comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃si spualiũ eoꝵ participes factȩ st̃ gc̃s: debens
⁊ in carnalib ministͣre eis. Qͥppe c̃ debitoreseos
dicat iudȩoꝵ credentiũ ut sic̃ in sp̃ĩalib para¬
cipes eoꝵ facti sc̃. ita ⁊ hi cõmunicent corꝑ alib
necessitatib eorsꝰ ut gaudentes ex iudeis credentes
collaudent ꝓuidentiã dĩ in salute ipsoꝵs ꝑ ministi¬
ũ eoꝵ. Hi enĩ totos se cuiuinis dedentes obseqͥis. nicħ
mundanũ curantes: exẽplũ bonȩ ꝯu̾sationis p̾be¬
bant credentibꝰ. Intantũ deniq nos humanos ad
elemosinã largiendã ⁊ bonis oꝑib exercendum
t᷑ qͣntomagis ds̃ : Retributio enĩ ħ e̾ uł merces:
ut qͥ accipiunt mĩam. mĩã faciant. Unde dñs.¬

Expanded text:
m si spiritualium eorum participes factae sunt gentes, debent et in carnalibus ministrare eis. Quippe cum debitores eos dicat Judaeorum credentium; ut sicut in spiritualibus participes eorum facti sunt, ita et hi communicent corporalibus necessitatibus illorum; ut gaudentes ex Judaeis credentes collaudent providentiam Dei in salutem ipsorum, per ministerium eorum. Hi enim totos se divinis dedentes obsequiis, nihil mundanum curantes, exemplum bonae conversationis praebebant credentibus. In tantum denique nos humanos ad eleemosynam largiendam, et bonis operibus exercendam tur, quanto magis Deus! Retributio enim haec est vel merces, ut qui accipiunt mi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ignorantiã dm̃ maiestatis crucifixert̃. Nã iude¬
oꝵ pͥncipes qͦm pͥncipes huiꝰ scłi posst̃ intelligi qͥ e¬
rant subiecti regno romano: Et neq romanoꝵ pͥn¬
cipes crucifixert̃ iħm. qͥppe cũ dixerit pilatꝰ nullã
causã mortis muenio in eo. Inde ⁊ manꝰ laũ dic̃s
uideis. Innocens ego sũ a sanguine iꝰti hurꝰ uosui¬

Expanded text:
majestatis crucifixerunt; nam Judaeorum principes, quomodo principes hujus saeculi possunt intelligi, qui erant subjecti regno Romano? Et neque Romanorum principes crucifixerunt Christum; quippe cum dixerit Pilatus: Nullam causam mortis invenio in eo . Unde et manus lavit, dicens Judaeis: Innocens ego sum a sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
̃o ꝓ rectore suo. Multi enĩ minimi dũ ꝯg̾gant᷑
unanimes fiunt magni ⁊ multors p̾ces impos¬
sibile ÷ ut ñ impetrent. Sigͦ ⁊ ipsi cupidi st̃ uiden¬
di apłmimpensiꝰ orent ut inde lib̾atũ possint
susciꝑe illũ in gaudio caritatisuit & munerũe

Expanded text:
o rectore suo. Multi enim minimi dum congregantur unanimes, fiunt magni: et multorum preces impossibile est ut non impetrent. Si ergo et ipsi cupidi sint videndi Apostolum, impensius orent; ut inde liberatum possint suscipere illum in gaudio charitatis. Ut et mun
Abbreviated transcription (Latin):
cłȩ gtũ:⁊ domesticã eoꝵ eccłã. Hi ex iudeis fuert̃
qͥ credentes facti st̃ socui laboris apłi qi. ita recte ĩdi¬
dant. ut cẽ ipsi exhortarent᷑ cȩt̾os ad fidẽ reccã. De¬
niq apollo qͣnius fuerit exercitatꝰ in scͥpturis. ab
his tñuiã dñi diligentiꝰ instructꝰ ÷. Idõsotios la¬
boris suidic̃ eos.s in xp̃o iħu. Cooꝑariĩ enĩ eiꝰ fu¬

Expanded text:
et domesticam eorum Ecclesiam. Hi ex Judaeis fuerunt, qui credentes facti sunt socii laboris Apostoli; qui ita recte crediderant, ut etiam ipsi exhortarentur caeteros ad fidem rectam. Denique Apollo quamvis fuerit exercitatus in Scripturis, ab his tamen viam Domini diligentius instructus est: ideo socios laboris sui dicit eos, sed in Christo Jesu; cooperarii enim ejus fu
Abbreviated transcription (Latin):
hii õs qͦs salutat hic affuisse intelligunt᷑. Unde dic̃
ñ solũ ses ⁊ õs gẽtiũ eccłas gr̃as his referre: tangeis
& romanos ut his obediant: qͦs ad ꝑfectũ gc̃iũ
audiunt laborare. adexhortandã fidẽ in xp̃o.
Qs intantũ laudat.: ut ꝑicła pati ꝓ eo ñ ab nuereñ.
Inimicitias enĩ ⁊ iudeoꝵ ⁊ falsoꝵs fr̃m subire ñ¬
xp̃m putantes: qd apłs destruebat. qrͣ & ꝑsecutioneᷤ

Expanded text:
ii omnes, quos salutat, ex his fuisse intelliguntur. Unde dicit non solum se, sed et omnes gentium Ecclesias gratias his referre, tangens et Romanos, ut his obediant, quos ad profectum gentium audiunt laborare ad exhortandam fidem in Christo. Quos in tantum laudat, ut pericula pati pro eo non abnuerent; inimicitias enim et Judaeorum et falsorum fratrum subire nChristum putantes: quod Apostolus destruebat, quare et persecutiones
Abbreviated transcription (Latin):
tistudens. diuina disputatione aufert: ostendeis
neq edenti ꝓ dẽẽ apd̃ de
Neq ñ edent i obee̾. Infirmũ ee̾ dic̃ qͥ ꝓpt̾ea qd̾
iudei ꝓhibiti st̃ cimet ełe. Hc̃ gͦ uult remitti iud¬
tio suo: ne scandalũ passusa caritate q̃ qͣsi mat̾ ÷
animarũ recedat c̃ m̃tis ꝑt̾batione: c̃ xp̃iani pa¬
cifici debeant eẽ & qͥeti. Aliꝰenĩ credit ede oĩa. Hic
fiducia lectionis ñ dubita t oĩa edenda. q̃ data
st̃ humanis usib. Legit enĩ in genesi oĩa bona ual¬
de ẽẽ qͦ creauit dsͣ idõ nicħ reiciendũ: qr nec enoc

Expanded text:
ti studens, divina disputatione aufert ostendens neque edenti prodesse apud Deum, neque non edenti obesse. Infirmum esse dicit, qui propterea quod Judaei prohibiti sunt, timet edere. Hunc ergo vult remitti judicio suo, ne scandalum passus, a charitate, quae quasi mater est animarum, recedat cum mentis perturbatione; cum christiani pacifici debeant esse et quieti. Alius enim credit edere omnia. Hic fiducia lectionis non dubitat omnia edenda, quae data sunt humanis usibus. Legit enim in Genesi omnia bona valde esse
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ asiȩ in xp̃o. Huiꝰ ephensti &̃ p̃sentẽ dignitatẽ
ñ tacet᷑ ut ostendat & dignatos hos crede.⁊ inuitet
pͥmos romanors ad fidẽ aut c̾te ut humiles cres¬
cerent. Salutate mariã q̃ multũ laborauit ꝓuo¬
b̾. Cõmonet hos nõe maris ꝗͣ intelligimꝰ adexhor¬
tationẽ illoꝵ impensiꝰ laborasse. ut gr̃as illi agan¬
Salutate andronicũ ⁊ uiliã cognatos ⁊ ꝯcaptitios
meos qͥ st̃ insignes in apłisqͥ ant̃ me fuert̃ in ap̃o
iħu. Hoscognatos ⁊ uxta carnẽ ⁊ scđm sp̃m qͦmͦ¬

Expanded text:
tivus Asiae in Christo. Hujus Epaeneti etiam praesentem dignitatem non tacet, ut ostendat et dignitatis viros credere, et invitet primos Romanorum ad fidem, aut certe ut humiles crescerent. Salutate Mariam, quae multum laboravit in vobis. Cotationem illorum impensius laborasse, ut grSalutate Andronicum et Juliam cognatos et concaptivos meos, qui sunt insignes in apostolis, qui ante me fuerunt in Christo Jesu. Hos cognatos et juxta carnem et secundum
Abbreviated transcription (Latin):
uit iã uacarisibi dic̃ uenire romã: qd̾ olĩ optaui¬
rat Romanosgͥ qr in lege inducti fuerant. int̾im
ꝑ ȩpłam corrigit. Illos aut̃ qͥ ñ audiert̃ adhuc p̾di¬
cationẽ utilius eẽ p̾sentia sua docerr̃ ut fundati
recta fide. difficile aliud aliqͥd reciꝑent. Uent̾u
tñ se ꝓmisit tpr qͦ adhispaniã erat iturꝰ q̃r illic
xp̃cñ erat p̃dicat᷑ ut occuparet m̃tes illoꝵs. Et qi
pseudo apłis difficile fuit it̃ ad illos. idõ tardiꝰ si
ireinerat molestũ. Nc̃ uͦ ꝓficiscar in ierłm: mini¬
stͣre scĩs. Ebauert̃ enĩ macedonia ⁊ achaia collati¬
onẽ aliꝗͣ fac̃e in pauꝑes scõis qͥ st̃ ierosolimã. Pri

Expanded text:
vit, jam vacare sibi dicit venire Romam, quod olim optaverat. Romanos igitur, quia in Legem inducti fuerant, interim per epistolam corrigit. Illos autem qui non audierant adhuc praedicationem, utilius esse praesentia sui doceri: ut fundati recta fide difficile aliud aliquid reciperent. Venturum tamen se promisit tempore, quo ad Hispanias erat iturus; quia illicn erat praedicatus, ut occuparet mentes illorum; et quia pseudoapostolis difficile fuit iter ad illos; ideo tardius si iret, non erat molestum. Nunc vero proficiscar in Hierusalem ministrare sanctis; probaverunt enim Macedonia et Achaia collationem ali
Abbreviated transcription (Latin):
agere debemꝰ. Unꝰqͥs ꝓximo suo placea in bono.
adedificationẽ. Nc̃ ꝑsonã suã discreuit. Hos enĩco¬
monet᷑ ut caritati studentes ꝑximis placeant: adi
patͥ: qr dic̃. N enĩ desccdi de cȩlout faciã uoluntati n¬
a s uoluntatẽ eiꝰ qͥ misit me patͥs. Et qi c̃ ħ dicei¬
sĩdicentib: iundͥeis qͥsi peccator occidit᷑. psal moss

Expanded text:
laceat in bono ad aedificationem. Nunc personam suam discrevit; hos enim commonet, ut charitati studentes proximis placeant ad idPatri; quia dicit: Non enim descendi de coelo, ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus, qui misit me, Patris . Et quia cum haedicentibus Judaeis quasi peccator occiditur, Psalmographus
Abbreviated transcription (Latin):
lutẽ. ut ꝑ ꝯfessionẽ honorent dm̃. q increduli in ho
g̃tb p̃dicatio eiꝰ fructũ habit᷑a eẽt ꝯfessioniꝰ sacram̃¬
ti dĩ: idõ gr̃as ex hoc agit filiꝰ patͥ in obedientiã gãs̃.
scondisti ea a sapientib ⁊ prudentib & reuelastiea
paruulis qm̃ bonũ placitũ ante te. Confessio gͦ ista
uniꝰ dĩ ÷ in tͥnitate. ex qͣ surgit lȩticia. ut pꝰ ueri c̃fes¬
t aminigc̃s cũ plebe eiꝰ. Hoc in cantico de ut̾onomii.
ut gr̃am adeptigentiles. socũ fierent iudeors. Qui
⁊ ipsi olĩ dono dĩ plebs eiꝰ erant noĩati: s iã nobi¬
les iudei. Hũ uͦ ignobiles. ꝑmĩã nobilitati st̃ut¬

Expanded text:
lutem; ut per confessionem honorent Deum; quia increduli inhongentibus praedicatio ejus fructum habitura esset confessionis sacramenti Dei: ideo gratias ex hoc agit Filius Patri, in obedientiam gentium. errae, qui abscondisti ea a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis, quoniam bonum placitum fuit ante te . Confessio ergo ista unius Dei est in Trinitate, ex qua surgit laetitia, ut post veri confestamini gentes cum plebe ejus, hoc in cantico Deuteronomii .ut gratiam adepti gentiles socii Judaeorum fierent, qui et ipsi olim dono Dei plebs ejus erant nominati. Sed jam nobiles Judaei: hi
Abbreviated transcription (Latin):
reddita sibi ratione qͥeuert̃. magnificantes dñm
dic̃tes. Forsitan ds ⁊ geb penitentia tͥbuit adconse
cretũ dĩ hoc fuisse ut õs gc̃s benedicerent᷑ in xp̃o:
ne insolentia infidentiũ iudȩoꝵ ꝯcristaret & dio¬
bias redderet credentiũ aĩ asgciũ qͣs frustia sibi
spẽ ꝓmittãt᷑ qd a dõ abrahȩ accepto ferat᷑ fides ub¬

Expanded text:
reddita sibi ratione, acquieverunt magnificantes Dominum, dicentes: Forsitan Deus et gentibus poenitentiam tribuit ad consecretum Dei hoc fuisse, ut omnes gentes benedicerentur in Christo; ne insolentia infidentium Judaeorum contristaret, et dubias redderet credentium animas gentium, quasi frustra sibi spem promittant, quod a Deo Abrahae accepto feratur fides Ju
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcristes. Beneficiũ enĩ clĩ ixritũ fac qͥ frẽm lib̾atũ a
peccato ꝑ disceptionẽ rursꝰ ꝓuocat adpeccandũ: sol¬
uens in ipso oꝑa ꝯq̃ gessit ut hõẽ a peccato lib̾aret.
Omĩa qͥdẽ munda st̃. Ierũ ac manifestũ ÷ oĩa munda
bona ⁊ munda sint: dubitantib tñ fiunt ĩun¬
da. Et erit illi offendicłm. qͥ c̃ dubitet edic tñ ñ
munda ꝯscientia qr qd sibi inutile putat. fac̃. Idõ

Expanded text:
contristes. Beneficium enim Dei irritum facit, qui fratrem liberatum a peccato per disceptationem rursus provocat ad peccandum, solvens in ipso opera Christi quae gessit, ut hominem a peccato liberaret. Omnia quidem munda sunt. Verum et manifestum est omnia munda bona et munda sint, dubitantibus tamen fiunt immunda: et erit illi offendiculum, qui cum dubitet edit tamen non munda conscientia, quia quod sibi inutile putat, facit. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓu̾itate dĩ ut ħ ꝯfirmaret ꝓmissiones patrẽ.
O riginẽ cõm̃dat indeoꝵ. In circuncisione enĩ fui¬
die infigurã circimcisionis cord̃ ꝗͣ postea
onem. Sicenĩ ait. Sic̃ me misisti in bc̃ mundũ: itaet ego
misi eos in hc̃ mundũ. Circuncisio aut̃ cordis ⁊ sub¬
lata erroris nebula agnoscere creatorẽ dm̃ patrẽ &

Expanded text:
in hoc ut confirmaret promissiones Patrum. Originem commendat Judaeorum; in circumcisione enim filihae in figuram circumcisionis cordis, quam posonem, sic ait: Sicut me misisti in hunc mundum, ita et ego misi eos in hunc mnndum . Circumcisio autem cordis est, sublata erroris nebula, agnoscere creatorem Deum Patrem, et
Abbreviated transcription (Latin):
nã hñtes pacẽ qͥ dñs dedic dicens. Pacẽ meã do uob̾. pa¬
cẽ relinqͦ uob. Ex qͦ orit᷑ gaudiũ in spũ scõ. Dsceptati¬
det in solis pacificis. Sic̃ enĩ ex nob̾ꝯtristat᷑ sic & gau
tori placens dõ. Qr q̃ ipse misit xp̃m ut redimer et ge¬
nꝰ hoiũ: sic̃ ipse dñs ait. Qͥ ñ honorificat filiũ ñ honori¬
ficat patrẽ qͥmisit illũ. Qͥgͦ placet dõ ꝓbatꝰ ÷ hõibus.
ͦ mͣ : Accepit enĩ ddonũ. ꝑ qd̾ appareat dignꝰ dõ.Itaq quȩ
pacis st̃ sectem᷑ & quȩ edificationis it̃ in uicẽ cꝰtodiam᷑.
qm̃ disceptatio discordiã parit. Idõq ut pacifici eẽ
possimꝰ: ab intentione edendi aut ñ edendi dissimu
de̾. Est enĩ excitans m̃tẽ. si tñ uincendi studiũ contẽp

Expanded text:
 Dominus dedit, dicens: Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis ; ex qua oritur gaudium in Spiritu sancto. Disceptatidet in solis pacificis. Sicut enim ex nobis contristatur, sic et gaudtori, placet Deo. Quare? Quia ipse misit Christum, ut redimeret genus humanum, sicut ipse Dominus ait: Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem, qui misit illum . Qui appareat dignus Deo. Itaque quae pacis sunt, sectemur: et quae aedificationis sunt, invicem custodiamus. Quoniam disceptatio discordiam parit, ideoque ut pacifici esse possimus, ab intentione edendi aut non edendi dissimulprodesse, est enim excitans mentem; si tamen vincendi studium contemna
Abbreviated transcription (Latin):
dalizare ut ex refriuola faciat illi scrupulũ & mei
te simplicit̃ edebat securꝰ de ꝯscientia sua. at uͦ c̃ ad¬
eunt ꝯtͦuersiȩ. incipient ꝑ tͥbationẽ in dĩ creaturã pec¬
care ierit inuiria creatoris ꝗ̃ ꝓficiet ad ꝑditionẽ¬

Expanded text:
dalizare, ut ex re frivola faciat illi scrupulum, et indalizare, ut ex re frivola faciat illi scrupulum, et inte simpliciter edebat, securus de conscientia sua. At vero cum adeunt controversiae, incipiet perturbatione in Dei creaturam peccare
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ei qͥ existimat aliqͥd cõmune e̾e̾. illi cõmune ẽ.
siue qͥ ex iudȩo ap̃ianꝰ ẽ siue gentilis fidelis putat
etꝰ aliqͥd tale uitandũ. ipse ẽ qͣm supͣ infirmũ dic̃.
Dubitando enĩ÷ ĩfirmꝰ apõ istũ ĩmundũ: qd putat
ñ edendũ. Et qi ñ h suꝑstitione fac̃ s timore. suo
uidicio remittendũ. Nã si ꝓpt̾ escã fr̃ tuus ꝯt̾stat᷑:
iã ñ scd̾m caritatẽ ambulas. In aliaepła dic̃. fsca uen¬
tri. & uent̃ escis: &e hc̃ & hanc ds̃ destruet. Nañ de
esca aut placet qͥs dõ aut displicet: idõ caritatẽ sec¬
candã monet: qͣnos ds̃ lib̾are dignat ẽ. Siceñ ait.
nr̃i. Qͥ gͦ hui beneficui memor ẽ. hanc ex colit nec illi
aliqͥd añ ponitis p̃t̃ mittit maxima q̃ scit ꝓmissionẽ
ñ parare apd̾ dm̃. Noli cibo tuo ꝑde illũ. ꝓ qͦ rp̃smor
tuus ẽ. Quantũ ualeat sałꝰ fr̃i. ex morte xp̃i cognos¬
cit᷑. Itaq qͥ scit qͣntũ ꝯstet. ꝯfirmare illũ debet ñscan¬

Expanded text:
ane qui existimat aliquid esse commune, illi commune est. Sive qui ex Judaeo christianus est, sive gentilis fidelis putat esse aliquid tale vitandum, ipse est quem supra infirmum dicit; dubitando enim est infirmus. Apud istum immundum est, quod putat non edendum: et quia non hoc superstitione facit, sed timore, suo judicio remittendum. Nam si propter escam frater tuus contristatur, jam non secundum charitatem ambulas. In alia epistola dicit: Esca ventri, et venter escis; et hunc et has Deus destruet . Quia non de esca aut placet quis Deo aut displicet; ideo charitatem sectandam monet, qua nos Deus liberare dignatus est; sic enim ait: ri . Qui ergo hujus beneficii memor est, hanc excolit, nec illi aliquid anteponit: sed praetermittit maxima, quae scit promissionem non parare apud Deum. Noli cibo tuo perdere illum, prtuus est. Quantum valeat salus fratris, ex morte Christi cognoscitur; itaque qui scit quantum constet, confirmare illum debet, non scan
Abbreviated transcription (Latin):
phemari. blasphemat᷑ aut̃ c̃ dubitat᷑ de dĩ creatura.
pot: i sic intelligibonũ nr̃mblasphemari: qi qͥbo
lud suũ effuscat ce incipiet bonũ eiũ blasphemari ꝑ
infronte aut nafũ collisũ unde deformet᷑ sp̃es eiꝰ. Idõq
illa monet sectanda qͥbonꝰ reliqͥs ñ tollãt fauor̃ꝰ Non ÷
enĩ regnũ dĩ. esca ⁊ potꝰ. Manifestũ ÷ qr nemo ꝑ escã pla

Expanded text:
phemari; blasphematur autem, cum dubitatur de Dei creatura. Potest et sic intelligi bonum nostrum blasphemari, quia quillud suum offuscat, et incipiet bonum ejus blasphemari pe habeat in fronte, aut nasum collisum; unde deformetur species ejus. Ideoque illa monet sectanda, quae bonis reliquis non tollant favorem. Non est enim regnum Dei esca et potus. Manifestum est quia nemo per escam
Abbreviated transcription (Latin):
repleti oĩ scientia. itaut possitis alt̾utrũ monere.
H ȩx exhortationes st̃. ꝑ laudẽ enĩ ꝓuocat eos ad
meliorẽ intellectũ ⁊ uitã. Qͥ enĩ uidet se lauda¬
rr dataoꝑa el aborat. ut uera sint q̃ dñr. Idõñ
dix̃ ut iuicẽ se doceant: s ã moncant. ħenĩ
solet moner: qd :̃ sciat᷑. aliꝗdo subt̃ fugit aĩo. Cȩ¬
t̾a ñ st̃ obscura ut indigeant explanatione. Au¬
datiꝰ aut̃ scͥpsi uob̾ fr̃s ex parte. tanꝗͣ in memoriã
oblatio gc̃iũ accepta. scĩficata in spu scõ. Noneñ
temere se scͥpsisse significat. Auctoritatẽ enĩ si
monens ⁊ c̃firmans ꝓpositũ eoꝵ in xp̃o: ut sollici¬
tudinẽ suã osfẽdat ĩministiaeũgłi qͣsi magist̾ gc̃iũ:¬

Expanded text:
repleti omni scientia; ita ut possitis alterutrum monere. Haec exhortationis sunt; per laudem enim provocat eos ad meliorem et intellectum et vitam. Qui enim videt se laudari, data opera elaborat ut vera sint quae dicuntur. Ideo non dixit, ut invicem se doceant, sed admoneant; hoc enim solet moneri, quod cum sciatur, aliquando subterfugit animo. Caetera non sunt obscura, ut indigeant explanatione. Audacius autem scripsi vobis, fratres, ex parte, tamquam in memoriam oblatio gentium accepta et sanctificata in Spiritu sancto. Non enim temere se scripsisse significat, auctoritatem enim sibmonens et confirmans propositum eorum in Christo; ut sollicitudinem suam ostendat in ministeri
Abbreviated transcription (Latin):
in fr̃ĩs cbulatione. sic̃ & in alia dic̃ epła. Conside¬
rans te ipsũ ne & tu tẽpceris. Alt̃ alt̾iꝰ onera sus¬
cinete. Ilon alta sapientes Alta saꝑe suꝑbia ẽ. Nam
ce diabolus cũ alta sapuit: apostatauit. Neelatio sit
in animo & p̾sumens forte de in colomitate actꝰ suiñ¬

Expanded text:
alia dicit epistola: Considerans te ipsum, ne et tu tenteris. Alter alterius onera sustinete . Non alta sapientes. Alta sapere superbia est; nam et diabolus cum alta sapuit, apostatavit. Ne elatio sit in animo, et praesumens forte de incolumitate actus sui
Abbreviated transcription (Latin):
OS mnħ udicate magis ne ponatis offendicłm fr̃it scan¬
dalũ Ineo uidicandũ monet qͦd ꝓsit. qd̾ pot: & aucto¬
ritate legis defendi: nulli aut̃ frm carnẽ edenti aut
ñ edenti fiat scandalũ. Sc̾io ⁊ ꝯfido in dũoqr nich
cõmune ꝑ ipsũ. Manifestũ ÷ qr saluatoris beneficio
oĩa munda sc̃ qͥde sub iugo legis eruens hões & iusti¬
ficans. reddidit statũ pͥstinȩ lib̾atis ut digni sint ut
tota creat᷑a sic̃ & uet̾es scĩ Q aut̃ adhic sublege st̃ ñ
licet ilł uti aut edẽ q̃ ꝓhibet lex qr indulgentiã da¬

Expanded text:
e magis, ne ponatis offendiculum fratri, vel scandalum. In eo judicandum monet, quod prosit, quod potest et auctoritate legis defendi: nulli autem fratrum carnem edenti aut non edenti fiat scandalum. Scio et confido in Domino quia nihil commune per ipsum. Manifestum est quia Salvatoris beneficio omnia munda sunt, qui de sub jugo Legis eruens homines et justificans, reddidit statum pristinae libertatis; ut digni sint uti tota creatura, sicut et veteres sancti. Qui autem adhuc sub Lege sunt, non licet illis uti aut edere,
Abbreviated transcription (Latin):
gis ẽ dilectio. It iusticia sit diligere ꝓximũ: abũ¬
lans uͦ & ꝑfecta iusticia: ⁊̃ inimicos diligere. Inimi¬
cũ aũ dilig̾e qͥd: aliud ꝗͣ optare desinere illũ ab
dõ pat̾ similes fac̃ qͥ ñ colentib se annua dona lar¬
git᷑. Nã & dñs incruce positꝰ postulat ꝓinimicis:
ut plenitudinẽ iꝰticiȩ ꝗͣ docuerat demonstͣretꝰ. Et ħ
oꝑari bonũ: qͣsi in die ħ ÷ palã. Illicita enĩ noctead:
in abscondito fiunt. Iã enĩ in manifestatione posi¬
ti qd̾÷ innocentia dĩagnoscentes qͥd seqͥ debeamꝰ da¬
re oꝑã debemꝰ. ut purȩ uiuentes ad ꝓmissũ p̃mi¬

Expanded text:
gis est dilectio : ut justitia sit diligere proximum, abungis est dilectio : ut justitia sit diligere proximum, abundans vero et perfecta justitia etiam inimicos diligere. Inimicum autem diligere quid aliudDeo Patri similes facit, qui non colentibus se annua dona largitur. Nam et Dominus in cruce positus postulat pro inimicis ; ut plenitudinem justitiae quam docuerat, demonstraret. Et hoc operari bonum, quasi in die, hoc est, palam; illicita enim nocte, id est, in abscondito fiunt. Jam enim in manifestatione positi, quod est in notitia Dei, agnoscentes quid sequi debeamus, dare operam debemus, ut pure viventes ad promissum p
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Et si qd̾ aliud ÷ mandatũ in ħ u̾bo ꝯsũmat᷑. Diligeᷤᷤ
ꝓcimũ tuũ sic̃ ceipsũ. ħ scͥptũ ÷ in leuitico. ma¬
nentib supͣ dictis mandatis. Itaq in dilectione im¬
pleri legẽ significat: sic̃ dixiac si sint alia manda¬
ta q̃ nc̃ tacuit: tam̃ ꝓ oĩb mandatis dilectio satis¬
fac̃. Nã si se humanũ gñs ab initio dilexisset: ini¬
qͥtas in t̾ris ñ ee̾t. Exordiũ enĩ in iꝰticiȩ: discordia ẽ.
Idõq iniqͥtati. dilectio inimica ÷ qr qd̾ bonũ ÷ bonq̃¬
oꝑat᷑. Plenitudo enĩ legis ÷ dilectio. Malũ ñ oꝑat᷑
qr bona ÷ dilectio: nec peccare pot: illa quȩ legis ẽ
ꝑfectio. ꝑlegis u̾ba ad sensũ eugłicũ uult ꝑuenire¬
l dõ enĩ qd̾ sũmũ ÷ legis memorat᷑. ut huic eyͣgłm
societ: ostendens uniꝰ ee̾ sensũ auctoris. d qr tp̃r¬
xp̃i adcli aliqͥd oportuit. ñ solũ pacimos s inimi¬
cosdiligere p̾cepit. Unde subdit᷑. Plenitudo le¬

Expanded text:
Et si quod est aliud mandatum, in hoc verbo consummatur: Diliges proximum tuum sicut te ipsum; hoc scriptum est in Levitico . Manentibus itaque supradictis mandatis, in dilectione impleri Legem significat, sicut dixit: ac si sint alia mandata, quae nunc tacuit; tamen pro omnibus mandatis dilectio satisfacit. Nam si se humanum genus ab 100 initio dilexisset, iniquitas in terris non esset; exordium enim injustitiae discordia est. Ideoque iniquitatis dilectio inioperatur; plenitudo enim Legis est dilectio. Malum non operatur, quia bona est dilectio, nec peccare potest illa, quae Legis est perfectio. Per Legis verba ad sensum evangelicum vult pervenire. Ideo enim quod summum est Legis, memorat; ut huic Evangelium societ, ostendens unius esse sensum auctoris. Sed i addere aliquid oportuit, non solum proximos, sed inimicos diligi praecepit. Unde subditur: Plenitudo Le
Abbreviated transcription (Latin):
messationesst̃ luxur iosa ꝯuiuia : q̃ aut collatione
oĩũ celebrant᷑. aut uicib solent a ꝯtub̾nalibꝰ exhi¬
heri. ut neminẽ illic pudeat aliqͥd in honeste di
Solent enĩ ialiena msa pudore coherceris hic adh¬
uenit᷑ ut fȩda illic gerant᷑ copia uini: & inci¬
tet᷑ libidinis diu̾sa uoluptas. Iccirco euitanda
p̾cipit huiꝰscemodi diuuiaᷤᷤ. Non incubilib & ĩpud¬
ciciis. Post luxuriosũ ꝯuiuiuũ & ebritatẽ ħ sub¬

Expanded text:
t luxuriosa convivia, quae aut collatione omnium celebrantur, aut vicibus solent a contubernalibus exhiberi; ut neminem illic pudeat aliquid inhoneste dicSolent enim in aliena mensa pudore coerceri; sed hic ad hvenitur, ut foeda illic gerantur copia vini, et incitetur libidinis diversa voluptas. Idcirco evitanda praecipit hujusmodi convivia. Non in cubilibus et impudicitiis. Post luxuriosum convivium et ebrietatem hoc sub
Abbreviated transcription (Latin):
creatã ꝙ̃ ꝑpeccatũ alienata ẽ ab auctore: factacap¬
tiua. Quã ds̃ pat̾ ne opꝰ eiꝰ ꝑiret misso filio suodece¬
lo adtras. docuit qͥd faciendo manꝰ piratarũ effuget.
pt̃ qd̾ ce occidi se passus : abmimicisqͥ descͥdens as
inferos qr innocenserat occisusreũ facet peccatõ:
udicas frẽm tuũ inñedendo̾ aut cu qr spms fr̃em¬

Expanded text:
r peccatum alienata est ab auctore, facta captiva: quam Deus Pater, ne opus ejus periret, misso Filio suo de coelis ad terras, docuit quid faciendo manus piratarum effugeret. Propter quod et occidi se passus est ab inimicis; ut descendens ad inferos, quia innocens erat occisus, reum faceret peccatum; judicas fratrem tuum in non edendo? aut tu quare
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bũ dei. Hoc gͦ nob̾ olĩ ꝓmissũ sublatis q̃ oneri erant le¬
gis reliqͥt ad redẽptionẽ ut data remissione peccatoꝵ
ñ punirem᷑ a lege. sic ꝑũt sodoma. Saluatorẽ gͦ relictũ
nob̾ dic̃ ad suffragiũ uitẽ qͣm lȩx p̾uide ñ potuit qnͣ abim¬
tio dõ nasci decreuit: qͥ ꝓpt̾ea qd̾ solus sine peccato inue¬
niretͥ deuicto humanigñis hoste oĩũ peccata deleret.
Hoc ⁊ ĩ apocalipsi ioħis habet᷑: qr nemo ait dignꝰ inuentꝰ:
siue incȩlo sine int̾ra. qͥ aꝑiret librũ ⁊ signacła eiꝰ:
n saluator qͥ uiet morte. hocgͥ scm̃ qõ oli ꝓmissũ neie¬
ũ peccata repleta erant. Fru̾ctꝰ aut̃ eiꝰ : indulgentia pec¬
cators. Nisi enĩ xp̃s fuisset reseruatꝰ ꝙͥ iccirco sem̃ dic̃ qi
ꝑ ipsũ reꝑatũ ÷ gñs hoiũ: int̾isset ꝓgenies abrahȩ. eo qd̾
peccatis obrutierant. & lex eis ꝓdee̾ ñ potuit. Iccirco
hc̃ seq̃ndũ docet qͥ p̾sidiũ⁊ tulit uitȩ. Qͥ agͦ dicemꝰ᷑ qd̾ g̃s¬

Expanded text:
verbum Dei . Hoc ergo nobis olim promissum, sublatis quae oneri erant Legis, reliquit ad redemptionem; ut data remissione peccatorum, non puniremur a Lege, sicut periit Sodoma. Salvatorem ergo relictum nobis dicit ad suffragium vitae, quam Lex providere non potuit, quem ab initio Deus nasci decrevit: qui propterea quod solus sine peccato inveniretur, devicto humani generis hoste, omnium peccata deleret. Hoc et in Apocalypsi Joannis habetur: Quia nemo, ait, dignus inventus est, sive in coelo, sive in terra, qui aperiret librum et signacula ejus; nisi Salvator, qui vicit morteum peccata repleta erant. Fructus autem ejus est indulgentia peccatorum; nisi enim Christus fuisset reservatus quem idcirco semen dicit, quia per ipsum reparatum est genus humanum, interisset progenies Abrahae; eo quod peccatis obruti erant, et Lex eis prodesse non potuit. Idcirco hunc sequendum docet, qui praesidium contulit vitae. Quid ergo dicemus? Q
Abbreviated transcription (Latin):
diniũ dĩ statuit ⁊ nullũ ꝑire uult. ħ in scło rectores
inauitꝰ. ut t̾rore int̃posito hoĩb uelut pedago¬
gisst: erudientes illos qͥd seruent ne in pęnã inci¬
dant fut᷑i iudicũ. Idõq necessitate subditi estote:
ee̾ deb̾e ñ solũ ꝓpt̾ irã id: ultionẽ p̃sentẽ: parit enĩ
ira uindictã: s & ꝓpt̃ futurũ udiciũ. Qa si hic eua¬
serint illic eos pena expectat uͥ accusante ipsa ꝯsci¬
entia punient᷑. llã iccirco tributa rependitis. Minis¬
trienĩ dĩ st̃: in ħ ipso seruientes.Idõ dic̃ tͥbitta pr̃ari¬

Expanded text:
dicium Deus statuit, et nullum perire vult, huic saeculo rectores ordinavit, terrore interposito hominibus, velut pedagogi sint, erudientes illos quid servent, ne in poenam incidant futuri judicii. Ideoque subditi estote, pter iram, id est, ultionem praesentem; parit enim ira vindictam; sed et propter futurum judicium, quia si hic evaserint, illic eos poena exspectat, ubi accusante ipsa conscientia punientur. Nam idcirco tributa penditis: ministri enim Dei sunt in hoc ipso servientes. Ideo dicit tributa pra
Abbreviated transcription (Latin):
potiꝰꝗͣ uituꝑent exͣgłicã disciplinã. Nemini qͥcꝗͣ de¬
beatis. nͥ ut inuicẽ diligatis. Pacẽ uult nos hr̃e si fieri
nore ÷ siue p̾senti siue futo dignũ: ⁊ debitũ inclina
aut ȩtate honorandus ẽ. Qͥ enĩ diligit ꝓocimũ: le¬
gẽ impleuit. Legẽ datã a moy seĩplet. qͥ diligit ꝓoci

Expanded text:
tuperent evangelicam disciplinam. Nemini quidquam debeatis, nisi ut invicem diligatis. Pacem vult nos habere, si fieri nore sive praesenti sive futuro, dignum est et justum inclinaraut aetate honorandus est. Qui enim diligit proximum, legem implevit. Le
Abbreviated transcription (Latin):
bluintut de cȩt̾o mundã uitã agentes. dĩ amorẽ
mn nos ꝓuocemꝰ ñ irritũ facientes opꝰ gĩȩ eiꝰ. Nã ap̃
uet̾es idõ oblata occidebat᷑ hostia᷑ ut hoĩes peccati
causa mort subieccos significaret. Nec aũ qa ꝑ dous
dĩpurificati st̃ hoĩes & a morte sd̾a lib̾ati̾ uiuã hos¬

Expanded text:
undam vitam agentes, Dei amorem in nos provocemus, non irritum facientes opus gratiae ejus. Nam apud veteres ideo oblata occidebatur hostia, ut homines peccati causa morti subjectos significaret. Nunc autem quia per donum Dei purificati sunt homines, et a morte secunda liberati, viva
Abbreviated transcription (Latin):
illo. Et saluator enĩ sic uieit malũdũ restitic. Cont᷑
stenĩ agit malicia: ⁊ dũ uincit᷑ uinc̾e se putat. Ioenĩ
agit inimicꝰ ut et nos de ꝓposito nr̃o abstrahat occasi¬
onẽ querens qͦ mͦ peccemꝰ. Idõ si ꝓuocati ab illo uicẽ
illi ñ reddamꝰ uincimꝰ illũ inbono. Idõ enĩ ñ resistimꝰ
ut bonũ seruemꝰ neglecta ĩticia qr cogit ĩticia adretͥ

Expanded text:
contra se enim agit malitia, et dum vincitur, vincere se putat. Id enim agit inimicus, ut et nos de proposito nostro abstrahat, occasionem quaerens quomodo peccemus. Ideo si provocati ab illo, vicem illi non reddamus, vincimus illum in bono; ideo enim non resistimus, ut bonum servemus, neglecta justi
Abbreviated transcription (Latin):
N illi ħ enĩ faciens carbones ignis ꝯgeres suꝑ caput eis
Non nudã iundictã dõ reseruari debe ostendit ha
heneficia dari immicis. ut uere ostendamꝰ ñ mĩitis
ti carbones mortui reuiuiscent. Ut gͦ nos intanti
ꝑfectos faciataut ñ solũ nos ipsos s &alios ad qͥramꝰ᷑ a

Expanded text:
im faciens, carbones ignis congeres super caput ejus . Non nudam vindictam Deo reservari debere ostendit, sed et beneficia dari inimicis; ut vere ostendamus non meritis ti carbones mortui reviviscent. Ut ergo nos in tantum perfectos faciat, ut non solum nos ipsos, sed et alios acquiramus
Abbreviated transcription (Latin):
qr q̃ gͣuit̃ peccant᷑ ñ nͥ fietu & gemitu adueniã ꝑtineñ.
illoꝰ ñ uidebant: ostendic ħ int̾ pͥmordia fidei ñ reqͥri.
Donũ enĩ dĩ gͣtis donat peccata in baptismoᷤ. Sic̃ enĩ &
morat: ut ipso rubore ñ se iactarent insultantes uidȩs
qr ñ credid̾ant̾. s oblectarent illos agnosc̾e ꝓmissũ
dĩ. Qͥa enĩ uos inqͥt gc̃s c̃ hiseloqͥa dĩ credita sint re¬

Expanded text:
quae graviter peccantur, non nisi fletu et gemitu ad veniam pertinent; illos non videbant; ostendit hoc inter primordia fidei non requiri; donum enim Dei gratis donat peccata in baptismo. Sicut enim et morat, ut ipso rubore non se jactarent insultantes Judaeis, qui non crediderant: sed oblectarent illos agnoscere promissum Dei. Quia enim vos, inquit, gentes, cum his eloquia Dei credita sint, re
Abbreviated transcription (Latin):
q̃re. Nonsolũ de subiectis uindictã ꝓhibet cõpeten¬
tẽ: s & de parib & magnis. hoc÷ defrẽ forte in nos
peccante ñ quȩxamꝰ uindicari s remittamꝰ di ui¬
dicio reseruantes: nedũ ab ira detinem᷑ in ueniac
locũ inimicꝰ in qͦ sugge̾at & suadeat aliqd dt᷑ nos.¬

Expanded text:
nquere. Non solum autem de subjectis vindictam prohibet competentem, sed et de paribus et magnis, hoc est, de fratre forte in nos peccante non quaeramus vindicari, sed remittamus, Dei judicio reservantes; ne, dum ab ira detinemur, inveniat locum inimicus, in quo suggerat et suadeat, quod co
Abbreviated transcription (Latin):
aentes Rm̃is date locũ irs. It pacis feda seruari
possint ab ira dissimulandũ monet: Maximȩ qm̃ ꝑ
git ꝙͣ postulet causa delictr᷑̾ aut sibi ipsi in cõmo¬
dũ prãt sigͣuiora peccata in cõpetenti uindicta
uult ex eqͥ. Debilẽ enĩ esfic̃ quẽ potuit em̃datũ br̃
& sanĩ. nde ⁊ salomon ait. Noli itꝰ ẽẽ multĩ. Esti

Expanded text:
arissimi, sed date locum irae. Ut pacis foedera servari possint, ab ira dissimulandum monet, maxime quoniamgit, quam postulet causa delicti: aut sibi ipsi incommodum praestat, si graviora peccata incompetenti vindicta vult exsequi; debilem enim efficit, quem potuit emendatum habere et sanum. Unde et Salomon
Abbreviated transcription (Latin):
hanc pacẽ sp̃uerit ut alia uͦ inimicꝰ c̃ aut rephen¬
cli forte ab illo uult aut inuidet bonis eiꝰ. qd ab
illo tñ ꝑtinet ñ discorcdat abene agentibꝰ. Hic ẽ
enĩ imꝑacificꝰ qͥ pt̾ missa uoluntate legis suũ ius
seqͥt᷑ qͣmꝗͣ dicat dauid. Cũ his qͥ odert̃ pacẽ eram
pacificꝰ. S ħ necessitatis erat ꝓpt̃ pocentiã ꝑsona¬
rũauit uel obseqͥis humilitatis uincat᷑: qͥ se sicex¬
collit suꝑbia ut mandata legis sꝑnat. Poc fier uit
Et de timort dĩ pacificũ seqͥs p̾beat illi qui odit pa¬
debono uince malũ ut ł obseqis uincat᷑. quẽ mã¬
data legis ñ uinct. Ergo si fieri pot: inqͥt qd ex uo¬
b̾ ẽut bene agentes pacẽ hr̃t uideam̾. Iã siñ fuerit
amator pacis tu tñ uis ẽẽ pacificꝰqͣntũ ad te ꝑtinet.
Siaut̃ irreuerens & blasphemus qͥs sit: ic̃ illo pacẽ¬

Expanded text:
hanc pacem spreverit, ut sit tali viro inimicus, cum aut reprehendi forte ab illo non vult, aut invidet bonis ejus; quod ad illum tamen pertinet, non discordat a bene agentibus. Hic est enim impacificus, qui praetermissa voluntate Legis, suum jus sequitur; quamquam dicat David: Cum iis qui oderunt pacem, eram pacificus . Sed hoc necessitatis erat propter potentiam personarum, ut vel obsequiis humilitatis vincatur, quem sic extollit superbia, ut mandata Legis spernat. Potest fieri ut et de timore Dei pacificum se quis pde bono vincere malum, ut vel obsequiis vincatur, quem mandata legis non vincunt. Ergo si fieri potest, inquit, quod ex vobis est, ut bene agentes pacem habere videamur. Jam si non fuerit amator pacis, tu tamen vis esse pacificus, quantum ad te pertinet. Si autem irreverens et blasphemus quis sit, et pace
Abbreviated transcription (Latin):
sus ÷ regna: & qͣnta fuit necessitas dauid ut filiꝰ eiꝰ uel¬
lec illũ regno pͥuare: In qͣ necessitate flens nudo pe¬
de it̾ faciebatut fug̾et rex et dux pͦpłi dĩ intuntii
humiliatꝰ᷑ ut & in faciẽ sibi seruo suo maledicentiñ
respond̾et. ut ꝑ pacientiã dm̃sibi ꝓpitiũ fac̾et ꝑ q̃
regnũ credidit sibi reseruari.Saul aut̃ nec intali
necesitate inuentꝰ q mal malũ ⁊ in cestinũ bellii¬
ꝙͣ ext̾nũ insuꝑ fureis qr semes & it̾ũ ñ sit auditꝰ c̃ eẽt
indignꝰ nec in p̾ce ꝑstitit ut meritũ sibi face̾t ꝑ qd es¬
set dignꝰ: s in paciens & de dĩ iudicio indignat᷑. ab ido¬
lis q̃ pͥusuelut nulliꝰ mom̃t dãpnauerat. auxiliũ re¬

Expanded text:
sus est regni. Et quanta fuit necessitas David, ut filius ejus vellet eum regno privare! In qua necessitate flens, nudo pede, iter faciebat; ut fugeret rex et dux populi Dei, in tantum humiliatus, ut et in faciem sibi servo suo maledicenti non responderet; ut per patientiam Deum sibi propitium faceret, per quem regnum sibi credidit reservari . Saul autem nec in tali necessitate inventus; quia majus malum est intestinum belluam externum: insuper ferens quia semel et iterum non sit auditus, cum esset indignus, nec in prece perstitit; ut meritum sibi faceret, per quod esset dignus: sed impatiens, et de Dei judicio indignatus, ab idolis quae prius velut nullius momenti damnaverat, auxilium re
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥs ex pͥncipib credit in illũ. ut inde iͦti uident̾ ñ
credidisse̾. si multos ꝯspirationis suȩ socios fecissen:
qr qd̾ a paucis defendit̾ solet ñ ꝓbatũ uidi. Iddõ ex¬
cecati st̃ ne de cȩto possint crede & saluari. In uolun¬
tate gͦ sua adiuti st̃. ut qm̃ scientes uerũ. dicebañ
ẽe falsũ . de cȩc̾o ñ intelligerent qd̾ ÷ uerũ: ut uerũ¬

Expanded text:
aliquis ex principibus credidit in illum? ut inde juste viderentur non credidisse, si multos conspirationis suae socios fecissent; quia quod a paucis defenditur, solet non probatum videri. Ideo excaecati sunt, ne de caetero possint credere, et salvari. In voluntate ergo sua adjuti sunt; ut quoniam scientes verum, dicebant esse falsum, de c
Abbreviated transcription (Latin):
ĩticia ap̃ianoꝵs. docent̃ ñ redde malũ ꝑ malo uit ꝑfe¬
ti sint & ꝓhoc m̃ces ilł recidat᷑ in uditio dĩ. Suꝑ gͥdi
enĩ uidet᷑ ipsã ĩticiã c̃ qd̾ licet ut melior sit ñ facit celes¬
tis tͦticiȩ imitator. Mundigͦ ĩticia adõ illi ꝯcessa in¬
nocentẽ fac̾. Cȩlestis aut̃. ꝑfectũ ut mitũ apd̾ dm̃hãt.¬

Expanded text:
lo; ut perfecti sint, et pro hoc merces illis reddatur in judicio Dei. Supergredi enim videtur ipsam justitiam, cum quod licet, ut melior sit, non facit coelestis justitiae imitator. Mundi ergo justitia a Deo illi concessa innocentem facit: coelestis autem perfectum, ut meritum ha
Abbreviated transcription (Latin):
tũ fides eiꝰ ẽ ad docendũ: intͣm inspiret᷑ ad tͣdendã
disciplinã cȩlestẽꝰ Siue qͥ exhortat᷑. in exhortando.
incredulos ad fidẽ. Qͥ largit᷑ insĩplicitate. Hc̃ dic
qͥ bono aĩo tb̃uic aigeilia sẽꝑ suppeditare ꝓcurans
sp̃u ut non desit tͥbuenti simplicit̃. dicente salomone.
U̾ tͥbuit pauꝑib ñ indigebit. Hic gͦ tͥbuit sĩplicit̃ qͥ ñ
in simulatione h̃ agit ut laus ei ab hoĩb det᷑ s ut a dõ
ꝓ ħ ipso m̃itũ oseqͣt᷑. Qͥpreest. in sollicitudine. Cũ qͥ
lantiã & auctoritatẽ ut ꝓficiat. in qͦ sollicitꝰ : hñs in
ilł fructũ qͥb p̃estꝰ. Q miseret᷑. in hilaritate. Hc̃ qͦq
quẽt fundari & roborari a dõ ut in hac re nullã in¬
firmitatẽ paciat᷑. sciens dictũ a salomone. Dũ habeᷤᷤ
occasionẽ bene fac.s ħ mulcipharie intelligendũẽ.¬

Expanded text:
tradendam disciplinam coelestem. Sive qui exhortatur in exhortando. incredulos ad fidem. Qui largitur in simplicitate. Huic dicit, qui bono animo tribuit auxilia semper suppeditare, procurante Spiritu, ut non desit tribuenti simpliciter, dicente Salomone: Qui tribuit pauperibus, non indigebit . Hic ergo tribuit simpliciter, qui non in simulatione hoc agit, ut laus ei ab hominibus detur; sed ut a Deo pro hoc ipso meritum consequatur. Qui praeest in sollicitudine. Eum qui ntiam et auctoritatem; ut proficiat in quo sollicitus est, habens in illis fructum, quibus praeest. Qui miseretur in hilaritate. Hunc quoqqueatur, fundari et roborari a Deo; ut in hac re nullam infirmitatem patiatur, sciens dictum a Salomone: Dum habes occasionem, benefac . Sed hoc multifarie intelligendu
Abbreviated transcription (Latin):
si tñ deuotione ħagat. ñ euitans hanc uelut ꝯtͣriã.
Nãq aliꝰ qͥdẽ udicat diẽ inc̾ diẽ ħ ⁊ alicui placetint̃¬
positis dieb ede. Nã st̃ qͥdã qͥ qͣrta feria carnẽ ñ e¬
dendã statuert̃: st̃ qͥ sabbatis. Sc̃ it̾m qͥ ã paschaus.¬
diẽ dño sapit. Uerũ ÷ qi qͥ semꝑ abstinensẽ: dõ pla¬
cere se putat. Etqͥ edit dño edit: & gr̃as agit creatori.¬
t qͥ ñ edit dño: qr ñ edic. grãs agit dõ. Gras agit adũfa¬
tet᷑ dĩ eẽ creaturã & bona creatas se dissimulare ab
ea ñ ꝯ depnare. Nemo enĩ m̃m sibi uiuit. ⁊ nemos
morit᷑. Sibi iuueret aliqͥssi nꝰ ageret sub lege. at q̃
frenolegis gubnat᷑ ñ sibiutiq uiuit s dõ qͥ legẽ dedit:

Expanded text:
si tamen devotione hoc agat, non evitans hanc velut contrariam. Nam alius quidem judicat diem inter diem: hoc est, alicui placet interpositis diebus edere. Nam sunt quidam, qui quarta feria carnem non edendam statuerunt; sunt qui sabbatis, sunt iterum qui a pascha usqdiem, Domino sapit. Verum est, quia qui semper abstinens est, Deo placere se putat. Et qui edit, Domino edit. Domino edit; quia grdit, Domino non edit, et gratias agit Deo. Gratias agit, dum fatetur Dei esse creaturam, et bonam creatam; sed se dissimulare ab ea, non condemnare. Nemo enim nostrum sibi vivit, et nemo sibi moritur. Sibi 102 viveret aliquis, si non ageret sub Lege: at qui freno Legis gubernatur, non sibi utique vivit, sed Deo qui Legem dedit,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ pͥus in lege dĩ ꝯu̾sati st̃ & qͥb facta ꝓmissio ẽ: Co̾ncly¬
sit enĩ ds̃ oĩa in incredulitate: ut õiũ misereat᷑. Gen¬
tes porro ab antiqͥs tprib in impietate & ignorantia
u̾sabant᷑. ut pote sine dõ: ꝓpt̾ qd̾ manifestata ẽ lex in
litt̾is qͣ possent infrenari p̾cipites: & qm̃ u̾sutia ad u̾¬
sarii cumulari peccata ceꝑunt. ut ꝑint̾ dictũ ma¬
gis reꝰ hõ ostitueret᷑: ds̃ clem̃tia bonitatis suȩ sẽꝑ hõi
ꝓcurans. ut & qd̃ sie lege peccatũ erat & in lege pos
sit deleri: ħ decreuit ut solã fidẽ poneret ꝑ quã õiũ pec¬
cata abolerent᷑. Ut qi nulla spes ꝑ legẽ oĩb hõib erat:
ut tc̃ decretũ donũ a dõ ueniret qnͣdo õs diffidentia
laborarent: ut grã muneris ce̾t gͣcissima. Itaq nemo
se iactet shiserũ ÷ enĩ suꝑbũ eẽ eũ cui ignotũ ẽ. Daltitu¬
Dodiuitiarũ sapientiȩ & scientiȩ dĩ qm̃ inscruta¬

Expanded text:
sati sunt, et quibus facta promissio est? Conclusit enim Deus omnia in incredulitate, ut omnium misereatur. Gentes porro ab antiquis temporibus in impietate et ignorantia versabantur, ut pote sine Deo: propter quod manifestata Lex in litteris est, qua possent infrenari praecipites. Et quoniam versutia adversarii cumulari peccata coeperunt, ut per interdictum magis reus homo constitueretur; Deus clementia bonitatis suae semper homini procurans, sit deleri; hoc decrevit ut solam fidem poneret, per quam omnium peccata abolerentur; ut quia nulla spes per legem omnibus hominibus erat, ut tunc decretum donum a Deo veniret, quando omnes diffidentia laborarent; ut gratia muneris esset gratissima. Itaque nemo se jactet; miserum est enim superbum esse eum, cui ignotum est. O altitudo divitiarum sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
dpͥncipant᷑ ñ st̃ timori bom oꝑiss mali. Rincipe ᷤ¬
os reges dic̃ qͥ ꝓpt̃ corrigendã uitã & ꝓhibenda
u̾sa creant᷑. dĩ hũtes imaginẽ. ut sub uno sint cȩq̾.
ex illa. Laus ex potestate cc̃ surgit̾ c̃ qͥs in nocens
ienit᷑.ꝰ Dĩ enĩ minist̃ ẽ: tͥ in bonũ. Manifestũ ÷ idõ
rectores datosne malũ fiatꝰ. Sienĩ male feceris. ti

Expanded text:
lis. Principes hos reges dicit, qui propter corrigendam vitam, et prohibenda adversa creantur, Dei habentes imaginem, ut sub uno sint caeteriabebis laudem ex illa. Laus ex potestate tunc surgit, cum quis innocens invenitur. Dei enim minister est tibi in bonum. Manifestum est ideo rec
Abbreviated transcription (Latin):
subiectionis ꝓbatio ħ÷ c̃ illi pendt̃ tͥbuta. Reddite
gͦ oĩb debita. Red di uult ab oĩb debita: qr & po¬
tentes sc̃ debitores minorib ut respondeant nu̾tis
illoꝵꝰ. Cui tributũ tributũ: cui uestigal uestigal.
Primũ ea ꝙ̃ st̃ potestati regiȩ debita exsolui iubet:
qi maior in his causa aut necessitas ẽ. Cu̾i timorẽ:
timorẽ. Timorẽ potestati exhibendũ: qr timor hic ꝑhi¬
bet peccatũ. Demde aut parenti aut dño t̃renoꝰ utꝰ
gras agat in filio aut seruo xp̃iano. Ciuii honorẽ ho¬
norẽ. Pot÷ hic honor ⁊̃ circa eos eẽ qͥ sul lime suident᷑

Expanded text:
batio haec est, cum illi pendunt tributa. Reddite ergo omnibus debita. Reddi vult ab omnibus debita; quia et potentes sunt debitores minoribus, ut respondeant meritis illorum. Cui tributum, tributum: cui vectigal, vectigal. Primum ea quae sunt potestati regiae debita exsolvi jubet; quia major in his causa aut necessitas est. Cui timorem, timorem. Timorem potestati exhibendum, quia timor prohibet peccatum: deinde aut parenti, aut domino terreno; ut gratias agat in filio aut servo christiano. Cui honorem, honorem. Potest hic honor etiam circa eos esse, qui sublimes vident
Abbreviated transcription (Latin):
tens unũ quẽq suo iudicio. qr nat᷑a ipsa duce cognoᷤ¬
cit᷑ iusticia: & qr auctoritas naturalis iusticiȩ obcor¬
puerat ꝯsuetudine delinq̃ndi:data lexẽ ut humanõ
gñs t̾rore manifestatȩ legis frenaret᷑. S qi ñ se cohiben¬
tes saluaret refutantes aut̃ cecaret adcp̃s. gentes ad

Expanded text:
tens unumquemque suo judicio, quia natura ipsa duce cognoscitur justitia. Et quia auctoritas naturalis justitiae obtorpuerat consuetudine delinquendi, data lex est, ut humanum genus terrore manifestatae legis frenaretur. Sed quia non se cohibentes salvaret, refutantes autem caecaret ad tempus, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ib deputatũ. hic gͦ subiectꝰ ÷ potestati:qͥ se terrore
ugis abhis abstinet q̃ ꝓhibet. Itaq qͥ resistit potesta
dĩ ordinationi resistit. Hotͣ istos ÷ qͥ ꝑ potentiã¬
suro seuidiciũ dĩqr ad tp̃s aliqͦ pacto euadt̃. Qͥ aut̃
resistunt ipsi sibi dãpnationẽ adqͥr̃. Manifestũ ẽqr

Expanded text:
tibus deputatum, Hic ergo subjectus est potestati, qui se terrore Dei ab iis abstinet, quae prohibet. Itaque qui resistit potestati, Dei ordinationi resistit. Hoc 99 contrasuros judicium Dei, qui ad tempus aliquo pacto evadunt. Qui autem resistunt, ipsi sib
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑpetuũ cecati sc̃ unde eos & cecidisse dix̃. Illos aũ
qͦs supͦ memorauit offendisse ñ tñ cecidisse. qr ad cp̃s
cecatos illos ostendit. Ac ꝑħ seuerõ dm̃ in eos fuisse:
ut in ꝑpetuũ cecati e̾ent apostateᷤ. S & illi si n̾ ꝑman¬
serint in incredulitate. inserent᷑. Potens ÷ enĩ ds̃ it̾n
inserere illos. Ostendit i̾ticiã dĩ ñ in seueritate manꝰ
circa illos qͦs excecauit ad tp̃s. qi ñ sic illos excidit. u
Reu̾tentes ad me replantabo. It ħ scientes gentiles aꝑ¬
ani ñ insultent iudȩis: certi reseruari iłt qͣsi lapsis

Expanded text:
 Unde eos et cecidisse dicit: illos autem,  Unde eos et cecidisse dicit: illos autem, quos supra memoravit offendisse, non tamen cecidisse, quia ad tempus caecatos illos ostendit: ac per hoc severum Deum in eos fuisse, ut in perpetuum caecati essent apostatae. Sed et illi si non permanserint in incredulitate, inserentur; potens est enim Deus iterum inserere illos. Ostendit justitiam Dei non in severitate manere circa illos quos excaecavit ad tempus, quia non sic illos excidit, ut phetam dixit: Revertentes ad me replantabo ; ut hoc scientes gentiles Christiani non insultent Judaeis, certi reservari illis quasi lapsis
Abbreviated transcription (Latin):
lit salutẽ: ut & ipsi redeañ adoriginẽ. Tc̃ placebis
do: qͥ tuimiseriꝰ÷. Idõ enĩ te aduocauit: ut ꝑ tuã
emulationẽ reduc̾et & illos ad gr̃ã. Tu aũ fide staᷤ
Qa nidei ꝑdifficdentiã lapsi st̃. hos fide dic̃ stare. qi
offendas. Sienĩ as̃ nat᷑alib ramis ñ peꝑcit: ne forte
nec tͥparcat. Uerũ: qi si illos qͥ p̃rogatua patrũdi¬
gi erant. qͥb &ẽ facta ꝓmissio ẽ dõ infilios ad¬
optatiꝰ incredulitatis causa excecauit: qͥd his si dubi¬
cauerint aut si se extulerint faciet. qͥ nulla cõm̃¬
qͥ cecidert̃ seueritatẽ inte aut̃ bonitatẽ. si ꝑmansi¬
ris inbonitate. alioqͥn: & tu excidis. Bonũ dm̃ gãs
eẽ testat᷑: qr c̃ idola sequęrent᷑ digni utiq mortt᷑ pa¬
cientia sua expectauit illos. Et nec sic reqͥrentes si
ult᷑ uocauit illos de peccata eis remisitꝰ. Iudȩisa
seuerꝰ ẽ. Eacecauit enĩ illos qr donũ dĩ sp̃uert̃.
Hos tñ ñ significat uidȩos qͥ ꝓpt̾ maliuolentiã suã¬

Expanded text:
 salutem; ut et ipsi redeant ad originem. Tunc placebis Deo, qui tui misertus est; ideo enim te advocavit, ut per tuam aemulationem reduceret et illos ad gratiam. 92 Tu autem fide stas. Quia Judaei per diffidentiam lapsi sunt, hos fide dicit stare; quia offendas. Si enim Deus naturalibus ramis non pepercit; ne forte nec tibi parcat. Verum est, quia si illos, qui praerogativa Patrum digni erant, quibus etiam facta repromissio est Deo in filios adoptari, incredulitatis causa excaecavit; quid his si dubitaverint, aut si se extulerint, faciet, qui nulla commeautem, bonitatem; si permanseris in bonitate: alioquin et tu excideris. Bonum Deum gentibus esse testatur; quia cum idola sequerentur, digni utique mortis, patientia sua exspectavit illos, et nec adhuc requirentes se, ultro vocavit illos, et peccata eis remisit. Judaeis autem severus est; excaecavit enim eos, quia donum Dei spreverunt. Hos tamen nunc significat Judaeos, q
Abbreviated transcription (Latin):
tes ħ ÷ spe gaudẽ. in tͥbulatione ee̾ pacientẽ. Degau¬
dio enĩspei tolerat tͥbulationẽ. sciens multo maiora
ee̾ q̃ prohisꝓmissa st̃ Orationi instantes. Necessa¬
ria ÷ ualde oratio qr ut tͥbulatio possit colerari. p̾ci¬
b insistendũ ẽ. Memoriĩs scõꝵ cõmunicantes. Ma¬
nifestũ ÷ qr qͥ p̾ces suas exaudiri uult: enrulꝰ debet
ẽẽ uitȩ scõꝵ. Cũ imitat᷑ enĩ cõmunicatiutꝰ sit memo¬
rẽ eẽ et cõmunicatorẽ. imitari actꝰ illoꝵ & si sũptibꝰ in¬
digent cõmunicandũ :÷ eissic̃ dic̃a lio locõde collec
cemꝰ Hospitalitatẽ sectantes. Imitator & amator scõ¬
rũ. hospitalitatẽ seccat᷑ ȩxẽplis scĩ abrahȩ et loch ui¬
ri itiꝰ Senedicite ꝑ seqñtib uos. benedicite &e noli¬
te maledicere. Ut xp̃ianos ꝑ oĩa nouos faciat: etiã
Abhac illos ꝯsuetudine auferre uult q̃ oib com¬

Expanded text:
tes. Hoc est spe gaudere, in tribulatione patientem esse; de gautes. Hoc est spe gaudere, in tribulatione patientem esse; de gaudio enim spei tolerat tribulationem, sciens multo majora esse, quae pro his promissa sunt. Orationi instantes. Necessaria est valde oratio; quia ut tribulatio possit tolerari, precibus insistendum est. Memoriis sanctorum communicantes Manifestum est quia qui preces suas exaudiri vult aemulus debet esse vitae sanctorum; cum imitatur enim, communicat; ut hoc sit memorem esse et communicatorem, imitari actus illorum: et si sumptibus indigent, communicandum est eis, sicut dicit alio loco: De collecessemus . Hospitalitatem sectantes. Imitator et amator sanctorum hospitalitatem sectatur exemplis sancti Abrahae, et Loth viri justi. Benedicite persequentibus vos, benedicite, et nolite maledicere. Ut Christianos per omnia novos faciat, etiam ab hac illos consuetudine auferre vult, quae omnibus com