comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
legimus iusitasti terram et inebriasti eam multiplicasti locupletare eañ. Fluuius dei re¬
us est aquis. parasti cibum eorum quonam sic ẽ preparatio eius. sulcos eius ĩebri
multiplica geminina illius. in stillicidiis eius letabitur germinans: huic sensui conuem
lla enimꝰ terra quotidie uisitatur a deo et mebriaturꝰ: cunctisq est plena diuiciis¬
De hac fluuius egredr̃ dei: de quo scriptum ẽ. fluminis impetus letificat ciuitatẽ del
u et in descriptione templi iezechiel mistico sermone narratur. in cuius ripis arbor
sunt et utraq parte per singulos menses noius frugibus habundantes. De qua ter
in prouerbiis uir scripsit sapientissimus. Qui operatur terram suam implebitur
pambus. Ꝙ si de hac terra quam ternimus et que magis a peccatoribus possidetur de
scriptum est. maledicta terra in operibus suis. aliquis intelligendum putat respi¬

Expanded text:
legimus: uisitasti terram et inebriasti eam, multiplicasti locupletare illam. fluuius dei relegimus: uisitasti terram et inebriasti eam, multiplicasti locupletare illam. fluuius dei repletus est aquis; parasti cibum illorum, quoniam sic est praeparatio tua. sulcos eius inebria, multiplica genimina illius; in stillicidiis eius laetabitur germinans, huic sensui conuenire. illa enim terra cotidie uisitatur a deo, inebriatur cunctisque est plena diuiDe hac fluvius egreditur Dei, de quo scriptum est: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei ; qui et in descriptione templi Ezechiel mystico sermone narratur : in cujus ripis arbores sunt ex utraque parte per singulos menses nouis frugibus abundantes, de qua terra et in Prouerbiis uir scripsit sapientissimus: qui operatur terram suam, inplebitur panibus. quod si de hac terra, quam cernimus et quae magis a peccatoribus possidetur, de qua scriptum est: maledicta terra in operibus, aliquis intellegendum putat, respo
Abbreviated transcription (Latin):
cente aplõ. Regnauit mors ab adam usq ad moysem. sub cuius persona lex ĩ¬
telligitur: m sumlitudinem preuaricationis adam qui est forma futuri. Uolumus
que sit terra manifestius: legamus malachim. Beatos uos dicent omnes dici
uam uel sancti desiderant uel que placeat deo. ysaias quoqͦ in hec uerba cõsen¬
tit dicens. Et erit uir abscondens sermones suos: et apparebit in terra syon sicut flu¬
uius gloriosus in terra sitienti. Que est terra syon in qua apparebit fluuis gloriosus:
Illa uidelicet de qua idem dauid in alio psalmo canit. Sloriosa dicta sunt de te ciuitas
Et iterum. diligit dominus portas syon super omnia tabernacula iacob. Istas pori
diligit deus quas uidemus in cineres et fauillas eẽ cõuersas. Non dico tibi prudentibus
ĩe stultis quid̾ hoc persuaderi pt̾. Ego arbitror et illud qd̾ in sexagesimo psalmo i¬

Expanded text:
dicente apostolo: regnauit mors ab Adam usque ad Moysen — sub cuius persona lex indicente apostolo: regnauit mors ab Adam usque ad Moysen — sub cuius persona lex intellegitur — in similitudinem praeuaricationis Adam, qui est forma futuri. uolumus scire, quae sit terra, manifestius? legamus Malachiam: beatos uos dicent omnes, dicit Jli\'fJ, quam uel sancti desiderent uel quae placeat deo. Esaias quoque in haec uerba consentit dicens: et erit uir abscondens sermones suos et apparebit in terra Sion sicut fluuius gloriosus in terra sitienti. quae est terra Sion, in qua apparebit fluuius gloriosus? illa uidelicet, de qua idem Dauid in alio psalmo canit: gloriosa dicta sunt de te, ciuitas dei, et iterum: diligit dominus portas Sion super omnia tabernacula Iacob. istas portas diligit deus, quas uidemus in cineres et fauillas esse conuersas ? non dico prudentibus, sed ne stultis quidem hoc persuaderi potest. ego arbitror et illud, quod in sexagesimo quarto psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
batur Memento domine dauid et omnis mansuetudinis eius. Et iterum. Assu
mansuetos domins. Et apertius in euangelio. Discite a me qr humilis
sum et mansuetus corde. In cuius typum et moi̾ses ominum hominum qui erant
terram. mansuetissimus scribitur. Hec est ut diximus terra uiuentium. in
qua sanctis uiris atq mansuetis bona dominii preparantur. que ante aduentum in
e donuiii faluatoris nec abra ham nec ysaac. nec iacob. nec prophete et alii iu¬
sti uiri consequi potuerunt. Demq et abraham licet diuersis locis cum lazaro ui
apud inferos et iacob uir ustus dicit. lugens et gemens descendam ad infer¬
nun. Sangius cristi clauis paxadisi ẽ dicentis ad latronẽm: hodie mecum eris in pa¬
O. lstã est ut diximus terra unientium. terra diuitiarum et bonorum dei quam
primus adam perdidit et secundus adam inuenit: mino ab illo perditam iste restitũ

Expanded text:
batur: memento, domine, Dauid et omnis mansuetudinis eius et iterum: adsumens batur: memento, domine, Dauid et omnis mansuetudinis eius et iterum: adsumens mansuetos dominus et apertius in euangelio: discite a me, quia humilis sum et mansuetus corde. in cuius typo et Moyses omnium hominum, qui erant super terram, mansuetissimus scribitur. Haec est, ut diximus, terra uiuentium, in qua sanctis uiris atque mansuetis bona domini praeparantur, quae ante aduentum in carne domini saluatoris nec Abraham nec Isaac nec Iacob nec prophetae et alii iusti uiri consequi potuerunt. denique et Abraham, licet diuersis locis, cum Lazaro uidetur apud inferos et Iacob, uir iustus, dicit: lugens et gemens descendam ad infernum. sanguis Christi clauis paradisi est dicentis ad latronem: hodie mecum eris in paradiso. ista est, ut diximus, terra uiuentium, terra diuitiarum et bonorum dei, quae primus Adam perdidit et secundus inuenit, immo ab illo perditam iste restituit
Abbreviated transcription (Latin):
salomon filius eiis quo nullus ⁊ in orbe terrarum ditior fuit contentus eet̃.Sed
in terra niuentium bona illa querebat que nec ocilus uidit nec auris audiuit nec
in cor hominis ascendirunt: que preparauit deus diligentibus se. Qd̃ autem ĩ
euangelio dicitur beati mites quomam ipsi possĩdebunt terram: iuxta litteram uide
tur sibi eẽ contrarium. Non enm terre possessio mansuetorum ẽ. et inicium qui
sepe etiam a rarentibus derelicta perdunt pp̃ mansuctudinẽ. sed uirorum fortium
et iuolentorum qui sunt al ad bella promptissimi . Tenq et in psalmo quadragesis̃
quarto qui sub nomine satomonis ad cristi ecclesieq eius sacramentum refertur.
tur.. Accingere gladio tuo super femur tuum potentissime. specie tua et
decore tuo intende et prospera et regna. Popter manslietudinem et uisticiã et ueri¬
I. et deducet te mirabiliter dextera nrã. Hic est qui et in psalmo alio łoqui¬

Expanded text:
Salomon, filius eius, quo nullus in orbe tSalomon, filius eius, quo nullus in orbe tin terra viventium bona illa quaerebat, quae nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenderunt, quae praeparauit deus diligentibus s e. quod autem in euangelio dicitur: beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram, iuxta litteram sibi uidetur esse contrarium. non enim terrae promissio mansuetorum est et mitium, qui saepe etiam a parentibus derelicta perdunt propter mansuetudinem, sed uirorum fortium et uiolentorum, qui sunt ad bella promptissimi. denique et in psalmo quadragesimo quarto, qui sub nomine Salomonis ad Christi ecclesiaeque eius sacramentum refertur, scribitur: accingere gladium super femur tuum, potentissime. specie tua et decore tuo et intende et prosperare et regna propter mansuetudinem et iustitiam et ueritatem et deducet te mirabiliter dextera tua. hic est, qui et in psalmo alio loque
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Credo uidere bona donii in terra uiuentium. Ergo terra uidee que ditionis
illius erat non est terra uiuentium. id est l abrahan. ysaac et iacob. de quibus dns ĩ
questione resurrectionis dicit. non ẽ deus mortuorun sed iuuentium: uerum terra et
regio mortuorum de quib loquitur ezechiel anima que peccauerit ipsa moriẽtur. Et
non mortui laudabunt te domine. sed nos qui unuimus benedicimus domino: qui
et in resurrectione occursuri sunt domino saluatori dicente aplo. Hoc enm dico
nobis in sermone domini. qm̃ nos qui uiuimus qui relinquinuir: in aduentu diũ
non preueniemus eos qui dormerunt. De quibus et ieremias loquitur. Relĩquẽtes
super terram scribantur. Qd̃q promittit Credo uidere bona domini in terra uiuẽ¬
tium: ad spiritalem nos perspicue trahit intelligentiam. que eni bona rex alia
requirebat. aut quo indigebat qui tante potentie fuit ut paratis per illum opibus

Expanded text:
dicens: Credo videre bona Domini, in terra viventium. Ergo terra Judaeae, quae ditionis dicens: Credo videre bona Domini, in terra viventium. Ergo terra Judaeae, quae ditionis illius erat, non est terra viventium, id est Abraham, Isaac, et Jacob, de quibus Dominus in quaestione Resurrectionis dicit: Non est Deus mortuorum, sed viventium : verum terra et regio mortuorum, de quibus loquitur Ezechiel: Anima quae peccaverit, ipsa morietur . Et: Non mortui laudabunt te Domine, sed nos qui vivimus : qui et in resurrectione occursuri sunt Domino Salvatori, dicente Apostolo: Hoc enim dico vobis in sermone Domini, quoniam nos qui vivimus, qui relinquimur inon praeueniemus eos, qui dormiunt. de quibus et Hieremias loquitur: rel inquentes super terram scribantur. quodque promittit: credo u idere bona domini, ad spiritalem nos perspicue trahit intellegentiam. quae enim bona rex alia requirebat aut quo indigebat, qui tantae potentiae fuit, ut partis per illum opibus
Abbreviated transcription (Latin):
ueris dardane cristianorum nobilissime nobilium cristianissime que sit ter¬
ra promissiomis quam uidei redeuntes ex egipto possederunt. cum a ma¬
ioribus eorum iam fuerit ante possessa. ac p̾roinde non sit promissa sed red¬
dita. His enim uerbis uteris in calce orationis tue eple tue qd̾ int̾rogans¬
uideris illud sentire quod plurimis nrõrum placet. aliam repromissionis terram esse¬
erendam. de qua et dauid in psalmo loquitur. Credo uidere bona domun in terra
tium. Et dominus in euangelio. Beati mites quoniam ip̃i possidebunt terram. Ut̃iq dd̾
do hec cantabat in spũ in terra repromissioms erat. et non solum in uidee fimb
morabatur. sed multarum in circuitu nationum uictor extiterat. que a torrẽte egipti
am extendam calciamentum meum. mihi alienigene seruient. Quo modo ergo se
credebat acciiere qd̾ iam uictoria possidebat: Et ne forsitam legentibus uideis ambi¬
guum dexelniquat: que sit illa terra quam uidere cupiebat: ipso sermone demõstrat

Expanded text:
eris, Dardane, Christianorum nobilissime, nobilium Christiamssime, quae sit terra repromissionis, quam Iudaei redeuntes ex Aegypto possiderunt, cum a maioribus eorum iam fuerit ante possessa ac proinde non sit promissa, sed reddita. his enim uerbis uteris in calce epistulae tuae. quod interrogansuideris illud sentiie, quod plurimis nostrorum placet, aliam repromissionis esse terram quaerendam, de qua et Dauid loquitur in psalmo: credo uidere bona domini in terra uiuentium et dominus in euangelio: beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram. utique Dauid, quando haec cantabat in spiritu, in terra repromissionis erat et non solum in Iudaeae finibus morabatur, sed multarum in circuitu nationum uictor extiterat, quae a torrente Aegyptaeam extendam calciamentum meum, mihi alienigenae seruient. quomodo ergo se credebat accipere, quod iam uictoria possidebat? et ne forsitan legentibus Iudaeis ambiguum derelinquat, quae sit illa terra, quam uidere c
Abbreviated transcription (Latin):
infirnium dei fortius ẽ homimbus. Et omma contraria saluator meus et dominus
assumpsit ut contrariis dissoluat contraria. et cõfirmemur ab infirmitate eius et
sapientes esficianiur afatuo eius. et ut in hec introducti possimus ascendere ad sa¬
pientiam et uirtutem dei cristum iesum. cui ẽ gloria et imperium i secula seculorum¬

Expanded text:
infirmum Dei fortius est hominibus, » et omnia contraria Salvator meus et Dominus infirmum Dei fortius est hominibus, » et omnia contraria Salvator meus et Dominus assumpsit, ut contrariis dissolvat contraria, et nos confirmemur ab infirmitate ejus, et sapientes efficiamur a fatuo ejus, et in haec introducti possimus ascendere ad sapientiam et virtutem Dei Christum Jesum. Confusus est omnis artifex in scul
Abbreviated transcription (Latin):
seculi sapientia magnitudinem in se uenientis sapientie sustinere. ¶ẽrum exẽ¬
plum inter ponam ut perspicue possit intelligi. quo modo fatuum dei stuitani fecerit sa¬
pientiam mundi. fingamus paulisper me quĩ aliquid interpretor putor nosse. cum insi¬
þiente aliquo et merudito conferre sermonem: qui nhił intelligat. mhil acute dispu¬
tatioms interroget. Nũ quidnam opus inihi est. ad illius stulticiam ccarguendam¬
dialetice artis calliditatem et profundorum sensuum acumẽ adhibere: Nomie ad
umus sermunculi iactum uilis et modici. qui tamen illius intelligentie uideatur acer¬
rimus. Fatuum enm et insipientem eẽ conuincam: Sic igitur ad mundi sapiẽtiã
stultificandam non ẽ opus sapientiam dei descendere. et cũm ea colluctari que deorsũ
ẽ sapientia: sed sufficit fatuum dei. qnĩ sapientius ẽ. quĩ sapientius ẽ hominibus et

Expanded text:
saeculi sapientia magnitudinem in se venientis sapientiae sustinere. Verum exemsaeculi sapientia magnitudinem in se venientis sapientiae sustinere. Verum exemplum interponam, ut perspicue possit intelligi, quomodo fatuum Dei, stultam fecerit sapientiam mundi. Fingamus paulisper me, qui aliquid putor nosse, cum insipiente aliquo et inerudito conferre sermonem, qui nihil intelligat, nihil acutae disputationis interroget: nudialecticae artis calliditatem et profundorum rensuum acumen adhibere? Nonne ad unius sermunculi jactum vilis et modici, qui tamen illius intelligentiae videatur acerrimus, fatuum eum et insipientem esse convincam? Sic igitur ad mundi sapientiam stultificandam, non est opus sapientiam Dei descendere et cum ea colluctari, quae deorsum est sapientia: sed sufficit fatuum Dei, quoniam « fatuum Dei sapientius est hominibus et
Abbreviated transcription (Latin):
terrenus non capit locus. ad illam sapientiam que celestis est. que mundi limntem ex¬
t: hoc quod descendit ad homines fatuum dei est. Uerum id ipsum fatuum dei
sapientius est hominib. Quibus hommibus.: Non utiq stultis sed sapientibus.
s licet sapigtes seculi istius suie principes. siue uates. istis sapientibus seculi h
qd̾ exposunnus fatuum dei sapientius est. Mirabile quiddam uolumus inserere
sapientia mundi stulticia ẽ apud deum : et infatuauit deus sapientiam mundi
Non in sapientia sua infatuauit sapientiam mundi. ut eẽ stulticia arguatur.  leq
dignatur sapientia dei ad mundi sapientiam conuincendam tota descendere : se
potius modicum hoc est incarnationis sacramentum. Quid necessarium fuit quod
fatuus dei erat. ut hoc paruo et fatuo dei infatuaretur seculi sapiã. Non eĩ ualebat

Expanded text:
terrenus non capit locus, ad illam sapientiam, quae coelestis est, quae mundi limitem exterrenus non capit locus, ad illam sapientiam, quae coelestis est, quae mundi limitem excedit, hoc quod descendit ad homines, fatuum Dei est. Verum id ipsum fatuum Dei, sapientius est hominibus. Quibus hominibus? Non utique stultis, sed sapientibus: dicat licet, sapientes hujus saeculi, sive principes, sive vates. Istis sapientibus saeculi, hoc quod nos exposuimus fatuum Dei sapientius est. Mirabile quiddam volumus inserere: quoniam sapientia mundi stultitia est apud Deum: et infatuavit Deus sapientiam mundi, non in sapientia sua infatuavit mundi sapientiam, ut esse stultitia arguatur. Neque enim dignatur sapientia Dei ad mundi sapientiam convincendam tota descendere, sed potius modicum, hoc est Incarnationis sacramentum. Quid necessarium fuit, quod fatuum Dei erat, ut hoc parvo et fatuo Dei, infatuaretur saeculi sapientia? Non enim valebat
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Tale quid̾ ecclesiastes ut arbitror deprehendens effatus est. Dixi sapiens efficiar
sa elongauit se a me longius ꝗͣ erat. Et o alta profunditas qui inuenat e
Uolumus quiddam audenter licet dicere. quoniam hoc quod descendit in mundũ
iacuauit se iysum: ut euacuatione eius mundus compleatur. Si autem hoc qu
descendit in mundum euacuauit se euacuatio ipsa sapientia ẽ. Qñ quod fatuum est
apientius ẽ hominibus. si ergo dixissem fatiuum dei quomodo aucupes sermo¬
num meorum et semper dedisti ad criminandum. uenenatas in me linguas uibrarent :¬
ic uero paulus quasi sapiens et ptãtem habens aplicam. ausus est dicere omnẽ
sapientiam terrenam que in se que in petro que n cęteris aplis erat. que in istum mũ¬
dum descenderat. stulticiam eẽ dei. Ad comparationem quippe illus sapiẽtiẽ quã

Expanded text:
tia. » Tale quiddam Ecclesiastes ut arbitror deprehendens effatus est: « Dixi, sapiens efficiar, tia. » Tale quiddam Ecclesiastes ut arbitror deprehendens effatus est: « Dixi, sapiens efficiar, et ipsa elongavit se a me longius quam erat, et alta profunditas, quis inveniet eam? » Volumus quiddam audenter licet dicere, quoniam hoc quod descendit in mundum evacuavit se ipsum, ut evacuatione ejus mundus compleretur. Si autem hoc quod descendit in mundum evacuavit se, evacuatio ipsa sapientia est, quoniam quod « fatuum Dei sapientius est hominibus. » Si ergo dixissem fatuum Dei, quomodo aucupes sermonum meorum, et semper dediti ad criminandum, venenatas in me linguas vibrarent? Nunc vero Paulus, quasi sapiens et potestatem habens apsapientiam terrenam, quae in se, quae in Petro, quae in caeteris apostolis erat, quae in istum mundum descenderat, stultitiam esse Dei . Ad comparationem quippe illius sapientiae, quam
Abbreviated transcription (Latin):
minorum et regem regum. cum dignus fuero spiritibus in dei thesauris cõmorãtib
Eduxit enim uentos de thesauris suis. lufatuatus ẽ omnis homo ab scientia. Si oĩs homo
ifatuatus ẽ ab scientia et paulus homo ẽ. paulus infatuatus est scientia. Ex part
x speculum et in enigniate portiunculam quandam uidens: et si sic expedit dicero
ipsuis quoq portiuncule partem minmam recognoscens. Econtrario autem ut intel¬
geres quid sit infatuatus ẽ omnis homo ab scientia. comparatoẽ peccatorum hier
sodomorum peccatum iusticia est. iustificata ẽ enim sodoma ex te. Quomodo emin
habent usticiam sodomorum peccata per se sed ad collationẽ maiorum scelerum ui¬
ficantur: sic econtrario scientia pauli ad illam celestem scientiam. ad illum cõsĩmatũ
ioms intellectum stulticia reputatur. Idcirco infatuatus est omnis homo ab scie¬

Expanded text:
minorum, et regem regum, cum dignus fuero spiritibus in Dei thesauro commorantibus. minorum, et regem regum, cum dignus fuero spiritibus in Dei thesauro commorantibus. Eduxit enim ventos de thesauris suis. III. Infatuatus est omnis homo a scientia . Si omnis homo infatuatus est a scientia, et Paulus homo est, Paulus infatuatus est a scientia. Ex parr speculum, et in aenigmate, portiunculam quamdam videns, et si sic expedit dicere, ipsius quoque portiunculae partem minimam recognoscens. Econtrario autem intellige quid sit: infatuatus est omnis homo a scientia. Comparatione peccatorum Jerusalem, Sodomorum peccatum justitia est: justifihabent justitiam Sodomorum peccata per se, sed ad collationem majorum scelerum justificantur, sic econtrario scientia Pauli ad illam coelestem scientiam, ad illum consummatum rationis intellectum stultitia reputatur: idcirco « infatuatus est omnis homo a scien
Abbreviated transcription (Latin):
dem spiritu. Eduxit ergo mibes ab extremo terre fulgura in pluuiam: et eduxit
uentos de thesauris sis. Et nos iuxta misericordiam dei ad hos thesauros occur¬
s putamus. Et qr plures sunt thesauri: forte iuxta ordinem resurgentiu
erit et requies in thesauris dei. Quod autem dico istuismodi est. Resurrectio
tuorum in quibusdam ordinibus futura est. Ait quippe apls̃. Unusquisq.
resurget in suo ordine. et non ut libet miscentur ordines resurgentium. Alius
rit in illo et in illo thesauro dei: alius ordo in alio et malio thesauro dei.
lsti autem omnes thesauri unum habent thesaurum. in quo sunt thesauri sapiẽ
et scientie absconditi. Et quomodo possideo unam preciosissimam margatit
per plures alias margaritas sicut uenio ad thesaurum thesaurorum. et dmñ do¬

Expanded text:
alii fides in eodem spiritu . Eduxit ergo nubes ab extremo terrae, fulgura in pluviam fecit: et eduxit alii fides in eodem spiritu . Eduxit ergo nubes ab extremo terrae, fulgura in pluviam fecit: et eduxit ventos de thesauris suis, et nos juxta misericordiam Dei ad hos thesauros occursuros putamus. Et quia plures sunt thesauri: forte juxta ordinem resurgentium erit et requies in thesauris Dei. Quod autem dico, istiusmodi est: resurrectio mortuorum in quibusdam ordinibus futura est. Ait quippe Apostolus: Unusquisque autem resurget in suo ordine , et non ut libet miscentur ordines resurgentium. Alius ordo erit in illo et in illo thesauro Dei: alius ordo in alio et in alio thesauro Dei. Isti autem omnes thesauri unum habent thesaurum, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi. Et quomodo possideo unam pretiosissimam margaritam per plures alias margaritas: sic venio ad thesaurum thesaurorum, et Dominum do
Abbreviated transcription (Latin):
et ad nouum testamentum ueniamus. paulus et siluanus due nubes in unũ cõue¬
nerunt: et ecce totum mundum eplẽ eorum fulgur illuminat. Fulgura ĩ pluuiã
et eduxit uentos de thesauris suis. Ergo ne hi uenti qui super terras flam
perflant in thesauris dei sunt. et non horum natura manfesta ẽ. quo modo et
ratione subsistant : Sed sunt quid̾ uentorum thesauri. Thesairi spirituum
spiritus sapientie et intellectus. sp̃s̃ conciln et uirtutis. spiritus scientie et pietatis
sps̃ tnnoris domini. fortitudinis et dilectionis. et caritatis. Potes et ipse de sccip¬
turis hos uentos congregare: et istorum spirituum muenire thesauros. Ubi
sunt isti thesauri: Utiq in eo in quo sunt ommes thesauri sapientie et sciẽtie
absconditi. In cristo sedem habent. Inde oriuntur hi spiritus ut alius sapiens

Expanded text:
em ad novum Testamentum veniamus: Paulus et Silvanus duae nubes in unum conveem ad novum Testamentum veniamus: Paulus et Silvanus duae nubes in unum convenerunt, et ecce totum mundum Epistolae eorum fulgor illuminat. Fulgura, et pluviam fecit, et eduxit ventos de thesauris suis . Ergone hi venti, qui super terram perflant, in thesauris Dei sunt, et non horum natura manifesta est, quomodo et qua ratione subsistant? Sed sunt quidam ventorum thesauri, thesauri spirituum, spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et virtutis, spiritus fortitudinis, scientiae et pietatis, spiritus timoris Domini, fortitudinis, dilectionis et charitatis. Potes et ipse de Scripturis hos ventos congregare, et istorum spirituum invenire thesauros. Ubi sunt isti thesauri? Utique in eo in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . In Christo sedem habent: inde oriuntur hi spiritus, ut alius sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si non sum apls̃. licet tamen mihi fieri extremum: ut educens nubes ab extre¬
mo terre educat et me et fulgura in pluuiam faciat. ¶Aiunt naturaliũ cãtũ
scrutatores qr fulgura ex nubium collisione generentur: minorem silicum duriorũ¬
quos cum comploseris sibi medius ex his ign̾is elabitur: atq ita cum fulgore pa¬
riter et tomirua mugire. tonitru scilicet sonitum indicante concursus et fulgura
excussi luminis claritatem. Si intellexisti exemplum: considera nunc nubes rõales
Moises nubes erat. iesus naue nubes erat. Isti si secum colloquantur ex sermoni¬
bus eorum fulgura micant. lerennas et barit nubes erant. Serinocinentur inui¬
cem et uidebis rutilare fuigores.¶ Potes et tu ipse de scripturis sanctis in
hunc modum nubium muenire concursus: ex quibus ignes emittantur. Ut aut̃¬

Expanded text:
Quod si non sim apostolus, licet tamen mihi fieri extremum, ut educens nubes Deus ab extreQuod si non sim apostolus, licet tamen mihi fieri extremum, ut educens nubes Deus ab extremo terrae, educat me. Et fulgura in pluviam fecit . Aiunt naturalium causarum scrutatores, quia fulgura ex nubium collisione generentur, in morem silicum durioruquos cum comploseris, id est, colliseris sibi, medius ex his ignis extritus elabitur, atque ita cum fulgore pariter et tonitrua mugire: tonitruo, scilicet, sonituum indicante concursus, et fulgura excussi luminis claritate. Si intellexisti exemplum, considera nunc nubes rationales. Moyses nubes erat: Jesus Nave nubes erat. Isti si secum collocantur, ex sermonibus eorum fulgura micant. Jeremias et Baruch nubes erant: sermocinentur invicem, et videbis rutilare fulgura. Potes et tu ipse de Scripturis sanctis in hunc modum nubium invenire concursus, ex quibus ignes emittantur. Ut aut
Abbreviated transcription (Latin):
qr ipse nubes erat et sciebat alias nubes cõprophetizantes sibi: ideo uaticinas aiebat
indabo nubibus ne pluant super eam imbrem. ¶i autem didicimus qu
sint nubes: uideamus quomodo deus educat mibes ab extremo terre. Ait saluator qui
in nobis eẽ primus: sit onnium nouissimus. Seruauit hoc mandatum paulus
et fuit nouissimus in hoc mundo dicens. Puto enim deus nos aplos nouissimos ostẽ¬
Si quis ergo sanctus custodiens preceptum saluatoris factus fuerit in hac uita nouis¬
ducibus. non a diuitibus. Beati emin pauperes quoniam uestrum ẽ regnũ celorum.
Uides quomodo ab extrenus terre educat deus et corpore nebirlas : Propterea
si uolumus nubes fieri ad quas peruenit ueritas dei: nouissumi omnium fiamus
et tam affectu ꝙͣ opere dicamus Puto enim nos deus aplos nouissimios ostendit.

Expanded text:
quia nubes ipse erat, et sciebat alias nubes comprophetantes sibi, ideo vaticinans aiebat: quia nubes ipse erat, et sciebat alias nubes comprophetantes sibi, ideo vaticinans aiebat: Mandabo nubibus, ne pluant super eam imbrem . Si autem jam dicimus qui sunt nubes, videamus quomodo Deus educat nubes ab extremo terrae. Ait Salvator: Qui vult in vobis esse primus, sit omnium novissimus . Servavit hoc mandatum Paulus, et fuit novissimus in hoc mundo dicens: Puto enim Deus nos apostolos novissimos ostenis et hominibus . Si quis ergo sanctus custodiens praeceptum Salvatoris factus fuerit in hac vita novisducibus, non a divitibus: Beati enim pauperes, quoniam vestrum est regnum coelorum . Vides quomodo ab extremis educat Deus et corporet nebulas? Propterea si volumus nubes fieri, ad quas perveniat veritas Dei, novissimi omnium fiamus, et tam affectu, quam opere  Al. ore dicamus: Puto enim nos Deus apostolos novissimos ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
Et postea iuxta prophetiam helie future pliuue signum in uestigio hominis ostẽsũ
est atq ita post nubem globatam nber descendit in terras. Istus uero quasi subsistẽ¬
tibus nebulis uibetur pluuiam continere. cum indigna fuerit anima nubre celesti
et dr̃ mandabo nubibus meis ne pluant super eam imbrem. Itaq uinisquisq sãcto¬
eum nubes est.oises mibes erat: et quasi nubes loquebatur. Attende celum et
loquar: et audiat terra sermones ex ore meo. Expectẽtur ut pliuua uerba mea: Et¬
Descendant ut ros eloquia mea. Si non fuisset nuibes nunꝗͣ dixisset. Expectentur ut
ua uerba mea: et descendant ut ros eloquia mea. Quasi nubes dicebat lit miber su
gramen. et pruina super fenum. qr nomen domini inuocaui. Similiter et ysaias ut nu
loquebatur. Audi celum et auribus percipe terra : qr dominus lociitus est. Ei

Expanded text:
et postea juxta prophetiam Eliae futurae pluviae signum in vestigio hominis ostensum et postea juxta prophetiam Eliae futurae pluviae signum in vestigio hominis ostensum est, atque ita post nubem conglobatam, imber descendit ad terras. Istis vero quasi subsistentibus nebulis, jubetur pluviam continere, cum indigna fuerit anima imbre coelesti, et dicitur: Mandabo nubibus meis, ne pluant super eam imbrem. Itaque unusquisque sanctorum nubes est. Moyses nubes erat, et quasi nubes loquebatur: Attendite, coeli, quae loquar, et audiat terra sermones ex ore meo. Exspectentur ut pluvia verba mea, etdescendant ut ros eloquia mea . Si non fuisset nubes, numquam dixisset: Exspectentur ut pluvia verba mea, et descendant ut ros eloquia mea. Quasi nubes dicebat: ut imber super gramen, et pruina super fenum, quia nomen Domini invocavi . Similiter et Isaias, ut nubes loquebatur: Audi, coelum, et auribus percipe, terra, quia Dominus locutus est . Et
Abbreviated transcription (Latin):
e. Qd̾ quid̃ nec rursum coginur retractare. ut hi qui audierunt plenissime cor
que sciunt reminscantur: et hi qui aut non interfuerut aut obliti sunt cõtextum
xmonis agnoscant quem tunc prout ualuimus exhibuimus. Dicimus autẽ sãctos
esse nubes. Et enim hoc quod scriptum est ueritas tua usq ad nubes: non pt̃ referrĩ
ad inaminales nubes. sed ueritas dei usq ad illas nubes est. que audiut̃ mandatum
domini. et nouer̃ quo pluiuas deferant. et a quib eas suspendant. De his nubibus
dictum est. Et mandabo nubibus meis ne pluaut super eam mibrem. De his enim
que ex densato aere constare dicuntur. si non fuerit pluia. non precipit donimus
ne pluant super uineam aut quãcunq regionem mibrem sed omnino nõ apparent ut
Et teosteregno umobbro leginiui quanioo in tempore siccitatis inbes nulla apparuit ci

Expanded text:
terrae: quod quidem nunc cogimur rursum tractare: ut et hi qui audierunt, plenissime eorum terrae: quod quidem nunc cogimur rursum tractare: ut et hi qui audierunt, plenissime eorum quae sciunt, reminiscantur: et hi qui aut non interfuerunt, aut obliti sunt, contextum sermonis agnoscant: quem tunc, prout valuimus, exhibuimus. Diximus autem sanctos esse nubes. Etenim hoc quod scriptum est: Veritas tua usque ad nubes , non potest referri ad inanimales nubes, sed veritas Dei usque ad illas nubes est, quae audiunt mandatum Domini, et noverunt quo pluvias deferant, et a quibus eas suspendant. De his nubibus dictum est: Et mandabo nubibus meis, ne pluant super eam, imbrem . De his enim quae ex densato aere constare dicuntur: si non fuerit pluvia, non praecipit Dominus ne pluant super vineam, aut super quamcumque regionem, imbrem; sed omnino non apparent, ut in tertio Regum libro legimus , quando in tempore siccitatis nubes nulla apparuit,
Abbreviated transcription (Latin):
pax esse sapientie dei. ¶Nerum ut ad propositum reuertamur diximus de
quod prudentia celum factum sit: et nunc affirmamus eos qui celestem portant
esse celestes. Si enim ad peccatorem dicitur terra es et in terram ibis: quare nõ dicat᷑
diustum cuius est regnum celorum celum et es et in celum ibis: Aut si pp̃ chon
ginem celestis portat non conueniat dici celum es et in celum ibis.Unusquisq
autem nostrum aut celestia facta habet aut terrena. Si terrena facta sunt. ad cognatã
terram deducunt eum qui thesaurizat ea in terra et non ni celo. Rursumqͣ hec
que iuxta uirtutem gesta sunt thesaurizatorem suum appropniquantem sibi ad celorũ
ones subuetunt: Et eduxit nirbes ab extremo terre. Istiusmodi disputãtio in ꝑsa¬
moͦ nuper nicidit. et dictum est a nobis quomodo deus eduxerit nubes ab extremo

Expanded text:
pax esse sapientiae Dei. Verum, ut ad propositum revertamur, diximus de eo, pax esse sapientiae Dei. Verum, ut ad propositum revertamur, diximus de eo, quod prudentia coelum factum sit: et nunc affirmamus eos, qui coelestem hominem portant, esse coelestes. Si enim ad peccatorem dicitur: Terra es, et in terram ibis: quare non dicatur ad justum, cujus est regnum coelorum: Coelum es, et in coelum ibis? Aut si propter γimaginem coelestis portat, non convenit dici: Coelum es, et in coelum ibis? Unusquisque autem nostrum, aut coelestia facta habet, aut terrena. Si terrena facta sunt, ad cognatam sibi terram deducunt eum, qui thesaurizat ea in terra, et non coelo. Rursumque haec quae juxta virtutem gesta sunt, thesaurizatorem suum appropinquantem sibi ad coelorum regiones subvehunt. Et eduxit nubes ab extremo terrae . Istiusmodi disputatio in psalmo nuper incidit, et dictum est a nobis, quomodo Deus eduxerit nubes ab extremo
Abbreviated transcription (Latin):
cum sit in subiacenti. pro uarietate sensuum diuersis uocabulis nuncupatus. Aliud
gnificat sapientia. alud iusticia. Quando enim sapientia dr̃: disciplims te diuir
humanarumq rerum instituit. Quando usticia distributor et uidex meritorũ significatur.
ando sanctitas illa uirtus describitur que credentes deo efficit sanctos. Ita ergo m
et prudentiam eius intelligere cum doctrina est. et demonitratio bonarum aut malarũ
i.siue neutrum: atq in hunc modum extendisse nunc dr̃ celum in prudentia sua
Quomõ autem extendatur celum extendente eum prudentia : audi quoniam extendi uer¬
ba non attendentis. Asserit quippe extensionem quandam eẽ uerborum similiter ut nuc
dicitur celi uixta illud quoq quod in alio loco scriptum ẽ. Qui extendit celum ut
pellem. Extenditur autem et anima nostra que prius fuerat contracta: ut possit ca¬

Expanded text:
cum sit idem in subjacenti, pro varietate sensuum, diversis vocabulis nuncupatur. Aliud cum sit idem in subjacenti, pro varietate sensuum, diversis vocabulis nuncupatur. Aliud significat sapientia, aliud justitia. Quando enim sapientia dicitur, disciplinis te divinarum humanarumque rerum instituit. Quando justitia, distributor et judex meritorum significatur. Quando sanctitas, illa virtus describitur, quae credentes Deo, efficit sanctos. Ita ergo et mihi prudentiam ejus intellige: cum doctrina est, et demonstratio bonarum, aut malarum rerum, sive neutrarum: atque in hunc modum extendisse nunc dicitur coelum in prudentia sua. Quomodo autem extendatur coelum, extendente id prudentia, audi: quoniam non extendit verba non attendentis. Asserit quippe extensionem quamdam esse verborum similiter, ut nunc dicitur coeli: juxta illud quod in alio loco scriptum est: Qui extendit coelum ut pellem . Extenditur autem et anima nostra, quae prius fuerat contracta, ut possit ca
Abbreviated transcription (Latin):
subleuatur. Si autem erectus ẽ uideamus que ruina precesserit. oñs corruimus per petm̃
rbem terrarum: et dominus qui erigit elisos eleuauit nos iacentes. In adam on
morimur atq ita corruit orbis terrarum et indiget erectoẽ ut in cristo om̃s uiuifice¬
r. lgitur duplicem intellectum de orbe tradidimus. Unum quo modo singule aio
aut habit̾ate sint aut deserte: alterum quo modo uniuersus orbis pariter ceciderit. Et
ia prudentia extenderit celum. Non fortuitu. Sapientia i celi extensione assi¬
pta est. lnuenies et in prouerbiis dictum. Dominus sapientia fundauit terram. prepara¬
it autem celos in prudentia. Est ergo aliqua prudentia dei quam nolo ut extra cri
requiras. Omma quippe que dei sunt cristus ẽ. Ipse sapientia eus. ipse fortitudo eius.
ẽ iusticia. ipẽ sanctitas et redemptio: ipẽ ut ad presens ueniam etiam prudentia. Sed

Expanded text:
sublevatur. Si autem erectus est, videamus quae ruina praecesserit: Omnes corruimus per peccatum in sublevatur. Si autem erectus est, videamus quae ruina praecesserit: Omnes corruimus per peccatum in orbe terrarum. Et Dominus qui erigit elisos, elevavit nos jacentes. In Adam omnes morimur: atque ita corruit orbis terrarum, et indiget erectione, ut in Christo omnes vivificemur. Igitur duplicem intellectum de orbe tradidimus. Unum, quomodo singulae animae, aut inhabitatae sint, aut desertae: alterum, quomodo universus orbis pariter ceciderit: et in sua prudentia extendit coelum. Non fortuito prudentia in coeli extensione assumpta est. Invenies et in Proverbiis dictum: Dominus sapientia fundavit terram, praeparavit autem coelos prudentia . Est ergo aliqua prudentia Dei, quam nolo ut extra Christum requiras. Omnia quippe quae Dei sunt, Christus est. Ipse sapientia ejus, ipse fortitudo ejus, ipse justitia, ipse sanctitas et redemptio, ipse ut ad praesens veniam etiam prudentia. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ habitata id est orbis terrarum in sapientia dei fabricata sit. sapientia quippe auxi¬
uliatur iusto super decem potestatem habenti ciuitates. Sapientiam auteni et discipli¬
nam qui abicit ifelix est et uana spes eius et labores eus insensati. et mutilia euis
n opera: ait sapientia que titulo inscribitur salomonis. Id circo ꝗͣto possumus labore
nitamur ut habitata nrã. sapientia dei erigatur. Cecidit quippe̾ et de sublim corruit
uementibus nobis in locum istum miseriarum. Cẽcidit habitata nrã. postꝗͣ pecca¬
uimus. inique fecimus. miuste egimius. impie gessimus : et post riunam idiget.
erectione. Si autem non uis ista sentencia ad duci comunẽ totuis orbis. queram̃ius
rumam: et post casum eius cõsequẽter deus erigens predicetur. Quicunq ẽ in orbe isto ãtẽ
ionem cecidit. Si autem cecidit cõsequenter erigendus fuit. Nemo quippe sine cat

Expanded text:
quod habitata, id est, orbis terrarum in sapientia Dei fabricata sit. « Sapientia quippe auxiquod habitata, id est, orbis terrarum in sapientia Dei fabricata sit. « Sapientia quippe auxiliabitur justo, super decem potestatem habentes in civitate. Sapientiam autem et disciplinam qui abjicit infelix est, et vana spes ejus, eus, ait Sapientia, quae titulo inscribitur Salomonis . Idcirco quanto possumus labore nitamur: ut habitata nostra, sapientia Dei erigatur. Cecidit quippe et de sublimi corruit, venientibus nobis in locum istum miseriarum. Cecidit habitata nostra, postquam peccavimus, inique fecimus, injuste egimus, impie gessimus : et post ruinam indiget erectione. Si autem non vis ista sententia adduci, communem totius orbis quaeramus ruinam, et post casum ejus consequenter Deus erigens praedicetur. II. Quicumque est in orbe isto, ante erectionem cecidit. Si autem cecidit, consequenter erigendus fuit: Nemo quippe sine casu
Abbreviated transcription (Latin):
i grece coͦ yk yͥx tͤi t uuncupatur. id est inhabitata. Scio aminam inhabit
scio desertam. Si enim non habet deum patrem. si non ht̃ filium dicentem. ego et
Sater meus uenienius ad eum: et mansionem apud eum facienius: si non hab̾
spiritum sanctum anina deserta est. Habitata autem est qũ plena est deo qñ ht̃ crii¬
tum et spnĩ sanctum. Uẽrum hec differenter et narie in scripturis dicuntur:
anima hominis patrem et filium et spiritum sanctum comnorari. Nam et. da
in psalmo. confessionis: tres spiritus postulat dicens. spiritu principali cõfiri
me. Syñ rectum innoua in uisceribus meis. Sp̃m̃ sanctum tuum ne auferas a me.
Qui sunt isti tres spiritus : Principalis spiritus pater est. Rectus spiritus cristus
est Spiritus sanctus. spiritus sanctus ẽ.  Hec m approbationem huus rei diximio

Expanded text:
qui graece οἰκουμένη nuncupatur, id est, inhabitata. Scio animam meam inhqui graece οἰκουμένη nuncupatur, id est, inhabitata. Scio animam meam inhabitatam, scio animam desertam. Si enim non habet Deum Patrem, si non habet Filium dicentem: « Ego et Pater meus veniemus ad eum, et mansionem apud eum faciemus ; » si non habet Spiritum sanctum, anima deserta est: habitata autem est quando plena est Deo, quando habet Christum et Spiritum sanctum. Verum haec differenter et varie in Scripturis dicuntur, in anima hominis Patrem et Filium et Spiritum sanctum commorari. Nam et David in Psalmo confessionis, tres spiritus postulat dicens: « Spiritu principali confirma me, spiritum rectum innova in viscoribus meis, spiritum sanctum ne auferas a me . » Qui sunt isti tres spiritus? Principalis spiritus Pater est; rectus spiritus, Christus est; spiritus sanctus, Spiritus est sanctus. Haec in approbationem ejus rei diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
es quodã modo uirtutes dei assumens propheta. fortitudinẽ. sapientiam¬
atq prudentiam : unicuiq earum propria opera distribuit. fortitudini
terram. sapientie orbem terrarum: prudentie celum. Nudi quippe scrip¬
ture ordinem.Dominus qui fecit terram in fortitudine sua et erexit orbẽ
ipientia sua. et in sua prudentia extendit celum. Et nos igitur in terra nostra di¬
tum est quippe ad adam. terra es. necessariam habenius fortitudinem dei: qr absq
in possibile nobis est id exequi quod carni repugnat. Cum autem mortificata fue
menbra super terram tunc parent spiritus uoluntati. Si quid̃ iuxta aplm̃. spũ gesta
us mortificantur. Dominus ergo fecit terram in fortitudine sua ⁊ Si autemꝰ ad
hanc terram uenias et cõsideres id̾ quod in ob scriptum est. iuxta emendatissima
nen exemplaria. quomõ statuerit eam suꝑer nihilum: nuenies in fortitudine de
⁊ medietate muidi terre libram sustineri. ¶eniam ergo ad orhem terrarũ¬
eniam ergo ad orbem terrarũ

Expanded text:
es quodammodo virtutes Dei assumens Propheta, fortitudinem, sapientiamatque prudentiam, unicuique earum propria opera distribuit, fortitudini terram, sapientiae orbem terrarum, prudentiae coelum: audi quippe scripturae ordinem: « Dominus qui fecit terram in fortitudine sua et erexit orbem in sapientia sua, et in sua prudentia extendit coelum. » Et nos igitur in terra nostra dictum est quippe ad Adam, « Terra es »  necessariam habemus fortitudinem Dei, quia absque ea impossibile nobis est id exmembra super terram, tunc parent spiritus voluntati. Siquidem juxta Apostolum, Spiritu gesta carnis mortificantur : Dominus autem fecit terram in fortitudine sua. Si autem hanc terram venias, et consideres id quod in Job scriptum est , juxta emendatissima tamen exemplaria, quomodo statuerit eam super nihilum, invenies fortitudinem Dei in medietate mundi terrae libram sustinere. Veniam vero et ad orbem terrarum
Abbreviated transcription (Latin):
.Cum ergo corporis limamenta compacta non fuerint: ubi erat anima: An foras uagatur
immittatur: cum ratio tradat sic dari eam. ut aiã i corpus non ociosa uagetur: Sed
ex quo detur. dicant qui aliud putant. Ex mare an ex femina: Non cõuenit: qr aliud in
ẽplo est. Proponũt enim ex uiro cũ costa datam et animã: qd̾ multis rõnb infirmari do¬
mus. Unde forte uideatur dari ex femina. maxime pp̃ saluatorem: quẽ scimus sine cõplexu car¬
is de spiritu sancto natum ex feniina. Qd̃ si arbitrantur. plus dant feminis. Auctorita
enim uiri mutant in fenimã. Cum eĩ tam corporis ꝙͣ anime dicant ex uiro originẽ: cõuertunt
ut id quod potius est ex muliere dicant id est anmã: quod uero minus ex masculo id e
corpus: cum manifestum sit ordinem exempli a deo traditum immutari non posse. Qui er
oropagari asserunt: et non in corpora iuxta exemplum primi honinis

Expanded text:
. cum ergo corporis liniamenta conpacta non fuerint, ubi erit anima? aut foris uagatur. cum ergo corporis liniamenta conpacta non fuerint, ubi erit anima? aut foris uagatur, quam diu inmittatur, cum ratio tradat sic dari eam ut animet corpus, non ut otiosa uagetur? sed ex quo detur, dicant qui aliud putant; ex mare an ex femina? si ex femina, non conuenit, quia aliud in exemplo est. proponunt enim ex uiro cum costa datam et animam, quod multis rationibus infirmari docuimus. unde forte uideatur dari ex femina maxime propter saluatorem, quem scimus sine conplexu carnis de sancto spiritu natum ex femina. quod si arbitrantur, plus dant feminis; auctoritatem enim uiri inmutant in feminam. cum enim tam corporis quam animae originem ex uiro dicunt, conuertunt se, ut id, quod potius est, ex muliere dicant, id est animam, quod uero minus, ex masculo, id est corpus, cum manifo animas ex una propagari asserunt, et non in corpora juxta exemplum primi hominis
Abbreviated transcription (Latin):
cans. Qd̾ quid̃ moises manifestius tradidit dicens. Si quis percusserit mulierem in ute
abentem et abortiuerit. si formatũ fuerit det animã pro aĩa.si autẽ informatum
erit: multetur pecuma: ut probaret nõ messe animã ante formã ¶Itaq si iam formato
ori datur: nõ in conceptu corporis nascitur cum semime deriuata. Nã si cum semin
et amma existit ex anima: multe anime quotidie pereunt: cum semen fluxu quodam
proficit natiuitati. Sed si prius respiciamus: udebimus quid sequi debeamus
tẽplemur facturã ade. In adã enim exemplum datum est. ut ex eo intelligatur: quia ⁊ã
formatum corpus accepit ammam: non poterat aminam lnno terre admuiscere. et sic
formare corpus. Sed ratio infirmatur qr primũ oportebat domũ compaginari: et sic habita¬
n induci. Anima certe qr spiritus eius in sicco habitare non pt: iõ in sanguine fertur¬

Expanded text:
ificans. quod quidem Moyses manifestius tradidit dicens: si quis percusserit mulierem in utero ificans. quod quidem Moyses manifestius tradidit dicens: si quis percusserit mulierem in utero habentem et abortierit, si formatum fuerit, det animam pro anima; si autem informatum fuerit, multetur pecunia, ut probaret non esse animam ante formam. itaque si iam formato corpori datur, non in conceptu corporis nascitur cum semine deriuata. nam si cum semine et anima existit ex anima, multae animae cottidie pereunt, cum semen fluxu quodam non proficit natiuitati. Sed si propius respiciamus, uidebimus quid sequi debeamus. contemplemur facturam Adae; in Adam enim exemplum datum est, ut ex eo intellegatur, quia iam formatum corpus accepit animam. nam potuerat animam limo terrae admiscere et sic formare corpus. sed ratione informabatur, quia primum oportebat domum conpaginari et sic habitatorem induci. anima certe, quia spiritus est, in sicco habitare non potest; ideo in sanguine fertur
Abbreviated transcription (Latin):
solis gentilib uel iudeis. uerum etiam ab ipsis qui cristianos se dicunt incredibile pu
r. ¶ Fotiniani enim hanc fidem spernut᷑: non credunt deum generasse. Nam si
tempore agitur quo seminatur corpus et amina generatur ex anima. de adam costam sub¬
in legimus: non tamen animã natam ex anima. Sed si costa secum habuet anma
iam non nata est sed detracta in partem. Sed nec hoc scriptum est. Propheta eĩ zacha
inter cetera qui plasmas inquit animam hominis in eũ ¶ Nec ysaias ab his dis¬
tiens ait. Sic dicit dominus deus qui fecit te: et finxit te in utero. Si ergo in utero fingi¬
ir: iam formato corpori tribuitur ¶Cum enim omĩa niẽbra implet corporis. figu
dr̃ in corpore. Et sicut aqua cum sit sine effĩgie missa tamen in uas figurata uidetur: ita
nna cum sit natura incorporea et simplex: formatur in corpore singirla menbra uit¬

Expanded text:
a solis gentilibus uel ludaeis, uerum etia solis gentilibus uel ludaeis, uerum etitetur. Photiniani enim hanc fidem spernunt, non credunt Deum generasse. Nam si tempore, quo seminatur corpus, et anima generatur ex anima, de Adam costam sublatam legimus, non tamen animam natam ex anima; sed si costa secum habuit animam, iam non nata est, sed detracta in partem. sed nec hoc scriptum est. profeta enim Zacharias inter cetera: qui plasmas, inquit, animam hominis in eum. nec Eseias ab his dissentiens ait: sic dicit dominus deus qui fecit te et finxit te in utero. si ergo in utero fingitur, iam formato corpori tribuitur. cum enim omnia membra implet corporis, figurata dicitur in corpore et sicut aqua, cum sit sine effigie, missa tamen in uas figurata uidetur, ita et anima, cum sit natura incorporea et simplex, quasi formatur in corpus singula membra uiu
Abbreviated transcription (Latin):
ustinus hanc opimonem in octo ad modũ uolumĩb uerbis tueri cerm̃tur. sed cun¬
factam madam: et ex ipsa omniũ hoĩm animas existere. tam sius argumentis
scripturarum testimomis ut est illud. aĩẽ que ingresse sunt cum iacob egiptum et egres
de femore illius amplecti propensius comperitur ¶Huius assertionib beatus
tir: cum nobiscum colloquium familiariter Habuisset: per totam orationis sue s¬
riẽ euidẽtissimis approbationib usus est. ¶At uero sanctus ambrosius quem iam
iperius inter uiros apostolicos memoraunus: inhonestum inquit puto amnias
corporibus generari: ut anma nascatur ex anima. Qd̾ nec amme ipsi competit. Aut
te singule celesti potestate facte sunt. ut ex ipsis cetere nate sint: pt ex una ade ai
credibile uideri ceteras nasci. Sed non conuenit qr. hoc soli deo possibile fuit ut simplex
eraret: nec ceteris concederetur. Qd̾ tam misticum ẽ in cã saluatoris: ut nõ solu

Expanded text:
ustinus hanc opinionem in octo admodum voluminibus, verbis tueri cernitur. Sed cuere, tam suis argumentis, quam Scripturarum testimoniis, ut est illud: Animae quae ingressae sunt cum Jacob Aegyptum, et egressae de femore illius, amplecti propensus comperitur. VIII. Hujus assertionibus martyr: cum nobiscum colloquium familiariter habuisset, per totam orationis suae seriem evidentissimis approbationibus usus est. At vero sanctus Ambrosius, quem jam superius inter viros apostolicos memoravimus. Inhonestum, inquit, puto animas cum corporibus generari, ut ansi certe singulae caelestes potestates factae sunt et ex ipsis ceterae natae sunt, potest et ex una Adae anima credibile uideri ceteras nasci? sed non conuenit, quia soli deo hoc possibile fuit, ut simplex generaret, nec ceteris concederetur. quod tam mysticum est in causa saluatoris, ut non solum