comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in cȩlo plures sint. et efficientes. et ȩternȩ:
sed unus unige. aui.i. nitus est filius.
non aceteris mes sola diffens po¬
testate. quia ꝑeum cuncta sunt: sed
quia uerus unus est filius. Non fiat
degener. aut natus ex nichilo. Audis fili¬
um: crede quia filius est. Audis patrem:
memento quia pater est.Quid istis no¬
minibus suspicionem. maliciam. auda-¬
ciam interseris: Seđm naturȩ intelli¬
gentiam nomina diuinis rebus aptata
sunt. Quid affers uim uerboꝵ ueritatis
Audis patrem. et filium: ne ambigas ẽẽ
quod noncupatur. Summa dispensatio¬
nis est filio: ut noueris patrem. Quid
irritum facis opus ꝓphetarum. uerbi
in carnationem. uirginis partum. uir¬
tutem oꝑationum. crucẽ xꝑi: Tibi hec
omnia impensa. tibi prestita sunt: ut
ꝑhec manifestus. et pater tibi esset et
filius. Supponis nunc uoluntatem.
creationem: ad optionem. Inspice et
militiam. et stipendium.rꝑi. Nempe ꝓ¬

Expanded text:
in coelo plures sunt, et efficientes, et aeternae: in coelo plures sunt, et efficientes, et aeternae: sed unus unigenitus est filius, non a caeteris sola differens potestate, quia per eum cuncta sunt. Sed quia verus unus est filius, non fiat degener, ut natus ex nihilo sit. Audis Filium: crede quia filius est. Audis Patrem: memento quia pater est. Quid istis nominibus suspicionem, malitiam, audaciam interseris? Secundum naturae intelligentiam nomina divinis rebus aptata sunt. Quid affers vim verborum veritati? Audis patrem et filium: ne ambigas esse quod nuncupantur. Summa dispensationis est Filio, ut noveris Patrem: quid irritum facis opus prophetarum, Verbi incarnationem, virginis partum, virtutem operationum, crucem Christi? Tibi haec omnia impensa, tibi praestita sunt: ut per haec manifestus tibi et Pater esset et Filius. Supponis nunc voluntatem, creationem, adoptionem: inspice et militiam et stipendium Christi. Nempe p
Abbreviated transcription (Latin):
toto in hec oꝑa dei parricidio deseiure¬
mus. Sed bene: quod nos intra hanc
modestiȩ necessitatem natura corporũ
detinet. Certe non fallimur: quid si li¬
ceret essemus acturi: Namq quia pos¬
sumus: ꝓfana uoluntatis audatia. na¬
turam ueritatis conuellimus. et bellũ
Pater manifestaui nomen tuum ho¬
minibus. Quid ad hȩc calumpniam᷑:
Quid estuamus: Patrem tu negas. At¬
quin hoc maximum opus filii fuit: ut
patrem cognosceremus. Negas plane
quando scđm te filius non ex eonatus
est. Et cur filius dicitur factus ꝓuolun¬
tate quasi cetera: Ad mirari dñm pos¬
sum conditorem mũdi xp̃m creantem
et deo digna uirtus est. ut effectorem ar¬
changeloꝵ. et angeloꝵ. uisibilium. et inui-¬
sibilium.celi. atq terrȩ. et uniuerse huiꝰ
creationis effecerit: sed non hic labor
dñi est. ut omnia in creandis rebus dm̃
posse tu sentias. sed ut scias dm̃ patrem
eius esse filii qui loquatur. Uirtutes

Expanded text:
toto in haec opera Dei parricidio desaeviretoto in haec opera Dei parricidio desaeviremus. Sed bene, quod nos intra hanc modestiae necessitatem natura corporum detinet. Certe non fallimus, quid, si liceret, essemus facturi. Namque quia possumus, profanae voluntatis audacia naturam veritatis convellimus, et bellum Pater, manifestavi nomen tuum hominibus . Quid ad haec calumniamur? quid aestuamus? Patrem tu negas? Atquin hoc maximum opus Filii fuit, ut Patrem cognosceremus. Negas plane, quando secundum te Filius non ex eo natus est. Et cur filius dicetur, factus pro voluntate quasi caetera? Admirari Deum possum conditorem 64 mundi Christum creantem: et digna Deo virtus est, ut effectorem archangelorum et angelorum, visibilium et invisibilium, coeli atque terrae, et universae hujus creationis effecerit. Sed non hic labor Domini est, ut omnia in creandis rebus Deum posse tu sentias; sed ut scias Deum patrem ejus esse filii qui loquitur. Virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
se: quia intelligentiam facti non app̃¬
hendimus. & cessante sensu nr̃o: facti
ipsius cesset effectus. Sed mendatium no¬
strum facti fides uincit. Astitit dñs clau¬
sa domo inmedio discipuloꝵ. et filius est
natus expatre. Noli negare quod steterit.
quia ꝑ intelligentie in firmitatem consi¬
stentis ñ consequaris introitum. Noli ne¬
scire quod ab in genico et ꝑfecto patre.
unigenitus ꝑfectus filius deus natus sit:
mundi oꝑa. ad esse nobis intestimoniũ¬
possent. ne ambigere de dei rebus.atq
uirtutibus fas crederemus: sed inipsam
ueritatem in fidelitas nr̃a ꝓcurrit. et
iuolenti in excidium dei potestatis ir¬
rumpimus.Siliceret corpora.& manus
ad cȩlum eleuaremus. solem. astraq cȩ¬
tera annuis cursus sui limitibus ꝑtur¬
baremus. ꝑmisceremus decessus occeani.
& accessus. fluenta etiam fontium in hi¬
beremus. et naturas fluminum referre¬
mus. concuteremus fundam̃ta terrȩ: &

Expanded text:
se, quia intelligentiam facti non apprse, quia intelligentiam facti non apprehendimus: et cessante sensu nostro, facti ipsius cesset effectus. Sed mendacium nostrum facti fides vincit. Adstitit Dominus clausa domo in medio discipulorum: et Filius est natus ex Patre. Noli negare quod steterit, quia per intelligentiae infirmitatem consistentis non consequaris introitum: noli nescire quod ab ingenito et perfecto Deo patre unigenitus et perfectus filius Deus natus sit, mundi opossent, ne ambigere de Dei rebus arque virtutibus fas crederemus. Sed in ipsam veritatem infidelitas nostra procurrit, et violenti in excidium Dei potestatis irrumpimus. Si liceret, corpora et manus ad coelum elevaremus, solem astraque caetera annuis cursus sui limitibus proturbaremus, permisceremus decessus Oceani et accessus, fluenta etiam fontium inhiberemus, et naturas fluminum referremus, concuteremus fundamenta terrae, et
Abbreviated transcription (Latin):
gelista expressit dicens. Uenit ih̃s ia¬
nuis claus is et stecit in medio. An con¬
structa parietum penetrans. et solida
lignoꝵ. naturam eorum inpenetrabi¬
lem transcucurrit: Stecit namq cor-¬
poreus. non simulatus aut fallax. Se¬
quantur ergo oculi mentis tue pene¬
trantis ingressum: et cum eo clausam
domum intelligentiȩ tuȩ uisus introe¬
at. Integra sunt omnia et obserata.
Sed ecce assistit medius: cui ꝑuirtutẽ
suam uniuersa sunt ꝑuia. Inuisibili¬
bus calumpniaris. ego ate inuisibiliũ¬
exposco rationem. Nichil cedit ex soli¬
do. neq ꝑnaturam suam aliquid tamꝗͣ
lapsu insensibili ligna. et lapides amit¬
tunt. Corpus dñi asese non defecit. ut
sese resumat exnichilo. et unde qui as-¬
sistit in medio est: Cedit ad hec sensus.
et sermo. Extra rationem humanam ẽ.
ueritas facti. Iccirco ergo ut denatiui¬
tate fallimur: ita et de ingressu dñi
menciamur. Dicamus factum non fuis¬

Expanded text:
gelista expressit dicens: Venit Jesus jagelista expressit dicens: Venit Jesus januis clausis, et stetit in medio . An constructa parietum penetrans et solida lignorum, naturam eorum impenetrabilem transcucurrit? Stetit namque corporeus, non simulatus aut fallax. Sequantur ergo oculi mentis tuae penetrantis ingressum, et cum eo clausam domum intelligentiae tuae visus introeat. Integra sunt omnia et obserata: sed esse assistit medius, cui per virtutem suam universa sunt pervia. Invisibilibus calumexposco rationem. Nihil cedit ex solido, neque per naturam suam aliquid tamquam lapsu insensibili ligna et lapides admittunt. Corpus Domini a sese non deficit, ut sese resumat ex nihilo: et unde qui assistit in medio est? Cedit ad haec et sensus et sermo, 586 et extra rationem humanam est veritas facti. Idcirco ergo ut de nativitate fallimus, ita et de ingressu Domini mentiamur. Dicamus factum non fuis
Abbreviated transcription (Latin):
rectionem frequenter uidendum se
incorpore prebuisse multis non cre¬
dentibus. Certȩ thome. non nisi con¬
trectatis eius uulneribus credituro
sicut ait. nisi uidero inmanibus eius.
fixuram clauorum. et misero digitũ
meum in loco clauoꝵ. & mittam ma¬
num ineam in latus non credã. dñs
ad omnem se intelligentiȩ nostre in becil¬
litatem accommnodat. et dubitationi in¬
fidelium satis facturus archanum inui¬
sibilis uirtutis oꝑatur. facti rationem.
quisquis eris celestium rerum scruta¬
tor expone. Erant discipuli in clauso &
secreto post passionem dei. congregati
consederant. dñs thomȩ fidem ꝓpositis
conditionibus confirmaturus assistit.
palpandi corporis. et contrectandi uul¬
neris obtulit facultatem. et utiq qui
compunctus recognoscendus sit: necẽẽ
ẽ corpꝰ inqͦ est cõpunctꝰ attulerit. Quero
ergo ꝑquas clause domus partes sese cor¬
poreus intulerit. Diligenter enim euan¬

Expanded text:
rectionem frequenter videndum se rectionem frequenter videndum se in corpore praebuisse multis non credentibus; certe Thomae, non nisi contrectatis ejus vulneribus credituro, sicut ait: Nisi videro in manibus ejus fixuram clavorum, et misero digitum meum in locum clavorum, et mittam manum meam in latus ejus, non credam . Dominus ad omnem se intelligentiae nostrae imbecillitatem accommodat, et dubitationi infidelium satisfacturus, arcanum invisibilis virtutis operatur: facti rationem, quisquis eris coelestium rerum scrutator, expone. Erant discipuli in clauso, et secreto post passionem Domini congregati consederant. Dominus 62 Thomae fidem propositis conditionibus confirmaturus assistit, palpandi corporis et contrectandi vulneris obtulit facultatem: et utique qui compunctus recognoscendus sit, necesse est corpus in quo est compunctus attulerit. Quaero ergo per quas clausae domus partes sese corporeus intulerit. Diligenter enim Evan
Abbreviated transcription (Latin):
dei archanis dei uirtutibus calumpni¬
antes. Quomodo filius. et unde filius. et
quo dampno patris. uel ex qua sit por¬
tione natus non inquirimus. Habue¬
ras in exemplo oꝑationum. ut crederes
dm̃ efficere posse : quorum in tellig̾e
modo secundum sp̃m filius natus sit. Ego
te de corporeis rebus in terrogo. Non
quero quomodo natus ex uirgine sit.
an detrimentum sui caro ꝑfectam ex
se carnem generans ꝓpessa sit. Et certe
non suscepit quod edidit. sed caro carnẽ
ꝑfectum ipsa de suis non inminuta
generauit. Et quidem fas esset non
inpossibile in deo opinari: quod ꝑuirtu¬
tem eius possibile fuisse in homine co¬
gnoscimus. Sed te quis quis es. inuesti¬
gabilia sectantem. & diuinoꝵ secretoꝵ.
atq uirtutum grauem arbitrum con¬
sulo. ut michi imperito. et tantum de
omnibus deo ut sunt ab eo dicta cre¬
denti: rationem salti facti istius af-¬
feras. Dominũ audio. et quia his credo
quȩ scripta sunt: scio lam post resur¬

Expanded text:
Dei arcanis, Dei virtutibus calumniDei arcanis, Dei virtutibus calumniantes. Quomodo Filius, et unde Filius, et quo damno Patris, vel ex qua sit portione natus inquirimus. Habueras in exemplo operationum, ut crederes Deum efficere posse, quorum intelligere modo secundum Spiritum natus sit Filius: ego te de corporeis rebus interrogo. Non quaero quomodo natus ex virgine sit; an detrimentum sui caro perfectam ex se carnem generans perpessa sit. Et 61 certe non suscepit quod edidit, sed caro carnem xit, et perfectum ipsa de suis non imminuta generavit. Et quidem fas esset, non impossibile in Deo opinari, quod per virtutem ejus possibile fuisse in homine cognoscimus. 20. Sed te, quisquis es, investigabilia sectantem, et divinorum secretorum atque virtutum gravem arbitrum consulo, ut mihi imperito, et tantum de omnibus Deo ut sunt ab eo dicta credenti, rationem saltem facti istius afferas. Dominum audio, et quia his credo quae scripta sunt, scio jam post resur
Abbreviated transcription (Latin):
rabilem efficientiam de uirtute natiui¬
tatis in enarrabilis doceremur: cum aqͣ
fit suinum. cum quinq panes satura¬
tis quinq milibus uiroꝵ excepto sexu
et etate aliqua. replent fragmentis co¬
phinos duodecim. Res cernitur et nesci¬
tur. fit et non intelligitur. ratio non
apprehenditur. effectus ingeritur. Stul
tum est autem calumpniam in eo inqͥ¬
sitionis intendere: in quo comprehen¬
di ud unde queritur per naturam suã
non potest. Ut enim menarrabilis est
pater. in eo quod ingenitus est: ita euar¬
rari filius in eo quod unigenitus est non
potest. quia ingeniti est imago. qui ge¬
nititus est. Cum enim sensu atq uerb
imaginem apprehendamus. necesse est
etiam eum cuius imago est consequam᷑.
Sed inuisibilia ꝑsequimur. et in compre¬
hensibilia temptamus: quib intelligen¬
tia ad conspicabiles res. et corporeas coar¬
tatur. Non erubescimus stulticie. non
nos metipsos irreligiositatis arguimus:

Expanded text:
rabilem efficientiam de virtute nativirabilem efficientiam de virtute nativitatis inenarrabilis doceremur: cum aqua fit vinum, cum quinque panes saturatis quinque millibus virorum, excepto sexu et aetate reliqua, replent fragmentis cophinos duodecim. Res cernitur, et nescitur; fit et non intelligitur; ratio non appretum est autem, calumniam in eo inquisitionis intendere, in quo comprehendi id unde quaeritur per naturam suam non potest. Ut enim inenarrabilis est Pater in eo quod ingenitus est; ita enarrari Filius in eo quod unigenitus est non potest; quia ingeniti est imago qui genitus est. Cum enim sensu atque verbis imaginem apprehendimus, necesse est etiam eum cujus imago est consequamur. Sed invisibilia persequimur, et incomprehensibilia tentamus, quibus intelligentia ad conspicabiles res et corporeas coarctatur; non erubescimus stultitiae, non nosmetipsos irreligiositatis arguimus,
Abbreviated transcription (Latin):
assedit adextris. inqua uisus apaulo ẽ.
inqua honorificatus a stephano est.
patris hȩc postulat. Sed quo nomine:
Nunquid nomen dei ignorabatur: hoc
moyses de rubo audiuit. hoc genesis
in exordio creati orbis nunciauit. hoc
lex exposuit. ꝓph̃e ꝓtulerunt. homines
in his mundi oꝑibus senserunt. gentes
etiam mentiendo uenerate sunt. Non
ergo ignorabat᷑ dei nom̃. S plane ignora¬
tione. aut emissione. sed exeo natum in¬
en arrabiliter. in compreh ensibiliter. ut
filii apatre.plenitudinem diuinitatis
ex qua et inqua natus est optinentem.
uerum. et infinitum. et ꝑfectum deum.
Hȩc enim dei est plenitudo. Nam si hors
aliquid deerit: iam non plenitudo erit
quam ineo habitare complacuit.Hoc a
filio predicatur: hoc ignorantibus ma¬
nifestatur. Sic clarificatur ꝑfilium pat̾.
cum pater filii talis agnoscitur. Uolens ita¬
factoꝵ suor nobis posuit exemplum: ut
ꝑinenarrabilium gestoꝵ suorum inenar¬

Expanded text:
assedit a dextris, in qua visus a Paulo est, assedit a dextris, in qua visus a Paulo est, in qua honorificatus ab Stephano est. Patris, haec postulat: sed quo nomine? Numquid nomen Dei ignorabatur? Hoc Moyses de rubo audivit, hoc Genesis in exordio creati orbis nuntiavit, hoc lex exposuit, prophetae praetulerunt, homines in his mundi operibus senserunt, gentes etiam mentiendo veneratae sunt; non ergo ignorabatur Dei nomen. Sed plane ignoratatione, aut emissione; sed ex eo natum inenarrabiliter, incomprehensibiliter, ut filium a patre, plenitudinem divinitatis ex qua et in qua natus 60 est obtinentem, verum et infinitum et perfectum Deum; haec enim Dei est plenitudo. Nam si horum aliquid deerit, jam non erit plenitudo, quam in eo habitare complacuit . Hoc a Filio praedicatur, hoc ignorantibus manifestatur; sic clarificatur per Filium Pater, cum pater filii talis agnoscitur. 1factorum suorum nobis posuit exemplum ut per inenarrabilium gestorum suorum inenar
Abbreviated transcription (Latin):
mundus esset. Habuit plenitudinem
diuinitatis atq habet. Namq dei filiꝰ.
Sed qui erat dei filius: et hominis esse
factum. Non amiserat quod erat: sed ce¬
perat esse quod non erat. Non de suo de¬
stiterat. sed quod nr̃m est acceperat. P
tis expostulat: unde non destitit. Ergo
quia filius uerbum. et uerbum caro
factum. et ds uerbum. et hoc inprincipio
apud dm̃. et uerbum ante constitutio¬
nem mundi filius: filius nunc caro fac̾¬
tus orabat. ut hoc patri caro inciperet
esse quod uerbum. ut id qͦd de tẽpore
erat gloriam eius quȩ sine temꝑe est
claritatis acciperet. ut in dei uirtutẽ.
& spiritus in corruptionem. transfor¬
formata carnis corruptio absorberet᷑.
Hlȩc itaq oratio ad dm̃ est. hec ad patrem
confessio filii est. Hȩc carnis deprecatio ẽ:
inqua eum iudicii die compunctum.
et de cruce recognitum uniuersi uide¬
bunt: inqua prefiguratus in monte ẽ.
inqua eleuatus ad celos est. inqua deo

Expanded text:
mundus esset. Habuit plenitudinem mundus esset. Habuit plenitudinem divinitatis; atque habet, namque Dei filius. Sed qui erat Dei filius, et  ceu etiam factum. Non amiserat quod erat, sed coeperat esse quod non erat; non de suo destiterat, sed quod nostrum est acceperat: prtis expostulat unde non destitit. Ergo quia Filius Verbum, et Verbum caro factum, et Deus Verbum, et hoc in principio apud Deum, et Verbum ante constitutionem mundi Filius: Filius nunc caro factus orabat, ut hoc Patri caro inciperet esse quod Verbum; ut id, quod de tempore erat, gloriam ejus quae sine tempore est claritatis acciperet; ut in Dei virtutem et spiritus incorruptionem transformata carnis corruptio absorberetur. Haec itaque oratio ad Deum est, ad Patrem haec confessio Filii est, haec carnis deprecatio est: in qua eum judicii die compunctum et de cruce recognitum universi videbunt, in qua praefiguratus in monte est, in qua elevatus ad coelos est, in qua Deo
Abbreviated transcription (Latin):
Nam et inconsequentibus est. ego te
clarificaui suꝑ terrã: opus consumma¬
ui quod dedisti michi ut facerem. et
nunc clarifica me. tu ꝑater apud te¬
metipsum: ea claritate quam habui
priusquam mundus esset aput te. Ila¬
nifestaui nomentuum coram homi¬
nibus. Operibus ergo filii clarificatꝰ
est pater. dum deus esse intelligitur.
dum dei unigeniti pater mainfestat᷑.
dum ad salutem nr̃am filium suum
eriam exuirgine natum esse hominem
uoluit. inquo ex plentur ea omnia in
passione.quȩ de partu uirginis cepta
sunt. Itaq quia dei filius ex ommi qua
est parte ꝑfectus. et aute omne tempus
indiuinitatis plenitudine natus. nunc
acarnis suȩ origine homo consumina¬
batur ad mortem: clarificari se apud
dm̃ postulat. sicut patrem ipse clarifica¬
bat interris: quia tum dei uirtutes igno¬
ranti seculo clarificabantur in carne.
Nc̃ autem quid est quod apud patrem
clarificationis expectet: Nempe hoc
quod habuit apud eum priusquam

Expanded text:
Nam in continentibus est: Ego te Nam in continentibus est: Ego te clarificavi super terram, opus consummavi quod dedisti mihi ut facerem: et nunc clarifica me, Pater, apud temetipsum ea claritate quam habui, priusquam mundus esset, apud te. Manifestavi nomen tuum hominibus . Operibus ergo Filii clarificatus est Pater: dum Deus esse intelligitur, dum Dei unigeniti pater manifestatur, dum ad salutem nostram filium suum etiam ex virgine natum esse hominem voluit, in quo explentur ea omnia in passione, quae de partu virginis coepta sunt. Itaque quia Dei filius ex omni qua est parte perfectus, et ante omne tempus in divinitatis plenitudine natus, nunc a carnis suae origine homo, consummabatur ad mortem; clarificari se apud Deum postulat, sicut Patrem ipse clarificabat in terris: quia tum Dei virtutes ignoranti saeculo clarificabantur in carne. 59 Nunc autem quid est quod apud Patrem clarificationis exspectet? Nempe hoc quod habuit apud eum, prius quam
Abbreviated transcription (Latin):
nascitur: sed dei inpartu uirginis u̾tꝰ ẽ
Dei filius homo cernitur: sed ds in oꝑi¬
bus hominis existit. Dei filius crucifigi¬
tur: sed in cruce hominis deus mortem
uincit. Aꝑc dei filius moritur: sed omĩs
caro uiuificatur. In xꝑo dĩ filius uunfe¬
ris est: sed homo refertur ad cȩlum. Inqͣn¬
tum hȩc laudabuntur in xꝑ̃o: tantum
His igitur modis pater filium clarificat
suꝑ terram. Rursumq filius ignoratio¬
ni gentium. et stulticie seculi: ꝑ uirtutũ
suarum oꝑa. eum ex quo ipse est clarifi¬
cat. Et hȩc quidem clarificationis uicis¬
situdo. non ꝑtinet ad diuinitatis ꝑfec̾tũ:
sed ad honorem eum qui excognitione
ignorantium suscipiebatur. Quo enim
pater non habundabat ex quo st̃ omĩa:
Uel quid filio deerat. in quo complacu¬
erat omnem plenitudinem diuinitatiᷤ
habitare: Ergo clarificatur pater in
terra: quia opus eius quod mandauit
clarificationis expectet. Et absolutum ẽ.

Expanded text:
nascitur; sed Dei in partu virginis virtus est. nascitur; sed Dei in partu virginis virtus est. Dei Filius homo cernitur; sed Deus in operibus hominis existit. Dei Filius cruci figitur; sed in cruce hominis mortem Deus vincit. Christus Dei Filius moritur; sed omnis caro vivificatur in Christo. Dei Filius in inferis est; sed homo refertur ad coelum. In quantum haec laudabuntur in Christo, tantHis igitur modis Pater Filium clarificat super terram: rursumque Filius ignorationi gentium et stultitiae saeculi, per virtutum suarum opera, eum ex quo est ipse clarificat. Et haec quidem clarificationis vicissitudo non pertinet ad divinitatis profectum, sed ad honorem eum qui ex cognitione ignorantium suscipiebatur. Quo enim Pater non abundabat, ex quo sunt omnia? Vel quid Filio deerat, in quo complacuerat omnem plenitudinem divinitatis habitare? Ergo clarificatur Pater in terra, quia opus ejus quod mandavit clarificationis exspectet: et absolutum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Uita est. uerum dm̃ nosse. Sed nudum
hoc non facit. uitam. Quid ergo conecti¬
tur: Et quem misisti iħm xꝑm. Debitꝰ
patri afilio honor redditur. cum dicit
te solum uerum dm̃. Non tamen se fi¬
lius a dei ueritate secernit cum ad iun¬
git: et quẽ misisti iħm xp̃m. Non habet in¬
teruallum confessio credentium. quia
inutroq spes uitȩ est. Nec deus uerus
abeo de fecit: qui non conunctione
succedet. Cum ergo dicitur ut cognos
cant te solum uerum deum et quem
id est mittentis et missi. non patris et filii
ueritas et diuinitas. sub aliqua aut signi¬
ficationis aut dilationis diuersitate di¬
scernitur: sed gignentis et geniti confessi
one fides religionis insinuatur. instruit᷑.
eo. quod sequitur. ego te clarificaui suꝑ
terram opere consummato quod dedisti
michi ut faciam. Laus patris omnis afi¬
lio est. quia in quibus laudabitur filiꝰ:
laus erit patris. Consummat enim om¬
nia quȩ pater uoluit. Dei filius homo

Expanded text:
Vita est verum Deum nosse: sed nudum Vita est verum Deum nosse: sed nudum hoc non facit vitam. Quid ergo connectitur? Et quem misisti Jesum Christum. Debitus Patri a Filio honor redditur, cum dicit te solum verum Deum. Non tamen se Filius a Dei veritate secernit, cum adjungit: et quem misisti Jesum Christum. Non habet intervallum confessio credentium, qui in utroque spes vitae est: nec Deus verus ab eo deficit, qui in conjunctione succedit. Cum ergo dicitur: Ut cognoscant te solum verum Deum, et quemid est, mittentis et missi, non Patris et Filii veritas et divinitas sub aliqua aut significationis aut dilationis diversitate discernitur, sed ad gignentis et geniti confessionem fides religionis instruitur. 15. Laus Fieo quod sequitur: Ego te clarificavi super terram opere consummato, quod dedisti mihi ut faciam. Laus Patris omnis a Filio est: quia in quibus laudabitur Filius, laus erit Patris. Consummat enim omnia, quae Pater voluit. Dei Filius homo
Abbreviated transcription (Latin):
sed uirtutis effectus: cum ȩternitatis glo¬
riam non iam molitio noua sed sola dei
esset cognitio sumptura. Ergo non clari¬
tas deo additur. neq enim decesserat ut
adderetur : sed ꝑfilium clarificatur
apud nos imperitos. refugas. sordidos
sine spe mortuos. sine lege tenebrosos: et
clarificatur ꝑid quod ab eo filius potesta¬
tem omnis carnis acceperit. uitam ei ȩter¬
nam daturus. Phec igitur filii opera
clarificatur pater. Itaq eum omnia filiꝰ
accepit. clarificatus apatre est: et contra
clarificatur pater: cum fiunt uniuersa
ꝑfilium. Et claritas accepta sic reddit᷑:
ut quod claritatis in filio est id totum
claritas patris sit: quia apatre accepit
omnia. quia honor famulantis ab hono¬
re mittentis est: ut honor gignentis in
ȩternitatis uita est: ait ipse. Ut cogno¬
scant te solum uerum deum et quem
misisti ihm xꝑm. Quȩ hic difficultatum
questiones sunt. et quȩ pugna uerboꝵ ẽ:

Expanded text:
sed virtutis effectus: cum aeternitatis glosed virtutis effectus: cum aeternitatis gloriam non jam molitio nova, sed sola Dei esset cognitio sumptura. Ergo non claritas Deo additur; neque enim decesserat ut adderetur: sed per Filium clarificatur apud nos imperitos, refugas, sordidos, sine spe mortuos, sine lege tenebrosos; et clarificatur per id, quod ab eo Filius potestatem omnis carnis acceperit, vitam ei aeternam daturus. Per haec igitur Filii opera clarificatur Pater. Itaque cum omnia Filius accepit, clarificatus a Patre est; et contra clarificatur Pater, cum fiunt universa per Filium. Et claritas accepta sic redditur, ut quod claritatis in Filio est, id totum claritas Patris sit: quia a Patre accepit omnia; quia honor famulantis in honorem mittentis est, ut honor gignentis in aeternitas vitae est? Ait ipse: Ut cognoscant te solum verum Deum; et quem misisti Jesum Christum. Quae hic difficultatum quaestiones sunt, et quae pugna verborum est?
Abbreviated transcription (Latin):
nunquid in firmus est pater. aut eorum
que habet ita ꝓfessus est. ut ei clarificatio
sit reddenda ꝑfilium: Sed nec hic eguit
neq ille desiderat: et camen alteri alt̃
imꝑtiet. Ergo expostulatio clarificatio¬
nis dandȩ uicissimq reddendȩ. nec patri
quicquam ademit. nec infirmat filium.
sed eandem diuinitatis ostendit in utroq
uirtutem: cum et clarificari se filius a
patre oret. et clarificationem pater non
dedignetur afilio. Et hȩc inpatre et filio
uirtutis unitatem ꝑ uicissicudinem dan¬
de & referendȩ clarificationis ostendunt.
ut cognoscant te solum uerum deum &¬
quem misisti iħm xꝑm. Carificatur ergo
ꝑfilium pater. in eo quod sit intelligen¬
dus anobis. Claritas autem hȩc erat.
quod ab eo filius potestatem omnis car¬
nis acceperat. Caro autem factus ipse qͦd
uitȩ eternitatem erat caducis. et corpo¬
reis et mortalibus redditurus. Uitȩ au¬
tem nostrȩ ȩternitas non oꝑationis erat

Expanded text:
numquid infirmus est et Pater? Aut eorum numquid infirmus est et Pater? Aut eorum quae habet ita profusus est, ut ei clarificatio sit reddenda per Filium? Sed neque hic eguit, neque ille desiderat: et tamen alteri alter impertiet. Ergo expostulatio clarificationis dandae, vicissimque reddendae, nec Patri quidquam adimit, nec infirmat Filium; sed eamdem divinitatis ostendit in utroque virtutem cum et clarificari se Filius a Patre oret, et clarificationem Pater non dedignetur a Filio: sed haec in Patre et Filio virtutis unitatem, per vicissitudinem dandae et rependendae clarificationis ostendunsit, noscendum est . Non, opinor, demutaum Christum . Clarificatur ergo per Filium Pater, in eo quod sit a nobis intelligendus. Claritas autem haec erat, quod ab eo Filius potestatem omnis carnis acceperat caro factus ipse, quod vitae aeternitatem erat caducis et corporeis et mortalibus redditurus. Vitae autem nostrae aeternitas non operationis erat,
Abbreviated transcription (Latin):
post clarificationem eius: ueritatem con¬
fessio consecuta est. Nam uerum deum
filium centurio confitetur: nequis creden¬
tium ambigeret quod homo ꝑsequentiũ
credetur eguisse filius qua orabat. & infir¬
mus repperietur dum clarificationẽ potio¬
ris expectet. Et quis non patrem potiorem
confitebitur. ut ingenitum agenito. ut
patrem afilio. ut eum qui miserit ab eoqͥ
tissus sit. ut uoluntatem ab ipso qui ob¬
audiat: Et ipse nobis erit testis. Pater
maior me est. Hec ita ut sunt intelligen¬
da sunt: sed cauendum est ne apud im¬
ꝑitos gloriam filii honor patris infirmet.
Nec infirmari se patitur hec ipsa clarifi-¬
catio postulata. Ad id enim quod dictum
est. pater clarifica filium tuum: sequitur.
& illud ut filius clarificet te. Non ergo in¬
firmus est filius: uicem clarificationis ip̃e
cum clarificandus sit redditurus. Sed si
non infirmus. quid postulabat: Nemo
enim nisi hoc quod eget postulat. Aut

Expanded text:
post clarificationem ejus veritatem conpost clarificationem ejus veritatem confessio consecuta est. Nam verum Dei filium centurio confitetur; ne quis credentium ambigeret, quod homo persequentium creditur eguisse Filius quam orabat: et infirmus reperietur, dum clarificationem potioris exspectat. Et quis non Patrem potiorem confitebitur, ut ingenitum a genito, ut patrem a filio, ut eum qui miserit ab eo qui missus sit, ut volentem ab eo qui obediat? Et ipse nobis erit testis: Pater major me est . Haec ita ut sunt, intelligenda sunt: sed cavendum est, ne apud imperitos gloriam Filii honor Patris infirmet. Nec infirmari patitur haec ipsa clarificatio postulata: ad id enim quod dictum est, Pater, clarifica Filium tuum; sequitur et illud, ut Filius clarificet te. Non ergo infirmus est Filius, vicem clarificationis ipse, cum clarificandus sit, redditurus. Sed si non infirmus, quid postulabat? nemo enim nisi hoc quod eget postulat. Aut
Abbreviated transcription (Latin):
essent. intercessionis huius necessitate qͣ¬
dam sui abolitione caruerunt. Sed terra
quid fecit: Ad onuᷤᷤ dñi in ligno penden¬
tis intremuit: eum qui moriturus erat
intra se contestata non caꝑe. Numquid
et portionem suam rupes et saxa conce¬
dunt: Sed rupta dissiliunt. et naturã suã
ꝑdunt. cesamq ex se archam incontinentẽ
condendi corporis confitentur. Quid ad
crucis custos: Uere dei filius erat iste. Cre¬
atura intercessione huius piaculi liberatur.
firmitatem et uirtutem saxa non retinent.
qui cruci affixerant uere dei filium confi¬
tentur. Predictioni consentit effectus. Do¬
minus dixerat clarifica filium tuũ: non
solum nomine contestatus esse se filium.
sed et ꝓprietate qua dicitur. tuum. Mul¬
ti enim nos filii dei. sed non talis hic filius.
Hic enim & ꝓprius et uerus est filius. ori¬
gine non ad optione. ueritate non nuncu¬
patione. natiuitate non creatione. Ergo

Expanded text:
ressent, intercessionis hujus necessitate quaressent, intercessionis hujus necessitate quadam sui abolitione caruerunt. Sed terra quid fecit? Ad onus Domini in ligno pendentis intremuit, eum qui moriturus erat intra se contestata non capere. Numquid et portionem suam rupes et saxa concedunt? Sed rupta dissiliunt, et naturam suam perdunt, caesamque ex se arcam incontinentem condendi corporis confitentur. 11. Chricrucis custos, vere Dei 56 Filius erat iste . Creatura intercessione hujus piaculi liberatur; firmitatem et virtutem saxa non retinent. Qui cruci affixerant, vere Dei Filium confitentur; praedicationi consentit effectus. Dominus dixerat: Clarifica Filium tuum . Non solum nomine contestatus est Filium, sed et proprietate qua dicitur tuum. Multi enim nos filii Dei, sed non talis hic Filius est. Hic enim et proprius et verus est Filius, origine non adoptione, veritate non nuncupatione, nativitate non creatione. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
hauserint audiant quia stulta mundi
elegit deus. Ergo ꝑstultiam nr̃am intel¬
ligamus. hȩc in intelligibilia sapientib
mundi. Dixerat dñs. Pater uenit hora. Horã
passionis ostenderat. Nam hec sub mom̃to
eo loquebatur. Deinde adiecit. Clarifica
filium tuum. Sed quomodo clarificandꝰ
erat filius: Namq natus exuirgine. a
cunis et in fantia usq ad consummatum
dinem. lacrimas. hominem egerat. et iam
nunc conspuendus. flagellandus. crucifi¬
gendus. Quid ergo: Nobis solum homi¬
nem inixꝑo hȩc erant contestatura: Sed
non confundimur cruce. non flagellis
pre dampnamur: non sputis sordidam.
Clarificat pater filium. Quomodo: Tan¬
dem suffigitur cruci. Deinde quid sequit᷑:
Sol non occidit sed refugit. quid refugisse
dico: Non receptus in nube est: sed decur¬
su operis defecit: et interitum suum cũ
eo reliqua mundi elementa senserunt. Et
ne huic facinori ulle celestes oꝑationes int̾¬

Expanded text:
haeserint, audiant, Quia stulta mundi haeserint, audiant, Quia stulta mundi elegit Deus . Ergo per stultitiam nostram intelligamus inintelligibilia sapientibus mundi. Dixerat Dominus, Pater, venit hora: horam passionis ostenderat; nam haec sub momento eo loquebatur: deinde adjecit, Clarifica filium tuum. Sed quomodo clarificandus erat Filius? Namque natus ex virgine, a cunis et infantia usque ad consummatum dinem, lacrymas hominem egerat, etiam nunc conspuendus, flagellandus, crucifigendus. Quid ergo? Nobis solum hominem in Christo haec erant contestatura. Sed non confundimur cruce, non flagellis praedamnamur, non sputis sordidamur. Clarificat Pater Filium. Quo modo? Tandem suffigitur cruci. Deinde quid sequitur? Sol non occidit, sed refugit. Quid refugisse dico? Non receptus in nubem est, sed de cursu operis defecit: et interitum suum cum eo reliqua mundi elementa senserunt: et ne huic facinori ullae coelestes operationes inte
Abbreviated transcription (Latin):
tate quam habui priusquam munduseẽt
apud te. Manifestaui nomen tuum homi¬
nibus quos dedisti michi. Herbis breuib.
et paucis omne opus officii sui. et dispensa¬
cionis exposuit. nichilominus fidei uerita¬
tem ad uersus omnẽ inspirationem dia¬
bolicȩ fraudulentiȩ communiens. Curra¬
mus ergo ꝑsigulas sermonis sui uirtutes.
Ait. Pater uenit hora clarifica filiumtuũ.
ut filius tuus clarificet te. Non diem non
tempus. sed horam uenisse dicit. In hora:
diei portio est. Et quȩ hȩc erit hora: Nẽpe
illa de qua in tempore passionis discipulos
confirmans locutus est: ecce uenit hora
ut filius hominis clarificetur. Hȩc gͦ hora
est inqua se apatre clarificari orat: ut
patrem ipse clarificet. Sed quid est istud:
Clarificari se clarificaturus expectat. hono¬
rem redditurus expostulat. Et eget hoc qͦd
rursum impertiet: Et hic occurrant sophi¬
stȩ mundi. & sapientes grecie. & syllogismiᷤᷤ
suis ueritatem irretiant. Quomodo et
unde et quid cause sit querant: et cum

Expanded text:
prius quam mundus esset, apud te. Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi . Verbis brevibus et paucis omne opus officii sui et dispensationis exposuit, nihilo minus fidei veritatem 55 adversum omnem inspirationem diabolicae fraudulentiae communiens. Curramus ergo per singulas sermonis sui virtutes.Ait: Pater, venit hora, clarifica filium tuum, ut filius tuus clarificet te. Non diem, non tempus, sed horam venisse dicit. In hora dici portio est. Et quae haec erit hora? Nempe illa, de qua in tempore passionis discipulos confirmans locutus est: Ecce venit hora, ut filius hominis clarificetur : Haec ergo hora est, in qua se a Patre clarificari orat, ut Patrem ipse clarificet. Sed quid est istud? Clarificari se clarificaturus exspectat, et honorem redditurus expostulat, et eget hoc quod rursum impertiet? Et hic occurrant sophistae mundi et sapientes Graeciae, et syllogismis suis veritatem irretiant. Quomodo et unde et quid causae sit quaerant: et cum
Abbreviated transcription (Latin):
hec suꝑ terram uisus est: et inter hoĩes
conuersatus est. Dixerat eñi iam suꝑius.
Et homo est: ut quis cognoscet eum:
Habes ergo dm̃ in terris uisum. & inter
homines conuersatum. Et requiro qͦmͦ
intelligendum existimes. dm̃ nemo uidit
unquam nisi unigenitus filius qui est
in sinu patris: cum hieremias dm̃ predi¬
cet. qui et uisus interris est. et inter hoĩes
conuersatus est. Pater certe. non nisi soli
filio uisibilis est. Quis ergo iste est qͥ uisus
est. et conuersatus est inter homines: Ds̃
certe nrͣ est: et in uisibilis in homine. &
contrectabilis ds̃. et ꝓphetam loquentẽ
intellige. non deputabitur alter ad eum.
Siqueris quomodos Audi quȩ sequnt᷑
ne ꝑid non et patri ꝓprium esse existi¬
mes quod dictum est. audi isrł dñs ds̾
tuus unus est. Hȩc enim sibi coherent. ñ
deputabitur alter ad eum. inuenit om¬
nem uiam scientiȩ. et dedit eam iacob

Expanded text:
terram visus est, et inter homines conversatus est . Dixerat enim jam superius, Et homo est, et quis cognoscet eum? Habes ergo Deum in terris visum, et inter homines conversatum: et requiro quomodo intelligendum existimes, Deum nemo vidit umquam, nisi unigenitus filius, qui est in sinu Patris ; cum Jeremias Deum praedicet, qui et visus in terris est, et inter homines conversatus est? Pater certe non nisi soli Filio visibilis est. Quis ergo iste est qui est visus et conversatus inter homines? Deus certe noster est, et visibilis in homine et contrectabilis Deus. Et prophetam loquentem intellige: Non deputabitur alter ad eum. Si quaeris, quomodo? audi quae sequuntur: ne per id non et Patri proprium esse existimes quod dictum est: Audi, Israel, Dominus Deus tuus unus est . Haec enim sibi cohaerent: Non deputabitur alter ad eum: qui invenit omnem viam scientiae, et dedit eam
Abbreviated transcription (Latin):
abuno natum esse : tamquam impossi¬
bilia nobis predicantibus contradicant.
quibus dam sententiarum collectionib
in herentes cum dicunt. Hasci nichil po¬
tuit ab uno: quia omnis ex duobus nati¬
uitas est. Iam si abuno natus hic filius est:
partem eiusdem qui genuit accepit. Et si
pars: neuteR ergo ꝑfectus est. de est eñi
ei unde decessit. Nec plenitudo in eo erit:
qui exportione constiterit. Neuter ergo
ꝑfectus est: cum plenitudinem suam &
qui genuerit amittat. nec qui natus est
consequatur. Hanc mundi sapientiam
etiam ꝑprophetam ꝓuidens deus ita
dampnat dicens. Ferdam sapientiam sa¬
pientium: et intellectum prudentium
tam fecit deus prudentiam huius mun¬
di: Nam quia insapientia dei non cogno¬
uit mundus ꝑprudentiam dm̃: placuit
deo ꝑstulticiam predicationis saluos face

Expanded text:
ab uno natum esse, tamquam impossiab uno natum esse, tamquam impossibilia nobis praedicantibus contradicant, quibusdam sententiarum collectionibus inhaerentes, cum dicunt: « Nasci nihil potuit ab uno, quia omnis ex duobus nativitas est. Jam si ab uno natus hic filius est, partem ejus qui genuit accepit: et si pars, neuter ergo perfectus est; deest enim ei unde decessit: nec plenitudo in eo erit, qui ex portione constiterit: neuter ergo perfectus est, cum plenitudinem suam et qui genuerit amittat, nec qui natus est consequatur. » Hanc mundi sapientiam etiam per prophetam providens Deus, ita damnat, dicens: Perdam sapientiam sapientium, et intellectum prudentium ? Nonne stultam fecit Deus prudentiam hujus mundi? Nam quia in sapientia Dei non cognovit mundus per prudentiam Deum, placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos face
Abbreviated transcription (Latin):
geli et dñatus et principatus ac potesta¬
tes sine sompno. sine occuꝑatione. sine
crimine ȩternis et in defessis inçȩlo uoci-¬
bus laudant. et laudant quia ipse in ui¬
sibilis dei imago omnes in se creauerit.
scła fecerit. cęlum firmauerit. astra distin¬
xerit. terram fundauerit. abyssos de¬
merserit. ipse de inceps homo natus sit.
mortem uicerit. portas inferi fregerit. cohe¬
redem sibi plebem acquisiuerit. carnem
inȩternitatis głam excorruptione transtu¬
lerit: Nichil ergo iste eguit anobis: ut hec
eum apud nos in enarrabilia et incellibibi¬
lia oꝑa tanquam egentem laudis orna¬
rent. sed ꝓuidens deus nequitiȩ et stulti¬
ciȩ humanȩ errorem. & sciens eo usq in¬
fidelitatem ꝓrupturam esse. ut sibi de di
rebus iudiciũ presumeret: audaciam
ur̃am earum de quibus ambigeretur
seculi prudentes. quorum prudentia dõ
stulticia est. qͥ cum audiunt deum ex dõ.
uerum auero. ꝑ fectum aꝑfecto. unum

Expanded text:
geli, et Dominatus, et Principatus, et Potestageli, et Dominatus, et Principatus, et Potestates sine somno, sine occupatione, sine crimine aeternis et indefessis in coelo vocibus laudant: et laudant, quia ipse invisibilis Dei imago omnes in se creaverit, saecula fecerit, coelum firmaverit, astra distinxerit, terram fundaverit, abyssos demerserit; ipse deinceps homo natus sit, mortem vicerit, portas inferi fregerit, cohaeredem sibi plebem acquisiverit, carnem in aeternitatis gloriam ex corruptione transtulerit. Nihil ergo iste eguit a nobis, ut haec eum apud nos inenarrabilia et inintelligibilia opera tamquam egentem laudis ornarent. Sed providens Deus nequitiae et stultitiae humanae errorem, et sciens eo usque infidelitatem prorupturam esse, ut sibi de Dei rebus judicium praesumeret, audaciam nostram earum, de quibus ambigeretur,saeculi prudentes, quorum prudentia Deo stultitia est, qui cum audiunt Deum ex Deo, verum a vero, perfectum 54 a perfecto, unum
Abbreviated transcription (Latin):
menta uisum. Dum plenam fraginentisma¬
num sequeris: alteram sine dampno porti¬
onis suȩ contueris. Inter hȩc. fragmentorũ
cumulus augetur. Prefringentes in mini¬
sterio sunt. edentes in negotio sunt: esuri¬
entes saturi sunt. duodecim chophinos
replent reliquie. Non sensus. non uisus.
ꝓfectum tam conspicabilis oꝑationis asseqͥ¬
tur. Est quod non erat. uidetur. quod non¬
i intelligitur. solum suꝑ est. ut ds̃ omnia
posse credatur. Non habent itaq diuina
adulationem: nec sub ẽ. deo ad placendũ
fallendumq simulatio. Nȩc filii dei non
de iactantiȩ studio sunt ꝑfecta. Neq enim
ille cui in numerabilia milia milium an¬
geloꝵ seruiunt adulatus ẽ homimi. Qd
enim eoꝵ quȩ nr̃a sunt indigebat. ꝑ quẽ
st̃ uniũsa quȩ nr̃a sunt: An honorem
anobis expostulabat. nunc asompno
stupidis. nunc de luxu noctium fessis. nẽ
post rixas et cedes dierum male consciis.
nc̃ post conuiuia ebriis. quem archan¬

Expanded text:
menta visum; dum plenam fragmentis mamenta visum; dum plenam fragmentis manum sequeris, alteram sine damno portionis suae contueris; inter haec fragmentorum cumulus augetur. Praefringentes in ministerio sunt, edentes in negotio sunt, esurientes saturi sunt, duodecim cophinos replent reliquiae. Non sensus, non visus profectum tam conspicabilis operationis assequitur. Est quod non erat, videtur quod non intelligitur: solum superest ut Deus omnia posse credatur. 7. Haec non suadulationem, nec subest Deo ad placendum fallendumque simulatio. Haec filii Dei opera non de jactantiae studio sunt profecta: neque enim ille, cui innumerabilia millia millium angelorum serviunt, adulatus est homini. Quid enim eorum quae nostra sunt indigebat, per quem sunt universa quae nostra sunt? An honorem a nobis expostulabat, nunc a somno stupidis, nunc de luxu noctium fessis, nunc post rixas et caedes dierum male consciis, nunc post convivia ebriis, quem Archan
Abbreviated transcription (Latin):
tristis est. familia turbatur. sollempnitas
nuptialis conuiuii ꝑiclitatur: iħs roga¬
tur. Non exurgit aut instat: sed quiescen¬
tis eius hoc opus est. Aqua hydriis in¬
funditur: uinum calicibus hauritur. In¬
fundentis scientiȩ: sensus ñ conuenit hau¬
rientis. Qui infunderunt: hauriri aquã
existimant. Qui hauriunt: uinum in¬
fusum arbitrantur. Tempus quod inme¬
dio est non sufficit. ut liquoris natura &
nascatur et ꝑeat. Ratio facti. et uisum
frustratur et sensum: uirtus tamen dei
quinq panib. non dissimilis facti ad mi¬
ratio est. Incrementis eoꝵs quinq milia
uiroꝵ. et in numerabilium mulierum.
ac puerorum fames uincitur. Fugit odõs
sensus. nr̃i oꝑis intelligentia. Quinq pa¬
nes offeruntur & franguntur. Surrepunt
in fringentium manibus quedã fraginen¬
toꝵ ꝓcreationes. Non inminuitur unde
prefringitur: et tamen suꝑ prefringentis
in anum fragnienta occupant. fallunt mo¬

Expanded text:
tristis est, familia turbatur, solemnitas tristis est, familia turbatur, solemnitas nuptialis convivii periclitatur. Jesus rogatur: non exsurgit, aut instat, sed quiescentis ejus hoc opus est. Aqua hydriis infunditur, vinum calicibus hauritur; infundentis scientiae sensus non convenit haurientis. Qui infuderunt, hauriri aquam existimant; qui hauriunt, vinum infusum arbitrantur; tempus, quod in medio est, non proficit ut liquoris natura et nascatur et pereat. Ratio facti et visum frustratur et sensum: virtus tamen Dei quinque panibus non dissimilis facti admiratio est . Incrementis eorum, quinque millium virorum et innumerabilium mulierum ac puerorum fames vincitur: fugit oculos sensus nostri, operis intelligentia. Quinque panes offeruntur et franguntur, subrepunt praefringentium manibus quaedam fragmentorum procreationes. Non imminuitur unde praefringitur; et tamen semper praefringentis manum fragmenta occupant. Fallunt mo
Abbreviated transcription (Latin):
deo. nec ꝑsecretum aut potestatem natiui¬
tatis obtrectare filio. patri ingenito nichil
comparare. unigenitum ab eo nec tempore
nec uirtute discernere. dm̃ filium qui exdo
est confiteri. Sunt istius modi in deo pote¬
states. quarum cum ratio intelligentiȩ
nr̃e incomprehensibilis est: fides tamen ꝑ
ueritatem efficientiȩ in absoluto ẽ. Nec hoc
inspiritalibus tantum. sed etiam incorpo¬
ralibus de prehendimus. nͦ adnatiuitatis
exemplum sed admirationem fac̾ti in¬
telligibilis ostensum est. Nuptiarum die.
uinum ingalilea exaqua factum est. Nũ¬
quid consequitur aut sermo nr̃. aut sen¬
sus. quibus modis demutata natura sit.
ut aquȩ simplicitas de fecerit. et uini sapor
uatus sit: Non ꝑmixtio fuit. sed creatio: &
creatio non ab se cepta. sed exalio in aliud
existens. non ꝑtransfusionem potioris ob¬
tinetur quod infirmius est: sed aboletur
quod erat. et quod non erat cepit. Sꝑonsꝰ

Expanded text:
Deo, nec per secretum ac potestatem nativiDeo, nec per secretum ac potestatem nativitatis obtrectare Filio: Patri ingenito nihil comparare; Unigenitum ab eo nec tempore nec virtute discernere; Deum Filium, quia ex Deo est confiteri. Custates, quarum cum ratio intelligentiae nostrae incomprehensibilis est, fides tamen per veritatem efficientiae in absoluto est. Nec hoc in spiritalibus tantum, sed etiam in corporalibus deprehendemus; non ad nativitatis exemplum, sed ad admirationem facti intelligibilis ostensum. Nuptiarum die vinum in Galilaea ex aqua factum est : numquid consequetur aut sermo noster aut sensus, quibus modis natura demutata sit, ut aquae simplicitas defecerit, vini sapor natus sit? Non permixtio fuit, sed creatio; et creatio non a se coepta, sed ex alio in aliud existens: non per transfusionem potioris obtinetur quod infirmius est, sed aboletur quod erat, et quod non erat coepit. Sponsus
Abbreviated transcription (Latin):
spiritus. ut deus pater ita et filius deus.
ut lumen pater. ita et filius lumen. Ex his
ergo quȩ inpatre sunt ea in quibus est filiꝰ.
id est extoto patre totus filius natus est.
Non aliunde: quia nichil antequam filiꝰ.
non exnichilo: quia ex deo filius. non in
patre: quia plenitudo deitatis in filio. neq
in aliquibus: quia inomnibus. sed ut uoluit
qui potuit. ut scit qui genuit: quod in pa¬
tre est. hoc et infilio est. quod in ingenito.
hoc et in unigenito. alter ab altero: et ut̾q
unum. Non duo unus: sed alius in alio qͥa
non aliud in utroq. Pater infilio: quia ex
eo filius. Filiꝰ inꝑatre: quia non aliunde
quod filius. Unigenitus in ingenito: qͥa
abingenito unigenitus. Ita in se inuicẽ.
quia ut omnia iningenito patre ꝑfecta
sunt: ita omnia in filio uingenito ꝑfecta
sunt. Hec in filio et inpatre unitas. hec uirtus.
hȩc caritas. hȩc fides. hȩc spes. hec ueritas. uia.
uita non calumpinari de uirtutibus suis

Expanded text:
Spiritus. Ut Deus Pater, ita et Filius Deus. Spiritus. Ut Deus Pater, ita et Filius Deus. Ut lumen Pater, ita et Filius lumen. Ex his ergo quae in Patre sunt, ea in quibus est Filius, id est ex toto Patre totus Filius natus est. Non aliunde, quia nihil antequam Filius. Non ex nihilo, quia ex Deo Filius. Non in parte, quia plenitudo Deitatis in Filio. Neque in aliquibus, quia in omnibus. Sed ut voluit, qui potuit, ut scit qui genuit. Quod in Patre est, hoc et in Filio est. Quod in ingenito, hoc et in Unigenito. Alter ab altero, et uterque unum. Non duo unus, sed alius in alio, quia non aliud in utroque. Pater in Filio, quia ex eo Filius. Filius in Patre, quia non aliunde quod Filius. Unigenitus in ingenito, quia ab ingenito unigenitus. Ita in se invicem, quia ut omnia in ingenito Patre perfecta sunt, ita omnia in Filio unigenito perfecta sunt. Haec in Filio et in Patre unitas, haec virtus, haec charitas, haec fides, haec spes, haec veritas, via, vita: non calumniari de virtutibus suis