comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
donet quicta tempora. el ad
laudem sui nominis copiosa:
dere dignetur amabilem. sed
quo facilius uestra quoq ex¬
audiatur oratio. Estote circa
Quod ne scimus: nobis non
debet imputari. Actus coru
test imonia uestra prosequan¬
tur: ut aut laudatus gram.
offensam. Neq enim nobis
impittare poterunt. iĩ deliu¬
quunt: quando non iubent᷑
male dare. ut petperam co¬
gantur accipere. Orphanis
uiduisq contra seuos impe¬
tus deo placita prestate so¬
latia: ita tamen. ne quod ac¬
cidit per iumiam pictatem
dum miseris subuenire que¬
ritis. locum legibus auffera¬
tis. IIam si aliquid ofteri¬
dit forte clistrictum. talia
date cimctis monita. ut iu¬
ra possitis reddere teriala.
Excludite sanctulimi inter
minuudos sp̃s implacabiles
uiti orum furores: uiolen¬
tiam temperate. auaritiã
depellite. turta remouete.
dopopulat ricem huinau
geueris luxuriem a uestro
populo segregate. Sic auctorẽ
inquitatis eftĩcaciter uincitis.

Expanded text:
donet quieta tempora, et ad donet quieta tempora, et ad laudem sui nominis copiosa; dere dignetur amabilem. Sed quo facilius vestra quoque exaudiatur oratio, estote circa Quod nescimus, nobis nodebet imputari. actus eorum testimonia vestra prosequantur, ut aut laudatus gratiaoffensam. neque enim nobis imputare poterunt, si delinquunt, quando non iubentur male dare, ut perperam cogantur accipere. Orfanis viduisque contra saevos impetus deo placita praestate solacia, ita tamen, ne, quod accidit per nimiam pietatem, dum miseris subvenire quaeritis, locum legibus auferatis. nam si aliquid offendit forte districtum, talia date cunctis monita, ut iura possitis reddere feriata. excludite, sanctissimi, inter immundos spiritus implacabiles vitiorum furores, violentiam temperate, avaritiam depellite, furta removete, depopulatricem humani generis luxuriem a vestro populo segregate. sic auctorem iniquitatis efficaciter vincitis,
Abbreviated transcription (Latin):
Orporalium patrum mos
est. de filiorum protectio¬
ne gaudere: dum eorum iuititu¬
tiomibus applicatur. quicquid
liudis in clara prole conceditur.
uos autem ipiritales parentes.ꝗ.
auctorem rerum illiuiuat.a
mente conspicitis pro meiau.¬
cte trinitati teclulo iupplicate
ut ipleudere letum taciat in
medio positum. caudelabrum.
quatenus nec michi interior de¬
ut uisus et de me aliis pandat᷑¬
aspectus. Nunquid prodere
iudicem aliis essẽ perspicuum
ũ tibi potius redlatur obscu.¬
tus: Digintatem conscientie
donet. qui tribunalia conferre
dignatus est: tatiat in oftensiĩ
iudicem: ne dampnet erran¬
tem. Sit nobis proiperri¬
me presens:ũ in fausta iutia
redelantur abientia. Amorẽ
suum tribuat. ut peccandi
ambitum miseratus exclui¬
dat. Qua propter amine ueri
parentes aftectuoiã et proba.¬
bili petitione uos deprecor.
ut indicto ieiuuio domnino
supplicetis. qui uitam princi¬
pum nostrorum florenti re¬
gno protendat. hostes rei¬
publice defensor inminuat.

Expanded text:
orporalium patrum naturalis mos est, de filiorum provectione gaudere, dum eorum institutionibus applicatur quidquid laudis in clara prole conceditur. Vos autem spiritales parentes, qui auctorem rerum illuminata mente conspicitis, pro me sanctae Trinitati sedulo supplicate, ut splendere late faciat in medio positum candelabrum; quatenus nec mihi interior desit visus, et de me aliis pandataspectus. Nunquid proderit judicem aliis esse perspicuum, si sibi potius reddatur obscurus? Dignitatem conscientiae donet, qui tribunalia conferre dignatus est. Faciat inoffensum judicem, ne damnet errantem. Sit nobis prosperrime praesens, ut infausta vitia reddantur absentia. Amorem suum tribuat, ut peccandi ambitum miseratus excludat. Quapropter, animae veri parentes, affectuosa et probabili petitione vos deprecor, ut indicto jejunio Domino supplicetis, qui vitam principum nostrorum florenti regno protendat, hostes reipublicae defensor imminuat,
Abbreviated transcription (Latin):
Onstantiniani meri¬
ta licet plures asse¬
rant astipulatio quoq nr̃a
conimendat. Tanta est et eni
in eo sinceritas mentis: ut et
iudiçe teste mercatur lau¬
dari. Hic itaq epistolarum
canonicarum curam proue¬
ctus accipiat. ut amplius mo¬
menta sue integritatis exhi¬
beat. quando fidem publicã
sibi respicit essẽ comissams
ris prestat augmen¬
tum. probitas actionis ncc de¬
cet differri. quem frequen¬
ter efficacem contigit appro¬
bari. Hinc est quod lucinum
sc̃riniarium cure militaris es¬
se precipimus: exhibiturus
oblequium. cui se merito nõ
dubitat attributum.

Expanded text:
onstantiniani merita licet plures asserant, astipulatio quoque nostra commendat. Tanta est etenim in eo sinceritas mentis, ut et, judice teste, mereatur laudari. Hic itaque epistolarum canonicarum curam provectus accipiat, ut 183 amplius momenta suae integritatis exhibeat, quando fidem publicam sibi respicit esse commissam. ris praestat augmentum probitas actionis nec decet differri, quem frequenter efficacem contigit approbari. hinc est quod Lucinum scriniarium curae militaris esse praecipimus: exhibiturus obsequium cui se merito non dubitat attributum.
Abbreviated transcription (Latin):
cia iubuererat. et ad consp̃e¬
ctum principis honora bilem
ueiire taciebat. Quod sĩ te fa¬
cultatis tue cura adhuc non de¬
serit. si salutis proprie tangit
affectus. intra illum diem im¬
minente tibi harum portito¬
non compulsorem ad te mitti¬
mus: sed ultorem. si aliqua cre¬
dideris ludificatione tardã¬
dum. Uerum talis tanlaq res
quam lacili legitur inuenta
compendio cum fame cauis a¬
uida in tirio littore proiecta
conchilia impressis mandibu¬
lis contudisset. illa naturaliter
humorem sanguineum de¬
Eluentia ora eius mirabili colo¬
re linxerunt. Et ut est homi¬
nibus occasiones repentinas ad
artes ducere talia exempla me¬
ditantes. fecerunt principibus
decus nobile dare quod subam
Eo atyro ẽ hydron italica auli¬
cum profecto uestariũ non an¬
tiqua custodiens. sed iugiter
nouella transmittens. Uide er¬
go si quis te patiatur minue.
implere quod nos tam ne cessa¬
rie cognoscis expetere. Cast
Cassio.¬

Expanded text:
ncia subvexerat et ad conspencia subvexerat et ad conspectum principis honorabilem venire faciebat. quod si te facultatis tuae adhuc cura non deserit, si salutis propriae tangit affectus, intra illum diem, imminente tibi harum portitonon compulsorem ad te mittimus, sed ultorem, si aliqua credideris ludificatione tardandum. Verum talis tantaque res quam facili legitur inventa compendio! cum fame canis avida in Tyrio litore proiecta conchylia impressis mandibulis contudisset, illa naturaliter umorem sanguineum defluentia ora eius mirabili colore tinxerunt. et ut est hominibus occasiones repentinas ad artes ducere, talia exempla meditantes fecerunt principibus decus nobile dare rem, quae sEoa Tyros est Hydron Italica, aulicum profecto vestiarium, non antiqua custodiens, sed iugiter novella transmittens. vide ergo, si quis te patiatur minus implere, quod nos tam necessarie cognoscis expetere. III. CASSIO
Abbreviated transcription (Latin):
me seł ne sanguis ille nobilis
aliquid spiratet horroris. ħ
cum infecta semel suba perse¬
uerat. nesciat ante subtrahi qͣ
uestis possit assumi. Quod si cõ¬
chiliorum qualitas non muta¬
tur. si torcularis illius imna uin¬
denria est. culpa nimirũ artifi¬
cis erit cui se copia milla subt᷑¬
xit. In illis rubicundis fontibꝰ
cum albentis comas serici do¬
ctus moderator intinrerit. ha¬
bere debet corporis purissimã
castitatem: quia talium rerum
si omnia constiterunt. si in nul¬
la parte pretermissa uidetur ẽẽ
Colemititas. miramur te tua pe¬
ricula minime cogitasse duz
sacrilegus sit reatus negligẽ¬
te in tali ueste peccare. Quid
enim agunt tot artisices. lot
na turarum caterue. tot fa¬
milie rusticorum: Tu quoq
comitua subuectus. tantis iu¬
bes. lanta le istius nomuinis pre¬
sumptione defendis ul cum
regale opus crederis agere¬
in multis uidearis tuis ciuibus
imperare. hoc ergo remissio tua
negligit. quod te et in proum¬

Expanded text:
mae; scilicet ne sanguis ille nobilis mae; scilicet ne sanguis ille nobilis aliquid spiraret horroris. Hic cum infecta semel substantia perseverat, et nescit ante subtrahi, quam vestis possit absumi. Quod si conchyliorum qualitas non mutatur, si torcularis illius una vindemia est, culpa nimirum artificis erit, cui se copia nulla subtraxit. In illis autem rubicundis fontibus cum albentis comas serici doctus moderator intinxerit, habercastitatem, quia talium rerum si omnia constiterint, si in nulla parte praetermissa videtur esse sollemnitas, miramur tua te pericula minime cogitasse, dum sacrilegus sit reatus neglegentiae in tali veste peccare. quid enim agunt tot artifices, tot nautarum catervae, tot familiae rusticorum? tu quoque comitiva subvectus tantis iubes, tanta te istius nominis praesumptione defendis, ut, cum regale opus crederis agerein multis videaris tuis civibus imperare. Hoc ergo remissio tua neglegit, quod te et in provi
Abbreviated transcription (Latin):
Omitis stephani insi
uolumus necessaria sestmatio¬
ne compłi dirupto magis labo¬
do solemnẽ. ab hominandam
potius inferre cognosceris tar¬
ditatem. Credimus enim ali¬
quem prouenisse neglectũ.
poculo bis terq satiati.pul¬
cherrima minus ebrietate ru¬
buerint. aui lane non auxe¬
sissimam qualilatem. Quapro¬
pter si perscrutator hydrontimi
pore aceruus ille neptumꝰ
generator Hlorentis semper
purpure ornator solii. aqua¬
rum copia resolutus. imbrẽ
aulicum flã meo liquore la¬
rauerat. color mimio lepore uer¬
nans obscuritas rubens nigre¬
do sangumea regnantem di¬
sceriit dm̃ conspicuum fa¬
cit. et pr̃at humano generi.
ne de aspectu principis pos¬
su errari. Nirum est sub̾am
illam morte conseclam. cruo¬
rem de se post spacia tam lõgi
temporis ex su dare. qui solet ui¬
uis corporibus uuluere sautiatis
efluere. Nam cum sex pene mẽ¬
libus marme delitie a iutali fue¬
rint uigore separate sagacibus
naribus nesciunt esse grauissi¬

Expanded text:
omitis Stephani insinvoluimus necessaria festinatione compleri, disrupto magis labodo solemnem, abominandam potius inferre cognosceris tarditatem. Credimus enim aliquem provenisse neglectum, poculo bis terque satiati, pulcherrima minus ebrietate rubuerint; aut lanae non hausesissimam qualitatem. Quapropter si perscrutator Hydruntini pore, acervus ille Neptunius, generator florentis semper purpurae, ornator solii, aquarum copia resolutus imbrem aulicum flammeo liquore laxaret. Color nimio lepore vernans, obscuritas rubens, nigredo sanguinea regnantem discernit, dominum conspicuum facit; et praestat humano generi ne de aspectu principis possit errari. Mirum est substantiam illam morte confectam, cruorem de se post spatia tam longi temporis exsudare, qui solet vivis corporibus vulnere sauciatis 4 vix effluere. Nam cum sex pene mensibus marinae deliciae a vitali fuerint vigore separatae, sagacibus naribus nesciunt esse gravissi
Abbreviated transcription (Latin):
Isacerdotibus etiam
ignotis honorem de¬
bemus: quanto magis illis qͦs
amabili uenerat ione conlp̃e¬
rimus: Aliter enim requiri¬
mus notum et aliter appella¬
mus incognitum uisorum sẽ¬
per maior affectus est. dum
grat issĩme retinetur: qui assĩ¬
duo et suaui sermone coniun¬
gitur: Et id eo per harum por¬
titores legatos nostros quos
ad sercuissĩmum principem
destinauimus. Tanctitaliue¬
stre presentamus debite ue¬
nerationis obie quium: spe¬
rantes: ut pro uobis orare diꝙ¬
uemini: et ubi usus exegerit
solatia uestra reperiant: quia
necessẽ est ut bene uelitis qͦs
uobis religioue iuuctos esse
cognoscilis.
Pretecto thessalonicensi uiti
rex.

Expanded text:
sacerdotibus etiam ignotis honorem debemus, quanto magis illis quos amabili veneratione conspeximus! aliter enim requirimus notum et aliter appellamus incognitum. visorum maior semper affectus est, dum gratissime retinetur qui assiduo et suavi sermone coniungitur. et ideo per harum portitores legatos nostros, quos ad serenissimum principem destinavimus, sanctitati vestrae praesentamus debitae venerationis obsequium, sperantes, ut pro nobis orare dignemini et, ubi usus exegerit, solacia vestra reperiant, quia necesse est, ut bene velitis quos vobis religione iunctos esse cognoscitis. XXXV. PRAEFECTO THESSALONICENSI VVITIGIS REX.
Abbreviated transcription (Latin):
Cessat enim nautarum intran¬
quillitate peritia: nec momen
prestat artifici nisĩ fuerit uis
magna periculi. Habetis ergo
tempus ubi et tamam sapientũ
possitis acquirere et in onmꝑ
le uos lauclabilier iui ante do.¬
mino custodire.. Neos aulem ultra
ceteros minie commendo quia
omnibus hoc cupimus accidere.
quod nostris laribus desidera
a cura dilapsa est. postquam ge.¬
neralem cepi cogitare custodiã.
Opto meis bene. sed quod possit
esse cõmune. quia magne inui.¬
sticie gems est. aliud sibi iudi.¬
cem uelle quam potest generali.

Expanded text:
Cessat enim nautarum in tranCessat enim nautarum in tranquillitate peritia; nec nomen praestat artifici, nisi fuerit vis magna periculi. Habetis ergo tempus, ubi et famam sapientum possitis acquirere, et in omni parte vos laudabiliter, juvante Domino, custodire. Meos autem ultra caeteros minime commendo: quia omnibus hoc cupimus accidere, quod nostris laribus  ed., laa cura dilapsa est, postquam generalem coepi cogitare custodiam. Opto meis bene, sed quod possit esse commune: quia magnae injustitiae genus est, aliud sibi judicem velle quam potest generalita
Abbreviated transcription (Latin):
mini per sequentes: est uobis
compctens Pugna ciuilis
Omnia pacata uos redditis li
duces scelerum comprnnatis
aliquem cuiui quam possit trau.¬
dare ueriutia. Rectoribus autẽ
exercitus a rerum dominis sub
mea presentia cognoscite dele.¬
gatum. ut dum auobis necessa.¬
rio fucrint commoniti graua¬
tis per imiuriam debeat subue¬
nri. Custodiant inchilonimus
diciplmam unde robustius ar.¬
matur semper exercitus. Addi.¬
tum est ctiam beneficii gemis. ut
a preienti deuotione preceptis
regis nec diuma domus uidea¬
tur excepta. sed totum cominu.¬
iter sustineatur. quod pro ge¬
neralitate ceniẽtur. Nunc er.¬
go cum fratribus uestris stu.¬
diose consurgite & sub omni
cautela necessaria prouidete:
ut prosit reuera nobilissĩme pa¬
trie.t alia uolumina pretulisse.
Quicta enim regere. Et ex usu
amministrare proumcias: homi.¬
nes uel mediocris intelligentie
possunt. Sed hoc opus hic labor
est. illud magis regere: quod se
relictum non potest continere.

Expanded text:
mini persequentes. Est vobis mini persequentes. Est vobis competens pugna civilis. Omnia pacata vos redditis, si duces scelerum comprimatis. aliquem cujusquam possit fraudare versutia. Rectoribus autem exercitus a rerum dominis sub mea praesentia cognoscite delegatum; ut dum a vobis necessario fuerint commoniti, gravatis per injuriam debeat subveniri. Custodiant nihilominus disciplinam, unde robustius armatur semper exercitus. Additum est etiam beneficii genus, ut a praesenti devotione praeceptis regis nec divina domus videatur excepta: sed totum communiter sustineatur, quod pro generalitate censetur. Nunc ergo cum omnibus fratribus vestris studiose consurgite, et sub omni cautela necessaria providete, ut prosit revera nobilissimae patriae talia volumina praetulisse. Quieta enim regere, et ex usu administrare provincias, homines vel mediocris intelligentiae possunt: sed hoc opus, hic labor est, illud magis regere, quod se relictum non potest continere.
Abbreviated transcription (Latin):
tur: el contra uos incipiant
crigi quos uix poteratis in
pace moderari. Qua propter
ex regia iussione: singulos con¬
ductores massarum. et possesso¬
res ualidos ammonete. uł mulla
contrahant in concertatione
barbariem: ne nonlantum se¬
stment bellis prodesse quantũ
quicte contidere. Arri.¬
piant ferrum sed unde agros
ex colant: siniant cuspide̾s.
houm st miulos: non furoris.
detensorum maxima laus est
si cum illi uideantur predi¬
ctas regiones Protegere isti
non delmant patrioticas possei.¬
siones excolere. Sit iudicibus
uigor ex legibus subs ellia non
deimant iura malis moribus
intonare. Timeat latro iuditiri
quod semper ex paint: adulter
grennum iidicis intrenicat:
tallarius uocem preconis exhor¬
reat: tur tora non rideat: quia
tunc libertas gaudet: si talia
non letentur. Sic enim pro¬
IPerrime geri non sentiebatis
bellum: ti uobis sit cominuni¬
ter de ciuilitate consilium.
Nullus opprimat indigente
Inuadite peruałores msequi.¬

Expanded text:
tur; et contra vos incipiant tur; et contra vos incipiant erigi, quos vix poteratis in pace moderari. Quapropter ex regia jussione singulos conductores massarum et possessores validos admonete, ut nullam contrahant in concertatione barbariem; ne non tantum festinent bellis prodesse, quantum quiete confundere. Arripiant ferrum, sed unde agros excolant; sumant cuspides, boum stimulos, non furoris. Defensorum maxima laus est, si cum illi videantur praedictas regiones protegere, isti non desinant patrioticas possessiones excolere. Sit judicibus vigor ex legibus, subsellia non desinant jura malis moribus intonare. Timeat latro judicium quod semper expavit. Adulter gremium judicis intremiscat. Falsarius vocem praeconis exhorreat. Fur fora non rideat, quia tunc libertas gaudet, si talia non laetentur. Sic enim prosperrime geri non sentietis bellum, si vobis sit communiter de civilitate consilium. Nullus opprimat indigentem: invadite pervasores, insequi
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Seed quoniam et illis
dare. et istis sumere prolem¬
poris qualitate necesse est precia
que antiquus ordo constituit.
ex iussione rerum domini cogno¬
scite temperata: ut multo artuis
quam uendere solebatis. mas¬
sem publicum p̾bita debeãt
impitari. quałiuus nec pol.¬
sessor dispendia nec exerci¬
tus laborans sustmere possit in¬
opiam. Nolite igitur solliciti¬
esse. eualistis exigentium ma¬
nus.tributa uobĩs preiens adi.¬
mit apparatus. Sed quo fa¬
cilius instrueretur uestra no¬
ticia. impirtationum tunimas
infra scriptis breuibus credi.¬
dinus ex primendas: ut ne¬
mo uobis uendat beneficium.
quod publica noscitis largita¬
te collatum. Continete ergo
possessorum intemperantes
motus: ament quieta quos
millus ad incerta precipitat.
Dum belligerat gothorum exer.¬
citus ut in pace romanus. fe.¬
litium uotum est quod iubet᷑
ne rustici agreste hominum ge.¬
nus dum laborandotedia fu.¬
giunt. illicitis ausibus eftere.¬

Expanded text:
rum. Sed quoniam et illis rum. Sed quoniam et illis dare et istis sumere pro temporis qualitate necesse est, pretia quae antiquus ordo constituit ex jussione rerum domini cognoscite temperata, ut multo arctius quam vendere solebatis in assem publicum praebita debeant imputari; quatenus nec possessor dispendia, nec exercitus laborans sustinere possit inopiam. Nolite igitur esse solliciti. Evasistis exigentium manus, tributa vobis praesens adimit apparatus. Sed quo facilius instrueretur vestra notitia, imputationum summas infra scriptis brevibus credidimus exprimendas, ut nemo vobis vendat beneficium quod publica noscitis largitate collatum. Continete ergo possessorum intemperantes motus. Ament quieta, quos nullus ad incerta praecipitat. Dum belligerat Gothorum exercitus, sit in pace Romanus. Felicium votum est quod jubetur. Ne rustici, agreste hominum genus, dum laborandi taedia fugiunt, illicitis ausibus efferan
Abbreviated transcription (Latin):
Eneraliter quidem
amplissinium cogni.¬
torem decet beneticia dilafare:
quomam qui ommbus pre¬
esse cognoscitur. cuctis im¬
pendere protũtura cenlẽtur. Sed
gratiticante natura. illis ampliꝰ
debemus. qui nobis aliqua pro¬
ximitate iunguntut. dum
quoddam genus rectiuidea.¬
tur esse propositi. ab equalita¬
te discedi. Nam mod estrã
collegis impendimis. reuerẽ.¬
tiam Patribus exhibentus: ci.¬
gratiam. sed affẽctum filiis
iingularem: et tanta necessi.¬
tudĩmim uis est. ut nullus se
contemptum esse diiudicet.
si sibi aliena pignora prela.¬
ta esse cognoscit. Et ideo non
est aliquid imiustum de patria
plus esse sollicitum: eo pre.¬
iertim tempore cum eius iii.¬
de amur periculis iubueni.¬
re. Plus enim eos diligere
credimur quos eripere te.¬
Et manius. Ueniens itaq nu.¬
merosus exercitus qui ad dẽ.¬
fensionem reipublice no.¬
icitur destinatus lucame¬
brutiorumq dicitur culta ua¬
stasse: et̃ habundantiam regio.¬
num studio tenuallẽ rapinã.¬

Expanded text:
eneraliter quidem amplissimum cognitorem decet beneficia dilatare: quoniam qui omnibus praeesse cognoscitur, cunctis impendere profutura censetur. Sed gratificante natura illis amplius debemus, qui nobis aliqua proximitate junguntur; dum quoddam genus recti videatur esse propositi, ab aequalitate discedi. Nam modestiam collegis impendimus, reverentiam patribus exhibemus: civgratiam, sed affectum filiis singularem; et tanta necessitudinum vis est, ut nullus se contemptum dijudicet, si sibi aliena pignora praelata esse cognoscit. Et ideo non est aliquid injustum, de patria plus esse sollicitum, eo praesertim tempore, cum ejus videamur periculis subvenire. Plus enim eos diligere credimur, quos eripere festinamus. Veniens itaque numerosus exercitus, qui ad defensionem 191 reipublicae noscitur destinatus, LucanBrutiorumque dicitur culta vastasse, et abundantiam regionum studio tenuasse rapina
Abbreviated transcription (Latin):
crucem. sancti redemptoris
accepit. Merito iam ipiritalis
tutura creditur. quando et
hic mortalis tanto munere per¬
funt gloriatur. Sic enim ista
magna quidem natura sed
origmali delicto peccatis coti¬
dianis obnoxia. Ie iniis ele¬
mosinis assidiusq orationibus
diuina ie suffragatione compo.¬
nil. Sic emundatis sordibus
peccatorum. lucidam prepa.¬
ret mentem ut suum suscipe.¬
re mereatur auclorem fit
dei lemplum. que se crimimbꝰ
non concessit hospicium. Cre¬
do diuina miseratione proui.¬
sum. ut corpus subderet am.¬
me. ammam sibi. totumq salu¬
tarier ad deuni respiceret
creatorem. Peractis his q̃
dicenda tuerunt congruum
uidetur de ammarum signii
inlitiisq disetere. quia li¬
cet earum substantia una es¬
ie iuideatur. longe tamen
diparibus qualiatibus
segreg antur. Ac primum di.¬
camus quemad modum ma.¬
lorum hominum consuetu.¬
do moreiq declarentur. qua.¬
tinus quos interius uidere nõ
possumus quibusdam indi.¬

Expanded text:
crucem sancti Redemptoris crucem sancti Redemptoris accepit: merito jam spiritalis futura creditur, quando et hic mortalis tanto munere perfuncta gloriatur. Sic enim ista magna quidem natura, sed originali delicto peccatis quotidianis obnoxia, jejuniis, eleemosynis, assiduisque orationibus divina se suffragante gratia componit: sic emundatis sordibus peccatorum lucidam praeparat mentem, ut suum suscipere mereatur auctorem. Fit Dei templum, quae se criminibus non concessit hospitium. Credo divina miseratione provisum, ut corpus subderet animae, animam sibi, totumque salubriter ad Deum respiceret Creatorem. Peractis his quae dicenda fuerunt, congruum videtur de animarum signis indiciisque disserere: quia licet earum substantia una esse videatur, longe tamen disparibus qualitatibus segregantur. Ac primum dicamus quemadmodum malorum hominum consuetudo moresque declarentur; quatenus quos interius videre non possumus, quibusdam indic
Abbreviated transcription (Latin):
ignobiliora esse corporis.His
honorem habundantiorem
circundamus. Deus enim ila
temperauit corpus atq di¬
strbuit: ut in embra se mutuis
ad iutoriis indigerent. Sed
hoc propler miniam prolixi.¬
iatem miummam dictum.
habunde suftĩciat. millum cor¬
porale annial intantam myste.¬
riorum signiticationem tu.¬
ulẽ tormatum. Debuit enim
consilio summo fieri quod ui¬
debatur rationabili amme pos.¬
se coniungi. O simmi opiti¬
cis creatura mirabilis. que
sic humani corporis limamẽ¬
ta duposuit. ut si primi homi¬
nis non esset peccatis grauã¬
tibus onerata. magnis mune¬
tibus non fuisset exuta. Qua¬
lia enum meruit tunc habere
libera que nunc tot bona no¬
scitur retmere danmata.
Uerum ista caro quamitis di¬
ueris uitiis appetatur mul¬
tuq uulneribus lacerata sub¬
iaceat. ips a tanien est que ce¬
leste pialterium canit. que glo¬
riosos martyres facit. que con.¬
ditorem siuum uisitata prome¬
ruit. que ipsam quoq uitalẽ

Expanded text:
ignobiliora esse corporis, his ignobiliora esse corporis, his honorem abundantiorem circumdamus . Deus enim ita temperavit corpus atque distribuit, ut membra inter se mutuis adjutoriis indigerent. Sed hoc, propter nimiam prolixitatem in summam dictum, abunde sufficiat, nullum corporale animal in tantam mysteriorum significationem fuisse formatum. Debuit enim consilio summo fieri, quod videbatur rationabili animae esse conjungendum. O summi opificis creatura mirabilis, qui sic humani corporis lineamenta disposuit, ut si primi hominis non esset peccatis gravantibus onerata, magnis muneribus non fuisset exuta! Qualia enim meruit tunc habere libera, quae nunc tot bona noscitur retinere damnata? Verum ista caro, quamvis diversis vitiis appetatur, multisque vulneribus lacerata subjaceat, ipsa tamen est quae coeleste Psalterium canit, quae gloriosos martyres facit, quae conditorem suum visitata promeruit, quae ipsam quoque vitalem
Abbreviated transcription (Latin):
detreniione flectantur. ne tene¬
ritudo illa interaneorum ampor.¬
tuna tacillime lederetur miu¬
ria. nerui quam congrua dis¬
pertione corpus onme contine¬
ant. quomodo uene mitribili
sanguine competenter irriget
membra. quem ad modum oi
sa medullata corroborent: cur
unguibus nostris commune sit
iugiter crescere. capillis. quam
decore. quam utiliter carnes no¬
stras uestiat cutis: ut nec humor
internus turpiter defluat. nec
pulchritudo colori subducta
uenustate dispereat. Sed cum
membra singula diuersa corpo¬
ri prebere uideantur officia.
aliudq nobis sublime. al iud
mediocre. aliud sit in ultimo
constitutum: in tantam com.¬
plexiones gr̃am conuenerunt.
probẽtur accomoda: sicut apłs
ait: cum eccleuam dei studio
caritatis adimaret. Non potest
dicere oculus manu. non es
michi necessaria: aut iterum
caput pedibus. non desidero
operam uestram: sed multo
magis que uidentur membra
corporis infirimora esse. ne¬
cessaria iunt: et que putamus

Expanded text:
defensione flectantur: ne tenedefensione flectantur: ne teneritudo illa interaneorum importuna facillime laederetur injuria? Nervi quam congrua dispersione corpus omne contineant, Quomodo venae nutribili sanguine competenter irrigent membra? Quemadmodum ossa nos medullata corroborent? Cur unguibus nostris commune sit jugiter crescere cum capillis? Quam decore, quam utiliter carnes nostras vestiat cutis, ut nec humor internus turpiter defluat, nec pulchritudo coloris subducta venustate depereat? Sed cum membra singula diversa corpori praebere videantur officia, aliudque nobis sublime, aliud mediocre, aliud sit in ultimo constitutum, in tantam complexionis gratiam convenerunt, probentur accommoda, sicut Apostolus ait, cum Ecclesiam Dei studio charitatis adunaret: Non potest dicere oculus manui: Non es mihi necessaria; aut iterum caput pedibus: Non desidero operam vestram; sed multo magis quae videntur membra corporis infirmiora esse, necessaria sunt; et quae putamus
Abbreviated transcription (Latin):
nostre operationis effẽctus.
Nam quid prodesset senium
aliqua tacienda concipere si
ħ laboriosa manus non proba.¬
retur implere: Nec illud arbi.¬
tror pretereuudum quod pe.¬
des nostri manusq denaria di¬
gitorum quanlitate formantur.¬
icilicet ut curius uite nostre. at.¬
gi contmeret. ne preter legem
domini aut cogitare aliquid.
aut agere deberenius. facies ip̃a¬
sue patetãcit niditia. in essĩgiem
nostram exeunt. occulte cogita.¬
tiones. et ex hac parte cognoscitur.
qualis intus animus. uoluntas¬
q uersetur. Uultus siquidem
noster qui auoluntate nomina¬
tur. speculum quoddam est
anime iue: et quod substan tia.¬
liter non cermtur. Per eius ha.¬
bitum euidentisime declara.¬
tur. Quanta possint de mem¬
bris eius reliquis dici. cur
triginta duobus dentibus gi.¬
gibarum nostrarum ordo ele¬
uatus est. Quar ceruix nostra.
septem nodis. ipma uiginti tribꝰ
Ipondulis colligetur. coste uigin.¬
tiquatuor radiis pro uiscerum

Expanded text:
nostrae operationis effectus. nostrae operationis effectus. Nam quid prodesset sensum aliqua facienda concipere, si haec laboriosa manus non probaretur implere? Nec illud arbitror praetereundum, quod pedes nostri manusque denaria digitorum quantitate formantur, ut cursus vitae nostrae atqgi contineret: ne praeter legem 635 Domini aut cogitare aliquid, aut agere deberemus. Facies ipae patefacit indicia; in effigie nostra exeunt occultae cogitationes, et ex hac parte cognoscitur qualis intus animus voluntasque versetur. Vultus siquidem noster, qui a voluntate nominatur, speculum quoddam est animae suae: quia quod substantialiter non cernitur, per hujus habitum evidentissime declaratur. Quanta possint de membris ejus reliquis dici! Cur triginta duobus dentibus gingivarum nostrarum ordo clavatus sit? Quare cervix nostra septem nodis, spina viginti tribus spondylis colligatur? Costae viginti quatuor radiis pro viscerum
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ad quas Per uenire polue¬
rit diuidicans: illud uidens ad
quod destinatut ut uideat. Na
si de interioribus sius oculi ui.¬
derent: seipsos sine dubitatio.¬
ne conipicerent. Hoc etiam pa.¬
ter seniĩt augustinus. Secun.¬
dus. auditus est. qui concauis
ac cocleatis auribus sonos acci¬
pit: aeris uerberationibus con.¬
crepantes. ratione diiudicans:
quid sit auditum. Tercius odo.¬
ratus est: qui diuersos odores
assimmiens. uim redolentium
corporum: quasi quodam in.¬
iuĩbili fumo natibus suscepto.
competenti aspiratione perpe¬
dit. Quuartus est gustus: quo
multarum rerum saporem. pa.¬
lati diuidicatione cog noscimꝰ.
Quintus est tactus: qui eliam
cunctis membris cominimiter
noscitur attributus. Eleg antior
nnobis in manibus est. Que sin.¬
gulariter date sunt ad multas
illas eueuit tirmiorq memoria.
tam quod obliuisci possumus.
utis icribentibus sme labore re¬
tinenus. He sunt diueriarum
artium opitices: et pene totius

Expanded text:
sed ad quas poterit pervesed ad quas poterit pervenire, dijudicans: illud videns, ad quod destinatur ut videat. Nam si de interioribus suis oculi viderent, etiam seipsos sine dubitatione conspicerent. Hoc etiam Pater sensit Augustinus. Secundus auditus est, qui concavis et cochleatis auribus sonos accipit, aeris verberationibus concrepantes, ratione dijudicans quid sit auditum. Tertius odoratus est, qui diversos odores assumens, vim redolentium corporum, quasi quodam invisibili fumo naribus suscepto, competenti aspiramine perpendit. Quartus est gustus, quo multarum rerum saporem palati dijudicatione cognoscimus. Quintus est tactus, qui etiam cunctis membris communiter noscitur attributus. Elegantior nobis in manibus est, quae singulariter datae sunt ad multas illas evenit firmior memoria; nam quod oblivisci possumus, istis scribentibus sine labore retinemus. Hae sunt diversarum artium opifices, et pene totius
Abbreviated transcription (Latin):
cessa sunt. ut illatam iuiuriam ma.¬
quasi quodam clipeo uindicaret.
Gemtalia uero nostra in magnum
buta: unde prestante deo homi.¬
nis reparatio fecunda procedit:
unde mortales nesciunt habere
de fectum. quando per sõms pe¬
reuntibus. gens nosestar ser¬
uari posse continuum: membrũ
decorum. si non t̾risset turpi libi¬
dine sordiclatum. Quid emin
illo preciosius essẽt: si mde hu.¬
manum genus sine culpa deice¬
deret: Sic omnia precomalia
creata: si peccatis polluentibus
non redderentur obscena. Hoc
autem corpus animatum quin.¬
que sensibus ammunstratur.
acdregitur: qui licet sint contuui.¬
nes cum belius a nobis tamen
rationali iudicio melius di.¬
st inguntur. atq complentur.
Primus eorum uisus est: qui
aere illuminato colores respicit
corporales. et meis suas propri.¬
etates aguoscit.Aipectus emin
est. ut ueteres diffinire malue¬
runt. uis amine ipititalis. egre¬
diens per oculi pupillam: res
nonadeo longinquas atting ẽs.

Expanded text:
cessa sunt, ut illatam injuriam macessa sunt, ut illatam injuriam maquasi quodam clypeo vindicaret. Genitalia vero nostra in magnum buta? Unde, praestante Deo, hominis reparatio fecunda procedit: unde mortales nesciunt habere defectum, quando, personis pereuntibus, genus noscitur servari posse continuum. Decorum membrum, si non fuisset turpi libidine sordidatum. Quid enim illo pretiosius esset, si inde humanum genus sine culpa descenderet? Sic omnia praeconialia creata sunt, si peccatis polluentibus non redderentur obscena. Hoc autem corpus animatum quinque sensibus administratur ac regitur; qui licet sint communes cum belluis, a nobis tamen rationabili judicio melius distinguuntur atque complentur. Primus eorum visus est, qui aere illuminato colores recipit corporales, et in eis suas proprietates agnoscit. Aspectus enim est ut veteres definire maluerunt vis animae spiritualis, egrediens per oculi pupillam, res non adeo longinquas attingens,
Abbreviated transcription (Latin):
ti decore midarent: nasus. os.
guttur: pectus. Umbilicus. et
genitalium uirga descendens.
que laudabilia. et honora mõ¬
strantur: quando in medio lo¬
cata consistunt. Capiti autẽ
nostro qui senius capit uin.¬
uersos. recte ceruix quasi que¬
dam columna supponitur. do¬
ceus nos in religionem sancta
in unam fidei consistere uali.¬
dissimam firimtatem. Lingua
quoq uocis nostre decentissi.¬
mum plectrum data est. ad ser¬
monum nostrorum conueniẽ¬
tiam temperandam. ut nos ar¬
ticulata uerba ab animalium
confusione distinguerent.
Nec illud uideatur incassum. qđ
uni gutturi due seruiunt digesti¬
ones: scilicet ut omnis intellectus
prudentis amie. quasi cibus ac.¬
ceptus. et rationis calor decoctus.
per gemina testamentorum iti.¬
nera competentibus tractatibus
explicetur. Et quoniam neq eo¬
rum. neq dent. neq fuga. sicut
alia animalia. corporis humani
torma se preualet uindicare. ro¬
bustus illi thorax. brachiaq con.¬

Expanded text:
ti decore nudarent, nasus, os, ti decore nudarent, nasus, os, guttur, pectus, umbilicus, et genitalium virga descendens, quae laudabilia et honoranda monstrantur, quando in medio collocata consistunt. Capiti autem nostro, quod sensus capit universos, recte cervix quasi quaedam columna supponitur, docens nos religionem sanctam in unam fidei consistere validissimam firmitatem. Lingua quoque, vocis nostrae decentissimum plectrum, data est ad sermonum nostrorum convenientiam temperandam, ut nos articulata verba ab animalium confusione distinguerent. Nec illud videatur incassum, quod uni gutturi duae serviunt digestiones, scilicet, ut omnis intellectus prudentis animae, quasi cibus acceptus, et rationis calore decoctus, per gemina Testamentorum itinera competentibus tractatibus explicetur. Et quoniam neque cornu, neque dente, neque fuga sicut alia animalia, corporis humani forma se praevalet vindicare, robustus illi thorax brachiaque con
Abbreviated transcription (Latin):
tuicata non potest aiemet ipsa
cognoscere. Marrata sunt de ani¬
ma quanta probantur esse con.¬
cesla: Sed conuenit ut de eius
templo dicamus. quoniam illa
ymago dei non patitur ut cor.¬
effigie pulcherr ime
Epeculatioms erectum ad res
supernas: et rationabiles intuẽ¬
das. cuius armoma ca dispositio.
ingentia nobis sacramenta de.¬
num mimerum. sedis nostri
cerebri. cuius organo sapimus
contineret. Hinc oculi quasĩsa.¬
crorura testamentorum pul¬
tur: ad quorum similitudinẽ
omnia nobis combinata descẽ¬
dunt. ut aures. nares. labra.bra.¬
chia. latera. crura. tibie. pedes.
Inhac enim mrstica dualitate.
comꝑago totius corporis contine¬
tur. et sicut illa testamenta ad
unum respiciunt. unum sapiũt
ita hec officia in unam se comie.¬
nientiam operationemq conun.¬
gunt. Sed licet hec parilitas pul¬
cherrima se distributione con.¬
sociel et alterutrum sibi mutu.¬
etur ornatum. Sunt etiam smn.¬
gularia in medio constituta. ne

Expanded text:
fuscata non potest a semetipsa fuscata non potest a semetipsa cognoscere. Narrata sunt de anima, quanta probantur esse concessa. Sed convenit ut de ejus templo dicamus: quoniam illa imago Dei non patitur ut coreffigiem pulcherrimae speculationis erectum, ad res supernas et rationabiles intuendas, cujus harmonica dispositio ingentia nobis sacramenta demum numerum sedes nostri cerebri, in cujus organo sapimus, contineret. Hinc et oculi, quasi sacrorum Testamentorum pultur; ad quorum similitudinem omnia nobis combinata descendunt, ut aures, nares, labia, brachia, latera, crura, tibiae, pedes. In hac enim mystica dualitate compago totius corporis continetur; et sicut illa Testamenta ad unum respiciunt, unum sapiunt, ita haec officia in unam se convenientiam operationemque conjungunt. Sed haec tamen parilitas, pulcherrima distributione consociata, alterutrum sibi mutuat ornatum. Sunt etiam singularia in medio constituta, ne
Abbreviated transcription (Latin):
traditurus acceperat ad nos
tranimittere non potuit: qđ
amisit. Inde pro pagatus inte.¬
titus. mde humani ꝯ eneris
nutrita detẽctio: inde ignorã¬
tia rationi contraria.m̃de
noxie cure. inde pemntenda cõ¬
silia. inde obscurata cogintio.
turpe deuderium. iusticie
neglectus. Inde mille criminũ
lapius: et plura nobis cum pe.¬
coribus communia que diui.¬
mlas tecerat esse discreta Pro.¬
nunciat enim nobis prohdolor
solis ducessio serenitatis aduẽ.¬
tum: Futuras tempestat es uẽ.¬
lorum commotione dmosci.¬
mus. uenturam sẽculis uberta.¬
tem temporum ratione colli
ignorare potusset amma: si ciue.
tuisset dignitas custodita. Depres.¬
Ca est iustẽ ad ignorantiam: que
scire uoluit contum aciter uetita.
Nodo enim signis aut comiectu.¬
ris sapit aliquã. que sine labore
nosse potuit uinueria Illudta.¬
men sancta conuersatione pur.¬
gata diuinitatis auxilio recipit.
quod inudiis decipientis amilit.
Illummata uidet acreatore que

Expanded text:
traditurus acceperat; et ideo ad nos traditurus acceperat; et ideo ad nos transmittere non potuit quod amisit. Inde propagatus interitus, inde humani generis nutrita defectio, inde ignorantia rationi contraria, inde noxiae curae, inde poenitenda consilia, inde obscurata cognitio, turpe desiderium, justitiae neglectus, inde mille criminum lapsus, et plura nobis cum pecoribus communia quae Divinitas fecerat esse discreta. Praenuntiat enim nobis proh dolor! solis discessio serenitatis adventum, futuras tempestates ventorum commotione dignoscimus, venturam saeculis ubertatem temporum ratione colligignorare potuisset anima, si ejus fuisset dignitas custodita? Depressa est juste ad ignorantiam, quae scire voluit contumaciter vetita. Modo enim signis aut conjecturis sapit aliqua, quae sine labore scire potuit universa. Illud tamen sancta conversatione purgata, Divinitatis auxilio recipit, quod insidiis decipientis amisit. Illuminita videt a Creatore, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ri abi olute sentimus amme no¬
stre quosdam fluctus: quoł¬
dam impetus graudiores: ut
ante oculos nostros ueniant. q̃
absentia nullus ignorat. Ten¬
dimus quidem uigorem ani.¬
mi in diuersas Partes: mul¬
tasq regiones: et tantastica y¬
magmatione capitis nostri
iuditium perducatur. quod
per diuersas mundipartes
cognoscitur ex quil̃tum De.¬
inq oculos nostros detignitus
ominnnio cog il anles: aurium
sensus obstruitur. gustus ces¬
sat. nares odoratibus uacant
multimodis per talia signa
cognoscitur. anmam in suis
quod ammodo cubi culis &c¬
cupatam hec ergo ut putatur
medito constituta. quasi pro
tribimali sedens. appetitorum
suorum dicitur esse modera¬
trix: boni maliq iud ex. ambi.¬
gua discernens. noxia respues.
cum tamen ei gratia diuimi.¬
tatis infulserit. Fuit quidem in
homine beatitudo naturalis lu¬
beri arbitrii potens et ininola¬
ta sententia. sed infelici trani¬
gresĩone deceptus diabolica
tr aude perdens quod posteruui

Expanded text:
ri absolute sentimus animae nori absolute sentimus animae nostrae quosdam fluctus, quosdam impetus grandiores, ut ante oculos nostros veniant, quae absentia nullus ignorat. Tendimus quidem vigorem animi in diversas partes multasque regiones, et phantastica imaginatione ad capitis nostri judicium perducitur, quod per diversas mundi partes cognoscitur exquisitum. Denique oculos nostros defigimus omnino cogitantes, aurium sensus obstruitur, gustus cessat, nares ab odoratibus vacant multis modis per talia signa cognoscitur anima in suis quodammodo cubiculis occupata. Haec ergo, ut putatur, in edito constituta, quasi pro tribunali sedens, appetitorum suorum noscitur esse moderatrix, boni malique judex, ambigua discernens, noxia respuens, cum tamen 634 ei gratia Divinitatis infulserit. Fuit quidem in primo homine beatitudo naturalis, liberi arbitrii potens, et inviolata sententia; sed infelici transgressione deceptus, diabolica fraude perdidit, quod posteris
Abbreviated transcription (Latin):
uiisĩma Percussione cont̾ra.¬
ctam in soliditatem pristi¬
nam reuocare contendunt.
membranam qua teneritu.¬
do cerebri comrauntur cum
a langumnea tece detergere
cupiunt. frequenter attin.¬
gunt. Que statim ut tacta
tuecit. in tantum Nuporem
homo peruenit. ut uel per.¬
cussus alibi grauiter ienti¬
re non possĩt. Sed mox ite¬
rum ut se manus acerebri
impressione iupenderit:
ad̃ intellectum consuetudi¬
narium redit: uocem sensũ¬
q recipiens. quid de ipio
iam agatur agnoscit. Quod
in aliis utiq membris nõ
probatur accidere quãuis
quod et sano corpori ad hanc
rem pertmentia non minima
signa proueniunt. Nam cum
tuerit aliquis nimia indigna¬
tione flammatus amuumq
suum estu cogitatiomis accen.¬
derit non fluctu uiscerum
non pectoris commotione ue¬
xatur. sed statim capitis dolo.¬
re perculitur: ut illic uideat᷑
minia tatigatiomis uigna reli¬
quisse. ubi magna iuisa est uir¬
tute contendere. Ibi etiam tie¬

Expanded text:
vissima percussione confravissima percussione confractam, in soliditatem pristinam revocare contendunt, membranam qua teneritudo cerebri communitur, a sanguinea faece detergere cupientes, frequenter attingunt; quae statim ut tacta fuerit, in tantum stuporem homo pervenit, ut vel percussus alibi graviter, sentire non possit; sed mox iterum, ut se manus a cerebri impressione suspenderit, ad intellectum consuetudinarium redit, vocem sensumque recipiens, quid de seipso jam agatur agnoscit. Quod in aliis utique membris non probatur accidere, quamvisquod et sano corpori ad hanc rem pertinentia non minima signa proveniunt. Nam cum fuerit aliquis nimia indignatione flammatus, animumque suum aestu cogitationis accenderit, non fluctu viscerum, non pectoris commotione vexatur, sed statim capitis dolore percutitur; ut illic videatur anima fatigationis signa reliquisse, ubi magna visa est virtute contendere. Ibi etiam fie
Abbreviated transcription (Latin):
Uidam sed eni ani.¬
aue quamius iit in
corpore toto disusa.in cor.¬
de esse uoluerunt. dicentes qd̃
ibi purissimus ianguis. et
siue bonas siue malas exire
confirment. quod amm e uir¬
tutem operari posse nondu.¬
bium est. Plurimi autem
capite inudere manfestãt.
Si fas est cum reuerentia
tamen dicere ad iiulitudi.¬
nem aliquam diuinitatis:
que licet omnia mettabili
substantia sua repleat ic̃ri¬
ptura tamen celos insidere
confirmat. Dignum enim
fuit ut arcem peteret. que le
nouerat celesti operatione
sublimem. et tali loco pre ce¬
teris uersari. unde reliqua
menibra debiussent compe¬
tenti regimine gubernari.
Nam el ipia figura capilis
in qua sibi mimortalis atq
rationabilis anma digna
taceret mansionem. Certe
corporalia uideamus. Iste
ignis mortalis semper tendit
ad suminum: et quod habet
subtilissĩmam naturam ad
Cuperiora ime dubitatione
testinat. Sunt et aliqua hu¬
ius credulitatis inditia. Nã
cum medendi peritissimi
testam capitis humani gra.¬

Expanded text:
uidam sedem animae, quamvis sit in corpore toto diffusa, in corde esse voluerunt, dicentes quod ibi purissimus sanguis et vsive bonas sive malas exire confirment; quod animae virtutem operari posse non dubium est. Plurimi autem in capite insidere manifestant si fas est cum reverentia tamen dicere ad similitudinem aliquam Divinitatis; quae licet omnia ineffabili substantia sua repleat, Scriptura tamen coelo insidere confirmat. Dignum enim fuit ut arcem peteret, quae se noverat coelesti operatione sublimem; et tali loco prae caeteris versari, unde reliqua membra debuissent competenti regimine gubernari. Nam et ipsa figura capitis in qua sibi immortalis atque rationalis anima dignam faceret mansionem. Certe corporalia videamus. Ignis iste mortalis semper tendit ad summum, et quod habet subtilissimam naturam, ad superiora sine dubitatione festinat. Sunt et alia hujus credulitatis indicia. Nam cum medendi peritissimi testam capitis humani, gra
Abbreviated transcription (Latin):
mas teperit. diuersarum ar.¬
tium ut ilitates discipliasq
protulit. ciuitates detensibili mu.
dustriam exegit terras transeur¬
montes iuium uiantium lu.¬
torauit. portus ad utilitatem na.¬
uig antium limari dispositione
conclulit. ornauit pulcherrima
tabricarum dipositione tellurẽ
Quis iam de eius ratione dubi¬
tet: quando ab auctore suo illumi¬
nata facit arte conipici quod
debeat sub omni celeritate lau¬
dari: Conuent minc de eius im¬
mortalitate disserere
innortales animas au.¬
ctores secularium litte¬
Etarum multiphariam probaue¬
runt dicentes. Si omne quod
uiuitĩcat aluid insemetipso

Expanded text:
mas reperit, diversarum armas reperit, diversarum artium utilitates disciplinasque protulit, civitates defensibili murodustriam exegit, terras transcurmontes in usum viantium perforavit, portus ad utilitatem navigantium lunari dispositione conclusit, ornavit pulcherrima fabricarum dispositione tellurem. Quis jam de ejus ratione dubitet, quando ab auctore suo illuminata facit arte conspici, quod debeat sub omni celebritate laudari? Convenit nunc de ejus immortalitate disserere. Immortales esse animas auctores saecularium litterarum multifarie probaverunt, dicentes: Si omne quod vivificat aliud, in semetipso
Abbreviated transcription (Latin):
duntur atq nota sinit. ad aliꝗd
incognitum ducit. Perueniens
ad ueritatis archanum. Hec con.¬
iecturis atq argumentis ad
illud properare̾ cupit quod
in rerum natura esse cognoscit.
Ipsaenim uera et pura et certa
ratio est dicenda. que ab omi¬
i ymagme falsitatis reddiur
aliena. Datum est ergo illi cogi¬
tationes iuas quodammodo ap.¬
prehendere. et per obsequium lm.¬
Incorpore posita anima quam
multa uidet non a se egredieni.
quam diuerta circumi picit.
ubiq quasi distenditur. et am.¬
me tieri discessio non probatur:
mouetur erigitur. Fluc łuari cog¬
noscitur. et inseipsa tanquam
in magno currens ipacio perua.¬
gatur. hec non exit ad cansas.
tat. quod iua cogitatione tespi¬
ne singillatim sicut et loquitur
cum se diuersitate consundit
quia diuinitatis est proprium
multa disponere et omma simul
modulis competentibus explica¬
re ltionis itaq largitate
deuota. quot bona mumere diui¬
nitatis inuenit. litterarum for¬

Expanded text:
duntur atque nota sunt, ad aliquod duntur atque nota sunt, ad aliquod ignotum ducitur, perveniens ad veritatis arcanum. Haec conjecturis atque argumentis ad illud properare cupit, quod in rerum natura esse cognoscit. Ipsa enim vera, et pura, et certa ratio dicenda est, quae ab omni imagine falsitatis redditur aliena. Datum est ergo illi cogitationes suas quodammodo apprehendere, et per obsequium linIn corpore posita anima, quam multa videt non a se egrediens! Quam diversa circumspicit! Ubique quasi distenditur, et animae fieri discessio non probatur: movetur, erigitur, fluctuari cognoscitur, et in seipsa tanquam in magno currens spatio, pervagatur. Haec non exit ad causas, tat quod sua cogitatione respine singillatim, sicut et loquitur; cum se diversitate confundit: quia Divinitatis est proprium multa disponere, et omnia simul modulis competentibus explicare. Rationis itaque largitate dotata, quot bona munere Divinitatis invenit! Litterarum for