comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rent detrahebant michi.
Chec figure dicunt̾tres gr̃e. dr̃ enim
ita piigunt᷑ nude conexe una adu̾sa
⁊ post t̾gum pomũ aureum porrigẽs
duab. due u̾o respicientes eam cidu

Expanded text:
. Duorum postremorum illud mitius ad novem leprosos pertinet, qui cum mundati essent ita pinguntur nude connexe: una aversa et post tergum aureum pomum porrigens dua
Abbreviated transcription (Latin):
Di recte iudicat et premium remune¬
rationis exxpectat. fraudem in deuni
perpetrat. quia iusticiam quam gratis mi¬
partiri debint. acceptione peccume uendit. bo¬
nis male utuntur qui pro temporali lucro
iuste iudicant Cales quippe ad ueritatem
non iusticie deffensio sed amor premn ꝓuocat
cie concessione recedunt Acceptio nĩmorum
preuarilatio ueritatis est ronde et pro iusto
dicitur Qui excutit manus suas ab omii
mumere Iste in excelsis habitabit

Expanded text:
ui recte iudicat et premium remunerationis expectat, fraudem in deum perpetrat, quia iustitiam quam gratis impartiri debuit, acceptione pecunie vendit. Bonis male utuntur, qui pro temporali lucro iuste iudicant. Tales quippe ad veritatem non iustitie defensio, sed amor premii provoctie confessione recedunt. Acceptio nummorum prevaricatio veritatis est. Unde et pro iusto dicitur: Qui excutit manus suas ab omni munere, iste in excelsis habitat
Abbreviated transcription (Latin):
sileutio utilis et cautus in uerbo. ne aut
tacenda proferat. aut proferanda retice¬
scat Nain sicut incauta locutio in errorẽ
protrahit. ita indiscretum sileutium eos
qui erudiri poterant in errore derelinquit

Expanded text:
silentio, et utilis in verbo, ne aut tacenda proferat, aut proferenda reticescat. Nam sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium hos qui erudiri poterant in errore derelinquit
Abbreviated transcription (Latin):
ugustinus. dicturi enim estis pr
nr̃ qui es in celis Ad magnum genꝰ¬
sunt dñs et seruus imperator et miles.
les. alii ignobiles unum bero patrem ĩuo¬
pater cum quo possideamus quod donat.
dat enim hereditatem sed non moriens.
mnus a quo petanius. sciamus et quid
petamus. ne forte talem patrem mala pe¬
tendo offendannus.A¬

Expanded text:
is. Dicturi enim estis, r, qui es in coelis. Ad magnum genfratres sunt imperator et miles: les, alii ignobiles: unum vero Patrem invoPater, cum quo possideamus quod donat. Dat enim haereditatem, sed non moriens vimus a quo petamus, sciamus et quid petamus, ne forte talem Patrem male petendo offendamus. CA
Abbreviated transcription (Latin):
turarum libris qui canonici appellantur. di
auctorem scribendo in aliquo errasse firmis¬
sime credam. alios autem libros ita lego ut
quantalibet sanctitate doctrine prepolleant
non ideo uerum esse putem quia ip̃i ita sẽ¬

Expanded text:
turarum libris qui jam canonici appellantur, didauctorem scribendo aliquid errasse firmissquantalibet sanctitate et scientia praepolleant, non ideo verum esse putem quia ipsi ita sen
Abbreviated transcription (Latin):
lianus alludit dicens ingenia puerorum
minia emendationis seueritate defficiunt
Nain et desperant et dolent ac nouissime ode¬
runt. quodqz maxime nocet dum ominia ti¬
ment. nichil conantur¬

Expanded text:
amus indignum est, ingenia puerorum nimia interim emendationis severitate deficere; nam et desperant et dolent et novissime oderunt et, quod maxime nocet, dum omnia timent, nihil conantur
Abbreviated transcription (Latin):
Desimmius onimpotens deus ut faũ¬
lus tuus rex nr̃ N. qui tua misera¬
tione suscepit regni gubernacula uirtutũ
etiam omiium percipiat incrementa qui¬
bus decenter ornatus. et uitiorum monstra
deuitare et hostes superare et ad te qui bia
ueritas et uita es gratiosus ualeat peruenire

Expanded text:
esumus omnipotens Deus, ut famulus tuus rex noster, N., qui tua miseratione suscepit regni gubernacula, virtutum etiam omnium percipiat incrementa, quibus decenter ornatus, et vitiorum monstra devitare et hostem superare, quia via, veritas et vita es, gratiosus valeat pervenire,
Abbreviated transcription (Latin):
scunt principes seculi deo se debere esse redditu
ros rationem propter eccliãm quam a Christo
t uendam susapiunt Nam siue augeatur
pax et disciplina eccliẽ per fideles principes
siue soluatur ille ab eis rationem exigit qui
eorum potestati suam eccliãm tradidit

Expanded text:
scant principes seculi, Deo debere reddere se rationem, propter Ecclesiam quam a Christo tuendam suscipiunt. Nam sive augeatur pax et disciplina Ecclesiae per fideles principes, sive solvatur, ille ab eis rationem exigit, qui eorum potestati suam Ecclesiam credidit.
Abbreviated transcription (Latin):
enim non debetur sanguini sed meritis et
imitiliter regnat qui Rex nascitur et non
meretur E xercendi prius sunt uirtutibus¬
adeo ut probentur illos uirtutibus ãtecedere
quos debent honoribus anteire et tunc ascẽ¬
dant et se Cinium suorũ uotis non substra¬

Expanded text:
enim non sanguini debetur, sed meritis: et inutiliter regnat, qui rex nascitur, non meretur. E, ut probentur illos virtutibus antecedere, quos debent honore anteire, invitati ascendant, et se civium suorum nequaquam subtra
Abbreviated transcription (Latin):
mõs nrã nou t̾bida e lonis ⁊ placida angłoꝵ
luco radiat᷑ gunt aĩcd colestud pͥmio Auidi¬
tati flagrans. efsi acto oi possit humani cq¬
dio domicilio ⁊ mõbis oxonata mortalib cũ
hiis quos uidout abiio foostuiãt ad coͫ hoꝵ¬

Expanded text:
mens nostra non turbida, sed lenis et placida angelorum luce radiatur; tunc anima coelestium praemiorum aviditate flagrans, effracto si posset humani corporis domicilio, et membris exonerata mortalibus, cum his quos videt abire f
Abbreviated transcription (Latin):
appareat qui te inter assistentes si¬
bi iugit̾ inter cẽ decernat Ignores
om̃o ꝙ qorret in tenebris ꝙ stridet
inflãmis ꝙ crucdat in tomẽtis cedat

Expanded text:
appareat, qui te inter assistentes sibi jugiter interesse decernat. Ignores omne quod horret in tenebris, quod stridet in flammis, quod cruciat in tormentis. Cedat
Abbreviated transcription (Latin):
studeat ꝯformare Quid ꝓdest tibi altas
dethitate dispittare.si careas humlita¬
te unde displiceas t̾ͥnitati De alta
uerba non faciũt scm̃ et iustũ. ẜ uirtu
sentire ꝯpunctionem quã scire eius diffim-¬
tionem sbi stires totam bybliam exteriꝰ

Expanded text:
s verba. quid prodest tibi, alta de Trinitate disputate, si careas humilitate, unde displiceas Trinitati; Vere alta verba non faciunt sanctum et iustum; sed virtusentire compunctionem, quam scire eius definitionem. Si scires rotam bibliam exterius
Abbreviated transcription (Latin):
Si uẽo est quod dicit᷑ de
te malũ: doceris qͥd caue¬
as. Qui autẽ quod bo.¬
nũ est dicit: non ei quẽ
laudat. sed sibupsi ꝓdest.
Cũ neo bonũ tibi de te di¬
citur ⁊ ut qͥd rumores qͦs
tu melius nosti narran¬
tur. Tu te solũ uitupera.

Expanded text:
Si verum est quod dicitur de te malum, doceris quid caveas. Qui autem quod bonum est dicit, non ei quem laudat, sed sibi ipsi prodest. Cum vero bonum tibi de te dicitur, ut quid rumores quos tu melius nosti, narrantur? Tu te solum vitupera.
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ facere. Nil optãt hoĩes:
qd̃ nõ sit uilius ip̃is. Et
quomõ id qd melius et p̃ci¬
osius est ac dignius ex de¬
terioib et uiliorib et ĩdig¬
nioribus potest meliora̾i.
Heu quot sũt qui agunt
qd̾ nolũt: ꝙͣ pauci qui ue¬
lint qd̾ sibi ꝓsit ad eptũ.
ꝑsuad̾e filiis ade: Quãdo
credẽt nõ ama̾e utilitatẽ
suã: cũ ꝑati sũt iurare.
nichil se sibi mali optare.
et oĩa que paciũt᷑ in tot
laborib ꝓpter suã ntilita¬
tẽ se tolerare: Tanꝙͣ si di¬
cas ydolatre qr non cont
deũ: statĩ enĩ insiliet mol¬
trãs se col̾e deũ: et quãta
in cultu eius expẽdat ãnu

Expanded text:
rem? Nil optant homines quod non sit vilius ipsis. Et quomodo id quod melius et pretiosius est ac dignius, ex deterioribus ac vilioribus et indignioribus potest meliorari? Heu quot sunt qui agunt quod volunt, quam pauci qui velint quod sibi prosit adeptum! persuadere filiis Adae? Quando credentur non amare utilitatem suam, cum parati sint jurare, nihil se sibi male optare, et omnia quae patiuntur in tot laboribus propter suam utilitatem se tolerare? Tanquam si dicas idololatrae quia non colit Deum. Statim enim insiliet, jurans se colere Deum, et quanta in
Abbreviated transcription (Latin):
se utiq mẽte contẽpnen¬
tes. suiq obliti in illum
uadũt nec quid aut qͣles
ip̃i. sed ipse sit: attendũt.
Et ꝙͣto se amplius cõtẽp¬
uũt. seq a seipsis au̾tũt.
suiq obliuiscũt᷑: tanto
similiões ei. et ideo melio¬
res fiũt.Ingelos ducit
xp̃s in amplexũ sponsi
sui. nos auellit ab adul¬
tero id ẽ a mũdo. Illos for¬
tes et cõstantes efficit ad
fruendũ spõso. nos ad ca¬
rendũ adultero id ẽ mũdo.
Illos tenet in specie seu
re: nos in fide et spe. Illis
ꝑfectũ dat gaudiũ in ue̾a
btĩtudine. nobis toleran¬
ciã in tribulatiõe. Illis
beatã uitã: nobis autẽ
ut multũ p̃ciosã mortẽ.
Illis pue̾ sui io eit deo:
nobis mori mũdo. Illis
gaudere de suis bonis: nob̾
dolere de nr̃is malis. Illis

Expanded text:
se utique mente contemnentes, suique obliti, toti ad illum vadunt, nec quid aut quales ipsi, sed ipse sit, attendunt. Et quanto se amplius contemnunt, seque a seipsis avertunt, suique obliviscuntur, tanto similiores ei, et ideo meliores fiunt. Angelos ducit Christus in amplexum sponsi sui; nos avellit ab adultero, id est a mundo. Illos fortes et constantes efficit ad fruendum sponso, nos ad carendum adultero, id est mundo. Illos tenet in specie seu re, nos in fide et spe. Illis perfectum dat gaudium in vera beatitudine, nobis tolerantiam in tribulatione. Illis, beatam vitam, nobis autem, ut multum, pretiosam mortem. Illis, vivere sibi, id est, Deo; nobis, mori mundo. Illis, gaudere de suis bonis; nobis, dolere de nostris malis. Illis
Abbreviated transcription (Latin):
diligit saluabit᷑
sine dubio: qui uero ab
onũb diligit᷑. non ideo
saluus erit. Sicut odiũ
tui omĩb est ĩpedimen¬
tũ ad uitã: ita oim sibi.
Expedit ergo tibi omes
dilige̾. Illis quoq ꝓdest
diligere te. Optanda ẽ
dilectio gratis. id ẽ ꝓpter
suam dulcedinẽ ꝓpriã
tanꝙͣ nectar suauissi¬
mũ: etiã si omẽs insa¬
niãt. nõ uendenda ulla
mercede. Nobis eĩ utilis
est nosq beat quicqͥd
alii faciãt. Si amas qr

Expanded text:
diligit, salvabitur sine dubio; qui vero ab hominibus diligitur, non ideo salvus erit. Sicut odium tui omnibus est impedimentum ad vitam, ita omnium tibi. Expedit ergo tibi omnes diligere; illis quoque prodest diligere te. Optanda est dilectio gratis, id propter suam dulcedinem propriam, tanquam nectar suavissimum; etiam si omnes insaniant, non vendenda ulla mercede. Nobis enim utilis est, nosque beat quidquid alii faciant. Si amas q
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ligatura. Qna febͥs au¬
fert oĩa cõtͣ q̃ pugnas: id ẽ
oblectamẽta qnq sensuũ.
Qͥd restat g̾ nisi ut deo gr̃as
ꝓ collata uictoia r̾ͥfe̾as: Actu
tis incũbis et iaculis ⁊ si
hec nõ solũ non caues sed
insuꝑ libẽter ãplecteris.
teq illis detegis: Ab illis
ad illa cõfugis: ea putas
remediũ. ea solatiũ. Ea
desideras: et abesse nõ pa-¬
teris. Psꝑitas laqueus ẽ.
culter ĩcidens hũc laqueũ
sitas. Nateris ut recedam.
Qd̾ certe nullo modo ꝓhi¬
bere si bene uelis poteris.
Non enuĩ possũ dño mo¬
dulãte mane̾: quippe silla¬
ba. Si ergo ad hoĩes pes¬
simos uelut agnus esse
debes : quid ad deũ cũ ab

Expanded text:
on ligaturas. Una febris aufert omnia contra quae pugnas, id est oblectamenta quinque sensuum. Quid restat ergo, nisi ut Deo gratias pro collata victoria referas? At tu tis incumbis et jaculis, si haec non solum non caves, sed insuper libenter amplecteris, teque illis detegis, ab illis ad illa confugis? Ea putas remedium, ea solatium, ea desideras, et abesse non pateris: Prosperitas laqueus est, culter incidens hunc laqueum, rsitas: Niteris ut recedam. Quod certe nullo modo prohiberes; si bene velis, poteris. Non enim possum Domino modulante manere, quippe syllaba. Si erga homines pessimos velut agnus esse debes, quid ad Deum, cum ab
Abbreviated transcription (Latin):
displic̾e sibi in falsitate.
Emẽdacionẽ p̃cedit uitu¬
patio. Nõ eĩ libet mutae:
nisi qd̾ displicet. Qͥa ergo
sꝑ iudiges mutari: sꝑ ĩdi¬
ges tibi displice̾. In omi
cura quã pro salute tua
geris: nõ est ullũ officiũ
uel medicamẽtũ utilius
tibi. ꝙͣ teipsũ intuꝑare
places: qr nichil te boni
a te habere non ĩtelligis.
a te sibi nil nisi malum.
Nullas ergo tibi grates
debes. Malsi omne a te: ti¬
bi est. Penas itaq mag.¬
nas tibi pro uindicta de¬
bes. Hacile est iter ad
deũ. quoniã exonerando
itur: esset autẽ graue si
onerãdo iretꝰ In tãtũ er¬
go te exonera: ut dimis¬
sis omĩb teipsũ ab neges.

Expanded text:
displicere sibi in falsitate. Emendationem praecedit vituperatio Non enim libet mutare nisi quod displicet. Quia ergo semper indiges mutari, semper indiges tibi displicere. In omni cura quam pro salute tua geris, non est ullum officium vel medicamentum utilius tibi quam teipsum vituperare places quia nihil te boni a te habere non intelligis. A te tibi nil nisi malum. Nullas ergo tibi grates debes. Malum omne a te tibi est. Poenas itaque magnas pro vindicta debes. Facile est iter ad Deum, quoniam exonerando itur; esset autem grave, si onerando iretur. In tantum ergo te exonera ut, dimissis omnibus, teipsum abneges.
Abbreviated transcription (Latin):
te lecet: nisi cũ eos qͥ capi¬
ti adherẽt tetige̾i̾t. Sic nõ
te ledet nisi ea que per cõ¬
cupiscenciã in te fixere
radices quis tãgat ⁊ que
quo plura fuerĩt et ma¬
gis amata: eo płes et uehe¬
mẽniores dolores parient.

Expanded text:
et, nisi cum eos qui capiti adhaerent tetigerit. Sic te non laedent, nisi ea, quae per concupiscentiam in te fixere radices, quis tangat. Quae quo plura fuerint et magis amata, eo plures hac vehementiores dolores parient.
Abbreviated transcription (Latin):
sultas ĩfirmis et ceteris:
Tu idipsũ. aut si aliud
nõ per teipsũ: nec a terp̃o.
Cogita si omes hõĩes
ira semꝑ et ĩsauia agerẽ¬
tur qͥd tibi agendũ esset:
Nũquid ideo turbari de¬
beres: Cur ergo cũ unus
aliqñ turbatur turbaris:
Nredicinã ei debes: nõ tur¬
bationẽ. Quomõ eĩ iusa¬
nia ĩsaniendo turari po¬
test: Cur tibi tui geneis
placẽt cruciatus: An qͥa
iustũ est: Ergo et tui deo
placẽt qr iustũ est. Hec
ãt sentẽtia ignib te tradet
eternis. S tultus medicꝰ
nolens opinionẽ suã mi¬
nuere quicqͥd non bene
cõtigit licet culpa sua sit:
ipsis tamẽ imputat egͥs.

Expanded text:
sultas caecis et infirmis? Tu, idipsum; aut si aliud, non per teipsum, nec a teipso. Cogita, si omnes homines ita semper et insania agerentur, quid tibi agendum esset. Nunquid ideo turbari deberes? Cur ergo, cum unus aliquando turbatur, turbaris? Medicinam ei debes, non turbationem. Quomodo enim insania insaniendo curari potest? Cur tibi tui generis placent cruciatus? An quia justum est? Ergo et tui Deo placeant, quia justum est. Haec autem sententia ignibus te tradit aeternis. Stultus medicus nolens opinionem suam minuere, quidquid non bene contingit, licet culpa sua sit, ipsis tamen imputat aegris.
Abbreviated transcription (Latin):
hinc recede: aut ꝓpter qd̃
hic positus es age io est
medere. patere. Hic stul¬
tus id est homo. ĩimicus

Expanded text:
hinc recede, aut propter quod hic positus es age, id est medere, patere Hic stultus est, id est homo inimicus
Abbreviated transcription (Latin):
benter hoc ergo recipiat:
nec qua ĩtentiõe: sed qͥd
sibi dicat᷑ actendat. Qui
non uiteri sed esse uerax
ueracitꝰ diligit. nec uidei
sed esse mendax ueraciter
metuit ⁊ statim ut se mẽ¬
titũ adu̾terit sibi cõtͣdicit:
nec ab hoc eũ ulla uel ĩp¬
peria uel dãpna reuocãt.
Mauult eĩ uerax mori ꝙͣ
mendax uiu̾e: si tamẽ u¬

Expanded text:
benter ergo hoc recipiat, nec qua intentione, sed quid sibi dicatur attendat. Qui non videri, sed esse verax veraciter diligit; nec videri, sed esse mendax veraciter metuit, statim ut se mentitum advertit, sibi contradicit, nec ab hoc ulla eum vel improperia vel damna revocant. Mavult enim verax mori, quam mendax vivere, si tamen
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ potes illud. absconde̾
non potes. Nichil enĩ o¬
pertũ qd̃ non reuelabitꝰ¬
ettͣ: nec occultũ qd̾ non
scietur. Quare ergo mor¬
bũ uiauis celare qͣ sana¬
reꝰ Quomodo morbos
tui corꝑis libent̾ aliis

Expanded text:
 abscondere non potes. Nihil enim opertum quod non reveletur, nec occultum quod non sciatur. Quare ergo morbum mavis celare quam sanare? Quomodo morbos tui corporis libenter aliis
Abbreviated transcription (Latin):
esse uidebit᷑ uoluptates
huiusmodi diligẽti. sed
eis id ẽ rose uel lilio mul¬
to maius. multoq ĩfestiꝰ
naturali ac ꝓpria pulchri¬
tudine uiduatis. Raci¬
onalis creature ꝑfectio
uera est: unãquãq rem
tanti hab̾e quãti habẽda
est. Nã pluris uel mino¬
ris eã habere: errare est.
Porro omis res natura¬
lit̾ aut supͣ ipsã. aut iux¬
ta ipsã. aut ĩfra ipsã est.
Supra deus: iuxta proxi¬
mus: infra cetera. Meũ
itaq tanti debet habere
quãtus est. Tanti uero
terit: nisi quãtus ẽ noue

Expanded text:
esse videbitur voluptates hujuscemodi diligenti; sed eis, id est, rosae vel lilio, multo majus multoque infestius naturali ac propria pulchritudine viduatis. Rationalis creaturae vera perfectio est, unamquamque rem tanti habere, quanti habenda est. Nam pluris vel minoris eam habere, errare est. Porro omnis res naturaliter aut supra ipsam, aut juxta ipsam, aut infra est. Supra, Deus; juxta, proximus; infra, caetera. Deum itaque tanti debet habere quantus est, habere terit, nisi quantus est nove
Abbreviated transcription (Latin):
uis. p̃dicas ãt ut qͥcqͥd
est creatũ contẽpnatur
qͣtinꝰ deo recõsilientur.
Nũ qͥd ergo te solũ excep¬
turus es. dicturusq hoĩ¬
bus. omnia cõtẽpnite ꝓp¬
ter deũ preter me. ut scilicz
nichil sit aliud qd̾ ĩpedi¬
at recõsiliari hoĩes deo.
nisi tu. atq ita ꝓpter te
solũ ĩimicicie iuter deũ⁊
hoĩes ꝑseuerẽt. sitq nẽo
saluus dũ diligẽdo te: to¬
tũ mũdũ diligere cogũt
tanꝙͣ sibi netessarium:
Aliud est autẽ dilig̾e ho¬
mines in mũdo uel ꝓpt̾
mũdũ ⁊ aliud in deo uel
ꝓpter deũ: aliud cupide a¬
liud misei̾corditer. De¬
anima que ꝑ fruitionẽ
et amorẽ tꝑaliũ a deo re-¬
cedit et a demonib cõstu¬
Si deus sanauei̾t
nos a morbo corruptioĩs:

Expanded text:
is. Praedicas autem ut quidquid est creatum, contemnatur, quatenus Deo reconcilientur. Nunquid ergo te solum excepturus es, dicturusque hominibus: Omnia contemnite propter Deum praeter me, ut scilicet nil sit aliud quod impediat reconciliari homines Deo, nisi tu, atque ita propter te solum inimicitiae inter Deum et homines perseverent, sitque nemo salvus, dum diligendo te, totum mundum diligere coguntur tanquam sibi necessarium? Aliud est autem diligere homines in mundo vel propter mundum, aliud in Deo vel propter Deum, aliud cupide vel misericorditer. anima quae per fruitionem et amorem temporalium a Deo recedit, et a daemonibus constuSi Deus sanaverit nos a morbo corruptionis
Abbreviated transcription (Latin):
unde labores oriũt oni¬
u̾sa scilicet mutabilia.
Lide quãta turba gene¬
ris tui pro mũdo labora¬
ue̾it. et nõ solũ non sunt
a depti: sed insuꝑ seipsos
amiserũt. Tu autẽ si stu¬
duei̾s plus acqͥres sine ul¬
quod omnes laborant
aut laborauerũt. Cur¬
batio animi stulta ip̃a
est mise̾ia ⁊ hec fere semꝑ
fit in te cũ causas mortis
tue. id est ea qͥbus male
adh̾ebas corrũpit deus: ut
ea deserens uiuas Ancil¬
lã diligis turpit᷑ id ẽ cre¬
aturã: ideo tantũ crucia̾is
cũ dñs eius id est deus tuꝰ
agit de ea qd bene nult.
Uni ex sillabis magis
carmĩs adhesistri ideo tur¬
baris cũ canendo ꝓcedit
ĩñtor sapiẽtssiius. sub¬
solũ amabas. et succedũt
alie ordine suo. Non enĩ

Expanded text:
unde labores oriuntur, universa scilicet mutabilia. Vide quanta turba generis tui pro mundo laboravit, et non solum non sunt adepti, sed insuper sepsos amiserunt. Tu autem si studueris, plus acquires sine ulquod omnes laborant aut laboraverunt. Turbatio animi stulta, ipsa est misera; haec fere semper fit in te, cum causas mortis tuae, id est ea quibus male adhaerebas, corrumpit Deus, ut ea deserens vivas. Ancillam diligis turpiter, id est creaturam; ideo tantum cruciaris, cum Dominus ejus, id est Deus tuus, agit de ea quod bene vult. Uni ex syllabis magni carminis adhaesisti, ideo turbaris cum canendo procedit cantor sapientissimus. Subsolam amabas, et succedunt aliae ordine suo. Non eni
Abbreviated transcription (Latin):
pudor. Loripedẽ rectus deri¬
deat: ethiopẽ albus. Ego
quidẽ corrigar: nec ãpliꝰ
hoc malũ faciã. Tu autẽ
quid facies de hoc uicio

Expanded text:
pudor! Loripedem rectus derideat, Aethiopem albus. Ego quidem corrigar, nec amplius hoc malum faciam. Tu autem quid facies de hoc vitio
Abbreviated transcription (Latin):
per quid esset ostendit.
Non eiĩ sequi homt de¬
bebat nisi deũ: nec pots¬
rat nisi hominẽ. Assũp¬
tus est ergo homo. ut du
sequit᷑ quẽ potest: sequa¬
tur et quẽ debet. Item nõ
proderat conforinari ni¬
si deo. ad cuius ymaginẽ
factus est. nec poterat
uisi homini. Itaq deus
factus est homo ⁊ ut dũ
cõformatur homini cui
potest: couformetur et
deo cui prodest. Ceo laus.¬

Expanded text:
per quid esset ostendit. Non enim sequi homo debebat nisi Deum, nec poterat, nisi hominem. Assumptus est igitur homo ut, dum sequitur quem potest, sequatur et quem debet. Item non poterat conformari nisi Deo, ad cujus imaginem factus est; nec poterat nisi homini. Itaque Deus factus est homo, ut, dum conformatur homini cui potest, conformetur et Deo, cui prodest.
Abbreviated transcription (Latin):
undiq ne forte uolubili¬
tas mutabiliũ ĩueniat
te in ipĩs et crucieĩs Od̾
aliquo mõ crutiaĩs siue
timẽdo siue rrascendo. siue
odiendo siue quolibet mõ
dolendo. tibi tm̃modo ĩpu¬
ta: id ẽ concupiscẽtie tue.

Expanded text:
undique; ne forte volubilitas mutabilium inveniat te in ipsis, et crucieris. Quod aliquo modo cruciaris, sive timendo, sive irascendo, sive odiendo, sive quolibet modo dolendo, tibi tantummodo imputa, id est concupiscentiae tu
Abbreviated transcription (Latin):
mẽtis ad deũ. Quot uolup¬
tates tpales et ꝙ̃ uehemẽtes
sꝑuis: totidẽ et tã ualidos
Quot tribulationes pre¬
sertim pro ueritate fugis:

Expanded text:
ad Deum. Quot voluptates carnales et quam vehementes spernis, totidem et tam validos Quot tribulationes, praesertim pro veritate, fugis
Abbreviated transcription (Latin):
rã. Ce nõ hiis qui per¬
diderũt tꝑalia: sed hiis
qui ꝑdiderũt sustinẽciã
Nulla enĩ passio suꝑat̃
nisi per illã. Non enim
edendo contrait᷑ fami:
sed seruitur. sicut bibẽdo
siti. Ad hoc enĩ tendũt
ista ut scilicet ad fruẽdũ
exteriorib corpoꝵ formis
ĩclinẽt animũ: qd̾ qñ
fit non superant᷑. sed rg¬
nãt. finẽ suũ id ẽ inclĩa

Expanded text:
i perdiderunt temporalia, sed his qui perdiderunt sustinentiam. Nulla enim passio superatur, nisi per ipsam. Non enim edendo contraitur fami, sed servitur, sicut bibendo siti. Ad hoc enim tendunt ista ut scilicet ad fruendum exterioribus corporum formis inclinent animum. Quod quando fit, non superantur, sed regnant, finem suu
Abbreviated transcription (Latin):
quasi in bello. Sitis tor¬
ret. opponis potũr⁊ fames
cruciat. opponis escas. Fri¬
gori bestẽ aut ignẽ. mor¬
bis medicinã. Contra hͥ
oĩa opus ẽ paciẽtia et mũ¬
di contẽptu: ne alio bel¬
lo quod hĩc surgit supere¬
ris. cateruis uidelicet uici¬
oꝵ. Quãdoqͥdẽ sola uolup¬
tate caperis: sola delcabi¬
lia sũt cauẽda. Nusꝙͣ ex¬
go secura est anima xp̃i¬
aua:nisi in aduersis. De
hiis que diligis fecit tibi
deus uirgas. prosꝑa fugi¬
endo: aduersa irruendo
cruciãt. Omĩa flagella
sũt p̃terꝙͣ ip̃e. Qui flagel¬
lũ destruit: quasi filius
est qui uirgas prĩs uerbe¬
rãtis frãgit. Corpus a
ualidiorib uictũ aut im¬
pellit᷑ aut attrahit᷑ siłit

Expanded text:
quasi in bello: Sitis torret, opponis potum; fames cruciat, opponis escas; frigori, vestem aut ignem; morbis, medicinam. Contra haec omnia opus est patientia, et mundi contemptu, ne alio bello, quod hinc surgit, supereris, catervis videlicet vitiorum. Quando quidem sola voluptate caperis, sola delectabilia sunt cavenda. Nusquam ergo secura est anima Christiana, nisi in adversis. De his quae diligis, tibi fecit Deus virgas. Prospera fugiendo, in adversa irruendo cruciaris. Omnia flagella sunt, praeter ipsum, qui flagellum destruit, quasi filius est qui virgam patris verberantis frangit. Corpus a validioribus victum aut impellitur aut attrahitur, simi
Abbreviated transcription (Latin):
ere colit deũ ille so-¬
lũmodo qui in eũ
uere iutẽdit: cũ ueri timo¬
reuerẽcie atq ãmiracoĩs
affectu. Hic eĩ solus cultꝰ
uerus et ꝑfcũs. Q̾cũq er¬
go alicui rei p̃ter deo hũc
exhibet : ydolatra uerus
exhiber̾. quẽ uisi dyabo¬
li beraciter locũ tenet. qͥ
modis oĩb hec ab hõib
conat᷑ extorquere: Itaq¬
fere oẽs querele hoĩm in
hoc sũt. ꝙ scilicet pereũt
aut auferũt᷑ eis dii eorũ
id ẽ creature: quib hũc
uerũ et diuinũ exhibe¬
bãt cultũ. siue ꝙ talis
eis nõ exhibetur cultus.
amari tanꝙͣ bonũ: nisi
que eoip̃o ꝙ amat᷑ suũ
btĩficat amatorẽ. Nulla
autẽ hoc facit: nisi que
amatore nõ eget id est

Expanded text:
ere colit Deum ille solummodo qui in eum vere intendit, eum vero timoreverentiae atque admirationis affectu. Hic enim solus cultus verus et perfectus. Quicunque ergo alicui rei praeterquam Deo hunc exhibet, idololatra verus exhiberi, cujus, nisi diaboli veraciter locum tenet, qui modis omnibus haec ab hominibus conatur extorquere? Itaque omnes quaerelae hominum in hoc sunt quod scilicet aut pereunt, aut auferuntur eis dii eorum, id est creaturae, quibus hunc verum et divinum exhibebant cultum, sive quod talis eis non exhibetur cultus. amari tanquam bonum, nisi quae eo ipso quod amatur, suum beatificat amatorem. Nulla autem hoc facit, nisi quae amatore non eget, id est
Abbreviated transcription (Latin):
poterit. Quantũ enĩ nos¬
trã eius essencia: tantũ
urãm eius de seip̃o uĩcit
noticia. Unde sicut essẽtie
eius nr̃a collata nichil ẽ:
ita noticie eius de seip̃o si
nr̃e cõparet᷑: recitas et ig¬
norãcia est. Sola igit᷑ eiꝰ
de se ꝑfr̃a ac sibi equalis
noticia est. Unde dñs. Ne¬
mo nouit patrẽ nisi filiꝰ
Sicut ergo sola eius de se
sibi ꝑfecta cognitio: ita
sola eius de se equalis et
par est ex toto dilectio.
Solus qͥppe se qi ꝑfecte ꝙͣ¬
tus est nouit. ꝑ fecte ꝙͣtuᷤ
est diligit. Eedi nũc ad
illã diffinitionẽ quã in

Expanded text:
te. Quantum enim nostram ejus essentia, tantum nostram ejus de seipso vincit notitia. Unde sicut essentiae ejus nostra collata, nihil est; ita notitiae ejus de se, si nostra comparetur, caecitas et ignorantia est. Sola igitur ejus de se perfecta, ac sibi aequalis notitia est. Unde Dominus: Nemo novit Patrem nisi Filius . Sicut ergo sola ejus de se sibi perfecta cognitio; ita sola ejus de se aequalis et par est ex toto dilectio. Solus quippe, se quia perfecte quantus est novit, perfecte quantus est diligit. Redi nunc ad illam definitionem q
Abbreviated transcription (Latin):
ipsã. deũ uendit: beati¬
tudinẽ suã uendit. Nõ
enĩ bene illi est nisi amã¬
do. Si caritas et eiꝰ sig¬
na id ẽ alacritas uultus
et cete̾a ita tibi placẽt in
alio ⁊ cur nõ in animo
tuo multo dulcior est:

Expanded text:
ipsam, Deum vendit, beatitudinem suam vendit: non enim bene illi est, nisi amando. Si charitas, et ejus signa, id est alacritas, etc., ita tibi placent in alio, cur non in animo tuo multo dulcior est
Abbreviated transcription (Latin):
illa indiges. Amara
et insuauis est ueritas
generi tuo nimis ualde:
non suo. sed eoꝵ uicio:
sicut lux fulgẽs ĩfirmis
oculis. Bide ergo ne tu
eam amariorẽ tacias:
dũ nõ eam sicut debes
dicis ex caritate. Sic enĩ
pius medicus qui salu

Expanded text:
illa indiges. Amara et insuavis est veritas generi tuo nimis valde, non suo, sed eorum vitio; sicut lux fulgens, infirmis oculis. Vide ergo ne tu eam amariorem facias, dum non eam sicut debes dicis, id est charitate; sicut enim pius medicus, qui salu
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑin speties uel forme
quib tibi ad herẽtib feda¬
ris peunt. tanqͣ sillabe
uus tꝑib: deo modulãte
cruciaris. Eradit᷑ ã que
ĩcreuerat rubigo. Mil
tibi laboriosius ꝙͣ nõ la¬
borare: id est cõtẽpn̾e oĩa

Expanded text:
 species vel formae, quibus tibi adhaerentibus foedaris, pereunt tanquam syllabae suis temporibus, Deo modulante, cruciaris. Eraditur enim quae increverit rubigo. Nil tibi laboriosius quam non laborare, id est contemnere o
Abbreviated transcription (Latin):
ut extingue penitus
concupiscenciã. aut pa¬
ra te ad cõturbandũ id ẽ
ad timẽdũ et dolendũ: mi¬
de nõ debes. Anima hu¬
mana tain diu iuste cru¬
ciat᷑. ꝙͣ diu potest crutia.¬
rrud est ꝙͣ diu aliquid a¬
mat p̃ter deũ: deũ enĩ ne¬
quit amitt̾e nolens. Di¬
mittere ergo eũ potest: nõ
amitłe. Nemo enũ ledit:
nisi a scip̃o. Quot rerũ

Expanded text:
ut exstingue penitus concupiscentiam, aut para te ad conturbandum, id est ad timendum et dolendum unde non debes. Anima humana tandiu in se cruciatur quandiu potest cruciari, id est quandiu aliquid amat praeter Deum. Deum enim nequit amittere nolens. Dimittere ergo eum potest, non amittere. Nemo enim laeditur nisi a seipso. Quot rerum
Abbreviated transcription (Latin):
debuit fieri ꝑia uolũta¬
te fecit. laude et mercede
nõ minus dignus est:ꝙͣ
si illi uiuerẽt et ualerẽt.
Ille uero qui noluit fac̾e̾
qd̾ debuit pena nõ minꝰ
dignus est: ꝙͣ si illi mor¬
tui essent. Ouo ergo ꝑfi¬
ciũt medicũ. uoluitas
bona: et ꝑfecta sciencia.
Nam ut om̃es quibz cu¬
rain ĩpendit sanet: hoc
nõ est eius. Non enĩ scire
quisꝙͣ potest: qui despera.¬
biliter uel qui cũ spe salu¬
tis egrotet. Et ideo omĩb
adhibenda est cura. et cũ
onũ benignitate tanꝙͣ
inde singulis ars exequẽ¬
da. Sic enĩ apud patrem
oũn non minus gracie
et p̃mii pro defũctis ꝙͣ ꝓ
sanis merebimi Darci
te ad cohabitandũ ma¬
angelicũ. Que cuitẽ est¬
gloria hoc fac̾e cũ sanctis:
angeloꝵ uirtus est uiu̾e
cũ uiciosis: nec eoꝵ corrũ¬
pi uiciis. Sũmoꝵ medico¬
rũ est degere cũ egris et ĩsa-¬
nis. et non solũ mĩmne cor

Expanded text:
debuit fieri, pia voluntate fecit, laude et mercede non minus dignus est quam si illi viverent et valerent. Ille vero qui noluit facere quod debuit, poena non minus dignus est quam si illi mortui essent. Duo ergo perficiunt medicum: voluntas bona, et perfecta scientia. Nam ut omnes quibus curam impendit sanet, hoc non est ejus. Non enim scire quisquam potest qui desperabiliter, vel qui cum spe salutis aegrotet. Et ideo omnibus adhibenda est cura, et cum omni benignitate, tota in singulis ars exsequenda. Sic enim apud Patrem omnium non minus gratiae et praemii pro defunctis quam pro sanis merebimur. Para te ad cohabitandum maangelicum. Quae autem gloria est, hoc facere cum sanctis? Angelorum virtus est, vivere cum vitiosis, nec eorum corrumpi vitiis. Summorum medicorum est degere cum aegris, et insanis, et non solum minime cor
Abbreviated transcription (Latin):
bus tuũ officiũ totum.
Si dicis ueritatẽ non
amore uei̾tatis sed deside¬
rio ledendi aliũ ⁊ nõ pre¬
miũ dicentis ueritatem:
sed penã cõuiciatoris as¬
seq̃ris. Cide quantũ sup¬
plicii passurus es cũ lux
uera ꝑfecte ostenderit te
tibi: si tantũ cruciat᷑ cui
uno u̾bo aliqͥd malorũ
suoꝵ ostẽdis. Tũt eĩ pate¬
bũt cõsilia cordiũ qͣ¬
liter peccas cũ uel aliũ
uituꝑas: uel ab alio in¬
tuꝑaris: In utroq eĩ uei̾¬
tatẽ aut pro malo reci¬
pis: aut pro malo irro¬
gas. Qui ergo te flagel¬
lare uoluerit ⁊ uitã tuã
id est ueritatẽ arripiat:
per illã te cedat et truciet.
Leritas est uita et salus

Expanded text:
bus tuum officium totum. Si dicis veritatem non amore veritatis, sed desiderio laedendi alium, non praemium dicentis veritatem, sed poenam conviciatoris assequeris. Vide quantum supplicii passurus es, cum lux vera perfecte ostenderit te tibi; si tantum cruciatur, cui uno verbo aliquid malorum suorum ostendis. Tunc enim patebunt consilia cordium. Aequaliter peccas cum vel alium vituperas, vel ab alio vituperaris; in utroque enim veritatem aut pro malo recipis, aut pro malo irrogas. Qui ergo te flagellare voluerit, vitam tuam, id est veritatem arripiat; per illam te caedat et cruciet. Veritas est vita et salus
Abbreviated transcription (Latin):
as hoĩb dicis ueritatem
quã diligũt et mirant᷑:
sicut diceres mẽdacia aut
adulacoẽs. Nõ ergo uel
quia displicet uel qͥa pla¬
cet dicenda est ueritas: s
ut prosit. Silenda est ãt
tantũ ne noceat: sicͭ lux
ĩfirmis oculis. Dauis
id est ueritas cõfirmat
cor hoĩs: ne succũbat cor¬
poꝵ formis. Beatus
cuiꝰ mens solũmodo cog¬
ninõe et amore ueltatis
mouei ꝰ siue afficit᷑. corpꝰ
uero ab ip̃a tãtũmõ mẽ¬
ueritate mouet᷑ Si enĩ
nullus in mẽte motus
nisi ueritatis. nullus q¬
in corꝑe nisi mẽtis: nul¬
lus quoq in corꝑe esset
nisi ueĩtatis id est dei.

Expanded text:
as hominibus, dicis veritatem, quam diligunt et mirantur sicut diceres mendacia aut adulationes. Non ergo vel quia displicet vel quia placet, dicenda est veritas, sed ut prosit. Silenda est autem tantum ne noceat, sicut lux infirmis oculis. Panis, id est veritas, confirmat cor hominis ne succumbat corporum formis. Beatus, cujus mens solummodo cognitione et amore veritatis movetur sive afficitur, corpus vero ab ipsa tantummodo menveritate movetur. Si enim nullus in mente motus nisi veritatis, nullus in corpore nisi mentis, nullus quoque in corpore esset nisi veritatis, id est Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
creaturis post se tota intẽ¬
tione derelinquũt: nec sal¬
tẽ respice sese dignãtur.i¬
ta se uiles ducunt. Tota

Expanded text:
creaturis post se tota intentione derelinquunt; nec saltem respicere sese dignantur, ita se viles ducunt. Tota
Abbreviated transcription (Latin):
usurpas quicqͥd ẽ dei lau¬
sisti quicqͥd est hoĩs lauda¬
re deũ ad qd̾ creatus es etcͣ.
Et qr supͣ sũmũ locus nõ
est. nec ĩfra ĩfimũ dũ su¬
pra sũmũ tẽdis. infri
fimũ trusus es. Qui ent
aliquo fruit᷑: ei necesse ẽ
per amorẽ subdat᷑. Tu ãt
frueris ĩfiinis. Ergo ĩfra
ĩfima trusus es: ubi locꝰ
nullus est. Amicicia
mũdi huiꝰ ut beatus ia¬
cobus dicit. ĩimica est d̾o.
Qͥ eĩ uoluerit amicus
esse seculi huiꝰ : ĩumicus
dei cõstituet᷑. Qui ãt dili¬
git uel unã muscã ĩ hoc
mũdo: totũ mũdũ dili¬
gat necesse est. Totus eĩ
ei quã diligit rei necessa¬
rius̃ ẽ. Porro ꝙͣ diu aãnor
huiꝰ mũdi tã diu ĩunici¬
cie ĩter deũ et hoĩes sũt.
Cũ ergo ab eis te uis di¬
ligi. ut ĩimici fiant deo

Expanded text:
usurpas quidquid est Dei, lausisti quidquid est hominis, laudare Deum, ad quod creatus es, etc. Et quia supra summum locus non est, nec infra infimum, dum supra summum tendis, infra infimum rursus es. Qui enim aliquo fruitur, ei necesse est per amorum subdatur. Tu autem frueris infimis. Ergo infra infima trusus es, ubi locus nullus est. Amicitia mundi hujus, ut beatus Jacobus dicit, inimica est Deo. Qui enim voluerit esse amicus saeculi hujus, inimicus Dei constituitur . Qui autem diligit vel unam muscam in hoc mundo, totum mundum diligat necesse est. Totus enim ei quam diligit rei necessarius est. Porro quandiu amor hujus mundi, tandiu inimicitiae inter Deum et homines sunt. Cum ergo ab eis te vis diligi, ut inimici Deo
Abbreviated transcription (Latin):
facito. De uoluptatib ac
uilib delectationib quĩq
ide duas exꝑienciaᷤ.
ingestionis et eges¬
tionis ⁊ quid te magis
bfificet: qd̾ per hanc. an
qd̃ per illã exꝑiris. Illa
onerat ĩutilibus hec exo¬
nerat. Quid ꝓsit utrũq
circũspice: hoc est totum
deuorasse. expertũ esse. Nal
ultra spe remanet. Sic
in omĩb sensualib. Uide
ergo qͥd btĩtudinis omĩa
huiusmodi siue in spe si¬
ue in re in te effecerint:
et sic cogita de futuris.
et sic futura iudica. Que
speras: ꝑitura sũt oĩa.
Et tu quid post hecꝰ ali¬
ud ama et spera: qd̾ nõ
trãseat. Pingi uis lig

Expanded text:
. De voluptatibus ac vilibus delectationibus quinque de duas experientias ingestionis et egestionis, quid te magis beatificet quod per hanc, an quod per illam experiris. Illa onerat inutilibus, haec exonerat. Quid prosit utrumque, circumspice. Hoc est totum devorasse expertum esse. Nil ultra spei remanet. Sic in omnibus sensualibus. Vide ergo quid beatitudinis omnia hujusmodi, sive in spe, sive in re, in te effecerint, et sic cogita de futuris. et sic futura judica. Quae speras, peritura sunt omnia. Et tu quid post haec? Aliquid ama et spera quod non transeat. Pingi vis lig
Abbreviated transcription (Latin):
ta hec domꝰ fultor tu: ful¬
eodẽ statu ꝑmanẽt. et nec
fulcire nec fultiri omni¬
no possũt. Lõgã tẽptatio¬
nẽ petit. qui longã uitã
petit. Tẽptatio est eĩ uta
hoĩs suꝑ terrã. Quodĩ
suis amicis uel parẽtib nõ
amauit deus. id ẽ potenciã.
nobilitatẽ. diuicias hono¬
res: nõ ames tu in tiis: La¬
queos comedis bibis. uestis.
doriuis. Om̃ĩa laq̃us. Exul¬
es amo̾e uoluptate. affec¬
tu nõ loco. Exul es in re-¬
gione corruptioĩs passio¬
nũ tenebraꝵ ignorãcie ma¬
loꝵ amoꝵ et odioꝵ. Quã¬
tũ diligis te id est hãc ui¬
tã tꝑalẽ: tantũ diligas
trãsitoria sine quib esse
nõ potes necesse est. Et
quãtũ sꝑuis hãc uitã:

Expanded text:
ta haec, domus; fultor, tu; fuleodem statu permanent, et nec fulcire, nec fulciri omnino possunt. Longam tentationem petit, qui longam vitam petit. Tentatio est enim vita hominis super terram . Quod in suis amicis vel parentibus non amavit Deus, id est potentiam, nobilitatem, divitias, honores, non ames tu in tuis. Laqueos comedis, bibis, vestis, dormis; omnia laqueus. Exsules amore, voluptate, affectu, non loco. Exsules in regione corruptionis, passionum tenebrarum, ignorantiae, malorum amorum et odiorum. Quantum diligis te, id est hanc vitam temporalem, tantum diligas transitoria, sine quibus esse non potes, necesse est. Et quantum spernis hanc vitam,
Abbreviated transcription (Latin):
que nõ in suo gn̾s
naturalẽ quãdã pulchri¬
tudinẽ habeat atq ꝑfet¬
tionẽ. Que cũ deest aliqͦ
ĩminuta modo: iure tibi
displicet. ut u̾bi gr̃a. si
hoiem naso trũcũ contĩ¬
git uid̾e: statĩ improbas.
Sentit eĩ quid ei desit ad
ꝑfectionẽ naturalẽ hũa¬
ne faciei. Ita est in omĩb
rebus usq ad foliũ urtice
uel cuiuslibet herbe. Qͣs
uero neget hũanã men

Expanded text:
e non in sue genere naturalem quamdam pulchritudinem habeat atque perfectionem. Quae cum deest aliquo imminuta modo, jure tibi displicet, ut, verbi gratia, si hominem naso truncatum contingit videre, statim improbas. Sentis enim quid ei desit ad perfectionem naturalem humanae naturae; ita est in omnibus rebus usque ad folium urticae vel cujuslibet herbae. Quis vero neget humanam men
Abbreviated transcription (Latin):
non uult utiq meliorari.
Scriptũ est eĩ qui odit in¬
crepacões. ĩsipiens est: qͥ
autẽ acqescit ĩcrepacõib.
possessor est cordis. De cõ

Expanded text:
non vult utique meliorari. Scriptum est enim: Qui odit increpationes, insipiens est ; Qui autem acquiescit increpationibus, possessor est cordis . De co
Abbreviated transcription (Latin):
litꝰ erit melior ꝙͣ substã¬
cialiter ⁊ ymaginalit̾ eĩ
lis ac rõnalis: sb̾stancia¬
lit̾ autẽ corpus insensa¬
tũ et sine uita. Itaq cũ
mens tua corꝑib mortu¬
is ac peituris cum amore
afficitur: melior est utiq
substãcialit̾ ꝙͣ ymagina¬
liter. Substãcialit̾ enim
uita est rõnalis ad yma

Expanded text:
bstantialiter. Imaginaliter enim lis ac rationalis, substantialiter autem corpus insensatum, et sine vita. Itaque cum mens tua corporibus mortuis ac perituris cum amore afficitur, melior est utique substantialiter quam imaginaliter. Substantialiter enim vita est rationalis ad
Abbreviated transcription (Latin):
est tpalia tot et tantis la¬
boꝵ cruoꝵq discriminib
a tot rõnabilib et irrati¬
onabilib appetũt᷑. Nil
gaudendũ est in te omĩno
uel in alio: nisi in deo.
creaturã fiuuĩt id ẽ ultimũ
bonũ: boĩtati creatoris
attestant᷑ id ẽ sũmo bono.
Si tantũ appetitꝰ uen¬
tus geueris nrr̃i id ẽ opi¬
nio uel laus: quãtũ appe¬
tenda est salus generis
nri id ẽ creatorꝰ Si tam
dulce est dici bonũ. ut eci¬
ain qui hoc esse nolunt
mali hinc gaudeãt : ꝙͣto
est dulcius esse. Et si tã
amaꝵ et fedũ est dici ma¬
lũ ut eciã qui letant᷑ cũ
malefecerĩt et exultãt in
rebus pessimis. hoc ne¬
queãt tolerare ⁊ ꝙͣto est
deterius esseꝰ Appetit ali¬
qͥd creatũ homo. uel ihe¬
ret ei sensu corporis. et
sui obliuiscitur⁊ quãdo
tu ita ad creatorẽ: Beati¬
tudinẽ tibi p̃cipit dñs id
est ꝑfectũ amorẽ sui. unde

Expanded text:
est temporalia, tot et tantis laborum errorumque discriminibus a tot rationabilibus et irrationabilibus appetuntur. Nil gaudendem est tibi in te omnino, vel in alio, nisi in Deo. creaturam fiunt, id est ultimum bonum, bonitati Creatoris adversantur, id est summo bono. Si tantum appetitur ventus generis nostri, id est opinio vel laus, quantum appetenda est salus generis nostri, id est Creator! Si tam dulce est dici bonum, ut etiam qui hoc esse nolunt, mali, hinc gaudeant, quanto est dulcius esse! Et si tam amarum et foedum est dici malum, ut etiam qui laetantur, cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis , hoc nequeant tolerare, quanto est deterius esse! Appetit aliquid creatum homo, vel inhaeret ei sensu corporis et sui obliviscitur, quando tu ita ad Creatorem? Beatitudinem tibi praecipit Dominus, id est perfectum amorem sui, unde
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ ergo a serp̃a effusa per
corꝑis sensus in ea tendͤ:
a meliore nfecto id est a
substãcia uiua ac rõua¬
li qd̃ est ip̃a. in deteriora
tendit. Quãtoq id uehe

Expanded text:
Cum ergo a seipsa effusa per corporis sensus, in ea intendit, a meliore perfecto, id est a substantia viva ac rationali, quod est ipsa, in deteriora tendit; quantoque id vehe
Abbreviated transcription (Latin):
Dontinuũ mẽdaciũ ẽ
habitus et corone tue:
nã quod deest significãt.
Cum aliqͥs dolet se cõ.¬
misisse furtũ ꝓpter hoc
non eũ penitet furtũ fe¬
cisse: sed dolet obpbriũ
ĩcurrisse. Nec horret aut
malũ ducet pectare: sed
punir Iustis autĩ non
aliud est pectae. et aliud
puuiri: ipsũ utiq pecta¬
tũ atrocissimã penã du¬
cũt. Et ideo nullã ĩiqͥtatẽ
ĩpunitã posse esse eo ꝙ ĩ
iqͥtas ip̃a magna pena

Expanded text:
ontinuum mendacium est habitus tuus, et corona tua, quoniam quod deest significant. Cum aliquis dolet se commisisse furtum, ob non eum poenitet furti, sed dolet opprobrium incurrisse. Nec horret aut malum ducit peccare, sed puniri. Justis autem non aliud est peccare et aliud puniri. Ipsum nimirum peccatum atrocissimam poenam ducunt, et ideo nullam iniquitatem impunitam posse esse, eo quod iniquitas peccati magna poena
Abbreviated transcription (Latin):
serẽ puero auferre. aut
sed augetur. Capitulũ¬
dis cũ due res sũt
equales potest hec maior
illa fierri aut suo ꝓpͥo aug¬
mẽto: aut socie detrimẽto.
Hoc posterio̾e moto om¬
nes prĩcipes et ptãces scłi
aut gaudẽt aut nitũtur
cetis omĩb esse maiores:
eaꝵ indelicet deiectiõe uel
detrimẽto. nõ sua id ẽ cor¬
ꝑis aut animi sui erecti¬
one uł augnẽto. Neq eĩ
aut corpa eoꝵ aut mẽtes
ullo modo melorãtur: sed
uident᷑ sibi ꝓfecisse et cre¬
uisse: qr illi defecerũt et de

Expanded text:
serem puero, auferre aut sed augeatur. Dudis, cum duae res sunt aequales, potest haec major illa fieri, aut suo proprio augmento, aut sociae detrimento. Hoc posteriore modo omnes principes et potestates saeculi aut gaudent, aut nituntur caeteris omnibus esse majores, eorum, videlicet, dejectione et detrimento, non sua, id est corporis aut animi sui erectione aut augmento. Neque enim aut corpora eorum, aut mentes ullo modo meliorantur, sed videntur sibi profecisse et crevisse, quia illi defecerunt et de
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ non indiget alio bono.
Ouũa autẽ boĩtate bona
sũt. Igit᷑ omĩa egent bo¬
nitate ot bona sint. Bo¬
nitas autẽ nullius eget.
Per se enĩ est bona. Hãc
itaq̃ ñuã et beãtus eis
Ci de quale est bonsi:
cuius ultima uestigioꝵ id

Expanded text:
d non indiget alio bono. Omnia autem bonitate bona sunt. Igitur omnia egent bonitate ut bona sint. Bonitas autem nullius eget; per se enim est bona. Hanc itaque ama, et beatus eris. Vide quale est bonum cujus ultima vestigio
Abbreviated transcription (Latin):
Que est ista ĩpudens
mulier. ut dicat iro suo
quere michi illũ aut il¬
lũ cũ quo dormiã⁊ quia
placuit michi plus te.
alioquĩ nõ quiescã. Cu
tamẽ facis hoc uiro tuo
id ẽ dño: cũ pretᷤ ipsũ ali¬
qͥd diligens. id ipsũ ab
es petis. Nũ dicis deo.
sa michi hoc aut illud
hoc est dic̾e: da michi in
quo te offendã: et a te for¬
nicer. Cũ eĩ aliqͥd aliud
ab eo ꝙͣ ipsũ petis: ipsa
petinioe tua reatũ ei tuũ
et fornicationẽ ab eo. os¬
tendis et nescis. Misei̾¬
cors uĩdicta: si sponsus
spõsã suã adulterã dep̃¬
hendens. ea tantũ subt᷑ͣ

Expanded text:
Quae est adeo impudens mulier ut dicat viro suo: Quaere mihi illum aut illum cum quo dormiam, quia placuit mihi plus te, alioquin non quiescam? Tu tamen facis hoc viro tuo, id est Domino, cum praeter ipsum aliquid diligens, id ipsum ab eo petis. Cum dicis Deo: Da mihi hoc aut illud, hoc est dicere: Da mihi in quo te offendam, et a te fornicor. Cum enim aliquid aliud ab eo quam ipsum petis, ipsa petitione tua reatum ei tuum et fornicationem ab eo ostendis, et nescis. Misericors vindicta, si sponsus, sponsam suam adulteram deprehendens, ea tantum subt
Abbreviated transcription (Latin):
nõ moriaris: Ergo op¬
tas magna de te. uel bo¬
na opinari hoĩes: ut te
ament aut timeãt. Amẽt
autẽ aut timeãt uel pro¬
sint uel nõ obsint. Eton¬
tra metuis uel ab horreᷤ
mala hoĩes ue oderĩt aut
cõtẽpnãt. aut ne noceãt
aut certe ut nõ prosint.
Hoc autẽ propter ipsã
expientiã infirmitatis
atq debilitatis quã cõ¬
traxisti a deo recedendo.
bus ĩherẽdo. et ĩnitendo.
Si eĩ nõ seutires eoꝵ u
litatẽ atq ĩfirmitatem:
non timeres pro eis uel
doleres. Sed times ꝓ eis
ac doles: cũ uidelicet pe¬
reũt aut auferũt᷑ Ergo
cognoscis eoꝵ uilitatẽ
et ĩfirmitatẽ. Quappt̾
cusationẽ pretende ꝙ ea
diligis aut eis ĩniteris.
Nrirũ autẽ ualde est ali¬
cuiꝰ rei ĩfirmitatẽ senti¬
re et tamẽ inuiti er. uili¬
tatẽ nosse: et amare siue
mirari. Oũ ergo ꝓptea
doles aut metuis. duo
in te que simul posse es¬
se non uident᷑ esse demõl.¬
tras id est et nosse te et sẽ¬
tire eoꝵ ĩfirmitatẽ ac ui¬

Expanded text:
non moriaris? Ergo optas magna de te vel bona opinari homines, ut te ament aut timeant. Ament autem vel timeant, ut prosint, vel non obsint. Econtra metuis vel abhores nari homines, ne oderint aut contemnant, aut ne noceant, aut certe ut non prosint. Hoc autem propter ipsam experientiam infirmitatis atque debilitatis quam contraxisti, a Deo recedendo, mis inhaerendo et innitendo. Si enim non sentires eorum vilitatem atque infirmitatem, non timeres pro eis, atque doleres. Sed times pro eis ac doles, cum videlicet pereunt aut auferuntur. Ergo cognoscis eorum vilitatem et infirmitatem. Quapropter cusationem praetendere, quod ea diligis, aut eis inniteris. Mirum tamen valde est alicujus rei infirmitatem sentire, et tamen inniti ei, vilitatem nosse, et amare sive mirari. Dum ergo propterea doles aut metuis, duo in te, quae simul posse esse non videntur esse demonstras, id est et nosse te et sentire eorum infirmitatem ac vi
Abbreviated transcription (Latin):
licet ut omĩa et suꝑiora
id est desl : et equalia id
est ꝓximũ: et inferiora
id ẽ spũs brutos et cet̾a
tanti habeat quãti a se
id ẽ a creatura rõnali
habenda st̾. Quãti autẽ
habenda sint: sic collige.
Deo nichil p̃fert᷑. nichil e¬
quat᷑. nichil pro media
uel pro tertia uel pro quã¬
tacũq usq in ĩfinitũ ꝑte
cõparat᷑. Nichil ergo plu¬
ris nichil tanti nichil ꝓ
media nel pro ꝙͣtacũq us¬
q in ĩfinitũ parte habeat.
Naichil plus. nichil tãtũ
pro aliqua parte ad cõꝑa¬
tionẽ illius diligat. Hĩc
aliud ad fruendũ. et ad
ĩnitendũ diligas: habes
de suꝑioribz. Equales
autẽ naturailiter id est
quãtũ ad natirrã ꝑtinet

Expanded text:
licet ut omnia et superiora, id est Deum, et aequalia, id est proximum, et inferiora, id est spiritus brutos, etc., tanti habeat, quanti a se, id est a creatura rationali habenda sunt. Quanti autem habenda sint, sic collige. Deo nihil praefertur, nihil aequatur, nihil pro media, nihil pro tertia, vel pro quantacunque usque in infinitum parte comparatur. Nihil ergo pluris, nihil tanti, nihil pro media, vel pro quantacunque in infinitum parte habeat. Nihil plus, nihil tantum, nihil pro aliqua parte ad comparationem illius diligat. Hinc aliud ad fruendum, ad innitendum diligas. Habes de superioribus. Aequales autem naturaliter, id est quantum ad naturam attinet
Abbreviated transcription (Latin):
lũ esse sceleratũ: erit tibi
necesse ut lugeas pccĩ
eius: qr et dñs luxit tuũ.
Cur enĩ rimaris lãguidi
morbũ: si cognito mor¬
bo. non solum nõ condo¬
les nec mederis. sed insu¬
per insultas: Dum ui¬
des uel audis aliena ma¬
la: respice animũ tuũ
ut ꝓbes quãtũ ei u̾e di¬
lectioĩs erga hoĩes iusit.

Expanded text:
lum esse sceleratum, erit tibi necesse ut lugeas peccatum ejus, quia et Dominus luxit tuum. Cur enim rimaris languidi morbum, si cognito morbo non solum non condoles nec mederis, sed etiam insultas. Dum vides vel audis mala aliena, respice animum tuum, ut probes quantum ei verae dilectionis erga homines insit.