comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
SI CLERICUS CŨ NÕ SACRATA SECÕMIS CVERIT. EXEOD
S iclericus cũ ue lata femina uł cũ dõ sacrata semacula¬
uerit : ꝓprio honore priuet᷑ : QuOB SACRILEG EICVOLA¬
TORES IUXTA APLUM SUNT. QUIUIOLAN SACRATARG̃
FEMINARṼ CORPORA EXEOD CAPCCCCU
Sciendũ estomnibus quidõ sacratarũ feminarũ corpora
ꝑ uotũ propriȩ sponsionis & uerba sacerdotis dõ sacrata
tẽpla ẽẽ scripturarũ testimonus conprobantur: Et ideo
iu olatores earum sacrilegi ac uixta apł̃m filu ꝑditionis
eẽ noscuntur: QUODFOrNCATIO OMMBQS PECCATIS
PERICULOSIO ESSE PERHISBETUR EXEOD CAPCCCCUI
Quod pene omnilus pec catis grauior & deterior sit fornica¬
tio & ueraciter dici potest laqueus mortis & puteus
inferni acuorago ꝑditionis Eoqđ adulteri uł luxuri¬
osi ꝓpt̃ cordis in opiã ꝑdunt animas suas nã ut ait scrip¬
tura: Pciũ scorte iux unius est panis Et qui seiungit

Expanded text:
Si clericus cum Deo sacrata se commiscuerit. Ex eodem Si clericus cum Deo sacrata se commiscuerit. Ex eodem Si clericus cum velata femina, vel cum Deo sacrata se maculaverit, proprio honore privetur. CAP. V. Quod sacrilegi et violatores juxta Apostolum sunt, qui violant sacratarum feminarum corpora. Ex eodem, cap. 405. Sciendum est omnibus quia Deo sacratarum feminarum corpora per votum propriae sponsionis, et verba sacerdotis, Deo sacrata templa esse Scripturarum testimoniis comprobantur: et ideo violatores earum sacrilegi, ac juxta Apostolum filii perditionis esse noscuntur CAP. VI. Quod fornicatio omnibus peccatis periculosior esse perhibetur. Ex eodem, cap. 406. Quod pene omnibus peccatis gravior et deterior sit fornicatio, et veraciter dici potest laqueus mortis, et puteus inferni, ac vorago perditionis, eo quod adulteri vel luxuriosi propter cordis inopiam perdunt animas suas. Nam, ut ait Scriptura: Pretium scorti vix unus est panis ; et: Qui se jungit
Abbreviated transcription (Latin):
Mulier quȩ dormiens filiũ suum oppresserit a mortuus
fuerit: sex annis poeniteat : Cur eius si ndomoillius
fuit .iiͦIͬ. Si uero in unolecto simili modo pęniteat:
uiderit abstinentiã in ponat: cyboꝵ:¬
INCIDIT DE AD ULTERIIS DEEOQUIHABET MULI¬
EREM LEGIT TIMA SIFRATEREIUS ADULTERAUE¬
RIT CŨEA EXLIB .U. Cal xxi.
papȩ gelasi. Cal xx continetur. uirginibus sacris
temere sequosdã sociare cognouimus: Et post dicatũ
dõ ꝓpositũ incesta fȩdera sacrilegaq miscere: Quos
ꝓtinus aequum est a sacra cõmunione decrudi : Et nisi
publicã ꝓbatãq egerint pȩnitentiã : omnino non re¬
cipi aut his certe uiaticũ descło transeuntibus ne¬
get᷑ Siuero de copulatione sacrarũ uirginũ tãse¬
uere feriunt᷑ quanđo seuerius ferien disurł quicas¬
su
rapiunt: Ideo sicut p̃missũ est necesse est abomnibus in xp̃ia¬
nareligione consistentibus rigore auctoriatis diuine uł
sacrata ułcũ uela tafemina se cõmacuilauerit :

Expanded text:
Mulier quae dormiens filium suum oppresserit, et mortuus fuerit, sex annis poeniteat: vir ejus, si in domo illius fuit, quatuor; si vero in uno lecto, simili modo poeniteat, sacerdos viderit, abstinentiam imponat ciborIII. DE ADULTERIIS. CAP. I. De eo qui habet mulierem legitimam; si frater ejus adulteraverit cum ea. Ex libro v, cap. papae Gelasii cap. 20 continetur: Virginibus sacris temere se quosdam sociare cognovimus, et post dicatum Deo propositum incesta foedera sacrilegaque miscere. Quos protinus aequum est a sacra communione detrudi, et nisi publicam probatamque egerint poenitentiam, omnino non recipi, aut his certe viaticum de saeculo transeuntibus negatur. Si vero de copulatione sacrarum virginum tam severe feriuntur, quanto severius feriendi sunt qui eas rapiunt? Ideo, sicut praemissum est, necesse est ab omnibus in Christiana religione consistentibus rigore auctoritatis divinae vsacrata, vel cum velata femina se commaculaverit. CAP. IV.
Abbreviated transcription (Latin):
nione orationũ soblationũ susceptus. insacer dotis pen¬
deat arbitrio utrũ dignus sit corpus xp̃i ac cipere
aut usq ad plenitudinẽ pȩnitentiȩ ab eo separari:
abstinentia cyborũ in ꝓuidentia sacer dotis erit sec đdm
possibilitatẽ poenitentis et deuotionem & affectum

Expanded text:
nione orationum et oblationum susceptus, in sacerdotis pennione orationum et oblationum susceptus, in sacerdotis pendeat arbitrio, utrum dignus sit corpus Christi accipere, aut usque ad plenitudinem poenitentiae ab eo separari. Abstinentia ciborum in providentia sacerdotis erit, secundum possibilitatem poenitentis, et devotionem, et affectum
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis sacer dotẽ uł leuitã aut monachũ interfecerit
uł debilitauerit. luxtastatuta priorũ capitulorum
ad que in monasterio diebus uitȩ sue sub ardua
pȩnitentia dõ seruiat nũ quã post modũ scło uł secu¬
laribus militaturus neque uxori copulaturus:
piunt: homicidȩ apud dm̃ ẽẽ deputantur quiares
pauperũ quos ȩccła pascere deb& diripiunt:
De homicidis itaiussimus obseruare ut quicũq
ausu temerario aliũ sine causa occiderit uite pe¬
ri culo feriatur : Et pͣtio se redimere nũquã au¬
deat: Et si conuenerit ut ad cõpositionẽ quisq
descendat nullus deparentibus aut amicis eũ
SEDSE DEFENDENTES ALIEŨE OC CIDERIN QUA¬
aut in platea ciuitatis. aut in ulla subito ab alio su
ꝑuentus autlitis cõmotione uolensse defendere
non habens contraillũ ante odiũ interfecerit homi¬
nẽ : septẽ annis secđm canonicã institutionẽ poeniteat:
Tresuero a cõmunione priuetur. quat tuor aut̃ in cõmu¬

Expanded text:
Si quis sacerdotem, vel levitam, aut monachum interfecerit, vel debilitaverit, juxta statuta priorum capitulorum, atque in monasterio diebus vitae suae sub ardua poenitentia Deo serviat, nunquam postmodum saeculo vel saecularibus militaturus, neque uxori copulaturus. piunt, homicidae apud Deum esse deputantur, quia res pauperum, quos Ecclesia pascere debet, diripiuntDe homicidis ita jussimus observare, ut quicunque ausu temerario alium sine causa occiderit, vitae periculo feriatur, et pretio se redimere nunquam valeat: et si convenerit, ut ad compositionem quisque descendat, nullus de parentibus aut amicis eum sed se defendentes, aliquem occiderint, quaaut in platea civitatis, aut in villa, subito ab alio sit superventus, aut litis commotione, volens se defendere, non habens contra illum ante odium, interfecerit hominem, septem annis secundum canonicam institutionem poeniteat: tres vero a communione privetur, quatuor autem in commu
Abbreviated transcription (Latin):
us iudicandus est sacrilegus fur non undecũq
aufert. uł furat᷑ iudȩ ꝑdito cõparatur: nota qđ
aliqiđ de ecła tollere furtũ esse beat᷑ augustin
asseuer& & patratorẽ tanti furti furẽ sacrilegũ
appell&: nec non &iudȩ ꝑdito ȩ quiper&: Et post pau¬
ca : Quare in quid loculos habiuti ciui angeliminis¬
trauerunt : nisi quia eccła ipsius. loculossuos habi¬
tura erat: Ecce quibus tanti doctoris documentis
in struimus quia qđ in capite p̃cessit incorpore ei:
qđ est ȩccła uidet᷑ impletũ: Porroxpm & ȩccłam unã¬

Expanded text:
us iudicandus est sacrilegus fur, qui ausus fueus iudicandus est sacrilegus fur, qui ausus fueaufert vel furatur, Iudae perdito comparatur. » Nota, quod aliquid de ecclesia tollere furtum esse beatus Augustinus asseveret, et patratorem tanti furti furem sacrilegum appellet, necnon et Iudae perdito aequiparet. Et post pauca: « Quare, inquit, loculos habuit, cui angeli ministraverunt, nisi quia ecclesia ipsius loculos suos habitura erat? » Ecce quibus tanti doctoris documentis instruimur, quia quod in capite praecessit, in corpore eius, quod est ecclesia, videtur impletum. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotũ & sacrilegisunt om̃s qui ea auferuNt uel
in aliud transferunt: UT SIQUIS DIGHITATEM
PRESCIꝑSERIT QUANON MERUIT. APRINCI¬
Siquis p̃sũpserit quã non meruit aprincipe uł seniore
iusto dignitatẽ: sacrilegus habeat᷑ : Nomicidȩ male¬
fici fures sacrilegi raptores uenefici adulteri & qui
raptũ fecerint uł falsũ testimoniũ dixerint seu qui
ad sortilegos magosq: cucurrerint : nullatenus erunt
DESACRILEGIS QUODFURES SIN IESTESCRIPTURA
Omnibus sciendũ est qđ sacrilegi fures sinł cuncti
quires ȩccłȩ diripiunt : uastan inuadunt uexantq:
aut a iure ȩxclȩsiarũ quibus traditȩfuerant in uiste
alienant: Vnde& beatus augustinus in omelia xł
est uidas eccefur est iudas & ne contẽpnas fur & sacri¬
legus Non qualiscũ que fur sed furlo culorũ sed
dominicorũ loculoꝵ sed sacroꝵ : Si crimina discer
rȩi priuatȩ quomodo publice. quanto uehementi¬

Expanded text:
sacerdotum, et sacrilegi sunt omnes qui ea auferunt, vel sacerdotum, et sacrilegi sunt omnes qui ea auferunt, vel in aliud transferunt. CAP. III. Ut si quis dignitatem praesumpserit, quam non meruit, a princiquis praesumpserit, quam non meruit, a principe vel seniore justo, dignitatem, sacrilegus habeatur. Homicidae, malefici, fures, sacrilegi, raptores, venefici, adulteri, et qui raptum fecerint, vel falsum testimonium dixerint, seu qui ad sortilegos magosque cucurrerint, nullatenus erunt  CAP. IV. De sacrilegis, quod fures sint teste Scriptura. Omnibus sciendum est quod sacrilegi fures sint cuncti qui res ecclesiae diripiunt, vastant, invadunt, vexantque, aut a iure ecclesiarum quibus traditae fuerant, iniuste alienant. Unde et beatissimus Augustinus in omelia quaest Iudas: ecce fur est Iudas; et ne contempnas, fur sacrilegus, non qualiscumque fur, fur loculorum, sed dominicorum loculorum, sed sacrorum. Si crimina discernrei privatae quomodo publicae quanto vehementi
Abbreviated transcription (Latin):
RELIQUIS MINSTRIS REBUS ECCLȨSIAS TICIS
ȩcclȩsiasticis uł sac roministerio traditis nihil ali¬
enare uł obligare absque ꝑmissione & subscripti¬
one ep̃i suiliceat: Quod si p̃sumpserint : degra¬
dent᷑ cõmunione concessa: Et quod temere p̃sũp¬
tũ uł alienatũ ẽ ordinatione ep̃i re uocetur:
INICINIT DE SACRILEGIS. QUOD PRAEDO¬
NES ECLE SACRILEGISINT. SICUT SCRIE¬
TURE TESTIMONIO CONPROBATUR. EXLI¬
Sacrilegisunt ȩccłȩ pdones: unde &in conci¬
lio agatensi sub iui cap̃ decretũ habetͥita
Amico quippiam rapere furtũ ẽ ȩccłȩ uero frauda¬
ri uł abstrai subripiq: sacrilegiũ : Om̃s enĩ contra
leges facientes resq eccłȩ diripientes uł eccłas sacer¬
dotesq: contra diuinas santiones uexantes. sacrilegi
uocant᷑ : adque indubitanter : in fames sacrilegiuo
IUS ECCLESIASTICŨ PERTINEMN EXEOS CAPCCCLXXXUI
Faquae dño offerunt᷑ cił consecrant᷑ ad uisꝑtinent

Expanded text:
reliquis ministris rebus ecclesiasticis noreliquis ministris rebus ecclesiasticis noecclesiasticis, vel sacro ministerio traditis, nihil alienare vel obligare absque permissione et subscriptione episcopi sui liceat. Quod si praesumpserint, degradentur communione concessa, et quod temere praesumptum vel alienatum est, ordinatione episcopi revocetur. VII. DE SACRILEGIS. CAP. I. Quod praedones ecclesiae sacrilegi sint, sicut Scripturae testimonio comprobatur. Ex liSacrilegi sunt ecclesiae praedones. Unde et in concilio Agathensi sub quarto capitulo decretum habetur ita: Amico quidpiam rapere furtum est, ecclesiae vero fraudari, vel abstrahi, subripique, sacrilegium. Omnes enim contra legem facientes, resque ecclesiae diripientes, vel ecclesias sacerdotesque contra divinas sanctiones vexantes, sacrilegi vocantur, atque indubitanter infames sacrilegiquejus ecclesiasticum pertinent. Ex eodem cap. 386. Ea quae Domino offeruntur vel consecrantur ad jus pertinent
Abbreviated transcription (Latin):
rum titulis conlata nefaria calliditate abstulerit
fraudauerit : inuaserit retemptauerit atq: suprep¬
serit & non statĩ a sacerdote cõmonitus dõ conlata red¬
UASTANT AUTABSQUE PROPRIEPICONSENSU
ACCIPIUNT EXEOB CAP̃ CCLXXU
Siquis res ȩcłȩ debitas uł ꝓprias sacerdotis. horrendȩ
cupiditatis ÷ tincto oc cupauerit retinuerit autapo¬
testate & conpetitione ꝑceperit. sieas non restituerit.
cõmunione priuet᷑: Quod siagnito uire ecclesi astico
non statĩ ȩccłȩ uł sacer doti reformauerit aut ut ipsũ
ius agnoscere possit in iuditiũ electorũ uenire dis¬
tulerit : tãdiu a cõmunione ȩccleastica suspendat᷑¬
quã diurestitutis rebus tã eccłam quã sacer dotem
uł sacerdotibus legaliter dimissas quolib&
modo ad signare tar dauerint : uł retinere p̃¬
sumpserint districtrionis ȩcclȩsiastice uixta
priores canones forma seruecur : Curdiam sen¬
tentiȩ subiacebit quis quissibi quolib&ordine

Expanded text:
rum titulis collata, nefaria calliditate abstulerit, rum titulis collata, nefaria calliditate abstulerit, fraudaverit, invaserit, retentaverit, atque suppresserit, et non statim a sacerdote commonitus Deo collata redvastant, aut absque proprii episcopi consensu accipiunt. Ex eodem cap. 275. Si quis res ecclesiae debitas, vel proprias sacerdotis, horrendae cupiditatis instinctu occupaverit, retinuerit, aut a potestate ex competitione perceperit, si eas non restituerit, communione privetur. Quod si, agnito jure ecclesiastico, non statim ecclesiae vel sacerdoti reformaverit, aut ut ipsum jus agnoscere possit in judicium electorum venire distulerit, tandiu a communione ecclesiastica suspendatquandiu restitutis rebus tam ecclesiam quam sacerdotem vel sacerdotibus legaliter dimissas quolibet modo assignare tardaverint, vel retinere praesumpserint, districtionis ecclesiasticae juxta priores canones forma servetur. Cui etiam sententiae subjacebit quisquis sibi quolibet ordine,
Abbreviated transcription (Latin):
gella publice &tensus accipiat: & sociossuos nominare
non differat: DEITIS QUIDIRIPIEN DAIN DICARERE¬
Quicũq ingenuus uł seruus aliquid diripiendi
in dicauerit ut cuius cũq res euertatur. aut pecora
aut iumenta diripiant᷑ & hoc certis ꝓbationibus publice
conuictus inueniat᷑ ꝓeo qđ indicauit sungenuus est¬
eaquȩ ab lata uel euersa sun lid induplo restituat & po¬
bis bannũ nr̃m idest lx soł cõponat: Siuero seruus uł colo¬
nus fuerit &l flagella ut supra publicȩ extensus bene
pressa accipiat & in suꝑ eaquȩ ablata sunt secđm suam
legem restituat: DEEO QUIFACCL TATẼ DEPRAEDATIO¬
NISDEDERIT EXEODE LIB CAP̃CCCLXXU
Si quis scelerata factione facultatẽ dep̃dationis dederit
VNT. SIMONENTEEP̃O Ñ SECORREXERINT CÕMUNI¬
ONE PRIUENTUR EXLIB̃ UII. CAPCCLXUII
Siquis cuius cũque munuscula ȩccłae scĩs scriptura¬

Expanded text:
gella publice extensus accipiat, et socios suos nominare gella publice extensus accipiat, et socios suos nominare non differat. CAP. IV. De his qui diripienda indicare reQuicunque ingenuus vel servus aliquid diripiendum indicaverit, ut cujuscunque res evertatur, aut pecora, aut jumenta diripiantur, et hoc certis probationibus publice convictus inveniatur, pro eo quod indicavit, si ingenuus estea quae ablata vel eversa sunt in duplo restituat, et nobis bannum nostrum, id est LX solidos componat. Si vero servus vel colonus fuerit, CL flagella, ut supra, publice extensus bene pressa accipiat, et insuper ea quae ablata sunt secundum suam legem restituat. CAP. V. De eo qui facultatem depraedationis dederit. Ex eodem libro, cap. 375. Si quis scelerata factione facultatem depraedationis dederit, unt, si monente episcopo non se correxerint, communione priventur. Ex libro VII, cap. 267. Si quis cujuscunque munuscula ecclesiae sanctis Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
canonũ actionẽ : Siuero occulte: sacer dotũ consi¬
lio & hoc agat poenitentiã qm̃ raptores. ut ait apłs.
uisi uerã egerint poenitentiã regnũ dĩ nonpossi¬
debunł: Quiuero derebus ecclesiarũ aliquid abs¬
tulerit : grauius in de iudicet᷑ quia sacrarũ rerũ
oblatio sacrilegiũ est : Et sacris legus uocat᷑ qui &
eis aliqiđ aut abstulerit aut rapuerit: Infames quo¬
que tales ꝑsonȩ usque ad satis factionẽ ȩccłȩ quã lesert̃
sunt habende: UTSOCIOS SUOS NOMINET APCBQCIẼ
PARSRAPINE EUERIT IN UENTA EXEOB CAP̃CCCLU
Apud quẽ scelus agnoscit᷑ & pars rapinȩ fuerit inuenta
statim socios suos nominare cogatur: Quod si nomina¬
renoluerit teneat᷑ aduindictã: Quod si honestior
ꝑsona est ꝓserationẽ reddat &quae ablata uel euer¬
safuergit quad ruplũ restituat: Quod sicerte apud
seruũ rapinȩ passreperiat᷑ centũ quin quaginta fla¬

Expanded text:
canonum sanctionem. Si vero occulte, sacerdotum consicanonum sanctionem. Si vero occulte, sacerdotum consilio ex hoc agat poenitentiam; quoniam raptores, ut ait Apostolus, nisi veram egerint poenitentiam, regnum Dei non possidebunt . Qui vero de rebus ecclesiarum aliquid abstulerit, gravius inde judicetur, quia sacrarum rerum ablatio sacrilegium est, et sacrilegus vocatur qui ex eis aliquid aut abstulerit, aut rapuerit. Infames quoque tales personae usque ad satisfactionem ecclesiae, quam laeserunt, sunt habendae. CAP. III. Ut socios suos nominet apud quem pars rapinae fuerit inventa. Ex eodem cap. 355. Apud quem scelus agnoscitur, et pars rapinae fuerit inventa, statim socios suos nominare cogatur. Quod si nominare noluerit, teneatur ad vindictam. Quod si honestior persona est, pro se rationem reddat, et quae ablata vel eversa fuerint, in quadruplum restituat. Quod si certe apud servum rapinae pars reperiatur, centum quinquaginta fla
Abbreviated transcription (Latin):
tollere aut granũ siue peccora maiora uł minora
domosq: in frangere uł incendere hȩc nefiant om¬
nino ꝓhibemus: Quodsi ab alico p̃sumptiose factũ
fuerit Ix soł. si liber est sic culpabilis & om̃asi¬
milia restituat aut xii testibus sepur g&: Si uero
seriuis hoc fecerit: capitali crimine subiaceat:
Et dominus om̃a similia restituat quia seriũ suũ
pon correxit. nec custodiuit ut talia non ꝑpetra¬
r&: Quod sinos ipsos comedimus cito deficiemus:
Vnus quis que tamen custodiat &ercitũ suũ: ne
ali qua dep̃datio in fraregnũ fiat:
DEEIS QUIRAPINAS IN FRA REgNŨFATIUNT
Si quis in fraregnũ rapinã fecerit : aut cuiquã nr̃o fi¬
deli eiusque homini aliqiđ ui abstulerit in criplo
cui aliquid abstulit legibus cõponat Et insuper
Ante nos a comite adducat᷑ ut ui bastoni coretrusus
us que dũ nobis placuerit: poenas luat: nã sipublice
actũ fuerit : publicã indeagat poenitentiã: iuxta s cõꝵ

Expanded text:
tollere, aut granum, sive pecora majora vel minora, tollere, aut granum, sive pecora majora vel minora, domosque infringere vel incendere, haec ne fiant omnino prohibemus. Quod si ab aliquo praesumptiose factum fuerit, LX solidos, si liber est, sit culpabilis, et omnia similia restituat, aut duodecim testibus se purget. Si vero servus hoc fecerit, capitali crimini subjaceat, et dominus omnia similia restituat, quia servum suum non correxit, nec custodivit, ut talia non perpetraret. Quod si nos ipsos comedimus, cito deficiemus. Unusquisque tamen custodiat exercitum suum, ne aliqua depraedatio infra regnum fiat. CAP. II. De his qui rapinas infra regnum faciunt. Si quis infra regnum rapinam fecerit, aut cuiquam nostro fideli ejusque homini aliquid vi abstulerit, in triplo cui aliquid abstulit legibus componat, et insuperante nos a comite adducatur, ut in bastonico retrusus usquedum nobis placuerit poenas luat. Nam si publice actum fuerit, publicam inde agat poenitentiam juxta sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunione pellat: Etut fȩminȩ sacris altaribus non
ministrent uł aliquid ex his quȩ uirorũ sunt offitus
UTEAS NONTIABEAN UXORES. ET QUALITEROE
RAPTIS AGEHDŨ SIT. EXEOD CAPCCCXCU
Placuit ut hi qui rapiunt fȩminas uł furant᷑ aut se
eis postmodũ conueniat ut eas dotauerit᷑ uł nuptialit᷑
cũ consensu parentũ suorũ ac ceperint: Si quis aũt uxo¬
rẽ habere uoluerit : canonice & legalit᷑ eã. accipiat¬
& non rapiat: Quiuero eam rapuerit uł furatus fuerit
aut seduxerit : nũ quã eã uxorẽ habeat sed ꝓpinquis
suis eam legibus reddat: & intriplo plenũ bannũ do¬
minicũ cõponat Et in suꝑ canonice publicãpęnitentiã
gerat: Ad quod om̃s una uoce clamauerunt dicentes:
Ista om̃s tenere firmiter uolumus : & in ꝑpetiuũ abom¬
nibus conseruare optamus:¬
REONŨ PERUIM ALIQUID RAPUERINT EX
LIBRO U. CA PITULO CCCXLI.
Siquis in exercitu infraregnũ sine uissione domini¬
ca ꝑuĩ hostilem aliqiđ pͣ dari uoluerit: aut fȩnũ

Expanded text:
one pellantur, et ut feminae sacris altaribus non ministrent, vel aliquid ex his quae virorum sunt officiis ut eas non habeant uxores, et qualiter de raptis agendum sit. Ex eodem, cap. 395. Placuit ut hi qui rapiueis postmodum conveniat, aut eas dotaverint vel nuptialiter cum consensu parentum suorum acceperint. Si quis autem uxorem habere voluerit, canonice et legaliter eam accipiat et non rapiat. Qui vero eam rapuerit vel furatus fuerit aut seduxerit, numquam eam uxorem habeat; sed propinquis suis eam legalibus reddat, et in triplo plenum bannum dominicum conponat, et insuper canonice publicam poenitentiam gerat. Ad quod omnes una voce clamaverunt dicentes: « Ista omnes firmiter tenere volumus et in perpetum ab omnibus conservari optamusregnum per vim aliquid rapuerint. Ex libro V, capitulo 341. Si quis in exercitu infra regnum, sine jussione dominica, per vim hostilem aliquid praedari voluerit, aut fenum
Abbreviated transcription (Latin):
cła eius tollent᷑ ꝓcul dubio xp̃o tollunt᷑: Ergo futurũ
erat ut ȩccła xp̃i nũ mos haber& : Sinũ mos: utiq
& p̃dia & mancipia & diuersarũ specierũ innumera
ornamenta : Et quia in licitũ sit eaquae conferunt᷑
ȩccłȩ auferribeati hieronimi scribentis in &positi¬
one matthei euuangelistȩ uerba testant᷑ : Om̃s in¬
qđ quistipe tẽpli& eaquae conferuntur inususgede
ab utunt᷑ in aliis rebus quibus suã &pleant uoluntatem :
similes st̃ scribarũ & sacerdotũ redim̃tiũ mendatium

Expanded text:
rum erat, ut ecclesia Christi nummos haberet. Si nummos, utique et praedia et mancipia et diversarum specierum innumera ornamenta. Et quia inlicitum sit, ea quae conferuntur ecclesiae auferri, beati Hieronymi scribentis in expositione Mathei euangelistae verba ita testantur: « Omnes, inquit, qui stipe templi et his, quae conferuntur in usus ecclesiae, abutuntur in aliis rebus, quibus suam expleant voluntatem, similes sunt scribarum et sacerdotum r
Abbreviated transcription (Latin):
DEHOMINE PUBLICÃ POEHITENTIAM AGENTE IN¬
ii Qui hominẽ publicã pȩnitentiã agentẽ interfecerit:
bannũ nrm intriplo cõponat. & uiurgildũ ꝓximis
Quicũque hominẽ aut ex leui causa. aut sine causa
interfecerit: uuirgildũ eiusis ad quos illeꝑtin&
cõponat: Ipseuero ꝓpter talem p̃sumptionẽ in ecilio
mittatur. ad quantũ tẽpus nobis placuerit: Res ta¬
mensuas non amittat. DEOCCISIONECLERI¬
COŨ ET SACERDOTŨ ATQUEMONACTIOrUM
Qui subdiaconũ occiderit. ccc sold cõponat. Quidi¬

Expanded text:
De homine publicam paenitentiam agente inDe homine publicam paenitentiam agente in hominem publicam paenitentiam agentem interfecerit, bannum nostrum in triplo conponat, et wirgildum Quicunque hominem aut ex levi causa, aut sine causa interfecerit, wirgildum ejus iis ad quos ille pertinet, componat: ipse vero propter talem praesumptionem in exsilium mittatur ad quantum tempus nobis placuerit, res tamen suas non amittat. CAP. V. De occisione clericorum, et sacerdotum, atque monachorum. Qui subdiaconum occiderit, CCC solidos componat: qui di
Abbreviated transcription (Latin):
legitimis iurare cogatur: Isuero quuinterfectus
est abs que conpositione iaceat: ac de inde inter
fector secđm iuditiũ canonicũ congruã facinoris
qđ admisit: accipiat poenitentiam: Si seruus hoc
admiserit : iudicio aquȩ feruentis &aminetur
utrũ hoc sponte ande fendendo fecis& & si manus eius
&usta fuerit: interficiatur. Si aũt non fuerit : domi¬
nus illius iuxta qđ iiurgildus illius est ad eccłam
ꝑsoluanł. aut eum si uoluerit eidẽ eccłȩ tradat:
Ofȩccłastico & fiscal io & beneficiario seruo uo¬
lumus ut ꝓuna uice uuir gilđ eius ꝓ eo cõponat᷑: Altera
uice ipse seruus ad supplitiũ tradatur: he reditas tam̃
liberi hominis qui propt̃ talefacinus ad mortẽ fuerit
iudicatus ad legit timos heredes illius ꝑueniat : Su n
huiuscemodi homicidiũ ꝑpetratũ fuerit : similimodo
secrata : eomodo cõponatur qđ in atrio cõmittit᷑
sicut cõponi deb& qđ emunitate iuolata cõmittit᷑:¬

Expanded text:
legitimis iurare cogatur; is vero qui interfectus legitimis iurare cogatur; is vero qui interfectus est, absque conpositione jaceat; ac deifector secundum judicium canonicum congruam facinoris quod admisit, accipiat poenitentiam. Si servus hoc admiserit, judicio aquae ferventis examinetur, utrum hoc sponte, an se defendendo fecit, et si manus ejus exusta fuerit, interficiatur: si autem non fuerit, dominus illius juxta quod wirgildus illius est ad ecclesiam persolvat, aut eum si voluerit eidem ecclesiae tradat. De ecclesiastico, et fiscalino, et beneficiario servo, volumus ut pro una vice wirgildus ejus pro eo componatur, altera vice ipse servus ad supplicium tradatur, haereditas tamen liberi hominis, qui propter tale facinus ad mortem fuerit judicatus, ad legitimos haeredes illius perveniat. Si ihujuscemodi homicidium perpetratum fuerit, simili modo secrata, eo modo componatur quod in atrio committitur, sicut componi debet quod emunitate violata committit
Abbreviated transcription (Latin):
Lis uero peccati adhibenda sit medicina secđm cano¬
nũ autenticoꝵ & scõꝵ patrũ ẽẽ deb& institutionem:
Et non secđm placitũ hominis sed secđm dĩuolun¬
tatẽ nec in hac parte uoluntas aut gratia hominis
sec tanda est : sed uoluntas dĩ in omnibus & quiren¬
da : Quatinus dignis p̃cibus & penitudine dignapla¬
cẽre possit omnipotentis dĩ uindictã quã suo uitio
it a uidelic& ut medietatẽ uuir gildi eius. ep̃s utili¬
tatibus ȩccłȩ cui p̃fuit tribuat. Et alte rã medie¬
tatẽ. in helemosina illius iuste dispens& quia
nullus nobis eius heres ꝓximior uidetur quam
CLESUIS ULINATRIIS EARUPER PETRATIS
Siquis aut ex leui causa aut sine causa hominẽ in¬
ter fecerit in eccła: deuita conponat: Siuero fo¬
ris rixati fuerint : &unus alterũ in ecđa fugerit
et ibi se defendendo eũ in terfecerit: si huius facti
testes non habuerit cũ duodecĩ coniuratoribus

Expanded text:
lis vero peccati adhibenda sit medicina, secundum canolis vero peccati adhibenda sit medicina, secundum canonum authenticorum et sanctorum Patrum esse debet institutionem, et non secundum placitum hominis, sed secundum Dei voluntatem: nec in hac parte voluntas aut gratia hominis sectanda est, sed voluntas Dei in omnibus exquirenda, quatenus dignis precibus et poenitudine digna placare possit omnipotentis Dei vindictam, quam suo vitio ita videlicet ut medietatem wirgildi ejus episcopus utilitatibus ecclesiae cui praefuit tribuat, et alteram medietatem in eleemosyna illius juste dispenset, quia nullus nobis ejus haeres proximior videtur, quam clesiis vel in atriis eorum perpetratis. Si quis aut ex levi causa, aut sine causa, hominem interfecerit in eccleris rixati fuerint, et unus alterum in ecclesiam fugerit, et ibi se defendendo eum interfecerit, si huius facti testes non habuerit, cum duodecim coniuratoribus
Abbreviated transcription (Latin):
& alba ueste DEPOENI TENTIBUS QUALITER PEHITEN¬
TIAM DEBEMFT AC CIPERE. CAPCCCX¬
Hoenitentes tẽpore quopoenitentiã petunt in posi¬
Itionẽ manus &ciliciũ a sacerdote consequantur :
Etsi aut comas non de posuerint aut uestimenta non
mutauerint : abiciantur: etnisi digne poenituerint
REPRESUMUNT EXEOB CAPCCCXUII.
oenitens quȩ de functo uiro alio nubere p̃sũpserit
se coniunxerit : cũ eodẽ aliminibus ȩccłȩ arceatur:
Haec &iam &deiuro in poenitentia posito placuit obser
DIS QUALITERPROMOD ULOETQUALITATE PECCATI¬
SIT PENITENTIAE TẼ PORIS INSTITUTIO
Quȩrendũ nã que est cũ accipit quis liba fidelis con¬
fessionẽ pec catorũ qualiter primo peccatũ ꝑpetratũ
aut si postea iteratũ aut frequenter actũ sit Si sponte
sicoacte si ꝑ hebrietatẽ aut ꝑ quod lib& ingenium
factũ sit. Et cũ in uenerit undera dix illius peccati
ꝓcessit: tunc congruã adhibeat medicinã: Qua¬

Expanded text:
poenitentibus, qualiter poenitenpoenitentibus, qualiter poenitentiam debeant accipere. Poenitentes tempore quo poenitentiam petunt, inpositionem manus et cilicium a sacerdote consequantur. Et si aut comas non deposuerint, aut vestmutaverint, abjiciantur: et nisi digne poenituerint,re praesumunt. Ex eodem, cap. 317. Poenitens quae, defuncto viro, alio nubere praesumpserise conjunxerit, cum eodem a liminibus ecclesiae arceatur. Haec etiam et de viro in poenitentia posito placuit observdis, qualiter pro modulo et qualitate sit poenitentiae temporis institutio. Quaerendum namque est, cum accipit cujuslibet fidelis confessionem peccatorum, qualiter primo peccatum perpetratum, aut si postea iteratum, aut frequenter actum sit: si sponte, si coacte, si per ebrietatem, aut quodlibet ingenium factum sit, et cum invenerit unde radix illius peccati processit, tunc congruam adhibeat medicinam. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
tentum ut ostensis neces sarus pȩnitentiȩ fructibus legit¬
timã cõmunionẽ cũ reconciliatoria manus inpositione
Statutũ est & in scis canonibus ꝓhibitũ ut nullus prbt.
pȩnitentẽ publicȩ in consulto ep̃o recon ciliare p̃sumat
nisi morte forte pereclitantẽ : Sed om̃s publicȩ pȩniten¬
tes u fr̃ ante pascha que est cenadñi ad ciui tatem in
cinere &cilitio in p̃sentiã ep̃i ꝓs trato uultu conueniant:
ꝑt ibi ab ep̃o canonice & ordinabi liter sicut in sacra¬
mentario & in romano ordine continetur reconcili¬
entur atque didicentur : Consolenturq & pͣdi¬
centur qiđ dein ceps agere qiđ ue uitare debeanł in¬
struantur atque insuꝑ diuinis p̃cibus ꝑmanus in posi¬
tionẽ ab ep̃o sanentur: nullonãq: tẽprẽ prbo inpubli¬
camissa poenitentem reconciliare sinelicentia ep̃i
concessũẽ : Si quis hoc facere p̃sumpserit : Canonica

Expanded text:
tentium, ut ostensis necessariis poenitentiae fructibus legitentium, ut ostensis necessariis poenitentiae fructibus legitimam communionem cum reconciliatoria manus impositione Statutum est, et in sanctis canonibus prohibitum, ut nullus presbyter poenitentem publice, inconsulto episcopo, reconciliare praesumat, nisi morte forte periclitantem: sed omnes publice poenitentes quinta feria ante Pascha, quae est coena Domini, ad civitatem cinere et cilicio in praesentiam episcopi prostrato vultu conveniant, et ibi ab episcopo canonice et ordinabiliter, sicut in Sacramentario et in Romano ordine continetur, reconcilientur atque dijudicentur, consolenturque et praedicentur quid deinceps agere, quidve vitare debeant instruantur: atque insuper divinis precibus per manus impositionem ab episcopo sanentur. Nullo namque tempore presbytero in publica missa poenitentem reconciliare sine licentia episcopi concessum est. Si quis hoc facere praesumpserit, canonica
Abbreviated transcription (Latin):
EXEODE LI BRO CAP. XXX
Hoenitentibus secđm differentiam peccatorũ ep̃i arbi¬
Itrio pȩnitentiȩ tẽpora decernantur: DEREMISSIO
Iculpis poenitentiã gerunt : sinulla in t̃uenit aegritudo
uꝰ fr̃ antepascha eis est remittendũ : Ceterũ depondere
ONIS EXERCERE CONUENIIAT EX EOD̃ CAPLXUII
Nul lalucra negotiationis poenitentibus exercere con
TENTEM ALTERIUS PARROECHIE ABSOLCIAT . EXEODẼ
Nullus sacer dos in alterius ciuitate uł dyocesi poenitentẽ
uł submanu positũ sacerdotis uł qui reconciliatũ se eẽ
dixerit Sine consensu & litteris ep̃i uł prbi in parro¬
POENITENTIA ACCEPTA MORIUNITUR EXEODE CAP̃ CXXXIII¬
De his qui recedunt decorpore pęnitentia accepta placu¬
it sine reconciliatoria manus in positione eis cõmunicare
Qđ morientis sufficit consolationi secđm definitionis
patrũ qui huius modi cõmunionẽ congruenter uiati¬
cũ nominart̃ : Qđ sisuꝑ uixerint : stent in or dine poeni¬

Expanded text:
Ex eodem libro, cap. 30. Poenitentibus secundum differentiam peccatorum episcopi arbitrio poenitentiae tempora decernantnr. CAP. XXXI. ve ex levioribus culpis poenitentiam gerunt, si nulla intervenit aegritudo, quinta feria ante Pascha eis est remittendum. Caeterum de pondereonis exercere conveniat. Ex eodem, cap. 68. Nulla lucra negotiationis poenitentibus exerctentem alterius parochiae absolvat. Ex eodem, Nullus sacerdos in alterius civitate, vel dioecesi, poenitentem, vel sub manu positum sacerdotis, vel qui reconciliatum se esse dixerit, sine consensu et litteris episcopi, vel prpoenitentia accepta, moriuntur. Ex eodem, cDe his qui recedunt de corpore poenitentia accepta, placuit sine reconciliatoria manus impositione eis communicare, quod morientis sufficit consolationi, secundum definitiones Patrum, qui hujusmodi communionem congruenter viaticum nominarunt, ut si supervixerint stent in ordine poeni
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩsine causa gladium portat : Nĩ enĩ minister
est uindex in irã ei qui malũ agit: DE il loenim spe
cialiter diuina auctoritas dicit: Gla diũ dĩpor¬
tat aduindictã malorũ non decolib& alio:
ꝑcontra uero nescimus quainuentione a non nul¬
lis usur patũ est ut qui nul loministerio publi¬
cofulciuntur ꝓpt̃ sua odia & diuersissimas uo¬
luntates pessimas. Indebitũ sibi usur parint:
inuindicandis ꝓximis & in interficiendis homini¬
bus uindictȩ ministeriũ : Et qđ rex saltẽ in uno &¬
ercere debuerat ꝓpt̃ terrorẽ multorũ: Ipsiinpu¬
denter in multis ꝑpetrare non metu uNt ꝓpt᷑ odiũ
Et putant sibi licere ab inimicitiarũ uindictas qđ
CIDERIT CLERICŨ AUTMONACIIŨ UTARMARE¬
LINQUAT. EX LIBRO UI. Cał xC.
Qui occiderit monachũ. ł lȩuitã aut clericum arma
relinquat & dõ in monasterio seruiat cunctis diebꝰ
uitȩ suȩ nũ quã ad seculũ reuersurus & septẽ anno

Expanded text:
non enim sine causa gladium portat; Dei enim minister non enim sine causa gladium portat; Dei enim minister est vindex in ira ei qui malum acialiter divina auctoritas dicit: Gladium Dei portat ad vindictam malorum, non de quolibet alio. Econtra vero nescimus qua inventione a nonnullis usurpatum est, ut hi qui nullo ministerio publico fulciuntur, propter sua odia, et diversissimas voluntates pessimas, indebitum sibi usurparint in vindicandis proximis et interficiendis hominibus vindictae ministerium. Et quod rex saltem in uno exercere debuerat propter terrorem multorum, ipsi impudenter in multis perpetrare non metuunt propter odium: et putant sibi licere ob inimicitiarum vindictas, quod ciderit clericum, aut monachum, ut arma relinquat. Ex lib. VI, cap. 90. Qui occiderit monachum aut clericum, arma relinquat, et Deo in monasterio serviat cunctis diebus vitae suae, nunquam ad saeculum reversurus, et septem
Abbreviated transcription (Latin):
DEEOQUIPROORIAM RELIOUIT UXOREM VLSINE
CULPA INTERTECIT ETALIAM DUCIT EXEOD CAPCEC
Quicũque ꝓpria uxore derelicta uł sine culpa in¬
terfecta aliam duxerit : armis depositis publi¬
cã agat poenitentiã: Et si contumax fuerit: cõp̃¬
hendat᷑ a comite & ferro uinciatur. & incustodiã
Uolumus atque p̃cipimus nr̃a auctoritate denun¬
ciari omnibus immo & sacerdotibus pͣdicari: ne
tã temeraria xp̃ianorũ sanguis effusio in regnonr̃
fieri sinatur: Semꝑ illud adtendentes qđ dñs post
diluuium dixit famulo suonoe : De manuhomi¬
nis et demanu uiri & fr̃is eius requirã animã euis:
Qui cũque effuderit humanũ sanguinẽ fundetur
sanguis illius: adima ginẽ quippe dĩ factus est
homo: Et in lege: Qui occiderit hominẽ : morte
moriatur: Et apłs: nã principes non sunt timoris
boni operis sed mali Vis aũt non timere potesta¬
tem bonũ fac & habebis laudem & illa : Sĩ enim
minister est tibi inbono: Si aũt male feceristime :

Expanded text:
De eo qui propriam reliquit uxorem, vel sine culpa interficit, et aliam ducit. Ex eodem, cap. 300. Quicunque, propria uxore derelicta, vel sine culpa interfecta, aliam duxerit, armis depositis publicam agat poenitentiam: et si contumax fuerit, comprehendatur a comite, et ferro vinciatur, et in custodiam Volumus atque praecipimus nostra auctoritate denuntiari omnibus, imo et a sacerdotibus praedicari, ne tam temeraria Christianorum sanguinis effusio in regno nostro fieri sinatur; semper illud attendentes quod Dominus post diluvium dixit famulo suo Noe: De manu hominis, et de manu viri et fratris ejus, requiram animam ejus. Quicunque effuderit humanum sanguinem, fundetur sanguis illius, ad imaginem quippe Dei factus ehomo. Et in lege: Qui occiderit hominem morte moriatur. Et apostolus: Nam principes non sunt timori boni operis sed mali; vis autem non timere potestatem; bonum fac, et habebis laudem ex illo, Dei enim minister est tibi in bono; si autem malum feceris, time;
Abbreviated transcription (Latin):
bitͥ causa sedutilitatis. EX DECRE TIS PE HICIS PAPAE
Nullusseruus Nullus lib̵tus Nullus in siđ Nullus quibus cũq cri¬
minib: inrditus Nullus calũ nator Nullus qui inimicitus stud&
nullus qui frequent̃ litigat & ad accus andũ uł d&rahendũ¬

Expanded text:
bitus causa, sed utilitatis. » In Decretalibus Lucii papaebitus causa, sed utilitatis. » In Decretalibus Lucii papaeNullus servus, nullus libertus, nullus infidelis, nullus criminibus irretitus, nullus calumniator, nullus, qui inimicitiis studet, nullus, qui frequenter litigat, et ad accusandum vel detrahendu
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ enĩ alterius uxor nec adulterari ab aliquo uł iudicari aut
disponinuisiaꝓ prio uiro eouiuente ꝑmitab: sic nec uxor epi
auteuis c̃cubitufrui id÷ ordinatione ullatens c̃cedit᷑. Vn¬
deait apłs alligata ÷ uxorlegi quan diuiureiꝰ uiuit. Eouero
defuncto soluta ÷ alege iuri. Sim łt & sponsa epĩ q sponsa uxr
est quȩtiꝰ dicit᷑ aȩcła illo uiuente er ÷ alligata. Eouõ defuncto
soluta ÷ cui uoluerit nubat tantũ indño id ÷regularit. Si
enĩ eouiuente alteri nupserit adultera iuidi cabit. Si młt &¬
ille si alterã sponte duxerit adult̃ estimabit᷑ & cõmunione priua¬
bit̃. Si aut̃ ꝑsecutꝰ fuerit in sua ceccła fugiendũ ÷ illi ad alterã eiq
sociandũ dicente dñõ. Si ꝑsecutiuos fueriNt in una ciuitate fugiae
in aliã. Sidãt utilitatis caus a fuerit mutanđ Non ꝑsehoc agat
sed fr̃ib inuitantib: & auctoritate hui: scaẽ sedis hocfauat ñam¬

Expanded text:
sicut alterius uxor nec adulterari ab aliquo vel judicari aut sicut alterius uxor nec adulterari ab aliquo vel judicari aut disponi nisi a proprio viro, eo vivente, permittitur, sic nec uxor episaut ejus cde ait Apostolus: Alligata est uxor legi quandiu vir ejus vivit, eo vero defuncto, soluta est a lege viri. Similiter et sponsa episcopi quia sponsa uxor ejus dicitur Ecclesia illo vivente ei est alligata. Eo vero defuncto, soluta est, cui voluerit nubat tantum in Domino, id est regulariter. Si enim eo vivente, alteri nupserit, adultera judicabitur. Similiter et ille, si alteram sponte duxerit, adulter aestimabitur et communione privabitur. Si autem persecutus fuerit in Ecclesia, fugiendum illi ociandus, dicente Domino: Si persecuti vos fuerint in unam civitatem, fugite in aliam . Si autem utilitatis causa fuerit mutandus, non per se hoc agat, sed fratribus invitantibus, et auctoritate hujus sanctae sedis faciat, non am
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentib: constitutos Ideo hax uolus scribimꝑ ut scatis hoc fueri
nonlicere sed ꝓprios reuo cari & in tegerrimerestitui debere . Vlos
uõ qui adulterina foeditate suasponsas quas &uxores eoꝵ p̃fixote¬
nore eẽ intelligimꝰ tenent eic& adulteros atq: infames fieri eosq
ab aeccłasticis honorib arceriuibemp. Si aut̃ aduersus eos aliquã
querelã habueritis hisꝑ actis inquiren dũ erit & auc toritate
minib: arcuenđ ł accus andus ep̃s Licet sit in ordinatꝰ qr ꝓ me¬
ritis subditoꝵ disponit̃ adõ uitarestoꝵ & ẽplo đđ peccantiad
cõparationẽ prinupũ quix merito plelis p̃uaricantur. Sac̃¬
dotes enĩ & quirere debent peccata populoꝵ & sagacisolliatudme
unũ quẽqu ꝓbare uexta testimoniũ dñi ad huremiã dicen¬
tis ꝓ batorẽ in quid deditepopło meoro busto ut saas & ꝓbabis
antequã eoꝵ discutiatꝰ aestimationis suspitio ł opinio¬
rip̃ nane hacomã fidelit̃ s̃ ꝑscrutanda & diligent̃ ꝑ tractan

Expanded text:
viventibus constitutos. Ideo haec vobis scribimus, ut sciatis haec fieri non licere, sed proprios revocari, et integerrime restitui debere. Illos vero qui adulterina foeditate suas sponsas quas et uxores eorum praefixo tenore esse intelligimus tenent, ejici, ut adulteros atque infames fieri, eosque ab ecclesiasticis honoribus arceri jubemus. Si autem adversus eos aliquam querelam habueritis, his peractis inquirendum erit, et auctoritate minibus arguendus, vel accusandus episcopus, licet sit inordinatus, quia pro meritis subditorum disponitur a Deo vita rectorum, exemplo David peccantis ad comparationem principum qui ex merito plebis praevaricantur. Sacerdotes enim exquirere debent peccata populorum, et sagaci sollicitudine unumquemque probare, juxta testimonium Domini ad Jeremiam loquentis: « Probatorem inquit dedi te populo antequam eorum discutiatur aestimationis suspicio vel opiniorint necne. Haec omnia fideliter sunt perscrutanda et diligenter pertractan
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s posessi ones & omã sibi sublata atq rructus cunctos ante
litẽ conĩ estatã p̃ceptor uł primas possess orirestituat . & alibi
scriptũ hab& Ille qui uiolentiã ꝑtulit uniũ sa instatu quorue¬
rant r&cipiat & quȩ possi d& securus teneat & alibi infyno¬
ditione te pr̃is aut dolo aut captiui tate aut iurtute maioꝵ
tiassuas ꝑdi disse noscunt aNT eaccus atianẽ autregularẽ ad ss¬
nodũ uocationẽ eoꝵ & rłq est &iã in anđi quis ecđae statutis

Expanded text:
omnes possessiones, et omnia sibi sublata, atque fructus cunctos, ante litem contestatam perceptor vel primas possessori restituat. Et alibi scriptum habetur: Ille qui violentiam pertulit, universa in statu quo fuerant rditione temporis, aut dolo, aut captivitate, aut virtute majorum, tias suas perdidisse noscuntur ante accusationem, aut regularem ad synodum vocationem eorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
re ut animã suã deb& qr illud sit carnalit̃ istud spiritali¬
t̃ & si c̃ uirnon deb& adulter are ixorẽ suã. Ita noc ep̃s aec
łãm suã id ÷ ut illã dimittat ad quã sagatꝰ ÷ absq in¬
euitabili necessitate aut apłi ca autreulari mutatione
& alterise ambitꝰ caus a c̃iungat. & si c̃ ux ori non lic& dimit¬
tere uirũ suũ ut al teris e uiuente eomatrimonio sociđ. aut
non lic& dimittere aut ase segregare ep̃m̃ suũ ut alterũ
uiuente eo accipiat. Sed aut ipsũ habeat aut in nupta mane
aut adulterii irim̃ incurrat . nasi a dulterata fuerit id ÷ si se al¬

Expanded text:
re, ut animam suam debet, quia illud fit carnaliter, istud spiritaliter. Et sicut vir non debet adulterare uxorem suam, ita nec episcam suam, id est, ut illam dimittat ad quam sacratus est, absque inevitabili necessitate, aut apostolica, vel regulari mutatione, et alteri se, ambitus causa, conjungat. Et sicut uxori non licet 19 dimittere virum suum, ut alteri se vivente eo matrimonio societ, aut non licet dimittere, aut ab ea segregare episcopum suum, ut alterum eo vivente accipiat, sed aut ipsum habeat, aut innupta maneaaut adulterii crimen incurrat. Nam si adulterata fuerit, id est, si se al
Abbreviated transcription (Latin):
chilp̃ taxato modo trans lationib: ep̃oꝵ actis uł agendis no¬
cenł sđ magis roborẽ eis acdnĩ saluatoris q̃ om̃s canoni cos
suꝑ &x altat libros auctoritate prestent Tales aut̃ questi¬
ones magis x inuidia quã & caritate aut utili tate nasci
uident cũ ips a ꝑse ueritas dicat. Siuos ꝑ secuti fuerint inu¬

Expanded text:
nihil praetaxato modo translationibus episcoporum actis aut agendis nonihil praetaxato modo translationibus episcoporum actis aut agendis nocent, sed magis robur eis ac Domini Salvatoris quae omnes canonicos superexaltat libros, auctoritatem praestant. Tales autem quaestiones magis ex invidia quam ex charitate aut utilitate nasci vident
Abbreviated transcription (Latin):
te transire : & aliud ÷ coacte aut necessit ate uenire. Vn
& meritũ a postolatꝰ tã incelis ꝗ iNterris ꝑ didisse : Aut quis
negat scõs nĩ eẽmultos aliosepõs qui deciuitatib ad ciuita¬
tes trans latis aut meritũ pontis catꝰꝑ didisse : quoꝵ nanu¬
potest apꝓ bare scõ ñ et̃ al x andrũ qui huerus olimã de
altera ciuitate trans latꝰ ẽ a ut scm̃ gregoriũ naz anzenũ
t̃ & constantinopolĩ est introni  atꝰ: nĩ ergo bene intellegt̃
aecđasti cas regulas qui hoc niegant causa utilitatis aut neces¬
ꝑsuaserit Nullũ enĩ ex his aute aliis qui melior c̃siliomu¬
tauerint ciui tates nec essitate quadã uł utilitate eccđasti¬
ca autlaia cõmunione carere repperimꝰ nec ulla tenꝰ ũ¬
quã fieri deb&. Sententiauõ q̃ in antiano c̃ alio hab&̃.¬
om̃s sententiȩ deeadẽ reuĩ superius cõp̃bens ã r&inent & mi

Expanded text:
te transire, et aliud est coacte aut necessitate venire. Unde te transire, et aliud est coacte aut necessitate venire. Unde m unquam apostolatus tam in caelis, quam in terris perdidisse? Aut quis negat sanctos non esse multos alios episcopos, qui de civitatibus ad civitates translati sunt, aut meritum pontificatus perdidisse: quorum nomipotest approbare, sanctum non esse Alexandrum qui Hierosolymam de altera civitate translatus est ? aut sanctum Gregorium Nazianzenum, tus, et Constantinopolim inthronizatus est? Non ergo bene intelligunt ecclesiasticas regulas, qui hoc negant causa utilitatis aut necesersuaserit. Nullus enim ex his, aut ex aliis, qui meliori consilio mutaverunt civitates necessitate quadam, vel utilitate ecclesiastica, aut laica communione carere reperimus, nec ullatenus unquam fieri debet. Sententia vero quae in Antiocheno concilio habetomnes sententiae de ea eadem re vim superius comprehensam retinent, et
Abbreviated transcription (Latin):
loquit̃ dicens Ñ ueni ministrari sđminis trare. qđ enĩ inca¬
nonib: legit᷑ ñ debere epm̃ deci uitate ad ciuitatẽ transire
uł transferri Ñ dehis dicit᷑ qui aut uie pulsi aut necessitate
co acti aut auctoritatemaioꝵ hocaguNł sed dehis quiauari¬
tiȩ ardor einflã matispone sua ꝓsiluiN &potius ãbitioni quã uti¬
litati aecđae serure & ut dominationẽ agaNt insistere cupiunt :
Vnde & i subiectis canonib: c̃tin&̃. Si aliquis & ti terit teme¬
rarius qͥ forsitan e cusationẽ afferat qđ opłi litteras acceperit¬
& ideo migrauerit dũ manifestũ sit p̃mio & mercedepaucos qui
His uerbis & aliis multis & ẽplis liqu& nt̃ dehis dicere ut paulo
superius p̃libatũ ÷ quipulsi autñ recepti aciuib uł aquib:¬
cũq: autnecessitate cogente uł auctoritate maioꝵ transe¬
unt decuitate adcinitatẽ : sđ dehis qui sponte ꝓsiliunt aut
temeritatis uł ãbitionis causa hocfaciuNt : Naaliud ÷ spon¬

Expanded text:
istrare . Quod enim in canonibus legitur, non debere episcopum de civitate ad civitatem transire , vel transferri, non de his dicitur, qui aut vi expulsi, aut necessitate coacti, aut auctoritate majorum hoc agunt: sed de his, qui avaritiae ardore inflammati, sponte sua prosiliunt, et potius ambitioni quam utilitati Ecclesiae servire, et ut dominationem agant, insistere cupiunt. Unde et in subjectis canonibus continetur: Si aliquis exstiterit temerarius , qui forsitan excusationem afferat, quod populi litteras acceperit, et ideo migravit, dum manifestum sit praemio et mercede paucos, qui His verbis et aliis multis exemplis liquet non de his dicere ut paulo superius praelibatum est qui pulsi, ut non recepti a civibus, vel a quibuscunque, aut necessitate cogente, vel auctoritate majorum transeunt de civitate ad civitatem; sed de his qui sponte prosiliunt, aut temeritatis, aut ambitionis causa hoc faciunt. Nam aliud est spon
Abbreviated transcription (Latin):
min&̃. Accusationes & accusatores atq earũ negotra quȩ sđ ares
non ad scis cunT leges diuina acsy nodica funditꝰ adericis repellere
auctoritate censemtꝰ quia indignũ est superioriba pati ab inferior¬
q: nicena siuȩ affricana dar& a fini er̃ quȩ cũq negotia in suis locis
Placut epõs eiectos atq: sui sreb: &poliatos : aecđas ꝓprias primo

Expanded text:
is. Accusationes et accusatores atque earum negotia, quae seculares non adsciscunt leges, divina ac synodica funditus a clericis repellere auctoritate censemus; quia indignum est superioribus, pati ab inferiorque Nicaena sive Africana decreta definierunt quaecunque negotia in suis locis,piscopos ejectos, atque suis rebus expoliatos, aecclesias proprias primo
Abbreviated transcription (Latin):
modiꝑsonas Nt̃ ꝓbanda decuberit : auctorita tehiaus sanctonis intelle¬
gat seuasturã in famiģ ꝓpriȩ sustinere utdã nopudoris e istimatio¬
nis dispendio discatsibi alienȩ uerecundiȩ in puneinsi diari saltẽ
suscipiat . Nullus archi epõꝵ nisi qui primas sedes tenent appel¬
l& primas aut princeps sac̃ dotũ autsũ mb sac̃ dos uł aliqđ huuir¬
modi. Sed tantũ ille quimmaropoli sed& autm&ropolitan autar

Expanded text:
nda detulerit, auctoritate huius sanctionis intelligat se iacturam famae propriae sustinere; ut damno pudoris, existimationis dispendio discat sibi alienae verecundiae impune insidiari saltem ia. Nullus archiepiscoporum, nisi qui primas sedes tenent, appelletur primas, aut princeps sacerdotum, aut summus sacerdos, vel aliquid hujusmodi: sed tantum ille qui in metropoli sedet, aut metropolitanus, aut ar