comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aux iliũ inplorabat post
multũ uero tempus hicnas¬
citur: Cũ cut̃ triũ mensiñ
eẽt̃ : a febrepuls actus ÷ &lin
ł antũ ex incuitur. ure papillã
sugere neq ullũ cilim̃tũ
ualer& accipere : Interea
ꝑ durante morbo : cibonega¬
to: palpitante tantũ spũ solu
tronsitus p̃stolatur Nec
mora. Ipse qͦq: ex cilcitur spr̃ :
Tuncmater maesta uł auia
deunicae acprimo genitae
subolis morte. ad p̃hensũ.
int̃bracchia ante cltare
becit martini lã ex anime
corpꝰculũ spe ũ incefdepo¬
suerunt: Et tãnũq siscm̃
uisibilib: cerneren toculis
auus elloqͥtur diceus :
spes nob erat mixima
beatissime confessor tuahic
pignora deportafe qͥ morbi
depellerentur febres extiti¬
tes emundarentur: proeoqͥd
dete legantur plurim&quȩ
uel uiuens feceris uł pꝰtrcca¬
sitũ operis  Nã audiuimꝰ te
oratione mortuos susci¬
tasse leprã osculo depulisse
inerguminos curasse uerbo
uenen digito comp̃ssisse
& clia multa fecisse: Hicap¬

Expanded text:
auxilium inplorabat. Post auxilium inplorabat. Post multum vero tempus hic nascitur. Cum autem trium mensuum esset, a febre pulsatus et in tantum exinanitus, ut papillam sugere neque ullum alimentum valeret accipere. Interea, perdurante morbo, cibo negato, palpitante tantum spiritu, solus transitus praestolatur. Nec mora, ipse quoque exalatur spiritus. Tunc mater maesta vel avia de unicae ac primogenitae subolis morte adprehensum inter brachia ante altare beati Martini iam exanime corpusculum spe non incerti deposuerunt, et, tamquam si sanctum visibilibus cernerent oculis, avus alloquitur, dicens: „Spes nobis erat maxima, beatissime confessor, tua hic pignora deportare, qua morbi depellerentur, febres extites emundarentur, pro eo quod de te legantur plurima, quae vel vivens feceris, vel post transitum operaris. Nam audivimus te oratione mortuos suscitasse, lepram osculo depulisse, energumenos curasse verbo, venenum digito compressisse, et alia multa fecisse: hic ap
Abbreviated transcription (Latin):
legati dehis panus idẽ florea¬
tius & exsuperiur. ad chilpericũ
regẽ ueniebant: qͦscũ ad
conuiuiũ ec desiderecepissemꝰ
cepulcitib nob eo qđ secid¬
sererent ẽẽcatholitos : floren¬
tius. qͥ erat o&aite senior: sol¬
licite flagitat : aliqua debectt
uiri uirtute cognoscere: At
ego gratias dõ cigens introgo
si uel nom̃ eius in illis regionib
audir&ur ueluita illius
leger&ur ab aliqͦ: Haec me
in t̃rogante : at magnisice
in illis locis honorarinom̃ eꝰ :
s ed & sepeculiarẽ alumnũ
antistitis narrat̃ dicens. suꝑ
semagnã eius uirtutẽ ostensã
fuisses Auus rhit eius ante.
multorũ annorũ curricula:
bas ilicã in honore construxit
becctimas tini a prostistis ꝑ¬
fectaq acleganti opereex¬
ornata turonus clericos
relegiosos distinat : exp&ens
pontificis reliqͥas. ⁊ Vt scilic&
locũ quẽ ineius nomine aedi¬
ficauerat :eius reliqͥis conse¬
los dies uecuebatx& pstratus
solo cũ coniuges ci pontificis

Expanded text:
legati de Hispaniis, id est Florenlegati de Hispaniis, id est Florentius et Exsuperius, ad Chilpericum regem veniebant. Quos cum ad convivium eclesiae recepissem, aepulantibus nobis, eo quod se adsererent esse catholicos, Florentius, qui erat aetate senior, sollicite flagitat aliqua de beati viri virtute cognoscere. At ego gratias Deo agens, interrogo, si vel nomen eius in illis regionibus audiretur, vel vita illius legeretur ab aliquo. Haec me interrogante, ait, magnifice in illis locis honorari nomen eius; sed et se peculiarem alumnum antistitis narrat, dicens, super se magnam eius virtutem ostensam fuisse. 'Avus', inquit, 'eius ante multorum annorum curricula basilicam in honore construxit beati Martini antistitis; perfectamque ac eleganti opere exornatam, Turonus clericos relegiosos distinat, expetens pontificis reliquias, ut scilicet locum, quem in eius nomine aedificaverat, eius reliquiis conselos dies veniebat, et prostratus solo cum coniuge, sancti pontificis
Abbreviated transcription (Latin):
p&liita parentib: ut eũ cid scãm
ba silicã deportarent: quo
exhibito: deponentes eũ cid
pedes scĩ ÷ orationẽ fciciunt:
uteiuirtus solita subuemr&
Tertia uero die: cũ ille uel pa¬
renteseius. Ioratione adeui¬
iioꝑ durarent : ex artomise¬
ricordicelumine distortis
tibus aparentib: incolemis
ẽ receptus. Uu
ic& cilius senator nomi¬
ne : decracatonno ande¬
g̃auinsiuico : dũ diedominico
clauẽ facit : digiti ei ambarũ
manuũ contraxerunt̃ꝰ un¬
gubiq laapcelmẽ defixis qui
ostiũ pandere uoluit÷ manu
reserareñ poterafit Deluno
ꝑ quattuor mer s& : lã unguib
incarnedefixis: computr łtqle
palma : cuxilia ex pelut con¬
fessoris ⁊ Etꝑ quattuor dies
oratione a cieiuniouataris.
manssscinas eleuans : incblomis
ẽregressus: Conlaudotis uir¬
tutẽ atitistitis ⁊ Etut nullus
ad grȩder&ur qͦ dips ep̃sũpse¬
ratip̃dicabat. ⁊UIIi.
o tem̃pr qͦ talici ocpũd
urbẽ turoruicã gerebcũ¬

Expanded text:
petiit a parentibus, ut eum ad sanctam petiit a parentibus, ut eum ad sanctam basilicam deportarent. Quo exhibito, deponentes cum ad pedes sancti, orationem faciunt, ut ei virtus solita subveniret. Tertia vero die cum ille vel parentes eius in oratione ac ieiunio perdurarent, exorto misericordiae lumine, distortis tibiis, a parentibus incolomis est receptus. 7. Sic et alius Senator nomine de Cracatonno Andecavinsi vico, dum die dominico clavem facit, digiti ei ambarum manuum contraxerunt, unguibusque in palmam defixis, qui ostium pandere voluit manus reserare non poterat. Dehinc per quattuor mensibus iam unguibus in carne defixis, conputriscente palma, auxilia expetiit confeseoris, et per quattuor dies oratione ac ieiunio vacans, manus sanas elevans, incolomis est regressus, conlaudans virtutem antistitis; et, ut nullus adgrederetur quod ipse praesumpserat, praedicabat. 8. Eo tempere, quo talia apud urbem Turonicam gereb
Abbreviated transcription (Latin):
& dp̃ henderat tenebati
uitus post haecuidensse
parte fuste: ad sciba silico
uenit factaq: oratione
&uigilids cel ebratas laxa¬
tis digitis : manꝰ eiꝰ cidopus
p̃stinũ restituta ẽ  Alio
uero atitiõ in hacdies tã
meruit excudiri: post duos
uero &ainos ad ecinde festi¬
uitatẽ qua puelã sorna¬
tãr&ulimꝰ & istelibera¬
habebat: deportatus ma¬
nib deuotorũ÷ aates cm̃ se¬
pulchrũ deponitur Dep¬
catusq miseri cordiũ.
beciti antistitis : directis mẽbris
debilib scurtati donatur
uidã caecus qͥ longo tem̃pr:
lumiearueratoculorũ : ad
ean dẽ festiuitatẽ uenit: Et fac¬
ta oratione dũ ante scm̃ sepul¬
chrũstar& : subito aꝑas oculis
recepto lumine locundatur
uer cuit̃ & incolaciuitatis
turonicae : dũ ualitudine
nimia acdiuturna consumitꝰ :
omnib mẽbris debilitatꝰ: & si¬
ne spegressuũ: i febrerelinqͥtꝰ :
Cuius tibiae: ceufunes intor¬
toes eporarip̃ poteranit:
Post discessa uero febris: ex¬

Expanded text:
apprehenderat tenebat apprehenderat tenebat nvitus. Post haec videns se parte fustem, ad sancti basilicam venit, factaque oratione et vigilias celebratas, laxatis digitis, manus eius ad opus praestinum restituta est. Alio vero anno in hac die sancta meruit exaudiri. Post duos vero annos ad eamdem festivitatem, qua puellam sanatam retulimus, et iste liberahabebat, deportatus manibus devotorum ante sanctum sepulchrum deponitur, deprecatusque misericordiam beati antistitis, directis membris debilibus, sanitati donatur. 5. Quidam caecus, qui longo tempere lumen· caruerat oculorum, ad eandem festivitatem venit. Et facta oratione, dum ante sanctum sepulchrum staret, subito apertis oculis, recepto lumine iocundatur. 6. Puer autem et incola civitatis Turonicae, dum valitudine nimia ac diuturna consumitur, omnibus membris debilitatur et sine spe gressuum a febre relinquitur, cuius tibiae ceu funes intortae separari non poterant. Post discessum vero febris, ex
Abbreviated transcription (Latin):
lectulo decubabat i Ñ gressũ
faciens ñopus mciniuũ im¬
plens ÷ ñlucẽ cernens:
Ñ sermonẽ eloquens : paudi¬
ens elocutũ ⁊ adbeatitumulũ.
fundunt parentes p̃cespro
filia: offerunt munera &ad¬
huc uorapmittunt: Conue¬
nit cuit̃ populus aid solẽnia
celebraturcũ gaudiõ sacra
festiuitas. Tercia uero de¬
festiuitate die : uocatpa¬
trẽpuellas dicens ⁊ sitio: Qui
gaudens : qͦd filicie uocẽtu
quã udierat meruis s&l
cudire Cucurrituelocus:
& adsũptũ ꝑciululũ aqua
puellae d&ulit adbibendũ:
Qua hausta : at: Porre gemi
eius dextera leuauit ect
Qucestans suꝑ pedessuos
eleuatis adcelũ manib:
tis mẽbris : uisũ auditũq
recepit: acdomi la&a re¬
gressa ẽ II.
Nteduos cuut̃ annos quã
haec agerentur qͥ dã
ã m&luens neq: hono¬
rcins diẽ scmresurrectionis
ad molã uadit : Inpositq
tritico : molã mapu: uerte¬
recoepit ⁊ Explicitaq opare :¬
Ñpoterat uolã aperire
sed cũ grauidolore sustẽquẽ.

Expanded text:
decubabat, non gressum faciens, non opus manuum implens, non lucem cernens, non sermonem eloquens, non audiens elocutum. Ad beati tumulum fundunt parentes preces pro filia, offerunt munera et adhuc vota promittunt. Convenit autem populus ad solemnia, caelebratur cum gaudio sacra festivitas. Tertia festivitate die, vocat patrem puella, dicens: Sitio. Qui gaudens quod filiae vocem, quam nunquam audierat, meruisset audire, cucurrit velocius, et assumptum paululum aquae puellae detulit ad bibendum. Qua hausta, aeius dextera levavit eam. Quae stans super pedes suos, elevatis ad caelum manibus tis membris, Visum auditumque recepit ac domi laeta regressa est. 3. Ante duos autem annos, quam haec agerentur, quidam non metuens neque honorans diead molam vadit, impositoque tritico, molam manu vertere coepit. Expleto autem opere non poterat volam aperire, sed cum gravi dolore fustem quem
Abbreviated transcription (Latin):
ro annos: & dbasilict̃s cĩ
aduenit: Oratone qͦq fac¬
ta sancitus ẽ Pdiccenr
populis nefcictũ qͥs medita¬
r&ur N&lanti dies olẽ ma
ouari agricola maculae¬
r& Neredem ptionis soc¬
crueresuptionis nrõce
caeleste mrsteriũ huma¬
nitas infirma terrena ex¬
ercens opera: dissoluero
gens e: t abes centediuer¬
sis morbis stomercho ci¬
bũqͦq potũq exhorruit
Cũq: ꝑ multos dies in hoo
labore cruciar&sur : ip
sũqͦq quod accipere uide¬
botur cũ groau reiciebãs
amaritudine : fi depleni
desideriũ habuit ueniendi
adbocsili coc confessoris¬
nans & oreens. diequar¬
ta accipiendi cibi desideriũ
capit
uinũq: orelibans : confostatis
ẽ. De hine gratias agens:¬
XXI. scanus abscessit

Expanded text:
ro annos ad basilicam sancti ro annos ad basilicam sancti advenit; oratione quoque facta, sanatus est, praedicans populis, ne factum quis meditaretur, ne tanti die solemnia avarus agricola macularet, ne redemptionis sacrae resumptionis nostrae caeleste mysterium humanitas infirma, terrena exercens opera, dissolveret. gense, tabescente diversis morbis stomacho, cibum potumque exhorruit. Cumque per multos dies in hoc labore cruciaretur, ipsum quoque, quod accipere videbatur, cum gravi reiciebat amaritudine, fide plenus desiderium habuit veniendi ad basilicam beati confessorisnans et orans, die quarta accipiendi cibi desiderium capit, vinumque ore libans, confortatus est. Dehinc gratias agens, sanus abscessit
Abbreviated transcription (Latin):
poplitũ arefaccts calcaneos
cidcrur& diuerterent.
sicq ꝑsex annos a pocrentib
molebaiulatus ad tẽplũ
sci antistits deportatur
sed in oratione ꝑdurans :
rertitutis mẽbris lux ttc
Nominis sui ꝓpri& a tẽqua¬
sitiouus effloruit floriđ
lericus ex dicitiuitateIII
seruus ipsius sc̃e ba sileg̃
ꝑ itcursũ insidictoris lumi¬
ne multatus: in hospitolĩ
ꝓpriũ nibilibi laborore
potens: resedebat ocegro¬
tus : Trib fere annis hocie
sustinens coecitatẽ : aedẽ
becti sacerdotis ex pobiit :
Ibiq dep̃ cons consuelot
mis eri cordiã : in lumina¬
tus reduit adppricxxniii¬
x turouico uero terri¬
diedominicos epemco¬
poneres: manꝰ eiꝰ adlignũ
ipsũ haerere coeperunt:
Atille uel ociter ex trasta
dexteradũ factũ admirat᷑
attonitus : mans ips o cũ
doloremagno contrahitu
defix ocesunt qͦqi ungulae
in polma: Contractisq
dotis digitis dexterce :
addiuers oriũ regreditur
cũ merore : Pꝰ quattuor ue¬

Expanded text:
poplitum arefacti calcaneos poplitum arefacti calcaneos ad crura diverterent; sicque sex annos a parentibus male baiulatus, ad templum sancti antistitis deportatur. Sed in oratione perdurans, restitutis membris, iuxta nominis sui proprietatem quasi novus effloruit Floridus. 28. Clericus ex nativitate servus ipsius sanctae basilicae per incursum insidiatoris lumine multatus, in hospitiolum proprium, nihil ibi laborare potens, resedebat tus. Tribus fere 1096 annis hanc sustinuit caecitatem, aedem beati sacerdotis expetiit; ibique deprecatus consuetam misericordiam, illuminatus rediit ad proprix Turonico vero terridie Dominico sepem componeret, manus ejus ad lignum ipsum haerere coeperunt. At ille velociter extracta dextera, dum factum admiratur attonitus, manus ipsa cum dolore magno contrahitur, defixae sunt quoque ungulae in palmam: contractisque totis digitis dexterae, ad diversorium regreditur cum moerore. Post quatuor ve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinus ebulliens oleũ cĩpullã
usq ad sũmi toctẽ impleuit
Quodmatroma cernenssacd¬
mircns uir tutẽ corifesso¬
ris becti domi regressa ẽ¬
gocudens
liauero muliet cuius digro
inips oc̃ polma contrac¬
Ati difixieroat᷑ bocsilicã
beocti martini antistitis ex¬
p&iit paucis qͦq: int̃positis
diebo brationẽ fundensi&
tis digitirn monũ recep̃s
firmitatẽ pessimã rutñs
Amẽbris omnib: debilitae
contrahitur: Hocec cuditas
miraculas qͣ centistes gloriosu
insitogulis opercitur : nom̃ ei
inuoccebo t deuote: p̾dies
cuit̃ paucos : rogat seci deui
bor silicct̃ deportariiticuius
cctriũ dieb multis iocens
fusa screpius orationecũ lacr¬
mis auirtute pontificis uisita¬
tur: sicq. subueniente diuina
misericordia sornata disces¬
ueruero ex ande cecuoter¬
tũ res eder& p̃ in missionẽ ut
ipse adserebat artisdia¬
bolicoce manłi pedũq: ꝑdit
usũ: It aut contractis intrin¬
s ecus digitis ungulae in pua¬
mã difigerentur: Nertuq

Expanded text:
tinus ebulliens oleum ampullam usque ad summitatem implevit. Quod matrona cernens, admirans virtutem Confessoris beati, domum regressa egaudenslier, cujus digiti in ipsam palmam contracti defixi erant, basilicam beati Martini antistitis expetiit. Paucis quoque interpositis diebus orationem fundens, et tis digitis, manum recepit firmitatem pessimam ruens, membris omnibus debilitata contrahitur. Haec auditis miraculis quae Antistes gloriosus in singulis operatur, nomen eius invocabat devote. Post dies autem paucos rogat se ad eius basilicam deportari; in cuius atrium diebus multis iacens, fusa saepius oratione cum lacrimis, a virtute pontificis visitatur; sicque subveniente divina misericordia, sanata discesPuer vero ex Andecavo terntum resederet, per inmissionem, ut ipse adserebat, artis diabolicae, manum pedumque perdidit usum, ita ut, contractis intrinsecus digitis, ungulae in palmam difigerentur, necusque
Abbreviated transcription (Latin):
bat Impedi ebat uicissonũ
& neq ipsũ saliba eli qͦrẽq saepe
a palato defluit: transiresi ne¬
bat⁊ Tertia aut̃ die cũ neq
tussiens. neq: ex creans eã ualẽ¬
rẽpicere  recurriaduota
psidia: Accedo adtumulũ
ꝑuoluor inpauimento  ꝓfu¬
sisq: cũ genitula crimis ÷ cuxi¬
liũ dep̃cor confessoris: De¬
hinc erectus : uelo qͥ depende¬
bat ÷ gulco faucesq: & reliquũ
capitis adtigi: Nec mora :
sanita tẽ recepi: Et priusquã
limina sc̃a egrederer: nullã
fcitigationẽ sensi Quid tam̃
aculeus malus deuenerit :
ignoro Ñ eũ reieciꝑ uomitũ
ñ dis cessisse. sensi in aluuma
Vnũtan ł scio qͦ dita meinue¬
locitate sens scincitũ: lt pu¬
tarẽ qͦd iniecta ciliqͥs manii
illa q̃ iniuriã faucib: intule¬
rant: obstuliss& N.
uella uero aninorũ
duo dec̃ omnib mẽbris
Adebilis : ꝑs ex cinnos tũquã

Expanded text:
bat; impediebat vocis sonum bat; impediebat vocis sonum et neque ipsum salibae liquorem, qui saepe a palato defluit, transire sinebat. Tertia autem die cum neque tussiens neque excreans eam valerem proicere, recurri ad nota praesidia. Accedo ad tumulum, provolvor in pavimento, profusisque cum gemitu lacrimis, auxilium deprecor confessoris. Dehinc erectus, velo, qui dependebat, gulam faucesque et reliquum capitis adtigi. Nec mora, sanitatem recepi et, priusquam limina sancta egrederer, nullam fatigationem sensi. Quid tamen aeuleus malus devenerit, ignoro. Non eum reieci per vomitum, non discessisse sensi in alvum. Unum tantum scio, quod ita me in velocitate sensi sanatum, ut putarem, quod iniecta aliquis manu illa quae iniuria faucibus intulerant abstulisset. 2. Puella vero annorum duodecim omnibus membris debilis per sex annos t
Abbreviated transcription (Latin):
tantorũ miraculorũ moles
&icũ illa hic inserã: quod suꝑ
me opercri dignatus. ẽ sed
iterũtimeo uenoxialis appa¬
ret̃ si ec̃i tãquã frouidulen¬
tus cibscomdã ÷ Testor & enĩ
dm̃. Et spemillã quã ineius
uirtuteposui ÷ credens meab
illius miseri cordia ñ frus¬
trari : qͥ a qͦtiens cũq cuit
dolorcapitis Iiruit: dut tim¬
porcipulsus Inpulit: cuit au¬
res cuiditus grouuiauit: cuit
oculorũ ciciẽ coligo suffudit
cuit ciluis mẽbris dolor insedit :
sta tiut locũ dolentẽ ueltu¬
mulouel pendente uelo cid¬
tigi: ꝑtinꝰ sanitatẽ recepi:
Iircins tacitur. inipsotac¬
tudolorẽ recessisse cum
cursu.
libello mirciculũ
Nũ cidconuiuiũ res edmñtes
post ieiuniũ uederemus :
piscis infestur la ferculo:
Quen dominica crucesig¬
natũ dũ cedimus : una
mihi ex aristis ipsius piscis:
Iniuriosissime adhaesit
ingut ture : quaedolo¬
res cõmouensa graues:
incidebat fauces acumine :
&ips c̃gulã longitud in eobsesa¬

Expanded text:
tantorum miraculorum moles etiam illa hic inseram, quod super me operari dignatus est. Sed iterum timeo, ne noxialis appaream, si ea tamquam fraudulentus abscondam. Testor etenim Deum et spem illam, quam in eius virtute posui, credens, me ab illius misericordia non frustrari; quia, quotienscumque aut dolor capitis inruit, aut timpora pulsus inpulit, aut aures auditus gravavit, aut oculorum aciem caligo suffudit, aut aliis membris dolor insedit, statim ut locum dolentem vel tumulo vel pendente velo adtigi, protinus sanitatem recepi; mirans tacitus, in ipso tactu dolorem recessisse cum cursu. libello miraculum. Dum ad convivium resedentes post ieiunium aederemus, piscis infertur in ferculo, quem dominica cruce signatum dum aedimus, una mihi ex aristis ipsius piscis iniuriosissime adhaesit in gutture. Quae dolores commovens graves, incidebat fauces acumine et ipsam gulam longitudine obsera
Abbreviated transcription (Latin):
nensis caeco
Demuliere contrac¬
ta & caeca
Decatenis suꝑ puellã
confractis
Delibrouitaeeius inter
flãmas sciluato
Ded uob pueris sanatis
Demallulso contracto
De alterius manib diresbis
Demuliere cuiꝰ brachiũ
contraxerat
Decaecaliluminata
Deparalstico omnicor¬
pore debile.
Dederico disenterico
Demuto sanato
Demulierecuiꝰ manꝰ
contraxerat
Demuliere inluminata
Deccieco inluminato

Expanded text:
nensis caeco. nensis caeco. 39. De muliere contracta et caeca. De catenis super puellam confractis. 42. De libro vitae eius inter flammas salvato. 43. De duobus pueris sanatis. 44. De Mallulfo contracto. 45. De alterius manibus directis. De muliere, cuius brachium contraxerat48. De caeca inluminata. 49. De paralytico omni corpore debile. 52. De clerico disenterico. De muto sanato. 55. De muliere, cuius manus contraxerat. De muliere inluminata. 57. De caeco inluminato
Abbreviated transcription (Latin):
Depuero aucilrtudine
Detheo daniis peđ scinato
Degundulfo debile
Decaeco inluminato
De siggonis referen¬
darii aure¬
Deinfirmitate
pecorũ
Demuliere ad scileccũ
inluminata¬
Demuto cui fr̃s abstule¬
rant facultatẽ¬
De oleo crescente
Dedigitis cuius dt̃¬
mulieris directis
De alia muliere
contracta
Depuero contracto
Deccie comluminato
Dehomine cui fustis
inmanu ad haesit
Depuero ciustom adiũs
infirmabatus
Dedex tera mulieris
arida
XXII Demuls erecuius incepus
insead haeserunt
Demorbo caballorũ¬
REIALBRI ERTII
IDedolore fauciũ mearũ
Depuella debiliscinata
II De homineincuiꝰ manu
fustis adhaesit¬
IIII Decontracto sanato
Decaeco inluminato
Dedebile sapato
II De eoqͥdauẽ diedominico
facii¬
Demor tuosuscitato¬
UIIII Deeoqͥ pedẽ debilẽ
De tibiamatris mecẽ
Demulieris mapus anata
Delue quaecum
uisicis fuit
Deduob paraliticis
& uno caecosanato.
Deagusto contracto
Depuella muta¬
Dedia cono catalau¬

Expanded text:
De puero a valitudine De Theodanis pede sanato. De Gundulfo debile. De caeco inluminato. De Siggonis referendarii aureDe infirmitate pecorum.De muliere ad sancti lectum inluminataDe muto, cui fratres abstulerunt facultateDe oleo crescente. De digitis cuiusdmulieris directis. 26. De alia muliere contracta. 27. De puero contracto. 28. De caeco inluminato. De homine, cui fustis in manu adhaesit. 30. De puero, cui stomachum infirmabatur. 31. De dextera mulieris arida. 32. De muliere, cuius manus in se adhaeserunt. 33. De morbo caballoruLIBRI TERTII. 1. De dolore faucium mearum. 2. De puella debili sanata. 3. De homine, in cuius manu fustis adhaesit. 4. De contracto sanato. 5. De caeco inluminato. De debile sanato. 7. De eo qui clavem die dominico facieDe mortuo suscitato. 9. De eo qui pedem debilem De tibia matris meae. 11. De mulieris manu sanataDe lue, quae cum isicis fuit. 35. De duobus paralyticis t uno caeco sanato. 36. De Agusto contracto. De puella mutaDe diacono Catalau
Abbreviated transcription (Latin):
om̃impi dõ: qͥ nob talẽ medicũ
tribuere dignatus ẽ qͥ ifir¬
mitates nr̃tũs purgares uulne¬
ric diluer& : &csalubria medi¬
camenta conferr& Nãad
eius beatũ tumulũ humili&us
nimus & oratio sublim&
si defluant lacrimae. &
compurctiouera succedat
si abimo corđ mittanitur
suspiria & pector a fcicino¬
ros&a tundatitur. Iniue¬
ait plorcitus la&itiom.
culpa ueniã: dolor pecto¬
ris. ꝑuenit ad medellã
Nõ scepius tactus beati
sepulchri ꝓfluuiis. impera¬
uit sifterecaecis uidere
pcircr ticis surgere: Et
ipscĩ qͦq pectoris cimari¬
tuditie lon ge discedere
Nod egoplerũq exꝑtus it¬
dignũ mendicio utuartes¬

Expanded text:
o, qui nobis talem medicum tribuere dignatus est, qui infirmitates nostras purgaret, vulnera dilueret ac salubria medicamenta conferret. Nam ad eius beatum tumulum humilietur animus, et oratio sublimetur. Si defluant lacrimae, et conpunctio vera succedat, si ab imo corde mittantur suspiria, et pectora facinorosa tundantur, invenit ploratus laetitiam, culpa veniam, dolor pectoris pervenit ad medellam. Nam saepius tactus beati sepulchri profluviis imperavit sistere, caecis videre, paralyticis surgere et ipsam quoque pectoris amaritudinem longe discedere. Quod ego plerumque expertus, indignum me iudico, ut inte
Abbreviated transcription (Latin):
dicens : forsitati in firmus
mostini aede benedictionẽ
corde conputictus accipere
desider& Deniq in qd c̃ loco
mulier deuota accessitadeũ:
ex hibens crmpullẽ oliẽ cũ
oleo dicens: rogoteserue
xp̃i. ut tua hoc oleũ benedic¬
tones cĩfices: At ille neua¬
nitati subiectus uider&ꝰ ast
parua ẽuirtus meass edsipla¬
c& ol eũ des epulchrobeati
martiui habeo : ex qͦ hocole¬
ũ ꝑfundoctur.: Tuuero sicre¬
dis eius uir tutẽ magnã : ex
hoc scilutẽ hauries : Atilla
gciudens : pelut ex plere:
illud mediũ erct: Cũq de
hoc liqͦreqͥui ⁊ ub ocsilicas c̃i¬

Expanded text:
dicens: 'Forsitan infirmus dicens: 'Forsitan infirmus Martini aede benedictionem corde conpunctus accipere desideret'. Denique in quodam loco mulier devota accessit ad eum, exhibens ampullam aliam cum oleo, dicens: 'Rogo te, serve Christi, ut tua hoc oleum benedictione sanctifices'. At ille, ne vanitati subiectus videretur, ait: 'Parva est virtus mea; sed, si placet, oleum de sepulchro beati Martini habeo, ex quo hoc oleum perfundatur. Tu vero, si credis eine virtutem magnam, ex hoc salutem hauries'. At illa gaudens, petiit explere illud medium erat. Cumque de hoc liquore
Abbreviated transcription (Latin):
lumine : Et eccehic pauore
ꝑ territus solo ꝓsternitur:
Et statĩ uisus ẽ eiir qͥdõ sa¬
cerdotcl: habitu cõpture
gens eũ. Et crucẽxp̃ifronti
eius inponens ast : Sres te
scnũ fecit: surge & ꝓpera
adeccles ũ & aegegratias
dõtuo: Ipse cuit᷑ eleua tct
cũ gratiarit actionero¬
ce : clamorio uicinia com¬
pl& Alico concurrunt
omnes adspectaculũ &mi
rcititur loquentẽ quẽ
pridieui dercint mutũ :
Interea signũ mou&ur:
horis matuginis adgre¬
gatur & populus : uigilids¬
q. celebratas uistus sc̃
clarificataꝑ patiit: hir
dieb: duo inerguminir
hoc loco eiectod cemonie¬
ed reuertamurad are¬
diũ tar̃m : immo &lioa peculi¬
arẽ ut ita dicã beciti confes¬
soris alumnũ ⁊ Cuis ciepius de
suis pignorib: cernere mira¬
cula p̃stat : Hic ad festiuitatẽ
scĩ cũ illa qua solitus . ẽ benig¬
nitatẽhumilitate. caritate :¬
ꝑuenit Regrediens uerõ
pullaẽ poruulã deoleo scĩse¬
pulchri cõpl&ã secũ d&ulit

Expanded text:
lumine, et ecce hic pavore lumine, et ecce hic pavore perterritus solo prosternitur. Et statim visus est ei vir quidam sacerdotali habitu comptus, tangens eum et crucem Christi fronti eius inponens, ait: 'Dominus te sanum fecit. Surge et propera ad eclesiam et age gratias Deo tuo'. Ipse autem, elevatam cum gratiarum actione vocem, clamoribus vicinia complet. Ilico concurrunt omnes ad spectaculum et mirantur loquentem, quem pridie viderant mutum. Interea signum movetur horis matutinis, adgregatur et populus, vigiliasque celebratas, virtus sancti clarificata perpatuit. His diebus duo inergumini in hoc loco, eiecto daemoneSed revertamur ad Aridium nostrum, immo etiam peculiarem, ut ita dicam, beati confessoris alumnum, cui saepius de suis pignoribus cernere miracula praestat. Hic ad festivitatem sancti cum illa qua solitus est benignitate, humilitate et caritate pervenit. Regrediens vero ampullam parvulam de oleo sancti sepulchri completam secum detulit,
Abbreviated transcription (Latin):
Ncolauero andecaauensir
urbis turbatis mẽbris
morbo coput conuertitad
lectulũ ⁊ de hinc ꝑ dies singu¬
los inualiscentefebre cunc¬
tis artb destitutis Auditu
& elocutione priuatur pꝰ
paucos uero dies cũ defebre
conualuiss& & sine uocema¬
ner& ciblata sibi afratrib:
fccultatis pedto : dedomo
paterna picitur ÷ dicentib
fractrib: zhic amens effectis
ẽ : ñ patiatur ds̃ : quo dcuit
fcicultatinr̃ȩ in huereat :¬
cuit paartẽ hereditatis ad¬
q̃rat ⁊ Erant enĩ itgeNui &
possessionẽ ꝓpriã iacoleo¬
tes sed nihil cogitantes de
his qͣ dĩ ercut Erecerunit
mutũ & surdũ quẽ potius
souere debuercunt : Iule uero
bct: Porro &ut adp̃hensis
mciauu t abil s int̃secomlisis
uocẽ q̃ rentis iitabatur
Cũ hoc enĩ artificio tdsuprt¬
dictũ uicũ aduerit̃biq aluir
stipẽ flagitan tib aidiutigie᷑
sextus igicur iãt defluxerat
rũ nocte : dũ ad domuhor¬
pitis sui de cũber& : subito
locus ille in mensorepler&tur

Expanded text:
Incola vero Andecavensis Incola vero Andecavensis urbis, turbatis membris morbo, caput convertit ad lectulum; dehinc per dies singulos invaliscente febre, cunctis artibus distitutus, auditu et elocutione privatur. Post paucos vero dies cum de febre convaluisset et sine voce maneret, ablata sibi a fratribus facultatis parte, de domo paterna proicitur, dicentibus fratribus: 'Hic amens effectus est. Non patiatur Deus, quod aut facultati nostrae inhaereat aut partem hereditatis adquerat'. Erant enim ingenui et possessionem propriam incolentes; sed nihil cogitantes de his quae Dei erant, eiecerunt mutum et surdum, quem potius fovere debuerant. Ille vero bat. Porro autem, adprehensis manu tabulis, inter se conlisis, vocem ificio ad supradictum vicum advenit ibiquc aliis stipem flagitantibus adiungitur. Sextus igitur iam defluxerat rum nocte, dum ad domum hospitis sui decumberet, subito locus ille inmenso repleret
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sul qͦd poteris mihi eamede¬
e adiuucum̃ta p̃bere quã
c&eris in tesperatib: ues
solitus denegare an haccre¬
dulitate orationiossidue
adsistens & de dnĩ miseratio¬
ne ñ dubitans directis pedib¬
atmapib Iti colomis ẽ red¬
Terũ qͥ& in superioribu
libellis. sciepiu diximꝰ
Et in loco illo de qͦ migrauit
adcelos pherũq mireccula
celebrari: Quidnũꝑ gestũ sit
pcindã: Inidigena urbisturo¬
ricce uisus claritate mutatã
cellulã condatensimin qua
lec tulũs beciti cntistatis ho¬
b&lur: expeluit aputans sibi
p̃sidi ifore siccticellus
ipsius lectuli contigiss&
cinerecpposita capitila pide
isrcł r̃i temporis flexa
ceruice recubuit Ergoid
ho t oraculũ. mulier uiro
adminiculante deducitus
in qͦpmultos dies orationẽ
conpuncta fundebeit
Tanđ pi&cis sccepe admise¬
rendũ ꝓfus a respiciens ui¬
sũmulieri ãmissũ restituł
Tantaq deinceps feminã fider
accendit Vtusq addiẽ sui
obitus pũquã aloco illo dis¬

Expanded text:
Praesul, quod poteris mihi ea medelae adjumenta praebere, quae caeteris in te sperantibus non es solitus denegare. In hac credulitate orationi assidue insistens, et de Domini miseratione non dubitans, directis pedibuac manibus, incolomis est redVerum quia in superioribus libellis saepius diximus, et in loco illo, de quo migravit ad caelos, plerumque miracula celebrari, quid nuper gestum sit, pandam. Indigena urbis Turonicae, visus claritate mutata, cellulam Condatensim, in qua lectulum beati antistitis habetur, expetiit, putans sibi praesidii fore, si cancellus ipsius lectuli contigissetcinere, adpositum capiti lapidem, Israel nostri temporis, flexa cervice, recubuit. Ergo ad hoc oraculum mulier, viro adminiculante, deducitur, in quo per multos dies orationem conpuncta fundebat. Tandem pietas saepe ad miserandum profusa respiciens, visum mulieri amissum restituit. Tantaque deinceps feminam fides accendit, ut usque ad diem sui obitus numquam a loco illo dis
Abbreviated transcription (Latin):
lestis ira consumat : Haecea
loquente omnis populus pstra¬
tus ad terã: p̃cẽ fudit ad dñm
ut ei miseri corditer ignosco¬
r&s . quod adminiculaNTeigna
Id ob hoccontigissereor ne
crimenin dultũ itentr&lte¬
rius. Cognouit aut̃ populii de¬
lictũ cur aquae flumin
anco faue mulieris reces sissꝗł:
Mircculũ hoc abore iobannir
diaconi factũ ita cogndur
Ad serebatenise tuncre paris¬

Expanded text:
lestis ira consumat'. Haec ea lestis ira consumat'. Haec ea loquente, omnis populos prostratus ad terram, precem fudit ad Dominum, ut ei misericorditer ignosceret, quod adminiculante igna exalavit; quod ob hoc contigisse reor, ne crimen indultum iteraretur ulterius. Cognovit autem populus delictum, cur aquae fluminis ante faciem mulieris recessissent IMiraculum hoc ab ore Iohannis diaconi factum ita cognovi; adserebat enim, se tunc temporis
Abbreviated transcription (Latin):
ulier erat adulter¬
Abhierichociui tate cuis
haec eractconsu&udo te terrim a
ut qͦtiens abscorto concipiens
partũ edidisr& : statĩ suffocatũ
cũ diessc̃s epiphaniorũ adueniss&
& omnes in ior dane discende¬
rent: ablue retã uulnero
corporis. quã anim aecicatri¬
ces: haeccũ reliqꝰ populo adli¬
tus accessit: Cũq leuatis usq
ad geniculũ uestimentis ut amnẽ
ingreder&ur. mirũ dictu.
fugit aqua ante pedes eius: Illaqͦq
in seqͥ ede fluuius adripã aliit
pmebatur : Haecuidentes pam¬
li miracti sunt tale factũ indie
cele berrimo contigire : Cog¬
Noscentos q mulere
eẽ facinorosa : in t̃ro¬
gant qͥd mali fecerit
ut haecei intali confre¬
quentatione populi : euenissent
Atilla conuersa ad populũ cri¬
menfatebatur dicens: Sqrc̃e la
ameparuulos ȩditos interseci
qͥosdeincestu concipiens m&iu
publicare, Octauũ adhucdie
p̃terita sugillaui: Rꝯgoergo
ut fundatis ꝓmo crationẽ ađ
te pecareiã desinã pemecat¬

Expanded text:
ulier erat adulterab Hiericho civitate, cuius haec erat consuetudo teterrima, ut, quotiens ab scorto concipiens partum edidisset, statim suffocatum cum dies sanctus epiphaniorum advenisset, et omnes in Iordane discenderent abluere tam vulnera corporis quam animae cicatrices, haec cum reliquo populo ad litus accessit. Cumque levatis usque ad geniculum vestimentis, ut amnem ingrederetur, mirum dictu! fugit aqua ante pedes eius; illa quoque insequente, fluvius ad ripam aliam premebatur. Haec videntes populi, mirati sunt, tale factum in die celeberrimo contigisse; cognoscentesque, mulierem esse facinorosam, interrogant, quid mali fecerit, ut haec ei in tali confrequentatione populi evenissent. At illa conversa ad populum, crimen fatetur, dicens: 'Septem iam a me parvulos editos interfeci, quos de incestu concipiens metui publicare, octavum adhuc die praeterita sugillavi. Rogo ergo, ut fundatis pro me orationem ad te, peccare iam desinam, ne me cae
Abbreviated transcription (Latin):
& omniũ haminũ odibilẽ eoqͥd
multa ꝑp&rar& rcelena factũ
e aut ut impl&is dieb migrati
a scło in basilicabeatiuincenti
sepelir&ur: Inqͣ iosesibr uiueis
depos ueratuar: Verũ ubi cuns¬
tos sub alta nocte silentia sapor
arripuit: Et omnesblandiete
somno : dedissent membraqͥ&
deponitur ałrii: Mane aut̃
facto ibireꝑtus ẽ effractũ
suꝑ seo ꝑ turiũ habens: Deniq
ꝓpinqͥ illius ñ intellegentesiur¬
tucẽ dĩ ueq sentientos sci in iu¬
riã incuiꝰ tẽplo indignũ tene¬
resepelerant. Iterũ deposito
sarco phago. in locoq prius sue¬
ract altius uffoderunt Alte¬
ra uero lucis centediȩ inuener
eũ iterũ faris eiectu. hn medio ẽe
atrii et sic inteliexer̃ magna¬
liadĩ : Ex hocenĩ anullo tattus:
usq hodie in loc aqͦ erecture
intestimoniũ reseruatur
Haec d& emeraerus dicta¬

Expanded text:
ibilem, eo quod multa perpetraret scelera. Factum est autem, ut, impletis diebus migrans a saeculo, in basilicam beati Vincenti sepeliretur, in qua ipse sibi vivens deposuerat vas. Verum ubi cunctos sub alta nocte silentia sopor arripuit, et omnes blandiente somno dedissent membra deponitur atrii. Mane autem facto, ibi repertus est effractum 822 super se opertorium habens. Denique propinqui illius non intelligentes virtutem Dei, neque sentientes Sancti injuriam, in cujus templo indignum temere sepelierant, iterum deposito sarcophago in loco in quo prius fuerat, altius suffoderunt. Altera vero illucescente die invenerunt eum iterum foris ejectum in medio esse atrii, et sic intellexerunt magnalia Dei. Ex hoc enim a nullo tactus, usque hodie in loco quo ejectus est in testimonium reservatur. Haec de temerariis dicta
Abbreviated transcription (Latin):
dã pauperis deferenter suscepti
sunt. Incracstino aut̃ duo parcaraici
suꝑ haec pignorit acceperunt
gressũ. unusq: caecus lum̃ recepst
Haud ꝓculaut̃ ab illouico ẽ
alius quẽ orbans̃couocantincuiꝰ
ecclesiã huius scĩhabentur relqͥae
q̃ cũ a furib ablataefuissent & p¬
seqͥeasdẽ abstulenethibiturigo
cuidã abbati. accepto p̃cioreliqͥs¬
s& reuelatũ ẽ abbati. ut eas loco
unđ dimotae fueraentresta urar&
Nihilominus & archi prb obuic
mon asterio ꝓpinqꝰ ꝑ uisũ manifes¬
tatũ ẽ Nepenitus morashinec¬
ter& ad restituendũ quas accep¬
tas cũ psallendo deferr&. homo
qͥdã qͥ ꝑ annũ integrũ opp̃ssus grac¬
uia egritudine decubabat inter
suorũ deportatus manib: ut uelũ
rans suppliciter osculauit. mox
conp̃ssa infirmitate sanatus
exseqͥis mastrrialib cũ reliqͥs ẽ
secutus :

Expanded text:
dam pauperis deferentes, suscepti dam pauperis deferentes, suscepti sunt. In crastino autem duo paralytici super haec pignora acceperunt gressum, unusque caecus lumen recepit. Haud procul autem ab illo vico est alius quem Orbaniaco vocant, in cuius eclesia huius sancti habentur reliquiae. Quae cum a furibus ablatae fuissent, et ipse qui easdem abstulerat in Biturigo cuidam abbati, accepto pretio, reliquisset, revelatum est abbati, ut eas loco unde dimotae fuerant restauraret. Nihilhominus et archipresbitero huic monasterio propinquo per visum manifestatum eteret ad restituendum. Quas acceptas cum psallendo deferret, homo quidam qui per annum integrum oppressus gravi aegritudine decubabat, inter suorum deportatus manus, ut velum rans suppliciter osculatus est, mox compressa infirmitate sanatus, exsequiis martyrialibus cum reliquis est secutus
Abbreviated transcription (Latin):
INcentius autẽ. uelle¬
uita uel mrartyr hispanus
martyrit consũmauit Apud
terminũ uero pictauũ : uicus. ẽ
in arbatilico nomine becciaco
inqͦ eiꝰ habentur reliqͥae : Cuius
solemnitas duodecimokł men¬
sis undecimi celebratur sed in¬
colaeloci & pͣcipue. archi prb̵ :
error ẽ nescio quẽ passus: adediẽ
eã uoluit celebrari: Dicti sigitꝰ
missis : cũ ad conuiuiũ resederent
Ecceunus ex inerguminis da¬
mare coepit acdicere curri¬
exite obuia beato uincenio et cȩ
aduigiliasuenit : ecc efesta eiis
crastino hab&ur eritis die
Haec eodicente renouant solẽ¬
nia. Et tota nocte in uigiluis
excubant: Mane aut facto
dũ missarũ misteria celebro¬
rentur Et hic inerguminusqͥ
aduentũ scĩ p̃dixit: Et aliicũ
eodẽ duo mundan sunt: sed &
duopardrtici ips adiedirec
dsunt: Et sic a festiuitate:
cum la&itia ẽ discessum
ũ autẽ peliqͥae eꝰ a qͥb:dape¬
regrinis deferrentiir ad
ceratinsim turonica e urbis uicũ
accesrerunt . Ibiq ad tuguriũ cus¬

Expanded text:
incentius autem vel levita, vel martyr Hispanus martyrium consummavit . Apud terminum vero Pictavum vicus est in Arbatilico, nomine Becciaco, in quo ejus habentur reliquiae. Cujus solemnitas duodecimo Kalendas mensis undecimi celebratur. Sed incolae loci, et praecipue archipresbyter errorem nescio quem passus, ante diem eam voluit celebrari. Dictis igitur missis, cum ad convivium residerent, ecce unus ex energumenis clamare coepit, ac dicere: Curriexite obviam beato Vincentio! Ecce ad vigilias venit! Ecce festa eius crastino habeturi eritis die!' Haec eo dicente, renovant solemnia et tota nocte in vigiliis excubant. Mane autem facto, dum missarum mysteria celebrarentur, et hic inerguminus, qui adventum sancti praedixit, et alii cum eodem duo mundati sunt; sed et duo paralytici ipsa die directi sunt. Et sic a festivitate cum laetitia est discessum. Cum autem reliquiae eius a quibusdam peregrinis defererentur, ad Ceratinsim Turonicae urbis vicum accesserunt, ibique ad tugurium cuius
Abbreviated transcription (Latin):
cula Vt non solũ de terre
nis diuitus sed &iã detalei¬
tis uerbi s ubonã facientes
rationem : multiplicationis
mercede recepta. audire
meriamur ab ipso. Euge
seruebone quia super.
pauca fuisti. fidelis. super
multate constituam
intrac ingaudium h̃itui:¬

Expanded text:
cula, ut non socula, ut non sonis divitiis, sed etiam de talentis verbi sui bonam facientes rationem, multiplicationis mercede recepta, audire mereamur ab ipso: Euge! serve bone, quia super pauca fuisti fidelis, super multa te constituam; intra in gaudium Domi
Abbreviated transcription (Latin):
caput suũ alebat Vaemihi qͥ
iudicio d̃ opp̃sus ꝑdidi pecuni a
q̃ iniq̃ fuerat ad gregata. Nã
ex uno triante centũ erexi soli¬
dos: Nunc ꝑ ditiscentũ solidis
unꝰ mihi tantũ remansittrians:
Vaemihisicꝰ feci. sic recepi
Etqͥ denihilo eos habui ad nihi¬
lũ redidisse conspicio: Talir
pecunia diabolae tua ẽ ꝑtale
lucrũ deducis tibi oboedientib
intartarũ : Taleenĩ cõmer¬
tiũ. Et inp̃senti damni notã
ingerit: Et in futuro diuer¬
sarũ poenarũ generie parit ⁊
Absistite ab his q̃ soqͥ haec legi¬
tir Absistite & nolite talsb
participeree: sintlucraur̃a
diuinaemaiesta tir groctia :
sint exerciti a ur̃a scriptura e
scae doctrina: fiat congre¬
gatiour̃a in marsupus pauperu :
q̃ a& naegebennae flagran¬
tẽ restinguat incendium:
Et hocipsũ adnĩ ẽ misericor dia
poscendũ : p̃propria uistute.
quaerendũ  Quin ob p̃stare
dign&: illorũ int̃ cessionescã
quorũ hiclib̵ sacrapdit mira¬

Expanded text:
caput suum, aiebat: 'Vae mihi, qui caput suum, aiebat: 'Vae mihi, qui iudicio Dei oppraessus, perdidi pecuniam, quae inique fuerat adgregata! nam ex uno triante centum erexi solides. Nunc, perditis centum solidis, unus mihi tantum remansit trians. Vae mihi, sicut feci, sic recepi; et qui de nihilo eos habui, ad nihilum redisse conspicio!' Talis pecunia, diabolae, tua est, per tale lucrum deducis tibi oboedientibus in tartarum. Tale enim commertium et in praesenti damni notam ingerit et in futuro diversarum poenarum genera parit. Absistite ab his, quaeso, qui haec legitis, absistite et nolite talibus participes esse! Sint lucra vestra divinae maiestatis gratia; sint exercitia vestra Scripturae Sanctae doctrina! Fiat congregatio vestra in marsupiis pauperum, quae aeternae gehennae flagrantem restinguat incendium! et hoc ipsum a Domini est misericordia poscendum, non propria virtute quaerendum, qui nobis praestare dignetur illorum intercessione sancta, quorum hic liber sacra prodit mira
Abbreviated transcription (Latin):
Igitꝰ de hoctriante uinũ con¬
parat: admixtisq: aquis iter̃q
ꝑargenteos uenundatũ du¬
plat pecuniã  Hoc iterũ atq
iterũ agit : et tã diuturpis
lucrisecutor ẽ factus usq qͦ
centũ solidos de hoctriante
lucrar&: sediudiciũ dĩ: com¬
fut auit lucrat di aboli: Conge¬
rens uero auarus negotiator
aurũ insacculo possessurus
pecunia Vnius horae momes¬
to. alterius negot atoris pun¬
dics adit Extracctũq triap¬
tẽquasi aliquid negotia turi
conloqͥcũ socio coepit erat
enĩ sacculũ expelle phoenicia
sicꝰ his manugestare mor ẽ
Et eccesubito adueniens milus
rapit eũ pedib atq: decerpe¬
re temptat. Nutans. a colo¬
repastẽ cili quã carniseẽ :
sed cũ nihil pinguedinis senti¬
r& in eũ euolans suꝑ aluet
araris deqͦ hic aquas hauriens
uin omiscuerat: laxatũ sacc̃u¬
lũ deiecit in flumine: Atille
adp̃ hensis capillis elidens se ad
terrã spargensq puluerẽ suꝑ

Expanded text:
Igitur de hoc triante vinum conIgitur de hoc triante vinum conparat, admixtisque aquis, iterum per argenteos venundatum, duplat pecuniam. Hoc iterum atque iterum agit et tam diu turpis lucri secutor est factus, usquequo centum solides de hoc triante lucraret. Sed iudicium Dei confutavit lucra diaboli. Congerens vero avarus negotiator aurum in sacculo, possessurus pecuniam unius horae momento, alterius negotiatoris nundinas adit Extractumque triantem, quasi aliquid negotiaturus, conloqui cum socio coepit. Erat enim sacculum ex pelle Phoenicia, sicut his manu gestare mos est. Et ecce subito adveniens milvus, rapit eum pedibus atque decerpere temptat, putans a colore partem aliquam carnis esse. Sed cum nihil pinguedinis sentiret in eum, evolans super alveum Araris, de quo hic aquas hauriens vino miscuerat, laxatum sacculum deiecit in flumine. At ille, adprehensis capillis, elidens se ad terram spargensque pulverem super
Abbreviated transcription (Latin):
potuit insaxoconuersũ e
Egoem̃ exhis & dactilos uidi
et oliuas aspexi. marmore
duriores: Nãcũ in lapidisdu¬
ritia conuersa fuissent . nũqua
tam̃ colorẽquẽ habuerunt
ꝑdiderunt: nisi eadẽformo
eadẽq species erat: Dominꝰ
aut̃ nauis paceni tentia motii
inq̃sitũ senẽ nũꝗ potuitre¬
perire : Et sicut ferunt. ꝑ
multas ciuitates de hisquae
insaxo mutata fuerant ad
uidendũ direxit ut scilic&
exemplũ eẽt omnib nesimi¬
liaꝑ perarent Eccequid
agis inpudens auaritia fe¬
cistihominẽ pauperẽ qͥ non
porrigendo pauperi. putauĩ
sepossefieriditiorẽ CUI
uid & icĩ & alii contigerit
quiꝑ adulteria multiplicare
terrenastuduit lucra ñ
silec̃: Quidã apud lugͥdo¬
nensim urbẽ. uix laborans
ut unũ triantẽ possithaberȩ
Accensus auri ex secrabilis
sacra famis uoluit ꝑ eũ sacculi
ora replere, Iuxta illũ pruden¬
tinostriuersiculũ. auripã¬
q: famis pasto conq̃ritꝰ auro

Expanded text:
potuit, in saxo conversum est. potuit, in saxo conversum est. Ego enim ex his et dactilos vidi et olivas aspexi marmore duriores. Nam cum in lapidis duritia conversa fuissent, numquam tamen colorem quem habuerant perdiderunt, nisi eadem formae eademque species erat. Dominus autem navis paenitentia motus, inquesitum senem nusquam potuit repperire; et, sicut ferunt, per multas civitates de his quae in saxo mutata fuerant ad videndum direxit, ut scilicet exemplum esset omnibus, ne similia perpetrarent. Ecce quid agis inpudens avaritia! Fecisti hominem pauperem, qui non porrigendo pauperi putavit se posse fieri ditiorem. 110. Quid etiam et alii contigerit, qui per adulteria multiplicare terrena studuit lucra, non sileam. Quidam apud Lugdunensim urbem vix laborans, ut unum triantem possit habere, accensus auri exsecrabilis sacra famis, voloit per eum sacculi ora replere iuxta illum Prudenti nostri versiculum: Auri namque famis parto conqueritur auro.
Abbreviated transcription (Latin):
tanihil legeramus. Idcirco
eaq̃ ꝑ relationẽ fideliũ cog¬
nouimus dũ deets mosinir
ploqui uoluimꝰ memoramii :
Se transitu aut̃ esꝰ ẽ apud
nos magnalectio ideo eum
exordine ps ecut i non sumui:
Eccequid tribuit elymosina :
eccequales thesauror sc̃is suis
q̃ neqͥterconcupiscunt aufest.
iuxta illud euangeliis cĩoracu¬
lũ ÷ qͥ a qui hab& dabitꝰ ei & abup¬
dabit : Qui aut̃ ñ hab qđ uidetꝰ
habere : aufer& ab eoCUI
Sic & quodã lo comportu
maris gestũ fuisse multorũ
confirmat relatio: qͥdc̃ pauꝑ
& senex marsupiis oneratis
uenit adlitur maris: Et ac¬
cedens ad portũ p&ireely¬
mosinã anauclerus coepit.
Atq: ille quiprior carinae
erat inportunior adsistebat
dicens . damihi aliquid : Tunc
ille cõmotus ait Absiste q̃so
decrepite. Et noli nob q̃rero
lapides dicis eẽ qͥ in tuis ditioni¬
bi nauis haec conten& omnio
uertantur in lapides : Et stat̃
cunctũ nauis onus qđ mandi

Expanded text:
ta nihil legeramus, idcirco ta nihil legeramus, idcirco ea quae per relationem fidelium cognovimus, dum de elymosinis proloqui voluimus, memoramus; de transitu autem eius est apud nos magna lectio, ideo eum ex ordine prosecuti non sumus. Ecce quid tribuit elymosina! Ecce quales thesauros sanctis suiquae nequiter concupiscunt aufert iuxta illud euangelii sancti oraculum, quia: Qui habet, dabitur ei, et abundabit; qui autem non habet, quod videtur habere auferetur ab eo. 109. Sic et quodam loco in portu maris gestum fuisse, multorum confirmat relatio. Quidam pauper et senex, marsupiis oneratus, venit ad litus maris; et accedens ad portum, petere elymosinam a naucleriis coepit atque ille qui prior carinae erat inportunior adsistebat, dicens: 'Da mihi aliquid'. Tunc ille commotus ait: 'Absiste, quaeso, decrepite, et noli nobis quaerlapides dicis esse, quae in tuis ditionibus navis haec contenet, omnia vertantur in lapides'. Et statim cunctam navis onus, quod mandi
Abbreviated transcription (Latin):
tere ẽdignatus : qͥa qui reliq̃¬
rit omniaꝓpt̃ me centuplũ
in hoc scło accipi& ⁊ in futuro
aut̃ uitã a& nõ possedebit:
Verũ ad sumpto episcopatu
semꝑ se humilẽ ꝓferebat:
qui a sciebatse apud dm̃ ex¬
celsũ futurũ similitatẽ
sectatus fuirr& Pecunia
uero de reditib ecclesi ce:
q̃ manꝰ eꝰ ad tingebat : con¬
festĩ pauperib ero gabatur
Castissima enĩ coniux eius
non discedebat abeor erat
aut̃ uir sc̃s mirceprudenTiae
et r&horicis lit teris erudi¬
tus . quod opis eiꝰ dequanto
adnos ꝑ uenit ualdepatefa¬
cit Hã cũ ad diuersos tã
uersuquã prora scrib erit :
deuistutib beatim artini
sex uersu conscripsit libros:
cripsit & alios uersiculor
in laude esꝰ: uiditq eũ in cor¬
porepositũ : et oculũ suũ ab
eo in lumina tũ recepit : Qui
tantũ inuirtute multipli¬
cata gratiarũ spiritalium
charismatares plenduit :
ut in obitu suũ ipsũ martinũ
abeo : de hocmundo migraue¬
rant: Et qͥa dehuiꝰ beatiui¬

Expanded text:
s, quia: Qui reliquerit omnia propter me, centuplum in hoc saeculo accipiet; in futuro autem vitam aeternam poetedebit. Verum, adsumpto episcopatum, semper se humilem proferebat, quia sciebat, se apud Deum excelsum futurum, si humilitatem sectatus fuisset. Pecunia vero de reditibus eclesiae, quae manus eius adtingebat, confestim pauperibus erogabatur. Castissima enim coniux eius non discedebat ab eo. Erat autem vir sanctus mirae prudentiae et rethoricis litteris eruditus. Quod opus eius, de quanto ad nos pervenit, valde patefacit. Nam cum ad diversos tam versu quam prosa scripserit, de virtutibus beati Martini sex versu conscripsit libros; scripsit et alios versiculos in lande eius. Viditque eum in corpore positum et oculum suum ab eo inluminatum recepit. Qui tantum in virtute, multiplicata gratiarum spiritalium charismata, resplenduit, ut in obitum suum ipsum Martinum  prius enim ab eo de hoc mundo migraverant. Et quia de huius beati vi
Abbreviated transcription (Latin):
cuorerantoculi uigiles custodiamortis
Funeris exequias reddentia lumin a membris
s olue resestincenr animatae umcula carmr
Op̃r arcanoe iuix mobilis ibat anhelo sadxtn
fine trabens dubio periturc̃ ncrib auram
Deremamis ora genae recubat i magios epiultae
ner tumulata quidem sed postio tota sepulctri
iius amorepio patrirexaminata senectu
dila cenata genis niueirmale compto capilis
Cum inpatiens ager&& nec ad esros cunt medelscie
comperitut scm : adueccũ digr ant adurbem

Expanded text:
cuius erant oculi vigilis custodia mortis, cuius erant oculi vigilis custodia mortis, funeris exequias reddentia lumina membris; solvere festinans animatae vincula carnis spiritus arcano vix mobilis ibat anhelo, fine trahens dubio perituram naribus auram; pes manus ora genae recubabat imago sepultae, nec tumulata quidem, sed portio tota sepulchri. euius amore pio patris exanimata senectus dilacerata genis, niveis male compta capillis cum inpatiens ageret nec adesset cura medellae, conperit ut sanctum advectum dignanter ad urbem