comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amus. Sed custo des in uineis positi. nram
riũ actionis nrãe neglegimꝰ. Nullũ¬
quã a sccerdotib: tolerat ds̃. quando eos
quos adaliorũ correctionẽ posuit. da¬
re dese ex ẽpla prauitatis cernit. quan¬
do ipsi peccamus. qui cõpescere peccata
debuimꝰ. Plerumq qđ est grauius sacer¬
doces qui propria dare de buerane: & ic̃i
aliena diripiunt: Plerũq si quos hu¬
militer si quos continenter uiuere
cons piciunt inrident. Considerate
ergo quid degregib: agatur : quando pas¬
tores lupisiunt. Hienĩ custodiã gregis
suscipiunt : qui insidiare gegidnĩco non
mecuunt. contra quos dei greges custo¬
dire debuerunt. Nulla animarũ lu¬
cra querimꝰ: ad nrã cottidie studia ua¬
camus. Terrena c̃cupiscimꝰ humanam
glam intenta mente captamꝰ. Et qͥc
ẽc ipse quo cucteris p̃lati sumus: ad a¬
geide quaelibet maiorẽ licentiã ha¬
bemus. Susceptũ boenedictionis mis¬
ceriu: uertimꝰ ad embitionis cirgumꝰ¬

Expanded text:
limus. Sed custodes in vineis positi, nostram limus. Sed custodes in vineis positi, nostram rium actionis nostrae negligimus. CAPUquam a sacerdotibus tolerat Deus, quando eos quos ad aliorum correctionem posuit dare de se exempla pravitatis cernit, quando ipsi peccamus, qui compescere peccata debuimus. Plerumque, quod est gravius, sacerdotes qui propria dare debuerant etiam aliena diripiunt. Plerumque, si quos humiliter, si quos continenter vivere conspiciunt, irrident. Considerate ergo quid de gregibus agatur, quando pastores lupi fiunt. Hi enim custodiam gregis suscipiunt, qui insidiari gregi dominico non metuunt, contra quos Dei greges custodiri debuerant. Nulla animarum lucra quaerimus, ad nostra quotidie studia vacamus, terrena concupiscimus, humanam gloriam intenta mente captamus. Et quia eo ipso quo caeteris praelati sumus, ad agenda quaelibet majorem licentiam habemus, susceptae benedictionis ministerium vertimus ad ambitionis argume
Abbreviated transcription (Latin):
officium actionis exhibemꝰ. MUinis¬
terium p̃dicationis reliquimus:
et ad poenã nrãm ut uideo ep̃i uo¬
camur. qui honoris nom̃ ñ uirtutem
tenemus. Relinqunt nõque dm̃.
hii qui uobis com missisunt: et torce¬
mus. In prauis aictibus iacent: et
correctionismanũ ñ tendimꝰ. Cot¬
tidie ꝑ multas nequitias ꝑ eunt:
et eoð adinfernum tendere negle¬
genter uidemus. Sed quando nos
uitam corrigere ualemus alienã.
qui neglegimus nrc̃m: Curis enĩ
secularibus intenti. tanto in sen¬
sibiliores intus efficimur : quanco
ad ee quae foris sunt studiosiores
uidemur: Usu quippe curae ter¬
renae accelesti desiderio obdu
rescit anima : et dum ipse suo
usu durus efficitur. ꝑ aictionem
seculi adea ęmollire non ualec
quae pertinent adcaritatẽ dei.
bris suis infirmaNtibus di¬
cit. Posuerunt me custo¬
dem iN uineis : uiNeam
mecam Nor custo¬
todiui. Uineae qui ppe nrãe actiones
sunt : quas usu cotidiani laboris ex co¬

Expanded text:
officio actionis exhibemus; minisofficio actionis exhibemus; ministerium praedicationis relinquimus, et ad poenam nostram, ut video, episcopi vocamur, qui nomen honoris, non virtutem tenemus. Relinquunt namque Deum hi qui nobis commissi sunt, et tacemus; in pravis actionibus jacent, et correctionis manum non tendimus; quotidie per multas nequitias pereunt, et eos ad infernum tendere negligenter videmus. Sed quando nos vitam corrigere valemus alienam, qui negligimus nostras? Curis enim saecularibus intenti, tanto insensibiliores intus efficimur quanto ad ea quae foris sunt studiosiores videmur. Usu quippe curae terrenae ad coeleste derescit animus; et dum ipso sua usu durus efficitur per actionem saeculi, ad ea emolliri non valet quae pertinent ad charitatem Dei. bris suis infirmantibus dicit: Posuerunt me custodem in vineis, vineam meam non custodivi . Vineae quippe nostrae actiones sunt, quas usu quotidiani laboris exco
Abbreviated transcription (Latin):
grãm uenundant : uel ante dĩ oculos
sacer dotio priuantur. Et quidẽ mul¬
ta sunt alia p̃positorũ mala que hu¬
manos modo oculos latent. ẽ tple¬
rũq se pastores scõs hominib exibent
atq in occultis suis uideri turpes
ante interni arbitris oculos ñ eru
longe est: in quo pastorũ pastor appa¬
reat. et unius cuiꝰq facta inpublicũ
deducat. Et quimodo subditorũ culpã
ꝑ p̃positos ulciscitur : tunc p̃positorũ
malaꝑ semet ipsũ ueniens dc̃p nat.
Unde et ingressus in templũ ꝑse quasi
mo dĩ prauos negotiatores erciend̾.
Cachedras uendentiũ colũ bas euertit.
quia subdicorũ quidẽ culpas ꝑpas¬
cul passed pastorũ uitia ꝑsemec ip fũ
feriet. Ecce modo hominibus nega¬
re potest qđ latent̾ agitur: ille cerce
uidex uenturꝰ est cui cacendo quisq
tasse qđ assero: mequoque parit̃ accuso.
quã uis barbarica timoris necessica te
enim negocia dilapsi sumus. et aliud
ex honore suscipimus: atque aliud

Expanded text:
 humanos, vel ante Dei oculos, sacerdotio privantur. Et quidem multa sunt alia praepositorum mala quae humanos modo oculos latent. Et plerumque se pastores sanctos hominibus exhibent, atque in occultis suis videri turpes ante interni arbitri oculos non crublonge est, in quo pastorum pastor appareat, et uniuscujusque facta in publicum deducat, et qui modo subditorum culpas per praepositos ulciscitur, tunc praepositorum mala per semetipsum saeviens damnat. Unde et ingressus in templum, per semetmo Dei pravos negotiatores ejiciens, cathedras vendentium columbas evertit , quia subditorum quidem culpas pcutit, sed pastorum vitia per semetipsum ferit. Ecce modo hominibus negari potest quod latenter agitur. Ille certe judex venturus est, cui tacendo quisque tasse quod assero, me quoque pariter accuso, quamvis, barbarici temporis necessitate enim negotia dilapsi sumus, et aliud ex honore suscipimus, atque aliud
Abbreviated transcription (Latin):
glegit: quasi peccuniã in sacculo
ligactim tenet. Unde scriptũ esc
Sãpientia occultti. et chescurus
absconditꝰ. quae utilittis in utrisque :
Cuid uero ꝑ perã. nisi honera scłi:
Et quid hoc ꝑ calciamentt. nisi
mor tuorum opert̾ exempla
signantur Quiergo offi¬
tium predicationis suscepit:
dignũ ñ est ut honus seculariũ
negotiorũ portec: nedu baeceiꝰ¬
ndo depumuno ad pdiccnde
caelestiꝙ non assurgit. Nec debec
Aultorũ oꝑa exempla c̃spicere:
ne sua oꝑa quasi mortu is pellibus
credat muniri: Sunt et enĩ mul¬
: ꝗͥ prauitatẽ suã exalienis
prauitatib: tuentur. Quia eñ
lios talia fecisse c̃siderant : se haec
facere lacent̃ pucant. Hii uero qͥd
aliud faciunt. nisi pedessuos ex mor¬
tuorũ animalius muniri pellib: co¬
nantur : om̃is uero qͥsalutat in uia
ex occcisione salucait itineris. ñ ex
studio optandȩ eiꝰdẽ sclutis Quiigi¬
tur ñ amore aeternae patricie. sed

Expanded text:
gligit, quasi pecuniam in sacculo gligit, quasi pecuniam in sacculo ligatam tenet. Unde scriptum est: Sapientia abscondita, et thesaurus occultus, quae utilitas in utrisque? Quid vero Et quid hoc loco per calceamenta, nisi mortuorum operum exempla signantur? Qui ergo officium praedicationis suscepit dignum, non est ut onus saecularium negotiorum portetur, ne dum hoc deprimit, ad praedicanda coelestia non assurgat. Nec debet stultorum operum exempla conspicere, ne sua opera quasi ex mortuis pellibus credat munire. Sunt etenim multi qui pravitatem suam ex alienis pravitatibus tuentur. Quia enim alios talia fecisse considerant, se haec facere licenter putant. Hi quid aliud faciunt, nisi pedes suos ex mortuorum animalium munire pellibus conantur? Omnis vero qui salutat in via, ex occasione salutat itineris, non ex studio optandae ejusdem salutis. Qui igitur non amore aeternae patriae, sed
Abbreviated transcription (Latin):
titudinis exigit: ut erga sub iectos
seuiat: furor ipsed eamore sit ñ de
crudelitate. Quatenꝰ et iura dis¬
ciplinae foris exhibeat: et intꝰ pa¬
t̃na pietate diligat: quos foris qua¬
si in sequendo castigat. Qđ tunc
bene rector exhibet᷑: cũ seipsȩ diliu¬
gere ꝑ amorẽ pructũ nescit: cũ illa
quae n mundi sunt appetit : cum
t̃renae cupidicatis honerib neqͣ¬
quã mentis colla sub ponit. Unde
ec subditur. Nolite portare scic¬
culũ. neque perã. neque calcia m̃ ttr
et neminẽ ꝑuiã sclut aueritis. Pre¬
dicatori et enĩ tanta debet indõ eẽ
fiducici: ut p̃sentis uitae sũptꝰ qũc̃uis
n p̃uidetit. tam̃ sibihos ñ deeẽ cercis¬
sime sciat. Nedũ mens eiꝰoccupat᷑
festinatione initer p̃dicationis
ꝑgere debeat ostendatur. Qucie
siquis uerba aetiam ꝑ allegoriã
uelit intellegi: in sacculo peccu
Quiigitur saipientiae uerbũ ha¬
bet. sed nunc erogare ꝓ ximone¬

Expanded text:
titudinis exigit ut erga subjectos titudinis exigit ut erga subjectos saeviat, furor ipse de amore sit, non de crudelitate, quatenus et jura disciplinae foris exhibeat, et intus paterna pietate diligat, quos foris quasi insequendo castigat. Quod tunc bene Rector exhibet, cum seipsum diligere per amorem privatum nescit, cum nulla quae mundi sunt appetit, cum terrenae cupiditatis oneribus nequaquam mentis colla supponit. 5. Unde et subditur: Nolite portare sacculum, neque peram, neque calceamenta, et neminem per viam salutaveritis. Prdicatori etenim tanta debet in Deo esse fiducia, ut praesentis vitae sumptus quamvis non provideat, tamen sibi hos non deesse certissime sciat, ne dum mens ejus occupatur festinatione iter praedicationis pergere debeat ostendatur. Quae si quis verba etiam per allegoriam velit intelligi, in sacculo pecuniQui igitur sapientiae verbum habet, sed hoc erogare proximo ne
Abbreviated transcription (Latin):
nocentia tͣenetimꝰ Nct̃ subditur.
cce ego micto uos: sicut agnos in ter
Ilupos. Multiciutẽ cũ regiminis
curã suscipiunt: ad la cerandos
subdicos in ardescunt. Terrorẽpo¬
testatis exhibent: et quib ꝓdeẽ de¬
buerant̃ nocent. Et quia cariatis
uiscera ñ habent: dñi uideri appe¬
tunt. patres se eẽ minime recognos¬
cunt. Humilitatis locũ : inelatio¬
nẽ dñationis inmutant. Et si quan¬
do ex trinsecus blandiunt᷑: intrin¬
secus seuiunt. Deqͥb: alics uerittis di¬
cit. Ueniunt ad uos inuestim̃tis o¬
uiũ: in trinsecꝰ autẽ sunc lupi ra¬
paces. Contra quae om̃ia c̃side¬
randũ nob est. qͥa sic̃ agniint̃ lupos
mittim᷑ : ut sensũ seruante sinno¬
centiae. morsũ maliciae ñ habetimꝰ.
Iuienĩ locũ p̃dicationis suscepit. ma.¬
la inferre ñ debet. sed tolerare:
Ut ex ipse sua mansuetudine. irt̃ seui¬
entiu mictiget: et peccatorũ uulne¬
rt inalus ip̃sẽ afflictionib: uulne ratꝰ¬
sanet. Quẽ et siquando telus rec¬

Expanded text:
nocentia vitae teneamus. Nam subditur: Ecce ego mitto vos sicut agnos inter lupos. Multi autem cum regiminis jura suscipiunt, ad lacerandos subditos inardescunt, terrorem potestatis exhibent, et quibus prodesse debuerant, nocent. Et quia charitatis viscera non habent, domini videri appetunt, patres se esse minime recognoscunt, humilitatis locum in elationem dominationis immutant, et si quando extrinsecus blandiuntur, intrinsecus saeviunt. De quibus alias Veritas dicit: Veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Contra quae, omnia considerandum nobis est quia sicut agni 1498 inter lupos mittimur, ut, sensum servantes innocentiae, morsum malitiae non habeamus. Qui enim locum praedicationis suscipit, mala inferre non debet, sed tolerare, ut ex ipsa sua mansuetudine iram saevientium mitiget, et peccatorum vulnera in aliis ipse afflictionibus vulneratsanet. Quem et si quando zelus rec
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce iã uenit : ecce denrõ negatis
lucrũ requirit Quale ei anino
lucrũ denrã negotiatione manse¬
oculos nr̃os illũ tantae districa
diẽ quo udex ueniet: et ratio nin
seruis quibus talenta tradit piu
Ecce in magestate terribili. inĩa
gelorũ cit̾que archangelorũ chius
uidebitur. In illo tanto examin
sic oꝑaitꝰ ostenditur. Ibi Pecrubn
udaca coruersa: quã posise
xit cipparebit. Ibił aulus copu¬
sũ ut ita dixerim mundũ duceri
Ibi aNdre as post se achaiam. ib
iohannes asiam. thomas indio
iN conspectũ sui uidicis conur
ducet. Ibi dominici gregi ari
cũ animarũ lucris apparebunt
qui scis suis p̃dicationib: dẽ poa
subditũ gregẽ thraune. Cu
tot pastores cũ gregib suis antta¬
terni pastoies oculos uenerunt qu
torũ Nom̃ habemus etouesquis
nutrim tonrõ debetnꝰ ostender
habemꝰ. Hic pastores uocaa sun
sicut ꝑ pro pħem pollicitꝰ est. ꝑ semet¬

Expanded text:
Ecce jam venit, ecce de nostro negotio Ecce jam venit, ecce de nostro negotio lucrum requirit. Quale ei animarum lucrum de nostra negotiatione monstraoculos nostros illum tantae districtionis diem, quo judex veniet, et rationem cum servis quibus talenta credidit ponet. Ecce in majestate terribili, inter angelorum et archangelorum choros videbitur, in illo tanto examine sit operatus ostendetur. Ibi Petrus cum Judaea conversa, quam post se traxit, apparebit. Ibi Paulus conversum, ut ita dixerim, mundum ducens. Ibi Andreas post se Achaiam, ibi Joannes Asiam, Thomas Indiam, in conspectum sui regis conversam ducet. Ibi omnes dominici gregis arietes cum animarum lucris apparebunt, qui sanctis suis praedicationibus Deo post se subditum gregem trahunt. Cum igitur tot pastores cum gregibus suis ante aeterni pastoris oculos venerint, nostorum nomen habuimus et oves quasnutrimento nostro debeamus ostendere non habemus? Hic pastores vocati sumus, sicut per prophetam pollicitus est, per semet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeuntipopło ciuctores mortis exti¬
timꝰ. cuiꝰ eẽ debuimꝰ: duces aduitã
Ex nr̃o et enĩ peccato popłi turba
prostrata est : quia faciente nr̃a
dita ñ est. Quid cuitẽ cinimas
hominũ nisi cibum dnĩ dixerimꝰ:
quae cilhoc sunt ẽdite. ut in cius
corpore traiciant᷑ : idest ut iN
aeternae aeccłae augm̃tũ teN¬
daNt. Sedhuiꝰ cibi condim̃tũ
b dicitur. Uosestis: salt̾rae
Siigitur cibus dei est populus:
condimentũ cibi sacerdotes ec̃
debuerune: Sed quia dũnos ab
orationes et cruditionis scẽ usu
cessamus sal infacuatũ est:
condire ñ ualet cibos dei. atque
ideo ab auctore ñ sumitur: quia
exi gente fatuitate nrã. mi nime
conditur Pensem enĩ quium¬
quã ꝑ lingũc nrãm conuersi: qui
deꝑuerso suo oꝑe nrã in crepatio¬
ne correpti poeni tentiã aeger.
Quis luxuricĩ exnrã erudĩtione
deseruit : quis aucriciã. quis
suꝑbiem declinauit: Penseno
lucrũ dõ fecimꝰ nos : qui acceto

Expanded text:
pereunti populo auctores mortis exispereunti populo auctores mortis existimus, qui esse debuimus duces ad vitam. Ex nostro etenim peccato populi turba prostrata est, quia, nostra dita non est. Quid autem animas hominum nisi cibum Domini dixerimus, quae ad hoc sunt conditae, ut in ejus corpore trajiciantur, id est ut in aeternae Ecclesiae augmentum tendant? Sed hujus cibi condimentumus dicitur: Vos estis sal terrae . Si igitur cibus Dei est populus, condimentum cibi sacerdotes esse debuerunt. Sed quia dum nos ab orationis et eruditionis sanctae usu cessamus, sal infatuatum est, condire non valet cibos Dei, atque idcirco ab auctore non sumitur, quia exigente fatuitate nostra, minime conditur. Pensemus ergo qui unquam per linguam nostram conversi, qui de perverso suo opere nostra increpatione correpti, poenitentiam egerunt, quis luxuriam ex nostra eruditione deseruit, quis avaritiam, quis superbiam declinavit? Pensemus quod lucrum Deo fecimus nos, qui, accepto
Abbreviated transcription (Latin):
platetirũ : quia qui ꝑuitã et orationẽ
in tus semꝑ eẽ debuerant: et ꝑ uitam
reprobam foris uacant. Ecce iam
pene nullaest scłi actio : quã nor
sacer dotes administrent. Dum
ergo in scõ abitu c̃stituti exterio¬
rasunt quae exhibent: quasi scũ¬
aru lapides forið iacent. Quia
enĩ greca uoce placet alatitudine
uocatur : sanctuarii lapides in pla¬
teis sunt : cũ religiosi quique lata
mundi itinero secttntur. Hec solũ
inplateis. sed incapite placecrum
hui mundi oꝑa ꝑagunt: et tameN
de religioso habitu culm̃ honoris
disꝑ sisunt : quia et iacent ꝑminis¬
teriũ operis: ec honorari uolunt
de imagine scĩ tatis. Quanto
autẽ mundus gladioferiatur
aspicitis : quib cottidie ꝑ cussi¬
onib intereait popłs uidetis.
Cuius hoc. nisi nro p̾cipue pecca¬
to agitur : Eccede populate ur¬
bes. euersa castra. aeccłȩ ac
monasteria destructa: in solitu¬
dinẽ cigri redacti sunt. Sed nos

Expanded text:
platearum, quia hi qui per vitam et orationem platearum, quia hi qui per vitam et orationem intus semper esse debuerant per vitam reprobam foris vacant. Ecce jam pene nulla est saeculi actio quam non sacerdotes administrent. Dum ergo, in sancto habitu constituti, exteriora sunt quae exhibent, quasi sanctuarii lapides foris jacent. Quia enim Graeca voce platea a latitudine vocatur, sanctuarii lapides a plateis sunt 1504 cum religiosi quiqumundi itinera sectantur, et non solum in plateis, sed in capite platearum hujus mundi opera peragunt; et tamen de religioso habitu culmen honoris dispersi sunt, quia et jacent per ministerium operis, et honorari volunt de imagine sanctitatis. 16. Quanto autem mundus gladio feriatur aspicitis, quibus quotidie percussionibus intereat populus videtis. Cujus hoc nisi nostro praecipue peccato agitur? Ecce depopulatae urbes, eversa castra, Ecclesiae ac monasteria destructa, in solitudinem agri redacta sunt. Sed nos
Abbreviated transcription (Latin):
a cerdos eni ñ distut a popło quondo
nullo uitae suce merito uulgi transcen¬
dit cctionem. Im ploremꝰ hieremicie
lacrimas. Consideret mortẽ nrtinice
implorans dicat. Quomodo obscu¬
ratũ est ciurũ. mutatꝰ ese color
optimus. dis ꝑsi sunc lapides scũ aru
incapite om̃iũ platearũ. Aurum
quippe obscuratũ est : quia sacer¬
dotum uita quondã ꝑ głam uirtutũ
clara. Nun eꝑ actiones infimas osten¬
dit᷑ reproba. Color optimus est mut¬
tatus : quia ille scitatis habitus. et¬
ꝑ terrena et abiecta oꝑa. adignomi¬
niã despectionis uenit Lapides uero
scũ arii intrinsecus habebantur nec
sumebantur in summi sacerdotis pec¬
tore. nisi cũ scã scõrũ in grediens.
iN sec reto sui conditoris apparebat.
Nosergo sumus fr̃s hem̃i. nos sumus
lapides scũ arii : qui apparere semper
debemꝰ insecreto dei. Quos non nũquã
necesse est foris conspici: sed numquã
in ex traneis actib uideri. Seddis ꝑsi
sunt lapides scũ arii incapite om̃i u

Expanded text:
acerdos enim non distat a populo, quando nullo merito suae vulgi transcendit actionem. 15. Imploremus Jeremiae lacrymas; consideret mortem nostram, et deplorans dicat: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum? Aurum quippe obscuratum est, quia sacerdotum vita quondam per gloriam virtutum clara, nunc per actiones infimas ostenditur reproba. Color optimus est mutatus, quia ille sanctitatis habitus per terrena et abjecta opera ad ignominiam despectionis venit. Lapides vero sanctuarii intrinsecus habebantur, nec sumebantur in summi sacerdotis corpore, nisi cum, sancta sanctorum ingrediens, in secreto sui conditoris apparebat. Nos ergo, fratres charissimi, nos sumus lapides sanctuarii qui apparere semper debemus in secreto Dei; quos nunquam necesse est foris conspici, id est nunquam in extraneis actionibus videri. Sed dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium
Abbreviated transcription (Latin):
Haec frs uob cũ sollicite cogitate :
haec proximis ur̃is inpendite om̃i¬
potenti dõ fructũ uos reddere de
negotio quod aaccepistis parattie
Sed iste quac dicimus: meliuꝰ apud
uos orando quã loquendo ob tinebimꝰ
OREMUS. Ds̃ qui nos sastores
iNpopło tuo uocare uoluisti. pres¬
ta quesumꝰ ut hoc qđ humano ore
dicimur. in tuis oculis eẽ uale amꝰ¬

Expanded text:
Haec, fratres, vobiscum sollicite cogitate, Haec, fratres, vobiscum sollicite cogitate, haec et proximis vestris impendite; omnipotenti Deo fructum vos reddere de negotio quod accepistis parate. Sed ista quae dicimus melius apud vos orando quam loquendo obtinebimus. OREMUS. Deus, qui nos pastores in populos vocare voluisti, praesta, quaesumus, ut hoc quod humano ore dicimur, in tuis oculis esse valeam
Abbreviated transcription (Latin):
tem quẽ picĩ et lubricũ uidemus: ad¬
monendus est ut c̃iugio refrenare
debeat iniqui tatẽ suam. Quatenus
ꝑhoc qdlibet : discat superare quod
non licet. Cũ coniugatũ uidemus
ad monendus est ut sic exerceat
curã scłi. Nepost ponat amorẽ
dei. Sic placeat uoluntaticoniu¬
gis: ut non displiceat conditoris.
Cũm clericũ uidemꝰ: ad monendꝰ
est quatenꝰ sic uiuat : ut exẽplũ
uitae secularib: p̃beat: Nesiquid
tio ipsa religionis nrãe cestimatio
grauetur. Cũ monachũ uidemꝰ:
cid monendus est ut reuerenti a
habitus sui inactu. In locucione
In cogitatione suc. semꝑ circũ spi¬
ciat. Ea quae mundi sunt ꝑfecte
deserut: et qđ ostendit humanis
oculis hobitu. hoc ante dĩoculis
morib p̃tendat. Iste itaque si
ĩ sc̃s est : ad moneat᷑ ut crescat
Ille uero qui edhuc iniquus est:
ammoneat᷑ uecor rigat. Quatenꝰ
quisquis se sacerdoti iunc xerit:
sale sermonis illius cendicus recedat

Expanded text:
tem quempiam et lubricum videmus, adtem quempiam et lubricum videmus, admonendus est ut conjugio frenare studeat iniquitatem suam, quatenus per hoc quod licet discat superare quod non licet. Cum conjugatum videmus, admonendus est ut sic exerceat curam saeculi, ne postponat amorem Dei; sic placeat voluntati conjugis, ut non displiceat conditori. Cum clericum videmus, admonendus est quatenus sic vivat, ut exemplum vitae saecularibus praebeat, ne si quid tio ipsa religionis nostrae aestimatio gravetur. Cum monachum videmus, admonendus est ut reverentiam habitus sui in actu, in locutione, in cogitatione sua semper circumspiciat, ut ea quae mundi sunt perfecte deserat, et quod ostendit humanis oculis habitu, hoc ante Dei oculos moribus praetendat. Iste itaque jam sanctus est, admoneatur ut crescat; ille vero adhuc iniquus est, admoneatur ut se corrigat, quatenus quisquis se ad sacerdotem junxerit, sale sermonis illius conditus recedat.
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ sideles adsc̃mbabtis ma ueniunt.
nr̃is p̃cib boene dicuntur. PeriN
cae lestce ꝑtingunt: et ecce nosꝑne
glegentiam nrãm deorsũ tendimus
ngrediuntur aelecti sacerdotũ ma¬
nibus expicti : caelestẽ patriã : et
sacer dotes ipsi ꝑuitã reꝓbã ad iN¬
ferni supplicia festinantꝰ. Cui ergo
rei cui similes dixerim sacerdotes
malos. nisi aquae babtismatis. quae
peccata babazatorũ diluens illos
ad regnũ caeleste mittit. et ipsai
incloccas descendit: timeamꝰ haec
fr̃s. Conueniat cictioni nrãe: ipsũ
minis teriũ nrm̃. Depeccatorũ nr̃orũ
cotidie relaxatione cogitemꝰ : nen rã
uita peccato alligata remaneat
ꝑ quã omĩps ds̃ cottidie alios seluat.
Considere mꝰ sine cessatione : quid sumꝰ.
ensemꝰ negotiũ nrm : pensemꝰ pondꝰ
die rcitiones: quad cũ nr̃o iudice
habebimꝰ. Et sic debemꝰ agere curã
nr̃i : ut ñ neglegamꝰ curã proximi
Vt quis quis ad nos iungit᷑ ex linguȩ
nrõe scile condictur. Eũ uccan¬

Expanded text:
quidem fideles ad sanctum baptisma veniunt, nostris precibus benedicuntur, per imcoeleste pertingunt. Et ecce nos per negligentiam nostram deorsum tendimus. Ingrediuntur electi sacerdotum manibus expiati coelestem patriam, et sacerdotes ipsi per vitam reprobam ad inferni supplicia festinant. Cui ergo rei, cui similes dixerim sacerdotes malos, nisi aquae baptismatis, quae peccata baptizatorum diluens, illos ad regnum coeleste mittit, et ipsa in cloacas descendit? Timeamus haec, fratres. Conveniat actionem nostram ipsum ministerium nostrum. De peccatorum nostrorum cotidie relaxatione cogitemus; ne nostra vita peccato obligata remaneat, per quam omnipotens Deus quotidie alios solvit. Consideremus sine cessatione quid sumus, pensemus negotium nostrum, pensemus pondus cum rationes, quas cum nostro judice habemus. Et sic debemus agere curam nostri, ut non negligamus curam proximi, ut quisquis ad nos jungitur ex linguae nostrae sale condiatur. Cum vacan
Abbreviated transcription (Latin):
man tucis & cilius te cinget & ducet quo
tu nonuis łuangłisti Nobis exposuitio
quid dixerit xp̃s. Hoc autẽ dicebat
des manꝰtuas Vbi . ẽ. ille negator:
Deinde post hȩc. aitͤ dñs ihs. Sequereme
Nonsic quomodo prius quando uocauit
discipulos. Nam et cuncdixit. Sequere
me: sed tunc addoctrinã: modo ad co¬
ronam Nunquid non quando nega¬
uit xp̃m occiditimuit : Hoctimuit
pati qđ passus. ẽ xp̃s: sed iã nuncti¬
mere non debuit. Viuebat enĩ inccr¬
ne uiuentem: quẽ uidenit in ligno
pendentem. Resurgendo xp̃s absculit
petri amorem Ter negauenit timor.
ter confessus . ẽ. amor. Trinictis nega¬
tionis: dissertio ueritatis. Trinictis
confessionis: testimoniũ dilestionis

Expanded text:
lter te cinget, et feret quo tu non vis. Evangelista nobis exposuit quid dixerit Christus. Hoc autem dicebat,des manus tuas. Ubi est ille negator? Deinde post haec ait Dominus Christus: Sequere me . Non sic quomodo prius, quando vocavit discipulos. Nam et tunc dixit, Sequere me: sed tunc ad doctrinam, modo ad coronam, Numquid non quando negavit Christum, occidi timuit? Hoc timuit pati, quod passus est Christus. Sed jam timere non debuit. Videbat enim in carne viventem, quem viderat in ligno pendentem. Resurgendo Christus abstulit Petri amorem. Ter negaverat timor, ter confessus est amor. Trinitas negationis, desertio veritatis: trinitas confessionis, testimonium d
Abbreviated transcription (Latin):
citer hoc respondebat. Hoc res ponde¬
bat enim: quod incordesuo uidebat.
Quando ciutẽ dixenit. animã met̃i ꝓte
ponam: defucuris uoluit p̃sumere
uiribus suis: Om̃is autẽ homo qualis
sit tunc cũ loquit᷑ forte sc̃it: qualis
xp̃icino futurus sit qui scit. Reuoca¬
bat ergo oculos ad corsuũ petrus: quan
do incerrogabat᷑ adño : et fidens respon¬
debat qđ ibi uidebat. Etiã dñe : tuscis
quia amote Qđ tibi dico tuscis: qđħic
uideo incordemeo : uides. &tu: Non est¬
ausus tom̃ dicere qđ dñs interrogauenit̃
N onenĩ simplicit̃ dixenat dñs diligis me
sed ad didenit plus his . Diligitme plus
Non ciusus .ẽ. dicere plus his. Noluit iterũ
esse mendax. Sufficere ei testimoniũ ꝑ¬
hibere cordi suo: non debuit iudex. ẽẽ
petrus. Quando autẽ placuit dño ihũ.
enuit xp̃s. It quid ei Nunciauit quando
tercio respondit amare sexp̃m: & tercio¬

Expanded text:
citer hoc respondebat: hoc enim respondeciter hoc respondebat: hoc enim respondebat, quod in corde suo videbat. Quando autem dixerat, Animam meam pro te ponam, de futuris voluit praesumere viribus. Omnis autem homo qualis sit tunc cum loquitur, forte scit; qualis crastino futurus sit, quis scit? Revocabat ergo oculdo interrogabatur a Domino, et fidens respondebat quod ibi videbat: Etiam, Domine, tu scis quia amo te. Quod tibi dico, tu scis: quod hic video in corde meo, vides et tu. Non ausus est tamen dicere quod Dominus interrogaverat. Non enim simpliciter Dominus dixerat, Diligis me? sed addiderat, Plus his diligis non ausus est dicere, Plus his. Noluit iterum esse mendax. Suffecerat ei testimonium perhibere cordi suo: non debuit esse judex cPetrus: quando autem placuit Domino JesuChristus . Et quid ei nuntiavit, quando tertio respondit amare se Chri
Abbreviated transcription (Latin):
POSTOLUM PETRUM
primum omnium
Apłorum meministis
in dñi passione fuisse
primus audcx
p̃sumptor: & pos¬
teci fcictus. ẽ. timidus Negator
Promisit se ꝓdño moriturum: cũ prius
ꝑillo ess& dñs moriturus. Quando
ergo dicebat tecum ero usq ad mortẽ.
& animã met̃ ꝓte ponam: respondic
ei iħs. Animã tuã ꝓme ponis Am̃
dicotibi priusquã gallus cantetcer
me negcbis. Uentum . ẽ. ad horam &
quici ds̃ enit xp̃s: homo autẽ petrus
implecti .ẽ. scripcunr: Ego dixi in pa¬
uore meo om̃is homo mendax Dixit
dñs sicut cu discis cumeuangeliũ le¬
geret᷑ & dicitei. Simon iohs diligis
me plus his: Respondit ille łtiam¬
dñs in terrogauit. & tercio hoc int̃ro¬
gtiuit. & respondenti dilestionẽ em¬
mendauit gregem. Per singula enim
pasce a tnios meos. pasc̃e ouiculas meis
Inuno petro figunbat᷑ unitis om̃ium
pastorum sedbonorum: qui sciantoues
do petrus mendaxenit: cuit amaresẽ
dñm mendaciter respondebat: Uerix¬

Expanded text:
postolum Petrum primum omnium Apostolorum meministis in Domini passione fuisse prius audax praesumptor, et postea factus est timidus negator. Promiserat se pro Domino moriturum, cum prius pro illo esset Dominus moriturus. Quando ergo dicebat, Tecum ero usque ad mortem; et, Animam meam pro te ponam: respondit ei Dominus, Animam tuam pro me pones? Amen dico tibi, priusquam gallus cantet, ter me negabis . Ventum est ad horam: et quia Deus erat Christus, homo autem Petrus, impleta est Scriptura, Ego dixi in pavore meo, Omnis homo mendax . DiciDominus, sicut audistis cum Evangelium legeretur, et dicit ei: Simon Joannis, diligis me plus his? Respondit ille, ethoc interrogavit, et tertio hoc interrogavit. Et respondenti dilectionem, commendavit gregem. Per singula enim Pasce agnos meos, pasce oviculas meas. In uno Petro figurabatur unitas omnium pastorum, sed bonorum, qui sciant ovesdo Petrus mendax erat, aut amare se Dominum mendaciter respondebat? Vera
Abbreviated transcription (Latin):
Descendisti ꝓnobis ad inferos: noli
nobis deesse cum fueris reuersusu
superos. Posuisti ticulũ głȩ in scło
mora postquã auditti. ẽ. posculado
suos tortores ĩpsi ꝓtinꝰ e tormentu
conuestunt. Humiliuzge suppli¬
catione cũ ineffabiligaudio clo¬
mantes dñm ac dicentes Ascende

Expanded text:
Descendisti pro nobis ad inferos; noli Descendisti pro nobis ad inferos; noli nobis deesse, cum fueris reversurus ad superos. Posuisti titulum gloriae in saeculo,mora; postquam audita est postulatio suos tortores ipsi protinus tormenta convertunt, humili supplicatione cum ineffabili gaudio clamantes Domino, atque dicentes: Ascende
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ: Nunc ꝑdi disti ꝑcrucẽ. Perut om¬
nis leticiatua: in lustũ conuersa sunt
disti in ligno: ignoras quantti dam¬
pna sustineas in inferno. Prȩuide¬
re non potenrs: quia euersorem
regnitui. in mortẽ sine recitu aliquo
ꝑducebas: Adtenderes causam:
querehs culpã: in quo nichil mali
cognouenrs : quare ad mĩrm patriã
ꝑducebas : Istum liberũ ad duxis
istas crudeliũ ministrorũ inferna¬
lium uoces: sine aliqua mora ad
imperiũ dñi acsaluatoris. om̃s
ferrei confrastis uestes. Ecce subi¬
to innumenrbiles scõrum populi
qui tenebant᷑ inmorte captiui: sal¬
uatoris sui genib aduoluti. lacri¬
mabili eũ obseruatione depos¬
cunt dicentes: Ad uenisti redẽptor
mundi: ad uenistiquẽ desiderintes
cottidie sperubam: Ad uenistiquẽ
nobis uenturũ lex Nunciauertit
& ꝓpħȩ. ad uenisti donans in carne
uiuis indulgentiã peccatorũ. sol¬
uere de functos captiuos inferni.¬

Expanded text:
onem, nunc perdidisti per crucem: perit omonem, nunc perdidisti per crucem: perit omnis laetitia tua, in luctum conversa sunt dis in ligno, ignoras quanta damna sustineas in inferno. Praevidere non poteras, quia eversorem regni tui in mortem sine reatu aliquo perducebas? Si attenderes causam, requireres culpam. In quo nihil mali cognoveras, quare eum ad nostram patriam perducebas? Istum liberum adduxistiistas crudelium ministrorum infernalium voces, sine aliqua mora ad imperium Domini ac Salvatoris nostri omnes ferrei confracti sunt vectes: et ecce subito innumerabiles sanctorum populi, qui tenebantur in morte captivi, Salvatoris sui genibus obvoluti, lacrymabili eum obsecratione deposcunt, dicentes: Advenisti, Redemptor mundi; advenisti, quem desiderantes quotidie sperabamus; advenisti, quem nprophetae; advenisti donans, in carne vivens, indulgentiam peccatoribus mundi, solvere defunctos capti
Abbreviated transcription (Latin):
sentencia : Etdum sibi uincere uisus est:
ipse potius uistus atq ꝓstratus est . O prin¬
ceps nr̃ Hic enim. ẽ. ille. decuiꝰ tibi semꝑ
fucuni morte plaudebas Ipse . ẽ. incuius
crace omnẽ tibi mundũ subiugandum
es se credebas. Ipse. ẽ. incuiꝰ exitu nobia
tanto spolia ꝓmĩtebas Quid .ẽ. quod
egisti : Quid .ẽ. qđ facere uoluisti. Ec¬
ce iã tibi totos tenebrus suo ipsesplen¬
dore fugauit et om̃s carceres fregit:
captiuos eiecit: ligatos soluit: Luctus
eoꝵ ingtudid̃ cõmuitiuit: Ecce ipsi qui
sub nr̃is solebant suspirare tormentis.
in sultant nobis deꝑceptione salutis: &
non solũ Nichil iã uerent᷑. insuꝑ et mi¬
nant᷑ Num quã hic itti suꝑbi erant
mortui: Nec aliquando sic potuer leti
esse captiui. Ut quid hic istũ ad ducere
uoluisti. Quo tristicię finite. om̃s sunt
leticiȩ restitutȩ : quȩ ante fuerunt des¬
penite: Nullus iã solitꝰ eoꝵ mugitus
auditur: nullus resonat rgemitus.
primũ ad quisiertis ꝑpara disi amissi¬

Expanded text:
sententia: et dum sibi vincere visus est, ipse potius victus atque prostratus est. O princeps noster, hicne est ille de cujus tibi semper futura morte plaudebas? ipsene est in cujus cruce omnem mundum tibi subjugandum esse credebas? ipsene est in cujus exitu nobis tanta spolia promittebas? Quid est quod egisti? Quid est quod facere voluisti? Ecce jam totas tibi tenebras suo splendore fugavit, et omnes tuos carceres fregit, captivos ejecit, ligatos solvit, luctus eorum in gaudium commutavit. Ecce ipsi qui sub nostris solebant suspirare tormentis, insultant nobis de perceptione salutis; et non solum jam nihil verentur, insuper et minantur. Nunquam hic ita superbierant mortui, nec aliquando sic potuerunt laeti esse captivi. Utquid huc istum adducere voluisti, quo veniente omnes sunt laetitiae restituti, qui ante fuerant desperati? Nullus hic jam solitus eorum mugitus auditur, nullus resonat gemitus. primum acquisieras per paradisi amissi
Abbreviated transcription (Latin):
sidicie : ñ subruit domũ fidei  Quȩ
enĩ ad iitori suo uercicit̃ dicipo
test dũ anaxiaretur cormeũ
in petra ex altustime : ñ debel¬
lactur ab ex traneis. quia rabi¬
em ꝑ sequentiũ fidelit̃ cũ corona
martirii paciendo suꝑ at: Noncor¬
rumpitur afalsis fr̃ib: quia ethere¬
ticorũ dogmato recte credendore¬
fucat. ecuitiose quorundã catho¬
licorũ exẽpla sobrie et iustue et
pice uiuendo deuitat: Non obce¬
catur fumo ꝓpricie cupiditaitis.
quia feruec in terius solo ardore
dominiece caritatid: Huic autẽ
homini idest redẽptorinrõ qui aec¬
desiã sibi uniuersalẽ inuincibili
ñtis fortitudinecopulauit ꝓ modo
suo quique similant᷑ electi : quando
qđ ipse in tote aeccła generalit̾ facic
hoc illi in suis singuli cordib: agere
spetialit̃ curnt: Nã quasi in altũ
fodiendo suã uigilant̃ conscientiam
discutiunt: nequid ineo sordidũ late¬
at sollert᷑ inquirunt: Cunctas cisun¬

Expanded text:
perfidiae, non subruit domum fidei. Quae perfidiae, non subruit domum fidei. Quae enim adjutori suo veraciter dicere potest: Dum anxiaretur cor meum, in petra exaltasti me, non debellatur ab extraneis, quia rabiem persequentium infidelium cum corona martyrii patiendo superat; non corrumpitur a falsis fratribus, quia et haereticorum dogmata recte credendo refutat, et vitiosa quorumdam catholicorum exempla sobrie et juste, et pie vivendo devitat; non obcaecatur fumo propriae cupiditatis, quia fervet interius solo ardore Dominicae charitatis. Huic autem homini, id est, Redemptori nostro, qui Ecclesiam sibi universalem invincibili mentis fortitudine copulavit, pro modulo suo quique similantur electi, quando quod ipse in tota Ecclesia generaliter facit, hoc illi in suis singuli cordibus agere specialiter curant. Nam quasi in altum fodiendo, suam vigilanter conscientiam discutiunt, ne quid in ea sordidum lateat, solerter inquirunt, cunctas a fun
Abbreviated transcription (Latin):
aeccłam mett̃: Inundatione autem
focta illisũ est flum̃ domui illi: et
ñ potuit etĩ mouere. fundata enĩ
ercit supra petrã: Patet ex posicio
quia pulscita ese sepe p̃ssuris aeccła
nec deiecta Qđ siqui credentiũ me¬
le uicti cesserunt. adharic utiq do¬
mũ ñ ꝑtinebant : quici si suꝑpetram
fideiet ñ potius suꝑ arenam ꝑfidice
uelleuitatis fundati c̃sisterent: labe¬
Nottndũ cuitẽ qđ ħ aec inundatio tẽp¬
tationis trib modis aeccłam in pug¬
nat: Hã uel asua c̃cupiscentia temp¬
taitur quisq aibstractus et illectꝰ uel
falsorũ frm̃ imꝓbitate facigatur uel
ciꝑtiorib ex tnorũ cĩpetit᷑ in sidus:
Qucie uidelicet tẽpta m̃ta dñs alibi
portas inferi nun cupat. et merito.
quia nimirũ siuicerint in aeternũ
thraunt inceritũ. Ec suꝑ hanc
petrũ inquid haedi ficabo ciec łam
meã: et portee inferi ñp̃ucileb̾nt
aduersus eã: Et siergo pulsant :
dicboli: Et si irruit inundatioꝑ

Expanded text:
utem facta, illisum est flumen domui illi, et non potuit eam movere; fundata enim erat supra petram. Patet expositio, quia pulsata est saepe pressuris Ecclesia, nec dejecta. Quod si qui credentium male victi cesserunt, ad hanc utique domum non pertinebant, quia si supra petram fidei, et non potius super arenam perfidiae vel levitatis fundati consisterent, labeNotandum autem quod haec inundatio tentationum tribus modis Ecclesiam impugnat. Nam vel a sua concupiscentia tentatur quisque abstractm improbitate fatigatur, vel aptioribus externorum appetitur insidiis. Quae videlicet tentamenta Dominus alibi portas inferi nuncupat, et merito, quia nimirum si vicerint, in aeternum trahunt interitum. Et super hanc petram, inquit, aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam . Etsi ergo pulsant, diaboli; etsi irruit inundatio
Abbreviated transcription (Latin):
Situ sustulistieũ: dicito michi ubi posũ¬
istieum: Hoc . ẽ. si illud auferens dese¬
pulchro ad partidisum trrnstulisti
Audierat enĩ dicentẽ ad latronẽ: hodie
mecũ eris inparai diso: Aut ceste side
infernis inpatris dextera collocasti.
sicut cut cipłs. Quȩ sursum suntque¬
rite : ubi xp̃s est indexterum dĩ Be¬
citus ergo qui itti querit xp̃m dñm.
ut credat eum et in patris gła c̃sedentẽ.¬

Expanded text:
Si tu sustulisti eum, dicito mihi ubi posuSi tu sustulisti eum, dicito mihi ubi posuisti eum: hoc epulcro ad paradisum transtulisti. Audierat enim illum dicentem latroni, Hodie mecum eris in paradiso . Aut certe de infernis in Patris dextera collocasti, sicut ait Apostolus: Quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est ad dexteram Dei . Beatus ergo qui ita quaerit Christum Dominum, ut credat eum et in paradiso con
Abbreviated transcription (Latin):
dalenę quȩ dnm inter cetheros defunc¬
tos in sepulchro requirebat: arguitur
& dicitur illi. quid queris uiuentẽ
cũ mortuis: Hhoc . ẽ. quid queris in
tumulo quẽ ad orare debes incelo.
Quid queris apud inferos. quẽ resedis se
iã consitit adsuperos: Quẽ illa cid¬
huc non intellagens. Nec cognoscens.
respondit illi: Dñe situ. calistieum:
dicito michi ubi posuistieũ: et ego eũ
tollam. Estimabat enĩ illũ sicut dic̃
scriptum: hortolanũ esse Sc̃a ergo
& simplex femina. Xp̃m requirita xp̃o
Ac deuotione mentis ꝓphettit & nescit
A it enĩ dño de semet ipso. Sitilulisti
eũ dicito michi. Recte int̾rogat. situ
sustulistieũ. Ipse enim tulit corpꝰ suũ.
qui illud ꝓtulit desẽpulchro. Ipse tulit
corpꝰ. qui illud iacens & dormiens: suci
ad spinitione collegit. Ipse tulit corpꝰ
suũ: qui illud diuinictitis uis tutę ges¬
tans porttiuit ad celos Atq idõmu¬
lier scipient̃ interrogat & requirit

Expanded text:
dalene, quae Dominum inter caeteros defunctos in sepulcro requirebat, arguitur, et dicitur illi: Quid quaeris viventem cum mortuis? Hoc est, Quid quaeris in tumulo, quem adorare debes in coelo? quid quaeris apud inferos, quem redisse jam constat ad superos? Quem illa adhuc non intelligens nec cognoscens, respondit illi: Domine, si tu sustulisti eum, dicito mihi ubi posuisti eum, et ego eum tollam . Aestimabat enim eum, sicut dicit Scriptura, hortulanum esse. Sancta ergo et simplex femina Christum requirit a Christo, ac devotione mentis prophetat, et nescit. Ait enim Domino de semetipso, Si tu sustulisti eum, dicito mihi. Recte interrogat, Si tu sustulisti eum: ipse enim tulit corpus suum, qui illud protulit de sepulcro; ipse tulit corpus, qui illud jacens et dormiens sua aspiratione collegit; ipse tulit corpus suum, qui illud divinitatis virtute gestans portavit ad coelos. Atque ideo mulier sapienter interrogat et requirit,
Abbreviated transcription (Latin):
medittmur ascendere. Haec omnia
sus dicens. Cum cuutẽ ascendero
rogabo patrem meũ et mittet uobis
ałium pamdytũ qui uobiscũ sit inge¬
ternum sp̃m ueritatis. Unde creden¬
dum ẽ. ad patrem ꝑuenissẽ xp̃m cum
uidemus ad apłos descendisse pari¬
clytum. Credendum inquã est
sĩcut ait dauid de saluatore iN¬

Expanded text:
meditamur ascendere. Haec autem meditamur ascendere. Haec autem suis, dicens: Cum autem ascendero, rogabo Patrem meum, et mittet vobis alium Paracletum, qui vobiscum sit in aeternum, Spiritum veritatis . Unde credendum est ad Patrem pervenisse Christum, cum videmus ad apostolos descendisse Paracletum. Credendum, inquam, est, sicut ait de Salvatore
Abbreviated transcription (Latin):
quaesit m̾tio quod uenenc¬
bilem hanc pente costen diem non mi¬
nore laetitia caebnim. quã scm̃pas¬
cha curiuimus: et quod etidem de¬
uotione huius sollempnitatis obser¬
uantiam decurrimus: sicut illius
obsequia festiuita tis impleuimus.
unc enim sicut modo fecimus: ie ui¬
nauimus sabbato ⁊ uigilias caele¬
bric uimus : ortitionib ꝑ noctantes
institimus : unde necesse ẽ. similis
obseruantia similem lactitiam
subse quatur. Est laetitia planae
consimilis. Tunc enim aib inferis
resur gentẽ suscepimus saluatorẽ.
modo cutem sp̃m scm̃ expecta mus
ecȩlis: tunc enim anxii uel solliciti
xp̃i p̃dicaba mur aduentũ: modo
trepidi uł ie iuni pansdyti deside¬
mus aduentum. In omnibus enĩ:
ds̃ scluti p̃uidithum ance. Tunc enĩ
nobis ad resur gendũ tartara salua¬
tor aperuit: modo nobis ad regnan¬
dum parosclytus caelestia resẽrauit
Etquibusclam quasi profectuũ gradib
tuncdemorte aduittum didicimus
remetre i nodo autẽ deterris ad celos

Expanded text:
quae sit ratio quod venerabilem hanc Pentecostes diem non minore laetitia celebremus quam sanctum Pascha curavimus, et quod eadem devotione hujus solemnitatis observantiam decurrimus, sicut illius obsequia festivitatis implevimus. Tunc enim, sicut modo fecerimus, jejunamus sabbato, vigilias celebravimus, orationibus pernoctanter institimus; unde necesse est similis observantia similem laetitiam subsequatur. Est laetitia plane consimilis; tunc enim ab inferis resurgentem suscepimus Salvatorem, modo autem Spiritum sanctum exspectamus de coelis: tunc anxii vel solliciti praedicabamus adventum; modo trepidi, vel jejuni Paracleti desideramus adventum; in omnibus enim Deus saluti providit humanae; tunc enim nobis ad resurgendum tartara Salvator aperuit; modo nobis ad regnandum Paracletus coelestia reseravit; et quibusdam quasi profectuum gradibus, tunc de morte ad vitam didicimus remeare; modo autem de terris ad coelos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetti dauid. Dixit dñs dño meo
sede ad dextenim meã. łloc ẽ dñs pat̃¬
dño dõ xp̃ofilio thronisui offert
sublimen consessum. et honoris grã
ad dexterã sui illũ aet̃na sẽde
constituit. Legimus autẽ in hac¬
tib apłorum. dicente beato stepha¬
no cũ lapidaret᷑ aiudeis etce uideo
cȩlos aiꝑtos et stantẽ dñm iħm ad
dex term dĩ. Uidet mus ergo quȩ
sic ratio quod idem dñs a dauid
sedens prophetattur: stans uero
cb stephano p̃dicat᷑. Primo omniũ
ds̃ qui in corpons lisẽ. et inuisibilis.¬
sed ere aut st̃are quomodo potest :
De inde aut quali sub sellio sedeat
ds̃ qui infinitus ẽ. et in mensus.
Contris se ipse magis erea tunirum

Expanded text:
propheta David: Dixit Dominus Domino meo: propheta David: Dixit Dominus Domino meo: Sede ad dexteram meam: hoc est Dominus PatDeo Christo Filio throni sui offert sublimem consessum, et honoris gratia ad dexteram suam illum aeterna sede constituit. Legimus autem in Actibus apostolorum , dicente beato Stephano, cum lapidaretur a Judaeis: Ecce video coelos apertos, et stantem Dominum Jesum ad dexteram Dei. Videamus ergo quae sit ratio quod idem Dominus a David sedens prophetatur, stans vero a Stephano praedicatur. Primo omnium Deus qui incorporalis est et invisibilsedere aut stare quomodo potest? Deinde autem quali subsellio sedeat Deus, qui infinitus est, et immensus, et intra se ipse magis creaturam
Abbreviated transcription (Latin):
exulttire. Ait ergo propheticus psalmꝰ.
Dixit dñs dño meo : sede ad dex tenm
uett̃. Secundum consuetudinẽ nr̃am
illi consessus offert᷑: quia aliqo oꝑe¬
ꝑfecto uictor adueniens honoris
gr̃a promeretur ut sed ecit. Ita ergo
et homo iħs xp̃s passione sua diabolũ
supenins. resurrectione sua inferna
reserans. tamquã ꝑfecto opere ad
cȩlos uictor ueniens audit a dõ patre.
Sede addextenim meã. Nec mirum
siunius sedis offertur filio consẽssus
apatre qui unius ẽ. substantiae
natura cũ patre. Cũ cuitẽ addex¬
tenim filius eẽ. dicat᷑. moueat aliquẽ
forcasse. Hicet enĩ dignicti gau¬
di nonsit. ubi plenitudo diuini¬
cticis ẽ. tamen ideo ad dexteram
sed et filius. non quo p̃fenistur patri
sed nc inferior esse credatur. Et ideo
inmac u lato gregi locũdux in macu¬
latus anticipet. sicuc ait iohanno s
ina pocalipsi dicens. Hi sunt qui
sẽcuntur agnumdĩ. quocum que
uadit: quĩ sẽ cum mulieribus non
quo inquinauerunt. Refert ergo

Expanded text:
ait ergo propheta psalmorum: Dixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis . Secundum consuetudinem 198 nostram illi consessus offertur, qui aliquo opere perfecto adveniens honoris gratia promeretur, ut sedeat. Ita ergo et homo Jesus Christus, passione sua diabolum superans, resurrectione sua inferna reserans, tanquam perfecto opere ad coelos victor adveniens audit a Deo Patre: Sede ad dexteram meam. Nec mirum, si unius sedis offertur Filio consessus a Patre, qui unius est substantiae et naturae cum Patre. Cur autem ad dexteram Filius esse credatur, moveat aliquem fortasse? Licet enim dignitatis gradus non sit, ubi plenitudo Divinitatis est, tamen ideo ad dexteram sedet Filius, non quo praeferatur Patri, sed ne inferior esse credatur. Et ideo immaculato gregi locum dux immaculatus anticipet, sicut ait Joannes in Apocalypsi , dicens: Hi sunt qui sequuntur agnum, quocunque ierit, qui se cum mulieribus non coinquinaverunt. Refert ergo
Abbreviated transcription (Latin):
gressus ad cursũ suscitat. in uiuocada¬
uere iam sepultos. Tolle lectũ tuũ.
hoc est porti portantẽ oferis muta
uiced. ut qd fuit insir mittitis testimo¬
nuĩ sic ꝓbatio sainitatis. ut lectus
doloristui sic mene curationis indiciũ.
ut recepte forticudinis magnitudinẽ.
ponderis asserat magnitudo. Uade in
domum tuam: ne xristiano fide cu¬
ratus. inuus iudaiccie ꝑsidicie iã¬

Expanded text:
gressus ad cursum suscitat in vivo cadagressus ad cursum suscitat in vivo cadavere jam sepultos. Tolle lectum tuum; hoc est, porta portantem, omnes muta vices, ut quod est infirmitatis testimonium, sit probatio sanitatis, ut lectus doloris tui sit merae curationis indicium, ut receptae fortitudinis magnitudinem ponderis asserat magnitudo. Vade, inquit, in domum tuam: ne Christiana fide curatus in viis Judaicae perfidiae ja
Abbreviated transcription (Latin):
munere tocius mundi ꝓbatur abstulisse
percata : ecce inquid agnꝰ dĩ. ecce quitol¬
lit peccata mundi. Ut cuitẽ possis maio¬
ro coꝑe eiꝰ diunitcitis insignici: audieũ
pectoustui penetrasse secretũ. Aspice
cũ cid cogitationũ tuarũ latebrað ꝑue¬
nisse: intellige eũ pectoris tui nudore
consilia. Et eũ uidisset inquit cogictati
ones eorũ: dixit eið. Quid cogitatis
mala incordib ur̃is: Quid est facilius
dicere remictuntur tibi peccata tuai.
aut dicere surge et ambula: Ut autem¬
sciatis quia filius hominis potestatem
habet dimittendi peccata : dixit para¬
litico. Surge tolle lectum tuum. ec
uede indomũ tuã: Et surrexit : et abi¬
it indomũ suã. Scruttitor animorum
p̃uenit mentiũ magna c̃silia : et deita¬
tissuae potentiũ oꝑis ac testatione mons¬
trauit : dũ dissipati corporis mem bra
componic. Neruos stringit. iungitossa
complet uiscerti. firmat uirtutem. et

Expanded text:
munere, totius mundi probatur abstulisse munere, totius mundi probatur abstulisse peccata? Ecce, inquit, Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Ut autem possis majora capere divinitatis ejus insignia, audi eum pectoris tui penetrasse secretum. Aspice eum ad cogitationum tuarum latebras pervenisse, intellige eum cordis tui nudare consilones eorum, dixit: Quid cogitatis mala in cordibus vestris? Quid est facilius dicere, remittuntur tibi peccata tua, an dicere, surge et ambula? Ut sciatis autem quia Filius hominis potestatem habet dimittendi peccata, dixit paralytico: Surge, tolle lectum tuum, et vade in domum tuam. Et surrexit et abiit in domum suam. Scrutator animorum praevenit mentium magna consilia, et deitatis suae potentiam operis attestatione monstravit, dum dissipati corporicomponit, nervos stringit, jungit ossa, complet viscera, firmat artus, et