comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cennarii quottidiani. uito eiꝰ: Et sic̃ seruus timens
dñm suũ qui umbrc̃ĩ inuenerit. & sic̃ mercennariu̾
expectuns mercedẽ suã: sic ego expectcan inuacuũ.
Noctes autẽ dolorũ datȩ sunt mͥ Si dormiero: dico.
quando dies: Cũ surrexero: iterũ. quando uesper:
Plenus sũ dolorũ auesꝑe usq maine. Uitri autẽ mea
leuior quã fabulci. Periet autẽ inuanci spe Nichil
gͥ est homo: nisi sitũ dñe intendas in eũ. & uisitticio¬
nẽ eiꝰ facics usq mane : & in requiẽ eũ induces
Arbor si excidait᷑: repullulat. & floret abciquȩ odore
Homo cũ cecidit nichil est. ningunt suꝑ eũ dolores:
Hanc gͥ temptticionẽ tunturũ necessittitũ. si uultis
filii uittre : integritts corporis expetenda nobis ẽ:
Q uc̃ ego ꝓconsilio sucideo non ꝓ imꝑio p̃cipio: Solc
est enĩ uirginitus quȩ suaderi potest. imꝑciri non
potest. Res magis uoti ẽ quã pͣcepti. Quod enim

Expanded text:
cenarii quotidiani vita cenarii quotidiani vita  qui umbram invenerit, et sicut mercenarius exspectans mercedem suam; sic ego exspectavi in vacuum, noctes autem dolorum datae sunt mihi. Si dormiero, dico: Quando dies? Cum surrexero, iterum: Quando vesper? Plenus sum dolore a vespere usque mane. Vita autem mea levior quam favilla. Periit autem in vana spe . Nihil igitur est homo, nisi tu, Domine, intendas in eum, et visitationem ejus facias usque mane, et in requiem eum inducas. Arbor si excidatur, repullulat, et floret ab aquae odore: homo cum ceciderit, nihil est, ingruunt super eum dolores. 17. Hanc igitur tentationem tantarum necessitatum, si vuris expetenda vobis est : quam ego pro consilio suadeo, non pro imperio praecipio. Sola est enim virginitas quae suaderi potest, imperari non potest. Res magis voti est, quam praecepti. Quod enim
Abbreviated transcription (Latin):
cauit laurentiũ Ubi uota de posuimꝰ uinde nom̃
assũpsimꝰ: Uota effectꝰ secutus ẽ. Redde martyri
qđ debes martyri Ille te nob impetraiuit. tu res¬
titue: qđ de te huius modi nominis appellatione
ꝓmisimꝰ Quidilautẽt esti fili alud qđ eligendũ.
putes nisi dm̃ patrũ tuorũ: Ipse enĩ pauꝑese et
diuite sq̃ fcicit. humiles & excelsos fticit. Suscitat
cũ potentib intribuncili honoris ex bereditatis. dat
uotũ optainti. et benedicit annos iusti: Quid hoc.
fili p̃cellentius. aut quid est uitti hominis in hac t̾rci
nͥ leuior cursor: Rcnsiuimꝰ et nichil uidimꝰ: Atq ut inci
hunc cursorẽ imitarem᷑: ut nichil uideremus. et nullai
porturemꝰ onera: Sed qđ est grauius : cursus ucicuos. et
onera inania. Incinia quidẽ : sed ñ leuia. neq delie¬
ti ucicuci. quici graue fenus peccati est Unde cleimat
sc̃s iob Nonne tẽꝑtacio ẽ uitti hoĩs in t̾ra. aut sic̃ mer¬

Expanded text:
cavit Laurentium. Ibi vota deposuimus, unde nomen cavit Laurentium. Ibi vota deposuimus, unde nomen assumpsimus. Vota effectus secutus est, redde martyri quod debes martyri. Ille te nobis impetravit, tu restitue quod de te hujusmodi nominis appellatione promisimus. 16. Quid autem est, fili, aliud quod eligendum putes, nisi Deum patrum tuorum? Ipse enim pauperes et divites, humiles et excelsos facit, suscitat cum potentibus in tribunali honoris et haereditatis. Dat votum optanti, et benedicit annos justi. Quid hoc, fili, praecellentius? aut quid est vita hominis in hac terra, nisi levis cursor? En transivimus, et nihil vidimus. Atque utinam hunc cursorem imitaremur; ut nihil videremus, et nulla onera portaremus! sed quod est gravius, 282 cursus vacuus, et onera inania. Inania sunt quidem, sed non levia, neque delicti vacua; quia grave fenus peccati est. Unde clamat sanctus Job: Nonne tentatio est vita hominis in terra, aut sicut mer
Abbreviated transcription (Latin):
tres Quid enĩ aliud iã suꝑ est spei : Pat̃ uob̃ fuit di¬
ues gr̃c̃i ñ pecunici. opulentꝰ ministerio ñ patrimo¬
nio. cuiꝰ hereditris fides ẽ Locuples dõ: sed egena
scło Scitis uos diuites reliquit: si ꝓpositũ eiꝰ sequai¬
mini Sola ẽ fides utriq indiscreta fexiii. cen¬
sus iurorũ. dos uirginũ: Et tu quidẽ fili aliqͦnto
ꝓprior patri : agnosce quẽ matri debecis. qͦd domui
uocabulũ reddais. Etus te ex cuscit. sed hereditas
uocat. Iocundent᷑ fili pat̾ & mat̾ inte Noli ma¬
trẽ c̃tẽpnere quasi imprudentẽ. Regis ãmonitio
inqͥt quẽ eruditͥ mat̾ suci. quid filius qui seruat
dictiones dĩ. Primogenite tibi dico fili. Quid filiꝰ
mei uentris. quid natus mearũ orationũ: Ne
dederis mulieri tuã honestritẽ: Audis qͥd scpi¬
ens dicat. qͥd scriptura asserait: Confiderti cui te
muneri pat̾ ttili nominẽ de signauerit: Qui uo¬

Expanded text:
tres. Quid enim aliud jam superest spei? Pater vobis fuit ditres. Quid enim aliud jam superest spei? Pater vobis fuit dives gratia, non pecunia: opulentus ministerio, non patrimonio: cujus haereditas fides est, locuples Deo, sed egena saeculo. Satis vos divites reliquit, si propositum ejus sequamini. Sola fides utrique indiscreta sexui, census virorum, dos virginum. 14. Et tu quidem, fili, aliquanto propior patri, agnosce quae matri debeas, quod domui vocabulum reddas. Aetas te excusat, sed haereditas vocat. Jucundentur, fili, pater et mater in te . Noli matrem contemnere quasi imprudentem. Regis admonitio, inquit, quem erudivit mater sua. Quid filius qui servat dictiones Dei? Primogenite, tibi dico, fili: Quid filius mei ventris? quid natus mearum orationum? Ne dederis mulieri tuam honestatem . Audi quid sapiens dicat, quid Scriptura asserat. 15. Considera muneri pater tali nomine designaverit, qui vo
Abbreviated transcription (Latin):
uerit: haibens in bonis oꝑib testimoniũ. quȩ bene
filios educciuerit. meliꝰ instituerit: Quis hcnc
non ut destitutt̃.⁊ misertibilẽ de plorciuit. qͥndo
amisit maritũ: At istti ministrũ scicris erep¬
tũ altarib ampliꝰ ingemuit. quã sibi con¬
iugẽ. aut patrem filiis. Nã et si p̃dio esset
mariti uiducita. & solatio: trmm̃ apud piã m̃tem
causci eccłae p̾pondcibat Succinxẽ itaq m̃tis¬
uscera. et circũ fuscĩ se uidens numero filidrũ triũ.
& unius filii : quo solent terreri ceterȩ. hoc fortior
fcicta: toli filios alloquio c̃uẽnit Filu amisistis
pcitrẽ. matrẽ habetis Mlelior quidẽ fuisso illa
cõmutticio: si pat̃ uiuer&. mat̾ de esset. Tam̃ infir¬
ma licet  de solata. ostendo uobis si uultis sequi: quo
arbitremini patrẽ uob̾ non decessisse. Habetis enĩ me¬
liorẽ de cȩlo parentẽ. Ille ẽ. qui & hos suffuleit pa¬

Expanded text:
verit, habens in bonis operibus testimonium, quae bene verit, habens in bonis operibus testimonium, quae bene filios educaverit, melius instituerit. 12. Quis hanc non ut destitutam et miserabilem deploravit, quando amisit maritum? At ista ministrum sacris ereptum altaribus amplius ingemuit, quam sibi conjugem, aut patrem filiis. Nam etsi praesidio esset mariti viduata et solatio; tamen apud piam mentem causa Ecclesiae praeponderabatviscera, et circumfusam se videns numero filiarum trium, et unius filii, quo solent terreri caeterae, hoc fortior facta, tali filios alloquio convenit: Filii, amisistis patrem, matrem habetis. Melior quidem fuisset illa commutatio, si pater viveret, mater deesset. Tamen infirma licet et desolata ostendo vobis, si vultis sequi, quo arbitremini patrem vobis non decessisse; habetis enim meliorem de coelo parentem. Ille est qui et hos suffulsit pa
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dciuos eiꝰ collegeremꝰ: Mitte manꝰ tucis ĩlcit
meũ. & noli ẽẽ incredulus sed fidelis Collegimꝰ sci
scilutis accipite : quȩ nunc sub scicris altarib recon¬
dunt᷑ Ea igit᷑ uidua sca ẽ iuliana. quę hoc
dño templũ parcuit atq optulit: qđ hodie de¬
dicamus. Digna tali oblatione. quȩ in sobole sua:
templaiã dño pudicitia atq integritcitis saera¬
uit: Dũ iulianã uolo dicere : iudȩam dixi Non
eritiuit lingua sed definiuit: Iudei. ẽ. enĩ ani¬
ma quȩ xp̃m fatet̾ Deniq notus in iudęa ds̃.
id est ubi agnoscebat᷑: ñ ubi negabat᷑ Est gͦ
in sp̃u iudęci. ubi in cuor portio. intellectꝰ since¬
rior : quici scilus ex iudȩis ẽ: Linguę gͥ error
testimoniũ scĩtatis inuenit honore mus ergͦ
hanc uiduã : qͥa scriptũ est Uiduas honorea
quȩ uere uiduę sunt Lic& uerborũ nr̃orum
honorẽ ñ ambiat : quae apłi mandcitũ ad ȩquai¬

Expanded text:
cum clavos ejus colligeremus: Mitte manus tuas in latus meum, et noli esse incredulus, sed fidelis . Colligimus sasalutis accipite, quae nunc sub sacris altaribus reconduntur. Ea igitur vidua sancta est Juliana, quae hoc Domino templum paravit atque obtulit, quod hodie dedicamus: digna tali oblatione, quae in sobole sua templa jam Domino pudicitiae atque integritatis sacravit. Dum Julianam volo dicere, Judaeam dixi. Non erravit lingua, sed definivit; Judaea enim est anima quae Christum fatetur. Denique notus in Judaea Deus ; id est, ubi agnoscebatur, non ubi negabatur. Est ergo in spiritu Judaea, ubi major portio, intellectus sincerior; Quia salus ex Judaeis est . Linguae igitur error testimonium sanctitatis invenit. 11. Honoremus ergo hanc viduam, quia scriptum est: Viduas honora, quae vere viduae sunt . Licet verborum nostrorum honorem non ambiat, quae Apostoli mandatum adaequa
Abbreviated transcription (Latin):
ccuisci forniccitionis. ñ expedit nub̾e : respondit dñs Non
om̃s ccipiunt uerbũ istud s quib datum est. hoc ẽ. non
ccipit hoc c̃ditionis humaanȩ infirmitas. ut omĩb pateat.
sed illi soli faciles adccppiendũ : quib diuina refulsit
gr̃a. ut ccistrare se possent: quo regnũ cȩlorũ adipiscant᷑¬
Audistis filicie quantũ sit pͣmium in tegritatis. Regnum
ad guirit᷑. & regnũ caeleste. uittĩ angłorũ exibet Hoc
uorbis sucideo quo nichil pulchrius : ut int̾ homines angłi
sitis. qui nullci sibi ligant᷑ nupticili copula. Qm̃ quȩ non
nubunt. n qui uxores ñ ducunt. sic̃ angłi int̾ris sunt. ut tri¬
bulcitionẽ ccirnis ñ sentiant. seruitutẽ ignorent. amroida¬
nȩ cogitcicionis ableuent᷑ c̾tagio. diuinis reb m̃tem inten¬
dcnt. ut tamquã exuti corporis infirmitatẽ: ñ quȩ hominiꝰ
sunt sed quȩ dĩ cogitent Considerate filia. si uelitis nu¬
bere : quantũ uobis desit. quib pat̾ de est De ẽ opimci

Expanded text:
s: Non omnes capiunt verbum istud, sed quibus datum est , hoc est: Non capit hoc conditionis humanae infirmitas, ut omnibus pateat: sed illis solis facile est ad capiendum, quibus divina refulsit gratia; ut castrare se possint, quo regnum coelorum adipiscantAudistis, filii, quantum sit praemium integritatis. Regnum acquiritur, et regnum 283 coeleste vitam angelorum exhibet. Hoc vobis suadeo, quo nihil pulchrius; ut inter homines angeli sitis, qui nulla sibi ligantur nuptiali copula . Quoniam quae non nubunt, et qui uxores non ducunt, sicut angeli in terris sunt; ut tribulationem carnis non sentiant, servitutem ignorent, a mundanae cogitationis ableventur contagio, divinis rebus mentem intendant; ut tamquam exuti corporis infirmitate, non quae hominis sunt, sed quae Dei, cogitent. 20. Considerate, filiae, si velitis nubere, quantum vobis desit, quibus pater deest. Deest opima
Abbreviated transcription (Latin):
Quicũq custodierint p̃cepto mea. et elegerint quę
ego uolo. & amplectent᷑ testum̃tum meũ: dabo
illis indomo meti ⁊mmuno meo locũ nominatum.
meliorẽ filiorũ nfiliarũ.
nom̃ aet̾nũ dabo illis
& ñdeficient Meliorẽ inquit
locũ uobis dcibo Spadonib dicit. his uidelicet qͥ se
resecta genitali parte: absciderint: Ipsi sunt gͦ qui
habent in cȩlo p̃miai: ceteris p̃stantiora: Hos ineũgłio
suo p̃diccit dĩ filiꝰ. Dicentib enĩ apłis. quic si itti est

Expanded text:
Quicumque custodierint praecepta mea, et elegerint quae ego volo, et amplectentur testamentum meum; dabo illis in domo mea, et in muro meo locum nominatum, meliorem filiorum et filiarum: nomen aeternum dabo illis, et non deficient . Meliorem, inquit, locum vobis dabo, spadonibus dicit; his videlicet, qui se resecta genitali parte absciderint. Ipsi sunt ergo qui habent in coelo praemia caeteris praestantiora. 18. Hos in Evangelio suo praedicat Dei Filius, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
met ac integer redit. Amplus. Constat qͥdẽ aĩas
scõꝵ que iam celestia tenent. ñdũ plena felicitate
frui: donec incorruptibilitate corpoꝵ suoꝵ poti¬
ant᷑. Quã cũ adepte fuerint : ñ erit qd ampliꝰ
uelint. ħ itaq corpora. si eas a fua uelocitate ali¬
qͣtenꝰ tandiores asit gͣuiores efficere deberent:
nimirũ potius eoꝵ consortium abhorrerent.
minauimꝰ fortitudinẽ᷑ ꝙͣ pleriq ꝑosa imbecilli¬
tate plurusiũ amant. Prestabunt gͥ uiribus
quicũq suꝑnis meruerint ciuib assotiarĩ in tñ
ut nullatenus illis obsistere quicꝗͣ ualeat: uł si
mouendo aut euertendo uoluerint qͥd a suo
statu qͥcũq mͦ diuertere. ilico cedat. Nã m̃sura e̾d

Expanded text:
met, ac integer redit. Amplius constat quidem animas met, ac integer redit. Amplius constat quidem animas sanctorum, quae jam coelestia tenent, necdum plena felicitate frui, donec incorruptibilitate corporum suorum potiantur; quam cum adeptae fuerint, non erit quod amplius velint. Haec itaque corpora, si eas a sua velocitate aliquatenus tardiores aut graviores efficere deberent; nimirum eorum potius consortium abhorrerent minavimus fortitudinem, quam plerique perosa imbecillitate plurimum amant. Praestabunt igitur viribus, quicunque supernis meruerint civibus associari, in tantum ut nullatenus illis obsistere quidquam valeat, si movendo aut evertendo voluerint quid a suo statu quomodocunque divertere quin illico cedat. Nec in eo
Abbreviated transcription (Latin):
bat. sine mora relatum. Ergo c̾ũ istis. oĩno par
uelocitas ullis erit: qͥb sic̃ ꝓmissa ẽ. illoꝵ eqͣlitas in
int̾capedine seꝑata menbrati fuerint: siue disꝑsa
in icꝰtu oculi asserit resurrecꝰtura: satis innuit ꝙͣ¬
uelocitatem eadem corꝑa iã incorruptibilia sint
habitura. Corruptibile quippe hoc sicut ipse testa¬
tur incorruptionẽ: & mortale induet inmortali¬
tatem. huiꝰ quoq uelocitatis exemplũ in radio so¬
lis licet intueri. qui statĩ orto sole in plaga orien¬
tali. ꝑtingit in ultima plage occidentalis: ut in eo
ppendamꝰ ñ eẽ impossibile qd̾ de nr̃a dicimꝰ futura
uelocitate. p̾sertim cũ reb animatis soleat inẽẽ ma¬
ior uelocitas. quã in animatis. huic radio solis. simi¬
le uelocitatis exemplum hibemꝰ in nob. Radius
quippe oculoꝵ nr̃oꝵ in subleuatione palpebrarũ
nr̃aꝵ celum usq ꝑtingit.: & in ictu eaꝵ totꝰ in se¬

Expanded text:
bat, sine mora relatum. Ergo cum istis omnino par bat, sine mora relatum. Ergo cum istis omnino par velocitas nobis erit quibus, sicut promissa est, eorum aequalitas ineintercapedine separata membratim fuerint sive dispersa, in ictu oculi asserit resurrecvelocitatem eadem corpora jam incorruptibilia sint habitura. Corruptibile quippe hoc, sicut ipse testatur, incorruptionem, et mortale induet immortalitatem . Hujus quoque velocitatis exemplum in radio solis licet intueri, qui statim orto sole in plaga orientali, pertingit in ultima plagae occidentalis, ut in eo perpendamus non esse impossibile quod de nostra dicimus futura velocitate, praesertim cum rebus animatis soleat inesse major velocitas quam inanimatis. Huic radio solis simile velocitatis exemplum habemus in nobis. Radius quippe oculorum nostrorum in sublevatione palpebrarum coelum usque pertingit, et in ictu earum totus in se
Abbreviated transcription (Latin):
tudo bonũ quoddã ÷:⁊ qd̾ naturalit̃ a cunctis haberi
amat᷑. In illa gͥ uita. pulchritudo iustoꝵ soł pulc̾¬
tudini qͥ septemplicit᷑ ꝙͣ m sit speciosior erit ad¬
equabit᷑: quẽ admodũ diuina scͥptura testatur.
Fulgebunt inquiens i̾ti sic̃ sol: in conspectu dei.
Adhȩc. Corpꝰ dnĩcũ claritati solis p̃lucere. nescio
aliquẽ posse ambigere. & ei similes ad testante
apło erimus. qͥ dicit reformabit corpus humilita.¬
tis nr̃e configuratũ corpori claritatis suȩ. Ista fa¬
tetur auctoritas: cui contradicere. scit᷑ eẽ nefas. ħ
dibile uideri. iustos pulcritudinẽ soł in illa uita
uͥ mortale ħ absorbebit᷑ auita sortiri. cũ uere dicantur
& sint templum dĩ & sedes. qd nusꝙͣ in diuina pagi¬
na de sole isto uisibili meminimꝰ legi. uelocitas.
bit᷑: ut ipsis angłis adĩ eque celeres simus. q̃ de cȩlo
celeritas. si utrũ sit in angłis. ꝓbari necesse esset.
deam delatum. indeq tradito pͥndio qd̾ defere¬

Expanded text:
tudo bonum quoddam est et quod naturaliter a cunctis haberi amatur. In illa igitur vita pulchritudo justorum solis pulchritudini, qui septempliciter quam modo sit speciosior erit, adaequabitur, quemadmodum divina Scriptura testatur: Fulgebunt, inquiens, justi, sicut sol in conspectu Dei . Ad haec, corpus Dominicum claritati solis praelucere nescio aliquem posse ambigere. Et ei similes, attestante Apostolo, erimus, qui dicit: Reformabit corpus humilitatis nostrae configuratum corpori claritatis suae . Ista fatetur auctoritas, cui contradicere scitur esse nefas. Hdibile videri justos pulchritudinem solis in illa vita, ubi mortale hoc absorbebitur a vita . sortiri, cum vere dicantur et sint templum et sedes Dei, quod nusquam in divina pagina de solo isto visibili meminimus legi. CAPUT II. bitur ut ipsis angelis Dei celeritas, utrum sit in angelis, si probari necesse esset, lum delatum, indeque tradito prandio quod defere
Abbreviated transcription (Latin):
fertitudo. lib̾tas. sanita s ¶ dult̾nitas uitȩ. Si aut̃ in
bis aliqͥ st que aliquando serui dei ñ m ñ appetunt
si os magnope in hac uita curare subt̾fugiunt. ut st̃
iabigra pulchritudo corꝑis. atq uoluptas: utiq ñ
idcueo id fatiunt qd̾ ea naturalit᷑ noluit. s ne dm̃
in eis quoq̾ mͦ offendant. Nam si ꝑ ea nil offensionis
in dm̃ contrahi posse certo sentirent. uł se ab amo¬
re et̾noꝵ impedie̾nt ñ ꝑtimescerent: ꝓfecto io¬
cundiꝰ in ipsis quã ineoꝵ contrariis. sese deducerent.

Expanded text:
nitas vitae. Si autem in his aliqua sunt quae aliquando servi Dei non modo non appetunt, sed etiam magnopere in hac vita curare subterfugiunt, ut sunt, verbi gratia, pulchritudo corporis atque voluptas, utique non idcirco id faciunt quod ea naturaliter nolint, sed ne Deum in eis quoquomodo offendant. Nam si per ea nihil offensionis in Deum contrahi posse certo sentirent, vel se ab amore aeternorum impediri non pertimescerent, profecto jucundius in ipsis quam in eorum contrari
Abbreviated transcription (Latin):
scił aliud ostentet in uerb. aliudĩ intellectib affe¬
rat. Sic picerna pharaonis botrum premit in
pateram. sic panes canistro ferre pistor imaginat᷑.
ut̃q enĩ iuxta studiũ qd̃ exercuit se in somnis eẽ.
ꝑreuidit. Solitarũ namq artium simulachra in
prescientia mentis impressa: ꝑ hoc aĩe uaticiniũ
p̃dici que uentura fuerant in tempore p̾stitert̃.
Quod aut̃ daniel & ioseph eorũq consimilesdiuina
irtute nullis turbatis sensib ad futuroꝵ pe
mnaent scientiã: nicħ ħ ad p̾sentem ꝑtinet ques¬
onem. qr ñ hec quisqͣ sapiens somnioꝵ generib
purare debebit. Alioqͥn & illas uisiones q̃ diuint
uigilantib accidunt. ñ suꝑna uisitatione s nit¬
ual consequentia sponte sua id oꝑante putabitps¬
se contingere. Sic̃ gͦ cunctis hoĩb iuxta suũ ses
moderantib animũ pauci quidĩ st̃ qͥ diuina slo¬
strari confabulatione mereantur. ita cõmunitꝰ

Expanded text:
si aliud ostentet in verbis, aliud in intellectibus affesi aliud ostentet in verbis, aliud in intellectibus afferat. Sic pincerna Pharaonis botrum premit in patera, sic panes in canistro ferre pistor imaginatur, uterque enim juxta studium quod exercuit se in somnis esse pervidet. Solitarum namque artium simulacrorum in praescientia mentis impressa per omne vaticinium praedici quae ventura fuerant praestiterunt. Quod autem Daniel et Joseph eorumque consimiles divina virtute nullis turbati sensibus ad futurorum informantur scientiam, nihil hoc ad praesentem pertinet quaestionem, quia non haec quisebet, alioquin et illas visiones quae divinitus vigilantibus accidunt, non superna visitatione, sed naturae consequentia sponte sua id operante putabit posse contingere. Sicut ergo cunctis hominibus juxta suum sese moderantibus animum, quidam sunt qui divina illustrari confabulatione mereantur, ita communiter
Abbreviated transcription (Latin):
pectrũ ad locales positiones accentuũ. sonꝰ aut̃ ñ
efficit᷑ nͥ confusus & inordinatꝰ ex motu cordarii.
sensuũ menbra resoluta aut om̃o quiescit artifex
mimꝰ si corpus niinia plenitudine p̃grauet᷑. aut
certe languidiꝰ & obscuriꝰ oꝑabit᷑. cũ hoc organum
sensuale diligentiꝰ artẽ nequit excipere. Qua propt̃
in somnis memoria qͥdẽ confuisa p̃scientia uͦ qͥb̾dĩ ue¬
laminibꝰ obruta. p̃t᷑ uotum ac studiũ qͣsdĩ specu¬
lat᷑ imagines. & aliqͥd eoꝵ ñ nunꝙͣ que sunt uen¬
tura prenuntiat. Ham subtilitate nature plꝰ aliqͥd
hr̃ quã corporis crassitudo ad contemplanda eaq̃
uident᷑ accidere. s ñ pot̾ recto ordine futura re¬
seruare qr nec ꝑspicua & manifesta doctrina ꝓ.¬
ponit᷑ eoꝵ que in somnis digesta cernunt᷑. Sed
qͥcquid illud ÷ ambigua futuri fit enuntiacio:
qd̃ enigina uocant qͥuident᷑ ista discernere. quod

Expanded text:
plectrum ad locales positiones accentuum, sonus autem non plectrum ad locales positiones accentuum, sonus autem non efficitur nisi inordinatus ex motu chordarum sensuum membris resolutis, aut omnino quiescit artifex animus, si corpus nimia plenitudine praegravetur, aut certe languidius et obscurius operabitur, cum hoc organum sensuale diligentius artem nequit excipere. Quapropter in somnis memoria quidem confusa, praescientia vero quibusdam velaminibus obruta, praeter votum ac studium quasdam speculatur imagines, et aliquid eorum nonnunquam quae sunt ventura praenuntiat. Nam per subtilitatem naturae plus aliquid habet quam corporis crassitudo ad contemplanda ea quae videntur accedere, sed non potest recto ordine futura reserare, quia nec perspicua et manifesta doctrina proponitur eorum quae in somnis digesta cernuntur. Sed quidquid illud est, ambigua futuri fit denuntiatio, quod aenigma vocant qui videntur ista discernere, quod,
Abbreviated transcription (Latin):
fibi uaccare ꝑmitat. ñ cam̃ ab hac eiꝰ oꝑationep¬
tione cũ se mens adsensibilis aĩȩ speciem uertit. q¬
sequens ÷ cũ hec mouet᷑ uti & illam dicamꝰ moug
parit᷑ .⁊ cũdescit similimꝰ. quiescere. Quẽad modis
ũ eura ignẽ hoc fieri naturale ẽ. ut cũ paleis unaq
tegrtur nulloq spiraculo suscitatur nec curũtech
depascit nec penitꝰ extinguat᷑. s proflãma qͥdã fu¬
inꝰ erurgit. qd̵ si paululum cõmotꝰ fuerit iłico fuis
excitat᷑ in flãma. similit̃ & mens otio sensiuĩ te
porss obtecta. nec elucere ꝑ eos pot̾. nec prorsus int̾¬
cipus instarsuni udet᷑ oꝑari: in aliquo qͥdẽ agens.
i aliquo uͦ ñ p̾ualens. & sic̃ quidã musicuꝰ resolurtis
hone uerib. si plectrũ cordisinitiat. ñ ei modulat¬
setopetent̃ ococurrit. nec enĩ qd̾ extentũ ñ ÷ apte
re sonabit. ẜ pler̃q manꝰ artificiose mouet᷑. duceꝰ

Expanded text:
sibi vacare permittat. Non enim ab hac ejus operatione psibi vacare permittat. Non enim ab hac ejus operatione pratione cum se mens ad sensibilis animi speciem vertit, consequens est cum hic movetur, uti et illam dicamus moveri pariter, et cum quiescit, simili modo quiescere. Quemadmodum vero circa ignem haec fieri naturale est, ut cum paleis undique tegitur, nulloque spiraculo suscitatur, nec circum tecta depascat, nec penitus exstinguatur, sed pro flamma quidem fumus exsurgat, quod si paululum commotus fuerit, illico fumus excitatur in flammam: similiter et mens otio sensuum tempore soporis obtecta, nec elucere per eos potest, nec prorsus intercipi, sed instar summi videtur operari, in aliquo quidem egens, in aliquo vero praevalens: et sicut quispiam musicus, resolutis lyrae nexibus, si plectrum cordis injiciat, non ei modulatio competenter occurrit nec enim extentum quod non est apte resonabit, sed plerumque manus artificiose movetur, ducens
Abbreviated transcription (Latin):
uisionẽ locutionẽq ductꝰ. s mixtis qͥbꝰdã & in¬
consequentib seductus errorib siõ enĩ in opere
corporali unicuiq menbro propͥa queq uixta
uĩ sibi naturalit᷑ insitam ꝑagenti & quiescentis
menbri qͥdã consensus cooꝑationis accedit : eadẽ
ratioĩs consequentia. de aĩa qͦ sentiendũ ÷. Nã
cũ quiddã eiꝰ quiescit. qͥddã uͦ mouet᷑. totũ parti
necessario consentit. qr nec possibile ẽ. unitatẽ
naturalẽ tunc posse diuidi. & si pars quedã potẽ¬
tiarum eiꝰ in oꝑatione ꝑsistat. S quẽ ad modum
uigilantib & satagentib obtinet quidẽ mens.
eiq sensus obsequit᷑. nec eis tam̃ ad eẽ dispensatͥx
illa potentia corporis approbatur. Si quidẽ mens
tia conquiescit. ñ tñ om̃ino restringit᷑. Tunc enĩea
uis aĩe que nutrimentis insistit quãuis ꝑ soporẽ
id digestioĩs otendat officium omnẽq natuta

Expanded text:
visionem collocutionemque productus, sed mixtis quibusdam et invisionem collocutionemque productus, sed mixtis quibusdam et inconsequentibus seductus erroribus. Sicut enim in opere corporali unicuique membro proprie quid juxta vim sibi naturaliter insitam peragenti, etiam quiescentis membri quidam consensus cooperationis accedit, eadem rationis consequentia de anima quoque sentiendum est. Nam cum quiddam ejus quiescit, quiddam vero movetur, totum parti necessario consentit, quia nec possibile est unitatem naturalem tunc posse dividi, etsi pars quaedam potentiarum ejus in operatione persistat. Sed quemadmodum vigilantibus et satagentibus obtinet quidem mens, eique sensus obsequitur, nec eis tamen adosse dispensatrix illa potentia corporis approbatur, siquidem mens tia conquiescit, non tamen omnino restringitur. Tunc enim vis animi qui nutrimentis insistit, quamvis per soporem ad digestionis contendat officium omnemque naturam
Abbreviated transcription (Latin):
p̾uetur effectu. ꝑ sensus eniꝰ ad hominẽ qͥdã mͦ
reuersio mentis efficitur. qͥb uacantib & inta¬
ligentiã necẽ ÷ otiari. Cuiꝰ rei argumentũ est
qd̾ frequent᷑ ineptissimis atq uanissimis for¬
mis dormientes inludimur. Quod neqͣquã fie¬
ret. si consilio tc̃ anima & ratione regeret᷑.S
mͥ uidet᷑ cũ p̃sentior ius aĩe .i. efficientia m̃tis
& sensuũ conquiescit illã tantũ mͦ partẽ eius
insomius opari. que nutrimenta increm̃taq
dispensat.Si aũhita est. sominia q̃ fiunt & imagi¬
nationes̃ sensib uel intelligentie ꝯgruentes.
pirte in qua memoria uget impressa sunt.:
hec eidẽ ut sors attulerit ueluti pietas ori ope¬
re formantur. con figuratione qͣdã iugit᷑
adhe rente i hac spetie aĩȩ quȩ memo¬
ria continet᷑. his itaq phantasiis hõ deludit᷑.
ñ alicuiꝰ ordinis tramite ad eorũ que apparent

Expanded text:
privetur effectu. Per sensus enim ad hominem quodammodo privetur effectu. Per sensus enim ad hominem quodammodo reversio mentis efficitur, quibus vacantibus et intelligentiam necesse est otiari: cujus rei argumentum est, quod frequenter ineptissimis atque vanissimis formis dormientes illudimur: quod nequaquam fieret, si consilio tunc anima et ratione regeretur. Sed mihi videtur, cum praesentior vis animae, id est efficientia mentis et sensuum conquiescit, illam tantummodo partem ejus in somniis operari, quae nutrimenta incrementaque dispensat. Si autem hoc ita est, somnia quae fiunt et imaginationes sensibus et intelligentiae congruentes per animae partem, in qua memoria viget, impressa sunt, haec eadem, ut sors attulerit, veluti pietas oris opere formantur, figuratione quadam jugiter adhaerente in hac specie animae qua memoria continetur. His itaque phantasiis homo deluditur, non alicujus ordinis tramite ad eorum quae apparent
Abbreviated transcription (Latin):
in ĩpsis locis insederat sp̃u propellente digerit᷑.
F requent᷑ aut̃ ⁊ pꝰ somnũ nob̾ idipsũ solet acce̾¬
dere. cũ ex illis uaporib indigestĩ quid fuerit sub.¬
relictum. Ex his itaq causis humana mens e¬
uident᷑ ostendit᷑ qd nature congruens atq con¬
sentiens ẽẽ. uideat᷑. dũ uigilantẽ illa & hȩc suos
effectis exerat. resoluta u̾ in somnũ &̃ mens ꝑsi¬
stat imobilis. nͥ forsitan imaginationes somoꝵ.
mentis agitationes eẽ qͥs estimos eã que ope¬
rantem ꝑsoporem suiꝰ ł̃ nutib arbities. aea
Nos aut̃ constant᷑ asserimus eã solã acbionẽ orẽ¬
ad mentẽ referendã quȩ sapientia consilioq
ficit᷑. Fa uͦ que ꝑ sominũ phantasmatũ deliram¬
ta proueniunt imaginationes quasdĩ efficientis
mentis opinamur. quas urationabilis pars aĩe
paccidentia queq confingit. Anima qͥppe ta sen¬
sib auocata ꝑ somnũ. necẽtẽ. ut mentis quaq

Expanded text:
in ipsis locis insederat spiritu propellente dirigitur. in ipsis locis insederat spiritu propellente dirigitur. Frequenter autem et post somnum nobis idipsum solet accidere, cum ex illis vaporibus indigestum quid fuerit subrelictum. Ex his itaque causis una mens evidenter ostenditur, quod naturae congruens atque consentiens esse videatur: dum vigilante illa et haec suos effectus exerat, resoluta vero in somnum etiam mens persistat immobilis: nisi forte imaginationes somniorum mentis agitationes esse quis eastimet, eamque operantem per soporem suis motibus arbitretur. Nos autem constanter asserimus eam solam actionem ad mentem referendam, quae sapientia consilioque perficitur. Ea vero quae per somnum phantasmatum deliramenta proveniunt, imaginationes quasdam efficientiae mentis opinamur, quas irrationabilis pars animae per accidentia quaeque confingit. Anima quippe a sensibus avocata per somnum, necesse est ut mentis quoque
Abbreviated transcription (Latin):
feriat᷑. Hec auit̃ tał passio somnꝰ dicit᷑ uacantib
in corpore sensib ⁊ uixta naturalem motũ nich
prorsus a gentib ut disgestiones escarum exitu
faciliori ꝓueniant. ⁊ ꝑsuos meatus ipsa exalati¬
one tͣnscurrant. Qpropt̾ si coangustantur his
exalatioĩb ea loca q̃ cura sensꝰ st̃. & qͣdã sõnus occu¬
patione tardetur uapore complentur. & qr ex ner¬
ius constant eẽ composita ut st̃ colli ac fauciũ
mia dom̃p̃ssione torquentes om̃em humore̾ ni¬
tunt᷑ expͥmere. & qr partes que cura fauces sunt
iotundiores uident᷑. habundantq neruis ut di¬
dum ẽ. si qñ discludi ab bis tiaporũ crassitudi¬
nem conuenit qr impossibile ẽ rotunditatem
ꝑrecta distendi nͥ id suo schemate ꝑagat᷑ ideuro
telictus in oscitacione sp̃s. mentum quidẽ deor sũ
adi fauces quada concauatione ꝑtrabit & cunctis
interiꝰ in orbe patefactis uiscosa illa spissitudo q̃

Expanded text:
feriatur. Haec autem talis passio somnus dicitur, vacantibus feriatur. Haec autem talis passio somnus dicitur, vacantibus III corpore sensibus, et juxta naturalem motum nihil prorsus agentibus, ut digestiones escarum exitu faciliore proveniant, et suos meatus ipsa exhalatione transcurrant. Quapropter si coangustentur his exhalationibus ea loca quae circa sensus sunt, et quadam somnus occupatione tardetur, vapore complentur: et quia ex nervis constat esse composita, ut colli ac faucium mia compressione torquentes humorem omnem nituntur exprimere; et quia partes quae circa fauces sunt, rotundiores videntur, abundantque nervis, ut dictum est, si quando discludi ab his vaporum crassitudinem convenit, quia impossibile sit rotunditatem porrectam ostendi, nisi id suo schemate peragat, idcirco relictus in oscitatione spiritus mentum quidem deorsum ad facies quadam concavatione pertrahit, et cunctis interius in orbe patefactis, undosa illa spissitudo quae
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰcertamina sudoresq compescens. Hecessariauͦ
: corpori quies. ut sine impedimento qͦ eyb in
oĩa m̃bra ꝑ occulta eiꝰ itinera diffundat᷑ nulla
intentionis obice: meabilem p̃cludnte Ensgͥssũ¬
t sam ficuti ex infusa imbribꝰ tta cũ radiis slss
ta fuerit. ua pores quidĩ caligosi de ꝓfundisei
sinib extrahuntur: similit̃ a in nr̃a fit t̾ta. ci a
cib in trinsecus congenito calore decoquit᷑ uape
qͥdã naturalit᷑ ut pott aereus ad supna content.
& ueluti fumꝰ ꝑ rimas parietis penetrans ad capi¬
tis loca ꝑuenit inde ꝑ at aditus annexos sensibꝰ
exalatur. Uñ neeẽ ÷ tunc sensus dtium genera¬
re: uaporum tnsgͣssione detentos. Oculinãq so¬
piti sunt . & palpebrarum obductione uelutiqͥ¬
dam mechanice artis equo pondere contegunt᷑.
Ipsis quoq uaporib & auditꝰ obstruit᷑. & qͣsi bosti
o qͦdam aurib imposito a sua naturali oꝑatione

Expanded text:
post certamina sudoresque compescens. Necessaria vero post certamina sudoresque compescens. Necessaria vero est corpori quies, ut sine impedimento quoque cibus in omnia membra per occulta eidem itinera diffundatur, nulla intentionis obice meabilem praecludente trans gressu. Nam sicut ex infusa imbribus terra, cum radiis solis fota fuerit, vapores quidam caliginosi de profundis ejus finibus extrahuntur, similiter et in nostra fit terra: cum cibus intrinsecus congenitoque calore decoquitur, vapor quidam naturaliter, ut pote aereus, ad superna contendit, et veluti fumus per rimas parietis penetrans ad capitis loca pervenit, inde per dictos adnexus sensibus exhalatur. Unde necesse est, tunc sensus otium gerere vaporum transgressione detentos. Oculi sopiti sunt, et palpebrarum obductione veluti quodam mechanicae artis aequo pondere conteguntur: ipsis quoque vaporibus et auditus obstruitur, et quasi quodam ostio auribus imposito a sua naturali operatione
Abbreviated transcription (Latin):
cedit. Somnꝰ continuũ uigiliar̃ laborem substen¬
nt. itẽq uigiliȩ qͣ resolutũ uidebatur eẽ. conso¬
lidant. ⁊ neutrũ horum in eodẽ statũ ꝑmanet.
s mutua sͥ p̃sentia utrũq succedit. ita se ipsa
natura mutationũ uicib innouante. ut partẽ
udelicet utriꝰq reci. ipi piens. ab altero migret
ad alterã. Nã si semꝑ animal ꝑsistat in oꝑe. inten¬
tio ipsa disruptionẽ diuulsionẽq partiũ quȩ
cendunt᷑ efficiet. Continua qͦ corporũ quies.
ruinã qͣndã solutionẽq status oꝑabit᷑. Incem¬
pore uͦ moderatiꝰ utr̃q ꝑceptũ fortitudinem
ad ꝑmansionẽ substantiȩ comodabit. que ꝑcon¬
tinuũ ad contraria tͣnsitũ utrũq alt̾nante sibi
successione reꝑantur. Sic gͥ oportunitatẽ quietis
nacta natura distentũ uigiliis corpꝰ. excogitat
qͣlit᷑ labori eiꝰ subueniat ꝑ soporem & sensib ab

Expanded text:
cedit, somnus continuum vigiliarum laborem sustencedit, somnus continuum vigiliarum laborem sustentat. Itemque vigiliae quod resolutum esse videbatur consolidant, et neutrum horum in eodem statu permanet, sed mutua sibi praesentia utrumque succedit. Itaque se ipsa natura mutationum vicibus innovante, ut partem videlicet utriusque recipiens ab altera migret ad alteram. Nam si semper animal persistat in opere, intentio disruptionem divulsionemque partium quae tenduntur, efficiet: continua quoque corporum quies ruinam quamdam solutionemque status operabitur. In tempore vero moderatius utrumque perceptum, fortitudinem ad permansionem substantiae commodabit, quae per continuum ad contraria transitum utrinque alternate sibi successione reparatur. Sic ergo opportunitatem quietis nacta natura, distenti vigiliis corporis excogitat qualiter robori subveniat per soporem, et sensibus ab
Abbreviated transcription (Latin):
si suinsꝰ. q seił in ea q̃ anat᷑ali constitutionep
man& impofũ fit in his que nequeunt iuim
eiꝰ opationis excipere. Fas t au̾t̃ & ex alii reb hi¬
ĩcemõi dogmatis firmare sententiã. iẜ nͥgue
atq molestũ ÷ p̃senti iã sermone fatigatis. &
semꝑ in motũ ꝓredens in ħ ht̃ existendi u
atq potentiã. ut nũꝙͣ prorsus a motu desinat
s ueluti fiuuiꝰ quidã uixta suũ decurrens ĩpe¬
tum. plenũ qͥdẽ demonstret alueũ ꝑ quẽ deli¬
bit᷑ N tn & eadẽ aqua cura eundẽ locũ eẽ. uide¬
atur. s aliud ꝗͥdẽ eiꝰ tͣnscurrit aliud uͦ supuens
ta ꝙs. hoc materiale uitȩ p̾sentis ꝑ quendam¬
ocũ motũ contrariorum frequenti sibi sucds¬
sione decurrit & a cõmutatione sua stare pe¬
nitis ñ pot̾. s qͥetis ĩ patiens. ugẽ ꝯuersatiõem
reri fimiliũ possid&. Qđ si aliqnͦ a motũ desti¬
terit: parit᷑ & eẽ cessabit. Utpote plenitudins¬
relaxat inanitas. itẽq inanitati plenitudo suc¬

Expanded text:
si sumus, quod si in ea quae a naturali constitutione manet, impos vero fit in his quae non queunt vim ejus operationis excipere. Fas est autem et ex aliis rebus hujuscemodi dogmatis firmare sententiam: et nisi grave ac molestum est, praesentiam sermonis fatigatus etiam semper in motu procedens, in hoc habet existendi vim atque potentiam, ut nunquam prorsus a motu desinat, sed veluti fluvius quidam juxta suum decurrens impetum, plenum quidem demonstret alveum per quem delabitur. Non tamen eadem aqua circa eumdem locum esse videatur, sed aliud quidem ejus transcurrit, aliud vero supervenit: ita et hoc materiale vitae praesentis, per quemdam motum contrariorum frequenti sibi successione decurrat, et a commutatione sua stare penitus non potest, sed quietis impatiens jugem conversionem rerum similiter possidet. Quod si aliquando a motu destiterit, pariter et esse cessabit: ut puta plenitudinerelaxat inanitas, itemque inanitati plenitudo suc
Abbreviated transcription (Latin):
facinore maluissent minime potuissent. ꝓpt̾ iudecli¬
uabilẽ neccessitatis inpulsũ. Uani om̃s artifices esti¬
mandi sunt: uite subsidia manuũ labore querente s:
suꝑuacanẽ porro sudor agricolarũ qͥb copie fructuũ

Expanded text:
facinore maluissent, minime potuissent, propter indeclifacinore maluissent, minime potuissent, propter indeclinabilem necessitatis impulsum. Vani omnes artifices aestimandi sunt, vitae subsidia manuum labore quaerentes. Supervacaneus porro sudor agricolarum, quibus copiae fructuum
Abbreviated transcription (Latin):
tẽꝑis ut dicunt in aliud atq aliud scema se traufena
Inbisitaq tot tantarũ q mutationũ milib qͣntas
cotidie nataliũ regiorũ decreta formari putandasit
Cur ergo ñ singłis dieb pͥncipes ꝓcreant᷑: Aut quis
apud illos successio semꝑ pat̾m custoditur imperii:
Qm̃ nemo iudelicoe euentꝰ suorũ lib̾oꝵ reffert ad
scenia stellaru. qͥb qdͥype̾ regnũ ñ genesys facto s ge¬
neris iure defert᷑. Nonne igit᷑ ionatham generauit
Ot xis. et de ioatham natꝰ achat ẽ. Et tam̃ nullus
ulloꝵ seruilis hora conditionis incurrit. Deinde
si uirtutũ uitioꝵ q pͥncipia ñ ex arbitrio nr̃o. set ex
genesys ueccessitate sortinur. suꝑflui sunt ut uideo
latores legũ sequenda nob̾ uł fugienda mandantes.
suꝑflui quoq iudices honestos laudib exornãtes. in¬
ꝓbos suplitiis pumentes. iisons &̃ censenda ẽ homi¬
cide uel furis audatia qui & si cohib̾e manꝰꝓpͥas a

Expanded text:
temporis, ut dicunt, in aliud atque aliud schema se transferunt. temporis, ut dicunt, in aliud atque aliud schema se transferunt. In his itaque tot tantarumque mutationum millibus, quanta quotidie natalium regiorum decreta formari putanda sunt. Cur ergo non singulis diebus principes procreantur? Aut quare apud illos successio semper paterni custoditur imperii? Quoniam nemo videlicet eventus suorum liberorum refert ad schema stellarum; quippe quibus regnum non genesis fato, sed generis jure defertur. Nonne igitur Joatham generavit Ozias, et de Joatham natus Acham est? Et tamen nullus illorum servilis horam conditionis incurrit. Deinde si virtutum vitiorumque principia non ex arbitrio nostro, sed ex genesis necessitate sortimur, superflui sunt, ut video, latores legum, sequenda nobis vel fugienda mandantes: superflui quoque judices honestos laudibus exornantes, improbos suppliciis punientes: insons etiam censenda est homicidae, vel furis audacia, qui etsi cohibere manus proprias a
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ẽ. fit aut̾e plerũq ut eo temꝑe qͦ bona stella pre¬
fuerit mathematicꝰ ñ inueniens tempꝰ edic̃e ꝓpt̾
ignorationẽ uniꝰ ininutissi marũ quas supͣ rectu¬
limꝰ portionũ sub caco demone illũ iacere describat
tura subesset inꝓbitas: condito. ꝓfecto malignitas
atctor extit̾it S in auttẽ ꝓposite faciente suntũ pis¬
sime pͥmo qd̾ ammalia quedã putandaᷤ arbitim̃
suo famulantia ab soluto q de lid̾o impetu ad hoc
qd̾ sibi libuerit incitata. Si qͦde totiꝰ modũ furoris s¬
cedit: insiuiulare res exanimes. Deinde qͥnta irrat¬
nabilitas est bonũ malũ. ue ñ ꝓsua cuiꝰq dignitat
distinguere. s ex loci qualitate aut respectu alt̾us
uel optimĩ fieri definire uel pessimũ. et cũ paulis
de scemate stella diu̾terit: sue ꝓprie dicit᷑ maliguit¬
tis oblita Set hec qd̾ hactenꝰ sane per singła mom̾̃ta

Expanded text:
tem. Fit autem plerumque ut eo tempore, quo bona stella praetem. Fit autem plerumque ut eo tempore, quo bona stella praefuerit, mathematicus non inveniens tempus edicere propter ignorationem unius minutissimarum, quas supra retulimus portionum, sub cacodaemone illum jacere describat, tura subesset improbitas, conditor profecto malignitatis auctor exstiterit. Sin autem proposito faciente sunt pessimae, primo quidem animalia quaedam putanda sunt arbitrio suo famulantia, absolutoque et libero impetu, ad hoc quod sibi libuerit incitata, siquidem totius modum furoris excedit insimulare res exanimes. Deinde quanta irrationabilitas est, bonum, malumve, non pro sua cujusque dignitate distinguere, sed ex loci qualitate, aut respectu alterius, vel optimum fieri definire, vel pessimum? Et cum paulisper de schemate stella diverterit, suae propriae dicitur malignitatis oblita. Sed haec quidem hactenus sane per singula momenta
Abbreviated transcription (Latin):
cõmune: Uerũ hec illoꝵ argum̃ta similia sunt ca̾sib
aranearũ: in qͥb si culex aut musca conseder it tene¬
tur innexa Cũ autẽ de fortiorib aliqͥd inciderit
ipsũ qd̾ mox penetrat textꝰ uͦ ꝑrumpit inialidoᷤ.
tam̃ his non usq qͦq contenti sunt: sed longinquiꝰ
ꝓgrediunt᷑ errantes Nam res que marbitrii nr̃i
lib̾tate sunt posite. id ẽ uirtutes aut iutia celestiũ
neccessitatib adplicant. qͥb contradic̾e qũaꝗͣ. risibile
sit: tam̃ qͥa plures hac seductione ꝓlapsi sunt. con¬
gruũ̃ mͥ uidet᷑ ñ transire silentio. aqͥb illud pͥncipe
in loco postulamꝰ agnosc̾e. Si ñ dieb singłis milies
scemata mutant᷑ astoꝵ semꝑ em̃ mouent᷑ atq dis¬
currunt stelle que planete uocant᷑. qͦr̃ alie celĩb
Maxima sane uis habet᷑ in genesy ut illi dicunt
si aut bona stella respexerit. aut maligna nascen¬

Expanded text:
commune. Verum haec illorum argumenta similia sunt cassibus commune. Verum haec illorum argumenta similia sunt cassibus aranearum, in quibus si culex, aut musca consederit, tenetur innexa; cum autem de fortioribus aliquid inciderit, ipsum quidem mox penetrat, textus vero perrumpit invalidos. 7. Tamen his non usquequaque contenti sunt, sed longinquius progrediuntur errantes. Nam res quae in arbitrii nostri libertate sunt positae, id est, virtutes aut vitia, coelestium necessitatibus applicant. Quibus contradicere quamvis risibile sit, tamen quia plures hac seductione prolapsi sunt, congruum mihi videtur non transire silentio. A quibus illud principe in loco postulamus agnoscere: si non diebus singulis millies schemata mutantur astrorum. Semper enim moventur atque discurrunt eae stellae quae planetae vocantur, quarum aliae celeribus Maxima sane vis habetur in genesi, ut illi dicunt, si aut bona stella respexerit, aut maligna nascen
Abbreviated transcription (Latin):
rit editꝰ: iustus efficit᷑. propt᷑ equitatẽ qui
seruat᷑ in trutina. Qd his risibilius fieri po¬
terit : aries gͥ ex quo genesim mutuaris ho¬
constiterit etheria signa contingit. Libra
pͥncipales inde causas asserendo uite morta¬
lium de t̾renis peccudib nascentiũ formas
mentes & dicis munificũ fore arietimim
homunẽ. ñ qr morũ eiusmͦdi pars illa celi
ꝑfecꝰtrix ÷ s quia natura talis ẽ. ouis. Hor¬
taris gͦ nos p̾lata dignitate stellaꝵ aut po¬
cius suadere conaris. ꝑ bestias mutas a cõmo¬
dare tͥ consensũ. Qd̃ si de animalib assump¬
tas morum ꝓͥetates hab& polus ipse qͦ sub¬
iacet necessitatib alienis. quippe qui nat᷑
ẽ. ex qͣdrupedibus causaꝵ ducta pͥncipia.
Si aut̃ hoc dicis ineptũ eẽ multo illud ꝓ¬
nuntiab̾ ineptius. ut auderes de his reb
assertiones afferre que nichil nobcum uidentur hab̾e

Expanded text:
rit editus, justus efficitur; propter aequitatem quae rit editus, justus efficitur; propter aequitatem quae servatur in trutina. Quod his risibilius fieri poterit? Aries igitur ex quo genesim mutuaris hoconstiterit, aetherea signa contingit; libra principales inde causas asserendo vitae mortalium, de terrenis pecudibus nascentium formas mentes, et dicis munificum fore arietinum hominem: non quia morum ejusmodi pars illa coeli perfectrix est, sed quia natura talis est ovis? Hortaris ergo nos praelata dignitate stellarum, aut potius suadere conaris, per bestias mutas accommodare tibi consensum. Quod si de animalibus assumptas morum proprietates habet polus, ipse quoque subjacet necessitatibus alienis; quippe quia nactus est ex quadrupedibus causarum ducta principia. Si autem hoc dicis ineptum esse, multo illud pronuntiabis ineptius, ut auderes de his rebus assertiones afferre, quae nihil nobiscum videntur habere
Abbreviated transcription (Latin):
rint cũ nasceret᷑ infantulꝰ Nam si hora solli¬
cite ñ fuerit custodita contigeritq uł modi¬
cũ qͥd de illa subtilissima ratiocinatione muta¬
ri: prors obseruatio tota confundit᷑. St̃ qͥdẽ ri¬
su digni qui huiꝰ in explicabił discipline stu¬
diis uacauert̃. s multo mag illi qͥ auidius ĩ
eos inhiant. tanꝙͣ scientes aliquid. Itaq solent
euentꝰ eẽ & effigies quoq p̃dicare singłoꝵ de¬
claranteᷤ illũ crispo capillo futurũ. & alacrẽ.
qm̃ in ariete posita ÷ eiꝰ hora. tał enĩ species est
ẽ. aries: p̃sidalẽ qͦ futurũ. & questuosũ. qm̃ pe¬
cus istud sine molestia depositã lanam facile
resumit ministrante natura. Qaut̃ sub tauro
creatꝰ ẽ: tẏrannicꝰ erit. & laboriosᷤ idẽq seruił
taurꝰ enĩ iugo submittere colla consueuit. a
uͦ signo scorpii nascit᷑: uulnificus habebitur
ut pote similis illi. & aut̃ sub hora libre fui¬

Expanded text:
rint, cum nasceretur infantulus. Nam si hora sollirint, cum nasceretur infantulus. Nam si hora sollicite non fuerit custodita, contigeritque vel modicum quid de illa subtilissima ratione mutari: prorsus observatio tota confunditur. Sunt quidem risu digni qui hujus inexplicabilis disciplinae studiis vacaverunt: sed multo magis illi qui avidius in eos inhiant, tanquam scientes aliquid. 6. Itaque solent eventus, et effigies quoque praedicere singulorum, declarantes illum crispo capillo futurum et alacrem; quoniam in ariete posita est ejus hora, talis enim species est est aries. Praesidalem quoque futurum, et quaestuosum, quoniam pecus istud sine molestia depositam lanam facile resumit ministrante natura. Qui autem sub tauro creatus est tyrannicus erit, et laboriosus, idemque servilis, taurus enim jugo submittere colla consuevit. Qui vero signo scorpii nascitur, vulnificus habebitur, ut pote similis illi; qui autem sub hora librae fue
Abbreviated transcription (Latin):
& si contigerit extͣ fores cubiculi stare eũ qui
nascentis horam colligit oportet uisitari lat̃¬
culũ. ut diligent̃. & sine ulla int̾missione cal¬
culari possit curs horaꝵ. siue diurni fuerint. siue no¬
cturni. Antoꝵ gͥ sexagesimoꝵ numerꝰ eo ipso
tẽpore p̾t̾isse putabitur. Neeẽ ÷ enĩ ut inueni¬
atur stella que ñ solũ in quota parte duodeci¬
mi spacii. s & in quoto puncto duodecies diui¬
sȩ portionis assistit. uł potiꝰ in quoto mom̃to
sexagesimoꝵ repperit᷑. in qͥbꝰ diximꝰ decretoꝵ
sortem fuisse diuisam. aut ut oĩno ueritas in¬
quirat᷑. in qͦto eoꝵ sexagesimoꝵ ostento q̃ apͥ¬
mis sunt sexagesimis reꝑata. Uerũ istã sic enu¬
cleatam & in cõprehensibilẽ tẽporis inuentiõẽ
in singłis qͥbq planetis fieri necessariũ eẽ con¬
firmant. ut agnocat᷑ qualẽ habitũ gesserit ad¬
u̾s erraticas stellas. uł qͣle int̾ se schema tenue¬

Expanded text:
etsi contigerit extra fores cubiculi stare eum qui etsi contigerit extra fores cubiculi stare eum qui nascentis horam colligit, oportet visitari laterculum, ut diligenter, et sine ulla intermissione calculari possit cursus horarum, sive diurni fuerint, sive nocturni. Quantorum igitur sexagesimorum numerus, eo ipso tempore praeteriisse putabitur? Necesse est enim ut inveniatur stella, quae non solum in quota parte duodecimi spatii, sed etiam in quoto puncto duodecies divisae portionis assistit, vel potius in quoto momento sexagesimorum reperitur, in quibus diximus decretorum sortem fuisse divisam, aut ut omnino veritas inquiratur, in quoto eorum sexagesimorum ostento, quae a primis sunt sexagesimis reparata. Verum istam sic enucleatam, et incomprehensibilem temporis inventionem, in singulis quibusque planetis fieri, necessarium esse confirmant: ut agnoscatur qualem habitum gesserit adversus erraticas stellas, vel quale inter se schema tenue