comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se libelł p̃sidi datuł testatꝰ funs¬
s : maluit ab accusatõne desist̾e
⁊ lucrũ exdote magis pet̾e. qrͣ
ies .R. turpifsimo ex empio isqͥ
nurũ suã accusare institusset pꝰ¬
ea desistere maluit. dtent᷑ lucrũ
ex dote remu̾e tnͣqͣ culpia muli
adult̃i rerum intra .u. annos cõ¬
timos die criminis ad missi de¬
functa quoq mmuliere postulari
posse palã est. ¶ ¶dã accusare
uolebat adult̾u mulierẽ ⁊ postu¬
labat ne sibi cõputarentur dies
qͦs ĩcustodiaifuiss. me ã hoc ad¬
muitente extitit quimͥ dtͣ dic̾et
cuius opinionẽ autu ꝓbes rogo
uant tui placuit utiles dies as¬
cusatori compartandos eẽ .i. qͥb¬
potuit accusatioĩs solẽma ĩple¬
re. qr̃ sñ dubio dies qͥb qͥł ĩcus¬
todia fuit exͣ conputatõm uti¬
liũ dierũ existimandi tͥ ꝯstitutos
rito accusante utilis cõputant᷑.¬
¶e feriatis quo dieb si modo fa-¬
cultatẽ p̃sidis ad eundi accusa¬
plano quoq libellus dari pot̾.

Expanded text:
se libellis praesidi datis testatus fuisset, maluit accusatione desistere et lucrum ex dote magis petere. quarespondit: turpissimo exemplo is, qui nurum suam accusare instituisset, postea desistere maluit contentus lucrum ex dote retinere tamquam culpa mulieAdulterii reum intra quinque annos continuos a die criminis admissi defuncta quoque muliere postulari posse palam est. Quidam accusare uolebat adulterii mulierem et postulabat, ne sibi computarentur dies, quos in custodiam fecisset: me hoc admittente exstitit qui mihi contradiceret: cuius opinionem an tu probes, rogo uant, cui placuit utiles dies accusatori computandos esse, id potuit accusationis sollemnia implere. quare sine dubio dies, quibus quis in custodia fuit, extra computationem utilium dierum existimanti tibi constitutos rito accusant‹i› utiles computantur, feriatis quoque diebus, si modo facultatem praesidis adeundi accusaplano quoque libellus dari potest.
Abbreviated transcription (Latin):
sui iniuriã exequatur. Cer̾m
uis iure extraniei ad accusati¬
otiẽ ueniat: tñ audiet. nec
eñi ulla pscͥptio obͣitietur suã
iniuriam uindicanti. Sane si
iuuenili facielite ductus. uł
⁊̃ feruore etatis accentus: ad ac¬
tusatõm ꝑsiłit: accusant ei ñ
fatile calumie pena irroga
tis agit.¶ Prescͥpnones q̃ ob¬
iti solent actussantib adult̾ii.
añ solent ttͣtari qͣmꝗs iut̾ reos

Expanded text:
sui iniuriam exequatur: ceterum uis iure extranei ad accusationem ueniat, tamen audietur: nec enim ulla praescriptio obicitur suam iniuriam uindicanti. sane si iuuenali facilitate ductus uel etiam feruore aetatis accensus ad accusationem prosilit, accusanti ei non facile calumniae poena irrogabtis agit. Praescriptiones, quae obici solent accusantibus adulterii, ante solent tractari, quam quis inter reos
Abbreviated transcription (Latin):
ut fatilius iudicantib de adul-¬
t̾io ꝓbetur. idẽ erit direndũ¶S
⁊ quonens aliiqui pꝰ maritũ ⁊
prẽm accutare possunt. ad ac.¬
tusandũ ꝓsiluint lege exp̃sũ
ẽ ut is cmf de ea re notitio est
deiusto accusatore constituat.
at colludere. cũ uxore magns¬
qmͣ ex aĩo aciusatore post pomi-¬

Expanded text:
ut facilius i‹u›dicantibus de adulterio probetur, idem erit dicendum. Sed et quotiens alii, qui post maritum et patrem accusare possunt, ad accusandum prosiliunt, lege expressum est, ut is, cuius de ea re notio est, de iusto accusatore constitu‹a›tat colludere magis cum uxore quam ex animo accusare, postpo
Abbreviated transcription (Latin):
mnea ĩqua deferruntur. ꝓ iñsiqͥs
inꝓuintia inqͣ agit ad ult̾mũ
cõmiserit iudicari ⁊ accusari po¬
t̾it. nisi sit ea ꝑsonaq̃ ad p̃si-¬
dis cognitionem ñ ꝑtinet: ¶ Si
negau̾it sep̃r ⁊ maritꝰ se accu-¬
saturos intra die̾ sexagesimũ
anstatim ĩcipnant tp̃ra extͣneo
cedete. ⁊ pͥmus pop̃. pritat᷑ ad¬
mta ad agcusatõm extraneũ¬

Expanded text:
ea in qua deferuntur. proinde si quis in prouincia, in qua agit, adulterium commiserit, accusari poterit, nisi sit ea persona, quae ad praesidis cognitionem non pertinet. Si negauerint se pater et maritus accusatur‹o›s intra diem sexagensimum, an statim incipiant tempora extraneo cedere? et primus Pomponius putat admitti ad accusat
Abbreviated transcription (Latin):
municeps erit. ¶ Sius negociasu¬
a ñ incolomia s iniminitipio semꝑ a
git. millo uendit. emit dtͣhit. in eo.
foro. balneo. sp̾tatulis utitur. ubifes¬
tos dies celebrat. In omnib demq mu-¬
intipn cõmodis mllius colomiarum
utit᷑. ibimagis hr̃e domitiliũ ꝙͣ uͥ colẽ¬

Expanded text:
municeps.Si quis negotia sua non in colonia, sed in municipio semper agit, in illo uendit emit contrahit, ‹in eo› foro balineo spectaculis utitur, ibi festos dies celebrat, omnibus denique municipii commodis, nullis coloniarum fruitur, ibi magis habere domicilium,
Abbreviated transcription (Latin):
anꝙ ex drigimi proni farrunt p̃iudi¬
tũ ⁊ utrobiq mun̾ib abstͥnguntur.¬
Relegatus ĩeo loto inquẽ reregatui
ẽ. int̃im necãiũ domicitiũ ht̃. ¶ Se¬
nator ordine motui ad ceiginalem
priam nͥhoc sp̃alr̾ impetͣuit ñ resti¬
tuttur. ¶ Senatoris ⁊ eorũ falit fi-¬
lieq quoc ͦ tp̃r nati. nateue. itẽ q
nepotes ꝓnepotes. ⁊ ꝓnepotes ex filio
porigiem ex filii eximuntur. licet
muncipalem retmeant dignitatẽ.
uerut morandi arbitͥum impetra¬
uint. domicsuũ murbe retinent.
Q fenus exertent. hoñib pr̃imoniis
tributionib fungi debent. ⁊ si possõm¬

Expanded text:
 origini patroni faciunt praeiudicium et utrubique ‹m›uneribus adstringuntur.Relegatus in eo loco, in quem relegatus est, interim necessarium domicilium habet.Senator ordine motus ad originalem patriam, nisi hoc specialiter impetrauerit, non restituitur.Senatores et eorum filii filiaeque quoquo tempore nati nataeue, itemque nepotes pronepotes et proneptes ex filio origini eximuntur, licet municipalem retineant dignitatem. uelint morandi arbitrium impetrauerunt, domicilium in urbe retinent. Qui fenus exercent, omnibus patrimonii intributionibus fungi debent, etsi poss
Abbreviated transcription (Latin):
eptus dignitatẽ. hoc ã qnͣtum ũo adho
honorẽ ꝑmñe creditur. originem re¬
tinet. denq manuiissi ab eo eius
muccipii efficiuntux. unde mimi
ceps originẽ tͣhit. ¶ M iles ibi mer¬

Expanded text:
eptus dignitatem, quantum ad honorem, retinere creditur originem. denique manumissi ab eo eius municipii efficiuntur municipes, unde originem trahit.Miles ibi
Abbreviated transcription (Latin):
demium extingłi dditionẽ. cũ
dñt ratum habuisset. post̾iore
it̃ demiũ nasci uditionẽ cũ dñs
ratum ñ hũisset. ISicreditor
cuius ignorantis ꝓcuratoriso
ad lutũ ẽ arrogandũ se ded̾it.
quoꝵ alt̾ius absentis ꝓtura¬
toei ẽ datũ. ⁊ ante qm iratum
hret. int̾im ałt̾i solutũ ẽ m¬

Expanded text:
 cum dominus ratum habuisset, posteriore tunc demum nasci condictionem, cum dominus ratum non habuisset.Si creditor, cuius ignorantis procuratori solutum est, adrogandum se dederit, quorum alterius absentis procuratori datum, antequam is ratum haberet, interim alteri solutum e
Abbreviated transcription (Latin):
donaturꝰ erat. absolui debet.
Ratã quoq solutionẽ sicreditor
heãt: Idẽ erit. tͣutoriquoq si so-¬
luta fu̾it pẽca ue turatori uł
ꝓturatori. ł tuilibet successori
ł seruo actori: ꝓficiet solutoͬ.
Ꝙ si accepto lacum sit: ꝙ stipu¬
lationis noĩe ypotheca exit ob¬
ligata. uł fine stͣlanone᷑ ac

Expanded text:
donaturus erat, absolui debet. ratam quoque solutionem si creditor habuerit, idem erit. tutori quoque si soluta sit pecunia uel curatori uel procuratori uel cuilibet successori uel seruo actori, proficiet ei solutio. quod si acceptum latum sit, quod stipulationis nomine hypotheca erat obligata uel sine
Abbreviated transcription (Latin):
itia cũ pp̃ dote bona mariti por¬
sid̾et. omĩa ꝓ dña egit. recłdit᷑
exegit. ⁊ mouentia distraxit.
q̃ro anea q̃ ex re mariti ꝑceꝑit.
indotem ei reputari debeant.¬
marcellus.R. reputationem es¬

Expanded text:
itia cum propter dotem bona mariti possideret, omnia pro domina egit, reditus exegit et mouentia distraxit: quaero, an ea, quae ex re mariti percepit, in dotem ei reputari debeant.Marcellus respondit reputationem e
Abbreviated transcription (Latin):
erit. euennt ut una lib̾atione li
b̾etur hr̃s extestam̃to ⁊ ut ob¬
liget sibilẽgatariãum. tantĩdẽ
ꝑtẽ ẽ. ⁊ sidapnatus fuit alicui
uẽnd̾e. uł locare. Nam uendẽ
do locando: ⁊ lib̾atur extesta¬
m̃to ltres. ⁊ obligat sibi lega
sꝑopond̾it dierto inr̃imoniop̃¬
dĩque don eraͣnt obligata inso¬
lictũ dare. tñ satis cẽ: offerre do¬

Expanded text:
tione et liberetur heres ex testamento et obliget sibi legatarium. tantundem est et si damnatus fuerit alicui uendere uel locare: nam uendendo uel locando et liberatur ex testamento heres et obligat sibi legatspoponderit dirempto matrimonio praedia, quae doti erant obligata, in solutum dare, tamen satis esse offerr
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpiome qun solu̾̃it creditori me¬
o. luet ignorante me acqnumt᷑
michi actio pagnoratitia. Etem
siquii solait legata debent disce¬
d̾e legatarũ de possessione. Alio¬
qͥn: nastuur hr̃oi int̾ ditũ. utͣ
eos dei̾e possit. Paulus.¬
eo trminis postulatio: int̾imi ni¬
cħii ꝓbibet recte pecunã adebi¬
torib som alio qͥn: pleriq inno¬
centium netesiario sumptu ege
ares creditori soluatur. ¶ Rem¬

Expanded text:
i pro me quis soluerit creditori meo, licet ignorante me, adquiritur mihi actio pigneraticia. item si quis soluerit legata, debent discedere legatarii de possessione: alioquin nascitur heredi interdictum, ut eos deicere possit. eo criminis postulato interim nihil prohibet recte pecuniam a debitoribus solui: alioquin plerique innocentium necessario sumptu egeba reo creditori soluatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ifoluturus ꝑetumamtao iussui
Ituo ugnata eã ad minularũ
quo ad ꝓbaretur deposuerim
me spxctetur: anꝑte stec̾it qͦ
miniis ĩ ꝯtneni ꝓbaretur. Nã
tunt ꝑmñ hẽndũ erit. acti ꝑato¬
me solũe tuex aliqua sausa
acciꝑe nosies. inqua sp̃e ñ utu¬

Expanded text:
oluturus pecuniam tibi, iussu tuo signatam eam apud nummularium, quoad probaretur, deposuerim,me spectetur, an per te steterit, quo minus in continenti probaretur: nam tunc perinde habendum erit, ac me soluere tu ex aliqua causa accipere nolles. in qua specie non ut
Abbreviated transcription (Latin):
seu̾anti tinoei intutele adminis¬
tratõe. l sapitis reo postulato:
uerit. ⁊ euictã fu̾it res: manet
p̾stina obligatio ⁊ si ꝓꝑte fu̾it
c̃ditor: nisi ꝓsolido esꝰ fiereti s
⁊ si duos fundos. u̾bi gr̃a ꝓdebi¬
toded̾it. eiuucto alio fundo re¬
manet ĩtegra obligatio. tunc
ergo res ꝓse soluta lib̾ationẽ
prat: cum ꝓsolido fc̃a ẽ suscip¬
entis. S ⁊ siqͣuis ꝑ dolũ płis esti¬
matum fundũ insolutum ded̾it.
ñ lib̾abitur. insi ͦx deest reple¬
batur. Idem

Expanded text:
seueranti tutori in tutelae administratione, licet capitis reo, potuisse uerit et euicta fuerit res, manet pristina obligatio. etsi pro parte fuerit ditor, nisi pro solido eius fieret.Sed et si duos fundos uerbi gratia pro debito dederit, euicto altero fundo remanet integra obligatio. tunc ergo res pro re soluta liberationem praestat, cum pro solido facta est suscipientis.Sed et si quis per dolum pluris aestimatum fundum in solutum dederit, non liberatur, nisi id quod deest repleatur. 47 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
isucapionẽ dtiuet uix enĩ ut ñ
uideat᷑ alienare. ⁊ paritur usuta¬
do amisit sernintes. Qͥ occasione
atqrendi ñ utitur ũ intellig̃r ali¬
enare: ułi qui hr̃ditatẽ omiitit.
aut oppotionẽ int̃ certũ t p̃s da¬
tan ñ amplectitur. ¶Oratio hec

Expanded text:
ionem continet: uix est enim, ut non uideatur alienare, qui patitur usucado amisit seruitutes. qui occasione adquirendi non utitur, non intellegitur alienare: ueluti qui hereditatem omittit aut optionem intra certum tempus datam non amplectitur. Oratio,
Abbreviated transcription (Latin):
itui ex empto uł ex lotato ł ex a¬
s ex delicto debeatur. michi uide¬
atur loco creditoris posse actipi.
ꝙ siex popłari cã añ litis teta-¬
tĩ recte dicetur creditoris ũ loco
ẽẽ postea ẽẽ. ¶ Mim̃ soluit. qui
forma nuitata ẽ. Et iõ si corrupte
reddite st̃. uł tnͣsfigurate uid̾i ab

Expanded text:
ui ex empto uel ex locato uel ex asi ex delicto debeatur, mihi uidetur posse creditoris loco accipi. quod si ex populari causa, ante litis contestationem recte dicetur creditoris loco non esse, postea esse. Minus soluit, qui forma mutata est: et ideo si corruptae redditae sint uel transfiguratae, uideri ab
Abbreviated transcription (Latin):
de ietisti ubum refatur ab ꝑsonã
eius qui deiecit. nec ꝑtinet ad eñ
tuun familia de iecit. Net i ind̾or
ego deietisse. si mea familia de
milia tuadeieit. ¶ Deietisse ã
sttã ispid̾r qui mandaut. uł
deiciat. an u̾o ꝑ aliui Qr̃ ⁊ si fa¬
milia mea ex mea umitate deie¬
eoꝵ idẽ sũ cũ dño su̾ cũ ꝓcuratore

Expanded text:
"deiecisti" verbum refertur ad personam eius qui deiecit nec pertineat ad eum, cuius familia deiecit nec enim ego videor deiecisse, si familia memilia tua deiecit'. Deiecisse autem etiam is uidetur, qui mandauit uel deiciat an uero per alium: quare et si familia mea ex uoluntate meeor de
Abbreviated transcription (Latin):
bi hñit. tãtũmodo intra amnũ.
post annũ uo de eo ꝙ ad euqui
uide iecit ꝑuenit. iudiciũ dabo.
hoc int̾ocm ꝓponitur eiqui ui de¬
iectus ẽ ⁊ etm fuit etiͥaunũ ui
deiecto subuenire. Propt̾ ꝙ ad re¬

Expanded text:
modo intra annum, post annum de eo, quod ad eum qui ui deiecit peruenerit, iudicium dabo'. Hoc interdictum proponitur ei, qui ui deiectus est: etenim fuit aequissimum ui deiecto subuenire: propter quod ad re
Abbreviated transcription (Latin):
stiohis deiectis ip̃ deiti de possõ¬
ne ud̾r. etiã si sgnoret eos de¬
iectos ꝑ quos possidebat ⁊ siquis
gͥ alnis ꝑ quem possidebã de iet¬
tus fu̾it michi cõpet̾e int̾dcm
nemni dubium e. Int̾dicfo ã
hoc mda cõpetit insi ei quiit ẽ
de icẽtur possidebat nec aliꝰ
deici iius ẽ. qmͣ qui possidet
Siue a̾ corpore siue amino
sisset nemine seruoꝵ relicto.
mox res̃tens ꝑhibitꝰ sit ingreda¬

Expanded text:
et ideo his deiectis ipse deici de possessione videtur, etiamsi ignoret eos deiectos, per quos possidebat. et si quis igitur alius, per quem possidebam, deiectus fuerit, mihi competere interdictum nemini dubium est. Interdictum autem hoc nulli competit nisi ei, qui tunc cum de‹i›ceretur possidebat, nec alius deici uisus est quam qui possidet. Siue autem corpore siue animo sisset nemine suorum relicto, mox reuertens prohibitus sit ingred
Abbreviated transcription (Latin):
erit obuerrigał fauorẽ int̾dc̃o e¬
ũ tem̃. Siguis ł int̾dĩm tale mo¬
uere ut locus dep̾mat᷑ pecdeis
applłandi grã: ñ delet audiri.
⁊ ita mesa scribit. Idẽ ait. Tale
quo mimus pecus ad aqua ad fru¬
lici appłat. ¶ Ip̃. et uꝑa mu s

Expanded text:
erit ob uectigalis fauorem interdicto eum tueri. Si quis uelit interdictum tale mouere, ut locus deprimatur pecoris appellendi gratia, non debet audiri: et ita Mela scribit. Idem ait tale quo minus pecus ad flumen pulici ap
Abbreviated transcription (Latin):
tũ e̾. Siqͥ̾s ni me deiec̾it. megs
ã ñ dẽiecerit. ñ posse me hoc ĩ¬
terdc̃o exꝑiri. qr ꝑeos retineo
possõmi. qͣli deietti ñ st̃. ¶ Idem
iuł. refert si seruoᷤ quos dã ui
repulit. alios a retimuit. ⁊ iñ¬
rit. aut ⁊̃ eis imꝑauit: uite
deiectũ intesligi. Nesisse i pos¬
sidere. cũ serui ab alio poiade
mo depulais eẽt. s passidi ab̾
eo cepisset: qui ingressus uni pos

Expanded text:
tum est, si quis me vi deiecerit, meos non deiecerit, non posse me hoc interdicto experiri, quia per eos retineo possessionem, qui deiecti non sunt. Idem Vivianus refert: servos quosdam vi depulit, alios retinuit et vinxit aut etiam eis imperavit: vi te deiectum intellegi: desisse enim possidere, cum serui ab alio possidemo depulsus esset, sed possideri ab eo coepissent, qui ingressus in pos
Abbreviated transcription (Latin):
ut cxarescat. uł aque cursusmi¬
pediatur utile int̃dcm̃ cõpet̾e ne
iis eifiat quo minꝰ io opus ꝙin
alueo fluminis riꝑa ue enis ita
fc̃afc̃sit ut iter cutsus fluim¬
nͥis det̾iorsit fiat tollere. demo¬
liri purgare restituere uireboni
arbitratu possit. ¶ Stationem
diñs astando. Is gͥ Iocus demonstͣ¬
tur ubitq naues tute stare pos¬
fint. Ait p̾tor. Itełnq nauigtide¬
t̾rus fiat. hoc ꝓmaingatione posi

Expanded text:
ut exarescat uel aquae cursus impediatur, utile interdictum competere 'ne uis ei fiat, quo minus id opus, quod in alueo fluminis ripaue ita factum sit, ut iter cursus fluminis deterior sit fiat, tollere demoliri purgare restituere uiri boni arbitratu possit'. Stationem dicimus a stando: is igitur locus demonstratur, ubicumque naues tuto stare possunt. Ait praetor: 'iterque nauigii deterius fiat'. hoc pro nauigatione
Abbreviated transcription (Latin):
net a ħ int̾dcm̃ ad eu qui fuido
uti frui ꝓhibitiũ ẽ. s ꝑtinebit ⁊̃
ad euu qui edifitiis uti frui ꝓhi¬
letur. sonseqũter ã dicemus ad
siquis uti frui ꝓhibitꝰ ẽ re mobi
int̾dcm̃ locũ halebit. Qͥ ususf.¬

Expanded text:
nterdictum ad eum, qui fundo uti frui prohibitus est: sed pertinebit etiam ad eum, qui aedificiis uti frui prohibetur. consequenter autem dicemus ad si quis uti frui prohibitus est re mobili, interdictum locum habebit. Qui usus
Abbreviated transcription (Latin):
flum̃ ꝯtinet nat᷑alẽ rigorẽ curiꝰ
ł mari ł aqͣ alia rõne ad tp̃s ex¬
ceeuit. ripas ñ mutat. Nemo
deniq dixit ilũ qui inciemento
suo egyptũ oꝑit ripas suas mu-¬
tare uł amplare. Nã cũ ad ꝑpe¬
tuam fuimsurã redigitur ripe
aluei eiꝰ muniendȩ sũt. Sitam̃¬

Expanded text:
et naturalem rigorem cursus uel mari uel qua alia ratione ad tempus excreuit, ripas non mutat: nemo denique dixit Nilum, qui incremento suo Aegyptum operit, ripas suas mutare uel ampliare. nam cum ad perpetuam sui mensuram redierit, ripae aluei eius muniendae sunt. si tam
Abbreviated transcription (Latin):
mis deiectũ quom̃o accipimus:
arma st̃ oĩa tela. hoc ẽ ⁊ fustes
⁊ lapides. ñ solũ gładii. haste.¬
⁊ framẽe id ẽ romphee. plane¬
si in ip̃a ꝯcertatione qninẽr¬
mes uenerant co ꝓcesseit. ut
fustes uł lapides slimerent. uis
erit armata. Qui armati ar¬
mati urñunt ⁊ siñ r armis ii.
si fͣ. ad deiciendũ s de ietert. ar¬
mata uis facta eẽ dr̃. sufficit
Genim terror armoꝵ ut inde¬
antur armis deietisse. Si qͥs
ã uisis armatis qui alibi tende¬
bant. metuq hoc det̾itus ꝓfu¬
g̾it ñ indr ui deiectus qr nõ
hoc aĩo fuert̃ qui armati e¬
rant : s alio ñ tñdelant. pro¬
inde ⁊ si cũ armatos auduiet
uenire᷑ metu oicessent de pos

Expanded text:
mis deiectum quomodo accipimus? arma sunt omnia tela, hoc est et fustes et lapides, non solum gladii hastae frameae, id est rhomphaeae. Planesi in ipsa concertatione qui inermes venerant eo processerunt, ut fustes aut lapides sumerent, vis erit armata. Qui armati mati uenerunt et si armis non sunt usi ad deiciendum, sed deiecerunt, armata uis facta esse uidetur: sufficit enim terror armorum, ut uideantur armis deiecisse. Si quis autem uisis armatis, qui alibi tendebant, metu hoc deterritus profugerit, non uidetur deiectus, quia non hoc animo fuerunt qui armati erant, sed alio tendebant. Proinde et si, cum armatos audisset uenire, metu decesserit de pos
Abbreviated transcription (Latin):
ambigendũ.  Si quis denane ni
deiecti᷑ ẽ hui ĩx̾dicto lotus ñ est
sest᷑. qm nemo dixit int̾oco hoc
ntiposse. plane siquis deligneis
edib deiatuss fu̾it nemo ambiga
int̾ocõ locum fore. Quia qualet᷑
sit ꝙ solo coheat unde  euide¬
iectus ẽ. ht int̾ocm. ¶ Dicitir

Expanded text:
. Si quis de nave vi deiectus est, hoc interdicto locus non est, s est, quem nemo dixit interdicto hoc uti posse. Plane si quis de ligneis aedibus deiectus fuerit, nemo ambigit interdicto locum fore, quia qualequale sit quod solo cohaereat, inde qui vi deiectus est habet interdict
Abbreviated transcription (Latin):
cuit. si modo hoc fcm̃ est euis
ĩ cõmodũ cirra acrolentes affe¬
rat. Simili mõ ⁊ si incile
duc̾at ł alio loco faciat ł si al¬
neũ flummis mutes hoc int̾¬
dt̃o tenebr. ¶Sunt qͥ putãt ħ¬

Expanded text:
cuit, si modo hoc factum eius incommodum circa colentibus adferat. Simili modo et si incile ducat aut alio loco faciat aut si alveum fluminis mutet, hoc interdicto tenebitur. Sunt qui put
Abbreviated transcription (Latin):
impoĩta ẽ seruitus ut ꝑ agcũ ał¬
tur de uiaꝯsulari. ⁊ sic p᷑ illã ex¬
cipat ma .ł it̾. łactus ad ullã du¬
ĩ insias ł ĩ alias colonias ducentes.
putẽ ⁊̃ ip̃as publicas ẽẽ. ¶ Hoc in¬
t̾dc̃m tñ̃ admas rusticas ꝑtinet.
ad urbitas u̾o ñ. har ⁊ cura ꝑti¬
net ad magityatus. ¶ Si mẽ pu¬
blice exẽptus comeatiñ ẽ. ł maso¬
artata int̾uenunt magistrat᷑.
¶ Siqs clotã inuiã pubłitã ĩmitt̾et.
aca̾ fiat. tem̃ cũ laleo scriłit. Im

Expanded text:
imposita est seruitus, ut ad agrum altur de uia consulari et sic post illam excipit uia uel iter uel actus ad uillam duin villas vel in alias colonias ducentes, putem etiam ipsas publicas esse. Hoc interdictum tantum ad vias rusticas pertinet, ad urbicas vero non: harum enim cura pertinet ad magistratus. Si viae publicae exemptus commeatus sit vel via coartata, interveniunt magistratus. Si quis cloacam in viam publicam immitteret acam
Abbreviated transcription (Latin):
lo s exotinenti. ¶Cũpcurator
armatus uenit ⁊ ip̃e dñs armis
deietisse idr sũ mandauit. sũ
nt iuł ait ratũ hũit. hoc ⁊ in
familia dicedicendũ ẽ. Nã cũ fa-¬
nuilia sñ me armata uenit. Ego
ñ udeor uenisse: s familia nis
adu̾sus eũ ꝓponitur qͥ dolo malo
fecit quo uis arimis deicetur ⁊¬
adeũ qui hibuit. ¶ Ulũ uim
tocm̃ netessariũ fuisie frustiia.¬
rio apparet siꝓhibeatur uti fru¬
i usut. fundi. uti frui ã ꝓhibu¬
isse i udr: qui in deiecit utentẽ
⁊ fruentẽ. aut ñ admisit eũ cũ
ex fundo exisset. ñ usus .f. deserẽ¬
di cã Cet̾m siquis ab initio uolẽ¬
tẽ inciꝑe uti frui ꝓhibint hoc

Expanded text:
ator armatus uenit, et ipse dominus armis deiecisse uidetur, siue mandauit siue, ut Iulianus ait, ratum habuit. Hoc et in familia dicendum est: nam cum familia sine me armata uenit, ego non uideor uenisse, sed familia, nisi aduersus eum proponitur, qui dolo malo fecit, quo ad eum qui prohibuit unde ui. Interdictum necessarium fuisse fructuario apparet 'si prohibeatur uti frui usu fructu fundi'. Uti frui autem prohibuisse is uidetur, qui ui deiecit utentem et fruentem aut non admisit, cum ex fundo exisset non usus fructus deserendi causa. ceterum si quis ab initio uolentem incipere uti frui prohibuit, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
citi ꝓspectus. si cui adituis sit. det̾ior
aut᷑ angustior int̾ocõ opus ẽ. ¶ Siqͥo
inłoco pubłico edifitauero ut ea q̃ ex
meo ad te nulło iure defluebant de¬
sinant fluere labeo int̾dc̃o me ñ te¬
neri putat. plane si editactũ hoc essi¬
cit ut minui limmins iniulatua hãt.¬

Expanded text:
i prospectus, si cui aditus sit deterior aut angustior, interdicto opus est. Si quid in loco publico aedificavero, ut ea, quae ex meo ad te nullo iure defluebant, desinant fluere, interdicto me non teneri Labeo putat. Plane si aedificium hoc effecerit, ut minus luminis insula tua ha
Abbreviated transcription (Latin):
lentiũ muniende st̃. hoc tñ uire
utunͣ ut p̃tor ex cã estimet᷑ an
hãt exceptionẽ dare debeat. plerũ¬
q it utilitas sua det exceptionẽ
istã dari. S ⁊ si aliq̃na utilitas
solitũ p̾dia eiꝰ de ppłari. si forte
ag̾es ł aqmͣ aliã ininitionẽ ad¬
hibuit ut agrũ suũ tueretur.
eaq res cursm flumns ad ali¬
qͥd ĩmunitauit tur ei ñ cõ sula¬
tur. Plerosq stio ꝓrsus flumina
adu̾tisse alueoiq mutasse dũ p̃.¬
dii suis dsulunt. Oportet ⁊ in hu
accolaꝵ. ¶ Ia hoc int̃dcõ tene¬
tur qͥ ałr fecit fluere qmͣ prigre
rẽ pͥorẽ estate cõp̃hendisse. quia
semꝑ certior ẽ natura ł cursus fi¬
uminis estate potius qmͣ yeme. N¬
ad ad instantẽ estatẽ s ad priorẽ
tatis fluxus indubitatior ẽ.
Estas ad equnoxiũ autũnale re¬
fertͣ. ⁊ siqͥd forte estate int̾dite¬
tur. ꝓxima suꝑior estas erit in¬
yemi estas. s suꝑior erit fuspici¬
enda. ¶ hoc interdictũ ciui

Expanded text:
lentium muniendae sunt. hoc tamen iure utimur, ut praetor ex causa aestimet, an hanc exceptionem dare debeat: plerumque enim utilitas suadet exceptionem istam dari. Sed et si alia utilitas solitum, praedia eius depopulari, si forte aggeres vel quam aliam munitionem adhibuit, ut agrum suum tueretur eaque res cursum fluminis ad aliquid immutavit, cur ei non consulatur? plerosque scio prorsus flumina avertisse alveosque mutasse, dum praediis suis consulunt. oportet enim in accolarum. Is autem hoc interdicto tenetur, qui aliter fecit fluere, quam priore rem priorem aestatem comprehendisse, quia semper certior est naturalis cursus fluminum aestate potius quam hieme. nec ad instantem aestatem, sed ad priorem tatis fluxus indubitatior est. aestas ad aequinoctium autumnale refertur. et si forte aestate interdicetur, proxima superior aestas erit inhieme aestas, sed superior erit inspicienda. Hoc interdictum cui
Abbreviated transcription (Latin):
ec hñdi u̾bo ꝯtinentur. ¶Rex¬
illic eẽ. dicendũ erit in ħ int̾ocm̃
uemire. Sic fit ut etiã fi hoĩes ł
petora de mortua sint post deiet.¬
tõnẽ int̾dc̃o locꝰ sit. Aniq se bit
culpa eius mortuis hoib estim¬
tuere de beat. Sicu fur hon
⁊̾ mortuo eo tenetur huiic dse¬
qñs eẽ ait ut uiłle quoq ⁊ edi¬
ũ incendio ꝯsuptaꝵ p̃tiũ resti¬
tũe cogatur. libi gͥs et̾u ma̾t¬

Expanded text:
endi verbo continentur. Recillic esse, dicendum erit in interdictum venire. sic fit, ut, etiamsi homines vel pecora demortua sint post deiectionem, interdicto locus sit. Denique scribit culpa eius mortuis hominibus aestimtuere debeat, sicuti fur hominis etiam mortuo eo tenetur. huic consequens esse ait, ut villae quoque et aedium incendio consumptarum pretium restituere cogatur: ubi e
Abbreviated transcription (Latin):
fiatꝰ aqua ac ꝑ hoc rapidior sit
cũ incommodo accolentũ ⁊ siqͥo
aliud uicii accole ex fc̃o eniis qui
cõuenitur sentiunt int̾dc̃o locꝰ
erit. ¶ Siqͥs exriuo tecto ꝑ aꝑtũ

Expanded text:
fiat aqua ac per hoc rapidior fit cum incommodo accolentium: et si quod aliud uitii accolae ex facto eius qui conuenitur sentient, interdicto locus erit, Si quis ex riuo tecto per
Abbreviated transcription (Latin):
co seruoꝵ hemus dtim̃i opotere
dicendũ ẽ./Siqͥs thi negͥet se
seruũ ł familiã defendere. co¬
cenarius ui deiec̾it. utile inter¬
dictũ cõpetit. ¶ Siadũsus ei
qui młib̾tatẽ exͥ seritute uł cã¬
tra petitur. ꝑpst inchoatum li¬
berale iditin utar int̾dicto ⁊
lib iudicatus fu̾it ⁊ apparuerit
ignorante eo aserius eius ui
me deiectũ: in posiõm restitu¬
ar..  seruus ł procurator ł¬

Expanded text:
co seruorum habemus, contineri oportere dicendum est. Si quis tamen neget se seruum uel familiam defendere, cocennarius ui deiecerit, utile interdictum competit. Si aduersus eum, qui in libertatem ex seruitute uel contra petitur, post inchoatum liberale iudicium utar interdicto et liber iudicatus fuerit et apparuerit ignorante eo a seruis eius ui me deiectum, in possessionem restituar. Quod seruus uel procurator
Abbreviated transcription (Latin):
it̾ ĩpediatim. ñ iõ milus it̾ naui¬
gu det̾ius fiat. Det̾ior stano it a
siusui eiꝰ corm̃patur ł difficili¬
or fiat. anͥ minor ant parior au̾
si intotũ auferatur ꝓĩ suderi¬
uetur aqua ut exiginoe fc̃a
fit minus nauigabilis .ł si disa¬
terur ut diffuia breuẽ aquam
fatiat łotra sic soangustetur

Expanded text:
auigio deterius fit. Deterior statio itemque si usus eius corrumpatur uel difficilior fiat aut minor uel rarior aut si in totum auferatur. proinde siue deriuetur aqua, ut exiguior facta minus sit nauigabilis, uel si dilatetur, aut diffusa breuem aquam faciat, uel contra sic coangust
Abbreviated transcription (Latin):
circanpã ẽ tuendi cãliceat dũne
ob id nauigatio det̾ior fiat siti¬
bi dãpin infecti in anos .x. uitibo¬
ni arbitratu ł cartũ ł satñdatũ
est. aut per illum ñ stat quomi¬
muis uiri bom arbit᷑tu caueatur
sluminũ publicoꝵ refic̾e munre
utilissimũ ẽ. Sicut gͥ de uia pu
ulita reficienda int̾dcm ꝓpontũ
daꝓponendũ fuit. Merito adicit
dum ne obid naingatio det̾tor
fiat. Illa n solarefectio tollerã
no futuro dełet ł cau̾r ł satis¬
dare. Icd̾m qͣlitatẽ ꝑsone. Et hoc
int̾dc̃o exp̾ssũ ẽ ut dãpmi infec¬
trin amnios decẽ uire boni arbi.¬
tra: tu ł caueatur. ł satis detur.
Dabitur ã satis uitinis ⁊ his qui
trans flumi possidebunt. Etem̃
curandũ fuit ut eis añ opus fai.¬
tũ cauetur. Nam post apus fc̾m
ꝑsequendi hoc inter dĩo mlta
faciitas suꝑẽ etiã siquid dãpni
postea datum fu̾it s lege aquili¬
a expiendũ ẽ. ¶lad̾ notandũẽ
ꝙ rips lagus fose stagni muniẽ¬

Expanded text:
circa ripam est tuendi causa liceat, dum ne ob id nauigatio deterior fiat, si tibi damni infecti in annos decem uiri boni arbitratu uel cautum uel satisdatum est aut per illum non stat, quo minus uiri boni arbitratu caueatur fluminum publicorum reficere munire utilissimum est. sicuti igitur de uiblica reficienda interdictum propositum proponendum fuit. Merito adicit "dum ne ob id navigatio deterior fiat": illa enim sola refectio tolerandade damno futuro debet vel cavere vel satisdare secundum qualitatem personae: et hoc interdicto expressum est, ut damni infecti in annos decem viri boni arbitratu vel caveatur vel satisdetur. Dabitur autem satis vicinis: sed et his, qui trans flumen possidebunt. Etenim curandum fuit, ut eis ante opus factum caveretur: nam post opus factum persequendi hoc interdicto nulla facultas superest, etiamsi quid damni postea datum fuerit, sed lege Aquilia experiendum est. Illud notandum est, quod ripae lacus fossae stagni munien
Abbreviated transcription (Latin):
icut is qui milo ꝓhibente inloco
publico eoificquerat cogendui
ñ ẽ demolmi ne ruinis urbł de for¬
metur. ita qui ad u̾sus dictum p̃¬
toris edificau̾it tolle edifitiũ deb
alio quin mane ⁊ lusoriũ p̃toris e¬

Expanded text:
icut is, qui nullo prohibente in loco publico aedificauerat, cogendus non est demolire, ne ruinis urbs deformetur, ita qui aduersus edictum praetoris aedificauerit, tollere aedificium debet: alioqui inane et lusorium praetoris
Abbreviated transcription (Latin):
r. c̃e arbutor. Mam cõem usũ
oĩb hoĩb ut aeris. iactas q in
id ꝑilas en̾is eẽ qui iec̾it. S id cõ¬
redendũ ñcẽ sidet̾ior litoris ma¬
ris ueusus qͦq mͦ fut᷑us sit. Stenola

Expanded text:
e arbitror: Maris communem usum omnibus hominibus, ut aeris, iactasque in id pilas eius esse qui iecerit: sed id concedendum non esse, si deterior litoris marisue usus eo modo futurus sit. 4 Scaeuola
Abbreviated transcription (Latin):
restitutorum. illũ ꝓhibutoem̃
ẽ. hoc int̾oto ñ is tesietur qui in
uap. aliqͥd fecit. s is qui factũ
ht. ꝓiñ si aliꝰ fecit. alius fcm ha¬
leat: is tenet᷑ qui fcm ht̃ ⁊ ħ ẽ¬

Expanded text:
restitutorium, illud prohibitorium est. Hoc interdicto non is tenetur, qui in uia publica aliquid fecit, sed is, qui factum habet. proinde si alius fecit, alius factum habet, is tenetur, qui factum habet: e
Abbreviated transcription (Latin):
tñ agi hoc int̾dicto. ¶Id̾ labeo
pe corruꝑit qmͣins opus ꝙ fec̾t
siis uitimis sudi su sui cã id fe¬
c̾it me tnͣ ñ posse hoc int̾dĩo cõ¬
ueniri. Si ã due nt hoc opus fi̾

Expanded text:
interdicto. Idem Labeo opere corruperit, quamvis opus, quod fecit, si is vicinus fundi sui causa id fecerit, me tamen non posse hoc interdicto conveniri: si autem communiter hoc opus fieri
Abbreviated transcription (Latin):
erit ut tenearis etiã si iam bo¬
na fide cũ intino egens. neq
ꝑte stet quo minus arbittatu
actor quicino exꝑiaris.i
Id̾ ait si uicino solo locus pes¬
tilentiosꝰ fiat ñ ẽẽ. ab re de
ca int̾oc̃o ii hoc int̾dtm etiã
ab ea q̃ pascunt᷑ in uia ꝓ. mũc¬
lotũ ht̃. ¶Denĩ ait p̾tor ͣ quo
eauia id q d iter detͥns sit fiat.
hoc sũ statĩ det̾ior sit uia. sure
post ea ad hoc .x. ꝑtinent hec
uerha. sit fiat. ⁊ enĩ q̃dã sunt
talia ut statĩ fc̃o suo noceant.
nicħ̾ noceant. i futurũ ã noc̾e
debean. Det̾iorẽ ã uã fieri fic
accipienoũ ẽ. sinsus eius ad cõ¬
meandũ carmĩpatur:. hoc est ad
eundũ ł agendũ ut cũ plana
fi̾nt cliuosafiat ł ex molli as¬
ꝑa aut angustior exlauore
añ palustris ex sucta. ¶ Trac¬
tatmẽ an ꝑmutendia sit spe¬

Expanded text:
 ut tenearis etiam, si iam bona fide cum vicino egeris neque per te stet, quo minus arbitratu actoris cum vicino experiaris. Idem ait, si odore solo locus pestilentiosus fiat, non esse ab re de re ea interdicto uti. Hoc interdictum etiam ad ea, quae pascuntur in via pulocum habet. Deinde ait praetor: 'quo ea uia idque iter deterius sit fiat'. hoc siue statim deterior uia sit, siue postea: ad hoc enim pertinent haec uerba 'sit fiat': etenim quaedam sunt talia, ut statim facto suo noceant, nihil noceant, in futurum autem nocere debeant. Deteriorem autem uiam fieri sic accipiendum est, si usus eius ad commeandum corrumpatur, hoc est ad eundum uel agendum, ut, cum plane fuerit, cliuosa fiat uel ex molli aspera aut angustior ex latiore aut palustris ex sicca. Scio tractatum, an permittendum sit spe
Abbreviated transcription (Latin):
fiet ꝙ ad pͥuati dãpnũ redinidet.
ꝓhibitorio int̾dco pot̃ ꝯuenire. ꝓpt̾¬
ri loci appllatio quẽ ad̾m excipiatur
in fisci primonio ñ puto ꝓtiu̾e. In
uans pot᷑. Res n fiscales quasi ꝓprie
⁊ pͥuate pͥncipis st̃. ¶ Igitur Isquis
i huis auquio faciat nequaꝙr hoc
int̾dcm locũ hebit. S si forte de his
publico utus destinata sunt. ut si
int̾ocm̃ cõpetit. nequio inpublico
miitas exte luminib gani sen
officias. ¶ Siguis ꝙ inꝑubuito loco
positũ hñit. refic̾t uolũit huic inter¬
dicto locumee aristo ait. ad ꝓhibẽ¬
dũ eñ reficar. ¶ Adu̾sus eũ qui mo¬
lem inmare ꝓlecit int̾otiũ hoc uti¬
le cõpetit eism forte hec res noci¬
turasit. Si a̾ nemo oãpnũ sensit. tu¬
endus ẽ ĩ quimlitore eꝯiacat uł
molẽ in mare iatit. ¶ Siguis ilma¬
ripistari aut naingare ꝓhibeatur
ñ hebit int̾ocm̃. queadfnodũ nec is
balneo lanare. aut intheatrosꝑe¬
tare arceatur s in oĩb hiis casib

Expanded text:
fiet, quod ad privati damnum redundet, prohibitorio interdicto potest conveniri, pci loci appellatio quemadmodum accipiatur,in fisci patrimonio, non puto pertinere: in us potest: res enim fiscales quasi propriae et privatae principis sunt. igitur si quis in his aliquid faciat, nequaquam hoc interdictum locum habebit: sed si forte de his publico usui destinata sunt, ut, si interdictum competit: "ne quid in publico immittas, qua ex re luminibus Gaii Seii officias". Si quis quod in publico loco positum habuit, reficere voluit, hoc interdicto locum esse Aristo ait ad prohibendum eum reficere. Adversus eum, qui molem in mare proiecit, interdictum utile competit ei, cui forte haec res nocitura sit: si autem nemo damnum sentit, tuendus est is, qui in litore aedificat vel molem in mare iacit. Si quis in mari piscari aut navigare prohibeatur, non habebit interdictum, quemadmodum nec is,balineo lavare aut in theatro spectare arceatur: sed in omnibus his casibus
Abbreviated transcription (Latin):
retor ait. quo minꝰ
illi in flimine .p. nauẽ. no¬
ratẽ agẽ quoue minus ĩ ripał
ouerare liceat nĩ fieri ueco. Itẽ
ut ꝑlacum fossam stagnũ pub¬
licum naigare liceat᷑ utt̾dcam.
hoc ã int̾dc̃o ꝓspntitur nequis
flumine p. nauigare ꝓhileat᷑.
Sicuti a ei quiuia publica uti
philetur. int̾dtm̃ supea ꝓpositũ
e ita hoc quoq ꝓponenduum p̾tor
putauit. Si pͥuata st̃ supͣ scrip¬
ta int̃dcm̃ cessat. ¶Lacus ẽ qui

Expanded text:
etor ait: 'Quo minus illi in flumine publico nauem ratem agere quoue minus per ripam onerare exonerare liceat, uim fieri ueto. item ut per lacum fossam stagnum publicum nauigare liceat, interdicam'. Hoc interdicto prospicitur, ne quis flumine publico nauigare prohibeatur: sicuti enim ei, qui uia publica uti prohibeatur, interdictum supra propositum est, ita hoc quoque proponendum praetor putauit. Si priuata sunt supra scripta, interdictum cessat. Lacus est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾is fimil latitudis ab eo quiis
publitandi hũit. ut ea miblice ire¬
tur comearetur. Iliaꝵ q̃dã. pu¬
blice st̃ q̃dã p̾uare. q̃dã incinales.
¶publicas uias dicimuis qͣs greti sic¬

Expanded text:
certis finibus latitudinis ab eo, qui ius publicandi habuit, ut ea publicae iretur commearetur. Uiarum quaedam publicae sunt, quaedam priuatae, quaedam uicinales. publicas uias dicimus, quas Graeci βασ
Abbreviated transcription (Latin):
błi fiat. idẽ putat. ¶ demde
ait p̃tor ꝙ in flumine p. ripaue
esꝰ fiat siue qͥdẽ iio flimĩi ripa¬
etꝰ fcu inimissũ ue haes. quo sta¬
tio iter ne naigio det̾ior sit fiat.
restituas. ¶Suꝑnis int̾dcm̃ ꝓhi¬
bitoriũ ẽ. hoc restitutoriũ ad ͤan¬
dẽ cãm ꝑtinens. Inbetur ã is qui

Expanded text:
Deinde ait praetor: "Quod in flumine publico ripave eius fiat sive quid in id flumen ripamve eius immissum habes, quo statio iterve navigio deterior sit fiat, restituas". Superius interdictum prohibitorium est, hoc restitutorium, ad eandem causam pertinens. Iubetur autem is, qui
Abbreviated transcription (Latin):
int̾dictũ compet̾e ñ oportet siłe¬
reditatis ꝯtroi̾taa ex hus pendet.
aut si ad publicã qstionẽ ꝑtinet
Itaq mede cacra int̾im deponen-¬
de st̃. aũ ap̃ iirũ idoneui. Ip̃ sie
it p̃tor inloco sacrofat̾e nud in¬
de sacro loco ñ de sacrario apetit.
at. ñ ad hoc ꝑtinet ꝙ ornam̃ti cã¬

Expanded text:
interdictum competere non oportet, si hereditatis controversia ex his pendet aut si ad publicam quaestionem pertinet: itaque in aede sacra interim deponendae sunt aut apud virum idoneum. VI NEit praetor: "In loco sacro facere de sacro loco, non de sacrario competit. at, non ad hoc pertinet, quod ornamenti cau
Abbreviated transcription (Latin):
fier. Id Illa i insula aũ occupã.¬
tis ẽ silimitati agri fu̾int. aut
eius cutus ripã contingit au̾si
in medio alueo nata e. eoꝵ est
qui ꝓpe utrasq ripas possident᷑.
ꝯmuli modo ⁊ si fium̃ alueũ fu-¬
ũ reliq̃rit. ⁊ alias fiuere ceꝑit.
qͥcqͥd ĩuet̾i alueo fc̃m ẽ ad hoc¬

Expanded text:
ieri. illa enim insula aut occupantis est, si limitati agri fuerunt, aut eius cuius ripam contingit, aut, si in medio alueo nata est, eorum est qui prope utrasque ripas possident. Simili modo et si flumen alueum suum reliquit et alia fluere coeperit, quidquid in ueteri alueo f
Abbreviated transcription (Latin):
terdcm mouendũ ipẽ qui condiix¬
erit ⁊ sotus enus maguͣ ẽ ut m̃e
ꝯductor p̾feratur. s ait ptorqͦ
munis ex lege locationis fruilice¬
at. Merito ait ex lege locationis
imagies ⁊ statue q̃ ornam̃ta re

Expanded text:
conduxerit et socius eius, magis est, ut ipse conductor praeferatur. Ait praetor "quo minus e lege locationis frui liceat". merito ait "e lege locationis"imagines et statuae, quae ornamenta re
Abbreviated transcription (Latin):
etia̾ hunc uid̾iid ͤ labeo sccibit.
siaͥs iniuoita e dificauerit ut a¬
qua inuia ob collecta restagnet
aqmͣ s ñ recipit. Nerua ã meluis
scribit utrũq reueri. plane si fũ¬
reciꝑe: int̾dcm locũ habebit ad¬
u̾sus mitinũ tuũ. siã necc̃e ñ sit:
ñ tem uitinũ tnũ. te tniͣ tem. sũ

Expanded text:
etiam hunc uideri. Idem Labeo scribit, si quis in suo ita aedificauerit, ut aqua in uia collecta restagnet, aquam, sed non recipit: Nerua autem melius scribit utrumque teneri. plane si funrecipere, interdictum locum habebit aduersus uicinum tuum: si autem necesse non sit, n
Abbreviated transcription (Latin):
c senatus ꝯsulto uolutiano qͥ
niꝓbe coeunt in alienã lirem
putant reposc̾e debent. qloqͥn
sinrem debitoris sui intͣuerint.
id nillo dsedente diuꝰ marcꝰ de¬
treuit. trediti ius eos ñ hr̃e. U̾ba
decreti hec sc̃. optimũ sunt ẽ ut
si quas puitas te hr̃e petitiones ac¬
tionib exꝑiaris. int̾im ille ĩ pos
martianus dic̾et nim millã feci
cesar dixit. tu nĩ putas solũ si
quotiens qͥs id ꝙ deb̾i sibi putat.

Expanded text:
Ex senatus consulto Uolusiano, qui inprobe coeunt in alienam litem,putant, reposcere debent: alioquin si in rem debitoris sui intrauerint id nullo concedente, diuus Marcus decreuit ius crediti eos non habere. uerba decreti haec sunt. 'Optimum est, ut, si quas putas te habere petitiones, actionibus experiaris: interim ille in pMartianus diceret, vim nullam feci, Cesar dixit : tu vim putas esse solum, si quotiens quis id, quod deberi sibi putat,
Abbreviated transcription (Latin):
uipot̾ fac̾e ut possit conditioni pa¬
pexe. iaui posse uidetur.. Qd̾ quis si
uent habere ũ pot̃: id repudiare ñ
huctest.
leges desidexant: seriuis int̾ueuire non

Expanded text:
ui potest facere, ut possit condicioni parere, iam posse uidetur.Quod quis si uelit habere non potest, id repudiare non potest. leges desiderant, seruus interuenire non
Abbreviated transcription (Latin):
nissu iudicis aliqͥd facit: ñ in det᷑
dolo malo fat̾e quia parere netele
apaenda occasio ẽ q̃ ꝓaebet beingni¬
us responsum.. ¶ Q uod fac mnẽ
eiis u̾o nulla capa ẽ. cui parere
guum pactũ contra uenditorẽ int̾¬
p̃tandũ est. Ambigua ã intentio
ita accipaenda ẽ: ut res salua acto¬
ri sit. Id̾.¬

Expanded text:
iussu iudicis aliquid fecit, non videtur dolo malo facere, quia parere necesse apienda occasio est, quae praebet benignius responsum. Quod factum est eius uero nulla culpa est, cui parere guum pactum contra venditorem interpretandum est. Ambigua autem intentio ita accipienda est, ut res salva actori sit. Id
Abbreviated transcription (Latin):
liberet adire h̾editatẽ. alt̾ u̾o
neget se aditurum. indendũ ẽ
quid creditorib agendum sit.
⁊ placet int̾u eoͣs inpossõnẽ mit¬
tendos custodi e cã. donet appa¬
reat is qui deab̾at. utrũ agnos¬
cat partẽ suam an ũ agnoscat.

Expanded text:
 uero neget se aditurum, uidendum est, quid creditoribus agendum sit. et placet interim eos in possessionem mittendos custodiae causa, donec appareat, is qui deliberat utrum adgnoscat partem suam an non adgnoscat.
Abbreviated transcription (Latin):
psuam qm̃ seiutꝰ ẽ p̃stare debet.
Q ait p̃tor. siue ꝙ impenst no¬
mine sñ doio malo fenit ei ñ p̃sta¬
bitu hoc eo spectat. ut figund
ip̃e erogauit creditor.si modo
sũ dolomało erogauit. hoc ei p̃¬
stefur Sufficit gͥ sũ dolo erog¬
asse. etiã si nichił peo fuit eroga¬
tio eius pei debitori. ¶ Hiis uer¬
bis adquemea res ꝑtinet. ⁊̃ cura.¬
tor lpuis dist ꝑahendis o atus conti¬
nebitur. ⁊ ip̃e debitor. si conig̾i
ne bonaeni ueneant ⁊ ip̃utaꝙs
treditoradu̾sus eds dabitm aco
quos enum̾aniꝰ sũ quid infrucli¬
b recipiendis erogaut sũ infa¬
miłia alenda turanda ne. p̃st¬
dis fuli endis uł reficiendis ul¬
de dãpno infecto ꝓtinttendois
ser uo noxali iuditto defenso sim
ñ magis eũ expedit dedere. qmͣ
retmere ꝙ si dedere expedit ose¬
quens erit repet̾e eͥum ñ deb̾e.

Expanded text:
 est, praestare debet. Quod ait praetor 'siue quod impensae nomine sine dolo fecit, ei non praestabitur', hoc eo spectat, ut, si quid ipse erogauit creditor, si modo sine dolo malo erogauit, hoc ei praestetur: sufficit igitur sine dolo erogasse, etiamsi nihil profuit erogatio eius rei debitor‹i›. His uerbis 'ad quem ea res pertinet' etiam curator bonis distrahendis datus continebitur et ipse debitor, si contigerit, ne bona eius ueneant. et ipsi itaque creditori aduersus hos dabitur actio, quos enumerauimus, siue quid inin familia alenda curandaue praediis fulciendis uel reficiendis uel damno infecto promittendo uel seruo noxali iudicio defenso, si modo non magis eum expedit dedere quam retinere: quod si dedere expedit, consequens erit repetere eum ‹non› debere.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾m ẽ eũ latitare. ⁊ fraudati¬
onis causa latitare. ⁊ si ñ ad¬
u̾sus me latitet. s illd̾ scͥptũ cͦ¬
spectandũ põp̃ pͥutat. an ad¬
u̾sus me. esiq som̃ posse. hinc
uenditõem impetrare ad u̾sus
recte dictũ sit furiosũ hãc uen
ut possideantur nominatĩ ꝑmnt¬
rendũ ẽ. ¶ Labeo ã stribit ii ñ ⁊
inueniatur curatoruł de fenꝰ¬
sor furiosi s ⁊ si curator datuse:¬
ũ ñ defendat: tunc remouendũ
es̃ ⁊ oport̾e p̃torem dare cura
labeo ait. que solent seruaricũ
uent̾ inpossoẽm mittitur pla¬
nc int̾dũ bona eius cognita cã¬
uendenda erunt. siurgeat es a¬
lienũ. ⁊ dil qtio dãpnũ sit axiate

Expanded text:
 fraudationis causa latitare, etsi non aduersus me latitet: sed illud spectandum Pomponius putat, an aduersus me, eumque solum posse hinc uenditionem impetrare, aduersusrecte dictum sit furiosum hinc uendut possideantur, nominatim permittendum est. Labeo autem scribit, si non inueniatur curator uel defensor furiosi, sed et si curator datus eum non defendat, tunc remouendum eum et oportere praetorem dare curatLabeo ait, quae solent seruari, cum uenter in possessionem mittitur. Plane interdum bona eius causa cognita uendenda erunt, si urgueat aes alienum et dilatio damnum sit allat
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽẽ dicetur. ano eius qui ipossõ¬
ne mitus sit. actio ineũ ex doio
datur. q̃ neq post annũ. n in here¬
des cetosq succendres dabitur. cũ:
ex oc licto crratm peneq noĩe cõ.¬
cipiatim. Paulus.¬

Expanded text:
ta esse dicetur dolo eius, qui in possessionem missus sit, actio in eum ex dolo datur, quae neque post annum neque in heredes ceterosque successores dabitur, cum ex delicto oriatur poenaeque nomine concipiatur, 10 Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
Um uinis ex treditorib postulat
inbona debitoris se miti querit᷑
uttũ solus is qui petit possid̾e ꝓp¬
test san cũ miui petit. ⁊ p̾tor per¬
mist. oĩb creditorib ad itinsucit
commodius dr̾ tum p̾tor ꝑmiłerat
ñ tã ꝑone solius petentis. qmͣtre¬
Aaleo p̾utat nłt indebnur bwa
ꝑsona adquirere alii. qr ner st̃oi
qnicqm ad quirit. cũ p̃tor prit¬
tat. s aliquid exordine farit n õ
det̾is quoq ꝓdest. ¶ plane sus
postulauit᷑. qui creditor ñ t̾ mini¬
ine dicendũ ẽ. uł eũ qui creditorẽ

Expanded text:
um unus ex creditoribus postulat in bona debitoris se mitti, quaeritur, utrum solus is qui petit possidere potest, an, cum unus petit et praetor permisit, omnibus creditoribus aditus sit. et commodius dicitur, cum praetor permiserit, non tam personae solius petentis, quam creLabeo putat. nec uidebitur libera persona adquirere alii, quia nec sibi quicquam adquirit, cui praetor permittit, sed aliquid ex ordine facit: et ideo ceteris quoque prodest. plane si is postulauerit, qui creditor non est, minime dicendum est ue
Abbreviated transcription (Latin):
torib datum uidetur: qnͣto tp̃e
locẽtur. quẽadm illd̾ ẽ inarbi¬
trio eoꝵ. uendãt. uł lotent. scilĩ¬
cet sñ doło malo. Ex culpa ã reĩ
fun̾it. ¶ Siuns sit qui posidez¬
at bona. ex peditũ erit de loca-
dere queritur. Et siquid̃ comie¬
nit int̾ eos. expeditissimũ ẽ nã
gere debere quis locet uł uendat᷑.

Expanded text:
detur, quanto tempore locent, quemadmodum illud est in arbitrio eorum, uendant uel locent, scilicet sine dolo malo: ex culpa autem rei non fiunt. Si unus sit, qui possideat bona, expeditum erit de locatidere, quaeritur. et si quidem conuenit inter eos, expeditissimum est: nam gere debere, qui locet uel uendat.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ apparet eũ ñ teneri. qͥa dołoma¬
lo paret erit q menor enis ꝯdino
qm in pngnore creditoris qui a tm
dolum malum uerum culpam qq
dcbet/ cadẽ causa ẽ in ꝓcuratori¬
b bonoꝵ. Nã ⁊ isti teneittur ut tre.¬
ditores. ¶ In eũ quoq qͥ necuẽ¬

Expanded text:
et eum non teneri, quia dolo malo caret, eritque melior eius condicio quam in pignore creditoris, qui non tantum dolum malum, uerum culpam quoque debet. eadem causa est curatoris bonorum: nam et is tenetur ut creditores. In eum quoque, qui neque
Abbreviated transcription (Latin):
retor aitͣ in bona eius qui iudic̃o
sistendi cã fideuissores dedit. sinz
pot̾atẽ sui faciet. neq de fend̾et᷑.
iri iubebo. pot̾atẽ ã sui ñ fatit. qͥ
id agit. ꝓe adu̾sarnus copiam sui
hẽat. gͥ latitantis bona nbet pos¬
sid̾i. ꝙ si ñ satitet s abiens ñ de¬
fendatur non ne uidetur᷑ patatẽ
sui ñ fac̾e. Pefendi ã iudetur qui
ꝑ absentiam suam mulłõ dec̾ioeem
consã adu̾sariifatt. hec u̾ba defẽ

Expanded text:
etor ait: 'in bona eius, qui iudicio sistendi causa fideiussorem dedit, si neque potestatem sui faciet neque defenderetur, iri iubebo'. Potestatem autem sui non facit, qui id agit, ne aduersarius eius copiam sui habeat: ergo latitantis bona iubet possideri. Quid si non latitet, sed absens non defendatur? nonne uidetur potestatem sui non facere? Defendi autem uidetur, qui per absentiam suam in nullo deteriorem causam aduersa
Abbreviated transcription (Latin):
fatiant decet̾arũ quoq rerũ fruc¬
tib ide̾ ent dicendum. ut si qui
locari possunt. locentur. Puta
mercedes seruoꝵ. uł inm̾torum.
cer̾oꝵq que possunt locari. De
tempore locationis p̃cor nchillo¬

Expanded text:
faciant. De ceterarum quoque rerum fructibus idem erit dicendum, ut, si qui locari possint, locentur, puta mercedes seruorum uel iumentorum ceterorumque, quae possunt locari. De tempore locationis nihil
Abbreviated transcription (Latin):
tõrem ꝓcuratorẽ p̾sentẽ eẽ sufficit.
ssan ip̃di ꝓcuratores uł tutores ur
turatores faͣter sufficiat indeamꝰ
⁊ ñ puto suftce. Inpupillo tutorn
anctoritatẽ ex igis sminorẽ adfes¬
sione sua restitimiꝰ ñ ꝯfessi utiq
post ꝯ fessirnẽ: tẽpora quasi ex cã iu¬

Expanded text:
torem curatoremue praesentem esse sufficit. Sed an et ipsos procuratores uel tutores uel curatores fateri sufficiat, uideamus: et non puto sufficere. In pupillo tutoris auctoritatem exigimus. Minorem a confessione sua restituemus. Confessi utique post confessionem te