comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inuustiũ sirum ex̾ceant. Abham qͦq
aurib tius ingerit intabuaculo. sar¬
rani oegere ut discas quid abuxorẽ
exigas ꝓueccioreetate Iam sarra iu¬
ueuale custodit uerecũdiam. iõ doꝰ
spopondit ei filiũ. Defecerant inquit
sarce fi muliebria. Nõ ociose additu.
quod indicium futiri magis quã
eẽt in ysaic paritura leticia. Iõ nega¬
uit secisisse quia ignorauit. Iõrifit
iuri conspexerunt infaciem sodome
et gomorre. Sicut insitacio dbo tim̃¬
cib exibetur ita eciam ipus̃ peͣ
peti reponitur. Abeaham de ducebat
hospites adhuinauitacis gram: adde¬
bat obseqna . Nam sodomite ꝓpͥeta¬
gicia. Non celabo inquit abraham pu¬
erum meum. ꝙ̃ ego faciam semlis e¬
sigificait qr nonaginta ⁊ nouẽ
ꝓcessiss ãnos quõ hũc pu̾m dicit S
cũ ĩmemorẽ senectutis exploraco¬
rem in defessum cursu mnpigcum
stanoi pacientissimum dedutendͥ
studiosissimum exp̾ssit nõ ne cõue¬

Expanded text:
ministerium suum exerceant. Abraham quoque ministerium suum exerceant. Abraham quoque auribus tuis ingerit in tabernaculo Saram degere; ut discas quid ab uxore exigas. Provectiore aetate jam Sara juvenilem custodit verecundiam, ideo Dominus spopondit ei filium. Defecerant, inquit, Sarae fieri muliebria . Non otiose additum, Quod indicium futuri magis, quamesset in Isaac paritura laetitiam. Ideo negavit se risisse, quia ignoravit: ideo risit, viri conspexerunt in faciem Sodomae et Gomorrhae . Sicut visitatio Domini timentibus exhibetur, ita etiam impiis poena peccati reponitur. Abraham deducebat hospites, ad humanitatis gratiam addebat obsequia. Nam Sodomitae pro pietagitia. 45. Non celabo, inquit, Abraham puerum meum quae ego faciam . Senilis usignavit, quia nonaginta et novem processisset annos: quomodo hunc puerum dicit? Sed cum immemorem senectutis, exploratorem indefessum, cursu impigrum, standi patientissimum, deducendi studiosissimum expresserit, nonne conve
Abbreviated transcription (Latin):
domino offtur sacrificium. S adce¬
nam intulus ĩmolatur: et cũ lacte
cũ fidei puritate. Bonus iutulus
ut pote qui pocã dilu̾et. Tener qr
non dura cerince s molli iugum le¬
gis agnouit: crucis patibulũ nõ re¬
aisauit. Et iñto tener decinꝰ capite
et pedib ⁊ int̾ms inchil relictum ẽ
et os non contritum ẽ ab eo s totus
epulanciũ cibocessit. Talẽ nobis legis
figurauit unibra. talẽ u̾itas euan¬
gelii demonstrauit manducauerũt
inquit illi: abraham autem stabat
subarbore. Adũtimus huilitatis of¬
ficium cõmendari humilitate abra¬
bam stabat ⁊ tu pͥam accubitacionis
partem occupas: Deirq eo humilitas
in ueint grãm. ut ꝓmittetur ei filius
lo.Nũquid ignora doꝰ qui in postiori¬
b sodomoꝵ futura excroia denũciat
ubi sarra eẽt. Non iguorabat s docer
nos uoluit qnͣtꝰ pudor ẽẽ debeat femi¬
narum. ue pcaci occurũ hospitũ in
se oculos inflectant salua uerecũdia

Expanded text:
Domino offert hospitium. Sed ad coeDomino offert hospitium. Sed ad coenam vitulus immolatur, et cum lacte ne, sed cum fidei puritate. Bonus vitulus, ut pote qui peccata dilueret. Tener, quia non dura cervice, sed molli jugum legis agnovit, crucis patibulum non recusavit. Et merito tener, de cujus capite et pedibus et internis nihil relictum est, et os non est contritum ab eo, sed totus epulantium cibo cessit. Talem nobis Legis figuravit umbra, talem veritas Evangelii demonstravit . 41. Manducaverunt, inquit, illi: Abraham autem stabat sub arbore . Advertimus humilitatis officium commendare humilitatem. Abraham stabat, et tu primam accubitionis partem occupas? Denique ea humilitas invenit gratiam, ut promitteretur ei filius.lo . Numquid ignorabat Dominus qui in posterioribus Sodomorum futura excidia denuntiat, ubi Sara esset? Non ignorabat: sed docere nos voluit, quantus pudor esse debeat feminarum; ne procaci occursu hospitum in se oculos inflectant; salva verecundia
Abbreviated transcription (Latin):
frum̃ti uel grani illius de quodic¬
tum ẽ: quod insi in t̾ram cecroerit.
nullum fructum afferat uñeti
ma uidit maria dom iniceresuciͤ¬
cioms uust̾iũ et festinauit. non
passim oĩb. s soli petro ⁊ iohĩ uiti¬
mare sacre salutis nũciũ. uircur¬
rat ad boues sumat uiculũ et sac̃¬
m̃tum doce passionis festinato ĩ¬
pig studio nõ lento ocio remissꝰ
accipiat. Toradat illud puo quũ
nocenciam ten̾e suet etatis dolũ
nesciat ferire nõ nou̾it: incorrup¬
ti corporis custodiat castimomam
de quo ait doꝰ ihc̃. Nisi conu̾si fu̾itis
et effĩcianĩ sicut puer iste. nõ intͣ¬
bicis in regnum celoꝵ. hiuc puero
et similib eius eciã sanctus dauid
drunne laudacionis dispensat offi¬
Deinq in exodo aĩ pascha do nuni
declaratet. Ait moyses. Agnꝰ sũ ma
occidetis inquit illum tota multitu¬
do synagoge aduespum. Uñ et hic me¬
rroies eẽ describitur: qñ ad abraham

Expanded text:
frumenti vel grani illius de quo dicfrumenti vel grani illius de quo dictum est, quod nisi in terram ceciderit, nullum fructum afferat. Unde et prima vidit Maria Dominicae resurrectionis mysterium, et festinavit non passim omnibus, sed solis Petro et Johanni intimare sacrae salutis nuntium. Vir currat 297 ad boves, sumat vitulum, et sacramentum Dominicae passionis festinato impiger studio, non lento otio remissus accipiat, tradat illud puero qui innocentiam tenerae servet aetatis, dolum nesciat, referire non noverit, incorrupti corporis castimoniam custodiat. De quo ait Dominus Jesus: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut puer iste, non intrabitis in regnum coelorum . Huic puero et similibus ejus etiam sanctus David divinae laudationis dispensat offiDenique et in Exodo cum pascha Domini declararet, ait Moyses: Agnus sine moccidetis, inquit, illum tota multitudo synagogae ad vesperum . Unde et hic meridies esse describitur, quando Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
Recte igitur apietatis ⁊ uerecsroi¬
e causa luatur. Quod pletacis est
uult ẽẽ cõe: quod putoris ẽ integi̾
Man sarra intra tab̾naculum.uii.
hospitum explorat aduentus.I
tra tab̾ uaculum sarra tuetur femi¬
ne uerecurroulret opa muliebͣ.
toto ex̾cet pudore.foris maritus mu¬
tat ntꝰ sarra adoruat cõuiuium
Lee solum ip̃e festinat abrahummis
ẽ festinandicn dicit uxori sociamde¬
uocions astendens. nec fidem dispe¬
rem. Conspge in quit tres mensuras
simnlaginis. ⁊ fac subanericia gͥ̾ca
eNCRytia dics̃tur hoc ẽ abscondi¬
ta eo quod latẽ debeat oe̾ mist̾i¬
um.⁊ qiͣ o periri fido silencio. ne ꝓfa¬
uis cenie dimulgetur auribus. hoc
latur effectũ qui parcus loquẽdi
sit uec sacra in mediũ ferat. breui
t a fidei mist̾ium docet saira uuiꝰ
summilaguns tres m̃suras faciens
ra atq reuerencia prẽm filiũq sỹs
Allercione conspge. Mulier simula¬
ginẽ offerat. hoc est int̾iora spiritalis

Expanded text:
Recte igitur et pietatis, et verecundiRecte igitur et pietatis, et verecundiae causa servatur. Quod pietatis est, vult esse commune: quod pudoris est, inmanet Sarae. Ante tabernaculum vir hospitum explorat adventum; intra tabernaculum Sara tuetur feminae verecundiam, et opera muliebria toto exercet pudore. Foris maritus invitat, intus Sara adornat convivium; nec solum ipse festinat Abraham, sed etiam festinandum dicit uxori, sociam devotionis ostendens, nec fide disparem. 38. Consperge, inquit, tres mensuras similaginis, et fac subcinericia. Graece. ἐγκρύφια dicuntur, hoc est, abscondita; eo quod latere debeat omne mysterium, et quasi operiri fido silentio, ne profanis temere divulgetur auribus. Hoc latur affectum, qui parcus loquendi sit, nec sacra in medium ferat. Breviter autem fidei mysterium docet Sara, unius similaginis tres mensuras faciens, ra atque reverentia Patrem, Filiumque, et assertione consperge. 39. Mulier similaginem offerat, hoc est, interiora spiritalis
Abbreviated transcription (Latin):
o abo ppetuũ coto tẽꝑe faiis in¬
uenit alim̃tum: et m̾cedem acci¬
pit uurabilem. ut non de ydria
farina deficeret. Heliseus quoq
defucti pignoris resuscitacione
douata: soluit hospicu peusionẽ.
Non sola tũ facilitas susceptionis.
S eciam sedulitas suscipientis
et affectus queritur utr̾q te abͣ¬
ham doceat.Cuturrit obinam: ro¬
gauit pͥor dicens. Domine siĩue¬
ui grãm añ te.ne p̾t̾ieris seruu m
tuum. Sumatur a qua et lauentͦ
pedes utĩ ⁊ refrigate sub arbore:
et sumã panẽ ⁊ manducate ⁊ post
ea transietis pp̃ ꝙ declinastis ad
uum appellauit ip̃ius soluis ses¬
uum facetur. Deide cõũsus ad
duos quos munstros arbitrabat᷑.
cciã ip̃is deferre gestit obsequiũ.
iam nõ uirꝰ debito ẜuitutis obstr
tab̾naculum ad sarram et dixit
ei. festina et consꝑge tres mensu¬
ras sumlagitus ⁊ fac subanenia¬
a.Bonus maritus exortem religi¬
osi in un̾s esse nõ paticur weorem
nec auare sͥ totum munꝰ usurpat.

Expanded text:
 perpetuum toto tempore famis invenit alimentum, et mercedem accepit mirabilem, ut numquam de hydria farina deficeret. Elisaeus quoque defuncti pignoris resuscitatione donata, solvit hospitii pensionem. 36. Non sola tamen facilitas susceptionis, sed etiam sedulitas suscipientis et affectus quaeritur. Utrumque te Abraham docet. Cucurrit obviam, rogavit prior dicens: Domine, si inveni gratiam ante te, ne praeterieris servum tuum: sumatur aqua, et laventur pedes vestri, et refrigerate sub arbore: et sumam panem, et manducate, et post haec transietis: propter quod declinastis ad num appellavit, ipsius solius se servum fatetur. Deinde conversus ad duos quos ministros arbitrabatur, etiam ipsis deferre gestit obsequium, jam non jure debito servitutis obstri Abraham in tabernaculum ad Saram, et dixit ei: Festina et consperge tres mensuras similaginis, et fac subcinericia . Bonus maritus exsortem religiosi muneris esse non patitur uxorem, nec avare sibi totum munus usurpat.
Abbreviated transcription (Latin):
Quiouẽ ꝓfilio ĩmolandam obtu¬
lit. S ceptabat affectum prĩs si dei
p̾cepta preferret filio it pr̃ne pie¬
tatis contẽplacione uim deuocio¬
uis inflecteret. ec dixit adeum. A¬
brahã.Abrabã. Repeticõm nõis mĩ¬

Expanded text:
qui ovem pro filio immolandam obtuqui ovem pro filio immolandam obtulit: sed tentabat affectum patris, si Dei praecepta praeferret filio, nec paternae pietatis contemplatione vim devotionis inflecteret. 67. Et dixit ad eum: Abraham, Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
domi. Eice ancille filiũ nõ hẽat he¬
ceditatis consorciũ qui nõ hib ori¬
huba deus tẽptauit abraham. alr
tat ut subruat Deus tẽptat ut co¬
ronet. Deiriq ꝓbatos sibi tẽptat.
uñ et dauid dicit. Pba me deus et cẽp¬
ta me. Sauctum abraham ꝓbanͭ
quam ꝓbasset grauaret ꝓbauit
cum cũ exire decharra uissic et obe¬
dientem repperit. ꝓbauit eum fi¬
dei ticulo fretus lib̾auit nepotẽ
cũ de p̾da. nicħ actigit cũ promisit
semfiliũ. Et cũ eẽt ipẽ centum au¬
raret mortua tñ creoidit. nec hesita
uic infide: qui poss hesicare racio¬
ne. aut st̾ilitatis aut senectutis ꝓ¬
bauit eum hospicu sedulitate. P¬
batum igitur quasi forciorẽ tẽptã¬
dum putauit maiorib quibustĩ¬
ĩpus duriorib. Et hic quidẽ exemꝰ
docemur quia ueris ꝓbatur quis.
Bẽptatur aut cõpostis et fictis.
eiĩ uolebat deus ĩmolan aprẽfi¬
liũ. nec im pleri ħ inunus nolebat.

Expanded text:
domi. Ejice et ancillae filium, ut non habeat haedomi. Ejice et ancillae filium, ut non habeat haereditatis consortium, qui non habet orihaec verba, Deus tentavit Abraham . Aliter tat ut subruat: Deus tentat, ut coronet. Denique probatos sibi tentat. Unde et David dicit: Proba me Deus, et tenta me . Et sanctum Abraham probavit quam probasset, gravaret: probavit eum cum exire de Charra jussit, et obedientem reperit . Probavit cum fidei titulo fretus liberavit nepotem, cum de praeda nihil attigit, cum promisit seni filium, et cum esset centum anraret emortua; tamen credidit, nec fide haesitavit, qui posset haesitare ratione sterilitatis aut senectutis: probavit eum hospitii sedulitate . Probatum igitur, quasi fortiorem tentandum putavit majoribusimperiis durioribus. Et hoc quidem exemplo docemur, quia veris probatur quis: tentatur autem compositis et fictis. Non enim volebat Deus immolari a patre filium, nec impleri hoc munus volebat,
Abbreviated transcription (Latin):
ea filium et uxor tua non paciatur
ce si incidisti et hẽs filiũ: eioe ancil¬
lam et filiũ eius. Melius ẽ enĩ ut
ancilla qua ux̃ recedat. et filius ã¬
cille quã lumis eiciatur. Quodsidu¬
bican̾is si concep̃seris uxoris tue sẽ¬
tenciam ⁊durũ cibi uisum fu̾it di
at deus quod dicit abrahe. quod il
li dixit. tibi dicit et oĩb dicit. Non
sit ducũ aũ te de puero et de ancil¬
la. Oĩa quecũq cibi dixit sarra au¬
di uocẽ eius: qñ in ysaic uocabitꝰ
sibi semẽ Nusquã alibi dixit. audi
fectũ eius. suscipisti ex ancilla filiũ
⁊ nõ honorasti uxoris filiũ Nũquid
pot̾ maucille filio semẽ tuũ uoca
ẽ ne forte eiectus int̾eat actq oc¬
croat Nõ ei de erit mea grã Oms̃ a¬
lit deus. Nam suffulcit unusos
ec iustos et ĩ iuistos. Denq et pluit
supiustos et in iustos. Sicut fecit
abralam et tufacito. Eice ancillã
ut secura uxor ⁊ inoffensa maneat

Expanded text:
illa filium, et uxor tua non patiatur illa filium, et uxor tua non patiatur  Certe si incidisti, et habes filium, ejice ancillam, et filium ejus. Melius est enim ut ancilla quam uxor recedat, et filius ancillae quam legitimus ejiciatur. Quod si dubitaveris, si contempseris uxoris tuae sententiam et durum tibi visum fuerit, dicit tibi Deus quod dixit et Abrahae; quod illi enim dixit, tibi dicit, et omnibus dicit: Non sit durum ante te de puero, et de ancilla. Omnia quaecumque dixerit tibi Sara, audi vocem ejus; quoniam in Isaac vocabitur tibi semen . Nusquam alibi dixit: Audi fectum ejus, suscepisti ex ancilla filium, et non honorasti uxoris filium. Numquid potest in ancillae filio semen tuum vocarest, ne forte ejectus intereat atque occidat. Non ei deerit mea gratia. Omnes alit Deus noster, suffulcit universos, et justos et injustos. Denique et pluit super justos et injustos. Sicut fecit Abraham, facito et tu. Ejice ancillam, ut secura uxor et inoffensa maneat
Abbreviated transcription (Latin):
ciabit abrahe quĩ lactat infantem
sarra. Moralis locus ꝓuocinturfe¬
mine memisse diguitatis suei
lactare filios suos hec eiĩ matus
grã. Hic honos quo filios ꝓprusꝯ
mendet uicis. Deuiq eos plus a¬
mare filios solent quos ip̃e maties
lactauerit ub̾ibus sius fecit autẽ.
abrabam cenam inagnam qũ ablac¬
tatus ẽ ysac filius eius. nrõ meois¬
cre istud nec uisitatum. Nõ em̃ qui¬
a auutricis lacte subductus ẽ puer
maguũ cõunuũ exhibint abrabam
u quia ydoneus hĩcus ẽ ysalc fora¬
oris grẽ abo et uirtutis alim̃to.
Non Ad huc ut chorincius lacte potã¬
dus s epulis solidiorib maudaco
uidia. Pepererat sarra ablactauent
filiũ. uidit aucille filiũ ludentem
cũ filio suo ysalc et dix̃ ad abrahim
Ei ce ancillam et filiũ. Nõ enĩ heres
eut filius. aucille. cũ filio ineo ysalc.
Durum erat hoc iusum abrahe ute
iceret filium suum: licet eumquez
susceperat ex ueruacula. et tuuo¬
li mucen ce ancille ne suscipias ex

Expanded text:
ntiabit Abrahae quoniam lactet infantem Sara ? Moralis locus. Provocantur feminae meminisse dignitatis suae, et lactare filios suos. Haec enim matrum gratia, hic honos, quo filios propriis commendent viris. Denique eos plus amare filios solent, quos ipsae matres lactaveverint uberibus suis. 64. Fecit autem Abraham coenam magnam, qua die ablactatus est Isaac filius ejus . Non mediocre istud nec usitatum. Non enim quia a nutricis lacte subductus est puer, magnum convivium exhibuit Abraham: sed quia idoneus habitus est Isaac fortioris gratiae cibo, et virtutis alimento, non adhuc, ut Corinthius, lacte potandus: sed epulis solidioribus mandatonvidia. Pepererat Sara, ablactaverat filium: Vidit ancillae filium ludentem cum filio suo Isaac, et dixit ad Abraham: Ejice aerit filius ancillae cum filio meo Isaac . Durum hoc visum Abrahae erat, ut ejiceret filium suum, licet eum quem susceperat ex vernacula. Et tu noli te miscere ancillae, ne suscipias ex
Abbreviated transcription (Latin):
cum in aram supͣ ligna. Neccit fili¬
o manib suis iñcula pr ne in refu¬
gieiroo filius ⁊ in ignis extitus pͤ¬
catum incurreret. Et dixit angelꝰ.
Abraham. abraham. Tenuit quodã¬
modo manũ eius diuina uox lic¬
tum ibrantis occupauit dextͥe. Ne
semel uocaint ne aucplene au di¬
ret ne forte tictam uocem putar.
Si reuocauit quemadinod̾ ĩꝑauͭ
lepetunt uocem tanquam ueritꝰ
uepre uemretur studio deuocionis:
luna uox impetum ferientis reuo¬
care nõ possit. Nõ ĩicias manum in

Expanded text:
eum in aram super ligna . Nectit filieum in aram super ligna . Nectit filio manibus suis vincula pater; ne refugiendo filius, et vi ignis excitus peccatum incurreret. 76. Et dixit Angelus, Abraham, Abraham . Tenuit quodammodo manum ejus divina vox, et ictum vibrantis occupavit dexterae. Nec semel vocavit; ne aut plene non audiret, aut fortuitam vocem putaret. Sic revocavit, quemadmodum imperavit. Repetivit vocem, tamquam veritus ne praeveniretur studio devotionis, et una vox impetum ferientis revocare non posset. Non injicias, in
Abbreviated transcription (Latin):
ne non insciencia ꝯuis enĩ adeo: ad
sacͥficium parabatur. Nespondit de¬
niq sumlr abraham. Deus ꝓuide¬
bit sͥ ouemi in holocaustum fili. in¬
flexibilis astadio deuocionis mĩst̾
uocare filium freꝙ̃t̾ nõcim. Ita erat
intenciom soliditate fimdat̾us et
hoc se meliorem. putabat. ħ sͥ ĩphen¬
ne mansurũ uroicabat filiũ si eñ
ĩnolaret deo. Nõ solum autẽ hic. ꝓ¬
phecauit quod scatim accidit qui
ut inundaret orbem t̾rare. illa oĩbꝰ
rent filios suos ⁊ seꝑari in ħ seculo
afilus nõ cimerent Cotidie offert̃
prẽs filios suos ut moriautur ĩ
rp̃o et consepeliantur inr domino.
Qnͣti pr̃es occisis martyrio filiio
leticiores ab eoꝵ cumulo reu̾cerũt.
ueinit abrahani ad locum saccifici¬
o p̾destinatũ: et eott̾icauit ibi aram.
et imposuit. Qnͣta molimina ĩmo¬
laturi ne raptus subito ad ĩmolã¬
dum estimaretur. Et colligatis ma¬
nib ⁊ pedib ysaic filii sinam posuͭ

Expanded text:
ne, non scientia. Ovis enim a Domino ad ne, non scientia. Ovis enim a Domino ad sacrificium parabatur. Respondit denique similiter et Abraham: Deus providebit sibi ovem ad holocaustum, fili . Inflexibilis a studio devotionis minister vocare filium frequenter non timet; ita eat intentionis soliditate fundatus: et hoc se meliorem patrem putabat, hoc sibi in perenne mansurum judicabat filium, si eum immolaret Deo. Non solum autem hoc prophetavit, quod statim accidit, quiut mundaret orbem terrarum: illa esset rent filios suos, et separari in hoc saeculo a filiis non timerent. Quotidie offerunt patres filios suos, ut moriantur in Christo, et consepeliantur in Domino. Quanti patres, occisis martyrio filiis, laetiores ab eorum tumulo reverterunt! 75. Venit Abraham ad locum sacrificio praedestinatum; Et aedificavit ibi aram, et imposuit ligna . Quanta molimina immolaturi, ne raptus 307 subito ad immolandum aestimaretur? Et colligatis manibus ac pedibus Isaac filii sui, imposuit
Abbreviated transcription (Latin):
credentẽ. Quod ãait. Ego et puc
ptransibimꝰ uiam demonstrat
quod non defice̾ intanco apparatu
pr̃ non crederet filius: aut quia
pediret aliquis: aũ gemitu obstie¬
pec aut fletu. Accepit aligna holbo¬
causti. et unposint ysaic filio suo. Ac¬
cepit ⁊ ignem ip̃ẽ in mami et mna¬
cheram. Consecratur sacris hostia mi¬
inst̾us ec ꝯm̃datut futura. Quepi¬
etatis hostia: pu aũ inimsd̾ii ueccu
ra. ligna ysaic sibi uexit. xp̃c sibi pa¬
tibulum ptauit crucis. Abeabam
cõuntabatur filiũ: pr̃ xp̃m. Nec ysa¬
diceris. Pr̃ qui dix̃. Quid ius filiꝰ
Pulsatur pietatis uocabilis patͥ¬
is affoctus et fluctib quibdã huic
adq inde tunditur. Filius uocat
prẽm: pr̃dicit fili. ut ipõ u̾boꝵ sono
se cognoscat pr̃. quam impossibile
est ut ferire possic: cuiꝰ se nulueri
subic̾e̾ optaret. hec nosa inte solẽt
ħ uocabula incitare ad pietatem
nõ ad mortem solent addidit ysaac.
dicens. Edce lingna ubi ẽouis in
holocaustum. Et hic ꝓphetat ẜmo¬

Expanded text:
credentem. Quod autem ait: Ego et puer pertransibimus viam, demonstrat quod non deficeret in tanto apparatu pater, non cederet filius: aut quia pediret aliquis, aut gemitu obstreperet, aut fletu. 72. Accepit autem ligna holocausti, et imposuit Isaac filio suo: accepit et ignem ipse in manu et machaeram . Consecratur sacris hostia ministeriis, et commendatur futura. Quae pietatis hostia pii ante ministerii vectura est. Ligna Isaac sibi vexit, Christus sibi patibulum crucis portavit. Abraham comitabatur filium, Pater Christum. Nec IsaPater. Qui dixit: Quid vis, fili ? Pulsatur pietatis vocabulis patrius affectus, et fluctibus quibusdam hinc atque inde tunditur. Filius vocat patrem: pater dicit, Fili; ut ipso verborum sono se recognoscat pater: quam impossibile est ut ferire possit, cujus se vulneri subjicere optaret. Haec nomina vitae solent haec vocabula incitare ad pietatem, non ad mortem solent. 74. Addidit Isaac dicens: Ecce ligna, ubi est ovis in holocaustum ? Et hic prophetat sermo
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres siqua aunsso cito mari¬
to adolescentula laquesi infirta¬
ti sue tun nucere. ut si nult nibe¬
donino: ut dileccione mariti pa
rentib deferat. ne appetencia estiẽ
magis deb uderi auiro quam iñ
uirũ expetisse. uerecundiam pͥmi¬

Expanded text:
mulieres, si qua, amisso cito marimulieres, si qua, amisso cito marito, adolescentula laqueum infirmitatis suae timet incidere, ut si vult nubeDomino, ut elerentibus deferat, ne appetentiae procacmagis debet videri a viro, quam virum ipsa expetisse. Verecundiam p
Abbreviated transcription (Latin):
puer abrahe appositum cibi panem
quam mandatum douinu siuexe¬
queretur. Quo ĩpetrato nasaaurea
et argentea ⁊ uestem dedit rebetce
ubi sponsata ẽ eccã accepit uasa au¬
rea et argentea.uiquib ẽẽt chesaur
fidei. Sũt et em̃ uasa inhonorẽ sũt
sunt qr indentur inandati celcitis
alloquis refulge Honorantur a
et parentes mun̾ib cõsulicur puel¬
la nõ indesponsalib. Illa eñ uidiciũ
expectat parentum nõẽ er̃ ilgina¬
lis pudoris eligere maritruw s iã
desponsata iuro deꝓfeccionis cõsul¬
tur die. Nec in merito dilacionem
nõ acculit. Iure et eñ ꝓꝑare debus
admaritum. uñ illud erupeocon qd̾
mirantur pleriq iurde traussacum
ẽ maifestimi est. Ait enĩ in ꝑsona mu¬
lieris q̃ tũ inaritum uolebat relinq̃r
et ad alias petebatur nupcias. Nu
auu N. hoc est sponsaliũ quidẽ incoꝵ
pr̃ ineus curam subunt. hoc eñ nõ
est meũ. ergo quod et ipi phĩ iuiri
ti sunt ꝙuate uirgines. S eciã

Expanded text:
puer Abrahae appositum sibi panem, puer Abrahae appositum sibi panem, quam mandatum Domini exsequeretur. Quo impetrato, vasa aurea et argentea et vestem dedit Rebeccae. Ubi sponsata est Ecclesia, accepit vasa aurea et argentea, in quibus esset thesaurus fidei; sunt etenim vasa in honorem, susunt, quae videntur mandati coelestis alloquiis refulgere. Honorantur autem et parentes muneribus . 91. Consulitur puella non de sponsalibus, nam illa judicium exspectat parentum, non est enim virginalis pudoris eligere maritum: sed jam desponsata viro de profectionis consulitur die. Nec immerito dilationem non attulit; jure etenim properare debuit ad maritum. Unde illud Euripideon quod mirantur plerique, unde translatum sit manifestum est. Ait enim in persona mulieris, quae tamen maritum volebat relinquere, et ad alias petebatur nuptias: Νυμ12 Hoc est, Sponsalium quidem meorum pater meus curam subibit; hoc enim non est meum. Ergo quod et ipsi philosophi mirati sunt servate, virgines. Sed etiam,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ncoꝵ suoꝵ p̾ia fortasse airoientes
hec filie que ad grãm domim tendi¬
tis et nos ꝓuocemimi ut hẽacis in¬
aures ⁊ uirias et dicatis. Quõ ꝓ
hibes hoc epẽ ut hẽamus quod re¬
becta accepit ꝓ mumere ⁊ hortare
ut simules sumus rebecoe: S uõ has
maures rebecca hebat ⁊ iirias que
lices mecc̃a serere solet que labunt
freꝙ̃t̾. Alios uiaures hẽbat quas
utinam uos hẽatis alias iurias. Iu¬
aures rebecca pii auditus insignia.
et uirie rebecce ornam̃ta fc̃oꝵ sunt.
has inaures bẽbat q̃ nõ grauarent
aurem s demuloeret has iuirias: q̃
uianũ nõ mat̾iali auro honorarẽt
s spiritali actu leuarent. Iõ et fratu
et parentib inħ placuit ornatus.
Et tu sume in autes quas tibiabra¬
haui deliquit sume quas transinisit
uirias. Audi u̾ba do deitui sicut ipẽ
audiebat excque iussa: sicut ille ꝓ¬
pauit implere. Pulchimus ã locus
ad instruendos quibꝰ aliquid ĩum¬
gitur quod nõ pͥus mairoucauit

Expanded text:
Fortasse audientes haec filiae, quae ad gratiam Domini tenditis, et vos provocemini ut habeatis inaures et virias, et dicatis: Quomodo prohibes hoc, Episcope, ut habeamus quod Rebecca accepit pro munere, et hortaris ut similes simus Rebeccae? Sed non has inaures Rebecca habebat et virias, quae lites in Ecclesia serere solent, quae labuntur frequenter: alias inaures habebat, quas utinam vos habeatis, alias virias. Inaures Rebeccae pii auditus insignia, et viriae Rebeccae ornamenta factorum sunt. Has inaures habebat, quae non gravarent aurem, sed demulcerent: has virias, quae manum non materiali auro onerarent, sed spiritali actu levarent. Ideo et fratri et parentibus in hoc placuit ornatu. Et tu sume inaures quas tibi Abraham reliquit: sume quas transmisit virias. Audi verba Domini Dei tui, sicut ipse audiebat: exsequere jussa, sicut ipse properavit implere. 90. Pulcherrimus autem locus ad instruendos eos quibus aliquid injungitur, quod non prius manducavit
Abbreviated transcription (Latin):
obinbe suũ cepit docens uerecua¬
diam uupcus p̾ir debere. Inde emĩ
et impcie dicte: quod pudoris grã
puelle obrmberentur. Discite ergo
uirginesꝙ̃. adm̃ seruetis uerecũdiã.
nec incecto capite prodeatis añex¬
traneos cũ rebecca iam desponsata
designatum maritum opto capite
nulus qui proindit has tupcias.
uinis utiq de apostolis ⁊ ille max¬
uc qui ait. uiri fcẽs uos scitis qr
adieb antiquis innobis deuse¬
legit exore meo audire uaciones
n̾bum euuangelii. uel ille qui doc¬

Expanded text:
obnubere coepit, docens verecundiam nuptiis praeire debere: inde enim et nuptiae dictae, quod pudoris gratia puellae se obnuberent. Discite ergo virgines, quemadmodum servetis verecundiam, nec intecto capite prodeatis ante extraneos, cum Rebecca jam desponsata, designatum maritum aperto capite vulus qui providit has nuptias? Unus utique de Apostolis, et ille maxime qui ait: Viri fratres, vos scitis quia a diebus antiquis in nobis Deus elegit ex ore meo audire nationes verbum Evangelii . Vel ille qui doc
Abbreviated transcription (Latin):
etrorẽ caue Primũ ĩ cõiuigio: religi¬
o queritur. Ideo abrabam ꝓximam
q̃sunt dare filio suo. Et cri priniam
quer. Qui ẽ ꝓximus. Qui fecit mise¬
ricordiam. In euangelio hoc dicit
dommnus ihc Et cuprimam semĩs
abrahe require et ꝓpinquam ꝓxĩ

Expanded text:
errorem cave. Primum ergo in conjugio religierrorem cave. Primum ergo in conjugio religio quaeritur. Ideo Abraham proximam quaesivit dare filio suo. 85. Et tu proximam quaere. Quis est proximus? Qui fecit, inquit, misericordiam. In Evangelio hoc dixit Dominus Jesus. Et tu proximam seminis Abrahae require, et propinquam proximi
Abbreviated transcription (Latin):
ipm cutil auxiliũ fore. Cõstͥuxit aut̃
eum. ue de semine chanaueoꝵ uẽ
arcessiret doͥ suo: quoꝵ geu̾rs auctos
prẽm nõ honerau̾at ⁊ id maledic¬
oms heredicatem transusit insu¬
os ut coguoscanius fidem ec quͣoũ
hẽdicatem deauctoris ꝓscpia ui
his requirendam quos nobis nolu¬
inus adiugere Cũ scõ enĩ sanctus
eris: et cũ puerso puerteris. Si hoc
in aliis qnͣto magis incõiugio ubi
una caro unus spẽ est. Quomõ aut̃
pot̾ cõgrue caritas si discrepat fides.
Et iõ caue xͥane gentili aut fideo si¬
liam tuam tradere. caue inquam¬
ne gentilem aut uidea eam atq
aliemgenam. hẽ hereticam ⁊ ome
alieuam afide tua uporem arcessas
cibi. Prima cõiugu fides castitatis
grã est. si ydola colat quoꝵ predican
insigne castunonie. si credas acuode
o cibi quod sortitus es cõuigiũ dat̃.
dere ut abeo quem nõcolit pucet s̾
s amplius exempla cõmouent. Sepe
in lecebra muliebris decepit eciam

Expanded text:
m tutum auxilium fore. 84. Constrinxit autem eum ne de semine Chananaeorum uxorem arcessiret domino suo, quorum generis auctor patrem non honoraverat, et ideo maledictionis haereditatem transmisit in suos; ut cognoscamus fidem, et quamdam haereditatem de auctoris prosapia in iis requirendam, quos nobis volumus adjungere. Cum sancto enim sanctus eris, et cum perverso perverteris. Si hoc in aliis, quanto magis in conjugio, ubi una caro, et unus spiritus est. Quomodo autem potest congruere charitas, si discrepet fides? Et ideo cave, Christiane, gentili aut Judaeo filiam tuam tradere . Cave, inquam, gentilem aut Judaeam atque alienigenam, hoc est, haereticam, et omnem alienam a fide tua uxorem arcessas tibi. Prima conjugii fides castitatis gratia est. Si idola colat quorum praedicantinsigne castimoniae, si credas a Deo tuo tibi quod sortitus es, conjugium datum. dere, ut ab eo quem non colit, putet sibi sed amplius exempla commonent. Saepe illecebra muliebris decepit etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ħerat uocandarum nacionũ t̃po¬
sica p̾rogatuia. uocata a non fecit
moram ⁊ iõ accepcior dño. Quia po¬
pulus uideoꝵ qui erat ad cenam
gregacio a genciũ simul ut accessu¬
ueniebat ad sponsum. Eo ꝙ popu¬
lus naciouum beliuna quadam
horridus meritoꝵ deformitate qi
forme sue nullum hẽret decorem
fidẽ eẽcatq confessum eccẽ recep¬
turꝰ. Nec uludociosũ q cũ ueniret
rebecca uldit ysaic de ambulantẽ

Expanded text:
erat vocandarum nationum reposita praerogativa. Vocata autem non fecit moram, et ideo acceptior Domino; quia populus Judaeorum qui erat ad coenam gregatio autem gentium simul ut arcessiveniebat ad sponsum; eo quod populus nationum belluina quadam horridus meritorum deformitate, qui formae suae nullum haberet decorem, fidem esset atque consensum Ecclesiae recepturus. Nec illud otiosum , quod cum veniret Rebecca, vidit Isaac deambulan
Abbreviated transcription (Latin):
tes bom prĩs familias et conside¬
ra pͥmũ quod mimꝰ et cui maudet
ut ⁊ cu ita iuscituas ẜuulos ut libie
ciis pr̃inm affectum deferant ex
doͥ iumori elig̾etur et cõstrictus ut
uiraret. mitt̾et inauil sub femur

Expanded text:
lias, et considera primum, quod munus, et cui mandet; ut et tu ita instituas servulos, ut liberis tuis paternum affectum deferant, etdomino juniori eligeretur, et constrictus ut juraret, mitteret manum sub femur
Abbreviated transcription (Latin):
holocuustũ deo non dubitauit of¬
t̾re. ħ it̾m benediccio p̾sticit supi¬
orib. In illis eĩ ꝓpagacionẽ seĩs
abhe ꝓmisit fũturam. In hac aut̃
ait. ec benedicentur ĩsemine cuo
om̃s gentes t̾re qm̃ audisti uo¬
ceui mean Et uos ergo audia¬
ius uocem dei uuĩ ⁊ obediamꝰ
preceptis eius: si uolumus ap̃
eũ inenire grãm. Lais qui ser¬
hab mnortẽ uxoris flecũ in ari¬
ti sepulture officium quib ma
s quͣtum sacis ẽ officii deferamꝰ.
ffeitii. auit aut̃ ꝑ loco sepulch¬
cis daretur ut non alieiis lõ¬
as s mĩs pocius exedificemus
cuinulos parentum uł ꝓximo¬
rim sepe enĩ cũ alienaciombus
possõnum uenales fiunt que ui
hisd̾ locis sepulcure sunt. hoc a
iõ abrabam tecit qr nõ dũ erãt
huiinodi dei cerpla inquib
fi delium domino relinquie cõ¬
dantur. Seuuerat abraham. Ita
q boin est patris debuit uxorem
pro uidere filio: s pp̃ oracłmn dei
exire. hĩtabat a int̾ra chananeo

Expanded text:
on dubitavit offerre. Haec iterum benedictio praestitit superioribus. In illis enim propagationem seminis Abrahae promisit futuram: in hac autem ait: Et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae; quoniam audisti vocem meam . Et nos ergo audiamus vocem Dei nostri, et obediamus praeceptis ejus, si volumus apud eum invenire gratiam. CAPUT habet mortem uxoris, fletum mariti, sepulturae officium; quibus marsed quantum satis est officii deferamus. Festinavit autem pro loco sepulcatis daretur; ut non in alienis locis, sed nostris potius aedificemus tumulos parentum vel proximorum. Saepe enim cum alienationibus possessionum venales fiunt, quae in iisdem locis sepulturae sunt. Hoc autem ideo Abraham fecit; quia nondum erant hujusmodi Dei templa, in quibus fidelium Domino reliquiae condantur. 81. Senuerat Abraham: itaque quod boni est patris, debuit uxorem providere filio: sed propter oraculum Dei exire. Habitabat autem
Abbreviated transcription (Latin):
res inͥ illum in holocaustũ iuuno
monciũ ꝙ̃ tibi dix̾o. Non sunt ocio¬
sum cẽ affectum prĩs. Ap̾n ͦ eũ stimu¬
lac et pungit pietatis aculeis. et
filu nom̃ adꝯit a o nom̃ necessitu¬
dimis ut iini amoris. Non sacis

Expanded text:
holocaustum in uno montium, quem tibi dixero . Non sinit otiosum esse affectum patris. A principio eum stimulat, et pungit pietatis aculeis, et filii nomen addidit ad nomen necessitudinis, et vim amoris. Non satis
Abbreviated transcription (Latin):
Cornu in̃ eͤ est qui p̾stitit oĩb sicut
leginus. Speciosus forma p̾filiis
hoim. Solus eleuatus et exaltatus
cur Ego non sum de hoc mũdo: ego
ẽ quod apparint abrahe reuelans
futuram sinpassionem corporis qua
inuiroum redemic demo ustrans
eciam genus passiomis cũ suspen¬
sum osfendit urrgultum illiro pa¬
cibulum crucis eit In hoc ligno p̾stã¬
tissimus doctor gregis exaltatus õ¬
ma craxit adse.ut aboĩbus cognos¬
cetur uñ et ipe cogno sce̾tur ait Cũ
ecaitau̾icis filiu hoĩs. cuc̃ cognos¬
accepit benedictiones. unam post
inctoriam qua libut nepotem
qñ occurrit illi melchisedech. et qnͣco

Expanded text:
Christus est, qui praestitit omnibus, sicut legimus, Speciosus forma prae filiis hominum . Solus elevatus et exaltatus tur: Ego non sum de hoc mundo, ego est, quod apparuerit Abrahae, revelans futuram sui passionem corporis, qua mundum redemit: demonstrans etiam genus passionis, cum suspensum ostendit. Virgultum illud patibulum crucis est. Et in hoc ligno praestantissimus ductor gregis exaltatus omnia traxit ad se; ut ab omnibus cognosceretur. Unde et ipse ait: Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognosaccepit benedictiones: unam post victoriam, qua liberavit nepotem, quando occurrit illi Melchisedech, quando
Abbreviated transcription (Latin):
counatꝰ si aginina. Ipẽ quoq sigͣ
concidit. et obscquia maiorã uiribꝰ
cum duob ipe c̾cius proficiscitur
egypti.uiam tͥum dierum ibimus.
et ĩmolabimꝰ domnio deo urõ sic̾
dix̃ nobis. Et recte t̾cio celebratur¬
die t̾intacis sacrificiũ. Et respiciẽs
abrabam oculis: uidit locũ alõge
cedebat oculis. uigebant singulo¬
conspiciant hic uou solum uroit lo¬
cum s eciam longe positus aspexit
Nec dubitauit udisse s aic pius
suis. Sedete hic cum asina ego a⁊
pullo asine ħ et eĩ aiante populꝰ¬

Expanded text:
comitatus sui agmina: ipse quoque ligna concidit, et obsequia majora viribus cum duobus ipse tertius proficiscitur,Aegypti: Viam trium dierum ibimus, et immolabimus Domino Deo nostro, sicut dixit nobis . Et recte tertio die celebratur Trinitatis sacrificium. 70. Et respiciens Abraham oculis vidit locum a longe ns praecedebat oculis: vigebant singuloconspiciant. Hic non solum vidit locum, sed etiam longe positus aspexit. 71. Nec dubitavit vidisse, sed ait pueris suis: Sedete hic cum asina: ego aupullo asinae. In hoc enim animante
Abbreviated transcription (Latin):
cũtidi ubctur. accepturꝰ ueri semis
hereditatem. Nõne euidẽt̃ circũciso
carins preceptum castimonieut a¬
liquis resecet libidinẽ carins. et in¬
domitas luxu ac lascuna refrenet
cupiditates. Et eĩ circũcisionis uo
bis apostoli pauli tͥbint auttoritas
qui ait: illa que gessit abrahamut
de ancilla suscipet sobolem: infigu
goria ẽ cũ aluro geritur ⁊ aluio figurã¬

Expanded text:
cumcidi jubetur accepturus veri seminis cumcidi jubetur accepturus veri seminis haereditatem. Nonne evidenter circumcisio carnis praeceptum est castimoniae, ut aliquis resecet libidinem carnis, et indomitas luxu ac lascivia refrenet cupiditates? Etenim circumcisionis vocbis Apostoli Pauli tribuit auctoritas, qui ait: Illa quae gessit Abraham ut de ancilla susciperet sobolem, in figurgoria est cum aliud geritur et aliud figura
Abbreviated transcription (Latin):
ari uxori sue ne dum uult ancillã¬
suam unroicare exluoit uxorem
Ergo abraham ⁊ innis depopulogẽ
tili erat et causa post̾itatis introitat
ad ancilla quod uxor eius stilita¬
tem suã obumbrare cupiens: auc¬
toreius facti fuit uiro. Et tñ nõ oci¬
sum ẽ quod post hoc statimi qr alia eiꝰ
ã dixit illi Ego suin deus tuus. E¬
mere in cõspectu tuo uł meo ⁊ estosũ
q̃rela qiͣ ad huc nõ plene emeruiss qͥ
desꝑaret st̾ilis partũ uxoris ⁊ dean¬
cilla post̾itatẽ querer. Esto inquit
sũ querela hoc ẽ rep̾hensibilis: ut de
te uxor queratut ne quisquam tu¬
a facta rep̾hendat. mutat ei uomĩ
licera addita ut de abraham uoce¬
tur abraham hoc ẽ de pacie uanosi¬
cut habet lacina int̾p̾tacio uocaretᷤ
pr̃ sublims. pr̃electus uł de prẽ fi¬
eret pr filii. uanus erat cũ deunines¬
pr̃ filu nõ erat quia nõ erat ei filius
qui nõ erat limo susceptus cõuigi¬
o. Peꝑit satra et factꝰ ẽ pr̃ filii. cir¬

Expanded text:
i suae; ne dum vult ancillam vindicare, excludat uxorem. 27. Ergo Abraham et unus de populo erat gentili, et causa posteritatis introierat ad ancillam; quia uxor ejus sterilitatem suam obumbrare cupiens, auctor ejus facti fuerat viro: et tamen non otiosum est quod post hoc Deus statim, quia alia ejus am, dixit illi: Ego sum Deus tuus, emerquerela , quasi adhuc plene non emeruisset, qui desperaret sterilis partum uxoris, et de ancilla posteritatem quaereret. Esto, inquit, sine querela, hoc est, irreprehensibilis; ut de te non queratur uxor, nec quisquam tua facta reprehendat. Mutat enim nomen, littera addita, ut de Abram vocaretur Abraham, hoc est, de patre vano, sicut habet Latina interpretatio, vocaretur pater sublimis, pater electus; vel de patre fieret et pater filii. Vanus erat cum Deum nespater filii non erat; quia non erat ei filius, qui non erat legitimo susceptus conjugio. Peperit Sara, et factus est pater filii. Cir
Abbreviated transcription (Latin):
tas. Quod ergo alus uegau̾is: idĩ
te ipe dec̾us. Et quod aluis detule¬
ris: eo te facies dignum uideri. Si
om̃s eam sentenciam nõ suscipien¬
di hospites sequantur ubi erit re¬
quies peregrinantib. Nelictis igi
huãnis ħĩtatulis: captabiuiꝰ seceisꝰ
ferarun bestiaꝵ cubicula: Sed pau¬
perem p̾tendis. Nõ opes ace hospes r̃¬
quirit s grãm. Non ornatum cõiu¬
uiũ s cybũ obinũ Melior ẽ inquit
hospitalitas cũ olerib ad aimcici
gelio eum quicũq dederit hospiti
potũ aque frigide. celestium asserit
p̾mioꝵ nõ exo̾rtẽ futurũ Deinq ia¬
cob oues adaquauit rachel et gra¬
ciam repperit uxorẽ ad quisuut᷑ de¬
indr quis sais an deum suscipias
cuhospitem pucas:Abraham dum
pegrinaritib defert hospicium do¬
nim atq angelos eiꝰ hospicio sus¬
cepit. Qm̃ius et cũ hospitem sus¬
cipis. suscipias deum: sicut scptã
meuãgelio legis dicente domino
ihũ. hospes erã et collegistis me

Expanded text:
tas. Quod ergo aliis negaveris, id in tas. Quod ergo aliis negaveris, id in te ipse decernis: et quod aliis detuleris, eo te facies dignum videri. Si omnes eam sententiam non suscipiendi hospites sequantur, ubi erit requies peregrinantibus? Relictis igitur humanis habitaculis, captabimus secessus ferarum, bestiarum cubilia. 35. Sed pauperiem praetendis. Non opes a te hospes requirit, sed gratiam; non ornatum convivium, sed cibum obvium. Melior est, inquit, hospitalitas cum oleribus ad amicitigelio . eum quicumque dederit hospiti potum aquae frigidae, coelestium asserit praemiorum non exsortem futurum. Denique Jacob oves adaquavit Rachel, et gratiam reperit, et uxorem acquisivit. Deinde qui scis an Deum suscipias, cum hospitem putas? Abraham dum peregrinantibus defert hospitium, Deum atque angelos ejus hospitio suscepit: quamvis et cum hospitem suscipis, suscipias Deum, sicut scriptum in Evangelio legis, dicente Domino Jesu: Hospes eram, et collegistis me
Abbreviated transcription (Latin):
tatem uidet Nõ sũ filio prẽm suscipt
nec sũ sancto spũ filumi couficetur.
Hec alibi plemus. Nũc moralis pse¬
ꝙdo ꝓpositum ẽ loci. Nõ ociosus sẽdet
qui longeaspicit. nec aspixisse cõcen¬
tus cucurrit obiriam: festinauit oc¬
currere qr nõ satis ẽ recte facere. uͭ
eciã uiaturare. quod facias festuiã
t mauducare pascha lex iubec:u
b̾iores enĩfructh habet celerata de¬
uocio. Disce ergo quam inpiger
eẽ debeas ut possis p̾uenire hospitẽ
ue quis pͥuemãt et te boui inuu̾s
defraudet copia. Bona ẽ hospitalitas:
habet mercebem suam. pͥmum hu¬
inun̾adioms diue. Os in ħ incolacu
hospites sumus. Ad cẽpus euĩ hĩtã¬
di bemius hospiciũ: emigramus ꝓ¬
pe. Caueamus ne si nos duri aut̃
in euãgelio saluator dicit Ffacite
uobis amicos. de ĩiquo mãmona
qui uos recipiant inec̾ua cab̾uacdã
sua. Deinde eciã in hoc corpore sitis
płinq oboritur pegrinaudi necesfi¬

Expanded text:
tatem videt, non sine Filio Patrem suscipit, tatem videt, non sine Filio Patrem suscipit, nec sine Spiritu sancto Filium confitetur. Haec alibi plenius . Nunc moralis persequendi propositum est loci. Non otiosus sedet, qui longe aspicit: nec aspexisse contentus, cucurrit obviam. Festinavit occurrere, quia non satis est recte facere, nisi etiam maturare quod facias. Festinanter enim manducare pascha lex jubet . Uberiores enim fructus habet celerata devotio. Disce ergo quam impiger esse debeas, ut possis praevenire hospitem; ne quis praeveniat, et te boni muneris defraudet copia. 34. Bona est hospitalitas, habet mercedem suam, primum humunerationis divinae. Omnes in hoc incolatu hospites sumus; ad tempus enim habitandi habemus hospitium: emigramus propere. Caveamus ne si nos duri aut nin Evangelio Salvator dicit: Facite vobis amicos de iniquo mammona, qui vos recipiant in aeterna tabernacula sua . Deinde etiam in hoc corpore sitis plerumque oboritur peregrinandi necessi
Abbreviated transcription (Latin):
missis. nec auarus in uotis. Hoc ẽ
nõ oubito quod facias. ut et cent̾
aimnoꝵsem dones filium nec nate
auctor nacure metas ielaxes. Bõ
aui ista donantur s tũ eciam h
hysmaelquẽ hẽo de u̾nacula: iu
uat inconspectu tuo. habũ dat mͥ
gr̃a. Deuiq dominꝰ et ꝓbauit eiꝰ
abra he deuocione ac fĩde. de ꝓuidẽ¬
cia. usticia. caritate parsimonia.
Nuc̃ etiam de hospitalitate duse¬
ramus.et eĩ ud̃ mediocris ea uir
docuit auctoritãte.lit p̾sto sit adue¬
mentib. et occurrat obinam it
nera exploret. et a d sit nõ q̃rẽtibͦ
et rapiat p̾cͥgredientes. añ ostiũ
seocbac abrahã sedebat meridie.
Qñ alu requiescebant abe hospitũ
explorabat aduentus. Mito illi de
sissime requirebat et respiciens iu¬
quit oculis indit. et ecce tres iuiri
tabant secus illiun. Et cũ induł
illos: cuturrit obiuã illid. Uide pͥo
fidei inist̾ium. Deus illi appariuit ec
tres aspexit. Cui deus refulget crimi¬

Expanded text:
missis, nec avarus in votis. Hoc est, missis, nec avarus in votis. Hoc est, non dubito quod facias, ut et centum annorum seni dones filium, et naturae auctor naturae metas relaxes. Beatus cui ista donantur: sed tamen etiam hic Ismael quem habeo de vernacula, si vivat in conspectu tuo, abundat mihi gratia. Denique DoAbrahae devotione, ac fide, de prudentia, justitia, charitate, parcimonia: nunc etiam de hospitalitate dicamus. Est enim non mediocris ea virtdocuit auctoritate; ut praesto sit advenientibus, et occurrat obviam, et itinera exploret, et adsit non quaerentibus, et rapiat 295 praetergredientes. Ante ostium sedebat Abraham, sedebat meridie. Quando alii requiescebant, iste hospitum explorabat adventus. Merito illi Deuime requirebat. 33. Et respiciens, inquit, oculis vidit, et ecce tres viri stabant secus illum. Et cum vidisset illos, cucurrit obviam illis . Vide primo fidei mysterium. Deus illi apparuit, et tres aspexit. Cui Deus refulget, Trini
Abbreviated transcription (Latin):
orib idonei uidẽntur. ut ⁊̃ fideles
ꝓbarentur quoꝵ multitudo ĩun¬
resiste̾ qr intocius corporis ĩmola¬
cionẽ queris salutem putarent.
qui exigus̃ cutũcisiois suc sangi¬
nẽ salut᷑arẽ arbitracẽtur Cõsideran¬
dum autem quod inpͥpucio positũ
uocauit deus. Iu p̾pucio adhue ma¬
uenti lum filii proiissa ẽ hrditas
ut nõ uideoꝵ tantũmõ prẽm ut ip¬
si asserunt S oñn credencium auc¬
torẽ ꝑfidem credas.Satra quoq
añ cirtũcisionem uiri muniꝰ lrẽ ad¬
uiccionem nõ mediocri remim̾aci¬
one benediciturut pͥncipatũ uit¬
tutis et gracie hẽret de qua nacio¬
nes ⁊ reges genciuĩ spondet futuros
ut in ip̃a typus nõ synagoge s ec¬
desie constitueretur. quo d̾aut̃
promissio exea filio risit abraham
nõ incredulitatis s exultacionis
idiciũ fuit Deinq pcidit infaci¬
em Qui adorauit:credidit Et ad
riet. Et dix̃. Hysinaeb hic uiuat in
cõsp̾tu tuo. Non incredulus ĩpro¬

Expanded text:
oribus idonei viderentur; ut fideles probarentur, quorum multitudo innuresistere, qui in totius corporis immolatione quaeri salutem putarent, qui exignum circumcisionis suae sanguinem salutarem arbitrarentur. 31. Considerandum autem quod in praeputio positum vocavit Deus, in praeputio adhuc manenti legitimi filii promissa est haereditas; ut non Judaeorum tantummodo patrem, ut ipsi asserunt, sed omnium credentium auctorem per fidem credas. Sara quoque ante circumcisionem viri in unius litterae adjectione non mediocri remuneratione benedicitur, ut principatum virtutis et gratiae haberet; de qua nationes et reges gentium spondet futuros, ut in ipsa typus non Synagogae, sed Ecclesiae constitueretur. Quod autem promisso ex ea filio, risit Abraham, non incredulitatis, sed exsultationis indicium fuit. Denique procidit in faciem, qui adoravit, et credidit, et adriet. Et dixit: Ismael hic vivat in conspectu tuo . Non est incredulus in pro
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃tis s in diguum p̾beat. Acci¬
pite eciam illird quia husinodi inte¬
perancia soluit caritatem cõiugii.
Supabas ancillas facit iracuirdas
matronas: discordes cõ iuiges cõcu¬
binas ꝓcaces inuereciurdos marito.
Simul ut de dͥo cõcepit aucilla sꝑ¬
uit donam suam tanquã dicior ꝑ¬
cu domina se despici dolet maritũ
actorẽ inuniarũ suarum arguit. De¬
inq sarra ipã marito ancitie sue po¬
cestatẽ de derat: et postea dicit ao
eum. Iniuriã accipio ego exte. De
inquit coram abea uidicet deus ĩt̾
me et te. ꝙͣtus dolor. ꝙͣ grauis q̃ie¬
la sit feminarũr leccione expoint᷑
Da improiidum et leuẽ maritũ
qui morigerau nesciat et dinorcii
causas exhibet. S abraham nirmo¬
deratus et priidens. ecce in quit an¬
tibi placuit. Malu it eĩ uxorẽ ten̾e
autitur. Quod sisarra mod̾acõm¬

Expanded text:
indignum praebeat. 26. Accipite etiam aliud, quia hujusmodi intemperantia solvit charitatem conjugii, superbas ancillas facit, iracundas matronas, discordes conjuges, concubinas procaces, inverecundos maritos. Simul ut de domino conceperit ancilla, spernit dominam suam tamquam ditior partu: domina se despici dolet, maritum auctorem injuriarum suarum arguit. Denique Sara ipsa marito ancillae suae potestatem dederat, et postea dicit ad eum: Injuriam accipio ego ex te: eginquit, coram ab ea: judicet Deus inter me et te . Quantus dolor, quam gravis querela sit feminarum lectione exponitur. Da improvidum et levem maritum qui morigerari nesciat, et divortii causas exhibet. Sed Abraham, vir moderatus et prudens: Ecce, inquit, antibi placuerit . Maluit enim uxorem tenere, a utitur. Quod si Sara mod
Abbreviated transcription (Latin):
uonnam ꝑtinz sarre ꝑtus dei dõtꝰ
prussione ut eciam hoc fulciretur
testimomo: cũ adutas dei offensi¬
one ⁊ fecundas st̾ilescere ⁊ rursus do
uolũtatestilos fecũdari. Iueͣ quod
scpͥcum ẽ Nõ uestilem ⁊ pacientem
ego feci dicit doꝰ Qmͣuis ad syna
hrẽ desiit que successi oms fuiroata
est postitate Et cõggacio naciomum
que st̾ilis erat cũ deũ ignoraret p

Expanded text:
net, ut Sarae partus Dei donatus promissione, etiam hoc fulciretur testimonio; cum advertas Dei offensione et fecundas sterilescere, et rursum Domini voluntate steriles fecundari, juxta quod scriptum est, Nonne sterilem et parientem ego feci, dicit Dominus ? Quamvis ad Synaghabere desivit, quae successionis fraudata est posteritate, et congregatio nationum quae sterilis erat
Abbreviated transcription (Latin):
sionim ⁊̃ si detem iustos ĩuemret
ipunitatẽ toti populo proiittit
iuris sanctis nec temere derogare.
Illor et enĩ nos fides seruat. illoꝵ iꝰ¬
ticia abexadio defendit. Godoma
quoq si habuiss uiros .x. ustos potu¬
it nõ perire. Quio sibi autem uult
quod ip̃i qui adabraham simulcu
domino ueuerãt sodomam pecierãt
uiri. Nisi ut acuaretur cͥmẽ eoꝵ. si qͦs¬
iustus iustus houorau̾at. is maiori¬

Expanded text:
tiam si decem justos invenerit impunitatem toti populo promittit.viris sanctis, nec temere derogare. Illorum etenim nos fides servat, illorum justitia ab excidio defendit. Sodoma quoque si habuisset viros decem justos, potuit non perire. 49. Quid sibi autem vult quod illi qui ad Abraham simul cum Domino venerant, Sodomam petierunt viri, nisi ut acerbaretur crimen eorum, si quos justus honora