comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
una lex illos et equabilis
disciplina complectitur
Necesse enim ut inter eos
suauis crescat aftectus. qͥ
seruant iugiter ler minos
constitutos. Debet ergo
romana res.p. et memora¬
to liberio tranquillitatez
iuani qui nationibus tam
preclaris tradidit itudia
caritatis. Perpendite pa¬
tres conscripti. si hanc so¬
bolem in remuneratam te¬
linquere d ebuiluuiue.
cuius auctorem ex imia tecis¬
ie retiucnius. faueaut iuper.¬
ua dulpolitisuit sĩcut uos
uirtutes collatis benefĩciis
iuuitamius. it a creuisse iue¬
ritis houoratas conscieuei.¬
tridentine ciuitatis. theo¬
doritus rex

Expanded text:
una lex illos et aequabilis una lex illos et aequabilis disciplina complectitur. necesse est enim, ut inter eos suavis crescat affectus, qui servant iugiter terminos constitutos. debet ergo Romana res publica et memorato Liberio tranquillitatem suam, qui nationibus tam praeclaris tradidit studia caritatis. Perpendite, patres conscripti, si hanc subolem inremuneratam relinquere debuimus, cuius auetorem tot eximia fecisse retinemus. faveant superna dispositis, ut, sicut nos virtutes collatis beneficiis invitamus, ita crevisse meritis honoratas conscieTRIDENTINAE CIVITATIS THEODORICUS REX
Abbreviated transcription (Latin):
nus est tub generalitatis
gr̃a publica uidetur pro¬
creasse compenedia cen¬
sum non addendo sed
conseruando Protondes
dlum illa que consueue¬
tant male dispergi bene
industria prouideute
collegit. Sensimus au¬
ctas illationes uos addi¬
ta tributa nescistis. Ita
utrunq sub ammnirałio¬
ne perfectum est ut et
fiscus cresceret. et priua¬
la utilitas nulla clamna per¬
ferret. Iiiat nos referre quẽ.¬
ad modum in tercia dispu¬
tatione gothorum romano¬
rurq. et possessiones iun.¬
xit et animos. Nlam cum se
homiues soleant de uicini¬
tate collidere istis predioꝵ
communio cauiata presti¬
tisse concordie. Sic euim
contingit. ut utraq natio
dum cõmuiuunter uiuit ad
unũ uelle conuenerunt.
En factum nouumi et om¬
nino laudabile gratia do¬
mmnorũ. de cespĩtis diuisi¬
one coniuncta est Amici¬
cie populis per dauina cre¬
uerunt. et parce agri defẽ¬
sor exquisitus est. ut sub̾e
securitas integra seruaret᷑

Expanded text:
nus est, sub generalitatis nus est, sub generalitatis gratia publica videtur procurasse compendia, censum non addendo, sed conservando protendens, dum illa, quae consueverant male dispergi, bene industria providente collegit. sensimus auctas illationes, vos addita tributa nescitis. ita utrumque sub ammiratione perfectum est, ut et fiscus cresceret et privata utilitas damna nulla perferret. Iuvat nos referre quemadmodum in tertiarum deputatione Gothorum Romanorumque et possessiones iunxit et animos. nam cum se homines soleant de vicinitate collidere, istis praediorum communio causam videtur praestitisse concordiae: sic enim contigit, ut utraque natio, dum communiter vivit, ad unum velle convenerit. en factum novum et1 omnino laudabile: gratia dominorum de cespitis divisione coniuncta est; amicitiae populis per damna creverunt et parte agri defensor adquisitus est, ut substantiae securitas integra servaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
uidicia. nẽc passus est
sibi regem que rere nisi
rectorẽm primitus per¬
dicdisset. Unde sic tactũ
ut ei libenter clarcmus
premium quia nr̃m fide¬
liter iuuit inimicum qͥ
casu patroc mante con¬
trario. tantum nobis red¬
debatur acceptus. quã¬
totunc cognosci poterat
ind euotus. flexo iam pe¬
ne domino: nullis est ter¬
roribus in clinatus. Su¬
it inuit iimobilis rumã
priacipis suĩ. uec noui¬
tas illũ turbare potuit.ꝙ
etiam ferocitas gentilis ex¬
pauit. Prudenter secutus
est cõnunes casus ut cu
diuina iuditia fixe susti¬
neret. humnanam gratia
cominendatior inueni¬
ret Probauimus homimi
tidem tͣstis ad nr̃a iuta trã¬
siuit. qui superatus animũ
cit. Cui mox ut prefecture
pretoriane concessimus
dignitatem. credita sibi
ta ñta integritate disposu¬
it. ut mirãretur aliquis
sic sĩmpliciter deuotum
queru tam callide uoue¬
rat tuisse contrarlum Is
ergo infatigabili cura qd
dist icil imũmi uirtutis ge¬

Expanded text:
iudicia nec passus est iudicia nec passus est sibi regem quaerere, nisi rectorem primitus perdidisset. Unde sic factum est, ut ei libenter daremus praemium, quia nostrum fideliter iuvit inimicum. qui casu patrocinante contrario tantum nobis reddebatur acceptus, quantum tunc cognosci poterat indevotus. flexo iam paene domino nullis est terroribus inclinatus: sustinuit immobilis ruinam principis sui: nec novitas illum turbare potuit, quam etiam ferocitas gentilis expavit. prudenter secutus est communes casus, ut, cum divina iudicia fixe sustinet, humanam gratiam commendatior inveniret. Probavimus hominis fidem: tristis ad nostra iura transivit, qui superatus animum cit. cui mox ut praefeeturae praetorianae concessimus dignitatem, credita sibi tanta integritate disposuit, ut miraretur aliquis sic simpliciter devotum, quem tam callide noverat fuisse contrarium. is igitur infatigabili cura, quod difficillimum virtutis ge
Abbreviated transcription (Latin):
Tudio nrĩ est pres
conscripti renui.¬
nerationiun recto conferre
proposito hone indolis ui¬
ros ad instituta meliora
fructu impense beniguita¬
tis accendere. Uutriuit
enim premiorum exem.¬
pla uirtutes. nec quisqͣ
est qui non ad morum
sũma nitatur ascenclere
quando in renumeratũ
non relinquitur. quod
conscientia teste lauclatur.
Hĩnc est quod illustrem
uenantium tam sius ꝙͣ
paternis meritis lucentẽ
comitiue Aomesticorum
uacantis dignitate sub¬
ueximus ut natalium iplẽ¬
dor insitus ornatior colla.¬
tis redderetur honoribꝰ.
Retinetis enim patres cõ¬
scripti patritium liberiũ
et in ad uersitate ur̃a tuis.¬
se laudabilem. qui sic
odouacris integerrimis
parebat ob sequiis. ut nr̃a
post fuerit dilectione di-¬
gnisi inius. contra quos
multa tecisse uidebatur
mimicus. ¶Ion enim ad
nos uilissima transfuge
cognitione migrauit᷑. nec
pr̃oprii doninũ sinxit o¬
dium ut alterius ubi pro¬
crearet affectum. Expe¬
ctauit integer diuina

Expanded text:
tudii nostri est, patres conscripti, remunerationem recto conferre proposito et bonae indolis viros ad instituta meliora fructu impensae benignitatis accendere. nutriunt enim praemiorum exempla virtutes nec quisquam est, qui non ad morum summa nitatur ascendere, quando inremuneratum non relinquitur quod conscientia teste laudatur. Hinc est quod illustrem Venantium, tam suis quam paternis meritis elucentem, comitivae domesticorum vacantis dignitate subveximus, ut natalium splendor insitus ornatior collatis redderetur honoribus. retinetis enim, patres conscripti, patricium Liberium et in adversitate nostra fuisse laudabilem, qui sic Odovacris integerrimis parebat obsequiis, ut nostra post fuerit dilectione dignissimus, contra quos multa fecisse videbatur inimicus. non enim ad nos vilissima transfugae condicione migravit nec proprii domini finxit odium, ut alterius sibi procuraret affectum: expectavit integer divina
Abbreviated transcription (Latin):
ichil tamen a fid elibus amitti¬
tur. cum optatum sacerdotiũ
possidetur. Qua propter redo¬
unte legato ur̃o. illustri uiro pu¬
bliano rationabile duxinius.
ad cetum uestrum salutationis
apices destinare.Magna eni
iocun ditate pertruimur. quo¬
tiens cum nostris proceribus
uerba miscemus. Et hoc quoq
suauissimum nobis mitiimne
dubitamus. Si quod illius te¬
cistis imperio nobis etiam cog¬
noscitis esse gratiolum:
Opiliom comĩti facratum Athala.

Expanded text:
nihil tamen a fidelibus amittinihil tamen a fidelibus amittitur, cum optatum sacerdotium possidetur. Quapropter redeunte legato vestro inlustri viro Publiano rationabile duximus ad coetum vestrum salutationis apices destinare. magna enim iucunditate perfruimur, quotiens cum nostris proceribus verba miscemus. et hoc quoque suavissimum vobis minime dubitamus, si quod illius fecistis imperio, nobis etiam cognoscitis esse gratiosum. XVI. OPILIONI COMITI SACRARUM ATHALA
Abbreviated transcription (Latin):
Ratissimum nostro
profitentur anmo
quod gloriosi domm aui nostri
respondistis in episcopatus e¬
lectione iuditio. Oportebat e¬
miti arbitrio boni principis o.¬
bediri. qui sapienti delibera¬
tione pertractans. quamius ĩ
aliena religione talem uisus
est pontificem delegisse ut
nuilli merito debeat displice¬
re. ut agnoscatis illum hoc op¬
tasse precipue. quatims bo¬
nis sacerdotibus ecclesiarum
omitium religio pullularet.
Recepistis it̾aq uirum. et
diuina gratia probabiliter
institutum: reg ali examina¬
tione laudatum. Nullus ad¬
huc pristina contentione te¬
neatur. Pudorem non ha¬
bet uicti: cuius uotum con¬
tingit a principe superari
Ilcꝰ quinimmo suum effĩcit
qui cum sub puritate dile¬
rerit. Nam que sit causa
doloris: quando hoc et in
isto repperit. quod alteri inpartẽ
ductus optauit. Ciui ca sunt ista
certamina. pugna sine ferro. ri¬
ra sme odio. clamoribus non
doloribus res ista peragitur.
Nam et si persõna suminota sit.

Expanded text:
ratissimum nostro profitemur animo, quod gloriosi domni avi nostri respondistis in episcopatus electione judicio. Oportebat enim arbitrio boni principis obediri, qui sapienti deliberatione pertractans, quamvis in aliena religione, talem visus est ponnulli merito debeat displicere, ut agnoscatis illum hoc optasse praecipue, quatenus bonis sacerdotibus ecclesiarum omnium religio pullularet. recepistis itaque virum et divina gratia probabiliter institutum et regali examinatione laudatum. Nullus adhuc pristina contentione teneatur. pudorem non habet victi, cuius votum contingit a principe superari. ille quin immo suum efficit, qui eum sub puritate dilexerit. nam quae sit causa doloris, quando hoc et in isto reperit, quod alteri in partem ductus optavit? civica sunt ista certamina, pugna sine ferro, rixa sine odio: clamoribus, non doloribus res ista peragitur. nam etsi persona summota sit,
Abbreviated transcription (Latin):
difficile. Uel uiuum credas. quẽ
se nec mouere posse conspicias.
Unum tamen certitĩme scio. sa.¬
pientes ninis felicissimos fie.¬
ri. qui misericordia domini a.
talibus aduersitatibus reddũ.¬
tur aliem. Forte sint et alie cau¬
ie. que rationabili anime ad
motus proprios ex plicandos
aduerium ire uideantur. Cete.¬
rum anime nec crescunt cum
paruulis. nec fatius. alie uaria
discretione tribuuntur: sed si.¬
cut inmortalitatem iugiter su.¬
munt. ita et rationales iugiter¬
esse sentiuntur. Paruulis em̃
ratio crescit longa meditatio.¬
ne. non anima. Nunc ad reli.¬
qua currente ordine transẽa.¬
mus¶

Expanded text:
difficile vel vivum credas, quem difficile vel vivum credas, quem se nec movere posse conspicias! Unum tamen certissime scio, sapientes nimis felicissimos fieri, qui misericordia Domini a talibus adversitatibus redduntur alieni. Forte sint et aliae causae, quae rationabili animae ad motus proprios explicandos adversum ire videantur. Caeterum animae nec crescunt cum parvulis, nec fatuis aliae varia discretione tribuuntur; sed sicut immortalitatem jugiter sumunt, ita et rationales esse generaliter sentiuntur. Parvulis enim ratio crescit longa meditatione, non anima. Nunc ad reliqua currente ordine transeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
corporis. nec offĩcia seniuum.
nec ministeria posse explicare
membrorum. ut si ignem angu.¬
sto uase conludas. altum ut illi
moris est nequit appetere. quia
eum artissimum obstaculum
constat operire. Tunc enim
unicuiq rei facultas sua uide¬
tur suppetere: c um illi nichil
contrarium preualet impedire.
Sic et stultis iuuenibus. obuiat
quod. aut imparilitate partum.
aut crassitudine humorum ma.¬
term uteri uicio suscepto anima
non preualet inconuementis do.¬
micilii cede prepedita. quod stul¬
tis accidere hodieq conspicimꝰ
quos greci mones uocant. Nam
ut et de uiuali quoq dicamus euẽ.¬
tu: quam multi morbis accidenti.¬
bus. aut onerato cerebro aut pre.¬
cordiorum stupore confusi. acu.¬
men solite sapientie perdide¬
runt: quanti etiam momentanea
lectio mutati sunt. Nam et ip̃e
qui celeberrimus sapiens habe.¬
tur. copioso prandio retertus.
quam facile in crapula dilap.¬
sus obtunditur: ut uirum illum
prudentisĩme disserentem

Expanded text:
corporis, nec officia sensuum, corporis, nec officia sensuum, nec ministeria posse explicare membrorum? Ut si ignem angusto vase concludas, altum ut illius moris est nequit appetere, quia eum arctissimum obstaculum constat operire. Tunc enim unicuique rei facultas sua videtur suppetere, cum illi nihil contrarium praevalet impedire. Sic et stultis juvenibus obviat, quod aut imparilitate partium, aut crassitudine humorum materni uteri vitio suscepto, animanon praevalet inconvenientis domicilii sede praepedita; quod stultis accidere hodieque conspicimus, quos Graeci μωρίονας vocant. Nam ut de usuali quoque dicamus eventu, quam multi morbis accedentibus, aut onerato cerebro, aut praecordiorum stupore confusi, acumen solitae sapientiae perdiderunt! Quanti etiam momentanea laesione mutati sunt! Nam et ipse qui celeberrime sapiens habetur, copioso prandio refertus, quam facile in crapulam dilapsus obtunditur, ut virum illum prudentissime disserentem,
Abbreviated transcription (Latin):
ita dixerim parte completur.
Prima est contemplatio. q̃
aciem nr̃e mentis extendit.
ad res subtilissimas intuendas
Secunda iudicialis: que di.¬
scretionem boni maliq ratio¬
nabili estimatione pertrac.¬
tat. Tercia memoria: cumres
mipecte atq deliberate. in ani.¬
mi penetralibus ticda cõmen.¬
dationẽ reponutur. ut quasi
in quodam conceptaculo su.¬
scipiamus: que frequenti me¬
ditatione combibitnus. uestia¬
ria nostra cum tuerint plena
nichil capiunt. hoc thesaura.¬
rium non grauatur oneratũ
Sed cum multa condiderit: scien.¬
di desiderio plus requirit. Te¬
tigintus iupradictas partes:
quasi armoniam tricordem.
Tali enim numero delectatur
amma. ipso etiam noscitur
gaudere diuiuita. Commo.
uere solent aliqui subtilissi.¬
mas questiones dicentes. Si
diuinitas pertẽctas et rationa.¬
biles anmas creat. cur aut
posito sensu uiuunt intantes
aut iiuenes inuemuntur excor.¬
des: Sed quis non attendat am.¬
mas paruulorum imbecillitate

Expanded text:
ita dixerim parte completur. ita dixerim parte completur. Prima est contemplatio, quae aciem nostrae mentis extendit ad res subtilissimas intuendas. Secunda, judicialis, quae discretionem boni malique rationabili aestimatione pertractat. Tertia, memoria, cum res inspectae atque deliberatae in animi penetralibus fida commendatione reponuntur; ut quasi in quodam conceptaculo suscipiamus, quae frequenti meditatione combibimus. Vestiaria nostra cum fuerint plena nihil capiunt: hoc thesaurarium non gravatur oneratum, sed cum multa condiderit, sciendi desiderio plus requirit. Tetigimus supradictas partes quasi harmoniam trichordem. Tali enim numero delectatur anima: ipso etiam noscitur gaudere Divinitas. Solent commovere aliqui subtilissimas quaestiones dicentes: Si Divinitas perfectas et rationabiles animas creat, cur aut posito sensu vivunt infantes, aut juvenes inveniuntur excordes? Sed quis non intendat animas parvulorum imbecillitate
Abbreviated transcription (Latin):
Rimum aduersum
Praua uel iniqua iu¬
Esticie mummen obiectum est:
cuius ut ueteres clitĩnire uolue¬
runt: talis noscitur esse comꝑle¬
xio. Iusticia est habitus animi
pro conimum utilitate serua¬
tus: suam cuiq tribuens dig.¬
nitatem. Contra cont̾usa et in.¬
certa: prudentia utiliter adhi.¬
betur. Prudentia uero est rerũ
bonarum et malarum uerax
icientia. Contra aduersa uel
proipera: remediał opponitur
tortitudo. Fortitudo autem est
considerata periculorum su.¬
sceptio. et laborum tirma per¬
igitur illicitas et uoluptates ter¬
uidas: moderatrix nobis tem¬
perantia iuragatur. Tempe¬
rantia quippe ẽst: aduerius
libidinem atq alios non rectos
impetus. animi tirma et mode¬
rata dominatio. his igitur con.¬
cessis diuina opitulatione mu.¬
intionibus. uelut quadrupli¬
ci thorace circundata. in hoc
mundo mortifero salus amme
custoditur: nec pot est auitiis
adiri. que tanta meruit luitio.¬
ne uallari. Sed hoc uirtutum
quadriꝑtitum decꝰ.trina ut

Expanded text:
rimum adversum prava vel iniqua justitiae munimen objectum est; cujus, ut veteres definire voluerunt, talis noscitur esse complexio. Justitia est habitus animi, pro communi utilitate servatus, suam cuique tribuens dignitatem. 632 Contra confusa et incerta prudentia utiliter adhibetur. Prudentia vero est rerum bonarum et malarum verax scientia. Contra adversa vel prospera remedialis opponitur fortitudo. Fortitudo autem est considerata periculorum susceptio et laborum firma perigitur illicitas et voluptates fervidas moderatrix nobis temperantia suffragatur. Temperantia quippe est adversus libidinem atque alios non rectos impetus animi firma et moderata dominatio. His igitur munitionibus divina opitulatione concessis, velut quadruplici thorace circumdata, in hoc mundo mortifero salus animae custoditur; nec potest a vitiis adiri, quae tanta meruit tuitione vallari. Sed hoc virtutum quadripertitum decus, trina ut
Abbreviated transcription (Latin):
Ratum nobis est. quoti¬
ens de magnitud mis
tue meritis est imatio lalis proce¬
dit ut et infirmorum auxilio et
ib sentium credaris esse tuitio.
IIam ideo senatus prior essẽ
meruisti. ut sequentibus pro
iustitie contemplatione pre¬
stares. Unde fit ut bona uobis
crelc̃at opiio gloriolẽ actionis
exemplo. Hlulli enm propria
res adiscedente comittitur ini¬
si de cuius bene conscĩa iudi¬
catur. Id circo presenti iussione
decreuimus ut domus patritii
agnelli ad affricani descendẽ¬
tis. qui regnũ petens alterius.
nr̃is est utilitatibus seruiturꝰ.
salius legibus tua tuitione ual¬
letur. ne iuolentos cuiusquã
impetus subtracta dontini de¬
tensione patiatur. Per me sũt
enim lemper miuriis faculta¬
tes absentium et quomodo iui.¬
deretur occa sio in delictum
trahere qui non polest ani.¬
mum ꝑua dicentis dissulta¬
tione terrere. Ideoq cel situ.
do ur̃a quam uotum habere
erigat. humiles eripiat op¬
primendos. et quod potestati¬
bus rarum est. proficiat cun¬

Expanded text:
ratum nobis est, quotiens de magnitudinis tuae meritis aestimatio talis procedit, ut et infirmorum auxilium et absentium credaris esse tuitio. nam ideo senatus prior esse meruisti, ut sequentibus pro iustitiae contemplatione praestares. unde fit, ut bona vobis crescat opinio gloriosae actionis exemplo. nulli enim propria res a discedente committitur, nisi de cuius bene conscientia iudicatur. Idcirco praesenti iussione decernimus, ut domus patricii Agnelli ad Africam discedentis, qui regnum petens alterius nostris est utilitatibus serviturus, salvis legibus tua tuitione valletur, ne violentos cuiusquam impetus subtracta domini defensione patiatur. perviae sunt enim semper iniuriis facultates absentium et quodam modo videtur occasio in delictum trahere, quae non potest animum pervadentis de resultatione terrere. Ideoque celsitudo vestra, quam votum est habere erigat humiles, eripiat opprimendos et, quod potestatibus rarum est, proficiat cun
Abbreviated transcription (Latin):
unitio ciuitatum. spes ẽ
certa cunctorum quan.¬
do in pace ab exteris gentibus di¬
scitur quod ueraciter in certami¬
ne timeatur. Plena est eium di¬
uersis generibus hominum habi.¬
tatio rerum singularum. Quis
nouit cum qua gente contligat:
Ideoq omnes debent agnoscere
quod futuris hossibus. gratum
non sit audire. Quapropter
ex nostra iussĩone possẽssores am¬
monere curabis. ut iuxta montẽ
caprarium et loca circuniecta mu¬
tis touearum ingentia ora pan¬
dantur. talisq ibi pateat hiatus:
ut millus ibi rel inquatur introi.¬
tus. Cur nefandi homines per¬
scrutamini accessus illicitos: quibꝰ
portare permittitur licenter ingres¬
sus. Nescio quid uidemni tegere.
qui palam non desideratia intra¬
re. Conicientia recta uias publi¬
cas tenet: obiuorum collocutione
gratulatur et cum diuersos gͥratã¬
ter inquirit. laboris tedio non gra¬
uatur. Amiẽ est. autem criuĩ uel¬
le nesciri. et qui uias suas oculit.
conscientiam prodit. Promde

Expanded text:
unitio civitatum spes est certa cunctorum, quando in pace ab exteris gentibus discitur, quod veraciter in certamine timeatur. plena est enim diversis generibus hominum habitatio urbium singularum. quis novit cum qua gente confligat? ideoque omnes debent agnoscere quod futuris hostibus gratum non sit adire. quapropter ex nostra iussione possessores ammonere curabis, ut iuxta montem Caprarium et loca circumiecta muris fovearum ingentia ora pandantur talisque ibi pateat hiatus, ut nullus ibi relinquatur introitus. cur, nefandi homines, perscrutamini accessus inlicitos, quibus portarum permittitur licenter ingressus? nescio quid videmini tegere, qui palam non desideratis intrare. Conscientia recta vias publicas tenet, obviorum collocutione gratulatur et cum diversos gratanter inquirit, laboris taedio non gravatur. amicum est autem crimini velle nesciri et qui vias suas occulit, conscientiam prodit. proinde
Abbreviated transcription (Latin):
sus sanguis inflamat. Non
graiuter urit occupata pro¬
uintia: Adhuc de uerbis par.¬
ua contentio est. Facillime
transigitis. si non per arma ue¬
tros anmos irritetis. obitiamus
quamuis cognato cũ nostris
comuratis ex intias gentes. Iu¬
stitiam que reges efficit fortio¬
res cito conuertit animos: qui
contra letales sentit armatos
et ideo salut ationis honorificẽ¬
tiam prelocuti.legatos nros
illum atq illum ad uos credi¬
mus esse cirigendos. qui uob
et mancdata nr̃a iufficienter
insiment. et usq ad fratrem
nostrum gundibadum Uel
alios reges. cum uestra uolim.¬
tate deproperent. ne uidea¬
mini eorum in missione labo¬
rare.qui maligne gaudent
alieno certamĩne. Auertant
enim diuina. ut supra uos
miquitas illa preualeat. Cõ¬
mune malum uestrum iudi¬
camus inimicum. Nam ille
me sustmebit aduersum. qͥ
uobis nititur esse contrarius.
Gundibado regiburgundio.¬
mun. Theodoricus rex

Expanded text:
sus sanguis inflammat, non sus sanguis inflammat, non graviter urit occupata provincia: adhuc de verbis parva contentio est: facillime transigitis, si non per arma vestros animos irritetis. obiciamus quamvis cognato cum nostris coniuratis eximias gentes iustitiamque, quae reges efficit fortiores: cito convertit animos, qui contra se tales sentit armatos. Et ideo salutationis honorificentiam praelocuti legatos nostros illum atque illum ad vos credidimus esse dirigendos, qui vobis et mandata nostra sufficienter insinuent et usque ad fratrem nostrum Gundibadum vel alios reges cum vestra voluntate deproperent, ne videamini eorum inmissione laborare, qui maligne gaudent alieno certamine. avertant enim divina, ut supra vos iniquitas illa praevaleat. commune malum vestrum iudicamus inimicum. nam ille me iure sustinebit adversum, qui vobis nititur esse contrarius. II. GUNDIBADO REGI BURGUNDIONUM THEODERICUS REX
Abbreviated transcription (Latin):
Uamuis fortitudi
tiam tribuat Pa¬
rentum uestrorũ
inmunerabilis multitudo.
quamuis atilam potentem
reminiscamini Wisigotharũ
uiribus inclmatiti. tamen
quia populorum ferotium
corda longa pace mollescũt.
cauete subito maliam unt¬
tere. quos constat tantis tem¬
poribus exercicia non habere
Terribilis est hominibus cõ¬
flictus si nonsit assiduus.
et nilĩ usu presumatur. cõ¬
certandi subito fidutia nõ
habetur. Absit ut a uobis ali¬
quid indignatio ceca surri¬
piat. moderatio prouida est.
que gentes seruat. furor au¬
tem instantia plurimũq
precipitat. et tunc utile so¬
lum est. ad arma concurre.¬
re. cum locum apud aduer¬
sarium iustiria non pot est
inuenire. Qua propłer susti.¬
te donec ad francorum re¬
gemn legatos nr̃os dirigere
Aebeamus. ut litem uestrã
amicorum debeant ampil¬
tare iuditia. Inter duos
emm nobis affinitate comũ¬
ctos nion optamus aliquid
tale fieri unde nimorem
contingat forsitan inueui¬
ri. Non uos parentum su¬

Expanded text:
uamvis fortitudini tiam tribuat parentum vestrorum innumerabilis multitudo, quamvis Attilam potentem reminiscamini Wisigotharum viribus inclinatum, tamen quia populorum ferocium corda longa pace mollescunt, cavete subito in aleam mittere quos constat tantis temporibus exercitia non habere. Terribilis est hominibus conflictus, si non sit assiduus et nisi usu praesumatur, concertandi subito fiducia non habetur. absit ut vobis aliquid indignatio caeca subripiat. moderatio provida est, quae gentes servat: furor autem instantia plerumque praecipitat et tunc utile solum est ad arma concurrere, cum locum apud adversarium iustitia non potest invenire. Quapropter sustinete, donec ad Francorum regem legatos nostros dirigere debeamus, ut litem vestram amicorum debeant amputare iudicia. inter duos enim nobis affinitate coniunctos non optamus aliquid tale fieri, unde unum minorem contingat forsitan inveniri. non vos parentum fu
Abbreviated transcription (Latin):
Mplectenda est pro.¬
motionum grata sol¬
lempnitas. que benemeritorirz
soluit excubias: quia tyroni¬
bus conceditur ipes laboris.
dum uicissitudo tuerit reddi¬
ta ueteranis. Et ideo antia.¬
num qui pr et oriauis inculpa¬
biliter paruisse Per hibetur ob¬
sequiis niter tribunos et nota¬
rios ad adorandos aspectus
prosperet principales. ut iuix.¬
ta consueludinem presenta¬
lus. lpectabu̾itatis decoretur in.¬
de̾ corniculario qui accedit
Ptatus ad optata Per¬
ueniens: iui nominis
sortiatur estẽctum. Et icleo su¬
pradictum assidius laboribus
comprobatum cornicularioꝵ
simnere censemus osficium.
ut iure inter primates assistat.
qui t yronum inculpabiliter

Expanded text:
mplectenda est promotionum grata sollemnitas, quae bene meritorum solvit excubias, quia tironibus conceditur spes laboris, dum vicissitudo fuerit reddita veteranis. et ideo Anthianum, qui praetorianis inculpabiliter paruisse perhibetur obsequiis, inter tribunos et notarios ad adorandos aspectus properet principales, ut iuxta consuetudinem praesentatus spectabilitatis decoretur inDE CORNICULARIO QUI ACCEDIT. Optatus ad optata perveniens sui nominis sortiatur effectum. et ideo supradictum assiduis laboribus comprobatum corniculariorum sumere censemus officium, ut iure inter primates assistat, qui tironum inculpabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
Dtĩnem debet perduce¬
re que prudentũ intẽ¬
Eto uia est iuicepisse. quia sicut
pertẽcta laudem pariunt.ita
et uituperationem ꝙenerant.
que in mediis conatibus egra
delẽruntur. Eletẽctus enim re¬
rum. aut consilium tctubare.
aut uires arguit defuisse. Qua¬
propter sanctitas nostra atali
oblocutione resugiens. que iã¬
ductu reficiendo probabili cura.
ex nostra auctoritate suscepit. cele¬
riter ad eftẽctum tatiat peruemi¬
re. I Ia quid aꝑtius quam
ut sĩtienti plebi prouideat aq̃s
ianctissĩmus sacerdos. et huma¬
na prouidentia fauet.quos etiã
miraculis pascere debuisset:
Imitaris enim antiquissm̃um
morsen qui isrlitico populo lõ.¬
ga ariditate siccato. de iaxi ste¬
rilitate copiosos latices edurit.
et ad implendum miraculum
inde fecit currere humidos li¬
quores: ubi erat licca duricies.
Tu autem aifontes urignos saxo
labore tuo prestas populis: quod
alle nuraculis

Expanded text:
inem debet perducere, quae prudentum intentio visa est suscepisse: quia sicut perfecta laudem pariunt, ita et vituperationem generant, quae in mediis conatibus aegra deseruntur. Defectus enim rerum aut consilium titubare, aut vires arguit defuisse. Quapropter sanctitas vestra a tali oblocutione refugiens, quae in aquaeductu reficiendo probabili cura ex nostra auctoritate suscepit, celeriter ad effectum faciat pervenire. Nam quid aptius quam ut sitienti plebi provideat aquas sanctissimus ille sacerdos; et humana providentia satiet, quos etiam miraculis pascere debuisset? Imitaris enim antiquissimum Moysen, qui Israelitico populo longa ariditate siccato, de saxi sterilitate copiosos latices eduxit; et ad implendum miraculum, inde fecit currere humidos liquores, ubi erat sicca durities. Tu autem si fontes irriguos saxorlabore tuo praestas populis, quod ille miraculis
Abbreviated transcription (Latin):
Omane ciuitatis cura.
nostris sensibus sem¬
per inuigilat. Qul est enim
dignius quod tractare debea
stat nr̃e reipublice contmere.
Promde illustris sullintitas tua
ĩpec labilem uirum iohannem
nos direxissẽ cognoscat. pro.¬
pter splendidas romane clo¬
acas ciuitatis. que tantum ui¬
sentibus conferunt stuporem.
ut aliarum ciuitatum possint
miracula lũperare. uideas illic
fluuios qui mont ibus clausos
per ingentia signa de currere.
uideas structis nauibus per
aquas rapidas non mimina
sollicitudme naingari ne pre¬
cipitato torrenti. marma possit
nau fragia sust mere. Hinc ro¬
ua singularis quanta uite sit
potest colligi magintudo.
Que enim urbum audeat tu¬
is culminibus contendere. qũ
nec ima tua possunt smulitu¬
dineri repperire. Et ideo su¬
pradicto Iohanui ostitii no.¬
siti solatia uos prebere censẽ¬
nius. quoniam ordinationes
nostras per publicas uolumnꝰ
implere personas. priuatas
manus ammouentes. que au¬
datius merginitur illicitis
iatui urbis rome.TR

Expanded text:
omanae civitatis cura nostris sensibus semper invigilat. Quid est enim dignius quod tractare debeamstat nostrae reipub. continere? Proinde illustris sublimitas tua spectabilem virum Joannem nos direxisse cognoscat, propter splendidas Romanae civitatis cloacas; quae tantum visentibus cut aliarum civitatum possint miracula superare. Videas illic fluvios quasi montibus concavis clausos per ingentia signina decurrere: videas structis navibus per aquas rapidas non minima sollicitudine navigari, ne praecipitato torrenti marina possint naufragia sustinere. hinc, Roma, singularis quanta in te sit potest colligi magnitudo. quae enim urbium audeat tuis culminibus contendere, quando nec ima tua possunt similitudinem reperire? et ideo supra dicto Iohanni officii vestri solacia vos praebere censemus, quoniam ordinationes nostras publicas volumus implere personas, privatas manus amoventes, quae audacius merguntur illicitis. XXXI. SENATUI URBIS ROMAE T
Abbreviated transcription (Latin):
Ermouit serenitatez
nostram. constanti
datq uenerii dolenda conque¬
stio. qua sibi atancane uiris
proprii agellum. quod fabri¬
cula nominatur. cum suo pe¬
culio cauiantur ablatum: adi¬
tientes. ne rerum suarum repe¬
titionibus munerent. liberis si.¬
bi conditionem ultime serui.¬
tutis imponi Atq id eo magni¬
tudotua decretis obiecuta pre¬
icutibus. prefatum iuo iubxat
ad essẽ iudilio ubi inter par.¬
tes uarictate discussa iuri cõ¬
sentaneam. et amicam uestris
moribus proferte iustitiam.
quia sicut graue est de suo do.¬
minos iurẽ decedere. ita no¬
atris est seculis mimicum ser.¬
uitutis uigo libera colla depri¬
mere. I omenti iure ii compe
tunt primitus reddantur iuua¬
sa:ita taten ut perioua legiti¬
ma cluceptationibus non de¬
sistat. Cesset uiolenta presum.¬
ꝑtio ut cauia iudicis cognoica¬
tibus possideat aut probatos
liberos indenines atq integros
derelinquat. Sufficit enim
libus parmensis ciuilatis.A¬
thalaricus Rex

Expanded text:
ermovit serenitatem nostram Constanti atque Venerii dolenda conquestio, qua sibi a Tancane iuris proprii agellum,- quod Fabricula nominatur, cum suo peculio causantur ablatum, adicientes, ne rerum suarum repetitionibus imminerent, liberis sibi condicionem ultimae servitutis imponi. Atque ideo magnitudo tua, decretis obsecuta praesentibus, praefatum suo iubeat adesse iudicio, ubi omni inter partes veritate discussa iuri consentaneam et amicam vestris moribus proferte iustitiam: quia sicut grave est de suo dominos iure decedere, ita nostris est saeculis inimicum servitutis iugo libera colla deprmere. Momenti iura si ctunt, primitus reddantur invasa; ita tamen, ut persona legitima disceptationibus non desistat. Cesset violenta praesumptio, ut causa judicis cognoscantibus possideat, aut probatos liberos indemnes atque integros derelinquat. Sufficit enim LIBUS PARMENSIS CIVITATIS ATHALARICUS REX
Abbreviated transcription (Latin):
si michi aliquid prosperitatis
accedat. Noli me sic querere:
ut non ualeas inueure. Tua
sum inchilonimui caritate: Ci
nullum tacras inea membra la¬
cerare. Nam si libia meruil per
le recipere liberlatem. crudele
est me amillere. quam semper
uisa sum possidere Impera mo¬
tibus iracundie tt iumphator
egregie. Plus est quod genera¬
lĩ uoce petitur qui ũr amiui
cuius libet mgratitudinis of¬
fensione unncatur. hec roma
oquitur dum uobis per suos
supplicat senatores. Quod
li adhuc minus est beatoru
apostolorum petri alq pauli
petitio sanctulĩma cogitetur.
Nam qui securitatem romauam
sepe defeudisse probautur ab
hostibus: quid erit quod eorir
meritis uester non tribuat prin¬
cipatus. sed ut omnia reuerentie
uestre congruere uide antur: ꝑ
illum uirim uenerabilem lega¬
tum piissimmi regis nostri ad
uestram clementiam destina¬
tum preces nostras credidimius
porrig endas. ut tam multa de¬
berant᷑ efficere: que uel singu.¬

Expanded text:
si mihi aliquid prosperitatis si mihi aliquid prosperitatis accedat. noli me sic quaerere, ut non valeas invenire. tua sum nihilominus caritate, si nullum facias mea membra lacerare. Nam si Libya meruit per te recipere libertatem, crudele est me amittere quam semper visa sum possidere. impera motibus iracundiae, triumphator egregie. plus est quod generali voce petitur quam si vester animus cuiuslibet ingratitudinis offensione vincatur.' Haec Roma loquitur, dum vobis per suos supplicat senatores. quod si adhuc minus est, beatorum apostolorum Petri atque Pauli petitio sanctissima cogitetur. nam qui securitatem Romanam saepe defendisse probantur ab hostibus, quid erit quod eorum meritis vester non tribuat principatus? sed ut omnia reverentiae vestrae congruere videantur, per illum virum venerabilem legatum piissimi regis nostri ad vestram clementiam destinatum preces nostras credidimus porrigendas: ut tam multa debeant efficere, quae vel singu
Abbreviated transcription (Latin):
grata tui. ama pussime princi¬
pum defensores meos. qui mi¬
chi dominantur tibi debeant es¬
se concordes. ne incipiant talia i
me facere. que auotis tuis cogno¬
uerint discrepare. Non mi¬
chi sis causa crudelis exitii.
qui semper uite gaudia presti¬
tisti. E cce al uninos meos i ub
pace gemmani. ecce ciuibus
ornata resplen dui: si me ledi
pateris. ubi iam nomen tue
pietatis ostendis: Quid euim
prome nitaris amplius agere.
cuius religio que tua est. cogno.¬
scitur sic florere: Senatus me¬
us hõribus crescit: facultatibus
indesmenter augetur: Noliper
discordiam dissipare quod de.¬
beres per bella deffendere.ha¬
bui multos reges led neminem
huiui modi litteratum. habui
prudeules uiros. sed uullum
sic doctrina & pietate pollen.¬
iem. Diligo hamalum meis ube.¬
ribus enutritum. uirum tortem
mea conuersatione compositũ
romanis prudentia carum gen¬
tibus uirtute reuerendum. Ium¬
ge quinimimo uota. participare
conulia: ut tue glorie proficiat.

Expanded text:
grata fui, ama, piissime princigrata fui, ama, piissime principum, defensores meos. Qui mihi dominantur, tibi debeant esse concordes, ne incipiant talia in me facere, quae a votis tuis cognoverint discrepare. non mihi sis causa crudelis exitii, qui semper vitae gaudia praestitisti. ecce alumnos meos sub tua pace geminavi, ecce civibus ornata resplendui. si me laedi pateris, ubi iam nomen tuae pietatis ostendis? quid enim pro me nitaris amplius agere, cuius religio, quae tua est, cognoscitur sic florere? senatus meus honoribus crescit, facultatibus indesinenter augetur. Noli per discordiam dissipare quod deberes per bella defendere. habui multos reges, sed neminem huiusmodi litteratum: habui prudentes viros, sed nullum sic doctrina et pietate pollentem. diligo Hamalum meis uberibus enutritum, virum fortem mea conversatione compositum, Romanis prudentia carum, gentibus virtute reverendum. iunge quin immo vota, participare consilia, ut tuae gloriae proficiat,
Abbreviated transcription (Latin):
Questum niuris et ne¬
cessarium uidetur esse
Enegotium. pro securitate ro¬
mane rei publice pio principi
supplicare qui conuerit a uobis
expeti quod nr̃e possit profice¬
re libertati. Nam inter cetera
bona que uobis singulariter
diuina tribuerunt. nichil glo¬
riouus probatur accedere quã
quol uos cognoscitis ubiq pos¬
se prestare. Rogamus ergo cle¬
mentissime imperator. et de
gremio curie duplices tendi¬
mus manus. ut pacem uestra
mam: nec nos patiamim abho¬
minabiles fieri. qui semperde
ur̃a concordia uidebamur ac¬
cepti. Romanum siquidem
nomen uos commendatis: si
nostris dominis benigna con¬
ceditis. Oratia uestra nos erigit
ac luetur. & hoc mereri cogno.¬
scimus quod de uestra men¬
te ientitur. Quietem ergo ita¬
lie federa uestra componant:
quia tunc amari possimus: si
per uos dilectio uot uia copu.¬
letur: cui rei sĩ nostre preces
adhuc non uidentur posse
sufficere. estimate patriam no¬
stram in hec precatoria uerba pro¬
rumpere. Si tibi aliquando

Expanded text:
estum nimis et necessarium videtur esse negotium, pro securitate Romanae reipublicae pio principi supplicare, quia convenit a vobis expeti quod nostrae possit proficere libertati. Nam inter caetera bona quae vobis singulariter Divina tribuerunt, nihil gloriosius probatur accedere, quam quod vos cognoscitis ubique posse praestare. Rogamus ergo, clementissime imperator, et de gremio curiae duplices sendimus manus, ut pacem vestram tis; nec nos patiamini abominabiles fieri, qui semper de vestra concordia videbamur accepti. Romanum siquidem nomen vos commendatis, si nostris dominis benigna conceditis. Gratia vestra nos erigit ac tuetur; et hoc mereri cognoscimus, quod de vestra mente sentitur. Quietem ergo Italiae foedera vestra componant; quia tunc amari possumus, si per vos dilectio votiva copuletur. Cui rei si nostrae preces adhuc non videntur posse sufficere, aestimate patriam nostram in haec precatoria verba prorumpere: Si tibi aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
auiditat es appetitis. Uex eurz
solidorum dispendium sẽ noue¬
rit sustmere et laceratione cor¬
poris astligendum: si quis aliter
uendendum esse crediderit.
quam miles nr̃ in rem directus
locorum habita deliberatione
censuerit. Suficere enim de¬
bent ommbus honesta luera de
ciuibus. ne obsessa potius uide
antur itiuera latronibus
Iustimano augusto: senatus
Uibis romo

Expanded text:
aviditates appetitis. sex enim aviditates appetitis. sex enim solidorum dispendium se noverit sustinere et laceratione corporis affligendum, si quis aliter vendendum esse crediderit, quam miles noster in rem directus locorum habita deliberatione censuerit. sufficere enim debent omnibus honesta lucra de civibus, ne obsessa potius itinera videantur esse latronibus. XIII. IUSTINIANO AUGUSTO SENATUS URBIS ROM
Abbreviated transcription (Latin):
Iociosi populi urbium
T ingularum sub precio.¬
rum iustitia continetur. quanto
magis debet laborantibus subue¬
niri. ne utilitas comineantium sau¬
tietur discrimine fortunorum. Et
ieleo susceptio transcuntium re¬
quies debet esse curarum: ne qd
ad leuamen inuentum esse con¬
stat. delestabile potius grauamẽ
infligat. Recipiatur hõspes aed
pretia diffinita: mi quitalem nõ
patiatur auaram. qui inuitatur
tid gr̃am: quandoturpis aucu¬
patio est terrere enormitate pre¬
cii& susceptione blandiri. Pre
dom tib est qui sub aniqua cu¬
pit uoluntate distrahere. utrosq
euim constat aliena uelle diripe¬
re R considerationem iustitie
non habere Ueicitis quanta pos¬
sitis acquirere moderati. Utro
ad commoda uestra uenunt. ꝗ
uos temperanter agere possẽ co¬
gnoscunt. Uullus ergo se estimet
quod est tamiliare semper absẽ¬
tium. longinquitatis obliuione
detendi: quando ad nos coti.¬
die ueniunt. qui uestra merci¬
monia patiuntur. Cauete potius
damna mulctarum: qui lucror

Expanded text:
otiosi populi urbium singularum sub pretiorum justitia continentur, quanto magis debet laborantibus subveniri, ne utilitas commeantium saucietur discrimine fortuitorum! Et ideo susceptio transeuntium requies debet esse curarum; ne quod ad levamen inventum esse constat, detestabile potius gravamen infligat. Recipiatur hospes ad pretia definita: iniquitatem non patiatur avaram qui invitatur ad gratiam, quando turpis aucupatio est terrere enormitate pretii et susceptione blandiri. Praedoni similis est, qui sub iniqua cupit voluntate distrahere: utrosque enim constat aliena velle diripere et considerationem iustitiae non habere. nescitis quanta possitis adquirere moderati? ultro ad commoda vestra veniunt, qui vos temperanter agere posse cognoscunt. nullus ergo se aestimet, quod est familiare semper absentium, longinquitatis oblivione defendi, quando ad nos cotidie veniunt qui vestra mercimonia patiuntur. Cavete potius damna multarum, qui lucrorum
Abbreviated transcription (Latin):
Cimus animum ue¬
strum de obitu glo¬
riose memorie domin aui no¬
stri a cerbo dolore fatigari: dũ
omina bona grauiter deflean¬
tur dum dominus abrogatur¬
Expedit autem studĩo pie¬
tatis ast lictam mentem. com¬
pensatiuo remedio consolari:
quia uix sentitur amissus. cui
non succedit extraueus. Sic
enim deo sibi imperante pro¬
spexit. dumi esset et post fata
prouidus. ut regionibus suis
pacem relinqueret. ne aliqͣ
nouitas quieta turbaret in
sellam regin liri nos dominos
collocauit. quat enus decus
generis quod in illo Floruit
i succestores protinus equa¬
li luce radiaret. ciri ord mia¬
tiom gothorum romanorum¬
q desĩderia conuenerunt.
ita ut iubiuris iurandi reli¬
gione promitterent ficdem se
regno nostro deuoto ammo
seruaturos: quod ad illustris
magnitud mis uestre notitiã
credimus perteren dum: ut
ibhis qui in galliis regno pie¬
tatis uostre deuoti sunt simle
proteratur eremplum: et si¬
cut animos nostros circa se
minores non deliderant es

Expanded text:
cimus animum vestrum de obitu gloriosae memoriae domni avi nostri acerbo dolore fatigari, dum omnia bona graviter defleantur, dum dominus Expedit autem studio pietatis afflictam mentem compensativo remedio consolari, quia vix sentitur amissus, cui non succedit extraneus. Sic enim, Deo sibi imperante, prospexit, dum esset et post fata providus, ut regionibus suis pacem relinqueret, ne aliqua novitas quieta turbaret. In sellam regni sui nos dominos collocavit; quatenus decus generis, quod in illo floruit, in successores protinus aequali luce radiaret. Cui ordinationi Gothorum Romanorumque desideria convenerunt, ita ut sub jurisjurandi religione promitterent fidem se regno nostro devoto animo servaturos. Quod ad illustris magnitudinis vestrae notitiam credimus perferendum, ut ab his qui in Galliis regno pietatis nostrae devoti sunt simile proferatur exemplum; et sicut animos nostros circa se minores non desiderant eff
Abbreviated transcription (Latin):
Iꝙnum est ut sequa¬
tur uota tidelium
fructus laborum: et superior
gradus excipiat. quos gestarũ
rerum integritas affectata cõ¬
mendat. Hinc est quod ursu.¬
ni primicerium deputat orum.
alq beatum primicerium .au.¬
gustalium essẽ censemus: utq
ad maiora prouecti uidentur
officia predicanda conscien¬
tie iequantur exempla
De primicerio singulariorum qui

Expanded text:
ignum est ut sequatur vota fidelium fructus laborum et superior gradus excipiat, quos gestarum rerum integritas affectata commendat. hinc est quod Ursum primicerium deputatorum atque Beatum primicerium Augustalium esse censemus: ut qui ad maiora provecti videntur officia, praedicanda conscientiae sequantur exempla. XXXI. DE PRIMICERIO SINGULARIORUM QUI
Abbreviated transcription (Latin):
onscientiam proba¬
mus. cui iudicanda
coimuntł iius. quia dignus est
inter alios sequenda decerne¬
re qui sibi modum uisus est
legittime conuer satioms m¬
ponere. Petrus itaq uir spec¬
tabilis. amaram saionem no¬
strun. qui contrario ontine
pro eius tuitione directus
est educto gladio le asserit
uulnerasse defensorem fecisse
quod uix mimicus poluisset
audere. hoc te et legittima uo¬
limius disceptatione cogno¬
scere et probali senlentia ter¬
minare. quatinus nullus
temptare ausus sit. quod
nobis displicere cagnoscit.

Expanded text:
onscientiam probamus, cui iudicanda committimus, quia dignus est inter alios sequenda decernere, qui sibi modum visus est legitimae conversationis imponere. Petrus itaque vir spectabilis Amaram saionem nostrum, qui contrario omine pro eius tuitione directus est, educto gladio se asserit vulnerasse defensoremque fecisse, quod vix inimicus potuisset audere. hoc te et legitima volumus disceptatione cognoscere et probabili sententia terminare: quatenus nullus temptare ausus sit, quod nobis displicere cognoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
ardentis aque fertilitate le¬
tatur. miroq modo dum ꝓ¬
rime salem generet sterilẽ.
ntriat pariter et uirores.
S non his tantum bene¬
fitiis antenorea terra tecũ¬
da est. infert et alia que
multo grandius obstupe¬
icas. corcla illa ut ita dixe¬
rim montiũ inuicem le¬
cretarii negotia contẽtiosa
discingunt. Nam si quis
torte pecus furatum pilis
natiuis solite more ipolia¬
re presumpserit. midis ar¬
dentibus frequenter im¬
constat esse iuditiũ et qđ
humana nequit altercatõ¬
ne dissolui. tontium da¬
tum est equitare diffiniri.
Loq̃r illic tacita natura dũ
iudicat. et sententiam qͦ¬
damodo dic̃. que persidiã
negantis excludit. Sed ꝗs
istã conseruare negligat.
quãuis plurima tẽnacita¬
te sordescat. Si quidem
ornat regnum. quod fuerit
singulariter toto orbe no¬
minatum. Et id eo pe cumia
que tibi data est. si opus
non poterit implere iuscep.¬
tum. quantum adhuc ex¬
pen dendum esse credide¬

Expanded text:
ardentis aquae fertilitate laeardentis aquae fertilitate laetatur; miroque modo dum proxime salem generet sterilem, nutriat pariter et virores. Sed non his tantum beneficiis Antenorea terra fecunda est; infert et alia, quae multo grandius obstupescas. Corda illa ut ita dixerim montium, in vicem secretarii, negotia contentiosa distinguunt. Nam si quis forte pecus furatum pilis nativis solito more spoliare praesumpserit, undis ardentibus frequenter imconstat esse iudicium et quod humana nequit altercatione dissolvi, fontium datum est aequitate definiri. loquitur illic tacita natura, dum iudicat, et sententiam quodam modo dicit, quae perfidiam negantis excludit. Sed quis ista conservare neglegat, quamvis plurima tenacitate sordescat? siquidem ornat regnum, quod fuerit singulariter toto orbe nominatum. et ideo pecunia, quae tibi data est, si opus non potuerit implere susceptum, quantum adhuc expendendum esse credide
Abbreviated transcription (Latin):
etlassa uisc̾era refitiunt. e
humores uoxia infulione
constr ingunt. eł quali ali¬
quo desderabili cibo re¬
fecti ualentiores queant
potius inueniri. Sic me¬
dicabilis sub̃a en euenit
a sulphure quod calet. a
salsedine. que desiccat.
Talia possis non tradere
hoc est grauiter in longa
etate peccare. Qua propter
antiqua illic edifitiorum
soliditas innonetur: ut
siue incuniculis siuc inther¬
mis fuerit al iquid repara¬
dum te debeat imininen¬
te reconstrui. Uirgulta qͦ
noxia importunitate na¬
Ccentia. euulsis cespitibus
auferantur. ne radicum
quicdam capilli paula¬
timn turgentes fabricarũ
uisceribus inserantur et
more iupereo prolem sibi
fecunditate contraria nutri¬
at. Unde le compago calura
dirumpat. Palatium quoq
longa senectute quassatum
assidua reparatione corro¬
bora. Spatium ꝙ inter edẽ
publicam eł caput igniti
fontis interiacet sluestri
asperitate depurga. rideat
florenti gramine ta cies de¬
cora campestris. que etiam

Expanded text:
et lassa viscera reficiunt, et et lassa viscera reficiunt, et humores noxia infusione constringunt; ut quasi aliquo desiderabili cibo refecti, valentiores queant protinus inveniri. Sic medicabili substantiae venit a sulphure, quod calet; a salsedine, quod desiccat. Talia posteris non tradere, hoc est graviter in longa aetate peccare. Quaproptantiqua illic aedificiorum soliditas innovetur, ut sive in cuniculis sive in thermis fuerit aliquid reparandum, te debeat imminente reconstrui. virgulta quoque noxia importunitate nascentia evulsis cespitibus auferantur, ne radicum quidam capilli paulatim turgentes fabricarum visceribus inserantur et more vipereo prolem sibi fecunditate contraria nutriant, unde se compago casura disrumpat. Palatium quoque longa senectute quassatum assidua reparatione corrobora. spatium, quod inter aedem publicam et fontis interjacet, silvestri asperitate depurga. Rideat florenti gramine facies decora campestris, quae etiam