comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nãm. H̾emus quidem quid respondeamui de litteris sacius. hane ꝓp¬
ram scilicet humanam carnem aliter institutam fuisse añ pram.
qualls in crupnam hums mortalitatis innoturt ut perpetem
untam tenere non possit. Sic ergo aliter ꝙ nobisnotaẽ ⁊ntitu¬
eturin resurrectione mortuorum. s. qm̃ istis non credunt lictẽi
uibi legitur qualis in paradiso uixerit homo quanturq fueriti
anecessitate mortis alienus. quib utiq s̃ crederent rem cr alli
anecẽstatr piatou que futura e. operosius agere pure deli¬
⁊tererodm qui dctisimi apud illos fuermt alouie ꝑferer¬
dum eqnora ppareat posse fieri ut auter se hent queo ⁊res qͣrt

Expanded text:
naturam: habemus quidem quod respondeamus de litteris sacris, hanc ipnaturam: habemus quidem quod respondeamus de litteris sacris, hanc ipsam scilicet humanam carnem aliter institutam fuisse ante peccaqualis in aerumna huius mortalitatis innotuit, ut perpetem uitam tenere non possit; sic ergo aliter, quam nobis nota est, instituetur in resurrectione mortuorum. Sed quoniam istis non credunt litteris, ubi legitur qualis in paradiso uixerit homo quantumque fuerit a necessitate mortis alienus quibus utique si crederent, non cum illis de poena damnatorum, quae futura est, operosius ageremus: de litteris eorum. qui doctissimi aput illos fuerunt, aliquid proferendum est, quo appareat posse fieri, ut aliter se habeat quaeque res, quam
Abbreviated transcription (Latin):
hinc dubitare non possim. Cetera ñõ sic heo ut neq neganda neq
quos agimus hystoricos legi. ut ostendem qualia multa multiq
illorum nulla redlita ratione in suorum litteratoꝵ scripta lrĩs
credant. qd̾ nobis credere. qñ hic ꝙ eorum experientiã.sensumq
transgreditur om̃ipotente deum dicimus eẽ fcurum nec reddlita
ratione dignantur. Namq melior ⁊ ualidior ratio de rebtulibi
redlitur qͣ cum omĩpotens ea posse facere ꝑhibetur. ⁊ facturus
dicitur. que p̾nũctiasse ibi legitur ubi alia multa p̾nũctiauit ꝙ
frcissȩ mõstratur. Ipe quippe faciet quia se fcũrum ẽẽ precdi xii
que ĩpossibilia putantur qui ꝓmisit ⁊ fecit. ut ab incredulis gẽ¬
morituris corporib dicimus. quia humanoꝵ corpoꝵ nam noui¬
mus longe aliter institutam unde illa ratio hic reddi potest ã

Expanded text:
hinc dubitare non possim. Cetera uero sic\' habeo, ut neque neganda nequehinc dubitare non possim. Cetera uero sic\' habeo, ut neque neganda nequerum, contra quos agimus, historicos legi, ut ostenderem qualia multa multique illorum nulla reddita ratione in suorum litteratorum scripta litteris credant, qui nobis credere, quando id, quod eorum experientiam sensumque transgreditur, omnipotentem Deum dicimus esse facturum, nec reddita ratione dignantur. Nam quae melior et ualidior ratio de rebus talibus redditur, quam cum Omnipotens ea posse facere perhibetur et facturus dicitur, quae praenuntiasse ibi legitur, ubi alia multa praenuntiauit, quae fecisse monstratur? Ipse quippe faciet, quia se facturum esse praedixit, quae inpossibilia putantur, qui promisit et fecit ut ab incredulis genmorituris corporibus dicimus, quia humanorum corporum naturam nouimus longe aliter institutam, unde nec illa ratio hinc reddi potest, quae
Abbreviated transcription (Latin):
triennio uiuere. Tylon inclie insulam eo preferri ceteris terris
ꝙ omnis arbor que in ea grgnitur. nuqͣ nudat᷑ tegmiẽ folioꝵ
Dehis atq alus innumerabilib mirabilibusq̃ ystoria non factoru
⁊ transactorum. s manentium locorum tenet mihi antem aliud
agenti. ea persequi nimis longum ẽ. redlant rationem si possunt ĩ
fideles isti qui nolunt diumis litteris credere. quid aliudq̃: nõ pn¬
tantes eas eẽ diuinas. coꝙ res Beant in credibiles. sicuti ho ẽ unde
nic agimus. Non enim admictit inquiunt ulla ratio. ut caro
urdeat neq absumatur. doleat. neq moriatur. Radocinatores. U
magni qui de omnib rebus quas ẽẽ mirabiles constat possinti
reddere rationem Reddant ergo de his que peraea posuuo õ
pedcu lubio ẽe nescirent. ⁊ si eã futura ẽe cliceremrs prulto m¬
pio s dederent qͣ ꝙ nunc dicentib nob̾ nobnt creddere iliqn

Expanded text:
triennio uiuere. Tylon Indiae insulam eo praeferri ceteris terris, triennio uiuere. Tylon Indiae insulam eo praeferri ceteris terris, quod omnis arbor, quae in ea gignitur, numquam nudatur tegmine foliorum. De bis adque aliis innumerabilibus mirabilibus, quae historia non factorum et transactorum, sed manentium locorum tenet, mihi autem aliud agenti ea persequi nimis longum est, reddant rafideles isti, qui nolunt divinis Litteris credere; quid aliud quam non putantes eas esse divinas, eo quod res habeant incredibiles, sicuti hoc est unde nunc agimus. Non enim admittit, inquiunt, ulla ratio, ut caro ardeat, nec absumatur; doleat, neque moriatur: ratiocinatores videlicet magni, qui de omnibus rebus quas esse mirabiles constat, possint reddere rationem. Reddant ergo de his, quae pauca posuimus, quae procul dubio si esse nescirent, et ea futura esse diceremus, multo minus crederent, quam quod nunc dicentibus nobis nolunt credere aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
soutationc certindu. Cur enim no dicimus ꝙͣui miris tmt̃
ieri metis ettiam sp̃c inco:poreos posse pena corporalis ignis affli¬
gersi spiritus hominu etiam ip̃i profecto incorporei inunc po¬
tuert mehudi corporilib membris. et tuncpotert corporu uior
incuł in solubiliter alligari. ad herebunt ergo sieis mella sunt
corpori sp̃s demonu immo sp̃e demones ueẽt incorporei corpore¬
is ignibi fruciandi non ut ignes ip̃i quib ad herebunt eo ui
emtent ce ricirum uidit qualis lingua curhumorene rexigiuu
disderanit intundi quał digitus lacari. de quo id sibi fieri postuła¬
uit ubi tam̃ erant sine corpõrib anime. sic ergo ncorporalio ei
uit pntimdna exirsit ⁊ ila guttuli quar poposcit qualui nũ
eͥta msadormientiũ siue mextisi cernentium reiinc& pet¬
suo corpo etuam stignum ignis et sulphuris dictum ẽ corfo: exisi¬

Expanded text:
 certandum. Quur enim non dicamus, quamuis miris, tamen ueris modis etiam spiritus incorporeos posse poena corporalis ignis adfligi, si spiritus hominum, etiam ipsi profecto incorporei, et nunc potuerunt includi corporalibus membris et tunc poterunt corporum suorum uinculis insolubiliter adligari? Adhaerebunt ergo, si eis nulla sunt corpora, spiritus daemonum, immo spiritus daemones, licet incorporei corporeis ignibus cruciandi, non ut ignes ipsi, quibus adhaerebunt, eorum i quos leuauit et Lazarum uidit, qualis lingua cui umorem exiguum desiderauit infundi, qualis digitus Laxari de quo id sibi fieri postulauit; ubi tamen erant sine corporibus animae. Sic ergo incorporalis et illa flamma qua exarsit et illa guttula quam poposcit, qualia sunt etiam uisa dormientium siue in ecstasi cernentium res incorporilla, quod etiam stagnum ignis et sulphuris dictum est, corporeus i
Abbreviated transcription (Latin):
redargiut ic refelit. Mineute quidem in hac uita egerunt pe¬
nitentiam. udeo fructuosam uel in agro seminantes. in quo dẽ
uoluit cum lacrimis seminari. quod postei cum lecitia mreteret parumẽ
qduertat quemadinglum peccatores non solum iratus. uerum etim
miseratus euertat. Enertuntur enim peccatores duob moctisiantu
cutꝰ seclomite ut pro peccatis suis ip̃i homines pumantur aut sic̃ nint¬
uite. ut ip̃a hominu peccata penitendo destru antuo. factum est exãt
nuce predreit. enersã t nineie que mala erat ⁊bona hedificita ẽs
que uos erat stantib enim menib atq domib enersi efti scintas
in pareutermoribi ac sic quais propheta fuerit contrnta uertiurũ
nonesum qued illi homines timuert. illo propbetante uenturũ
rcim etam quod fuerat deo presciente predictur qm̃ nouerat qiei

Expanded text:
redarguit ac refellit. Nineuitae quippe in hac uita egerunt paeredarguit ac refellit. Nineuitae quippe in hac uita egerunt paenitentiam et ideo fructuosam, uelut in hoc agro seminantes, in quo Deus uoluit cum lacrimis seminari, quod postea cum laetitia meteretur; et ta, nisi parum aduertat, quem ad modum peccatores Deus non solum iratus, uerum etiam miseratus euertat? Euertuntur enim peccatores duobus modis, aut sicut Sodomitae, ut pro peccatis suis ipsi homines puniantur, aut sicut Nineuitae, ut ipsa hominum peccata paenitendo destruantur. Factum est ergo quod praedixit Deus; euersa est Nineue quae mala erat, et bona aedificata est quae non erat. Stantibus enim moenibus adque domibus euersa est ciuitas in perditis moribus. Ac sic, quamuis propheta fuerit contristatus, quia non est factum quod illi homines timuerunt illo prophetante uenturum, factum est tamen quod fuerat Deo praesciente praedictum, quoniam nouerat qui
Abbreviated transcription (Latin):
Tum ergo isto modo compleatur diuini illius cantici ueritus non
est eam necesse etiam illic intelligi. ubi non pertinentes ad ciuitatẽ
dei. sempiterno supplicio punientur. S quib ꝑlacet istam snĩam
usq ad illa impiorum tormenta prote̾ndere. saltem sic intellignt
ut manente in eis ira dei que in eterno est p̾mĩctiata supplicio. nõ
contineat deus in hac ira sua miserationes suas. ⁊ faciat eos nõ tãta
quanta digni sunt penarum atrocitate cruciati. nonut raꝵ penas
rorum leuioresq patiantur. sic enim et ira der manebit tiuip̃deo
uẽ sua miserationes suas non continebit. Qued quidem mnortedeo
rontirmo qm non resisto. Qͥeterum eos qui putant minaciter po¬
tom qͣr reciter dictum. Discedite.i me maledictinignem etiiẽ
et ibrngristi in suppncium etnu. ⁊ ciucubuntux uedecula seclo¬
rum minsti eius nonmorietur ⁊ ignis non extinguetur l fecessũ¬

Expanded text:
Cum ergo isto modo compleatur divini illius cantici veritas, non Cum ergo isto modo compleatur divini illius cantici veritas, non est eam necesse etiam illic intelligi, ubi non pertinentes ad civitatem Dei sempiterno supplicio punientur. Sed quibus placet istam sententiam usque ad illa impiorum tormenta protendere, saltem sic intelligant, ut, manente in eis ira Dei, quae in aeterno est pronuntiata supplicio, non contineat Deus in hac ira sua miserationes suas, et faciat eos non tanta quanta digni sunt poenarum atrocitate cruciari; non ut eas poenaeorum levioresque patiantur. Sic enim et ira Dei manebit, et in ipsa ira sua miserationes suas non continebit. Quod quidem non ideo confirmo, quoniam non resisto. 4. Caeterum eos qui putant minaciter potius quam veraciter dictum, Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum; et, Ibunt isti in supplicium aeternum ; et, Cruciabuntur in saecula saeculorum
Abbreviated transcription (Latin):
cdie pertinet. ⁊ ad filios promissignis. quorum erat unus etiam
ip̃e pͥropheta. qui cum dixisset. nũquit obliuscetur misereri ds
uit continebit in ira sua miserationes suas. Continuo subiecit ⁊ dixit de¬
Munc cepi. Hec est ĩmutatio dextere excelsi. Ee posuit profecto quid di¬
uerit isuquit continebit in ira sua miserationes suas: Ira enim deĩ
etiam ista uita mortalis ubi homo uanitati simił ftũs ẽ. dieseits d¬
uelut umbra preterent. in qua tam̃ ira non obliscetur misereri de
tatiendo solem suum oriri super bonos ⁊ malos. pluendo suꝑ iustos ⁊
iniustos. ac sic non continet in ira sua miserationes suas. maximeq
ineo quod expressit in psalmo dicendo. Nunc cepi. hec ẽ imutatio de¬
tere excelsi. qm̃ in hac ip̃a erũpnosissima uta que iradei est miar
mĩe mutat in melius. Quanis ad huc in huius corruptionis mip̃ia
maneat ira eus. quia nec in ip̃a ira sua cõtinet miserationes suas⁊

Expanded text:
diae pertinet et ad filios promissionis, quorum erat unus etiam diae pertinet et ad filios promissionis, quorum erat unus etiam ipse pro pheta, qui cum dixisset: Numquid obliuiscetur misereri Deus aut continebit in ira sua miserationes suas? continuo subiecit: Et dixi: Nunc coepi, haec est inmutatio dexterae Excelsi. Exposuit profecto quid dixerit: Numquid continebit in ira sua miserationes suas? Ira enim Dei est etiam ista uita mortalis, ubi homo uanitati similis factus est: dies eius uelut umbra praetereunt. In qua tamen ira non obliuiscitur misereri Deus, faciendo solem suum oriri super bonos et malos et pluendo super iustos et iniustos, ac sic non continet in ira sua miserationes suas; maximeque in eo, quod expressit hic psalmus dicendo: Nunc coepi, haec est inmutatio dexterae Excelsi, quoniam in hac ipsa aerumnosissima uita, quae ira Dei est, uasa misericordiae mutat in melius, quamuis adhuc in huius corrmaneat ira ejus, quia nec in ipsa ira sua continet miserationes suas.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc seculo neq infuturo misi ẽent quib ⁊ si non misto. tam̃ remic¬
titur infuturo. Sed cum dictum fuerit a iudice uiuoꝵ atq mor¬
tuorum. Uenite benedicti patris mei possidete paratum uobis regnu
a constitutione mundi.et aluis econtrario. Discedite ame maledicti ĩ ig
ecernum qui paratus ẽ diabolo et angelis eius. Et ier isti in ignem ẽt
cuiquam eorum. eternum supplicium non futurum. quos deus itũoe
insupplicium dixit ecnum.⁊ per huius p̃sumptionis ꝑsuasionemi
facere. ut de ip̃a quoq uita. uel desperetur. uel dubitetur eterna. Ne¬
mo itaq sic intelligat psalmum canentẽ. Numquit obliui scetur
misereri deus aut dontinebit in ia sua misericordias suas. ut opi¬
netur de hominib bonis ueram. de malis falsam. aut de bonis ho¬
minib ⁊ malis angelis ueram. de malis aute hominib falsam
dei ẽẽ sententiam Uac enim quod ait psalmus. ad uasa miẜicor¬

Expanded text:
hoc saeculo neque in futuro, nisi essent quibus, etsi non in isto, tamen remithoc saeculo neque in futuro, nisi essent quibus, etsi non in isto, tamen remittitur in futuro. Sed cum dictum fuerit a iudice uiuorum adque mortuorum: Venite, benedicti patris mei, possidete paratum uobis regnum a constitutione mundi, et aliis e contrario: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius, et ierint isti in suppliccuiquam eorum aeternum supplicium non futurum, quos Deus ituros in supplicium dixit aeternum, et per huius praesumtionis persuasionem facere, ut de ipsa quoque uita uel desperetur uel dubitetur aeterna. Nemo itaque sic intellegat psalmum canentem: Numquid obliuiscetur misereri Deus, aut continebit in ira sua miserationes suas? ut opinetur de hominibus bonis ueram. de malis falsam, aut de bonis hominibus et malis angelis ueram, de malis autem hominibus falsam Dei esse sententiam. Hoc enim, quod ait psalmus, ad uasa misericor
Abbreviated transcription (Latin):
tur in filios. nũquit iam ꝓeis .i pro talium defunctoꝵ spiritib õã
ecclia Quicdita nisi quia iam in parte diaboli computatur. qui c̃
oretur tunc pro hom̃ib et̾no igne puniendis. que cã ẽ. ut neq nc̃
neq tunc oretur pro angelis m̾alis. que itidem cansa ẽ. ut quãnis
pro hominib.tamẽ iam nec nunc oretur pro infidelib impiisq
defunctis. Nam pro defunctis quibdam. uel ip̃ius eccłie. uł quoru¬
dam piorum exanditur or̃o s pro his quorum in xp̃o regenerato¬
rum. nec usq adeo uita incorpore male gesta ẽ. ut tali mĩa indi¬
centur digni non ẽẽ nec usq adeo bene. ut talem mĩam repperiã¬
tur tal necessariam non habere/ Sicut etiam facta resurrectione
mortuoꝵ non deer̾t. quib post penas quas patiuntur sp̃s mortuo
enim de quibclam ueraciter diceretur. ꝙ non eis remictatur neq ĩ

Expanded text:
tur in filios, numquid jam pro eis, id est, pro talium defunctorum spiritibus, orat tur in filios, numquid jam pro eis, id est, pro talium defunctorum spiritibus, orat Ecclesia? Quid ita, nisi quia jam in parte diaboli computatur qui, dum est, cur non oretur tunc pro hominibus aeterno igne puniendis, quae causa est, ut neque nunc, neque tunc oretur pro angelis malis: quae itidem causa est, ut quamvis pro hominibus, tamen jam nec nunc oretur pro infidelibus impiisque defunctis. Nam pro defunctis quibusdam, vel ipsius Ecclesiae, vel quorumdam piorum exauditur oratio: sed pro his quorum in Christo regeneratorum nec usque adeo vita in corpore male gesta est, ut tali misericordia judicentur digni non esse, nec usque adeo bene, ut talem misericordiam reperiantur necessariam non habere. Sicut etiam facta resurrectione mortuorum non deerunt quibus post poenas, quas patiuntur spiritus morenim de quibusdam veraciter diceretur, quod non eis remittatur neque in
Abbreviated transcription (Latin):
truciandis q̃uis perfecta sit. scĩtate non oret. Nunc enim ꝑpea peis
orat quos in genere humano ht̃ mincos. quia tempis ẽ pmie
dicit apostolus pnĩam. ⁊ resipiscant de diaboli laqueis. aquo cap¬
tii tenentur. ẜm ip̃ius noluntatẽ Temiq si de aliquib ita certa
ẽet. ut qui sint illi etiam nosset. qui licet adhuc in hac uita sint cõ¬
stituti tamen predestinati sunt in et̾ͥnum ignem.ire cũ diabolo
tam pro eis non oraret nec ꝓ ip̃o Sed quia de nullo certa ẽ.orat
pro omnib dum taxat hominib inimicis suis in hoc corpore cc̃¬
stitutis. nec tam̃ pro omnib exauditur. Nro his enim exaudi¬
tur solis. qui et si aduersantur eccłie ita sunt tam̃ predestinati
ut pro eis exaudiatur ecc.⁊ filii efficiantur eccłie. Siqui autemi
usq admortem habebunt cor ĩpenitens. nec ex inimicis conuertẽ¬

Expanded text:
cruciandis, quamuis perfecta sit sanctitate. non oret. Nunc enim propterea pro eis cruciandis, quamuis perfecta sit sanctitate. non oret. Nunc enim propterea pro eis orat, quos in genere humano habet inimicos, quia tempus est paendicit apostolus, paenitentiam et resipiscant de diaboli laqueis, a quo captiui tenentur secundum ipsius uoluntatem? Denique si de aliquibus ita certa esset, ut qui sint illi etiam nosset, qui licet adhuc in hac uita sint constituti, tamen praedestinati sunt in aeternum ignem ire cum diabolo: tam pro eis non oraret, quam nec pro ipso. Sed quia de nullo certa est, orat pro omnibus dumtaxat hominibus inimicis suis in hoc corpore constitutis; nec tamen pro omnibus exauditur. Pro his enim solis exauditur. qui, etsi aduut pro eis exaudiatur Ecclesia, et filii efficiantur Ecclesiae. Si qui autem usque ad mortem habebunt cor impoenitens, nec ex inimicis converten
Abbreviated transcription (Latin):
suncisamndun sxntiu. omnino peccatu. Cur ered endem ꝓfectissi¬
ora sptilam leuncta mretare ualentib musicdssimib⁊ misẽi¬
roccdisum pre cisins etam peo angelis non orabunt. quib parit
ẽ ignis eternus. ut deus sententiam suam mitiget ⁊ reflectat ĩme¬
liu̾s. eosq ab illo igne faciat abienos. An erit forsitan quisqͣ qui
in hoc futurum ẽe p̾resumat. affirmans etiam sanctos angelos si¬
mul cum sanctis hominib qui tunc equales ert angelũ dei. pro
dampnãdis.⁊ angelis ⁊ hominib oraturos ut mĩa non patiant.
ques ueritate merentur pati. qd̾ nemo sane fidei dixit nemo
dicturus est alioqum nulla cania ẽ cur non etiam nunc ꝓdiabo¬
lo ⁊ angelis eius oret eccłia. quam magister deus ꝓ inimicis
suis ussit orare. Hec igitur causa quã fit ut nunc eccłia nõ
oret pro malis angelis quos suos nouit ẽẽ inimicos. eadem cã
ip̃a ẽ qua fiet. ut illõ tunc iudicio etiam pro hominib eterno igne

Expanded text:
erfectissima sanctitate et cuncta inpetrare ualentibus mundissimis et misericordissimis precibus etiam pro angelis non orabunt, quibus paratus est ignis aeternus, ut Deus sententiam suam mitiget et reflectat in melius eosque ab illo igne faciat alienos? An erit forsitan quisquam, qui et hoc futurum esse praesumat adfirmans etiam sanctos angelos simul cum sanctis hominibus, qui tunc aequales erunt angelis Dei, pro damnandis et angelis et hominibus oraturos, ut misericordia non patiantur, quod ueritate merentur pati? Quod nemo sanae fidei dixit, nemo dicturus est. Alioquin nulla causa est, quur non etiam nunc pro diabolo et angelis eius oret ecclesia, quam magister Deus pro inimicis suis iussit orare. Haec igitur causa, qua fit ut nunc ecclesia non oret pro malis angelis, quos suos esse nouit inimicos, eadem ipsa causa est, qua fiet ut in illo tunc iudicio etiam pro hominibus aeterno igne
Abbreviated transcription (Latin):
Um per ibm xp̃m dñm nr̃m iudicem niuoru
atq mortuor ad debitos fines ambe peruenerĩt
duitates quarum ẽ una dei. altera diaboli cuis
mccli supplicium sit futuru: diaboli. ⁊ omniu ad
cum pertinentium. an hxc libro nobis quantur ope¬
diuina ualebimus diligentius diputandum ẽ. Ideo antẽ hunc tenere orclinẽ
sine dolore ullo meterna bratitudie permanere. &e perhoc cu iuã pe¬
nam non debere eẽ. incredibilem demõstrauero. adiuuabit me pluri
ut multo facilius. omni carens molestia ĩmortalitas corporum ĩicis
futura credatur. nec a diumis ordo iste aborret elquiis. ut aliquãdo
quidem bonoru beatitudo prius ponitur. ut ẽ illud oeui bona fecert
in resurrectionẽ uite qui aũt mala eger̾t in resurrẽction es iudidi¬

Expanded text:
um per Christum Dominum nostrum, iudicem uiuorum adque mortuorum, ad debitos fines ambae peruenerint ciuitates, quarum est una Dei, altera diaboli, cuius modi supplicium sit futurum diaboli et omnium ad eum pertinentium. in hoc libro nobis, quantum opeiuina ualebimus, diligentius disputandum est. Ideo autem hunc tenere ordinem sine dolore ullo in aeterna beatitudine permanere; ac per hoc cum illam poenam non debere esse incredibilem demonstrauero, adiuuabit me pluri- u mum, ut multo facilius omni carens molestia inmortalitas corporum in sanctis futura credatur. Nec a diuinis ordo iste abhorret eloquiis, ubi aliquando quidem bonorum beatitudo prius ponitur, ut est illud: Qui bona fecerunt, in resurrectionem uitae; qui autem mala egerunt, in resurrectione
Abbreviated transcription (Latin):
Ic occurrit querere. si non erit ignis in corporalis sicut ẽ anim
dolor. s corporalis. tactu noxius. ut eo possint corpora cruclari:
Quomodo in eo erit etiam pena spũum malignoꝵ. Idem eĩt¬
quippe ignis supplicio scilicet hominu attributs ⁊ demonum
Dicentẽ xp̃o Dis̃cedite a me maledicti in ignem eternumt
qui paratus ẽ diabolo et angelis eius. nisi quia sunt quelani
suu etiam demonib corpor̾a s̃cut dectis hominim uisuti es
eisto iere crasso atq humido. cuiuis impuisus uento flante sept¬
titur. queti genus elementi si niuligne pereetiposset non urtĩt
ferne factasin balnen. ut enim urat. prior uricier fncitor qd̾ patit

Expanded text:
ic occurrit quaerere: Si non erit ignis incorporalis, sicut est animi ic occurrit quaerere: Si non erit ignis incorporalis, sicut est animi dolor, sed corporalis, tactu noxius, ut eo possint corpora cruciari: quo modo in eo erit etiam poena spirituum malignorum? Idem quippe ignis erit, supplicio scilicet hominum adtributus et daemonum, dicente Christo: Discedite a me. maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius. Nisi quia sunt quaedam sua etiam daemonibus corpora, sicut doctis hominibus uisum est, ex isto aere crasso adque umido, cuius inpulsus uento flante sentitur. Quod genus elementi si nihil igne perpeti posset, non ureret feruefactus in balneis. Ut enim urat, prior uritur facitque cum patitur.
Abbreviated transcription (Latin):
re sine morte. ꝑ miracłm om̃ipotentissimi creatoris cui hoc possi¬
bile eẽ qui negat a quo fit quicquid in naturis omnib mirat
ignorat Ipe est enim deus qui omnia in hoc mundo magna et
do uno atq õium maximo miraculo inclusit. Eligat ergo unũ
eduob quisq quod placet. utrum ⁊ uermem ad corpus proprie
an ad aĩam transiato. a corporalib ad incorporalia uocabulo exi¬
stimet pertinere . Quid autem horum uerum sit res ip̃a expe¬
ditius indicabit. qñ erit scientia tanta scõrum. ut eis cognoscen¬
darum illarum penarum. neccia non sit experientia. sed ea que
tunc erit plena atq perfecta. ad hoc quoq scienclu sapĩa sola su¬
fficiat. nunc enim exꝑte scimus. donec ueniat quod perfectum est
Dum tamen nullomodo illa corpora futura ẽẽ credamus. ut i¬
nullis ab igne afficiantur doloribus. Capitulum. decimũ.¬

Expanded text:
re sine morte. per miraculum omnipotentissimi Creatoris; cui hoc possire sine morte. per miraculum omnipotentissimi Creatoris; cui hoc possibile esse qui negat, a quo sit quidquid in naturis omnibus miratur ignorat. Ipse est enim Deus, qui omnia in hoc mundo magna et do uno adque omnium maximo miraculo inclusit. Eligat ergo unum e duobus quisque quod placet, utrum et uermem ad corpus proprie an ad animum translato a corporalibus ad incorporalia uocabulo existimet pertinere. Quid autem horum uerum sit, res ipsa expeditius indicabit, quando erit scientia tanta sanctorum, ut eis cognoscendarum illarum poenarum necessaria non sit experientia, sed ea, quae tunc erit plena adque perfecta, ad hoc quoque sciendum sapientia sola sufficiat nunc enim ex parte scimus, donec ueniat quod perfectum est; dum tamen nullo modo illa corpora talia futura esse credamus, ut nullis ab igne adficiantur doloribus. CAPUT X. An i
Abbreviated transcription (Latin):
utiq ab surdum ẽ ibi dolorem aut corporis aut animi defuturu
ego tam facilius ẽ ut adcorpus dicam utrũq ꝑtinere q̃ nentrum
⁊ideo tacitum in illis diuine scripture uerbis animi dolorem.ł
qm̃ consequens ẽẽ intelligitur. etiam si nõ dicatur. ut corpore sict
dolente animus quoq sterili penitentia crucietur. Legitur quippe
⁊ inueterib scripturis. uindicta carnis impii ignis ⁊̃ uermis. Po¬
tuit breuius dici uindicta impii: Gur ẽgo dictum ẽ cãnis impii
tam carnis ppea dicẽre uoluit quia hoc in homine uindicabitur
quam significauuit apostolui dicens. Si enim secundu carnem
uxẽitii moriemini eligat quisq quod placet aut ignem tri¬
buere corpori animo uermem hoc proprie illud tropĩce.aut n¬
trũq proprie corpori.iam enim satis suꝑius chisputaui posse am¬
malia ẽẽ in ignib uiuere in ustione sine consumptione. in dolo¬

Expanded text:
utique absurdum est ibi dolorem aut corporis aut animi defuturum: utique absurdum est ibi dolorem aut corporis aut animi defuturum: ego tamen facilius est ut ad corpus dicam utrumque pertinere quam neutrum, et ideo tacitum in illis diuinae scripturae uerbis animi dolorem, quoniam consequens esse intellegitur, etiamsi non dicatur, ut corpore sic dolente animus quoque sterili paenitentia crucietur. Legitur quippe et in ueteribus scripturis: Vindicta carnis inpii, ignis et uermis. Potuit breuius dici: Vintam carnis propterea dicere voluit quia hoc in homine vindicabitur,quam significauit apostolus dicens: Si enim secundum carnem uixeritis, moriemini, eligat quisque quod placet, aut ignem tribuere corpori, animo uermem, hoc proprie, illud tropice, aut utrumque proprie corpori. Iam enim satis superius disputaui posse animalia etiam in ignibus uiuere, in ustione sine consumtione, in dolo
Abbreviated transcription (Latin):
tinanregnum dei.qͣr duos cculos habente micti in gebennam
ioir udi uermis eorum non morietur. et ignis nõ extĩguet̃
Son enim piguit uno loco eadem uerba terdicere. quem ñ
terreat ista rep̾etitio. ⁊ illius pene commendatio. tam uehem̃
ore diuino. Utrũq autem horum. ignem scilicet atq uerme
qui uolunt ad animi penas non ad corporis pertinere. Dicũt
etiam uri dolore animi sero atq infructuose penitentes eo
qui fuerunt a regno dei separati.⁊ideo ignem pro isto dolor
urentem. non incongrue poni potuisse contempnunt. Uñ
illuci apostoli ẽ Quis scandaliçatur. ⁊ ego nonuro Eundem etia
uermem putant intelligendum ẽe. Nam scriptum inquiunt
sicut tinea uestimentum. ⁊ uermis lignum. sic meror excrucuat
eo: iuri qui uero penas et anime et corporis in illo supplicio futu¬
ras eẽ non clubitant igne uri corpus. Animu aũt rodi. qadmo
dum uerme meroris affirmant. quod et si credibilius licitur. quia

Expanded text:
culos habentem mitti in gehennam ignis, ubi uermis eorum non moritur et ignis non exstinguitur. Non eum piguit uno loco eadem uerba ter dicere. Quem non terreat ista repetitio et illius poenae commonitio tam uehemens ore diuino? Utrumque autem horum, ignem scilicet adque uermem, qui uolunt ad animi poenas, non ad corporis pertinere, dicunt etiam uri dolore animi sero adque infructuose paenitentes eos, qui fuerint a regno Dei separati, et ideo ignem pro isto dolore urente non incongrue poni potuisse contendunt; unde illud apostoli est: Quis scandalizatur, et non ego uror? Eundem etiam uermem putant intellegendum esse. Nam scriptum est, inquiunt: Sicut tinea uestimentum et uermis lignum, sic maeror excruciat cor uiri. Qui uero poenas et animi et corporis in illo supplicio futuras esse non dubitant, igne uri corpus, animum autem rodi quodam modo uerme maeroris adfirmant. Quod etsi credibilius dicitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nos in melius cõmutati ꝙ peccator ei mortales fumus. Meus
ĩmortalis ⁊ iusti participatione mictamus. ⁊ qd̾ in na nr̃a bonus
ferit impletum sum mo bono. in eius bonitate nature suemu
Fitutenim punu homine peccantem in hactam guatie maltẽ
Seuotmmsitapimum hominer eũdemo deum ustifientẽ
aduiudduonu tam sublime ueniemus Nec quis re debetabi¬
do adulum tranusse confidere nin cum ibi fiuͣt uabi temꝑtatio no¬
abeer ant bellum unqͣ ullum eet. sinã humana ꝓleberum
qrortrium inrectituaimne in qua fẽr ẽ perititinet Nume uero que
pacitriferaum deo habere noluit secum prgnat infelie. Et cum
erelius est inqͣ bellum cum spe pacis eterne ꝙ sine uilla liserati¬
onu caritatione captiuitas Cupimus quidem etiari poe belloi
emere siad capescendam orinatissima pacem. ubifirmessima
reitate priorib interiora subdanturigne duuni amorisacde¬

Expanded text:
nos in melius commutati, quod peccatores mortalesque sumus, eius nos in melius commutati, quod peccatores mortalesque sumus, eius inmortalis et iusti participatione amittamus et, quod in natura nostra bonum fecit, inpletum summo bono in eius naturae bonitate seruemus. Sicut enim per unum hominem peccantem in hoc tam graue malum deuenimus, ita per unum hominem eundemque Deum iustificantem ad illud bonum tam sublime ueniemus. Nec quisquam se debet ab isto ad illum transisse confidere, nisi cum ibi fuerit, ubi tentatio nuautem bellum numquam ullum esset, si natura humana per liberum arbitrium in rectitudine, in qua facta est, perstitisset. Nunc uero, quae pacem felix cum Deo habere noluit, secum pugnat infelix, et cum Melius est, inquam, bellum cum spe pacis aeternae quam sine ulla liberationis\' cogitatione captiuitas. Cupimus quidem etiam hoc bello carere et ad capessendam ordinatissimam pacem, ubi firmissima stabilitate potioribus inferiora subdantur, igne diuini amoris acce
Abbreviated transcription (Latin):
quibem pasio abũt ut eis obsit. si hanc uitam in illa etate etiũ
pp̃a passione in grauescente. animam de corpore excludente finiẽit:
filios adam a die exitus deuentre matri eorum uĩq indiem se¬
pulture omniu in matrem oĩum etiam h& malum mirabiẽ
peidentur. ut sobru simus atq intelligamus hanc uitam. de pocc̃e
iuo nimis nephario. quod in paradiso ppetratum ẽ ffactam nob ẽe
penalem totumq nobiscum agitur per testamtu norannonpẽ¬
tnet misi adnom seculi hereditate nouam ut hic pigno teaecer¬
tilind cumho pignus suo tempore consequamur iuneat
ambusemus inspe ⁊ proficientes de die indiem spͥifacta uĩnis
fil hominis filu dei per illam grãm fieremer asamensape
ille imuitabił nãm nr̃am in qu̾a nos susciperet suscepit a nobis.
⁊ tenax climinitatis sue. nr̃e infirmitatis particeps fc̃as est. eiti

Expanded text:
quidem passio absit ut eis obsit, si hanc uitam in illa aetate etiam quidem passio absit ut eis obsit, si hanc uitam in illa aetate etiam ipsa passione ingrauescente et animam de corpore excludente finierint. lios Adam a die exitus de uentre matris eorum usque in diem sepulturae in matrem omnium, etiam hoc malum mirabile reperitur, ut sobrii simus adque intellegamus hanc uitam de peccato illo nimis nefario, quod in paradiso perpetratum est, factam nobis esse poenalem totumque, quod nobiscum agitur per testamentum nouum, non pertinere nisi ad noui saeculi hereditatem nouam, ut hic pignore accepto illud cuius hoc pignus est suo tempore consequamur, nunc autem ambulemus in spe et proficientes de die in diem spiritu facta cafilii hominis, filii Dei per illum gratia fieremus. Manens quippe ille inmutabilis naturam nostram, in qua nos susciperet, suscepit a nobis et tenax diuinitatis suae nostrae infirmitatis particeps factus est; ut
Abbreviated transcription (Latin):
reqͣ discere Quis antem non exhorreat ⁊ mori eligat. si ei p̃pona¬
tur aut mors perpetienda. aut rursus infantia. que quidem non
arisu. s afletu orclitur. Hanc lucem quid malorum ingressa sit.
nesciens. prophetat quodamͦ. Solum qñ natus ẽ fertur risisse coro¬
astrem. nec aboni aliquid mostruosus risus ille portendit Na
magicarum artium fuisse ꝑhibetur inuentor. que quidem illi
necꝰ ad presentis ite uanam felicitatem contra suos inimicos
predẽe potuert animo quippe rege assyriorum. cumrẽet ip̃e hac¬
trianor bello superatus est. Prorins qd̾ scriptumẽ graue ingir
sup filios adam a die exitus deuentre matris eorum usq ĩdie
sepulture inmatrem õĩum usq adeo impleri necesse ẽ. ut ip̃i
paruuli per lauacrum regenerationis ab originalis pecc̃i. quo
polotenebantur uinculo iam soluti mala multa patientes.̃¬
nuiti uncursus spĩum malignoru aliquando patiantur. E

Expanded text:
re quam discere. Quis autem non exhorreat et mori eligat, si ei proponare quam discere. Quis autem non exhorreat et mori eligat, si ei proponatur aut mors perpetienda aut rursus infantia? Quae quidem quod non a risu, sed a fletu orditur hanc lucem, quid malorum ingressa sit nesciens prophetat quodam modo. Solum, quando natus est. ferunt risisse Zoroastrem, nec ei boni aliquid monstruosus risus ille portendit. Nam magicarum artium fuisse perhibetur inuentor; quae quidem illi nec ad praesentis uitae uanam felicitatem contra suos inimicos prodesse potuerunt; a Nino quippe rege Assyriorum. cum esset ipse Bactrianorum, bello superatus est. filios Adam a die exitus de uentre matris eorum usque in diem sepulturae in matrem omnium, usque adeo inpleri necesse est, ut ipsi paruuli per lauacrum regenerationis ab originalis peccati, quo solo tenebantur, uinculo iam soluti mala multa patientes nonnulli et incursus spirituum malignorum aliquando patiantur. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
nunc ⁊ tunc. Uerum tam̃ ante inclicium illud seuerissimum
nouissimuq patiumtur. non autem omnes ueniunt in sẽpi.¬
ternas penas. que post illud indicium sunt future.qui post mo¬
tem substment temporales. Nam quibrclam qd in uto nore¬
mictitur. renuctetur in futuro seculo .i. ne futuri seculi. etẽne
quinullas in hac uita. s tantum post eam penas luret fursse
tamen aliquos qui usq ad decrepitam senectutẽ. ne leuissimã
quidem febricula senserint quietamq duxerint uitam. ⁊ ip̃i
Uaquam uita ip̃amor sit. quia totatemptatore sicut sacre
littere pionant ubi scriptum ẽ. Nũquit non tẽptatioestit
humana sup terram Non enim parua pena ẽ ip̃a mnpientia
nes uoloribi plenas pueri cogantur queq artificia uel btteras di¬
scerẽ ip̃mq discere ad qd̾ penis adiguntur. tam penale est eus ut
non nunq̃ ip̃as penas ꝑ quas compelluntur disfere maluit fer¬

Expanded text:
unc, et nunc. Verumtamen ante illud judicium severissimum unc, et nunc. Verumtamen ante illud judicium severissimum novissimumque patiuntur; non autem omnes venient in sempiternas poenas, quae post illud ultimum judicium sunt futurae, qui post mortem sustinent temporales. Nam quibusdam quod in isto non remittitur, remittetur in futuro saeculo, id est, ne futuri saeculi aeterno qui nullas in hac vita, sed tantum post eam poenas luunt. Fuisse tamen aliquos, qui usque ad decrepitam senectutem ne levissimam quidem febriculam senserint, quietamque duxerint vitam, ipsi et ium tota poena sit, quia tota tentatio est, sicut sacrae Litterae personant, ubi scriptum est, Numquid non tentatio est vita humana super terram ? Non enim parva poena est ipsa insipientia, nas doloribus poenas pueri cogantur quaeque artificia vel litteras discere, ipsumque discere ad quod pnonnumquam ipsas poenas, per quas conpelluntur discere, malint fer
Abbreviated transcription (Latin):
ñlf sturielt tui scelus. aut exuritur igni. d heeoppi̾nantur nul¬
Ins reum flspurgatoias noluntẽe poit mortem. Sit qri terriset
lupefera suist eirmentaaqua der ignis exaliouo utom̃ mude¬
hinppaccipi turin eod at suspense nouentos. diqua meo orait
quigur e teuartorignis ant suo nomine expressus ẽ orta diettit
cdertiti corriguntur uetere om̃s pene sine tem porarie sine sep¬
teme. si cut imuii quisq duuna prouidentia tractandꝰ ẽ inferũt.
nel pro peccatis siue penis. siue in quib ad huc nunt ille qui
plectitur. uel pro exercendis declarandisq uirtutib ꝓhomes
et angelos. seu bonos sen malos. Mam et si quisq mali aliꝗd
altersus improbitate uel errore patiatur peccat quide: hõ q
uel ignorantia uel iniustitia cuiqͣ mali aliquid facit. s non
peccat dens qui iusto. ꝙͣnis occulto iudicio fieri sinit. s tem po¬
rarias penas alii inhac uita tantum. alii post mortem. alii et

Expanded text:
nfectum eluitur scelus aut exuritur igni. Qui hoc opinantur, nulnfectum eluitur scelus aut exuritur igni. Qui hoc opinantur, nullas poenas nisi purgatorias uolunt esse post mortem, ut, quoniam terris superiora sunt elementa aquaquippe accipitur in eo quod ait suspensae ad ventos, aqua in eo quod ait sub gurgite vasto; ignis autem suo nomine expressus est, cum dixit, coerciti corriguntur. Caeterae omnes poenae, sive temporariae, sive sempiternae, sicut unusquisque divina providentia tractandus est, inferuntur, vel pro peccatis, sive praeteritis, sive in quibus adhuc vivit ille qui plectitur, vel pro exercendis declarandisque virtutibus, per homines et angelos seu bonos seu malos. Nam etsi quisque mali aliquid alterius inprobitate uel errore patiatur, peccat quidem homo, qui uel ignorantia uel iniustitia cuiquam mali aliquid facit; sed non peccat Deus, qui iusto, quamuis occulto, iudicio fieri sinit. Sed temporarias poenas alii in hac u
Abbreviated transcription (Latin):
deret. quia uero tam multi exinde liberantur. ẽuind̾aganti
maxime gratie gratito muneri liberantis Capitulum ttan decimẽ
penasemendationi adhiberi putant uł humanus inflictas legi¬
ous uel dminis siue in hac uita sine post mortem siaut paratur h
cuq autita plectatur ut hic non corrigatur huic ẽ marronis
ilia sententia. ubi cum dreiss de terrenis corporib moribundisꝙ
membris ꝙ anime hinc metuunt cupumtq dolentq gandeto
nec auras suspiciunt. clanse tenebris ⁊ carcere ceco secutus adrũ¬
uit atq ait quin et suppͥmo cum lumine uita reliquit .i. cũ die
nouiisimo relquit eas ista uita. Non tamen inquit omne
malum miseris nec funditus omnes corporee excechit peste:
penitusq necẽe ẽ Multa di conereta mochs molescere mi¬
rientioxxexcentur penis ueterumq maloꝵ supplicia expe̾dunt
nle pancunt manes. suspense aduentos ala sub gurontentust nu¬

Expanded text:
deret. Quia vero tam multi exinde liberantur, est unde agantur deret. Quia vero tam multi exinde liberantur, est unde agantur maximae gratiae gratuito muneri liberantis. CAPUT CXLVII. Criminis poenas emendationi adhiberi putant, vel humanis inflicta legibus, vel divinis, sive in hac vita, sive post mortem; si aut parcatur hcuique aut ita plectatur ut hic non corrigatur. Hinc est Maronis illa sententia, ubi, cum dixisset de terrenis corporibus moiibundisque membris, quod animae Hinc metuunt cupiuntque, dolent gaudentque, nec auras Suspiciunt, clausae tenebris et carcere caeco, secutus adiunxit adque ait: Quin et supremo cum lumine uita reliquit id est cum die nouissimo reliquit eas ista uita, Non tamen inquit omne malum miseris, nec funditus omnes Corporeae excedunt pestes, penitusque necesse est Multa diu concreta modis inolescere miris. Ergo exercentur poenis ueterumque malorum Supplicia expendunt; aliae panduntur inanes Suspensae ad uentos, aliis sub gurgite uasto I
Abbreviated transcription (Latin):
quantum nephas in illa prima preuaricatione cõ missum sit. Quõ¬
toenim magis homo fruebatur deo. tanto maiore impietate de¬
reliquit deum. ⁊ ftũs ẽ malo dignus eterno qui hoc inse pemit
bonum quod ẽe possit et̾num. hiñe ẽ uniu̾si generis humanit
massa dampnata.qm̃ qui hoc primus amisit cum ea que ⁊̃ ill
fuerat rachicata. sua stirpe punitus ẽ. ut nulas anhoc insto de
partiatur genis humanu. ut inquibdam demostrareterb
quio ualeat misenco sgra inceteris quid usta uinduta dreq¬
enim utrũq demostretur in omnib. quia si om̃s remanerẽt
in penis iuste dampnationis. in nullo appareret misericorsi
gratia. Rursus si om̃s a tenebris transferentur in lucenre
Innullo appareret ueritas ultionis inqua ppea murlto plire
qͣ in illo sunt ⁊ sic ostenderetur quid omnib deberetur. qrei
omnib redderetur iustitiam iundicantis. iuste nemo rep̃hen¬

Expanded text:
quantum nefas in illa prima praeuaricatione commissum est. quanquantum nefas in illa prima praeuaricatione commissum est. quanto enim magis homo fruebatur deo, tanto maiore impietate dereliquit deum et factus est malo dignus aeterno, qui hoc in se peremit bonum, quod esse posset aeternus. hinc est uniuersi generis humani massa damnata, quoniam qui hoc primus admisit cum ea quae in illo fuerat radicata sua stirpe punitus est, ut nullus ab hoc iusto debpertiatur genus humanum, ut in quibusdam demonstretur quid ualeat misericorsenim utrumque demonstraretur in omnibus, quia si omnes remanerent in poenis justae damnationis, in nullo appareret misericors gratia redimentis. Rursus si omnes a tenebris transferrentur in lucem, in nullo appareret veritas ultionis, in qua propterea multo plures quam in illa sunt, ut sic ostendatur quid omnibus deberetur. Quod si omnibus redderetur, justitiam vindicantis juste nemo reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
mortis auferre. Sicut enim non efficiunt leges huius cuuitatis ax in
eam quisq reuccetur cccisni. sic nec illus ut inuitam reuocetur et̾na
uamorte dampnatus/ Quomo ergo nerum ẽ in quint. qd̾ ait xp̃s
uest᷑ In qua mensura mensi fueritis. in ea remetietur uob̾. si tp̃ale
atur. eandem dictam fuisse mensuram. ꝙͣus hoc in ea re proprie pos¬
sit accipi. de qua dñs cum hoc diceret loquebatur .i. de iudicii ᷤᷤ et cõ¬
dempnationib. Promde qui iudicat et cõdempnat in iuste. siui¬
dicatur et condempnatur iniuste. in eadem mensura recipit q̃zi
non hoc quod declit. IIndicio enim fecit. iudicio patitur. qͣ uis fece¬
rit dampnationẽ qd̾ iniquũ ẽ.patitur dãpnationẽ. qd̾ iustu est
El pena eterna ideo dura ⁊ in iusta indetur / Capitulum .xiiͦ¬
sensib humanis quia in hac infirmitate moribundoꝵ sensu
deest ille sensus. altissime purissimeq sapientie quo sentiri possit.

Expanded text:
mortis auferre. sicut enim non efficiunt leges huius ciuitatis, ut in mortis auferre. sicut enim non efficiunt leges huius ciuitatis, ut in eam quisque reuocetur occisus, sic nec illius, ut in uitam reuocetur aeternam secunda morte damnatus. quomodo ergo uerum est, inquiunt, quod ait Christus uester: In qua mensura mensi fueritis, in ea remetietur uobis. si temporale atur, eandem dictam fuisse mensuram. Quamuis hoc in ea re proprie possit accipi, de qua Dominus cum hoc diceret loquebatur, id est de iudiciis et condemnationibus. Proinde qui iudicat et condemnat iniuste, si iudicatur et condemnatur iuste, in eadem mensura recipit, quamuis non hoc quod dedit. Iudicio enim fecit, iudicio patitur; quamuis fecerit damnatione quod iniquum est, patiatur damnatione quod iustum ested poena aeterna ideo dura et iniusta sensibus uidetur humanis, quia in hac infirmitate moribundorum sensuum deest ille sensus altissimae purissimaeque sapientiae, quo sentiri possit
Abbreviated transcription (Latin):
se cõtempnunt Restat ut dicant ꝙ ppea du eoruni. hebream sa¬
pientiam laudauer̾t quia istum psalmum nõ legerant. In
psalmo etiam quadragesimo nono de iuclicio deĩ nouissimo ĩ¬
telligitur dictum. Deu̾s manifestus ueniet. deus noster ⁊ nõ si¬
lebit᷑. Ignis in cospectu eius ardebit. ⁊ in circuitu eius tempesta
uallida aduocauit celum sursum ⁊ t̾ram discernẽ popłm suum

Expanded text:
se contendunt: restat ut dicant, quod propterea di eorum Hebraeam sase contendunt: restat ut dicant, quod propterea di eorum Hebraeam sapientiam laudauerunt, quia istum psalmum non legerant. In psalmo etiam quadragensimo nono de iudicio Dei nouissimo intellegitur dictum: Deus manifestus ueniet, Deus noster, et non silebit. Ignis in conspectu eius ardebit, et in circuitu eius tempestas ualida. Adu
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝑsalmo cõmemoraui nullum celorum udetur relin quere
ꝙ periturum ẽẽ non dixerit. Ubi enim dicitur. opera manuum
tuarum sunt celi. ⁊p̃i perihunt. q nullum eorum ab opere dei
tam nullum eorum apercutione se cernitur. Non enim digna¬
buntur de petri apostoli locutione quem uehementer oder̾t hẽbreo¬
rum defendere pietatem deorum suorum oraculis approbatam at
saltem ne totus mundus periturus eẽ crecdatur. sic a toto parsł
accipiatur. In eo quod dictum ẽ ip̃i peribunt. cum soli celi infimi
perituri sint. quẽ ad modum in apostolica illa epistola. a toto pars
accipitur. ꝙ diluuio perisse dictus ẽ mundus. quãius sola eius c̃
sius celis parsima perierit. s quia hoc ut dixi non indignabũtur
uel apostoli petri approbent sensum. uł tantu concedant cõfla¬
grationi nouissime. quantum dicimus ualuisse dilumu. quił
nullis aquis nullis flammis totum genui humanu perisse pos¬

Expanded text:
de psalmo commemoraui, nullum caelorum uidetur relinquere, de psalmo commemoraui, nullum caelorum uidetur relinquere, quod periturum esse non dixerit. Ubi enim dicitur: Opera manuum tuarum sunt caeli, ipsi peribunt. quam nullum eorum ab opere Dei, tam nullum eorum a perditione secernitur. Non enim dignabuntur de Petri apostoli locutione, quem uehementer oderunt, Hebraeorum defendere pietatem, deorum suorum oraculis adprobatam, ut saltem, ne totus mundus periturus esse credatur, sic a toto pars accipiatur in eo, quod dictum est: Ipsi peribunt, cum soli caeli infimi perituri sint, quem ad modum in apostolica illa epistula a toto pars accipitur, quod diluuio perisse dictus est mundus, quamuis sola eius cum suis caelis pars ima perierit. Sed quia hoc, ut dixi, non dignabuntur, ne uel apostoli Petri adprobent sensum, uel tantum concedant conflagrationi nouissimae, quantum dicimus ualuisse diluuium, qui nullis aquis, nullis flammis totum genus humanum perire pos
Abbreviated transcription (Latin):
Et iouo detu tranicurrent elementa aute ardentia resoluentur. et
gorcautqtie in ip̃a sunt oꝑa exurentur. ac deinde subiecit. His oĩb
pereuntim quales oportet ẽẽ uos. possunt illi celi intelligi perituri
quos dieit repositos igni reseruandos. ⁊ elementa accipĩ arsura que
inbacunamundi parte subsistunt prccellosa ac turbulenta ĩqua
posdem celos dixit ẽẽ repositos. saluis illis superiorib ⁊ in sua in te¬
oritate manentib in quorum firmamento sunt sidera cõstituta
Sam ⁊ ulud quod scriptum ẽ stellas de celo eẽ casuras. preterꝙ
põt multo probabilius ⁊ aliter in telligi magis ostendi mansuros
ẽẽ illos celos sitamen stelle inde casure sunt. cum uel tropica sit
lccutio quod ẽ credibilius. uel in isto uno celo futurum sit utiq mi¬
rabilius qͣ nunc sit Unde ⁊ illa stella uirgiliana facere clucem
multa cum luce cucurrit ⁊ id eo se concdidĩt silua. Hoc autem qd̾

Expanded text:
no inpetu transcurrent, elementa autem ardentia resoluentur. et no inpetu transcurrent, elementa autem ardentia resoluentur. et terra et quae in ipsa sunt opera exurentur: ac deinde subiecit: His omnibus pereuntibus quales oportet esse uos? possunt illi caeli intellegi perituri. quos dixit repositos igni reseruandos, et ea elementa accipi arsura. quae in hac ima mundi parte subsistunt procellosa et turbulenta, in qua eosdem caelos dixit esse repositos, saluis illis superioribus et in sua integritate manentibus, in quorum firmamento sunt sidera constituta. Nam et illud quod scriptum est, stellas de caelo esse casuras, praeter quod potest multo probabilius et aliter intellegi, magis ostendit mansuros esse illos caelos, si tamen stellae inde casurae sunt; cum uel tropica sit locutio, quod est credibilius, uel in isto imo caelo futurum sit, utique mirabilius quam nunc fit. Unde et illa stella Vergiliana facem ducens multa cum luce cucurrit, et Idaea se condidit silua. Hoc autem quod