comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
imiortale constituit: sed animalis quidẽ id quadest
generaleanimal naturaa euo & aequatur unnde
fact matiuoqoperi cuma euoscictar congruo¬
meui iiiuidebatur qua propter imagineine¬
imnaulem numenoq serpentem ra qaat machue¬
nȩdeui saci abat eam quatempus dicitur ae uoin¬
tactoeiin iingularitate ꝑ seuerante : dierenim
& nocter & menser & annor qui ante celerte e or¬
nationem nonerant. tunenascente mundo
ius ut cistere qua eamnia parter sunt tẽparis.
N or hec cumaeuo asignamus. id est salitariaena¬
turae. non recte parter indiuiduae reifingi¬
mur dicimurenim : fuit esterit : astillies rerola
competit lux eaueram sinceramq. ratione.
fuirreuero & fore deincepr non campetit: hec
quippegenitur ae temparis propriemotus
enim sunt unur practereuntis alcer imininentis
nonaeui sedtemporir aeui quippemansio ꝑpetiuce¬
& inmnutabilis ergo neque iuniorre neq senior

Expanded text:
immortale constituit. Sed animal quidem, id quod est immortale constituit. Sed animal quidem, id quod est generale animal, natura aeuo exae quatur; unde facto natiuoque operi cum aeuo societas congruere minime uidebatur. Quapropter imaginem eius mobilem numeroque serpentem factae a se machinae deus sociabat eam quae tempus dicitur, aeuo intacto et in singularitate perseuerante. Dies enim et noctes et menses et annos, qui ante caelestem exornationem non erant, tunc nascente mundo iussit existere; quae omnia partes sunt temporis, nosque haec cum aeuo assignamus, id est solitariae naturae, non recte partes indiuiduae rei fingimus. Dicimus enim "fuit est erit", ast illi esse solum competit iuxta ueram sinceramque rationem, fuisse uero et fore deinceps non competit. Haec quippe geniturae temporis proprie, motus enim sunt, unus praetereuntis, alter imminentis non aeui sed temporis; aeui quippe mansio perpetua et immutabilis. Ergo neque iunior se neque senior
Abbreviated transcription (Latin):
durtuel in diuiduã. faciler ecagiorit quidret
enisdem indiuidueque. quiditein diuerredir¬
solulilimnaturae. Causasq ominium quae pno¬
ueniunt uid& et e his quracridunt quaennt ruo¬
turametitur motusq eiur rationabilir nneuace
anerno. cumquid sensile spectat circulurq
diuersi generis si ue errore sertur ueridico
sensu & certanuntiante. cunctao animaor ecte
opinioner & dignae creduldtate nascunt᷑:
Porro cũ indiuduũ genur semipq idemconype¬
xerit eaquaesunt motuintimo fideleter nui¬
tianceuntellectur & scientiae conualercunt.
quarquidemoniiee in anima fieri eidemquo
insigniripalamest: qua incumoueri & iiuere
animaduerteret. factum a sesimulacrum
iminortalis diuiuitatis genitor suur hilara¬
turimpendio: multo magir adexemplumei
aemulae similitudinis aliud spocimence. sut
xcagicandum: utigitur hec inimortalir & ro¬
piterna. sie mundum quoq senale manimal

Expanded text:
derit uel indiuiduam, facile recognoscit, quid sit derit uel indiuiduam, facile recognoscit, quid sit eiusdem indiuiduaeque, quid item diuersae dissolubilisque naturae causasque omnium quae proueniunt uidet et ex his quae accidunt quae sint futura metitur, motusque eius rationabilis sine uoce, sine sono cum quid sensile spectat circulusque diuersi generis sine errore fertur ueridico sensu et certa nuntiante cunctae animae, rectae opiniones et dignae credulitate nascuntur; porro cum indiuiduum genus semperque idem conspexerit, ea quae sunt motu intimo fideliter nuntiante, intellectus et scientia conualescunt. Quae quidem omnia in anima fieri eidemque insigniri palam est; quam cum moueri et uiuere animaduerteret factum a se simulacrum immortalis diuinitatis genitor suus, hilaratus impendio multo magis ad exemplum eius aemulae similitudinis aliud specimen censuit excogitandum. Ut igitur haec immortalis et sempiterna, sic mundum quoque sensibilem animal
Abbreviated transcription (Latin):
ruur sit agitatione ex quibur septẽ tresquidẽ pari
uelocitate quattuor : & sibi mec ipsis& ad cõparati¬
one c&ẽrorum imparidirsimiliq sedcumr atiano
matu. Igiturcumprouolunt atepacris cunctara¬
cionabilir animae substantia narceretur aliquanto
postomuecor poreum intraconseptũeiureffiux̃
mediumq ap plicans mediae madulamine apto iu¬
gabat ast illa compl&tens caeliultimacir cũ fu¬
saq eidem &x teriorecam ploxu operienrq am¬
bitusuo ipraq inseme conuertens diuina origine
aurpicata est indefersae sapientirꝗ & sine inter¬
mirsione uitae: &cor purquide̾ caelisiuem undi
uisbilefactũ i pra uero inuisililirrationis tam̃
&ite modulaminir compor cunctis intellegeͥbi¬
libur praestantior a praestantissimo auctore
factes ut igit᷑ &x eiurdem & diuesinatur a cum
esrontiamistis coagmentata in digeematu&or
biculata cincumitione in seipram reuertens
cialiquan uoldir i palilem substantia orren¬

Expanded text:
ri iussit agitatione, ex quibus septem tres quidem pari ri iussit agitatione, ex quibus septem tres quidem pari uelocitate, quattuor uero et sibimet ipsis et ad comparationem caeterorum impari dissimilique sed cum ratione motu. Igitur cum pro uoluntate patris cuncta rationabilis animae substantia nasceretur, aliquanto post omne corporeum intra conseptum eius effinxit mediumque applicans mediae modulamine apto iugabat; ast illa complectens caeli ultima circumfusaque eidem exteriore complexu operiensque ambitu suo ipsaque in semet conuertens diuinam originem auspicata est indefessae sapientisque et sine intermissione uitae. Et corpus quidem caeli siue mundi uisibile factum, ipsa uero inuisibilis, rationis tamen et item modulaminis compos cunctis intellegibilibus praestantior a praestantissimo auctore facta. Ut igitur ex eiusdem et diuersi natura cum essentia mixtis coagmentata indigete motu et orbiculata circuitione in se ipsam reuertens aliquam uel dissipabilem substantiam offen
Abbreviated transcription (Latin):
quagintas&: &i a monino fere cõmixtum
illud genur errentiae consumptumerat hui
modisectionib: partium tunchano i prã serio
in longum secuit & & una serieduas fecit. Easq
mediam mediae in speciẽ. chigrece litterȩ coar¬
tauit curuabitq inorber quo adeoirent interse
capita orbemq orbii sic in seruit ut alter eorũ ad¬
uerio alterobliquo circuituro carentur. & &teri¬
arir quidemcircidimodum eundem quoderat ei de
nature conranguineus cognominauit. interiorir
autem diuersi m atq & teriorẽ quide circulum
quem eunde ncognominatũ errediximus. a regi¬
oued& tera ꝑsinirtrumlatur urq addexceru
inelexit diuersum porro ꝑdiametrum insinis¬
tumlatur eideme simili illicireũ accioni uirtuti
pontificioq rotatur dato unã quippe uterate ã
& indiuis amreliquit in teriore muero scidit secier
septemque imparesorbes faliricaturest iuxta
dupli&tr ipli spatia orberq: ipsor contrarias er¬

Expanded text:
quaginta sex. Et iam omne fere commixtum quaginta sex. Et iam omne fere commixtum illud genus essentiae consumptum erat huius modi sectionibus partium. Tunc hanc ipsam seriem in longum secuit et ex una serie duas fecit easque mediam mediae in speciem chi Graecae litterae coartauit curuauitque in orbes, quoad coirent inter se capita, orbemque orbi sic inseruit, ut alter eorum aduerso, alter obliquo circuitu rotarentur, et exterioris quidem circuli motum eundem, quod erat eiusdem naturae consanguineus, cognominauit, interioris autem diuersum; atque exteriorem quidem circulum, quem eundem cognominatum esse diximus, a regione dextra per sinistrum latus usque ad dextrum inflexit, diuersum porro per diametrum in sinistrum latus eidem et simili illi circumactioni uirtute pontificioque rotatus dato. Unam quippe, ut erat, eam et indiuisam reliquit, interiorem uero scidit sexies septemque impares orbes fabricatus est iuxta dupli et tripli spatia orbesque ipsos contraria fer
Abbreviated transcription (Latin):
tionem postquamduplice eiur quam sum pserat:
tertic̃ uero sercu plam quid ẽsecundae. triplam
maior quib ita diuisir consequenter cõplebat
interualla duplicis quantitatis excuniuer
uallor umspatia complens quosi ngula interual¬
la binis medutatib fulcirentius: mediecatũ par¬
ro altera quota par telimitir & cimi prȩcellebat
unumetimumlinntem. totapraecellebatur aba¬
lio &timolimite. altera parisum maoaequali
adnumer ũmado prȩcellebat & precellebatur
abq timis : natis iaqlimitibur percoplorũ & ite
eoriquibi accedit pars suitertia quod genur
agrecir epitritadicunt᷑. Ite meorũ quib ac¬
cedit parssiuoctaua quinumerur epocdo os
ab irdemuocat & hirnexib illaeprima rpatia
idest epocdo irpatur. epitricorũ ominiũ inter¬
ualla complebat. It autadꝑfectã cumulatãq
completionẽ deerret aliquidepitrito tantũ scili¬
c& iuantũ deest habita comparatione ducentis
quadragintatribus aduersuducentor quin¬

Expanded text:
tionem, post quam duplicem eius quam sumpserat, tionem, post quam duplicem eius quam sumpserat, tertiam uero sescuplam quidem secundae, triplam maior. Quibus ita diuisis consequenter complebat interualla duplicis et triplicis uallorum spatia complens, quo singula interualla binis medietatibus fulcirentur. Medietatum porro altera quota parte limitis extimi praecellebat unum extimum limitem, tota praecellebatur ab alio extimo limite, altera pari summa et aequali ad numerum modo praecellebat et praecellebatur ab extimis. Natis itaque limitibus sescuplorum et item eorum quibus accedit pars sui tertia, quod genus a Graecis epitritum dicitur, item eorum quibus accedit pars sui octaua, qui numerus epogdous ab isdem uocatur, ex his nexibus illa prima spatia, id est epogdoi spatiis epitritorum omnium interualla complebat, ita ut ad perfectam cumulatamque completionem deesset aliquid epitrito, tantum scilicet quantum deest habita comparatione ducentis quadraginta tribus aduersus ducentos quin
Abbreviated transcription (Latin):
naturaecor poririur sit: dom. namq eam & prin¬
cipaleiure uoluiterrecircaid quod tuetur : Itaq
tertiumanimae genur& cogitauit. hoc pacto
ec indiuiduasempq in suo statu ꝑseuerante sub¬
stantic itemq alia quae in reparabilis corporu
comerpaadencor pora scirdere seputat᷑ tertiu
substantiae genur mixtum locauit mediuincer
utraq substantiae. eodẽq modo &geminabi for¬
iniq natraquippo cuiurparridem parrdiuern
uocetur tertiumnaturae genus cõmentur est qđ
medium locauit inter indiuiduam. & i cemconiuga¬
tionecor porea diuiduam substantiã triaque
hȩc omnia inuncopmis cuit diuersa illacq naturie
concretioni atq ad unatioꝰ generum repugnantẽ. qui¬
bi cũ substantia mixtir& ꝯtrib: in unu redactiprur¬
sum totum hoc unum inpõarter cõpecenter quosin¬
gulȩ parte sconstarent & substantia diuersique
hactenus unam sumpsit exuniuerso primitur por¬

Expanded text:
naturae corporis iussit dominamque eam et prinnaturae corporis iussit dominamque eam et principali iure uoluit esse circa id quod tuetur. Itaque tertium animae genus excogitauit hoc pacto: ex indiuidua semperque in suo statu perseuerante substantia itemque alia, quae inseparabilis corporum comes per eadem corpora scindere se putatur, tertium substantiae genus mixtum lo cau it medium inter u tramque sub s t antiam eodemque mo do ex gemina biformique natura, quippe cuius pars idem, pars diuersum uocetur, tertium naturae genus commentus est, quod medium locauit inter indiuiduam et item coniugatione corporea diuiduam substantiam triaque haec omnia in unam speciem permiscuit diuersa illa natura concretioni atque adunationi generum repugnante. Quibus cum substantia mixtis et ex tribus in unum redactis rursum totum hoc unum diuisit in partes competenter, quo singulae partes constarent ex substantia diuersi et hactenus: unam sumpsit ex uniuerso primitus por
Abbreviated transcription (Latin):
quir anum indecliuemq &amedietate undiq
uersum aequalem & que ꝑratis uniuersisq totu
pf&tumq progenuit: animamuero in iuedie¬
tateeiur locauit. eandemq pomin̾e glolium aequa¬
biliter iussit quot&tir interiorib partib
&tima quoq totius corporis. ambituanimae
circumda rent᷑: Atq it aorbeniter re teminor¬
bem atq insuumambitum uoluit conuerci
&inoueri solum principium quiuirtutũ pres¬
tantuo surficeret concilicctioni ꝓpriȩ n&
&tra ordinario cuiurquam indigeret Auxilio ami¬
cumꝗ semper sibi ideoq summebaatum diuina poten¬
tia praeditum genuit nec tameneo quonor ad prere is
loquimur ordineortum animaedeus annuit iu¬
nioremq & posterio rencor porib eam recit: no¬
que eum decebat rem antiqubrem a past genita
regi sed hominib morest parsim praepostereq
& nneobseruationeor dinir farcatuero deurtam
antiquitate quamuir tutibus praeire anima

Expanded text:
quiremum indecliuemque et a medietate undique quiremum indecliuemque et a medietate undique uersum aequalem exque perfectis uniuersisque totum perfectumque progenuit. Animam uero in medietate eius locauit eandemque per omnem globum aequaliter porrigi iussit, quo tectis interioribus partibus extima quoque totius corporis ambitu animae circumdarentur. Atque ita orbem teretem in orbem atque in suum ambitum uoluit conuerti et moueri solum praecipuum, qui uirtutum praestantia sufficeret conciliationi propriae nec extraordinario cuiusquam indigeret auxilio, amicumque semper sibi; ideoque summe beatum, diuina potentia praeditum, genuit. Nec tamen eo quo nos ad praesens loquimur ordine ortum animae deus annuit iunioremque et posteriorem corporibus eam fecit -- neque enim decebat rem antiquiorem a post genita regi -- sed hominibus mos est passim praepostereque et sine obseruatione ordinis fari: at uero deus tam antiquitate quam uirtutibus praeire animam
Abbreviated transcription (Latin):
usus cunctis in traglobu uisibiliur regertir ne cau¬
ditus nullo & traposito audiendosono ne cuor
ner pirandi adiumento qui pporinnis coercule¬
mer inrecur spiritus nememliris quas talidbut
ꝑqueno uoad mnso ciboueur liquore ponto pel
leretur. neqenimi quicquam&eo recedelat nes
erut acce dendifacultar cunetiroercitir sedene¬
nuptela partium intrarero nescentium duec
pateretur. cium aitiua mundiglosot pastibisus
intraso agentib ac ꝑpetientib: nec uerom a¬
nirei necersarias es seduxit cuminihil superra
comprehendendum: nec peder quoniam &s eptẽ
motib non locularir ei quisqu̾a sedrationabi¬
lis compeebat: quianimaruni ꝓpriur est cisca¬
itus neq ullum losum slocomitans. ideoq i
orbenfertur. & uelut fixo circumuolat cardi¬
ne proptereagrato et inerrabilis eius igita¬
tioest: hecigitur aeternidei prorpicientia iuxta
naciuu&um quã futur uindeum leue meum &ae¬

Expanded text:
usus cunctis intra globum uisibilibus regestis, nec auusus cunctis intra globum uisibilibus regestis, nec auditus nullo extra posito audiendo sono, nec uero respirandi adiumento opus quippe omnis coercebatur intrinsecus spiritus, nec membris quidem talibus per quae nouo admisso cibo uleretur. Neque enim quicquam ex eo recedebat nec erat accedendi facultas cunctis coercitis, sed corruptela partium intra se senescentium uicpateretur etiam omnia mundi globus partibus suis intra se agentibus ac perpetientibus. Nec uero manus ei necessarias esse duxit, cum nihil superesset comprehendendum, nec pedes, quoniam ex septem motibus non locularis ei quisquam sed rationabilis competebat, qui animarum proprius est circuitus neque ullum locum ex loco mutans ideoque in orbem fertur et uelut fixo circumuolat cardine; proptereaque rata et inerrabilis eius agitatio est. Haec igitur aeterni dei prospicientia iuxta natiuum et umquam futurum deum leuem eum et ae
Abbreviated transcription (Latin):
lirqerret aduersum omnomcanim aceptala¬
bricatoris siui uoluntate. Igitur quattcaꝵ asa
integre corporce& n neull& delibatione admun
continentiam sumpta sunt: exomiligiui ppergn
tusest. nulloc uel corporir uel potenti cee faruo
derelitẽ contemptaq: proptereaut ꝑ s recũ
animal et rec ut poteeintegniseon popiburi
ꝑfectiio conflatum. hocam pliur ut aeen buer
compos in columitatir foret. uidebaten no
eamerie naturamcorporir lteiracila inpor¬
tunac caloris accesnone uel contra frigorar
omniumq huiurmodi quaeinmagnasnt uio¬
lentaq potentiao nocer etꝰ quoconslio quaq
reputatione unum perrectum & ꝑrectirominib
citrasenium dirsolutionq composust. Forãqu
deditei congruã quippe animalicunta intrasu
ambium a rimaliu domnir eoruia foriaa san¬
gesturo globoram etrutundan acamedisne
adomnem ambtum Excimarum partiũ spatiur
globumundiq uersum eetrinrecur & polat iion
otioss siquidem neq uidend necessariur erre

Expanded text:
lisque esset aduersum omnem casum excepta fabricatoris sui uoluntate. Igitur quattuor illa integra corpora et sine ulla delibatione ad mundi continentiam sumpta sunt. Ex omni quippe ignictus est nulla uel corporis uel potentiae parte derelicta contemptaque, propterea ut perfectum animal esset, utpote ex integris corporibus perfectisque conflatum, hoc amplius ut aeternae compos incolumitatis foret. Videbat enim eam esse naturam corporis ut ei facile importuna caloris accessione uel contra frigoris omniumque huius modi, quae in magna sunt uiolentaque potentia, noceretur. Quo consilio quaque reputatione unum perfectum ex perfectis omnibus citra senium dissolutionemque composuit formamque dedit ei congruam, quippe animali cuncta intra suum ambitum animalia et omnes eorum formas regesturo: globosam et rotundam, quae a medietate ad omnem ambitum extimarum partium spatiis globum undique uersum extrinsecus expoliuit non otiose, siquidem neque uidendi necessarius esset
Abbreviated transcription (Latin):
nominat. Namse cundum eandem quadr aci
legem fabricamur & quadratẽm tabulam &
forum quadratum etcum forum mauir qua¬
dnacumnt non tamen magir quadr tum est¬
li inecapiar oport& indicium illius non priisꝰ pon¬
derir & inmen iurabilis menfurae & in numer abilir
mmeri que dria simul equiterna sem

Expanded text:
nominat. nam secundum eandem quadrandi nominat. nam secundum eandem quadrandi legem fabricamus et quadratam tabulam et forum quadratum, et cum forum maius quadratum sit, non tamen magis quadratum est. hinc capias oportet indicium illius non pensi ponderis et inmensurabilis mensurae et innumerabilis numeri, quae tria simul aequitern
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt. sicreata sunt: nonigit᷑ omĩa d mens.¬
ris numeris ponderibque dirposuit. quan¬
doquidem hecipra non recundum ifta for mauit
sed auetoritate diuini obiuar enerar est N¬
merir ergo ponderib: & mensuiris utuuer ra
creata sunt mensura ergopondur & numerus
quomodo porsit agnorci. Nonẽe pondur prin¬
cipale quod penditur sed quopenditur. Nec
eundemer senumerum quinumeratur sel quo
numerat᷑. uec inensuram que in dtur sed qua
metitͥ. sicutitem: non hoc est magnitudo quoi
manum Nechoc e quale quode qualicar nec
hoepulcricudo quod puldirũ nihilenimere¬
atumpsemagnũ est. sed&x minorir conparati¬
one maguum aliquid dicitur. Hinc est quodmon¬
tem paruumdicimus. & grando milium granden
quaqi murca & bouem paruum. Cumuero adipra
ereatricem uenitur nagnitudine quia conparas
non potest neemaior neo minor est sic & hir pri¬
cipalib sorinis ratio parrest: quarplato idacar

Expanded text:
ta sunt. si creata sunt, non igitur omnia deus mensuta sunt. si creata sunt, non igitur omnia deus mensuris numeris ponderibusque disposuit, quando quidem haec ipsa non secundum ista formauit, sed auctoritati diuinae obuiare nefas est, numeris ergo ponderibus et mensuris uniuersa creata sunt. mensura ergo pondus et numerus quo modo possit agnosci non hoc esse pondus principale quod penditur, sed quo penditur, nec eundem esse numerum qui numeratur, sed quo numeratur, nec mensuram quae metitur, sed qua metitur, sicut item non hoc est magnitudo quod magnum, nec hoc aequale quod aequalitas, nec hoc pulchritudo quod pulchrum. nihil enim creatum per se magnum est, sed ex minoris conparatione magnum aliquid dicitur. hinc est quod montem paruum dicimus et grande milium, grandem quoque muscam et bouem paruum. cum uero ad ipsam creatricem uenitur magnitudinem, quia conparari non potest, nec maior nec minor est. sic et in his principalibus formis ratio par est, quas Plato ideas
Abbreviated transcription (Latin):
stabit. & perinde in parterstrari poterit. modotuui¬
deris utrucanam cumcuir lib& Animantir unant
amima. diuidi hȩcardem porset utiterum quotalibit
parranimae animasit. sicut quota lib& par rcor.¬
poris corper est. Quod quia sanoru nenune reor
pos sedicene terendum tempur nonest inearum
discussione caurarum qua sua aptenatura taui
clare sunt utobscur aripotius dispucatianeuide ant̃¬
Illudmine magir nisconteniuir aduerter animũ
uttibiin quantum se uderi dignabitur mensi.¬
rae ponderis & numeri uis diuina pandatur
dicinemi pedõ lagimus mensura nuiero & pon¬
dere omnia dis posiusti qua potir simu testi¬
uellir animab quoq nostris corporaar quar deĩ
inditar quantitater: Vlide aniur iiti men¬
suraliee pondur hocnumerurhic: ubinaloci
fueruit quando ue erre ceperint. ut adistoꝵ
quasi exemplar dr̃ uniuerra formar& sini¬
hilincreatum iusicreator est hec ergocrea¬

Expanded text:
stabit et perinde in partes secari poterit, modo tu uistabit et perinde in partes secari poterit, modo tu uideris utrumnam, cum cuiuslibet animantis una sit anima, diuidi haec eadem possit, ut iterum quotalibet pars animae anima sit, sicut quotalibet pars corporis corpus est. quod quia sanorum neminem reor posse dicere, terendum tempus non est in harum discussione causarum, quae suapte natura tam clarae sunt, ut obscurari potius disputatione uideantillud nunc magis nisi contemnis aduertas animum, ut tibi, in quantum se uideri dignabitur, mensurae ponderis et numeri uis diuina pandatur. dici nempe deo legimus: mensura numero et pondere omnia disposuisti, quo potissimum testiuelis animabus quoque nostris corporeas quasdam inditas quantitates. uideamus ergo igitur mensura haec, pondus hoc, numerus hic ubinam loci fuerint quandoue esse coeperint, ut ad istorum quasi exemplar deus uniuersa formaret. si nihil increatum nisi creator est, haec ergo crea
Abbreviated transcription (Latin):
tiatibi placida labarcat. nec recundum corporear
quantitates numerir ponderib & mensuris. animimas¬
nitudo subiaceat. quiet paruus in magnotorum ten&:
Q magnur in paruo noneefluit: sed fortecor poraliter
metirianimur non pocest & pendi potest. hir dicer
audeat sciresoposse quadaninius secundum pon¬
dur possit ẽelibrarum qui con prehensiunten& quod
sit secundum longitudinem pedu: uestigiaueronu¬
uerorum in corporib: trifaria dinoscunt. Loca
& enimprimo ut sit corpur maxinu uel mininu
unum idẽẽ necerie est quod scilic& anumero illiest
secundo quod partib constat quae ppecoparter
ut iaidiximur dextra & leua sursum aedror sum
ul tro& citrosunt. Tertio quodiuxta praepatam di¬
uersitatem dier sitatru parcium secariom ne
ꝯar puri parter pocest. quarumitempars qua¬
lib& pastium corporis. propteruim primigenia
iumeri e uniueorpus erit. & totidem partib con¬

Expanded text:
tia tibi placita labascat nec secundum corporeas tia tibi placita labascat nec secundum corporeas quantitates numeris ponderibus et mensuris animi magnitudo subiaceat, qui et paruus in magno totum tenet et magnus in paruo non effluit. sed forte corporaliter metiri animus non potest et pendi potest. is dicere audeat scire se posse, quot animus secundum pondus possit esse librarum, qui conprehensum tenet tenet, quot sit secundum longitudinem pedum. uestigia uero numerorum in corporibus trifariam dinoscuntur. loco etenim primo, ut sit corpus maximum uel minimum, unum id esse necesse est, quod scilicet a numero illi est. secundo, quod partibus constat, quae profecto partes, ut iam diximus, dextra et laeua, sursum ac deorsum, ultro et citro sunt. tertio, quod iuxta praefatam diuersitatem partium secari omne corpus in partes potest, quarum item pars qualibet partium corporis propter uim primigeniam numeri et unum corpus erit et totidem partibus con
Abbreviated transcription (Latin):
calore cãperis deuatione procurer ac pariter intel¬
lezas formiculac &ipiculae ingenter acimor
parucor porenonineludi. Nibulenima nũlacale.
capitur ꝗciguare locali & pariiiuerpus atq ingeur
Animus apicule noner gocapit coneste ex craseigt᷑ est
sed ex trase nihil eẽpotest. est ergototus in carpore.
sed maznumcor poreum corporeo paruanoncait᷑
quatã magnũ repledocum. quãmanũ quidq locale est
Autigitur anima in localis & ꝑhoc incorporeaent
due secun totanonerit. sednlulee nin recũ pocest
in localitererga in reparua res magna est. Nonigtꝰ
lacidirest animur & nibil in localecor poreum cor¬
poreur igitur nouest. quidquidaut cor por euntiest
non mole cenrendumest: Nouerco ge magni tudinecor¬
poris animimagnitudo quopiam nunc inde aniur eua¬
dis. Apiculatibi corporis camelus animi magnitudi¬
nemneat. Videris neistius modi rationib senten¬

Expanded text:
calore et operis deuotione procures ac pariter intelcalore et operis deuotione procures ac pariter intellegas formiculae et apiculae ingentes animos paruo corpore non includi. nihil enim magnum locale capitur exigua re locali, et paruum corpus atque ingens animus apiculae: non ergo capitur corpore, extra se igitur est. sed extra se nihil esse potest, est ergo totus in corpore, sed magnum corporeum corporeo paruo non capitur, quia tam magnum replet locum, quam magnum quidque locale est. aut igitur anima inlocalis et per hoc incorporea erit, aut secum tota non erit. sed nihil esse nisi secum potest, inlocaliter ergo in re parua res magna est. non igitur localis est animus et nihil inlocale corporeum: corporeus igitur non est. quidquid autem corporeum non est, non mole censendum est, non ergo ex magnitudine corporis animi magnitudo. Quopiam nunc uideamus euadas: apicula tibi corporis, camelus animi magnitudinem negat. uideris ne istius modi rationibus senten
Abbreviated transcription (Latin):
dis sercarecepirrem. Ate scilice nouo primera ut in¬
zena quarumeumq dinorcerem. decem peda non
iudicium flagitarem. Ubitilla forsitan ualuir ser
utiꝑfugio ut dicer er muisibilia iasibilid non porre
mecori euertigio perpanderẽ &e magnitudinecor¬
porir quod amnium meludere: pos semitiriani¬
mũ quicor pus implere: sinon porre dixirrer.
instantir sune querere. quur fieriderar porir se¬
ueritino non porra quod de omuib pornt. siadnu¬
isser porse. dicerenicibi sermaue profecies
Uade ad formieam opiger. ctemula reuidendouiar
enir. idest puidentias eir nisifor teer edendu est.
obidnor oraculo eaelesti com monitor utgr adiendi
scientiam a formica quaereremus Nonte inhae
plocutione sollicite ambulandicur. sedagendi
sollercia ut ueludingent̾e formiee farrir acer¬
num ampopulant. hiemis memorer tutoq repo¬
nunt. sic hamia omuis inconparaciañe inracionaliũ
pto plaustila prepeccato neluenie fugatua fiat. fidei

Expanded text:
dissertare coepissem, a te scilicet nouo geometra, ut indissertare coepissem, a te scilicet nouo geometra, ut ingenia quorumcumque dinoscerem, decempedam, non iudicium fiagitarem. ubi si illo forsitan uoluisses uti perfugio, ut diceres inuisibilia uisibilibus non posse metiri, e uestigio responderem ex magnitudine corporis quod anie dixisses, instantissime quaererem, cur fieri de corporis genere uno non posset, quod de omnibus posset? si adnuisses posse, dicerem tibi sermone prophetico: uade ad formicam, o piger, et aemulare uidendo uias eius, idest prouidentias eius, nisi forte credendum est ob id nos oraculo caelesti commonitos, ut gradiendi scientiam a formica quaereremus. non te in hac prolocutione sollicitet ambulandi cura, sed agendi sollertia, ut . ueluti ingentem formicae farris aceruum conpopulant hiemis memores tutoque reponunt, sic, homo hominis in conparationem inrationalium protoplasti lapse peccato, ne hieme fuga tua fiat, fidei
Abbreviated transcription (Latin):
quod pondus inquiro. simodo ugitanti anine uiuen¬
tiscor poris modur facit. Quiacor pur&tr arium
quasiuar aliquos amma uelutiminus quodacorpur
indudit Et coanmae uttuair quantitar procor po¬
ris quantitaterenserida est. Osimi hi dehir loquitecu
qminur palamq prouenire. liberaliter uidelic&
agere nõ nulla tibi demeo iure concederem. neq pro¬
tinur de homine quererẽ sed priur praecario porcerẽ
utrerum callens eiudenti faterere rerponso
formice & camelianimar ut rumna prouidentia
anmolecenserer. si prouidentialuce liquidus
tiur modi conparationie placiurr& eadonem perepi¬
care & nibuilo sit ius querero. simaduranimȩ cor¬
nagna uolant istaliȩc ips aduplicir orto propo¬
erem utrius mallertibi copiam facerẽsi molem
tibi maromianiam. illudobhoc obicetem. quoduerir.¬
sime drupiculis dictumest. Ingences annor angusto
inpectore uersant. Iacicum super statu hominit

Expanded text:
quod pondus inquiro. si modum uegetanti animae uiuenquod pondus inquiro. si modum uegetanti animae uiuentis corporis modus facit, quia corpus extrarium quasi uas aliquod animam ueluti minus quoddam corpus includit, ergo animae, ut tu ais, quantitas pro corporis quantitate censenda est. 0 si mihi de his loqui tecum comminus palamque proueniret, liberaliter uidelicet agerem, nonnulla tibi de meo iure concederem neque protinus de homine quaererem, sed prius precario poscerem, ut rerum callens euidenti faterere responso, formicae et cameli animas utrumnam prouidentia an mole censeres? si prouidentia, luce liquidius tius modi conparatione placuisset, eadem nempe replicarem et nihilo setius quaererem, si modus animae cormagna uolant. ista haec ipsa duplici sorte proponerem, utrius malles tibi copiam facerem. si moletibi Maronianum illud obicerem, quod uerissime de apiculis dictum est: ingentes animos angusto in pectore uersant. Iam cum super statu hominis
Abbreviated transcription (Latin):
pria ate uerbi &arationeueri. Quia nomur
Oreatura corporaa est nibul incor poratum est
i aut incorporeum qui dereatuest : non estanniur
creatura corporea sed unahec eademq caura est
quacte multiplici in uoluit errore. magnauide¬
lca rerumgnoratio & scientiae mira prae sumptio
inc quippefit utuel spicos poratos corpus eẽcredas
uelitemcorpora incorporata desiias. inistircam
dialegtieir conelusionib cuis sempertibi ueniat ium̃¬
aem illius qua mur endorinduciralus altierroris
infamiam. Diuinus quoq tema sermo canmoueat
aporter& priur deponitr abem propria. ut possit
alienam quis auforre festueam: Proindequia
iulacersis quasidubior praelu sed ꝓcollis quictor
nuerone conuuicii. & cunctiscreatur epartib: men¬
sur ampondus anumerũ indita eẽ dixisti. qm̃hee
simul omnib constant in eẽcorporib. & animacor¬
pus eẽ decernis quaehui mensura sit quinumerus

Expanded text:
prietate uerbi et a ratione ueri, quia si omnis prietate uerbi et a ratione ueri, quia si omnis creatura corporea est, nihil incorporatum est: si autem incorporeum quid creatum est, non est omnis creatura corporea. Sed una haec eademque causa est, quae te multiplici inuoluit errore: magna uidelicet rerum ignoratio et scientiae mira praesumptio. hinc quippe fit ut uel spiritus corporatos corpus esse credas uel item corpora incorporata definias. in istis tam dialecticis conclusionibus tuis semper tibi ueniat in mentem illius quam inurendam ducis aliis alti erroris infamiam. diuinua quoque temet sermo commoueat: oportere prius deponi trabem propriam, ut possit alienam quis auferre festucam. proinde quia non lacessis quasi dubios praelii, sed percellis quietos mucrone conuicii et cunctis creaturae partibus mensuram pondus et numerum indita esse dixisti, quoniam haec simul omnibus constat inesse corporibus et animam corpus esse decernis, quae huius mensura sit, qui numerus,
Abbreviated transcription (Latin):
plus nobir quã uolumur sponte largiris
Quia si auctor rerum quaepecit omnia non cor¬
porauit. sine corpore suntergo quaecumq
Enim uero quodest diabsq carpareest in cor¬
tiur
isomacon uocane. Sinautem istius madi pre¬
postionem sim pliciter ususes incur ristiner¬
cus ueritatẽ ꝑdindenitamen ignoranciam
norantum la psur articulo quodomnia meor¬
poritadixisti Cumratir const& duplicir
ppraturde substantiam sicordinatir sime lige
Conpositam. ut onineereat᷑uincor poreũ ai
Con poratumsit. nonaut̾e omne corpor eun sit
uinuimatum. Ac ꝑhoc meor poratuncor pur
lici non potuit uelud incorpus mirrum. quia
incor poratio ad illã ꝑtin& abrqambiguitate
paturam quae a priurqua incorporata est
honfuit corpus. & postqua incor porata est nest
corpus. sinuero incorporataomnia eoforsitan
sep sudixisti. quodiciplane potuit & si nondebuit
tinia facta tẽcor porea excidis cipariter & ãpro¬

Expanded text:
plus nobis quam uolumus sponte largiris, plus nobis quam uolumus sponte largiris, quia si auctor rerum quae fecit omnia non corporauit, sine corpore sunt ergo quaecumque sunt. enim uero quod est et absque corpore est incorntius άσώματον uocant. sin autem istius modi praepositione simpliciter usus es, incurristi nescius ueritatem, per eandem tamen ignorantiam uno tantum lapsus articulo, quod omnia incorporata dixisti, cum satis constet duplicis creaturae substantiam sic ordinatissima lege conpositam, ut omne creatum incorporeum et incorporatum sit, non autem omne corporeum sit et animatum. ac per hoc incorporatum corpus dici non potuit uelut in corpus missum, quia incorporatio ad illam pertinet absque ambiguitate naturam, quae et, prius quam incorporata est, non fuit corpus et, postquam incorporata est, non est corpus. si uero incorporata omnia eo forsitan sensu dixisti, quo dici plane potuit, etsi non debuit, omnia facta esse corporea, excidisti pariter et a pro
Abbreviated transcription (Latin):
ris querenda sententia est : In quib uel potis¬
simum floriurse phololauns ⁊ epperiacarer¬
tinum. quimul tisuoluminib de intellge¬
disreb & quid quaas significent oppida cłi¬
scure dirsertans priurquade anime substan¬
tia decernat. Demensurir panderili & nume¬
ris. iuxtageo metrica iusicen atq ardit meti¬
cam mirifice dirputat. plix comine uniuer su
ectitirre confirmans. illiuidelic& scriprur e
consentiens quadõ dr̃mensura ponaere &
numero omnia dirposusti Quam quide & di¬
uinalectione sententiani nab ab aduerrar io
miror obiectam. dic eñ uerbirhis . dr̃qui&
nihilofec om̃a quaesicut opero instituri.
numerum atq mensura itaposuit quantitatẽ¬
Animaduerte nr̃i bone cognitor prȩsentir sđ
poritum facundumq doccorita. nihil incor¬
poreum uultcreatũ & incorporatũ dicit
oninecorporeum cuiincorporat᷑ quaero
quodcorpurest sun pro non forteposuisti
utincorparatũ noncorpora cũ uellir intelle

Expanded text:
teris quaerenda sententia est. in quibus uel potisteris quaerenda sententia est. in quibus uel potissimum floruisse Philolaum reperio Tarentinum, qui multis uoluminibus de intellegendis rebus et quid quaeque significent oppido obscure dissertans, priusquam de animae substantia decernat, de mensuris ponderibus et numeris iuxta geometricam musicam atque arithmeticam mirifice disputat per haec omne uniuersum exstitisse confirmans, illi uidelicet scripturae consentiens, qua deo dicitur: mensura pondere et numero omnia disposuisti, quam quidem ex diuina lectione sententiam nobis ab aduersario miror obiectam. dicit enim uerbis his: deus, qui ex nihilo fecit numerum atque mensuram, ita et posuit quantitateanimaduerte, nostri bone cognitor, praesentis saeculi peritum \' facundumque doctorem: nihil incorporeum uult creatum et incorporatum dicit omne corporeum. cui incorporatur, quaeso, quod corpus est? si in pro non forte posuisti, ut incorporatum pro non corporatum uelis intellegi,
Abbreviated transcription (Latin):
Atq hi ncmirum fore si duo diramliacapar
contraria. ut estaqua uel elanima corpore
aeẽ possint. & dduosimilia eademq conueriur¬
tia quod est dr̃ & anima incor porea simulẽ ea
porsint. huius modiigtur rationib utentiũ
phuloraphorũ. quo ad potui uoluminib pag¬
tis ignobulium pleber eiecta potiarer quorq
delegi qui ueritati in prerenti aru testifia¬
rentur. quorum quidem & abundantiest pro¬
ferre sententias. non quo proprur deficia¬
inur. sed quomacis mir uin sit aduersumnos
denu careuros & etraneos pugnare pront
quippian nisiiste corporis anucur slarulo¬
sophici nominis mentiane. terriculamenta
quaedam nobis scientiȩ profundiorir oster¬
tauirre : Ehis igit quos contrauerita tẽuo¬
cat. uocem ueritatir. Accipiat & geminepri¬
mum greciae elarsicum. multisona ptagora
eorumcuba. & lituum platonis & audiat
Nectumer catrala uanitate nominũ. sed pin¬
guercat mnultimoda ueritate rationũ piti

Expanded text:
atque hinc mirum fore, si duo dissimilia eademque atque hinc mirum fore, si duo dissimilia eademque contraria, ut est aqua uel flamma, corporea simul esse possint et duo similia eademque conuenientia, quod est deus et anima, iPONENS. Huius modi igitur rationibus utentium philosophorum quoad potui uoluminibus perdagatis ignobilium plebe reiecta potiores quosque delegi, qui ueritati in praesentiarum testificarentur, quorum quidem ex abundanti est proferre sententias, non quo propriis deficiamur, sed quo magis mirum sit aduersum nos dimicare nostros et extraneos pugnare pro nobis. quippiam, nisi iste corporis amicus sola philosophici nominis mentione terriculamenta quaedam nobis scientiae profundioris ostentauisset. ex his igitur, quos contra ueritatem uocat, uocem ueritatis accipiat et geminae primum Graeciae classicum multisona pythagoreorum orum tuba et lituum Platonis exaudiat nec tumescat sola uanitate nominum, sed pinguescat multimoda ueritate rationum. pyth
Abbreviated transcription (Latin):
inmut abilem uini contrariorum sicue tenebrar
luci. seut ersentiȩnibilum Itamncor pores
corpurẽe cantrariũ &udit similitudinecuiq
rei in contrario ẽẽ non porse. qui a uidelic&
inmatarerum ratia non sinat. ut aliquiduiuat.
mortuũ uideat ececũ substantiasit sicut &tululũ
Nociatur intelleenr non nilul inanima humana
esse dõsimile quia sit illelumeninluminanr
e liec lumen inluminabile: Incorporͤanon
dubia decreuit. illud adiciens quodsi anim a
corpurerr& & hec eadem similitudo dĩ epra
corpareur erto ds err&: isteq ialuit: prop¬
ter simil itudine creatoris sublimare creaturã
quã proptereandem similitudinem huiniliare
ereatorem. Certo cos noscens: indirsolubiliter
nexum ut duo similia aututraq incorporea
sint aut utraq corporea errequaq: inreb
substantiuir quedam. non solũ specie dirsm¬
lia sed&iam naturali uitore conte ars
ut aqua uel flãmaest & hectamen te corpar

Expanded text:
inmutabilem uim contrariorum sicut tenebras inmutabilem uim contrariorum sicut tenebras luci, sicut essentiae nihilum, ita incorporeo corpus esse contrarium et uidit similitudinem cuiusque rei in contrario esse non posse, quia uidelicet inmota rerum ratio non sinit, ut aliquid uiuat mortuum, uideat caecum, substantia sit simul et nihilum. hic igitur intellegens nonnihil in anima humana esse deo simile, quia sit ille lumen inluminans et haec lumen inluminabile, incorpoream non dubia decreuit illud adiciens, quod si anima corpus esset et haec eadem similitudo dei esset, corporeus ergo deus esset, iusteque maluit propter similitudinem creatoris sublimare creaturam, quam propter eandem similitudinem humiliare creatorem certo cognoscens indissolubiliter nexum, ut duo similia aut utraque incorporea sint aut utraque corporea. esse quoque in rebus substantiuis quaedam non solum specie dissimilia, sed etiam naturali uigore contraria, ut aqua uel flamma est, et haec tamen esse corporea
Abbreviated transcription (Latin):
ter & pertempus: &q̃m̾ principio nullum potest
esseprincipium quadiuxta deininenntate acre¬
piternitate cogitantumest. quia sieut anullo
coepit ita innullo cansistit. Nonsi ne quodammed
abinis quodominecor purest. ad sum ina quoddr̃ est¬
transeundum raca sescilic& incer detremame¬
dia in reperit. eo quodneccuiquanicor porum simi¬
lire&ister& quisimili tudo dĩerr&  Necitidẽ aequa¬
rido porsit: quia& si abillo coepirr& deillo non
erra : Anini aduertit&iam inrerum plenitudi¬
ne. Aliudẽs secundũ quodiudicardur. & ĩudica¬
r& neciudi cardur Aliud quodiudicar& : et iudi¬
caretur. Aliud quodiudicaret᷑. neciudicar&
Secundum ueritatem iudicant̾e iudicari dequa
non iudicar& ur. Animainiudicare. & iudicari
corpora iu dicari nec uidicare tunc autoni
minime falli iudicantem cumadher& illi so¬
cundum quamiudicat. ⁊ unc maximecũlabit᷑
adillud dequo iudicat. Intellexit qua propter

Expanded text:
ter et per tempus. et quoniam principio nullum potest ter et per tempus. et quoniam principio nullum potest esse principium, quod iuxta de inmensitate ac sempiternitate cogitandum est, quia sicut a nullo coepit, ita in nullo consistit, non sine quodam medio ab imis, quod omne corpus est, ad summa, quod deus est, eundum rata se scilicet inter extrema mediam repperit eo quod nec cuiquam corporum similis exsisteret, quia similitudo dei esset, nec eidem aequari deo posset, quia etsi ab illo coepisset, de illo non esset.\' Animaduertit etiam in rerum plenitudine aliud esse secundum ueritatem quod iudicaret nec iudicaretur, aliud quod iudicaret et iudicaretur, alisecundum ueritatem deum iudicare de quo non iudicaretur, animam iudicare et iudicari, corpora iudicari nec iudicare. tunc autem minime falli iudicantem, cum adhaeret illi secundum quod iudicat, tunc maxime cum conlabitur ad illud de quo iudicat. intellexit quoque propter
Abbreviated transcription (Latin):
Paulalũ constreit. potentiamꝙ sui nonsine honrore
surcipiens. querendum nesu praso aliquid. an
inieers confistendũ sibi dubitauit. geddibitantẽse:
non eẽ lm̃dibicare non potuit .: quic ausa dubiera¬
tirignora tioersa : Noniutemnis igiarur am¬
non porsit. porroaucem se animaduer tebat &ic¬
nor a renecer tario & consequenter aimbigere. As¬
ieito ea quod e sinon subderetur motioni plocum
moueretur temporeperasfectum. Nec princi¬
paltperum stabdi mentumfor& : quaduello conel
tem pore moneri possic. quia nis paliud maueria did
possit inquaautem uniuer sumslar& idinse ipso
consister& : sic inauc core suo altiur ratiocinata cos¬
nouit. Illud. quodinlibro: superiore memor aui
Vidicq nis abinmoto mouerinihil porse:Itaque
necer rariã stare anim̾a. ut car purmoueat per
tempur & lacum. sta reuero in reipsodm̃. quianõ¬
ueat animamptempus. corpusuero ꝑlocum pari¬

Expanded text:
paululum constitit, potentiamque sui non sine horrore paululum constitit, potentiamque sui non sine horrore suspiciens, quaerendum ne supra se aliquid, an in se esset consistendum sibi, dubitavit. Sed dubitantem se non esse Deum dubitare non potuit, cui causa dubietatis ignoratio esset: non autem nisi ignarus amnon posset. Porro autem se animaduertebat et ignorare necessario et consequenter ambigere adiecto eo quod, etsi non subderetur motioni per locum, moueretur tempore per adfectum, nec principale rerum stabilimentum foret, quod uel loco uel tempore moueri posset, quia nisi per aliud moueri nihil posset, in quo autem uniuersum staret, id in se ipso consisteret. sic in auctore suo altius ratiocinata cognouit illud, quod in superiore libro memoraui, uiditque nisi ab inmoto moueri nihil posse, itaque necessario stare animam ut corpus moueat per tempus et locum, stare uero in se ipso deum, qui mourat animam per tempus, corpus uero per locum pari
Abbreviated transcription (Latin):
talete sem ꝑ extiterint. quidis sidentib alur uel
in parteoperis aliquid dignũ tanta inda gerentisnt
unde&iam doccorgentiũ. Nontamignaror ueri
phulophor ludicat. quai cogniti cantemptores
accus at inquiens. In uisibiliadĩ ac reatore
mundi ꝑea quae facta sunt intellata conspi¬
ciunt᷑ sempiterna q̃quirtus eiꝰ &diuinitar ut.
sint in&curabiles ꝗincumcornouirsentdm non
sic utdm̃ magnificauerunt. Ergo cognouerunt:
& ingressa est diuinitatis abditaemenr huma¬
nẽ secretũ : Tr anscensisq corporeir omnibur
semerita : Illum uidelic& uniuersitatis uidit
essecr eatorem : qui non solum corporeaun¬
uersa praeir&. sicut mrationalis anima nec¬
que hanc &iam. sicut racionalis anteceller& sed¬
quiluir simul omnib: longe in comparabili notentia
praestar& : Videbatenim mouericorpur placa
& tepora. uii uelloco in locum ceder&. ueletatem
ceporis transcurnonemutar& : Aput seittaquo

Expanded text:
Thalete semper exstiterint, qui dissidentibus aliis uel Thalete semper exstiterint, qui dissidentibus aliis uel in parte operis aliquid dignum tanta indage sentirent. unde etiam doctor gentium non tam ignaros ueri philosophos iudicat, quam cogniti contemptores accusat inquiens: inuisibilia dei a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur, sempiterna quoque uirtus eius et diuinitas, ut sint inexcusabiles, quoniam cum cognouissent deum, non sicut deum magnificauerunt. ergo cognouerunt, et ingressa est diuinitatis abditae mens humana secretum transcensisque corporeis omnibus emirata illum uidelicet uniuersitatis uidit esse creatorem, qui non solum corporea uniuersa praeiret sicut inrationalis anima, neque hanc qui his simul omnibus longe incorporali potentia praestaret. Videbat enim moveri corpus per loca et tempora, cum vel de loco in locum cederet, vel aetatem temporis transcursione mutaret. Apud se itaque
Abbreviated transcription (Latin):
epenumero mecũ reputantimihi. quonã pacto
& cellentissimaueritar cantum iumuco rũ seni&
liabere siuent Postinultu& hac eadẽ quaestione
tractatũ noupbalis ratio sicuti reor apparuit
O m̃a scilie&. diuioreunt meliur contranorconpara¬
tiane. sice quidemlumest tenebris. sicuita. morti
si ueritas falsitat: conposita plurdel&tat Opor¬
tuitigit᷑ hasce distantias. prosuir qualitatib sibieo¬
poter fortiripatronos. Vt nec falsilater& defensor
nec ueriua car& ad sertor. Itaq fier&: ut nec illema¬
gisnocer& occultus. necotiosus istetorper& : etqm¬
mortaliug enerinatura datuest ut abstrusa far¬
tius quaerat. ut nggata magirambiat ut cardiur
adepta plus diligat. eo flagr antius amar et uert as.
quoueldiutiur desiderat᷑. uellaboriosiur queritur
uel tardiur inuenitur. Hinefatũ est ut philosofi
quoq &cellentib ingenus. multimodir doctrinir
pugnantib sententur. longir seculis deeade uentato
querenter: abusq pytacora italico uelionicho

Expanded text:
quonam pacto excellentissima ueritas tantum inimicorum semet habere siuerit, post multum de hac eadem quaestione tractatum non inprobabilis ratio, sicuti reor, adparuit: omnia scilicet dinoscuntur melius contrariorum conparatione. sic equidem lumen tenebris, sic uita morti, sic ueritas falsitati conposita plus delectat oportuit igitur hasce distantias pro suis qualitatibus sibi compotes sortiri patronos, ut nec falsi lateret defensor nec ueri uacaret adsertor itaque fieret, ut nec ille magis noceret occultus, nec otiosus iste torperetmortalium generi natura datum est ut abstrusa fortius quaerat, ut negata magis ambiat, ut tardius adepta plus diligat, eo flagrantius ametur ueritas quo uel diutius desideratur uel laboriosius quaeritur uel tardius inuenitur, hinc factum est ut philosophi quoque excellentibus ingeniis, multimodis doctrinis, pugnantibus sententiis, longis saeculis de eadem ueritate quaerentes ab usque Pythagora Italico uel Ionico
Abbreviated transcription (Latin):
tio nonsi nedeo dici quaediceren siquide quã con¬
stituebaroratione rẽ publicã eadem utcerte
pximȩ similitudinir uideretur eiquã haritiae
r elations cõpereram: Reticuit a menuertuis
obluuonis in cõmodo mimime & padireridi

Expanded text:
tio non sine deo dici quae diceres, siquidem, quam contio non sine deo dici quae diceres, siquidem, quam constituebas oratione rem publicam, eadem aut certe proximae similitudinis uideretur ei quam ex Critiae relatione compereram; reticui tamen ueritus obliuionis incommodo minime expedirem, ridi
Abbreviated transcription (Latin):
ergo uestrueciuitatir uirtur ultraõ negloriã
enituitiqđ procõmuniõniũ s alute a clibertate
derperantib dererentibq mecu cõmune curco¬
diamcunctir magnitudine animibellicirq ar¬
tib ad recuta est. ut ꝑ& treme discriminco erũ¬
pens horter humanigenerir primorugar& :
biinc funder&: Vibertatẽ subiugatir red¬
deat intactor insua genuit᷑aq libertato rer¬
uaruiequtã multa post accidit ut motuterre
Q inluuunedie noc tirq iugi praeclara illa
uestramiutaris iuuentur perir& : etaclan¬
tirin sulee uta sineindicio prioris gastentie
sub mergerdur: Nisiquod pelegur illud
pigriur quã celercerarso dehircentir insulae
limo & suꝑne fluctdi enereio conereto habe᷑:
Mec sunt osocrate quatriciarudiur aslone
sibi relata & & posita nartauit : sed cũ precerito
die dereb publicis deque pacatic officus in ilitarusq
tractarer. subiit qua edã me & recirdationemira¬

Expanded text:
ergo uestrae ciuitatis uirtus ultra omnem gloriam ergo uestrae ciuitatis uirtus ultra omnem gloriam enituit, quod pro communi omnium salute ac libertate desperantibus deserentibusque metu communem custodiam cunctis magnitudine animi bellicisque artibus assecuta est, ut per extrema discrimina erumpens hostes humani generis primo fugaret, dehinc funderet, libertatem subiugatis redderet, intactos in sua genuinaque libertate seruaret. Neque ita multo post accidit, ut motu terrae et illuuione diei noctisque iugi praeclara illa uestra militaris iuuentus periret et Atlantis insula tota sine indicio prioris existentiae submergeretur, nisi quod pelagus illud pigrius quam caetera crasso dehiscentis insulae limo et superne fluctibus concreto habetur." Haec sunt, o Socrate, quae Critias uetus a Solone sibi relata et exposita narrauit. Sed cum praeterito die de rebus publicis deque pacatis officiis militaribusque tractares, subiit quaedam me ex recordatione mira