comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nõ natis ꝓmistũ ẽ regnũ celoꝵ. ut natĩtati
ĩpudent. quil ꝰ nõ dabit᷑. ꝓ mssis ẽ aut̃ natis
bñ agentibꝰ. ut n uatĩtas ꝓ sit male agẽti
n. sr̃. possit bñ agenti. A fidelibꝰ .i. ⁊ bñ agentibꝰ
meliorat᷑ uat̾itas. ab infidelibꝰ aut̃ ⁊ iuale agenti¬
ua s mala uotabit᷑. Ita ⁊ noũtati sibana auidat
doctͥua honos faciat fructus. Si aut̃ mala malos
faciet fructus. Itasicut nccia ⁊ arbor ut si uͥ
riẽ. ⁊ qui renouat᷑ ĩ stautat᷑. Nõ gͦ accusat re¬
uascibilitas uatĩtatẽ s rotoriat.⁊ ꝙ reforͣ
tur bñ ab ĩttõ iustitutũ ꝓbat᷑. Igi ᷑ qd̾ renat¬
cimꝰ ꝯsilio mutant᷑ corꝑis expiatõne: ꝓcepta ut
reddam᷑ ad p̾stmũ statũ ade. Ase aut̃ pctõ macu¬
latũ ẽ corpꝰ ꝙ reꝑato i meliorato ꝑ fidẽ ꝯcilio
abluit᷑. ut sicut ꝑ ꝯtẽptũ dei filat poltutũ. Itap¬
ĩ obedĩam abluatur. ut esfugiat sinam datã ad̃e

Expanded text:
 ut nativitati imputent, quibus non dabitur: promissum est autem natis bene agentibus, ut neque nativitas prosit male agenti, neque obesse possit bene agenti. A fidelibus enim et bene agentibus melioratur nativitas: ab infidelibus autem et male agentina, sed mala uocabitur. ita et natiuitati si bona accedat doctrina, bonos faciet fructus; si autem mala, malos faciet fructus. ita sicut necessaria est arbor, ut sit ubi ri est, et qui renovantur, instaurantur. Non ergo accusat renascibilitas nativitatem, sed reformaatur, bene ab initio institutum probatur. Igitur quod renascimur, consilio mutamur, corporis expiatione percepta, ut reddamur ad pristinum statum Adae. Animae autem peccato maculatum est corpus, quo reparato et meliorato per fidem, consilio abluitur: ut sicut per contemptum Dei fuerat pollutum, ita per obedientiam abluatur, ut effugiat sententiam datam Adae,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ tua tribuas pietate michi crede̾ ac in¬
tlłige̾. sicut uit̾as eoꝵ eoꝵ se h. Intret
ubiq et foris undiq ꝑfundat aĩam nie¬
tutũ cũ sit irradiando et saporãdo eam.
tĩis alit̾ sentire. nisi sicut oportet et
oecet. op̃s bõĩtas cuiꝰ pietatis aures
clamorẽ cordis ẜui tui et faue uotis ⁊¬
meis. p̾sta dñe ut ipo mẽtis palato
tollo. S quia uno mõ utroq no b̾ nccͣia
sũt at salutẽ. Deus auctor onn ĩuisibi
oꝵ. Lacta me nutri me. et ĩm̃suĩa etatis
usq ꝑfc̃ uin niãm extend̾ exignitate

Expanded text:
mihi credere ac intelligere, sicut veritas eorum se habet. Intret ubique, et foris undique perfundat animam meitatum; et sic irradiando et saporando eam iteriis aliter sentire, nisi sicut oportet et decet. Omnipotens bonitas, cujus pietatis aures clamorem cordis mei, et fave votis meis. Praesta, Domine, ut ipso mentis palato tollo. Sed quia uno modo utraque nobis necessaria sunt ad salutem, Deus auctor omnium, invisibilis eriorum, lacta me, nutri me, et in mensuram aetatis usque perfecti viri meam extende exiguitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
nã ꝙͥ aliud ẽ iũc̾e fatũ i ĩ uiutare natsm. Ꝙ si
adõutiq ẽ. ⁊ nͨ ĩ mutari posset. nc iuĩci. legit᷑
nãq cautũ ĩ quodã uir̾ sibello aliqũ uiłte. qͥn¬
q peꝑisse. Quõ so̾reptũ ẽ fatis. ut huit soli ħ¬
loca ꝓfic̾et᷑ uxorẽ suã aĩco ꝙ̃ fidelem scit ꝯm̃da¬
uit. uõ utiq pũo s nat᷑e etatis. qui ⁊ diligẽtõr c̾tos
eius eẽt. abscidit se ut cũ ea sũ cuiꝰꝙͣ suspitõne
caute dormuret. Qͥ putamꝰ fati fuisse aut ꝯsilu¬

Expanded text:
are naturam? Quod si adeo utique esset, nec immutari posset, nec vinci. Legitur namque cautum in quodam juris libello, aliquando mulierem quinque peperisse: quomodo subreptum est fatis, ut huic soli ico, quem fidelem sciuit, commendauit, non utique puero, sed maturae aetatis, qui, ut diligentior custos eius esset, abscidit se, ut cum ea sine cuiusquam suspicione caute dormiret. quid putamus: fati fuisse aut consil
Abbreviated transcription (Latin):
fine dicem. omĩa unũ laudãtes teunũ
res succodet. tũt clariꝰ cͥtusset sciẽtes
in tuebim᷑. nichil creatũ aut seruiẽs in
te crinitas nichil una. ĩ equale. nisi gr̃a
equale. nicħ anfus p̃tiusue in chilt¬

Expanded text:
fine dicemus omnia unum, laudantes te unum, res succedent, tunc clarius certiusque scientes intuebimur nihil creatum aut serviens in te, Trinitas una. Nihil inaequale, nihil gratia aequale, nihil an
Abbreviated transcription (Latin):
exspirauit. qd̾ ꝯtingit ulsi hoĩm ⁊ si sare regi allo¬
modonemo ẽ mortuꝰ.⁊ anactuti hoĩues figebant᷑
s iudicõ legis. ⁊ ita ẽ ut fato hoĩnes dãpuent᷑ s
ꝯuicti mał oꝑibꝰ suis apud ⁊ rusticos natos dr̃
plagis ułu̾auit. ut pulc̾tudinẽ q̃ ab oĩbꝰ deside¬
rat᷑ dãpuaret. Ecte quõsifata sũt suꝑata sũt. s¬

Expanded text:
i Allomodo nemo est mortuus. Et antea cruci homines figebantur, sed judicio legis. Et ita est ut non fato homines damnentur, sed convicti a plagis vulneravit, ut pulchritudinem quae ab omnibus desiderabatur, damnaret . Ecce quo
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib ꝑsonis equałr cõueniũt. ut
deus magnus bonꝰ et̾nus omĩpotẽs.
et omĩa que nałr de te deo dicũtur.
Nõ est igͣ aliꝙ nature nom̃ẽ qd̾ sic tibi
deo puͣ possit cõueire. ubi aut filio
te deũ prẽm ua̾cit̾ eẽ deũ. et uaciter

Expanded text:
omnibus personis aequaliter conveniunt, ut Deus, magnus, bonus, aeternus, omnipotens et omnia quae naturaliter de te Deo dicuntur. Non est igitur aliquod naturae nomen quod sic tibi Deo Patri possit convenire, ut aut Filio te Deum Patrem nat
Abbreviated transcription (Latin):
nõ careat forma. quã dũ in pumis qiͣ
sigillũ reb singłis. eas siñ tui augm̃e¬
ti añ decrimẽti mutabłitate ꝓcul du¬
bio a te facis differri. Quitꝙ nna cre
et una tͥmtas deus. cuiꝰ omĩpotẽcia
omĩa gub̾nat reg̾ et implec aũt cre¬
auit. Nec ideo te iple̾ omĩa dñs ut¬

Expanded text:
ma: quam dum imprimis quasi sigillum rebus singulis, eas sine tui augmenti aut detrimenti mutabilitate procul dubio a te facis differri. Quidquid in naet una trinitas Deus, cujus omnipotentia omnia gubernat, regit et implet quae creavit. Nec ideo te om
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ⁊ ꝑꝰͦ ꝵ acceptõ apud illũ nõ ẽ. tẽptari nos ꝑmittit
qr diligit nos. ut pͦt laborẽ passit nob̾ p̾miadare
amplissiã.. Deniq apło ut cẽptatõnes ab eo ces¬
sarent. dep̾canti dñs ait. sufficit tibi grã mea.
Nã iłtus ĩifiͥtate ꝑficitur. Hĩc sb̾ secutus ait.
Cũ infirmor tũc foctis sũ ⁊ gaudeo ĩ ꝙ ĩtͥbusõm
thobias scͥptura docem. cuiꝰ deuõnẽ. nec capti¬
uitas minuit. n ͨ oculoꝵ amuĩssio quo inuuus

Expanded text:
ersonarum acceptio apud illum non est, temptari nos permittit, quia diligit nos, ut post laborem possit nobis praemia dare amplissima. denique apostolo, ut temptationes ab eo cessarent, deprecanti dominus ait: sufficit tibi gratia mea; nam uirtus in infirmitate perficitur. hinc subsecutus ait: cum infirmor, tunc fortior sum, et: gaudeo, inquit, Tobias, Scriptura docemur; cujus devotionem nec captivitas minuit, nec oculorum amissio quominus
Abbreviated transcription (Latin):
dõ suogrãs agit a quosiqua hic denega¬
ta udent᷑ t̃poralia reddi sꝑet et̾ua. ut ꝙ.ni.
deus fut᷑ũ uidiciũ statuit. nisi ut qͥ ĩ iuste de¬
ꝯtẽpnẽtes. aut nõ credentes futuril dei iudi¬
ciũ ĩ puĩtatẽ eẽ celerũ arbitͣti sũt. S fato¬
rũ assertores negant fut᷑u iuditiũ. Si .ii. na¬
scũt᷑ qui boni sũt. ⁊ eccã qͥ mali sũt. ꝙͥ laudas
cu sb̾lati pctõres nũꝙͣ ausi sũt cͥmina sua
sat̾ extusare. s semz ipõs reos ꝯsitentes uire¬

Expanded text:
o gratias agit, a quo si qua hic denegata videntur temporalia, reddi speret aeterna. Utquid enim Deus futurum judicium statuit, nisi ut qui injuste detemnentes aut non credentes futurum dei iudicium inpunitatem esse scelerum arbitrati sunt? Sed fatorum adsertores negant futurum iudicium. si enim nascuntur qui boni sint et e contra qui mali sint, quid laudas ciis oblati peccatores numquam ausi - sunt crimina sua fatis excusare, sed semet ipsos reos
Abbreviated transcription (Latin):
boni sũme sapĩe sũmeq cõ cor¬
diesq̃re distĩre etiã sic sic licet
ut ĩ ꝑanuam dicamꝰ eẽ amore
deo sese integr̃ iñcorruptũq ser¬
uant̾e fortitudiem̃ amorẽ omnã
amorẽ deo tantũ seruiẽtẽ et ob

Expanded text:
boni, summae sapientiae, summaeque concordiae. Quare definire etiam sic licet, ut temperantiam dicamus esse amorem Deo sese integrum incorruptumque servantem; fortitudinem, amorem omnia amorem D
Abbreviated transcription (Latin):
bitẽ nec tẽpancia sit amor. inte¬
gr̃ se p̃bẽs̃ ei qd̾ amatur. forti¬
tudo amor facile tolerãs omiã
ꝓpt̾ qd̾ amatur. Iusticia amor so¬
li amatori seruiẽs et ꝓpteã roẽ¬

Expanded text:
t temperantia sit amor integrum se praebens ei quod amatur, fortitudo amor facile tolerans omnia propter quod amatur, iustitia amor soli amato seruiens et pro
Abbreviated transcription (Latin):
cũsoli ꝓxima ẽ nisi lucis cornib apparere qr cecͥa
pars que tota morbẽ illust̾atur nõ ẽ ad t̾ras ut
uiteri possit. nisi cũ soli contͣria est. ut cocũ t̾ris
appareat ꝙ eius illuminat nõ desunt tam̃ qui nõ
eo se arbitrari dũt lunam pͥmitꝰ a deo quartam
decimã stãm quia plena fc̃a credenda est s auia
ĩscript᷑ris dei u̾ba sic hñt lunã fcãm ĩichoacõ¬
nẽ noctis. tunt aũt noctis exordio uitet᷑ cũ plena
qui ꝑ inchoacõnẽ noctis ñ intelligit nͥ pͥncipa¬

Expanded text:
 nisi lucidis cornibus adparere, quia cetera pars, quae tota in orbem inlustratur, non est ad terras, ut uideri possit, nisi cum soli contraria est, ut totum terris adpareat, quod eius inluminat. Non desunt tamen, qui non eo se arbitrari dicunt lunam primitus a deo quartam decimam factam, quia plena facta credenda est, sed quia in scripturis dei uerba sic habent: lunam factam in inchoationem noctis; tunc auqui per inchoationem noctis non intelligit nisi principa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tẽpalia ⁊ quid signficet᷑ noĩe celi ⁊ terre. utrum
cpiͣtalis corꝑałꝰ ꝙ crcatura celi ⁊ terre uocabulũ
accepit antant ũmodo corꝑalis ut ĩ ħ ubro despi¬
ritali tacuisse. intelligat᷑ atq ita dixisse celum
⁊ t̾ram. ut omnẽ cat᷑am corpeam supiorẽ atq in¬
fiorẽ significare uolu̾it an utrius q in formis ma
t̾ia dicta est celũ ⁊ terrã spiritał iuidel uita sicuti
esle potest in se nõ cõu̾sa. ad creaturã tali em̃ cou̾¬
cione format᷑ atq ꝑfiatur. Si aut̃ nõ coutat᷑ intor¬
ns est corꝑas aut̃ sipossit intelligi. ꝑp̃uõnẽ oĩs
corpee qualitatis q apparer in mat̾ia forca cũ
iã sut spẽs corpũ sitie uisu sũ auo quolib sensu
corpis ꝑceptibiles an celũ intelligendũ est crea¬
tura sp̃alis ab exordio quo stã est ꝑ ftã illa ⁊ bã
semꝑ terra uo corꝑał mat̾ies ad huc inꝑtectaqr

Expanded text:
quid significetur nomine caeli et terrae? utrum spiritalis corporalisque creatura caeli et terrae uocabulum acceperit, an tantummodo corporalis, ut in hoc libro de spiritali tacuisse intellegatur atque ita dixisse caelum et terram, ut omnem creaturam corpoream, superiorem atque inferiorem, significarteria dicta est coelum et terra: spiritualis videlicet vita, sicuti esse potest in se, non conversa ad Creatorem; tali enim conversione formatur atque perficitur; si autem non convertatur, informis esatis, quae adparet in materia formata, cum iam sunt species corporum siue uisu siue alio quolibet sensu corporis perceptibiles?. An caelum intellegendum est creatura spiritalis ab exordio, quo facta est, perfecta illa et beata semper, terra uero corporalis materies adhuc inperfecta?
Abbreviated transcription (Latin):
h̃.qͣ m̃te locutꝰ ẽ. Cius petitõnẽ accepit
ꝙͣ usoit t̾bulato corde ueĩa postulare. Illũ
aut̃ despͤexit qͥ aĩm eius pũttentis nõ te¬
tigat dolor qr deus cordis auditorest ma¬
g̾ ꝙͣ uotis. hĩc dcm ẽ. Hõ uidet s facie. deꝰ

Expanded text:
terque locutus est, ejus petitionem accepit, quem vidit tribulato corde veniam postulare; illum autem despexit, quia animam ejus poenitentiae non tetigerat dolor. Quia Deus cordis auditor est magis quam vocis. Hinc dictum est, Homo videt in facie, Deus
Abbreviated transcription (Latin):
Eus extelsus ẽ a
dignũgͦ fuit. ut ĩ al
tendit. Iu rubroilo cã feciut appar̾et
delitoꝵ. Quia. in p̃ccõꝵ tã legẽ descẽ¬
detat care spieaut̃ spitis sig̾cant᷑. qr

Expanded text:
eus excelsus est; dignum ergo fuit ut in altcontendit. in rubo uero causa fecit ut appareret delictorum. quia enim peccatorum causa legem descenderat da
Abbreviated transcription (Latin):
u̾mi ⁊̃ ꝯtẽptores date legil ħ mõ facit deus
pauꝑes. ⁊dĩtes. Quia dũ offensio legis ꝑn
egestatẽ a dõ dẽ fĩ auitore legis. Et cũ ali¬
qui t̾rore disciplinãlegis custodiũt a dõ aui¬
tore legis dĩtes fũĩt.

Expanded text:
m contemptores datae legis. hoc modo facit deus pauperes et diuites, quia, dum offensio legis parit egestatem, a deo fieri dicitur auctore legis et, cum aliqui terrore disciplinam legis custodiunt, a deo auctore legis diuites fiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑał norũt se. Na ut noui̾tis. qr ĩ cõiũccõ¬
ne caritatis senouu̾t. qñ ambo patent.
nõ licet ut aliꝙͥ attẽdat dext̾ qd̾ accẽdat
mul oderũt simul diligũt. In tẽcio una
est. loca diu̾sa sũt. Si gͦ omĩs qui te ^ dili¬
git deil. unã intẽcõne tecũ h. Noli at¬
sił fixistis ĩ liũe ui̾tatis. Ergo sius nos¬
se qr accepisti spm̃ scm̃. int̾roga cor tuũ.
ne forte sacramietũ hẽs. et uirtut̃ẽ sacrĩ
nõ hẽs. Int̾roga cor tuũ. si est ibi diłcio
frĩs. securꝰ esto nõ põt eẽ dilci̾o sine spũ
dei. qr paulus clamat. Caritas dei dif¬
fusa ẽ ĩ cordib urĩs ꝑ spm̃ scm̃ qui da

Expanded text:
n norunt se? Nam, ut noveritis quia in conjunctione charitatis se norunt: quando ambo patent, non licet ut aliquid attendat dexter, quod non attendat mul coeunt, simul diriguntur; intentio una est, loca diversa sunt. Si ergo omnes qui tecum diligunt Deum, unam intentionem tecum habent, noli atsimul fixistis in lumine veritatis. Ergo si vis nosse quia accepisti Spiritum, interroga cor tuum; ne forte sacramentum habes, et virtutem sacramenti non habes. Interroga cor tuum, si est ibi dilectio fratris, securus esto. Non potest esse dilectio sine Spiritu Dei: quia Paulus clamat, Charitas Dei diffus
Abbreviated transcription (Latin):
putari face iactãcia nomĩs cõꝑandi nõ
iuscib dilcoĩs. Restit ut ille diligat
frem. qui añ deũ uͥ solꝰ uidet cordi suo
ꝓsuadet.et int̾rogat cor suũ aminer̃
ꝓpt̾ frem dilcĩone hoc faciat. Et phi¬
bet illi testĩoniũ ocłs qui penetrat t¬
cor. quo hõ attẽderũt nõ põt. Ideo pau
et dicebut. Ip̃e ĩpendar ꝑ aĩab nrĩs. tñ¬
mũ est. ut a nob̾ deiudicer. aut ab hũ¬
no die.et oñdit eciã ip̃e quodã loco qr
solẽt ista fieri ĩ ani iactãcia nõ fumanĩ¬
to caritatis. Ait eĩ cũ de ipĩus caritatis
ꝯmedacõe loqu̾etur. Si distribuo or̃a
mea paupib et cͣdidero corpus meũ
ut ardeã. caritate aũt nõ hẽa nichil mͥ
ꝑdest. Põt em̃ quisꝙͣ hoc face̾ sme ca
ritate.Põt ia qui nõ hñt caritatẽ di¬
mi serut unicate. Querite ibi ec uide¬
bitis młtos młta tribu̾e pauꝑib. uide¬
bitis alios patos ad susçipiẽdã morte.
ita ut desistente ꝑsecutore seipõs p̾cipi¬

Expanded text:
putari se facere, jactantia nominis comparandi, non visceribus dilectionis. Restat ut ille diligat fratrem, qui ante Deum ubi solus videt, cordi suo persuadet, et interrogat cor suum an vere propter fratrum dilectionem hoc faciat; et perhibet illi testimonium oculus qui penetrat cor, quo homo attendere non potest. Ideo Paulet dicebat, Ipse impendar pro animabus vesmum est ut a vobis dijudicer, aut ab humano die . Et ostendit etiam ipse quodam loco quia solent ista fieri inani jactantia, non firmamento charitatis: ait enim cum de ipsius charitatis commendatione loqueretur, Si distribuero omnia mea pauperibus, et tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . Pi non habent charitatem, diviserunt unitatem. Quaerite ibi, et videbitis multos multa tribuere pauperibus; videbitis alios paratos ad suscipiendam mortem, ita ut desistente persecutore, seipsos praecipi
Abbreviated transcription (Latin):
e pẽtecosten misit dñs de celo ut da¬
ret᷑ sp̃c. exspectabat̃᷑ glificacõ diũ. Et
anteꝙͣ clarificaret̃. et anteꝙͣ nuitre̾t eũ
ĩuitabat tam̃e hoĩes ut se ꝑ̃pent ad ac¬
cipientã aquã. de qua dixit. qui sicit ue
Eũngłiu in t̾roga. Hoc aũt dicebat aĩt.
despũ quẽ accepturi erãt hi ꝗ eũ erãt cre¬
oituri. aliud est aqua gͦ sacramẽti. aliud
est. aqua spẽ ĩuisibił est. Ista abluit corp̾¬

Expanded text:
ut daretur Spiritus, exspectabatur clarificatio Domini. Et antequam clarificaretur, et antequam mitteret eum, invitabat tamen homines ut se praepararent ad accipiendam aquam, de qua dixit, Qui sitit, Evangelium interroga. Hoc autem dicebat, ait, de Spiritu quem accepturi erant hi qui in eum erant credituri. Aliud est ergo aqua Sacramenti, aliud est; aqua Spiritus invisibilis. Ista abluit corp
Abbreviated transcription (Latin):
b̾ ꝓposuit fr̃es mei. Bonũ est nob̾ ut
dicat ip̃e disc̾namꝰ ñi. Dcũrus est. net
formidetis. S pͥo udete. atrẽdite uide¬
te hĩc expͥmi illd̾ uñ iã h̾e̾citi. calũpin¬
ant᷑. Actendite et udete. Quid ait. Da

Expanded text:
bis proposuit, fratres mei: bonum est nobis ut dicat ipse unde discernamus. Dicturus est; ne formidetis: sed primo videte, attendite; videte hinc exprimi illud unde vani haeretici calumniantur. Attendite, vide
Abbreviated transcription (Latin):
Na si accepisset. iniguis loquent᷑ quẽ¬
admod̾ tũc fcm̃ est. Si gͦ ꝑ hec mira¬
cła nõ fiãt modo testĩoniũ psenciat
git frem̃. manet spc̃ dei ĩ illo. uideat
ꝓbet se ipñi corã oclis dni. Uideat si
est ĩ illo dilcĩo pacis. et unitatis dilã¬
o edelĩe toto t̾ͥraꝵ orbe diffuse. Non
attedat eũ solu dilige frẽm. ꝙ artẽ dit¬

Expanded text:
nam si accepissent, linguis loquerentur quemadmodum tunc factum est? Si ergo per haec miracula non fiat modo testimonium praesentigit fratrem, manet Spiritus Dei in illo. Videat, probet seipsum coram oculis Dei; videat si est in illo dilectio pacis et unitatis, dilectio Ecclesiae toto terrarum orbe diffusae. Non attendat eum solum diligere fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
illi deus. Bufficit tibi ĩquit gr̃a mea.
Na uirtus ĩ ifirmitate pficit᷑. Rogasti
dimiasti.ter clamasti. Ipm̃ semel qd̾ cla¬
masti audiui. Nõ au̾tisti aures meas a
te. no qd̾ faciã. Tuius auferri medicam̃¬
tũ quo ureris ego noui ĩfirmitatẽ. qua
gͣuaris. Ergo iste ad salutẽ exauditus
est. ad uolũtatẽ nõ est exauditꝰ. quos
ĩuenimꝰ exaudicos ad uoluntatẽ. non
exauditos ad salut̃e ĩuẽmꝰ. Putamꝰ

Expanded text:
illi Deus: Sufficit tibi, inquit, gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur. Rogasti, clamasti, ter clamasti: ipsum semel quod clamasti audivi, non averti aures meas a te; novi quid faciam: tu vis auferri medicamentum quo ureris; ego novi infirmitatem qua gravaris. Ergo iste ad salutem exauditus est, ad voluntatem non est exauditus. Quos invenimus exauditos ad voluntatem, non ex
Abbreviated transcription (Latin):
dei ꝑomẽs liuguas cursurũ erat toro
orbe tͥraꝵ. Significatũ est islud et
trãsiit. Nũꝙͣ mo quib ĩ ponit᷑ manus
ut accipiãt spm̃. hoc exspectat᷑ ut ini¬
gius loquãtur aut qñ ĩposuimꝰ manũ
istis ĩfantib attẽdit inꝰ ꝗsq nr̃m̃ utri

Expanded text:
er omnes linguas cursurum erat toto orbe terrarum. Significatum est illud, et transiit. Numquid modo quibus imponitur manus ut accipiant Spiritum sanctum, hoc exspectatur, ut linguis loquantur? Aut quando imposuimus manum istis infantibus, attendit unusqui
Abbreviated transcription (Latin):
ad uolũtatẽ nõ exauditũ ad salute.
Si alicuiꝰ honũs exẽplũ posuo forte
dc̃urꝰ es mͥ. Tu illa dicis ĩiquũ. ña iu¬
stus erat. Si iustus nõ eẽt a deo nõ ex¬
audiret᷑. Tale ꝓpositurꝰ sũ de cuiꝰ ĩiqui¬
tate et ĩpie tate nemo dubitet. Mẏabe¬
lꝰ ip̃e peciit iob et accepit. Nõne et hic
de dyabolo audistis.qr qui fe̾c pocm̃ ex¬

Expanded text:
itum ad salutem? Si alicujus hominis exemplum posuero, forte dicturus es mihi: Tu illum dicis iniquum, nam justus erat; si justus non esset, a Deo non exaudiretur. Talem propositurus sum, de cujus iniquitate et impietate nemo dubitet. Diabolus ipse petiit Job, et accepit . Nonne et hic de diabolo audistis quia qui facit
Abbreviated transcription (Latin):
cieris qd̾ tibi obest. et medicꝰ nouit qr
obest tibi. Nõ eĩ mẽte exaudiuit medi¬
cus. qñ forte tu frigidã a quã petis. et si
ꝓdest statĩ dat. Si nõ ꝓdest nõ dat. Mõ
ĩ nob̾ caritas fr̃s sit ĩuob̾ et securi esto¬
ce. Et qñ nõ uob̾ dat᷑ qd̾ petitis exaudi¬
ñ s nestitis. Multi dati st̃ ĩ manus su¬
as malo suo. De quib dicit apłs. Tradid̾¬
illos deus ĩ desid̾i̾a cordis illoꝵ. petit
aliꝗs magnã peciuam. accipit malo suo.
Qñ illa no hẽbat. paꝵ timebat hr̃e illã ce¬
pit p̃da fc̃s est potẽcdri. Nõne malo suo
exaudicus est. qui uoluit hr̃e unde alat᷑¬
ne q̃retur quẽ pauꝑem neõ querebat.
roiscite rogare dum̃. ut medico cõmit¬
tatis qd̃ ip̃e nouit faciat. Tu mo̾buĩ ꝯfi¬
iearis. ille indicamẽtũ adhibeat. Tu tã¬
tũ caritatẽ tene. Na ille secare uult u¬
ustione et tribula cõe nouit ille quous¬
q putiȩ. Tu ĩ anis reuocet. mams et il

Expanded text:
tieris quod tibi obest, et medicus novit quia obest tibi? Non enim non te exaudit medicus, quando forte tu frigidam aquam petis, et si prodest, statim dat; si non prodest, non dat. Non in vobis charitas, fratres; sit in vobis, et securi estote: et quando non vobis datur quod petitis, exaudimini; sed nescitis. Multi dati sunt in manus suas malo suo: de quibus dicit Apostolus, Tradidit eos Deus in desideria cordis eorum . Petiit aliquis magnam pecuniam; accepit malo suo. Quando illam non habebat, parum timebat; habere illam coepit, praeda factus est potentiori. Nonne malo suo exauditus est, qui voluit habere unde a latrone quaereretur, quem pauperem nemo quaerebat? Discite rogare Deum, ut medico committatis, quod ipse novit faciat. Tu morbum confitearis, ille medicamentum adhibeat. Tu tantum charitatem tene. Nam ille secare vult, u sectione, in ustione et tribulatione, novit ille quousque putre est. Tu jam vis revocet manus, et ille
Abbreviated transcription (Latin):
ri quos scõs cõstat. fuisse cu scribenc
et mõ ẽe cũ deo. Quis h caritatẽ. ci
eã paulꝰ nõ hr̃et hebat qui dicebat.
os nrm patet ad uos o chorithi cor
nrmn dilatatũ est. No angustañ m
nob. Qui dicebat ĩpedar ꝓ aiãburĩs¬

Expanded text:
viri, quos sanctos constat fuisse cum scriberent, et modo esse cum Deo. Quis habet charitatem, si eam Paulus non habebat, qui dicebat, Os nostrum patet ad vos, o Corinthii, cor nostrum dilatatum est; non angustamini in nobis ; qui dicebat, Impendar pro a
Abbreviated transcription (Latin):
sinistra iñdi cupiditas. Mꝯułti ꝑ cupi¬
ditatẽ mũdi młta mira faciũt simstͣ
opaturnõ dexta. Dexta deb opari es
nesciẽte siistra. ut nec misceat cupi¬
ditas secħi. qñ aliꝙͣ boni de dilc̃one o¬
ꝑani᷑. Et il hoc cognoscimꝰ. ance deu
es int̾roga cortuũ. uide ꝙͥ fecisti et qͥ

Expanded text:
sinistra, mundi cupiditas? Multi per cupiditatem mundi multa mira faciunt; sinistra operatur, non dextra. Dextra debet operari, et nesciente sinistra, ut nec misceat se cupiditas saeculi, quando aliquid boni dilectione operamur. Et ubi hoc cognoscimus? Ante Deum es, interroga
Abbreviated transcription (Latin):
pło paulo ꝙͥ mali sensun sumꝰ. Ip̃et
nõ diligebat frẽs.apd̾ ipm̃ nõ erat.
testiõniũ cõscĩe eius ĩ cõspcũ dei Nõ
erat ĩ paulo radix illa caritatis unde
omẽs boni fruciꝰ ꝓcedebãt. Quid ħ
demẽs dixi̾t. ubi gͦ ĩuẽmiꝰ petisse apł
et nõ accepisse. Ait ip̃e. In magnitudĩe
reuelacõnũ ne extollat. datus est mͥ
stimłs carnis niee angłs sathane qui
me colaphicet ꝓpt̾ qd̾ ter duĩu roga

Expanded text:
o Paulo quid mali sensuri sumus? Ipse non diligebat fratres? Apud ipsum non erat testimonium conscientiae ejus in conspectu Dei? Non erat in Paulo radix illa charitatis, unde omnes boni fructus procedebant? Quis hoc demens dixerit? Ubi ergo invenimus petisse Apostolum et non accepisse? Ait ipse: In magnitudine revelationum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me
Abbreviated transcription (Latin):
tua quo fugiã. Querebat qua fugẽt
et euade̾t uidiciũ dei et nõ suentebat
es cu. Et nutriat᷑ inte dilc̾io q̃ tolap¬
ducit ad uitã. Phibeat tibi testĩomir
ꝯsciã tua. qr ex deo est. Si ex deo est.
noli illaz uelle ante hoĩes pone quia
nec laudes hom̃ te leuãt ĩ cela. neciu¬
cuꝑacões inde te deponũt. Ille iudeat
qui coronat. ille sit testis qͦm idice
coronaris. Maior est deus corde nr̃o

Expanded text:
tua quo fugiam? Quaerebat qua fugeret, ut evaderet judicium Dei, et non inveniebat. es tu ; et nutriatur in te dilectio, quae sola perducit ad vitam. Perhibeat tibi testimonium conscientia tua, quia ex Deo est. Si ex Deo est, noli illam velle ante homines jactare; quia nec laudes hominum te levant in coelum, nec vituperationes inde te deponunt. Ille videat qui coronat; ille sit testis quo judice coronaris. Major est Deus corde nostro,
Abbreviated transcription (Latin):
egetẽ et clausit iusca sua adu̾sus eu.
quõ dilçio prĩs manet ĩeo illo. Ergo
ĩcipit ista caritas fr̃s. ut de sius sup¬
flius tribuat egẽti ĩ angustiis aliꝗb
ꝯstituto ex eo qd̾ sibi hundat scõm tẽ¬
pus ambulacõe cẽpꝑali. libe̾t frem̃. hĩc
exordiũ est caritatis. hac ita cept̃a si u̾

Expanded text:
egentem, et clauserit viscera sua adversus eum; quomodo dilectio Patris manet in illo ? Ergo hic incipit ista charitas, fratres, ut de suis superfluis tribuat egenti, in angustiis aliquibus constituto; ex eo quod sibi abundat secundum tempus, a tribulatione temporali liberet fratrem. Hinc exordium est charitatis. Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
eos exclaudet ab honũeutire ꝑmicce¬
rẽt᷑ ĩ porcos. Nõ eis poss dice̾ dñs utuͦ
illuc acceden̾t. nõ eĩ si nollẽt rebellati
erãt contͣ rege celi et t̾re. Certi tamen
mistii grͣa et c̾ta dispẽsacõe diusit de¬
moẽs in porcos. ut oñdet dyabolũ ĩ erꝰ
dñari. qui uitã porcoꝵ gerũt. Demoẽs
gͦ exauditi sũt. apłs nõ audit᷑. an poci¬

Expanded text:
et ab homine, ut ire permitterentur in porcos. Non eis posset dicere Dominus, ut nec illuc accederent? Non enim, si nollet, rebellaturi erant contra regem coeli et terrae. Certi tamen mysterii gratia et certa dispensatione dimisit daemones in porcos , ut ostenderet diabolum in eis dominari, qui vitam porcorum gerunt. Daemones ergo exauditi sunt, Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
homĩs creatura dei est. Poe aĩat
deus uiuificat carnẽ. Ipam̃ idez
aiam iuificat de se ip̃o nõ de se
ipã. Uita gͦ corpis aĩa est. uita a
nime deus est. Moritur corpus
cũ recedit aĩa. Moritur gͦ aĩ si
recedit deus. st ecedit aĩa cũ si¬
pus ꝓcutit̃ gladio et putas q
nõ recedit deus cũ ip̃a aiã fert
ꝑuirio. uis uide̾ quia morcuus
est de quo loqueris. Lege scrip¬
turã. Os qd̾ mẽtitur occidit a¬
nimã. Sed tu p̃sentẽ putas ulto¬
rẽ dr̃. si ille qui te uiratoẽ fals

Expanded text:
hominis creatura Dei est. De anima Deus vivificat carnem; ipsam item animam vivificat de se ipso, non de se ipsa. Vita ergo corporis anima est; vita ergo animae Deus est. Moritur corpus, cum recedit anima: moritur ergo anima, si recedit Deus. Recedit anima, cum corpus percutitur gladio: et putas quia non recedit Deus, cum ipsa anima feritur perjurio? Vis videre quia mortuus est, de quo loqueris? Lege Scripturam: Os quod mentitur, occidit animam . Sed tu praesentem Deum ultorem putas, si ille qui te jura
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ hoc fallũtur. et putãt quia i¬
chil est qd̾ uirãt. nõ se crimĩe te¬
nen puirii. ꝓrsus puirus es qi
ꝑ id qd̾ scm̃ putas fal sũ uiras.
Sed ego illu scm̃ nõ puto. Scm̃
putas cui iuras. nõ enĩ qñ uiras
tibi iuras aut lapidi uiras. sed ꝓi¬
mio iuras. honũ uiras añ lapide
s nũquid nõ ance d̾m. Nõ te au¬
dit lapis loquẽt᷑e s puit te d̾s

Expanded text:
 et putant quia nihil est per quod jurant, non se crimine teneri perjurii. Prorsus perjurus es, qui per id quod sanctum putas, falsum juras. Sed ego illud sanctum non puto. Sanctum putas cui juras, non enim quando juras, tibi juras, aut lapidi juras, non, sed proximo juras. Homini juras ante lapidem; sed nunquid ante Deum? Non te audit lapis loquentem, sed punit te Deus
Abbreviated transcription (Latin):
fiat hodie pͥgriꝰ fiet cras. N et craᷤ
fcm̃ nõ fu̾it minꝰ laborabit quet
custodit. Adiuuãtur em̃ cõsuetu¬
dĩe suꝑioris diei. Triduo moritur
pestis de qua laboramꝰ et gaude¬
bimiꝰ de fructu nr̃o. quia magno
bono abũdabitis. si tã magno ma¬

Expanded text:
fit cras. Si et cras factum non fuerit, minus laborat qui custodit; adjuvatur enim consuetudine superioris diei. Triduo moritur pestis de qua laboramus: et gaudebimus de fructu vestro; quia magno bono abundabitis, si tam magno ma
Abbreviated transcription (Latin):
lapides colũt. timeãt falsũ uira¬
re ꝑ lapides. Tu nõ times deuin
p̃sentẽ dnĩ uiuẽtẽ. deũ sciente
deũ manentẽ deũ ĩ cõtep̃torẽ uĩ¬
dicantẽ. Claudit ille templum
sup lapidẽ et abit in doniũ sua.
Ip̃e suꝑ deũ suũ clausit. et tamẽ
qñ ilłi dicitur. uira ꝑ iouẽ. p̾sẽtis

Expanded text:
lapides colunt, timeant falsum jurare per lapides; tu non times Deum praesentem, Deum viventem, Deum scientem, Deum manentem, Deum in contemptorem vindicantem? Claudit ille templum super lapidem, et it ad domum suam: ipse super deum suum clausit, et tamen quando illi dicitur, Jura per Jovem, praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. Tuũ ne mouẽdo et p̃cipiẽdo pl
reos façem nõ audituros. Hodie
aut̃ plus timuii. ne loqui recusa
sudoris huiꝰ mei. si omẽs qui m
ad clamauerũt. clamet et cont
se ne falsũ iurent aduersũ se si
tot hoiẽs qui me attẽtissime a¬
dierũt attenti sũt adu̾sũ cõsus¬
tudmẽ suã. Etiã moneãt se ho¬
die cũ ad domos suas uẽiunt.
cũ cõsuetudinẽ suã lapsu ligͥn
repeciuit admoneat ꝓxm¬

Expanded text:
timui ne monendo et praecipiendo plus reos facerem non audituros: hodie autem plus timui ne loqui recusarsudoris hujus mei, si omnes qui mihi acclamaverunt, clament et contra se, ne falsum jurent adversum se: si tot homines qui me attentissime audierunt, attenti sint adversus consuetudinem suam, et admoneant se hodie, cum ad domos suas venerint, cum consuetudinem suam lapsu linguae repetiverint; admoneat
Abbreviated transcription (Latin):
credebant. Ergo noli dic̾e.nõ si for¬
te etigitur. amalo est enĩ qd̾ facis
sed eius qui exigit. Nã cu quomõ
te purges nõ hes. quõnio satisfa¬
cias negocio qd̾ iustas nõ ĩuenis.
Sed aliud est cũ exigitur uiracio.
aliud cũ offertur. Et ħ ipm̃ qd̾ of̃¬
fertur aluid cũ offertur alius c̾¬
denti. aliud cũ offertur nõ credẽ¬

Expanded text:
credebant. Ergo noli dicere, Non juro, si forte exigitur. A malo est enim quod facis; sed illius qui exigit. Nam tu quomodo te purges non habes, quomodo satisfacias negotio quod instat, non invenis. Sed aliud est, cum exigitur juratio; aliud, cum offertur: et hoc ipsum quod offertur, aliud cum offertur non credenti; aliud cum ventilatur et crede
Abbreviated transcription (Latin):
mo. Cũ isso est pena sua. Su hrẽt
ni cubicło suo cortorẽ carnis pu¬
nitus eẽt. habet iñ secreto cordiᷤᷤ
sui tortorẽ cõscĩam suã. et ĩpuni¬
cus uocatur. Et tamẽ qui dicit.
Uiuit gaudet luxuriatur qui mͥ
nũdũ iurauit. Quid est qd̾ me
mittis ad ĩuisibli̾a. Quia et ipẽ
deus ꝑ quẽ uirauit ĩuisibił est.
Iurauit ꝑ uisibłem. feritur pena
lit luxuriis. u̾mes sũt aĩe mortue.
Demq omĩs hõ prudẽs. qui ta¬
les luxuriãtes ꝑurros attendit.
san cordis sol factu au̾tit se. Nõ¬
uult audire. Unde se ista sanitas
au̾tit. insi quia putet aĩã mortua.¬

Expanded text:
mo, cum illo est poena sua. Si haberet in cubiculo suo tortorem carnis, punitus esset: habet in secreto cordis sui tortorem conscientiae suae, et impunitus vocatur? Et tamen quid dicis? Vivit, gaudet, luxuriatur qui mihi mendacium juravit: quid est, quod me mittis ad invisibilia? Quia et ipse Deus, per quem juravit, invisibilis est. Juravit per invisibilem, feritur poena lit luxuriis, vermes sunt animae mortuae. Denique omnis homo prudens, qui tales luxuriantes perjuros attendit, sano cordis olfactu, avertit se, novult audire. Unde se ista sanitas avertit, nisi quia putet anima mortua
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ qui nõ moritur. et si falsum
cotingit. Bñ quid̃ dicis. inchil
mali cõtingit deo qñ falsũ uir¬
as ꝑ deũ. s cõtingit mali mul¬
tũ tibi qui fallis ꝓxim̃ cui testẽ
adhibes deũ. Sed si aliquid tes¬
te filio filio tuo fac̾es. et amico
c̾es nõ feci. et cange̾s filio tuo
capud quo teste fecisti. et diceᷤᷤ¬
ꝑ huiꝰ salutẽ quia nõ feci. Excla¬
maret forte filius tuus sb pat̾¬
namanu tremẽs. nec cũ pat̾nã
maniĩ. s diuina tremẽs. noli pat̾.
nõ tibi uił sit salus mea. deũ
suꝑ me ĩuocasti. Ego te uidi. fe¬
cisti. noli ꝑuirare. Te quid̾ hẽo
genitorẽ. s plus et tuũ et me¬
u̾ timco creatorẽ. Sed quia deꝰ
qũ ꝑ eũ iuras. nõ tibi dicit. ego
añ occidis. quia gͦ nõ dic̾. ego te
uidi. putas quia nõ uidit. Et ubi
est qñ dicit. tacui. satui. nũquid
ego te uidi. s alt̾.quãdo uĩdicat
sdeo hoĩes edificatur ad exemp¬
lũ. Ego scio. ille michi falsũ iura¬

Expanded text:
on moritur, etsi falsum contingit? Bene quidem dicis, nihil mali contingit Deo, quando falsum juras per Deum: sed contingit mali multum tibi, qui fallis proximum, cui testem adhibes Deum. Si aliquid teste filio tuo faceres, et amico ceres, Non feci, et tangeres filio tuo capuPer hujus salutem quia non feci; exclamaret forte filius tuus sub paterna manu tremens, nec tamen paternam manum, sed divinam tremens: Noli pater, non tibi sit vilis salus mea; Deum super me invocasti, ego te vidi, fecisti, noli perjurare; te quidem habeo genitorem, sed plus et meum et tuum timeo creatorem . Sed quia Deus, quando per eum juras, non tibi dicit: Ego  ante occidis: quia ergo non dicit, ego te vidi, putas quia non vidit. Et ubi est quando dicit: Tacui, tacui, nunquid  aliter quando vindicat ideo homines aedificantur ad exemplum. Ego scio, ille mihi falsum jura
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ me dice. Inuocãt inquit de¬
ũ testẽ fecit deũ. nũquid uirauit᷑.
Qui h dicũt. nchil aliud uolunt
nisi ĩuocato deo teste mẽtir. Ita¬
ne uõ quisqͥs es praui cordis et
ꝑu̾si cordis si dicas ꝑ deũiuras.¬
si dicas.testis est deuanõ iras
Quid enĩ est ꝑ deũ insi testis ẽ¬
deus. ant quid est cestis est deus.
insi ꝑ deũ. Quid est aũt uirare nͥ
ius deo redde qñ ꝑ deũ uiras. ius

Expanded text:
erum me dicere. Invocavit, inquit, Deum, testem fecit Deum: numquid juravit? Qui haec dicunt, nihil aliud volunt, nisi invocato Deo teste mentiri. Itane vero, quisquis es pravi cordis, et perversi cordis, si dicas, Pesi dicas, testis est mihi Deus, non juras. Quid est enim per Deum, nisi testis eDeus? aut quid est testis est Deus, nisi per Deum? Quid est autem jurare, nisi jus Deo reddere, quando per Deum juras? jus
Abbreviated transcription (Latin):
filios tuos uiras. Qt̃ aũt uis de¬
bemꝰ saluti nr̃e. filiis nrĩs. deo
nr̃o. nisi caritatis ui̾tatis. et nõ
falsitatis. Maxĩe aũt cũ ꝑ deũ
fit. ipã est u̾a iuracio. Quia et
cũ dicit. quisq ꝑ meã salu tẽ suã
salutẽ deo obligat. Quãdo dic̾
ꝑ filios meos oppignat deo fili¬
os suos. ut ħ uei̾at ĩ capud eoꝵ
ꝙ ex de ore ipĩus si uerũ uerũ

Expanded text:
uras? Quod autem jus debemus saluti nostrae, filiis nostris, Deo nostro, nisi charitatis, veritatis, et non falsitatis? Maxime autem per Deum cum fit, ipsa est vera juratio: quia et cum dicit quisque, Per meam salutem, salutem suam Deo obligat: quando dicit, Per filios meos, oppignerat Deo filios suos, ut hoc veniat in caput eorum, quod exit de ore ipsius: si verum, verum;
Abbreviated transcription (Latin):
iuracio est. ꝑ deum.
Ergo nemo dubitet u
nam gliam iurasse. ꝙͣ habeo in qͥt
in xp̃o ihu onõ nro. Et alio loco
iuracõ ꝓrsus certa et expressa. Te¬

Expanded text:
uratio est, Per Deum. Ergo nemo dubitet junam gloriam jurasse quam habeo in Christo Jesu Domino nostro. Est alio loco juratio prorsus certa et expressa: Te
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ante omia. Isto u̾bo qd̾ ait añ
omiã. cautos nos fecit adu̾ suẜt
hguã nram̃. Ante onia ait. uit
attendatis p̃cetis. ut iugiletis.
trate. Ante omiã leuauit te suꝑ
cetd. unde attẽdas. Cõsida̾t. enĩ¬
ũ et ħ quoties ꝑ diẽ quociẽs ꝑ
orã. Nõ asꝑis os nsi ad̾ talem
biracõnẽ. Nolles ut dicet᷑ tibi añ
dinã. aut te aduersus cõsuetu¬
diẽ intendissiniũ redde̾t ut oĩa
tua inspicet omĩs mocus lĩgue
tue diligẽtissĩe custodires. eẽs
custos male cõsuecudĩs tue. ad
cã cõstringẽdã audi añ omĩa. ad¬
Pormiebas pũgo ante ouuã spi¬
nas amouebo. Quid est añ omĩa.
aute omiã uigila. añ omiã ĩ ten¬
tus esto. Iurauimꝰ et nos. et pas¬

Expanded text:
ergo, Ante omnia? Isto verbo quod ait, Ante omnia, cautos nos fecit adversus linguam nostram. Ante omnia, ait, ut attendatis prae caeteris, ut vigiletis ntra te: Ante omnia, levavit te super caetera, unde te attendas. Considerat enilum: et haec quoties per diem, quoties per horam? Non aperis os, nisi ad talem jurationem. Nolles ut diceret tibi, Ante omnia, ut te adversus consuetudinem intentissimum redderet, ut omnia tua inspiceres, omnes motus linguae tuae diligentissime custodires, esses custos malae consuetudinis tuae, ad eam constringendam? Audi, Ante omnia. Dormiebas, pungo, Ante omnia, spinas admoveo. Quid est, Ante omnia? Ante omnia vigila, ante omnia intentus esto.
Abbreviated transcription (Latin):
tati nr̃e. ex quo deo seruire cepimꝰ
et quãtũ malũ sit ĩ ꝑiurio uidimꝰ
timiuimꝰ uehemẽt̾. et uet̾nosissiã
cõsue tudinẽ timore frenauiius
frenata restrĩgitur. restricta lau¬
guescit. Languescẽs emout ett
male cõsuetudini bona succedit.
Denq nõ uob̾ dicimꝰ nõ nos̃ u¬
rare. Si enĩ hoc diciuiꝰ mẽtimur.
Quãtũ ad me ꝑtinet uiro. s quã¬
no timore dico corã deo. aut testis
est deus. aut scit xpc̃ qd̾ scit sic
eẽ ĩ aĩo meo. Et uideo quia plus
est id est quia ampliꝰ est ꝙͣ est est.
nõ nõ. Sed ħ qd̾ amplius est. a ma¬
lo est. Et si nõ a malo uirãtis. a
malo et nõ credentis. Demq nõ
siquis ampliꝰ facit malus est. s
sit ĩ ore ur̃o. est est. nõ nõ. Qd̃ au¬
tẽ ampliꝰ est a malo est. Sed qua¬
re cuiꝰ. Sed cũ aliud h hũana pe¬
ssima cõsuetudo. Et cũ cibi cre¬
es sanus nõ ꝑuirãdo. Nisi foite
putatis frẽs. quia si sciret apłs
paulus cred̾e sibi galathas. adde¬

Expanded text:
e coepimus, et quantum malum sit in perjurio vidimus, timuimus vehementer, et veternosissimam consuetudinem timore frenavimus. Frenata restringitur, restricta languescit, languescens emoritur, et malae consuetudini bona succedit. Denique non vobis dicimus, non nos jurare. Si enim hoc dicimus, mentimur. Quantum ad me pertinet, juro; sed quanno timore dico, Coram Deo; aut, Testis est Deus; aut, Scit Christus sic esse in animo meo: et video quia plus est, id est, quia amplius est quam Est, est; Non, non: sed quod amplius est, a malo est; et si non a malo jurantis, a malo est non credentis. Denique nosi quis amplius facit, malus est: sed, Sit in ore vestro, Est, est; Non, non: quod autem amplius est, a malo est . Sed quaere cujus. Sed tamen aliud habet humana pessima consuetudo. Et cum tibi crees sanus non perjurando. Nisi forte putatis, fratres, quia si sciret apostolus Paulus credere sibi Galatas, adde
Abbreviated transcription (Latin):
uide̾s huiꝰ mort̾ẽ. Et modo ĩten¬
de scripturã. et ibi ĩuẽies iacẽte
quẽ putas iiuẽtẽ. Qui pedibus
ambulat quia manib cõcrectat.
quia ocłi̾suidet et audit auri¬
b officiis cecis mẽbroꝵ sat̾ uti¬
tur uiuẽtẽ putas. uiuit si corpꝰ
eius mortua est aut aĩa eius.
Mortuũ est qd̾ melius est eius
Uiuit hĩtaculũ. mortuus hĩtata

Expanded text:
s hujus mortem. Et modo intende Scripturam; et ibi invenies jacentem, quem putas viventem. Quia pedibus ambulat, quia manibus contrectat, quia oculis videt, et audit auribus, officiis caeteris membrorum satis utitur, viventem putas. Vivit, sed corpus ejus: mortua est autem anima ejus, mortuum est quod melius est ejus. Vivit habitaculum, mortuus est ha
Abbreviated transcription (Latin):
aut quõ uidemꝰ quĩ nõ solũ ho¬
miẽs s eciã insiçipiẽtes homies
te cernatur que tandẽ meus o¬
donea repmi pot que cũ stulticie
nube obtegatur ualea t̃ illã luce
uł etiã conetur haurire. cõfugi
dũ igitur est ad eoꝵ p̃cepta qͦs
sapie̾tes fuissẽ ꝓbabile est. Mat¬
uus potũ racõ pͦdua u̾sabaturnd¬

Expanded text:
videmus, qui non solum homines, sed etiam insipientes homines te cernatur, quae tandem mens idonea reperiri potest, quae cum stultitiae nube obtegatur, valeat illam lucem vel etiam conetur haurire? Confugiendum est igitur ad eorum praecepta, quos sapientes fuisse probabile est. Hactenus potuit ratio perdu
Abbreviated transcription (Latin):
nequeamꝰ. Quis u̾o cũ ctandũ pu¬
tet hom̃i sapiẽtẽ si eũ scqui satis
putauimꝰ aufr̾i uob̾ ñ mõ recu¬
santib s eciã repugnãtib posse.
Deus igͥ restat quẽ si sequimur
nẽ suadend̾ sit cũ quib utrũ oĩo
sermozinãdũ sit nescio. Ꝙ tamẽ
si udebit̃ longe aluid prĩcipiũ ac¬

Expanded text:
nequeamus. Quis vero cunctandum putet, hominem sapientem, si eum sequi satis putaverimus, auferri nobis non modo recusantibus, sed etiam repugnantibus posse? Deus igitur restat quem si sequimur, ne suadendum sit, cum quibus utrum omnino sermocinandum sit, nescio? Quod tamen si videbitur, longe aliud principium, a
Abbreviated transcription (Latin):
Qua ħ formidandũ est ꝙͣ tremẽ d̾
ne maiorẽ uĩ cõcipiat aĩa ĩbecilli¬
cate ubi quietẽ fossa cõquirit er¬
go refug̾e ĩ tenebrosa cupiẽtib
ꝑ dispẽ sacõnẽ ineffablis sapiẽ no¬
b̾illa cõpacitas antrͣis octurrat
et mirabilib reꝵ uocibq libro¬
ũbris q blandiatur. Capłm .uii.

Expanded text:
 formidandum est, quam tremendum, ne majorem inde concipiat anima imbecillitatem, ubi quietem fessa conquirit. Ergo refugere in tenebrosa cupientibus per dispensationem ineffabilis Sapientiae, nobis illa opacitas auctoritatis occurrat, et mirabilibus rerum, vocibusque libroumbrisque blandiatur. 12. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ipnc itaq cũ illis michi resẽ
tantũ s etiã nõ ab eo negligeres
huãnas fat̾etur. nullũ enĩ arbit¬
ror aliquo religionis nonũe teni
qui nõ saltini aĩmis nrĩs duuna
ꝓuidencia cõsuli exstiniet. Se¬

Expanded text:
nc itaque cum illis mihi res est, tantum, sed etiam no ab eo negligi res humanas fatentur. Nullum enim arbitror aliquo religionis nomine teneri, qui non saltem animis nostris divina providentia consuli existimet.
Abbreviated transcription (Latin):
tissiã et logissum lucio sonis ĩdi¬
gẽs qõ. Sed ħ bene utar fortasse
cõpendio sꝑo deũ affuturũ ut ꝙͣ
⁊ becillitas nra patitur de cãtis
reb nõ mõ dilucidt s etiã breui¬

Expanded text:
tissima et longissimi sermonis indigens quaestio: sed hoc bene utar fortasse compendio; spero Deum adfuturum, ut quantum imbecillitas nostra patitur, de tantis rebus non modo dilucid
Abbreviated transcription (Latin):
mur assequamur. aũt igͥ optabit
No assequi qd̃ sequit᷑ aĩa quo uł ab¬
surdius et puersus dici põt aũ
cũ sequit̃ se stultã eandẽ stultio¬
ã ꝙͣ uitat assequit̃. Si aũt uirtu¬
re sequit hãc assequi cupiẽs quo
sequit̃ id qd̾ nõ est. aut quõ asse¬
qui cupit qd̾ h. aut igit᷑ uirtus
est pret̾ aiam aut si nõ placet uo¬
care uirtut̾ẽ nisi hĩtũ ipm̃ et qi¬

Expanded text:
tur, assequatur. Aut igitur optabit non assequi quod sequitur anima, quo nihil absurdius et perversius dici potest: aut cum se sequitur stulta, eamdem stultitiam quam vitat assequitur. Si autem virtutem sequitur, hanc assequi cupiens, quomodo sequitur id quod non est? aut quomodo assequi cupit quod habet? Aut igitur virtus est praeter animam; aut si non placet vocare virtutem, nisi habitum ipsum et q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfc̃o qd̾ ambagib remotis oĩ¬
b sũmũ homis bonũ uire ĩuito¬
quia nomĩandũ est at si corpus
est hõ qiĩ homĩs optimũ mã ip¬
sa sit recusare nõ possũ. Sed cͥte
cũ de moub agr̃ cũ querimius
qui nã uite m᷑ꝰ tenẽdus sit ut
btĩtudinẽ possimꝰ adipisci non
corpi p̃cepta dantur uõ corpis
ĩuestigãda est disciplina post᷑¬
nio bonos mores ea nrã ꝑs ac¬
tura est que eos ĩquirit et discͥ
et hec aĩe sut ꝓpria nõ igitur d̾¬
de
corpe cũ de utute optinẽda sata¬
gimꝰ questio est. qd̾ si est cõseqns
sit̾ est ut ipm̃ corpus cũ ab aĩa re¬
gitur que uirtutis cõpos est mł¬
to et neliꝰ rogatur et honestius
rãs equos quib p̃est. alis ac reg̾
cõmodissĩe atq ip̃e quo michi
obediẽtior mea liberalitate ꝑfru¬
it᷑ negare quisꝙͣ nõ põt nõ solu
qd̾ auriga uerũ eciã qd̾ equi sese
optiẽ ht̃ michi deberi. Itaq siũ cor¬

Expanded text:
cto quod ambagibus remotis omnibus, summum hominis bonum jure meritoque nominandum est. 8. Aut si corpus est homo, quin hominis optimum anima ipsa sit, recusare non possum. Sed certe cum de moribus agitur, cum quaerimus quinam vitae modus tenendus sit ut beatitudinem possimus adipisci, non corpori praecepta dantur, non corporis investiganda est disciplina. Postremo bonos mores ea nostra pars actura est, quae inquirit, et discit; et haec animae sunt propria: non igitur de pore, cum de virtute obtinenda satagimus, quaestio est. Quod si est consequens, sicuti est, ut ipsum corpus cum ab anima regitur, quae virtutis compos est, multo et melius regatur et honestius, rans, equos, quibus praeest, alit ac regit commodissime, atque ipse quo mihi est obedientior, mea liberalitate perfruitur, negare quisquam potest non solum quod auriga, verum etiam quod equi sese optime habent, mihi deberi? Itaque sive
Abbreviated transcription (Latin):
ausi sũt. Ee quo missi sũt audisti cum
uniu̾se creature que su celo est. Ubiq cͥ
discipłi missi st̃ attestantib signis et᷑
ꝓdigiis ut crede̾tur illis. qr ea ditebãt
queuidan̾t. Credimꝰ ĩ eũ que nõ indiniꝰ
etuẽturũ eũ exspectamꝰ. Qdͥ cũq illũ fi¬
de exspectãt cũ uenit gaudebũt. Qui si¬
ne fide sũt. cũ uenit qd̾ ntꝰ nõ uident¬
sueniuĩtur ĩ alia culpa. et eis ĩsultant᷑ ab

Expanded text:
t. Et quo missi sunt? Audistis cum universae creaturae quae sub coelo est . Ubique ergo discipuli missi sunt, attestantibus signis et prodigiis ut crederetur illis, quia ea dicebant quae viderant. Et credimus in eum quem non vidimus, et venturum eum exspectamus. Quicumque illum fide exspectant, cum venerit gaudebunt: qui sine fide sunt, cum venerit quod nunc non nveniuntur in aliqua culpa, et eis insultatur ab
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ĩ angłi̾s. Et iux t̃ angłis si deo con¬
pant̃. Taniẽ si qua ꝑfcã isticia aĩaꝵ et
sp̃ũz est. quos deus creauit ĩ anglis
scĩs iustis bonis. nusso lapsis adũsis
nulla suꝑbia cade̾tib. s manẽtib sẽp
ĩ cõtẽplacõe u̾bi dei et ichilaluit diũ¬
cehentib nõ a quo creati sũt ĩ ip̃t᷑ ꝑfc̃a

Expanded text:
nisi in Angelis; et vix in Angelis, si Deo comparentur: tamen si qua perfecta justitia animarum et spirituum est quos Deus creavit, in Angelis est sanctis, justis, bonis, nullo lapsu aversis, nulla superbia cadentibus, sed manentibus semper in contemplatione Verbi Dei, et nihil aliud dulce habentibus, nisi a quo
Abbreviated transcription (Latin):
locũ p̃bẽt᷑. Hĩtare enĩ uult dyabolꝰ cor¬
da hoñn. et loqui ibi om̃na que ualent
mussus est. sũꝙͥ extͣ celũ et t̾ra. nũ ꝗd
extͣ fabricã mũdi. s extra corda credecũ
foras misso inuas õe hĩtẽt redẽptor. qui¬
a ipẽ redemit qui creauit. Et dyabolꝰ
iã forĩsecus obpugnat nõ iũcit illum
qui iitus possidet. Forĩsecus aũt obp̃g¬
nat ĩmittẽdo uarias tẽptacoes. S sse
ñ cõsentit cui deus intus. et uncto qua
test. Et nõ est mẽdax. Sicut dociutnos
pmanẽ in ipa. et nũc filioli ꝑmane i eo
ut cũ manifestatus est fuit hẽamꝰ fidis¬
ciã ĩ cõspectu eius. Uidete frẽs crediiꝰ

Expanded text:
on praebent. Habitare enim vult diabolus corda hominum, et loqui ibi omnia quae valent missus est? numquid extra coelum et terram? numquid extra fabricam mundi? Sed extra corda credentium. Foras misso invasore, habitet redemptor; quia ipse redemit qui creavit. Et diabolus jam forinsecus oppugnat, non vincit illum qui intus possidet. Forinsecus autem oppugnat, immittendo varias tentationes: sed ille non consentit cui Deus intus loquitur, et utest. « Et non est mendax. Sicut docuit vos, permanete in ipsa. Et nunc, filioli, manete in eo, ut cum manifestatus fuerit, habeamus fiduciam i
Abbreviated transcription (Latin):
om̃b. ħ aũt sicut uos recordar̾e t̾tus
sũ sic exposiumꝰ uob̾ qr nos qui forĩsecꝰ
loquimꝰ. ad aures nrasita sumꝰ quasi
oꝑarii adhibẽtes culturã forĩsecus ad
arbore. S increnietũ dare nõ possumꝰ.
nec fructus formare. Ille aũt qui nos
paret qr cũ mlt̾i audiũt nõ omĩb ꝑsua¬

Expanded text:
omnibus. Hoc autem, sicut vos recordari certus sum, sic exposuimus vobis, quia nos qui forinsecus loquimur ad aures vestras, ita sumus quasi operarii, adhibentes culturam forinsecus ad arborem, sed incrementum dare non possumus, nec fructus formare: ille autem qui vos paret? Quia cum multi audiant, non omnibus persua