comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ret. quia plures in qͥt ꝓ nobis funt.
ꝙͣ contra nos: ⁊ ut bec ꝓbaret. petis
tus angłorum. Nos ⁊ si eos uioere non
possumꝰ. sentimꝰ tam̃. Erant cłusi isti
oculi. quandiu obruta scõrum corpora
delitescebant: aꝑuit ocłos nr̃os dominus.
Nideamꝰ auxilia qͥb sumꝰ sepe defensi. Nõ
iudebamꝰ hec. s habebamꝰ tamen. Itaq
trepidantib nobis qͣsi dixerit dñs aspici¬
te qͣntos uobis martires dederim ita re¬
seratis ocłis głam oñi speculamur: que
est in maitirum passione p̃terita. ⁊ oꝑatiõe
presenti. Euasimꝰ fres non mediocrem pu¬
ooris sarcinam: patronos habebamus et
nesciebamꝰ. Inuenimꝰ unum hoc. quo uide¬
amur p̃stare maiorib. Seõrum martirum
cognitionem quam illi amiserunt quam
nobiles reliquie esepulchro ignobili os¬
tenduntur eȩlo trophea. sanguine tumu¬
lus madet. apparent cruores. triumpha¬
les note. inuiolate reliquiȩ locosuo et
ordine reꝑte. auulsum umeris caput.

Expanded text:
ret: quia plures, inquit, pro nobis sunt, ret: quia plures, inquit, pro nobis sunt, quam contra nos ; et ut hoc probaret, petisstus Angelorum. Nos etsi eos videre non possumus, sentimus tamen. Erant clausi isti oculi, quamdiu obruta sanctorum corpora delitescebant. Aperuit oculos nostros Dominus; vidimus auxilia, quibus sumus saepe defensi. Non videbamus haec, sed habebamus tamen. Itaque trepidantibus nobis quasi dixerit Dominus: Aspicite quantos vobis martyres dederim: ita reseratis oculis gloriam Domini speculamur, quae est martyrum passione praeterita, et operatione praesens. Evasimus, fratres, non mediocrem pudoris sarcinam: patronos habebamus, et nesciebamus. Invenimus unum hoc, quo videamur praestare majoribus. Sanctorum martyrum cognitionem, quam illi amiserunt, nobiles reliquiae e sepulcro ignobili, ostenduntur coelo tropaea. Sanguine tumulus madet, apparent cruoris triumphalis notae, inviolatae reliquiae loco suo et ordine repertae, avulsum humeris caput.
Abbreviated transcription (Latin):
dicabilia reposcuntur. Gaudent om̃s ex¬
tremam lineam contingere. & qͥ contig̾ie
saluus erte. Grãs tibi dñe ib u. qd̾ hoc
tempore tales nobis scõrum martirum.
sp̃e excitasti. qͦ excła tua p̃sidia maiora
desid̾at. Cognoseant om̃s quales ego ꝓ¬
pugnatores reqͥram. qui ꝓpugnare pos¬
sint. impugnare non soleant. Hos ego
adqͥsiui tibi plebᷤ sc̃a. qͥ ꝓsint om̃ibus.
noceant nemini. Eales ego ambio defen¬
sores. tales milites habeo: hoc est non
scłi milites. s milites xͥ. Nullam de ta¬
lib inuidiam timeo. quorum qͦ maio¬
raeo tutiora patrocinia sunt. horum
etiam illis qui michi eos inuident.
opto p̃sidia. Ueniant gͦ ⁊ uideant sti¬
patores meos: talib me armis ambiri
non nego. Him cumb ⁊ hi in equis.
nos autem in noĩe om̃i dei nr̃i magnifi¬
cabim᷑. Heliseum scͥpture diuine series
refert. cum ab exercitu syrorum eẽt
obsessus. dixisse tim̃ti seruulo. netime¬

Expanded text:
dicabilia reposcantur! gaudent omnes exdicabilia reposcantur! gaudent omnes extrema linea contingere, et quis contigerit salvus erit. Gratias tibi, Domine Jesu, quod hoc tempore tales nobis sanctorum martyrum spiritus excitasti, quo Ecclesia tua praesidia majora desiderat. Cognoscant omnes quales ego pugnatores requiram, qui propugnare possint, impugnare non soleant. Hos ego acquisivi tibi, plebs sancta, qui prosint omnibus, nemini noceant. Tales ego ambio defensores, tales 877 milites habeo: hoc est, non saeculi milites, sed milites Christi. Nullam de talibus invidiam timeo, quorum quo majora, eo tutiora patrocinia sunt. Horum etiam illis ipsis, qui mihi eos invident, opto praesidia. Veniant ergo et videant stipatores meos; talibus me armis ambiri non nego: Hi in curribus, et hi in equis: nos autem in nomine Domini Dei nostri magnificabimur . 11. Elisaeum Scripturae divinae series refert, cum ab exercitu Syrorum esset obsessus, dixisse timenti servulo, ne time
Abbreviated transcription (Latin):
titulis. ⁊ exemplis. Nec hoc abhorreat
auera fide. dies diei eructuat uerbum.
anima animȩ. uita uitȩ. resurrectio resur¬
rectioni. ⁊ nox nocti mlicat scientiam.
hoe caro ẽ. carni. Quorum passio. ueram
sidei scientiam om̃ib indicauit. Bone no¬
ctes. noctes lucide quȩ habent stellas.
Sicut enim stella abstella differt in clari¬
tatẽ. ita resurrectio et mortuorum. Non
in merito autem pleriq hanc martirum
resurrectionem aprilant. Hideo tam̃
utrum sͥ an nobis cet̾r martires refurrex¬
erunt. Cognouistis. immo uidistis ipsi
multos ademoniis purgatos. plurimos
etiam ubi uestem scõrum manib contige¬
runt. his qͥb laborabant debilitatibus
absolutos. reparata uetusti temporis mi¬
racła. qͦ se ꝑ aduentum dñi iħu gr̃a t̾ris
maior infud̾at. Umbra quadam scõrum
corꝑum. plerosq sanatos cernitis. Quan¬
ta oraria iactitant᷑. qͥnta indumenta suꝑ
reliquias sacratissimas. ⁊ tactu ipso me¬

Expanded text:
titulis et exemplis. Nec hoc abhorret titulis et exemplis. Nec hoc abhorret a vero: Dies diei eructat verbum, anima animae, vita vitae, resurrectio resurrectioni et nox nocti indicat scientiam. Hoc est caro carni, quorum passio veram fidei scientiam omnibus indicavit. Bonae noctes, noctes lucidae, quae habent stellas: Sicut enim stella ab stella differt in claritate, ita et resurrectio mortuorum. Non immerito autem plerique hanc martyrum resurrectionem appellant. Videbo tamen utrum sibi, nobis certe martyres resurrexerunt. Cognovistis, imo vidistis ipsi multos a daemoniis purgatos, et plurimos etiam ubi vestem sanctorum manibus contigerunt, his quibus laborabant debilitatibus absolutos; reparata vetusti temporis miracula, quo se per adventum Domini Jesu gratia terris major infunderat umbra quadam sanctorum corporum plerosque sanctos cernitis. Quanta oraria jaciantur! Quanta indumenta super reliquias sacratissimas et tactu ipso me
Abbreviated transcription (Latin):
S ueniamꝰ ad reliqua. Dies diei eruetuat
uerbum. Ecce ueri dies qͦs nulla caligo
noctis interpolat. ecce ueri dies pleni lu¬
minis. & fulgoris et̾ni. qui non ꝑfunctorio
sermone uerbum dei. s intimo corde eru¬
etuarint. in confessione constantes in mar¬
tirio pseuerantes. Aliꝰ psalmus lectus est
dicens. Quis sicut dñs deus ñr qui in altis
habitat. ⁊ humilia respicit in cȩlo ⁊ int̾ra:
Respexit sane humilia d̃s. qui latentes
sub ignobili cespite reliqͥas scõrum mr̃m.
sue eccłȩ reuelauit. quorum anime incȩlo.
corpora in terra. suscitans at̾ra inopem.
⁊ de stercore erigens. pauꝑem. qͦs udetis.
ut eos cum pͥncipib popłi sui collocaret.
Principes popłi qͦs alios nͥ sc̃õs martires
estimare debemus: Quorum iam in mune¬
rum dui ante ignori. protasius. geruadiꝰq
p̃seruntur. qui sterilem martirib eccłam
mediolanensem iam plurimorũ matrem
filiorum. letari passionis ꝓpͥe fecerunt &

Expanded text:
Sed veniamus ad reliqua. Dies, inquit, diei eructat verbum. Ecce veri dies quos nulla caligo noctis interpolat. Ecce veri dies pleni luminis et fulgoris aeterni, qui non perfunctorio sermone verbum Dei, sed intimo corde eructarunt, in confessione constantes, in martyrio perseverantes. Alius psalmus lectus est dicens: Quis sicut Dominus Deus noster qui in altis habitat, et humilia respicit in coelo et in terra? Respexit sane humilia Deus noster qui latentes sub ignobili cespite reliquias sanctorum martyrum suae Ecclesiae revelavit; et quorum anima in coelo, corpus in terra: suscitat a terra hunc inopem, et de stercore hunc erigens pauperem, quos videtis ut eos cum principibus populi sui collocaret. Principes populi quos alios nisi sanctos martyres aestimare debemus; quorum jam in numerum diu ante ignorati Protasius Gervasiusque referuntur, qui sterilem martyribus Ecclesiam Mediolanensem jam plurimorum matrem filiorum laetari passionis propriae fecerunt et
Abbreviated transcription (Latin):
bant. habita cula secuti dicentes. Disrł
ꝙͣ magna est domꝰ tua. et qͣm ingens locꝰ
possessionis eius. magnꝰ. ⁊ non habens
fiuem. Ee ꝑfuncti maximis laboribus
inter se conferunt. Bonum est uiro eũ
portau̾it uigum graue aiuuentute. se¬
debit singłarit̃. ⁊ silebit qͥa portauit
iugum graue. Qui enim iugum gue
portau̾it auiuentute. reqͥescit postea

Expanded text:
bant, habitacula consecuti, dicentes: O Israel, bant, habitacula consecuti, dicentes: O Israel, quam magna est domus Domini, et quam ingens locus possessionis ejus: magnum, et non habens finem ! Et perfuncti maximis laboribus inter se conferunt: Bonum est viro cum portaverit jugum grave a juventute, sedebit singulariter, et silebit; quia portavit jugum grave . Qui enim jugum grave portaverit a juventute, requiescit pos
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u. Nolite fieri sicut equus & mulus.
s in freno ⁊ cͥamo maxillas eorum constru¬
geret. qͥ se non agnoscerent reges. ut rege¬
rent sͥ subditos: ꝓna enim potestas in
iuicium ferebatur. ⁊ more sese pecudum
uaga libidine polluebant. Ignorabant d̃m.
ꝑfidiȩ. susceꝑunt frena oeuotionis: ⁊ fid̾i:
fecuti dicentem. Collite iugum meum
leue. Inde reliqui pͥncipes .xͥ. preter unum
uilianum. qͥ salutis sue reliqͥt auctorem.
dum philosophiȩ se deoie errori. Inde gra
tianꝰ ⁊ theodosĩ. Non gͦ mentita ẽ. ꝓphetia
dicens. ambulabunt reges in lumine tuo.
Ambulabunt plane: ac maxime gͣtianus.
et thͤodosiꝰ. pre ceteris pͥncipes. non iam
armis militum. s mentis suis tecti. non
purpureum habitum. s amictum induti
głȩ. qui cum hic delectarent᷑ absolutione
multorum. quanto magis illic peꝑcisse
se plurb recensendo pietatis suȩ recorda¬
tione mulcentur: Qui ñc luce fruuntur
candida. longe meliora illie. ꝙͣ hic posside¬

Expanded text:
 Nolite fieri sicut equus et mulus ; sed in freno et chamo maxillas eorum constringeret, qui se non agnoscerent reges, ut regerent sibi subditos? Prona enim potestas in vitium ferebatur, et more pecudum vaga sese libidine polluebant. Ignorabant Deum, perfidiae, susceperunt frena devotionis et fidei, secuti dicentem: Tollite jugum meum  Inde reliqui principes christiani preter unum Iulianum, qui salutis suae reliquid auctorem, dum philosophiae se dedit tianus et Theodosius. 52. Non ergo mentita est prophetia, dicens: Ambulabunt reges in lumine tuo . Ambulabunt plane ac maxime Gratianus et Theodosius prae caeteris principes, non jam armis militum, sed meritis suis tecti: non purpureum habitum, sed amictum induti gloriae. Qui cum hic delectarentur absolutione multorum, quanto magis illic pepercisse se pluribus recensendo, pietatis suae recordatione mulcentur? Qui nunc luce fruuntur candida, longe meliora illic, quam hic posside
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsalmista ait. Dilexi. qm̃ exaudiet dñs.
uocem orationis mee. In quo psalmo
dum legitur. uelut ipsum theodos iũ
loquentem audiuimꝰ. Dilexi inquit
agnosco uotem ꝑiam cuiꝰ testimonia
uocis agnosco. Et uͭ dilerit qͥ officia
diligentis impleuit. qui seruauit hos¬
tes. qui dilexit imuncos. qui his aqͥb
est appetitꝰ ignouit. qui regni affecta¬
tores ꝑire non passus est. Non medio¬
cris. s perfecti in lege uox ista est. dice¬
re. dilexi. Ulenitudo enĩ legis. dilectio
est. Sed quid dilexerit audiamꝰ. Cum
tacet urget nos. Dilectionis utiq dim¬
ne. Caritatis gr̃a significatur. qͥa dili¬
gimꝰ illud qd̾ est suꝑ om̃ia celi desiłabi¬
bia. desiderabile. de qͦ su̾ptum est. Di¬
Liges dñm dm̃ tuum. Ergo discedens et̾ra
sublimia & suꝑna subrigeret. dicebat
dilexi. Nich hoc plenius. nicħ exp̃ssius.
interrogabant angłi uł arcangeli. Qͥd
egisti in terris: Decultoꝵ. enim solus

Expanded text:
psalmista dixit: 'Dilexi, quoniam exaudiet Dominus psalmista dixit: 'Dilexi, quoniam exaudiet Dominus vocem orationis meae'. In quo psalmo, dum legitur, velud ipsum Theodosium loquentem audivimus. 'Dilexi', inquit. Agnosco vocem piam, cuius testimonia vocis agnosco. Et vere dilexit, qui officia diligentis implevit, qui servavit hostes, qui dilexit inimicos, qui his, a quibus est appetitus, ignovit, qui regni adfectatores perire non passus est. Non mediocris, sed perfecte in lege vox ista est dicere: dilexi. 'Plenitudo enim legis dilectio est'. Sed quid dilexerit, audiamus. Cum tamen tacet, urget nos. Dilectionis utique divinae caritatis gratia significatur, quia diligimus illud, quod est super omnia desidelia desiderabile, de quo scriptum est: Diliges Dominum Deum tuum . 18. Ergo discedens e terrsublimia et superna subrigeret, dicebat: Dilexi. Nihil hoc plenius, nihil expressius. Interrogabant angeli vel archangeli: Quid egisti in terris? occultorum enim solus
Abbreviated transcription (Latin):
dñm maximum p̃sidiũ fore: Dño fauen¬
te archadiꝰ imꝑator iam ualidus iuuen¬
ta est. honoRiꝰ continuo pulsat adoles¬
centie fores. ꝓuectior etate ꝙͣ iosias. Iue
tricesimũ annum regni sui ꝑduxit etatẽ.
errores. Adaqͦq adhuc inualidus corꝑis
robore. cum regni currieula recepisset.
quadragint᷑a annis regnauit inierłm.
qm̃ eum ethiopum infintea urgeretur
atq innumerabili multitudine. desꝑa¬
uit. adño postulauit. ꝙ medieos adhi¬
buit ad pedum dolorem. Aecepto enim
tanto indicio diuimi fauoris. auxiliato
tenere. Ideo ei nec medici ꝓfuer̃t. et qͦsi
incredulus mortem impleuit. S illoꝵ.
patres. abias. & amos. ambo in fideles
Theodosiꝰ uͦ plenꝰ timoris dei. plenus
humanis. Bonum est miserieors homo.
no remedio uulnera sua eurat. Agnos¬
cit enun se esse hominem. qui nouit
ignoscere: & uias xp̃i seqͥtur. qui carne
suscepta maluit in hunc mundum re¬
deitor uenire. qͣm iudex. Uude pulchre

Expanded text:
Dominum maximum presidium fore? Domino favenDominum maximum presidium fore? Domino favente Archadius imperator iam validus inventus est. Honorius continuo pulsat adolescentiae fores, provectior aetate quam Iosias. Ille tricesimum et primum annum regni sui perduxit aetatem errores . Asa quoque adhuc invalidus corporis robore, cum regnandi curricula recepisset, quadraginta annis regnavit in Hierusalem: qui cum Aethiopum infinita urgeretur atque innumerabili multitudine, sino, postulavit, et medicos adhibuit ad pedum dolorem; accepto enim tanto indicio divini favoris, auxiliatortenere. Ideo ei nec medici profuerunt, et quasi incredulus mortem implevit. 16. Sed illorum patres Abias et Amos ambo infideles: Theodosius vero plenus timoris Dei, plenus humanis. Bonum est misericors homo, no remedio vulnera sua curat. Agnoscit enim se esse hominem, qui novit ignoscere: et vias Christi sequitur, qui carne suscepta, maluit in hunc mundum redemptor venire, quam iudex. Unde pulchre
Abbreviated transcription (Latin):
gatiua ignoscendi erat. indignatum su¬
isse. & optabatur in eo qͦo mnaliis timeba¬
tui: ut irasceret᷑. Hoc erat remedium
eorum. qm̃ cum haberet supͣ om̃es potes¬
tatem. quasi parens expostulare malebat.
qͣm quasi uidex pumre. Sepe trementes
uidimꝰ. qͦs obiurgabat. & conuictos sce¬
leris cum despassent solutos crimine.
Hincere enim uolebat. non plectere.
equitatis iudex. non pene arbiter qͥ
nunqͣm ueniam confitenti ne negaret.
aut si qͥd esset qd̃ occulta conscientia in¬
uolueret. deo seruabat. Hane uocem eiꝰ
homines ampliꝰ qͣm penam timebant. qd̃
tanta imꝑator agere uerecundia. ut mal¬
let sͥ homines religione ꝙͣ timore astrui¬
gere. Mlarimum philosophoꝵ. impum¬
tatem fer̃t dedisse his facinorib. que per
iram commissa forent. S scͥpt᷑a diumna
meliꝰ ait. Trascimim &e nolite peccare.
Maluit peccatum recidere: qͣm excusa¬
re. Satis est in indignatiõe laudem cle

Expanded text:
gativa 1202 ignoscendi erat indignatum fugativa 1202 ignoscendi erat indignatum fuisse: et optabatur in eo, quotur, ut irasceretur. Hoc erat remedium reorum, quoniam, cum haberet supra omnes potestatem, quasi parens expostulare malebat, quam quasi iudex punire. Sepe trementes vidimus, quos obiurgabat, et convictos sceleris, cum desperassent, solutos crimine. Vincere enim volebat, non plectere aequitatis iudex, non poenae arbiter, qui numquam veniam confitenti negaret. Aut si quid esset, quod occulta conscientia involveret, Deo servabat. Hanc vocem eius homines amplius quam poenam timebant, quod tanta imperator ageret verecundia, ut mallet sibi homines religione quam timore adstringere. Maximum philosophum impunitatem ferunt dedisse his facinoribus, quae per iram commissa forent. Sed scriptura divina melius ait: ' Irascimini et nolite peccare'. Maluit peccatum recidere, quam excusare. Satius est in indignatione laudem clem
Abbreviated transcription (Latin):
functo. ꝙͣ debiustis uiuenti. Et enim si
in lib̾is pͥuatoꝵ non sine graui scelere
nmoꝵ uira temerantur. qͥntomagis
toris mi scd̃is. imꝑatoris sidelis. de qͦ non
mediocre locuta est scͥptura dicens. Mag¬
num & honorabile est homo iuiserieors.
Inuenire autẽ urum fidelem difficile ẽ.
Si magnum est misericordem aut fidelem.
quem eumq hominem uiuenire. qͥntoma¬
gis imꝑatorem quem potestas aduleiscen¬
dum impellit: Sed reuocet tam̃ ab ultiõe
miseratio. Quul p̃stantꝰ fide imꝑatoris.
qͣm non extollit potentia. suꝑbia non eri¬
gat. sed pietas iuclinet: Preclare salo¬
mon ait. Iniqui regis munitatio. similis
rugitui leonis. Sieut autem ros in erba.
sic & hylaritas eiꝰ. Quantum gͥ est. depoñe
terrorem potentia. p̃ferre sirauitatem gr̃a:
Beneficium se putabat accȩpisse augustȩ
memoriȩ theodosius. cum rogaretur ig¬
noscere. ꝙ tunc ꝓpior erat uenie. cum
suisset commotio maior ira cunchȩ. p̃ro¬

Expanded text:
functo, quam debuistis viventi. Etenim si functo, quam debuistis viventi. Etenim si in liberis privatorum non sine gravi scelere minorum jura temerantur; quanto magis toris misericordis, imperatoris fidelis, de quo non mediocre locuta est Scriptura dicens: Magnum et honorabile est homo misericors: invenire autem virum fidelem difficile est . Si magnum est misericordem aut fidelem quemcumque hominem invenire; quanto magis imperatorem, quem potestas ad ulciscendum impellit, sed revocat tamen ab ultione miseratio? Quid praestantius fide imperatoris, quem non extollat potentia, superbia non erigat, sed pietas inclinet? de quo praeclare Salomon ait: Iniqui regis minitatio similis rugitui leonis: sicut autem ros in herba, sic et hilaritas ejus . Quantum igitur est deponere terrorem potentiae, praeferre suavitatem gratiae? 13. Beneficium se putabat accepisse augustae memoriae Theodosius, cum rogaretur ignoscere; et tunc propior erat veniae, cum fuisset commotio major iracundiae. Praero
Abbreviated transcription (Latin):
plures sunt. ꝙͣ cum illis. Et rogaure ire aꝑ
iret ocułos cd̃s giezi. et aperti sunt oculi eiꝰ.
et uidit plenum montẽ equis. & eurrib.
in cireuitu helisei: &e rogauit heliseus ut
ꝑcuteret eos d̾s cecitate: & percussi sunt.
et introierunt in cuutatem. qͦ ingrederen-¬
tur nequaꝙͣ uidentes.Audistis certe mili¬
tes qui eireumfusi estis. qͥa ubi ꝑfidia. ibi
cecitas est. Merito gͦ cecus erat exertitꝰ.
Ubi autem fides. ibi exercitꝰ angeloꝵ est.
Bona itaq fides. que frequenter oꝑatur
in mortuis. Deniq aduersariꝰ. & legiones
sue. cotidiana martirum uirtute torquent᷑.
Unde arbitror. qd̾ fila cordarum cithare
ideo fides dicantur. qm̃ & mortua solũ
reddant. qͦ magis ac magis enitendum
est. ne in hoc uiuendi munere simꝰ ingͣti:
s pii pignorib pͥncipis sedulum ae pat¬
num impendamꝰ affectum. Soluite siliis
eius. qd̃ debetis patri. Plus debetis de¬

Expanded text:
plurplureriret Dominus oculos Giezi. Et aperti sunt oculi ejus, et vidit plenum montem equis et curribus in circuitu Elisaei. Et rogavit Elisaeus ut percuteret eos Deus caecitate, et percussi sunt, et introierunt in civitatem, quo ingrederentur, nequaquam videntes . Audistis certe, milites, qui circumfusi estis, quia ubi perfidia, ibi caecitas est. Merito ergo caecus erat exercitus infidelium. Ubi autem fides, ibi exercitus angelorum est. Bona itaque fides, quae frequenter operatur in mortuis. Denique adversarius, et legiones suae quotidiana martyrum virtute torquentur. Unde arbitror quod fila chordarum citharae ideo fides dicantur, quoniam et mortua sonum reddant. 11. Quo magis ac magis enitendum est, ne in hoc vivendi munere siti, simus ingrati: sed pii pignoribus principis sedulum ac patrium impendamus affectum. Solvite filiis ejus, quod debetis patri. Plus debetis de
Abbreviated transcription (Latin):
est. quanto magis eoꝵ que uidentur:
Bona fides. dde qua scriptum ẽ. iustus autẽ
ex fide iuuit. Qd̃ si subtrarent se. non pla¬
cebit anumȩ mee. Nos autem non subtra¬
hamꝰ nos ad dispendium animȩ. s inhere¬
amꝰ fidei. ad animȩ nr̃ȩ adqͥsitionem. qm̃
in hac fidei militia. testimoniũ consecuti
sunt senes nr̃i. abraham. ysaac. iacob: et
ideo hereditatem nob. fidei reliquerunt.
fidelis abraham. qui non ex oyib sed ex
fide iustificatus est. qm̃ deo credidie. Ida¬
ac. qui ꝑ fidem nec gladium ferit᷑ parentis
ex pauit. lacob. qͥ paternȩ sidei uestigiis
intentus: dum iter agit. angłoꝵ uidit er¬
ercitum. & uocauit consilium dei. Alibi
qͦq ilem in libris regnorum. Helyseus erat
intra samariam. & subito eum circumfusꝰ.
sẏrorum exercitꝰ obsedit Nidit eos gieri et
ait ad ilm̃n suum. O dñe qͥd faciemꝰ: Ft ilir̃
heliseus ꝓpħa. Noli timere. qm̃ nob̾cum

Expanded text:
est, quanto magis eorum, quae videntur! est, quanto magis eorum, quae videntur! Bona fides, de qua scriptum est: 'Iustus autem ex fide vivit; quodsi subtraxerit se, non placebit animae meae'. Nos autem non subtrahamus nos ad dispendium animae, sed inhereamus fidei ad animae nostrae adquisitionem, quoniam in hac fidei militia testimonium consecuti sunt seniores nostri Abraham, Isaac et Iacob et ideo hereditatem nobis fidei reliquerunt. Fidelis Abraham, qui non ex operibus, sed ex fide iustificatus est, quoniam Deo credidit; Isaac, qui per fidem nec gladium ferituri parentis expavit; Iacob, qui paternae fidei vestigiis intentus, dum iter agit, angelorum vidit exercitum et vocavit concilium Dei. Alibi quoque, id est in libris regnorum, Eliseus erat intra Samariam et subito eum circumfusus Syrorum obsedit exercitus. Vidit eos Giezi et ait ad dominum suum: O domine, quid faciemus? Et dixit Heliseus propheta: Noli timere, quoniam nobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
eum cernimꝰ. ꝙ. tenemꝰ. Nec moueat etas.
fides militum. imꝑatoris perfecta etas. ẽ.
Est enim ꝑfecta etas. ubi ꝑfecta est uirtus:
reciꝓea hec: qͥa &r fides imꝑatoris. militũ
iurtus est. Recognoscitis nempe qͦs uob̾
theodosii fides triumphos acqͥsiuert.
cum locoꝵ angustiis & impedum̃tis calo¬
num. agnen exercitus paulo seriꝰ in aciẽ¬
solus ꝓgrediens. ait. Ubi est theodosii
ds̃: lam hoc xp̃o ꝓrimꝰ loquebatur. Qs
enim possit hoc dicere. nisi qͥ xp̃o adherẽ¬
se cognoscẽt: Quo dictu erertauit om̃s
exemplo om̃s armauit. et iam certe sem¬
or ȩtate. &. ualidus fide. Fĩdes gͦ auget
etatem. Deniq nec abraham ut in senee¬
tute generaret filium. consicdauit etatẽ
nec sara ut pareret. Nec mirum si auget
etatem fides. cum rep̃sentet fut᷑a. Quid
enum fides. nisi rerum earum que sꝑan¬
tur substantia: Sic nos script᷑e docent.
Ergo si substantia eoꝵ quȩ sꝑantur fides

Expanded text:
eum et cernimus et tenemus. Nec moveat aetas: eum et cernimus et tenemus. Nec moveat aetas: fides militum imperatoris perfecta 1200 est aetas; est enim perfecta aetas, ubi perfecta est virtus. Reciproca haec; quia et fides imperatoris militum virtus est. 7. Recognoscitis nempe quos vobis Theodosii fides triumphos acquisiverit. Cum locorum angustiis et impedimentis calonum agmen exercitus paulo serius in aciesolus progrediens ait: 'Ubi est Theodosii Deus?' Iam hoc Christo proximus loquebatur. Quis enim possit hoc dicere, nisi qui Christo se adherere cognosceret? Quo dicto excitavit omnes, exemplo omnes armavit, etiam certe senior aetate, sed validus fide. Fides ergo auget aetatem. Denique nec Abraham, ut in senectute generaret filium, consideravit aetatem, nec Sara, ut pareret. Nec mirum, si auget aetatem fides, cum representet futura. Quid est enim fides, nisi rerum earum, quae sperantur, substantia? Sic nos scripturae docent. Ergo si substantia eorum, quae sperantur, fides
Abbreviated transcription (Latin):
in morte seruatum est. qd̾ ꝙͣ in mane qͦn¬
tis ꝓmissa annoꝵ. exigendarum relara¬
tio dum moritur. facta est successio eius
indulgentiarum hereditas. ut ille qui
uoluit impedire sͥ odium fecerit. theodo¬
sio tamen tante cumulus gr̃e non adep¬
tus sit. Nec mmmento. Si enim pͥuatorum
ultime uoluntates. ꝙ deficientium testa¬
menta habent ꝑpetem furmitatem qͦmͦ po¬
test tanti pͥncipis esse irritum testañitũ:
Gloriosus qͦq in eo theodosiꝰ. qui non cõ¬
muni iure testatus sit. De filus enim ni¬
chil habebat nouũ qd̾ conderet. qͥbus
totum dederat. nisi ut eos comm̃daret
testari debuit. ut legata dimitteret. fidei
cominissa signaret. p̃cepit dare legem in¬
dulgentiȩ. qͣm scͥptam reliqͥt. Quid̃ digniꝰ.
qͣm ut testamentum imꝑatoris lex sit: Gͦ
tantus imꝑator recessit anobis. sed non totꝰ
recessit. Reliqͥt enim nobis liberos suos.
in qͥb eum debemꝰ agnoscere. & in qͥbus

Expanded text:
in morte servatum est, quam quod in aliquanin morte servatum est, quam quod in aliquantis promissa annonarum exigendarum relaxatio, dum moratur, facta est successio ejus indulgentiarum haereditas; ut ille qui voluit impedire, sibi odium fecerit, Theodosio tamen tantae cumulus gratiae non sit ademptus. Nec immerito, si enim privatorum ultimae voluntates, et deficientium testamenta habent perpetem firmitatem; quomodo potest tanti principis esse irritum testamentum? Gloriosius quoque in eo Theodosius, qui non communi jure testatus est; de filiis enim nihil habebat novum quod conderet, quibus totum dederat, nisi ut eos praesenti ctestari debuit, ut legata dimitteret, fidei commissa signaret. Praecepit dari legem indulgentiae, quam scriptam reliquit. Quid dignius, quam ut testamentum imperatoris lex sit? 6. Ergo tantus imperator recessit a nobis, sed non totus recessit; reliquit enim nobis liberos suos, in quibus eum debemus agnoscere, et in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
M benedicat te benedictione terrȩ. ha¬
bentis omĩa. ꝓpter benedictionẽ mamil¬
larum ꝙ uulue. benedictionis matris
tue. et ꝓpter bene dictionem patͥs tui.
pii patris soboles bona. Celebrat gͦ et
iste quadragesimã patͥs iacob subplan¬
tatoris illiꝰ: & nos celebramꝰ qͦdragesi¬
iacob. supplanta uit ꝑfidiam tyran nor.
qͥ abscondit simulacra gentium. Om̃s
enum eultus idoloꝵ sides eius abscondit.
om̃s eiꝰ cerimonias obliterauit. Qui etiã
his qui in se peccauerant doluit qͣm de¬
derat ꝑisse. indulgentiam. & ueniam de-¬
negatam. S non negabunt filii. qd̾ dona¬
uit pater. non negab̃t õe. si quidam inter¬
turbare conatꝰ sit. Neq enim poterunt
negare qͦd incõmune donauit. qui sol¬
uunt qͦd singłis dedit. Nicħ gloriosiꝰ eritꝰ
tanti principis habuit. qui om̃ia iam fi¬
liis tradidisset. regnum. potestatem. no¬
men augusti. nichil in qͣm spetiosius ei

Expanded text:
et benedicat te benedictione terrae haet benedicat te benedictione terrae habentis omnia, propter benedictionem mamillarum et vulvae, benedictiones matris tuae, et propter benedictiones patris tui : pii patris soboles bona. Celebrat ergo et iste quadragesimam patris Jacob, supplantatoris illius; et nos celebramusJacob, supplantavit perfidiam tyrannorum, qui 1199 abscondit simulacra gentium; omnes enim cultus idolorum fides ejus abscondit, omnes eorum ceremonias oblitteravit: qui etiam iis qui in se peccaverant, doluit quam dederat periisse indulgentiam, et veniam denegatam. Sed non negabunt filii, quod donavit pater: non negabunt, etiamsi quidam interturbare conatus sit; neque enim poterunt negare, quod in commune donavit, qui solvunt, quod singulis dedit. 5. Nihil gloriosius exitus tanti principis habuit, qui omnia jam filiis tradidisset, regnum, potestatem, nomen augusti: nihil, inquam, speciosius ei
Abbreviated transcription (Latin):
cumento fuit dm̃ fauere pietati. ultorem
clamauimꝰ obitum. & ñe qd ragesinam
celebramꝰ assistente sacris altarib hono¬
rio pͥncipipe. qͥ sic̃ sc̃s ios eph patͥ suo ia¬
cob qͦdraginta dieb humationis officia
detulit. ita & hic theodosio patͥ iusta ꝑ¬
soluit. Et qͥa alii tertium diem. & tͥcesimũ.
alii septimum. & qͦdragesimum. obserua¬
ris sepultorib ut sepelirent eum. ꝙ sepe¬
lierunt sepultores isrł. & repleti funt ei
qͦd raginta dies. Sic enim diminerant᷑
dies sepult᷑e: & luxit eum egiptus septu¬
aginta dieb. Hec gͦ sequenda sollemni¬
tas qͣm ꝑscribit lectio. S etiam in deute¬
ronomio scͥptum est. qͥa planxerunt fil ii
isrł moysen dieb triginta. & consũmna¬
ti sunt dies luctus. Utraq gͦ obseruatio.
habet auctoritatem qͥa necessarium pieta¬
tis impletur officium. Bonꝰ itaq iose h
qui formam pio muneri dedit. qͦm ana-¬
bat pater. cui dixit. Adiuuet te ds m̃s.

Expanded text:
cumento fuit Deum favere pietati, ultoremqcumento fuit Deum favere pietati, ultoremqclamavimus 1198 obitum, et nunc quadragesimam celebramus, assistente sacris altaribus Honorio principe; quia sicut sanctus Joseph patri suo Jacob quadraginta diebus humationis officia detulit, ita et hic Theodosio patri justa persolvit. Et quia alii tertium diem et trigegesimum, alii septimum et quadragesimum observaris sepultoribus, ut sepelirent eum. Et sepelierunt sepultores Israel, et repleti sunt ei quadraginta dies; sic enim dinumerantur dies sepulturae. Et luxit eum Aegyptus septuaginta diebus . Haec ergo sequenda solemnitas, quam praescribit lectio. Sed etiam in Deuteronomio scriptum est: Quia planxerunt filii Israel Moysen diebus triginta, et consummati sunt dies luctus . Utraque ergo observatio habet auctoritatem; quia necessarium pietatis impletur officium. 4. Bonus itaque Joseph, qui formam pio muneri dedit, quem amabat pater, cuique dixit: Adjuvet te Deus meus,
Abbreviated transcription (Latin):
oc nobis motus terrarũ gͣues.
hoc uiges pluuiȩ. minabant᷑.
et ultra solitum caligo te ne¬
brosior denuntiabat. quod clem̃tissimꝰ
imꝑator theodosiꝰ. recessurus esset et̾ris
Ipsa gͥ excessum eiꝰ elem̃ta merebant. Ce¬
lum tenebris obductum. aer ꝑpeti hor¬
rms caligine. terra quatiebat᷑ motibus.
rplebatur aquarum alluuionib. Quid¬
nisi nundus ipse defferet eum principẽ
continuo ẽẽ. rapiendum. ꝑ quem dura
mundi istius temꝑari solent. cum crimi¬
num penas indulgentia p̃ueniret: Et
ille quidem abiit sibi. regnumq non de¬
posuit. sed mutauit in taberna cła xp̃i.
uire pietatis ascitus. in illam suꝑnam ie
iumꝰ. ita ce uidimꝰ in ciuitate dñi uirtutũ.
in cnutate dei nr̃i: qͣm deus fundauit in
eternũ. S plurimos tanqͣm paterno desti¬
tutos p̃sidio. dereliqͥt. ac potissimos filios.
S non sunt destituti. qͦs pietatis suȩ rele¬
quit heredes. Non sunt destituti. qͥdꝰ p̃i
acquisiuit gr̃am. & exercitꝰ fidem. cui do¬

Expanded text:
oc nobis motus terrarum graves, hoc iuges pluviae minabantur et ultra solitum caligo tenebrosior denunciabat, quod clementissimus imperator Theodosius recessurus esset ę terris. Ipsa igitur excessum eius elementa merebant, coelum tenebris obductum, aer perpeti horrens caligine, terra quatiebatur motibus, replebatur aquarum alluvionibus. Quidni mundus ipse defleret eum principem continuo esse rapiendum, per quem dura mundi istius temperari solent, cum criminum poenas indulgentia preveniret? Et ille quidem abiit accipere sibi regnum, quod non deposuit, sed mutavit in tabernacula Christi, iure pietatis adscitus in illam Ierusalem vimus, ita et vidimus in civitate Domini virtutum, in civitate Dei nostri, quam Deus fundavit in aeternum . Sed plurimos tamquam paterno destitutos praesidio dereliquit, ac potissimum filios. Sed non sunt destituti, quos pietatis suae reliquit haeredes: non sunt destituti, quibus Christi acquisivit gratiam, et exercitus fidem: cui do
Abbreviated transcription (Latin):
ipse in ꝑicłm ruit. nisi dñi nom̃ affuerit.
nisi cum ueretur. orauerit dicens. Odñe
libera animam meam. Hinc illud apłicũ.
Ui deo legem carnis mee. repugnantem
legi ñitis meẽ. et captiuantem me in lege
peccati. qd̃ est in menbris me is. Infelix

Expanded text:
ipse in periculum ruit, nisi Domini nomen adfuerit, ipse in periculum ruit, nisi Domini nomen adfuerit, nisi cum veretur, oraverit dicens: O Domine, libera animam meam . Hinc illud Apostolicum: Video legem carnis meae repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in legem peccati, quod est in membris me
Abbreviated transcription (Latin):
grãs agite. Quando enim nonhabes.
a deo est:: Quid enim habes qͦd non accepi¬
sti: frgo qͥa semꝑ accipis. semꝑ inuoca. &
qͥa qͦd habes adño est. debitorem te semꝑ ẽẽ.
cognosce. Malo tam̃ ut quasi diligens. qͣm
coactus debitum tuum soluas. Audis dicen¬
tem. circum dederunt me. dolores me dolo-¬
res mortis. Ego tam̃ et in mortis dolore dñm
dilexi. Pericła inferm iuuenerunt me. Nõ
timentem utiq s amantem. sed sꝑandem.
qd̾ nullȩ me angustie. nulla persecutio. nul¬
la ꝑicła. nullus gladius seꝑat axp̃o. Deni¬
q uolens inuemi tribulationem & dolorem:
sciens qͥa tribulatio patientiam oꝑatur.
patientia ꝓbationem. ꝓbatio sp̃em. Et enĩ
quasi bonꝰ athleta. que siuit certamina.
ut coronam inueniret. qͣm tam̃ non suis
uirib. sed dñi aurilio. nouit sͥ esse dona¬
tam. Non enim potusset iuncere: nisi
eum qui certantes adiuuat inuocasset.
Miser homo eongreditur. ut uincat. et

Expanded text:
quit, gratias agite . Quando enim non habes quit, gratias agite . Quando enim non habes a Domino est? Quid enim habes, quod non accepisti ? Ergo quia semper accipis, semper invoca: et quia quod habes, a Domino est, debitorem te semper esse cognosce. Malo tamen ut quasi diligens, quam coactus debitum tuum solvas. 23. Audis dicentem: Circumdederunt me dolores mortis ? Ego tamen et in mortis dolore Dominum dilexi. Pericula inferni invenerunt me, non timentem utique, sed amantem, sed sperantem, quod nullae me angustiae, nulla persecutio, nulla pericula, nullus gladius separet a Christo. Denique volens invenit tribulationem et dolorem, sciens quia tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem. Etenim quasi bonus athleta quaesivit certamina, ut coronam inveniret; quam tamen non suis viribus, sed Domini auxilio novit sibi esse donatam. Non enim potuisset vincere, nisi eum qui certantes adjuvat, invocasset. 24. Miser homo congreditur, ut vincat; et
Abbreviated transcription (Latin):
inquit confidens. qm̃ audiet dominꝰ uo¬
cem orationis meȩ. Dilexi & ideo inclina¬
uit aurem suam mͥ. ut iacentem erigeret.
mortuum suscitaret. Non enim ds̃ incli¬
nat aurem suam ut audiat corporaliter:
sed ut condescendat nobis. qͦ nos audire
dignetur. et infirmitatis nr̃e reuelet sub¬
stantiam. Inclinat se nobis. ut nr̃a ad eũ
ascendat oratio. Uoce non indiget. qͥ mi-¬
sericordiam defert. Neq enim uoce indi¬
guit. qui moys en tacentem audiuit. & ñ
loquentem. s interpellantem gemitib
meffabilubꝰ. ad se clamare dicebat. No¬
uit dñs & sanguinẽ audire. eui nulla
uox sub ẽ. lingua non suppetit. sedacce¬
pit uocem saere titulo passionis. clama¬
uit in martirio. clamauit in parricidio.
diligens feci uoluntatem dñi. & inuoca¬
ui eum. non in paucis s in omib diebus
uitȩ meẽ. nam certis diebus inuocare
non omib. fastidientis est. non sꝑantis.
& ꝓ usu affluentiũ. com modor mer

Expanded text:
inquit confidens, quoniam exaudiet Dominus voinquit confidens, quoniam exaudiet Dominus vocem orationis meae. 21. Dilexi, et ideo inclinavit aurem suam mihi; ut jacentem erigeret, mortuum resuscitaret. Non enim Deus inclinat aurem suam, ut audiat corporaliter: sed ut condescendat nobis, quo nos audire dignetur, et infirmitatis nostrae relevare substantiam. Inclinat se nobis, ut nostra ad eum ascendat oratio. Voce non indiget, qui misericordiam defert; neque enim voce indiguit, qui Mosen tacentem audivit: et non loquentem, sed interpellantem gemitibus ineffabilibus ad se clamare dicebat . Novit Deus et sanguinem audire , cui nulla vox subest, lingua non suppetit: sed accepit vocem sacrae titulo passionis. Clamavit in martyrio, clamavit in parricidio, diligens feci voluntatem Domini, et invocavi eum non in paucis, sed in omnibus diebus vitae meae. Nam certis diebus invocare, non omnibus, fastidientis est, non sperantis: et pro usu affluentium commodorum, merc
Abbreviated transcription (Latin):
datum legis etiam in euangelio domi¬
nus ihe ddocet esse seruandum. cum
dicit ad petaum. Simon ioħis diligis
me: Et ille respondit. Etiam domi
ne.tu seis qͥa diligo te. Et tertio in¬
terrogatus ait. Omnia tu seis: tu no¬
sti qͥa amote. Confirmauit itaq ea-¬
ritatem trina responsio: uł aboleuit
trine negationis errorem. Et hic tͥnã
responsionem si querimꝰ. in uenimꝰ.
Dilexi. qm̃ exaudiet dñs uocem orati¬
onis mee. Dilexi qͣm̃ melinauit aur̃e
suam michi. ut in cliebus meis inuocem
eum. Dilexi qͥa tribulationem & dolorem
inueni. & ꝓ nomine dei mei pericła infer¬
ni non refugi. Sed expectaui ut comp̃hen¬
dere & in uenire me possent. Et pulchre ait
dilexi: qͥa iam cursum uite hꝰ ĩ pleuerat.
Unde & apłs in passione iam positꝰ. ait.
Certamen bonum certaui cursum con¬
sum maui: fidem seruaui. qd̃ reliquum
est reposita ẽ. michi corona iusticie. Mag¬
nus olominꝰ qͥ nobis dedit certamina.
quibus mereat᷑ qͥ uicerit coronari. Dileri

Expanded text:
datum legis etiam in euangelio dominus Iesus docet esse servandum, cum dicit ad Petrum: 'Simon Iohannis, diligis me?' Et ille respone, tu scis, quia diligo te'. Et tercio interrogatus ait: 'Omnia tu scis, tu nosti, quia amo te. Confirmavit itaque caritatem trina responsio, vel abolevit trinae negationis errorem. Et hic trinam responsionem, si querimus, invenimus: ' Dilexi, quoniam exaudiet Dominus vocem orationis meae, dilexi, quoniam inclinavit aurem suam miceum. Dilexi, quia tribulationem et dolorem inveni, et pro nomine Dei mei pericula inferni non refugi, sed exspectavi ut comprehendere et invenire me possent. 20. Et pulchre ait: Dilexi, quia jam cursum vitae hujus impleverat. Unde et Apostolus in passione jam positus ait: Certamen bonum certavi, cursum consummavi, fidem servavi; quod reliquum est, reposita est mihi corona justitiae . Magnus Dominus, qui nobis dedit certamina, quibus mereatur, qui vicerit, coronari. Dilexi, 1204
Abbreviated transcription (Latin):
lentie. Nã cũ adu̾t̾et qd̾ ñ possit in excessu
m̃itis positꝰ maledicere: dat consilium re¬
gi dicens. Illa sint oraculorũ que d̃s̃ pre¬
cepit. Accipe consilium aduersus ora¬
eula dei. Popłs iste iustus est. habet ꝓte¬
chioñe dĩ. qͥa non diuinationib et augu¬
rsis credit. s soli et̃no deo. Iideo cet̾is fide
p̾stat. In terdũ tam̃ ⁊ fideles mentes. cor¬
ꝑoris labunt᷑ illecebris. et formȩ lenocinio.
Sunt tibi mulieres plurime. ⁊ plereq nõ
indecores pulchritudine. Nirił aucẽ serus
nullo magis lubricꝰ. ꝙͣ muliebri decore
cito capitur: et maxiie si ardor m̃tium
alloquiis inflaminet᷑ frequentib. et
quasi facib in ardescat. si spem potien¬
di hauriat. effectum differat. Iaciant
gͥ mulieres cuȩ. nocib fuis hamos. nͨ
ddifficiles pͥmos congressus suos p̾be¬
ant. s et uisu faciles. ⁊ dictu affabiles.
circũ errent. ⁊ toco se circum fundant.

Expanded text:
lentiae. Nam cum adverteret quod non posset in excessu lentiae. Nam cum adverteret quod non posset in excessu mentis positus maledicere, dat 996 consilium regi, dicens: Illa sint oracula horum quae Deus praecepit, accipe consilium adversus oracula Dei. Populus iste justus est, habet protectionem Dei: quia non divinationibus et auguriis sese dedit, sed soli aeterno Deo; ideo caeteris fide praestat. Interdum tamen et fideles mentes corporis labuntur illecebra, et formae lenocinio. Sunt tibi mulieres plurimae, et pleraeque non indecores pulchritudine: virilis autem sexus nullo magis lubricus, quam muliebri decore cito capitur; et maxime si ardor mentium alloquiis inflammetur frequentibus, et quasi facibus inardescat; si spem potiundi hauriat, affectum differat. Jaciant igitur mulieres tuae vocibus suis hamos, nec difficiles primos congressus suos praebeant, sed et visu faciles, et dictu affabiles circumerrent, et toto se circumfundant
Abbreviated transcription (Latin):
Utiq debuit discedere: s ꝑ infumitacẽ
mentis & mutabilitatẽ sententiȩ. puta¬
bat qd auertere posset dei uoluntatem.
pse autem ꝑ excessũ m̃tis aliud cupie¬
bat. ⁊ alud loquebat᷑. Qm spetiosa inqͥt
habitacła tua ohebreorũ militia. tab̾na¬
cula tua sic̃ nemora obumbͣntia. sicut
paradisus suꝑ fluuiũ. ⁊ sicut cedrus
secus aquas. Exiet homo ex iacob et ob.¬
tinebit multas gences. et at tolletur
regnum eiꝰ in altum. In t̾ris qͦq exten¬
det pͥncipatum suũ in egiptum. Qui
benedicent eum benedicent᷑: & qͥ male¬
dixerint ei. maledicti erunt. Quem igit᷑.
nisi xp̃i popłm significat. et benedicit:
In cuiꝰ medullas uerbum di descendit. usq
ad diuisionem animȩ. articumq et medul¬
larum. In quo habuisset balaam grãm dñi.
si id ex sentraitia ⁊ affectus sui ꝓposito fe¬
cisset. S qͥa reuincit᷑ mala mens ꝯsilis
et dignam mercedem suȩ inuenit maliuo¬

Expanded text:
Utique debuit discedere, sed per infirmitatem Utique debuit discedere, sed per infirmitatem mentis, et mutabilitatem sententiae putabat quod avertere posset Dei voluntatem: ipse autem per excessum mentis aliud cupiebat, et aliud loquebatur. 12. Quam speciosa, inquit, habitacula tua, o Hebraeorum militia! Tabernacula tua sicut nemora obumbrantia, sicut paradisus super fluvium, et sicut cedrus secus aquas . Exiet homo ex Jacob et obtinebit multas gentes, et attolletur regnum ejus in altum: in terris quoque extendet principatum suum in Aegyptum. Qui benedicent eum, benedicentur: et qui maledixerint ei, maledicti erunt . Quem igitur nisi Christi populum significat? Eum benedicit Deus, in cujus medullas Verbum Dei descendit usque ad divisionem animae, artuum quoque et medullarum : in quo habuisset Balaam gratiam Domini, si id ex sententia et affectus sui proposito fecisset. Sed quia revincitur mala mens consiliis et dignam mercedem suae invenit malevo
Abbreviated transcription (Latin):
nis seminib concreta ⁊ figͣata aduer¬
timꝰ. s de suꝑiorib &e mirabilib seminariis
amme eorũ pullulauer̃t. Moriat᷑ anima
mea in aninus eorum: moriat᷑ hanc corpo¬
ralem uitam: ut in annnus iustorum illiꝰ
et̾nȩ uitȩ adipiscat᷑. gr̃am. In quo iam
tunc sacram̃ti huiꝰ cȩlestis & sacri bap¬
tismatis reuelata est magnificentia. ꝑ
cuiꝰ oꝑationẽ moriunt᷑ hoĩes culpe ueteri.
et iniqͥrũ oꝑib. ut uouitate uite in con¬
sortia iustorum figurati: in eorum mores
resurgant. Et qui dmirum de hominib
audiens balac. indignatus ẽ. dicens.
Ad maledicendum te addurr: & tu be¬
ne dicis: Respondit ille. Ca lumpniam
patior de eo qd̾ nescio. Ego enĩ nich ineum
loquor: s quasi cimbalum tiuniens soñu
reddo. It̾m alio atq alio tͣnsductus: cum
uellet maledic̾e. benedicebat. Non est la¬
bor in iacob. neq dolor. D̾s illũ ꝓtegit:
et infra iubet parari aras septẽ. et sacͥficia.

Expanded text:
nis seminibus concreta et figurata advernis seminibus concreta et figurata advertimus, sed de superioribus, et mirabilibus seminariis animae eorum pullularunt. 10. Moriatur anima mea in animis eorum , moriatur hanc corporalem vitam, ut in animis justorum illius aeternae vitae adipiscatur gratiam. In quo jam tunc sacramenti hujus coelestis, et sacri baptismatis revelata est magnificentia, per cujus operationem moriuntur homines culpae veteri, et iniquorum operibus; ut novitate vitae in consortia justorum transfigurati, in eorum mores resurgant. Et quid mirum de hominibus,  11. Haec audiens Balac, indignatus est dicens: Ad maledicendum te adduxi, et tu benedicis. Respondit ille: Calumniam patior de eo, quod nescio; ego enim nihil meum loquor, sed quasi cymhalum tinniens sonum reddo. Iterum alio atque alio transductus, cum vellet maledicere, benedicebat: Non est labor in Jacob, neque dolor . Dominus illum protegit. Et infra jubet parari aras septem et sacrificia.
Abbreviated transcription (Latin):
debuisset. inuoluta et ambigua respon¬
dit. Euuc in dignatus dñs per angłiu clix¬
it. Hade. s quecumq tibi inspirauero. hȩc
dices. id est non que ius. s que cogeris loqͥ.
quasi organũ in ane. sonum meis p̾bebis ser¬
monib Ego sum qui loquar. non tu qui
ea quȩ audieris resultabis: & quȩ non in¬
telliges. Ni ch̾ ꝓficies eundo. qui sine mer¬
cede remeabis pecunie. ⁊ sine ꝓfectu gr̃e.
Deniq ea pͥma uox eiꝰ est. Quid maledi c̃a.
cui non maledicit ds: Ut ostendẽt non in
sua uoluntate esse benedictionẽ hebrei
hencde possum hunc popłm. qui habita¬
bit solus. fines suos non locorũ possesiõe
disterminas. s uirtutis incolatu. et moꝵ
singłarium ꝓpͥeta e te. in et̾na diffun deis
sȩcsa. Quis enim moi annum̾abitur ei
de nationib aliis. aꝰ qui funtunorũ po¬
pulorum excedit consortia. iusticiȩ sublimi¬
tate: Quis constitutionẽ generatiõis
eiꝰ colliget: Corpora qͥlem eorum huma¬

Expanded text:
debuisset, involuta et ambigua respondebuisset, involuta et ambigua respondit. 8. Tunc indignatus Dominus per Angelum dixit: Vade; sed quaecumque tibi inspiravero, haec dices , id est, non quae vis, sed quae cogeris loqui. Quasi organum inane sonum meis praebebis sermonibus. Ego sum, qui loquar, non tu qui ea quae audieris, resultabis, et quae non intelliges. Nihil proficies eundo; quia sine mercede remeabis pecuniae, et sine profectu gratiae. Denique ea prima vox ejus est: Quid maledicam, cui non maledicit Dominus ? ut ostenderet non in sua voluntate esse benedictionem Hebraeihendere possum hunc populum, qui habitabit solus, fines suos non locorum possessione disterminans, sed virtutis incolatu, et morum singularium proprietate in aeterna diffundens saecula. Quis enim annumerabitur ei de nationibus aliis, qui finitimorum populorum excedit consortia justitiae sublimitate? Quis constitutionem generationis ejus colliget? Corpora quidem eorum huma
Abbreviated transcription (Latin):
cesceret. Non gͥ coufitentis m̾itũ. s uo¬
aliud loquebat᷑. aliud machinabatur::
Ds̃ enĩ uas mundũ requirit ñ inmundi¬
tia inquinatum. & sordib. Temptabat᷑
igitur balaam. non ꝓbabatur: erat plenꝰ
fallatie & doli. Deniq cum pͥmo con¬
suluisset utrum ad illũ uanitatis ppłm
deberet ꝑgere. & ꝓhibitus esset: ercu¬
sauit. Postea missis legatis honoratio¬
rib. ꝓmissis uberiorib. nunerib eumu¬
latiorib illectus: qui renuntiare debu¬
erat. it̾m consulen dum putauit: qͣsi
ds̃ p̃cio aut munerib infecteretur Res¬
ponsum est. qͣsi auaro. non qͣsi qui ue¬
rum quereret. ut illuderet᷑ potiꝰ qͣm ui¬
for ma retur. Cepit ire. oc currit ei ange¬
lus inangusto: demonstrauit se asinȩ.
non demonstrauit auguri. Lui se reue¬
lauit. istum obtriuit. tam̃ ut aliqͣndo
et ipse cognosceret. aꝑuit oculos eius.
uidit: & adhue tam̃ non credidit eui¬
denti oraculo. & qui uel oculis eredere

Expanded text:
cesceret. Non igitur confitentis meritum, sed vocesceret. Non igitur confitentis meritum, sed voaliud loquebatur, aliud machinabatur? Deus enim vas mundum requirit, non immunditia inquinatum et sordibus. Tentabatur igitur Balaam, non probabatur; erat enim plenus fallaciae ac doli. Denique cum primo consuluisset utrum ad illum vanitatis populum deberet pergere, et prohibitus esset, excusavit: postea missis legatis honoratioribus, promissis uberioribus, muneribus cumulatioribus illectus , qui renuntiare debuerat, iterum consulendum putavit: quasi Deus aut pretio aut muneribus inflecteretur. 7. Responsum est quasi avaro, non quasi ei, qui verum quaereret; ut illuderetur potius, quam informaretur. Coepit ire, occurrit ei angelus in augusto , demonstravit se asinae, non demonstravit auguri. Illi se revelavit, istum obtrivit; tamen ut aliquando et ipse cognosceret, aperuit oculos ejus: vidit, et adhuc tamen non credidit evidenti oraculo; et qui vel oculis credere
Abbreviated transcription (Latin):
tentia e: qͦd impotentiȩ. qͦmͦ infirmum ẽ:
Sit gͥ nob̾ positum qͥa ñ mentitur ds: sed
nec augurator augurii in isył sccłm legem
d̃i. Quomͦ gͦ balaain ꝓhibitũ se oracło dei
dicit. ut uadat ad maledicen dum popło isi f:
Et iuit. et occurrit ei angłs dñi. qui eumꝓ
hiberet ꝑgere. ita ut obsiste̾t asinȩ eiꝰ quȩ
uehebat eum. Ee nicħominꝰ ⁊ ipsi dixit ut
iret .s. hoc discedẽt. quod sibi infunderetur.
Si augurator non est misrł. unde isti ora¬
culum di. qͦo futura manifestauit. qͥ augͦ
erat: Si oracłm di loquebatur. uinde m̃itũ
diuine aspirationis assuipserat: S ñ
mireris infusum auguri adũo qͦd loque¬
retur. qͣndo infusum legis in ei angłio
popło. in qͦ non ꝓpħiȩ tu̾itum. s asser¬
tio ueritatis est: ut aduersariorum testi¬
mouio mani festaretur. qͦ ꝑfidia ñ eredẽ¬
tium uocib suorũ augurum redargue¬
retur. Ido abraliam ille chaldeus aqͥsci¬
tur ad fidem. ut cal deorũ suꝑstitio conti¬

Expanded text:
tentia est: quod potentiae, quomodo infirmum est? Sit igitur nobis positum, quia non mentitur Deus. 4. Sed nec augurator augurii in Israel, secundum legem Dei . Quomodo ergo Balaam prohibitum se oraculo Dei dicit , ut vadat ad maledicendum populo Israel, et ivit, et occurrit ei angelus Domini, qui eum prohibuerat pergere, ita ut obsisteret asinae ejus, quae vehebat eum; et nihilominus et ipse dixit ei ut iret, 994 sed hoc diceret, quod sibi infunderetur? Si augurator non est in Israel, unde isti oraculum Dei, quod futura manifestavit, qui augur erat? Si oraculum Dei loquebatur, unde meritum divinae aspirationis assumpserat? 5. Sed non mireris infusum auguri a Domino, quod loqueretur; quando infusum legis in Evangelio populo . In quo non prophetiae meritum, sed assertio veritatis est; ut adversariorum testimonio manifestaretur, quo perfidia non credentium vocibus suorum augurum redargueretur. Ideo Abraham ille Chaldaeus adscitur ad fidem, ut Chaldaeorum superstitio conti