comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut epiani ñ habeant reuerentũ die dominico quã uidei
obserdare uident᷑ insabbato: Cũ enĩ ipsi infelicas itusab¬
bato obseruant . ut in eo nihil t̃reni operis exercere
p̃sumant : quanto magis illi qui ñ argento nec auro sedp̃¬
cioso sanguine xp̃i redẽptis. debent attendere p̃cium
suum & resurrectionis diẽ dõ uacare. & desalute animȩ
suȩ attentius cogitare : Ad extremũ. si totũ diem domi¬
nicũ lectioni infistere & dõ supplicare neglegimꝰ ñ leuit
nndo peccauimꝰ: quantũ maliest siuel unius uł duarũ
horarũ spatio cũ dẏuina mysteria cȩlebrant᷑ in ecła:

Expanded text:
ut christiani non habeant reverentiam diei dominico, quam Judaei ut christiani non habeant reverentiam diei dominico, quam Judaei observare videntur in sabbato. Cum enim ipsi infelices ita sabbatum observent, ut in eo nihil terreni operis exercere praesumant: quanto magis illi, qui non aurodebent attendere pretium suum, et Resurrectionis die Deo vacare, et de salute animae suae attentius cogitare? Ad extremum si toto die dominico lectioni insistere et Deo supplicare negligimus, non leviter in Deum peccamus; quantum mali est, si vel unius vel duarum horarum spatio, dum divina mys
Abbreviated transcription (Latin):
timemꝰ nec hominẽ reueremur : Et qui adõ propitio
ñ sunt toti in hac parte culpabiles. sed multi iueni
neglegentes sunt : iusto iuditio damnabit: Etidõ fr̃s mone¬
te eos quinec orationem dominicam dicere nec benedicti¬
onem accipere uolunt : & non desinite castigare. dicen¬
tes eis & infinitissime cõminantes : quianihil eis ꝓdest
quodlectiones diuinas audiunt. si ante qũã diuina miste¬
ria cõpleantur abscedunt. Illis tam̃. quiin publicis neces¬
sitatib occupant᷑ & eis qui aliqua infirmitate ꝓhibente
expectare ñ possunt : in pu. tare ñ possumus nec debemꝰ:
psitam̃ uideant in conscientia sua : utrum eos necessitas
festiuitatib: donec diuina misteria conpleant᷑ nullus
de ecla abscedat : nisi forte dequib supraditimꝰ quo saut
grauis infirmitas aut publica necessitas stare diutius ñ ꝑ¬
mitoi anieredico fr̃s satis durũ & ꝓpenimis impium est:

Expanded text:
timemus, nec hominem reveremur. Et quia, Deo propitio, timemus, nec hominem reveremur. Et quia, Deo propitio, non sunt omnes in hac parte culpabiles, sed multi inveninegligentes sunt, justo judicio damnabit. Et ideo, fratres, monete eos qui nec orationem dominicam dicere, nec benedictionem accipere volunt: et non desinatis castigare, dicentes et definitissime comminantes, quia nihil eis prodest quod divinas lectiones audiunt, si antequam divina mysteria compleantur abscedunt. Illis tamen qui in publicis necessitatibus occupantur, et eis qui aliqua infirmitate prohibente exspectare non possunt, imputare non possumus nec debemus. Ipsi tamen videant in conscientia sua, utrum eos necessitas ivitatibus, donec divina mysteria compleantur, nullus de ecclesia discedat: nisi forte quos supra diximus, quos aut gravis infirmitas, aut publica necessitas stare diutius non permittit. Vere dico, fratres, satis durum et prope nimis impium est
Abbreviated transcription (Latin):
ius sine mora aliqua reuertunt᷑ : non agnoscentes quier¬
pectent. quid relinquant. Secuntur tenebras: & deser̃
lucem: Amplectunt᷑ umbrã : & despiciunt ueritatem:
Dimittunt dulcedmẽ xp̃i : & requirunt a maritudinẽ
mundi: diligent ᷑lianitatẽ & querentes mendatium:
Uere ignorat quantum boni incelebrandis missis ag̃itur.
si aut rex. aut aliqua potens ꝑsona uocasset ad prandiũ
uelim scire. si praesumerent disce dere nisi prius totũ
prandiũ cõpleretur : & iã siꝑsona⁊ ñ tener& gulate¬
ner&: Quare de conuiuio hominis. nisi ꝑ expeditũ fueri
ñ discedimꝰ. Nisi quia & uentrem forte plusquã expe¬
dit implere uolumus. & hominem ledere formidamꝰ
Quare despiritali & diuino conuiuio cito discedimus :
timeo dicere: ne forte aliqui irascant᷑: Sed tamen:
tam ꝓpt̃ meũ quã ꝓpt̃ ur̃m periculũ dicturus sum:
hoc ideo ficimus quia nec decibo animȩ curamꝰ. nec dm̃

Expanded text:
jus sine mora aliqua revertuntur. Qui non agnoscentes quid exjus sine mora aliqua revertuntur. Qui non agnoscentes quid exspectant, quid relinquant, sequuntur tenebras, et deserunt lucem; amplectuntur umbram, et despiciunt veritatem; dimittunt dulcedinem Christi, et requirunt amaritudinem mundi; diligentes vanitatem et quaerentes mendacium. Vere ignorat quantum boni in celebrandis Missis agitur, si aut rex aut aliqua potens persona vocasset ad prandium, velim scire si praesumerent discedere, nisi prius totum prandium compleretur: etiamsi persona non teneret, gula teneret. Quare de convivio hominis nisi perexpletum fuerit non discedimus; nisi quia et ventrem forte plus quam expedit implere volumus, et hominem laedere formidamus? Quare de spirituali et divino convivio cito discedimus? Timeo dicere, ne forte aliqui irascantur; sed tamen tam propter meum quam propter vestrum periculum dicturus sum: hoc ideo facimus, quia nec de cibo animae curamus, nec Deum
Abbreviated transcription (Latin):
mittimus debitorib nr̃is: Cum enĩ &iã illi quise in eđ a
continent . si non dimiserint debita debitorib:: adiuditiũ
magis quã adreme dium. orationẽ dominicã ꝓferunt
exore: quã implere ñ ꝓbant᷑ in oꝑe : & sine causa dicunt.
libera nos amalo : quando ipsi ñ desinunt reddere ma¬
lum ꝓmalo: Siergo etiã illi periditant᷑ qui intus sunt.
sumplere noluerint qđ ꝓmittunt: quid dese cogitant
illi. quos aut insatiabilis cupiditas. aut amor sȩculi istius
ita d&inet implicatos. ut eos unius horȩ momento.
stare in ecła ñ ꝑmittant : quib ñsufficit quod ꝑtotã eb¬
domadam. aut ꝓnecessitate. aut forte quoduerius est
ꝓcupiditate iugit̃ occupant᷑: adhuc insuꝑ unius aut du¬
arum horarũ spatiũ. quod uident᷑ magis corpore quam
corde ad ecłam conuenire : mittentes dorsa sacrificus
uł sacer dotib dĩ. ad amplex andã uoluptatem scłi hu¬

Expanded text:
mittimus debitoribus nostris ? Cum enim etiam illi qui in ecclesia se mittimus debitoribus nostris ? Cum enim etiam illi qui in ecclesia se continent, si non dimiserint debita debitoribus, ad judicium magis quam ad remedium orationem dominicam proferunt ex ore, quam implere non probantur in opere: et sine causa dicunt, Libera nos a malo ; quando ipsi non desinunt reddere malum pro malo. Si ergo etiam illi periclitantur qui intus sunt, si implere noluerint quod promittunt; quid de se cogitant illi quos aut insatiabilis cupiditas, aut amor saeculi istius ita detinet implicatos, ut eos unius horae momento stare in ecclesia non permittat? Quibus non sufficit quod per totam hebdomadam aut pro necessitate, aut forte, quod verius est, pro cupiditate jugiter occupantur: adhuc insuper post unius aut duarum horarum spatium, quo videntur magis corpore quam corde ad ecclesiam convenire, mittentes dorsa sacrificiis vel sacerdotibus Dei; ad amplexandam voluptatem saeculi hu
Abbreviated transcription (Latin):
offeruntur. & corpus uł sanguis dñi consetratur : Nam lec¬
tiones. siue ꝓpheticas. siue apłicas. siue euuangłicas: & iam
indomib ur̃is. aut ipsilegere. aut ali os legentes audire
potestis: Consecrationem uero corporis & sanguinis ap̃i:
ñ alibi nisundomodĩ audire uł uidere poteritis: Ideo qui
uult missas ad integrũ cum lucro suae ammȩ celebrare:
usq quo oratio dominica dicat᷑ & benedictio popło d& ur
humiliato corpore & conpuncto corde. sedebet in ecła con¬
tinere: Cum enĩ maxima pars populi immo qđ peius est
poene om̃s recitatis lectionib: exeunt deecła: ͣ dicturus
est sac̃dos. Sursum corda. nũ quid respondere possunt¬
habemus ad dñm. quando deorsũ inplateis & corpore simul
& corde discedunt: uel qualit̃ cũ tremore simul & gaudio
dñi : Aut quando oratio domica dicit᷑ quis est qui humilit̃
& ueracit̃ clam&. dimitte nob̵ debita nr̃a. Sicut & nos di¬

Expanded text:
offeruntur, et corpus vel sanguis Domini consecratur. Nam lecofferuntur, et corpus vel sanguis Domini consecratur. Nam lectiones sive propheticas, sive apostolicas, sive evangelicas etiam in domibus vestris aut ipsi legere, aut alios legentes audire potestis: consecrationem vero corporis vel sanguinis Domini non alibi, nisi in domo Dei, audire vel videre poteritis. Ideo qui vult Missas ad integrum cum lucro animae suae celebrare, usquequo oratio dominica dicatur et benedictio populo detur, humiliato corpore et compuncto corde se debet in ecclesia continere. Cum enim maxima pars populi, imo, quod pejus est, pene omnes, recitatis lectionibus exeunt de ecclesia, cui dicturus est sacerdos, Sursum corda? Aut quomodo su, qui deorsum in plateis et corpore simul et corde discedunt? Vel qualiter cum tremore simul et gaudiot in nomine Domini? Aut quando oratio dominica dicitur, quis est qui humiliter et veraciter clamet, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos di
Abbreviated transcription (Latin):
Iogouos fr̃s lum̃ et pat̾na pietate cõmoneo: ut quotia¬
aut indie dominico. aut in aliis maiorib festiuita¬
tibus missȩ fiunt. nullus de ecła discedat : donec diui¬
na misteria conpleantur : & quamuis multisint dequoꝵ
fide & deuotione gaudeamus : Sunt tam̃ plures minus
desalute suae animȩ cogitantes: quilectis diuinis lecti¬
onib statim deeclesia foras exeunt : Cũ tam̃ & iã dum
ipsẽ lectiones legunt᷑ aliqui ex illis ita ociosis & secula¬
ribus fabulis occupant᷑: ut eas nec ipsi audiant nec ilios
andire ꝓmitant: Ititales minus an ob culparent᷑: silo
ettam nonuenirent :⁊ Q uia ibi ꝓbant᷑ amplius dm̃ ledere
ubi peccatoꝵ potuerant indulgentiã ꝓ mereri. Vnde ro¬
go uos fr̃s. ut humilitatis nrãe suggestionem. ñsolum
patienter : sed etiam libenter accipiatis: Sienim diligent̃
adtenditis: cognoscitis quia non tunc fiunt missae quando
diuinȩ lectiones in eclesia recitantur : sed quando munera

Expanded text:
issimi, et paterna pietate commoneo, ut quotieaut in die dominico, aut in aliis majoribus festivitatibus Missae fiunt, nullus de ecclesia discedat, donec divina mysteria compleantur. Et quamvis multi sint, de quorum fide et devotione gaudeamus, sunt tamen plures minus de salute animae suae cogitantes, qui lectis divinis lectionibus statim de ecclesia foris exeunt; cum tamen etiam dum ipsae lectiones leguntur, aliqui ex illis ita otiosis et saecularibus fabulis occupantur, ut eas nec ipsi audiant, nec alios audire permittant. Isti tales minus a nobis culparentur, si ad ecclesiam non venirent: quia ibi probantur amplius Deum laedere, ubi peccatorum poterant indulgentiam promereri. 2. go vos, fratres, ut humilitatis nostrae suggestionem non solum patienter, sed etiam libenter accipiatis. Si enim diligenter attenderitis, cognoscetis quia non tunc fiunt Missae quando divinae lectiones in ecclesia recitantur, sed quando munera
Abbreviated transcription (Latin):
temus: ⁊& sine ulla dissimulatione securitatẽ mortiferĩ
respuentes. cotidianis dieb peccatis nr̃ is pęnitentiȩ me¬
dicamenta apponere studeamꝰ : timentes illud quod scris¬
tum ẽ. memento qm̃ mors ñ tardat. Si enim hȩc fidelit̃
agimus : ante tribunal aet̃ni iudicis. Non damnati¬
onis sententiã suscepturi. sed aet̃nis praemiis muneras¬
di cũ gaudio et exultatione felicit̃ ueniemꝰ.¬

Expanded text:
dissimulatione securitatem mortiferam respuentes, quotidianis diebus peccatis nostris poenitentiae medicamenta apponere studeamus; timentes illud quod dictum est, Memento quoniam mors non tardat . Si enim haec fideliter agimus, ante tribunal aeterni Judicis, non damnationis sententiam suscepturi, sed aeternis praemiis remunerandi cum gaudio et exsultatione feliciter veniem
Abbreviated transcription (Latin):
dulgeat᷑: Male aut̃ sperat: quise pust multa tempora. ad
pęnitentiae medi cam̃ta reseruat. Quomodo enim male
desperantib: dicit᷑. peccator inquacũq die conuersus fuerit
om̃s iniquitates illius obliuioni tradent᷑: sic male speran

Expanded text:
dulgeat. Male autem sperat, qui se post multa tempora ad dulgeat. Male autem sperat, qui se post multa tempora ad poenitentiae medicamenta reservat. Quomodo enim male fecit dicendo: peccator in qua die conuersus fuerit, omnes iniquitates illius obliuioni tradentur, ipse nos. etiam
Abbreviated transcription (Latin):
noluit quȩrere : post ea etiã siuelit : dubium est utrũ
&erimina uł peccata maiora. cum gemitibus & suspi¬
riis quã diu uiuimꝰ iugeamꝰ : & illaminuta delica: ut
quȩ ante. fecimus uel quȩ indesinent̃ admittimus assi¬
dius orationib & largiorib: elemosinis redimamus : Et
quomodo ñdesunt cotidiana peccatoꝵ uulnera: sic nũ¬
qua desint ȩlemosinarũ uł orationũ remedia : Sienĩ
nos ipsos ꝓpru seueritate distringimꝰ: sententiã futi
iudicis prȩuenimus: Quienĩ ꝓpeccatis sibi ipsi ñ parcit. ds̃
cito illi indulgentiam tribuet: & quise ipsum modo a cõ¬
munione prosuo reatu suspendit. ab illo altari quod est in
dictu prior miquitates tuas: ut iusti ficeris: Ini quitatent᷑
tuã si tuagnoscis: ds̃ ignoscit: Nemo ergo desperet .: Sed e¬
mo malesper&: Male desperat : quicredit quod etiam si
pęnitentiam agat ꝓpeccatis suis. diuina miscdia non in¬

Expanded text:
noluit quaerere; postea etiamsi velit, dubium est utrum noluit quaerere; postea etiamsi velit, dubium est utrum crimina vel peccata majora cum gemitibus et suspiriis, quamdiu vivimus, lugeamus; et illa minuta delicta vel quae ante fecimus, vel quae indesinenter admittimus, assiduis orationibus et largioribus eleemosynis redimamus. Et quomodo non desunt quotidiana peccatorum vulnera, sic nunquam desint eleemosynarum vel orationum remedia. Si enim nosmetipsos propria severitate distringimus, sententiam futuri judicis praevenimus. Qui enim pro peccatis sibi ipsi non parcit, Deus cito illi indulgentiam retribuit: et qui se ipsum modo a communione pro reatu suspendit, ab illo altari quod est in Dic tu prior iniquitates tuas, ut justificeris . Iniquitatem tuam si tu agnoscis, Deus ignoscit. Nemo ergo desperet; sed nemo male speret. Male desperat, qui credit quod etiamsi poenitentiam agat pro peccatis suis, divina misericordia non in
Abbreviated transcription (Latin):
dulgentiã. & quibuscũq fecit iniuriã ueniã p&at: Et ita
toto corde deliber&: ut sieua serit quã diuuixerit totisuri¬
bus illã cumrugitu & gemitu & cũ multis elemosinis. humi¬
lit̃ acfidelit̾ agat: & tamen tuhomo sapiens int̃ ista om̃a
considera siustum est ut ꝑ totam uitã tuã uitiis & pecca¬
tis seruias & ad quȩrendã uitam iam semiuiuus assurgas
num quid tibi hoc fieriuisa seruo tuo. ut quã diu fortis & iu¬
uenis fuerit inimicis tuis seruiat : & cum ad senectã uene¬
rit. tunc ad tuũ seruitiũ redire uelit: Quodergo ñuis
patia seruo tuo : ñ est iustum ut facias dño tuo: Cũ tam̃
multos nouerimꝰ dũ saniessent frequent̃ dixisse pȩni¬
tentiã setoto corde desiderare : Sed tamen quia illã statĩ
agere noluerunt. sine ipsius remedio de hoc sȩculo re¬
cesserunt: Percutit᷑ enim & iam hac anim aduersione
peccator : ut moriens obliuiscatur sui. qui uiuens obli¬
tusest dĩ: Namquire mediũ animȩ suae quando potuit

Expanded text:
et quibuscumque fecit injuriam, veniam petat; et ita toto corde deliberet, ut si evaserit, quamdiu vixerit, totis viribus illam cum rugitu et gemitu et cum multis eleemosynis humiliter ac fideliter agat. Et tamen tu, homoidera, si justum est ut per totam vitam tuam vitiis et peccatis servias, et ad acquirendam vitam jam semivivus assurgas. Numquid tibi hoc fieri vis a servo tuo, ut quamdiu fortis ac juvenis fuerit, inimicis tuis serviat; et cum ad senectam venerit, tunc demum ad tuum servitium redire velit? Quod ergo non vis pati a servo tuo, non est justum ut facias Domino tuo. Cum tamen multos noverimus, dum sani essent, frequenter dixisse poenitentiam se toto corde desiderare: sed tamen quia illam statim agere noluerunt, sine ipsius remedio de hoc saeculo recesserunt. Percutitur enim etiam hac animadversione peccator, ut moriens obliviscatur sui, qui vivens oblitus est Dei. Nam qui remedium animae suae, quando potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
credo dedĩ miscdia. qđ illi & in hoc scło & in fut᷑o repensi¬
bunt᷑ praemia gloriosa: Ille uero qui contẽnere uolu¬
erit. non se poterit ante tribunal xp̃i excusare. dicendo
se nec amalis prohibitũ. nec ad ea quȩ sunt scã & dõ pla¬
cita admonitione assidua ꝓuocatum: Sed credimus de

Expanded text:
credo de Dei misericordia quod illi et in hoc saeculo et in futuro repensabuntur praemia gloriosa. Ille vero qui contemnere voluerit, non se poterit ante tribunal Christi excusare, dicendo se nec a malis prohibitum, nec ad ea quae sunt sancta et Deo placita admonitione assidua provocatum. Sed credimus de
Abbreviated transcription (Latin):
corsiderare debemus quod inpsalmo terribilit̃ fprier
dandũ dnm̃ ꝓuocaret: Cũq dixisset lauda hierusle
dnãna: addit qui posuit fines tuos pacem : Ergo ut ipsi
uida s hierłm illa celestis: muros. depace constructos¬
hab& Quienĩ talem pacem & talem caritatem habet uae
ois diligat & ꝓbonis orat ut meliores fiant. promals
fupplicat ut aito secorrigant : dequa parte uoluerit in¬
trare illius caelestis hierłm portas. aꝑtas merebit᷑ inue¬
portas clausas inueniet: & quia oleũ caritatis habere
noluit : dausis ianuis sponsi cũ illis fatuis uirginib illiã
ma&e uendã audi& uocem: amen amendico uob. nescio
uos unde sitis Quomodo enim illis quinq: uirginibus
quae caritatis oleũ habuerunt. illa cȩlestis herłm aꝑi¬
& ianuas suas. ut intrent in gaudiũ dñisui : sic illis
etontrario quisine caritate ueniunt : claudet . & ae t̃¬
na asoseparatione repellet: & implebitur ineo. qđ¬
corfortauit seras portarũ tuarũ: Clausis portis & con¬

Expanded text:
considerare debemus, quod in Psalmo terribiliter Spiritdandum Dominum provocaret; cum dixisset, Lauda, Jerusalem, Dominum, addidit, Qui posuit fines tuos pacem . Ergo, ut ipsi videtis, Jerusalem illa coelestis muros de pace habet constructos. Qui enim talem pacem et talem charitatem habet ut omnes diligat, et pro bonis orat ut meliores fiant, pro malis supplicat ut cito se corrigant; de qua parte voluerit intrare, illius coelestis Jerusalem portas apertas merebitur inveportas clausas inveniet. Et quia oleum charitatis habere noluit, clausis januis sponsi, cum illis fatuis virginibus illam metuendam audiet vocem: Amen dico vobis, nescio vos unde sitis . Quomodo enim illis quinque virginibus, quae charitatis oleum habuerunt, illa coelestis Jerusalem aperiet januas suas, ut intrent in gaudium Domini sui: sic illis e contrario qui sine charitate veniunt, claudet, et aeterna a se separatione repellet; et implebitur illud quconfortavit seras portarum tuarum . Clausis portis et con
Abbreviated transcription (Latin):
um quã erit quise inueritate excusare ualeat. quod ue¬
rã pacem & uerã caritatem tenere ñ possit : totis uirib
di miscdiam dep̃cemur. ut nob illã caritatem sine qua nullus
uonqũa dm̃ uidebit: insinuare &donare dignetur Vt nulli
us. tormentis. nec damnis. nec ꝑsecutionibus: ab illius di¬
letione uel dulcedine separem᷑. Siiubetis iam non est opis
ut uos ꝓlixiore sermone diutius fatigemus. & ideo iam
ista quȩ ad prȩsens dicta sunt : caritati ur̃ae sufficiant
Dum haec dõ placita quae accepistis. sc̃ĩs cogitationib ue luit
munda animalia assidue ruminatis. & qualit̃ ea cũ di
adiutorio possitis imples inur̃is animis definite cogitatis
ea quae secuntur deamore in imimicorũ : aut diȩ crastino
aut certe diedominico absq: aliqua lassitudine corporis
oportunius audia is. praestante dño nr̃o cħuxp̃o. cui est¬

Expanded text:
unquam erit, qui se in veritate excusare valeat, quod veunquam erit, qui se in veritate excusare valeat, quod veram pacem et veram charitatem tenere non possit; totis viribus misericordiam Dei deprecemur, ut nobis illam charitatem, sine qua nullus unquam Deum videbit, insinuare et donare dignetur, ut nullis nec tormentis, nec damnis ac persecutionibus ab illius dilectione vel dulcedine separemur. Si jubetis, jam non est opus ut prolixiori vos sermone diutius fatigemus: et ideo jam ista quae ad praesens dicta sunt, vestrae Charitati sufficiant, ut haec Deo placita, quae accepistis, sanctis cogitationibus velut munda animalia assidue ruminetis, et qualiter ea cum Dei adjutorio possitis adimplere, in vestris animis definiatis. Ea quae sequuntur de amore inimicorum, aut die crastino, aut certe die dominico absque aliqua lassitudine corporis opportunius audietis; praestante Domino nostro Jes
Abbreviated transcription (Latin):
cce sicut audistis. beatũ apłm & apostolicos uiros. tanta
actam t̾ribilia a caritate dĩ separare ñ poterant : Vnde ni¬
mis dolendum est. ut cũ illi a caritate dĩ nec tormentis
potuerunt separari : nos int̃dũ. otiosis fabulis separemur:
& non nũquã ꝓpt̃ paruissimũ conuiciũ. & cuiuscumq
miseri hominis detractionẽ. Ita derelinquimus caritatẽ :
ut cũ eo ñ solũ multis dieb: sed etiã mensib fortasis &
annis . Nec loquamur nec ad conuiuiũ uenire uelimus:
Et non attendimꝰ quiadumnos inuicẽ hodio habemꝰ ita
murosciuitatis hierłm. contranos claudimꝰ : ut nob nullis
aditus remaneat. ꝑquem intrare possimus. Et quia ciuitas
illa habitatorem dm̃ habet & dicente iohanne euuangelista.
ds̃ caritas est : quicaritatẽ habere noluerit : qua fronte
uel qua conscientia addm̃ qui est caritas praesumit accede
re : hȩc om̃ia fr̃s hm̃i dum uob pat̾na pietate frequent̃
insinuo. ab soluo apud dm̃ c̃scientiã meã: Et quia nullus

Expanded text:
cce, sicut audistis, beatum Apostolum et apostolicos viros tanta ac tam terribilia a charitate Dei separare non poterant. Unde nimis dolendum est, quod cum illi a charitate Dei nec tormentis poterant separari, nos interdum otiosis fabulis separemur, et nonnunquam propter parvissimum convicium et cujuscumque miseri hominis detractionem ita derelinquimus charitatem, ut cum eo non solum multis diebus, sed etiam mensibus fortassis et annis nec loquamur, nec ad convivium venire velimus: et non attendimus quia dum nos invicem odio habemus, ita muros civitatis Jerusalem contra nos claudimus, ut nullus nobis aditus remaneat, per quem intrare possimus. Et quia civitas illa habitatorem Deum habet, et dicente Joanne evangelista, Deus charitas est ; qui charitatem habere noluerit, qua fronte vel qua conscientia ad Dominum, qui est charitas, praesumet accederes charissimi, dum vobis paterna pietate frequenter insinuo, absolvo apud Deum conscientiam meam. Et quia nullus
Abbreviated transcription (Latin):
orss ꝓstendo n admittatis: Quin e malitia nisi nocendia moe ÷
oue dol is nasi alcadatere aliud simulare ÷ liestadola torisi
sallacis landis seductioe uidt̃ inui dianisi odium selicitaerꝰ
aiene:o : dusẽ detractio nisi mordatio tamqua sgrd cisrep¬
orius dult tio duplicat lingam: Detractio uulnerat san
ouius autt ue dinnocentiaẽ scitatis quonia silia : cartatr
on eaudla sup iniquitatem congaidae auce bontaa Siplox

Expanded text:
o non amittatis. Quid est malitia, nisi nocendi amor? Quid est dolus, nisi aliud agere et aliud simulare? Quid est adulatio, nisi fallaci laude seductio? Quid est invidia, nisi odium felicitatis alienae? Quid est detractio, nisi mordacior, quam veracior repcor: adulatio duplicat linguam: detractio vulnerat famam. Hujus autem vestrae innocentia sanctitatis, quoniam filia est charitatis, non gaudet su
Abbreviated transcription (Latin):
distis in epistola cũ legeret᷑ fr̃s Rm̃i ioħannẽ apłm nos instruentẽ
atq dicentẽ: omne qđ natũ ÷ ex dõ uincit mundũ : Id ÷ genus spiritale
upisfentiã mundi uł omñe idol&ũ culturã in obseruatione uin¬
uit mandatorũ xp̃i : Et hec ÷ uictoria que uincit mundũ : fides nrã :
frgo firma fide in xp̃o uincimꝰ mundũ & omĩa terrena desideria
÷&incentor peccati: Quis : qui uincit mundũ nisi qui credit q
ledictionẽ terrȩ suo delere baptismate in iordane : & mundũ suo
scõ redi mere sangine : Non in aqua sclũ : s& inaqua & sangine: non
enĩ solo baptis mate uenerat redimere mu¬
mundũ: sed etiã ꝓpͥa¬

Expanded text:
rissimi, Joannem apostolum nos instruentem atque dicentem: « Omne quod natum est ex Deo, » id est genus spiritualecupiscentiam mundi, vel omnem idolorum culturam, in observatione mandatorum Christi. « Et haec est victoria quae vincit mundum, fides nostra. » Ergo firma fide in Christo vincimus mundum, et omnia terrena desideria, et inventor peccati. « Quis est quiledictionem terrae suo delere baptismate in Jordane, et mundum suo sancto redimere sanguine. « Non in aqua solum, sed in aqua et sanguine. » Non enim solo baptismate venerat redimere mundum, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
pro qui suꝑbus in homines ñ ÷ : multo maxime ad uersus dm̃ con
uult. ut nullus hominũ uult. in oboedi entẽ pati eũ qui suo lur
subditꝰ fuerit: quanto magis cauendũ ÷ ne in dm̃ quisq talis existi
existimant. si quo sibi filii fieri nolunt: nulli hominũ faciant:
Seseq: uita lux urio sa itacorrũ punt: ut dõ facere conentꝰ quod
fieri ab homine nolunt: Neq eñĩ uolunt a quo qã ꝑuerti domũ
suã qͥ in se ipsis domũ dĩ mirabili cecitate ꝑuertunt: Surdi ads¬
te : apłoꝵ clamantẽ: Nescitis quia tẽplũ dĩ estis: & sp̃sdĩ habita
in uob Siquis aut̃ tẽplũ dĩ corrũpit: disꝑda illũ dñs tẽ plũ
enĩ dĩ sc̃m ÷: quod estis uos Nemo sesallat Quid ergo seputan
seruare circa alios homines in nocentiã suã cũ sibi ita noceant ut
dõ careant. aut habitare &puniant᷑ ultore: hinc etiã ut ꝓnoxi
uoluntates lapsi & effusi ñ solũ tẽpla dĩ eẽ. desinaant: uerũ ea

Expanded text:
ro qui superbus in homines non est, multo maxime adversus Deum contuvult, et nullus hominum vult inobedientem pati eum qui suo juri subditus fuerit; quanto magis existimant, si quod sibi fieri nolunt, nulli hominum faciant, seseque vita luxuriosa ita corrumpunt, ut Deo facere conentur quod sibi ab homine fieri nolunt. Neque enim volunt a quoquam perverti domum suam, qui in se ipsis domum Dei miserabili caecitate pervertunt, surdi adversus Apostolum clamantem, Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis? Si quis autem templum Dei corrumpit, corrumpet illum Deus. Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . Nemo se fallat. Quid ergo se putant servare circa alios homines innocentiam suam, cum sibi ita noceant, ut Deo careant habitatore, et puniantur ultore? Hinc etiam fit ut per noxias voluptates lapsi et effusi, non solum templa Dei esse desinant, verum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Hetesta mini & aũ samini mondatã & uacantẽ domũ quoneqͥores as
septẽ sp̃s adducuntur: ut sint nouissima hominis peiora qũ a &
rogamꝰ : ne inuacuũ grãm dĩ recipiatis Sufficit p̃teritũ tẽpus
uoluntatẽ gȩtiũ consũmasse Audite apłm paulũ: humanũ dico
ꝓpt̃ in sirmitatẽ carnis ur̃ȩ: Sicut enim exibiustis menbr

Expanded text:
etestamini et aversamini mundatam et vacantem domum, quo nequiores alii spiritus septem adducuntur, ut sint novissima hominis pejora, quam errogamus ne in vacuum gratiam Dei recipiatis . Sufficit enim praeteritum tempus voluntates gentium consummasse. Audite et apostolum Paulum: Humanum dico propter infirmitatem carnis vestrae. Sicut enim exhibuistis membra
Abbreviated transcription (Latin):
e aborretis magnoꝵ : istapus silla nimitas Surbontiero
fallax in firmor ÷ magnitudo que ubimeate pupi daret
prigende deieit in silan do euacuat distenden do dispar
uumilis eẽ. ñ potest nocens Suꝑbus & nonpor sindo cen
somilra teia ullã loquor quen uuilt perituris oe ⁊ ecers¬

Expanded text:
itas. Superbia vero fallax infirmorum est magnitudo; quae ubi mentem possederit, erigendo dejicit, inflando evacuat, distendendo dissipat. Humilis esse non potest nocens, superbus esse non potest innocens. Humilitatem illam loquor, quae non vult perituris rebus exce
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ erant : & accidunt mala quȩ non erant: Scriptũ est
enĩ : Nudus exius de utero matris mȩae : et nudus ibo sub
t̃rã : Ideo fac aelemosinã. dũ p̃tiũ in manib habes: dona
tibi d&luo : quia labile est quod tenes et semꝑ extraneũ:¬

Expanded text:
quae erant et accedunt mala quae non erant. Scriptum est quae erant et accedunt mala quae non erant. Scriptum est enim: Nudus exivi de utero matris meae, et nudus ibo sub terram . Ideo fac eleemosynam, dum pretium in manibus habes. Dona tibi de tuo, quia labile est quod tenes et semper extraneu
Abbreviated transcription (Latin):
uerit & nudũ ñ uestierit: mittet᷑ inignẽ aet̾nũ: Et sicũ dia¬
bolo condemnat qui pauꝑi ñ dederit: ⁊ubidamnadꝰ ẽ qui
tulerit alienũ : Sunferno dã nat̾ qui peregrinũ non suscepit
indomosua. ubi damnandus est quiforas expellit: siinignẽ
mittit᷑ qui nudũ nonuestuuit: ubi damnaridus est qui expo¬
danihel ꝓpħa: Consiliũ meũ accipe rex: & peccata tua
aelemosinis redime: Et si neglexeris : sine ciusa ad cȩlũ
pulsahis: Oanima quȩ intracar neos fragilesq parieres
habitas: uigila. ora. pulsa . o quȩre: uigil. petendo. ora
quȩrendo: pulsa erogando: Uigilanti tibi & petenii dicit
dñs: Ecce adsum : & si transieris ꝑignẽ tecũ sum. flama
te non conburet: Que morando si quesi eris inuenis: Cum
dẏsi inrro eas: & si adhuc putas̃ define mundi restare:
uđ tuũ considera finẽ: paulatĩ enĩ subtrahunt᷑ onna bona

Expanded text:
verit, et nudum non vestierit, mittetur in ignem aeternum. Et si cum diaverit, et nudum non vestierit, mittetur in ignem aeternum. Et si cum diabolo condemnatur qui pauperi non dederit, ubi damnandus est qui tulerit alienum? Si in inferno damnatur qui peregrinum non susceperit in domo sua, ubi damnandus est qui foras expellit? Si in ignem mittitur qui nudum non vestivit: ubi damnandus est qui Daniel propheta: Consilium meum rex, peccata tua eleemosynis redime; et si neglexeris, sine causa ad coelum pulsabis . O anima, quae intra carneos et fragiles parietes habitas, vigila, ora, pulsa, et quaere . Vigila petendo, ora quaerendo, pulsa erogando. Vigilanti tibi et petenti dicit Dominus: Ecce adsum; et si transieris per ignem, tecum sum, et flamma te non comburet. Quem orando si quaesieris, invenies. Dudisi introeas. Et si adhuc hoc putas de fine mundi restare, vel tuum considera finem. Paulatim enim subtrahuntur omnia bona
Abbreviated transcription (Latin):
de audiatis & me morit̃ retineatis: Quiem̃ istã lecdo¬
nẽ diligenui mente attendit: oã sireliquas scripturas
mirime intelligat. ista solalectio sufficere potest idom̃e
qui ad dexterã futuri sunt ꝓmisit dicere: uenitebene¬
diiti quia esuriui. et dedistis mibi manducare : Iuisuero
qui ad sinis trã erunt dicturus est : discedite a me male¬
dicti. quia esuriui & non dedistis mihim inducare
A reliqua Nondixit discedite ame quia furtũ & ho¬
mucidiũ fecifis et alia mala Sedait Quia de sub fentia
ur̃a pupibꝰ ñ dedissis. Sicut ullis quia dilexterã fitur is
sola miscdia lib̵abit: Ita eosqui ad sinistrũ st̃ sola auaritia condemrabit:¬
dicturus est. discedite a me maledicti quia peccastis. sed quia
peccata ur̃a aele mosinis redimere noluistis: Nullus peccato
esse potest: sed peccata sua om̃is homo dõ auxiliante aele¬
mosinis redimere potest: dñs enĩ. ut: Qui esurientẽ non pa¬

Expanded text:
de audiatis, et memoriter retineatis. Qui enim istam lectionem diligenti mente attendit, etiamsi reliquas Scripturas minime intelligat, ista sola lectio sufficere potest ad omnequi ad dexteram futuri sunt promisit dicere: Venite, benedicti, quia esurivi, et dedistis mihi manducare. Illis vero qui ad sinistram erunt, dicturus est: Discedite a me, maledicti, quia esurivi, et non dedistis mihi manducare, et reliqua. Non dixit: Discedite a me, quia furtum aut homicidium fecistis, et alia mala; sed ait, quia de substantia vestra pauperibus non dedistis. Sicut illos qui ad dexteram futuri sola misericordia liberabit, ita eos qui ad sinistram sunt, sola avaritia condemnabitdicturus est: Discedite a me, maledicti, quia peccastis; sed quia peccata vestra eleemosynis redimere noluistis. Nullus sine peccato esse potest, sed peccata sua omnis homo, Deo auxiliante, eleemosynis redimere potest. Dominus enim ait: Qui esurientem non pa
Abbreviated transcription (Latin):
decipiunt: Audite ergo me frs ragantem Audite hatiu
pietate admonentẽ : ut uob dĩ et in hoc scło sanitatem corpoꝵ.
ubertatẽ fructuũ. & peccatoꝵ indulgentiã tribuat.⁊& in
ut cum tempus retributionis aduenerit: & ego quiuos
cũ caritate admoneo. obtine remerear ueniã : & carita s ur̃a
ꝓbenigna oboedientia ꝑueniat ad coronã: praestante

Expanded text:
decipiunt. Audite ergo me, fratres, rogantem, audite paterna decipiunt. Audite ergo me, fratres, rogantem, audite paterna pietate admonentem: ut vobis Deus et in hoc saeculo sanitatem corporum, ubertateut cum tempus retributionis advenerit, et ego qui vos cum charitate admoneo, obtinere merear veniam, et Charitas vestra pro benigna obedientia perveniat ad coronam; praestante
Abbreviated transcription (Latin):
donedle ueniunt is teuto disedunt neccontentisunt e pectare
ponet diuina uusteria conpleant᷑ non sint int̃ ep̃i omini
red psuanidĩ quia nonbonis morib spiritalia mella conficunt:
see psupbiĩ ⁊e conteptũ x ũbi inpediunt. & alios ereplomuleun¬
ueuisuionis cuercunt: Et ideofrĩ quicũq dm̃inuo rualceon
bilirunt made celum cito ueniunt & tarde qiaaunt. per¬
seuetenc mope bono & otiosas uel setares fabula sustinte¬
nenũ mortiferum respuentes magispsalere a orartao¬
nequ i. Ato itempnentes a maritudinẽ mundi i neccta
ufquã dumna misteria conpleant᷑ ab scedunt & in ipsa ȩcełi
ociosis fabulis uacantes. necipsi psallem. nec alios plallere
ułe orare ꝑmittunt : quitales st̃ cito se corrigant: ne sibi
ineoloco p̃parent mortem ubiinuenire potuerant uitam
Ego quod ieũ est admoneo: quidespicit praetonẽ : une¬
fa auslicẽ. dura qui demsunt medici ferramta sedianos
faciunt: dulcia uident᷑ mundi huĩ oblectam̃ti: sed mile

Expanded text:
et tarde veniunt, et cito discedunt, nec contenti sunt exspectare, donec divina mysteria compleantur, non sunt inter Christi examina reputandi: quia non bonis moribus spiritualia mella conficiunt, sed per superbiam et contemptum et se impediunt, et alios exemplo malae conversationis evertunt. Et ideiligunt, et ad ecclesiam cito veniunt, et tarde discedunt, perseverent in opere bono, et otiosas vel saeculares fabulas, velut venenum mortiferum respuentes, magis psallere et orare conentur: et contemnentes amaritudinem mundi, in ecclesia iusquam mysteria compleantur, abscedunt; et in ipsa ecclesia otiosis fabulis vacantes, nec ipsi psallunt, nec alios psallere vel orare permittunt: qui tales sunt, cito se corrigant; ne sibi in eo loco praeparent mortem, ubi invenire poterant vitam. Ego quod meum est admoneo: qui despicit praeconem, timeat judicem. Dura quidem sunt medici vulnera; sed sanos faciunt: dulcia videntur mundi oblectamenta, sed male
Abbreviated transcription (Latin):
re confessio: inoꝑe tota humilitas: haec est ꝑfecta et
fructifera pęnitentia si penitenti presto est ds̃ : Esu¬
roenae nutritor est. sitienti potator: Opȩnitentia misen¬
eos dile nat. & magistra uirtutũ : magna oꝑatua : lap¬
sos subleuas: recreas desperatos: Perte nob ⁊psregnum
cielorũ appropinquatum designat dicens: Paenitentiã agite.
rebitur nob Erandia sunt peccata nr̃a: sed quiamag¬

Expanded text:
ore confessio, in opere tota humilitas: haec est perfecta et ore confessio, in opere tota humilitas: haec est perfecta et fructuosa poenitentia. Sic poenitenti praesto est Deus, esurienti nutritor est, sitienti potator. O poenitentia, misericordiae mater et magistra virtutum, magna opera tua! lapsos sublevas, recreas desperatos, per te nobis Christuregnum coelorum appropinquatum designat, dicens: Poenitentiam agite, , et miserebitur nobis. Grandia sunt peccata nostra; quia
Abbreviated transcription (Latin):
etete & d concupiscentia a furto amalo eloquio abinmo
derato risu a uerbo otioso unde reddituri st̃ homines
dum sanuis es: Sienĩ egeris uerã penitentiã & inuene¬
rit te nouissimꝰ dies aut repentina mors: securus es.
Concui rens om̃imodo ad sacerdotẽ ut reconcilieris
si sicagis se curus es: Eo quod accepistire cono¬
eodem tempore : quo & peccare potuisti: Si uit tunc
uis agere penitentiã quando peccare iã non potuisti:
peccata te dimiserunt non tuilla : Opȩnitentia quȩ¬
pecctta miserante dõ remittis. & para dysũ reseras:
Opȩnitentia quid dete nob referam: om̃ia aduersa
tumitigas : om̃ia contrita tusanas : Opȩnitentia ru¬
tilior auro. splendidior sole. quã peccatũ non uincit
ne defectio suꝑat: nec disperatio delet: Pȩnitentia
firmat amorẽ. calcat suꝑbiã : linguã conterit: conpo¬
Nt incees odit mala excludit uitia : Suꝑiorib: supplex
est: inferiorib subiecta est: In corde eiꝰ contritio estrin

Expanded text:
etate, a concupiscentia, a furto, a maliloquio, ab ipso immoderato risu, a verbo otioso, unde reddituri sunt homines dum sanus es. Si enim egeris veram poenitentiam, et invenerit te novissimus dies, aut repentina mors, securus es. Concurre omnino ad sacerdotem, ut reconcilieris. Si sic agis, securus es, eo quod accepisti poeo tempore, quo peccare potuisti. Si autem vis agere poenitentiam quando jam peccare non potes, peccata te dimiseruntpeccata, miserante Deo, remittis, et paradiso reservas. O poenitentia, quid de te nobis referam? Omnia adversa tu mitigas, omnia contrita tu sanas. O poenitentia, rutilior auro, splendidior sole, quam peccatum non vincit, nec defectio superat, nec desperatio delet. Poenitentia firmat amorem, calcat superbiam, linguam continet, componit mores, odit mala, excludit vitia, superioribus supplex est, inferioribus subjecta est. In corde ejus contritio est, in
Abbreviated transcription (Latin):
xXXUII. DEELEMOSINIS
opias ait: Omnib dieb uitae tuae dm̃ habeas inmente: et
noli ambulare inuia inquitatis: Ex substantiatua fac ele¬
mosinã : & noli auertere faciem tuã abi llo paupere ne
ate auertat᷑ facies dĩ: Quo modo habueris. sic fac: Licet exi¬
guum: ex hoc ipso cõmunica . et netimueris: Cũ facis aelemo¬
sinã. praemiũ bonũ reponis tibi indie necessitatis. ⁊quia ȩle¬
mosina amorte liberat : & oꝑariũ suũ non patit᷑ ire intenebras:
sina exfide. peccata purgant᷑: Sicut enĩ aqua extinguit ig¬
nem: ita elemosina extinguit peccatũ: Item tobias: fili. cũ
habueris bene fac tecũ: & dõ dignas oblationes offer. me¬
morare quod mors non tardat: Conclude aelemosinã insi

Expanded text:
XV. De eleemosynis. Tobias ait: Omnibus diebus vitae tuae Dominum habe in mente, et noli ambulare in viam iniquitatis. Ex substantia tua fac eleemosynam, et noli avertere faciem tuam ab ullo paupere, ne a te avertatur facies Dei. Quomodo habueris, sic fac. Licet exiguum, ex hoc ipso communica, et ne timueris. Cum facis eleemosynam, praemium bonum reponis tibi in die necessitatis, quia eleemosyna a morte liberat, et operarium suum non patitur ire in tenebras. syna et fide peccata purgantur. Sicut enim aqua exstinguit ignem, ita eleemosyna exstinguit peccatum . Item Tobias: Fili, cum habueris, benefac tecum et Deo dignas oblationes offer, memorare quod mors non tardat, conclude eleemosynam in si
Abbreviated transcription (Latin):
facta bona detrahunt & ad malã fãmã conant᷑ eũ tere
metuentes ne mala eoꝵ delectatio & usus pessimꝰ in quo
morant᷑ ut pereat : bonoꝵ aliox factis destruatur
ut pulblicetur: S& nos hoc audientes oportet multo
ores saluent᷑ Et isti in excusabiles fiant: si conuera
noluerint amalitia sua: Unde sequitur: Exbonis
operibus uos considerantes: glorificent dñ indie
uisitationis su e: ut ipsedñs in euuangło docet : Sicluceat
lux bonoꝵ operũ ur̃oꝵ corã hominib ut uos laudẽ
ex eis nequa quã desidereas. ut alu uidentes bona opera ur̃a
Norificent : ñ uos sed patrẽ urm̃ qui in celis ÷ qui inseruis suis
tanta bona ad suoꝵ etiã & alioꝵ querat salutẽ: Sub iectiestote

Expanded text:
facta detrahunt, et ad malam famam conantur evertere: facta detrahunt, et ad malam famam conantur evertere: metuentes ne mala eorum delectatio, ut usus pessimus in quo morantur ut pereant, bonorum aliorum factis destruatur et publicetur. Sed nos hoc audientes, oportet multo ores salventur, et isti inexcusabiles fiant, si converti noluerint a malitia sua. Sequitur: « Ex bonis operibus vos considerantes, glorificent Deum in die visitationis. » Ut ipse Dominus in Evangelio docet: « Sic luceat lux bonorum operum vestrorum coram hominibus, ut » vos laudem ex eis nequaquam desideretis, et alii « videntes bona opera vestra, glorificent, » non vos, sed « Patrem vestrum qui in coelis est , » qui in servis suis tanta bona ad suorum etiam et aliorum quaerit salutem. « Subject
Abbreviated transcription (Latin):
ut audiuit in p̃senti lectione dilectio ur̃a: Obsecro inquił
uos. tãquã aduenas &peregrinos : Aduenos sumꝰ & peregrini
quandiu sumꝰ in hac terra: et paulus apłsait Nonenĩ habemꝰ¬
Sic & nos quantũ possumꝰ dño largiente ista om̃in ͦ debemꝰ
despicere & decelestib: meditari unde & in eternũ uiuero
debeamus: Abstinete uos a carnalibus desiderus : Ideo a
carnalib: bonũ ÷ astinere desiderus: & celestia semꝑ
desiderare . qu e nob̵ cũ ualeant et̃ naliter ꝑ manere:
Carnalia autẽ decipiunt. aad ꝑditionẽ ꝑducunt : ꝑmanen¬
tes in eis: Unde & subditur: Que militant aduersus
animã : Suꝑ nos tarnalia trahere conantur ad inferna
& p̃mia meream᷑ aet̾na : Conuersationẽ ur̃a intergentes
habentes bonã ut exempla bona aliis ostendentes. ꝑ
operum bonorũ consuetudinẽ : Sicut luminaria sitis
lucentes inmundo: ut in eo qđ detractant de uob artãꝗ
demale factorib: : Mali sẽꝑ & maliuoli bonoꝵ hominũ

Expanded text:
ut audivit in praesenti lectione dilectio vestra. « Obsecro, inquit, vos tanquam advenas et peregrinos. » Advenae nos sumus et peregrini quandiu sumus in hac terra, ut Paulus apostolus aSic et nos, quantum possumus, Domino largiente, ista omnino debemus despicere, et de coelestibus meditari, unde in aeternum vivere debeamus. « Abstinere vos a carnalibus desideriis. » Ideo a carnalibus bonum est abstinere desideriis, et coelestia semper desideria quae nobiscum valeant aeternaliter permaad perditionem perducunt permanentes in eis. Carnalia et subditur: « Quae militant adversus animam. » Semper nos carnalia trahere conantur ad inferna,et praemia mereamur aeterna. « Conversationem vestram inter gentes habentes bonam. » Ut exempla bona aliis ostendentes per operum bonorum consuetudinem, sicut luminaria sitis lucentes in mundo. « Ut in eo quod detrectant de vobis tanquam de malefactoribus. » Mali semper ac malevoli bonorum hominum
Abbreviated transcription (Latin):
unguentũ p̃ciosum : & ꝑfudit dnm recũ: bentem. Velilĩ
fluxus sanguinis eius : & illã mulierem quae ad pedes dñi
sedebat: audire cupiens qualit̃ posset fugere abra uen¬
tura: Considera filia ꝑquã uiã humilitatis hae ipsȩ mu¬
lieres gradiebant᷑: & ex hoc meritũ bonũ habuerunt : Esto
& tusimilis illis illis in oboedientia: in humilitate. in aele¬
mosina. in susceptione peregrinoꝵ. inuigiliis. inieiuniis
xinom̃i sobrietate : haec sunt quȩ  ap̃o placuerunt:
Labora filia die ac noctȩ in oꝑe dnĩ. ittquȩ ib homine di¬
missa es adõ colligaris: Vt que acceptura eras trigenũ frue¬
tum. sexa gesimũ merearis consequi ꝑ eũ quiuiuit in scłi

Expanded text:
unguentum pretiosum, et profudit Dominum recumbentem; vel illaunguentum pretiosum, et profudit Dominum recumbentem; vel illafluxus sanguinis ejus; et illam mulierem quae ad pedes Domini sedebat, audire qualiter posset fugere ab ira ventura. Considera, filia, per quam viam humilitatis hae ipsae mulieres gradiebantur, et ex hoc meritum bonum habuerunt. Esto et tu similis illis in obedientia, in humilitate, in eleemosyna, in susceptione peregrinorum, in vigiliis, in jejuniis, in omni sobrietate. Haec sunt quae Christo placuerunt. Labora, filia, die ac nocte in opere Domini, ut quae ab homine dimissa es, a Domino colligaris; ut quae acceptura eras trigesimum fructum, sexagesimum merearis consequi, per eum qui vivit in saecula
Abbreviated transcription (Latin):
& de fensorem: Iam nullũ plores filia: quȩ melior factaes:
quã fueras antea: Antea in homine sperabas : modo autẽ
scđm dm̃: Antea carnis libidine delectabaris & uestis
periculo modo aut̃ legis dulcedinẽ & castitatem praeom̃ib
cogita: Antea ancilla uiri fuisti. modo aut̃ liberaes xp̃i
Quambonũ est te esse securã : quã patiseruitiũ uiri: Bonũ est
solã iacere in lecto. & surgere mundã : quã iacere consciam
libi dinis & carnis inmunditiae. Antea eras curuata : er
subuiri iugo graui: modo aut̃ erecta es aiugo ap̃i suaui : G aude
filia quia uenu̾ndata fueras utesses ancilla uiri: modo aut
libtatem adõ meruisti: Memoresto filia mulierẽ chananeã:
qua eꝓimportunitatem suã beneficiũ saluatoris nr̃i in petrao¬
do meruit: Sed et mulierem illam quȩ pedes dñi lacrimis
rigauit & capillis suistersit : Vel illam mulierem quȩ attulit

Expanded text:
et defensorem. Jam nullum plores, filia, quae melior facta es et defensorem. Jam nullum plores, filia, quae melior facta es quam fueras ante. Ante in homine sperabas, modo autem isecundum Deum; antea carnis libidine delectabaris, et vestis periculo, modo autem legis dulcedinem et castitatem prae omnibus cogitas; antea ancilla viri fuisti, modo autem libera es Christi. Quam bonum est te esse securam, quam pati servitium viri! Bonum est sola jacere in lecto, et surgere munda, quam jacere conscia libidinis et carnis immunditiae. Antea eras curvata, et eras sub viri jugo gravi; modo autem erecta es a jugo Christi suavi. Gaude, filia, quia venundata fueras, ut esses ancilla viri, modo autem libertatem a Domino meruisti. Memor esto, filia, mulierem Chananaeam, quae per inopportunitatem suam beneficium Salvatoris nostri impetrare meruit, sed et mulierem illam quae pedes Domini lacrymis rigavit, et capillis suis tersit, vel illam mulierem quae attulit
Abbreviated transcription (Latin):
dorcas quae multas elemosinas faciebat: Om̃s uiduȩ adueni¬
ente petro ostendebant uestes quas eis fecerat dorcas: dum
uiuer&: Vidit aut̃ petrus operã mulieris uiduȩ : orauit
& suscitauit eam: Sicut etilla uidua quȩ cotidiȩ se uolue¬
bat ad pedes cuiusdã diuitis: ut uindicaret᷑ deaduer sario
suo: Cũ uidisset illã diues lacrimantẽ ait: Si dm̃ nonti¬
meo nec hominem reuereor: tamen haec uidua quia mo¬
lestaest: uindicibo eã : Ecce quomodo uindicat᷑ uidua :
si obtineat castitatẽ & humilitatẽ: & mihi ipsi p̃ceptum
est ut a meuisitationẽ accipiat: dicente apostolo: Visita
pupillos & uiduas. in pressura ipsoꝵ: Oquã beata es uidua.
quȩ in om̃ib: talit̃ commendaris ad nõ: Qui aut̃ tibinon
miseret᷑. iudicat᷑ ad ñõ: ipsodicente : Causas uiduarũ non
iudicantes. & pupillos non miserentes: iudicabo uos dicit
dñs: Benedictaes uidua : quia ipsũ dnm habes iudicem:

Expanded text:
Dorcas, quae multas eleemosynas faciebat, omnes viduae, adveniDorcas, quae multas eleemosynas faciebat, omnes viduae, adveniente Petro, ostendebant vestes quas eis fecerat Dorcas, dum viveret. Vidit autem Petrus opera mulieris viduae, oravit, et suscitavit eam. Sicut et illa vidua quae quotidie se volvebat ad pedes cujusdam divitis, ut vindicaretur de adversario suo, cum vidisset illam dives lacrymantem, ait; Si Dominum non timeo, nec hominem revereor, tantum haec vidua quia molesta est, vindicabo eam. Ecce quomodo vindicatur vidua, si obtineat castitatem, et humilitatem, et mihi ipsi praeceptum est, ut a me visitationem accipiat, dicente apostolo: Visita pupillos et viduas in pressura ipsarum . Oh quam beata es, vidua quae in omnibus taliter commendaris a Domino! Qui autem tibi non miseretur, judicatur a Domino ipso dicente: Causas viduarum non judicantes, et pupillos non miserantes, judicabo vos, dicit Dominus. Benedicta es, vidua, quia ipsum Dominum habes judicem