comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝰ faueant appellantib. foueant appellationes. Cessuris
rome: domi cedere satiꝰ. fateor me non omĩno de credere
his. Quem das mͥ in tam crebris appellationibꝰ que hodie
fiunt. qͥ ꝓ expensis itiñis. uel nũmuni restituerit ei qͦm
forte appellarit: Mirum uͦ si ita om̃s et appellantes iusti.
et appellati rei ur̃o examine uuienti sunt. Diligite inqͥt
iusticiam: qui iudicatis t̾ram. Parum ÷ iusticiam ten̾e:
nͥ et diligas. Qͥtenẽt tenent: qui diligunt zelant᷑. Ama¬
tor usticie inqͥrit iusticiam: & ꝓsequitur eam. Porro om¬
nem iniusticiam ꝑsequit᷑. Nichil tͥ et illis: qui appella¬
tiones uenationes putant. Pudet eulogii. qͦd ap̃ ethni¬
gues. Ut mitiꝰ loqͣr. plus fascetie. qͣm iusticie hic. Tu si
amas iusticiam: appellationes ñ affectas. s sustines. Ue¬
rũtamen qͥd emolum̃ti affert eccłiis dei tua uniꝰ hoĩs

Expanded text:
vius faveant appellantibus, foveant appellationes. Cessuris vius faveant appellantibus, foveant appellationes. Cessuris Romae, domi cedere satius. 9. Fateor me non omnino decredere his. Quem das mihi in tam crebris appellationibus quae hodie fiunt, qui pro expensis itineris vel nummum restituerit illi, quem forte appellarit? Mirum vero si ita omnes et appellantes justi, et appellati rei vestro examine inventi sint. Diligite, inquit, justitiam, qui judicatis terram . Parum est justitiam tenere, nisi et diligas. Qui tenent, tenent; qui diligunt, zelantur. Amator justitiae inquirit justitiam, et prosequitur eam: porro omnem injustitiam persequitur. Nil tibi et illis, qui appellationes venationes putant. Pudet elogii, quod apud Ethnigues. Ut mitius loquar, plus facetiae quam justitiae hic. Tu si amas justitiam, appellationes non affectas, sed sustines. Verumtamen quid emolumenti affert ecclesiis Dei tua unius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
atq i bonis. Antidotum u̾sum in uenenum: ñ mitta¬
tio dext̾ȩ excelsi hec. Appellant᷑ boni amalis ut ñ faciant
bona: et supselent a uoce thonitrui tui formidantes.
uel phibere. Appellant᷑: ne rapinas. ne furta. ne sacͥlegia.
et que hiu̾mno ddi sunt punire ullatenꝰ. uel cohibe p̃su¬
mant. Appellantur: ne indignas aut infames ꝑsonas.
a saeris officiis beneficiis ue repellere. seu amouere. qͥ¬
ant. Eͦd tu inuenis remedium morbo huie. ne qͥd reꝑ¬
ster dissimulas miserorum resugium. datum arma ini¬
qͥtati: Hideas p̾ripi passim partes opp̾ssorum: et p̃rumpe
ad appellandum. ñ tam gͣuatos. qͣm gͣuare uolentes. Qͥd
hoc misterii: Tuum ÷ consid̾are: non meũ est cõmentari
istud. Et cur inqͥs male appellati non ueniunt: ostensu¬
ri suam innocentiam. maliciam conuicturi: Hico qͦd di¬
c̃e ad hec solent. Nolumꝰ uerari frustra. In curia ẽẽ: qͥ ꝓeli¬

Expanded text:
atque id bonis. Antidotum versum in venenum. Non mutaatque id bonis. Antidotum versum in venenum. Non mutatio dexterae Excelsi haec. 8. Appellantur boni a malis, ut non faciant bona: et supersedent a voce tonitrui tui formidantes. vel prohibere. Appellantur ne rapinas, ne furta, ne sacrilegia, et quae ejusmodi sunt, punire ullatenus vel cohibere praesumant. Appellantur, ne indignas et infames personas a sacris officiis beneficiisve repellere seu amovere queant. Quod tu invenis remedium morbo huic, ne quod reperster diissimulas miserorum refugium datum arma iniquitati? Videas praeripi passim partes oppressorum, et prorumpere ad appellandum non tam gravatos, quam gravare volentes. Quid hoc mysterii? Tuum est considerare, non meum commentari istud. Et cur, inquis, male appellati non veniunt, ostensuri suam innocentiam, malitiam convicturi? Dico quod dicere ad haec solent: Nolumus vexari frustra. In curia esse, qui procli
Abbreviated transcription (Latin):
Ante sententiam imꝓbe omĩno nͥ ob manifestum gͣuam̃.
p̃suiit᷑ appellatio. Qͥ gͥ ñ gͣuatus appellat: liquet qͥa aut
gͣuare intendit. aut tempꝰ redimere. Non ẽ autẽ suffugiũ
appellatio: s resugium. Qnͣtos nouimꝰ appellasse pulsatos
quo int̾im lic̾et. qͦd ñ quam licet. Nnullis etiã qͦ ad iuires
ucuisse appellationis suffragio nesana scum̃: ubi causa.
uicestum. adultium. Quale est hoc tͤpitudini pacͦcinari:
nur uniuĩsȩ t̾re. aite dissimulas. aite ñ aduertis. Qusꝙ dor¬
mitas: qͣusq: ñ euigilat consid̾atio tua. ad tantã appellat¬
onum confusionem.: atq abusioneni: Iter us ec fas. pt
morem et ordinem fiunt. Non locus. ñ modꝰ. ñ temyꝰ ñ
causa discernitur. aut ꝑsona. Presumunt᷑ leuit̃ passim.
plerumq et neqͥter: Uolentes malignari ñne his potis¬
uumum c̾reri solebant: Nunc t̾rori ipsi exhis mag̃ fiunt.

Expanded text:
Ante sententiam improbe omnino, nisi ob manifestum gravamen, Ante sententiam improbe omnino, nisi ob manifestum gravamen, praesumitur appellatio. Qui igitur non gravatus appellat, liquet quia aut gravare intendit, aut tempus redimere. Non est autem suffugium appellatio, sed refugium. Quantos novimus appellasse pulsatos, quo interim liceret, quod nunquam licet? Nonnullis etiam, quoad vixerunt, licuisse appellationis suffragio nefaria scimus, verbi gratia, incestum, adulterium. Quale est hoc, turpitudini patrocinari, mur universae terrae aut dissimulas, aut non advertis? Quousque dormitas? quousque non evigilat consideratio tua ad tantam appellationum confusionem atque abusionem? Praeter jus et fas, praeter morem et ordinem fiunt. Non locus, non modus, non tempus, non causa discernitur, aut persona. Praesumuntur leviter passim, plerumque et nequiter. Volentes malignari, nonne his potissimum terreri solebant? Nunc terrori ipsi ex his magis fiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
expensarum. S nichilominꝰ ignauissime in illum non
moueris: qui huic tot calamitatum partim auctor. partum
extitit causa. Eiligila homo dei cũ hec contingunt: moue¬
atur miseratio. moueat᷑ et indignatio tua. Alteram leso:
alt̾am ledenti debes. Consoletur ille dãpnorum resarcitu
suoꝵ: satisfactione iniuriarum. fine calũpniarum. Sũ
isto agat᷑. ut peniteat fecisse qͦd non timuit facere:
et non de penis innocentis rideat. Arbitror idẽ debe¬
re pati illum: qui sine causa forte appellauit. Formuliꝰ
fallor ipsa appellationum lex: ut illicite usurpata ap¬
pellatio. nec ꝓsit appellanti. nec appellato obsit. Ut qͥd
enim frustra fatigatus sit homo: Quam plenum iusticie
ut sese potiꝰ leserit. qͥ uoluit bonum ꝓximum. Appellasse
iniquarum appellationum fomes. Iniqua autẽ om̃s
appellatio: ad quam iusticiȩ inopia non coegit. Appellare
non ut graues. s si gͣueris licet. Appellandum a sententia

Expanded text:
expensarum: sed nihilominus ignavissime in illum non expensarum: sed nihilominus ignavissime in illum non moveris, qui huic tot calamitatum partim auctor, partim exstitit causa. Evigila, homo Dei, cum haec contingunt: moveatur miseratio, moveatur et indignatio tua. Alteram laeso, alteram laedenti debes. Consoletur ille damnorum resarcitu suorum, satisfactione injuriarum, fine calumniarum: cum isto ita agatur, ut poeniteat fecisse quod non timuit facere, et non de poenis innocentis rideat. 7. Arbitror idem debere pati illum, qui sine causa forte appellavit. Formulam fallor, ipsa appellationum lex, ut illicite usurpata appellatio nec prosit appellanti, nec appellato obsit. Utquid enim frustra fatigatus sit homo? Quam plenum justitiae, ut sese potius laeserit, qui voluit proximum? Appellasse iniquarum appellationum fomes. Iniqua autem omnis appellatio, ad quam justitiae inopia non coegit. Appellare, non ut graves, sed si graveris, licet. Appellandum a sententia.
Abbreviated transcription (Latin):
intuitii est: ne qͦd magna fuit necessitate ꝓuisum. male u¬
tendo reddat᷑ inutile. Michi uidet᷑ et in multam eas posse
deuenire ꝑniciem: si non sumnio mod̾am ine actitent᷑. Ap¬
pellatur de toto mundo ad te: id qͥdẽ in testimonũ singł̃aris pͥ¬
matus tui. At tu si sapis non pͥmatu gaudebis: s fructu.
apłis qictum ẽ. In hoc nolite gaudere. qͦd sp̃s subiciunt᷑
uobis. appellat᷑ ad te ut dixi: et utinam tam fructuose. ꝗͣ
necessarie. Utinam cum opp̃ssus clamat sentiat opp̾ssor: &
non supbiat impiꝰ. unde incendit᷑ pauꝑ. Ed tam decorum.
ut ad inuocationem nominis tui opp̃ssi effugiant: uersuti
non refugiant: Qͥd eregione tam ꝑuersum. tam recti alie¬
num. ut letet᷑ qui malum fecit: et qui tulit inanit̃ fatige¬
tur: Inhumanissime ñ moueris erga hominem. cui illatȩ
inuriȩ cumulauere dolorem: et labor itin̾is. et dãpna

Expanded text:
intuitu est; ne quod magna fuit necessitate  al. utilitate provisum, male uintuitu est; ne quod magna fuit necessitate  al. utilitate provisum, male utendo reddatur inutile. Mihi videtur et in multam posse eas devenire perniciem, si non summo moderamine actitentur. Appellatur de toto mundo ad te. Id quidem in testimonium singularis primatus tui. At tu, si sapis, non primatu gaudebis, sed fructu. Apostolis dictum est: In hoc nolite gaudere, quod spiritus subjiciuntur vobis . Appellatur ad te, ut dixi: et utinam tam fructuose, quam necessarie. Utinam cum oppressus clamat, sentiat oppressor, et non superbiat impius unde incenditur pauper. Quid tam decorum, ut ad invocationem tui nominis oppressi effugiant, versuti non refugiant? Quid e regione tam perversum, tam recti alienum, ut laetetur qui malum fecit; et qui tulit, inaniter fatigetur? Inhumanissime non moveris erga hominem, cui illatae injuriae cumulavere dolorem et labor itineris, et damna
Abbreviated transcription (Latin):
sipientie genꝰ: qͦd corpꝰ ipsum xp̃i. quȩ est multitudo
creclentium occupasse consideras. Sambitio. ambientiũ
crur. qͦmͦ om̃s torquens om̃ibꝰ places. Nil acerbiꝰ cruciat
nil molestiꝰ inqͥetat: nil tam̃ apud miseros mortales celebtꝰ
negociis eĩ. Anñ limina apłoꝵ plus iam ambitio quam
deuotio terit: An ñ uocibꝰ eiꝰ ur̃m tota die resultat palatiũ.
anñ questib eiꝰ cota legum. canonũq disciplina insudat.
anñ spoliis eiꝰ omis italica inhiat inexplebili auiditate
 abscidit: Qͦ tiens sc̃a ac fecunda tua abortiri ocia fecit. in¬
qͥetum et inqͥetans malum: Aliud÷ qͦd ab opp̾ssis appellat᷑
ad te: aliud autẽ qͦd ambitio in eccłia ꝑte regnare molte᷑.
Nec dẽẽ illis: nec huic aliqͣtenꝰ assentire oportet. Quam uͦ
ĩique fouet᷑ illa: sꝑnunt᷑ illi. Utͥsq tam̃ debitor es: illis
bꝰ. ꝓsequi aliqͣtenꝰ non erit abre. Magno in his et pio opꝰ

Expanded text:
sipientiae genus, quod corpus ipsum Christi, quae est multitudo sipientiae genus, quod corpus ipsum Christi, quae est multitudo credentium, occupasse consideras? O ambitio ambientium crux! quomodo omnes torquens, omnibus places? Nil acerbius cruciat, nil molestius inquietat; nil tamen apud miseros mortales celebrius negotiis ejus. An non limina Apostolorum plus jam ambitio, quam devotio terit? At non vocibus ejus vestrum tota die resultat palatium? An non quaestibus ejus tota legum canonumque disciplina insudat? An non spoliis ejus omnis Italica inhiat inexplebili aviditate sed abscidit. Quoties sancta ac fecunda tua abortiri otia fecit inquietum et inquietans malum? Aliud est quod ab oppressis 428 appellatur ad te, aliud autem quod ambitio in Ecclesia per te regnare molitur. Nec deesse illis, nec huic aliquatenus assentire oportet. Quam vero inique fovetur illa, spernuntur illi! utrisque tamen debitor es, illis bus, prosequi aliquatenus non erit ab re. Magno in his et pio opus
Abbreviated transcription (Latin):
q serpit: apd̾ aliqͦs seuit palam. Nam paruulos eccłȩ passim
austri tam sepe iusitant: ecce hii sciunt. et possunt elicere tͥ.
Eunt. & redeunt ꝑ medium illorĩi. aut transeunt secꝰ qͥd
boni adhue cũ ulis egerint. necdum auduumꝰ. Et forsitan
audissem̃: nisi p̃ auro hyspanie salus ppłi uiluisset. Luũ
est et plage hiuic remedium ꝓuidere. S ẽ insipientia: que
ipsam qͦq iam ꝓpemodum stultam fecit sapientiam fidei.
Qͦ mͦ et ipsam catholicam pene totam hoc uir᷑ infecit Nã
dum &̧ in ipsa qͥq quȩ nr̃a sunt querimꝰ. fit ut inuicem
inuidentes inuicem ꝓuocantes. exerceam̃ ad blia. animemꝰ
ad iniurias:. armein᷑ ad lites. cauillemꝰ ad dolos. feriem᷑ ad
decctiones. ꝓrumpamꝰ ad maledicta. oppͥinam᷑ a fortior¬
bus: oppͥmamꝰ infirmiores. Quam digne et laulabiliter
occupat᷑ meditatio eordis tui adũsun tam pestilens ini¬

Expanded text:
que serpit; apud aliquos saevit palam. Nam parvulos Ecclesiae passim que serpit; apud aliquos saevit palam. Nam parvulos Ecclesiae passim  viri, qui terram Austri tam saepe visitant, ecce hi sciunt et possunt dicere tibi. Eunt et redeunt per medium illorum, aut transeunt secus: sed quid boni adhuc cum illis egerint, necdum audivimus. Et forsitan audissemus, nisi prae auro Hispaniae salus populi viluisset. Tuum est et plagae huic remedium providere. 5. Sed est insipientia, quae ipsam quoque jam propemodum stultam fecit sapientiam fidei. Quomodo et ipsam Catholicam pene totam hoc virus infecit? Nam dum et in ipsa quique quae nostra sunt quaerimus, fit ut invicem invidentes, invicem provocantes, exerceamur ad odia, animemur ad injurias, armemur ad lites, cavillemur ad dolos, feramur ad detractiones, prorumpamus ad maledicta, opprimamur a fortioribus, opprimamus infirmiores. Quam digne et laudabiliter occupatur meditatio cordis tui adversus tam pestilens in
Abbreviated transcription (Latin):
di ne ꝑeant. aut ne ꝑimant cohercendi. Eito. de uideis
gentibus qͥd respondes: Imino qͥd tua consid̾atio respond&ꝵ
tibi ꝑcunctanti sic: Qͥd uisum est patribꝰ pon̾e inetã euan¬
gelio: u̾bum suspendere fidei: donec infidelitas durat:
Qua rõne putamꝰ subsistit. uelocit̾ currens sermo eiꝰ: Qͥs
pͥmus inhibuit hunc salutarem cursum: Et illis causa
forte quam nescimꝰ aut necessitas potuit obstitisse. No
bis quȩ dissimulandi est ratio: Qͣ fiducia. qua conscien
iniusticia detinemꝰ: Et qͥdem qͣndoq ꝑueniat plenitu¬
do gentium necesse est. Expectamꝰ u eas incidat fides:
Cui credere casu contigit: iͦ mͦ credent sine p̃dicante: Pe¬
trꝰ ad cornelium: phelippꝰ ad eunucum missi sunt. Et si
eremplum recentiꝰ querimꝰ: augustinꝰ a beato GReGoR IO
destinatꝰ est. formam fidei tradere anglis. Et de his tu ita
uerunt a senritis rectis. Et item de heresi quȩ clam pene ubi¬

Expanded text:
di, ne pereant; aut ne perimant, coercendi. Esto, de Judaeis di, ne pereant; aut ne perimant, coercendi. Esto, de Judaeis gentibus quid respondes? Imo quid tua consideratio respondet tibi percunctanti sic? Quid visum est patribus ponere metam Evangelio, verbum suspendere fidei, donec infidelitas durat? Qua ratione, putamus, substitit velociter currens sermo? quis primus inhibuit hunc salutarem cursum? Et illis causa forte quam nescimus, aut necessitas potuit obstitisse. 4. Nobis quae dissimulandi ratio est? Qua fiducia, qua conscientinjustitia detinemus? Et quidem quandoque perveniat gentium plenitudo necesse est. Exspectamus ut in eas incidat fides? Cui credere casu contigit? Quomodo credent sine praedicante? Petrus ad Cornelium, Philippus ad eunuchum missi sunt , et, si exemplum recentius quaeremus, Augustinus a beato Gregorio destinatus, formam fidei tradidit Anglis. Et de his tu ita verint a semitis rectis. Et item de haeresi, quae clam pene ubi
Abbreviated transcription (Latin):
dnãnti congruere. Seruus in euangłio audit. Entum deis
dño meo: Gͦ si te agnoscis sapientibus et insipientibus debit
tia considerandum. qͦmͦ et qui non sapiunt sapiant: et¬
qui sapiunt non desipiant: & qui desipuere. resipiscant.
At nullum genꝰ insipientie. infidelitate ut sic loqͣr insi pies¬
Int̾est ꝓinde tua dare oꝑam quam possis: tit increduli
conu̾tantur ad fideni: conuersi non auertantur: au̾sin
uertant᷑. Porro ꝑuersi ordinent᷑ ad rectitudinẽ: subũsi ad
u̾itatem reuocent᷑. Subũsores inuictis rõnibus conuincas¬
tur: ut uel em̃dent᷑ ip̃i si fieri potest: uel si non: ꝑdant
auctoritatẽ facultateniq alios subũtendi. Non omĩno
et ab hoc insipientium gen̾e pessimo tibi dissimulã dil
Dico autem ħeticos scismaticos q: nam hii sunt subũ¬
si. & subu̾sores: canes ad scissionem: uulpes ad fraudem.
Erunt inqͣm eiꝰmodi marime tuo studio. aut corri gel¬

Expanded text:
dominanti congruere. Servus in Evangelio audit: Quantum debes dominanti congruere. Servus in Evangelio audit: Quantum debes domino meo? Ergo si te agnoscis sapientibus et insipientibus non dotia considerandum, quomodo et qui non sapiunt sapiant et qui desipuere resipiscant. At nullum genus insipientiae infidelitate, ut sic loquar, insipienInterest proinde tua, dare operam quam possis, ut increduli convertantur ad fidem, conversi non avertantur, aversi revertantur: porro perversi ordinentur ad rectitudinem, subversi ad veritatem revocentur: subversores invictis rationibus convincantur, ut vel emendentur ipsi, si fieri potest; vel si non, perdant auctoritatem facultatemque alios subvertendi. Non omnino et ab hoc insipientium genere pessimo tibi dissimulandum. Dico autem haereticos schismaticosque: nam hi sunt subversi, et subversores; canes ad scissionem, vulpes ad fraudem. Erunt, inquam, hujusmodi maxime tuo studio aut corrigen
Abbreviated transcription (Latin):
riuietas: Piane sie. Qã non bene p̃st. qͥ pest in sollieitudines
luꝗͥdnon ec ulla uillico: et paruulus dũs subiect᷑: peda¬
sogo ⁊ sec tam̃ uille ille: nec is sui dnĩ añs est. Ita ec tupsis
at puideas. ut consulas: ut ꝓcures. ut serues. Presis. ut prosisie
sfresis ut fidelis seruꝰ et prudens: quem constituit dñs super
faniliam suam. Ad qͥd. It des illis escam in tẽpore. Hoc ẽ uit
aupeuses ñ imꝑes. Hoc fac. et dñari ne affectes hominum
homio. ut non dñet᷑ tui omĩs iniusticia. At sadis supoe. de
intimatum supra: eum qͥs sis disputaret᷑. Aodo taii ernec
uum mulum tibi uenenum. nullum gladium plis formi¬
do. qͣm libidinem dñandi. Certe ut multum tͥ tribuas. sin
tum deceptꝰ non es: nil te existimas plus accepisse a magus
apłis. Recordare nunc uocis illiꝰ: sapientibꝰ et insipienti
debitor sum. Et si ñ indebitam tibi ipsam censes. hoc quoq
simul mem̃to. debitoris molestum nomen. seruienti potiꝰ qͥs

Expanded text:
ri vetas? Plane sic. Quasi non bene praesit, qui praeest in sollicitudine. Numquid non et villa villico et parvus dominus subjectus est paedagogo? Nec tamen villae ille, nec is sui domini dominus est. Ita et tu praesis ut provideas, ut consulas, ut procures, ut serves. Praesis ut prosis; praesis ut fidelis servus et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam. Ad quid? Ut des illis escam in tempore ; hoc est, ut dispenses, non imperes. Hoc fac et dominari ne affectes hominum homo, ut non dominetur tui omnis injustitia. At satis superque id intimatum supra, cum, quis sis, disputaretur. Addo tamen et hoc: nam nullum tibi venenum, nullum gladium plus formido, quam libidinem dominandi. Certe ut multum tibi tribuas, si multum deceptus non es, nil te existimas plus accepisse a magnis Apostolis. Recordare nunc vocis illius: Sapientibus et insipientibus debitor sum . Et si non indebitam tibi ipsam censes, hoc quoque simul memento, debitoris molestum nomen servienti potius, quam
Abbreviated transcription (Latin):
dam. atq exiguas portiones ipsiꝰ tibi credite uniu̾sitatiᷤ.
tanqͣm ñ suit tue. satagas nescio qͦmͦ ad huc facere tuasᷤ
Uͥetiam mieminisse te uolo parabolȩ nathan: de homine
qui centum oues habens. unam que erat pauꝑis concup¬
uit. Huc quoq ueniat factum. immo facinꝰ regis achab:
qui rerum sũmam tenebat. et unam uineam affectauit.
dũtat a te ds qͦd ille audiuit: occidisti et possedisti. Nolo
autem p̃tendas mͥ fructum emancipationis ipsius: nullus:
urtasmi his. at in alis scłaritas inueniur. Nontie uagien
urtetatis genuna soboles hec. Qd m peccet ucentiꝰ uaguim.

Expanded text:
dam atque exiguas porciones ipsius tibi credite universitatis, dam atque exiguas porciones ipsius tibi credite universitatis, tamquam non sit tue, satagas, nescio quomodo, ad hoc facere tuas? Ubi eciam meminisse te volo parabole Nathan de homine, qui centum oivit . Huc quoque veniat factum, imo facinus regis Achab, qui rerum summam tenebat, et unam vineam affectavit. Avertat Deus a te quod ille audivit: Occidisti, et possedisti . 16. Nolo autem praetendas mihi fructum emancipationis ipsius. Nullus enuitas in his, et in illis saecularitas invenitur. Matris noxiae libertatis gemina soboles haec. Quidni peccet licentius vagum et
Abbreviated transcription (Latin):
yueniet. ꝑmum qͥdem an liceat. deinde an deceat. postrenio¬
an et ex pediat. Nã si ꝯstet in rpĩma utique philosopbia ũ
acere ñ qͦd licet. ñ expedire nͥ qͦd decet et licet: ñ continus
tam en omne qͦd ucet. decere. aut expedire conseqͦus erit
Age. aptemꝰ si possumꝰ tria ipsa oꝑi huic. at qͦmͦ ñ indecens
tibi uoluntate ꝓ lege uti⁊ et qͥa non ÷ ad quem appellers
potestatem exercere. negligere rationem: Tune maior dño
tuo qui ait. non ueni facere uoluntatem meani: Q inqͣn
non minꝰ deiecti quam elati animi est. ueluti rõns ex
tu. Qd tam bestiale: Et si indignum cui uis utenti rõn
iuuere pecus: qͥs in te rectore omnium tantã contum¬
liam nature. honoris iniuriam ferat: Sic deg̾nando qͦd
absit. gn̾ale obꝓbrium fecisti ꝓpͥum tibi. homo cũ in
qͣm ut totum tenens. ñ sis contentꝰ toto: nͥ minutias qͣs¬

Expanded text:
preveniet: Primum quod an liceat, deinde an deceat, postrepreveniet: Primum quod an liceat, deinde an deceat, postrean et expediat. Nam etsi constet in christiana utique philosophia non decere nisi quod licet, non expedire nisi quod decet et licet: non continuo tamen omne quod licet, decere aut expel Age, aptemus, si possumus, tria ipsa opera huic! At quomodo non indecens tibi voluntate pro lege uti, et, quia non est, ad quem appelleris, potestatem exercere, negligere racionem? Tune mayor domino tuo, qui ayt: Non veni facere voluntatem meam? Quamquam non minus deiecti quam elati animi est veluti racionis etui. Quid tam bestiale? Et si indignum cuivis utenti racione vivere ut pecus, quis in te rectore omnium tantam contumeliam nature, honoris iniuriam ferat? Sic degenerando, quod absit, generale opprobrium fecisti proprium tibi: Homo, cum in quam ut totum tenens non sis contentus toto, nisi minucias quas
Abbreviated transcription (Latin):
nitans infirmitas modicȩ fidei: ñ sit in fama ueuus
male sp̃ei. et uestiris duplicibus. Et gaucdebit sponoͦ suꝑ
lponsam animam tuam: et gaudebit suꝑ de as tu on
raris quorsum hec: iguarus usq ad huc qͥd dicere uelim.
N te collo duiti. Murm̃ loquor et querimonias ecciarum.
truncari se elamant ac demenbrari. Nel nulle uel pauee
aomocium sunt: quȩ plagam istam. aut ñ doleant. antriã
piscopis: archiep̃i patͥarchis siuie pͥmatibus. bonane spẽ
Nee Miruni si ercusari queat uel opꝰ. Sic factitando ꝓbats
uos habere plenitudiuem potestatis: s iusticie fotte ñ ita.
ficitis hoc quia potestis: s utruni et debeatis questio ẽt.
honorum ac dignitatum gradus. et ordines qͥbusa: Cpos den¬
uare posiai estis: ñ inuidere: ut qͥdam urõꝵ ait. Cui honorem
honorem. Sꝑttalis homo ille qui omĩa diudicat ite ipse a de¬
muie iudicetur: omne opꝰ suum tͥna quadam consid̾atione¬

Expanded text:
nutans infirmitas modicae fidei, non sit in fama naevus nutans infirmitas modicae fidei, non sit in fama naevus malae speciei; et vestieris duplicibus, et gaudebit sponsus super sponsam animam tuam, et gaudebit super te Deus tuus. Miraris quorsum haec, ignarus usque adhuc quid dicere velim. Non te tollo diutius. Murmur loquor et querimoniam eccTruncari se clamant ac dimembrari. Vel nulle vel pauce admodum sunt, que plagam istam aut non doleant aut non pi archiepiscopis, archiepiscopi patriarchis sive primatibus. Bonane species hec? Mirum, si excusari queat vel opus. Sic factitando probatis vos habere plenitudinem potestatis, sed iusticie forte non ita. Faciatis hec, quia potestis; sed utrum et debeatis, questio est. Honorum ac dignitatum gradus et ordines, quibusque suos servare positi estis, non invidere, ut quidam vestrorum ait: Cui honorem, honorem. Spiritualis homo ille, qui omnia diiudicat, ut ipse a nemine iudicetur: Omne opus suum trina quadam consideracione
Abbreviated transcription (Latin):
las parit̾ spẽs deuitare. In altero conscientie: in alt̾o fa¬
me consulis. Puta tibi ñ licere. et si alias foitasse liceat.
qͥcqͥd male fuerit coloratum. Deniq int̾roga maiores tus
et dicent tibi. ab om̃i sp̃e mala abstinete uos. Baue mini¬
ster dñi dñm unitetur: quia ip̃e ait. Qͥ mͥ ministrat: me
sequat᷑. Et habes de illo. Dñs regnauit decorem induit: iu¬
duit dñs fortitudinen. Tu quoq esto fortis. in fide. deco
in gła: et ꝓbasti te imitatoreni dei. Fortitudo tua siducu
fidelis conscientie. decoi tuꝰ. splendor bonȩ opinionis Ita
queso induere fortitudinem: etenin gaudium dñi forti¬
tudo tua. Porro sp̃e tua. et pulchritudine tua. nichilo¬
iaiꝰ tanqͣm ꝓpͥa similitudine delectatꝰ. Induere uestim̃¬
as qn̾ȩ tuȩ: uestire duplicibus. qͥbus domesticos suos for¬
ais ulla mulier. incluere consueuit. Nsit in conscieneua

Expanded text:
las pariter species devitare. In altero conscientiae, in altero falas pariter species devitare. In altero conscientiae, in altero famae consulis. Puta tibi non licere etsi alias fortasse liceat quidquid male fuerit coloratum. Denique interroga majores tuos, et dicent tibi: Ab omni specie mala abstinete vos . Sane minister Domini Dominum imitetur, quia ipse ait: Qui mihi ministrat, me sequatur . Et habes de illo: Dominus regnavit, decorem induit, induit Dominus fortitudinem . Tu quoque esto fortis in fide, decorus in gloria; et probasti te imitatorem Dei. Fortitudo tua, fiducia fidelis conscientiae: decor tuus, splendor bonae opinionis. Ita, quaeso, induere fortitudinem; etenim gaudium Domini fortitudo tua. Porro specie tua et pulchritudine tua nihilominus tanquam propria similitudine delectatur. Induere vestimentis gloriae tuae, vestire duplicibus, quibus domesticos suos fortis illa mulier induere consuevit . Non sit in conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
munisicꝰ notaret᷑. Aecept clam. qͦd palam degdie. d̾ ie ode
tuo saceulo consuttum est uerecundie iuri. Sac qͥa a eit¬
tie morem gerens. cuo beneficio inuidiam declinaut
eorum qui diligunt munera. Non potes abscondere: et
factum nouimꝰ. et ꝑsonam. audire grauat: et ego eo libẽ¬
tiꝰ p̃dico: quo tu id molestiꝰ audis. Sic tͥ sic expedit: et mͥ
sic. Tani ñ oportet xꝑi głam me silere: qm nec te qͦͣrere n¬
am. Et si ꝑgis mͦ murare: ad huic respondebit᷑ tibi. ex eũgłi
Qnto eis p̾cipiebat: tanto mag̃ plus p̾dicabant. dicentes.
bene omĩa fecit. Audi aliud: si tam̃ aliud. Ad idem enĩ foi¬
tassis ꝑtiuere qͥs dicat. Tua consid̾atio uid̾it hoc. Michi
uidetur ñ longe a uero dissentire: qͥ id forte int̾ auari¬
cie spẽs locandum. putau̾it. Egouͦ illiꝰ aut sp̃emẽe. aite spẽm
hab̾eñ negarĩ. Sane uit̾est tuȩ ꝑfectionis. et malas res. et ma¬

Expanded text:
munificus notaretur: accepit clam, quod palam dedit. Sic de munificus notaretur: accepit clam, quod palam dedit. Sic de tuo sacculo consultum est verecundiae viri, sic quoque curiae morem gerens, tuo beneficio invidiam declinavit eorum qui diligunt munera. Non potes abscondere: et factum novimus, et personam. Audire gravat? Et ego eo libentius praedico, quo tu id molestius audis: si tibi sic expedit, et mihi sic. Tam non oportet Christi gloriam me silere, quam nec te quaerere tuam. Et si pergis murmurare adhuc, respondebitur tibi ex Evangelio: Quanto eis praecipngit. 14. Audi aliud, si tamen aliud. Ad idem enim fortassis pertinere quis dicat. Tua consideratio viderit hoc. Mihi videtur non longe a vero dissentire, qui id forte inter avaritiae species locandum putaverit. Ego vero illius aut speciem esse, aut speciem habere non negaverim. Sane inter est tuae perfectionis, et malas res, et ma
Abbreviated transcription (Latin):
um reputatum est fenum: sũmarii ñ leuati sareuus:
onusti nichilominꝰ repatriant uel mutti noria por Qũ¬
ad usurpatum non credim̃. Duo uenerunt. ambo locu¬
alter. Alti g̾ragͣts redoita est: alt̃ indignꝰ eredo eul gra red¬
deret᷑. auduit. Cũ qͥli ueste intrasti: cũ tal egredieris. S
uocem magnificam: uocem ꝓrsus apłice lib ertanoe
ud min illa hec habutt. ꝑecunia tua tecum sit n per¬
aitionem: N isi qͦd in illa plus ⁊eli. in ista plus modes¬
ae sonuit. Qͥd ile de tnͣs marinis partibꝰ. pene ã fun¬
bus t̾rȩ t̾ra et mari currens ꝓ ep̃atu. siis. et alienio
facultatibꝰ emendo rursus: Iam enim emerat prus.
tulit multa s retulit: non omĩa tam̃. Ineidit miser
in manus alias: accipere. qͣ̃m dare potentiores. hene
frcisti. tuas in utroq seruans in norias: nec imponere
silica anibitioso. nec subpon̾e iniquo mãmone ad qͥescris.
Non sic a pauꝑe ep̃o continuisti: dans qͦa daret. ne ue¬

Expanded text:
tum reputatum est fenum: summarii non levatis sarcinis, onusti nihilominus repatriant vel inviti. Nova res. Quascopatum. Dicit enim sic: Duo venerunt, ambo locuAlteri gracia gratis reddita est. Alter, indignus, credo, cui gracia redderetur, audivit: Cum quali veste intrasti, cum tali egredieris. O vocem magnificam, vocem prorsus apostolice libertatis. Quid minus ab illa hec habuit: Peccunia tua tecum sit in perdicionem? Nisi quod in illa plus tiae sonuit. Quid ille de transmarinis partibus pene a finibus terrae, terra et mari currens pro episcopatu, suis et alienis facultatibus rursus emendo? Jam enim emerat prius. Tulit multa, sed retulit, non omnia tamen. Incidit miser in manus alias, accipere quam dare potentiores  al. promptiores. Bene fecisti, tuas in utroque servans innoxias, nec imponere scilicet ambitioso, nec supponere iniquo mammonae acquiescens. Non sic a paupere episcopo continuisti, dans quod daret, ne im
Abbreviated transcription (Latin):
funt. utrũꝙ confundunt. Unusquisq: norcine : uot
issine ordine ꝑibunt: Aut si sũme sapiens deuss. peraeater
rrait᷑ asũmo usq deorsũ nichil mordinatum reliugre.
puereor non alibi ordinandos quam uͥ milluis onlois
empit̾nus horror inhabitat. Omnserandam sponisani
eiꝰ. ꝓpͥo retinere questus non uerentur. Mon aniei
profecto sponsi: s emuli sunt. Et de his satis que sub¬
de sunt. et si non ad materie copiam. que est imiue
umis: certe ad id qđ ꝓposui ego. Uisenda iam que
urta te suntt: s ad ea ostium nobis liber quartꝰ¬

Expanded text:
unt, utrumque confundunt. Unusquisque, inquit, in ssine ordine peribunt? Aut si summe sapiens deus veraciter creditur, a summo usque deorsum nichil est inordinatum relinquere; vereor non alibi ordinandos, quam ubi nullus ordo, sed sempiternus horror inhabitat. O miserandam sponsam, eius proprio retinere questui non verentur! Non amici profecto sponsi, ste sunt, etsi non ad materiae copiam, quae est multa nimis; certe ad id quod proposui ego. Visenda jam quae circa te sunt, sed ad ea ostium nobis quart
Abbreviated transcription (Latin):
ñ filios debere thesauritare parentibus censuit. Ñ medi¬
cris głȩ. uox illa identidem ipsiꝰ: ñ quero datun. sed
fructum. At iami tͣnseamꝰ et hinc: ne qͥs moram in his
meam. auaricie inte notã int̾precetur. Que quam longe
a te sit. libro suꝑiori testatꝰ sum: sciens qͣnta & in qͣta nia
necessitate respueris. Ad te ꝓinde scͥpserim ista: non
ꝓpter te. Nempe qͦd tibi scribit᷑: soli ꝓdesse ñ decet. Hic
locus auariciam carpit: a quo uicio immunis satis
tua opinio est: an et opꝰ. tu uideris. Uidimꝰ tam̃ ut o¬

Expanded text:
non filios debere censuit thesaurizare parentibus . Non medinon filios debere censuit thesaurizare parentibus . Non mediocris gloriae vox illa identidem ipsius: Non requiro datum, sed fructum . At jam transeamus et hinc, ne quis moram in his meam, avaritiae in te notam interpretetur: quae quam longe a te sit, libro superiori testatus sum , sciens quanta, et in quanta tua necessitate respueris. Ad te proinde scripserim ista, non propter te. Nempe quod tibi scribitur, soli prodesse non decet. Hic locus avaritiam carpit, a quo vitio immunis satis tua opinio est; an et opus, tu videris. Vidimus tamen
Abbreviated transcription (Latin):
or uotio: ibi decisio tutior. expeditiorq eẽ potet: Quam ple
tibus. At qͥbus sic credas: id tͥ omnimodis attendendum¬
ꝑ ot̾am multa de codem utiliter ad dere his. s memor ꝓ¬
positi mei. contentꝰ interim occasionẽ dedisse. ad alia
es et singłartt̃. Ad qͥd: Eget tibi dico consid̾atione. Nũqͥ
ut de subditis crescas: Neqͣquani. s ut ip̃i de te. Principa
te constituerunt. s sͥ non tibi. Alioqͥn qͦ pacto te repittas
suꝑiorem his. a qͥbus beneficium mendicas: Audi dñm
Qͥ potestatem habent suꝑ eos benefici uocant᷑. At istud
de his qui foris sunt. Qͥd ad nos: Tu id mendacit̾ diceris
si non tã beneficꝰ ẽẽ. quam beneficis p̃eẽ intendas. Parui
deiectiq animi ẽ: de subditis ñ ꝓfectum qͦrere subditoꝵ
s questum ꝓpͥum. In sũmo p̾sertim omnium. nichil
turpiꝰ. Qͣm pulchre inagister gentium. parentes filiis

Expanded text:
or notio, ibi decisio tutior expeditiorque esse potest. Quam plenor notio, ibi decisio tutior expeditiorque esse potest. Quam plentibus! At quibus sic credas, id tibi omnimodis attendendum. Poteram multa de eodem utiliter addere his: sed memor propositi mei, contentus interim occasionem dedisse, ad alia aees, et singulariter. Ad quid? eget, tibi dico, consideratione. Numquid ut de subditis crescas? Nequaquam, sed ut ipsi de te. Principem te constituerunt, sed sibi, non tibi. Alioquin quo pacto te reputas superiorem his, a quibus beneficium mendicas? Audi Dominum: Qui potestatem habent super eos, benefici vocantur . At istud de his qui foris sunt. Quid ad nos? Tu id mendaciter diceris, si non tam beneficus esse, quam beneficis praeesse intendas. Parvi dejectique animi est, de subditis non profectum quaerere subditorum, sed quaestum proprium. In summo praesertim omnium nihil turpius. Tum pulchre Magister Gentium parentes filiis,
Abbreviated transcription (Latin):
arbe. Eui tam̃ appellationi. nec ipse detulit. am cũ
inderet se contẽpni tanqͣm qui irrationabiliter appellass.
ascitis qͦs potuit sͥ. tercia die post factam ab aliis electio¬
nem. fecit suam. Ciun itaq ex his et innum̃is talib liqat
non ex contẽptu gigni usurpationem. s ex usurpatione
contenitum: uid̾is tu qͥd sͥ uelit qͦa telus ur assidue pe¬
ne uindicat illum. istam dissimulat. Sis ꝑfectꝰ eoheroe¬
re contẽptum: c̃ura in ip̃o utero pessimȩ mat̾s p̾focari
gerinen neqͣm: qͦd ita fiet. si usurpatio digna animadũsio¬
ne mulccetur. Tolle usurpationem: et contẽptꝰ erculatio¬
nem non habet. Porro inexcusabilitas ausum explocleru
ũ sit ꝓuide usurpator. et contẽptor nullus erit. aut adino¬
dum rarus. Bene facis tu qͦd appellationum negatto luffra¬
gio imio suffugio. nulta remitis uegocia ad coguoscen¬
ces: uel qui noscere citiꝰ possunt. Ubi enuim certior ac facili¬

Expanded text:
urbe: cui tamen appellationi nec ipse detulit. Nam cum urbe: cui tamen appellationi nec ipse detulit. Nam cum videret se contemni, tanquam qui irrationabiliter appellasset; accitis quos potuit sibi, tertia die post factam ab aliis electionem, fecit suam. 12. Cum itaque ex his et innumeris talibus liqueat, non ex contemptu gigni usurpationem, sed ex usurpatione contemptum: videris tu, quid sibi velit, quod zelus vester assidue pene vindicat illum, istam dissimulat. Vis perfectius coercere contemptum? Cura in ipso utero pessimae matris praefocari germen nequam. Quod ita fiet, si usurpatio digna animadversione mulctetur. Tolle usurpationem, et contemptus excusationem non habet. Porro inexcusabilitas ausum explodet. Non sit proinde usurpator, et contemptor nullus erit, aut admodum rarus. Bene facis tu, quod appellationum negato suffragio, imo suffugio, multa remittis negotia ad cognoscentes, vel qui noscere citius possunt. Ubi enim certior ac facili
Abbreviated transcription (Latin):
suam. suam cenam manducaturꝰ: sponsa a mensa. &
thalamo sponsi suspenditur. qͦusq roma reditũ est.
Parisiꝰ contigit hoc: nobili galliarum ciuitate. sede re¬
gia. Rursum in ciuitate eadem. qͥdam sͥ desponsata
uxore. diem constiture nuptiarum. Int̾un emergit ci¬
lũpnia: dicentibꝰ qͥbꝰdam non debere coniungi. Ad uidi¬
cium eccłie causa delata est.S ñ expectata sententia.
appellatum est sine causa. sine gͣuamine. solo frustrato¬
rie dilationis intuitu. At ille. sie ꝑdere quȩ pararat. si¬
ue dilecte tamdiu frustrari consortio nolens: nchilomnꝰ
qͦd ꝓposuerat. contẽpta. siue dissimulata appellatione
pegit. Qa iid̃ qͦd in auctisiodorensi eccłia nuꝑ a quodã
dolescente p̃sumptum est: Nempe defuncto sc̃õ ep̃s:. uo
lentibus clerieis. alium ut moris ẽ elig̾esͥ. int̾uenit ille
appellans et uetans ne fieret: qͦusq isset. et redisset ab

Expanded text:
suam, suam coenam manducaturus, sponsa a mensa et suam, suam coenam manducaturus, sponsa a mensa et thalamo sponsi suspenditur, quousque Roma reditum est. Parisius contigit hoc, nobili Galliarum civitate, sede regia. Rursum in civitate eadem quidam sibi desponsata uxore diem constituit nuptiarum. Interim emergit calumnia, dicentibus quibusdam non debere conjungi. Ad judicium Ecclesiae causa delata est sed non exspectata sententia, appellatum est sine causa, sine gravamine, solo frustratoriae dilationis intuitu. At ille, sive perdere quae pararat, sive dilectae tandiu frustrari consortio nolens, nihilominus quod proposuerat, contempta sive dissimulata appellatione peregit. Quid illud quod in Autissiodorensi ecclesia nuper a quodam adolescente praesumptum est? Nempe defuncto sancto episcopo, volentibus clericis alium, ut moris est, eligere sibi, intervenit ille appellans, et vetans ne fieret, quousque isset et redisset ab
Abbreviated transcription (Latin):
aeus ac redarguens oꝑa tenebrarum. Prorsus fouendẽ
et manutenende: s quas extorsit necelitas. ñ calli elueis
adiitenar. usurpatorie sunt eiꝰmodi om̃s: ñ subuenien¬
tes in nedetsitate. s opitulantes mniquitate. Qd niueniãt
i contemptum: Qnti ut talibꝰ qͦq deferent. etiam de
ꝓprio cessere iure. ne longo et casso itm̾e fatigarentur.
Piures tamen sua amittere non ferentes. appellationes
minꝰ oportunas. et celsa nomina importuniꝰ contẽpser̃
Pico aliqͥd qͦd ad rem ꝑtinet exempli causa. Qͥdam sͥ pubs¬
ce desponsarat uxorem. Ad÷ dies celebris. nuptiarũ. Para¬
ta omĩa: inuitati multi. Et ecce homo concupiscens u¬
xorem ꝓximi sui. in uocem appellationis inopinate ꝓ¬
rumpit: affirmans sͥ traditam priꝰ. suam potiꝰ ẽẽ deb̾¬
Stupent sponsꝰ. herent om̃s. sacerdos ñ audet ꝓgredi
frustratur om̃is apparatꝰ ille: descendit qͥsq in domũ

Expanded text:
prodens ac redarguens opera tenebrarum. Prorsus fovendae prodens ac redarguens opera tenebrarum. Prorsus fovendae et manu tenendae sunt: sed quas extorsit necessitas, non calliditas adinvenit. Usurpatoriae sunt hujusmodi omnes, non subvenientes in necessitate, sed opitulantes iniquitati. Quidni veniant in contemptum? Quanti ut talibus quoque deferrent, etiam de proprio cessere jure, ne longo et casso itinere fatigarentur? Plures tamen sua amittere non ferentes, appellationes minus opportunas, et celsa nomina importunius contempserunt. 11. Dico aliquid, quod ad rem pertinet, exempli causa. Quidam sibi publice desponsaverat uxorem. Adest dies celebris nuptiarum, parata omnia, invitati multi. Et ecce homo concupiscens uxorem proximi sui, in vocem appellationis inopinatae prorumpit, affirmans sibi traditam prius, suam potius esse debStupet sponsus, haerent omnes, sacerdos non audet progredi, 430 frustratur omnis ille apparatus; descendit quisque in domum
Abbreviated transcription (Latin):
iñ te existimes ociose uacare consid̾ationi huis: qua appel¬
iationes ad legitimum si fieri potest reuoces usume s ap̃
hinic mea queratur. uel potiꝰ curetur sententia. dic o ap¬
pellationes ite ñ contẽpnendas. sic nec usur pandas omir¬
iino. Porro horum qͥd insolentiꝰ censeam haut facile dix¬
etimi nͥ qͦd usurpatio qͣndam uidet᷑ mlucere contẽptiᷤ
necessitatem: ac ꝑhoc forte acriꝰ insectanda. que amplius
nocet. Aut ñ uere nocentior est. mala inse. in partu peior
Nonne ipsa est. que ipsum qͦq ius nature. aut eetenuas
aut ext̾minat: ITam sepe reb etiam p̾ciosissumis. precui
gãm. non moddo demit: s adimit. Ed sacrañtis acceptue
usurpata tam̃ ab inlignis andigne ue traclata. nuntuie
aceptantur. Magis habent dãpuationem: quia debitam
uen̾ationem non habent. Fateor gͣnde. & gu̾ale munclo
bonum eẽ appellationes: idq tam necessarium. quam
colem ipsun mortalibus. Re uera qͥdam sol uusticien p

Expanded text:
n te existimes otiose vacare considerationi huic, qua appellationes ad legitimum, si fieri potest, revoces usum. Et si hinc mea quaeratur vel potius curetur sententia, dico appellationes ut non contemnendas, sic nec usurpandas omnino. Porro horum quid insolentius censeam, haud facile dixerim: nisi quod usurpatio quamdam videtur inducere contemptus necessitatem, ac per hoc forte acrius insectanda, quae amplius nocet. Aut non vere nocentior est, mala in se, in partu pejor? Nonne ipsa est quae ipsum jus quoque naturae aut extenuat, aut exterminat? Nam saepe rebus etiam pretiosissimis pretii gratiam non modo demit, sed adimit. Quid Sacramentis acceptius? Usurpata tamen ab indignis, indigneve tractata, minime acceptantur. Magis habent damnationem, quia debitam venerationem non habent. Fateor grande et generale mundo bonum esse appellationes: idque tam necessarium, quam solem ipsum mortalibus. Revera quidam sol justitiae est,
Abbreviated transcription (Latin):
in fra dodines p nominatos sunt: si in obedientes oreus castũ minꝰꝙ: sincerũ e. Deupe habtar i mecrpis¬
infra ordines p̃nominatos sunt: si in obȩdientes ore¬
nari contẽpserint. honore suscepto priuent᷑. ꝓhibemu uestu clericos: a¬
autẽ ne adolescentib uel infra sacros ordines constituti iant ut milites: neq ut cleriel. euangr air. la¬
autẽ ne adolescentib uel infra sacros ordines constitutis
sed qui prudentia et uite merito clarescunt. p̾dicti conssus sunt: ¶¬
cedantur honores. Uerba tua hȩc: tu sanxisti. Quid effei¬
lui mancipatum: Adhuc adolescentes. adhuc qui infieesurget. Isti inquo: Anqui fue orciens deus

Expanded text:
infra Ordines praenominatos sunt, si inobedientes ordinari coninfra Ordines praenominatos sunt, si inobedientes ordinari coninfra ordines prenominatos existunt, si inobedienter ordinari contempserint, honore suscepto priuentur. Proibemus autem, ne adolescentibus uel infra sacros ordines constitutis, autem ne adolescentibus, vel infra sacros Ordines constitutis, sed qui prudentia et vitae merito clarescunt, praedicti concedantur honores . » 20. Verba tua haec: tu sanxisti. Quid effectui mancipatum? Adhuc adolescentes, adhuc qui infra sacros Ordines
Abbreviated transcription (Latin):
tur dissimulans. Precipimꝰ aisti ut tam ep̃i quã cle¬
rici. neq insuꝑfluitate seu in honesta uarietate colorũ
aut fissura uestiũ. neq intonsura intuentiũ quoꝵ for¬
ma & exemplũ esse debent. offendant aspectũ: sed
potiꝰ ita insuis actib errata condẽpnent. & amorẽ in¬
nocentiȩ conuersacione demonstrent. sicut dignitas
exigit ordinis clericoꝵ. Quod si moniti ab ep̃is suis in
coꝵdem pontificũ auctontate priuent᷑. Ep̃i uͦ si pre
fixam penã irrogare neglexerint. qr inferiorũ eul¬
pe adnullos magis referende sunt. quã ad desides
negligentesq rectores: tam diu ab officio pontifical
abstineant: donec penã a nob̃ constitutã clericis sib
subiectis imponant. Illud etiã duximꝰ annectendu
ut nullus inarchidiaconũ uel decanũ nisi diaconꝰ ⁊ p̾seformi¬
biter ordinetur. Archidiaconi uͦ decani & p̾positi qu

Expanded text:
tur dissimulans. « Praecipimus, » aisti, ut tam episcopi quam cletur dissimulans. « Praecipimus, » aisti, ut tam episcopi quam clerici, neque in superfluitate, seu inhonesta varietate colorum, aut fissura vestium, neque in tonsura, intuentium quorum forma et exemplum esse debent offendant aspectum; sed potius ita in suis actibus errata condemnent, et amorem innocentiae conversatione demonstrent, sicut dignitas exigit ordinis clericorum. Quod si moniti ab episcopis suiseorumdem pontificum auctoritate priventur. Episcopi vefatam poenam irrogare neglexerint, quia inferiorum culpae ad nullos magis referendae sunt quam ad desides negligentesque rectores; tandiu ab officio pontificali abstineant, donec poenam a nobis constitutam clericis sibi subjectis imponant . Illud etiam duximus annectendum, ut nullus in archidiaconum vel decanum, nisi diaconus et presbyter ordinetur. Archidiaconi vero, decani et praepositi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ uniuersũ eccłiȩ statũ intendat consideratio tua
si plebes clericis. si clerici sacerdotib. si sacerdotes deo
in ea qua oportet humilitate subiecti sint: si inmonas¬
teriis ⁊ religiosis locis seruetur ordo: uigilet discipli¬
na si suꝑ praua oꝑa & dogmata. censura eccłastica us¬
geat. si florcant uinee honestate & scĩmonia saceids¬
tum. si flores fructus parturiant. obedientiã fidelium
ea qua dignũ ẽ. sollicitudine obseruentur. ne qͥd inagͦ
dñi tui. aut neglectu incultũ. aut fraude subreptũ in¬
ueniatur. Posse in ueniri ne dubites. Michi in ꝓmptu
est ut multa & innumera p̾termittã. que passim ne¬
glecta iacent. nonnulla etiã exhis que plantauit dex¬
tera tua cõuilsa monstrare. Nonne os tuũ in remensi
concilio subiecta capitula ꝓmulgauit: Qs ea tenet:
Qs tenuit: falleris. si teneri putas. Si non putas ipse
peccasti: aut statuens que nõcenerent᷑ aut qđ non tenẽ¬

Expanded text:
super universum Ecclesiae statum intendat consideratio tua: super universum Ecclesiae statum intendat consideratio tua: si plebes clericis, si clerici sacerdotibus, si sacerdotes Deo in ea, qua oportet, humilitate subjecti sint; si in monasteriis et religiosis locis servetur ordo, vigilet disciplina; si super prava opera et dogmata censura ecclesiastica vigeat; si floreant vineae honestate et sanctimonia sacerdtum? si flores fructus parturiant, obedientiam  al., obea, qua dignum est, sollicitudine observentur, ne quid in agro Domini tui aut neglectu incultum, aut fraude subreptum inveniatur. Posse inveniri ne dubites. Mihi in promptu est ut multa et innumera praetermittam, quae passim neglecta jacent nonnulla etiam ex his quae plantavit dextera tua, convulsa monstrare. Nonne os tuum in Remensi concilio subjecta capitula promulgavit? Quis ea tenet? quis tenuit. Falleris si teneri putas. Si non putas, ipse peccasti, aut statuens quae non tenerentur, aut quod non tenen
Abbreviated transcription (Latin):
piam dicentem audisti. nolo subarchangłis essȩ: aut
ex alio quolibet inferiorũ ordinũ. aliquẽ nonferentẽ
subessȩ cuiquã: nisi deo. Quid inqͥs: Phibes dispensa¬
re: Non. seddissipare. Nonsum tam rudis ut igno¬
rem positos uos dispensatores: sed in edificacionem
non indestructionẽ. Deniq querit᷑ interdispensato¬
res: ut fidelis quis inueniat᷑. Ubi necessitas urget. ex¬
cusabilis dispensacio est. Ybi utilitas ꝓuocat: dis¬
pensacio laudabilis est. Utilitas dico cõmunis non
ꝓpria. Nam cũ nichil hoꝵ est. non plane fidelis dis¬
pensacio: sed crudelis dissipacio est. Nonnulla tamẽ
monasteria sita indiuersis ep̃atib quod specialiꝰ ꝑti¬
nuerint ab ipsa sui fundacione. ad sedem apłicam ꝓ
uoluntate fundatoꝵ quis nesciat: Sed aliud est. quol
largitur ddeuocio: aliud qd̾ molit᷑ ambitio: impacien
subiectionis. Et hec dicta dehis. Suꝑ est ut generali¬

Expanded text:
piam dicentem audisti, Nolo sub Archangelis esse: aut piam dicentem audisti, Nolo sub Archangelis esse: aut ex alio quolibet inferiorum ordinum aliquem non ferentem subesse cuiquam, nisi Deo. Quid, inquis? prohibes dispensare? Non, sed dissipare. Non sum tam rudis, ut ignorem positos vos dispensatores, sed in aedificationem, non in destructionem . Denique quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur . Ubi necessitas urget, excusabilis dispensatio est: ubi utilitas provocat, dispensatio laudabilis est. Utilitas, dico, communis, non propria. Nam cum nil horum est, non plane fidelis dispensatio, sed crudelis dissipatio est. Nonnulla tamen monasteria, sita in diversis episcopatibus, quod specialius pertinuerint ab ipsa sui fundatione ad Sedem apostolicam pro voluntate fundatorum, quis nesciat? Sed aliud est quod largitur devotio, aliud quod molitur ambitio impatiens subjectionis. Et haec dicta de his. 434