comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tenus uos quidẽ facile asrequamini Egouix¬
ta anticipatam animo speciem orationir &¬
pediam. Est igit᷑ ut milii quidem iudetur im
primis diuidendum. Quid sit qđ semꝑ est
carens generatione: quiditem quoagignitur
uec est semp alcerum intellectu percipibi¬
le ductu a inuestigatio nerationis semper
idem porro alterum oppinione cuminra¬
tio nabilisensu opinabile. propterea que
incertum nascens & occideis peq uiquã
in existedi condicione constantiara ta
pensẽuerans Omne autem quod gignitur
excius ialiqua necerrsaria gignitur: puhil
sum ficcuius ortum non legitima causa
a ratio prȩcaedat: o peri porro fortunam
dit opifexsuus : quippeadimmortalir quidẽ
& instatu genuinopersistentis exemplisimi¬
litudinem at quae aemulationem formans
operis esfigiem Honestum efficiat simulacrũ nocgres
Autuero ałicnanuu respiciens generatũq
contemplans minime decorum: omneigit᷑ cae¬
lum uel mundus seu quoal odignat᷑ nomune.

Expanded text:
tenus uos quidem facile assequamini, ego iuxtenus uos quidem facile assequamini, ego iuxta anticipatam animo speciem orationis expediam. Est igitur, ut mihi quidem uidetur, in primis diuidendum, quid sit quod semper est, carens generatione, quid item quod gignitur nec est semper, alterum intellectu perceptibile ductu et inuestigatione rationis, semper idem, porro alterum opinione cum inrationabili sensu opinabile proptereaque incertum, nascens et occidens neque umquam in existendi condicione constanti et rata perseuerans. Omne autem quod gignitur ex causa aliqua necessario gignitur; nihil enim fit, cuius ortum non legitima causa et ratio praecedat. Operi porro fortunam dat opifex suus; quippe ad immortalis quidem et in statu genuino persistentis exempli similitudinem atque aemulationem formans operis effigiem, honestum efficiat simulacrum necesse est, at uero ad natiuum respiciens generatumque contemplans minime decorum. Omne igitur caelum uel mundus seu quo alio dignatur nomine —
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ uero uelsacror aegyptior ulibror reuocar
ciueslaris simos uecer er & antelios coastituo¬
repectaculum uenerabile populi quei
dacione submersum profundomaris aeor¬
uor um monumentorum fania celebrauit:
aot q rauit dema iorib uortris sermonie conte¬
urs Neggo magnifice sum inuita turhio¬
dis u dorinatione apraratur intellegidat᷑
ergogeameao. delaba coeptum uocataut
morest maicilium diuinitate᷑. Uer amiso¬
es ate nacuomiuib mossit &i quasi quaodã reli¬
gio quiuel demaximis reb uel deminis actu¬
ialiquid sunt praecari ad auxiliũ diuini¬
ratiꝰ nuantonar aequius est qui uniuersita
tis naturae substantiaeq ratiañe praesta¬
turisumus in uoca rediuin amopem : nisi plane
saeuo quoda furore atq inplacabili rapta¬
niur amentia sicigit meir precib: conprehen¬
suma eine quidem uteadicant᷑ a nob quae pla¬
cant. tumut nobir quoq ipsr consequen¬
ter ppositoq openidecenter profemur. &iqͥua:¬

Expanded text:
onem uero uel sacros Aegyptiorum libros reuocare onem uero uel sacros Aegyptiorum libros reuocare ciues clarissimos ueteres et ante hos constituere spectaculum uenerabile populi, quem inundatione submersum profundo maris Aegyptiorum monumentorum fama celebrauit, atque ita ut de maioribus nostris sermonem contexere. Ne ego magnifice sum inuitatus hodie, ut ex ordinatione apparatus intellegi datur. Ergo age, Timaee, deliba coeptum uocata, ut mos est, in auxilium diuinitate. Vere, mi Socrate, nam cum omnibus mos sit et quasi quaedam religio, qui uel de maximis rebus uel de minimis acturi aliquid sunt, precari ad auxilium diuinitatem, quanto nos aequius est, qui uniuetis naturae substantiaeque rationem praestaturi sumus, inuocare diuinam opem, nisi plane saeuo quodam furore atque implacabili raptamur amentia. Sit igitur meis precibus comprehensum maxime quidem, ut ea dicantur a nobis quae placeant deo, tum ut nobis quoque ipsis consequenter propositoque operi decenter profemur et, qua
Abbreviated transcription (Latin):
unbem ueteres athenar fuirre : quaremise
fieri huiurcemodi remuneratione contentis
aestima nullã uero aliam critia magirads¬
babo quam istam i pram quae est propria prarts¬
tium feriarum : magnificũ uero illud non
cõmenticiamq fabulam nonuer am historu
uitaepor sibilir fato quodã a meuertriranims
timatã : quare fortuna prorperante ꝑgiit
institute orationis: ego ut probum audicoe
dec&s ad conito silentio mentẽ atq aurer pari
Etiamne considera socratesiest cõmoda dis positiu
debiti appara turtibi : placuit enĩ nobis tinieu
quidem ut pote in astromia ceterir eminenin
natur aeq:rerũ arcancrimatũ: principeli
dicereor sum amundi rensibilis constraitiones
urq ad genus hominũ generationẽ : meuero
surceptis ab hoo hominib eidẽ oratione forne
tuaporro adegregiã frugem imbutinder
ditir legums anctiore maderamine. iuxtasol¬

Expanded text:
urbem ueteres Athenas fuisse. Quare, mi Socrate, urbem ueteres Athenas fuisse. Quare, mi Socrate, fieri huiusce modi remuneratione contentus aestima. Nullam uero aliam, Critia, magis approbo quam istam ipsam quae est propria praesentium feriarum, magnificum uero illud non fictam commenticiamque fabulam, sed ueram historiam uitae possibilis fato quodam a me uestris animis intimatam. Quare fortuna prosperante pergite iter institutae orationis; ego, ut probum auditorem decet, attento silentio mentem atque aures parabo. Etiamne consideras, o Socrate, si est commoda dispositio debiti apparatus tibi? Placuit enim nobis Timaeum quidem, utpote in astronomia ceteris eminentem naturaeque rerum arcana rimatum, principe loco dicere orsum a mundi sensibilis constitutione usque ad genus hominum generationemque, me uero susceptis ab hoc hominibus eiusdem oratione formatis, tua porro ad egregiam frugem imbutis et eruditis legum sanctiore moderamine, iuxta Sol
Abbreviated transcription (Latin):
imperiotuo : Quod confideba s acilemean
in columi memoria planer & exebã nis foro
maior inille a&ia te cognitionir delectato
insignet mentib cognnta forra iaqđ stue¬
senir & arsidua re latiomeracã quand a and¬
soleã infecerit animo notã: quaretur id ad
aninia quae dictarunt ꝑtinenteloquar di
sũparitur . Nonut narrationẽ reex a ndi
ostendã rempublicani &populum sermone
socratis hesterna dirputatione adumbrar
Non picturatam erfigiem beatae ciuitatin sius
beateanciuitatẽ. &uiuum populum quondãp
se. propugnatorerq quor iste instituebat adco¬
rantiam laborum uirtutẽq animigimiana
& masicam ansuetudine. maiorer norcrortuiis
quorille racerdor aegiptiur praedicar & : Nia
facta eorum nutrime nꝰ ab hoc memoratis in¬
tirq conueniant : imperatoqui ppenobir ara
munerinon aliter satirfieri porre anbi
Misiconsensuomniũ participum oericii recers
babitur illã quasocrater uariorer mone dep

Expanded text:
imperio tuo, quod confidebam facile me, incolumi memoria plane retexam; nisi forte maior in illa aetate cognitionis delectatio altius insignit mentibus cognita, fors etiam qusenis et assidua relatio meracam quandam et inobsoletam infecerit animo notam. Quare ut id ad quod omnia quae dicta sunt pertinent eloquar, dicere sum paratus, non ut narrationem retexam, sed ut ostendam rem publicam et populum sermone Socratis hesterna disputatione adumbratum non picturatam effigiem beatae ciuitatis, sed uere beatam ciuitatem et uiuum populum quondam fuisse, propugnatoresque, quos iste instituebat ad tolerantiam laborum uirtutemque animi gymnasiis et musica mansuetudine, maiores nostros fuisse, quos ille sacerdos Aegyptius praedicaret, quando facta eorum nutrimentis ab hoc memoratis institutisque conueniant. Imperato quippe nobis a Socrate muneri non aliter satisfieri posse arbitror nisi consensu omnium participum officii recepti probabitur illam quam Socrates uario sermone depinxit
Abbreviated transcription (Latin):
certauirse exercitionibil prof eeco est qd uicirre
uiccoriesit. Er go animã corpor ea creatori & in¬
corporea sibiest duolieo qua sollerter dircuti
ratio indaganto uerit atis ex poscit Autuerum
reuera est quod incorporea sicanima si hoc
ipsũ deseipra ueraciter nouit. Autiee ueruesi
quodcarporeasitanuna sud peueranime
constat auctorem. istiuorumdicunt &ue¬
rumest quod anima incorporea sit. quia& ip
Duoque. &amcriria us quequaq sibi oureraq
ueraesse contendunt cumueru. nisi falso on¬
trariumnansic inlustririd modum dc pre¬
claradis putatio quaedum unam solamq. uo¬
ritatem spernit quas sibiueria er inuenit
V trameniscos professionis suieneuib: teneam
penes haminem ipsis aciam facentibi incorpo¬
reus est humanur animus. qmigitur ruphac
nobis questionis parti canuenit. res itu. doco¬
ant quatenus incurparalis substantia illa car¬
parea sit quieandom incorpore a croaiut

Expanded text:
certauisse exercitio, nihil profecto est quod uicisse certauisse exercitio, nihil profecto est quod uicisse uictoriae sit. ergo si anima corporea creatori et incorporea sibi est, duo haec quam sollerter discuti ratio indagandae ueritatis exposcit: aut uerum reuera est, quod incorporea sit anima, si hoc ipsum de se ipsa ueraciter nouit, aut item uerum est,, quod corporea sit anima, si id penes animae constat auctorem. siti uerum dicunt et uerum est, quod anima incorporea sit, quia et iduoque et contraria usquequaque sibi et utraque uera esse contendunt, cum uerum nisi falso contrarium non sit. inlustris admodum ac prclara disputatio, quae dum unam solamque. ueritatem spernit duas sibi ueritates inuenit. ut tamen istos professionis suae nexibus teneam, penes hominem ipsis etiam . fatentibus incorporeus est humanus animus. Quoniam igitur super hac nobis quaestionis parte conuenit, restat ut doceant quatenus incorporalis substantia illi corporea sit, qui eandem incorpoream creauit.
Abbreviated transcription (Latin):
gpco redeunter traurmirso errorumari
&emensa ignorantiȩ here moueritatir pacriam
Atq uticerrã repromissianis intremus nonotiosi
neq iuertes neq uero crepidanter ut siquid sal¬
silo quii uanitatis utia ꝓgenitum autlater etenu s
astripuerit a ut obuiumsere dederit Ine supre
ter inunt animar garrientido nugis & sinonsisti¬
mur abiitinere lentamureamen sedinsumere
paurillũtẽporir intertrementi nilul est. quinpos¬
roiuiuatmado quidobuersum uero quiduaediuer¬
sum eadem ueritarꝰ ut depellat aut procerat. Qcu
adiadicere quorpiam quidicorporeas osseuolt̃
aniniar & cardem incorporeas negare non porse
Aiud ipraranim as sibi. al idee creatori dom
quiunt aniniȩ corporeȩ sunt. ueru silum&
incarporeae. quodita est acsidicant animar:
eu orporear ee &incot poreas. Eteruitacõ por¬
racertor quodeamibume iscae manib. ⁊ es pon¬
dere ad modum laboriest. quia nibil istie quieuean¬
grediar nihil qđ melallitur eruã nihil quicum

Expanded text:
gypto redeuntes transmisso errorum mari gypto redeuntes transmisso errorum mari et emensa ignorantiae eremo ueritatis patriam atque uti terram repromissionis intremus non otiosi neque inertes, neque uero trepidantes, ut si quid falsiloqui uanitatis uitio progenitum aut latere tenus adstrepuerit aut nterimunt animas garrientibus nugis etsi non sistimur ab itinere, lentamur tamen. sed insumere pauxillum temporis intertrimenti nihil est, quin porro iuuat, modo quid obuersum uero quidue diuersum eadem ueritas aut depellat aut proterat. et cum audio dicere quospiam qui et corporeas esse uolunt animas et easdem incorporeas negare non possunt, aliud ipsas animas sibi, aliud esse creatori: deo, inquiunt, animae corporeae sunt, uerum sibimet incorporeae, quod ita est ac si dicant animas et corporeas esse et incorporeas, aeternitatem porro testor, quod eo mihimet hisce inanibus respondere admodum labori est, quia nihil istic quicum congrediar, nihil quod medullitus eruam, nihil quicum
Abbreviated transcription (Latin):
quicquã corpor eũ uid& quicor poralẽ uisum
non hiab& animeoũt qui hab& uisũ &corporale
nihil uide incor ponaliteruide e incorporaliter
uidereporse incorporalir est uisus. & incorpo¬
reũ uisum nisi in corporeus non hab& ⁊ uicor¬
poraliter humanur animus uid& in corpareus
igit᷑ est animus humanus. Nonergo hiscefribulis
sollictteris amplius. utreare aniũ nouerre
illicubi cogitat qui a contemplariꝑnatur am
ne quiditu locorũ uultus hominũ motur actusq
populorũ hec nãq corporea sunt. Por roaut
ininius incorporeus quode antranatura sui est
uidere non potest. Eatenus tamenadest ubi cogicat
utlaca quaecogitat corpor aliui sione non ceruat
sicutadest ubi inuificat ut ipsa quaeuiuificat sui
corporis interna ponuideat. Acsiusq quaq pare
inimum&corporoa non posseuidere sine corpo¬
re cincorporeacumcorpore uider eromporre
nondutuir al exandrie peregrinemur sed ale¬

Expanded text:
quidquam corporeum uidet, qui corporalem uisum quidquam corporeum uidet, qui corporalem uisum non habet. animus autem, qui habet uisum et corporale nihil uidet, incorporaliter uidet, et incorporaliter uidere posse incorporalis est uisus, et incorporeum uisum nisi incorporeus non habet, et incorporaliter humanus animus uidet: incorporeus igitur est humanus animus. non ergo hisce friuolis solliciteris amplius, ut reare animum non esse illic ubi cogitat, quia contemplari per naturam nequit situs locorum, uultus hominum, motus actusque populorum, haec namque corporea sunt. porro autem animus incorporeus quod contra naturam sui est uidere non potest, eatenus tamen adest ubi cogitat, ut loca quae cogitat corporali uisione non cernat, sicut adest ubi uiuificat, ut ipsa quae uiuificat sui corporis interna non uideat. ac si usquequaque patet animum et corporea non posse uidere sine corpore et incorporea cum corpore uidere non posse, non diutius Alexandriae ppregrinemur, sed ab Ae
Abbreviated transcription (Latin):
manur animus & ipsecorporeus & saepto
corporis &terioris inclusur si quid ꝑse
uidere cor poreum pocest. nihil illiscilie&
udere promptius est quã corporis interna
quirelaudit᷑ a gequaeso intende uisceracua
& inonines ad modum corparũ parter istũ
quedictitas animicor poralẽ uisu & detemit
a prorenuntia totibi nobisq dicito quib. mo¬
dis quouesi tu triformitas cerebrieoeat
uecarirm arsaiaceat . Regulalienir hereat
stomacilibra pendeat cordis plextrũ feriat qui
uena rũ tramites quauetatura quaoneruoi
prigines que ue conpager queor suũ coitio quȩ ue
onpictio quaepul monumeaua quactortuora
patularũ enodib quaeligaturis & plicite infle¬
Xioner ac reflexioner Eccequid negas arbitror
suꝑhir rerponra redibere Curigit᷑ nagar
qui a uidelic&s animus ꝑsesacor porea nequã
uid& sed curuidere corporea nequaquã
possit quẽ non sineui suẽe iam constitit . Nemo

Expanded text:
manus animus et ipse corporeus et saepto manus animus et ipse corporeus et saepto corporis exterioris inclusus si quid per se uidere corporeum potest, nihil illi scilicet uidere promptius est, quam corporis interna, quis clauditur. age, quaeso, intende in uiscera tua et in omnes admodum corporum partes istum quem dictitas animi corporalem uisum et de temet ipso renuntiato tibi nobisque dicito, quibus modis quoue situ triformitas cerebri coeat, iecoris massa iaceat, regula lienis haereat, stomachi libra pendeat, cordis plectrum feriat, qui uenarum tramites quaeue textura, quae neruorum origines quaeue conpages, quae ossuum coitio quaeue conpactio, quae pulmonum cana, quae tortuosae botulorum enodibusque ligaturis explicitae inflexiones ac reflexiones. ecce quid negas arbitro super his responsa redhibere? cur igitur negas? quia uidelicet animus per sese corporea nequaquam uidet. sed cur uidere corporea nequaquam possit, quem non sine uisu esse iam constitit? nemo
Abbreviated transcription (Latin):
coriranimi quoigit᷑ iusta ab iniurtir. as al¬
biruira diiudicat ansorranue corder ocu¬
atieõporilitor iudicio credent̾ cae coran¬
eiropapienter seduolappium derama¬
norenatuuelher mofilium degreco gym¬
nasio ualrabi a depro fecarum numero:
supambiguo presentitester haleamur quoꝵ
lappiuseis quiex teriur clarerent oculir
inceriurcieuttirent consilu lumen prȩ¬
quit uelhermophilus theopopũ geometri¬
fisiner adiadacuit uelthabiar filio dumceli
ter preuius pandit. Angelum comitẽ dedit
d&igitur aninus. absq. corpore. neccor¬
pulentũ aliquid autcolor acum. Aut per
aca distentum. sed ipram ueritatẽ que sũ¬
me incorporea dr̃ est incorporeo contẽ¬
platur ob tutu patet ut arbitror aniũ
& porse incorporea & ꝓcorpur uidere cor¬
porea sedilludadhuc propter tepidi ieco¬
corpore nuncigitur adestotatus &quã patir
es praesenr fico Nempeut artrius hu¬

Expanded text:
uisus animi? quo igitur iusta. ab iniustis, a faluisus animi? quo igitur iusta. ab iniustis, a falsis uera diiudicat? an forsan uecordes oculati corporaliter iudicio credentur caecos anteire sapientes? sed uel Appium de Romano senatu uel hermophii lum de Graeco gymnasio uel Tobiam de prophetarum numero super ambiguo praesenti testes habeamus, quorum uel Appius eis, qui exterius clarerent oculis et interius caecuttirent, consilii lumen praebuit, uel Hermophilus theopompum geometricam sine radio docuit, uel Tobias filio, dum caeli iter praeuius pandit, angelum comitem dedit. uidet igitur animus absque corpore nec corpulentum aliquid ant coloratum aut per loca distentum, sed ipsam ueritatem, quae summe incorporea deus est, incorporeo contemplatur obtutu. patet, at arbitror, animum et per ae incorporea et per corpus uidere corporea. Sed illud adhuc propter tepidi ieco uidere sine corpore. nunc igitur adesto totus et quam potis es praesens fito. nempe, ut adstruis, hu
Abbreviated transcription (Latin):
quaeq corpore a nis ꝑcorpus sentirenons¬
Tuueronimis repugnante sententia corpor
uoler intellegi & incor par ea uideroi sedini
forte sola ꝑsere sicut nature eiest propriu
iudereporre .u.aeatꝰ. trigeminũ quost¬
nir huiur quo adstrictim porsumus uentiles
obsturũ Ergoigit᷑ uidaat neprere hum ans
animur nec neuideamus sed qm̃penesũ no
istiur cenegotii. istuo in locouertitꝰ uigila c
uigi laceq: simul quaero lectorem uirir dus
u.il paratocerebri anteriore uentriculo : In¬
sibilib uircerũ flamir inq radior parrourꝗf
mananr. si quid eolorir aut pormȩ ob uiun
ceperit concipit &uticursii itaqua roc unsi
rapidis linearii meatibur recipio. It aq hos
illua est quod uocat uisur. sicut in primo libr
disteriumur. Phunc ergoc ũbelua huma nus
quoq animur i nota abignatir. alla abatris
por pora secernit. Hoc inetenur est humani

Expanded text:
quaeque corporea nisi per corpus sentire non posquaeque corporea nisi per corpus sentire non posunt possit. tu uero nimis repugnante sententia corporea uoles intellegi et incorporea uideri ? sed ne forte sola per sese, sicut naturae eius est proprium, uidere posse uideatur, trigeminum quaestionis huius, quoad strictim possimus, uentilemus obscurum. ergo igitur uideatne per sese humanus animus necne, uideamus. sed quoniam paene summum istiusce negotii istoc in loco uertitur, uigilacem uigilantemque simul quaero lectorem. uisus animi uaporato cerebri anteriore uentriculo inuisibilibus uiscerum flammis inque radios porro usque promanans, si quid coloris aut formae obuium ceperit, concipit et uti cursu ita etiam recursu rapidis line- aram meatibus recipit, itaque hoc illud est, quod uocatur uisus, sicut in primo libro disseruimus. per hunc ergo cum bellua humanus quoque animus nota ab ignotis, alba ab atris corio secernit. huccine tenus est humani
Abbreviated transcription (Latin):
driam uelluero solimã cugitar it si pare
tationẽ tocasui prerentia illic inter fun
refera t nobirntur locorũ uultur houo
motur acturq populorum nondir puda
cor huiur sencentiae eemipto animeco¬
por alitatis capersere indicium. undea
poralitatisiuderi debiut argumentũ. hag¬
uisione dirrerui acliquido patui iua
nulla mediante substantia Acter nisei
atquimutabilia contueri. Igitur cura¬
nalis anima ꝑseincor por eũ atq inloca
conspiciat . & ueritate quae drest afalt
pcos pur localia corporeq nõuideati
horumratio est. illi peandemneredis mulos
atq con spicienda inter preecor popeu
similem. animȩ iuso ut se pedictuest nu
rarepiges intellecturest Enum uero cos¬
rea intelligine queunt. sentiriabauimo
corpur quaeunt : Animauero sicut ꝑcerr
sentit ita ꝑse intellagit. E umquderei¬
tiuntꝰ at queitelleguntur substantialon
diuerra est. quo fit đ iimaquia nonest cori

Expanded text:
driam uel Hierosolymam cogitat et si per cogitationem tota sui praesentia illic interfuit, referat nobis situs locorum, uultus hominum, motus actusque populorum. non dispudet auctor huius sententiae exemptae animae corporalitatis capessere indicium, unde incorporalitatis uideri debuit argumentum? uisione disserui, ac liquido patuit eundem nulla mediante substantia aeterna semper atque inmutabilia contueri. igitur cam rationalis anima per se incorporeum atque inlocali conspiciat et ueritatem, quae deus est, per corpus localia corporeaque non uideat, quaenam ratio est illis eandem credi similem, ad quae conspicienda interprete corpore usimilem ? animae uisio, ut saepe dictum est nec iterare piget, intellectus est. enimuero corporea intellegi nequeunt, sentiri ab anima per corpus queunt. anima uero sicut per corpus sentit ita per se intellegit, eorum quae sentiuntur atque intelleguntur substantia longe diuersa est. quo fit ut anima, quia non est corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
cidi quid ninluiuu potest. Ac ꝑ hoc nanimacor¬
pur estuiuum: occidi ab illo potest aquo porest
corpu roccidi. Veritar dicit quiocciduntio¬
pus durmã non pos sunt occidere nonestigitꝰ
conpur anima qua occidi non potest . aquib cor¬
pur oceidipotest uerũ quileuanda est ꝑpetus
us teonis omere legonter intentio huũcoa uoluminis
uiadib rertant nuncut quȩ aropuseui

Expanded text:
cidi quid nisi uiuum potest, ac per hoc si anima corcidi quid nisi uiuum potest, ac per hoc si anima corpus est uiuum, occidi ab illo potest, a quo potest corpus occidi. ueritas dicit: qui occidunt corpus, animam non possunt occidere. non est igitur corpus anima, quae occidi non potest a quibus corpus occidi potest. uerum quoniam leuanda est perpetuae lectionis onere legentis intentio, huiusce iam uoluminis vadibus; restat nunc ut quae ex opusculo
Abbreviated transcription (Latin):
sinceor poronescio, Ergo& sicũcorporer ap¬
copror rapia mensi necorpore pocuisti in¬
corporeus igitur es &iam incorporesi po¬
tunstar upn siie corpore qui prapaco pore¬
pur sinsorporenit statutar erũ lage nons
solice ueritatis adindubi taci pide ueltar
ipsatertifcabitur. Dicit in euargelio dur
naltte timereeos quioccidunt corpus animã
aũt nom pos sunt occidere . Cur quae soteani¬
mamnoecider non pocest qui occiderecor pus
pocest. nisi quia forte anima non est corpur
unsitamen sicorpus est occidi potest abe a quo
conpus occidi potest. Delis nempeduobi agimur
aimauuidolic& et corpor equib confihomo
quisbilis quie nim dixit nolite tineretor not
dix quioccidunt spissius corpur grauiurcor¬
pus. sed quio ceidunt corpus. & item non dixit
tenuiur& leuius corpus. sed anima non par¬
sunt occidere hoc nem pecorporis nomine
uiuens pra fectocorpur includit . quia necac¬

Expanded text:
sine corpore nescio. ergo etsi cum corpore rapsine corpore nescio. ergo etsi cum corpore raptus es, rapi tamen sine corpore potuisti. incorporeus igitur es etiam in corpore, si potuisti rapi sine corpore, quippe incorporepus sine corpore sit, statuta rerum lege non sscilicet ueritatis, ad indubitatam fidem ueritas ipsa testificabitur. dicit in euangelio dominus: nolite timere eos, qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere. cur, quaeso te, animam occidere non potest qui occidere corpus potest, nisi quia forte anima non est corpus? sed tamen, si; corpus est, occidi potest ab eo, a quo corpus occidi potest. de his nempe duobus agimus, anima uidelicet et corpore, quibus confit homo uisibilis. qui enim dixit: nolite timere eos, non dixit, qui occidunt. spissius corpus, grauius corpus, sed qui occidunt corpus. et item non dixit, tenuius et leuius corpus, sed animam non possunt occidere. hoc nempe corporis nomine uiuens profecto corpus inclusit, quia nec oc
Abbreviated transcription (Latin):
cercũ Raptũ eẽ hominẽscit incorpore anetracor pore¬
E ccetimnem diperetumese quuid nestire a postolur
au anaresedicat. & cutiamuript ut rũ sa
comporeo corporeouie due urro quentta
touis nercia. sicuticumcorpore ausi ne conpo¬
renti ptusignorat. sdio inquit honuine nrp
stie nune enin aedurtalicas quollis quor apfur est
Oraptur esiese nouit sentienrtamen no iipiũ
sacẽ conpus suũ & sicumeodem neansie er ca
raptur sit hesitat. sed ipsum tamen raptumit
noidubitat. & cum istuc omne pates c it obseurũ
nempolis quis eucũ corpore si necorpore sit
raptus incertur est incorporeũtamenẽe
&corpurhabere secerturest qui a sine corpo sino
corpus sisinecorpore multopotiur intolle¬
xitur nouer recorpus. quod pocest ea sinecor¬
pore. seio inquit hammeraptum seds iue
in canpore siue & tracorpus nescio quod talaest
acsidiceres aptũ mescio sede ũ corporo an

Expanded text:
certum. raptum esse hominem scit, in corpore an extra corpcertum. raptum esse hominem scit, in corpore an extra corpecce tamen - discretum est, quid nescire apostolus, quid scire se dicat. excutiamus igitur utrum ex incorporeo corporeoue an ex utroque sit ita tenus nesciat, sicuti cum corpore an sine corpore sit raptus ignorat. scio, inquit, hominem raptum, istic nunc animaduerti licet, quod is qui raptus est et raptum esse se nouit, sentiens tamen non ipsum se esse corpus suum et sic cum eodemne an sine eodem raptus sit haesitat, se ipsum tamen raptum esse non dubitat. et cum istoc omne patescit obscurum, nempe is, qui seu cum corpore seu sine corpore sit raptus incertus est, incorporeum tamen esse et corpus habere se certus est, quia si non sine aptus est. si sine corpore, multo potius intellegitur non esse corpus, quod potest esse sine corpore. scio, inquit, hominem raptum, sed siue in corpore siue extra corpus nescio, quod tale est ac si diceret: raptum me scio, sed cum corpore an
Abbreviated transcription (Latin):
poriraliud uerũ qm̃ non transcertiũ sed inter¬
tium caclum raptur est paulus. tranreunde sunc
uelud duo celi omnis corporea atq incorporea
creatura adcreatorẽ uero quasi intertiũ celũ
nontranseundi quod nõ pocest neq red eundiqđ
nõdeb& sed standi &imanendicausa ueniendum est
ic aut̃cursus atq status ꝓfectus est atq ꝑfectio quȩ
scilic& uirtutũ est non locorũ qm̃ qui proficitcurrit
tissime quaestionis breuiad modũ calletransmi¬
simur datis aliquod utreor indicus. quae scilit᷑arec¬
toueritatis tramite errorum deui a secernunt
quid sibi uellit illud. quod a postolur siue incorpore
siue garacorpusraptũ seẽẽ dic̃ inquiro qui ppe
sicait scio hominẽ raptũ siue incorpore siue extra
corpusnescio & reliquade quib: qđ ad tinuit dixi¬
mur acprimũ adhubita dircursio neuideamus
Quid certũ istic sbibeatur a postolur quiduerateat̃ in¬

Expanded text:
poris aliud. uerum quoniam non trans tertium, sed in terporis aliud. uerum quoniam non trans tertium, sed in tertium caelum raptus est Paulus, transeundae sunt uelut duo caeli omnis corporea atque incorporea creatura, ad creatorem uero quasi in tertium caelum non transeundi, quod non potest, neque redeundi, quod non debet, sed standi et manendi causa ueniendum est. hic autem cursus atque status profectus est atque perfectio, quae scilicet uirtutum est; non locorum, quoniam qui proficit curritpos latissimae quaestionis breui admodum calle transmisimus datis aliquot, ut reor, indiciis, quae scilicet a recto ueritatis tramite errorum deuia secernunt, quid sibi uelit illud, quod apostolus siue in corpore siue extra corpus raptum se esse dicit, inquiro. quippe sic ait: scio hominem raptum, siue in corpore siue extra corpus nescio et reliqua, de quibus quod adtinuit diximus. ac primum adhibita discussione uideamus quid certum istic sibi beatus apostolus quidue fateatur in
Abbreviated transcription (Latin):
tellectualemq substanciã . Neigit᷑ ut possis ꝑduor
celor usqꝗ intertium celũ paulo peunte rapcari¬
Incor poreotuiuuuersum transmittecor poreũ
post que&ia. incorporeumereatũ idẽq mutalile
Acriore ammodũnisu el uolatu pnciore transcende
Atꝙ abhine. im̃ciũcelũ in ipsiur in mutabilis incorpo¬
rei beatissima contẽ platione requierce Te huma
uanima incorporeã nosce ciupnature excellen¬
tia promptumest simul&i congruũ. Interimat uel
sũ matiutam quã mediante substantia uel insra
derpicercorpur imũ uel su praconipicere dĩsũ¬
inũ. Nuncetoma scircitor ad feras ne nobis aliam
deter nar io caelorum numero acdiuersitater ationẽ
Quãquidencupio sedlic& haudquaquãdari. a quo¬
quam porse nisu n tercor pus &dm̃ naturasesub¬
stantiȩ incorporalis interserat. Quia sinihil absq dõ
nisicorpus est: nontrerergocaeli sed duo sunt
Vtunum fermecȩlũ sit omnecorpur &creatorcor¬

Expanded text:
tellectualemque substantiam. nunc igitur ut possis per duos tellectualemque substantiam. nunc igitur ut possis per duos caelos usque in tertium caelum paulo pincorporeo tui uniuersum transmitte corporeum postque etiam incorporeum creatum idemque mutabile acriore admodum nisu et uolatu perniciore transcende atque abhinc in tertium caelum, in ipsius inmutabilis incorporei beatissima contemplatione requiesce teque, humana anima, incorpoream nosce, cui pro naturae excellentia promptum est simul et congruum inter ima uel summa tui tamquam mediante substantia uel infra despicere corpus imum uel supra conspicere deum summum. Nunc egomet sciscitor adferasne nobis aliam de ternario caelorum numero ac diuersitate rationem, quam quidem cupio, sed liquet haudquaquam dari a quoquam posse, nisi inter corpus et deum natura se substantiae incorporalis interserat, quia si nihil absque deo nisi corpus est, non tres ergo caeli, sed duo sunt, ut unum ferme caelum sit omne corpus et creator cor
Abbreviated transcription (Latin):
igne uiderinihil sic tangiabrq terranihil
porest quia & ignir tactui subiac&. t aether
ignis est nonalarr & aliquid illicer terrenum
qua propcer qmomnecor poreũ terre nomen
indudit ratoq idicio incorporeis compositũ
cerradr̃ amnecor poreum quialuc sensibilis mun¬
dur cuiuisibilicelo terraẽ quaefiliir hominũ
dataest quidde illocelo dicemur quoddño datũ est
non filus haminũ Ergoidentidem adeloqui idi¬
uina recurramus. Idem nẽpe psalmagra plius
dicit. Confiteminidño qui feocit celos in intellectu
uocir casimintellectusunt celi quor habitat dĩ nec
nisi incorporeum caelumest quodd ñodacumest
uidelic& cuterraest omnecorporeũ liquidoda re
inne qđ intellgit nonee corporeũ. Porro substan¬
cialiter humanur animus intelleit. Incorporeus
igitꝰ estanimus humanur. Entibi terra omnẽ cor¬
paracreaturam. En tibicelum incorporeã in¬

Expanded text:
igni uideri nihil, sic tangi absque terra nihil igni uideri nihil, sic tangi absque terra nihil potest: quia et ignis tactui subiacet et aether ignis est, non abhorret aliquid illic esse terrenum. quapropter quoniam omne corporeum terrae nomen includit ratoque iudicio in corporeis conpositum, terra dicitur omne corporeum, quia hic sensibilis mundus cum uisibili caelo terra est, quae filiis hominum data est. Quid de illo caelo dicemus, quod domino datum est, non filiis hominum? ergo identidem ad eloquia diuina recurramus. idem nempe psalmographus dicit: confitemini domino, qui fecit caelos in intellectu. quocirca si in intellectu sunt caeli, quos habitat deus, nec nisi incorporeum caelum est, quod domino datum est, uidelicet cui terra est omne corporeum liquido claret omne quod intellegit non esse corporeum. porro substantialiter humanus animus intellegit, incorporeus igitur est animus humanus. en tibi terram omnem corpoream creaturam, en tibi caelum incorpoream in
Abbreviated transcription (Latin):
diunib: dacumest aut solaris fulgor &calor
uellunaris globi ꝑincrementa acdetrimenta
uariatio uelastrorumuagus raturq circuicur
uelmanos orber congrersur siderum & statu¬
ta progressio siuecuindierum noctium qͥe
uos uariant siue quiacalorir ac frigorir al¬
eto focumundũ temperant seu quaddim̃¬
sis limitib. articulos temporũ signant. Eodẽq
incerminolinearum tramice inidipsũsine
fiue redeuntia pearde circulorumuarre¬
uoliunt uel quoddis cinctis numerir &horir
cimusicis uiter uallis & herem pingunt
uiit nohec om̃a gentimortaliũ uel coniuen¬
tiausui ueliueunda & pectamini. Acphoc
itatenus corporeũcelũ quiauidelic& liami¬
nib: datuiest terradicitur. sicut aquarũ
&deris corpora non utiq eiusdem corpu¬
lentiȩcuius estterre tamenqm̃ filir ho¬
minũ datast̃ terradicunt᷑ adiecto eo quod
omniũ sensu aliter uiuentium principa¬
litercactus & terraẽ porroaũt sic ut sine

Expanded text:
hominibus datum est aut solaris fulgor et calor hominibus datum est aut solaris fulgor et calor uel lunaris globi per incrementa ac detrimenta uariatio uel astrorum uagus ratusque circuitus uel per magnos orbes congressus siderum et statuta progressio, siue cum dierum noctiumque uices uariant, siue quia caloris ac frigoris alterno fotu mundum temperant, seu quod dimensis limitibus articulos temporum signant eodemque intermino linearum tramite in id ipsum sine fine redeuntia per easdem circulorum uias reuehunt, uel quod distinctis numerose choris et musicis interuallis aetherem pingunt? suntne haec omnia genti mortalium uel coniuentia usui uel iucunda spectamini? ac per hoc ita tenus corporeum caelum, quia uidelicet hominibus datum est, terra dicitur, sicut aquarum et aeris corpora non utique eiusdem corpulentiae, cuius est terra, tamen quia filiis hominum data sunt, terra dicuntur adiecto eo, quod omnium sensualiter uiuentium principaliter tactus ex terra est. porro autem sicut sine
Abbreviated transcription (Latin):
cumcelumcȩlidicitur : taleest acsicȩlum
aterradicat᷑ Iniumnempe sidereiceli
diecterraest sedcum anteomne tepo¬
raneum creauerit ds̃cȩlum & cerram
ecundoq die hocui sibile cȩlum fecerit :¬
sergocclum aeuocerre posterius cũ tanto sit
qualitate prostantiur. sed qm̃uicer & rpacia
temporum &moras dierum momentaria
mundiereatio non admittit quiadier exdi¬
erum numero magirquarpatio. Nullum
dis serendi nunctem pus est. illud intellge
quod prophete intercelum &celum caeli
tantam difperentiam fecit quanta ferme¬
est inter hoc caelum acterrce. Vt sicut terra
iuiu seilio& celiterr&est: ita hoccelum illiur
eli porrosicterra Vnde coniciendum est.
mundicorpus uniuersum diuinicus terra
dici & illud quodd ñodatum est: ꝓprionomine
calumuocari scripturanãq ficloquit᷑ celũ
leliono terramautem dedit filur hominum.
uider godicinius nũquid hoccelũ uisibile non

Expanded text:
cum caelum caeli dicitur, tale est ac si caelum cum caelum caeli dicitur, tale est ac si caelum ac terra dicatur. imum nempe siderei caeli haec terra est, sed cum ante omne temporaneum creauerit deus caelum et terram secundoque die hoc uisibile caelum fecerit, est ergo caelum aeuo terrae posterius, cum tanto sit qualitate praestantius. sed quoniam uices et spatia temporum et moras dierum momentaria mundi creatio non admittit, quia de sex dierum numero magis quam spatio nullum disserendi nunc tempus est, illud intellege, quod propheta inter caelum et caelum caeli tantam difest inter hoc coelum et terram. Ut sicut terra hujus scilicet coeli terra est; ita hoc coelum illius coeli porro sit terra. Unde conjiciendum est, mundi corpus universum divinitus terram dici, et illud quod Domino datum est, proprio nomine coelum vocari. Scriptura namque sic loquitur: Coelum domino, ter-. cum autem dedit filiis hominum. Quid ergo dicemus? numquid hoc caelum uisibile non
Abbreviated transcription (Latin):
& dr̃git᷑ localirerit & tudm̃ quelo cater inians
localiter amittis. qui sinonnis intertiocalos
ibiergotibi relictus ubi repertur est atcũ nons
uenit. Hȩc uera profecto ascensionirtuȩ caus
dalitͥ si ab inferioris substantie celo ad celuo
substantiȩ potiorir ascendir. quia quae rentil
dm̃ a corporeir ad corporea nullur arcenis
est. quia uersum nunccorporalitar indus
diffugi&. Eccecraptum fiurre ptrulumus
intertium caelum uerumest  sum trese
caedor corporeor uerum non est. Igitur auto
Forporeũ quidereatum canficebere aut
iules ductoritas doc&. uel ratioma ni¬
fes ta conuincit: subuniur o peueritatir
sicuti fallentia discussimus sicueraque¬
Samus Leamur in ꝓpheta qui fecitoelũ
Qterram calii mcelidño terrã aũt dedit
giliir hominum isticanim aduertendũ est:
aliudee celum & aliudcelum cȩli. quippe

Expanded text:
s igitur localis erit, et tu Deum quem localiter invenis, s igitur localis erit, et tu Deum quem localiter invenis, localiter amittis; qui si non nisi in tertio coelo est, ibi ergo tibi relictus, ubi repertus est. At cum non de invenitur: haec vera profecto ascensionis tuae causa dabitur, si ab inferioris substantiae coelo ad coelum substantiae potioris ascendis. quia quaerentibus deum a corporeis ad corporea nullus ascensus est, qua uersum nunc corporalitas inclusa diffugiet? ecce et raptum fuisse Paulum usque in tertium caelum uerum est et rursum tres esse caelos corporeos uerum non est. igitur aut incorporeum quid creatum confitebere aut sibilis auctoritas docet uel ratio manifesta conuincit, sub unius ope ueritatis sicut fallentia discussimus, sic uera quaeramus. Legimus in propheta: qui fecit caelum et terram. caelum caeli domino, terram autem dedit filiis hominum. istic animaduertendum est aliud esse caelum et aliud caelum caeli, quippe
Abbreviated transcription (Latin):
cum differentia digitatum sit. uistaui
locoꝵ si distant magirqua in differant hu
primum secundumq cȩlum quero quidro
Aut substantiauidelic& illic duc nihil est p
hil nulla creati caelicaura suberit. Cumas
in infinirterre quippiam nisi prece denu
porro a pud euum cauns extiterit sinaitt
illic quaedamterrenir potior uiuentiumau¬
ticudo substantiaergoslipercelescis istan
celo est. haurienr uidelica a su perno suiuib¬
tiorunsi derum flammar & liquidior er u
aerircuiur elemencum replas inter celest
uacuiconcauũ. Quod scilic& acelotertio Ali
uentium populi atq alia intersicia er is pris¬
dadiscriminant Nancigit᷑ si phec rapcats
a poscolur usq in tertium cȩlumuenit . quo
tinc potirsimum repperit. quod silo caliter
querendum fuit &in primocaelo inueniren
potuit. sed ipsedicit raptumsese usq intri
celum: nertio quid audirre diuinui quod hom

Expanded text:
cum differentia dignitatum sit distantia cum differentia dignitatum sit distantia locorum, si distant magis quam differant inter primum secundumque caelum, quaero quid rei sit? aut substantia uidelicet illic aut nihil est: si nihil, nulla creati caeli causis suberit, cum nec in infimis terrae quippiam nisi praecedentibus porro apud aeuum causis exstiterit. sin autem est illic quaedam terrenis potior uiuentium multitudo, substantia ergo supercaelestis ista sub caelo est hauriens uidelicet a superno sui uibrantiorum siderum flammas et liquidiores auras aeris, cuius elementum replet intercaelestis uacui concauum, quod scilicet a caelo tertio alii uiuentium populi atque alia intersiti aeris profunda discriminant. Nunc igitur si per haec raptatus apostolus usque in tertium caelum uenit, quid istic potissimum repperit, quod si localiter quaerendum fuit et in primo caelo inueniri non potuit? sed ipse dicit raptum sese usque in tertium caelum nescio quid audisse diuinum, quod homini
Abbreviated transcription (Latin):
sandicantur cȩlimulti cumduo sine sicut
tenre dicuntur eẽcumunast. Ad quaderto
tertium cȩlum raptur est paulus. heia nunc
soder egredere etelomentorum molibiur
inposts. Ad pendemundum qu is piara pot¬
carira eelinobir uinde undep Niet. aut in
musnundus plurer porro nonliare Mlar
quos tibicume picuro mardono ⁊ lalo endor a
minuto parturiant. ut tertium celuimipu
lur inuenia:. Sed quo dadbe acitido le rpa
ut deuno corporeo adaliud aut ab hoc ada
equecor poreũ quis quirascendat c unno
id sitmerito beatiur quodlo cosublimiur a¬
quincedent auiculis hominer.: atq ad eori¬
tatem non ꝓfectib ibitquirq sed parsbro
propter cumine preminentiae lacalir beato
faciat: nextreridemtidam eelor animacorp¬
ralis inueniat ut candemdercecacor por
incorporeircedat. Iuxta delibancor rar
discursione ratione ternarium colorun
nemerum differentiamq uideamur qui

Expanded text:
san dicantur caeli multi, cum duo sint, sicut san dicantur caeli multi, cum duo sint, sicut terrae dicuntur esse, cum una sit. ad quod ergo tertium caelum raptus est Paulus? eia nunc sodes egredere et elementorum molibus inpositis adpende mundum: quipiam fortasse caeli nobis undeunde prosilient. aut si unus mundus plures porro non habet caelos, aliquos tibi cum Epicuro mundos atomorum minuta parturiant, ut tertium caelum Paulus inueniat. sed quid ad beatitudinem spectat, ut de uno corporeo ad aliud aut ab hoc ad tertium aeque corporeum quisquis ascendat, cum non id sit merito beatius, quod loco sublimius? alioquin cedent auiculis homines, atque ad aeternitatem non profectibus ibit quisque, sed passibus. Quapropter cum nec praeeminentia localis beatum faciat, nec tres identidem caelos anima corporalis inueniat, ut tandem defecta corporibus incorporeis cedat, iuxta praelibatam tacita discussione rationem ternarium caelorum numerum differentiamque uideamus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
promptumest: hoc ui sibile firmamentũ t anto
interuallo substantiecelo inuisibili cedere
quanto itidem terreimis. locorum inter cap¬
dine. preminere. quocirca alieno aecrans¬
lacitio nomine firmamentũ is tua celun dacis
potest. Cumuere rẽcelũ illicreato anteti pora
cdosi pprium Enimuero istud stelligerũ quod
celum dicinus inscriptura geneseor celidr
firmamentum. Quippeubiluminariumerea¬
tionem recexit. fecit inquit dr̃ duo magnalu
minaria & posuitea infirmamento caeli qua
uidelic& auctoritate. uerumilludunũ antete¬
poraneum cȩlumcrederesinimur. Quamqua
istud quode agimus firmamentũ cȩlum dicen
non in hibeamur. Eouidelic&. qui adr̃ firma¬
mentũ uocaueritcelum sed mouet iterum
quod caeli inautenticis uoluminibus nondualitan¬
tum sed plurali numero sepe uocitant᷑. Uero
aũt subicitur. quodter recor puninũ in scrp¬
turis dicit orbir esseterrarũ. It aigitur for¬

Expanded text:
promptum est hoc uisibile firmamentum tanto promptum est hoc uisibile firmamentum tanto interuallo substantiae caelo inuisibili cedere, quanto itidem terrae imis locorum intercapedine praeeminere. quocirca alieno ac translaticio nomine firmamentum istud caelum dici potest, cum uere esse caelum illi creato ante tempora caelo sit proprium. enimuero istud stelligerum quod caelum dicimus in scriptura geneseos caeli dicitur firmamentum, quippe ubi luminarium creationem retexit: fecit, inquit, deus duo luminaria magna et posuit ea in firmamento caeli. qua uidelicet auctoritate uerum illud unum ante temporaneum caelum credere sinimur, quamquam istud quo de agimus firmamentum caelum dicere non inhibeamur eo uidelicet, quia deus firmamentum uocauerit caelum. Sed mouet iterum, quod caeli in authenticis uoluminibus non duali tantum, sed plurali numero saepe uocitantur. uero autem subicitur, quod terrae corpus unum in scripturis dicitur. orbis esse terrarum. ita igitur for
Abbreviated transcription (Latin):
e debimi lic& incellei. ut& plursred. pluriu ce lor
& duoceli duorum celarum t aciconumeriarti¬
culo accipiporre uideantur. Ecco aterre conct¬
suis. aerecenus aquarum elimentumest uonc
prundum aerir usque ad lunarirudurtrit¬
i mumlumen abhinc ignium aeherioru spatia
usq in&timatrans mundaria quas pherdidiro
dobomundus induditur. ⁊ ibin ame nuneseudta
uniuer sitate corporũ quaerenur calũtr ansõne
mundanum sedinhoc a pacorerum ferunca¬
gantium nubilo. & adytir suꝑcelestium doctrina¬
rum consul tare petamur. In principio inquit
principium geneseos creauit dr̃ caclum acterr:
siopinionib mirsis uerifidem quaerimur Eccetibi
eraaturarum testem ipsum ereatianir Qucco ret
quicum anteo mnetempur ereauerit eneluscer
ra pose que diȩ uno fecerit lucem & firmamentũ
secundo itidem diȩ condiderit: idq eelum abu¬
siuo nomine uocita uerit. cuiratis inter uallo¬
rum limitib. loco uel modo uariantium porpasi¬
derumor namenta subtexuit. Anim aduerei

Expanded text:
et de binis licet intellegi, ut et plures caeli plurium caelorum et duo caeli duorum caelorum tacito numeri articulo accipi posse uideantur. ecce a terrae contiguis aere tenus aquarum elementum est, exin profundum aeris usque ad lunaris sideris citimum lumen, abhinc ignium aetheriorum spatia usque in extima transmundana, qua sphaeroidis globo mundus includitur. ubinam nunc exacta uniuersitate corporum quaeremus caelum trans omne mundanum? sed in hoc opaco rerum caligantium nubilo ex adytis supercaelestium doctrinarum consulta repetamus. in principio, inquit principium geneseos, creauit deus cum I u met terram. si opinionibus missis ueri fidem quaerimus, ecce tibi creaturarum testem ipsum creationis auctorem, qui cum ante omne tempus creauerit caelum et terram postque die uno fecerit lucem et firmamentum secundo itidem die condiderit idque caelum abusiuo nomine uocitauerit, cui ratis interuallorum limitibus loco uel modo uariantium porro siderum ornamenta subtexuit, animaduerti
Abbreviated transcription (Latin):
cant. Nullcsinanima corporear ẽẽ mensu¬
rar uello calia ponderce uel partium spatia
Sedillud ab eapercipi quod nec locur capit nec
pondus mou& nec diuisiominuit Modotuar¬
biter docte probaueris iustoem igniaerurfer¬
resententiam. annesit locur quod in localere¬
cipit. anpartile quod secarinequid anmensi¬
rabile quod in finitum capit: Nunc ad ph lolaũ
redeo: a quodudum magno inter uallo digror¬
sursum. quu in tertio uoluminum nepipyt¬

Expanded text:
cant nullas in anima corporeas esse mensucant nullas in anima corporeas esse mensuras uel localia pondera uel partium spatia, sed illud ab ea percipi, quod nec locus capit nec pondus mouet nec diuisio minuit, modo tu, arbiter docte, probaueris iustam gnarus ferre sententiam, anne sit locus quod inlocale recipit, an partile quod secari nequit, an mensurabile quod infinitum capit. nunc ad Philolaum redeo, a quo dudum magno interuallo digressus sum, qui in tertio uoluminum
Abbreviated transcription (Latin):
Omne scilic& corpur. & unumerit & mennira¬
bile erit etnumer abile & pander abile &omnir
anima rationalir trib: indiuidius memoria
consilio uoluntatesubsirtit quibica pax est men¬
sure ponderir &i numeri secundum hec demen¬
Nirabuilib: ponderabilib & numer abilib: hoc est
decor porib iudicans. quaesicorpurerra incor¬
porea certenonca per& sicut corpur&ia iudi¬
camporsit. & decorporib iudicare non porsit
ꝑinanat ergo a summo quoa drest ꝑmedium quad
panimee adimum quodcorpora unitae ⁊peci¬
mentrinitatir corporib signa sui in primenr
animab: &iam notitiae tribuenr. illa sormaur
uisibiliter harintelligbiliter Cuimer gonihil sub¬
stantia nis absentia capiat. & iihil nisitribur
sicut supr adixerimur imunifiat: quando tan¬
taest unitar in corpore hocest inuestigiotr in itacirquant aest
tantum scilic& in hirmoratur sum quantum
prudentib ratis arbitror quo ad plenecognor¬

Expanded text:
omne scilicet corpus et unum erit et mensuraomne scilicet corpus et unum erit et mensurabile erit et numerabile et ponderabile et omnis anima rationalis tribus indiuiduis, memoria consilio uoluntate subsistit, quibus capax est mensurae ponderis et numeri, secundum haec de mensurabilibus ponderabilibus et numerabilibus, hoc est de corporibus iudicans. quae si corpus esset, incorporea certe non caperet, sicut corpus etiam iudicari posset et de corporibus iudicare non posset. permanat ergo a summo, quod deus est, per medium, quod anima, ad imum, quod corpora, unitae specimen trinitatis corporibus signa sui inprimens, animabus etiam notitiam tribuens illa formans uisibiliter, has intellegibiliter. cum ergo nihil substantiam nisi essentia capiat et nihil nisi tribus, sicut supra disseruimus, unum fiat, quando tanta est unitas in corpore, hoc est in uestigio trinitatis, quanta esttantum scilicet in his moratus sum, quantum prudentibus satis arbitror, quo adplene cognos