comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consolationis. & honoris: que sponse filii euis
in temꝑe malo. & in dieb afflictionis sue ex¬
hibiusti. & exhibeatis. Et quidem hoc iam
impletur ex parte & or̃onis huiꝰ ñ nullus
capitur fructus. Digna plane retbutio cele¬
ri iam compensatur affectu. Iam ꝓ mĩtis
tecum actitat ds: ppłs qͦm elegit in heredi¬
tatem sͥ. omnino ppłm acceptabilem secta¬
torem bonorum oꝑum. Assumitur pisa in
loco iomȩ.: &e de cunctis urbib tiȩ. ad apłicȩ
sedis culmen eligitui Nec fortuitu siue hu¬
mano contigit istud consilio. s celesti proui¬
dentia: & di benigno fauore fit qui diligẽ¬
tes se diligit. qui dix̃ xͦ suo Innocentio
lisam inhabita & ego bñdicens bñdicam
ei. hic habitabo qm̃ elegi eam. Me auctore
tyrann siculi maliciȩ. pisana constantia ñ
cedit. Nec minis concutitur. nec donis cor¬
rumpitur: nec cͥcumuenitur dolis: O pi¬
sam pisani. Magnificauit rlñs facere uo¬
b̾cum: facti sumꝰ letantes. Que ciuitas ñ

Expanded text:
 honoris, quae sponsae Filii ejus in tempore malo et in diebus afflictionis suae exhibuistis et exhibetis. Et quidem hoc jam impletur ex parte, et orationis hujus nonnullus capitur fructus. Digna plane retributio celeri jam compensatur effectu. Jam pro meritis tecum actitat Deus, populus, quem elegit in haereditatem sibi, omnino populum acceptabilem, sectatorem bonorum operum. Assumitur Pisa in locum Romae, et de cunctis urbibus terrae ad apostolicae sedis culmen eligitur. Nec fortuitu sive humano contigit istud consilio; sed coelesti providentia, et Dei benigno favore fit, qui diligentes se diligit, qui dixit Christo suo Innocentio: Pisam inhabita, et ego benedicens benedicam ei. Hic habitabo, quoniam elegi eam. Me auctore, tyranni Siculi malitiae Pisana constantia non cedit: nec minis concutitur, nec donis corrumpitur, nec circumvenitur dolis. O Pisani, Pisani, magnificavit Dominus facere vobiscum, facti sumus laetantes. Quae civitas non
Abbreviated transcription (Latin):
tanti boni mediator atq minister assu
impetꝰ ut bñ notum ẽ mundo cedẽ aliqͣn
compulit. Itaq festinans ad ꝯcilium sꝑo
me redit᷑um ꝑ uos: & ꝓbat᷑um de gr̃a qͣo
ꝑmititis. Qui aũ gr̃am dediti faciat ne

Expanded text:
tanti boni mediator atque minister assumtanti boni mediator atque minister assumimpetus, ut bene notum est mundo, cedere aliquando compulit. Itaque festinans ad concilium, spero me rediturum per vos, et probaturum de gratia quam promittitis. Qui autem gratiam dedit, faciat ne
Abbreviated transcription (Latin):
omni ppło. Qmͣ letis amplexib mat̾ eccła
colligit tot & tantoꝵ multitudinẽ fili¬
orum: qͦs se amisisse dolebat. Quam leto
et sereno uultu d̃s pat̾ rcipit ħ sacͥficiũ
de manib ur̃is. Quod aũ & paci terre
intenditis: facitis qđ filii pacis. Et ego
fr̃s particeps & sociꝰ gaudii ur̃i fieri
cupiens: uixta peticionẽ ur̃am ad uos
cum dilectis fr̃ib nr̃is nuntiis ur̃is¬
uos usq ad reditum nr̃m sustinere: aq¬
ur̃is ꝑrecipio: ñ nullus mͥ locuꝰ gr̃e
diunitꝰ c̃do datum. Non recuso fauorem in¬
gentis insignisq ppłi amplector oblatam
gr̃ant᷑ et obuiis manib głose ciuitatis de¬
uotionem deuotꝰ excipio p̃sercim ħ temꝑe.
quo abiecto errore scisinaticorũ ad sinum
matͥs eccłe cum gaudio totiꝰ orb reu̾sa ẽ.
Arbitror tũ ñ solum mͥ głandum quod
inuitor ad pacem querendã. & a famosissi¬
ma urbe cum sim pauꝑ ignobiłꝙ ꝑ sona.

Expanded text:
omni populo. Quam laetis amplexibus mater Ecclesia omni populo. Quam laetis amplexibus mater Ecclesia colligit tot et tantorum multitudinem filiorum, quos se amisisse dolebat! quam laeto et sereno vultu Deus pater recipit hoc sacrificium de manibus vestris! Quod autem et paci terrae intenditis, facitis quod filii pacis. Et ego, fratres, particeps et socius gaudii vestri fieri cupiens, juxta petitionem vestram ad vos cum dilectis fratribus nostris, nuntiis vesvos usque ad reditum nostrum sustinere. EPris percipio, nonnullus mihi locus gratiae divinitus credo datum. Non recuso favorem ingentis insignisque populi. Amplector oblatam gratiam, et obviis manibus gloriosae civitatis devotionem devotus excipio: praesertim hoc tempore, quo abjecto errore schismaticorum, ad sinum matris Ecclesiae cum gaudio totius orbis reversa est. Arbitror tamen non solum mihi gloriandum, quod invitor ad pacem quaerendam; et a famosissima urbe, cum sim pauper ignobilisque persona,
Abbreviated transcription (Latin):
Quis cam ꝓbibe ualebit etiam a gͣuiorib.
si rursum quod absit adieceris piouocare. Ui¬
de ne patiaris recidiuum. quia ꝓ certo nͥ fallor
ñ tam facile denuo potĩt. inueniri temediũ.
Siquis itaq dixĩt tͥ partim oportet obedire
partim ñ oportet. cum tu in te exꝑta sis ple¬
nitudinẽ apłice potestatis. auctoritatis inte¬
gritatem. nonne huiꝰ modi. aut seductꝰ est
aut seducere uult: S fac quod dico: nam
ego te ñ seduco. Conuertere magis ad humi¬
litatem ad mansuetudinẽ. Siquidem et
humilib dat d̾s gr̃am. ꝙ mansueti here¬
ditabunt tr̾am. Esto cauta dñe & matris
tue recuꝑatam seruare gr̃ãm. & sic ei pla
que reddidit. s etiam adicere que ñdum
enedicti uos a dño. qͦrum studio et in¬
dustria ciuitas ur̃a lib̾ata ẽ. ab eriore:
et relicto sci̾mate ad catholicam rediit unita¬
tem. Ex iit sermo iste inter catholicos: audiuit
et letata ẽ syon: & ẽ uob̾ gła coram ddo et

Expanded text:
Quis eam prohibere valebit etiam a gravioribus, Quis eam prohibere valebit etiam a gravioribus, si rursum quod absit adjeceris provocare? Vide ne patiaris recidivum: quia pro certo, nisi fallor, non tam facile denuo poterit inveniri remedium. Si quis itaque dixerit tibi: Partim oportet obedire, partim non oportet; cum tu in te experta sis plenitudinem apostolicae potestatis, auctoritatis integritatem, nonne hujusmodi aut seductus est, aut seducere vult? Sed fac quod dico: nam ego te non seduco. Convertere magis ad humilitatem, ad mansuetudinem: siquidem et humilibus dat Deus gratiam , et mansueti haereditabunt terram . Esto cauta dominae et matris tuae recuperatam servare gratiam: et sic ei placquae reddidit, sed etiam adjicere quae nondum enedicti vos a Domino, quorum studio et industria civitas vestra liberata est ab errore, et relicto schismate ad catholicam rediit unitatem. Exiit sermo iste inter Catholicos: audivit et laetata est Sion, et est vobis gloria coram Deo et
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt. Iot̃ eos qui sunt alios depͥmere.
alios sullimare. ꝓut iõ sͥ dictauĩt. ita ut de
qp̃is creare aichiep̃os liceat. & econu̾so: si neccẽ
nsum fui̾t. Pot̃ a finib t̾re sullimes q̃scumq
ꝑsonas eccłasticas euocare: & cogẽ ad suampie¬
sentiam. ñ semel aut bis: s quotiens ex pedi¬
it uidebit. Pormo in ꝓmptu ẽ ei omnẽ ulcisci
inobedientiam: siqͥs forte reluctari conatus
sũt. Ieniq ꝓbasti & tu. Quid enim ieculit
tͥ uet̾ tua rebellio. & recalcitratio male sua¬
si a pseudo ꝓpħis. tius: Quem fructum ha¬
buisti in quib nunc erubescis: A gnosce
ptiꝰ in qua potestate gła & honore suffra¬
ganeorum tuorum tamdiu pͥuata extitisti.
luis ꝓ te ualuit obuiare apłice auctoritatis
iuistissime seuexitati cum prouocata tui
etessib decreuit te tuis illis antiquis ac pre¬
clairis ornamentis nudare. mutilare m̃briᷤ
Et hodie confusa et truncata iaceres. si non

Expanded text:
fuerunt. Potest eos qui sunt, alios deprimere, fuerunt. Potest eos qui sunt, alios deprimere, alios sublimare, prout ratio sibi dictaverit, ita ut de episeopis creare archiepiscopos liceat, et e converso, si necesse visum fuerit. Potest a finibus terrae sublimes quascunque personas ecclesiasticas evocare, et cogere ad suam praesentiam, non semel aut bis, sed quoties expedire videbit. Porro in promptu est ei omnem ulcisci inobedientiam, si quis forte reluctari conatus fuerit. Denique probasti et tu. Quid enim contulit tibi vetus tua rebellio et recalcitratio male suasa a pseudoprophetis tuis? quem fructum habuisti, in quibus nunc erubescis? Agnosce potius in qua potestate, gloria et honore suffraganeorum tuorum tam diu privata exstitisti. Quis pro te valuit obviare apostolicae auctoritatis justissimae severitati, cum, provocata tuis excessibus, decrevit te tuis illis antiquis ac praeclaris ornamentis nudare, mutilare membris! Et hodie confusa et truncata jaceres, si non
Abbreviated transcription (Latin):
nem ep̃i scił in archiep̃atum: concessum est
Si rogastis eruiciues ur̃os de unculis pla¬
centinorum. quod utiq ego pret̾mitte ne
uolo nec ualeo: Et̾ h factum ẽ In qͦ postri
quecumq iõnabił peticio filie non dicoꝵ
pulsam s uł morã ẽ passa. ap̃ piã maneꝰ
Eñ ad complementũ palleum presto ẽ. ple¬
nitudo honceis. Nunc uͭ audi me inelit
plebs. gens nobilis. ciuitas głosa. Auqͥnꝰ
ralitorem salutil tuş. Nomana eccła ualde
aeens ẽ. s nichilominꝰ potens. fidele ꝯsilium.
it omni acceptione dignum. noli abuti clem̃¬
tia. ne potentia oppͥmaris. S dicit aliquis.
hebitam ei reue̾ntiam ex hibebo: et nicħ ampliꝰ.
ssto. fac quod dicis. quia si exhibeas debitam.
t omnimodã. Plenitudo siquidem potestatĩ
suꝑ iuniu̾sas orb̾ eccłas singłari pierogatura
apłice sedi donata ẽ. Qui gͥ huic potestati resi¬
stit. di ordinationi resistit. Pot̃ si utile iudica¬
urit nouos ordinare ep̃atꝰ: uͥ hactenus ñ

Expanded text:
 scilicet in archiepiscopatum, concessum est. Si rogastis erui cives vestros de vinculis Placentinorum, quod utique ego praetermittere nec volo nec valeo; et hoc factum est. In quo postremo quaecunque rationabilis petitio filiae, non dico repulsam, sed vel moram passa est apud piam matrem? En ad complementum pallium praesto est, plenitudo honoris. Nunc vero audi me, inclyta plebs, gens nobilis, civitas gloriosa. Audizelatorem salutis tuae. Romana Ecclesia valde clemens est, sed nihilominus potens. Fidele consilium, et omni acceptione dignum: Noli abuti clementia, ne potentia opprimaris. 2. Sed dicit aliquis: Debitam ei reverentiam exhibebo, et nihil amplius. Esto, fac quod dicis; quia si exhibeas debitam, et omnimodam. Plenitudo siquidem potestatis super universas orbis Ecclesias, singulari praerogativa apostolicae Sedi donata est. Qui igitur huic potestati resistit, Dei ordinationi resistit. Potest, si utile judicaverit, novos ordinare episcopatus, ubi hactenus non
Abbreviated transcription (Latin):
pesti. hostił exercitꝰ uastat agros domosq
spoliat᷑ praua autẽ consilia corrumpunt
bonos mores: et modicũ fermentum totam
massam corrumpit. Serite. plantate. nego¬
tiamini. ut antiqua iala ñ solum ñ itereciᷤ:
s etian de iꝰtis laborib ur̃is expiare & dele¬
re possitis. Scͥptum quippe ẽ. Redemptio
ammȩ uiri: ꝓpͥe diuiciȩ. Et rursum. Date
elemosinã: & omnia munda uob̃. Quod si
militare placet: et ũe forticudinis ac stre¬
nuitatis it̾m exꝑiri uires. arma probare de¬
lectat: ñ equidem id p̃sumendum aduers
uicinos & amicos. cum magis eccłe inumni¬
cos expugnare deceret. s & regni ur̃i inua¬
sam a sicuł defensate coronam. Suꝑ illos
sane & honestiꝰ acquiretis: & iustiꝰ posside¬
bitis acquisita. Ds̃ pacis & dilectionis ma

Expanded text:
pesti. Hostilis exercitus vastat agros, domosque pesti. Hostilis exercitus vastat agros, domosque spoliat; prava autem consilia corrumpunt bonos mores, et modicum fermentum totam massam corrumpit . Serite, plantate, negotiamini, ut antiqua mala non solum non iteretis, sed etiam de justis laboribus vestris expiare et delere possitis. Scriptum quippe est: Redemptio animae viri, propriae divitiae ; et rursum: Date eleemosynam, et omnia munda sunt vobis . Quod si militare placet, et vestrae fortitudinis ac strenuitatis iterum 140 experiri vires, arma probare delectat; non equidem id praesumendum adversus vicinos et amicos, cum magis Ecclesiae inimicos expugnare deceret, sed et regni vestri invasam a Siculis defensare coronam. Super illos sane et honestius acquiretis, et justius possidebitis acquisita. Deus pacis et dilectionis ma
Abbreviated transcription (Latin):
qui audiunt s beat inquit qͥ audiunt &e
custodiunt u̾bum di. Seruate proinde
uas pacem frĩb ur̃is pisanis. fidem dño
pape. fidelitatẽ regi. nob̾ honorem. Hoc enĩ
xpedit. ħ decet ħ iusticia exigit. Audiui¬
mus uenisse ad uos nuntios ducis rogerii:
quiad attulerint qͥd ue retulerint nos nes¬
cunus. Uerum ego uxta illud poete. ut
urum fatear: semꝑ timui danaos & do¬
na strentes. Si quis forte in uob̃ quod a̾s
auertat. rem tam fedam cõmittẽ dephendat᷑
extendẽ uidelicet manum ad turpe lucrũ.
hunc ꝓtinus notate. & iudicate hostem no¬
minis ur̃i ciuium proditorem. ac uenditorẽ
communis honoris & honestatis. Siquis
item susurro in ppło. diaboli sͥ assumens uicẽ
iurgia seminare & pacem turbare uelle reꝑi¬
atur: qͣm admodũ ille discordie semꝑ ẽ ama¬
tor & auctor huic rigidȩ censurȩ remedio
citiꝰ obuieturꝰ eo quippe pessime qͦ intime

Expanded text:
qui audiunt, sed beati, inquit, qui audiunt, et qui audiunt, sed beati, inquit, qui audiunt, et custodiunt verbum Dei . 3. Servate proinde vos pacem fratribus vestris Pisanis, fidem domino papae, fidelitatem regi, vobis honorem. Hoc enim expedit, hoc decet, hoc justitia exigit. Audivimus venisse ad vos nuntios ducis Rogerii: quid attulerint, quidve retulerint, nos nescimus. Verum ego juxta illud poetae, ut verum fatear, semper timui Danaos, et dona ferentes . Si quis forte in vobis quod Deus avertat! rem tam foedam committere deprehendatur, extendere videlicet manum ad turpe lucrum; hunc protinus notate, et judicate hostem nominis vestri, civium proditorem, ac venditorem communis honoris et honestatis. Si quis item susurro in populo, diaboli sibi assumens vicem, jurgia seminare, et pacem turbare velle reperiatur, quemadmodum ille discordiae semper est amator et auctor; huic rigidae censurae remedio citius obvietur, eo quippe pessimae, quo intimae
Abbreviated transcription (Latin):
amini de ꝑseuerantia que sola meretur
iuris głam coronam uirtucib:. Posis
absꝙ ꝑleuerantia. nec qui pugnat uictoriã.
nce palamam uictor consequitur. igorui¬
riũ urtutum consumatio ẽ. nucrix ad me¬
ticum mediatͥx ad p̃mium. Soror ẽ pacientiȩ
constantiȩ filia: amica pacis. amicitiarum
nodꝰ: unanimitatis uincłm. ꝓpugnaculũ
scicatis: Tolle ꝑseuerantiã. nec obsequium
patuulus in oculis suis. rex ẽ suꝑ esrł consti¬
tntus: ñ ꝑseuerans in humilitate et reg¬
num amisit et uitam. Si cautela saison.
si salomonis deuotio ꝑseuerantiam retinu¬
issent nec is ꝓfecto pͥuaretur sap̃ia: nec ille
uirib hoc sumie honestatis insigne hanc
totiꝰ probitatis unicam fidanq custodem
custodiri. a uob̾ firmiter hortor & precor
fustodite diligenter qđ libenter audistis:
hementote scͥptum quia metuebat herodes
uoħem. et libent᷑ eum audiebat. S beatꝰ foret:
si audita libenter eque seruasset: Deniq ñ

Expanded text:
amini de perseverantia, quae sola meretur viris gloriam, coronam virtutibus? Prorsus absque perseverantia nec qui pugnat victoriam, nec palmam victor consequitur. Vigor virium, virtutum consummatio est; nutrix ad meritum, mediatrix ad praemium. Soror est patientiae, constantiae filia, amica pacis, amicitiarum nodus, unanimitatis vinculum, propugnaculum sanctitatis. Tolle perseverantiam, nec obsequium parvulus in oculis suis, rex est super Israel constitutus: non perseverans in humilitate, et regnum amisit et vitam. Si cautela Samsonis, si Salomonis devotio perseverantiam retinuissent, nec is profecto privaretur sapientia, nec ille viribus. Hoc summae honestatis insigne, hanc totius probitatis unicam fidamque custodem, custodiri a vobis firmiter hortor et precor. Custodite diligenter quod libenter audistis. Mementote scriptum, quia metuebat Herodes Joannem, et libenter eum audiebat . Sed beatus foret, si audita libenter aeque servasset. Denique non
Abbreviated transcription (Latin):
Alioquia uate quis ilis qpatilb faci¬
atis. inctensi scił. acq tullensi. quia ut
uerum fatear. iudentur ẽẽ absq ep̃is: et it¬
nam absq tyrannis. Tales cum defensant
sustentant᷑ honorantur. fouent᷑. mirantur.ii¬
mirum et scandalizant᷑ multi. qui illa in
morib et uita eorum ct̾issine sciunt. que
mag̃ cẽnt ñ dico in ep̃is. s etiam uiquib i¬
bet scłarib dampnanda penitꝰ & eraeranda:
Que quidem et me scbere puduit. nec uos
decuisset audire. Esto qđ nemine accusante
ñ possint deponi nunquid tñ qͦs passim
accusat fama apłice sedis eẽnt sp̃ali fani¬

Expanded text:
Alioquin videte quid illis episcopatibus faciatis, Metensi scilicet atque Tullensi; quia, ut verum fatear, videntur esse absque episcopis: et utinam absque tyrannis. Tales cum defensantur, sustentantur, honorantur, foventur; mirantur nimirum et scandalizantur multi, qui illa in moribus et vita eorum certissime sciunt, quae magis essent, non dico in episcopis, sed etiam in quibuslibet saecularibus damnanda penitus et exsecranda: quae quidem et me scribere puduit, nec vos decuisset audire. Esto quod nemine accusante non possint deponi: nunquid tamen quos passim accusat fama, apostolicae Sedis essent fami
Abbreviated transcription (Latin):
ui dño sałim. Sñ uob̾cum facit ds. bñ uob̾cum
facit romana eccła. facit ille quod pater. fis
illa qdđ mater. Et ieuera quid uob̾ debuit
facẽ et non fecit: Si potulastis mitq uos
unanimitatis ur̃a de uenerabił pr̃isur¬

Expanded text:
ino. 1. Bene vobiscum facit Deus: bene vobiscum facit Romana Ecclesia. Facit ille quod pater: facit illa quod mater. Et revera quid vobis debuit facere, et non fecit? Si postulastis mitti vobis unanimitas vestra de venerabilis
Abbreviated transcription (Latin):
tari ñ pot: ita net adulatoris fauorib
acquiri. lenes ip̃los ẽ eam uł ub̾tatate iuitutũ
ꝓficere: uł defectu minorari. Sane de celeb̾rima
opinione tua spes in sinu ecłe reposita ẽ. eam
minime casuram. qm̃ fundata c̾ditur supra
firmam petram. Ey ea nos tuam edocti deuoti¬
onem desidio desidauimꝰ in sac̾rium familiari¬
tatis tue ircepi. ibiq iecordatione tocum ẽẽ uͥ
te ip̃m furatꝰ colloquiis mortalium ꝓ mor¬
talib loqueris cum rege angłorum, Porro
płimum adiecit. uir morib & lictrratura
conspicuus. Cum tͥ censeremꝰ cõmendandũ.
ii constaret illos quos tua dignaris gr̃a com¬
mendatione alia ñ egere. Si nescis illiꝰ etiam
ne litt̾is prolixiorib onereris: scͥpto ponimꝰ
finem. supͣdicte peticioni donec exaudiri
meieamur: finem minime posituri. Qã
aũ ex ħ animi geras: doceri deprecamur
tuarum recursu littãrum: Rescͥptum¬

Expanded text:
potest, ita nec adulatoriis favoribus acquiri. Penes ipsos est, eam vel ubertate virtutum proficere, vel defectu minorari. Sane de celeberrima opinione tua spes in sinu Ecclesiae reposita est, eam minime casuram, quoniam fundata creditur supra firmam petram. 2. Ex ea nos, tuam edocti devotionem, desiderio desideravimus in sacrarium familiaritatis recipi, ibique recordatione tecum esse, ubi teipsum furatus colloquiis mortalium, pro mortalibus loqueris cum rege Angelorum. Porro plurimum adjecit, vir moribus et litteratura conspicuus. Eum tibi censeremus commendandum, nisi constaret illos quos tua dignaris gratia, commendatione alia non egere. Si nescis, illius etiane litteris prolixioribus onereris, scripto ponimus finem, supradictae petitioni donec exaudiri mereamur, finem minime posituri. Quid autem ex hoc animi geras, doceri deprecamur tuarum recursu litterarum. EP
Abbreviated transcription (Latin):
cultatẽ una pene die & serens & metens.
et reportans cum exultatione manipub
pacis. hec quippe messis qͣm messui. hri¬
lib captiuis compedi. tis. & incartm¬
tis. euadendi atq roꝑa ⁊ tͥandi letan
reportauimus spem.Ametũ bolle

Expanded text:
cultatem, una pene die et serens, et metens, cultatem, una pene die et serens, et metens, et reportans cum exsultatione manipulos pacis. Haec quippe messis quam messui. Exsulibus, captivis, compeditis et incarceratis, evadendi atque repatriandi laetam report
Abbreviated transcription (Latin):
sałm. & uitam et̾nam. Quod aduentꝰ nr̃
ad uos anno pret̾ito ñ fui̾t ociosus. eccła
paulo pꝰ in sua necessitate ꝓbauit a qua¬
et missi fueramus. honorifice nos et
Iuscepistis et cenuistis exiguum qđ apud
uos fiumus: et quidem digne nob̃: s supra
nr̃ae humilitatis modum. Profecto nonut
iminemores sic ñ ingrati sumus. Uicem re¬
pendat qui pot̃ & qui in causa fuit ds̃. Nos
enim uñ illum recompensemꝰ uenerationis
cultum s obsequium. s affectum plenum
amoris & gĩȩ: Non quod nr̃o delectemur
fauore: s uĩe deuotioni collectamur. O i ilsꝰ
dies festiuos s paucos. Inetũum ñ obliusa
tanta audiendi auiditas: qnͣta audientiũ
caritas. Portabamus u̾bum pacis. cumqꝙ
inuenissemꝰ filios pacis requieuit suꝑeos
par nr̃a. Exieram plane seminare semai
ñ meũ s dĩ. & cadens in t̾ram bonã bonui
semen: fructum fec̃ centuplum & tempes¬
tiuum. Mira celeritas quia magna nats¬
sitas Nec tarditatem passus sum nec disi¬

Expanded text:
m, et vitam aeternam. 1. Quod adventus noster ad vos anno praeterito non fuerit otiosus, Ecclesia paulo post in sua necessitate probavit, a qua missi et fueramus. Honorifice nos et suscepistis, et tenuistis, exiguum quod apud vos fuimus: et quidem digne vobis, sed supra nostrae humilitatis modum. Profecto ut non immemores, sic non ingrati sumus. Vicem rependat qui potest, et qui in causa fuit Deus. Nos enim unde illum recompensemus 139 venerationis cultum, sed obsequium, sed affectum, plenum amoris et gratiae? Non quod nostro delectemur favore, sed vestrae devotioni collaetamur. O mihi dies illos festivos, sed paucos! In aeternum non obliviscar tanta audiendi aviditas, quanta audientium charitas. Portabamus verbum pacis; cumque invenissemus filios pacis, requievit super eos pax nostra. Exieram plane seminare semen, non meum, sed Dei; et cadens in terram bonam semen bonum, fructum fecit centuplum et tempestivum. Mira celeritas, quia magna necessitas. Nec tarditatem passus sum, nec diffi
Abbreviated transcription (Latin):
iegno illo uob̾ & eccłe di. homo fidelis et
constans. et nulla tenꝰ maliuoliᷤ x subuer¬
sorib assensum prebens: a quib ñ deẽ ei
sirqus et satis importuna temptatio. nec
acerit insultatio: si q̃minꝰ a uob̾ eum exau¬
diri contigĩt. Nuntium in fine cõmendare
uoluĩ. s satis eum suȩ honestatis cõmen-¬
dant mĩta. precipueq amor sp̃ał. & fideł¬

Expanded text:
illo, vobis et Ecclesiae Dei homo fidelis, et constans, et nullatenus malevolis et subversoribus assensum praebens, a quibus non deest ei frequens et satis importuna tentatio; nec deerit insultatio, si quo minus a vobis eum exaudiri contigerit. Nuntium in fine commendare volui: sed satis eum suae honestatis commendant merita, praecipueque amor specialis et fide
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ñ diceretis quid dicẽtis: set̃m iam ds udi¬
cauit. quod sero repetit homs: iudicauit aũ
oꝑis euidentiaͦ ñ decti sententia. Numqͥdd̃ĩ
iudicium audeat humana temeritas rect̃¬
tare e Quid si causetur & cdamet ꝑ ꝓphamds̃.¬

Expanded text:
hoc non diceretis, quid diceretis? Caeterum jam Deus judihoc non diceretis, quid diceretis? Caeterum jam Deus judicavit quod sero repetit homo: judicavit autem operis evidentia, non decreti sententia. Numquid Dei judicium audeat humana temeritas retractare? Quid si causetur et clamet p
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. numqͥd tñ p̃sumi altã debuit: nsi
sine pͥore discussa rõne. cassata iudicio: sa¬
ip̃ qui se suꝑ ingerere festinauit. quiq te¬
meiario temere manꝰ imponẽ nichilominuᷤ
accelauerunt apło prohibente. Nemini
cito manũ imponas. ip̃i ꝓculdubio maiꝰ
pat̾m hñt: ipsi auctores scismaticis: ipsi
grandis malicie hꝰ pͥncipes extitere. Cetm̃
rant tandem iꝰticiam offerunt. ut uideł
si recusetur iusti uos uideamini. Si recipi¬
atur litigantib int̾ se partib dilatio redi¬
mat tempꝰ: ce int̾im fiat aliquid. An de
ur̃a iusticia desꝑatis. & dampnũ iam cres¬
cere ñ tumetis: ꝙ qͦmcumq causa exitum
sortiatur : Quicqͥd inquiunt hactenus
factum sit: mͦ q̃rimꝰ audientiã. iudiciũ
sumꝰ subrre ꝑati. Tergiu̾satio ẽ. Quid in õĩ
impio conatu ur̃o uob̾ relinquit᷑ aliud
quos afferre queatis. ad seducendum
simplices. ad anmnandum in aliuolos. ad
ur̃am ip̃orum palliandam maliciam: Si

Expanded text:
 numquid tamen praesumi altera debuit, nisi sane priore prius discussa ratione, cassata judicio? Eapropter qui se super ingerere festinant, quique temerario temere manus imponere nihilominus acceleraverunt, Apostolo prohibente, Nemini cito manum imponas ; ipsi procul dubio majus peccatum habent, ipsi auctores 135 schismatis, ipsi grandis militiae hujus principes exstitere. 9. Caeterum rant, tandem justitiam offerunt, ut videlicet si recusetur, justi vos videamini: si recipiatur, litigantibus inter se partibus, dilatio redimat tempus, et interim fiat aliquid. An de vestra justitia desperatis, et damnum jam crescere non timetis, quemcunque causa exitum sortiatur? Quidquid, inquiunt, hactenus factum sit, modo quaerimus audientiam: judicium sumus subire parati. Tergiversatio est. Quid in omni impio conatu vestro vobis relinquitur aliud, quod afferre queatis ad seducendum simplices, ad armandum malevolos, ad vestram ipsorum palliandam malitiam? Si
Abbreviated transcription (Latin):
& purꝰ or̃o luculenta. gͣtum laudabileq
compendium. M uͦ pre his illa ducitur
miranda humilitas qͣ tantillum tantꝰ
preuenire curasti: & obsq̃nio salutandi. &
p̃conio p̃dicandi e p̾candi teuentia. Sane qd̾
ad me attinet lego de me in litt̾is tuis: ñ
quod sum s qđ eẽ uellem & quod nõ eẽ
meliꝰ di unꝗ̃ munere fuero: tuum fore cõ¬

Expanded text:
et purus, oratio luculenta, gratum laudabileque et purus, oratio luculenta, gratum laudabileque compendium: mihi vero prae his illa ducitur miranda humilitas, qua tantillum tantus praevenire curasti, et obsequio salutandi, et praeconio praedicandi, et precandi reverentia. Sane, quod ad me attinet, lego de me in litteris tuis, non quod sum, sed quod esse vellem, et quod non esse meli
Abbreviated transcription (Latin):
onus homo de bono thesauro cordis
sui profert bonum. Scͥpta głȩ tuȩ.
inmo et meȩ satis libenter accepi uir totiꝰ
tatis dignatio tua. nr̃e reputatio paruita¬
tis. Nemꝑe in alto ñ alcum saꝑe s humilib
consentire: nil do cariꝰ nil rariꝰ ap̃ homineᷤ.
Luis sapiens ñ qui sapientiȩ consilis
aquiescit: Ait autem. Ento maior es. tanto hu-¬
nulia te in omnib. hoc tu mͥ exhibuisti mi¬
nuͦri maior senior iumori. lossim ꝓuide &
ego tuam ꝓbatam sap̃iam. ñ uidebitis effer¬
re laudib. & forte iustiorib his quib me
dignata ẽ ipsa. Qiuippe int̾est ad dandam
rerum c̾titudiiem: quid incerta iactet opi¬
nio: quidq opꝰ euidens reddat indubitatũ.
Quod autem certiꝰ ꝓbamus: ħ & predicamꝰ
securiꝰ. Quegͦ ad me de me tͥ scͥbere placuit
uidĩs tu unde probauĩs: ego laudum tuat̃
arg̃m teneo minime dubium ip̃as mei lau¬
dat̾ces littãs tuas. In quib alium fortasse
delectet erudicionis insigne. sermo suauis

Expanded text:
onus homo de bono thesauro cordis sui profert bonum. Scripta gloriae tuae, imo et meae, satis libenter accepi, vir totius  Sublimitatis dignatio, tua nostrae reputatio parvitatis. Nempe in alto non altum sapere, sed humilibus consentire, nil Deo charius, nil rarius apud homines. Quis sapiens, nisi qui Sapientiae consiliis acquiescit? ait autem: Quanto major es, tanto humilia te in omnibus . Hoc tu mihi exhibuisti, minori major, senior juniori. Possem proinde et ego tuam probatam sapientiam non indebitis efferre laudibus, et forte justioribus his quibus me dignata est ipsa. Quippe interest ad dandam rerum certitudinem, quid incerta jactet opinio, quidque opus evidens reddat indubitatum. Quod autem certius probamus, hoc et praedicamus securius. Quae ergo ad me de me tibi scribere placuit, videris tu unde probaveris: ego laudum tuarum argumentum teneo minime dubium ipsas mei laudatrices litteras tuas; in quibus alium fortasse delectet eruditionis insigne, sermo suavis
Abbreviated transcription (Latin):
honorificum & salutiferum ẽ ut recipiatĩ
Dm̃ pape innocentii & innocens uita & in¬
tegra fama: & electio canonica predicati
Ptiora duo: nec hostes diffitentur. Teitum
rium nuꝑ falsi calumpniatores in suosiuñ
mendacio deprehensi: Ad eundem. xuii
Neo animo et in ea uoluntate meniuiu me
discessisse dudum a te pͥnceps ex inue ut toiꝰ
affectib bene tͥ tiusq cuꝑem totis iisib
salutẽurãm & honorẽ ur̃m uͥcumq pol
sem iuuarem: eo qdđ ñ redirem fraudatis
fructu aduentꝰ mei ad uos: s letus pitc̃
spem multoꝵ reportarẽ mecum pacem
eccłe cum exultatione uniu̾se tr̃ȩ Mun¬
autem quo ciuꝰ ue consilio mira illa mi¬
tatio dextẽ excelsi. tam subito in decius
et iram di inte gͣuiꝰ qm̃ pͥmum excitaus.
Liuiste faseimnauit cau cto mrale ue
natis et lalutio: Profcto iudiciũ portabit
quicumiq ẽ ille. Utinam & abscidantur. qͥ uos
conturbant. Reuertere queso reuercẽ ne & tu
quod absit abscidaris. Reuertẽ inqͣm & reuoca

Expanded text:
honorificum et salutiferum est ut recipiatis. Domini papae Innocentii et innocens vita, et integra fama, et electio canonica praedicatur. Priora duo nec hostes diffitentur; tertiumarium nuper falsi calumniatores in suo sunt mendacio deprehensi. EPIeo animo et in ea voluntate memini me discessisse dudum a te, princeps eximie, ut totis affectibus hene tibi tuisque cuperem, totis nisibus salutem vestram et honoreeo animo et in ea voluntate memini me arem; eo quod non redirem fraudatus fructu adventus mei ad vos, sed laetus praeter spem multorum reportarem mecum pacem salutem vestram et honorem autem quo, cujusve consilio mira illa mutatio dexterae Excelsi tam subito in deterius et iram Dei in te gravius, quamprimum excitares. Quis te fascinavit tam cito receatis et salutis? Profecto judicium portabit quicunque est ille. Utinam et abscindantur qui vos conturbant. Revertere, quaeso, revertere, ne et tu, quod absit! abscindaris. Revertere, inquam, et revoca
Abbreviated transcription (Latin):
ssuo. et arborem ex fructu cognosei paucoᷤ
compositꝰ: et integer ad doctͥnam. Sum enim
lotorum int̾stitio longiꝰ a te separemui: ad
nos tñ usq ꝑuenit. qͣm iocundas noctes
cum tua rachele ducas: que ꝓgemes tibi¬
ex lẏa ex ub̾et: qͣm totꝰ te exhibeas &e cul¬
torem ulrtutis. & hostẽs carnis. Non ali¬
um locuntur te: quicumq locuntur nob̾
dͥe te. Tał ẽ odor olei effusi nominis cui.
talia iam tuor p̃mia mĩtorum. has ex
agͦ. tuo spicas añ supp̃mam colligis mes¬
sionẽ In hac enun uita quedam merces
iuitutis ẽ. cons picuum & ĩmortale
testimoniũ. ħ sibi ipsa comparat.¬

Expanded text:
suo, et arborem ex fructu cognosci, paucos compositus, et integer ad doctrinam. Cum enim locorum interstitio longius a te separemur, ad nos tamen usque pervenit quam jucundas noctes cum tua Rachele ducas, quae progenies ex Lia tibi exuberet, quam totum te exhibeas et cultorem virtutis, et hostem carnis. Non alium loquuntur te, quicunque loquuntur nobis de te. Talis est odor olei effusi nominis tui, talia jam tuorum praemia meritorum. Has ex agro tuo spicas ante supremam colligis messionem. In hac enim vita quaedam merces virtutis est conspicuum et immortale testimonium. Hoc ipsa sibi comparat
Abbreviated transcription (Latin):
Ambitio mat̾ ypoc̾sis latebras amat et
tenebras: lucis impatiens ẽ. Ambitio spur
tum in uno iacet. uidet tũ omne sullime.
s uidi ip̃a refugit. Nec mirum. Optato
namq neccẽ ẽ careat: nͥ caueat arbitios.
Quos enim gła plus affectatur: eo minus
app̃henditur. uͥ de piehenditur affectari.
Quid deniq tam inglorium qͣm głe cu¬
pidum deprehendi. presertum int ep̃os

Expanded text:
Ambitio, mater hypocrisis, latebras amat et Ambitio, mater hypocrisis, latebras amat et tenebras; lucis impatiens est. Ambitio, spurcum vitium, in imo jacet: videt tamen omne sublime, sed videri ipsa refugit. Nec mirum. Optato namque necesse est careat, nisi caveat arbitros. Quo enim gloria plus affectatur, eo minus apprehenditur, ubi deprehenditur affectari. Quid denique tam inglorium, quam gloriae cupidum deprehendi, praesertim inter episcopos?
Abbreviated transcription (Latin):
tii gr̃am ẽẽ potuit sc̃s ille te scbente & papi
fuit. Quomͦ gͦ nunc scismaticum cͥminaris:
Aunquid cum eadem uana spe tua illius
simul & scĩtas euanuit & papatꝰ: Mirum
quod potuit ita in breui dulce & amarum
ex eodem fonte proced̾e Heri catholicus .e
sc̃s̃. & suminus pontifex hodie neqͣm. scis¬
maticus. & turbator. Heri pat̾ in nocentiu.
hodie Gregoriꝰ diaconus scĩ angłi. Itaq un
qͥdem ex ore: s corde ꝓfecto dupplici conta¬
ria processere. Labia dolosa in corde et cr-¬
de locuti sunt. Sr enim homo cui cor & co
diu̾b̾at conscĩam. & ẽ & ñ. diuaricat ling̃n.
putas quia timor ei in mente sit. aut in
uidet bona coram dõ & hominib qui
more illiꝰ iniqui uidicis: nec dm̃ timet
uec hominẽ reueretur. Et c̾ce ambitiocũ
piorumpit in impudentiã. efficatiam ꝑdit
et cum imꝑb affectꝰ se aꝑit: ꝑit effectus.

Expanded text:
tii gratiam esse potuit, sanctus ille, te scribente, et papa tii gratiam esse potuit, sanctus ille, te scribente, et papa fuit. Quomodo ergo nunc schismaticum criminaris? Nunquid cum eadem vana spe tua, illius simul et sanctitas evanuit, et papatus? Mirum quod potuit ita in brevi dulce et amarum ex eodem fonte procedere. Heri catholicus, et sanctus, et summus pontifex: hodie nequam, schismaticus, et turbator. Heri pater 133 Innocentius, hodie Gregorius diaconus Sancti Angeli. Itaque uno quidem ex ore, sed corde profecto duplici contraria processere. Labia dolosa in corde, et corde locuta sunt. Sed enim homo cui cor et cor diverberat conscientiam, et Est et Non divaricat linguam, putas quia timor ei in mente sit, aut in lum, providet bona coram Deo et hominibus , qui more illius iniqui judicis, nec Deum timet, nec hominem reveretur . 5. Et certe ambitio, cum prorumpit in impudentiam, efficaciam perdit: et cum improbus affectus se aperit, perit effectus.
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͣnicumq deniq locum calcauĩt pes
suus. suus sit: quo uł uacuis nominib
głetur. O homo ñ minus sine fronte qͣm sñ
mente: nec di memor timoris. nec sue hones¬
tatis. Putat se ñ uidi cum sit subsannatio.
et illusio omnib qui in cͥcuitu eiꝰ sunt
Mĩto quidem. Certe enim ꝑ foro sacrario uti¬
tur. & instar hominis negotiatoris q̃ritan¬
tis lucra sua. & mͦ hunc mͦ illum explorã¬
tis uenditorem ut ab illo demum emat
quod amat a quo uiliꝰ impetrare ualiũt:
ita iste sollicite sͥ eccłasticam dignitatem
hinc inde ꝑquirens.: eum tandem ꝓ suo arbi¬
trio delegit hr̃e papam qui se legatiuneẽ
consenserit. Gͣ nͥ legatꝰ tu fuĩs. roma papã
dłi: Quis nam tͥ hanc concessit in xͥ here¬
ditate pierogatiuam: Nunquid tu here¬
ditate possides scũarium di: Doneceñ
inoptinenda pudenda et impudenti pta¬
cione. spes tͥ ulla promerendi dñi in nocen¬

Expanded text:
et quemcunque denique locum calcaverit pes et quemcunque denique locum calcaverit pes suus, suus sit, quo vel vacuis nominibus glorietur? O homo non minus sine fronte, quam sine mente; nec Dei memor timoris, nec suae honestatis! Putat se non videri, cum sit subsannatio et et illusio omnibus qui in circuitu ejus sunt. Merito quidem. Certe enim pro foro, sacrario utitur: et instar hominis negotiatoris quaeritantis lucra sua, et modo hunc, modo illum explorantis venditorem, ut ab illo demum emat quod amat, a quo vilius impetrare valuerit; ita iste sollicite sibi ecclesiasticam dignitatem hinc inde perquirens, eum tandem pro suo arbitrio delegit habere papam, qui se legatum esse consenserit. Ergo nisi legatus tu fueris, Roma papam Dei? Quis nam tibi hanc concessit in Christi haereditate praerogativam? Nunquid tu haereditate possides sanctuarium Dei? Donec enim in obtinenda pudenda et impudenti petitione spes tibi ulla promerendi domini Innocen
Abbreviated transcription (Latin):
lum papam. ille hunc uicissim legatum
scͥptitat: ut decipiant ip̃i de uanitate
in idip̃m. Inuicem se consolantur. tuent᷑
Pari quidem studio conuenert̃ aduersus
nib ñ choͥerent. Querit magis ex alt̾utro
ut̃q ꝓfecto que sua sunt. idq qͦd audere
nefaruimẽ: in hereditate.xͥ. Quid nͥ ante
ocłos ur̃os conantur: si patimini ꝓscͥb̾e
legat᷑ ep̃os: ne soli sit s̃ papa. dec mortuisꝰ
luccessors. s uiuiis uuasores tyrannica fre¬
tus potentia suꝑ intrudit. nactꝰ scilicet de
malicia pͥncipum occasionem qui suarum ci¬
uitatum ep̃os odio ꝑsecuntur iniqͦ. Sic sedet
in insiduis cum diuitib in occultis: ut int̾¬
ficiat innocentes. Per tale ostium: intrat in
ouile ouium. Nunquid aucẽ gratis talia
legat᷑ actitat ꝓ papa suo: Eñ ille totam ut
is głatur franciam atq burgundiam lega¬
tionieiꝰ antiquȩ suꝑaddidit. Pot̃ & adiun¬
gere si uult medos & ꝑsas. & medios fines
decapoleos. Quare ñ & ultra sauromatas:

Expanded text:
lum papam, ille hunc vicissim legatum scriptitat, ut decipiant ipsi de vanitate in idipsum. Invicem se consolantur, tuentur, Pari quidem studio convenerunt adversusnibus non cohaerent. Quaerit magis ex alterutro uterque profecto quae sua sunt, idque, quod audere nefarium est, in haereditate Christi. Quid nisi ante oculos vestros conantur, si patimini, proscrilegatus episcopos, ne soli sit sibi papa. Nec mortius successores, sed vivis invasores tyrannica fretus potentia superintrudit, nactus scilicet de malitia principum occasionem, qui suarum civitatum episcopos odio persequuntur iniquo. Sic sedet in insidiis cum divitibus in occultis, ut interficiat innocentes. Per tale ostium intrat in ovile ovium. 4. Nunquid autem gratis talia legatus actitat pro papa suo? En ille totam, ut is gloriatur, Franciam atque Burgundiam legationi ejus antiquae superaddidit. Potest et adjungere, si vult, Medos et Persas, et medios fines Decapoleos. Quare non et ultra Sauromatas,
Abbreviated transcription (Latin):
nunc ds ultionum cõmouit t̾ram. & con¬
turbauit eam: ostendit ppło suo duraͥ
potauit nos uino comptinctionis þelimꝰ
nolimꝰ impleri qñq necc̃e ẽ. ũtatẽ sp̃c sc̃.¬
legitur in scͥpturis discessio: s ue homĩ
ꝑ qͣm uenit. Meliꝰ erat ei si natꝰ ñ fuiss
homo ille. Quis uͦ ille nͥ homo peccĩ. qui
suꝑ electum a catholicis catholicum a
canonice. locum sc̃m inuasit: quẽ tam̃ĩ
quia sc̃s s qͥa summus ẽ affectauit: In¬
uasit inqͣm inuasit. Armis igne. pecu¬
in quo stat. et stat in quod ꝑuenit. Nã illa
qͣm iactat uiratorum suorum ñ electio s fac¬
tio umbra tm̃ fuit & occasior & uelam̃tum
maliciȩ. Dici pot̃ electio: s impudenter. s
mendacit᷑. Stat quippe sententia eccłastica.

Expanded text:
nunc Deus ultionum commovit terram, et connunc Deus ultionum commovit terram, et conturbavit eam: ostendit populo suo dura, potavit nos vino compunctionis. 8. Velimus, nolimus, impleri quandoque necesse est veritatem Splegitur in Scripturis discessio : sed vae homini per quem venit! Melius erat ei, si natus non fuisset homo ille. Quis vero ille, nisi homo peccati qui super electum a catholicis catholicum, et canonice, locum sanctum invasit, quem tamen, non quia sanctus, sed quia summus est, affectavit? Invasit, inquam, invasit armis, igne, pecuin quo stat, et stat in quo pervenit. Nam illa quam jactat juratorum suorum non electio sed factio, umbra tantum fuit, et occasio, et velamentum malitiae. Dici potest electio, sed impudenter, sed mendaciter. Stat qui
Abbreviated transcription (Latin):
lere scõs qui nolunt bestiam adorare:
que aꝑuit os suum in blasphemiaᷤ blas¬
phemare nomen di & tab̾nacłm eiꝰ. alta¬
re contra altare erigẽ temptat: confun¬
dere fasq nefasq ñ confunditur abb̃es
Mileri et miserandi qui ita promoueri
& ab isto consentiunt. Siquidẽ cͥcumit
mare & aridam. ut faciat unum ep̃m:
et cum fecĩt: facit eum filium. gehenne
duplo qͣm se. Que nam uͦ putas ẽ tanti can¬
sa fuioris: Non alia sane nͥ qͦd displicet
mortalib. angłica illa particio. qͣ gła do.
pax hominib nuntiatur: & dũ głam
usurpant. turbant pacem. Solus głam
meret᷑. qui facit mirabilia solus: sicut
dicit apłs. Soli dõ honor & gła. Porro autẽ
cum nĩo gnẽ bñ agitur si datur frui par
dõ uł cum do: si do ñ pot̾ ap̃ homines
tuta sua gła: Ostulti filii adam. qui con¬
tempnentes pacem: & głam appetentes.
et pacem ꝑdunt & głam. Ob ħ deniq et

Expanded text:
lere sanctos, qui nolunt bestiam adorare, lere sanctos, qui nolunt bestiam adorare, quae aperuit os suum in blasphemias, blasphemare nomen Dei, et tabernaculum ejus . Altare contra altare erigere tentat, confundere fasque nefasque non confunditur. Abbates Miseri et miserandi, qui ita promoveri, et ab isto, consentiunt. Siquidem circuit mare et aridam, ut faciat unum episcopum; et cum fecerit, facit eum filium gehennae duplo quam se. Quaenam vero putas est tanti causa furoris? Non alia sane, nisi quod displicet mortalibus angelica illa partitio, qua gloria Deo, pax hominibus nuntiatur; et dum gloriam usurpant, turbant pacem. Solus gloriam meretur, qui facit mirabilia solus, sicut dicit Apostolus: Soli Deo honor et gloria . Porro autem cum nostro genere bene agitur, si datur frui paceDeo, vel cum Deo, si Deo non potest apud homines esse tuta sua gloria? O stulti filii Adam, qui contemnentes pacem, et gloriam appetentes, et pacem perdunt, et gloriam! Ob hoc denique et
Abbreviated transcription (Latin):
omnib inuiriam patientib. & arguere
in equitate ꝓ mansuetis t̾re. putas aũ¬
tere potĩt aurem a carissima sponsa
sua cum clamauĩt stans adu̾sus eos qui
se angusti auerunt. Non omnino potĩt
ñ audire plangentẽ. Amici mei & pro¬
q.q. a. meam. Quomꝰ namq non recognoscet
os de ossib sius. et carnem de carne suđ ĩmo
ipsa sit dilecta. illa cuiꝰ concupiuit decorem.
cuiꝰ formam induit: cui se mirabili dignati¬
one castis atq indiuiduis deuinxit am¬
plexib: ita ut eẽnt duo in carne una.
unum in uno sp̃u qñq futuri. Nam &
cognouerat scđm carnem xp̃m. s cunc
suam. ꝑfectam suã. formosam suã. ñ hñtẽ
macłam peccĩ. neq rugam corruptionis:
aut aliquid huiꝰ modi. Dum libenter in
sum: ita cupiens redimere tempꝰ qm̃ dies
mali sunt. Excedentem deuotio leuat. s
teuocat zelus: & uͥ rapior ibi & cogor recidẽ.
& plangere dolorem meũ. Audet quod
et flens dico inimicꝰ crucis xͥ suis sedib pel¬

Expanded text:
omnibus injuriam patientibus, et arguere in aequitate pro mansuetis terrae; putas avertere poterit aurem a charissima sponsa sua, cum clamaverit stans adversus eos qui se angustiaverunt? Non: omnino non poterit non audire plangentem: Amici mei et promam meam . Quomodo namque non recognoscet os de ossibus suis, et carnem de carne sua, imo  Quasi non ipsa sit dilecta illa, cujus concupivit decorem, cujus formam induit, cui se mirabili dignatione castis atque individuis devinxit amplexibus, ita ut essent duo in carne una: unum in uno spiritu quandoque futuri! Nam etsi cognoverat secundum carnem Christum, sed tunc suam, perfectam suam, formosam suam, non habentem maculam peccati, neque rugam corruptionis, aut aliquid hujusmodi. 7. Dum libenter in sum, ita cupiens redimere tempus, quoniam dies mali sunt. Excedentem devotio levat. sed revocat zelus: et ubi rapior, ibi et cogor recidere, et plangere dolorem meum. Audet quod et flens dico inimicus crucis Christi suis sedibus pel
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Laboramus quidẽ ut̃q ad alt̾utrum
scͥptitando. fatigantur et ninitii altꝰ ad
alt̾m scͥpta portando. s nunqͥd sp̃c gͣuan¬
tur amando: sessent gͥ que absq labore
non possunt actitari & illud freqñtetur
quod qnͣto attentiꝰ satagitur. tantominus
constat laborari. Quiescant inꝗͣ a die¬
tando ingenia. labia a confabulando a
sc̃ bendo digiti. a discurrendo nitii: non
aũ quiescant corda die ac nocte meditari
in lege dñi que ẽ caritas. A quo negotio
qnͣto quietiores sumꝰ: tanto minꝰ qͥe sciunꝰ
Qnͣtoq occupatiores sumꝰ in illo: tanti
nos quietiores sentimꝰ ex illo. a memus it
amemur: in altõ nob̾. in altõ nr̃is consuli¬
tes. Nam qͦs amamꝰ: in ip̃is ꝓfecto inqui¬
escimꝰ. A quib aũ amamur: ip̃os noꝰ in nob

Expanded text:
rum. Laboramus quidem uterque ad alterutrum rum. Laboramus quidem uterque ad alterutrum scriptitando, fatigantur et nuntii alterius ad alterum scripta portando: sed nunquid spiritus gravantur amando? Cessent igitur quae absque labore non possunt actitari; et illud frequentetur, quod quanto attentius satagitur, tanto minus constat laborari. Quiescant, inquam, a dictando ingenia, labia a confabulando, a scribendo digiti, a discurrendo nuntii: non autem quiescant corda die ac 97 nocte meditari in lege Domini, quae est charitas. A quo negotio quanto quietiores sumus, tanto minus quiescimus: quantoque occupatiores sumus in illo, tanto nos quietiores sentimus ex illo. Amemus, et amemur; in altero nobis, in altero nostris consulentes. Nam quos amamus, in ipsis profecto requiescimus; a quibus autem ama
Abbreviated transcription (Latin):
dam enim amicꝰ nr̃ eodem zelo qͦ tu flagita:
duẽ qͦd ap̃ se illum detinet. S ne tuȩ
frustͣtam. alium nuꝑ a me editum. in
laudib uͥginis mat̾s tͥ tnͣsmitto. Quẽ qr
eiꝰ exemplar ñ teneo. rogo ut qͣntotiꝰ ad
me remittas: uł si maturiꝰ adueni̾s. ip̃e
reues breuib reddidi littãs. occasio¬
nem utiq breuiter rescͥbendi de
tuarum breuitate libenter accipiens.
Et uere quid iuuat ueras et ut ueracit᷑
loqueris etñas amicitias: uanis acq tͣnͣ
sitoriis iactitare u̾bulis. Qnͣtalibet u̾suũ
diu̾sitate. u̾borum multiplicitate. scͥptoꝵ
uarietate. tuam mͥ caritatẽ ostentare. seu
ꝯmendare coneris. minꝰ certe sentio te expͥ¬
mere qmͣ diligis. Idemq tu de me sentiendo:
ñ falleris. sum tue littẽ in manus nr̃as
uenerunt. te in corde nr̃o qui eas miseras
inuenerunt. has qͦ nr̃as nec me sine te scͥ¬
bere certꝰ sum: nec te sine me confido lectu¬

Expanded text:
dam enim amicus noster eodem zelo, quo tu flagitas, dam enim amicus noster eodem zelo, quo tu flagitas, diu est quod apud se illum detinet. Sed ne tuaefrustratam, alium nuper a me editum, in Laudibus Virginis matris, tibi transmitto: quem, quia ejus exemplar non teneo, rogo ut quantocius ad me remittas; vel, si maturius adveneris, ipse reves brevibus reddidi litteras, occasionem utique breviter rescribendi de tuarum brevitate libenter accipiens. Et vere quid juvat veras, et, ut veraciter loqueris, aeternas amicitiasitoriis jactitare verbulis? Quantalibet versuum diversitate, verborum multiplicitate, scriptorum varietate tuam mihi charitatem ostentare seu commendare coneris, minus certe sentio te exprimere quam diligis, idemque tu de me sentiendo non falleris. Cum tuae litterae in manus nostras venerunt, te in corde nostro qui eas miseras, invenerunt. Has quoque nostras nec me sine te scribere certus sum, nec te sine me confido lectu
Abbreviated transcription (Latin):
uita in manib lingue. Silentium aut̃
dicente y saia cultꝰ ẽ iusticiȩ. Et bonũ ẽ
ut docet ieremias expectare salutare dĩ
cum silentio. Ad hũc gͦ iusticiȩ cultum¬
ad hanc omĩum uirtutum matiẽ. nutͥcẽ.
custodem. ne penit᷑ uidear negare quod
petisti. et te et quicumq tui similes
ꝓficere cupiunt. in uͥtutib inuito et
ꝓuoco. et si non u̾bo doctͥne. certe mei
silentii exemplo. ut uł silendo doceam te siłe:
qui loq̃ndo me compelł docẽ quod nescio.S:
quid ego facio: Mirum si ñ rides qđ ego qͥ
multiloqͥum tantoꝑe dampnare udeor. in
tam multa. tam loquaciter iam ꝓg̾dior:
et dum cupio tͥ ꝯmendare silentium contͣ
silentiũ et ꝑ multilo qͥum pugno. Suerri¬
cum nr̃m de cuiꝰ conu̾satione et penitentia
consolari desid̾as. qnͣtum ex fructib eius
ꝑpendimus:. nouĩs digne do conu̾sari dig¬
nosq penitentiȩ facẽ fructꝰ. Libellum aũ
quẽ a me exigis penes me mͦ ñ habeo. Q¬

Expanded text:
in manibus . Silentium autem, dicento Isaia, cultus justitiae est ; et, Bonum est, ut docet Jeremias, exspectare salutare Dei cum silentio . Ad hunc ergo justitiae cultum, hanc omnium virtutum matrem, nutricem, custodem, ne penitus videar negare quod petiisti; et te, et quicunque tuis similes proficere cupiunt in virtutibus, invito et provoco, etsi non verbo doctrinae, certe mei silentii exemplo, ut vel silendo doceam te silere, qui loquendo compellis me docere quod nescio. 3. Sed quid ego facio? Mirum si non rides, quod ego qui multiloquium tantopere damnare videor, in tam multa verba tam loquaciter jam progredior; et dum cupio tibi commendare silentium, contra silentium per multiloquium pugno. Guerricum nostrum, de cujus conversatione et poenitentia consolari desideras, quantum ex fructibus ejus perpendimus, noveris Deo digne conversari, dignosque poenitentiae facere fructus. Libellum autem, quem a me exigis, penes me modo non habeo. Qui