comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nabrlis non hẽret. Quĩd aũt de zacha¬
se aplũs cum in xp̃o nondũ credrdisset
professus ẽ: dixit enĩ secundum iustici¬
am que ex lege est fuisse sine querela.
hoc et de issis ita segitur. Erant autẽ
ambo iusti antẽ deum: incedentes in
omnibrs mandatis et iustificatiomi¬
bus domini sine querela. quia ergo
quicquid in eis erat iusticie ñ erat
ad homines simulatum: erat ante
et eius coniuge scriptum ẽ. in om̃ib
mandatis et iustificationibus dm̃
hoc ilse breuiter dixit. in lege. ñ asia
ler illis. alia istis fuit ante euange.¬
lium: sed una atq eãdem quã legimꝰ
ꝑ moysen datum patribus eor. scd̃m
quam etiam sacerdos erat zacharias
et uice sua sacrifieribat. et tñ aplũs
qui fimili tunc iusticia preditus fuit
sequitur et dicit. que michi lucra fue¬
runt. hec propter xp̃m dampna cẽ du¬
xi. uerumetiam et arbitror omnia dã
solum detrimenta credidi. uerũetiã

Expanded text:
nabilis non haberet. Quid autem de Zachanabilis non haberet. Quid autem de Zachase apostolus, cum in Christum nondum credidisset, professus est? dixit enim se secundum iustitiam, quae in lege est, fuisse sine querella. hoc et de illis ita legitur: erant autem ambo iusti ante deum, incedentes in omnibus mandatis et iustificationibus domini sine querella. quia ergo quicquid in eis erat iustitiae non erat ad  homines simulatum, ideo dictuet eius coniuge scriptum est: in omnibus mandatis et iustificationibus domini, hoc ille breuiter dixit: in lege. non enim alia lex illis, alia isti fuit ante euangelium, sed una atque eadem, quam legimus per Moysen datam patribus eorum, secundum quam etiam sacerdos erat Zacharias et uice sua sacrificabat. et tamen apostolus, qui simili tunc iustitia praeditus fuit, sequitur et dicit: quae mihi lucra fuerunt, haec propter Christum damna esse duxi. uerum tamen et arbitror omnia damnemomnia non solum detrimenta credidi, uerum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
teus testamenti sacrificia ꝑtinẽtiũ.
Leginus autem in epła que ad hebre¬
os scribitur. quod testimoniũ ĩ libro
superiore iam posui. solum xp̃m esse
principem sacerdotum qui non hẽret
necessitatem sicut illi qui sacerdotũ
principes dicebantur sacrificium pro
sius primum offerre peccatis quoti¬
die. deinde pro popuso. Talem enim
decebat inquit hr̃e nos principẽ sa¬
cerdotum iustum. sine macula. in¬
contaminatum separatũ a pc̃corib.
altiorem celis factum. non hentem
quotidranam necesfitatem sicut
principes facerdotum primum pro
sius peccatis sacrificium offerre. In
hoc sacerdotum nuimero zacharias.
in hoc finees. In hoc ip̃e aaron a qͦ
ip̃e ordo exorsus est fuit. et quicũq
alii in illo sacerdocio laudabiliter iu¬
steq uirerunt. qui tamen habebant
necessitatem sacrificium primitus ꝓ
sius offerre peccatis solo xp̃o eristente
cuius uenturi figieram gestabant. qui
harc necessitatem sacerdos incontami¬

Expanded text:
teris testamenti sacrificia pertinentium teris testamenti sacrificia pertinentium legimus autem in epistola, quae ad Hebreos scribitur, quod testimonium in libro priore iam posui, solum Christum esse principem sacerdotum, qui non haberet necessitatem sicut illi, qui sacerdotum principes dicebantur, sacrificium pro suis primum offerre peccatis cotidie, deinde pro populo. talem enim decebat, inquit, habere nos principem sacerdotum, iustum, sine malitia, incontaminatum, separatum a peccatoribus, altioremcotidianam necessitatem sicut principes sacerdotum primum pro suis peccatis sacrificium offerre. in hoc sacerdotum numero Zacharias, in hoc Finees, in hoc ipse Aaron, a quo iste ordo exorsus est, fuit et quicumque alii in illo sacerdotio laudabiliter iusteque uixerunt, qui tamen habebant necessitatem sacrificium primitus pro suis offerre peccatis solo Christo existente, cuius uenturi figuram gestabant, qui hanc necessitatem sacerdos incontami
Abbreviated transcription (Latin):
p̃e. sed quõd in carne eius hĩtat ma¬
lum. et tamen cum issud ip̃m quo
condesectatur segi dei non hẽat nisi
ergĩ dei ad huc siberationis indigẽs
clamat. miser ego homo quis me libe¬
nb̾it de corpore mortis huius. gratia
an per ihm xp̃m dominum nõstrũ.
Sunt ergo in terra iusti. sũt magni
temporasia masa omiria propter iu¬
sticiam equo animo tolerantes: s si
uerum ẽ. mimo quia et uerum ẽ. si
dixerimus quuia peccatum ñ hẽmus
nos ip̃os decipimus. et non iustificna¬
bitur in conspectu tuo omnis uiuens.
non sunt sine peccato. nec quisquam
corũ tam arroganter in sanit: ut sibi
pro suis qualibuscurq pccis dñica
oratiorie opus non ẽẽ arbitretur. nã
de zacharia et elizabeth qui nobis
seꝑe in hiius questionis disputatio¬
mbus obrcumtur quid dicrimus. isi
quod euidenter scriptura testat᷑ emi¬
nenti iusticia fuisse zachariam ĩ pͥn¬
aipibus sacerdocum ad offerenda ue¬

Expanded text:
ipse, sed quod in carne ejus habitat maipse, sed quod in carne ejus habitat malum: et tamen cum illud ipsum quod condelectatur legi Dei, non habeat nisi ex gratia Dei, adhuc liberationis indigens clamat, Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Gratia  Christum dominum nostrum. Sunt ergo in terra iusti, sunt magni, temporalia mala omnia propter iustitiam aequo animo tolerantes; sed si uerum est, quia et uerum est: si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et: non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens, non sunt sine peccato nec quisquam eorum tam arroganter insanit, ut non sibi pro suis qualibuscumque peccatis dominica oratione opus esse arbitretur. Nam de Zacharia et Elisabeth, qui nobis saepe in huius quaestionis disputationibus obiciuntur, quid dicamus, nisi quod euidenter scriptura testatur eminenti iustitia fuisse Zachariam in principibus sacerdotum ad offerenda ue
Abbreviated transcription (Latin):
iustus: qui tanta morũ ꝓbitate
profecerat ut milli rei esset eqͣn¬
dus uerus dei custor: quippe etiã
suorum peccatorum uerax ħiũsieq
confessor abstmens se ab oñ oꝑe
malo. mirum si ab omni etiã ubo
et cogitatu malo quantus quidẽ iob
fuet̾it ignoramꝰ s nouimus iastũ.
nouinis etiam in perferendis horren¬
diotribulationim temptatiombus
magnum. noiuns non propt̾ pẽca
sbiopter eius demonstrandam iu¬
aciam illa omma faisse perpessi.
herumptamen hec uerba quib a dño
laudatur. possent etiam de illo dici
qui condesectatur segi dei secundum
nteriorem homnem uidet autem
illam segem in membrio suis repug¬
uuntem legi mentis sue. presertim
quia dicit. non quõd uolo facio borrũ:
sed quod odi masum hoc ago. si autẽ
quod õdi masum hoc facio non ego
operor issud. s quod hĩtat in me pͨ
citum. Ecer et iste fecundum interi¬
orem hommem alienus ẽ ab omni o¬
rere maso: quia issud non operatur

Expanded text:
\'iustus\',qui tanta morum probitate \'iustus\',qui tanta morum probitate profecerat, ut nullus ei esset aequandus; \'uerus dei cultor\', quippe etiam suorum peccatorum uerax humilisque confessor; \'abstinens se ab omni opere malo\', mirum si ab omni etiam uerbo et cogitatu malo. quantus quidem lob fuerit ignoramus; sed nouimus iustum, nouimus etiam in perferendis horrendis tribulationum temptationibus magnum; nouimus non propter peccata, sed propter eius demonstrandam iustitiam illa omnia fuisse perpessum. uerum tamen haec uerba. quibus a domino laudatur, possent etiam de illo dici, qui condelectatur legi dei secundum interiorem hominem, uidet autem aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae, praesertim quiadicit:non quod uolo facio bonum, sed quod odi malum, hoc ago. si autem quod odi malum, hoc facio, iam non ego operor illudccatum. Ecce et iste secundum interiorem hominem alienus est ab omni opere malo, quia illud non operatur
Abbreviated transcription (Latin):
pnauit. uerumetiam stercora existi¬
mauit. non igitur precsarum issud
testimonium dei quo laudatus est
iob contrarium ẽ ei testimoĩo qui
dictum ẽ. non iustificabitur in con¬
spectu tuo omnis uiuens. Quia nõ
id per suãdet prorsus in ilło nehil
fuisse quod uel ab ip̃o uerriciter uel
a domino deo recte reprehenderetur.
quarnius iam iustus et uerax dei
cultor et ab onmi malo opere se ab¬
stinens non mendaciter diceretur
hec enim de illo uerba sunt dei. a¬
nmo aduertisti in puerum merm
iob̾. non enim ẽ illi similis hõ suꝑ
terram: sine querela iustus dei cui¬
tor. ab̃stinens ab orni opere malo.
Primis uerbis ex hominum qͥ sunt
in terra comparatione laudatur.
promide omnibus qui tunic in terra
iusti ẽẽ potuerunt excellebat. non
ergo ip̃e propterea missum peccatũ
omumio hẽbat quia in profectu iu¬
sticie ceteros iusticia anteibat. De¬
inde ãdrungitur sine querela: de
cuius iita nemo iuste quer̾etur

Expanded text:
na, uerum etiam stercora existina, uerum etiam stercora existimauit. Non igitur praeclarum illud testimonium dei, quo laudatus est Iob, contrarium est ci testimonio, quo dictum est: non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens, quia non id persuadet prorsus in illo nihil fuisse, quod uel ab ipso ueraciter uel a domino deo recte reprehenderetur, quamuis iam iustus et uerax dei cultor et ab omni malo opere se abstinens non mendaciter diceretur. haec enim de illo uerba sunt dei: animo aduertisti in puerum meum Iob? non enim est illi homo similis super terram, sine querella, iustus, dei cultor, abstinens ab omni opere malo. primis uerbis ex hominum qui sunt in terra comparatione laudatur; proinde omnibus qui tunc in terra iusti esse poterant excellebat. non ergo ipse propterea nullum peccatum omnino habebat, quia in profectu iustitiae ceteros anteibat. deinde adiungitur \'sine querella\', de cuius uita nemo iuste quereretur;
Abbreviated transcription (Latin):
nullum fuit. et in quo deo tanta po¬
tentia ẽ. nequaquam tanen passio¬
nis obẽdrentiam recusauit: quod pu¬
riore cordis intentione iob intessigẽs
resporisiom sue addidit: auris audi¬
tu in celligebam te prius: et nũc ecce
ocusus meus uidet te. ideo uitupera¬
ui me ip̃m ec distabui: et estima¬
ui me ip̃m terram et cinerem. qͣre
sibi in hoc tam magrio intessectu di¬
splicuit : neq enim opus dei quo e¬
rat homo recte ilsi poterat displitere
cum etiam ip̃i deo dicatur. opera ma¬
nuum tuarum ne despereris. sed
profecto secundum illam iusticiã qua
nouerat iniustum se uituperauit atqp
distabuit. estimauitq se terram et
cinerem.mente conspiciens xp̃i iusti¬
ciam in cuius non tantum diuinit¬
te sẽd nec in anma nec in carnie us¬
lum potuit eẽ peccatum. secundum
quam iusticiam que ex deo ẽ. et iã
paulus aplũs illud suum quod se¬
cundim iusticiam que ex lege est
fuerit sine querela non solum dam¬

Expanded text:
nullum fuit et in quo deo tanta ponullum fuit et in quo deo tanta potentia est, nequaquam tamen passionis oboedientiam recusauit? quod puriore cordis intentione Iob intellegens responsioni suae addidit: auris auditu audiebam te prius et nunc ecce oculus meus uidet te. ideo uituperaui me ipsum et distabui et aestimaui me ipsum terram et cinerem. quare sibi ita in hoc tam magno intellectu displicuit? neque enim opus dei, quo erat homo, recte illi poterat displicere, cum etiam ipsi deo dicatur: opera manuum tuarum ne despexeris. sed profecto secundum illam iustitiam, qua se noucrat iustum, se uituperauit atque distabuit aestimauitque se terram et cinerem mente conspiciens Christi iustitiam, in cuius non tantum diuinitate, sed nec in anima nec in carne ultum potuit esse peccatum, secundum quam iustitiam, quae ex deo est, etiam Paulus apostolus illud suum, quod secundum iustitiam, quae ex lege est, fuit sine querella, non solum dam
Abbreviated transcription (Latin):
qua dictum ẽ. non enm quod uolo
ago: sed quod odi hoc facio quid quod
ip̃e dominus qui ei perhibuerat te¬
scimonium cum etiam scriptura
hoc ẽ dei spũs dixerit i omĩb que
contigerunt ei non peccasse la biis
suis ante dominum. postea tamen cũ
ei loqueretur increpans socutus ẽ
sicut ip̃e iob testis est dicens. quid
ad huc ego uidrcor monitus et incre¬
pationes dñi audiens. nemo aũt
iuste increpatur nisi iniquo est
aliquid quod increpatione sit dignũ
et ip̃a increpatio qualis ẽ que ex dñi
xp̃i persona intelligitur: emimerat¬
illi diuina opera potestatis sue sub
hac sententia increpans ut eũ dic̾e̾
appareat. minquid potes hec tanta
que possum. quo autem ꝑtinet infi
ut intessignt iob etiam̃ hoc ei diuini¬
tus inspiratum presciret xp̃m ad
passionem ẽẽ uenturum. Intessigat
ergo ꝙͣ debet equo animo tolerare q̃
pertulit si xpũs in quo peccatum
cum propter nos homo fcũs eẽt oĩo

Expanded text:
qua dictum est: non enim quod uolo qua dictum est: non enim quod uolo ago, sed quod odi, hoc facio. Quid quod ipse dominus, qui ci perhibuerat testimonium, cum etiam scriptura, hoc est dei spiritus, dixerit in omnibus, quae contigerunt ei, non cum peccasse labiis suis ante dominum, postea tamen cum ci loquerctur increpans locutus est, sicut ipse Iob testis est dicens: quid adhuc ego iudicor monitus et increpationes domini audiens? nemo autem iuste increpatur, nisi in quo est aliquid, quod increpatione sit dignum. Et ipsa increpatio qualis est, quae ex domini Christi persona intellegitur? eilli divina opera potestatis suae sub hac sententia increpans, ut eum dicere appareat: Numquid potes haec tanta quae possum? Quo autem pertinet, nisi ut intelligat Job etiam hoc ei divinitus inspiratum, ut praesciret Christum ad passionem esse venturum: intelligat ergo quam debet aequo animo tolerare quae pertulit, si Christus in quo peccatum, cum prop
Abbreviated transcription (Latin):
umbra non mauet. Cum autem
subiungit. nonne et huius curam fe¬
cisti uenire in iudicium tuũ. quis em̃
erit mundris a sordibus. nemo. nec si
unius drei fuerit uita eius. Hoc utiq
dicit curam hominis breuis uite feci¬
sti uenire in iudicium tuum: qnͣtum¬
libet enir breuis fuerit uita eiꝰ etiã¬
si unius diei ẽẽt mundus a sordib
eẽ non posset: et ideo iustissime in
iudicium tuum ueniet. Ilsud uero¬
quodait. dinumerasti omnes necessi¬
tudines meas et inchil te latuit de
peccatis meis. signasti peca mea in
folliclo et notasti si quid inuitus
conunisi. nonne satis aperuit etiam
illa peccata iuste impictari que non
desectationis ilsecebra ꝯmittunt. sed
causa deuitande molestie alicuiꝰ aut
dosoris aut mortis. nam et hec dicũt᷑
quãdam necessitate committ: cum
ominia superanda sint amore et de¬
lectatione iusticie potest etiam quod
dixit et annotasti si quid inuitus ꝯ¬
misi ad ilsam uocem iuideri ꝑtinere

Expanded text:
umbra n on manet. cum autem umbra n on manet. cum autem subiungit: nonne et huius curam fecisti uenire in iudicium tuum? quis enim erit mundus a sordibus? nemo, nec si unius dici fuerit uita eius, hoc utique dicit: \'curam hominis breuis uitae fecisti uenire in iudicium tuum. quantumlibet enim breuis fuerit uita eius, etiamsi unius diei esset, mundus a sordibus esse non posset et ideo iustissime in iudicium tuum uenict\'.illudueroquodait:dinumerasti omnes necessitudines meas et nihil te latuit de peccatis meis; signasti peccata mea in folliculo et adnotasti si quid inuit commisi, nonne satis aperuit etiam illa peccata iuste inputari, quae non delectationis inlecebra committuntur, sed causa deuitandae molestiae alicuius aut doloris aut mortis? nam et haec dicuntur quadam necessitate committi, cum omnia superanda sint amore et delectatione • iustitiae. potest etiam quod dixit: et adnotasti si quid inuitus commisi, ad illam uocem uideri pertinere,
Abbreviated transcription (Latin):
iustificabitur in conspectu tuo omĩs
uiuens. Ideo etiam dicit iob̾. Quis eĩ¬
in iudicio eius aduersabitur: quod si
fuero iustus os meum impie loquet᷑.
Hoc ẽ enim si me iustum dixeto ꝯtra
iudicium eius uͥ perfecta illa iusti¬
cie regula me comuncit iniustum:
profecto impre loquetur os meũ. qr
contra dei ueritatem loquetur. fra¬
gisitatem quoq ip̃am ues potiꝰ dam¬
puationem carnalis genenationis
osteñdens ex originalis tnͣsgressiõe
peccati: cum de peccatis suis ageret
uelut eoꝵ cau sas reddens. dixit ho¬
minem natum ex muliere ꝑui ẽẽ
temporis et psemu iracundia. qua
iracundia. isi qua sunt omnes si¬
cut dicit aplũs naturaliter hoc est
originaliter ire filii. qm̃ filii sũt con¬
cupiscentie carnis et seculi: ad ip̃am
iram pertinere etiam mortẽ homĩs
corsequenter ostendens. cum enim
dirisset parui eẽ temporis et psenꝰ
iracundia: addidit etiam. et sicut flos
cum floruit et decidit discessit: sicut

Expanded text:
iustificabitur in conspectu tuo omnis iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens. ideo etiam dicit Iob: quis enim iudicio eius aduersabitur? quodsi fuero iustus, os meum impie loquetur; hoc est enim: \'si me iustum dixero contra iudicium eius, ubi perfecta illa iustitiae regula me conuincit iniustum, profecto impie loquetur os meum, quia contra dei ucritatem loquetur\'. Fragilitatem quoque ipsam uel potius damnationem carnalis generationis ostendens ex originalis transgressione peccati, cum de peccatis suis ageret, uelut eorum causas reddens dixit hominem natum ex muliere parui esse temporis et plenum iracundia. qua iracundia, nisi qua sunt omnes, sicut dicit apostolus, naturaliter, hoc est originaliter, irae filii, quoniam filii sunt concupiscentiae carnis et saeculi ? ad ipsam iram pertinere etiam mortem hominis consequenter ostendit. cum enim dixisset: parui est temporis et plenus iracundia, addidit etiam: et, sicut flos cum floruit et decidit, discessit, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
umbra non manet. nomie et huius
telatuit de peccatis meis. signasti
pecorta mea in folliculo et anota¬
sti si quid inuitus cominisi / ecce et
iob confitetur peccatu sua: et in ueri¬
tute se dicit scire quia non est iustus
quisquam ante dominum. et id̾o iste
hoc in ueritate scit: quia si nos dixeri¬
mus non hẽre ꝑeccatum. ip̃a ueritris
i nobrs non ẽ proinde scd̾m modum
conuersationis humane perhibet ei
deus tam magnium iusticie testimoni¬
um ip̃e autem se mentiens ex regula
illa iusticie qriam sicut põt ꝯcupiscit
apũd deum in ueritate scit quia ita
s̃.et ãdiungit. quemãdinodum enĩ
iustus erit ance dominum. si enim
uelit contendere cum eo: nõ poterit
obedire ei. amictit enimetiam issã
obedientiam qua obedire posset pre¬
cipienti confitenda ẽẽ peccata: unde
quosdam increpat dicens. Quid uul¬
tis mecum iudicio contendere: quod
ilse precauens ne inquit intres ĩ iu¬
dicium cum seruo tuo quoniam non

Expanded text:
umbra et non stabit. Nonne et hujus umbra et non stabit. Nonne et hujus te latuit de peccatis meis; signasti peccata mea in folliculo et adnotasti si quid inuitus commisi. ecce et Iob confitetur peccata sua et in ueritate se dicit scire, quia non est iustus quisquam ante dominum. et ideo iste hoc in ueritate scit, quia, si nos dixerimus non habere peccatum, ipsa ueritas in nobis non est. proinde secundum modum conuersationis humanae perhibet ei deus tam magnum iustitiae testimonium; ipse autem se metiens ex regula illa iustitiae, quam sicut potest conspicit apud deum, in ueritate scit, quia ita est, et adiungit: quemadmodum enim iustus erit ante dominum? si enim uelit contendere cum eo, non poterit oboboedientiam, qua oboedire posset praecipienti confitenda esse peccata. unde quosdam increpat dicens: quid uultis mecum iudicio contendere? quod ille praccauens: ne, inquit, intres in iudicium cum seruo tuo, quoniam non
Abbreviated transcription (Latin):
tat defensare quõd sentit. ꝙͣ quid seu¬
tiendum sit inuenire. Iob aũt post tã
magnum de illo iusticie testimonium
dei quid dicat ip̃e iudeamꝰ. ĩ ueritate
inquit scio quia ita ẽ. quem admodĩ
iusus erit homo ante dominum. sĩ
autem besit contendere cum eo non
pterit obẽdire ei. et paulo post. quis
inquit iũdicio eius aduersabit᷑. quõd
s suero iustus: os meum impre soque¬
ue. Iterum paulopost. scio irquit qr
mpunitum me non dimittit. qr sum
anpius quare non sum mortuus: qd̾
si purificatus mue et mundatꝰ fũo
nundis manibus sufficienter in sor¬
abuome tinxisti. Item in alio suo ser¬
nne. quia coriscripsisti inquit ad¬
usus me mala et mouisti me ii-¬
uentutis mee peccata: et posuisti
redem meum in prohibitione. serua¬
siomnia peccata mea. et in radiceᷤᷤ
nedum meorum insperisti qui uete¬
rascunt sicut uter uel sicut uestimẽ¬
tum atmea comestum. Homo enim
e plenus iracundia: et ficut flos¬

Expanded text:
tat defensare quod sentit, quam quid sentat defensare quod sentit, quam quid sentiendum sit invenire? 14. Job autem post tam magnum de illo justitiae testimonium Dei, quid dicat ipse videamus. In veritate, inquit, scio quia ita est. Quemadmodum enim justus erit homo ante Dominum? Si autem velit contendere cum eo, non poterit obedire ei. Et paulo post: Quis, inquit, judicio ejus adversabitur? Quod si fuero justus, os meum impie loquetur. Iterum paulo post: Scio, inquit, quia impunitum me non dimittit. Quia sum impius, quare non sum mortuus? Quod si purificatus nive, et mundatus fuero mundis manibus, sufficienter in sordibus me tinxisti . Item in alio suo sermone: Quia conscripsisti, inquit, adversus me mala, et induisti me juventutis meae peccata, et posuisti pedem meum in prohibitione, servasti omnia opera mea, et in radices pedum meorum inspexisti, qui veterascunt sicut uter, vel sicut vestimentum a tinea comestum. et plenus iracundiae, sicut flos
Abbreviated transcription (Latin):
tamen prose ipis sed pro imperftĩs
et ad huc peccatoribus dicebant. dimi¬
tte nobrs debita nr̃a sicut et nos di¬
mictimus debitoribus nr̃is: ut per
hoc inquiunt quod dicerent nr̃a in
uno eẽ corpore demorstrarent. et il¬
los adhuc habentes peccatri et se rp¬
sos qui iam carebant oruni ex parte
peccrto. In daniel certe hoc nõ potest
dici: qui ut credo tanquam propheta
preuidens hanc aliquando presum¬
ptioriem futuram. cum in oratione
sepe dixisset pecciuimus. ñ ita no
exposuit cur hoc dixerit ut ab illo
audiremus cum orarem et ꝯfiterer
peccata popusi mei domino d̾o meo.
nec ãd huc distinctione confusa ut
ẽẽt incertum propter uniꝰ corporis
societatem si drceret cum pcc̃a nr̃a
confiterer domino deo meo. s oĩo cã
distincta tanquam de ip̃a distintio¬
ne satrgens eamqz maxime uehemẽ¬
terq commendans. pcc̃a inquit mea
et peccata popusi mei. Quis huic e¬
ũdentie contrãdicit. nͥ quẽ plus delec¬

Expanded text:
tamen pro se ipsis, sed pro imperfectis tamen pro se ipsis, sed pro imperfectis et adhuc peccatoribus dicebant, « Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris » . Ut per hoc, inquiunt, quod dicerent « nostra, » in uno esse corpore demonstrarent, et illos adhuc habentes peccata, et se ipsos qui jam carebant omni ex parte peccato. In Daniele certe hoc non potest dici, qui, ut credo, tanquam propheta praevidens hanc aliquando praesumptionem futuram, cum in oratione saepe dixisset, peccavimus; non ita nobis exposuit, cur hoc dixerit, ut ab illo audiremus, Cum orarem, et confiterer peccata populi mei Domino Deo meo; nec adhuc distinctione confusa, ut esset incertum, propter unius corporis societatem si diceret, Cum peccata nostra confiterer Domino Deo meo: sed omnino tam distincte, tanquam de ipsa distinctione satagens, eamque maxime vehementerque commendans, peccata, inquit, mea et peccata populi. Quis huic evidentiae contradicit, nisi quem plus delec
Abbreviated transcription (Latin):
figurns. In noc quantum arbrtror
iustos plebrum prepositos propter a
damele iustos continentes. In iobui¬
st̃os coniuigales. Et ꝯuis ẽ forte aliꝰ
intellectus: de quo nunc nõ ẽ necesse
disquirere. uerũtamen quanta isti
iusticia preminuerint et hoc prophe¬
tico et aliis diuinis testimoniis satis
apparet: nec ideo quisquã sobrius di¬
rerit ebrietutem non ẽc̃ peccatũ que
tamen subrepsit tanto uiro. Nam noc
sicut legimꝰ fuit aliquando ebrius:
quanus absit ut fuerit ebriosus.
Damel uero post oratiorem quam fu¬
dit deo de se ip̃e dicit. cum onirem et
confiterer peccata mea. et peccata po¬
pułi mei domino deo meo. proptera
nisi fallor per fupra memoratũ e¬
chielem cuidam superbissimo dicit.
nunquid tu sapientior ꝙͣ damel. n¬
q hic dici potest ꝯd̾ quidam contra
orationem dominicam argumentã¬
tur: quia et si orabant eam ut anti¬
qui sarcti et perfecti iam apłi mil
sum omnino hẽntes peccatum. non

Expanded text:
aefigurans: in Noe, quantum arbitror, aefigurans: in Noe, quantum arbitror, iustos plebium praepositos propter arnem, in Danihele iustos continentes?, in Iob iustos coniugatos et si quis est forte alius intellectus, de quo nunc non est necesse disquirere. uerum tamen quanta isti iustitia praeeminuerint, et hoc prophetico et aliis diuinis testimoniis satis apparet. nec ideo quisquam sobrius dixerit ebrietatem non esse peccatum, quae tamen subrepsit tanto uiro; nam Noe, sicut legimus, fuit aliquando ebrius, quamuDaniel vero post orationem quam fudit Deo, de se ipse dicit: Cum orarem, et confiterer peccata mea, et peccata populi mei Domino Deo meo . Propterea, nisi fallor, per supra memoratum Ezechielem cuidam superbissimo dicitur, Numquid tu sapientior quam Daniel ? Neque hic dici potest, quod quidam contra orationem dominicam argumentantur: Quia etsi orabant eam, inquiunt, sancti et perfecti jam Apostoli, nullum omnino habentes peccatum; non
Abbreviated transcription (Latin):
eum non genuit. si autẽ fit: nichilei
oberit ctiam pater iniustus aste enim
gr̃a spiritali in spe nouitatis eternẽ
transitum fecit. ille autem mente car¬
nali totus in uetustate permarisit.
qui natus est ex deo non peccat: ei te¬
stionio quodiam natis ex deo dicit᷑.
si dixerimꝰ quia peccitum nõ hẽmus:
nos ip̃os decipimꝰ. et ueritas in nobis
non ẽ. Quamdiu enim homo quãuis
totus spe etiam in re ex parte in rege¬
neratione spiritali renouatus: adħ
tamen portat corpus quõd corrũpit
et aggniuat animam.quid quo per¬
tineat. et quid unde dicutur. etiam ĩ
uno homine distinguendum ẽ: nam
ut ego arbitror non facile cuiquã scͥp
tura dei tam magnum iusticie ꝑhi¬
bet cestimonium ꝙͣ trib famulis
eius noe. damel. et iob. quos ezechi¬
el propheta dicit ãb nmminente qua¬
dam iracuidia dei solos posse libera¬
ri: in tribus utiq illis uiris tria que¬
dam hominum liberanda genera pͥ¬

Expanded text:
eum non genuit: si autem fit, nihil ei eum non genuit: si autem fit, nihil ei oberit etiam pater injustus: iste enim gratia spirituali in spem novitatis aeternae transitum fecit; ille autem mente carnali totus in vetustate permansit. CQui natus est ex Deo, non peccat, ei testimonio quo jam natis ex Deo dicitur, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et veritas in nobis non est. Quamdiu enim homo quamvis totus spe jam, et jam in re ex parte regeneratione spirituali renovatus, adhuc tamen portat corpus quod corrumpitur et aggravat animam; quid quo pertineat, et quid unde dicatur, etiam in uno homine distinguendum est. Nam, ut ego artura dei tam magnum iustitiae perhibet testimonium quam tribus famulis eius, Noe, Danihel et Iob, quos Hiezechiel propheta dicit ab inminente quadam iracundia dei solos posse liberari, in tribus utique illis uiris tria quaedam hominum liberanda genera pr
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. et non ex hoc quod in membris eiꝰ
concupiscentialiter mouetur. et adu̾¬
sum propagnndi ler peccati mentis
sege conuertitur: ex hoc ergo gignnt
quod ad huc uetus cũ inter filios seli
non ex hoe quod in noruitate promo¬
uit meer filios dei: filii enim seculi
hruius generant et generantur: in¬
de ec quõd nascitur tale ẽ. quia et qd̾
nascitur de carne caro ẽ. Iusti autẽ
non sunt insi filii dei. inquantum
autem sunt filii dei carne ñ gignũt.
quia sp̃u et ip̃i ñ carne nati sũt: si
ex hoc carne gignunt quicunq eorũ
gignunt ex quo nondum in nouita¬
tem per fectam totius uetustatis re¬
liquias mutarunt. Unde quisquis
filius de hac parte nascitur uetusta
et infirma necesse ẽ ut etiam ip̃e ue¬
tustus sit et infirmus: id circo opor¬
tet ut ctiam ip̃e in asiam generationẽ
per remissionem peccati spũ renouet᷑.
quod si in eonon fit: nichil ei proderit
pater iustus. spu enim iustus ẽ quo

Expanded text:
est, et non ex hoc quod in membris ejus est, et non ex hoc quod in membris ejus concupiscentialiter movetur, et ad usum propagandi lex peccati mentis lege convertitur. Ex hoc ergo gignit quod adhuc vetustum trahit inter filios saeculi, non ex hoc quod in novitatem promovit inter filios Dei. Filii enim saeculi hujus generant et generantur . Inde et quod nascitur tale est, quia et quod nascitur de carne, caro est . Justi autem non sunt nisi filii Dei. In quantum autem sunt filii Dei, carne non gignunt; quia spiritu et ipsi, non carne nati sunt. Sed ex hoc carne gignunt, quicumque eorum gignunt, ex quo nondum in novitatem perfectam totas vetustatis reliquias commutarunt. Unde quisquis filius de hac parte nascitur vetusta et infirma, necesse est ut etiam ipse vetustus sit et infirmus: idcirco oportet ut etiam ipse in aliam generationem per remissionem peccati spiritu renovetur. Quod si in eo non fit, nihil ei proderit pater justus; spiritu enim justus est, quo
Abbreviated transcription (Latin):
filii dei sumus et nondum apparuit
quod erimus quĩd ẽ hoc sumus et eri¬
mus. nisi quia sumus in spe. erimus
in re: nam sequitur et dicit. scimus qr
cum apparuerit similes ei erimus. qͦ¬
nam uidebimꝰ eum sicuti ẽ. ñc ergo
et simises ei ẽẽ iam cepimus primĩ¬
tias hẽntes spũs: et ad huc dissimiles
sumus per reliquias uetustatis. pro¬
inde inquantum similes intantum
regenerantes spũ filii dei Inqnͣtum
autem dissimiles: intrantũ filii car¬
nis et seculi. issinc ergo peccure non
possumus: hinc uero si dixerimiꝰ qr
peccatum non hẽmus nos ip̃os deci¬
pimus donec totum transeat ĩ ad¬
optionem et non sit peccator et que¬
ras locum eius et non inuenias.
frustra itaq nonmissi etiam issud
argumentintur ut dicant. Si pec¬
cator genuit peccatorem ut paruulo
et reatus origialis peccati in baptis
mi acceptione soluatur. etiam iustus
iustum gignere debuit. quasi ex hoc
quisq carnaliter gignat quod iustus

Expanded text:
filii dei sumus, et nondum apparuit filii dei sumus, et nondum apparuit quod erimus. quid est hoc \'sumus\' et \'erimus\', nisi quia sumus in spe, erimus in re? nam sequitur et dicit: scimus, quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus cum sicuti est. nunc ergo et similes ei esse iam coepimus primitias habentes spiritus et adhuc dissimiles sumus per reliquias uetustatis. proinde in quantum similes, in tantum regenerante spiritu filii dei, in quantum autem dissimiles, in tantum filii carnis et saeculi, illinc ergo peccare non possumus; hinc uero, si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, donec totum transeat in adoptionem et non sit peccator et quaeras locum eius et non inuenias. Frustra itaque nonnulli etiam illud argumentantur, ut dicant: si peccator genuit peccatorem, ut paruulo eius reatus originalis mi acceptione solvatur; etiam justus justum gignere debuit. Quasi ex hoc quisque carnaliter gignat quod justus
Abbreviated transcription (Latin):
non est spes: quod enim iudet quis
qud sperrit. si autem quod ñ uidemꝰ
peramus: per patientiã expectamꝰ.
adoptio ergo plena filiorũ in redẽ¬
ptione fiet etiam corporis nr̃i. pͥmi¬
cias itriq spũs ninc hẽmus: unde
iam filni dei re ip̃a facti sumus. in ce¬
teris uero spe sicut salui sic et inno¬
uati. ita et filii dei: re autẽ ip̃a quia
nondum salui. ideo nondũ plene
innouati. noridum etiam filii dei
sed filii seculi. proficimꝰ ergo in re¬
nouationem iustam qz uitam per
quod filii dei sumus et per hoc pec¬
cure onnino non possumus. donec
totum in hoc transmutetur etiam
llud quod adhuc filii seculi sumꝰ.
per hoc enim et peccare adhuc possumꝰ
Ita fit ut et qui natus ẽ ex deo nõ pec¬
ces: et si dixerimus quia pecontum nõ
hẽmus nos ip̃os decipimus et ueritas
in nobis non ẽ. Consumetur ergo qd̾
fulii carnis et seculi sumus: et persiciet᷑
quod filii dei et spũ renouati summus.
unde ĩdem iohannes. dileccissimi ĩquit

Expanded text:
spes; quod enim uidet quis, quid et sperat? si autem quod non uidemus speramus, per patientiam expectamus. Adoptio ergo plena filiorum in redemptione fiet etiam corporis nostri. primitias itaque spiritus nunc habemus, unde iam filii dei re ipsa facti sumus; in ceteris uero spe sicut salui, sicut innouati ita et filii dei, re autem ipsa quia nondum salui, ideo nondum plene innouati, nondum etiam filii dei, sed filii saeculi. proficimus ergo in renouationem iustamque uitam per quod filii dei sumus et per hoc peccare omnino non possumus, donec totum in hoc transmutetur, etiam illud, quo adhuc filii saeculi sumus; per hoc enim et peccare adhuc possumus. ita fit ut et qui natus est ex deo non peccet et, si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipiamus et ueritas non sit in nobis. consumetur ergo, quod filii carnis et saeculi sumus, et perficietur quod filii dei et spiritu renati sumus. unde idem Iohannes: dilectissimi, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
dicotibr.insi ꝯuis natus fuerit demio
non põt uidere regnum dei. Dixit ad
ium nichodemus. Quomodo p̃t homo
uasci cum sener sit. ninquid potest ĩ
uter̃ matris sue iterum introire et
nasci: respondit ihũs. Amen amen di¬
cotibi. insi quis renatus fuerit ex aqua
espũ sancto non põt introire ĩ regnũ

Expanded text:
isi quis natus fuerit denuo, non potest uidere regnum dei. dicit ad eum Nicodemus: quomodo potest homo nasci, cum senex sit? numquid potest in utero matris suae iterum introire et nasci? respondit Iesus: amen, amen dico tibi, nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire
Abbreviated transcription (Latin):
masediceret᷑ non ma sedixit. et tanquam
agnus coram toridente sic non aperuit
os suum: ad quem uenit princeps mun¬
diistius et inuenit in eo nichil. Qui
cũ peccatum non fecisset pro nobis pec¬
catum eũ fecit deus: nos autem iurta
eplam iacobi multa peccamꝰ om̃es. et
nemo mundus a pcc̃is nec si uniꝰ quidẽ
diei fuerit uita eius. Quis eĩ glĩabitur
castum se hẽre con aut quis confidet
mundũ se ẽẽ a pcc̃is. tenem᷑ ꝙ rei in si¬
miłitũdine preuaricationis adam. Unde
tor quorolibet sententiis tanꝙͣ canonica

Expanded text:
malediceretur, non remaledixit, et tanquam malediceretur, non remaledixit, et tanquam agnus coram tondente, sic non aperuit os suum ; ad quem venit princeps mundi istius, et invenit in eo nihil ; qui cum peccatum non fecisset, pro nobis peccatum eum fecit Deus . Nos autem, juxta Epistolam Jacobi, « multa peccamus omnes » , et nemo mundus a peccatis, nec si unius quidem diei fuerit vita ejus . Quis enim gloriabitur castum se habere cor, aut quis confidet mundum se esse a peccatis ? Tenemurque rei in similitudinem praevaricationis Adam. Unde torum quorumlibet sententiis tanquam canonica
Abbreviated transcription (Latin):
tis inichis amplius fidelib coniugatis ap̃
deum hẽre meritoꝵ: ñquam tamen hoc
ei commentũ uenit in mentem: ut asserẽ
conaretur sine originali pcco nasci hor̾
filios. et utiq si hoc astrueret multo pro¬
luuꝰ uellent femine nubere. fetugmun¬
dissimos pariture. huius sane scripta nam
et stribere ausus ẽ. cum fr̃es ad ieromiiũ
refellenda misissent. non solum in eis in¬
chis tale comperit. uerumctiam ad quedã
eus uana refutanda hoc tanꝙͣ certissi¬
mum de hominis orginasi pc̃ço unde
itaq nec ip̃m dubitare credebat inter
multa sua documenta deprompsit. id a¬
gentis hec uerba sunt. Qui dicit se inqͥt
duobus quod uult. optionem ei damus.
manet in xp̃o an non manet: si manet.
ita ergo ambulet ut xp̃us. si aũt aerari¬
um ẽ similitũdinem uirtutum dm̃ pol¬
liceri non manet in xp̃o. quia nõ ingre¬
ditur ut xp̃us. Ille pc̃cm non fecit. neq
inuentus ẽ dolus in ore eius. Qui cũ¬

Expanded text:
tas nihil amplius fidelibus coniugatis apud tas nihil amplius fidelibus coniugatis apud deum habere meritorum. numquam tamen hoc ei commentum uenit in mentem, ut asserere conaretur sine originali peccato nasci hominum filios. et utique si hoc astrueret. multo procliuius uellcnt feminae nubere fetus mundissimos pariturae. huius sane scripta — nam et scribere ausus est — cum fratres adHieronymum refellenda misissent, non solum in eis nihil tale conperit, uerum etiam ad quaedam eius uana refutanda hoc tamquam certissimum de hominis originali peccato, unde utique nec ipsum dubitare credebat, inter multa sua documenta deprompsit. id agentis haec uerba sunt: \'qui dicit se\', inqduobus quod uult; optionem ei damus. manet in Christo an non manet? si manet, ita ergo ambulet ut Christus. si autem temerarium est similitudinem uirtutum domini polliceri, non manet in Christo, quia non ingreditur ut Christus. ille peccatum non fecit neque inuentus est dolus in ore eius
Abbreviated transcription (Latin):
di ue uoluissent. Unde nobrs hoc ne¬
gocio repente emerserit nescio. Nam
ante ꝑuum tempus a quibusdam
transitorie colloqueritib cursim mͥ
aures ꝑstricte sunt cum illic apud
kartaginem eẽmꝰ. Non ideo ꝑuulos
baptizari ut remissionem accipiant
peccatorum. s ut sanctificent᷑ in xp̃o
Qua nouitate ꝑmotus. et quia opor¬
tunum non fuit ut contra aliquid̃
dicerem. et non tales homines erant
de quoꝵ eẽm auctoritate sollicitus.
facile hoc in transactis atq abolitis hũi.
aace iam studio flãmante defenditur.
Ecte scriberdo etiam memorie ꝯmendatur.
eite res in hoc discriminis adducit᷑ ut hinc
etiam fuatrib consulamꝰ. ecce contra dis¬
putare atq scribere cogim᷑. Ante paucos ã¬
nos rome quidam extitit iouinianꝰ qͥ sãcti¬
momasib etiam etate iam prouectiorib
miptias persuasisse dicitur. non illiciẽ¬
do quo eaꝵ aliquam ducere uelut urorem.
s disputando uirgines sanctimonio dicu¬

Expanded text:
diue uoluissent. unde nobis hoc nediue uoluissent. unde nobis hoc negotium repente emerserit nescio. nam ante paruum tempus a quibusdam transitorie conloquentibus cursim mihi aures perstrictae sunt, cum illic apud Carthaginem essemus, \'non ideo paruulos baptizari, ut remissionem accipiant peccatorum, sed ut sanctificentur in Christo.\' qua nouitate permotus et quia oportunum non fuit, ut contra aliquid dicerem, et non tales homines erant, de quorum essem auctoritate sollicitus, facile hoc in transactis atque abolitis habui. et ecce iam studio flammante defenditur, ecce scribendo etiam memoriae commendatur, ecce res in hoc discrimen adducitur, ut hinc etiam a fratribus consulamur. ecce contra disputare atque scribere cogimur! Ante paucos annos Romae quidam extitit Iouinianus, qui sanctimonialibus etiam aetate iam prouectioribus nuptias persuasisse dicatur non inliciendo, quo earum aliquam ducere uellet uxorem, sed disputando uirgines sanctimonio dica
Abbreviated transcription (Latin):
ior inquit etas incipit. us ad minorẽ
ꝑuenit. nullus enĩ absq pcc̃o. nec si
unius inquit diei fuerit uita eiꝰ etĩ
nunerabiles anni uite illius. Si eĩ
stelle munde non sunt in conspectu
dei. quanto magis uermis et putre¬
do et hr qui pc̃co offendentis adam
tenentur obnorii. Nuuc doctissimũ
uirum si facile interrogare possemus
ꝙͣ multos utriusq singue diuinarũ
scripturaro tractatores et xp̃ianarũ
disprtationum scriptores ꝯmemoraret
ta seriserunt. Non aliud a maioribus
acceperunt. non aliud posteris tradĩde¬
runt. Ego quidem quanuis longe pau¬
ciora segerim non meiim me aliud
audissẽ a xp̃ranis qui utrũq accipi¬
unt testamentum. non solum in ca¬
tholica ecc̃a. uerumetiam in qualibet
heresi uel scismate constituti. nõ me-¬
mini me aliũd legisse apud eos quos
de his rebus aliquid scribentes legere
potui. qui scripturas canonicas se¬
querentur. uel sequi se crederent cre¬

Expanded text:
ior, inquit, aetas incipit, usque ad minorem ior, inquit, aetas incipit, usque ad minorem peruenit. nullus enim absque peccato nec si unius quidem diei fuerit uita eius et numerabiles anni uitae illius. si enim stellae non sunt mundae in conspectu dei, quanto magis uermis et putredo et hi qui peccato offendentis Adam tenentur obnoxii! hunc doctissimum uirum si facile interrogare possemus, quam multos utriusque linguae diuinarum scripturarum tractatores et christianarum disputationum scriptores commemoraret, constituta, senserunt, non aliud a maioribus acceperunt, non aliud posteris tradiderunt! ego quidem quamuis longe pauciora legerim, non memini me aliud audisse a Christiani, qui utrumque accipiunt testamentum, non solum in catholica ecclesia, uerum etiam in qualibet heresi uel schismate constitutis, non memini me aliud legisse apud eos, quos de his rebus aliquid scribentes legere potui quiscriptura. canonicas sequerentur uel sequi se crederent cre
Abbreviated transcription (Latin):
quod intelligeremus etiam baptis¬
mum octauo ex quo natus est homo
die dau oportere.Sed nos in xp̃o re¬
surrectionem spiritaliter circũcidr
qui tercio quidem post diem passioĩs
in dieb ebdomadaꝵ quib tempora
prouoluuntur octauo. hoc est post
sabbatum primo die resurrerit a¬
mortuis. Et nunc nescio cuius noua
disputationis audacia quidam nobis
facere coriantur incertum. quod ma¬
iores nr̃i ad dissoluenda quẽdam
que nonnulsis uideb̾ant incerta tã¬
quam certissimi profetebanit. Qñdo
enĩ primitus hoc disputari ceperit
nescio. Illũdtamen scio quõd etiã sc̃s
ieronimus qui hõdie inter łr̃as ecc̃asti¬
cas tam ercellentis doctrine fama ac
labore uersatur. ad quasdam soluẽdas
in suis libris questiones etiam hoc t̾¬
tissimum adhibet sine ulla disceptati¬
orte documentum. nam in eo quõd in
ioriam prophetam scripsit cũ ad eũ
uenisset locum ubi commemorantur
etiam paruuili ieiuinio castigati. ma¬

Expanded text:
quo intellegeremus etiam baptisquo intellegeremus etiam baptismum octauo ex quo natus est homo die dari oportere, sed nos in Christi resurrectione spiritaliter circumcidi, qui tertio quidem post diem passionis, in diebus tamen ebdomadum, quibus tempora prouoluuntur, octauo, hoc est post sabbatum primo die, a mortuis resurrexit. Et nunc nescio cuius nouae disputationis audacia quidam nobis facere conantur incertum, quod maiores nostri ad dissoluenda quaedam, quae nonnullis uidebantur incerta, tamquam certissimum proferebant. quando enim primitus hoe disputari coeperit nescio; illud tamen seio quod etiam sanctus Hieronymus, qui hodieque in litteris ecclesiasticis tam excellentis doctrinae fama ac labore uersatur, ad quasdam soluendas in suis libris quaestiones etiam hoe certissimum adhibet sine ulla disceptatione documentum. nam in eo quod in Ionam prophetam scripsit, cum ad eum uenisset locum, ubi commemorantur etiam paruuli ieiunio castigati: ma
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua cuiusquam contrãdictioe pul-¬
satum concilio statuebatur seu fir
mabatur quõd obstricti originali pcc̃o
tenerentur infantes. sed cum illi alia
consultatio uersaretur et disceptaret᷑
propter legem carnalis circũcisionis
utrum eos ante octauũ diem baptiz a¬
re oporteret. ideo ei qui hoc negabat
nemo consensit quia iam nõ consu
lendum nec disceptandum s firmũ
certumqz hẽbatur animam salutis
eterne perituram si hanc uitã sine
ullius sacramenti consecutione fi¬
uiret. Et quannius ab utero recentis¬
simi paruuli solo reatu eẽnt peccati
origialis obstricti quare illis et si
multo facilior quod alienoꝵ s tamẽ
ẽẽt necessaria remissio peccatoꝵ. his
certis illa incerta de octauo die questio
dissoluta ẽ. atq in concilio iudicutꝰ
homini nato ne meternum pereat
orni die debere succurrere. Cũ etiã
de ip̃a carnali circũcisione ratio red-¬
deretur quod umbra ẽẽt futuri. non

Expanded text:
aliqua cuiusquam contradictione pulaliqua cuiusquam contradictione pulsatum concimabatur, quod obstricti originali peccato tenerentur infantes: sed cum illic alia consultatio versaretur, et disceptaretur, propter legem carnalis circumcisionis, utrum eos et ante octavum diem baptizare oporteret; ideo ei qui hoc negabat, nemo conslendum necdisceptandum, sed firmum certumque habebatur animam saluti aeternae pcrituram, si hanc uitam sine illius sacramenti consecutione finiret, quamuis ab utero recentissimi paruuli solo reatu essent peccati originalis obstricti; quare illis etsi multo facilior, quod alienorum, sed tamen esset necessaria remissio peccatorum. his certis illa incerta de octauo die quaestio dissoluta est atque in concilio iudicatum homini nato, ne in aeternum pereat, omni die licere succurrere, cum etiam de ipsa carnali circumcisione ratio redderetur, quod umbra esset futuri, non
Abbreviated transcription (Latin):
per fectos et maiores natu possent
impedire peccata grauiora. Porro
autem si etiam grauissimis delicto¬
rib et in deum mustũ ante peccan¬
tibus Cum postea credĩderint remis
nemo prohibetur. quanto magis pro¬
hiberi non debet infans qui recens
natus nichil peccauit nisi qd scd̾m
adam carnaliter natus contagium
mortis antique prima natiuitatẽ
contraxit qui ad remissã peccatoꝵ
accipiendã in hoc ip̃o facilius accẽdit
ꝯd̾ isse remittuntur non propria sed
aliena peccata. bides ꝯuanta fidu¬
cia ex antiqua et indubitata fidei
regula uir tantus ista loquatur.
quia hec documenta certissima ĩdeo
protułit ut illud quod erat ĩcertum
uñde cõsuluerat ille cui describit et
unde concilii decretum consentitum ẽẽ
ꝯmemorat. ut salicet etiam ante octa-¬
uum diem ex quo die natus eẽt infars
eũ si afferretur baptizare nemo du¬
bitaret ꝑ hec firmamienta probaret᷑.
Neq enim hoc tunc qiͣ nouum aut qͣiͣ

Expanded text:
prouectos et maiores natu possent prouectos et maiores natu possent inpedire peccata grauiora. porro autem si etiam grauissimis delictoribus et in deum multum ante peccantibus, eum postea crediderint, remisnemo prohibetur, quanto magis prohiberi non debet infans, qui recens natus nihil peccauit, nisi quod secundum Adam carnaliter natus contagium mortis antiquae prima natiuitate contraxit! qui ad remissam peccatorum accipiendam hoc ipso facilius accedit, quod illi remittuntur non propria, sed aliena peccata. Vides quanta fiducia ex antiqua et indubitata fidei regula uir tantus ista loquatur. qui haec documenta certissima ideo protulit, ut illud quod erat incertum, unde consuluerat ille cui rescribit et unde concilii decretum constitutum esse commemorat, ut scilicet etiam ante octauum diem, ex quo die natus esset infans, cum, si afferretur, baptizare nemo dubitaret, per haec firmamenta probaretur. neque enim hoc tunc quasi nouum aut quasi
Abbreviated transcription (Latin):
cisionis antique intra octauũ drem
eum qui natus ẽ baptizandum et
sanctificandum non prtares longe
aliud in coricilio suo uisum ẽ. In hoc
enim quod tu pritabas ẽẽ faciendũ
nemo consensit. s uniuersi potius
iudicauimus Nussi hoĩm nato mi¬
sericordiam dei et gratiam dei negã¬
dam. Nam cũ dñs in euangelio suo
dicat. filius hominis non uenit aĩas
hominum perdere sed saluare. ꝗnͣtũ
in nobrs ẽ si fieri potuerit nulla a¬
mina perdeñda ẽ. Aduertis ne quõd
dicat quemãdinõdum sentiat non
tantum carnis sed amie quoq in¬
fantis exitiabile eẽ atq mortiferũ
sine ullo salutari sacramento exire
de hac uita. Unde si iam nichil aliud
diceret intelligere nr̃m fuit sine pͦ¬
cato animam perire non posse. Sed
uide paulo post deferidens inocenti¬
am ꝑuuloꝵ quid traen de illis aper¬
tissime fateatur. Ceterũ si homines¬
inquit impedire aliquid ad consetu¬
tionem gr̃e posset magis adultos ⁊̃

Expanded text:
cisionis antiquae, ut intra octauum diem cisionis antiquae, ut intra octauum diem eum qui natus est baptizandum et sanctificandum non putares, longe aliud in concilio nostro uisum est. in hoc enim, quod tu putabas esse faciendum, nemo consensit; sed uniuersi potius iudicauimus nulli hominum nato misericordiam dei et gratiam denegandam. nam eum dominus in euangelio suo dicat: \'filius hominis non uenit animas hominum perdere, sed saluare\', quantum in nobis est, si fieri potuerit, nulla anima perdenda est. aduertisne quid dicat, quemadmodum sentiat non tantum carni, sed animae quoque infantis exitiabile esse atque mortiferum sine illo salutari sacramento exire de hac uita? unde, si iam nihil aliud diceret, intellegere nostrum fuit sine peccato animam perire non posse. sed uide paulo post defendens innocentiam paruulorum quid tamen de illis apertissime fateatur: ceterum si hominesinquit, inpedire aliquid ad consecutionem gratiae possetmagis adultos et