comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad decorẽ. alt̾m ao deuocionem
utit. Usitata ẽ maria ut eua libe¬
caretur. uisitata ẽ helena ut ĩꝑa¬
tores redimerentur. Misit itaq fi¬
lio suo constantino diadema gem¬
mis uisignnitũ quas p̾ciosior ferro
in nexas crucis redepcionis d̾ine
gẽma cõnexerat. misit et frenum
utroq usus ẽ constantinus. et fi¬
dem transinisit ad postos reges.
pͥncipium itaq creoentiũ ĩpatoꝵ.
scm̃ ẽ quod suꝑ frenũ. ex illofides.
ut psecucio cessaret deuocio succ̾s¬
in regibꝰ adoietur Nõ insolencia
ista. s pietas ẽ cum defcur sacrere
dep̃tiom. Bonus itaq clauus roma¬
ac uestit plicpu frontem ut su̾t
pͥoicatores qui ꝑsecutores eẽ consi¬
erunt. Becte incapite clauus ut u
na iuimanib fides. habent coronã
decruce. ut fides luceat. hñt quoq
decruce ut potestas regat sitq uis¬
cessum ut ad mutacionẽ domu
dicatur deimpatore romano. posu¬
isti incapite meo coronam de lapi¬
de p̾cioso. Ex illo gratulatur eccã e¬

Expanded text:
decorem,alterum ad devotionem vertit. Visitata est Maria, ut Evam liberaret: visitata est Helena, ut imperatores redimerentur. Misit itaque filio suo Constantino diadema gemmis insignitum, quas pretiosior ferro innexas crucis redemptionis divinae gemma connecteret. Misit et frenum. Utroque usus est Constantinus, et fidem transmisit ad posteros reges. Principium itaque credentium imperatorum sanctum est quod super frenum : ex illo fides, ut persecutio cessaret, devotio succein regibus adoraretur. Non insolencia ist a, sed pietas est, cum defertur sacre redemptioni. Bonus itaque clavus Romaac vestit principum frontem; ut sint praedicatores, qui persecutores esse consueverunt. Recte in capite clavus, ut ubna in manibus habena. Corona de cruce, ut fides luceat: habena quoque de cruce, ut potestas regat: sitque juscessum, ut ad imitationem Domini dicatur de imperatore Romano: Posuisti in capite ejus coronam de lapide pretioso . 49. Ex illo gratulatur Ecclesia, e
Abbreviated transcription (Latin):
et quia quod habes adnõ ẽ. debi¬
torẽ te semꝑ eẽ cognosce. Malo tũ
ut quasi diligens ꝙ̃ coactus de¬
bitum tuum soluas. Audis dicẽ¬
tem circum dederunt me doloree
inortis. Ego cñ et inmortis dolore
dum dilexi picula tnt̾m inuenecũt
me. nõtimentẽ utiq s amantẽ.
spantẽ quod nulle me angustie
milla psecutio uulla ꝑicula millꝰ
gladius sepatat adeo. Demq uo¬
sens ĩ emt tbubacionẽ et dolorẽ
sciens quia tribulacio pacienciam
operatur pacicucia probacionẽ. pro¬
bacio spemi. et enĩ quasi bomis ⁊cħ¬
leta quesunt cͥcamin a ut coronã
inun auxilio nouit sͥeẽ donatam
Nõ em̃ potunss ince insieũ quicer¬
tantes adinuat inuocass. mser ho¬
mo cõgreoitur ut ũcat. et ipẽ inꝑ
iculum ruit insi nomen domini
adfint. insi cũ ueretur orau̾it dicẽe.
o domme lib̾a aĩam meam. Hinc
illud aplicum inde legem carius
mee repugnantẽ legis m̃tis mee.

Expanded text:
et quia quod habes, a Domino est, debiet quia quod habes, a Domino est, debitorem te semper esse cognosce. Malo tamen ut quasi diligens, quam coactus debitum tuum solvas. 23. Audis dicentem: Circumdederunt me dolores mortis ? Ego tamen et in mortis dolore Dominum dilexi. Pericula inferni invenerunt me, non timentem utique, sed amantem, sed sperantem, quod nullae me angustiae, nulla persecutio, nulla pericula, nullus gladius separet a Christo. Denique volens invenit tribulationem et dolorem, sciens quia tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem. Etenim quasi bonus athleta quaesivit certamina, ut coronam mini auxilio novit sibi esse donatam. Non enim potuisset vincere, nisi eum qui certantes adjuvat, invocasset. 24. Miser homo congreditur, ut vincat; et ipse in periculum ruit, nisi Domini nomen adfuerit, nisi cum veretur, oraverit dicens: O Domine, libera animam meam . Hinc illud Apostolicum: Video legem carnis meae repugnantem legi mentis meae,
Abbreviated transcription (Latin):
ius mee. dilexi ⁊ iõ inclinauit an¬
rem suaui uuchi ⁊iacentẽ eriget.
mortu r̾suscitaret. Non eĩ deus
uicdinet aurem suam ut audiat
corporalr̾ s ut cõdescendat nobis
quo nos audrre dignetur ut inf¬
untatis ur̃e releuare substanci¬
am ut uicluiat se uobis ut nr̃a
ad eum ascendat ord̃. uoce nõ indi¬
get quia misericordiam defert R
euĩ uooe indiguit qui moỹsen ta¬
centẽ audunt et nõ loquẽtẽ s in¬
t̃pellantem gemitibus ineffabi¬
libus ad se clamare dicebat. Nout
deus et sanginnẽ audixe cui nlła
uox sub ẽ lingua nõ subpetit. s ac¬
cepit uocẽ sacce titulo passionis.
clamauit in martorio. Clamaint
in parricidio quod ꝑtulit ꝓ sacrifi¬
cio. Dilexi inquit. ⁊ iõdiligens feci
tis et ꝓ usu adfluencium ꝯinodoꝵ
meccedẽ grãm referre. nõ prode¬
uocionis affectu. Et iõ paulus iu
oĩbus inquit grãs agite. Qñ enĩ
ũbabes quod deo debeas. cui coti
em̃ habes quod ũ accepisti.Ergo
quia semp accipis. semꝑ in uoca

Expanded text:
 21. Dilexi, et ideo inclinavit aurem suam mihi; ut jacentem erigeret, mortuum resuscitaret. Non enim Deus inclinat aurem suam, ut audiat corporaliter: sed ut condescendat nobis, quo nos audire dignetur, et infirmitatis nostrae relevare substantiam. Inclinat se nobis, ut nostra ad eum ascendat oratio. Voce non indiget, qui misericordiam defert; neque enim voce indiguit, qui Mosen tacentem audivit: et non loquentem, sed interpellantem gemitibus ineffabilibus ad se clamare dicebat . Novit Deus et sanguinem audire , cui nulla vox subest, lingua non suppetit: sed accepit vocem sacrae titulo passionis. Clamavit in martyrio, clamavit in parricidio, quod pertulit pro sacrificio. 22. Dilexi, inquit, et ideo diligens feci tis: et pro usu affluentium commodorum, mercedem gratiarum referre, non pro devotionis affectu. Et ideo Paulus: In omnibus, inquit, gratias agite . Quando enim non habes quod Deo debeas? aut quandenim habes, quod non accepisti ? Ergo quia semper accipis, semper invoca:
Abbreviated transcription (Latin):
impator in solenciam refrenaret ꝯ¬
p̾meret licenciam tyrannoꝵ qui qĩ
cqui in libidines adhunurent quod
helene o pacio ut frena dirigeret᷑ in¬
si ut õĩbus impatoribus sancto dici
rent reges ut sibi regerent suboitoᷤ.
prona eĩ potestatem iintum fere¬
batur ⁊ more pecudum uaga sese li¬
bidine polluebant ignorabant deũ
restruyxit eos crux donmu ⁊ renocu¬
uit alapsu ĩpietatis. leuauit ocu

Expanded text:
imperatorum insolentiam refrenaret, comprimeret licentiam tyrannorum, qui quasi equi in libidines adhinnirent; quod Helenae operatio, ut frena dirigeret; nisi ut omnibus imperatoribus sancto dicere rent reges, ut regerent sibi subditos? Prona enim potestas in vitium ferebatur, et more pecudum vaga sese libidine polluebant. Ignorabant Deum, restrinxit eos crux Domini, et revocavit a lapsu impietatis. Levavit ocu
Abbreviated transcription (Latin):
helena cepit reuisere loca saucta
infũoit ei sp̃c. ut lignũ crucis te¬
quireret accessit ad golgatha tait
Eocc locus pugne. ubi uictoriaq̃
ro uexillum salutis nõ in uemo.
Ego inquit in regins et crux do
in puluere. Ego in aureis et in
cet ⁊ lacet palmauite et̾ne. quõte
demptam me arbitror. si redepa¬
o ipã nõ cuitur. uideo quid legeus
dyabole ut gladius quo pempta
es obitrueretur u ysaac descruc¬
tos abaliemgenis puteos ecu¬
derauit. nec lace aquã passus est
est Tollatur igitur ruma uit uita
apparcat promatur gladius qͤ
uerigolie capudẽ amputatum
Apiatur humus et salus fulge¬
at. Qindegisti diabole. ut abscon¬
deret lignũ nͥ ut it̾m ũcerens. u¬
cit te maria que genuit triũphi¬
torem que sine ĩmiunicionemi¬
ginitacis edidit eum qui ciucsie¬
us m̃ceret te ⁊ mortuus subũg¬
ret. uincers et hodie. ut mulit
tuas insidias dep̾henoat. Illaqĩ
sanctum dñm gestauit ego crucẽ

Expanded text:
Helena, coepit revisere loca sancta, infudit ei Spiritus ut lignum crucis requireret, accessit ad Golgotha, et ait: Ecce locus pugnae, ubi est victoria? Quaero vexillum salutis, et non invenio. Ego, inquit, in regnis, et crux Domini in pulvere? ego in aureis, et intet, et latet palma vitae aeternae? Quomodo me redemptam arbitror, si redemptio ipsa non cernitur? 44. Video quid egeris, diabole, ut gladius quo peremptus es, obstrueretur. Sed Isaac obstructos ab alienigenis puteos eruderavit, nec latere aquam passus est . Tollatur igitur ruina, ut vita appareat: promatur gladius, quo veri Goliae caput est amputatum : aperiatur humus, ut salus fulgeat . Quid egisti, diabole, ut absconderes lignum; nisi ut iterum vincereris? Vicit te Maria, quae genuit triumphatorem, quae sine imminutione virginitatis, edidit eum, qui crucifixus vinceret te, et mortuus subjugaret. Vinceris et hodie, ut mulier tuas insidias deprehendat. Illa quasi sancta Dominum gestavit, ego crucem
Abbreviated transcription (Latin):
inuenire. O tũ tu solus domine t̃¬
uocandus e tu rogandus ut eum
infilus representes. tu do domi¬
uecustodiens eciam puulos ⁊̃ hac
hũlitate saluos facito spantes in
te darc quam ꝑfecta suo tuo theo¬
dosio requieni illam quã p̾parasti
sc̃s cins. Illo cõu̾tatur aĩa eius
unde descendit ubi mortis a cule¬
um. seutire nõ possit ubi cognoscat
mortem hanc nõ nature finem. sed
cũ quo sua muta uocant ĩ montem
diũ sanctũ. ubi phẽius uita. ubi cor¬
ruptela milla contagio. millus ge¬
mitus. uullus dolor. nulla cõsor¬
ubi mor̾le hoc induat᷑ inmortalita

Expanded text:
invenire: sed tamen tu solus, Domine, ininvenire: sed tamen tu solus, Domine, invocandus es, tu rogandus, ut eum in filiis repraesentes. Tu, Domine, custodiens etiam parvulos in hac humilitate salvos facito sperantes in te. Da requiem perfectam servo tuo Theodosio, requiem illam, quam praeparasti sanctis tuis. Illo convertatur anima ejus, unde descendit; ubi mortis aculeum sentire non possit, ubi cognoscat mortem hanc non naturae finem essevirum, quo sua merita vocant, in montem Domini sanctum: ubi perennis vita, ubi corruptela nulla, nulla contagio, nullus gemitus, nullus dolor, nullum consorub
Abbreviated transcription (Latin):
cunt nõ erubuit ĩpr̃ publice ag̾e̾
fuit quo nõ allum doleret errorẽ
Quid quod pclaram adeptus uic¬
toriam tñ quia hostes macie stra¬
a sũt. abstinint aconsorcio sacrõ¬
rum donec dominũ cura se grã
filior experirentur aduẽtu. Dilex¬
i iuirum qui me ĩ sũms suis uł¬
timo spũ r̾quirebat Dilexi uiru
quicũ iam corpore solueretur ina¬
gis destatu eccãrum quam desu¬
is piculis augebatur. Dilexi ergo
fateor ⁊ so dolorem meuii intimo
prosecucione solandum putaur
Dilexi.⁊ p̾sumo de domimo quod
suscipiat uocem orõins mee. qua
ꝓsequor aĩam piam Circũoedect̃
me dolores mortis ⁊ picula infin
ĩueuerurit me. Multoꝵ eĩ picula st̃
s remedia paucor. In oĩbus sacer¬
dos piclitatur. Inoĩbus reis angit
Quod eĩ alii pacĩtur iste sustin
etit̾ui lib̾ator cũ aliqui tenẽtur ꝑ¬
iculis lib̾atut. Confiteor corde qr¬
ereptus ẽ uic quẽ uix possumus

Expanded text:
cunt, non erubuit imperator publice agere cunt, non erubuit imperator publice agere fuit, quo non illum doleret errorem. Quid? quod preclaram adeptus victoriam, tamen, quia hostes in atię strati sunt, abstinuit a consorcio sacramentorum, donec Domini circa se gratiam filiorum experiretur adventu. Dilexi virum, qui me in subpremis suis ultimo spiritu requirebat. Dilexi virum, qui, cum iam corpore solveretur, magis de statu aecclesiarum, quam de suis periculis angebatur. Dilexi ergo, fateor; et ideo dolorem meum intimo prosecutione solandum putavi. Dilexi et presumo de Domino, quod suscipiat vocem orationis meae, quia persequor animam piam. ' Circumdederunt me dolores mortis, pericula inferni invenerunt me'. Multorum enim pericula sunt, sed remedia paucorum. In omnibus sacerdos periclitatur, in omnibus reis angitur. Quod enim alii paciuntur, ipse sustinet; et iterum liberatur, cum alii, qui tenentur, periculis liberantur. Conereptus est vir, quem vix possumus
Abbreviated transcription (Latin):
festinauit intrare tħodosius ato
ingredi cuutatem iherłin dequa
dictum ẽ ⁊reges t̾re ferent gloriã
suam in cuam. Illa ẽ uera gloriaq̃
ibi summunitur illud regnum beati¬
siuũ quod ibi possidecur. Ad quos
festinabac apostolus dicens Auoe¬
uuis ergo et cõsentimus magis
pegͥuari de corpore et ao ẽ ad domnũ
rio conitimur siue. absentes siue
psentes placere illi. absolucus igi
dubio c̾tamine fruitut nuc̃ aug̃¬
te memorie cheodosius luce ppetu¬
a trauquillitate duiturna. et pro
his que in hoc gessit corpore num¬
acionis duuue fructib gratulat
Ergo quia dilexit auguide meõꝵ¬
e theodosius dnuũ deum suum
dam dilexi uirum miseri cordem
mulem ĩmpio corde pino ⁊ pecto¬
te mansucto preditum qͣlẽ dũs
amnare cõsueuit dicens sup̃queni
requiescam. nͥ supͣ huuilem atq i¬
mansuetum dilexi uirũ qui ma¬
gis arguentem quã adilanten
de obrepserat genutub et laccimis
orauit uemã. Quod pͥuatierubes¬

Expanded text:
festinavit intrare Theodosius, atque ingredi civitatem Hierusalem, de qua dictum est: Et reges terrae ferent gloriam suam in illam . Illa est vera gloria, quae ibi sumitur; illud regnum beatissimum, quod ibi possidetur, ad quod festinabat Apostolus, dicens: Audemus ergo, et consentimus magis peregrinari de corpore, et adesse ad Dominum ; et ideo connitimur sive absentes, sive praesentes placere illi . 32. Absolutus igitur dubio certamine, fruitur nunc augustae memoriae Theodosius luce perpetua, tranquillitate diuturna, et pro iis quae in hoc gessit corpore remunerationis divinae fructibus gratulatur. Ergo quia dilexit augustae memoriae Theodosius Dominum Deum suum, a: Dilexi virum misericordem, humilem in imperio, corde puro et pectore mansueto preditum, qualem Dominus amare consuevit dicens: 'Supra quem requiescam, nisi supra humilem et mansuetum?' Dilexi virum, qui magis arguentem, quam adulantem de obrepserat, gemitu et lacrimis oravit veniam. Quod privati erubes
Abbreviated transcription (Latin):
ginẽ spc̃ .s. in spirat eo quod duo
latrones cu dnõ crucifixi fu̾int q̃¬
ut ergo medisi lignũ. s pocerat
f ut patibula uit se rinna con¬
cinderet casus inuerteret. Bedit
adeuangeli leccionẽ inueuit qr
mineo patibulo p̾lacus titulus
erat ilx nararenus rex uideoꝵ hĩc
collecta ẽ series ueritatis titulo
crux patiit salutatis. hoc ẽ quo
bis placerent s que ecas futura
legat unde crucẽ dñ t̾cognoscat
Inuenit ergo citulum regem ad¬
oraiit uon lignum utiq quia
hic gentilis ẽ error et uanitas im
qui sicut scarabeus clamauit ut
psecucoribus sius peccata dona¬
ret. luidã mulier festinabat tau¬
ge temediũ in mortantatis me¬
tuebat calcare sacram̃tum salutõ
leto corde ⁊ trepidante uestigio ꝙͥ
facet uestiebat ꝑtendit tũ adcu¬
bile ueritatis lignũ refulsit ⁊ gcã
micuit. Et quia iã feminam iu̾si¬
tauent xpẽ in maria spẽ in helena
uisitaret docint eam qͥuod mult̃

Expanded text:
itus sanctus inspirat eo quod duo latrones cum Domino crucifixi fuerint. Quaerit ergo medium lignum. Sed poterat fieri ut patibula inter se ruina confunderet, casus inverteret. Redit ad Evangelii lectionem, invenit quia in medio patibulo praelatus titulus erat: Jesus Nazarenus, Rex Judaeorum . Hinc collecta est series veritatis, titulo crux patuit salutaris. Hoc est quod vobis placerent, sed quae aetas futura legat, unde crucem Domini recognoscat. 46. Invenit ergo titulum, Regem adoravit, non lignum utique; quia hic gentilis est error, et vanitas imp illum inquam, qui sicut scarabaeus clamavit, ut persecutoribus suis Pater peccata donaret . Avida mulier festinabat tangere remedium immortalitatis, metuebat calcare sacramentum salutis. Laeto corde, et trepidanti vestigio, quid faceret, nesciebat. Pertendit tamen ad cubile veritatis, lignum refulsit, et gratia micuit. Et quia jam feminam visitaverat Christus in Maria, Spiritus in Helena visitavit: docuit eam quod mulier
Abbreviated transcription (Latin):
da piscumi more iacteniur quos na¬
ufragos urihanc uitam quidam na
ture fluctus expuerit. Racio de est. s
gracia dina non deficit. ip̃e ergocus
affectu Bona igitur humilitas que
libat piclitantes. iacentes corrigit
Nouit eã ille qui dixit Ecce egopecca¬
ui et ego pastor male feci. ⁊issi in hoc
grege q̾uid fecerunt. fiat manus ĩme.
Bene hoc dicit qui regnũ suum deo
subiecit et peintenciam gessit ⁊ pec¬
catum suum cõfessus uernam pꝰ¬
tulauit. Ipẽ ꝑ hũilitatem puenit
ad salutem. Huiliauit se xpc. ut õs

Expanded text:
 piscium more, jactemur, quos na piscium more, jactemur, quos naufragos in hanc vitam quidam velut naturae fluctus expuerit? Ratio deest, sed gratia divina non deficit. Ipse ergo custaffectu. 27. Bona igitur humliberat periclitantes, iacentes erigit. Novit eam ille qui dixit: 'Ecce sum ego, peccavi et ego pastor male feci. Et isti in hoc grege quid fecerunt? Fiat manus tua in me'. Bene hoc dixit, qui regnum suum Deo subiecit et penitentiam gessit et, peccatum suum confessus, veniam postulavit. Ipse per humilitatem pervenit ad salute
Abbreviated transcription (Latin):
Ille uĩcit quĩgrãm dei sperat. non
qui de sua u̾tute presunt. Cur eĩ
non p̾sumas grãm cũ hẽas p̾sulẽ
certamnus usericordem. miseri
seretur bis misericordia posint se¬
mł iusticiam ĩ medio iusticie ge¬
mino septa inclusa miẽ. Suꝑ habũ
riuseticoroia. Apud dcm oim̃i uir¬
tutum haburoatcia ẽ. quia domi¬
nus uirtutum ẽ. Nec tñ iuticia si
Serua ut ẜin m̃suram recipias. Nõ
impedit tñ iusticia inisericordiã
qr misericordia ipã iusticia ẽ disꝑsit
dedit paupib: iustiq̃eiꝰ maret ine
t̾uum. Nounit em̃ iuistus debere se in¬
firmis atq in opibus subuenire.
uũ dominus uemiens ad baptis¬
mum. ut nobis infirmatitibus p¬
cata donaret ait ad iohãnẽ. Sine mõ
Sic eĩ decet nos impłe omẽm uisti¬
ciam. Liquet igitur iusticiauiesse
misecicordiã et miserico roiam eẽ
ilsticiam. Et eĩ si dei nos misericor¬
dia non sustentaret. quõ in põ exor¬
dio puuli in deremus. cũ effuso ut̾o
de calidis uifrigoda de humilis uiau

Expanded text:
Ille vicit, qui gratiam Dei sperat, non qui de sua virtute presumit. Cur enim non presumas gratiam, cum habeas presulem certaminis misericordem? Misericseretur. Bis misericordiam posuit, semel iusticiam. In medio iusticiae est, gemino septa inclusa misericordia. Sumisericordia. Apud Dominum omnium virtutum habundantia est, quia 'dominus virtutum est'. Neque tamen iusticia sinserva, ut secundum mensuram recipias. Non impedit tamen iusticia misericordiam, quia misericordia ipsa iusticia est. 'Dispersit, dedit pauperibus, iustternum ; novit enim justus debere se infirmis atque inopibus subvenire. Unde Dominus veniens ad baptismum, ut nobis infirmantibus peccata donaret, ait ad Joannem: Sine modo; sic enim decet nos implere omnem justitiam . Liquet igitur justitiam esse misericordiam, et misericordiam esse justitiam. Etenim si Dei nos misericordia non sustentaret, quomodo in ipso exordio parvuli viveremus; cum effusi utero de calidis in frigida, de humidis in
Abbreviated transcription (Latin):
ciam flagitaret incam. Guc ego he
adorsus sermonẽ sum Audictis fi¬
lii librũ legi iob qui sollempin mu¬
nere ẽ decursus ⁊ tempore. Scunt
ex usu hũc librum ecia drabolus in¬
timandũ quouirtus oĩs suecepta¬
oiis aperitur. et proditur. et iõ se ho¬
die motu malore concussit. S g¬
cias deo nr̃o qui uos ita firman ͭ
fide atq paciencia unum iob mi¬
raturus ascenderam. om̃s iob
quos mirarer inuemi. In singul
nobis iob reuixit in singuł scia
lius paciencia et uultuo reful¬
sit. Quid eĩ p̾sencius dici potinit
guste. uõ puguamus nõ timeni
S rogamus. hoc xͥanos decet ut
tranqͦuillitas pacis optetur et
fidei u̾itatisq constancia uec mo¬
tis reuocetur ꝑiculo. Est euĩ dñs¬

Expanded text:
tiam flagitabat meam. 14. Tunc ego hunc tiam flagitabat meam. 14. Tunc ego hunc adorsus sermonem sum: Audistis, filii, librum Job legi, qui solemni munere est decursus et tempore. Scivit ex usu hunc librum etiam diabolus intimandum, quo virtus omnis suae tentationis aperitur et proditur; et ideo se hodie motu majore concussit. Sed gratias Deo nostro, qui vos ita firmavit fide atque patientia. Unum Job miraturus ascenderam, omnes Job quos mirarer, inveni. In singulis vobis Job revixit, in singulis sancti illius patientia et virtus refulsit. Quid enim praesentius dici potuit guste, non pugnamus: non timemus, sed rogamus. Hoc christianos decet, ut et tranquillitas pacis optetur, et fidei veritatisque constantia nec mortis revocetur periculo. Est enim
Abbreviated transcription (Latin):
exculi circumfuso milite occupa¬
tur inbasilica. idq amilitib ĩpato
maudatum diciturut si prodire
si uideret eum cũ decatholicis cõ¬
uenire. alioqͥu se ad eum cetum
ꝙ̃ambrosius cogeret cransituros.
prodire dearriams muillus aude¬
bat. quia uec quicquam decunb
erat paucioc familia regia. nõ¬
nulli eciam gothi quil ut olim plau¬
stra sedis erat ita uiĩc plaustira ec¬
clesia ẽ. Quodcũq femina ista ꝓ¬
cesserit secum suos om̃s cetus ue¬
hit. Circum fusam eẽ basilicam ge
tur lecciones intimatur uuchiple¬
nam populieẽ basilicam eciam no¬
uani maiorẽ uideri plebem quam
cũ eẽnt oẽ lib̾i lectori efflagicari qͥ
plura Milites ipĩ ꝙ̃ idebantut
occupasse basilicam. Coginto qd̃¬
quod p̾cepusem ut abitinerent
acõionis cõsorcio ad cõuẽtum hẽ
utm̃ uenire ceperunt Quibus
insis: turbantur mulierum a
ad oracionẽ uenisse. nõ adplium
loq̃bantur. Clamaint aliqua po¬
pulus quam moderate. quam

Expanded text:
extuli, circumfuso milite occupaextuli, circumfuso milite occupatur basilica. Idque a militibus imperatori mandatum dicitur, ut si prodire si viderent eum cum catholicis convenire: alioquin se ad eum coetum, quem Ambrosius cogeret, transituros. 12. Prodire de Arianis nullus audebat; quia nec quisquam de civibus erat, pauci de familia regia, nonnulli etiam Gothi. Quibus ut olim plaustra sedes erat, ita nunc plaustrum Ecclesia est. Quocumque femina ista processerit, secum suos omnes coetus vehit. 13. Circumfusam basilicam esse tur lectiones, intimatur mihi plenam populi esse basilicam etiam novam: majorem videri plebem, quam cum essent omnes liberi: lectorem efflagitari. Quid plura? Milites ipsi, qui videbantur occupasse basilicam, cognito quod praecepissem, ut abstinerentur a communionis consortio, ad conventum hunc nostrum venire coeperunt. Quibus visis, turbantur mulierum anad orationem venisse, non ad praelium loquebantur. Clamavit aliqua populus. Quam moderate, quam
Abbreviated transcription (Latin):
trimornum petitur inuadituc.
Si corpus occurram. uultis in
unicularapere uultis in mortẽ
uolũtati michi ẽ Nõ ego me ual¬
labo circumfusione populoꝵ. nec
altaria tenebo itam obsecrans
s pro altarib gracius inmolabor
horebam quippe aĩo cũ arinatos
ad basilicam ecõe occupandam
missos cognoscerem ue dum ba¬
silicam iniroicant aliquastrages
Stocius italie busto suꝑ inuere.
Detestabar inuidiamtim dẽdic᷑¬
oris. offereham iugulũ meum Ato
herant gothi tribum adoriebar eꝙ
tis. si ħ deleta fuint. exigebatur. ⁊
me ut cõpesoem populũ. Referebã
in meo uire eẽut uon excitarem
in dei mani uti mtigaret. Postͤ¬
mo si me intentore putaret iam
ĩ me uĩdicari opt̾e uł adduci me
inquas uell frarum solitudies.
his dictis illi. ibierunt. ego imnbasi¬
licam uet̾i totii exegroiem. In¬
de domũ me recepi cubitum ut
siquis abducere uellet ui ueniret
paratum añ lucẽ ubi petẽ lumne

Expanded text:
trimonium petitur, invadite; trimonium petitur, invadite; si corpus, occurram. Vultis in vincula rapere? vultis in mortem? voluptati est mihi, non ergo me vallabo circumfusione populorum, nec altaria tenebo vitam obsecrans; sed pro altaribus gratius immolabor. Horrebam quippe animo, quum armatos ad basilicam ecclesiae occupandam missos cognoscerem, ne, dum basilicam vindicant, aliqua strages totius Italiae busto superviverem. Detestabar invidiam fundendi cruoris, offerebam jugulum meum. 855 Aderant Gothi tribuni, adoriebar eostis, si haec deleta fuerint? 10. Exigebatur a me, ut compescerem populum. Referebam in meo jure esse, ut non excitarem: in Dei manu, uti mitigaret. Postremo si me incentorem putaret, jam in me vindicari oportere, vel abduci me in quas vellet terrarum solitudines. His dictis, illi abierunt: ego in basilica veteri totum exegi diem. Inde domum cubitum me recepi, ut si quis abducere vellet, inveniret paratum. 11. Ante lucem ubi pedem limine
Abbreviated transcription (Latin):
multa. Milsis p̃sbr̃s et diacoib
cripin ĩuirie uirum. Condep̃na¬
ciones Alico grauissime dec̾ium¬
cur Pdo incorpus oẽ m̃catoꝵ. Ita¬
q scĩs dieb ebdoiadis ultime
quib solebant debitoꝵ laxati
iñcula stridunt catene imponũ¬
pondo auri infra tridiuim. Bespõ¬
dit aluro se tm̃ aut duplũ si pa¬
Erant pleui carceres negociato¬
rib palatina oiã officia. hoc ẽ me¬
moriales agentes inrebus. Apa¬
ricores diu̾soꝵ comitum tẽpare
aprocessu iidebant specie quam
sediciom in t̾ẽe prohibebantur.
honoratis mnulta mninabant gͣ¬
uissimã uͥ basilicam traderend fꝰ¬
ncbat ꝑsecucio ac si aperuissent
initibus et tribuns ut basilice
fiet matura tradicio dicentib
ipatorẽ uire suo uti eo quod in
potestate eius essent oĩa. respon¬
disi ame pet̾et qõ in eum eẽt. id
ẽ fũdũ meũ argentum meum
ius hunnodi meũ me nõ iefra¬
gaturum. ꝙͣ quã oia que in ea st.
rie potestati nõ ẽẽ subdita. Sipa¬

Expanded text:
ta? Missis presbyteris et diaconibus, eripui injuriae virum. 6. Condemnationes illico gravissimae decernuntur: primo in corpus omne mercatorum. Itaque sanctis diebus hebdomadis ultimae, quibus solebant debitorum laxari vincula, stridunt catenae, imponunpondo auri infra totum triduum. Respondent aliud se tantum aut duplum, si peErant pleni carceres negotiatoribus. 7. Palatina omnia officia, hoc est, memoriales, agentes in rebus, apparitores diversorum comitum temperare a processu jubentur, specie qua seditioni interesse prohibebantur: honoratis multa minabantur gravissima, nisi basilicam traderent. Fervebat persecutio: ac si aperuissent nior ipse a comitibus et tribunis, ut basilicae fieret matura traditio, dicentibus imperatorem jure suo uti, eo quod in potestate ejus essent omnia. Respondi, si a me peteret, quod meum esset, id est, fundum meum, argentum meum, quidvis hujusmodi meum, me non refragaturum; quamquam omnia quae mei sunt, riae potestati non esse subjecta. Si pa
Abbreviated transcription (Latin):
rep̾leta quasi int̾rogantib hic qui
sibi occurrerunt cũ sese ad sublum¬
a et suꝑna subrige̾t dicebat dilei¬
i Nichil hoc plemus inchil expͥssuss.
sicut oins occisionis ⁊ iõ confido

Expanded text:
ritu, quasi interrogantibus his, qui sibi occurrerent, cum sese ad sublimia et superna subrigeret, dicebat: 'Dilexi'. Nichil hoc plenius, nichil expressius. sicut ovis occisionis. Et ideo confido
Abbreviated transcription (Latin):
et ultra solitum caligo cenebrosi¬
or demĩciabat quod clementusm
impr̃ th̾odosus recessurus ẽẽt et̾¬
ris. Ipã igitur excessum deinentame¬
rebant celum tenebrs obouctum
ar ꝓpeti horiens caligine et̾ra qua¬
aebatur motib replebatur aquarũ
alliuuombus. quid ĩ mũduspẽ de¬
fleret eum plcipem cõtimio eẽ ta¬
pari solent cũ criminũ penas uros¬
gencia p̾ueniret. ulle quid̾ abitt. s

Expanded text:
et ultra solitum caligo tenebrosior denunciabat, quod clementissimus imperator Theodosius recessurus esset ę terris. Ipsa igitur excessum eius elementa merebant, coelum tenebris obductum, aer perpeti horrens caligine, terra quatiebatur motibus, replebatur aquarum alluvionibus. Quidni mundus ipse defleret eum principem continuo esse raperari solent, cum criminum poenas indulgentia
Abbreviated transcription (Latin):
usus fuit. Que gr̃a. Erat autẽ dies
quo sese dñs pr̃onobis tradidit
quo in ecc̃a penitenciare laxatur.
uerinem au̾ lucamm ꝑcusserat.
ut cota ciuitas secuaretur. ħges¬
ta sunt atq utinam iam funta.
S grauiores motus futuros ple¬
na cõmocioins ĩpialia u̾ba dicãt
Ego tyrãms appellor. et plus eci¬
ami quã tỹrãuiis. Rauicũ impato¬
rẽ conntes obsecrarent ut pr̃odu
adecc̃am idq petitu militum
face se dicet respondit. Si uobis
uisserit ambrosius. uictũ met¬
dicis. Quam post hanc uocem su¬

Expanded text:
usus! quae gratiae! Erat autem dies usus! quae gratiae! Erat autem dies quo sese Dominus pro nobis tradidit, quo in Ecclesia poenitentia relaxatur. vermem antelucanum percusserat, ut tota civitas servaretur. 27. Haec gesta sunt, atque utinam jam finita! sed graviores motus futuros plena commotionis imperialia verba indicant. Ego tyrannus appellor, et plus etiam quam tyrannus. Nam cum imperatorem comites obsecrarent uti prodiret ad Ecclesiam; idque petitu militum facere se dicerent, respondit: Si vobis jusserit Ambrosius, vinctum me tradetis. Quid post hanc vocem su
Abbreviated transcription (Latin):
qui basilicam custodiebant. Cũ
fcatrib psalmos ineccẽ basilica
munore iam diximus sequẽti di¬
e lectus ẽ de more libiore. Quo ꝯ¬
pleco huc̃ Gmonẽ adorsus ẽ. lib
lectus ẽ frẽs quo ꝓphetatur qd
pccõres inpenitenciam rer̾itan¬
tur. Acceptum ẽ ita ut sparetur
inp̾senti futurum. Addidiqdur
iustus eciam offensam contraher
uoliuss. ne uel spectaret. denũci¬
aret excidiũ cinitati. et qd̾ lugu¬
sit quod ariuss cucurbita. deum
quoq dixisse ad ꝓpham si cristis
es ꝓcucurbita. respondisse ionam
trͣutis dixisse dñm. Nam si illud
doleret quod exusta eẽt cucurbita
qnͣto magis sibicure eẽ oportere
tante plebis salutẽ ⁊ iõ excidium.
quod ꝑaratũ toti urbi fuerat re¬
uiouisse. Nec mora mnĩciatur imꝑ¬
atorẽ iussisse ut recederent mili¬
tes de basilica. negociatoribus qͦ
quod exacti de coudempnacione
fuerant reodetur. Que tuc̾ plebis
tocius leticia. qui tociꝰ populi pla¬

Expanded text:
qui basilicam custodiebant. Cum qui basilicam custodiebant. Cum fratribus psalmos in ecclesiae basilica minore diximus. 25. Sequenti die lectus est de more liber Jonae, quo completo, hunc sermonem adorsus sum: Liber lectus est, fratres, quo prophetatur quod peccatores in poenitentiam revertantur. Acceptum est ita, 859 ut speraretur in praesenti futurum. Addidi quod vir justus etiam offensam contrahere voluisset, ne vel spectaret, vel denuntiaret excidium civitati. Et quod lugusit, quod aruisset cucurbita. Deum quoque dixisse ad prophetam: Si tristis es pro cucurbita? Respondisse Jonam: Tristis. Dixisse Dominum, si illud doleret quod exusta esset cucurbita, quanto magis sibi curae esse oportere tantae plebis salutem! Et ideo excidium, quod paratum toti urbi fuerat, removisse. 26. Nec mora, nuntiatur imperatorem jussisse, ut recederent milites de basilica: negotiatoribus quoque, quod exacti de condemnatione fuerant, redderetur. Quae tunc plebis totius laetitia fuit! qui totius populi pla
Abbreviated transcription (Latin):
posc̾et direrisse p̾soros. me tñ nolius¬
se ire s dixisse. credo in xro ꝙ u uo
biscum faciet. impator. Min tyrãnus
offerendi corporis me potestatem
Quid moratur fecire si tyramnĩ put¬
ret uet̾iiuire asa cerdotib donataĩ¬
peria nõ usurpata. et iuilgo dici qd̾̃
ĩpatoris sacerdocium magis opta¬
nerunt quam impiũ sacerdotes
xp̃c fugit. ne rexfi̾et. hemus tõran¬
tudẽ ntam. Tyrãmdis nrã sacerdo¬
tis infirmitas ẽ. cũ infirunor ĩqͥt
tũc potens sum. Cau̾e tñ ne ipẽ sͥ
tyramiũ fac̾e̾t cui deus adusariũ
ũ excitauit. Nõ hoc maximũ dicere.
Quod torãnus ego sim ualecuna¬
ni qui si mee legacionis obiectu
queritur aditaliam nõ potuisse
cransire addidi quia nũquã facer¬
dotes tyrãm fuerunt s tyrãnos se¬
pe sunt passi. Exactus ẽ totus il¬
le dies i merore populi scise cũ
ab illudentib pius cortine regi¬
e.Ego domum redire uõ potin
quia circum fusi erant milites

Expanded text:
posceret, direxisse presbyteros; me tamen noluisposceret, direxisse presbyteros; me tamen noluisse ire, sed dixisse: Credo in Christo quod ipse nobiscum faciet imperator. 23. Sofferendi mei corporis potestatem. Quid moraretur ferire, si tyrannum putaret? Veteri jure a sacerdotibus donata imperia, non usurpata: et vulgo dici quod imperatores sacerdotium magis optaverint, quam imperium sacerdotes. Christus fugit, ne rex fieret . Habemus tyrannidem nostram. Tyrannis sacerdotis, infirmitas est: Cum infirmor, inquit, tunc potens sum . Cavere tamen ne ipse sibi tyrannum faceret, cui Deus adversarium non excitavit. Non hoc maximum dicere, quod tyrannus ego sim Valenni, qui se meae legationis objectu queritur ad Italiam non potuisse transire. Addidi quia numquam sacerdotes tyranni fuerunt, sed tyrannos saepe sunt passi. 24. Exactus est totus ille dies in moerore nostro: scissae tamen ab illudentibus pueris cortinae regiae. Ego domum redire non potui; quia circumfusi erant milites,
Abbreviated transcription (Latin):
quentẽ adesse ue basitica trad̾et
uidetur inde ĩmilitib impatori
oxes añ oculos michi ne qudur
hoc furori liceret. Inseruisti ce me
dium domine ⁊fecisti utriq unũ
clausi cõmouetur. que utiitas ĩ
sãgume meo. Gracias itaq tibie
patdris aũmͦ studio uilitum obse¬
cracione comitum p̾catu populi
atur inichi uissũ notarium qui
maudata deferret cõcessi paululũ
mandatũ intimat. Quid cibi insũ
est uiquit ut contra placitũ faces:
cur p̾sbr̃os ad basilicam destinast.
Sityrãnus es scir uolo ut sciam
ꝙͣadm̃ me adu̾sum te pparem. recu¬
li dicens. me uichil inp̾uidiciu
fecisse eccẽ eo tpr quo audieram
occup.itam eẽ amilitib basilica
gemitũ tm̃modo libiorẽ huisse mł¬
t̾is ad hortantib ut eo pgerem dux¬
isse crade basilicam nõpossum .s.
puguare ñ debeo. postã uero quã
coguo uerun cortinas regias uide
eẽ sub latas. cũ me populus eo ire de¬

Expanded text:
uentem adesse, ne basilicam Dei tradere videretur: inde vim militibus imperari. Mors ante oculos mihi; ne quid inter haec furori liceret: inseruisti te, Domine, medium, et fecisti utraque unum . clausi commoventur, quae utilitas in sanguine meo ? Gratias itaque tibi, Christe.mperatoris animum studio militum, obsecratione comitum, precatu populi atur mihi missum notarium, qui mandata deferret. Concessi paululum, mandatum intimat. Quid tibi visum est, inquit, ut contra placitum faceresCur presbyteros ad basilicam destinasti? Si tyrannus es, scire volo; ut sciam quemadmodum me adversum te praeparem. Retuli dicens me nihil in praejudicium fecisse Ecclesiae: eo tempore quo audieram occupatam esse a militibus basilicam, gemitum tantummodo liberiorem habuisse, multisque adhortantibus ut eo pergerem, dixisse: Tradere basilicam non possum, sed pugnare non debeo. Postea vero quam cognoverim cortinas regias inde esse sublatas, cum me populus eo ire de
Abbreviated transcription (Latin):
qr ad herens deo. hẽ illa requies sab¬
leuaus aĩam suam atq adillam
ppetuam dirige requiem pulc̾. sibi
consultum adserens quod eripu¬
dolor et tristicia et gernitus. Et ali
hẽmus. deleunt oẽm lacrimam ab
oculis eoꝵ. et mnors nõ erit ampliue
n luctus n clamor u dolor siergo
mors nonerit lapsum sencir̃ non
pot̾it in illa requie conscitutus si
placebit deo in regione inuoꝵ. Non
obnoxio lapsib atq delictis. ita
ulic. Iõq regio illa uiuoꝵẽ ubia¬

Expanded text:
que adhaerens Deo. Haec est requies illa sabque adhaerens Deo. Haec est requies illa sablevat animam suam, atque ad illam perpetuam dirigit requiem, pulchre sibi consultum asserens, quod eriput alibi habemus: Delebit omnem lacrymam ab oculis eorum, et mors non erit amplius, neque luctus, neque clamor, neque dolor . Si ergo mors non erit, lapsum sentire non poterit in illa requie constitutus: sed placebit Deo in regione vivorum. Noobnoxio lapsibus atque delictis; ita et illic. Ideoque regio illa vivoru
Abbreviated transcription (Latin):
suam quia doꝰ benefecit tibi. Pulcꝰ
dicit aĩe cõuertere. quasi diuturno
iurequiem. Cdu̾titur equus ad sa¬
lute in ubi cursum upleint naius
ad portum ubi ad stacionẽ fidam af
fluctuũ mole subducitur. s quidest
ꝙ intelligas quod ait dñs ihẽ uem¬
sunt uobis. fidelis enĩ deus qui seł
setins siis pparata nõ subtrahat. si
fides nrã maneat. man et sponslo. ui¬
t̾ris quateris. et incelo possides. Ibier
indigins uñ ait domin Gic iura¬
ui inira mea si intioibunt inrequi¬
em meam. Qui eĩ nõ cognouecunt
uias dĩ nõ ingreoĩtur unequiẽ
dm̃ Qui ã bomun cͥtam̃ certauit. et
cursum consũmauit ip̃i dr̃. cõuert̾e
inrequiẽ tuam. Bona requies p̾t̾ire
requiem suam nouit ad hanc reqͥe
cõuertandam aĩe sue dicit. Erat ex¬
go aĩa in requiem suam ad quam
dicit ẽc redeundum. hẽ requies sab¬
bati magra ut unꝰquis sanctoꝵr su¬
pra minidi sensibilia sit mnilloui¬
telligibili secreto totus intentus at¬

Expanded text:
tuam; quia Dominus benefecit tibi . Pulchre dicit animae: Convertere, quasi diuturno ad requiem. Convertitur equus ad stabulum, ubi cursum impleverit: navis ad portum, ubi ad stationem fidam a fluctuum mole subducitur. Sed quid est, illud intelligas, quod ait Dominus Jessunt nobis; fidelis enim Deus, qui semel servis suis praeparata non subtrahit. Si fides nostra maneat, manet et sponsio. 29. Vihuc in terris quateris, et in coelo possides. Ibi ergo indignis. Unde ait Dominus: Sicut juravi in ira mea, si introibunt in requiem meam ; qui enim non cognoverunt vias Domini, non ingrediuntur in requiem Domini. Qui autem bonum certamen certavit, et cursum consummavit , ipsi dicitur: Convertere in requiem tuam . Bona requies praeterirequiem suam novit, ad hanc requiem convertendum animae suae dicit. Erat ergo anima in requie sua, ad quam dicit esse redeundum. Haec est requies sabbati magni, ut unusquisque sanctorum supra mundi sensibilia sit, in illo intelligibili secreto totus intentus, at
Abbreviated transcription (Latin):
uit. graue ẽ fidem tuam pro uide¬
is ꝑiclicari. Ge don cũ occidiss sa¬
cratum uitulum dixerunt genti¬
les. Dii ipĩ ĩturiam suam indicẽt
Quid ht̃ sẏnagogam iĩdicare. xͤ
quem octiderunt᷑ quẽ uegauerũt
au deus pr̃ uĩdicabit eodꝰ quins
tinioꝵ heresim uidicare. Quam pi¬
etas tua. quomodo iundicat cũ eo
excludi uisserit nec cõuenienoiu¬
sur pare copiam Si iosiam tibi
obiciam regem probatum deo. l
uustio damꝑnabit quod inllum
probatum est. Certe si michi parũ
fidei deftur uibe adeẽ quos puta¬
ueris episdopos tractetur ĩꝑator
quid salua fide agi debeat. Sideca
usis pecuĩarus countes tuos con¬
sulis. qnto magis ucausis religi¬
oms sacerdotes domini equũ ẽ co¬
sulas.Consideret cdemenciatua. qͥ¬
tos insidiatozes hẽat eccã qñtos ex¬
ploratores. Leuẽ rimam si offen¬
derint figent aculeum. Secundũ
hoies loquor Cec̾m plus oĩbus gs
tunetur quieciam impatoribus
uire preftur. Siamico suo aliqui

Expanded text:
vit? Grave est fidem tuam pro Judaeis periclitari. Gedeon cum occidisset sacratum vitulum , dixerunt gentiles: Dii ipsi injuriam suam vindicent. Quis habet Synagogam vindicare? Christus quem occiderunt, quem negaverunt? An tinianorum haeresim vindicare: quam pietas tua quomodo vindicat, cum eos excludi jusserit, nec conveniendi usurpare copiam ? Si Josiam tibi objiciam regem Deo probatum, hoc in istis damnabis, quod in illo probatum est. 27. Certe si mihi parum fidei defertur, jube adesse quos putaveris episcopos: tractetur, Imperator, quid salva fide agi debeat. usis pecuniariis comites tuos consulis, quanto magis in causis religionis sacerdotes Domini aequum est consulas! 28. Consideret clementia tua quantos insidiatores habeat Ecclesia, quantos exploratores: levem rimam si offenderint, figent aculeum. Secundum homines loquor: caeterum plus hominibus Deus timetur, qui etiam imperatoribus jure praefertur. Si amico aliquis,
Abbreviated transcription (Latin):
impuis qui eẽ desit uniquus. Nc̃
se auguste memorie theo dosius
ciamim. Et pulchima dulcissima
piguora quos hic amiserat qũ ei
flaccilla ad heret fidelis aĩa deo qũ
prẽni sibi redditum gratulatur
qũ constãtino adheret. cui licet bap¬
tisiratis grã multimo cõstituto
oĩa pccã dimiserit tũ quod pͥmꝰ
impitor credidit ⁊ post hrditatem

Expanded text:
impius, qui esse desivit iniquus. Nunc impius, qui esse desivit iniquus. Nunc se auguste memoriae Theodosius tianum et Pulcheriam, dulcissima sibi pignora, quos hic amiserat, quando ei Flaccilla adheret, fidelis anima Deo, quando patrem sibi redditum gratulatur, quando Constantino adheret. Cui licet baptismatis gratia in ultimis constituto omnia peccata dimiserit, tamen quod primus imperatorum credidit et post heredi
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ luna ꝑfecta met̾tiũ mnan. Quis¬
q hic bene deuin pascha celebrau̾it.
inlumine ꝑpetuo erit. Quis splen oi¬
dius celebrauit. quam qui saccile¬
gos r̾moiit errores clausit tẽpla
sunulachra destruxit. In hoc iosias
rex suꝑiorib añ lacus ẽ. man ergo
inluumue th̾odosiuo ⁊ scõr cetibus
gloriatur. Illic mnie cõplectitur grisi¬
auũ iam sua nuluera nõ mere̾ntẽ
qr ĩ ueuit ultorẽ quilicet urdignia
morte prereptus sit requiem aĩe
sue posscoet. Illic bonus ut̾q et
pictatis int̾pres largus imisecicor¬
die sue cõsorcio delctatur de quib
benedicitur. dies diei eructa u̾bũ
contra autem maximus et eug¬
mus ĩuit̾no quasi uox nocti indi¬
cat scienciã docentes exemplo mi¬
serabili quam durum sit arma su¬
is pͥncipib iurogare de quibus
pulchre dicitur indi unpiũ suꝑ¬
exaltatum et eleuatum sicut dedeos
libaui. et trausii et ecce nõ erat.
Transunt enĩ pus de caligiie se¬
allaci ad lumeu ec̾nm ⁊ u erat

Expanded text:
sicut luna perfecta in aeternum manet. Quisquis bene hic Domini pascha celebraverit, in lumine perpetuo erit. Quis splendidius celebravit, quam qui sacrilegos removit errores, clausit templa, simulacra destruxit? In hoc Josias rex superioribus antelatus est . 39. Manet ergo in lumine Theodosius, et sanctorum coetibus gloriatur. Illic nunc complectitur Gratianum jam sua vulnera non moerentem, quia invenit ultorem: qui licet indigna morte praereptus sit, requiem animae suae possidet. Illic bonus uterque et pietatis interpres largus misericordiae suae consortio delectantur. De quibus bene dicitur: Dies diei eructat verbum . Contra autem Maximus et Eugenius in inferno, quasi nox nocti indicat scientiam; docentes exemplo miserabili quam durum sit arma suis principibus irrogare. De quibus pulchre dicitur: Vidi impium superexaltatum et elevatum sicut cedros Libani, et transivi et ecce non erat'. Transivit enim pius de caligine saeculari ad lumen aeternum et non erat
Abbreviated transcription (Latin):
et quadgest: censuerunt quid do¬
ceat leccio consideremus. Defunc
pultoribus. ut sepelirent eum. et
sepelierunt sepultores isrł ⁊reple¬
ti sunt ei xl. dies sic enĩ nũantur
dies sepulture et luxit eum egyp
ntas quam p̾sc̾bit leccio s eciaĩ
denterononno scp̃tum ẽ quia plan¬
xerunt filii ifrł moysen dieb xxx.
bonus itaq ioseph qui formami
pu mimen dedit quẽ amabat pr
au dieit. Aduniet ce deus meus
et benedicat ce benediccione t̾re
lebrat. Ergo et ute quadragestmã
et uos celebramus cheodosii qdra¬
gesimam. quicũ iacob miitatus
iacob supplantauit ꝑfidiam tyrã¬
noꝵ qui abscondit simulacra gẽ¬
cium. Od̾ eĩ cultus. udolor fide̾s es
abscondit om̃s eor cerimomias
oblittauit Qui eciam hus qui ĩ
se pecealieraut doluit. quain dede¬
rat pisse undulgenciam iuemam
itus tanti pͥncipis hunt quiosaia
filus tradidiss. regnũ pocettate
nomĩ augusti. Nichil inꝙͣ specio¬
sius ei uimorte ẜuatum ẽ qũi

Expanded text:
ervare consueverunt, quid doceat lectio, consideremus. Defunctpultoribus, ut sepelirent eum. Et sepelierunt sepultores Israel, et repleti sunt ei quadraginta dies; sic enim dinumerantur dies sepulturae. Et luxit eum Aegypitas, quam praescribit lectio. Sed etiam in Deuteronomio scriptum est: Quia planxerunt filii Israel Moysen diebus trigBonus itaque Joseph, qui formam pio muneri dedit, quem amabat pater, cuique dixit: Adjuvet te Deus meus, et benedicat te benedictione terrae lebrat ergo et iste quadragesimam et nos celebramus Theodosii quadragesimam, qui imitatus Jacob, supplantavit perfidiam tyrannorum, qui 1199 abscondit simulacra gentium; omnes enim cultus idolorum fides ejus abscondit, omnes eorum ceremonias oblitteravit: qui etiam iis qui in se peccaverant, doluit quam dederat periisse indulgentiam, et veniam exitus tanti principis habuit, qui omnia jam filiis tradidisset, regnum, potestatem, nomen augusti: nihil, inquam, speciosius ei in morte servatum est, quam
Abbreviated transcription (Latin):
celebritatis accepit. quĩ qui pascha
celebrat desse ꝑfectus d amare
diũ ihm̃ qui diligens populim
suũ ꝑfecta caritate se se optulit pas¬
siom et uos sic diligamus ut siueces¬
se fuerit. pro dd noie mortẽ uonfu¬
giamus uullũestimenus dolorẽ
uich̾ metuamus ꝑfecta eĩ caritas¬

Expanded text:
celebritatis accepit; quoniam qui pascha celebrat, debet esse perfectus, debet amare Dominum Jesum, qui diligens populum suum perfecta charitate, sese obtulit passioni. Et nos sic diligamus, ut si necesse fuerit, pro Domini nomine mortem non fugiamus, nullum aestimemus dolorem, nihil metuamus: Perfecta e
Abbreviated transcription (Latin):
latũ ẽ a comite orientis multaꝵ
ptiũ incensã cẽ synagogam. idq auc¬
torẽ factũ epm̃ uissisti uindicarei
cetos. synagogã ab ip̃o ex edificar
ep̃o. Nonaditrno expectandam fu¬
isse ad sercionẽ ep̃i dacerdotes eĩ
turbarim moderatores sunt stu¬
diosi pacis insi cũ ⁊ ipĩ iouentu
ĩuiria dei aut eccẽ cõtumelia sit

Expanded text:
Relatum est a comite orientis militarium Relatum est a comite orientis militarium partium incensam esse synagogam, idque auctore factum episcopo. Jussisti vindicari in caeteros, synagogam ab ipso exaedificari episcopo. Non astruo exspectandam fuisse assertionem episcopi; sacerdotes enim turbarum moderatores sunt, studiosi pacis, nisi cum et ipsi moventur injuria Dei, aut Ecclesiae contumelia. Sit
Abbreviated transcription (Latin):
diet. Quod ergo inhis tbenter
accipiti qui uobis mlitant. Nõ
hoc insacerdotib potꝰ molestum
uideti cum id loquamur.uo qd̾
eĩ lectum cũ stabitis añ reges et p¬
sides. Volite cogitare quidloqua
ĩuobis eł tn̾ si incausis rei pubtu
soquat quãuis eciamusic iusticia
suanda sit non tanto adstringie
metusi nõ auoiar in causa uo dei
uerum audebit dice si sacerdos ũ
audert. Nomi te pium cdemnẽtem iui¬
nos fallunt hnt aliqui zelum dei
s non sin stienciã. Ne igitur hoee¬
diam fidelib auimis obrepat cauẽ¬
dum arbitio noui pietatem tuã
erga deũ leuitatẽ in hoĩes. Obliga¬
cauidicio cõdepnes.si mea aut dis
taueris.Siĩme peccari inderem ñ
deberẽ cacere. Scͥtum ẽ em̃. sifrat
tius inte peccauent corripectumm
primo deinde increpa duob et tui¬
b testib. Si te nõ airoierit dic ecc̃e.
Cam̃ ergo deitacebo. qui digitur sit
quod metuam consideremus. Re

Expanded text:
dine. Quod ergo in his libenter dine. Quod ergo in his libenter accipitis qui vobis militant, num hoc in sacerdotibus potest molestum videri, cum id loquamur, non quod enim lectum: Cum stabitis ante reges et praesides, nolite cogitare quid loquain vobis . Et tamen si in causis reipublicae loquar, quamvis etiam illic justitia servanda sit, non tanto astringar metu, si non audiar. In causa vero Dei, is tibi verum audebit dicere, si sacerdos non audeat? Novi te pium, clementem, minos fallunt. Habent aliqui zelum Dei, sed non secundum scientiam . Ne igitur hoc etiam fidelibus animis obrepat, cavendum arbitror. Novi pietatem tuam erga Deum, lenitatem in homines: obligajudicio condemnes, quod mea aut disstaveris. Si in me peccari viderem, non deberem tacere; scriptum est enim: Si frater tuus in te peccaverit, corripe illum primo, deinde increpa, duobus aut tribus testibus . Si te non audierit, dic Ecclesiae. Causam ergo Dei tacebo? Quid igitur sit, quod metuam consideremus. 6.
Abbreviated transcription (Latin):
sit cauendũ. uõ retinebitur inemo¬
ria iusticie aiuset sauguinẽ eius de
iauu tua exquiram tuã sidistix¬
eris iustoet nõ pecoet ⁊ ipẽ nõ pocea¬
uenit. iustus uita uemet quia die¬
isti ei. et tu aiam tuam libabis. mri¬
clemendie tue displicẽ d sac̾dotis
silenciuĩ. lib̾tas placere. Nam silen¬
cii mei ꝑiculo inuolueris lib̾tas bo¬
no umaris. Nõ ergo importumis
indebitis me uitsero alienis inge¬
ro. d debitis obtẽpo uñ dei manda¬
se metu. Nã simeum piculũ teer¬
ueret pacient ine pro te offerrem
o uõ libent᷑ Maloem̃ te sũ meoac¬
ceptum deo eẽ ⁊ glorio sum picło.
Sin a̾ silencii mei dissimulacio¬
mo q culpa et me ingrauat. nec
telibat. malo importumorem
mequã inutiliorem aut curpi¬
orẽ iudices.Siquidẽ scpͣtũ ẽ di¬
cente scõ apostolo paulo cuiꝰ nõ
et pacient audiatis unuqq pro
suo suꝗ eutem officioĩmo. corri¬
piatis li nõ utatur milicie sueor¬

Expanded text:
sit cavendum, non retinebitur memosit cavendum, non retinebitur memoria justitiae ejus, et sanguinem ejus de manu tua exquiram. Tu autem si distinxeris justo ut non peccet, et ipse non peccaverit, justus vita vivet, quia dixisti ei, et tu animam tuam liberabis . Mclementiae tuae displicere debet sacerdotis silentium, libertas placere. Nam silentii mei periculo involveris, libertatis bono juvaris. Non ergo importunus indebitis me intersero, alienis ingero: sed debitis obtempero, mandatis Dei nossae metu. Nam si meum periculum te exueret, patienter me pro te offerrem, sed non libenter. Malo enim te sine meo acceptum Deo esse et gloriosum periculo. Sin autem, silentii mei dissimulationisque culpa et me ingravat, nec te liberat, malo importuniorem me, quam inutiliorem aut turpiorem judices. Siquidem scriptum est, dicente sancto apostolo Paulo, cujus non et patienter audiatis unumquemque pro suo suggerentem officio, imo corripiatis si non utatur militiae suae or