comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reto lint corde Pui somuieut uolimea¬
des. Bonus enĩ d̾s isrł rectis corde. Mei
aut̾ inquit ille pene ꝯmoti sunt pedes
Quare: Quia zelaui in pocõrib pacem
poc̃oꝵ uidens. Ergo quib bonus est deuo
nisi rectis corde: Nam mͥ torto corde dis¬
plicuit deus. Quare displicuit: Quia de¬
dit felicitatem malis. Et iõ nutau̾ut
mͥ pedes qi sine causa seruissem deo. Ideo
ergo mei pene ꝯmoti sunt pedes. qr nõ
fui rectus corde. Quid est rectus corde:
Seq̃ns uoluntatem dei. felix est iste. la
uruit ⁊ laborat: nõ indignetur iuste iu¬
uens ⁊ laborans. Intus ht̃ quod felix ille
nõ ht̃. Nõ ergo tristetur. nõ maceretur.
nõ deficiat. felix ille ht̃ aurũ. ipse marcha
iste deum in conscĩa. Comꝑa nunc aurũ
et dñi. archani. ⁊ conscĩam. Ille illud habet
quod perit. ⁊ ibi ht̃ unde perit. Iste dm̃ ht̃
qui ꝑire nõ pt̃. ⁊ ibi ht̃ unde auferri nõ
pt. S si sit rectus corde. Tunc enĩ intrat

Expanded text:
recto sunt corde. Qui sequuntur voluntades. Bonus enim Deus Israel rectis corde. Mei autem, inquit ille, pene commoti sunt pedes. Quare? Quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatorum intuens . Ergo quibus bonus est Deus, nisi rectis corde? Nam mihi torto corde displicuit Deus. Quare displicuit? Quia dedit felicitatem malis: et ideo nutaverunt mihi pedes, quasi sine causa servissem Deo. Ideo ergo mei pene commoti sunt pedes, quia non fui rectus corde. Quid est ergo rectus corde? Sequens voluntatem Dei. Felix est ille, labvivit et laborat. Non indignetur juste vivens et laborans; intus habet quod felix ille non habet: non ergo tristetur, non maceretur, non deficiat. Felix ille habet ipse aurum in arca, iste Deum in conscientia. Compara nunc aurum et Deum, arcam et conscientiam. Ille illud habet quod perit, et ibi habet unde perit; iste Deum habet, qui perire non potest, et ibi habet unde auferri non potest: sed si sit rectus corde; tunc enim intrat,
Abbreviated transcription (Latin):
uacuauit: Uide enĩ quid sequitur. Oẽ
quod dat mͥ pat̾ ad me ueniet. ⁊ eum
qui uen̾it ad me nõ eitiam foras. Qle
est illud intus unde nõ exitur foras n
Magnũ penetrale ⁊ dulce secretũ. O se¬
cretum sine tedio. sine amaritudine
malaꝵ cogitationũ. sine int̾pellatione
temptatõnũ ⁊ doloꝵ. Nõne illud secretũ
quo est intrauit ille cui dicturus est
foras: qr descendi de celo nõ ut faciam us¬
sit me. Ideo ergo eum qui ueniet adten
eities foras. qr descendisti de celo nõ facea
uoluntatem tuam. s uoluntatem eius
qui misit te. Magnũ sacram̃tũ Obstes
uos simul pulsemus. exeat ad nos ali
quod nos pascat. scd̃ ꝙ nos delectabit. Me¬
nũ illud ⁊ dulce secretũ. Qui ueniet adti
litende attende. ⁊ appende. Qui ueniet a
me: nõ eitiam foras. Ergo qui ueniet n¬
quit nõ eitiam foras. Quare: Quia delte¬
di de celo. nõ ut faciam uoluntatẽ mei

Expanded text:
im quod sequitur: Omne quod dat mihi Pater, ad me veniet, et eum qui venit ad me non ejiciam foras. Quale est illud intus, unde non exitur foras? Magnum penetrale et dulce secretum. O secretum sine taedio, sine amaritudine malarum cogitationum, sine interpellatione tentationum et dolorum! Nonne illud secretum est quo intrabit ille cui dicturus est foras. Quia descendi de coelo, non ut faciam volunmisit me. Ideo ergo eum qui veniet ad te non ejicies foras, quia descendisti de coelo non facere voluntatem tuam, sed voluntatem ejus qui te misit? Magnum sacramentum! Obsecro vos, simul pulsemus; exeat ad nos aliquid quod nos pascat, secundum quod nos delectavit. Magnum illud et dulce secretum: Qui veniet ad me. Attende, attende, et appende: Qui veniet ad me, non ejiciam foras. Ergo, qui veniet, inquit, non ejiciam foras. Quare? Quia descendi de c
Abbreviated transcription (Latin):
luia nõ ueni face̾ uoluntatem meam.
uoluntatem eius qui misit me. Hu¬
ulis ueni.humilitatem docere ueni
bagister humilitatis ueni. Qui ad me
enit: incorporatur mͥ. Qui ad me ue¬
it: humilis fit. Qui mͥ adheret: hũił
it. qr nõ faciet uoluntatem suam. s
riora ꝯmendari in psalmo. filii aut̃
ide quid sit ire intro. Uide quid sit ad
lius ꝓtectõm confug̾e. Uide quid sit
am sub u̾bera prĩs curre. flagellat
it̾ oẽm filiũ quem recipit. filii aut̃
si sub tegmine alaꝵ tua sꝑabunt.
quid est intus: In ebriabuntur ab

Expanded text:
quia non veni facere voluntatem meam, sed quia non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit. Humilis veni, humilitatem docere veni. Magister humilitatis veni. Qui ad me venit, incorporatur mihi; qui ad me venit, humilis fit. Qui mihi adhaeret, humilis erit, quia non faciet voluntatem suam, sed teriora commendari in Psalmo: Filii autem Vide quid sit ire intro, vide quid sit ad illius protectionem confugere, vide quid sit etiam sub verbera patris currere: flagellat enim omnem filium quem recipit. Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Et quid est intus? Inebriabuntur ab
Abbreviated transcription (Latin):
r ꝑfitiunt. Uides hot̃ẽm qui fuit ulcero¬
do et scabiosus sanatũ s qr humor ille
actus nõ est: rursus ad ulcus reditur
gnoscens hoc medicus purgat humorẽ
trahit cãm ⁊ nlła erunt ulcera. Unde a¬
undat miquitas: ꝑ suꝑbiam. Cura su¬
anam: ⁊ nulla erit miquitas. Ut ergo
qusa oĩm morboꝵ curaretur .i. suꝑbia:
esdendit ⁊ humilis fc̃s est filius dei. sid
puderet te fortasse mutari humilẽ
enit filius dei in hoĩe: ⁊ humilis fc̃s
Precipitur tibi ut sis humilis. nõ
bi p̾cipttur ut ex hoĩe fiat pecus. Ille
Sfactus est homo: tu homo cognosce qr
Shomo. Tota humilitas tua ut cegnos
ote. Ergo qr hum ilitatem docet deus:
rait Non ueni face̾ uoluntatem meã¬
uoluntatem eius qui me misit. Hec
um ꝯmendatio humilitatis est. Suꝑ¬
ia quippe facit uoluntatem suam. hu¬
nilitas facit uoluntatem dei. Ideo qui
dme uen̾it nõ eitiam foras. Quare:

Expanded text:
et proficiunt: vides hominem qui fuit ulceroet proficiunt: vides hominem qui fuit ulcerosus et scabiosus, sanatum; sed quia humor ille non ejectus est, rursus ad ulcus reditur. Cognoscens hoc medicus, purgat humorem, detrahit causam, et nulla erunt ulcera. Unde abundat iniquitas? Per superbiam. Cura superbiam, et nulla erit iniquitas. Ut ergo causa omnium morborum curaretur, id est superbia, descendit et humilis factus est Filius Dei. Quid est. Puderet te fortasse imitari humilem Venit Filius Dei in homine, et humilis factus est. Praecipitur tibi ut sis humilis, non tibi praecipitur ut ex homine fias pecus. Ille Deus factus est homo, tu homo cognosce quia es homo. Tota humilitas tua est, ut cognoscas te. Ergo quia humilitatem docet Deus, dixit: Non veni facere voluntatem meam, sed ejus qui me misit . Haec enim commendatio humilitatis est. Superbia quippe facit voluntatem suam, humilitas facit voluntatem Dei. Ideo qui ad me venerit, non ejiciam foras. Quare?
Abbreviated transcription (Latin):
face̾ descendisti de celo. s uolutatem eus
fas est aliud opinari qm loquitur. Am
uen̾it ad me nõ eitiam foras. Et qͣi que
foras pp̃ca exierat anima a deo: qr snobe
erat. Inmo nõ dubito. Scriptũ est eñ
Inctium omnis pcc̃i suꝑbia. Et mitũ
suꝑbie hoĩs apostatare a deo. Scriptũ l
firmũ est. uerũ est Demde quid de suipxͥ
dicitur: Mortali. accincto pannuis catte
uestitus sit quid ei dicit scriptum: A
suꝑbit t̾ra ⁊ cinis: Quid suꝑbit dica
Qiud suꝑbit: Nm̃ in uita sua prone
intima sua. Nuid est ꝓlecit nisi portes
cit. Hoc est exire foras. Etent̃ intrus
exire est. Intima ꝓiecit suꝑbus int.
appetit humilis. Si suꝑbia etcumu
humilitate regredimur. Caput oim
ad tp̃s uidetur mederi. Causa manesd
morbus repetitur. Uerbi causa. Exph¬
sius hoc dicam. Hunor in corpore scls
uł ulcera giguit hi cepore tie mus¬
fbns no prius dolor.Echilentur a dam
ied icam̃ta que scabtem compescant. ⁊ fer¬
porem illum ulceris sedent. ⁊ adhibentur

Expanded text:
tatem ejuss fas est aliud suspicari quam loquitur: Qui venerit ad me, non ejiciam foras. Et quasi quforas propterea exierit anima a Deo, quia superba erat; imo non dubito. Scriptum est enim, Initium omnis peccati superbia; et, Initium superbiae hominis apostatare a Deo. Scriptum est, firmum est, verum est. Deinde quid de superbo dicitur mortali, accincto pannis carnis, vestitus sit, quid ei dicit Scriptura? Quid superbit terra et cinis? Quid superbit? Dicat quid superbit. Quoniam in vita sua projecit intima sua . Quid est, projecit, nisi porro jecit? Hoc est exire foras. Etenim intrare exire est. Intima projicit superbus, intima appetit humilis. Si superbia ejicimur, humilitate regredimur. 16. Caput ad tempus videtur mederi, causa manente morbus repetitur. Verbi gratia, expressius hoc dicam: humor in corpore scabiem vel ulcera gignit; in corpore fit mnon parvus dolor: exhibentur quaedam medicamenta quae scabiem compescant et fervorem illum ulceris sedent; et adhibentur
Abbreviated transcription (Latin):
umqͣm. Continuo illa scd̃ corpus acci¬
piens. s tñ carere indigentia uolens.
da inquit mͥ dñe de hac aqua. Sic ⁊ isti
dñe da nob̾ panem hunc qui uos refi¬
ciat. nec deficiat. dixit aut̃ eis iħc. Ego
sum panis uite. Nui uenit ad me nõ
esuriet.⁊ qui credit in me nõ siciet um¬
qͣm. Qui uenit ad me. hoc est quod ait.
et qui credit in me. Et quod dixit nõ
esuriet. hoc intlłigend̾ est. nõ sitiet ũꝙͣ
Utroq enim illa significatur et̾na sa¬
tietas ubi nulla est egestas. Panem de
celo desid̾atis. añ uos hẽtis.⁊ nõ mandu¬
catis. S dixi uob̾ qr ⁊ iudistis me ⁊ nõ
credidistis. S nõ iõ ego ppłm ꝑdidi Nũ

Expanded text:
unquam ; continuo illa secundum corpus acciunquam ; continuo illa secundum corpus accipiens, sed tamen carere indigentia nolens: Da, inquit, mihi, Domine, de hac aqua; sic et isti: Domine, da nobis panem hunc, qui nos reficiat, nec deficiat. Dixit ergo eis Jesus: Ego sum panis vitae: qui venit ad me, non esuriet; et qui credit in me, non sitiet unquam. Qui venit ad me, hoc est quod ait, et qui credit in me; et quod dixit, non esuriet, hoc intelligendum est, non sitiet unquam. Utroque enim illa significatur aeterna satietas, ubi nulla est egestas. Panem de coelo desideratis; ante vos habetis, et non manducatis. Sed dixi vobis, quia et vidistis me, et non credidisti
Abbreviated transcription (Latin):
a moyse. oꝑamimi cibũ. nõ qui perit
s qui ꝑmanet in uitam et̾nam. Et
nõ talia oparis qualia moyles. Panes or¬
deaceos ille nõ dedit. s dedit manna de ce¬
lo. Dixit ergo eis iħc. Iñi am̃ dico uobis
nõ moyses dedit uob panem de celo. s pr̃
meus dedit uob panem de celo. Uerus
entin panis est qui de celo descendit. et
dat uitam mundo. Uerus ergo ille pa¬
nis est qui dat uitam mundo: ⁊ ip̃e ci¬
bus est de quo paulo añ loquutus sum
oꝑamitii cibum nõqui ꝑit. s qui ꝑma¬
net in uitam et̾nam. Ergo ⁊ illud man¬
na hoc significabat. ⁊ illa omnia signa
mea erant. Signa mea dilexistis. qui
significabatur ꝯtempnitis. Non ergo
moysos panem dedit de celo. Ds dat pa¬
nem.s quem panem: forte manna. Rõ
s prnem quem signi ficauit manna.
ergo ad eum. Dñe. semꝑ da nob̃ panem
hunc. Quõ mulier illa samaritana cui
dcm̃ est. qui biberit de aqua hac nõ siciet

Expanded text:
a Moyse: Operamini cibum, qui non perit, a Moyse: Operamini cibum, qui non perit, sed qui permanet in vitam aeternam, et tu non talia operaris, qualia Moyses. Panes hordeaceos ille non dedit, sed manna de 525 coelo. Dixit ergo eis Jesus: Amen amen dico vobis, non Moyses dedit vobis panem de coelo, sed Pater meus dedit vobis panem de coelo. Verus enim panis est, qui de coelo descendit, et dat vitam mundo. Verus ergo ille panis est, qui dat vitam mundo: et ipse cibus est, de quo paulo ante locutus sum: Operamini cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Ergo et illud manna hoc significabat, et illa omnia signa mea erant. Signa mea dilexistis; qui significabatur, contemnitis? Non ergo Moyses dedit panem de coelo: Deus dat panem. Sed quem panem? forte manna? Non, sed panem quem significavit manna, ergo ad eum: Domine, semper da nobis panem hunc. Quomodo mulier illa Samaritana, cui dictum est: Qui biberit de hac aqua, non sitiet
Abbreviated transcription (Latin):
iłx talem se dicebat. ut moysi ppͥoneret.
Nõ ennn ausus est moyses de se dicere
ꝙ daret cibum. nõ qui ꝑit. s qui ꝑma¬
net in uitam et̾nam. Aliquid plus iste
ꝓmittebat qͣm moyses. ꝑ moysen qͥppe
ꝑmiccebatur regnum. ⁊ t̾ra trahens lac
et mel. tpẽalis pax abundantia filioꝵ.
salus corporis ⁊ cetã omnia tpr̃alia quid̃.
m figura tñ spiritalia: qr ueti hoi in
trem ꝓmitcebat in t̾ra. s cibo qui ꝑit
Iste ꝓmittebat cibum nõ qui ꝑit. s qui
ꝑmanet in et̾num. Attendebant eũ
plus ꝓmittentem. et qͣi nõ uidebant
matõra faciendem. Attendebant itaq
qualta fecisset moyses. ad huc aliqua
maiora uolebant fieri ab eo qui tam
magna pollicebatur. Quid inquiunt
facis ut credamus tibi: Et ut nou̾i
tis qr intracula illa huic miraculo cõ
manna manducau̾unt in deserto. O
quid est manna : forte ꝯtempnitis
sicut scriptũ est. Dedit illis manna
manducare. ꝑ moysen pros nr̃i pa

Expanded text:
Jesus talem se dicebat, ut Moysi praeponeret. Jesus talem se dicebat, ut Moysi praeponeret. Non enim ausus est Moyses de se dicere quod daret cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Aliquid plus iste promittebat quam Moyses. Per Moysen quippe promittebatur regnum, et terra fluens lac et mel, temporalis pax, abundantia filiorum, salus corporis, et caetera omnia, temporalia quidem, in figura tamen spiritualia: quia veteri homini in trem promittebat in terra, sed cibo qui perit: iste promittebat cibum non qui perit, sed qui permanet in aeternum. Attendebant eum plus promittentem, et quasi nondum videbant majora facientem. Attendebant itaque qualia fecisset Moyses, et adhuc aliqua majora volebant fieri ab eo qui tam magna pollicebatur. Quid, inquiunt, facis, ut credatis, quia miracula illa huic miraculo compmanna manducaverunt in deserto. Sed quid est manna? forte contemnitis; sicut scriptum est: Dedit illis manna manducare. Per Moysen patres nostri pane
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhoc est opus dei ut credatis in eũ quẽ
isit ille. Hoc est ergo manducare cibũ
qui ꝑit . s qui ꝑmanet in uitam et¬
mi. Ut quid paras dentes ⁊ uentrem:
ude ⁊ manducasti. Discernitur quid ab
que uidentur bona sine fide xp̃i: ⁊ nõ sunt
bona qr nõ referuntur ad eum fuiem ex
quo sunt bona. Finis enĩ legis xp̃c ad iu¬
stitiam omnnu credenti. Ideo noluit discer¬
nere ab oꝑe fidem. s ip̃am fidem dixit ẽẽ
opus dei. Ip̃ã est eium fides que ꝑ dilectõ¬
nem oꝑatur. Rec dixit. hoc est opus ur̃m
s hoc est opus dei. ut credatis in eũ quẽ
misit ille. Ut qui głatur in dño gletur.
Quia ergo inuita uitbat eos ad fidem
illi adhuc querebant signa quib crede¬
rent. Uide si nõ uidei signa petunt. Dixe¬
runt ergo ei. Quod ergo tu facis signũ
ut iudeamus ⁊ credamus tibi: Quid ope¬
raris: Parum ne erat ꝙ de qͥnq panib
pasti sunt : Sciebant hoc quid̃. s huic ci¬
bo mainia de celo p̾ferebant. Dñs aut̃

Expanded text:
Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem misit ille. Hoc est ergo manducare cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Ut quid paras dentem et ventrem? Crede, et manducasti. Discernitur quidem ab quae videntur bona, sine fide Christi; et non sunt bona, quia non referuntur ad eum finem ex quo sunt bona: Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti . Ideo noluit discernere ab opere fidem, sed ipsam fidem dixit esse opus. Ipsa est enim fides quae per dilectionem operatur . Nec dixit, Hoc est opus vestrum; sed, Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem misit ille: ut qui gloriatur, in Domino glorietur . Quia ergo invitabat eos ad fidem, illi adhuc quaerebant signa quibus crederent. Vide si non Judaei signa petunt. Dixerunt ergo ei, Quod ergo tu facis signum, ut videamus et credamus tibi? quid operaris? Parumne erat quod de quinque panibus pasti sunt? Sciebant hoc quidem, sed huic cibo manna de coelo praeferebant. Dominus autem
Abbreviated transcription (Latin):
aut stadia ferme iugintiqͥnq: S ex u¬
gintiqͥnq fecit triginta. Queramus nu¬
merũ uicesimũqͥntũ unde ꝯstat. unde
fuint de quinario. Qͥnarius ille nũs ad¬
legem ꝑtinet. Ip̃i sunt qͥnq libri moysi
ip̃i sunt qͥnq porticus ille languidos ati¬
nentes. Ip̃i qͣͥnq panes qͥnq milia hoĩm i
pascentes. Ergo legem significat nus i¬

Expanded text:
aut stadia ferme viginti quinque? Sed ex vaut stadia ferme viginti quinque? Sed ex viginti quinque fecit triginta. Quaeramus numerum vigesimum quintum. Unde constat, unde fit? De quinario. Qlegem pertinet: ipsi sunt quinque libri Moysi, ipsae sunt quinque porticus illos languidos continentes, ipsi quinque panes quinque millia hominum pascentes. Ergo legem significat nu
Abbreviated transcription (Latin):
ite. ipi sunt fluctus nauem turbantes.¬
empestates et uenti clamores sunt ma¬
edicoꝵ Inde caritas refrigescit. inde fu¬
us augentur. ⁊ turbatur nauis. Uento
agno flente mare exsurgebat tenebre
escebant: intlligentia minuebatur.i
uaquitas augebatur. Cum renitgassẽt
go qi stadia iugniti qͥnq aut tͥgnita.
it̾ea ambulabant ꝓmouebant: nec uẽ
illi ⁊ tempestas ⁊ fluctus ⁊ tenebre io
gescet caritas młtoꝵ: crescunt fluctus au¬
gentur tenebre. seuit uentus. s tñ nauis
ambulat. Qui enim ꝑseu̾au̾it usq in fi¬
nem: hic saluus erit. Nec ip̃e stadioꝵ nu¬
merus contempnendus est. Neq enun
u̾e posset nicħ significare quod dcm̃ est.
Cum remigassent stadia uignitiqͥnq
aut triginta: tunc ad eos uenit iłx. Suf¬
ficeret uignitiqͥnq suffic̾et triginta
Maxime qr estimantis erant. nõ affirmã¬
tis. Nũquid ꝑiclitaretur u̾itas in esti¬
mante. si dic̾e̾t stadia ferme triginta.

Expanded text:
tate, ipsi sunt fluctus natate, ipsi sunt fluctus natempestas et venti clamores sunt maledictorum. Inde charitas refrigescit, inde fluctus augentur. Turbabatur navis, vento magno flante mare exsurgebat; tenebrae crescebant, intelligentia minuebatur, quitas augebatur. Cum remigassent ergo quasi stadia viginti quinque aut triginta. Interea ambulabant, promovebant, nec venti illi et tempestates et fluctus et tenebrae id gescit charitas multorum, crescunt fluctus, augentur tenebrae, saevit ventus: sed tamen navis ambulat. Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Nec ipse stadiorum numerus contemnendus est. Neque enim vere posset nihil significare quod dictum est, Cum remigassent stadia viginti quinque aut triginta, tunc ad eos venit Jesus. Sufficeret viginti quinque, sufficeret triginta, maxime quia aestimantis erat, non affirmantis. Numquid periclitaretur veritas in aestimante, si diceret stadia ferme triginta,
Abbreviated transcription (Latin):
actum est inquit descend̾unt discipłi ad
nare. Et cum ascendissent nauiculam
enerunt tnͣs mare in capharnaũ. Cito
icit finitum. quod postea fc̃m est. Uenũt
sis mare in capharnaum: ⁊ redit ut expo¬
it quõ uen̾unt. qr ꝑ stagnũ nauigantes
ilierunt. Et dum uenirent ad eũ locũ
uo eos uenisse iam dicit. recapitulando
ponit quid accid̾it. Tenebre iam fc̃e erãt.
nõ uen̾at ad illos iłx. Merito tenebre
e lux nõ uen̾at. Tenebre iam fc̃e erant
nõ uen̾at ad illos iħc. Qnͣtum accedit
nis mundi crescunt errores. crebrescũt
tores. crescit iniquitas. crescit infideli¬
as. lut deniq que caritas apud toħ̾em
Um einglistam satis aꝑte q monstratᷤᷤ
a ut diceret. qui odit fratrem suum in
nebris est: creberrime extinguitur.n
uescunt iste tenebre odioꝵ frat̾noꝵ: coti¬
de crescunt. ⁊ nond̾ uenit ilx. Unde appa¬
et qr crescunt: Nm̃ abundabit iniqͥtas.
frigescet caritas młtoꝵ. Crescunt tene

Expanded text:
descenderunt discipuli ejus ad mare: et cum ascendissent naviculam, venerunt trans mare in Capharnaum. Cito dixit finitum quod postea factum est. Venerunt trans mare in Capharnaum. Et redit, ut exponat quomodo venerunt, quia per stagnum navigantes transierunt. Et dum navigarent ad eum locum quo eos venisse jam dixit, recapitulando exponit quid acciderit: Tenebrae jam factae erant, et non venerat ad eos Jesus. Merito tenebrae, quia lux non venerat: Tenebrae jam factae erant, et non venerat ad eos Jesus. Quantum accedit finis mundi, crescunt errores, crebrescunt terrores, crescit iniquitas, crescit infidelitas: lux denique quae charitas apud Joannem ipsum evangelistam satis aperteque demonstratur, ita ut diceret, Qui odit fratrem suum, in tenebris est , creberrime exstinguitur: crescunt istae tenebrae odiorum fraternorum, quotidie crescunt; et nondum venit Jesus. Unde apparet quia crescunt? Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum. Crescunt teneb
Abbreviated transcription (Latin):
quem pͥmo oportebat iudicari ⁊ dem̃
iudicare: ubi crucifixus est. ⁊ illi qui
in eum sꝑabant spem resurrectõnis
eius ꝑdiderant: resurgens a mortius
lermocinantes ⁊ cum gemitiu que glt
fuant colloqñtes. Et apparens ets uelu
cognitus: cum eoꝵ oculi tenentur ne a
ets agnoscẽtur. Termonem tractantib
miscuit. It illi narrantes ei unde lerinoc¬
narentur: dix̾unt ꝙ ille magnus poltt
in factis ⁊ dictio occisus cẽt a pͥnciptb lac¬
dotum. Et nos inqͥunt sꝑabamus qr pos
eẽt tedempturus isrł. Recte sꝑabatis u¬
rum sꝑabatis: in illo est redemptio ani
s quid festinatis: Riꝑe uultis. Illtd ete
indicat nob̾ hunc sensum: qr cum ab to
quererent discipłi de fine. dix̾unt ei. Sibe
in tempore p̾sentaberis. ⁊ qñ erit regni
isrł. Im entm ẽẽ cuptebant. iam uolt¬
bant. hoc est rape uelle ⁊ regem face̾. Se
ait discipulis. qr adhuc solus ascensur

Expanded text:
quem primo oportebat judicari, et deinde judicare: ubi crucifixus est, et illi qui in eum sperabant, spem resurrectionis ejus perdiderant, resurgens a mortuis sermocinantes, et cum gemitu quae gesta fuerant colloincognitus, cum oculi eorum tenerentur ne ab eis agnosceretur, sermonem tractantibus miscuit: at illi narrantes ei unde sermocinarentur, dixerunt quia ille magnus propheta in factis et dictis occisus esset a principibus sacerdotum; Et nos, inquiunt, sperabamus quia ipse esset redempturus Israel . Recte sperabatis, verum sperabatis: in illo est redemptio Israel. Sed quid festinatis? Rapere vultis. Illud etiam indicat nobis hunc sensum, quia cum ab eo quaererent discipuli de fine, dixerunt ei: Si hoc in tempore praesentaberis, et quando regnum Israel? Jam enim esse cupiebant, jam volebant; hoc est rapere velle, et regem facere. Sed ait discipulis, quia adhuc solus ascensurus
Abbreviated transcription (Latin):
me cibum nõ qui ꝑit. s qui ꝑmanet
⁊ uitam et̾nam. Sic entm filius hoĩs
um. ut nõ sim unus ex uob̃. Sic sum
lius hoĩs ut pat̾ deus me signaret.i
uid est signaret: ꝓpͥum aliquid mn da¬
unt ergo ad eum. Quid faciemus ut
pemur oꝑa dei Dix̾at enim illis. Oꝑa¬
aui escam nõ que ꝑit: s que ꝑmauet

Expanded text:
manet in vitam aeternam. Sic enim filius hominis sum, ut non sim unus ex vobis: sic sum filius hominis, ut Pater Deus me signaret. Quid est, signaret? Proprium aliquid mihi darunt ergo ad eum: Quid faciemus ut operemur opera Dei? Dixerat enim illis, Operamini escam, non
Abbreviated transcription (Latin):
framee in frnem ⁊ ciuitates destruxisti.
Ego sum. nolite timere. Quid hec expaues¬
citis: Quid timctis: Ego ista p̾dixi ego
facio noc̃e est ut fiant. Ego sum. nolite
timere. Uoluerunt ergo accipere einn¬
in naui: agnoscentes ac gaudentes. se¬
curi facti. Et statim fuit nauio ad ter¬
ram quam ibant. fc̃s est finis in terra
dehumido ad solidũ. de turbato ad firm̃.
de itinere ad finem. Alt̾a die turba que
stabat tnͣs mare unde illi ueniant: uidit
qr nauicula nõ erat ibi nisi ima. etqr
nõ introisset cum discipłis sus ĩ nauẽ
s soli discipłi eius abissent. Alie u̾o su¬
ꝑuenunt naues a tyberiade iuxͣ locũ

Expanded text:
frameae in finem, et civitates destruxisti . frameae in finem, et civitates destruxisti . Ego sum, nolite timere. Quid haec expavescitis? Quid timetis? Ego ista praedixi, ego facio, necesse est ut fiant. Ego sum, nolite timere. Voluerunt ergo eum accipere in navim, agnoscentes ac gaudentes, securi facti. Et statim fuit navis ad terram in quam ibant. Factus est finis ad terram: de humido ad solidum, de turbato ad firmum, de itinere ad finem. 8. Altera die turba quae stabat trans mare, unde illi venerant, vidit quia navicula non erat ibi nisi una, et quia non introisset cum discipulis suis in navem, sed soli discipuli ejus abiissent: aliae vero supervenerunt naves a Tiberiade, juxta loc
Abbreviated transcription (Latin):
senarto num̃o ꝯp̾henditur. pp̃ea sex die
b mundũ ꝑfecit. Et qͥnq ip̃a ꝑ sex mlti¬
plicentur. ut lex ꝑ eĩgłm adimpleat᷑.
ut fiant sexies quini: triginta. Id eosi
ergo qui implent legem uenit iħe. Et
uenit quõ: Calcans fluctus: omnes tu¬
mores mundi sub pedib hñs. onmes cel¬
situdines scli p̾mens. Hoc agitur qͣntũ
additur tempori: ⁊ qͣntum accedit etas
scł̃i augentur in isto mundo tribulatõ¬
nes. augentur mala. augentur ꝯtritõ¬
nes exagg̾antur hoc omnua. Iħ̾o tnͣsit
calcans fluctus. Et tñ tante sunt tribu¬
latõnes: ut etiam ip̃i qui crediderunt
in ihm. ⁊ qui conantur ꝑseu̾are usq
in finem expauescunt ne deficiant. xpõ
fluctus calcante. scłi ambitõnes ⁊ altitu¬
dines depͥmente expauescit xp̃ianus
Nõne hec illi p̾dicta sunt: ¶Herito ⁊ ihu
celsitudines soculi: ut ab humilib głifice¬
tur. De quoꝵ altitudine p̾dcm̃ est ciuitates
firintssimas destrues. ⁊ intmnici defecersit

Expanded text:
rea sex diebus Deus mundum perfecit , et quinque ipsa per sex multiplicantur, ut Lex per Evangelium adimpleatur, ut fiant sexies quini triginta. Ad eos ergo qui implent Legem, venit Jesus. Et venit, quomodo? Calcans fluctus; omnes tumores mundi sub pedibus habens, omnes celsitudines saeculi premens. Hoc agitur quantum additur tempori, et quantum accedit aetas saeculi. Augentur in isto mundo tribulationes, augentur mala, augentur contritiones, exaggerantur haec omnia: Jesus transit, calcans fluctus. 7. Et tamen tantae sunt tribulationes, ut etiam ipsi qui crediderunt in Jesum, et qui conantur perseverare usque in finem, expavescant ne deficiant: Christo fluctus calcante, saeculi ambitiones et altitudines deprimente, expavescit christianus. Nonne haec illi praedicta sunt? Merito et Jesu celsitudines saeculi, ut ab humilibus glorificetur. De quorum altitudine praedictum est, Civitates firmissimas destrues; et, Inimici defecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
iħo nõ eẽt ibi neq discipli eius: asden¬
derunt nauiculas. ⁊ uen̾unt caphar¬
naum q̃rentes cħm Insinuatũ est tñ
illis tam magnũ intradm. Uid̾unt
enim ꝙ discipuli soli ascendissent in
nauem. ⁊ qr nauis nõ ibi erat. Uene¬
ubi manducau̾unt panem. in quib
eum turbe sequitte sunt cũ discipul
Ergo nõ ascenderat. alia nauis illic nõ
erat unde subito tnͣs mare fc̃s est iłx.
nisi qr suꝑ mare ambulauit. ut mi¬
racłm monstraret. Et cũ iuenissẽt
eum turbe. Ecce p̾sentat se turbis a
quib rapi timuerat ⁊ in montem
fugerat. Omnino ꝯfirmat ⁊ in sinuat
nobis in mist̾io dcã eẽ illa omnia. ⁊
facta in magno sacram̃to ut aliquid
significarent. Eoce est ille qui ĩ mon¬
tem fugerat turbas. Nõne cum ip̃is
turbis loquitur: Modo teneant. mͦ
et sermonem infert. ut si fieri p̃t qui¬

Expanded text:
ibi, neque discipuli ejus, ascenderunt in naviculas, et venerunt Capharnaum, quaerentes Jesum. Insinuatum est tamen illis tam magnum miraculum. Viderunt enim quod discipuli soli ascendissent in navem, et quia navis non ibi erat. Veneubi manducaverunt panem, in quibus eum turbae secutae sunt. Cum discipulis ergo non ascenderat: alia navis illic non erat. Unde subito trans mare factus est Jesus, nisi quia super mare ambulavit, ut miraculum monstraret? Et cum invenissent eum turbae. Ecce praesentat se turbis, a quibus rapi timuerat, et in montem fugerat; omnino confirmans et insinuans nobis in mysterio dicta esse illa omnia: et facta in magno sacramento, ut aliquid significarent. Ecce adest ille qui in montem fugerat turbas; nonne cum ipsis turbis loquitur? modo teneant, modo et sermonem infert, ut si fieri pot
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ daret. NRũquid forte ⁊ hic aliquid
lignificat nob iħx cuius fc̃a u̾ba lunt:
Ergo in hoc ꝙ uolu̾unt eum rape ⁊ re¬
gem facere. ⁊ pp̃ hoc fugit in montem
ip̃e solus. hoc in illo factum tacet. Nich
loquitur. nicħ lignificat. An forte hoc
erat raꝑe eum. p̾uenire uelle tp̃s reg¬
ni eius : Etenim uenerat mͦ nõ iami
regnare quõ regnaturus est in eo quod
dicimus adueniat regnũ tuũ. semꝑ
quid̾ ille cum pr̃e regnat scd̃ ꝙ est filius
dei u̾bum ꝑ quod facta sunt omnia. n¬

Expanded text:
regnum daret. Nunquid forte et hic aliquid regnum daret. Nunquid forte et hic aliquid significat nobis Jesus, cujus facta verba sunt? Ergo in hoc quod voluerunt eum rapere et regem facere, et propter hoc fugit in montem ipse solus, hoc in illo factum, tacet, nihil loquitur, nihil significat? An forte hoc erat rapere eum, praevenire velle tempus regni ejus? Etenim venerat modo non jam regnare, quomodo regnaturus est in eo quod dicimus, Adveniat regnum tuum . Semper quidem ille cum Patre regnat, secundum quod est Filius Dei, Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
est̾nam ex eũngłio lectõnem
ista est hodierna que sequit᷑.
unde hodiermis sermo debetur. ftõ
illo miraculo ubi qͥnq milia hoi
de qͥnq panib pairit ihc: cũ ammi¬
ite eẽnt turbe. ⁊ eum magnum
ꝓph̾am dice̾nt qui uenit in mũdũ.
sequitur hoc. Ihx ergo cũ cognouiss¬
et qr uen̾ant ut rapent eum. ⁊ fa¬
cerent eum regem: fugit it̾m ini
montem ip̃e solus. Datur eigo intel¬
ligiꝙ dñs cum sod̾et in monte cum
disciplio sino. ⁊ uidet turbas ad se
uenientes delcende de mõ R. te. ⁊ cit¬
ca inferiora loca turbas ꝑa Nuerat.
Ram quõ fieri p̃t ut rur I. sus isluc
fug̾et. nisi añ de monte des .I. cendet
Significat ergo aliquid quod dñs de
alto descendit ad pascendao tur bas. Pa¬
uit ⁊ ascendit. Quare aut̃ ascendit cũ
cognouisset ꝙ eum uellent raꝑe ⁊ regẽ
facere. Quid enim. Nõ erat rex qui time
bat fieri rex. Erat oĩo. Rec talis rex qui
ab hominib fieret . s talis qui homĩb

Expanded text:
esternam ex Evangelio lectionem, ista est hodierna quae sequitur, unde hodiernus sermo debetur. Facto illo miraculo, ubi quinque millia hominum de quinque panibus pavit Jesus, cum admiratae essent turbae, et eum magnum Prophetam dicerent q ergo cum cognovisset quia venerant ut raperent eum, et facerent eum regem, fugit iterum in montem ipse solus. Datur ergo intelligi quod Dominus cum sederet in monte cum discipulis suis, et videret turbas ad se venientes, descenderat de monte, et circa inferiora loca turbas paverat. Nam quomodo fieri potest ut rursus illuc fugeret, nisi ante de monte descenderet? Significat ergo aliquid, quod Dominus de alto descendit ad pascendas turbas. Pavit, et ascendit. 2. Quare autem ascendit, cum cognovisset quod eum vellent rapere et regem facbat fieri rex? Erat omnino; nec talis rex qui ab hominibus fieret, sed talis qui hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
m uidea. ⁊ samaria. ⁊ usq in fines tera
Uultis ut iam exhibeam regnũ: Pru
colligam quod exhibeam. Iltitudinet
amatis. ⁊ alticudinem adipiscimum.
s humilitatem meam sequimini. Sr
młtos colligas: regredere in altũ. Sic
fecit. Pauit ⁊ ascendit. Quare aut̃ don
est fugit: Neq enĩ u̾e si nollet tenetue
si nollet rapetur: qui si nollet nec cogre¬
c̾etur. Nam ut nou̾itis hoc mistice faci
nõ ex nccĩtate s ex significante dispi¬
tionc: mͦ in conseq̃nti uidebitis. qr eib
turbis que eum querebant apparure s
cum eis loquens młta illis dixit mula
de pane celesti disputauit. Nõne cũ ip̃s
de pane dispucans erat. a quibz ne tent¬
tur aufug̾at. Nõ ergo ⁊ tunc potãt ag̃
ut nõ ab eis comp̾hendetur. ꝙ̃ admodit
postei qũ cum eis loquebatur. Aliqui
ergo significauit fugiendo. Quid est h¬
git: Non potuit messigi altitudo eius.
Quidquid enim nõ intellex̾is: fugit il
dicis. Ergo fugit tt̾m in montem solꝰ

Expanded text:
Judaea et Samaria, et usque in fines terrae . Vultis ut jam exhibeam regnum; prius colligam quod exhibeam: altitudinem amatis, et altitudinem adipiscemini; sed per humilitatem me sequimini. Sic multos colligas, regredere in altum. Sic fecit; pavit, et ascendit. 4. Quare autem dictum est, fugit? Neque enim vere si nollet teneretur, si nollet raperetur, qui si nollet nec agnosceretur. Nam ut noveritis hoc mystice factum, non ex necessitate, sed ex significante dispositione, modo in consequenti videbitis; quia eisdem turbis quae eum quaerebant apparuit, et cum eis loquens multa eis dixit, multa de pane coelesti disputavit: nonne cum ipsis de pane disputans erat, a quibus ne teneretur aufugerat? Non ergo et tunc poterat agere ut non ab eis comprehenderetur, quemadmodum postea quando cum eis loquebatur? Aliquid ergo significavit fugiendo. Quid est, fugit? Non potuit intelligi altitudo ejus. Quidquid enim non intellexeris, Fugit me, dicis. Ergo fugit iterum in montem ipse
Abbreviated transcription (Latin):
altus est: samaritane respondit. Si so¬
res qui a te petit bibere: tu petisses bo
et daret tibi aquam. unde qui bibeit
amplius nõ sitiet. Nam de hac aquas
biberit: siciet it̾m. Et gauissa est isli
uoluit acciꝑe: qi nõ passura situm ai¬
ports. que labore hauriendi fatigabe
Et sic int̾ huiuscemodi sermocinatons
ꝑuenit ad potum sp̃ualem. Ommino
isto modo ⁊ his. Hunc ergo cibumui
qui ꝑit. s qui ꝑmanet in uicam ed¬
nam. queni filius hoĩs dabit uob̾. Hĩ
enim pat̾ signauit ds̃. Istum filumm

Expanded text:
altus est? Samaritanae respondit: Si scialtus est? Samaritanae respondit: Si scires qui a te petit bibere, tu petisses ab eo, et daret tibi aquam, unde qui biberit, amplius non sitiet: nam de hac aqua qui biberit, sitiet iterum. Et gavisa est illa, et voluit accipere, quasi non passura sitim corporis, quae labore hauriendi fatigabatur; et sic inter hujusmodi sermocinationes pervenit ad potum spiritualem : omnino isto modo et hic. 11. Hunc ergo cibum, non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam, quem Filius hominis dabit vobis: hunc enim Pater signavit D
Abbreviated transcription (Latin):
O si capiunt. ⁊ si nõ capiunt lumant ꝙ
capiunt. ne fraginenta ꝑeant. Loquantir
ergo ⁊audiamus. Respondit ihc ⁊ drac
Amen am̃ dico uob̾. q̃ritis me nõ qr iuidil
signa. s qr manducastis ex panib mee
ciat bene sod̃ tempus. Alius negotiũ h
querit int̾cessionem clericoꝵ. Alius pe¬
mitur a potentiore. fugit ad eod̃am
Alius nult ꝓ se int̾ueniri apud eum
apud quem paril ualet. Ine sic. ille sie
Impletur cotidie talib eccła. uix que¬
panib. Operamini nõ cibũ qui petit
s qui ꝑmanet in uitam et̾nam. Qu¬
ritis me pp̃ aliud. q̃rite me pp̃ me. Sei¬
sum enĩ insinuat istum cibum: quo
i conseq̃ntib illucescit. quem filius:
hoĩs nõ dabit uob. Expectabas credoite¬
rum iterũ panes manducare. it̾m dil¬
cumbere. tt̾m saginari. S dix̾at cibim
maritane. Ot scires qui petit a tebit̾
forsitan postulasses ab eo ⁊ daret tibu
quam uiuam. Cum illa dic̾et. unde et
qñ quidẽ nõ hẽs hauritoriũ ⁊ puteus

Expanded text:
sed si capiunt; et si non capiunt, sumant quod capiunt, ne fragmenta pereant. Loquatur ergo, et audiamus. Respondit Jesus, et dixit, Amen amen dico vobis, Quaeritis me, non quia vidistis signa, sed quia manducastis ex panibus meis. ciat bene secundum tempus! Alius negotium habet, quaerit intercessionem clericorum; alius premitur a potentiore, fugit ad Ecclesiam; alius vult pro se interveniri apud eum apud quem parum valet; ille sic, ille sic. Impletur quotidie talibus Ecclesia. Vix quaebum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Quaeritis me propter aliud, quaerite me propter me. Seipsum enim insinuat istum cibum, quod in consequentibus illucescit. Quem Filius hominis dabit vobis. Exspectabas, credo, iterum panes manducare, iterum discumbere, iterum saginari. Sed dixerat cibum maritanae, Si scires qui petit a te bibere, tu forsitan postulasses ab eo, et daret tibi aquam vivam: cum illa diceret, Unde tibi, quandoquidem non habes hauritorium, et puteus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtectione alaꝵ tuaꝵ sꝑabunt. Iste fil
hoĩs sequestratus quadam gra. filus
hõis exceptus a numo hõm. filus h¬
⁊lmno ctm ds et.Aliolco nittagans
disciplos ait. Quem me dicunt hoĩos ee fi
ili ieremiam. aut unũ ex ꝓphis. Et ille.
ptime ille memorabat quod miscd̃r
ficate ꝑmanebat. Uerbũ dei ꝯmendat
Sumilitatem suam. homo agnoscit cla¬
itatem dñi sui. Et reuera fres puto qr
pustũ est. Humiliauit se pp̃nos. glifice¬
us illum nos. Nõ enim filius hominis
pomodo cum u̾bum caro fc̃m est ⁊ hĩ ta¬
ut in nob̃. Ideo enim hunc ds pat̾ signa¬
ut. Signare quid est nisi ꝓpͥum aliquid
onere. Hoc est enim signare. imponere
iiquid quod nõ confundatur cum cet̾is.
pis signum. ideo ponis signũ ne ꝯfusa
um aliis a te nõ possit agnosci. Pat̾ ergo
um signauit. Quid est signauit. ꝓpriũ
uidoam illi dedit. ne cet̾is ꝯparetur hõĩb.
deo de illo dcm̃n est. Unxit de d̾s d̾s tuus oleo

Expanded text:
tectione alarum tuarum sperabunt . Iste filius hominis sequestratus quadam gratia filius hominis, exceptus a numero hominum filius hhomo etiam Deus est. Alio loco interrogans discipulos ait: Quem me dicunt esse homines alii Jeremiam, aut unum ex Prophetis. Et ille: Optime ille commemorabat quod misericoritate permanebat. Verbum Dei commendat humilitatem suam, homo agnoscit claritatem Domini sui. Et revera, fratres, puto quia justum est; humiliavit se propter nos, glorificemus illum nos: non enim filius hominis illo modo, cum Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Ideo enim hunc Deus Pater signavit. Signare quid est, nisi proprium aliquid ponere? Hoc est enim signare, imponere aliquid quod non confundatur cum caeteris.  rei ponis signum, ideo ponis signum, ne confusa cum aliis, a te non posseum signavit. Quid est, signavit? Proprium quiddam illi dedit, ne caeteris compararetur hominibus. Ideo de illo dictum est: Unxit te Deus, Deus tuus oleo
Abbreviated transcription (Latin):
n anno faciebat: illo ergo sursum posito
discipłi in nauicula quid patiebantur:
am illo in altis constituto. nauicula illa
płam p̾signabat. St nõ hoc pͥmo in eccl̃a
ntssigimus ꝙ illa nauicula patiebatur.

Expanded text:
agno, : illo ergo sursum posito, discipuli in navicula quid patiebantur? Nam illo in altis constituto, navicula illa Ecclesiam praesignabat. Si non hoc primo in Ecclesia intelligimus, quod illa navicula patieb
Abbreviated transcription (Latin):
suos xp̃ianos. Erit enim regnum xp̃ia¬
noꝵ quod mͦ colligitur. quod mͦ ꝯꝑatur
quod mͦ emitur sanguine xp̃i. Eritalñ¬
maĩm regnũ eius: qñ erit aꝑta clari¬
tas scõꝵ eius post iudiciũ ab eo factũ.
Quod uiditium ip̃e lupͣdicit quod filiꝰ
hoĩs facturus sit. de quo regno etiam
apłs dicit. Cum tradid̾it regnum deo
et patri. Unde etiam ip̃e. Uenite bene¬
dicti patris mei ꝑcipite regnũ quod
uob̾ ꝑatum est ab origine inundi dis¬
cipłi aut̃ ⁊ turbe credentes in eum pu¬
tau̾ant illum sic uenisse ut iam regna¬
ret. hoc est uelle raꝑe ⁊ regem face̾. p̾ue¬
nire uelle eius tempus. quod ip̃e apud
se occultabat ut oportime ꝓderet: ⁊ opor¬
tune in fine scłi declararet. Nam ut no¬

Expanded text:
suos Christianos. Erit ergo regnum Christianorum, quod modo colligitur, quod modo comparatur, quod modo emitur sanguine Christi: erit alclaritas sanctorum ejus, post judicium ab eo factum: quod judicium superius ipse dixit, quod Filius hominis facturus sit; de quo regno etiam Apostolus dicit: Cum tradiderit regnum Deo et Patri . Unde etiam ipse dicit: Venite benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi . Discipuli autem et turbae credentes in eum, putaverunt illum sic venisse ut jam regnaret: hoc est velle rapere et regem facere, praevenire velle tempus ejus, quod ipse apud se occultabat, ut opportune proderet et opportune in fine saeculi declararet. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
hos fac cicius. nõ tam in ꝑuiciem ꝑ¬
sidi leuiendo: qͣmͣ ad salutem fideliũ
festmuando. Quia craditus est pp̃delic
ia nr̃a ⁊ dilexit eccłam ⁊ seip̃m tradi¬
me dilexit et tradidit seipm̃ pro me
hogicauit pecunie lucrũ. ⁊ inuenit
ansme detrimentũ. Accepit m̾cedem
quam uoluit. s nolenti est data quã
meruit. Tradidit iudas xp̃m. tradidit
it secip̃m. Ille agebat negotĩ sue uẽ¬
aitonis. iste nr̃e redemptõnis. Quod
liuis fac cicius. Non qr tu potes s qr

Expanded text:
facis, fac citius, non tam in perniciem pfacis, fac citius, non tam in perniciem perfidi saeviendo, quam ad salutem fidelium festinando; ta nostra, et dilexit Ecclesiam, et seipsum tradme dilexit, et tradidit seipsum pro me ogitavit pecuniae lucrum, et invenit animae detrimentum. Accepit mercedem quam voluit, sed nolenti est data quam meruit. Tradidit Judas Christum, tradidit Christus seipsum: ille agebat negotium suae venditionis, iste nostrae redemptionis. Quod facis, fac citius, non quia tu potes, sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
estam atq porietam luii expͥut tra¬
dtteem. fortasse ꝑ panis tinctõm illius
guificans fictionem. Nd̃ eniꝰ ot̃a que
ngintut abliuintur. s ut infician¬
tit uõ nlła tinginitur. Si aut̃ bourmi
liquid hic significat tinctio: eid̾̃ bo
omgratũ. nõ imm̾ito est sequuta
umpnatio. Iohuc cñ uide possessioñ
strasser panis in uentrem. hostis in
m̃tem: adhuc inqͣm canti mali iam
ce de concepti plenus restabat effectꝰ.
onus iam p̾cesserat dampnandus af¬
fectus. Itaq cum dũs panis uiuus pa¬
nem mortuo tradidisset: et panem tra¬
dendo panis traditorem trad ostendiss.
quod facis inquit fac cicius. Nõ prece¬
pit facinus: s p̾dixit iude malum.i
nob̃bonũ Quid enĩ iude peius ⁊ quid
nob̾ melius. qͣm traditus xp̃c ab illo ad¬
u̾sus illum ꝓ nob̃ p̾t̾ illum: Quod fa¬
as fac cicius. O u̾bum libentius ꝑati
qͣm irati. O u̾bum nõ tam penam ex¬
prinens ꝓditoris. qm mcedem signi¬
sios redẽmptoris. Dixit enim quod

Expanded text:
tam atque porrectam suum exprimit traditorem, fortasse per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur abluuntur, sed ut inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquid hic significat tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. Adhuc tamen Judae possessio intrasset panis in ventrem, hostis in mentem; adhuc, inquam, tanti mali jam corde concepti plenus restabat effectus, cujus jam praecesserat damnandus affectus. Itaque Dominus, cum panis vivus panem mortuo tradidisset, et panem tradendo panis traditorem ostendisset: Quod facis, inquit, fac citius. Non praecepit facinus, sed praedixit. Judae malum, nobis bonum. Quid enim Judae pejus, et quid nobis melius quam traditus Christus, ab illo adversus illum, pro nobis praeter illum? Quod facis, fac citius. O verbum libentius parati, quam irati! o verbum non tam poenam exprimens proditoris, quam mercedem significans Redemptoris! Dixit enim, Quod
Abbreviated transcription (Latin):
mittendo cogitatõm qua tradet xp̃m.
Talis enim iam uen̾at ad cenaudum.
Runc aut̃ post panem intrauit meũ.
nõ ut adhuc alienũ temptaret. s ut
ꝓpͥum possideret. Non aut̃ ut putant
quidam negligent̾ legentes. cunc
uidas xp̃i corpus accepit. Inclłigend
est euim quod iam omnib eis distri¬
buerat dñs sacram̃tũ corporis ⁊ san¬
guinis sui. ubi ⁊ ip̃e iudas erat le
scs̃ lucas euidentissime narrat. ac¬

Expanded text:
 cogitationem quo traderet Christum: talis enim jam venerat ad coenandum. Nunc autem post panem intravit in eum, non adhuc ut alienum tentaret, sed ut proprium possideret. Non autem, ut putant quidam negligenter legentes, tunc Judas Christi corpus accepit: intelligendum est ebuerat Dominus sacramentum corporis et sanguinis sui, ubi et ipse Iudas erat, sicut Lucas euidentissime narrat.
Abbreviated transcription (Latin):
indigentib tribue¬
bat. Tunc pͥmum
eccłastice pecunie
forma est institu¬
ta: ubi intlłigere¬
mus quod p̾cepit
nõ cogitand̃ ẽẽ de crastino. no¬
fuisse p̾ceptũ ut nich pecunie serue
tura scĩs. s ne deo ꝓ ista sermatur.
et pp̃ inopie timorem iustitia deserat᷑.
sam ⁊ apłs in posterũ p̾uidens ait.
Si quis fidelis ht̃ iuduas: sufficient̃
tribuat ets. ut nõ grauetur eccła. quo
ueris uiduis sufficere possit. Cum ergo
accepisset buccellam exiit concinuo.
Erat aut̃ nox. Et ip̃e qui exiit erat
nox. Cum ergo exisset nox ait iħx. Rc̃
clarificatus est filius bõis Dies eigo
seqñdo: et uox nocti annuntiauit sci¬
entiam .i. iudas iudeis infidelib. ut
uenirent ad eum ⁊ apphendent ꝑse¬
quendo.S iam hinc in sermone dñi¬
qui est factus ad pios añqm tenetur
ab impus. intentior flagitatur au¬
dicor. ⁊ ideo eum p̾cipitare nõ debet.
s differre potius disputator. Omlia¬
Ntendamus m̃cis obcuitu. ⁊ ad¬
iuuante dño dm̃ requtramus.i

Expanded text:
indigentibus tribuebat. Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta, ubi intelligeremus quod praecipit non cogitandum esse de crastino ,fuisse praecepttur a sanctis; sed ne Deo pro ista serviatur, et propter inopiae timorem justitia deseratur. Nam et Apostolus in posterum providens, ait: Si quis fidelis habet viduas, sufficienter tribuat eis, ut non gravetur Ecclesia, quo veris viduis sufficere possit . 6. Cum ergo accepisset ille buccellam, exiit continuo. Erat autem nox. Et ipse qui exivit, erat nox. Cum ergo exisset nox, ait Jesus: Nunc clarificatus est Filius hominis. Dies ergo sequendo; et nox nocti annuntiavit scientiam , id est, Judas Judaeis infidelibus, ut venirent ad eum, et apprehenderent persequendo. Sed jam hinc in sermonem Domini, qui factus est ad pios, antequam teneretur ab impiis, intentior flagitatur auditor; et ideo cum praecipitare non debet, sed differre potius disputator. TRAIntendamus mentis obtutum, et adjuvante Domino, Deum requiramus.
Abbreviated transcription (Latin):
Inde loc dixit dñs nescierunt. ⁊ tñ ali¬
quid quod futurũ erat nescientes p̾nũ¬
unde nũqͣm discessit uigenitus fili.¬
si nõ illi nou̾ant nec cogitare ydonei e¬
tant ubi erat xp̃c: Unde nõ recessit xp̃c.
luo rediturus erat xp̃c: Ubi manebat
ip̃. Unde hoc cordi humano cogitare. ned̾̃
ligebant ⁊ nõ intll̃igebant. Populus
quem nõ cognoui sermuit m. in oban¬
ditu auris obaudiuit m. Illi nõ audie¬
runt in quoꝵ oculis fuit. Ili audierũt
in quoꝵ aurib sonuit. Illius enĩ eccłe
uenture de gentib cypum gerebati
nilier que fluxum sanguinis patie¬
bnuir. Tangebat ⁊ nõ uidebatur. sescie¬
bitur: ⁊ sanabatur. figura quippe erat
ꝓ dñs int̾rogauit. Quis me tetigit:
luasi ignorans ignoratam sanauit.
Quia misit ad nos. Quos: Precones suos.
discipuloo suos. seruos suos. redemptos
suos quos croauit. s ⁊ quos redemit fr̃os
suos. Cotum parũ dixi. m̃bra sua. se ip̃m.

Expanded text:
Unde hoc dixit Dominus, nescierunt, et tamen aliUnde hoc dixit Dominus, nescierunt, et tamen aliquid quod futurum erat, nescientes praenununde nunquam discedit unigenitus Filius, non illi noverant; nec cogitare idonei erant ubi erat Christus, unde non recessit Christus; quo rediturus erat Christus, ubi manebat Christus. Unde hoc cordi humano cogitare, nedum lingua legebant et non intelligebant, Populus quem non cognovi, servivit mihi, in obauditu auris obaudivit mihi . Illi non audierunt in quorum oculis fuit; illi audierunt in quorum auribus sonuit. 11. Illius enim Ecclesiae venturae de Gentibus typum gerebat mulier quae fluxum sanguinis patiebatur: tangebat, et non videbatur; nesciebatur, et sanabatur. Figura quippe erat, quod Dominus interrogavit, Quis me tetigit? Quasi ignorans ignoratam sanavit :Quia misit ad nos. Quos? Praecones suos, discipulos suos, servos suos, redemptos suos quos creavit, sed quos et redemit fratres suos: totum parum dixi: membra sua, seipsum;
Abbreviated transcription (Latin):
ait. ubiego sum uos nõ potestis uenire
fee drcit nõ pot̾itis. s nõ potestis. T̃ alesi
enui tunc erant qui nõ possent. Sam ut
sitis nõ hoc ad desꝑatõm dcm̃ ⁊ disciplis
sus dixcit tale aliquid. Quo ego uado uos
i potestis uenire. cũ ꝑ illis orans dixit.
oar. uolo ut ubi ego sum ⁊ ip̃i sint me¬
sun. demiq hoc petro exposuit. ⁊ ait illi.
duo ego uado nõ potes me sequi mͦ. Seq̃¬
rio aut̃ postea. Dix̾unt ergo uidei non
ad ip̃m. s ad se ip̃os. Nuo hic iturus est
qr nõ inuenimus eum. Nũquid indis¬
psonem gentiũ iturus est ⁊ docturus
gentes: Non enĩ sciebant quod dixerunt.
rt dñs ad gentes. nõ p̾sentia corporis sin
sm̃ pedib sius. Qui erant pedes eius:
mos pedes conculcare uolebat ꝑ seq̃ndo
saulus. qñ caput clamauit. Saule sau¬
le quid me ꝑsequeris: Quis est hic sermo
quem dixit q̃retis me ⁊ nõ inuenietis.¬
e ubi sum ego uos nõ potestis uenire.

Expanded text:
ait, Ubi ego sum, vos non potestis venire. ait, Ubi ego sum, vos non potestis venire. Nec dixit, non poteritis; sed, non potestis: tales enim tunc erant qui non possent. Nam ut sciatis non hoc ad desperationem dictum, et discipulis suis dixit tale aliquid, Quo ego vado, vos non potestis venire ; cum pro illis orans dixerit, Pater, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum . Denique hoc Petro exposuit, et ait illi: Quo ego vado, non potes me sequi modo; sequeris autem postea . 10. Dixerunt ergo Judaei, nd seipsos: Quo hic iturus est, quia non inveniemus eum? numquid in dispersionem Gentium iturus est, et docturus Gentes? Non enim sciebant quod dixerunt; erat Dominus ad Gentes, non praesentia corporis sui, sed tamen pedibus suis. Qui erant pedes ejus? Quos pedes conculcare volebat persequendo Saulus, quando ei caput clamavit: « Saule, Saule, quid me persequeris » ? « Quis est hic sermo, quem dixit: Quaeretis me, et ubi ego sum, vos non potestis venire? »