comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥe uurtꝰ pudicitia ẽ: Hȩc lucretiã bru-¬
to eqͣuit: nescias an p̃tulerit: q̃m bru
tus ñ posse seruire a femina didicit:
Hec eqͣuit corneliã graccho: hȩc portiã
alt̃i bruto. Notior ẽ marito suo chana¬
quil Illũ int̾ multa regũ nomina. iã
abscondit antiqͥtas: hanc rata int̾ femi¬
nas uirtus. altiꝰ scłoꝵ omniũ memoriȩ.
quã ut excełe possit infixit: Iinitent᷑
gͦ nupte theanũ. deobulinã gorgunti
modiã. claudias atq cornelias Et cũ
apłm malis mulierib digamiã uid̾int ignos.¬
centẽ: legant ante ꝙͣ religio nr̃a fulgeret. in
mundo unicubas sẽꝑ habuisse int̾ matro¬
nas decus. ꝑ illas fortunȩ muliebri sacrafi.¬
eri solitũ Nullũ sac̃dotẽ digamũ. nullũ
flaminẽ bunaricũ: Hierophantas qͦ athe¬
niensiũ usq hodie cicutȩ sorbitione castra¬
ri: & postquam in pontificatũ fuerint al¬

Expanded text:
virtus proprie pudicitia est. Haec Lucretiam Bruvirtus proprie pudicitia est. Haec Lucretiam Bruto aequavit, nescias an et praetulerit: quoniam Brutus non posse servire a femina didicit. Haec aequavit Corneliam Graccho: haec Porciam alteri Bruto. Notior est marito suo Tanaquilla. Illum inter multa regum nomina jam abscondit antiquitas. Hanc rara inter feminas virtus, altius saeculorum omnium memoriae, quam ut excidere possit, infixit. Imitentur ergo nuptae Theano, Cleobulinam, Gorgunten, Timocliam, Claudias, atque Cornelias; et cum Apostolum malis mulieribus digamiam viderint ignoscentem, legant antequam religio nostra fulgeret in mundo, unicubas semper habuisse inter matronas decus; per illas Fortunae muliebri sacra fieri solitum: nullum sacerdotem digamum, nullum Flaminem bimaritum: Hierophantas quoque Atheniensium usque hodie cicutae sorbitione castrari, et postquam in pontificatum fuerint al
Abbreviated transcription (Latin):
de uiris pauꝑib dicã: Quoꝵs in nom̃ ma¬
riti. & ad deludendas leges qͦ contͣ celibeꝰ
date sunt. pars magna conducit᷑ Quomͦ
potest regere mores. & p̃ciꝑe castitatẽ.
& mariti auctoritatẽ tenere qͥ nupsitꝰ
Doc̾tissimi uiri uox ẽ Pudicitiã in pͥmiᷤ
ẽẽ retinendã: qua amissa omĩs uirtꝰ ru¬
it: In hac muliebriũ uirtutũ. pͥncipa¬
cus ẽ Hȩc pauꝑem cõm̃dat: diuitẽ ex¬
tollit: deform̃ redimit. ex ornat pulchrã
Bene meret᷑ de maiorib: quoꝵ sangui¬
nẽ furtiua sobole ñ uitiat Bene de li¬
bis: qͥb nec de matre erubescendũ: nec
de patre dubitandũ ẽ: Bene in pͥmis de
dicat: Captiuitatis nulla maior ca lami¬
tas ẽ: quã ad alienã libidinẽ trahi iuros
Consulatus illustrat: eloquentia in no¬
m̃ ȩt̃nũ effert Militaris gła. triũphu̾q
noue gentis: consecrat Multa sunt: qͣ
ꝑ se clara ingenia nobilitent: Mulieris

Expanded text:
de viris pauperibus dicam, quorum in nomen made viris pauperibus dicam, quorum in nomen mariti, ad eludendas leges quae contra coelibes latae sunt, pars magna conducitur? Quomodo potest regere mores et praecipere castitatem, et mariti auctoritatem tenere, qui nupsit? Doctissimi viri vox est, pudicitiam in primis esse retinendam, qua amissa, omnis virtus ruit. In hac muliebrium virtutum principatus est. Haec pauperem commendat, divitem extollit, deformem redimit, exornat pulchram: bene meretur de majoribus, quorum sanguinem furtiva sobole non vitiat: bene de liberis, quibus nec de 320 matre erubescendum, nec de patre dubitandum est: bene in primis de dicat. Captivitatis nulla major calamitas est, quam ad alienam libidinem trahi. Viros consulatus illustrat: eloquentia in nomen aeternum effert: militaris gloria triumphusque novae gentis consecrat. Multa sunt, quae praeclara ingenia nobilitent. Mulieris
Abbreviated transcription (Latin):
s magnitudo deformis Nichil autẽ int̾ ẽ.
quã ex honesta causa qͥs insaniat. Unde
sextꝰ in sententiis Adult̃ ẽ in quit in suã
uxorẽ: amor ardentior In aliena quippe
uxore. omĩs amor turpisẽ. in sua nimiꝰ
Sapiens uir iudicio debet amare conui¬
gẽ: ñ affectu: Regit ĩpetꝰ uoluptatis: nec
p̃ceps ferc in coitu Nichil ẽ fȩdiꝰ. ꝗͣ uxorẽ
amare qͣsi a dult̾am: Certe qͥ dicunt se causa
rei publicȩ &gen̾is humani uxorib ungi &e
libos tollere. imitent᷑ saltẽ pecudes. ⁊ pꝰ qͦ uxoriˢ
uent̃ intumuerit. ñ ꝑdant filios : nec amato¬
res uxorib exhibeant. s maritos: Quorũdã
matrimonia adulteriis cohesert: & o rem
ĩ ꝓbã. idẽ illis pudicitiã p̃ceꝑunt qͥ abstule¬
rant: Itaq cito eiꝰ modi nuptias sacietas sol.¬
uit: Cũ pͥmũ lenociniũ libidinis abscidit:
timor qd̾ licebat eiuluit: Nã qͥd ait seneca

Expanded text:
sed magnitudo deformis. » Nihil autem interest sed magnitudo deformis. » Nihil autem interest ex qua honesta causa quis insaniat. Unde et Sextus in Sententiis: « Adulter est, inquit, in suam uxorem amator ardentior. » In aliena quippe uxore omSapiens vir judicio debet amare conjugem, non affectu: regit impetus voluptatis, nec eratur in coitum. Nihil est foedius quam uxorem amare quasi adulteram. Certe qui dicunt se causa reipublicae, et generis humani, uxoribus jungi, et liberos tollere, imitentur saltem pecudes, et postquam uxorum venter intumuerit, non perdant filios; nec amatores uxoribus se exhibeant, sed maritos. Quorumdam matrimonia adulteriis cohaeserunt: et, o rem improbam, iidem illis pudicitiam praeceperunt, qui abstulerant. Itaque cito ejusmodi nuptias satietas solvit. Cum primum lenocinium libidinis abscessit; quod libebat, eviluit. Nam quid, ait Seneca,
Abbreviated transcription (Latin):
bat consilia. altos & generosos sp̾̃s frangit:¬
a magnis cogitationib adhumillimas de.¬
trahit: Querulos. iracundos. temerarios.
dure ĩꝑiosos. seruilit̾ blandos: om̃ib in¬
utiles. ipsi nouissime amori facit Nã cũ
fruendi cupiditate insatiabili flagrat:
plura tẽpora suspitionib. lacͥmis. conqͦsti¬
sime odiũ ẽ Tota amoris in sectatio apud
platonẽ posita ẽ : & omĩa eiꝰ incõmoda
lysias explicat : qd̾̃ ñ uiditio. s furore du¬
cat᷑: &e maxime it xors pulchrieudini
grauissimꝰ custos accubet: Refert p̃t̾ea
seneca cognouisse se quendã ornatũ ho¬
minẽ. qͥ exiturus in publicũ fascia uxo¬
ris pectꝰ colligabat: & ne puncco quidẽ
hore. p̃sentia eiꝰ carere pot̾at : potionẽq
nullã nͥ alt̾nis tactã labris. uir & uxor hau¬
riebant: Alia deinceps ñ minꝰ inepta faci¬
entes: neq ĩpuida uis ardentis affect̾us

Expanded text:
bat consilia, altos et generosos spbat consilia, altos et generosos spa magnis cogitationibus ad humillimas detrahit, quaerulosos, iracundos, temerarios, dure imperiosos, serviliter blandos, omnihus inutiles, etiam ipsi novissime amori facit. » Nam, cum fruendi cupiditate insatiabilis flagrat, plurima tempora suspicionibus lacrymis, conquestisime odium est. Tota amoris insectatio apud Platonem posita est, et omnia ejus incommoda Lysias explicavit, ut qui non judicio, sed furore ducatur, et maxime uxorum pulchritudini gravissimus custos accubet. Refert praeterea Seneca cognovisse quemdam ornatum hominem, qui exiturus in publicum fascia uxoris pectus colligabat, et ne puncto quidem horae praesentia ejus carere poterat, potionemque nullam nisi alternis tractam labiis vir et uxor hauriebant, alia deinceps non minus inepta facientes, in quae improvida vis ardentis affectus e
Abbreviated transcription (Latin):
& cui tã cito displicuit. & cui tã eito pla¬
cuit: Ppicurꝰ uoluptatis assertor. ꝗͣ ꝙͣ &
q multa in cõmoda admixta sint nuptii.
Et qͦmͦ diuitiȩ & honores. & corpors sa¬
nitates. & cȩt̾a qͦ in diferentia nominamꝰ.
nec bona. nec mala sunt. s uelut in medi¬
tullio posita. usu & euentu. uł bona uł
mala fiunt: ita & uxores sitas in bonors.
malorq confinio Graue autẽ uiro sa¬
pienti uenire in dubiũꝰ utrũ bonã an
malã oucturtꝰ sit Ridicule chrisippꝰ du¬
cendã uxorẽ sapienti p̃cipit. ne iouẽ. ca¬
meliũ. & genediũ. uiolet Isto enĩ mͦ apd̾
latinos oucenda uxor ñ erit:q iouẽ
gͦ statorẽ iouẽ. qui libent̾ sed̾it: Scripserunt¬
aristotiles & plutarchus. & nr̃ seneca de
matrimonio libros: ex qͥb & suꝑiora ñ nul¬
nis obliuio ẽ: & in saniȩ ꝓximꝰ Eȩdũ mini¬
meq conueniens animo sospiti uitiũ. tur¬

Expanded text:
et cui tam cito displicuit, et cui tam cito plaet cui tam cito displicuit, et cui tam cito placuit. Epicurus voluptatis assertor quamquam quia multa incommoda admixta sunt nuptiis. Et quomodo divitiae et honores et corporum sanitates, et caetera quae indifferentia nominamus, nec bona nec mala sunt; sed velut in meditullio posita, 318 usu et eventu vel bona, vel mala fiunt: ita et uxores sitas in bonorum malorumque confinio. Grave autem esse viro sapienti venire in dubium, utrum bonam, an malam ducturus sit. Ridicule Chrysippus ducendam uxorem sapienti praecipit, ne Jovem Gamelium et Genethlium violet. Isto enim modo apud Latinos ducenda uxor non erit, quia Jovem ergo Statorem Jovem, qui libenter sederit. Aristoteles et Plutarchus et noster Seneca de matrimonio libros, ex quibus et superiora nonnulnis oblivio est et insanie proximus, fedus minimeque conveniens animo sapientum, tur
Abbreviated transcription (Latin):
& dixisse eis Et hic soccus quẽ cernias. ui¬
det᷑ uob̾ nouus & elegans. s nemo scit p̃t̃ me.
ubi me p̃mat Scribit herodotꝰ. qd̾ mulier
cum ueste deponat & uerecundiã Et nr̃ eo¬
micus fortunatũ putat. qui numꝗͣ uxorẽ du¬
xerit: Quid referam pasiphen. & cliteme¬
strã. & eripilã. quarũ pͥma delitiis fluens.
quippe ut regis uxor. tauri dr̃ expetisse con¬
cubitꝰ: alia occidisse iurũ a ob amorẽ ad ulte¬
rii⁊ t̾cia ꝓdidisse amphiaraũ. & saluti uiri
monile aureũ p̃tulisse : Quicqͥd tragediȩ
tument. & domos. urbes. regnaq subu̾tit:
uxoꝵ pelicũq contentio ẽ Armant᷑ pa¬
rentũ in lib̾os manus : nefande apponunt᷑
epulȩ: & ꝓpt̾ umꝰ mulierculȩ raptũ. euro¬
pȩ. atq asiȩ. decennalia bella confligunt:
Quasdã repudiatas: alto nuptiarũ die. statĩ
nupsisse legimꝰ: Uc̃q rep̃hen dendꝰ maritꝰ:

Expanded text:
et dixisse eis: « Et hic soccus quem cernitis, viet dixisse eis: « Et hic soccus quem cernitis, videtur vobis novus et elegans: sed nemo scit praeter me ubi me premat. » Scribit Herodotus, quod mulier cum veste deponat et verecundiam. Et noster Comicus fortunatum putat, qui uxorem numquam duxerit. Quid referam Pasiphaen, Clytemnestram, et Eriphylam: quarum prima deliciis diffluens, quippe regis uxor, tauri dicitur expetisse concubitus: altera occidisse virum ob amorem adulteri: tertia prodidisse Amphiaraum, et saluti viri monile aureum praetulisse. Quidquid Tragoediae tument, et domos, urbes, regnaque subvertit, uxorum pellicumque contentio est. Armantur parentum in liberos manus: nefandae apponuntur epulae: et propter unius mulierculae raptum, Europa atque Asia decennali bello confligunt. Quasdam repudiatas, altero nuptiarum die, statim nupsisse legimus. Uterque reprehendendus maritus,
Abbreviated transcription (Latin):
re cubiculũ. uxor exclusit irata Qui exclu¬
sus tacuit: & iniuriã suã u̾su tragico consolat᷑
ẽ Gorgias rethor librũ pulcherrimũ de
concordia grecis tc̃. int̾ se dissidentib reci-¬
tauit olimpiȩ Cui melantiꝰ inimicꝰ eiꝰ. hic
nob̾ in qͥt de concordia p̃cipit᷑: qͥ se &e uxorẽ
& ancillã. tres inuna domo concordare ñ po¬
tuit: Emulabat᷑ qͥppe uxor eiꝰ ancillulȩ
pulchritudini: & castissimũ uirũ cotidia¬
nis uirgiis ex agitabat: Gotȩ euripidis
et hermione loqͥt Malars me mulie¬
rũ decepere consilia In lepti semibarbara¬
urbe. & posita in solitudine. moris ẽ. ut
Cui illa statĩ negat. ut sciat illud uerũ
eẽ terentii. qd̾ consulto ãbigue extulit:
Quid hoc ẽc Om̃s socrus odeunt nurus
Legimus quendã apud romanos nobilẽ. cũ
eũ amici arguerent. qͣre uxorẽ formosã et
castã. & diuitẽ repudiasset: ꝑtendisse pedẽ.

Expanded text:
re cubiculum uxor exclusit irata: qui exclure cubiculum uxor exclusit irata: qui exclusus tacuit, et injuriam suam versu tragico consolatus e. Gorgia Rhetor librum pulcherrimum de concordia, Grecis tunc inter se dissidentibus, recitavit Olimpie: Cui Melancius inimicus eius, hec nobis inquit de concordia precipit, qui se et uxorem et ancillulam, tres in una domo concordare non potuit. Emulabatur quippe uxor eius ancille pulchritudini et castissimum virum quotidianis iet Hermione loquitur: Malarum me mulierum decepere consilia. In Lepti urbe semibarbara, et posita in solitudine, moris est ut Cui illa statim negat: ut scias illud verum esse Terentii, quod consulto ambigue extulit: Quid est hoc? omnes socrus oderunt nurus. Legimus quemdam apud Romanos nobilem, cum eum amici arguerent, quare uxorem formosam et castam et divitem repudiasset, protendisse pedem,
Abbreviated transcription (Latin):
respondit ãpliꝰ. ꝗͣ capite det̃so. sciebã inqͥt futu¬
rũ. ut ista tonitrua ymb̾ seqͤret᷑ Luciĩ sillȩ feli¬
cissimꝰ ñ habuisset uxorẽ. metella conunx palã
erat ĩpudica Et q noussimi mala ñra discimꝰ:
id athenis cantabat᷑. & sylla ignorabat: secretaq
domꝰ suȩ pͥmũ hostiũ conuitio didicit: Gneͥo
pompeio mutiã uxorẽ ĩpudicã quã pontici
spadones & mitridaticȩ ambiebant cat̾uȩ.
cũ eũ pucarent cȩt̃i scientẽ pati. indicauit
in expeditione cõmilito: & uictorẽ totiꝰ orbis
tristinuntio const̾̃nauit: Martus. cato cen¬
sormus habuit uxorẽ artoriã paulã. humili
loco natã. uiolentẽ. ĩpotentẽ: & quã nemoposset
credẽ catoni suꝑbã Hoc idõ: ne qͥs putet si
pauꝑen ouxerit. satis se concordiȩ ꝓuidis¬
se: Philippũ regẽ macedonũ. contͣ quẽ demo¬
stenis philippicȩ tonant: introeuntẽ ex mo¬

Expanded text:
respondit amplius quam capite deterso: 'Sciebam', inquit, 'futurespondit amplius quam capite deterso: 'Sciebam', inquit, 'futurum, ut ista tonitrua imber sequeretur. L. Syllae , Felicis si non habuisset uxorem Metella conjux palam erat impudica: et quia novissimi mala nostra discimus id Athenis cantabatur, et Sylla ignorabat; secretaque domus suae primum hostium convicio didicit. Cn. Pompeio Mutiam uxorem impudicam, quam Pontici spadones, et Mithridaticae ambiebant catervae, cum eum putarent caeteri scientem pati, indicavit in expeditione commilito, et victorem totius orbis tristi nuntio consternavit. M. Cato Censorius habuit uxorem Actoriam Paulam, humili loco natam, vinolentam, impotentem, et quod nemo posset credere Catoni superbam. Hoc ideo dico, ne quis putet, si pauperem duxerit, satis se concordiae providisse. Philippum regem Macedonum, contra quem Demosthenis Philippicae tonant, introeuntem ex mo
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾satio in cęlis ẽ. qͥ cotidie dicunt. opto dis
sit occupaturus antixp̃e. Cũ legam moy¬
sen. & samuelẽ. filiis sius p̾tulisse alios. nec
tiȩ. sororẽ eiꝰ duceret. omĩtio facere suꝑsedit:
dicens ñ posse se & uxori. & phẏlosophiȩ.
oꝑã parit̾ dare Illa autẽ coniunx egregia.
& qͦde fontib tullianis hauserat sapientiã.
nipsit salustio mimico eiꝰ: & t̃eio messalȩ cor¬
iuno: & qͣsi ꝑ qͦsdã gradus eloquentiȩ deuo¬
luta ẽ Socrates. xanthipen & miro neptẽ
aristidis duas habebat uxores: Quȩ cũ cre¬
bro int̾ se uirgarent. & ille eas ẽẽt solitus¬
narib. recalua fronte. pilosis humeris. &
repandis crurib disceptarent: nouissime uer¬
terunt in eũ impetũ: & male multatũ fugien¬
temq dui ꝓsecutȩ sunt: Quodã autẽ tp̃r. cũ
infinita conuitia ex suꝑiori loco ingerenti xan-¬
thippȩ restitisset: a qua ꝓfusus immunda nchil

Expanded text:
conversatio in coelis est, qui quotidie dicunt: Opto dissconversatio in coelis est, qui quotidie dicunt: Opto disssit occupaturus antichristus, cum legamus Moysen et Samuelem filiis suis alios praetulisse, nec tiae, sororem ejus duceret, omnino facere supersedit, dicens ariter operam dare. Illa interim conjux egregia, et quae de fontibus Tullianis hauserat sapientiam, nupsit Sallustio inimico ejus, et tertio Messalae Corvino, et quasi per quosdam gradus eloquentiae devoluta est. Socrates Xantippen et Myron neptem Aristidis, duas habebat uxores. Quae cum crebro inter se jurgarentur, et ille eas naribus, recalua fronte, pilosis humeris et repandis cruribus disceptassent, nouissime uerterunt in eum impetum et male mulcatum fugientemque diu persecutae. Quodam autem tetnpore, cum infinita conuicia ex superiori loco ingerenti Xantippae restitisset, aqua profusus immunda, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Et si hominũ in opia fuerit: lo qͦt᷑ cñ dõ Nͥũqͦ
minus solus erit: quã cũ soł fuerit: Porro lib̾or
causa uxorẽ ducere. ut uł nom̃ nr̃m ñ int̾eat.
uł habeamꝰ senec̾tutis p̃sidia. & certis utamͣ
heredib: stolidissimũ ẽ: Quid enĩ ad nosꝑ
tinet recendentes emundo. si nomine nr̃o aliꝰ
ñ uocet᷑: cũ & filiꝰ ñ statĩ patͥs uocabulũ referat.
& innumerabiles sint. qͥ eod̾e appellent᷑ nomine :¬
Aut qͦ senectutis auxilia st̃ nutritȩ domi. qͥ
aut te pͥor forte moriat᷑ ⁊ aut ꝑu̾sissimis mori¬
b sit. aut certe cũ ad maturã etatẽ ueu̾it.
tarde ei uidearis mori: Heredes autẽ melio¬
res & certiores sunt amici. & ꝓpinqui. qͦs uidi¬
cio eligas: ꝗͣ qͦs uelis nolis hab̾e cogaris. licc&e
substantia tua: ꝗͣ tuo labore qͤsita inincertoᷤ
disserens. quẽ ñ suffundit xp̃ianorũ. quors

Expanded text:
Et si hominum inopia fuerit, loquitur cum Deo. Sumquam Et si hominum inopia fuerit, loquitur cum Deo. Sumquam minus solus erit quam cum solus fuerit. Porro liberorum causa uxorem ducere, ut vel nomen nostrum non intereat, vel habeamus senectutis praesidia, et certis utamur haeredibus, stolidissimum est. Quid enim ad nos pertinet recedentes e mundo, si nomine nostro alius nominetur: cum et filius non statim patris vocabulum referat, et innumerabiles sint, qui eodAut quae senectutis auxilia sunt, nutrire domi, qui aut te prior forte moriatur, aut perversis moribus sit, aut certe cum ad maturam aetatem pervenerit, tarde ei videaris mori? Haeredes autem meliores et certiores sunt amici et propinqui, quos judicio eligas, quam quos velis nolis habere cogaris; licet csubstantia tua, quam tuo labore quaesita in incertos disserens, quem non suffundat Christianorum, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
facetiis : aliꝰ lib̾alitate sollicitat: Alꝰ qͦmͦ
tudinis ducunt᷑ uxores :÷ multo meliꝰ seruus fi¬
delis dispensat obediens auc̾toritati dñi.
& dispensationi eiꝰ obtẽꝑans. qͣuxor. qͦ in
eo se estimat dñam. si adu̾sũ uiri faciat uo¬
luntatẽ: idẽ qd̾ placet. ñ qd̃ iubet᷑ Assid̾e
autẽ egrotanti mag̾ possunt amici & nernui
lȩ beneficiis obligati. quã illa qͦ nob̾ im¬
putet lacrimas suas: & hereditatis spe
uendat illuiiem: & sollicitudinẽ iac̾tans
languentis animũ desꝑatione conturbet:
Quod si languerit. coegrotandũ ẽ: &
nũꝗͣ ab eiꝰ lectulo receoendũ Aut sibona
fuerit & suauis uxor: qͦ tam̃ rara aut ux
ẽ: cũ parturiente gemimꝰ: cũ ꝑiclitante
corqͣmͣ Sapiens autẽ nũꝗͣ eẽ solus pocest:
Habet secum om̃s qui sunt. quiq umqͣ fuert̃
boni: & animũ lib̾um quocũq uult tranffert:
Quod corpore ñ potest: cogitatione cõplectit᷑.

Expanded text:
facetiis, alius liberalitate solicitat: aliquo modo facetiis, alius liberalitate solicitat: aliquo modo tudinis ducuntur uxores, multo melius servus fidelis dispensat, obediens auctoritati domini et dispositioni eius obtemperans, quam uxor, que in eo se estimat dominam, si adversus viri faciat voluntatem; id est quod placet, non quod iubetur. Assidere autem egrotanti magis pulae, beneficiis obligati, quam illa quae nobis imputet lacrymas suas et haereditatis spe uendat illuuiem, et sollicitudinem iactans, languentis animum desperatione perturbet. Quod si languerit, coaegrotandum est et numquam ab eius lectulo recedendum. Aut si bona fuerit et suauis uxor, quae tamen rara aut uix est, cum parturiente gemimus, cum periclitante torquemur. Sapiens autem numquam esse solus potest. Habet secum omnes qui sunt quique umquam fuerunt boni, et animum liberum quocumque uult transfert. Quod corpore non potest, cogitatione complectitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tis amandi: Si totã domũ ei regendã cõmiseris:
seruiendũ ẽ. Si aliqͥd tuo arbitͥo reseruau̾is.
fidẽ sibi hab̾e ñ putabit: & in odiũ uercet᷑ ac
uirgia: & nͥ cito consulueris parabit uenena
Anus & aurifices. & ariolos. & institores gẽma.¬
rũ. sericarũq uestiũ si intromiseris: ꝑicłm
pudicitiȩ ẽ: Si ꝓhibueris: suspitionis inui.¬
ria Uerũ qͥd ꝓdest etiã diligenscustodia. cũ
seruari ĩpudica ñ possit: pudica ñ debeat:
Infida enĩ eustos ẽ. castitatis. necessitas Et il¬
la uere pudica dicenda ẽ: cui licuit peccare
siuoluit: Pulchra cito ad amat᷑: feda facile¬
concupiscit: Difficile custodit᷑. qd̾ plures amant:
Molestũ ẽpossid̾e: qd̾ nemo hab̾e oignet᷑
Minore tam̃ miseria deformis habet᷑. ꝗͣ for¬
mosa seruat᷑:. Nichil tutũ ẽ. in qͦd totiꝰ popłi
uota suspirant: Alius forma. aliꝰ ingenio: aliꝰ

Expanded text:
tis sunt amandi. Si totam ei domum regendam commiseris, tis sunt amandi. Si totam ei domum regendam commiseris, seruiendum est. Si aliquid tuo arbitrio reseruaueris, fidem sibi haberi non putabit et in odium uertetur ac iurgia, et nisi cito consulueris, parabit uenena. Anus et aurifices et hariolos et institores gemmarum sericarumque uestium, si intromiseris, periculum pudicitiae est; si prohibueris, suspicionis iniuria. Verum, quid prodest etiam diligens custodia, cum uxor seruari impudica non possit, pudica non debeat? Infida enim custos est castitatis necessitas, et illa uere pudica dicenda est cui licuit peccare, si uoluit. Pulchra cito adamatconcupiscit. Difficile custoditur, quod plures amant. Molestum est possidere, quod nemo habere dignatur. Minori tamen miseria deformis habetur, quam formosa servatur. Nihil tutum est in quo totius populi vota suspirant, alius forma, alius ingenio, alius
Abbreviated transcription (Latin):
diuitẽ ferre torm̃tũ Adde qd̾ nulla ẽ uxoriᷤᷤ
electio: s qͣliscũq euen̾it habenda: sura¬
cunda. si fatua. si deformis. si suꝑba. si feti¬
da Quodcũq iustũ ẽ: pꝰnuptias discimꝰ:
Equus. asiꝰ. bos. canifet uilissima manci¬
pia: uestes qͦ & lebetes. sedile ligneũ. calix
& urceolus fictilis ꝓbant᷑ priꝰ. & sic emunt᷑
Sola uxor ñ ostendit᷑: ne ante displiceat
ꝙͣ. dueat᷑: Attendenda sẽꝑ eiꝰ ẽ facies. & pul¬
chritudo laudanda: ne si alt̾am aspexe-¬
ris. se estimet oisplicere. Yocanda dñaͥ cȩ¬
lebrand̾a nathalis eiꝰ: urandũ ꝑsalutẽ illiꝰ:
ut sit suꝑstes optandũ: honoranda nittrix¬
eiꝰ egerula: seriuis pat̾nis & alĩnꝰ. & formosuᷤ
asecła. & ꝓcurator calamistrat᷑. & in longã secu¬
rãq libidinẽ ex sectꝰ spado: sub qͥb nominib ad.¬
ult̾ia delitescunt: Quoscũq illa dilexerit: gra¬

Expanded text:
divitem ferre tormentum. Adde quoniam nulla est uxoris divitem ferre tormentum. Adde quoniam nulla est uxoris electio, sed qualiscumque obvenerit habenda, si iracunda, si fatua, si deformis, si superba, si fetida; quodcumque vitii est, post nuptias discimus. Equus, asinus, bos, canis et vilissima mancipia; vestes quoque et lebetes, sedile ligneum, calix et urceolus fictilis, probantur prius et sic emuntur; sola uxor non ostenditur, ne ante displiceat, quam ducatur. Attendenda est semper eius facies; et pulchritudo laudanda, ne si ad alteram aspexeris, se estimet displicere. Vocanda domina, celebrandus natalis eius, iurandum per salutem illius, ut sit sueius et gerula, seruus paternus et alumnus et formosus assecla et procurator calamistratus, et in longam securamque libidinem exsectus spado -- sub quibus nominibus delitescunt. Quoscumque illa dilexerit, gra
Abbreviated transcription (Latin):
tib. si ipse sanꝰ ac diues. sic sapientẽ inire¬
aliquando matrimoniũ: statĩ intulit: Hȩc
autẽ raro innuptiis uniu̾sa concordant: Non
ẽ gͥ uxor oucenda sapienti: Primũ enĩ ĩpediri
studia philosophiȩ: nec posse libris & uxori.
parit̃ inseriure Multa enĩ eẽ. qͣ matronaꝵ
usib necessaria st̃. p̃ciose uestes. aurũ. gẽmȩ.
sũpt᷑. ancillȩ. suppellex uaria. lectice & esseda
deaurata: Beinde ꝑ totas noctes garrulȩ
conquestiones: Illa ornatior ꝓcedit inpublicũ:
hȩc honorat᷑ ab om̃ib: Ego in conuentu fe¬
minarũ misella despitior Cur aspiciebas
uicinã: Qͥo cũ ancilla loqͦbaris: De foro
ueniens qͥd attulisti: Non amicũ hab̾e pos¬
sumꝰ: ñ sodalẽ Alt̃uis amorẽ: suũ odiũ sus¬
picat᷑: Si doctissimꝰ p̃ceptor in qua libet
urbiũ fuerit: nec uxorẽ relinqͤre. nec cũ sar¬
cina ire possumꝰ: Pauꝑẽ alere difficile ẽ:

Expanded text:
tibus, si ipse sanus ac dives, sic sapientem tibus, si ipse sanus ac dives, sic sapientem aliquando inire matrimonium, statim intulit: « Haec autem in nuptiis raro universa concordant. Non est ergo uxor ducenda sapienti. Primum enim impediri studia Philosophiae; nec posse quemquam libris et uxori pariter inservire. Multa esse quae matronarum usibus necessaria sunt, pretiose vestes, aurum gemme, sumptus ancille, suppellex varia, lectice et exedra deaurata; deinde per totas noctes garrule conquestiones scilicet. Illa ornatior procedit in publicum, hec honoratur ab omnibus; ego in conventu feminarum misella despicior: cur aspiciebas vicinam? quid cum ancillula loquebaris? de foro veniens quid attulisti? Non amicum habere possumus, non sodalem, alterius amorem suum odium suspicatur. Si doctissimus preceptor in qualibet urbium fuerit, nec uxorem relinquere, nec cum sarcina ire possumus, pauperem alere difficile est,
Abbreviated transcription (Latin):
re ne ꝑdã: Si malũ: qͥd necẽe ẽ pꝰ bonũ.
pessimũ sustin̾e: Portia minor cũ lauda¬
ret᷑. apud eã qͣdã bene morata qͣ scd̾m ha¬
bebat maritũ: respondit: Felix & pudica
la maior rogata a matre sua. gaud̾et ne
senupsisse: respondit: Ita ualde: ut ãpliꝰ
nolim: Ualeria messalarũ soror. amisso seruio
uiro. nulli uolebat nub̃e: Quȩ int̾rogata
cur hoc faceret: ait sibi semꝑmaritũ ser¬
multo me plura dixisse. ꝗͣ exẽploꝵ patit᷑
consuetudo: & a lectore erudito. iuste posse
rep̃hendi S quid faciã cũ mͥmulieres nr̃i
tp̃ris. apłi ingerant auctoritatẽ: & necdũ ela-¬
to fun̾e pͥoris uiri. memorit̃ digamiȩ p̃cepta
decantent. ut qͣ xp̃ianȩ pudicitiȩ despiciunt
fidẽ. discant saltẽ ab echuicis castitatẽ: Fertͣ
aureolus theophrasti lib̾ de nuptiis: in qͦ qrit.
cur sapiens ducat uxorẽ: Et cũ definisset si
pulchra eẽt. si bene morata. si honestis paren¬

Expanded text:
 si malum, quid necesse est post bonum, pessimum sustinere? Porcia minor cum laudaretur apud eam quaedam bene morata, quae secundum habebat maritum, respondit: Felix et pudica la major rogata a matre sua, gauderetne se nupsisse, respondit: Ita valde, ut amplius nolim. Valeria Messalarum soror, amisso Servio viro, nulli volebat nubere. Quae interrogata cur faceret, ait, sibi semper maritum Sermulto me plura dixisse, quam exemplorum patitur consuetudo, et a lectore erudito juste posse reprehendi. Sed quid faciam, cum mihi mulieres nostri temporis, Apostoli ingerant auctoritatem; et necdum elato funere prioris viri, memoriter digamiae praecepta decantent? Ut quae Christianae pudicitiae despiciunt fidem, discant saltem ab Ethnicis castitatem. Fertur Aureolus Theophrasti liber de Nuptiis, in quo quaerit, an vir sapiens ducat uxorem. Et cum definisset, si pulchra esset, si bene morata, si honestis paren
Abbreviated transcription (Latin):
id ipsũ ne tẽpcet eũ sathanas: incarne
seminet. & ñ in sp̃u Qui autẽ in carne
ruptionẽ: Elegit nos in xp̃o ds̃ pat̾ ante
constitutionẽ mundi: ut eẽmꝰ sci & ĩma¬
culati corã eo Ambulatumus in conseu¬
piscentiis carnis. facientes uoluntates
eius. & cogitationũ. & fiumus filiĩ irȩ.
sic̃uti & cęti: nunc autẽ conresuscitauit
& consede nos fec̃ in cȩlestib in xp̃o iħu: ut
deponamꝰ scd̾m pͥorem conu̾sationẽ uete¬
rẽ hominẽ. qui corrumpit᷑ uixta desid̾ia
erroris : ut aptari nob̾ possit illa bene¬
dictio quȩ mysticã ad ephesios epłam.
tali fine concludit Gr̃a cũ om̃ib quidi¬
ligunt dm̃ in incorruptione Conu̾satio¬

Expanded text:
 non tentet eum Satanas, quia in carne seminat, et non in spiritu; qui autem in carne ruptionem . Elegit nos in Christo Deus Pater ante constitutionem mundi, ut essemus sancti et immaculati coram eo . Ambulavimus in concupiscentiis carnis facientes voluntatem ejus et cogitationum; et fuimus filii irae sicut et caeteri. Nunc autem conresuscitavit, et consedere nos fecit in coelestibus in Christo Jesu, ut deponamus secundum priorem conversationem veterem hominem, qui corrumpitur juxta desideria erroris, et aptari nobis illa benedictio possit, quae mysticam ad Ephesios Epistolam, tali fine concludit: Gratia vobis cum omnibus qui diligunt Dominum in incorruptione VI
Abbreviated transcription (Latin):
magis inuxorib eligi solere quã pudici¬
tiã: & multos ñ oculis s digitis uxores du¬
cere Optima sane res: quã auaritia con¬
ciliat Eadẽ cũ lugeret uirũ. & matro¬
ne abea quererent. quẽ diẽ hab̾et luctꝰ
ultimũ: ait Quẽ & uite Arbitror qͣrta
uirũ qͤrebat absentẽ: de scd̾o matrimonio
ñ cogitabat Brutꝰ portiã uirginẽ dux̃ uxo¬
rẽ: martiã cato ñ uirginẽ: s marcia inter
hostensiũ catonẽq discurrit. & sine cato¬
ne uiu̾e potuit: portia sine bruto ñ po.¬
tuit: Magis enĩ se unieis uiris appli¬
cant feminȩ: & nichil aliud nosse mag¬
nũ. arcioris indulgentiȩ uinculũ ẽ:
Anniã cũ ꝓpinqͥs mon̾et. ut alt̃i uiro
nub̾et. ẽẽ enĩ ei & ȩtatẽ integrã. & faciẽ

Expanded text:
magis in uxoribus eligi solere, quam pudicimagis in uxoribus eligi solere, quam pudicitiam, et multos non oculis, sed digitis uxores ducere. Optima sane res, quam avaritia conciliat. Eadem cum lugeret virum, et matronae ab ea quaererent, quem diem haberet luctus ultimum, ait, quem et vitae. Arbitror, quae ita virum quaerebat absentem, de secundo matrimonio non cogitabat. Brutus Porciam virginem duxit uxorem: Marciam Cato non virginem; sed Marcia inter Hostensium Catonemque discurrit, et sine Catone vivere Marcia potuit: Porcia sine Bruto non potuit. Magis enim se unicis viris applicant feminae; et nihil aliud nosse, magnum arctioris indulgentiae vinculum est. Anniam cum propinquus moneret, ut alteri viro nuberet esse enim ei et aetatem integr
Abbreviated transcription (Latin):
pudicitiȩ nolens suꝑ uin̾e. macłã corpo¬
uali certamine triũphaũ. hiliã uirginẽ
dux̃ uxorẽ : tantȩ pudicitiȩ ut illo qͦ
scło ꝑ exẽplo fuerit. quo inpudicitia
monstrũ erat ñ uitiũ: Isiã senex & cre¬
m̃ti corpore. in quodã uirgio audiũ exp¬
brari sibi os fȩtidũ: & tristis se domũ con¬
tulit Cũq uxori questꝰ eẽt. quare nũꝗͣ
se monusset. ut huic uitio med̾et᷑: fe¬
cissẽ inqͥt illa. nͥ putassẽ om̃ib uiris sie
osolerez Laudanda inutroq pudicitia
& nobilis femina: & si ignoraũ uitiũ
uiri. & si patient̃ tillit: & qd̾ marit᷑ infeli
citatẽ corporis sui non uxoris fastidio. sma¬
ledicto sensit inimici Certe qͦ sed̾m ducit
tonis filia minor. cũ qreret᷑ ab ea cur post
amissũ maritũ denuo ñ nub̾et: respondit
ñ se inuenisse uirũ qͥse magis uellet quã
sua Quo dicto elegant̃ ostendit diuitias

Expanded text:
pudicitiae nolens supervivere, maculam corpopudicitiae nolens supervivere, maculam corpovali certamine triumphavit, Iliam virginem duxit uxorem, tante pudicitie ; ut illo quoque seculo pro exemplo fuit, quo impudicitia monstrum erat, non vitium. Is iam senex et trementi corpore, in quodam iurgio audivit exprobrari sibi os fetidum et tristis se domum contulit. Cum uxorem questus esset, quare nunquam se monuisset, ut huic vitio mederetur ; fecissem inquit illa, nisi putassem omnibus viris sic os olere. Laudanda in utroque pudica et nobilis mulie et si ignoravit vitium viri et si patienter tulit: Et quod maritus infelicitatem corporis sui, non uxoris fastidio, sed maledicto sensit inimici. Certe quae secundum ducit tonis filia minor, cum quaereretur ab ea, cur post amissum maritum denuo non nuberet, respondit, non se invenire virum, qui se magis vellet, quam sua. Quo dicto ostendit, divitias
Abbreviated transcription (Latin):
gis societate neglȩxerat. retrahebat᷑ formidi¬
ne: & gladiũ quẽ arripuerat circũspectanꝰ.
hostiũ pauidꝰ expectabat aduentũ Quẽ
post uirginalia fȩd̾a. alteriꝰ coitũ sustin̾et:
Xenophon in cirȩ maioris scribit infantia
occiso abradate uiro. quẽ pantbia utxor miro
amore dilexerat. collocasse se uixta corpꝰ
lacerũ: & confosso pectore. sanguinẽ suũ
mariti infudisse uuln̾ib: Iustam causã re¬
gis occidendi putauit uxor: quã marit᷑ nu¬
dã amico suo & ignorantẽ monstrau̾at Iu¬
dicauit enĩ se ñ amari: qͣ e alt̾i posset osten
di Rogodune filia darii pꝰ mortẽ uiri.
nutricẽ ꝙͣ illi scd̾as nuptias suadebat occi¬
dit Alcesten fabulȩ fert̃. ꝓ ad metospon¬
te defunctam: & penelopis pudicitia
homeri carm̃ ẽ: Laodamia qͦ poetarũ ore
cantat᷑: occiso apud troiã ꝓchesilao nolu
seã : & pͥmã ponã lucretiã: quȩ uiolatȩ

Expanded text:
gis societate neglexerat, retrahebatur formidigis societate neglexerat, retrahebatur formidine, et gladium quem arripuerat circumspectans, hostium pavidus exspectabat adventum. Quem post virginalia foedera alterius coitum sustineret. Xenophon in Cyri majoris scribit infantia, occiso Abradote viro, quem Panthea uxor miro amore dilexerat, collocasse se juxta corpus lacerum, et confosso pectore, sanguinem suum mariti infudisse vulneribus. Justam causam regis occidendi putavit uxor, quam maritus nudam amico suo et ignorantem monstraverat. Judicavit enim se non amari, quae di. Rhodogune filia Darii, post mortem viri, nutricem quae illi secundas nuptias persuadebat, occidit. Alcestin fabulae ferunt pro Admeto sponte defunctam; 312 et Penelopes pudicitia, Homeri carmen est. Laodamia quoque poetarum ore cantatur, occiso apud Trojam Protesilao, noluseam; et primam ponam Lucretiam, quae violatae
Abbreviated transcription (Latin):
digna morte decerni Itaq uittrix. in ha¬
bitu ornatuq pͥstino uixta cadaueraceu¬
bat. ãplexans illud & deosculans: & sup¬
positos ignes pudicitiȩ laude contempnen:
Puto ꝗͣ sic morit᷑: scd̃as nuptias ñ reqͥrit
Aichipiades ille socraticꝰ uictis a theni¬
ensib. fugit ad pharnabazũ Qui ac¬
cepto p̃cio alysandro pͥncipe lacedemo¬
niorũ uissit eũ int̃fici Cũq suffocato
caput etiã sublatũ. et missũ hxandro
in testimoniũ cȩdis explete: reliqͣ pars
corporis iacebat insepulta Sola gͥ con¬
cubina contra crudelissimi hostis im¬
ꝑiũ. int̃ extraneos & ĩminente diserimi¬
ne. fun̾i iusta ꝑsoluit : mori parata ꝓ
mortuo. quẽ uiuũ dilexetat Intent᷑
concubinarũ fidẽ: & p̃sertĩ lib̾ȩ quod
captiua seruauit: Strato regulus sinoduᷤ
manu ꝓpͥa se uolens confod̾e ne ĩminentib
ꝑsis ludibrio foret. quor fedus egyptii re¬

Expanded text:
dignam morte decerni. Itaque victrix in hadignam morte decerni. Itaque victrix in habitu ornatuque pristino juxta cadaver accubat, amplexans illud et deosculans, et suppositos ignes, pudicitiae laude contemnens. Puto quae sic moritur, secundas nuptias non requirit. Alcibiades ille Socraticus, victis Atheniensibus, fugit ad Pharnabazum. Qui, accepto pretio a Lysandro principe Lacedaemoniorum, jussit eum interfici. Cumque suffocato caput esset ablatum, et missum Lysandro in testimonium caedis expletae, reliqua pars corporis jacebat insepulta. Sola igitur concubina contra crudelissimi hostis imperium, inter extraneos, et imminente discrimine, funeri justa persolvit, mori parata pro mortuo, quem vivum dilexerat. Imitentur concubinarum fidem, et praestent liberae, quod captiva servavit. Strato regulus Sinodis manu propria se volens confodere, ne imminentibus Persis ludibrio foret, quorum foedus Aegyptii re
Abbreviated transcription (Latin):
inuiriȩ uiri. mortẽ sibi ipsa consciuit: ne
triginta tẏrannoꝵ. qͦs lixander uicꝰtis athe¬
nis imposuerat. libidinẽ sustineret: Arthe¬
misia qͦ uxor mansoli: insi gnispudicitiȩ
fuisse ꝑhibet᷑ Quȩ cũ ẽẽt regina cariȩ.
et nobiliũ poetarũ. atq hẏstoricoꝵ laudib
p̃dicet᷑: in hoc uł in axime effert᷑. qd̃ defun¬
cꝰtũ maritũ sic seꝑ amaũ ut uiuũ: & mirȩ magnitudiniᷤᷤ¬
ac pulehritudinis extrux̃ sepulchrũ: in tan¬
tũ ut usq hodie omĩa sepulchra p̾ciosa.
ex nomine eiꝰ mausolea nuncupent᷑:¬
Teuta illirioꝵ regina. ut longo tp̃r uiriᷤ
fortissimis imꝑaret. & romanos sepe fran¬
g̾et: miraculo utiq meruit castitatis Indi
habent: Apud eoslex ẽ: ut uxor Rm̃a cũ
defuncto marito cremet᷑ Hȩ gͥ conten¬
dunt int̃ se de amore uiri sui: & ãbtao
sũma certantiũ ẽ: ac testimoniũ castitatiᷤ

Expanded text:
injuriae viri, mortem sibi ipsa conscivit, ne injuriae viri, mortem sibi ipsa conscivit, ne triginta tyrannorum, quos Lysander victis Athenis imposuerat, libidinem sustineret? Artemisia quoque uxor Mausoli insignis pudicitiae fuisse perhibetur. Quae cum esset regina Cariae, et nobilium poetarum atque historicorum laudibus praedicetur, in hoc vel maxime effertur, quod defunctum maritum sic semper amavit ut vivum, et mirae magnitudiniet pulchritudinis extruxit sepulchrum in tantum ut usque hodie omnia monumenta pretiosa ex nomine eius Mausolea nuncupentTeuta Illyricorum regina, ut longo tempore viris fortissimis imperaret, et Romanos saepe frangeret, miraculo utique meruit castitatis. Indi, habent. Apud eos lex est, ut uxor charissima cum defuncto marito cremetur. Hae igitur contendunt inter se de amore viri; et ambitio summa certantium est, ac testimonium castitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
marte genitos arbitrant᷑ Hȩc de uirginib¬
scłi. currens ꝑ multiplices hystorias. & ꝑꝑanᷤ
sermo ꝑstrinx̃: Ueniã ad maritatas. qͦ mor
runt: ne cogerent᷑ sed̾os nosse concubitꝰ:
qͣ mire unicos amauert̃ maritos: ut sciamꝰ
digamiã. etiã apud hen ȩthnicos reꝑbari
Dido soror pigmalionis. multo auri & ar¬
genti pond̾e congregato. affricã nauigauit:
ibiq urbẽ carthaginẽ condidit Et cũ ab
lisꝑ distulit nuptias: donec cond̾et ciuita¬
tẽ: Nec multo post extructa in memoria
mariti quondã sychei pẏra: maluit ard̾e
ꝙͣ nub̾e: Casta mulier carchaginẽ condidit:
& rursũ eadẽ urbs. in castitatis laude finita
ẽ: Nã hasdrubalis uxor. capta & incensa
urbe. cũ se cerneret a romanis ẽẽ capien¬
dã: app̃hensis ex utroq lat̾e pariulis filiiᷤ¬
sius. insubiectũ dom̃ suȩ deuolauit incendiũ:
Quidloquar nicerati coniugẽ. qͦ impatiens

Expanded text:
Marte genitos arbitrantur. 43. Viduae genMarte genitos arbitrantur. 43. Viduae gensaeculi, currens per multiplices historias, et properans sermo perstrinxerit. Veniam ad maritatas  Al. marunt, ne cogerentur secundos nosse concubitus, et quae mire unicos amaverunt maritos; ut sciamus digamiam apud Ethnicos etiam reprobari. Dido, soror Pygmalionis, multo auri et argenti pondere congregato, in Africam navigavit, ibique urbem Carthaginem condidit, et cum ab lisper distulit nuptias, donec conderet civitatem. Nec multo post exstructa in memoriam mariti quondam Sichaei pyra, maluit ardere quam nubere. Casta mulier Carthaginem condidit, et rursum eadem urbs in castitest. Nam Astrubalis uxor capta et incensa urbe cum se cerneret a Romanis esset capiendam, apprehensis ex utroque latere parvulis filiis, in subjectum domus suae devolavit incendium. 44. Quid loquar Nicerati conjugem, quae impatiens
Abbreviated transcription (Latin):
nec aute mori. quã sui ultrix existeret:
huius opinionis auctoritas tra dit᷑: qd̾ buddã
uit Ne hoc mirũ de barbaris: cũ mineruã
qͦ de capite iouis. & lib̾ũ patrẽ de femine
eiꝰ ꝑcreatos. doctissima finxerit gretia
Speusippꝰ qͦ sororis platonis filiꝰ. & clearcꝰ in
laude platonis. & anaxilides in scd̃o libro
philosophiȩ. ꝑ rictionẽ matrẽ platonis
plasmate apollinis opp̃ssam fert̃: & sapien¬
tiȩ pͥncipẽ ñ alit̾ arbitrant᷑. nͥ de partu uir¬
ginis editũ S & tymeus scribit phytago¬
re uirginitatẽ filiã choro uirginũ p̾fuisse:
& castitatis eas institusse doctrinis Diodoruᷤ
socraticꝰ quinq filias diabicticas insignis
pudicitiȩ habuisse narrat᷑: de quib & phy¬
lo carneadis. magist̃ plenissimã scribit hy¬
storiã: Ac ne nob̾ dñm saluatorẽ de uir¬
gine ꝓcreatũ. romana exꝓbraret potentia:
auctores urbis & gentis suȩ. ilia uirgine &

Expanded text:
nec ante mori, quam sui ultrix existeret. nec ante mori, quam sui ultrix existeret. hujus opinionis auctoritas traditur, quod Buddamrit. Nec hoc mirum de Barbaris, cum Minervam quoque de capite Jovis, et Liberum patrem de femore ejus procreatos, doctissima finxerit Graecia. Speusippus quoque sororis Platonis filius, et Clearchus in laude Platonis, et Anaxilides in secundo libro Philosophiae, Perictionem matrem Platonis, phantasmate Apollinis oppressam ferunt, et sapientiae principem non aliter arbitrantur, nisi de partu virginis editum. Sed et Timaeus scribit Pythagorae virginem filiam choro virginum praefuisse, et castitatis eas instituisse doctrinis. Diodorus Socraticus quinque filias Dialecticas insignis pudicitiae habuisse narratur, de quibus et Philo Carneadis magister plenissimam scribit historiam. Ac ne nobis Dominum Salvatorem de Virgine procreatum Romana exprobraret potentia, auctores 310 urbis et gentis suae, Ilia virgine et
Abbreviated transcription (Latin):
& locridas uirgines ñ tacere: quȩ cũ iliũ mit.¬
terentur exmore ꝑ annos circit᷑ mille. nulla
obscem rumoris. & pollutȩ uirginitatis ul¬
lam fabulã dedit Quisualeat silentio p̃¬
terire septẽ milesas uirgines: que gallors
impetii cuncta uastante. ne quid in decens
ab hostib sustinerent. turpitudinẽ morte
fugert̃: exẽplũ sui cunctis uirginib relin¬
quentes: honestis m̃tib magis pudicitiã
curȩ eẽ. quã uitã Nichanor uictis thebis
suꝑatus ẽ Cuiꝰ coniugiũ expetens. & no¬
luntarios amplexus: qđ scilicet captiua
optare debuerat: sensit pudicis m̃tib
plus uirginitatẽ ẽẽ. quã regnũ: & int̾¬
fectã ꝓpͥa manu. flens & lugens amator
tenuit: Narrant scriptores greciȩ. &¬
aliam thebanorũ uirginẽ. quam hostis ma¬
cedo corruꝑat dissimulasse paulisꝑ dolo
rẽ: & uiolatorẽ uirginitatis suȩ uigulasse
pꝰea dormientẽ. seq int̾fecise cũ gau̾dio:
ut nec uiu̾e uoluerit. pͦ ꝑditã castitatẽ:

Expanded text:
 Lucrinas virgines non tacere, quae cum Ilium mitterentur ex more per annos circiter mille, nulla obscoeni rumoris et pollutae virginitatis ullam fabulam dedit. Quis valeat silentio praeterire septem Milesias virgines, quae Gallorum impetu cuncta vastante, ne quid indecens ab hostibus 309 sustinerent, turpitudinem morte fugerunt, exemplum sui cunctis virginibus relinquentes, honestis mentibus magis pudicitiam curae esse, quam vitam. Nicanor, victis Thebis superatus est. Cujus conjugium expetens, et voluntarios amplexus, quod scilicet captiva optare debuerat, sensit pudicis mentibus plus virginitatem esse quam regnum, et interfectam propria manu, flens et lugens amator tenuit. Narrant scriptores Graeci et aliam Thebanam virgiginem, quam hostis Macedo corruperat, disrem, et uiolatorem uirginitatis suae iugulasse postea dormientem, seque interfecisse cum gaudio, ut nec uiuere uoluerit post perditam castitatem
Abbreviated transcription (Latin):
lati sunt: cũ cȩteris antequã pateret᷑. iu¬
daicã consuetudinẽ comꝓbauit: ne illis occa¬
sionẽ iuste se int̾ficiendi tribuere uidẽt᷑. qͣsi
legem destruens. dampnansq maturã: ꝙͣ qͣ
& hoc ꝓ nob̾ faciat Qui enĩ semel iuit ad
iuptias: semel docuit ẽẽ nubendũ Et¬
cunc uirginitati possit officere: sinuptias
pꝰ uirginitatẽ & iuduitatis castimoniã ñ
ingradu t̃cio poneremꝰ: Nunc autẽ here¬
ticorũ sit dampnare coniugia et dĩ sꝑn̾e
conditionẽ: quicqͥd de laude dixerit nup¬
tarũ libent̃ audimus: Eccł̾a enĩ matri¬
monia ñ dampnat. s subiẽ nec abicit s
dispensat: sciens ut supͣ diximꝰ indomo
magna ñ solũ eẽ uasa aurea aeargentea.
s ce lignea & fictilia: & alia eẽ in honorẽ.

Expanded text:
lati sunt, cum caeteris, antequam pateretur, Julati sunt, cum caeteris, antequam pateretur, Judaicam consuetudinem comprobavit: ne illis occasionem juste se interficiendi tribuere videretur, quasi Legem destruens damnansque naturam. Quamquam et hoc pro nobis. Qui enim semel venit ad nuptias, semel docuit esse nubendum. tunc uirginitati posset officere, si nuptias post uirginitatem et uiduitatis castimonia non in gradu tertio poneremus; nunc autem, cum hereticorum sit damnare coniugia et dei spernere conditionem, quidquiddelaudedixerintnuptiarum, libenter audimus. ecclesia enim matrimonia non damnat, sed subicit, nec abicit, sed dispensat sciens, ut supra diximus, in domo magna non solum uasa esse aurea et argentea, sed et lignea et fictilia, et alia esse in h
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qui cantant canticum nouum: quod ne¬
mopotest can̾e. nisi qui uirgo est: Hisunt
prunitiȩ dei &e agni: & sine macula Siuirgi¬
nes pͥmitiȩ dĩ sunt: gͦ uiduȩ & inmatrimo¬
nio continentes. erunt pꝰ pͥmitias: id ẽ in sedõ.
pot̾rit. nͥ tales hostias castitatis xp̃o obtulerit:
& ĩmaculatũ agnũ purissimis uictimis recon¬
ciliarit: Infinitum ẽ. decem de ex angłio uir¬
ginum exponere sacram̃ta: quinq stulta¬
rum & quinq sapientium: Hoc solum nunc
dico: quod quomͦ absq cȩtis oꝑib uirginitas
sola non saluat: sic omĩa oꝑa absq uirgini¬
tate. puritate. continentia. castitate. imꝑfe.¬
cta siuit: Ex quo nequaquam nos illud pot̾it
impedire. quod adu̾saruis obicit fuisse dñm
inł ana galileȩ. & nuptiarũ festa cȩlebrasse:
quardo aquas uertit in uinum: Hoc enim
breuissime respondebo: quod qui octaua
die circuncisus ẽ. & ꝓquo par curturũ. &
duo pulli columbarũ. die purgationis ob¬

Expanded text:
sunt, qui cantant canticum nouum, quod nemo potest cantare, nisi qui uirgo est. hi sunt primitiae dei et agni et sine macula. si uirgines primitiae dei sunt, ergo uiduae et in matrimonio continentes erunt post primitias, id est in secundo poterit, nisi tales hostias castitatis Deo obtulerit, et immaculatum Agnum, purissimis victimis reconciliaverit. Infinitum est de Evangelio decem virginum exponere sacramentum quinque stultarum et quinque sapientum. Hoc solum nunc dico, quod quomodo absque caeteris operibus virginitas sola non salvat, sic omnia opera absque virginitate, puritate, continentia, castitate, imperfecta sunt. Ex quo nequaquam nos illud poterit impedire, quod adversarius objicit, fuisse Dominum in Cana Galilaeae, et nuptiarum festa celebrasse, quando aquas vertit in vinum. Hoc enim brevissime respondebo, quod qui octava die circumcisus est, et pro quo par turturum, et duo pulli columbarum die purgationis ob
Abbreviated transcription (Latin):
deq xp̃ianȩ pudicitie. & uirginitatis an¬
gelicȩ de diuinis libris exẽpla p̃bumus :
s qm̃ intellexi in cõm̃tariis adu̾sarii ꝓuo¬
cari nos etiã ad mundi sapientiã. qd nũqͣ
hoc genus in scło sit ꝓbatũ: & nouũ dog̾¬
ma contͣ naturã religionr̃a ꝓdid̾it: ꝑcur

Expanded text:
deque Christianae pudicitiae et virginitatis Angelicae, de divinis Libris exempla praebuimus. Sed quoniam intellexi in commentariis adversarii, provocari nos etiam ad mundi sapientiam, quod numquam hoc genus in saeculo sit probatum, et novum dogma contra naturam religio nostra prodiderit, per
Abbreviated transcription (Latin):
& quodã tp̃r nocturna sacra celebrantib
quȩ uocabãtur racinthia. rapuit de choro luden¬
tium uirgines quindecim: & tota nocte gradu
concito fugiens excessit de finib spartanorum
Cumq eas comites eius uellent iuolare. monu¬
it quamdui potuit ne facerent: & ad extre.
citis: Redempte pꝰea a cognatis puelle cũ aristo.¬
menem uid̾ent cȩdis. reum fieri. tamdiu ad pa-¬
triã ñ sunt reu̾se: quam duui uidicũ aduolutȩ
genib. defensorẽ pudicitiȩ suȩ cernerent abso.¬
lutũ: Quo ore laudandȩ sunt scedassi filiȩ in
indulgentes uino. iuĩ ꝑ noctẽ intulere uirginib:
Quȩ amissȩ pudicitiȩ. nolentes suꝑ uiuere:

Expanded text:
et quodam tempore nocturna sacra celebrantibus, et quodam tempore nocturna sacra celebrantibus, quae vocabantur Hyacinthia, rapuit de choris ludentium virgines quindecim, et tota nocte gradu concito fugiens, excessit de finibus Spartanorum. Cumque eas comites ejus vellent violare, monuit quantum potuit, ne hoc facerent, et ad extremucitis. Redemptae postea a cognatis puellae, cum Aristomenem viderent caedis reum fieri, tamdiu ad patriam non sunt reversae, quamdiu judicum advolutae genibus defensorem pudicitiae suae cernerent absolutum. Quo ore laudandae sunt Scedasi filiae in Lindulgentes vino, vim per noctem intulere virginibus. Quae amissae pudicitiae nolen