comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
der apd̃ g̾cos. ã. iuliꝰ apd̃ romanos. Hinc
⁊ monarchia đ̾r. Monos qͥppe singłaritas.
st̃. quartã partẽ regni tenentes. Nam
pꝰ Patricii uide uocati ft̃. ꝓ eo ꝙ sic̾ patͤs
filus. ita ꝓuideant rei publioe. Pre fecti
dicti qd p̃toria potestate p̃sint. Pretores
itłe qui ⁊ p̃fecti. qͣsi p̃positores. Pre sides uͦ
dicti. qr alicuiꝰ loci tutelam p̃sidialit̾
mus.&. ẽ grecũ nom̃. Centuriones dicti.
eo ꝙ centũ p̾sunt militib. sic̃ qͥnqͣgena¬
rii. qr in capite st̃ qͥnquaginta nulitũ.
lectꝰ. Romulꝰ aũ pͥmus ex ppło milites
sũpsit ⁊ appellauit. Lib̾ uͦ primꝰ muliciȩ
ordinẽ docuit. Miles aũ ordinariꝰ dr.
aut extͣ ordinariꝰ. Ordinariꝰ ẽ qui ꝑ
ordinẽ militat. uec adhuc alique ꝯ¬
secutꝰ ẽ gradũ honoris. Est etũ gre¬
gariꝰ .i. humilis militie.E.xtͣ ordina¬
dine. E meriti dñr. ueterani solutiq
mereri militare dr. a stipendiis

Expanded text:
der apud Graecos, et Julius apud Romanos. Hinc der apud Graecos, et Julius apud Romanos. Hinc et monarchia dicitur, Μονὰς quippe singularitas sunt quartpus. Patricii inde vocati sunt, pro eo quod sicut patres filiis, ita provideant reipublicae. Praefecti dicti, quod praetoria potestate praesint. Praetores, idem qui et praefecti, quasi praepositores. Praesides vero dicti, qui alicuius loci tutelam praesidialiter mus; et est Graecum nomen. Centuriones dicti, eo quod centum praesunt militibus, sicut quinquagenarii, qui in capite sunt quinquaginta militum, lectus. Romulus autem primus ex populo milites sumpsit et appellavit. Liber primus militiae ordinem docuit. Miles autem ordinarius dicitur, aut extraordinarius. Ordinarius est, qui per ordinem militat, nec adhuc aliquem consecutus est gradum honoris: est enim gregarius, id est, humilis militiae: extraordinadine. Emeriti dicuntur veterani, solutique mereri militare dicitur, a stipendiis
Abbreviated transcription (Latin):
ce dnr. id̾e latine ⁊ reges. Nã apd̃
uete̾s int̾ regẽ ⁊ tẏrannũ. nulla
discretio erat. ut pars mͥ pacis e¬
rit dextrã tetigisse tẏranni. for¬
tes enĩ reges tyranm uocabant᷑. sã
uocari pessimos atq imꝓbos reges. lu¬
xuriose dnãntes. cupiditate̾ icrude¬
lissimã dnãtionẽ in ppłis exeroentes.
Princeps & dignitatis noiĩ significat᷑
ceps ardentẽ ꝯiecit lampada turnus.
ꝓ pͥmꝰ. Nictꝰ aũ pͥnceps a capiendi sig¬
nificatiõe ꝙ pͥmꝰ capiat. sic̃ municeps
ab eo qͣ munia capiat. Dux dictꝰ eo qͦ
sit ductor exercitꝰ. S ñ statim qͥcũq pͥu¬
cipes uł duces ft̃.x̃. reges dici posst̃. In bel¬
bo aũ meliꝰ ducẽ uoĩari ꝗͣ regẽ. Nam ħ
nom̃ expͥmit in p̃lio ducentẽ. Unde et¬
uirgiliꝰ. Nucis euandri. Salustiꝰ quo cupi¬
diꝰ in ore ducis sese qͥsq bonũ. ñ dix̃ in
ore ꝯsulis. Monarches ft̃ qui singłarem
possident pͥncipatũ. qualis fuit alexan¬

Expanded text:
cuntur, iidem Latine et reges; nam apud veteres inter regem et tyrannum nulla discretio erat, ut: Pars mihi pacis erit dextram tetigisse tyranni. Fortes enim reges tyranni vocabantur; nam vocari pessimos atque improbos reges, luxuriosae dominationis cupiditatem, et crudelissimam dominationem in populis exercentes. 21. Princeps et dignitatis moceps ardentem coniecit lampada Turnus, pro primus. Dictus autem princeps a capiendi significatione, quod primus capiat, sicut municeps ab eo quod munia capiat. Dux dictus eo quod sit ductor exercitus. Sed non statim, quicumque principes vel duces sunt, etiam reges dici possunt. In bello autem melius ducem nominari quam regem. Nam hoc nomen exprimit in proelio ducentem; unde Virg.: Ducis Evandri, Sallust.: Quo cupidius in ore Ducis sese quisque bonum. Non dixit in ore Consulis. 23. Monarchae sunt qui singularem possident principatum, qualis fuit Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
reddit. Fr̃s dicti. eo ꝙ sint ex eod̾ fru¬
ctu .i. ex eod̃ semine nati. Germani
eade genitrice manantes. Uterim uo¬
cati. q sint ex diu̾sis patribꝰ. & uno u¬
tero editi. Nã uterus tm̃ mulieris ẽ.
Qͣ tuor aũ modis inscriptͦis diuinis fr̃s
dici. Natura. gente. cognatione. affec¬
tu. Hatura. ut esau ⁊ iacob. andreas ⁊
petrus. iacobꝰ ⁊ iohes. Gente. ut om̃s
uidei fr̃s int̾ se uocant᷑. In deuterono

Expanded text:
reddit. Fratres dicti, eo quod sint ex eodem frureddit. Fratres dicti, eo quod sint ex eodem fructu, id est ex eodem semine nati. Germani eadem genetrice manantes. Uterini vocati, quod sint ex diversis patribus, et uno utero editi. Nam uterus tantum mulieris est. Quattuor autem modis in Scripturis divinis fratres dici: natura, gente, cognatione, affectu. Natura, ut Esau et Iacob, Andreas et Petrus, Iacobus et Iohannes. Gente, ut omnes Iudaei fratres inter se vocantur in Deuterono
Abbreviated transcription (Latin):
nepotẽ ꝓnepos. Adnepos ab nepotis fi¬
liꝰ. Trine pos ad nepotis filiꝰ. qr pꝰ nepo¬
tẽ quartꝰ in ordine ẽ. qͣsi tetranepos.
deficit nom̃. ut puta filiꝰ. nepos. ꝓuẽ¬
pos. abnepos. adnepos. tͥnepos. Ubi isti
gradꝰ defecerint. merito iã dm̃s mino¬
res. sic̃ ⁊ maiores dm̃s. pꝰ patris .aii. ꝓa¬
ii. abaui. attaui. tͥtauiq nocabuluo:
gnati
dicti. eo qd accedant ꝓ natis dũ
desunt filii. qͥ ido priꝰ in gente agnoᷤᷤ¬
cunt᷑. qr ueniunt ꝑ iurilis sexꝰ ꝑsonaᷤᷤ.
ueluti fr̾ eode patre natꝰ. uł fr̃is filiꝰ
dicti. qr ft̾ ⁊ ipsi ꝓpinqͥtate cognatio¬
nis coniuncti. Qui inde pꝰ agnatos hnr.
latꝰ. Consanguinei uocati. eo q ex imo
sanguine .i. ex uno patris semine suig
nati. Nam sem̃ uiri fpuma ẽ sanguinᷤ.
ad instar aquȩ in scopulos collisȩ. quȩ
sprimã candidã facit. Uł sic̃ nigrũ ui¬
nũ qd in calice agitatũ spumã albentẽ

Expanded text:
nepotem pronepos. Adnepos abnepotis finepotem pronepos. Adnepos abnepotis filius. Trinepos adnepotis filius, quia post nepotem quartus in ordine est, quasi tetranepos. deficit nomen, ut puta filius, nepos, pronepos, abnepos, adnepos, trinepos. Ubi isti gradus defecerint, merito iam dicimus minores, sicut et maiores dicimus, post patris, avi, proavi, abavi, atavi, tritavique vocabulum. Agnati dicti, eo quod accedant pro natis, dum desunt filii. Qui ideo prius in gente agnoscuntur quia veniunt per virilis sexus personas, veluti frater eodem patre natus, vel fratris filius, dicti, quia sunt et ipsi propinquitate cognationis coniuncti. Qui inde post agnatos hablatus. Consanguinei vocati, eo quod ex uno sanguine, id est ex uno patris semine sati sunt. Nam semen viri spuma est sanguinis ad instar aquae in scopulos conlisae, quae spumam candidam facit, vel sicut vinum nigrum, quod in calice agitatum spumam albentem
Abbreviated transcription (Latin):
bonio spũ hausto ꝯcrꝑe existimantur.
Unde ⁊ hi qͥ ñ ft̃ de legitimo matͥmo¬
nio. matrẽ potiꝰ quã patrẽ secunt᷑. la¬
tine aũ spurii qͣsi extra puritatẽ. id ẽ
qͣsi iimundi. Nepos ẽ qui exfilio natꝰ
ẽ. Dictꝰ aũ nepos. qͣsi uatus post. Prmũ
enĩ filiꝰ nascit᷑. deude nepos. Gradꝰ enĩ
substitutionis ẽ. Hinc ⁊ postĩtas. quasi
postã ȩtas. Nepos aũ utriꝰq serus est.
Nã ut neptis dicamꝰ. in iure ẽ ꝓpt̾ dis¬
cretionẽ successionis admissã. ꝓ nepos
ẽ. qui ex ne pote ꝯceptꝰ natusq ẽ: ẜ
dictꝰ ꝓnepos. qͣsi natus porro pꝰ. Ex hoc
qͦ gradi incipit uocari ⁊ ꝓgenies.
qͣsi porro pꝰ geniti. Nã filii ⁊ nepotes
ñ st̃ ꝓgenies. qr ñ ẽ in eis longa post̾itas.
Sic̃ aũ inferiꝰ longe editi ꝓgenies
tores appellant᷑. qͣsi porro gen̾antes. ꝓ¬
nepos dictꝰ. qr ꝓpe nepotẽ. Abnepos qr
seiungit᷑ a nepote. Est enĩ int̾ illũ ⁊

Expanded text:
itu hausto, concipere existimantur. Unde et ii qui non sunt de legitimo matrimonio, matrem potius quam patrem sequuntur. Latine autem spurii, quasi extra puritatem, id est, quasi immundi. 26. Nepos est, qui ex filio natus est. Dictus autem nepos, quasi natus post. Primum enim filius nascitur, deinde nepos. Gradus enim substitutionis est. Hinc et posteritas, quasi postera aetas. Nepos autem utriusque sexus est. Nam, ut neptis dicamus in jure est propter discretionem successionis admissum. 27. Pronepos est qui ex nepote conceptus natusque est. Et dictus pronepos, quasi natus porro post. Ex hoc quoque gradu incipit vocari et progenies, quasi porro post geniti. Nam filii et nepotesnon sunt progenies, quia non est in eis longa posteritas. Sicut autem inferius longe editi progenies tores appellantur, quasi porro generantes. Pronepos dictus, quia prope nepotem. Abnepos, quia seiungitur a nepote. Est enim inter illum et
Abbreviated transcription (Latin):
do antiqͥores existunt. Quatuor etiã
mod̃ filii appellant᷑. Nata. unitatiõe.
cente eugłio. Potens ẽ ds̃ de lapidibꝰ
istis suscitare filios abrahe. uił sic̃ eosd̃
udeos dñs filios eẽ dicit diaboli. a qͦ
nĩ uati s quẽ suert̃ imitati. Adoptio
ue. qͦ ꝙ humana ꝯsuetudine nulli
licet nescire. tił sic̃ nos dõ. ñ nat᷑a᷑.s

Expanded text:
do antiquiores existunt. 15. Quatuor etiam modis filii appellantur, natura, imitatione, cente Evangelio: Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae, vel sicut eosdem Judaeonon nati, sed quem fuerant imitati. Adoptione quoque, quod humana consuetudine nulli licet nescire, vel sicut nos Deo non natura, sed
Abbreviated transcription (Latin):
it regionẽ. Medi a rege suo cognõiati
putant᷑. Namq iason peliaci regis fr̃.
dea uixore sua. cuiꝰ fuit pͥuignꝰ. metꝰ
rex atheniensiũ. Qui pꝰ mortẽ iasoniᷤ
orientis plagã ꝑdomuit. ibiq mediã
urbẽ ꝯdidit. gentẽq medoꝵ noĩe suo
appellauit. S inuenimꝰ in genesi qd̃
madai auctor gentis medoꝵ fuit. a
qͦ ⁊ cognoĩati ut suꝑiꝰ dictũ ẽ. Psȩ aꝑ
seo rege uocati ft̃. qͥ e graria asiã trau¬
siens. ibi barbaras gentes gͣui dut᷑uo¬
q bello ꝑdomuit. Nouissime uictor.
nonĩ fubiectȩ genti dedit. ꝑsȩ aũ ante
cyrũ ignobiles fuert̃. &. nulliꝰ int̾ gen¬
tes loci habebant᷑ iedi semꝑ poten¬
tissimi fuert᷑. Casdei qͥ nc̃ chaldei uo¬
cant᷑. a chaseth filio nachor frns ab rahe
cognõiati ft̃. Sabei dicti. ãtiotoicabe¬

Expanded text:
it regionem. Medi a rege suo cognominati it regionem. Medi a rege suo cognominati putantur. Namque Iason, Peliaci regis frater, dea uxore sua; cuius fuit privignus Medus rex Atheniensium, qui post mortem Iasonis Orientis plagam perdomuit, ibique Mediam urbem condidit, gentemque Medorum nomine suo appellavit. Sed invenimus in Genesi quod Madai auctor gentis Medorum fuit, a quo et cognominati, ut superius dictum est. Persae a Perseo rege sunt vocati, qui e Graecia Asiam trans est, ibi barbaras gentes graui diuturnoque bello domuit et nouissime uictor nomen subiectae genti dedit: namque a PeCyrum ignobiles fuerunt, et nullius inter gentes loci habebantur. Medi semper potentissimi fuerunt. 48. Chasdim, qui nunc Chaldaei vocantur, a Chased filio Nachor fratris Abrahae cognominati sunt. 49. Sabaei dicti
Abbreviated transcription (Latin):
orientẽ sita. apd̃ qͦs de arborib lana
ꝯterit᷑. de qͥb ẽ illd. ignoti facie s
notiuellere seres. Gangaridȩ ppłi ft̃.
int̾ assirios indosq habitantes. eirca
gangen fluuiũ. unde ⁊̃ gangaride
mincupati st̃. Ircani dicti. a silua irca¬
nia i st̃ plurimȩ tigres. Bactriani
sctȩ fuert̃. qͥ suoꝵ factione a sedibus
pulsi sus. uixta bactron orientis flu¬
uiuĩ ꝯsedert̃. ex cuiꝰ uocabulo nom̃ sor¬
titi st̃. Huiꝰ gentis rex fuit roroastͤ
inuentor magicȩ artis. Parchi qͦ uipsi
ab scitis originẽ trahunt. Fuert̃ enim
t᷑. Naui scithico sermone exules parthi
cłur. Hii similit̾ ut bactriam domesti¬
cis seditionibꝰ scrthia pulsi. solitudi¬
nes uixta ircaniã pͥmũ furtim occu¬
pauert̃. deinde pleraq finiũ &̾. uirtu¬
te obtinuert̃. Assirii. ab assur filio ch̃a
uocatiꝰ: potentissima. ꝗ̃ ab eufrate usq
ad indoꝵ fines oẽn in medio obtinu¬

Expanded text:
Orientem sita, apud quos de arboribus lana Orientem sita, apud quos de arboribus lana contexitur. De quibus est illud: Ignoti facie, sed noti vellere Seres. Gangaridae populi sunt inter Assyrios Indosque, habitantes circa Gangen fluvium. Unde etiam Gangaridae nuncupati sunt. Hircani dicti a silva Hircania, ubi sunt plurimae tigres. Bactriani Scythae fuerunt, qui suorum factione a sedibus suis pulsi iuxta Bactron Orientis fluvium consederunt, ex cuius vocabulo et nomen sortiti. Huius gentis rex fuit Zoroastres, inventor magicae artis. Parthi quoque et ipsi ab Scythis originem trahunt. Fuerunt enimtur. Nam Scythico sermone exules 'parthi' dicuntur. Hi, similiter ut Bactriani, domesticis seditionibus Scythia pulsi solitudines iuxta Hircaniam primum furtim occupaverunt, deinde pleraque finium etiam virtute obtinuerunt. Assyrii ab Assur filio Sem vocati, gens potentissima, quae ab Euphrate usque ad Indorum fines omnem in medio tenu
Abbreviated transcription (Latin):
ad occeanũ britannicũ possident.
noĩa. ⁊ locis ⁊ gentib relinqͣntes. de
qͥb pꝰea iumutata st̃ plurua. cetã
ꝑmanent ut fuert̃. Nã mriltaꝵ gen¬
tiũ uocabula partĩ mansert̃. ita ut
hodieq appareat. unde fuert̃ diri-¬
uata. sic̃ ex assur assirii. ex heber he¬
brei. Partim uͦ tpris uetustate ita
mutata ft̃. ut uix hoĩes doctissimi.
antiqͥssimas hẏstorias ꝑscrutantes. nͨ
õiũ s aliqͦꝵ ex istis origines gentiũ
potuert̃ reppire. Nam q ex filio chã
qͥ uocabat᷑ mesraim. egẏptii st̃ exor¬
ti. nulla hic resonat origo uocabuli.
sic̃ nͨ echiopũ. qͥ dñr ad eũ filiũ chã
ꝑtin̾e. qͥ chiis appellatꝰ ẽ. Et si omĩa
ꝯsicłent᷑. plurima tũ gentiũ muta¬
ta. qͣ manentia uocabula apparent.
qͥb noĩa pꝰea diu̾sa dedit ratio. Nãq
indi ab indo flumine dicti ft̃. q ab
oceidentali parte eos includit. Sereᷤᷤ
a ꝓpͥo oppido nom̃ sortiti ft̃. Gẽus ad

Expanded text:
tanicum possident, nomina et locis et gentibus relinquentes; de quibus postea inmutata sunt plurima, cetera permanent ut fuerunt. Nam multarum gentium vocabula partim manserunt, ita ut hodieque appareat unde fuerant derivata, sicut ex Assur Assyrii, ex Heber Hebraei: partim vero temporis vetustate ita mutata sunt, ut vix homines doctissimi antiquissimas historias perscrutantes, nec omnium, sed aliquarum ex istis origines gentium potuerunt reperire. Nam quod ex filio Cham, qui vocatur Mesraim, Aegyptii sunt exorti, nulla hic resonat origo vocabuli, sicut nec Aethiopum, qui dicuntur ad eum filium Cham pertinere qui Chus appellatus est. Et si omnia considerentur, plura tamen gentium mutata quam manentia vocabula apparent; quibus postea nomina diversa dedit ratio. Namque Indi ab Indo flumine dicti sunt, qui ab occidentali parte eos includit. Seres a proprio oppido nomen sortiti sunt, gens ad
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ : Umnẽ aũ linguã unꝰ qͥsq hominũ
siue g̾cã siue latinã. siue cet̾aꝵ genti¬
ũ. aut audienclo pot̾ tenere. aut legen¬
do ex p̃ceptore acciꝑe. Cũ aũ omniũ
scientiã linguaꝵ difficilis sit cui qͣm
nemo tam desidiosus ẽ. ut in sua gen¬
te positꝰ. suę gentis lui guã uesciat.
Nam qͥd aliud putandꝰ ẽ. nͥ aĩaliũ bru¬
toꝵ det̾ior. Illa enĩ ꝓpͥę uocis clamo¬
rẽ expͥmunt. iste det̾ior qui ꝓpriȩ
linguȩ caret noticia:
uiꝰmodi aũ ligua locutꝰ ẽ ds
in pͥncipio mnundi. dũ diceret
fiat᷑ lux. iuuenire diffile ẽ. Nundũ
enĩ erant lingue. Itẽ suigua insonu¬
it pꝰea ext̾iorib hominũ aurib ma¬
ximead pͥmũ homur̾e loquens. uł
ad ꝓpħas. uł dũ corporalit̃ somut uox
dicentis di. tu es filiꝰ m̃s dilectꝰ. ubi
a qͥbꝰdam credit᷑ illa lingua. una
sitas. In du̾isis qͥppe gentib credit᷑
qͣ eade lingua illis ds̃ loquat᷑. qua ipsi¬

Expanded text:
Omnem autem linguam unusquisque hominum sive Graecam, sive Latinam, sive caeterarum gentium, aut audiendo potest tenere, aut legendo ex praeceptore accipere. Cum autem omnium linguarum scientia difficilis sit cuiquam, nemo tam desidiosus est ut in sua gente positus suae gentis linguam nesciat. Nam quid aliud putandum est, nisi animalium brutorum deterior? Illa enim propriae vocis clamorem exprimunt, iste deterior qui propriae linguae caret notitiae. Cujusmodi autem lingua locutus est Deus in principio mundi, dum diceret, Fiat lux, invenire difficile est: nondum enim erant linguae. Item qua lingua insonuit postea exterioribus hominum auribus, maxime ad primum hominem loquens, vel ad prophetas, vel dum corporaliter sonuit vox dicentis Dei: Tu es Filius meus dilectus, ubi a quibusdam creditur illa lingua una rsitas; in diversis autem gentibus creditur quod eade
Abbreviated transcription (Latin):
diret᷑. qͣsi. a me aiazon. nudabant enĩ
ꝗͣ adusserant mãmã. Has titianꝰ uni¬
partum ab achille. uł ab alexandro
usq ad int̾nitionẽ deletȩ ft̃. In par¬
tes asiatice scitiȩ gentes q̃ postos se
iasonis crectint. albo crine nascunt᷑.¬
ab assictuis nuib ⁊ tpsiꝰ capilli color
pilla. ad eo ut nocte plꝰ qͣm die cer¬
nant. Albam aũ uicini amaronibꝰ
fuert᷑. Ugnos antea hunos uocatos. pꝰ¬
tremo a rege suo abares appellatos.
caucasi rupib feras gentes alexan¬
dri claustra cohibentes eruꝑunt.
⁊ orientẽ uiginti annis tenuert̃ cap¬
tiuũ. & ab egyptiis atq ab ethiopibꝰ
annuũ uectigal exegert̃. Troianoꝵ
gens antea dardania.a dardano no¬
danꝰ ad frigiã ꝑuenit. ibiq pͥmꝰ regua¬
uit. Post quẽ filiꝰ eiꝰ erictomiꝰ. deinde¬

Expanded text:
diretur, quasi ἄνευ μαζῶν. Nudabant enim diretur, quasi ἄνευ μαζῶν. Nudabant enim quam adusserant mammam. Has Titianus Unipartim ab Achille vel Alexandro usque ad internicionem deletae sunt. In partes Asiaticae Scythiae gentes, quae posteros se Iasonis creab assiduis nivibus, et ipsius capilli color pilla, adeo ut nocte plusquam die cernant. Albani autem vicinae Amazonibus fuerunt. 66. Ugnos antea Hunnos vocatos, postremo a rege suo Abares appellatos dCaucasi rupibus, ubi feras gentes Alexandri claustra cohibent, eruperunt, et Orientem viginti annis tenuerunt captivum, et ab Aegyptiis atque Aethiopibus annuum vectigal exegerunt. 67. Trojanorum gens antea Dardandanus ad Phrygiam pervenit, ibique primus regnavit. Post quem filius eius Ericthoni
Abbreviated transcription (Latin):
aerii dicebant᷑. Int̾p̃tant᷑ aũ lingna
hebraica egẏptii affligentes. eo q af
lio lib̾arent᷑. Armeniꝰ ex thessaliau¬
nꝰ de iuui̾o ducũ iasonis qͥ ad colcosꝙ
fecti ft̃. recollecta multitudine q̃ a
misso rege iasone passim uagabat᷑ ar¬
meniã ꝯdidit. gentiq ex stouoca¬
bulo nom̃ dedit. Limes ẽ ꝑsicꝰ qui sci¬
tas ab eis diuidit. scita cognominatꝰ.
A qͦ lumtte scitȩ a qͥb dam ꝑhibent᷑ uo¬
cati. gens antiqͥssima semꝑ habrta. in¬
t̃ parthos bact᷑anosq. femuiȩ aũ eoꝵ
amazonũ regua ꝯdidert̃. Massagetę
ex scitaꝵ origine ft̃. Et dicti massage¬
tȩ qͣsi gͣnes .i. fortes getȩ. Nã sic liuiꝰ ar¬
gentũ graue dic̃ .i. massas. hii ft̾ qui
int̾ scitas atq albanos septẽtrionali¬
b nigis inhabitant. Amazones dicte
ft̃. eo ꝙ simul uiuerent sine uiris. qͣsi
amazom. siue q adustis dex t̾ioribus
mamnis eẽnt ne sagrtaꝵ iactꝰ impe¬

Expanded text:
Aerii dicebantur. Interpretanturo autem lingua Aerii dicebantur. Interpretanturo autem lingua Hebraica Aegyptii adfligentes, eo quod lio liberarentur. Armenius ex Thessalia unus de numero ducum Iasonis, qui ad Colchos profecti sunt, recollecta multitudine, quae amisso rege Iasone passim vagabantur, Armeniam condidit, gentique ex suo vocabulo nomen dedit. Limes est Persicus, qui Scythas ab eis dividit, Scytha cognominatus, a quo limite Scythae a quibusdam perhibentur vocati, gens antiquissima semper habita. Hi Parthos Bactrianosque, feminae autem eorum Amazonum regna condiderunt. 63. Massagetae ex Scytharum origine sunt. Et dicti Massagetae, quasi graves, id est, fortes Getae. Nam sic Livius argentum grave dicit, id est, massas. Hi sunt qinter Scythas atque Albanos septentrionalibus locis inhabitant. Amazones dictae sunt, seu quod simul viverent sine viris, quasi ἅμα ζῶν, sive quod adustis dexterioribus mammis essent, ne sagittarum iactus inpe
Abbreviated transcription (Latin):
uintiã feniceã nuncupauit. Sydo¬
nes aũ a cuutate q̃ uocat᷑ sydon tra¬
risse uocabulũ ꝑhibent᷑. Sarraceni
dicti. uł q ex sara genitoᷤse p̃dicent uł
sic̃ gentiles anint. q ex origine sẏroꝵ
sint qͣsi sirigine. Hii ꝑ amplã habi¬
tant solitudinẽ. ipsi ft̃ .⁊ ismahelitȩ.
ut lib̾ geneseos docet. ꝙ suit ex isma¬
hele. Ipsi cedar a filio ismahelis. ipsi a¬
gareni ab agar. qͥ ut diximꝰ ꝑu̾so no¬
mine sarraceni uocant᷑. qr ex sara se
genitos głant᷑. Plrilistei. ipsi st̃ pale¬
stimi. qr .p. litt̾am sermo hebreris ñ
ꝓ palestinis dnr. a ciuitate utiq sua.
Icłe ⁊ allophili. ide ⁊ aligenȩ. ob hoc
qr semꝑ fuert̃ inimici isrł.&. longȩ
ab eoꝵ gen̾ e ac societate separati. Cha¬
tanei appellati de chanaan filio chã.
qͦꝵ t̾ram iudei possedert᷑. ex cuiꝰ ori¬
gine fuit emor pat̾ sichem. a qͦ amor¬
rei ft̃ nucupati. Egẏptii ab egypto
qͦdam rege suo uocati ft̃. nã antea

Expanded text:
inciam Phoeniciam nuncupavit. Sidones autem a civitate quae vocatur Sidon traxisse vocabulum perhibentur. Saraceni dicti, vel quia ex Sarra genitos se praedicent, vel sicut gentiles aiunt, quod ex origine Syrorum sint, quasi Syriginae. Hi peramplam habitant solitudinem. Ipsi sunt et Ismaelitae, ut liber Geneseos docet, quod sint ex Ismaele. Ipsi Cedar a filio Ismaelis. Ipsi Agareni ab Agar; qui, ut diximus, perverso nomine Saraceni vocantur, quia ex Sarra se genitos gloriantur. Philistaei ipsi sunt Palaestini, quia P litteram sermo Hebraeus nonpro Palaestinis dicuntur, a civitate utique sua. Idem et Allophyli, id est alienigenae, ob hoc, quia semper fuerunt inimici Israel, et longe ab eorum genere ac societate separati. Chananei appellati de Chanaam filio Cham, quorum terram Iudaei possiderunt. Ex cuius origine fuit Emor, pater Sichem, a quo Amorrhaei sunt nuncupati. Aegyptii ab Aegypto quodam rege vocati sunt. Nam antea
Abbreviated transcription (Latin):
T̾ri.a aũ facta fingunt. iti colo: ⁊ fnso.
cligitisq fila ex lana torquentibꝰ ꝓp¬
colo implicata ẽ. ⁊ q aͥdhuo ꝑ digitos
parcant. qͣs tres eẽ uolint. Unã q̃
uitã hominis orcdiat᷑. alt̾am q̃ ꝯte¬
xat. t̾ciã q̃ rumpat. Incipimꝰ enĩ
hab̾e clñt. qͣsi deã quanda. res hu-¬
manas uariis casibꝰ ⁊ fortutis illu¬
dentẽ. Unde ⁊ cecã appellant. eo
ꝙ passim in qͦslib incurrens. sine
ullo examine meritoꝵ .ẜ. ad bonos
⁊ ad malos uenit. fatũ aũ a fortuna
seꝑant .&. fortuna qͣsi sit in his quȩ
forturtu uenrunt. nulla palã causa.
fatũ uͦ appositũ singłis ⁊ statũ aruit.
Aiut ⁊ tres furias feminas crini¬
tas serpentibꝰ. ꝓpt̾ tres effectꝰ q̃ in a¬
nimis homuiũ multas ꝑturbationes
gintrunt. ⁊ int̾dũ cogunt ita delitiqͤ¬
re. ut nec famã nec ꝑiculi sui respec¬
tũ hab̾e ꝑiittant. Ira q̃ uindictã cu¬

Expanded text:
92. Tria autem fata fingunt in colo, et fuso, 92. Tria autem fata fingunt in colo, et fuso, digitisque fila ex lana torquentiba, quae colo implicata est, et quod adhuc per digitos parcant, quas tres esse voluerunt: unam, quae vitam hominis ordiatur: alteram, quae contexat; tertiam, quae rumpat. Incipimus enimhabere dicunt, quasi deam quamdam res humanas variis casibus et fortuitis illudentem unde et cecam appellant, eo quod passim in quoslibet incurrens, sine ullo examine meritorum et ad bonos et ad malos pervenit. Fatum autem a fortuna separant et fortunam quasi sit in his que fortuitu accidunt, nulla palam causa: fatum vero appositum singulis et statutum aiunt. Aiunt et tres furias feminas crinitas serpentibus, propter tres effectus qui in animis hominum multas perturbationes gignunt et interdum cogunt ita delinquere, ut nec fame, nec periculi sui respectum habere permittant. Ira que vindictam cu
Abbreviated transcription (Latin):
In lucis enĩ ꝯsulabant᷑ ã paganis.ꝙ. re¬
ponsa illis ñ signis s uocibꝰ dabant. Ge¬
niũ aũ diciuit ꝙ qͣsi uim hat ominiũ
rerũ gignendaꝵ. seu a gignendis lib̾i ͤ.
Uude ⁊ geniales lecti dicebant᷑ a gen¬
tib qui nouo marito sternebant᷑.
Hȩc ⁊ alia s gentiliũ fabulosa figm̃ta.
quȩ int̾̃p̃tata sic hnr. ut ea ñ intel¬
lecta clampnabilit̾ tñ adorent. Fatũ
t̃ fat᷑. A fando gͥ fatũ dñt. id ẽ a loqͦu¬
do. ꝙ nͥ hoc nom̃ iam in alia resoleret
intelligi. qͦ corda hominũ nolumꝰ incli-¬
nare. ro̾nabilit̾ possimꝰ a fando fatũ
appellare. Non enĩ abnuere possumꝰ
ẽẽ scͥptũ in litt̾is scĩs. semel locutꝰ ẽ
ds duo hȩc audiui ⁊ cet̾a. Qd̃ enĩ
dictũ ẽ semel locutꝰ ẽ ds. intelligr̃
immobilit̾. hoc ẽ in ꝯmutabilit̾ est
locutꝰ. sic̃ nouit in ꝯmutabilit̾ omĩa
quȩ futa st̃ iquȩ ipse facturꝰ est.

Expanded text:
In lucis enim consulebantur a paganis, et resIn lucis enim consulebantur a paganis, et responsa illis non signis, sed vocibus dabant. Genium autem dicunt, quod quasi vim habeat omnium rerum gignendarum, seu a gignendis liberis; unde et geniales lecti dicebantur a gentibus, qui novo marito sternebantur. Haec et alia sunt gentilium fabulosa figmenta, quae interpretata sic habentur, ut ea non intellecta damnabiliter tamen adorent. Fatum ter fatur. A fando igitur fatum dicunt, id est a loquendo. Quod nisi hoc nomen iam in alia re soleret intellegi, quo corda hominum nolumus inclinare, rationabiliter possumus a fando fatum appellare: non enim abnuere possumus esse scriptum in litteris sanctis: Semel locutus est Deus, duo haec audivi, etc. . Quod enim dictum est, semel locutus est: intelligitur immobiliter, hoc est, incommutabiliter est locutus, sicut novit incommutabiliter omnia, quae futura sunt, et quae ipse facturus est.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ totiꝰ nate ͤ dm̃. Unde ⁊ pan qͣsi onña
dñt. Ysis lingua egyptioꝵ t̾ra appellat᷑.
qͣm ysim eẽ uolunt. fuit aut̃ ysis regi¬
na egyptioꝵ machis regis filia. q̃ de¬
gria ueniens egyptios lut̾as docuit. ⁊ t̾¬
Syptioꝵ ds̃ ipse ẽ apis rex argiuoꝵ. qui
nauib tͣnsuectꝰ in egyptũ. cñ iludeni
mortuus fuiss serapis appellatꝰ ẽ. ꝓpt̾ea
saros łr gce. Et ibi eũ uen̾ari sepultũ
cepunt. priꝰ qͣm templũ eiꝰ eẽt iustru¬
inde una int̾a ꝯnutata serapis dictꝰ
ẽ. Apis fuit apd̃ egẏptios tauiꝰ serapi
ꝯsecratꝰ. ẜ ab eo ita cognomuiatꝰ. que
egyptꝰ instar nuniuiis colebat. eo q
de futͦis daret queđa manifesta signa.
Apparebat eiũ in menphis. quẽ centũ
antistites ꝓsequebant᷑ .&. repente ue¬
lut limphatici p̃canebant. Huiꝰ capi¬
tis imaginẽ eͥ ini heremo iudei fecert̃.
qd̃ uoce ñ signis ostende uid̾eut᷑ futa.

Expanded text:
et totius nature deum; unde et Pan, quasi omnia et totius nature deum; unde et Pan, quasi omnia dicunt. Isis lingua Egyptiorum terra appellatur, quam Isin volunt esse. Fuit autem Isis regina EgyptiorumGraecia veniens Aegyptios litteras docuit, et tergyptiorum deus. Ipse est Apis rex Argivorum, qui navibus transvectus in Aegyptum, cum ibidem mortuus fuisset, Serapis appellatus est; propterea ibi eum venerari sepultum coeperunt, priusquam templum eius esset instruinde una littera commutata Serapis dictus est. Apis fuit apud Aegyptios taurus Serapi consecratus, et ab eo ita cognominatus, quem Aegyptus instar numinis colebat, eo quod de futuris daret quaedam manifesta signa. Apparebat enim in Menphis. Quem centum antistites prosequebantur et repente velut lymphatici praecanebant. Huius capitis imaginem sibi in eremo Iudaei fecerunt. quod voce, non signis ostendere viderentur futura.
Abbreviated transcription (Latin):
onis qui ido alatꝰ pingit᷑. qͥa nicħ amã¬
tibꝰ leuiꝰ. nicħ mutabiliꝰ inuenit᷑. Pu¬
er pugit᷑ qr stultꝰ ẽ ⁊ irrationabi¬
lis amor. Sagtitã ⁊ facẽ tenere fin¬
git᷑. Sagitã qi. mior cor uuln̾at. face̾
qr inflamimat. Rm dñt g̾ci. latini silua¬
nũ dm̃i rusticoꝵ. quẽ in naturȩ simibitu¬
dinẽ formauert̃. Unde ⁊ pan dictus ẽ.
idẽ om̃e. Fingt᷑ enĩ ex unu̾sali alim̃¬
toꝵ eũ specie. Habet enĩ cornua insi
militudinẽ radioꝵ solis. ⁊ lunȩ. Iistic̃¬
tã maculis ht pellẽ ꝓpt̾ oeli sicła. riib
eniᷤᷤ facies ad similitudiuẽ etheris. fi¬
stulani septẽ calainoꝵ gestat ꝓpt̾ ar¬
inoniã cęli. in qua septẽ st̃ soni. ⁊ sep¬
tẽ discrimina uocũ. Uellosus ẽ. qr tel¬
lus ꝯuestita ẽ agitata uentis. Pars
el̃ inferior feda ẽ ꝓpt̾ arbores. ⁊ piecu
des ⁊ feras. Capͥnas ungulas ħt. ut soli¬
ditatẽ t̾re ostendat. Quẽ uolunt rerũ

Expanded text:
alatus pingitur, quia nihil amantibus levius, nihil mutabilius invenitur. Puer pingitur, quia stultus est et inrationabilis amor. Sagittam et facem tenere fingitur. Sagittam, quia amor cor vulnerat; facem, quia inflammat. Pan dicunt Graeci, Latini Silvanum, deum rusticorum, quem in naturae similitudinem formaverunt; unde et Pan dictus est, id est omne. Fingunt enim eum ex universali elementorum specie. Habet enim militudine radiorum solis et lune. Distinctam maculis habet pellem, propter celi sydera. Rubet eius facies, ad similitudinem etheris. Fistulam septem calamorum gestat, propter harmoniam celi, in qua septem sunt soni et septem discrimina vocum. Villosus est, quia tellus convestita est et agitatur ventis, pars eius inferior feda est, propter arbores et feras et pecudes. Caprinas ungulas habet, ut soliditatem terre ostendat, quem volunt rerum
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ oblatã recusat. & cui debet᷑ ostendit.
Icdolũ aũ ẽ simulacrũ. ꝙ humana effi¬
gie factũ ⁊ ꝯsecratũ ẽ. iuxta uocabuli
int̃pͣtationẽ. Idos enĩ g̾ce formã sonat.
⁊ ab eo ꝑ diminutionẽ idolũ deductũ.
eque apd̃ nos formulã facit. Gom̃is for¬
ma uł formula idolũ se dici erposcit In¬
de idolatria. om̃is circa ome idolũ fa¬
mulatꝰ ⁊ seruitꝰ. Anida uͦ latini ig¬
norantes g̾cũ imꝑite dũit idolũ ex
dolo sit̃psisse nom̃ qͦ diabolꝰ creature
cultũ diuini nõis uiuerit. De monas
In est enĩ illis cognitio rerũ plꝰ qͣm in¬
firmitat humane. partim subtilio¬
ris sensꝰ acumine. partĩ exꝑientiȩ¬
longissimȩ uitȩ. partĩ ꝑ dĩ uissũ au¬
głica reuelatione. Hii corꝑm aerio¬
rũ nat᷑a uigent. ante tnsgressionẽ
qͥdem cęlestia corꝑa gerebant. lapfi
uͦ in aeriã qualitatẽ ꝯu̾si st̃. Nec ae¬
ris illiꝰ puriaͣ spacia. s ista caligino¬

Expanded text:
 oblatam recusat, et cui debetur ostendit. Idolum autem est simulacrum quod humana effigie factum et consecratum est, iuxta vocabuli interpretationem. Εἶδος enim Graece formam sonat, et ab eo per diminutionem idolum deductum aeque apud nos formulam facit. Igitur omnis forma vel formula idolum se dici exposcit. Inde idolatria omnis circa omnem idolum famulatus et servitus. Quidam vero Latini ignorantes Graece inperite dicunt idolum ex dolo sumpsisse nomen, quod diabolus creaturae cultum divini nominis invexit. 15. Daemonas 16. Inest enim illis cognitio rerum plusquam infirmitati humanae, partim subtilioris senslongissime vite, partim Dei iussu et angelica revelatione. Hii corporum aereorum natura vigent. Ante transgressionem quidem caelestia corpora gerebant. Lapsi vero in aeriam qualitatem conversi sunt, nec aeris illius puriora spatia, sed ista caligino
Abbreviated transcription (Latin):
ast aliis duras immnt̾e curas. siste̾
aꝗͣ fluminis. & u̾tere sicła retro.
Nocturnosq ciet manes.
mugire uidebis sub pe¬
clibꝰ t̾ram. ⁊ descendere
mon tibꝰ ornos. Quid plura si cre¬
muelis animã de inferni abditis
taret. si tñ animã ꝓpħȩ fuisse creda¬
mꝰ. ⁊ ñ aliꝗͣ. fantasmaticã illusionẽ
sathanȩ fallacia fictã. Prudentiꝰ qͦ
de mercurio sicait. Tradit᷑ hic extĩc¬
tas sũpto modamine uirge. in lucẽ
reuocasse aĩas. ast alios dãpnasse ne¬
ci.⁊ pꝰ paululũ adiecit. murmure
nã magͥno tenues exire fig᷑as. atq
sepulchrales scite incantare fauillaᷤᷤ.
ugta itide spoliare alios ars noria no
uulgo malefici obfacinoꝵ
magnitudinẽ nuncupant᷑. Hi. ⁊ ele¬
m̃ita ꝯcittrunt. turbant m̃tes homi¬
nũ. acsine ullo uenenz haustu uio¬
iliicanꝰ. Mens hausti nulla sanie pol¬
luta ueneni. incantata ꝑit. Demoni¬
b enĩ accitis audent uentilare. ut qͥs¬

Expanded text:
ast aliis duras immittere curas: Sistere ast aliis duras immittere curas: Sistere aquam fluviis, et vertere sidera retro: Nocturnosque ciet Manes. Mugire videbis Sub pedibus terram, et descendere montibmuelis animam de Inferni abditis taret, si tamen animam Samuelis fuisse putamus et non aliqua fantasmatica illusione Sathane fallaciam factam. Prudentius quoque de Mercurio sic ait: Traditur extinctas sumpto moderamine virge In lucem revocasse animas ... Ast alias damnasse neci. Et post paulum adiecit: Murmure non magico tenues excire figuras, Atque sepulcrales scite incantare favillas, Vita itidem spoliare alios, ars noxia novulgo malefici ob facinorum magnitudinem nuncupantur. Hi et elementa concutiunt, turbant mentes hominum, ac sine ullo veneni haustu vioUnde et Lucanus: Mens hausti nulla sanie polluta veneni Incantata perit. Daemonibus enim accitis, audent ventilare, ut quis
Abbreviated transcription (Latin):
mi nu eiꝰ declarent᷑. Hãc
ar t̾ẽ multa pꝰ scła demo¬
crates medicinȩ discrplina
efflorunt. Apud assirios aũ ma¬
gicȩ artes copiosȩ ft̃. testante luca
no. qͥs nosc̾e fibra facta queatͫ. qͥs ꝓdat
aues: qͥs fulgura cęli seruet. & assi¬
ria scrutet᷑ sicła cura Itaq ħ uanitaᷤᷤ
magicaꝵ artiũ ex tͣtlitione maloꝵ
angłoꝵ in toto t̾raꝵ orbe plurimiᷤᷤ
⁊ infernoꝵ. Et euocatiõe eoꝵ inuen-¬
ta st̃ aruspicia. augurationes: ⁊ ip̃a
q̃ dñr oracula ⁊ nigromantia. Nec
mnixũ de magoꝵ p̾stigiis. qͦꝵ in tan¬
to ꝓdiere maleficioꝵ artes. ⁊t ꝙ̃
moysi simillimis signis resist̾ert.
u̾tentes uirgas in dracones. aqͦs
famosissima circe. q̃ socios ulixis
mutauit in bestias. Legit᷑ ⁊ de sacri¬
ficio  archades dõ suo liceo ĩmola¬
bant. ex qͦ quicũq sum̾ent in besti¬
ñ ẽẽ totũ dubiũ qͣ nobił ille poeta
scͥpsit. de qͣdam femina q̃ magicis
artib excellebat. Hȩc inqͥt carmini¬

Expanded text:
num eius declarentur. Hanc artem multa post saecula Democrates medicinae disciplina effloruit. Apud Assyrios autem magicae artes copiosae sunt testante Lucano6, 427: Quis noscere fibra facta queat, quis prodat aves, quis fulgura caeli servet, et Assyria scrutetur sidera cura? Itaque haec vanitas magicarum artium ex traditione angelorum malorum in toto terrarum orbe plurimis et infernorum et vocationes eorum inventa sunt aruspicia, augurationes, et ipsa quae dicuntur oracula et necromantia. Nec mirum de magorum praestigiis, quorum in tantum prodiere maleficiorum artes ut etiam Moysi simillimis signis resisterent, vertentes virgas in dracones, et aqfamosissima Circe socios Ulyssis mutaverit in bestias. Legitur et de sacrificio, quod Arcades deo suo Lycaeo immolabant, ex quo quicunque sumerent in bestinon esse in toto dubium, quod nobilis ille poeta scribit de quadam femina, quae magicis artibus excellebat. Haec, inquit, se carmini
Abbreviated transcription (Latin):
dent᷑ resuscitati mortu diuinare.
⁊ ad int̾rogata responcłe. Nicro e¬
diuinatio nuncupat᷑. ad qͦs suscitan¬
dos cadaueri sanguis adicit᷑. Nã ama¬
re demones sanguinẽ dñr. Idõq quo¬
tiens nigͤromantia fit. cruor aqͤ mis¬
cet᷑. ut colore sanguinis faciliꝰ ꝓnocẽ¬
t᷑. Idromiancii ab aqͣ dicti ft̃. Est enĩ

Expanded text:
suscitati mortui divinare, et ad interrogata respondere. Ηεκρὸς edivinatio nuncupatur: ad quos sciscitandos cadaveri sanguis adicitur. Nam amare daemones sanguinem dicitur. Ideoque quotiens necromantia fit, cruor aqua miscitur, ut cruore sanguinis facilius provocentur. Hydromantii ab aqua dicti. Est enim
Abbreviated transcription (Latin):
is supposuert̃. ⁊ s sacͥficari ã decep¬
a similitudine nuncupata. eo qd̾
nianu artificis ex lapide aliaue
mat̾ia eoꝵ unbtꝰ imitant᷑. in quioꝵ
honore fingunt᷑. Ergo simulaera uł
atq ꝯficta. unde ⁊ falsa ft̃. Et notã

Expanded text:
i supposuerunt, et sibi sacrificari a decepi supposuerunt, et sibi sacrificari a decepa similitudine nuncupata, eo quod manu artificis ex lapide aliave materia eorum vultus imitantur in quorum honore finguntur. Ergo simulacra vel atque conficta; unde et falsa sunt. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tis coli apd̃ suos pꝰ mortẽ ceper̃ ut
ꝓpd̃ egẏptũ isis. apd cretã iouis. a¬
pud inauros iuba. apd̃ latinos faunꝰ.
apd̃ romanos qͥrinꝰ. Fodẽ qͦ mͦ apd̾
athenas minerua. apd samũ iiruo.
apd̃ pafos uenꝰ. ap̃ lemnos uulcanꝰ.
ap̃ naxos lib̾. ap̃ delos apollo. In qͦꝵ
tis carminib in cȩlũ eos sustuler̾.
lapio medicinã. uulcano fabricã.
Ab actibꝰ aũ uocant᷑. ut mercuriꝰ.
ꝙ mercibꝰ p̃est. lib̾ a lib̾tate. Fuer̃¬
⁊̃ eoꝵ quida uiri fortes. aut urbiũ
conditores. qͥb mortuis hoĩes qui
eos dilexer̃ simulachra fin xertͣ.
ut hab̾ent aliqd̃ ex imaginũ ꝯtẽ
platione solaciũ. S paulatim h̃c
errorẽ ꝑsuadentib demonibꝰ tta
in posteris irepsisse. ut qͦs illi ꝓso
mulacroꝵ usus exortꝰ ẽ. cũ ex de¬
siderio mortuoꝵ ꝯstituerent᷑ ima¬
gines uł effigies tanꝗͣ. in celũ recep¬
toꝵ. ꝓ qͥb se in t̾ris demones colen-¬

Expanded text:
tis coli apud suos post mortem coeperunt: ut tis coli apud suos post mortem coeperunt: ut apud Aegyptum Isis, apud Cretam Jovis, apud Mauros Juba, apud Latinos Faunus, apud Romanos Quirinus. Eodem quoque modo apud Athenas Minerva, apud Samum Juno, apud Paphos Venus, apud Lemnos Vulcanus, apud Naxos Liber, apud Delphos Apollo. In quorum tis carminibus, in coelum eos sustuleruntio Aesculapio medicina, Vulcano fabrica. Ab actibus autem vocantur, ut Mercurius, qui mercibus praeest, Liber a liberalitate. Fuerunt quidam viri fortes aut arbium conditores, quibus mortuis homines qui eos dilexerunt simulacra finxerunt, ut haberent aliqplatione solacium; sed paulatim hunc errorem persuadentibus daemonibus ita in posteris inrepsisse, ut quos illi promulacrorum usus exortus est, cum ex desiderio mortuorum constituerentur imagines vel effigies, tamquam in caelum receptis, pro quibus se in terris daemones colend
Abbreviated transcription (Latin):
sse dr̃ quid̾a strages. Hic ex horis
arufpicinã dictauit. & pꝰ ea ñ appa¬
ruit. Nam di fabulose arante qͦđa
atheniensiũ dicti uͥ ft̃ exor
ti. Ibi enĩ in locis agrestibꝰ ⁊ pa
⁊ã tali inttio uocabulũ pagam sor¬
titi ftͣ. Gentiles ft̃. qui sine lege ft̃.¬
⁊ ñdũ creclidert᷑. Dicti aũ gentileᷤ.
qr ita st̃ ut fuert̾ geniti .i. sie̾ in car¬
ne descenłunt. sub peccato scilic
ydolis seruientes .s. nec cdũ rege¬
nerati. Proinde gentiles pͥmitus
nuncripati. ipsidñr g̃ce ethinici. Et¬
hnici enĩ ex gẽo intͣp̃tant᷑ genti¬
dr̃. Post fide aũ ñ debere uocari gen¬
tes siue gentiles eos qͥ ex gentibꝰ cre¬
dt. sic̃ post fide dici iã nͥ pot̾ urideꝰ.
testante paulo apło ⁊ dicente iam
tismũ xp̃i fusceptũ. ad ydoloꝵ
cultũ ⁊ sacrificioꝵ ꝯtaminationẽ
reu̾tunt᷑. Est auͣ g̾cũ nom̃ Le dics¬
asserunt. hoĩes olim fuisse

Expanded text:
sse dicitur quidam Tages. Hic ex horis sse dicitur quidam Tages. Hic ex horis haruspicinam dictavit, et postea non apparuit. Nam dicitur fabulose arante quodatheniensium dicti, ubi exorti sunt. Ibi enim in locis agrestibus et pet a tali initio vocabulum pagani sortiti sunt. Gentiles sunt qui sine lege et nondum crediderunt. Dicti autem gentiles, quia ita sunt ut fuerunt geniti, id est, sicut in carne descenderunt sub peccato, scilicet, idolis servientes, et necdum regenerati. 3. Proinde gentiles primitus nuncupantur: ipsi dicuntur Graece ethnici; ETHNICI enim ex Graeco in Latinum intdicitur. Post fidem autem non debere vocari gentes sive gentiles eos qui ex gentibus credunt; sicut post fidem dici iam non potest Iudaeus, testante Paulo Apostolo et dicente iam tismum Christi susceptum ad idolorum cultum et sacrificiorum contaminationem revertuntasserunt, homines olim fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
tiauer. Postea hoc noĩe soli mathema¬
tici. euiꝰ artis scientia usq ad eugłm
fuit ꝯcessa. ut xp̃o edito nemo ex in¬
de de nariuitate alicuiꝰ de cȩlo int̾p̃¬
taret᷑. Oroscopi dicti. q̃ horas natiui¬
tatis hoĩnũ speculant᷑. dissimili .&
diu̾so fato. Sortilogi st̃. qui sub nõie
fictȩ religionis ꝑ quascła qͣs scõꝵ sor¬
tes uocant. diuinationis scientiã ꝓ
ne fut᷑a ꝓmiiitunt. Salisatores uoca¬
salierint. aliqͥd sͥ exincde ꝓsꝑũ seu
triste significare p̃dicunt. Adhȩc oĩa
ꝑtinent ⁊ ligat᷑e execrabiliũ reme¬
in p̃cantationibꝰ siue in caract̾ibꝰ. uł¬
liganclis. In quibꝰ om̃ib ars demonũ
ẽ. ex qͣdam pestifera societate homi¬
nũ ⁊ angłoꝵ maloꝵ exorta. Unde cũ¬
cta uitanda st̃ a xp̃iano. ⁊ om̃i peni¬
tꝰ execratione repudianda atq dãp¬
nanla. Auguria aut̾ auiũ. friges pͥ¬
mi inuener̃. Prestigiũ uͦ pͥmus mer¬
neam artẽ primꝰ etruscis tradidi¬

Expanded text:
tiaverunt; postea hoc nomine soli Mathematici. Cuius artis scientia usque ad Evangelium fuit concessa, ut Christo edito nemo exinde nativitatem alicuius de caelo interpretaretur. Horoscopi dicti, quod horas nativitatis hominum speculantur dissimili et diverso fato. Sortilegi sunt qui sub nomine fictae religionis per quasdam, quas sanctorum sortes vocant, divinationis scientiane futura promittunt. Salisatores dicusalierint, aliquid sibi exinde prosperum seu triste signare predicunt. Ad hec omnia pertinent et ligature execrabilium remein precantationibusligandis. In quibus omnibus ars daemonum est ex quadam pestifera societate hominum et angelorum malorum exorta. Unde et cuncta vitanda sunt Christiano, et omni penitus exsecratione repudianda atque damnanda. Auguria autem avium Phryges primi invenerunt. Praestigium vero Mernam autem primus Hetruscis tradidi
Abbreviated transcription (Latin):
di unde ⁊ ancone dĩns. Mancipiũ ẽ quic¬
qͥd manu capi subdiq pot̾. ut homo.
equus. oiuis. Hȩc enĩ animalia statim ut
nata st̃. mancipiũ ee̾ piitant᷑. Nam ea
q̃ in bestiaꝵ num̾o st̃. tẽ uident᷑ manci¬
piũ eẽ. qnͣdo capi siue domar ceꝑint.
ñ in facto sic̾ lib̾ti. Unde ⁊ eos g̾ci euge¬

Expanded text:
 unde, et anconem dicimus. 45. Mancipium est quidquid manu capi, subdique potest, ut homo, equus, ovis. Haec enim animalia statim, ut nata sunt, mancipium esse putantur; nam et ea quae in bestiarum numero sunt, tunc videntur mancipium esse, quando caprtatem, non in facto sicut liberti. Unde et eos Grae
Abbreviated transcription (Latin):
qr qͥetus in cęli culmine stare ꝯtẽp¬
sit. s suꝑbie poncłe deorsũ corruers
ceciait. Grece uͦ diabolꝰ criminator
uocat᷑. uł qͥ crimina in qͣ ipse illicit
ad d̾ni referat. uł qr electoꝵ inno¬
centiã criminib fictis accusat. Un¬
cde ⁊ in apocalipsin uoce angłica đr.¬
cusabat eos in ꝯspectu dĩ nr̃i die
ac nocte. Sathanas in latinũ sonat
adu̾sariꝰ. siue tͣnsgressor. Ipse ẽ enĩ
⁊ tnͣs gressor qr p̾uaricator effectꝰ
in ueritate qua ꝯditꝰ ẽ ñ stetit. Id̾e
⁊ temptator. qr temptancda iustoꝵ¬

Expanded text:
are contempsit, sed superbiae pondere deorsum corruens cecidit. Graece enim diabolus criminator vocatur, quod vel crimina in quae ipse illicit ad Deum referat, vel quia electorum innocentiam criminibus fictis accusat. Unde et in Apocalypsi voce angelica cusabat illos in conspectu Dei nostri die ac nocte.' Satanas in Latino sonat adversarius, sive transgressor. Ipse est enimet transgressor, quia praevaricator effectus in veritate, qua conditus est, non stetit. Idem et temptator
Abbreviated transcription (Latin):
clio. ad orientalẽ aũ plagã deserta.
Ciuꝰ sitꝰ ab occiduo athlantis montis
ad orientẽ usq in egẏpti siues por¬
rig̃r. a meridie occeano. a sept̃e tri¬
one nilo flumine claucłr. plurimaᷤᷤ
hũs gentes diu̾so nultu ⁊ monstru¬
osa sp̃e horribiles. feraꝵ qͦ i serpen¬
tiũ referta ẽ multitudine. Illic qͦ
riuocerota bestia. E camelꝰ: i par¬
dꝰ. basiliscꝰ. dracones iugentes. ex qͦꝵ
⁊ criso prasus ibi reꝑuntur. cinamo¬
nina circa ortũ solis. alta circa occa¬
sũ in mauritama. Extra tres aũ
parces orb̾ quarta pars tͣns occeañ
uitiorẽ in meridie. quȩ sol ardo¬
re incognita nob̃ ẽ. in cuiꝰ fuubꝰ anti¬
pode fabosȩ in habitare dñr. Prima
aũ hispaniȩ mauritania ẽ. dem̃ nu¬
miclia. iñ regio cartaginensis. pꝰqͣ ge¬
tuliã accipiniꝰ. pꝰ ea ȩthiopia. iñ loca
factũ. Nã ab italo italia. ⁊ rurẜꝰ ab tra¬

Expanded text:
dio, ad orientalem vero plagam deserta: dio, ad orientalem vero plagam deserta: cuius situs ab occiduo Athlantis montis ad orientem usque in Aegypti fines porrigitur, a meridie Oceano, a septentrione Nilo flumine clauditur; plurimas habens gentes, diverso vultu et monstruosa specie horribiles. Ferarum quoque et serpentium referta est multitudine. Illic quippe rhinoceros bestia et camelopardus, basiliscus, dracones ingentes, ex quorum et chrysoprasus ibi reperiuntur; cinnamouna circa ortum solis, altera circa occasum in Mauretania. Extra tres autem partes orbis quarta pars trans Oceanum interior est in meridie, quae solis ardore incognita nobis est; in cuius finibus Antipodes fabulose inhabitare produntur. Proxima autem Hispaniae Mauretania est, deinde Numidia, inde regio Carthaginensis, post Getuliam accepimus, postea Aethiopiam, inde loca factum; nam ab Italo ITALIA, et rursus ab Ita
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ abstrixn. qͥ disceruit int̾ fecundã
t̾ran ⁊ arenas iacentes. usq ad occea¬
nũ. Mauritania tingitana a tingi
inetͦ᷑politana huiꝰ ꝓuintiȩ ciuitate
uocata ẽ. Hȩc ultinia affricȩ exurgit
a montibꝰ septẽ. hĩis ab oriente flum nal¬
uã. a septenitone fretũ gaditanũ ab
occiduo occeanũ athlanticũ. a meridie
gaululũ. gentes usq ad occeanũ esꝑi¬
ũ ꝑerrautes. regio gignens feras. sim¬
as cdracones.&. st ructiones. olim &̾ ⁊ ele¬
fantis plena fuit. qͦs sola nẽ uidia par¬
turit. Garamantis regionis caput ga¬
raia oppidũ fuit. Est aũ int̾ cirmiensẽ
⁊ ethiopiã ubi ẽ fons qͥ friget calore
diei. ⁊ calet frigore noctis. Ae thiopia
dicta a colore ppłoꝵ. qͦs solis uicinttas
torret. Deniq uim sicłis ꝓdit hominũ
color. Est enĩ ibi uigis estꝰ. Nã qͥcqͥd eiꝰ
ẽ. sub meridiano cardine ẽ. Circa oc¬
ciduũ aũ montuosa ẽ. arenosa in me¬

Expanded text:
tem Astrixim, qui discernit inter fecundam tem Astrixim, qui discernit inter fecundam terram, et arenas jacentes usque ad Oceanum. 12. Mauritania Tingitana a Tingi metropolitana huius provinciae civitate vocata est. Haec ultima Africae exsurgit a montibus septem, habens ab oriente flumen Malvam, a septentrione fretum Gaditanum, ab occiduo Oceanum Athlanticum, a meridie Gaulalum gentes usque ad Oceanum Hesperium pererrantes: regio gignens feras, simias, dracones et struthiones. Olim etiam et elephantis plena fuit, quos sola nunc India parturit. Garamantis regionis caput Garama oppidum fuit. Est autem inter Cyrenensem et Aethiopiam, ubi est fons qui friget calore diei et calet frigore noctis. Aethiopia dicta a colore populorum, quos solis vicinitas torret. Denique vim sideris prodit hominum color; est enim ibi iugis aestus; nam quidquid eius est, sub meridiano cardine est. Circa occiduum autem montuosa est, arenosa in me
Abbreviated transcription (Latin):
passim uagantibꝰ sic uocata. q̃ nullã
certã hab̾ent sedẽ. Nã liugua eoꝵ
Inctpit aũ a flumine ansiga. in zeu¬
gitanũ linutẽ desinit. hñs ab ortu sir¬
tes nunores. a septẽ trione mare ꝙ ui
tendit sardiuiã. ab occasu maurita¬
niã sitifeusẽ. a meridie ȩthiopũ gen¬
tes. regio campis p̃pugnis. Ubi aũ sil¬
uestris ẽ feras elucat. uͥ iugis ardu¬
marmore p̾dicat᷑. ꝙ numidicũ dr̃. ht
urbes p̃cipuas ippone regiũ ⁊ rusica¬
dã. Mauritauia uocata a colore ppłoꝵ.
Greci enĩ nigrũ mauron uocant. Siẽ
eñ gallia a candore ppłi. tta maurita¬
na a nigro nom̃ sortita ẽ. Cuiꝰ pͥma ꝓ¬
uintia mauritama sitifensis ẽ. quȩ si¬
tifin oppidũ ħint. a qͦ ⁊ uocabulũ tra¬
xisse regio ꝑ hibet᷑. M aurctania uͦ cesa¬
riensis coloniȩ cesariȩ ciuitas fuit .ꝙ.
uintiȩ s coniuuctȩ. ab oriente numi¬
diã hñt. a septe trione mare magnũ
ab occasu flum̃ maluã. a meridie mon¬

Expanded text:
am certam haberent sedem. Nam lingua eorum Incipit autem a flumine Amsiga, in Zeugitanum limitem definit, habens ab ortu Syrtes minores, a septentrione mare quod intendit Sardiniam, ab occasu Mauretaniam Sitifensem, a meridie Aethiopum gentes: regio campis praepinguis. Ubi autem silvestris est, feras educat; ubi iugis ardumarmore praedicatur, quod Numidicum diciturbes praecipuas Hipponem, Rhegium, et Rusicadam. 10. Mauritania vocata a colore populorum. Graeci enim nigrum μἇυρον vocant. Sicut enim Gallia a candore populi, ita Mauritania a nigredine nomen sortita est. Cujus prima provincia Mauritania Sitifensis est, quae Sitifi habet oppidum, a quo et vocabulum traxisse regio perhibetur. 11. Mauritania vero Caesariensis Colonia, Caesaria civitas fuit, et ur sibi conjunctae ab Oriente Numidiam habent, a septentrione mare Magnum, ab Occasu flumen Malvam, a Meridie mon
Abbreviated transcription (Latin):
quib ꝑ estatẽ uitant pecora ꝓpt̾¬
soł ardorẽ. Staciꝰ.&. umbrosi patue¬
re estiua licei. Naualia st̃ loca ubi
in qͦ nullũ refugiũ qͦsi nullꝰ portus.
Portꝰ aũ locꝰ ẽ ab accessu uentoꝵ re¬
motꝰ uͥ ib̃ua oppon̾e solent. ẜ portꝰ
dictꝰ a deportandis ꝯm̾ciis. Hunc
uete̾s a baiulandis m̾cibꝰ baias uo¬
cabant. illa declinatione a baia bai¬
as. ut a familia familias. Iitꝰ ẽ t̾ra
it᷑. Picero in topicis. Litꝰ ẽ qua fluctꝰ
elidit. Circũliiiñ. locꝰ quẽ aqͣ circulur.
Alliuiũ ꝯsũptio ripaꝵ ex aqͥs. Margo
ẽ pars cuiꝰ lib loci. ut piita maris. un ⁊
nom̃ accepit. Maritima qͣsi mariᷤᷤ ĩtima.
Ostia ab ing̾ssii ⁊ exitu fluminis. dicta
in mari. ꝯtinens ꝑpetua t̾ra. nec ullo ma¬
ri discreta. quẽ g̾ci epiron uocant. De in

Expanded text:
quibus per aestatem vitant pecora solis ardorem. Statius: Et umbrosi patuere aestiva Lycaei. 38. Navalia sin quo nullum refugium, quasi nullus portus. Portus autem locus est ab accessu ventorum remotus, ubi hiberna opponere solent. Et portus dictus a deportandis commerciis; hunc veteres a bajulandis mercibus baias vocabant, illa declinatione a baia baias, ut a familia familias. 41. Littus esitur. Cicero in Top.: Littus est qua fluctus eludit. 42. Circumluvium, locus quem aqua circadluvium consumptio riparum ex aquis. Margo est pars cuiuslibet loci, utputa maris; unde et nomen accepit. Maritima quasi maris intima. Ostia ab ingressu et exitu fluminis dicta in mari. Continens perpetua terra nec ullo mari discreta, quem Graeci ἤπειρον vocant. De in