comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eccłarum. et eporum tricennales: abb̃es
uł monachos habere omnimodis ꝓhi
dragenalis prescriptio. Ait enim pet
olumus accedente te adpanormitanã
ciuitatem: q̃stionem ip̃am tali ratione
discutere. dommio rei ap̃ possessorem si¬
cut actenus possessum ẽ uidlic ꝑmanẽ¬
te. ut si monastu p̃fatum scĩ theodori. fi
pniam.si quictem eorum inconcussã
uare monstrauint. sedl aliquam intra
eorundem finium electis arbitris. tñque
opponantur. ñ solum incetĩs rebus. s q̃ in
legatis ⁊ hereditatibus. ¶ Sicut ergo
resigiosis domibus ex lege nonnͥ quadȩa¬
genaria est obicienda ẽ prescriptio. ita ⁊
auctoritate gͣgi. aduersus alias p̃scͥbe
posunt: eodem spatio temporis ¶: Quoci¬
autem ea quȩ eccłe debentur: actores es¬
ddem sua auctoritate iudiciis pret̃missis
res cius patrimonii. urbana uł rusticana
p̃dia uiri illius competere posse suspicã
tur. fiscali more titulos imprimant. atq
quod competere pauꝑib existimant.

Expanded text:
episcoporum tricennales abbates vel monachos habere omnimodis prohdragenalis praescriptio. Ait enim PetrVolumus accedentem te ad Panormitanam civitatem quaestionem ipsam tali ratione discutere, dominio rei apud possessorem, sicuti hactenus possessum est, videlicet permanente, ut si monasterium praefatum sancti Theodori finniam, sed quietem eorum inconcussam jure monstraverint, sed aliquam intra eorundem finium, electis arbitris tranquille opponantur, non solum in ceteris rebus, sed etiam in legatis et hereditatibus. Gratian. Sicut ergo religiosis domibus ex lege non nisi quadragenaria est objicienda praescriptio, ita et auctoritate Gregorii adversus alias ecclesias prescribere possunt eodem spatio temporis. QUautem ea, quae ecclesiae debentur, rectores ejusdem sua auctoritate judiciis praetermissis res ejus patrimonii urbana vel rustica praedia juri illius competetur, fiscali more titulos imprimant, atque hoc quod competere pauperibus aestimant,
Abbreviated transcription (Latin):
utem ep̃s post hec eccłasticam rema
ut laicalem ꝓcurationem administ¬
randam elegerit aut si testimonio ro¬
nimi gubnandam ñcrediđit uere ut
ꝯtemptor canonum ⁊ fraudator ec¬
clasticarum rerum nsolum axp̃o ðre¬
bus pauperũ uidicabitur reus fetua
ncilio manebitobnoxius. Item insy
nensi eps dixit᷑. nonhubeat laicus in¬

Expanded text:
utem episcopus posthac ecclesiasticam rem aut per laicalem procurationem administrandam elegerit, aut sine testimonio oeconomi gubernandam crediderit, vere ut contemtor canonum et fraudator ecclesiasticarum rerum non solum Christo de rebus pauperum judicabitur reus, sed etiam concilio manebit obnoxius. C. XXIII. s. C. XXIII. Non habeat laicus
Abbreviated transcription (Latin):
uł decanus animarum curam. uł p̃ben¬
das eccł &s sine iudicio.uł consensuepi.
alicui tribuat.Immo sicut scĩs canon¬
b ꝯstitutum est: Aniarum cura. ⁊ pe¬
cuiuarum eccłasticarũ dispensatio. in
ep̃i iudicio. ⁊ potestate ꝑmaneat. Siꝙͦ
uo contrahec facere: aut potestatemq̃
ingenerali sy nodo residens dixit. De¬
batiam. demanu alicuius laice ꝑsone
fusceꝑit: nullatenus interepõs uł ab¬
bates habeatur. neculla ei ut ep̃o seu
abbati audientia ꝯcedatur. In suꝑ grã
ydolatrie cepit resipiscendo ñ deseru¬
erit. similit̃ q̃ d inferiorib eccłasticis
dignitatib ꝯstitunnus. Item. Siquis
imꝑatorum regum ducum. marchi¬
cdiaconum. comitum. uł quilib sclaĩ
stiture sentiat fructum qui de many¬
uomam iniaici eccłam susceperit.

Expanded text:
vel decanus animarum curam vel praebendas ecclesiae sine judicio vel consensu episcopi alicui tribuat; imo, sicut sanctis canonibus constitutum est, animarum cura et pecuniarum ecclesiasticarum dispensatio in episcopi judicio et potestate permaneat. Si quis vero contra hoc facere, aut potestatem, qin generali Synodo praesidens dixit, batiam de manu alicuius laicae personae susceperit, nullatenus inter episcopos vel abbates habeatur, nec ulla ei ut episcopo seu abbati audientia concedatur. Insuper ei gscelus idolatriae, cepit, resipiscendo non deserit. Similiter etiam de inferioribus ecclesiasticis dignitatibus constituimus. Item: Si quis peratorum, regum, ducum, marchionum, comitum, vel quilibet saecularium stiturae sumat fructum, qui de manu laici ecclesiam susceperit.
Abbreviated transcription (Latin):
testare ñ poterit. uł ꝓpt̾ aduersaris
absentiam ui infantiam ul furoris
potestatem ꝯstitutus est: intra costi¬
tuta tempora posside adeat. libellũer
porrigat ⁊ hoc inquerimoniam ded¬
ueat et sic temporis interruptionem
faciat. Si autem p̃sidem adire ñ pot̾n
sorem ciuitatis eat: ⁊ suam manifesti¬
re uoluntatem inscriptis depropere.
n abfuerit. liceat ei publice ꝓponere u¬
bi domicilium habeat possessor seu
cum tabulariorum subscriptiõt: Uelsi
uitas tabularios ñ habeat cumtrium
testium subscriptione. et hoc sufficut
ad omnem temporalem int̾ruptionẽ
onibus int̃priuatos. Cetm̃ aduersus lo¬

Expanded text:
testari non poterit, vel propter adversarii absentiam, vel infantiam, vel furoris potestate constitutus est, intra constituta tempora praesidem adeat, libellum ei porrigat, et hoc in querimoniam deducat, et sic temporis interruptionem faciat. Si autem praesidem adire non potersorem civitatis eat, et suam manifestare voluntatem in scriptis deproperet. r abfuerit, liceat ei publice proponere, ubi domicilium habet possessor, seu cum tabulariorum subscriptione, vel, si civitas tabularios non habeat, cum trium testium subscriptione; et hoc sufficiat ad omnem temporalem interruptionemonibus inter privatos. Ceterum adversus lo
Abbreviated transcription (Latin):
simas sanctiones dereb eccłe diffimre
aliqua dignoscuntur: ñerdie quo ta¬
ua scribendo decreuerunt: s exquota¬
lia moriendo definita reliq̃runt. sup¬
putationis ordo substabit. nusquã⁊ n
potĩt adtricenmum temporis ꝑtinere
uita irrite iudicantis quia status ꝯtͣ¬
tatis.Item ea que in beneficus possidẽ¬
tur. siũe que metu hostilitatis int̾ueniẽ¬
te: diutius possessa fuint. prescribi ñ pꝰs.¬
in beneficus possidentur: prescribi ñ pͥs̃.
lerici quilib quantacumq diuturnita¬
te temporis deeccle remuncratione au¬
qua possedint: inius ꝓprium p̃scͥptione
rem fuisse ne uideantur. ⁊̃ ep̃i aministra¬
uonis prolire: aut precarias cumordi¬
nati sunt facere ñdebuisse: Aut diu re¬
tentas facultates. inius sue ꝓprietatis

Expanded text:
ssimas sanctiones de rebus ecclesiae definisse ssimas sanctiones de rebus ecclesiae definisse aliqua dignoscatur, non ex die quo talia scribendo decrevit, sed ex quo talia moriendo definita reliquit supputationis ordo substabit. Nunquam etenim poterit ad tricennium temporis pertinere vita irrite judicantis, quia status conat. Item ea que in beneficiis possidentur, sive que metu hostilitatis interveniente diutius possessa fuerint, prescribi posin beneficiis possidentur praescribi non possunt. Clerici quilibet quantacunque diuturnitate temporis de ecclesiae remuneratione aliqua possederint, in jus proprium praescriptione rem fuisse, ne videantur etiam episcopi administrationes prolixas, aut precatorias cum ordinati sunt facere debuisse, aut diu retentas facultates in jus proprietatis suae
Abbreviated transcription (Latin):
quaquam apotestate p̃sulumeorum
qcumq psona sclaris ꝑpotestatem sub¬
trahat. aut ꝑargum̃ta q̃lib auferat. si
suit oĩa i potestate. ac iussu p̃sulis ecłe¬
que cumq intra.xxx. annorũ spatia ab
ecclus possessa fuisse noscuntur. Quisis
ergo sclarium contra presentemdiffinro¬
onemegerit: tanquam sacrilegus uidice¬
tur ⁊ Donec secorrererut. ⁊ eccle propa pri¬
uulegia seures restituit. anatħa sit. Ide
ntercetera inquit post angentos anuos
ꝯstituta rp̃i quosclam audio uelie subus¬
tere cumxxx annorum lex hoĩnum non
cle ꝯtrouersia mota est. ⁊ diffinitio subse¬
cutta ⁊ si iniusta sit. tñqa ñ sua. si diffi¬
nientis auctoritate posside cepit. inice¬
nalis pscriptio petitori silentium iut¬
nit sta tnut surputatio prescripnioi
natempore cuffintionis s acieresso af¬
finieritis exordium sumat Inde intol
rite disponentis: ñ poterit ꝑtinere ad¬
nistridei gubernacula eccłarum ami¬
nistrare uidentur: ꝯtrapatrum sacrati¬

Expanded text:
quaquam a potestate praesulis earum quaecunque persona saecularis per potestatem subtrahat, aut per argumenta quaelibet auferat, sed sint omnia in potestate ac usu praesulis ecquaecunque intra XXX. annorum spatium ab ecclesiis possessa fuisse noscuntur. Quisquis ergo saecularium contra praesentem definitionem egerit, tanquam sacrilegus judicetur, et donec se correxerit, et ecclesiae propria privilegia seu res restituerit, anathema sit. Idem nter cetera inquit: Post quingentos annos constituta Christi quosdam audio velle subvertere, cum XXX annorum lex hominum non clesiae controversia mota est, et definitio subsecuta, etsi injusta sit, tamen quia non sua, sed definientis auctoritate possidere coepit, tricennalis praescriptio petitori silentium imponit, ita tamen, ut supputatio praescriptionis non a tempore definitionis, sed a decessu definientis exordium sumat. Unde in Torite disponentis non poterit pertinere dum gubernacula ecclesiarum administrare videntur, contra Patrum sancti
Abbreviated transcription (Latin):
a fixus est.Cetm ubipaganorũ. ⁊ incredy¬
iorum furor incausa est: quam talib p̃¬
tereant tempora: uiri ñ preiudicant eccła¬
rum. q̃ corpalia nescientes arma: solum
siannorum prolixitas intalibus impedi
ma seruitute pharaonis. ⁊ fornace ferrca
num genus postannorum milia de in¬
pͥis ep̃is negligentibus alii abheresi ad¬

Expanded text:
affixus est. Cum tamen ubi paganorum et incredulorum furor est in causa, quantalibet pertranseant tempora juri non praejudicant Ecclesiarum, quae corporalia nescientes arma, solum si annorum prolixitas in talibus impedite servitute Pharaonis e fornace ferrea num genus post longa tempora de ropriis episcopis negligentibus, alii ab heresi a
Abbreviated transcription (Latin):
iep̃s humanitatis intuitu mancipiola
tia comprobentur nuuium eccła preiu¬
dicium patiatur. nec scłaris legit p̾seri¬
ptione que eccłam aliquam impediat
interfuit ysidorus. Temporis p̃scptio
nobicitur ubi hostiltatis metus int̃
ne eccle antistitis ad nos oblata p̃cati
dẽ: asserentis antiquam eiusdem urb
parrochiam militaris quondam hostili¬
tatis discrimine fuisse decisam. ⁊ expã¬
te aliqua abecclus astigitane ⁊ elibta¬
ne: atq agauensis urbium eẽ retentam
ꝓquare placuit. ut oĩs parrochia quã
antiqua ditione. añmilitarem hostili¬
tatem retiniusse eccłam suam quisq cõ¬
ꝓbaret: eius pruuulegio restitueret᷑. Sic̃ n
ꝑlegem mundialemꝰ his quos barbarica
seueritas captiua necessitate transu iex̃
post liminium reũtentil redditur. in¬
tiqua possessio: ñ auter ⁊ eccła recep¬
tura est parrochiam quam ante tenu¬
it. cum rebus suis siue ab alus eclus pꝰ
sideatur: siue incuiustib possessione t̃ne¬

Expanded text:
copus humanitatis intuitu mancipiola,tia comprobentur, nullum Ecclesia praejudicium patiatur, nec saeculari lege praescriptio quae Ecclesiae aliquid impediat tur. C. XIII. Temporalis praescriptio non objicitur, ubi hostilitatis metus interae ecclesiae antistitis ad nos oblata precatio est, asserentis antiquam ejusdem urbis parochiam militaris quondam hostilitatis discrimine fuisse decisam, et ex parte aliqua ab ecclesiis Astigitanae, Eliberitanae atque Egabrensis urbium esse retentam. Pro qua re placuit, ut omnis parochia, quam antiqua ditione ante militarem hostilitatem retinuisse ecclesiam suam quisque comprobaret, ejus privilegio restitueretur. Sicut enim per legem mundialem iis, quos barbarica feritas captiva necessitate transvexit, postliminio revertentibus redditur antiqua possessio, non aliter et ecclesia receptura est parochiam, quam ante tenuit cum rebus suis, sive ab aliis ecclesiis sideatur, sive in cujuslibet possessionem trans
Abbreviated transcription (Latin):
onstitutum ẽ apresenti conaiuferre:¬
cilio: epõs dioceses suas ita regere. ut ni¬
chil exearum uire p̾sumant auferre.
S ⁊ uixta priorum auctoritatem conciui¬
orum tam deoblationib quam dtbutiᷤ
acfrugib tertiam ꝯsequãtur. Quod si
amplius quippiam abeis presumptũ
extiterit: pconcilium restauretur ap¬

Expanded text:
onstitutum est a praesenti concilio, episcopos dioeceses suas ita regere, ut nihil ex earum jure praesumant auferre, sed juxta priorum auctoritatem conciliorum tam de oblationibus quam de tributis ac frugibus tertiam consequantur. Quod si amplius quippiam ab eis praesumptum exstiterit, per concilium restauretur, ap
Abbreviated transcription (Latin):
dicta scipiunt. et presulum romanorum
decreuit auctoritas. Siuõ intrametas tn¬
cennalis tpĩs: extra alienos tminos basili¬
ct iniusta retentio repꝑitur: repetentis
cp̃i. uri sine mora restituantur. Item
tuerint. tempore prescribi non possema.¬
uectio tua studeat quesita oũm ficleit
rcum ueritate ut si despatus d̾quib me¬
moratur orta contentio: diffinitio du¬
dum certapcesserit: intemerata fuetur
Alioqum sinchil unquam constitĩt ter¬
minatum: tunc descriptiõe tpr̃m siq̃
pars confidit: p̾beat sacram̃ta itatm

Expanded text:
dicta praecipiunt, et praesulum Romanorum dicta praecipiunt, et praesulum Romanorum decrevit auctoritas. Sin vero intra metas tricennalis temporis extra alienos terminos basilicae injusta retentio reperitur, repetentis episcopi juri sine mora restituetur. C. fuerint, tempore praescribi non possectio tua studeat, quaesita omnium fideliter rerum veritate, ut si de spatiis, de quibus memoratur orta contentio, definitio dudum certa processerit, intemerata servetur; alioqui si nihil unquam constiterit terminatum, tunc de praescriptione temporum, si qua pars confidit, praebeat sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
ntermemoratos fratres nrõs. flugertiu
astigitanum ⁊ honorium cordubenlem
epẽs. discussio agitare ꝓpt̾ parrochiam
basilice cuusdam quam horum alter
cel a tensem. alter reginensem asserit.
Et quia ututraq partes hactenus lim¬
te actiouentilata ẽ cuius quamuis ueto¬
sta retentio nullum uiris preuidicium
aufertet ioq ne indubium ultrairt
buc se nodalia decreta plectas. Quoru
uctoritas premon: ita oportere inpi¬
Deri cupiditatem: ut nequis t̾minos a¬
ueros usurpi. Obhoc placuit interal¬
tematis partes inspectores uiros mitten¬
dos itaut diocesis possidentis. si tnbasiu¬
cam ueris signis umes ꝓuisus monstraue¬
rit: eccle cuius ẽ ius retentionis. sit etns̃
dominium. Quod silimes legitimus
eandem basilicam ñ concludit tam iõ¬
i temporis ꝓturbatur obiecta p̾scͥptio
Appellatio presentis epi ñ ualebit. quia
illi triccimalis obiectio silertium um¬
ponit. hoc etiam et scłarium pͥncipum e¬

Expanded text:
nter memoratos fratres nostros, Fulgentium Astigitanum et Honorium Cordubensem episcopos, discussio agitata est propter parochiam basilicae cujusdam, quam horum alter Cellanensem, alter Regiensem asseruit. Et quia inter utrasque partes hactenus limitis actio est ventilata, cujus quamvis vetusta retentio nullum juris praejudicium affert, ideo, ne in dubium ultra intbus synodalia decreta perlecta sunt. Quorum auctoritas praemonet, ita oportere inhiberi cupiditatem, ut ne quis terminos alienos usurpet; ob hoc placuit inter alternas partes inspectores viros mittendos, ita ut dioecesis possidentis si tamen basilicam veris signis limes praefixus monstraverit ecclesiae, cujus est jus retentionis, sit aeternum dominium. Quod si limes legitimus eamdem basilicam non concludit, et tam longi temporis probatur objecta praescriptio, appellatio praesentis episcopi non valebit, quia illi tricennalis objectio silentium imponit. Hoc enim et saecularium principum e
Abbreviated transcription (Latin):
muchi quia factus sum sicut qui collig
stipula inmesse.⁊ sicut racemum inum¬
demra cumñsint botri admancdueadũ
pͥmogenita. Ve anime mee quia ꝑut tunc¬
ratus aterra.⁊ qui corrigat inõib hoĩ¬
bus nest. Et cum intellexeris iħm dicen¬
tem talia ⁊ lugentem peccata nr̃a api¬
ce simul⁊ illud quod incuglio scribitur:
Cumuidisset ierłm. fleuit suꝑeam. et
dixit. quia si cognouisses ⁊ tu ⁊ cet̃: Si

Expanded text:
mihi, quia factus sum, sicut qui colligit stipulam in messe et sicuti racemum inm non sunt botri ad manducandum primogenita. Vae animae meae, quia periit timoratus a terra, et qui corrigat in hominibus non est. Et quum intellexeris Jesum dicentem talia, et lugentem peccata nostra, adspice simul et illud, quod in evangelio scribitur: uum vidisset Hierusalem, flevit super eam, et dixit
Abbreviated transcription (Latin):
ergo sibi aut premium comꝑare: aut pec¬
catꝰorum desidat indulgentiam ꝓmereri.
reddat decimam.⁊ denouem partib sto¬
deat el ymosinam dare pauꝑibus. Item¬
ier̃. Se ip̃m condempnat: qui cuangłran¬
postolicis uiriꝰtibus necessaria subtrahit.
consensd monachis licite tribuantur:
uoniam quicquid habent elici paupe¬
rume: ꝯdomus illorum oĩbus deb ẽe
coẽs susceptionem pegrinorum ⁊ hospiti¬
tum ĩugulare debent. maxime curandũ
est illis: ut decimis ⁊ oblationib cenobi¬
is.⁊ senodochus qualem uoluint.⁊ potint
substentationem impendant. librm ẽ
enim monachis.⁊ spũalib uiris dm̃ colen¬
tibus ⁊ tim̃tibs decimas ⁊oblationes cu¬
taq remedia concede. ⁊de iure suo: in
dominium illorum ⁊ usum transferre.
nec tam inpauꝑib pauꝑtatem: quam
religionem attendere. Quod autẽ beati¬
tudo tua quesiuit. ut rumusus decima¬
rum ⁊oblationum scłarib: ꝓuenire pos¬

Expanded text:
ergo sibi aut praemium comparare, aut pecergo sibi aut praemium comparare, aut peccatorum desiderat indulgentiam promereri, reddat decimam; etiam de novem partibus studeat eleemosynam dare pauperibus. C. LXVII. Se ipsum condemnat qui evangelizantibus necessaria subtrahit. consensu monachis licite tribuantur BQuoniam quicquid habent clerici pauperum est, et domus illorum omnibus debent esse communes, susceptioni peregrinorum et hospitum invigilare debent, maxime curandum est illis, ut de decimis et oblationibus coenobiis et xenodochiis qualem voluerint et potuerint sustentationem impendant. Liberum est enim monachis et spiritalibus viris Deum timentibus et colentibus decimas et oblationes cunctaque remedia concedere, et de jure suo in dominium illorum et usum transferre, nec tam in pauperibus paupertatem quam religionem attendere. § 1. Quod autem beatitudo tua quaesivit, utrum usus decimarum et oblationum saecularibus provenire pos
Abbreviated transcription (Latin):
ecine tributa sunt egentum acaꝵ de¬
Quod sidecimam dederis: non solum abũ¬
dantiam fructuum recipies. sictiam fi¬
nitatem corporis consequeris. Nonigitũ
dominus deus premium postulat. s to¬
norem.Deus enum nr qui dignatus est to¬
tum dare: decimam anobis dignatus est¬
accipere. ñ sibi: s nobis sine dubio ꝓfu¬
turam. Sed si tardius dare peccatum ẽ
se: Demilitia. denegotio.⁊ de artificio recd¬
de decimas. Cum enim decimas dando
ꝓauaritia duplicem benedictione frau¬
das. hec est enum domini ustissima cõ¬
suetudo: ut si tuilli decimas ñ dedic. d
ad decimam reuoceris. dabis impio mil¬
ti: quod nonius dare sacerdon. Rencfa
prohibetur. decime enim erdebito re¬
quiruntur. qui eas dare noluint: res ali¬
enas inuadunt.⁊ quanti paupt in locis¬
sins ubi ip̃i habitat. decimas illonda¬
te fame mortui fuerint: tantorum ho¬
micidiorum reus ante eterni iudicis tri
bimal apparebit. quia rem a domino pa¬
upibus delegatam suis usib refuauit. q

Expanded text:
enim tributa sunt egentium animaQuod si decimam dederis, non solum abundantiam frugum recipies, sed etiam sanitatem corporum consequeris. Non eget Dominus Deus, non praemium postulat, sed honorem; Deus enim noster, qui dignatus est totum dare, decimam a nobis dignatur repetere, non sibi, sed nobis, sine dubio turam. Sed si tardius dare peccatum est, se? De militia, de negotio, de artificio redde decimas. Quum enim decimas dando i, quare pro avaritia duplici benedictione fraudaris? Haec est enim Dei justissima consuetudo, ut si tu illi decimam non dederis, tu ad decimam revoceris. Dabis impio militi quod non vis dare sacerdoti. Benefaprohibetur. Decimae enim ex debito requiruntur, et qui eas dare noluerit res alienas invasit. Et quanti pauperes in locis, ubi ipse habitat, illo decimas non dante fame mortui fuerint, tantorum homicidiorum reus ante tribunal aeterni judicis apparebit, quia rem a Deo pauperibus delegatam suis usibus reservavit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
rat clicos inre sua ordinari. ip̃os ordim
is cuius t̃̾ritorium ẽ. uł siiam ordinati
sunt: ipõs nabere acquiescat. ⁊ oĩs eccłe
ip̃ius gubnatio:ad eum incuius ciuita¬
tis territorio eccla surrexerit. ꝑtinchit.

Expanded text:
rat clericos in re sua videre, ipsos ordinet in cujus territorio est, vel si ordinati jam sunt, ipsos habere acquiescat, et omnis ecclesiae ipsius gubernatio ad eum in cujus civitatis territorio ecclesia surrexerit pertinebit.
Abbreviated transcription (Latin):
ognouimus quod siquis exfamilia cul
uindicetur: acoĩone autem eius õmni¬
modo abstineant Idem. Res eorum ꝗ
exderolabuntur. simui cum ip̃is mõ¬
mus. ut in rebus eorum nulla ꝯtamina¬
tione miscearis si pauꝑima regłaria rro¬
psos trade ⁊ reslapsorum ineoloco ꝓficiãt.
inquo agere penitentiam traduntur. q̃¬
tinus ipsi errebus eorum subsidium hañt.
qui decorrectione corum sollicttudinem
gerunt. Siuõ parentes hñt: res eorũ legi¬
timus parentib dentur. itaut eorũ tñsti¬
pendia qui inpenitentiam data fuĩnt
sufficient debeant ꝓcurari. Siquis uõ ex
famila eccłastica sacerdotes ut ieuite. ut
monachi. u cliciat quilib aui lapsi fu¬
erint: darieos inpenitentiam uolumuᷤ
sires corum eccłastico ur ñ subtrahi. ad
usum tñsuum accipiant: uñ adpenitñ¬
tiam subsistant. nesi nudentur: locis in
quibus datifuint. sint honerosi. Item
toliere quamins abbas peccauit. si subi¬
ciat cum potestati abbatis alterius mo¬

Expanded text:
ognovimus etiam quod si quis ex familia culpvindicetur; a communione autem ejus omnino abstineatur. C. V. Res eorum, qui ex clero labuntur, simul cum ipsis momus ut in rebus eorum nulla contaminatione miscearis, sed pauperrima regularia mopsos trade, et res lapsorum in eo loco proficiat in quo agere poenitentiam traduntur, quatenus ipsi ex rebus eorum subsidium habeant, qui de correctione eorum sollicitudinem gerunt. Si vero parentes habent, res eorum legitimis parentibus dentur, ita tamen ut eorum stipendium, qui in poenitentiam dati fuerint, sufficienter debeat procurari. Si qui vero ex familia ecclesiastica sacerdotes, vel levitae, vel monachi, vel clerici, vel quilibet alii lapsi fuerint, dari eos in poenitentiam volumus, sed res eorum ecclesiastico juri non subtrahi. Ad usum tamen suum accipiant, unde ad poenitendum subsistant, ne si nudentur, locis, in quibus dati fuerint, onerosi sint. tollere, quamvis abbas peccaverit, sed subjiciat eum potestati abbatis alterius mo
Abbreviated transcription (Latin):
mministris. Aquib doctus ẽ. Sicut enĩn¬
nuriũ maledicctur. Quod suntelligers
largitorem deum: ⁊agens his grãs per
quos adeo eruditus ẽ. pumiliaut se ⁊i
horreum dei intułit cibos. hoc ẽ sc̃pto¬

Expanded text:
magistris, a quibus doctus est. Si enimagistris, a quibus doctus est. Si eninuria maledicetur. Quod si intelligens largitorem Deum, et agens his gratias, per quos a Deo eruditus est, humiliaverit se, et in horreum Dei intulerit cibos, hoc est Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
ut auobis darentur. ubercaten possessior̃
ꝑfectum. quia fraudastis me partenmeram.
portor uos atq cõmoneo ut inferatis deci¬
inas innorrea. Noc ẽ inthesauros tempua
hañt sacerdotes atq: leuite qui mminist¬
rãt cibos. ⁊ probate me: siñtantas pluui
as effundero ut cataracte celi aꝑte eẽ cre¬
dantur. ⁊effundam uobis benedictionẽ
usq ad habundantiam. Verbum effusio¬
nis nomen largitatis ostendit.S⁊ ficripo¬
test ut agros irrigantib pliiiis sit ꝗdẽ
fertilitas. uerum ati locusta ueniet. autt
prucus. aut erugo. aut eruca. ⁊ labores
locustam. uidet ⁊reliqua qua dirimus
ncorrump̃ fructum terre ur̃ẽ. Siqñ¬
fames ⁊ penuria ⁊ rerum oium egestas
tprinuit mundum. sciamus hoc exira
dei descende. qui se inpaupib siñ accipi¬
tus lege domini potest.  ios crudire: nõ
debi sue assignate prudentie ingeiuoo
quo possidi. si gris agat: primum dõꝗ
cimnesti uargitur. dein sacerdotib eius acꝰ

Expanded text:
vobis darentur, ubertatem possessionumperfectum, quia fraudastis me parte mea, hortor vos, atque commoneo, ut inferatis decimas in horrea, hoc est, in thesauros templi, et habeant sacerdotes atque Levitae, qui mihi ministrant, cias effudero, ut cataractae coeli apertae esse credantur, et effundam vobis benedictionem usque ad abundantiam. Verbum effusionis nomen largitatis ostendit. Sed fieri potest, ut agros irrigantibus pluviis sit quidem fertilitas, verum aut locusta, aut bruchus, aut aerugo, aut eruca destruant, locustam videlicet, et reliqua, quae diximus, et non corrumpet fructum terrae vestfames et penuria, et rerum omnium egestas opprimunt mundum: sciamus hoc ex Dei ira descendere, qui in pauperibus, si non accipitus legem Dei potest ceteros erudire, non debet suae assignare prudentiae ingenioque quod possidet, sed gratias agat primum Deo, qui cuncta largitur, deinde sacerdotibus ejus ac
Abbreviated transcription (Latin):
chorum quidam epĩs uis suum aufr¬
recontendunt: statuimus. ne inpar¬
rochialib eccłus quas tenert absq exo
curam cum abbatum cosensu sicer¬
dotis commiitant ut eiusmodisacer¬
dotes depplis quidemcura ep̃iritionem
redolant. abbatiuõ prorebus tpalib
admonastium ꝑtinemib debitãsubie¬
ctionem exhibeant. ⁊ sic sua cuiq nara

Expanded text:
chorum quidam episcopis jus suum auferre contendunt, statuimus, ne in parochialibus ecclesiis, quas tenent, absque curam cum abbatum consensu sacerdoti committant, ut ejusmodi sacerdotes de plebis quidem cura episcopo rationem reddant ; abbati vero pro rebus temporalibus ad monasterium pertinentibus debitam subjectionem exhibeant, et sic sua cuique jura
Abbreviated transcription (Latin):
tatuendum ẽ quatenus eccłe gimine:
quorumcũq monachorum insinglis
parrochus site eporum ut decet diumi¬
tus subdantur regimini eisq d̃bita ob¬
sequia exhibeant. ¶ Ecce urbanus pp̃
ꝓhib inuestituras parrochialium ec¬
clarum ꝑmonachos fieri quas ioħs po
eis concessit. Sed ulud ioħis pp̃ intelligñ¬
dum ẽ deillis capellis. que cum oĩiure
suo abepĩs monachif conceduntur. Ist¬
tud autem urbani intelligitur deulus
quas abbates in ꝓpriis precdus eclificant
in uillis. ut in suis castellis Tales ⁊ sir̾s t̃¬

Expanded text:
tatuendum nobis est, quatenus ecclesiae quorumcunque monachorum in singulis parochiis sitae episcoporum, ut decet, divinitus subdantur regimini, eisque debita obsequia exhibeant. Gratian. Ecce Urbanus Papa prohibet investituras parochialium ecclesiarum per monachos fieri, quas Joannes Papa eis concessit. Sed illud Joannis Papae intelligendum est de illis capellis, quae cum omni jure suo ab episcopis monachis conceduntur. Istud autem Urbani intelligitur de illis, quas abbates in propriis praediis aedificant in villis vel in castellis
Abbreviated transcription (Latin):
elico: ⁊ pus locis dationes ultra statuta
patrum exigere. aut suꝑ posita inanga¬
rus inferre. S ⁊ cum sit optimus ꝑspec¬
tor: ita ꝑspiciat: ut uniuerse sibi oues
comisse. ase maxime alantur. atq ĩne¬
cessitatib Aduuantur. ñ illicitis exac¬
tionib opprimantur. quia pascere et
dominus nos docuit omnibus minist¬
rare ñterrenis lucris Auaritiis delecta¬
redaitibus eccle quarta pars clicis est
ordo distinexit᷑. ⁊ iudicia eẽ constituit.u
nec p̃positi inopprimendo se frustraua¬
ieant occupare subiectos. nec subiectis
iterum ꝯtrasuos p̃positos effrenata sit ef¬
frenandilicentia. Volumus ergo ut q
quid eccłe tue exredditu: uł quolib
Alio titulo fortasse accesserit. quartã
ex in portionem sine diminutione ali¬
qua debeas segregare. atq eãtrẽscđmdo
ut tibiuisum fuerit discrete diuidere.¬

Expanded text:
clerico, et piis locis dationes ultra statuta Patrum exigere, aut superposita in angariis inferre. Sed quum optimus sit perspector, ita prospiciat, ut universae sibi oves commissae a se maxime alantur, atque in necessitatibus adjuventur, non illicitis exactionibus opprimantur, quia Dominus pascere et docere nos docuit et omnibus ministrare, non terrenis lucris vel avaritiis delectareditibus ecclesiae quarta pars clericis est ordo distinxit, et judicia esse constituit, ut nec praepositi in opprimendos se frustra valeant occupare subjectos, nec subjectis iterum contra suos praepositos effrenata sit resultandi licentia. uidquid Ecclesiae tuae ex reditu vel quolibet alio titulo fortassis accesserit, quartam exinde portionem sine diminutione aliqua debeas segregare, atque eam secundum ut tibi visum fuerit, discrete dividere
Abbreviated transcription (Latin):
missas̃: quilib ꝓhibẽtur oblationes ece¬
łe distribuere. liquido apparet qd cum
epi consensu: quibuslib eccłus possunt
distribui. huic interp̃tatiõi uidet᷑ contͣ¬
nire auctoritas uia toletani conc̃. nic¬

Expanded text:
missa sunt, quilibet prohibetur oblationes ecclesiae distribuere, liquido apparet, quod cum episcopi consensu quibuslibet ecclesiis possint distribui. § 1. Huic interpretationi videtur contraire auctoritas illa Toletani Conci
Abbreviated transcription (Latin):
nõib ⁊ suꝑoĩa aprincipib ⁊ primis regi¬
onum in aliud transferri ut conuerti.
et infra. Generalit᷑ uõ quicumq res ec¬
cłe confiscare. aut competere ut inuade
ꝑiculosa sua infestanone p̃sumpfit: si¬
milit ꝯhui quires eccłe uissu: uł largiti¬
one pͥncipum: ut quorundam potentũ
aut quadam inuasione aut tirannica
potestate retiniuĩnt:⁊ filus ut herecdib:
sius. ut aquibusdam iam factum audi¬
uimus quasi hereditarias reliquerĩt.
nisi citores dei amonitiꝰ pontifice agni
taueritate reddidint. ppetuo anathe
feriantur.: Iniquum enim eẽ censemus
ut potius custodes cartarum: quã de¬
fensores rerum creditarum. ut pceptũ ẽ
qui sacerdotali amonitione ñ corrigũt᷑
dicente domino.auferre malum ex
uobis. V niuersa synodus surgens ac¬
clamauit ut ita fiat rogamus. lictũ ẽ

Expanded text:
nia a principibus et primis regionum, in aliud transferri vel converti. Et infra: § 2. Generaliter vero quicunque res ecclesiae confiscare, aut competere, aut pervadere periculosa sua infestatione praesumserit, et hi qui res Ecclesiae jussu vel largitione principum, vel quorumdam potentum, aut quadam invasione, aut tyrannica potestate retinuerint, et filiis vel haeredibus suis, ut a quibusdam jam factum audivimus, quasi haereditarias reliquerint, nita veritate reddiderint, perpetuo anathemate feriantur. Iniquum enim esse censemus, ut custodes potius chartarum quam defensores rerum creditarum ut praeceptum est qui sacerdotali admonitione non corriguntur dicente Domino: Auferte malum ex vobis. Universa synodus surgens acclamavit. Ut ita fiat rogamus. Dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
diumus apłs acsi canonem ponens ephe¬
infirmos beatus existimans dare quam¬
accipere. Propter quod ⁊ nos docti abco
diffinimus. nullatenus ep̃m turpis uic
gra excogitate adexcusandas excusatiõe
inpeccatis expetere aurum uł argentũ
nachis qui sub ipos. ait enim apłs. Non¬

Expanded text:
apostolus ac si canonem ponens Epheinfirmos : beatius existimans dare. Propter quod et nos edocti ab eo definimus, nullatenus episcopum turpis lucri gratia excogitare ad excusandas excusationes in peccatis, et expetere aurum vel argentumcis, aut monachis qui sub ipso sunt. Ait enim Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
exertiminiadme ⁊reuertar aduos dic̃dñs
er̃atium. et dixistis. In quo reuertemur
Si affugeret pomodm quia configiti
ues mes: Dixistis. In quo ꝯfigimus te. in
decimis ⁊ inprimitus ⁊ inpenuria uos
maledicti estis.⁊ me uos confligitis to
tagens. Nunc exequamur orcinẽ ꝓphe

Expanded text:
« Revertimini ad me, et revertar ad vos, dicit Dominus exercituum; et dixistis, in quo revertemur? Si affiget homo Deum, quia vos configitis me, et dixistis, in quo configimus te? in decimis et primitiis. In penuria vos maledicti estis, et me configitis gens tota. » Nunc sequamur
Abbreviated transcription (Latin):
toauferre. quorum auertentes calli¬
cutates:⁊ hostis uersuti suasiones. d̃
eccłarũ inuestitores fieri⁊ itatñ ut i¬
dicio synodi: si contra sacerdotiu a
detur conthire urbanus pp̃ .ii. dicen.
dmonemus atq pcipimus ut decimas
oĩodare deo ñ negligant. quas ip̃e de
dare instituit. quia timendum ẽ. ut
quideo suum debitum subtrabit. ne
ferat ei necessaria. Item nicolaus pp̃.
seuquecumq oblationes uiuorũ ⁊ mõ¬
tuorum ecclus dei fidelit reddantur

Expanded text:
to auferre. Quorum avertentes callito auferre. Quorum avertentes calliditates et hostis versuti suasiones, deiecclesiarum investitores fieri, ita tamen, ut judicio synodi, si contra sacerdotium aidetur contraire Urbanus Papa II, dicens dmonemus atque praecipimomnino dari Deo non negligantur quas Deus dare constituit, quia timendum est ut quisquis Deo suum debitum abstulerit, ne ferat ei necessaria sua. CAP.seu quecumque oblationes vivorum et mortuorum ecclesiis Dei fideliter
Abbreviated transcription (Latin):
to decernamus. ut amõ eccłe monachiᷤᷤ
t̃dite ẜsuos sacerdotes instituantur.
Diume erum leges habent ⁊ scłares: u
cuius ẽ possessio eius fiat institutio. Et si
insidiando quod mauis est facilisis fu¬
it caritas: sit facilior fuit caritas: sit¬
facilior inconcedendo quod minusẽ
scã largitas. Maius enim fuit posses¬
sionem dare: quam sit inuestituram¬
concedere. quomõ possessoris et ueraco¬
gnoscentur. ⁊ suarum rerum sibi tribu¬
ta redaentur: ubi quod suum ẽ paum
ni moris est uium moueͣti. cuius iudici¬
o et uoluntate. nunc erigit᷑. nunc dyͥmit᷑.
uñ fit: ut in partem ep̃i ad fuiendu sa¬
religiose dederat. quadam simulata a¬
utoritate adse tranat. Sic itaqi pͥuat᷑
mercede quam ꝯsecutus fuerat. cumoa
ficta caritate aufert quod dedat. tũꝗ
a prauorum sacerdotum discordias
ctus credulus. quod prius fuscate mo¬
uebatur luerari: post detreta fraud
conatur quadam usurpatione exto¬

Expanded text:
to decrevimus, ut amodo ecclesiae monachis to decrevimus, ut amodo ecclesiae monachis traditae per suos sacerdotes instituantur. Divinae enim leges habent et saeculares, ut cujus est possessio ejus fiat institutio, et si in dando quod majus est facilis fuit caritas, sit facilior in concedendo quod minus est sancta largitas. Majus enim fuit possessionem dare quam sit investituramconcedere. Quomodo possessoris jura cognoscentur, et suarum rerum sibi tributa reddentur, ubi quod suum est per ni moris est illum vereri, cujus judicio et voluntate nunc erigitur, nunc deprimitur. Unde fit, ut in partem episcopi ad serviendum sad sancte et religiose dederat quadam simulata auctoritate ad se trahat. Sic itaque privatur mercede, quam consecuturus fuerat, tum quia ficta caritate aufert quod dederat, tum quia pravorum sacerdotum discordias, ctus credulus, quod prius fucate moliebatur lucrari post detecta fraude conatur quadam usurpatione ex to
Abbreviated transcription (Latin):
tiorum eccłiis ꝑ abbates instituantis.
isis uitteris caritatiurẽ: quibus satis ꝑ¬
penditur. quanto studio huic scẽ sedire¬
uerentiam exhibetis: ñ modice gauusi
damus. delegauit eium nobis pia man¬
suetudo ur̃a. utrum eccłe ꝓquiete mo¬
date ꝑsacerdotes abeis ordinatos ⁊ ĩue¬
stitos debeant institui. addidit quoq
frat̃ratas tua: ltem ⁊ seditionem inter
clicos monachosq ex hac causa ñ modi¬
cam eẽ ortam. quod instigatione uer¬
suti hostis fieri nemo ambigat. ht̃ enĩ
mille nocendi modos. nec ignoramus a¬
stutiam cius. Conatur namq apͥncipi¬
oruine sue unitatem eccłe rescindere
caritatem uulnerare. scõrum oꝑum
dulcedinem inuidie felle inficere. ⁊ oĩ¬
bus modis humanum genus euertere
⁊ ꝑturbare. dolet enuimꝰ satis ⁊ erube scł
caritatem quam incelo nequit habere.
nomines ꝯstantes exlutea matĩa. int̃
ra tenere. Uñ oportet quantum fragi¬
litati nr̃e conceditur: ut om̃s aditus

Expanded text:
iorum ecclesiis per abbates instituantur. Visis litteris caritatis vestrae, quibus satis perpenditur, quanto studio huic sanctae sedi reverentiam exhibetis, non modice gavisi damus. Delegavit enim nobis pia mansuetudo vestra, utrum ecclesiae pro quiete moditae per sacerdotes ab eis ordinatos et investitos debeant institui. Addidit quoque fraternitas tua, litem et seditionem inter clericos monachosque ex hac causa non modicam esse ortam; quod instigatione versuti hostis esse factum nemo ambigat. Habet enim mille nocendi modos, nec ignoramus astutias ejus. Conatur namque a principio ruinae suae unitatem ecclesiae rescindere, caritatem vulnerare, sanctorum operum dulcedinem invidiae felle inficere, et omnibus modis humanum genus evertere et perturbare. Dolet enim satis et erubescit caritatem, quam in coelo nequivit habere, homines constantes ex lutea materia tenere in terra. Unde oportet quantum fragilitati nostrae conceditur ut omnes aditus
Abbreviated transcription (Latin):
unusquisq eccłe ꝓpriodedit. aut reliqt
arbitrio: alienare quibuslib titulis
mĩtis aut monastus religionis intuitu
autcerte ꝑegrinis si necessitas largirifo¬
aserit. sictñ ut hec ip̃a ñ ꝑpetuo. s tpã¬
niłta intelligendmest. ut ep̃i preter
quartam ut tertiam quȩ scđm iocor
diũsitates eis debetur: nichilꝯtingat.

Expanded text:
unusquisque ecclesiae proprio dedit aut reliquit arbitrio, alienare quibuslibet titulis honorum meritis, aut monasteriis religionis intuitu, aut certe peregrinis, si necessitas largiri suaserit, sic tamen, ut haec ipsa non perpetuo sed temporita intelligendum est, ut episcopi praeter quartam vel tertiam, quae secundum locorum diversitates eis debetur, nihil contingant.
Abbreviated transcription (Latin):
occasione uł subreptione uenire tẽpta¬
ueris: scias te coĩone sacra priuatum:
nec eam te excepto ultimo uite tue tpr
nisicum concessa romani pontificis de¬
cernimus uissione ꝑcipere. Res autẽ sũ¬
sacras siue alias mobiles immobilesci
eiusqeccle quas hactenus dicitur retinẽ
quarum notitiam nobis oblatam p̃seo¬
dequibus siqua inter uos questio ũtit
uolumus ut ap̃ responsalem nrm in

Expanded text:
occasione vel surreptione venire tentaoccasione vel surreptione venire tentaveris, sacra scias te communione privatum, nec eam te, excepto ultimo vitae tuae tempore, nisi concessa Romani pontificis decernimus jussione percipere. Haec sacras sive alias mobiles immobilesque ejus Ecclesiae, quas hactenus dicitur retinere, quarum notitiam nobis oblatam praesenDe quibus si qua inter vos quaestio vertitur, volumus ut apud responsalem nostrum in
Abbreviated transcription (Latin):
nus thebane ciuitatis ep̃s: ad romanã ur¬
sumus uiuante domino tractaturi
se:⁊ nulloiure pecunianiis incausis: e¬
um fr̃ratatis tue ꝯdempnatũ fuisse
sententia. Quia igitur ⁊ abantefacto
ioħe prime istiniane ep̃o: ꝯtrauis ca¬
nonesq depositus honoris sui gradu
carere non potuit. insua eum refõma¬
rieccta atq inꝓprie dignitatis ordine
ðereuimus reuocariacum oportiussi
mit. rursus ineis aliquid tibiiuns dictio¬
ras seruare presumpseris. tñ nos humaniᷤᷤ
decernentes coĩonaisq tibi sacram̃tum
ĩterim ꝯfuantes decernimus. ut fr̃ita
tua abco eccłaq eius omnem añ habi¬
te sue potestatem iurisdictionis absti¬
neat ⁊ scđm scripturam decessoris nri si
qua causa uł fider uł criminis uł petu¬
maria aduersus prefatum adrianũ con
sales: si mediocris est questio cognoscat
ducatur: quatenus nr̃e audientie sen¬
tentia decidatur. Quod sicontrahec: q̃
statumus quolib tempore: qualib

Expanded text:
nus Thebanae civitatis episcopus, ad Romanam ursumus juvante Domino, tractaturi.se, et nullo jure pecuniariis in causis eum fraternitatis tuae condemnatum fuisse sententia. Quia igitur et ab ante fato Joanne primae Justinianae episcopo contra jus canonesque depositus, honoris sui gradu carere non potuit, in sua eum reformari Ecclesia, atque in propriae dignitatis ordinem decrevimus revocari. Et cum oportuisset mit, rursus in eis aliquid tibi jurisdictionis servare praesumpseris, tamen nos humanius decernentes, communionisque tibi sacramentum interim conservantes, decernimus ut fraternitas tua ab eo Ecclesiaque ejus omnem ante habitae suae potestatem jurisdictionis abstineat, sed secundum scripta decessoris nostri, si qua causa vel fidei vel criminis, vel pecuniaria adversus praefatum Adrianum conssales, si mediocris est quaestio, cognoscatdeducatur, quatenus nostrae audientiae sententia decidatur. Quod si contra haec quae statuimus, quolibet tempore, qualibet 631
Abbreviated transcription (Latin):
num statuta. ubi mltitudo excreuit
fidelium: exiugore aplice sedis debeaᷤᷤ
possunt redigi ⁊ unus induob ualet cli¬
uidi: sic ⁊̃ ep̃s debaptismalib ⁊ parro¬
chianis eccłus: facere potest cum consẽ¬
hoc ñ fieri possi: mltitudo ecclarũ ad
paucitatem redigetur. plures autẽ ba¬
det̾minatione duarum matricum.p
plebes utrarumq discernant: ⁊ siñ ꝯue¬
nerint: lis dei iudicio discernatur:
nisi ep̃o disponente aluis eccłis fuĩt assi¬
gnatum innuuo priorum redituum
diminutionem patiantur. Inde anast
puuis dare deb ꝯtencit: uł extrabap¬
tismalem eccłam dare uoluit: pret̾ ꝯsciẽ¬
tiam ep̃i. uł eius cui huuiscemodi offi¬
cia cõmissa sunt: neccum eorum uolu¬
extra ꝯscientiam ep̃i inteliigendum re¬
liquit: quod ep̃o ꝯsentiente. Aluis ecc̃¬
clus daripossunt. Item. Iuxta dipo

Expanded text:
um statuta, ubi multitudo excreverit fidelium, ex vigore apostolice sedis debeas opossunt redigi et unus in duobus valet dividi, sic et episcopus de baptismalibus et parochianis ecclesiis facere potest, cum consenHoc nisi fieri posset, multitudo ecclesiarum ad paucitatem redigeretur. Plures autem bade terminatione duarum matricum, plebes utrarumque discernant, et si non convenerint, lis Dei judicio discernatur .nisi episcopo disponente aliis ecclesiis fuerit assignatum, in nullo priorum redituum diminutionem patiantur. Unde Anastaxtra baptismalem ecclesiam dare voluerit, praeter conscientiam episcopi, vel ejus, cui hujuscemodi officia commissa sunt, nec cum eorum voluextra conscientiam episcopi, intelligendum relinquit, quod episcopo consentiente aliis ecclesiis dari possunt. C.
Abbreviated transcription (Latin):
temsimachus ep̃s eccłe eatholice urhis
rensi eccła aplica auctoritate conditis. de
fructuum oblationib q̃ministris eccłed̃
bentur. ⁊ dehis quȩ inusus paupum ꝯfe¬
runtur: scriptum nabetur. Siquis obla
rit ꝯsilio anatha sit. ⁊ itm̃ meodẽ conc̃gã
grensi.Siquis oblata deo dedit. ut acceᷤ¬
eo institutus ẽ: ad dispensandam mĩam pa¬

Expanded text:
e catholicae urbis esia apostolica auctoritate conditis, de fructuum oblationibus, quae ministris ecclesiae debentur, et de his, quae in usus pauperum conferuntur, scriptum habetur: Si quis oblaconsilio, anathema sit. Et iterum in eodem concilio Gangrensi: Si quis oblata Deo dederit vel accepconstitutus est ab eo ad dispensandam mi
Abbreviated transcription (Latin):
imiliter et hoc adomnium ecclarũ noti¬
tiam: urãcunctoꝵq exortatione: ⁊ uidi¬
delitate crassatum. ꝑuasotes rerũme
memoratarũ p̃dicta canonica districti¬
one feciantur. ut qui morib ꝓprus ac
nulla conscientie castigatione corrigõ¬
tur saltim ecclastice ⁊ canonice uindi¬
ete ꝑfodiantur aculeis. Item exł. ca¬

Expanded text:
imiliter et hoc ad omnium ecclesiarum notitiam vestra cunctorum exhortatione, et judidelitate grassatum, pervasores rerum memoratarum, praedicta canonum districtione feriantur: ut qui moribus propriis ac nulla conscientiae castigatione corriguntur, saltem ecclesiasticae, et canonicae vindictae perfodiantur aculeis. Gene
Abbreviated transcription (Latin):
dubiumꝰ ẽ illam mulierem ñꝑtinere ad
matrimonium.Cum qua docetur ñ fu¬
isse commixtio sexus admatrimonium
ꝑfectum subintelligendum ẽ.tale ui
mentum. Ita et illud leonis p̃p intelligẽ¬

Expanded text:
dubium est illam mulierem non pertinere ad matrimonium, cum qua docetur non fuisse commixtio sexus. Ad matrimonium perfectum subintelligendum est, tale vclesiae sacramentum. Ita et illud Leonis Papae intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
adhunc articulum attinet quod ei o¬
buit decanonicis constittis. Apparet gͦ
hos ñ fuisse conuges.Item si conuges ess
discessio abinuicem eent diuortium sed
trum dicens debeata maria quam ioseph¬
sibi desponsauerat et insuam duxerat.
Ioseph nunquam cognouit eam. Nam si
uir iustus eam cognouerłs se nunquã
ase discedere passus ẽẽt.sed nec dñs qui
uxorem preceꝑat auiro ñ disceđe nnsi
causa fornicationis comendans eam disci¬
pulo auctor diuortii fuiss: Ecce comen¬
datio marie ioħi et detractio ioseph nega¬
tur fuisse diuortium quia ioseph ñ co¬
gnouerat eam. Vnde apparet eos ñ fuisse
coniuges. Si autem beata maria quam
ioseph sibi desponsauerat ⁊ insuam du¬
xerat comux negatur fuisse. Multo mi¬
nus ista quȩ simpliciter sponsa erat con¬
ux est appellanda. Itemexc̃. aurelia
nensi.Sororem uxoris polluens neu¬
duabus sororibus et una ex illis antea
uxor fuerat necuna ex ipsis habeat nec

Expanded text:
ad hunc articulum attinet quod ei oad hunc articulum attinet quod ei obviet de canonicis institutis. Apparet ergo, hos non fuisse conjuges. § 2. Item si conjuges essent, discessio ab intium, dicens de B. Maria, quam sibi Joseph desponsaverat, et in suam duxerat: Joseph nunquam cognovit eam. Nam si vir justus eam cognovisset, nunquam a se discedere passus esset, nec Dominus, qui uxorem praeceperat a viro discedere, nisi causa fornicationis, commendans eam discipulo, auctor divortii fuisset. Ecce, commendatio Mariae Joanni, et detractio Joseph negatur fuisse divortium, quia Joseph non cognoverat eam. Unde apparet, eos non fuisse conjuges. Si autem B. Maria, quam sibi Joseph desponsaverat, et in suam duxerat, conjunx negatur fuisse, multo minus ista, quae simpliciter sponsa erat, conjunx est appellanda. C. XXX. Sororem uxoris polluens nduabus sororibus et una ex illis antea fuerit uxor, neutram ex ipsis habeat, nec
Abbreviated transcription (Latin):
terrogasti me dehis qui matrimonioꝯ
iunctisunt et nubere non possunt syille
quibus scriptum est.Uir autem ⁊ muli¬
er sise comunexerant et postea dixerat
mulier deuiro quod ñ possit coire cx̃
illa. si potest probare peruerum in di¬
cium quod uerumsit accipiataliũ ¶ Eccẽ
impossibilitas coeundi si potest carnalem
copulam inuenta fuerit in aliquo non
soluit coniugium.Siuõ ante carnalem
t̃i deprehensam fuerit liberum facit my¬
ueri alium uirum accipere. Unde appa¬
ret illos ñ fuisse comuges alioꝗn ñlicet
eis abinuicem discedere exceepta causa
fornicationis ⁊ sic descendentes opor¬
tet manere innuptos aut sibi inuicem
reconciliari. Itemsi sponsa coninx eẽt
mortuo sponso remanente uidua. Si a¬
utem undua ẽet uir eius adsacros ordineᷤᷤ
conscendere ñposset. maritus enim ui¬
due eque sicut et bigamus sacerdos fi¬
eri promibetur ex huius autem copula
nullus prohibetur asacris ordinibus
Vtenim art pelagius pp̃. nichil ẽ quantũ

Expanded text:
terrogasti de his qui matrimonio juncti sunt, et nubere non possunt, si ille quibus scriptum est: Vir et mulier si se conjunxerint, et postea dixerit mulier de viro, quod non possit coire cum eo, si potest probare per justum judicium quod verum sit, accipiat alium: impossibilitas coeundi, si post carnalem copulam inventa fuerit in aliquo, non solvit conjugium. Si vero ante carnalem copulam deprehensa fuerit, liberum facit mulieri alium virum accipere. Unde apparet, illos non fuisse conjuges; alioqui non liceret eis ab invicem discedere, excepta causa fornicationis; et sic discedentes oportet manere innuptos, aut sibi invicem reconciliari. § 1. Item si sponsa conjunx esset, mortuo sponso remaneret vidua. Si autem vidua esset, vir ejus ad sacros ordines conscendere non posset. Maritus enim viduae, aeque sicut et bigamus, sacerdos fieri prohibetur. Ex hujus autem copula nullus prohibetur a sacris ordinibus. Ut enim ait Pelagius Papa: Nihil est quantum
Abbreviated transcription (Latin):
tiientur. ¶ Ipparet ergo hanc ñ fuisse
coniugem duiuiuente sponso alteri nu¬
bendi licentia ñ negatur. quomõ ergo f
appellantur ⁊ his omnib argumentiᷤ
coniuges ñeẽ probantur: s sciendũ ẽ
quod coniugium desponsatione initi¬
atur comixtione ꝑficitur. Unde int̃
sponsum et sponsam coniugium ẽ s in¬
itiatum inter copulatos ẽ coniugium ra
cce quod indesponsatione coniugium
initiatur non ꝑficitur. Item amb̃r. in¬
nomni xtio matrimonium ꝑficit.
ctorum comixtio corꝑalis.I temier̃. sr̃¬
odiam. Matrimonium sponsali conuẽ
tur ⁊ sponse ur̃e adultere erunt notan¬
dum quod infiliab dicit futuram for¬

Expanded text:
tian. Apparet ergo, hanc non fuisse conjugem, cui vivente sponso alteri nubendi licentia non negatur. Quomodo ergo sappellantur, et his omnibus argumentis conjuges non esse probantur? Sed sciendum est, quod conjugium desponsatione initiatur, commixtione perficitur. Unde inter sponsum et sponsam conjugium est, sed initiatum; inter copulatos est conjugium ratscitur. Gratian. Ecce, quod in desponsatione conjugium initiatur, non perficitur. C. XXXVI. commixtio matrimonium perficit. ctorum commixtio corporalis. C. XXXVII. Matrimonium sponsali conventtur, et sponsae vestrae adulterae erunt. Notandum est, quod in filiabus dicit for