comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si eidem ꝗcquam humanitus forte ꝯtigĩt
sine dilatione subam precipiat unanum¬
itas tua: filus eius dumtaxat: quibus
patrimonium probatur eẽ comissum
subfideli subscriptione contrahendi do¬
nec temporibus uniũsis quib hoc patri¬
monium gubnasse cognoscitur partes do¬
minicas cogintur reddere indempnes.

Expanded text:
si eidem quidquam humanitus forte contigersi eidem quidquam humanitus forte contigersine dilatione substantiam praecipiat humanitas tua filiis ejus duntaxat, quibus patrimonium probatur esse commissum, sub fideli descriptione contradi, donec temporibus universis, quibus hoc patrimonium gubernasse cognoscitur, partes dominicas cogatur reddere indemnes.
Abbreviated transcription (Latin):
corpori suo hospitium inuenire.ñ ergo
hoc exemplo isticoguntur sepellri in
sepulchro patrum suorum. Item q̃ le¬
gibus diffmita sunt: mutari ñ lic. q̃a
utem legib expressa ñ sunt. arbitum
secuntur numane uolurtatis at legi¬
do diffinitum ẽ. quib decime sint per¬
soluende. ⁊ ideo danti mutari non lici.
Vbi autem quisq tumulandus sit: le¬
gibus expressum ñ est.⁊ iõ inuolunta¬
te tumulandi consistit. nde beatus
deseruo intelligendum̃ est. Seruuc e¬
rm testam̃ti pag̾iam condere ꝯdere ñ
potest. Inde gelasius pp̃ scribit hono
quod ampliatus conductor quem ñ so
eius amultis temporib implicatum ut
q̃ si eẽt ingenuus: donec ratiocinia cun¬
cta deducerent: modis omnib obnoxtꝰ
habetur. ausu temerario molitus fuit
culium eccłasticoiuri: legib ñ dubitet᷑.
obstrictum. Qua ꝓpt̃ his p̾sumptionib
uce nr̃atua frat̾nitas ꝯtradicat. nec fieri
prorsus aliqua subreptione ꝑmittat. Ac

Expanded text:
corpori suo hospitium invenire. Non ergo corpori suo hospitium invenire. Non ergo hoc exemplo isti coguntur sepeliri in sepulcris patrum suorum. § 10. Item, quae legibus definita sunt mutare non licet. Quae autem legibus expressa non sunt arbitrium sequuntur humanae voluntatis. At legibus definitum est, quibus decimae sint persolvendae, et ideo danti mutare non licet. Ubi autem quisque tumulandus sit, legibus expressum non est, et ideo in voluntate tumulandi consistit. Unde B. Grede servo intelligendum est. Servus enim testamenti paginam condere non potest. Unde Gelasius Papa scribit Honorquod Ampliatus conductor, quem non s ejus rationibus a multis temporibus implicatum, ut, etiam, si esset ingenuus, donec ratiocinia cuncta deduceret, modis omnibus obnoxius haberetur, ausu temerario molitus fuericulium ecclesiastico juri legibus non dubitetur obstrictum. Quapropter his praesumtionibus vice nostra tua fraternitas contradicat, nec fieri prorsus aliqua surreptione permittat. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
Obut et appositus ẽ adp̾atres suos. Hoc
est insepulchro patrum suorum. Item
innouo testamenito. Beatus philippus
legitur edificasse sibi sepulchrum: quo
ip̃e ⁊ filie eus quieuerunt. Item beatuͤ
seuerus rauennatum archiep̃s:tumu¬
tum corꝑa fiuorum collocancdas̃. ¶a gͦ
parentes istorum apud priores eccłasse
Ecc̃. adam ut asseritis inciuitate arbee
tumulatus est.S⁊ nunquid om̃s filu erꝰ
sepuiti sunt ibi: Et tanta młtitudo ge¬
neris numani tam breuitumulo ñ tã
facile possunt includi Item habra ã
ibi sepuitus ẽ.s nunquid ysmael et
madai:⁊ alii quos decethura genuit
ibi sepulti sunt. Item ysaac ibi positus
tem iacob ibi collocatus ẽ.s nunquid
auquis fiuorum eius preter ioseph cũ¬
eo sepuitus est. Rachel quoq: ñ in ebrõ
si iuxta betheleẽm tumulata legitur.
Exemplo ergo istorum: liquet. quocd
uberum ẽ filus sepelliri insepulchris
patrum suorum.⁊ liberum ẽ eis alibi p
locorum ⁊ temporum oportunitatem

Expanded text:
t appositus est ad patres suos, hoc est in sepulcro patrum suorum. § 3. Item. In Novo Testamento B. Pilippus legitur aedificasse sibi sepulcrum, in quo ipse et filiae ejus quieverunt. § 4. Item. B. Severus Ravennatum archiepiscopus tumutum corpora filiorum collocanda sunt. Quia ergo parentes istorum apud priores ecclesias seEcontra Adam ut asseritis, in civitate Arbae tumulatus est. Sed nunquid omnes filii ejus sepulti sunt ibi? tanta multitudo eris tam brevi tumulo non tam facile potest includi. § 7. Item Abraham ibi sepultus est. Sed numquid Ismael, et Madai, et alii, quos de Cethura genuit, ibi sepulti sunt? § 8. Item Isaac ibi sepultus  § 9. Item Jacob ibi collocatus est. Sed numquid aliquis filiorum ejus praeter Joseph ibi sepultus est? Rachel quoque non in Ebron, sed juxta Bethleem tumulata legitur. Exemplo igitur istorum liquet, quod liberum est filiis sepeliri in sepulcris patrum suorum, et liberum est eis alibi pro locorum et temporum opportunitate
Abbreviated transcription (Latin):
tur siue abillis qui locis ⁊ uillis presĩ.
ꝓhibendum est.⁊ scdm maiorum inst¬
tita: ut ineccla nullaterauis sepeliat᷑
sed inatrio. aut inporticu. aut in ex¬
altare ubi corpus dominiet sangui
conficitur. nullatenus sepeluant
tem aug̃. Asacris locis non iuantũ
diari ñ possunt. quia quos peccata gra¬
uiora deprimunt: si insacris locis sep
ellire se faciunt restat ut desua p̃sũp¬
tione udicentur. quia eos sacra locañ
uberant. s culpa temeritatis accusat.
tem gg̃. Quibus prosit in eccła sepelli
deprimunt: tunc prodest mortuis: si
ineccła sepelliantin: quia eorum ꝓximiqͣ¬
tiens adeadem saera loca ueniunt: suoꝵ
Qq sepulturam aspiciunt recordantur.
pei domino preces fundunt. nam quo
sepelliri. quidue ad eos ꝑueniat. aug̃ in

Expanded text:
tur, sive ab illis qui locis et vicis praesunt. tur, sive ab illis qui locis et vicis praesunt. Prohibendum etiam, secundum majorum instituta, ut in ecclesia nullatenus sepeliantur, sed in atrio aut in porticu aut exaltare, ubi corpus Domini et sanguis cour. C. XVI. A sacris locis non juvantur vari non possunt, quia nos peccata graviora deprimunt, si in sacris locis se sepeliri faciunt, restat, ut de sua praesumtione judicentur, quia eos sacra loca non liberant, sed culpa temeritatis accusat. C. XVII. Quibus prosit in ecclesia sepelideprimunt, hoc prodest mortuis si in Ecclesiis sepeliantur, quod eorum proximi quoties ad eadem loca sacra veniunt, suorum, quorum sepulturam aspiciunt, recordantur, et pro eis Domino preces fundunt. Nam quossepeliri, quidve ad eos perveniat Augustin
Abbreviated transcription (Latin):
necełastico namq libro scriptum est
cortuo ñ ꝓhibeas grãm. sciens ꝗa om̃s
moriemur: ⁊ item omnia quȩ dterra or¬
tasunt in terra ꝯuertentur: quid terra
terram uendis: Et mem̃to quod terra es.
futur est. ⁊ appropiat et si tardat. recõ¬
dare ꝗa ñ hominis est terra est. siut p¬
psalmista comemorat: domini est ter
rei reus teneberis. Gratis accepisti adeo.
gratis da proeo. Qr̃ interdictum sit oĩ¬
uus oĩo xp̃ianis. terram mortuis uendẽ
⁊ debitam sepulturam denicgare nuisi fõ¬
te ꝓrimi ⁊ amici de functi. ꝓꝑter nom̃.
redemptionem anime uiri defuncti gra¬
recipiendum est seđm canonicam au¬
ctoritatem: ut desepulchris ⁊ omnibs¬
eccle sepelliendis: nichil muneris exi¬
gant nisi forte qui sepellitur. uiuen
uisserit eccłe incuius atrio sepellitur
post mortem ip̃ius ilii quibus cõmissũ
est: eius elimosinam facere derebus il¬
lus. aliquid dare ẜonte uoluerint. tñ
nuliatenus apbris illius aliquid exiga¬

Expanded text:
esiastico libro namque scriptum est: Mortuo non prohibeas gratiam , sciens quia omnes moriemur . Item omnia quae de terra orta sunt, in terram convertentur . Quid terra, terram vendis? Memento quod terra es, mors futura est, appropriat et non tardat. Recordare quia hominis non est terra, sed ut Psalmista commemorat: Domini est terrrei reus teneberis. Gratis acgratis da pro eo. Quare interdictum sit omnibus omnino Christianis terram mortuis vendere, et debitam sepulturam denegare, nisi forte proximi et amici defuncti propter nomen et redemitionem animae viri graecipiendum, secundum canonum auctoritatem, ut de sepulcris et hominibus sepeliendis nihil muneris exigant; nisi forte qui sepelitur, vivens jusserit ecclesiae, in cujus atrio sepelitur, post mortem illius, quibus commissum est ejus eleemosynam facere, de rebus illius aliquid dare sponte voluerint. Tamen nullatenus a presbyteris illis aliquid exiga
Abbreviated transcription (Latin):
Quantum enum adius ꝑcipiendarum
decimarum  atum: id est possessorem d̾
diocesi addiocesim transire. quod pos¬
sessionem decdiocesiano adliocesianũ
transferrt reponch adhec decimatioes
seritis: tñ tricenialis obiectio uobis filẽ¬
tiumimponit. ¶ Omns enim pos¬
sessio tricennaria prescriptione tollit᷑
uł quadragenaria sicut possessiones re¬
ugiosarum domorum.ut centenaria :

Expanded text:
Quantum enim ad jus percipiendarum Quantum enim ad jus percipiendarum decimarum attinet, idem est possessorem de dioecesi ad dioecesim transire, quod possessionem de dioecesano ad dioecesaTIANUS. I. Pars. Ad haec: Decimationes seritis, tamen tricennalis objectio vobis silentium imponit. Omnis enim possessio tricennaria praescriptione tollitur, vel quadragenaria sicut possessiones religiosarum domorum vel centenaria,
Abbreviated transcription (Latin):
tur cuncta q̃ prouobis inducta s̃: siue
delaborante agricola: siue deeo qui suis
stipendiis ñmilitant: adhunc articłm
deferimus: ut fructum uri oꝑis quẽ
adeo reciꝑe contenditis: inoblationib:
⁊ cotidianis obsequus istorum recipiatis
Decimationes uõeorum: q̃uobis deben¬
tur. nobis intactas relinquite. nedũ q̃¬
ritis usurpare quod urm̃ ñẽ. iusta aũ¬
adũsione. ⁊̃ illud cogamini ammutẽ:
quoduobis aliquo mõ uidbatur cõpe¬
tere.Quod autem hee decimationes
nulio iure uobis debeantur facie ꝓba¬
iumus. dr̃ enim in quodam ꝯcilio. Sics
aꝓprietatis sue loca. ⁊ c̃. Si cum in eod capo
in causa monachorum notata in ueniut᷑.
ꝓuentum decimationum. Ab eccłacu¬
i legitime assignatus est: nuuo moclo
abstrahere potest. nec isti dediocesi addi¬
ocesim trinseuntes decimas suorum p̃cli¬
orum quȩ intra t̃minos nr̃e parrochie
continentur: nobis auferre possunt.

Expanded text:
tur, cuncta, quae pro vobis inducta sunt, sive tur, cuncta, quae pro vobis inducta sunt, sive de laborante agricola, sive de eo, qui suis stipendiis non militat, ad hunc articulum deferimus, ut fructum vestri operis, quem adeo recipere contenditis, in oblationibus et quotidianis obsequiis istorum recipiatis, decimationes vero eorum, quae nobis debentur, intactas nobis relinquite, ne, dum quaeritis usurpare quod vestrum non est, justa animadversione etiam illud cogamini amittere, quod vobis aliquo modo videbatur competere. § 13. Quod autem haec decimationes nullo jure vobis debeantur, facile probamus. Dicitur enim in quodam concilio: Si quis proprietatis suae loca, etc. sicut in eodem capitulo in causa monachorum notata inveniuntur. proventum decimationum ab ecclesia, cui legitime assignatus est, nullo modo abstrahere, nec isti de dioecesi ad dioecesim transeuntes decimas suorum praediorum, quae intra terminos nostrae parochiae continentur, nobis auferre possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
oblationibus.⁊ Aliis obsequis Qpro
feruntur ꝓuementes fructus deimatio¬
num: et primitiarum nobis relinquite
tem precepit dominus disciplis ut com¬
medunt et bibunt ea quȩ apud audito¬
res suos erant si ñiussit eis: ut dominos
dedomibus suis eicerent. ⁊ rebus suis ex¬
poliarent.Non facile inuenies quitales
hospites libenter suscipiunt. Mus. in pa
ignis insinu: serpens ingremio: male
suos remunerat hospites. Vñ in ꝓuerbii
dicitur. Qui serpentem in sinu suo nuttł
ꝑcutictur ab eo.tales inueniatis uobis
hospites: quales nobis eẽ uultis. ñ suffic̃
uobis edere: et bibere q̃ indomo nrãs
dum cotidianos fructus oblationum p¬
cipitis. exquib uictum ⁊ uestitum nabea¬
tis: quibus cum ppło debetis eẽ conten¬
ti. si ñuultis. quia eius imitatores ñ estiꝰ¬
nos penitus ex poliare contenditis.dũ
nec.⁊ eorum decimationes: nobis reliq̃re
uultis. Vt autẽ uniuersalit̃ oĩa colligã¬

Expanded text:
oblationibus, et aliis obsequiis, quaoblationibus, et aliis obsequiis, quaferuntur, provenientes fructus decimationum et primitiarum nobis relinquite. § 11. Item praecepit Dominus discipulis suis, ut comederent et biberent ea, quae apud auditores suos erant, sed non jussit eis, ut dominos de domibus suis ejicerent, et rebus suis spoliarent. Non facile invenietis qui tales hospites libenter suscipiant. Mus in pera, ignis in sinu, serpens in gremio male suos remunerant hospites. Unde in proverbiis dicitur: Qui serpentem in sinu nutrit, percutietur ab eo. Tales inveniatis vobis hospites, quales nobis esse vultis. Non sufficit vobis edere et bibere quae in domo nostra sunt, dum quotidianos fructus oblationum percipitis, ex quibus victum et vestitum habeatis, quibus cum Apostolo debetis esse contenti; sed non vultis, quia imitatores enos penitus exspoliare contenditis, dum nec etiam eorum decimationes nobis relinquere vultis. § 12. Ut autem universaliter omnia colligan
Abbreviated transcription (Latin):
uerba recipietis arguitis nos. quodea
que uobis debentur surripe querims
quia nrã ꝓsequimur. Sapientis ꝗdem
et filosofico ore prolata sententia su¬
um ꝑsequiesti aliena rapere. Vñ aduõ
nec sententia manauit nisiꝗa tanto
ardore nrã ꝯcupiscitis: ut ura pute¬
tis uobis auferri: cum nos nra con¬
sequimur Vnde cum causa nr̃a cõ
debitum finem sortita fuerit excla¬
erabitis. aa miser curtio. tm̃obolum
eẽ receptum ex faucib meis. si uide¬
te ne dampnum effusiunguenti
uobus recõpensare queratis ꝯstitui¬
stis uos platatores uiearum fossoco
agrorum. trituratores arearum riga¬
tores camporum: multa alia officia¬
huiusmodi uobis assumpsistis. et debi¬
ta uobis et obsequia a nobis subtrahi
ꝯquestiestis. s ñ negamus quod urm̃
ẽ. boui trituranti palee. ⁊ in tegum̃ta
linquite pastinatores uinearum. fosso¬
fructus dominis derelinquunt. Nos gͦ
recepta mercede ur̃i opis. in cotidianic

Expanded text:
verba recipietis. § 10. Arguitis nos, quod ea, verba recipietis. § 10. Arguitis nos, quod ea, quae vobis debentur, subripere quaerimus, quia nostra persequimur. Sapienti quidem et philosophico ore prolata sententia; suum persequi estne aliena rapere? Unde ad vos haec sententia manavit, nisi quia tanto ardore nostra concupiscitis, ut vestra putetis vobis auferri, quum nos nostra consequimur? Unde, quum causa nostra debitum finem sortita fuerit, exclamabitis: Ah miser, crucior tantum bolum esse ereptum ex faucibus. Sed videte, ne damnum effusi unguenti vobis recompensare quaeratis. Constituistis vos plantatores vinearum, fossores agrorum, trituratores arearum, rigatores camporum, et multa alia hujusmodi officia vobis assumsistis, et debita vobis obsequia a nobis subtrahi conquesti estis. Sed vos non negamus quod vestrum est. Bovi trituranti paleae et tegumenta linquite. Pastinatores vinearum, fossofructus dominis relinquunt. Vos ergo recepta mercede vestri operis in quotidianis
Abbreviated transcription (Latin):
utem intrauĩtis: primum dicite pax
huic domui.nos domum hanc ingres¬
si sumus ei pacem obtulimus. Nos aut
quasi otiosi. alieno cibo passim gaudeti
Uidete ne in uobis uertatur iliud. q¬
dete quid faciat otium ⁊ alienus cibu.¬
anobis sumunt psalmum. et uos abeie q̃¬
ritis timpanum. Item leo.iiii. de decimi
ne uisum ẽ plebibus tm̃: ubi sacroscã
baptismata dantur: Debere dari.
Quibus autem plebibus debentur: illis
aquib baptisma accipiunt: an aliis:
Nos eos baptiramus. ⁊ uos abeis decimu
sumitis : honesta inter p̃tatio ẽ uti¬
nom inueniatis qui sic ꝓuobis int̃pre¬
tentur: quia ergo nos rigamus ppłm
hunc: imbre doctrine ei ministrantẽ
quia colimus eum uomere predicatiõi
cordaeius adfidem aꝑientes: si nonuul¬
tis sinere. uł patimini eum nobis fruc¬
nobis inferre cauiete ne siꝑgitis dicẽ q̃
mentatione: nramuiam auferre con¬
tendrtis itaut si fides uerbis adhibet.

Expanded text:
autem intraveritis, primum dicite: Pax autem intraveritis, primum dicite: Pax huic domui. Nos domum hanc ingressi sumus, et ei pacem obtulimus: vos autem quasi otiosi alieno cibo pasci gaudetis? Videte, ne in vos vertatur illud: Vide quid faciat otium et cibua nobis sumunt psalmum: et vos ab eis quaeritis tympanum? § 7. Item Leo IV: De decimis ne visum est plebibus tantum, ubi sacrosancta baptismata dantur, debere dari. § 8. Quibus autem plebibus debentur? illis, a quibus baptisma accipiunt, an aliis? Nos eos baptizamus, et vos ab eis decimas sumitis? Honesta ista interpretatio est: utinam inveniatis qui sic pro vobis intepretentur! Quia ergo nos rigamus populum hunc, imbrem doctrinae ei ministrantes, quia colimus eum vomere praedicationis, corda ejus ad fidem aperientes, si non vultis sinere, vel patiamini nobis eum frucnobis inferre cavete, ne, si pergitis dicere quae mentatione jura nostra auferre contenditis, ita ut, si fides verbis adhiberet
Abbreviated transcription (Latin):
magis et nos: Item quis plantat uuini¬
amet defructu eius neddit: nos plan¬
ctus eus Item precepit dominus mno
ysi: ut nemo mittat falcem in alienam
turantes uos queritis alligare os nr̃me
qui insas rario opantut. cum ficririo pĩ¬
ticipant. s nunquid cum illo inquonꝰ
opantur: Nos fuimus attario. aos erpu¬
ticipare uultis. nos uõ uacuos ⁊ranes
dimittere queritis Item apls. iaborante
ctibus suis uos utte te quertis nos
sumus agricole laborantes uos primu
uuitis perticupem defructibus nris. I
mon primum. quia nec ultimum nob
relinquere uultis aprioribus enim in¬
cipientes paulatim ẜpitis.⁊ totum at¬
surpare contenduitis uit prouobis uidat᷑
duciu frustratim lupus comedit a
nuos stipendia nrẽ militie uobis qriti.
Nos gregem pascimus. ⁊uos laceu
lanam acciꝑe uobis uultis. Sapere est
dealieno iabore uictum querere. si fa¬
pere ẽ uelle quod ñ poscis. Item dñs di¬
intrauerttis ineadem manete edentes
ebemes que ap̃ illos sunt. Cuma

Expanded text:
e non potius nos? Item: Quis plantat vineam, et de fructu ejus non edit? Nos planejus edere? Item praecepit Dominus per Moysen, ut nemo mittat falcem in alienam iturantes: vos vultis, alligare os nostruQui in sacrario operantur cum sacrario participant. Sed numquid cum illo, in quo non operantur? Nos servimus altario, vos ei participare vultis, nos vero vacuos et inanes dimittere quaeritisctibus suis: vos autem contra quaeritis? Nos sumus agricolae laborantes, vos primum vultis percipere de fructibus nostris? imo non primum, quia nec ultimum nobis relinquere vultis. A prioribus enim incipientes paulatim serpitis, et totum usurpare contenditis, ut pro vobis videatur dictum: frustatim lupus comedit aget vos stipendia nostrae militiae vobis quaeritis? Nos gregem pascimus: et vos lac ejus et lanam accipere vobis vultis? Sapere est de alieno labore victum quaerere, si sapere est velle quod non possis. § 5. Item intraveritis, in eadem manete, edentes et bibentes quae apud illos sunt. Quum
Abbreviated transcription (Latin):
tem: ⁊ultimam resurrectionem int̃po¬
situm est. animas abditis receptacut
contim. sicut queq digna est ut re

Expanded text:
tem et ultimam resurrectionem interpositum est, animas abditis receptaculis continet, sicut unaquaeque digna est vel re
Abbreviated transcription (Latin):
nime defunctorum quattuor modis
soluuntur. aut oblationibus sacerdotũ
aut precibus scõrum. aut carorum ely¬
mosinis. aut icumio cognatorum. cu¬
ratio uõ funeris. conditio sepulture
pompa exequiarum. magis sunt ui¬
uorum solatia: quam subsidia mortu
orum.Si aliquid prodesse impio sepul¬
tura p̃tiosa: oberit pio uilis. aut nul
quanta possit eẽ remimeratio ꝓelymo¬
sinis: quas uiuentib et sentientib ex¬
hibemus. et sineq hoc ap̃ deum perit:
quod exanimis hommũ membris. of¬
ficii diligentia ꝑsoluitur. Item au

Expanded text:
nimae defunctorum quatuor modis solvuntur, aut oblationibus sacerdotum, aut precibus sanctorum, aut charorum eleemosynis, aut ieiunio cognatorum. ratio funeris, conditio sepulturae, pompa exequiarum, magis sunt uiuorum solacia orum. Si aliquid prodest impio sepultura pretiosa, oberit pio vilis aut nullaquanta possit esse remuneratio pro elymosinis quas uiuentibus et sentientibus exhibemus si neque hoc apud Deum periit quod exanimis hominum membris officii diligentiaeque persoluitur. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
cmpensauerunt: hancdiuimam serati¬
tiam metuant. ⁊ lib̾os ex famulis eccłe
ad condempnationem suam facere si
presumarit Imprum enĩ est: ut quires si
ubos et successor ep̃s absq ulla orpostt¬
one: Adius eccłe reuocabit quia cos ne
tas sed imꝓbitas absoluerit. Iteme ee
le supprimunt. aut negant: aut ali¬
tenetur. aut supprimere auit denegare
aut cuertere. aut fortasse tradere da¬
pnabili ⁊ pumienda obstiatione pre¬
urmpserit: quicꝗd proabsentia docu¬
mentorum. dampni eccłe illatum ẽ. de
ꝓpriis facultatib reddat. Item ex eod
Pmistris ecełe. derebus eiusdem abs

Expanded text:
mpensaverunt, hanc divinam sententiam metuant, et liberos ex familia ecclesiae ad condemnationem suam facere non praesumant. Impium enim est, ut qui res suliberos successor episcopus absque ulla oppositione ad jus ecclesiae revocabit, quia eos non aequitas, sed improbitas absolvit. C. XL. De clesiae supprimunt, aut negant, aut atenetur, aut supprimere, aut negare, aut avertere, aut fortasse tradere damnabili et punienda obstinatione praesumserit, quicquid pro absentia documentorum damni ecclesiae illatum est de propriis facultatibus reddat. C. XLI. Ministris ecclesiae de rebus
Abbreviated transcription (Latin):
nes tempore uiduatarum eccłarum
facte : abhis quiloca eporum occupa¬
no epõ. Prolabore inuentarii nichł
accipiant ecconimi derebus ecclesie.
anatem tuam comonere curauimꝰ
ut siquispiam ep̃orum dehac luce.
migrauerit. uł quod absit prosuis fu¬
erit᷑ remotus excessibus ꝯuenientib yco¬
nomis. cunctisq cłicis prioribus atq
insui p̃sentia inuentarium eccle rerũ
facientib oĩa que crepta fuerint sub¬
tiliter describantur nec sicut antea fie¬
ri dicebatur: spẽs quedam. aut aliud qđ¬
ub derebus eccle quasi proficiendi ĩ¬
uentaru laborare toliatur. Nisitatoẽs¬
cciuitatis parrochias fatigantur: ali¬
quid laboris sui capiant. te disponente
subsidn. Iustum namq est ut illi conse¬
quantur stipendium quiꝓ tempore su¬
um comodare reppiuntur obsequium.¬
to. Excomunicentur laici:qui mori¬
entium clicorum audent bona diri
entibis epĩs: siue alus clicis res defun¬
ctorum inuasis eccle paupibusq sub¬
ripunt. Contra quos comune tonus

Expanded text:
nes tempore viduatarum ecclesiarum factae ab his qui loca episcoporum occupa LXV. Pro labore inventarii nihil accipiant oeconomi de rebus ecclesiae. Caritatem tuam commonere curavimus, ut, si quispiam episcoporum de hac luce migraverit, vel quod absit pro suis fuerit remotus excessibus, convenientibus oeconomis cunctisque clericis prioribus, atque in sui praesentia inventarium ecclesiae rerum facientibus, omnia quae reperta fuerint, subtiliter describantur, nec sicut antea fieri dicebatur species quaedam aut aliud quodlibet de rebus ecclesiae quasi pro faciendi inventarii labore tollatur. Etcivitatis parochias fatigantur, aliquod laboris sui capiant te disponente subsidium. Justum namque est, ut illi consequantur stipendium, qui pro tempore suum commodare reperiuntur obsequium.. Excommunicentur laici, qui morientium clericorum audent bona diripentibus episcopis sive aliis clericis res defunctorum invasas ecclesiae pauperibusque subripiunt. Contra quos commune totius
Abbreviated transcription (Latin):
nsolitum est.⁊ graue exemplo: a eodem¬
udm fuas aduersus tutores. uł matrẽ
iuõ libertus sua auctoritate apatroci¬
iuo eccłe recesserit: si admonitu redire
ꝯtẽpserit: infuitute reuocabitur: De¬
clesie qui abeius patrocinio discedt̃
dentes quibuscumq: ꝑsons adheseruit
si admoniti redire ꝯtempserint: manu¬
missio eorum irrita sit quipinobedientie
contemptum ingrati actione tenentur

Expanded text:
nsolitum est et grave exemplo, audirnsolitum est et grave exemplo, audiri servos adversus tutores vel matrem r. Gratian. Si vero libertus sua auctoritate a patrocinio ecclesiae recesserit, si admonitus redire contemserit, in servitutem revocabitur. Uclesiae patrocinio discesserdentes quibuslibet personis adhaeserunt, si admoniti redire contempserint, manumissio eorum irrita sit; quia per inobedientiae contemptum ingrati actione tenentur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstant᷑. constituisse legitur. Siqua cũ fuo
suo occultam rem habere detegitur: ca¬
pitali sententia subiungetur ignib tra¬
dendo uerberone. Sitqͦ oĩb facultas c̃¬
menpublicum arguendi sit officio co¬
pia nuntiandi: sit÷ seruo licentia defe¬
rendi. cuiꝓbato crmine ubertas dabitur.
Inpatronos etiam testificari ñpossunt.
nisi inquibusdam casibus inquib ⁊̃. fui
indominos torqueri iubentur. Hñł. eod
t. dequestione impr antigone. questioe
defiuis ꝯtra dominos haberiñoportet
exceptis adulterii criminibus.Itemfra¬
udati census accusationib ⁊crimine ma¬
iestatis quod ad salutem principis ꝑtin
Incetĩs autem: quamquã ea que ẜuus
contradominum dixit: iudicaturi sen¬
tentiam formare ñ debeat. tñsi alus q̃
probationibus fides ueritati inuesti¬
getur. prescriptionis inuidia euane scit
Inpecumariis uõcausis. nec inopia pro¬
bationum. fuos contra dominuinter¬
rogar iposse manifestum est. Idem. De¬

Expanded text:
stantinus constituisse legitur: Si qua cum servo suo occulte rem habere detegitur, capitali sententiae subjugetur, tradendo ignibus verberone. Sitque omnibus facultas crimen publicum arguendi, sit officio copia nunciandi, sit etiam servo licentia deferendi, cui probato crimine libertas dabitur. § 4. In patronos etiam testificari non possunt, nisi in quibusdam casibus, in quibus etiam servi in dominos torqueri jubentur. Und. Spicio Antigono. Quaestionem de servis contra dominos haberi non oportet, exceptis adulterii criminibus, item fraudati census accusationibus et crimine maiestatis, quod ad salutem principis pertinet. In ceteris autem, quamquam ea, quae servus contra dominum dixit, iudicaturi sententiam formare non debeant, tamen si aliis quoque probationibus fides veritatis investigetur, praescriptionis invidia evanescit. In pecuniariis vero causis nec inopia probationum servos contra dominum interrogari posse manifestum est. PP.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ex hoc eccłasticis rebus aut neglectum
laboris exhibuit: aut minorationeinł
plictionem induxit: ꝗcquid in rebus e¬
cłe minuit: illi restituat. excuius rebus
atq suffragiis suos conũctus fuerit̃
pliasse iabores. quod si aliquid ꝓutilitat.
i. u& pditionis quippiam protułit. s
coꝓbart potuerit. totum illi arebus eccłe
eiusdom reformabitur ꝓcuius utilita¬
te idexpendisse probatur. ¶ Siuõ de
bent componere.nec alquib poter̃ illa
ocesim tenet: dehis que emerit: ram
a deccłe niomen seripturam faciat. aut
aoxits quan tenet eccłe ordinatione dli¬
scedat. ¶Testamenta uero ñ licet ero cõ

Expanded text:
et ex hoc ecclesiasticis rebus aut neglectum et ex hoc ecclesiasticis rebus aut neglectum laboris exhibuit, aut minorationem vel perditionem induxit, quicquid in rebus ecclesiae minuit illi restituat, ex cujus rebus atque suffragiis suos convictus fuerit ampliasse labores. Quod si aliquid pro utilitai vel perditionis quippiam pertulerit, sobari potuerit, totum illi a rebus ecclesiae ejusdem reformabitur, pro cujus utilitate id expendisse probatur. Gratian. Sibent componere, nec aliquibus poterunt illa er, dum dioecesim tenet, de his, quae emerit, ad ecclesiae nomen scripturam faciat, aut b ejus, quam tenet, ecclesiae ordinatione dis
Abbreviated transcription (Latin):
ra comissa est: quecumq ad ministra¬
tionis sue tempore emerint: si derebu
ꝓpriis: uł uile uel carum habiĩnt: ad
eccłe nomen cui possunt cartarum ꝯ fi¬
cere instrumenta procurent. non enim
istumẽ ut eccła: quem suscepit extrane
um: ⁊ insuo retineat fraudatore. huuõ
qui suarum rerum noscuntur.⁊ Habere
copendium: exomnire quam post ordi¬
nationis sue diemuisi sunt ꝯquisisse: fi¬
ue nulla: siue aliqua sint instrum̃ta cõ¬
clarum rerum habita: sise utriusq rei
qntitas exequauerit: int ecclam ⁊ decen¬
tis heredes: equo iure conquisitio ꝑti
rum rerum eccłe rebus d̾trim̃tum into¬
łit. ⁊ uł si occasione rerum eccłarum in
rebus ꝓprus detrim̃tum passus fuerł.
uicissim que lucrum sentiunt: detri
tur detrimenta sacerdoti: uel eccłe. q̃
Alterius occasione alter senserit.
uicum⁊ subnoc neglectu: res diuinas
laborare distulit speciali placito distm¬
guendus est ut si derebus seu augm̃tis
eccłe questum iaboribus suis ꝓprie auxit

Expanded text:
ra commissa est, quaecunque administrationis suae tempore emerint, si de rebus propriis vel vile vel earum habuerint, ad ecclesiae nomen, cui praesunt, chartarum conficere instrumenta procurent, non enim convenit, ut ecclesia quem suscepit extranem, et in suo retineat fraudatorem. § 1. Hi vero, qui suarum rerum noscuntur habere compendium, ex omni re, quam post ordinationis suae diem visi sunt acquisisse, sive nulla sive aliqua sint instrumenta conm ecclesiasticorum rerum habita, si se utriusque rei quantitas exaequaverit, inter ecclesiam et decentis heredes aequo jure conquisitio pertrum rerum ecclesiae rebus detrimentum intulerit, vel si occasione rerum ecclesiasticarum in rebus propriis detrimentum passus fuerit, vicissim qui lucrum sentiunt detrimetur detrimenta sacerdoti vel ecclesiae, quae alterius occasione alter senserit. unque sub hoc neglectu res divinas laborare distulerit speciali placito distringendus est, ecclesiae quaestum laboribus suis proprie auxit,
Abbreviated transcription (Latin):
quod sicut sacertotibus res inepatu ac¬
quisitas nulla est aliena diligerata. A
ra di eis quassante habuerintꝰ ꝗquid
tudicare uioluerint. nuetentunsstaco
fratrmatem tuam tempore quo a dno
aepse ancille dei ⁊ fratrib suis testati
serie legiti ittulo dereliquit. iam ep̃s
iere⁊ molestiam aliquam precucte an¬
cille dei ñ facere. nec ei sine cognitione de
hi que possidi. quicquam auferre
piscopi dilectiõm tuam iam credimus
cognorusse. si quia tes tam̃tum dicitur c̃¬

Expanded text:
quia sicut sacerdotibus res in episcopatu acquisitas nulla est alienandi licentia, 1207 ita de eis quas ante habuerint, quidquid judicare voluerint non vetantur. Itaque fraternitatem tuam tempore quo ad nos nosae ancillae Dei filiae fratris sui testamenti serie legati titulo dereliquit, jam episcopus lere, et molestiam aliquam praedictae ancillae Dei non facere, nec ei sine cognitione de his quae possidet quidquam auferrepiscopi dilectionem tuam jam credimus cognovisse. Sed quia ipse testamentum dicitur co
Abbreviated transcription (Latin):
uel sequestratim aliquid dimittit᷑
ontifices quibus insummo sacerdoti¬
oconstitutis: ab extraneis aliquid aut
cum eccła: aut sequestratim dimittit᷑¬
aut donatur: quia hoc ille qui donat
proredemptione anime sue. ñꝓcomo¬
Ao sacerdotis probatur offerre ñ quasi
suum ꝓprium. s quasi dimissum eccle:
int̃facultates eccle copulabunt. ꝗa iu¬
stum est: ut sicut sacerdos hab quod
eccłe dimissum ẽ: ita ⁊ eccła habeat
quod relinꝗtur sacerdoti. Sane ꝗꝗd
eccłe fortasse dimittitur: cuicumq
alii post modum profuturum. id int̃
facultates suas eccła computare: auit
retinere non poterit. Itemexẽ tolło¬
eccłe rebus aliqua acquisisse noscunt᷑.
cui proueniãtur. ita diffinitur in eod

Expanded text:
vel sequestratim aliquid dimittitur. vel sequestratim aliquid dimittitur. Pontifices, quibus in summo sacerdotio constitutis ab extraneis aliquid aut cum eccaut donatur, quia hoc ille qui donat pro redemptione animae suae, non pro commodo sacerdotis probatur offerre, non quasi suum proprium, sed quasi dimissum ecclesiae inter facultates ecclesiae computabunt; quia justum est, ut sicut sacerdos habet quod ecclesiae dimissum est, ita et ecclesia habeat quod relinquitur sacerdoti sane quidqecclesiae fortasse dimittitur cuicunque alii postmodum profuturum, id inter facultates suas ecclesia computare aut retinere non poterit. VII. De recclesiae rebus aliqua acquisisse noscuntur, cui proveniant? ita diffinitur in eod
Abbreviated transcription (Latin):
ros. uł quecumq predia nomine sue
cõꝑant. tanquam rerum dominicarũ
inuasionis crimine tencantur nisiã
ipĩs ꝓprie aliquid ubalitate alicuius
successione cognationus duenerit: fa¬
ciant inde quod eorum proposito.¬
gruit. quod si a suo ꝓposito retrorsum
Erorbitauerint. honore eccłastico in¬
digni: tanquam reprobi udicentur.¬
nulla eccłe occasione: s sui utilitate¬
quo ꝑcpere: in rebus eccle ñ poterit nu¬
merari. S⁊ quid exiñ uoluerint facere
iporum uoluntatis arbitrio subiacebi
quod si hoc post eorum mortem mnorddi¬
natum fortasse remansit eccła cui p̃fu¬
it uł minister extitit. hoc sibi imꝑꝑete¬
am uendicabit.  Ecce quod iliaq̃
ñexofficio eccłastico: s exaliqua prãtio¬
ne sueutilitatis iucratus ẽ: potest dare
cum eccte ut seq̃stratu ꝓremedio anime
offeruntur: uł detertia parte: quam de
rebus parrochialium eccłarum: sibi de¬
bitam acciꝑit: si ea potuerit dimittere
quib uoluerit. Dehis ita diffinitur

Expanded text:
ros, vel quaecunque praedia, nomine suo comparant, tanquam rerum dominicarum invasionis crimine teneantur, nisi aipsis proprie aliquid liberalitate alicujus vel successione cognationis obvenerit, faciant inde quod eorum propositocongruit. Quod si a suo proposito retrorsum exorbitaverint, honore ecclesiastico indigni tanquam reprobi judicentur.nulla ecclesiae occasione, sed sui utilitatebet percipere, in rebus ecclesiae non poterit numerari, sed quod exinde voluerint facere ipsorum voluntatis arbitrio subjacebit. Quod si hoc post eorum mortem inordinatum fortasse remanserit, ecclesia, cui praefuit vel minister exstitit, hoc sibi in perpetuum vendicabit. Gratian. Ecce quod illa, quae non ex officio ecclesiastico, sed ex aliqua praestatione suae utilitatis lucratus est, potest dare  vel sequestratim pro remedio animae offeruntur, vel de tertia parte, quam de rebus parochialium ecclesiarum sibi debitam accipit, si ea poterit dimittere quibus voluerit. De his ita diffinitur
Abbreviated transcription (Latin):
ultioni canorace subiacebit. Itemer
huc in supp̃mis agente. derebus en¬
ec huiusmoinichil est usurpandum.
uti placuit custodiri. ut defuncto
antistite: uł ⁊ adhuc insupꝓtemisa¬
gente nullus clicorum cuiuslibet
ordinis offieni gradusue sit ꝗequa
dedomo eius presumat uł deutilita¬
te qinstrum̃to oomus ee noscitura.
netur inuadere nichii furto. niehil
dolo supprimens. auferens. atq absco¬
deno s is cuidonius comissa est. subo

Expanded text:
ultioni canonicae subjacebit. C. adhuc in supremis agente, de rebus ecclesiae nihil est usurpandum. nsura placuit custodiri, ut deantistite vel etiam adhuc in supremis agente, nullus clericorum cujuslibet ordinis, officii gradusve sit, quidquam de domo auferre praesumat, vel de utilitate quae instrumenti domus esse noscitur, netur invadere, nihil furto, nihil dolo supprimens, auferens atque abscondens, sed is cui domus commissa est subjec
Abbreviated transcription (Latin):
Cuci successores sunt eorum dequib dr̃
⁊a.u. Necesse est ergo ut corum sequãt᷑
uitam. quorum in eccła gradum ami¬
nistrant. non ergo aliqs ꝓp̾rim sibi uẽ¬
dicabunt: s⁊ erunt cis ommna coĩa. Item
summo timore ñmalios quam inprefa¬
tos usus: sunt fideliter dispensande.
tem exsynodo habita rome abeugenio
mobiles aut immobue de subiectis ple¬
bibus: aliisq: locis inpprio usu habere.
ne maiores innormiter locuplectent᷑
⁊minores tali facto: pauꝑes inueniant᷑
contra agens: canomiea auctoritate co¬
hartatus existat. ¶ Siergo res eccłe ñ
rebus eccłe hec mea ẽ: potest aliquis di¬
cere. ne uideatur ñ imitari caritatem
illorum: inqua nulli aliquid erat ꝓpͥ¬

Expanded text:
Clerici successores eorum sunt, de Clerici successores eorum sunt, de a. Necesse est ergo, ut eorum sequantur vitam, quorum in ecclesia gradum administrant. Non ergo aliquid proprium sibi vendicabunt, sed erunt eis omnia communia. Item summo timore non in alios quam praefatos usus sunt fideliter dispensandae, tem ex Synodo habita Romae ab Eugenio mobiles aut immobiles de subjectis plebibus aliisque piis locis in proprio usu habere, ne majores enormiter locupletentur et minores tali facto pauperes inveniantur. Contra agens canonica auctoritate coarctatus existat. Gratian. Si ergo res ecclesiaerebus ecclesiae, haec est mea, potest aliquis dicere, ne videatur non imitari caritatem illorum, in qua nulli aliquid erat propri
Abbreviated transcription (Latin):
cas facultates: in sua iubetur hab̾e
potestate. Sed notandum ẽ epde orien¬
tales uxorem habere. et filios. Quosdã
autem ex nr̃is partibus cum inlaicatu
siue inminoribus ordinibus constitu¬
ti: hañt uxores. ⁊ filios. siue morte uro¬
ris interueniente: siue ꝯtinentia. pari
uoto fuata: ad sacros ordines accede hi
oĩb conceditur habere ꝓpria: ad suos ⁊ su¬
orumusu. Qui autem ab infantia sacre
militie traditis: nuuomodo eis ꝑmit¬
titur habere ꝓpria. quia nulla est eis
excusatio ꝓprietatis nisi forte retinen¬
do sua: a sumptib eccłe abstineant.
Quod ficri posse prosper testatur di
qui rebus suis renuntiare ñposst̃.
uli autem quitam infirmi sunt: ut pos¬
sessionibus suis reuuntiare ñ possint: si
ea quȩ accepturi erant dispensatori re¬
unquatut nichil habentib ꝯferenda
sine peccato possident sua. quia et ip̃i qͦdã¬
suo deberi arbitrantur: accipiunt.
quisq sibi specialit̃ uendic hoc ñposse
fieri argumento ⁊ auctoritate ꝓbatur.

Expanded text:
cas facultates in sua jubetur habere potestate? § 1. Sed notandum est, episcopos orientales uxores habere et filios, quosdam autem ex nostris partibus, quum in laicatu sive in minoribus ordinibus constituti habeant uxores et filios, sive morte uxoris interveniente sive continentia pari voto servata, ad sacros ordines accedere. His omnibus conceditur habere propria ad suos et suorum usus. Qui autem ab infantia sacrae militiae traditi sunt, nullo modo eis permittitur habere propria, quia nulla est eis excusatio proprietatis, nisi fortasse retinendo sua a sumptibus ecclesiae abstineant. Quod fieri posse Prosper de vita contsuis rebus renunciare non possint. li autem, qui tam infirmi sunt, ut possessionibus suis renuntiare non possint, si ea quae accepturi erant, dispensatori relinquant, nihil habentibus conferenda, sine peccato possident sua : quia et ipsi quodamsuo deberi arbquisque sibi specialiter vendicet? Hoc non posse fieri, argumento et auctoritate probatur.
Abbreviated transcription (Latin):
um ẽ. accepisse pauꝑibus erogandy
temeiusdem. Crathes ille thebanus
nomo quondam ditissimus. cum ad
phulosophandum athenas ꝑgeret. et
magnum auripondus portaret. ab¬
lecit᷑: nec putauit se posse ⁊ uirtutes
simul⁊ diuitias possidere. nos subfã¬
cinati auro. xp̃m pauꝑem seꝗmur ⁊
sub p̃tertu elimosine pristinis opib
inculpantes: quõ possumus aliena
fideliter distribuere: qui nra timide
refuamus :plenus uenter facile de
iciunus disputat. non ierosolimis fi¬
mis beneuixisse laudandum ẽs Itẽ¬
de cͦlicis darelic.cuius professio sub
p̃carie nomine fieri deb. Unde in

Expanded text:
 «Accepisse pauperibus errogandum, lliolum. Crates ille Thebanus, homo quondam ditissimus, cum ad philosophandum Athenas pergeret, magnum auri pondus abiecit nec putauit se posse et uirtutes simul et diuitias possidere. nos suffarcinati auro Christum pauperem sequimur et sub praetexto elemosynae pristinis opibus incubantes quomodo possumus aliena fideliter distribuere, qui nostra timide reseruamus? plenus \'uenter facile de ieiuniis disputat. non Hierosolymis fmis bene uixisse laudandum est. ilecclesiae clericis dare licet, cujus professio sub precariae nomine fieri debet. Unde in
Abbreviated transcription (Latin):
taua discutio agitata est: dequodam eli¬
seph. ex familia agabrensis eccłe: qui ab
epo suo traditus libertiti: delib̾tate ꝯfestĩ
adꝯtumatie morbum transiluit. Sicq ꝑ
supbiam ñ solum eiusdem ep̃i: malis uł in¬
sidiosis artibus salutem ledere uoluit . si
patronam eccłam lbertatis. Immemor
predampnauit aduerfus quem: ingra¬
ti actio canonum: ac legum auctorita¬
te iuste dirigitur. Scilicet ut inmite
ubtatis danno mulctaui: adfuitutis
nexum coactus reuocetur. talium enum
status qui ꝯtra epm̃ suum. ut patronam
ecclam iutuntur: decidipotius quam
ꝯfuari conuenit. ut quorg lib̾tas ꝑniti¬
osa ẽ. sit salutifera fuitus. ⁊ qui suꝑbire
uolueriit: adẽpta libtate: proditidi¬
scant obedire subiecti. Item exconc̃. tol¬
let̃.iiii.Apatrocinio non discedut e
dant ucentiam sint ubi. ⁊ tñ apatrocini
deccłe. tam ip̃i quam abeis ꝓgeniti. ñ
recedant ab aliis qq̃ libertati traditi. et
eceius comendati. patrocinio ep̃i colligã¬

Expanded text:
tava discussio agitata est de quodam Helisaeo ex familia Agabrensis ecclesiae, qui ab episcopo suo traditus libertati de libertate confestim ad contumaciae morbum transilivit, sicque per superbiam non solum ejusdem episcopi maleficis artibus salutem laedere voluit, sed etiam patronam ecclesiam libertatis immemor praedamnavit. Adversus quem ingratum actio canonum ac legum auctoritas juste dirigitur, scilicet ut immeritae libertatis damno multatus, ad servitutis nexum revocetur. Talium enim status qui contra episcopum suum vel patronam ecclesiam nituntur decidere potius quam conservare convenit, ut quorum libertas perniciosa est sit salutifera servitus, ut qui superbire noverint adepta libertate praediti discant obedire subjecti. IX. Nona LXIII. A patrocinio non discedant edant licentiam, sint liberi, et tamen a patrocinio ecclesiae tam ipsi quam ab eis progeniti non recedant. § 1. Ab aliis quoque libertati traditi et ecclesiis commendati patrocinio episcopi colligan
Abbreviated transcription (Latin):
eeccie ¶His ita respondetur decime
acieo ꝯstitute sunt ꝑmoysen: ut ꝑsoluo¬
rentur appło filus ieui. ꝓministio ĩquo
Defuiebant ei intabernaculo. non ac¬
apiebant fiuileui decimas: nisi abcis
ꝓquibus offerebant preceo et saerifict
QuVergo nos fuimais domino intiles¬
naculo: offerendo ꝓistis preceso sacrifi
is leui: non electione offerentis ꝑsolue¬
bantur: ut ꝯtempto leuita qui secum
erant: ip̃e elegerant cui uellet decimas
dare. nam dictum ẽ leuita qui tecum
moratur  int muros urbis tuehabitat
comedieas. Iõ ⁊ ex singlis tribubus: eiu¬
tates ad habitandum acceper ut una¬
queq tribus: ulis ꝑsolueret decimas o
sccum erant. nam moyses preccpit fiuis¬
isrł sicut legitur inacutero noro. p
loco quem ciegerit dominus deus uno¬

Expanded text:
ondetur: Decimae a Deo constitutae sunt per Moysen, ut persolverentur a populo filiis Levi pro ministerio, in quo deserviebant ei in tabernaculo. Non accipiebant filii Levi decimas, nisi ab eis, pro quibus offerebant preces et sacrificia. Quia ergo nos servimus Domino in tabernaculo, offerendo pro istis preces et sacrifliis Levi, non electione offerentis persolvebantur, ut contemto Levita, qui secum erat, ipse eligeret cui vellet decimas dare. Nam dictum est: Levita, qui tecum moratur et intra muros tuos habitat, comedet eas. Ideo ex singulis tribubus civitates ad habitandum acceperunt, ut unaquaeque tribus illis persolveret decimas, qui secum erant. Nam Moyses praecepit filiiIsrael, sicut legitur in Deuteronomio: In loco, quem elegerit dominus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
anobic ex petiit: ut ea q̃ in monastio u
epatie orat quod iuxta eciclam sc̃ĩ apol¬
lenars ipẽ ꝯstrurerat. nr̃a debuissemus
auctontate firmare. ⁊ Noc facturos nõ
ee promisimus frat̾nitatem uiam necesli¬
rumpuidunus adhortandam. ut nic¬
chil dehis que illic contulit. atq consti¬
tuit. Ali quo modo patiatur immanus
soĩa firma studeat stabilitate ẜ uarimi
uis igitir monastueteoliectarũ illic rers
quia intestunto quod condidn fecisse
noscitur mentionem sciendum ẽ uobi

Expanded text:
a nobis expetiit, ut ea, quae in monasterio illo contulerat, quod juxta ecclesiam S. Apollinaris ipse construxerat, nostra debuissemus auctoritate firmare, et nos facturos hoc esse promisimus, fraternitatem vestram necessario duximus adhortandam, ut nihil de his, quae illic contulit atque constituit, aliquo modo patiatur imminui, sed omnia firma studeat stabilitate servari. Hujus igitur monasterii et collatarum illic rerum quia in testamento, quod condidit, fecisse noscitur mentionem, sciendum vobis
Abbreviated transcription (Latin):
mento ⁊ sine cognatione decesserit.
nereditas cius adecclam ubi deseruit
cuoligatur. Similiter de sanctimonia
lbus.
iorum pressi. Hostili metu compulsi. lo¬
maicilia sua transtulerunt inaliam dio
elegerunt sepulturas. Transactis eã¬

Expanded text:
mento et sine cognatione decesserit, hereditas ejus ad ecclesiam, ubi deservivit, devolvatur. Similiter de sanctimonialibus. lorum pressi, hostili metu compulsi, domicilia sua transtulerunt in aliam dioelegerunt sepulturas. Transactis
Abbreviated transcription (Latin):
sese abeccle patrocinio ñ subtrahat. ne¬
cesse est ut tam idem liberti: quama
abeis ꝓgeniti ꝓfessionem epo suo faciãt
ꝑquam ex familia eccle. libertos effectoᷤ
se eẽ fateantur eiusq patrocimum nõ
relinquãt. si iuxta uirtutem suam: ob
tilitatis ꝓuiderint.⁊ proeo quodcũq
cõmodum in remuneratione ꝓmiserint.
⁊ꝓmissi solutionem eos absoluere opõ¬
tebit. ita ut ad concilium cõpuinciale
deferatur.: ut eorum conuentu ꝯfirme¬
tur: quia sicut paulus ait. dignus ẽ¬
Serui eccłarum ineorum dominuims
transferripossunt. qui eccłasticis u¬
tibus desudantes: eccłastica dignũ est
remuneratione gaude. ut quise uolũ¬
tariis obsequiorum necessitatib spõte
subiciunt: digne nrĩs ꝓuisionib ꝯsolẽ¬
tur. Quia igitur theodorum uirum e¬
ioquentissimum consiliarum sirmiẽ¬
cipiorum cognouimus minisfio de¬
stitutum: iõ puerum nomine acosim̃
natione siculum uiri dominioq suo

Expanded text:
sese ab ecclesiae patrocinio non subtrahat, nesese ab ecclesiae patrocinio non subtrahat, necesse est, ut tam hi liberti, quam ab eis geniti professionem episcopo suo faciant, per quam ex familia ecclesiae libertos effectos se esse fateantur, ejusque patrocinium non relinquant, sed juxta virtutem suam obsetilitatis providerint, et pro eo quodcunque commodum in remunerationem promiserint, promissi solutionem eos exsolvere opotebit, ita ut id ad concilium comprovinciale deductum eorum conniventia confirmetur, quia, sicut Servi ecclesiarum in eorum dominium transferri possunt, qui ecclesitibus desudantes ecclesiastica dignum est remuneratione gaudere, ut qui se voluntariis obsequiorum necessitatibus sponte subjiciunt, digne nostris provisionibus consolentur. Quia igitur te Theodorum virum eloquentissimum consiliarium nostrum mancipiorum cognovimus ministerio destitutum, ideo puerum nomine Acosimum, natione Siculum, juri dominioque tuo
Abbreviated transcription (Latin):
reim abiinc ⁊ppetuo mansurum c̃ẽ de¬
ereiumus ut ep̃s res suuuri quas aut
ferat.⁊ ꝗcquid deeis uuit faciat. p̾t quã
autẽ ep̃s factus ẽ. quascumq res defact¬
tauil eccłe: aut suo: aut alterius no¬
minẽ comꝑauit. decreuimus ut ñ n
poinquorum suorum si eccłe cui pest
ura deuicnant. G Derebus uo eccta

Expanded text:
m ab hinc et perpetuo mansurum esse decrevimus, ut episcopus res sui iuris, quas aut ferat et quicquid de eis vult faciat. Postquam autem episcopus factus est, quascumque res de facultatibus ecclesie aut suo aut alterius nomine comparaverit, decrevimus ut non in propinquorum suorum, sed ecclesie cui preest iura deveniant. De
Abbreviated transcription (Latin):
alicui metropłitano moriente ep̃o ꝗ
subeo est: aut res suas aut eccle sue au¬
ferre si sint subcustodia cleri eccłe defũ
nabitur reddat. ¶ S icut autẽ res ec¬
cłe nulliusurpare lici: ita eccłe alienaᷤ
inuadere ñꝑmittitur. ¶Inde gg̃. Alie
ꝓprias res amittere ñdeb: ita eam: ra¬
dotum res eccłasticas alicui tradere li¬
cet. ille qui demanu sacerdotis faculta¬
tis eccłe acceꝑit: nullo iure eas uendica¬
re poterit: potius cogetur restituere:
quod illicite acceꝑit. S⁊ notandum est
quod quibusdam causis existentib res
eccłe distrahi possunt. causa necessitatis
cum consilio cłicorum: uł ut meliora
prospiciantur: res eccłe asacerdotib

Expanded text:
alicui metropolitano mortuo episcopo, qui sub eo est, aut res ejus aut ecclesiae suae auferre, sed sint sub custodia cleri ecclesiae denabitur, reddat. Gratian. Sicut autem res ecclesiae nulli usurpare licet, ita ecclesiae aliena invadere non permittitur. Unde Greprias res amittere non debet, ita etiam radotum res ecclesiasticas alicui tradere licet, et ille, qui de manu sacerdotis facultates ecclesiae acceperit, nullo jure eas vendicare poterit, sed potius cogetur restituere quod illicite accepit. § 1. Sed notandum est, quod quibusdam causis exigentibus res ecclesiae distrahi possunt. Causa enim necessitatis cum consilio clericorum, vel ut meliora prospiciant, res ecclesiae a sacerdot
Abbreviated transcription (Latin):
iqua derebus ecclasticum reuocentis.¬
placuit rescisso contractu. adius ec¬
clasticum reuocari. Inradicio aute erł
ep̃i ꝯstitutum si pretium debeat reci¬
pi necne ꝓpt̃ quod sepe ꝯtingit dist¬
ractarum rerum redditus ampliorẽ
summam ꝓ accepto pretio reddi. post¬
ep̃i: tes adeum ꝑtinentes cliciñ¬

Expanded text:
qua de rebus ecclesiae, quum episplacuit rescisso contractu ad jus ecclesiasticum revocari. In judicio autem erit episcopi constitutum, si pretium debeat recipi necne, propterea quod saepe contingit distractarum rerum reditus ampliorem summam pro accepto pretio reddi. episcopi res ad eum pertinentes c