comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est. Caritas mentẽ illuminat. conscien¬
tiam mundat: animã letificat: om̃ de¬
monstrat. Animã inqua caritas habitat.
suꝑbia ñ inflat. inuidia ñ deuastat: ira
ñ dissipat. tristicia mala ũuexat: auari¬
cia ñ excecat. gula ñ inflaminat. lixii¬
ria ñ inquinat: semꝑ imunda ẽ. semper
casta ẽ. semꝑ quieta. semꝑ leta. semꝑ pa¬
cifica. semꝑ benigna. semꝑ modesta: in
aduersis secura. inꝓsꝑis temꝑata. mun-¬
dum contempnens. dm̃ diligens. õium
bona amaido sua faciens. sua om̃ib liben¬
terimꝑriens: ñ timens mopiam. ñ mag¬
noꝑe expetens habundantiam. In quo ca¬
ritas dĩ ẽ semꝑ cogitat quando ad dm ꝑue¬
niat. quando mundum relinquat: quan¬
do scandala enadat. quando uerã pacem
inueniat. semꝑ corsur sum habet. & de¬
siderium insuꝑna eleuatum: si quando
ambulat. si quando sedet. si quando agi.
siquando quiescit: quicquid egerit en

Expanded text:
est. Charitas mentem illuminat, conscienest. Charitas mentem illuminat, conscientiam mundat, animam laetificat, Deum demonstrat. Animam, in qua charitas habitat, superbia non inflat, invidia non devastat, ira non dissipat, tristitia mala non vexat, avaritia non excaecat, gula non inflammat, luxuria non inquinat; semper munda est, semper casta est, semper quieta, semper laeta, semper pacifica, semper benigna, semper modesta, in adversis secura, in prosperis temperata, mundum contemnens, Deum diligens, omnium bona amando sua faciens, sua omnibus libenter impertiens, non timens inopiam, non magnopere expetens abundantiam. In quo charitas Dei est, semper cogitat quando ad Deum perveniat, quando mundum relinquat, quando scandala evadat, quando veram pacem inveniat. Semper cor sursum habet, et desiderium in superna elevatum. Si quando ambulat, si quando sedet, si quando agit, si quando quiescit, quidquid egerit, cor
Abbreviated transcription (Latin):
cat aliemis: quia sicut dictum ẽ. relicͥ
dona gr̃arum. hietiam qui ꝑ uitam re-¬
ꝓbam. adõ alienisunt. ñ nunquã ꝑci¬
pnint: caritatẽ aut̃ malis habere ñ
potest: s quicũq illam habet. ñ iam
alienus ẽ adeo. s ipse indeo &e ds̃ meo
manet. Sic familiaris ẽ dõ caritas: ut ipse
mansionem habere nolit. ubi caritas non
fuerit. Siquis inquit diligit me. sermonẽ
ineũ seruabit: & pater meus diliget eũ. &
ad eitm uenieius. & mansionẽ apud eum
faciemus. Sigͦ caritas tecum ẽ. uenit ds̃
ad te. & manet apudte: situ recedis a cari¬
tate. recedit & ipse ate. & ñ ꝑmanet apd̾ te.
Si caritatẽ nunqm habusti: nunquam
uenit ds̃ ad te. necinansit apd̾ te. Si carita¬
tem ceptam deseruisti: recessit ds̃ ate Si
incaritate cepta ꝑ mansisti: ds tecũ ẽ. &
ꝑmanet apd̾te. Caritas omñẽ animȩ lan¬
gorem sanat. Caritas uiciorũ om̃iũ radi¬
ces extirpat. Caritas om̃iũ uirtutũ origo

Expanded text:
cat alienus, quia, sicut dictum est, reliqua cat alienus, quia, sicut dictum est, reliqua dona gratiarum ii etiam, qui per vitam reprobam a Deo alieni sunt, nonnunquam percipiunt. Charitatem autem malus habere non potest, sed quicunque illam habet, non jam alienus est a Deo, sed ipse in Deo, et Deus manet. Sic familiaris est Deo charitas, ut ipse mansionem habere nolit, ubi charitas non fuerit. Si quis, inquit, diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eum et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Si ergo charitas tecum est, venit Deus ad te, et manet apud te; si tu recedis a charitate, recedit et ipse a te, et non permanet apud te. Si charitatem nunquam habuisti, nunquam venit Deus ad te, nec mansit apud te. Si charitatem coeptam deseruisti, recessit Deus a te. Si in charitate coepta permansisti, Deus tecum est. et permanet apud te. Charitas omnem animae languorem sanat, charitas vitiorum omnium radices exstirpat, charitas omnium virtutum origo
Abbreviated transcription (Latin):
Ds caritas ẽ: & qui manet incaritate.
indeo manet & ds̃ in eo. Audi homo: &e
neamplius parũ reputes. si caritatẽ ha¬
bes: audi. quia ds̃ caritas ẽ. Nunquie
parumẽ dm̃ inse manentẽ habere:
Tantum ẽ caritatem possidere. Ds̃ ceni
tas ẽ. Hoc pͥuilegium solacaritas hab&.
ut ds̃ dicatur &e sit: itaut nulli alteri hoc
conuenire possit. Non en un dicitur ds̃
humilitas ẽ. aut ds̃ pacientia ẽ. sic̃ dicit᷑
ds caritas ẽ: quia eñ om̃is uirtus. dĩdo¬
nũ sit. nulla p̃ter solam caritatem hoc
habet. ut non solum donimdĩ. s etiam
ds̃ dicipossit. Caritas aut̃. ideo donum
ideo aut̃ ds̃ ẽ. quia idem sp̃s. illi aquo
datur consubstantialis ẽ in eadem dei¬
tate. & coeternus. Reliqua gͥ grarũ
dona largitur ds̃. etiam his quos reꝓbat:
solam. aut̃ caritatẽ. quasi seipsum. his
tantum quos diligit. inp̾miũ seruat
Caritas gͥ ẽ fons ꝓpriꝰ. de quo ñ cõmuui¬

Expanded text:
Deus charitas est, et qui manet in charitate Deus charitas est, et qui manet in charitate in Deo manet, et Deus in eo . Audi, homo, et ne amplius parum reputes si charitatem habes, audi quod Deus charitas est. Nunquid parum est Deum in se manentem habere? tantum est charitatem possidere, Deus enim charitas est. Hoc privilegium sola charitas habet ut Deus dicatur et sit, ita ut nulli alteri hoc convenire possit. Non enim dicitur: Deus humilitas est, aut: Deus patientia est, sicut dicitur: Deus charitas est, quia cum omnis virtus Dei donum sit, nulla praeter solam charitatem hoc habet, ut non solum donum Dei, sed etiam Deus dici possit. Charitas autem ideo donum ideo autem Deus est, quia idem Spiritus illi, a quo datur consubstantialis est in eadem Deitate, et coaeternus. Reliqua igitur gratiarum dona largitur Deus etiam iis, quos reprobat, solam autem charitatem quasi seipsum iis tantum, quos diligit in praemium servat. Charitas igitur est fons proprius, de quo non communi
Abbreviated transcription (Latin):
ligasti iusu ꝑabilem: traxisti in cõmu¬
tabilem: et̾num fecisti mortalẽ. Heo
om̃ia fecisti. ut dura corda nr̃a emolli¬
res: & in sensibiles affectus cõpungeres:
ut se a torpore suo resoluerent. &r faci¬
lius ea sagite tuȩ penetrarent. Nec
in cassum hoc fecisti. Multienĩ sic ate
suꝑati sunt: multi iam tiba mianus de-¬
derunt: multi iam in suls p̃cordiis
sagutas tuas infixas portant: & altius
ad huc eas infigi desiderant. Delecta¬
biliter enmni &̾. suauit̃ uulnerati sunt:
&e plagas tuas se ꝑcepisse. uecdolent.
nec erubescunt. O caritas quanta ẽ
nictoria tua. Unumpriꝰ culnerasti:
&e ꝑillum om̃s pꝰmodum suꝑasti Oca-¬
ritas lauclaui te. quantũ potui: & mul¬
tum cogito mecũ. si quid ad huc sit. qnod
uilaudem tuam excellentiꝰ possitdici.
Nescio enim si forte maius sit te dm̃ di¬
cere: andm̃ te suꝑasse. Quod si mauis ẽ:
etiam hoc libent̃ & fiducialit̃ de tedicã.

Expanded text:
ligasti insuperabilem, traxisti incommuligasti insuperabilem, traxisti incommutabilem, aeternum fecisti mortalem. Haec omnia fecisti, ut dura corda nostra emollires, et insensibiles affectus compungeres, et ut se a torpore suo resolverent, et facilius ea sagittae tuae penetrarent. Nec incassum hoc fecisti, multis, enim sic a te superati sunt, multi jam tibi manus dederunt. Multi jam in suis praecordiis sagittas tuas infixas portant, et altius adhuc eas infigi desiderant. Delectabiliter enim et suaviter vulnerati sunt, et plagas tuas se percepisse nec dolent, nec erubescunt. O charitas! quanta est victoria tua! unum prius vulnerasti, et per illum omnes postmodum superasti. O charitas! laudavi te quantum potui, et multum cogito mecum si quid adhuc sit, quod in laudem tui excellentius possit dici. Nescio enim an forte majus sit te Deum dicere an Deum te superasse. Quod si majus est, etiam hoc libenter et fiducialiter de te dicam:
Abbreviated transcription (Latin):
digna: hic dira passum. & tam̃ cur
uel illa dignaretur. uit ista pateretur.
si causam que rimus: aliam preter si¬
lam caritatẽ causam ñ inuenimus.
Ocaritas quantũ potes. Si tantum in¬
ualiusti erga dm̃: quantomagis ergi
homines: Sids̃ ꝓpt̾ hominẽ tanta
ꝑtulit: quid homo ꝓpt̃ dm̃ tolerare
recusabiti S fortassis facilius uined
dm̃ quã hominẽ: eitiꝰ p̃ualere potes
dõ qmͣ homini: qͥ a quo magis beatũ.
eo magis dõ ẽ debitum a te suꝑari. Hoc
optime tunoneras: quȩ ut facilius
uinceres. priꝰ illum suꝑabas. Ad huc
nos rebelles habiusti: quaudo illũ t̃
obedientẽ. de sede pat̾nȩ maiestatis.
usq ad infirma nr̃e mortalitatis sus¬
cipienda. descendere coegisti. Ad du¬
xistullum uinculis tuis alligatum:
ad duxisti illum sagitis tuis uuluera¬
tum: utampliꝰ puderet honituẽ tibi
resistere. cũ te uideret etiã indm̃ tri¬
umphasse. Uulnerasti impassibilem.

Expanded text:
digna, hic dira passum, et tamen cur digna, hic dira passum, et tamen cur vel illa dignaretur, vel ista pateretur, si causam quaerimus, aliam praeter solam charitatem non invenimus. O charitas! quantum potes? si tantum invaluisti erga Deum, quanto magis erga homines! Si Deus propter hominem tanta pertulit, quid homo propter Deum tolerare recusabit? Sed fortassis facilius vincis Deum quam hominem, magis praevalere potes Deo quam homini, quia quo magis beatum, eo magis Deo est debitum a te superari. Hoc optime tu noveras, quae ut facilius vinceres, prius illum superabas; adhuc nos rebelles habuisti, quando illum tibi obedientem de sede paternae majestatis usque ad infirma nostrae mortalitatis suscipienda descendere coegisti. Adduxisti illum vinculis tuis alligatum, adduxisti illum sagittis tuis vulneratum. Amplius ut puderet hominem tibi resistere, cum te videret etiam in Deum triumphasse. Vulnerasti impassibilem,
Abbreviated transcription (Latin):
adillumimus. Nec ille tamen. nec nos:
nisi pte ad alterutrum transire possumꝰ.
Iu mediatrix es: adũsos concihane: qs¬
iunctos socians: & tantũ disparesqi¬
dãmodo coequans. Dm̃ humilians u
sublimans: illum adima trahens no
ad sũina erigens. Sic tam̃. ut nec aoe¬
ta s pia sit eius descensio: nec suꝑbas
habes caritas: trisola dm̃ trahere poni¬
sti de cȩlo ad terras. O quam forte ẽ in¬
culum tuũ. quo & ds̃ ligari potuit. s
homo ligatus uincula iniqiritatis¬
rupit. Nescio siquid maiꝰ inlaude tu
dicere possim. quam ut dm̃ de cȩlo tra¬
heres: & hominẽ de terra ad cȩlumel¬
uares. Magna uirtus tua: ut ꝑte nꝰ
ad hoc humiliaretur ds̃: & usq ad
hoc exaltaretur homo. Considero dũ
ex femina natum: infantẽ pannisoi¬
situm: uagientem in cunis. sugent
ubera. Respicio postea cõprehensum
ligatum. flagellis cesum. spinis doror¬
tum. sputis illitum. lanceatũ. clauis
fixum. felle & aceto potatum. Illic in¬

Expanded text:
ad illum imus. Nec ille tamen nec nos ad illum imus. Nec ille tamen nec nos nisi per te ad alterutrum transire possumus. Tu mediatrix es, adversos concilians, disjunctos socians, et tantum dispares, quodammodo coaequans. Deum humilians, nos sublimans, illum ad ima trahens, nos ad summa erigens. Sic tamen ut nec abjecta, sed pia sit ejus descensio, nec superbahabes, charitas, tu sola Deum trahere potuisti de coelo ad terras. O quam forte est vinculum tuum, quo et Deus ligari potuit, et homo ligatus vincula iniquitatis disrupit! Nescio si quid majus in laudem tui dicere possim, quam ut Deum de coelo traheres, et hominem de terra ad coelum elevares. Magna virtus tua, ut per te usque ad hoc humiliaretur Deus, et usque ad hoc exaltaretur homo. Considero Deum ex femina natum, infantem, pannis obsitum, vagientem in cunis, sugentem ubera. Respicio postea comprehensum, ligatum, flagellis caesum, spinis coronatum, sputis illitum, lanceatum, clavis fixum, felle et aceto potatum, illic in
Abbreviated transcription (Latin):
bona caritas ꝑ quam dĩ diliginius:
minus: dm̃ possidenus. Quid am pliꝰ
dicam de tecaritas: Hucem te dixi in
uia dĩ. & quid si te ipsam uiamdĩ dixe¬
rim: Utiq sic caritas tuuia es. S non
sicut aliȩ uie tu uia es. Ad huc inquit
paulus apłs excellentiorẽ uiã nobis
demonstrabo. De te enĩ dixit o caritas.
Tues namq uia suꝑ excellens: uia suꝑ¬
eminens: uias distortas dirigens: mas
rectas ostendens. Tues caput uiarum
rectarum. Om̃s uiȩ rectȩ ate exeunt:
&e interecurrunt. Nam precepta dĩ ue
sunt eius: quȩ om̃ia a te pendent. & in
te consistunt. Tues plenitudo iusticie:
ꝑfectio legis. consũmatio uirtutis: agni¬
tio ueritatis. Uia gͥ es o caritas. Quał uia:
Suꝑ excellens: suscipiens. dirigens &
ꝑducens. Cuiꝰ uia: Uia hominis addm̃:
& uia dĩ ad homines. Obeata uia: quȩ
sola cõmertium nr̃ȩ salutis agnoscis:
Tudm̃ ad hominẽ deducis: tu hominẽ
ad dm̃ dirigis.Ille descendit: quando
adnos uenit. Nos ascendimiis: guando

Expanded text:
 quam Deum diligimus, nimus, Deum possidemus. Quid amplius dicam de te, charitas? ducem te dixi in via Dei. Et quid si teipsam viam Dei dixerim? utique sic charitas tu via es. Sed non sicut aliae viae tu via es: Adhuc, inquit Paulus apostolus, excellentiorem viam vobis demonstrabo ; de te enim dixit, o charitas: Tu es namque via superexcellens, via supereminens, vias distortas dirigens, vias rectas ostendens. Tu es caput viarum rectarum, omnes viae rectae a te exeunt et in te recurrunt. Nam praecepta Dei viae sunt ejus, quae omnia a te pendent et in te consistunt. Tu es plenitudo justitiae, perfectio legis, consummatio virtutis, agnitio veritatis. Via igitur es, o charitas. Qualis via? superexcellens, suscipiens, dirigens et perducens. Cujus via? via hominis ad Deum, et via Dei ad homines. O beata via, quae sola commercium nostrae salutis agnoscis! Tu Deum ad hominem deducis, tu hominem ad Deum dirigis. Ille descendit quando ad nos venit; nos ascendimus, quando
Abbreviated transcription (Latin):
Munusculum hoc dilectionis meȩ.
Eauos p̃cor benignitate suscipite.: qua me
illud sciodeuotione obtulisse. Dictatum
breuem de uirtute orationis. mnelimato
licet sermone. conscͥptum misi caritatiurȩ:
in quo distinctum habetis. quib modis oran¬
tisammus. int̾̃ p̃cum u̾ba. ꝑ cõpunctionẽ
accenditur: demonstratũ etiam. eur ille a
nobis scͥpture quȩ petitionis formã ñ habent.
ꝓ nr̃a siue alioꝵ salute postulantib. inter
orandum ꝓferunt᷑. De oratione gͦ. orationẽ
postulaturus scͥpsi: cuiꝰ dulcedinẽ. quantũ
iam longo pietatis studio ꝑfectius gustas¬
tis. tanto libentius donum acciꝑe. & donũ

Expanded text:
Munusculum hoc dilectionis meae ea vos precor benignitate suscipite, qua me illud scio devotione obtulisse. Dictatum brevem de virtute orationis inelimato licet sermone conscriptum misi charitati vestrae, in quo distinctum habetis quibus modis orantis animus inter precum verba per compunctionem accenditur; demonstratum etiam cur illae a nobis Scripturae, quae petitionis formam non habent, pro nostra sive aliorum salute postulantibus inter orandum proferuntur. De oratione ergo orationem postulaturus scripsi, cujus dulcedinem quanto jam longo pietatis studio perfectius gustastis, tanto libentius donum accipere et donum
Abbreviated transcription (Latin):
cium ꝑuentionis habere concupiscat.
S inꝓximũ non potest ut in homine.
spem & fiduciam suam constituat. Hec
sunt duo quȩ ad ꝓximũ ꝑtinent: id ẽ de
ipso. cum ipso. & ñ in ipsium. Unum est
mundi. de ipsocurrere: ñcum ipso. aut
in ipsum. De mundo enim desiderium
currit: quando inspecto foris dĩ oꝑe ꝑ
aminirationẽ & laudem. ardentiꝰ intus
ad ipsum seconuertit. Cum mmundo
curreret: si se ꝓ mutabilitate tempora¬
lium. siue deiciendo in adu̾sis. siue ele¬
uando in ꝓsperis. huic scło seconforma¬
ret. In mundũ eurreret: si in eiꝰ delecta¬
tionibus semꝑ requiescere uellet. Ordi¬
nate gͦ caritatem: ut ꝑ desideriũ eurtat.
in mundum: & insolodõ requiescat per
gaudium. Hec ẽ ordinata caritasͥ & p̃t̃
ipsam om̃e quod agitur. ñ ordiuata caritas
est. s mordinata cupiditas. Eepliẽ de¬

Expanded text:
cium perventionis habere concupiscat. cium perventionis habere concupiscat. Sed in proximum non potest, ut in homine spem et fiduciam suam constituat. Haec sunt duo, quae ad proximum pertinent, id est, de ipso, cum ipso, non in ipsum. Unum est mundi, de ipso currere: non cum ipso, aut in ipsum. De mundo desiderium currit, quando inspecto foris Dei opere per admirationem et laudem, ardentius intus ad ipsum se convertit. Cum mundo curreret, si se pro mutabilitate temporalium, sive dejiciendo in adversis, sive elevando in prosperis, huic saeculo se conformaret. In mundum curreret, si in ejus delectationibus semper requiescere vellet. Ordinate ergo charitatem: ut din mundum, ut in solo Deo requiescat per gaudium. Haec est ordinata charitas, et praeter ipsam omne quod agitur, non ordinata charitas est, sed inordinata cupiditas. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
uniforme ẽ. quia semꝑ inuno ẽ: nec
iucissitudine uariari potest. Desid̾iũ
aut̃ motus mutabilitatẽ suscipit: &
iccirco se eontinet in uno. s uarias spe¬
cies rep̃sentat. Om̃is namq cursui .s.
aut de illo ẽ: aut cum illo. aut in illo.
ad quod ẽ. ¶ no modo gͦ eurrere debet
desiderium nr̃m: Cria sunt. ds̃. ꝓximꝰ.
& mundus. Triads̃. duo ꝓximꝰ. & unũ
mundus. habeat incursu desiderii
nr̃i: & est indesiderio ordinata caritas.
Amor nãq ꝑdesiderium: & dedeo. &e cũ
dõ & indm̃ ordinate currere pͥotest. De
dõ currit: quando de ipso accipit. uudẽ
eumdiligit. Cum dõ eurrit: qnͣdo eius
uoluntati in nullo contradicit. Indm̃
cuirit: quando in ipso requiescereappẽ¬
tit. Hȩc sunt tria quȩ ad dm̃ ꝑtinent.
Duo sunt ꝓximi. Potest enim desideriũ.
ꝓximũ ñ potest. De ꝓximo: ut de euis
salute. & ꝓ fectu gaudeat. Cum ꝓximo:
ut eum inuia dĩ. & comitẽ itineris. & so¬

Expanded text:
uniforme est, quia semper in uno est: nec uniforme est, quia semper in uno est: nec vicissitudine variari potest. Desiderium autem mutabilitatem suscipit, et idcirco non se continet in uno, sed varias species repraesentat. Omnis namque cursus aut de illo est, aut cum illo, aut in illo ad quod est. Quomodo ergo currere debet desiderium nostrum? Tria sunt: Deus, proximus, et mundus. Tria Deus, duo proximus, et unum mundus habeat in cursu desiderii nostri. Et est in desiderio ordinata charitas. Amor namque per desiderium, et de Deo, et cum Deo, et in Deum ordinate currere potest. De Deo currit quando de ipso accipit unde eum diligit. Cum Deo currit, quando ejus voluntati in nullo contradicit. In Deum currit, quando in ipso requiescere appetit. Haec sunt tria, quae ad Deum pertinent. Duo sunt proximi. Potest enim desiderium proximum non potest. De proximo, ut de ejus salute, et profectu gaudeat. Cum proximo, ut eum in via Dei et comitem itineris, et so
Abbreviated transcription (Latin):
ũ caꝑet: pleniꝰ atq ꝑfectiꝰ. ꝑ caritatem
ꝓximi. in altero possideret: & bonum
om̃ium. fieret totũ singulorũ. Ordi-¬
nate gͦ caritatem. Quid ẽ ordinate ca-¬
ritatem: Sidesideriũ ẽ. amor bene
currat: si gaudiui ẽ. bene requiescat.
Est enimamor sicut dictum ẽ. delecta¬
tio cordis alicuiꝰ. ad aliquid ꝓpt̃ aliquid:
desiderium in appetendo. & inꝑfruen-¬
do gaudium. ꝑdesideriũ currens: & re¬
quiescens ꝑ gaudium. Currens ad il¬
lud: requiescens in illo. Ad quid: Aut
inquo: Audite. si forte explicare pos¬
simus. quo eurrere debeat amornr:
ant inquo requiescere. Tria quȩdã st̃.
quȩ amaribene. aut male possunt: id
ẽ. ds̃. ꝓximus. & mundus. Ds̃ supra
nos ẽ. ꝓximus iuxta nos: mundus sub¬
tus nos. Ordinate gͦ caritatem. Sicur¬
rit: bene currat. Si requiescit: bene
requiescat. Desiderium currit: gau¬
dium requiescit. ꝓpt̃ quod gandiũ

Expanded text:
non caperet, plenius atque perfectius per charitatem non caperet, plenius atque perfectius per charitatem proximi in altero possideret, et bonum omnium fieret totum singulorum. Ordinate ergo charitatem. Quid est, ordinate charitatem? Si desiderium est amor, bene currat; si gaudium est, bene requiescat. Est enim amor, sicut dictum est, delectatio cordis alicujus ad aliquid propter aliquid, desiderium in appetendo, et in perfruendo gaudium: per desiderium currens, et requiescens per gaudium: currens ad illud, requiescens in illo. Ad quid, aut in quo? Audite, si forte explicare possimus, quo currere debeat amor noster: aut in quo requiescere. Tria quaedam sunt, quae amari bene aut male possunt, id est Deus, proximus, et mundus. Deus supra nos est: proximus juxta nos est: mundus subtus nos est. Ordinate ergo charitatem. Si currit, bene currat: si requiescit, bene requiescat. Desiderium currit: gaudium requiescit. Propter quod gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
inherendo ipsum quo beatificanda
erat bonum & ex ipso quodãmodo ꝑ
affectum sugeret. & de ipso ꝑdesidiũ
biberet. & inipso ꝑ gaudium possid̾t.
Sige o apieula suge. Suge & bibe
dulcoristii menarrabilem suani cat̃
In mergere & replere: quia ille cdefice¬
re nescit. situ ñ meipias fastidire. Ad¬
heregͦ & inhere: sume & fruere. liẽ¬
piternus gustus fuerit. semꝑit̾na qͦ
beatitudo erit. Non iam pudeat nos
neq peniteat. de amore fecisse uerbĩ.
Nonpeniteat ubitanta utilitas: non
pudeat ubi talis honestas. Igitur ꝑ
tionalis: solumq ẽ dilectionis uincu¬
lum. quod ligat utrosq mid ipsum: &
tanto feliciꝰ quanto fortius. ꝓpt̾ quod
etiam. ut indiuisa societas. & concor¬
natus ẽ nexiis in caritate dĩ & ꝓxum:
ut ꝑ caritatem dĩ om̃s uni cohererent.
ꝑcaritateni ꝓximi. om̃s adinuicem
unumfierent: ut quod de illo uno. Cui
om̃s inherebant. quisq insemet ipso

Expanded text:
inhaerendo ipsum quo beatificanda inhaerendo ipsum quo beatificanda erat bonum, et ex ipso quodam modo per affectum sugeret, et de ipso per desiderium biberet, et in ipso per gaudium possideret. Suge, o apicula, suge; suge et bibe, dulcoris tui inenarrabilem suavitatem. Immergere, et replere; quia ille deficere nescit, si tu non incipias fastidire. Adhaere ergo et inhaere, sume et fruere: si sempiternus gustus fuerit, sempiterna quoque beatitudo erit. Non jam pudeat nos neque poeniteat de amore fecisse verbum: non poeniteat ubi tanta utilitas, non pudeat ubi talis honestas. CAPUT IV.tionalis, solumque est dilectionis vinculum quod ligat utrosque in idipsum, et tanto felicius, quanto fortius. Propter quod etiam ut indivisa societas et concornatus est nexus, in charitate Dei et proximi: ut per charitatem Dei omnes uni cohaererent, per charitatem proximi omnes ad invicem unum fierent; ut quod de illo uno, cui omnes inhaerebant, quisque in semetipso
Abbreviated transcription (Latin):
nec qui amat malum ẽ. nec quod amat
malum ẽ. nec amor quo amat malũ
ẽ: s quod male amat malũ ẽ. & hoc
om̃e malum ẽ. Ordinate gͦ caritatẽ:
& iam malum nullum ẽ. Magnã
rem cõmendare uolumus: si tamen
ualeamus. quod uolumꝰ. Omĩps ds̃.
qui nullo indiget. quia ipse summũ
&e uerũ bonum ẽ: qui nec de alieno
acciꝑe potest quo crescat. qm̃ ex ipso
sunt om̃ia: nec de suo amittere. quo
decidat. qm̃ in ipso in mutabilit̃ con-¬
sistunt uniu̾sa: ipse rationalem sp̃m
creauit. sola caritate. nulla necessita¬
te: ut eũ suȩ beatitudinis participẽ
faceret. Porro ut idem aptiis eẽt. tanta
beatitudine ꝑfruiͣ fecit in eo dilecto¬
nẽ. sp̃ale palatum quodãmodo. ꝑhan
seusificans. adgustum dulcedinis i¬
ne: quatinus ꝑ ipsam uidelicet dile¬
tionem. sue felicitatis iocundita tem
saꝑet: eiq infatigabili desiderio uibi¬
reret. ꝑdilectionem gͦ copulauitsi.¬
bi ds̃ creaturam rationalem ut eisẽꝑ

Expanded text:
nec qui amat malum est: nec quod amat nec qui amat malum est: nec quod amat malum est: nec amor quo amat malum est, sed quod male amat, et hoc omne malum est. Ordinate ergo charitatem, et jam malum nullum est. Magnam rem commendare volumus, si tamen valemus, quod volumus. Omnipotens Deus, qui nulet verum bonum est, qui est, qui nec de alieno accipere potest quo crescat, quoniam ex ipso sunt omnia, nec de suo amittere quo decidat, quoniam in ipso immutabiliter consistunt universa, ipse rationalem spiritum creavit sola charitate, nulla necessitate, ut eum suae beatitudinis participem faceret. Porro ut idem aptus esset tanta beatitudine perfrui, fecit in eo dilectionem. Spirituale palatum quodammodo per hanc sensificans ad gustum dulcedinis internae, quatenus per ipsam videlicet dilectionem suae felicitatis jucunditatem saperet, eique infatigabili desiderio inhaereret. Per dilectionem ergo copulavit sibi Deus, creaturam rationalem, ut ei semper
Abbreviated transcription (Latin):
hunc cordis motum quẽ amorẽ appellam:
qua diffinitione signare pot̾imus: Ex¬
pedit nobis ꝓpius intuerieũ. ne lateat
aliquatenꝰ & ñ sciatur: ꝓpt̾eaq nec caue¬
atur cummalus ẽ. nec appetatur aut in¬
ueniatur cum bonus: de quo & cum
malus ẽ. tanta malaueniunt: & cũ
bonus ẽ tantabona ꝓcedunt. Ipsũgͥ
remus. quia occultum ẽ. quod querit᷑.
quantoq interius collocatumẽ. can¬
tomagis inutraq parte cordi dñatur.
Igitur uidetur amor: & amor ẽ deleo¬
tatio cordis alicuiꝰ. ad aliquid ꝓpter
aliquid. Desiderium mappetendo:
&x in ꝑfruendo gaudiũ. ꝑdesideriũ
currens: requiescens ꝑgaudiũ. Hic
bonũ ẽ. & hic malũ ẽ tuũ. corhuma¬
num: quia nec aliunde bonumes. si
bonum es. nec aliunde malũ es si ma¬
lum es. nͥ quod uel male uel bene amas
quod bonunẽ. Nam om̃e qͦd ẽ. bonũ ẽ.
s cum id qͦdbonum ẽ male amatur:
illud bonũ ñ ẽ. & hoc malumẽ. Igit᷑

Expanded text:
hunc cordis motum quem amorem appellamus, hunc cordis motum quem amorem appellamus, qua definitione signare poterimus? Expedit nobis propius intueri eum, ne lateat aliquatenus, et non sciatur, proptereaque nec caveatur cum malus est, nec appetatur aut ineniatur cum bonus, de quo et cum malus est tanta mala veniunt, et cum bonus est tanta bona procedunt. Ipsum igremus, quia occultum est quod quaeritur, quantoque interius collocatum est, tanto magis in utraque parte cordi dominatur. Igitur videtur amor, et amor est dilectio cordis alicujus ad aliquid propter aliquid: desidfruendo gaudium: per desiderium currens, requiescens per gaudium. Hic bonum est, et hic malum est tuum, cor humanum, quia nec aliunde bonum es si bonum es, nec aliunde malum es si malum es: nisi quod, vel male, vel bene amas, quod bonum est. Nam omne quod est, bonum est; sed cum id, quod bonum est, male amatur, illud bonum est, et hoc malum est. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
multi. qui eius mystena uolentes suscipt¬
unt: quã pauci qui eius u̾ba inmedium
ꝓferre ñ erubescunt. Quid gͥnos facimꝰ:
forsitan multa improbitate frontẽ fractã
habeamus. qui ñ uerecundem᷑ amorẽ in¬
dictatum formare: quẽ & impucticiali¬
quando ñ possunt sine uierecundia int̾ib̃
expͥmere. S aliud ẽ inuestigare uicium.
ut eradicetur: altud exhortari ad uicium.
ut uirtus & ueritas ñ ametur. Nos gͥ in¬
uestigamus & querimus: ut sciamus &
scientes caueamus. quod illi muestigant.
ut sciant. s sciant ut faciant: quio illud in
nobis sit. quod desideria nr̃a fic multipha¬
riam diuidit. & cor unum in diu̾sa dedncit.
Inuenimꝰ aut̃ hoc aliud ñ eẽ p̃teramorẽ:
qui cũ sit motus cordis. scđm naturam
singularis & unicus. scđm actionem aut̃
diuisus: cũ se inordinate mouet. id ẽ ad
ea quȩ ñ debet. eupiditas dicitur: cũ uͦ
ordinatus ẽ. caritas appellatur. Ipsum gͥ

Expanded text:
multi qui ejus mysteria volentes suscipimulti qui ejus mysteria volentes suscipiunt, quam pauci qui ejus verba in medium proferre non erubescunt. Quid igitur nos facimus? Forsitan multa improbitate frontem fractam habemus, qui non verecundemur amorem dictatum formare, quem et impudici aliquando non possunt sine verecundia verbis exprimere. Sed aliud est investigare vitium, ut eradicetur; aliud exhortari ad vitium, ut virtus et veritas non ametur. Nos igitur investigamus et quaerimus, ut sciamus, et scientes caveamus, quod illi investigant, ut sciant, sed sciant ut faciant, quid illud in nobis sit, quod desideria nostra sic multifariam dividit, et cor unum in diversa deducit. Invenimus autem hoc aliud non esse praeter amorem: qui cum sit motus cordis secundum naturam singularis et unicus, secundum actionem autem divisus, cum se inordinate movet, id est, ad ea quae non debet, cupordinatus est, charitas appellatur. Ipsum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
otidianum dedilectione ser¬
monem serinus: ne forte sem¬
tillet in cordib nr̃is. & exardes¬
cat ignis flumnã faciens. aut
totum consumens. aut purgans totũ.
Ex eo namq totum ẽ quod bonum ẽ:
& totum quod inalum ẽ. ex eoẽ. Umis
fons dilectionis intus saliens. duos ri¬
uosinfundit: alter ẽ amor mundi. en¬
piditas. alter ẽ amor dĩ. caritas. Medi¬
um quippe ẽ cor hominis. unde fons a¬
moris erumpit: &e eum ꝑ appetitũ ad
exteriora decurrit. eupiditas dicitur:
cum uero defiderium suum ad interio¬
ia dirigit. caritas nominatur. Ergo .iͦiͦ.
sunt riui qui de fonte dilectionis ema¬
nant. eupiditas & caritas: & om̃ium
maloꝵ radix cupiditas. & om̃iiũ bono¬
rum radix caritas. Ex eo gͥ totum est
qđ bonum ẽ: & totum quod malum ẽ
ereoẽ. Quic quid gͦ illud ẽ magnumẽ
quod innobis ẽ: & exeo totumẽ. qͦdex nob
quantũ ẽ amor: Aut ũde ẽ amor: & ser¬
modĩ de amore loquitur: Nunquid hoc
negotium non potius illorum ẽ. qui pucti

Expanded text:
otidianum de dilectione sermonem serimus, ne forte scintillet in cordibus nostris et exardescat ignis flammam faciens, aut totum consumens, aut purgans totum. Ex eo namque totum est, quod bonum est: et totum quod malum est, ex eo est. Unus fons dilectionis intus saliens, duos rivos effundit: alter est amor mundi, cupiditas; alter est amor Dei, charitas. Medium quippe est cor hominis, unde fons amoris erumpit: et cum per appetitum ad exteriora decurrit, cupiditas dicitur; cum vero desiderium suum ad interiora dirigit, charitas nominatur. Ergo duo sunt rivi, qui de fonte dilectionis emanant, cupiditas et charitas: et omnium malorum radix cupiditas, et omnium bonorum radix charitas. Ex eo igitur totum est, quod bonum est; et totum quod malum est, ex eo est. Quidquid ergo illud est, magnum est quod in noquantum? quid est amor, aut unde est amor? Et sermo Dei de amore loquitur. Nunquid hoc negotium non potius illorum est qui amorem
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ille caritate trahitur: ipsa quoq eius
caritas. in desideranti. & totis eam p̃cordiiꝰ
concupiscenti aꝑitur. Nunquã tam bene
dilectionẽ enis agnoscerem: si intantis
ꝑiculis eam exꝑta ñ fuissem. Oquã felicit᷑
cecidi: quȩ post lapsum. felicior refurrexi.
Hulla dilectio maior. nullus amor sincenor.
nulla caritas sanctior. nullus affechio
ardentior: mortuus ẽ ꝓme in nocene:
nichil mme quod amaret inueniene
Quid gͦ dñe dilexistimme. & tantũ dis¬
xistiut morereris ꝓme: Quidtale i
me inuenisti: ꝓquo tanta &e tam dura
sustinere uoluistie H. Danima mei
argue temet ipsam coram dño. qͦd huc¬
usq tantis beneficiis eius ingrata fiust
&e miserationeseius plurimas cognose¬
re noluisti. Si ut adhuc melius in teli¬
gere possis quantũ illi debeas: me rel̃
eius beneficia som conceptum ordini
perem: si non ad alia quoq que restan
audienda festinarem.h

Expanded text:
dum ille charitate trahitur, ipsa quoque ejus dum ille charitate trahitur, ipsa quoque ejus charitas mihi desideranti, et totis eam praecordiis concupiscenti aperitur. Nunquam tam bene dilectionem ejus agnoscerem, si in tantis periculis eam experta non fuissem. O quam feliciter cecidi, quae post lapsum felicior resurrexi! Nulla dilectio major, nullus amor sincerior, nulla charitas sanctior, nullus affectus ardentior; mortuus est pro me innocens, nihil in me, quod amaret inveniens. Quid ergo, Domine, dilexisti in me, et tantum dilexisti ut morereris pro me? Quid tale in me invenisti, pro quo tanta et tam dura sustinere voluisti? HOMO. O anima mea, argue temetipsam coram Domino, quod hucusque tantis beneficiis ejus ingrata fuisti, et miserationes ejus plurimas cognoscere noluisti. Sed ut adhuc melius intelligere possis quantum illi debeas, me reliqua ejus beneficia secundum coeptum ordinem uperem, non ad alia quoque quae restant audienda, festinarem. HOMO.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ te. Pulera facta fueras eius munere:
feda facta es tria iniquitate: s iterum
mundata es & formosa facta eius pietate:
oꝑante tam̃ utrobiq caritate. Olim cũ
ñeẽs: dilexit te ut conderet. Nostea cum
feda eẽs dilexit te. ut pulcram faceret: &
ut ostenderet tͥ. quantũ te diligeret. ñ nͥ
moriendo amorte te liberare uoluit: ut
ñ tantũ pietatis impenderet beneficium:
uerum etiam caritatis monstraret affectũ.
Nunc aut̃ tam sincera caritate diligit te.
acsi semꝑ cum eo ꝑstitisses: nec ex ꝓbrat
tͥreatum. necimꝓꝑat tibi beneficium:
& si deinceps fideliter cũ eo ꝑseuerare. ipsũ¬
q ut decet amare. ac tuum illi amorem in¬
contaminatũ conseruare uolueris: maiora
am quodam modo amare incipio culpam
meã: quia ut uideo ñ parum mͥ male fecis.¬
se ꝓfuit. quando ex eomͥ id quod uotis oibꝰ
serre desiderabam. luce clarius in notescit.
O felix culpa mea: adquam diluendam.

Expanded text:
propter te. Pulcrha facta fueras ejus munere, propter te. Pulcrha facta fueras ejus munere, foeda facta es tua iniquitate. Sed iterum mundata es et formosa facta ejus pietate, operante tamen utrobique charitate. Olim cum non esses, dilexit te ut conderet. Postea cum foeda esses, dilexit te ut pulchram faceret, et ut ostenderet tibi quantum te diligeret, non nisi moriendo a morte te liberare voluit, ut non tantum pietatis impenderet beneficium, verum et charitatis monstraret affectum. Nunc autem tam sincera charitate te diligit, ac si semper cum eo perstitisses, nec exprobrat tibi reatum, nec improperat tibi beneficium. Et si deinceps fideliter cum eo perseverare, ipsumque ut decet amare, ac tuum illi amorem incontaminatum conservare volueris, majora . ANIMA. Jam quodam modo amare incipio culpam meam, quia, ut video, non parum mihi malefecisse profuit, quanto ex eo mihi, id quod votis omnibus scire desiderabam luce, clarius innotescit. O felix culpa mea, ad quam diluendam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑieras. Namillud quoq in assertionẽ amo-¬
ris illius cõmemoraui: ut inde occasione
sumpta. iam nunc tibi nariare incipiam.
quantũ iste sponsus tuus qui tam excelsus
apparuit cũ te conderet. humiliari dignat᷑
ẽ. cum te repararet. Illic tam sublimis. hic
tambumilis. ñ tam̃ hic quam illic minus
amabilis: quia nec hic qmͣ illic minus am¬
mirabilis. Illic potenter magna tibi con¬
tulit: hic misoditer ꝓtedira sustinuit.
Udenim te releuaret illucunde cerideras:
ipse descendere dignattis ẽ. huc ubi iace¬
bas. Q ut tͥ iuste redderet᷑ quod ꝑdideras:
ipse dignatus ẽ pie pati quod tolerabas:
Descendit gͦ suscepit. sustinuit. uicit res¬
taurauit. Descendit admortalem. suscepit
mortalitatem: sustimut passionẽ: uicit
mortẽ restaurauit hominẽ. Ecce amiina
in ea obstupesce tanta mirabilia: tanta
beneficia ppt̃ te ex hibita. Cogita qͣntũ.
diligat te: qui tanta facere dignatus ẽ

Expanded text:
perieras. Nam illud quoque in assertionem amoperieras. Nam illud quoque in assertionem amoris illius commemoravi, ut inde occasione sumpta jam nunc tibi narrare incipiam, quantum iste sponsus tuus qui tam excelsus apparuit cum te conderet humiliari dignatus est cum te repararet. Illic tam sublimis, hic tam humilis, non tamen hic quam illic minus amabilis, quia nec hic quam illic minus admirabilis. Illic potenter magna tibi contulit, hic misericorditer pro te dira sustinuit. Ut enim te relevaret illuc unde cecideras, ipse descendere dignatus est huc ubi jacebas, et ut tibi juste redderetur quod perdideras, ipse dignatus est pie pati quod tolerabas. Descendit ergo, suscepit, sustinuit, vicit, restauravit, descendit ad mortalem, suscepit mortalitatem, sustinuit passionem, vicit mortem, restauravit hominem; ecce, anima mea, obstupesce tanta mirabilia, tanta beneficia propter te exhibita. Cogita quantum diligat te, qui tanta facere dignatus est
Abbreviated transcription (Latin):
ta es: quȩ talis sponsi amplexib ampliꝰ
digna ñ eẽs. Oblitaes gͦ sponsi tui: & ꝓ-
tantis beneficris. condignas grates non
eigisti. Meretrix factaes: & pre nuniis
fornicationib tuis. laxata sunt ub̃a tua:
rugosa effecta ẽ frons tua: genȩ marcide.
languentes & stupentes oculi: labia
pallore obducta. exicatacutis. uirtus
infracta: ipsis quoq amatorib: tuis odiosa.
Sperabam tanta illa p̃conia. ad aliũ A¬
finem tendere. S ut uideo ad maiorem
confusionẽ meã. hȩc dixisti: ut eomagis
odio dignã ostenderes. quo tantis beue¬
ficiis acceptis. & ñ custoditis ingratam
comꝑbasses. Uellemgͦ aut factum noneẽ
quod diotum ẽ. aut saltem dictum non ẽe
qͦd factumẽ: ut uel obliuio confusionem
tegeret: si p̃sumptio reatum ñ uitasset. H
Non ad confusionẽ tuã s ad eruditionẽ¬
hȩc dicta sunt: ut magis illifias obnoxia.
qui te & fecit cum ñ eras. & redemit cum

Expanded text:
ta es, quasi talis sponsi amplexibus amplius ta es, quasi talis sponsi amplexibus amplius digna non esses. Oblita es ergo sponsi tui, et pro tantis beneficiis condignas gratias non egisti. Meretrix facta es, et prae nimiis fornicationibus tuis laxata sunt ubera tua. Rugosa effecta est frons tua, genae marcidae, languentes et stupentes oculi, labia pallore obducta, exsiccata cutis, virtus infracta, ipsis quoque amatoribus tuis odiosa. ANIMA. Sperabam tanta illa praecoma ad alium finem tendere, sed ut video ad majorem confusionem mei haec dixisti, ut eo magis odio dignam ostenderes, quo tantis beneficiis acceptis, et non custoditis magis ingratam comprobasses. Vellem ergo aut factum non esse quod dictum est, aut saltem dictum non esse quod factum est, ut vel oblivio confusionem tegeret, si praesumptio reatum non vitasset. HOMO. Non ad confusionem tui, sed ad eruditionem dicta sunt, ut magis illi fias obnoxia, qui te et fecit cum non eras, et redemit cum
Abbreviated transcription (Latin):
Osuantũ dilecta es. & p̃ quantis dilecta
es: quando talis factaes. Quã singulare
donũ. quã ñ om̃ib concessum: ñ nisi di¬
lectis. & diligendis. concedendũ. Mul¬
tũ głari poteras. & multũ custodiride¬
bueras. ne tale donũ ꝑderes. ne tale orna¬
mentũ fedares: ne tantũ decorẽ corrum¬
ꝑes: ne eo amisso. uł imminuto. ampliꝰ
misera fieres. qm eo ñ accepto. uł ñ ꝑfec¬
to misera fuisses: ne te cũ dampno amis-¬
se pulchritudinis. simul torqueret con¬
fusio feditatis: & ab iecta uilior fieres.
quam si recepta non fuisses. Istud gͦcus¬
todiendum. & illud cauendũ fuerat:
ut istud custoditum ꝑ sisteret. & illud
cautũ ñ eueniret. S uide quid fecisti
anima mea. Dereliquisti sponsũ tuũ:
& cũ alienis ꝓstituisti amorẽ tuũ. Cor¬
rupisti in tegritatẽ tuam: fedasti pule̾¬
tudinẽ tuã: disꝑsisti ornacum tuũ. Cam
uilis. & tamturpis. & tam in munda fac-¬

Expanded text:
Quantum dilecta es, et prae quantis dilecta Quantum dilecta es, et prae quantis dilecta es, quando talis facta es! Quam singulare donum, quam non omnibus concessum, non nisi dilectis et diligendis concedendum! Multum gloriari poteras, et multum custodiri debueras, ne tale donum perderes, ne tale ornamentum foedares, ne tantum decorem corrumperes, ne eo amisso vel immunito amplius misera fieres, quam eo non accepto vel non perfecto misera fuisses, ne te cum damno amissae pulchritudinis simul torqueret confusio foeditatis, et abjecta vilior fieres quam si recepta non fuisses. Istud ergo custodiendum et illud cavendum fuerat, ut istud custoditum persisteret, et illud cautum non eveniret. Sed vide quid fecisti, anima mea; dereliquisti sponsum tuum, et cum alienis prostituisti amorem tuum. Corrupisti integritatem tuam, foedasti pulchritudinem tuam, dispersisti ornatum tuum. Tam vilis, et tam turpis, et tam immunda fac
Abbreviated transcription (Latin):
uere datum ẽ & sentire. datum ẽ & disae¬
nere: & ꝑeandem dilectionem ditum̃
quȩ nͥ precessisset. nichil a largiente dit
nichil abindigente acceptum fiuisset.
Quam sublumis & quam decora factaes
animamea. Quid sibi iste ornatus. tare
actalis uoluit: nͥ quia idem ipse quite
induit sponsam suo thalamo p̃parauit
Houit ad quod opus te conderet: noiuis
qualis ornatus illud opus deceret: & ides
dedit quod decuit: & quod tantũ decui.
ut & ipse diligeret hoc qui dedit. Sensit
foris decorauit: intussapientia illustrant
sensus dans quasi exteriorem ornatiun:
sapientiam quasi interiorem habitum.
Sensus quasi quasdam gemmas fulgente
appendens exterius: sapientia quasi natu¬
rali pulchritudine. faciemuultus tui de¬
eansintus. Ecce ornatus cuus onĩmim
geminarũ uincit pulchritudinẽ: eoce
facies tua om̃iũ formarũ suꝑat decorẽ.
Talem om̃ino eẽ decebat: quȩ ad celestis
regis thalamũ introducenda fuerat.

Expanded text:
vivere, datum est et sentire, datum est et discevivere, datum est et sentire, datum est et discernere, et per eamdem dilectionem datum est, quae nisi praecessisset, nihil a largiente datum, nihil ab indigente acceptum fuisset. Quam sublimis, et quam decora facta es, anima mea. Quid sibi iste ornatus tantus ac talis voluit, nisi quia idem ipse, qui te induit, sponsam suo thalamo praeparavit? Novit ad quod opus te conderet, novit qualis ornatus illud opus deceret, et ideo dedit quod decuit, et quod tantum decuit, ut et ipse diligeret hoc, qui dedit. Sensibus foris decoravit, intus sapientia illustravit. Sensus dans quasi exteriorem, sapientiam quasi interiorem habitum. Sensus quasi quasdam gemmas fulgentes appendens exterius, sapientiam quasi naturali pulchritudine faciem vultus tui decorans intus. Ecce ornatus tuus, omnium gemmarum vincit pulchritudinem, ecce facies tua omnium formarum superat decorem. Talem omnino esse decebat, quae ad coelestis regis thalamum introducenda fuerat.
Abbreviated transcription (Latin):
&e tam excellens existendi bonũ uides ñ
accepisse. S nec hic terminari potuit.
munificentia largitoris optimi. Adhuc
aliquid plus dedit. & magis nos ad simili¬
tudinẽ suã traxit. Uoluit ad setrahere
aut in cõposita sunt ꝑformam: & quȩ in¬
animata ꝑuitam. Magno debito obliga¬
ta es anima mea: multum accepisti. & ni¬
chil ate habiusti: & ꝓhis om̃ib ñ habes
quid retribuas. nͥ tantum ut diligas. Nã
quod ꝑdilectionẽ datum ẽ: nec melus
nec decentiꝰ. quã ꝑdilectionẽ rependi
potest. Acepisti aut̃ hoc totum ꝑdilec¬
tionem. Poterat enunds̃ etiam aliis
creaturis siis dedisse uitam: s amplus
in hoc dono dilexit ce. Nec ideo plus
dilexit te. qm̃ plus diligendum inuer
inte: s quia gratuito plus dilexit te.
talemfecit te. ut iam nẽ merito plus
diligat te. A. Quanto plus audix
tanto plus audire concupisco. Pge qͥs
& que sequunt᷑ narrato. H
ost eẽ. &e post pulchrum esse. postu

Expanded text:
et tam excellens existendi bonum vides non et tam excellens existendi bonum vides non accepisse. Sed nec hic terminari potuit munificentia largitoris optimi. Adhuc aliquid plus dedit, et magis nos ad similitudinem suam traxit; voluit ad se trahereaut incomposita sunt, per formam, et quae inanimata, per vitam. Magno debito obligata es anima mea, multum accepisti, et nihil a te habuisti. Et pro iis omnibus non habes quid retribuas, nisi tantum ut diligas. Nam quod per dilectionem datum est, nec melius nec decentius quam per dilectionem rependi potest. Accepisti autem hoc totum per dilectionem. Poterat enim Deus etiam aliis creaturis suis dedisse vitam, sed amplius in hoc dono dilexit te. Nec ideo plus dilexit te, quoniam plus diligendum invenit in te, sed quia gratuito plus dilexit te, talem fecit te ut jam nunc merito plus diligat te. ANIMA. Quanto plus audio, tanto plus audire concupisco, perge, quaeso, et quae sequuntur narrato. HOMO. Post esse, et post pulchrum esse, post
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib his qui acciꝑe ñ meruerunt illuo
& magnumbonum. bonũ & pulchrũ
bonum tuũ mͥ dedisti: & me cum hoc
indares preculistiom̃ib. quib hoc tan¬
tumbonũ tuũ dare noluisti. Oantma
mea. nunquid aliquid dicimus eũ hoc
dõ nr̃o dicimus. dõ nostro aquofacti sumꝰ.
factiqui ñ fuimꝰ: & om̃ib qui facti ñ st̃
amplius accepimꝰ: Sic ꝓrsus sic aliquid
dicimus. & inultũ dicunis. cum hoe dici¬
mus & hoc semꝑ dicere debemus. ne uinꝗͣ
obliiuscamur eũ aquo tantũbonũ accepi¬
mꝰ. Qui utiq si nichil amplius dedisset:
ꝓ eo ipso tam̃ semꝑ anobis laudandus & di¬
ligendus eẽt. Nunc aut̃ amplius dedit:
quia dedit ñ solum ẽẽ s pulchrumẽe. for¬
mosum eẽ: quod quantum suꝑat nichil
ꝑ existentiam: tantum ante cedi aliqiud
ꝑ formĩ. In quo multũ placeat id quod ẽ:
& amplius id quod tale ẽ. In quo anima
mea. om̃ib te prelatam aspice: quos tale

Expanded text:
omnibus iis qui accipere non meruerunt illud omnibus iis qui accipere non meruerunt illud magnum, bonum et pulchrum bonum tuum mihi dedisti, et me cum hoc i dares praetulisti omnibus quibus hoc tantum bonum tuum dare noluisti. O anima mea, nunquid aliquid dicimus, cum hoc Deo nostro dicimus? Deo nostro a quo facti sumus, facti qui non fuimus, et ab omnibus qui facti non sunt, amplius accepimus. Sic prorsus, sic aliquid dicimus, et multum dicimus cum hoc dicimus, et hoc semper dicere debemus, ne unquam obliviscamur eum a quo tantum bonum accepimus. Qui utique si nihil amplius dedisset, pro eo ipso tamen semper a nobis laudandus et diligendus esset. Nunc autem amplius dedit, quia dedit non solum esse, sed pulchrum esse, formosum esse, quod quantum superat nihil per existentiam, tantum antecedit aliquid per formam, in quo multum placet id quod est, et amplius id quod tale est. In quo, anima mea, omnibus te praelatam aspice, quos tale
Abbreviated transcription (Latin):
sumere. uel de his quȩ accepisti grãs
ñ referre. Utinã recolere possim ea. qͦ¬
modo tibi expedit: & qͦmͦ illi placet.
qui tibi hec dedit. Nam & ipse iccirco
hec tibi dedit. ut tu semꝑ ea un memo¬
ria habeas: & nunquã ab eius amore
obliuione tepescas. Primũ cogita
anima mea. quod aliquando ñ fueris:
& ut ẽẽ inciꝑes. hoc eius dono acceꝑis̃.
Donuingͦ eiꝰ erat. ut fieres. S nũquid
tueialiquid dederas. priꝰquamfieres :
quo tibi hoc ab eo redderetur ut fieres:
Nichil ꝓrsus. nichil tudederas. nichil
dedisse poteras. priusquã fieres: s gra¬
tis accepisti ab eo ut fieres. Cuigͦ p̃lata
es. in eo quod factaes: Quis minui ac¬
ciꝑe potuit: quam qui ut fieret accepit:
& tam̃ nͥ hoc eẽt aliquid acciꝑe nonpo¬
terat qui non erat inciꝑe: & nisi esse
quam non eẽ melius ẽẽt: nichil ille qͥ ẽ
eo qui non ẽ amplius accepisset. Quare
non ẽẽ uoliustime: & plus dilexisti me

Expanded text:
sumere, vel de iis quae accepisti gratias sumere, vel de iis quae accepisti gratias non referre. Utinam recolere possim ea quomodo tibi expedit, et quomodo illi placet, qui tibi haec dedit! Nam et ipse idcirco haec tibi dedit, ut tu semper ea in memoria habeas, et nunquam ab ejus amore oblivione tepescas. Primum cogita anima mea, quod aliquando non fueris, et ut esse inciperes, hoc ejus dono acceperis. Donum ergo ejus erat, ut fieres. Sed nunquid tu ei aliquid dederas priusquam fieres, quo tibi hoc ab eo redderetur ut fieres? Nihil prorsus, nihil tu dederas, nihil dedisse poteris priusquam fieres, sed gratis accepisti ab eo ut fieres. Cui ergo praelata es in eo quod facta es? Quis minus accipere potuit, quam qui ut fieret accepit? Et tamen nisi hoc esset aliquid accipere; non poterat qui non erat incipere, et nisi esse quam non esse melius esset, nihil ille qui est eo, qui non est, amplius accepisset. Quare non esse voluisti me? Et plus dilexisti me
Abbreviated transcription (Latin):
ticipatione dom sui sociauit. Pre om̃ib
his tedilexit: quib te singularis gr̃ȩ
dono p̃tulit. In om̃i creatura dilecta
es. cũ om̃ib bonis dilecta es: p̃ om̃ibus
malis dilecta es. & ne parum tͥ uideat᷑.
qͦd p̃om̃ib malis dilecta es. quantibo¬
ni sunt. qui minus te acceperunt.
S quia ꝓdesiderio singularis amoris.
ad ea potius quȩ singularit̃ data sunt.
nitite udeo: quamuis inulta ad hucdi¬
ci possent de his inquibus & cum quib
dilecta es. hoc quod iamdictum ẽ suffi¬
cere uolo. Nolo tam̃ ut parum existimes:.
uel in tantis uelcum talibus ẽẽ dilectam:
ubi & bonos om̃s habeas socios: malos
uͦ & quȩ condita sunt uniu̾sa subiectos.
Uidistigͥ oanima mea. quanta sunt. in
quib dilecta es. uidisti quales sunt cũ
quib dilecta es: nc̃ prequib dilecta sis.
consideraquantum potes.Tibi loquor
anima mea. tu nostiquid acceꝑis: &
necesse habes ad huc melius nosse: ne
incipias uel dehis quȩ ñ accepistipre¬

Expanded text:
tione doni sui sociavit. Prae omnibus iis te dilexit, quibus te singularis gratiae dono praetulit. In omni creatura dilecta es, cum omnibus bonis dilecta es, prae omnibus malis dilecta es. Et ne parum tibi videatur, quod prae omnibus malis dilecta es, quanti boni sunt, qui minus te acceperunt? Sed quia pro desiderio singularis amoris ad ea potius, quae singulariter data sunt niti te video, quamvis multa adhuc dici possent de iis in quibus et cum quibus dilecta es, hoc quod jam dictum est sufficere volo. Nolo tamen, ut parum existimes vel in tantis, vel cum talibus te esse dilectam, ubi et bonos omnes habeas socios, malos vero, ut quae condita sunt universa, subjectos. Vidisti igitur, o anima mea, quanta sunt in quibus dilecta es, vidisti quales sunt cum quibus dilecta es, nunc prae quibus dilecta sis considera, quantum potes. Tibi loquor, anima mea, tu nosti quid acceperis, et necesse habes adhuc melius nosse, ne incipias vel de iis quae non accepisti prae