comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hominis filius credet᷑ Apłos parumpre
linquens: cecidit ꝑnus in t̾ram: et orabat
dicens: pat̾ si possibile ẽ: Cur queso sen¬
tentiam ambigentis expͥmit: qui in aliolo¬
co dixerat. qͦ apud homines impossibilia.
apud dm̃ possibilia sunt: S homo pas¬
surus: hominis t̾ibis loqͥf᷑ Ille dic̃ sipos¬
sibile est. una hora p̃tereat: tu dicis pos¬
sibile ẽ omĩ tp̃r peocata uitare: In quib¬

Expanded text:
hominis Filius crederetur. Apostolos parumper hominis Filius crederetur. Apostolos parumper relinquens, cecidit in terram pronus, et orabat dicens: Pater, si possibile est . Cur, quaeso, sententiam ambigenter exprimebat, qui in alio loco dixerat, Quae apud homines impossibilia, apud Deum possibilia sunt ? Sed homo passurus, hominis loquitur verbis. Ille dicit: Si possibile est, una hora praetereat. Tu dicis, possibile est omni tempore peccata vitare.
Abbreviated transcription (Latin):
et ingressus domum neminem uolebat seire:
et latere non potuit: Uere utiq cupiebat la¬
tere: Et quod cupiebat quare fac̾e ñ potuit:
ut aduentus sui omniũ conscientiam decli¬
naret: Queris causas cur latere non potue¬
rit: Cogita assumpti hominis u̾itatẽ: et
omni carebis scandalo: Si filius dei aliqͥd
in carne. et ꝓpt̾ carnem non potuisse naria e:
nos qui toti carnei sumus. et cotidie sp̃soꝑib
repugnamus : contͣapłi sententiam. quȩ
uolumus cuncta faciemuse Petrus apłs¬
dño. alt̾um moysi. tcium helye. nesciens
quid loquat᷑ timore ꝑt̾ritꝰ: et nos pytago¬
ricȩ phylosophiȩ ructamꝰ suꝑbiã : De die
et hora consummationis ultimȩ. et angłos
cȩlorum. et filium ignorare respondit:
et uos plenam scientiam pollicemini: Car¬
nis infirmitas dõ habitatore gaudebat.
et cam̃ mensuram fragilitatis suȩ excede
tiue uixta uet̾es hereticos: s uere dei filiꝰ.

Expanded text:
et ingressus domum, neminem volebat scire, et ingressus domum, neminem volebat scire, et latere non potuit . Vere utique cupiebat latere, et quod cupiebat, quare facere non poterat, ut in adventu suo omnium conscientiam declinaret? Quaeris causas, cur latere non potuerit? Cogita assumpti hominis veritatem, et omni carebis scandalo. Si Filius Dei aliquid in carne et propter carnem non potuisse narratur, nos qui toti carnei sumus, et quotidie spiritus operibus repugnamus, contra Apostoli sententiam quae volumus cuncta faciemus? Petrus aposium Eliae, nesciens quid loquitur timore perterritus: et nos Pythagoricae philosophiae ructamus superbiam? De die et hora consummationis ultimae et Angelos coelorum, et Filium ignorare respondit, et nos plenam scientiam pollicemur? Carnis infirmitas Deo habitatore gaudebat, et tamen mensuram fragilitatis suae excedere m , juxta veteres haereticos, sed vere Dei Filius,
Abbreviated transcription (Latin):
rumtam̃ non sic̃ ego uolo: s sic̃ tu Filius dĩ
qui dixit et facta sunt. mandauit et crea¬
ta sunt omĩa: scđm hoc quod filius hominis
dr̃. sententiam temꝑat: Pat̾ si possibile est:
Ueruntam ñ sicut ego uolo: s sic̃ tu Et cri¬
thobolus m̃s adducto suꝑcilio loquit᷑. Potest
homo sine peccato eẽ siuelit: Apłi audiunt:
Sic non potuistis una hora uigilare: Non
dixit noluristis. s non potiustis Apłi una
hora uigilare non possunt. sonno.merore.
et carnis fragilitate suꝑati: et tu potes
longo tp̃r. omnia simul peccata suꝑare:
Marchiis ȩuangłista se̾bit de dño: Et ñ po¬
tͤat ibi ne unam quidem fac̾e uirtutem:
nͥ paucis egrotantib manus imponens sa¬
reth ne unam quidem fac̾e uirtatẽ. et
infidelitatis alienȩ stupore retinet᷑: et uoᷤ
potestis omne qđ uultis: Deniq in conse¬¬
quentib sebit᷑. Abiit in fines tyri et hdo¬
gͥnis

Expanded text:
rumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu . Filius Dei rumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu . Filius Dei qui dixit, et facta sunt, mandavit et creata sunt omnia , secundum hoc quod Filius hominis dicitur, sententiam temperat: Pater, si possibile est; verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu : et Critobulus meus adducto supercilio loquitur, Potest homo sine peccato esse si velit. Apostoli audiunt: Sic non potuistis una hora vigilare mecum ? Non dixit, noluistis, sed, non potuistis. Apostoli una hora vigilare non possunt, somno, moerore et carnis fragilitate superati, et tu potes longo tempore omnia simul peccata superare? Marcus Evangelista scribit de Domino: Et non poterat ibi ne unam quidem facere virtutem, nisi paucis aegrotantibus manus imponens, sareth ne unam quidem facere virtutem, et infidelitatis alienae stupore retinetur: et vos potestis omne quod vultis. Denique in consequentibus scribitur: Abiit in fines Tyri et Sidonis,
Abbreviated transcription (Latin):
posuit: Om̃s enim quȩ sua sunt qͤrunt: et
non ea qͤ dei sunt: Unus bonus ds̃ dr̃: et ma-¬
gistri quasi hominis bonitas refutat᷑. In lege
doctissimus: omnia fecisse se dicit Quam¬
obrem et amat᷑ adño: et tam̃ plenã iusticiã
non habet: q noluit substantiam suã pauꝑib
erogare: Undedifficultas difficultati. ĩmo
impossibile impossibili comꝑatͦ: nec came¬
lum ingredi posse ꝑforam̃ aciis: nec diui-¬
tem ꝑmantẽ in regna cȩlorũ: Quis nr̃m ñ
lauat ext̾iora calicis et parabsidis: et int̾i
sepulchrorum extrinseciis dealbators
potest similitudinem declinare: ne et
nob̾ dicat iħs deforis quidem uidemini
hominib iusti. intus aut̃ pleni estis ypocri¬
si et iniquitate. Quamius aliis uitiis care¬
re possimus: hypocriseos macłam ñ hab̾e.
aut paucorum est. aut nullorum: Pat̾ in qͥt¬
si possibile est: transeat calix iste a me Ne¬

Expanded text:
posuit: Omnes enim quae sua sunt quaerunt, et posuit: Omnes enim quae sua sunt quaerunt, et non ea quae Dei sunt . Unus bonus Deus dicitur, et magistri quasi hominis bonitas refutatur. In Lege doctissimus omnia fecisse se dicit, quamobrem et amatur a Domino; et tamen plenam justitiam non habet, quia noluit substantiam suam pauperibus erogare. Unde difficultas difficultati, immo impossibile impossibili tunc comlus ingredi potest per foramen acus, nec divites pervenire in regna coelorum. Quis nostrum non lavat exteriora calicis et paropsidis, et interisepulcrorum extrinsecus dealbatorum potest similitudinem declinare; ne et nobis dicat Jesus: De foris quidem videmini hominibus justi, intus autem pleni estis hypocrisi et iniquitate ? Quamvis et aliis vitiis carere possimus, hypocriseos maculam non habere aut paucorum est, aut nullorum. 14. A si possibile est, transeat calix iste a me. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
minica futuro iudicio reseruat᷑: quando iu¬
sti fulgebunt quasi sol: et egredient᷑ angłi &
separabunt malos de medio ustorum: Petrꝰ
mergit᷑: et meret᷑ audire: Modice fidei.
quare dubitasti: Si in illo modica fides: in
quo magna sit nescio: De corde inquit egre¬
diuntur cogitationes pessimȩ: homicidia.
adult̾ia. fornicationes. furta. falsa testimo¬
nia: hđasphemie: Hȩc sunt qͦ coinqͥnant
homines. ꝑcedat qui in corde suo hȩc ñ eẽ
testet᷑. Et plenam in corpore isto mortali ui¬
sticiam confitebor: Qui uuilt inquit saluare
aniiam suam: ꝑdet eam: Et qui ꝑdidit ani¬
mam suam ꝓpt̾ me: saluam faciet eam It̾ũ
dicam: Hȩc sunt facilia mandata Ne mun¬
do ab scandalis Necesse ẽeñ: ut ueniant
scandala Et ꝓpt̾ea in alio loco scͥptum ẽ: In
multis offendimꝰ. siue erram om̃s: Non pau¬
ca peccata: s multa Nec quorũdam: s omĩũ

Expanded text:
minica futuro judicio reservatur, quando juminica futuro judicio reservatur, quando justi fulgebunt quasi sol, et egredientur Angeli, et separabunt malos de medio justorum. Petrus mergitur, et meretur audire: Modicae fidei, quare dubitasti ? Si in illo modica fides, in quo magna sit, nescio. De corde, inquit, egrediuntur cogitationes pessimae, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia, blasphemiae. Haec sunt quae coinquinant homines . Procedat qui in corde suo haec non esse testetur, et plenam in corpore isto mortali justitiam confitebor. Qui vult, 757 inquit, salvare animam suam, perdet eam: et qui perdiderit animam suam propter me, salvam faciet eam . Iterum dico: Haec sunt facilia mandata? Vae mundo a scandalis, necesse est enim ut veniant scandala . Et propterea in alio loco scriptum est: In multis offendimus, sive erramus, omnes . Non pauca peccata, sed multa, nec quorumdam, sed omnium
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ filium: Consurgent filii contra paren¬¬
tes: et int̾ficient eos Et eritis inquit odio
cunctis hominib: ꝓpt̾ nom̃ meum: Etq
facilia usserat. et sciebat ea facile posse
compleri: ꝓpt̾ea ut rei facilitatem osten¬
đ et. copulauit dicens Qui ꝑseilai̾t
usq in finem: hic salius erit: Nonueni
inquit pacem mutere suꝑ t̾ram: s gladiũ:
Heni diuidẽ hominem contra patrem suũ:
et filiam contͣ matrem: et nurum contͣ socrũ
Et ne omnia ꝑcurrendo longiorem fenten¬
tiam faceret: uno cuncta sermone comp̃hen¬
dit dicens Inimici hominis domestici ełꝰ:
Cumq posuisset. qui amat patrem aut ma¬
trem suꝑ me. non est me dignus: et qͥ amat
filium aut filiam suꝑ me non est me dignꝰ:
ob facilitatem p̃ceptorum intulit. et qͥ ñ tol¬
lit crucem suam. et sequit᷑ me: ñ ẽ me dignꝰ:
tate qͣrunt᷑: Non colligunt᷑ tizania in p̃sen¬
ti scło: ne et frum̃tum parit̾ eradicet᷑ Pala do¬

Expanded text:
pater filium, consurgentque filii contra parentes, et interficient eos. Et eritis, inquit, odio cunctis hominibus propter nomen meum . Et quia facilia jusserat, et sciebat facile ea posse compleri, propterea, ut rei facilitatem ostenderet, copulavit dicens: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Non veni, inquit, pacem mittere super terram, sed gladium. Veni dividere hominem contra patrem suum, et filiam contra matrem, et nurum contra socrum . Et ne omnia percurrendo, longiorem sententiam faceret, uno cuncta sermone comprehendit, dicens: Inimici hominis, domestici ejus . Cumque posuisset: Qui amat patrem aut matrem supra me, non est me dignus: et qui amat filium aut filiam supra me, non est me dignus , ob facilitatem praeceptorum intulit: Et qui non tollit crucem suam, et sequitur me, non est me dignus . aeruntur? Non colliguntur zizania in praesenti saeculo. ne et frumentum pariter eradicetur. Pala Do
Abbreviated transcription (Latin):
irã quidẽ dñi merebaris : s bona oꝑa in¬
uenta st̃ inte: eo qd̾ abstuleris lucos de
t̃ra uida: et p̃parau̾s cortuũ ut require.¬
res dñm: At ne putemꝰ p̃t̾itas iusticias
hoc peccato et increpatione ꝓpħica fuis¬
se deletas : pꝰea de ochoria stẏrpe eiꝰ scͥptũẽ.

Expanded text:
ris, sed bona opera inventa sunt in te, eo quod abstuleris lucos de terra Juda, et praeparaveris cor tuum, ut requireres Dominum . Ac ne putemus praeteritas justitias hoc peccato et increpatione prophetica fuisse deletas, postea de Ochozia stirpis  Al.
Abbreviated transcription (Latin):
adasa regẽ uida: de qͦ scͥptũ ẽ Fecitq asa
rectũ in conspectu dñi: sic̃ dd̃ pat̃ eiꝰ: Cũq
inmultis laudib eiꝰ cõmorata ẽẽt hẏstoria:
ad extremũ intulit S excelsa ñ abstulit:
Attam̃ cor eiꝰ ꝑfectũ erat cũ dõ: omĩb di¬
eb uite suȩ  Ecce et iustꝰ dr̃. quippecuiꝰ
cor ꝑfectũ erat cũ dõ: et tam̃ in eo errauit.
qd̾ excelsa ñ abstulit: qͤ ezechiã et iosiã
legimꝰ abstulisse Helyas in cuiꝰ sp̃u et uir-¬
tute uenit ioħs baptista: ad cuiꝰ ĩp̃cationẽ
ignis descendit ecęlo. et iordanis fluenta
diuisa sunt: timuit iezabel et fugit. lassuꝰq
in solitudine sedit sub arbore: et p̾ssus an¬
gustia mortẽ rogauit dicens: Sufficit mͥ
dñe Colle animã meã Neq enĩ melior sũ
patͥb meis: Hunc iustũ negare qͥs potest:
Et tam̃ ñ dicam mulierẽ s hominẽ formi¬
date de animi ꝑturbatione descendit:
quȩ uitio carere ñ potest. dicente ddl̃ Dñs

Expanded text:
ad Asa regem Juda, de quo scriptum est: Fecit Asa rectum in conspectu Domini, sicut David pater ejus . Cumque in multis laudibus ejus immorata esset historia, ad extremum intulit, Sed excelsa non abstulit. Attamen cor ejus perfectum erat cum Deo, omnibus diebus vitae suae . Ecce et justus dicitur, quippe cujus cor perfectun abstulit, quae Ezechiam et Josiam legimus abstulisse. Elias in cujus spiritu et virtute venit Joannes Baptista, ad cujus imprecationem venit ignis de coelo, et Jordanis fluenta divisa sunt, timuit Jezabel, et fugit, lassusque in solitudine sedit sub arbore, et gressus angustia, mortem rogavit, dicens: Sufficit mihi, Domine, tolle animam meam, neque enim melior sum patribus meis . Hunc justum negare quis potest? Et tamen, non dicam mulierem, sed hominem formidare, de animi perturbatione descendit, quae vitio carere non potest, dicente David: Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
phylo sophos: qui obscuritate sermonũ
in uolu̾e cupiunt ueritatẽ Piantati in
domo dñi : in atriis domꝰ dĩ nr̃i florebunt:
Plantati indomo dñi. iusti st̃ in ȩccła con¬
firmati : s hi ñ in p̃sentiarꝵs s in fut᷑o. in atri¬
is dñi florebunt: uͥ ẽ certa et secura possessio
Misericors et miserator dñs: longanimis.
audis miscđias: et in tua audes uirtute c̃fi
cunctis oꝑib dĩ et homines st̃: gͦ om̃s homi¬
nes sua peccata fateant᷑ Legimꝰ in samuele
dictũ de salomone: Ipse edificabit domũ no¬
mini meo: et firmabo regnũ eiꝰ usq in sẽpit᷑¬
nũ: Ego ero ei in patrẽ: et ipse erit mͥinfiliũ:
Et it̾ũ:. Si inique egerit. corripiã eũ in uirga

Expanded text:
 obscuritatem sermonum involvere cupiunt veritatem. Plantati in domo Domini, in atriis Dei nostri florebunt . Plantati in domo Domini, justi sunt, in Ecclesia confirmati. Sed hi non in praesentiarum, sed in futuro in atriis Domini florebunt, ubi est certa et secura possessio. Misericors et miserator Dominus, longanimiaudis misericordias, et in tua audes virtute conficunctis operibus Dei et homines sunt, ergo omnes homines sua peccata confiteantur. Legimus in Samuele dictum de Salomone: Ipse aedificabit domum nomini meo, et firmabo regnum ejus usque in sempiternum. Ego ero ei in patrem, et ipse erit mihi in filium . Et iterum: Si ini
Abbreviated transcription (Latin):
filii saruiȩ: Maledicat semei: dñs p̃cepit ei
ut maledicat đd̃ Et qͥs respondebit ei. qͣre
hoc fecisti: Holuntas enĩ dĩ ñ discutienda:
s cũ gr̃m act̾ione patienda ẽ: Et in alio loco
Dñs mandauit ut dissiparet consiliũ achi¬
tofel bonũ: et adduceret suꝑ abssalon ma¬
lũ: Cuiꝰ certe consiliũ erat: qͣsi consiliũ dĩ
Et qͣ ratione potestas lib̾i arbitrii. maiori po

Expanded text:
filii Sarviae? Maledicat Semei. Dominus praecepit ei ut maledicat David. Et quis respondebit ei, quare hoc fecisti ? Voluntas enim Dei non discutienda, sed cum gratiarum actione patienda est. Et in alio loco: Dominus 767 mandavit, ut dissiparet consilium Achitophel bonum, ut adduceret super Absalon malum , cujus certe consilium erat, quasi consilium Dei. Et qua ratione potestas liberi arbi
Abbreviated transcription (Latin):
s indeo patͥs suiꝰ et ambulauit in p̃ceptis
illiꝰ: et ñ iuxta peccata isrł Confirmauitq
dñs dñs regnũ in manu eiꝰ : et dedit omnis iu¬
da mun̾a iosaphat: factȩq sunt ei infinitȩ
diuitiȩ. & multa gła: Cũq sũpsisset cor eiꝰ
audatiã ꝓpt̾ uias dñi: etiã excelsa et lucos

Expanded text:
sed in Deo patris sui et perrexit in praeceptis illius et non iuxta peccata Israhel confirmavitque Dominus regnum in manu eius et dedit omnis Iuda munera Iosaphat factaeque sunt ei infinitae divitiae et multa gloria cumque sumpsisset cor eius audaciam propter vias Domini etiam excelsa et lucos
Abbreviated transcription (Latin):
meditationẽ sonnii. et conscientiȩ eruces. ad
extremum ait: Nunc cȩpi. uł penitentiam
ag̾e. uł scientiȩ lum̃ intrare: Et hȩc ipsa de
bonis ad meliora mutatio: ñ mearum uiri
eclificet᷑ miscđia in singulis quibq sc̃orum:
et his qui depeccatis transeunt ad uirtutes
A sagita uolante ꝑ diem. a negotio ꝑambu¬
lante in tenebris. quis nr̃m pot̾it lib̾ari : Ecce
enim peccatores intendert̃ arcũ: ut sagit¬¬
tent in obscuro rectos corde: Nolunt pͣuos

Expanded text:
meditationem somnii, et conscientiae cruces, ad meditationem somnii, et conscientiae cruces, ad extremum ait: Nunc coepi, vel poenitentiam agere, vel scientiae limen intrare, 766 et haec ipsa de bonis ad meliora mutatio, non mearum viriaedificetur misericordia in singulis quibusque Sanctorum, et his qui de peccatis transeunt ad virtutes. A sagitta volante per diem, a negotio perambulante in tenebris , quis nostrum poterit liberari? Ecce enim peccatores intenderunt arcum, ut sagittent in obscuro rectos corde . Nolunt pravos
Abbreviated transcription (Latin):
tio in carne eor a facie irȩ eiꝰ: et cotidie iuxta
apłm qui dixerat. ñ enĩ habitat incarne
mea bonũ: ingemiscunt dicentes Renes
mei ĩpleti sunt illusionibꝰ. et ñ ẽ sanitas in
carne mea Breries enĩ posuit dies nr̃os: &
substantia nr̃a qͣsi nicħ in conspectuei Uni¬
in corpore. uł uiuens uirtutib : & tam̃ oĩa
uanitas Incerto enĩ statu fluctuat: Et dũ
timet in sereno: patit᷑ tẽpestatẽ Cũ enĩ ẽẽt
q ñ ꝓpͥo m̾ito. s dĩ saluant᷑ clem̃tia Et deli¬
cta mea a te ñ st̃ abscondita Hoc ex ꝑsona
inuentꝰ ẽ in ore eiꝰ ꝓ nob̾ doluit. & peccata
nr̃a portauit: qͣnto magis nos debemꝰ iutia
nr̃a confiteri: Renuit inqͥt consolarianima
mea Consid̾ans delicta ꝗͣ fecerã recordat᷑
sũ dĩ: et letatꝰ sũ cogitans me illius clem̃tia
conseruandũ Nocte cũ corde meo meditabar.
& scopebã sp̃m meũ: Et dixissc cȩpi: Hȩc ẽ
mutatio dext̾ȩ excelsi Iusti uox est.: qui post

Expanded text:
carne eorum a facie irae ejus. Et quotidie juxta Apostolum qui dixerat: Non enim habitat in carne mea bonum , ingemiscunt dicentes, Renes mei impleti sunt illusionibus, et non est sanitas in carne mea . Breves enim posuit dies nostros, et substantia nostra quasi nihilum in conspectu ejus. Uniin corpore, vel vivens in virtutibus, et tamen omnia vanitas. Incerto enim statu fluctuat, et dum non timet, in sereno patitur tempestatem. Cum enim esset qui non proprio merito, sed Dei salvantur clementia. Et delicta mea a te non sunt abscondita . Hoc ex personainventus est in ore ejus, pro nobis doluit, et peccata nostra portavit, quanto magis nos debemus nostra vitia confiteri? Renuit, inquit, consolari anima mea , considerans delicta quae feceram. Recordatus sum Dei, et laetatus sum , cogitans me illius clementia conservandum. Nocte cum corde meo meditabar, et scopebam spiritum meum. Et dixi nunc coepi, haec est mutatio dexterae excelsi . Justi vox est, qui post
Abbreviated transcription (Latin):
est qui faciat bonum. non est usq ad unũ:
Nolite ait possidere aurum. neq argentũ.
neq pecuniam inzonis ur̃is: Non ꝑam in
iua: non panem. neq duas tunicas. neq
calciam̃ta. neq uirgam: Hȩc inquies p̃cepta
apłica sunt: Et certe apłs petrus caligas ha¬
buisse narrat᷑: dicente anglo̾ ad eum Precin¬

Expanded text:
usque ad unum . Nolite, inquit, possidere aurum, neque argentum, neque pecuniam in zonis vestris, non peram in via, non panem, neque duas tunicas, neque calceamenta, neque virgam . Haec, inquies, praecepta Apostolica sunt. Et certe Petrus Apostolus caligas habuisse narratur, dicente ad eum Angelo: Praecin
Abbreviated transcription (Latin):
pauciores ingrediunt᷑ ꝑeam: filius inquit
hominis. non habet uͥ cap̾t suum redinet
Qui dicit in ysaia: Suscipite lassũ : et
hȩc est requies mea: Sinon habet uͥ cap̾t
reclinet & quo requiescat. dicen in alio loco.
suꝑ quem requiescam. nͥ suꝑ humilem &

Expanded text:
pauciores ingrediuntur per eam. Filius, inquit, pauciores ingrediuntur per eam. Filius, inquit, hominis non habet ubi caput suum reclinet , qui dicit in Isaia, Suscipite lassum, et haec est requies mea . Si non habet ubi caput suum reclinet, et quo requiescat, dicens in alio loco: Super quem requiescam nisi super humilem,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tiam saluatoris: Quodq sequitur.
cauete ne iusticiam. hoc est elemosinã
ur̃am faciatis coram hominib ut uu¬
deamini abeis: nescio quis possit imple¬
re Ad largiendum crustum panis et bi¬
nos nũmulos. p̃co conducit᷑: et extenden¬
tes manum. huc illucq circunspicimꝰ:
Quȩ sinullus uiderit: contractior fit
Esto. unus de mille inueniat᷑. qui ista
lia mandata: Nolite inquit solliciti eẽ
de crastino Crastinus enim dies: sollicit᷑
erit ꝓ se Sufficit diei malitia sua Nos
de crastino non cogitatis. et instarauiũ.
p̃sentib contenti estis: quorum epłȩ bibli¬
nę uolitant transflumina ȩthiopię. ut
int̾ symias et pauos nouo de ophyr salo¬
moni dona mutant᷑: His audite facili¬
tatem p̃ceptorum dĩ : Ausculta: qd̾ or̃
aduitam: et pauci sunt qui inueniunt
eam: Non dixit qui gradiunt᷑ ꝑ eam:
hoc enim uł difficillimũ ẽ: s qͥ inueni¬
unt Pauci enim inueniunt: et multo

Expanded text:
mentiam Salvatoris: quodque sequitur, mentiam Salvatoris: quodque sequitur, Cavete, ne justitiam, hoc est, eleemosynam vestram, faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis : nescio quis possit implere. Ad largiendum frustum panis et binos nummulos praeco conducitur, et extendentes manum, huc illucque circumspicimus, quae si nullus viderit, contractior fit. Esto unus de mille inveniatur, qui ista lia mandata? Nolite, inquit, solliciti esse de crastino. Crastinus enim dies sollicitus erit pro se. Sufficit diei malitia sua . Vos de crastino non cogitatis, et instar avium praesentibus contenti? quorum Epistolae biblinae volitant trans flumina Aethiopiae, 755 ut inter simias et pavos, nova de Ophir Salomoni dona mittantur. Vis audire facilitatem praeceptorum Dei? ausculta quod dicitur: ad vitam, et pauci sunt qui inveniunt eam ! Non dixit, qui gradiuntur per eam: hoc enim difficillimum est, sed qui inveniunt eam. Pauci enim inveniunt, et multo
Abbreviated transcription (Latin):
quasdam offensas. tantam subito abscið̾e
caritatem: Quodq dr̃. sit sermo u̾r. est.
est. non. non. quod aut̃ ampliuis est. ex
malo est: forsitan de ur̃a scola repꝑiat᷑
qui nun quam mentitus sit. nec audie¬
rit illud ꝓpħicum et apłicum: ego dixi
in excessu mentis ineȩ: omnis homo m̃¬
dax: Nesciat sc̃ptum in alio loco. os quod
m̃titur occidit animan Herbanti ma¬
ꝓxillam:
alt̾am iubemur oppon̾e: Collenti tunicã:
etiam et pallium concedendum est: Anga¬
rianti se. mille passib: duob milib colla
p̃benda sunt: Petentite. da Et uolenti
nummulos habuero. et alius poposce-¬
rit. aut dabo et ipsimͥ mendicandũ erit:
aut si non dedo. transgressor legis inueni¬
ar: Illud aut̃ quod dr̃. diligite inimicos
ur̃os. benefacite his qui oderunt uos:
et orate ꝓ ꝑsecutorib et calumpniatorib¬
nos rara auis ẽ: qui peccata simplicit̃
confitentes. meremur humilitate cle¬

Expanded text:
quasdam offensas 754 tantam subito abscindere quasdam offensas 754 tantam subito abscindere charitatem? Quodque dicitur: Sit sermo vester, est est, non non, quod autem amplius est, a malo est : forsitan de vestra schola reperiatur, qui numquam mentitus sit, nec audierit illud Propheticum et Apostolicum, Ego dixi in excessu mentis meae, Omnis homo mendax , et nesciat scriptum in alio loco: Os quod mentitur, occidit animam . Verberanti maxillam, alteram jubemur opponere. Tollenti tunicam, etiam pallium concedendum est. Angarianti se mille passibus, duobus millibus colla praebenda sunt. Petenti te da, et volentemnummulos habuero, et alius poposcerit, aut dabo ipsi, et mihi mendicandum erit, aut si non dedero, transgressor legis inveniar. Illud autem quod dicitur: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, et orate pro persequentibus et calumniantibunos rara avis est. Qui peccata simpliciter confitentur, merentur humilitate cle
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ueniens offeres munus tuum Meȩ̨
est potestatis ut non habeam aliquid contͣ
fratrem meum: ut aut̃ ille adu̾sus me
habeat aut non habeat: in illius uolun¬
cate consistit: Quid gͥ faciam. si ille recon¬
ciliari noluerit : Obsecrem. flectam genua
S audire contempnet: An ob torto col¬
lo nolentem in ius amicitiȩ traham: Et
quȩ est maior inimicitia. quam amicitia
necessitate sotiare: Neq enim dixit. roga
eum ut tͥ conciliet᷑: s reconciliare pͥmũ
fr̃i tuo: et sic offeres munus tuum adaltare:
Non quod impossibilia dñs preceꝑit: s
in tantum patientiȩ culmen ascendit.
ut ꝓpe impossibilia ꝓ difficultate nimia
p̃cepisse uideatur Ad destruendam sen¬
tentiam tuam. qua seͥbis facilia dei ẽẽ
mandata: scandalizantem oculum et pe-¬
ꝑ thropologiam dictum sit ꝓ amicissimiᷤᷤ
et ꝓ sanguineis. et fr̃no nob̾ uł conuigali
amore sotiatis: facile ne arbitramur. ob

Expanded text:
tunc veniens offeres munus tuum . Meae tunc veniens offeres munus tuum . Meae est potestatis, ut non habeam aliquid contra fratrem meum. Ut autem ille adversus me habeat, aut non habeat, in illius voluntate consistit. Quid ergo faciam, si ille reconciliari noluerit? Obsecrem? flectam genua? Sed audire contemnet. An obtorto collo nolentem in jus amicitiae traham? Et quae est major inimicitia, quam amicitias necessitate sociare? Neque enim dixit: Roga eum ut tibi concilietur; sed, Reconciliare primum fratri tuo, et sic offeres munus tuum ad altare. Non quod impossibilia Deus praeceperit; sed in tantum patientiae culmen ascendit, ut prope impossibilia pro difficultate nimia praecepisse videatur : ad destruendam sententiam tuam, qua scribis, Facilia esse Dei mandata. Scandalizantem manum, oculum et peper tropologiam dictum sit, pro amicissimis, et pro consanguineis, et fraterno nobis et conjugali amore sociatis; facilene arbitramur ob
Abbreviated transcription (Latin):
nos: ut iustificati illius gr̃a. heredes simꝰ
delatissimo atq pulcherrimo apłicȩ doctri¬
nȩ prato carpsimus: ut durȩ frontis impu
et apłicos igniculos. clarissima xp̃i lam¬
pade compleamus: Omnis ait qui irascit᷑
fr̃i suo sine causa: reus erit udicio: Qui
aut̃ dixerit fr̃i racha. quod in t̾pretat᷑ ua¬
nus. et absq cerebro: reus erit concilio.
Haud dubium quin scõrum. et an głici
senatus: Qui dixerit fatue: reus erit gehen¬
ne ignis: Quis nr̃m potest non huicu
tio subiacere: cum etiam ꝓ otioso u̾bo red¬
dituri simus rationem in die iudicii:
Si ira et sermonis iniuria. atq int̾dum
iocus. iudicio concilioq et iehennȩ igni¬
sbus
delegatur: quid merebit᷑ turpium rerum
appetitio. et auaritia quȩ radix est omniũ
peccatorum: Si inquit offeres donum
cuum ad altare. et ibi fueris recordatus.
quia fr̃ cuus habet aliquid adu̾sum te:
dimute ibi donum tuum ante altare. &
uade primum reconciliari fr̃i tuo: et

Expanded text:
fecit, ut justificati illius gratia, haeredes simus ex latissimo atque pulcherrimo Apostolicae doctrinae prato carpsimus, ut durae frontis impudet Apostolicos igniculos clarissima Christi lampade compleamus. Omnis, ait, qui irascitur fratri suo sine causa, reus erit judicio. 753 Qui autem dixerit RACA quod interpretatur vanus et absque cerebro reus erit concilio: haud dubium quin Sanctorum et Angelici senatus. Qui autem dixerit fatue, reus erit gehennae ignis . Quis nostrum potest huic vitio non subjacere, cum etiam pro otioso verbo reddituri simus rationem in die judicii? Si ira et sermonis injuria atque interdum jocus judicio, concilioque, et gehennae ignibus delegatur; quid merebitur turpium rerum appetitio, et avaritia, quae radix est omnium malorum? Si, inquit, offers donum tuum ad altare, et ibi fueris recordatus, quia frater tuus habet aliquid adversus te, dimitte ibi donum tuum ante altare, et vade primum, reconciliare fratri tuo, et
Abbreviated transcription (Latin):
siꝰ in me uacua ñ fuit: s omnib illisam¬
pliꝰ laboraui: Non ego aut̃: s gr̃a dĩ qͤ
mecũ ẽ Dic̃ se plus om̃ib apłis laborasse:
statĩq laborẽ suũ addĩ refert auxiliũ:
non ego inqͥens. s gr̃a dĩqͤ mecũ ẽ Sic̃
quasi ex nr̃o: s sufficientia nr̃a ex dõẽ.
qui et dignos nos fecit ministros noui
testam̃ti: Non enim iustificat᷑ hõ ex

Expanded text:
sed omnibus illis amplius laboravi, non ego autem, sed gratia Deus quae mecum est . Dicit se plus omnibus Apostolis laborasse, statimque laborem suum ad Dei refert auxilium: Non ego, inquiens, sed gratia Dei, quae mecum est ; sicut quasi ex nostro: sed sufficientia nostra ex Deo est, qui et nos dignos 752 fecit ministros novi Testamenti . Non enim ju
Abbreviated transcription (Latin):
ut ostendam anullo legem fuiss e cõpletã:
et ꝑ legem mandata omnia qͦ continent᷑
in lege: Ds̃ ẽ enĩ qui oꝑat᷑ in nob̾ et uel¬
le et ꝑfic̾e Laborat apłs. et uixta iusti¬
ciam gͦ in lege ẽ sine qͤrimonia conu̾satꝰ.
omnia ꝑ xp̃o ducit quisquilias. ut inue
ex lege. s qͦ ex fide xp̃iẽ a do: Unde seͥbit
ad chessalonicenses: Eidelis aut̃ est ds̃: qui

Expanded text:
ut ostendam a nullo legem esse completam, et per legem mandata omnia quae continentur in lege. Deus est enim qui operatur in nobis, et velle et perficere. Laborat Apostolus , et juxta justitiam quae in lege est, sine querimonia conversatus, omnia pro Christo ducit quisquilias, ut invenex lege, sed quae ex fide Christi est a Deo. Unde scribit ad Thessalonicenses: Fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
torrum facilitas: Multi hoc quod scͥptumẽ.
non ueni iustos uocare. s peccatores ad peni¬
tentiam: simplicit̾ accipiunt. iuxta illum
sensum: non indigent sani medico. s hi qui
male habent: Alii uͦ int̾p̃tant᷑ coactius
Non ueni uocare iustos Nullus enim ad
ꝑfectum iustus est: s exaliqua parte pec-¬
cator. s peccatores quib mundiis refertus
est. dicente dd̃ Saluum me fac dñe: q̃m
defec̃ sc̃s Et corrupti sunt. et abhominabi¬
les facti sunt in adinuentionib suis Om̃s

Expanded text:
uod scriptum est: Non veni vocare justos, sed peccatores ad poenitentiam , simpliciter accipiunt, juxta illum sensum: Non indigent sani medico, sed hi qui male habent . Alii vero interpretantur coactius. Non veni vocare justos , nullus enim ad perfectum justus est, sed ex aliqua parte peccator; sed peccatores, quibus mundus refertus est, dicente David: Salvum me fac, Domine, quoniam defecit sanctus, et, Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
rintios qͦ sc̃bit᷑ Ut non indigeatis ulla do¬
natione: expectantes reuelationẽ dñi nr̃i
iħu xp̃i: qui & confirmabit uos usq in
Qui tunc nos in omnib confirmabit. &
ostendet sine cͥmine: cum dies dñi nr̃i tħu
xp̃i. et mundi finis aduen̾it: ut non głet᷑
omĩs caro in conspec̾tu dĩ Paulus planta.¬
uit. apollo rigauit: s dñs increm̃tũ de¬
dit: Ergo neq qͥ plantat. neq qͥrigat ẽ
aliquid: s qͥ increm̃tũ dat ds̃: Ipsuis enĩ
agricult᷑a: ipsius ȩdificatio sumus: Iuxta
grãm dĩ. qͣsi sapiens architectus ponit
fundam̃tũ: Nolite inquit uosmetipsos
deciꝑe: Siqͥs sapiens ẽ in uob̾. in scłoisto:
fatuus fiat ut sit sapiens Sapientia enĩ
mundi: stulticia ẽ apd̃ dm̃ Dñs cognosẽ
cogitationes hominũ: qm̃ uanȩ st̃ Et

Expanded text:
rinthios quoque scribitur: Ut non indigeatis ulla donatione, exspectantes revelationem Dominiisti, qui et confirmabit vos usque in qui tunc nos in omnibus confirmabit, et ostendet sine crimine, cum dies Domini nostri Jesu Christi et mundi finis advenerit, ut non glorietur omnis caro in conspectu ejus. Paulus plantavit, Apollo rigavit , sed Dominus incrementum dedit: ergo neque qui plantat, neque qui rigat, est aliquid; sed qui incrementum dat, Deus. Ipsius enim agricultura, ipsius aedificatio sumus. Juxta gratiam Dei, quasi sapiens architectus ponit fundamentum. Nolite, inquit, vosmetipsos decipere. Si quis sapiens est in vobis, in saeculo isto, fatuus fiat, ut sit sapiens. Sapientia enim mundi, stultitia est apud Deum . Dominus cognoscit cogitationes hominum,
Abbreviated transcription (Latin):
iustificatꝰ sũ.q qͥ me iudicat dñs ẽ Dicit᷑
et uob̾ qui sine peccato eẽ uos dicitis: Qͥa
habetis. qd̾ ñ accepistis: Si aut̃ accepistis:
qͥd głamini qͣsi ñ acceꝑitis: Iam saturati
estis.iam diuites facti estis Et ut sciamꝰ ñ
ex nob̾. s ex dĩ cuncta pendẽre iudicio: ue¬
niã inqͥt citiꝰ aduos si dñs uoluerit: Q enĩ
dic̃ ueniam ad uos: ostendit se uelle: mon¬
strat cuꝑe: ꝓmittit aduentum: S ut cau¬
tius hoc loqͣt᷑: infert Si dñs uoltierit:
Si quis enĩ se putat quid nosse: necdũ
nouit sic̃ nosse oportet: Uas electionis¬

Expanded text:
qui me judicat, Dominus est . Dicitur et vobis, qui sine peccato vos esse dicitis, quid habetis quod non accepistis? Si autem accepistis, quid gloriamini, quasi non acceperitis? Jam saturati estis, jam divites facti estis . Et ut sciamus non ex nobis, sed ex Dei cuncta pendere judicio: Veniam, inquit, citius ad vos, si Dominus voluerit . Qui enim dicit, veniam ad vos, ostendit se velle, monstrat cupere, promittit adventum. Sed ut cautius haec loquatur, infert, si Dominus voluerit. Si quis enim putat se quid nosse, necdum novit, sicut nosse oportet. 9. It
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ hominẽ uenientẽ in hunc mundũ:
Unde et dedõ scͥptũ ẽ: Qui soł habet ĩmor¬
talitatẽ: et lucẽ habitat in accessibilẽ: Et
certe legimus immortales angłos : ĩmortales
scĩ sapientes uocent᷑: et dicat᷑ uxta hebra.¬
icũ ad pͥncipẽ tyri: Sapientior daniele es
cu Quomͦ gͥ solꝰ lux. solꝰ ĩmortalis. et sol
sapiens appellat᷑ : cum multi ĩ mortales & luces.
et sapientes sint: sic ꝑfectio hominis ñ ex na¬
tura. s ex gr̃a ueniens. ĩꝑfectos eos qͥ ꝑfectiui¬
dent᷑ eẽ demonstrat Quodaut̃ scͥptũ ẽ. et san¬
confessione baptismatis. quã inclem̃tia pe¬

Expanded text:
mundum . Unde et de eo scriptum est: Qui solus habet immortalitatem, 750 et lucem habitat inaccessibilem . Et certe legimus immortales Angelos, immortales Sancti sapientes vocentur, et dicatur juxta Hebraicum ad principem Tyri: Sapientior Daniele es tu ? Quomodo ergo solus lux, solus immortalis, et solus sapiens appellatur, cum multi immortales, et luces, et sapientes sint; sic perfectio hominis non ex natura: sed ex gratia veniens, imperfectos eos qui perfecti videntur esse, demonstrat. Quod autem scriptum est: Et sanconfessione baptismatis, quam in clementia poe
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ scͥbit existimamꝰ fide iustificari homi¬
nẽ sine oꝑib legis. siqui dẽ unꝰ ẽ ds̃ qͥ uisti¬
ficat circuncisionẽ ex lege. et p̃putiũ ex fide:
manifestei ostendit ñ in hominis m̾ito. s
in dĩ gr̃a eẽ iusticiã: qui sine legis oꝑib ere¬
dentiũ suscipit fidẽ Unde seqͥt᷑ Peccatũ
ur̃i ñ dñabit᷑ Curͦ Quia ñ estis sublege:

Expanded text:
hominem sine operibus legis, siquidem unus est Deus, qui justificat circumcisionem ex lege, et praeputium ex fide : manifeste ostendit, non in hominis merito, sed in Dei gratia esse justitiam, qui sine legis operibus credentium suscipit fidem. Unde sequitur: Peccatum vestri non dominabitur. Cur? Quia non estis sub leg
Abbreviated transcription (Latin):
fieri ꝓhibet: Et rursum si cupiamꝰ atq
arbitramͦ bona. hereditates. honores. ꝓsꝑi¬
tatem rerum omniũ. et corporis sanitatẽ:
et cȩt̾a quorum p̃sentium gaudio fruim᷑:
et metuamꝰ illa ꝗͤ putamus adu̾sa: qͥb ad
ꝑfectum carere iuxta stoicos zenonẽ uide¬
licet et crisippum possibile: uixta ꝑ ypate.¬
ticos aut̃ et difficile. et impossibile ẽ Cui
sententiȩ: omnis scͥpt᷑ȩ sce consentit aucto¬
ritas Unde et iosephus machabeorũ scͥptor
hystoriȩ. frangi et regi posse dix̃ ꝑturbatio¬
nes animi: non eradicari Et quinq tuscu
lanarum cyceronis libri: his disputatio¬
nib referti sunt Pugnat enim uixta
apłm adu̾sũ nos fragilitas corporis: et sp̃ita
uolumꝰ facimꝰ. s qd̾ nolumꝰ oꝑam᷑: qͦmͦ dici¬
cis posse hominẽ sine peccato ẽẽ si uelit :
Ecce apłs om̃sq credentes: qd̃ uolunt im¬
plere ñ possunt: Caritas oꝑit multitudi¬

Expanded text:
fieri prohibet; et rursum si cupiamus ea quae arbitramur bona, haereditates, honores, prosperitates omnium rerum, et corporum sanitatem, et caetera quorum praesentia gaudio fruimur: et metuamus illa, quae putamus adversa; quibus ad perfectum carere juxta Stoicos, Zenonem videlicet, et Chrysippum, possibile est: juxta Peripateticos autem et difficile et impossibile est: cui sententiae omnis scripturae sanctae consentit auctoritas. Unde et Josephus Machabaeorum scriptor historiae, frangi et regi posse dixit perturbationes animi, non eradicari, et quinque Tusculanarum quaestionum Ciceronis libri, his disputationibus referti sunt. Pugnant enim, juxta Apostolum, adversum nos fragilitas corporis, et spiritavolumus, facimustis, Posse hominem sine peccato esse, si velit? Ecce Apostolus, omnesque credentes, quod volunt, implere non possunt. Charitas operit multitudi
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo scientiȩ Et qͥaddit scientiã. ad¬
dit dolorẽ: intelligens qd̾ ꝑfectione careat:
et ex eo qd̾ nouit. qͣnta ñ nou̾it Et odio in qͥt
t̃ram Omnia enĩ uanitas: et p̃sũptio sp̃s
Nemo scit qͥd fut᷑um sit Qͥa sic̃ ẽ. qͥs annun¬
tiabit ei:Sunt uisti ad qͦs ꝑuenit qͣsi opꝰ
Hoc iccirco dr̃:q certũ udiciũ soliꝰ diẽ:
Et qͦs putamꝰ iustos. sepe peccatores in¬
uenunt᷑ : Et qͦs econtrario peccatores: apd̃
dĩ scieatiã iusti st̃ Quantũcũq ut labo¬
rau̾it homo ut reqͥrat: ñ repꝑiet Et si di¬
xerit sapiens nosse se: inuenire ñ pot̾it:
Omriũ enĩ unꝰ occursus ẽ: cordaq filior
hominũ repleta st̃ malicia. et in certo

Expanded text:
multitudo scientiae: et qui addit scientiam, admultitudo scientiae: et qui addit scientiam, addit dolorem : intelligens quod perfectione careat, et ex eo quod novit, quanta non noverit. Et odio, inquit, terram. Omnia enim vanitas, et praesumptio spiritus. Nemo scit quid futurum sit, quia sicuti est, quis annuntiabit ei? Sunt justi ad quos pervenit quasi opus Hoc idcirco dicitur, quia certum judicium solius Dei est, et quos putamus justos, saepe peccatores inveniuntur, et quos e contrario peccatores, apud Dei scientiam justi sunt. Quamtumcumque laboraverit homo, ut inquirat, non reperiet. Et si dixerit sapiens nosse se, invenire non poterit. Omnium enim unus occursus est, cordaque filiorum hominum repleta sunt malitia, et incerto
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ omĩno sit uł leuit̃ irasci᷑ iusticia
aut̃. irã celeri penitudine mitigare Unde
et ꝓ ocioso u̾bo reddit᷑i sumꝰ rationẽ: in die
uidicii: Et in eod̾e eugłio legimꝰ Qui iras¬
scilicet ne cũ causa quidẽ debeamꝰ trasci
Qͥs hominũ potest dice̾. qd̾ ira qͦ absq ui¬
sticia ẽ. in sẽpit̾nũ careat: Et itum Ple głe¬
ris in crastinũ: Nescis enĩ quid adueniens
pariat dies Unde scͥptũ ẽ: Ne beatũ dicas
quẽpiã ante mortẽ: Quãdui enĩ uiuimꝰ: in
certamine sumꝰ: Et ꝗͣ diu incertamine: nul¬
ia ẽ certa uictoria. ꝗqͣ etiã apło forcissime
p̃lianti in futo scło reseruat᷑ Bñs atq sal¬
uator sub ꝑsona assũpti hominis loqͥt᷑:
Insipientissimꝰ omĩum hominũ sũ: et ñ ẽ
prudentia hominis in me: Et in sexagesime
octauo psalmo Ds̃ tu scis insipientiã meã:
S fatuũ dĩ: sapientiꝰ ẽ hominib: In ec-¬
daste ꝙͦ scͥptũ ẽ: Inmulticudine sapieniȩ.

Expanded text:
peccatum omnino sit vel leviter irasci: justitia autem, iram celeri poenitudine mitigare. Unde pro otioso verbo reddituri sumus rationem in die judicii. Et in eodem Evangelio legimus: Qui irascausa quidem debeamus irasci. Quis hominum poterit dicere, quod ira, quae absque justitia est, in sempiternum vitio careat? Et iterum: Ne glorieris in crastinum, nescis enim quid adveniens pariat dies . Unde scriptum est: Ne beatum dixeris quempiam ante mortem. Quamdiu enim vivimus, in certamine sumus, et quamdiu in certamine, nulla est certa victoria, quae etiam Apostolo fortissime praelianti in futuro saeculo reservatur. Dominus atque Salvator sub persona assumpti hominis loquitur: 748 Insipientissimus enim omnium hominum sum, et non est hominis prudentia in me . Et in sexagesimo octavo Psalmo: Deus, tu scis insipientiam meam: sed fatuum Dei, sapientius est hominibus . In Ecitudine sapientiae,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ se ẽẽ apeccatis : fac qd̾ et hic ñ pi¬
possibili: s ꝑ difficili dixerit Tollegͦ
sententiã: et rade de libro tuo. facilia
sueris. mandata ei ñ st̃ gͣuia : et de eugłio.
iugũ enĩ meũ suaue ẽ. et onꝰ meũ leue.
facile reuinceris. leuia cũ eugłi: dixisse¬
mandata. ad cõꝑationẽ suꝑstitionis uida¬
ieȩ: in qͣuaria cerimoniors gen̾a qͣrebant᷑:
qͦ iixta lut̾am. et apłi petri sententiã.
nulł potuit explere Unde et in act̾ib
apłor scͥbit᷑ Nunc ꝙͦ qͥd tẽptatis dm̃ ĩpon̾e
iugũ suꝑ ceruicẽ apłoꝵ. discipioꝵ. qd neq pa¬

Expanded text:
dum esse a peccato ? Fac quod et hic, dum esse a peccato ? Fac quod et hic, possibili, sed pro difficili dixerit. Tolle ergo sententiam, et rade 747 de libro tuo, Facilia sueris, Mandata ejus non sunt gravia , et de Evangelio: Jugum meum suave est, et onus meum leve ; facillime revinceriscomparationem superstitionis Judaicae, in qua varia caeremoniarum genera quaerebantur, quae juxta litteram, et Apostoli Petri sententiam, nullus potuit explere. Unde et in Actibus Apostolorum scribitur: Nunc ergo quid tentatis imponere jugum super cervicem discipulorum, quod neq
Abbreviated transcription (Latin):
rit uita eius suꝑ t̾ram: et numabiles mnses
illuis: Quod si dixeris ꝓ nom̃ quis. ñ ꝓim
possibili. s int̾dum ꝓ difficili accipi: respon¬
debo tͥ Et ubiẽ illdꝰ qd̾ tem̾e ꝑtulisti. faci¬
lia dĩ ẽẽ mandata. et ea facile posse cõpleri.
dicente scͥpta.uir in dolorib laborat sibi.
et uim fac̃ ꝑditioni suȩ: ut opp̃ssa et subui¬
gata. et moriente carne. uiuat in eo sp̃s:
Ridiculamq illã expositionẽ demnostenis
ur̃i. ñ dixisse iob qͥs erit mundus a peccato.
sordes pannors signi ficari in infantia. ñ
uitia peccatoꝵ Aut certe siñ sic intelligit :
dicite uos qͥd sentiat Tam enĩ inuolutus
dictor est. et nimio u̾bors squalore coopt̾:
ut suspitionẽ magis ꝙͣ intelligentiã p̃be¬
lectori p̃beat Adextremũ infert Ego aut̃
adhȩc quid respondebo: Manũ ponã
et abstinens se abomĩmalo. qͣli fine iusti¬
ciȩ coronat᷑: ut misccłia dĩ indigeat: Hoc
stũ se hab̾e cor. aut quis confidet mun¬

Expanded text:
 terram, et numerabiles menses illius . Quod si dixeris pronomen quis, non pro impossibili, sed interdum pro difficili accipi, respondebo tibi: Et ubi est illud, quod temere protulisti, Facilia Dei esse mandata, et ea facile posse compleri? dicente Scriptura: Vir in dolore laborat sibi, et vim facit perditioni suae , ut oppressa et subjugata et moriente carne, vivat in eo spiritus. Ridiculamque illam expositionem Demosthenis vestri, non dixisse Job: Quis erit mundus a peccato; sordes pannorum significari in infantia, non vitia peccatorum. Aut certe si non sic intelligit, dicite vos quid sentiat. Tam enim involutus dictor est, et nimio verborum squalore coopertus, ut suspicionem magis quam intelligentiam lectori praebeat. Ad extremum infert: Ego autem ad haec quid respondebo? Manum meam pet abstinens se ab omni malo, quali fine justitiae coronatur, ut misericordia Dei indigeat? Hoc stum se habere cor? Aut quis confidet se mun
Abbreviated transcription (Latin):
nors: et ouȩ malors: Egritudo ꝗͦ grece
NE. uoluntas aplerisq dicat᷑: alt̾um
potentia. honorib. inimicoꝵ infelicita te
uł mortib: aut contrario p̃sentiũ maloꝵ
dolore: eruciam᷑ adu̾sis. exiliis. pauꝑtate.

Expanded text:
 Graece ονὴ voluptas a plerisque dicatur: alterum us, divitiis, potentia, honoribus; inimicorum infelicitate, vel mortibus: aut e contrario praesentium malorum dolore cruciemur, adversis,
Abbreviated transcription (Latin):
hominis. et repugnans legim̃tis eiꝰ: respon¬
de simplicit᷑: Taces Audi eundem apłm
aꝑtissime p̃dicantẽ: Quod enĩ oꝑor ñ cog¬
nosco: Non enim qd̃ uolo hoc oꝑor: s qd̾ odi
illuo facio Sinaut̃ qd̾ nolo hoc facio:
consentio legi qm̃ bona ẽ: Nunc autẽ
neqͣqͣ ego oꝑor illuo: s qd̾ in me habitat

Expanded text:
hominis, et repugnans legi mentis ejus? Responde simpliciter. Taces? Audi eumdem Apostolum apertissime praedicantem: Quod enim operor, non cognosco. Non enim quod volo, operor: sed quod odi, illud facio. Sin autem quod nolo, hoc facio, consentio legi, quoniam bona est. Nunc autem nequaquam ego operor illud, sed quod in me h
Abbreviated transcription (Latin):
norantiã ñ hab̾e peccatũ: et frustra offer-¬
ri uictimas ꝑ errore: qd̾ peccati ñ habe¬
at conscientiã: Neq enĩ in lege ratio qͦ¬
rit᷑. s auctoritas Ide in eadẽ scͥbit epła
Ira uiri: iusticiã dĩ ñ oꝑat᷑ Et qͥs nr̃m¬

Expanded text:
re  Al. habet peccatum; et frustra offerri victimas pro errore, quod peccati non habet conscientiam. Neque enim in lege ratio quaeritur, sed auctoritas. Idem in eadem dicit Epistola: Ira viri justitiam Dei non operatur ; et quis n
Abbreviated transcription (Latin):
sa: ꝑ quã soł pontifex ingredit᷑ et egre¬
ditur: et nichilominꝰ semꝑ clausa ẽ Iud
qͦ qd̾ in uolumine iob scͥptũ ẽ. nũqͥd
mundꝰ erit hõ corã dõ. aut in oꝑib suis
irrep̃hensibilis uir.si adu̾sus famulos
suos ñ credit. et c̃tͣ angłos pͣuũ qͥd tepꝑit:
qͣntomag̃ in his qͥ habitant domis iu¬
teas. eqͥb et nos de eodẽ luto sumꝰ: Qo̾ si
asserueris hoc dici ex ꝑsona elipbar
themanite: intellige ñ habeo dici: s ab
illo qui sub ꝑsona angłi inuisione e¬
in reuelatione loqͥt᷑ ei sententias di.S
esto ut loqͦt᷑ eliphar: qd̾ ꝑspicue angls
loqͥt᷑ : Nunqͥd ñ hoc exꝑsona ꝓpͥe iobot:
cẽptatio ẽ uita hominis suꝑ trã: Et si
ego peccaui. qͥd possũ fac̾e: & qͣre oblit̾
es. nec fecisti iniquitatis meȩ obliuionẽ.
indigebo Et rursũ Quia sũ ĩpiꝰ cur
frustra laboro: Si lot̾ fuero niue. et¬
mundꝰ mundis manib : satis me sorde

Expanded text:
sa, per quam solus Pontifex ingreditur et egresa, per quam solus Pontifex ingreditur et egreditur, et nihilominus semper clausa est. Illud quoque quod in volumine Job scriptum est: Numquid mundus erit homo coram Deo, aut in operibus suis irreprehensibilis vir? Si adversus famulos suos non credit, et contra Angelos pravum quid reperit; quanto magis in his, qui habitant domos luteas ! e quibus et nos de eodem luto sumus. Quod si asserueris hoc dici ex persona Eliphas Themanitae, intellige non ab eo dici; sed ab illo, qui sub persona Angeli in visione et revelatione loquitur ei sententias Dei. Sed esto ut loquatur Eliphas, quod perspicue Angelus loquitur, numquid non hoc ex pentatio est vita hominis super terram ? Et: Si ego peccavi, quid possum facere ? Et: Quare oblitus es, nec fecisti iniquitatis meae oblivionem, indigebo . 746 Et rursum: Quia sum impius, cur frustra laboro? Si lotus fuero nive, et mundis manibus, satis me sorde
Abbreviated transcription (Latin):
TN O̾e : soli dõ cõpetit Omisq creat᷑a
pecato subiacet. et indiget misccłia d̾i:
iꝓferam: qͦ ñ ad singulos. s ad om̃s in cõ¬
nune ꝑtineant: Intricesimo pͥmo psalmo
scͥptũ ẽ: Dixi ꝓnuntiabo adu̾sũ me iniqͥ¬
catẽ meã dño: et tu dimisisti ĩpietatẽ
cordis mei : Statĩq seqͥt᷑  hac hoc ẽ ĩpie¬
tate.siue iniquitate: utriĩq enĩ intelli¬
gi potest: orabit ad te omĩs sc̃s in tp̃r
oportuno: Si sc̃s ẽ. qͦmͦ orat ꝓ in iqͥtate :
Si iniqͥtatẽ habet. qͣratione sc̃s appel¬
lat᷑ : Iuxta illũ uidelicet modũ: qͥet in
alio loco scͥbit᷑. Septies cadet iustus et
subiacuere peccato: in similitudinem
p̃uaricationis adȩ. qui ẽ forma futuri:
uł certe statim ut de ut̃o uirginali
rium natiuitatis eus Magisq ad spe¬
cialem natiuitatẽ saluatoris. quã ad
omnium hominum referripotest. hoc
ginalis aꝑuit: quȩ tam̃ clausȩ iugit̃ ꝑ¬
manserunt: Hȩc ẽ porta orientalis clau¬

Expanded text:
 enim soli Deo competit, omnisque creatura peccato subjacet, et indiget misericordia Dproferam, quae non ad singulos, sed ad omnes in commune pertineant. In tricesimo primo psalmo scriptum est: Dixi, pronuntiabo adversum me injustitiam meam Domino, et tu dimisisti impietatem cordis mei. Statimque sequitur: Pro hac, hoc est, impietate, sive iniquitate utrumque enim intelligi potest orabit ad te omnis sanctus in tempore opportuno. Si sanctus est, quomodo orat pro iniquitate? Si iniquitatem habet, qua ratione sanctus appellatur? Juxta illum videlicet modum, qui et in alio loco scribitur: Septies cadet Al. caditsubjacuere peccato in similitudinem praevaricationis Adae, qui est forma futuri; vel certe statim ut de utero virginali rium nativitatis ejus. Magisque ad specialem nativitatem Salvatoris, quam ad omnium hominum reterri potest hoc ginatis aperuit, quae tamen clausae jugiter permanserunt. Haec est porta orientalis clau
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit in iusticia sua ẜ talibi Iuste qd̾ iustũ
ẽ sectabis: ne opinione i̾utatis a usticia
declinemꝰ recordantes saulis et agag. Crͣ
sura fiuuan trahere: saltẽ hoc mͥ concede.
ustos inscͥpt̾is plurimos appellari At̾
Non solim plurimos: s et innumabiles
Cr̃ Si unum̾ abiles iusti sunt. et hoc ne¬
gari ñ iotest: qͥd mali locutiis sum posse
homirẽ sine peccato ẽẽ si uelit: Hoc ẽ
aliis ibis dice: posse iustũ sine peccato¬

Expanded text:
perit in justitia sua . Et alibi: Juste quod justum perit in justitia sua . Et alibi: Juste quod justum est sectaberis , ne opinione veritatis a justitia declinemus, recordantes Saulis et Agag. 4. Plnsura funem trahere, saltem hoc mihi concede, justos in Scripturis plurimos appellari. A. Non solum plurimos, sed innumerabiles. C. Si innumerabiles justi sunt, et hoc negari non possit, quid male locutus sum, posse esse hominem sine peccato, si velit? Hoc est aliis verbis dice