comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plicare uixqueo renĩ plus homibus reorad¬
usã quã psꝑam ꝓdesse fortunã illa enũ es.¬
ꝓspa sꝑ spem felicitat cũ uĩ bsandt ment̾i liͨ
indear uentosam flueni suiqr sꝑ ĩgnarã lmͣc
sodniam succinctãq ⁊ ip̃ius adũsuat ex̾cita¬
cone prudente postremo felio aro bono bladi¬

Expanded text:
philosophie Ego plus hominibus reor adversam quam prosperam prodesse fortunam illa semper spem felicitatis cum videtur blanda mentitur, uideas uentosam fluentem suique semper ignaram, hanc sobriam succinctamque et ipsius aduersitatis exercitatione prudentem. Postremo felix a uero bono deui
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ supplinis io tyrams adarcarru pu¬
taru noc adusu se fc̃e ꝯuitaconis coscios
pele liguami ille momordit atqr abferdit et
m os tyuĩm femẽtio piecit ita cruciatus
quos putabat tyrinus mar cuidelitat uir
capiens fecit esse bnutes ibid us¬

Expanded text:
uirum suppliciis se tyrannus adacturum putaret ut aduersum se factae coniurationis conscios proderet, linguam ille momordit atque abscidit et in os tyranni saeuientis abiecit; ita cruciatus, quos putabat tyrannus materiam crudelitatis, uir sapiens fecit esse uirtutis. Quid au
Abbreviated transcription (Latin):
peciuã ne ꝯt̾gare conabere si eripies hnci
digͥtatibꝰ fulgẽ uolis duiti supplicabis ⁊ qͥ
p̃ne cetos honore cupis postendi huuili ͭ ͤ iules¬
ces poten ͣ ne desid̾s subrectoꝵ insidiis os¬
norius ꝑicul sublacebis głiam petas st paspi
queq distractꝰ securꝰ esse desistus uoluptu¬

Expanded text:
Pecuniamne congregare conaberis? Sed eripies habenti. Dignitatibus fulgere uelis? Danti supplicabis et qui praeire ceteros honore cupis poscendi humilitate uilesces. Potentiamne desideras? Subiectorum insidiis obnoxius periculis subiacebis. Gloriam petas? Sed per aspera quaeque distract
Abbreviated transcription (Latin):
i ignorañ uel bonoꝵ sed quis enu̾aculs ig¬
ior eos libido p̃cipitat sic quoq intempauͣ
fragiles qui obluctori uitis neq̃rã anscien¬
tes nolentes qz deserũt bonu adbicia defrectõ
ledhoc mõ nõ solli potẽtes ee sedoĩo ẽẽ defi

Expanded text:
itiane bonorum? Sed quid eneruatius igransuersos eos libido praecipitat? Sic quoque intemperantia fragiles, qui obluctari uitio nequeunt. An scientes uolentesque bonum deserunt, ad uitia deflectunt? Sed hoc modo non solum pot
Abbreviated transcription (Latin):
corbilem spẽm nusta ꝑ eius p̾na¬
non acies pupille non foramen
auricaile non spiramen coariũ nõ
gustus fancui nõ ullꝰ corpeꝰ ca¬
ctus accedit ibidem ce

Expanded text:
bilem speciem; injusta, per ejus privanon acies pupillae, non foramen auriculae, non spiramenta narium, non gustus faucium, non ullus corporeus tactus accedit. Ibi me
Abbreviated transcription (Latin):
uinforter multiformis tam inͥcõ
et dissilia conseꝙcia p̾cedentili
si semp facere uollet imordina¬
ta et iuptonisa hĩe non posset
nec ea ptouidecet et pruo cpẽ¬

Expanded text:
iformiter multiformis tam inconpret dissimilia consequentia praecedentibus si semper facere uellet, inordinata et inprouisa habere non posset, nec ea prouideret ex pro
Abbreviated transcription (Latin):
opidantu si disc̾iminũ exꝑĩta nõ nouũ
admotꝭ scalis ĩuadit᷑ ciuicas ꝙ si afide¬
libus sine milicaribꝰ uiris repellat᷑ pͥma
congressio statim clausis crescit aulacia
et iam non t̾rore sedbiribus ⁊ arte cõfli¬
Numinenllibus declatur exemplui sepe
cesos ad intincionẽ hoster qui ꝑuasent
ciuitatem qd sine dubio eueit̃ si opidim
mios . at tutres retinuerit uel altiont
occupaunt loca tunc en de fenestris aut
tectis om̃is etas a̾ sexus urũpẽtes ebru
tineant obsidentu portus ciuitatꝭ apire
congueuerunt ut resiste desinãt fugiẽdi
ptũte concessa necitas emĩ qued untut
lium est sue ꝑdiem sue ꝑnoctez liostis ĩ¬
trauu̾t ut muos turres qr teneãt acloca su¬
pioni conscendant hostes q ꝑuicor ⁊ plateas
bndiq obiuãt duicates ibi

Expanded text:
 si discriminum experimenta non norunt, admotis scalis invaditur civitas. Quod si a fidentibus sive militaribus viris repellatur prima congressio, statim clausis crescit audacia, et iam non terrore sed viribus et arte confliutem declaratur exemplis, sepe cesos ad interitionem hostes qui pervaserant civitatem. Quod sine dubio evenit, si oppidani muros ac turres retinuerint, vel altiora occupaverint loca; tunc enim de fenestris ac tectis, omnis etas ac sexus, irrumpentes obruitineant obsidentes, portas civitatis aperire consueverunt, ut resistere desinant, fugiendi potestate concessa; necessitas enim quaedam virtutis lium est, sive per diem sive per noctem hostis intraverit, ut muros turresque teneant ac loca superiora conscendant hostesque per vicos et plateas undique obruant dimicantes. XXVI
Abbreviated transcription (Latin):
cie gloͣ .i. pncie rr̃ius estimalis gloͣ qr non
cius di᷑ qd porir arebus in fimus cõstituta
¶ Quid postulas ut nocia fiãt q̃ dino liue luii¬
trent n cũ ne homnẽs quid neͣcͣia facuat eẽ
que uideant nũ em que pñcia e̾nis aliꝙͣͣ¬

Expanded text:
ntiae rectius aestimabis. Vnde non citur, quod porro a rebus infimis constituta igitur postulas ut necessaria fiant quae diuino lumine lustrentur, cum ne homines quidem necessaria faciant esse quae uideant? Num enim quae praesentia cer
Abbreviated transcription (Latin):
potenͣ nõ abiribꝰ sed abimibecilli ͭ ͤ descend ᷑
pñt eni̾ mala q̃ mime ualent si inbonorar
efficienͣ man̾e potussent q̃ possiblitas eos
euidenaus nichil posse demrãt na suiti
pauls añ collegimiꝰ malũ nichil ẽ cũ mala
tiumõ possint melul posse ĩꝓbor̾ liquet id.

Expanded text:
potentia non a uiribus sed ab imbecillitate descendit. Possunt enim mala, quae minime ualerent si in bonorum efficientia manere potuissent. Quae possibilitas eos euidentius nihil posse demonstrat; nam si, uti paulo ante collegimus, malum nihil est, cum mala tantummodo possint, nihil posse improbos liq
Abbreviated transcription (Latin):
quid si corpꝰ specter imbecillius ade reꝑi¬
rem quels duos sepe mucilai quoq̃r
nes Mmogus uel insecreta qr reprunaũ
uecat in troitur quo uero quisꝙͣ ns qsꝙͣius¬
ad inquẽpiã insi insolũ corpꝰ e for tunã¬

Expanded text:
, si corpus spectes, imbecillius homine repperire queas, quos saepe muscularum quoque uel morsus uel in secreta quaeque reptantium necat introitus? Quo uero quisquam ius aliquod in quempiam nisi in solum corpus et qu
Abbreviated transcription (Latin):
huic spus eruberrt sed est pudori degener.
sangina hr nobilis notũ facie s angustia
rei familiar melusꝰ esse malet ignota ille
utro qr c̾cũtinus intũ celibem deflẽt ille nip¬
ciis felix oid liber alieno sẜunutt hedi aliꝰ¬

Expanded text:
Huic census exuberat, sed est pudori degener sanguis. Hunc nobilitas notum facit, sed angustia rei familiaris inclusus, esse mallet ignotus. Ille utroque circumfluus, vitam caelibem deflet. Ille nuptiis felix, orbus liberis, alieno censum nutri
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Adusanũ incia colite uirtutes adrtũs spes
aini subleuate liuiles p̃ces mexcelsa porri¬
gite magna nobis est si diffilare nõ mulcis
nccitar induta pbitat̾ cũ ante oculor agit
iuidicis tũcta c̾nent̾ li u ꝓ. ultĩa

Expanded text:
 uitia, colite uirtutes, ad rectas spes animum subleuate, humiles preces in excelsa porrigite. Magna uobis est, si dissimulare non uultis, necessitas indicta probitatis cum ante oculos agitis iudicis cu
Abbreviated transcription (Latin):
pentũ ꝙ si cla̾itudinẽ p̃dicacio fucit illi su cla
n ncc̃e esi qͥ p̃dicãtur quare splendidũ te si
tuam non liẽs aliena alaĩturo nõ efficit a ⁊
¶ Si quid est innobilitate bonũ id eẽͫ  ꝑ. sͥ.
bus ncc̃itudo uideat ne amaior ẜ untute degẽnẽt¬
spectes nullus degen̾ extat inbiciis peiora fo¬

Expanded text:
m. Quod si claritudinem praedicatio facit, illi sint clari necesse est, qui praedicantur. Quare splendidum te, si tuam non habes, aliena claritudo non efficit. 15 Quod si quid est in nobilitate bonum, id esse bus necessitudo videatur, ne a majorum virtute degenespectes, Nullus degener exstat, Ni vitiis pejora fo
Abbreviated transcription (Latin):
taru noc adusu se fc̃e ꝯuitaconis coscios
pele liguami ille momordit atqr abferdit et
m os tyuĩm femẽtio piecit ita cruciatus
quos putabat tyrinus mar cuidelitat uir
capiens fecit esse bnutes ibid us¬

Expanded text:
t. ut adversum se factae coniurationis conscios proderet, linguam ille momordit atque abscidit et in os tyranni saevientis abiecit; ita cruciatus, quos putabat tyrannus materiam crudelitatis, vir sapiens fecit esse virtutis. Quid au
Abbreviated transcription (Latin):
celle ꝓdunc᷑ que uelus in spe¬
culo lñe orbis oñdit rubiciru¬
dus color uentas celureꝰ iu¬
dicat pluuias ex ucroq nixta
mubos et furences ꝓcellas le¬
cus orbis ac lucidus se̾mtace
nauigus reꝓmctit ꝙͣ gestat in
nulcu p̃cipue si eͦ ortu neq
obcusis cornib rucilat neq in¬
fuso fu̾it hũore fustata li ꝯ.c.¬

Expanded text:
lla produntur quae velut in speculo lunae orbis ostendit. Rubicundus color ventos, caeruleus indicat pluvias, ex utroque commixtus nimbos et furentes procellas. Laetus orbis ac lucidus serenitatem navigiis repromittit quam gestat in vultu, praecipue si quarto ortu neque obtusis cornibus mutila neque infuso fuerit humore fuscata.
Abbreviated transcription (Latin):
uiuẽtutẽ suã usii uariecatemq
ꝑugnandi p̃cepint edocẽ in pro
laudandos qui eam p̃apue artem
marcii operis p̃cepca ec usum
reciuuerũt et lras ꝓdiderunt
que ꝑ diu̾sos auctores libros q
dispsa imꝑacor inicte medio¬
c̃tatẽ meã abbreuare iussisti ibi¬
¶ Qnͣcũ aũt in płis lacedemomi¬
oꝵ discipłia ꝓfuĩt ut ꝯmicta ce¬
cera uancippi declarat᷑ exẽpło
qui actiliũ regulũ roͣnũ q ex̃cici¬
um sepe uictorẽ cũ carcaginẽsib̃
nõ uirtute sed arte solus f̾ret
auxiliũ ꝓstratis ex̾citib cepit ac
domuit unoq cõgressu Eñphans
uellũ om̃e confecit n ͨ minꝰ ha¬
nbal peciturꝰ ycaliã lacedemo¬

Expanded text:
iuventutem suam usum varietatemque pugnandi praeceperint edocere. O laudandos, qui eam praecipue artem Martii operis praecepta et usu retinuerunt et litteris prodiderunt, quae per diversos auctores librosque dispersa, imperator invicte, mediocritatem meam adbreviare iussistintum autem in proeliis Lacedaemoniorum disciplina profuerit, ut omittam cetera, Xanthippi declaratur exemplo, qui Atilium Regulum Romanumque exercitum saepe victorem, cum Carthaginiensibus non virtute sed arte solus ferret auxilium, prostratis exercitibus cepit ac domuit unoque congressu triumphans bellum omne confecit. Nec minus Hannibal petiturus Italiam Lacedaemo
Abbreviated transcription (Latin):
begecacur nam c̃cis horis diebi
pit ac noctibꝰ estu quodã qd
currit ⁊ more torrenciũ fłu¬
ninũ uũc exundat in t̾ras re¬
fluit in alcicudinẽ suã h ͨ reci¬
ꝓcant᷑ maris ambiguitas qͣstĩ¬

Expanded text:
vegetatur. Nam certis horis, diebus pariter ac noctibus, aestu quodam, quod ercurrit et more torrentium fluminum nunc exundat in terras nunc refluit in altitudinem suam. Haec reciprocantis meatus ambiguitas c
Abbreviated transcription (Latin):
tem sine pedice sagutariũ uelis imibue sine
scutatũ armature mĩos om̃es q gustus
doce̾ ne locũ deserat ne ordines turbet ut
missile ⁊ destinato ictu et magnis uiribus
iact ui fossar ducere suder scient̾ figere
noui̾t traccur scrtum ⁊obsequiis ictisꝰ ue¬
menͣ tela de flecte plagam prudent̾ uitãe
audactꝰ inferre huic talit instituto tyrom
pugnare aduisir quosl hostes maciẽ nõ¬

Expanded text:
tem sive peditem sagittarium velis imbuere sive scutatum, armaturae numeros omnes omnesque gestus docere, ne locum deserat, ne ordines turbet, ut missile et destinato ictu et magnis viribus iaciat, ut fossam ducere, sudes scienter figere noverit, tractare scutum et obliquis ictibus venientia tela deflectere, plagam prudenter vitare, audacter inferre. Huic taliter instituto tironi pugnare adversus quoslibet hostes in acie fo
Abbreviated transcription (Latin):
spes ⁊ p̃nnia faciut meliorer̃ ibi¬
¶ Bomi duces publico c̾tam̃e muꝙͣ insi exocco¬
ne a̾ mimia necĩtate ꝯflgut̃ ib
¶Magna dispõ est hostem fame mag̃ enggeᷤ
qua ferro ibi¬

Expanded text:
spes ac praemia faciunt melioreni duces publico certamine numquam nisi ex occasione aut nimia necessitate confligunt. Magna dispositio est hostem fame magis urgere quam ferro
Abbreviated transcription (Latin):
auxiliũ capias exloco qui tunto utilior
meptu obintences ꝑs alcior pellit qui adii̾so
intitur eliuo duplex subsit cum loce ⁊ hoste¬
tiu sperus loca aspa mequalia montuosa
dibes eligẽ si bero de equitibꝰ cius cotͣ adũ¬
sarii pedites uictoriat quer̃ se qui debes
paulo quid̃. lacius ediciora. locu sed plana
quid patentius neq filiur neq palud ibꝰ
impedita ibi

Expanded text:
auxilium capias ex loco, qui tanto utilior impetu obnitentes pars altior pellit: qui adverso nititur clivo, duplex subit cum loctium, loca aspera inaequalia montuosa debes eligere, si vero de equitibus tuis contra adversarii pedites victoriam quaeris, sequi debes paulo quidem editiora loca sed plana atque patentia, neque silvis neque paludibus impedita. XI
Abbreviated transcription (Latin):
Cum abscendendi additu pateftĩo niẽtes omi
ad pbenda t̾ga consenẜit multi more pecudũ
trucidunt᷑ nec insequenciũ illum ꝑieulũ ẽ cũ
dicti quibus defendi potuerant arma ꝯu̾tert
hot gn̾e qnͣto maior fu̾it tanto facilius mł¬
titudo psc̾mt᷑ neq eni ibi requirend est nus.
ubi armꝰ seme t̾ritus non tum bellũ t̾elum
hostiũ cupit declinae quã multũ li .℥.c. rr

Expanded text:
cum abscedendi aditu patefacto mentes omnium ad praebenda terga consenserint, inulti more pecudum trucidantur, nec insequentium ullum periculum est, cum victi quibus defendi potuerant arma convertHoc genere, quanto maior fuerit, tanto facilius multitudo prosternitur; neque enim ibi requirendus est numerus ubi animus semel territus non tam tela hostium cupit declinare quam vultum. Ceter
Abbreviated transcription (Latin):
paucos biros fortes nͣa ꝑcreat bona institu¬
cõne plures reddit industria ibi¬
¶ Niquã adc̾tamẽ publicũ ꝑdiue̾is milirem
¶ Subita cõterrent hostes usitate iulescriẽ iꝰ¬
¶ Quis dispsis suis inconsulte sequũ ꝙͣ ip̃e

Expanded text:
ucos viros fortes natura procreat, bona institutione plures reddit industria Numquam ad certamen publicum produxeris militem . Subita conterrent hostes, usitata vilescunt. Qui dispersis suis inconsulte sequitur quam ipse
Abbreviated transcription (Latin):
bentur contͣrius tua inflectit ac dep̾mnt
hostii adiuuat cela pulius a fronte ꝯges¬
tus oculos implet ⁊ claudit lͤ omĩa qñ¬
dua puido cauend̃ est infutur ne p̾us pabuliũ
accedente die noceae solis nuitata ꝯu̾sio nebẽ¬
tus adusus honi folita eo pugnãte nasca ita
⁊ si pt̾ fiei adu̾sarioꝵ impetant faciẽ li 3.c ie
¶Nescio qua occultit rr̃e ymo pene dina alii
contͣ alios dimicant melius ⁊ qui forcõres in¬
cerant abinfioribus sepe uincur ai ℥c is¬

Expanded text:
entus contrarius tua inflectit ac deprimit, hostium adiuvat tela. Pulvis a fronte congestus, oculos implet et claudit. Ita duci provido cavendum est in futurum ne post paululum accedente die noceat solis mutata conversio, ne ventus adversus hora solita eo pugnante nascatur. et si potest fieri adversariorum impetant faciem. Acienescioqua occulta ratione, immo paene divina, alii contra alios dimicant melius, et qui fortiores vicerant ab inferioribus saepe vincuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ pleria re militarꝰ ignari plemore uictoiar
credunt Ii adu̾sarios aut locor angustin a
cõne si escit audacia ⁊ cũ sper moã il est sumet
arma formido libentꝰ cupit ꝯmori qui sine
dubio scit isse se mõiturũ iõq scipiome lau¬
dita siña est qui dixit mam hostibus qua

Expanded text:
 Plerique rei militaris ignari pleniorem victoriam credunt si adversarios aut locorum angustiistione crescit audacia, et cum spei nihil est sumit arma formido. Libenter cupit commori qui sine dubio scit se esse moriturum. Ideoque Scipionis laudata sententia est, qui dixit viam hostibus qua
Abbreviated transcription (Latin):
horrescunt ⁊ pauore confusi de fuga mag̾
quam de ꝯflictu incipiũt cogiture li .℥. caͦ io.
tor militer adẽtame educe̾ ut auaiciões
supta esca rodbe̾t ⁊ longiore conflictu no
¶ Seẜuetur aũt ne longo ⁊ spacio fatigatũ
militem ne uel lasps post cursuz ẽquos
ad publicũ e̾camen cogas multũ uiuu
labore itim̾s pugnaturus admmietitr inf¬

Expanded text:
perhorrescunt et pavore confusi de fuga magis quam de conflictu incipiunt cogitare. Praeterea, si tos milites ad certamen educere, ut audaciores sumpta esca redderet et longiore conflictu non servatur autem ne longo spatio fatigatum militem neve lassos post cursum equos ad publicum proelium cogas. Multum virium labore itineris pugnaturus amittit;
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Intꝰ spat adusarius expedicoem cito pos¬
se finiri ⁊ si delaties fuĩt inlongũ a pe¬
nuria macerat᷑ aut desidio suoꝵ reno¬
catur ad ꝓp̃a aut nichil magnũ faciẽs
pdespacõem abire ꝯpellit tunc frricti labo¬
re ac tedio plimi desiert aliꝙͣti se pd̃it
aliqnͣti se tradunt qr adu̾sis rebus rai¬
or fides est ibi.¬

Expanded text:
 enim sperat adversarius expeditionem cito posse finiri et si dilatus fuerit in longum aut penuria maceratur aut desiderio suorum revocatur ad propria aut nihil magnum faciens per desperationem abire compellitur. Tum fracti labore ac taedio plurimi deserunt, aliquanti produnt, aliquanti se tradunt, quia adversis rebus rarior fides est
Abbreviated transcription (Latin):
ẜInquã credo potusse dñri apcõem ar¬
mis rusticũ plelez que subdiuo ⁊ inlabore
nut̾ae solis paciens rbmbre negager̃
balneoꝵ noscia deliciaꝵ ignari simpli¬
cis ammo ꝑuo contenta cibo duratis as
omem labor̃ tollanciam mẽons cui gesti¬
re ferrũ fossain ducere omis ferre con
¶Initerdum cũ nec̾itur exrgit ecia in ba¬
nos ad arma compelli qui ubi nomen
s dere milicie pͥmu laborare decurre por¬
ture poudus ⁊ iolem puluem qz ferre con¬
siscant ꝑco sictu utant᷑ ⁊ nistico interdu
demum adusam erudiant armoro ⁊ si lon¬
gior expedicio enigat inangariis plimũ
dut et aĩmis nec inficiendũ est post urbe
bellum sed tunc nullis deliciis fungebãt
suddrem cursu et campestri excicio colltmn
ium ꝙ usq adeo bm̃ est ꝙ aranti quĩcio

Expanded text:
quam credo potuisse dubitari aptiorem armis rusticam plebem, quae sub divo et in labore nutritur, solis patiens, umbrae neglegens, balnearum nescia, deliciarum ignara, simplicis animi, parvo contenta, duratis ad omnem laborum tolerantiam membris, cui gestare fInterdum tamen necessitas exigit etiam urbanos ad arma compelli; qui ubi nomen dedere militiae primum laborare, decurrere, portare pondus et solem pulveremque ferre condiscant, parvo victu utantur et rustico, interdum demum ad usum erudiantur armorum. Et, si longior expeditio emergit, in angariis plurimudat, et animis. Nec inficiandum est, post Urbem ctos esse ad bellum; sed tunc nullis deliciis fungebantur, sudorem cursu et campestri exercitio collectum, tum
Abbreviated transcription (Latin):
ang̾nez se hre nou̾nt ꝯtͣ septẽtonales ppłi re¬
mocio asolis ardoribꝰ incõsulciores quid̃ sed
cum largo sangne hundantes sunt ad bella
ꝓmptifsum tyrones ig de tẽpacõibꝰ legendi
sunt plag̃ quibꝰ ⁊ copia sangius suppetat
adbulueꝵ mort qr ꝯtẽptur ⁊ nõ possit de ẽẽ
pnidenͣ que et modestia pͥuat incastris ⁊ nõ¬

Expanded text:
Contra septentrionales populi, remoti a solis ardoribus, inconsultiores quidem sed tamen largo sanguine redundantes, sunt ad bella promptissimi. Tirones igitur de temperatioribus legendi sunt plagis, quibus et copia sanguinis suppetat ad vulnerum mortisque contemptum et non possit deesse prudentia, quae et modestiam servat in castris et no
Abbreviated transcription (Latin):
tͥmanus ullis apta pot̾i̾t aggaĩ ⁊ diũgẽ¬
ter institut quid bis em effica solertiã si cõ¬
petentes non denegent eopense li ⁊ .c.io.¬
Qui desiderat pacer pp̃at bellũ qui uictõiã
capit milites imbuat diligent̾ inplo li z¬
Prui sedens optut euentus dineet arte¬
non cusu ibi
Nemo ꝑnocure nemo audet offende quez
melligit suꝑiore ẽẽ si pugnet ibi

Expanded text:
iter manus bellis apta poterit adgregari et diligenter institui. Quidvis enim efficit sollertia si competentes non denegentur expensae. XVIqui desiderat pacem praeparet bellum; qui victoriam cupit milites imbuat diligenter; qui secundos optat eventus dimicet artenon casu. Nemo provocare, nemo audet offendere, quem intellegit superiorem esse si pugnet. I
Abbreviated transcription (Latin):
exdiu̾sis mu̾s ueniẽtes nec disciptina int̾ se
nec noticia nec affcõne consenciũt et int̾
tillia instituta alius int̾ eos est usus ar¬
ir ppe cotidie roborent᷑ nõ medioc̃ter iuiat
nam legiomibꝰ semꝑ auxilia taꝙ leius ar¬
matura i acie iugebant᷑ ut mliio mag¬

Expanded text:
ex diversis numeris venientes nec disciplina inter se nec notitia nec affectione consentiunt; alia instituta, alius inter eos est usus ariis prope cotidie roborentur non mediocriter iuvant. Nam legionibus semper auxilia tamquam levis armatura in acie iungebantur, ut in his pro
Abbreviated transcription (Latin):
nec luxuria cuiciĩ est nec pulciorꝰ
suamũ q corpũ sed aĩe ꝑuetse ani¬
cis corꝑeas uoluptates negiecta
tempancia qua cobus spm̃alicer
puledribus et incorruptibiliter

Expanded text:
nec luxuria uitium est pulchritudinis suauium corporum, sed animae peruerse amantis corporeas uoluptates neglecta temperantia, qua rebus spiritaliter pulchrioribus et incorruptibiliter
Abbreviated transcription (Latin):
bos quelatent in sllacone offi¬
cu aut in aliquo nocc̃itatis nore
nani cumi qui palam est aduso¬
rius facile cauendo iutare pos¬
tuuĩ ac domesticũ malũ nõ so¬
sum existit uerum ec̾ opp̃milt

Expanded text:
 quae latent in simulatione officii aut in aliquo necessitudinis nomine. Nam eum, qui palam est aduersarius, facile cauendo uitare postinum ac domesticum malum non solum exsistit, uerum etiam obprimit
Abbreviated transcription (Latin):
Quando in forma ẜuni ũs media¬
cor esset iusta angelos ẽẽ nolu¬
it in forma dei supta angelos
mansit .i. in insetioribus ma
inte qui insuꝑioribꝰ inta id. g¬

Expanded text:
quando in forma servi, ut mediator esset, infra angelos esse voluit, in forma Dei super angelos mansit: idem in inferioribus via vitae, qui in superioribus vita.
Abbreviated transcription (Latin):
entes tamqͣ mor ille euua¬
gelicꝰ filius ad nosmet rer̾
si surcamꝰ et ad illũ redde¬
amo a quo peccando recesta¬
mꝯ ibi este urm non hebit᷑

Expanded text:
entes tamquam minor ille euangelicus filius ad nosmet ipsos reuersi surgamus et ad illum redeamus, a quo peccando recesseramus. Ibi esse nostrum non habebit
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscit᷑ nam mabsidione capitolii corrp¬
tis ulgi ac longa fatigacõe tormẽt cũner¬
uori copia defecisset matirne abscisos cri
runt enũ pudicissime feĩe deformato d
tpus capite libe̾ iuu̾e ouĩmaritis ꝙͣ hosti¬
bus integro decore seruure libro e cꝯ¬

Expanded text:
. Nam in obsidione Capitolii corruptis iugi ac longa fatigatione tormentis, cum nervorum copia defecisset, matronae abscisos crinrunt enim pudicissimae feminae deformato ad tempus capite liberae vivere cum maritis quam hostibus integro decore servire. Cornua
Abbreviated transcription (Latin):
generi diligenda est et colenda
est prestanda deuocõ nupendẽdi
ꝑuigil famulacus deo eñ cił pri¬
uacus nel militans seruit cñ si¬
delit̾ eũ diligit qui deo regnat

Expanded text:
 diligenda est et colenda.est praestanda devotio et impendendus pervigil famulatus; Deo enim vel privatus vel militans servit cum fideliter eum diligit qui Deo regnat
Abbreviated transcription (Latin):
sic multa quid̃ ad stam catho ͭ ͣ
ꝑtinẽtia dum hecitorum callida
inqͥetudine exagitantur ut adu̾si
cos deffendi põssint et conade¬
riꝰ et instanciꝰ pdicantũr et
ab adu̾sio mota que ͦ discendi exi¬
ftit egasio

Expanded text:
 Multa quidem ad fidem catholicam pertinentia, dum haereticorum callida inquietudine exagitantur, ut adversus eos defendi possint, et considerius, et instantius praedicantur, et ab adversario mota quaestio discendi existit occasio
Abbreviated transcription (Latin):
nuata ꝑicula ad om̃eui rei nulitaris
ericdiuerant arcẽ campũ mardũ siam̃
tberi Desegerũt in quo ĩuentus post
exciciũ armor sudorẽ pulu̾er q dilue̾t
ac lassicudinẽ cirsus natandi labore

Expanded text:
icula ad omnem rei militaris erudiverant artem, campum Martium vicinum Tiberi delegerunt in quo iuventus post exercitium armorum sudorem pulveremque dilueret ac lassitudinem cursus natandi labore
Abbreviated transcription (Latin):
cõsistũt nec lene h ͦ pucet᷑ ospĩn auc
cui bellor est quuctenda forcuna
et gñe si copia suppecat et moi̾¬
bus debet et cellere honestas enĩ
ydoneũ nulicẽ reddit necundia
dũ ꝓhibet fuge̾ facit ẽẽ uictorẽ¬

Expanded text:
consistunt. Nec leve hoc putetur officium aut cui bellorum est committenda fortuna, et genere, si copia suppetat, et moribus debet excellere. Honestas enim idoneum militem reddit, verecundia, dum prohibet fugere, facit esse victore
Abbreviated transcription (Latin):
oĩbꝰ p̃c ꝓdesse subiectis ꝙ octo¬
manũ anguscũ ac bonos de huic
pñcipes libent̾ habiusre frequẽ¬
cib declarat᷑ exemplis sic reg¬
uanoũ cestĩoniis t̾ẜuit eloquẽ¬
cia dum nõ culpat᷑ audacia li¬

Expanded text:
otest prodesse subiectis. Quod Octavianum Augustum ac bonos dehinc principes libenter habuisse frequentibus declaratur exemplis. Sic regnantium testimoniis crebuit eloquentia dum non culpatur audacia
Abbreviated transcription (Latin):
ad cimłia craduxit officia ica
cura ex̃cicũ militat pͥmo negli¬
gencius agi postea dissuũlari
ad postͤmũ osiui in obluuone
ꝓducta cognosti nec aliquis
ħ sr̃iori etate accidisse miret᷑
oçio ⁊ armor dissuecidine e

Expanded text:
ad civilia transduxit officia. Ita cura exercitii militaris primo neglegentius agi, postea dissimulari, ad postremum olim in oblivionem perducta cognoscitur. Nec aliquis hoc superiore aetate accidisse mireturotio et armorum desuetudine e
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ab exordio dimẽcione sa¬
subri ꝑidoueos erogacio ẽpe¬
recur nũꝙͣ ꝑiclicati sunt fame
qui fiugalitatẽ int̃ copias ser¬
uare cepant in bellis quoq
ecas ec sexus ꝓpt̾ ncãtatẽ
uictus foris freꝙ̃t̾ exclusa est
ne penuria o pp̃mẽt armacos
a quibꝰ mena ẜuabant᷑ . fi. e

Expanded text:
nisi ab exordio dimensione salubri per idoneos erogatio temperetur: numquam periclitati sunt fame qui frugalitatem inter copias servare coeperunt. Inbellis quoque aetas ac sexus propter necessitatem victus portis frequenter exclusa est, ne penuria opprimeret armatos a quibus moenia servabantur. VIII
Abbreviated transcription (Latin):
iam mota figenda st̃ coruci¬
et ꝓcessionibꝰ custodit᷑ ut ĩ ip̃a
pugna facilius obcẽꝑent mili¬
tes sine eos pugnarẽ sine stare
slue sequi uel redire p̃ceꝑuit
duces siquidẽ rõ maifesta sit
somꝑ in ocio debe̾ fieri qd̾ ne¬

Expanded text:
iam mota figenda sunt, corniciet processionibus custoditur ut in ipsa pugna facilius obtemperent milites, sive eos pugnare sive stare sive sequi vel redire praeceperint duces, siquidem ratio manifesta sit semper in otio debere fieri quod ne
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quiꝰ artis eligendi sel penicꝰ re¬
puendi fuit milices indagemꝰ pis¬
lacor es aucupes duloariõs liuche¬
ones om̃s q qui ad cractasse uide¬
uũtͣ ad guesia ꝑtinẽs longe arbi¬
sabcos frarios carpẽtarios maces¬
larios et ceruor apror q uenaco

Expanded text:
 cuius artis vel eligendi vel penitndi sint milites indagemus.Piscatores aucupes dulciarios linteones omnesque qui aliquid tractasse videbuntur ad gynaecea pertinens longe arbifabros ferrarios carpentarios macellarios et cervorum aprorumque
Abbreviated transcription (Latin):
ris nõ obedire mandacis ple¬
nũ sacrilegii uidebat᷑ acq ꝑicu¬
li uuro icaq more inparendo
audax fcis sum dũ metuo bide¬
ri audacior si negassem loq̾uit¬

Expanded text:
ris non oboedire praeceptis plenum sacrilegii videbatur atque periculi. Miro itaque more in parendo audax factus sum dum metuo videri audacior si negassem. Ad qu
Abbreviated transcription (Latin):
blica scudiosius o sciam dimicãdi
usũq ieipublice iugibꝰ ex̾ciciis cus¬
codire cui cõtigit nõ cũi glosa uic¬
coria sed et̃ amplior p̃da quĩ ado¬
pes et ad dignitates ordo nulicie
et imꝑacoris iudiaũ ꝯsueuit eneh̾e

Expanded text:
blica, studiosius oportet scientiam dimicandi usumque rei bellicae iugibus exercitiis custodire, cui contingit non tantum gloriosa victoria sed etiam amplior praeda, quem ad opes ac dignitates ordo militiae et imperatoris iudicium consuevit evehere.
Abbreviated transcription (Latin):
Si cancela hostiũ euitatis iusidũs
publica marte ꝯfligat᷑ cũe li¬
burnar instruende sunt acies nõ
dircẽ ut in campis sed in carne
ad simlicudinẽ lune ita uc per¬
ductis carnibꝰ acies media sumet᷑
rint ip̃a ordinacõe ⁊cũdaci dep̃¬
mant᷑ in cornib añ p̃cipuũ robut

Expanded text:
si cautela est hostium evitans insidias, publico marte confligitur. Tunc liburnarum instruende sunt acies, non directe, ut in campis, sed incurve ad similitudinem lune, ita prout productis cornibus acies media sinuetur, rint, ipsa ordinatione circundati deprimantur. In cornibus autem preci
Abbreviated transcription (Latin):
infra miles qui sũpcus suos scit
apud signa depoĩtos dese̾ndo nͣ
cogitat magis diligit signa si
tius in acie ꝓ illis duuicat mare
hũam ingenĩ ut ꝓ illis heaãt
maxĩam curã in quibꝰ suã udeat¬

Expanded text:
inde qui sumptus suos scit apud signa depositos de deserendo nil cogitat, magis diligit signa, pro illis in acie fortius dimicat, more humani ingenii, ut pro illis habeat maximam curam in quibus suam
Abbreviated transcription (Latin):
Quid nurarꝭ uonos uirrs ut con¬
firment᷑ cõcuci nõ est arbor soli¬
da nec fortis nisi inquit si equẽs
nent᷑ iuc̾sat ip̃a enĩ nexacõne
cõstmgit̃ et radices corcius sigit

Expanded text:
Quid miraris bonos viros, ut confirmentur, concuti ? Non est arbor solida nec fortis nisi in quam frequens ventus incursat ; ipsa enim vexatione constringitur et radices certius figit
Abbreviated transcription (Latin):
idem dubicare et de eoꝵo ĩmor¬
liũ stacu an par bñ degant ꝙ¬
nõ illis p̃d̾ia n ͨ orti sc̃ nec alie¬
no colono iira p̃ciosa n ͨ grunde
in foro fenus ibidem¬

Expanded text:
idem dubitare et de Dei immortalis statu, an parum beate degat, quod illi non predia, non horti sint nec alieno colono rura preciosa nec grande in foro fenus
Abbreviated transcription (Latin):
relangnestit ip̃is ꝑse q̃ cuꝑimꝰ fa¬
tigatis ac deficiẽncib inde mor¬
sũs est scomachus inde quib fuit
auidicas cibi ⁊ odiũ erit deside¬
ria ip̃a moriũt᷑ nõ est a cerbũ
carere eo qd cape desideris. luir¬

Expanded text:
relanguescit ipsis per quae cupimus fatigatis ac deficientibus; inde morosus est stomachus, inde cuius fuit aviditas cibi, odium est. Desideria ipsa moriuntur. Non est autem acerbum carere eo, quod cupere desieris. Adi
Abbreviated transcription (Latin):
od alexander cũ legiss ¶adula ͭ ͤ¬
epłam mr̃is qua admonebat᷑ ut
a ueneno philippi medico caue̾t
acceptam pocõnẽ non dec̾ius.
bibit plus eũi de auuco suo cre¬

Expanded text:
 Alexander! Qui cum legisset epistulam matris, qua admonebatur, ut a veneno Philippi medici caveret, acceptam potionem non deterritus bibit. Plus sibi de amico suo cre
Abbreviated transcription (Latin):
qom̃i occidit ⁊ mox uibẽ ingressus
triã milia hom ꝯ̃ fidẽ datã ĩermet
pemit cũq magna crude ͭ ͤ adiosus
fontes ⁊ insontes feuiret qntꝰ ca¬
tulꝰ palam sille dixit cũ quibus
tandẽ bicturi sumꝰ si ĩ bello arma¬
tos ẽ pare mermes occidim ꝰ. filla
deiũ martũ mariũ de cupli cusa ex¬
traccũ uniciri iussit ductũ ꝙ õisti¬
Serun esfossis oculis mẽbris miutatĩ
exsecs uel fiaccꝭ truadari marium
marii filiũ pẽst ͤ ꝓsecutꝰ obsed᷑

Expanded text:
num occidit, mox etiam urbem ingressus, tria milia hominum contra fidem datam inermes peremit. Cumque magna crudelitate adversus sontes insontesque saeviret, Quintus Catulus palam Syllae dixit: “Cum quibus tandem victores sumus, si in bello armatos, in pace inermes occidimus?”. Sylla dehinc Marcum Marium de caprili casa extractum vinciri iussit, ductumque trans Tiberim effossis oculis, membris minutatim exsectis vel fractis trucidari, Marium Marii filium Praeneste persecutus obsedit
Abbreviated transcription (Latin):
thomꝰ ⁊ apud philipos macedomie
urdẽ coñ eos pugͣnerũt ⁊ pͥmo
nius periit autẽ dux nobilitate
tã nobili ͭ ͤ que cũ illis bellũ ges¬
ferat uictũ interfecerũt ac sit ĩs¬

Expanded text:
pos Macedoniae urbem contra eos pugnaverunt. primo sar, periit tamen dux nobilitatis tam nobilitatem, quod cum illis bellum gesserat, victam interfecerunt. ac sic i
Abbreviated transcription (Latin):
impie agere potuirre nõ eru¬
seste̾t illico uelut effrenata
ciũ rerũ multiᵈ ͤ accõe se re¬
degũt ad miliciã cogentur
sastas illas egipti et̃ solitu¬
dies arenas qz diffusas quas

Expanded text:
impie ageret, potuisset erubescere. ilico uelut effrenata rium rerum multimoda actione se redigunt, ad militiam cogerentur. uastas illas tunc Aegypti solitudines harenasque diffusas, quas
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ affritꝰ flant qrẽ speludcas ple¬
nas sulphure ⁊ usq ad marede¬
ductꝰ q̃ spelũte recipiẽtes ĩse fluc¬
tus uentũ creũt qui aigitatus
ignẽ gignit ex sulphure uñ fit

Expanded text:
vel Africus flat, habere speluncas plenas sulphuris et usque ad mare deductas, quae speluncae recipientes in se fluctus ventum creant, qui agitatus ignem gignit ex sulphure; unde est
Abbreviated transcription (Latin):
piscopos mõachos omes em lo¬
ci scõs bestiis arce fẽĩoribꝰ obi¬
ceret spectaret q lamãdos ¶ de¬
cramẽtũ milicie ge̾ret sub iul¬
ano angusto cribumꝰ scutalorũ
uisus ab imꝑatore sacͥlego aut
ĩmolure ydõlis aut milicia ex¬
cede̾ fidelit᷑ scrẽs grauioa este
iudicĩa dei ⁊ meliora ꝓmissa ppõ¬
ce discessit ¶ Ita ꝑua ĩteriecta mo

Expanded text:
piscopos monachos omnesque eius loci sanctos bestiis etiam arte saeuioribus obiceret spectaretque laniandos. cramentum militiae gereret sub Iuliano Augusto tribunus scutariorum, iussus ab imperatore sacrilego aut immolare idolis aut militia excedere, fideliter sciens et graniora Dei esse indicia et meliora promissa, sponte discessit. ita
Abbreviated transcription (Latin):
sus scelerũ creuit᷑ ut cõfir¬
matissimã toto orbe xp̃i eccĩd
dutꝭ uudu crudelissime ꝑse¬
cucõis escis quellere auderet¬
I
ut dñm se ac deũ uocari scribi co¬

Expanded text:
um gradus creuit, ut confirmatissimam toto Orbe Christi Ecclesiam datis ubique crudelissimae persecutionis edictis conuellere auderetin ut dominum sese ac deum uocari scribi co
Abbreviated transcription (Latin):
uẽticula moħil coũriũ iõnis begi¬
bus faice̾ fiducia sane ĩnocẽtis
cõfessiõis nenũ mortẽ grauẽ for¬
nudolorãq uideri rescͥptꝭ illico
lemoribꝰ tẽꝑauit edictũ : de mar

Expanded text:
conuenticula nihil contrarium Romanis legibus facere, fiducia sane innocentis confessionis nemini mortem grauem ac formidulosam uideri, rescriptis ilico lenioribus temperauit edictum. uer
Abbreviated transcription (Latin):
pama cũ fluctuãtẽ alueũ quo
expõiti erãt pui tennuis ⁊̃ sicco
aqua descituset lupã ficiẽtẽ ex
motibꝰ que ccͣ st̃ ad puilẽ uagi¬
submissas ĩfantibꝰ pbuirte mã¬

Expanded text:
fama cum fluitantem alueum, quo expositi erant pueri, tenuis in sicco aqua destituisset, lupam sitientem ex montibus qui circa sunt ad puerilem uagisubmissas infantibus a
Abbreviated transcription (Latin):
dea sapiẽ seu potius dea arcua
ponũt eciã bachũ qui ẽ deꝰ uii
natũ ex femore iouis nã fugĩde
ꝙ femele cõcepit bachũ ep femo¬
re soues qua postmodũ suliũdata
prius quã fetus erret maturꝰ ad
partũ iupiter alegaius eũ frato¬
citatꝭ eius uñ ouidiꝰ aor de¬

Expanded text:
dea sapiencie seu pocius arcium. Ponunt et Bacum, qui est deus vini, natum ex femore Iovis. Nam fingunt quod Semele concepit Bachum ex Iove, que postmodum fulminata priusquam fetus esset maturus ad partum, Iupiter alligavit eum femovitat
Abbreviated transcription (Latin):
it aduersas acies reuoluta ꝙ tela
uertit ĩ actores ⁊ turbĩe repulit
hastas o nimiũ dilce deo cui
fadit ab austr̃ colus armatas
q̃remps cui militat echer ⁊ ꝯũi¬
rati uõiũt ad clarrita ueti st̾ a ᵈ

Expanded text:
it adversas acies revolutaque tela vertit in auctores et turbine reppulit hastas o nimium dilecte deo, cui fundit ab antris Aeolus armatas hiemes, cui militat aether et coniurati veniunt ad cla
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ porro absurdius quã ĩ ip̃o mũ¬
do nõ ĩuenire duas ianuas ex ad¬
uerso sitas ꝑ quas uel admittat
aͥd ad re intro uł enutat a se fo¬
ras ⁊ de nr̃o ore ⁊ gutture quotũ

Expanded text:
est porro absurdius, quam in ipso mundo non inuenire duas ianuas ex aduerso sitas, per quas uel ad- . mittat ad se aliquid intro uel emittat a se foras, et de nostro ore et gutture, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ui scelerin sol celo ruis¬
set noctiq ad exercẽdas
illecebrrts magie maturius
cessisset ip̃i foli nubila ca-¬
ligniẽ ⁊ ꝓpetuas tenebras

Expanded text:
non celerius sol caelo ruisset noctique ad exercendas inlecebras magiae maturius cessisset, ipsi soli nubilam caliginem et perpetuas tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
patet liͦ ro metha ͦ ͦ furrtꝰ boues
abstondit eos ⁊̃ silua inter mõtes
item fingũt appolliuẽ captum
amore filie ameti regis seruiuis¬
se ameto sus sp̃e pastoris de quo
pingũt deos adulteria muusgte¬

Expanded text:
es abscondit eos in silva inter < > Item, fingunt Apolinem captum amore filii Ameti regis < > sub specie pastoris. De quo fingunt deos adulteria
Abbreviated transcription (Latin):
filios sc̃stites optãt oĩus .ii. opta¬
moriã defuctorũ colũt aut qͥ
pẽtibꝰ suis superscites colebant
ymagĩes eorũ domi tãquã pẽa
tes nã qui nouos sibi rita assliẽ¬
uãt ut iudeorũ uices mortuos
honorrirẽt quos ex honũbn ĩ
celu receptos putabĩde hos sũ¬
ꝑsticõsos uocribant hos uero qui
pus ͦ ᷤ ⁊ ãtiquos deos colebant
religiosos nõiabãt. uñ urgiliũs
bona sr̃sticio ueterũ ingrata de¬

Expanded text:
ites optant omnes enim optamoriam defunctorum colunt, aut qui parentibus suis superstites, colebant imagines eorum domi tanquam deos penates. Nam qui novos sibi ritus assumebant, ut deorum vice mortuos honorarent, quos ex hominibus in coelum receptos putabant, hos superstitiosos vocabant. Eos vero, qui publicos et antiquos deos colerent, reliogiosos nominabant. Unde Virgilius: Vana superstitio, veterumque ignara de
Abbreviated transcription (Latin):
Sra mons ecqua ultrri solitũ ex¬
arsit ⁊ torribus igneis superfusis
ecte circũfluẽtibus Catiuã uibẽ fi¬
nesq cius opp̃ssit ita ut tecca do¬
morũ calidis cui̾ibus perusta ⁊

Expanded text:
a mons ultra solitum exarsit, et torrentibus igneis superfusis lateque circumfluentibus, Catinam urbem finesque ejus oppressit, ita ut tecta aedium cladis cineribus perusta et
Abbreviated transcription (Latin):
.I. singulari sibi ionẽ optinũ
dixerũt dũ fuirret incestus ĩ suis
pudiciciis extraueis q̃ mõ thau¬
rũ fingũt ꝓpter europe scĩ fu¬
it eiũ ĩ naui cuiꝰ ĩsigne erat
thaurꝰ motodanes ꝑ imbrẽ au¬
reũ appetisse ꝯcubitĩo ubi ĩtellr̃
pudiciciã mulierꝭ ab auro fuigi

Expanded text:
 Iovem optimum dixerunt, dum fuisset incestus in suis, impudicus in extraneis: quem modo taurum fingunt, propter Europe raptum fuit: enim in navi cuius insigne erat taurus modo Danaes per imbrem aureum appetisse concubitum; ubi intelligitur pudicitiam mulieris ab auro fui
Abbreviated transcription (Latin):
cũ anthoniũ magnũ uirũ ⁊
ingenii nobił ã illa res ꝑdidit
⁊ mext̾nos mores ac uicia nõ
romana traiecit quũ ebrietas
ir᷑. mĩor uino cleopatre amor
hec illũ res hostem rei pubͭͤ¬

Expanded text:
 Antonium, magnum virum et ingenii nobilis, quae alia res perdidit et in externos mores ac vitia non Romana traiecit quam ebrietas nec minor vino Cleopatrae amor? Haec illum res hostem rei pub
Abbreviated transcription (Latin):
nui cui decius preerat cederes
hostibus deuoiit se deciꝰ ⁊
exercitũ hostĩ morti ⁊ diis
imfernalibꝰ hiĩs uerbis iupitꝰ
tridini iouẽslles .a. saltatores io¬
nrõrũ hostiũ dnĩq manes .i.¬
mortuorũ uos precor uen̾oi

Expanded text:
 cui Decius preerat, cederet hostibus, devovit se Decius et exercitum hostium diis infernalibus hiis verbis: «Iupittrii, «divi Iovemsiles», id est saltatores Ionostrorum hostiumque, Dique Manes, uos precor ueneror,
Abbreviated transcription (Latin):
cosuetudine romane liberͭ cũ gᵒ
honores ex sua liber ͭ ͤ prestaret
qui aña a ppło yferebãtur ne se¬
natui ad se uemẽti assurge̾t alia¬
q regia ⁊ pene turĩnica face¬

Expanded text:
consuetudinem romane libertatis. Cum ergo honores ex sua voluntate prestaret, quia a populo ante ferebantur, nec senatui ad se venienti assurgeret aliaque regia et pene tirannica face
Abbreviated transcription (Latin):
sit silla mortuo lepidꝰ mariane
catulũ sillanũ ducẽs surgens
rediuiuos bellorũ ciuliũ cuies
sustitauit bis autẽ acie t̾tatũ
cĩtas obserta ẽ ⁊ fame crucia¬

Expanded text:
Igitur Bulla mortuo Lepidas, Marianae Catulum Sullanum ducem surgens, rediuiuos bellorum ciuilium cineres suscitauit. bis tunc acie certatum citate miser
Abbreviated transcription (Latin):
igitur engr̃ius atq arbogustes
cũ instructa acie alpiũ trũsi¬
tus tenerẽt theodosius expẽs
ducialiter arma sumẽs signo tra-¬
cis signũ prelio dedit ac se õ
bella ⁊ si nemo seq̃ret᷑ uictor
futurꝰ dnisĩt. nã cõsultꝰ Ioh̃es

Expanded text:
igitur Eugenius atque Arbogastes cum instructa acie Alpium transitus tenerent, Theodosius expers ialiter arma corripiens signoque crucis signum proelio dedit ac se in bellum, etiam si nemo sequeretur, Victor futurus inmisit; || nam consultus Iohannes
Abbreviated transcription (Latin):
nam ciuitatis ignobilis ⁊ deferte
paludis eũ acolũ fecerut eius
uolũtaris exilui acerbitatẽ nou
tacitos ad ĩferos tulit sepultio¬
ne osra quidem mea hẽs cm̾es ent
collabi passus nõ est dicit autem

Expanded text:
ignobilis eum ac desertae paludis accolam fecerunt. eiusque uoluntarii exilii acerbitatem non tacitus ad inferos tulit, sepulcrone ossa quidem mea habes'. conlabi passus non fuerat. igitur
Abbreviated transcription (Latin):
teris nõ hẽbat ut hereditatem
femie inter masculos fortur ẽtu
quia legis seu̾itas forria eligens
inifirma ꝯtẽpnẽs discricta pocius
tuduit quã benigna santire

Expanded text:
teris non habebat ut haereditatem feminae inter masculos sortirentur, quia legis severitas fortia eligens, infirma contemnens, districta potius studuit quam benigna sancire
Abbreviated transcription (Latin):
igniũ aquarũ clades pene absũp¬
tus ymbribus ⁊ ultru opiõnẽ uł
suirnitate uel magͥtudĩe redũdãs
oia rome edificia in plano posita
deiecit aquarũ graussima clã¬
des grauior ignis uastatõ fecuta
cũ ignis incertũ uñ surrexit pl¬
rmĩas cĩtatũ ꝑtes peruagatur.¬

Expanded text:
umque clades paene absumptus imbribus et ultra opinionem uel diuturnitate uel magnitudine redundans omnia Romae aedificia in plano posita dedem, gravior ignis secuta vastatio est. Qui ignis incertum unde surrexit plurimas civitatis partes pervagatu
Abbreviated transcription (Latin):
niti sic romanocũ iniferia nulłis
cossat indicift ¶ Cõsũ n. morborũ
males int̾ capedo bellorũ ⁊ cũ for̾
cessatur a p̃łio agitur introrsus ua
de celo nam fabio gurgice ꝯsule

Expanded text:
it. Sed Romanorum miseria nullis cessat induciis. Consumitur morborum malis intercapedo bellorum: et cum foris cessatur a praelio, agitur introrsus ira de coelo. Nam Fabio Gurgite ite
Abbreviated transcription (Latin):
urbem precipue mntieres ⁊ pecudes
duadit necatis enũ ĩ utero fetibus
fituru prole uacuauit ⁊ ĩ maturi
partus cũ periculo matrũ as¬
debatur ꝑ defecturã esse fuccessiõi¬

Expanded text:
um praecipue mulieres pecudesque corripiens necatis in utero fetibus futura prole uacuabat, et immaturis partubus cum periculo matrum exdeo ut defectura successio
Abbreviated transcription (Latin):
testatus ẽ uffigens titulũ ĩtem¬
scripsit. qui añ hoc ĩuicti fuerũt
pi hos ego uici in pugna uictus¬
taretur a suis ꝙ se uictũ diceret
eodẽ mͦ uiceto siue ullo mͦ milite

Expanded text:
testatus est, affigens titulum in temscripsit: Qui ante hac invicti fuvere pi, Hos ego in pugna victaretur, cur se uiotum diceret eodem modo uicero, sine ullo milite
Abbreviated transcription (Latin):
bificio ⁊ uusti ⁊ ignostere posse
niter amicũ ⁊ ĩmucũ distrinẽ
dexorabilem eẽ falubriorẽ meliorẽ¬
ꝙ iopi quã potẽti nichil laxaũti
uel uenie habere Si modũ extes¬
seris periculũ erre ĩ tot hũanis
crroribꝰ sola m̃ocẽtia uiuere l¬

Expanded text:
i et ignoscere posse; inter amicum atque inimicum discrimen inexorabilem esse, salubriorem melioremque inopi quam potenti; nihil laxamenti nec ueniae habere, si modum excesseris; periculosum esse in tot humanis erroribus sola innocentia uiuere
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝯfũpsit Onucto uirgiunes quas in¬
iussios R̾ddit ilłud so sũiue pietacis
prum parum om̃ uidebat᷑ sic in copng¬
nanda teiaꝵ pudicitia matulo sus ess̃
⁊ turpis ansi eciã seuui fuo manniã fa¬

Expanded text:
umsit. omitto uirgines quas imnissimas reddidit. illut uero summae inpietatis prum. parum enim uidebatur, si in expugnanda feminarum pudicitia maculosus esset ac turpis, nisi etiam sexui suo fa
Abbreviated transcription (Latin):
qom̃i occidit ⁊ mox uibẽ ingressus
tulꝰ palam sille dixit cũ quibus
tandẽ bicturi sumꝰ si ĩ bello arma¬
tos ẽ pare mermes occidim ꝰ. filla
deiũ martũ mariũ de cupli cusa ex¬
traccũ uniciri iussit ductũ ꝙ õisti¬
Serun esfossis oculis mẽbris miutatĩ
exsecs uel fiaccꝭ truadari marium
marii filiũ pẽst ͤ ꝓsecutꝰ obsed᷑

Expanded text:
m occidit. || mox etiam urbem ingressus tulus palam Sullae dixit: cum quibus tandem victuri sumus, si in bello armatos, in pace inermes occidimus? || Sulla dehinc Marcomarium de caprili casa extractum vinciri iussit ductumque trans Tiberim effossis oculis membris minutatim exectis vel fractis trucidari. || Marium Marii filium Praeneste persecutus obsedit
Abbreviated transcription (Latin):
facrũ efferri ius nõ est¶ Ex qͦ dyalẽ¬
inde foras ⁊ uiaui dimicti nõ dũ õ
apite neq in cinctu neq in alia parte
si ad pedes eiꝰ supplex ꝓcubilit eo die
u̾berari piaculũ ẽ ¶ Capallũ dyat nͥ
qui libꝰ homo ẽ nõ detõdeat sine apite

Expanded text:
sacrum efferri ius non est; vineinde foras in viam demitti. Nodum in apice neque in cinctu neque in alia parte si ad pedes eius supplex procubuerit, eo die verberari piaculum est. Capillum Dialis, nisi qui liber homo est, non detonset. Capram e
Abbreviated transcription (Latin):
uigi ͣ sãcto gładio p̾uelatũ man pecta
uiro muedici uiolare fouiẽtꝭ ꝙ iste ppi¬
ssus dni ab scedẽt ristidit plagas
requca que di fãg̾ius monbundas ma¬
nus in ip̃o uolue̾ reliquid hec flotus¬

Expanded text:
uigiliam stricto gladio reuelatum manu pectus uirum medici uiolare fomentis. Ille passus, dum abscederent, rescidit plagas secutaque ui sanguinis moribundas manus in ipso uolnere reliquit. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ mens dĩna ĩ sue simpliciͭ ͭ arce
ꝯposita multiplicem iebꝰ gerẽ¬
dis modũ statuit qui modi cũ
⁊ ip̃a dine incelligẽtie puriͭ ͤ ꝯspi¬
citur prouidẽcia noĩatur cũ uero
ad ea que mouet atqi difpoint
refertur fatũ a ueteribꝰ appel
rõ ĩ sũma oĩm prĩcipio ꝯstituta
que cũcta disponit. facũ uero
nbus prouidẽcia nãq cũcta pit̾
quãius diuersa q̃q infmita cõ¬
plectitur fatũ uero singula di¬
uigit ĩ motu locis formis ac tẽ
prospocĩõ prouidẽcia sic ¶ Eadem
uerr adimacõ digesta atq expli¬
cata temꝑibꝰ fatũ uocetur. agel

Expanded text:
 hec in sue simplicitatis arce composita, multiplicem rebus gerendis modum statuit. Qui modus cum in ipsa divine intelligentie puritate conspicitur, providentia nominatur. Cum vero ad ea que movet atque disponit refertur, Fatum a veteribus appelratio in summo omnium principe constituta quae cuncta disponit, fatum uero nibus. Prouidentia namque cuncta pariter quamuis diuersa, quamuis infinita complectitur, fatum uero singula digerit in motum locis, formis ac tempprospectum prouidentia sit, eadem uero adunatio digesta atque explicata temporibus fatum ‹uocetur›.
Abbreviated transcription (Latin):
ginta tres.uł ut alii uolunt.xxx. ⁊ nouẽ ãni inta longͦa pace tran¬
sacti sũt. regnãte numa. ⁊ postea sacris institutis diisq ip̃is. qui
eisde sacris fũint ĩuitati. la p̃silib atq tutorib. urx post tam
multos annos. ab urbe cc̃lita usq ad augustũ. ꝑmagno mira¬
culo unus cõmemorat᷑ ãms post pͥmũ bellu punicũ. qͦ belli põta

Expanded text:
ginta tres uel, ut alii uolunt, triginta et nouem anni in tam longa pace tranginta tres uel, ut alii uolunt, triginta et nouem anni in tam longa pace transacti sunt regnante Numa, et postea sacris institutis disque ipsis, qui eisdem sacris fuerant inuitati, iam praesidibus adque tutoribus uix post tam multos annos ab Urbe condita usque ad Augustum pro magno miraculo unus commemoratur annus post primum bellum Punicum, quo belli porta