comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
captiui fiant. & dura apud nos seruitia exerceant. honorifi¬
cũ quippe erit regno ꝑsarũ. si exulatur in eo fr̃ regis francoꝵ
Uos aũt in pace & sũma tranquillitate uiuite. om̃ĩq corꝑee
uoluptati oꝑam impendite. filiosq sine cessatione ꝓcreate.
qui aliis si necesse fuerit francis obsistant. & cũ nr̃e defecerĩt
iures tunc ualeant. Faciei ur̃e p̃sentiam ñ ante uidebo.¬
quo ad usq totã siriã & romaniam atq hulgariã uĩȩ dici¬
oni sub iugabo. Hec corbonam locutꝰ ẽ in suꝑbia & abusio¬
ne. que sibi conuersa sunt in ignominia & confusione.
uenit ad eũ merens & tristris. lugubr̃eq afferens uul¬
tum. Et cum insecreto cubili ambo conuenissent. dix̃ mat̾
ad filiũ. Fili. solatiũ . mee senectutis. & unicũ pignus
ad te festina uenio.
fatigata longinquitate itineris. Ego eram in aleph ciuitate
magna cũ de te sermo grauis aures meas ꝑculit. suoq impul¬

Expanded text:
captivi fiant, et dura apud nos exerceant servitia. Honorificaptivi fiant, et dura apud nos exerceant servitia. Honorificum quippe erit regno Persarum, si in eo exsulet frater regis Francorum. Vos autem in pace et summa tranquillitate vivite, omnique corporeae voluptati operam impendite, filiosque sine cessatione procreate, qui aliis, si necesse fuerit, Francis obsistant, et cum nostrae defecerint vires, tunc valeant. Faciei vestrae praesentiam non ante videbo, donec totam Syriam, et Romaniam, atque Bulgariam vestrae ditioni subjugavero. » Haec Corbanan locutus in superbia et in abusione, quae ei conveeum moerens et tristis, lugubremque afferens vultum. Et cum in secreto cubili ambo convenissent, dixit mater ad filium: « Fili, solatium meae senectutis, et unicum pignus d te festina venio, fatigata longinquitate itineris. Ego eram in Aleph civitate magna, cum de te gravis sermo aures meas perculit, suoque impul
Abbreviated transcription (Latin):
ec dixit. notarumq sium accersiri p̃cepit. Cui acc̃er¬
sito inquit. Sume plures scedulas & atram̃tũ. &¬
scribe religioso pape nr̃o caliphe. regiq ꝑsarũ soldano
suꝑ om̃s głoso. maioribq regni ꝑsarũ ꝓcerib ut longe¬
uam obtineant uitam. pacẽ continuam. salutẽ corpon
diuturnã. Fortuna felix & iocunda bene nob̃ ꝓsꝑat᷑ scd̃isq
chiȩ inclusũ teneo. & castellũ qđ ciuutati p̃minet. iam in
manu nr̃a habeo. Unde certũ uobis sit. quia rumores qͦs
de eis audieratis non sunt illius generis cuiꝰ & audistis:
quia nec lupus tantꝰ efficit᷑. quantꝰ ẽ & clamor qͥ eũ subse¬
quit᷑. Quia uero p̃cepistis ut om̃ino eos de terra delerem.
gladioq uita pͥuarem. nolite aduersum me in dignari. si
plerosq demeliorib uinculatos uobis transmitto. ꝗm tunc
erit in urã lib̃atione utrũ uelitis eos mori seu uiuere. Nobis
enĩ conueniens ẽẽ uidet᷑. ut qui nos captiuare uenerant.

Expanded text:
ec dixit, notariumque suum arcessiri jussit. Cui accersito, inquit: « Sume plures schedulas, et scribe religioso papae nostro Caliphae, regique Persarum Soldano super omnes glorioso, majoribusque regni Persarum proceribus, ut longaevam obtineant vitam, pacem continuam, salutem corporum diuturnam. Fortuna felix et jucunda bene nobis prosperatur, sechiae inclusum teneo, et castellum quod civitati praeeminet, jam in manu nostra habeo. Unde certum sit vobis, quia rumores quos de eis audieratis, non sunt illius generis cujus audistis, quia nec lupus tantus efficitur, quantus et clamor qui eum subsequitur. Quia vero praecepistis, ut omnino eos de terra delerem, gladioque vita privarem, nolite adversum me indignari, si quosdam de melioribus vinctos vobis transmitto, quoniam tunc erit in vestra deliberatione, utrum velitis eos mori sive vivere. Nobis enim conveniens esse videtur, ut qui captivare nos venerant,
Abbreviated transcription (Latin):
uit quia scala confiacta erat. uenienti boamundo & om̃i
francoꝵ multitudim portas apuit. Et cũ graues gemitus
ab umo pectore traheret longaq fuspiria. nulla eũ tam̃ ap¬
missa fide illata remouit in iuria. Quẽ boamundꝰ in ipso
porte intioitu sũmisso capite salutauit. eiq de collato be¬
neficio grãs egit. S cũ causam suȩ lam̃tationis didicisset.
ad modũ indoluit. & de militib suis qui eũ custodirent resq
suas tuerent᷑. fidelẽ custodiã dereliquid. Nec reticendũ qm̃
sub illa nocte cometa quȩ regni munitionẽ p̃signat inter
alia celi sydera rutilabat. & sue lucis radios ꝓducebat. & int̾
septentͥonẽ & orientẽ igneus rubor in cęlo coruschabat. His eu¬
dentib signis in celo radiantib & aurora t᷑ris lucẽ referente.
exercitꝰ dĩ portas anthioc̾ie int̾uit. in iurtute illiꝰ qui infer¬
ni portas ereas contͥuit. & uectes ferreos confregit. cui cũ pa¬

Expanded text:
vit quia scala fracta esset, venienti Boamundo et omni vit quia scala fracta esset, venienti Boamundo et omni Francorum multitudini portas aperuit. Et cum graves gemitus ab imo pectore traheret, longaque suspiria, nulla tamen eum a promissa fide illata revocavit injuria. Quem Boamundus in ipso portae introitu submisso capite salutavit, eique de collato beneficio gratias egit. Sed cum causam lamentationis ejus didicisset, admodum indoluit, et de militibus suis qui eum custodirent, resque ejus tuerentur fidelem custodiam dereliquit. Nec reticendum, quoniam sub illa nocte, cometa quae regni mutationem praesignat, inter alia coeli sidera rutilabat, et suae lucis radios producebat, et inter septentrionem et orientem, igneus rubor in coelo coruscabat. His evidentibus signis in coelo radiantibus, et aurora terris lucem referente, exercitus Dei portas Antiochiae intravit, in virtute illius qui inferni portas aereas contrivit, et ferreos vectes confregit , cujus p
Abbreviated transcription (Latin):
sic hesitarent. tunc unus miles fulcherius nomine carno¬
pͥmus ascendã ad qͦdcũq me d̾̃s uocauerit suscipiendum
siue ad martyriũ seu ad obtinendũ uctoriȩ brauiũ. Quo
ascendente cet̾i subsecunt᷑. & in breui ad ipsa muroꝵ fas¬
tigia ꝑuenit᷑. Pirrus aũt stabat illic p̃stolans eoꝵ p̃senti¬
am. & egre ferens nuniam tarditatem. Qui cũ boamun¬
dum minine uideret. in quisiuit ubi esset. Qui inꝑxi¬
mo ad eẽ dicit᷑. s pirrus de absentia uehem̃ter contͥstatꝰ
ẽ dicens. Quid facit ille piger. qͥd tardat. quidue morat᷑.
Mittite quidicat. qđ citius ueniat. Mittite quidicat. quia
lux hodierna ꝓpinquat. & crebroꝵ cantus galloꝵ p̃sugnant
ad esse serenum. Nuntius eligitur. qui nuntiet hec boamur¬
do. Q Q ut auduuit festinus accurrit. s cũ ad scalam ꝑuenit
tis ascenderat excep̃tis turrib pirri tres alias bellica iurtute

Expanded text:
sic haesitarent, tunc unus miles, nomine Fulcherius, Carnesic haesitarent, tunc unus miles, nomine Fulcherius, Carneprimus ascendam ad quodcunque me Deus vocaverit suscipiendum; sive ad martyrium, seu ad obtinendum victoriae bravium. » Quo ascendente, caeteri subsequuntur, et in brevi ad ipsa murorum fastigia pervenitur. Pyrrhus autem stabat illic, praestolans eorum adventum, et aegre ferens nimiam tarditatem. Qui cum Boamundum minime videret, inquisivit ubi esset. Qui proxime adesse dicitur, sed Pyrrhus de absentia vehementer contristatus est, dicens: Quid facit ille piger? quid tardat, quidve moratur? Mittite qui dicat, quod citius veniat. Mittite qui dicat, quia lux hodierna propinquat, Et creber cantus praesignat adesse serenum. Nuntius eligitur qui nuntiet haec Boamundo. Quod ut audivit, festinus accurrit; sed cum ad scalam pervenit, tis ascenderat, exceptis turribus Pyrrhi, tres alias bellica virtute
Abbreviated transcription (Latin):
unquã timeant. Credidit hoc consiliũ boamundꝰ qͥb dã
suis familiarib. hugoni magno. & duci godefrido. po¬
diensi ep̃o. & comiti Raimundo. D ixit itaq eis. Nocte uen¬
tura diuina opitulante grã tradet᷑ nob̃ anthiocia. expo¬
suitq eis nuntiũ. Qui auditis om̃ib gratulati sunt. & bene¬
dixert̃ dñm. In crastinũ congregauerũt duces bellatoꝵ in¬
gentes militũ cuneos. peditũq quã plures turmas. & egressi
montana transiert̃. quasi p̃daturi interrã sarracenoꝵ. Noc¬
te adueniente cũ sũmo silentio redier̃t. seq bone spei p̃para¬
uer̃t. Boamundus uͦ ad locũ sibi ab amico destinatũ ꝑrexit.
cũ sius tantũ militib. & cũ paucis longe remansit amenib.
ceterosq cũ una scala direrit ad ipsa menia. que erecta ꝑ¬
tingere potuit adꝓpugnacula. Que cũ erecta fuit. extanta
multitudine nullus prior ascendere p̃sũpsit. Cumq om̃s

Expanded text:
prorsus timeant. » Credidit hoc consilium Boamundus quibusdam prorsus timeant. » Credidit hoc consilium Boamundus quibusdam suis familiaribus Hugoni Magno, et duci Godefrido, Podiensi episcopo, et comiti Raimundo. Dixit itaque eis: « Nocte ventura, divina opitulante gratia, tradetur nobis Antiochia, » exposuitque eis nuntium. Qui auditis omnibus, gratulati sunt, et benedixerunt Dominum. In crastinum congregaverunt duces bellorum, ingentes militum cuneos, peditumque quam plures turmas, et egressi montana transierunt, quasi praedaturi, in terram Sarracenorum. Nocte adveniente cum summo silentio redierunt, seque bonae spei praeparaverunt. Boamundus vero ad locum sibi ab amico destinatum perrexit cum suis tantum militibus, et cum paucis longe remansit a moenibus, caeterosque cum una scala direxit ad ipsa moenia, quae erecta pertingere potuit ad propugnacula. Quae cum erecta fuit, ex tanta multitudine nullus prior ascendere praesumpsit. Cumque omnes
Abbreviated transcription (Latin):
liũ ñ habemꝰ. qui uerbis boamundi uiri sapientissimi con¬
tra imus. Si aprimo die quo huc c̃uenimꝰ hoc fieri potuis¬
set. magnũ nobis ꝓficuũ inde ꝓuenisset. Nullus nr̃m ꝓam
bitione urbis antĩochiẽ de terra sua exiuit. eamq habeat
cuid̃s dare uoluerit. Nr̃a om̃iũ una sit intentio. sc̃i scilie&
sepulchri deliberatio. P lacuit om̃ib. B oamundꝰ uocatur:
eiq antiochia si eam ad quirere potest beniuole ab om̃ib
conceditur. Boamundus itaq haut segnis uiros sibi fidẽ¬
les noctis crepusculo remittit ad amicũ. ut ei renuntiet
& modum & terminũ. Pirrus remandat ut in crastinũ cõ¬
moueat᷑ exercitꝰ francoꝵ. quasi ire debeat ad p̃dandũ in ter¬
ram sarracenoꝵ. E cũ nor obscurare ceꝑit̾. feuertantur
ad castra exparte ciuitatis in qua ipse erectis excubando
aurib in turrib meis. ꝓ pe murũ parati ueniant. & nicħ

Expanded text:
lium non habemus, qui verbis Boamundi viri sapientissimi conlium non habemus, qui verbis Boamundi viri sapientissimi contraimus. Si a primo die quo huc venimus, hoc fieri potuisset, magnum nobis commodum inde pervenisset. Nullus nostrorum propter ambitionem urbis Antiochiae de terra sua exivit; eam habeat cui Deus dare voluerit, nostra omnium una sit intentio, sancti scilicet sepulcri deliberatio. Placuit omnibus; Boamundus vocatur, eique Antiochia, si eam acquirere potest, benevole ab omnibus conceditur. Boamundus itaque haud segnis viros sibi fideles, noctis crepusculo, remittit ad amicum, ut ei renuntiet et modum et terminum. Pyrrhus remandat ut in crastinum commoveatur exercitus Francorum, quasi ire velit ad praedandum in terram Sarracenorum. Et cum nox obscurare coeperit, revertantur ad castra ex parte civitatis, « in qua ipse erectis inquit excubabo auribus in turribus meis. Prope murum parati veniant, et nihil
Abbreviated transcription (Latin):
oculis uberes erupit. & dõ grãs agens manus in celũ teten¬
dit. Nec mora pͥncipes in unũ conuocauit. eisq talia in¬
tulit dicens. E gregii pͥncipes & uiri bellatores. cõꝑtũ uob̃
est quantũ in iuriarũ passi sumus in hac obsidione quan¬
taq patim᷑. & quandiu uoluerit ds̃ paciem᷑. Si ds̃ alicui
hanc ciuitatẽ ꝑ aliqͦd ingeniũ dare uellet. dicite siur̃a aue¬
toritas ei eam concederet. Ad hec multi exclamauerunt.
in unũ dicentes. Nos simul eam habebimꝰ. qui simiil angꝰ¬
tias necessitatũ tolerauimꝰ. Tunc boamundꝰ modicũ sub¬
ridens ait. Ue ciuitati. que tot dñis subiecta erit. Nolite
st̃s itadicere. s eius imꝑio subiciat᷑ qui eam poterit ad qͥrere
Qui ut uidit quia nil ꝓficiebat ad castra sua rediit. & tam̃
nuntios pirri qui ad se uenerãt detinuit. Principes uero
amoto boamundo consiliũ iniert̃ dicentes. Nos bonũ consi¬

Expanded text:
oculis uberes erumpunt, et Deo gratias agens, manus in coelum tetenoculis uberes erumpunt, et Deo gratias agens, manus in coelum tetendit. Nec mora, principes in unum convocavit, eisque talia retulit, dicens: « Egregii principes et viri bellatores, compertum est vobis quantum injuriarum passi sumus in hac obsidione, quantaque patimur, et quam diu voluerit Deus patiemur. Si Deus alicui hanc civitatem per aliquod ingenium dare vellet, dicite, an vestra autoritas ei eam concederet. » Ad haec multi exclamaverunt in unum, dicentes: « Nos simul eam habebimus, quoniam simul angustias necessitatum toleravimus. » Tunc Boamundus modicum subridens, ait: « Vae civitati quae tot dominis subjecta erit! nolite, fratres, ea dicere: sed ejus imperio subjiciatur, qui eam poterit acquirere. Qui ut vidit quia nil proficiebat, ad castra sua rediit, et tamen nuntios Pyrrhi, qui ad se venerant, detinuit. » Principes vero, amoto Boamundo, consilium inierunt dicentes: « Nos bonum consi
Abbreviated transcription (Latin):
a se ipso. s acreatore suo. Aquo habet ẽẽ: habet & posse. Ex
hoc gͥ conicere potes quia licet unꝰ creator creauerit nos &
uos. uberiorem tam̃ sue uirtutis p̃stat habundantiã nobis
quã uob̃. Certi qͥppe in illiꝰ uirtute sumꝰ. quia non solũ antio¬
chiam. uerũ etiam romaniã totã & siriã. ipsam etiã iherłm
mico humani generis suadente qđ suꝑiꝰ dictũ ẽ de walone.
pirrus cũ suo boamundo loqͥ ampliꝰ ñ ualuit. s tamen
occulte ꝑ int̾nuntiũ hȩc sibi mandauit. Noui te esse¬
nobilẽ uirũ fidelemq xp̃ianũ. cõmendo me tue fidi &¬
meã duiũ. Faciam tͥ quȩ me facere hortatꝰ es. Tres tͣreᷤᷤ
de mea fide diffidas. mitto filiũ meũ tibi qu̾e unice uni¬
cũ diligo. eunꝰq sicut & me ipsum tue fidei cõmitto. Qi
biis uisis & auditis boamundꝰ. magno succensus ẽ gaudio.
magnaq in eo apud dm̃ ex creuit deuotio. Lacrimas ab

Expanded text:
a seipso, sed a Creatore suo; a quo habet esse, habet et posse. Ex a seipso, sed a Creatore suo; a quo habet esse, habet et posse. Ex hoc igitur conjicere potes, quia licet unus Creator creaverit nos et vos, uberiorem tamen suae virtutis praestat abundantiam nobis quam vobis. Certi quippe in illius virtute sumus, quia non solum Antiochiam, verumetiam Romaniam totam, et Syriam, ipsam et Jerusalem mico humani generis suadente, quod superius dictum est de Walone, Pyrrhus cum suo Boamundo loqui amplius non valuit, sed tamen occulte per internuntium haec ei significavit: « Novi te nobilem virumeam domum; faciam tibi quae me hortatus est tres turres de mea fide diffidas, mitto filium meum tibi, quem unice unicum diligo, cumque sicut et me ipsum, tuae fidei committo. » Quibus visis et auditis, Boamundus magno succensus est gaudio, magnaque in eo apud Deum excrevit devotio, lacrymae ab
Abbreviated transcription (Latin):
ubi tot albos equos. tot scuta. tot uexilla in ueniunt. Cui
boamundꝰ. T magna & suꝑ sensũ meũ reqͥris. ꝓpt̾ea si uis
accedat capellanꝰ m̃s qui tͥ suꝑhis respondebit. Ad hec cap
innotescant qui uideri non possunt inspũali essentia sua. Idõ
armati nunc apparent. ut quia iubello laborantib auxili¬
aturi uenunt indicent. Si enĩ ut pegͥni uł ut sacerdotes
stolis de albati apparerent. non bellũ s pacẽ nunciarent. Ex¬
pleto siquidem negotio ꝓ quo ueniunt. ad cȩlestia remeãt
unde uener̃t. & corꝑa que ut uisibiles apparerent accepe¬
runt. in eande reponunt matiam quã sũpsert̃. Hec mi¬
reris si om̃pc factor om̃iũ transmutat materiã a se factã
inquã libet speciem. qͥ uniuersa de nichilo adduxit. in es
dicis & rationabilia nobisq actenus inaudita. His boa
uero quanto numerosiores. tanto & inbecilliores. Cui hanc
uirtutẽ attͥbuis. humanitati andiuinitati: Nomo ñ est

Expanded text:
 tot scuta, tot vexilla inveniuntur? » Cui Boamundus: « Tu magna, et super sensum meum requiris. Propterea, si vis, accedat capellanus meus, qui tibi super his respondebit. » Ad haec cinnotescant, qui videri non possunt in spiritali essentia sua. Ideo armati nunc apparent, ut quod in bello laboraturis auxilio veniunt indicent. Si enim ut peregrini, vel ut sacerdotes stolis dealbati apparerent, non bellum, sed pacem nuntiarent. Expleto siquidem negotio pro quo veniunt, ad coelestia remeant, unde venerunt, et corpora, quae, ut visibiles apparerent, acceperunt, in eamdem reponunt materiam quam sumpserunt. Ne mireris, si omnipotens Factor omnium transmutat materiam a se factam, in quamlibet speciem, qui universa de nihilo adduxit in essedicis, et rationabilia, nobisque hactenus inaudita. » His Bovero quanto numerosiores, tanto imbecilliores. Cui hanc virtutem attribuis, humanitati an divinitati? Homo non est
Abbreviated transcription (Latin):
cũ magno honore tumulauerant. cũ magno dedecore
foras extraxer̃t. Subterrauerant quippe illa ultra pontẽ
ad mathumariã quȩ erat ante portã ciuitatis. & pluri¬
ma palliis in uollierant. & bizanceos aureos. arma. arcꝰ.¬
& sagitas. & multa alia cũ eis reposuerant. Sicut enĩ ẽ eoꝵ
consuetudo sepelire. nr̃oꝵ uero ẽ ea libentissime tollere. ab¬
stractis itaq corꝑib uniu̾sis capita cicidert̃: eire cupientes
numerũ illoꝵ qui ad npam fiuminis necati sunt. Erunca¬
ta siqͥdẽ capita ad castra attulert̃. & cadauera feris & uolu¬
crib in humata reliquert̃. Qđ ab altis menib & turribus
excelsis ꝓspicientes uehem̃ter indoluert̃. & genas scinden¬
tes cͥnesq uellentes. mathoniũ p̃ceptorem suũ in auxilium
sibi cepunt in uocare. s mathomꝰ non potuit restaurare. ꝗd̾

Expanded text:
cum magno honore sepelierant, cum magno dedecore cum magno honore sepelierant, cum magno dedecore foras projecerunt. Subterraverant quippe illa ultra pontem ad Machumariam quae erat ante portam civitatis, et plurima palliis involverant, et byzanteos aureos, arcus, et sagittas et alia multa cum eis reposuerant. Sic enim est eorum consuetudo sepelire; nostrorum vero est libentissime ea tollere. Extractis itaque corporibus universis, capita absciderunt, scire cupientes numerum illorum qui ad ripam fluminis necati sunt. Truncata siquidem capita ad castra attulerunt, et cadavera feris et volucribus inhumata reliquerunt. Quod ab altis moenibus et turribus excelsis prospicientes, vehementer indoluerunt, et genas scindentes et crines vellentes, Machomum praeceptorem suum in auxilium sui coeperunt invocare. Sed Machomus non potuit restaurare, quos
Abbreviated transcription (Latin):
muerat ad ferenda suffragia regi antiochie. Et quod admi¬
raldos uocant reges sunt. qui ꝓ uinciis regionũ p̃sunt. Pum¬
cia quide ẽ. que unũ habet metropolitanũ. xii. consules.
et unũ regẽ. Ex tot itaq ꝓuinciis conuenert̃. qđ ibi ad¬
nere potiit ꝑ ullam memoriã. Sic itaq suꝑati sunt tur¬
ci magnanimit̃ afrancis. siluitq deinceps garrula uoxeoꝵ.
uero de missis uultib ibant. & pleriq om̃i diffidentes.
furtĩ de ciuitate exeuntes fugiebant. Nox suꝑ ueniens
litem diremit. & nr̃i uictores ad castra rediert̃. illi uͦ obse¬
ratis ianuis in tra ubẽ se receꝑunt. In crastinũ ut pͥma
lux matutina ꝓcessit. turci de cuuitate exiert̃. & college¬
runt corꝑa mortuoꝵ. qͦs in uenire potuert̃. & sepulture
tradidert̃. Qđ ap̃iani exercitꝰ iuuenes ut audiert̃. multi
in unũ conglobati ad cimiteriũ cucurrert̃. & que illi

Expanded text:
miserat ad ferenda auxilia regi Antiochiae. Et quos Admimiserat ad ferenda auxilia regi Antiochiae. Et quos Admiraldos vocant, reges sunt, qui provinciis regionum praesunt. Provincia quidem est, quae unum habet metropolitanum, duodecim consules et unum regem. Ex tot itaque provinciis convenerunt, quot ibi Adnere potuit per ullam memoriam. Sic itaque superati sunt Turci magnanimiter a Francis, siluitque deinceps garrula vox eoruvero demissis vultibus ibant, et plerique omnino diffidentes, furtim de civitate exeuntes, fugiebant. Nox superveniens litem diremit, et nostri victores ad castra redierunt; illi vero obseratis januis, intra urbem se receperunt. In crastinum ut primum lux matutina processit, Turci de civitate exierunt, et collegerunt corpora mortuorum, quot invenire potuerunt et sepulturae tradiderunt. Quod Christiani exercitus juvenes ut audierunt, multi in unum conglobati ad coemiterium cucurrerunt, et quae illi
Abbreviated transcription (Latin):
toria ducis p̾ceteris enitiit. qm̃ pars dimidiati corꝑis que
remansit. testimoniũ laudis fuit. Fluctꝰ uͦ qui occisoꝵ cor¬
ꝑa absorbuit alioꝵ mirabiles actus occuluit. s sicut uen¬
tus qubinis annose arboris confringit brachia. sic in eisa
uadebant morentiũ menbra. In hoc p̃lio ꝑsecut᷑ ẽ unus
nulle. & duo fugauert decẽ milia. Qui influm̃ rapidocur¬
su se in mergebant. emergentis pontis ligneas colum nas
amplexabantur. s nr̃i de siuꝑ illos lanceis ꝑforabãt & ꝑune¬
Ibant.
Cruor effusus sanguineũ flumini dabat colorẽ. cunctisq cer¬
nentib magnũ incutiebat t̾rorem. Quippe densitas corꝑm
fiuminis impediebat cursũ. & retro grado incessrire cogebat
rare potuit. qđ mucro deseuiens p̃cipiti saltu in flum̃ mergi
cõpulit: In illo conflictu occisus ẽ cassiani magni regis filtꝰ.
& .xii. adm Raldi regis babilonie quos cũ suis exercitibus

Expanded text:
toria ducis prae caeteris enituit, quoniam pars dimidiati corporis quae toria ducis prae caeteris enituit, quoniam pars dimidiati corporis quae remansit, testimonium laudis fuit; fluctus vero qui occisorum corpora absorbuit, aliorum ictus mirabiles occuluit. Sed sicut ventus turbinis annosae, arboris constringit brachia, sic incisa cadebant morientium membra. In hoc praelio persecutus est unus mille, et duo fugaverunt decem millia . Qui in flumen rapido cursu immergebantur, emergentes pontis ligneas columnas amplexabantur, sed nostri desuper illos lanceis perforabant et perimebant. Cruor effusus sanguineum flumini dabat colorem, cunctisque cernentibus magnum incutiebat horrorem. Quippe densitas corporum fluminis impediebat cursum, et retrogrado incessu ire cogebat rare potuit quot mucro desaeviens praecipiti saltu in amnem mergi compulit? In illo conflictu occisus est Cassiani magni regis Antiochiae filius, et duodecim Admiraldi regis Babyloniae, quos cum suis exercitibus
Abbreviated transcription (Latin):
qui in ciuitate erãt confluunt. & uidentessic admuati sunt:
conturbati sunt: cõmoti sunt. tremor apphendit eos. Ibi do¬
lores ut parturientis. ibi uoces henilantium. quia ille unus
fuerat ex admiraldis eoꝵ: Tunc euaginauert̃ gladiossuos.
intendert̃ arcus suos. parauert̃ sagittas suas inpharetrs
ut sagittarent ducẽ. cupientes si eis ꝑmissũ eẽt tantã mili¬
cie apĩane extinguere lucẽ. S ds eoꝵ praue uoluntati non
consensit. quia dix retro cessit. sustinere enĩ teloꝵ & saguta¬
rũ grandinẽ diui ñ potuit. O p̃dicabilis dextera ducis in iuc
ti. & animosi pectoris robur excellens. Laudandꝰ & ensi q̃
in sua integͥtate ꝑseuerans. uibranti det̾ȩ sui famulatꝰ p̾fti
tit auxilum. Et cuiꝰ cor eructuare cuiꝰ lingua enarrare.
cuiꝰ manꝰ scribere. que pagina ualet suscipe alioꝵ facta p̾ͥn¬
cipũ. qui illi cõpares fuerunt in om̃ib uictorus p̃lioꝵ. Nnic¬

Expanded text:
qui in civitate erant confluunt, et videntes sic admirati sunt, qui in civitate erant confluunt, et videntes sic admirati sunt, conturbati sunt, commoti sunt, tremor apprehendit eos: ibi dolores ut parturientis , ibi voces ejulantium, quia ille unus fuerat ex Admiraldis eorum. Tunc evaginaverunt gladios suos, intenderunt arcus suos, paraverunt sagittas suas in pharetra , ut sagittarent ducem, cupientes, si eis permissum esset, tantam militiae Christianae exstinguere lucem. Sed Deus eorum pravae voluntati non consensit, quia dux retrocessit; sustinere enim telorum ac sagittarum grandinem diu non potuit. O praedicabilis! o invicta ducis dextra et animosi pectoris robur eximium! Laudandus et ensis, quod in sua integritate perseverans, vibranti dexterae sui famulatus impendit obsequium. Et cujus cor eructare, cujus lingua enarrare, cujus manus scribere, quae pagina valet suscipere aliorum facta principum, qui illi compares fuerunt in omnibus victoriis praeliorum? Vic
Abbreviated transcription (Latin):
in menbris miseroꝵ redundabat. Cũq unꝰ ex eis audati¬
or cȩt̾is & mole corꝑis p̃stantior & uirib ut alt̾ golias ro¬
entẽ. sangͥneis calcarib urget equũ ad uersus illũ. & mu¬
crone in altũ sublato. totum suꝑ uerticẽ ducis transuer¬
berat scutũ. & nisi dux umbonem ictui expandisset. &
se in partem alteram in clinasset. mortis debitũ ꝑsoluiss.
S ds̃ militem suũ custodiuit. eũq scuto sue defensionis
muniuit. Pux ira uehem̃ti succensus parat rependere uice.
eiusq tali modo appetit ceruicem. Ensem eleuat. eũq asi¬
nistra parte scapularũ tanta iurtute intorsit. qđ pectus
mediũ disiunxit spinã & uitalia interrupit. & sic iubricus
ensis suꝑ enis dextiũ integer exiuit. sicq caput in tegrũ cũ
dextra parte corꝑis in mersit gurgiti. partẽq que equo p̃si¬
debat remisit ciuitati ad qđ horrendũ spectaculũ omnes

Expanded text:
in membris miserorum redundabat. Cumque unus ex eis audaciin membris miserorum redundabat. Cumque unus ex eis audacior caeteris, et mole corporis praestantior, et viribus, ut alter Goliath, roentem, sanguineis calcaribus urget equum adversus illum, et mucrone in altum sublato, totum super verticem ducis transverberat scutum, et nisi ictui umbonem dux expandisset, et se in alteram partem inclinasset, mortis debitum persolvisset. Sed Deus militem suum custodivit, eumque scuto suae defensionis munivit. Dux ira succensus vehementi, parat rependere vicem, ejusque tali modo amputat cervicem. Ensem elevat, eumque a sinistra parte scapularum tanta virtute intorsit, quod pectus medium disjunxit, spinam et vitalia interrupit, et sic lubricus ensis super crus dextrum integer exivit, sicque caput integrum cum dextra parte corporis immersit gurgiti, partemque quae equo praesidebat remisit civitati. Ad quod horrendum spectaculum omnes
Abbreviated transcription (Latin):
manus dilaniare poterat. quantũ qđ dilaniaret repperiebat.
nter uiuos mortui stabant. quia suffulti densitate uiuoꝵ
cadere ñ poterãt. e tanta calamitas eos obp̃sserat. quia alt
alt̾m ad mortẽ obpͥmebat. Eantꝰ illos timorꝰ inuaserat. quia
subsequens p̃cedentẽ ut fugere poss ꝓsternebat. Dux itaq
Godefradus miliciȩ decus egregiũ. ut uidit quia illos ne¬
mo ferire poterat nͥ post dorsũ. equo celeri uolitans. antici¬
pauit pontis in troitũ. Et quȩ lingua ualet explicare qͣn¬
tas strages dux solus illic dederit. suꝑ corꝑib gentis iniꝗͣ.
Illi fugere ceꝑant. armaq sua in t̾ra ꝓiecerant. gladiũ du¬
cis ut mortem expauescebant. & tamen uitare non pot̾ãt.
Ille expͣtis brachiis ense nudato eoꝵ ceruices amputabat.
illi minime renitentes nuda corꝑa in uiti offerebant. Ibi
locus ira. gladius. ualiddaq manus pugnabat. & hoc totũ

Expanded text:
manus dilaniare poterat, quantum quod dilaniaret, reperiebat. manus dilaniare poterat, quantum quod dilaniaret, reperiebat. Inter vivos mortui stabant, quia suffulti densitate vivorum, cadere non poterant; et calamitas tanta eos oppresserat quod alter alterum in mortem opprimebat. Tantus illos timor invaserat, quod subsequens praecedentem, ut fugere posset, impellebat. Dux itaque Godefridus militiae decus egregium, ut vidit quod nemo illos ferire potuit, nisi post dorsum, equo celeri volitans anticipavit pontis introitum. Et quae lingua valet explicare quantas strages dux solus illic dederit super corporibus gentis iniquae? Illi fugere coeperant, armaque sua in terram projecerant, gladium ducis ut mortem expavescebant, et tamen vitare non poterant. Ille exsertis brachiis, ense nudato, eorum cervices amputabat; illi minime renitentes, nuda corpora inviti offerebant. Ibi ira, locus, gladius, validaque manus pugnabat, et hoc totum
Abbreviated transcription (Latin):
ut uidert̃ illos quos ad montana fugere cõpulerant accur¬
rere nr̃oꝵq agnina fortit̃ crescere. & crescendo fortuis in¬
sistere. terga uertunt. & uersus pontẽ fuge uiã arripuint.
 ualde impediuit difficultas ititeris angusti. quia nec fu¬
gere usquã poterant nec conuerti. Retro uerti fas ñ erat.
qusa. ostis urgebat. dextra leuaq diuerti in possibilitas an-
q eis diuino nutu contigerat. quia nec fugere nec pugna¬
licebat. Ibi turco nec toxicata sagita ꝓficiebat. nec equi ue¬
locitas sub ueniebat. Ibi maiorẽ stragem pedites egert̃ quã qͥ
equis p̃sidebant. qm̃ seriatim ut falcator pͣta uł messem de¬
truncabãt. Inlic saciari possent enses & tela aliarũ gentium
turcoꝵ sanguine. s quia francigenarũ erãt. nec obtundi po¬
terant nec repleri cruore. Nr̃i tantũ pugnabant. illi patieban¬
turꝰ. nr̃i ꝑcutiebant illi moriebant᷑. Nec tantũ infatigata

Expanded text:
ut viderunt illos quos ad montana fugere compulerant accurut viderunt illos quos ad montana fugere compulerant accurrere, nostrorumque agmina fortiter crescere, et crescendo fortius insistere, terga vertunt, et versus pontem fugae viam arripiunt. Sed valde impedivit difficultas itineris angusti, quia nec fugere usquam poterant, nec converti. Reverti retro fas non erat, quia hostis urgebat; dextra laevaque diverti, impossibilitas anguque eis divino nutu contigerat, ut nec fugere, nec pugnalicuerit. Ibi Turco nec toxicata sagitta proficiebat, nec equi velocitas subveniebat. Ibi majorem stragem pedites egerunt quam qui equis insidebant, quoniam certatim, ut falcator prata vel messem, detruncabant. Illic satiari potuisset enses et tela aliarum gentium Turcorum sanguine, sed quia Francigenarum erant, nec obtundi poterant, nec repleri cruore. Nostri tantum pugnabant, illi patiebantur; nostri percutiebant, illi moriebantur. Nec tantum infatigata
Abbreviated transcription (Latin):
oamundus & comes scĩ Egidii ad po̾rtũ scĩ symeonis
duerunt. Quos cũ adducerent turcos qui nocte illa deciui¬
tate exiert̃ in in sidiis positos inuenert̃. qui subitaneo cursu
tam fortit nr̃os inuasert̃. quo ad usq illos qui equites erãt
absq ulla certaminis reuerberatione in montana fugaue¬
it̃. pedites qui fugere ñ potuer̃t. dirã necẽ ꝑpessi sunt: s qͣnto
fuit acrior. tanto & gloriosior. Ee qui ibi mortui sunt fe¬
re mille fuert̃. s occidentes dui inde gauisi non sũt. Relatio
enĩ huiꝰ occisionis ad castra ꝑuenit. cunctosq pͥncipes ꝓce¬
resq cõmouit. Qui equis ꝓsilientes ad ulciscendã mortem
suoꝵ ordinatis agminib ꝑuolant. in ueniuntq eos adhuc
in cãpo occisoꝵ capita de truncantes. Illi uͦ ne quaquã ꝑter¬
riti in sua confidentes multitudine ad pugnã congrediun¬
tur. s nr̃is toto corde tota uirtute confidentib postquã
pedites nr̃i equitib consociati sunt. in breui suꝑant᷑. Nã

Expanded text:
oamundus et comes sancti Aegidii ad Portum Sancti Simeonis duerunt. Quos cum adducerent, Turcos qui nocte illa de civitate exierant, in insidiis positos invenerunt, qui subitaneo incursu tam fortiter nostros invaserunt, quoadusque illos qui equites erant absque ulla certaminis reverberatione in montana fugaverunt. Pedites qui fugere non potuerunt, diram necem perpessi sunt; sed quanto fuit acrior, tanto et gloriosior. Et qui ibi mortui sunt, fere mille fuerunt, sed occidentes diu gavisi non sunt. Relatio enim hujus occisionis ad castra pervenit, tantosque principes proceresque commovit. Qui equis prosilientes ad ulciscendam mortem suorum ordinatis agminibus pervolant, inveniuntque eos adhuc in campo, occisorum capita detruncantes. Illi vero nequaquam perterriti, in sua confidentes multitudine ad pugnam congrediuntur; sed nostris toto corde tota virtute confidentibus, postquam pedites nostri equitibus consociati sunt, in brevi supernantur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ cũ ingenti gaudio ad castra remeart̃. adducentes secũ ȩquos
&o mulos & mulas & spolia plurima. & multa alia que indi¬
gentib sociis ualde erant necessaria. Multoꝵ etiã capita mor¬
tuoꝵ simul attulert̃ que ante portã ciuitatis posuer̃t. ubi¬
legati ad miraldi babilonie habebant hospitiũ. Receꝑunt illos
cũ sũma leticia socii qui in castris erant. quiq tota die cũ
ciuib qui egressi sunt de urbe pugnauerant: palmãq uicꝰ¬
torie reportarant. Tunc geminata leticia duplicis uictorie
festiuũ tempꝰ effecit. & eos qui egestatis merore pene consũp
ti erant refecit. Iam uͦ armenii & surani uictus ad castra fe¬
rebãt. & de felici nr̃oꝵ euentũ congaudebant. S ill deciui¬
tate egrediebant᷑. & inter sara montiũ latitabãt. insidiaban¬
turq illis qͥ uictus afferebãt. & qͦt qͦt app̾hend̾e poterãt occi¬

Expanded text:
udio ingenti ad castra remearunt, adducentes secum equos udio ingenti ad castra remearunt, adducentes secum equos et mulos et mulas, et spolia plurima, et multa alia quae indigentibus sociis valde erant necessaria. Multorum etiam capita mortuorum simul attulerunt, quae ante portam civitatis posuerunt, ubi Admiraldi Babyloniae habebant hospitium. Receperunt illos cum summa laetitia socii qui in castris erant, quique tota die cum civibus qui egressi sunt de urbe pugnaverant, palmamque victoriae reportarant. CAPUT V. Tunc geminata laetitia duplicis victoriae, festivum tempus effecit, et eos qui egestatis moerore consumpti pene erant, refecit. Jam vero Armenii et Surani, victum ad castra ferebant, et de felici nostrorum eventu congaudebant. Sic illi de civitate egrediebantur, et inter saxa montium latitabant, insidiabanturque illis qui victum afferebant, et quotquot comprehendere poterant occi
Abbreviated transcription (Latin):
ense ferirent: Sternitur uia corꝑib morentiũ: implet᷑ aer uo¬
cib heulantiũ. tellus madefacta cruore morientiũ. ꝑforat᷑ pe¬
dib conculcantiũ equoꝵ. Ut uenit᷑ ad pontẽ uia artat᷑. & non
om̃s pons recepit. quia quã plures in flum̃ p̾cipitant᷑. & quos un¬
da tenebat. celeri rotatu in uolutos ab sorbebat. & cur ꝑsingła
morarer: Maiorpars periit quã euaserit. plures occisi sunt
quã uiui remansert̃. Qui euasert ad castrũ suũ qđ suꝑtꝰ no¬
minauimꝰ confuger̃t. s in eo non chu remansert̃. p̃datũ enuim
uacuũ dimisert̃. & fugientes abier̃t. Nr̃i uͦ illud accepũt. & cuᷤᷤ¬
todes qui illud custodirent. & pontẽ posuer̃t. Armenii quoq
& surani fugientes insecuti sunt. & arta loca anticipando mul¬
tos occidert̃. pluresq captiuos detinuer̃t. Sicq filii diaboli
scđm suũ meritũ de ruina in ruinã receꝑunt in teritũ. Nr̃ĩ¬

Expanded text:
ense ferirent? Sternitur via corporibus morientium, impletur aer voense ferirent? Sternitur via corporibus morientium, impletur aer vocibus ejulantium. Tellus madefacta cruore morientium, perforatur pedibus conculcantium equorum. Ut venitur ad pontem, via arctatur, et non omnes pons recepit. Hinc quam plures in flumen praecipitantur, et quos unda tenebat, celeri rotatu involutos absorbebat. Et cur per singula morarer? Major pars periit quam evaserit. Plures occisi sunt quam vivi remanserint. Qui evaserunt, ad castrum suum quod superius nominavimus, confugerunt, sed in eo non diu permanserunt. Praedatum enim, vacuum dimiserunt, et fugientes abierunt. Nostri vero illud accipiunt, et custodes qui illud custodirent, et pontem posuerunt. Armenii quoque et Surani fugientes insecuti sunt, et arcta loca anticipando multos occiderunt pluresque captivos detinuerunt. Sicque filii diaboli secundum suum meritum, de ruina in ruinam receperunt interitum. N
Abbreviated transcription (Latin):
sternunt. alii ꝑ cãpũ disꝑsi circũ uolant. imbresq uenenatarũ
enittunt sagittarũ. Strident dentib. & more canũ latrant.
quia sic t̾rere suos aduersarios putant. S hec nr̃i irridebant.
& ꝓtecti clipeis. loricis. & galeis. eoꝵ in missuras uilipendebãt.
S cũ in numerabilis illoꝵ multitudo apppiauit. cũ tanto un¬
petu nr̃os in uasert̃. qđ modice in fugã uersi sunt. Qđ ut ui¬
dit boamundus qui postremo obseruabat custodiã. cũ sua
acie ꝓrupit in mediũ. sociosq recolligens. & inimicos con-¬
duxit ad interitũ. Illi nãq ut uiderunt nr̃oꝵ uexilla suꝑ
ceruices suas dependentia. nr̃osq more leonũ rugientium
in medios hostes circũferri. om̃sq circa se laniari. pauẽt
& conturbant᷑. uersisq retro habenis equoꝵ ad pontẽ ferreum
qua celernis possunt repedant᷑. S qͥd mͦ franci fecerẽnt. nͥ cõminꝰ

Expanded text:
sternunt. Alii per campum dispersi circumvolant, imbresque venenatarum sternunt. Alii per campum dispersi circumvolant, imbresque venenatarum emittunt sagittarum. Strident dentibus, et more canum latrant, quia terrere sic suos adversarios putant. Sed haec nostri irridebant, et protecti clypeis, loricis, galeis, eorum immissuras vilipendebant. Sed cum innumerabilis illorum multitudo appropiavit, cum tanto impetu nostros invaserunt, quod modice in fugam versi sunt. Quod ut vidit Boamundus, qui postremo observabat custodiam, cum sua acie prorupit in medium, sociosque recolligens, inimicos perduxit ad interitum. Illi namque ut viderunt nostrorum vexilla super vertices suos dependentia, nostrosque more leonum rugientium, in medios hostes circumferri, omnesque circa se laniari, pavent et conturbantur, versisque retro habenis equorum, ad Pontem Ferreum quam celerrime repedantur. Sed quid modo Franci facerent nisi cominus
Abbreviated transcription (Latin):
in notuit. & quos sõno pigͥtie torpentes inuenit. excitatos red¬
didit. Salit & tͥpudiat. qui nc̃ ambulare nequibat. Leuixit
sp̃c illoꝵ. quos sopierat indigentia ciboꝵ. Erectis in celũ manib
dm̃ laudant. & quasi iam uicerint bellũ manib applaudunt.
Malebant enĩ in bello honeste mori. quã escarũ in opia cruciari
Tunc ꝓceres exercitꝰ acceper̃t consiliũ. qđ pars una om̃iũ rema¬
neret in castris ad custodiendũ. pars altera obuiam uenientib
tret ad p̾lium. Qui de castris nocte egredientes in insidiis positi
sunt. p̃cedentiũ p̃stolantes occursum. iacuer̃tq in ter flumen &
lacum. Sũmo itaq diluculo aurora liunen terris referente. mi¬
ser̃t exploratores qui illoꝵ agmina uiderent. & ẽẽ eoꝵ sibi renũ¬
tiarent. Exploratores renuntiant tot illoꝵ milia insimul se
numꝙͣ uidisse. & ex parte fluminis duas acies separatas amulti¬

Expanded text:
innotuit, et quos somno pigritiae torpentes invenit, excitatos redinnotuit, et quos somno pigritiae torpentes invenit, excitatos reddidit. Salit et tripudiat, qui antea ambulare nequibat. Revixit spiritus illorum, quos sopierat indigentia ciborum. Erectis in coelum manibus Deum laudant, et quasi jam vicerint, manibus applaudunt. Malebant enim honeste in bello mori quam escarum inopia cruciari. Tunc proceres exercitus acceperunt consilium, ut pars una omnium in castris remaneret ad custodiendum; pars altera obviam venientibus iret ad praelium. Qui de castris nocte egredientes, in insidiis positi sunt, praetereuntium praestolantes occursum jacueruntque inter flumen et lacum. Summo itaque diluculo, aurora lumen terris deferente, miserunt exploratores, qui illorum agmina viderent, et esse eorum renuntiarent, Exploratores renuntiant tot illorum millia insimul se nunquam vidisse. Et ex parte fluminis duas acies separatas a multi
Abbreviated transcription (Latin):
runt. s sacram̃tũ receꝑunt. ipse aũt nec sacram̃tũ tenuit.
nec uerboꝵ sponsionẽ impleuit. Hȩc idõ de his duob mili¬
tib diximus. ut quis quis ꝑcipiat quanta egestas in castris
erat. quȩ etiam fugere diuites & ꝑnirare cõpellebat. Cumq
iam sic artarent᷑ & om̃is humana spes om̃ino deficeret. pluri¬
ma pars uniu̾si exercitꝰ retro eundi licentiã apͥncipib peti¬
erunt. & ipsi unanimit᷑ flentes eis ẽcesser̃t. Ut qͥd enĩ retine¬
rent quos consolari non poterant: & dũ sic in ualide deso¬
latio pullularet in castris. & nullus ullũ haberet consiliũ.
miseratio diuna solitũ p̃stitit eis auxilzũ. Affuit nuntuiᷤᷤ
eis ꝓximo nomine areht. qđ supra nominauimꝰ illa nocte
aggregari asseruit. Qui ido latent̃ & in magno silentio ue¬
niebant. ut inparatos in castris inuenirent. Hoc dictũ cunctiᷤ

Expanded text:
runt, sed et sacramentum receperunt. Ipse autem nec sacramentum tenuit, runt, sed et sacramentum receperunt. Ipse autem nec sacramentum tenuit, nec verborum sponsionem implevit. Hoc ideo de his duobus militibus refero, ut quisque percipiat quanta egestas in castris fuerit, quae etiam fugere divites et perjurare compellebat. Cumque jam sic arctarentur, et omnis humana spes omnino deficeret, plurima pars exercitus retro eundi licentiam a principibus petierunt, et ipsi unanimiter flentes eis concesserunt. Ut quid enim retinerent, quos consolari non poterant? Dum sic invalide desolatio pullularet in castris, et nullus ullum haberet consilium, miseratio divina solitum eis praestitit auxilium. Affuit nuntius qeis proximo, nomine Arech, quod supra memoravimus, illa nocte aggregari asseruit. Qui ideo latenter et in magno silentio veniebant, ut imparatos in castris invenirent. Hoc dictum cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ. Ne illi in solescerent tot lieei fello paont me
in ueniri non poterant ad pugnandũ idonei. ut ꝑhoc inno¬
tesceret qaͣ in fortitudine equi ñ haberent fidutiã s inse.
exercitu nomine tetigus. diues ap̃suos & nominatissimus
ui romaniȩ partib bene notꝰ. palliato nugatitatis tegmine
uelatꝰ. hic uenit ad pͥncipes & ait illis. Ut quid hic ita torpes¬
cimnus: Quare quȩ nob̃ ꝓfutura st̃ non querimꝰ  Si bonũ
uobis uidet᷑ ego in regionẽ romaniȩ ꝑgam. & inde uobis
infidelitate imꝑatoris copiosum mercatũ adducã. Naues
onustas om̃i mercimonio. frum̃to. uino. oleo. hordeo. carne.
farina. caseis. ꝑmare ad duci faciam. & ȩquos. mulos. mu¬
lasq ꝑterrã. & ne ullam de me sp̃e diffidentiȩ habeatis.
papiliones meos & om̃a bona mea derelinquã. hoc solũ ex¬
cepto qđ mecũ ferã. E si adhuc mͥ de creditis. iurabo quia
citius ad uos redibo. Principes mendacib uerbis illiꝰ credide¬

Expanded text:
bonum . Ne illi insolescerent tot victoriis bellorum, oinveniri non poterant, ad pugnandum idonei, ut per hoc innotesceret quoniam in fortitudine equi non haberent fiduciam; sed in sexercitu eodem, nomine Tetigus, dives apud suos, et nominatissimus, in Romaniae partibus bene notus, palliato nugacitatis tegmine velatus. Hic venit ad principes, et ait illis: « Ut quid hic ita torpescimus? Quare quae nobis sunt profutura non quaerimus? Si bonum vobis videtur, ego in regionem Romaniae pergam, et inde in fidelitate imperatoris copiosum mercatum adducam; naves onustas omnibus rebus, frumento, vino, oleo, hordeo, carne, farina, caseis, per mare adduci faciam, et equos, mulos, mulasque per terram. Et ne ullam de me spem diffidentiae habeatis, papiliones meos et omnia bona mea derelinquam, hoc solum excepto quod mecum feram. Et si adhuc mihi decreditis, jurabo quod citius ad vos redibo. » Principes mendacibus verbis illius credide
Abbreviated transcription (Latin):
iuderat di esse. nec qđ querebat extemptatione s ex bona uo¬
iuntate ꝓcedere. & respondens inquit. Licet sis extraneus
a lege nr̃a. quia uideo bona erga nos uoluntate. bonoq
spũ animatũ. aperiã tͥ aliqͦt fidi nr̃e sacram̃tũ. Sitantum
ꝓtundi intellectus haberes grãs creatori om̃iũ referre de be¬
res. qui tibi ostendit exercitũ candidatoꝵ. & scias quia int̾ra
non conuersant᷑. s in suꝑnis mansionib regni celoꝵ. hi sũt
qui ꝓfide xp̃i marcyriũ sustinuert. & in omnẽ terram contra
incredulos dimicauert. Hoꝵ p̃cipui sunt signiferi. Geoguis.
Demetͥus. mauricius. qͥ in hac temꝑali uita & militania ar
ma gestauer̃t̃. & ꝓ xp̃iana fide capite plexi sunt. Hui quotiens

Expanded text:
ionem Dei esse, nec quod quaerebat ex tentatione, sed ex bona voluntate procedere: et respondens inquit: « Licet sis extraneus a lege nostra, quia video te bona erga nos voluntate, bonoque spiritu animatum, aperiam tibi aliquod fidei nostrae sacramentum. Si tantum profundi intellectus haberes, gratias Creatori omnium referre deberes, qui tibi ostendit exercitum candidatum, et scias quia in terra non conversantur, sed in supernis mansionibus regni coelorum. Hi sunt qui pro fide Christi martyrium sustinuerunt, et in omni terra contra incredulos dimicaverunt. Horum praecipui sunt signiferi, Georgius, Demetrius, Mauricius, qui in hac temporali vita militaria arma gestaverunt, et pro Christiana fide capite plexi sunt. Hi quoties
Abbreviated transcription (Latin):
bustos reddidit. & in effeminatas mentes uirilitatẽ induxit.
Paucis deniq dieb eliolutis. hyemis asperitas inhorruit. & in
castris ciboꝵ habundantia euanuit. Illi qui cibos uendere so
lebant. nuub & glatie ꝓhibente. nullatenꝰ uenire ualebant.
Cursores exercitꝰ qͥ usq in terrã sarracenoꝵ transcurrebant.
nich ꝓrsus inueniebant. quia om̃s de tototerrȩ illiꝰ confinio
te inquirentes si qͥd inuenirent qđ ad nr̃os afferre ualerent.
S apud tantos rarũ erat. nec tante multitudini suppetebat.
denariis. & una nux uno. Ut qͥd uniuersa ꝑcurrerẽ. cũ carũ
nimis uendebat᷑. quicqͥd ualus habebat᷑ ꝓpt̃ qd̾ multi ibi fa
me ꝑiert̃. qui unde aliqͥd emerent ñ habuert̃. Eepit itaq ori¬
ri inter eos magna animoꝵ in constantia. mentis defectus.
& totius bone spei diffidentia. E quid mirũ si pauꝑm siue
in becillum animi nutabant. cũ illi qui quasi colũne esse¬

Expanded text:
bustos reddidit, et in effeminatas mentes virilitatem induxit. bustos reddidit, et in effeminatas mentes virilitatem induxit. Paucis denique diebus evolutis hiems aspera inhorruit, et in castris ciborum abundantia evanuit. Illi qui vendere cibos solebant, nivibus et glacie prohibente, nullatenus venire valebant. Cursores exercitus qui usque ad terram Sarracenorum transcurrebant, nihil prorsus inveniebant, quia omnes de toto terrae illius confinio, te inquirentes, si quid invenirent, quod ad nostros afferre valerent. Sed apud tantos parum erat, nec tantae multitudini suppetebat, denariis; et una nux, uno. Ut quid universa percurram, cum carum nimis vendebatur quidquid vilius habebatur; propter quod multi fame ibi perierunt, qui unde aliquid emerent, non habuerunt. Coepit itaque oriri inter eos magna inconstantia animorum, mentis defectus, et totius bonae spei diffidentia. Et quid mirum si pauperum, si imbecillium animi nutabant, cum illi qui vide
Abbreviated transcription (Latin):
rimos hostes suꝑare. tot spoliis gentiũ ditari. tot t ũphater¬
tiũ palmis in signiri: Ecce nẽ innumerabiles hostes sub¬
egimꝰ. ecce nc̃ eoꝵ spolia ad nos attulimꝰ. Quid est hoc¬
qđ sic diffiditis. cũ sic cottidie uncitis : Non longe ẽ auobis.
qͥ sic pugnat ꝓuobis. Sepe qͥdẽ fideles suos tẽptat. ut eisdem¬
utrũ diligant ipsũ in notescat. Nunc tẽptat uos ꝑ in opie mo¬
lestias. & ꝑ assiduas inimicantiũ uob̃ p̃ssuras. Qd̾ si tantas in¬
tuliss nob̃ in iurias. quantas & nos eis irrogauimꝰ. si tot de no¬
bis occidissent qđ de illis & nos ꝓstrauimꝰ. si aliquid de nobis
suꝑ eẽt. uire ille conqueri potuisset. S ꝓcerto qͥ c̃queretur
nullus eẽt. qm nemo suꝑstes remansisset. ꝓpt̾ea nolite diffi¬
dere. s estote uixi cordati. qm̃ si in ipso uiuitis aut ꝓipso mo¬
rimini. estis beati. his & talib dictis animos eoꝵ eneruatos. ro¬

Expanded text:
rimos hostes superare, tot spoliis gentium ditari, tot triumphanrimos hostes superare, tot spoliis gentium ditari, tot triumphantium palmis insigniri? Ecce nunc innumerabiles hostes subegimus, ecce nunc eorum spolia ad vos attulimus. Quid est quod sic diffidimus, cum sic quotidie vincamus? non longe est a vobis, qui sic pugnat pro vobis; saepe quidem fideles suos tentat, ut utrum diligant ipsum innotescat. Nunc tentat vos per inopiae molestias, et per assiduas inimicantium vobis pressuras. Quod si tantas intulissent nobis injurias, quantas et nos eis irrogavimus? si tot de nobis occidissent, quot de illis nos prostravimus? si aliquis de nobis superesset, jure ille conqueri potuisset. Sed pro certo qui conqueretur nullus esset, quoniam nemo superstes remansisset. Propterea nolite diffidere, sed estote viri cordati, quoniam si in ipso vivitis, aut pro ipso morimini, estis beati. » His et talibus dictis animos eorum enervatos, ro