comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seruire dõ gestit. Recte ergo
fugaces fugacib cõmenoauit eter¬
ne legis sanctio: ut qͥ hunc mun¬
dũ obliti sunt. eos recipiant. qui
pecata sua cõmendantes atq oꝑa.
obliionẽ uite suꝑioris expectant:
& secularia que gesserint abolere
desid̾ent. Fugitans igit᷑ est: suorũ
sacri altaris eius minister. Unde
dñs quasi princeps sacerdotum
formã leuitis in eiuangłro danͦ
suo: dixit. Que ẽ mater mea÷
& qͥ sunt fratres mei ᷑. Hoc est.
ñ agnosco matrẽ: ñ recognosco
fratresi ignoro ꝓrimos. Mater
ꝙ fr̃s mei. hi sunt qui audiunt
u̾bum dei & faciunt. Solũ ergo
uerbũ dei nõuit minister: cum
eos nouit in qͥb oꝑat᷑ dei u̾bũ
Et idõ exul ẽ mundi fugitans
ut solus remaneat: sic̾ helias
dixit. M ego relictus sũ solus.
S ñ erat solus: cũ qͦ erat xp̃s.
Et ipse dñs relictus est solꝰ. Sed
non sum inqͥt solus: qm̃ pater
mecũ est. Est etiã illa causa qͥa

Expanded text:
seruire deo gestit. recte ergo seruire deo gestit. recte ergo fugaces fugacibus commendauit aeternae legis sanctio, ut qui hunc mundum obliti sunt eos recipiant qui peccata sua condemnantes atque opera obliuionem uitae superioris expetant et saecularia quae gesserint abolere desiderent. fugitans igitur est suorum sacri altaris eius minister. unde dominus quasi princeps sacerdotum formam Leuitis in euangelio dans suo dixit: quae est mater mea aut qui sunt fratres mei? hoc est: non agnosco matrem, non recognosco fratres, ignoro proximos. mater mea et fratres mei hi sunt qui audiunt uerbum dei et faciunt. solum ergo uerbum dei nouit minister, cum eos nouit in quibus operatur dei uerbum. et ideo exul est mundi: fugitans ut solus remaneat, sicut Helias dixit: et ego relictus sum solus. sed non erat solus, cum quo erat Christus. et ipse dominus relictus est solus, sed non sum inquit solus, quoniam pater mecum est. est etiam illa causa quia
Abbreviated transcription (Latin):
& abrahe dictũ ẽ. Exi de t̾ra tua.
& de cognatione tua: & de domo
patris tui. S forte dicas. Leuita
non erat: s habebat in lũbis suis
leui. ut legimꝰ ad hebreos scͥptũ.
Et dñs leuitis dicit. cũ discipulis
suis: hoc ẽ apłis dicit. Si quis uult
post me uenire. ab neget semȩt
ipsũ: & tollat crucẽ suã & seqͣtur
me. Quã quã ad om̃s iã dictũ sit:
uos autẽ genꝰ electũ regale sacer¬
dotiũ: gens scã. popłs in adop-¬
tione. Uenit plenitudo: reliquie
cessarunt. Xp̃s enĩ om̃s uocat
Om̃ib ꝑfectio patet: ut om̃s seqͣn¬
tur. Om̃ib regnũ ꝓpositum ẽ: et
uita eterna. frgo eui d̃s portioẽ.
nichil debet curare nͥ deũ: ne
alteriꝰ impediat᷑ necessitatis mun̾e
Quod enim ad alia officia confer¬
t᷑: hoc religionis cultui. atq huic
nr̃o officio decerpitur. Hec enĩ
uera ẽ sacerdotis fuga abdicatio
domesticoꝵ. & quedam alienatio
carissimoꝵ: ut suis se abneget: qͥ

Expanded text:
et Abrahae dictum est: exi de terra tua et Abrahae dictum est: exi de terra tua et de cognatione tua et de domo patris tui. sed forte dicas: Leuita non erat. sed habebat in lumbis suis Leui, ut legimus ad Hebraeos scriptum. et dominus Leuitis dicit, cum discipulis suis, hoc est apostolis dicit: si quis uult post me uenire, abneget se ipsum et tollat crucem suam et sequatur me, quamquam ad uos autem genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus in adoptionem. uenit plenitudo, reliquiae cessarunt. Christus enim omnes uocauit, omnibus profectio patet, ut omnes sequantur, omnibus regnum propositum et uita aeterna. ergo cui deus portio est nihil debet curare nisi deum, ne alterius impediatur necessitatis munere. quod enim ad alia officia confertur, hoc religionis cultui atque huic nostro officio decerpitur. haec enim uera est sacerdotis fuga, abdicatio domesticorum et quaedam alienatio carissimorum, ut suis se abneget qui
Abbreviated transcription (Latin):
cur ñ &e̾ aliarũ tribuũ ciuitateᷤ.
ad hoc munꝰ deputate. Scd̃m qͣ
ratione. sex numero. Non enĩ oti¬
ose. numerꝰ hic p̃scriptus uidet᷑:
neq pluriũ. neq paucarũ ciui¬
tatum. Terciũ. cur tres ultra
iordanẽ ciuitates. & tres in re¬
gione chananea disposite sint:
que refugio peccantib forent
Quartũ. cur denumeratio. & de¬
finitio tẽporis comp̃hensa. intͣ
qͦd habitet homicida. in ciuita¬
te refugii. qͦ adusq moriat᷑ sacer¬
dos magnꝰ: & post mortẽ sacer¬
dotis magni. reuertat᷑ homicida
in ciuitatem habitationis sue.
De singulis gͦ oportet dicere: atq
eo ordine quo ꝓposuimꝰ quesita
absoluere. Competent̾ itaq. leui¬
tarũ ciuitates datas ad refugiũ
primo explicandũ est. Congru¬
e autẽ ꝓuisũ liquet. qͥa leuite
fugitantes st̃ mundi huiꝰut pla¬
ceant dõ: relinquant patriam:
parentes. filios. omnẽ cognationẽ:
ut adhereant uni deo. Deniq

Expanded text:
cur non etiam aliarum tribuum ciuitates cur non etiam aliarum tribuum ciuitates ad hoc munus deputatae. secundum, qua ratione sex numero; non enim otiose numerus hic praescriptus uidetur neque plurium neque pauciorum ciuitatium. tertium, cur tres ultra Iordanen ciuitates et tres in regione Chananaea dispositae sint, quae refugio peccantibus forent. quartum, cur denumeratio et definitio temporis conprehensa, intra quod habitet homicida in ciuitate refugii, quoad moriatur sacerdos magnus et post mortem sacerdotis magni reuertatur homicida in ciuitatem habitationis suae. de singulis ergo oportet dicere atque eo ordine quo proposuimus quaesita absoluere. Conpetenter itaque Leuitarum ciuitates datas ad refugium primo explicandum est. congrue autem prouisum liquet, quia Leuitae fugitantes sunt mundi huius, ut plactant deo, relinquant patriam parentes filios omnem cognationem, ut adhaereant uni deo. denique
Abbreviated transcription (Latin):
siastes: que in isto sunt seculo.
Deniq qui saluus esse uult. supͣ
mũdum ascendat: querat u̾bum
apud deũ: fugiat hunc mundũ:
terras relinquat.Non enĩ potest
ꝑspicere illud quod est. & ẽ semꝑ:
nisi priꝰ hinc fugerit. Unde et
dñs uolens patri dõ appropinqͣ
re: apłis ait. Surgite eamꝰ hinc.
Docet te etiã lex fugiendũ scłm:
dñm sequendũ. Quid enĩ aliud
docet cum dicit. disponetis uob̾
ciuitates ad refugium: & erunt
uobis refugia. quo refugiat ho¬
refugia erunt uobis. Tres ciui¬
tates dabitis trans iordanem: et
tres ciuitates dabitis in t̾ra chana-¬
an. Aꝑte qͥdẽ confugientib hoc
crimen homicidii: refugia ꝓpo-¬
sita sunt. S si consideremus al¬
tius: quatuor st̃. q̃ ãmonent pro¬
fundius esse spectanda lectionis
archana istius. Unũ. qua ratiõe
ex his ciuitatib que leuitis in
portionẽ sorte obuenert̃. sex ci¬
uitates ad refugiũ date sunt.
homicidii crimine laborantibuᷤ :

Expanded text:
siastes quae in isto saeculo sunt. siastes quae in isto saeculo sunt. denique qui saluus esse uult supra mundum adscendat, quaerat uerbum apud deum, fugiat hunc mundum, terras relinquat; non enim potest percipere illud quod est et est semper, nisi prius hinc fugerit. unde et dominus uolens patri deo adpropinquare <ad> apostolos ait: surgite, eamus hinc. Docet te etiam lex fugiendum saeculum, deum sequendum. quid enim aliud docet, cum dicit: disponetis uobis ciuitates ad refugium, et erunt uobis refugia, quo refugiat horefugia erunt uobis. tres ciuitates dabitis trans Iordanen et tres ciuitates dabitis in terra Chanaan? aperte quidem confugientibus hoc crimen homicidii refugia proposita sunt, sed consideremus altius. quattuor sunt quae admonent profundius esse spectanda lectionis arcana istius. unum, qua ratione ex his ciuitatibus. quae Leuitis in portionem sorte obuenerunt, sex ciuitates ad refugium datae sunt homicidii crimine laborantibus,
Abbreviated transcription (Latin):
fenestra tua: oculus tuus. Si
uideas mulierẽ ad concupiscen¬
dũ eã: intrauit mors. Si audias
sermones meretricios: intrauit
mors. Si luxuria sensus tuos ca¬
piat: penet᷑uit mors. M ideo qui
uult ascendere: non leta scłi. non
amena. ñ delectabilia. s plena do¬
loris & fletus. sequat᷑. Melius est
enĩ ire in domũ luctus: quã in
domũ gaudii. Deniq nec adã de
ꝑadiso descendisset: nisi delectati¬
one deceptus esset. Pulchre igit᷑
dauid qui ꝑiculosos hominis etiã
ipsos aspectus fuerat exꝑtus. be¬
atũ illũ dicit. cui spes om̃is in
nomine dĩ. Sic enĩ ñ respicit
in uanitates & in insanias. si sẽꝑ
teriorib ocłis aspiciat. Unde ite¬
rũ ad ipsũ conuersus ait. Au̾te
ocłos meos. ne uideant uanitatẽ.
Uanitas circus est: qͥa nichil pro¬
dest. Uana ẽ equoꝵ uelocitas: qͥa
m̃dax ad salutem est. Uanitas
theatrũ ẽ: uanitas ludus omnis.
Om̃ia inqͥt uanitas. dixit eccle¬

Expanded text:
fenestra tua oculus tuus est. si fenestra tua oculus tuus est. si uideas mulierem ad concupiscendum, intrauit mors: si audias sermones meretricios, intrauit mors: si luxuria sensus tuos capiat, penetrauit mors. et ideo qui uult ascendere non laeta saeculi, non amoena, non delectabilia, sed plena doloris et fletus sequatur; melius est enim ire in domum luctus quam in domum gaudii. denique nec Adam de paradiso descendisset, nisi delectatione deceptus esset. pulchre igitur Dauid, qui periculosos hominis etiam ipsos aspectus fuerat expertus, beatum illum dicit cui spes omnis in dei nomine. sic enim non respicit in uanitates et in insanias, si semper terioribus oculis aspiciat. unde iterum ad ipsum conuersus ait: auerte oculos meos, ne uideant uanitatem. uanitas circus est, quia nihil prodest: uana est equorum uelocitas, quia mendax ad salutem est: uanitas theatrum est, uanitas ludus omnis. omnia inquit uanitas dixit Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ scriptura dicit. Beatus uir
cuiꝰ est auxiliũ eiꝰ abs te dñeas¬
census in corde euis. Beatus pla¬
ne. quẽ delectatio ñ reuocat:
qu̾e non inclinat uoluptas: qͥ
ad inferiora ñ respicit: qͦd nec
ipsius loth uror. potuit euade¬
re. Quo ãmonitꝰ exẽplo apłs: pos¬
teriora obliuiscens. & ea que sunt
priora appetens. festinabat ad bra¬
uiũ. & ꝑuenire meruit: qͥa ante
se. xp̃m uidebat. a qͦ ad usticie
uocabat᷑ coronã. S ꝑuenit ille
qͥ seipsũ sibi abnegauit: ut xp̃m
lucraret᷑. Deniq non ipse uiue¬
bat: s uiuebat in eo xp̃s. Nã qͥs
int̾ tot passiones huiꝰ scłi. inter
tot illecebras huiꝰ mundi: tutum
atq intemeratũ seruare uestigi¬
um potest: Respexit ocłs. & sen¬
sũ mentis auertit: audiuit auriᷤ.
& intentionẽ inflexit. In halauit
odor: & cogitationẽ impediuit. Os
libauit: & crimen retulit. Tactꝰ
contigit: & igne̾ adoleuit. Intͣuit
mors ꝑ fenestram: dixit ꝓpheta.

Expanded text:
eadem scriptura dicit: beatus uir, eadem scriptura dicit: beatus uir, cuius est auxilium eius abs te, domine: ascensus in corde eius. beatus plane, quem delectatio non reuocat, quem non inclinat uoluptas, qui ad inferiora non respicit, quod nec ipsius Loth uxor potuit euadere. quo admonitus exemplo apostolus posteriora obliuiscens et ea quae sunt priora adpetens festinabat ad brauium et peruenire meruit, quia ante se Christum uidebat, a quo ad iustitiae uocabatur coronam. sed peruenit ille, qui se ipsum sibi abnegauit, ut Christum lucraretur. denique non ipse uiuebat, sed uiuebat in eo Christus. Nam quis inter tot passiones huius corporis, inter tot inlecebras huius saeculi tutum atque intemeratum seruare uestigium potest? respexit oculus et sensum mentis auertit, audiuit auris et intentionem inflexit, inhalauit odor et cogitationem inpediuit, os libauit et crimen rettulit, tactus contigit et ignem adoleuit. intrauit mors per fenestram dixit propheta.
Abbreviated transcription (Latin):
isto sermo: atq utinã quã faci¬
lis sermo. tã cautus & sollicitus
affectus. S qͦd peuis ẽ. frequent̃
irreppit terrenarũ illecebra cu¬
piditatũ. & uanitatũ offusio mẽ¬
tẽ occupat: ut qͦd studeas uitare
hoc cogites. animoq uoluas. qͦd
cauere difficile ẽ homini: exue¬
re autẽ impossibile. Deniq uoti
magis eã ẽẽ rem quã effectus. teᷤᷤ¬
tatur ꝓpheta dicendo. Declina
cor meum in testimonia tua: et
ñ in auaritiã. Non enĩ in potes¬
tate nr̃a est cor nr̃m & nostre
cogitationes: qͦ in piuso effuse.
m̃tem animũ q confundunt:
atq alio tͣhunt. quã tu ꝓposue¬
ras. Ad sclaria reuocant: munda¬
na inserunt: uoluptaria inger̃t.
illecebrosa incexunt: ipso q in
tẽpore qͦ eleuare m̃tem paramꝰ
insertis inanib cogitationibus.
ad terrenã plerũq deiciinur.
Quis autẽ tam beatus: qͥ in corde
suo semꝑ ascendat: S hoc sine au¬
xilio diuino qͦmodo fieri potest:
Nullo ꝓfecto modo. Deniq supͣ

Expanded text:
isto sermo atque utinam quam facilis sermo tam cautus et sollicitus affectus! sed quod peius est, frequenter inrepit terrenarum inlecebra cupiditatum et uanitatum offusio mentem occupat, ut quod studeas uitare hoc cogites animoque uoluas. quod cauere difficile est homini, exuere autem inpossibile. deniqueuoti magis eam esse rem quam effectus testatur propheta dicendo: \'declina cor meum in testimonia tua et non in auaritiam\'. non enim potestate nostra est cor nostrum et nostrae cogitationes, quae inprouiso offusae mentem animumque confundunt atque alio trahunt quam tu proposueris, ad saecularia reuocant, mundana inserunt, uoluptaria ingerunt, inlecebrosa intexunt, ipsoque in tempore quo eleuare mentem paramus insertis inanibus cogitationibus ad terrena plerumque deicimur. quis autem tam beatus, qui in corde suo semper ascendat ? sed hoc sine auxilio diuino qui fieri potest ? nullo profecto modo. denique supra
Abbreviated transcription (Latin):
ut si cui boni ꝓpositi uiro. culpa
irrepsit. is sine ulla comperẽdi¬
natione. si ꝑfectã uelit habere se¬
curitatẽ. ad ipsam rerũ arcem
om̃ium ꝓperet. ubi uerbũ ẽ dei:
in illo sinu patrio. idest archano
potum immortalem. Scđ̾m est
remediũ. ut qui ñ potest cogni¬
tionẽ boni illiꝰ prelibare. & tardi¬
or uel ingenio ÷. uel fidei cõpre¬
hensione. qm̃ ueloci mentis uigore
atq ingenii acumine. ad cogniti¬
onis summa contendit᷑. saltem
oꝑa dñi considẽt. atq ex his que
facta sunt. tanti contemplet᷑ oꝑis
auctorẽ: qm̃ ex his bonis qͦ inconͤ¬
sũmũ atq et̾nũ comprehenditur
Qui ordo rerũ. que disciplina. qͦͤ
gratia: nonne his quãuis tardũ
ingeniũ. diligere auctorẽ suum
ꝓuocant᷑ : Ꝙ enĩ si parentes quia
nos genuert amamus. quantoma¬
gis diligere debemꝰ creatorẽ pa¬
rentũ : auctorẽq nostrũ: Ergo
oꝑatoria uirtꝰ dei & si ñ uidet᷑.¬

Expanded text:
emedium est, ut si cui boni propositi viro culpa emedium est, ut si cui boni propositi viro culpa irrepserit, is sine ulla comperendinatione, si perfectam velit habere securitatem, ad ipsam rerum omnium arcem properet, ubi Verbum est Dei in illo sinu patrio, id est, arcano riat potum immortalem. Secundum est remedium, ut qui non potest cognitionem boni illius praelibare, et tardior vel ingenio est, vel fidei comprehensione; quoniam veloci mentis vigore atque ingenii acumine ad cognitionis summa contenditur, saltem opera Domini consideret, atque ex his quae facta sunt, tanti contempletur operis auctorem; quoniam ex his bonis quae sunt in conssummum atque aeternum comprehenditur. Qui ordo rerum? Quae disciplina? Quae gratia? Nonne his quamvis tardum, ingenium diligere auctorem suum provocatur? Etenim si parentes, quia nos genuerunt, amamus: quanto magis diligere debemus creatorem parentum, auctoremque nostrum? Ergo operatoria virtus Dei etsi n
Abbreviated transcription (Latin):
locutus sũ uobis. Q alibi. Hec est
autẽ uita et̾na. ut cognoscant
te solũ uerũ deũ: & quẽ misisti iħ̃m
xp̃m. Hec igit᷑ ciuitas uelut me-¬
tropolis: cui adiacent alie qͥnq
ciuitates leuitarũ. Scda ciuitas¬
ẽ. consideratio diuine oꝑationis.
qua creatus est mundus. Terci¬
a ciuitaᷤ ẽ: contẽplatio ciuitatis
regie. & maiestatis eternȩ. Quar¬
ta ciuitas est᷑ ꝓpitiationis diui¬
ne contuitus. Quinta ciuitas. le¬
gis diuine contemplatio: que p̃¬
cipit qͥd faciendum sit. Sexta
quoq ciuitas. portio legis: que
prescribit. qͥd nam faciendũ sit.¬
O quanta habundantia diuine mi¬
sericordie: quante duitie pietatis
eiꝰ: ut. singulos. studia. fragilitate¬
q humane. cõnditionis consid̾ans.
quib & inuiti ac reluctantes ad
culp̃ã ducim᷑ͦ & ñ uoluntaria de-¬
licta. uicti illecebris frequenter
cõmittimꝰ. diuersa nob̾ refugia
ꝓponere sex uidelicet urbium: ut
quo numero mundꝰ formatus est
eodẽ numero adu̾sus mundana

Expanded text:
 haec est autem uita aeterna, ut cognoscant te solum uerum deum et quem misisti Iesum Christum. haec igitur ciuitas uelut metropolis, cui adiacent aliae quinque ciuitates Leuitarum. secunda est ciuitas consideratio diuinae operationis, qua creatus est mundus. tertia ciuitas est contemplatio potestatis regiae et maiestatis aeternae. quarta ciuitas propitiationis diuinae contuitus. quinta ciuitas legis diuinae contemplatio, quae praecipit quid faciendum sit. sexta quoque ciuitas portio legis, quae praescribit quid non faciendum sit. quanta abundantia diuinae misericordiae, quantae diuitiae piejus, ut singulorum studia, fragilitatesque humanae conditionis considerans, quibus et inviti ac reluctantes ad culpam ducimur, et non voluntaria delicta victi illecebris frequenter committimus, diversa nobis refugia proponat, sex videlicet urbium; ut quo numero mundus formatus est, eodem numero adversus mundana
Abbreviated transcription (Latin):
ante reb dubiis p̾uidebat reme¬
dia. Deniq fames erat in tota
terra. Senex depositus. que ala¬
cres iuiuenes ignorabant. primꝰ
utrũ audierit uidero interim
primꝰ ammonuit. filios suosin
egypto. exuberare frumenta:
eo ꝓficiscendũ. ut emerent que
sibi ad usũ necessaria forent.
Libent̾ etiã ipse uiuenũ consi¬
liis adqͥescebat. ut etiã filium
uniorẽ simul muteret: &e re¬
nunciantib illis quod ioseph
filiꝰ suus uiueret. in fracto licet
corpore: s ude animi uircutẽ
Non erpectauit ut filius. ad se
ueniret: sed ipse magis ꝑrexit
ad filiũ. Pietati enĩ. mensura or¬
dinis ñ preponderat. Nulla itis
sensit impedim̃ta fesse senectu¬
tis: cũ ꝑgeret. Pietas enĩ. leua¬
bat laborem. Uerũ uͥ recepti filis
fructu potitus. aliquanto exas¬
to tepore. decem & septẽ uidil

Expanded text:
ante rebus dubiis praeuidebat remeante rebus dubiis praeuidebat remedia. i Denique fames erat in tota terra: senex depositus quae alacres iuuenes ignorabant primus utrum audierit. ... uidero. interim primus admonuit filios suos in Aegypto exuberare frumenta. eo proficiscendum, ut emerent quae sibi ad usum necessaria forent. libenter etiam ipse iuuenum consiliis adquiescebat, ut etiam filium iuniorem simul mitteret. et renuntiantibus illis quod Ioseph filius suus uiueret infracto licet corpore, sed uiuida animi uirtute non expectauit ut filius ad se ueniret, sed ipse magis perrexit ad filium; pietati enim mensura ordinis non praeponderat. nulla itaque sensit inpedimenta fessae senectutis, cum pergeret; pietas enim leuabat laborem. uerum ubi recepti filii fructu potitus aliquanto exacto tempore, septem decem uidel
Abbreviated transcription (Latin):
etatis. senectutis uita imma¬
culata. Ex hac uita fuit ia¬
cob qͥ bonis oꝑib p̃uenit tẽpꝰ
longeue senectutis: & ut fruc¬
tũ e̾ius ante tempus carperet.
& postrema eiꝰ in tempore non
timeret. Beatus qͥdẽ & iuueniᷤᷤ
qͥ bene uiuit: s beatꝰ & senex
qui et bene uixit. Quod enĩ
iuuenis sperat adeptus ẽ se¬
nior: quod senex fuit optat
hoc ẽẽ qͦd uiuenis est. Certe
hic inquieti maris longiore
sibi adhue cursu manente.
iactatur fluctib senex uͦ sic̃
in portu. ita in statione est
senectutis. Erat itaq huiꝰmo¬
di iacob: qͥ uix sꝑanda uiue¬
nib bona. in columi & tota gr̃a¬
& claue iã clausa. & obsignata
retinebat. Quod autẽ possi deas.
eo qͦd adhuc speres prestabilius et
Erat ergo senex iacob: ad quem
uuienes adu̾sa temporis alicuiꝰ tẽ¬
pestate ꝑcussi. tãquã in portu sese
recipiebant. Ipse autẽ tamquã
in specula uite huiꝰ positꝰ. sollici¬
to pretendebat affectir᷑& longe

Expanded text:
et aetas senectutis uita inmaet aetas senectutis uita inmaculata. ex hac uita fuit Iacob, qui bonis operibus praeuenit tempus longaeuae senectutis, ut et fructum eius ante tempus carperet et postrema eius in tempore non timeret. beatus quidem et iuuenis, qui bene uiuit, sed beatus et senex, qui bene uixit. quod enim iuuenis sperat adeptus est senior, quod senex fuit optat hoc esse qui iuuenis est. certe hic inquieti maris longiore sibi adhuc cursu manente iactatur fluctibus, senex uero sicut in portu ita in statione est senectutis. erat itaque huiusmodi Iacob, qui uix speranda iuuenibus bona incolomi et tuta gratiae claue iam clausa et obsignata retinebat. quod autem possideas eo quod adhuc speres praestabilius est. erat ergo senex Iacob, ad quem iuuenes aduersa temporis alicuius tempestate perculsi tamquam in portum sese recipiebant, ipse autem tamquam in specula uitae huius positus sollicito praetendebat adfectu et longe
Abbreviated transcription (Latin):
non terit ꝑfidiã. s abscondit: et
aures gentilitatis obstruxit.
Conuenient̾ qͦ ibi sepulta est sc̃a
rachel: qͥa om̃s qui baptizant᷑
in. xp̃o. consepeliunt᷑ cũ eo. Sic
enĩ docem᷑ : dicente apło. Conse¬
pulti enĩ sumꝰ cũ illo ꝑ baptis¬
mũ in morte: ut quẽ admodũ
ille surrexit a morte ꝑ uirtu¬
tẽ ꝓpriã suscitatꝰ: ita & nos
eiꝰ gr̃a resurgamꝰ. Tunc igitur
uere absconditur om̃is error
gentiliũ. cũ qͥs fuerit ablutꝰ a
uitiis: qͥa confixus cruci uetꝰ
homo nr̃. nescit iã ueteri ser¬
uire peccato. Competent̾ &̃ colũpna
stacuit᷑ supͣ monumentũ rachel:
qͥa ecclesia ẽ colũpna & firma¬
mentũ ueritatis. Senuit autẽ
iacob. & ante iam senuerat mo¬
rib: sed certabant in eo impi¬
gra iuiuacitas uiuentutis. & tͣn¬
quillitas senectutis. Est . enĩ &
senectus uirens gr̃a: & iuuentꝰ
cana consiliis. De qua script᷑a
dicit. Senectus enĩ uen̾abilis

Expanded text:
non texit perfidiam, sed abscondit et non texit perfidiam, sed abscondit et aures gentilitatis obstruxit. conuenienter quoque ibi sepulta est sancta Rachel, quia omnes qui baptizantur in Christo consepeliuntur cum eo. sic enim docemur dicente apostolo: consepulti enim sumus cum illo per baptismum in mortem, ut quemadmodum ille surrexit a morte per uirtutem propriam suscitatus, ita et nos eius gratia resurgamus. tunc igitur uere absconditur omnis error gentilium, cum quis fuerit ablutus a uitiis, quia confixus cruci uetus homo noster nescit iam ueteri seruire peccato. conpetenter etiam columna statuitur supra monumentum Rachel, quia ecclesia est columna et firmamentum ueritatis. I Senuit autem Iacob et ante iam senuerat moribus, sed certabant in eo inpigra uiuacitas iuuentutis et tranquillitas senectutis. est enim et senectus uirens gratia et iuuentus cana consiliis, de qua dicit scriptura: senectus enim uenerabilis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ rachel in uia inquit effrata.
hec ẽ bethleem. Ibi etiã colũp¬
lam statuit iacob: supͣ monu¬
m̃tum eiꝰ. Quanta mysteria᷑
Quia ibi ẽ eccłia dei: in qͣ apparet
ds̃. & loqͥtur cũ seruis suis. Ibi
eripiuntur & abscondunt᷑ simu¬
lacra gentiũ. fides enĩ eccłe. om¬
nẽ obseruantiã gentilitatis abo¬
leuit. S cur sub lentisco abscon¬
derit quero. Certe genꝰ istuo in¬
fructuosũ est. Ibi ergo sunt dii
gentium: ubi nullus ẽ fructus
Ibi maures gentiliũ infodiunt᷑.
somnũ nesciant: obsurdescant
aures eoꝵ sacrilegio: emundent᷑
ad gratiã. Non immerito. sc̃s ibi
danihel. falsũ adu̾sum susannã
testimoniũ dep̾hendit. Ibi enĩ
uolebat adhuc radices suas locare
ꝑfioia: s latere ñ potuit. qͥa ꝓphe¬
tico sp̃u dep̾hensa ẽ. Congriuis
autẽ error presbiteri uere con¬
fessioni: ut ibi contaminatã dice¬
ret castitatẽ. ubi gentiũ defosa
simulacra sunt. S ueritas eccłe

Expanded text:
est Rachel in uia inquit Ephratha; est Rachel in uia inquit Ephratha; haec est Bethleem. ibi etiam columnam statuit Iacob supra monumentum eius. Quanta mysteria, quia ibi est ecclesia dei, in qua apparet deus et loquitur cum seruulis suis ! ibi eripiuntur et absconduntur simulacra gentium; fides enim ecclesiae omnem obseruantiam gentilitatis aboleuit. sed cur sub lentisco absconderit quaero. certe genus istud infructuosum est. ibi ergo sunt dii gentium, ubi nullus est fructus. ibi inaures gentilium infodiuntur, e somnum nesciant, obsurdescant aures eorum sacrilegio, emundentur ad gratiam. non inmerito sanctus ibi Danihel falsum aduersum Susannam testimonium deprehendit. ibi enim uolebat adhuc radices suas locare perfidia, sed latere non potuit, quia prophetico spiritu deprehensa est. congruus autem error presbyteri uerae confessioni, ut ibi contaminatam diceret castitatem, ubi gentium defossa simulacra sunt, sed ueritas ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
non intellexert̃ misceri mysteri¬
ũ. alienigenas qͥ societatẽ fid ei ꝑ
coniunctionẽ generis offerebant.
uindicte studio ꝑemerunt. Iacob
autẽ qͥ morali mansuetudine cle¬
m̃tiam diligebat. uel mistico sp̃u
sacram̃tum congregande ex gen¬
tib preuidebat eccłie: inuitꝰ & do
lenter. scenã illã exacte ultionis
accepit. Unde ꝓphetanti aduentũ
dñi iħu: responsũ diuinũ ẽ datũ.
Exurgens ascende in locũ beth¬
leem. hoc est in domũ panis ubi
testatur. dicens. Et tu bethleem
domꝰ effratañes minima ut sis int̾
principes uida. Ex te exiet dux
in isrł: & egressus eiꝰ ab initio.
a dieb scłi. Uere domꝰ panis q̃
domus xp̃i ẽ. qͥ nob̾ panis sa¬
lutaris aduenit e celo: ut iam
hullus esuriat. cibũ sibi inmor¬
salitatis adqͥrens. Ibi iubetur
habitare patriarcha. ibi aram
dõ facere. qui apparuit: ibi deoᷤᷤ
accepit alienos. & abscondit eos
sub lentisco: ibi quoq sepulta

Expanded text:
non intellexerunt mysterinon intellexerunt mysterium, alienigenas, qui societatem fidei per coniunctionem generis offerebant, uindictae studio peremerunt, Iacob autem, qui morali mansuetudine clementiam diligebat uel mystico spiritu sacramentum congregandae ex gentibus praeuidebat ecclesiae, inuitus lenter scenam illam exactae ultionis accepit. Unde prophetanti adventum Domini Jesu responsum divinum est datum: Exsurgens ascende in locum Bethel , hoc est, in domum panis, ubi testatus est dicens: Et tu, Bethleem, domus Ephrata, non es minima, ut sis inter principes Juda. Ex te enim exin Istrahel. et egressus eius ab initio a diebus saeculi. uere domus panis. quae domus Christi est, qui nobis panis salutaris aduenit e caelo, ut iam nullus esuriat cibum sibi inmortalitatis adquirens. ibi iubetur habitare patriarcha, ibi aram deo facere, qui apparuit ei. ibi deos accepit alienos et abscondit eos sub lentisco, ibi quoque sepulta
Abbreviated transcription (Latin):
signabat: eo qͦd diffusa ꝑ uniuer¬
sũ mundũ remissione peccati.
salutis foret om̃ib. qͥ stupore siu
corporis ac sopore. resurrectio¬
nẽ tribueret defunctoꝵ Unoe
ñ inmerito exortꝰ ẽ sol scõ iacob
cuiꝰ generi. crux dñi salutaris
illuxit. simul qͥa sol ei oriat᷑ uis¬
ticie qͥ dm̃ cernit: qͥa ipse ẽ lu¬
m̃ ȩternũ. Claudicauit autem
iacob a femore suo: ꝓpter hoc
ñ manducant hodiẽ q filii isrł
neruu. Utinã mandu cassent
& cregioissent. S qͥa ñ erant
facturi. uoluntatẽ dei : idõ non
manducauerunt. Sunt & qͥ ita
accipiant. eo qͦd ideo claudicaue¬
rat. ab uno femore iacob: quia
duobus popłis ex eiꝰ gen̾atione
manantib. unus stupori amȩns
circa fidei gratiã oeclarabatͦ
futurus. Ipse ẽ gͦ populus: qui
stupore ꝑfidie claudieauit. Denlq
non multo post reuelatione nstil¬
dina iacob filia. deflorato uirgi¬
nitatis pudore temerata. fr̃s eiꝰ qͥ

Expanded text:
signabat, eo quod diffusa per uniuersignabat, eo quod diffusa per uniuersum mundum remissione peccati salutaris foret omnibus, qui stupore sui corporis ac sopore resurrectionem tribueret defunctorum. unde non inmerito exortus est sol sancto Iacob, cuius generi crux domini salutaris inluxit, simul quia sol ei oriatur iustitiae qui deum cernit, quia ipse est lumen aeternum. claudicauit autem Iacob a femore suo. propter hoc non manducant hodieque filii Istrahel neruum. utinam manducassent et credidissent! sed quia non erant facturi uoluntatem dei, ideo non manducauerunt. sunt et qui ita accipiant, eo quod ideo claudicauerit ab uno femore Iacob, quia duobus populis ex eius generatione manantibus unius stupor iam mox circa fidei gratiam declarabatur futurus. ipse est ergo populus, qui stupore perfidiae claudicauit. Denique non multo post reuelationem istiDina, Iacob filia, deflorato uirginitatis pudore temerata, fratres eius, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tib. Istuis pacis maior ẽ fructꝰ
qͦ spũalis nequitie tep̾tam̃ta:
quã quo arma hostilia repel¬
lunt᷑. Ista pax sublimior. quȩ cor¬
poraliũ passionũ excludit ille¬
cebras. ꝑ turbationesq mitigat:
quã ea que barbaricos sedat in¬
cursus. Plus ẽ enĩ clauso int᷑
te hosti resistere: quã remoto.
Itaq iacob qͥ cor suũ ab omi si¬
mulcate mundauerat. & paci¬
ficũ affectũ gerebat. postquã re¬
cepit om̃ia sua solus remansit:
& luctatꝰ est cum dõ. Quicũq
enĩ scłaria negligit: ad imagi¬
nẽ dĩ similitudi: nẽ q ꝓpius ac¬
cedit. Quid est enĩ luctari cũ
deo nͥ uirtutissuscipe certa¬
men. & cũ suꝑiore congredi: poti¬
orẽq ceteris unitatorem fieri¬
filii dei : & quia insuꝑabilis fideᷤ
eiꝰ atq deuotio. secreta ei dñs
mysteria reuelabat. tangens la¬
titudinẽ femoris eiꝰ: eoquod ex
eius erat generatione oñs ibs
cem obstupescentis femoris latta

Expanded text:
tibus. istius pacis maior est fructus, tibus. istius pacis maior est fructus, quo spiritalis nequitiae temptamenta quam quo arma hostilia repelluntur. ista pax sublimior, quae corporalium passionum excludit inlecebras perturbationesque mitigat quam ea quae barbaricos sedat incursus; plus est enim clauso intra te hosti resistere quam remoto. Itaque Iacob, qui cor suum. ab omni simultate mundauerat et pacificum affectum gerebat, postquam reiecit omnia sua, solus remansit et luctatus est cum deo. quicumque enim saecularia neglegit ad imaginem dei similitudinemque propius accedit. quid est enim luctari cum deo nisi uirtutis suscipere certamen et cum superiore congredi potioremque ceteris imitatorem fieri dei?. et quia insuperabilis erat fides eius atque deuotio, secreta ei dominus mysteria reuelabat tangens latitudinem femoris eius, eo quod ex eius erat generatione dominus 4cem obstupescentis femoris latitudo
Abbreviated transcription (Latin):
bilem fida stacione placidare.
xp̃s inuexit: pacẽ internã inue¬
hens animis ꝓbatorũ: ut ñ turbet᷑
çor nr̃m. neq exagitetur animus
doctor asseruit: dicens. & pax dei
que exsuperat omnẽ sensũ cus¬
todiat corda ur̃a & sensus: in xp̃o
iħu. Fructus itaq pacis e: non
ꝑcurbari in pectore. Deniq uita
iusti quieta e̾: iniusti autẽ in¬
qͥetudinis & ꝑturbationis ple
bices uulnerũ in eiꝰ animo sunt:
quã in eoꝵ corpore qͥ ab aliis u̾¬
berant᷑. Grande ẽ intra se aliquẽ
tranquillũ ẽẽ: & sibi conuenire.
Foris pax aut imꝑatoris solicita
ꝓuidentia. aut manu militum
queritur. aut belloꝵ prospero
cedit euentu: aut internitione
aliqua barbaroꝵ. si in sehostili
motu sua arma conuertant
In ea parte nulla nr̃a uirtus:
s euentus est. Certe gła pacis
illius: ad imꝑatorẽ refert᷑. Istuiᷤᷤ
pacis fructus in nob̾ est. que est
in m̃tib singuloꝵq tenet᷑ affec¬

Expanded text:
bilem fida statione placidare. bilem fida statione placidare. s Christus inuexit, pacem internam inuehens animis probatorum, ut non turbetur cor nostrum neque exagitetur animus.doctor asseruit dicens: et pax dei, quae superat omnem mentem, custodiet corda uestra et sensus in Christo Iesu. fructus itaque pacis est non perturbari in pectore. denique uita iusti quieta est. iniustus autem inquietudinis et perturbationis plenbices uulnerum in eius animo sunt quam in eorum corpore qui ab aliis uerberantur. grande est intra se aliquem tranquillum esse et sibi conuenire. foris pax aut inperatoris sollicita prouidentia aut manu militum quaeritur aut bellorum prospero cedit euentu aut internicione aliqua barbarorum, si in se hostili motu sua arma conuertant. in ea pace nulla nostra uirtus, sed euentus est. certe gloria pacis illius ad inperatorem refertur, istius pacis fructus in nobis est, quae est in mentibus singulorumque tenetur affec
Abbreviated transcription (Latin):
remittã ei usq septies: Res¬
pondit ei dñs. Non solũ septies:
s etiã septuagies septies. Hoc
igit᷑ ꝓphetico sp̃u. sc̃s patriarcha
significat: in aduenientẽ respi-¬
ciens. qͥ ñ solũ usq septies. s etiã
usq septuagies septies ueniã
fr̃s relaxari uberet: ut eiꝰ con¬
templatione. conuentꝰ esau. in¬
iuriã quã se accepisse putabat
remitteret fratri: & quãuis le¬
uenturus in terras: ut multipli¬
catam nob̾ donaret ueniã delic¬
toꝵ. Deniq petit᷑us a fr̃e concor¬
diam: dormiuit in castris. ꝑfecta
uirtus. habet tranqͥllitatem. et
stabilitatẽ quietis: ioo dñs donũ
eiꝰ ꝑfectiorib reseruauit dicens.
Pacem meã relinqͦ uob̾: pacem
meã do uobis. ꝑfectorũ enĩ est.
turbari metu. ñ exagitari suspi¬
tione: ñ t̾rore concuti. non dolore
uexari: s quasi in lictore tutissi¬
mo. aduersũ insurgentes fluctus
scłarium ꝓcellarũ. mente̾ unmo¬

Expanded text:
remittam ei? usque septies? resremittam ei? usque septies? respondit dominus Iesus: non solum septies, sed etiam septuagies septies. hoc igitur prophetico spiritu sanctus patriarcha significat in aduenientem respiciens, qui non solum usque septies, sed etiam usque septuagies septies ueniam fratri relaxari iuberet, ut eius contemplatione conuentus Esau iniuriam, quam se accepisse putabat, remitteret fratri et quamuis laes Iesus et uenturus in terras, ut multiplicatam nobis donaret ueniam delictorum. Denique petiturus a fratre concordiam dormiuit in castris. perfecta uirtus habet tranquillitatem et stabilitatem quietis; ideo dominus donum eius perfectioribus reseruauit dicens: pacem meam relinquo uobis, pacem meam do uobis. perfectorum est enim turbari metu, non exagitari suspicione, non terrore concuti, non dolore uexari, sed quasi in litore tutissimo aduersum insurgentes fluctus saecularium procellarum mentem inmo
Abbreviated transcription (Latin):
rerent. Deniq uioit castradi
applicantia. & ait. Castra oĩ hes¬
sunt. Perfectis enĩ & ficelibꝰ: di¬
uina solent adesse p̾sidia. Per¬
fectus autẽ cogitabat de reconci¬
liatione frat̾na. ita ut humili¬
tatis eũ inuitaret officiis ad qͥ¬
rere munerib quoq mendam
putaret. Occurrit itaq fr̃i cũ
uxorib & pignorib suis: ut etiã¬
si ipse indignaret᷑. necessitudi¬
nis obsequiis inflecteret᷑. Ꝙ ado¬
rauit septies in terra. Quid sibi
istud uult esse: Lex dicit. Dñm
deũ tuũ adorabis. & ipsi soli ser¬
uies: & hic adorat intemꝑantẽ.
iracundũ. minantẽ parricidale
flagitium. An terram adorauit
illã humano cruore concretã.
serpentũ infusam uenenis: aut
ieuina infelicẽ glarea. aut duriᷤ
atq asperis inhorentẽ cautibus:
Quid sibi etiã uult qͦd septies
adorauit: Hereret uis absolu¬
tionis: nͥ illuo occurreret quod
petro in eugłio int̾rogantisi
frat̾ meuᷤ ĩ me peccau̾it. quotiens

Expanded text:
rerent. denique uidit castra dei rerent. denique uidit castra dei adplicantia et ait: castra desunt; perfectis enim et fidelibus diuina solent adesse praesidia. perfectus autem cogitabat de reconciliatione fraterna, ita ut humilitate eum inuitaret, officiis adquireret, muneribus quoque emendum putaret. occurrit itaque fratri cum uxoribus et pignoribus suis, ut, etiamsi ipsi indignaretur, necessitudinis obsequiis inflecteretur. et adorauit septies in terra. quid sibi istud uult esse? lex dicit: dominum deum tuum adorabis et ipsi soli seruies, et hic adorat intemperantem, iracundum, minantem parricidale flagitium. an terram adorauit illam humano cruore concretam. serpentum infusam uenenis aut ieiuna infelicem glarea aut duris atque asperis inhorrentem cautibus? quid sibi etiam uult quod septies adorauit? haereret absolutio, nisi illud occurreret, quod Petro in euangelio interroganti: si frater meus in me peccauerit, quotiens
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃e. qui uirginẽ rachel ante di¬
lexit : & p̃destinatam sibi in con¬
iuigiũ pio amabat affectu. Sed
qm̃ alia tãquã lex subintrauit.¬
& oculis infirmior obrepsit tam¬
quã synagoga. que mentis cecita¬
te . xp̃m uidere non potuit᷑. suꝑ¬
habundauit grã sce̾ rachel. que
supͣ primũ illud ẽ expetita con¬
iugium: que eccłie principatum
futurũ. iam tẽ nõis sui int̾pre¬
tatione signabat. Beata rachel.
q̃ abstulit obꝓbriũ suo partu:
beata rachel que abscondit cultꝰ
erroresq gentiliũ: que simulac᷑
eoꝵ plena ẽẽ immundicie decdlat¬
uit. Nemo credat pat̾ne pieta¬
tis lesam esse reuerentiã. quod
stante patre sedit: qm̃ scriptũ
ẽ. Qui plus fecerit patrẽ aut ma¬
trẽ quam me: ñ est me diguus.
Ubi causa agebat᷑ religionis. fi¬
des debuit sedẽ habere iudicii.
& quasi rea stare ꝑfidia. Hec es
usq probata sunt: ut ꝓficiscen¬
ti scõ iacob. angeli dei occur¬

Expanded text:
gratiae, qui uirginem Rachel ante digratiae, qui uirginem Rachel ante dilexit et praedestinatam sibi in coniugium pio amabat affectu. sed quoniam Lia tamquam lex subintrauit et oculis infirmior obrepsit tamquam synagoga, quae mentis caecitate Christum uidere non potuit, superabundauit gratia sanctae Rachel, quae supra primum illud est expetita coniugium, quae ecclesiae principatum futurum iam tunc nominis sui interpretatione signabat, beata Rachel, quae abstulit obprobrium suo partu: beata Rachel, quae abscondit cultus erroresque gentilium. quae simulacra eorum plena esse inmunditiae declarauit. nemo -credat paternae pietatis laesam esse reuerentiam, quod stante patre sedit, quoniam scriptum est: qui plus fecerit patrem aut matrem quam me non est me dignus. ubi causa agebatur religionis, lides debuit sedem habere iudicii et quasi rea stare perfidia. Haec eo usque probata sunt, ut proficiscenti Iacob sancto angeli dei occur
Abbreviated transcription (Latin):
S hec moralia: illud mysticũ
quod uenit ad eũ laban. hoc est
dealbatus. quia & sathanas trans¬
figurat se in angelũ lucis. & cepit
ab eo sua requirere. Respondit
ei iacob. Cognosce si qͥd est tuum
apud me. hoc ẽ nichil tuoꝵ ha¬
beo: quere si quid agnoscis: uitioꝵ
tuorum & criminũ. nichil mecũ
abstuli. fraudiũ tuarũ dereliqui
consortia ulla ñ habeo: om̃ia tua
tamquã contagiũ refugi. Et que¬
siuit laban: & nichil suũ repꝑit
Quã beatus uir. in qͦ inimicus
nichil inuenit quod suũ posset
dicere: in qͦ diabolus nichil offen¬
dit. qͦd suũ agnosceret. Impossi¬
bile uidebatur istud in homine:
s typũ gerebat eiꝰ qui dixit in
mundi huiꝰ & in me inueniet ni¬
chii. Nichil enĩ qͥcquid ẽ diabo¬
li: quod nullã potest habere ꝑ¬
petuitatẽ atq substantiã. Ipse
autẽ est qui p̾figurabatur in
iacob dñs iħs. duorũ uir conu¬
gioꝵͥ hoc ẽ consors quidã legis et

Expanded text:
Sed haec moralia, illud mysticum Sed haec moralia, illud mysticum quod uenit ad eum Laban, hoc est dealbatus, quia et Satanas transfigurat se in angelum lucis, et coepit ab eo sua requirere. respondit ei Iacob: cognosce si quid est tuum apud me, hoc est: nihil tuorum habeo. quaere, si quid agnoscis uitiorum tuorum et criminum. nihil mecum abstuli fraudum tuarum dolique consortia ulla non habeo, omnia tua tamquam contagium refugi. et quaesiuit Labau et nihil suum repperit. quam beatus uir, in quo inimicus nihil inuenit quod suum posset dicere, in quo diabolus nihil offendit quod suum agnosceret. inpossibile uidebatur istud in homine, sed typum gerebat eius, qui dixit in mundi princeps et in me inueniet nihil. nihil est enim quicquid est diaboli, quod nullam potest habere perpetuitatem atque substantiam. ipse autem est qui praefigurabatur in Iacob dominus Iesus, duorum uir coniugiorum, hoc est consors quidam legis et
Abbreviated transcription (Latin):
pletabat cor tuũ: s potius depri¬
mebat. Ubi enĩ fuerit thesaurus
tius: ibi erit & cor tuũ. Sic̃ au¬
disti legi hodie. multi seris por¬
tarũ suarũ includunt aurũ suũ:
s hi nec uectib & claustris suis
credunt. Multi uigiles adhibent:
s ipsi quoq plus ip̃sos solent ci¬
mere custodes: multi defosso au¬
ro incubant. Aurũ eoꝵ sub t̾ra:.¬
& cor eoꝵ sub terra. Caue gͦ ne
& tu cor tuũ terre uiuus in fodi¬
as. Non gͦ auri istius metuendi
fures. Ille tibi cauendus ẽ fenera¬
tor: qui substantiã anime tue scru¬
tatur. Si qua peccati grauioris
era contraxeris: qui cor tuũ in¬
cludit solo: qͥ animã tuã eo cespi-¬
te obruit quo aurũ texeris: qui
mentẽ tuam centesimarũ incur¬
uat usuris. & graui condit sepul¬
cro. de quo nulus surgit. Seque¬
re scm iacob. qͥ neq de alienis
uitiis qͥcquã habebat. neq suarũ
uirtutum erat in anis & uaciiᷤᷤ:
qui erat iusticie fructu repletꝰ.

Expanded text:
pletabat cor tuum, sed potius depripletabat cor tuum, sed potius deprimebat; ubi enim fuerit thensaurus tuus, ibi erit et cor tuum, sicut audisti legi hodie. multi seris portarum suarum includunt aurum suum, sed hi nec uectibus et claustris suis credunt: multi uigiles adhibent, sed ipsi quoque plus ipsos solent timere custodes: multi defosso auro incubant; aurum eorum sub terra et cor eorum sub terra. caue ergo ne et tu cor tuum terrae uiuus infodias. non ergo auri istius metuendi fures, ille tibi cauendus est faenerator, qui substantiam animae tuae scrutatur, si qua peccati grauioris aera contraxeris, qui cor tuum includit solo, qui animam tuam eo caespite obruit, quo aurum texeris, qui mentem tuam centesimarum incuruat usuris et graui condit sepulchro, de quo nullus resurgit. sequere sanctum Iacob, qui neque de alienis uitiis quicquam habebat neque suarum uirtutum erat inanis et uacuus, qui erat iustitiae fructu repletus.
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo inanis: qui de plenitu¬
dine xp̃i accepit. & seruat accep¬
dłꝰ Quomodo in anis cuiꝰ repleta
e anima: que acceptẽ gr̃e uesti¬
menta eustodit: illuo metuen¬
dũ est. ne qͥs innocentie uelamen
amitat: ne impii sacrilega ꝑsecu¬
tionis impressione t̾minos usticie
suꝑgressi: uestimentũ anime ac
mentis eripiant. Quod ñ facile
accidit. nͥ priꝰ aliquẽ uox sue ini¬
quitatis exuerit: unde & dauid di¬
cit. Si est iniqͥtas in manib meis :
decidam merito ab inimicis meis
inanis. ꝑsequat᷑ inimicꝰ animam
meã: & cõprehendat. Nemo ergo
ex inimicis potest tuã antmnã com¬
prehendere: nis priꝰ inanis fuerit
effecta. Noli gͥ metuere eos qͥ pos¬
sunt auri argentiq compilare
thesauros : isti nichil tibi aufer̃t
hoc enĩ auferunt qͦd non habe¬
his: hoc auferunt quoo posside¬
re ñ poteras. Hoc auferunt quod
non ornabat animã tuã. s onera¬
bat. Hoc auferunt qͦd non locu¬

Expanded text:
quomodo inanis, qui de plenituquomodo inanis, qui de plenitudine Christi accepit et seruat acceptum? quomodo inanis, cuius repleta est anima, quae acceptae gratiae uestimenta custodit? illud metuendum est, ne quis innocentiae uelamen amittat, ne impii sacrilegae persecutionis inpressione terminos iustitiae supergressi uestimentum animae ac mentis eripiant. quod non facile accidit, nisi prius aliquem uox suae iniquitatis exuerit. unde et Dauid dicit: si est iniquitas in manibus meis, decidam merito ab inimicis meis inanis: persequatur inimicus animam meam et conprehendat. nemo ergo ex inimicis potest tuam animam conprehendere, nisi prius inanis fuerit effecta. noli igitur metuere eos qui possunt auri argentique conpilare thensauros. isti nihil tibi auferunt. hoc enim auferunt quod non habebas, hoc auferunt quod possidere non poteras, hoc auferunt quod non ornabat animam tuam, sed onerabat, hoc auferunt quod non locu
Abbreviated transcription (Latin):
Et quesiuit laban: & nichil su¬
um repꝑit apud iacob. Magnuᷤ
uir & uere beatus. qui nichił su¬
um potuit amittere. nichil ali¬
enũ habere: hoc ẽ nichil minus
habere. nichil suꝑfluũ. Itaq ille
ꝑfectus est. cui nichil deest: iu̾tꝰ
cui nichil supͣ est. Hoc enĩ ẽ uis¬
ticie: tenere mensurã. Quanta
uirtus: cuius societas lucrũ da¬
batñ irrogabat dispendium: hoc
est ꝑfectũ esse. adherentibus sibi
cõmodi plurimũ dare: nichil
afferre incõmodi. Deniq is qui
nocere cupiebat: inanẽ eum di
enĩ nitͦquã inanis est: semꝑ in
se habens amictũ prudentie. qͥ
potest dicere. Iusticiã induebã.
& uestiebar iudiciũ: sic̃ dixit iob.
Namq hec mentis sunt interna
uelamina. que nemo alius possit
aufferre: nisi cũ aliquẽ sua cul¬
pa despoliat. Deniq sic despoliatꝰ
adam: nudus inuentus est. at ue¬
ro ioseph etiã uestim̃to exteriore
reiecto. nudus ñ erat: qui salua
habebat indum̾ta uirtutis. Nũ¬
quã ergo inanis sapiens. Nam

Expanded text:
et quaesiuit Laban et nihil suum inuenit apud Iacob. magnus uir et uere beatus, qui nihil suum potuit amittere, nihil alienum habere, hoc est nihil minus habere, nihil superfluum. itaque ille perfectus est, cui nihil deest, iustus, cui nihil supra est; hoc enim est iustitiae tenere mensuram. quanta uirtus, cuius societas lucrum dabat, non inrogabat dispendium! hoc est perfectum esse, adhaerentibus sibi conmodi plurimum dare, nihil adferre inconmodi. Denique is qui nocere cupiebat inanem eum non enim numquam inanis est, semper in se habens amictum prudentiae, qui potest dicere: iustitiam induebam et uestiebar iudicium, sicut dixit Iob. namque haec mentis sunt interna uelamina, quae nemo alius possit auferre, nisi cum aliquem sua culpa dispoliat. denique sic dispoliatus Adam nudus inuentus est, at uero Ioseph etiam uestimento exteriore reiecto nudus non erat, qui salua habebat indumenta uirtutis. numquam ergo inanis sapiens. nam
Abbreviated transcription (Latin):
iste fortis in infirmitate. qͥ dice¬
bat: maledictus furor illorũ quia
indurata ẽ. diuidã illos in iacob.
& disꝑgã illos in isrł: Quis uero
tã canorus cantib quã iste uo¬
cibꝰ. qͥ toto auditꝰ est mundo: qͥ
ꝑ om̃s popłos suꝑ om̃s audit᷑ etates:
Quis tam suauis. nom̃ eiꝰ septem
uocũ differentia allocutꝰ: quam
tauit: qui licet m̃bris resolutꝰ.
tam̃ attollens se animo. & erigenꝰ
sp̃u corporis sui. tãquã cithare
armonia dissoluta. membroꝵ
compage destructa. alta m̃te
despiciens ñ reqͥrebat: s otiosã¬
humi iacere patiebat᷑. Ipse autẽ
cantu se mulcebat interno: et
ꝓphetico se modulamine delecta¬
bat dicens. Iuda te collaudent
fr̃s tui. Manꝰ tue suꝑ dorsum
inimicoꝵ tuoꝵ: adorabunt te
filii patris tui. Catulus leonis
uida: ex germine mͥ ascendisti.
recũbens dormisti ut leo. ꝙ qͣsi
catulus leonis. Quis excitabis
illũ: & infra. Lauabit in uino

Expanded text:
iste fortis in infirmitate, qui diceiste fortis in infirmitate, qui dicebat: maledictus furor eorum, quia indurata est. diuidam illos in Iacob et dispergam illos in Istrahel? Quis uero tam canorus cantibus quam iste uocibus, qui toto auditus est mundo, qui per omnes populos, per omnes auditur aetates? quis tam suauis numeris septem uocum differentias oblocutus quam tauit? qui licet membra resolutus tamen adtollens se animo et erigens spiritu corporis sui tamquam citharae harmoniam dissoluta membrorum conpage destructam alta\', mente despiciens non requirebat, sed otiosam iacere humi patiebatur, ipse autem cantu se mulcebat interno et prophetico se modulamine delectabat dicens: Iuda, te conlaudent fratres tui. manus tuae super dorsum inimicorum tuorum; adorabunt te filii patris tui. catulus leonis Iuda: ex germine mihi ascendisti: recumbens dormisti ut leo et tamquam catulus leonis. quis excitabit illum? et infra: lauabit in uino
Abbreviated transcription (Latin):
putabat. Et quis pauꝑem dicat :
cuiꝰ conu̾esatione dignꝰ orbis ter¬
rarũ ñ fuit : & idõ conu̾satio eiꝰ
erat in celo. Hic uͦ p̃diues in di¬
uitiis simplicitatis. & sincerita¬
tis. decorus maiore anime quã
corporis pulcritudine: q̃ mar¬
cescere ñ nouit etate. Impiger
cui liceret cũ uellet corporeo
isto exire gurgustio: & suꝑna
ꝑadisi. mentis uigore penetra¬
sepulcri mandaret. Non enum
terreno se tumulo claudendũ.
s suꝑno recipiendũ domicilio
p̾sumebat: & ido tãquã alteri
mandabat sepulcrum: sui aut̃
securus. mortem illã immor¬
talitatẽ putabat. Uidebat᷑ cor¬
poris implicatus impedim̃to.
& uigilanti in fut᷑a tempora
precurrebat affectui: dicens
ꝑsecutorib dñi. qͥ de tribu syme¬
on & leui. auctores erant neqͥtie
ꝓcessuri. In consiliũ eoꝵ ñ ueni¬
at anima mea: & in occursũ eoꝵ
ñ contendant uiscera mea. Quis
autẽ tã ualidus in uircute. quam

Expanded text:
putabat. et quis pauperem dicat, putabat. et quis pauperem dicat, cuius conuersatione dignus orbis terrarum non fuit, et ideo conuersatio eius erat in caelo? hic uero praediues in diuitiis simplicitatis et sinceritatis, decorus maiore animae quam corporis pulchritudine, quae marcescere non nouit, aetate inpiger, cui liceret, cum uellet, corporeo isto exire gurgustio et superna paradisi mentis uigore penetrasepulchri extrema mandaret. non enim terreno se tumulo claudendum, sed superno recipiendum domicilio praesumebat. et ideo tamquam alteri mandabat sepulchrum, sui autem securus mortem illam inmortalitatem putabat. uidebatur corporis inplicatus impedimento et uigilanti in futura tempora praecurrebat affectu dicens de persecutoribus domini. qui de tribu Symeon et Leui auctores erant nequitiae processuri: in consilium eorum non ueniat anima mea et in occursum eorum non contendant uiscera mea. quis autem tam ualidus in uirtute quam