comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nata est. Puppis initium ȩccłȩ est
quia nunquam dormiet qui custodit
isrł. Comminatur uento et mari ut
taceat. de quo dicitur. tu dominaris
potestatis maris. & reliqua. Uentus &
mare. demones & ꝑsecutores sunt. Et
dicit. tace. quando compescit edicta re¬
gum iniquorum ut uoluerit. quia
non est hominis ut dirigat gressus su¬
os. Tranquillitas magna. pax ecclȩ est
post pressuras. siue theoria post actualẽ
occurrit homo de monumentis in spiri¬
tu immundo. Sexta uirtute sanatur
qui in monumentis domicilium habe¬
bat. nec cathenis ligatur nec compedib.
Nemo enim poterat domare eum. in
montib & in monumentis erat clamans
& scindens se lapidib. Hic est desꝑatissimꝰ
gentium populus. quem enumerat a¬
postolus. suꝑbus. elatus. immundus.
sanguinarius. idolatra. ignominiosus.
nec in lege nature. nec dei. nec humano
timore alligatus. Qui nomen legio est¬
idest decem milia quȩ cadunt ad dex

Expanded text:
nata est. Puppis, initium Ecclesiae esnata est. Puppis, initium Ecclesiae esporali: Quia numquam dormiet, qui custodit Israel. Comminatur vento et mari, ut taceat, de quo dicitur: Tu dominaris potestati maris, et reliqua. Ventus et mare, daemones et persecutores sunt: quibus dicit, tace: quando compescit edicta regum iniquorum, ut voluerit: quia non est hominis, ut dirigat gressus suos. Tranquillitas magna, pax Ecclesiae est post pressuram, sive theoria, post actualem occurrit de monumentis homo in spiritu immundo, quiqui in monumentis domicilium habebat: nec catenis ligatus, nec compedibus. Nemo enim domare eum poterat. In montibus et in monumentis erat clamans, et concidens se lapidibus. Hic est desperatissimus gentium populus, quem enumerat Apostolus: Superbus, elatus, immundus, sanguinarius, idololatra, ignominiosus, nec in lege naturae, nec Dei, nec humano timore alligatus. Et dicit ei: Legio mi
Abbreviated transcription (Latin):
idest consummatio seculi. in qua iu¬
sti gaudebunt qui in lacrimis semi¬
nauerunt. Quod semen iterum simi-¬
lat grano synapis quod minimum
in timore est. magnum autem in ca¬
ritate. que est maior omnib holerib.
quia d̾s̃ caritas est. & omnis caro fenũ.
& qui infirmus est holera manducet.
Et fecit ramos misericordiȩ & compas¬
sionis. cuius sub umbra pauperes xp̃i
qui sunt cęli animalia delectantur
habitare. Seorsum autem discipulis
suis disserebat omnia. Illi autem dig¬
ni erant audire mysteria in penetrali¬
intimo sapientiȩ. qui remotis cogitati
onum malarum tumultib: in solitu¬
dine uirtutum ꝑmanebant. Sapientia
enim est in tempore otii. De hinc ad
mare ueniunt. & fluctib turbantur.
Tipse erat in puppi suꝑ ceruical
dormiens. Puppis mortuis pellib
uiuos continet. & fluctus arcet. & lig¬
no solidatur. idest cruce & morte dñi
eccła saluatur. Ceruical corpus est¬
dñi. cui diuinitas sicut caput incli¬

Expanded text:
id est, consummatio saeculi: in qua juid est, consummatio saeculi: in qua justi gaudebunt, qui in lacrymis semina verunt. Quod semen iterum similat grano sinapis, quod minimum in timore est, magnum autem in charitate, quae est major omnibus oleribus: quia Deus charitas est. Et, Omnis caro fenum. Et, Qui infirmus est, olera manducet. Et fert ramos misericordiae et compassionis. Cujus sub umbra pauperes Christi, qui sunt coeli animalia, delectantur habitare. Seosuis disserebat omnia. Illi enim digni erant audire mysteria in intimo penetrabili sapientiae, qui remotis cogitonum malarum tumultibus, in solitudine virtutum permanebant. Sapientia enim est in tempore otii. Dehinc ad mare veniunt, et fluctibus turbantur. Et erat ipse in puppi super cervical dormiens: vivos continet, et fluctus arcet, et ligno solidatur, id est, cruce et morte Domini, Ecclesia salvatur. Cervical, corpus Domini est: cui divinitas sicut caput incli
Abbreviated transcription (Latin):
tia calcat. ut est centurio habens sub
se milites. Nomo iactans semen. filiuᷤᷤ
hominis est. Semen: uerbum uitae.
Terra: corda humana. Dormitatio
hominis. mors est saluatoris Exurgit
semen nocte ac die. Post somnum xp̃i
numerus credentium ꝑ aduersa & pro¬
spera magis magisq germinat in fide.
& crescit in oꝑe dum nescit ille. Tropica
est ista locutio. & in scripturis diuinis
creberrima consuetudine seminatur.
Iste nescire nos fecit qui fructus in finẽ
finem hic saluabitur. Utro enim terra
fructificat dum uoluntatem nr̃am ds̃
expectat dicens. si uis ꝑuenire ad uitã
serua mandata. Primum herbam. id ẽ
timorem. in itium enim sapientiȩ timor
dñi. Deinde spicam. idest penitentiam
lacrimosam. Deinde plenum frumentũ
in spica. idest caritatem. Plenitudo e¬
nim legis caritas est. Et cum ex se
produxerit fructus. statim mittit fal
cem. Fala est mors uel iudicium. qͦd
secat omnia. Quoniam adest messis.

Expanded text:
tia calcat: ut est centurio habens sub tia calcat: ut est centurio habens sub se milites. Homo jactans semen, filius hominis est: semen, verbum vitae: terra, corda humana. Dormitatio hominis, mors est Salvatoris. Exsurgit semen nocte et die. Post somnum Christi, numerus credentium per adversa, et prospera magis magisque germinabat in fide: et crevit in opere, dum nescit ille. Tropica est ista locutio: et in Scripturis divinis creberrima consuetudine seminatur, id est, nescire nos fecit, quis fructum in finem tro enim terra fructificat, dum voluntatem nostram Deus exspectat, dicens: Si vis pervenire ad vitam, serva mandata. Primum herbam: id est, timorem. Initium enim sapientiae timor Domini. Deinde spicam: id est, poenitentiam lacrymosam. Deinde plenum fructum in spica, id est charitatem. Plenitudo enim legis, charitas est. Et cum ex se produxerit fructus, statim mittit fal. Falx, est mors, vel judicium, quod secat omnia: quoniam adest messis,
Abbreviated transcription (Latin):
Candelabrum apostoli sunt. quos il¬
luminauit uerbum dei absconditum
& occultum. Parabola utriuisq semi¬
nis est. In palam uͦ uenit. dum a dño
tractatur. Et dicebat. In qua men¬
sura mensi fueritis. remetietur uobis
Etenim scđm mensuram fidei unicui¬
q diuiditur intelligentia mysterioꝵ.
Et adiicietur. dum scientiȩ etiam ad¬
uicientur uirtutes. Qui enim habet
dabitur ei. idest qui habet fidem. habe¬
bit uirtutem. & qui habet opus uerbi.
habebit intelligentiam mysterii. Et
qui non habet. fidem econtra: deficit
uirtute. Et qui non habet opus uerbi.
eius intelligentia caret. Et qui non
intelligit. iam auditum ꝑdidit. ac si
non audisset. Et dicebat. Sic ẽ regnũ
dei que madmodum si homo iactet se¬
sis. Et hanc parabolam predictis con¬
sequentem. proprie sumit marcus.
Scripturas nouimus diuinas ꝑsimi¬
litudines terrenas plerumq cęlestia
sacrainenta monstrare. sicut totum
corpus constat euangeliorum. Regnũ

Expanded text:
Candelabrum, apostoli sunt, quos ilCandelabrum, apostoli sunt, quos illuminavit verbum Domini absconditum et occultum. Parabola utriusque seminis est. In palam vero venit, dum a Domino tractatur. Et dicebat: In qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis. Etenim secundum mensuram fidei, unicuique dividitur intelligentia mysteriorum: et adjicietur, dum scientiae etiam adjicientur virtutes. Qui enim habet, dabitur ei: id est, qui habet fidem, habebit virtutem: et qui habet opus verbi, habebit intelligentiam mysterii. Et qui non habet e contra fidem, deficit virtute, et qui non habet opus verbi, ejus intelligentia caret. Et qui non intelligit, jam auditum perdidit, ac si non audisset. Et dicebat: Sic est regnum Dei, quemadmodum si homo jaciat se. Et hanc parabolam praedictis consequentem proprie sumpsit Marcus. Scripturas novimus divinas, per similitudines terrenas plerumque coelestia sacramenta monstrare: sicut totum corpus constat Evangeliorum. Regnum
Abbreviated transcription (Latin):
fluctib inquietum. Sed ab ipso dño
eripi potuissent qui amara mutat in
dulcedinem. tristitiam uertit in gau¬
dium. & egritudines detestabiles in
salutem. Parabola est natura discre¬
pantium rerum sub aliqua similitudi¬
facta comparatio more prouidentiae
suae. ut qui cȩlestia capere non pote¬
rant. ꝑ similitudines terrenas. audi
quod intelligi uolumus. ꝑ compara¬
tiones aliquas indicamus. Sic enim
ferum quempiam dicimus. quando
durum ac fortem desideramus intel¬
ligi. cum uelocem. uentis aut auib
comparamus. Quod in tricesimo et¬
in sexagesimo & centesimo fructu con¬
tinetur. hoc est lege. & prophetia & euas¬
gelio. quod in ore trium testium. my¬
sterium regni in monte ostensum. idẽ
moysi & helye & iñu consistit.
T. dicebat illis. Nunquid uenit lu¬
cerna. & sub modio ponitur: & reliqua
usq auferetur ab eo. Iucerna. uerbũ
est de trib seminib. Nodius autem¬
& lectus. auditus est inobedientium

Expanded text:
fluctibus inquietum est. Sed ab ipso Domino fluctibus inquietum est. Sed ab ipso Domino eripi potuissent, qui amara mutat in dulcedinem, tristia vertit in gaudium: et aegritudines detestabiles, in salutem. Parabola est natura discrepantium rerum sub alia similitudifacta comparatio, more providentiae suae, ut qui coelestia capere non poterant, per similitudines terrenas, auditquod intelligi volumus, per comparationes aliquas indicamus: sic enim ferreum quempiam dicimus, quando durum ac fortem desideramus intelligi: cum velocem, ventis aut avibus comparamus. Quod in trigesimo, et sexagesimo, et centesimo fructu continetur: hoc est, Lege, et Prophetia, et Evangelio: quod in ore trium testium mysterium regni in monte ostensum, id est, Moysi, Et Eliae, et Jesu consistat. Et dicebat illis: Numquid venit lucerna, ut sub modi auferetur ab eo. Lucerna verbum est de tribus seminibus. Modius autem tegens, auditus est inobedientium.
Abbreviated transcription (Latin):
meretur penitentiam agere ut reci-¬
piatur. qui xp̃m intelligens. princi-¬
pem demoniorum ẽẽ dicebat. quia
nunquam soluitur a carcere qui qua¬
drantem  uerbi nouissimum non sol¬
uerit ante finem uite. Quatuor nãq
partib denarius uitȩ fundatur ȩter.¬
ne. ut quod corde credis ore confiteariᷤᷤ
& quod confiteris opere compleas. et
quod impleueris. docere non cesses.
Qui enim fecerit & docuerit. hic mag¬
nus uocabitur in regno cȩloruo.
Tueniunt mater eius & fr̃s. ut
sciamus nos esse fr̃s eius & matrẽ
si uoluntatem patris eius impleueri¬
mus. ut coheredes simus eius qui non
in sexib sed in factis discernit. Tunc¬
indicet auditores amaros fuisse & in¬
stabiles. Et ideo in parabolis loquitur
eis. ut requirerent quod non intellige¬
rent. & ꝑ apłos quos contemptos habe¬
bant discerent mysterium regni quod
ipsi non habebant. Mare mundũ istum
accipi frequenti lectione iam notũ est.
quod & gustu amarum est. ꝙ uitioꝵ

Expanded text:
meretur poenitentiam agere, ut recipiatur, qui Christum intelligens, principem daemoniorum esse dicebat: quia numquam solvitur a carcere, qui quadrantem verbi novissimum non solverit ante finem vitae. Quatuor namque partibus denarius vitae fundatur aeternae: ut quod corde credis, ore confitearis: et quod confiteris, opere impleas, et quod impleveris, docere non cesses. Qui enim fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno coelorum. Et veniunt mater ejus et fratsciamus nos esse fratres ejus et matrem, si voluntatem Patris ejus impleverimus: ut cohaeredes simus ejus, qui non in sexibus, sed in factis discernit. indicet auditores amaros fuisse ac instabiles. Et ideo in parabolis loquitur eis, ut requirerent quod non intelligerent: et per apostolos, quos contemptos habebant, discerent mysterium regni, quod ipsi non habebant. Mare mundum istum debere suscipi, frequenti lectione jam notum est: quod et gustu amarum est, et vitiorum
Abbreviated transcription (Latin):
mea. proxima mea. dilecta mea. co¬
lumba mea. Sponsa in patriarchis.
amica in prophetis. proxima in io¬
seph & maria. dilecta in iohanne ba¬
ptista. columba in xp̃o & apostolis.
quib dicitur. Estote prudentes
semꝑ est equalis: de quo dictum est.
Fluminis impetus letificat ciuita¬
tem dei. Quid interest inter aquam
et sp̃m sc̃m. qui ferebatur super a
quas: Suꝑ inquit non subter. Sicut
excellentior est anima quam corpus
quod regit. ita eminentior est spiritꝰ
quam anima. Sed mansit sp̃s super
tuis. Oleum non potest ẽẽ sub aqua
sic creator non potest ẽẽ sub creatura
Oleum de amaritudine surgit radi¬
cis in pabulum luminis: & in medica¬
mina uulnerum. & in refectionem e¬
surientium. & in cacumine crescit.
Unde fit unctio corporis ap̃i. De
amaritudine passionis. & peruenit
ad głam resurrectionis. Unde apl̃s
ammonet dicens. Noc autem sentite¬

Expanded text:
mea, proxima mea, dilecta mea, comea, proxima mea, dilecta mea, columba mea. Sponsa in patriarchis, amica in prophetis, proxima in Joseph et Maria, dilecta in Joanne Baptista, columba in Christo et apostolis, quibus dicitur: Estote prudentes semper est aequalis: de quo dictum est: Fluminis impetus, laetificat civitatem Dei. Quid interest, inter aquam et Spiritum sanctum, qui ferebatur suquas. Super, inquit, non subter. Sicut excellentior est anima, quam corpus quod regit, ita eminentior est spiritus quam anima. Sed mansit super eum s prae consortibus tuis. Oleum non potest esse sub aqua: sic creator non potest sub creatura. Oleum de amaritudine surgit radicis, et in pabulum luminis, et in medicamina vulnerum, et in refectionem esurientium, in cacumine crescit. Unde fit unctio corporis Christi? de amaritudine passionis, et pervenit ad gloriam resurrectionis: unde nos Apostolus admonet, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
seros ab adam usq ad xp̃m. per se¬
ptuaginta septem generationes. &
usq ad centum quadraginta qua¬
soluere. Non est sola digna gratia pro-¬
cumbens in baptismo soluere corrigi¬
am calciamentorum eius. idest my¬
sterium incarnationis dei. Calcis enĩ
eatrema pars est corporis. In fine e¬
nim ad iustitiam. saluator est in¬
carnatus. Unde bene ꝑ propham
dicitur. In ydumeam extendam
calciamentum meum. Quia nisi
gratiam remissionis inuestigat in-¬
carnationis xp̃i mysterium. quomo¬
do uerbum caro factum est: unde
caro xp̃i. unde anima. unde spiritus
sumit exordium. ut uerus homo fiat per
omnia absq peccato. & ds̃ uerus
in dõ uero. sine principio. isdem filius
hominis qui est in cęlis. & quomodo
tanquam sponsus procedens de thala¬
mo suo idest uirginali utero. clausa
relinquens. Unde aduemiente uero
sponso. domus discalciati dicitur do¬
mus iohannis. qui dicit. qui habet
sponsam sponsus est. Unde in specie co

Expanded text:
seros ab Adam usque ad Christum, per seseros ab Adam usque ad Christum, per septuaginta septem generationes: et usque ad centum quadraginta quas. Non est digna sola gratia procumbens in baptismo solvere corrigiam calciamentorum ejus, id est, mysterium incarnationis Dei. Calx enim extrema pars est corporis. In fine enim ad justitiam adest Salvator incarnatus. Unde bene per prophetam dicitur: In Idumaeam extendam calciamentum meum: quia nisi gratiam remissionis investigat incarnationis Christi mysterium quomodo Verbum caro factum est: unde caro Christi, unde anima, unde spiritus sumit exordium, ut homo verus fiat per omnia absque peccato: et Deus verus in Deo vero sine principio idem filius hominis, qui est in coelo: et quomodo tamquam sponsus procedens de thalamo suo, id est, virginali utero, clausum relinquens. Unde adveniente vero sponso, domus discalciati dicitur domus Joannis, qui dicit: qui habet sponsam, sponsus est. Unde in specie col
Abbreviated transcription (Latin):
tabitur. Pars autem quȩ fluit iN
mare amaricatur. cui archa dei hoc est
corpus xp̃i cum mandatis non profu¬
it. sed in deterius illa mutauit. Se¬
quitur. Et erat iohannes uestitus
pilis cameli. Uestis prophetȩ & cibuᷤᷤ¬
& potus totam austeram uitam pre
dicantium. & futuras gentes ad
gratiam dei que est iohannes. intꝰ
Pilis uͦ cameli diuites gentium. &
zona pellicia pauperes mundo mor¬
tui. & locustis serratis sapientes hu¬
ius mundi. qui stipulas iudeis ari-¬
das relinquentes frumenta mystica
crurib trahunt. in calore fidei saltꝰ
inaltant. & melle siluestri. fideles
inspiratis de inculta silua ignib prȩ¬
parati emergentes. significantur
Quȩ omnia a gratia euangelii su¬
muntur. in qua non est distinctio u¬
Uenit fortior me post me. Quis for¬
tior est gratia. qua abluuntur pec
cata: Ille nimirum qui septies &
septuagies remittit peccata. Gr̃a
quidem prior est. sed semel remittit
ꝑ baptismum. Misccłia autem in mi¬

Expanded text:
tabitur. Pars autem, quae fluit in tabitur. Pars autem, quae fluit in mare, amaricatur: cum arca Dei, hoc est, corpus Christi, non mundatis non profuit, sed in deterius illa mutavit. Sequitur. Et erat Joannes vestitus pilis cameli, et potus totam austeram vitam praedicantium significant: et futuras gentes ad gratiam Dei, quae est Joannes, intus Pilis vero cameli, divites gentium: et zona pellicea, pauperes mundo mortui; locustis serratis, sapientes hujus mundi: qui stipulas Judaeis aridas relinquentes, frumenta mystica cruribus trahunt, et in calore fidei saltus inhabitant; et melle silvestri, fideles inspiratis de inculta silva ignibus praeparati ac mergentes significantur. Quae omnia a gratia Evangelii sumuntur: In qua non est distinctio JuVenit fortior me post me. Quis fortior est gratia, qua peccata abluuntur? Ille nimirum, qui septies et septuagies septies remittit peccata. Gratia prior quidem est, sed semel remittit per baptismum. Misericordia vero in mi
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes: et crisiantur per ep̃m.
Nunc autem ꝑ amicum sponsi indu¬
citur sponsa ac si ꝑ ysaac puerum re-¬
becca pallio uelata albo. cum dicitur
Et egrediebatur ad illum omnis iu¬
deȩ regio & ierosolimitȩ uniuersi. &
baptirabantur ab illo in iordane flu¬
mine confitentes peccata sua. Con¬
fessio et pulchritudo in conspectu eiꝰ
idest sponsi. Unde desilit sponsa de
camelo. cum humiliat se nunc eccła
uiso uiro ysaac ĩu xp̃o. in cuius na¬
tiuitate risum fecit ds̃ sare: sicut
ad mariam dicitur quȩ est princeps
cum dõ. benedicta tu inter mulieres.
Tordanis autem descensio aliena in¬
terpretatur. ibi peccata abluuntuꝵ.
Archa etenim iordane transuadato.
ꝑ marmora peregrina in terram tran-¬
siuit alienam. Et dimidia parte in
mare defluente. altera pars turgida
montis erigitur forma. Sic nos olim
alienati a dõ ꝑ suꝑbiam. ꝑ baptismi
symbolum humiliati. erigimur in
alta. quia qui se humiliauerit ex al¬

Expanded text:
sacerdotem, et chrismantur per episcopum. sacerdotem, et chrismantur per episcopum. Nunc autem per amicum sponsi inducitur sponsa: ac sic per Isaac puerum Rebecca pallio velata albo conducitur. Et egrediebatur ad illum omnis Judaeae regio, et Jerosolymitae universi, et baptizabantur ab illo in Jordane flumine, confitentes peccata sua. Confessio, et pulchritudo in conspectu ejus, id est, sponsi. Unde desilit sponsa de camelo, cum humiliat se nunc Ecclesia viso vero Isaac Jesu Christo, in cujus nativitate risum fecit Deus Sarae; sicut ad Mariam dicitur, quae est princeps cum Deo, Benedicta tu inter mulieres. Jordanis autem descensio aliena interpretatur: ubi peccata abluuntur. Arca enim, Jordane transvadato, per marmora peregrina in terram transivit alienam, et media parte in mare defluente, altera pars turgida montis erigitur forma. Sic nos olim alienati a Deo per superbiam, per baptismi symbolum humiliati, erigimur in alta: Quia qui se humiliaverit, exal
Abbreviated transcription (Latin):
debant suꝑ cathedram moysi. Unde
os turturis in lege ad ascellas eius
retorqueri iubetur. ne separetur os
ab oꝑe. et opus nr̃m non diuidatur
ab ore. Semitȩ autem post uiam se¬
cuntur. quia mandata moralia post
pęnitentiam scđm marcum explanan¬
tur. Paratur uia ꝑfidem. & baptis¬
mum. et penitentiam. Recte semitȩ
fiunt ꝑ austera indicia uestis cilicine.
& zonȩ pellitiȩ. & cibi locustini. et
potus mellis siluestrici: & humillime
uocis. Unde sequitur. Fuit iohannes¬
appellatur. Agratia narratio in¬
cipitur. Inde sequitur. Baptizanꝰ.
Per baptismum enim gratia datur.
qua peccata gratis dimittuntur.
Unde dicitur. Quod gratis accepi¬
stis. gratis date. Et apostolus ait.
Gratia salui estis ꝑ fidem. & hoc noN
ex uobis. Dei donum est. ne quis glo¬
rietur. Et predicans baptismum pe¬
nitentie in remissionem peccatorum.
Quod consummatur ꝑ sponsum. in i¬
ciatur ꝑ paranymphum. Unde cate-¬
cumini hoc est instructi. incipiunt ꝑ

Expanded text:
debant super cathedram Moysi. Unde debant super cathedram Moysi. Unde os turturis in lege ad ascellas ejus retorqueri jubetur, ne separetur os ab opere: et opus nostrum non dividatur ab ore. Semitae autem post viam sequuntur: quia mandata moralia post poenitentiam, secundum Marcum, explanantur. Paratur via per fidem, et baptismum, et poenitentiam. Rectae semitae fiunt per austera indicia, vestis cilicinae, et zonae pelliceae, et cibi locustini, et potus mellis silvestris et humillimae vocis. Unde sequitur: Fuit rpretatur. A gratia narratio incipitur. Unde sequitur: Baptizans: per baptismum enim gratia datur, qua peccata gratis dimittuntur. Unde dicitur: Quod gratis accepistis, gratis date. Et Apostolus ait: Gratia salvi facti estis per fidem, et hoc non ex vobis: Dei enim donum est, ne quis glorietur. Et praedicans baptismum poenitentiae in remissionem peccatorum. Quod consummatur per sponsum, initiatur per paranymphum. Unde catechumeni, hoc est, instructi, incipiunt per
Abbreviated transcription (Latin):
uen ante sabbatum dicitur. idest
penitentia ante requiem futuram.
Hinc namq inicium predicationis
iohannis et xp̃i oritur. Penitentiã
agite appropinquabit enim regnuor
cȩlorum. quia in die septima rẽquie¬
uit d̃s̃ ab omnib oꝑib suis. Septem
enim nobis necesse est delere uitia ꝑ
penitentiam uelut mala genera. ut
requiescentes postea possideamus de¬
siderabilem terram. Rectas facite se¬
mitas eius: quas semitas incuruaui¬
mus declinantes in dexteram atq
sinistram. Nunc d̃s̃ precipit nobis
ut regia uia incedentes. proximos
nr̃os ut nos: et nosmetipsos ut pro¬
ximos diligamus. Nam qui diligit
iniquitatem. odit animam suam.
Qui enim semetipsum diligit & non
diligit praximum. ad dexteram de¬
clinauit. Et qui semetipsum odiens
proximum diligit. ad sinistram di-¬
uertit. Nam multi bene agunt. sed
non bene corrigunt: ut fuit hely Et
multi bene corrigunt sed ñ bene agui
ut fuerunt scribe et pharisei. qui se¬

Expanded text:
ευὴ ante sabbatum dicitur, id est ευὴ ante sabbatum dicitur, id est poenitentia ante requiem futuram. Hinc namque initium praedicationis Joannis et Christi oritur. Poenitentiam agite, appropinquabit regnum coelorum: quia in die septima requievit Deus ab omnibus operibus suis. Septem enim nobis necesse est delere vitia per poenitentiam velut mala genera: ut requiescentes postea, possideamus desiderabilem terram. Rectas facite semitas ejus. Quas semitas incurvavimus, declinantes in dexteram atque sinistram. Nunc Deus praecipit nobis, ut via regia incedentes, proximos nostros, ut nos: et nosmetipsos, ut proximos diligamus. Nam, qui diligit iniquitatem, odit animam suam. Qui enim semetipsum diligit, et non diligit proximum, ad dexteram declinat. Et qui semetipsum odiens, proximum diligit, ad sinistram divertit. Nam multi bene agunt, sed non bene corrigunt: ut fuit Heli. Et multi bene corrigunt, sed non agunt: ut fuerunt scribae et pharisaei qui se
Abbreviated transcription (Latin):
dum longe est a peccatorib salus.
& aures suas grauiter obturauer̃t
sicut aspides surde: & indignationẽ
& iram & tribulationem audire a
xp̃o. meruerunt. In deserto autem
fit uda & clamor. quia deserti a sp̃u
dĩ sicut domus uacans & scopata. de¬
serti a propheta a rege atq sacerdote.
Ynde iohannes et iũc querunt. quod
in deserto amissum est. Ubi uicit dia¬
bolus. ibi uincitur. Ubi cecidit homo.
ibi exsurgit. Ecce ego mitto angelum
lachiam ad patrem sonat de filio. qui
est facies patris. unde agnitus est.
Angelus autem nuntius interpre¬
tatur. qui pronuntiat de xp̃o. Post
me uenit qui ante me factus est: qui
preparabit uiam tuam. Uia dñi
qua ad homines ingreditur peni¬
tentia est: ꝑ quam d̾s̃ ad nos descen¬
dit. & nos ad illum ascendimus. Un¬
de angłi ascendentes descendentesq
memorantur ad filium hominis.
Parate uiam dñi: hoc est penitenti¬
am agite. & predicate. Unde parasce¬

Expanded text:
dum longe est a peccatoribus salus, dum longe est a peccatoribus salus, et aures suas graviter obturaverunt, sicut aspides surdae, et indignationem et iram, et tribulationem a Christo audire meruerunt. In deserto autem fit vox, et clamor, quia deserti a spiritu Dei, sicut domus vacans et scopata: deserti a propheta, a rege, atque sacerdote. Unde Joannes et Jesus quaerunt, quid in deserto amissum est. Ubi vicit diabolus, ibi vincitur: ubi cecidit homo, ibi exsurgit. Ecce ego mitto angelum lachiam ad Patrem sonat de Filio, qui est facies Patris, unde agnitus est. Angelus autem nuntius interpretatur, qui praenuntiat de Christo. Post me venit, qui ante me factus est: qui praeparabit viam tuam. Via Domini, qua ad homines ingreditur, poenitentia est, per quam Deus ad nos descendit, et nos ad illum ascendimus. Unde angeli ascendentes, descendentesque memorantur ad filium hominis. Parate viam Domini: hoc est, poenitentiam agite, et praedicate. Unde παρασκ
Abbreviated transcription (Latin):
lizantib uirtute
multas: Uersus istiuᷤᷤ
ordo talis est: qui hu¬
ic operi congruenter
inseritur. Dñs da¬
bit uirtutes multas.¬
euangelizantib uer¬
bum. Dedit enim uirtutes multaᷤᷤ
apłis. qui uerbum eius ueneranda
confessione predicabant. quando eis
languentium turbas sanare con¬
latine bona annuntiatio predicat᷑.
Quod proprie ad regnum dei. et re¬
missionem ꝑtinet peccatorum. Un¬
de dicitur. Penitemini et credite¬
in euangelio. quia appropinquabit
regnum celorum. Iñu xp̃i. idest
saluatoris uncti. In ebreo ĩc. in gre¬
co sother: in latino saluator. A ꝑc
dum de genere dauid regis nascitur
xp̃c. et uocib uatum leuitici generiꝰ
prophetatur. Unde sequitur. Uar cla¬
mantis in deserto: et reliqua. Uox ẽ.
iohannes. de qua uoce clamat dñs
iñc ad iudeos. quod inteꝵ natos mu¬
lierum maior illo esset nemo. Clamor
autem ad surdos longe positos. siue
cum indignatione fieri solet. Quae
iudaico certum est euenisse populo:

Expanded text:
lizantibus virtutes multas. Versus istius ordo talis est, qui huic operi congruenter inseritur. Dominus dabit virtutes multasevangelizantibus verbum. Dedit enim virtutes multas apostolis, qui verbum ejus veneranda confessione praedilanguentium turbas sanare conLatine bona annuntiatio praedicatur: quod proprie ad regnum Dei, et remissionem pertinet peccatorum. Unde dicitur: Poenitemini, et credite Evangelio, et appropinquabit regnum coelorum Jesu Christi, id est, Salvatoris uncti, in Hebraeo JESUA. In Graeco Σωτὴρ. In Latino Salvator. MESSIdum de genere David regis Christus nascitur: et vocibus vatum Levitici generis prophetatur. Unde sequitur: Vox clamantis in deserto, et reliqua. Vox est Joannes: de qua voce clamabat Dominus Jesus ad Judaeos, quod inter natos mulierum major illo esset nemo. Clamor autem ad surdos longe positos, sive cum indignatione fieri solet: quae Judaico certum est evenisse populo,
Abbreviated transcription (Latin):
modio fas non est. Quo audito herodes
ait. Quem ego decollaui iohannem.
hic a mortuis resurrexit. Per yroniaoy¬
ex presse pronuntiat herodes pellicius.
Caput legis quod est xp̃c de corpore
absciditur proprio. idest iudaico popło.
eccłȩ. & puella dat matri sue adultere.
idest synagoge crediturȩ in finem Cor¬
pus iohannis sepelitur. caput in disco
collocatur. Littera humana tegitur.
sp̃s in altari honoratur ac sumitur.
Conueniunt apostoli ad iñm. annun¬

Expanded text:
condi fas non est. Quo audito Herodes, ait: Quem ego decollavi Joannem, hic a mortuis resurrexit. Ipse eniexpresse pronuntiat Herodes pellicens. Caput legis, quod est Christus, de corpore absciditur proprio, id est, Judaico populo, Ecclesiae: et puella dat matri suae adulterae, id est, Synagogae crediturae in fine. Corpus Joannis sepelitur, caput in disco collocatur, littera humo tegitur, spiritus in altari honoratur ac sumitur. Et convenientes apostoli ad Jesum, renun
Abbreviated transcription (Latin):
in uita regnantem sempiterna. & urtu¬
te diuina. Et uenientem in nubib. In nu-¬
be ascendit. cum nube ueniet .i. in corꝑe
suo solo quod sumpsit a uirgine ascendit
& cum multiformi ȩccłia quȩ est corpꝰ
ipsius & plenitudo eius. ad iudicium
uenturus est. sicut dicit scd̾m matheũ.
Cum autẽ uenerit filius hominis &

Expanded text:
in vita regnantem sempiterna, et virtuin vita regnantem sempiterna, et virtute divina. Et venientem cum nubibus coeli. In nube ascendit, cum nube veniet, id est, in corpore suo solo, quod sumpsit a virgine ascendit: et cum multiformi Ecclesia, quae est corpus ipsius, et plenitudo ejus, ad judicium venturus est: sicut dicit secundum Matthaeum: C
Abbreviated transcription (Latin):
templum hoc. Moris est hereticoꝵ um¬
bram de ueritate trahere. Non ille
dixit quod illi dicunt. s simile uerbũ
de templo corꝑis sui. quod post triduũ
resuscitauit. Exurgens summus sacerdos
interrogat ũm. Ille autẽ tacebat. Ipse ds̃
& saluator nr̃ qui mundo salutẽ contulit.
& humano generi sua pietate subuenit.
sicut ouis ad occisionem sine uoce duci¬
tur. & obmutuit & siluit a bonis. Taci¬
turnitas xp̃i apologiam adę absoluit.
Quem expectabant delonge in prope ñ
uident. Sicut ysaac caligantib oculis.
iacob sub manib non agnoscit. s longe
de eo futura canit. It̃ic autem dixit illi.
Ego sum. Ut in exeusabiles sunt. E ui¬
debitis filium hominis. Sacerdos inter¬
rogat. filium di. uĩc autẽ respondit fili¬
um hominis. ut hic intelligamus filiũ¬
di eundem esse & filium hominis. ut
ne quaternitatem faciamus in trinitate.
s homo in dõ & ds̃ in homine c̃ẽ neces¬
se sit. A dextris sedentem uirtutis id est

Expanded text:
t ei. Moris est haereticorum, umbram de veritate trahere. Non ille dixit, quod illi dicunt: sed simile verbum de templo corporis sui, quod post triduum resuscitavit. Exsurgens summus sacerdos interrogat Jesum: Ille autem tacebat. Ipse Deus et Salvator noster, qui mundo salutem contulit, et humano generi sua pietate subvenit: sicut ovis ad occisionem sine voce ducitur: et obmutuit et siluit a bonis. Taciturnitas Christi apologiam Adae absolvit. Quem exspectabant de longe, in prope non vident. Sicut Isaac caligantibus oculis, Jacob sub manibus non agnoscit, sed longe de eo futura canit. Jesus autem dixit illi: Ego sum. Ut inexcusabiles sint. Et videbitis filium hominis. Sacerdos interrogat filium Dei, Jesus autem respondit filium hominis: ut hic intelligamus Dei filium eumdem esse et filium hominis: et ne quaternitatem faciamus in Trinitate, sed homo in Deo, et Deus in homine necesse sit. Sedentem a dextris virtutis, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
narrat. Et iterum turbas ut noN
possent panem manducare conuenisse
commemorat. & discipulos putasse
quod in furore uerteretur. quia scri¬
be qui a ierosolimis uenerant dice¬
bant. beelzebub habet. Sicut eaaltai¬
tur cęli a terra. sic exaltate sunt uie
dñi a uiis nr̃is. Ad hoc namq uenit
qđ audiuit & patitur. qui nobis di¬
cit. Beati eritis cum maledixerint
uobis homines. & cȩtera usq merces
ur̃a in celis. Domus ad quam ueni¬
unt. primitiua est ȩccła. Turbȩ quȩ
impediunt panem manducare. pecca-¬
ta & uitia sunt. quia qui manducat
indigne. iudicium sibi mnanducat
& bibit. non diidicans corpus dñi.
Unde dñs in furorem uertitur cum

Expanded text:
narrat: Et iterum turbas, ut non narrat: Et iterum turbas, ut non possent panem manducare, convenisse commemorat. Et discipulos putasse, quod in furorem verteretur, quia scribae, qui ab Jerosolymis venerant, dicebant: Beelzebub habet. Sicut exaltantur coeli a terra: sic exaltatae sunt viae Domini a viis nostris. Ad hoc namque venit, quod audivit et patitur, qui nobis dicit: Beati eritis cum maledixerint vobis homines, et reliqua, usque, merces vestra in coelis. Domus ad quam veniunt, primitiva est Ecclesia. Turbae quae impediunt panem manducare, peccata et vitia sunt: quia qui manducat indigne, judicium sibi manducat et bibit, non dijudicans corpus Domini. Unde Dominus in furorem vert
Abbreviated transcription (Latin):
tradidit illum. qui non delet pecca¬
tum suum ꝑ penitentiam. nec illud
deletur ꝑ memoriam. Unde de eo di-¬
citur. & peccatum matris eius non
deleatur. fiant contra dñm semper.
Iudas confitens uel gloriosus interpre¬
tatur. Scarioth autem. memoria mor¬
tis. Confessores sunt multi in ȩccła
suꝑbi et gloriosi. quorum primus sy¬
mon magus & arrius & cȩteri here¬
tici. quorum memoria mortalis ideo
in eccła celebratur ut deleatur. Hae
sunt duodecim differentiȩ apostoloꝵ
& predicatorum. Qui terni quaterni
circa tabernaculum dñi excubant.
& sc̃a dñi uerba humeris operum ꝓ¬
priis portant. ut tabernaculum u¬
num mansionib multis ad terram
repromissionis portent. quos unius
exemplum ad timorem humilem.
ut angelos luciferi illius casus con¬
seruat. ut non glorietur sapiens in
sapientia sua. sed qui gloriatur IN
dño glorietur. Et ueniunt ad do¬
sus est. Hic proprie marcus conuenis
se ir̃m cum discipulis ad domum

Expanded text:
tradidit illum: qui non delet peccatradidit illum: qui non delet peccatum suum per poenitentiam: nec illud deletur per memoriam. Unde de eo dicitur: Et peccatum matris ejus non deleatur. Fiant contra Dominum semper. Judas, confitens, vel gloriosus interpretatur. Iscariotis autem, memoriam mortis. Confessores sunt multi in Ecclesia superbi et gloriosi: quorum primus Simon Magus, et Arius, et caeteri haeretici, quorum memoria mortalis ideo in Ecclesia celebratur, ut devitentur. Hae sunt duodecim differentiae apostolorum et praedicatorum: qui terni, quaterni circa tabernaculum Domini excubant: et sancta Domini verba humeris operum propriis portant: ut tabernaculum unum mansionibus multis ad terram repromissionis portent: quos unius exemplum ad timorem humiliat, ut angelos Luciferi illius casus conservet, ut non glorietur sapiens in sapientia sua: sed qui gloriatur, in Domino glorietur. Et veniunt ad dount. Hic proprie Marcus convenire Jesum, cum discipulis suis ad domum
Abbreviated transcription (Latin):
nib loqui. Et lacobum alphei. idest
docti uel millesimi. cuius a latere ca¬
dunt mille. & decem milia a dextris
eius. Iacobus alter. cui colluctatio. ẽ.
non aduersus carnem et sanguinem.
sed aduersus spirituales nequitia.
Et thaddeum. qui est corculus idest
cordis cultor. qui conseruat cor suũ
omni custodia. Mundicia namq cor¬
dis ds̃ uidetur. ut ꝑuitrum mundũ
forma ostenditur expressa. Et symo¬
nem cananeum. qui et zelotes: Symon.
ponens tristitiam interpretatur. B ea¬
ti namq qui lugent nunc. q̃m ipsi con¬
solabuntur. Trinum luctum implet.
qui consolationem futuram querit.
Deflet peccata propria cum dauid &
maria. flet cum flentib cum paulo.
& flet multũ cum iohanne qui dice¬
bat. & ego flebam multũ quia nemo
dignus inuentus est aꝑire librum.
& soluere signacula eius. Telotes au¬
tem dicitur quem zelus domus dei
comedit. ut phinees sacerdos. ut cesset
quassatio. Et iudam scarioth. qui

Expanded text:
nibus loqui. Et Jacobum Alphaei, id est, nibus loqui. Et Jacobum Alphaei, id est, docti vel millesimi. Cujus a latere cadunt mille, et decem millia a dextris ejus. Jacobus alter, cui colluctatio non est adversus carnem et sanguinem: sed adversus spirituales nequitias. Et Thaddaeum, qui est, corculum, id est, cordis cultor: qui conservat cor suum omni custodia. Munditia namque cordis Deus videtur, ut per vitrum mundum forma ostenditur expressa. Et Simonem Chananaeum, qui et zelotes. Simon, ponens tristitiam interpretatur. Beati namque, qui lugent: quoniam ipsi consolabuntur. Trinum luctum implet, qui consolationem futuram quaerit. Deflet peccata propria cum David et Maria: flet cum flentibus cum Paulo: et flet multum cum Joanne, qui dicebat: Et ego flebam multum: quia nemo dignus inventus est, qui aperiret librum, et solveret signacula ejus. Zelotes autem dicitur, quem zelus domus Dei comedit: ut Phinees sacerdos, ut cesset quassatio. Et Judam Iscariotem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tibi dñe. Et andream. qui uirili for¬
ma uim faciat ꝑditioni sue. & respon-¬
sum mortis in se semꝑ habeat. & ani¬
ma eius sit semꝑ in manib suis. Et
philippum. qui est os lampadis. qui
illuminare potest ore quod corde
concepit. cui dedit dñs oꝑationem o¬
ris illuminati. Scimus hunc modũ
locutionis proprium ẽẽ scripturarũ
diuinarum. quando ebrea nomina
ad aliquod mysterium significationis
ponuntur. quod nunc euangelista
ex dei ꝑsona uehementer affectan
interserit. Et bartholomeum. qui fi¬
lius est suspendentis aquas. eius qui
dixcit. & mandabo nubib meis ne plu¬
ant suꝑ eam ymbrem. Nomen uͦ filii
dei. ꝑ pacen & dilectionem adquirit᷑
& cetera. Et oxatheum. qui ẽ donatꝰ.
ciii donatur a dõ. ut non solum remis¬
sionem peccatorum adipiscatur. sed in
Et thomam qui est abyssus. Nulti
enim profunda dei scientes minime
proferunt. ut ait paulus. Scio homi¬
nem & cȩtera. usq quȩ non licet homi¬

Expanded text:
tibi, Domine. Et Andream, qui virili fortibi, Domine. Et Andream, qui virili forma vim facit perditioni suae, ut responsum mortis in se semper habeat: et anima ejus sit semper in manibus suis. Et Philippum, qui est os lampadis: qui illuminare potest ore, quod corde concepit. Cui dedit Dominus apertionem oris illuminati. Scimus hunc modum locutionis proprium Scripturarum esse divinarum, quando Hebraeorum nomina ad aliquod mysterium significationis sunt posita: quod nunc Evangelista ex Dei persona vehementer affectans interserit. Et Bartholomaeum, qui filius est suspendentis aquas. Et quidixit: Et mandabo nubibus meis ne pluant super eam imbrem? Nomen vero filii Dei, per pacem et dilectionem acquiritur et reliqua. Et Matthaeum, qui est donatus, cui donatur a Domino, ut non solum remissionem peccatorum adipiscatur, sed in Et Thomam, qui est abyssus. Multi enim profunda scientes Dei, minime proferunt, ut Paulus ait: Scio hominem, et reliqua: usque, quae non licet homi
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo: ut locus meritis congruat altis
Ut ẽẽnt duodecim cum illo. Speciẽ
iacob dilexit dñs. Et cum diuideret
excelsus gentes. & separaret filios ade.
statuit terminos populorum iuxta
numerum filiorum isrł. ut sint ipsi
ciant. & maiora horum faciant. Et
imposuit symoni nomen. petrus. De
obedientia ascendit ad agnitionem.
Qui enim habet dabitur ei. & abuN¬
dabit. Et iacobum: qui supplantata
habet tota desideria carnis. Et iohan¬
nem: qui gr̃a accepit quod alii per
laborem tenent. Et imposuit eis no¬
mina boanerges. quod est filii toni-¬
trui. Quorum trium sublime meri-¬
tum. in monte meretur audire to¬
nitruum patris ꝑ nubem de filio
tonantis. hic est filius meus dilectuᷤ.
ut ꝑ nubem carnis. & ipsi ignem uer¬
bi ac si fulgura in pluuiam facti spar¬
gerent in terris. qm d̃s fulgura iN
pluuiam fecit. ut extinguat miscd̃ia
quod iudicium inurit. Unde propħa
dicit. Miscđiam & iudicium cantabo

Expanded text:
verbo, ut locus meritis congruat altis, verbo, ut locus meritis congruat altis, ut essent duodecim cum illo. Speciem Jacob dilexit Dominus, et cum divideret altissimus gentes, et separaret filios Adae, statuit terminos populorum juxta numerum filiorum Israel: ut sint ipsi ciant, et majora horum faciant. Et imposuit Simoni nomen Petrus. De obedientia ascendit ad agnitionem: Qui enim habet dabitur ei, et abundabit: et Jacobum, qui supplantata habet tota desideria carnis, et Joannem, qui gratia accepit, quod alii per laborem tenent: et imposuit eis nomina Boanerges, quod est, filii tonitrui: quorum trium sublime meritum, in monte meretur audire tonitruum Patris, per nubem de Filio tonantis: Hic est filius meus dilectus, ut per nubem carnis, et ipsi ignem verbi, ac si fulgura in pluviam spargerent in terris: quoniam Deus fulgura in pluviam fecit: ut exstinguat misericordia, quod judicium inurit. Unde propheta dicit: Misericordiam et judicium cantabo
Abbreviated transcription (Latin):
ta uirtute erat homo manũ habens
aridam. cui dicitur. extende manum
tuam. Qui significat auaros qui no¬
lentes dare uolunt accipere. predari &
non largiri. Quib dicitur ut exten¬
dant manus suas. idest qui furabatur
iam non furetur. magis autem labo¬
ret operans manu sua quod bonũ est.
ut habeat et communicet indigentib
Tascendens in montem uocauit
scripturȩ diuinȩ allegorice loqui. ut
cum aliud dicat: aliud uelit intelligi
Quod in euangeliis positum frequen¬
ter inuenies. Sed nobis necesse est ut
sic excelsiora sensib nr̃is applicemus.
ut tamen cuncta scđ̾m historicam ue¬
breuiter laudatus. sed cȩlestium re¬
rum qualitate copiosus. e&x qͦ aquȩ
uiuȩ decurrunt. lac in paruulorum
salutem preparatur. pinguedo sp̃ua¬
lis agnoscitur. Et quicquid summũ
bonum creditur in montis est istius
gr̃a constitutum. qui est mons mon¬
tium. & sẽs sc̃orum. quos cotidie ad
se de presentib erumnis inuitat. In
montem uocantur excelsi merito et

Expanded text:
ta virtute, erat homo manum habens aridam, cui dicitur, Extende manum tuam: qui significat avaros, qui nolentes dare, volunt accipere: praedari, et non largiri. Quibus dicitur, ut extendant manus suas, id est, qui furabatur, jam non furetur: magis autem laboret operando manu sua, quod bonum est: ut habeat unde communicet indigentibus. Et ascendens in montem, vocavit Scripturae divinae allegorice loqui, et cum aliud dicat, aliud velit intelligi. Quod in Evangeliis positum frequenter invenies: sed nobis necesse est, ut sic excelsiora sensibus nostris applicemus, ut tamen cuncta secundum historiae vea nobis laudatus, sed coelestium rerum qualitate copiosus, ex quo aquae vivae decurrunt: lac in parvulorum salutem praeparatur: pinguedo spiritualis agnoscitur, et quidquid summe bonum creditur, in montis istius est gratia constitutum, qui est mons montium, et sanctorum: quos quotidie ad se de praesentibus aerumnis invitat. In montem vocantur excelsi merito et
Abbreviated transcription (Latin):
a caritate xp̃i separet.¬
unt quatuor uiri portantes pa-¬
raliticum in grabbato. qui turba
offensi denudant tectum. quorum
ꝑ fidem dimittuntur paralitico pec¬
cata. Qui portat lectum quo porta¬
tus est: & uadit in domum suam co¬
ram omnib Paralisis autem tẽporis
typus est. quo piger iacet in mollicie
carnis habens desiderium salutis. Tur¬
bis ignauiȩ & duplis cogitationib
ac si eneruatis gambis offenditur. quẽ
portant quatuor quas supra dixrimuꝰ
uirtutes ad tegulas diuinitatis & sa¬
pientiȩ. in domo carnis xp̃i patefactas.
carnem qua se portabat. ut ꝑ aliã uiã
cum magis in suam redeat regionem.
Post hec uocatur leui alphei. Leui. ap¬
positus interpretatur. Qui theloneo scl̃a¬
rium negotiorum contempto solum

Expanded text:
a charitate Christi separa charitate Christi separunt quatuor viri portantes paralyticum in grabato: qui turba offensi nudant tectum. Quorum per fidem dimittuntur paralytico peccata: qui portat lectum, quo portatus est, et vadit in domum suam coram omnibus. Paralysis autem typus est corporis: quo piger jacet in mollitia carnis, habens desiderium salutis: et corporis ignavia, et duplis cogitationibus, ac si enervatus membris, offendit: quem portant quatuor, quas supra diximus virtutes, ad tegulas divinitatis, et sapientiae, in domo carnis Christi patefactas. carnem, quae se portabat: ut per aliam viam, cum magis in suam redeat regionem. Post haec peccator Levi Alphaei. Levi, appositus interpretatur: qui relicto telonio negotior
Abbreviated transcription (Latin):
tur. deprecans genu flexo dñi uolunta¬
tem. qui non uult mortem peccatoris.
sed ut conuertatur & uiuat. Lepra
nr̃a peccatum primi hominis est. quȩ
a capite cepit. quando regna mundi
desiderauit Radia enim omniũ ma¬
lorum est cupiditas. Unde Gyezi
gazas secutus lepra suffunditur. quȩ
sacerdoti uero scđm ordinem melchise¬
dech ostensa. oblatione mundatur.
dicenti. date elemosinam. & ecce om̃ia
munda sunt uobis. Sequit᷑ de propriis
marci. quod non poterat iñc manife¬
ste in ciuitatem introire. sed foris in
desertis locis esse. & conueniebant ad
eum undiq Certe non omnib ma¬
nifestatus est iñc. qui latis & plata¬
neis seruiunt laudib. et propriis
uoluptatib. sed his qui foras cum pe¬
tro exeunt. & in desertis locis quae
elegit dñs ad orandum & reficiendũ
populum. qui deserunt dilectionem
mundi. & deserunt omnia quȩ possi¬
dent. ut dicant. portio mea dñs Gła
unt undiq idest ꝑ plana et ardua:

Expanded text:
tur: deprecans genu flexo Domini voluntatur: deprecans genu flexo Domini voluntatem, qui non vult mortem peccatoris, sed ut convertatur, et vivat. Lepra nostra, peccatum primi hominis est: quae a capite coepit, quando regna mundi desideravit. Radix enim omnium malorum est cupiditas. Unde Giezi a varitiam secutus, lepra suffunditur: quae sacerdoti vero secundum ordinem Melchisedech ostensa, oblatione mundatur, dicenti: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. Sequitur de propriis Marci. Ita ut jam non posset manifeste introire in civitatem, sed foris in desertis locis esse, et conveniebant ad eum undique. Certe non omnibus manifestatus est Jesus, qui latis atque planis serviunt laudibus, et propriis voluptatibus: sed his, qui foris cum Petro exeunt: et in desertis locis, quae elegit Dominus ad orandum et reficiendum populum, qui deserunt delectationes mundi, et deserunt omnia, quae possident, ut dicant: Portio mea Dominus. unt undique: id est, per plana et ardua:
Abbreviated transcription (Latin):
immundo genus humanum est. in
quo immundicia regnauit ab adam
usq ad moyseN. Nam qui sine lege
peccauerunt. sine lege perierunt Qui
sciens sc̃m dei. obinutescere iubetur.
dum scientes quidem dm̃ non sicut
dm̃ glorificauerunt. sed seruierunt
potius creature quã creatori Spiritꝰ
discerpens hominem exiuit ab eo. Ap¬
propinquante salute. appropinquat
temptatio. Pharao dimissus ab isrł
ꝑsequitur isrł: diabolus contemptus.
surgit in scandala.
OCRUS. petri febricitans scđa
Quirtute leuata. & apprehensa ma¬
nu eius sanatuꝵ. Febris in temꝑan¬
tiam significat. de qua uos filii Syna¬
goge ꝑ manum disciplinȩ & leuatio¬
nem desiderii sanamur. & huius qui
sanat nos ad uesperum declinantis
ad nos ministramus uoluntati. Et
erat omnis ciuitas congregata ad ia¬
guorib. Ianua regni moraliter pęni¬
tentia est cum fide. quȩ oꝑatur salutẽ
uariis languorib Uaria etenĩ sunt
uitia. quib languescit ciuitas mundi.
Unde leprosus tertia uirtute munda¬

Expanded text:
immundo, genus humanum est: in quo immunditia regnavit ab Adam, usque ad Moysen. Nam qui sine Lege peccaverunt, sine Lege perierunt: qui sciens sanctum Dei, obmutescere jubetur: dum scientes quidem Deum, non sicut Deum glorificaverunt, sed servierunt potius creaturae, quam creatori, spiritus discerpens hominem, exiit ab eo. Appropinquante salute, appropinquat tentatio. Pharao dimissus ab Israel, persequitur Israel: diabolus contentus, surgit in scandala. Socrus Petri febricitans, secunda virtute lavatur, et apprehensa manu ejus, sanatur. Febris intemperantiam significat: de qua nos filii synagogae per manum disciplinae, et elevationem desiderii sanamur, et hujus qui sanat nos ad vesperum, declinantis a nobis, ministramus voluntati. Et erat omnis civitas congregata ad jaonem. Janna regni, moraliter poenitentia est, cum fide: quae operatur salutem languoribus variis. Varia etenim sunt vitia, quibus languescit civitas mundi. Unde leprosus tertia virtute munda
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ est hȩc quęstio ꝓblematis. quod
est commnune omnib ꝑitis in lege.
nisi quod diuersa in exodo & leuitico
ta: De his &enim duob uberib suꝑ
pectora sponsȩ eleuatis nr̃a infantia ali-¬

Expanded text:
Quae est haec quaestio problematis, quod est commune omnibus peritis in lege, nisi quod diversa in Exodo, et Levitico, ta: de his etenim duobus uberibus super pectora sponsae elevatis, nostra ali
Abbreviated transcription (Latin):
dicabat quȩ dicit. ego sum uia. ueritas.
& uita. Hȩc est uia angusta est quȩ
ducit ad ardua ierosolimȩ. & bethaniȩ.
ad montem oliuarum. qui ẽ mons lumi¬
nis & consolationis.

Expanded text:
dicabat, quae dicit: Ego sum via, veritas et vita. Haec est via angusta, quae ducit ad ardua Jorosolymae, et Bethaniae, ad montem Olivarum, qui est mons luminis, et consolationis.
Abbreviated transcription (Latin):
Noemi orbate colligo. sed utinam ad
boor ꝑ hanc penuriam meam conui¬
uia ꝑuenirem. Furtum laudabile
faciens marcus dicta euangelii in se¬
metipso non in semetipsis disponens
ordinem historie non secutus. myste¬
riorum ordinem seruat. Inde sabba¬
tis primam uirtutem narrat dicens.
Tingrediuntur capharnaum

Expanded text:
Noemi orbatae colligo. Sed utinam ad Noemi orbatae colligo. Sed utinam ad Booz per hanc penuriam meam convivia pervenirem, furtum laudabile faciens! Marcus dicta Evangelii in semetipso, non in semetipsis disponens, ordinem historiae non secutus, mysteriorum ordinem servat. Unde in sabbatis primam virtutem narrat, dicens: Et ingrediuntur Capharnaum