comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inõ reges hoĩm s pastores pcorũ
fuisse memorantur Et cũ noe do¬
inius filiisq eius diceret. cresci¬
te ⁊ multiplicanũ ⁊ replete t̾ram
ptinus adiũxit. Et terror ur̃ ac
tremor quia est suꝑ auimalia t̾¬
re p̃cipitur ꝓfcõ esse suꝑ homines
ꝑhibetur. homo quippe brutis aĩ¬
malibus nõ aucẽ hom̃b ceteris
natura p̃latus est. ⁊ id circo ei dr¬
ut ab aĩalibus ⁊ nõ ab homine ti¬
meacur/ quia concra naturam su¬
ꝑbia est abequali uelle tinu̾. Et¬
tamẽ neccesse est ut rr̃ores asb̾di¬
tis timeant᷑ quando ab eis dm̃ mi¬
nime time̾i dephũdũt ut huma-¬
na saltem formidine pectare me
hec quesito timore suꝑbiunt in
quo nõ suam grãm. S sb̃dicorũ
iusticiam querũt. In eo enim qtꝰ
metum sibi apu̾se uiuẽtib exigt̃.

Expanded text:
non reges hominum, sed pastores pecorum fuisse memorantur. Et cum Noe Dominus filiisque ejus diceret: Crescite et multiplicamini, et replete terram , protinus adjunxit: Et terror vester or ac tremor, quia esse super animalia terrae praecipitur, profecto esse super homines prohibetur. Homo quippe brutis animalibus, non autem hominibus caeteris natura put ab animalibus, non ab homine timeatur, quia contra naturam superbire est, ab aequali velle timetamen necesse est, ut rectores a subditis timeantur, quando ab eis Deum minime timeri deprehendunt, ut humana saltem formidine peccare metoc quaesito timore superbiunt, in quo non suam gloriam, sed subditorum justitiam quaerunt. In eo autem quod metum sibi a pe
Abbreviated transcription (Latin):
inuolutus condescendi ad eum cogẽ¬
te nima necessitate põt. Si autẽ
mea uoluntas adhanc elc̾cõnem.
querit̃ tibi secrete iudico quod uolo.
quia nullus michi in eadem eccłia
post dñ maximmianum tam dignꝰ
uidetur quam iohannes archidiaco¬
nus chachelensis ecc̃e. Qui si fieri
põt ut eligatur credo quod ualde ap¬
ta ꝑsona inuematur. S ip̃e quoq
prius de c̾minib que um pedire pñt
ace secrecius requirendus est aquibꝰ
si liber muentus fui̾t / eligi iure potest.
ad ordinandum ualeat in ueniri. S¬
ne in discusse quẽ ꝙͣ ꝓmouisse pute¬
tur. ymo exemplu indetur esse docẽ¬
dum. ait enĩ in eplli. Iohanni ep̃o. ue¬

Expanded text:
involutus, condescendi ad eum, cogeninvolutus, condescendi ad eum, cogente nimia necessitate, potest. Si autem mea voluntas ad hanc electionem quaeritur, tibi secreto indico quod volo: quia nullus mihi in eadem Ecclesia, post Domnum Maximianum, tam dignus videtur, quam Joannes, archidiaconus Catanensis Ecclesiae. Qui, si fieri potest ut eligatur, credo quod apta valde persona inveniatur. Sed ipse quoque prius de criminibus, quae impedire possunt, a te secreto rsi liber inventus fuerit, eligi jure potest. ad ordinandum possit inveniri. ne indiscusse quemquam promovisse putetur, uno exemplo videtur esse docendum. Ait enim in epistola Joanni ep
Abbreviated transcription (Latin):
prouehi probate uite nu̾to dignꝰ
appareat. Hunc ergo fr̃nitas tua co¬
ram se deduci faciat cumq sicuc c̾tꝰ
sum ꝓpter anime ꝑiculum diligẽ¬
ter ex aminet Quemi si ad hunc ꝓ¬
uehi grdum dignum esse ꝑspexi̾t
ad nos studeat destinaret ut eum do¬
niino disponente loco cui ꝓuidorimiꝰ
possimus ordiuare pastorem. Itez
cyp̾ano diacono. Amarissimas di¬
leccõiis tue epłas dednĩ maxĩa¬
ni õbitu mense nouembrio suscepi.
Et quidem ille ad p̃mia consida̾ta
ꝑuenit. S infelix ppłs siracusaẽ
ciuitatis lugendus est / qui pastora¬
iem calem diu hr̃e nõ meruit. Pro¬
inde diłccõ tua sollicitudinẽ gerat
ut in eadem eccłia talis debeat ad
ordinandura eligi qui post dũm
maximi anum eiusdem regiminis
Et quidem credo quod traianum.
pb̃rin maxima pars elignt/. Qui
ut dr̃ bone mentis est. S quant̃
suspicor ad regendum illum ydoneus
nõ est. Tamen si melior mueniri ñ
ualeat ⁊ ip̃e nullis criminib tenet᷑

Expanded text:
provehi probatae vitae merito dignus appareat. Hunc ergo fraternitas tua coram se deduci faciat: eumque sicut certus sum, propter animae periculum diligenter examinet. Quem si ad hunc provehi gradum dignum esse perspexerit, ad nos studeat destinare, ut eum, Domino disponente, loco, cui praeviderimus, possimus ordinare pastorem. » Item Cypriano, diacono: « Amarissimas Dilectionis tuae epistolas de Domni Maximiani obitu, mense Novembri suscepi. Et quidem ille ad praemia desiderata pervenit; sed infelix populus Syracusanae civitatis lugendus est, qui pastorem talem diu habere non meruit. Proinde dilectio tua sollicitudinem gerat ut in eadem Ecclesia talis debeat ad ordinandum eligi, qui post Domnum Maximianum, ejusdem regiminis Et quidem credo quod Trajanum, presbyterum, maxima pars eligat, qui, ut dicitur, bonae mentis est; sed, quantum suspicor, ad regendum locum illum idoneus non est. Tamen si melior inveniri non valet, et ipse nullis criminibus tenetur
Abbreviated transcription (Latin):
corte sp̃alicer se scre testati sinit
Si scͥptis iudicatum est ⁊ ꝑtibus
presentib siña recitata est. Quod
si forte ⁊ solempiuter acta nõ sũt
neq causa probata est que exilio
uł depoĩcõne digna sic in eccłiam
suam modis omnib reuocetur.

Expanded text:
certe specialiter se scire testati sunt, si scriptis judicatum est, et partibus praesentibus sententia recitata est. Quod si forte haec solemniter acta non sunt, neque causa probata est, quae exsilio vel depositione digna sit, in Ecclesiam suam modis omnibus revocetur.
Abbreviated transcription (Latin):
si ad eum ambitioso desiderio dec̃¬
risses. Qui enim indingnũ esse
salis eccłie est. Paulus andreas
iohannes quid aliud qm̃ singłai̾
sunt plebium capica et tamẽ sb̾
uno capite omina membra atq
cõnis astringam. sancti aute le
sue eccłie constituti ⁊ nemo se un¬
quam uniuersalem uocari rolus
ur̃a ergo sanctitas agnoscat quã¬
tum apud se tuemeat que illo no¬
mine uocari appetit quo uocari
nullus p̃sumpsit qui ueraciter
factus fuit.

Expanded text:
si ad eum ambitioso desiderio concursi ad eum ambitioso desiderio concurrisses. Qui enim indignum te esse salis Ecclesiae est; Paulus, Andreas, Joannes, quid aliud, quam singularum sunt plebium capita? Et tamen sub uno capite omnes membra sunt tionis adstringam, sancti ante legsunt Ecclesiae constituti, et nemo se unquam universalem vocari voluit. Vestra ergo sanctitas agnoscat, quantum apud se tumeat, quae illo nomine vocari appetit, quo vocari nullus praesumpsit, qui veraciter sanctus fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
obediam prebere contendit. Ille
cohercendus est qui sancte uniu̾sa¬
li ecc̃e in uiriam faciat qui iorte tu¬
mat. qui gandere de nomĩs singula¬
ri appetit. qui honori quoq ur̃i mi
patimur aduiam igitur reu̾tntur
auelor scandali ⁊ onns sar̾totum
iurgia cessabunt. Ego eniz cuncto¬
rum sac̾dotum seruus sum inqnͣtũ
ip̃i sac̾dotaliter uiuunt. Nam qui
contra oumurocentem deum ꝑ in¬
anis glorie tumorem atq cõtͣ
statuta patrum suam ceruicem erigͤ
inommyotente dño confido quia
meam sibi nec cum gladiis flectet.
O tempore.
quo frat̾nitas.
nr̃a in sacerdocalem honorem ꝓuec¬
ta est. quantam eccłiarum p̾acẽ.
atq concordiam in uenerit reco¬
lit. S quo casu quoue tumore neꝰ¬
cio nouuni sibi conata est nomẽ
accipere. unde oĩm frm̃ corda potu¬
issent ad scandalum ꝑuenire. Q
uire uehementer admiror quia
ne adep̃atum uenire pocuisses fu¬
gisse te uelle menimi quem tam̃
adoptas ita exarcere ⁊ esideras ac

Expanded text:
obedientiam praebere contemnit. Ille obedientiam praebere contemnit. Ille coercendus est, qui sanctae universali Ecclesiae injuriam facit, qui corde tumet, qui gaudere de nomine singularitatis appetit, qui honori quoque vestri patimur. Ad viam igitur rectam revertatur auctor scandali, et omnia sacerdotum jurgia cessabunt. Ego enim cunctorum sacerdotum servus sum, inquantum ipsi sacerdotaliter vivunt. Nam qui contra omnipotentem Deum per inanis gloriae tumorem, atque contra statuta Patrum, suam cervicem erigit, in omnipotente Domino confido, quia meam sibi, nec cum gladiis, flectet.o tempore quo fraternitas vestra in sacerdotalem honorem provecta est, quantam ecclesiarum pacem atque concordiam invenerit, recolit: sed quo ausu, quove tumore, nescio, novum sibi conata est nomen arripere, unde omnium fratrum corda potuissent ad scandalum pervenire. Qua in re vehementer admiror, quia, ne ad episcopatum venire potuisses, fugisse te velle memini: quem tamen adeptum ita exercere desideras, ac
Abbreviated transcription (Latin):
nopolitane el eccłie in hescos uora¬
giuem cecidisse nouimus sacerdo¬
tes ⁊ nõ solum hereticos s eciam
heresiarchas factos. Inde quippe
nestorius qui mediatorem dei et
nas existimans quia deum hoĩem
fieiꝰ potuisse nõ credidit usq ad iuda¬
ycam ꝑfidiam crupit. Inde macedo¬
nus qui consb̾alem pr̃i ⁊ filio sp̃
sanctum dñm ẽẽ deuegauit. Si igit᷑
illud nomen in ea eccłia sibi quisꝙͣ
ab sit astatu suo corruet qͣndo is u̾
applłatur uiuuersał cadit. S absit
axp̃ianis cordibus nomen istud blas¬
phemit ni quo oĩn sac̾dotata hionor
adimitur dum abuno sibi demen¬
ter arrogatur. Carte pro bt̃i petri
nullus eoriuar unqueni ħ singłai¬
tatis nomĩe uti consensitmcdum
yuacum aliquid daret᷑ uni honoe̾
debito sacertoces pͥuarent᷑ uniu̾si.
Quid est crge quod nos huius uo¬
cabłi głam ⁊̃ oblatam nõ queriuꝰ.¬
oblatam p̃simit. Ille ergo magis
est piissimorum dñorum precepcõ¬
ne flectendus qui pceptis canonicis

Expanded text:
tanae Ecclesiae in haereseos voraginem incidisse novimus sacerdotes, et non solum haereticos, sed etiam haeresiarchas factos. Inde quippe Nestorius, qui Mediatorem Dei et nas existimans, quia Deum fieri hominem potuisse non credidit, usque ad Judaicam perfidiam erupit. Inde Macedonius, qui consubstantialem Patri et Filio Spiritum sanctum Deum esse denegavit. Si igitur illud nomen in ea Ecclesia sibi quisqualesia, quod absit, a statu suo corruit, quando is qui appellatur universalis cadit. Sed absit a cordibus Christianis nomen istud blasphemiae, in quo omnium sacerdotum honor adimitur, dum ab uno sibi dementer arrogatur. Certe pro beati Petrinullus eorum unquam hoc singularitatis nomine uti consensit, ne dum privatum aliquid daretur uni, honore debito sacerdotes privarentur universi. Quid est ergo quod nos hujus vocabuli gloriam et oblatam non quaerimusoblatam praesumit? Ille ergo magis est piissimorum dominorum praeceptione flectendus, qui praeceptis canonicis
Abbreviated transcription (Latin):
quatenus eius insiancia ⁊ que st̃
Aegibus canoĩcis placita dec̾nant̾
⁊ decreta iuuante dño mancipen¬
ꝯdempnatum diligencer inquirẽd̾
est. Primo si iudicium ordinabi¬
łr. est hĩtum. si alii accusatores. alii
cestes fuerunt. Demde causarum
qualitas. si digna exilio uł deposi¬
cõne fuit. si eo presente sb̾ iure iurã¬
do contra eum testĩomũ dã est si
scͥptis actum. si ip̃e licenciamres¬

Expanded text:
141 quatenus ejus instantia, et quae sunt legibus canonicis placita decernantur, et decreta, juvante Domino, mancipencondemnatum, diligenter quaerendum est, primo, si judicium ordinabiliter est habitum, si alii accusatores, alii testes fuerint; deinde causarum qualitas, si digna exsilio vel depositione fuit, si eo praesente sub jurejurando contra eum testimonium dictum est, si scriptis actum est, si ipse licentiam res
Abbreviated transcription (Latin):
simis duĩs nũciaui. Ucrobiq gͦ
que debui ex solui qui ⁊ inpatori
obediam prebui ⁊ prodeo quod
sensi minime tacui.
meis facientib.
exquorum suggestione nõbis ꝯ
sua protulit imparator legem
ut nullus accõnem publicam.
egit. nullus qui opcõne uł ma¬
nui signatas uel intor milites hĩ¬
tus ei in mõstio conuerci liceas
pleca quam legem pͥmum sic.
In dicant qui leges ueteres nouerũt
uilianus ꝓtulit.¬

Expanded text:
simis dominis nuntiavi. Utrobique ergo simis dominis nuntiavi. Utrobique ergo quae debui exsolvi, qui et imperatori obedientiam praebui, et pro Deo quod sensi minime tacui. meis facientibus, ex quorum suggestione vel consiua legem protulit imperator, ut nullus qui actionem publicam egit, nullus qui officio vel manu signatus, vel inter milites fuit habitus, ei in monasterio converti liceat, pleta. Quam legem primum sicut hi dicunt qui leges veteres noverunt Julianus protulit
Abbreviated transcription (Latin):
ualde est quia coram ep̃o prohibent̃
quiq reliuquere seculum quo appin¬
quabit finis ip̃e secalorum. Ecce eĩ
mora nõ erit et ardente celo ardente
terra coriscantibus elementis cum
augelis ⁊ archangelis cum tronis
⁊ dũacõnibus cum principatibus
⁊ pt̃atibus tremendus uidex appare¬
bit Si om̃i pc̃cata dimisi̾s ⁊ solũ
hanc legem contra se dixĩt prola¬
ꝑcundem tremendum iudicem de¬
precor ne ille tante lacͥme tante
orones. tanta ieumnia tanceq ele¬
mosine. dñi mei ex qualib occa si¬
one apud ommpotentis dei ocũlos
fuscentur. S auit int̾precandum
pietas ur̃a aut ĩuuitando uigorẽ
eiusdem legis inflectat. Quia tũc
magis dñorum excitus contra hos¬
tes crescit quando dei excitus ado¬
tre iussioni sb̾iectus/ eandem lege
ꝑdiuersas terrarum ꝑtes fecilnͣs¬
mitti ⁊ quia lex ip̃a ommipotenti
deo uimine coucordant. ecce per
suggestionis mee paginam sereĩs¬

Expanded text:
valde est quia eo jam tempore prohibentur valde est quia eo jam tempore prohibentur quique relinquere saeculum, quo appropinquavit finis ipse saeculorum. Ecce enim mora non erit, et ardente coelo, ardente terra, coruscantibus elementis, cum angelis et archangelis, cum thronis et dominationibus, cum principatibus et potestatibus tremendus judex apparebit. Si omnia peccata dimiserit, et solum hanc legem contra se dixerit esse prolaper eumdem tremendum judicem deprecor, ne illae tantae lacrymae, tantae orationes, tanta jejunia, tantaeque eleemosynae domini mei, ex qualibet occasione apud omnipotentis Dei oculos fuscentur; sed aut interpretando pietas vestra, aut immutando vigorem ejusdem legis inflectat, quia tunc magis dominorum exercitus contra hostes crescit, quando Dei exercitus ad oquidem jussioni subjectus, eamdem legem per diversas terrarum partes transmitti feci; et quia lex ipsa omnipotenti Deo minime concordat, ecce per suggestionis meae paginam serenis
Abbreviated transcription (Latin):
meorum celitus data est ut qui bõa
appetunt adiuuent̃ ut celorum uia
largius pateat ut terrestre regnuz
celesti regno famuletur. Et ecce. aꝑ¬
ta noce d̾r ut ei qui semel int̾rena
te de notario conutem excubitorum
de comite excũbitorum cessarem de
cesare nuꝑatorem nõ solum hoc s
eciam prẽm mꝑatorum feci sacer¬
dotes meos manu cõmisi ⁊ tu am̃o
ẜuicio milites tuos sb̾trãhis. Respõ¬
de ergo piissime dũc seruo tuo quid
uenienti ⁊ hec dicenti responsurus
es in iudicio dño tuo. S fortasse cͤ¬
ditur quia uullus eorum puro aĩo
conuertatur. Ego in dignus famłs
ur̃ scio quanti diebus meis in mo¬
nasti̾o milites conu̾si miracula fe¬
ceruns singna ⁊ uirtutes oꝑati st̃
S ꝑ hanc legem iain ne quisquã
calium conuerti ualeat ꝑibetur.
Requirat ergo dñs meus quis pͥor
imꝑator calem legem de dit ⁊ sb̾tilius
estimet si debuit dari ⁊ considerandũ

Expanded text:
pietati coelitus data est, ut qui bona pietati coelitus data est, ut qui bona appetunt adjuventur, ut coelorum via largius pateat, ut terrestre regnum coelesti regno famuletur. Et ecce aperta voce dicitur ut ei qui semel in terrente de notario comitem excubitorum, de comite excubitorum Caesarem, de Caesare imperatorem; nec solum hoc, sed etiam patrem imperatorum feci. Sacerdotes meos tuae manui commisi, et tu a meo servitio milites tuos subtrahis? Responde, rogo, piissime domine, servo tuo, quid venienti et haec dicenti responsurus es in judicio Domino tuo? Sed fortasse creditur quia nullus eorum puro animo convertatur. Ego indignus famulus vester scio quanti his diebus meis in monasterio milites conversi miracula fecerunt, signa et virtutes operati sunt. Sed per hanc legem jam ne quisquam talium converti debeat prohibetur. Requirat, rogo, dominus meus, quis prior imperator 677 talem legem dederit, et subtilius aestimet si debuit dari. Et quidem considerandum
Abbreviated transcription (Latin):
festinat mutare uult scłm nõ relin¬
quere Quod nõ meadem lege dicit᷑
ut ei in mõsti̾o conu̾ti nõ liceat om¬
nino miratus sum dum ⁊ orõnes eiꝰ
pũt ꝑ mo̾st̾ium fiei̾. ait agi p̃t ut ab
eo loco in quo suscipitur eius quoq.
debita suscipiantur. Nam ⁊ si quis
taret. Inqua lege sb iuuctum est ut
nulli qui in manu signatus est con¬
uerti liceat. Quam consticucõm ego
faceor dius meis uehementer expa¬
ui quia ꝑeam celorum uia multis cla¬
uditur ⁊ quod nũc usq licuit. ne lice¬
at phibetur. Multi enim sunt qui
possunt religiosam uitam eciani cũ
seculari hĩtu ducere ⁊ płiq sunt qui
nisi omĩa reliquerint saluaĩ apud de¬
um nullatenus pñt. Hec u̾o. hec dñis¬
diñs meis loquens quid sum nisi pł¬
uis ⁊ u̾mis. S tamen quia contra
auctorem oni deum hanc in tende̾
consticucõnem uideo dñis tace̾ non
possum. Ad hec enim potestas super
omnes homines pietati dũorumt

Expanded text:
festinat, mutare vult saeculum, non relinfestinat, mutare vult saeculum, non relinquere. Quod vero in eadem lege dicitur, ut ei in monasterium converti non liceat, omnino miratus sum, dum et rationes ejus possunt per monasterium fieri, et agi potest ut ab eo loco in quo suscipitur ejus quoque debita suscipiantur. Nam etsi quisqtaret. In qua lege subjunctum est ut nulli qui in manu signatus est 676 converti liceat. Quam constitutionem ego, fateor dominis meis, vehementer expavi, quia per eam coelorum via multis clauditur, et quod nunc usque licuit, ne liceat prohibetur. Multi enim sunt qui possunt religiosam vitam etiam cum saeculari habitu ducere. Et plerique sunt, qui nisi omnia reliquerint, salvari apud Deum nullatenus possunt. Ego vero haec dominis meis loquens quid sum nisi pulvis et vermis? Sed tamen quia contra auctorem omnium Deum hanc intendere constitutionem sentio, dominis tacere non possum. Ad hoc enim potestas super omnes homines dominorum meorum
Abbreviated transcription (Latin):
uerius pensat quanto me qui hoc
pacior ꝓpͥus amat.
Orro mauricõ tunc auarissimo
simul rapacissimo principi sug¬
gestionibus ĩ imicorum suorũ funes¬
tissimam legem ferenti ut nulli mi¬
licum qui uidelicet in manu signãtꝰ
fuisset conuerti liceret inter cetera sc
respondit. Omĩpotenti deo reus est
qui serenissimis dñis in om̃e quod
agit ⁊ loquitur purus nõ est. Ego ã
indignus pietatis nr̃e famulus in
uato loquor quia serenissime dñe
tu illa iam tempe dñs meus fiusti.
qn̈do ad huc omĩo nõ eras. ongĩo
uiro claissimo stratore ueniente do¬
minorum legeni suscepi ad quam.
fatigatus tunc õb egritudinẽ corpo¬
ris responde̾ nõ ualui in qua dũorũ
pietas sauxit ut quisquis publicis ad¬
nũstracõnib fui̾t implicatus ei ad
eccłiasticum officium uenire nõ licea ͨ
Quod ualde laudabłe eindentissime
scieus quia qui scolarem hĩtum de¬
serens ad eccłiastica officia uenire

Expanded text:
verius pensat, quanto me, qui haec verius pensat, quanto me, qui haec patior, purius amat. orro Mauricio tunc avarissimo, simulque rapacissimo principi, suggestionibus inimicorum suorum funestissimam legem ferenti, ut nulli militum qui videlicet in manu signatus fuisset, converti liceret: inter caetera sic et. Omnipotenti Deo reus est, qui serenissimo domino in omne quod agit et loquitur purus non est. Ego autem indignus pietatis vestrae famulus, in ivatae loquor, quia serenissime domine, et illo jam tempore dominus meus fuisti, dominus omnium non eras. Longino viro clarissimo stratore veniente, dominorum legem suscepi; ad quam, fatigatus tunc aegritudine corporis, respondere nil valui. In qua dominorum pietas sanxit ut quisquis publicis administrationibus fuerit implicatus, ei ad ecclesiasticum officium venire non liceat. Quod valde laudavit, evidentissime sciens quia qui, saecularem habitum deserens, ad ecclesiastica officia venire
Abbreviated transcription (Latin):
postea potuerunt. Tantis igitur ec¬
cłie dei felicitatĩbus hostis humaĩ
gnis inuidens nõ nullos pontificũ
simłq scolau̾m iudicum ad eius ĩ¬
uidiam conflagͣuit. suꝑ quorum af¬
flicocõne iohanni rauẽnati ep̃o inc̾
cetera queritur dicens. Peccatis hoc
simulat ⁊ uos facere pacem uecat.
quam uis modo iam eciam si uelit
facere omĩo nõ possumus quia ari¬
ulfus ex̾citum aucarich nordulsi.
hũs eorum sibi dari preciña deside¬
rat ut nobiscum loqui aliquid de
ꝑsona in hac urbe patimur ꝑ loq̾
mĩme ualeamus breuiter cum dico
quia eius in nos malicia gladios
longõbardorum iacit. ita ut benig̾¬
ores uideant̾ hostes qui uos intrm̃t
quam rei publice iudices qui nos
malicia sua rapinis atque fallaciis
orum quoq ⁊ ppłi ge̾re contra hosti¬
um insidias sollicitum iugilare cõtͣ
ducum fallacias atq nulicias suspͦ¬
tum semper existere cuius laboris
cuius doloris sit ur̃a frat̾nitas tanto

Expanded text:
postea potuerunt. Tantis igitur Ecpostea potuerunt. Tantis igitur Ecclesiae Dei felicitatibus hostis humani generis invidens, nonnullos pontificum simulque saecularium judicum, ad ejus invidiam conflagravit. Super quorum afflictione Joanni Revennati episcopo, inter caetera queritur, dicens: « Peccatis meis simulat, et nos facere pacem vetat: quamvis jam modo, etiamsi velit, facere omnino non possumus: quia Ariulphus exercitum Autarith et Nordulfi habens, eorum sibi dari precaria desiderat, ut vobiscum loqui aliquid de persona in hac terra patimur, loqui minime valemus: breviter tamen dico quia ejus in nos malitia gladios Langobardorum vicit, ita ut benigniores videantur hostes, qui nos interimunt, quam reipublicae judices, qui nos malitia sua, rapinis atque fallaciis orum quoque, et populi gerere, contra hostium insidias sollicitum vigilare, contra ducum fallacias atque malitias suspectum semper existere: cujus laboris, cujus doloris sit, vestra fraternitas tanto
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdem in sule ad nephandissimã¬
gentem longobardorum cogantur
essugere Quod enim grauius qͥd
crudelius pati possunt abarbai̾s ꝙͣ
ꝑ possessiones ac domos ticłos poñ¬
do ut si uelim acta eius ꝑ singula
que ad me ꝑuenerunt dice̾ mag¬
uo uolumine hoc ex plere nõ possi.
que omnia serenssima dũa solerter
aspiciat Et op̃ssorum genutus cõ¬
pescat ⁊ post pauca. Que enim mẽ¬
tes qualia iuscera parentum esse
pñt ppendice quando filios suos
distrahunt ne torqueantur. Qlit̾
autem nuserendu sit filiis alioꝵ
hoc bene sciunt qui hñt pp̾ͥos und̾
michi hec breiter suggessisse suffi¬
ciat ne si ea que nihiis ꝑtibus agũ¬
tur pietas ur̃a nõ cõgnosceret me
ayud districtum iudicem sileucii.
mei culpa mulctaret.
mc est quod huiꝰ gregoii.
tempore tot sae̾dotes ⁊ layci per
diu̾sas regibues nuraculis coruscae
dialogo teste probandi quot nũꝙͣ
sb̾ postioribus pontificibus inueni

Expanded text:
ejusdem insulae ad nefandissimaejusdem insulae ad nefandissimam Langobardorum gentem cogantur effugere. Quid enim gravius, quid crudelius pati possunt a barbaris, quam per possessiones ac domos titulos ponendo, ut si velim acta ejus singula quae ad me pervenerunt dicere, magno volumine haec explere non possem. Quae omnia serenissima domina solerter aspiciat, et oppressorum gemitus compescat. » Et post pauca: « Quae enim mentes, qualia viscera parentum esse possunt, perpendite, quando filios suos distrahunt, ne torqueantur. Qualiter autem miserendum sit filiis aliorum, hoc bene sciunt qui habent proprios. Unde mihi breviter haec suggessisse sufficiat, ne si ea quae in his partibus aguntur, pietas vestra non cognosceret, me apud districtum judicem silentii mei culpa mulctaret. » 49. Hinc est quod hujus Gregorii tempore tot sacerdotes et laici per diversas regiones miraculis coruscasse, Dialogo teste, probantur, quot nunquam sub posterioribus pontificibus inveniri
Abbreviated transcription (Latin):
uidet ⁊ tolłat. Si quos tamen iudicã
asius pͣuitatibus inconu̾tibłes g̾g̃
aduertebat eos scͥptis ꝓpriis penes ꝓ¬
principes denocabat. unde constan¬
tine auguste queritur dicens. dum
insardinia insula multos esse gen¬
tilium congnouissem. eosq pͣue ad¬
huc gentilitatis more ydolorum sa¬
crificiis deseruire ⁊ eidem insule sa¬
cerdotes ad p̃dicandum redemptorẽ
nr̃m toryentes existerent. unum ille
exytalie epĩs misi qui multos gen¬
tilium ad fidem dño cooperante. ꝑ¬
duxit. S rem michi sacrilegam nũ¬
tiauit quia hii qui in ea ydolant ydo¬
ł ỹmolant / iudici premium ꝑ soluũt
ut hoc eis facere liceat. Quorum dũ
tum se suffragiũ p̃misisse. Respondͭ.
ut insi de causis eciam talib impliꝰ
nõ possit. Corsica u̾o insula tanta nu¬
miecate exigencium ⁊ grauamĩe p̃¬
nutur exaccõnũ ut ip̃i qui in illa st̃
eademq cxiguntur comple iux fili¬
os suos uendendo sufficiant. uude fi ͨ
ut relicta pia re publica possessores

Expanded text:
istat. » Si quos tamen judicum a suis pravitatibus inconvertibiles Gregorius advertebat, eos scriptis propriis penes principes denotabat. Unde Constantinae Augustae queritur, dicens: « Dum in Sardinia insula multos esse gentilium cognovissem, eosque adhuc prave gentilitatis more idolorum sacrificiis deservire, et ejusdem insulae sacerdotes ad praedicandum Redemptorem nostrum torpentes existere, unum illuc ex Italiae episcopis misi, qui multos gentilium ad fidem Domino cooperante perduxit. Sed rem mihi sacrilegam nuntiavit, quia hi qui in ea idolis immolant judici praemium persolvunt, ut eis hoc facere liceat. Quorum dum paret, tantum se suffragium promisisse respondit, ut nisi de causis etiam talibus impleri non possit. Corsica mietate exigentium, et gravamine premitur exactionum, ut ipsi qui in illa sunt, eadem quae exiguntur complere vix filios suos vendendo sufficiant. Unde fit ut derelicta pia republica, possessores
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiis sua uita seruamus. Nec
cuilz fauente gr̃a ultra quam ⁊¬
meretur imꝑcior nec ulli hoc qd̃
sui iuris est ambitu stimulante
denegabo. s fratres meos hono¬
rare ꝑ omnia cupio. Sieq stud̾o
honore singulos sb̾uehi dum ⁊¬
meo nõ sit quod alt̾ĩ iure cib alco
possit opponi.

Expanded text:
ecclesiis sua jura servamus. Nec ecclesiis sua jura servamus. Nec cuilibet, favente gratia, ultra quam meretur, impartior; nec ulli hoc, quod sui juris est, ambitu stimulante, derogabo: sed fratres meos honorare per omnia cupio, sicque studeo honore singulos subveni, dummodo non sit quod alteri jure ab altero possit opponi.
Abbreviated transcription (Latin):
cõne conu̾ti multis t̾giu̾sacõnib
recusabat iuxta eiusdem patris
ꝓpham/ iudicia dñ sup se uigilaẽ
congnoscens post nõ multi tempo¬
ris syacium sb̃ita morte de fungꝰ.
Et cuius ambicõsam suꝑbiam
totus cape mundus uix pocerat
unius sepulcri angustia fucile col¬
locatur. Post cuius paulatim de¬
cessum cum mauricius iꝑator
pro ciriaco qui iohannis succetł e¬
rat suaderet ne pro causa tam f¬
uoli nonũs g̾gorius laboraret x
ip̃e tam diu pontificatus sui auc¬
toritatibus restitit quousq uiu
uersalis nonũs ab ip̃is eciam sb̾¬
dolis adulatorur labiis penitus
ab stulisset.
ui uideliez.
contra suꝑbos prudenter uti ⁊¬
nouerat serpentis astucia ⁊ acolũ¬
be suuplicitate ec̃ humiles mini¬
me recedebat Qua ꝓpter sue tem¬
ꝑancie conscius dnico carthugi¬
nensi ep̃o post cetera. de ecc̃asticis
inquit priuilegiis quod ur̃a fra¬
t̾nitas scribit. hoc postposita du¬
bitacõne teneat quia sicut nr̃a
defendimus ita singulis quibus

Expanded text:
onverti multis tergiversationibus recusabat, juxta ejusdem Patris prophetiam judicia Domini super se vigilare cognoscens, post non multi temporis spatium subita morte defungitur; et cujus ambitiosam superbiam totus capere mundus vix poterat, in unius sepulcri angustia facile collocatur. Post cujus paulatim discessum, cum Mauricius imperatpro Cyriaco, qui Joanni successerat, suaderet ne pro causa tam frivoli nominis Gregorius laboraret, ipse tandiu pontificatus sui auctoritatibus restitit, quousque pestem universalis nominis ab ipsis etiam subdolis adulatorum labiis penitus abstulisset.ui videlicet contra superbos prudenter uti noverat serpentis astutia, et a columbae simplicitate circa humiles minime recedebat. Quapropter suae temperantiae conscius, Dominico, Carthaginensi episcopo, post caetera: « De ecclesiasticis, inquit, privilegiis, quod vestra fraternitas scribit, hoc, postposita dubitatione, teneat: quia sicut nostra defendimus, ita singulis quibusque
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sione postposita adquod sis de lap¬
sus agnostis. Culpam tuam ergo
pensa dum uacat districcõm futuiꝰ
iudicis dun uales exorresce ne tũc
nullis fletibus euadas ⁊ infra. Si cor¬
repcõnis meͤ uerba secuturus audie¬
ris quod sint blandia ⁊ dulcia infiẽ
ꝯgnosces. Ecce fateor merens
loquor ⁊ facti tui tristicia addicus e¬
dere u̾ba uix ualeo ⁊ tamẽ animꝰ
tuus accõnis sue conscius uix suffi¬
cit sufferre quod audit enifescit cõ¬
funditur adu̾satur. Si ergo ferre
nõ uales uerba puluis quid fuctu¬
nis es adiuidicium conditoris. Face¬

Expanded text:
versione postposita, ad quid sis delapversione postposita, ad quid sis delapsus agnoscis. Culpam ergo tuam pensa dum vacat, districtionem futuri Judicis dum vales exhorresce, ne tunc  eam jam nullis fletibus evadas. » Et infra: « rectionis meae verba secuturus audieris, quam sint blanda et dulcia in fine cognosces. Ecce, fateor, moerens loquor, et facti tui tristitia addictus, edere verba vix valeo: et tamen animus tuus, actionis suae conscius, vix sufficit ferre quod audit; erubescit, confunditur, adversatur. Si ergo ferre non valet verba pulveris, quid facturus est ad judicium Conditoris? Fate
Abbreviated transcription (Latin):
ciam ur̃am ac exte cogatur offend̾e̾
et nos pariter de ur̃a discordia con¬
tustari. Comꝑimus p̃terea quod di¬
ci nephas est quasdam mulieres q̃
nũc usq religioso atq mõchico hĩ¬
ui referre dolore nõ possumus sociaiᷤ
S hoc quidem ut facere uł actempta¬
re p̃sumant fauoris ur̃i patrociuio
Petimus gͦ ut tanco uos pcc̃o misc̾e
nullatenus debeatis. Nam huiusino¬
di iniquicatem in puĩtam ppter dñi
nullo modo patimur remanẽ. unde
iterum quesumus ut excellencia ur̃a
uitalium causarum defensione nõ¬
se misceat ne ⁊ deus suain defendat
in iuriam ⁊ inter nos aliorum pare
pucanerunt quod si ad orduẽ
ep̃atus prouehereis te alloqui ac ꝑ
epłas frequtare recusarem. S nõ
ita est quia ip̃a iam loci mei nccͣte
ꝯplłor ut tacere nõ debeam ⁊ post
pauca. Hac igitur consideratõe con¬
pulsus uelis an nolis locuturus sũ.
fiu̾s recolis ⁊ suꝑne discrecõnis aĩad¬

Expanded text:
tiam vestram hac ex re cogatur offendere, tiam vestram hac ex re cogatur offendere, et nos pariter de vestra discordia contristari. « Comperimus praeterea, quod dici nefas est, quasdam mulieres, quae nunc usque in religioso atque monachico habvi dolore referre non possumus, sociari. Sed hoc quidem, ut dicere vel attentare praesumant, favoris vestri patrocinio Petimus ergo ut in tanto vos peccato miscere nullatenus debeatis. Nam hujusmodi iniquitatem impunitam propter Deum nullo modo patimur remanere. Unde iterum quaesumus ut excellentia vestra in talium se causarum defensione non misceat: ne et Deus suam defendat injuriam, et inter nos aliorum pariaputaverunt quod si ad ordinem episcopatus eveherer, te alloqui ac per epistolas frequentare recusarem. Sed non ita est, quia ipsa jam loci mei necessitate compellor ut tacere non debeam. » Et post pauca. « Hac igitur consideratione compulsus, velis an nolis, locuturus sum, fueris recolis, et supernae districtionis animad
Abbreviated transcription (Latin):
si surit. Et quis tante indiscrecio¬
nis tunceq possit stulticie repiri u ͨ
eorum in iquitatem tibi estimet ap¬
plicandam.¬
Unctorum iudicoium cupidita¬
tes uł scelera g̾gorius quasi cha¬
mo frenoq pontificii sui ualidissĩs
auẽtibus restͥngẽbat ⁊ si quos dul¬
citer apͣuitate corrigere nõ ualebaͭ.
scͥytorum suorum retargucõmbus
pũblicabat. Unde romano ex archo
ytalie residenti rauẽne sc̃bit inqui¬
ens. Aput excellenciam nram pra¬
uorum audacia correptõnis debet
aculeos magis quam defensionis ĩ¬
uenire sollacium. Nam satis graue
dire censuram. Pueuit itaq aduos
speciosum quẽdam pbrin qui causa
sui pastoris exinde uoluntatem exi¬
isse ⁊ eccłiastice constitucõnis uigo¬
re despecto. ancedc̃o ep̃o ur̃a fretu
tiucõne resistere. Quodq ex cellẽ¬
cie nr̃e siue dũbio pulsat inuidiam
uł ꝯtumax fui̾t ad tempus ur̃os cõtͣ
uos iudices defensare atq excellen¬

Expanded text:
si sunt? Et quis tantae indiscretiosi sunt? Et quis tantae indiscretionis tantaeque possit stultitiae reperiri, ut eorum iniquitatem tibi aestimet applicandamunctorum judicum cupiditates, vel scelera Gregorius quasi camo frenoque pontificii sui, validissimis auctoritatibus restringebat, et si quos dulciter a pravitate corrigere non valebat, scriptorum suorum redargutionibus publicabat. Unde Romano, exarcho Italiae, residenti Ravennae, scribit, inquiens: « Apud excellentiam vestram, pravorum audacia correptionis debet aculeos magis quam defensionis invenire solatium. Nam satis grave dire 108 censuram. Pervenit itaque ad nos Speciosum quemdam, presbyterum, qui, causa sui pastoris exinde voluntatem exiisse, et ecclesiasticae constitutionis vigore despecto, antedicto episcopo vestra fretum tuitione resistere. Quod, quia excellentiae vestrae sine dubio pulsat invidiam, vel contumax fuerit ad tempus vestros contra vos judices defensare, atque excellen
Abbreviated transcription (Latin):
frangi ianuas moͣstii sancti archã¬
głi uerum eciam dirripi exinde qd̾
ibi inuentum est feceris in suꝑ aũt
sic contra abb̾em ciusdem mõsti di¬
ceris ex arsisse ut nisi ocultans se ira¬
cundie tue temꝑe latuiss nõ leue
disc̾men incurrẽt. Deuiq ut ineta
tuo ꝑ cerritus de domo in qua se olĩ
receꝑat exire hucusq nõ audeat.
Qͥ ne frustra fecisse forsitan uide̾¬
ris fugam md̃chi ip̃ius qui ad hos¬
tes abiit ad eius quãtum ad nos
ꝓlatum est c̾men inpiugis assens
quod cum illiꝰ uolũptate fugerent
Quod si ita est ꝯtrisiamur ⁊ uald̾
urũm sapĩam nramur. Nam si
licicum putatis ut aliorum culpa
aliis sit nocina multi huic possũt
crimini sbiacere. diu̾sorum enim
hostĩb cradiderunt Ergo si hoc cre
fugãcium iudices ones subculpa
sunt et crimine ꝯstituti. Numquid¬
⁊ digni diebus magnitudinis tue
multi de ciuitate in qua consistis⁊
adlongobardos milites fuga nõ lap¬

Expanded text:
frangi januas monasterii sancti Archanfrangi januas monasterii sancti Archangeli, verum etiam diripi exinde quod ibi inventum est, feceris. Insuper autem sic contra abbatem ejusdem monasterii diceris exarsisse, ut, nisi occultans se iracundiae tuae tempore latuisset, non leve discrimen incurrisset, denique ut metu tuo perterritus de domo in qua se olim receperat exire nuncusque non audeat. Quod ne frustra fecisse forsitan videreris, fugam monachi ipsius qui ad hostes abiit ad ejus, quantum ad nos perlatum est, crimen impingis, asserens quod cum ipsius voluntate fugerit. Quod si ita est, contristamur, et valde vestram sapientiam miramur. Nam si licitum putatis ut aliorum culpa aliis sit nociva, 1049 multi huic possunt crimini subjacere. Diversorum enim hostibus tradiderunt. Ergo si hoc credfugacium judices, omnes sub culpa sunt et crimine constituti. Nunquid et diebus magnitudinis tuae multi de civitate in qua consistis ad Langobardorum milites fuga non lap
Abbreviated transcription (Latin):
epm̃ meccłia residere nõ esse ꝯten¬
Quod uidences alii nec incastro se
retinent. s eius exemplum sequẽtes
foris magis eligunt hĩtare. Et qr
hoc agentes ip̃i pocius ad suam hos¬
tes de p̃dacõm in uitãt id circo hac
tibi auc̃te p̃cipimus ut suꝑ sc̾pto
ep̃o interminare nõ desmas quatꝰ.
hoc decet̾o facere nõ p̃sumat. S ĩ
eccłia sua sac̾dotali more reside at.
Quem si forte nõ emendare post
tuam int̾nimacõnem ꝯgnouis in
nr̃a iterum precepcõne congnoscas.
Re unius culpa.
iudicare alium rectissimus iudx
g̾gorius mĩme ꝑmittebat. Ideoq go¬
discalco duci campanie scribens ait.
racõne agitur ⁊ furor sibi nil uendi¬
cat. Restringenda ergo sb̾ rõne po¬
testas est nec quid quam agendũ.
prius quam concitata ad transq̾li¬
tatem mens redeat.nam ꝯmotio¬
nis tempore iustum putat ira ꝙ
fecerit. ꝑueuit itaq adnos magni¬
tudinem tusun usq ad hoc esse in¬
petu furoris inpulsam ut nõ solĩ

Expanded text:
esia sua residere non esse contenQuod videntes alii nec ipsi in castro se retinent, sed eius exemplum sequentes foris magis eligunt habitare. Et quia haec agentes ipsi potius ad suam hostes depredationem invitant, idcirco hac tibi auctoritate precipimus, ut suprascripto episcopo interminare non desinas, quatenus hec de cetero facere non presumat, sed in aecclesia sua sacerdotali more resideat. Quem si forte non emendari post tuam interminationem cognoveris, in nostra iterum preceptione cognoscas.ro unius culpa vindicari alium rectissimus judex Gregorius minime permittebat. Ideoque Gudiscalco, duci Campaniae, scribens, ait:ratio agit, et furor sibi nihil vindicat. Restringenda ergo sub ratione potestas est, nec quidquam agendum priusquam concitata ad tranquillitatem mens redeat. Nam commotionis tempore justum putat ira quod fecerit. Pervenit itaque ad nos magnitudinem tuam usque ad hoc esse impetu furoris impulsam, ut non solum
Abbreviated transcription (Latin):
fensione ur̃a frat̾nitas habrahe ꝯuiui¬
um memorat in quo teste sacro eloqͥͦ
tres angłos suscepisse yibetur. s hoc
exemplo neq nos bfitudinem ur̃az
de comuuuo reprehendimꝰ si hanc sus¬
ciꝑe angłos inhospitalitate congnos¬
cimus. rursum uarrat tua fr̃nitas y¬
Que utraq ueteris testamenti quia
ita sunt gesta ꝑ historiam ut tamen
singnarent aliquid ꝑ allegoriam uti¬
nam ualeanuis sic res gestas legẽ¬
do ꝑcurrere ut possimus eciam gen¬
da prouidendo sentire. Ille quippe in
tribus angłis unum salutãs trinita¬
tis sb̾sistencias unius sb̾stancie esse
de clarauit. Iste uero saciatus bñdie ͭ
filium quia qui diuinis epulis reple¬
tur illius sensus in ppħie uirtutem.
extenditur. dĩne autem epłe sacri e¬
eloquii uerba sunt. Si igitur assidue
legitis si ex emplum cib exti̾oribus
trahence interra penetratis quasi
de agͥ uenacõne satisti mentis uẽ¬
trem repletis ut anceposico filio sus¬
cepto uidelic ppło positis inuẽturi

Expanded text:
fensionem vestra fraternitas Abrahae convivium memorat, in quo, teste sacro eloquio, tres angelos suscepisse perhibetur . Sed hoc exemplo neque nos beatitudinem vestram de convivio reprehendimus, si hanc suscipere angelos in hospitalitate cognoscimus. Rursum narrat Is. Quae utraque Veteris Testamenti, quia ita sunt gesta per historiam, ut tamen signarent 617 aliquid per allegoriam, utinam valeamus sic res gestas legendo percurrere, ut possimus etiam gerendas providendo sentire. Ille quippe in tribus angelis unum salutans, Trinitatis subsistentias unius substantiae esse declaravit. Iste vero satiatus benedixit filium, quia qui divinis epulis repletur, illius sensus in prophetiae virtutem tenditur. Divinae autem epulae sacri eloquii verba sunt. Si igitur assidue legitis, si exemplum ab exterioribus trahentes interna penetratis, quasi de agri venatione satiati, mentis ventrem repletis, ut anteposito filio, suscepto videlicet populo, possitis ventura
Abbreviated transcription (Latin):
inferui cruciatib liberata ob id uł¬
maxime dubitare uidentur quod
tantus doctor nequaquam p̃sume¬
ret propagano prorsus orare qui
quarco dialogorum suorum libro
docuerat eandem causam esse cur
non oretur a sanctis infuturo iudi¬
cõ propeccatoribus eterno igne
dampnatis que nunc eciam causa
est ut non orent sancti homines ꝑ
hommibus in fidelibus impiisqͣ.
defimetis. nõ aduertentes quia nõ
legitur pro traiano g̾gorium ex ora s¬
se sed tantum fleuisse sic enim cum
nõ orauit g̾gorius plangendo potu¬
it exaudiri. sicuci moyses cum dolen¬
do taceret. potuit clamasse uideri.
Cui dñs tacenti labiis quid clamas
inquit adme uimirum deus omiũ
corda renesq scrutatur ⁊ frequenter
ea misertus concedit que homo ꝙͣ¬
uis ut carnalis desideret tamen pe¬
tere nõ p̃sumit. uude psalmista desi¬
derium paupi exandiuit dñs desi
deria cordis eorum ex audiuit auriꝰ

Expanded text:
inferni cruciatibus liberatam, ob id inferni cruciatibus liberatam, ob id maxime dubitari videtur, quod tantus doctor nequaquam praesumeret pro pagano prorsus orare; qui quarto Dialogorum suorum libro docuerit eamdem causam esse cur non oretur a sanctis in futuro judicio pro peccatoribus aeterno igne damnatis; quae nunc etiam causa est ut non orent sancti homines pro hominibus infidelibus impiisque defunctis; non advertentes quia non legitur pro Trajano Gregorium exorasse, sed tantum flevisse. Sic enim cum non oraverit Gregorius, plangendo potuit exaudiri, sicuti Moyses cum dolendo taceret, potuit clamasse videri, cui Dominus tacenti labiis: Quid clamas, inquit, ad me ? Nimirum Deus omnipotens corda renesque scrutatur, et frequenter ea misertus concedit, quae homo quamvis ut carnalis desideret, tamen petere non praesumit. Unde Psalmista: Desiderium pauperum exaudivit Dominus, et desideria cordis eorum audivit aur
Abbreviated transcription (Latin):
se uindicaturum ꝑomuia respon¬
deret. uidua dixit. Si tu in prelio
mortuus fueris quis michi presta¬
bit. respondic. ille qui post me ĩ¬
ꝑabit uidua dixit. Et tibi quid ꝓ¬
derit si alter nuchi iusticiam fecei̾t
triuanus respondis. utiq nich. ⁊ ui¬
dua nõ ne inquit tibi meliis est.
ut tu michi iusticiam facias ⁊ tu ꝓ
hoc mercedem accipias quam alti̾
hanc transmictas Time traianus
equo descendit. nec ante discessit
quam diu iudicium uidue ꝑsemet
in miuẽs profligaret huiꝰ ergo mã¬
suetudinem iudicis asserunt g̾goi¬
um recordatum ad sancti petri apłi
basilicam perueuisse ibiq tam diu
suꝑ errore tam clementissimi prin¬
cipis de fleuisse quousq responsum
sequẽti nocte cepisset se protraidõ
fuisse auditum tantutũ prouullo
ult̾ius pagano preces effunderet
s cum de superioribus miraculis ro¬
manorum sit nemo qui dubitet
de hoc quod apud saxones legatur
huiꝰ precibus traiani anima ab

Expanded text:
se vindicaturum per omnia response vindicaturum per omnia responderet, vidua dixit: Si tu in praelio mortuus fueris, quis mihi praestabit? Trajanus dixit: Ille qui post me imperabit. Vidua dixit: Et tibi quid derit, si alter mihi iustitiam fecerit'? Traianus respondit: 'Utique nihil'. Et uidua: 'Nonne, inquit, tibi melius est, ut tu mihi iustitiam facias, et tu pro hoc mercedem tuam recipias quam alteri hanc transmittas'? Tunc Traianus, equo descendit, nec ante discessit quam judicium viduae per semet imminens profligaret. Hujus ergo mansuetudinem judicis asserunt Gregorium recordatum ad sancti Petri apostoli basilicam pervenisse; ibique tandiu super errore tam clementissimi principis deflevisse, quousque responsum sequenti nocte cepisset, se pro Trajano fuisse auditum, tantum pro nullo ulterius pagano preces effunderet. Sed cum de superioribus miraculis Romanorum sit nemo qui dubitet, de hoc quod apud Saxones legitur, hujus precibus Trajani animam ab
Abbreviated transcription (Latin):
equum uexari ceperunt ut nũquã
assessore sine stratoribus teneri po¬
sse pucaretur tunc greg̃. reuelant̃
spĩtu sancto demoniacam sb̾missio¬
nem congnoscens facto crucis singͣ¬
culo tam caballum apresenti rabiͤ
libauit quam maleficos exlaten¬
ce culmine iuibens deponere ppetu
cecitate mulctauit Quos reatu
suum sugestionem incesti uidicis
conficentes / ac post multum tp̃is
ad sacri baptismatis graciam ueĩ¬
entes luminib quidem ne magia
relegerent reddere noluit eos tam̃
ecc̃astica stipe nutriri precepit.
Egitur.
eciam penes easdem anglorũ
ficiis uenustarat procedens iudicii
eius quo uiduam consolatus fu̾at
recordatus atq miratus sit. quod .s.
sicut aprioribus traditur ita se ht̃
Quodam tempore traiano ad in mi¬
nentis belli procinctum festinante
uehementissime. iudua quedam ꝓ¬
cessit flebłiter dicens. filius meu̾s
in nocens te regnance ꝑemptus ẽ
si sanus reuerteretur aprelio hunc

Expanded text:
equum vexari fecerunt, ut nunquam equum vexari fecerunt, ut nunquam a sessore sive a stratoribus teneri posse putaretur. Tunc Gregorius, revelante Spiritu sancto, daemoniacam submissionem cognoscens, sancto crucis signaculo, tam caballum a praesenti rabie liberavit, quam maleficos ex latente culmine jubens deponere, perpetua caecitate multavit. Quos reatum suum suggestione incesti judicis confitentes, ac post multum temporis ad sacri baptismatis gratiam venientes, luminibus quidem, ne magica relegerent, reddere noluit, eos tamen ecclesiastica stipe nutriri praecepit. 44. Legitur etiam penes easdem Anglorum ficiis venustarat, procedens, judicii ejus quo viduam consolatus fuerat recordatus atque miratus sit: quod scilicet sicut a prioribus traditur, ita se habet. Quodam 60 tempore, Trajano ad imminentis belli procinctum festinanti vehementissime, vidua quaedam processit flebiliter dicens: Filius meus innocens, te regnante, peremptus est; si sanus reverteretur a praelio, hunc
Abbreviated transcription (Latin):
tellum peciit more sanctissimi ppcͤ
leonis brandeum pupugit decuius
punccõmĩbus sangus protinus eã¬
nauit. Quo uuraculo tam lega¬
ti confusi quam omes qui adher¬
ant tremefcĩ iussu g̾gorii cum eo
terre prostrati sunt nec ante ãbo
otatõnibus cessauerunt / quam cũc¬
ta brandeorum foranma diuinitꝰ
clauderentur.
Uidam pretẽa diuitum romaõ¬
rum relicta comuge fuerat a
pontifice ꝯmunione priuatus qd
ille molestissime ferens ⁊ auctori¬
tatem tanti pontificis euacuare ñ
preualens magorum suffragia req̾¬
siuit qui magnis muneribus per¬
suasi posse se suis carminib ager̃
ut in misso demone tamdiu caballꝰ
pontificis uexaretur quousq cum
sessore suo ꝑeclitarecur/ fiducialit̾
promiserunt. hac incestus uidex.
pollicitacõne letatus magos uixͣ
uiam qua pontifex ad stadõnem.
profecturus erat medico stare per¬
misit ut uidere transeunces non
uideri atraseuntibus potuissent.¬
Inmisso demone tam fortiter eius

Expanded text:
tellum petiit, more sanctissimi papae tellum petiit, more sanctissimi papae Leonis, brandeum pupugit, de cujus punctionibus sanguis protinus emanavit. Quo miraculo tam legati confusi, quam omnes qui aderant tremefacti, jussu Gregorii cum eo terrae prostrati sunt, nec ante ab oratione cessaverunt, quam cuncta brandeorum foramina divinitus clauderentur. 43. Quidam praeterea divitum Romanorum, relicta conjuge, fuerat a Romano pontifice communione privatus. Quod ille molestissime ferens, et auctoritatem tanti pontificis evacuare non praevalens, magorum suffragia requisivit. Qui, magnis muneribus persuasi, posse se suis carminibus agere ut, immisso daemone, tandiu caballus pontificis vexaretur quousque cum sessore suo periclitaretur, fiducialiter promiserunt. Hac incestus judex pollicitatione laetatus, magos juxta viam qua pontifex ad stationem profecturus erat in edito stare permisit, ut videre transeuntes, non videri a transeuntibus poimmisso daemone, tam fortiter ejus
Abbreviated transcription (Latin):
neris miliaria consumpserunt stul¬
te se tantum uiaticũ confecisse mur¬
murare ceperunt si nesciant utrum
sanctorum ossa an magis carnes a
romano poncifice suscepissent Itaqz
ꝯmuni consilio remoto pontificali si¬
gnaculo reseratisq pixidibus parti¬
culas brandei reꝑerunt. Mox ad urb
menia cum fucore nimio reu̾tẽtes
ꝑ archidiaconem g̾gorio se de lusos
fuisse. ut pro reliquiis uilem pãnũ
susciꝑent flebliter quebantur dicẽtes
dños suos pulchrimis palliis hũnda¬
re / ac ꝑ hoc romanoꝵ uilib brandeis
nõ egere. sorte tunc g̾goris missaꝵ
solempnia celebrabat. quibus ex ple¬
tis ab eisdem legatis brandea coram
cunctis recipiens suꝑ altareꝰ posuit
se que cum omĩbus moracõnem de¬
dit. ut deus omĩb omĩpocens utrum
ꝙ alimĩbus apłorum de more traus¬
nissum est preliquiis martirum.
uenari debe̾ret qñtocius indicaret.
deinde aboracõne surgens incredu¬
los legatos ꝓpius stare precepit cul¬

Expanded text:
neris milliaria consumpserunt, stulneris milliaria consumpserunt, stulte se tantum viaticum confecisse murmurare coeperunt, si nesciant utrum sanctorum ossa an magis carnes a Romano pontifice suscepissent. Itaque communi consilio, remoto pontificali signaculo, reseratisque pyxidibus, particulas brandei repererunt. Mox ad urbis moenia cum furore nimio revertentes, per archidiaconum a Gregorio delusos fuisse, ut pro reliquiis vilem pannum susciperent, flebiliter querebantur, dicentes dominos suos pulcherrimis palliis abundare, ac per hoc Romanorum vilibus brandeis non egere. Forte tunc Gregorius missarum solemnia celebrabat. Quibus expletis, ab eisdem legatis brandeum coram cunctis recipiens, super altare composuit, seque cum omnibus in orationem dedit, ut Deus omnipotens utrum quod a liminibus apostolorum de more transmissum est pro reliquiis martyrum venerari deberet quantocius indicaret. Deinde ab oratione surgens, incredulos legatos propius astare praecepit. Cul