comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sus bona. quod apertius ita dicipotest ꝑfecta me sequatur ac¬
tio informata meae passionis eemplo Inchoata uero contem¬
platio maneat donec uenio ꝑficienda cum uenero. Sequetur
enim xp̃m ꝑ ueniens usque admortempia plenitudo patientiae
Manent autẽ donec ueniat xp̃r tunc manifestanda plenitudo
scientiae. hic quippe tolerantur mala huius mundi interra
morientium ibi uidebuntur bona dñi int̾ra uiuentium. qđ
eñ ait uolo eũ manere donec ueniam. non sic intellgendum est
quasi dixerit remanere uel ꝑmanere. Sed epecta se qm̃ qđ ꝑ
eum sgnificatur. non utique nunc sed cũ uenerit xp̃r implebitur.
Quod autẽ ꝑ hunc sgnisicatur cuidictũ est tume sequere. nisi
mine gaetur ñ ꝑuenietur ad illud quod gpectatur. In has
autem actiua uita quanto magir xp̃m dilgimur. tanto facil¬
ur liberamur amalo. at ipse nor minur dilgit quales nune sis¬
mus. ee luunc ideo liberat ne semper tales simus. ibiuero ampl

Expanded text:
rus bona? Quod apertius ita dici potest: Perfecta me sequatur acrus bona? Quod apertius ita dici potest: Perfecta me sequatur actio, informata meae passionis exemplo; inchoata vero contemplatio maneat donec venio, perficienda cum venero. Sequitur enim Christum, perveniens usque manet autem donec veniat Christus, tunc manifestanda plenitudo scientiae. Hic quippe tolerantur mala hujus mundi in terra morientium, ibi videbuntur bona Domini in terra viventium. Quod enim ait: Volo enim manere donec veniam, non sic intelligendum est quasi dixerit remanere, vel permanere, sed exspectare: quoniam quod per eum significatur, non utique nunc, sed cum venerit Christus, implebitur. Quod autem per hunc significatur, cui dictum est, Tu me sequere, nisi nunc agatur, nec pervenietur ad illud quod exspectatur. In hac autem activa vita quanto magis Christum diligimus, tanto facilius liberamur a malo. At ipse nos minus diligit quales nunc sumus; et hinc ideo liberat, ne semper tales simus. Ibi vero ampl
Abbreviated transcription (Latin):
indgenti alter aibiest ub inullum inuenit in dgoitem. Vina alie¬
napeccata ut sua sibi gnoscantur gnoscit. altera necpatitur
quod gnoscat. nec fac̃ qđ sibiposcat gnosci. ⁊ in a flegellatur maliri
ne &tollatur in bonis. altera tanta plenitudine gratiae caset
ombilmalo ut sine ulla temptatione superbiae cohaestat
summobono uin abona & mala discernit. altera sola quae
bona sunt cernit. ergo una bona est sed ad huc misera altera
melior &beata. istasgnificata est per apostolum petsum illa ꝑ
iohannem. Totalic egitur ista usque in huius saeculi finem.
&eillic inuenit sinem. Differtur illa conplenda post huiiur sae¬
culifinem. sed infutur o saeculo ñ hab̵ sinẽ. Ideo dicitur huic
sequere me. De illo autem sic eũ uolo manere donec ueniam
quid adte tume sequere. quid enimẽhoc quantũ sapio. quan¬
tum capio. quid ẽhoc nisi tume sequere ꝑ imitationẽ ꝑfesendi
temporalia mala ille maneat donec sempiterna uenio sidditu¬

Expanded text:
indigenti, altera ibi est ubi nullum invenit indigentem; una aliena peccata, ut sua sibi ignoscantur, ignoscit; altera nec patitur quod ignoscat, nec facit quod sibi poscat ignosci. Una flagellatur malis ne extollatur in bonis, altera tanta plenitudine gratiae caret omni malo, ut sine ulla tentatione superbiae clareat summo bono. Una bona et mala discernit, altera sola quae bona sunt cernit: ergo una bona est, sed adhuc misera; altera melior et beata. Ista significata est per apostolum Petrum, illa per Joannem. Tota hic agitur ista usque in hujus saeculi finem, et illic invenit finem: differtur illa complenda post hujus saeculi finem, sed in futuro saeculo non habet finem. Ideo dicitur huic, Sequere me: de illo autem, Sic eum volo manere donec veniam; quid a te? Tu me sequere. Quid enim est hoc? Quantum sapio, quantum capio, quid est hoc, nisi, Tu me sequere per imitationem perferendi temporalia mala; ille maneat donec sempiterna venio redditu
Abbreviated transcription (Latin):
Suscram esse talibur uerbir qualia eum dixina nogtr
est apud epbesumdormise potiuscũ quamimor tiuiuor c¬
tendate ad sumiat iior gumentum quodillic terra sensin
ser siae &e quasiebullis e perlibetur. at quehioc eiur ansu
fer sue constait sue ꝑtinacit᷑ adscueret nonenuim ponut

Expanded text:
um esse talibus verbis, qualia eum dixisse narraest apud Ephesum, dormire eum potius quam mortuum jacere contendat. Assumat in argumentum, quod illic terra sensim scatere, et quasi ebullire perhibetur; atque hoc ejus anhelitu fieri, sive constanter sive pertinaciter asseveret. Non enim possunt
Abbreviated transcription (Latin):
pus erat quare dictum est non audebant. Quasi opus ess et
magnus uocabitur inrgno caelorum. et quia hic magnus
erit ideo ibierit ubi minimus ille nonerit. aisque adeo quip¬
pe ibinignierunt ut quiminor ibi est. maior sit eo quod
uc nemo maior est. Eedtamen quo lio magei funt id est qui
nrgno caelorum ubi sgina corgigat bonor & malor pa¬
ciunt bona quaedocent ipsierunt in illa rgni caelosum ae¬
ernitate maioser quos isti ad d&teram & adresurrectionen
utae per tinenter indicant pisces. Sequitur deprandio dñicũ
stis septem discipulir & dehisquae post prandium locutus est.
acde ipsius euargelii termino ut dr̃ quod don auerit dissera¬
ius. Sed hoc non est isto sermone coartandun¬

Expanded text:
pus erat, quare dictum est, non audebant; quasi opus essetmagnus vocabitur in regno coelorum. Et quia hic magnus erit, ideo ibi erit, ubi minimus ille non erit. Usque adeo quippe ibi magni erunt, ut qui minor ibi est, major sit eo quo hic nemo major est . Sed tamen qui hic magni sunt, id est, qui in regno coelorum, ubi sagena congregat bonos et malos, faciunt bona quae docent, ipsi erunt in illa regni coelorum aeternitate majores, quos isti ad dexteram et resurrectionem vitae pertinentes indicant pisces. Sequitur de prandio Domini cum istis septem discipulis, et de his quae post prandium locutus est, ac de ipsius Evangelii termino, ut Deus quod donaverit disseramus: sed hoc non est isto sermone coarctandu
Abbreviated transcription (Latin):
par eccła Haec igit̃ eccła quã significabat parꝰ quã¬
diu degic in malis amando & sequendo x p̃m liberatura
malis. Magis autẽ sequitur ineis quicer tant ꝓueri tace
usq ad mortẽ sed uniuersitatidicitur sequereme ꝓquo
uniuersitate pass ẽ xp̃s. de quo dic̃ idẽ parꝰ. Xp̃s ꝓ nob¬
pass ẽ relinquens nob exẽplũ ut sequan uestigia eius
Ecce ꝓpc̃ quod eidictũ ẽ seque reme E autẽ alia uita
in mortalis que ñ ẽ in malis ibi facie ad faciẽ uidebimus
quod hic ꝑspeculũ & in enigmate uid&ur. quando multĩ
in conspicienda ueritate ꝓficitur. Duas ittique uitas sibi
diuinitus p̃dicatas & cõmendatas nouit eccła quarũ ẽ un
infide altera inspetie. una intẽpore peregrinationis
altera in aeter nitate mansionis. Una in labore. altera
mrequie

Expanded text:
a. Haec igitur Ecclesia quam significabat Petrus, quamdiu degit in malis, amando et sequendo Christum liberatur a malis. Magis autem sequitur in eis qui certant pro veritate usque ad mortem. Sed universitati dicitur, Sequere me, pro qua universitate passus est Christus: de quo dicit idem Petrus, passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Ecce propter quod ei dictum est, Sequere me. Est autem alia vita immortalis, quae non est in malis: ibi facie ad faciem videbimus, quod hic per speculum et in aenigmate videtur , quando multum in conspicienda veritate proficitur. Duas itaque vitas sibi divinitus praedicatas et commendatas novit Ecclesia, quarum est una in fide, altera in specie; una in tempore peregrinationis, altera in aeternitate mansionis; una in labore, altera in requie
Abbreviated transcription (Latin):
urs psra auus que capacitate omibus suis biledum tota
lun proptee i pliusa matum quod ne qui iuxoseniedbi ⁊aprete
etab ineuinte puenitia castisimus uyxest. Noequiseuin
scł ipturis ca nonicis non cudente appanec q iidenum¬
tme id quoque multum adiuiat congraeita ã hueu
sondnitiȩ quod illc uita ꝑeam significata est ubi non arunt

Expanded text:
ro sua cujusque capacitate omnibus suis bibendum toto lum propterea plus amatum, quod neque uxorem duxerit, et ab ineunte pueritia castissimus vixerit . Hoc quidem in Scripturis canonicis non evidenter apparet: verumtamen id quoque multum adjuvat congruentiam hujusce sententiae, quod illa vita per eum significata est, ubi non erunt
Abbreviated transcription (Latin):
uiuendo nec quasi minimos inuita aeterna futuros se
omnino ibi non futuros. cum dixisset minimus uocabitas
in regno caelorum. continuo subiecit. Dico enĩ uobis quianss
habundauerit iustitia ur̃a plus quam scribasum & pharistoss

Expanded text:
vivendo, nec quasi minimos in vita aeterna futuros, sed vivendo, nec quasi minimos in vita aeterna futuros, sed omnino ibi non futuros, cum dixisset: Minimus vocabitur in regno coelorum , continuo subjecit: Dico autem vobis quia nisi abundaverit
Abbreviated transcription (Latin):
nificetur unumesse quiper septem propter operationẽ
nit &xpectase promissum. Nongitur frustra dicti sunt¬
piscer & tot & tanti. idest centũ quinquaginta trer
mogni. Sic enim scriptum est & traxit rete interram
lenum magnis piscibus centum quinquaginta tribus.
Daturus utique spm perquem l& possit impleri tam quã
ad diturus ad decem paucissimis uerbis interpositis ait q
ergo soluerit unum demandatis istirminimis & docuerte
hominerminimus uocabitur in regnocaelosum. qui aiq
Iste eigo poterit per tinere adnumer ũ pisciũ mognosum. o¬
nimus autem ille qui soluit factis quod docet uerbis . Intil
ecclesia podest esse qualem sgnificat piscium prima illa cs¬
tura habentem bonos & malos quia & ipsadicitur renum
caelorum propter quod ait. Simile est regnum caelo sumsgi¬
saeculi separandos. Denique ut ostendeset istos minimos
reprobos esse quidocent bona loquendo quae soluunt m

Expanded text:
significetur unum esse qui per septem propter operationem significetur unum esse qui per septem propter operationem sunt exspectare promissum . 9. Non ipisces et tot et tanti, id est, et centum quinquaginta tres, et magni. Sic enim scriptum est: Et traxerunt rete in terram, plenum magnis piscibus centum quinquaginta tribus. daturus utique Spiritum per quem Lex posset impleri, tanquam septem additurus ad decem; paucissimis verbis interpositis ait, Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, minimus vocabitur in regno coelorum: Iste ergo poterit pertinere ad numerum piscium magnorum; minimus autem ille, qui solvit factis quod docet verbis, in tali Ecclesia potest esse, qualem significat piscium prima illa captura, habentem bonos et malos, quia et ipsa dicitur regnum coelorum, propter quod ait: Simile est regnum coelorum sagesaeculi separandos. Denique ut ostenderet istos minimos reprobos esse, qui docent bona loquendo, quae solvunt male
Abbreviated transcription (Latin):
nt non aginta unũ. hirrur sur quattuor decim & quin¬
im & sedecim & siant centũ trgintas&. huic numero
de illũ qui sestat dequo agitur. id est decem & septem. &
cium numerus ille complebitur. Nonergo tantum modo
tum quinquaginta tressci aduitã resuffecturi sgnifican¬
raeternam. Sed milia scõsum ad gratiã sp̃r pertinentiũ
ia gratia cum lggedĩ tamquam cũ aduersario concor¬
tur ut uiuificante spũ littera ñ occidat. Sed quod per
teram iubetur . spũ ad iuuante compleatur. Et siquid
nus sit remittatur. Omnes ergo ad istam gratiã per¬
enter hoc numero fgurantur. Idest fgurate sgnifi¬
tur. quinumerus terhabet &iam quinquagenasiũ
merum & insuꝑ ipsa tria propter mysteriũ trinita
Quinquogenarius autem multiplicatis septẽ per sep¬
n & unius adiectione completur. Nam septienr septini¬
nt quad raginta nouem. unus autem additur ut eo

Expanded text:
fiunt nonaginta unum; his rursum quatuordecim et quinfiunt nonaginta unum; his rursum quatuordecim et quindecim et sexdecim, et fiunt centum triginta sex: huic numero adde illum qui restat de quo agitur, id est decem et septem, et piscium numerus ille complebitur. Non ergo tantummodo centum quinquaginta tres sancti ad vitam resurrecturi significantur aeternam, sed millia sanctorum ad gratiam Spiritus pertinentium: qua gratia cum Lege Dei tanquam cum adversario concordatur; ut vivificante Spiritu littera non occidat, sed quod per litteram jubetur, Spiritu adjuvante compleatur, et si quid minus fit, remittatur. Omnes ergo ad istam gratiam pertinentes, hoc numero figurantur, hoc est figurate significantur. Qui numerus ter habet etiam quinquagenarium numerum, et insuper ipsa tria propter mysterium Trinitatis: quinquagenarius autem multiplicatis septem per septem, et unius adjectione completur; nam septies septem fiunt quadraginta novem. Unus autem additur, ut eo
Abbreviated transcription (Latin):
at que idem spĩ diuidens propria unicuique pro ut ul
Sedoperatio septenaria unius sp̃r sic appellata est abd
spũ quiscribenti ad fuit. ut septem sp̃r dicesentur. cui
itaque leis denario sp̃r scĩ per septenarium numerum
accedit. ꝑiunt decem & septem. qui numerus aebuno us
adscipsum computatis omnibus csescens adcentum qua¬
quaginta tses ꝑuenit. Ad unũ enim si adicias duo fiuncie¬
que tser his si adiciar trer & quattuor siunt ominer dion
Deinde si addas omnes numeror qui secuntur usque adb
cem & septem ad supradictum numerum summa perdua¬
tur. id est si ad decem quo ab uno ad quattuor usque per¬
Sps ss uenerar. ad das quinque & siant quindecim his ad dar io
iant uginti unum . his addas septem & fiant uiintiocto
raddarocto & nouem & decem & fiant quin quaginta c¬
inque. his addas undecim &duodecim & tredecim. &

Expanded text:
atque idem spiritus, dividens propria unicuique prout vult atque idem spiritus, dividens propria unicuique prout vult ? Sed operatio septenaria unius spiritus sic appellata est ab eodem spiritu qui scribenti adfuit, ut septem spiritus dicerentur. Cum itaque legis denario Spiritus sanctus per septenarium numerum accedit, fiunt decem et septem: qui numerus ab uno usque ad seipsum computatis omnibus crescens, usque ad centum quinquaginta tres pervenit. Ad unum enim si adjicias duo, fiunt utique tres: his si adjicias tres, et quatuor, fiunt omnes decem. Deinde si addas omnes numeros qui sequuntur, usque ad decem et septem, ad supradictum numerum summa perducitur. Id est, si ad decem quo ab uno usque quatuor perveneras, addas quinque, et fiant quindecim; his si as sex, et fiunt viginti unum; his addas septem, et fiunt viginti octo; his addas octo et novem et decem, et fiunt quinquaginta quinque; his addas undecim et duodecim et tredecim, et
Abbreviated transcription (Latin):
gem gratia id est ad litteram sp̃s quodammodo denario
iumero additur septenariur. Isto quippe numero id est septe¬
pario sitnificari spm scm aduertenda litterarum sacr a sum
documenta testantur. Nempe enim scitas uel scĩficatio ad
scm̃ proprie pertinet sp̃m. Vndecum & pater sp̃rsit & filius
uit dt̃ diem primum in quo fecit lucem. aut secundur
ra et terra herbam ignumq produxit . aut quara
in quosidera sunt cseata. Aut quintum in quoant d
quae in aquis uiuunt & in aese uolitant. aut setum
quo tessestris anima uiua & ipse homo. Sed scificauit
septimum in quo requieuit ab operibus suis. Conuenes
propheta. Requiescit inquit in eo sprdĩ eumq demños
commendans opese uel munere septenario. Sp̃r inqua¬
pientiae & intellectur. Sp̃r consilii & fortitudinis. si
scientiae & pietatis. et impleuit illũ sp̃r timoris dĩde

Expanded text:
Legem gratia, id est, ad litteram spiritus, quodammodo denario Legem gratia, id est, ad litteram spiritus, quodammodo denario numero additur septenarius. Isto quippe numero, id est septenario, significari Spiritum sanctum, advertenda Litterarum sacrarum documenta testantur. Nempe enim sanctitas vel sanctificatio ad sanctum proprie pertinet Spiritum: unde cum et Pater spiritus ficavit Deus diem primum, in quo fecit lucem, aut secundum,crevit mare a terra, et terra herbam lignumque produxit, aut quartum, in quo sidera sunt creata, aut quintum, in quo animalia quae in aquis vivunt, et in aere volitant, aut sextum, in quo terrestris anima viva, et ipse homo; sed sanctificavit diem septimum, in quo requievit ab operibus suis . Convenienter propheta, Requiescet, inquit, in eo Spiritus Dei: eumque deinceps commendans opere vel munere septenario, Spiritupientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis; et implebit illum spiritus timoris Do
Abbreviated transcription (Latin):
no in illa piscatione numerus piscium ñ &primitur tam quã
ludibifiat quod praedictum est per prophetam. ad nuntiaui
elocutussũ multiplicati sunt supernumerum: hic uero non
unt aliqui suꝑ numerum. Sed certus est numerur centũ quin¬
uaginta tres cuius numeriratio dño adiuuante reddenda est
dienim numerum constituamus quilegem sgnificet. quid
runt nisidecem decaloum quippeleir. id est decem notissima
la praecepta dgito dĩ duabus lapideir tabulis primũ fuisse
onscripta certissimum est nobis. Sed laquando non adiuuat
ratia prae uaricatorer facit & tantum modo in littera est.
ropter hocenim maxime ait apostolus. Littera occidit
p̃rs autem uiuificat. Accedat autẽ ad litteram sp̃r ne occidat
utera quem ñ uiuificat sp̃r. Sed ut opesemur praeceptalgis non
uribur nr̃is. sed munere saluatoris. cum autem accedit ad

Expanded text:
mo in illa piscatione numerus piscium non exprimitur, tanquam mo in illa piscatione numerus piscium non exprimitur, tanquam illud ibi fiat quod praedictum est per prophetam, Annuntiavi et locutus sum; multiplicati sunt super numerum : hic vero non sunt aliqui super numerum, sed certus est numerus centum quinquaginta tres; cujus numeri ratio Domino adjuvante reddenda est. 8. Si enim numerum constituamus qui Legem significet, quid erunt nisi decem? Decalogum quippe Legis, id est, decem notissima illa praecepta digito Dei duabus lapideis tabulis primum fuisse conscripta certissimum nobis est . Sed Lex quando non adjuvat gratia, praevaricatores facit, et tantummodo in littera est: propter hoc enim maxime ait Apostolus, Littera occidit, spiritus autem vivificat . Accedat ergo ad litteram spiritus, ne occidat littera quem non vivificat spiritus; sed ut operemur praecepta Legis, non viribus nostris, sed munere Salvatoris. Cum autem accedit ad
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ miserunt rete ind&teram pastem &iam nonualebant
illud trahere amultitudine piscium. Quid est iam ñ ualelant
illud trahere. nisi quia illi qui ꝑtinent adresurrectionẽ uite
id est add &x teram & intraxp̃iani nominis retia de surgun¬
tur. nonnisi inlitore. id est in sine saeculicum resurrexesit
appasebunt. ideo ñ ualuerunt sic trahese setia ut innauem
rete disruptum & nauiculae psꝑssae sunt. habet autẽ istos
lxtros ecclesia post sinem uitae huius in somno pacis. uelut in
ro sundo latenter. donec ad litus rete perueniat quo trahe¬
batur quasi acubitis ducentis. Quod autẽ illic duabus nauicu¬
is propter circumcisionem & pseputium. hoc isto locoducentis
cibitis existimo siguratum propter utrius que generis elector
acircumcisionis & praeputii tam quamcentũ &centũ qua
in sũma centenarii numerus addex teram transit. postre¬

Expanded text:
autem miserunt rete in dexteram partem, et jam non valebant autem miserunt rete in dexteram partem, et jam non valebant illud trahere a multitudine piscium. Quid est, jam non valebant illud trahere, nisi quia illi qui pertinent ad resurrectionem vitae, id est ad dexteram, et intra christiani nominis retia defunguntur, nonnisi in littore, id est in fine saeculi cum resurrexerint, apparebunt? Ideo non valuerunt sic trahere retia, ut in navem um est, quibus rete disruptum, et naviculae pressae sunt. Habet autem istos dextros Ecclesia post finem vitae hujus in somne pacis, velut in profundo latentes, donec ad littus rete perveniat quo trahebatur, quasi a cubitis ducentis. Quod autem illic duabus naviculis, propter circumcisionem et praeputium; hoc isto loco ducentis cubitis existimo figuratum, propter utriusque generis electos, et circumcisionis et praeputii, tanquam centum et centum; quia in summa centenarii numerus ad dexteram transit. Postre
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mittuntur ind&xteram nesolos sgnisicent bonos. Nec
insinitram nesolos malos. sed in differenter. H axa inquit
retia ur̃a in capturam ut ꝑmixtos intellea murbonos &
malor. hic autẽ mittite inquit indxteram naugii sete
ut sgnisica set eos qui stabant addeteram solos bonor Ibi
sete propter sgnificanda schismata rumpebatur. hic uero
tinuit adeuarge listam dicere. Et cum tanti essent id est tam
magni ñ est scissũ rete. tamquam illud respiceret ubi scissũq
& in illius mali conparatione commendas et hocbonum. Ibi
capta est piscium multitudo tanta ut impleta duo n augia
mergesentur. Id est insum mersionem premesentur. Noneñ
mersa sunt sed tamen peseclitata. unde enim & sistunt iec¬
clesia tanta quae gemimus. nisicum tantae multitudini ob¬
sisti ñ potest quae ad summergendam prope modum disciplinãs
intrat cum moribus suis ascõrum itinese penitur alienis. hu

Expanded text:
non mittuntur in dexteram, ne solos significent bonos, nec non mittuntur in dexteram, ne solos significent bonos, nec in sinistram, ne solos malos; sed indifferenter, Laxate, inquit, retia vestra in capturam, ut permixtos intelligamus bonos et malos: hic autem, inquit, Mittite in dexteram navigii rete, ut significaret eos qui stabant ad dexteram, solos bonos. Ibi rete propter significanda schismata rumpebatur: hic vero tinuit ad Evangelistam dicere, Et cum tanti essent, id est, tam magni, non est scissum rete; tanquam illud respiceret ubi scissum est, et in illius mali comparatione commendaret hoc bonum. Ibi capta est multitudo piscium tanta, ut impleta duo navigia mergerentur , id est, in submersionem premerentur: non enim mersa sunt, sed tamen periclitata. Unde enim existunt in Ecclesia, tanta quae gemimus; nisi cum tantae multitudini obsisti non potest, quae ad submergendam propemodum disciplinam intrat cum moribus suis a sanctorum itinere penitus alienis? Hic
Abbreviated transcription (Latin):
quod autem illud fecit initio psȩdicationis suae. hoc
uero post sesussectionem suam. hinc astendit illam cap¬
turam pisciũ bonos & malor sgnificase quos nunc hab̵
ecclesia. Istam uero tantum modobonos quor habebit
inaetesnum conpleta insine huius saeculi sesussectione
mostuosum. Denique ibi ihr̃ ñsicut hic inlitore stabat
quando iussit pisces capi. sed ascendens in unã nauem
quae erat symonis. rogauit eum a terra seduceset
pusillum & inea sedens docebat turbas. ut cessauit
autem loqui dixit adsymonẽ. Duc in altũ & laxa setia
uste incapturam & illic quod captũ est pisciũ innauicu¬
lis fuit non sicut hic sete & traxerunt in terram. his
sgnis &siqua alia potuennt sepperiri. ibi ecclesia in hoc
saeculo hic uero insine saeculi fgurata est. Ideo illud.
Ante hoc autem post resurrectionẽ dñi factum est quia
ibinos xp̃r sgnificauit uocatos. luc resuscitatos. Ibi retia

Expanded text:
Quod autem illud fecit initio praedicationis suae, hoc Quod autem illud fecit initio praedicationis suae, hoc vero post resurrectionem suam, hinc ostendit illam capturam piscium bonos et malos significare quos nunc habet Ecclesia, istam vero tantummodo bonos, quos habebit in aeternum completa in fine hujus saeculi resurrectione mortuorum. Denique ibi Jesus non sicut hic in littore stabat, quando jussit pisces capi; sed ascendens in unam navim quae erat Simonis, rogavit eum ut a terra reduceret pusillum; et in ea sedens docebat turbas. Ut cessavit autem loqui, dixit ad Simonem: Duc in altum, et laxate retia vestra in capturam. Et illic quod captum est piscium in naviculis fuit, non sicut hic rete extraxerunt in terram. His signis et si qua alia potuerint reperiri, ibi Ecclesia in hoc saeculo, hic vero in fine saeculi figurata est: ideo illud ante, hoc autem post resurrectionem Domini factum est; quia ibi nos Christus significavit vocatos, hic resuscitatos. Ibi retia
Abbreviated transcription (Latin):
enent ũ est seissum rete hoc est maggnũ sacramentum
inmagno ioliannis euangelio etut uehementiur comimer¬
dasttur loco ultimo scriptum Quodergo septemditr
fuerunt in ista piscatione. petsur & diomas & natha¬
hel. & duosilii ⁊ebedaei & aliiduo quorum nomina¬
centur. isto suo septe nario numero finem sgnificant
imporir. uiniuersum quippe septem diebus uoluitur
empus. Ad hoc pertinet qđ mane facto ihs stetit in lito¬
e quia &iam litur sinis est maris. & ideo finem sgnisicat
aeculi. Eundem finem saeculi ostendit & quod petrus sete
otraxit interram hoc est in litus. quod ipse dñs apesuit
bi alio quodam loco de sagina inmase missa similitudinẽ
edit. et eam trahunt inquit adlitus. Quod litus quid
sset &xponens ait. Sicerit in consũmatione saeculi. Sed
la uerbi est non sei gestȩ parabola. Re autẽ gesta sicut
ioc loco qualiter in saeculi fine futura sit. it ad ñs alia
piscatione sgnificauit ecclesiam. qualiter nunc sit.

Expanded text:
non est scissum rete. Hoc est magnum sacramentum in magno Joannis Evangelio, et ut vehementius commendaretur, loco ultimo scriptum. Quod ergo septem discipuli fuerint in ista piscatione, Petrus, et Thomas, et Nathanael, et duo filii Zebedaei, et alii duo quorum nomina tacentur, isto suo septenario numero fidem significant temporis. Universum quippe septem diebus volvitur tempus. Ad hoc pertinet quod mane facto Jesus stetit in littore, quia etiam littus finis est maris, et ideo finem significat saeculi. Eumdem finem saeculi ostendit, et quod Petrus rete extraxit in terram, hoc est in littus: quod ipse Dominus aperuit, ubi alio loco de sagena in mare missa similitudinem dedit, et eam trahunt, inquit, ad littus. Quo littus quid esset exponens ait: Sic erit in consummatione saeculi . Sed illa verbi est, non rei gesta parabola. Re autem gesta, sicut hoc loco, qualiter in saeculi fine futura sit, ita Dominus alia piscatione significavit Ecclesiam qualiter nunc sit.
Abbreviated transcription (Latin):
aeculi. quin immosit amplior & difficilior. Curdiscipulo
ore donauerit somnum. cumbeatum petsum ꝑ irgentem
martrriigloriam ab honore ipsiur corporir soluerit eiq
concesserit qđ apłur paulus concupisse sedoxit &scripsit dirs¬
plui & essecum xp̃o. Siautem quod magis cseditur. ideo ser̃
ohanner ait non cdexissedñm ñ moritur. neillis uerbis quae
dxit hoc uoluisse intellgipitasetur corpusque eius in sepul¬
chro eiur ꝙ anime sicut alior ũ mostuosũ iacet. Restatut
luere ibi sit q dspar sit fama deterra quae subinde ablata
succseseit. Aut ideo fiat ut eo modo commendetur piitiosa
rionei quonã nonei comendit morturum Noneñcũps¬

Expanded text:
saeculi? Quin imo fit amplior et difficilior, cur discipulosaeculi? Quin imo fit amplior et difficilior, cur discipulopore donaverit somnum: cum beatum Petrum per ingentem martyrii gloriam, ab onere ipsius corporis solverit, eique concesserit quod apostolus Paulus se concupisse dixitolvi et esse cum Christo ? Si autem, quod magis creditur, ideo sanctus Joannes ait non dixisse Dominum non moritur, ne illis verbis quae dixit hoc voluisse intelligi putaretur, corpusque ejus in sepulcro ejus exanime, sicut aliorum mortuorum, jacet, restat ut si vere ibi sit, quod sparsit fama de terra quae subinde ablata succrescit, aut ideo fiat, ut eo modo commendetur pretiosa ejus, quoniam non eam commendat martyrium non en
Abbreviated transcription (Latin):
me praeparato ibicum se tamquam insesto s dlilz slartist¬
atimque esse defunctum. ut autem istiputant qui haecuer
adñi sic intellgunt non defunctum sed defineto similem cubu¬
se. & cummor tuus puta setur sepultum fuisedor mientem
e donec xp̃r ueniat sic manere suãq uitã scaturrigine pulue¬
r indicase. quipuluis cseditur ut abimo adsuper ficiem tu¬
muli ascendat flatu qui escentis impelli. huicopinioni suꝑuaci¬
tum existimo reluctari. Viderint enim quilocum sciunt
trum hocibi faciat uel patiatur terra quod dicitur. quia
t seuera non aleuibus hominibus id audiumus. inter inceda¬
nur opinioni quam cer tir documentir refellere non ualemus
erursus aliud quod a nobis quaeratur e surgat . Cur suꝑ
iuma tum mor tuũ ipsahumus quodam modo uiuere aespi¬
ast uideatur. Sed numquidhunc tanta ista soluitur questio
imagno miraculo qualia potest facere omnipotens tam diu
uuum corpur insopore sub terra est donecueniat terminus

Expanded text:
me praeparato, ibi se tanquam in lectulo collocasse, statimque eum esse defunctum: ut autem isti putant, qui haec verba Domini sic intelligunt, non defunctum, sed defuncto similem cubuisse; et cum mortuus putaretur, sepultum fuisse dormientem; et donec Christus veniat sic manere, suamque vitam scaturigine pulveris indicare: qui pulvis creditur, ut ab imo ad superficiem tumuli ascendat, flatu quiescentis impelli. Huic opinioni supervacaneum existimo reluctari. Viderint enim qui locum sciunt, utrum hoc ibi faciat vel patiatur terra quod dicitur; quia et revera non a levibus hominibus id audivimus. 3. Interim cedamus opinioni, quam certis documentis refellere non valemus, ne rursus aliud quod a nobis quaeratur exsurgat, Cur super humatum mortuum ipsa humus quodammodo vivere ac spirare videatur. Sed numquid hinc tanta ista solvitur quaestio, si magno miraculo, qualia potest facere Omnipotens, tamdiu vivum corpus in sopore sub terra est, donec veniat terminus
Abbreviated transcription (Latin):
dicens pagesisieri potest trcensecctam ecalix istequuti quemo¬
Niuenerst n& habebat mortis n&ces sitcetem seduoluniteottr
Potesto teponturus conimã succ̃ & sussus eocmp otestietẽ sump¬
ausus s ed molestic quaota cũ quest mostis deb&ea muincere
uis amoris quocmcegur ille quicũ sit iut cnostra &icc̃ mortẽ

Expanded text:
dicens: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste ; qui utique mori venerat, et habebat mortis necessitatem, sed voluntaria potestate positurus animam suam, et rursus eadem potestate sumpturus. Sed molestia quantacunque sit mortis, debet eam vincere vis amoris, quo amatur ille qui, cum sit vita nostra,
Abbreviated transcription (Latin):
pascant & uellint &ilis sualuera conquisese sicut amato¬
respecuniae uel eir dominari sicut elati ũelgloriari delo¬
noribur quos abeis sumunt sicut superbi. uel intantum pri¬
gsedi ut &iamhereser faciant sicut blas phemi. nec cedant
scĩs patribus sicut parentibur ñoboedienter & eirqui illor
corrgese uolunt quia perire nolunt mala probonis res¬
dant sicut ingrati interficiant animas &suas & alienas
sicut scelesti mnaterna ec desiae uiscer a dissipent sicut inse¬
lgiosi non compatiantur insir mis sicut sine affectione . F.a¬
mã scõsum maculase conentur sicut detractoser. cupidita¬
tes pessimas ñ sefrenent sicut in continentes. &erceant lits
sicut in miter. Nesciant subuenise sicut sine bengnitate in¬
dicent inimucis piosum quae occultanda cognouerint sicue
porebeoseri hunaramn ueraunbam inuer ecundi e gita¬
taons per curbent sieut procaces Nonint elsegin equeqro

Expanded text:
pascant; et velint ex illis sua lucra conquirere, sicut amatopascant; et velint ex illis sua lucra conquirere, sicut amatores pecuniae; vel eis dominari, sicut elati; vel gloriari de honoribus quos ab eis sumunt, sicut superbi; vel in tantum progredi ut etiam haereses faciant, sicut blasphemi: nec cedant sanctis patribus, sicut parentibus non obedientes; et eis qui illos corrigere volunt quia perire nolunt, mala pro bonis reddant, sicut ingrati: interficiant animas et suas et alienas, sicut scelesti; materna Ecclesiae viscera dissipent, sicut irreligiosi; non compatiantur infirmis, sicut sine affectione; famam sanctorum maculare conentur, sicut detractores; cupiditates pessimas non refrenent, sicut incontinentes; exerceant lites, sicut immites; nesciant subvenire, sicut sine benignitate; indicent inimicis piorum quae occultanda cognoverint, sicut proditores; humanam verecundiam inverecunda exagitatione perturbent, sicut procaces; non intelligant neque quae
Abbreviated transcription (Latin):
haccomnia mala ab eo uelut fonte manant: Quo d primum
posuit seprosamanter merito dicitur petro dilgis me &sespon¬
det am̃o te. eiq sefestur pasce gnor meos & hoc itesum hoc ter¬
tio ubi&iam demonstratur unum atque idem esse amosem
& dilectionem. nam &iam dñs nouissime ñ aitdilgis me sed
amias me. n ergo nor sedipsumamemur. & in pascendis ouibur
eius eaquae sunt ei ñ ea quae sunt nostra quaeramus. Nescio
quo enim in explicabili modo quisquis seipsum ñ dm̃ amat
s̃ise amat. & quisquis dm̃ non seipsũ amat ipse seamat. Quieñ
ñ potest uiueredese moritur utique amando se. nergo se
amat quine uiuat seamat. Cũ uero ille dilgitur dequo uiui¬
tur. non sedilgendo magis dilgit. qui: proptesea se nondili¬
git ut eũ dilgat dequo uiuit. Ñ sint ergo seipsos amanter qui
pascunt oues xp̃i ne tamquam suar nontam quã ipsiur eat

Expanded text:
Haec omnia mala ab eo velut fonte manant, quod primum Haec omnia mala ab eo velut fonte manant, quod primum posuit, seipsos amantes. Merito dicitur Petro, Diligis me? et respondet, Amo te; eique refertur, Pasce agnos meos: et hoc iterum, hoc tertio. Ubi etiam demonstratur unum atque idem esse amorem et dilectionem: nam etiam Dominus novissime non ait, Diligis me; sed, Amas me? Non ergo nos, sed ipsum amemus; et in pascendis ovibus ejus ea quae sunt ejus, non ea quae sunt nostra quaeramus. Nescio quo enim inexplicabili modo, quisquis seipsum, non Deum amat, non se amat; et quisquis Deum, non seipsum amat, ipse se amat. Qui enim non potest vivere de se, moritur utique amando se: non ergo se amat, qui ne vivat se amat. Cum vero ille diligitur de quo vivitur, non se diligendo magis diligit, qui propterea non se diligit, ut eum diligat de quo vivit. Non sint ergo seipsos amantes qui pascunt oves Christi, ne tanquam suas, sed tanquam ipsius eas
Abbreviated transcription (Latin):
diendi & subueniendi & do placendi caritate. contrahios ergo ui¬
gilat totiens inculcata ista uox xp̃i quor a postolus gemit sua quȩ¬
uie ũ quae ilũ xp̃i. nam quid est aluqd dilgisme pasce oues mcar
quam si diceretur. Si medilgisñte pascere tecogit ouer mear
Esicut meas pasce ñ sicut tuas. gloriam meam ineirquaere
nontuam. Dominiũ meũ non tuũ. Lucra mea ñ tua nesis ineo¬
sum societate quiper tuient ad tempora periculosa se ipsos
amanter. et cetera quae huic malorum initio conectuntur:
umenim dixisset apł̃ur. erunt enim hominer seipsor amanter
secutus adiunxit amatoses pecuniȩ elati superbi. blasphenis
parentibur ñ oboedienter. ingrati. scelesti. in relgiosi. sine a fectio¬
ne Detrac toser in continenter. in miter. sine bengnitate prodi¬
÷̃dses pro cacer caecati uoluptatiũ amatosermagis quam di
Habenter speciem pietatir uir tutẽ autẽ ei abnganter¬

Expanded text:
diendi et subveniendi et Deo placendi charitate. Contra hos ergo vidiendi et subveniendi et Deo placendi charitate. Contra hos ergo vigilat toties inculcata ista vox Christi, quos Apostolus gemit sua quaerere, non quae Jesu Christi . Nam quid est aliud, Diligis me? pasce oves meas, quam si diceretur, Si me diligis, non te pascere cogita: sed oves meas, sicut meas pasce, non sicut tuas; gloriam meam in eis quaere, non tuam; dominium meum, non tuum; lucra mea, non tua; ne sis in eorum societate qui pertinent ad tempora periculosa, seipsos amantes, et caetera quae huic malorum initio connectuntur? Cum enim dixisset Apostolus, « Erunt enim homines seipsos amantes; » secutus adjunxit, « Amatores pecuniae, elati, superbi, blasphemi, parentibus non oboedientes. ingrati, scelesti, inreligiosi, sine affectione, detractores, incontinentes, inmites, sine benignitate, proditores, procaces, caecati, uoluptatium amatores magis quam dei, habentes speciem pietatis, uirtutem autem eius abnegante
Abbreviated transcription (Latin):
interitum quonia resurgente d̃o uitae alterus prae¬
cessit &emplum. Nune ẽ p&se ut mortẽ nonitime&s
uiuit quem mortuum dolebas & quem pronabis moricur
nali amore prohuibebas aususer praeuenire doctoren fora¬
dasti eus persecutorem. Iam prȩtio prote fusonunc est ut sequa¬
ris eiup toron. & sequeris omnino usque admortẽ crucis uer¬
ba cir. Audistiquẽ iamueracẽ probasti. passurũ te ipse p̃sedxit
quite praedocerat negaturum. Sed prius dñr quod sciebat inter¬
rgat necsemel sediterum ac tertio utrum petrus tumdilgat
nec aliud totienr audit apetro quam se dilgi. nec aliud totient
comiinendatpetro quam suas oues pasci. Redditur ngationi
trinae trina confesio neminus amori lingua seruiat quam
timori & plus uocis elicuisse uideatur morsimminenr quam
uita piient. Sit amoris officium pascere dominicũ gsgen sifuit
timoris indicium ngase pastosem. Quihoc animo pascunt ouer

Expanded text:
interitum; quia resurgente Domino vitae alterius praeinteritum; quia resurgente Domino vitae alterius praecessit exemplum. Nunc est, Petre, ut mortem non timeas; quinali amore prohibeas, ausus es praevenire doctorem, formidasti ejus persecutorem. Jam pretio pro te fuso, nunc est ut sequaris emptorem , et sequeris omnino utque ad mortem crucis. Verba ejus audisti, quem jam veracem probasti. Passurum te ipse praedixit, qui te praedixerat negaturum. Sed prius Dominus quod sciebat interrogat, nec semel, sed iterum ac tertio, utrum Petrus eum diligat; nec aliud toties audit a Petro, quam se dilcommendat Petro, quam suas oves pasci. Redditur negationi trinae trina confessio, ne minus amori lingua serviat quam timori, et plus vocis elicuisse videatur mors imminens, quam vita praesens. Sit amoris officium, pascere dominicum gregem; si fuit timoris indicium, negare pastorem. Qui hoc animo pascunt oves
Abbreviated transcription (Latin):
& duc& quononuis. hoc autẽ dexit significans quamor teda¬
nificaturus err& dm̃. Hunc inuenit ecitum ille negator &
amotor praesumdido electur negando prostratus floido
purgatus confitendo probatus patiendo coronatus. Hinc in¬
usut ecitũit proeiur nomine ꝑf&cta dil&ctatione morteur
cum quore moriturum ꝑuersa festinatione promirerat. faci¬
ateur reusrectione firmatus quod im mature pollicebatur
infirmus hoc enim opor tebat ut prius xpr̃ prop&ri salu¬
te deinde p&rus proxp̃i praedicatione morg&ur. Prae¬
posterum fuit quod ocuder deueperat humaenoe te meritas
cum istum disposiurr& ordinẽ ueritar. Animã suam postu¬
rumre proxp̃o p&rus putabat proliberatore biberandus
Cum xp̃r uenirr& animam suam positurus prosus omnib:
inquib erat & p&rus. quod &ceiam factum est. Pune
iam firmitar cordis ad suscipiendam mor ten pronomine
dñ uera ipso donente sumatur non falsa nobis esrantibus
pree sumatur. Nunc ẽ ut uitae huius non m&ua mus

Expanded text:
 quo tu non vis. Hoc autem dixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum. » Hunc invenit exitum ille negator, et amator; praesumendo elatus, negando prostratus, flendo purgatus, confitendo probatus, patiendo coronatus: hunc invenit exitum, ut pro ejus nomine perfecta dilectione moreretur, cum quo se moriturum perversa festinatione promiserat. Faciat ejus resurrectione firmatus, quod immature pollicebatur infirmus. Hoc enim oportebat, ut prius Christus pro Petri salute, deinde Petrus pro Christi praedicatione moreretur. Praeposterum fuit quod audere coeperat humana temeritas, cum istum disposuisset ordinem veritas. Animam suam se positurum pro Christo Petrus putabat , pro liberatore liberandus; cum Christus venisset animam suam positurus pro suis omnibus, in quibus erat et Petrus; quod ecce jam factum est. Nunc jam firmitas cordis ad suscipiendam mortem pro nomine Domini vera ipso donante sumatur, non falsa nobis errantibus praesumatur. Nunc est ut vitae hujus non metuamus
Abbreviated transcription (Latin):
non porius sa curire hos ad paulum tũ quã prolixiorem sicnititũ gratiam
babentt̃ ꝓifeba & ab illo curabantur  Tantac aletẽ simplicitutis cius fus¬
lis udeuin fuass& in sistebit onctioni ut demonẽ  ncũ urguebat fugiret
Qcũmoriũ feret necceler sequeretꝰ effestus quusi infuntũ more indigneu
t centinuo quusi diliciosunt deminico sictis fentim t adõ & statimcura¬

Expanded text:
non potuisset curare, hos ad Paulum tamquam prolixiorem sanitatum gratiam non potuisset curare, hos ad Paulum tamquam prolixiorem sanitatum gratiam habentem mittebat, et ab illo curabantur. Tantam autem ejus simplicitatis apud tus ad eum fuisset, insistebat orationi, ut daemonem qui eum urgebat, fugaret. Et cum mora fieret, nec celer sequeretur effectus, quasi infantum more indignatut continuo quasi delicioso domino satisfactum est a Deo; et statim cura
Abbreviated transcription (Latin):
non sibi ipse fieret mugister nec propriis uoluntutisg oboctifettienĩ uenio
ut ante omnia unꝰ quisq ab neg& sem&ipsum sibi & renunti& ꝓprse uoluntitil
quiu & suluator ipsedicit Egoueni non ut faciã uoluntactẽ meũ sed eius qu
memisst. &utiq uoluntus xp̃i noneriat contruria uolunticti patris ses
quiueneria oboedientiã docere non inueni retur oboediens sipropriã fati¬
pa uoluntitem. Quanto ergo imugis non iudicumur oboedientes si facua
proprus uoluntutes Deniq sup̃detus paulus exemplo nob ẽ quioboedien
Qsimplicttitis merito intuntũ spituliũ gratiurũ culm̃ ascendit ut milo
plures & potiores uirtutes. ꝑ iosum dr̃ quã ꝑscm̃ antoniũ fierit . Et q̃is
paffluentiu gratiurum multiadeum exomnib: terrepartib confludiot
ut curarentur abco Verens set̃ antonius ne molestuc multitudinis fugs¬
retur initeriorẽ heremũ quo accedi facile ab ali quo non poss& cõmunti
eum fec̃. ut uenientes mugis ipse suscipere⁊ antonius Si quos uero ise

Expanded text:
non sibi ipse fieret magister, nec propriis voluntatibus obediret, etiam si reut ante omnia unusquisque abneget semetipsum sibi, et renuntiet propriis voluntatibus, quia et Salvator ipse dixit: Ego veni, non ut faciam voluntatem meam, sed ejus qui misit me . Et utique voluntas Christi non erat contraria voluntati Patris; sed qui venerat obedientiam docere, non inveniretur obediens, si propriam faceret voluntatem . Quanto ergo magis nos non judicabimur inobedientes, si faciamus proprias voluntates? Denique supradictus Paulus exemplo nobis est, qui obedientiae et simplicitatis merito in tantum spiritualium gratiarum culmen ascendit, ut multo plupro affluentia gratiarum multi ad eum ex omnibus terrae partibus confluebant, ut curarentur ab eo, verens beatus Antonius ne molestia multitudinis fugaretur, in interiori eremo, quo accedi facile ab aliquo non posset, commanere eum fecit, ut venientes magis ipse susciperet Antonius. Si quos vero ipse
Abbreviated transcription (Latin):
cururerat dm̃ Oetender inquid incenur tuan hoc est qu¬
cifigenis ced hocicut̃ ut ueniar celiurtering& & duc& pon
quouir sed quoñur priur dixit quod fierex & dein de quo¬
modofiere non enĩ qucifixur sedutiq qucifigendur quo
nolo est ductus: piac̃ qucifixur non quo nolebat abit sed
potiur quo uolebat. solutus quippeacorpore uolebates se
uixdõ s edsifiere pors& pr&ernortis molestic̃uitcẽ concũ¬
picebat cc&emam: Ad quã molertiã nolens ducdus est

Expanded text:
uas, hoc est crucifigeris. Ad hoc autem ut venias, alius te cinget, et ducet, non quo vis, sed quo non vis. Prius dixit quod fieret, et deinde quomodo fieret. Non enim crucifixus, sed utique crucifigendus quo nollet est ductus: nam crucifixus non quo nolebat abiit, sed potius quo volebat. Solutus quippe a corpore volebat esse cum Christo, sed si fieri posset, praeter mortis molestiam vitam concupiscebat aeternam: ad
Abbreviated transcription (Latin):
ite sunul & praedicatorer eu angeliisiu pasceret &x ipsim
euargeluinitanto sacramento quoderat de numero pisen
cosiuiendatur us augeset. Dequase &iam nor quo dipseas¬
posuerit dicese iandebemꝰ. Dicit ergosi momipesus uidips¬
cari Dicunt ei quicum illo erant uenimus &e nos tecam
Sdexierunt & ascenderunt in naueni. &x illa noctȩ nill
ad prelienderunt. Mane autemiam facto stecet ilir int

Expanded text:
ut simul et praedicatores Evangelii sui pasceret, et ipsum ut simul et praedicatores Evangelii sui pasceret, et ipsum Evangelium tanto sacramento quod erat de numero piscium commendaturus augeret. De qua re etiam nos quod ipse apposuerit, dicere jam debemus. 5. Dicit ergo Simon Petrus: Vado piscari. Dicunt ei qui cum illo erant: Venimus et nos tecum. Et exierunt et ascenderunt in navem: et illa nocte nihil apprehende
Abbreviated transcription (Latin):
laborabat. Siergo beatur paulus ut ea potestate quam pro¬
fecto cumceteris euangelii praedicatoribur habebat. non
cum ceteris utesetur. sed suo stipendio militaret ne gen¬
ter a nomine xp̃i penituralienas doctrina eius quasi uenalis
offenderet. aliter educatus artem quam non nouerat didi¬
cit ut dum suis manibus transgitur doctor nullus gra¬
uasetur auditor. quanto magirbeatus petrur qui i ampis¬
cator fuerat quod nouerat fecit si ad praesens illud tempus
aliud unde uiueret non inuenit. Sed respondebit quispiã
&cur non inuenit cum dñr promiserit dicens. Quaerite
primo regnũ dĩ & iustitiam eiur & haec ominia adponentur
uobis. prorsur &iam sicdñr quod promisit impleuit.
Nani quis alius piscerqui caperentur ad posuit qui nonol
aliud er edendus est eis ingessisse penuriam qua compeller¬
turire pucatum nisidis positum uolens & hbese miracula

Expanded text:
laborabat. Si ergo beatus Paulus ut ea potestate, quam prolaborabat. Si ergo beatus Paulus ut ea potestate, quam profecto cum caeteris Evangelii praedicatoribus habebat, non cum caeteris uteretur, sed suo stipendio militaret, ne gentes a nomine Christi penitus alienas doctrina ejus quasi venalis offenderet, aliter educatus, artem quam non noverat didicit, ut dum suis manibus transigitur doctor, nullus gravaretur auditor; quanto magis beatus Petrus, qui jam piscator fuerat, quod noverat fecit, si ad praesens illud tempus, aliud unde viveret, non invenit? 4. Sed respondebit quispiam: Et cur non invenit, cum Dominus promiserit dicens, Quaerite primum regnum et justitiam Dei, et haec omnia apponentur vobis ? Prorsus etiam sic Dominus quod promisit implevit. Nam quis alius pisces qui caperentur apposuit? qui non ob aliud credendus est eis ingessisse penuriam qua compellerentur ire piscatum, nisi dispositum volens exhibere miraculum:
Abbreviated transcription (Latin):
si tatem a postolis inpositam. sed potestatẽ datam quam potes¬
tatem commemorat idem a posto lus dicens. Sinos uobis spiri¬
talia seminauinius. Magnum est si uestracarnalia metemus
Si alii potestatis ur̃ae participant non magis nos sed nonsumꝰ¬
usi inquit hac potestate. Et paulo post. Qui altari seruiunt¬
inquit altari conpartiuntur. Sic & dñr ordinauit hirqui
euargelium adnuntiant de euargelio uiuere. Ego autem nulli¬
us horum usus sum. Satisgitur apertũ est ñ imperatũ sed in
potestate apostolis positum ut aliunde non uiuerent. nisi e&x
cuargelio & ab eis quibus eu argelium praedicando spiritalia
seminabant carnalia meterent hoc est carnir huius sustenta¬
culum sumesent & tamquam militer xp̃i stipendium debitum
accipesent. sicut a pro uincialibus xp̃i unde idemipse miles gre¬
gius paulo superiur dehac redixerat. quis militat suirstipen¬
dusumquam. Quod tamen ipse faciebat quiaplur illis omnib:

Expanded text:
sitatem apostolis impositam, sed potestatem datam. Quam potessitatem apostolis impositam, sed potestatem datam. Quam potestatem commemorat idem Apostolus dicens: Si nos vobis spiritalia seminauimus, magnum est, si uestra carnalia metemus? si alii potestatis uestrae participantur, non multo magis nos? sed non sumus usi hac potestate. uinquit, « altari compartiuntur; sic et Dominus ordinavit his qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere: ego autem nullo horum usus sum. » Satis igitur apertum est, non imperatum, sed in potestate Apostolis positum, ut aliunde non viverent nisi ex Evangelio, et ab eis quibus Evangelium praedicando spiritualia seminabant, carnalia meterent; hoc est, carnis hujus sustentaculum sumerent, et tanquam milites Christi stipendium debitum acciperent, sicut a provincialibus Christi. Unde idem ipse miles egregius paulo superius de hac re dixerat, Quis militat suis stipendiis unquam ? Quod tamen ipse faciebat, quia plus illis omnibus