comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃a mundi huius uisualia contempnere. qm̃ ipsa incor¬
porea ẽ. ut merito ad spiritalia tendat. quibus se similit̃
cognoseit ẽẽ formatã. Propria ẽ utiq illi substaistia: qͣn¬
do nullus sp̃s alter carnem suscipit. ut eius passionibi:
aut condoleat. aut letetur Illud autẽ qđ diximus sui
coiporis uiuificatrix ẽ. quia mox ut data fuerit. in ef¬
fabili conditione diligit carcerem iͦuum. amat propt̃.
qd libera eẽ ñ potest᷑: doloribus eius uehem̃ter afficit᷑.
corporis sui casus trepida : ut ipsã magis sustinere cre¬
das extrema quȩ ñ potest deficere ꝑ naturam. Saluberrim
quoq carnis temperatione ꝑfruitur. oculorum specu¬
latione depascitur. sonoris delectatur auditibus. suauissi¬
mis iocundatur odoribus. necessaria gustus epulatione de¬
linitur. Et licet his rebus nullatenus ipsa uescat᷑: subduc¬
tis tam̃ talibus grauissimo merore conficitur: desideraus
ñ sibi naturalit᷑ ac cõmoda. sed ad iunctis arcubus ꝑfutura.

Expanded text:
omnia mundi istius visualia contemnere: quoniam ipsa incorporea est, ut merito ad spiritalia tendat, quibus se similem cognoscit esse formatam. Propria est utique illi substantia, quando nullus spiritus alter carnem suscipit, ut ejus passionibus aut condoleat, aut laetetur. Illa autem, quomodo diximus, sui corporis vivificatrix est: quia mox ut data fuerit, ineffabili conditione diligit carnem suam  ed., carcerem suum amat, propter quod libera esse non potest, quia doloribus ejus vehementer afficitur; corporis sui casus trepida, ut ipsam magis sustinere credas extrema, quae non potest deficere per naturam. Saluberrima quoque carnis temperatione perfruitur, oculorum speculatione depascitur, sonoris delectatur auditibus, suavissimis jucundatur odoribus, necessaria gustus epulatione delinitur; et licet his rebus nullatenus ipsa vescatur, subductis tamen talibus, gravissimo moerore conficitur; desiderans non sibi naturaliter accommoda, sed adjunctis artubus profutura.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tanquã se ipsũ. sed tanquã ium̃tũ. aut balneas. aut
auiculam pictam. uel garrulam. id ẽ exeo aliquid tẽ¬
poralis uo luptatis. aut cõmodi capiat seruiat necesse

Expanded text:
non tamquam se ipsum, sed tamquam iumentum aut balneas aut non tamquam se ipsum, sed tamquam iumentum aut balneas aut auiculam pictam uel garrulam, id est ut ex eo aliquid temporalis uoluptatis aut commodi capiat, seruiat necesse
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ. Non illi gͦ inuidet ut sit quod ipse ẽ. immo ad¬
iuuat etiam quantũ potest. Hec potest amit tere pxi¬
mnum quẽ diligit tanquã se ipsũ. quia neq in se ipso
ea diligit quȩ oculis subiacent. aut ullis aliis corporis
sensibus. Ergo aꝑud se ipsũ habet quẽ diligit. tan¬
quam se ipsum. Ea .ẽ. autẽ regula dilectionis. ut que
sibi uult bona ꝓuenire & illi uelit. quȩ accidere sibi
mala ñ uult. &e. illi nolit. Hanc uoluntatẽ erga om̃s
homines seruat. Nam erga neminẽ oꝑandum ẽ ma¬
lum .& dilectio ꝓximi malũ ñ oꝑatur. Diligamus gͣ
ut p̃ceptum est etiam in imicos nr̃os. si uere inuicti
eẽ uolumus. Non enuim ꝑseipsum quisquã hominum
inuictus ẽ. sed ꝑ illam in cõmitabilem legem cui qui¬
cũq seruiunt soli sunt liberi. Sic enim eis quod dili¬
gunt auferri ñ potest. quȩ res una inuictos facit. &
ꝑfectos uiros. Nam si uel ipsũ hominẽ homo dilexerit

Expanded text:
ipsum. non illi ergo inuidet ut sit quod ipse est; immo adipsum. non illi ergo inuidet ut sit quod ipse est; immo adiuuat etiam quantum potest. nec potest amittere proximum, quem diligit tamquam se ipsum, quia neque in se ipso ea diligit quae oculis subiacent aut ullis aliis corporis sensibus; ergo apud se ipsum habet quem diligit tamquam se ipsum. ea est autem regula dilectionis, ut quae sibi uult bona prouenire et illi uelit, quae amala non vult, et illi nolit : hanc voluntatem erga omnes homines servat. Nam erga neminem operandum est malum: et dilectio proximi malum non operatur . Diligamus ergo, ut praeceptum est, etiam inimicos nostros , si vere invicti esse volumus. Non enim per seipsum quisquam hominum invictus est; sed per illam incommutabilem legem, cui quicumque seruiunt soli sunt liberi; sic enim eis quod diligunt auferri non potest; quae res una inuictos facit et perfectos uiros. nam si uel ipsum hominem homo dilexerit
Abbreviated transcription (Latin):
potuerint. Itaq nolumus ab hominibus uinci. & iram
ñ possum us uincere Qua turpitudine quid execrabi¬
lius dici potest: Fatemur hominẽ hoc ẽẽ quod nos
sumus Qui tam̃ & si habeat uicia. ñ ẽ tam̃ ipse uiciũ.
Quanto gͥ honestius homo nos uincit quam uicium:
Quis autẽ dubitet immane uicium eẽ inuidentiam.
Qua necesse ẽ torqueatur & subiciatur. qui ñ uult
in rebus temporalibus uinei. Melius ẽ gͦ. ut homo
nos uincat quã inuidentia. uel quod libet aliud ui¬
cium. Sed nec ab homine uinci potest: qui uicia sua
uicerit. Non enim uincitur. nisi cũ eripitur ab ad¬
uersario quod amat. Qui gͦ id amat solũ quod aman¬
ti eripi ñ potest: ille indubitant̃ inuictus ẽ: nec ulla
cruciatur inuidia. Id enim diligit. ad quod dili gen¬
dum. & ꝑcipiendum quanto plures uenerint. tanto
eis uberius gratulatur. Diligit enim dm̃ ex toto corde
extota anima. ex tota m̃te. & diligit ꝓximũ tanquã se

Expanded text:
potuerint. Itaque nolumus ab hompotuerint. Itaque nolumus ab homnon possumus uinoere. qua turpitudine quid execrabilius dici potest? fatemur hominem hoc esse quod nos sumus, qui tametsi habeat uitia non est tamen ipse uitium. quanto igitur honestius homo nos uincit quam uitium? quis autem dubitet immane uitium esse inuidentiam? qua necesse est torqueatur et subiciatur qui non uult in rebus temporalibus uinci. melius est ergo ut homo nos uincat quam inuidentia uel quodlibet aliud uitium. Sed nec ab homine uinci potest qui uitia sua uicerit. non enim uincitur nisi cui eripitur ab aduersario quod amat. qui ergo id amat solum quod amanti eripi non potest, ille indubitanter inuictus est nec ulla cruciatur inuidia. id enim diligit ad quod diligendum et percipiendum quanto plures uenerint, tanto eis uberius gratulatur. diligit enim deum ex toto corde et ex tota anima et ex tota mente; et diligit proximum tamquam se
Abbreviated transcription (Latin):
tis. & excellentiȩ. & in om̃i suꝑbia uanaq pompa huiꝰ
inundi: Quid enim aliud in ea homo appetit. nisi
solus ẽẽ si fieri possit. cui cuncta subiecta sunt. ꝑuer¬
sa scilicet imitatione om̃i potentis dĩ: Quẽ si subditus
imitaretur scđm eius p̾cepta uiuendo. ꝑ eũ haberet
subdita cetera. nec ad tantam deformitate̾ ueniret.
ut bestiolam timeat qui uult hominibus imperare
Habet gͦ & suꝑbia quendã appetitũ unitatis & om̃ipo¬
tentiȩ. sed in rerum temporaliũ principatu quȩ om̃a
transeunt tamquã umbra. Inuicti eẽ uolumus. & rec¬
te. Habet enĩ hoc animi nr̃i natura post dm̃. a quo
ad eius imaginẽ factus ẽ. Sed eius erant p̃cepta seruan¬
da. quib seruatis nemo nos uinceret. Nunc uͦ dũ ip¬
sa cuius uerbis turpit̃ consensimus domat᷑ dolore pa¬
riendi. & nos in t̾ra laboramus. & cũ magno dede core
superamur ab om̃ibus quȩ nos cõmouere ac ꝑturbare

Expanded text:
tatis et excellentiae, et in omni superbia vanaque pompa hujus tatis et excellentiae, et in omni superbia vanaque pompa hujus mundi? Quid enim aliud in ea homo appetit, nisi solus esse, si fieri possit, cui cuncta subjecta sint, perversa scilicet imitatione omnipotentis Dei? Quem si subditus imitaretur, secundum praecepta ejus vivendo, per eum haberet subdita caetera, nec ad tantam deformitatem veniret, ut bestiolam timeret, qui vult hominibus imperare. Habet ergo et superbia quemdam appetitum unitatis et omnipotentiae; sed in rerum temporalium principatu, quae omnia transeunt tanquam umbra. 85. Invicti esse volumus, et recte; habet enim hoc animi nostri natura post Deum a quo ad ejus imaginem factus est: sed ejus praecepta erant servanda, quibus servatis nemo nos vinceret. Nunc vero, dum ipsa cujus verbis turpiter consensimus, domatur dolore pariendi, et nos in terra laboramus, et cum magno dedecore superamur ab omnibus quae nos commovere ac perturbare
Abbreviated transcription (Latin):
cessum ẽ. Contraliitur auriga. & suȩ teineritatis
dat penas. Quic quid illud ẽ. quo utebat᷑ accusat.
Sed imploret auxilium. iubeat dñs rerum obsi¬
statur equis alia iam spectacula de illius p̃cipita¬
tione facientibus. &. nisi sub ueniatur de morte fac¬
turis. Restituatur in locũ. suꝑ rotas collocetur. ha¬
benarui iura reddant᷑. regat cautius obtem pe¬
rantes. & edomitas bestias. Tunc sentiet. quã beue
currus. &. tota il laiinetio fabricata sit. quȩ rui¬
nam eius &e ipsum affligebat. & cursũ decentissim e
moderationis amiserat. quia & huic corpori imbẽ¬
cillitatem peperit animȩ utentis auiditas in paradiso
usur pans uetitũ cibum contra medici disciplinam
qua semprt̃na continetur salus. Si gͦ in ista ipsa uisibi¬
lis carnis imbeoillitate ubi beata uita eẽ ñ potest inu¬
uitur. admonitio beatȩ uitȩ. ꝓpt̾ spẽm de sũmo usq
ad ima uenientẽ. quanto magis in appetitione nobiln¬

Expanded text:
cessum est. Cum trahitur auriga, et suae temeritatis dat poenas, quidquid illud est quo utebatur, accusat: sed imploret auxilium, jubeat Dominus rerum, obsistatur equis, alia jam spectacula de illius praecipitatione facientibus, et nisi subveniatur de morte facturis, restituatur in locum, super rotas collocetur, habenarum jura reddantur, regat cautius obtemperantes, et edomitas bestias; tunc sentiet quam bene currus, et tota illa junctio fabricata sit, quae ruina ejus, et ipsum affligebat, et cursum decentissimae moderationis amiserat: quia et huic corpori imbecillitatem peperit animae male utentis aviditas in paradiso, usurpans vetitum cibum contra medici disciplinam, qua sempiterna continetur salus. 84. Si ergo in ista ipsa visibilis carnis imbecillitate, ubi beata vita esse non potest, invenitur admonitio beatae vitae propter speciem de summo usque ad ima venientem; quanto magis in appetitione nobili
Abbreviated transcription (Latin):
sistere. Simul &. illos qui mundũ istũ iusibilẽ sũmũ
dm̃ eẽ opinabant᷑ admonebat turpituihnis suę. do

Expanded text:
sistere. Simul et illos, qui mundum istum uisibilem summum deum esse opinantur, admonebat turpitudinis suae do
Abbreviated transcription (Latin):
explicari Oculus enim qui usq ad sidera tendit se uidere
ñ p̃ualet oẽ palatus nr̃. cũ diũsa gustu sentiat. c̃uius ipse
sit saporis ignorat Hares etiam fragrantiũ corporũ uarios
odores attrahunt. sed quid oleant ipsȩ ñ sentiunt Cerebrũ
deniq nr̃m. licet sensũ membris reliquis tradat. ipsum tam̃
sensũ legitur ñ habere. Deinde qualia fatigatus possim disse¬
rere. qui iam acdlaboris t̾minum auida m̃te ꝓꝑarem: Postre¬
mo. tam suaues amici. quid imponitis itorĩ eogitare: edia cor¬
gindo diei ab soluta cognoscitis ratione constare. Presertim
cũ hec res a multis disputata. sed pene in explicabulis iuleati ber̃ẽ¬
et derelicta. Sed eũ his ac talibus ingenia illorũ. multis alle¬
gationibus superare nequiuerim. nec mͥ concedere meũ uelle
decreuissent. uictus petii. ut me saltem diebus aliquot sustine¬

Expanded text:
explicari. Oculus enim, qui usque ad sidera tendit, se videre explicari. Oculus enim, qui usque ad sidera tendit, se videre non praevalet; et palatus noster, cum diversa gustu sentiat, cujus ipse sit saporis ignorat. Nares etiam fragrantium corporum varios odores attrahunt; sed quid oleant ipsae non sentiunt. Cerebrum denique nostrum, licet sensum membris reliquis tradat, ipsum tamen sensum legitur non habere. Deinde qualia fatigatus possim disserere, qui jam ad laboris terminum avida mente properarem? Postremo tam suaves amici imponitis iterum cogitare, quod a cogendo dici absoluta cognoscitis ratione constare; praesertim dum haec res a multis disputata, sed pene inexplicabilis videbatur esse derelicta. Sed cum his ac talibus ingenia eorum multis allegationibus nequiverim superare, nec mihi concedere meum velle decrevissent: victus petii ut me saltem diebus aliquot sustine
Abbreviated transcription (Latin):
anime disseratui. Dc lauo cũ sit ꝑ om̃a mbra diffusa. ubi po¬
tius insidere credenda ẽ. Nlono de corporis ipsius formar
& cõposttione no scamus. Decimo. quas proprietates habeat
anima peccatorũ ꝑ cõpetentia nobis declarent᷑ Undec uno
qua roscant᷑ discrẽtiones iustorũ. quatinus quos oeulis iibis
uiolere ñ possumus ꝑ indicia ꝓbabilia colligamus. Nuodeci¬
mo int resut ret tione quã uere sapiens credit. quid desinei¬
lis siera sentcatur omaxiie desideratnus agnoscettic dlefiusus
fragitia corda mortaliũ ad diuinitus ꝓinissa desigeta rasi¬
citentur. heo uobis p̃stante dño ordine custo dito despani¬
clenit ee nos facile possimus imbui. & tu głam debeas in¬
uenire doctoris.
qui ñ tã istas aures corporeas. sed interioris homi¬
nis intentũ atq purissimũ querere ꝓbantur auditũ. nec
ideo facile posse deipsa dici. quia ꝑ eã innumera nouimus

Expanded text:
animae disseratur. Octavo, cum sit per omnia membra diffusa, ubi poanimae disseratur. Octavo, cum sit per omnia membra diffusa, ubi potius insidere credenda est. Nono, de corporis ipsius forma et compositione noscamus. Decimo, quas proprietates habeat anima peccatorum, per competentia nobis signa declaretur. Undecimo, qua noscantur discretione, justorum; quatenus quas oculis istis videre non possumus, per indicia probabilia colligamus. Duodecimo, in resurrectione, quam vere sapiens credit, quid de singulis fieri sentiatur, maxime desideramus agnoscere; quatenus fragilia corda mortalium ad divinitus promissa desideria concitentur. Haec nobis praestante Deo ordine custodito responde; ut et nos facile possimus imbui, et tu gloriam debeas invenire doctoris. qui non tam istas aures corporeas, sed interioris hominis intentum atque purissimum quaerere probantur auditum, nec ideo facile posse de ipsa dici, quia per 628 eam innumera novimus
Abbreviated transcription (Latin):
mundani doctores exquit ere tẽptauerunt. armoniacis de¬
lec lationibus in estimabili modulatione uoluunt᷑. quorum
tinnitus atq concentus adunatũ efficit dulcisonũ melos.
Desideramus etiã comp̃hendere altitudinẽ etheris. m̃ surã
telluris. nubigeras pluuias. seu grandinis ꝓcellas. tremorẽ
stabiliũ terrarũ. naturã uagantiũ uentorũ. ꝓfunditatem
in constantis maris. potestates uirentiũ herbart̃i quatuor
clemtorũ pom̃e corpus dissociatas cõplexiones. Et ferendũ
E ipsã sese scire ñ posse. cui suꝑne datũ ẽ tanta diseuter
mas modestissime nosse desideramus Hiscamus gͦ primum
quare anima dicatur. Ueinde qualis sit eius diffinitio.
Tereio. quȩ sit eius qualitas substantialis. Quarto si formiã
aliquã habere credenda ẽ. Quinto quas uirtutes habeat
moralesi quas greci aretas uocant. ad decus eius & głam
soutributas. Seuto que illi sint uirtutes naturales add subi¬
stantiã corporis scilicet continendã. Septimo de origiie

Expanded text:
mundani doctores exquirere tentaverunt, harmonicis delectationibus inaestimabili modulatione volvuntur. Quorum tinnitus atque concentus adunatus efficit dulcisonum melos. Desideramus etiam comprehendere altitudinem aetheris, mensuram telluris, nubigeras pluvias, sive grandinis procellas, tremorem stabilium terrarum, naturam vagantium ventorum, profunditatem inconstantis maris, potestates virentium herbarum, quatuor elementorum per omne corpus dissociatas complexiones, et ferendum est ipsam se scire non posse, cui superne datum est tanta discutere? mas modestissime nosse desideramus. Discamus ergo primum, quare anima dicatur; deinde, qualis sit ejus definitio. Tertio, quae sit ejus qualitas substantialis. Quarto, si formam aliquam habere credenda est. Quinto, quas virtutes habeat morales, quas Graeci ἀρετάς vocant, ad decus ejus et gloriam contributas. Sexto, quae illi sint virtutes naturales, ad substantiam scilicet corporis continendam. Septimo, de origine
Abbreviated transcription (Latin):
etiam in ista corporis uoluptate inuenimus unde
cõmemoremus eam continere. ñ quia inalũ: est na¬
tura corporis. sed quia in extremi boni dilectione
turpit̾ uolutetur. cin primis iuherere fruiq con

Expanded text:
etiam in ista corporis voluptate invenimus unde commoneamur eam contemnere; non quia malum est natura corporis, sed quia in extremi boni dilectione turpiter volutatur, cui primis inhaerere fruique con
Abbreviated transcription (Latin):
lis anima si creatori suo seruiat a quo facta ẽ. & ꝑ
quem facta ẽ. & ad quẽ facta ẽ. cuncta ei cetera ser¬
uient. & uita ultima. quȩ tam uicina illi ẽ. & ẽ. ad¬
iutorium eius ꝑ quod imperat corpori. & ipsũ cor¬
pus extrema natura & essentia cui om̃imodo ceden¬
ti ad arbitrium dñabitur. nullam de illo sentiens
molestiam. quia iam ñ ex illo nec ꝑ illud queret bea¬
titudinem sed ex dõ ꝑse ipsam ꝑcipiet Refor matũ
gͦ corpus ac scĩficatum. sine detrim̃to corruptio¬
niis. & si ne onere difficultatis ad ministrabit. In resur¬
rectione enĩ neq nubent neq nubentur. serl erunt
sicut angłi uicelis. Esca uͦ uentri. & uent̃ escis. ds̃¬

Expanded text:
lis anima si Creatori suo serviat, a quo facta est, per lis anima si Creatori suo serviat, a quo facta est, per quem facta est, et ad quem facta est, cuncta ei caetera servient: et vita ultima, quae tam vicina illi est, et est adjutorium ejus, per quod imperat corpori; et ipsum corpus, extrema natura et essentia, cui omni modo cedenti ad arbitrium dominabitur, nullam de illo sentiens molestiam; quia jam non ex illo, nec per illud quaeret beatitudinem, sed ex Deo per seipsam percipiet. Reformatum ergo corpus ac sanctificatum, sine detrimento corruptionis, et sine onere difficultatis administrabit. In resurrectione enim neque nubent, neque nubentur, sed erunt sicut Angeli in coelis . Esca vero ventri, et vent
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid eẽ uel corpus. ut corpus sit. uel motus ut
motus sit Ipsum est unum principale nec ꝑfinitũ
nec ꝑ infinitũ crassũ. nec ꝑ finitũ nec ꝑ infiuitũ mutã¬
bile. Non eiuĩ habet aliud hic. aliud ibi. aut aliud
nunc. aliud postea: quia sume unus est pater uerita¬
tis. pater suȩ sapientię. quȩ nulla ex parte dissimilis
similitudo eius dicta ẽ & imago. quia de ipso .ẽ. Itaq
etiam filius recte dr̃ ex ipso. cetera ꝑ ipsum. Preces¬
sit enim forma om̃ium. sũme implens unum de
quo est ut cętera quȩ sunt in quantũ sunt uni si¬
milia. ꝑ eam formã fierent. Horũ alia sio sunt per¬
ipsam. ut ad ipsam etiam sint. ut om̃is rationalis & intel¬
lectualis creatura. in qua honio rectissime dr̃ factus
ad imaginẽ & similitudinẽ dĩ. Non enim aliter in dõ¬
inutabilem ueritatẽ posset m̃te conspicere. Alia uͦ ita
sunt ꝑ ipsam facta. ut ñ sint ad ipsam. Et ideo rationa¬

Expanded text:
aliquid esse vel corpus ut corpus sit, vel motus ut aliquid esse vel corpus ut corpus sit, vel motus ut motus sit. Ipsum est unum principale, nec per finitum nec per infinitum crassum, nec per finitum nec per infinitum mutabile. Non enim habet aliud hic, aliud alibi; aut aliud nunc, aliud postea: quia summe unus est Pater Veritatis, Pater suae Sapientiae, quae nulla ex parte dissimilis, similitudo ejus dicta est et imago, quia de ipso est. Itaque etiam Filius recte dicitur ex ipso, caetera per ipsum. Praecessit enim forma omnium summe implens unum de quo est, ut caetera quae sunt, in quantum sunt uni similia, per eam formam fierent. CAPUT XLIV.-- ipsam, ut ad ipsam etiam sint, ut omnis rationalis et intellectualis creatura, in qua homo rectissime dicitur factus ad imaginem et similitudinem Dei: non enim aliter incommutabilem veritatem posset mente conspicere. Alia vero ita sunt per ipsam facta, ut non sint ad ipsam. Et ideo rationa
Abbreviated transcription (Latin):
sima. & incipit. &. ꝓ greditur. & desinit. ltaq ñ potest
nisi habere dimidium. dũ ibi diuiditur qua tran¬
sit ad finen Ac ꝑ hoc & breus sillabę tempus in cõ¬
ꝑatione longioris breue. & hora brumalis estiuę
horȩ cõparata minor. ẽ. Sie mora om̃is hore adiẽ.
& diei ad m̃sem & mensis ad annũ. & auni ad lustrũ
& lustri ad maiores circurtus. & ipsi ad uniuersũ
tempus relati breues sunt. cũ illa ipsa numeros a
successio. & quedã gradatio. siue localium siue tempo¬
ralium spaciorum ñ tumore uel mora. sed ordinata con¬
uenientia pulchra iudicetur. Ipse autẽ ordinis mo¬
dus uiuit in ueritate ꝑpetua. nec mole uastus nec ꝓ¬
tractione uolubilis. sed potentia supͣ om̃s locos mag¬
nus. et̾̃nitate supͣ om̃a tempora immobilis. sine quo
tam̃ nec ullius mollis uastitas in unum redigi. nec ul¬
lius temporis ꝓ ductio potest ab errore cohiberi . &.

Expanded text:
sima, et incipit, et progreditur, et desinit. Itaque non potest sima, et incipit, et progreditur, et desinit. Itaque non potest nisi habere dimidium, dum ibi dividitur qua transit ad finem. Ac per hoc et brevis syllabae tempus in comparatione longioris breve, et hora brumalis aestivae horae comparata minor est. Sic mora unius horae ad diem, et diei ad mensem, et mensis ad annum, et anni ad lustrum, et lustri ad majores circuitus, et ipsi ad universum tempus relati breves sunt; cum illa ipsa numerosa successio, et quaedam gradatio, sive localium, sive temporalium spatiorum, non tumore vel mora, sed ordinata convenientia pulchra judicetur. 81. Ipse autem ordinis modus vivit in veritate perpetua, nec mole vastus, nec protractione volubilis; sed potentia supra omnes locos magnus, aeternitate super omnia tempora immobilis: sine quo tamen nec ullius molis vastitas in unum redigi, nec ullius temporis productio potest ab errore cohiberi, et
Abbreviated transcription (Latin):
in edificuis aliisq corporeis oꝑibus tanquã dm̃ om̃i¬
um talium figurarum innumerabilia machinamur:
Quid in nobis ẽ quod intus intelligit has ipsas uisi¬
biles corporum formas proportione magnas ẽẽ uel
paruas. & om̃e corpus habere dumidiũ quantulum¬
cumq sit. & si dimidiũ unum erabiles partes: Itaq
om̃e granum milii suȩ partitante quantã in hoc
mundo nr̃m corpus tenet tam magnũ cẽ quã mu¬
dus.ẽ. nobis. totũq istũ mundũ figurarũ ratione
‸pulchrũ eẽ ñ mole: Magnũ autẽ uideri ñ ꝓ sua qͣn¬
titate. sed ꝓbreuitate nr̃a. id .ẽ. animaliũ quib plenus¬
ẽ. Quȩ rursus cũ habeant infinitatẽ diuisioris. ñ ipsa
pse. sed in aliorum & maxime ipsius uniũsi compa¬
ratione tam parua sunt Nec in spacio temporum
alia ratio.ẽ. quia ut om̃is loci. sic om̃is temporis
longitudo habet dimidiũ sur Quãuis enĩ sit breuis¬

Expanded text:
in aedificiis aliisque corporeis operibus, tanquam domini omniin aedificiis aliisque corporeis operibus, tanquam domini omnium talium figurarum, innumerabilia machinamur? Quid est in nobis, quod intus intelligit has ipsas visibiles corporum moles proportione magnas esse, vel parvas; et omne corpus habere dimidium, quantulumcumque sit; et si dimidium, innumerabiles partes: itaque omne granum milii suae parti tantae, quantam in hoc mundo nostrum corpus tenet, tam magnum esse quam mundus est nobis, totumque istum mundum figurarum ratione pulchrum esse, non mole; magnum autem videri, non pro sua quantitate, sed pro brevitate nostra, id est animalium quibus est plenus; quae rursus cum habeant infinitatem divisionis, non ipsa per se, sed in aliorum, et maxime ipsius universi comparatione tam parva sunt? Nec in spatio temporum alia ratio est; quia ut omnis loci, sic omnis temporis longitudo habet dimidium sui: quamvis enim sit brevis
Abbreviated transcription (Latin):
nem cuius ñ ratio in illo primo & uno semiue fuerit
Deinde illud cogitandũ ẽ. quã numerosas quã suaues
sonorum pulchritudines. uerberatus aer traiciat
cantante lucinia. quas illius auiculȩ anima ñ cũ li¬
beret. fabricaretur nisi uitali motu incorporaliter
haberet imp̃ssas. Hoc & in cęteris animantib quȩ
ratione carentia. sensu tam̃ ñ carent. animaduerti
potest. Nullũ enim horũ est quod ñ uel in sono uo¬
cis. uel in cetero motu atq oꝑatione membrorum.
numerosum aliquid & in suo gnẽ moderatum gerat.
ñ aliquid scientia sed tam̃ intimis nature t̾minis. ab
illa incõmutabili numerorum lege modulatis. Re¬
deainus gͦ ad nos. & omittamus ea. quȩ cũ arbustis a
bestiis habemus cõmunia. Uno mͦ namq irundo ni¬
dificat. &. unũ qđq auium gñs uno aliquo suo mͦ.
Quid ẽ gͦ in nobis. quo & de illis om̃ib iudicanus.
quas figuras appetant. & quatenus impleant. & nos

Expanded text:
nem, cujus non ratio in illo primo et uno semine fuerit. nem, cujus non ratio in illo primo et uno semine fuerit. Deinde illud cogitandum est, quam numerosas, quam suaves sonorum pulchritudines verberatus aer trajiciat cantante luscinia, quas illius aviculae anima non tam libere, cum liberet, fabricaretur, nisi vitali motu incorporaliter haberet impressas. Hoc et in caeteris animantibus, quae ratione carentia, sensu tamen non carent, animadverti potest. Nullum enim horum est, quod non vel in sono vocis, vel in caetero motu atque operatione membrorum, numerosum aliquid et in suo genere moderatum gerat, non aliqua scientia, sed tamen intimis naturae terminis, ab illa incommutabili numerorum lege modulatis. deamus ad nos, et omittamus ea quae cum arbustis et bestiis habemus communia. Uno namque modo hirundo nidificat, et unumquodque avium genus uno aliquo suo modo. Quid est ergo in nobis, quo et de illis omnibus judicamus, quas figuras appetant, et quatenus impleant, et nos
Abbreviated transcription (Latin):
quod illuminat omẽm hominẽ uenientẽ in hunc
mundum. Hominẽ dixit : qui ratione uti potest. Et
ubi cecidit : ibi incumbere debet ut surgat. Sigͦ uolup¬
tas carns diligit᷑. ea ipsa diligentius consideretur. ut
cũ ibi recognita fuerint quorũdam uestigia numero¬
rum. querendũ ẽ. ubi sine tumore sint. Ibi enĩ magis
unũ est quod ẽ. Et si tales sunt in ipsa motione ui¬
tali quȩ in seminibus oꝑatur. magis ibi mirandi st̃
quam incorpore Sieniire numeri seminum sicut ii¬
sa semina tumerent. de dimidio grano fici arbor dimi¬
dia nasceretur. neq de animalium seminibus etiam ñ
totis animalia tota & integra generarent᷑. neq tantil¬
lum & unum sem̃ uim haberet sui cuiusq gn̾is in nu¬
uel segetes segetum. uel siluȩ siluarũ. uel greges gregũ.
uel populi populorum ꝑ scła ꝓpagari. ut nullũ foli¬
um sit uel nullus pilus. ꝑ taniꝰ numerosam successio¬

Expanded text:
quod illuminat omnem hominem venientem in hunc quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Hominem dixit, quia ratione uti potest, et ubi cecidit, ibi incumbere ut surgat. Si ergo voluptas carnis diligitur, ea ipsa diligentius consideretur; et cum ibi recognita fuerint quorumdam vestigia numerorum, quaerendum est ubi sine tumore sint. Ibi enim magis unum est quod est. Et si tales sunt in ipsa motione vitali, quae in seminibus operatur, magis ibi mirandi sunt quam in corpore. Si enim numeri seminum sicut ipsa semina tumerent, de dimidio grano fici, arbor dimidia nasceretur, neque de animalium seminibus etiam non totis, animalia tota et integra gignerentur, neque tantillum et unum semen vim haberet sui cujusque generis innuunt, vel segetes segetum, vel silvae silvarum, vel greges gregum, vel populi populorum per saecula propagari, ut nullum folium sit, vel nullus pilus per tam numerosam successio
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. Hoc & feminis p̃cipi potest ñ maritali sed fra¬
terno iure. quo iure in xp̃o. nec masculus nec femina
sumus. Habent enim & illȩ uirile quid dam unde femi¬
neas subiugent uoluptates. unde xp̃o seruiant & im¬
perent cupiditati. Quod in multis uiduis & uirgini¬
bus dĩ. in multis etiam maritatis. sed iam frat̾ne con
ds iubet. atq ut in nrãm possessionẽ restituamur. &
hortatur & opitulatur. sigͦ ab hac parte ꝑ negligentiã
& impietatẽ uir subditus fuerit. id est mens &. ratio.
erit quidem homo turpis & miser. sed destinat᷑ in hac
uita. &. post hano uitam ordinatur. quo eũ destinari
& ubi eũ ordinari sũmus ille rector & dñs iudicat.
Hulla itaq foeditate uniuersa creatura maculari ꝑ¬
dum ratione uti possumus. ut ad dm̃ conũsi uerbo eiꝰ
quod uerũ lum̃ est il lustrari mereamur. ne nos tene¬
brȩ comp̃hendant. Dies ẽ enim p̃sentia eius lum mis

Expanded text:
sumus. Hoc et feminis praecipi potest, non maritali, sed frasumus. Hoc et feminis praecipi potest, non maritali, sed fraterno jure; quo jure in Christo nec masculus nec femina sumus. Habent enim et illae virile quiddam unde femineas subjugent voluptates, unde Christo serviant, et imperent cupiditati. Quod in multis viduis et virginibus Dei, in multis etiam maritatis, sed jam fraterne connos jubet, atque ut in nostram possessionem restituamur, et hortatur et opitulatur: si ergo ab hac parte per negligentiam et impietatem vir subditus fuerit, id est mens et ratio, erit quidem homo turpis et miser; sed destinatur in hac vita, et post hanc vitam ordinatur, quo eum destinari et ubi ordinari summus ille rector et Dominus judicat. Nulla itaque foeditate universa creatura maculari pdum ratione uti possumus, ut ad Deum conversi, Verbo ejus, quod verum lumen est illustrari, mereamur, ne nos tenebrae comprehendant . Dies est enim praesentia illius luminis
Abbreviated transcription (Latin):
ubicũq sit . &. qualiscũq sit om̃i corpore ẽ melior
dicam pulohre ordinari. & de penis eius alias pulchri¬
tudiues fieri. cũ ibi ñ sit quando misera ẽ. ubi eẽ bea
tos decet. sed ibi sit. ubi eẽ miseros decet: Prorsus
nenio nos fallat. Quic quid recte uituperatur. in me¬
lioris comparatione respuitur: Om̃ĩs autẽ natura
quãuis extrema. quãuis infima. in cõparatione ni¬
chili iure laudatur .&. tum cuiq ñ ẽ bene. si eẽ meli
us potest. Quare si nobis bene eẽ potest cũ ipsa ueri¬
tate : male sumus cũ quolibet uestigio ueritatis.
Multo gͦ deterius cũ extremitate uestigii. quando
carnis uoluptatibus adheremus. Uincamus gͦ hu tꝰ
nec iam cupiditas sed temperantia nominabitur. Nam
Ecum ipsa ducit. nos autẽ sequim᷑. cupiditas illa & libi¬
do. nos uero temeritas o stultitia nuncupamur. Sequa¬
mur . xp̃m caput nr̃m. ut & nos sequatur cui caput.

Expanded text:
ubicumque sit et qualiscumque sit, omni corpore est melior, ubicumque sit et qualiscumque sit, omni corpore est melior, dicam pulchre ordinari, et de poenis ejus alias pulchritudines fieri, cum ibi non sit quando misera est, ubi beatos esse decet, sed ibi sit ubi esse miseros decet? 78. Prorsus nemo nos fallat. Quidquid recte vituperatur, in melioris comparatione respuitur. Omnis autem natura quamvis extrema, quamvis infima, in comparatione nihili jure laudatur. Et tunc cuique non est bene, si melius esse potest. Quare si nobis potest bene esse cum ipsa veritate, male sumus cum quolibet vestigio veritatis: multo ergo deterius cum extremitate vestigii, quando carnis voluptatibus adhaeremus. Vincamus ergo hujus nec jam cupiditas, sed temperantia nominabitur. Nam cum ipsa ducit, nos autem sequimur, cupiditas illa et libido, nos vero temeritas et stultitia nuncupamur. Sequamur Christum caput nostrum, ut et nos sequatur cui caput
Abbreviated transcription (Latin):
cut ait apłs. om̃is ordo ađo ẽ. Hecesse ẽ enim fatea¬
mur meliorẽ eẽ hominẽ plorantẽ quã letantẽ uer¬
miculũ. & tam̃ uermic uli Inudem sine m̃dacio ullo
copiose possũ dicere. considerans nitorẽ coloris. figu¬
ram teretẽ corporis. priora cũ mediis. media cum
posterioribus congruentia. & unitatis appetentia.
pro suȩ naturȩ humilitate seruantia. nichil ex una
parte formatũ. quod ñ ex altera parili dim̃sione res¬
pondeat. Quid iam de ipsa anima dicam. uegetante
modulũ corporis sui. quomͦ eũ numerose moueat.
quomͦ appetat conuenientiam. quomͦ uincat. aut ca¬
ueat obsistentia quantũ potest. & ad unũ sensũ iuco¬
lumitatis referens om̃a. unitatem illam conditricem
naturarũ om̃ium multo euidentius quã corpore in¬
sinuet Loquor de uermiculo animante qualicũq ci¬
ueris & stercoris laudẽ uerissime atq uberrime pleriq

Expanded text:
sicut ait Apostolus, omnis ordo à Deo est . Necesse est autem fateasicut ait Apostolus, omnis ordo à Deo est . Necesse est autem fateamur meliorem esse hominem plorantem, quam laetantem vermiculum: et tamen vermiculi laudem sine ullo mendacio copiose possum dicere, considerans nitorem coloris, figuram teretem corporis, priora cum mediis, media cum posterioribus congruentia, et unitatis appetentiam pro suae naturae humilitate servantia; nihil ex una parte formatum, quod non ex altera parili dimensione respondeat. Quid jam de anima ipsa dicam vegetante modulum corporis sui, quomodo eum numerose moveat, quomodo appetat convenientia, quomodo vincat aut caveat obsistentia quantum potest, et ad unum sensum incolumitatis referens omnia, unitatem illam conditricem naturarum omnium, multo evidentius quam corpus insinuet? loquor de vermiculo animante qualicumque. Cineris et stercoris laudem verissime atque uberrime plerique
Abbreviated transcription (Latin):
dicamus ad heremus Error aute nr̃ parti adherens
eius. ipse ꝑse foedus. Sed sicut niger color in pictura
cum toto fit pulcher. sic istũ totum agonem decenter
edit in cõmutabilis diuina ꝓuidentia. aliud uictis. ali¬
ud certantibus. aliud uictoribus. aliud spectatorib
aliud quietis. & solũ dm̃ contemplantibus tribuens. cũ
in his om̃ibus ñ sit malũ nisi peccatũ. & pena peccati.
hoc est defectus uoluntarius asũ ma essentia & la¬
bor ui ultima ñ uoluntarius. quod alio mͦ sic potest¬
dici. Libertas austitia. & seruitus sub peccato Cor
aut defectu suo. Sed ꝓfectii interioris ita corrũpitur.
ut totus in melius reformetur. & restituatur iinte¬
grum in nouissina tuba. ut ñ iam corrũpatur neq cor¬
rũpat. defectu autẽ suo inpulclr itudines corrupti¬
biliores. id est penarum ordinẽ precipitatur. Nec
miremur. quod adhuc pulchritudines nomino
Nichil enim ẽ ordinatum quod ñ sit pulchrũ. &si

Expanded text:
dicamus, adhaeremus. Error autem noster parti adhaerens dicamus, adhaeremus. Error autem noster parti adhaerens ejus, ipse per se foedus est. Sed sicut niger color in pictura cum toto fit pulcher; sic totum istum agonem decenter edit incommutabilis divina providentia, aliud victis, aliud certantibus, aliud victoribus, aliud spectatoribus, aliud quietis et solum Deum contemplantibus tribuens: eum in his omnibus non sit malum nisi peccatum, et poena peccati, hoc est defectus voluntarius a summa essentia, et labor in ultima non voluntarius; quod alio modo sic dici potest, libertas a justitia, et servitus sub peccato. CAPaut defectu suo. Sed profectu interioris ita corrumpitur, ut totus in melius reformetur, et restituatur in integrum in novissima tuba, ut jam non corrumpatur neque corrumpat. Defectu autem suo in pulchritudines corruptibiliores, id est poenarum ordinem praecipitatur. Nec miremur quod adhuc pulchritudines nomino: nihil enim est ordinatum, quod non sit pulchrum; et,
Abbreviated transcription (Latin):
uincuntur. dampnantur . &. seruiunt. ñ uni om̃ium
dño sũmo. sed ultimis serius. illis uidelicet angłis. qui
doloribus & miseria dampnatorum pascuntur . &. ꝓ
ista maliuolentia bonorum liberatione tar quentur
lta ordinantur om̃s officiis & finibus suis in pulchritu¬
dinẽ uniũ sitatis. ut quod horremus in parte. si cũ to¬
to consideremus plurimũ placeat. quia nec in edificio
iudicando unũ tantũ angulum considerare debemꝰ
nec in hamine pulchro solos capillos. nec in bene pro¬
nuntiante solũ digitorum motum. nec in lunȩ cursu
aliquas tridin tantũ figuras. Ista enu quȩ ꝓpterea
sunt infima. quia partibus imꝑfectis. tota imꝑ fec¬
ta sunt siue in statu siue in motu pulchra senti autͣ
tota consideranda sunt si recte uolumus iudicare.
Uerum eiuim nr̃m iudicium. siue de toto siue de par¬
te iudicet. pulchrũ est. Uiuuerso quippe mundo su¬
perfertur. nec alicui parti eius in quantũ uerum iu¬

Expanded text:
vincuntur, damnantur, et serviunt; non uni omnium vincuntur, damnantur, et serviunt; non uni omnium summo Domino, sed ultimis servis, illis videlicet angelis, qui doloribus et miseria damnatorum pascuntur, et pro ista malevolentia bonorum liberatione torquentur. 76. Ita ordinantur omnes officiis et finibus suis in pulchritudinem universitatis, ut quod horremus in parte, si cum toto consideremus, plurimum placeat: quia nec in aedificio judicando unum tantum angulum considerare debemus, nec in homine pulchro solos capillos, nec in bene pronuntiante solum digitorum motum, nec in lunae cursu aliquas tridui tantum figuras. Ista enim, quae propterea sunt infima, quia partibus imperfectis tota perfecta sunt, sive in statu, sive in motu pulchra sentiantur, tota consideranda sunt, si recte volumus judicare. Verum enim nostrum judicium, sive de toto, sive de parte judicet, pulchrum est: universo quippe mundo superfertur, nec alicui parti ejus, in quantum verum ju
Abbreviated transcription (Latin):
çet enim corruptioni. Quod si ñ eẽt: sũma putaretur
Sed ad est diuina ꝓuidentia. quȩ hanc ostendat.&. ñ
malam ꝓpt̾ tam manifesta uestigia primorũ numero¬
rum. in quibus sapientia dĩ ñ est numerus. o extremã
tam̃ eẽ. miscens ei dolores & morbos. & distortiones
memnbrorũ & tenebras coloris . &. animorũ si multates
ac dissensiones. ut ex his ad moneamur in cõmutabile
aliquid eẽ querendũ. Et hoc facit ꝑ infima ministeria
quibus id agere uoluptatis ẽ. quos ex t̾minatores &.
angelos iracundiȩ duinȩ scripture nominant. quãuis
ipsi nesciant quid de se agatur boni. His similes sunt
homines qui congaudent miseriis alienis. & risus sibi
ac ludicra spectacula exhibent. uel exhiberi uolunt
euersionibus & erroribus aliorũ. atq ita in his om̃ibus
boni admonentur. & exercentur . & uincunt. & trium¬
phant. &. regnant. Mali uͦ decipiuntur. cruciantur.

Expanded text:
cet enim corruptioni: quod si non esset, summa putaretur. 75. cet enim corruptioni: quod si non esset, summa putaretur. 75. Sed adest divina providentia, quae hanc ostendat et non malam, propter tam manifesta vestigia primorum numerorum, in quibus sapientiae Dei non est numerus; et extremam tamen esse, miscens ei dolores et morbos et distortiones membrorum, et tenebras coloris, et animorum simultates ac dissensiones, ut ex his admoneamur incommutabile aliquid esse quaerendum. Et hoc facit per infima ministeria, quibus id agere voluptatis est; quos exterminatores et angelos iracundiae, divinae Scripturae nominant, quamvis ipsi nesciant quid de se agatur boni. His similes sunt homines qui gaudent miseriis alienis, et risus sibi ac ludicra spectacula exhibent, vel exhiberi volunt eversionibus et erroribus aliorum. Atque ita in his omnibus boni admonentur, et exercentur, et vincunt, et triumphant, et regnant. Mali vero decipiuntur, cruciantur,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ apta uero ꝑ congruos meatus eiciantur. quorũ aliud
feculentissimum redditur terrȩ ad alias formas assum̃¬
das. aliud ꝑ totum corpus exalat. aliud totius animalis
latentes numeros accipit & inchoatur ui prolem. & siue
conuenientia duorũ corporũ. siue tali aliquo fantas¬
mate cõmotum. ꝑ genitales uias ab ipso uertice defluit
infuna uoluptatẽ Iam uͦ in matre ꝑceptus numerus
temporũ. in locorũ numerum coaptatur. ut suas regio¬
nes quȩq m̃bra occupent. Et si modũ parilitatis serua:¬
uerut luce coloris ad iuncta. nascitur corpus quod
formosum uocatur. & asuis dilectoribus amatur acer¬
rime. Non tam̃ in eo plus placet forma quȩ mouetur.⁊
quã uita quȩ mouet Nam illud animal si nos amet.
allicit uiolentius. Si oderit autẽ. succensemus. & ferre
ñ possumus. etiam si formã ipsam p̃beat fruenti. Hoc¬
⁊ totũ ẽ uoluptatis regnum. & ima pulchritudo. Subia¬

Expanded text:
non apta vero per congruos meatus ejiciantur. Quorum aliud non apta vero per congruos meatus ejiciantur. Quorum aliud faeculentissimum redditur terrae ad alias formas assumendas, aliud per totum corpus exhalat, aliud totius animalis latentes numeros accipit, et inchoatur in prolem, et sive convenientia duorum corporum, sive tali aliquo phantasmate commotum, per genitales vias ab ipso vertice defluit in infima voluptate. Jamvero in matre per certos numeros temporum in locorum numerum coaptatur, ut suas regiones quaeque membra occupent; et si modum parilitatis servaverint, luce coloris adjuncta, nascitur corpus quod formosum vocatur, et a suis dilectoribus amatur acerrime: non tamen in eo plus placet forma quae movetur, quam vita quae movet. Nam illud animal si nos amet, allicit violentius: si oderit autem, succensemus, et ferre non possumus, etiamsi formam ipsam praebeat fruenti. Hoc totum est voluptatis regnum, et ima pulchritudo; subja
Abbreviated transcription (Latin):
tare. U bi uident᷑ hec : ibi ẽ. lum̃ sine spacio locorũ
& temporum. & sine ullo spaciorum taliũ fantasma¬
te. Nũquid ista ex aliqua parte corrũpi possunt.
etiam si om̃is ratiocinator intereat. aut apud carna¬
les inferos ueterescat: Non enĩ ratiocinatio talia fa¬
cit. sed inuenit. Ergo antequã inueniantur inse ma¬
tur interior homo. & ex terior corrumpitur dedie
ui diem. sed interior exteriorem respicit. & in sua
comparatione foedũ uidet. in ꝓprio tam̃ gñe pul¬
chrum. & corporũ conuenientia lȩtantem: & corrũ¬
pentem quod in bonũ suum conũtit. alim̃ta scilicet car¬
nis. quȩ tam corrupta. id ẽ. amittentia formã suam
in m̃brorum istorũ fabricam migrant & corrupta refi¬
ciunt in aliam formã ꝑ conuenientiam transeuntia .&
ꝑ uitalem motũ duudicantur quodãm. ut ex eis instruc¬
turam huius uisibilis pulchri quȩ apta sunt assumant᷑.

Expanded text:
tare. Ubi videntur haec, ibi est lumen sine spatio locorum tare. Ubi videntur haec, ibi est lumen sine spatio locorum et temporum, et sine ullo spatiorum talium phantasmate. Numquid ista ex aliqua parte corrumpi possunt, etiamsi omnis ratiocinator intereat, aut apud carnales inferos veterascat? Non enim ratiocinatio talia facit, sed invenit. Ergo antequam inveniantur, in se matur interior homo, et exterior corrumpitur de die in diem . Sed interior exteriorem respicit, et in sua comparatione foedum videt; in proprio tamen genere pulchrum et corporum convenientia laetantem, et corrumpentem quod in bonum suum convertit, alimenta scilicet carnis: quae tamen corrupta, id est amittentia formam suam, in membrorum istorum fabricam migrant, et corrupta reficiunt, in aliam formam per convenientiam transeuntia; et per vitalem motum dijudicantur quodammodo, ut ex eis in structuram hujus visibilis pulchri quae apta sunt assumantur,
Abbreviated transcription (Latin):
quod illuminat. omẽm hominẽ uenientem
hunc mundũ. quod his oculis uideri ñ potest. nec il¬
lis quib fantasmata cogitantur. ꝑ eosdem oculos ani¬
mȩ impacta. sed illis quibus ipsis fantasmatibus dr̃
Non estis uos quod ego quero. neq illud estis unde
ego uos ordino. & quod mͥ int̾ uos foedũ occurrerit
imꝑbo. quod pulchrũ apꝓbo. cũ pulchrius sit illud
unde imꝓbo. & apꝓbo. Quare hoc ipsũ magis appro¬
bo: Et non solũ uõbis : sed illis om̃ibus corporibus un¬
de uos hausi ante pono. Deinde regulam ipsã quam
uides concipe hoc mͦ. Om̃is qui se dubitantẽ intelligit.
uerum intelligit : & de hac re quã intelligit certus ẽ
De uero qͥ certus ẽ. O mis gͦ qui utrũ sit ueritas du¬
at. inse ipso habet uerum. unde ñ dubitet
illud uerũ. nisi ueritate uerũ ẽ. Non itaq oportet
eũ de ueritate dubitare. qui potuit undecũq dubi¬

Expanded text:
quod illuminat omnem hominem venientem quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quod his oculis videri non potest; nec illis quibus phantasmata cogitantur, per eosdem oculos animae impacta; sed illis quibus ipsis phantasmatibus dicitur: Non estis vos quod ego quaero, neque illud estis unde ego vos ordino; et quod mihi inter vos foedum occurrerit, improbo; quod pulchrum, approbo; cum pulchrius sit illud unde improbo et approbo: quare hoc ipsum magis approbo, et non solum vobis, sed illis omnibus corporibus unde vos hausi, antepono. Deinde regulam ipsam quam vides, concipe hoc modo: Omnis qui se dubitantem intelligit, verum intelligit, et de hac re quam intelligit certus est: de vero igitur certus est. Omnis igitur qui utrum sit veritas dubitat, in seipso habet verum unde non dubitet; nec ullum verum nisi veritate verum est. Non itaque oportet eum de veritate dubitare, qui potuit undecumque dubi
Abbreviated transcription (Latin):
uaturã mutabilem inueneris. transcende & te ipsũ
ðed mem̃to cũ transcendis raciocinantem anim am
te transcendere. Illuc gͦ tende. unde ipsũ lum̃ ratio¬
nis accenditur. Quo enĩ ꝑuenit om̃is bonus ratici¬
nator. nisi adueritatem. cum ad seipsa ueritas ñ
utiq raciocinando ꝑueniat. sed quod ratiocinantes
appetunt ip̃sa sit: Uide ubi conuenientiam qua
suꝑior eẽ ñ possit. & ipse conueni cum ea. Confi¬
tere te ñ eẽ quod ipsa ẽ. Si quidem se ipsa ñ querit
tu autẽ adeam querendo uenisti ñ locorũ spacio. sed men¬
tis affectu. ut ipse interior homo cũ suo inhabitatore.
ñ infima & carnali. sed sũma & spũali uoluntate con¬
ueniat. Aut si ñ cernis quȩ dico . & an uera sint dubitas.
cerne saltem. utrũ te de his dubitare ñ dubites Et si
cercũ ẽ te eẽ dubitantẽ. quere unde sit certũ Non il¬
: lic tibi om̃ino solis huius lum̃ occur ret. sed lum̃ ue

Expanded text:
naturam mutabilem inveneris, transcende et teipsum. naturam mutabilem inveneris, transcende et teipsum. Sed memento cum te transcendis, ratiocinantem animam te transcendere. Illuc ergo tende, unde ipsum lumen rationis accenditur. Quo enim pervenit omnis bonus ratiocinator, nisi ad veritatem? cum ad seipsam veritas non utique ratiocinando perveniat, sed quod ratiocinantes appetunt, ipsa sit. Vide ibi convenientiam qua superior esse non possit, et ipse conveni cum ea. Confitere te non esse quod ipsa est: siquidem se ipsa non quaerit; tu autem ad ipsam quaerendo venisti, non locorum spatio, sed mentis affectu, ut ipse interior homo cum suo inhabitatore, non infima et carnali, sed summa et spirituali voluptate conveniat. 73. Aut si non cernis quae dico, et an vera sint dubitas, cerne saltem utrum te de iis dubitare non dubites; et si certum est te esse dubitantem, quaere unde sit certum: non illic tibi, non omnino solis hujus lumen occurret, sed lumen verum
Abbreviated transcription (Latin):
dõ tantũ subiectus ẽ ñ querit in monte. id ẽ in ter¬
rena elatione iactantiam. quisquis et̾no spectaculo
in cõmutabilis ueritatis adherescit. ñ ꝑ fastigium
huius corporis. id ẽ ꝑ hos oculos p̃cipitatur. ut tem¬
poralia. & inferiora cognoscat. Quid gͥ restat. unde
quã reliquit. quando de ipsis suis uiciis potest.:Ita
hanc sũ mus ille artifex oꝑa sua in unũ finẽ decoris or¬
dinata contexuit. ita illa bonitas a sũmo ad extrenũ
nulli pulchritudini quȩ ab ipso solo eẽ posset inuidit.
ut nemo abipsa ueritate deiciatur. qui ñ excipiatur
ab aliqua effigie ueritatis. Quere in corporis uolup¬
tate quid teneat. nichil aliquid inuenies quã conue¬
nientiam. Nam si resistentia pariunt dolorem. con¬
uenientia pariunt uoluptatẽ. Recognosce gͥ quę
sit sũma conuenientia. noli foras ire̾. in te ip̃sũ re¬
di In interiore homine habitat ueritas. & si tuam

Expanded text:
deo tantum sub- iectus est, non quaerit in monte, id est in terdeo tantum sub- iectus est, non quaerit in monte, id est in terrena elatione iactantiam; quisquis aeterno spectaculo incommutabilis ueritatis adhaerescit, non per fastigium huius corporis, id est per oculos praecipitatur, ut temporalia et inferiora cognoscat. QVOD MELIVS SIT quam reliquit, quando de ipsis suis vitiis potest? Ita hanc summus ille artifex opera sua in unum finem decoris ordinata contexuit. Ita illa bonitas a summo usque ad extremum nulli pulchritudini, quae ab ipso solo esse posset, invidit; ut nemo ab ipsa veritate dejiciatur, qui non excipiatur ab aliqua effigie veritatis. Quaere in corporis voluptate quid teneat, nihil aliud invenies quam convenientiam: nam si resistentia pariant dolorem, convenientia pariunt voluptatem. Recognosce igitur quae sit summa convenientia. Noli foras ire, in teipsum redi; in interiore homine habitat veritas; et si tuam