comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seqquitur. soli que nuttrr estrusepe
onater solitidinis pectoris. Duo quip¬
spe sunt genera uite solitarie cemo¬
bitarum .i anachoritaxum. prima
taris ꝑfectionem ad quam sicut od
alciorem scd̾m regulam beati bene¬
dicti mansitura prima cum tranis¬
mendans dauso s  factas sum
riuis intecto. Et salomon. degem
iotuste non habent.a ies dimaus.¬
ascor ubãlium arcium onuolans
ad heremum sicr: seribit ciudam
conscolari suo eum ad heminti
et mundi contẽptum inuitans. O
desertum xp̃i florib uernans. O so¬
litudo in qua naͣcuntur illi lapides
de quib in apocał. cruitas magni
regis extruitur. O heremus fami¬
liarius deo gaudens. Quid agis fr̃
in hoc sclõ qui maior es m̃do: quam¬
diu tecboꝵ umbre te premunt ꝙͣ¬
diu fumo sar̃ urbium carcer inclu¬
dit: Crede michi inheremo nescio
quid plus lucis aspicio. libet sarci¬
na carnis ab ita ad purum ethe¬
ris uolare fulgorem. pauper tatem
tunes. S beatos pauperes xp̃e ap¬
pellat. labo illui re terreris. Nemo

Expanded text:
epe mater solitudinis. Duo quippe sunt genera vitae solitariae, coenobitarum et anachoretarum. Prima tatis perfectionem. Ad quam sicut ad altiorem secundum Regulam beati Benedicti transitur a prima, cum transmendans David, ait: « Factus sum rius in tecto . » Et Salomon: « Regem locustae non habent . » Et Hiralium artium convolans ad eremum, sic scribit cuidam conscholari suo, eum ad eremum et mundi contemptum invitans . O desertum Christi floribus vernans! O solitudo, in qua nascuntur illi lapides, de quibus in Apocalypsi civitas magni regis exstruitur? O eremus familiarius Deo gaudens, quid agis, frater, in saeculo, qui major es mundo? Quandiu tectorum umbrae te premunt? Quandiu fumosarum urbium carcer includit? Crede mihi, in eremo nescio quid plus lucis aspicio. Libet, sarcina carnis abjecta, ad purum aetheris volare fulgorem. Paupertatem times? Sed beatos pauperes Christus appellat . Labore
Abbreviated transcription (Latin):
priuatur fitut nec sollempuitare hae.
qui ꝑ singula heremi loca inspelun¬
cise iiguis cellarum tuguriis modi¬
eo contempti pabulo demorabantur
ali bestiis sociati. alii auib submls¬
trati. ciboꝵ sꝑnentes delicias. luxus se¬
culi calcantes. laudem temporalem
non amantes. uisus homurus fugi¬
entes. angelorum asfueti colloquiis.
plurimis uirtutum effulsere miraci¬
lis cirtuierunt in melotis ĩ pel. ca.e¬

Expanded text:
privatur, sicut nec hac solemnitate, qui per singula eremi loca in speluncis et exiguis cellarum tuguriis modico contenti pabulo demorabantur. Alii bestiis sociati, alii avibus subministrati, ciborum spernentes delicias, luxus saeculi calcantes, laudem temporalem non amantes, visum hominum fugientes, angelorum assueti loquelis, plurimis virtutum effulsere signis « circuierunt in melotis, in pel
Abbreviated transcription (Latin):
dit enim ꝑ iocietatem conumnclã
uentres bñ instrueti ⁊ pauci mo¬
dico contenti sunt. Excludit .ii. ꝑicu¬
lum tercii in nũo ꝑsonarun ꝙ agͦ¬
rum certa in pondere ⁊ mensu¬
ra omnium operum distinc li in
omnib circunicisi ꝓaucitate et
pauꝑtate. ex cluditꝰ litigium quia
non oportet seruum dei litigare.
Exeludit et inuidiam et rapinam
potentum et diuitum:. Non enim
inuidetur nichil habentib non
enslites suscitantur calũpniose la¬

Expanded text:
dit enim per societatem adjunctam, dit enim per societatem adjunctam, ventres bene instructi et pauci, modico contenti sunt. Excludit et periculum tertii, in numero personarum et certo agrorum, in pondere et mensura operum omnium distincta. In omnibus circumcisi paucitate et paupertate, excludit litigium, quia « non oportet servum Dei litigare . » Excludit et invidiam, et rapinam potentum et divitum. Non enim invidetur nihil habentibus; non eis lites suscitantur calumniosae: Ca
Abbreviated transcription (Latin):
deserto sicut humiles inirice ¶tẽ
ditatis azor dicit dominus. Marty¬
nus adhuc duodẽnis: mox herem̃
concupiuit. satisq feciss uoto nisi
cos: infirmitas obstitiss. Qui factus
reclusus duorum mortuorum exti¬
tit suscitator magi ficꝰ. płiũq mi¬
raculorum effector quam effectus
ep̃c. Qui tamen in ep̃atu degẽs cellã
priuatam habuit inqua sepius ora¬
bat et solitarie uiuebat. loquens
cum deo et angelis. nisi cum neces¬
sitas subditorum. ⁊ ecclesie exire
cogebat. Simili modo uictitabat
gius remensis de cella inqua se re¬
duxit.de iohanne baptista. qui cũ
discipulis in deserto mansit. aliidi¬
cunt quia ortum habuit a filiis io¬
nadab. alii quia arechabitis qui sic
uiuebãt. ¶ Tercium genus est
cenobitarum qd̾ genus uiuendi se¬
curius est propter ꝑsonas multar
facierum. infir morum.s. ⁊ forciorũ¬
ĩgitur ꝑfectius est. scd̾m temꝑan¬
cius. ⁊ ercium ẽappetibilius exclu¬

Expanded text:
deserto sicut humiles myricae . » Item deserto sicut humiles myricae . » Item bitatis Asor, dicit Dominus. » Martinus adhuc duodennis mox eremum concupivit, satisque fecisset voto, nisi aetatis infirmitas obstitisset. Qui, factus reclusus, duorum mortuorum exstitit suscitator magnificus, pluriumque miraculorum effector, quam episcopus effectus. Qui tamen in episcopatu degens, cellam privatam habuit, in qua saepius orabat, et solitarie vivebat, loquens cum Deo et angelis, nisi cum necessitas subditorum et ecclesiae eum exire cogebat. Simili vero modo victitabat opus. Remigius Remensis de cellula, in qua se rehabuit a Joanne Baptista, qui cum discipulis in deserto mansit. Alii dicunt, quia ortum habuit a filiis Jonadab; alii, quia a Rechabitis, qui sic vivebant. Tertium genus est coenobitarum. Quod genus vivendi securius est propter personas multarum facierum, infirmorum scigenus perfectum est; secundum temperantius extremis, et appetibilius. Exclu
Abbreviated transcription (Latin):
quem u̾eatur cuius auctoritate ⁊
secretum suum securius faciat.
Q felicem illum qui non presens
tm̃ s etiam cogitatus oͣmendat. S
felicem illum qui sis aliquem uere
ri potest. cito erit uerendꝰ. Eũge ita¬
Sihic tibi uidetur nimis rigidus
in religione. elige ^ emissioris animi
tibi semꝑ effice. uel custodem uel ex¬
emplum Opꝰ est. inquam aliquo:
ãb quem mores ur̃t praui rigan¬
tur. insi enim ad regulam praua
non corriges. uel toeta non diri¬
tria genera mortuoꝵ monachoꝵ
et ducentium uitam solitariam.
primum est. heremitarum. ana¬
choritarum. uel reclusorum. hanc
uitam dedicauit dominus quando
temptatum a sathan sp̃c exprilit
indesertum eratq cum bestiis:⁊
accesserunt angeli ⁊ ministrabãt
ei sond structonum serpentum
et ferarum. hanc sanctificauit
a facie iezabel. In deserto latuit ie¬
remias. inquiens. sedebam solitar uᷤ
⁊ ta cebam. ¶tem surgite. fu¬
gite. saluate animas ur̃as ⁊ exitis in

Expanded text:
quem vereatur, cujus auctoritate etiam quem vereatur, cujus auctoritate etiam secretum suum secretius faciat. O felicem illum, qui non aspectus tantum sed etiam cogitatus emendat! O felicem, quri potest, cito erit verendus. Elige itaSi hic tibi nimis rigidus videtur in religione, elige remissioris animi tibi ostende vel custodem, vel exemplum. Opus est, inquam, aliquo, vel ad quem mores nostri pravi erigantur. Nisi enim ad regulam, prava 188 nec corriges, vel torta non diritria genera monachorum, et ducentium vitam solitariam. Primum est eremitarum, anachoretarum, vel reclusorum. Hanc vitam dedicavit Dominus, quando tentandum a Satana, spiritus expulit in desertum, eratque cum bestiis: « Et accesserunt angeli et ministrabant ei . » socio struthionum, serpentum, et ferarum. Hanc sanctificavit a facie Jezabel ; in deserto latuit Jeremias, inquiens: « Sedebam solitarius et tacebam . » Idem: « Surgite, fugite, salvate animas vestras, et eritis in
Abbreviated transcription (Latin):
tem interrogauit quid solus
faceret. Mecum inquid loquor.Eui
crates. Caue inquio rogo ⁊ diligen¬
ter attende ne cum ho Ie malum
loquaris lugentem timentemo
ratumt ifuribundum eustedi¬
re solemus. neͣ solicudine. male uta¬
tur. Nemo est ex prudentib qui
relinqui sibi debeat: tunc enum tales¬
mala consilia agitant. tunc aut ali¬
I aut ipsis. futura pericula stru¬
unastunc tupsoitates in ꝓbas odi¬
nant: tunc quiequid aut pudore quͥ
metu animus celabat exponit fe
qõ unum solitudo habet comodũ
nichil ulli commitere non iudicẽ
timere perit stulto ip̃e .n. se ꝓdit.
uide gͣ qͥd de te sꝑ̃em immo tibi spõ¬
deam. spes enim incerti boni nom̃
est. non inuenio tli cũ quo te malim
ante ocłos habenduis. ut sic tanquao
illo spectante uiuamus ⁊ omnia tã¬
quam illo faciente faciamus nec
inmerito. Magna pars quippe pec¬
catorum tollitur si peccatori as¬
sistit testis. aliquem habeat animꝰ

Expanded text:
tem, interrogavit: Quid illic solus tem, interrogavit: Quid illic solus faceret? « Mecum, inquit, loquor. » Cui Crates: « Cave, inquit, rogo, et diligenter attende, ne cum homine malo loquaris. » Lugentem timentemque, iratum et furibundum, custodire solemus, ne solitudine male utatur. Nemo est ex imprudentibus, qui relinqui sibi debeat. Tunc enim mala consilia agitant, tunc aut aliis, aut ipsis futura pericula struunt, tunc cupiditates improbas ordinant, tunc quidquid, aut pudore aut metu animus celabat, exponit; tque, quod unum solitudo habet commodum, scilicet nihil ulli committere, non judicem timere, perit stulto. Ipse enim se prodit. Vide ergo quid de te sperem, imo quid spondeam mihi. Spes enim incerti boni nomen est; non invenio tamen cum quo te malim ante oculos habendus, ut sic tanquam illo spectante vivamus, et omnia, tanquam illo vidente, faciamus. Nec immerito. Magna pars quippe peccatorum tollitur, si peccatori testis assistit. Aliquem habeat animus
Abbreviated transcription (Latin):
inhoredo monachorum hitaculo ꝓu¬
tauime romanis incer ẽẽ deliciiside¬
debam solus quia amaritudine re¬
pletus eram. horrebant sacto mem¬
bra deformis ⁊ squalida cutis situm
ethiopie carnis obduxerat. cotdie la¬
er ime. cotidie gemitus. ⁊ si quando re¬
pugnantem sompnus imminens op¬
pressiss nuda humo uix ossa h̾eticia
collidebam. sic ob gehenne metum
tali tarcere me dampnaueram iso¬
cuis factus scorpionum ⁊ ferarum.
sepe choris intereram puellatum.
pallebant ora ieuitiiss ⁊ mens desi¬
der iis estuabat ad iesu pedes iacebã
rigabam lacrimis crine tergebam.
n repugnantem carnem uigiliꝰ sa
ieuiniis cibo erudo utens ⁊ aqua
Er̃a. eum incocta aliquso sit luxurie
michi subiugabam. Si gͥ inꝑfec bus
es fuge turbam. quia non turo illi
committeris. si ꝑsectus ꝓ necessita¬
te fratrum redire potes adtur
omnis stulticia labs ͫ rat fastidio
sui. non muto sũam. fuge multi¬
tidmem. fuge paucitatem. fuge
etiam unum. Non habeo cum quo

Expanded text:
in horrido monachorum habitaculo, putavi me Romanis interesse deliciis, « sedebam solus, quia amaritudine repletus eram . » Horrebant sacco membra, deformis et squalida cutis, sicut Aethiopicae carnis, obduxerat; quotidie lacrymae, quotidie gemitus; et si quando repugnantem somnus imminens opressisset, nuda humo vix ossa haerentia collidebam. Sic ob gehennae metum tali me carcere ipse damnaveram, et socius factus scorpionum et ferarum, saepe choris intereram puellarum. Pallebant ora jejuniis, et mens desideriis aestuabat. Ad « Jesu » pedes jacebam, rigabam lacrymis, crine tergebam, et repugnantem carnem vigiliis et jejuniis cibo crudo utens et aqua frigida, cum in cocto aliquid sit luxuriae, mihi subjugabam. . Si igitur imperfectus es, fuge turbam, quia non tuto illi committeris; si perfectus es, pro necessitate fratrum redire potes ad turomnis stultitia laborat fastidio sui. Non muto sententiam. Fuge multitudinem, fuge paucitatem, fuge etiam unum. Non habeo cum quo
Abbreviated transcription (Latin):
uendum est: maxime itaq cauenda
est maloꝵ conuersatio. uix enum in sic¬
to stamus. ne dum in lubrito curramꝰ
domini omnes uernaculos ⁊ mares
domis sue circumcidit. Nota qd̾ nõ
effeminatos habuit in domo. sed ma¬
res quos cir cumeidit. Et tu exemplo
habrahe familiam domus tue in
omnib habeas cir cumcisam. . iͥ
commendans origͥide eo aituyide di¬
ligentiam habrahe angelos ad con¬
utuium inuitantis. abraham inqͣm
senex cͤsitat. sarra uxor eiꝰ accelerati
sestinat puer. In domo sapientis mil¬
pompeiõ ait. Casta domus luxuc
Ignis insinu. serpens ingremio.
mus in pera ꝑniciosi sunt uiemi.
In płis ⁊̃ quam plurimis argiitur
societas malorum: commendaturꝙs
societas bonorum. Beatus uͥ qui non
habiit in ꝯsilio impioꝵ. ⁊ c̃. Domine

Expanded text:
vendum est? Maxime itaque cavenda vendum est? Maxime itaque cavenda est malorum conversatio. Vix enim in sicco stamus, nedum in lubrico curramusDomini, omnes vernaculos et mares domus suae statim circumcidit. 180 Nota, quia non effeminatos habuit in domo, sed mares, quos etiam circumcidit. Et tu exemplo Abrahae familiam domus tuae in omnibus habeas circumcisam. Quem etiam commendans Origenes , de eo ait: Vide diligentiam Abrahae angelos ad convivium invitantis. Abraham, inquam, senex cursitat, Sara uxor ejus accelerat, puer festinat. In domo sapientis, nulPompeio ait: Casta domus, luxuque Ignis in sinu, serpens in gremio, mus in pera, perniciosi sunt vicini. In Psalmis quamplurimis arguitur societas malorum, commendatur societas bonorum. « Beatus enim vir qui non abiit in concilio impiorum, etc. --Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
cir cumsꝑiciendum est cum quib edas i
bibas. quam quid edas. ⁊ bibas. Et augꝰ.
decet inquam prelatos habere tales¬
i. cubicularios quos tuneant. ne si
malos: eorum uideantur aꝓbare ui¬
tam. quoꝵ habẽt conuer sationem. Uñ
apłs. domui sue bene p̃positum. non ut
opes augeat. sed ut filios dom̃ ⁊ famili¬
am in omni castitate ⁊ sobrietate sibi
subditos habeat. S dicet aliquis qua¬
si se excusando habens tamen familiã
malam. Michi quidꝰ natura est. cum bo¬
nis sed uita cum malis. S eo ipso ma¬
lus est. quodmalos nido fouet. ⁊ uita
ii natura eius cum malis. qualis om̃
eius ꝓbat ⁊ monstrat. Unde ecͤestitus.¬
omnis homo ad similem sui conun¬
getur uel associabit᷑. Si cõmunica¬
uit lupus aliquando agno: sic peccate
uisto. que communicatio sc̃i hominis
ad canenr: Et cum dominus hospi¬
tem unius noctis precipiat eligituꝓ
ufamiam tum propter corruptionẽ
et ꝑniciem exempliquanto magis
⁊ ille eligendus est. cum quo tibi du ui¬

Expanded text:
circumspiciendum est, cum quibus edas et bibas, quam quid edas et bibas. Et Augustinus: Decet, inquit, praelatum tales habere cubicularios quos timeat, ne, si malos, eorum videatur approbare vitam, quorum habet conversationem. Unde Apostolus: « Domui suae bene praepositum , » non ut opes augeat, sed ut filios, domum et familiam in omni castitate et sobrietate sibi subditos habeat. Sed dicet aliquis quasi se excusando, habens tamen familiam malam: Mihi quidem natura est cum bonis, sed vita cum malis. Sed eo ipso malus est, quod malos in domo fovet, et vita et natura ejus cum malis. Qualis enimejus probat, et monstrat. Unde Ecclesiasomnis homo ui sociabitur. Si communicabit lupus agno aliquando, sic peccator justo. Quae communicatio sancti hominis ad canem? » Et cum Dominus hospitem unius noctis praecipiat eligi, tum propter infamiam, tum propter corruptionem et perniciem exempli; quanto magis et ille eligendus est, cum quo tibi diu vi
Abbreviated transcription (Latin):
ita ⁊ carnalis affectus ne carnał¬
honam impedit solitudinem. affectus¬
ob quem suggillandum et ammonẽ¬
tre ⁊ matre eisdem eum querentib
tu ꝓcedentia sicit minus utilia ẽẽ
post ponenda sp̃ualib ⁊ utilicrib.
dem qui non odit patrem ⁊ẽ.¬

Expanded text:
 carnalis affectus bonam impedit solitudinem, ob quam suggillandam et amoventre et matre, eisdem eum quaerentibutu procedentia, sicut minus utilia, esse postponenda spiritualibus et utilioribus. Idem: « Qui non oderit patrem e
Abbreviated transcription (Latin):
fortium est. pectoris. que cuiuslibet
esse debet ⁊ solitudo operis que cauen¬
da est. in omnib ꝓresertim cum pa¬
rit scandalum. ¶ Item ieix. Non¬
sedi inconcilio ludentium.⁊ gloriatas
sum a facie manus tue. solus sedebã
maxime pendet
ex bonorum bona societate. unde poe.
Ambula cum bonis. quia ex conuictu

Expanded text:
fortium est; pectoris, quae cujuslibet fortium est; pectoris, quae cujuslibet esse debet; et solitudo operis, quae cavenda est in omnibus, praesertim cum parit scandalum. Item Jerem. sedi cum consilio ludentium, et gloriatus sum a facie manus tuae; solus sedebam maxime pendet ex bonorum societate. Unde Cato: Ambula cum bonis, quia a convictu m
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ parum tenax recti facle trans¬
itur ad plures. socrati  catoni.⁊
lelio excutere bonos mores suos
dissimilis multitudo potuiss. Ideo
nemo nr̃m est. qui cum maxime
concinnamus ingenium ferre
impetum lucioꝵ cum magno co¬
natu uenientium potest. Unde
exemplum luxurie uel auaricie
multum mali facit. Conuictor de¬
licatus paulatim eueruat. ⁊ emol¬
lit. uicinus diues cupiditatem ir¬
ritat. M alignus comes quamuis
candido ⁊ simplici animo rubigi
nem suam affricuit. Quid tu ac¬
cedere hiis morib credas inq̃ pub.
fc̾s est impetus: necc̃e est. ut imite¬
ris auc odis. Utrũq cuitem deuitan¬
dum est. ne uel similis mał fias quia
tum ipse potes. eum hiis conuersare
qui te meliorem facturi sunt illos ad¬
mitte quos tu putes facere meliores
inutuo ista fiunt ⁊ homines dum docẽt.
discunt. ¶tem ierx. Rarus in pub.
honestus indomo. Quociens enim in¬
ter homines fui. minus homo redii.
Est autem triplex solitudo loci que

Expanded text:
et parum tenax recti, facile transet parum tenax recti, facile transitur ad plures. Socrati, et Catoni, et Laelio excutere mentem suam dissimilis multitudo potuisset. Adeo nemo nostrum est, qui cum mconcinnamus ingenium, ferre impetum vitiorum tam magno comitatu venientium potest. Unum exemplum luxuriae aut avaritiae multum mali facit; convictor delicatus paulatim enervat et emollit, vicinus dives cupiditatem inritat, malignus comes quamvis candido et simpnem suam affricuit. Quid tu accidere his moribus credis in quos publice factus est impetus? Necesse est, aut imiteris, aut oderis. Utrumque autem evitandum est, ne vel similis malis fias, siquantum potes; cum his conversare, qui te meliorem facturi sunt. Illos admitte, quos tu meliores facere potes. Mutuo ista fiunt, et homines dum docent, discunt. Item Hieronymus: Rarus in publico, honestus in domo. Quoties enim inter homines fui, minus homo redii. Est autem triplex solitudo: Loci, quae
Abbreviated transcription (Latin):
rit infirmis. d
t infirmis. de dona singularitate.
Dona singularitas
Sque familiarius dicitur bo¬
na solitudo: cõmendatur in pluri¬
bus sacre seripture locis. unde ĩ chobie ll¬
sarra filia raguel.iuͦ. eͦ. ait. su¬
qui inleuitate ambulant: par¬
li tuto committeris. Ego qusdem
confiteor inbecillitatem meam¬
quid ex hiis que fugaui. ẜ edit qd̃
egris euenit quos longa inbecilli¬
tas usq adeo affecit ut nusquam
sine offensa ꝓferantur. hoc accidit
nobis quoꝵ animi ex longo morbo
ret tiuntur. qr ininica est multo
conuersatio. Neo autem aliqd̾ nob
uicium aut commodat aut expri¬
mit aut nescientib allieit. Utiq quo
maior est ppls eui miscemur hoc
periculi pł ÷ est. Nichil enim tam
damposum bonis morib quam in
aliquo spectatulo residere. Tunc .ii.
ꝑ uoluptatem facilius uicia surre¬
punt. Qd me existuas dicere: aua¬
rior redeo. ambitiosice luxurio. im
mo uero crudelior ⁊ inhumanior
quia inter homines fui. Subdu¬
cendus est uaq ppło tener animꝰ.

Expanded text:
rit infirmis. 178 CAPUT LXIX. De bona singularitate. Bona singularitas, quae familiarius dicitur bona solitudo, commendatur in pluribus sacrae Scripturae locis. Unde Sara filia Raguelis, cap. qui in levitate ambulant parli tuto commiseris. Ego quidem confiteor imbecillitatem meamquid ex iis quae fugavi, redit. Quod aegris evenit, quos longa imbecillitas usque adeo affecit, ut nunquam sine offensa proferantur, hoc accidit nobis, quorum animi ex longo morbo reficiuntur; quia inimica est multorum conversatio. Nemo non aliquod nobis vitium, aut commendat, aut imprimit, aut nescientibus allinit. Utique quo major est populus, cui commiscemur, hoc periculi plus est. Nihil enim tam damnosum bonis moribus, quam in aliquo spectaculo residere. Tunc enim per voluptatem facilius crimina subrepunt. Quid me existimas dicere? Avarior redeo, ambitiosior, luxuriosior? imo vero crudelior et inhumanior, quia inter homines fui. Subducendus itaque est populo tener animus,
Abbreviated transcription (Latin):
auir. Ob hoc maxime status poten¬
tum meticulosus ⁊ periculosus est.
qd̾ eos moles rerum mediocriter
malos ẽẽ non sinit. qui non sim¬
plici .⁊ ore ꝓprio s alieno ⁊ multi¬
plici. quia longa manu peccaue¬
runt. habent peccata sua confi¬
teri. nequeuntes ut pauꝑdice.
me ⁊ multis satellitib meis. Om¬
nem ergo maloꝵ societatem qͣi
inpedimentum quo minus in
uia dei ꝓcedas. fuigias. Unde dñs.

Expanded text:
ait: Ob hoc maxime status potentum meticulosus et periculosus est, quod eos moles rerum mediocriter malos esse non sinit, qui non simplici et proprio ore, sed alieno et multiplici, quia longa manu peccaverunt, habent peccata sua confiteri; nequeuntes, ut pauper, dicere: me, et multis satellitibus meis. Omnem igitur malorum societatem, omne impedimentum, quo minus in via Dei procedas, fugias. Und
Abbreviated transcription (Latin):
deum inuitari debet ne nialos se¬
cum socios habeat. nisi tausa ⁊ sp̃e
correctionis. quos si ĩ corrigioules
uid̾it. eos saltem inpͥuata oratidue
post multam aminonitionem
deuitet.⁊ a sesi potest: expellat.
S dicet quis boni quid̾ multi sũt
inse. S l at̾a mala habent. absic.
Morum enim similitudo ure ta
uerbum cuiusdam sapientis soci¬
etatem parit. ⁊ consueta studia fa¬
cile connec tuntur. Et illd̾. princi¬
pes quasi bonos habentes mala la¬
t̃a. scriptura scille ⁊ arpiis comꝑat.
describitur scilla humaña quide̾
habere faterem. s cincła caniniᷤ¬
b capitib arpie uirgineam faciẽ
s ungues rapidissimos: i hii ut płes
suꝑ ficie tenus humani homines
⁊ mansuen uidentur. s stipati lat̾i¬
b ⁊ ininistris prauis odoratu p̾de
scille. rapacitate uero unguium
arpie similes sunt. Ob hoc autem
constat qd̾ status diuitum ⁊ poten¬
tum in loco ꝑiculoso positus est. q¬

Expanded text:
fidelis imitari Deum debet, ne malos secum socios habeat, nisi causa et spe correctionis, scilicet quos si incorrigibiles viderit, eos saltem in privata communione post multam admonitionem devitet, et a se, si potest, expellat. Sed dicet aliquis: Boni quidem multi sunt in se, sed latera mala habent. Absit! Morum enim similitudo, juxta verbum cujusdam sapientis, societatem parit, et cognata studia facile connectuntur. Et illud: Principesque bonos habentes mala latera Scriptura Scyllae et Harpyiis comparat. Describitur Scylla humanam quidem habere faciem, sed cincta caninis capitibus; Harpyiae virgineam faciem, sed ungues rapacissimos. Et ii, ut plures superficietenus humani homines, et mansueti videntur, sed stipati lateribus et ministris pravis, odoratu praedae Scyllae, rapacitate vero unguium, Harpyis similes. Ob hoc ergo constat, quod res divitum et potentum in loco periculoso posita est. Q
Abbreviated transcription (Latin):
xxlix. tu fidem habes penes tem
ip̃m ħe. ⁊ coram deo. &c̾. Est autem
fides autem magna intrib. In
comprehensione litteratoriã &
subtili. que sepe edificat. ⁊ sepe¬
edificat inflat: incertitudine qr
nchil cerenis fide et indeuocioe
que est condimendum caritati
fides enim certa et deuota est. in
omni qui timet deũ. De spe que erat

Expanded text:
XVI: « Tu fidem habes penes te ipsum, habe et coram Deo, » etc. Est autem fides magna in tribus. In comprehensione litteratoria et subtili, quae saepe aedificat, et saepe inflat; in certitudine, quia nihil certius fide; et in devotione, quae est condimentum charitatis. Fides enim certa et devota, est in omni qui timet Deum. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
non trasci. quia omnis qui irascit᷑
fratri suo: reus er it iudicio.Si gͦ
irasceris peccato eius uel ipsi ꝑ pri¬
mos motus caueas ne uidicium
amplius irascendo quam decet in¬
cułxas. Addit etiam qd̃ qui dixerit
tu uel signo uel uerbulo leser it
uel mouerit. reus erit concilio. qͣn¬
to magis qui maiora precepta
euernando docet soluere: Qui aũ
dixerit fratri suo fatue .iͥ. aͣ ꝯuiesa

Expanded text:
non irasci; quia omnis qui irascitur fratri suo, reus erit judicio . Si ergo irasceris peccato ejus, vel ipsi, per pravos motus, caveas ne judicium amplius irascendo, quam decet, incurras. Addit etiam qtu, vel signo, vel verbulo laeserit et moverit, « reus erit concilio. » Quanto magis qui majora praecepta enervando docet solvere? « Qui autem dixerit fratri, fa
Abbreviated transcription (Latin):
positione arcum domini remitẽ¬
te ⁊ molliente minimꝰ uocabitur
in regno celorum. despec tissimus
et stultus ĩmo nullus est. in eccłia
maxime inminimis mandatis
soluere. Mmimus qui soluit ⁊ hoc
docet. Magnus qui non soluit.
hoc non docert. Magn. Maximus¬
qͥ ñ soluit u docet non soluere. Ti¬
mens ergo deum omnia precep¬
ta usq ad apitem implet et
consilia si innecessitate uoti fui̾nt
sciens se redditurũ rationẽ desolu¬
tione eoꝵ usq ad uerbũ ociosum.
Qd̃ si de uerbo ocioso reddituri
sumus rationem. quanto magis

Expanded text:
positione arcum Domini remittente et molliente, « minimus vocabitur in regno coelorum , despectissimus et stultus, imo nullus est in Ecclesiamaxime in mandatis minimis,solvere; minimus qui solvit et hoc docet; magnus qui non solvit, et si hoc non docuerit; maximus, non solvit, et docet non solvere. Timens igitur Deum omnia praecepta usque ad apicem implet, etiam consilia, si in necessitate voti fuerint, sciens se redditurum rationem de solutione eorum usque ad verbum otiosum. Quod si de verbo otioso reddituri sumus rati
Abbreviated transcription (Latin):
sic et ꝑ mollientes et laxantes rigo¬
rẽ sacre scͥpture. Dñs enim teten
arcũ quid aliud satagune nisi ut
lex diuina de sua pendeat instituti¬
one. uolũtate. morib ⁊ consuetudĩe.
Cũ potius hec omĩa de illa pend̾e de¬
be antꝰ unde dominus uiatori p̃ci¬
pit. ut sit consentiens aduersar iosuo
inuia non ĩnitatur ut sequatur
uoluntatẽ suã s aduersariũ. Contra
huiusmodi homines solacrũ sue stul
uidetur indicat magłi ⁊ se nesci¬
re. Legẽ ergo sequitur pocius qͣm
cuiuscũq magni uiri exemplũ.
ne uidetis eũ scandalo offñdi scan¬
dalizetur  ipse. qd̾ non euenit
sequenti legẽ. In casib ⁊ humanis
negociis sequenda sunt exempla
prudentium. In uia u̾o fidei uite
⁊ morum imitenda ⁊ attenden¬
di ⁊ credendi sufficient̾ p̾scͥpta.i

Expanded text:
sic et per mollientes et laxantes rigorem sacrae Scripturae. Dominus enim « tetearcum, quid aliud satagunt, nisi ut lex divina de sua pendeat interpretatione, voluntate, moribus et consuetudine, cum potius haec omnia de illa pendere deberent? Unde Dominus viatori praecipit, ut sit « consentiens adversario suo , » non innitatur, vel sequatur voluntatem suam, sed adversarium. Contra hujusmodi homines solatium stultitiae videtur, judicat magnum et se nescire. Legem ergo sequitur potius quam cujuscunque magni viri exemplum, ne videns eum scandalo offendi, scandalizetur et ipse, quod non evenit sequenti legem. In casibus, et humanis negotiis sequenda sunt exempla prudentum; in via vero fidei, vitae et morum imitanda, et attendendi et cred
Abbreviated transcription (Latin):
des exigit. s etiam simul cũ illis cre¬
didit qd̃ premium deberet spera
rare. loquendo. operando. ⁊ quam
penam tacendo. uel tnandata mit¬
tendo ¶Item uide quanto delec¬
tu et sollicitudine ppłs ille impleue¬
rit figuralia ut damel abstinens
a cibis gentilium. Machabei a suil
impłeda. S tantum habent delectũ¬
⁊ solli in littera occidente implen¬
da̾ quanto maiorem oportet te
habere in sp̃u uiuificante. Si gͥ
illi ancipitrẽ. miluũ. ⁊ huiusmodi
rapacia aleria: intellige ⁊tibi om¬
Rapina autẽ est quecũq iniusta
defur to. Quomodo igitur talliaᷤ¬

Expanded text:
dei, sed et simul cum illis credei, sed et simul cum illis credidit, quod praemium deberet exspectare vel sperare, loquendo, operando, et quam poenam tacendo, vel mandata omittendo. Item : Vide quanto delectu et sollicitudine populus ille impleverit figuralia, ut Daniel abstinens a cibis gentilium , Machabaei a suillimplenda, si tantum habuit Judinem in littera occidente implenda? Quanto majorem oportet te habere in Spiritu vivificante? Si ergo illi accipitrem, milvum, et hujusmodi rapacia animalia, intellige et tibi raRapina enim est quaecunque injusta de furto. » Quomodo igitur tallia
Abbreviated transcription (Latin):
do uel minuendo uel remitten¬
do quam nobis statutum est. et
ex positũ a sc̃is exponeretur et in¬
ter pretaretur. Cur ergo in luce
moꝵ simiłr necessaria saluti no¬
bisq traditĩ in luce ⁊ manifesta¬
tione uerboꝵ licet nobis sine er¬
rore notabili afferre nefitram
ex positionẽ quãcumq eauisa re¬
mittentẽ ⁊ obscurantẽ. tenoreq
suo priuantẽ. Uerbi causa. Ego
ditur sabellius. In hoc qd̃ unum:
arrius. ut ita uitemus et scillam
sabellii ⁊ caribdim arrii.Si autẽ
iuxta huius loci ex positionẽ ex¬
pon̾es illũ locũ. Rogo pater ut
natam incur reres. Qd̃ ne fiat
astrata et antiqua ex positione
non recedas. ¶I tem ex hacellu¬
la uerborum hoc est corpus meũ.
elicitur fides de corꝑe xp̃i ħ̾ita.Si
uidetur esse ⁊ in mandatis moꝵ q̃
quidẽ facilia sunt nulla expositio¬
ne indigẽt. si implentur in oꝑe q̃
etiam impleri debers. qͣ de articu¬
lis fidei est. fides enim est qr fit qd̾

Expanded text:
do, vel minuendo, vel remittendo, vel minuendo, vel remittendo, quam nobis statutum est et expositum a sanctis exponerentur et interpretarentur, cur in luce morum similiter necessaria saluti nobisque tradita in luce et manifestatione verborum, licet nobis sine errore notabili afferre nostram expositionem, qualitercunque eam remittentem et obscurantem, tenoreque suo privantem? Verbi causa: « Egditur Sabellius: in hoc quod unum, Arius, ut ita vitemus et Scyllam Sabellii, et Charybdim Arii. Si autem juxta hujusmodi loci expositionem, exponeres illum locum: « Rogo, Pater, ut im damnatam incurreres: quod ne fiat, a strata et antiqua expositione non recedas. Item: Ex hac cellula verborum: « Hoc est corpus meum , » elicitur fides de corpore Christi habita, sividetur esse in mandatis morum, quae quidem facilia sunt, et nulla expositione indigent, si implerentur in opere, quae etiam impleri debere, quasi de articulis fidei est. Fides enim est, quia fit q
Abbreviated transcription (Latin):
gehenne. ¶u dic̾et. Iã iudicatus est.
Item in ioħe .xliii. Si litteris
moy. non creditis quomodo uerb̾
impletis sp̃uałr quomodo ea que
ewangelica precepta sunt imple¬
bitisC ⁊ nde augꝰ. suꝑ illũ locũ.
Ex hoc colligitur quod qui legis
precepta que exteriora sunt im¬
płe neglig̃: ewangelica que ꝓfec¬
tiora ⁊ subtiliora supt multo minꝰ
inple ualebit.¶ Item os meũ¬
pͥ. de bonis morib. duo enim sũt¬
genera necessaria ad salutem
uia fidei. ⁊ lux moꝵ.Si ergo pa¬
rum deuiantẽ fide uocamus h̾e̾¬
ticum increpanteᷤᷤ & dicentes euoꝯ
non ẽẽ inuia. s ex tra. quare ⁊ si¬
militer recedentẽ in modito a lu¬
ce moralium preceptoꝵ non argu¬
unus obicientes ei qd̾ iam non sĩt
inluce s in tenebris. non sobrius
sed ebrius. sobrietatem uite exce¬
dens. Cum etiam fides ex quib¬
dam cellulis paruis locis .s. sacre
scͥpture. ⁊ sub obscuris sit Aicita
in quarum/ cellarũ expositione
deuriaretur de facili: si ałr adden¬

Expanded text:
gehennae, » quasi jam judicatus est. Item in Joanne, cap. V: « Si litteris Moysi non creditis, quomodo verbis impletis spiritualiter, quomodo ea, quae evangelica sunt praecepta, implebitis? Unde Augustinus super illum locum: Ex hoc colligitur quod qui legis praecepta, quae exteriora sunt, implere negligit, evangelica, quae perfectiora sunt et subtiliora, multo minus implere valebit. Item: « Os meu, » de bonis moribus. Duo enim sunt necessaria ad salutem: Via fidei et lux morum. Si ergo parum deviantem a fide vocamus haereticum, et increpamus, dicentes eum non esse in via, sed extra; quare et similiter recedentem in modico a luce moralium praeceptorum non arguimus, objicientes ei, quod jam non sit in luce, sed tenebris; non sobrius, sed ebrius, sobrietatem vitae excedens? Cum etiam fides ex quibusdam cellulis, parvis locis, scilicet sacrae Scripturae, et sub obscuris sit elicita, in quarum cellularum expositione deviaretur de facili, si aliter adden
Abbreviated transcription (Latin):
erogans dimidiauit ⁊ clamidẽ.
Q uomõdo autẽ tonsentit aduersa¬
rio suo .i. sacre scͥpture que aduer¬
sa tur carni ⁊ sensualitati homĩs
docens eam uiam mandatorum
dei. ⁊ in illis ambulare. qui manda¬
se temporalia localia. ꝑsonalia.
precepta tonsilia addens ex subtra¬
hens int̾pretans ⁊ exponans aduo¬
luntatẽ ilibitũ suũ. Cales inquã
grauiter peccant quia os domini
non sane ⁊ sincere in terrogant
qui ob hoc scłm s mandata dei no¬
sc̃is quippe maioris cure est inte¬
gritas et u̾tas sensuum: quamin
tegritas et compositio uerboꝵ. Eͣ
test cum dicamus omnia in luce et
apta doctrina xp̃i. cur sic a sp̃uui
uificante ⁊ littera ewangelica pla¬
na recesserimus exponendo i alle¬
gorriando magis quam uidei a ut¬
tera oceidente. In ui. libro eccsiasti¬
ce hẏstorie . iiii. legitur de origone.¬

Expanded text:
erogans dimidiavit et chlamydem. Quomodo autem « consentit adversario suo, » id est sacrae Scripturae, quae adversatur carni et sensualitati hominis, docens eum « viam mandatorum Dei , » et in illis ambulare, qui « mandase temporalia, localia, personalia; et praecepta et consilia addens et subtrahens, interpretans et exponens ad voluntatem et libitum suum. Tales, inquam, graviter peccant, quia « os Domini non, » sane et sincere, « interrogant . » Qui ob hoc solum quod mandata Dei noSanctis quippe majoris curae est integritas et veritas sensuum, quam integritas et compositio verborum. Etest, cum dicamus omnia esse in luce, et aperta in doctrina Christi, cur sic a Spiritu vivificante, et littera evangelica plana recesserimus, exponendo et allegorizando magis quam Judaei a littera occidente? In sexto libro ecclesiasticae Historiae
Abbreviated transcription (Latin):
uere dici possit. Hie est qui sic̃ uiuis
loquitur. et ue loquitur uiuit. eqͣie
est uerbũ eius. ntalis est iuita. et
qualis uita tale uerbum qui uoces
et mandata saluatoris ad literam.
et sincere sicut sunt asserit esse ob¬
seruanda. precipue. illa duo man¬
autẽ discipulus basillides sicut ibi
legitur cum traheretur in causam
et ab eo expeteretur uiramentum:
ait. xp̃ianus sũ. absit ut iurem. xp̃i¬
ano enim non licet omnino iura¬
re. nisi ꝓ hiis que ad salutẽ sunt uł¬
ꝑtinent ut cum pigri auditores s t
⁊ infirmi. minusq ad quiescere no¬
leͣnt. hiis que dicuntur spectantib
ad salutẽ. licet paulus iurau̾ie non
ꝓ re uili et terrena. Etiam sic ener¬
uantes arcũ dñi cogunt eũ quasi
mendacem esse. cum dixerit. intra¬
te ꝑ angustam portam qr ar ta est
uia que ducit ad uitam. hanc igit᷑
portã non inuenimus uel si inue¬
nimus eam suꝑflua expositione po¬
cius quam amore. A deo dilata mꝰ
qd̃ iam augustias non habeat. ut

Expanded text:
ic est, qui sicut loquitur, et ut loquitur vivit. Et quale est verbum ejus, talis est vita; et qualis vita, tale verbum; qui voces et mandata Salvatoris ad litteram et sincere, sicut tradita sunt, asserit esse observanda, praecipue illa duo manetiam discipulus Basilides, sicut ibi legitur, cum traheretur in causam, et ab eo expeteretur juramentum, ait : Christianus sum. Absit ut jurem! Christiano enim non licet omnino jurare, nisi pro his quae ad salutem pertinent; ut cum pigri sunt auditores et 212 infirmi, minusque volunt acquiescere his quae dicuntur spectantibus ad salutem. Sic et Paulus juravit, non pro re vili et terrena. Etiam sic enervantes arcum Domini, cogunt eum quasi mendacem esse, cum dixerit: « Intrate per augustam portam, quia arcta via est, quae ducit ad vitam . » Hanc igitur portam non invenimus, vel si invenimus eam, superflua expositione potius quam amore adeo dilatavimus, quod jam angustias non habeat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
precepta sacre scͥpture. quib debet
auetoritats corrigere ad illoꝵ uo¬
luntatem. emollit sensu suo in mix¬
to uinum corrumpit. Unde idẽ.
rigorem satre septurt. Insipiditarte¬
et uapiditare sua argentum eloqͥi
tui uersum est inscoriam. muta¬
tus est color eiꝰ optimus ꝑ prauos
pietores ⁊ argentarios qui cum
luesoi. ⁊ argentei esse deberent:
uersi sunt m̃luceos. ⁊ sordidos et fie¬
tos uoluntatẽ fuã in mero sacre
sꝓture sequentes ñ dei. Marty nus
uidens ouem tonsam: hec inquid
impleuit preceptum ewangelitũ.¬

Expanded text:
praecepta sacrae Scripturae, quibus debet auditores corrigere, ad eorum voluntatem emollit, suo sensu immisto, vinum corrumpit. Unde idem: rigorem sacrae Scripturae insipiditate sua. « Argentum, » eloquii tui, « versum est in scoriam; mutatus est color ejus optimus » propter vos pictores et argentarios, qui cum lucidi et argentei esse deberent, versi sunt in luteos et sordidos et fictos, voluntatem suam in mero sacrae Scripturae sequentes, non Dei. Martinus videns ovem tonsam: Haec, inquit, implevit praeceptum evangelicu
Abbreviated transcription (Latin):
plũ uiuitur. Qd igitur semꝑ priꝰ
legem consid̾es añquã exemplum.
euiuscumq sequaris ne offendas.
Inmultis enim offendimus om̃s
etiam prelati. quorũ uita deb̾et
esse lectio subditoꝵ et interpreta
quia iuxta uolũtatẽ suã uiu̾e cu¬
pientes eam praua ⁊ molli ex posi¬
tione ad nichilant ueuauescere fa¬
ciunt. cũ uelũ tẽpli scissũ sit ut ⁊̃
infir mis scã appareant. Si dilex erĩt
si oculos in celum leuauerure non

Expanded text:
um vivimus. Quid igitur? Semper prius legem consideres antequam exemplum cujuscunque sequaris, ne offendas. « In multis enim offendimus omnes , » etiam praelati, quorum vita deberet esse lectio 211 subditorum, et interpretatQuia juxta voluntatem suam vivere cupientes, eam prava et molli expositione adnihilant, et evanescere faciunt, cum « velum templi scissum sit , » ut etiam infirmis Sancta appareant, si dilexerint, si oculos in coelum levaverint; non
Abbreviated transcription (Latin):
familias mortui cũ uentsi÷ ad dolorẽ
patis ex pͥmd ꝓ filio defecit ñ habense
tus pdiclis deping̾ẽ. R potuit fecit de¬
capud: ut ħ eẽt sigñ inmensi ⁊ ĩexpli¬
cabilis doloris. Sic t̾ibis urĩs de gaudio

Expanded text:
familias mortui, cum ventum esset ad dolorem patris exprimendum pro filio, defecit non habens tus praedictis depingere, quod potuit fecit, decaput, ut hoc esset signum immensi et inexplicabilis doloris: sic
Abbreviated transcription (Latin):
te ⁊ rectitudine uiu̾e ut inter hec q̃
cernis agnma leta met̾nũ uiuas. delec¬
ħrmescio quo dedine repente me intet
homines niũ̾e cͥuo. Nar rabat aũ uisio¬
nes suas ñ curiosis ⁊ indoctis s religio¬

Expanded text:
te et rectitudine vivere, ut inter haec, quae cernis agmina laeta in aeternum vivas. Delechaec, nescio quo ordine, repente me inter homines vivere cerno. Narrabat autem visiones suas non curiosis et indoctis, sed religio
Abbreviated transcription (Latin):
coluba mea. qͣi ecce hienis transiit ib
abiit i re. func ⁊ angłi mirabunt᷑
⁊ dicent. Que ÷ ista ꝓspiciens qua¬
si dilueło pulera ut lima. electa ue
cũ nupti s uenit. filia phanueł an¬
na eũ uidus. erunt indiu̾sis gre¬
gib carnis ue ⁊ sp̃e mr̃es tue. leta¬
bitus illa que genuit exultabit ss

Expanded text:
olumba mea, quia ecce hiemps transiit, pluvia abiit sibi. Tunc angeli mirabuntur et dicent: Quae est ista prospiciens quasi diluculum, speciosa ut luna, electa ut cum nuptis veniet, filia Phanuelis Anna cum viduis. Erunt ut in diversis gregibus, carnis et spiritus, matres tuae. Laetabitur illa, quod gen
Abbreviated transcription (Latin):
tissimmi quondã reges nudo lat̾e palpi¬
tabũt. Exibebe cũ ꝓle sua u̾e tunc ig¬
nitꝰ iupiter ad ducetur ⁊ cũ suis. stultꝰ
iudex qͥ obuolutus pannis in p̃sepio
in egyptũ ħ uestitꝰ coccino sũtib co¬
ronatus hic magus demoniũ habẽs
an id̾ sit ꝙ dicebatis clã nocte sustu¬
describens gaudia ⁊ p̃mia beatitudi¬
uis et̾ne. ait. ẽgred̾e queso paulisꝑ de

Expanded text:
tissimi quondam reges nudo latere palpitabunt. Exhibebitur cum prole sua vere tunc ignitus Jupiter, adducetur cum suis stultus iudex, qui obuolutus pannis in praesepiin Aegyptum, hic uestitus coccino, hic sentibus coronatus, hic magus daemonium habens an idem sit, quod dicebatis clam nocte tudescribens gaudia et praemia beatitudinis aeternae, ait : Egredere paulispe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eqͣrio. filios ĩsurg̾e ĩ patrẽ. eiq sub
dialogo ex ꝓbrare illũ mͣm dedisse
sͥ rapine ⁊ detũtionis rei aliene.
beda de qdã pr̃e familias religio¬
sã uitã cũ domo lb̾ttannia minore
residens om̃s qͥ corꝑiflẽtes assed̾ãt ti¬
more ꝑcussos in fugã ꝯu̾tit p̃t̾ uxo¬
rẽ: q̃ eũ plus cet̾is dilexit. Nuã pa¬
sur rexi ã morte qͣ tenebar ĩt̾ hoĩes

Expanded text:
Et econtrario filios insurgere in patrem, eique sub dialogo exprobrare illum materiam dedisse sibi rapinae, et detentionis rei alienae. Item Beda de quodam patrefamilias religiosam vitam cum domo sua in Britannia minore residens, omnes, qui corpori flentes assederant timore percussos in fugam convertit praeter uxorem, quae eum plus caeteris dilexit. Quam pasurrexi a morte, qua tenebar inter homines,
Abbreviated transcription (Latin):
efflantes qui forcipib igneis nite.¬
bantur me ꝯp̃hend̾e. s non p̃ua¬
luerunt. Apparuit .n. mͥ dux m̃s
cũ fulgore qͣ stelle micantis semꝑ¬
q crescentis inter tenebras educens¬
ꝙ me in lucẽ aꝑtã uidi añ nos mu

Expanded text:
efflantes, qui forcipibus igneis niteefflantes, qui forcipibus igneis nitebantur me comprehendere, sed non praevaluerunt. Apparuit enim mihi dux meus cum fulgore, quasi stellae micantis, semperque crescentis inter tenebras. Eductusque in lucem apertam, vidi ante nos mu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ clarꝰ ĩdum̃to qͥ me ducebat. Cũ
una parte ignes feruentissimos
⁊ stͥdulos. In alt̾a õẽ genꝰ frigoris ni¬
qͦ anime purgande fatigate igne
ꝓsiliũt ĩ mediũ ĩfesti frigoris ⁊ uite
uersa. Cũ aũ me paulũ ĩ int̾iora ꝓ¬
duc̾e̾t uidi añ me loca tenebrosa ⁊
qͣi tenebras parꝑabiles uͥ qiͣde qͥbꝰ¬
dã ꝑuteis uidi globos fauillaꝵ cũ
fumo ascend̾e. ⁊ fetore ebulliente.⁊
emisso. itẽ globos illos relabi in ꝑ
nit̾ ĩ manissi fletus . ⁊ eiulatus simł
icachĩnũ crepitantẽ qiͣ uulgi in¬
docti captis hostib insultantis: ꝯsi¬
deroq turbã malignoꝵ spuũ ca¬
chĩnis exultanciũ animasq tres
ad inferos trahentiũ eqͥb ut di¬
nosc̾e potui. quidã erat tonsus ut
eficꝰ. qͥdã laicus. ⁊ q̃dã femina sicq
cũ eis descenderũt in puiteos. It̾ea
sp̃c qͥdã ascenderũt de abisso flã¬
miuoma habentes ocłos flãman¬
tes. de ore ⁊ narib ignẽ put̾idũ

Expanded text:
 erat indumento, qui me ducebat. Cum una parte ignes ferventissimos, et stridulos; in altera omne genus frigoris niquo animae purgandae, fatigatae igne, prosiliunt in medium infesti frigoris, et vice versa. Cum autem paululum me in interiora duceret, vidi ante me loca tenebrosa, et quasi tenebras palpabiles. Ubi, quasi de quibusdam puteis, vidi globos favillarum cum fumo ascendere, et fetore ebulliente, et emisso: item globos illos relabi in prnitum immanissimi fletus et ejulatus, simul et cachinnum crepitantem, quasi vulgi indocti captis hostibus insultantis. Consideroque turbam malignorum spirituum cachinnis insultantium, animasque tres ad infernum trahentium: e quibus, ut dignoscere potui, quidam erat attonsus ut clericus, quidam laicus, et quaedam femina. Sicque cum eis descenderunt in puteos. Interea spiritus quidam ascenderunt de abysso flammivoma, habentes oculos flammantes, de ore et naribus ignem putridum
Abbreviated transcription (Latin):
nit. acceptaq tonscira locũ sec̾te
mansionis quã p̃uid̾at abbas intͣ¬
uit. ibiq usq ad diẽ mortis in tan¬
ta mentis. ⁊ corꝑis ꝯt̾ͥcione durarut
ut multa illũ que alios lat̾ent nł
horrenda uł desid̾anda iudisse ⁊̃ si
lĩgua siłet uita loq̃ret᷑. Nar rabat

Expanded text:
nit; acceptaque tonsura, locum secretae mansionis quam praeviderat abbas, intravit: et ibi usque ad diem mortis in tanta mentis et corporis contritione duravit, ut multa illum, quae alios laterent, vel horrenda, vel desideranda vidisse, etiamsi lingua sileret, vita loqueretur. Narrabat
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ñ habuerũt uisũ ⁊ auditũ fenes¬
tras ad pcc̃and̃ stctiꝰ ⁊ minꝰ peccantes
s portas dilatando hos sensus ad pec
pena uͥ angͦtas ⁊ modicas paciant᷑ pe¬
nas: s fenestras ut late. i ample corq̃at᷑.
It̾ ignis gehẽne succñsuis ÷ ĩ fitreore mõ

Expanded text:
enim non habuerunt visum et auditum, « fenestras » ad peccandum, strictius et minus peccantes, sed « portas, » dilatando hos sensus ad peccpoena, ut angustas et modicas patiantur poenas, sed « portas, » ut late et ample torqueantur. Item: « Ignis » gehen
Abbreviated transcription (Latin):
eos dñe ut clibañ ignis ut ñ habeãt
qͥexeant li qͥescane ł respirent suꝑ
es adiũdiciũ clãgite tuba ꝑ angłm.
surgue mortui. surgite qͥ dormitis in
sepulchris. hic dñs ĩ tra sua ꝯtur babit
eos disceptãs cũ eis. Esuriuri nõ dedis

Expanded text:
eos, Domine, ut clibanum ignis , » ut non habeant quo exeant vel ubi quiescant, vel respirent super ens ad judicium, clangente tuba per angelum: « Surgite mortui, surgite, qui dormitis in sepulcris. » Hinc: « Dominus in ira sua conturbabit eos , » disceptans cum eis. « Esurivi, et non dedis
Abbreviated transcription (Latin):
hoc̃ corpus meũ .i. quedã represen
fides catholica statim deuiares. ita
uidetur esse ⁊ in mandatis moꝵ q̃
quidẽ facilia sunt nulla expositio¬
ne indigẽt. si implentur inoꝑe q̃
etiam impleri debers. qͣ de articu¬
lis fidei est. fides enim est qr fit qd̾
des exigit. s etiam simul cũ illis cre¬
didit qd̃ premium deberet spera
rare. loquendo. operando. ⁊ quam
penam tacendo. uel tuandataͤ mit¬
tendo ¶Item uide quanto delec¬
tu et sollicitudine ppłs ille impleue¬
rit figuralia ut damel abstinens
a cibis gentilium. Machabei a suil
impleda. E tantum habent delectũ¬
⁊ solli in sittera occidente implen¬
da᷑ quanto maiorem oportet te
habere in sp̃u uiuificante. Si gͥ
illi ancipitrẽ. miluũ. ⁊ huiusmodi
rapacia aleria: intellige u tibi om¬
Rapina autẽ est quecũq mnirsta
defur to. Quomodo igitur taliã¬

Expanded text:
 corpus meum, » id est quaedam repraesentfides catholica, statim deviares. Ita videtur esse in mandatis morum, quae quidem facilia sunt, et nulla expositione indigent, si implerentur in opere, quae etiam impleri debere, quasi de articulis fidei est. Fides enim est, quia fit qdei, sed et simul cum illis credidit, quod praemium deberet exspectare vel sperare, loquendo, operando, et quam poenam tacendo, vel mandata omittendo. Item : Vide quanto delectu et sollicitudine populus ille impleverit figuralia, ut Daniel abstinens a cibis gentilium , Machabaei a suillimplenda, si tantum habuit Judinem in littera occidente implenda? Quanto majorem oportet te habere in Spiritu vivificante? Si ergo illi accipitrem, milvum, et hujusmodi rapacia animalia, intellige et tibi raRapina enim est quaecunque injusta de furto. » Quomodo igitur tallia
Abbreviated transcription (Latin):
illis sos digne laulatur. qura non: spe¬
ciosa lanmore peccõris ⁊ suꝑbi. quiado¬
orum non ascͥbis ⁊ pħiseis rex appłan ⁊
laudanuolutt quib ei obuiam ꝓcedẽ¬
tum sedit. ũ omnia humilitatem reso¬
narent laudatores: quia exore infantĩ
⁊ lactencium ꝑfecisti laudem. laud
fructuosa ⁊ insipida reputmn. Item

Expanded text:
illis solis digne laudatur, quia, « Non est speciosa laus in ore peccatoris » et superbi, quia, « Doorum, non a Scribis et Pharisaeis, rex appellari et laudari voluit . Quibus ei obviam procedentum, sedit, ut omnia humilitatem resonarent: laudatores, quia, « ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem tuam : » laudafructuosa et insipida ea reputari. Item:
Abbreviated transcription (Latin):
N otandum dnoesse
gña hiualitatis male. q̃ ase re¬
mouet danid quidam eniminsub¬
limtate cõnstitim. fatentur se ẽẽ ci¬
nerem i fauillam s iułtatem ab hõil
non sustinent. alii insublimitate cõ¬
aittmi ⁊ fauillam ⁊ ciñem se ẽ ẽ fac̾ei᷑.¬

Expanded text:
Notandum duo esse genera humilitatis malae, quae a se removet David. Quidam enim in sublimitate constituti confitentur se esse cinerem et favillam, sed vilitatem ab hominibus non sustinent. Alii in sublimitate constituti, et favillam et cinerem se esse fate
Abbreviated transcription (Latin):
est. noli nimium ẽẽ iustus. quia ⁊ ius
tus perit in iusticia sua. Medium te¬
nuere beati. Ideo noli declinare ad dex¬
teram neq ad sinistram. Tucus est in
remissione peccare quam in rigore.
Seueri enim ⁊ nimis rigidi similes
sunt scribis ⁊ phariseis qui hum̃is
aliorum inponunt honera inporta¬

Expanded text:
 Noli nimium esse justus, quia est justus, qui perit in justitia sua . » Medium tenuere beati. Ideo: « Noli declinare ad dexteram, nec ad sinistram . » Tutius est enim in remissione peccare, quam in rigore. Severi enim et nimis rigidi, similes sunt Scribis et Pharisaeis, qui humeris aliorum « imponunt onera importa