comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
porẽ liquat᷑. Sic oliua cõtusioni¬
bꝰ expressa. amurcã suã deserit.¬
⁊ inolei liquorem piguescit. Sic
ꝑtriturã areȩ grana apaleis sepa¬
rant᷑. ⁊ ad orreũ purgata ꝑueniunt
Quisqͥs gͦ appetit pline uicia uincere.
studeat humilit̾ purgationis suę
flagella tolerare. Ut tanto post ad
iudiciũ mũdior ueniat. quanto
nunc eiꝰ rubiginẽ ignis tribulatio¬
nis purgat. In ea porticu quȩ eun¬
tibꝰ ad eccłam beati clem̃tis ẽ ꝑuia.
fuit quidã seruulus nomine. quẽ
multi ur̃m mecũ nouerunt. heb̾
pauꝑ. meritis diues: quẽ longa egri¬
ties aliud declinare. hu ic adserui¬
endũ mat̾ cũ fr̃e aderat. ⁊ qͥcqͥd ex
elemosina potuisset accipere. hoc eo
manibꝰ pauperibꝰ erogabat. Nequa¬
quã literas nouerat. sed seripturę
sacre codioes emerat. ⁊ religiosos qͦsq
inhospitalitate suscipiens. hos corã
se legere sine intermissione faciebat.

Expanded text:
porem liquatur. Sic oliva contusioniporem liquatur. Sic oliva contusionibus expressa amurcam suam deserit, et in olei liquorem pinguescit. Sic per trituram areae a paleis grana separantur, et ad horreum purgata perveniunt. Quisquis ergo appetit plene vitia vincere, 1491 studeat humiliter purgationis suae flagella tolerare, ut tanto post ad judicem mundior veniat, quanto nunc ejus rubiginem ignis tribulationis purgat. 5. In ea porticu quae euntibus ad ecclesiam beati Clementis est pervia fuit quidam Servulus nomine, quem multi vestrum mecum noverunt, rebus pauper, meritis dives, quem longa aegritus aliud declinare. Huic ad serviendum mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc eorum manibus pauperibus erogabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sibimet Codices emerat, et religiosos quosque in hospitalitate suscipiens, hos coram se legere sine intermissione faciebat.
Abbreviated transcription (Latin):
oppͥmunt. ⁊ ꝑ affluentiã resol¬
uunt. Ne ⁊ enĩ cõtraria posses¬
sores suos ⁊ afflictos ⁊ iubricos
faciunt. Sed qͥa uoluptas cõueni¬
re ñ potest cũ afflictione. alio
quidem tp̃r ꝑcustodiȩ suȩ solli¬
citudinẽ affligunt. alio ꝑ ha¬
bundantiã ad uoluptates emol¬
liunt. Terra aũt bona fructũ
ꝑpacientiã reddit. quia scilicet
nulla sunt bona quȩ agimus.
si ñ equanimit᷑ ȩtiã ꝓrimoꝵ
mala toleramꝰ. Quanto enĩ qͥsq
alcuis ꝓfecerit. tanto in hoc mũ¬
do inuenit. quod aurius portet.
scit. Hinc ẽ qd̾ plerosq cernimꝰ
⁊ bona agere. ⁊ tam̃ subgrau tri¬
bulationũ face desudare. Terrena
iam desideria fugiuint:⁊ tamen
flagellis durioribꝰ fatigant᷑. Sed
iuxta uocẽ dñi fructũ ꝑpacien¬
ciam reddunt. qͥa cũ humiliteꝵ
flagella suscipuint. post flagella
ad reqͥem sublimit̃ suscipiunt᷑.
Sic uua calcibꝰ tundit᷑. ⁊ inuini sa¬

Expanded text:
opprimunt, et per affluentiam resolopprimunt, et per affluentiam resolvunt. Re enim contraria possessores suos et afflictos et lubricos faciunt. Sed quia voluptas convenire non potest cum afflictione, alio quidem tempore per custodiae suae sollicitudinem affligunt, atque alio per abundantiam ad voluptates emolliunt. 4. Terra autem bona fructum per patientiam reddit, quia videlicet nulla sunt bona quae agimus, si non aequanimiter etiam proximorum mala toleramus. Quanto enim quisque altius profecerit, tanto in hoc mundo invenit quod durius portet, scit. Hinc est enim quod plerosque cernimus et bona agere, et tamen sub gravi tribulationum fasce desudare. Terrena namque jam desideria fugiunt, et tamen flagellis durioribus fatigantur. Sed juxta vocem Domini fructum per patientiam reddunt, quia cum humiliter flagella suscipiunt, post flagella ad requiem sublimiter suscipiuntur. Sic uva calcibus tunditur, et in vini sa
Abbreviated transcription (Latin):
cõtra hec desideria delib̾atũ. ⁊ dãp¬
nanda agit : qͥa qͥcqͥd egisse se me¬
munit. iã ⁊ ipse dãpnauit. Sepe
ȩtiã cõtra culꝑas cõpungimͣ. ⁊ tam̃
post fletũ adculpas redimꝰ. Sic ba¬
laam ifrłitici pplĩ tab̾nacła con¬
tẽplatꝰ fleuit. eiꝰsq similẽ se fie¬
ri ĩmorte deposcit dicens. Mori¬
atͣ aĩa mea morte ustoꝵ .⁊ fiant
nouissima mea hoꝵ similia. S
mor ut hora cõpunctionis trã¬
si it. in auariciȩ nequicia exar¬
sit. Nam ppt̃ ꝓmissa munera
in eiꝰ ppłi morte cõsiliũ dedit.
cuiꝰ morti se fieri similẽ obta¬
uit. Et oblitꝰ ẽ quod planxerat.
cũ extinguene noluit quod ꝑ
auariciã ardebat. Notandũ uͦ ẽ.
qͥa inportunis cogitationibus
guttur m̃tis transgulant. Et
dũ bonũ desideriũ intrare
ad cor ñ sinunt. qͣsi adirũ flatꝰ
utralis necant. No tandũ ȩtiã
quod duo sunt quȩ diuiciis
iung sollicitudines ⁊⁊ uolup¬
tates: qͥa ꝓfecto ⁊ ꝑcurã m̃tem

Expanded text:
c eadem desideria deliberatum; et damnanda agit, quae quidquid egisse se meminit jam et ipsa damnavit. Saepe etiam contra culpas compungimur, et tamen post fletum ad easdem culpas redimus. Sic Balaam Israelitici populi tabernacula contemplatus flevit, eisque se similem fieri in morte deposcit, dicens: Moriatur anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia ; sed mox ut hora compunctionis transiit, in avaritiae nequitiam exarsit. Nam propter promissa munera in ejus populi mortem consilium dedit, cujus morti se fieri similem optavit; et oblitus est quod planxerat, cum exstinguere noluit quod per avaritiam ardebat. 3. Notandum vero est quia importunis cogitationibus suis guttur mentis strangulant; et dum bonum desiderium intrare ad cor non sinunt, quasi aditum flatus vitalis necant. Notandum etiam quod duo sunt quae divitiis jungit, sollicitudines videlam mentem
Abbreviated transcription (Latin):
unt. uelut iã dimissa despicite. Ad
huius resurrectionis głam quã in
se uenitas ostendit. tora intencione
festinate. Terrena desideria quȩ ab
auctore separant fugite. qͥa tanto
aptius ad cõspectũ dĩ omĩpotentis
ꝑtingitis. quantõ mediatorẽ dei x
hominũ singłarit̾ amatis. qͥ uiuit
⁊ regnat cũ patre inunitate sp̃s¬

Expanded text:
unt, velut jam dimissa despicite. Ad unt, velut jam dimissa despicite. Ad hujus resurrectionis gloriam quam in se Veritas ostendit tota intentione festinate. Terrena desideria quae ab auctore separant fugite, quia tanto altius ad conspectum Dei omnipotentis pertingitis, quanto Mediatorem Dei et hominum singularius amatis. Qui vivit et regnat cum Patre in unitate Sp
Abbreviated transcription (Latin):
erupit: Nõ ẽ sapor. un sapor infructibꝰ.
Di factũ nil redolet. odor infructibꝰ fla¬
grat : Nil inse uiride ostendit. unde
folioꝵ uiriditas exiit: Cuncta gͦ inse¬
mine simul latent. quȩ tam̃ ñ simul
exsemine ꝓdeunt. Ersemine qͥppe pro¬
ducit᷑ radix. ex radice ꝓdit uirgultũ.
er uirgulto orit᷑ fructꝰ. infructu ȩciã
ꝓducit᷑ semen. Addamꝰ gͦ qͥa ⁊ semen
latet in semine. Quid gͥ mirũ. si ossa.
neruos. carnẽ. capillosq reducat ex
puluere. qͥ lignũ fructꝰ. folia. inma¬
gna mole arboris exparuo cotidie
semine restaurat: Cum gͦ dubitans
animꝰ de resurrectionis potentia ra-¬
cionẽ quenit. eaꝵ rerũ ei questiones
inferende sunt. quȩ nincensant̃ fiũt.
⁊ tam̃ racione cõp̃hendi nequaquã
posst̃. ut dũ ñ ualet exuisione rei pe¬
netrare quod cõspicit. de ꝓmissione
diuinę potencię credat quod audit.
quȩ ꝑmanent. Quȩ uͦ cũ tp̃r transe¬

Expanded text:
erupit? non est saporum, unde sapor in fructibus? erupit? non est saporum, unde sapor in fructibus? olfactum nil redolet, unde odor in fructibus fragrat? nil in se viride ostendit, unde foliorum viriditas exivit? Cuncta ergo in semine simul latent, quae tamen non simul ex semine prodeunt. Ex semine quippe producitur radix, ex radice prodit virgultum, ex virgulto oritur fructus, in fructu etiam producitur semen. Addamus ergo quia et semen latet in semine. Quid igitur mirum, si ossa, nervos, carnem, capillosque reducat ex pulvere, qui lignum, fructus, folia, in magna mole arboris ex parvo quotidie semine restaurat? Cum ergo dubitans animus de resurrectionis potentia rationem quaerit, earum rerum ei quaestiones inferendae sunt, quae et incessanter fiunt, et tamen ratione comprehendi nequaquam possunt, ut dum non valet ex visione rei penetrare quod conspicit, de promissione divinae potentiae credat quod audit. quae permanent; quae vero cum tempore transe
Abbreviated transcription (Latin):
existentibꝰ cõdidisse. quã ipsũ hoiẽm
ex t̾ra reparare. S cinis attenditur.
⁊ in carnẽ redire posse desꝑat᷑. ⁊ diui¬
ne oꝑationis uirtꝰ cõp̃hendi qua si
ex racione querit᷑. Qui scilicet hec id¬
circo insuis cogitacionibꝰ dicunt. quia
eis cotidiana dĩ miracła ex assiduitate
uiluerunt. Nam ecce in uno grano
paruissimi seminis. latet tota quȩ nas¬
citura ẽ arboris moles. Constituamus
nãq ante ocłos cuiuslibet arboris
mirã magnitudinẽ. cogitemꝰ un
oriendo cȩpit: quȩ ad tantã molẽ crescẽ.¬
do ꝑuenit. Inuenimꝰ ꝓculdubio eiꝰ origi¬
nẽ paruissimũ sem̃. Cõsideremꝰ nc̃ ubi
in illo paruo grano seminis latet forti¬
tudo. ligni. asꝑitas corticis. saporis odo¬
risq magnitudo. ubertas fructuũ. ui¬
riditas folioꝵ. Contractũ nãq seminis
granũ. ñ ẽ ualidũ. un gͦ ꝓcessit ligni
duricia : Nõ ẽ asꝑm. uñ asꝑitas corticiᷤ

Expanded text:
existentibus condidisse, quam ipsum hominem existentibus condidisse, quam ipsum hominem ex terra reparare. Sed cinis attenditur, et in carnem redire posse desperatur, et divinae operationis virtus comprehendi quasi ex ratione quaeritur. Qui scilicet haec idcirco in suis cogitationibus dicunt, quia eis quotidiana Dei miracula ex assiduitate viluerunt. Nam ecce in uno grano parvissimi seminis latet tota quae nascitura est arboris moles. Constituamus namque ante oculos cujuslibet arboris miram magnitudinem; cogitemus unde oriendo coepit, quae ad tantam molem crescendo pervenit. Invenimus procul dubio ejus originem, parvissimum semen. Consideremus nunc ubi in illo parvo grano seminis latet fortitudo ligni, asperitas corticis, saporis odorisque magnitudo, ubertas fructuum, viriditas foliorum. Contrectatum namque seminis granum non est validum; unde ergo processit ligni duritia? non est asperum, unde asperitas corticis
Abbreviated transcription (Latin):
quis ego. aut qͥd ego: Nimiriĩ longe nõ
post futurus. p̾t hominẽ u̾mis. atq p̾t
uerm̃ puluis. Si gͦ tanta cura ꝑtine¬
scit᷑ iudiciũ pulueris. qua intencione
cogitandũ ẽ. qua formidine ꝓuidendũ.
tante iudiciũ maiestatis: S qͥa sunt
ñ nulli qͥ deresurrectione carnis in
pauca nobis de ipsa resurrectionis
fide loquenda sunt. Multi ⁊ enĩ sic̃
⁊ nos aliquando fuimꝰ. dũ carnẽ impu¬
tredinẽ ossaq inpuluerẽ redigi ꝑ se¬
pulera cõspiciunt. reparari expuluere
carnẽ ⁊ ossa diffidunt. Sicq apud se
quasi sermocinãtes dicunt. Quando ex
puluere homo reducit᷑. quando agit᷑
ut cinis animet᷑: Quibꝰ breuit̾ respõ.¬
demꝰ. qͥa longe minus ẽ dõ reparare
quod fuit: qua creasse quod ñ fuit.
Aut qͥd mirũ si hoiẽm expuluere refi¬
cit. qͥ simul omĩa ex nichilo creauit.
Mirabiliꝰ nãq ẽ cęlũ ac t̾rã ex nullis

Expanded text:
quis ego, aut quid ego? Nimirum non longe quis ego, aut quid ego? Nimirum non longe post futurus post hominem vermis, atque post vermem pulvis. Si ergo tanta cura pertimescitur judicium pulveris, qua intentione cogitandum est, qua formidine providendum tantae judicium majestatis? Sed quia sunt nonnulli qui de resurrectione carnis incpauca nobis de ipsa resurrectionis fide loquenda sunt. Multi etenim, sicut et nos aliquando fuimus, qui dum carnem in putredinem ossaque in pulverem redigi per sepulcra conspiciunt, reparari ex pulvere carnem et ossa diffidunt, sicque apud se quasi ratiocinantes dicunt: Quando ex pulvere homo reducitur? quando agitur ut cinis animetur? Quibus breviter respondemus quia longe minus est Deo reparare quod fuit quam creasse quod non fuit. 1559 Aut quid mirum si hominem ex pulvere reficit, qui simul omnia ex nihilo creavit? Mirabilius namque est coelum et terram ex nullis
Abbreviated transcription (Latin):
uidete. Certe indie trem̃di examinis
sui. cũ angłis. cũ archangłis. cũ tro¬
statibꝰ apparebit. cęlis ac t̾ris arden¬
tibꝰ. cunctis uidelicet elem̃tis. insui
obsequii t̾rore cõmotis. Hunc gͦ tan¬
ti pauoris iudicem ante ocłõs poni¬
te. hunc uenturũ timete. ut hunc
cũ uenerit ñ timidi sed securi uide¬
atis. Tim̃dus gͦ ẽ: ne timeat᷑. Ter¬
ror eiꝰ nos adusũ bone oꝑationis
exerceat. metꝰ illiꝰ. uitam nr̃am a
prauitate cõpescat. Michi fr̃s credi¬
te qͥa tanto tc̃ eritis securi de eius
p̃sencia. quanto nc̃ ẽẽ satagimꝰ sus¬
pecti de culpa. Certe si aliqͥs ur̃m
cũ suo adu̾sario causã dicturus
in meo iudicio die crastina eẽt
exhibendus. totã fortasse noctem
insomnũ duceret. quid sibi dici
posset. qͥd obiectionibꝰ responderet.
secũ sollicita ⁊ estuante nnte u̾sa¬
ret. ne me inuenirent asꝑũ ue¬
hement̃ metueret. ne apud me
appareret noxius formida ret. Et

Expanded text:
aevidete. Certe in die tremendi examinis aevidete. Certe in die tremendi examinis suis, cum angelis, cum archangelis, cum throstatibus apparebit, coelis ac terris ardentibus, cunctis videlicet elementis in sui obsequii terrore commotis. Hunc ergo tanti pavoris judicem ante oculos ponite; hunc venturum timete, ut hunc, cum venerit, non timidi, sed securi videatis. Timendus ergo est, ne timeatur. Terror ejus nos ad usum bonae operationis exerceat, metus illius vitam nostram a pravitate compescat. Mihi, fratres, credite, quia tanto tunc erimus securi de ejus praesentia, quanto nunc esse satagimus suspecti de culpa. 11. Certe si aliquis vestrum cum suo adversario causam dicturus in meo judicio die crastino esset einsomnem duceret, quid sibi dici posset, quid objectionibus responderet, secum sollicita et aestuanti mente versaret: ne me inveniret asperum, vehementer metueret: ne apud me appareret noxius, formidaret. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ad hue se posse suscipere. ȩciã fideleᷤ
p̃sumit. Nãre pestifere ꝑsuasioĩs
eos cotidie deuorat. in qͥbꝰ acõfessioẽ
fidei reꝓba uta discordat. Hoc gͦ
hoc ap̃ uos sollifͤa m̃te cogitate. Ecce
pascalia sollepnia agimꝰ. s ita uinen¬
dũ nob̾ ẽ. ut ꝑuenire ad ęt̾na festa
meream᷑. Transeunt cuncta quȩ tẽ¬
poralit̾ festa celebrant᷑. Curate qui
his sollepnitatibꝰ inter estis. ne
ab ȩt̾na sollep̃nitate separaͤmini:
Quid ꝓdest int̾ ẽẽ festis hominum.
si de eẽ contingat festis angłoꝵ:¬
Nam umbra uenturȩ sollẽpnita¬
tis ẽ. sollep̃nitas p̃seni Id eiroo hãc
annue agimꝰ. ut ad illã quȩ ñ ẽ an¬
nua s cõtinua ꝑducamur Cũ ha
statuto tp̃r gerit᷑. ad illiꝰ desderiu
memoria nr̃a refricat᷑ Frequentacio¬
ne gͦ gaudii temporał. ad ęt̾na gau¬
dia mens incalescat ⁊ ferueat. ut
exueritate leticiȩ ꝓfruat᷑ inpatria.
is qui mitis rexurrexit exmorte.
quã districtus iniudicio ueniat p̃¬

Expanded text:
eles praesumit. Nam ore pestiferae persuasionis eos quotidie devorat, in quibus a confessione fidei reproba vita discordat. Hoc erghoc apud vos sollicita mente cogitate. Ecce paschalia solemnia agimus. Sed ita videndum nobis est, ut pervenire ad aeterna festa mereamur. Transeunt cuncta quae temporaliter festiva celebrantur. Curate qui his solemnitatibus interestis, ne ab aeterna solemnitate separemini. Quid prodest interesse festis hominum, si deesse contingat festis angelorum? Umbra venturae solemnitatis est solemnitas praesens. Idcirco illam quae non est annua, sed continua, perducamur. Cum haec statuto tempore geritur, ad illius desiderium memoria nostra refricatur. Frequentatione ergo gaudii temporalis ad aeterna gaudia mens incalescat et ferveat, ut ex veritate laetitiae perfruatur in patria Is qui mitis resurrexit ex morte, quam districtus in judicio veniat pr
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ⁊ habet siduciã qͦo influat iordani
in os eiꝰ. Quis ẽ enĩ ꝑfluuiũ designatꝰ.
ñ humani gn̾is fluxiiᷤᷤ : Qo uidelicet
genꝰ ab ortu adfinẽ defluit. ⁊ quasi
aquȩ more usq ad cõpetentẽ t̃minũ.
ex carnis liquore ꝑcurrit. Qͥd ꝑ iorda¬
nẽ ñ baptizatoꝵ forma signat᷑: Quia
enĩ in iordane flumine ipse auctor
redeptionis nr̃ȩ baptitari dignatus ẽ.
recte iordans noĩȩ eoꝵ multitudo
expͥmit᷑. qͥ in tra sacram̃tũ baptisma

Expanded text:
at Jordanis in os ejus . Quis etenim per fluvium designatus, nisi humani generis fluxus? Quod videlicet genus ab ortu ad finem defluit, et, quasi aquae more, usque ad competentem terminum ex carnis liquore percurrit, Quid per Jordanem, nisi baptizatorum forma signatur? Quia enim in Jordane flumine ipse auctor redemptionis nostrae baptizari dignatus est, recte Jordanis nomine eorum multitudo exprimitur, qui intra sacra
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa iħe ñ dũ fuerat clarificatꝰ. Unde
etiã ꝑ moy sen dr̃. Suxerunt
de petra. oleuq defirma petra: Neq
eiũ quicquã tale iuxta hystoriam
legit᷑. si tota testam̃ti ueteris series
recenseat᷑. nusquã de petra mel. nus¬
quã oleũ ille ppłs suxit. S qͥa iuxta
pauli uocẽ petra erat xp̃c. mel de
petra suxert̃. qͥ eiꝰdem redẽptoris
nr̃i facta ⁊ miracła uidert̃. Oleũ
de firma petra suxer̃t. qͥa effusioẽ
scĩ sp̃c p̾t resurrectionẽ eiꝰ ungi
meruerunt. Quasi gͦ infirma petͣ
mel dedit. quando ad hue mortalis
dñs. miracło̾ꝵ suoꝵ dulcedinem
discipłis ostendit. S sirma petra ole¬
um fudit. qͥa p̾t resurrectionẽ suã
factꝰ iã impassibilis. ꝑ afflacionem
sp̃c donũ sc̃ę unctionis emanauit.
pe tenebam̃ demoniacȩ dominati¬
ꝯnis. sed uncti sumꝰ oleo sp̃c sc̃ĩ . et
qͥa uos gr̃a libertatis unxit. cñatio¬
onis demoniacȩ iugum putruit.
paulo attestante qͥ ait. Ubi sp̃c dñi.

Expanded text:
quia Jesus nondum fuerat glorificatus . Unde etiam per Moysen dicitur: Suxerunt mel de petra, et oleum de firma petra . Neque enim quidquam tale juxta historiam legitur, si tota Testamenti Veteris series recenseatur. Nusquam de petra mel, nusquam oleum ille populus suxit. Sed quia juxta Pauli vocem: Petra erat Christus , mel de petra suxerunt, qui ejusdem Redemptoris nostri facta et miracula viderunt. Oleum vero de firma petra suxerunt, quia effusione sancti Spiritus post resurrectionem ejus ungi meruerunt. Quasi ergo infirma petra mel dedit, quando adhuc mortalis Dominus miraculorum suorum dulcedinem 1555 discipulis ostendit. Sed firma petra oleum fudit, quia, post resurrectionem suam factus jam impassibilis, per afflationem spiritus donum sanctae unctionis emanavit. pe tenebamur daemoniacae dominationis, sed uncti sumus oleo Spiritus sancti. Et quia nos gratia libertatis unxit, dominationis daemoniacae jugum putruit, Paulo attestante, qui ait: Ubi spiritus Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs nr̃ ⁊ semel dedit int̾ra cõsistens.
⁊ semel cęlo p̃sidens. Neq enĩ alio
in loco datꝰ sp̃c sc̃s aperte monstratur.
nͥ ñc̃ cũ ꝑ insufflacionẽ ꝑcipit᷑. ⁊ post¬
modũ cũ decelo ueniens in linguis
uari is demonstrat᷑. Cur gͦ priꝰ in t̾ra
discipłis dat᷑. pꝰt modũ decęlo mit¬
tit᷑. nͥ qͦd duo st̃ p̃cepta caritatis. di

Expanded text:
noster, et semel dedit in terra consistens, et semel coelo praesidens. Neque enim alio in loco Spiritus sanctus aperte monstratur, nisi nunc cum per insufflationem percipitur, et postmodum cum de coelo veniens in linguis variis demonstratur. Cur ergo prius in terra discipulis datur, postmodum de coelo mittitur, nisi quod duo
Abbreviated transcription (Latin):
Uidendo gͦ credidit. qͥa cõsiderando ue¬
poterat ex clamauit. Letificat ualde
In qua nimirũ sentencia nos specialit̾
signati sumꝰ. qͥ eũ quẽ carne ñ uidimꝰ.
m̃te retinemꝰ. Nos signati sumꝰ. si fidẽ
qui exercet oꝑando qͦd credit. Quo
cõt᷑ deis qͥ fidẽ nomuietenꝰ retinent.
paulus dic̃. Confitent᷑ se nosse dm̃. fac¬

Expanded text:
Videndo ergo credidit qui considerando poterat exclamavit. Beati In hac nimirum sententia nos specialiter signati sumus, qui eum quem carne non vidimus, mente retinemus. Nos signati sumus, sed si fidem qui exercet operando quod credit. Quo contra de his qui fidem nomine tenus retinent Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, fac
Abbreviated transcription (Latin):
Quoꝵ remiseritis peccata remittunt᷑
eis. ⁊ quoꝵ retinueritis retenta st̃.
Ubet intueri. illi discipłi ad tanta
honera humilitatis uocati. ad qͥntũ culm̃
gle̾ sint ꝑducti. Eoce ñ solũ de semet¬
ipsis securi fiuint. sed eciã alienȩ ob¬
ligacionis potestatẽ relaxacionis ac¬
cipiunt. Principatũ suꝑni iudicis
sorciunt᷑. ut uice dĩ qͥbꝰdã peccata
retineant. qͥbꝰdã relaxant. Sic sic
adeo decebat erigi. qͥ tantũ ꝓ deo
cõsenserant humiliari. Ecce qui di¬
strictũ dĩ iudiciũ metuunt anima¬
rũ iudices fiunt. Et alios dapnant
uel lib̾ant. qͥ semet ipsos dannani
metuebant. Hoꝵ ꝓfecto nc ȩccła ep̃i

Expanded text:
Quorum remiseritis peccata, remittuntur eis, et quorum retinueritis retenta sunt , lubet intueri, illi discipuli ad tanta onera humilitatis vocati, ad quantum culmen gloriae sint perducti. Ecce non solum de semetipsis securi fiunt, sed etiam alienae obligationis potestatem relaxationisque accipiunt. Principatum superni judicii sortiuntur, ut vice Dei quibusdam peccata retineant, quibusdam relaxent. Sic eos a Deo decebat erigi, quia tantum pro Deo concesserant humiliari. Ecce qui districtum Dei judicium metuunt, animarum judices fiunt; et alios damnant vel liberant, qui semetipsos damnari metuebant. Horum profecto nunc i
Abbreviated transcription (Latin):
nis sorciunt᷑. Grandis honor. sed graue
pondus istiꝰ ẽ honoris. Durũ qͥppe est.
ut qͥ nescit tenere moderamina uitȩ
suȩ. iudex uitȩ fiat aliene. Et plerũq
cõting̃ ut hunc iudicii locũ teneat. cu

Expanded text:
nis sortiuntur. Grandis honor, sed grave pondus istius est honoris. Durum quippe est ut qui nescit tenere moderamina vitae suae, judex vitae fiat alienae. Et plerumque conti
Abbreviated transcription (Latin):
lud enĩ corpꝰ dñi intrauit ad disci¬
płos ianuis clausis. qͦd uidelicet ad
humanos ocłõs ꝑnatiuitatẽ suam
clauso exiit utero uirginis. Quid
gͦ mirũ si clausis ianuis post resur¬
rectionẽ suam in ȩt̾nũ iam uicturꝰ
intrauit. qͥ moriturꝰ ueniens ñ aꝑto
utero uirginis exiuit:: S quia ad

Expanded text:
enim corpus Domini intravit ad discipulos januis clausis, quod videlicet ad humanos oculos per nativitatem suam clauso exiit utero Virginis. Quid ergo mirum si clausis januis post resurrectionem suam in aeternum jam victurus intravit, qui moriturus veniens non aperto utero Virginis exi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dabo tͥ gentes hereditatẽ tuã
⁊ possessionẽ tuã t̾minos t̾rȩ.
Ipse saluabit ppłm suũ apeccatis
eoꝵ. sanguine uidelicet suo. cunc¬
tos redimens morte sua. ⁊ demor¬
tis eos liberans potestate. Ipse
saluabit. hoc ẽ saluator om̃ium
hominũ fideliũ atq credentiũ.
Noc ẽ aũt totũ factũ. Quod totũ:
Hoc ꝑunigeniti descensionẽ. hoc
de ista dñi incarnacione. hoc de
angłi aduirginẽ destinacionẽ.
hoc de ipsiꝰ uiginis desponsaci¬
one. ł castitate. hoc enĩ totũ fac¬
tũ ẽ. ad tociꝰ mũdi salutẽ: Hoc
totũ factũ ẽ. ut unũ cõpleret᷑.

Expanded text:
editatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae. Ipse salvabit populum suum a peccatis eorum, sanguine videlicet suo cunctos redimens, morte sua de mortis eos liberans potestate. Ipse salvabit, hoc est, salvator omnium hominum fidelium atque credentium. Hoc autem totum factum est. Quod totum? Hoc de Unigeniti descensione, hoc de ista Domini incarnatione, hoc de angeli ad Virginem destinatione, hoc de ipsius Virginis desponsatione, vel castitate. Hoc enim totum factum est ad totius mundi salutem: hoc totum factum est, ut u
Abbreviated transcription (Latin):
ris. s securꝰ ⁊ intrepidus accipe
eam. scđm legis p̃ceptũ uxorem
tͥ nominatam. s scđ̾m nuptiaꝵ
cõsuetudinẽ ⁊ cõiunctionẽ longe
alienã Accipe ergo eã. sicut coti¬
m̃datũ celestem thesaurũ. ut
deitatis diuicias. sicut plenissimã
geniti mansuetudinẽ. sic̃ honora¬
bile teplũ. sic̃ templũ dĩ.sic̃ creato¬
ris. om̃iũ ꝓpriam. sic̃ regis sponse
ceiestis. domũ inmacłatã: Ita gͦ io¬
seph fili dauid. netimeas accipe
eam tͥ cõm̃datã: tue religiosita-¬
ti creditã Serua. fer curã. attẽ¬
de. fugiens ab herode duc in
egiptũ. iterũ rediens post hero¬
dis mortẽ deduc in t̾rã isrł. Ne
timueris acciꝑe mariã cõiugẽ
tuã. Cõiugẽ audiens ñ expaue¬
scas. ñ cõturberis. nec tu nec

Expanded text:
ccipe eam secundum legis praeceptum, uxorem tibi nominatam, sed secundum nuptiarum consuetudinem et conjunctionem, longe alienam. Accipe ergo eam sicut commendatum coelestem thesaurum, ut Deitatis divitias, sicut plenissimam geniti mansionem, sicut honorabile templum, sicut domum Dei, sicut Creatoris omnium propriam, sicut regis sponsi coelestis domum immaculatam. Ita ergo, Joseph, fili David, ne timueris accipere eam tibi commendatam, tuae religiositati creditam serva, fer curam, attende fugiens ab Herode, duc in Aegyptum, iterum remeans post Herodis mortem, deduc in terram. Israel. Ne timueris accipere Mariam conjugem tuam. Conjugem audiens, non expavescas, n
Abbreviated transcription (Latin):
illã excõdẽpnatione illiꝰ sũpsistis.
que intristicia generastis ñlios.
uel magis uos quȩ cõcupiscentiã
corruptibilẽ ñ timuistis. Audi¬
te ⁊ letomini. audite ⁊ cõsolami
neq serpentis ꝑ suasione decep¬
ta ẽ. neq eiꝰ afflatibꝰ uenenosis
infecta. s uirgo inutero accipiet.
p̃dicationẽ angłi cõcipiens. pro¬
pħar⁊ testimonia assumens:
Uirgo inutero accipiet. ut dm̃
dignatit̃ incarnatũ admundi
pariat salutẽ: Ccce inqͥt: hoc ip¬
sũ qd dĩ ecce. ammirantũ eił
tanti misterii magintudinẽ ut
om̃s uelut e somino suscitati. ad

Expanded text:
sumpsistis; vos quae in tristitia generatis filios, vel magis vos quae concupiscentiam corruptibilem non timuistis. Audite et laetamini, audite et consolaminue serpentis persuasione decepta est, neque ejus afflatibus venenosis infecta est, sed virgo in utero accipiet, praedicationem angeli suscipiens, prophetarum testimonia assumens. Virgo in utero accipiet, ut Deum dignanter incarnatum ad mundi pariat salutem. Ecce, inquit. Hoc ipsum quod dicit, ecce, admirantis est tanti mysterii magnitudinem, ut omnes velut e s
Abbreviated transcription (Latin):
ut diabolo uirginitatẽ eiꝰ oceul¬
tẽ. ut udeoꝵ prauitatẽ ex cludã
atq deiciã. ut legis instituta
ñ destruã. Q incõsequentibꝰ de¬
monstrabo. qd̾ ista nec tua cõrur
scđm cõsuetudinẽ cõiugii ha¬
beat᷑. nec iste qͥ generat᷑ tuus filiꝰ
ẽẽ credat᷑. Quod enĩ ex ea nascet᷑¬
unigenitꝰ filiꝰ qͥ ante scła ex¬
te fine. exuoluntate patris.
uaret atq erigeret. Et qͥ pra
uam uoluntatẽ filii effecti
fuerant diaboli. ꝑ adobtionẽ gr̃ȩ
filios efficeret dei. Lariet in qͥt
nerat. ⁊ tu hunc genitũ. uocab̾
iħm : qd̾ int̾p̃tat᷑ saluator. Ipse
enĩ saliũi faciet ppłm suum
apeccatis eoꝵ. Uocabis nomẽ
eiꝰ ait hoc qd̃ ante fuit. qd̾ an
scła nominatũ ẽ.ñ tu ei nom̃
pones. nec ex te ei uocabulum
cõstitues. s nomina ⁊ uoca ex-

Expanded text:
ut diabolo virginitatem ejus occultem, et Judaeorum pravitatem excludam atque dejiciam, ut legis instituta non destruam, et in sequentibus demonstrabo quod ista nec tua conjux secundum consuetudinem conjugii habeatur, nec iste qui generatur, tuus filius esse credatur. Quod enim nascetunigenitus Filius, qui ante saete fine, ex voluntate Patris ivaret atque erigeret; et qui per pravam voluntatem filii effecti fuerant diaboli, per adoptionem gratiae filios efficeret Dei. Pariet, inquit, nerat, et tu hunc genitum vocabis Jesum, quod interpretatur salvator. Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum. Vocabis, ait, nomen ejus hoc quod ante fuit, quod ante saecula nominatum est. Non tu ei impones nomen, nec ex te ei vocabulum constitues, sed nomina et voc
Abbreviated transcription (Latin):
occulte dimittere eã: Hec inqͥt
eo cogitante: Querendũ nobis
occulte eã dimitteret: Hec co¬
gitabat ut eã dimitteret. Si
suspicionẽ in eã habebat qͦmͦ
iustꝰ erat: Si gͦ ñ ẽ si suspicatus.
cur¬

Expanded text:
occulte dimittere. Haec, inquit, illo cogitante. Quaerendum est nobis occulte eam dimitteret. Haec cogitabat ut eam dimitteret. Si suspicionem in justus erat? Si non est suspicatus, cur
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ eã uel eiꝰ bapͣtisma animã.
adhonorẽ illiꝰ qͥ ab ipsa generan¬
dus erat. De hinc inuenta ñ
eã ñ cõtingerit. future tamen
ut putabat᷑ uxoris omia noue¬
rat. Io seph aut uir inquit eiꝰ¬
cũ eẽt iustꝰ. ⁊ nollet eã traduce̾.
Uirũ apellauit cõtra iudeoꝵ
prauitatẽ. ut adu̾sus uirginẽ
ĩ seuirent. Propterea ⁊ despon¬
sata fuit ipsi ioseph. ut supradic¬
tũ ẽ. Si enĩ ñ fuisset desponsa¬
ta ioseph: omiũ bonoꝵ incredi¬
biles n inimici iudei lapidibꝰ
eã occiderent: Idõ uixũ eiꝰ hic

Expanded text:
tibus eam, vel ejus beatissimam animam ad honorem illius qui ab ipsa generandus erat. Dehinc inventa non eam non contingeret, futurae tamen, ut putabatur, uxoris omnia noverat. Joseph autem vir ejus, iucere. Virum appellat contra Judaeorum pravitatem, ut adversus virginem non saevirent: propterea et desponsata fuit ipsi Joseph, ut supra dictum est. Si enim non fuisset desponsata Joseph, omnium bonorum incredibiles et inimici Judaei lapidibus eam occidissent; ideo virum ejus hi
Abbreviated transcription (Latin):
generat. Nuiꝰ generacionis mini¬
ster es: ñ largitor. Seruis ⁊ non
dñs mancipiũ. ⁊ñ plasmator: Pro¬
pterea ministra. serui. custodi.fer
generat᷑. Et enĩ si tͥ uxor nominat᷑
ter ẽ Propterea ioseph. fili dauid.
q̃ has ꝓmissiones accepit. cui ista
fidelia data st̃ testam̃ta. ioseph fi¬
li dauit ñ tantũ scd̃m carnẽ.s¬

Expanded text:
generatur. Hujus generationis minigeneratur. Hujus generationis minister es et non largitor; servus, et non Dominus; mancipium, et non plasmator. Propterea ministra, serva, custodi, fert huic quae generat. Etenim si tibi uxor nominaturter est. Propterea, Joseph, fili David, qui has promissiones accepit, cui ista fidelia data sunt testamenta; Joseph, fili David, non tantum secundum carne
Abbreviated transcription (Latin):
tere uolebat. qm̃ uirtutẽ mi¬
sterii ⁊ sacram̃tũ qd̾dã ma¬
gnificũ in eadẽ cognoscebat. cui
ad ꝓrimare se indignũ estima¬
bat. Ergo humilians ante se¬
tam
tantam ⁊ in effabilẽ rem: querebat
se longe facere. sic̃ beatꝰ petrus
dño se humilians aiebat. Recede
a me dñe. qm̃ ego peccator sũ. Et
sic̃ centurio ad eundẽ dñm mit¬
tens. dicebat. Nõ sũ dignꝰ ut intres
sub tectũ meũ. qͥa neq me ipsum
dignũ estimaui adte uenire. uel
mat̃ dñi mei adme: Sic ⁊ ioseph.
iustꝰ humilians se in om̃ibꝰ caue¬
bat ⁊ timebat sibi met ipsiꝰ scĩta¬
tis cõiunctionẽ adhibere. Id cuto
uolebat eã dimittere occulte. di¬
eam. ⁊ acõiunctione mea: Maior
ẽ enĩ eiꝰ dignitas. suꝑ excellit eiꝰ
scĩtas. nec meȩ cõgruit dignitati.
idõ uolebat occulte dimitiere eã:
Hec eo cogitante angis dñi ꝑ ui
sũ apparuit ei dicens: Quid dubi¬
tas o ioseph ᷑ Quare in prudenter
cogitas: Quare irracionabilit̾ me¬

Expanded text:
tere volebat quoniam virtutem mysterii et sacramentum quoddam magnificum in eadem cognoscebat, cui approximare sese indignum aestimabat. Ergo humilians se ante tantam et tam ineffabilem rem, quaerebat se longe facere, sicut et beatus Petrus Domino se humilians aiebat: Recede a me, Domine, quia homo peccator sum . Vel sicut ille centurio ad eumdem Dominum mittens, dicebat: Non sum dignus ut intres sub tectum meum, quia nec meipsum dignum existimavi ad te venire . Vel mater Domini ad me? Sic et Joseph juste humilians se in omnibus cavebat, timebat sibimetipsi tantae sanctitatis conjunctionem adhibere. Idcirco volebat eam occulte dieam, et a cognitione mea. Major est enim ejus dignitas, superexcellit ejus sanctitas, nec meae congruit indignitati. Ideo volebat eam occulte dimittere. Haec autem eo cogitante, angelus Domini per visum apparuit ei, dicens: Quid dubitas, Joseph? quare imprudenter cogitas? quare irrationabiliter me
Abbreviated transcription (Latin):
mi: Locus iste cũ illa sentencia
cõgruit. in qua saluator loquit᷑.
ñ ueni pacẽ mittere int̾rã. s
gladiũ Ueni enĩ separare homi¬
nẽ apatre suo. ⁊ matrẽ afilia

Expanded text:
mi. Locus iste cum illa sententia congruit, in qua Salvator loquitur: Non veni pacem mittere, sed gladium. Veni enim separare hominem a patre suo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̃dicationẽ euglis om̃s affectꝰ
scłi uoluptates. isti centupluor
accipient. ⁊ uitã ęt̾nã posside¬
bunt: Exoccasione huiꝰ sentenciȩ
quidã introducunt mille annos
pꝰ resurrectionẽ. dicentes nobis tẽ¬
centuplũ om̃iũ rerũ quas dimisi¬
intelligentes qd̾ si incetis digna
sit retribucio. in uxoribꝰ appareat
turpitudo. ut ꝗ unã ꝓ dño dimi¬
serit: centũ recipiat infuturo:
Sensus gͥ iste ẽ: Qui carnalia ꝓ
saluatore dimiserat: sp̃alia recipi¬
et. que cõparacione ⁊ merito sui
ita ert̃: quasi si paruo numero
centenariꝰ numerꝰ cõparet᷑. Unde

Expanded text:
dicationem Evangelii, omnes affectus saeculi voluptates: isti centuplum recipient, et vitam aeternam possidebunt. Ex occasione hujus sententiae, quidam introducunt mille annos post resurrectionem, dicentes tunc nobis centuplum omnium rerum quas dimisiintelligentes quod si in caeteris digna sit repromissio, in uxoribus appareat turpitudo; ut qui unam pro Domino dimiserit, et centum recipiat in futuro. Sensus ergo iste est: Qui carnalia pro Salvatore dimiserit, spiritualia recipiet: quae comparatione et merito sui ita erunt, quasi si parvo numero centenarius numerus comparetur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
corde. ut ad istã głam tropheum
mortificate carnis ad duceret. Ui¬
de illũ mitẽ: Pendens. dicebat.
pat̾ ignosce illis: quia nesciunt qͥd
quã in ipsa cruce: Cũ ligno m̃bra
penderent. cũ claitis cõfixe manꝰ
ront lingius: cũ se fuso sangui
ne ñ saciarent. cũ egrotantes
medicũ ñ agnoscerent. pater
inquit ignosce illis. qr nesciunt
ꝯit faciunt: Tanquã diceret:
Ego ueni a degrotos: ⁊ curare¬
ueni: Quod me ñ agnoscunt :¬

Expanded text:
corde, ut ad istam gloriam tropaeum mortificatae carnis adduceret. Vide illum mitem. Pendens dicebat: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid quam in ipsa cruce? Cum in ligno membra penderent, cum clavis confixae manus rent linguis, cum se sanguine fuso non satiarent, cum aegrotantes medicum non agnoscerent: Pater, inquit, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Tanquam diceret, Ego veni aegros curare: quod me non agnoscunt, f
Abbreviated transcription (Latin):
eamꝰ gͦ. dductꝰ ẽ ad ananiã:
Ananias int̾p̃tat᷑ ouis: Ecce lu¬
pus rapax adducit᷑ adouẽ seqũe¬
dã. ñ rapiendã: S ne repentinũ
ouis expauesceret iupĩi. ip̃e pas
fama lugũ p̃cesserat. ut ñ possit
deret ⁊ adeũ anania ue debere
de isto homine. quod multa mala
oꝑatꝰ ẽ inscõs tuos n nc litieras acce¬
pit aprincipibꝰ sac̃dotũ. ut ubicũ¬
q inueniat tui nominis sectatores
genit᷑ Lupo seuicia int̾ dr̃ luns
adouẽ captiuus adducit᷑: T̃anta aue
entẽ: ne timeat tim̃tẽ: Vb agno
ꝓ oĩbꝰ mortuo: fit ouis secura de

Expanded text:
ergo. Adductus est ad Ananiam, et Ananias interpretatur Ovis. Ecce lupus rapax adducitur ad ovem sequendam, non rapiendam. Sed ne repentinum ovis expavesceret lupum, ipse pastfama lupum illum praecesserat, ut non posset deret, et ad eum Ananiam ire debere, de isto homine, quia multa mala operatus est in sanctos tuos: et nunc litteras accepit a principibus sacerdotum, ut ubicumque invenerit tui nominis sectatores,geritur. Lupo saevitia interdicitur, lupus ad ovem captivus adducitur. Tanta autem entem, ne timeat tumentem. Ab agno pro ovibus mortuo fit ovis secura de
Abbreviated transcription (Latin):
teris apͥncipibꝰ sac̃dorũ. ut ubicuq
inu mret uię dĩ sectenures at tra¬
heret ⁊ adduceret utiq punien¬
dos: ibat spirans ⁊ annelans ce¬
de s. Hic ẽ ille manet rapiens:
sic aderat lapidantibꝰ: ut ñ ei suf¬
ficeret si tantũ si is manibꝰ lapi¬
daret. Ut enĩ eẽt in om̃ũ lapidã¬
cium manibꝰ. om̃iũ uestim̃ta ser¬
uabat: Magis seuiens os adiuuan¬
do: quã suis manibꝰ oꝑando: du

Expanded text:
tteris a principibus sacerdotum, ut ubicumque inveniret viae Dei sectatores, attraheret et adduceret, utique puniendos, ibat spirans et anhelans coedes. Hic est ille mane rapiens. sic aderat lapidantibus, ut non ei sufficeret si tantum suis manibus lapidaret. Ut enim esset in omnium lapidantium manibus, ipse omnium vestimenta servabat, magis saeviens omnes adjuvando, qua
Abbreviated transcription (Latin):
cõsonare Mitis ẽ ⁊ humił corde.
⁊ quasi agnꝰ coram tondente sine
tum. crucifixert̃ iustũ: Dequoꝵ
linguis p̃dictũ erat: Fiii hominũ
dentes eoꝵ arma ⁊ sagitte. ⁊ lin¬

Expanded text:
humilis corde, et sicut agnus coram tondente sine tum, crucifixerunt justum. De quorum linguis dictum erat: Filii hominum, dentes co
Abbreviated transcription (Latin):
ius faceir: Iam pauit se adobe¬
diendũ. ꝗ priꝰ seuebat ad ꝑsequẽ¬
dũ Iam informat᷑ ex ꝑsecutore
p̃dicator: exlupo oilis. ex hofte
miles: udiuid qͥd facere debe¬
at. cecꝰ sanꝰ factꝰ. Ut interiore lu¬
est. Subtracta ẽ ꝑsecutori. ut
redderet᷑ p̃dicatori Et eo tameri

Expanded text:
is facere? Jam parat se ad obediendum, qui prius saeviebat ad persequendum. Jam informatur ex persecutore praedicator, ex lupo ovis, ex hoste miles. Audivit quid facere debeat. Caecus sane factus est: ut interiore luest; subtracta est persecutori, ut redderetur praedicatori. Et eo tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ apłm xͥ loquentis in illo.
quẽ deꝑsecutore p̃dicatorem fecit.
ꝑcuciens ⁊ sanans. occidens ⁊iuuifi¬
cans. occisus agnꝰ a lupis. ⁊ faciens
cha benediceret filios suos. p̃sentes
tangens futã ꝓspiciens. p̃dictum
erat qd̾ inpaulo cõtig̃ Erat enim
paulus sic̃ ip̃e testat᷑. de tribu be¬
niamin: Cũ aut̃ iacob benedicens
filios suos ueniss adbenedicen dũ¬
beniamin: ait de eo: Beniamin lu¬
pus rapax. Qd gͦ: Si lupus rapax.
semꝑ rapax: Absit. S quid:. Ma¬
ne rapiet: ad uesym diuidet escas.
Roc rinapło paulo cõpletũ ẽ: qr ⁊
de illo p̃dictũ erat: Iam si placet.

Expanded text:
 Christi loquentis in illo, quem de persecutore praedicatorem fecit, percutiens et sanans, occidens et vivificans; occisus agnus a lupis, et faciens cha benediceret filios suos, praesentes tangens, futura prospiciens, praedictum erat quod in Paulo contigit. Erat enim Paulus, sicut ipse testatur, de tribu Benjamin . Cum autem Jacob benedicens filios suos venisset ad Benjamin benedicendum, ait de illo: Benjamin lupus rapax. Quid ergo? Si lupus rapax, semper rapax? Absit. Sed quid? Mane rapiet, ad vesperum dividet escas . Hoc in apostolo Paulo completum est, quia et de illo praedictum erat. Jam, si placet,
Abbreviated transcription (Latin):
uobis: siquis sermonẽ meũ seruaue¬
rit: mortẽ ñ gustabit in ęt̾nũ. S sic̃
bonis necesse ẽ. ut meliores ȩtiã ꝑ cõ¬
tumelias existant: ita semꝑ reꝓbi de
beneficio peiores fiunt. Nam accepta
p̃dicatione. iterũ dicunt. Nunc cog¬
nouimꝰ quia demoniũ habes. Qui
enĩ et̃nȩ morti inheserant. ⁊ eandẽ
mortẽ cui inheserant ñ uidebant.
dũ solam mortẽ carnis aspicerent.
inuertatis sermone caligabant di¬

Expanded text:
eum servaverit, mortem non videbit in aeternum. Sed sicut bonis necesse est ut meliores etiam per contumelias existant, ita semper reprobi de beneficio pejores fiunt. Nam accepta praedicatione iterum dicunt: Nunc cognovimus quia daemonium habes. Quia enim aeternae morti inhaeserant, et eamdem mortem cui inhaeserant non videbant, dum solam mortem carnis aspicerent, in Veritatis sermone caligabant, di
Abbreviated transcription (Latin):
cur ꝑsecutores suos dñs se abscõden¬
do declinauit. qͥ sidiuinitatis potẽ¬
ciam exercere uoluisset: tacito nu¬
tu m̃tis insuis eos ictibꝰ ligaret. aut
impena subitȩ mortis obrueret.S
qͥ pati uenerat. exercere iudicium
nolebat. Certe sub ipso passionis tp̃r.

Expanded text:
rsecutores suos Dominus se abscondeo declinaverit, qui si divinitatis suae potentiam exercere voluisset, tacito nutu mentis in suis eos ictibus ligaret, aut in poena subitae mortis obrueret. Sed quia pati venerat, exercere judicium nolebat. Certe sub ipso passionis t
Abbreviated transcription (Latin):
demonio tam ꝑu̾se de deo loqui nõ
possent. S accepta in uiria. etiam
ne nõ dixisse ueritatẽ. sed ꝓuocatꝰ
cõtumeliã reddidisse uideret᷑. Cy
qua re quio nobis innuit᷑: nͥ ut eo
tp̃r quo aꝓximis ex falsitate cõtume¬
lias accipimꝰ. eoꝵ ȩtiã uera mala ta¬
ceamꝰ. ne ministeriũ iuste correpti¬
onis in arma uertamꝰ furoris: Sed
quia quisqͥs utit᷑ zelo dei. aprauis
hominibꝰ de honestat᷑: insemet ipso
nobis dñs pacientiȩ p̃buit exemplũ¬
Iait. Sed honorifico patrẽ meum.:
i uos inhonorastis me. Sed quid nob̾
idista faciendũ sit: ad huc exemplo
ios ammonet cũ subiungit. Ego
uĩt ñ quero głam meã: ẽ qͥ querat
ĩ iudicet. Scimꝰ certe quod scrip¬
ũ ẽ qͥa pat̾ om̃e iudiciũ dedit
siuo. Et tam̃ ecce isdẽ filiꝰ iniuriã
iccipiens. głam suã ñ querit. illa¬

Expanded text:
emonio, tam perverse de Deo loqui non possent. Sed accepta injuria, etiam ne non dixisse veritatem, sed provocatus, contumeliam reddidisse videretur. Ex qua re quid nobis innuitur, nisi ut eo tempore quo a proximis ex falsitate contumelias accipimus, eorum etiam 1508 vera mala taceamus, ne ministerium justae correptionis in arma vertamus furoris? Sed quia quisquis Dei zelo utitur a pravis hominibus dehonestatur, in semetipso nobis Dominus patientiae praebuit exemplum, qui ait: Sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. Sed quid nobis ad ista faciendum sit, adhuc exemplo nos admonet, cum subjungit: Ego autem non quaero gloriam meam, est qui quaerat et judicet. Scimus certe quod scriptum est, quia Pater omne judicium dedit Filio, et tamen ecce idem Filius injurias accipiens gloriam sua
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Unde ⁊ ad moysen dr̃. Ego sum
qui sum. Hȩc dices filiis isrł. Qui ẽ¬
qͥ misit me aduos. Ante gͦ uel post
tuit ꝑ exhibicionẽ p̃senciȩ ⁊ recedẽ
quia ei quicquã nec pͥori tẽpore inci¬
pit᷑. nec subsequenti terminat᷑. Sed
sustinere ista ęt̃nitatis u̾ba menteᷤᷤ
infideliũ ñ ualentes: ad lapides cur-¬
runt. Et quẽ intelligere ñ poterãt.
obruere querebant. Quid aut̃ cõtͣ¬

Expanded text:
sum. Unde ad Moysen 557 dicitur: Ego sum, sum. Unde ad Moysen 557 dicitur: Ego sum, qui sum; et, dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . Ante ergo vel post tuit per exhibitionem praesentiae, et recedere quia ei quidquam nec priori tempore incipitur, 1509 nec subsequenti terminatur. Sed sustinere ista aternitatis verba mentes infidelium non valentes, ad lapides currunt, et quem intelligere non poterant, obruere quaerebant 4. Quid autem cont
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ uidit eos dñs aꝑta sibi inpugna¬
cione resistere. ⁊ tam̃ eis se iteru
ñ desinit uoce p̃dicare dicens. Abra¬
ham pat̾ ur exultauit ut uideret diẽ
meum. ⁊ uidit ⁊ gauisus ẽ. Tunc quippe
diem dm̃ abraham uidit: cũ infigura
sumȩ trinitatis tres angłos hospicio
suscepit. Quibꝰ ꝓfecto susceptis. sic tri¬
bꝰ quasi uni locutꝰ ẽ. Quia ⁊ si imꝑso¬
nis numerus trinitatis ẽ. in natura
tam̃ ẽ
unitas diuinitatis: Sed carnales m̃te
audientiũ. ocło̾s acarne ñ subleuant.
in eo solam carnis etatẽ pensant di¬
centes: Quinquaginta annos ñdũ
habes. ⁊ habrahã uidisti: Quos beni¬
gne redẽptor nr̃. ucarnis suȩ intu¬
tu submouet. ⁊ ad diuinitatis cõtẽpla¬
cionẽ trahit dicens. m̃ am̃ dico uo¬
sum: Vnte enĩ p̃terati tẽporis ẽ: sum
p̃sentis. Et qͥa p̾teritũ tempꝰ ⁊ fut᷑m
diuinitas ñ habet. sed semꝑ ẽẽ
habet. ñ ait ante habrahã
ego fui: sed ante abraham ego

Expanded text:
d vidit eos Dominus aperta sibi impugnatione resistere, et tamen eis se iterata non desinit voce praedicare, dicens: Abraham pater vester exsultavit, ut videret diem meum; vidit, et gavisus est. Tunc quippe diem Domini Abraham vidit: cum in figura summae Trinitatis tres angelos hospitio recepit : quibus profecto susceptis, sic tribus quasi uni locutus est: quia etsi in personis numerus Trinitatis est, in natura tamen unitas est divinitatis. Sed carnales mentes audientium, oculos a carne non sublevant: in eo solam carnis aetatem pensant, dicentes: Quinquaginta annos nondum habes, et Abraham vidisti? Quos benigne Redemptor noster a carnis suae intuitu submovet, et ad divinitatis contemplationem trahit, dicens: Amen, amen dico vosum. Ante enim praeteriti temporis est, sum praesentdivinitas non habet, sed semper esse habet, non ait: Ante Abraham ego fui: sed, ante Abraham ego
Abbreviated transcription (Latin):
sordibꝰ fuerint. ut macłas sola aqͦ
nõ purget. addunt molliciẽ olei.
saponis ȩtiã acrimoniã. Nos qͦq
si tam graue peccatũ fuerit. ut
id minime solis fletibꝰ abluatur.

Expanded text:
sordibus fuerint, ut maculas sola aqua non purget, addunt mollitiem olei, saponis etiam acrimoniam: nos quoque si tam grave peccatum fuerit, ut id minime solis fletibus abluatur,
Abbreviated transcription (Latin):
uIIm faciendo possedit: Nam
saluator missus sub lege. natꝰ in
lege. nutritꝰ iuxta legẽ. dũ aui¬
deis negligit᷑. agentibꝰ occupat᷑.
Et dũ asocerdotibꝰ ꝑdit᷑. apeccato¬
ribꝰ inuenit᷑. Sic̃ ipse ait. Hubli¬

Expanded text:
vim faciendo possedit. Nam vim faciendo possedit. Nam Salvator missus sub lege, natus in lege, nutritus juxta legem , dum a Judaeis negligitur, a Gentibus occupatur ; et dum a sacerdotibus perditur, a peccatorib
Abbreviated transcription (Latin):
nemo causat᷑. Uis admittitur.
⁊ religio ꝓpagat᷑. Quisq enim
uiolentior xp̃o fuerit. religiosi¬
or habebit᷑ axp̃o: Aggredimurr
ferre regnũ. thesauros i uitã:
S ille tam diues i largus est
ut ñ abnuat. ñ resistat: Et cũ
om̃ia dederit. nichilomintis
ipse oĩa possidebit: Aggredim̃
illũ inquã ñ ferro. ñ fuste. nõ
saxo. sed mansuetudine bonis
oꝑibꝰ castitate. Nȩc sunt arma
fidei nr̃ȩ. quibꝰ in cõgreisione
certamꝰ. Ut aut̃ his armis uti
in ui inferenda possimꝰ. ante
corporibꝰ nrĩs uim quodã mͦ
faciamꝰ. Et expugnemꝰ m̃broꝵ
uicia. ut uirtutũ p̃mia con¬
sequamur: Priꝰ enim ipsi regna¬
ie debemꝰ innobis. ut regnum
possimꝰ diripere saluatoris. Ait
gͦ eugłm. Et uim facientes dir¬
ripiunt illud Raptores igitur
sumꝰ. Raptores aũt ñ nͥ diripiũt
aliena: Agnosco ueram ẽẽ sentẽ¬
tiam: Xp̃m enĩ ȩccłia rapuit
sinagoge.⁊ alienȩ gentis regnũ

Expanded text:
nemo causatur; vis admittitur, nemo causatur; vis admittitur, et religio propagatur. Quisquis enim violentior Christo fuerit, religiosior habebitur a Christo. Aggredimur eferre regnum, thesauros, et vitam; sed ille tam dives et largus est, ut non abnuat, non resistat; et cum omnia dederit, nihilominus ipse omnia possideat. Aggredimur, inquam, illum non ferro, non fuste, non saxo, sed mansuetudine, bonis operibus, castitate. Haec sane sunt arma fidei nostrae, quibus in congressione certamus. Ut autem his armis uti in vi inferenda possimus, ante corporibus nostris vim quodammodo faciamus, et expugnemus membrorum vitia, ut virtutum praemia consequamur; prius enim ipsi regnare debemus in nobis, ut regnum possimus diripere Salvatoris. Ait ergo Evangelium: Et vim facientes diripiunt. Raptores igitur sumus; raptores autem nonnisi diripiunt aliena. Agnosco veram esse sententiam: Christum enim Ecclesia rapuit Synagogae, et alienae gentis regnum
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. qui regnat incęlis: Cogi aũt
u̾bũ tẽ solet dici. cũ res aliqͣ rarior
assidue operatione densat᷑ Ex quo
gͦ ioħs baptista saluatoris annun¬
tiauit aduentũ. exeo regnũ celoꝵ.
quod pͥus fluidũ ⁊ remissũ apud
iudeos iacebat. credentiũ ppłoꝵ ce¬
pit assiduitate densari: Et omĩs
illa raritas regni. p̃dicationũ fre¬
quentatione solidari: Tam enim
rarum fuit apud iudeos regnum
ut transiret adgentes. tam fluidũ
ut emanaret adppłos: Nunc aũt
tãta credentiũ cogit᷑ densitate.
ut fixũ ut solidũ maneat sine
fine: Sicut scriptura dic̃: Et reg¬
ni eiꝰ nõ erit finis: Cogimꝰ gͦ rag̃¬
mus. dño. nõ conpellendo sed flen-¬
do. Nõ ꝓuocando iniuriis. sed lacri¬
mis exorando: Non blaspheman¬
do ꝑsuꝑbiã. sed ꝑhumilitatẽ merẽ¬
do: Obeata uiolentia. que ñ in¬
dignatione ꝑcutit᷑. sed tnĩa cõ¬
quȩ uim patienti bonitatẽ eli¬
git. ⁊ utilitatẽ tribuit ferenti:
Mala res admittit᷑. ⁊ de iniuria

Expanded text:
nus, qui regnat in coelis. Cogi autem verbum tunc solet dici, cum res aliqua rarior assidua operatione densatur. Ex quo ergo Joannes Baptista Salvatoris annuntiavit adventum, ex eo regnum coelorum, quod prius fluidum et remissum apud Judaeos jacebat, credentium populorum coepit assiduitate densari, et omnis illa regni raritas praedicationum frequentatione solidari; tam enim rarum fuit apud Judaeos regnum, ut transiret ad gentes: tam fluidum, ut emanaret ad populos. Nunc autem tanta credentium cogitur densitate, ut fixum et solidum maneat sine fine, sicut Scriptura dicit: Et regni ejus non erit finis . Cogimus ergo regmus non compellendo, sed flendo, non prouocando iniuriis, sed lacrimis exorando, non blasphemando per superbiam, sed per humilitatem merendo. O beata uiolentia que non indignatione percutitur, sed misericorquae vim patienti bonitatem elicit, et utilitatem 396 tribuit inferenti. Mala res admittitur, et de injuria