comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Cum ꝙ timendo tiniet mẽs sõpinat ip̃a piores
Sepe nouos fuigit̾ ꝙ metꝰ. dãpni q tiõre
dãpua luit. dãpu ꝙ malũ forudĩe pẽsat¬
¶ Sic̃ casus barios t̾rores/ sompnia monstrãti
uxoris fraudes. furũ q suphata t̾ror.
Nñciat. Insultꝰ hostis ingło q minaces
Mentit᷑ gladios ⁊ fulmina dira potẽtũ.
octeam. soloꝙ metu iam naufragꝰ estati
¶ diitis in mĩmo mes philosophatur in archa¬

Expanded text:
; Cumque timenda timet, mens somniat ipsa timores, ; Cumque timenda timet, mens somniat ipsa timores, Saepe novos fingitque metus, damnique timore Damna luit, damnique malum formidine pensat: Sic casus varios terroris somnia monstrant. Uxoris fraudes, furisque sophismata, terror Nuntiat, insultus hostis, juguloque minaces Mentitur gladios, et flumina dira potentum. Oceani, soloque metu jam naufragus exstat. 308 Divitis in nummo mens philosophatur in arc
Abbreviated transcription (Latin):
pectora: mẽs hon nescit Ieuĩna cune¬
¶ Laxat amiciatis. odiũ parit. erigit᷑ iras.
uella serit. lices nutrit᷑. bellãꝙ renodat
Rũpit nodata. dirũpit fedã. natos
Oocitat in patres. matres in uiscã. fres.
dac somĩ bestigare togas. ⁊ sangiũs omẽs
unio quos buit. furor/ hos male didit buꝰ.¬
¶ dum scomacũ mẽtis yd̾picat ardor hudi
Mens pocando sitit. ⁊⁊ cantalꝰ alt̾ in istis
Ardec aquis. uiresq siti dat copiã cẽs¬
¶ Esurit gͦ satur. sitit ebriꝰ optat hudãs.
uuꝰ cũcta cupit. ip̃a q cupidine pauper
efficiͥ. diues ꝙ foris. manet intꝰ egenꝰ.¬
¶ Nul ht̃ ergo miser: cũ se mlcredit hr̃e.
diciis dũ panꝑiẽ sua bota repẽsant.¬
¶ Hospiciũ cordis. ⁊ menia mẽtis auare
ĩuadũt hostes mlti. młto q timułtu.
totam sollicitãt hũam pcc̃oris artẽ
Nam timor agg̃dit᷑ mentẽ. ꝑit̾q cupĩdo
ꝯcutit ⁊ totã mẽtis depauꝑat brbem.¬
¶ Curaꝵ gemmꝰ curbo sic turbat auarum.¬

Expanded text:
Pectora, mens hominis nescit jejuna manere. Laxat amicitias, odium parit, erigit iras, Bella serit, lites nutrit, bellumque renodat, Rumpit nodata, disrumpit foedera, natos Excitat in patres, matres in viscera, fratres Dat fratrum nescire togas, et sanguinis omnes Unio quos unit, furor hos male dividit unus. Dum stomachum mentis hydropicat ardor habendi, Mens potando sitit, et Tantalus alter in istis Ardet aquis, viresque siti dat copia census. Esurit ergo satur, sitit ebrius, optat abundans Unus cuncta cupit, ipsoque cupidine pauper Efficitur, divesque foris, manet intus egenus. Nil habet ergo miser, cum nil se credit habere, Divitiis, cum pauperiem sua vota repensant, Hospitium cordis, et moenia mentis avarae Invadunt hostes multi, multoque tumultu Totam sollicitant humani pectoris arcem. Nam timor aggreditur mentem, pariterque cupido Concutit, et totam mentis depauperat urbem. Curarum geminus turbo sic turbat avarum
Abbreviated transcription (Latin):
cionis uubigiõsa de morsiõne hom̃i aiõs
demolitur. ¶ hͤ est uinis cuiꝰ morsu mor¬
bidata mentis sanit̃as ꝯtabescit in samẽ
mẽtis sinceritas ꝯputrestit᷑ in cariem
mẽtis requies liqͣtur in laborẽ hͦ est hospes
qui apũd suũ hospitem inhospitali hospi¬
he ẽ posẜio pessime suũ possideris possesso¬
rem que dum alios detͣccoĩs latcibus
uexãt. sui pdssessoris aĩnũ intestino.
morsu ꝓfundiꝰ inguietat hͨ est Iniũdia
que in illos quos uicioꝵ absorbet infliꝯ.
a quib corꝑis dotes rõ nat᷑e ꝓstribit
quos in pauꝑtatẽ insama fortime euo¬
arum natat cũ creso. opes sꝑgit cũ tyto
ad faciẽ pħiam speclatur / cũ ypolito casti¬
tatis speculo sigillatura In hũc / omẽs
suap decͣctõnũ ac̾uos expendit ¶ Nan
audaciã furor temuitatis assigͣc pͥdenciã
a in frandis u̾sucias aͬ in u̾cositatis

Expanded text:
ionis rubiginosa demorsione, hominum animos ionis rubiginosa demorsione, hominum animos demolitur. Haec est vermis, cujus morsu morbi data mentis sanitas contabescit in saniem; mentis sinceritas computrescit in cariem; mentis requies liquatur in laborem. Haec est hospes, qui apud suum hospitem hospitio eHaec est possessio, pessime possidens suum possessorem, quae dum alios detractionis latratibus vexat, sui possessoris animum intestino morsu perfodiens, inquietat. Haec est invidia, quae in illos quos vitiorum absorbet infernus, a quibus corporis dotes ratio naturae proscribit, quos in paupertatem insanae fortunae evoarum natat cum Croeso, opes spargit cum Cyro, ad faciem philosophiam speculatur, cum Hippolyto castitatis speculo sigillatur, in hunc omnes suarum detractionum aculeos expendit. Nam audaciam furori temeritatis assignat, prudentiam animi in fraudis versutias, aut in verbositatis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ despiciant celestia supiĩ suspiciant ocł̃os
iudiguãt᷑ꝰ obliquãt. sbcilia hndant exalcãt.
uentrem sc̃ciliose suppinãt. braciã in arcꝰ
feiẽis cõptõnib nimis effeĩant. qui suor̾̃
capilloꝵ ꝯciliũ pectinis subsidio in tãta
pace ꝯciliant. ut n ͨ leuis aura in eis possit
suscitare timultũ , luxͣiantis et̃ suꝑcilii
fimbrias forcipis patrocinio metũt. aut
ab eidd̃ silua sr̃flua extirpando dec̾pũt
pullulant ⁊ barbe, crebras nouacłe appo¬
nũt insidias u nͨ ead paululũ au̾deãt pul¬
lulare brachia mamĩcarͤ anguscias ꝯq̃rũt᷑
pedes in angustis calceor̃ ergasculis care̾ant᷑¬
uar ¶ heu hoĩ uñ iste fastꝰ/ ista suꝑbia: cuius
Rerũpnosa naticas/ cuiꝰ uicã laboriosa de¬
mollit᷑ penalitas cuiꝰ penalitatẽ penalior
nanfragium mũdꝰ exciliũ eui uita aͭ abest
aut spondet absenciã. mors aut Aiuscat
nascit᷑ que mat̾ne malignitatis hẽ̾di ͭ ͤ¬

Expanded text:
ini coelestia suspiciunt, oculos indignanter obliquant; supercilia exaltant, mentum superciliose supinant, brachia in arcus femineis compositionibus nimis effeminant, qui suorum capillorum conciliorum pectinis subsidio in tanta pace conciliant, ut ne lenis aura in eis possit suscitare tumultum: luxuriantis etiam supercilii fimbrias forficis patrocinio demetunt, aut ab ejusdem silva superflua exstirpando decerpunt; pullulanti etiam barbae crebras novaculae apponunt insidias, ut nec eadem paululum audeat pullulare: brachia manicarum angustias conqueruntur; pedes in angustis calceorum ergastulis carcerantur. Heu! homini unde isti fastus, ista superbia? cujus aerumnosa est nativitas, cujus vitam laboriosa demolitur poenalitas, cujus poenalitatem poenalior naufragium, mundus exsilium: cujus vita aut abest, aut spondet absentiam, mors autem instatnascitur, quae maternae malignitatis haeredita
Abbreviated transcription (Latin):
mẽtis soleat ẽẽ ꝓꝓħa: adlatores a bolutate
dbltu ab aiõ u̾bum/ a mẽte linguã. ab inteᵈ
loquelã Amplo dissencionis inc̾uallo diffi¬
bulant ¶ Plisq ⁊ .i. forĩseca de albacione
laudis arrident: quos int̾na m̃tis susãnacõe
deridẽt płosq ẽxriꝰ plausibłi applandẽ do
fraũdãt. f̃oris wltu aplandũt birginieo.
intꝰ storpiõnis bñgũt aculeo. foris adiãcor̃s

Expanded text:
latores a voluntate vultum, ab animo verbum, a mente linguam, ab intellectu loquelam, amplo discessionis intervallo diffibulant. Plerisque etenim forinseca dealbationis laude arrident, quos interna mentis subsannatione derident, plerosque exterius plausibiliter applaudendo fraudant. Foris vultu applaudunt virgineo, intus scorpionis pungunt aculeo; foris mellitos
Abbreviated transcription (Latin):
nis demiccit humilitas/ anguscã iacĩctant lib̃¬
tatem / alni bõ dum scurrit̃ gu̾is uilitate plebescũt
no AAlii dum leporine timditatis gelicidiis intor¬
pestũt solo uerbositatis remedio aĩo sitatem
effant leouinai ¶ Sunt alii, qui ea que
int̾ue indignacõis suꝑciliũ claudit mãꝰ.
elacõri fastigio dignitatie pollentib. canitue
collo qucõie ꝯmunitare ꝑticipiũ dediquãt
A quib si  quis introgacõis suffilarue

Expanded text:
nis demittit humilitas, augustam jactitant libertatem; alii, dum scurrilis generis vilitate plebescunt, r. Alii, dum leporinae timiditatis gelicidiis torpescunt, solo verbositatis remedio, animositatem efferunt leoninam. Sunt alii, qui ea quae internae indignationis supercilium claudit interius, etiam elatiori fastigio dignitatis pollentibus, mutuae collocutionis communicare participium dedignantur: a quibus, si quis interrog
Abbreviated transcription (Latin):
sue ꝓbitatis senciũt dec̾mẽta ¶ hũs ali¬
ena ꝑsꝑitas adu̾sa. aliena adu̾sitas
ꝓsꝑa mdicatu. ¶ Lñ in aliena gͣtulacõe
estant᷑ In aliena t̾sticia gratulantur¬
¶ Isti suas in aliena pauptate dĩcias
suam pauptatem in aliens dĩcnis me¬
tiũtur ¶ Isti aͭ aliene fame se̾nitatẽ
decͣctoĩs nbilo nubilare conãtꝰ a ͭ eiꝰd̃
glam sola tacitͥuitate furari ¶ sti ai

Expanded text:
suae probitatis sentiunt detrimenta. His aliena prosperitas adversa, aliena adversitas prospera judicatur. Hi in aliena gratulatione tristantur, in aliena tristitia gratulantur. Isti suas in aliena paupertate divitias, suam paupertatem in alienis divitiis metiuntur. Isti aut alienae famae serenitatem detractionis nubilo nubilare conantur, aut ejusdem gloriam sola taciturnitate furari. Isti aut
Abbreviated transcription (Latin):
¶ hos colis ip̃e deos. hͨ ydola ditat hõnore
diuini cultꝰ ⁊ nũmis ninũa donat.
ẜuit: ⁊ ancilla famłaꝵ cogit᷑ ill.¬
¶ Sie ocuius cordis, carins caligine cecus
languet ⁊ eclipsim paciẽs agͭ ociã solus.¬
¶ Sie mbar. hũani spus male palliat bmbra
Caruis fit ꝙ nimis ingla gła montis¬
¶ diuiciis bel diuĩtib non derogat iste.
Non census / nõ dĩcias, non diuitis bsum
dampno. si bitor aĩmꝰ rõe magrã.
Subiectas sibi calat opes si demq cẽsus
nobil̾ auriga rõ direxit in bsum
nam cũctas si sp̾git opes. si nun̾a. fundat
diues: ⁊ in landem spiredi tẽptet q fauorẽ

Expanded text:
 Hos colit ipse deos, haec idola ditat honore  Hos colit ipse deos, haec idola ditat honore Divini cultus, et nummis numina donat. Servit, et ancilla famulari cogitur illi. Sic oculus cordis, carnis caligine caecus Languet, et eclipsim patiens, agit otia solus. Sic jubar humani sensus male palliat umbra Carnis, fitque nummis ingloria gloria mentis. Divitiis vel divitibus non derogat iste Non census, non divitias, non divitis usum Damno, si victor animus ratione magistra Subjectas sibi calcat opes, si denique census Nobilis auriga ratio direxerit usum. Nam cunctas si spargat opes, si munera fundat Dives,
Abbreviated transcription (Latin):
usib emorit᷑ illũ ñ ille s illa.
Wossidet ⁊ totũ nr̃mi s bendicat bsum¬
¶ ot loculis uaria nĩmoꝵ fculadonet.
ĩuĩgit pprio diues Ieurnia bentri.
horret auariciã uenc̃ ꝓpͥos ꝙ negari
Mirat᷑ reditꝰ. locuh suffragia querit̃.
Sed bentri loculus surdas accõmodat aures
Uolus in argento ẜi bent̃ philosophar
cogrit᷑ ⁊ longo patit᷑ Ieuimã boto¬
¶ Non lac̾me: nõ mella p̾cũ: nõ ip̃a ꝑorat
pauꝑies hois qͥn fenore diues egenũ
deuorer. ⁊ tenuem misi fac̃ eẽ cruiuenain
¶ Dauꝑis in lac̾mis ridet. miẜiꝙ labore.
¶ nc dolor hunc risus iocus hũs m̾or moz illũ
hͥ gemt. h ridz. dolz hͥ. dum dedolet ille.¬
¶ Ounis in affcm̃ nĩmi laxat᷑ auari
diuitis afftꝰ. nͨ enĩ dat᷑ blla bolũ ptas
mẽti. qua possit̾ alias deflece bbltum.
¶ Tuucias non diues ħt. s ab hẽcur ab ip̃is
nõ est possessor nũmi s possid ip̃m
nũmꝰ. ⁊ in mĩmis ãimꝰ sepelit᷑ auari.¬

Expanded text:
 emoritur, illum non ille, sed arca Possidet, et totum nummi sibi vindicat usum. Ut loculis varia nummorum fercula donet, Injungit proprio dives jejunia ventri. Horret avaritiam venter, propriosque negari Miratur reditus, loculi suffragia quaerit, Sed ventri loculus surdas accommodat aures.cellus, Solus in argento, sed venter philosophari Cogitur, et longo patitur jejunia voto. Non lacrymae, non mella precum, non ipsa perorat Pauperies hominum, quin foenore dives egenum Devoret, et tenuem miseri facit esse crumenam. Pauperis in lacrymis ridet, miserique labore PHunc dolor, hunc risus, jocus hunc, moeror tenet illum, Hic gemit, hic ridet, dolet hic, dum dedolet ille. Omnis in affectum nummi laxatur avari Divitis affectus, nec enim datur ulla voluptas Menti, qua possit alias deflectere vultum. Divitias non dives habet, sed habetur ab ipsis, Non est possessor nummi, sed possidet ipsum Nummus, et in nummis animus sepelitur avari.
Abbreviated transcription (Latin):
s pociꝰ m̾cantur eã. nͥ fca decent̾
distrete fue̾uit ꝙ nunẽ nãꝙ frequẽt̃ De luper
laus datͬ ypoc̾ta fame/ suuilatõ fla bia:
ore hẽs quõ tenacis auaricie bistꝰ huãne
mẽtis alis auf̾at libertatẽ/ ¶ Nuc̃ in¬

Expanded text:
enter Discrete fuerint, pro munere namque frequenter Laus datur hypocrita, famae simulatio falsa, cce habes quomodo tenacis avaritiae viscus humanae mentis alis auferat libertatem. De
Abbreviated transcription (Latin):
sus aĩ ¶ h i celeste t̾ienũ ĩ ĩmortale caducũ.
mitatis solaciũ huãne noctis lucifer suiglaris
nr̃e iuistiẽ redẽpc̃õ sp̃alis. ¶ Cuiꝰ aciem ulła ae
brutestũt in mia langueat uilicate: apud illos
tñ qui inignẽ origualem roĩs redeg̾unt scmi¬
tillam. p̾tonãtis fame nun̾e̾ ñ frandatur/¬
¶ Quãnis .ii. prũdencia. fancastice ad lacõis plau¬
tat ꝯtẽptores. Pamã fugriendo ꝯsequit᷑ quã ꝑdẽt
cumam Iacẽ prudenciam: nuilitare dĩcias/
sapiam uideas exulare ¶ Ignaua tñ oꝑuin
pondã aiõ bictori calcata sbicias. ⁊ incestinõ
afsciõnis amore pͣdenciã ꝯsecteris lt penitiꝰ Oct̃. qo¬
sapiẽ matris cubiculũ in offenso intuitũ
baleas intueri. ¶ Tuc ego. uellont laxatis

Expanded text:
sus. Haec in coeleste terrenum, in immortale caducum, mitatis solatium, humanae noctis lucifer singularis, tuae miseriae redemptio specialis, cujus aciem nulla aerbrutescunt, nimia langueat vilitate, apud illos tamen qui in ignem originalem rationis redegerunt scintillam praeconii, et famae munere non fraudatur. Quamvis enim prudentia phantasticae adulationis plautat contemptores; famam fugiendo consequitur, quam perdet uniam, jacere prudentiam, militare divitias, sapientiam exsulare, ignavia tamen opum pondera animo victori calcata subjicias, et intestino affectionis amore prudentiam consecteris, ut penitus sapientiae matris cubiculum inoffenso intuitu valeas intueri. Tunc ego: Vellem ut laxatis
Abbreviated transcription (French):
culliam eloqͣi tu ba rancescit̃. ue nũm ꝰmi¬
litat. hdoree milicie fulg̾a cõquiescu̾̃t ubr
puguat pectuna untꝰ expugnat᷑ heulea¬
¶ Si quis. ⁊ .ii. armat᷑ peccuma / canꝙ̃ loricis
argenceis: torrẽcis ĩpetũ tulliam fulgur in¬
cursus heccorei: robur ututis hculee. usipello
blixee calidicatis floscipendit argutias

Expanded text:
cescit; ubi nummus commilitat, Hectoreae militiae fulgura conticescunt; ubi pugnat pecunia, virtus expugnatur Herculea. Si quis enim armatur pecunia, tanquam loricis argenteis torrentis impetus Tulliani, fulgur incursus Hectorei, robur virtutis Herculeae, versipellis Ulyssea calliditas floccipenditur, in
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ dam p̾scigiosis carmmib rediuinã a
morcus excitare. ¶ D m̾etricah officõ Abltu
fautastice deltacõis faciẽ dealbances ama¬
sios alliciendo frandulent̾ illicĩt ¶ Que
sub esti leticia/ sub amica senicia sub hosti¬
s. amicicia/ tanꝙ̃ syrenes bsq in exiciũ
dlres / deltacõis melodiã facietenꝰ p̾fe̾nces.

Expanded text:
ibus redivivam a mortuis excitare; quae meretricali officio, vultu phantasticae dilectionis faciem dealbantes, amasios alliciendo, fraudulenter illiciunt: quae sub tristi laetitia, sub amica saevitia, sub hostili amicitia, tanquam Syrenes usque ad exitium dulces, delectationis melodiam facie ten
Abbreviated transcription (Latin):
floris alc̾ius fragrãciã respirãtẽ nc̃ ex¬
ysopi ꝯsortio s qddam pͥuilegiũ arrogãtẽ
nc̃ aliap rerum dotib locupletatũ ext̾n¬
secis impetuosa gule caribdi deglutĩt¬
cia flecũ. sũ infirmitate letargũ. sũ so¬
pore sopuũ ebrietatis int̾rut ¶ Quidũ . nõ.
ebriacõis energia ꝑcussi oꝑã phalmo

Expanded text:
floris alterius fragrantiam respirantem, nunc hyssopi consortio sibi quoddam privilegium arrogantem; nunc aliarum rerum dotibus locupletatum extrinsecus, impetuosa gulae Charybdi deglutiunttia fletum, sine infirmitate lethargium, sine sopore somnum ebrietatis incurrant. Qui dum ebrietatis energia percussi, operam psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
q gꝰ. in eod sepulero tumulari mirat᷑¬
¶ Quib si decur licencia exeundi: egͦs¬
suris bix porce sufficit amplitudo-
¶ee p̾fate pestes põtem faciunt: ꝑ quel
ad luxurie lupanaria deueĩt ¶ hee st̃
introductoes ꝑ quas quis furandi arcẽ
ingredit᷑. hee morbos pariũt. sẽĩnãt
paupertates ¶hee sunt iuit̾ces discordie
sorores insamẽ intꝑancie macres. nu¬
modestie limites excedit. tꝑ̃ancie frena
pp̾onit. Castitatis sigilla ꝯfringit. mee lar¬
gicõnis grãm nõ attendit᷑ ¶ Cũ in. mea lar¬
gicas, tot hõĩb ftula sꝑgat tot fdula com
licitis abucences. frena gule laxantes.
dũ coẽdendi mensuras excedũt/ lineas po¬
tacõis inflte extendunt ¶ Qui palata
salsaꝵ seducences acmume: nͣ seye ⁊
nultum bibant. sepiꝰ sitire cogũtur.

Expanded text:
que genus in eodem sepulcro tumulari miratuque genus in eodem sepulcro tumulari miratur. Quibus si detur licentia exeundi, egressuris vix portae sufficit amplitudo. Hae praefatae pestes pontem faciunt, per quem ad luxuriae lupanaria pervenitur. Hae sunt introductiones per quas quis furandi artem ingreditur. Hae morbos pariunt, seminant paupertates. Hae sunt nutrices discordiae, sorores insaniae, intemperantiae matres, immodestiae limites excedit, temperantiae 306 frena postponit, castitatis sigilla confringit, meae largitionis gratiam non attendit. Cum enim mea largitas tot hominibus flicitis abutentes, frena gulae laxantes, dum comedendi mensuras excedunt, lineas potationis in infinitum extendunt; qui palata salsorum seducentes acumine, ut saepe et multum bibant, saepius sitire coguntur.
Abbreviated transcription (Latin):
cogit᷑ redde̾ debitor ¶ Isti quicquũ possidẽt
in archa stomachi chesaurizãt ¶ Quõd¬
ꝙ̃iuis illud ꝯmissũ nͨ rubigo corrosiõnis
dente remordeat / ne lblpecl̃atis furis
sophisma subripiat ip̃m tñ decoquetis
caloris latrrcinio tmrpiori turpiꝰ eua¬
nescit ¶ sti bursam ad nũmoꝵ bomitũ
archam ꝙ marchap ĩnitant ad nauseã
¶ Int̾iꝰ uentrẽ aiboꝵ locupletãt dĩciis/ exaꝰ
pestilencia nõ bblgari huilicate ꝯcẽta ꝓsũ
diꝰ se porrigit in płatos ¶ Qui salmones.
lucios. cecos ꝙ pisces/ equĩpollẽti gen̾asi ͭͤ
p̃signes. bariis decoctõnũ cruciatos mar¬
tiriis baptisandi adulc̾antes officiũ. sac̾
piperis foce baxtisant ut ex cli baptisia¬
te baptisaci. młtiformẽ saporis grãm
ĩndacõe subiui̾git᷑ piscis natat in piꝑe-
auis ꝙ eiꝰ d bistositate ligat᷑ ¶ dũ ꝙ toc
alium ꝯña uno bentris ergasclant᷑ in
carcẽ: aquatile ał/ secũ pedestre aeriũ¬

Expanded text:
eddere debitori. Isti, quidquid possident, in arca stomachi thesaurisant. Et quamvis illud commissum non rubigo corrosionis dente demordeat, nec vel peculantis furis sophisma subripiat, ipsum tamen decoquentis caloris latrocinio turpiori, turpius evanescit. Isti, bursam ad nummorum vomitum, arcam pecuniarum invitant ad nauseam,. Interius ventrem ciborum locupletant divitiis, exterius pestidius progreditur ad praelatos, qui salmones et lucios, caeterosque pisces aequipollenti generositate praesignes, variis decoctionum cruciatos martyriis, baptizandi adulterantes officium, sacri piperis fonte baptizant, ut ex tali baptismate baptizati, multiformis saporis gratiam inundatione submergitur, piscis natat in pipere, avis ejusdem viscositate ligatur: dumque tot animalium genera uno ventris ergastulantur in carcere, aquatile animal secum terrestre, aerium
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃alicas amicat᷑. uelle u ͭ uicia q̃ in quodam
gualitatis ĩplicas glomicello. spalissimaio
sperum ĩ c̾sticiis discolorib explicares ¶ En¬
illa ¶ Qm̃ tue postlacõis rõem em̾itã ĩdeces
est ab implecõis mito de fraudari: ⁊ͥ singla
uicia eqũ est sigillatim nocłis singłaribus
sicatis nanfragat᷑ dilmuo ¶ Qm̃ gulositas
est quasi quoddã beneree exsequcõis ꝓho¬
mium ⁊ quasi quoddam ad qũe ueneren

Expanded text:
alitas amicatur, vellem, quod vitia quae in quodam generalitatis implicas glomicello, speciosissimarum specierum interstitiis discoloribus explicares. iam tuae postulationis rationem emeritam indecens est adimpletionis merito defraudari, tibi singula vitia aequum est sigillatim notulis singularibus sitatis naufragatur diluvio. Quoniam gulositas est quasi quoddam Venereae exsecutionis prooemium, et quasi quoddam anteceden
Abbreviated transcription (Latin):
narchisiq decor bictus/ adoret eam.¬
¶ Spernicur ip̃e tñ ꝙͣus decor ille poret.
et forme deitas disputet esse deam.¬
¶ Qua Iouis in dextra, fulmẽ languerz ⁊ omis
Phebi cessaret/ ocia neruꝰ agens.

Expanded text:
Narcissique decor victus adoret eam: Spernitur ipsa tamen, quamvis decor ille peroret Et formae deitas disputet esse deam. Qua Jovis in dextra fulmen langueret, et omnis Phoebi cessaret otia nervus agens:
Abbreviated transcription (Latin):
quo hetur ꝙ finis et bonũ cõuercuntur: caul¬
lum agens siue naturale siue mellcuale ab in¬
tentiõne finis absoliuitur Infinitum noꝵ
Tunc scire putamͤ cũ causas ip̃as cõgnomimus
Auditiones contingunt secundum cosuetũdiem
in quib fabularia ⁊ puerilia mag̃ bulent uĩ
õmentator Comphensio bĩtatis non est ini¬
possibłis in młis reb thoc iõ est ꝙ nos hemꝰ
desiderium naturale ad sciendum uĩcatem
Nichil est octiosum in natura Principia
Nullus pocest inuenire per se arces sperulatiãs
uel praticas in maiori parte quia non comple ͦ insi
ꝑ iuuamentũ prioris ãd sequentẽ. et si p̾or non fuisẜ
consequens non esset p̾mia causa est magis
it finem destruit om̃e bonu ⁊ nichil ꝑcipit. Cou¬
suctudo audiendi appolog̃ ⁊ fabulas magnũ est nu¬
pedimencũ in cognicione uĩtatis A

Expanded text:
quod finis et bonum convertuntur. Nullum agens naturale sive intellectuale ab intentione finis absolvitur. Infinitum non Tunc scire putamus rem, cum causas ejus cognoscimus. Auditiones contingunt secundum consuetudines In quibusdam fabularia puerilia magis valent proCommentator. Comprehensio veritatis non est impossibilis in multis rebus, et hoc ideo est quia nos habemus desiderium naturale ad sciendum veritatem. Nihil est otiosum in natura. Principia Nullus per se potest invenire scientias speculativas et practicas in majori parte, quia non complentur nisi per juvamentum prioris ad subsequentem, et si prior non fuisset subsequens non esset. Prima causa est magis it finem, destruit omne bonum et nihil percipit. Consuetudo audiendi apologos et fabulas magnum est pedimentum in cognitione veritatis. A
Abbreviated transcription (Latin):
sciam Recte ht. fins sciencie speculatiue est
bĩtas pratite bero opus. uerum nescu¬
ĩceo ip̃e est max̃ calidus. Illud quod est causa
quare alia sunt bera illud est berissimum. unũ¬
qu sicut seht ad entitatem sic se ht ad uĩcatem. In

Expanded text:
is scientiae speculativae veritas est, practicae vero opus. Verum nescideo ipse maxime est talis. Illud quod est causa quare aha sunt vera, illud est verissimum. Unumquodque sicut se habet ad entitatem, sic se habet ad veritatem. In
Abbreviated transcription (Latin):
uel illam parti ͫ domũ. uñũ mĩo ⁊ singulare uo
differunt¬
ferunt om̃s Theologi qui antiquitus fuerũt deos
lia qui gustauerũt nectar et magna. illa bero mor¬
calia qui nõ gustauerũt hec. sed hoc non est berum
Eterna noñ egent çibo. Corruptibłium ⁊ Incorrug¬
ciblium non sunt eadem pͥn ͣ. Impossiblẽ est ad fi¬
eri a non ente. Cõmentator. qui ne scit quantum
querit nescit quantum iauenit. finis est me¬
lior om̃ib alus causis. unũ nus est synona¬

Expanded text:
um vel particularem. Unum numero et singulare non differunt. Omnes theologi qui antiquitus fecerant deos,lia qui gustaverunt nectar et manna; illa vero mortalia qui non gustaverunt. Sed tamen hoc non est verum. Aeterna non indigent cibo. Corruptibilium et incorruptibilium non sunt eadem principia. Impossibile est aliquid fieri ex non ente. Commentator. Qui nescit quid quaerit, nescit quid invenit. Finis est melior omnibus causis. Idem numero et sin
Abbreviated transcription (Latin):
casum. Actus et oñs opationes sunt circa singu¬
lana quia mẽdicus non sanat hoiem in comuni¬
uisi p̃ accus ẜ uelsocrates uel aliꝙ̃ alium in parti
encior exꝑto. Est architetor mamiali artifice quia fc̃o¬
nim cãs sciũt. Signũ scientis est posce docere
ni utilitatem sed tanꝙͣ sapientem et ab alus dif¬
terentem Scientes quorum sc̃ie ad usum non suut¬
seuꝑ sapientiores ⁊ honorabliores sunt illis quoꝵ scie

Expanded text:
casum. Actus et operationes sunt circa singularia, quia medicus non sanat hominem in communi, sed Socratem vel aliquem alium in particentior experto, architector manuali artifice. Signum scientis est posse docere. nis utilitatem, sed tamquam sapientem et ab aliis differentem. Scientes quorum scientiae ad usum non sunt, sapientiores et honorabiliores sint illis quorum scie
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatoe sui corporis h̃t ꝑuũ os Non ẽ mulieibtẽs
Manu sinistra sic̃ dextra/ Symea utit᷑ manib
oiͫ aĩaliũ st̃ uacua p̾t̾ corna cerui que sũt dura
et non ẽ in eis ꝯcauitas In man ẽ qũidi piscis¬
qui di naue tenens qui ip̃e prohibens nauem¬
recede̾ po natur tili
s pͦ absitõr non crescit non ꝯsolidatur Os¬
saleonis ita st̾ duiti bt si collidant᷑ reddũc
ignem / propriũ hoĩs ẽ cauesde̾ in senectute.
Impubes castrati non barbestũt / lac aĩalium

Expanded text:
atione sui corporis habet parvum os. Non est mulier utens manu dextra sicut sinistra. Simea utitur manibus omnium animalium sunt vacua, praeter cornua cervi quae sunt dura et non est in eis concavitas. In mari est quidam piscis navem tenens, quoniam ipse probibet recedere st abscisionem non crescit, neque solidatur. Ossa leonum ita dura sunt quod, si collidantur, reddunt ignem. Proprium hominis est canescere in senectute. In castratis pubes non barbescit. Lac animalium
Abbreviated transcription (Latin):
Cõmenͫ᷑ ibid̃. Complexio Iuuenũ calida
est ⁊ h̃uida. senũ bo frigida ⁊ sicca Aui
młm coeut ꝑũ uiuut Castrati plus bi
dis sut̃ longioris bite per accũo s. per
paucitatem putrefodis.¬

Expanded text:
mentator. Complexio juvenum est calida et humida, senum vero est frigida et sicca. Qui multum coeunt, parum vivunt. Castrati plus vivdis longioris sunt vitae per accidens propter paucitatem putref
Abbreviated transcription (Latin):
peiorem hemꝰ om̃ib aĩalib/ Tactum .i. certore
⁊ amarꝰ st̃ sapores exmi ex quib ꝯmiscẽt᷑ alii
sapores/ Sic̃ ex ngͦ ⁊ albo alii colores
ꝯfert ad nuic̾mentũ s tñ ad confoitanẽ cebri
fumositas cibi beniens i frigidata p̃p led
euis fac̃ hõib renuata/ fumus carbonũ
facit hoib grtinamen capitis/ Simplex elemẽtũ
mẽtis Incllus neħ intlligit sine sensu Su

Expanded text:
pejorem omnibus animalibus, tactum vero certiorem et amarus sunt sapores extremi ex quibus commiscentur alii sapores, sicut ex albo et nigro alii colores. fert ad nutrimentum, sed tantum ad confirmationem cerebri. Fumositas cibi veniens ad cerebrum infrigidata propter locum ejus facit hominibus rheumata. Fumus carbonum facit hominibus gravamen capitis. Simplex elementum ectus noster nihil intelligit sine sensu. Su
Abbreviated transcription (Latin):
pisces nõ respirant ꝑ aeris astͣcoẽ
si refrig̾iũ cordis fit ipis ab aqua ꝙͣ recipuit¬
Respuã fit in aĩalib ad resirge̾nd̾ cor et
loca bicina cordis bñ que mag̃ calida st̾ ma¬
iore indigent resputne / bnũ organũ opti¬

Expanded text:
Pisces non respirant per aeris attractionem, sed refrigerium cordis fit ipsis ab aqua quam recipiRespiratio fit in animali ad refrigerandum cor et loca vicina cordi, unde quae magis calida sunt magis indigent respiratione. Unum organum t
Abbreviated transcription (Latin):
Eũ ꝙ sui magica deuirãt arte biros.
¶on fuuis trisiciã: non fraudis fserꝰ aduster i¬
non dosꝰ ymo dosor: parturͭ: ymino parit:¬
¶ Ayisa rogat dolor ip̃e Iubet ña p̃tat᷑..
ut doñem flendo flebile carmen eis.¬
¶ heu ꝯno ne secessit gr̾a: morum
forma: pudicicie norm pudons amor.
¶Flet nã. silent moie ꝓstribitur onĩl¬
om. hauꝰ a beti nobisitate pudor.¬
¶ ictiui gnis̃ sexꝰ seturꝑit horret
p̃dicat ⁊ sbicit fit dupͦ t̾mmꝰ idem.
Gramatice seges ampliat ille mais¬
¶ Se negat ẽẽ biruu nat᷑e stũs in arte.
barbarꝰ. ars issi nõ psacet/ ymo tropus.
nõ tñ. ista tropꝰ poait tͣnslacõ dici:
In biciũ meliꝰ ista figura cadit.¬
¶ bic minis est legicꝰ per quẽ ꝯũsio sumpͣ.
Artis natͬe iura perire facit:

Expanded text:
os. Non fraus tristitiam, non fraudes fletus adulter Non dolus, imo dolor parturit, imo parit. Musa rogat, dolor ipse jubet, natura precatur, Ut donem flendo, flebile carmen eis. Heu! quo naturae secessit gratia? morum Forma, pudicitiae norma, pudoris amor! Flet natura, silent mores, proscribitur onus a veteri nobilitate pudor. Activi generis sexus, se turpiter horret aedicat et subjicit, fit duplex terminus idem, Grammaticae leges ampliat ille nimis. Se negat esse virum, naturae factus in arte Barbarus. Ars illi non placet, imo, tropus. Non tamen ista tropus poterit translatio dici; In vitium melius ista figura cadit. Hic modo est logicus, per quem conversio simplex Artis, naturae jura perire facit
Abbreviated transcription (Latin):
¶q̃ nichi p̾ssa semel. melluent ostula sucto.
q̃ mellita darent mellis in ore fauũ.
¶s ꝑõ exuet ad basia deditꝰ ori
totꝰ ⁊ in labiis ludec̾ ip̃e sibi¬
¶ ut dũ sic moriar in mn

Expanded text:
Queis impressa semel, mellirent oscula succo, Queis mellita darent, mellis in ore favum. Spiritus exiret ad basia deditus ori, Totus et in labiis luderet ipse sibi. Ut dum sic moriar, in m
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Qui tenet adulterã. stul
conciliationem talium uidetur
ꝓhib̾e. qui de quadã muliere q̃
uuente uiro alii nupserat. ad
amandum scribens presbiterũ.
sic dicit. Rem nouam loquor.
immo ñ nouam s ueterẽ. que
uet̾is testam̃ti auctoritate ꝯfirmat᷑¬

Expanded text:
dicens: Qui tenet adulteram, stultdicens: Qui tenet adulteram, stultquoque reconciliationem talium videtur prohibere; qui de quadam muliere quae vivente viro alii nupserat ad Amandum scribens presbyterum sic dicit: Rem novam loquor, imo non novam sed veterem; quae Veteris Testamenti auctoritate confirmat
Abbreviated transcription (Latin):
autem unus de conuigibꝰ forni¬
cationẽ incurrit. ñ licet alt̾i for¬
nicatorẽ dimitt̾e. nisi ipse expers
fornicationis extit̾it. Unde au¬
gustinꝰ tractans de sermone. sic
suam. si ipse conuincit᷑ fornica¬
ri. Quam ꝓpt̾ quisquis fornica¬
tionis causa uult abicere uxorẽ
suam. pͥor debet ẽẽ afornicatiõe
purgatus. Hoc augustinus. Cum
autem ꝓtali fornicatione conui¬
gium separatur. dimutenti uł
dimisso ñ licet ad aliam transi¬
re copulam. apło dicente. his
qͥ matrimonio iunc̾ti sunt. p̾ci¬
pio ñ ego s dñs. uxorẽ auiro ñ disce¬
dere. Qd̾ si discesserit. man̾e ĩnuptã.
aut uiro rec̾ciliari. Ex qua auc̃tori¬
tate intelligitur. non solum hoc
quod facto ꝓfornicatione disci¬
dio. tñ inter se coniuges rema¬
neant cum in aliam copulã tran¬
possunt reconciliari. ⁊ cohabitare
sicut prius. si dimissum ad se re
uocare. alti placuerit. Qd̾ tamen
uidetur contradic̾e salomon.

Expanded text:
autem unus de conjugibus forniautem unus de conjugibus fornicationem incurrit, non licet alteri fornicantem dimittere, nisi ipse expers fornicationis exstiterit. Unde Augustinus tractans de sermone in Mosuam, si ipse convincitur fornicari. Quapropter quisquis fornicationis causa vult abjicere uxorem suam, prior debet esse a fornicatione purgatus. Augustinus: Cum autem pro tali fornicatione conjugium separatur, dimittenti vel dimisso non licet ad aliam transire copulam, Apostolo dicente: Iis qui matrimonio juncti sunt praecipio, non ego sed Dominus, uxorem a viro non discedere; quod si discesserit, manere innuptam aut viro reconciliari . Ex qua auctoritate intelligitur non solum hoc quod facto pro fornicatione dissidio tantum inter se conjuges remaneant, cum in aliam nequeant copulam tranpossint reconciliari et cohabitare sicut prius, si dimissum ad se alteri revocare placuerit. Cui tamen videtur contradicere Salomon,
Abbreviated transcription (Latin):
monacham ⁊ monachum pos¬
sit contrahi coniuigium. cum ip¬
si de reddendo carnis debito. ñ
ualeant facere consensum legi
uit. posse dimitti uxorẽ auiro
causa fornicationis. ubi ait. Qͥ¬
cumq dimiserit uxorẽ suã nͥ cau¬
sa fornicationis. ⁊ aliam duxerit.
qd̃ ꝓpt̾ eandem causam dimitt̾e
iurum. uxori ꝑmittitur. Nam
cum sint una caro. ⁊ corpus unus
sit in potestate alt̾uis. eandem le¬
gem ꝑmanendi uł se dimittendi.
sortiti sunt. Cum autẽ forncatio¬
nis causa facit diuortium. ñ ille
qui dimitit. s ille qͥ ꝑ culpa sua
dimititur. separat coniuigium.
Est autem fornicatio duplex. cor
quando mulier uiuente uiro. aut
uir uiuente uxore. ex conscientia se
alt̾i comiungit. aut elam. aut ma¬
nifeste. Ideo ex conscientia appo¬
sui. quia si conting̾et. ut mulierẽ
aliam ignorante uiro. uxor inlec¬
to collocaret.⁊ si illi uir deceptꝰ
commisceret. de fornicatione ui¬
rum ignorantia excusaret. Cũ

Expanded text:
monachum et monacham posmonachum et monacham posse contrahi conjugium, cum ipsi de reddendo carnis debito non valeant facere consensum legitit posse dimitti uxorem a viro causa fornicationis ubi ait: Quicunque dimiserit uxorem, nisi causa fornicationis, et aliam duxerit, propter eamdem causam dimittere virum uxori permittitur. Nam cum sint una caro et corpus unius sit in potestate alterius, eamdem legem permanendi vel se dimittendi sortiti sunt. Cum autem fornicationis causa faciat divortium, non ille qui dimittit, sed ille qui pro culpa sua dimittitur, separat conjugium. Est autem fornicatio duplex: corpquando vir, vivente uxore, aut mulier vivente viro, ex conscientia se alteri conjungit aut clam aut manifeste. Ideo ex conscientia apposui: quia si contingeret ut mulierem aliam ignorante viro uxor in lecto collocaret et se illi vir deceptus commisceret de fornicatione virum ignorantia excusaret. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
uestem iam acceꝑit. Si uero ut̃¬
q uotum facit. necesse ẽ eẽ. ut in
continentia ꝑmaneant. Unde
scriptum ẽ in registro ad adria¬
num notarium. Agotholosa la¬
trix p̾sentium. conquesta ẽ ma¬
ritum suum contͣ uoluntatẽ suã.
in monast̾io urbici abb̃is ẽẽ conu̾¬
sum. Qd̾ qi ad eiusdem abbatis
ꝑientie tue p̾cipimus. ut dili¬
genti inquisitione discutiat. si
forte cum eius uoluntate conu̾¬
miserat:⁊ si hoc reppererit.⁊ ił¬
lum in monast̾io ꝑmanere ꝑ¬
uideat.⁊ hanc sicut ꝓmisit mu
tare compellat. Siuero nicħ hoꝵ
est. nec quod quam fornicationis
crimen. propter quod licet iuro
mus ut maritum suum etiã si
tonsoratus ẽ reddas. omni occa¬
sione cessante. Hic est aitenden
sa dĩ se uoto astringunt. uł con¬
tinent. ñ soluunt contra dñi p̾¬
ceptum coniuigium. S cum d̾s̾
ꝓ cuuis amore se continent. eos
separaret ab amplexu iam de
aliquis putare debet. qd̾ inter

Expanded text:
vestem acceperit. Si vero utevestem acceperit. Si vero uterque votum facit, necesse est ut in continentia permaneant. Unde scriptum est in Registro ad Adrianum notarium: Agothotrix praesentium questa est maritum suum contra voluntatem suam in 409 monasterio Urbici abbatis esse conversum, Quod quia ad ejusdem abbatis perientiae tuae praecipimus ut diligenti inquisitione discutiat, si forte cum ejus voluntate converomiserit, et si hoc reppererit, et illum in monasterio permanere provideat et hanc, sicut promisitare compellat. Si vero nihil horum est nec quoddam fornicationis crimen propter quod licet viro mus ut maritum suum illi etiam si tonsuratus est reddat omni occasione cessante. Hic est attendendum sa Dei se voto astringunt vel continent, non solvant contra Domini praeceptum conjugium. Sed cum Deus pro cujus amore continent eos separet ab amplexu; jam de aliquis putare debet inter
Abbreviated transcription (Latin):
consensu. ut uacetis orationi.
Manifestum ẽ gͥ qd neuter po¬
test facere uotum continentie.
nisi ioẽplaceat utriq. ⁊ idem ut̾¬
q uoueat. cum sint una caro.⁊
alt̾ habeat corpus alt̾ius in sua
Cum boni coniuges aut m̾itũ
aug̾e desid̾ant. aut ante acte
uite culpam deflere. ut se ad
continentiã astringãt.⁊ meliore
uitam appetant. licet. Si uero
continentiã quam uir appenl.
mulier recusat. diuidi coniu¬
gium ñ licet. De eodem nichola¬
us carolo regi scribens. ait. Scͥp¬
sit nob̾ theob̾ta regina. se uelle
dignitate. seu copula exui. ⁊ sola
uita pͥuata ẽẽ contentã. deside¬
rare. Cui nos scripsimus. ñ hoc
alit̾ fieri. nisi eandem uitã. con¬
iũx eiuis lotarius eleg̾it. Hi auc¬
tores affirmant licere simul u
altõ ñ licere. Unde manifestũ
ẽ qd̾ si unus absq as sensu alt̾us
se ad religionẽ conuert̾it. ⁊ alt̾
reclamau̾it. conu̾sum eẽ cogen¬
dũ ut ad thorum ⁊ ad scłm rede¬
at. qͣmius tonsuram monachi.⁊

Expanded text:
empus ut vacetis orationi . Manifestum est igitur quod neuter potest facere votum continentiae nisi idem placeat utrique, et idem uterque voveat; cum sint una caro, et alter habeat corpus alterius in sua Cum boni conjuges aut meritum angere desiderant aut anteactae vitae culpas delere, ut se ad continentiam astringant et meliorem vitam appetant, licet. Si vero continentiam quam vir appetit mulier recusat, dividi conjugium non licet. De eodem Nicolaus Carolo regi scribens, ait: Scripsit nobis Theoberta regina se velle dignitate seu copula exui et sola vita privata se esse contentam desiderare; cui nos scripsimus non hoc aliter fieri posse, nisi eamdem vitam conjux ejus Lotharius eligeret. Hi auctores affirmant licere utrumquealtero non licere. Unde manifestum est quod si unus absque consensu alterius se ad religionem convertit et alter reclamaverit, conversum esse cogendum ut ad torum et ad saeculum redeat, quamvis tonsuram monachi et
Abbreviated transcription (Latin):
apparentũ. idẽ ꝓbatio. quia siqͥs
dubitat inde. ñ possit aliquando
ꝓbari humana ratione. ut siquis
quereret. unde scis uirginis par¬
tũ. futurũ etiã statũ electoꝵ. non
habeo aliud argum̃tũ. nisi qͥa cre
in eis loqueret᷑. & miracula face̾t.
& cum ex magna parte que dixert
rerũ sꝑandarũ quantũ ad nos: ar¬
gumentũ ñ apparentũ quantũ ad
alios. S: hac diffinitiõe magis os¬
tenditur effectus fidei. quã quid
ipsa sit. nec om̃s partes fidei com¬
tura tantũ ꝯtineat. O. ua re sic dif¬
finiri potest fides ẽ uoluntaria cer¬
titudo absentiũ supra opinionẽ.
et infra scientiã ꝯstituta. uolunta¬
ria. quia ñ cogitur absentiũ. id est
sensibꝰ corporeis ñ subiacentiũ. supͣ
opinionẽ. quia plus est credere quã
opinari: infra scientiã. quia minꝰ ẽ
credere quam scire:. ideo enim cre¬
oritur spes: que sic diffiniri potest.

Expanded text:
apparentium, id est probatio; quia si quis dubitat inde posse aliquando probari humana ratione; ut si quis quaerat: Unde scis partum Virginis, futurum etiam statum electorum? non habeo aliud argumentum, nisi: Credi cum ex magna parte videam comprerum sperandarum, quantum ad nos; argumentum non apparentium, quantum ad alios. Sed hac diffinitione magis ostenditur effectus fidei quam quid ipsa sit; nec etiam omnes partes fidei comtura tantum contineat: Quare sic diffiniri potest. Fides est voluntaria certitudo absentium supra opinionem et infra scientiam constituta. Voluntaria; quia non cogitur, absentium, id est sensibus corporis non subjacentium; supra opinionem, quia plus est credere quam opinari; infra scientiam, quia minus est credere quam scire. Ideo enim creoritur spes, quae sic diffiniri potest
Abbreviated transcription (Latin):
ocium. somnolentia torpescit.
Ex his igitur languor anime
nascitur. qͣndo duritia obstina¬
tionis pressa. uł mollitie dis¬
soluta mens suꝑba nicħ oꝑatur.
Assumit sibi inobedientia. qnͣdo¬
q nomen obedientie. ut solo noĩe
głetur. S qr obedientia multis
modis dicitur. expedit ut sermo
de ea habitus altius ordiatur. Im¬
ponitur enim nomen obedientie
p̾cepto. facto. ⁊ loco. ut designet
qd̾ p̃cipitur. monstret qd̾ agitur.
nominet locum. in quo qͥs morat᷑.
e p̾cepto enim dicitur in¬
iungit ei obedientiã. de fac¬
to compleuit eã. deloco. apudillã
moratur obedientiã. cum aliqͣm
remotam seruat curiam. Pma ẽ¬

Expanded text:
otium, somnolentia torpescit. otium, somnolentia torpescit. Ex his igitur languor animae nascitur, quando duritia obstinationis pressa, vel mollitie dissoluta, mens superba nihil operatur. Assumit sibi inobedientia quandoque nomen obedientiae, ut solo nomine glorietur. Sed quia obedientia multis modis dicitur, expedit ut sermo de ea habitus altius repetatur. Imponitur enim nomen obedientiae, praecepto, facto et loco, ut designet quod praecipitur, monstret quod agitur, nominet locum in quo quis moratur. De praecepto enim dicitur, injungit ei obedientiam; de facto, complevit eam; de loco, apud illam moratur obedientia, cum aliquam remotam servat villam a
Abbreviated transcription (Latin):
guet uoluntate. Hoc mͦ pͥmus
hõ languit. qui cum uiueret
potestate.⁊ sanus eẽt uoluntate.
bestiis t̾re p̾positus fuit. ꝑ mobe¬
dientie uero culpam supposit᷑.
etiam nunc muscis ⁊ culicib ꝑ
posteros seruit. Quando infir¬
mitas carnis adunatur intumo¬
rem. contingit quandoq ut ge¬
neret languorẽ. Mens enĩcar¬
nał. ꝑtumorẽ superbie incur¬
rit sepissime languorem mobe¬
dientie. Due autem sunt tumo¬
ris speties. duri uidelicet.⁊ mollis.
Duritia tumoris in carne ẽ. obsti¬
natio carnalium in conu̾satiõe.
ħ autẽ tribus modis mederi so¬
let. emplaustro scilicet. unguento.
⁊ ferro. id ÷ exemplo boni oꝑis.
u̾bo commonitionis. disciplina
correptionis. Cum enim mens
ñ emutit saniem ꝑconfessionẽ.
uł ex commonitione ñ ꝓmittit
em̾dationẽ. restat ut ferri recipi¬
at incisionem. idẽ correptionẽ
discipline. Est aurem tumor
mollis. cum mens inflata delec¬
tatur uoluptuosis. dum sec̾tat᷑

Expanded text:
guet voluntate. Hoc morbo primus guet voluntate. Hoc morbo primus homo languit, qui cum viveret potestate, et sanus esset voluntate, bestiis terrae praepositus fuit, per inobedientiae vero culpam suppositus, etiam nunc muscis, et culicibus per posteros servit. Quando infirmitas carnis adunatur in tumorem, contingit quandoque ut generet languorem. Mens enim carnalis per tumorem superbiae incurrit saepissime languorem inobedientiae. Duae autem sunt tumoris species, duri videlicet et mollis. Duritia tumoris in carne, est obstinatio carnalium in conversatione. Huic autem tribus modis mederi solent, emplastro scilicet, unguento et ferro, id est, exemplo boni operis, verbo commonitionis, disciplina correptionis. Cum enim mens non emittit saniem per confessionem, vel ex commonitione non promittit emendationem, restat ut ferri recipiat incisionem, id est, correptionem disciplinae. Est autem tumor mollis, cum mens inflata delectatur voluptuosis; cum sectatur
Abbreviated transcription (Latin):
dunt bone actioni cordis dulce
dinem. Carnem crudam ñ coctã
querunt. qͥa tribulationis ig¬
nem fugientes. pauꝑtati ⁊ labori
se subtrahunt. In camino ⁊ enĩ
pauꝑtatis decoqui solent uitia
carnis. Carnem crudam iccirco
desiderant. ut quando ⁊ quomͦ.
⁊ quantum uelint. sͥ coquant. Ta¬
les sunt quidẽ qui morantur in
claustro. quasi in silo. qui nicħ
male uiuunt.⁊ subiec̾tos bene
uiuere cogunt. errantes reuocant.
s fortes occidunt. R euocant u̾b̾.
occidunt exemplis. Religiosi
uideri student. quia religiosos
sub se hñt. Głantur de eorum
penitentia. ñ de sua. Q d̾ oꝑari
nolunt. imꝑant. oꝑantur ipsi.
qd̾ aliis oꝑari licitum ñ ẽẽ pu¬
tant. subiectos cogunt. ⁊ a nemi¬
N obedientie morb ex suꝑbie
tumore ꝓcedens sicut sanies ex
uulnere. sic ex ulcere contẽptus
emanat. M orb inobedientie.
languor ẽ anime. Qui enim
oꝑari non uult. ⁊ potest. uiuit
s languet. Uiuit. potestate. lan¬

Expanded text:
dunt bondunt bondinem. Carnem crudam, non coctam quaerunt, quia tribulationis ignem fugientes, paupertati et labori se subtrahunt. In camino etenim paupertatis decoqui solent vitia carnis. Carnem crudam idcirco desiderant, ut quando, et quomodo, et quantum velint sibi coquant. Tales sunt quidam, qui morantur in claustro, quasi in Silo, qui nihilmale vivunt, et subjectos bene vivere cogunt, errantes revocant, sed fortes occidunt. Revocant verbis, occidunt exemplis. Religiosi videri student, quia religiosos sub se habent. Gloriantur de eorum patientia, non de sua. Quod operari nolunt, imperant: operantur ipsi quod aliis operari licitum non esse putant, subjectos cogunt, et a neminobedientiae morbus ex superbiae tumore procedens, sicut sanies ex vulnere, sic ex ulcere contemptus emanat. Morbus inobedientiae languor est animae. Qui enim operari non vult et potest, vivit, sed languet. Vivit potestate, sed lan
Abbreviated transcription (Latin):
tunt. quidam qui male uiuunt.
⁊ subiectos bene uiuere cogunt.
cedunt. s cum corrigendo ñ incre¬
pant errantes. delinquunt. Licet
enim beneuiuant. necesse tñ ẽ
ut de grege sͥ commisso gregis ra¬
tionẽ dño reddant. Cur suscipi
Si nesciunt. cur suscipiunt: Si
sciunt ⁊ peccare ꝑmutunt. cum
soli bene uiuere possent. cur mor¬
tem incurrunt: Tales p̾lati nu¬
triunt filios hely. qͥ cum mulie¬
ribus q̃ obseruant ad ostium ta¬
b̾naculi dormiunt. qͥ uenientes
in silo sacͥficare ñ ꝑmittunt. s
anteqͣm incendatur adeps car¬
nem crudam rapiunt. Quasi
filii sunt hely. qui sub p̾latis
bene uiuentib. dissolute uiuunt.
Q cum mulierib dormiunt.
cũ uł hoc realit̾ agunt. uł dũ¬
carnis desideriis se coniungunt.
Iuos qͥ ueniunt in sylo ne sacͥ¬
ficent impediunt. cum nouit̾ con¬
u̾sos uerb̃ ⁊ exemplis ab exercitio
bone oꝑationis auertunt. Ac¬
cendi nͥ ꝑmittunt adipem. ꝙr
extinc̾to caritatis igne. ñ infun¬

Expanded text:
tunt: quidam male vivunt, tunt: quidam male vivunt, et subjectos bene vivere cogunt; aecedunt; sed, dum corrigendo non increpant errantes, delinquunt. Licet enim bene vivant, necesse tamen est, ut de grege sibi commisso, gregis Domino rationem reddant. Cur suscipiuSi nesciunt, cur suscipiunt? si sciunt et peccare permittunt, cum soli bene vivere possent, cur mortem incurrunt? Tales praelati nutriunt filios Heli, qui cum mulieribus, quae observant ad ostium tabernaculi, dormiunt; qui venientes in Silo, sacrificare non permittunt, sed antequam incendatur adeps, carnem crudam rapiunt . Quasi filii sunt Heli, qui sub praelatis bene viventibus male vivunt. Qui cum mulieribus dormiunt, cum vel hoc realitcarnis desideriis se conjungunt. Illos etiam qui veniunt in Silo, ne sacficent, impediunt; cum noviter conversos verbis et exemplis ab exercitio bonae operationis avertunt. Accendi non permittunt adipem, quia exstincto charitatis igne non infun
Abbreviated transcription (Latin):
unt qui q̃ sua sunt querunt. fugi¬
unt. licet p̾sentes sint cum negligentiaᷤ
uidint. sesub silentio abscondt̃. fugiuił
qͥ remoti a ꝯuentu sub otio uiunt. qͥ a
cõmuni frũm ꝯsilio recedunt. qͥ pͣua
agunt. ⁊ rep̾hendi nolunt. Unde beat᷑
gregorius dic̃. Libet inquit ut dũliᷤ en¬
t̃ et illicita faciunt. subditoꝵ nemo cõ¬
tradicat. Et in eodem. Cunctis se esti¬
mat p̾latus amplius saꝑe. quib se ui¬
det amplius posse. Hec amant
scilicet. uideri sapientes. ⁊ ẽẽ po¬
tentes. ħ causa fuit angłice.⁊ hu¬
mane ruine. Ponam inquit an¬
gelus sedem meam ad aquilonẽ.
Et homini dixit. Eritis quasi dii.
scientes bonum ⁊ malum. Time¬
at gͥ p̾latus. qd meruit hõ ⁊ angłs.
angłs enim cum uellet ẽẽ poten¬
tior corruit. homo dum uellet
uideri sapientior desipuit. Sunt
⁊ tres species neggligenti uͭ p̾la¬
torum. scilicet qui bene uiuunt.
⁊ subiectos male iuuere ꝑmit¬

Expanded text:
unt, qui quae sua sunt quaerunt; fugiunt, qui quae sua sunt quaerunt; fugiunt, licet praesentes sint, qui cum negligentias viderint, se sub silentio abscondunt; fugiunt, qui remoti a conventu sub otio vivunt, qui a communi fratrum concilio recedunt, qui prava agunt et reprehendi nolunt. Unde beatus Gregorius: « Libet, inquit, ut dum licenter etiam illicita faciunt, subditorum nemo contradicat. » Et in eodem: « Cunctis se existimat praelatus amplius sapere, quibus se videt amplius posse. » Hoc amant, scilicet videri sapientes, et esse potentes, haec causa fuit angelicae et humanae ruinae. Ponam, inquit angelus, sedem meam ad Aquilonem . Et homini dixit: Eritis sicut dii, scientes bonum et malum . Timeat igitur praelatus, quod meruit homo et angelus. Angelus enim, cum vellet esse potentior, corruit; homo, cum vellet videri sapientior, desipuit. Sunt et tres species negligentium praelatorum, scilicet qui bene vivunt, et subjectos male vivere permit