comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mirantib cunctis ac stupentib
ad hanc mundi denuo lucẽ redi¬
uiuũ corpꝰ animat᷑. Tantũ potuer̃
miscłie merita. quantũ oꝑa iusta
ualuer̃. Que laborantib uidius lar¬
gita fuerat subsidia uiuendr me¬
ruit ad uttã uidnarũ peticione
reuocari. Itaq in euangłio dñs doc¬
tor uite nr̃e et magister salutis
et̃ne uiuificans credentiũ popłm.
et uiuificatis consulens in et̾nũ int̾
sua mandata diuina et p̃cepta celestra
nichil crebriꝰ mandat et p̃cepit. quã ut
uisistamꝰ elemosinis dandis. nec t̾renis poᷤ¬
sessionib incubemꝰ: s celestes thesau¬
ros potsꝰ recondamꝰ. Uendite inquit res
urãs et date elemosinã. Et iterũ. Noli¬
te uob inquit conde thesauros super
t̾rã uͥ tinea et cõmestura ext̾minat. et
ubi fures effodiunt ec furant᷑. T̃hes¬
auritate aũ uob thesauros in celo. ubi
et ubi fures ñ effodiunt nec furant᷑.
Ubi enĩ fuerit thesauriis tuus. illie

Expanded text:
mirantibus ac stupentibus cunctis mirantibus ac stupentibus cunctis ad hanc mundi denuo lucem rediuiuum corpus animatur. tantum potuerunt misericordiae merita, tantum opera iusta ualuerunt. quae laborantibus uiduis largita fuerat subsidia uiuendi meruit ad uitam uiduarum petitione reuocari. Itaque in euangelio Dominus doctor uitae nostrae et magister salutis aeternae uiuificans credentium populum et uiuificatis consulens in aeternum inter sua mandata diuina et praecepta caelestia nihil crebrius mandat et praecipit quam ut insistamus eleemosynis dandis nec terrenis possessionibus incubemus sed caelestes thesauros potius recondamus. uendite, inquit, res uestras et date eleemosynam, et iterum: nolite uobis condere thesauros super terram, ubi tinea et comestura exterminat et ubi fures effodiunt et furantur. thesaurizate autem uobis thesauros in caelo, ubi et ubi fures non effodiunt. ubi enim fuerit thesaurus tuus, illic
Abbreviated transcription (Latin):
onib iustis et elemosinis prestandis plu¬
rumĩi dedita. cũ infirmata ẽẽt. et mor¬
tua: ad cadauer exanime petrus accitꝰ
ẽ Qui cum impigre ꝓ aplica humani¬
tate uenisset: circumsteter̃ eũ uidue
flentes. et rogantes. pallia et tunicas.
et omnia illa que priꝰ sumpserant in¬
duuñta monstrantes. nec ꝑ defuncta
suis uocib s ipsus oꝑib dep̃cantes.
Sensit petrus impetrari posse qđ sic
pecebatur: nec defuturũ xp̃i auxi¬
liũ uiduis dep̃cantib quando eẽt.
in uidius ipse uestitꝰ. Cum itaq ge¬
nib niaxus orasset. et iuduarũ ac
pauꝑũ idoneus adnocatis legatas
sibi p̃ces ad dñm ꝑtulisset. conuer¬
sus ad corpꝰ qđ in tabula iam lotũ
iacebaat: tabitha inquit exurge ĩ
nomine iħu xpĩ. Nec defuit petro
quominꝰ statim ferret auxiliũ: qui
in euangłio dari dix̾at quicquid
fuisset in eiꝰ nomine postulatũ. Mors
itaq suspendit᷑ et sp̃s reddit᷑: et

Expanded text:
onibus iustis et eleemosynis praestandis pluonibus iustis et eleemosynis praestandis plurimum dedita cum infirmata esset et mortua, ad cadauer exanimae Petrus accitus est. qui cum inpigre pro apostolica humanitate uenisset, circumsteterunt eum uiduae flentes et rogantes, pallia et tunicas et omnia illa quae prius sumpserant indumenta monstrantes nec pro defuncta suis uocibus sed ipsius operibus deprecantes. sensit Petrus impetrari posse quod sic petebatur nec defuturum Christi auxilium uiduis deprecantibus, quando esset in uiduis ipse uestitus. cum itaque genibus nixus orasset et uiduarum ac pauperum idoneus aduocatus legatas sibi preces ad Dominum pertulisset, conuersus ad corpus quod in tabula iam lotum iacebat, Tabitha, inquit, exurge in nomine Iesu Christi. nec defuit Petro quominus statim perferret auxilium qui in euangelio dari dixerat quicquid fuisset eius nomine postulatum. mors itaque suspenditur et spiritus redditur et
Abbreviated transcription (Latin):
rex non obtemꝑans aduersa que uidat
et infesta ꝑpessus ẽ. que euade et uitare
potuisset. si peccata sua elemosinis rede¬
misset. Raphael quoq angłs paria testa¬
tur: et ut elemosina libent̃ ac largiter
fiat hortat᷑ dicens. Bona ẽ. oratio cũ ie¬
uinio et elemosina: quia elemosina a
morte lib̾at. ⁊ et ipsa purgat peccata.
ostendit orationes nrãs ac ieiuinia mi¬
nus posse: nisi elemosinis adiuuentur.
deprecationes solas parũ ad impetran¬
dum ualere: nisi factoꝵ et oꝑũ accessi¬
one sacient᷑. Reuelat angłs et mani¬
festat et firmat elemosinis peticioneᷤ
nrãs efficaces fieri. elemosinis uitã
de ꝑicłis redimi: elemosinis anima
ꝓferimus: ut non qđ raphael angłs di¬
xit ueritatis testimonio cõꝑbemꝰ. In
actib apłoꝵ facti fides posita ẽ: et qd
elemosinis non tantũ a sccła s et a pͥma
morte anume lib̾entur. geste et imple¬
te rei ꝓbatione cõꝑtũ ẽ. Tabitha oꝑati¬

Expanded text:
rex non obtemperans aduersa quae uiderat rex non obtemperans aduersa quae uiderat et infesta perpessus est: quae euadere et uitare potuisset, si peccata sua eleemosynis redemisset. Raphael quoque angelus paria testatur et ut eleemosyna libenter ac largiter fiat hortatur dicens: bona est oratio cum ieiunio et eleemosyna, quia eleemosyna a morte liberat et ipsa purgat peccata. ostendit orationes nostras ac ieiunia minus posse, nisi eleemosynis adiuuentur, deprecationes solas parum ad inpetrandum ualere, ni factorum et operum accessione satientur. reuelat angelus et manifestat et firmat eleemosynis petitiones nostras efficaces fieri, eleemosynis uitam de periculis redimi, eleemosynis a morte imi, ista proferimus, ut non quod Raphael angelus dixit ueritatis testimonio conprobemus. in Actis apostolorum facti fides posita est, et quod eleemosynis non tantum a secunda sed a prima morte animae liberentur, gestae et impletae rei probatione conpertum est. Tabitha operati
Abbreviated transcription (Latin):
tionib uistis deo satis fieri miscłie me¬
ritis peccata purgari: et apud salomonẽ
legimis. Conclude elemosinã in sinu pau¬
ꝑis: et hec ꝓ te exorabit ab omni malo.
Et iterũ. Qui obturat aures ne exau¬
diat unbecillũ: et ipse inuocabit dm̃.
et non erit qui exaudiat eũ. Neq enim
ꝓmereri dei miscdiam poderit qui mise¬
ricors ipse ñ fuerit: aut impetrabit de
diuina pietate aliquid in p̃cib. qͥ ad p̃cẽ
pauꝑis non fuerit humanꝰ. Qđ itẽ in
psalmis sp̃s sc̃s declarat et ꝓbat dicens.
Beatus qui intelligit suꝑ egenũ et pau¬
ꝑem: in die mala liberabit illum dñs.
Quoꝵ p̃ceptoꝵ memor daniel cũ rex
nabucodonosor aduerso somnio territꝰ
estuaret: auertendis malis ac diuina
ope impetranda remediũ dedit dicens.
Propt̃ea rex consiliũ meũ placeat tͥ. et
peccata tua elemosinis redime: et in¬
iusticias tuas miserationib pauꝑm.
et erit deus paciens peccatis tuis. Cui

Expanded text:
tionibus iustis Deo satisfieri, misericordiae metionibus iustis Deo satisfieri, misericordiae meritis peccata purgari. et aput Salomonem legimus: conclude eleemosynam in corde pauperis, et haec pro te exorabit ab omni malo. et iterum: qui obturat aures ne audiat inbecillum, et ipse inuocabit Deum et non erit qui exaudiat eum. neque enim mereri Dei misericordiam poterit qui misericors ipse non fuerit aut inpetrabit de diuina pietate aliquid in precibus qui ad precem pauperis non fuerit humanus. quod item in psalmis Spiritus sanctus declarat et probat dicens: b e atus qui intellegit super egenum et pauperem. in die malo liberabit eum Dominus. quorum praeceptorum memor Daniel cum rex Nabuchodonosor aduerso somnio territus aestuaret, auertendis malis a diuina ope inpetranda remedium dedit dicens: propterea, rex, consilium meum placeat tibi, et peccata tua eleemosynis redime et iniustitias tuas miserationibus pauperum, et erit Deus patiens peccatis tuis. cui
Abbreviated transcription (Latin):
exalta uocem tuam. annuntia plebi mee
peccata ipsoꝵ. et domui ia cob facinora
eorũ. Et cũ peccata eis sua exprobra
recepisset ⁊ cũq eoꝵ facinora pleno in¬
dignationis impetii ꝓtulisset. dixisser¬
q eos nec si orationib et p̃cib et ieuur¬
is uterent᷑ satis facere ꝓ delictis posse
nec si in cilitio et cinere uoluerentur
irã dei posse lenire: in nouissima tam
parte demonstrans solis elemosinis
dm̃ posse placari addidit dicens.
frange esurienti panem tuũ. et egeno
sine tecto induc in domũ tuã. Si ui¬
deris nudũ: uesti. et domesticos semi¬
nis tui ñ despities. Tunc erũpet tem¬
poraneũ lum̃ tuũ et uestim̃ta tua a¬
to orientur. et p̃ibit ante de usticia:
et claritas dei circũdabit te. Et tunc
exclamabis et deus exaudiet de: dũ
adhuc loqueris dicet ecce adsũ. Re¬
media ꝓpitiando deo ipsiꝰ dei uerb̃
data sunt: quid deberent face pec¬
cantes magisteria diuina docuer̃. Oꝑa¬

Expanded text:
exalta uocem tuam, adnuntia plebi meae exalta uocem tuam, adnuntia plebi meae peccata ipsorum et domui Iacob facinora eorum. et cum peccata eis sua exprobrari praecepisset cumque eorum facinora pleno indignationis inpetu protulisset dixissetque eos nec si orationibus et precibus et ieiuniis uterentur, satisfacere pro delictis posse, nec si in cilicio et cinere uoluerentur, iram Dei posse lenire, in nouissima tamen parte demonstrans solis eleemosynis Deum posse placari addidit dicens: frange esurienti panem tuum et egenos sine tecto induc in domum tuam. si uideris nudum, uesti et domesticos seminis tui non despicies. tunc erumpet temporaneum lumen tuum et uestimenta tua cito orientur, et praeibit ante te iustitia et claritas Dei circumdabit te. tunc exclamabis, et Deus exaudiet te. dum adhuc loqueris, dicet: ecce adsum. Remedia propitiando Deo ipsius Dei uerbis data sunt, quid deberent facere peccantes magisteria diuina docuerunt, opera
Abbreviated transcription (Latin):
quisquã sibi de puro atq immacula¬
to pectore blandiat᷑. ut in nocentia sua
fretus medicinam non putet adhiben¬
dam. ẽẽ. uulnerib cũ scriptũ sit quis
głabit᷑ castum se habere cor aut quis
głabit᷑ mundũ se eẽ a porcatis. et iterũ
xerimus quia peccatũ non habemꝰ: nos
ipsos decipimꝰ. et ueritas in nobis ñ est:
Si aut̃ nemo. eẽ. sine peccado pot̃. et qͥsq
se inculpatũ dixit. aut stultus aut su¬
ꝑbus ẽ quã necessaria. quã benigna est
diuina clem̃tia. que cũ sciat ñ dcesse sa¬
natis pꝰmodũ quedã uulnera: dedit cu¬
rairdis denuo sanandisq uulnerib reme¬
dia salubria. Nunquã deniq fr̃s dilec¬
tissimi admonitio diuina cessauit. et ca¬
uocaretur. et canente atq ex hortante
spũ scõ quisq ad spem regni celestis ins¬
truit᷑. facere elemosinas uibet᷑. Mandat
et p̃cipit ysaie ds̃. Ex clama inquit in
fortitirdine et noli parcere. sicut tuba

Expanded text:
quisquam sic sibi de puro adque immaculaquisquam sic sibi de puro adque immaculato pectore blandiatur, ut innocentia sua fretus medicinam non putet adhibendam esse uulneribus, cum scriptum sit: quis gloriabitur castum se habere cor aut quis gloriabitur mundum sexerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est. si autem nemo esse sine peccato potest et quisque se inculpatum dixerit aut superbus aut stultus est, quam necessaria, quam benigna est diuina clementia, quae! cum sciat non deesse sanatis quaedam postmodum uulnera, dedit curandis denuo sanandisque uulneribus remedia salutaria. Numquam denique, fratres dilectissimi, admonitio diuina cessauit et taprouocaretur et canente adque exhortante Spiritu sancto quisque ad spem regni caelestis instruitur facere eleemosynas iuberetur. mandat et praecipit Esaiae Deus: exclama, inquit, in fortitudine et noli parcere. sicut tuba
Abbreviated transcription (Latin):
notarent᷑ discipłi erꝰ qđ ederent nec
priꝰ manꝰ abluissent: respondit et
dixit. Qui fecit qđ intus est: fecit
et qđ foris ẽ. Uerum date elemosinã.
et ecce uob̾ omĩa munda sunt. docens
scilicet et ostendens non manꝰ lauan¬
das. eẽ. s pectus et sordes intrinsecus
potiꝰ quã extrinsecus detrahendas.
uerũ qui purgauerit qđ ẽ intus.
eũ quoq ro qđ foris ẽ. repurgasse: et
emundeita m̃te.cute quoq et corꝑe
mundũ eẽ. cepisse. Porro aut̃ monens
et ostendens unde mundi et purgati
eẽ. possimus: addidit elemosinas. ẽẽ. faci¬
endas. Misericors monet misccłiam fi¬
eri. Et quia seruare querit quos p̃tio¬
magno recdemit: pꝰ grãm baptismi sordi¬
datos docet denuo posse purgari. Agnoᷤ
tie salubre munus: et emundandis p᷑¬
gandisq peccatis nr̃is. qui sine aliquo
conscientie iuilnere. eẽ. ñ possumꝰ: me¬
delis spũalib uulnera nr̃a curemꝰ. Nec

Expanded text:
notarentur discipuli eius quod ederent nec notarentur discipuli eius quod ederent nec prius manus abluissent, respondit et dixit: qui fecit quod est intus fecit et quod foris est. uerum date eleemosynam, et ecce uobis munda omnia, docens scilicet et ostendens non manus lauandas esse sed pectus et sordes intrinsecus potius quam extrinsecus detrahendas, uerum qui purgauerit quod est intus eum quoque id quod foris est repurgasse et emundata mente cute quoque et corpore mundum esse coepisse. porro autem monens et ostendens unde mundi et purgati esse possimus, addidit eleemosynas esse faciendas. misericors monet misericordiam fieri, et quia seruare quaerit quos magno redemit post gratiam baptismi sordidatos docet denuo posse purgari. Agnoscinae indulgentiae salubre munus et emundandis purgandisque peccatis nostis, qui sine aliquo conscientiae uulnere esse non possumus medellis spiritalibus uulnera nostra curemus. nec
Abbreviated transcription (Latin):
centie p̃scriptione conclusi. nec ha¬
bet quid fragilitatis humane infir¬
mitas atq inbecillitas facet. nisi ite¬
rũ pietas diuina subueniens. iusticie
et miscđie oꝑib ostensis. uiam quan¬
dam tuende salutis aꝑiret: ut sordes
post modũ quascũq contrahimꝰ. elemo¬
sinis abluamꝰ. Loquit᷑ in scripturis sp̃s
sc̃s et dicit. Elemosinis et fide: delicta
purgant᷑. Non utiq illa delicta que
fuerant ante contracta. Nam illa xpi
sanguine et sanctificatione puurgant᷑
ltem denuo dicit. Sicut aqua extin
guit ignem. sic elemosina extinguit
peccatũ. Hic quoq ostendit᷑ et ꝓbat᷑.
quia sicut lauachro aque salutaris
gehenne ignis extinguit᷑. ita elemosy.¬
nis atq oꝑationib iustis delicto rum
flãma sopit᷑. Et quia semel in baptis¬
mo remissa peccatoꝵ dat᷑: assidua et
uigis oꝑatio baptismi instar unitata.
dei rursus indulgentiam largiat᷑. Hoc
et dñs in euangłio docet. Nam cũ de¬

Expanded text:
centiae praescriptione conclusi. nec hacentiae praescriptione conclusi. nec haberet quid fragilitatis humanae infirmitas adque inbecillitas faceret, nisi iterum pietas diuina subueniens iustitiae et misericordiae operibus ostensis uiam quandam tuendae salutis aperiret, ut sordes postmodum quascumque contrahimus eleemosynis abluamus. Loquitur in scripturis Spiritus sanctus et dicit: eleemosynis et fide delicta purgantur. non utique illa delicta quae fuerant ante contracta: nam illa Christi sanguine et sanctificatione purgantur. item denuo dicit: sicut aqua ignem extinguet, sic eleemosyna extinguet peccatum. hic quoque ostenditur et probatur quia sicut lauacro aquae salutaris gehennae ignis extinguitur, ita eleemosynis adque operationibus iustis delictorum flamma sopitur. et quia semel in baptismo remissa peccatorum datur, adsidua et iugis operatio baptismi instar imitata Dei rursus indulgentiam largiatur. hoc et Dominus in euangelio docet. nam cum de
Abbreviated transcription (Latin):
diuina quib in salutẽ
nr̃ãm dei patris et xepĩ
larga et copiosa clem̃¬
tia et᷑ oꝑatã sit et semꝑ oꝑet᷑. qđ con¬
seruandis ac uiuificandis nob̃ pat̃ fi¬
liũ misit. ut reꝑare nos posset. qđq fi¬
lius missus. eẽ. et hominis filius uolu¬
it. ut nos dĩ filios faceret. humiliauit
se ut populũ qui priꝰ iacebat erigẽt.
uulneratus ẽ. ut uulnera nr̃a curar&e
seruiuit ut ad lib̾tatẽ seruientes ext᷑¬
heret: mori sustinuit ut immortalita¬
tẽ mortalib exhib̾et. Multa hec sunt
et magna diuine mscđie munera.
S adhuc qualis ꝓuidentia illa et
qͥnta clem̃tia ẽ: qđ nob̃ salutari ratio¬
ne ꝓspicit᷑. ut homini qͥ redemptiis ẽ
reseruando pleniꝰ consulat᷑. Nam cum
dñs adueniens sanasset illa quȩ adam
portauerat uulnera et uenena ser¬
pentis antiqua curasset: legem de¬
dit sano. et p̃cepit ne ult̾ iam pecca¬
ret. ne quid peccãti grauiꝰ eueniret.
Coartati eramꝰ. et in angustũ inno¬

Expanded text:
diuina > quibus in salutem nostram Dei patris et Christi larga et copiosa clementia et operata sit et semper operetur, quod conseruandis ac uiuificandis nobis pater filium misit ut reparare nos posset quodque filius missus esse et hominis filius uocari uoluit ut nos Dei filios faceret: humiliauit se ut populum qui prius iacebat erigeret, uulneratus est ut uulnera nostra curaret, seruiuit ut ad libertatem seruientes extraheret. mori sustinuit ut immortalitatem mortalibus exhiberet. multa haec sunt et magna diuinae misericordiae munera. sed adhuc qualis prouidentia illa et quanta clementia est, quod nobis salutari ratione prospicitur, ut homini qui redemptus est reseruando plenius consulatur. nam cum Dominus adueniens sanasset illa quae Adam portauerat uulnera et uenena serpentis antiqua curasset, legem dedit sano et praecepit ne ultra iam peccaret, ne quid peccanti grauius eueniret. coartati eramus et in angustum inno
Abbreviated transcription (Latin):
tes exhibitionẽ et tegum̃tũ: his con¬
tenti simꝰ. Qui aut̃ uolunt diuites fi¬
en incidunt in temptationẽ. et mus¬
cipulas. et desidia multa et nocen
tia: que mergunt hominem in ꝑditi¬
onem et in interitũ. Radix enĩ om̃iũ¬

Expanded text:
tes tes entem: Qui volunt, inquit, divites fieri, incidunt in tentationem et in muscipulas, et desideria multa et inutila et noxia, quae mergunt hominem in perditionem et in interitum. Non ali
Abbreviated transcription (Latin):
dei retributione ciunulat᷑. Et dñs in e¬
uangłio iam tunc eiꝰmodi hominũ cor¬
da consicłans et ꝑfidis atq incredulis.
p̾scia uoce deninitians: contestat᷑ et di¬
cit. Nolite cogitare dicentes. quid ede¬
mꝰ aut quid bibemꝰ. aut quid uestiem᷑.
Hec enim nationes quert̃. Scit aut̃ pat̃
nr̃ quia hoꝵ om̃iũ indigetis. Querite
primo regnum dei et iusticiam: et om¬
na ista apponent᷑ uob̃. His om̃ĩa ap¬
poni dicit et cradi: qui regnũ et usti¬
ciam dei quert̃. Eos enim dñs cũ ui¬
ditii dies uenerit ad ꝑcipiendũ reg¬
nũ dicit admitti: qui fuerint in eccłia
eiꝰ oꝑati. Metius ne patrimoniũ tuũ
forte deficiat. si oꝑari largit ceꝑis ereo:
et nescis miser quia dum times ne res
familiaris deficiat uita ipsa et salus
deficit  et dum nequid de reb tius
nunuat᷑ attendis: non respicis qd ipse
munuaris. amator magis mammone
cit. TIlehil intulimꝰ in hunc mundũ:
uerũ nec aufexre quid possumꝰ. haben¬

Expanded text:
ulatur. et Dominus in euangelio iam tum eiusmodi hominum corda considerans et perfidis adque incredulis praescia uoce denuntians contestatur et dicit: nolite cogitare dicentes: quid edemus aut quid bibemus aut quid uestiemur? haec enim nationes quaerunt. scit enim pater uester quia horum omnium indigetis. quaerite primo regnum et\' iustitiam Dei, et omnia ista adponentur uobis. eis omnia adponi dicit et tradi qui regnum et iustitiam Dei quaerunt: eos enim Dominus, cum iudicii dies uenerit, ad percipiendum regnum dicit admitti qui fuerint in ecclesia eius operati. Metuis ne patrimonium tuum forte deficiat, si operari ex eo et nescis, miser, quia, dum times ne res familiaris deficiat, vita ipsa et salus deficit; et, dum ne quid de rebus tuis minuatur attendis, non respicis quod ipse minuaris, amator magis mammonae cit: Nihil intulimus in hunc mundum, verum nec auferre quid possumus. Haben
Abbreviated transcription (Latin):
excusatio pot̾ eẽ. cessanti. que defensio
sterili nisi qđ non faciente seruo qđ p̃ci¬
pitur. dñs faciet qđ minatur: Qui et
dicit. Cum uenerit filiꝰ hominis in cla¬
ritate sua et om̃s angłi cũ eo: tunc sede¬
bit in throno claritatis sue et colligen¬
t᷑ ante eũ om̃s gentes: et segregabit eos
ab inuicẽ quẽadmodũ pastor segregat
oues ab hedis. Et statuet oues ad deͬte¬
rã suam: hedos aut̃ ad sinistrã. Tunc di¬

Expanded text:
excusatio esse cessanti, quae defensio sterili? nisi quod non faciente seruo quod praecipitur Dominus faciet quod minatur. qui et dicit: cum uenerit filius hominis in claritate sua et omnes angeli cum eo, tunc sedebit in throno claritatis suae et colligentur ante eum omnes gentes, et segregabit eos ab inuicem quemadmodum pastor segregat oues ab haedis, et statuet oues a dextera sua, haedos aut
Abbreviated transcription (Latin):
na patrimonia transtuler̃. Ad hos fr̃s di¬
lestissimi auida cupiditate ꝓꝑemꝰ: ut
cũ his cito ẽẽ. ut cito ad xp̃m uenire con¬
tingat optemꝰ. Hanc cogitationẽ nrãm
deus uideat hoc ꝓpositũ mentis et fidĩ
xp̃c aspiciat. daturus eis claritatis sue
ampliora p̃mia: quoꝵ circa se fuerint
desideria maiora.

Expanded text:
na patrimonia transtulerunt. ad hos, fratres dina patrimonia transtulerunt. ad hos, fratres dilectissimi, auida cupiditate properemus, ut cum his cito esse, ut cito ad Christum uenire contingat optemus. hanc cogitationem nostram Deus uideat, hoc propositum mentis et fidei Christus aspiciat daturus eis caritatis suae ampliora praemia quorum circa se fuerint desideria maiora.
Abbreviated transcription (Latin):
Patriam nos nrãm ꝑadisũ cõputamꝰ: paren¬
tes patriarchas hab̃e iam cepimꝰ. Quid
non ꝓꝑamꝰ et currimꝰ ut patriam nr̃am
uide. ut parentes salutare possimꝰ: Magnꝰ
illic nos karoꝵ numerus expectat. paren¬
tũ. fr̃m̃. filioꝵ. frequens nos et copiosa
turba desicłat: iam de sua incolumitate
secura. adhuc de nr̃a salute sollicita. Ad
hoꝵ conspectũ et conplexũ uenire. qͣnta
et illis et nob̃ in cõmune leticia ẽ. Qua¬
lis illiccelestiũ regnoꝵ uoluptas. sine ti¬
more moriendi et cũ et̃nitate uiuendi
głosus chorus. illic ꝓpħarũ exultantiũ
numerꝰ. illic martyrũ innumerabilis
populus obcertaminis et passionis uic
que concupiscentiam carnis et corꝑis
continendie robore subeger̃. remunera¬
ti misericordes qui alim̃tis et largitioni¬
b pauꝑũ usticie oꝑa fecer̃: qui dñica p̃¬
cepta seruantes ad celestes thesauros t̾re¬

Expanded text:
patriam nos nostram paradisum conputamus, parenpatriam nos nostram paradisum conputamus, parentes patriarchas habere iam coepimus: quid non properamus et currimus, ut patriam nostram uidere, ut parentes salutare possimus? magnus illic nos carorum numerus expectat, parentum, fratrum, filiorum frequens nos et copiosa turba desiderat iam de sua incolumitate secura, adhuc de nostra salute sollicita. ad horum conspectum et conplexum uenire quanta et illis et nobis in commune laetitia est, qualis illic caelestium regnorum uoluptas sine timore moriendi et cum aeternitate uiuendi tolorum gloriosus chorus, illic prophetarum exultantium numerus, illic martyrum innumerabilis populus ob certaminis et passionis glorquae concupiscentiam carnis et corporis continentiae robore subegerunt, remunerati misericordes qui alimentis et largitionibus pauperum iustitiae opera fecerunt, qui dominica praecepta seruantes ad caelestes thesauros terre
Abbreviated transcription (Latin):
fatigata. iam lassa edificiis senectute labẽ¬
tib riunã ꝓximã minaret᷑ nonne omni
celeritate migrares: Si nauigante de
turbida et ꝓcellosa tempestas fluctib
uolentiꝰ excitatis p̾nuntiaret futura
naufragia. nonne portũ uelocit̃ pederes
Mundus ecce nutat et labit᷑ et riunã
sui ñ iã senectute rerũ s fine testat᷑. et
tu non deo grãs agis. non tͥ gratularis. qđ
exitu maturiore subtractus riunis et
naufragiis et plagis imminentib exuars
Consicdandum est fr̃s dilectissimi et iden-¬
tidem cogitandũ renuntiasse nos mundo:
et tanqu̾a hospites et ꝑegrinos hic int̾in
degere. Amplectam᷑ diem qui assignat sin¬
głos domicilio suo: qui nos istinc ereptos.
et laqueis scłarib exsolutos. ꝑadiso restitu¬
it et regno. Quis non ꝑegre constitutꝰ pro¬
paret in patriam regredi: Quis ñ ad suos
nauigare festinans uentũ ꝓsꝑũ cupidiꝰ
optaret ut uelocit̃ karos lice̾t amplecti:

Expanded text:
fatigata, iam lassa aedificiis senectute labenfatigata, iam lassa aedificiis senectute labentibus ruinam proximam minaretur, nonne omni celeritate migrares? si nauigante te turbida et procellosa tempestas fluctibus uiolentius excitatis praenuntiaret futura naufragia, nonne portum uelocius peteres? mundus ecce nutat et labitur et ruinam sui non iam senectute rerum sed fine testatur: et tu non Deo gratias agis, non tibi gratularis quod exitu maturiore subtractus ruinis et naufragiis et plagis imminentibus exuaris ? Considerandum est, fratres dilectissimi, et identidem cogitandum renuntiasse nos mundo et tamquam hospites et peregrinos hic interim degere. amplectamur diem qui adsignat singulos domicilio suo, qui nos istinc ereptos et laqueis saecularibus exsolutos paradiso restituit et regno. quis non peregre constitutus properet in patriam regredi? quis non ad suos nauigare festinans uentum prosperum cupidius optet, ut uelociter caros liceat amplecti?
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentia carnis ẽ et concupiscentia
oculoꝵ et ambitio mundi que non ẽ. a pa¬
tre: s ex concupiscentia mundi et mun¬
dus transibit et concupiscentia eiꝰ: qͥ aũ
fecerit uoluntatẽ dei manebit in et̾nũ
quomͦ et deus manet in et̃nũ. Potiꝰ fr̃s
dilectissimi m̃te integra. fide firma. iur¬
tute robusta. ꝑati ad omnẽ uoluntatẽ dĩ
simꝰ: pauore mortis excluso. ĩ mortalitatẽ
que sequit᷑ cogitemꝰ. Hoc nos ostendamꝰ
eẽ. qđ credimꝰ: ut nec caroꝵ lugeamꝰ ex¬
cessũ: et cũ accersionis ꝓprie dies uenerit.
incunctant᷑ et libenter ad dnm̃ ipso uocan¬
te ueniamꝰ. Qđ cũ semꝑ faciendũ fuerit
dei seruis: nunc fieri multo magis debet
corruente iam mundo et maloꝵ infestan¬
tiũ curbinib obsesso. Et qui cernimꝰ ce¬
pisse iam gͣuia. et scimꝰ umminere grauiora:
luchrũ maximũ cõputemꝰ. si istine uelotiꝰ
recedamꝰ. Si in habitaculo tuo parietes nu
tarent. cecta de suꝑ tremerent. domꝰ iam

Expanded text:
scentia carnis est et concupiscentia oculorum et ambitio saeculi quae non est a patre sed ex concupiscentia mundi. et mundus transibit et concupiscentia eius: qui autem fecerit uoluntatem Dei manet in aeternum, quomodo et Deus manet in aeternum. potius, fratres dilectissimi, mente integra, fide firma, uirtute robusta parati ad omnem uoluntatem Dei simus, pauore mortis exclusi immortalitatem quae sequitur cogitemus. hoc nos ostendamus esse quod credimus, ut nec carorum lugeamus excidium et cum arcessitionis propriae dies uenerit incunctanter et libenter ad Dominum ipso uocante ueniamus. Quod cum semper faciendum fuerit Dei semis, nunc fieri multo magis debet corruente iam mundo et malorum infestantium turbinibus obsesso, ut qui cernimus coepisse iam grauia et scimus inminere grauiora lucrum maximum conputemus, si istinc uelociter recedamus. si in habitaculo tuo parietes uetustate nutarent, tecta desuper tremerent, domus iam
Abbreviated transcription (Latin):
dñs addidit. Quȩ aut̃ sarm̃ta in me
dant fructum : purgat illa pat̾ ms̃ ut
maiorem fructum afferant. nisi quia
⁊ ipsi qui fructu p̃ualent hearitatis pos¬
sunt tam̃ aliquid hab̾e purgandũ: quod
incultum agricola ñ relinquit. Quod gͦ
ille uir sẽs de baptismo alit̾ sentiens
quam se res habebat. quę postea ꝑtrac

Expanded text:
e autem sarmenta in me dant fructum, purgat illa pater meus, ut majorem fructum afferant: nisi quia et ipsi, qui fructu praevalent charitatis, possunt tamen aliquid habere purgandum, quod incultum agricola non relinquit. Quod ergo ille sanctus de Baptismo aliter sentiens quam se res habebat, quae postea
Abbreviated transcription (Latin):
uitam pessimam ꝑdunt᷑ separantur.
Etenĩ simonem magum ꝑ baptisma ipsa
pepererat: cui tam̃ dictum ẽ quod non
hab̾et partem in hereditate .xp̃i. Nũquio
ei baptismmuis. numqͥd ei euangłiũ. nũquid
sacram̃ta defuerunt: s quia searitas
defuit frustra natus ẽ: & ei expediebat
fortasse non nasci. Numquid non erant
nati quib apłs dicit tanquam paruulis
inxpõ lac uobis potum dedi non escame
Eos tam̃ a sacrilegio scismatis reuocat.
in quod idco irruebant quia carnalesert.
Q uia pariuilis inquit in xp̃o: lacuo.¬
bis potum dedi non escam. Non dum
enum potãtis: s nec ad huc quidem po¬

Expanded text:
uitam pessimam separantur. uitam pessimam separantur. etenim Simonem magum per baptisma ipsa pepererat, cui tamen dictum est quod non haberet partem in hereditate Christi. numquid ei baptismus, numquid euangelium, numquid sacramenta defuerunt? sed quia ei caritas defuit, frustra natus est et ei expediebat fortasse non nasci. numquid non erant nati quibus apostolus dicit: tamquam paruulis in Christo lac uobis potum dedi, non escam? eos tamen a sacrilegio schismatis reuocat, in quod ideo inruebant, quia carnales erant: quasi paruulis, inquit, in Christo lac uobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis
Abbreviated transcription (Latin):
transeunt a nobis ad uos. cum apud nos
fuerint baptitati. si nondum nati sunt:
Quasi uͦ ex hoc genẽt unde separata est:¬
⁊ non ex hoc unde coniuincta ẽ. separa
ta anima uincło karitatis ⁊ pacis: s
iuncta ẽ immo baptismate. Itaq una
ẽ ȩccłia: quȩ sola catholica nominat᷑.
&̾ quicquid suũ habet in commnuno¬
nib diuersoꝵ a sua unitate separatis:
ꝑ hoc quod suum erat in eis habet ipsa
utiq generat non ille. Neq enim se¬
paracio eorum generat: s quod secum
de ista tenuerunt. Quod si ⁊ hoc dimit¬
tant: omĩno non generat. hec itaq in
omĩb genat cuius sacram̃ta retinent᷑.
unde possit tale aliquid ubicumq gene¬
iari. quamius non om̃s quos generat ad
eius ꝑtineant unitatẽ: quȩ usq infinẽ
ꝑseuerantes saluabit. Neq enim hii solũ
ad eam non ꝑtinent qui seꝑationis aꝑto
sacrilegio manifesti sunt: s etiam illi
qui in euis imitate corporalit᷑ mixti ꝑ

Expanded text:
transeunt a nobis ad uos, cum aput nos transeunt a nobis ad uos, cum aput nos fuerint baptizati, si nondum nati sunt?\' Quasi uero ex hoc generat unde separata est et non ex hoc unde coniuncta est. separata est enim a uinculo caritatis et pacis, sed iuncta est in uno baptismate. itaque una est ecclesia quae sola catholica nominatur, et quidquid suum habet in communionibus diuersorum a sua unitate separatis, per hoc quod suum in eis habet ipsa utique generat, non illae. neque enim separatio earum generat sed quod secum de ista tenuerunt; quodsi et hoc dimittant, omnino non generant. haec itaque in omnibus generat cuius sacramenta retinentur, unde possit tale aliquid ubicumque generari, quamuis non omnes quos generat ad eius pertineant unitatem, quae usque in finem perseuerantes saluabit. neque enim hi solum ad eam non pertinent qui separationis aperto sacrilegio manifesti sunt, sed etiam illi qui in eius unitate corporaliter mixti per
Abbreviated transcription (Latin):
non credebant cum dicerent. quid nobis
& tibi est fili dĩ. scimus qui sis. si disꝑtiãt
ȩtiam ipsi substantiam suã pauꝑibus.
sicut multi non solum incatholica. set
gruente ꝑsecucione tradant ad flãmas
nobiscum corpꝰ suum ꝓ fide quam pari¬
t̃ confitentur: tam̃ quia separati hec agũt
non susferentes inuicem indilectione.
neq studentes seruare unitatem sp̃s in
uindõ pacis. haritatem utiq non ha¬
bendo ętiam cũ illis omib quȩ nichil
eis ꝓsunt: ad ȩt̾nam salutem ꝑuenire
non possunt. S uidentur sibi argutis¬
sime querere utrum gene̾t filios bap¬
tismus xp̃i inparte donati: an non ge¬
neret. Ut si consenserimꝰ quod generet:
suam eẽ asseuerent eccłiam matrem
quȩ filios potuit de xp̃i baptismnate
generare. & quia unam oportet ẽẽ ec¬
cłiam ex hoc iam nram non ẽẽ eccłiam
criminentur. Si aut̃ dixerius non
generat cur gͦ inquiunt apud uos
non renascuntur ꝑ baptisinum. qui

Expanded text:
non credebant cum dicerent, Quid nobis non credebant cum dicerent, Quid nobis et tibi est Fili Dei; scimus qui sis? si dispertiant etiam ipsi substantiam suam pauperibus, sicut multi non solum in catholica fidegruente persecutione, tradant ad flammas nobiscum corpus suum pro fide, quam pariter confitentur; tamen quia separati haec agunt, non sufferentes invicem in dilectione, neque studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis, caritatem utique non habendo, etiam cum illis omnibus quae nihil eis prosunt ad aeternam salutem peruenire non possunt. Sed uidentur sibi argutissime quaerere, utrum generet filios baptismus Christi in parte Donati an non generet, ut si concesserimus quod generet suam esse adseuerent ecclesiam matrem quae filios potuit de Christi baptismate generare, et quia unam oportet esse ecclesiam, ex hoc iam nostram non esse ecclesiam criminentur. si autem dixerimus \'non generat\', cur ergo\', inquiunt, Caput uos non renascuntur per baptismum qui
Abbreviated transcription (Latin):
Quid tantum ꝑ ea quȩ sana sunt. suꝑbos
odos ducunt: Et uulnus suum dignen¬
tur humilit̾ intueri: nec solum quid
adsit. s etiam quid desit attendant. uide.¬
ant quam multa.⁊ quam magna ni¬
chil ꝓsint. si unũ quiddam defuerit: et
uideant quid sit ipsum unum. nec me
in hoc audiant s apłm. Si linguis homi¬
num inquit loquar & angłoꝵ learita¬
tem aut̃ non habeam: factus sum eram̃
tum sonans. aut cybalum tinniens.
Et si habuero ꝓpħiam. ⁊ sciero oma sacra¬
m̃ta. ⁊ omẽm scientiam. & si habuero om¬
nem fidem ut montes transferam. leari¬
tatem aut̃ non habeam: nichil sum.
Quid gͦ ꝓdest si ce linguam in sacris mi¬
steriis habeant angłicam. & ꝓpħiam.
quemadmodum cayphas & saul. ut
aliquando ꝓpħent. quos fuisse damp¬
nabiles sacra scriptura testatur: Si sac¬
menta non tantum sciant. s &e habeant
sicut sẏmon magus habuit. si fidem sicut
demomia confessa sunt xp̃m. neq enuim

Expanded text:
quid tantum per ea quae sana sunt superbos quid tantum per ea quae sana sunt superbos oculos ducunt? et uulnus suum dignentur humiliter intueri nec solum quid adsit, sed etiam quid desit adtendant. Uideant quam multa et quam magna nihil prosint, si unum quiddam defuerit, et uideant quid sit ipsum unum, nec me in hoc audiant, sed apostolum: si linguis hominum, inquit, loquar et angelorum, caritatem autem non habeam, factus sum t cymbalum tinniens; et si habuero prophetiam, et sciero omnia sacramenta, et omnem scientiam, et si habuero omnem fidem ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum. Quid ergo eis prodest, si et linguam in sacris mysteriis habeant angelicam, et prophetiam quemadmodum Caiphas et Saul, ut aliquando prophetent, quos fuisse damnabiles sancta Scriptura testatur? Si sacramenta non tantum sciant, sed et habeant, sicut habuit Simon Magus: si fidem, sicut daemonia confessa sunt Christum; neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortem: Non utiq hoc dicunt: sed
curandum offerunt. Nec ideo tam̃ quia
curandum offerunt medicum rogant.
ut ȩtiam illa quȩ sana sunt curet:
s illi uni loco medicinam instant̃ adhi-¬
beat. unde mors etiam saluis cetĩs immi¬
net. ⁊ nisi sanetur adueniet. Quid gͦ ꝓdest
homini uel sana fides. uel sanum fortasse
solum fidei sacram̃tum ubi letali uulne̾
scismatis ꝑempta est sanitas haritatis.
ꝑ cuius solius ꝑemptionem ętiam illa
integra trahuntur ad mortem: Quod ne
fiat. non cessat miscdia dĩ ꝑ unitatẽ sc̃ȩ
ȩccłiȩ suȩ ut ueniant ⁊ curentur ꝑ medi¬
cam̃tum reconciliationis. ꝑ uincłm pacis.
Nec idõ se putent sauos ẽẽ. quia dicimꝰ
eos habere aliquid sanũ: nec rursus ideo
putent curandum ẽẽ quod sanum est.
quia ostendimus aliquid uulneratum.
Itaq in sacram̃ti sanitate quia contͣnos
non sunt: ꝓ nobis sunt. In scisinatis aut̃
gunt. Non extollantur: ex his quȩ habẽt.

Expanded text:
ad mortem? non utique hoc dicunt, sed ad mortem? non utique hoc dicunt, sed curandum offerunt. nec ideo tamen quia curandum offerunt medicum rogant, ut etiam illa quae sana sunt curet, sed illi uni loco medicinam instanter adhibeat, unde mors etiam saluis ceteris inminet et nisi sanetur adueniet. quid ergo prodest homini uel sana fides uel sanum fortasse solum fidei sacramentum, ubi letali uulnere schismatis perempta est sanitas caritatis, per cuius solius peremptionem etiam illa integra trahuntur ad mortem? quod ne fiat, non cessat misericordia dei per unitatem sanctae ecclesiae, ut ueniant et curentur per medicamentum reconciliationis, per uinculum pacis. nec ideo se putent sanos esse, quia dicimus eos habere aliquid sanum, nec rursus ideo putent curandum esse quod sanum est, quia ostendimus aliquid uulneratum. itaque in sacramenti sanitate, quia contra nos non sunt, pro nobis sunt, in schismatis autemgunt. non extollantur ex his quae habent.
Abbreviated transcription (Latin):
sociauerunt ex ea parte nectitur eccłiȩ
in qua nec illi separati sunt. & ideo si
uenire ad ȩccłiam uoluerit. in eo sanat᷑
ubi laniatus errabat: ubi uͦ sanus con¬
nectebatur non curatur s agnoscitus:
ne cum sana curare uolumꝰ. potius
uulneremus. Itaq illi quos baptizant
sanant᷑ a uuluẽ ydolatrię uł infidelitatiᷤ.
s grauius feriunt᷑ uulnere scismatis. Sdo¬
latras enĩ in popło dĩ gladius interemit:
scismaticos aut̃ t̃re hiatus absorbuit. Et
apłs. Si habeam inquit omẽm fidem ita
ut montes transferam. haritatem aut̃
non habeam: nichil sum. Si quis addu¬
catur ad medicum in aliqua necessaria
parte corporis graui uulne̾ sauciatus.
si dixerit medicus moritur inde nisi
curetur: non opinor ut illi qui eum ad¬
duxerunt ita desipiant ut consideratis
atq numeratis ceti̾s m̃bris eius sauis
respondeant medico ⁊ dicant. Ergo ne
ista sana tot m̃bra non ualent ad eius ui¬
tam et unum illud uulneratum ualet

Expanded text:
sociauerint, ex ea parte nectitur ecclesiae sociauerint, ex ea parte nectitur ecclesiae in qua nec illi separati sunt, et ideo si uenire ad ecclesiam uoluerit, in eo sanatur ubi laniatus errabat, ubi uero sanus conectebatur non curatur sed agnoscitur, ne cum sana curare uolumus potius uulneremus. itaque illi quos baptizant sanant a uulnere idololatriae uel infidelitatis, sed grauius feriunt uulnere schismatis. idololatas enim in populo dei gladius interemit, schismaticos autem terrae hiatus absorbuit. et apostolus si habeam, inquit, omnem fidem ita ut montes transferam, caritatem autem non habeamnihil sum. Si quis adducatur ad medicum in aliqua necessaria parte corporis graui uulnere sauciatus, si dixerit medicus: \'moritur inde nisi curetur\', non opinor illi qui eum adduxerunt ita desipiunt, ut consideratis adque numeratis ceteris membris eius sanis respondeant medico et dicant: \'ergone ista sana tot membra non ualent ad eius uitam, et unum illud uulneratum ualet
Abbreviated transcription (Latin):
missum meruit intueri. ꝑ quem poss
utiq sine hominis alicuius accessucũc¬
ta necessaria discere. S qm̃ quicquid
boni in orationib ⁊ elemosinis habe¬
eccłiȩ. iubetur mitt̾ẽ ad petrum. ⁊ ꝑ illũ
discit xp̃m̃. ꝑ illum ętiam baptizatus
xep̃iano popło. consortio quoq cominu¬
nionis adiungitur. cui sola bonoꝵ oꝑũ
similitudine uingebatur. Perniciose qͥp¬
pe contempnẽt bonum quod nondum
habebat: suꝑbiens ex illo quod habebat.
Sic ȩtiam qui se ipsos a societate ceteroꝵ
separantes hearitate uiolata unitatis uĩ¬
culum rumpunt. si nichil faciunt eoꝵ
quȩ in illa societate acceꝑunt: in omĩbus
separati sunt. Et idõ quem sibi sociaue¬
rint. si uenire ad ęccłiam uoluerit de¬
bet om̃a quȩ non accepitacciꝑe. si uͦ non¬
nulla faciunt. non se in eis separauerũt.
⁊ ex ea parte intexturȩ compage detinen¬
tur: incetã scissi sunt. Proinde si quem sibi

Expanded text:
missum meruit intueri, per quem posset missum meruit intueri, per quem posset utique sine hominis alicuius accessu cuncta necessaria discere. sed quoniam quidquid boni in orationibus et elemosynis habeecclesia, iubetur mittere ad Petrum et per illum discit Christum; per illum etiam baptizatus christiano populo consortio quoque communionis adiusimilitudine iungebatur. perniciose quippe contemneret bonum quod nondum habebat, superbiens ex illo quod habebat. sic etiam qui se ipsos a societate ceterorum separantes caritate uiolata unitatis uinculum rumpunt, si nihil faciunt eorum quae in illa societate acceperunt, in omnibus separati sunt, et ideo quem sibi sociauerint, si uenire ad ecclesiam uoluerit, debet omnia quae non accepit accipere. si uero nonnulla eadem faciunt, non se in eis separauerunt et ex ea parte in texturae conpage detinentur, in cetera scissi sunt. proinde si quem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
am facẽ uoluerunt: id in eo corrigendũ est
quod dñs dixẽ nolite ꝓhib̾e: cur hoc ipse
ꝓhib̾e ꝓhibuit ⁊ quomodo erit uerum
quod ait ibi. qui contͣ uos non ẽ ꝓuobi
est : In hoc enĩ facto non contͣ eos s ꝓeis
erat: ubi ꝑ nom̃ xp̃i sanitates oꝑabatur.
Ut gͦ utraq sententia uerasit. sicuti uera
ẽ ⁊ illa ubi ait. qui non ẽ mecum aduer¬
sum me est. ⁊ qui mecum nõ colligit
spargit. ⁊ illa ubi ait nolite prohibere.
qui enim contͣ uos non ẽ ꝓuobis est:
quid restat intelligendum nisi quia
ille intanti nominis ueneratione con¬
firmandus fuit. ubi non erat coatra
ȩccłiam.s ꝓ eccłia. ⁊ in illa tam̃ separa¬
tione culpandus. ubi si colligeret spar¬
geret. & si forte ueniret ad ȩccłiam non¬
illud quod habebat ibi acciꝑet. s in quo
cornelii gentilis hominis orationes non
sunt eraudite. aut helemosinȩ non sũt
acceptȩ. imino ⁊ angłm adse mitti. et

Expanded text:
am facere uoluerunt, id in eo corrigendum est am facere uoluerunt, id in eo corrigendum est quod dominus dixit: nolite prohibere, cur hoc ipse prohiberi prohibuit? et quomodo erit uerum quod ibi ait: qui contra uos non est pro uobis est? in hoc enim facto non contra eos sed pro eis erat, ubi per nomen Christi sanitates operabatur. ut ergo utraque sententia uera sit, sicuti uera est, et illa ubi ait: qui non est mecum aduersus me est, et qui mecum non colligit spargit et illa ubi ait: nolite prohibere. qui enim contra uos non est pro uobis est, quid restat intellegendum, nisi quia ille in tanti nominis ueneratione confirmandus fuit ubi non erat contra ecclesiam sed pro ecclesia, et in illa tamen separatione culpandus ubi si colligeret spargeret, ut si forte ueniret ad eccillud quod habebat ibi acciperet, sed in quo Cornelii gentilis hominis orationes non sunt exauditae aut elemosynae non sunt acceptae, immo et angelum ad se mitti et
Abbreviated transcription (Latin):
uere scdm dm̃ ut hoc in quoquam scis¬
matico. uel heretico. ⁊ ȩccłiastica medici-¬
na curaret in quo uulnere separabatur.
illud aut̃ quod si non maneret agni-¬
tum potius aꝓꝓbaretur. quam imꝓ¬
batum uulneraretur. Certe dñs in e¬
uangłio dicit. Qui non ẽ mecum aduer¬
sum me est: & qui mecum non colligit
spargit. Tamen cum ad eum discipłi retu¬
lissent uidisse se quendam in eius noie
pellentem demonia ⁊ prohibuisse. quia
cum illis eum non sequebatur: nolite
inquit ꝓhibere. qui contͣ uos non est pro
uobis ẽ. Non potest enim quisquã in meo
nomine facere aliquid: ⁊ male loqui de
me. Si nichil in illo corrigendum erat:
securus sit gͦ quisquis extͣ communionẽ
eccłiȩ constitutus colligit in xp̃i nomine
dissociatus a societate xp̃iana. atq ita
falsum erit illud. qui non ẽ mecum adu̾¬
sum me ẽ. ⁊ qui mecũ non colligit spar¬
git. Si aut̃ quod discpłi dñi ꝑ ignoranti¬

Expanded text:
uere secundum deum, ut hoc in quoquam schisuere secundum deum, ut hoc in quoquam schismatico uel haeretico ecclesiastica medicina curaret in quo uulnere separabatur, illud autem quod sanum maneret agnitum potius adprobaretur quam inprobatum uulneraretur. certe dominus in euangelio dicit: qui non est mecum aduersum me est, et qui mecum non colligit spargit. tamen cum ad eum discipuli rettulissent uidisse se quendam in eius nomine pellentem daemonia et prohibuisse, quia cum illis eum non sequebatur, nolite, inquit, prohibere. qui contra uos non est pro uobis est. non potest enim quisquam in meo nomine facere aliquid et male loqui de me. si nihil in illo corrigendum erat, securus sit ergo quisquis extra communionem ecclesiae constitutus colligit in Christi nomine dissociatus a societate christiana; adque ita falsum erit illud: qui non est mecum aduersus me est, et qui mecum non colligit spargit. si autem, quod discipuli domini per ignoranti
Abbreviated transcription (Latin):
simis partib. quȩ om̃s particulȩ si aduer¬
tere uoluerint uocem non hominis s
ipsius manifestissime ueritatis. ⁊ animo
q ad partem donati maiorem. de qua
p̃cisa p̾cise sũt s ad ipsam uiriditatem
radicis catholicȩ de ariditate ꝓpria reuer¬
tentur. Onĩs quippe isti ubi contͣ nos
non sunt ꝓ nobis sũt: ubi aut̃ nobis¬
cũ non colligunt spargunt. Iam enu
ne uidear humanis argum̃tis ĩdage¬
re. qm̃ questionis huius obscuritas prio¬
rib eccłiȩ temporib ante scisma donati
magnos uiros ⁊ magna hearitate p̃ditos
patres epõs ita int̾ se compulit salua pa¬
ce disceptare atq fluctuare: ut dui con-¬
cilioꝵ in sius quibq regionib diuersa
statuta nutauerint. donec plenario to¬
tius orbis concilio quod saluberrime
sentiebatur. ętiam remotis dubitacio¬
nib firmaretur: ex euuangłio ꝓfero
certa docum̃ta quib dño aduulante
demonstro quam recte placuerit. &

Expanded text:
simis partibus! quae omnes particulae si aduersimis partibus! quae omnes particulae si aduertere uoluerint uocem non hominis, sed ipsius manifestissimae ueritatis, et animosque ad partem Donati maiorem de qua praecisa praecisae sunt, sed ad ipsam uiriditatem radicis catholicae de ariditate propria reuertentur. omnes quippe isti ubi contra nos non sunt pro nobis sunt, ubi autem nobiscum non colligunt spargunt. Iam enim, ne uidear humanis argumentis id agere, quoniam quaestionis huius obscuritas prioribus ecclesiae temporibus ante schisma Donati magnos uiros et magna caritate praeditos patres episcopos ita inter se conpulit salua pace disceptare adque fluctuare, ut diu conciliorum in suis quibusque regionibus diuersa statuta nutauerint, donec plenario totius, orbis concilio quod saluberrime sentiebatur etiam remotis dubitationibus firmaretur, ex euangelio profero certa documenta, quibus domino adiuuante demonstro quam recte placuerit et
Abbreviated transcription (Latin):
primianꝰ ẽ: iam de hac re nulla est
controu̾sia. Uoluit enĩ ds̃ ꝑ maximi¬
anistas eam finiri. ut quod learita¬
te suadente nolebant: exemplo suo
cogente fateantur. S ad huc inde
prot̾e̾a disputamus ne illi sibi iu¬
deant᷑ aliquid dicere. qui nec istis
cõmunicant. qui apud se potuis qnͣ¬
to pauciores tanto sinceriores donatis¬
tas remansisse contendut: qui si ma¬
ximianiste soli eẽnt. uec ipsoꝵ salutẽ
contempnẽ deb̾emus. Quanto gͦ magiꝰ
quia eadem pars donati in multa mi¬
nuitissima frusta concisa ẽ. quȩ omnes
minutȩ particulȩ hanc unam multo
grandiorem in qua primianus ẽ. de
recepto maximianistarũ baptismo rep̃¬
hendunt. Et singulȩ conantur asserẽre
apud se tantũmodo uerũ baptismum
remansisse. nec omino eẽ alibi neq in
toto orbe t̾rarum qua ȩccłia catholica ex¬
panditur. nec in ipsa grandiore parte do¬
nati. nec in cet̾is pret̾ se unam ex minutis¬

Expanded text:
Primianus est, iam de hac re nulla est Primianus est, iam de hac re nulla est controuersia. uoluit enim deus per Maximianistas eam finiri, ut quod caritate suadente nolebant exemplo suo cogente fateantur. sed adhuc inde propterea disputamus, ne illi sibi uideantur aliquid dicere qui nec istis communicant, qui aput se potius quanto pauciores tanto sinceriores Donatistas remansisse contendunt. qui si Maximianistae soli essent, nec ipsorum salutem contemnere deberemus; quanto ergo magis, quia eadem pars Donati in multa minutissima frusta concisa est, quae omnes minutae particulae hanc unam multo grandiorem in qua Primianus est de recepto Maximianistarum baptismo reprehendunt et singulae conantur adserere aput se tantummodo uerum baptismum remansisse nec omnino esse alibi neque in toto orbe terrarum qua ecclesia catholica expanditur nec in ipsa grandiore parte Donati nec in ceteris praeter se unam ex minutis
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ nos ⁊ eos donatistas qui primiano
communicant derelinquit unde dubi¬
tetur non solum hab̾i s etiam dari pos¬
se baptismũ xp̃i ab eis qui ab ęccłia se¬
ꝑantur. Sicut enĩ ipsi eos quos felicianꝰ
in scismate baptizauit uerum baptis¬
mũ accepisse fateri cogunt᷑ quia eos
secum nunc habent in ipso baptismo
quem inscismate ꝑceꝑunt. sic nos dici¬
mus baptismũ xp̃i eẽ ętiam extra cõ¬
munionẽ catholicam quẽ dant illi
qui ab eadem commnunione p̃risi sũt.
quia eum cum p̃ciderentur non a¬
miserunt. Q quod ipsi se putant contu¬
lisse illis quos felicianis inscismate
baptizauit. cũ eos sibi reconciliauerũt
id est non ut acciꝑent quod non habe¬
bant. s ut ꝓdeẽt eis quod inutiliter
inscismate acceꝑant ⁊ habebant: hoc
uere confert ⁊ prestat ds̃ ꝑ communi-¬
onẽ catholicam illis qui uenuint ab
aliqua heresi uel scismate ubi bap
donatistas quoꝵ ep̃s apud cartaginẽ

Expanded text:
inter nos et eos Donatistas qui Primiano inter nos et eos Donatistas qui Primiano communicant derelinquit, unde dubitetur non solum haberi, sed etiam dari posse baptismum Christi ab eis qui ab ecclesia separantur. sicut enim ipsi eos quos Felicianus in schismate baptizauit uerum baptismum accepisse fateri coguntur, quia eos secum nunc habent in ipso baptismo quem in schismate perceperunt, sic nos dicimus baptismum Christi esse etiam extra communionem catholicam, quem dant illi qui ab eadem communione praecisi sunt, quia eum cum praeciderentur non amiserunt. et quod ipsi se putant contulisse illis quos. Felicianus in schismate baptizauit, cum eos sibi reconciliauernt, id est non ut acciperent quod non habebant, sed ut prodesset eis quod inutiliter in schismate acceperant et habebant, hoc uere confert et praestat deus per communionem catholicam illis. qui ueniunt ab aliqua haeresi uel schismate ubi baptDonatistas. quorum episcopus apud Karthaginem