comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pense. Quam uis autem laudabilesit intem¬
perantiam fugere. ec turpium uoluptatum
dampna uitate: multiq magnifice faculta¬
tes suas dedignentur occulere. etinter copias
affiuentes uilem atq sordentem horreant
parcitatem: non est tamen talium aut felix
abundantia. aut probanda frugalitas.
si ipsis propriȩ opes seruiunt. si eorũ bonis
nulli iuuantur pauperes: nulli fouentur
infirmi. Si demagnarũ abundantia facul¬
tatum. non captiuus redemptionem. non
peregrinus solatiũ: non exul sensit auxiliũ.
Huius modi diuites: egentiores om̃ibus sunt
egenis. Perdunt eñĩ reditus quos possunt
habere ꝑpetuos: etdum breui nec semꝑ libero
incubant u̾sui. nullo iusticie cibo. nulla
miscdiȩ suauitate pascuntur. Foris splen¬
didi: intus obscuri. Nbundantes tempo¬
ralium. in opes eternorum: quia ipsi ani¬
mas suas fame afficiunt. etnuditate de¬
honestant : qui dehis quȩ terrenis horreis
commendarunt. nichił thesauris celestib

Expanded text:
ensae. CAP. II. Quamvis autem laudabile sit intemensae. CAP. II. Quamvis autem laudabile sit intemperantiam fugere, et turpium voluptatum damna vitare, multique magnifici facultates suas dedignentur occulere, et in copia affluentes vilem atque sordentem horreant parcitatem, non est tamen talium aut felix abundantia, aut probanda frugalitas, si ipsis tantum propriae opes serviunt; si eorum bonis nulli juvantur pauperes, nulli foventur infirmi; si de magnarum abundantia facultatum non captivus redemptionem, non peregrinus solatium, non exsul sentit auxilium. Hujusmodi divites egentiores omnibus sunt egenis. Perdunt enim illos redditus quos possent habere perpetuos, et dum brevi nec semper libero incubant usui, nullo justitiae cibo, nulla misericordiae suavitate pascuntur; foris splendidi, intus obscuri; abundantes temporalium, inopes aeternorum: quia ipsi animas suas fame afficiunt et nuditate dehonestant, qui de iis quae terrenis horreis commendarunt, nihil thesauris coelestibus
Abbreviated transcription (Latin):
uid autem dilectissimi tam aptum fidei.
quid tam conueniens pietati quam egen¬
cium iuuare pauperiem. infirmorũ curam
recipere. fraternis necessitatibus subuenire.
et conditionis propriȩ inaliorum labore
meminisse: Inquo opere quantũ quis possit
quantũq non possit. solus ueraciter ille dis¬
cernit: qui nouit quid quibusq contulerti.
Nonsolum enim spiritales opes etdona celes¬
tia dõ donante capiuntur : sed eciam terrene
setcorporeȩ facultates. ex ipsius largitate pro¬
ueniunt. Ut merito racionem eorum quesitu¬
rus sit: quȩ non magis possidenda tradidit.
quam dispensanda commisit. Muneribus
igitur dĩ iustȩ ec sapienter utendum est.
nemateria operis boni fiat causa peccatĩ. Nam
diuiciȩ quod ad ipsas species earum atq
substantias ꝑtnet bonesunt: ethumane
societate plurimum prosunt. cũ ab eniuolis
habentur edargis. Nec illas aut luxuriosus
prodigit. aut auarus abstrudit: ut tam
pereant male condite. quam insipienter ex

Expanded text:
uid autem tam aptum fidei, quid tam conveniens pietati, quam egentium juvare pauperiem, infirmorum curam recipere, fraternis necessitatibus subvenire, et conditionis propriae in aliorum labore meminisse? In quo opere, quantum quis possit, quantumque non possit, solus veraciter ille discernit, qui novit quid quibusque contulerit. Non solum enim spiritales opes et dona coelestia Deo donante capiuntur, sed etiam terrenae et corporeae facultates ex ipsius largitate proveniunt, ut merito rationem eorum quaesiturus sit, quae non magis possidenda tradidit, quam dispensanda commisit. Muneribus igitur Dei juste et sapienter utendum est, ne materia boni operis fiat causa peccati. Nam divitiae, quod ad ipsas species earum atque substantias pertinet, bonae sunt, et humanae societati plurimum prosunt, cum a benevolis habentur et largis, nec illas aut luxuriosus 35 prodigit, aut avarus abstrudit, ut tam pereant male conditae, quam insipienter exp
Abbreviated transcription (Latin):
recte cupimus implorare debemus sicut
enim illo quod absit. offenso. nichil est p̃ceter
ipsum: quod nobis ualeat suffragari: Ita eodẽ
ꝓpicio nulla nobis nocebit aduersitas. Qm̃ sids̃ ꝓ nobis.¬

Expanded text:
recte cupimus, implorare debemus. Sicut recte cupimus, implorare debemus. Sicut enim illo, quod absit, offenso, nihil est praeter ipsum, quod nobis valeat suffragari; ita eodem opitio, nulla nobis nocebit adversitas. Quoniam si D
Abbreviated transcription (Latin):
cęcorum. et aures surdorum audient : tunc saliet
claudus ut ceruus et plana erit lingua muto¬
rum. Sciens tħ̾s adẽẽ iam cempus głose passio¬
nis implende : tristis est inquit anima meausq
nem ꝓfitentibus nr̃e infirmitatis affectus par¬
cipͥando curabat et penalis experientiȩ metum
subeundo pellebat. In nobis ergo dñs nr̃o pauore
trepidabat᷑. et susceptione se nr̃e infirmitatis
induerat: ut nrãm inconstantiam suȩ uirtutis
soliditate uestiret. Uenerat enim inhunc mun¬
cdum diues et misericors negociator. ecęlis. et
commutatione mirabili inierat salitare: commer
tia nr̃a accipiens: et sua tribuens. Pro contume¬
liis honores: ꝑdoloribus sanitates. ꝓmoree dans
uitam: et cuĩ ad exterminacionem̃ ꝑsoquentiũ
poterant plusquam duodecim milia angelica¬
rum seruire legionum. Malebat nrãm formidi¬
nem recipere: quam stam ex serere potestatẽ.
Cuius auxiliũ & miscđiam in om̃ibus que

Expanded text:
caecorum, et aures surdorum audient; tunc saliet caecorum, et aures surdorum audient; tunc saliet claudus ut cervus, et plana erit lingua mutorum ; sciens Jesus adesse jam tempus gloriosae Passionis implendae, Tristis est, inquit, anima mea usque nem profitentibus, nostrae infirmitatis affectus participando curabat, et poenalis experientiae metum subeundo pellebat. In nobis ergo Dominus nostro pavore trepidabat, et susceptione se nostrae infirmitatis induerat, ut nsoliditate vestiret. Venerat enim in hunc mundum dives atque misericors negotiator e coelis, et commutatione mirabili inierat commertra accipiens, et sua tribuens, pro contumeliis honorem, pro doloribus salutem, pro morte dans vitam; et cui ad exterminationem persequentium poterant plusquam duodecim millia angelicarum servire legionum , malebat nostram recipere formidinem quam suam exercere potestatem.cujus auxilium et misericordiam in omnibus quae
Abbreviated transcription (Latin):
crł carnis est: unum horum choruscat miraculis
aliud succumbit in uiri is. Illud abȩqualitate
paterne głȩ non recedit: hoc naturam nr̃il generis
non relinquit. Uerumptamen etiam ipsa receptio
por sionum. non ita est afflictioni nr̃ȩ humilitatis
exposita ut apotentia sit diuinitatis abiuncta. Quic¬
enriã dño inlusionis et contumeliȩ. quicquid uexa¬
cionis et pene furor intulit impiorum. non dene¬
cesstiate toleratum: sed deuoluntate susceptum
est. Tente enim filius hominis querere et salua¬
re quod perierat: et sic adom̃ĩum redemptionem
utebatur malitia ꝑsequentium: ut inmortis eus
resurrectionisq sacramento. etiam interfectores
ipsuis possent salui ẽẽ. sicrederent. Cum igitur¬
ans sibi: et creaturam ad conditoris sui unaginẽ
reformandam creator ipse gestaret: Per actis mi¬
raculis opum diuinorum: quȩ ꝓpheticus olim
sp̃s gerenda predixerat. Tunc aꝑientur oculi

Expanded text:
quod carnis est. Unum horum coruscat miraculis, quod carnis est. Unum horum coruscat miraculis, aliud succumbit injuriis. Illud ab aequalitate paternae gloriae non recedit, hoc naturam nostri generis non relinquit. Verumtamen etiam ipsa receptio passionum non ita est affectioni nostrae humilitatis exposita, ut a potentia sit Divinitatis abjuncta. Quidquid Domino illusionis et contumeliae, quidquid vexationis et poenae furor intulit impiorum, non de necessitate toleratum, sed de voluntate susceptum est: Venit enim Filius hominis quaerere et salvare quod perierat ; et sic ad 205 omnium redemptionem utebatur malitia persequentium, ut in mortis ejus resurrectionisque sacramento, etiam interfectores sui possent salvi esse, si crederent. CAP. IIans sibi , et creaturam ad conditoris sui imaginem reformandam, Creator ipse gestaret; peractis miraculis operum divinorum, quae propheticus olim spiritus gerenda praedixerat: Tunc aperientur oculi
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem suam utraq natura: sed neutra se ab al¬
terius conexione disuingit nichil ibi abinuicem
uacat. Tota est in maiestate humilitas. tota in hu¬
militate maiestas. nec infert unitas confusionem.
nec dirunit ꝓprietas unitatem Pliud est pas¬
sibile aliud inuiolabile: et tamen eiusdem est con¬
tumelia cuuis et gła. Ipse est in infirmitate: qui
et inurtute. Idem mortis capaux: et idem uictor
est mortis. Suscepit ergo totum hominem deuis
et trase illi atq illum sibi miscđȩ et potestatis ra¬
tione conseruit ut utraq alteri natura in eẽt
coneitera in alteram a sua ꝓprietate transiret.
Seđ quia dispensatio sacramenti ad reparationem
nram ante secula ȩterna dispostei. nec sine huma¬
na infirmitate nec sine diuina erat consummar¬
da uirtute. Pget utraq forma cum alterius
comiunionẽ quod ꝓprium est: uerbo scilicet
operante quod uerbi est : et carne exsequente

Expanded text:
veritatem suam utraque natura, sed neutra se ab alveritatem suam utraque natura, sed neutra se ab alterius connexione disjungit. Nihil ibi ab invicem vacat, tota est in majestate humilitas, tota in humilitate majestas; nec infert unitas confusionem, nec dirimit proprietas unitatem. Aliud est passibile, aliud inviolabile; et tamen ejusdem est contumelia, cujus et gloria. Ipse est in infirmitate qui et in virtute; idem mortis capax, et idem victor est mortis. Suscepit ergo totum hominem Deus, et ita se illi, atque illum sibi misericordiae et potestatis ratione conseruit, ut utraque alteri natura inesset, et neutra in alteram a sua proprietate transiret. CAP. II. Sed quia dispensatio sacramenti, ad reparationem nostram ante saecula aeterna dispositi, nec sine humana infirmitate, nec sine divina erat consummanda virtute: agit utraque forma cum alterius communione, quod proprium est, Verbo scilicet operante quod Verbi est, et carne exsequente
Abbreviated transcription (Latin):
salutisunt inpensa mortalium: nichil est mirabilius.
nichilq sublimius: quam quod promundo crucifixus
est xp̃s. Huic enim sacramento. uniuersa precedenti¬
um scłorum misteria seriuierunt Et qiuicquid in
hostiarum differenti is inꝑphicis signis et legalibus
institutis sacra dispensatione uariatum est : hoc pre¬
nunciauit dispositum. hoc promisit implendum:
ut nunc imaginibus figurisq cessantibus. hoc ꝓsit
credere iam effectum: qđ ante ea pfuit credidis se
faciendum. In om̃ibus igttur dilectis simi. quȩ ad dñi
tradit. hoc exigit ut inredemptorem nr̃m duas no¬
uerimus conuenisse naturas : et manentibus ꝓprie¬
tatibus suis. Tantam factam unitatem utriusq
substantiȩ. ut ab illo tempore quo sicut humani
generis causa poscebat. in beate uirginis utero uer¬
bum caro factum est. Hec dm̃ illum sine hoc quod
homo est: nec hominem sine hoc liceat cogitare quod
ds̃ est. Ex prunit quidem subdistinctis actionibus

Expanded text:
saluti sunt 204 impensa mortalium, nihil est mirabilius, nihilque sublimius, quam quod pro mundo crucifixus est Christus. Huic enim sacramento universa praecedentium saeculorum mysteria servierunt, et quidquid in hostiarum differentiis, in propheticis signis et legalibus institutis sacra dispensatione variatum est, hoc praenuntiavit dispositum, hoc promisit implendum: ut nunc imaginibus figurisque cessantibus hoc prosit credere jam effectum, quod antea profuit credidisse faciendum. In omnibus igitur, dilectissimi, quae ad Domintradit, hoc exigit, ut in Redemptorem nostrum duas noverimus convenisse naturas, et manentibus proprietatibus suis, tantam factam unitatem utriusque substantiae, ut ab illo tempore quo sicut humani generis causa poscebat, in beatae Virginis utero Verbum caro factum est , nec Deum illum sine hoc quod homo est, nec hominem sine hoc liceat cogitare quod Deus est. Exprimit quidem sub distinctis actionibus
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid facitis: om̃a ingła dĩ facite. Etsi
infirmitas non prohibet: cotidie ieiunate.
et aduigilias alacri et feruenti deuocione
consurgite : propter illud quod scriptu est.
Denoctu uigilet sp̃s meus adte ds̃. Et iterũ.
Adte orabo dñe mane : et exaudies uocem
meam. Et iterum. Media nocte surgebam:
ad confitendum nomini tuo dñe. cui est¬

Expanded text:
aliquid faciatis, omnia ad gloriam dei facite. et si aliquid faciatis, omnia ad gloriam dei facite. et si infirmitas non prohibet, cottidie ieiunate et ad uigilias alacri et feruenti deuotione consurgite propter illud, quod scriptum est: die noctuque uigilat spiritus meus ad te, deus, et iterum: ad te orabo, domine, mane et exaudies uocem meam, et iterum: media nocte surgebam ad confitendum nomini tuo, domine
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ut amplius dĩ imaginem in nobis.
quam nrãm carnem honorare debeamus.
Caro uero uelut ancilla gubernetur : et
anima tanquam domina legitima prefe¬
ratur. Nam si altter factum fuerit : si nos
non agnoscamus adimaginem dĩ factos.
et plus decarne quam deanima cogitemus.
dicens. Homo cũ inhonore esset non intel¬
lexit: comparatus est iuinentis insipientibꝰ.
etsimilis factus est illis. Lectiones diuinas
et ineccła sicut consuetis libenter audite.
etindomibus ur̃is relegite. Sienĩ aliquis
ita fuerit occupatus. ut ante refectio¬
nem scripture diuine nonpossit insis¬
tere : non eum pigeat inconuiuio suo
aliquid descripturis diuinis relegere.
Ut quomodo caro pascitur cibo: sic refici¬
atur anima dĩ uerbo. Uttotus homo idest
exterior et interior: descõ acsalutari conui¬
uio saturatus exurgat. Inplentes illud:
quod beatus apłs hortatur et ammonet
dicens. Siue manducatis siue bibitis. siue

Expanded text:
nobis ut amplius Dei imaginem in nobis, nobis ut amplius Dei imaginem in nobis, quam nostram carnem honorare debeamus. caro uero uelut ancilla gubernetur et anima tamquam domina legitima praeferatur. iam si aliter factum fuerit, si nos non agnoscamus ad imaginem dei factos et plus de carne quam de anima cogitemus, tam arguat dicens: homo, cum in honore esset, non intellexit. comparatus est iumentis insipientibus et similis factus est illis. Lectiones diuinas et in ecclesia, sicut consuestis, libenter audite et in domibus uestris relegite. si aliquis ita fuerit occupatus, ut ante refectionem scripturae diuinae non possit insistere, non eum pigeat in conuiuio suo aliquid de scripturis diuinis legere, ut, quomodo caro pascitur cibo, sic reficatur anima dei uerbo, ut totus homo, id est exterior et interior de sancto et salutari conuiuio satiatus exsurgaquod beatus apostolus hortatur et admonet dicens: siue manducetis siue bibatis siue
Abbreviated transcription (Latin):
messium tempore. unde anima nr̃a inęcer¬
num possit uiuere congregetur. Quia
sicut negligens quisq tempore messium¬
uel uindemiarum nichil colligenis. per
totũ anni spacium fame torquebitur:
ita qui in hoc tempore spiritale triticũ
et celeste mustum ieiunando. legendo.
orando. inhorreis animȩ suȩ prouidere
et congregare sineglexerit: in ȩternũ
durissimam sitim. et crudelem inopiam
infirmi: requirantur in carcere constituti.
peregrini suscipiantur. et discordes ad con¬
cordiam reuocentur. Ante om̃a in diebus¬
ieiuniorum quod prandere solebamus: pau¬
cibus: et num quam nimium uenter explecus.
et plus semꝑ decibo cordis: quam decibo
corporis cogitemus. Quia intus in homine
carne autem delimo terrȩ formati sumus.
Uidete fratres. si iustum est ut caro deterra
facta. interdũ indie capiat cibum: et anima
inqua imago dĩ est uix post plures dies
accipiat dĩ uerbum. Cum tamen expediat

Expanded text:
messium tempore, unde anima nostra in aetermessium tempore, unde anima nostra in aeternum possit vivere, congregetur: quia sicut negligens quisque, si tempouel messium nihil colligens per totum anni spatium fame torquebitur, ita, qui in hoc tempore spiritale triticum et caeleste mustum ieiunando, legendo, orando in horreis animae suae prouidere et congregare neglexerit, in aeternum durissimam sitim et crudelem inopiam infirmi, requirantur in carcere constituti, peregrini suscipiantur et discordes ad concordiam reuocentur. Haec ieiuniorum, quod prandere solebamus, paucibus, numquam nimium uenter expletus et plus semper de cibo cordis quam de cibo corporis cogitemus, qui intus in homine carne autem de limo terrae formati sumus. et uidete, fratres, si iustufacta interdum bis in die capiat cibum; et anima in qua imago Dei est, vix post plures dies accipiat Dei verbum: cum tamen expediat
Abbreviated transcription (Latin):
fratres sidiligenter adtendamus: uitam
scłi presentis significant. sicut etdies
paschȩ ȩternam beatitudinem preft¬
gurant. Et quomodo in quadragesima
quasi tristiciam habemus. ut inpascha
legitimo ordine gaudeamus : sic ecnos
inhoc scło quandiu uiuimus. peniten
uenire possimus. Sed tta debet unus quisq
prosuis criminibus suspirare: lacrimas
fundere. elemosinas dare: ut auailiante dõ
quandiu uiuit semꝑ crimina ipsa conetur
effugere. Si cut enii sine minitis peccatis
nullus umqũa fuit aut ẽẽ poterit. ita sine
capttalibus criminihus donante dõ omns
simus: sinos alio tempore inpedimenta
mundi decinent obligandos. uel indiebus
sc̃e quadragesime inlege dñi sicut scrurtũ
est die noctuq meditemur. Et ita cornr̃m
diuine legis dulcedine repleamus: ut in
nobis nullũ locũ uirtutibus uacuum
quod obtinere possint uicia relinquamus.
dicut enim tempore messiũ uel uindemi
colligitur: ita indiebus quadra gesime
quasi infpiritalium uindemi arum uel

Expanded text:
ae, si diligenter adtendamus, uitam saeculi praesentis significant, sicut dies paschae aeternam beatitudinem praefigurant. et quomodo in quadragesima quasi tristitiam habemus, ut in pascha legitimo ordine gaudeamus, sic et in hoc saeculo, quamdiu uiuimus, paenitenuenire possimus. sed ita debet unusquisque pro suis criminibus suspirare, lacrimas fundere, elimosynas dare, ut deo auxiliante, quamdiu uiuit, semper crimina ipsa conetur effugere. sicut enim sine minutis peccatis nullus umquam aut fuit aut esse poterit, ita sine capitalibus criminibus donante deo et ausimus, si nos alio tempore inpedimenta mundi detinent obligandos, uel in diebus sanctae quadragesimae in lege domini, sicut scriptum est, die noctuque meditemur et ita cor nostrum diuinae legis dulcedine repleamus, ut in nobis nullum locum uirtutibus uacuum, quem obtinere possint uitia, relinquamus. sicut enim tempore messium uel uindemiacolligitur; ita in diebus Quadragesimae, quasi in spirituali vindemiarum vel
Abbreviated transcription (Latin):
seculi. insidie diaboli. mundi labor. carnis
in lecebra. turbulentorũ temporũ fluctus:
Letcorporalis om̃is atq spiritalis aduersi¬
tas: elemosinis: et ieiuniis. orationibusq
superanda sunt. Hȩc cũ ꝑtotam uitam¬

Expanded text:
saeculi, insidiae diaboli, mundi labor, carnis illecebra, turbulentorum temporum fluctus, et corporalis omnis atque spiritualis adversitas, eleemosynis, et jejuniis, atque orationibus superandae sunt. Haec cum
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit eum quatuor dies iam in mo¬
numento habentem. Dequatuor diebus
multa quidem dici possunt: sicut se
habent obscura scripturarum. quȩ pro
diuersitate intelligentium multos
sensus pariunt. Dicamus et nos : quid
nobis uideatur significare mortuus
quatriduanus. Quomodo enim in illo
anatiuitate ceco intelligimus quo¬
dam modo genus humanum: sic forte
tellecturi sumus. Diuersis enim mo¬
dis: una res significari potest. Homo
quando nascitur. iam cum morte nas¬
citur: quia deadam peccatum trahit.
Unde dicit apostolus. Per unum homi¬
ipsa quodam modo legitur : Furtum
uis : pati utiq nonuis. Ecce lex : in
corde tuo. Quod non uis pati: facere
noli. Et hanc legem: trans grediuntur
homines. Ecce altem dies mortis. data est.
Etiam lex diuinitus ꝑ famulum moysen
beris. non falsum testimonium dices.
honora patrem et matrem. non concupis
restat. Uenit et euangeli ũpredicator
minatur gehennam: uitamq ꝓmidu
ȩcernam. et ipsa contempnitur. Trans¬
grediuntur homines euangelium.:

Expanded text:
invenit eum quatuor dies jam in monumento habentem. » De quatuor diebus multa quidem dici possunt, sicut se habent obscura Scripturarum, quae pro diversitate intelligentium multos sensus pariunt. Dicamus et nos, quid nobis videatur significare mortuus quatriduanus. Quomodo enim in illo caeco intelligimus quodammodo humanum genus, sic forte et tellecturi sumus; diversis enim modis una res significari potest. Homo quando nascitur, jam cum morte nascitur, quia de Adam peccatum trahit; unde dicit Apostolus: « Per unum homiipsa quodammodo legitur? Furtum vis pati? utique non vis. Ecce lex in corde tuo: quod non vis pati, facere noli. Et hanc legem transgrediuntur homines: ecce alter dies mortis. Data est etiam lex divinitus per famulum Dei Moysen:beris; non falsum testimonium dices; honora patrem et matrem; non concupiscrestat? Venit ad Evangelium, praedicatur tus, minatur gehennam, vitam promittit aeternam, et ipse contemnitur. Transgrediuntur homines Evangelium:
Abbreviated transcription (Latin):
principis sacerdotum usus est gladio
et aurem uiri ferocius instantis abscidit.
progredi dominus ultra non patitur.
recondi gladium iubet. Nec sinit se
aduersum impios: manu ferroq de¬
sendi. Contra sacramentum enim erat
reddemptionis nostrȩ: utqui mori pro
somnibus uenerat. capi nollet. Ne di¬
lato gloriosȩ crucis triumpho. etdomi¬
natio diabolica fieret longior: et capti¬
uitas humana diuturnior. Dat ergo
inse furentibus licentiam seuiendi: nec
tamen eciam talibus dedignatur se
indicare diuinitas. urem serui iam
ipsa sectione demortuam. et a conpage
corporis uiuentis alienam: insedem
dehonesti capitis reuocat manus xp̃i.
Reformat quod ipse formauerat : nec
tarde caro sequitur eius imperium.
cuius erat ipsa figmentum. Habent
ergo diuinam hȩc opera uirtutem: sed
quod dominus maiestatis suȩ potentiam
conprimit. et uim inse persecutoris
admittit. ex illa est uoluntate qua
dilexit nos : ettradidit semetipsum

Expanded text:
principis sacerdotum usus est ladio, principis sacerdotum usus est ladio, et aurem viri ferocius instantis abscidit progredi Dominus ultra non patitur: recondi gladium jubet, nec sinit se adversus impios manu ferroque defendi. Contra sacramentum enim erat redemptionis nostrae, ut qui mori pro omnibus venerat, capi nollet: ne dilato gloriosae Crucis triumpho et dominatio diabolica fieret longior, et captivitas humana diuturnior. Dat ergo in se furentibus licentiam saeviendi, nec tamen etiam talibus dedignatur se indicare Divinitas. Aurem servi jam ipsa sectione demortuam, et a compage viventis corporis alienam, in sedem dehonestati capitis revocat manus Christi. Reformat quod ipse formaverat: nec tarde caro sequitur ejus imperium, cujus erat ipsa figmentum. CAP. V. Habent ergo divinam haec opera virtutem. Sed quod Dominus majestatis suae potentiam comprimit, et vim in se persecutoris admittit ex illa est voluntate qua dilexit nos, et tradidit semetipsum
Abbreviated transcription (Latin):
sibili oportebat inferri. Totumq illud
sacramentum : quod simul ethumanitas
consum mauit etdeitas. dispensatio fuit
misericordiȩ. et actio pietatis. Talibus
enim uinculis tenebamur obstricti: ut nisi
perhanc opem non possemus absolui. Humi¬
litas igitur diuinitatis: nostra prouectio est.
Nos tanto redimimur pretio: nos tanto
curamur inpendio. Quis enim abimpietate
ad iusticiam. amiseria ad beatitudinem
esset recursus. nisi et iustus ad impios. et
beatus inclinaretur ad miseros: Non est
ergo nobis dilectissimi erubescenda crux
xp̃i : quȩ deuirtute est diuini consilii.
non de conditione peccati. Quam uis enim
ex infirmitate nostra uere passus dominus.
uereq sit mortuus: non tamen ita seabsti¬
nuit gloria sua. ut inter illas contume¬
lias passionis. nichil diuinȩ operationis
ex sereret. Nam beatus petrus qui animosi¬
ore constantia domino coherebat: et
contra uiolentorum impetus feruore.
sanctȩ caritatis ex arserat: in seruum

Expanded text:
sibili oportebat inferri: totumque illud sibili oportebat inferri: totumque illud sacramentum, quod simul et humanitas consummavit et Deitas, dispensatio fuit misericordiae, et actio pietatis. Talibus enim vinculis tenebamur obstricti, ut nisi per hanc opem non possemus absolvi. Humilitas igitur Divinitatis nostra provectio est. Nos tanto redimimur pretio, nos tanto curamur impendio. Quis enim ab impietate ad justitiam, a miseria ad beatitudinem esset recursus, nisi et justus ad impios, et beatus inclinaretur ad miseros? CAP. III. Non est ergo nobis, dilectissimi, erubescenda crux Christi, quae de virtute est divini consilii, non de conditione peccati. Quamvis enim ex infirmitate nostra vere passus Dominus Jesus, vereque sit mortuus, non tamen ita se abstinuit a gloria sua, ut inter contumelias passionis nihil divinae operationis exerceret. Nam cum ore constantia Domino cohaerebat, et contra violentorum impetus, fervore sanctae charitatis exarserat, in servum
Abbreviated transcription (Latin):
diehus uerbum caro factum est: ideo salu¬
tifer uirginis partus extremi tantum
temporis generationibus profuit: et non
etiam in preteritas refudit ȩtates. Om̃ is
prorsus antiquitas colentium dm̃ uerũ.
omnis numerus apud secula priora
sanctorum. in hac fide uixit et placuit.
Etneq patriarchis neq prophetis. neq
cuiquam omnino sanctorum. nisi in re¬
demptione domini nr̃i iħu xp̃i salus
et iustificatio fuit. Quȩ sicut expecta¬
batur multis prophetarum oraculis
signisq promissa : ita est etiam ipso mu
dilectissimi in toto ordine dominicę
passionis. non ita infirmitatem consi¬
deremus humanam : ut arbitraremur
illic potentiam defuisse diuinam̃. Neq
mus non fuisse uera quȩdõ uidentur
indigna. Prorsus inutraq natura uerus
est xp̃s. Nec uerbum ibi ab homine
dis iunctum : nec homo est dissociatus
auerbo. Non est fastidita humilitas:
quia nec inminuta maiestas. Nichil
nocuit naturȩ inuiolabili : quod pas¬

Expanded text:
diebus Verbum caro factum est , ideo saludiebus Verbum caro factum est , ideo salutiferae Virginis partus, extremi tantum temporis generationibus profuit, et non se etiam in praeteritas refudit aetates. Omnis prorsus antiquitas colentium Deum verum, omnis numerus apud saecula priora sanctorum, in hac fide vixit et placuit; et neque patriarchis, neque prophetis, neque cuiquam omnino sanctorum, nisi in redemptione Domini nostri Jesu Christi salus et justificatio fuit: quae sicut exspectabatur multis prophetarum oraculis signisque promissa, ita est etiam ipso mundilectissimi, in toto ordine dominicae passionis, non ita infirmitatem consideremus humanam, ut arbitremur illic potentiam defuisse divinam: neque mus non fuisse vera quae Deo videntur indigna. Prorsus utraque natura, unus est Christus: nec Verbum ibi ab homine disjunctum, nec homo est dissociatus a Verbo. Non est fastidita humilitas, quia nec imminuta majestas. Nihil nocuit naturae inviolabili, quod pas
Abbreviated transcription (Latin):
acramentum dilectissimi dominice passi¬
onis quam dñs iħs dĩ filius prohumani
generis salute suscepit. etsicut promisit
omnia ad se exaltatus ad traxit: tam
plene ac lucide euangelicus sermo resera¬
uit: ut religiosis acpiis cordibus. non aliud
sit audisse quȩ lecta sunt: quam uidisse
quȩ gestasunt. Unde cum indubitabi¬
lem obtineat auctoritatem sacra narratio:
adnitendum nobis est auxiliante dño.
ut ꝑspicuum habeat intelligentia. quod
notum fecit historia. Post illam namq
humane preuaricationis primam et u¬
niuersalem ruinam. ex quo ꝑunum
hominem peccatum introiuit inhune
mundum : et ꝑpeccatum mors: et tra¬
diaboli dominationem: nemo iuncula
dire captiuitatis euaderet. nec cuiquã
aut reconciliatio adueniam. ate re¬
ditus pateret aduitam: nisi coȩternus
hominis esse filius dignaretur. Ueniens¬
querere et saluare quod perierat : ut
esset resurrectio mortuorum. Non
enim quia secundum inscrutabile
propositum sapientiȩ dĩ. nouis simis

Expanded text:
acramentum, dilectissimi, Dominicae passionis, quam Dominus Jesus, Dei Filius, pro humani generis salute suscepit, et sicut promisit, omnia ad se exaltatus attraxit, tam plane ac lucide evangelicus sermo reseravit, ut religiosis et piis cordibus non aliud sit audisse quae lecta sunt, quam vidisse quae gesta sunt. Unde cum indubitabilem obtineat auctoritatem sacra narratio, annitendum nobis est, auxiliante Domino, ut perspicuum habeat intelligentia, quod notum fecit historia. Post illam namque humanae praevaricationis primam et universalem ruinam, ex qua per unum hominem peccatum introivit in hunc mundum, et per peccatum mors, et diaboli dominationem, nemo vincula dirae captivitatis evaderet nec cuiquam aut reconciliatio ad veniam, aut reditus pateret ad vitam, nisi coaeternus,Deus, etiam hominis esse filius dignaretur, equaerere et salvare quod perierat : ut esset resurrectio 199 mortuorum . Non enim quia secundum inscrutabile propositum sapientiae Dei novissimis
Abbreviated transcription (Latin):
ab homine quod ds̃ diligit : merito in eius
ascenditur regnum incuius transitur af¬
fectum. In quo opere eciam dilectissimii¬
non est om̃ium ȩqualis facultas: debet esse
par pietas. Qm̃ fideliũ largitas non demune¬
ris pensatur pondere : sed debeniuolentiȩ
quantitate. Habeant ergo in hoc miscđiȩ
commertio etiam pauperes lucrum: et ad
sustentationem egentium. dequanta cũq
substantia aliquid quod eos non contristet¬
excrepant. Sit diues munere copiosior:
dum animo nonsit inferior. Quam uis enĩ
maior speretur reditus demaiore semente:
potest tamen etiam de exigua sacione mul¬
tus fructus ꝑuenire iusticiȩ. Iustus est
enim iudex noster etuerax: qui neminem
fraudat mercede meritorum. Et ideo nos curã
pauperum uult habere: ut infuture recribu¬
cionis ex amine. misericordibus quam pro¬
misit miscłiam largiatur iħs xp̃s dñs ñr.
quicũ patre ecspũ sc̃o uiuit etregnat deus.¬

Expanded text:
ab homine quod Deus diligit, merito in ejus ab homine quod Deus diligit, merito in ejus ascenditur regnum, in cujus transitur affectum? non est omnium aequalis facultas, debet esse par pietas: quoniam fidelium largitas non de muneris pensatur pondere, sed de benevolentiae quantitate. 30 Habeant ergo in hoc misericordiae commercio etiam pauperes lucrum, et ad sustentationem egentium de quantacumque substantia aliquid quod eos non contristeterpant. Sit dives munere copiosior, dum pauper animo non sit inferior. Quam vis enim major speretur redditus de majore semente, potest tamen etiam de exigua satione multus fructus provenire justitiae. Justus enim est judex noster et verax, qui neminem fraudat mercede meritorum. Et ideo nos curam pauperum vult habere, ut in futurae retributionis examine, misericordibus, quam promisit, misericordiam largiatur Christus Deus noster, qui cum Patre et Spiritu sancto vivit et regnat in s
Abbreviated transcription (Latin):
Quis mala numquam finienda nontimeat:
Sed cũ ideo denunciata sit seueritas. ut
homini post periculosam neglegentiam.
ad pietatis opera reuertenti possibile sit
ab hac sententia liberari. Hoc enim agit
potentia iudicis: hoc gratia saluatoris. ut
ręlinquat impius uiam suam: et abiniquita¬
tis suȩ consuetudine peccator abscedat. Mi¬
sereantur pauperum: qui sibi parcere uolunt¬
xp̃m. Faciles sint in alimenta miserorum:
qui cupiunt ad societatem ꝑtinere feliciũ.
Nonsit uilis homini homo: nec in quoquam
despiciatur illa natura quam rerũ conditor
suam fecit. Cui enim laborantiũ licet negari.
quod sibi xp̃s profitetur impendi: Iuuatur
conseruus: et gratiam refert dñs. Cibus egeni.
regni cȩlestis est precium: eclargitor tempora¬
lium heres efficitur ȩcernorum. Unde autẽ
exigua ista impendia tanta estimari taxa¬
cione meruerunt. nisi quia pondera operum
caritatis lance pensantur : Etcum amatur

Expanded text:
Quis mala numquam finienda non timeat? Quis mala numquam finienda non timeat? Sed cum ideo denuntiata sit severitas, ut homini post periculosam negligentiam, ad pietatis opera revertenti, possibile sit ab hac sententia liberari. Hoc enim agit potentia judicis, hoc gratia Servatoris, ut relinquat impius vias suas, et ab iniquitatis suae consuetudine peccator abscedat. Misereantur pauperum, qui sibi volunt parcere Christum. Faciles sint in alimenta miserorum, qui cupiunt ad societatem pervenire felicium. Non sit vilis homini homo, nec in quoquam despiciatur illa natura, quam rerum conditor suam fecit. Cui enim laborantium licet negare quod Christus sibi profitetur impendi? Juvatur conservus, et gratiam refert Dominus. Cibus egeni, regni coelestis est pretium; et largitor temporalium haeres efficitur aeternorum. Unde autem exigua ista impendia tanta aestimari taxatione meruerunt, nisi quia pondera operum charitatis lance pensantur, et cum amatur
Abbreviated transcription (Latin):
preueniatur disposita censura iusticiȩ. et
numquam a cordis oculis diuine discrecio¬
nis imago discedat. Ueniet enim in maiesta¬
tis suȩ gła dñs. sicut ipse predixit. Nderitq:
cũ eo tadians insplendoribus suis innumera¬
bilis angelicarum multitudo legionum:
congregabuntur ante thronum potentiȩ eiꝰ
om̃ium gentium populi. et quicquid hominũ
uniuersis seculis toto terrarum orbe proge¬
nitum est: in conspectu iudicantis ad stabit.
Separabuntur ab iniustis iusti: anocentibus
in nocentes. E tcum preparatum sibi regnum
recensttis miscđiȩ operibus. filii pietatis acce¬
perint: ex probrabitur duritia sterilitatis
iniustis. Et nichil habentes sinistri cõmune
cũ dextris : inignem adiabolo et angelorum
eius tormenta dispositum. om̃ipotentis iudi¬
cis dampnatione initͣtentur. cũ illo habituri
pene cominunionem: cuius elegerunt fa¬
cere uoluntatem. Quis igitur istam sortem
ȩternorum cruciatuum non pauescat :

Expanded text:
praeveniatur disposita censura justitiae, et praeveniatur disposita censura justitiae, et numquam a cordis oculis divinae discretionis imago discedat. Veniet enim in majestatis suae gloria Dominus, sicut ipse praedixit , aderitque cum eo radians in splendoribus suis innumerabilis angelicarum multitudo legionum. Congregabuntur ante thronum potentiae ejus omnium gentium populi; et quidquid hominum universis saeculis toto orbe terrarum progenitum est, in conspectu judicantis astabit. Separabuntur ab injustis justi, a nocentibus innocentes; et cum praeparatum sibi regnum, recensitis misericordiae operibus, filii pietatis acceperint, exprobrabitur duritia sterilitatis injustis; et nihil habentes sinistri commune cum dextris, in ignem ad diaboli et angelorum ejus tormenta dispositum, omnipotentis judicis damnatione mittentur, cum illo habituri poenae communionem, cujus elegerunt facere voluntatem. Quis igitur istam 32 sortem aeternorum cruciatuum non pavescat?
Abbreviated transcription (Latin):
quod ipse propria elatione ꝑdiderat. spem
humane deuocionis excluderet: eosq incon¬
sortium dampnationis suȩ traheret. ad quo¬
rum ipse reconciliationem ꝑtinere nonpos¬
set. Quicquid igitur hominum quibus libet
impietatibus dm̃ lesit huius fraude tra¬
ductum: huius est nequitia deprauatuni.
Facile enim in om̃i flagitia inpulit: quos
inreligione decepit. Sciens autem dm̃ non
solum uerbis: sed etiam factis negare. multis
quibus auferre non potuit fidem: sustulit
caritatẽ. Et agro cordis ipsorum auaritiȩ
radicibus occupato spoliauit fructu ope¬
rum: quos priuauit confessione labiorũ.
Propter has ergo dilectissimi uersutias
hostis antiqui. scire nos uoluit ineffabi¬
lis benignitas xxp̃i. quid indie recributi¬
onis deuniuersitate esset hominum de
cernendum. Ytdum in hoc tempore legi¬
timorum remediorum medicina p̃betur.
dum elisis reparatio non negatur. Etqui diu
suerunt steriles. possunt esse tandem fecundi.

Expanded text:
quod ipse propria elatione perdiderat, spem quod ipse propria elatione perdiderat, spem humanae devotionis excluderet, eosque in consortium damnationis suae traheret, ad quorum ipse reconciliationem pertinere non posset. Quisquis igitur hominum quibuslibet impietatibus Deum laesit, hujus fraude traductus, hujus est nequitia depravatus. Facile enim in omnia flagitia impulit, quos religione decepit. Sciens autem Deum non solum verbis, sed etiam factis negari, multis quibus auferre non potuit fidem, sustulit charitatem; et agro cordis ipsorum avaritiae radicibus occupato, spoliavit fructu operum quos non privavit confessione labiorum. CAP. II. Propter has ergo, dilectissimi, versutias hostis antiqui, scire nos voluit ineffabilis benignitas Christi, quid in die retributionis de universitate hominum esset decernendum, ut dum in hoc tempore legitimorum remediorum medicina praebetur, dum elisis reparatio non negatur, et qui diu fuerunt steriles, possunt tandem esse fecundi,
Abbreviated transcription (Latin):
isericordia dilectissimi et iusticia dĩ for¬
mam retributionum suarum amundi
reserauit. ut acceptis rerum significationi¬
bus: quȩ futura credimus iam quasi gesta
nossemus. Sciebat enim redemptor noster
atq saluator. quantos fallacia diaboli per
totũ mundũ sparsisset errores. etquam
multis suꝑsticionibus maximam sibi partẽ
humani generis subdidisset. Sed ne ultra
ꝑ ignorantiam ueritatis creatura adima¬
ginem dĩ condita. in precipitia perpetuȩ
mortis ageretur: euangelicis paginis iudicii
sui inseruit qualitatem. quȩ omnem hominẽ
acallidissimi hostis reuocaret insidiis: cũ iam
nulli esset in cognitum. quȩ bonis speranda
premia : etquȩ malis essent timenda supplicia
Incentor namq ille auctor quȩ peccati primũ
supbus est utcaderet: deinde inuidus: ut no¬
ceret. quia inueritate nonstecit : totam
uim suam inmendatio collocauit. Om̃aq
deceptionum genera dehoc uenenatissi mo
artis sue fonte produxit: ut ab illo bono

Expanded text:
isericordia, dilectissimi, et justitia Dei formam retributionum suarum a mundireseravit, ut acceptis rerum significationibus, quae futura credimus, jam quasi gesta nosceremus. Sciebat enim Redemptor noster atque Servator quantos fallacia diaboli per totum mundum sparsisset errores, et quam multis superstitionibus maximam sibi partem humani generis subdidisset. Sed ne ultra per ignorantiam veritatis creatura ad imaginem Dei condita in praecipitia perpetuae mortis ageretur, evangelicis paginis judicii sui inseruit qualitatem, quae omnem hominem a callidissimi hostis revocaret insidiis: cum jam nulli esset incognitum quae bonis speranda praemia, et quae malis essent timenda 31 supplicia. Incentor namque ille auctorque peccati primum superbus ut caderet, deinde invidus ut noceret, quia in veritate non stetit , totam vim suam in mendacio collocavit, omniaque deceptionum genera de hoc venenatissimo artis suae fonte produxit: ut ab illo bono,
Abbreviated transcription (Latin):
diliges dñm dm̃ tuum ex toto corde tuo.
et extota mente tua. et ex tota uirtute
tua : innullo nos uult ab amoris sui uin¬
culis relaxari. Etcum huic precepto
proximi quoq copulat: caritatem. imifanaiem¬
mitationem nobis suȩ bonitatis indicio.
Ut quod diligit diligamus: et quod
operatur operemur. Quam uis enim
dĩ agri cułtura simus. et dĩ edificatio:
etneq quiplantat sit aliquid neq qui
rigat. sed qui incrementum dat deus:
inomnibus tamen exigit nr̃i ministeni
seruitutem. et dispensatores nos suorũ
uult esse donorum. Utqui dĩ fert
imaginem : dĩ faciat uoluntatem. Frop¬
ter quod inoratione dominica sacratis¬
sima dicimus. Adueniat regnum tuũ:
fiat uoluntas tua sicut incelo etinterra.
Quibus uerbis quid aliud postulamus.
quam ut ds̃ quos necdum sibi sub didit
subdat. Etsicut incęlo angelos: ita et
interra homines ministros suȩ faciat
uoluntatis. Hoc autem petentes. ama¬
mus dñm. amamais et proximum: et

Expanded text:
Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente tua, et ex tota virtute tua , in nullo nos vult ab amoris sui vinculis relaxari. Et cum huic praecepto proximi quoque copulat 353 charitatem, imitationem nobis suae bonitatis indicit: ut quod diligit diligamus, et quod operatur operemur. Quamvis enim Dei agricultura simus, et Dei aedificatio , et neque qui plantat sit aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus ; in omnibus tamen exigit nostri ministerii servitutem, et nos dispensatores suorum vult esse donorum, ut QUI FERT Dei imaginem, Dei faciat voluntatem. Propter quod in oratione Dominica sacratissime dicimus: Adveniat regnum tuum, fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra . Quibus verbis quid aliud postulamus, quam ut Deus quos necdum sibi subdidit subdat, et sicut in coelo angelos, ita et in terra homines ministros suae faciat voluntatis? Hoc autem petentes amamus Deum, amamus et proximum; et
Abbreviated transcription (Latin):
imagine utimur: sicuius nomine gloria¬
mur. eius instituta non sequimur. Quiȩ
utiq nobis honerosa nonessent: et abom̃ib
nos periculis liberarent. si nil aliud qũa
quod amandũ iubetur amaremus. Duo
nanq amores sunt: ex quibus omnes
prodeunt uoluntates. ita diuise qualita¬
tibus : sicut diuiduntur auctoribus.
Pacionalis enĩ animus quisine dilecti¬
pne eẽ non potest: aut dĩ est amator aut
gnundi. Indilectione dĩ nulla nimia: indi¬
lectione autem mundi cunctasunt noxia.
Et ideo eternis bonis inseparabiliter in¬
herendum. temporalibus uero transeunter
utendum est: ut peregrinantibus nobis.
etadpatriam redire properantibus.
quicquid deprosperitatibus mundi
huius occurrerit. uiaticum sit itineris.
Non in lecebra mansionis: sed quod de
spetiȩ. decopia. deuarietate blanditur.
non facile declinatur : nisi in ipsa uisibi¬
lium pulchritudine. creator pocius
quam creatura diligitur. Quicũ dicit.

Expanded text:
imagine utimur, si cujus nomine gloriaimagine utimur, si cujus nomine gloriamur, ejus instituta non sequimur: quae utique nobis onerosa non essent, et ab omnibus nos periculis liberarent, si nihil aliud quam quod amandum jubetur amaremus. CAP. III. Duo namque amores sunt ex quibus omnes prodeunt voluntates, ita diversae qualitatibus, sicut dividuntur auctoribus. Rationalis enim animus, qui sine dilectione esse non potest, aut Dei est amator aut mundi. In dilectione Dei nulla nimia, in dilectione autem mundi cuncta sunt noxia. Et ideo aeternis bonis inseparabiliter inhaerendum, temporalibus vero transeunter utendum est: ut peregrinantibus nobis et ad patriam redire properantibus, quidquid de prosperitatibus mundi hujus occurrerit, viaticum sit itineris, non illecebra mansionis. specie, de copia, de varietate blanditur, non facile declinatur, nisi in illa visibilium pulchritudine Creator potius quam creatura diligatur, qui cum dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑtineat quod extrinsecus aut blandi¬
itur aut cruciat: Indiuisum est gaudiũ:
indiscreta tristicia. Nichil in homine
iracundia non accendit. nichil leticia
non resoluit. nichil egritudo non affligit:
Etquę illic declinatio potest ẽẽ peccati. ubi
una passio est etregentis etsubdia: Merito
dñs protestatur : quod sp̃s quidem promptus
est : caro autem infirma. Et ne usq ad iner
tem desidiam desperatione ducamur. quȩ
in possibilia sunt homini ex inbecillitate
propria: possibilia spondet ex uirtute diuina
Angusta enĩ et arta uia est quȩ ducit ad
uitam: etnemo in eam gressum in ferrec.
nemo uestigiũ promoueret : nisi difficiles
aditus ipse xp̃s se uiam faciendo reseraret.
Ut auctor itineris fiat possibilitas ambu¬
lantis : quia idem et introducit ad laborẽ.
et ꝑducit ad requiem. In quo ergo nobis
spes est ȩternȩ uitȩ: in eodem est et forma
pacientiȩ. Si enim conpatimur etconres

Expanded text:
non pertineat, quod extrinsecus aut blandnon pertineat, quod extrinsecus aut blanditur aut cruciat? Indivisum est gaudium, indiscreta tristitia: nihil in homine iracundia non accendit, nihil laetitia non resolvit, nihil 352 aegritudo non afficit. Et quae illic declinatio potest esse peccati, ubi una passio est et regentis et subditi? Merito Dominus protestatur quod spiritus quidem promptus est, caro autem infirma Matth. tem desidiam desperatione ducamur, quae impossibilia sunt homini ex imbecillitate propria, possibilia spondet ex virtute divina: Angusta enim et arcta est via quae ducit ad vitam , et nemo in eam gressum inferret, nemo vestigium promoveret, nisi difficiles aditus ipse se Christus viam faciendo reseraret: ut auctor itineris fiat possibilitas ambulantis, quia idem et introducit ad laborem et perducit ad requiem. In quo ergo nobis spes est aeternae vitae, in eodem est et forma patientiae. Si enim compatimur, et conre
Abbreviated transcription (Latin):
st enim om̃i tempore aptum ectestamento
utriq conueniens: ut ꝑ castigationem
mentis eccorporis. miscdia diuina quera¬
tur: qui a nichil est efficatius adexorandũ
dm̃ quam ut homo ipse seiudicet. etnuti.¬
quam desinat auenia postulanda: quisȩ
scit num qũa ẽe sine culpa. Habet enim p¬
hoc inse uicium humana natura non aerȩ¬
atore insttum: sed a preuaricatore con¬
tractum. et inposteros generandi lege trans¬
fusum. ut decorruptibili corpore etiam
quod animam corrumpere possit oriatur
conflictus. Etdum cohibet concupiscentiã.
patitur repugnantem. Inqua discordia
non facile obtinetur tam ꝑfecta uictoria.
ait etiam illa quȩ sunt abrumpenda
noninligent. et quȩ sunt inter ficienda
non uulnerent. Quantũ libet sapienter
et prouide iudex animus exterioribus
sensibus presit. inter ipsas tamen curas
atq mensuras regende carnis ecalende
nimis ei semꝑ uicina temptatio est. Quis
enim itase aut auoluptate corporis. aut
adolore seiungit. ut ad ipsam mentem

Expanded text:
st enim omni tempore aptum et Testamento utrique conveniens, ut per castigationem et mentis et corporis misericordia divina quaeratur, quia nihil est efficacius ad exorandum Deum quam ut homo ipse se judicet, et NUMQUAM desinat a venia postulanda, qui se scit numquam esse sine culpa. Habet enim hoc in se vitium humana natura, non a Creatore insitum, sed a praevaricatore contractum, et in posteros generandi lege transfusum, ut de corruptibili corpore etiam quod animam corrumpere possit oriatur. conflictus, et dum cohibet concupiscentem patitur repugnantem. In qua discordia non facile obtinetur tam perfecta victoria ut etiam illa quae sunt abrumpenda non, illigent et quae sunt interficienda non vulnerent. Quantumlibet sapienter et provide judex animus exterioribus sensibus praesit, inter ipsas tamen curas atque mensuras regendae carnis et alendae, nimis ei semper vicina tentatio est. Quis enim ita se aut a voluptate corporis aut a dolore sejungit ut ad ipsam mentem
Abbreviated transcription (Latin):
Quia scriptum est : quod benignus sp̃ssc̃s
non habitabit incorpore subdito peccatis.
In hoc enĩ mundo. uelut inprocelloso na¬
uigamus: ut ad patriam paradisi ꝑuenire
possimus. Festinemus uiciorum exhaurire
sentinam: ut anima nr̃a bonis operibus or¬
nata. uelut nauis diuersarum mercium
plena. inportũ ȩternȩ beatitudinis anchorã
ꝑuenire. Ubi abauditu malo liberati: illam
felicem etdesiderabilem uocem mereamur

Expanded text:
quia scriptum est: quod benignus spiritus sanctus non habitabit in corpore subdito peccatis. dum in hoc mundo uelut in procelloso pelago nauigamus, ut ad patriam paradisi peruenire possimus, festinemus uitiorum exhaurire sentinam, ut anima nostra bonis operibus ornata uelut nauis diuersarum cum mercium plena in portum aeternae beatitudinis ancoram peruenire, ubi ab auditu malo liberati illam felicem et desiderandam uocem mereamur
Abbreviated transcription (Latin):
propħam dixisse puto. Eius modi inquit¬
est uia mulieris meretricis. Quȩcũ abluerit:
nichil sedicit fecisse prauum. Dehac plane
dictum est. Quȩ postea quam se fonte abluit
saluatoris: delictorum uicia non meminit.
Uirtutem predicationis assumit: ecuiua
aqua abstergens maculas suas. ad euange¬
fidei calore conpellitur. Etquasi quȩnichil

Expanded text:
ophetam dixisse puto : ejusmodi est inophetam dixisse puto : ejusmodi est iniqua via mulieris meretricis; quae cum se abluerit, nihil se dicit fecisse pravum. De hac plane dictum est; quae posteaquam est fonte abluta Salvatoris, delictorum vitia non meminit, virtutem praedicationis assumit; et viva aqua abstergens maculas suas, ad evangefidei calore compellitur. Nihil enim se