comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nec tam̃ eiꝰ fiducia animꝰ retardat᷑.
Nullus adhuc mortis articulus erũ¬
pit: et quasi presentem hanc cotidie
conspicit. Quia eñi uita indesinen¬
ter labitur: spes ei uiuendi funditꝰ
amputat᷑. Bene gͦ de dieb p̃tereun¬
tib dicitur. Consumpti sunt absq
ulla spe. Ac si aꝑte diceretur. Mentis
fiduciam in p̃senti uita ñ posui: qͥa
om̃e qd̃ p̃terit calcando despexi. Unde
mea. Hii et eñi uitam carnis qͣsi
ꝑmanentẽ diligunt: qui qͣnta sit
uite sequentis eternitas. non inten¬
dunt. Cumq ꝑ soliditatem ꝑhenni-¬
tatis non considerant. exiliũ patã.
tenebras lucẽ. cursum statõnẽ putãt:
quia qui maiora nescuint udicare
de mininuis nequaquam possunt.
Ordo quippe iudicii exigit: ut quod
examinare nitimur. transcendamꝰ.

Expanded text:
nec tamen ejus fiducia animus retardatur. nec tamen ejus fiducia animus retardatur. Nullum adhuc mortis articulum erumpit, et quasi praesentem hanc quotidie conspicit. Quia enim vita indesinenter labitur, spes ei vivendi funditus amputatur. Bene ergo de diebus praetereuntibus dicitur: Consumpti sunt absque ulla spe. Ac si aperte diceretur: Mentis fiduciam in praesenti vita non posui, quia omne quod praeterit calcando desperavi. Unde tio. --Hi etenim vitam carnis quasi permanentem diligunt, qui quanta sit vitae sequentis aeternitas non attendunt; cumque soliditatem perennitatis non considerant, exsilium patriam, tenebras lumen, cursum stationem putant, quia qui majora nesciunt, judicare de minimis nequaquam possunt. Ordo quippe judicii exigit ut quod examinare nitimur transcendamus.
Abbreviated transcription (Latin):
nus intendatur. Unde fit: ut se¬
pe iam corpus molestia quatiat᷑:
et uicina mors uirtutẽ uitalis
sp̃s incidat. nec tamen curare
que mundi sunt desinant. Iãq
cos ultio adiudicium ꝑtrahit:
et tam̃ ip̃i ordinatione sollicita.
reb transeuntib occupati. nicħ
aliud cogitant nͥ inhoc mundo
ad huc qualiter uiuant. Relin¬
quenda om̃ia quasi possidenda
disponũt: quia spes uiuendi
non frangitur. etiam cum uita
terminatur. Iam ad iudicium
trahuntur ꝑ sentenciam: et tam̃
adhuc habendis rebus inherent
ꝑcuram. Dura et eñi m̃te ab ẽẽ
mors longe creditur: etiam cũ
sentitur. Sicq carne anima sol¬
uitur: ut erga presentia inmo¬
derato amore se retinens cum ad
et̾nũ supplicium ducitur. hoc ip̃o
quoq nesciat quo ducatur. Et de¬
t̾mino. repente sine t̾mino in¬
uenit: que nũqũa p̃uidit. At con¬
tentionem tenditur : etiam cum
p̃sens eam uita feliciter comitat᷑.
Magna carnis salute nititur:

Expanded text:
nus intendatur. Unde fit ut saenus intendatur. Unde fit ut saepe jam corpus molestia quatiat, et vicina mors virtutem vitalis spiritus incidat, nec tamen curare quae mundi sunt desinant. Jamque eos ultor ad judicium pertrahit; et tamen ipsi, ordinatione sollicita rebus transeuntibus occupati, nihil aliud cogitant nisi in hoc mundo adhuc qualiter vivant. Relinquendo omnia quasi possidendo disponunt, quia spes vivendi non frangitur, etiam cum vita terminatur. Jam ad judicium trahuntur per sententiam, et tamen adhuc habendis rebus inhaerent per curam. Dura etenim mente abesse mors longe creditur, etiam cum sentitur. Sicque a carne anima solvitur, ut erga praesentia immoderato amore se retinens, dum ad aeternum supplicium ducitur, hoc ipsum quoque nesciat quo ducitur; et deoluit, repente sine termino invenit quae nunquam praevidit. At contentionem tenditur, etiam cum praesens eam feliciter vita comitatur. Magna carnis salute utitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tatem ꝓfectus habet: uita autẽ
p̃sens moram defectus ñ ht̃. In illa
namq cum laborantis manus
figitur: aduentus terminus eloz¬
gatur: in ista uero quia tempus
est semꝑ desnens. in desmenter cõ¬
sumimur ad finem nr̃i itmeris
etiam quescendo ꝑuenimꝰ: et per
cursum nr̃i transitus. etiam doi¬
mientes imus. Electi gͥ quia pre¬
sentis uite momenta decurrere
sub festinatione conspiciunt. ne¬
qͣqũa in hoc tante mobilitatis
itinere cordis intentionẽ figunt.
Unde et apte ꝓtinus subditur.
t consumpti sunt absq ulla
uite p̃sentis. tanto amore constͥn¬
gitur: ut sic semꝑ hic appetant
uiuere. quatinus si ualeant uiuẽ¬
di cursum desiderent. nũqũa fini¬
re. Cogitare quippe uentura des¬
piciunt. spem totam in reb tr̃a¬
seuntib ponũt: habere nulla nͥ
que p̃tereunt concupiscunt. Cũq
nimis que transeunt cogitant.
sic cecitate insensibili cordis ocłs
clauditur: ut et̾ne luci nullate¬

Expanded text:
tatem provectus habet, vita autem tatem provectus habet, vita autem praesens moram defectus non habet. In illa namque cum laborantis manus figitur, adventus terminus elongatur; in ista vero, quia tempus semper desinens indesinenter consumimus, ad finem nostri itineris etiam quiescendo pervenimus, et per cursum nostri transitus etiam dormientes imus. Electi igitur, quia praesentis vitae momenta decurrere sub festinatione conspiciunt, nequaquam in hoc tantae mobilitatis itinere cordis intentionem figunt. Unde et apte protinus subditur: IBID.-- Et consumpti sunt absque ulla vitae praesentis tanto amore constringitur, ut sic semper hic appetant vivere, quatenus, si valeant, vivendi cursum desiderent nunquam finire. Cogitare quippe ventura despiciunt, spem totam in rebus transeuntibus ponunt, habere nulla nisi quae praetereunt concupiscunt. Cumque nimis transeuntia cogitant, sic caecitate 254 insensibili cordis oculus clauditur, ut aeternae luci nullate
Abbreviated transcription (Latin):
cit: et iccirco inintimis pedem
sollicite intencionis figit. Unde et
apte subditur.¬
Congrua ualde similitudine:tẽ¬
pus carnis tele comparatur qͥ a
sicut tela filis. sic uita mortalis di
tempora percepta p̃tereunt. uẽt᷑a
breuantur. Et de uniuerso uite
spacio eo fiunt pauciora que ueni¬
unt quo multa sunt que transis¬
runt. Tela quippe infra supraq re
ligata duobus lingius innectitur.
ut texatur. S quo inferiꝰ texta i¬
uoluitur: eo suꝑiꝰ tenenda deplicat᷑
Et unde se ad augmentũ multiplieat.
inde sit minus qd̃ restat. sic nimitũ
uite nr̃e tempora. et transacta qua¬
si inferius in uoliumꝰ uentura a su¬
piori deplicamus: quia quo plus
fuint p̾terita. minais ẽẽ. incipiunt
uencura. S quia nec tela ad exp̃s¬
sioriem nr̃i temporis sufficit. nam
tionem uite nr̃e uelocitas transit.
recte nunc dicitur. Dies mei uelo¬
cius transierunt: qͣm atexente
tela succiditur. Tela quippe tardi¬

Expanded text:
cit, et idcirco in intimis pedem cit, et idcirco in intimis pedem sollicitae intentionis figit. Unde et apte subditur--Congrua valde similitudine tempus carnis telae comparatur, quia sicut tela filis, sic vita mortalis dietempora percepta praetereunt, ventura breviantur, et de universo vitae spatio eo fiunt pauciora quae veniunt, quo multa sunt quae transierunt. Tela quippe infra supraque ligata, duobus lignis innectitur, ut texatur; sed quo inferius texta involvitur, eo superius texenda deplicatur; et unde se ad augmentum multiplicat, inde fit minus quod restat. Sic nimirum vitae nostrae tempora et transacta quasi inferius involvimus, et ventura a superiori deplicamus, quia quo plus fiunt praeterita, minus esse incipiunt futura. Sed quia nec tela ad expressionem nostri temporis sufficit, nam tionem vitae nostrae velocitas transit, recte nunc dicitur: Dies mei velocius transierunt, quam a texente tela succiditur. Tela quippe tardi
Abbreviated transcription (Latin):
negligunt. ut attrahantur are¬
fiunt: quasi si eoꝵ corda desꝑatõ
non siccaret. nequaquã estus hec
pusillaͬmitatis attraheret. Hãc
namq attractionem psalmista for¬
midauerat: cum siccitatẽ mentis me¬
tuens dicebat. Sicut adipe et ping¬
uedine repleatur anima mea. Ad¬
eps namq quippe pinguedinis a¬
nimã replet:cum hanc contra pre¬
sentiũ desiderioꝵ estum suꝑne spei
infusio refouet. Cutis gͦ arescens
attrahitur. cum cor curis exteriori
bus deditũ. atq ex desꝑatione sicca¬
tum. in auctoris sui amore ñ tendi¬
tur: s insemet ip̃o ut ita dixerim
rugosa cogitatione replicat᷑. Pen¬
sandum uero est qd̃ carnales men¬
tes iccirco p̃sentia diligunt: qͥa iuuitã
carnis qũa fugitiua sit minime ꝑ¬
pendunt. Nam si uelocitatẽ tr̃asitꝰ
eiꝰ aspicerent: hanc etram ꝓsꝑantẽ
minime amarent. Sc̃a aũt eccłia
in electis suis cotidie quantus sit
rebus exteriorib transitus conspi¬

Expanded text:
negligunt, ut attrahantur arenegligunt, ut attrahantur arefiunt, quia si eorum corda desperatio non siccaret, nequaquam 253 aestus haec pusillanimitatis attraheret. Hanc namque attractionem Psalmista formidaverat cum, siccitatem mentis metuens, dicebat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Adeps quippe pinguedinis animam replet, cum hanc contra praesentium desideriorum aestum supernae spei infusio refovet. Cutis ergo arescens attrbus deditum atque ex desperatione siccatum, in auctoris sui amorem non tendit sed in semetipso, ut ita dixerim, rugosa cogitatione replicatur. sandum vero est quod carnales mentes idcirco praesentia diligunt, quia vita carnis quam fugitiva sit minime perpendunt. Nam si velocitatem transitus ejus aspicerent, hanc etiam prosperantem minime amarent. Sancta autem Ecclesia in electis suis quotidie quantus sit rebus exterioribus cursus conspi
Abbreviated transcription (Latin):
actib iacent. Dicat gͦ sc̃a eccłia umꝰ
m̃bri sui uocib: dicat quid de utͦ¬
q genere hominũ tolerat. Induta
est caro mea putredine: et sordibꝰ
pulueris. Ac si aꝑte insinuet dicẽs.
Sunt pleriq qui mͥ ꝑfidem m̃bra
da ꝑ actionẽ ñ sunt: quia aut uc¬
ti desideriis turpibus ad corruptõ¬
nis putredinẽ defluunt aut t̃re¬
nus actib dediti. puluere conspar¬
guntur. In illis eñi quos lubricos
tolero: carnẽ uidelicet putrescentẽ
gemo. In istis aũt quos t̾ram que¬
rentes pacior: quid aliud qͣm feda¬
tam puluere porto: Unde et apte¬
simul de utrisq subiungitur
utis mea aruit: et contracta
est. In scẽ quippe eccłie corpore
hii qui solis ext̾iorib curis inser
uiunt: congrue cutis uocantur.
Que nimirũ cutis arescendo atte¬
ritur: quia mentis carnalium
dũ p̃sentia diligunt .&. quasi ux¬
ta posita concupiscunt: ad fut᷑a
Qui dum int̾ne spei pinguedinẽ¬

Expanded text:
actibus jacent. Dicat ergo sancta Ecclesia unius actibus jacent. Dicat ergo sancta Ecclesia unius membri sui vocibus, dicat quid de utroque genere hominum tolerat: Induta est caro mea putredine et sordibus pulveris. Ac si aperte insinuet, dicens: Sunt plerique qui mihi per fidem membra da per actionem non sunt, quia aut, victi desideriis turpibus, ad corruptionis putredinem defluunt, aut, terrenis actibus dediti, pulvere consperguntur. In illis enim quos lubricos tolero carnem videlicet putrescentem gemo, in istis autem quos terram quaerentes patior quid aliud quam foedatam pulvere porto? simul de utrisque subjungitur: Cutis mea aruit, et contracta est. In sanctae quippe Ecclesiae corpore hi viunt congrue cutis vocantur, quae nimirum cutis arescendo contrahitur; quia mentes carnalium cum praesentia diligunt, quae quasi juxta posita concupiscunt, ad futuraqui, dum int
Abbreviated transcription (Latin):
uel ꝑ cogitationes illicitas fedat᷑.
ut enĩ ita dixerĩ culpe sue penalit̾
subdita. ip̃a iam natura nr̃a facta
est extra naturã: et remissa usq
ad ꝑuersa oꝑa ducitur: restricta aũ
ꝑ leuitatẽ uͦ cogitationis imꝓbe qͣ¬
si ante oculos pulius surgit. Coz¬
senciendo uiciis. putredine atteri¬
mur: uicioꝵ uero imagines ĩcorde
tolerando sordib pulueris fedam᷑.
ait ergo.
Nduta est caro mea putredine: et
sordib pulueris. Ac si aꝑte dicẽt.
Carnalem uit̃a qũa pacior. aut
tabes lubrice oꝑationis polluit:
aut ex uitiorũ memoria caligo mi¬
sere accionis p̃mit. Qd̃ tamen si¬
ex uoce eccłie uniuersalis accipi¬
mus: aliq̃n hãc ꝓculdubio carnis
putredine. aliqñ autem grauari sor¬
dib pulueris inuenimꝰ. Multi qͥp¬
pe in ea sunt qui dum amori car¬
nis inseruiunt: fetore luxurie cõ¬
putrescunt. Et sunt ñ nulli qui
a uoluptate quidem carnis absti¬
nrent: s tam̃ tota mente in t̾renis

Expanded text:
gitationes illicitas foedatur. Ut enim ita dixerim, culpae suae poenaliter subdita, ipsa jam natura nostra facta est extra naturam; et remissa usque ad perversa opera ducitur, restricta auteper levitatem vero cogitationis improbae quasi ante oculos pulvis surgit. Consentiendo vimur, vitiorum vero imagines in corde tolerando sordibus pulveris foedamur. Aliter.Induta est caro mea putredine et sordibus pulveris. Ac si aperte diceret: Carnalem vitam, quam patior, aut tabes lubricae operationis polluit, aut ex vitiorum memoria caligo miserae cogitationis premit. ex voce Ecclesiae universalis accipimus, aliquando hanc procul dubio carnis putredine, aliquando autem gravari sordibus pulveris invenimus. Multi quippe in ea sunt qui, dum amori carnis inserviunt, fetore luxuriae computrescunt. Et sunt nonnulli qui a voluptate quidem carnis abstinent, sed tamen tota mente in terrenis
Abbreviated transcription (Latin):
fessionis est:qũa format iocondi¬
tas prosꝑitatis. Sola autẽ confessio
h̃t magni meritũ ponderis. qua
aueritate rectitudinis. nequaqũa
seꝑat uis doloris: qũa usq ad iudi¬
cium uocis exacuit aduersitas tes¬
tis cordis. Non est gͦ mirũ qd̃ bal¬
dath diuinam iusticiam laudat:
quia nichil ad uersi ab eadem iusti¬

Expanded text:
fessionis est, quam format jucundifessionis est, quam format jucunditas prosperitatis. Sola autem confessio habet magni meritum ponderis, quam a veritate rectitudinis nequaquam separat vis doloris, quam usque ad judicium vocis exacuit adversitas testis cordis. Non ergo mirum quod Baldad divinam justitiam laudat, qui nihil adversi ab eadem justi
Abbreviated transcription (Latin):
uero est. quia tunc diuine iusti¬
cie reccitudinem laudant. cũ se
ad gaudium incolumitatis sub¬
leuat. et alios flagella castigãt:
cum se conspiciunt rerũ pros¬
ꝑitate ꝑfrui alios aduersitate
fatigari. Nam dum ꝑuerse agũt.
s tamen se rectos arbitrantur:
hoc qd̃ sibi ꝓsꝑa appetunt. deberi
suis meritis credunt: eoq colli¬
gunt qd̃ ds̃ iniuste non iudicat.
qd̃ quasi iustos se aduersitas
nulla contristat. S si eoꝵ uitã
quamlibet breuiter uis suꝑne
correptionis attigerit: pulsati
ꝓtinus. consiliũ duuni ex ami¬
nis increpant. qd̃ paulo añ inco¬
lumes ãmirando p̃ferebant. Iu¬
stumq ẽẽ iudicium qd̃ suis mo¬
ribus aduersat᷑ negant: de diuina
equitate disputant ad resultat̃o¬
nis uerba ꝓsiliunt. et correptiqͥa
deliquerint. grauiꝰ delinqunt.
Unde bene etiam ꝑ psalmistã dici¬
tur: contra peccatoris confessionẽ.
Confitebitur tibi cum bene fece¬
ris ei. Despecta quippe uox con¬

Expanded text:
vero est quia tunc divinae justivero est quia tunc divinae justitiae rectitudinem laudant, cum se ad gaudium incolumitas sublevat, et alios flagella castigant; cum se conspiciunt rerum prosperitate perfrui, alios adversitate fatigari. Nam dum perverse agunt, sed tamen se rectos arbitrantur, hoc quod sibi prospera suppetunt, deberi suis meritis credunt; eoque colligunt quod Deus injuste non judicat, quo quasi justos se adversitas nulla contristat. Sed si eorum vitam quamlibet breviter vis supernae correptionis attigerit, pulsati protinus consilium divini examinis increpant, quod paulo ante incolumes admirando praeferebant, justumque esse judicium, quod suis moribus adversatur, negant, de divina aequitate disputant, ad resultationis verba prosiliunt, et correpti quia deliquerint, gravius delinquunt. Unde bene etiam per Psalmistam contra peccatoris confessionem dicitur: Confitebitur tibi, cum bene feceris ei . Despecta quippe vox con
Abbreviated transcription (Latin):
locutionẽ arripit. ad quod ꝑ inge¬
nium ñ assurgit. Nam pͥma lau¬
danda est: que utroq ualenter
pollet. Scd̾̃a miseranda: que
utroq humiliter caret. Quarta
adiuuanda que explere qd̃ sentit
non ualet. tercia uero despicienda
atq repͥmenda: que dum sermo¬
ne se erigit. sensu iacet: que m̃bris
inflatione tum̃tib similis ad au¬
res audientium uasta s uacua ꝓce¬
dit. Quod minc baldat ad beatum
p̃hendit. ac si aꝑte dicat. Abun-¬
dantia sp̃s. insermone oris attol¬
attolleris. s sensus indigencia co
ta reprehendunt. ne ip̃i q̃ iusta sũt
nescire iudeantur: nota õib bona¬
que audiendo didicerũt. quasi in¬
cognita ꝓferunt. Unde et baldath
ꝓtinꝰ adiungit.¬
loquens negauerat: nec reticens
ignorabat. S proquaces quiq
ut diximꝰ etiam nota iactanter
ꝓferunt: ut loquendo docti ui¬
deantur. Contẽpnunt modera¬
te conticescere: ne credantur
ex imꝑicia tacuisse. Sciendum

Expanded text:
locutionem arripit, ad quod per ingelocutionem arripit, ad quod per ingenium non assurgit. Nam prima laudanda est, quae utroque valenter pollet. Secunda miseranda, quae utroque humiliter caret. Quarta adjuvanda, quae explere quod sentit non valet. Tertia vero despicienda atque reprimenda, quae, dum sermone se erigit, sensu jacet, quae membris inflatione tumentibus similis, ad aures audientium vasta, sed vacua, procedit. Quod nunc Baldad ad beati rehendit. Ac si aperte dicat: Abundantia spiritus in sermone oris attolleris, sed sensus indigentia coata reprehendunt, ne ipsi quae justa sunt nescire videantur, nota omnibus bonaquae audiendo didicerunt, quasi incognita proferunt. Unde et Baldad protinus adjungitloquens negaverat, nec reticens ignorabat. Sed procaces quique, ut diximus, etiam nota jactanter proferunt, ut loquendo docti videantur: contemnunt moderate conticescere, ne credantur ex imperitia tacuisse. Sciendum
Abbreviated transcription (Latin):
cernimꝰ: qd̃ inreb sepe insensibili¬
bus uidemꝰ. Nam plerumq et
abundans aqua ab intimis ducit᷑.
et largis insuꝑficiem meatibus
diriuatur. Plerumq angustaĩ
intimis latet: et ꝓgrediendirimas
difficulter inueniens foras angu¬
stior exsudat. Plerumq minima
in absconditis oritur: cumq pa¬
tent̾ qua exeat inuenit ex largo
foramine tenius ꝓcedit: magniq
se meatus dilatant. s ñ est quod
fundant. Plerũq uero ampla in
absconditis surgit: s angustis p̃s¬
sa meatib tenuissima ꝓfluit. Sic
itaq in aliis os patens emanat:
qd̾ largus ingenii fons ministrat.
Inaliis intellectum nec sensus por¬
rigit: nec lingua fundit. In aliis os
dum parata a sensu lingua nichil
accipit. In aliis uero largus senci¬
endi fons acorde exuberat: s hunc
quasi meatus tenus impar ling᷑
coangustat. In quib nunirũ qua¬
tuor dicendi qualitatib sola crimi¬
ni tercia subiacet: que hoc sibi ꝑ

Expanded text:
cernimus, quod in rebus saepe insensibilicernimus, quod in rebus saepe insensibilibus videmus. Nam plerumque et abundans aqua ab intimis ducitur et largis in superficiem meatibus derivatur. Plerumque angusta in intimis latet, et progrediendi rimas difficulter inveniens, foras angustior exsudat. Plerumque minima in absconditis oritur; cumque patenter qua exeat invenit, ex largo foramine tenuis procedit, magnique se meatus dilatant, sed non est quod fundant. Plerumque vero ampla in absconditis surgit, sed angustis pressa meatibus tenuissime profluit. Sic itaque in aliis os patens emanat, quod largus ingenii fons ministrat. In aliis intellectum nec sensus porrigit, nec lingua fundit. In aliis os dum parata a sensu lingua nihil accipit. In aliis vero largus sentiendi fons a corde exuberat, sed hunc quasi meatus tenuis impar lingua coangustat. In quibus nimirum quatuor dicendi qualitatibus, sola crimini tertia subjacet, quae hoc sibi per
Abbreviated transcription (Latin):
oris tui: Iniustis semꝑ grauia s̃
uerba iustorum: et que adedifica¬
tionem ꝓlata audiunt. hec quasi
suꝑ impositum pondus ferunt.
Quod de se aꝑte baldat suites ĩdi¬
cat dicens. Usquequo loqueris ta¬
ua: Qui eñi usquequo dicit: quia
edificationis uerba iam portare
non possit ostendit. S cũ corrigi
iniqui despiciunt: bene ꝓlata cͥmi¬
nantur. Unde et ꝓtinus adiungit.
Et sp̃s multiplex sermonis oris tui:
cum multiplic itas in sermone rep̃¬
henditur: ẽẽ ꝓculdubio intelligẽ¬
cie grauitas insensu denegat᷑. Uis
quippe et sũma loquentium: qua¬
dr ifarta qualitate distinguitur.
Nam sunt non nulli quos senci¬
endi ac dicendi amplitudo dilatat.¬
et sunt ñ nulli quos senciendi s¬
mul ac dicendi. in opia angustat.
ciam dicendi habent: s accumen
senciendi ñ habent. Et sũt ñnulli
qui acumine senciendi subnixi
sunt: s ex mopia locutionis ob¬
mutiscunt. Hoc namq inhõib

Expanded text:
tui? - Injustis semper gravia sunt tui? - Injustis semper gravia sunt verba justorum, et quae ad aedificationem prolata audiunt; haec quasi superimpositum pondus ferunt.Quod de se aperte Baldad Suhites indicat, dicens: Usquequo loqueris talia? Qui enim usquequo dicit, quia aedificationis verba jam portare non possit ostendit. Sed cum corrigi iniqui despiciunt, bene prolata criminantur. Unde et protinus adjungit: Et spiritus multiplex sermonis oris tui. Cum multiplicitas in sermone reprehenditur, esse procul dubio intelligentiae gravitas in sensu denegatur. Viquippe et summa loquentium quadrifaria qualitate distinguitur. Nam sunt nonnulli quos sentiendi simul ac dicendi amplitudo dilatat. Sunt nonnulli quos sentiendi simul ac dicendi inopia angustat. ciam dicendi habent, sed acumen sentiendi non habent; et sunt nonnulli qui acumine sentiendi subnixi sunt, sed ex inopia locutionis obmutescunt. Hoc namque in hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
subsistam. Ac si aptuis deploret
dicens. In p̃senti iam quidem mor¬
tem carnis pacior: et tam̃ ad huc
de uenturo iudicio grauiorem
mortẽ districtionis tue senten¬
ciam ꝑtimesco. Int̾itũ ꝓculpa
sustineo: sed adhuc adiudicium
ueniens culpas restitui. et post in¬
teritum formido. Exteriorem ergo
mortem considerans dicat.
cce nunc in puluere dormiã. Int̾i¬
orem metuens ad ungat: et si¬
mane me quesieris non subsistam.
Quantalibet eñi iusticia polleant:
nequaqũa sibi ad innocenc iã uel
electi sufficiunt. si in iudicio dis¬
tricte requirantur. S hoc nunc
ad solatium sue ereptionis inue¬
niunt: qd̃ nequaqũa se posse suffi-¬
cere humilit̾ sciunt. Sub humili¬
tatis gͦ tegmine. a gladio se tante
animaduersionis abscondunt:
tolantes continuo timore trepidãt
eo indesinent̃ agitur. ut paratiores
fiant. Sequitur.
espondens autem baldath sui¬
tes: ait. Usquequo loqueris
talia: et sp̃s mulciplex sermonis

Expanded text:
subsistam. Ac si apertius deploret, subsistam. Ac si apertius deploret, dicens: In praesenti quidem mortem carnis jam patior, et tamen adhuc de venturo judicio graviorem mortem districtionis tuae sententiam pertimesco. Interitum pro culpa sustineo, sed adhuc in judicium veniens, culpas restitui, et post interitum formido. Exteriorem ergo mortem considerans, dicat: Ecce nunc in pulvere dormiam; interiorem etiam metuens admane me quaesieris, non subsistam. Quantalibet enim justitia polleant, nequaquam sibi ad innocentiam vel electi sufficiunt, si in judicio districte requirantur. Sed hoc nunc ad solatium suae ereptionis inveniunt, quod nequaquam se posse sufficere humiliter sciunt. Sub humilitatis ergo tegmine a gladio se tantae animadversionis abscondunt, tolantes continuo timore trepidant, eo indesinenter agitur, ut paratiores fiant. Sequitur.espondens autem Baldath suhites dixit: Usquequo loqueris talia, et spiritus multiplexoris
Abbreviated transcription (Latin):
ruptio ꝑmutatur. Esse namq
a culpa liberi nequaqũa possu¬
mus: quousq incorpore morti
tenemur. Redẽptoris gͦ grãm
uel resurrectionis soliditatẽ deside¬
rat: qui iniquitatẽ suam auferri
funditus sꝑat. Unde mox et penã
qũa exorigine meruit. et iudicm̃
qd̃ ex ꝓpͥa actione ꝑtimescit: adiũ¬
gens subdit.
cce nunc inpuluere dormiam:
et si mane me quesieris ñ sub¬
sistam. Peccanti pͥmo homini dic¬
tum est: puluis es. et inpuluerem
reuerteris. Mane autem dicitur.
illa tunc manifestatio mentiũ:
que in aduentu iudicis aꝑtis co¬
gitationib quasi post noctis te¬
nebras demonstratur. De quoni¬
mirũ mane per psalmistã dici
nem subtili int̾rogatione dis¬
cutere. aut districte discucien¬
do uidicare. Beatus igit᷑ iob hu¬
mane deiectionis dampna cõ¬
siderans udeat. quia et p̃senti
iam pena p̃mitur. et ad huc de
futuris grauiꝰ urgetur: ⁊ dicat.
cce nunc inpuluere dormiã:
et si mane me quesieris noz

Expanded text:
ruptio permutatur. Esse namque ruptio permutatur. Esse namque a culpa liberi nequaquam possumus, quousque in corpore mortis tenemur. Redemptoris ergo gratiam, vel resurrectionis soliditatem desiderat, qui iniquitatem suam funditus auferri sperat. Unde mox et poenam, quam ex origine meruit, et judicium, quod ex propria actione pertimescit adjungens, subdit: Ecce nunc in pulvere dormiam, et si mane me quaesieris, non subsistam. Peccanti primo homini dictum est: Pulvis es, et in pulverem reverteris . Mane autem dicitur illa tunc manifestatio mentium, quae in adventu judicis, apertis cogitationibus, quasi post noctis tenebras demonstratur. De quo nimirum mane per Psalmistam dicitnem subtili interrogatione discutere, et districte discutiendo judicare. Beatus igitur Job humanae dejectionis damna considerans videat, quia in praesenti jam poena premitur, et adhuc de futuris gravius urgetur, et dicat: Ecce nunc in pulvere dormiam, et si mane me quaesieris, non
Abbreviated transcription (Latin):
bationis inueniret. inuentũq
se fugere quereret: s auctore
contempto. quo se fugeret ñ habe¬
ret. Cuius infirmitatis pondera.
bene quidam sapiens contemplatꝰ.
ait. Graue uigum suꝑ filios adam
a die exitus de uentre matris eoꝵ:¬
usq ad diem sepulture in matre
omniũ. Beatus autem iob ista cõ¬
siderans. &e quare ita ordinata sint
cendo diuino pietas inmutet. Ac si
aꝑte dicat. Cur quasi contrariũ
tibi hominẽ despicis: qui certus
scio. quia perire uel ip̃m quẽ des¬
picere crederis ñ ius: Unde bene
adhuc et humilitatem confessio¬
nis expͥmit: et uocem libere inqͥsi¬
tionis adiungit dicens.
ur non tollis peccatũ meum:
et quare non aufers iniqͥ ta¬
tem meã: Quib profecto uer¬
bis quid aliud quã desiderium
p̃stolati mediatoris innuitur
de quo ioħs ait. ecce agnꝰd̃i: ecce
qui tollit peccata mundi. Uel
certe abhumano genere tunc
peccatum plene tollitur: cum ꝑ
incorruptionis głiam. nr̃a cor¬

Expanded text:
bationis inveniret, inventumque bationis inveniret, inventumque se fugere quaereret, sed, auctore contempto, quo se fugeret non haberet. Cujus infirmitatis pondera bene quidam sapiens contemplatus, ait: Grave jugum super filios Adam, a die exitus de ventre matris eousque ad diem sepulturae in matrem omnium . Beatus quippe Job ista considerans, et quare ita ordinata sint, cendo divina pietas immutet, ac si aperte dicat: Cur quasi contrarium tibi hominem despicis? quia certus scio, quia perire vel ipsum, quem despicere crederis, non vis. Unde bene adhuc et humilitatem confessionis exprimit, et vocem liberae inquisitionis adjungit, dicens: Cur non tollis peccatum meum et quare non aufers iniquitatem meam? Quibus profecto verbis quid aliud quam desiderium praestolati mediatoris innuitur? de quo Joannes ait: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Vel certe ab humano genere tunc peccatum plene tollitur, cum per incorruptionis gloriam nostra cor
Abbreviated transcription (Latin):
rat. cuiꝰ iam foris oꝑa uincendo re¬
stringit. In auctoris sui inquisi¬
tione se erigit: s reuerberatam
hanc. corporearum rerum amiea
caligo confundit. Semet ipsam
qualiter in corporea corpus regat.
in tueri uult et ñ ualet: requir
mire qd̃ sib respondere ñ sufficit:
et sub eo ignorans deficit. qd̃ pru¬
denter requirit. Amplam se simul
et angustam considerans. qualem
se ueraciter estimet ignorat: qͥa
si ampla ñ ẽẽt. nequaquam tam
inuestiganda requireret. Et rursũ
si angusta non ẽẽt: hoc ip̃m sal¬
tim qd̃ ip̃a requirit inueniret.
Bene ergo dicitur.
osuisti me contrariũ tͥ et fac¬
tus sum michimet ip̃i gͣuis:
quia dum repulsus homo et a
carne molestias et amente questi¬
ones tolerat: graue nimirum.
pondus semet ip̃m portat. Undi¬
q angorib p̃mitur. undiq ĩfir¬
mitatib urgetur. ut qui relicto
deo se sibi ad requiem sufficere cre¬
didit. nil inse nͥ tumultũ ꝑtur¬

Expanded text:
rat, cujus jam foris opera vincendo rerat, cujus jam foris opera vincendo restringit. In auctoris sui inquisitione se erigit, sed reverberatam hanc corporearum rerum amica caligo confundit. Semetipsam qualiter incorporea corpus regat, intueri vult, et non valet; requirit mire quod sibi respondere non sufficit, et sub eo ignara deficit, quod prudenter requirit. Amplam se simul et angustam requirit, considerans qualem se veraciter aestimet. Ignorat quia si ampla non esset, nequaquam tam investiganda requireret. Et rursus si angusta non esset, hoc ipsum saltem quod ipsa requirit, inveniret. Bene ergo dicitur: Posuisti me contrarium tibi, et factus sum mihimetipsi gravis, quia dum repulsus homo, et a carne molestias, et a mente quaestiones tolerat, grave nimirum pondus semetipsum portat. Undique languoribus premitur, undique infirmitatibus urgetur, ut qui, relicto Deo, se sibi ad requiem sufficere credidit, nihil in se nisi tumultum pertur
Abbreviated transcription (Latin):
eñi elatũ semel sũpsimꝰ: ecce defluentẽ
cotidie portamus lutum. Ipsa qͦq
mens nr̃a. a secreti int̾ioris securo
gaudio exclusa: modo spe decipi
te releuatur. Transitoria ꝑtina¬
citer diligit. eorumq amissione
incessanter atceritur: quia et in¬
cessanter cursu rapiente ꝑmuta¬
tur: reb autẽ mutabilibus sub¬
dita. ⁊ asemet ip̃a uariatur. Nã
querens qd̃ non h̃t: anxia ꝑcipit.
Cumq hoc habere ceꝑit: tedet
hanc percepisse qd̃ quesiuit. Amat
sepe qd̃ despexerat: despicit quod
amabat. Cum labore que et̃na
sunt aspicit: s horũ repente ob¬
luuscitur. si laborare desierit.
Diu q̃rit ut parum qͥd de summis
inueniat: s ad consueta cicius
relabens nec parũ in his que in¬
uenerit ꝑseuerat. Erudiri appe-¬
tens uix suã ignorantiam suꝑat:
s erudita grauius contra conscien¬
tie głiam pugnat. Uix carnis sue
sibi tyrannidem subicit: s tañ
ad huc intus culpe ymagines tole¬

Expanded text:
enim elatum semel sumpsimus spiritum, ecce defluentem enim elatum semel sumpsimus spiritum, ecce defluentem quotidie portamus luctum. Ipsa quoque mens nostra a secreti interioris securo gaudio exclusa, modo spe decipitte relevatur. Transitoria pertinaciter diligit, eorumque amissione incessanter atteritur, quia et incessanter cursu rapiente permutatur. Rebus autem mutabilibus subdita a semetipsa variatur: nam quaerens quod non habet, anxia percipit; cumque habere coeperit, taedet hanc percepisse, quod quaerit. Amat saepe quod despexerat; despicit, quod amabat. Cum labore quae aeterna sunt discit, sed eorum repente obliviscitur, si laborare desierit; diu quaerit, ut parum quid de summis inveniat. Sed ad consueta citius relabens, nec parum in his, quae invenerit perseverat. Erudiri appetens, vix suam ignorantiam superat; sed erudita, gravius contra se scientiae gloria pugnat. Vix carnis suae sibi tyrannidem subjicit; sed tamen adhuc intus culpae imagines tole
Abbreviated transcription (Latin):
aqua ꝑfunditur ne areseat: linte¬
is tergitur ne ipsa nimis ꝑfusio¬
ne liquefiat. Labore uegetatur
ne quiete torpeat: quiete refoue¬
tur. ne laboris exercitatione suc¬
cumbat. Fatigatur ugiliis: somp¬
no reparatur. Oppressa sompno
uigiliis excitatur: ne sua peius
quiete lassetur. Uestib tegitur.
ne frigoris aduersitate penetre¬
tur. Quesito labore deficiens.
aurarũ flatu refouetur. Cũq
inde molestias inruenit. ũn mo
lestias uitare quesiuit: male
sauciata ita ut dixerim de ip̃o
suo medicamine languescit.Re
motis gͦ febrib cessantibusq do¬
lorib. ip̃a nr̃a salus egritudo ẽ:
cui curanda necessitas nũqͣm deẽ.
Quot eñi solatia ad uiuendi usũ
querimus: quasi tot nr̃e egritudi¬
ni medicam̃tis obuiamꝰ. S ipsum
quoq medicarã in uulnus utit᷑:
quia exquisito remedio paulo diu¬
tius inherentes. ex eo grauiꝰ defici¬
mus. qd̃ ꝓuidere ad refectionẽ pa¬
ramꝰ. Sic nimirũ debuit p̃sũptõ

Expanded text:
aqua perfunditur, ne arescat; linteaqua perfunditur, ne arescat; linteis tergitur, ne ipsa nimis perfusione liquefiat; labore vegetatur ne quiete torpeat; quiete refovetur, ne laboris exercitatione succumbat; fatigata vigiliis, somno reparatur; oppressa somno vigiliis excutitur, ne sua pejus quiete lassetur; vestibus tegitur, ne frigoris adversitate penetretur; quaesito calore deficiens, aurarum flatu refovetur. Cumque inde molestias invenit, unde vitare molestias quaesivit, male sauciata, ut ita dixerim, de ipso suo medicamine languescit. « Remotis ergo febribus cessantibusque doloribus, ipsa nostra salus aegritudo est, cui curanda necessitas nunquam deest. Quot enim solatia ad vivendi usum quaerimus, quasi tot nostrae aegritudinis medicamentis obviamus. Sed ipsum quoque medicamen in vulnus vertitur; quia exquisito remedio paulo diutius inhaerentes, ex eo gravius deficimus, quod provide ad refectionem paramus. Sic nimirum debuit praesumptio
Abbreviated transcription (Latin):
hostis eius extitit. cuiꝰ p̃cepta
contẽpsit. Iustus uero conditor
hunc sibi contrarium posuit:
quia inimicum ex elatione de¬
putauit. Sed ip̃a contrarietas¬
hec culpe. facta est homini poz¬
dus pene: ut corruptiomi sue
male liber seruiat:qui bene
seruus de incorruptionis liber¬
tate gaudebat. Salubrem qͥppe
humilitatis arcem deserens. ad in
firmitatis uigum suꝑbiendo ꝑ¬
uent. et ceruicem cordis erigẽ¬
do supposuit: quia qui sub ẽẽ diui¬
nis iussionib noluit. sub suis se ne¬
cessitatib strauit. Quod melius
ostendimus: si ea que deiectus sus¬
tinet. et pͥus carnis. et post pond̾ã
mentis expͥmamꝰ. Ut eñĩ taceamꝰ
hoc qd̃ dolores tolerat. qd̃ febribus
anhelat. sua quadam egritudine
constringitur: ip̃a hec nr̃i corporis
que salus uocatur egritudo est.
Nam ocio tabescit: oꝑe deficit.
Inedia deficiens cibo reficitur
ut subsistat: refectione lascescens
abstinentia releuatur ut iugeat:

Expanded text:
hostis ejus exstitit, cujus praecepta hostis ejus exstitit, cujus praecepta contempsit. Justus vero Conditor hunc sibi contrarium posuit, quia inimicum ex elatione deputavit. Sed ipsa haec contrarietas culpae facta est homini pondus poenae, ut corruptioni suae male liber serviat, qui bene servus de incorruptionis libertate gaudebat. Salubrem quippe humilitatis arcem dfirmitatis jugum superbiendo pervenit, et cervicem cordis erigedo supposuit. Quia qui subesse divinis jussionibus noluit, sub suis se necessitatibus stravit. Quod melius ostendimus, si ea quae dejectus sustinet, et prius carnis, et post pondera mentis exprimamus. « Ut enim taceamus hoc quod dolores tolerat, quod febribus anhelat, sua quadam aegritudine constringitur: ipsa haec nostri corporis, quae salus vocatur, aegritudo est. Nam otio tabescit, opere deficit; inedia deficiens, cibo reficitur, ut subsistat; refectione lascescens, abstinentia relevatur, ut vigeat;
Abbreviated transcription (Latin):
laxat. Uel certe cum dicitur qͥd
faciam tͥ. patenter ostenditur:
quia hec ip̃a bona que agere p̃¬
cipimur. ñ p̃ceptor s nobis pro
sunt. Uñ rursum per psalmistã
diges. Humilitas aut̃e nr̃e desti¬
tutionis expͥmit᷑. cũ d̃s. hominũ
custos uocatur: qͥa si eiꝰ nos eustodia
minime ꝓtegit. contra occulti ho¬
stis insidias. nr̃e sollicitudinis o¬
culos ugilans dormit: psalmista
rursus attestante qui ait. Nisi do¬
minus custodierit ciitatẽ: in ua¬
num uigilant qui custodiunt
eam. Per nos namq cecidimꝰ:
s nr̃is resurg̾e uirib ñ ualemꝰ. Cul¬
ꝑa nos uoluntatis ꝓpͥe semel stra¬
uit: s pena culpe deteriꝰ cotidie
depͥmit. Ad amissam rectitudinẽ
surgere. studioꝵ conatib nitim᷑:
s meritoꝵ pondere grauamur.
Unde et apte subditur.
uare posuisti me contrarium
tͥ: et factus sum michimet ip̃i
grauis: Tunc sibi contrarium
ds̃ hominem posuit: cum hõ¬
dm̃ peccando dereliquit. Serpen¬
tis quippe persuasionib captus:

Expanded text:
tur: Quid faciam tibi? patenter ostenditur quia haec ipsa bona quae agere praecipimur, non praeceptori, sed nobis prosunt. Unde rursum per Psalmistam diges . Humilitas autem nostrae destitutionis exprimitur cum Deus hominum custos vocatur, quia si ejus nos custodia minime protegit, ante occulti hostis insidias, nostrae sollicitudinis oculus vigilans dormit, Psalmista rursus attestante, qui ait: Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilant qui custodiunt eam . Per nos namque cecidimus, sed nostris resurgere viribus non valemus. Culpa nos voluntatis propriae semel stravit, sed poena culpae deterius quotidie deprimit. Ad amissam rectitudinem surgere studiorum conatibus nitimur, sed meritorum pondere gravamur. Unde et apte subditur.Quare posuisti me contrarium tibi, et factus sum mihimetipsi gravis? Tunc sibi contrarium Deus hominem posuit, cum homo peccando Deum dereliquit. Serpentis quippe persuasionibus captus
Abbreviated transcription (Latin):
pauerat ad det̾iora crescentibꝰ. seq
lapidantibꝰ. flexis genib orauit
dicens. dñe ne statuas illic hoc pec¬
catũ: Quomͦ paulus contragentie
sue sacerdotẽ ac pͥncipem. asꝑitatis
uerba suꝑbiens intulit: qͥ humili¬
tate se etiam discipłoꝵ seruitio sub¬
st̃nit dicens non enim nosmet¬

Expanded text:
epaverat, ad deteriora crescentibus, seque epaverat, ad deteriora crescentibus, seque lapidantibus, flexis genibus oravit, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum ? Quomodo Paulus contra gentis suae sacerdotem ac principem asperitatis verba superbiens intulit, qui humilitate se etiam discipulorum servitio substernit, dicens: Non enim nosmet
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotũ pͥncipem cerneret. eũq
minister illius alapa ꝑcussisset:
ñ maledictũ ꝑturbatus: intulit.
s repletus sp̃u sco. libera uoce pro¬
ries de albate. Et tu sedens iudicas
me scd̾m legem: et contra legem
iubes me ꝑcuti : Hinc est qd̾ stepħs¬
contͣ uim persequentiũ: auctori¬
tatem uocis exerere. ñ moriturus
expauit dicens. Dura ceruice et in¬
circumcis cordibus et aurib. uos
semꝑ sp̃ui scõ restitistis sicut patres
ur̃i. S quia sc̃i uiri ad uerba tante
altitudinis zelo ip̃i patent̃ u̾itatis.
ñ autẽ uicio elationis exiliunt: ip̃i
patenter uidicant. qͥ factis dictisq
aliis et qͣnta humilitate polleant
et erga eos quos redarguunt qͣn
caritate ferueant manifestant.
Suꝑbia quippe odium generat.
militas amorẽ. uerba itaq q̃ ams
ex asperat: ꝓfecto ex fonte humi¬
litatis manant. Quomͦ gͦ stephs
ꝓferre increpationẽ ꝑelationẽ
potuit: qui ꝓ eisclem quos inen¬

Expanded text:
sacerdotum principem cerneret, eumque sacerdotum principem cerneret, eumque minister illius alapa percussisset, non maledictum perturbatus intulit, sed repletus Spiritu, libera voce prories dealbatae: Et tu sedens iudicans me secundum legem, et contra legem iubes me contra vim persequentium auctoritatem vocis exercere nec moriturus expavit, dicens: Dura cervice, et incircumcisi cordibus et auribus, vos semper Spiritui sancto restitistis: sicut patres. Sed quia sancti viri ad verba tantae altitudinis zelo veritatis, non autem vitio elationis exiliunt, ipsi patenter indicant qui, factis dictisque aliis, et quanta humilitate polleant, et erga eos quos redarguunt quanta charitate ferveant manifestant: superbia quippe odium generat, humilitas amorem. Verba itaque quae amor exasperat profecto ex fonte humilitatis manant. Quomodo ergo Stephanus proferre increpationem per elationem potuit, qui pro eisdem quos incr
Abbreviated transcription (Latin):
ex reatu ꝑfidie confundit dicens.
Quid mͥ et tͥ ẽ : bade ad ppħas pa¬
tris tui: et matris tue. Et uiuit
dñs exercituũ in cuiꝰ conspectusto.
qd̃ si ñ uultũ iosaphat regis uide
erubescerem nec attendissem qͥdẽ
te nec respexissem. Hinc est qd̃ is¬
dem uir naaman ad se cum eqͥs
et currib uenientẽ ante ostium
domus fixit: et talentoꝵ copia ac
uestium fulto non occurrit. ñ ianu¬
am domꝰ aꝑit: s ut lauari septies ĩ
iordane debuisset. ꝑ nuncium iussit.
Unde et isdem naaman: iratus rece¬
debat dicens. Putabam qd̃ egred̾et᷑
ad me. Hinc est quod petrus. cum
eum sacerdotes ac pͥncipes etiã ꝑ
flagella seuientes. in ih̃u nõie loqͥ
ꝑhiberent: cum magna ꝓtinus
auctoritate respondit dicens. Si
iustum est inconspectu dei. uos po¬
cius audire quã dm̃: iudicate. Non¬
enĩ possumus que uidimꝰ. et audi¬
uimꝰ ñ loqui. Hinc est quod pau¬
lus cum residentẽ. contra ueritatẽ

Expanded text:
ex reatu perfidiae confudit, dicens: ex reatu perfidiae confudit, dicens: Quid tibi et mihi? Vade ad prophetas patrDominus exercituum, in cujus conspectu sto, quod si non vultum Josaphat regis Judae erubescerem, nec attendissem quidem te, nec respexissem . Hinc est quod isdem vir Naaman ad se cum equis et curribus venientem ante ostium domus fixit, et talentorum copia ac vestium fulto non occurrit; non januam domus aperuit, sed ut lavari septies in Jordane debuisset per nuntium jussit . Unde et isdem Naaman iratus recedebat dicens: Putabam quod egrederetur ad me . Hinc est quod Petrus, cum eum sacerdotes ac principes etiam per flagella saevientes in nomine Jesu loqui prohiberent, cum magna protinus auctoritate respondit, dicens: Si justum est in conspectu Dei vos potius audire quam Denim possumus quae vidimus et audivimus non loqui . Hinc est quod Paulus cum resistentem contra veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
aggrediens. cui pͥus similitudinẽ
perpetrate p̃uaricationis obiciens.
eurq reum per ꝓprii iudicii uocem
tenens: ꝓtinꝰ adiunx̃ dicens. Tu es ille
uir: qui fecisti hanc rem. Hinc est qd̃
uir dei ad destruendã ydolatriam
samariã missus ieroboam rege suꝑ
altare thura iaciente. ñ regẽ ueritꝰ.
ñ formidine mortis p̃ssus: cotͣ alta¬
re intrepidꝰ auctoritatẽ libere uocis
exercuit dicens. Aitare altare: hec
dicit dñs. Ecce filius nascetur domui
dđ iosias nomine et ĩmolabit suꝑ
te sacerdotes excelsoꝵ. Hinc est qd̵
achab suꝑb. ydoloꝵ seruitõ subactꝰ.
cũ increpare heliam p̃sumeret dicẽs.
tu es ille qui conturbas isrł: helias
ꝓtinꝰ suꝑbi regis stulticiam. obiuir¬
gationis libera auctoritate ꝑcussit
dicens. Non ego conturbo isrł: s tu
et domꝰ patris tui qui dereliquisti
mandata dñi. et secuti estis baalim.
Hinc ẽ qd̃ heliseus uerã magistri
celsitudinẽ sequens. eundem achab
ad se cum iosapha rege uenientẽ:

Expanded text:
ggreditur, cui prius similitudinem perpetratae praevar cationis objiciens, eumque reum per proprii judicii vocem tenens, protinus adjunxit, dicens: Tu es ille vir, qui fecisti hanc rem . Hinc est quod vir Dei, ad destruendam idololatriam Samariam missus, Jeroboam rege super altare thura jaciente, non regem veritus, non formidine mortis pressus, contra altare intrepidus auctoritatem liberae vocis exercuit, dicens: Altare, altare, haec dicit Dominus Deus: Ecce filius nascetur domui David, Josias nomine, et immolabit super te sacerdotes excelsorum . Hinc est quod Achab superbus, idolorum servitio subactus, cum increpaTu es ille qui conturbas Israel? Elias protinus superbi regis stultitiam objurgatione liberae auctoritatis percussit, dicens: Non ego turbavi Israel, sed tu et domus patris tui, qui dereliquistis mandata Domini, et secuti estis Baalim . Hinc est quod Eliseus veram magistri celsitudinem sequens, eumdem Achab ad se cum Josaphat rege venientem
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnto et secrecius accusat. Plerũq¬
autẽ nimis taciti. cũ non nulla in¬
iusta paciuntur: eo in acriorẽ dolo¬
rem ꝓdeunt quo ea que sustinent
ñ locunt᷑. Nam si illatas molestias
lingua tranquil la diceret: a consti¬
entia dolor emanaret. Uulnera et¬
eñi clausa plus cruciant: quia cũ
putredo que intrinsecus feruet
eicitur. ad salutẽ dolor aꝑit᷑. Ple¬
rumq nimis taciti dum quorũdã
mala respiciunt et tamen in silẽ¬
tio lingũa p̃munt: quasi conspectis¬
uulneribꝰ usum medicaminis sub¬
trahunt: et eo mortis auctores fi¬
unt: quo uirus qd̃ poterant eicen
loquendo noluerunt. Unde et ĩmo¬
deratum silentium si culpa ñ esset:
ꝓpħa non diceret. Ue mͥ qͥa tacui.

Expanded text:
quanto et secretius accuset. Saequanto et secretius accuset. Saepe nimis taciti, cum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas mlingua tranquille diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant, quia cum putredo, quae intrinsecus fervet, ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Plerumque nimis taciti dum quorumdam mala respiciunt, et tamen in silentio 241 linguam pvulneribus usum medicaminis subtrahunt: et eo mortis auctores sunt, quo virus quod poterant ejicere loquendo noluerunt. Unde et immoderatum silentium si in culpa non esset, propheta non diceret: Vae mihi quia tacui .
Abbreviated transcription (Latin):
ipãm eicit. aꝑtam se aduersario osten¬
dit. Quam tanto ille sine labore supe¬
rat: quanto et hec eadem que iuncit᷑.
contra semet ip̃ãm ꝑ multiloquium
gimur: interdũ plusqũa necesse est
intra claustra silentii coartamur.
Et dum lingue uicia incaute fugi¬
mꝰ: occulte det̾iorib implicamur:
am sepe
dum ab eloquio inmoderate cõspi¬
cimur gͣue multiloquiũ in corde to¬
leramus: ut eo plus cogitationes in
mente ferueant quo illas iuolenta
custodia indiscreti silentis angustat
Et plerumq tanto latius diffluũt
quanto se ẽẽ securius estimant. qͥ
foris a reprehensorib non uidentir
Unde mens ñnumqũa insuꝑban
attollitur: eosq quos loquentes. Au¬
dit. quasi in firmos conspicit. Cu
os corꝑis claudit: quantũ se uicis
suꝑbiendo aꝑrat. ñ agnoscit. Linga
et enim p̃mit: cogitationem erigi.
Et cũ se per negligentiã minime c̃õ¬
siderat: tanto apud se cunctos libiꝰ¬

Expanded text:
ipsam ejicit, apertam se adversario ostenipsam ejicit, apertam se adversario ostendit, quam tanto ille sine labore superat, quanto et haec eadem quae vincitur contra semetipsam per multiloquium gimur, interdum plus quam necesse est intra claustra silentii coarctamur; et dum linguae vitia incaute fugimus, occulte deterioribus implicamur. Nam saepe dum ab eloquio immoderate compescimur, grave multiloquium in corde toleramus, ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii angustat; et plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securiores aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde mens nonnunquam in superbiam tollitur, eosque quos loquentes audit quasi infirmos conspicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, cogitationem erigit; et cum se per negligentiam minime considerat, tanto apud se cunctos lib
Abbreviated transcription (Latin):
est: qd̃ aut ratione iuste necessi¬
tatis aut intentione pie utilita¬
tis caret. Si gͦ ratio de ocioso ser¬
mone exigitur: pensardũ ual¬
de est. que pena illud multiloqͥũ
sequat᷑. In quo etiam et suꝑbie
qd̃ ab omni rectitudinis statu de¬
ꝑeunt: qui ꝑ noxia u̾ba dilabũt᷑.
humana et enim mens aq̃ more
et circumclusa ad suꝑiora colligitur:
quia illud reppetit unde descendit: &
relaxata deꝑit. quia se ꝑ infima ĩuti¬
liter spargitit. Quot enĩ suꝑuacuis
uerbis. a silentii sui censura dissipat᷑:
quasi tot riuis extra se ducitur. Uñ
et redire interius ad sui cognitonẽ
non sufficit: quia ꝑ multiloquiũ
exterius sparsa. intime considera tõ¬
nis amitit. Totam se gͥ insidiantis
uulnerib detegit: quia nulla se
absq muroꝵ ambitu: ita uir qui
non potest in loquendo cohibere spi¬
ritũ suum. Que eñi murũ silentii
non h̃t. patet inimici iaculis ciuitaᷤᷤ¬
mentis: et cum se ꝑ uerba extra semet¬

Expanded text:
aut ratione justae necessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, pensandum valde est quae poena illud multiloquium sequatur, in quo etiam per superbiae quod ab omni rectitudinis statu depereunt, qui per noxia verba dilabuntur. Humana etenim mens, aquae more, et circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit; et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium exterius sparsa, vim intimae considerationis amittit. Totam se igitur insidiantisvulneribus detegit, quia nulla munabsque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Quia enim murum silentii non hmentis; et cum se per verba extra semet