comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maccessibilis ei. cui non est m ac¬
cessibilis pater. Et ipse lux uera:
et genitor lucis eterne: de qua dic¬
tum est. E rat lux uera: que illi¬
minat omnem hommẽ uemẽ¬
tem in hunc numdũ. Dide ne
illa sit lux maccessibilis qu̾au
habitat pater. Mabitat et filius:
quia pater in filio. et filiuis in pa¬
tre. Bene ergo magnus. Nate
enim funditur dei uirtus: late
celestis substancie magnitudo por¬
rigitur. Niãnl prescriptum.
nichil circum scriptum. nichil
emensim. nich il dimensum tri¬
nitas habet. Non loco clandit᷑
non opinone comprehenditur:
non estimatione concluditur.
non etate uariatur. De dit quid ẽ
dũs ihesus hominibus magnitudi¬
nem. In omnem terram exiuit
sonus corun: et in fines orbis t̾re
uerba eorum. Non infines tamẽ
mundi. nõ in fines celi: non ultͣ
celos. At uero in dño ihesu omĩa
condita sunt in celis. et in terra.
uisibilia et inuisibilia. Et ipse
est ante omnes: omĩa in ipso co¬

Expanded text:
inaccessibilis ei cui non est inacinaccessibilis ei cui non est inaccessibilis pater, et ipse lux uera et genitor lucis aeternae, de qua dictum est: erat lux uera, quae inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum? uide ne illa sit lux inaccessibilis, quam habitat pater, habitat et filius, quia pater in filio et filius in patre. bene ergo magnus; late enim funditur dei uirtus, late caelestis substantiae magnitudo porrigitur. nihil praescriptum, nihil circumscriptum, nihil emensum, nihil dimensum trinitas habet. non loco clauditur, non opinione conprehenditur, non aestimatione concluditur, non aetate uariatur. dedit quidem dominus Iesus hominibus magnitudinem; in omnem enim terram exiuit sonus eorum et in fines orbis terrae uerba eorum, non in fines tamen mundi, non in fines caeli, non ultra caelos. at uero in domino Iesu omnia condita sunt in caelis et in terra, uisibilia et inuisibilia, et ipse est ante omnis et omnia in ipso co
Abbreviated transcription (Latin):
quia sine patre nusquã est. Non
ego hoc dico: sed ipse dixit. Et nõ
sum solus: quia pater metumest.
Solus pater: quia unus deus.
Solus pater: quia sola duunnitas
patris. et filii. et spiritus cc̃. ⁊t ͤ
quod unum est: solum est. Solus
pater. solus unigenitus. solus et
spũs scũs. Neq enim q̃ui filius
et pater: aut quid pater filius. aut
qui spiritus sanctus et filius es ius
enum ego rognbo patrem: et aliũ
paraclitum dabit uobis. Solus
deus. quia unus dens. ex quo oĩa:
solus filius. quia unus dñs per
quem omnia. Solum diumitas
facit. Generatio et patrem testit¬
catur et filium: ut nusquã filiꝰ
sinc patre. aut pater uideatur ẽẽ
sine filio. Ergo nec solus. quia
nec solus ĩmortalis est. nec solus
lucem habitat in accessibilem.
quoniã deus nemouidit nusquã.
nisi unigenitus filius qui est m
sinu patris. Et huit quidem au
dent dicere in accessibilem lucẽ
esse: quam habitat pater. Nũquid
lux melior patre: Que autẽ lux

Expanded text:
quia sine Patre numquam est. Non quia sine Patre numquam est. Non ego hoc dico, sed ipse dixit: Et non sum solus, quia Pater mecum est . Solus Pater, quia unus Deus: solus Pater, quia sola divinitas 1286 Patris et Filii et Spiritus sancti: et quod unum est, solum est. Solus Pater, solus Unigenitus, solus et Spiritus sanctus; neque enim qui Filius, et Pater: aut qui Pater, et Filius: aut qui Spiritus sanctus, et Filius. Alius enim: rogabo patrem, et alium paraclitum dabit uobis. solus pater, quia unus deus, ex quo omnia, solus filius, quia unus dominus, per quem omnia. solum diuinitas facit, generatio et patrem testificatur et filium, ut nusquam filius sine patre aut pater uideatur esse sine filio. ergo nec solus, quia non solus inmortalis, nec solus lucem habitat inaccessibilem, quia deum nemo uidit umquam nisi unigenitus filius, qui est in sinu dent dicere inaccessibilem lucem esse, quam habitat pater. numquid lux melior patre? quae autem lux
Abbreviated transcription (Latin):
principiũ. idem primus et nouis¬
simus. Nichil ante primũ: nichi
ultra nouissinũ. Neq regene¬
racionis humane consuetudo in
ucium trahat. ut putes non pri¬
mum esse quia filius est. Seque¬
re scripturas ut errare non possit
Primus filius dicitur. Noctum ẽ
etiam. quia et solum pater: qui
solus habet ĩ mortalitatemͦ Et lu¬
cem habitat in accessibilem: sicut le¬
gisti. et ĩmortali soli dco. Sed neq
primus ante patrem. nec solus sine¬
filio. Si alterum negas. alterũ
astrius: utrumqz sequere. et utrũq
confiruias. Non dixit ego prior
et ego possior: sed ego primus. et
ego nonissimus. Brimus est fili¬
us. et ideo coeternus. Habet enĩ
patrem: cum quo sit eternus. Audeo
dicere. primus est filius. sed solus
non est: et bene dico. et religiose
dico. Quid erigitis ad ipietatẽ
heretici: e ures: In laqueos quos
tenditis inciditis. Primus est fili¬
us: et solus non est. Prius qr
cum patre semper. Solus non est:

Expanded text:
principium, idem primus et nouisprincipium, idem primus et nouissimus. nihil ante primum, nihil ultra nouissimum. neque te generationis humanae consuetudo in uitium trahat, ut putes non primum esse, quia filius est. sequere scripturas, ut errare non possis. primus filius dicitur. lectum est etiam quia et solus pater, qui solus habet inmortalitatem et lucem habitat inaccessibilem, sicut legisti: et inmortali soli deo, sed neque primus ante patrem neFilio. Si alterum negas, alterum astruis, utrumque sequere, et utrumque confirmas. Non dixit: Ego prior, et ego posterior, sed: Ego primus, et ego novissimus . Primus est Filius, et ideo coaeternus; habet enim Patrem, cum quo sit aeternus. Audeo dicere. Primus est Filius, sed solus non est; et bene dico, et religiose dico. Quid erigitis ad impietatem, haeretici, aures? In laqueos quos tenditis, incidistis. Primus est Filius, et solus non est: primus, quia cum Patre semper: solus non est;
Abbreviated transcription (Latin):
si deus magnus. N agnus enĩ
dũs et laudabilis nuimis. et mag¬
nitudins eius non est finis. De¬
re et ille magnus: quia maior
inter uatos mulierum. propheta
iohanne baptista nemo est. Mabet
tamen maiorem: quia qui minor
est in regno dei. maior est in illo.
Nagnus autem iohannes. sed
coram dño: et magnus iohãnes
uniũ et siceram non bibit. Hic
cum publicanis et pecratoribus
manducabit et bibit. Ine absti¬
uencia meritum colligat: cui nul¬
autem cui naturaliter suppetebat
delicta donare: cur eos declinaret.
quos abstinentibus poterat pre¬
stare meliores: Siniul nustice nõ
dedignatur eorum cõuinũ quib
daturus est sacramentũ. Hic er¬
go manducat: ille ieumat. Utri¬
usq populi typus. in illo iciunat.
in hoc pascitur. Sed ieumauit
et xpristus: ne precepta declinares :
manducauit cum peccatoribus.
ut cum graciam cerneres: potesta¬
et iohannes: sed huius magnitudo
habet principium et finem. Dñs
autem ihesus ideui est finis atq

Expanded text:
si deus magnus; magnus enim dominus et laudabilis nimis et magnitudinis eius non est finis. et uere et ille magnus, quia maior inter natos mulierum propheta Iohanne Baptista nemo est. habet tamen maiorem, quia qui minor est in regno dei maior est illo. magnus autem Iohannes. sed coram domino et magnus Iohannes uinum et siceram non bibit, hic cum publicanis et peccatoribus manducat et bibit. ille abstinentia meritum colligat, cui autem, cui naturaliter suppetebat delicta donare, cur eos declinaret, quos abstinentibus poterat praestare meliores? simul mystice non dedignatur eorum conuiuium, quibus daturus est sacramentum. hic ergo manducat, ille ieiunat, utriusque populi typus: in illo ieiunat, in hoc pascitur. sed ieiunauit et Christus, ne praeceptum declinares, manducauit cum peccatoribus, ut gratiam cerneres, agnosceet Iohannes, sed huius magnitudo habet principium, habet finem, dominus autem Iesus idem est finis atque
Abbreviated transcription (Latin):
ta est: sed ueni impone manũ
super cam et uiuet. Et surgẽs
sequebatur eum et discipuli eiꝰ.
Octauum signum est: in quo
princeps suscitari postulat filiã
suam. nolens de misterio uere

Expanded text:
st, sed veni, impone manum tuam super eam, et vivet. Et surgens Jesus sequebatur eum et discipuli ejus. Octavum signum est, in quo princeps suscitari postulat filiam suam, nolens de mysterio ver
Abbreviated transcription (Latin):
rali uoce filiũ demonstraret dicẽs.
Mic est filius meus dilectus: ĩ quo
michi complacui. Apostolus quoq
non dixisset de deo patre. qui pro¬
prio filio suo nõ pepercit: sed pro
nobis omnibus tradidit illum.
Sed qmĩ omĩa ista et diuinitus
uerum est quia fides ca tholica pre¬
dicat. et secundĩ dur untatẽ de pa¬
tre natum esse solum filium eternũ
cum patre ĩmortalem. impassibi¬
lem. atqz ĩmutabilem deum: et
secundum carnem. non patrem sed
uingenitum eius filium salua eter¬
uitate sua temporaliter natũ saluaĩ¬
possibilitate sua passũ. salua ĩ mortalicate
totum habet cõmune cum patre.
et nichil habet cõniunc cum patre.
Eorum que in suam personam tẽ¬
poraliter atq humiliter ile eternꝰ

Expanded text:
rali voce Filium demonstraret, dicens: rali voce Filium demonstraret, dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Apostolus quoque Paulus non dixisset de Deo Patre: Qui proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . 8. Sed quoniam ista omnia et divinitus verum est quod fides catholica praedicat, et secundum divinitatem de Patre natum esse solum Filium, aeternum cum Patre, immortalem, impassibilem, atque incommutabilem Deum; et secundum unigenitum ejus Filium, salva aeternitate sua, temporaliter natum, salva impassibilitate sua passum, salva immortalitate totum habet commune cum Patre qet nihil habet commune cum Patre eorum quae in suam personam temporaliter atque humiliter ille aeternus
Abbreviated transcription (Latin):
nõ genuit ipse. sed de patris essen¬
tia genitus est: nes poprium sp̃s
sancti. quia net natus est ipse nec
genuit. sed solus de patre filioq
procedit. Si secundũ diuinã quidẽ
secundũ carnem tamen ipse nasce
tem una persona pro eo quia nõ
de deo. sed tantum de uirgine nas¬
ceretur: non dei filius. sed tantũ
filius hominis ueraciter diceret᷑.
Apse autem dei filius dicit. quia
sis dilexit deus mundũ: ut filium
sinmi uingenitum daret. et iterũ
Non enim misit deus tilium suũ
in mundũ ut iudicet mundũ.
sed ut saluetur mundus per ipsũ.
Nec beatus iohes dixisset: qui dili¬
git genitorem diligit eum qui
natus est ex co. Nec ipse filius di¬
xisset. pater meus usq modo ope¬
ratur et ego operor. I pse enim qͥ
filius dicitur. si idem esset et pater:
non ueraciter dei filius diceretur.
qui non de deo sed de sola uirgine
nasceretur. Ad extremũ nec ipse pa¬
ter de celo testaretur. et suum corpo¬

Expanded text:
non genuit ipse, sed de Patris essennon genuit ipse, sed de Patris essentia natus est; neque proprium Spiritus sancti quod nec natus est ipse, nec genuit, sed solus de Patre Filioque procedit; si secundum divinam quidem secundum carnem tamen ipse nascertem una persona, pro eo quod non de Deo, sed tantum de virgine nasceretur, non Dei Filius, sed tantum hominis filius veraciter diceretur. Ipse autem Dei Filius dicit: Sic Deus dilexit mundum, ut Filium suum unigenitum daret. Et iterum: Non enim misit Deus Filium suum in mundum ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum . Nec beatus dixisset Joannes: Qui diligit Genitorem, diligit et eum qui natus est ex eo . Nec ipse Filius dixisset: Pater meus usque modo operatur, et ego operor . Ipse enim qui Filius dicitur, si idem esse et Pater, non veraciter Dei Filius diceretur, quia non de Deo, sed de sola virgine nasceretur. Ad extremum nec ipse Pater de coelo testaretur, et suum corpo
Abbreviated transcription (Latin):
sancta trintate que ideo a nobis
repetitur ut nostro cordi tenatius
infigatur: unus est deus pater q̃
solus essentialiter de scipso unũ
filium genuit. et unus filius qui
de uno patre solus est essentialiter
natus: et unus spũs sanctus qui
solus essentialiter de patre filioq
procedit. Hoc autẽ totum una per¬
sona non posset: idem et gignere
se: et nasci de se et procedere de se.
ua igitur de se ali¬
ud est genuisse quam na¬
tum esse: aluidqz est procere quã
gennisse uel natum esse: manife¬
stum est qũi alius est pater. alius¬
est filius. alius spũs sanctus. Tri¬
nitas itaq ad ꝑsonas patris et filii
et spũs sancti reuertitur unitas
diuinitatẽ quam unũ sunt pater
et filius et spũs sc̃s. neqz patrem
natum credimus. neq spiritũ
catholica fides et credit et predicat.
Neq euim nn ila trinitate propri¬
um esset solius patris. quia non est
natus ipse. sed unũ filiũ genuit:
nes proprium solius filii. quia

Expanded text:
sancta Trinitate quod ideo a nobis sancta Trinitate quod ideo a nobis repetitur, ut vestro cordi tenacius infigatur, unus est Pater qui solus essentialiter de se ipso unum Filium genuit, et unus Filius qui de uno Patre solus est essentialiter natus, et unus Spiritus sanctus qui solus essentialiter de Patre Filioque procedit. Hoc autem totum una persona non posset, id est, et gignere se, et nasci de se et procedere de se. Quia igitur aliud est genuisse quam natum esse, aliudque est procedere quam genuisse vel natum esse; manifestum est quoniam alius est Pater, alius Filius, alius Spiritus sanctus. Trinitas itaque ad personas Patris et Filii et Spiritus sancti refertur, unitas divinitatem, qua unum sunt Pater et Filius et Spiritus sanctus, neque Patrem natum credimus, neque Spiritum catholica fides et credit et praedicat. Neque enim in illa Trinitate proprium esset solius Patris quod non est natus ipse, sed unum Filium genuit; neque proprium solius Filii quod
Abbreviated transcription (Latin):
ginem meam: nec dixisset faciamꝰ
sed faciam. Si uero in illis per¬
sonis tribus. tres essent intelligẽ¬
de uel credende substancie: non di¬
ceretur ad ymaginẽ nostram. sed
ad ymagines nostras. Una enĩ
ymago trium naturarũ inequali¬
uni esse non posset. Sed dum
ad unam ymaginẽ illius dei hõ
factus dicitur: Una sancta trim¬
tatis essensialiter diuinitas inti¬
matur. Deinde et paulo post. pro
co quod superius dixtrat. faciamꝰ
hominẽ ad ymagniẽ et similitu¬
dinem nostramr: sic hominẽ fac¬
tum scriptura narrauit. ut dice¬
ret: et fecit deus hominẽ. ad yma¬
ginẽ dei fecit eum. Hanc trinita¬
tem personarũ. atq unitatem
nature: propheta ꝑsaias reuela¬
tam sibi notauit: cum se dicit se¬
raphin uidisse clamantia. scũs
sc̃s sanctus dñs deus sabbaoth.
DObi prorsus in co quod dicitur. ter¬
cio sãctus. personarũ trinitatenr.
sabbaoth. diuine nature cognos¬
cimus unitatem. I n illa igitur

Expanded text:
ginem meam; nec dixisset faciamus, ginem meam; nec dixisset faciamus, sed, faciam. Si vero in illis tribus personis tres essent intelligendae vel credendae substantiae, non diceretur, ad imaginem nostram, sed, ad imagines nostras: una enim imago trium naturarum inaequalium esse non posset. Sed dum ad unam imaginem unius Dei homo factus dicitur, una sanctae Trinitatis essentialiter divinitas intimatur. Deinde et paulo post pro eo quod Deus superius dixerat: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram; sic hominem factum Scriptura narravit, ut diceret, Et fecit Deus hominem; ad imaginem Dei fecit eum . 6. Hanc Trinitatem personarum atque unitatem naturae propheta Isaias revelatam sibi non tacuit, cum se dicit Seraphim vidisse clamantia: Sanctus, sanctus, sanctus Dominus Deus sabaoth . Ubi prorsus in eo quod dicitur tertio, Sanctus, personarsabaoth, divinae naturae cognoscimus unitatem. In illa igitur
Abbreviated transcription (Latin):
tio est: quod filius de patris
natura natus extitit: et eternũ
ac sine mitio est. quod spũs sc̃s
de natura patris filii que proce¬
dit. Ob hoc ergo tres unũ recte
credimus et dicimus deũ: quia
una prorsus eternitas. una ini¬
mensitas. una naturaliter triũ ẽ
mus igitur patrem et filium
enĩ prĩs et fumn et sp̃s scĩ essẽcia quã
qua non est aluid pater. et aluo
filius et aliud spũs sanctus: quã¬
uis personaliter sit alius pater.
alus filius alius spũs sanctus.
Quod nobis maxime in ipso scã¬
rum scripturarũ demonstrat᷑
mitio: ubi deus dicit faciamus
faciamus hominẽ ad ymaginẽ
et sinulitir. duiẽ nostrã. Cum
enim singulari numero dicit inna¬
nem. octendit unam naturam ẽe:
ad cuius ymaginem homo fieret.
Cum uero dicit pluraliter nrãm:
ostendit eundẽ deum ad cuius
ymaginem homo ficbat: non unã
esse personam.
i enim in illa una natura
patris et filii et spũs sãcti
una esset persona: non diceretur
ad ꝑmaginẽ nostram. scd ad yma¬

Expanded text:
tio, quod Filius de Patris natura natus exstitit; et aeternum ac sine initio est, quod Spiritus sanctus de natura Patris Filiique procedit. Ob hoc ergo tres unum recte credimus et dicimus Deum, quia una prorsus 503 aeternitas, una immensitas, una naturaliter trium estmus igitest Patris et Filii et Spiritus sancti essentia, quam qua non est aliud Pater, et aliud Filius, et aliud Spiritus sanctus, quamvis personaliter sit alius Pater, alius Filius, alius Spiritus sanctus. Quod nobis maxime in ipso sanctarum Scripturarum demonstratur initio, ubi Deus dicit: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Cum enim singulari numero dicit imaginem, ostendit unam naturam esse, ad cujus imaginem homo fieret. Cum vero dicit pluraliter, nostram, ostendit eumdem Deum, ad cujus imaginem homo fiebat, non unam esse personam. Si enim in illa una natura Patris et Filii et Spiritus sancti una esset persona, non diceretur, ad imaginem nostram, sed, ad ima
Abbreviated transcription (Latin):
at. Cȩlum aut & terra transiet.
Et hic manifestat de mũdando cor.¬
de se cuncta ista ꝑciꝑe: cum dicit.
Lucerna corporis ii ẽ oculus tuus.
Si ergo oculus tuus simplex fuerit:
totum corpꝰ tuũ lucidum erit. Si
aut oculus tuiis ne quã est :
totũ corpꝰ tuum tenebrosum erit.
Si ergo lumen quod in te est tenebre
sũt. tenebrȩ quante : Qui locus sic
intelligendꝰ est: ut nouerimꝰ om̃ia
oꝑa nr̃a time esse mũda. & placere
inconspectu dĩ: si fiant simplici
corde. idest intentione suꝑna fi¬
ne illo caritatis: quia & plenitudo
legis curitas. Oculum ergo hic ac.¬
ciꝑe debemꝰ istam in tentionem qua
facimꝰ quicquid facimꝰ: quȩ si mũda
fuerit & recta. illud aspitiens quod
aspiciendũ ẽ: om̃ĩa oꝑa nr̃a quȩ¬

Expanded text:
t: coelum autem et terra transient . 45. t: coelum autem et terra transient . 45. Et hic manifestat de mundando corde se cuncta ista praecipere, cum dicit: « Lucerna corporis tui oculus tuus est. Si ergo oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit. Si autem oculus tuus nequam est, totum corpus tuum tenebrosum erit. Si ergo lumen quod in te est, tenebrae sunt, tenebrae quantae? » Qui locus sic intelligendus est, ut noverimus omnia opera nostra tunc esse munda et placere in conspectu Dei, si fiant simplici corde, id est, intentione superna fine illo charitatis; quia et plenitudo legis charitas . Oculum ergo hic accipere debemus ipsam intentionem qua facimus quidquid facimus: quae si munda fuerit et recta, et illud aspiciens quod aspiciendum est; omnia opera
Abbreviated transcription (Latin):
neq comestum eat̾minantiuea
ubi fures nec effodunt nec furant᷑
Ubi eni est thesciurus tuiseiberit
s eor tuũ. Ergo si intenri erit ept
idest si eo corde quis qr mpenteo
aliquid ut terrenũ commodum
adipiseat᷑: quom̾ erit mimnadu
quod in teri uolutat᷑: Si aũt in
cȩlo. mundum erit: quia munda siit
quȩcumq cȩlestia. Sordescit enuꝰ
aliquid cum in feriori miscetur natͥę
quam us in suo genere nõ sordide:
quia etiam de puro argento sordida¬
tur aurum si miscent᷑. Ita & animꝰ
nr terrenoꝵ cupiditate sordeseit:
quamius ipsa terra in suo genere
atq ordine mũda sit. Cęlum aũt
hoc loco nõ corporeum acceperim.
quia omne corpus ꝓ terra habeu¬
dum ẽ. Tunc enĩ mundũ deber
cõtempnere: qui sibi thesauris at
in cębo. In illo ergo cęlo de quo
dictum ẽ: cęlũ eeli dño. id est in
firmam̃to spiritali. nõ enĩ in eo
qd transiet constituere & colloca¬
re debemus thesaurum nr̃m. &
cor nr̃m: sed in eo quod semꝑ mane¬

Expanded text:
 exterminant, et ubi fures non effodiunt nec furantur. Ubi enim est thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum. » Ergo si in terra erit cor, id est, si eo corde quisque operetur aliquid, ut terrenum commodum adipiscatur, quomodo erit mundum, quod in terra volutatur? Si autem in coelo, mundum erit, quia munda sunt quaecumque coelestia. Sordescit enim aliquid, cum inferiori miscetur naturae, quamvis in suo genere non sordidae; quia etiam de puro argento sordidatur aurum, si misceatur: ita et animus noster terrenorum cupiditate sordescit, quamvis ipsa terra in suo genere atque ordine munda sit. Coelum autem hoc loco non corporeum acceperimus, quia omne corpus pro terra habendum est. Totum enim mundum debet contemnere, qui sibi thesaurizat in coelo. In illo ergo coelo de quo dictum est, Coelum coeli Domino , id est in firmamento spirituali, non enim in eo quod transiet, constituere et collocare debemus thesaurum nostrum et cor nostrum, sed in eo quod semper mane
Abbreviated transcription (Latin):
unum ẽ. Siẽ hab& pater uitam in
semetipso: nec aliud est ipse quã
uira quȩ in illo ẽ. Et dedit filio
uitam habere in semetipso: hoc ẽ
genuit filium. qui & ipse uita
esset. Sic utiq debemus acciꝑe¬
quod de sp̃u scõ dictum ẽ nõ enim
loquetur a se meripso. sed quȩcũq
audiet loque tur: ut intelliga.¬
mus nõ eum esse a semetipso. pat̃
quippe solus: de alio nõ est. Nam
& filius de patre natus ẽ: & sp̃e¬

Expanded text:
unum est; sicut habet Pater vitam in unum est; sicut habet Pater vitam in semetipso, nec aliud est ipse quam vita, quae in illo est: Et dedit Filio vitam, habere in semetipso ; hoc est, genuit Filium, qui et ipse vita esset. Sic itaque debemus acciquod de Spiritu sancto dictum est: Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audierit loquetur ; ut intelligamus, non eum esse a semetipso. Pater quippe solus de alio non est. Nam et Filius de Patre natus est; et Spir
Abbreviated transcription (Latin):
git. diligit: & lumen uidst de quo
dicitur erat lumen uerum: & uer.¬
bum audit de quo dicit᷑. in princi¬
pio erat uerbum: & odorem capit
de quo dicitur. post odorem un¬
guentoꝵ tuoꝵ curremus: & fon¬
t̾em bibit de quo dicitur apudte
fons uitȩ. & tactu fruitur de quo
dicitur michi aũt adherere dõ bonũ
est: nec aliud atq aliud se una intelli¬
gentia tot sensuum nominibꝰ nun¬
lateq naturã nr̃ȩ mentis excedit.
Mutabilis est quippe mens nr̃a. quȩ
percipit discendo quod nesciebat:
& ammittit de discendo quod sciebat.
& ueri similitudune fallitur: ut ꝓ
uero approbet falsum. & obscurita¬
te sua quasi quib̾dã tenebris impe¬
ditur: ne perueniat ad uerum. Et
ideo nõ est ista substantia uerissime
simplex: eui hoc nõ est esse quod
nosse. Porest enu esse. uec nosse.
At illa diuina nõ potest ita esse: qͥa
id quod habor est. Ae ꝑhoc nõ sic
habet scientiaui. ut aluit illi sit
utrumq dicendum ẽ: qđ simplieit̃

Expanded text:
git, diligit, et lumen videt de quo git, diligit, et lumen videt de quo dicitur, Erat lumen verum; et verbum audit de quo dicitur, In principio erat Verbum ; et odorem capit de quo dicitur, Post odorem unguentorum tuorum curremus ; et fontem bibit, de quo dicitur, Apud te est fons vitae ; et tactu fruitur, de quo dicitur, Mihi autem adhaerere Deo bonum est : nec aliud atque aliud, sed una intelligentia tot sensuum nominibus nunalteque naturam nostrae mentis excedit. Mutabilis quippe est mens nostra, qupercipit discendo quod nesciebat, et amittit dediscendo quod sciebat; et verisimilitudine fallitur, ut pro vero approbet falsum; et obscuritate sua quasi quibusdam tenebris impeditur, ne perveniat ad verum; et ideo non est ista substantia verissime simplex, cui non est hoc esse quod nosse. Potest enim esse, nec nosse. At illa divina non potest ita esse, quia id quod habet est, ac per hoc non sic habet scientiam, ut aliud illi sit utrumque dicendum est quod simpliciter
Abbreviated transcription (Latin):
odit amaricantes. & nec figͥdos
nec calidos: sed tepidos euomet
ex ore suo. Et ds xp̃e dicit. Meus
cibus est : ut faciam uoluntatẽ
eius qui me misit. Est etiam tactus
ille diuinꝰ: unde dieit sponsa de
sponso. Sinistra eius subcapite meo.
& dextera eius complectetur me.
Nõ sut hec in dõ. perdiuersa corporiᷤᷤ
loca. Cum enim dicitur scire: ibi s̃
omnia. & uidere. & audire. & olfa¬
re. & gustare. & tangere: sine ulla
eius mutatione substantiȩ. sine ulla
mole quȩ in alia parte maior & in
alia minor. Etiam in sensibꝰ puerili
pectore cogitatur: quando d̾s sic
cogitatur. Nec mireris. quod ineffa.¬
bilis dĩ scientia qua nouit omnia.
peruarios humanȩ locutionis mo¬
dos omnium istoꝵ corporalium sen¬
suũ nominibꝰ nuncupatur: eum or
ipsa mens nr̃a hoc est homo inte.¬
rior. cui uniformiter sciente per hos
quiq ueluti nuntios corporis
diuersa nuntiantur: quando im¬
mutabilem ueritatẽ eligit. intelli¬

Expanded text:
odit amaricantes, et nec frigidos odit amaricantes, et nec frigidos nec calidos, sed tepidos evomit ex ore suo : et Deus Christus dicit, Meus cibus est ut faciam voluntatem ejus qui me misit . Est etiam tactus ille divinus, unde dicit sponsa de sponso: Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complectetur me . Non sunt haec in Deo per diversa corporis loca. Cum enim dicitur scire, ibi sunt omnia; et videre, et audire, et olfacere, et gustare, et tangere; sine ulla ejus mutatione substantiae, sine ulla mole quae in alia parte major, in alia minor: etiam in senibus puerili pectore cogitatur, quando Deus sic cogitatur. 4. Nec mireris quod ineffabilis Dei scientia, qua novit omnia, per varios humanae locutionis modos, omnium istorum corporalium sensuum nominibus nuncupatur: cum et ipsa mens nostra, hoc est homo interior, cui uniformiter scienti per hos quinque veluti nuntios corporis diversa nuntiantur, quando immutabilem veritatem intelligit, eli
Abbreviated transcription (Latin):
suum dm̃. Sel hoc eoꝵ est capere.
quantum ab homine capi potest.
ad quos nõ lac pertin&. sed solidus
tione hominis sit homo factus: nul¬
la susceptione angłi sit angłs factus.
nulla susceptiõe cuiusquam crea.¬
turȩ creatura sit factus: quomodo
de illo intelligendum ẽ quod dñs
ait nõ enĩ loquetur a semetipso. sed
quecumq audiet loquetur : Ardua
questio. nimis ardua. Ipse assit sp̃e. ut
saltim sicut ea cogitare possum: sic
eloqui possim. ac sic ad intelligentiã
uram ꝓ mei moduli facultate per¬
ueniat. Prius naq nosse debetis
& intelligere qui potestis. credere
aut qui in teiuigere non dum potestẽ.
in ea substantia quȩ ds̃ est nõ qͣsi
per corporis molem. sensus locis ꝓ.¬
priis distributos: sicut incarne mor¬
tali quoꝵ. cumq animalium alibi ẽ
totum aũt tactus. Absit hoc crede¬
re. in illa incorporea immutabiliq
natura. Audire ergo ibi & uidere:
intelligi potest: scđ̾m quẽ ds &

Expanded text:
suum Deum. Sed hoc eorum est capere, suum Deum. Sed hoc eorum est capere, quantum ab homine capi potest, ad quos non lac pertinet, sed solidus a susceptione hominis sit homo factus, nulla susceptione angeli sit angelus factus, nulla susceptione cujusquam creaturae creatura sit factus; quomodo de illo intelligendum est quod Dominus ait, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur? Ardua quaestio, nimis ardua. Ipse adsit Spiritus, ut saltem sicut eam cogitare possumus, sic eloqui possimus, ac sic ad intelligentiam vestram pro mei moduli facultate perveniat. 3. Prius itaque nosse debetis, et intelligere qui potestis, credere autem qui intelligere nondum potestis, in ea substantia quae Deus est, non quasi per corporis molem sensus locis propriis distributos, sicut in carne mortali quorumque animalium alibi est totum autem tactus. Absit hoc credere in illa incorporea immutabilique natura. Audire ergo ibi et videre, intelligi potest, secundum quem Deus et
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ etiam quãdo suꝑ discipłos uenit.
uise sũt illis lingue diuise uelut
ionis: qui & insedit suꝑ unum quẽq
eoꝵ Qui ergo dicit columbã ad uni¬
tatẽ personȩ sp̃ui scõ fuisse con¬
staret. hoc etiam ae uio ix
pelletur dicere. ut intelligat nichil
horum debere se dicere. Ista enim
quȩ substantia dĩ quo quomͦ ut opꝰ
erat significanda. corporeis homi
num sẽse intulerunt atq transier̃:
adhoram diunitus facta sũt de
creatura seruiente. nõ de ipsa domi¬
nante natura: quȩ insemanens qđ
uult mouet. & quod uult immuta.¬
bilis permanet. Sicut etiam uode
illa de nube aures utiq attingit
corporales. eumq sensum corporis
sillabis sonisq finiri: quia nec omneᷤ
simul sonare possunt cum sermo sit.
sed tanquam nascentes morientibus
ordine suo soni quicumq succedũt.
ut totum quod loquimur nouissima
sillaba compleatur: absit ut sic loqͣt᷑
pater ad filium. hoc est ds̃ aduerbũ

Expanded text:
sicut etiam quando super discipulos venit, sicut etiam quando super discipulos venit, visae sunt illis linguae divisae velut ignis, quieorum . Qui ergo dicit columbam ad unitatem personae Spiritui sancto fuisse constaret; hoc etiam de illo igne compellitur dicere, ut intelligat nihil horum debere se dicere. Ista enim quae de substantia Dei quoquo modo ut opus erat significanda, corporeis hominum sensibus sese intulerunt atque transierunt, ad horam divinitus facta sunt de creatura serviente, non de ipsa dominante natura, quae in se manens quod vult movet, et quod vult immutabilis mutat. Sicut etiam vox illa de nube aures utique attigit corporales, eumque sensum corporis erbum dicitur, syllabis sonisque finiri: quia nec omnes simul sonare possunt cum sermo fit, sed tanquam nascentes morientibus ordine suo soni quicumque succedunt, ut totum quod loquimur novissima syllaba compleatur. Absit ut sic loquatur Pater ad Filium, hoc est, Deus ad Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
Solus quippe in trinitate filius for¬
mam serui accepit. quȩ forma illi
adunitatem per sone coaptata est.
idest ut filius dĩ & filius hominis
absit a nob̾. Propt̃ quã ꝑ sonã pro¬
fecto unam. ex duab substantiis
diuina. humanaq costantẽ: aliqͣn¬
do seđm id quod ds̃ est loquitur.
ut est illud quod ait ego & pater
unum sumus: aliquando seđm id
quod homo est sicuti est illud. q̃m̃
pater maior me est. Sedm quod
accepimus ẽẽ abeo dictum & hoc
unde nunc disputo. nõ possum a
me ipso facere quiequã. sic̃ audio
uidico. In persona uero sp̃u scĩ. qͦ¬
modo id accipiamus quod ait. nõ
enin loquetur a semetipiso. sed quȩ¬
cumq audiet loquetur: eum in ea
nõ sit alia diuinitatis alia huma¬
nitatis. uł alteruis creature ciuiꝰcũq
substantia: magna excritur questio.
Illud enim quod sicut columba spẽ
sc̃s apparuit specie corporali. uisio
fuit ad horam facta atq transacta:

Expanded text:
Solus quippe in Trinitate Filius forSolus quippe in Trinitate Filius formam servi accepit, quae forma illi ad unitatem personae coaptata est, id est, ut Filius Dei et filius hominis absit a nobis Propter quam personam unam ex duabus substantiis divina humanaque constantem, aliquando secundum id quod Deus est loquitur, ut est illud quod ait, Ego et Pater unum sumus : aliquando secundum id quod homo est, sicuti est illud, Quoniam Pater major me est ; secundum quod accepimus esse ab eo dictum et hoc unde nunc disputo, Non possum a meipso facere quidquam: sicut audio, judico. In persona vero Spiritus sancti quomodo accipiamus quod ait, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur; cum in ea non sit alia divinitatis, alia humanitatis, vel alterius creaturae cujuscumque substantia, magna exoritur difficultas. 2. Illud enim quod sicut columba Spiritus sanctus apparuit specie corporali , visio fuit ad horam facta atque transacta:
Abbreviated transcription (Latin):
naniuit: formam serui acipienᷤ.
In qua uidetur etiam ad faciendũ
iuditium. obȩdientiam suã com¬
mendasse cum dicit. Nõ possum
audio iudico. Adam namq ꝑ euiꝰ
unius hominis in obȩdientiam pee¬
catores cõstituti sũt multi. nõ siẽ
audiuit uidicauit: quia qđ audunt
preuaricauit. & a semetipso fecit
malum quod fecit: quia nõ dei uo¬
luntatem sed suã fecit. Iste aũt
ꝑ cuiis unius hominis obȩdientiã
iusti constituunt᷑ multi: nõ solũ
obȩdiens fuit usq ad mortẽ eruciᷤ.
in qua est uiuus udicatus amor¬
tius. sed obȩdientem se futurum
ꝓmittens in ipso quoq uidtio. in
quo ẽ de uiuis uidicaturus &
mortius. Nõ possum inquit ame¬
ipso facere quiequã: sieut audio
uidico. Sed numquid de sp̃u scõ q̃
dictum est nõ enim loque tura se¬
metipso. sed quȩcũq audiet loque.¬
tur. scđ̾m hominẽ uel sed̾m assũp.¬
tionẽ cuiiisquã creature creature
dictum esse audebimus opinari:

Expanded text:
nanivit formam servi accipiens : nanivit formam servi accipiens : in qua videtur etiam ad faciendum judicium obedientiam suam commendasse, cum dixit, Non possum audio, judico. Adam namque per cujus unius hominis inobedientiam peccatores constituti sunt multi, non sicut audivit, judicavit; quia quod audivit praevaricavit, et a semetipso fecit malum quod fecit; quia non Dei voluntatem, sed suam fecit: iste autem per cujus unius hominis obedientiam justi constituuntur multi , non solum obediens fuit usque ad mortem crucis, in qua est vivus judicatus a mortuis; sed obedientem se futurum promittens in ipso quoque judicio, quo est de vivis judicaturus et mortuis, Non possum, inquit, a meipso facere quidquam: sicut audio, judico. Sed numquid de Spiritu sancto quod dictum est, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur, secundum hominem vel secundum assumptionem cujusquam creaturae dictum esse audebimus opinari?
Abbreviated transcription (Latin):
Sed illud cum exponeremus: seđ̾m
obȩdientiam suam qua factus est
obȩdiens usq ad mortẽ crucis pre¬
nuntiasse filius uderetur. & in
uditio futurum quo uiuos & mor¬
tuos iudicabit: quia hoc per id
facturus est quod filius homnis ẽ.
Propter quod dicit. Pater nõ udi¬
cat quemquã. sed omne uiditiũ
dedit filio: quia in uiditio nõ for¬
ma dĩ qua ȩqualis est patri nec ab.
impiis uderi potest. sed forma ho.¬
minis apparebit: qua minoratꝰ est
etiam modico minus ab angłis.
Quamuis iam in clarit᷑e. nõ in p̾risti¬
na sit humilitate uenturꝰ. conspi.¬
cuus tam futurus & bonis & malis.
Hinc ait & illud. Et potestatẽ dedit
ei uiditium facere: quia filius ho.¬
minis est. In quibꝰ uerb̃ eius mani¬
festatur: nõ eam formam presen¬
tandam esse uditio. in qua cum
esset nõ rapinam arbitatus est
esse ȩqualis dõ: sed illam quam
eum semetipsum exmanisso ac¬
cepit. Semetipsum namq exi¬

Expanded text:
Sed illud cum exponeremus, secundum Sed illud cum exponeremus, secundum obedientiam suam, qua factus est obediens usque ad mortem , praenuntiasse Filius videretur et in judicio futuram, quo vivos et mortuos judicabit , quia hoc per id facturus est, quod Filius hominis est, propter quod dixit: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio: quia in judicio non forma Dei qua aequalis est Patri, nec ab impiis videri potest, sed forma hominis apparebit, qua minoratus est etiam modico minus ab Angelis; quamvis jam in claritate, non in pristina sit humilitate venturus, conspicuus tamen futurus et bonis et malis. Hinc ait et illud: Et potestatem dedit ei judicium facere, quoniam filius hominis est . In quibus verbis ejus manifestatur non eam formam praesentandam esse judicio, in qua cum esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo; sed illam quam cum semetipsum exinanisset, accepit. Semetipsum enim exi
Abbreviated transcription (Latin):
paruus sensus humanꝰ. Ista fuint
incorporib impudicis: illa remo¬
ta sut corporibus uniuersis. Hoc
impura carne cõmittitur: illud
pura mente uix cernitur. Reno.¬
uamni ergo sp̃u mentis ur̃ȩ. &
intelligite quȩ sit uoluntas dei:
quod bonũ & beneplacitum &
perfectum. Ut in caritate radica¬
ti & fundati. possitis comprehen¬
dere cum omnibꝰ scĩs quȩ sit lon¬
gitudo: latitudo. altitudo & pro¬
fundum. Cognoscere etiam suꝑ¬
eminentem scientiȩ caritatẽ xp̃i :
ut impleamini in omnem pleni.¬
tudinem dei. Isto enim modo uos
docebit sp̃e sc̃s omnem ueritatẽ:
cum magisq diffundit in ur̃is
ait dñs de sp̃u scõ cum eum uentu.¬
rum esse ꝓmitter& & docturum
discipłos eius omnẽ ueritatẽ. uł
eos de ducturum momini uerita¬
te. nõ enum loquetur a semetipso.
sed quecũq audiet loquetur :
Simile enim est hoc ei: quod de
se ipso dicit. Non possum ame face.¬
re quiequã: sicut audio iudieo.

Expanded text:
parvus sensus humanus: ista fiunt parvus sensus humanus: ista fiunt in corporibus impudicis, illa remota sunt a corporibus universis; hoc impura carne committitur, illud pura mente vix cernitur. « Renovamini ergo spiritu mentis vestrae , et intelligite quae sit voluntas Dei, quod bonum est et beneplacitum et perfectum » : « ut in charitate radicati et fundati, possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit longitudo, latitudo, altitudo et profundum; cognoscere etiam supereminentem scientiae charitatem Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem Dei » . Isto enim modo vos docebit Spiritus sanctus omnem veritatem, cum magis magisque diffundet in cordibus ait Dominus de Spiritu sancto, cum eum venturum esse promitteret, et docturum discipulos ejus omnem veritatem, vel eos deducturum in omni veritate? Non enim loquetur a semetipso, sed quaecunque audiet, loquetur. Simile enim est hoc ei, quod de seipso dixit: Non possum a me facere quidquam; sicut audio, judico .
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quia per sp̃m scm̃ fit unde
nunc pignus accepimus. ut ad
ipsam quoq plenitudinẽ ueniamꝰ
de qua idem dicit apłs tunc aũt
fatie ad fatiem. & nunc
scio exparte. tunc aũt cognoscã
sicut & cognitꝰ sum: nõ quod in hac¬
tantum uit̾a. sed totum quod usq
ad illam perfectionẽ futurũ est
dicens docebit uos omnẽ ueritatẽ
ueldeducet uos in omni ueritate.
Quȩ cum ita sint dilectissimi moneo
uos in caritate xp̃i. ut seductoreᷤᷤ
caueatis impi os. & obseene tur¬
pitudinis sectas: de quibꝰ ait apłs.
Quȩ aũt occulte fuint ab eis. turpe
est etiam dicere. Ne cum orrendas
mmunditias docere cȩꝑint. quȩ
portare nõ possũt: dicant ipsa eẽ
quȩ dñs ait. adhuc multa habeo
uob dicere: sed nõ potestis por¬
tare modo. Et per spm sem̃ asse¬
runt fieri: ut possint illa immũ¬
da & nefanda portari. Alia fũt
mala quȩ portare nõ potest qua¬
liscumq pudor humanus: & alia
sũt bona quȩ portare nõ potest

Expanded text:
sed quia per Spiritum sanctum fit, unde nunc pignus accepimus , ut ad ipsam quoque plenitudinem veniamus: de qua idem dicit apostolus, Tunc autem facie ad faciem; et, Nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum : non quod in hac vita scit totum, quod usque ad illam perfectionem futurum nobiSpiritus, dicens, Docebit vos omnem veritatem; vel, deducet vos in omni veritate. 5. Quae cum ita sint, dilectissimi, moneo vos in charitate Christi, ut seductores caveatis impuros et obscoenae turpitudinis sectas, de quibus ait Apostolus, Quae autem occulte fiunt ab istis, turpe est et dicere : ne cum horrendas immunditias docere coeperint, quas portare non possunt, dicant ipsa esse quae Dominus ait, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo; et per Spiritum sanctum asserant fieri ut possint illa immunda et nefanda portari. Alia sunt mala quae portare non potest qualiscumque pudor humanus, et alia sunt bona quae portare non potest
Abbreviated transcription (Latin):
remitte tur hominibꝰ. Et qui cumq
dixerit uerbum contra filium hom̃ĩs.
remutetur ei. Qui aũt dixerit cõtra
sp̃m sc̃m: nõ remittetur ei neq in hoc
scło: neq infuturo. Unde manifestũ
est peccatoꝵ remissionem. sine scĩ
spẽ aduocatione nõ fieri: nec umꝗͣ
sine illo sic̃ expetit ingemiscere. aut
siceut oporto orare dicente apło.
Quod enim oremus sic̃ oport&r nescimus.
sed sp̃ẽ ipse postulat pro nob̾ gemitibꝰ
menarrabilibꝰ. Et nemo potest dice¬
re dñm tħm: nisi in sp̃u scõ Quo ua¬
cuari nimis exiciabile est: nimisq
mortiferum quia numquã ueniam
meretur: qui ab intercessore deferit᷑.

Expanded text:
remittetur hominibus. Et quicumque remittetur hominibus. Et quicumque dixerit verbum contra Filium Hominis, remittetur ei; qui autem dixerit contra Spiritum sanctum, non remittetur ei neque in hoc saeculo, neque in futuro . Unde manifestum est peccatorum remissionem sine Spiritus sancti advocatione non fieri, nec quemquam sine illo, sicut expedit, ingemiscere, aut sicut oportet, orare, dicente Apostolo: Quid enim oremus sicut oportet, nescimus; sed ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus ; et: Nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in Spiritu sancto : quo vacuari nimis exitiabile est nimisque mortiferum, quia numquam veniam meretur, qui ab intercessore deseritur.
Abbreviated transcription (Latin):
uera deitas innullo esse aut maior
aut minor potest. quȩ sic intribus est
confitenda personis: ut & solitudinẽ
nõ recipiat trinitas. & unitatem ser¬
uet equalitas: hac in quã dilectissi¬
mi fide firmiter apprehensa. nõ ambi¬
gaimus quod cum in die pentecostes
fuit inchoatio muneris. sed adiectio
gr̃a nulla umquam instituta sacra¬
menta. nulla sũt celebrata mysteria:
ut eadem semper fuerit uirtus caris¬
matum: quainius nõ eadem fuerit m̃
sura donoꝵ.
huiꝰ uirtutis ab erat ab operibꝰ salua¬
toris. Et cum discipłis daret infir¬
mitatum curatione in eitiendoꝵ de¬
monum porestatẽ: eius utiq sp̃c lar
giebatur effectum in quo ipsum immun¬
dis spiritibꝰ imperantem uideoꝵ ne-¬
gabat impietas: & diuna benefitia
diabolo deputabat. Unde taliter
blasphemantes: merito illam dm̃ ex¬
cepere sententiam qua ait. Omne
peccatum & blasphemia remittetur
hominibꝰ: sp̃e aũt blasphemia non

Expanded text:
us sanctus; et vera Deitas in nullo esse aut major us sanctus; et vera Deitas in nullo esse aut major aut minor potest, quae sic in tribus est confitenda personis, ut et solitudinem non recipiat Trinitas, et unitatem servet aequalitas. Hac, inquam, dilectissimi, fide firmiter apprehensa, non ambigamus quod cum in die Pentecostes vit, non fuit inchoatio muneris, sed adjectio c gratia nulla umquam instituta sacramenta, nulla sunt celebrata mysteria: ut eadem semper fuerit virtus charismatum, quamvis non eadem fuerit mensura donorumhujus virtutis aberat ab operibus Salvatoris. Et cum discipulis daret infirmitatum curationem, et ejiciendorum daemonum potestatem, ejus utique Spiritus giebatur effectus, in quo ipsum immundis spiritibus imperantem Judaeorum negabat 303 impietas, et divina beneficia diabolo deputabat . Unde taliter blasphemantes merito illam Domini excepere sententiam, qua ait: Omne peccatum et blasphemia remittetur hominibus; Spiritus autem blasphemia non
Abbreviated transcription (Latin):
De qua cum scã scriptura sic loquit᷑.
ut aut infactis aut inuerbis aliquid
assignet quod singulis uideatur eõ¬
uenisse ꝑsonis: nõ perturbatur fideᷤ
catholica seddocetur. ut perꝓprieta¬
tem aut uocis aut operis: insmuet᷑
uerbis ueritas trinitatis. ⁊ nõ diui¬
dat intellectus quod distinguit au¬
ditus. Obhoc eim quȩdam siue sub
patris. siue subfilii. siue sub seĩ spẽ
apellatione promuntur: ut cõfessio
credentiũm intrinitate nõ erra& Quȩ
cum sit inseparabilis. numquam in¬
telligeietur esse trinitas: si semper
inseparabiliter diceretur.
ene engo ipsa difficultas loquendi.
cor nr̃m ad intelligentiam trahit.
& per infirmitatem cęlestis doctrina
nec diuersitas cogitanda: uera uni
tas & uera trinitas possit quidem
trinitas una iurtus est: una maiestaᷤᷤ
una substantia. indiscreta opere.
inseparabilis dilectione. in differens
potestate : simul implens omĩa. simul
continens uniuersa: quod enĩ est pat

Expanded text:
De qua cum sancta Scriptura sic loquitur, De qua cum sancta Scriptura sic loquitur, ut aut in factis aut in verbis aliquid assignet quod singulis videatur convenire personis, non perturbatur fides catholica, sed docetur: ut per proprietatem aut vocis aut operis insinuetur nobis veritas Trinitatis, et non dividat intellectus quod distinguit auditus. Ob hoc enim quaedam sive sub Patris, sive sub Filii, sive sub Spiritus sancti appellatione 302 promuntur, ut confessio fidelium in Trinitate non erret; quae cum sit inseparabilis, numquam intelligeretur esse Trinitas, si semper inseparabiliter diceretur. Bene ergo ipsa difficultas loquendi cor nostrum ad intelligentiam trahit, et per infirmitatem nostram coelestis doctrina nec diversitas cogitanda, vera unitas et vera Trinitas possit quidem Trinitas una virtus est, una majestas, una substantia, indiscreta opere, inseparabilis dilectione, indifferens potestate, simul implens omnia, simul continens universa: quod enim Pater es
Abbreviated transcription (Latin):
plurimis insiuare uelint. quod ipsi
cum magna humilitate didicerunt.
E iat engo percorda om̃ium dispensa¬
tio munerum diuinoꝵ: & seruitutẽ
moris nr̃i. docti indoctiq nõ sper¬
nat᷑. Illi ut probent se amare quo d
norunt. isti ut ostendant se defideratre
quod nesciunt. Huic enim preparitio¬
ni uĩx aderit ipsius largitas. de cuiꝰ
loqui maiestate gestimus: ut ad pro¬
fectum tocius ȩccłȩ & uos capaces.
& nos faciat abundantes.
lentia patris & filii cogitemus. quia
in nullo ab unitate sua discrepat
patri. consempiterni sibi filii sui esse
genitorem. Sempit̾ium est filio: in¬
temporaliter apatre esse ꝓgenitum.
runt sine sp̃u sc̃o. Et om̃ibꝰ existen¬
tie gradibus exclusis nulla persona¬
sibi sit anterior. nulla posterior. Huiꝰ
enim beatȩ trinitatis. & in cõmuta¬
bilis deitatis una ẽ substantia: in¬
diuisa inoꝑe coneors inuoluntate.
par inomni potentia: ȩquał in gła.

Expanded text:
plurimis insinuari velint quod ipsi plurimis insinuari velint quod ipsi cum magna sui utilitate didicerunt. Fiat ergo per corda omnium dispensatio munerum divinorum, et servitutem oris nostri docti indoctique non spernant: illi ut probent se amare quod norunt, isti ut ostendant se desiderare quod nesciunt. Huic enim praeparationi vestrae aderit ipsius largitas, de cujus loqui majestate tentamus, ut ad profectum totius Ecclesiae et vos capaces, et nos faciat abundantes. lentia Patris et Filii cogitemus: quia in nullo ab unitate sua discrepat Patri, coaeterni sibi Filii sui esse genitorem. Sempiternum est Filio, intemporaliter esse a Patre progenitum. rint sine Spiritu sancto; et omnibus existentiae gradibus exclusis, nulla ibi persona sit anterior, nulla posterior. Hujus enim beatae Trinitatis incommutabilis Deitas una est in substantia, indivisa in opere, concors in voluntate, par in potentia, aequalis in gloria.
Abbreviated transcription (Latin):
pertiansiit. in quo om̃s peccauerunt.
Illius igitur culpa: mors omniũ est
D eniq missi sũt sc̃i. missi sũt & ꝓpħȩ.
qui oracula diuina loquerentur:
nec quicquam ꝓmoue̾re potuerunt.
Queramus ergo aliquem de angłis. aut
archangłis medicum. Sed quem ad¬
modum michi possũt presidiu̾m ferre
ne peccem cum ipse archangłs a.
peccato nõ potuerit abstinere:
Q uemadmodum ad paridisum angłs
reuocare me potuerit. cum ipse sa¬
thanas & angłi sui. sedem quam ac¬
ceperunt seru̾are nõ possint:
Lenissime quidem dilectis¬
simi. causam atq rationẽ
uinoꝵ eloquioꝵ textus ostendit.
quo spm sem̃ quinquagesimo pꝰ¬
dñi resurrectionẽ die. qui ab ascen¬
sione eius est decimus: infusum
xp̃i discipulis sicut ꝓmissus sperabat᷑
agnouimus. sed nouos eccłȩ filios
inftruendos. addendum est etiã nr̃i
sermonis obsequium. Non enĩ timemꝰ.
ut sp̃ales eruditi nõta fastidiant.
ad quoꝵ fructum pertinent ut quã

Expanded text:
pertransiuit, in quo omnes peccauerunt. pertransiuit, in quo omnes peccauerunt. illius igitur culpa mors omnium est. denique missi sunt sancti, missi sunt et prophetae, qui oracula diuina loquerentur, nec quicquam promouere potuerunt. quaeramus ergo aliquem de angelis aut archangelis medicum. sed quemadmodum mihi possunt praesidium ferre. ne peccem, cum ipse archangelus a peccato non potuerit abstinere? quemadmodum ad paradisum angelus reuocare me poterit, cum ipse satanas et angeli sui sedem quam acceperunt seruare non possint? lenissime quidem nobis, dilectissimi, causam atque rationem vinorum eloquiorum textus ostendit, quo Spiritum sanctum quinquagesimo post resurrectionem die, qui ab ascensione ejus est decimus infusum i discipulis, sicut promissus sperabatur, agnovimus. Sed ad novos Ecclesiae filios instruendos, addendum est etiam nostri sermonis obsequium. Non enim timemus ne spirituales et eruditi nota fastidiant, ad quorum fructum pertinet ut quam