comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gnitatem pͥstinam recipiat que sub infidelitatis
iugo a demonib captiuat᷑: & bene quater reu̾ti
ammonet᷑: quia in quattuor mundi partes iu
dei disꝑsi sunt: qui ubic̃q fuerint. ut dictum ẽ
eam intueamur: id÷ synagoga ad fidem conu̾tat᷑.
et inpenitentia sia oñib ostendat. qͣntum malum
faceret. quando dm̃ suum in cruce configebat. S ꝓ¬
tinus cum eccłia fidem sinagoge intueri appetit: spor¬
sus congratulando quasi int̾rogans respondet: & di
Castra quippe. militantiũ sunt. Castra quippe in su-¬
namite uidebunt᷑. quando ꝓfide qmͣ mͦ impug¬
nat. tunc robuste contͣ ꝑfidos preliabit᷑. S quia ħ
ideo recte ad laudem sponse. sponsus se conu̾tit. diceis
Qm pulchri sunt gressus tui. in calciam̃tis tuis. fi¬
lia principis: filia pͥncipis sc̃a eccłia dr̃: quia pre¬

Expanded text:
gnitatem pristinam recipiat, quae sub infidelitatis gnitatem pristinam recipiat, quae sub infidelitatis jugo a daemonibus captivatur. Et bene quater reverti admonetur; quia in quatuor mundi partes modo Judaei dispersi sunt, qui ubicunque fuerint, ut dictum esteam intueamur, id est Synagoga ad fidem convertatur, et in poenitentia sua omnibus ostendat quantum malum faceret, quando Deum suum in cruce configebat. Sed protinus cum Ecclesia fidem Synagogae intueri appetit, Sponsus congratulando quasi interrogans respondet, et diastrorum? 1. Castra quippe militantium sunt. Castra ergo in Sunamite videbuntur; quia pro fide, quam modo impugnat, tunc robuste contra perfidos praeliabitur. Sed quia hoc tetur, ideo recte ad laudem sponsae Sponsus se convertit, dicens: Quam pulchri sunt gressus tui in calceamentis tuis, filia principis? 2. Filia principis sancta Ecclesia dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
dubio xp̃c iħc a patre spontaneus popłi mei dr̃.
quia uere spontanea caritate ad popłm saluan¬
dum descendit: ut &e nos amorte releuaret. pia
uoluntate et benigna gr̃a. mortẽ in cruce suscepit.
Unde et ipse ad patrem ait. Uoluntarie sacͥficabo
tͥ. Et unus ex redemptis ad xp̃m loquens: aiebat.
Exaudi me dñe: qm̃ benigna ẽ miscdia tua. ꝓpt̾̃
quadrigas uͦ aminadas synagoga conturbatur:
quia qͣndo tandem .iiiͦiͬ. xp̃i euangłia in mundo
currentia. in cordib hominũ feruentia ꝑfidem
contemplat᷑. mox de infidelitatis suȩ tenebris coꝵ¬
fundit᷑: et oborta confusione salubri ad peniten¬
tiam cõmouet᷑. Cui eccłia benigne loquit᷑ diceis.
Reu̾tere. reu̾tere sunamitis: reu̾tere reu̾tere ut in¬
tueamur te. Sunamitis quippe: captiua int̾pre¬
tatur. Sunamitis gͦ ut reu̾tat᷑ uocat᷑: quia sina¬
goge in fine mundi fides ab eccłia offertur: ut di¬

Expanded text:
dubio Christus Jesus a Patre spontaneus populi mei dicitur; dubio Christus Jesus a Patre spontaneus populi mei dicitur; quia vere spontanea charitate ad populum salvandum descendit, et ut nos a morte relevaret, pia voluntate et benigna gratia mortem in cruce suscepit. Unde et ipse ad Patrem ait: Voluntarie sacrificabo tibi . Et unus ex redemptis ad Chritum loquens, aiebat: Exaudi me, Domine, quoniam benigna est misericordia tua . Propter quadrigas ergo Aminadab Synagoga conturbatur; quia quando tandem quatuor Christi Evangelia in mundo currentia, in cordibus hominum ferventia per fidem contemplatur, mox de infidelitatis suae tenebris confunditur, et oborta confusione salubri, ad poenitentiam commovetur. Cui Ecclesia benigne loquitur, dicens: Revertere revertere, Sunamitis, revertere revertere, ut intueamur te. 14. Sunamitis quippe captiva interpretatur. Sunamitis ergo ut revertatur vocatur; quia Synagogae in fine mundi fides ab Ecclesia offeretur, ut di
Abbreviated transcription (Latin):
bonos mali conu̾tant᷑: ꝑ ꝑfectos imꝑfecti nutriant᷑.:
donec & ipsi ad ꝑfectionẽ ueniant. & infirmos qͦsq
sicut ipsi ꝑducti sunt. ad meliora ꝑducant. Hoc xp̃c
eccłie sponsus uisitando ꝓspicit. respiciendo corpus
scm̃ coniungit: qui ideo corpus infirmitatis assũp¬
sisse cognoscit᷑. ut in corpus claritatis tota simul ec-¬
clesia transformet᷑. Unde beatus paulus ait. Qui
reformabit corpꝰ bumilitatis nr̃e: configuratum
corpori claritatis suȩ. Hec omĩa infine mundi sy¬
nagoga tandem excitata ꝑcipiet: et se tandiu igno¬
rasse reprehendet dicens.Nesciui: anima mea con¬
turbauit me: ꝓpt̾ quadrigas aminadas. Ac si di-¬
ceret. Tot uirtutes in sc̃a ȩccłia fieri uidens: quare
intanto tempore ñ ꝑcepi: Quare incredula ꝑstiti:
Cur tandiu ꝑ infidelitatẽ meam in tenebris ig¬
norantie ꝑstiti: S ꝓpt̃ quadrigas aminadab con
dem suscipiendam excitatur. Aminadab emm:
spontaneus popłi mei int̾pretat᷑. Et bene ꝓcul

Expanded text:
bonos mali convertantur, per perfectos imperfecti nutriantur, donec et ipsi ad perfectionem veniant, et infirmos quosque sicut ipsi perducti sunt, ad meliora perducant. Hoc Christus Ecclesiae Sponsus visitando prospicit, respiciendo corpus sanctum conjungit: qui ideo corpus infirmitatis assumpsisse cognoscitur, ut in corpus suae claritatis tota simul Ecclesia transformetur. Unde beatus Paulus ait: Qui reformabit corpus humilitatis nostrae, configuratum corpori claritatis suae . Haec omnia in fine mundi Synagoga tandem excitata percipiet, et se tandiu haec ignorasse reprehendet, dicens: Nescivi: anima mea conturbavit me, propter quadrigas Aminadab. 13. Ac si diceret: Tot virtutes in sancta Ecclesia 449 fieri videns, quare in tanto tempore non percepi? Quare incredula perstiti? Cur tandiu per infidelitatem meam in tenebris ignorantiae perstiti? Sed propter quadrigas Aminadab contdem suscipiendam excitatur. Aminadab enim spontaneus populi mei interpretatur. Et bene procul
Abbreviated transcription (Latin):
ne gͦ concubinȩ uocant᷑: quia xpm̃ quẽ predi¬
cant. ñ in sp̃u s in carne sectantur. De quib apł̃
paulus dicit. Multi quidem scđ̃m carnẽ ambu¬
Huiꝰcemodi non seruiunt dño ihu: s suo uen¬
tri. Que tam̃ concubine bene octoginta ẽẽ dicũ¬
tur: quia et si toto corde terrena diligunt. ce¬
lestia tam̃ loquunt᷑. O ctonariũ quippe nume¬
rum ꝑ denariũ ducimꝰ: & ad octoginta uenimꝰ.
resurrexisse ꝓbatur. Predicatores uͦ et si falsi sunt

Expanded text:
ne ergo concubinae vocantur; quia Christum quem praedine ergo concubinae vocantur; quia Christum quem praedicant, non in spiritu, sed carne sectantur. De quibus apostolus Paulus dicebat: Multi quidem secundum carnem ambuHujusmodi non serviunt Domino Jesu, sed suo ventri . Quae tamen concubinae bene octoginta esse dicuntur; quia etsi toto corde terrena diligunt, coelestia tamen loquuntur. Octonarium quippe numerum per denarium ducimus, et ad octoginta venimus. resurrexisse probatur. Praedicatores vero etsi falsi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quod necessarium ẽ oꝑamur: & in septimo requies¬
cere ꝑ legem iubem᷑. Bene gͦ sexaginta reginȩ ẽẽ di¬
cunt᷑: quia dum decẽ precepta in hoc scło oꝑant᷑.
quasi ꝑ senariũ nimerũ. denariꝰ replicat᷑. Predi¬
cant enim quiq decem p̃cepta legis: in quoꝵ oꝑa¬
tione se exercent. in temporalitate huiꝰ corruptio¬
nis. Sex gͥ decies. uł decẽ sexies multiplicant: qͥ a
uniu̾sale hoc tempus in explenda decem p̃cepta
legis spũaliter esse transigendum oꝑib suis ma¬
nifestant. & u̾bo predicant. Quorum laudẽ in
hoc mundo aliquando reꝓbi aspiciunt: & ut si¬
milit̾ laudent᷑. uł ut aliquod cõmodum in hac
uita quocq mͦ adipiscant᷑. etiam ipsi ꝑsemet ip¬
s presentiam expetunt: nec continentia se exer¬
cent. s libidinẽ explere concupiscunt. Sic falsi
p̃dicatores in eccłia existunt. quia dũ ñ xp̃m. s
lucrum uł laudem diligunt: non spũalit̃ &e ca¬
ste. s carnaliter &e libidinose xp̃o se iungunt. Be¬

Expanded text:
arium est operamur, et in septimo quiescere per Legem jubemur . Bene ergo sexaginta reginae esse dicuntur; quia dum decem praecepta in hoc saeculo operaquasi per senarium numerum, denarius replicatur. Praedicant enim quique decem praecepta Legis, in quorum operatione se exercent in temporalitate hujus corruptionis. Sex igitur decies, vel decem sexies multiplicant; quia universale hoc tempus in explenda decem praecepta Legis spiritaliter esse transigendum, operibus suis manifestant, et verbo praedicant. Quorum laudem in hoc mundo aliquando reprobi aspiciunt; et ut similiter laudentur, vel ut aliquod commodum in hac vita quomodocunque adipiscantur, etiam ipsi per semetipsed praesentiam expetunt, nec continentia se exercent, sed libidinem explere concupiscunt. Sic falsi praedicatores in Ecclesia existunt: quia dum non Christum, sed lucrum vel laudem diligunt, non spiritaliter et caste, sed carnaliter et libidinose Christo se conjungunt. Be
Abbreviated transcription (Latin):
& dicit. Ut inspicerem si floruissent uineȩ: & ger¬
minassent mala punica. Uineȩ florent. qͣndo in
ȩccłis filii recent̃ ad fidem generant᷑: & ad scam
conu̾sationẽ quasi ad fructus soliditatẽ prre pa-¬
rant᷑. Mala punica germinant. quando ꝑfect
quiq ꝑ exempla sua ꝓximos edificant: & inno-¬
uitatẽ scẽ conu̾sationis. ꝑ p̾dicationẽ &e oꝑum bo¬

Expanded text:
Et inspicerem si floruissent vineae, et germinassent mala punica. Vineae florent, quando in Ecclesia filii recenter in fide generantur, et ad sanctam conversationem, quasi ad fructus soliditatem, praeparantur. Mala punica germinant, quando perfecti quique per exempla sua proximos aedificant, et in novitatem sanctae conversationis per praedicationem
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ is qui ante lucẽ exurgit. Et ditiorẽ qͥ autunna¬
nis arbusta plantauit. Conuenient̾ gͥ factum est
ut sic̃ moysi ita et ioħis glebam omp̃s ds̃ abscondẽt.
et iñduob mirabilib uiris unũ miracłm ex hiberet

Expanded text:
quam is qui antelucanus exsurgit. Et ditior est, qui autumnaquam is qui antelucanus exsurgit. Et ditior est, qui autumnanis arbusta plantavit. Convenienter igitur factum est ut sicut Moysi, ita et Joannis glebam omnipotens Deus absconderet et in duobus mirabilibus veris unum miraculum exhiberet.
Abbreviated transcription (Latin):
etiã in sepulchro. Et quid plura: Ille faciem suã
lat eẽntiam. ut d̾s abhominib agnoscat᷑. Atq ut
idem repetam: illesplendorẽ sui uultus obtexit.
ne ab illa plebe conspiceret᷑ : d̃i iste uerbũ qd̃ ẽ ima¬
go patris. splendor głe et figura substantiȩ eiꝰ ꝑspi¬
cue reuelauit. ut a nobis agnosceret᷑. Postremo d̃i filiũ
quẽ iste p̾manib habuit. cũ quo diutissime conũ¬
satus ẽ. aquo unice ac specialit̾ ẽ dilectus: ille qͥdẽ
obnixe ac desiderabilit̾ petiit dicens. obsecro dñe
mitte quẽ missurus es: s impetrare ñualuit.
Ueruntam̃ dũ magnis sũmisq aꝑud dm̃ meritis
ambo clariussent: uno ut̃q sp̃u plenus fuit: u
alterũ alt̾i preferre p̃sumimꝰ: s diu̾sitatẽ tẽpoꝵ
ꝓsua cuiꝰq dignitate pensamꝰ. Quoꝵ quippe uia¬
toꝵ nulla oculoꝵ uiuacitate disparium. qui orto
sole gradit᷑ clarius quelibet opposita conspicit:

Expanded text:
etiam in sepulcro. Et quid plura? Ille faciem suam etiam in sepulcro. Et quid plura? Ille faciem suam lat essentiam, ut Deus ab omnibus agnoscatur . Atque ut idem repetam, ille splendorem sui vultus obtexit, ne ab illa plebe conspiceretur; iste Dei Verbum, quod est imago Patris, splendor gloriae et figura substantiae ejus , perspicue revelavit, ut a nobis agnosceretur. Postremo Dei Filium, quem iste prae manibus habuit, cum quo diutissime conversatus est, a quo unice et specialiter dilectus, ille quidem obnixe ac desiderabiliter petiit, dicens: «Obsecro, Domine, mitte quem missurus es ;» sed impetrare non valuit. Verumtamen dum magnis summisque apud Deum meritis ambo claruissent, uno uterque spiritu plenus fuit, unalterum alteri praeferre praesumimus, si diversitatem pro sui cujusque dignitate pensamus. Duorum quippe viatorum nulla oculorum vivacitate disparium qui orto sole graditur clarius quaelibet opposita conspicit
Abbreviated transcription (Latin):
et apparuit nobis. Et ñ solũ dm̃ hominẽ factũ
oculis carnalib uidit: s et ipsũ uerbũ qđ erat
apud patrẽ et ꝑ quod facta sunt om̃ia. illustra¬
ta diuinitus mente conspexit: atq ut ad huc
comparatio ꝓducat᷑. moyses tab̾nacło preerat
qd̃ nubes oꝑiebat. ita ut aliqñ nec ipse moyses
potuisset intrare sicut in exodo legitur. qͥaoꝑuit
nubes tab̾naculũ testimonũ. et gła dñi impleuit
illud. nec poterat moyses ingredi tectũ federis nu¬
be oꝑiente om̃ia: ioħes autẽ melioris tab̃naculi eu¬
stos factus. beate marie minister extitit: qmͣ non
udelicet corporea huiꝰ aeris nubes obtexit. s sp̃c
qui hoc tab̾naculũ ñmox discessurus. s uerã car¬
nem suscepturus impleuit. ñ mansit sub aeris cali¬
gine. s potius inlumine solis. sic̃ ꝑ ꝓpħam dĩ. Inso
le posuit tab̾naculũ suũ. ꝑ illũ manna datũ ẽ tunc
isrłitico ppło: ecce iste quanto głosius habet manna

Expanded text:
factum oculis carnalibus vidit, sed et ipsum Verbum, quod erat apud Patrem, per quod facta sunt omnia , illustrata divinitus mente conspexit. Atque ut adhuc comparatio producatur, Moyses tabernaculo praeerat quod nubes operiebat, ita ut aliquando nec ipse Moyses posset intrare, sicut in Exodo legitur: «Quia operuit nubes tabernaculum testimonii, et gloria Domini implevit illud ,» nec poterat Moyses ingredi tectum foederis, nube operiente omnia, Joannes vero melioris tabernaculi custos factus, B. Mariae minister exstitit, quam non videlicet corporea hujus aeris nubes obtexit, sed Spirqui hoc tabernaculum, non mox discessurus, sed veram carnem suscepturus implevit, non mansit sub aereae caligine nubis, sed potius in lumine solis, sicut per Pro illum manna datum est tunc Israelitico populo; ecce quanto gloriosius habet iste manna
Abbreviated transcription (Latin):
sciendum ẽ quod plerumq corda ꝑfectoꝵ uisitat:
eisq benignitatis suȩ suauitatẽ manifestat: ut ꝑ
eos adinfirmiores post modũ ueniat.: & qͣnͣtum
in augm̃tum iusticie profecerint. ꝑ illos cognoscat.
Unde scͥptum ẽ. Dñs de celo ꝓspexit suꝑ filios hõi¬
num: ut uideat si est intelligens aut requirens
poma conualliũ ꝑ illos quib presidet prospectat:
Tunc enĩ dñs uidere uł cognoscere dr̃: cum scõs
suos quos illustrat ad uidendũ exortat᷑. S quid
ẽ quod non poma montis. s poma conualliũ ut
uideret descendit: nisi qd illis respecꝰtum suȩ mi-¬
serationis tͥbuit. quos in humilitate ꝑsistere cog¬
ipse dñs ꝑ semet ipsum ex uoce ꝓpħe dixit. Super

Expanded text:
sciendum est, quod plerumque corda perfectorum visitat, sciendum est, quod plerumque corda perfectorum visitat, eisque benignitatis suae suavitatem manifestat; ut per eos ad infirmiores postmodum veniat, et quantum in augmentum justitiae profecerint, per illos cognoscat. Unde scriptum est: Dominus de coelo prospexit super filios hominum, ut videat si est intelligens, aut requirens poma convallis per illos quibus praesidet, prospectat? Tunc enim Dominus videre, vel cognoscere dicitur, cum sanctos suos quos illustrat, ad videndum exhortatur. Sed quid est quod non poma montis, sed poma convallis, ut videat, descendit, nisi quod illis respectum suae miserationis tribuit, quos in humilitate persistere cogipse Dominus per semetipsum ex voce prophetae dicit: Super
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiam intͣ corpora sua retinent: quasi nucleum
infragili testa portant. Sunt enĩ in eccłia qmͣ plures.
qui assiduȩ diuine scͥpture intendunt: & qm suauis
sit dñs gustantes. ampliꝰ gustare concupiscunt. Sc̃a
gaudia in corde ruminant: et ruminantes magis
ac magis conualescunt: & tam̃ foris nescientib eos
uiles apparent: quia ignorat᷑ qmͣ suauẽ in suis inte¬
riorib cibum portant. Quid isti nͥ nuces existunt :
Qui nuclei dulcedinẽ intus fert̾: exteriꝰ uero car¬
nis uilitatem p̾tendunt. De quib fuit apłs qui di¬
cebat. Habemꝰ theaurum istũ: in uasis fictilib. Hor¬
tus gͦ ncum corda sunt scõrum: qui dũ diligunł.
celestem dulcedinẽ in intimis gerunt. Uñ in psal-¬
mo scͥptom ẽ. Qm magna multitudo dulcedinis tu¬
ȩ dnẽ: qm abscondisti timentib te. S quid÷ quod
in hortum nucũ sponsus descendit ut poma uide¬
at: cum pocius nuces uidere debeat: Ueruntam̃

Expanded text:
sapientiam intra corpora sua 448 retinent, quasi nucleum sapientiam intra corpora sua 448 retinent, quasi nucleum in fragili testa portant? Sunt enim quamplures in Ecclesia, qui assidue divinae Scripturae intendunt, quam suavis sit Dominus gustantes, amplius gustare concupiscunt, sancta gaudia in corde ruminant, et ruminantes magis ac magis convalescunt; et tamen foris nescientibus eos, viles apparent; quia ignoratur quam suavem in suis interioribus cibum portent. Quid isti, nisi nuces existunt, qui nuclei dulcedinem intus ferunt, exterius vero carnis vilitatem praetendunt? De quibus erat Apostolus, qui dicebat: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Hortus igitur nucum, corda sunt sanctorum, qui dum diligunt, coelestem dulcedinem in intimis gerunt. Unde in Psalmo scriptum est: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te! Sed quid est quod in hortum nucum Sponsus descendit, ut poma videat, cum potius nuces videre debeat? Verumtamen
Abbreviated transcription (Latin):
itaq sc̃a anma dum peccantib exempla p̃bet:
quasi luna in nocte lucet. Dum uͦ magis ac ma
pla imitationis prebeat. quȩ pͥus solis peccatori¬
b unitanda apparebat. ꝓfecto iam luna sol effici-¬
tur: quia que in nocte errantib nc̃ lucebat: mͦ
in die ambulantib lumen ueritatis manifestat.
Hincẽ quod sequit᷑. Clecta ut sol. De qua bene sub¬
dit᷑. Terribilis ut castroꝵ acies ordinata. Hoc quia
iam dictum ẽ. non iterũ necesse ẽ exponi: ne sic
uideat᷑ fastidiũ generari. Sequit᷑ gͦ sponsus: et
causam dicit. unde tanta uirtus in eccłia excrece¬
re possit. Uisitatione quippe renouat᷑. & qd̃ in
ea tenebrosum ẽ. respectione eiꝰ illuminat᷑: ce hinc
ẽ qd̾ subdens ait. Descendi in hortum nucũ ut uide¬
rem poma conualliũ: et inspicerẽ si floruissent
uineȩ: et germinassent mala punica. Quid ꝑ nu-
ces: nͥ ꝑfectos quosq intelligimꝰ. Qui dũ diuinã

Expanded text:
itaque sancta anima dum peccantibus exempla praebet, itaque sancta anima dum peccantibus exempla praebet, quasi luna in nocte lucet. Dum vero magis ac mpla imitationis praebeat, quae prius solis peccatoribus imitando apparebat, profecto jam luna sol efficitur; quia quae in nocte errantibus nunc lucebat, modo in die ambulantibus lumen veritatis manifestat. Hinc est quod sequitur: Electa ut sol. De qua bene subditur: Terribilis ut castrorum acies ordinata. Hoc quia jam dictum est, iterum non necesse est exponi, ne sic videatur fastidium generari. Sequitur ergo Sponsus, et causam dicit unde tanta virtus in Ecclesia excrescere possit. Visitatione quippe renovatur, et quod in ea tenebrosum est, respectione ejus illuminatur. Et hinc est quod subdens ait: Descendi in hortum nucum, ut viderem poma convallium; et inspicerem si floruissent vineae, et germinassent mala punicces, nisi perfectos quosque intelligimus, qui dum divinam
Abbreviated transcription (Latin):
tione que sint dormenta reꝓbors aspiciunt: & q̃
sint facta sua sine palpatione examinare conten
iniquitatis relinquunt. & luce iusticiȩ accendi
incipiunt. Hii ꝓculdubio uelut aurora consur¬
gentes progrediunt᷑: quia subito peccati noc¬
tem euacuantes. ad lucem magis ac magis di¬
latant᷑. Sic anima quȩ pͥus erat in tenebris. nc̃
splendens apparet. et que etiam in se ipsa ob¬
fuscabat᷑. nunc aliis luce sc̃ȩ oꝑationis respleg¬
det. De quib bene subdit᷑. Pulchra ut luna
electa ut sol. Luna quippe dum noctem il¬
luminat: caligantib oculis iter ꝑ qd̵ homo
gradiatur. demonstrat. Sic nimirum queq a¬
nima que tenebras dimittit. et in scãm oꝑa-¬
tionẽ se extendit: dum exemplũ bene oꝑandi
tͥbinit: quasi lucem tenebrescentib oculis spargit.
Dum enĩ peccantes quiq bonũ opus aspiciunt:
et adidem faciendum se conũtunt: quasi erran¬
tes in nocte. ꝑ lum̃ lunȩ ad uiam redeunt. Hec

Expanded text:
tione quae sint tormenta reproborum aspiciunt, et quae tione quae sint tormenta reproborum aspiciunt, et quae sunt facta sua sine palpatione examinare contendiniquitatis derelinqunt, et luce justitiae accendi incipiunt. Hi procul dubio velut aurora consurgentes progrediuntur; quia subito noctem peccati evacuantes, ad lucem magis ac magis dilatantur. Sic anima quae prius erat in tenebris, nunc splendens apparet; et quae etiam in se ipsa offuscabatur, nunc aliis lumine sanctae operationis resplendet. De qua bene subditur: Pulchra ut luna, electa ut sol. Luna quippe dum noctem illuminat, caligantibus oculis iter, per quod homo gradiatur, demonstrat. Sic nimirum quaeque anima, quae tenebras dimittit, et in sanctam operationem se extendit, dum exemplum bene operandi proximis, quasi lucem tenebrescentibus oculis spargit. Dum enim peccantes quique bonum opus aspiciunt, et ad idem faciendum se convertunt, quasi errantes in nocte, per lumen lunae ad viam redeunt. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
tur se nosse dm̃: factis autẽ negant. Scĩ enĩ ui¬
ri factis et dictis confitent᷑ dm̃: quia quod cre¬
dunt faciunt: & ad bona que faciunt. etiã alioᷤ
sermonib & exemplis trahunt. Quoꝵ uirtutib
ad fidem adũsarii excitant᷑: dum in eis et pie¬
tatem fidei. & constantiã oꝑis ammirant᷑. Uñ
et synagoga ad fidem erigitur: cum in eccłia que
sunt fidei merita ammirans contemplat᷑. dicers.
Quȩ ẽ ista que progredit᷑ quasi aurora consur¬
gens: pulchra ut luna. electa ut sol. terribilis
ut castrorum acies ordinata: Eccl̃ia sc̃a quasi au¬
rora consurgens. in iudicio ultimo progredit᷑:
quia relictis tenebris corruptionis. incorruptio¬
nis claritate innouatur. Quȩ bene ut sol electa
quod idem sol ait. Colo pater. ite ubi ego sum il¬
lic sit et minister m̃s. Quod tam̃ et de membris
eiusdem eccłie ad huc in carne uiuentib. intelli¬
gi potest. Sunt enĩ nonnulli qui magna inten¬

Expanded text:
tur se nosse Deum, factis autem negant . Sancti autem vitur se nosse Deum, factis autem negant . Sancti autem viri dictis et factis Deum confitentur; quia quod credunt faciunt, et ad bona quae faciunt, etiam alios sermonibus et exemplis trahunt. Quorum virtutibus adversarii ad fidem excitantur, dum in eis et pietatem fidei, et constantiam operis admirantur. Unde et Synagoga ad fidem erigitur, cum in Ecclesia quae sint merita fidei admirans contemplatur, dicens: Quae est ista quae progreditur quasi aurora consurgens, pulchra ut luna, electa ut sol, terribilis ut castrorum acies ordinata? 11. Ecclesia sancta quasi aurora consurgens in judicio ultimo progreditur, quia relictis tenebris corruptionis, incorruptionis claritate innovatur. Quae bene ut sol electa hibetur. Unde est quod idem sol ait: Volo Pater, ut ubi ego sum, illic et minister meus sit . Quod tamen et de membris ejusdem Ecclesiae adhuc in hac carne viventibus intelligi potest. Sunt enim nonnulli qui magna inten
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt: reginȩ et concubinȩ laudauert̃ eam.
in hac carne contemplant᷑: a ꝑegrinante eccłia
ad regnantẽ eccł̃iam erigunt᷑. Uident filie syon
columbam. et beatissimã predicant: quia sc̃e a-
nimȩ dum uirtutes eccłie spectant ad laudem ꝓ¬
rumpunt: & ad beatitudinẽ in hiant. Scã qͥppe
eccłia gr̃a genitrice nutrit᷑: dum fide eruditur:
carne sui sponsi pascitur. sanguine lauat᷑: scͥp¬
tura diuina saginatur. Huiusmodi robusta mi¬
trimentis demones expugnat: uicia suffocat.
carnẽ domat: spm̃ roborat: uitam expectat.
Hec omĩa quic̃q aspicit. recte in aminirationẽ
ꝓͥtinus assurgit: et beatissimã ꝓnuntiat: quia
uidet ad qͣntam głam ꝑ tot uirtutes exurgat¬
Cum reginis etiam concubine laudant: quia et¬
si oꝑib falsi p̃dicatores contradicunt: sermonib
ipsa ueritas dicit. ꝑ opulus hic labiis me ho¬
norat: cor autẽ eoꝵ longeẽ a me. Qd̃ aꝑte ma¬
nifestat: cum aꝑte dicit. Dicunt enĩ: & non faci

Expanded text:
erunt: reginae et concubinae laudaverunt eam. in hac carne contemplantur, a peregrinante Ecclesia ad regnantem Ecclesiam eriguntur. Vident filiae Sion columbam, et beatissimam praedicant: quia sanctae animae dum virtutes Ecclesiae spectant, in laudem prorumpunt, et ad ejus beatitudinem inhiant. Sancta quippe Ecclesia gratia genitrice nutritur, dum fide eruditur, carne sui Sponsi pascitur, sanguine lavatur, Scriptura divina saginatur. Hujusmodi robusta nutrimentis daemones expugnat, vitia suffocat, carnem domat, spiritum roborat, vitam exspectat. Haec omnia quicunque aspicit, recte in admirationem protinus assurgit, et beatissimam pronuntiat, quia videt ad quantam gloriam per tot virtutes exsurgatCum reginis etiam concubinae laudant; quia etsi operibus falsi praedicatores contradicunt, sermonibusipsa Veritas dicit: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Quod aperte manifestat dum iterum dicit: Dicunt enim, et non faci
Abbreviated transcription (Latin):
uincunt: et demones uelut tyrannos sibi subici¬
unt: om̃s motus suos ut ordinate currant sapient
regunt: aliis p̃dicant hoc qd ipsi faciunt: multoᷤ
a faucib demonũ gladio u̾bi pugnantes abstra-¬
hunt. Quid huiꝰcemodi animȩ nisi regine existunł:
Que dum regem xpm sponsum suũ ualde diligunt.
amoris cõmixtione & libidinis execratione regios
filios. id÷ fideles popłos gignunt. Quib omib be¬

Expanded text:
incunt, daemones velut tyrannos sibi subjiciunt, omnes motus suos ut ordinate currant, sapienter regunt, aliis praedicant hoc quod ipsi faciunt, multos a faucibus daemonum gladio verbi pugnantes 445 abstrahunt Quid hujusmodi animae nisi reginae existunt, quae dum regem Christum sponsum suum valde diligunt, amoris commistione et libidinis execratione, regios filios, id est fideles populos gignunt? Quibus omnibus be
Abbreviated transcription (Latin):
In principium sui uoluminis post uoluptuos conuuia
adluctum ꝓuocat hierusalem. Excidiumꝗ eiꝰ ꝓnunciat
predicat quoq uocationẽ gentium et suꝑ congregtitoꝰ
credentes suꝑuenturum spm̃ scm̃. Prophettiuit aut̃
CUI IHTẼTATUR honustus uaticinctuit inscancria
tius mundi figura describens. Primũ itetque scelus quia
om̃s in adam peccauer̃. Secundũ quia in istt̃ naturae
legem in memores rationi non incellexerunt. Tertium
quoque eorum qui a datcelegis non obedierunt. Qucr¬

Expanded text:
in principio sui voluminis post voluptuosa convivia in principio sui voluminis post voluptuosa convivia ad luctum provocat Jerusalem, excidium quoque pronuntiat, praedicat quoque vocationem gentium, et super congregatos credentes superventurum Spiritum sanctum. Prophetat us, vaticinavit in Samaria tius mundi figura describens. Primum itaque scelus, quia omnes in Adam peccaverunt. Secundum, quia in statu naturae legem immemores rationis non intellexerunt. Tertium quoque eorum, qui datae legi non obedierunt. Quar
Abbreviated transcription (Latin):
non uideatur futura p̃dicere uł quasi trans hacta nar¬
rare. Hic auc̃ quattuor regnorũ cernit frequentius uisiones
eorum quȩ disserentias subdiuersi s imaginibꝰ intromittit.
Deanchicristo quoque ostendit quod ipse sit coruuꝰ pusillũ idẽ
hebraicis quidem licteris sed chaldaicalingua scriptuꝰ est.
mus ꝓfundior reliquis insentenciis et operiosior intellectu.
Iste adeas tribꝰ qui uocãntur et saimaria domui ioseph
etisrł loquitur. Sed ꝑeffraim hereticos arguit qͥ rece¬
dentes ab aecłe unitate participes facti sunt idolorũ
Fer samaria aut̃ eorundẽ hereticorũ demonstrat figu¬
ram. qui sep̃ceptorũ dĩ custodes ẽẽ mentiuntur et subp̃¬
textu ueriitis mendatium colunt. Hic hystoriditer
iudeos in xp̃o ultimo tẽ pr̃ credituros ꝓnuntiauit : Terciũ
quoq resurrectionis dñice diem p̃di&x̃. łphectiuit aut̃
Istȩ adudam tantum & hierusalem uaticinium ꝓferres.

Expanded text:
non videatur futurum praedicere, sed quasi transacta narnon videatur futurum praedicere, sed quasi transacta narrare. Hic autem quatuor regnorum cernit frequentius visiones, eorumque differentias sub diversis imaginibus intromittit. 60. De Antichristo quoque ostendit quod ipse sit cornu pusillum, id est, Hebraicis quidem litteris, 207 sed Chaldaica lingua scriptus est. ophetis primus, profundior reliquis in sententiis, et operosior intellectu. Iste ad eas tribus quae vocantur Ephraim et Samaria, domum Joseph et Israel, loquitur, sed per Ephraim haereticos arguit, qui recedentes ab Ecclesiae unitate, participes facti sunt idolorum. 63. Per Samariam autem eorumdem haereticorum demonstrat figuram, qui praeceptorum Dei custodes esse mentiuntur, et sub praetextu veritatis mendacium colunt. Hic historialiter Judaeos in Christo ultimo tempore credituros pronuntiavit. Tertium quoque resurrectionis iste ad Judam tantum et Jerusalem vaticinium proferens
Abbreviated transcription (Latin):
lantes in simi litudine circumcisionis etgentium. Siue
aquilam subnabuchodonosor uel antixp̃i figuram
magnis alis et uolucri celeritate totius mundi impe¬
rium occupantem. Nangit preterea subspetie prin¬
cipis tyribeatitudinem diaboli quam amisit etrui
ribus p̃cipit ne reticeant malitiam. Qutittuor a&iã
ultionum poenas peccatoribꝰ p̃dicat. animasq redire
dilaborem paterni delicti. Obiurgit int̃ hec subod¬
la & coliba omnem turpitudinem samarie ethierusa¬
lem. Hatiuit atem ꝗ obicit cõtumeliosam. Saepe ae¬
ciam ad poenitentiam ccaptiuos ꝓuocat ppłos et post
p̃uciricationem ad mona& redire conuersos. Hic aut̃¬
tricesimo aettitis suȩ anno eteciptiuitatis quinto in cal¬
dea exultins ꝓphectiuit ibique uaticinium cõsuma
Denique istȩ non solum uenturũ p̃dicauit ut ceteri
sed eticim et tempus inccrnationis uł pcissionis ꝑor
dinem regum uel numero definiuit annorũ ita ut potus

Expanded text:
latas, in similitudinem circumcisionis, et gentium, sive latas, in similitudinem circumcisionis, et gentium, sive aquilam sub Nabuchodonosor, velut Antichristi figura, magnis alis, et volucri celeritate totius mundi imperia occupantem. 56. Plangit praeterea sub specie principis Tyri beatitudinem diaboli, quam amisit, et ruribus praecipit ne reticeant malitiam. Quatuor etiam ultionum poenas peccatoribus praedicat, animasque redire di labem paterni delicti. 58. Objurgat inter haec sub Oolla et Oolliba omnem turpitudinem Samariae et Jerusalem; nativitatemque objicit contumeliosam. Saepe etiam ad poenitentiam captivos provocat populos, et post praevaricationem admonet populum redire conversum. Hic autem aetatis suae anno 35, et captivitatis quinto in Chaldaea exsulans prophetavit: ibique vaticinium consummaDenique iste non solum venturum praedicavit, ut caeteri, sed etiam et tempus incarnationis et passionis per ordinem regum et numerum definivit annorum, ita ut potius
Abbreviated transcription (Latin):
etheliachim etioachim. et sed echiam. sub quo euersa est
hieruscdem. Septuaginit duo annis et tribꝰ mensibꝰ ꝓphe¬
tauit eoccepto illud tempus quo post euersam hieruscilem
dĩ & quattuor animlia in similitudinẽ euu cingeliorum
clectri idẽ diumnittitis fulgore rutilantem. Comeditqͦq
librum diuine legis in quo conscriptũ ẽ x lam̃ tum poenite¬
tum & carmen iustorum. ue eorum qui post pecattis
poenitentiam non egerunt. Dehinc accepit laterem in qͦ
obsesse hieruscdem picturit describitur. Uel inquo sub
typo xp̃i ei uꝰdem herusalem id ẽ totius a ecđe qui ẽ altare
xp̃i formata misteria describuntur. Capit &iam et
hic ꝓphect somnium sinistri lateris intipo mortis pec¬
catorum qui ad leuam positi &na supplitia sustinebũt
Hac demum a sinistro indextro latere dormire iubetur
ppt spem eorum qui ꝑmutationem morum resurrectio¬
nisgłã obtinebunt. Aspicit et duas uirgas sibim& copu¬

Expanded text:
et Eliachim, et Joachim, et Sedechia quo eversa est et Eliachim, et Joachim, et Sedechia quo eversa est Jerusalem. Septuaginta duobus annis et quatuor mensibus prophetavit, excepto ilDei, et quatuor animalia in similitudinem evangeliorum, electri, id est, divinitatis fulgore rutilantem. Comedit quoque librum divinae legis, in quo scriptum est lamentum poenitentium, et carmen justorum, et vae eorum qui post peccatum poenitentiam non egerunt. 55. Dehinc accipit laterem, in quo obsessa Jerusalem pictura describitur, vel in quo sub typo Christi ejusdem Jerusalem, id est, totius Ecclesiae, quaei formata, mysteria describuntur. Capit et hic propheta somnium sinistri lateris, in typo mortis peccatorum, qui ad laevam positi aeterna supplicia sustinebunt: ac demum a sinistro in dextro latere dormire jubetur propter spem eorum qui per mutationem morum resurrectionis gloriam obtinebunt. Aspicit interea et duas virgas sibimet copu
Abbreviated transcription (Latin):
postquã intypo xp̃i regna destruxit diaboli. Iustitieꝗ
uł fidei aedificauit imperium. Iubetur ꝓphetare suꝑ
om̃s gentes. Egi pcum uidelic& et palestinos. moaib et
amon edom & damascum &cedar & suꝑ regna as
sur nec nõ suꝑelam & babi lon. Int̃hȩc aut̃ uidit uir¬
gam uigilantẽ diuine corruptionis et potestatis . Ollã
quoque succensam idẽ iudeam plebem igne carnaliũ
desi deriorũ ardentem. Aspicit et duo cophinos ficorũ
prioris populi et suc cessionẽ futuri. Sumit &iã calicẽ
supplicii atq uni uersis gentibꝰ porrigit. Aspicit & lũ¬
& calicem aureum babilonis ꝑ quo inebriatus ẽ munduꝰ
letifero idolatriȩ austo. Iubetur & picere in eufrata uolu¬
mine lapidi alligatum ad demostrandum interitum ba¬
bilonis uł figuraliter totius mundi. increpat ȩtiã et de¬
liquentes & ad conuersionem ꝓuocat. Adultimũ plan¬
git ruinam hierusclem templiꝗ excidium et disꝑsionem

Expanded text:
postquam in typo Christi regna destruxit diaboli, justiaeque postquam in typo Christi regna destruxit diaboli, justiaeque vel fidei aedificavit imperium, jubetur prophetare super omnes gentes, Aegyptum videlicet et Palaestinos, Moab et Ammon, Edom et Damascum, et Cedar, et sur, nec non super Elam et Babyloniam. Hic autem vidit virgam vigilantem divinae correptionis et potestatis, ollam quoque succensam, id est Judaicam plebem igne carnalium desideriorum ardentem aspicit, et duos cofinos ficorum prioris populi, et successionem futuri. Sumit etiam calicem supplicii, atque universis gentibus porrigit. Accipit et lum calicem aureum Babylonis per quem inebriatus est mundus, letiferum idololatriae vase, jubetur projicere in Euphratem volumen lapidi alligatum ad demonstrandum interitum Babylonis, vel figuraliter totius mundi: increpat etiam hic delinquentes, et ad conversionem provocat: ad ultimum plangit ruinam Jerusalem, templique excidium, et dispersion
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatio gentiũ &ruin a ostenditur ppłi iudeorum. Ter¬
honus maris deserti huiuꝰ scłi temptatio declaraitur et
quȩ illi uentur sunt ostenduntur. Pidumet : oritur
sol. iustitiȩ gentium et tenebre ueniunt ppło iudeorum.
ꝑctrabi c̃ prȩdicatur a quabaptismatis p̃benda his qͥ fuge¬
rent gentium errores uł eorũ blas phemias : Eualle syon
ꝑditio p̃dicctur. hierusedem &hereticorum qui de
sublimittite aeccłe cetiderunt. Etyrum gentibꝰ p̃dicct᷑
ut scłi errore deposito ad xp̃m dñm cõueritntur. Reliqua
matione mundi. Ephetauit aut̃ annis ferme septuagin¬
ta subregibꝰ quattuor iudti ordine atꝗ genere sibimet suc¬
cedentibꝰ idẽ hocho&iam ioatham. acaꝵ. adultimũ hege¬
chiarsub quo pcueis magni uoluminis eiꝰ usꝗ adcalcem texi
in loquendo & ad intellegendũ ftacilis . qui in om̃ibꝰ dictis
& passionibꝰ siuis redemptoris nr̃i imaginẽ p̃tulit. Hic

Expanded text:
praedicatio gentiupraedicatio gentiuonus maris deserti, hujus saeculi temptatio declaratur, et quae illi ventura sunt, ostenduntur. Per Idumaeam oritur sol justitiae gentium, et tenebrae auferuntur populis Judaeorum; per Arabiam praedicatur aqua baptismatis, praebenda his, qui fugerint gentium errores vel eorum blasphemias. Per vallem Sion perditio praedicatur Jerusalem et haereticorum, qui de sublimitate Ecclesiae ceciderunt. Per Tyrum gentibus praedicatur, ut scilicet errore deposito ad Christum Dominum convertantur: reliqua matione mundi. Prophetavit annorum ferme septuaginta sub regibus quatuor Judaeae ordine atque genere sibimet succedentibus, id est, Ozia, Joathan, Achaz, ad ultimum Ezechia: sub quo pars magna voluminis ejus usque ad calcem texitin loquendo, et ad intelligendum facilis; qui in omnibus dictis et passionibus suis Redemptoris nostri imaginem praetulit. Hic,
Abbreviated transcription (Latin):
&hierusalem aduersuꝰ ceteras gentes quȩ incircuitu eiꝰ
sunt ꝓphetiȩ conuertit sermonem etiuta quditatem
locorum etuite diuersitatem quȩq ẽẽnt eis mala uen¬
tura denuntiat. Eost captiuicatem enĩ hierus edem
runam babi loniȩ comminatur. Deinde necem plry¬
listim. Vastitatem mod. ext̃miniũ damasci cegipti
commotionem et solitudinem maris deserti. Obsidionẽ
quoꝗ edom. fugam & interitu arabiȩ. Et excidiũ uillis
sio n. sub uersionem ȩtiam tyri. siue qua drupedum
dño copulatur. In ruina babiloniȩ confusio totiuꝰ mũ¬
di suꝑbi quȩ arguetur et fins eiꝰ monstratur. In uasti¬
tate mocib error scientiȩ scł aris insilentium luctũ ꝗ mu¬
tatur. In euersione aegipti cotius mundi idolatriȩ des¬
truuntur templiꝗ dñi ȩdificatio p̃dicatur in contricio¬
ne phylistim luctuꝰ eorum monstratur qͥ abitiunt iugũ
xp̃i eteleuant se contra scientiam dĩ. Porro ꝑditmascum

Expanded text:
et Jerusalem adversus caeteras gentes, quae in cicuitu ejus et Jerusalem adversus caeteras gentes, quae in cicuitu ejus sunt, prophetiae convertit sermonem, et juxta qualitatem locorum, et vitae diversitatem, quae essent eis mala ventura denuntiat. Post captivitatem enim Jerusalem ruinam Babyloniae comminatur. 203 44. Deinde necem Philisthiim, vastitatem Moab, exterminium Damasci, et Aegypti commotionem, et solitudinem maris deserti, obsidionem quoque Edom, fugam et interitum Arabiae, excidium vallis Sion, subversionem etiam Tyri, sive quadrupedum. cclesia Domino copulatur. In ruina Babyloniae confusio totius mundi superbiaque arguitur, et finis ejus monstratur. In vastitate Moab error scientiae saecularis in silentium luctumque mutatur. 45. In eversione Aegypti totius mundi idololatriae destruuntur, templique Domini aedificatio praedicatur. In contritione Philisthiim luctus eorum monstratur, qui abijciunt jugum Christi, et elevant se contra scientiam Dei. Porro per Damascum
Abbreviated transcription (Latin):
catur panarechon. xp̃i aduentum qͥ ẽ sapientia dĩ
patris passionem ꝗ eiꝰ apꝑta manifestittione denun¬
tiat. ECCLESIASTICUS UERO morum poene om̃iũ disci¬
plinam & scȩ̃ religionis conuersationem ad fatim copioseꝗ
conscribit. Dictuꝰ ẽ aut̃ ȩcclesi esticuꝰ ꝓ eo qđ in medio cȩtu
ppłi idẽ coram aecđam fuerit abitus. Hicenĩ ꝓpt̃ nimi¬
am sensus similitudinem eteloquii parilitatem salom oniꝰ
citulo p̃nocatur. Constat aut̃ hunc librum abiłiu filiosy¬
rach editum fuisse & int̃reliquo scc̃rũ scripturarũ libroᷤ¬
Specula cor que descirit pliyn inenigmate duorũ cestttmen¬
irum. Cum duodecim alis id est apłis. qui p̃dicatione sua
totum mundum uolucri cȩleritate discurr̃. Tegentes stc¬
tem etpedes sedentis inchrono dĩ idẽ occulcitntes ea siue
quȩ ante scłi fuerunt exordia siue quȩ posttransactti huuiꝰ
mundi figura futur ⁊ sunt. Hicttm̃ postuisionem iude

Expanded text:
catur panarethon, Christi adventum, qui est sapientia Dei catur panarethon, Christi adventum, qui est sapientia Dei Patris, passionemque ejus aperta manifestatione denuntiat. Ecclesiasticus vero morum pene omnium disciplinam, et sanctae religionis conversationem affatim copiose conscripsit. Dictus est autem Ecclesiasticus, pro eo quod in medio coetu populi, id est, coram ecclesia fuerit habitus. Hic enim propter nimiam sensus similitudinem et eloquii parilitatem Salomonis titulo praenotatur. Constat autem et hunc librum a Jesu filio Sirach editum fuisse, et inter reliquos sacrarum Scripturarum libroSpeculaturque duo seraphim in aenigmate duorum Testamentorum, cum duodecim alis, id est, apostolis, qui praedicatione sua totum mundum volucri celeritate discurrunt, tegentes faciem et pedes sedentis in throno Dei, id est, occultantes ea, sive quae ante saeculi fuerunt exordia, sive quae post transactam hujus mundi figuram futura sunt. 43. Hic tamen post visionem Judae
Abbreviated transcription (Latin):
na subspecie sponsi et sponsȩ xp̃i a eccła quȩ unitatem
declatrat atq ammam ad amorem cȩlestiũ excitins ꝑue
niendam ad consortium dĩ ꝓuocat. Illud etiam nõ est omi¬
tendum qđ a d octoribꝰ nr̃is traditur. A pud hebreos
hanc fuisse obserutionem. Hecui quam librum hunc
legere ꝑmitterint. Nisi uero im ꝑfecte scientiȩ & robo¬
rate fidei neforte ꝑ inbecillicitatẽ inftantiȩ & fidei inpe¬
ritiam. Non tam erudir& cognitio lubricd mentes quc̃
potius ad cõcupiscentia corpordes conuerterx. Om̃s enĩ
scripturas ad octoribꝰ eorum tradi pueris solitum est ȩtiã¬
& eas quas deutheres inuocant. Quat tuor taantũ istȩ
adultimum reserucri iđ principium genesis demundi
creatione. E⁊ et hielis quoque principia in quibꝰ deche¬
rubyn scripsit. Et finem eiꝰ in quo templi descriptio cõtine¬
tur &cantica canticorum. LIBER SAPIENTIE quiuo

Expanded text:
na sub specie sponsi et sponsae Christi Ecclesiaeque unitatem na sub specie sponsi et sponsae Christi Ecclesiaeque unitatem declarat, atque animam ad amorem coelestium excitans pevehendam ad consortium Dei provocat. Illud etiam non est omittendum, quod a doctoribus nostris traditur, apud Hebraeos hanc fuisse observationem, ne cuiquam librum hunc legere permitterent, nisi viro jam perfectae scientiae, et laboratae fidei, ne forte per imbecillitatem infantiae, et fidei imperitiam, non tam erudiret cognitio lubricas mentes, quam potius ad concupiscentias corporales converteret. 39. Omnes enim Scripturas a doctoribus eorum tradi pueris solitum est, etiam eas quas deuteroseis vocant. Quatuor tantum ista ad ultimum reservari, id est, principium Genesis de mundi creatione, Ezechielis quoque principia, in quibus de cherubim scripsit, et finem ejus, in quo templi descriptio continetur, et Cantica Ca
Abbreviated transcription (Latin):
appellatur ȩccłastes. Tertiuꝰ cuiuꝰ tituluꝰ ẽ cantica can¬
ticorum In quibꝰ quidem tribꝰ libris triũ generum disci¬
plints composuit. Quibꝰ adrerũ scientiȩ ꝑuenitur . In
primis nmq: ethica idẽ moralis. Post hȩc phisica quȩ
equalicatẽ nature conp̃hendit. Adulti mum thiorica:
idẽ concemplatiu. INPRΟVERBIIS EtṼ mortlia do¬
cens ꝑ communem quendam loquendi usu: altiorem intelle
gentiam edidit. Conseruationem q: maandatorũ et doctri¬
nae cȩlestis institutionẽ succinctis uersibꝰ breuibꝰꝗ senten¬
tiis coapiauit. Sunt aut̃ ꝓuerbia sub uerbiꝰ aliis res alia
explicantia quȩ alit̃ quã dicuntur intelleguntur. Nuꝰ
inuirtute sentencitrum quã in sono uerborum quȩ greci
hendic. Rerũq omniũ fragilitate p̃specta renuncicore
mundo ammonuit. INCAΗICIS AUTCAΗICORŨ suꝑgres¬
sus uisibilia atq contẽplatns et quȩ sunt cȩlestia uł diui¬

Expanded text:
appellatur Ecclesiastes; tertius, cujus titulus est Cantica canappellatur Ecclesiastes; tertius, cujus titulus est Cantica canticorum. In quibus quidem tribus libris trium generum disciplinas composuit, quibus ad rerum scientiam pervenitur. In primis namque ethicam, id est, moralem; post haec physicam, quae qualitatem naturae comprehendit; ad ultimum theoricam, id est, contemplativam. In Proverbiis enim moralia docens, per communem quemdam loquendi usum altigentiam edidit, conservationemque mandatorum, et doctrinae coelestis institutionem succinctis verbis, brevibusque sententiis coaptavit. Sunt autem Proverbia sub verbis aliis res alias explicantia, quae aliter, quam dicuntur, intelliguntur: plus in virtute sententiarum quam in sono verborum, quae Graecehendit, rerum omnium fragilitate conspecta renuntiari mundo admonuit. In Canticis autem canticorum supergressus visibilia, atque contemplans ea quae sunt coelestia vel divi
Abbreviated transcription (Latin):
editus uno eodẽꝗ auctore: Decem enĩ poene ꝓphetȩ sunt qui
eos diuerso tempr̃ scripser̃ iđ moyses deuid sedomon asciph
dre. Nõnulli etiam aggei. et rachariȩ eẽ existim̃tur. Dehisaut̃
quȩ sine ticulis s. trtditio ueterũ talis est ut cuiũ audorũ ꝑscrip¬
tio p̃cesserit ceteri qͥ sine citulis secuntur ipsiuꝰ eẽ credantur.
Est aut̃ hiclib allegoricis hac hẏpicis sacram̃tis signatus
Sopecidit̃ aut̃ qđ nacus qđ passus qđ resurrexit xp̃s poene
hnc om̃is pselmorum resonat orgtnuꝰ Sciendũ ttm̃ qđ apud
hebreos om̃s psclmi ꝑmixti fuerint et inordinciti. Quosqui¬
dem primuꝰ hez oras in uno uolumine coegit et in ordine numerũ¬
que dis posuit. Hac pocculto saeram̃ti misterio aliis aliõ p̃culit
ordine dum posteriores uideantur intẽ pr̃. Nã scđm
hystoriȩ cursu terciuꝰ psclmꝰ quin quagesimo posterior ẽ :
sed ꝓpt̃ misterium in ordine prior. Sic enĩ habentur & cete

Expanded text:
editus uno eodemque auctore. Decem enim prophetae sunt qui eos diverso tempore scripserunt, id est, Moyses, David, Salomon, Asaph, e Esdras. Nonnulli etiam Aggaei et Zachariae esse existimantur. 34. De iis autem qui sine titulis sunt, traditio veterum talis est, ut cujus auctoris praescriptio praecesserit, caeteri, qui sine titulo sequuntur, ipsius esse credantur. Est autem hic liber allegoricis ac typicis sacramentis signatus; specialiter autem, quod natus, quod passus, quod resurrexit Christus, pene hoc omnium psalmorum resonat organum. 35. Sciendum autem quod apud Hebraeos omnes psalmi permisti fuerunt, et inordinati, quos tamen prius Esdras in unum volumen coegit, et in ordinem, numerumque disposuit, ac perocculto mysterii sacramento aliis alios praetulit ordine, dum posteriores videantur in tempore. Nam secundum historiae cursum tertius psalmus quinquagesimo posterior est, sed propter mysterium in 200 ordine prior est. Sic enim habentur et caeter
Abbreviated transcription (Latin):
Similit̃ xillos qui miseriam sucm dolentes felicitatem litudant
eoium qui huiuꝰ mundi ꝓsperis ꝑfruuntur. Prophetauit autem¬
rante cyro rege ꝑscirum in hierus alem fuisse reuersũ. hate sub
zorobab&l &iħu filio iosedech sacerdotem magnũ siue neae¬
mia murus hierusdem templumq & ditire renouatum. Iusqͦꝗ
sacerdotum resticutum & sc̃ȩ religionis cultum multis que opibꝰ
tam̃ ab aecđai int̃diuinorũ uoluminũ ad numerantur historiã
Frae notant autem p̃lia inc̃ hebreoiũ duces gentem que
ꝓsarum Eugncm quoq scbbatoiũ a nobiles machabei grũ¬
phos foeduꝰ quoꝗ cmiticiarum cũ romanoium ducibꝰ atque

Expanded text:
Similiter et illos qui, miseriam suam dolentes, felicitatem laudant Similiter et illos qui, miseriam suam dolentes, felicitatem laudant eorum qui hujus mundi prosperis perfruuntur. Prophetavit autemrante Cyro rege Persarum, in Jerusalem fuisse reversum; ac sub Zorobabel et Jesu filio Josedech, sacerdote magno, sive Nehemia, muros Jerusalem templumque et altare renovatum, jus quoque sacerdotum restitutum, et sanctae religionis cultum, multisque opibus tamen ab Ecclesia inter divinorum voluminum annumerantur historias. Praenotant autem praelia inter Hebraeorum duces gentesque Persarum, pugnam quoque Sabbatorum, et nobiles Machabaei triumphos, fo
Abbreviated transcription (Latin):
pcissione sunt uł descłi fine siue iuditio. Erophettiuit aut̃ sc̃đo
anno darii regis medorũ. his dem temporibꝰ quibꝰ aggeus
anno septuagesimo desolationis templi & captiuitatis ppli
nem minoris ppłi iniacob. Insequentibꝰ autem ueteris iudeae
uictimas reꝓbat. Asacrifitiũ transferri adgentes ad nun¬
tiat. Infinem uero aduentũ dñi. Diem quoꝗ uiditii iustorũꝗ
p̃mia &impiorum poencis. Iõannem &iam p̃dicat ance pri¬
mum aduentum dñimissum Xheliam ante scđm aduentũ
ad nuntiat eẽ mittendum. Int̃hȩc non nulla mordia & disci¬
plinis congruentia explicat. In quibꝰ corripit ppłm siue sac̃¬
dotes despicientes nomen dñi. atq eiꝰ scieram̃ta pollitis oblatio¬
nibus & sacrificiis uiolantes. Prȩmon& a&iam a ep̃os doctos
otsine macula eẽ debere &caera sine ꝑsonarum acceptionẽ
ppłos uericatem instruere. Discordes quoꝗ arguit. Detimas

Expanded text:
passione sunt, aut de saeculi fine, sive judicio. Prophetavit autem secundo passione sunt, aut de saeculi fine, sive judicio. Prophetavit autem secundo anno Darii regis Medorum, iisdem temporibus quibus et Aggaeus, anno septuagesimo desolationis templi et captivitatis popunem junioris populi in Jacob. In sequentibus autem veteres Judaeorum victimas reprobat. Et sacrificium transferri ad gentes annuntiat. In fine vero adventum Domini, diem quoque judicii justorumque praemia, et impiorum poenas. Joannem etiam praedicat ante primum adventum Domini missum, et Eliam ante secundum adventum annuntiat esse mittendum. 82. Inter haec nonnulla moralia et disciplinis congruentia explicat, in quibus corripit populum, sive sacerdotes despicientes nomen Domini, atque ejus sacramenta pollutis oblationibus et sacrificiis 213 violantes. Praemonet etiam episcopos doctos, et sine macula esse debere, et citra personarum acceptionem populos veritatem instruere; discordes quoque arguit, decimas