comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ac ur̃m parit᷑ ep̃m. idẽ lingonensem
habundantiori ut decet honore susci¬
uo uob̾ cominendamꝰ in homine
isto quẽ uidetis. pauꝑtatem et
religionẽ & si uni ñ cõpatimini. alt̾m
in eo reuereamuii. qͦ nullatenꝰ id ei nega¬
ie possitis. ꝓp̃ qͦd uos cum tanto labo¬
re delonge requirere curauit. Itaq & si non
tum uos illi sua pauꝑtas. tantum unmo
ampliꝰ uob̃ illum necessarium facit. sua
eque religiositas. Deniq de multis quoᷤ
eadem de causa iã ad uos misimꝰ. nullum
fuisse recolimꝰ: de qͦ magis do placere
sciamus. qͣm si huic benefeceritis. uał.
intam crebris scͥptitationib nr̃iꝰ.
S in hanc importunitatẽ urget me
itaq & senem ut uidetis. & de domo
ut nos scimꝰ religiosa ad uos missũ
ñ remitti uacuum supplicamꝰ. & insuꝑ
ut ur̃is litt̾is ad auuncłm ur̃m re¬
gem iturum munire dignemini ro¬
gamus. Uellem omnes seruos di si
fieri poss uros fieri debitores: quiꝑ
mammona iniquitatis qͣñq uos re¬

Expanded text:
rum pariter episcopum id est Lingonensem, abundantiori, ut decet, honore susciuo vobis commendamus in homine isto quem videtis, paupertatem et religionem, ut si uni non compatimini, alterum in eo revereamini: quo nullatenus id ei negare possitis, propter quod vos cum tanto labore de longe requirere curavit. Itaque etsi nonuantum vos illi sua paupertas, tantum, imo amplius, vobis illum necessarium facit sua aeque religiositas. Denique de multis quos eadem de causa jam ad vos misimus, nullum fuisse recolimus, de quo magis Deo placere sciamus, quam si huic benefeceritis. Valetin tam crebris scriptitationibus nostris; sed in hanc importunitatem urget me itaque et senem, ut videtis, et de domo, ut nos scimus, religiosa ad vos missum non remitti vacuum supplicamus: et insuper ut vestris litteris ad avunculum vestrum regem iturum munire dignemini, rogamus. Vellem omnes servos Dei, si fieri posset, vestros fieri debitores, qui pro mammona iniquitatis quandoque vos re
Abbreviated transcription (Latin):
pectori: quod decentiꝰ ornat gemina sapi¬
entiȩ. Pudeat & collo cͥcum texere: quod
x stigiata sunt ħ: que isti mr̃ in exẽplo
cͥcuiferant in corꝑe suo. Muliebria po¬
tiꝰ c̃ẽ noscuntur insignia: que utiq curi¬
osius & sumptuosiꝰ ille sͥ p̃parare consibs¬
uerunt cogitantes uimirũ que suns
mundi quomodo placeant uiris. Uerum tu
sacerdos dĩ altissimi cui ex his placere gestis:
Mundo ando: Si mindo cur sacerdos: D̾i
ão. cui: quał ppłs talis & sac̾dos: Namsipla¬
cere uis mundo. quid tͥ prodest sac̾dotũ:
Iec enun potes duob dñis seruire. Qui aũ
nult amicus ẽẽ hꝰ mundi: inimicꝰ dõ consti¬
tuitur. Et ꝓpha. Ds inquit dissipabit ossa
eorum. qui hominib placent. confusi sunt

Expanded text:
pectori, quod decentius ornat gemma sapipectori, quod decentius ornat gemma sapientiae. Pudeat et collo circumtexere, quod  stigmata sunt haec, quae isti martyrum exemplo circumferant in corpore suo. Muliebria potius esse noscuntur insignia, quae utique curiosius et sumptuosius illae sibi praeparare consueverunt, cogitantes nimirum quae sunt mundi, quomodo placeant viris. 5. Verum tu, sacerdos Dei altissimi, cui ex his placere gestis, mundo, an Deo? Si mundo, cur sacerdos? Si Deo, cur qualis populus, talis et sacerdos? Nam si placere vis mundo, quid tibi prodest sacerdotium? Nec enim potes duobus dominis servire. Qui autem vult amicus esse hujus mundi, inimicus Dei constituitur: et propheta, Deus, inquit, dissipabit ossa eorum qui hominibus placent; confusi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
non cultu uestium. ñ eqͦrum fastu. non
amplis edificiis. s ornatis morib. studis
Cernitur in ñ nullis sac̾dotib. uestium
cultꝰ płimus: u̾tutum aut exigiuuᷤᷤ aut
nullus. Quib gͦ si rememorẽ illud apłicũ.
ñ inueste p̃ciosa uereor ne indignentur.
dum nimirũ indignum ducant in se as¬
sumptã sententiã. qͣm priꝰ in uiliorem
sexum & ordinẽ ꝓlatam fuisse iecognoue¬
rint. Quasi uͭ ñ eodem utant᷑ medici fer¬
ro. secandis regib qͦ & ppłarib hominib
aut capiti fiat uiuiria. si ipsis forpicib
capili excrescentes decondeant᷑ quibꝰ c&
unguium fu̾nt secata suꝑflua. At tam̃
si dedignantur pari cũ muliercłis ñ qͥdẽ
a me s ab apło feriri sententia: dedignen¬
tur & cum ipsis eadem in uolu culpa Ds¬
piciant iam textricum siue pellificum
rubricatas pelliculaᷤ. qͣs gulas uocant
manib cͥcumlare sacratis: & sacrantib
tremenda myst̾ia. Respuant & apponere

Expanded text:
non cultu vestium, non equorum fastu, non non cultu vestium, non equorum fastu, non amplis aedificiis, sed ornatis moribus, studiiCernitur in nonnullis sacerdotibus vestium cultus plurimus; virtutum aut nullus, aut exignus. Quibus ego si rememorem illud apostolicum, Non in veste pretiosa , vereor ne indignentur, dum nimirum indignum ducant in se assumptam sententiam, quam prius in viliorem sexum et ordinem prolatam fuisse recognoverint. Quasi vero non eodem utantur medici ferro secandis regibus, quo et popularibus hominibus: aut capiti fiat injuria, si ipsis forcipibus capilli excrescentes detondeantur, quibus et unguium fuerint resecata superflua. Attamen si dedignantur pari cum mulierculis, non quidem a me, sed ab Apostolo feriri sententia, dedignentur et cum ipsis eadem involvi culpa. Despiciant jam textricum sive pellificum,rubricatas pelliculas, quas gulas vocant, manibus circumdare sacratis, et sacrantibus tremenda mysteria. Respuant et apponere
Abbreviated transcription (Latin):
de mile. Unuminquit de mille. Bengnã
ego ñ dubitauerim uob̃ ẽẽ diuinitatem.
cui de tanta iaritate int̾ mortales. ñ unũ
s duos. ipsos q ydoneos satis induxit.
diudos. bemuolos. & ut facile assint com¬
ꝓuintiales: ut gͣtis debitores iure subie¬
ctionis. horum acquiescendo consiliis.
nec p̃ceps eritis in sententia nec uehem̃s
inuindicta. Nonincorrigendo remissior.
ñ seuerior in pairendis. ñ pusillanimis
in ex pectandis. Non suꝑfluuis in uictu.
nec notabił in uestitu. Noncitꝰ ad ꝑmit¬
tendum. ñ ad reddendũ taidꝰ. nec ꝓdig̃
dator. Iustor consilium longe semꝑ fa¬
cut a uob̾ malũ temꝑi uetꝰ s cupiditati.
nouum. symoniã. & matiẽ eiꝰ auariciã.
que ẽ ydolorum seruitꝰ. Et ut breui oĩa
sermone concludam. si his credid̃itis. in
omnib exemplo apłi honorificabitis
añiũ. Ip̃m itaq honorificabitis: ñ uos.
Nam qͥ querit q̃ sua sunt. se cupit hono

Expanded text:
de mille . Unus, inquit, de mille. Benignam de mille . Unus, inquit, de mille. Benignam ergo non dubitaverim vobis essse divinitatem, cui de tanta raritate inter mortales, non unum, sed duos, ipsosque idoneos satis indulsit, providos, benevolos; et, ut facile adsint, comprovinciales; ut gratis, debitores jure subjectionis. Horum acquiescendo consiliis, nec praeceps eritis in sententia, nec vehemens in vindicta; non in corrigendis remissior, non severior in parcendis, non pusillanimis in expectandis; nec superfluus in victu, nec notabilis in vestitu; non citus ad promittendum, non ad reddendum tardus, nec prodigus dator. Istorum consilium longe semper faciet a vobis malum tempori vetus, sed cupiditati novum, simoniam; et matrem ejus avaritiam, quae est idolorum servitus. Et ut brevi omnia sermone concludam, si his credideritis, in omnibus, exemplo Apostoli, honorificabitis dominium. Ipsum itaque honorificabitis, non vos: nam qui quaerit quae sua
Abbreviated transcription (Latin):
xͦ filiꝰ di. Ue nr̃o gn̾i ab imꝑfectione sua.
Uix inmultitudine hominũ unũ repꝑi¬
as: in ut᷑q gr̃a consũmatũ. Haut facile
siquidẽ uł prudenti bñiuolentiã ił fi¬
deli inẽẽ sap̃iam dep̾hendas. Sine nu-¬
mero aũ sunt. qͦs utͥusq nuneriᷤ exꝑteᷤ
ẽẽ constitĩt. Prudent̃ gͥ cogitastis. sac̾do¬
tale onꝰ. ep̃ale opꝰ. curamq pastoralẽ
digne ñ posse ãministrari sine cõsilio.
hinc ip̃a castrorum consilioꝵ mater
sap̃ia de se ipsa loquens. Ego sapientia
inquit habito in consilio. S quali
consilio: Aumquid in qualicumq:
Et eruaitis ait int̾sum cogitõnib. S & qͦa
infida consilia declinanda sunt ꝑ os salomo¬
nis talit̾ monet. Causam tuã tracta cum
amico tuo: & secͤtum extͣneo ne reueles. Pul¬
chit qͦ ꝑ alium qñdam sapientẽ cum sine
consilio nl agendum consulat. uuorum
tũ consilii intuens paucitatẽ: ita loquitur.
Multi sunt t̾ amici: unꝰ aũ sit tͥ consiliariꝰ

Expanded text:
 Filius Dei . Vae nostro generi ab imperfectione sua! Vix in multitudine hominum unum reperias in utraque gratia consummatum. Haud facile siquidem vel prudenti benevolentiam, vel fideli inesse sapientiam deprehendas. Sine numero autem sunt, quos utriusque muneris expertes esse constiterit. 3. Prudenter igitur cogitastis sacerdotale onus, episcopale opus, curamque pastoralem digne non posse administrari sine consilio. Hinc ipsa castorum consiliorum mater Sapientia de se ipsa loquens: Ego Sapientia, inquit, habito in consilio. Sed quali consilio? nunquid in qualicunque? Et eruditis, ait, intersum cogitationibus . Sed et quod infida consilia declinanda sint, per os Salomonis taliter monet: Causam tuam tracta cum amico tuo, et secretum extraneo ne reveles . Pulchre quoque per alium quemdam Sapientem, cum sine consilio nil agendum consulat, virorum tamen consilii intuens paucitatem, ita loquitur: Multi sint tibi amici, unus autem sit tibi consiliarius
Abbreviated transcription (Latin):
sentirem. Si pꝰ discessionẽ ad nos diu̾tisset:
absit ut susciꝑem. Deniq qͦd solum potui:
ad abb̾em qͥ eum suscepit nr̃as mox sic̃
scis ꝓ eo litt̾as misi. Et nunc suꝑ ħ qͥd tͥ
ultra possum facere pat̾: Iam uͦ qͣntum
ad te ꝑtinet optime mecũ nouit scĩtas
tua ꝑfectos solere uiros ñ solum in spe

Expanded text:
sentirem: si post discessionem ad nos divertisset, sentirem: si post discessionem ad nos divertisset, absit ut susciperem. Denique, quod solum potui, ad abbatem qui eum suscepit, nostras mox, sicut scis, pro eo litteras misi. Et nunc super hoc quid tibi ultra possum facere, pater? Jam vero quantum ad te pertinet, optime mecum novit Sanctitas tua, perfectos solere viros non solum in spe,
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾e te ualeamꝰ. sine qͦ nunꝙͣ. si fieri poss
ẽẽ uellemꝰ: ħ equanimit᷑ fateor ñ porta¬
mus. Quid eium: Possumꝰ neobliuisei
antiqͥ amoris. & bñficiorum q̃ domui
nr̃e tam largit᷑ contulisti: utinã ipse
ꝓ cuiꝰ amore fecisti: inet̾num ñ oblius¬
catur ds. Namnos qͣntum in nobis ẽ.
minime ꝓrsus ingͣti memoriã abun¬
dantiȩ suauitatis tuȩ mente retinemꝰ.
&e si liceret oꝑe monstraremꝰ. O ꝙͣ libena
animo. & corꝑi tuo parit᷑ & animȩ ꝓ¬
uidissemꝰ: si datum fuisset ut simul
fuissemꝰ. Quod qͥa ñ ẽ restat ut quẽ
p̃sentem hr̃e ñ possumꝰ: ꝓ absente semꝑ
uanto affectu tͥ condoleam: ixxi¬
scit ille qui nĩos omĩum dolores
in suo corꝑe tulit. Quam libenter t
si scirem consulerẽ. si possẽ suceuł iere.
tam efficaciter ipse michi qui omniascit
& omnia pot̾ in cunctis meis necessitatib
consulat & succurrat. Si fr̃ drogo de sua
discessione me consuluisset. absit ut con¬

Expanded text:
videre valeamus, sine quo nunquam, si fieri posset, esse vellemus, hoc aequanimite; fateor, non portamus. Quid enim? Possumusne oblivisci antiqui amoris et beneficiorum quae domui nostrae tam largiter contulisti? Utinam ipse pro cujus amore fecisti, in aeternum non obliviscatur Deus! Nam nos, quantum in nobis est, minime prorsus ingrati, memoriam abundantiae suavitatis tuae mente retinemus, et, si liceret, opere monstraremus. O quam libenti animo et corpori tuo pariter et animae providissemus, si datum fuisset, ut simul fuissemus! Quod quia non est, restat ut quem praesentem habere non possumus, pro absente sempeuanto affectu tibi condoleam, scit ille qui nostros omnium dolores in corpore suo tulit. Quam libenter tibi, si scirem, consulerem; si possem, succurrerem: tam efficaciter ipse mihi qui omnia scit, et omnia potest, in cunctis meis necessitatibus consulat et succurrat. Si frater Drogo de sua discessione me consuluisset, absit ut con
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie ꝑiculo. mĩe occasio. relinquatur.
etiam tunc tremens & dolens uindicẽ uoᷤ
ex hib̾e debetis: magis uidelicet officii
compulsꝰ necessitate qͣm uindicandi li¬
bidine. Yaũ obiectum cͥmen aut minꝰ
certũ ẽẽ cognoscit᷑. aut excusandũ susci¬
pit᷑. ħ ñ solum ñ rennuere. s & libentis¬
sime debetis amplecti. letꝰ nimirum
dm̃ uob̃ uultis misereri: ita uoᷤ hũb̾to
miscreamini. siue illa uob̾ ꝓmissione diũca

Expanded text:
isericordiae occasio relinquatur; etiam tunc tremens et dolens vindicem vos exhibere debetis 50; magis videlicet officii compulsus necessitate, quam vindicandi libidine. Ubi autem objectum crimen, aut minus certum esse cognoscitur, aut excusandum suscipitur; hoc non solum non renuere, sed et libentissime debetis amplecti, laetus nimiruDeum vobis vultis misereri, ita vos Humberto misereamini: sive illa vobis promissione dominica
Abbreviated transcription (Latin):
sciens diabolum soli semꝑ ꝑseuerantie insidi¬
ari. qͣm solam urtutum nouit coronari.
tutiꝰq ẽẽ in ea uocatione qua uocat᷑ ẽ. sim¬
plicit᷑ ꝑseuerare. qͣm sub sp̃e quasi melioris
boni id qͥdem qđ iam cepit amittere: nec
ad id qͦd p̾sumit fortassis sufficere.i

Expanded text:
sciens diabolum soli semper perseverantiae insidisciens diabolum soli semper perseverantiae insidiari, quam solam virtutum novit coronari: tutiusque esse in ea vocatione qua vocatus est, simpliciter perseverare, quam sub specie quasi melioris boni, id quidem quod jam coepit, dimittere, nec ad id quod praesumit, fortassis sufficere. E
Abbreviated transcription (Latin):
nequaꝗͣ uelle resistere suꝑne dispositio
ni: qr si ex deo ẽ ñ poterit dissolui. Co¬
nandum ẽ potiꝰ tͥ tue licet iuste indig¬
nationis stimulos illa repͥmere senten¬
tia. ꝗͣ qͥdam scorum in simili fert᷑ causa
ꝓtulisse. Siquidẽ instigantib eum qͥ¬
bdam fr̃ib atq increpantib cur suu
in sui inuiriam ab alia susceptũ eccła
lenter tͥ & ñ fideliter consulo: si id ip̃m
ame ip̃e ñ exigo. Nam cum unus nr̃
ñ solum religione ꝓfessus. s & carne ꝓ¬
pinquus cluniaci me inuito & suscep¬
tus sit & detineat᷑: doleo qͥdem. s sileo.
orans & ꝓ ilł ut uelint ablatũ redde.
& ꝓ illo ut uelit sponte redire: sin uͦ
seruans ei uindictam qͥ facturꝰ ẽ iudici¬
um iniuiriã patientib & arguere ht̃
in equitate ꝓ mansuetis t̾rȩ. frẽm hu-¬
ggonẽ de lausanna ore tuo & nr̃o spͦu
cõmemoremꝰ. ñ omĩ sp̃ui credere. & ne
cito moueatur certa ꝓ incertis deserere.

Expanded text:
nequaquam velle resistere supernae dispositioni; nequaquam velle resistere supernae dispositioni; quia 46 si ex Deo est, non poterit dissolvi. Conandum est potius tibi, tuae licet justae indignationis stimulos illa reprimere sententia, quam quidam sanctorum in simili fertur causa protulisse. Siquidem instigantibus eum quibusdam fratribus atque increpantibus, cur suum in sui injuriam ab alia susceptum Ecclesia lenter tibi et non fideliter consulo, si idipsum a meipso non exigo. Nam, cum unus noster non solum religione professus, sed et carne propinquus, Cluniaci me invito et susceptus sit, et detineatur; doleo quidem, sed sileo, orans et pro illis ut velint ablatum reddere, et pro illo ut velit sponte redire: sin vero, servans ei vindictam qui facturus est judicium injuriam patientibus, et arguere habet in aequitate pro mansuetis terrae. Fratrem Hugonem de Lausanna ore tuo, et nostro spiritu commonemus non omni spiritui credere, et ne cito moveatur certa pro incertis deserere,
Abbreviated transcription (Latin):
nos introire in regnum celor. &: Om̃s
qui pie uolunt uiuere in xͦ: ꝑsecutionẽ
patiunt᷑. Nec iccͥco tñ ñ mĩto his quos in
anxietate positos uidemꝰ amicis nr̃is com¬
patimur: quib utiq dũ exitum ignora¬
mus. defectũ metumꝰ. Qm̃ quidẽ sicut
sc̃is & electis tͥbulatio oꝑatur patientiã.
patientia ꝓbationẽ. ꝓbatio spem. spes aũ
ñ confundit: sic dampnandis & reꝓbis
tbulatio parit econtͣrio pusillanimita¬
tẽ. pusillamitas ꝑturbationẽ. ꝑturba-¬
uo desꝑationem: & illa int̾̃imit. Ne gͦ
gat tempestas aquȩ. ne huiꝰ t̾remende¬
t̃am abyssi absorbeat ꝓfundum ne ue
urgeat suꝑ te tam in ex plebilis puteus
os suum. sollicite studeat humił prudentia
tua. ñ uinci a malo. s iuncere in bono malũ.
Uinces aut̃ spem tuã in d̾o fortit᷑ sigendo:
&ꝰ rei finem longanimit᷑ ex pectando. Et si
quidem ille resipuerit. siue obtimorẽ tui.
siue obsuum laborẽ: bene. Sin autẽ bon̾
ẽ. tͥ humiliari sub potenti manudi. et

Expanded text:
oire in regnum coelorum ; et, Omnes qui pie volunt vivere in Christo, persecutionem patiuntur . Nec idcirco tamen immerito his quos in anxietate positos videmus, amicis nostris compatimur; quibus utique dum exitum ignoramus, defectum metuimus: quoniam quidem sicut sanctis et electis tribulatio operatur patientiam, patientia probationem probatio spem, spes autem non confundit ; sic damnandis et reprobis tribulatio parit e contrario pusillanimitatem, pusillanimitas perturbationem, perturbatio desperationem, et illa interimit. 2. Ne rgat tempestas aquae, ne hujus tam tremendae abyssi absorbeat profundum, neve urgeat super te tam inexplebilis puteus os suum: sollicite studeat humilis prudentia tua non vinci a malo, sed vincere in bono malum. Vinces autem, spem tuam in Deo fortiter figendo, et rei finem longanimiter exspectando. Et si quidem ille resipuerit, sive ob tui timorem, sive ob suum laborem; bene: sin autem, bonum est tibi humiliari sub potenti manu Dei, et
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ex caritatis inopia. ꝗͣ uĩtatis fiducia
descende. totam ꝓ eo respondentẽ eccłam
auliatis. Pro humb̃to sic̃ rogaui uoᷤ it̾m
iogo: ut ur̃m ei cum pot̾itis nec consi¬
lium desit. nec patrocinium. Ual. Ad

Expanded text:
hoc ex charitatis inopia, quam veritatis fiducia hoc ex charitatis inopia, quam veritatis fiducia descendere, totam pro eo respondentem Ecclesiam audiatis. Pro Humberto, sicut rogavi vos, iterum rogo; ut vestrum ei, cum poteritis, nec consilium desit, nec patrocinium. Valete.
Abbreviated transcription (Latin):
clareualle. ir reuerbatum sincere dilectiõi
affectum. Ad lit̾̃as uĩe dignationis licet
quidẽ breuiores q̃m cupierun. longioreᷤᷤ
tñ qͣm meruerim. rescͥbere lauggi & debui
& uolui:. s festiunans nuntiꝰ ñ ꝑmisit
Nctñ uacuus om̃ĩno receãet ꝑ tantiꝰ qͣ rĩ
mc debitorẽ aggnosco. has tantillas quaᷤᷤ
& uix ex pectauit uelocissime reddidi.
Ubi pͥmum breuit᷑ acueracit᷑ in sinusanti¬
quum ur̃m & dilectorẽ & dilectũ totis
me caritatis iuscerib & suscipere uit
ti ut carissuũ. Si quidẽ de integͥtat
fic̃i credo ur̃e confessioni. faine & opli¬
mĩto ut mͥ uidebat᷑ scrupulum ino¬
uebat oblitum uos ẽẽ fatemini tan
libenter accipio. quam letꝰ compendiosam
purissime ui̾tatis assertionem in litt̾is ur̃is
nouissimis lego: ita ut me potiꝰ sensa ur̃a uͦ
intellexisse ꝗͣ uos quippiam mali sensisse
penaixredidu. Deiñ modestie ur̃e fr̃na
tuum inquietare desinatis: ne dum nõ
ualerem ꝑ se respondere rep̾henditis. mag̃

Expanded text:
Clara-Valle, irreverberatum sincerae dilectionis affectum. Ad litteras vestrae dignationis, licet quidem breviores quam cupierim, longiores tamen quam meruerim, rescribere largius et debui, et volui: sed 49 festinans nuntius non permisit. Ne tamen vacuus omnino recederet, pro tantis, quarum me debitorem agnosco, has tantillas, quas et vix exspectavit, velocissime reddidi. Ubi primum breviter ac veraciter insinuo, antiquum nostrum et dilectorem, et dilectum, totis me charitatis visceriti ut charissimum. Siquidem de integritate fidei, credo vestrae confessioni; famae et opinimerito, ut mihi videbatur, scrupulum movebat, oblitum vos esse fatemini, tam libenter accipio, quam laetus compendiosam purissimae veritatis assertionem in litteris vestris novissimis lego: ita ut me potius sensa vestra non intellixisse, quam vos quidpiam mali sensisse pene crediderim. Deinde modestiae vestrae fraterna tuum inquietare desinatis: ne, dum non valentem pro se respondere reprehenditis, magis
Abbreviated transcription (Latin):
seruus: sospitatẽ & pacẽ. Quod de nr̃a infir¬
mitate uos audiui fuisse sollicitum: ñ me¬
diocrit᷑ gͣtum habeo. In ħ quippe dũ uĩam
gͣ me agnosco dignationẽ: dm̃ qͦ uoᷤ diligẽ
ũ dubito. Qñ enim tantillũ tantꝰ. uł nosse
unã dĩ fiducia p̾sumptã pẽticiuncłam
nec inustã ut puto. nec irrationabilẽ:
a uob̾ tam̃ repulsꝰ sum. Si aurum. si ar¬
gentũ. uł qͦdcumq hꝰ modi quesissem. S¬

Expanded text:
ra infirmitate vos audivi fuisse sollicitum, non mediocriter gratum habeo. In hoc quippe dum vestram erga me agnosco dignationem, Deum quoque vos diligere non dubito. Quando enim tantillum tantus vel nosse unam Dei fiducia praesumptam petitiunculam, nec injustam, ut puto, nec irrationabilem, a vobis tamen repulsus sum. Si aurum, si argentum, vel quodcunque hujusmodi quaesissem;
Abbreviated transcription (Latin):
di gr̃a. strenuo ministro. eiꝰ inxp̃o
humiles fr̃s de clareualle: sałm & or̃onẽ.
Ex qͦ dudum si recolitis nr̃e uos fr̃nitati
dignant᷑ sociastis. nr̃is uos or̃onib hu
milit̾ cõmendastis: semꝑ solliciti fiumuᷤ
ut debuimꝰ. aliquid scur de eẽ ur̃o. & euẽ¬

Expanded text:
Dei gratia strenuo ministro; ejus in Christo humiles fratres de Clara-Valle, salutem et orationem. Ex quo dudum, si recolitis, nostrae vos fraternitati dignanter sociastis, nostris vos orationibus 44 humiliter commendastis; semper solliciti fuimus, ut debuimus, aliquid scire de esse vestro; et even
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ te respondentẽ. Qi maledixerit tͥ sit
ille maledictꝰ: & qui benedixerit tͥ bene¬
dictionib repleatur. S & tu muro in¬
expugnabili conscĩe tue cͥcummunit᷑:
deuitꝰ responde & dic. Si consistant
tuis in porta. Confido autẽ indño quod si ad
cesseris nec blandimentis. cito conteres satha¬
nam sub pedib tuis. & tunc uidebunt recti
&e letabuntur: & omnis iniquitas oppila¬
bit os suumi. Ad magistrum hugo nẽ

Expanded text:
ndentem: 48 Qui maledixerit tibi, sit ille maledictus; et qui benedixerit tibi, benedictionibus repleatur . Sed et tu muro inexpugnabili conscientiae tuae circummunitus, de intus responde, et dic: Si consistant tuis in porta. Confido autem in Domino, quod si ad cesseris nec blandimentis, cito conteres Satanam sub pedibus tuis: et tunc videbunt recti et laetabuntur, et omnis iniquitas oppilabit os
Abbreviated transcription (Latin):
ecce kiñe is cuiꝰ inudia mors intrauit
in orbẽ t̾rarum. arcũ suum tetendit &
ꝑauit illum: & quia pulsus de corde
tuo uitꝰ potestatẽ amisit. foris seuiet qͣn¬
tum potĩt. Et ut aꝑtiꝰ loquar. nescis qr
pharisei scandalizati sunt in ħ u̾bo qͦd
fecisti: S memento n̾ omniũ scandalum
magnoꝑe curandum: iuxta responsionẽ
dm̃ dicentis. Sinite illos ceci sunt duce ᷤᷤ
cecorũ. Meliꝰ ẽ enim ut scandalũ oriatur:
qͣm uĩtas relinquat᷑. Mementoqui natꝰ
fuĩt in runã & iesurrectionẽ multorũ:

Expanded text:
e, is cujus invidia mors intravit in orbem terrarum, arcum suum tetendit, et paravit illum: et quia pulsus de corde tuo intus potestatem amisit, foris saeviet quantum poterit. Et, ut apertius loquar, nescis quia Pharisaei scandalizati sunt in hoc verbo quod fecisti? Sed memento non omnium scandalum magnopere esse curandum, juxta responsionem Domini dicentis: Sinite illos; caeci sunt, et duces caecorum . Melius est enim ut scandalum oriatur, quam veritas relinquatur . Memento, qui natus fuerit in ruinam et resurrectionem multorum
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo ne uidicatis indignum uł mͥ ad
to pꝰqͣm se purgauit faciatis mĩam. aut
certe si ñ creditis quod plene se purgauĩt.
quia ħ in ur̃a curia ñ fecit. eiꝰdemrursus
uos in ur̃i p̾sentia recipiatis satisfactionẽ.
& sic consequat᷑ indulgentiã: An igno¬
ratis quis minet᷑ cum acceꝑo tempꝰ ego
iusticias iudicabo: Quod si iusticias.
qͣntomagis inuirias: An ñ timetis quod
rursum scͥptum ẽ. quia in qua m̾sura
mensi fueritis. remetiet᷑ uob̾: An nescitis

Expanded text:
ergone judicatis indignum vel mihi ad to, postquam se purgavit, faciatis misericordiam? Aut certe, si non creditis quod plene se purgaverit, quia hoc in curia vestra non fecit; ejusdem rursus vos in vestri praesentia recipiatis satisfactionem, et sic consequatur indulgentiam. 2. An ignoratis quis minetur: Cum accepero tempus, ego justitias judicabo? Quod si justitias, quanto magis injurias? An non timetis quod rursum scriptum est: Quia in qua mensura mensi
Abbreviated transcription (Latin):
num uen̾atione p̾senserã. Nunqͥd forte
celestis sponsi cuiꝰ nunc artiꝰ castiᷤᷤ ce am¬
plexib impressisti. iam tunc uocem
audieras dicentis ad pudicissimã tur¬
turem suam animã tuã. tota pulchra
es amica mea. tota pulchra absq eo
quod intͥnsecus latet: Quid fecisti: Es
ħ cred̾et: Sc̃m te acreligiosissimũ tota
ciuitas ꝑsonabat. ita ut nicħ tͥ addi
posse crederet᷑ ex omĩb bonis: et tu
uelut ẽ scł̃arib unꝰ monast̾ium tanꝗͣ.
scłm deserens iam atcͥcum xͥ sarcina¬

Expanded text:
num veneratione praesenseram. Nunquid forte num veneratione praesenseram. Nunquid forte coelestis Sponsi, cujus nunc arctius castis te amplexibus impressisti, jam tunc vocem audieras dicentis ad pudicissimam turturem suam animam tuam: Tota pulchra es, amica mea; tota pulchra, absque eo quod intrinsecus latet? Quid fecisti? Quis hoc crederet? Sanctum te ac religiosissimum tota civitas personabat, ita ut nihil tibi addi posse crederetur ex omnibus bonis: et tu velut e saecularibus unus, monasterium tanquam saeculum deserens, jam attritum
Abbreviated transcription (Latin):
consilium ip̃i mintio quod utiq contͥ
suum monast̾ium excogitauerã. uoluis¬
se patefacẽ: S iam ne quod de nr̃a gͦ
uos dilectione hucusq credidistis. fal¬
so uos credidisse inueniatis: ꝓ ura ut
uideo causa. ñ saltem eque ut ꝓ mea.
s. ne penitus dissoluatur. Quid dicam uob̃:
ego certe nec uob̾ de uob tale aliquid credẽ
possem: quale uos sola de me suspitione
diuinastis. De cet̾o nouit ur̃a benignitas
comitẽ tcheobaldum nr̃as ꝓ humbto litt̾aᷤ
iam recepisse: s necdum suo mͥ rescͥpto qͥcꝙͣ.
respondisse. Quid suꝑ ħ uob̾ agendum sit
ip̃a uos meliꝰ pietas docebit: si pie hõis
iniuste exulantis miseriam pensare non
tui iaidudum ñ mediocͥ fueram
affectꝰ amore: nunc apparet dilectissime
drogo. Et añ qͥdem totum pulchrũ. totũ
erat amabile qđ cernebatii. s ego nescio
quid aliud dete supͣ id qd iudebam.
aut audiebam. ex te excellentiori dig¬

Expanded text:
consilium ipsi nuntio, quod utique contra consilium ipsi nuntio, quod utique contra suum monasterium excogitaveram, voluisse patefacere? Sed jam, ne quod de nostra erga vos dilectione hucusque credidistis, falso vos credidisse inveniatis; pro vestra ut video causa, non saltem aeque ut pro mea, sed ne penitus dissolvatur. Quid dicam vobis? Ego certe nec vobis, nec de vobis tale aliquid credere possem, quale vos sola de me suspicione divinastis. De caetero noverit vestra Benignitas, comitem Theobaldum nostras pro Humberto litteras jam recepisse, sed necdum suo mihi rescripto quidquam respondisse. Quid super hoc vobis agendum sit, ipsa vos melius pietas docebit, si pie hominis injuste exsulantis miseriam pensare non tui jamdudum non mediocri fueram affectus amore, nunc apparet, dilectissime Drogo. Et ante quidem totum pulchrum, totum erat amabile quod cernebaris; sed ego nescio quid aliud de te supra id quod videbam aut audiebam ex te, excellentiori dig
Abbreviated transcription (Latin):
oculo leg̾etur qͦ a me scͥptum fuit. Nam
cum denuntiatis mał que ñ in merito
uob̾ metuebam tandẽ inferrẽ. quodsi ħ
omĩa pati meliꝰ ducitis ꝙͣ. illũ amitt̾e.
mea nicħ int̾est uos uiołitis. aut enĩ
ip̃a mea u̾ba sunt ħ aut ꝓpe ipsa cũ
itaq ħ in fine dixi. quid aliud uob̾ ꝙͣ
illa suꝑiora dispensatorie. ut ñ dicam
simulatorie a me ita scͥpta fuisse latent᷑
intunaui: Quod uͦ scͥpsistis me ꝑ nun¬
tium eidem monacho de q̃renda si ad
nos diu̾tisset ipsiꝰ absolutione pͥuatim
insinuasse: uitatem testor ħ uerumñ
ẽẽ ego ne de notissimo mͥ monasterio ł
iactarẽ uł sꝑarem monachũ me posse
susciꝑe. quẽ nec uos quidẽ pitto sũ gͣndi
scaudalo posse retinere: s esto. Inuide¬
bam illum uob̃. & mͥ attrahere gestienˢ
aliquid de eiꝰ optinenda absolutione ma¬
chinari me posse sꝑabã. siue siugebã.
S nunqͥd c̃dendum fuit me ħ meum

Expanded text:
oculo legeretur, quo a me scriptum fuit. Nam, oculo legeretur, quo a me scriptum fuit. Nam, cum denuntiatis malis quae non immerito vobis metuebam, tandem inferrem, « Quod si haec omnia pati melius ducitis, quam illum amittere; mea nihil interest, vos videritis: » aut enim ipsa mea verba sunt haec, aut proprie ipsa: cum itaque hoc in fine dixi, quid aliud vobis quam illa superiora dispensatorie ut non dicam, simulatorie a me ita scripta fuisse latenter intimavi? 2. Quod vero scripsistis, me per nuntium eidem monacho de quaerenda, si ad nos divertisset, ipsius absolutione privatim insinuasse; veritatem testor, hoc verum non esse. Egone de notissimo mihi monasterio vel jactarem, vel sperarem monachum me posse suscipere, quem nec vos quidem puto sine grandi scandalo posse retinere? Sed esto. Invidebam illum vobis et mihi attrahere gestiens, aliquid de ejus obtinenda absolutione machinari me posse sperabam sive 47 fingebam. Sed nunquid credendum fuit, me hoc meum
Abbreviated transcription (Latin):
b litt̾is. aut ego qͣntum ex ur̃is ꝑpendi¬
tur muniꝰ aꝑte scͥpsi quod uolui: aut uoᷤ
alit̾ illas intellexistis qͣm debuistis.
ptione euentura denuntiaui. ueraciter
ita timui: & adhuc tuneo ut. scͥpsi.
Non tñ ad ħ illa uob̃ p̾dicere studiu qͦ
uł suadem uł consulerẽ. uł certe ut
scͥbitis censerẽ illum deb̾e reddi: quippe
q̃ ipsius iamdudũ feruentissimũ desi¬
dium noui. & ei potiꝰ quod nunc illud
adimpleuit debeo congͣtulari. S cum
a famili arissimo nob̾ abb̃e eiꝰ & ab ar¬
chiep̃o remensi nĩȩ lict̾ẽ ad requirendũ
illum uehement᷑ exigerent᷑: ut a me si fi¬
eri posset. omnẽ depellerẽ suspicionem:
tales ꝓ ut scui dictare curaui quib &
ipsis satisfaceiẽ & uos contra eorumdẽ
ĩminentes calumpnias. uob illaᷤ ñ ta¬
cendo p̾munirẽ. hec me itain ilł littis
sensisse. ur̃am sagacitatẽ uł ex eo adũ¬
tere posse credidi qđ in fine illarum
posuisse me memini. si tamen eo a uobis

Expanded text:
ut ego, quantum ex vestris perpenditur, minus aperte scripsi quod volui; aut vos aliter illas intellexistis quam debuistis. sceptione eventura denuntiavi, veraciter ita timui, et adhuc timeo, ut scripsi. Non tamen ad hoc illa vobis praedicere studui, quo vel suaderem, vel consulerem; vel certe ut scribitis, censerem illum debere reddi: quippe qui ipsius jamdudum ferventissimum desiderium novi, et ei potius, quod nunc illud adimpleverit, debeo congratulari. Sed cum a familiarissimo nobis abbate ejus, et ab archiepiscopo Remensi, nostrae litterae ad requirendum illum vehementer exigerentur; ut a me, si fieri posset, omnem depellerem suspicionem, tales, prout scivi, dictare curavi, quibus et ipsis satisfacerem, et vos contra eorumdem imminentes calumnias, vobis illas non tacendo, praemunirem. Haec me ita in illis litteris sensisse vestram sagacitatem vel ex co advertere posse credidi, quod in fine illarum posuisse me memini, si tamen eo a vobis
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a itaq indust̾a mediante & ordiuan¬
te qualit̾᷑ fieri deberet & ortante ut
scelerit᷑: & uiuante inhonorabiliter
fieret ñ quidẽ omittendã s usq post
mittendã eẽ putauimꝰ. Iã uͦ tc̃ si etiam¬
ipsi uoluntas in eodẽ ꝑstiterit. & uob̾
ncħilominꝰ id ip̃m eque ut mͦ placue¬
ẽẽ facturos. Arbit᷑mur enim acceptum
ẽẽ ło. si qͣntum in nob̾ ẽ nemini oneri ẽẽ
studuerimꝰ: ne ñ tam fructũ ꝙ̃. datum
in ħeiꝰ negotio requirere qđ absit uide¬
amur.Et precipue nr̃is nos maiorib
atq instantiorib occupationib sub hꝰ
rei occasione importumꝰ ingerere. & mo¬
lestos cum necẽẽ ñẽ uob̾ exhibere. & hoc

Expanded text:
industria mediante et ordinante qualiter fieri deberet, et hortante ut celeriter, et juvante ut honorabiliter fieret; non quidem omittendam, sed usque post mittendam esse putavimus. Jam vero tunc, si et episcopi voluntas in eodem perstiterit, et vobis nihilominus idipsum aeque ut modo placueesse facturos. Arbitramur enim acceptum esse Deo, si quantum in nobis est, nemini oneri esse studuerimus: ne non tam fructum, quam datum in hoc ejus negotio requirere quod absit videamur; et praecipue vestris nos majoribus atque instantioribus occupationibus sub hujus rei occasione importunius ingerere, et molestos, cum necesse non est, vobis exhibere; et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
obsequio seruiunt ao. sałm &̃ or̃onem. fidelẽ
curam uĩam in his que di sunt & si iam
olim audieramus & iuderamꝰ. s nunc in
nob̾ ipsis exꝑiendo ꝑsensimꝰ. Let̾m cum in
his que nuꝑ a nob̾ missi fr̃s ur̃o qͥdem
omib his maxime que ad eum ꝑtinets
añ omĩa & suꝑ omĩa necẽe ẽ nos & in¬
quirere & custodire iccuro ad comꝑbã

Expanded text:
alutem et orationem. Fidelem curam vestram in his quae Dei sunt, etsi jam olim et audieramus et videramus; sed nunc in nobis ipsi experiendo persensimus. Caeterum cum in his quae nuper a nobis missi fratres, vestro quidem omnibus, et his maxime quae ad eum pertinent, ante omnia et super omnia necesse est nos et inquirere, et custodire; idc
Abbreviated transcription (Latin):
se iuiuare. ad id potiꝰ qđ decet & ex pe¬
Rebet audatiam caritas ut fiduci
meritoꝵ: que in te aut nulla. aut non
qͣntum satis ẽ. p̾cessisse dolemꝰ. Si quidẽ
&e facta tua & studia tua pret̾ita: in
nullo ꝓrsus uisa sunt ep̃ali conuenire
officio. Quid tam̃: Non pot̾ ds de la¬
pide ħ suscitare filium abrahe: Non
pot̾ d̾s facere ut quem p̾ire debuerañ
bona uł subsequant᷑: Qđ utiq & libĩ¬
tius accipimꝰ contingat. Nescio enĩ quo
pacto pł placebit subita ħ mutatio dex¬
tere excelsi: ꝗͣ si uite pͥoris mĩta suffra¬
ꝑsecutore doctor gentium factꝰ ẽ. Sic matħs
de theloneo uocat᷑. sic ambrosiꝰ de palatio
assumptꝰ ẽ: iste ad ep̃atum. ille ad apłatũ.
Sic alios ꝙͣ plures nouimꝰ de uita & habi¬
tu scłari. utilit᷑ extitisse ꝓmotos. Deniq

Expanded text:
se, juvare ad id potius quod decet et expese, juvare ad id potius quod decet et expeRÆBET audaciam caritas, ut fiducimeritorum, quæ in te aut nulla, aut non quantum satis est, præcecisse dolemus. Siquidem et facta tua, et studia tua præterita in nullo prorsus visa sunt espiscopali convenire officio. Quid tamen ? Non potest Deus de lapide hoc suscitare filium Abrahæ ? Non potest facere Deus, ut quem praeire debbona, vel subsequantur? quod utique et libentius accipimus, si contingat. Nescio enim quo pacto plus placebit subita haec mutatio dexterae Excelsi, quam si vitae prioris merita suffrapersecutore Doctor gentium factus est; sic Matthaeus de telonio vocatus, sic Ambrosius de palatio assumptus est: iste ad episcopatum, ille ad apostolatum. Sic alios quam plures novimus de vita et habitu saeculari utiliter exstitisse promotos. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
opꝰ ẽ prudentia. Sapientib & insipienti¬
redimus electionem tuam ẽẽ a deo:
quam tanto cleri ppłiq consensu
fuisse celebratam accepimꝰ. Gratulamur
gr̃e eiꝰ ne dicam menͣtis tuis: qm̃ ne tibi
fecit t᷑. Si secus tu quod absit sapis:
erit exaltatio in ruinam. Si autem cognos¬
cis gr̃am. uide ne in uacuum acceꝑis. Bonas
fac de cet̾o uias tuas. & studia tua: & muus¬
teriũ scm̃. si uite scĩtas ñ p̃cessit. sequat᷑ saltẽ.
łunc uere fatebimur te p̾uentum in bñdie¬
tionib dulcedinis. t de bonis meliora sꝑan¬
tes. Exultabimꝰ & letabimur. quod fideł
seruus & prudens constitutꝰ sit suꝑ fami¬
liam dñi. futurꝰ ex ħ filiꝰ felix & potens. suꝑ
omnia bona pr̃is constituendꝰ. alio quin
si altiorem qͣm meliorẽ eẽ delectat: non p̃¬
miũ s p̾cipicium ex pectamꝰ. Optamꝰ &
oramꝰ ne ħ contingat. parati si opꝰ ẽ. ob¬
uias manꝰ apponere: & ꝓ ño exiguo pos¬

Expanded text:
opus est prudentia. Sapientibus et insipientiopus est prudentia. Sapientibus et insipientiredimus electionem tuam esse a Deo, quam tanto cleri populique consensu fuisse celebratam accepimus. Gratulamur gratiae ejus, ne dicam meritis tuis, quoniam ne tibi fecit tibi. Si secus tu quod absit sapis, erit exaltatio in ruinam. Si 43 autem cognoscis gratiam, vide ne in vacuum acceperis. Bonas fac de caetero vias tuas, et studia tua, et ministerium sanctum: si vitae sanctitas non praecessit, sequatur saltem. Tunc vere fatebimur te praeventum in benedictionibus dulcedinis, tibi de bonis meliora sperantes. Exsultabimus et laetabimur, quod fidelis servus et prudens constitutus sit super familiam Domini: futurus ex hoc filius felix et potens, super omnia bona Patris constituendus. Alioquin si altiorem quam meliorem esse delectat, non praemium, sed praecipitium exspectamus. Optamus et oramus ne hoc contingat: parati, si opus est, obvias manus apponere, et pro nostro exiguo pos
Abbreviated transcription (Latin):
eris. Porro ap̃ rothom̃. opꝰ ẽ. patientia. qͦm¬
admodũ docet apłs seruum di inqͥens.
Non oportet litigare s magis patientẽ
ẽẽ ad om̃s. Nec solum patientem qui nolit
uinci a malo. s & pacificum qͥ iuncat
in bomimalum. Alt̾m ut malos portes: alte¬
rum ut & quos sustines sanes. In patientia
tua possides animã tuam. s sis etiam paci¬
ficus. ut & cõmissas tͥ possideas. Qͤ tanta
gła quã dicere posse. cum his qui odiunt
pacem eram pacificꝰ: Esto gͦ paciens qͥa es
cum mał: esto pacificꝰ quia prees malis.
habeat caritas zelum: s adibeat ꝓ tẽꝑe
modũ. seueritas. Censura qͥdem nunquã
remissa. int̾missa tamen plerumq plus ꝓ¬
ficit. Uigor iusticie semꝑ feruidus: s nũꝗͣ
p̃ceps. Sic̃ ñ omne quodlibet licet: sici
ñ om̃e qͦd licet. statim etiam expedit .
hec meliꝰ me ip̃e nosti: ideoq suꝑ sedeo
Orari ꝓ me instanter postulo: quia inces¬
ne. Speculator domu isrł factꝰ estis:

Expanded text:
es  al. Rotomagum opus est patientia, quemadmodum docet Apostolus: Servum Dei, inquiens, non oportet litigare, sed magis patientem esse ad omnes ; nec solum patientem, qui nolit vinci a malo, sed et pacificum, qui vincat in bono malum: alterum, ut malos portes; alterum, ut et quos sustines, sanes. In patientia tua possides animam tuam : sed sis etiam pacificus, ut et commissas tibi possideas. Quae tanta gloria quam dicere posse: Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus? Esto ergo patiens, quia es cum malis: esto pacificus, quia praees malis. Habeat charitas zelum, sed adhibeat pro tempore modum severitas. Censura quidem nunquam remissa, intermissa tamen plerumque plus proficit. Vigor justitiae semper fervidus, sed nunquam praeceps. Sicut non omne quod libet, licet; sic non omne quod licet, statim etiam expedit. Haec melius me ipse nosti, ideoque supersedeo. Orari pro me instanter postulo, quia incesne. Speculator domui Israel factus estis;
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑfiuum Uerum &e si nos quid oremus sic̃
oporcet nescimus: confidimꝰ tũ quod uĩa
bengnitas p̾sertim in causa religiosorum
ociosa ẽẽ ñ potĩt. Et qͥdem scĩtatis iũe prudẽ¬
tia sollicitaq discusio quid inuentura sit
ego nescio: s ħ dico qđ audiui & freqͣnter
audio. qr uideł longo & inconcusso teno¬
re fert᷑ diuonensis eccła possedisse ea de qͥb
adu̾sus eam causant᷑ luxouienses. ita ut
hi qui uident᷑ antiqͥores de uicinis mirau¬
tur & indignent᷑. nouam abhominanteᷤ¬

Expanded text:
superfluum. Verum etsi nos quid oremus, sicut superfluum. Verum etsi nos quid oremus, sicut oportet, nescimus, confidimus tamen quod vestra benignitas, praesertim in causa religiosorum, otiosa esse non poterit. Et quidem sanctitatis vestrae prudentia sollicitaque discussio quid inventura sit, ego nescio; sed hoc dico quod audivi et frequenter audio, quia videlicet longo et inconcusso tenore fertur Divionensis Ecclesia possedisse ea, de quibus adversus eam causantur Luxovienses: ita ut hi qui videntur antiquiores de vicinis, mirentur et indignentur, novam abominante
Abbreviated transcription (Latin):
mox ẽẽ turbandã: si electioni illust̾s illiꝰ
uiri. idẽ magist᷑ alberici. in qͣm utiq totꝰ
tam clerꝰ quã ppłs pari uoto & uoce conue¬
nerant & conueniunt ur̃ȩ pietatis assensũ
impetrare nequiuert. De qͣ re si & nr̃a que¬
ritur aut curat᷑ sententia: nouimus.
hominẽ sane fidi & doctue hactenus as:¬
extitisse: in diuinis parit̾ & huma¬
nis prudentẽ ẽẽ & sꝑamus in domo dei.
si tũ ipse elegit eum fore uas in bonorem
& utilẽ futurum ñ solum illi s & omni
gallicanȩ ȩecłȩ. Ur̃ȩ iã discretionis ẽ ui¬
dicare. an merito flagitet᷑ a uob̾ facienda
dispensatio: uñ tał pot̾ sꝑari recõpensa
nouit ipse quẽ timemꝰ in uob̾. S ut audeam
s qͦd potissiũ p̃cari debaam. pene dubi¬
to. Nam sic̃ temptare aliquid uł prece uł
p̃cio. aduersꝰ iꝰticiam iniquum ẽ: sĩꝑ ius¬
tia multũ laborare apud ĩticiȩ amatorẽ

Expanded text:
mox esse turbandam, si electioni illustris illius mox esse turbandam, si electioni illustris illius viri, id est, magistri Alberici, in quam 34 utique totus tam clerus, quam populus pari voto et voce convenerant et conveniunt, vestrae pietatis assensum impetrare nequiverint. De qua re si et nostra quaeritur aut curatur sententia, novimus hominem sanae fidei et doctrinae hactenus exstitisse; in divinis pariter et humanis prudentem esse; et speramus in domo Dei si tamen ipse elegit eum fore vas in honorem, et utilem futurum non solum illi, sed et omni Gallicanae Ecclesiae. Vestrae jam discretionis est judicare, an merito flagitetur a vobis facienda dispensatio, unde talis potest sperari recompensanovit ipse quem timemus in vobis. Sed ut audeam, sed quid potissimum precari debeam, pene dubito. Nam sicut tentare aliquid vel prece vel pretio adversus justitiam iniquum est: sic pro justitia multum laborare apud justitiae amatorem
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾ati seruiatis ei. felices qͦs abscondit
alarũ suarum sꝑantes donec tnseat iniqͥ¬
tas. Cet̾m ego infelix. pauꝑ & nudu. hõ
nat᷑ ad laborẽ. in plumis auicła. pene
om̃i temꝑe nidulo exulans. uento ex¬
posita & turbini: turbatꝰ. sum & motꝰ
sum sic̃ ebriꝰ. & om̃ĩs conscia mea deuora¬
ta ẽ. Miseremini ꝓ iñ. & si mlmeritr: cer
ummo pontifici honorio. frater
quidã ꝓfessione monachꝰ. conuer¬
satione peccator: se ip̃m qͣntillus ẽ. Auiñ
apud uos plus ualere pauꝑis p̃cem:
ꝗͣ potentis uultum. De qͣ ur̃a singłari
dignatione tam sc̃ã opinio. fac̃ me dig¬
nitatis celsitudinẽ ñ uereri. quo minꝰ
audeam loqui ad uos id presertim quod
caritas suggerit. De eccl̃a dico dñe catha¬
launensi: cuiꝰ qͣntum in me ẽ nec ualeonec
debͤo dissimulare ꝑicłm. Uidemꝰ nimirum
iamiamq ĩminere sentimꝰ nos qui uicimi
sumꝰ pacẽ uidelicet memoratȩ eccłȩ gͣuiter

Expanded text:
liberati, serviatis ei. Felices, quos abscondit liberati, serviatis ei. Felices, quos abscondit alarum suarum sperantes, donec transeat iniquitas. Caeterum ego infelix, pauper et nudus, homo natus ad laborem, implumis avicula pene omni tempore nidulo exsulans, vento exposita et turbini, turbatus sum et motus sum sicut ebrius, et omnis conscientia mea devorata est. Miseremini proinde, etsi nil meriti, Summo pontifici HONORIO, frater quidam professione monachus, conversatione peccator, se ipsum quantillus est. Aiunt apud vos plus valere pauperis precem, quam potentis vultum. De qua vestra singulari dignatione tam sancta opinio facit me dignitatis celsitudinem non vereri, quo minus audeam loqui ad vos, id praesertim quod charitas suggerit. De Ecclesia dico, domine, Catalaunensi, cujus, quantum in me est, nec valeo, nec debeo dissimulare periculum. Videmus nimirum, jamjamque imminere sentimus, nos qui vicini sumus, pacem videlicet memoratae Ecclesiae graviter
Abbreviated transcription (Latin):
mo pat̾ .s. pͥori cartusiensi et
accedens ad partes illas ñ ad ieci ꝑuenire
usq aduos. uide facies ur̃as. rememora¬
re iniquitates & necessitates meas. &¬
si uob̾ forsan satisfacere possum. mͥ fate¬
or ñ possum. Irascor occupationib me¬
is quib factũẽ ñ ut neglexerim. s
ut in quieuerĩ. hoc frequent̃ patior.
& ideo frequent̃ irascor: dignꝰ utinam
cui omnis sc̃s condoleat. Alioquin duplicit᷑
miser sum: si nec miserabił sum. Ego uͦ fr̃ne
pisati locum in me ostendo: ñ meritum.
Miseremini mei ñ quia dignꝰ. s qͥa inops ꝗ
pauꝑ sum ego. Iusticia meritũ querit:¬
s afficit: ñ nitit᷑ discusione. occasione
contenta. Non enim expectat᷑ ratio: ubi
affectio trahit. Lugebat samuel saul: mi¬
serans ñ delib̾ans. fundebat lacͥmas dcl̃
filio patͥcide. & si ñ ꝓ futuras pias tam̃.
Ita & uos miseremini mei. ñ qͥa merui:
s quia egeo. Miseremini tanꝙͣ miscd̾iã ꝯse

Expanded text:
mo patri GUIGONI priori Cartusiensi, etmo patri GUIGONI priori Cartusiensi, etaccedens ad partes illas, non adjeci pervenire usque ad vos videre facies vestras, rememorari iniquitates et necessitates meas: etsi vobis forsitan satisfacere possum, mihi, fateor, non possum. Irascor occupationibus meis, quibus factum est, non ut neglexerim, sed ut nequiverim. Hoc frequenter patior, et ideo frequenter irascor: dignus utinam, cui omnis sanctus condoleat. Alioquin dupliciter miser sum, si nec miserabilis sum. Ego vero fraternae pietati locum in me ostendo, non meritum. Miseremini mei, non quia dignus, sed quoniam inops et pauper sum ego. Justitia meritum quaerit:sed afficit: non nititur discussione, occasione contenta. Non enim exspectatur ratio, ubi affectio trahit. Lugebat Samuel Saul, miserans, non deliberans . Fundebat lacrymas David filio parricidae, etsi non profuturas, pias tamen . Ita et vos miseremini mei, non quia merui, sed quia egeo. Miseremini tanquam misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
dem adhuc texere sermonẽ insaciabili col
cunt. Primũ qͥdem qͦd maxune uereor
ne fiam onerosus uob̃: scđm. quia pudet
loquacitatis. t̃cium. quod domesticiꝰ urgen
curiᷤ. In fine p̾cor miseremini nĩ & siexul¬
tastis in bonis de me tantum auditis. certiᷤ
queso compatimini mał uidit fortassis qͥ
uob̾ ea narrauit: aliqͣ̃ parua: & de paruiᷤ
gͣndia estunauit. Ur̃a aũ sinceritas. facile
cepdidit qͦd libent̃ audiuit. Gratulor qͥdẽ
de caritate qͦ omĩa credit: s confundor
ꝑ uĩtate qui oĩa nouit. Dolo uos mͥ credere
de me magis quã alt̾i: qͥ tantum uidet
qͥ de me loquor. ñ ex comectura s ex sen¬
tentia: ñ sum tał quał putor uł dicor
Qͦa qͥdem tam securꝰ fateor ꝙͣ. certꝰ exꝑior.
ita ut nil malim ur̃is or̃onib sp̃aliter
optinere quã ut talis fiam qualẽ litterȩ
mantissimo dño & reuerentissi¬

Expanded text:
s. 10. Longum quidem adhuc texere sermonem insatiabili colls. 10. Longum quidem adhuc texere sermonem insatiabili collcunt. Primum quidem, quod maxime vereor ne fiam onerosus vobis: secundum, quia pudet loquacitatis: tertium, quod domesticis urgeor curis. In fine precor, miseremini mei; et si exsultastis in bonis de me tantum auditis, certis, quaeso, compatimini malis. Vidit fortassis qui vobis ea narravit, aliqua parva, et de parvis grandia aestimavit; vestra autem sinceritas facile credidit quod libenter audivit. Gratulor quidem de charitate, quae omnia credit ; sed confundor pro veritate, quae omnia novit. Volo vos mihi credere de me magis quam alteri, qui tantum videt co vobis ego qui de me loquor non ex conjectura, sed ex sententia: Non sum talis qualis putor vel dicor. Quod quidem tam securus fateor, quam certus experior: ita ut nil malim vestris orationibus specialiter obtinere, quam ut talis fiam, qualem litterae mantissimo domino, et reverendissi
Abbreviated transcription (Latin):
patit᷑ foras mittens. sola que plac̾ẽ & iocũ¬
da ẽẽ pot̾unt ietinebit. Aumqͥd eium tunc
u̾bi gr̃a paulus aitt infirmabit᷑ cũ infir¬
mis. aut uretur ꝓ scandalizatis. uͥ scanda¬
la &e infirmitas ꝓcul erunt: Aut certe
lugbit eos qui añ ñ egerunt penitentiã.
uͥ certum ẽ. sic neminẽ sanae fore qͥ penite¬
at qͦmͦ qui peccet ñ erit: Absit aũ ut uł
eoᷤ qͥ ignibꝰ et̾niscũ diabolo & angłis eiꝰ de¬
putandi sunt: plangat & defleat. in illa
ciuitate qͣm fluminis impetꝰ letificat. cuiꝰ
diligit dñs portas suꝑ omĩa tab̾nacula
tur de uictoria. laborat᷑ tñ in pugna et
plerumq ꝑiclitat᷑ de uita in illa autem
patͥa. nulla ꝓrsus adinittat᷑ adu̾sitas
siue tͥsticia: quẽ admodũ de illa canitur.
Sic̃ letantium omiũ habitatio in te. Et
rursum. Leticia sempitna erit illis. Demi¬
iusticie di soliꝰ P roinde uͥ iam n̾erit mise¬

Expanded text:
patitur, foras mittens, sola quae placere et jucunpatitur, foras mittens, sola quae placere et jucunda esse poterunt, retinebit. Nunquid enim tunc, verbi gratia, Paulus aut infirmabitur cum infirmis, aut uretur pro scandalizatis, ubi scandala et infirmitas procul erunt? aut certe lugebit eos qui ante non egerunt poenitentiam, ubi certum est, sic neminem sane fore qui poeniteat, quomodo qui peccet non erit? Absit autem ut vel eos qui ignibus aeternis cum diabolo et angelis ejus deputandi sunt, plangat et defleat in illa civitate, quam fluminis impetus laetificat , cujus et diligit Dominus portas super omnia tabernacula tur de victoria, laboratur tamen in pugna, et plerumque periclitatur de vita: in illa autem patria nulla prorsus admittatur adversitas sive tristitia, quemadmodum de illa canitur, Sicut laetantium omnium habitatio est in te : et rursum, Laetitia sempiterna erit eis . Denijustitiae Dei solius? Proinde ubi jam non erit mise