comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
T ORDO quĩuiam nouam.
quia nullus hominum ante illũ
ad finẽ scłi ascensura sunt mẽbra eius.
tenenda & a maliscessandũ. dũ enĩ
uoluntas peccandi est in nobis. nihil
.i. peccata purgare ñ ualentẽ putat.
A& spiritu sco ꝑquẽ confitenti peccata
remittuntur c̃cumeliã facit: qui uo¬
luntarie in peccatis iacet

Expanded text:
 Ordo: Quam viam novam quia nullus hominum ante illum ad finem saeculi ascensura sunt membra ejus: tenenda, et a malis sit cessandum; dum enim voluntas peccandi est in nobis, nihil est, peccata purgare non valentem putat: et Spiritui sancto, per quem confitenti peccata remittuntur, contumeliam facit, qui voluntarie in peccatis jacet
Abbreviated transcription (Latin):
sit ł quo tempore obierit. scriptura non
cõmemorat. illum nanq significabat
qui reuera nec patrem scđm humani¬
tum sed sacerdo tał eius constitutio ma¬
net in ꝑpetuum

Expanded text:
sit, vel quo tempore obierit, Scriptura non commemorat. Illum namque significabat, qui revera nec patrem secundum humanituum, sed sacerdotalis ejus constitutio manet in perpetuum
Abbreviated transcription (Latin):
alienũ fundam̃tũ ȩdificarẽ. s sic̃ scrip¬
tũ ẽ. Quib ñ ẽ ad nuntiatũ deeo uidebt̃.
& qͥñaudier̃ intellegent. Propt̃ qđ & im
pediebar plurimũ uenire aduos. nc̃
uͦ ult̾ius locũ ñ habens in his regionib
cupiditatẽ habens ueniendi aduos
exmultis iã p̃cedentib annis. cũ in
hispaniã ꝓficisci cȩꝑo: sꝑo qđ p̃tiens

Expanded text:
dificarem sed sicut scriptum est quibus non est adnuntiatum de eo videbunt et qui non audierunt intellegent propter quod et inpediebar plurimum venire ad vos nunc vero ulterius locum non habens in his regionibus cupiditatem autem habens veniendi ad vos ex multis iam annis cum in Hispaniam proficis
Abbreviated transcription (Latin):
E. Phebe ditissima & nobilis¬
sima mulier fuit. quȩ eccłam
Idĩ quȩ apud locum qui cenchris
dicitur erat. sua substantia susten¬
tabat. Ea tunc temporis ꝓ quo¬
dam negotio romam ꝓ fecta est.
ꝑhanc fortasse istam misit epłam.¬

Expanded text:
 Phoeben. Ditissima et nobilissima mulier fuit, quae Ecclesiam Dei, quae apud locum qui Cenchris dicitur, erat, sua substantia sustentabat. Ea tunc temporis pro quodam negotio Romam profecta est. Per hanc fortasse, istam misit ep
Abbreviated transcription (Latin):
Adĩ cȩlestem. & hi quibꝰ annuntiatum ẽ. in de¬
serto non introier̃t᷑. quia uerbi dĩ non credi¬
derꝰ. ad monentur p̃sentis tẽporis fideles
neobdurent corda sua uerbdĩ sic̃ obdura¬
uerunt suꝑ iores in creduli: eos enĩ. notat

Expanded text:
i coelestem, et hi quibus annuntiatum est in deserto non introierunt, quia verbum non crediderunt. Admonentur praesentis temporis fideles, ne obdurent corda sua verbo Dei, sicut obduraverunt superiores increduli, eos enim vocat
Abbreviated transcription (Latin):
Laus habetur expotestate
qualiscumq sit. Aut eñi bona .ẽ. &
bonum laudat. aut mala &bonũ
ꝑ sequitur. & sic ꝑpatientiam illate
tribulationis seruus dĩ laudatur.

Expanded text:
Laus habetur ex potestate, qualiscunque sit. Aut enim bona est, et bonum laudat; aut mala, et bonum persequitur; et sic per patientiam illatae tribulationis, servus Dei laudatur.
Abbreviated transcription (Latin):
quia solus inter alios apłos scłariũ
ltt᷑arum ꝑitus. t̾renarũ opumdiues.
romane pietatis parentela conspieu
us. a tharso ciliciȩ non ignotȩ ciuita¬
tis municeps. & alibi in terroganti
tribuno utrũ romanus esset respon¬
dit. Etiam. Et tribunus. Ego
multa sũma ciuitatem hane cpn¬
secutus sum. E paulus ait. Ego
autem & natus sum. Et alias eo
rationem reddente exclama¬
uit festus. In sanis A paule.
multȩ te litt̃ȩ ad in saniam
conuertu
M. Hoc testimonium in hiere¬
mia ita legitur. In hoc glorietur.
qui gloriatur. scire & nosse me
cat logicam. quia ipsa tota de
artificiosa oratione. ẽ. Sapientiã
neris designans
S. Rethoricam tangit. in qua
dantur precepta appositȩ loqui
phẏlosophorum. a quibus & ꝑ qͦs
phylo sophia inuenta .ẽ. Quo no¬

Expanded text:
quia solus inter alios apostolos, scholarium litterarum peritus, terrenarum opum dives, Romanae dignitatis parentela conspicuuus, a Tharso Ciciliae non ignotae civitatis municeps. Et alibi interroganti tribuno utrum Romanus esset, respondit: Etiam. Et tribunus: Ego multam summam a civitate hac consecutus sum. Et Paulus ait: Ego autem et natus sum. Et alias eo rationem reddente, exclamavit Festus: Insanis Paule; multae litterae te ad insaniam convertur. Hoc testimonium in Jeremia ita legitur: In hoc glorietur, qui gloriatur, scire et nosse mecat logicam, quia ipsa tota de artificiosa oratione est. Sapientiam neris designanss. Rhetoricam tangit, in qua dantur praecepta apposite loqui aphilosophos, a quibus et per quos philosophia inventa est. Quo no
Abbreviated transcription (Latin):
mundi sapientibꝰ stulticia uide¬
bantur. maiorem sapientiã con¬
tinent . quam homines ꝑossint in¬
quirere & maiorem fortitudinem
habent quam homines possint
habere. ꝑ fidem ens earil. & pecca¬
ta remittunt᷑ . & demones expel¬
lunt᷑. & alia cum ref exigit mira

Expanded text:
modi sapientibus stultitia videbantur, majorem sapientiam continent quam homines possint inquirere, et majorem fortitudinem habent quam homines possent habere. Per fidem enim eorum et peccata remittuntur et daemones expelluntur, et alia, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tione maniui p̾sbiteri. hȩc meditare.
inhis esto ut ꝓfectꝰ tuus manifestꝰ sit
om̃ib ad tende tibi & doctrine uista ilłꝰ.¬
hoc enĩ fatiens: & teipsũ saluũ faties. &
eos ꝗte audiunt. Seniorẽ ne increpa¬
ueris.s obsecra ut patrẽ. Iuuenes ut fr̃s.
Anus ut matres. luuenculas ut sorores in

Expanded text:
tione manuum presbyterii haec meditare in his esto ut profectus tuus manifestus sit omnibus adtende tibi et doctrinae insta ihoc enim faciens et te ipsum salvum facies et qui te audiunt seniorem ne increpaveris sed obsecra ut patrem iuvenes ut fratres anus ut matres iuvenculas ut sorores
Abbreviated transcription (Latin):
¶. E. Talis debet. ẽe. fides ut sꝑan¬
Idas res incorde credentis faciat sub¬
sistere & si alius dubit& qusd sint argu¬
m̃to possit. ẽẽ. qđ pleriq diuinielo¬
quii tractatores fecer̃ ꝓbantes resur¬
rectiones corpoꝵ & uitã ȩternã
multaq alia. ẽẽ. uł fuisse ex eo qđ
patriarchas. ꝓphȩtas. apłos. mar¬
tẏres c̃stat ea credidisse

Expanded text:
es Talis debet esse fides ut sperandas res in corde credentis faciat subsistere, etsi alius dubitet quod sine argumento possint esse: quod plerique divini eloquii tractatores fecerunt, probantes resurrectionem corporum et vitam aeternam, multaque alia esse vel fuisse ex eo quod patriarchas, prophetas, apostolos, martyres constat ea credidisse
Abbreviated transcription (Latin):
concordant. sed lex dicit qui fecerit.
Iñ dicit qui crediderit
¶C.Testam̃ tum inqͥt hominis de
rebus suis nemo sꝑnit. multo gͦ minꝰ
testam̃tum dĩ. ꝑ qđ om̃sgentes in
semine abrahe benedicendas esse
testatus ẽ. spernendum est
minibus tuis benedicentur om̃s gͦs.
sed in semine tuo.

Expanded text:
concordant. Sed lex dicit: Qui fecerit; non dicit: Qui credideritTestamentum, inquit, hominis de rebus suis nemo spernit, multo igitur minus testamentum Dei, per quod omnes gentes in semine Abrahae benedicendas esse testatus est, spernendum est.minibus tuis benedicentur omnes gentes, sed in semine tuo.
Abbreviated transcription (Latin):
ħ . Q. Quasi diceret. Nonim¬
Fut uerecundiam habeatis. quia
facitis:
Quasi diceret. Nos non
estis tales qui illatam in uiriam
uelitis ferre. sed potius uultis in¬
ferre

Expanded text:
. Quasi diceret; Non imut verecundiam habeatis, quia fQuasi diceret: vos non estis tales, ut illatam injuriam velitis ferre, sed potius vultis inferre
Abbreviated transcription (Latin):
sticia. idest ut nos efficerem
Sonem peccatoꝵ. Quã in uacu¬
um recipit. quis qui sinbonis
oꝑibus sepostea non exercit.
.M. In isai a sic legitur.
Intẽpore placito exaudiuite.
so indie salutis auxiliatussũ
tui¬

Expanded text:
peccato, ut nos efficeremur onem peccatorum; quam in vacuum recipit, quisquis se in bonis operibus postea non exercet. 2. Ait enim. In Isaia sic loquitur: In tempore placito exaudivi te; et in die salutis auxiliatus sum tui
Abbreviated transcription (Latin):
Q. Quasi diceret. Non est
mirandũ. si uituꝑamur & laudam̃:
quia alii putant nos seductores.¬
& alii ueraces. & alii cognoscunt.¬
& alii nesciunt. & cȩt̾a quȩ sequunt.¬

Expanded text:
. Quasi diceret: Non est mirandum si vituperamur et laudamur, quia alii putant nos seductores, alii veraces, et alii cognoscunt, et alii nesciunt, et caetera quae sequunt
Abbreviated transcription (Latin):
.U̾. Quasi quis diceret. Qui
quondam eccłam xp̃i ꝑsequebaris.
quomodo ita nunc loqueris : In¬
cessanter in quit doleo. qđ fecerĩ.
delicet qͦ tẽpore ꝑ sequebat᷑ eccłam
xp̃i. optabat esse alienus a
xp̃o. & hoc zelo bono se fecisse in¬
dicat ꝓfr̃ibus suis quoꝵ legem in
p̃dicatione euangłii destrui uidebat.¬
ꝓmissa
et nȩ hereditatis facta st̃
iudeis.
Sed quia iudei magna ex
parte
xp̃o non crediderunt.
uidebat᷑
uerbũ dĩ non eẽ. cõ¬
pletũ. Ad hoc respondet. Non aut̃¬
excidit uerbũ dĩ. Uerbũ dĩ exci¬
dere uł excidere est: non implere
ꝓmissa.
tura dĩ & obseruantia legis. Qui
hoc significante dõ qđ in aduentu
xp̃i quidam eẽnt credituri. & maxi¬
ma eoꝵ pars in sua in fidelitate
remansuri
li coniugio ꝓcreatos. sicut adhebreos.
gͦ adulteri & non filui estis. hi soli patris
heredes sunt¬
ex uno concubitu isaas :
non peccantem rȩꝓbasse. N eq tam̃
hanc magnã & arduam questionẽ soluit.¬

Expanded text:
. Quasi quis diceret: qui quondam Ecclesiam Dei persequebaris, quomodo nunc ita loqueris? Incessanter, inquit, doleo quod fecerim. delicet quo tempore persequebatur Ecclesiam Christi, optabat esse alienus a Christo: et hoc bono zelo fecisse indicat pro fratribus suis; quorum legem in praedicatione Evangelii destruere videbatomissa aeternae haereditatis facta sunt Judaeis. Sed quia Judaei magna ex parte Christo non crediderunt, videbatur verbum Dei non esse completum. Ad hoc respondet: Non autexcidit verbum Dei. Verbum Dei excidere, vel excedere est, non implere promissa.tura Dei et observantia legis. Quidhoc significante Deo, quod in adventu Christi quidam essent credituri, et maxima pars eorum in infidelitate remansuri.li conjugio procreatos, sicut ad Hebraeos: Ergo adulterini et non filii estis. Ii soli Patris haeredes suntex uno concubitu Isaac. 1non peccantem reprobasse. Neque tamen hanc magnam et arduam quaestionem solvit
Abbreviated transcription (Latin):
gentib sic̃ in osee dicit. Uocabo ñ plebem
meã plebẽ meã. & ñ dęlectã meã delectã.
& ñ miscdđiã c̃secutã. miscdiã c̃secutam.
Et erit: in loco ubidictũ ẽ eis ñplebs mea
uos ibi uocabunt᷑ filii dĩuiui. Isaias aũt

Expanded text:
cabo non plebem meam, plebem meam: et non dilectam, dilectam: et non misericordiam consecutam, misericordiam consecutam. Et erit: In loco, ubi dictum est eis: Non plebs mea vos: ibi vocabuntur filii Dei vivi. Isaias aut
Abbreviated transcription (Latin):
O Quandam tantum utilita¬
tẽ ex induratione infideliũ
bꝯsse
M. Audito hoc u̾bo.
quem uult indurat. in t̾ro¬
gare poterat carnalis hõ & in
uoluptatibꝰ uiuens. ad uersus
dm murmurans. & diuine
uoluntati non uitio suo qđ talis¬
tat᷑ : In telligo qđ sequitur: Ni¬
chil ualet contra uitia laborm̃s.
in utilis est industria mea. Talis
ero. qualẽ ne ds̃ esse uoluerit. Uo¬
luntati enĩ eiꝰ quis resistet.
deles obdurentur. uidelicet ut
ꝑ patientiam tribulationis ab illis
sillatȩ fideles magis coronentur.¬

Expanded text:
 Quamdam tantum utilitatem ex induratione infidelium obasse Audito hoc verbo, quem vult indurat, interrogare poterat carnalis homo, et voluptatibus vivens, adversus Deum murmurans, et divinae voluntati non vitio suotatur? Intelligo quod sequitur. Nihil valet contra vitia labor meus, inutilis est industria mea. Talis ero qualem me Deus voluerit esse. Voluntati enim ejus quis resistet? deles obdurentur, videlicet ut, per patientiam tribulationis ab illis illatae, fideles coronentur
Abbreviated transcription (Latin):
am dudũ saulus procerum precepta secutus.
um drĩo patrias uellet ꝓpotiere leges.
Abnuere ⁊ sanctos xp̃m laudasse prophetas.
Cadibus assiduis cuper& discerpere lege plebem
Cum lacerat sanctę matris pia foedera caetus
Post tenebras uerũ meruit cognoscere lumen..
P emptatus sensit possit quidꝰ gloria xp̃i.
Aurib ut domini uocem lucemq recepit.
Coraposuit mores. xp̃i precepta secut us.
Mutati placuit postꝗ de nomine paulus
Mina fides rerum subito cransethera uectus.
Noscere promeruit possint quid p̃mia uitte.
Conscendit raptus martyr penitralia xpĩ.
T ertia lux cęli tenuit paradisus euntem.
Colloquiis domini fruitur secreta reseruat
Qentib ⁊ populis uissus p̃dicere uera
Per sundũ penitrare maris noctẽq diemq
Uisere cũ magnum satis ÷ dixisse latentem
Uerbera. uicla. fameni lapides. rabiemq feraꝵ.
Casrceris in liuuem. uirgas. torm̃ta. catenas.
Naufragiũ. laminas. serpentis dira uenena.
Stigmata non timuit portare in corpore xpĩ.

Expanded text:
amdudum Saulus, procerum praecepta secutus, Cum Domino patrias vellet praeponere leges, Abnueret sanctos Christum laudare prophetas, Caedibus assiduis cuperet discerpere plebem, Cum lacerat sanctae Matris pia foedera caecus Post tenebras verum meruit cognoscere Lumen. Tentatus sensit posset quid gloria Christi, Auribus ut Domini vocem, lucemque recepit, Composuit mores, Christi praecepta secutus. Mutato placuit postquam de nomine Paulus, Mira fides rerum, subito trans aethera coeli Noscere promeruit, possent quid praemia vitae Conscendit raptus martyr penetralia Christi, Tertia lux coeli tenuit paradisus euntem, Colloquiis Domini fruitur, secreta reservat. Gentibus ac populis jussus praedicere vera, Profundum penetrare maris, noctemque diemque Visere, cui magnum satis est vixisse latentem, Verbera, vincla, famem, lapides, rabiemque ferarum Carceris illuviem, virgas, tormenta, catenas, Naufragium, lacrymas, serpentis dira venena, Stigmata non timuit portare in corpore Christi.
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. tunc claudicant cum errant.
¶ .U. O stensio quam fuerit esau.
profanus: i. a conuentu fidelium
alienus
deis apparuit ignis tractabilis .i.

Expanded text:
dunt; tunc claudicant, cum errant. 8. Scitote. Ostensio quam fuerit Esau profanus, id est a conventu fidelium alienus.daeis, apparuit ignis tractabilis, id
Abbreviated transcription (Latin):
C. Con suetudinem antea ha¬
bebant certis temporibus ad eccłam conue¬
nire. & ꝓ ut cuiq facultas erat cibum . ⁊ po¬
tum illuc differre & simul om̃s & pauꝑes
& diuites participare. Et hoc uocabant
dominicam cenã. quia in memoriam dñi¬
cȩ cenȩ hoc fiebat. Uerum hȩc consuetu¬
do deprauata erat. Diuites eñĩ suas ce¬
nas anticipantes copiose comedebant.
pauꝑ es uero parum habentes. in conspe¬
ctu eoꝵ comedere erubescebant. Hoc
redarguit apłs. & dicit melius esse. illis.
si apud domos suas manducent &bibaÑ.
quam in contẽptu eccłȩ &o confusionem
R. O RDO. Hic calix in meo
sanguine est nouum testamentum
Cidest ꝑ meum sanguinem cõmendat
nouum testamentum. quia testamen¬
tum in mortuis confirmatur. Uel ꝑ
hunc habeqs nouam ꝓmissionem: ple
nam remissionem peccatoꝵ¬
O. In sacramento corporis xp̃i mors

Expanded text:
. Consuetudinem antea habebant certis temporibus ad ecclesiam convenire, et, prout cuique facultas erat, cibum et potum illuc deferre, et simul omnes et pauperes et divites participare; et hoc vocabant Dominicam coenam, quia in memoriam Dominicae coenae, hoc fiebat. Verum haec consuetudo depravata erat; divites enim suas coenas anticipantes, comedebant. Pauperes vero parum habentes in conspectu eorum comedere erubescebant. Hoc redarguit Apostolus, et dicit melius esse illis, si apud domos suas manducent et bibant, quam in contemptum ecclesiae, et confusionem t. sanguine est novum testamentum, id est, per meum sanguinem confirmatur novum testamentum, quia testamentum in mortuis confirmatur. Vel per hunc habetis novam promissionem, id est, plenam remissionem peccato. In Sacramento corporis Christi, mors
Abbreviated transcription (Latin):
Si autꝰ immortalis. mori non potuit.
Siede partu uirginis & quibusdã sacra¬
mentis aliis ꝑspicacit᷑ tamen in tuen¬
tibus dialectica sacram̃ta dĩ non in pu¬
gnat. sedcũ res exigit si rectissime te¬
neatur astruit & confirmat.

Expanded text:
Si autem immortalis; mori non potuit. Sic de partu Virginis, et quibusdam aliis sacramentis, perspicaciter tamen intuentibus, dialectica sacramenta Dei non impugnat; sed cum res exigit, si rectissime teneatur, astruit et confirmat.
Abbreviated transcription (Latin):
.Q Per iusticiam & oboedientiam
xp̃i uita om̃ium credentiũ iustificata
est. quia inde factus. est hostia acce¬
ptabilis dõ ꝓ peccatis om̃ium. quia iust.
immaculatus sine peccato. & oboediens
usq ad mortem fuit¬
.X. ꝑ oboedientiam xp̃i iusti st̃ mul¬
ti. uel quia oboedientia hostiã cõmen¬
dauit. ł quia oboedientia ad mortẽ
ubi plures causȩ st̃. unã tantũ sepe enu¬
merare. sicut hoc in loco. Data. ẽ enĩ
lex ut p̃ destinati aduitã ꝑlegales obser¬
uantias saluarent᷑. p̃ destinati aut̃ ad
mortẽ ꝑ legis p̃uaricationem magis
punirent᷑. sed illius cause hic tantũ
mentionem facit. ꝑ quã iudeos ex ac¬
cepta lege suꝑbientes humiliare possit.

Expanded text:
. Per justitiam et obedientiam Christi, vita omnium credentium justificata est. Quia inde factus est hostia acceptabilis Deo pro peccatis omnium, quia justus et immaculatus sine peccato, et obediens fuit usque ad mortem. Per obedientiam Christi, justi sunt multi; vel quia obedientia hostiam commendavit. Vel quia obedientia ad mortem ubi plures causae sunt, unam tantum saepe enumerare, sicut in hoc loco: data est enim lex, ut praedestinati ad vitam per legales observantias salvarentur; praedestinati autem ad mortem, per legis praevaricationem magis punirentur. Sed illius causae hic tantum mentionem facit, per quam Judaeos ex accepta lege superbientes humiliare possit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑunius : T. Peccatum quidẽ in his
etiam qui legem acceꝑant fuit. sed non
tantũ quantũ pri. P legales enĩ obser¬
uantias multi saluabantur
F. Aliter hic peccatũ intelligit. quã
suꝑius. Peccatũ enĩ hoc in loco significat
prȩuaricationem legis que non impu¬
tabat᷑ cumlex non esset
cepta dĩ sicut adam
ille pater om̃ium scđm carnẽ. sic xp̃e
pater fideliũ scđm fidẽ. Et sicut ex la¬
tere ade formata. est eua. sic ex la¬
tere xp̃i ꝓ fluxerunt sacram̃ta ꝑ
xp̃i. maiorem tamen uim habet do¬
est uiuificare quam occidere.

Expanded text:
nim. Peccatum quidem in his etiam qui legem acceperant, fuit, sed non tantum, quantum prius; per legales enim observantias multi salvabantur. 9. Peccatum enim. Aliter hic peccatum intelligit quam superius. Peccatum enim hoc in loco significat praevaricationem legis, quae non imputabatur cum lex non esset. cepta Dei, sicut Adam.ille pater omnium secundum carnem, sic Christus pater fidelium secundum fidem. Et sicut ex latere Adae, formata est Eva, sic ex latere Christi profluxerunt sacramenta, per hristi, majorem tamen vim habet doest vivificare quam occidere.
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis xͥ ł missarũ sollẽpnia celebrandi c̃ fortasse aut festus dies exig̃
aut exib̾e mist̾iũ ꝓ eo qd̃ sacdos aliꝰ inloco de ÷ ip̃a necessitas ꝯpellit.
mutatis uestib cantet Nã si ad st̾ alii quiimplẽ mist̾iũ ualeant:
latione sacͥ mist̾ii abstin̾e ut arbitror. humilit̾ debet. si tñ dormi
entis mĩtẽ turpi imaginatione. ñ ꝯcisserit. Nã st̃ quibꝰ ita plerũq
ñ fedet᷑. Qua in re unũ ibi ostendit᷑ qd ip̃a m̃s. rea oĩoñ sit ł suo iui¬
dicio penitꝰ lib̾a: c̃ se. ⁊ dormienti corꝑe nicħ meminit uidisse tũ in
uigiliĩ corpeis meminit mingliue cecidisse. Si ĩ ext̃pi cogitatione
iugilantis orit᷑ illusio dormienti: patet aĩo reatꝰ suus Uidet ir aqua radi¬

Expanded text:
Christi vel missarum solemnia celebrandi, quum fortasse, aut festus dies exigit, aut exhiberi mysterium pro eo quod sacerdos alius in loco deest, ipsa necessitas compellit, mutatis vestibus cantet. Nam si adslatione sacri mysterii abstinere, ut arentis mentem turpi imaginatione concusserit. Nam sunt quibus ita plerumque non foedetur. Qua in re unum ibi ostenditur, ipsa mens rea non tamen sit, vel suo judicio libera: quum se et dormienti corpore nihil meminit vidisse, tamen in vigiliis corporeis meminit in ingluviem cecidisse. Sin vero ex turpi cogitatione vigilantis oritur illusio dormientis, patet animo reat
Abbreviated transcription (Latin):
barbarorũ dnu̾sa sectantiũ. ambiguitas inuexitai̾orũ. c̃ iminentes
gladios euade suge. p̾sidio int̾et᷑ acutis sudib occurrentia sibi septa tͣnsi¬
tue quatinꝰ sacͦsc̾a mst̾ia. sic̃ consueuit exerceat. Nec R conuenit ob hoc
auferri. añ susceptũ ordmẽ: in quo pꝰ modũ ĩ ĩualitudnẽ corꝑis casi ꝓbatur
nat᷑alia a medicis hu̾it secta. similit̾ ⁊ qra a barbaris aut dñis stultis
fĩnnt castrati. ⁊ morib digni su̾t uisi. Hos canon ad ratitit. ad ct̾icatus
officrũ ꝓ mou̾i. Si quis aũ sanꝰ: ñ ꝑdisciplinã religionis ⁊ abstientie.
s ꝑ abscisionẽ plasmati adeo corꝑis existimans posse ase caruales obser¬
ꝯcupiscentias. a mnputari castrau̾nt se. ñ eũ admiti dec̾nimꝰ. ad aliquod
cllcatꝰ officiũ. ꝙ si iã añ fũat ꝓmotus ad derũ: ꝓhibitꝰ a suo minst̾io
do ponatur.

Expanded text:
as diversa sectantium, et ambiguitas invexit animorum, cum imminentes gladiose evadere fugae praesidio niteretur, acutis sudibus occurrentia sibi septa transitue quatenus sacrosancta mysteria, sicut consuevit, exerceat. Neque enim convenit ob hoc auferri ante susceptum ordinem, in quo postmodum invalitudinem corporis casu probatur naturalia a medicis habuit secta, similiter et qui a barbaris aut dominis stultis fuerint castrati, et moribus digni fuerint visi, hos canon admittit ad clericatus officium promoveri. Si quis autem sanus non per disciplinam religionis et abstinentiae, sed per abscisionem plasmati a Deo corporis, aestimans posse a se carnales concupiscentias amputari, castraverit se, non eum admitti decernimus ad aliquod clericatus officium. Quod si jam ante fuerat promotus ad clericum, prohibitus a suo ministerio deponatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Agapitꝰ natione romanꝰ ex patre gordiano p̾sbo sedit m̃ses .xi. dies
xxii. It̃ silueriꝰ natione cãpanꝰ. ep̃c romanꝰ. ex patre ormisda sedit
anno .i. m̃ses .x. dies ix. deuf dedit natione romanꝰ ex patre ste¬
phano. subdiacono. sedit annos iiii. ⁊ dies xxiii. It̾ iołs quartꝰ natione
dalmatica. ex patre uenantio. scolastico. sedit annũ .i. m̾ses ix. diesxix
st theodorus natione q̃cuis. ex patre theodors ep̃o. de ciuitate ierosoli¬

Expanded text:
manus ex patre Gordiano presbytero, sedit menses XI, dies XXIII. Item, Silverius natione Campanus, episcopus Romanus ex patre Ormisda, sedit annum unum, menses V, dies IX. Item, Deusdedit natione Romanus ex patre Stephano subdiacono, sedit annos III et dies XXII. Item, Joannes IV, natione Dalmatica, ex patre Venantio scholastico, sedit annum unum menses novem, dies XIXV. THEODORUS, natione Graecus, ex patre Theodoro Episcopo de civitate Hierosoly
Abbreviated transcription (Latin):
abscidit hc ad clerũ canones ñ ad miturt cui uͦ casu aliqͦ ħ ꝯtigit.
dñ ane oꝑi rustico curã ipendit aut aliquid faciens. se nͣ sponte ꝑcussĩt hos
canones p̾cipiunt ⁊ clicos si̾. ⁊ si inclero sum̾t raꝑti: ñ abici.In illis R ÷ uo¬
luutas iudicata. que sibi sint causa ferrũ mid̾e: ꝙ scł ⁊ alii uedũ sibi fac̾e̾¬
ueniens. detulit a te nob̾. directã epłam qua indagare studusti. eũ a
normanis nuꝑime captũ simstre manꝰ digitũ hr̃e abscisũ. sciscitans. si hic
quatiuꝰ. ⁊ m̾cedem ꝓ eo magnã incurrat ⁊ desidiũ istiꝰ canomca auctoritate

Expanded text:
abscidit, hunc ad clerum canones non admittunt. Cui vero casu aliquo contigerit dum aut operi rustico curam impendit, aut aliquid faciens se non sponte percussit, hos canones praecipiunt, et clericos fieri; et si in clero fuerint reperti non abjicit. In illis enim voluntas judicata m sedem apostolicam veniens, detulit a te nobis directam epistolam, qua indagare studuisti cum a Northmannis nuperrime captum sinistrae manus digitum haberet abscissum, sciscitans si ob hoquatenus et mercedem pro eo magnam incurrat, et desiderium istius cano
Abbreviated transcription (Latin):
nent mimst̾ia. Ordiatio uestiendi altaris aleuitis. cura niçensi &¬
⁊ sacͥficii. necessaria sollicitudo. Qnis leuitarũ apłm ⁊ euangłm legat.
quis p̾ces dicat. seu responsoriũ indm̾̃cis dieb aut sollẽpnitate decantet
Sollicitudo qͦ parochiar̾. ⁊ ordinatio ⁊ urgia ad eiꝰ ꝑtinent curã ꝓreꝑandis
diocesianisbasilicis ip̃e sugg̾et sac̾doti. Ipse ambit parrochias. c̃ nissione ep̃i¬

Expanded text:
nent: ordinatio vestiendi altaris a Levitis, cura incensi et sacrificii necessaria sollicitudo, quis Levitarum Apostolum et evangelium legat, quis preces dicat, seu responsoria in dominicis diebus aut solennitatibus decantet. Solicitudo quoque parochiarum et ordinatio et jurgia ad ejus pertinent curam, pro reparandis dioecesanis basilicis ip
Abbreviated transcription (Latin):
qualit̾q eccłiastica officia ordinent᷑. ꝑ quiris. Et licet oĩa prudentie
urẽ sint cogiita tñ qr asfectu fr̾no me consulis ex parte qua ualeo
exƿediam. Et de om̃ibꝰ eccłie gradibꝰ qͥd ad que ꝑtineat eloquar. Nd¬
⁊ omĩa q̃ s̃ intꝰ extͣq custodiat. fideles recipiat. exꝯmunicatos ⁊ inside¬
les excipiat. Ad exorcistam ꝑtinet ex orcismos memorit retin̾e. mauꝰ¬
q sux oñqumminos. ⁊ cathecumnnos. in exorcizando. impori̾ẽ. ad acoli¬
tũ ꝑtinet p̃paratio lummariorũ insacͣrio. ipse cereũ portat. ipse suggesta
ꝑitiam. ¶d lectorẽ ꝑtinet. lectones ꝓmintiare ⁊ ea que ꝓpħe uaticma¬
ner̾t ppłis dĩ p̾dicare. Ad subiaconũ ꝑtinet. calicem ⁊ pat̾enẽ. ad altare

Expanded text:
qualiterque ecclesiastica officia ordinentur perquiris. Et licet omnia prudentiae tuae sint cognita: tamen quia affectu fraterno me consulis, ex parte qua valeo, expediam: et de omnibus Ecclesiae gradibus, quid ad quemlibet pertinet omnia quae sunt intus extraque custodiat, fideles recipiat, excommunicatos et infideles excludat. Ad exorcistam namque pertinet exorcismos memoriter retinere, manusque super energumenos et catechumenos in exorcizando imponere. Ad acolythum pertinet praeparatio luminariorum in sacrario; ipse cereum portet, ipse suggesta peritiam. Ad lectorem pertinet lectiones pronuntiare, et ea quae prophetae vaticinaverunt populis praedicare.
Abbreviated transcription (Latin):
ayci uͦ qui hñtes uxores baptizati stͥ ac sic se instituer̾e. ut opimno eoꝵ.
innullo uacilet. qui aut cłicis nincti sint. aut monast̾iis. ex quo baptiratitr
ad cłicatꝰ sortẽ assumi. ita sane ut mneis seruent᷑. tꝑa a maiorib ꝯstunta. ne¬
ł çito quilib lector. necito acolitꝰ. cito diaconꝰ siat ñ cito sacdos. E rc̃cł̃ coletano¬
ic̃q lib̾tatẽ adm̃s siuis ita ꝑcipint ut millũ sibimet cap̃ lxxximi.
meis obseqͥũ patͦnꝰ retentet isti si sñ cͥmie capitalis̃. ⁊ ad cłicatus
ordinẽ lidĩ suscipiant᷑ qr directa mamimissione absoluti ẽẽ noscunt᷑.
Qui uͦ reteato obsequio manu nussi s̃ ꝓ eo ꝙ ad huc patͦni seruitute. denenc᷑

Expanded text:
aici vero qui habentes uxores baptizati sunt, ac sic se instituerunt, ut opinio eorum in nullo vacillet, ut aut clericis juncti sint, aut monasteriis ex quo baptizati sunt ad clericatus sortem assumi, ita sane ut in eis serventur tempora a majoribus constituta, ne cito quilibet lector, non cito acolythus, cito diaconus, cito sacerdos fiat. CAicunque libertatem a dominis suis ita percipiunt, ut nullum sibimet in eis obsequium patronus retentet, isti, si sine crimine capitali sunt, ad clericatus ordinem liberi suscipiantur: quia directa manumissione absoluti esse noscuntur. Qui vero retento obsequio manumissi sunt, pro eo quod adhuc patroni servituti tenentur
Abbreviated transcription (Latin):
sollicite lectiones. psalmũ laudes. offertornĩ. responsoria. qͥs clericorũ
drẽ debeat. Ordo qͦ ⁊ modꝰ psallendi in choro ꝓsolepnitate ⁊ tꝑre. Ordi¬
noscit ipse distrigat. qͦs uͦ emendare ñ ualet: eoꝵ. ex cessus ad agnien
nem ep̃i deserat. basilicarios ip̾e ꝯstitiat. ⁊ matͥtulas ipse disponat. Qñ
aũ pͣinic̾iꝰ absens ÷ ea que p̾dicta s̃. iste exquirat qui ei aut longe ÷ ꝓximꝰ.
aut erudicione his exemplis c̾tus. Ad thesauriũ ꝑtinet ostiarii basi¬
licar̾. ordinatio. incensi p̾paratio. cura cͥsmatisconsiciendi. ca baptist̾iiordi¬
nandi. p̃parauo luminariorũ. insacͥficio sacͥficii. Ex ccł hildernensi cap̃ xx̾.¬

Expanded text:
sollicite lectiones, benedictiones, psalmum, laudes, offertorium, et responsoria, quis clericorum dicere debeat; ordo quoque et modus psallendi in choro pro solemnitate et tempore, ordinonem episcopi deferat, basilicarios ipse constituet, et matriculas ipse disponit. Quando autem primicerius absens est, ea quae dicta sunt ipse exquirat qui ei aut lege est proximus, aut eruditione. His exemplis certus ad thesaurarium pertinet ostiarii basilicarum ordinatio, incensi praeparatio, cura chrismatis conficiendi, cura baptisterii ordinandi, praeparatio luminariorum in sacrario et sacrificiis. DE
Abbreviated transcription (Latin):
placit ut quisqͥs metpolitanꝰ ultͣ in m̃ses consecͣtionis sue ad fidẽ
suã exponendã palliũq suscipiendũ ad apłicã sedẽ ñ nuserit: ꝯmissa
sibi careat. dignitate. sitq licentia. metͦpolitanis aliis. pꝰ scdam ⁊ t̾ciã
ꝯmioritionẽ induatis eccliis: c̃ ꝯsiliis romant pontisicis. ordiuando
epos subuenire.Si uͦ consec̾ndi ep̃i. negligentia ꝓ uet̾it. ur uit¬

Expanded text:
es consecrationis suae, ad fidem suam exponendam, palliumque suscipiendum, ad apostolicam sedem non miserit, commissa sibi careat dignitate; sit licentia metropolitanis aliis, post secundam et tertiam commonitionem, viduatis ecclesiis cum consilio Romani pontificis ordinando episcopum subvenire. Si vero consecrandi episcopi negligentia
Abbreviated transcription (Latin):
incentib Qinisqͥs aũ sclariũ pͥncipũ ł potentũ. Paltiꝰ digntatis layeͦ
adu̾sus ꝯmunẽ ac consonantẽ atq canonicã electionẽ eccłiastici ordi¬
nis ag̾ẽ tẽptau̾t anathema sir. donec obediar ⁊ consentiat ꝙ eccłia. de
ectione ⁊ ordinatione pͥpi p̾sulis. se uelle monstrat̾ut. s a nonesparisiaci¬
ꝑuade aliquis niia tem̾itate p̃sũpserte a conpunicialib loci
ipsiꝰ ep̃iꝰ re cipi penitꝰ. nullatenꝰ m̃at᷑ qmͣ indebite ordinatũ agnoicũt
Si qnis de ꝓumcialib reciꝑe contͣ indicta p̾sũpserit. sit a fr̾ib om̃ib

Expanded text:
et. Quisquis autem saecularium principum aut potentum, aut alterius dignitatis laicus, adversus communem ac consonantem atque canonicam electionem ecclesiastici ordinis agere tentaverit, anathema sit, donec obediat et consentiat, quod Ecclesia de electione atque ordinatione prope aliquis nimia temeritate praesumpserit a comprovincialibus loci ipsius episcopis recipi penitus nullatenus mereatur, quem indebite ordinatum cognoscunt. Si quis de comprovincialibus recipere contra interdicta praesumpserit sit a fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. dare s sc̃ ñ nulli. qui quid̃ mimorũ p̾mia ex ordinatione nou
accipiut. ⁊tñ sacͦs ordies ꝓ hitmana gr̾a largiunt᷑. atq de largitate eade
laudis solũm᷑ retͥbutione quer̾t hii innur̾ ꝙ gratis acceptũ ⁊ gratis non
tbinint qr dempenso officio sc̃itatis. nũmũ fauoris expetunt. Uñ bñ c̃
uirũ nistũ descͥb̾et ꝓpħa. ait. Qui excitit manꝰ suas ab om̃ mun̾e neq
it dic̃ qui excutit manꝰ suas annin̾e s ad nurx̃ ab om̃i. qr aliud maͥnꝰ:
ab obsequio. aliud mimꝰ amami. alind munꝰ alitgua. Mimꝰ qͥppe
ab obsequio ÷ subiectio indebite ipensa mimꝰ a manu pecunia munꝰ

Expanded text:
mmorum praemia ex ordinatione non accipiunt, sed tamen sacros ordines pro humana gratia largiuntur, atque de largitate eadem laudis solummodo retributionem quaerunt. Hi nimirum quod gratis acceptum est, gratis non tribuunt , quia de impenso officio sanctitatis, nummum favoris expetunt. Unde bene cum virum justum describeret propheta, ait: Qui excutit manus suas ab omni munere : Neque enim dicit: Qui excutit manus suas a munere, sed adjunxit, ab omni. Quia aliud est munus ab obsequio, aliud munus a manu, aliud munus a lingua. Munus quippe ab obsequio est subjectio indebite impensa; munus a manu, pecunia; munus
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ dicunti Qigͥ pꝰ acceptũ sacr̾ ordinẽ. lapsus in pecc̾o carus fu̾t
sacͦ ordine ita careat. ut ad altaris mimst̾iũ ult̾iꝰ nõ accedat. Os̾ oĩb¬
forncationis. iaceant int̾dicimꝰ eis ex dei parte. ormp̃itis.
salubrimo p̾cepto obedire uoluerrnt: ydolate pecc̾m incurrunt
saniuele teste & b̾ato gͥgorio instruente. Pecc̃m ariolandi ÷: nõ
obedire. ⁊ scelus idolatͥe non ad quiesc̾e. Pec̾em gͥ paganitatis incur¬
rit. quisqͥs dũ xͥaũ se asserit. sedi apłice: ̃: obedire corctepii
dicens. Quic̃q sac̃dotũ diatonorũ aut iubdiaconorñ. pꝰ ꝯstitutũ beate¬

Expanded text:
contradicunt. Qui igitur post acceptum sacrum ordinem lapsus in peccatum carnis fuerit, sacro ordine ita careat, ut ad altaris ministerium ulterius non accedat. C. fornicationis jaceant, interdicimus eis ex Dei parte omnipotentissaluberrimo praecepto obedire noluerint, idololatriae peccatum incurrunt, Samuele teste, et beato Gregorio instruente: Peccatum ariolandi est non obedire, et scelus idololatriae nolle acquiescere. Peccatum igitur paganitatis incurrit, qdicens: Quicunque sacerdos vel diaconu
Abbreviated transcription (Latin):
y sidorꝰ ep̾c Q. inepłii uen̾abilis fr̾nitas tua. in notuit. uidł qd̾ in canone
anquiritano capitulo xix. legit᷑ pꝰ lapsũ. corꝑalem. restaurandũ. honoris gͣdũ
m̃itũ. ħ diu̾sitas. mͦ ħ soluitur. Illos i ad pͥmos gradus. canon redire p̃cip̃.
qͦs penitentie p̃cesserit satisfactio. ł ꝯdigna pecc̾orũ. confessio. At contͣ hi
qui neq a uicio corruptionis. enundant᷑ atq ħ ip̃m carnale delictũ. qd̾
necesse sit illos restaurari in loco honoris. qui ꝑpenitentiã ꝯsequent᷑ recon¬
ciliationẽ m̾ent᷑. diuine pietatis. Hii ñ in m̾ito ꝯsequent᷑ adepte dignitatis

Expanded text:
d in epistolis venerabilis fraternitas tua innotuit, videlicet quod in canone Ancyrano, cap. XIX legitur, post lapsum corporalem restaurandum honoris gradum meritum, haec diversitas hoc modo solvitur. Illos enim ad pristinos gradus canon redire praecepit, quos poenitentiae praecesserit satisfactio, vel condigna peccatorum confessio. At contra hi, qui neque a vitio corruptionis emendantur, atque hoc ipsum carnale delictum quod necesse sit illos restaurari in loco honoris, qui per poenitentiam reconciliationem meruerunt divinae pietatis. Hi nec immerito consequuntur ade
Abbreviated transcription (Latin):
tale aliqͥd sine reb corꝑalib ⁊ ext̾iorib innullo ꝓficiat. sic̃ nec aĩa sñ cor¬
pore corꝑalit̾ inuit. quisqͥs horũ ait̾ũ uendit. sine quo nec alt̾m hr̃̾e ꝯneu.
c̃ ꝓcuratorẽ. ł defensorẽ eccłie. ł regule sub̾tũ adeo ꝑpecumas ordinari
Ion solũ uenditores. st colũbar̾. omeliar.xx.
Idomñ d̾i faciunt domũ negotiationis. qui sac̾s ordines largiendo

Expanded text:
ioribus in nullo proficiat, sicut nec anima sine corpore corporaliter vivit, quisquis horum alterum vendit, sine quo nec alterum haberi procum pro curatorem vel defensorem Ecclesiae, vel regulae subjectum, adeo per pecunias ordinari on solum venditores sunt columbarum, et domum Dei faciunt domum negotiationis, qui sacros ordines largiendo
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ frinẽ torquẽtur: est ã laq̃ul ĩ fune
dulcedo tẽꝑalis. ĩ ꝯsuetudine. cͥꝯdacio
funis. t̃pedim̃ta st̃ carnis. Dulcedine
gͥ decipim᷑. ꝯsuectidudne ligam᷑. Ille aũ
laq̃ũ euaserat. ⁊ funiołm tuꝑat. qͥ dice¬
uͦ cͥnibꝰ ĩ herẽs q̃rtui. duriciã designat
cuiꝰlibet obstinati. qͥ dũ patͥs exercitũ
fugẽt. ꝯtig̃ ut dep̃nse q̃rcui c̾nibus
filii qͥ patrẽ nolebat pati. Quercꝰ uͦ ĩ¬
salõ suspẽsus ĩheret. q ĩtiꝰ obstinatõ¬
nẽ m̃tis extiꝰ uͭ fragilicatẽ carnis co¬
mitat᷑. Crinibꝰ ĩherẽs suspẽdit᷑. qr sꝑ¬
fluitatis amore detinet᷑. Mulꝰ aut̃
cu ĩsederat ꝑ tͣnsiit. sed ip̃e q̃rcui sus¬
pẽsus ĩhesit. qr luxuria. ⁊ dolus cui sẽꝑ
studuerat ꝑiit. s pena peccati remã¬
sit. Tribꝰ lãceis .i. auaricia. luxuria.
⁊ suꝑbia cor eiꝰ ꝑfoiat᷑. uñ ⁊ ułꝙ ĩ hodi¬

Expanded text:
 tria torqueantur? Est autem laqueus in fune, dulcedo temporalis in consuetudine, circumdatio funis, impedimenta sunt carnis. Dulcedine igitur decipimur, consuetudine ligamur. Ille autem laqueum evaserat, et funiculum ruperat, qui dicevero crinibus inhaerens quercui , duritiam designat cujuslibet obstinati, qui dum patris exercitum fugeret, contigit ut condensae quercui crinibus filii, qui patrem nolebat pati. Quercus, insalon suspensus inhaeret, quia interius obstinationem mentis, exterius vero fragilitatem carnis comitatur. Crinibus inhaerens suspenditur, quia superfluitatis amore detinetur. Mulus autem, cui insederat, pertransiit, sed ipse quercui suspensus inhaesit, quia luxuria et dolus, cui semper studuerat, periit, sed poena peccati mansit. Tribus lanceis, id est avaritia, superbia et luxuria cor e
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo gͥ a labore. excusat᷑: ñ pueri ñ iuueneᷤ.
ñ senes. sola tñ uiuẽtꝰ portat põdꝰ diei ⁊ estus.
Portat matialit̾ põdꝰ carnis. ⁊ estꝰ solus portat
moralit᷑ põdꝰ carnee fragłitatis. ⁊ sustinet
estũ libidinis. Labore gͥ manuũ ad nichila¬
t᷑ põdꝰ tẽptationũ ocio multiplicat᷑ tẽpta¬
tio. Labore caro atterit᷑. ocio nutͥt᷑. Iuue¬
tenet᷑ obedientie uĩcło. ĩ eqͣlitate frat̾ne¬

Expanded text:
Nemo igitur a labore excusatur, non pueri, non juvenes, non senes, sola tamen juventus portat pondus diei et aestus, portat materialiter pondus laboris et aestum solis, portat moraliter pondus carneae fragilitatis, sustinet aestum libidinis. Labore igitur manuum annihilatur pondus tentationum, otio multiplicatur tentatio, labore caro affligitur, otio nutritur. Juvetenetur obedientiae
Abbreviated transcription (Latin):
forsitan honorẽ ñ saborẽ. ad curiã ñ ad uineã.
Ibi agit᷑ de põde̾ ꝑecunie. ñ de ꝗͣcicate culꝑe.
enĩ docet᷑ ⁊ exemplo p̃cedt̃. Ad hc̃ laborẽ diu̾si¬
ti uenuit̃. id est ꝑueri. iuuenes. ⁊ senes. ⁊ diu̾¬
pueri. meridie iuueneł. uesꝑe senes. Mane
maurꝰ. meridie pauł. uesꝑe gentianꝰ. hic
labori cõg̾a. In hac etate paulꝰ uolens ꝯp̃hẽ¬

Expanded text:
 ad curiam non ad vineam. Ibi agitur de pondere pecuniae, non de quantitate; culpae enim docent, et exemplo praecedunt. Ad hunc laborem diversi veniunt, id est pueri, jupueri, meridie juvenes, vespere senes; mane Maurus, meridie Paulus, vespere Gentianus. Hic labori congrua, in hac aetate Paulus volens redi
Abbreviated transcription (Latin):
leges romanoꝵ. quar̾ ꝓlixtas ninti eͣrat ⁊ mutilis. dissonanda mira¬
bui b̾uitate correxit. Nã õs ꝯstitutiones pͥncipũ q̃ utiq multis uo
luminib habebant᷑. intͣ xii libros coartauit. Id̾q uolum̃: codicem
iustinam. appellari p̾cepit Rursus singulorũ magistratuũ siuẽ
udicũ leges. q̃ usq ad duo milia pene lib roꝵ erant extense: intͣ .l. li
brorũ ntim redegit. eũq codicem digestorũ siue pandectarũ noc abło
nimcupaiit. Qnatuor ⁊̃ institutionũ libros inquib b̾r uniu̾sarũ legũ.
texiis cõphendit᷑ noui̾t ꝯposuit Nonasi qͦ leges qͣs ip̃e stiltuerat in unu̾

Expanded text:
e Romanorum, quarum prolixitas nimia erat et inutilis dissonantia, mirabili brevitate correxit. Nam omnes constitutiones principum, quae utique multis in voluminibus habebantur, intra duodecim libros coartavit eodemque volumen codicem Iustinianum appellari praecepit. Rursumque singulorum magistratuum sive iudicum leges, quae usque ad duo milia pene libros erant extensae, intra quinquaginta librorum numerum redegit, eumque codicem digestorum sive pandectarum vocabulo nuncupavit. Quattuor etiam institutionum libros, in quibus breviter universarum legum textus conpre
Abbreviated transcription (Latin):
ĩfacultas tͥbuit᷑ uͣ ulla dubitacione. resecanda estimo. Qũntis ir neq
ħ inueniri possit. qͦmͦ ꝯtͣfidem sint: ipam tñ religianẽ qmͣ parcissim
⁊ manisestissimis celebrationĩ sacͣm̃tis. mĩa di uoluit ẽẽ lib̾am. qmͣ ser
uilib ot̾ib p̾munt ad eo ut tolerabilior sit. condicio iudeoꝵ Qui oe
si tꝑ̃ib lib̾tatil ũ cognou̾nt: legalib tñ sacͣm̃tis ñ humanis p̾sũptiomibꝰ¬

Expanded text:
bi facultas tribuitur, sine ulla dubitatione resecanda existimo. Quamvis enim neque hoc inveniri possit, quomodo contra fidem sint, ipsam tamen religionem, quam paucissimis et manifestissimis celebrationum sacramentis misericordia Deiuilibus oneribus premunt, ut tolerabilior sit condicio Iudaeorum, qui, etiam si tempus libertatis non cognouerunt, legalibus tamen sarcinis, non humanis praesumptionib
Abbreviated transcription (French):
Affe̾t ignauꝰ clari solacia leti.
t e bellante mori. dec̃net. honorꝰ inde.
h ĩc gildo. pͥꝰ astra chaos miscebit au̾no.
U indictã manclasse sar ÷. płꝰ nõis horor.
Ꝙ tuus ensis aget. mitũt p̃sencia famã:
Qͥ stenit eqͣt᷑ campo. collataq nescit:¬

Expanded text:
Auferet ignavus clari solacia leti, Te bellante mori? Decernet Honorius inde, Hinc Gildo? Prius astra chaos miscebit Averuo. Vindictam mandasse sat est; plus nominis horror Quam tuus ensis aget. Minuit praesentia famam. Qui stetit aequatur campo, collataque nescit
Abbreviated transcription (Latin):
Uox tenits. tardiq gͣdus. ocłiq iacñtes.
Intͥꝰ fug̾e gene. ieumna lac̃tos.
Exedit macies. humi̾is uix sustin⁊ egͥs.
s qͣlentẽ clipeũ. Laxata casside ꝓdit.
Caniciẽ. plenãq tͣhis rubiginis hastã.
¶B ilconis ne salus tanti fit cã furoris:
Et cꝰ m̃itis. pietas infrasta recedat.¬

Expanded text:
Vox tenuis tardique gradus oculique iacentes Interius; fugere genae; ieiuna lacertos Exedit macies. Umeris vix sustinet aegris Squalentem clipeum; laxata casside prodit Canitiem plenamque trahit rubiginis hastam.Gildonisne salus tanti sit palma furoris? Et cuius meritis pietas in fratre recedat
Abbreviated transcription (Latin):
S pem uite fragilẽ. qͣ tot d̾pel᷑ ꝓ łe fluctꝰ
A rte q̃am : p̃mor hĩc õdũs. hĩc  milite cĩgor¬
l eu ꝗͥ agã: ñ arma mͥ. ñ pͥnci ͥ pis ullus
Auxiliator amor. mat᷑a ꝑicła surgũt:
U ndiq. ⁊ ĩpositi radiant c̾uicib enses.
Qͥ restat nͥ ꝯta nouo ꝯfund̾e luctu:
Insontesq mee ppłos misc̾e ruine.
Qu̾so iuuat orbe mori. solacia leto:
riciũ cõe dabit. nͨ territꝰ añ:
Discedam. ẽ luce simł linq̃nda potestas.¬
ħ c̾uix ñ sola cadet. miscebit᷑ alter:
Sanguis. uͭstigias ferar ĩ comitatꝰ ad umbͣs.
nͨ. mea sec᷑us ridebit fin̾a uictor.¬

Expanded text:
pellere fluctus Arte queam? Premor hinc odiis, hinc milite cingor. Heu quid agam? non arma mihi, non principis ullus Auxiliatur amor. Matura pericula surgunt Undique et impositi radiant cervicibus enses. Quid restat, nisi cuncta novo confundere luctu Insontesque meae populos miscere ruinae? Everso iuvat orbe mori; solacia leto Exitium commune dabit nec territus ante Discedam: cum luce simul linquenda potestas cervix non sola cadet; miscebitur alter Sanguis; nec Stygias ferar incomitatus ad umbras Nec mea securus ridebit funera victor
Abbreviated transcription (Latin):
Funditꝰ. ⁊ nͣ gentis dełe laborat.
ñ cełi ꝑuuit leto. crudelibꝰ añ:
Snppliciĩs fruit᷑. cruciatꝰ. uincla tenebg.
Dilato mucͦ᷑ne ꝑat. p̃h. seuior ense:
ꝑ cendi rabies. ꝯcessaq uita doloꝵ.
M ors ad̾one parũ ẽ: caͣfis fallacibꝰ instat.
Aiguit attonitos se uidice. cet̾a segnis:

Expanded text:
funditus et nomen gentis delere laborat. funditus et nomen gentis delere laborat. nec celeri perimit leto; crudelibus ante suppliciis fruitur; cruciatus, vincla, tenebras dilato mucrone parat. pro saevior ense parcendi rabies concessaque vita dolori! mors adeone parum est? causis fallacibus instat, arguit attonitos se iudice. cetera segnis,
Abbreviated transcription (Latin):
F ab̾cꝰ ꝑuo sꝑnebat mun̾a regũ.
Sudstutq gͣui ꝯsul seranꝰ aratro.
Luries uocit᷑a cibos. N donat ĩeptas:
t̾ ra dapes. rapiũt tyrios ĩ uelła succos.
pictate satͣant᷑ murice uestes.
ħͥ radiant flores. ⁊ pͣti uiua uoluptas:
Igenio ua E riata suo. fulgentibꝰ illit:
S gt̃ strata thoris. h molł pãdit᷑ hba :
Sollicitũ cͦis ñ abrupt᷑a soporem.
Tͤ ba salutantũ latas iͥ ꝑstrepit ede.
Om̃ib etꝰ dedit. siqͥs ꝯgnou̾it uii.
ħ si nota forent fruerem̃ siplice ̃tu.
Classica ñ frem̾e̾nt. ñ stͥclula frͣmꝰ iret.¬
¶ Certaruã sublimẽ diu. s morib impar.
U irtutũ scłmq fuit. iugłare minat᷑.
T̃u ꝓhibes. ditẽ spoliat. tu reddisegenti.
Eruit. instauras. accn̾dit p̃lia. Uincis.
Crescebat scłata fitis. predeq recñtis:
Incestꝰ flagrabat amor.¬
N ꝯiũx. ñ ip̃e simł. ñ pignora cesa:
Sufficiũt odns. ñ extĩxisse ꝓpinqͦs.
ñ notos egisse sat ÷. extĩgũe ciues

Expanded text:
Fabricius parvo spernebat munera regum Sudabatque gravi consul Serranus aratro Luxuries nocitura cibos; hic donat inemptas Terra dapes. Rapiunt Tyrios ibi vellera sucos Et picturatae saturantur murice vestes; Hic radiant flores et prati viva voluptas Ingenio variata suo. Fulgentibus illic Surgunt strata toris; hic mollis panditur herba Sollicitum curis non abruptura soporem. Turba salutantum latas ibi perstrepit aedes; Omnibus esse dedit, si quis cognoverit uti. Haec si nota forent, frueremur simplice cultu, Classica non gemerent, non stridula fraxinus iret. Certamen sublime diu, sed moribus impar Virtutum scelerumque fuit. Iugulare minatur, Tu prohibes; ditem spoliat, tu reddis egenti. Eruit: instauras; accendit proelia: vincis. Crescebat scelerata sitis praedaeque recentis Incestus flagrabat amorniunx, non ipse simul, non pignora caesa sufficiunt odiis; non extinxisse propinquos, non notos egisse sat est; exscindere cives
Abbreviated transcription (Latin):
Ambitio. q̃ uestibłis foribq potentũ:
E xcũbat. ⁊ p̃cus ꝯm̃cia pascit honaoꝵ.¬
Luxies p̾dulce malũ. q̃ dedita semꝑ:
Corꝑis arbitͥis. hebetat caligĩe sencꝰ.
eñb̃q cͥceis effeminat acriꝰ ħbis.
S lada qͥd uultꝰ. s qͣ ñ tetͥor ulla
Int̾ꝰ fuscata genas. ⁊ amuita dolosis:
Illecebͥs. tornos auro cͥꝯlinit hyds.
Illa uoluptatũ młtos ĩnexuit hamis.¬

Expanded text:
Ambitio, quae vestibulis foribusque potentum excubat et pretiis commercia pascit honoluxuries, praedulce malum, quae dedita semper corporis arbitriis hebetat caligine sensus membraque Circaeis effeminat acrius herbis, blanda quidem vultus, sed qua non taetrior ulla interius : fucata genas et amicta dolosis inlecebris torvos auro circumlinit hydros, ilia voluptatum multos innexuit hamis
Abbreviated transcription (Latin):
¶ I uida ꝓh. qͣntñ rapuit fortuna tͥumphũ.
Int̾ eqͦs. int̾q tubas mandata ferunt᷑ :
Regia ⁊ armati ueniũt ductoris ad aures.
Tuentꝰ. ꝑ agat pugnas. an forcia fc̃a.
Desat. illiricis ardet succͣrere clãpnis
p̾ ceptis obstare tim⁊. reu̾encia frangit.
Uͥ tatis stimłõs. hĩc pxͣ. ꝯmõda suadent:
Hĩc metus ĩ uidie.

Expanded text:
 Invida pro quantum rapuit Fortuna triumphum! Inter equos interque tubas mandata feruntur Regia et armati veniunt ductoris ad aures. Eventus: peragat pugnas an fortia coepta Deserat? Illyricis ardet succurrere damnis; Praeceptis obstare timet. Reverentia frangit Virtutis stimulos: hinc publica commoda suadent, Hinc metus invidiae.
Abbreviated transcription (Latin):
u łia. cors̃ptasq dapes uariasse decoꝵ.
Qͥ uentm ĩ uitant p̃cio. tͣclt̃q palato.
S idas iunouis aues. ⁊ si qͣ loqñdi.
G nara coloratis uiridis defet᷑ ab indis.
Q̾ sitꝰ tns regna cibꝰ.¬
¶ Dĩa q̃ sensu uoliũit᷑ uota diurno.
Pectore sopito. rẽodit amica qͥes
Uenator defessa thoro. c̃ menb reponit.
M eus tñ ad filuas. ⁊ sua lustra rẽdit.
Iunicib lites aurige sõpnia. cͦris.¬

Expanded text:
Gloria corruptasque dapes variasse decorum, Qui ventrem invitant pretio traduntque palato Sidereas Iunonis aves et si qua loquendi Gnara coloratis viridis defertur ab Indis, Quaesitos trans regna cib quae sensu volvuntur vota diurno, Pectore sopito reddit amica quies. Venator defessa toro cum membra reponit, Mens tamen ad silvas et sua lustra redit. Iudicibus lites, aurigae somnia cur
Abbreviated transcription (Latin):
T ot fluctib auri:
Expleri calor ille neqͥt. cͥcũq monile
ꝯ textũ gẽmis. aũ p̃dia culta fuissent:
Rusfino ppłandꝰ erat. dñoq ꝑabat:
Exiciũ feꝯdꝰagꝰ. metueñda colonis:
F tilitas. laribꝰ pellit. Stͣdit auitis:
Firbꝰ. au aufert uiuus. au̾occupat ħes.¬

Expanded text:
 fluctibus auri Expleri calor ille nequit. Cuicumque monile Contextum gemmis aut praedia culta fuissent, Rufino populandus erat, dominoque parabat Exitium fecundus ager; metuenda colonis Fertilitas: Laribus pellit, detrudit avitis Finibus; aut aufert vivis aut occupat he
Abbreviated transcription (Latin):
Aspiciat ne qͥs nimiũ sublata scd̾is.
Colla g̾a̾t. tͥuiis calcãdꝰ sꝑgit᷑ ette :
Qͥ sͥ piramids. ⁊ nõ cedencia templis:
Ornat᷑a suos extͣrsit culmĩa manes.
Et qͥ si donio uelari credidit ostro:
N udꝰ pascit aues. iacz en qͥ ꝑ ossidz orbem
Exigue telluris ĩops. ⁊ pulu̾e naro:
ꝑꝑtes tegit᷑. ñꝙͣ. tociensq. sepultꝰ.¬

Expanded text:
s nimium sublata secundis Colla gerit: triviis calcandus spargitur ecce, Qui sibi pyramidas, qui non cedentia templis Ornatura suos exstruxit culmina Manes, Et qui Sidonio velari credidit ostro, Nudus pascit aves. Iacet en, qui possidet orbem, Exiguae telluris inops et pulvere raro Per partes tegitur nusquam totiensque sepult