comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reodidit tutũ q̃ pͥncipio in uoncutis
qet saluatoris nõie scripta leguint᷑
passimi cret̾e̾ ꝑ suasir seo ꝓbare si sit̃
p̾ferat inscͥpto̾e qr ꝓbart m̃ ad huc
exposto licet utru ne et hic ĩt̾ iza¬
ma satoris et boĩ ar an nocrurni illꝰ
et pesslim. Tu u̾o qui tem̾e oĩa credis
dampnãs cui ĩter uer falsu qr non
iudicare religio est cͥq lonũ aconcma¬
rio separe non mnꝰ formidim ẽ ꝙͣ ĩ¬
tantibꝰ mame. Quid factiuis ensꝰ cũ
te ĩ capiruli himis angustiam ncc̾uuis
cocer. Dico au̾t cũ te intens sen qs al¬
ter emõis itius non ĩscuis uitorpesia¬
serues ciixꝰ eadem non se nemsse ioi¬
uere dicar s adimpleie. Nempe coge¬
us aut uane suꝑsciciom sb̃̾culert

Expanded text:
n cunctis quae ex Salvatoris nomine scripta leguntur passim credere persuasit, sed probare si sint e ferat inscriptionem; quia probare mihi adhuc ex proposito licet, utrumne et hic interdiani satoris et boni sit, an nocturni illius et pessimi. Tu vero qui temere omnia credis, damnas, cui inter verum falsumque judicare religio est, cuique bonum a contrario separare, non minus formidini est, quam infantibus maniae; quid facturus eris, cum te in coget ? dico autem. cum te Iudaeus seu quia alter sermonis istius non inscius interpellaserues, cum Christus eadem non se uenisse soluere dicat sed adinplere ? nempe cogeris aut uanae superstitioni succumber
Abbreviated transcription (Latin):
tus dr̃e u̾ p̃pea uctuir non cridi ber scͥp¬
nõ ait uidit i ⁊ et drat nͥi sequere
me. Sed indir mathemz et dix̾ ei seq̃re
me qd̾ nesciontrũ de eriore npiere di¬
eix andemore fallacie sdu usque
nͨ audierit solere scuprores rexꝵ¬

Expanded text:
uit non credi haec scripnon ait, Vidit me, et dixit mihi, Sequere me; sed, Vidit Matthaeum, et dixit ei, Sequere me : quod nescio utrum de errore imperitiae dixerit, an de more fallaciae. Sed non usque nec audierit, solere scriptores re
Abbreviated transcription (Latin):
nosim ipõs dap̾nemꝰ stulte ĩ p̃ceritu
opmnionis et ad penitudĩe recurramius
obseqͣmurq legi de inregro ar ꝓpħ̃is
arq eoꝵ curemus qualicumq sunt ob¬
seruare mandata. Qd̾ cũ fecerimis tũc
temq ũe crediterimiꝰ dixisse iħm qr nõ
uẽit legem colũe s ad nplere. Nunc at̾
faisu est qr nec tu id credis de quo mue
solum ĩcusas s esto licuerit inpreterit᷑
errasse. E̾d nũc tandez. placer nene sũ
lege si eã xꝰ non tã non soluit. sed adii¬
plenit placet cͥcũcidi .i. putendis ẽsig

Expanded text:
nosmetipsos damnemus stultae in praeteritum opinionis, et ad poenitudinem recurramus, obsequamurque Legi de integro ac Prophetis, atque eorum curemus, qualiacumque sint, observare mandata? Quod cum fecerimus, tunc denique uere crediderimus dixisse Iesum. quia non uenerit legem soluere, sed adinplere. nunc autem falsum est. quia nec tu id credis, de quo me solum incusas. Sed esto. licuerit in praeteritum errasse. quid nunc tandem? placetne ire sub legem, si eam Christus non tam soluit sed adinpleui
Abbreviated transcription (Latin):
doctrna fit insi np̃i tanꝙͣ imittatore
fama u̾o ⁊̃ ip̃a consulta. et uos pessino
ripta st̾. ut spetie xͥana fallace ueld̃
accipitis. ne ranien ꝯͣt uos segant
ĩ faisaros dicitis ꝓfertis ĩ de xͫ dice̾te:
Si nͥ nõ creditis oꝑibꝰ credire Et egt

Expanded text:
doctrinam fit, nisi et ipsi tamquam imitatores fama uero etiam ipsa consulta et uos pessimosripta sunt, ut specie christiana fallatis, uelut accipitis; ne tamen contra uos legantur, infalsatos dicitis. profertis inde Christum dicentem: si mihi non creditis, operibus cred
Abbreviated transcription (Latin):
siqͥs amortiis resurrex̾it crede̾t ei.
m̃buc existis. uñ ꝯfiditis scripruras
anta aurtoritas te firmaras cõmen¬
urasq respuiris. nuracła nõ faciris.
te uos dño et dicente. exiugenr
ar signa et ꝓdigia multa ut fallãt
sifieri porest ⁊̃ ełctos. Etce p̾drei nob
usq adeo nich̃ credi uoluit adu̾sꝯ ꝯfir¬
mata scripturaꝵ auctorirate q̃ fidem
lã rebꝰ ip̃is ꝓbat que ꝑ tempoꝵ suc¬
essiones hõc impleri et effici ostẽoͭ.¬
ertam et ĩ uicta ꝑse ip̾am declarata
itate nllam testis auctoritare. ulxã
nracłi ĩntare reqͥrar qͥd dicitis. qͥd¬
est. longa eruana. pine ludibrumi
er nuiliebre auocamentu deliramẽ¬

Expanded text:
si quis a mortuis resurrexerit, credent ei! unde huc existis? unde confiditis? scripturas tanta auctoritate firmatas commendatasque respuitis, miracula non facitis: ente nos domino et dicente: exurgent nt signa et prodigia multa, ut fallant, si fieri potest, etiam electos; ecce praedixi uobis. usque adeo nihil credi uoluit aduersus confirmatam scripturarum auctoritatem, quae fidem suam rebus ipsis probat, quae per temporum successiones hcertam et invictam, ut per seipsam declarata veritate, nullam testis auctoritatem, nullam miraculi veritatem requirat. Quid dicitis? qest longa et uana, puerile ludibrium et muliebre auocamentum et a
Abbreviated transcription (Latin):
tirutas nõ accepis. ur ĩde ad posteros
firinata cõmẽdard̃e transcimerent. qͦ¬
m̾o ille tͥ non credo ꝓferr mͥ scriptinat
quibꝰ de illo credam ⁊ eis ip̃e conatur
dare aucroriratẽ cũ ego ip̃e nõ credam
Si ãt fame de xp̃o credidisti hoc em̃ et
fausto magnis angustus coartactus
rranseunres r attigit ue .s. aur eos li¬
bros ꝓferre cogeret᷑ quoꝵ auctoritas
nulla est aur ad eos ligaietur. quor
fame credidisti uidete utrũ ydonea te¬
tis sir diligent̾ considerate que uos
cipieris. Mala eĩ multa deuob̾ fama
disseĩat cuicredi nonultis que igir
rato est hanc de xͦ uelle uerace qͣm de
hebreas disseuimato implet qd̾ ibi scr¬
iptur est ꝓmissum abrahe ex ysaac. et
bus testes aliengene nõ placeur uĩo:
porro libroꝵ auctoritas tor gẽruiz con¬

Expanded text:
titutas non accepit. ut inde ad posteros firmata commendatione transcurreret ? quomodo ille, cui non credo, profert mihi scripturas. quibus de illo credam. et eis ipse conatur dare auctoritatem, cum ego ipsi non credam? Si autem famae de Christo credidistis — hoc enim et Faustus magnis angustiis coartatus transeunter adtigit, ne scilicet aut eos libros proferre cogeretur, quorum auctoritas nulla esfamae credidistis, uidete utrum idonea testis sit, diligenter considerate. quo uos praecipitetis. mala enim multa de uobis fama disseminat, cui credi non uultis. quae igitur ratio est hanc de Christo uelle ueracem. quam dHebraeas disseminato inplet, quod ibi scriptum est promissum Abrahae et Isaac et bus testes alienigenae non placent? nostrorum porro librorum auctoritas tot gentium con
Abbreviated transcription (Latin):
amanicheo q̃ro ip̃i maincheo qũo credi¬
derĩt. Ur alios raceã hoĩes afri. hom̃i ꝑ¬
se cũ fausto rep̾bendat eanos et grecos
ułalias gẽtes. Si hebreis ꝓphetis tauq̃
alieuigenis d̾ xͦ credidernt. dicarq illis

Expanded text:
a Manichaeo, quaero ipsi Manichaeo quomodo crediderint, ut alios taceam, homines Afri homini Persae. cum Faustus reprehendat Romanos et Graecos uel alias gentes, si Hebraeis prophetis tamquam alienigenis
Abbreviated transcription (Latin):
q ip̃m xͥ qd̾ uon scimus mai ĩregno
ideoꝵ ĩ sacerdoribꝰ et regibꝰ instirurũ
ut nõ solum ille aut ille h̾o s uniu̾
cur usurpauit qui ꝓpħetis hebreis
uos uerat cred̾e ut uos falsi xͥa falla¬
ces dicipłos falso et fallax apłs faciat.
postiemo ne diceret᷑ ei mẽturis ꝓtule
rus carherizand̃ sb̾exsemplo ꝓposuit.
qui neq ip̃is neq illi credere uolu̾it.
opnor hoĩes ꝓducet sed libros aperi¬

Expanded text:
i, quod non scimus nisi in regno Iudaeorum in sacerdotibus et regibus institutum. ut non solum ille aut ille homo, sed unicur usurpauit. qui prophetis Hebraeis uos - uetat credere, ut uos falsi Christi fallaces discipulos falsus et fallax apostolus faciat? postremo ne diceretur ei "mentiris," protulerstus catechizandum sub exemplo proposuit, qui neque ipsis neque illi credere uoluerit?opinor, homines producet. sed libros aperi
Abbreviated transcription (Latin):
uefaudo eriore ꝑu̾so. Noueram ip̃e boĩez
ꝙ̃ ad modum eũ cõmemoram ĩ libris ꝯ¬
fessionũ meaꝵ bic qddam uolumen e¬
didir adu̾sꝯ rectani xͥanã fidem et catbo¬
licam beritarẽ. Qd̾ cum uenisser ĩ manꝰ
nostras lectumq ess afratribꝰ: desidera¬
uerunt er uue cuitatis ꝑ qm eis serumiꝰ
flagitauuerunt ur ei Rnderemus. boc ag
legent ĩ telligant qͣm nicħ sit accurum
ĩgemu et lingua expolita nisi adu̾o
gressus honinis dirignit᷑. Qd̾ multis
eriam tardioribꝰ ex ĩ ualidioribꝰ occulta
equirate dime miẜicordie peestitũ est.
cũ multi accerrum et facundissimi deẜ¬
ti ab adiutorio dĩ. ad hoc uelocit̾ et per¬
tinacit̾ currerent ut auerititis ua lõ¬
gius ab errarent. Comodũ ⁊ arbrit᷑or
sb̾ eiꝰ noĩe uerba eius pon̾e et sb̃meo
Rusionẽ meam.
Austus dieit saris suꝑq ĩ luce¬

Expanded text:
efando errore peruersus. noueram ipse hominem, quemadmodum eum commemoraui in libris Confessionum mearum. hic quoddam uolumen edidit aduersus rectam christianam fidem et catholicam ueritatem. quod cum uenisset in manus nostras lectumque esset a fratribus, desiderauerunt et iure' caritatis, per quam eis seruimus, flagitauerunt, ut ei responderemus. legent, intellegant, quam nihil sit acutum ingenium et lingua expolita, nisi a domino gressus hominis dirigantur. quod multis etiam tardioribus et inualidioribus occulta aequitate diuinae misericordiae praestitum est, cum multi acerrimi et facundissimi deserti adiutorio dei ad hoc uelociter et pertinaciter currerent, ut a ueritatis uia longius aberrarent. commodum autem arbitror sub eius nomine uerba eius ponere et sub meo responsionem meam. FAUSTUS dixit: Satis su
Abbreviated transcription (Latin):
simuncłis oim terrenoꝵ ⁊ ĩ succis onñ
herbaꝵ et iputredĩe om̃i carmu ⁊ ĩ corru¬
ptione om̃ ciboꝵ. Ita ligatu polliturq
dnsciruant ur ex magna non tam̃ extotͣ
pte solui purgari que nõ possir uͥ et ab

Expanded text:
inculis omnium terrenorum et in sucis omnium inculis omnium terrenorum et in sucis omnium herbarum et in putredine omnium carnium et corruptione omnium ciborum ita ligatum pollutumque constituant. ut ex magna. non tamen ex tota parte solui purgarique non possit. nisi et ab
Abbreviated transcription (Latin):
saluaudũ cũ ea mãducatis atq tuctatis.
Nam et ista impia uamtare seducn se¬
ducitis auditores urõs. ut nob̾ cilo affer¬
ant quo possit meis xͦ ligato sbueniri ꝑ¬
uesdio s denres et ueurres. Talib enĩ auri¬
lus eum solui atq liberari p̾dicaris. Nec sai¬
tem totum s ad buc licet exignas sordidaᷤ¬
que reliquias eius instertoribꝰ reman̾e
contenditis ut ĩalis arq alnis rerũ corpo¬
nõ potuerĩt. Iam igue illo ultĩo quo ip̃e
nũdꝰ ardebat salue̾t᷑ atq purgent᷑. nec tñ
qͥ tunt totũ xͥ ͫ diciris posse liberari. S eiꝯ
loneq dĩne nature uouusimas residuas¬
ꝙ parriculas que ira sordidare st̃ ur nlło
moto dilui ualeant dap̾nari ĩ et̾nũ con¬
firas globo ualido tenebraꝵ. Ette qͥse fĩ¬
gunt u dignari qd̾ filio d̾i fiat ĩ iuria
qreũ uatũ stelia demostrasse dicat᷑ tanꝙͣ
genesis eiꝰ s̃ fastalli constellarõe sit ꝯsti¬
tnta cũ eum xͥ nõ tm̃ sb̾ stellarũ conuexĩoe.

Expanded text:
salvandum cum ea manducatis atque ructatis. Nam et ista impia vanitate seducti, seducitis Auditores vestros, ut vobis cibos afferant, quo possit ligato in eis dentes et uentres. talibus enim auxiliis eum solui et liberari praedicatis; nec saltem totum, sed adhuc licet exiguas sordidasque reliquias eius in stercoribus remanere contenditis, ut in aliis atque aliis rerum corponon potuerint, iam illo igne ultimo, quo ipse mundus ardebit, soluantur atque purgentur. nec t tunc totum Christum dicitis posse liberari, sed eius bonae diuinaeque naturae nouissimas residuasque particulas, quae ita sordidatae sunt, ut nullo modo dilui ualeant, damnari in aeternum confixas globo horrido tenebrarum. ecce qui se fingunt indignari, quod filio dei fiat iniuria., quia eum natum stella demonstrasse dicatur, tamquam genesis eius sub fatali constellatione sit constituta, cum eum ipsi non tantum sub stellarum conexione.
Abbreviated transcription (Latin):
uꝰ est. qui et ip̾am camẽ sb̾celo creatu
ea uoluntite assumpsit: qua etiã celum
cauit ea põtate deposuit ot recepir: q̃ ⁊̃
sb̾deribus imꝑauit. Cur eigo nõ sit en¬
uãgeliu qd̃ te ista geu̾at̾oe uarrat᷑ cũ

Expanded text:
us est, qui et ipsam carnem sub caelo creatam ea uoluntate adsumpsit, qua etiam caelum creauit, ea potestate deposuit et recepit, qua etiam sideribus imperauit. Cur ergo non sit euange
Abbreviated transcription (Latin):
scripsisse dicat᷑. qr nec ip̾e ait ũciu euuã¬
gelu ih̾r xͥ. aut liber enua̾gelu. S ĩ pͥn¬
cipio erit u̾bũ. uͥ forte tã elegans uoci¬
buloꝵ fabricator fausto fuit. ut ⁊ hoc io¬
uerbum sic̃ illd̾ pp̃ genesĩ genesi dm̃
ausꝯ est appellare. sed cur nou pocius co¬
gitatis qnͣti ĩputencia plixas illas ⁊r
pias fabulas ur̃as enuangeliu nõieri
que uanuã non. iłr regno suo potuisse ꝓspi¬
cere. arq ꝯsulere nisi ꝑtẽ sue uarine ĩ illiꝰ
auiais fances ad deuor andũ unitrerier atq
ita polluendam ut post tantos labores arqr
cruciam nõ posser saltem tota piugari. Ita¬
ne tam malꝯ nũciꝰ enuͣgeliu ost. Certe
õs qui giece ł tenuet᷑ nouerunt enuͣgłiu¬
uelo cibi opposito luge̾ nũciaro est tonec
sua mẽbra ab illa uastatione et contamin¬
tione reparent᷑ atq piigent᷑. qui si alũ
luctu fimert crutelis erit. Q̾d eĩ de illo

Expanded text:
c ipse ait initium euangelii' aut liber euangelii' sed in principio erat uerbum'. nisi forte tam elegans uocabulorum fabricator Faustus fuit, ut et hoc Iouerbum sicut illud propter genesim genesidium' ausus est appellare. sed cur non potius cogitatis, quanta inpudentia prolixas illas et inpias fabulas uestras euangelium nominetis que naturam non aliter regno suo potuisse prospicere atque consulere, nisi partem suae naturae in illius auidas fauces deuorandam mitteret atque ita polluendam, ut post tantos labores atque cruciatus non posset saltem tota purgari? itane tam malus nuntius euangelium est? certe omnes, qui graece uel tenuiter nouerunt, euvelo sibi opposito, lugere nuntiatus est, donec sua membra ab illa vastatione et contaminatione reparentur atque purgentur? Qui si aliquando luctum finierit, crudelis erit. Quid enim de illo
Abbreviated transcription (Latin):
ret exhibiut tonseos usq ad ipm locum
ubi di uerbum ĩ fans erat pre eu̾to pouc̾¬
et. Qui tandez astro logi ira constituerũt
hoñn nascentuiz fata s stellis ut aliqmͣ
stellaꝵ hoĩe aliquo naro cͥcunitu sin ordĩe
reliquisse. ut ad eũ qini nato eẽt perrerisse
asseu̾arant sorrem qͥppe uascentis astioꝵ
ordini colligari arbritiant᷑ nõ astioꝵ ordi¬
uem ad boĩs nati diem posse mutari. Qua¬

Expanded text:
ret, exhibuit, donec eos usque ad ipsum locum, ubi dei uerbum infans erat, praeeundo perduceret. qui tandem astrologi ita constituerunt hominum nascentium fata sub stellis, ut aliquam stellarum homine aliquo nato circuitus sui ordinem reliquisse et ad eum, qui natus est, perrexisseasseverent? Sortem quippe nascentis astrorum ordini colligari arbitrantur, non astrorum ordinem ob hominis nati diem posse mutari. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
conferenriu nobistuz ꝓpositiones scribe̾.
Quo cũ idem uos ex more parentis sui
pentis cmpõosis cͥcimiuenire questiũcdit
uoluert et ip̃i ad rendendũ iigilanter
gari nõ possinit ac ne ꝓfusa con fusa ne
orarione legentiuz mu̾darent᷑ ĩgema
tam breuit̾ ꝙͣ. distincte ex ad usario sibi
dicis. Nos a̾ psendo xͥanos cauemus. Ni
uulla tamen falsum est. Qd ergo si ale
air. Gandens et indens uestrã ꝯu̾sationẽ.
et id qd̃ ad est sidei ure ĩ xp̃o. Cernebat
uriq qnͣdam fabricami spiritiler sic̃ alibi
dicit dĩ edificatõ estis ex mea ceruebari
trumq et unde gauderer et unde sariger.
Gaudebat ex eo qd̾ iam edificatu uideb. it
satagebat ex eo qd̾ usq ad culmen ꝑfes¬
tioms ad buc edificandur ẽe senriebar.
Itaq uos reuera catholicos nõ dũ ꝑfecco
ser quodã modo ur dixistis semreͥ mos
quos falsatis et seoucitis uestra pu̾sita¬

Expanded text:
conferentium nobiscum propositiones scribere, quo cum idem uos ex more parentis sui serpentis captiosis circumuenire quaestiunculis uoluerint, et ipsi ad respondendum uigilanter gari non possint. ac ne profusa confusaue oratione legentium inundarentur ingenia, tam breuiter quam distincte ex aduerso sibi ipdicis; nos autem pseudochristianos cauemus, quonulla tamen falsum est. quid ergo? si aliquid ait: gaudens et uidens uestram conuersationem et id quod deest fidei uestrae in Christo. cernebat utique quandam fabricam spiritalem, sicut alibi dicit: dei aedificatio estis, et in ea cernebat utrumque: et unde gauderet et unde satageret. gaudebat ex eo, quod iam aedificatum uidebat, satagebat ex eo, quod usque ad culmen perfectionis adhuc aedificandum esse sentiebat. itaque nos reuera catholicos nondum perfectos, sed quodam modo, ut dixisti, semichristianos, quos fallatis et seducatis uestra p
Abbreviated transcription (Latin):
mus ⁊ ũmagniẽ eiꝰ quide celo est. Primͦ
itaq ho det̾ra tienus. Ille adam deliio
formaro. Secũd ꝰ ar̾ ho de celo celestis toꝰᷤ¬
iħ̾c xꝰ qui filius dĩ ue̾it ad carnẽ qua sus¬
cepta et ho exrerius fierer et d̾s ĩt̾rius
ꝑmauerer. ut et di filius uerus esser ꝑ¬
doctrina aplica docet nõ uultis agnosten
u̾itare quidem auditu sinĩ aũtentes ad

Expanded text:
t imaginem eius, qui de caelo est. primus itaque homo de terra terrenus ille Adam de limo formatus, secundus autem homo de caelo caelestis doi dei filius uenit ad carnem. qua suscepta et homo exterius fieret et deus interius permaneret, ut et dei filius uerus essedoctrina apostolica docet, non uultis agnoscere? ueritate quidem auditum suum aue
Abbreviated transcription (Latin):
cerre qmͣ nescias uł te uescire fingis qͥd
sir euuͣgeliu. Nec extoctuna apłici si ex
uestro eriore noĩes euuangeluuz. aut si
hoc appellas enuãgeliuz qd̾ apłi appellaue¬
runt ab erras ab enuͣgelio qui non credis

Expanded text:
certe quam nescias, vel te nescire fingas, quid sit Evangelium; nec ex doctrina apostolica, sed ex vestro errore nomines Evangelium. Aut si hoc appellas Evangelium, quod Apostoli appellaverunt; aberras ab Evangelio, qui non credis
Abbreviated transcription (Latin):
icaterẽ tũc legit᷑ ibesũ cepisse p̾dicare
euͣgeliu regni gͦ quicqͥd aũ hoc naua¬
lil est: geneologiam esse constat non
lligenu alioqͥn qͥd inpediebat et ma
iuuͣgeliu. Qua pp̾ si iam rͥ distiuctum
latis est. quo usq nũc ignorasti longe
Aud ẽ euuͣgeliu ꝙͣ genealogia scias
omssis generatiõibꝰ quare aut si et de
us conferie est amuiꝰ nõ equidẽ recuso
en sit in magua et de hus ad respõden¬
dum copia ser tu disce inrerrogare qd̾
pͥmum ẽ inderis eĩ mͥ nonscire uelle nõ
urium euu̾geliu accipiam. S utrũ gen̾¬
ationes.
ugustinus Rndit certe ĩterrogas¬
ti re ip̃im ueld̾̃ exꝑsona uostra ut¬
rum acciꝑet enͣgeluir. et Rendisti ⁊ ma¬
xime rursꝯ que interrogasti utrũ acciꝑ¬
es xp̃m natũ. et Rndisti. Non iti est hãc.¬

Expanded text:
re euangelium regni. ergo quicquid ante hoc narratum est, genealogian esse constat, non euangelium. alioquin quid inpediebat et Mateuangelium? quapropter si iam tibi distinctum satis est, quod usque nunc ignorasti, longe aliud esse, euangelium quam genealogian, scias omissis generationibus quaere. aut si et de ipsis conferre est animus, non equidem recuso, cum sit mihi magna et de his ad respondendum copia; sed tu disce interrogare, quod primum est. uideris enim mihi nunc scire uelle, non utrum euangelium accipiam, sed utrum generationes. AUGUSTINUS respondit: Certe interrogasti te ipsum uelut ex persona nostra, utrum acciperes euangelium, et respondisti: maxime. rursusque interrogasti, utrum acciperes Christum natum, et respondisti: non ita est, hanc
Abbreviated transcription (Latin):
ex senu̾e dd̾ uos qui hoc negatis et ad ãt¬
uũciatis mathema sitis. Quis au̾t uon
uidẽat qmͣ cecitite dicat᷑ qd̾ nusꝙͣ se xͣ¬
narum ex hõibꝰ dicat cumpene nũꝙͣ se
filium hominis taceat. S uidel docriusi¬
mi hom̃ies ꝓfertis nob̃ ex armatio uro
nescio ꝙ̃ pͥmũ hoĩe qͥ ad gentem teneb¬
rarum debellandam de lucis gente des¬
rum ignem et uentis sius ꝯtͣ ĩmcor
uentos. Cur non gͦ et fumo suo ꝯtͣ ĩ¬
dicitis armabat᷑ ⁊ ꝯt tenebras luce an
qr mala st̾ finius et tenebre non ea
potuit hr̃e boniras eiꝰ Bona st̃ gͦ ula
tria. aqua uentꝰ ignis. Curgͦ potuir
ea hr̃e malicia gentis ad uerse. hic Rendẽs
set aqua illa genris tenebraꝵ mala erat
ꝙͣ uero pͥmus homo atrulir bona erat
et uẽrꝰ illiꝰ malo. huiꝰ ãt bonꝰ ira et
huiꝰ igins bonus ꝯtͣ malũ illiꝰ illam
duncauir. Cur gͦ et ꝯͣt maluz fumuz¬

Expanded text:
ex semine David, vos qui hoc negatis, et aliud annuntiatis, anathema sitis. Quis autem non videat quanta caecitate dicatur, quod nusquam se Chnatum ex hominibus dicat, cum pene nunquam se filium hominis taceat? Sed uidelicet doctissimi homines profertis nobis ex armario uestro necio quem primum hominem, qui ad gentem tenebrarum debellandam de lucis gente desrum ignem et uentis suis contra inimicorum uentos. cur non ergo et fumo suo dicitis, armabatur et contra tenebras luce ? an quia mala sunt fumus et tenebrae, non ea potuit habere bonitas eius? bona ergo sunt illa tria: aqua, uentus, ignis. cur ergo ea potuit habere malitia genti's aduersae? hic respondetis: sed aqua illa gentis tenebrarum mala erat, quam uero primus homo adtulit, bona erat; et uentus illius malus, huius autem bonus: ita et huius ignis bonus contra malum ignem illius dimicauit. cur ergo et
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ pͥus cormũdũ fu̾it. hoc ẽ nͥ pͥus ip̃a co¬
girarõ ab om̃i cupiditate acfece rerĩ iuor¬
taliuz se se cohibuerir et eliquau̾it. Iam
neq iã gradꝰ. set quedã mansio. quo illis
gradibꝰ ꝑue̾it᷑. q̃ sint gaudia. que ꝑfructio
sũmi et ui boni. cuiꝰ serenitatis arq er̃m¬
aos affiatis. qd ego dicis Dixunt hec
qn̾tu dicendaẽe iudiciuerunt. magne q̃¬

Expanded text:
 prius cor mundum fuerit, hoc est, nisi prius ipsa cogitatio ab omni cupiditate ac faece rerum mortalium sese cohibuerit et eliquaverit. Sepneque jam gradus, sed quaedam mansio, quo illis gradibus pervenitur; quae sint gaudia, quae perfructio summi et veri boni, cujus serenitatis atque aeternitatis afflatus, quid ego dicam? Dixerunt haec quantum dicenda
Abbreviated transcription (Latin):
opp̾ssos. ser ip̃a uicia. neq pectantes set
deleuiꝰ. eriã qui nos leserunt. aut led̾e
aut onimo ledi uolunt: hec ẽ u̾a. hecper¬
fecta. hec sola religio. ꝑ ꝙͣ d̾o reconsiliari
priuer ad aĩe te qua querimꝰ magnirudĩe
qua se lib̾tare digna facit. Nam ille ab
uideo me pene excessisse metas ꝓpositi nñi.
ac siue ulla ĩ terrogatõe rã du tͥ niulra di¬
xisse. neq idine penirer. Nam cũ sint ista
ꝑ tam młtas ecclie scripruras disꝑsa. ꝙͣ ꝙͣ
ea ũ ĩ cõmode collegisse uideamͣ. plene ta¬
men intelligi ueq̃unt. nisi quisq ĩ illoꝵ
semprẽ quarto gradu fortit̾ agens. pieta¬
tẽq custodiens. et adea p̾cipienda santatẽ
ac robur comparnus inquirat oĩa siugil¬
larim diligẽtissĩe ac sagacissime. Nã neq̃
illis om̃ib ͦ gradibꝰ inest distincra et ꝓpͥa
pulcrirudo. quos acto meliꝰ appellamus.

Expanded text:
itia; neque peccantes, sed debemus, etiam qui nos laeserunt, aut laedere, aut omnino laedi volunt. Haec est vera, haec perfecta, haec sola religio, per quam Deo reconciliari pertinet ad animae, de qua quaerimus, magnitudinem, qua se libertate dignam facit: nam ille ab video me pene excessisse metas propositi mei, ac sine ulla interrogatione tamdiu tibi multa dixisse: neque id me poenitet. Nam cum sint ista per tam multas Ecclesiae scripturas dispersa, quanquam ea non incommode collegisse videamur, plene tamen intelligi nequeunt; nisi quisque in illorum septem quarto gradu fortiter agens, pietatemque custodiens, et ad ea percipienda sanitatem ac robur comparans, inquirat omnia singillatim, diligentissime ac sagacissime: namque illis omnibus gradibus inest distincta et propria pulchritudo, quos actus melius appellamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ibi reddit᷑ ratio. Ut̾im au̾r fiaries fuerũt
ĩ quibꝰ hoc contingit. ut unnis defuncri
qͥuocabat᷑ hely. Duceret alt̾ uxorẽ qͥ uoc̃
bat᷑ iacob aquo matheus uarrar genirũ
esse ioseph sed ureno frarri suo eu̾genuir
cino filiuiz lucas dixit fuisse. Ioseph nõ uti
que genitũ: sed ex lege adoptiuũ. hoc
et nomẽ eiusdez mulieris que peperir i acob
patrez ioseph de priore mauro narbam.
cui ꝰ erat adopriuus iosepb. Non taruir
affricius qd̾ quide cum fausto respõde¬
ram: non dũ legerã seo tamẽ ꝑ adoptio¬
nẽ poruisse conring̾e̾: ur unus homo duõ
beres parres dubitare nõ poterani. In
duodecimo et tertiotecĩo de filio noc ẜ ͦ qͥ
est appellatꝰ chaymi. Ita disputatum est:
tanꝙͣ nõ infilio suo chanaam sic̃ scriptu¬
ra demonstrat. ser nise ip̾o aparre fuerit
maledictꝰ. In eodem .xiiiͦ. de sole ⁊ luna
talia dicta st̃ tanqm seutiant. ex id̾o cole¬

Expanded text:
ibi redditur ratio. uterini autem fratres fuerunt, ibi redditur ratio. uterini autem fratres fuerunt, in quibus hoc contigit, ut unius defuncti, qui uocabatur Heli, duceret alter uxorem, id est Iacob, a quo Matheus narrat genitum esse Ioseph; sed uterino fratri suo eum genuit, cuius filium Lucas dicit fuisse Ioseph, non que genitum, sed ex Lege adoptivum. Hoc etiam nomen ejusdem mulieris quae peperit Jacob patrem Joseph de priore marito Mathan,cujus erat adoptivus Joseph, non tacuit Africanus. Quod quidem, cum Fausto responderem, nondum legeram; sed tamen per adoptionem potuisse contingere ut unus homo duos haberet patres, dubitare non poteram. 3. In duodecimo et tertio decimo, de filio Noe secundo qui est appellatus Cham, ita disputatum est, tanquam non in filio suo Chanaan, sicut Scriptura demonstrat, sed in se ipso fuerit a patre maledictus. in quarto decimo de sole et luna talia dicta sunt, tamquam sentiant et ideo tole
Abbreviated transcription (Latin):
tua ira sum affeciꝰ. ut eã ĩt̾pellare uefas
putauerĩ. et si tͥ modꝰ ẜ mouis hic placer.
ꝑstringẽte s p̾sentia uise sinit. cedam iu¬
dicio tuo. ac teinceps tã magnis rebꝰ ĩ ues¬
iganois. ũ modo tempꝰ ꝓpt̾ tuas occupati¬
responsiones meas. Trgnita et tres ois¬
purationes st̃ quas ĩ libros cur nõ dix̾¬
un: Nam et si st̾ ĩ eis aliqͥ ꝑ breues: ta¬
mẽ libri st̃. Unus u̾o eoꝵ u a nob̾ ad u̾sꝯ
eio criminationes parriarcͥarũ uita def¬
fendit᷑ tante plixitatis ẽ: quante nullo
fere libroꝵ meoꝵ. In libͦ gͦ t̾cio cum solue¬
rem questionẽ qͦuͦ poruerir duos partes
hr̃e ioseph. Dixi quidẽ qd̾ exalio fuerit
adoptionis dic̾e̾ debiu sic em̃ sonar qd̃
dixi. tanꝙͣ eũ imus adoptauerir alius
par̾. lexau̾t filios eriam mortui ad opra¬
bat. ibens ut fratris sine filiꝰ morrui.
ducerer fi̾ uxorem et fratri definicto se¬
men ex eadem suscitaret. Que ꝓfecto de
duobꝰ unius homnus parribꝰ expedicior

Expanded text:
 ita sum affectus, ut eam interpellare nefas putaverim: et si tibi modus sermonis hic placet, perstringendae in praesentia visae sunt; cedam judicio tuo, ac deinceps tam magnis rebus investigandis, non modo tempus propter tuas occupatiresponsiones meas. triginta et tres disputationes sunt, quos etiam libros cur non dixerim? nam etsi sunt in eis aliqui breues, tamen libri sunt. unus uero eorum, ubi a nobis aduersus eius criminationes patriarcharum uita defenditur, tantae prolixitatis est, quantae nullus fere librorum meorum. In libro ergo tertio cum soluerem quaestionem, quomodo potuerit duos patres habere Ioseph, dixi quidem, quod ex alio natadoptionis dicere debui; sic enim sonat, quod dixi, tamquam eum uiuus adoptauerit alius pater. lex autem filios etiam mortuis adoptabat iubens, ut fratris sine filiis mortui duceret frater uxorem et fratri defuncto semen ex eadem suscitaret. quae profecto de duobus unius hominis patribus expeditior
Abbreviated transcription (Latin):
secum cateruarim et multiplicir̾ uersat ⁊
hoc tori est sominus et sonmia. Sepe eriã
gesciento ac uaganto facilipare morus de¬
letarur. et siue labore ordinar membrorũ
ꝯcordiã. Pro copularione sexus agit qd̃
pot̾ arque ĩ duplici uarura societare atque
amore molit᷑ unũ. Feribꝰ nõ iam gigue̾dis
tautũmͦ. ser eriam fouendis. ruendis. alen¬
disq conspirit. Rebus inter quas corpus
agit. et quibꝰ corpus susteurat consuerudĩe
se se ininecrir. et abeis qi membris ege se¬
ꝑat᷑. Que consuerudĩs uis eriã se uĩctione
reꝵ ip̾̃aꝵ arq interuallo temporis ũ discissa.
memoria uocar᷑. S hec rursꝰ oñia posse
auuiã etiam ĩ bestiis nemio negat. Eigo ar¬

Expanded text:
secum catervatim et multipliciter versat. Et secum catervatim et multipliciter versat. Et hoc totum est somnus et somnia. Saepe etiam gestiendo ac vagando facilitate motus delectatur, et sine labore ordinat membrorum concordiam; pro copulatione sexus agit quod potest, atque in duplici natura, societate atque amore molitur unum. Fetibus non jam gignendis tantummodo, sed etiam fovendis, tuendis alendisque conspirat. Rebus inter quas corpus agit, et quibus corpus sustentat, consuetudine sese innectit, et ab eis quasi membris aegre separatur: quae consuetudinis vis etiam sejunctione rerum ipsarum atque intervallo temporis non discissa, memoria vocatur. Sed haec rursus omnia posse animam etiam in bestiis nemo negat.
Abbreviated transcription (Latin):
graduni. nͦ er uite qͥd possir aĩa ĩ sensbꝰ ubi
eintenrior mainfestiorq uita inrelligit᷑. Nõ
eĩ andienda est nescio que impieras. rusti¬
cana plane magisq lignea. ꝙͣ st̃ ip̃e arboreᷤᷤ
to una decrepit᷑ et nõ solu sentire ista cũ
cedunt᷑. set eriã uid̾e atq audire credir.
Dequo eriore sacrilego. aliꝰ est oisserẽdi
locus. Nunc qd̃ instirueram intende. que
st uis amie ĩ sensibꝰ atq in ip̃o moru
mãifestioris ammanris. quoꝵ nob̾cum
bisq radicibꝰ frxa st̃. nulla potest ẽẽ cõmu¬
mo. Iurendir se aĩa ĩ tacruz. et eo calida. fri¬
gida. aspera. lenia. dura. mollia. leuia. g¬
illa. sentit arq discernir. D e iute snum̾a¬
bles differentias capoꝵ. otoꝵ. sonoꝵ. for¬
uaruram sui corporis fuut. asciscir. atq ap¬
perit. reicir. fugirq contraria. Remouer
se abhis sensibus. certo interuallo tempor.
et corum morus. qiͣ ꝑquasdam ferias repa¬
rans. unagnies rerumi. quas ꝑeos hausir

Expanded text:
dum, et vide quid possit anima in sensibus, ubi evidentior manifestiorque vita intelligitur. Non enim audienda est nescio quae impietas rusticana plane, magisque lignea quam sunt ipsae arbores ndo uva decerpitur, et non solum sentire ista cum caeduntur, sed etiam videre atque audire credit: de quo errore sacrilego alius est disserendi locus. Nunc quod institueram, intende quae sit vis animae in sensibus, atque in ipso motu manifestioris animantis, quorum nobis cum iis quae radicibus fixa sunt, nulla potest esse communio. Intendit se anima in tactum, et eo calida, frigida, aspera, lenia, dura, mollia, levia, gravia sentit atque discernit. Deinde innumerabiles differentias saporum, odorum, sonorum, fornaturam sui corporis sunt asciscit atque appetit, rejicit fugitque contraria. Removet se ab his sensibus certo intervallo temporum, et eorum motus quasi per quasdam ferias reparans, imagines rerum, quas per eos hausit,
Abbreviated transcription (Latin):
oruerit. ꝙͣ ꝙͣ ex alia multa iam diu querẽ
dir pocius aliꝙͣto ꝙͣ cognostenda ꝓtuleri.
or fiaͤr utilissime. si duce pietare reqͥrãt᷑.
Que cũ ita suir. qͥs est qui iuste stomacher᷑
qd agẽto arq m̃strando corpori aĩa data
sit. cum tãto ⁊ ram diumiꝰ rerũ ordo meliꝰ
suari uõ posser: aut querẽdũ putet quał
ihoc mortali et fragili corpore efficiat᷑. cũ
er ĩ mortem ꝓpt̾ pec̾t ire contrusa sit.⁊
u̾ture hic eriam possit excellere: aur qͣlis
post hoc corpꝰ furura sit cũ et pena mortis
necessario man̾e debeat. manenre pcto. er

Expanded text:
ortuerit: quanquam et alia multa jamdiu quaerenda tibi potius aliquando, quam cognoscenda protulerim. Quod fiet utilissime, si duce pietate requirantur. 81. Quae cum ita sint, quis est qui juste stomachetur, quod agendo atque administrando corpori anima data sit, cum tantus et tam divinus rerum ordo connecti melius non possit; aut quaerendum putet, qualis in hoc mortali et fragili corpore efficiatur, cum et in mortem propter peccatum jure contrusa sit, et virtute hic etiam possit excellere; aut qualis post hoc corpus futura sit, cum et poena mortis necessario manere debeat manente peccato, et
Abbreviated transcription (Latin):
quiuqz audur soleo. indendi. audiendi
ol faciendi. gustandi atq tangendi plus
qͥd respondeam nescio. Augꝯ. Particio
ista uerustissima est. et fere iicontio¬
nibꝰ celebrati. uellem aũt diffiuii mͥ
oĩa illa ĩcluterent᷑. neq aliud qͥcꝙͣ qd̾ sẽ

Expanded text:
quinque audire soleo, videndi, audiendi, olfaciendi, gustandi atque tangendi: plus quid respondeam nescio. A. Partitio ista vetustissima est, et fere in concionibus celebrata. Vellem autem definiri mihi o
Abbreviated transcription (Latin):
labe factare conant᷑ usq ad eo ceci sunt.
ut ue ista ip̃a quidẽ uana atq sacrilega. ꝓpͥa
uoluntite se dic̾e intelligant. Nec tam̃ iri
liberum arbitrium aĩe datũ est. ut qͦ libet
eo molieus. ullã partẽ diuini ordĩs legis
ꝑturbet. Datũ est eĩ a sapientissiõ atq in¬
uicrissimo tocius cat̾e domino. S ista ui
uidenda sunt uit̾e̾. paucoꝵ est. neꝙ adhi¬

Expanded text:
antur, usque adeo caeci sunt, ut ne ista ipsa quidem vana atque sacrilega propria voluntate se dicere intelligant. Nec tamen ita liberum arbitrium animae datum est, ut quodlibet eo moliens, ullam partem divini ordinis legisque perturbet. Datum est enim a sapientissimo atque invictissimo totius creaturae Domino. Sed ista ut videnda sunt vide
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ miolabili et incorrupta qua om̃e qd̾ cõ¬
didit regit subicit aĩe corpꝰ aĩaz sͥ. et sic
oĩa sͥ. Neq ĩ ullo actu eantẽ deserit. siue
pena siue p̾no. Id ẽĩ iudicauit ẽẽ pis¬
cherrimũ. ur eẽt qͥcqͥd est quomͦ est. er¬

Expanded text:
inviolabili et incorrupta, qua omne quod coninviolabili et incorrupta, qua omne quod condidit regit, subjicit animae corpus, animam sibi, et sic omnia sibi: neque in ullo actu eam deserit, sive poena, sive praemio. Id enim judicavit esse pulcherrimum, ut esset quidquid est, quom
Abbreviated transcription (Latin):
potest ur hec oĩa simł agat. s id solu gͥ
age̾ uideat᷑. qd̃ ag̾ cũ difficultate. aur cer¬
te cũ timore. agit eĩ hoc mulro ꝙͣ ter̾a
atteurior. ascendenribꝰ gͥ sursu uersꝰ.
pͥmo actꝯ docendi cauca dicat᷑ animatio.
Secũdꝰ sensꝰ. Tertiꝰ: ars. Quartꝰ. uͥrus
Quintꝯ: tranquislitas. Serto s̃ g̾ilo.
Septimo: conrẽplaro. Dossiuit et hoc
iuͦ appellari. Decorpore. ꝓcorpꝰ. cͥca corpus.
ad se ip̃am. ĩ se ip̃a. ad dĩi. apud dm̃. possũt
et sic. Pulchre te alio. Pulcre ꝑ aliud. pus¬
chre cͥca aliud. Pulchre ad pulchrũ. Pul¬
qͥd indebit᷑ aperiendũ. Nunc id̾o uolui to¬
ciens ista significare uocabuł. ne te mo¬
uear cumi aliis alii uõibꝰ eadem uocant.
aut alit̾ eriam parriunt᷑. et ob boc aur
ista aut illa imples. In unuerabilibus
eĩ modis eetẽ res er appellari et diuidi
possinir recrissime ac sb̾tilissse. S ĩ tanta
copia modoꝵ urit᷑ quisq quo se congruẽ¬

Expanded text:
potest ut haec omnia simul agat, sed id solum sibi agere videatur quod agit cum difficultate, aut certe cum timore. Agit enim hoc multo quam caetera attentior. Ascendentibus igitur sursum versus, primus actus, docendi causa, dicatur animatio; secundus, sensus; tertius, ars; quartus, virtus; quintus, tranquillitas; sextus, ingressio; septimus, contemplatio. Possunt et hoc modo appellari: de corpore; per corpus; circa corpus; ad seipsam; in seipsa; ad Deum; apud Deum. Possunt et sic: pulchre de alio; pulchre per aliud; pulchre circa aliud; pulchre ad pulchrum; pulquid videbitur aperiendum: nunc ideo volui toties ista signare vocabulis, ne te moveat cum alii aliis nominibus eadem vocant, aut aliter etiam partiuntur; et ob hoc aut ista aut illa improbes. Innumerabilibus enim modis eaedem res et appellari, et dividi possunt rectissime ac subtilissime; sed in tanta copia modorum utitur quisque, quo se congruen
Abbreviated transcription (Latin):
nũqͣ. non ert. nũꝙͣ alit̾ fu̾it. nũꝙͣ aliter
erir. Quo nich̾ sit secrerius. incħ̾ p̾sentius.
Qui difficile ĩ ue̾nr᷑ ubi sit. difficiliꝰ ubi nõ
sit. Cumqͦ ẽẽ nõ õs posst̾. et sine quo ẽẽ ue¬
nio porest. et si qͥd de illo ĩ credibiliꝰ. cõueiẽ¬
tius tamen arq aptius homines dicere
ualemus. hic gͦ solus d̾s aĩe colendus est
neq discrete neq cõfuse. Quicqͥd amina
colit ut dñi necesse est ut meliꝰ ẽe̾ ꝙͣ se ip̃ã
puter. Aĩe ar̾ narura nͨ t̾ra. nͨ maria. nec
aut his occłis uid̾i pot̾. ñ teniq ip̃m qd̾i¬
uob̾ udĩ ñ potest celũ. meliꝰ ẽẽ credendũ ẽ.
Inmo hec oĩa longe deteriora ẽẽ ꝙͣ ẽ q̃lib
aĩa. rarõ certa cominicit. si mͦ eã in amato¬
res ducente ꝑisolita quedã. et ob hoc ar¬
dua constantissime seqͥ audeant. Si quid¬

Expanded text:
nunquam non erit, nunquam aliter fuerit, nunquam aliter erit; quo nihil sit secretius, nihil praesentius; qui difficile invenitur ubi sit, difficilius ubi non sit; cum quo esse non omnes possunt, et sine quo esse nemo potest: et si quid de illo incredibilius, convenientius tamen atque aptius homines dicere valemus. Hic ergo solus Deus animae colendus est, neque discrete, neque confuse. Quidquid enim anima colit ut Deum, necesse est ut melius esse, quam seipsam, putet. Animae autem natura nec terra, nec maria, nec aut his oculis videri potest, non denique ipsum qobis non potest, coelum melius esse credendum est. Imo haec omnia longe deteriora esse, quam est quaelibet anima, ratio certa convincit; si modo eam veri amatores ducentem per insolita quaedam, et ob hoc ardua, constantissime atque observantissi
Abbreviated transcription (Latin):
d̾r eiuigeliu ł boua amnũciat᷑o. Qd̃ quidẽ
cũ alii boni aduu̾ciat᷑. semꝑ dici potest ꝓpͥe
tamen hoc uocabulu obtinuit illa qmͣ
dixi a̾nu̾̃ciatõ saluatoris. Si aũt uos aliud¬
annũciatis: extia euuͣgeliu uos ẽe maife¬
rum est. uriq st̃ ad uersꝯ nos pariuili qͦs
appellatis semi xͥmos si matris cuitatis
uocem sͥ ex ore apłico ꝑsonantem andiãt.
Si qͥs nob̾ ãnunciauerit p̾t̾ ꝙͣ qd̾ ãnũcia¬

Expanded text:
r euangelium uel bona adnuntiatio. quod quidem cum aliquid bonum adnuntiatur, semper dici potest, proprie tamen hoc uocabulum obtinuit illa quam dixi adnuntiatio saluatoris. si autannuntiatis, extra Evangelium vos esse manifestum est. Utique sunt adversus vos parvuli quos appellatis semichristianos, si matris charitatis vocem sibi ex ore apostolico personantem audiant: Si quis vobis annuntiaverit p
Abbreviated transcription (Latin):
aer fumo ẽ ꝯͣriꝰ multo mmꝰ aque aqͣ
et uento uenro et igns igmi. Iani uero
se atq uertisse ut regnũ qd̾ dicris falsi¬
taris in sua narura manens nõ fallacit̾
pareret ut falleret hꝰ pͥmi hoĩs filumi
fabule filiã dicris u̾itatẽ. Nunc pͥmu
hoĩe ꝙ̃ laudatis qr mutabilib et man¬
dacib formis cũ adu̾sa gente pugnau̾
si uerũ dicitis nõ mutamim. Si a̾ nu

Expanded text:
aer fumo est contrarius, multo minus aquae aqua et uentus uento et ignis igni. Iamuero se atque uertisse, ut regnum, quod dicitis falsitatis, in sua natura manens non fallacitertabilis adpareret, ut falleret? huius primi hominis filium e filiam dicitis ueritatem. hunc primum hominem, quem laudatis, quia mutabilibus et mendacibus formis cum aduersa gente pugnauit, si uerum dicitis, non imitamini; si autem
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ pudendũ. respuere cũ opꝰ ẽ. mis. moũ. re¬
p̾bente̾ aliqnͣto aur odisse. sceleris et uin¬
pietaris. tractare ar̃ ac dispensare cõmote.
laudis et caritaris plenissimũ est. uidebimꝰ
etã nat᷑e huiꝯ corporee tantas cõmutiriões.
ã uͦ eos qui ad exemplũ salutis nr̃e ac pri¬
iicias a filio d̾i potentissĩo. er̾no ĩ cõmutibi¬
li. sisceptũ homine eundẽq narũ ẽẽ de uͥ¬
giue. cer̾aq huio hostorie ninacła irridẽr.
sic contempnemo tanꝙͣ eos pueros qͥcũ
picrorem ꝓpositis tabulis quas ĩtueat᷑ pin¬
ei nͥ aliam pictira qui pigit aspexerit.
Tanta au̾t ĩ contemplanda u̾irate uolup¬
tas est. quantacũq erꝑte cã quisq cõrẽp¬
li pot̃. tanei piuitas. tanta siceritas.
p̾r̾ eã scisse se aliquando aliqͥd puter. cũ sͥ
scire uidebat᷑. ex quo nimꝰ impediat᷑ aĩa to¬
ti tora inherere ueritari. morsq aurea me

Expanded text:
est, pudendum: respuere cum opus est, miserandum; reprehendere aliquando aut odisse, sceleris et impietatis: tractare autem ac dispensare commode, laudis et charitatis plenissimum est. Videbimus etiam naturae hujus corporeae tantas commutationes eJam vero eos qui ad exemplum salutis nostrae ac primitias, a Filio Dei potentissimo, aeterno, incommutabili susceptum hominem, eumdemque natum esse de virgine, caeteraque hujus historiae miracula irrident, sic contemnemus, tanquam eos pueros, qui cum pictorem propositis tabulis, quas intueatur, pinnisi aliam picturam, qui pingit aspexerit. Tanta autem in contemplanda veritate voluptas est, quantacumque ex parte eam quisque contemplari potest, tanta puritas, tanta sinceritas, uam praeterea scisse se aliquando aliquis putet, cum sibi scire videbatur; et quo minus impediatur anima toti tota inhaerere veritati,
Abbreviated transcription (Latin):
diea que uere sũmeq siuir sũmꝰ aspͨto
ẽ aĩe. quo ꝑfectiorẽ. meliore. rectiore nõ
habet. Sextꝰ gͦ erit. iste accionis gradus
aliud eĩ mũdari ocłm ip̃m aĩe ue frustra
et temere aspiciat. et pͥuitear. aliud ip̃am
serenũ atq rectũ asptũ ĩ id qd̾ uidendũ ẽ

Expanded text:
e vere summeque sunt, summus aspectus est animae, quo perfectiorem melioremque ac rectiorem non habet. Sextus erit iste actionis gradus. Aliud est enim mundari oculum ipsum animae, ne frustra et temere aspiciat et prave videat, aliud ipsam serenum atque rectum aspectum, in id
Abbreviated transcription (Latin):
notast̃. et ꝓsus que aliqd̾̃ spaciu loci ob¬
tiuent qribꝰ oĩdꝰ p̾stanciore aĩa bumanã
ẽẽ diximꝰ. si qͥd gͦ aliud est eoꝵ que deus
creauit. quiddã est dererius quiddã par.
Deterius ur. aĩa pecoris. par ur augeli.
Meluis at̾ nicħ. Et si quanto est aliquid
hor melus. hoc peccaro eiꝰ fir ñ natura.
Quo tam̾e uon usq ad oo fit teterior ut
oi pecoris aia p̃ferenda aur conferenda sit.
Deus gͥ solꝯ ei colendꝰ est. qui solus eius
modo er iut̾ida est eiq ꝓmerito arq or¬
dine qd̾ ei congruir deferendũ. Nam dñz
diũ tuũ adrabis et illi soli eiuet᷑. Erũtibꝰ
uͦ coguatis auimis et laborantibꝰ. quauru
licet atq p̾ceptu ẽ. opem ferendã ẽe sciamꝰ
ita ut hoc ip̃m qd̾ beneagit᷑. dm̃ ꝑuos ag̾e̾¬

Expanded text:
us quae aliquod spatium loci obtinent, quibus omnibus praestantiorem animam humanam esse diximus: si quid ergo aliud est eorum quae Deus creavit, quiddam est deterius, quiddam par: deterius, ut anima pecoris; par, ut angeli: melius autem, nihil. Et si quando est aliquid horum melius, hoc peccato ejus fit, non natura. Quo tamen non usque adeo fit deterior, ut  pecoris anima praeferenda, aut conferenda sit. Deus igitur solus ei colendus est, qui solus ejus mmodo et imitanda est, eique, pro merito atque ordine, quod ei congruit deferendum. Nam, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Errantibus vero cognatis animis et laborantibus, quantum licet atque praeceptum est, opem ferendam esse sciamus, ita ut hoc ipsum cum bene agitur, D
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis ut non solũ nicħ bomi ser etia
mali płmmiu ĩ ea putenr ẽẽ atq ab ea no¬
mẽ u̾itatis abiudicent. et cũ quadã libidĩe
et uoluptate miẜabili insuas tenebras
quas eor morbꝰ pari pot̾ medicine male¬
dicẽtes refugiãt. unte diuiuo afflatu er

Expanded text:
tatis, ut non solum nihil boni, sed etiam mali plurimum in ea putent esse, atque ab ea nomen veritatis abjudicent: et cum quadam libidine et voluptate miserabili in suas tenebras, quas eorum morbus pati potest, medicinae maledicentes, refugiant. Unde divino afflatu et
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit ab oĩtali armalibera. macislisque
diluta: tñ se demq inse ip̃a lerissime tenet.
niͣ om̃o aliqͥd metuir sͥ. aut ulla sua canei
qcꝙͣ agit᷑. Eit gͦ iste qͥuiꝰ gradꝰ. aliud est
eĩ esfinge̾. aliud ten̾e puritate. Et alia
ꝓrsꝯ acrio. qua se inquinatã re niregrar.
alia qua nõ parit᷑ se rursꝯ inquinari. In loc
bili fiducia ꝑgit uidm̃ id est ĩ ip̃a ꝯtempla¬
tionez ueritatis. et uld: ꝓpt̃ qd̃ tantũ libo¬
rarum est. alrissiuu et sacratissimũ p̾mi

Expanded text:
fuerit ab omni tabe anima libera maculisque diluta, tum se denique in seipsa laetissime tenet, nec omnino aliquid metuit sibi aut ulla sua causa quidquam angitur. Est ergo iste quintus gradus: aliud est enim efficere, aliud tenere puritatem; et alia prorsus actio qua se inquinatam redintegrat, alia qua non patitur se rursus inquinari. In hoc bili fiducia pergit in Deum, id est, in ipsam contemplationem veritatis, et illud, propter quod tantum laboratum est, altis
Abbreviated transcription (Latin):
ria iusticiaq gub̾uari oĩa ut nuilli mors
iq accitere possit. eriam sieã forte iniq¬
uus inrulert. behement̃ ar formidat᷑i
mors ĩ hoc iaui gradu. cum et illd̾ eo cre¬
dit᷑ ĩ fumus qd̾ solliciriꝰ querit᷑. et eo ip̃o
umius uidet᷑. quo rranquillitas ppt̾ me¬
tum minor est ĩ uestigandis obscurissimꝰ
rebꝰ ꝑuecessaria. Deinde quo magis se̾tit
purani et contaniniatã. eo magis tiner.
ne ceposiro isto corpore iumꝰ eã d̾s possir
ꝙͣ se ip̃a ferie pollurã. Nicħ ãt difficilius.
ꝙͣ et meruere mortẽ et abillecebris huiꝰ
mũdi sic̃ ꝑicła ip̃a postulant temꝑare. Tan¬
ta est aũt aĩa. ut eriam hoc possir aduniãte
sane iusticia sũmi et ueri d̾i. quahec uni¬
u̾atas sustentir᷑ et regit᷑. qua eriã factũ ẽ

Expanded text:
tia justitiaque gubernari omnia, ut nulli mors inique accidere possit, etiamsi eam forte iniquus intulerit. Vehementer autem formidatur mors in hoc jam gradu, cum et illud eo creditur infirmius, quo sollicitius quaeritur; et eo ipso minus videtur, quo tranquillitas propter metum minor est, investigandis obscurissimis rebus pernecessaria. Deinde quo magis magisqupuram et contaminatam; eo magis timet, ne, deposito isto corpore, minus eam possit Deus quam seipsa ferre pollutam. Nihil autem difficilius quam et metuere mortem, et ab illecebris hujus mundi, sicut pericula ipsa postulant, temperare. Tanta est tamen anima, ut etiam hoc possit adjuvante sane justitia summi et veri Dei, qua haec universitas sustentatur et regitur; qua etiam fac
Abbreviated transcription (Latin):
ouẽ mnͦ ame tͥ posse expediri. Si ẽi dixero
umam ẽe animã ꝯturbab̾is. qd̾ malterd be¬
ara est ĩ alrero misera. nec una res simł.
brata et misera ẽẽ porest. Si inã suuul i
multas dicã ẽẽ riteb̾ nͨ mͥ facile unde tuui
risu conpͥmã sb̾perit. Simultas tantũ mͦ
re posse polliceor. Qd̾ uͦ aur amibobꝰ aur
alteri ñ ita honerosu est ut fortasse op¬
pͥmat. ne sb̾ire. aur in pon̾e uelis. Ad̾. Cie¬
to ꝓrsus et qdͥ tͥ congruenter mecum ui¬
der᷑ agi posse. quantu ualeat aĩa expͤto

Expanded text:
onem modo a me tibi posse expediri. Si enim dixero unam esse animam, conturbaberis, quod in altero beata est, in altero misera; nec una res simul et beata et misera potest esse. Si unam simul et multas dicam esse, ridebis; nec mihi facile, unde tuum risum comprimam, suppetit. Sin multas tantummodore posse polliceor; quod vero aut ambobus, aut alteri nostrum ita onerosum est, ut fortasse opprimat, ne subire aut imponere velis. E. Cedo prorsus, et quod tibi congruenter mecum videtur agi posse, quantum valeat anima, exspecto
Abbreviated transcription (Latin):
oporter. ñ omĩmodã ueluri morrez tali pre¬
ciioue facrã ẽe cumrͥ m̾ebra seꝑatim con¬
siterata. qd liber significantia. et qiͣ spiran¬
tia uidebunt᷑. ad. Concedã omĩno. et ia
ip̃m sones flagito. Augꝰ. Accipe. nani dũ
egimus: lucifer mͥ occurrit. Qͥ ꝓfecto ĩ ter
secunda et t̾ciam sillabam. scissꝰ. ñ nicħ
pͥore parre significat. cũ dicimꝰ luci. et
id̾o ĩ hoc plusꝙͣ dimidio corpore nõis uiuit.
Eerraina eriã pars habet aĩa. Nam cum
ferre aliqͥd iuberis. hanc audis. Qui eĩ pos¬
set obtemꝑarc. si qͥs tͥ diceret fer codicem.
si nicħ significaret fer: Qd̾ cum addit᷑
lucifer sonat et significat stellam. Cũ ar
demit᷑. nõ nicl significat et hoc qiͣ reriu¬

Expanded text:
oportet, non omnimodam veluti mortem tali praeoportet, non omnimodam veluti mortem tali praecisione factam esse, cum tibi membra separatim considerata quodlibet significantia et quasi spirantia videbuntur. E. Concedam omnino, et ut jam idipsum sones, flagito. A. Accipe: nam dum egimus, Lucifer mihi occurrit; qui profecto inter secundam et tertiam syllabam scissus nonnihil priore parte significat, cum dicimus, Luci, et ideo in hoc plusquam dimidio corpore nominis vivit. Extrema etiam pars habet animam: nam cum ferre aliquid juberis, hanc audis. Qui enim posses obtemperare, si quis tibi diceret, Fer codicem, si nihil significaret Fer? quod cum additur Luci, Lucifer sonat, et significat stellam; cum autem demitur, nonnihil significat, et ob hoc qu