comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. nec posse xp̃m etiã aꝑfidis
fontem negari. cũ fons dicat᷑ & sp̃s
fluuius pacis: & sicut torrens mun¬
dans głam gentium Quis autẽ
dubitet flumen esse uite dĩ filiũ.
de quo ȩt̾nȩ uitȩ flumina ꝓfluebant:
Bona gͦ aqua: spiritalis gr̃a Quis
hunc fontem dabit pectori meo:
In me saliat. in me fluat. uiter largitor
eternȩ Suꝑfluat in nobis fons istȩ:
non effluat Dicit enĩ sapientia
Bibe aquã de tuis uasis & de puteo¬
rũ tuorũ fontibus: in plateis tuis
suꝑfluant aquȩ tuȩ Quomͦ hanc aqũa
tenebo. ne effluat. ne labatur Quom
uas meũ conseruabo. nequa pene¬
trans rima peccati eternȩ uitȩ di¬
stillet humorem: Doce nos dñe iħu:
in terra. ubi erugo & tinea extermi¬
nat. & ubi fures effodiunt & furentur.
furem uidelicet. immundũ sp̃m eẽ sig¬
nisicat. qui in bonorũ operũ luce
gradientibus non possit obriꝑe. In te¬
nebris autẽ scłariũ cupiditatũ. et

Expanded text:
tatem, nec posse Christum etiam a perfidis tatem, nec posse Christum etiam a perfidis fontem negari; cum fons dicatur et Spifluvius pacis, et sicut torrens inundans gloriam gentium . 633 Quis autem dubitet flumen esse vitae Dei Filium, de quo aeternae vitae flumina profluebant? 162. Bona ergo aqua, spiritalis gratia: quis hunc fontem dabit pectori meo? In me saliat; in me fluat vitae largitor aeternae. Superfluat in nobis fons iste, non effluat. Dicit enim sapientia: Bibe aquam de tuis vasis, et de puteorum tuorum fontibus, inque plateis tuis superfluant aquae tuae . Quomodo hanc aquam tenebo, ne effluat, ne labatur? Quomodo vas meum conservabo, ne qua penetrans rima peccati, aeternae vitae distillet humorem? Doce nos, Domine Jesu, in terra, ubi aerugo et tinea exterminat, et ubi fures effodiunt et furantur . 163. Furem videlicet immundum spiritum esse significat, qui in bonorum operum luce gradientibus non possit obrepere: in tenebris autem saecularium cupiditatum, et
Abbreviated transcription (Latin):
significat᷑ plenitudo iurtutũ sp̃s sapi¬
entiȩ & intellectus sp̃s consilii att
uirtutis. sp̃s cognitionis atq pietatiᷤ
sp̃s timoris dĩ Unũ gͦ flumen. sed
multi spiritaliũ donorũ meatus.
Hoc gͥ flumen: exit ex fonte uite
Nec hic rursus sensũ tuũ ad inferi¬
ora detorqueas: quia quȩdã diuersita ᷤ
uidet᷑ esse fontis & fluminis & tamen
ad om̃ia ꝓspexit scriptura diuma
ne infirmitas humani caꝑetur inge¬
nii. uilitate sermonum ẜ roponas
tͥ licet qͦd uis.: flumen ẽ fonte est
unius tamen naturȩ. unius splen
sidele cõpendium. de unitate iurtutis:
nec uerebor aliqu̾a de diuersitate ma¬
gnitudinis questionem Nam etiam
in hoc nobis scͥptura coprospexit Di¬
cit enĩ dĩ filius Qui biberit de aqua
qu̾ã ego dabo ei: fiet in eo fons aquę
salientis in uitam ȩternam Hic fons:
utiq gr̾a spiritalis fluuius ex uiuo¬
diumnȩ significari magnitudinis uni¬

Expanded text:
significatur plenitudo virtutum: spiritus sapisignificatur plenitudo virtutum: spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii atque virtutis, spiritus cognitionis atque pietatis, spiritus timoris Dei. Unum ergo flumen, sed multi spiritalium donorum meatus. Hoc igitur flumen exit ex fonte vitae. 160. Nec hic rursus sensum tuum ad inferiora detorqueas, quia quaedam diversitas videtur esse fontis et fluminis; et tamen ad omnia prospexit Scriptura divina, ne infirmitas humani caperetur ingenii vilitate sermonum. Proponas tibi licet quodvis flumen, e fonte est; unius tamen naturae, unius splendfidele compendium de unitate virtutis, nec verebor aliquam de diversitate magnitudinis quaestionem. Nam etiam in hoc nobis Scriptura prospexit; dicit enim Dei Filius: Qui biberit de aqua, quam ego dabo ei, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam . Hic fons utique gratia spiritalis est fluvius ex vivodivinae significari magnitudinis uni
Abbreviated transcription (Latin):
aquã s etiã flumen dictũ spm̃ scm̃
scđm hebreos de iħu fluxit internis.
ut ore sisaiȩ accipimus ꝓpħatum
Magnũ hoc flumen: quod fluit seꝑ
&mĩqũa deficit N ec solũ flumen:
s etiã ꝓfusi impetus & magnitudinis
redundantis: sicut etiã dauia dixit
quia fluminis impetus letificeͥt ciuitatẽ
atu alicuius fluuii terrestris abluitur:
sec ille ex uite fonte. ꝓcedñs sp̃s sc̃s.
cuius nos breui haustu satiamur. in
illis celestib thronis. dominationibus.
ce potestatib angłis & arcbangłis.
redundantius cudetur effluere. pleuo
fluiuius riparũ editis suꝑfusus exun¬
cdat. qͣntomagis sp̃s omnem suꝑemi¬
nens creaturam. cũ reliqua tamqũa
inferiora nr̃ȩ mentis arua p̃stringat.
cȩlestẽ illã creaturarũ naturam. effu¬
siore quadã scĩfieationis ubertate lȩti¬
fieat: Nec moueat. qͦ d ͤ hic dixit flumi¬
onibus septẽ spiritaliũ sic̃ isaias dixit

Expanded text:
aquam, sed etiam flumen dictum Spiritum saquam, sed etiam flumen dictum Spiritum ssecundum Hebraeos de Jesu fluxit in terris, ut ore Esaiae accepimus prophetatum . Magnum hoc flumen, quod fluit semper, et numquam deficit. Nec solum flumen, sed etiam profusi impetus, et magnitudinis redundantis, sicut etiam David dixit: Quia fluminis impetus laetificat civitatem atu alicujus fluvii terrestris abluitur: sed ille ex vitae fonte procedens Spiritus sanctus, cujus nos brevi satiamur haustu, in illis coelestibus Thronis, Dominationibus et Potestatibus, Angelis et Archangelis redundantius videtur effluere, pleno fluvius riparum editis superfusus exundat, quanto magis Spiritus omnem supereminens creaturam, cum reliqua tamquam inferiora nostrae mentis arva perstringat, coelestem illam creaturarum naturam effusiore quadam sanctificationis ubertate laetificat! 159. Nec moveat quod vel hic dixit flumionibus septem spiritalium, sicut Esaias dixit ,
Abbreviated transcription (Latin):
rauerit :pud te inqͥt fons uitȩ.
hoc ẽ apud patre filiꝰ q̃m uerbũ apud
am̃ quod erat in principio. et erat apud
dm̃ Sed siue patrem quis hoc loco.
siue filium intelligat fontem: fontem
utiq intelligamus ñ aque istius quȩ
ereata est. sed diuine illiꝰ gr̃ȩ hoc est
sp̃s sci Ipse est enĩ aqua iuiua fropt̾ea
dñs dicit Si scires donũ dĩ. & qͥs est
qui dicit tͥ. da mͥ bibere: tu petisses ab
eo &e dedisset tͥ aqũa uiiam. Hanc
aquã sitiuit anima d̾auid: harũ fontẽ
aquarũ desiderat ceruus. ñ sitiens uene¬
na serpentũ Uiua est enĩ aquã gr̃a
spiritalis. eo quod mentis interna pu¬
rificet. om̃e animi peccatũ abluat.
occultorũq mundet errorem Ixxi.
sp̃s redarguat. & hinc uelit quandã
facere distantiã magnitudimis. quod
aqũa portio uideatur eẽ fontis exi¬
gua quã qu̾a creaturarũ exempla:
minime diuinitati aptanda uideant᷑:
tam̃ nequid ex hac quoq creature
cõparatione p̃iudicent. discant ñ solũ

Expanded text:
raverit: Apud te, inquit, fons vitae hoc est, apud Patrem Filius; quoniam Verbum apud Deum, quod erat in principio, et erat apud Deum. 154. Sed sive Patrem quis hoc loco, sive Filium intelligat fontem; fontem utique intelligimus non aquae istius, quae creatura est: sed divinae illius gratiae, hoc est, Spiritus sancti; ipse est enim aqua viva. Propterea Dominus dicit: Si scires donum Dei, et quis est qui dicit tibi: Da mihi bibere; tu petisses ab eo, et dedisset tibi aquam vivam . 155. Hanc aquam sitivit anima David . Harum fontem aquarum desiderat cervus, non sitiens venena serpentum. Viva est enim aqua gratiae spiritalis, eo quod mentis interna purificet, et omne animi peccatum abluat, occultorumque mundet errorem. Spiritus redarguat, et hinc velit quamdam facere distantiam magnitudinis, quod aqua portio videatur esse fontis exigua: quamquam creaturarum exempla minime divinitati aptanda videantur; tamen ne quid ex hac quoque creaturae comparatione praejudicent, discant non solum
Abbreviated transcription (Latin):
one peregrino. qͥ sicut uua de uite.
ita ille in carne. erucis pependit e
ligno. Ex hoc gͦ botrione est uͥnum
qͦd letificat cor hominis: sobrietatẽ
inebriat. erapulã fidei & uerx reli¬
gionis exbalat.: crapulam castitatic

Expanded text:
one peregrino, qui sicut uva de vite, ita ille in carne crucis pependit e ligno. Ex hoc ergo botryone est vinum quod laetificat cor hominis, sobrietatem inebriat, crapulam fidei et verae religionis exhalat, crapulam castitati
Abbreviated transcription (Latin):
idet᷑ sc̃ẽ imꝑator plena ratio esse
pietatis: sed impiis ñ uidet᷑ deniq
qͥd moliant᷑ aduerte Solent enĩ dice¬
re heretici ideo inter omĩa sp̃m scm̃ eẽ¬
numerandũ. qͥa scͥptũ est de dĩ filio:
omĩa ꝑ ipsũ facta st̃ Quã male confun¬
dit᷑ actio quȩ ñ tenet ueritatẽ: & p̾po¬
stero ordine assertionis inuoluitur
hoc enĩ tunc ualeret. ut int̾ omĩa di

Expanded text:
idetur, sancte imperator, plena ratio esse pietatis, sed impiis non videtur. Denique quid moliantur adverte. Solent enim dicere haeretici ideo inter omnia Spiritum numerandum, quia scriptum est de Dei Filio: Omnia per ipsum facta sunt . 28. Quam male confunditur actio, quae non tenet veritatem, et praepostero ordine assertionis involvitur! Hoc enim tunc valeret, ut inter omnia di
Abbreviated transcription (Latin):
hostilibus Postea ꝙͣ. fidei exules abdica¬
uit hostẽ ipsũ iudicem regũ quẽ semꝑ
timere consueuerat deditũ uidit. suppli¬
cem recepit. morientẽ obruit. sepultum
possidet Qnͣtos gͦ constantinopoli qͣntos
postremo toto hochie m orbe mundasti:
Non mundauit cdamasus ñ mundauit
petrus. ñ mundauit ambrosuis. non
mundauit gregoriꝰ N rã enĩ seruitia:
s tua st̃ sacramenta. Neq enĩ humanȩ
opis est diuna conferre: sed tuũ dñe
carnem: & ꝓpħabunt filii & fili̧ eorũ
hic est in typo ros ille cȩlestis. hȩx pluuia
uoluntarra sicut legimus. Pliuiiam
uoluntariã segregans hereditati suȩ
Ion enĩ sp̃s scs̃ aut potestati alienȩ
est subiectus. aut iuri: sed suȩ liberta¬
tis arbiter. om̃ia ꝓ auctoritate ꝓpriȩ

Expanded text:
hostilibus. Postea vero quam fidei exsules abdicahostilibus. Postea vero quam fidei exsules abdicavit, hostem ipsum judicem regum, quem semper timere consueverat, deditum vidit, supplicem recepit, morientem obruit, sepultum possidet. Quantos ergo et Constantinopoli, quantos postremo toto hodie in orbe mundasti! 18. Non mundavit Damasus, non mundavit Petrus, non mundavit Ambrosius, non mundavit Gregorius; nostra enim servitia, sed tua 604 sunt sacramenta. Neque enim humanae opis est divina conferre; sed tuum, Domicarnem, et prophetabant filii et filiae eorum . Hic est in typo ros ille coelestis: haec pluvia voluntaria, sicut legimus: Pluviam voluntariam segregans Deus haereditati suae . Non enim Spiritus sanctus aut potestati alienae est subjectus aut juri; sed suae libertatis arbiter, omnia pro auctoritate propriae
Abbreviated transcription (Latin):
psalmorũ. aqua est ros cȩlestis oraculi
animã. in meã carnem: et huiꝰ humore
pliuuȩ nr̃arũ conualles mentiũ. atq
intimi cordis arua uiridescant Ueni¬
ant in me stillicidia tua grãm immor¬
talitatemq rorantia: dilue gressus men¬
tis mͤȩ. ne iterũ pecce̾ ablue animi
mei calcaneũ. ut possim abolere ma¬
ledictũ. ne morsũ serpentis int̾iori pede
sentiam: sed sicut ipse uissisti sequentib
te. ut serpentes & scor piones illeso
possim calcare uestigio. Redemisti mũ¬
dũ: redime uniꝰ animã peccatoris Hec
est sp̃ĩtalis tuȩ p̃rogatiua pietatis. qua
totũ mundñ in singłis redemisti. Heli
mille mundasti.
etiã constantinopoli slã etiã constan¬
tinopolis. iã dĩ uerbũ recepit. et eui¬
dentia tui meruit docum̃ta iuidicii.
Etenĩ quamdiu uenena arrianorũ. sui
fouebat inclusa uiscerib. bellis finiti¬
mis inqͥeta murus armis circũsonabat

Expanded text:
Psalmorum . Aqua est ros coelestis oraculi.Psalmorum . Aqua est ros coelestis oraculi.animam, in meam carnem; ut hujus humore pluviae nostrarum convalles mentium atque intimi cordis arva viridescant . Veniant in me stillicidia tua, gratiam immortalitatemque rorantia. Dilue gressus mentis meae, ne iterum peccem. Ablue animi mei calcaneum, ut possim abolere maledictum ; ne morsum serpentis interiore pede sentiam, sed, sicut ipse jussisti sequentibus te, ut serpentes et scorpiones illaeso possim calcare vestigio . Redemisti mundum, redime unius animam peccatoris. 17. Haec est specialis tuae praerogativa pietatis, qua totum mundum in singulis redemisti. Eliamille mundasti. iam Constantinopoli! Nam etiam Constantinopolis jam Dei verbum recepit, et evidentia meruit tui documenta judicii. Etenim quamdiu venena Arianorum suis fovebat inclusa visceribus, bellis finitimis inquieta, muros armis circumsonabat
Abbreviated transcription (Latin):
lauas: sed etiã ut tecũ recũbamꝰ iuitaᷤ
& exemplo nos tuȩ dignationis horta
ego pedes lauare frm̃ meorũ. uolo dñ
implere mandatũ. uoluit me ñ uerecon¬
dari. ñ dedignari. qͦd ipse priꝰ fecit.
Bonũ mysteriũ humilitatis: qͥa dum
alienas sordes lauo. me abluo Sed ñ
hoc om̃s haurire poterant mỹsteriũ
sed hospitalitatis affectu uolebat et
gedeon lauare pedes anglo dñi qui
apparuit sibi: sed uolebat uni Uolebi
quasi is qͥ deferret obsequĩ: ñ qui dona¬
ret consortiũ hoc mysteriũ magnũ
est: quod nemo cognouit. Deniq perro
dixit. Qͦd ego facio tu nescis. cognosces¬
autẽ postea Hoc inꝗͣ diumũ mẏsteriũ
est: qđ etiã qͥ lauerunt requirunt.
Non ẽ gͦ simplex aqua cȩlestis mysterii:
ꝑ qũa conseqͥmur. ut partẽ eũ xp̃o ha¬
bere meream᷑ Est & quȩdã aqua. quã
mittamus in peluem animȩ nr̃e Aqua
de uellere in libro udicũ aqua de libro

Expanded text:
lavas, sed etiam ut tecum recumbamus invitas, lavas, sed etiam ut tecum recumbamus invitas, et exemplo nos tuae dignationis hortarego pedes lavare fratrum meorum, volo Domini implere mandatum, volo in me non verecundari, non dedignari quod ipse prius fecit. Bonum mysterium humilitatis; quia dum alienas sordes lavo, meas abluo. Sed non hoc omnes haurire poterant mysterium. sed hospitalitatis affectu . Volebat et Gedeon lavare pedes angelo Domini qui apparuit sibi: sed volebat uni, volebat quasi is qui deferret obsequium, non qui donaret consortium. 603 Hoc mysterium magnum est, quod nemo cognovit. Denique Petro dixit: Quod ego facio tu nescis, cognosces postea . Hoc, inquam, divinum mysterium est, quod etiam qui laverint, requirent. Non est ergo simplex aqua coelestis mysterii, per quam consequimur, ut partem cum Christo habere mereamur. 16. Est et quaedam aqua quam mittamus in pelvim animae nostrae, aqua de vellere et libro Judicum, aqua de libro
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc in gentibus Ideo isrł uicit: qͥa ros
tunc manebat in uellere ueniamꝰ ad
se uestim̃ta & p̃cingentẽ se linteo: mit¬
tentẽ aquã in peluem. lauantẽ pedes
discipłorũ Hec erat aqua: ros aille celes¬
tis hoc p̃ferebat᷑. qͦd illo rore celesti. di¬
scipulorũ suorũ dñs ib̾c petles lauaret
eñĩ petro soli: sed unicuiq dicit fideli
Nisi lauero tͥ pedes: ñ habebis mecim
ut nos miscłia tua uestias. Precinge
te ꝓpt̾ nos linteo: ut nos tu muneris
ĩmortalitate p̃cingas Mitte aquam
in peluem: laua ñ solũ pedes s etã ca¬
put. Nec solũ corporis nr̃i: s etiã meis¬
tis uestigia. Uolo exuere omnes nr̃ȩ
sordes fragilitatis: ut & ego dicã Noc¬
te exui tunicã meã: quonͦ induã ileã
Laui pedes meos: quomͦ inqͥnabo illos
Quanta ista maiestas est. Quasi mini¬
ster pedes famuloꝵ tuorũ lauas. qͦsi
ds̃ rorem mittis ẽ cęlo Nec solũ pedes

Expanded text:
adhuc in gentibus: ideo Israel vicit, quia ros adhuc in gentibus: ideo Israel vicit, quia ros tunc manebat in vellere. 12. Veniamse vestimenta, et praecingentem se linteo, mittentem aquam in pelvim, lavantem pedes discipulorum . Haec erat aqua ros ille coelestis, hoc prophetabatur quod illo rore coelesti discipulorum suorum Dominus Jesus pedes lavaret. re pedes; non enim Petro soli, sed unicuique dicit fideli: Nisi lavero tibi pedes, non habebis mecum ut nos misericordia tua vestias. Praecinge te propter nos linteo, ut nos tui muneris immortalitate praecingas. Mitte aquam in pelvim: lava non solum pedes, sed etiam caput: nec solum corporis nostri, sed etiam mentis vestigia. Volo exuere omnes nostrae sordes fragilitatis; ut et ego dicam: Nocte exui tunicam meam, quomodo induam eam? Lavi pedes meos, quomodo inquinabo illos ? 14. Quanta ista majestas est! Quasi minister pedes famulorum tuorum lavas, quasi Deus rorem mittis e coelo. Nec solum pedes
Abbreviated transcription (Latin):
biturȩ & ideo diligentiꝰ explorauit Est
enĩ necessaria cautela scõrũ Siquide etiã
ib̾u naue cũ uidisset ducẽ militiȩ celestiᷤ.
int̾rogauit Nr̃ es. an aduersariorum
Neforte aliquib aduersarii p̃stigiis fal
ubi messis tritici. messis enĩ multa: oꝑa¬
rii autẽ pauci eoqͦd ꝑ fidẽ dñi futura
esset messis fecunda uirtutũ Nec illud
ociosũ qͦd exsiccauit uellus ndaicum
& rorẽ eiꝰ misit in peluẽ. ut repleret᷑
aqͣ: ñ tam̃ ipse eo rore pedes lauit
Alii debebat᷑ tanti p̃rogatiua mẏsterii:
expectabat᷑ ille qͥ sordes om̃ium solus
posset abluere Non er̃at tantꝰ gedeon:
qͥ hoc sibi mysteriũ undicaret Non enĩ
ged eon: s filiꝰ hominis ñ ministrari. sed
ministrare Itaq cognoscimꝰ in quo hȩc
mysteria uideant᷑ ẽẽ cõpleta ñ in sc̃o
hierobaal: adhuc enĩ erant illa pͥnci¬
pia Ideo gentes uictȩ: qͥa siccitas erat

Expanded text:
biturae, et ideo diligentius exploravit; est biturae, et ideo diligentius exploravit; est enim necessaria cautela sanctorum. Siquidem etiam Jesus Nave cum vidisset ducem militiae coelestis, interrogavit: Noster es, an adversariorum ? ne forte aliquibus 602 adversarii praestigiis fallubi messis est tritici: Messis enim multa, operarii autem pauci ; eo quod per fidem Domini futura esset messis fecunda virtutum. 11. Nec illud otiose quod exsiccavit vellus Judaicum, et rorem ejus misit in pelvim, ut repleretur aqua, non tamen ipse eo rore pedes lavit . Alii debebatur tanti praerogativa mysterii. Exspectabatur ille qui sordes omnium solus posset abluere. Non erat tantus Gedeon, qui hoc sibi mysterium vindicaret. Non enim Gedeon, sed Filius hominis venit non ministrari, sed ministrare . Itaque cognoscamus in quo haec mysteria videantur esse completa. Non in sancto Hierobaal; adhuc enim erant illa principia. Ideo gentes victae, quia siccitas erat
Abbreviated transcription (Latin):
Postea uͦ qu̾ã oues quȩ ꝑierant domus
isrł. unde puto siguram uidaici uelleriᷤᷤ
adumbratam: oues inqua illȩ fontẽ aqͤ
uiuȩ negarunt: ros fidei humentis exaru¬
it in pectorib iudeorũ. meatꝰq suos fonᷤ
ille diuinus in corda gentiũ deruiauit.
nde est: qͦd nc̃ fidei rore. totꝰ or bis hu
ubertate pͥuanit dicens Mandabo nu¬
bib meis. ne pluant suꝑ uineã istam
Est eñ ꝓpħicȩ nubis plnua salutaris:
sic̃ dauid dixit Descendit sic̃ pluiua
in uellus: & sic̃ stillicidia stillantia suꝑ
terram. Hanc nobis scͥpturȩ dunnȩ to¬
tius mundi pluuiã pollicebant᷑. quȩ
rigaret orbẽ sub dñi saluataris ad¬
uentu sp̃s rore diuini uenit gͦ iam
secũ cȩlestia deferens. & ideo iam nos bi¬
bimus. qͥ ante sitiebamꝰ. & diumũ illũ spñ
haustu int̾iori potamus Hoc gͦ p̾uidit
scs gedeon. qͥa uerũ & spiritalem rorem
etiã gentes nationesq sidei ꝑceptione bi¬

Expanded text:
Postea vero quam oves quae perierunt domus Postea vero quam oves quae perierunt domus Israel unde puto figuram Judaici velleris adumbratam, oves, inquam, illae fontem aquae vivae negarunt , ros fidei humentis exaruit in pectoribus Judaeorum, meatusque suos fons ille divinus in corda gentium derivavit . Inde est quod nunc fidei rore totus orbis humubertate privavit, dicens: Mandabo nubibus meis ne pluant super vineam istam . Est enim propheticae nubis pluvia salutaris, sicut et David dixit: Descendit sicut pluvia in vellus, et sicut stillicidia stillantia super terram . Hanc nobis Scripturae divinae totius mundi pluviam pollicebantur, quae rigaret orbem sub Domini Salvatoris adventu Spiritus rore divini. Venit ergo jam secum coelestia deferens: et ideo jam nos bibimus, qui ante sitiebamus, et divinum illum Spiritum haustu interiore potamus. Hoc ergo praevidit sanctus Gedeon: quia verum et spiritualem rorem etiam Gentes nationesque
Abbreviated transcription (Latin):
in manu isrł. queadmodũ locutꝰ es dñe:
ecce ego pono lanȩ uellus in area. &
siros factus fuerit suꝑ uellus. & super
omnẽ terrã siccitas. cognoscam qͥa in
manu mea scd̃m ꝓmissa tua popu¬
lũ liberabis Et nta factũ est Sed adiecit
postea ut rursũ ros ꝓflueret. suꝑ totam
fortasse aliquis. utrũnam quasi incredulus
esse uideat᷑. qui frequentib informatꝰ indi¬
ciis. adhuc plura poscebat. Sed quẽ admo-¬
dũ poterat uideri quasi ambiguus incer-¬
tusq tẽptasse: qui mist̾ia loquebatur.a
Non ergͦille ambiguus. sed ꝓuidus. ne
nos ambigeremꝰ Nã quomͦ ille ambiguuᷤᷤ.
cuiꝰ p̃dicatio habebat effectum : Unde aũ
securꝰ adorsus esset p̃lum. nͥ intellexisset
oraculũ: Ros enĩ in uellere. fides erat
in iudea. qͥa sicut rosdi uerba descendt̃
Ergo qͣndo totus orbis infructuoso
estu gentilis suꝑstitionis arebat: tc̃ erat
ros ille celestis iusitationis in uellere

Expanded text:
in manu mea Israel, quemadmodum locutus es, Domine; in manu mea Israel, quemadmodum locutus es, Domine; ecce ego pono lanae vellus in area: et si ros factus fuerit super vellus, et super omnem terram siccitas, cognoscam quia in manu mea secundum promissa tua populum liberabis. Et ita factum est . Sed adjecit postea, ut rursum ros proflueret super totam fortasse aliquis utrum quasi incesse videatur, qui frequentibus informatus indiciis adhuc plura poscebat? Sed quemadmodum potest videri quasi ambiguus incertusque tentasse, qui mysteria loquebatur? Non ergo ille ambiguus, sed providus, ne nos ambigeremus. Nam quomodo ille ambiguus, cujus precatio habebat effectum? Unde autem securus adorsus esset praelium, nisi intellexisset oraculum: ros enim in vellere fides erat in Judaea; quia, sicut ros, Dei verba descendunt . 7. Ergo quando totus orbis infructuoso aestu gentilis superstitionis arebat, tunc erat ros ille coelestis visitationis in vellere.
Abbreviated transcription (Latin):
tulũ a patre suo idolis deputatũ. & ipse
septennẽ aliũ uitulũ imolauit dõ.
Quo facto manifestissime reuelau̾it post
aduentũ dñi. omia gentilitatis abolen¬
da sacrificia: solũq sacrificiũ dõ domi¬
nicȩ passionis ꝓ redẽptione populi de¬
ferendũ & enĩ uitulus illeerat in typo
xp̃c. in quo septẽ spiritaliũ plenitudo
uirtutũ. sicut isaias dixit habitabat
Hunc uitulũ & abrahani obtulit. qͣndo
diẽ dñi uidit. et gauisus est Hic est. qͥ
nunc in hedi tẏpo. nẽ in ouis. nẽ in ui¬
tuli offerebat᷑. Nedi: qͦd sacrificiũ ꝓ de¬
lotis sit Ouis: qͦd uoluntaria hostia ui-¬
tuli: qͦd immaculata sit uictima Prem¬
dit gͦ mysteriũ sc̃s gedeon Demq trecen¬
tos elegit ad p̃liũ. ut ostenderet ñ in nu¬
mero multitudinis. sed in sacramento
crucis mundũ ab incursu grauorum
hostiũ liberandũ. & tam̃ licet fortis
& fidus: pleniora adhuc de dño futu

Expanded text:
tulum a patre suo idolis deputatum, et ipse tulum a patre suo idolis deputatum, et ipse septennem alium vitulum immolavit Deo . Quo facto manifestissime revelavit post adventum Domini omnia gentilitatis abolenda sacrificia, solumque sacrificium Deo Dominicae passionis pro redemptione populi deferendum. Etenim vitulus ille erat in typo Christus, in quo septem spiritalium plenitudo virtutum, sicut Esaias dixit , habitabat. Hunc vitulum et Abraham obtulit, quando diem Domini vidit, et gavisus est . Hic est qui nunc in haedi typo, 601 nunc in ovis, nunc in vituli offerebatur. Haedi, quod sacrificium pro delictis sit; ovis, quod voluntaria hostia: vituli, quod immaculata sit victima. 5. Praevidit ergo mysterium sanctus Gedeon. Denique trecentos elegit ad praelium ; ut ostenderet non in numero multitudinis, sed in sacramento crucis mundum ab incursu graviorum hostium liberandum. Et tamen licet fortis et fidus, pleniora adhuc de Domino fut
Abbreviated transcription (Latin):
atq ita sacrisiciũ qͦd offerebat᷑ ab sump¬
tũ est Quo indicio declaratũ uidetur.
quod para illa typũ habuerit corporis
xp̃i qͥa scͥptũ est Bibebant de conseqͣnte
est. quȩ sitientiũ corda popłorũ. ꝑhem¬
ni riuo sui sanginnis mundauit
am tunc gͥ in mysterio declaratũ est:
qͥa dñs iħc in carne sua totiꝰ mundi
peccata crucifirus aboleret. Nec solũ
delicta factorũ sed etiã cupiditates
animorũ Caro enĩ hedi ad culpã facti
refert᷑. ius ad illecebras cupiditatum
sicut scͥptũ est: quia concupiuit popłs
cupiditatẽ pessimã: et clixerunt Quiꝰ
nos cibabit carne:. Quod uͦ extendit
angłs uirgam. & tetigit petrã de qua
ignis exnuit: ostendit qͦđ caro dm̃ sp̃u.
repleta diuino peccata omĩa humane
conditionis exureret Unde & dñs ait
Ignẽ ueni mittere in terram Aduertit
gͥ uir doctus & p̃sagus futuri. suꝑna mys.¬
teria: & ideo scdm oracula occidit ui¬

Expanded text:
atque ita sacrificium quod offerebatur, absumpatque ita sacrificium quod offerebatur, absumptum est . Quo indicio declaratum videtur quod petra illa typum habuerit corporis Christi; quia scriptum est: Bibebant de consequentiest, quae sitientium corda populorum perenni rivo sui sanguinis inundavit. 3. Jam tunc igitur in mysterio declaratum est, quia Dominus Jesus in carne sua totius mundi peccata crucifixus aboleret: nec solum delicta factorum, sed etiam cupiditates animorum. Caro enim haedi ad culpam facti refertur; jus ad illecebras cupiditatum, sicut scriptum est: Quia concupivit populus cupiditatem pessimam, et dixerunt: Quis nos cibabit carne ? Quod igitur extendit angelus virgam, et tetigit petram, de qua ignis exivit ; ostendit quod caro Domini Spiritu repleta divino, peccata omnia humanae conditionis exureret. Unde et Dominus ait: Ignem veni mittere in terram . 4. Advertit igitur vir doctus et praesagus futuri superna mysteria; et ideo secundum oracula occidit vi
Abbreviated transcription (Latin):
ieroba al sub arbore
ut legimus quercus.
tritici messem cetle
ret: accepit oraculũ
ut a potestate alieni¬
genarũ in libertatẽ.
dĩ populũ uindica¬
ret dec mirum si
est electus ad grãm. cũ sub umbra. Sacrȩ
crucis. & uenerabilis sapientiȩ. p̃destinato
incarnationis futurȩ mysterio constitutꝰ.
feracis segetis sensibilia de latibulis frum̃ta
ꝓduceret: electionẽq scõrũ. a purgamentis
manis paleȩ sequestraret. qui tamquã urr¬
ga ueritatis exerciti suꝑflua ueteris ho¬
minis cũ eiꝰ actib deponentes. quasi in tor¬
culari. ita in eccł̃a congregant᷑ Eccl̃a enĩ
torcular est fontis ȩt̃ni: in qua cȩlestis fru¬
ctus uitis exundat. Quo motus ora culo
gedeon: cũ audisser qͦd deficientib licet
populorũ milib. in uno uiro dñs plebẽ suã
ab hostibus liberaret. obtulit hedũ caprarũ
suꝑͣ petrã posuit. & ea uire ꝑfudit. quȩ
simulut uirge cacumine quã gerebat
angłs dĩ contigit. de petra ignis erupit.

Expanded text:
ierobaal cum sub arbore, ut legimus , quercu, tritici messem virga caederet, accepit oraculum, ut a potestate alienigenarum in libertatem Dei populum vindicaret. Nec mirum si est electus ad gratiam, cum sub umbra jam tum sacrae crucis et venerabilis sapientiae praedestinato incarnationis futurae mysterio constitutus, feracis segetis sensibilia de latibulis frumenta produceret, electionemque sanctorum a purgamentis inanis paleae sequestraret: qui tamquam virga veritatis exerciti, superflua veteris hominis cum ejus actibus deponentes, quasi in torculari, ita in Ecclesia congregantur; Ecclesia enim torcular est fontis aeterni, in qua coelestis vitis fructus exundat. 2. Quo motus oraculo Gedeon, cum audisset quod deficientibus licet populorum millibus, in uno viro Dominus plebem suam ab hostibus 600 liberaret ; obtulit haedum caprarum, supra petram posuit et ea jure perfudit: quae simul ut virgae cacumine, quam gerebat angelus, Dei contigit, de petra ignis erupit;
Abbreviated transcription (Latin):
habes in ȩũgłio Pat̾ clarifica nomen
tuum Uoxpatͥs de cęlo audita est di¬
centis. & clarificaui & iterũ clarificabo.
infideles hȩc audiebant & ñ credebat̃:
Dicebat filiꝰ: respondebat pat̾ dicebant
derent: solus uocẽ. xp̃i audisse selix̃
Adeo sc̃e imꝑator qͥ credit. audit. &¬
audit ut credat: qͥ ñ credit ñ audit
utinã qͦd in me ẽ audire uellent. ut
crederent: audire cũ caritate bona &¬
mansuetudine. ut uerũ querentes
ñ ueritatẽ impugnantes Scͥptũ est
enĩ ut ñ intendamꝰ fabulis. & genea¬
logiis int̾minabilib. quȩ questiones
magis prestant qũa edificationem di

Expanded text:
io: Pater, clarifica nomen tuum. Vox Patris de coelo audita est dicentis: Et clarificavi, et iterum clarificabo . Infideles haec audiebant, sed non credebant. Dicebat Filius, respondebat Pater; et dicebant derent, solus vocem Christi audisse se dixit. Adeo, sancte Imperator, qui credit, audit; et audit, ut credat: qui non credit, non audit;utinam, quod in me est, audire vellent, ut crederent: audire cum bona charitate et mansuetudine, ut verum quaerentes, non veritatem impugnantes. Scriptum est enim, ut non intendamus fabulis et genealogiis interminabilibus, quae quaestiones magis praesta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcectit: ille testi
tur de filio Testificat᷑ etiã de patre
chil ad unitatẽ diuine potestatis
us secretorũ est Exclusit itaq a cog¬
nitione dĩ societatẽ & multitudin̾e̾
creatur: ñ excludendo autẽ sp̃m scm.
ostendit ñ ẽẽ sociũ ereaturȩ Unde
et illud qͦd lectũ est in ęu̾głio. qͥa
dm̃ nemo uidit umqu̾a nͥ unigenitꝰ

Expanded text:
le testimtur de Filio. Testificatur etaim de Patre lenius; nihil ad unitatem divinae potestatis us secretorum est. 26. Exclusit itaque a cognitione Dei societatem et multitudinem creaturae: non excludendo autem Spiritum sanctum, ostendit non esse socium creaturae. Unde et illud quod lecum est in Evangelio: Quia Deum nem
Abbreviated transcription (Latin):
emplũ. & putas p̃ceptionis imꝑium:
De morte surrexit: & ad dexterã dĩ
sedet S dixit inqͥt pater Accipe etiã
ubi ñ dicit pat̾. & p̃dicit filius: Amodo
uidebitis filiũ hominis sedentẽ ad
dexterã uirtutis & hoc de assũptione
corꝑis dicit: Huic dic̃ sede ad dexterã
meam. Nam si de ȩt̾na sede diuini¬
tatis inquiris int̾rogat᷑ a pilato si
ipse eẽt rex iudeorũ: ait In hoc sum
natus. Unde & apłs monet hoc esse
nobis utile. si xp̃m ñ ex p̃cepto neq
ex grã s quasi dilectissimũ filiũ ad
dexterã dĩ sedere credamꝰ. Si enim
habes que sursũ st̃ querite ubi xp̃c
ẽ ad dexterã dĩ sedens. que sursũ
sunt sapite Hoc ẽ enĩ suꝑiora saꝑe¬
& credere. qͥa xp̃c ũt sedeat ñ quasi
iussus obsequit᷑. sed quasi dilectissimꝰ¬
alius honoratur Propt̾ rationẽ gͦ cor¬
poris dicit sede ad dexterã mea. Nã
aonec ponam inimicos tuos scabellũ
pecdũ tuorũ Qͦ si & hoc ad calump¬

Expanded text:
emplum, et tu putas praeceptionis imperium? De morte surrexit, et ad dexteram Dei sedet. 103. Sed dixit, inquis, Pater. Accipe etiam ubi non dicit Pater, et praedicit Filius: Amodo videbitis Filium hominis sedentem ad dexteram virtutis . Et hoc de assumptione corporis dicit; huic dicit: Sede ad dexteram meam . Nam si de aeterna sede divinitatis inquiris, interrogatus a Pilato si ipse esset rex Judaeorum, ait: In hoc sum natus . Unde et Apostolus monet hoc esse nobis utile, si Christum non ex praecepto, neque ex gratia, sed quasi dilectissimum Filium ad dexteram Dei sedere credamus. Sic enim habes: Quae sursum sunt, quaerite, ubi Christus est ad dexteram Dei sedens: quae sursum sunt, sapite . Hoc est enim superiora sapere, credere quia Christus ut sedeat, non quasi jussus obsequitur, sed quasi Filius dilectissimus honoratur. Propter rationem ergo corporis dicit: Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum 104. Quod si et hoc ad calum
Abbreviated transcription (Latin):
sactus est. & ꝓ me atq in me subditꝰ atq
subiectus fro me agnꝰ. ꝓme uitis. ꝓ me
lapis: ꝓ me seriuis. ꝓ me flliꝰ ancille ꝓ
me dic̃ iudicii ignorans ꝓ me nesciens diẽ
aut horam: Nam quomodo posset diẽ
nescire.: qͥ dies fecit & tempora: Quom̾
posset diẽ ignorare iuidicii qͥ & horã udi¬

Expanded text:
ditus atque subjectus, pro me agnus, pro me vitis, pro me lapis, pro me servus, pro me filius ancillae, pro me diem judicii ignorans, pro nobis nesciens diem aut horam. 94. Nam quomodo posset diem nescire, qui dies fecit et tempora? Quomodo posset diem ignorare judicii, qui et horam
Abbreviated transcription (Latin):
Ambrosio religioso sacerdoti om̃ipo¬
tentis dĩ: Gratianuᷤᷤ augustus:
upio ualde quẽ recordorab¬
sentem: ut cũ quo mente sũ.
cũ eo etiã corpore sim p̾senti
festina gͥ ad me religiose d̃i sacerdos.
ut doceas doctrinã uerã credentẽ. ñ quo
contentioni studeã. aut uelim magis dm̃
uerbis quã mente cõplecti sed ut magiꝰ
aꝑto pectori reuelatio diumitatis insi¬
ctat Docebit enĩ me ille quẽ ñ nego:
qũe fateor dm̃ĩ aac dñm̃ eẽ meũ ñꝰ ei ob¬
iciens qũã in me uideo creaturã. quia
xp̃o nichil me ad dere posse confiteor.
uelle tam̃ ut enã patͥ me cõmendem.
filiũ p̃dicando Non ego in dõ uerebor
inuidiam ñ me talem laudatorẽ putabo.
qͥ diuinitatẽ uerbis augeam: Ego infir¬
mus & fragilis. quantũ possũ p̃dico:
non qͣntũ est ipsa diumitas Rogo te
ut mͥ des ipsũ tractatũ qũe dederas
augendo illic de sp̃u sc̃õ fidelem di
sputationẽ: scͥpturis atq argumentiᷤᷤ

Expanded text:
AMBROSIO religioso sacerdoti omnipotentis Dei GRATIANUS AUGUSTUS. 1. Cupio valde ut quem recordor absentem, et cum quo mente sum, cum eo etiam corpore sim praesenti. Festina igitur ad me, religiose Dei sacerdos, ut doceas doctrinam vere credentem: non quod contentioni studeam, aut velim magis Deum verbis quam mente complecti; sed ut magis aperto pectori revelatio divinitatis insidat. 2. Docebit enim me ille, quem non nego, quem fateor Deum ac Dominum esse meum, non ei objiciens, quam in me video, creaturam, qui Christo nihil me addere posse confiteor; velle tamen ut etiam Patri me commendem, Filium praedicando Non ego in Deo verebor invidiam: non me talem laudatorem putabo, qui divinitatem verbis augeam. Ego infirmus et fragilis, quantum possum, praedico: non quantum est ipsa divinitas. 3. Rogo te ut mihi des ipsum tractatum, quem dederas, augendo illic de Spiritu sancto fidelem 752 disputationem: Scripturis atque argumentis
Abbreviated transcription (Latin):
niis astruamus Principiũ disputationis
est: quia seruiunt omĩa Seruire autẽ
om̃ia liquet. qm̃ scͥptũ est. uniuersa
ton dixit seruimꝰ. sed seruiunt tibi.
ut crederes qͦd a seruitio ipse sit exceptꝰ
Ergo cũ uniuersa seruiant. ñ seruiat
sp̾s : utiq int̾ uniuersa ñ est sp̃s sc̃s.

Expanded text:
tationis est, quia serviunt omnia. Servire autem omnia liquet, quoniam scriptum est: Universa rophetam. Non dixit: servimus; sed, serviunt tibi; ut crederes quod a servitio sit ipse exceptus. Ergo cum universa serviant, non serviat Spiritus, utique inter universa n
Abbreviated transcription (Latin):
est. Iam enĩ de eo. qm̃ ita plene de di
filio clementissime imꝑator instrue¬
tus es. ut ipse iã doceas: cupientẽ te
tx exigentẽ audire aliqͥd expressins.
ñ mora bor. p̃sertĩ cũ ita te asser¬
tione ist istiusmi testificatus
sis ꝓrime delectatũ ut basilicã
rantib om̃ib subito basilicã reddidi¬
sti. Sp̃s in quã scĩ hoc munꝰ. hoc opus
est: qui a nobis qͥdẽ tunc p̃dicabat᷑.
sed inte oꝑabatur Nec suꝑioris tẽporiᷤᷤ
dampna deplaro: qͣndo qͥdẽ sequestra¬
tio illa basilice. cuiusdã fenoris traxit
usuras. & enĩ basilicã sequestrasti: ut fi¬
dẽ ꝓbares Impleuit gͥ ꝓpositũ suum
pietas tua: quȩ sic sequestrauerat ut ꝓba¬
ret. sic ꝓbauit ut redderet Hec fructũ
amisi: sed iudiciũ teneo Patuitq om̃ib
ut quedã facti discretio. ne discretam
tibi nũquã fuissȩ sententiam fatuit
in quã om̃ib & tuũ ñ fuisse cũ seques¬
trares. & tuũ ẽẽ cũ redderes Cũ uen̾it¬

Expanded text:
est. Jam enim de eo  quoniam ita plene de Dei Filio, clementissime imperator, instructus es, ut ipse jam doceas cupientem te et exigentem audire aliquid expressius, non morabor; praesertim cum ita te assertione istiusmodi testificatus sis proxime delectatum, ut basilicam rantibus omnibus, subito basilicam reddidisti. Spiritus, inquam, sancti hoc munus, hoc opus est, qui a nobis quidem tunc praedicabatur, sed in te operabatur. 21. Nec superioris temporis damna deploro; quandoquidem sequestratio illa basilicae, cujusdam fenoris traxit usuras. Etenim basilicam sequestrasti, ut fidem probares. Implevit igitur propositum suum pietas tua, quae sic sequestraverat, ut probaret; sic probavit, ut redderet. 605 Nec fructum amisi, et judicium teneo, patuitque omnibus in quadam facti discretione discretam tibi numquam fuisse sententiam. Patuit, inquam, omnibus et tuum non fuisse, cum sequestrares: et tuum esse, cu
Abbreviated transcription (Latin):
numerari. quia om̃ia legunt facta
ꝑ filium: etiã filiũ utiq int̾ om̃ia
annumerandũ putant. qͥa legunt.
ex dõ om̃ia Consequent̾ autẽ nec
patrẽ secernunt ab om̃ib qui a
ereaturis om̃ibus filium secernunt: qm̃
sicut ex patre omĩa. ita etiã ꝑ filium

Expanded text:
numerari, quia omnia legunt facta numerari, quia omnia legunt facta per Filium, etiam Filium utique inter omnia annumerandum putant, quia legunt: Ex Deo omnia . Consequenter autem nec Patrem secernunt ab omnibus, qui a creaturis omnibus Filium non secernunt; quoniam sicut ex Patre omnia, ita etiam per Filium
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ ad utrũq hoc ꝓficit testimonium:
ut & suꝑ om̃a ꝓbet᷑ ẽẽ qui factus ñ
est: & quia suꝑ omĩa est. non uide¬
atur factus esse. nec int̾ ea quȩ st̃
ipsũ facta st̃ dixerit. ñ om̃ĩa facta su¬
est: cũ utiq loqui in eu̾głistis sp̃m di
ipse dñs ostenderit dicens. ñ enĩ uos
estis loquentes. sed sp̃s patris ur̃i qui
loquit᷑ in uobis: tamen sut dixi hoc
loco ñ excipit sp̃m scm̃ sed int̾ omĩa
numerat. nec ibi gͦ excipit dĩ filium
ubi apłs dixit. nobis tam̃ unꝰ dẽ pat̃
ex quo om̃ia. & nos in illum Sed ut
sciat quia int̾ om̃ia non ẽ filius: legat
in patrẽ qui ñ credit infilium: nec cre¬
dit in dĩ filium . qui ñ credit in sp̃m̃
Nec potest sine regła ueritatis fides
stare Nam qͥ negare ceꝑit unitatem
potestatis in patre & filio & in spũ
scõ: ñ potest utiq ibi ubi nulla diui¬
sio est. fidẽ ꝓbare diuisam Ergo quia
pietatis unitas est. bene credere: etiã
unitas impietatis est male credere

Expanded text:
 hoc proficit testimonium, ut et super omnia probetur esse, quia factus non est; et quia super omnia est, non videatur factus esse: nec inter ea quae sunt ipsum facta sunt, dixerit, non omnia facti sum Dei ipse Dominus ostenderit, dicens : Non enim vos eritis loquentes, sed Spiritus Patris vestri, qui loquitur in vobis ; tamen si quis, ut dixi, hoc loco non excipit Spiritum sanctum, sed inter omnia numerat; nec ibi ergo excipit Dei Filium, ubi Apostolus dixit: Nobis tamen unus Deus Pater ex quo omnia, et nos per illum . Sed ut sciat quia inter omnia non est Filius, legat in Patrem, qui non credit in Filium: nec credit in Dei Filium, qui non credit in Spiritum: nec potest sine regula veritatis fides stare. Nam qui negare coeperit unitatem potestatis in Patre et Filio et Spiritu sancto, non potest utique ibi, ubi nulla divisio sit, fidem probare divisam. Ergo quia pietatis unitas est bene credere, etiam unitas impietatis est male credere.
Abbreviated transcription (Latin):
singłis prout uult. Igit᷑ ab inferiorib
inchoemus: ut quasi ꝑ gradus quosdã
tractatus nr̃ ascendat: quo fac ililus
hi qͥ fidẽ ñ deserunt ratione flectant᷑
Possunt erũ dicere in pͥncipio: nec nos
dicimꝰ seruire spm Sed cũ dicant ser¬
tiunt. fuisse constat conuenit Ergo si scd̾m
etiã sp̃s Qͦd si ñ seruit sp̃s omĩa aut̃¬

Expanded text:
s. 22. Primum igitur ab inferioribus inchoemus, ut quasi per gradus quosdam tractatus noster ascendat, quo facilius hi qui fidem non deferunt, vel ratione flectantur. Possunt enim dicere in principio: Nec nos dicimus servire Spiritum. Sed cum dicant sertiunt Christum fuisse, constat et convenit. Ergo si secundum etiam Sp
Abbreviated transcription (Latin):
uindicasti. Non hic in imꝑatore men
lubrica sed fides fixa Ostende nc̃ eui¬
dens tuȩ maiestatis indiciũ: ut hisqͥ
teuerũ uirtutũ dñm. & cȩlestis mili¬
ciȩ ducẽ. is qͥ te uerã d̃ĩ uirtutẽ credit
eẽ atq sapientiã. ñ temporalẽ utiq
nec creatam sed sempit̾nã sicut scͥp¬
tũ est. di uirtutẽ & diuinitatẽ: tuȩ
maiestatis fultus auxilio. fideisuae
trophea mereatur finit lib̾ .ii. de

Expanded text:
vindicasti. Non hic in Imperatore mens vindicasti. Non hic in Imperatore mens lubrica, sed fides fixa. 143. Ostende nunc evidens tuae majestatis indicium; ut is qui te verum virtutum Dominum et coelestis militiae ducem: is qui te veram Dei virtutem credit esse atque sapientiam, non temporalem utique nec creatam, sed sempiternam, sicut scriptum est, Dei virtutem et divinitatem, tuae majestatis fultus auxilio, fidei suae tropaea mereatur . LIBER TE
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cessit: ut ibi pͥmũ fideᷤᷤ romano imꝑio.
frangeret᷑. ubi fracta ẽ dõ Non licet
confessorũ neces. tormenta. exilia. re¬
cordari: ꝑsidorũ sacerdona. ꝓditorum
munera Nonne de t̾ratiȩ partibus.
ꝑ ripensem daciã. & moesiã omnẽq ua¬
leriã. pannoniorũ totũ illũ linutem.
sacrilegis parit̃ uocib & barbaricis mo¬
tib audiumiꝰ inhorrentẽ: Qͥd pote¬
rat nobis uicinaͥ tam feralis inuehere:
Aut queadmodũ res romana. tali tuta
fessorũ neces. exilia sacerdotũ. & nefas
tantȩ impietatis duimꝰ: satis claruit
eos qͥ uiolauerunt fidẽ tutos eẽ ñ posse
Conuertere dñe: fideiq tuȩ attolle
uexilla: Non hic aquilȩ militares.
neq uolat᷑ aiũ exercitũ ducunt: sed
tuũ dñe iħu nomen & cultus Non
hic infidelis aliqua regio. sed ea quȩ
confessores mittere solet italia: aliqͣndo
tẽptata. mutata nũqũa. qu̾a dudum
abhoste barbaro defendisti nẽ etiam

Expanded text:
praecessit; ut ibi primum fides Romano imperio praecessit; ut ibi primum fides Romano imperio frangeretur, ubi fracta est Deo. 140. Non libet confessorum neces, tormenta, exsilia recordari, piorum sacerdotia proditorum munera. Nonne de Thraciae partibus per Ripensem Daciam et Mysiam, omnemque Valeriam Pannoniorum, totum illum limitem sacrilegis pariter vocibus et Barbaricis motibus audivimus inhorrentem? Quid poterat nobis vicinia tam feralis invehere? aut quemadmodum res Romana tali tuta fessorum neces, exsilia sacerdotum, et nefas tantae impietatis eluimus: satis claruit eos qui violaverint fidem, tutos esse non posse. Convertere, Domine, fideique tuae attolle vexilla. 142. Non hic aquilae militares, neque volatus avium exercitum ducunt: sed tuum, Domine Jesu, nomen et cultus. Non hic infidelis aliqua regio, sed ea quae confessores mittere solet Italia; Italia aliquando tentata, mutata numquam: quam dudum ab hoste barbaro defendisti, nunc etiam
Abbreviated transcription (Latin):
isrł in pace: surges ⁊ uenies de loco tuo.
ab extremo aqͥlone & gentes tecũ multȩ¬
hii sessores equorũ om̃s. congregatio mul¬
ta & magna & uirtꝰ copiosa & ascendet
ad popłm meũ isrł. ut nubes oꝑire t̾rã
in nouissimis dieb. ⁊ cet̾a. Gog iste gotdꝰ
est quẽ iã uidemꝰ exisse. de quo ꝓmittit᷑
nobis futura uictoria. dicente dño. & de¬
p̃dabunt᷑ eos qui dep̃dati eos fuerant. &¬
despoliabunt eos qͥ sibi spolia detraxert̃.
dicit dñs Eritq in die illa dabo gog.
hoc est gothis locũ nominatũ. moninien¬
tũ isrł multorũ uirorũ congestũ qͥ suꝑ¬
uenert̃ admare. & ꝑ circuitũ istũ. instru¬
et eos uallis. & obruet illicgog. & torã
multitudinẽ eiꝰ. & uocabit᷑ ge polian¬
drium gog. & obruet eos domꝰ isrł ut
sc̃e imꝑator. qͦd qͥ ꝑfidiȩ alienȩ pugnã
excłpimꝰ : fidei catbolice fidei in te uigen¬
tes habituri simꝰ auxiliũ E uidens enim¬
hec ante ͥ diuine indignationis causa

Expanded text:
Israel in pace, surges et venies de loco tuo, ab extremo Aquilone: et gentes tecum multae, sessores equorum omnes, congregatio multa et magna, et virtus copiosa; et ascende ad populum meum Israel ut nubes operire terram in novissimis diebus, etc. . 138. Gog iste Gothus est, quem jam videmus exisse, de quo promittitur nobis futura victoria, dicente Domino: Et depraedabuntur eos, qui depraedati eos fuerant, et despoliabunt eos, qui sibi spolia detraxerant, dicit Dominus. Eritque in die illa, dabo Gog, hoc est, Gothis, locum nominatum, monumentum Israel multorum virorum congestum, qui supervenerunt ad mare: et per circuitum struet os vallis, et obruet illic Gog et totam multitudinem ejus, et vocabitur Ge Polyandrium Gog; et obruet eos domus Israel, ut sancte Imperator, quod qui perfidiae alienae pugnam excepimus, fidei catholicae in te vigentis habituri simus auxilium. Evidens enim antehac divinae indignationis causa
Abbreviated transcription (Latin):
baris trophea meditantem: Progre¬
dere plane scuto fidei septꝰ. & gladiũ
sp̃s habens. ꝓgredere ad uictoriam
suꝑiorib ꝓmissam temporib & di
rũ ietechiel illo iã tempore ꝓpħauit
Sic enĩ habes Propterea ꝓphetita fili
hominis & dic. gog. Nȩc dic̃ dñs In die¬

Expanded text:
baris trophaea meditantem. Progrebaris trophaea meditantem. Progredere plane scuto fidei septus, et gladium spiritus habens: progredere ad victoriam superioribus promissam temporibus, et rum Ezechiel illo jam tempore prophetavit; sic enim habes: Propterea prophetiza, fili hominis, et dic: O Gog, haec dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
uersi sunt in uaniloquiũ. uolentes ẽẽ
legis doctores. ñ intelligentes neq quȩ
loquunt᷑. neq de qͥb affirmant Alibi
quoq idẽ apłs dicit Stultas aut̃ & si¬
ne disciplina questiones. deuita łaleᷤᷤ
deseren dos apłs dicit. qui questiones
serunt. hoseẽ hereticos de qͥb alibi dic̃
qͦd discedent quida a fide intendentes
spĩb herroris. doctrinis demoniorũ.¬
& ioħ̾es dicit hereticos ẽẽ antixp̃os:
arrianos utiq designans hȩc enĩ here¬
sis post om̃s hereses cepit. & ex om̃i
herese uenena collegit. Si cut enĩ de
antixpõscdiptũ est. qͥa aꝑuit os suum
in blaspbenua ad dm̃. blasphemare
nomen eiꝰ & bellũ facere cũ scĩs euiꝰ:
ita & isti e filio di derogant. nec.
martyrib peꝑcerunt. & qͦd fortasse
ille ñ faciet. scripturas falsauere di
mundi: negat iħm Qͥ negat filiũ ne¬
gat & patre: qͥa scͥptũ est Omĩs qui
imꝑator te plurib detinere debeo:
bello intendentẽ & uictrina de bar¬

Expanded text:
in vaniloquium, volentes esse legis doctores, non intelligentes neque quae loquuntur, neque de quibus affirmant . Alibi quoque idem Apostolus dicit: Stultas autem et sine disciplina quaestiones devita . 134. Tales deserendos Apostolus dicit, qui quaestiones serunt, hoc est, haereticos: de quibus et alibi dicit quod discedent quidam a fide, intendentes spiritibus erroris et doctrinis daemonioru Joannes dicit haereticos esse Antichristos, Arianos utique designans . Haec enim haeresis post omnes haereses coepit, et ex omni haeresi venena collegit. Sicut enim de Antichristo scriptum est, quia aperuit os suum in blasphemiam ad Deum, blasphemare nomen ejus, et bellum facere cum sanctis ejus : ita et isti Filio Dei derogant, nec martyribus pepercerunt; et, quod fortasse ille non faciet, Scripturas falsavere divmundi, negat Jesum: qui negat Filium, negat et Patrem; quia scriptum est: 495 Omnis qui perator, pluribus tenere debeo bello intentum, et victricia de bar
Abbreviated transcription (Latin):
seruitutis liberaui te: Sed parũ est
ex egypto liberasse. & ex domo seruituti
ertpuisse. plus & te ipsũ dedisse ꝓ nob̃
dices gͦ Nonne ur̃as om̃s suscepi inui¬
rias:: Nonne corpus meũ ꝓ uobis
obtuli. nonne mortẽ appetiui. qͦd ñ
erat diuinitatis meȩ. s ur̃e redẽptioni
heccine referunt᷑ grȩ. hoc ꝓfecit sangui
ms̃ : Sicut in ꝓpħa ipse iam dixit Quȩ
utilitas in sanguine meo qͥa descendi
in corruptionẽ: Hoc gͦ ꝓfecit. ut me
impie negaretis ꝓ quib ista sustinui
ñ te necgaui Habes qͥd ignoscas fragi¬
litati carnis. delictũ fateor. peccata
ñ abnuo: si uis potes me saluare. qͥa
hoc qͥ dixit & meruit Ne queso in

Expanded text:
servitutis liberavi te? 121. Sed parum est servitutis liberavi te? 121. Sed parum est ex Aegypto liberasse, et ex domo servitutis eripuisse: plus est te ipsum dedisse pro nobis. Dices ergo: Nonne vestras omnes suscepi injurias? Nonne corpus meum pro vobis obtuli? Nonne mortem appetivi, quod non erat divinitatis meae, sed vestrae redemptionis? Haeccine referuntur gratiae? Hoc profecit sanguis meus, sicut in Propheta ipse jam dixi: Quae utilitas in sanguine meo; quia descendi in corruptionem ? Hoc ergo profecit, ut me impie negaretis, pro quibus ista sustinui.Non te negavi; habes quod ignoscas fragilitati carnis. Delictum fateor, peccatum non abnuo: Si vis, potes me mundare ; quia hoc dixit, emeruit. 493 Ne, quaeso, in