comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc enim modo siomnes tecum fatui sint sapiens esse
quis poterit : et uirginitas nonerit ad probanda
sienim omnes uirgines fuerint : nuptiae nonerunt
Inter hibithumanum genus infantes incunis non
uagient. Obstetrices absque mercedib mendica¬
bunt & grauissimo frigore solus atq: contractus
dormitantius uigilabit in lectulo, Rara ẽ uistus
nec aplurib: ad p&itur atq ut inam hoc omnes
carceres: monachus autẽ non doctoris hab&
sed plangentis officium qui uelse uel mundũ lu¬
geat & dñi pauidus praesto l&ur aduentũ : qui
sciens in becillitatẽ suã & uas fragile quod postat.
tim& offendere nein pingat & corruat. atque
frangatur. unde & mulierũ maximeque adules¬
centularũ uitat aspectũ. & in tantum castigator
sui est : ut &iam quaetota sunt pertimescat
Cur in quit pergis adhaeremũ : uidelic& ut te
non audiam : ut tuo furore non mouear. ut tua
bella ñ patiar. ne me captat oculus meraricis

Expanded text:
Hoc enim modo si omnes tecum fatui sint, sapiens quis Hoc enim modo si omnes tecum fatui sint, sapiens quis esse poterit? Et virginitas non erit approbanda. Si enim omnes virgines fuerint, nuptiae non erunt: interibit humanum genus: infantes in cunis non vagient; obstetrices absque mercedibus mendicabunt: et gravissimo frigore solus atque contractus Dormitantius vigilabit in lectulo. Rara est virtus nec a pluribus appetitur. Atque utinam hoc omnes carceres. Monachus autem sed plangentis officium, qui vel se vel mundum lugeat, et Domini pavidus praestoletur adventum. Qui sciens imbecillitatem suam, et vas fragile quod portat, timet offendere ne impingat et corruat atque frangatur. Unde et mulierum maximeque adolescentularum vitat aspectum; et intantum castigator sui est, ut etiam quae tuta sunt pertimescat. Cur, inquis, pergis ad eremum? Videlicet ut te non audiam, non videam, ut tuo furore non movear, ut tua bella non patiar, ne me capiat oculus meretricis,
Abbreviated transcription (Latin):
n palio prupi mnb senten tandis ne quaquã intellectus
sededo mosna: opus ẽ: inscis pauperib beaticido
intelitntiae utei tribuat. qui erubes eit accipens
etcũ acteperit del& metens carnalia & sem inans
tur rebur suis et paulatim fructus pos ses sionũ
pauperib: diuidanto quã illos quipossessionibus
uenundatis semel omnia largiantur poname
es sed adño respondebitur Siuis esse ꝑ fectus
uade uende omnia quae habes & da pauperibus &
ueni sequero me Adeum loquitur qui uult
esse ꝑ fectus quicum a postolis patrẽ nauic ulan
& srete dimitut. Iste quem tu laudas secundus
aut testius gradus ẽ quem a nos recipimus dũ modo
ui perae morsus saeuirsimos quib: argumentatur &
dicit. Si omnes seclauserint & fuerint in solrtudine
quis celebrabit ecclesias quae sacculares homines lu¬
cri faci& quis peccantes aduistirtes poterit cohostari

Expanded text:
n vulgi pauperibus sustentandis nequaquam intellectu, n vulgi pauperibus sustentandis nequaquam intellectu, sed eleemosyna opus est. In sanctis pauperibus beatitudo est intelligentiae, ut ei tribuat, qui erubescit accipere: et cum acceperit, dolet: metens carnalia, et seminans squi utuntur rebus suis, et paulatim fructus possessionum suarum pauperibus dividunt, quam illos qui possessionibus venundatis, semel omnia largiuntur, non a me ei , sed a Domino respondebitur: Si vis esse perfectus, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus: et veni sequere me. Ad eum loquitur, qui vult esse perfectus, qui cum apostolis patrem, naviculam et recte dimittit. Iste quem tu laudas, secundus aut tertius gradus est, quem et nos recipimus, dummodo viperea et morsu saevissimo de quibus argumentaris, et dicis: Si omnes se clauserint, et fuerint in solitudine, quis celebrabit Ecclesias? quis saeculares homines lucrifaciet? quis peccantes ad virtutes poterit cohortari?
Abbreviated transcription (Latin):
apud nos sed & apud hebraeos ut qui in loge dñi
medi tantur die & noete & pastemꝰ non habent
interrã nisi solũ dm̃ : synagorarũ & totius orbis
foueantur ministeriis ex aequalitate dũ taxat.
non ut aliis refrigeriũ & aliis tribulatio
uecpauperes defuturos qui ec clesiae opibus susten¬
dando pint: Nec nos negamus cunctis pauperibus¬
& etia iudaeis & samaritanis sitanta sit largrds
cos fidei de quib & saluator in euangeliolo queliai¬
tus hde facite uobis amicor deiniquo mamona qui
uos recipiant in acerna taber nacula ns
Numquid isti pauperes intor quorũ pannos &cosiun¬
uiem corporis flagrans libido dominatur possunt
habere acerna tabernacula qui nec praesentuau
possident nec futura : Nonenim simpliciter pau¬
peres e sed pauperes sp̃u. beati appollantur eoenũ
Dequib scriptu ẽ: beatus qui intellegit suꝑ egenũ
a pauxerem in die mala liborabit eum dñro

Expanded text:
apud nos, sed et apud Hebraeos, ut qui in lege Domini apud nos, sed et apud Hebraeos, ut qui in lege Domini meditantur die ac nocte, et patrem non habent in terra, nisi solum Deum, synagogarum et totius orbis foveantur ministeriis ; ex aequalitate dumtaxat non ut aliis refrigerium, et aliis sit tribulatio: nec pauperes defuturos, qui Ecclesiae opibus sustentandi sint. Nec nos negamus cunctis pauperibus etiam Judaeis et Samaritanis, si tanta sit largitas, cos fidei . De quibus et Salvator in Evangelio loquebatur: Facite vobis amicos de mammona ivos recipiant in aeterna tabernacula . Numquid isti pauperes, inter quorum pannos et illuviem corporis, flagrans libido dominatur, possunt habere aeterna tabernacula, qui nec praesentia possident, nec futura? Non enim simpliciter pauperes, sed pauperes spiritu beati appellantur: de quibus scriptum est: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem: in d
Abbreviated transcription (Latin):
suos uel quos ipsi probauerint. &si dignũ fuerit ipse
aut dirigat aut perferat quod colleotũ ẽ:
Inactib quoq apostolorũ loquens ad felicẽ p̃sidem
post annos ait. plures elemosinas facturus in
nerunt me purificatum intemplo
dum quid in alia paste terrarũ & in his ecclesiis quas
nascentes fide sua erudiebat quae ab aliis acceperat
piebat : qui suas proxp̃o facultatulas relinquentes
ad dñi seruitutẽ tõtamente conuersi sunt
Longũ ẽ nunc si decunctis epistulis eius omnia
testimonia reuoluere uoluero: Inquib: hoc agit
& tota mente festinat: ut hiero solymã & ad scã
loca credentib pecuniae dirigantur non in a¬
uaritiã sed in refrigeriũ : non ad diuitias congre¬
gandas sed adimbecillitatẽ corpusculi sustentandã
et frigus atq in ediam declinandam. hac iniu¬
dea usq hodie ꝑseuerante consu&udine. non solũ

Expanded text:
suos, vel per quos ipsi probaverint: et si dignum fuerit, ipse suos, vel per quos ipsi probaverint: et si dignum fuerit, ipse aut dirigat, aut perferat quod collectum est. In Actibus quoque Apostolorum loquens ad Felicem praesidem: Post annos, ait, plures, eleemosynas facturus in vota in quibus invenerunt me purificatum in templo . Numquid in alia parte terrarum, et in Ecclesiis, quas nascentes fide sua erudiebat, quae ab aliis acceperat,eribus dare cupiebat, qui suas pro Christo facultatulas relinquentes, ad Domini servitutem tota mente conversi sunt. Longum est nunc si de cunctis epistolis ejus omnia testimonia revolvere voluero, in quibus hoc agit, et tota mente festinat, ut Hierosolymam et ad sancta loca credentibus pecuniae dirigantur: non in avaritiam, sed in refrigerium, non ad divitias congregandas, sed ad imbecillitatem corpusculi sustentandam, et frigus atque inediam 399 declinandam. Hac in Judaea usque hodie perseverante consuetudine, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
tas atque ieiunium tabernae tuae lucra non
habeant. &uigilias diaboli ac̃ temulaenta conuiuia
tota nocte exercere non possis: praeterea his¬
dem adme relatũ ẽ epistolis quod contra aucto¬
ritatẽ a postoli pauli. immo pari iohannis & ia cobi
qui dextras dederunt paulo & barnabae cõmuni¬
cationis & praeceperunt ut pauperũ memores essent
tu prohibeas hiero solimam in usus scorũ aliqua
sumptuũ solacia dirigi: Uidelic& siad haec res¬
pondero : statim latrabis meam me causam age¬
re qui tanta cunctos. largitate donasti.
ut nisi uenisses hiero solymam & tuas uel patid¬
norũ tuorũ pecunias effudisses omnes periditare¬
mur fame: Ego hoc loquor quod beatus apos¬
tolus paulus incunetis paene epistolis suis loquitur
et praecepit in ecclesiis gentiũ ꝑ unã sabbati hoc ẽ
die dñico omines conferre debere quae hiero soly¬
mã in scorũ solacia dirigantur & uel ꝑ discipulos

Expanded text:
tas atque jejunium, tabernae tuae lucra non tas atque jejunium, tabernae tuae lucra non habeant, et vigilias diaboli ac temulenta convivia, tota nocte exercere non possis. Praeterea iisdem ad me relatum est Epistolis, quod contra auctoritatem apostoli Pauli, immo Petri, Joannis et Jacobi, qui dextras dederunt Paulo et Barnabae communicationis, et praeceperunt eis, ut pauperum memores essent, tu prohibeas Hierosolymam in usus sanctorum aliqua sumptuum solatia dirigi. Videlicet si ad haec respondero, statim latrabis, meam me causam agere, qui tanta cunctos largitate donasti, ut nisi venisses Hierosolymam, et tuas vel patronorum tuorum pecunias effudisses, omnes periclitaremur fame. Ego hoc loquor, quod beatus apostolus Paulus in cunctis pene Epistolis suis loquitur, et praecipit Ecclesiis Gentium per unam sabbati, hoc est, die dominico omnes conferre debere, quae Hierosolymam in sanctorum solatia dirigantur, et vel per discipulos
Abbreviated transcription (Latin):
crapulae. scõrũ oculis obscenam pastem corpo¬
ris ingerebas ut tuam indicares prudentiam:
Tales bab& aduersarios ecclesia in duces contra
mastirũ sanguinẽ dimicant. huius cemodi orato¬
res contra a postolos ꝑtonant. Immotam rabidi
teor timore meũ & forsitan desuꝑ strtione des¬
cendat quando iratus fuero & aliquid mali in meo
animo cogitauero. & me noc turnum plas ma
de luserit : basilicas mastyrũ intra non audeo. Ita
uideas forsitan & muliercularũ deliramenta
subsannes non erubesco earũ fidẽ quae prima
uiderunt dñm resurgentẽ quȩ mit tuntur
ad apostolos quae in matre dñi saluatoris scĩs
a postolis cõmendantur tu ructa cũ saeculi
hominib : ego ieunabo cum feminis. Immo cũ reli¬
giosis uiris qui pudicitiam multũ praeferunt. &
pallida iugi continentia ora postantes. xp̃i osten¬
dunt uerecundiam: Uideris mihi dolere & aliud.¬
nes̃ inoleierit apud gallos continentia & sobrie¬

Expanded text:
crapulae, sanctorum oculis obscenam partem corpocrapulae, sanctorum oculis obscenam partem corporis ingerebas, ut tuam indicares prudentiam. Tales habet adversarios Ecclesia: hi duces contra martyrum sanguinem dimicant: hujuscemodi oratores contra apostolos pertonant, immo tam rabidi teor timorem meum, ne forsitan de superstitione descendat. Quando iratus fuero, et aliquid mali in meo animo cogitavero: et me nocturnum phantasma deluserit, basilicas martyrum intrare non audeo: ita Rideas forsitan, et muliercularum deliramenta subsaunes. Non erubesco earum fidem, quae primae viderunt Dominum resurgentem, quae mittuntur ad apostolos, quae in matre Domini Salvatoris, sanctis apostolis commendantur. Tu ructato cum saeculi hominibus, ego jejunabo cum feminis, immo cum religiosis viris, qui pudicitiam 398 vultu praeferunt, et pallida jugi continentia ora portantes, Christi ostendunt verecundiam. ne si inoleverit apud Gallos continentia et sobrie
Abbreviated transcription (Latin):
basilicas mastyrũ aaliquando purgaberis. Inuenies
ibi multos socios tuos & nequaquam cereis mastyrũ
qui tibi displicent sed flammis inuisibile: combure¬
ris & tunc fatebris quod nunc negas & tuum nomen
qui inuigilantio loqueris libere proclamabis te
esse aut mercuriũ propter nummorũ capidita¬
quodor miente in alcene adulterto duas noetes
iuppiter copulauit. ut magnae festi tadinis her¬
cules nascer&ur aut ceste liberu patrem psõ
ebri&ate & cantharo ex umeris dependente
& semꝑ rubente facie & spumantibus labus effrenatis
terrae motus noctis medio. omnes de somno excitas¬
sa : tupudentissimus & sapieotissimus mostalium
nudus orabas & referebas nobis adam & euam de
para diso : et illi quidem apestis oculis erubuerunt
Vudos se esse cernentes. & uerenda texerunt ar¬
borũ folus : ta & tunica & fide nudus subito que
timore pesterritus & aliquid habens nocturnae

Expanded text:
basilicas martyrum, et aliquando purgaberis: invenies basilicas martyrum, et aliquando purgaberis: invenies ibi multos socios tuos, et nequaquam cereis martyrum, qui tibi displicent, sed flammis invisibilibus combureris, et tunc fateberis, quod nunc negas, et tuum nomen, qui in Vigilantio loqueris, libere proclamabis, te esse aut Mercurium propter nummorum cupiditaquo dormiente, in Alemenae adulterio, duas noctes Jupiter copulavit, ut magnae fortitudinis Hercules nasceretur; aut certe Liberum patrem pro ebrietate et cantharo ex humeris dependente, et semper rubente facie, et spumantibus labiis, effrenatisqterrae motus, noctis medio omnes de somno excitasset; tu prudentissimus, et sapientissimus mortalium nudus orabas, et referebas nobis Adam et Evam de paradiso: et illi quidem apertis oculis erubuerunt, nudos se esse cernentes, et verenda texerunt arborum foliis: tu et tunica et fide nudus, subitoque timore perterritus, et aliquid habens nocturnae
Abbreviated transcription (Latin):
esto signa sint infidelium qm sermoni & doctri¬
nae credere noluerunt signis adducantur adfi¬
dem: & dns incredulis signa faciebat. Et tamen
non idcirco dñi suggillanda sunt signa quia illi in¬
fideles erant : sed maiori admirationi erunt quia
tantae fuere potentiae ut &iammentes duris¬
simas edomarent. & adfidem cogerent.
taque nolo mihi dicas signa in fidelium sunt : sed
responde quomodo in uilissimo puluere & fauilla
nescio quatanta sit signorũ uirtutã que prae¬
sentia: Sentio sentio infelicissime mostalium :
quid doleas quid timeas : spiritus iste inmundus
qui haec te corit scribere: saepe hoc uibs simo
tostus ẽ paluere Immo hodie quȩ torquaor
& qui inte plagas dirsimulat in c&eris consit&ur :
sisi foste in morem gentiliũ impiorũ que por¬
pherii & eunomii has praestigias daemonum esse
confinges: et non uere clamare daemones sed sua
simulare tormenta: Do consibũ : ingredere

Expanded text:
Esto signa sint infidelium, qui quoniam sermoni, et doctriEsto signa sint infidelium, qui quoniam sermoni, et doctrinae credere noluerunt, signis adducantur ad fidem, et Dominus incredulis signa faciebat, et tamen non idcirco Domini suggillanda sunt signa, quia illi infideles erant, sed majori admirationi erant  Al. erant, quia tantae fuere potentiae, ut etiam mentes durissimas edomarent, et ad fidem cogerent. Itaque nolo mihi dicas, signa infidelium sunt; sed responde quomodo in vilissimo pulvere, et favilla, nescio qua, tanta signorum virtutumque praesentia. Sentio, sentio, infelicissime mortalium, quid doleas, quid timeas. Spiritus iste immundus qui haec te cogit scribere, saepe hoc vilissimo tortus est pulvere, immo hodieque torquetur, et qui in te plagas dissimulat, in caeteris confitetur. Nisi forte in morem gentilium impiorumque, Porphyrii et Eunomii, has praestigias daemonum esse confingas, 397 et non vere clamare daemones; sed sua simulare tormenta. Do consilium, ingredere
Abbreviated transcription (Latin):
rũ culpa non praeiudicat religioni. qui & absquo
uigiliis possunt errare uel insius uel inahenis
domibus: Apostolorũ fidem iudae prodito
non destruxit et nostras ergo uigilias malae
aliorũ uigiliae non destruent. quinpotius pudi¬
citiae uigilare cogantur. quilibidini dormiunt
quod enim semel fecisse bonũ ẽ non potest malam
esse sifrequentius fiat. aut si aliqua culpa uitanda
est Non ex coquod saepe sed ex eo quod fit aliquan¬
do culpabile ẽ. Nonuigilemus itaque diebus
paschae ne expectata diũ. adulterorũ deside¬
ria compleantur. Neoc casionem peccandi uxor
inueniat Nemaritali non possit recludi claue
ardentius app&itur quic quid est rarius.
prerbyterorũ lit terae conprehendunt de
libellis ipsius aliqua proferam
AArgumentatur contra signa atque uistutes quȩ
in basilicis mastyrũ fiunt. & dicit eas incredu¬
lis prodesse non credentib quasi nunc hoc quae¬
ratar quib fiant & non qua uistutefiant.

Expanded text:
rum culpa non praejudicat religioni; qui et absque rum culpa non praejudicat religioni; qui et absque vigiliis possunt errare vel in suis, vel in alienis domibus. Apostolorum fidem Judae proditio non destruxit. Et nostras ergo vigilias malae aliorum vigiliae non destruent: quin potius pudicitiae vigilare cogantur, qui libidini dormiunt. Quod enim semel fecisse bonum est, non potest malum esse, si frequentius fiat: aut si aliqua culpa vitanda est, non ex eo quod saepe, sed ex eo quod fit aliquando culpabile est. Non vigilemus itaque diebus Paschae, ne exspectata diu adulterorum desideria compleantur; ne occasionem peccandi uxor inveniat, ne maritali non possit recludi clave. Ardentius appetitur quidquid est rarius. presbyterorum litterae comprehendunt, de libellis illius aliqua proferam. Argumentatur contra signa atque virtutes, quae in basilicis martyrum fiunt, et dicit eas incredulis prodesse, non credentibus, quasi nunc hoc quaeratur, quibus fiant, et non, qua virtute fiant.
Abbreviated transcription (Latin):
hyrcorũque nonquerat: multo magis homi¬
num non requirere: quod cum dixeris immo
& si non dixeris Ita habeberis quas dixeris qui
enim reliquias mastyrũ adriseris esse calcan¬
das prohibes sanguinem fundi qui nullo honore
condignus ẽ¬
Deuigilus & ꝑ noctationibus
in basilicis mastyrũ saepe caelebrandis in altora
epistula quã ante ferme biennium scõripario
presbiterio scripseram respondi breuitor : qđ
si ideo eas aestimas respuendas nesaepe uideamur
pascha caelebrare. et non sollempnes post annum
exercere uigilias Ergo &die dominico non sunt
xp̃o offerenda sacrificia. neresur rectionis dm̃i
Crebro pascha celebremus & incipiamus nonunum
pascha habere sed plurima.
Error autem
& culpa iuuenum ui lissimarũque mulierũ. quip
noctẽ saepe de prehenditur: non est religioss
hominbus imputandus quia & inuigiliis paschaeta¬
le quid fieri plerumq conuincitur. & tamen pauco¬

Expanded text:
taurorumque non quaerat, multo magis homitaurorumque non quaerat, multo magis hominum non requirere. Quod cum dixeris; immo et si non dixeris, ita haberis quasi dixeris. Qui enim reliquias martyrum asseris esse calcandas, prohibes sanguinem fundi, qui nullo honore dignus eDe vigiliis et pernoctationibus in basilicis martyrum saepe celebrandis, in altera Epistola, quam ante hoc ferme biennium sancto Ripario presbytero scripseram, respondi breviter. Quod si ideo eas aestimas respuendas, ne saepe videamur Pascha celebrare, et non solemnes post annum exercere vigilias: ergo et die dominico non sunt Christo offerenda sacrificia, ne resurrectionis Domini crebro Pascha celebremus: et incipiamus non unum Pascha habere, sed plurima. Error 396 autem et culpa juvenum vilissimarumque mulierum, qui per noctem saepe deprehenditur, non est religiosis hominibus imputandus: quia et in vigiliis Paschae tale quid fieri plerumque convincitur, et tamen pauco
Abbreviated transcription (Latin):
das. Et ad a postolos dicitur. Sint lumbi uestri
luminis corporalis. illa lux ostendatur . dequa in
psalterio legimus Lucerna pedib: meis uerbũ tuũ
dñe : & lux semitis meis Male fecit ergo roma
nus epis copus qui suꝑ mostuorũ hominũ petri
& pauli secundũ nos ossa ueneranda secundũ te
uile puluus culũ. offest dño sacrificia &tumũ¬
los eorum xp̃i arbitratur altaria : et non so¬
lũ unius urbis sed totius orbis errant episco¬
pi. qui cauponem uigilantiũ contempnentes
ingrediuntur basilicas mostuorum in quibus
puluis uilissimus & fauilla nescio qua iac&
liinte amine colligata ut polluta omnia pollu
at & quasi sepulchra farisaica foris de albata
Et post haec debaratro pectoris sui. caenosam
spurcitiam euomens aud& dicere. ergo cmne¬
res suos amant animae maryrũ &circum uo¬
lant eos semperque praesentes sunt Nesi foste
non porsint. Opostentũ interras ultimas de¬

Expanded text:
suas . Et ad apostolos dicitur: Sint lumbi vestri suas . Et ad apostolos dicitur: Sint lumbi vestri luminis corporalis illa lux ostendatur, de qua in PsalteriDomine, et lux semitis meis : enus episcopus, qui super mortuorum hominum Petri et Pauli, secundum nos ossa veneranda, secundum te vilem pulvisculum, offert Domino sacrificia, et tumulos eorum Christi arbitratur altaria? Et non solum unius urbis, sed totius orbis errant episcopi, qui cauponem Vigilantium contemnentes, ingrediuntur basilicas mortuorum, in quibus pulvis vilissimus et favilla, nescio quae, jacet linteamine convoluta: ut polluta omnia polluat: et quasi sepulcra pharisaica foris dealbata Et post haec de barathro pectoris sui coenosam spurcitiam evomens, aut dicere: « Ergo cineres suos amant animae martyrum, et circumvolant eos, semperque praesentes sunt; ne forte snon possint? » O portentum in terras ultimas de
Abbreviated transcription (Latin):
omnium ecclesiarum populi: qui occurrerunt
usque chalchedonẽ iungerentur. populorũ examina
et inxp̃i laudes una uoce resonarent : uidelic& ado¬
rabant samuhelẽ & non xp̃m cuius samuhel & leuita
& proph&es fuit: mostuũ suspicaris : & idcircoblas¬
phemas: lege euangeliũ. ds̃ abrahã ds̃ isaac. dr̃ iacob
non ẽ. dr̃ mostuorũ sed uiuorũ. Siergo uiuunt
onesto iuxtate carcere non cluduntũr. Ais enim
uel insinu abrahae uel in loco refrigerii uel subter
aram dei. animas a postolorũ & mastyrũ consedisse.
Nec posse suis tumiddis. & ubi uoluerint adesse prae
sentes. senatoriae uidelic& dignitatis sunt. ut non:
inter homicidas tae terrimo carcere sed in libera
honestaque custodia in fostunatorũ in sulis & in campis
elisus recludantur. Tudõ leges pones. tu apostolii
uincla inictes. ut usque ad diem iudicu. teneantur
custodia neo sint cum dño suo. dequib scriptũ est
sequuntur agnũ quocumq uadit. Siagnus ubiq

Expanded text:
omnium Ecclesiarum populi, qui occurerrunt omnium Ecclesiarum populi, qui occurerrunt usque Chalcedonem jungerentur populorum examina: et in Christi laudes una voce resonarent? Videlicet adorabant Samuelem, et non Christum, cujus Samuel et levita et prophetes fuit. Mortuum suspicaris, et idcirco blasphemas. Lege Evangelium: Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob: non est Deus mortuorum, sed vivorum . Si ergo vihonesto justa te carcere claudantur. Ais enim, vel in sinu Abrahae vel in locum refrigerii, vel subter aram Dei animas occisorum apostolorum, martyrum consedisse, nec posse suis tumulis et ubi volsentes. Senatoriae videlicet dignitatis sunt; et non inter homicidas teterrimo carcere, sed in libera honestaque custodia in fortunatorum insulis et in campis Elysiis recluduntur. Tu Deo leges pones? Tu apostolis vincula injicies; ut usque ad diem judicii teneantur custodia, nec sint cum Domino suo, de quibus scriptum est: Sequuntur Agnum, quocumque vadit . Si Agnus ubique,
Abbreviated transcription (Latin):
mant adte Sed iam tempus ẽ ut ipsius uer¬
ba ponentes adsingula respondere nitamur:
fieri enim potest ut rur sum malignus inter pres
dicat fictam ame materiã cui rhoorica de¬
clamatione respondeam sicut illã quã scripsi ado
galliam matris & filiae interse discordantium aue¬
tores sunt huius dictatiunc ulaemeaxosraguiass
pres irteri riparius a desiderius qui paro ecias suus
ucina istius scribunt esse maculatas miserunt que
ubros perfratre sisinium quos inter erapuba nullor¬
uns cuomuit et adserunt repestos esse non nullol
qui facientes uitus suis illius blas phemus ad quiescant
Est quidem imperitus & uerbis a scuentia n& sermoet
condtem inqueras quidem potest defendenera ses
propter homines sieculi & mulierculasi onetatas
pectatis semꝑ discentes & numquã adseuentũ uenu¬
ttus ꝑ uenientes una lucubratiun cula illius uenus
res pondebo Nescorũ uirorũ quiut hoe facenemi
depraecati sunt: uidear litteras respuisseo dimirt

Expanded text:
antii. --Sed jam tempus est, ut ipsius verba ponentes ad singula respondere nitamur. Fieri enim potest, ut rursum malignus interpres dicat fictam a me materiam, cui rhetorica declamatione respondeam: sicut illam quam scripsi ad Gallias, matris et filiae inter se discordantium. Auctores sunt hujus dictatiunculae meae sancti presbyteri Riparius et Desiderius, qui paroecias suas vicinia istius scribunt esse maculatas, miseruntque libros per fratrem Sisinnium, quos inter crapulam stertens evomuit. Et asserunt repertos esse nonnullos, qui, faventes vitiis suis, illius blasphemiis acquiescant. Est quidem imperitus, et verbis et scientia, et sermone inconditus; ne vera quidem potest defendere: sed propter homines saeculi et mulierculas oneratas peccatis, semper discentes et numquam ad scientiam veritatis pervenientes, una lucubratiuncula illius naeniis respondebo, ne sanctorum virorum qui ut haec facerem me deprecati sunt, videar litteras respuisse. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
lios ait proph&a. Sp̃s dñi impleuit orbẽ t̃raꝵ
Et ita in actis apostolorum. haec dicit sp̃s.
Iubens separate mihi barinaban & paulũ adopus
quod uocaui eos mittere. Et iterum a postoli
dicit dr̃ iniudaeis. regnauerunt non per me
nequeꝑ sp̃m meũ. Et in proph&is. Itadñs isra¬
hel concitauit sp̃m dñi. et quod habit& in homine
inuobis et iterum nescitis qm̃ templum dĩ estis
& sõs d̃ habitat inuobis. Et quod omnia nouerit
uerbum sapientiae . alii uerbum scientiae. in eo spu
ineo sp̃u alii gubernatio. haec autẽ omnia opera¬
tur unus at qͦue idem sp̃s. diuidens omnib sicut
domnia posse sicut filium. Unde ait statim
apostolus quem ad modũ. nemo nouit hominum
quae sunt in homine nisi sp̃s hominis qui est in eo.
sic & quae sunt di nemo nouit nisi sp̃s quide dõ ẽ¬

Expanded text:
lius, ait Propheta: Spiritus Domini replevit orbem terrarum lius, ait Propheta: Spiritus Domini replevit orbem terrarum . Et ita in Actis apostolorum: Haec dicit Spiritus jubens: Separate mihi Barnabam et Paulum in opus ad quod vocavi eos mittere . Et iterum Apostoli:dicit Deus in Judaeos: Regnaverunt non per me, neque per spiritum meum . Et in Prophetis ita Dominus: Israel concitavit spiritum Domini . Et quod habitet in homine in vobis. Et iterum: Nescitis quoniam templum Dei estis, et spiritus Dei habitat in vobis ? Et quod omnia noverit verbum sapientiae, alii verbum scientiae in eodem spin eodem spiritu, alii gubernatio. Haec autem omnia operatur unus atque idem spiritus, dividens omnibus sicut ritum de Deo esse, et omnia posse sicut Filium. Unde ait statim Apostolus: Quemadmodum nemo novit hominum quae sunt in homine, nisi spiritus hominis qui est in eo: sic et quae sunt Dei nemo novit, nisi spiritus qui de Deo e
Abbreviated transcription (Latin):
tempus aut aliquã causam humana potentir
qui non solum quid sit ds̃ intellexerunt qui nec
&iam quid sit homo adtendere potuerunt
Nihil ergo intrinitate subi tancum. nihil nuper¬
rimumꝰ nihil temporale nihil in potens nihil
minus nihil inaequale trinitas ueneranda
de praecanda trinitas menarrandae . Inues¬
tiganda in conpraehendenda. et quod inuisi¬
bilium rerum fides est nobis dicitta postolus
Est autem fides sperandarum substia rerum
inuisibilium. ex aminatrix. In hac enim testi¬
monium meruerunt seniores Et terum
ineuangelio: Dm̃ nemo uidit umquã. Et sterũ
sp̃s ubi uult flat. & uocem eius audis. sed nescis unde
ueniat & quo uadit. Quod dr̃ ẽ sp̃s. Dicit p&rus
beatus a postolus ut quid mentitus es sp̃uis cõ
anania nones mentitus hominibus sed dõ
proph&a quo fugiam aspũ tuo dñe aut a facie tua
quo uadam et quod omnia compl& dr̃ sicut fi¬

Expanded text:
tempus, aut aliquam causam humanam ponere: tempus, aut aliquam causam humanam ponere: qui non solum quid sit Deus non intellexerunt: sed nec etiam quid sit homo attendere potuerunt? Nihil ergo in Trinitate subitaneum, nihil nuperrimum, nihil temporale, nihil impotens, nihil minus, nihil inaequale: Trinitas veneranda, deprecanda, Trinitas inenarranda, investiganda, incomprehendenda. Et quod invisibilium rerum fides est, nobis dicit Apostolus: Est autem fides sperandarum substantia, rerum invisibilium examinatrix . In hac enim testimonium meruerunt seniores. Et iterum in Evangelio: Deum nemo vidit umquam. Et iterum: Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis, sed nescis unde veniat, et quo vadat . Quod Deus est Spiritus, dicit beatus Petrus apostolus: Ut quid mentitus es Spiritui sancto, Anania? Non es mentitus hominibus, sed Deo . Propheta: Quo fugiam a spiritu tuo, Domine? aut a facie tua quo vadam ? Et quod omnia complet Spiritus sicut Fi
Abbreviated transcription (Latin):
cius nutu ac moderamine non regatur
Cum ergo omnia habeat filius in potestate in om¬
nibes nihol id est omnium horum igitur om
Sic enim dicit. de sp̃u sc̃o saluator ille iudicabit
mundũ & conuincit & docebit depeccato & de
iustitra : & deiudicio depeccato quidem quod
nonorediderunt inme deiustitia autem
qm̃ uado ad patrem meum deudicio autem
quod princeps huius mundiiam iudicatur est
Vides igitur quod sp̃s ses adnuntiat filiũ & do
est in enarranda est In uisibilis ẽ omnipo¬
tenr ẽ se se praedicat. sese adnuntiat.
dignanter omni creaturae. uisibili & inuisi¬
bili non ualente dignanter aut narrare aut
mirari. aut conpraehendere aut inuestigare:
aut quem ammodũ est humanis eam sensibus oc¬
cupare Constat igitur infirmari hominẽ
scãe ueneran dieque trinitatis. Inenarranda
gloria maiestatis aut potentiam : Cuius
igitur trinitas narratio gloria est excedit.
quanto magis frustrabuntur qui audent inter

Expanded text:
ejus nutu ac moderamine non regatur. ejus nutu ac moderamine non regatur. Cum ergo omnia Filius habeat in potestate, in omnibus nihil ei deest. Horum igitur omnSic enim dicit de Spiritu Salvator: Ille judicabit mundum et convincet, et docebit de peccato et de justitia, et de judicio. De peccato quidem, quod non crediderunt in me: de justitia autem, quoniam vado ad Patrem meum: de judicio autem, quod princeps hujus mundi jam judicatus est . Vides igitur quod Spiritus sanctus annuntiat Filium, et dest, inenarranda est, invisibilis est, omnipotens est, sese praedicat, sese annuntiat dignanter omni creaturae, visibili et invisibili, non valenti dignanter, aut narrare, aut mirari, aut comprehendere, aut investigare, aut quemadmodum est humanis eam sensibus occupare. Constat igitur infirmari hominem, sanctae venerandaeque Trinitatis in enarranda gloria, majestate, aut potentia. Hujus igitur vim Trinitatis narratio gloriae si excedit, quanto magis frustrabuntur, qui audent inter
Abbreviated transcription (Latin):
et omnia complere & scĩficare & iudicare & do¬
cere & omnia scire. & in habitare & quem amino¬
& patris tres enim ꝑ sonae sunt quib credimus
uere aequales diuinaeumus substantrae: Idest
est propriae & sp̃s sẽs : dicente scriptur an
Verbodi caeli firmatisunt & spũ oris cius omnis
uistus eorum Et saluatortaies Cum autem
uenerit paraclacus sp̃s ueritatis quidepatre
procedit ille demoo Accipi& ÷ qnm ipse meglori¬
ficabit & ueniens ad nuntiabit uobis
Et soluit statim interpradans dñs ostendeos pili¬
demeo accipi& et ut ne sicuti seruum aut era¬
turam aut pastem potem monstr& patien
nonpersoluit interpraetans & dicit ideo
autem uobis dixi. quodille de meo accipies¬
et quia omnia quae patris sunt mea sunt
Siigitur ea quae patris ea fili sunt et ornia
quaufili sunt ea omnia spr sc̃ĩ sunt Nihilergo
uinomnib de est filio quod non adeius ad tm̃eat
potestatem. xuhil quod non abco. factumsit. &

Expanded text:
et omnia implere, et sanctificare, et judicare, et docere, et omnia scire, et inhabitare: et quemadmoet Patris? Tres enim personae sunt quibus credimus, vere aequales: divinae, uniusque substantiae, id est,est proprie Spiritus sanctus, dicente Scriptura: Verbo Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Et Salvator ait: Cum autem venerit Paracletus, Spiritus veritatis qui de Patre procedit, ille de meo accipiet, quoniam ipse me glorificabit, et veniens annuntiabit vobis . Et solvit statim interpretans Dominus, ostendens pride meo accipiet. Et ut ne sicuti servum, aut creaturam, aut Patrem putemus, monstret Patri non imparem: solvit interpretans, et dicit: Ideo autem vobis dixi, quoniam ille de meo accipiet: quia omnia quae Patris sunt, mea sunt. Si igitur ea quae Patris, ea Filii sunt, et omnia quae Filii sunt, ea omnia Spiritus sancti sunt, nihil ergo in omnibus deest Filio, quod non attineat ad ejus potestatem, nihil quod non ab eo factum sit, et
Abbreviated transcription (Latin):
Quale est igitur malum hoc ut audeat quis
se humilians ut mox ex alt&ur hamanis sen¬
sibus & uoce hȩr&ica non solum non intelleges
in super &iam periculosis blas phemus & adinritũa
eam educere atque ultro ei aduersaris
Dicente scriptura. Scitote enim gratiam
pauper factur ẽ ut nos eius paupestate diuites
ex istamus: Absit igitur infilio di aliquid
plus minus ue aut in loco aut in tempore aut in poten¬
tiam aut inscientiam aut in equalitate aut in subiec¬
tione. cũ dicitur hoc ut dertati eius eo non carni ad¬
scribantur sienim plus minus aut aliquid inueni¬
tur exceptu hoc quod genuit pater filiũ. & excep¬
to hoc quod filius non exsem& ipso natus ẽ sed de
patre natus ẽ propriae non in tempore sed sem¬
per non aliunde sed de sua substantia. dealia ipsa

Expanded text:
II. Quale est igitur malum hoc, ut audeat quis II. Quale est igitur malum hoc, ut audeat quis se humilians, ut nos exaltemur, humanis sensibus et voce haeretica, non solum non intelligere, insuper etiam periculosis blasphemiis, et ad irritum eam adducere, atque ultro ei adversari, dicente Scriptura: Scitote enim gratiam pauper factus est, ut nos ejus paupertate divites existamus ? Absit igitur in Filio Dei aliquid plus minusve, aut in loco, aut in tia, aut in scientia aut in aequalitate, aut in subjectione cum dicitur hoc, ut deitati ejus non carni ascribatur! Si enim plus minusve aliquid invenitur, excepto hoc quod genuit Pater Filium, et excepto hoc quod FPatre natus est proprie, non in tempore sed semper, non aliunde sed de sua substantia non de a
Abbreviated transcription (Latin):
tantens agimentem & quies centem or postrtino
qunt sint ortaturae propria biea earondiunata
saluatotis: ad soribenda sunt utique non diuinita¬
tiiua quia dñs dicitur inseriptur di& homoro
quia ergo propter nos & homo dierte oonqua¬
brmus quae sunt carnis do. ad scribere & quae
sunt dĩ carnis aestimare propria
Siquid giturminus aut in aequale aut unpilem
dicitur inscriptura. aut subiectũ aut humilem
carnis eius est ad sumptae quia uene natusis
decarne et quia cum hominib triginta &plus
annos conuersatur ẽ et uere habebatortur
ideo &uerur homo propter carnem accipitur
etuerur dr̃ incarnatus & incarne passusna¬
turae pas sibili non dertatis. haec eram quae pati
debuerat caro hominis trans greros hominib
pati dignatus ẽ dr̃ per carnem passibilem ut
& diuinitatis eius in enarranda potentiam
in re uisibili pracdictam sentiamus & bonita¬
tis eius diuitias: Idest per passionẽ remis¬
sam peccatorum credentes meum consequamꝰ

Expanded text:
tem, et quiescentem. Et postremo quae sunt creaturae propria, haec carni creatae Salvatoris ascribenda sunt utique, non divinitati, quia dicitur in Scriptura Deus et homo. Quia ergo propter nos et homo dicitur, non debemus quae sunt carnis Deo ascribere, et quae sunt Dei, carnis aestimare propria. Si quid igitur minus, aut inaequale, aut impotens dicitur in Scriptura, aut subjectum, aut humile, carnis ejus est assumptae. Quia vero natus est de carne, et quia cum hominibus triginta et plus annos conversatus est, et vere habebat pati: et ideo et verus homo propter carnem accipitur, et verus Deus incarnatus est, in carne passus natura passibili, non deitatis. Haec enim quae pati debuerat caro hominis transgressoris, pro hominibus pati dignatus est Deus per carnem passibilem: ut et divinitatis ejus inenarrandam potentiam in re visibili praedictam sentiamus: et bonitatis ejus divitias, id est, per passionem, remissionem peccatorum credentes in eum consequamur.
Abbreviated transcription (Latin):
autem crucis. Uides quod utrumq: scriptura
non abnegat infilio dĩ. et quod dĩ est uistus. &om¬
nipotentis. omnia scientis omnia complentis om̃a
continentis. omnia habentis omnia dantis. iudi¬
cantis saluantis creantis. & quod orcatae natura e
est. Id est carnis eius & patientis & plorantis
& quasi nescientis. & quasi non potentis omnia quasi
subieeti &c&era huic similia. Nonergo deb& esse
confusio rerum. quam uis coniuncti immostalis
mmostalis d̃ rei mostalis coniuncta est propter
nostram salutem &creditur & post passionem
corporis inquo apparuuit. In eo &iam ꝑmanens
inperp&uum. ut & illi qui cruci fixerunt cum
aspiciant & in possibilem suis eius naturae dun
iudicium uisibiliter termin&ur. & mosternis
seor &i scientia reuel&ur. & potentiae eius ma¬
iestas & bonitas acunctis hominib egnoscxtur

Expanded text:
tem crucis . Vides quod utrumque Scriptura non abneget in Filio Dei, et quod Dei est virtus omnipotentis, omnia scientis, omnia complentis, omnia continentis, omnia habentis, omnia dantis, judicantis, salvantis, creantis: et quod creatae naturae est, id est, carnis ejus, et patientis et plorantis, et quasi nescientis, et quasi non potentis omnia, quasi subjecti, et caetera huic similia? Non ergo debet esse confusio rerum, quamvis conjunctim res mortalis immortali Deo conjuncta est propter nostram salutem; et ita creditur et post passionem corporis, in quo apparuit in eo etiam permanens in perpetuum; ut et illi qui crucifixerunt eum aspiciant, et impassibilem suis conspectibus ejusjudicium visibiliter terminetur, et mysterii secreta scientia reveletur, et potentiae ejus majestas et bonitas a cunctis hominibus cognoscatur
Abbreviated transcription (Latin):
fudi animo quã ridentis dum me cohibere non
possum Et in iuriã apostolorũ ac mastyrum sur¬
sui dicitur sceleris habere consostes si tamen epis¬
copi nominandi sunt qui non ordinant diaconor
nisi prius uxores duxerint: Nulli caelbi credentes
pudicitiã. Immo ostendentes quã scãe uiuant qui
male de omnib: sospicantur. Et nisi praegnates
axores uiderint clericorũ in fantes que de ulnis
matrũ uagientes xp̃i sacramenta non tribuunt
quid facient orientis ecclesiae quid aegypti & sedis
a postolicae. quae aut uirgines clericos accipit
aut continentes : aut si uxores habuerint mari¬
ti esse desistunt : hoc docuit dormitantius libi¬
dini frena ꝑmittens & naturalem carnis ardo¬
rem qui in ad ulescentia plerumque feruescit
femi narum. ut quodistemus aporcis quod diffe¬
ramus abrutis animantib: quo ab equis dequib
scriptũ ẽ: equi insanientes in feminas factisunt
mihi. unus quisq: uxorem proximis uihin niebant

Expanded text:
fudi animo quam ridentis, dum me cohibere non fudi animo quam ridentis, dum me cohibere non possum, et injuriam apostolorum ac martyrum sursui sceleris dicitur habere consortes: si tamen episcopi nominandi sunt, qui non ordinant diaconos, nisi prius uxores duxerint: nulli caelibi credentes pudicitiam, immo ostendentes quam sancte vivant, qui male de omnibus suspicantur: et nisi praegnantes uxores viderint clericorum, infantesque de ulnis matrum vagientes, Christi sacramenta non tribuant. Quid facient Orientis Ecclesiae? quid Aegypti et Sedis Apostolicae, quae aut virgines Clericos accipiunt, aut continentes: aut si uxores habuerint, mariti esse desistunt? Hoc docuit Dormitantius, libidini frena permittens, et naturalem carnis ardorem, qui in adolescentia plerumque fervescit,feminarum: ut nihil sit quo distemus a porcis, quo differamus a brutis animantibus, quo ab equis, de quibus scriptum est: Equi insanientes in feminas facti sunt mihi: unusquisque in uxorem proximi sui hinniebat.
Abbreviated transcription (Latin):
in pascha alleluia cantandũ : continen fiã haer esin
pudicitia& libidinis seminarius & quomodo euphor¬
bus in phytagorã renatur ẽe ꝑ hib&ur : sic inis¬
to iouimani mens praua surrexit ut & in illo
& in hoc diaboli respondere cogamur insidus cui
sioni peccatis patristui ille romanae eccle¬
siar auc toritate dampnatus inter fasidis aues
&carnes suillas nontam emisit sp̃m quã erue¬
tuauit iste caupo cala gurritanꝰ & inꝑ ueni¬
sumipropter nomen uiculi mutus quintibanus
miscet aquã uino &deastficio pristino suae uene¬
nas ꝑfidiae catholicae fidei sociare conaturonin¬
pagare uinginitatẽ odisse pudicitiã in conuiui
sacculariũ contra scõrũ ieiuna declamare: dum
intor fialas philo sophatur & ad placentas ligur¬
riens psalmorũ modulatione mulc&ur ut tantũ
inter epulas dauid & idithun & a sapha & filiorũ core
cantica audire dign&ur. haec dolentis magis ef¬

Expanded text:
in Pascha Alleluia cantandum: continentiam, haeresim; in Pascha Alleluia cantandum: continentiam, haeresim; pudicitiam, libidinis seminarium. Et quomodo Euphorbus in Pythagora renatus esse perhibetur, sic in isto Joviniani mens prava surrexit: ut et in illo, et in hoc diaboli respondere cogamur insidiis. Cusioni peccatis patris tui . Ille Romanae Ecclesiae auctoritate damnatus, inter phasides aves et carnes suillas non tam emisit spiritum, quam eructavit. Iste caupo Calagurritanus, et in perversum propter nomen viculi mutus Quintilianus, miscet aquam 388 vino: et de artificio pristino, suae venena perfidiae Catholicae fidei sociare conatur, impugnare virginitatem, odisse pudicitiam, in convivio saecularium contra sanctorum jejunia proclamare: dum inter phialas philosophatur, et ad placentas liguriens, psalmorum modulatione mulcetur: ut tantum inter epulas, David et Idithun, et Asaph et filiorum Chore cantica audire dignetur. Haec dolentis magis ef
Abbreviated transcription (Latin):
origenis tunc ueniã consequaris quando consecu¬
turus ẽ & diabolus quinum quã plus quã ꝑ os tuũ
dep̃henditur blas phemas se: meã in iuriã patient̃
tuli: Impi&atẽ contradm̃ ferre non potui
Vnde & uisus sum mordacius in extrema epistula
scribere quã promisserã : quam quã post priorẽ
paenitentiã¬
qua ame ueniã dep̃catus es: Iterũ cõmississe
unde agas paenitentiã stolidissimũ sit : tribuat
tibi xp̃s : ut audias ut taceas ut intellegas & sic
loquaris
ulta in orbe monstra generata sunt ocentau¬
ios & sirenas ululas & onocrotalos inesaia
legimus: iob : Leurathan & behemath mustico
sermone describit: cerberum & tymphalidas
aprum que erymantiũ & leonẽ pemaeum chi¬
maeram atq hỹ drã multorũ capitũ : narrant
formem gergonẽ : his paniae prodiderunt: sola
tallia monstra non habuit : seduiris semꝑ fostibus
& eloquentissimis abundauit: ex ostus ẽ subito

Expanded text:
Origenis tunc ueniam consequaris, quando consecuOrigenis tunc ueniam consequaris, quando consecuturus est et diabolus, qui numquam plus quam per os tuum deprehenditur blasphemasse. meam iniuriam patienter tuli: inpietatem contra deum ferre non potui, unde et uisus sum mordacius in extrema epistula scribere, quam promiseram; quamquam post priorem paenitentiqua a me ueniam deprecatus es, iterum commisisse, unde agas paenitentiam, stolidissimum sit. tribuat tibi Christus, ut audias et taceas, ut intellegas et sic loquaris. ulta in orbe monstra generata sunt. Centauros, et sirenas, ululas, et onocrotalos in Isaia legimus. Job Leviathan et Behemoth mystico sermone describit . Cerberum et Stymphalidas, aprumque Erimanthium, et leonem Nemaeum, chimaeram atque hydram multorum capitum narrant formem Geryonem Hispaniae prodiderunt. Sola Gallia monstra non habuit, sed viris semper fortibus, et eloquentissimis abundavit. Exortus est subito
Abbreviated transcription (Latin):
mias quas ore sacrilego protulisti : ausus er di¬
cere montẽ dequo abscisus ẽ indanihele lapis
sine manib: es se diabolũ : & lapidẽ xp̃mitan
quis ad sumpsit corpus adam qui diabolo ane
peruitia cohaeserat : natum esse deuirgine : ut
amonte hoc ẽ adi abolo hominẽ separara :
opraecidendã linguã ac perpastes & frust ala¬
cerandam : quis quã nexp̃ianus dm̃ patrẽ omnipo¬
tentẽ in persona diaboli inter p̃tatur : et tanto
piaculo totius orbis aures maculat : siinter p̃¬
tationẽ tuã quis quã non dicã catholicorũ sed ha¬
r&icorũ siue gentiliũ umquã recepit : pium sit
quod locutur es : Sin autẽ tantũ nefas. num quã
xp̃i audit ecclesia. & ꝑtuũ primũ os ipse se montẽ
inter p̃tatus ẽ qui dixerat. Ero simibis altissimo
agepaenitentiã : & in sacco uersare &cinere: Et tan¬
tum scelus iugib abstergere lacrimis : si tamenꝰ
tibi dimittatur hac impi&as & iuxta errorem

Expanded text:
mias, quas ore sacrilego protulisti, ausus es dimias, quas ore sacrilego protulisti, ausus es dicere, Montem de quo abscissus est in Daniele lapis sine manibus , esse diabolum; et lapidem Christum, qui quia assumpsit corpus ex Adam, qui diabolo anper uitia cohaeserat, natum esse de uirgine, ut a monte, hoc est a diabolo, hominem separaret. o praecidendam linguam ac per partes et frusta lacerandam! quisquamne Christianus deum patrem omnipotentem in persona diaboli interpretatur et tanto piaculo totius orbis aures maculat? si interpretationem tuam quisquam non dicam catholicbrum sed hereticorum siue gentilium umquam recepit, pium sit, quod locutus es; sin autem tantum nefas numquam Christi audiuit ecclesia et per tuum primum os ipse se montem interpretatus est, qui dixerat: ero similis altissimo, age paenitentiam et in sacco nersare et cinere et tantum scelus iugibus absterge lacrimis, si tamen tibi dimittatur haec inpietas et iuxta errorem
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ : & lic& statim accepta epistola in conditum
men rusticitatem & simplicitatẽ magis inte arbi¬
trabar : quã uaecor diã : nec repraehendo sẽm uirũ
maluit enim apud me dissimulare quod nouerat.
quã postitorẽ clientulã suis lit teris accusare:
sed mem& ipsum arguo : qui alterius potius ad qui¬
euiꝰ quã meo iudicio : & oculis aliud cernentibus:
desine tre lacessere : & uo luminib: tuis obruere
Parce saltem nummistuis quib: notarios librarios¬
que conducens eisdem & scriptorib uteris & fau¬
torib : quite odeo forsitan laudant : ut lucrum
tradae gram maticis atq rhaorib: : discedicc¬
lecticam : sectis instruere philosophorũ : ut cum
omnia didiceris : saltem tunc tacere incipias
quam quã stultũ faciã magistro cunc torũ magistro
non potest : Uerũ ẽ illud apud graecos ꝓ uer¬
dormitas & profundissimo non tam somnos ter¬
tis quã lethargo : Inter c&eras quippe blas phe¬

Expanded text:
judicium. Et licet statim accepta epistola ἀσυμάρτητον judicium. Et licet statim accepta epistola ἀσυμάρτητον men rusticitatem et simplicitatem magis in te arbitrabar, quam vecordiam. Nec reprehendo sanctum virum; maluit enim apud me dissimulare quod noverat, quam portitorem clientulum suis litteris accusare. Sed memetipsum arguo, qui alterius potius acquievi, quam meo judicio: et oculis aliud cernentibus, desine me lacessere, et voluminibus tuis obruere. Parce saltem nummis tuis, quibus notarios librariosque conducens, eisdem et scriptoribus uteris et fautoribus: qui te ideo forsitan laudant, ut lucrum trade te Grammaticis atque Rhetoribus, disce Dialecticam, sectis instruere Philosophorum: ut cum omnia didiceris, saltem tunc tacere incipias. Quanquam stulte faciam, magistro cunctorum magistros non potest. Verum est illud apud Graecos proverdormitas, et profundissimo non tam somno stertis, quam lethargo. Inter caeteras quippe blasphe
Abbreviated transcription (Latin):
centiã uel simplicitatẽ tuã: uel ceste eaquae tacco
&te non intellegente c&eri intellegunt : Stilo pro¬
feras : ineptiarũ tuarũ cunctis cachinnum praebeas
abut a parua a&ate didic isti : aliis ad su&us es disci¬
plinis : non est eius dem hominis & aureos nummos
& scripturas probare : degustare uina : & proph&as
uel a postolos intellegere me laceras scm fratrẽ
oceanum inculpam haereseos uocas: praes bytero¬
rum tibi uincenti & paulini ani & fratris eusebii
iudicium displic&: Solus escato romani generis
disestissimus : qui testimonio tuo & prudentiae uelis
credi : Recor dare quaeso illius diei: quando me
deresurrectione & ueritate corporis p̃dicante :
doxum concla mabas : post quã nauigar e coepists
etc adintimum cerebrũ tuũ sentinae putredo ꝑ¬
uenit: tunc nos haerdicos recordatur es::
qued tibi faciã : Credidi sei praesbyteri paulini epis¬
tuls : & illius super nomine tuo non putaui errare

Expanded text:
centiam uel simplicitatem tuam uel certe ea, quae taceo centiam uel simplicitatem tuam uel certe ea, quae taceo et te non intellegente ceteri intellegunt, stilo proferas et ineptiarum tuarum cunctis cachinnum praebeas. aliud a parua aetate didicisti, aliis adsuetus es disciplinis. non est eiusdem hominis et aureos nummos et scripturas probare, degustare uina et prophetas uel apostolos intellegere. me laceras, sanctum fratrem Oceanum in culpam hereseos uocas, presbyterorum tibi Uincentii et Pauliniani et fratris Eusebii iudicium displicet: disertissimus, qui testimonio tuo et prudentiae velis credi. Recordare, quaeso, illius diei quando me de Resurrectione, et veritate corporis praedicante, edoxum conclamabas. Postquam navigare coepisti, et ad intimum cerebrum tuum sentinae putredo pervenit, tunc nos haereticos recordatus es. Quid tibi faciam? Credidi sancti Presbyteri Paulini epistolis, et illius super nomine tuo non putavi errare