comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lateq per om̃s poenesunt nota
ꝓuintias ordinantur danihel
enim nuꝑmissa relatione exori¬
entalibus adnos pastib ab omni
quod tenuerat uirginũ monaste¬
rio ne fariis ẽ obiectionib ac cu¬
satus Multa demultis obiecta
flagiia inquu nãlater& terra¬
rum. forte paste quaesitus. est
ut si suae in nocentiae confider&
contra se iudiciũ postulatum
mininae declinar&. mis sae
adarelatens ẽ. ep̃m. ꝑfortuna¬
tum subdiaconũ nr̃m preceptio¬
nes ut adiudiciũ destinar&ur
episcopole tantis grauatus tes¬
timoniis tanta facinorũ accu¬
sa¬
tione pul satur
sacrarũ ut dr̃ uir¬
gi¬
num pollutus in cesto
ep̃s ad seritur ordinat᷑ in nr̃is
libellis criniis continentur
quorum aduos quoque exem¬
plaria direximus in pontificii
dignitatem. hoc tempor e
quo ad cuusam dicendam.
mnissis anobis litteris uocabat᷑
obrepsit. sacro nomini absit
in iuria facilius est uthanc di¬
gnitatem tali dando ipse ami¬

Expanded text:
lateque per omnes pene sunt nota lateque per omnes pene sunt nota provincias, ordinantur. Daniel enim nuper missa relatione ex Orientalibus ad nos partibus, ab omni, quod tenuerat, virginum monasterio nefariis est objectionibus accusatus, multa de multis objecta flagitia. In quanam lateret terrarum parte quaesitus est, ut si suae innocentiae confideret, contra se judicium postulatum minime declinaret, missae ad Arelatensem episcopum per Fortunatum subdiaconum nostrum praeceptiones, ut ad judicium destinaretur episcopale. Tantis gravatus testimoniis, tanta facinorum accusatione pulsatus, sacrarum ut dicitur virginum pollutus incestu episcopus asseritur ordinatus. In nostris libelli scriniis continentur, quorum ad vos quoque exemplaria direximus. In pontificii dignitatem hoc tempore, quo ad causam dicendam missis a nobis litteris vocabatur, obrepsit. Sacro nomini absit injuria, facilius est ut hanc dignitatem tali dando ipse ami
Abbreviated transcription (Latin):
ti a postulunti. Cũ illis seoblig&
iudici cui occulta om̃a nouerit
reueluri. Qd percrados ee¬
CESIASTICOS ADS PISCOPATOS
asticis ordinib: ad tante digni¬
tatis fastigium fuerint instituti.
contra patrũ de cr&a huius usur¬
ꝑtione qui se hoc recognoseit fe¬
cisse didicimur cum adepuco pa¬
tum hir gradibur quib frequen¬
ossimȩ cautum est debeat pueniri
umineibus initiati officiis ad
maora firmentur deb&enirs
ante ẽ discipulus quisquis doctor
ee desderat ut pos sit docere quod
didicit omnis uitae institutio hac
aditi quotendit serationẽ confir¬
mat quiminimae literis operã
dederit praeceptor eẽ nom potest
lit terarum qui nonpersingula
stipendia creuerit. Ademeritum
stipendii ordinem non potest per¬
uenire. Solum sacerdotiũ int̾ ista
rogo uilius est quod facilius tri¬
buitur. cum dificilius impleatur.
Sedim non satis est laico sordinare
quos nullus fieri ordo ꝑmittit᷑
sed &iam quorũ crimina longe

Expanded text:
tia postulanti, cum illi se obliget tia postulanti, cum illi se obliget judici, cui occulta omnia noverit revelari. Quod per gradus ecclesiasticos ad episcopatus iasticis ordinibus ad tantae dignitatis fastigium fuerint instituti, contra Patrum decreta, hujus usurpatione, qui se hoc recognoscit fecisse, didicimus, cum ad episcopatum his gradibus, quibus frequentissime cautum est, debeat perveniri, ut minoribus initiati officiis ad majora firmentur. Debet enim ante esse discipulus, quisquis doctor esse desiderat, ut possit docere quod didicit. Omnis vitae institutio hac ad id quo tendit se ratione confirmat. Qui minime litteris operam dederit, praeceptor esse non potest litterarum. Qui non per singula stipendia creverit, ad emeritum stipendii ordinem non potest pervenire: solum sacerdotium inter ista, rogo, vilius est, quod facilius tribuitur, cum difficilius impleatur? Sed jam non satis est laicos ordinare, quos nullus fieri ordo permittit, sed etiam quorum crimina longe
Abbreviated transcription (Latin):
nore peccatorũ hominẽ ꝑdere
quo se ille exp&ire desiderat.
& liberari. quidhocrogo ali¬
udest quũ morient mortem
addere eiusq: animũ suacru¬
delitate neadsoluta eẽ. possit
hoccidere cũ dĩ ad subuenien¬
dum paratusẽ inuitans adpe¬
nitentiũ sic ꝓ mittat peccatori
inquid quacũq: diȩ conuersus
fuerit peccata eius non reputa
buntur ei et iterũ nolo mostẽ
peccatoris sed tantũ conuestat᷑
& uiuat. salutẽ ergo homini adi¬
ueniendum morienti sufficere
ł mom̃to posse non credidit ps¬
didis set. Latro incruce praemũ
ach xp̃i dexteram pendens si illũ
unius hore penitentia non iuuis¬
set cũ eẽ in poena penituit & ꝑ
unius sermonis ꝓmissionem
habitaculũ paradisi dõ ꝓmittei¬
te. promeruit. Uera ergo ad do
conuersio inultimis positorum
mente potiusẽ. aestimanda
ad serente Cum conuersus inge¬
inueris tunc saluus erir cũ ergo
dñs sit cordis in spector quouistẽ¬
pore non ẽ deneganda poeniten¬

Expanded text:
nere peccatorum hominem perdere, nere peccatorum hominem perdere, quo se ille expediri desiderat, et liberari. Quid hoc, rogo, aliud est, quam morienti mortem addere, ejusque animam sua crudelitate, ne absoluta esse possit, occidere, cum Deus ad subveniendum paratissimus, invitans ad poenitentiam, sic promittat peccatori, inquiens: Quacunque die conversus fuerit, peccata ejus non reputbuntur ei . Et iterum: Nolo mortem peccatoris, sed tantum ut convertatur, et vivat . Salutem ergo homini adiveniendum morienti sufficere vel momento posse non credidit. Perdidisset latro in cruce praemium ad Christi dextram pendens, si illum unius horae poenitentia non juvisset; cum esset in poena poenituit, et per unius sermonis promissionem habitaculum paradisi Domino promittente promeruit. Vera ergo ad Dominum conversio in ultimente potius aestimanda hoc asserente: Cum conversus ingemueris, salvus eris. Cum ergo Dominus sit cordis inspector, quovis tempore non est deneganda poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
rũ tantorũq pontificũ in alte¬
rum habitũ consu&udo uerta¬
tur discernendi a plebe uel
c&erissum᷑ doctrina non ues¬
te conuersatione non habitu
mentis puritate non cultu.
nã sistudere incipiamus no¬
uitati traditũ nob apatribus
ordinem calcabim᷑ ut locum
suꝑ uacuis superstitionib:
faciamus. Rudesergo fideliũ
mentes uttalia non debemus
inducere docendi eñĩ sunt po¬
tius quã ludendi nec inponen¬
dieorũ ẽ oculis sed mentibus
infundenda p̃cepta sunt erant
quidem multa quue ꝓdisci¬
plina ecclesiastica. uel ipsius
sed ab his adulia deuocam᷑.
Qd uulla sit ul.tiara pos¬
AGnouimus enĩ poenitentiũ
Amorientib: denegari nec
illorum desideriis anui qui
obitus suitem porȩ hoc. ani¬
me suae cupiunt remedio
sub ueniri. Hor remus fateor
tante impi&atis aliquẽ reppe¬
riri. unde dĩ pi&ate dispe¬
r&. quusi non poss& ad sequo¬
uis tempore concurrenti suc¬
curre & periclitantẽ sublio¬

Expanded text:
rum tantorumque pontificum in alterum tantorumque pontificum in alterum habitum consuetudo vertatur? Discernendi a plebe vel caeteris sumus doctrina, non veste; conversatione, non habitu; mentis puritate, non cultu. Nam si studere incipimus novitati, traditum nobis a Patribus ordinem calcabimus, ut locum supervacuis superstitionibus faciamus. Rudes ergo fidelium mentes ad alia non debemus inducere: docendi enim sunt potius quam illudendi. Nec imponendum eorum est oculis, sed mentibus infundenda praecepta sunt. Erant quidem multa quae pro disciplina ecclesiastica, vel ipsius sed ab his ad alia revocamur. II. Quod nulli sit ultima poeAgnovimus enim poenitentiam morientibus denegari, nec illorum desideriis abnui, qui obitus sui tempore hoc animae suae cupiunt remedio subveniri. Horremus fateor tantae impietatis aliquem reperiri, ut de Dei pietate desperet: quasi non possit ad se quovis tempore concurrenti succurrere, et periclitantem sub o
Abbreviated transcription (Latin):
dñi sacerdotes supersti¬
tioso potius cultui in serui¬
re. quã mentis uel fidei pu¬
ritatis. Sed non mirum si con¬
tra ecclesiasticum maiorẽ
faciunt qui in ecclesia noncre¬
uerunt sed alio uenientes in i¬
tire secum hec in ecclesiam
quae in alia conuer sationem
habuerant intuler̃ amicti pal¬
lio & lumbos praecincti cre¬
dentes se scripture fidem
Non ꝑ spm sed perlitterã con¬
pl&uros nãsi adhoc ista p̃cep¬
ta sunt ut talit̃ seruarentur
Cur nonfiunt parit̃ quue se¬
cuntur. ut lucerne in manib
ardentes una cũ baculotene¬
antur habent suũ ista miste¬
rium ut intelle gentibus ita
clara sunt ut ea magis qua
dec& significatione seruentur.
nam in lũborũ p̃cinctione casti¬
tas inbaculo regim̃ pastorale
in lucernis ardentib boni ful
tamen istum forsitancultũ mo¬
rem potius quũ rationẽ Se¬
quenter qui re motiorib habi¬
tant lotis & proculac&eris
degunt Vnde hic abitus in ec¬
clesis gallicanis ut tot anno¬

Expanded text:
Domini sacerdotes superstiDomini sacerdotes superstitioso potius cultui inservire quam mentis vel fidei puritati. Sed non mirum, si contra ecclesiasticum morem faciunt, qui in ecclesia non creverunt, sed alio venientes itinere secum haec in ecclesiam, quae in aliam conversationem habuerunt, 47 intulerunt. Amicti palleo et lumbos praecincti credunt sese Scripturae fidem non per spiritum, sed per litteram completuros. Nam si ad hoc ista praecepta sunt ut taliter servarentur, cur non fiunt pariter quae sequuntur, ut lucernae ardentes in manibus una cum baculo teneantur? Habent suum ista mysterium, et intelligentibus ita clara sunt, ut ea magis qua decet significatione serventur. Nam in lumborum praecinctione castitas, in baculo regimen pastorale, in lucernis ardentibus boni fulgtamen istum forsitan cultum, morem potius quam rationem sequentes, qui remotioribus habitant locis, et procul a caeteris degunt. Unde hic habitus in ecclesiis Gallicanis, ut tot anno
Abbreviated transcription (Latin):
Caelestinus uniuersis ep̃irpe
uiennensem & narbonen sem
prouincius constitutis indño
salutem Cuperemus quidẽda
rum ȩcclesiarũ. ita ordinado¬
ne gaudere Vt congratulem
potius de profecti quũ aliquid
ad missũ contradisciplinã ecclesi¬
asticã doloremus ad nr̃am eñi¬
l&itiã & bene facta ꝑueniunt
& meror is aculeis nosq sue
rint male facta conpungunt
Nesilere possumus cũ hoc ut ab
in licitis reuocemus aliquos
officunr̃i prouocemur in¬
stinctu inspeccul is adõ coni¬
tuti ut uigilantiae n r̃ae dili¬
gentiam conprobantes & quae
quo hertenda sunt resecemus
& quae obseruanda sunt sanci¬
mus & quã uis cirta longin¬
qua spirital is cura ñ de ficit
sed semꝑom̃a quia nom̃ dĩ p̃¬
dicat᷑ extendit pec notitiã
nr̃am subt̃ fugiunt quue ine¬
uersionem regularũ nouel¬
le praerumptionis auctori¬
tate temptantur. Quod nũ
deseaut sacendotes aut
chamicti pall.eis et p̃¬
ciucti luBis iuecclesia
i dicimus eñi quo sdam

Expanded text:
COELESTINUS universis episcopis per Viennensem et Narbonensem provincias constitutis. 1. Cuperemus quidem de vestrarum Ecclesiarum ita ordinatione gaudere, ut congratularemur potius de profectu quam aliadmissum contra disciplinam ecclesiasticam doleremus. Ad nostram laetitiam et benefacta perveniunt, et moeroris aculeis nos, qurint malefacta compungunt. Nec silere possumus, cum ad hoc, ut ab illicitis revocemus aliquos, officii nostri provocemur instinctu, in speculis a Deo constituti, ut vigilantiae nostrae diligentiam comprobantes et quae coercenda sunt resecemus, et quae observanda sunt sanciamus. Et quamvis circa longinqua specialis cura non deficit, sed se per omnia, qua nomen Dei praedicatur, extendit, nec notitiam nostram subterfugiunt, quae in eversionem regularum novellae praesumptionis auctoritate tentantur. I. Quod non debeant sacerdotes aut clerici amicti palleis et praecincti lumbis in ecclesia idicimus enim quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
liores quue pastes incur¬
renci questionum quar lati¬
us tractarunt quiher &i cis
restiterunt. Sicut non aude¬
mus contem nere ita non ne¬
cesse habe mus dstruere quia
ad confitendam gratiamdĩ
cuius operi acdignationi ni¬
hil penitus subtraendum ẽ.
Satis sufficere credinus
quicquid secundum praedic¬
tas regulus a postolice sedis
nos scripta docuer̃ ut prorsus
non oppinemur catholicũ
quod apparuerit praefixis sen¬
tentis eẽ contrarium.

Expanded text:
diores diores rentium quaestionum, quas latius pertractarunt qui haereticis restiterunt, sicut non audemus contemnere, ita non necesse habemus astruere; quia ad confitendum gratiam Dei, cujus operi ac dignationi nihil penitus subtrahendum est, satis sufficere credimus quidquid secundum praedictas regulas apostolicae sedis nos scripta docuerunt, ut prorsus non opinemur catholicum quod apparuerit praefixis sententiis esse contrarium.
Abbreviated transcription (Latin):
fit ea mꝰ auctore & non dubite¬
mus ab ipsius gratiu omnia
hominis merita p̃ueniri ꝑ
quem fit ut aliquidboni &
uelle incipia mus & facere
quod utiq: auxilio & munere
dĩ non aufeftur liberũ arbi¬
trium sedliberatur ut dete¬
nebro so lucidum. Deprauo.
Lrectum delinguido sannũ
Deinprudente fit ꝓuidum
Tanta enim ẽ erga omnes ho¬
mines bonitasdĩ ut nr̃a uelit
eẽ merita quae sunt ipsius
donu &pro his quae largitus
est a&na praemia sit donatu¬
rus Agit quippe in nobis ut
quod iul & uelimus &agamꝰ
necociosa eẽ. in nobis pat̾itur
Quae exercenda non nec gen¬
da donuuit. ut & nos coope¬
ratoressimus gratiuedĩ. Ac si
quid in nobis ex nr̃a uideri¬
mus remissione languesce¬
re. ad illum sollicite recur¬
ramus quisanat om̃s languo¬
res nr̃os & redimet deinteri¬
tu uitam nrãm & cui cotidiae
dicimus ne inducasnos intẽp¬
tationem sed liberanos a malo
Quod pro rundiores Ques¬
nec poenitos adsependos¬

Expanded text:
profiteamur auctorem, et non dubiteprofiteamur auctorem, et non dubitemus ab ipsius gratia omnia hominis merita praeveniri, per quem fit, ut aliquid boni et velle incipiamus, et facere. Quo utique auxilio et munere Dei non aufertur liberum arbitrium, sed liberatur, ut de tenebroso lucidum, de pravo rectum, de languido sanum, de imprudente sit providum. Tanta enim est erga omnes homines bonitas Dei, ut nostra velit esse merita, quae sunt ipsius dona, et pro his quae largitus est, aeterna praemia sit donaturus. Agit quippe in nobis, ut quod vult, et velimus, et agamus, nec otiosa esse in nobis patitur, quae exercenda, non negligenda donavit, ut et nos cooperatores simus gratiae Dei , ac si quid in nobis ex nostra viderimus remissione languescere, ad illum sollicite recurramus, qui sanat omnes languores nostros , et redimit de interitu vitam nostram, et cui quotidie dicimus: Ne inducas nos in tentationem, sed libera nos a malo . Quod profundiores quaesnec penitus asserenda
Abbreviated transcription (Latin):
uthaec efficientidõ gratiarũ
semꝑ actio luudis que confes¬
sio pro inluminatione taliũ
ł correctione referant᷑ur
od oraiia dĩ eTiam Baplis¬
UNDOrUI TeS TE TUR IN¬
STITUTA PURUATIO CUI
exorcisinis ETExSUffla¬
TIONIBUS SP̃S ABEIS ABICI¬
UNTUR INMUNDI.
llud &iã quod circa baptitan¬
dos inuni uerso mundo scã
ecclesia uni formit̃ agit non
ocioso contem plamur intuitu
cum siue paruuli siue iuuenes¬
ad regenerationis ueniunt sa¬
cramentum non prius fontẽ
uite adeunt. quum exor cis
princeos mundi huius mitta¬
tur foras et quo modo prius¬
allig&ur fortis & de incepr
uasa eius diripiantur in pos¬
ses sonem trans lata uictoris
qui captiuam ducit captiuita¬
tem & datdona hominibus
his ergo ecclesiusticis regulis
& ex diuina sumptis auctori¬
tate documentis Ita adiuuan¬
ted no conformat isumus
ut omniũ bonorũ affectuum
atq operũ & omniũ studiorũ
omniũ que uirtutũ quib ab ini¬
tio fidei adm̃tenditur. dm̃ꝓ

Expanded text:
ut haec efficienti Deo gratiarum ut haec efficienti Deo gratiarum semper actio laudisque confessio pro illuminatione talium vel correctione referatur. Quod gratiam Dei etiam baptizandorum testetur instituta purgatio, cum exorcismis et exsufflationibus spiritus ab eis abiguntur immundi. XII. Illud etiam, quod circa baptizandos in universo mundo sancta Ecclesia uniformiter agit, non otioso contemplamur intuitu. Cum sive parvuli, sive juad regenerationis veniunt Sacramentum, non prius fontem vitae adeunt, quam exorcismiprinceps mundi hujus mittatur foras , et quoalligetur fortis , et deinceps vasa ejus diripiantur in possessionem translata victoris, qui captivam ducit captivitatem, et dat dona hominibus . His ergo ecclesiasticis regulis, et ex divina sumptis auctoritate documentis, ita, adjuvante Domino, conformati sumus, ut omnium bonorum affectuum, atque operum et omnium studiorum, omniumque virtutum, quibus ab initio fidei ad Deum tenditur, Deum
Abbreviated transcription (Latin):
respiciumus quae ab apłis
tradita in toto mundo atq i nomini
catholica ecclȩsia uni formiter
caelebrant᷑ ut legeni credendi
lex statuat supplicandi cũ eñisrõ
plebium p̃sules manta si mole¬
gatione sungantur apud diuia
clementium humani generis a¬
lutriae opimpi&at issuae lib¬
rentur erroribus ut iude isda¬
to cordis uelumine lux ueritatis
appar eat utheretici catholicae
fidei perceptione renpistant ut
chis iatici spm rediuiuiae cari¬
tatis accipiant ut lupsis poeniten¬
tiae remedia conferantur utde¬
niq caticuminis ad regenera¬
tionis sacramenta perduct is
misericordiue aulurefer&ir
Hec autem non perfintoriaene¬
q in aniter ad ñõ p&i rerum
ipsarum monstrat effectus.
Quomodo quidem exomnier¬
rorum genere Plurimosdẽ
dignatur ad trahere quos eru¬
tos depostate tenebrarũ
Trans fert in regnũ potestat is
suae & ex ua sis irae faciat ua¬
samiseri cordiae quoda dõ
totum diuini operis eẽ sentit᷑

Expanded text:
respiciamus, quae ab apostolis respiciamus, quae ab apostolis tradita in toto mundo atque in omni catholica Ecclesia uniformiter celebrantur, ut legem credendi lex statuat supplicandi. Cum enim sanctarum plebium praesules mandata sibimet legatione fungantur, apud divinam clementiam humani generis aololatrae ab impietatis suae liberentur erroribus, ut Judaeis ablato cordis velamine lux veritatis appareat, ut haeretici catholicae fidei perceptione resipiscant, ut schismatici spiritum redivivae charitatis accipiant, ut lapsis poenitentiae remedia conferantur, ut denique catechumenis ad regenerationis sacramenta perductis coelestis misericordiae aula reseretur. Haec autem non perfunctorie, neque inaniter a Domino peti rerum ipsarum monstrat effectus, quandoquidem ex omni errorum genere plurimos Deus dignatur attrahere, quos erutos de potestate tenebrarum transferat in regnum filii charitatis suae , et ex vasis irae faciat vasa misericordiae , quod adeo totum divini operis esse sentitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tum. est. quido c& hominem
scientiam Ita &iũ scriptum ẽ.
caritas exdõ est. Item quinto
capitulo ut quisqus dixerit
icleo nob gratiã iustificationis
dari ut quod facere ꝑliberũ
iubeamur arbitriũ facilius
possimus implere ꝑ gratiũ
tãquũ & sigratiũ non dar&ur
Non quidem facile sed tamen
possimus &iam sineulla im¬
plere diuinu mandata ana¬
themasit. Defructib eñi man¬
datorũ dñs loq bat᷑ ubi ñ ait
sine me dificilius potestis fa
cere Sedait sineme nihil po¬
testis facere. QUODSEDIS
apli Ce oñs orationes
xp̃i Graliam RESOna
QUAGEÑ humanũ ab er̃¬
NA DAMNATIO ÑREPARATOR
ra&er ea beatissime &a
postolice sedis inuiola¬
biles sanctiones quib nospi¬
issimi patres pesti ferenoui¬
tatis elatione deiecta & bone
uoluntatis exordia &incre¬
menta probabiliũ studiorũ
& in eis usq: infinẽ ꝑ seueren¬
tiu adxp̃i gratiũ referre
docuerunt obsecrationẽ quo¬
q: sacerdo tuliũ sacramenta

Expanded text:
tum est: Qui docet hominem tum est: Qui docet hominem scientiam , ita etiam scriptum est: Charitas ex Deo est . Item quinto capitulo: Ut quisquis dixerit ideo nobis gratiam justificationis dari, ut quod facere per liberum jubeamur arbitrium, facilius possimus implere per gratiam, tanquam et si gratia non daretur, non quidem facile, sed tamen possimus etiam sine illa implere divina mandata, anathema sit De fructibus enim mandatorum Dominus loquebatur, ubi non ait, Sine me difficilius potestis fcere; sed ait: Sine me nihil potestis facere. CCXCVI. Quod sedis apostolicae omnes orationes Christi gratiam resonant, qua genus humanum ab aeterna damnatione reparatur. XI. Praeterea beatissimae et apostolicae sedis inviolabiles sanctiones, quibus nos piissimi Patres, pestiferae novitatis elatione dejecta, et bonae voluntatis exordia, et incrementa probabilium studiorum, et in eis usque in finem perseverantiam ad Christi gratiam referre docuerunt. Obsecrationum quoque sacerdotalium sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
P̃SOLU PECCATA Dicoet
PELAGIUS TACILE QUASI
SINON GRATIADĨ DIPPICILI¬
USPOSSITIaplERI.
Illud &iã qui intra carthagi¬
ensis si nodi decr&a constitu¬
tum ẽ quasi proprium a pos¬
tolice sedis amplectimur.
Quod scilic& tertro capitulo
de finitum est. ut quicum que
Ad solam remissio nẽ peccatorũ
ualere quae iam cõmissa sunt
Non &iũ ad ad iutoriũ ut non cõ¬
mittantur anathe masit &ite¬
rum quarto capitulo ut quis¬
ad non peccandum. Quia per
ipsum nobis reuelatur &aperit᷑
intellegent ia mandatorũ utscia¬
mus quid appetere & quidui¬
tare debeamus. non autẽ ꝑ illã
nobis prestari ut quod facien¬
dum cognouimꝰ Et iã facere
diligamus atq ualeamus
anathema sit Cũ eñĩdicat apłs
scienti in flat caritas uero edi¬
ficat Valde impium ẽ ut cre¬
dumus adeã quue inflatnos
habere gratiam xp̃i &adeam
ligere ut faciamus ut ȩdifican¬
te caritate. scientia non possit
inflare. Sicut autẽ dedõ scrip¬

Expanded text:
non solum peccata dimittnon solum peccata dimittPelagius facile, quasi sine gratia Dei difficilius possit impleri. X. Illud etiam, quod intra Carthaginensis synodi decreta constitutum est, quasi proprium apostolicae sedis amplectimur, quod scilicet tertio capitulo definitum est: Ut quicunque ad solam remissionem peccatorum valere, quae jam commissa sunt, non etiam ad adjutorium ut non committantur, anathema sit. Et iterum quarto capitulo: Ut quisad non peccandum, quia per ipsum nobis revelatur, et aperitur intelligentia mandatorum, ut sciamus: quid appetere et quid vitare debeamus; non autem per illam nobis praestari, ut quod faciendum cognovimus, etiam facere diligamus atque valeamus, anathema sit. Cum enim dicat Apostolus: Scientia inflat, charitas vero aedificat , valde impium est ut credamus, ad eam quae inflat, nos habere gratiam Christi, et ad eam ligere ut faciamus, ut aedificante charitate scientia non possit inflare. Sicut autem de Deo scrip
Abbreviated transcription (Latin):
Iuod ita ds̃ in cordib lominũ
atq in ipso libero oper&ut arbi¬
trio ut rca cogitatio pium consiliũ
om̃isq: motus bone uoluntatis
exdõ sit quiu per illũ aliquidbo¬
ni possumus sine quo nihil possu¬
mus Adhanc enimnos ꝓfessionẽ
idem doctor instituit quicum
ad totius orbis epõs dediuine ga¬
tiae opitulatione loquer&ur
quod ergo ait tempus int̃uenit
quo eius nonegeamus axilio
In omnib: igitur. actib causisq
cogitationibus motibus adiutor
& ꝓtector. orandus ẽ. Superbum
est enim Ut quic quã sibi huma¬
na. natura prae sumat. Clamante
apło Non est nobis conluctatio
aduersus carnẽ & sanguinem
sed contra principes & potesta¬
tes aeris huius contra spirita¬
lia nequitia incaelestibus &
sicut ipse iterũ dicit. Infelixe
rum. gratiadĩ sum id quod sũ
& gratiu eius. in me uacua no
fuit: sed plus illis omnib: labo¬
raui: Non ego autẽ sed gratia
dĩmecum. Quod Gratia dĩ

Expanded text:
IX. Quod ita Deus in cordibus hominum, IX. Quod ita Deus in cordibus hominum, atque in ipso libero operetur arbitrio, ut sancta cogitatio, pium consilium, omnisque motus bonae voluntatis ex Deo sit, quia per illum aliquid boni possumus, sine quo nihil possumus. Ad hanc enim nos professionem idem doctor instituit, qui cum ad totius orbis episcopos de divinae gratiae opitulatione loqueretur: Quod ergo, ait, tempus intervenit, quo ejus non egeamus auxilio? In omnibus igitur actibus, causisque, cogitationibus, motibus, adjutor et protector orandus est. Superbum est enim, ut quidquam sibi humana natura praesumat, clamante Apostolo : Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed contra principes et potestates aeris hujus, contra spiritalia nequitiae in coelestibus. Et sicut ipse iterum dicit : Infelix rum : Gratia Dei sum id quod sum, et gratia ejus in me vacua non fuit, sed plus illis omnibus laboravi: non ego autem, sed gratia Dei mecum. Quod gratia Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ta ad eundem uirũ scriberent
illud uero quod in litteris
quus inuniuersas ꝓuincias
curdti e ẽ mittendus posuis¬
ti dicens. Nostam̃ in stinctu
dĩ &cẽr. Sic accepimꝰ dictum
ut illos qui contradĩ ad uito¬
rium extollunt humani
arbitri libestatẽ districto
glocdio ueritat is uel ut cur¬
sim transiens amputares
quid enimtam libero fecistis
arbitrio. Quã quod uniuersa
in nr̃ae humilitat is conscien¬
tiae r&ulistis & tam̃ in stinc¬
tudĩ factum eẽ fidelit̃ sapi¬
ent̃q: uidistis ueracit̃ fiden¬
ter quedixist ir: Ideo utiq
quia praeparat᷑ uoluntas
adño & utboni aliquid agant
pat̃nis inspirat ionibus suorũ ip¬
st tangat cordu filiorũ. quodqua
enim spudĩ aguntur. hii fli
sunt dĩ ut necnr̃m deesse sa¬
mus arbitrium &inbonis qu¬
q uoluntatis humane singule
motibus. mugis illius ualere
non dubitemus auxiliũ. Quos
oM̃is SC̃A COCTTATIO ET
MOTVS PIAE UOLUNTATIS
Ex dõ sii

Expanded text:
ta ad eumdem virum scriberent: ta ad eumdem virum scriberent: illud vero quod in litteris, quas ad universas provincias curasti esse mittendas, posuisti, dicens: nos tamen instinctu Dei, et caetera: sic accepimus dictum, ut illos, qui contra Dei adjutorium extollunt humani arbitrii libertatem, districto gladio veritatis, velut cursim transiens, amputares. Quid enim tam libero fecistis arbitrio quam quod universa in nostrae humilitatis conscientiam retulistis? Et tamen instinctu Dei factum esse fideliter sapienterque vidistis, veraciter fidenterque dixistis. Ideo utique, quia praeparatur voluntas a Domino, et ut boni aliquid agant, paternis inspirationibus suorum ipse tangat corda filiorum. Quotquot enim spiritu Dei aguntur, hi filii Dei sunt, ut nec nostrum deesse sentiamus arbitrium, et in bonis quibusque voluntatis humanae singulis motibus magis illius valere non dubitemus auxilium. Quod omnis sancta cogitatio et motus piae voluntatis ex Deo sit.
Abbreviated transcription (Latin):
idem magister in epł a admile¬
uitanum conciliũ data p̃dicat.
dicens adueste eandem Opra¬
uis simurum mentiũ peruer¬
sa doctrina quod primum
hominem italibestas ipsa
decepit utdum indulgentius
frenis eius tutitur in praeua¬
ricationem prae sumptione
concider& ne ex ac potuit
erui nisi ei prouidentia rege¬
nerationis statũ pristinae
libestatis xp̃i dñi reformas¬
s& aduentus. Quod ocũa
sc̃orum menita donasitdĩ
uod om̃a studia & om̃a ope¬
ra acmerita sc̃orũ addĩ
gloriã lauidemq referenda
sint quiu ne aliunde ei place¬
at. Nisi exeo quod ipse donaue¬
rit: inquũ nos sententiã dirigit
beate recordationis papae
tosimi reguluris auctoritas
cum scribens ad totius arbis
epõrait nos aut̃ instinctudĩ
Om̃a eñi bonu adauctorem
suũ referenda sunt undenas¬
cuntur ad fratrũ & ep̃orũ nos¬
trorũ conscientiũ uniuersa
r&ulimus hunc autẽ sermo¬
nem sincerissime ueritatis
lucera diantem Tanto a fri
ep̃i honore uenerati sunt uti¬

Expanded text:
idem magister in epistola ad Milevitanum concilium data praedicat, dicens; Adverte tandem, o pravissimarum mentium perversa doctrina, quod primum hdecepit, ut dum indulgentius frenis ejus utitur in praevaricationis praesumptionem concideret. Nec ex hac potuit erui, nisi ei providentia regenerationis statum pristinae libertatis Christi Domini reformasset adventus. VIII. Quod omnia sanctorum merita dona sint Dei. Quod omnia studia, et omnia opera, ac merita sanctorum ad Dei gloriam laudemque referenda sint, quia nemo aliunde ei placet, nisi ex eo quod ipse donaverit. In quam nos sententiam dirigit beatae recordationis papae Zosimi regularis auctoritas, cum scribens ad totius orbis episcopos ait: Nos autem instinctu Dei omnia enim bona ad auctorem suum referenda sunt, unde nascuntur ad fratrum et coepiscoporum nostrorum conscientiam universa retulimus. Hunc autem sermonem sincerissimae veritatis luce radiantem tanto Afri episcopi honore venerati sunt, ut i
Abbreviated transcription (Latin):
tiis recepta quisquã cõmuno¬
nis gratia conualescit Seru¬
mus meo quod niceni canoꝵ
ordinarunt ut habeat᷑ inter
illos qui in oratione sola com¬
municant donec impleatur
spaciũ temporis Eidem praes¬
titutum necathe cumi nosaris
qui subtali ꝓfessione baptitatis
praeterimũ quia nos ẽ causa
dissimilis sicut idem seĩ cano¬
nes ordinarunt Eius quico¬

Expanded text:
ciis, recepta quisquam communiociis, recepta quisquam communionis gratia convalescit, servemus in eo quod Nicaeni canones ordinaverunt, ut habeatur inter illos, qui in oratione sola communicant, donec impleatur spatium temporis eidem praestitutum. Nec catechumenos nostros, qui sub tali professione baptizati sunt, praeterimus: quia non est causa dissimilis, sicut iidem sancti canones ordinarunt, ejus qui
Abbreviated transcription (Latin):
inoratione socient᷑ Nec con¬
fundant᷑ dõ collas submitte¬
re qui eũ nontimuit ab nega¬
re quodsi ut pote mostales
intram&as ꝑscripti temporis
ceperit uite finis urguere
Subueniendũ ẽ imploranti
& seu ab ep̃o qui poententiam
dederit seu ab alio quitamen
datã ẽẽ ꝓbauerit autsimil it̃
prb̃o uiaticum ab eunti de se¬
culo non neg&ur pueris¬
aut̃ quib quod adhuc inuer¬
te sunt apuritate uocabuluẽ
siue clericis siue laicis aut
&iam similib puellis quib
ignorantia suffragatur
&atis aliquũ diu submanus
inpositiones detentis redden¬
da cõmunionẽ nec eorũ ex¬
pectanda penitentia quos
excipit a quoertione censura
quod est a nob ꝓuide constitu¬
tum Ne hii quib interrennis
labe contagii plusminur¬
uere stata duitã Dum ad huc
inpenitent ia sunt poenitenda
forte cõmittant quod si ante
prae finitũ poenitentiae tepͥ
dispectus a medicis aut eui¬
dentib: mortis pressus indi¬

Expanded text:
in oratione socientur, nec conin oratione socientur, nec confundatur Deo colla submittere, qui eum non timuit abnegare. Quod si, ut pote mortales, intra metas praescripti temporis coeperit vitae finis urgere, subveniendum est imploranti, et seu ab episcopo, qui poenitentiam dederit, seu ab alio, qui tamea datam esse probaverit, aut similiter presbytero, viaticum abeunti de saeculo non negautem quibus quod adhuc investes sunt, a puritate vocabulum est, seu clericis, seu laicis, aut etiam similibus puellis, quibus ignorantia suffragatur aetatis, aliquandiu sub manus impositione detentis, reddenda communio est, nec eorum expectanda poenitentia quos excipit a coercitione censura. Quod est a nobis proinde constitutum, ne hi quibus in terreni labe contagii, plus minusve restat ad vitam, dum adhuc in poenitentia sunt, poenitenda forte committant. Quod si ante praefinitum poenitentiae tempus, despectus a medicis, aut evidentibus mortis pressus indi
Abbreviated transcription (Latin):
exsecrandum Multo magis in
tu saltim dictoq probatur
orrendum Sed quia id ẽdñs atq
saluator eleinentissimus est
& neminem uult perire usque
ad exitus sui diem in poenitentiã
sire si piscunt iacere conueniat
nec orationi non modo fideliũ
Sed necathe cuminorum qui¬
demomni modis int̾ ẽẽ.
quibus cõmunio laicainmor¬
te redibenda est Quã remdi¬
ligentius explorare uel face¬
re ꝓbat issimi sacerdotiscura
debebit declerici autem
& monachis aut puellisdĩ aut se¬
culuribus seruare p̃cipimus
hunc tenorem quemnichena
synodus circa eos quilapsisunt
uel fuerint seruandum ẽẽ. con¬
stituit ut scilic& quinulla necer¬
sitate nullius reitimore atq:
periculo se ut rebaptizarent᷑
her&icis impiae dediderunt
si tam̃ eos excorde peniteant
trib annis int̾ audientes sint
septẽ uero annis subiaceant
int̃penitentes manib: sacerdo¬
tum Duobus &iã oblationer
modis omnib: nonsinantur
sed tantũ modo populurib

Expanded text:
exsecrandum, multo magis in exsecrandum, multo magis in tu saltem dictuque probatur horrendum. Sed quia idem Dominus atque Salvator clementissimus est, et neminem vult perire, usque ad exitus sui diem in poenitentiam, si resipiscunt, jacere conveniet, nec orationi non modo fidelium, sed nec catechumenorum quidem omnimodis interesse, quibus communio laica in morte redhibenda est, quam rem diligentius explorare vel facere probatissimi sacerdotis cura debebit. De clericis autem, et monachis, aut puellis Dei, aut saecularibus, servari praecipimus hunc tenorem, quem Nicaena synodus circa eos qui lapsi sunt, vel fuerint, servandum esse constituit, ut scilicet qui nulla necessitate, nullius rei timore atque periculo se ut rebaptizarentur haereticis impie dediderunt, si tamen eos ex corde poeniteat, tribus annis inter audientes sint, septem vero annis subjaceant inter poenitentes manibus sacerdotum, duobus etiam ad oblationes modis omnibus non sinantur, sed tantummodo popularibus
Abbreviated transcription (Latin):
lide ꝓpriũ puta uerit ẽe consen¬
um sacerdo tali uigorł & hu¬
minitati tractemus ut in eis
ides quae nisiẽ una Iamnul
luẽ adiutorio dñi iudicis ad sa¬
lutem sine nr̃ae ꝓperationes
offensione repardur quia
cum peccatoris a nob sat is factio
tiorinuenit᷑ &idem emineri¬
tis hanc suꝑ his nos habere
sententiã ut seruata discre¬
tione peccantium non eadem
cuncti quil upsi sunt lance
pensentur quõ maioris castiga¬
tionis est ex igendus usuram
cui domus dñi cõmissa fuerit
disciplina ut ergo ab eccle¬
siae sumitatibus inchoemus
nos fuisse constituerit & seu
optantes forsitam seu co ac¬
to: lauacro illius unicisalu¬
taris quaeclaruerit fecisse
iacturam & xp̃m quem non
solum dono regeneration is
uerum &iã gratia ꝑcepti ho¬
noris induerant exsuisse cũ
consg& neminem adsecun¬
dam tinctionem uenire potuisse
nisi sepulam xp̃ianũ negauerit
& ꝓfessus fuerit ẽẽ paganum
quod cũ generalit̃ sit in omnib

Expanded text:
lide proprium putaverit esse consenlide proprium putaverit esse consensum, sacerdotali vigore et humanitate tractemus, ut in eis fides quae nisi est una, jam nulla est adjutorio Domini judicis, ad salutem sine nostrae properationis offensione reparetur, quia cum peccatoris a nobis satisfactio tior invenitur. Et ideo memineritis hanc super his nos habere sententiam, ut servata discretione peccantium, non eadem cuncti, qui lapsi sunt, lance pensentur, quoniam majoris castigationis est exigendus usura, cui domus Domini commissa fuerit disciplina. Ut ergo ab Ecclesiae summitatibus inchoemus,nos fuisse constiterit, et seu optantes forsitan, seu coactos lavacri illius unici salutarisque claruerit fecisse jacturam, et Christum, quem non solum dono regenerationis, verum etiam gratia percepti honoris induerant, exuisse, cum constet neminem ad secundam tinctionem venire potuisse, nisi se palam Christianum negaverit, et professus fuerit esse paganum. Quod cum generaliter sit in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
litatẽ tribunalis excelso iudi¬
cio derogari Cui ill i sunt rata.
cuipia quuereuera quae insta
sunt & necessttatis alit̃ tractan¬
daest ratio uoluntatis deterior ẽ
aut̃ causa illius quae forte p̃cios
sollicitatuest ut perir& nihil
enim intẽptatũ reliquid ini¬
micus cui necdesua lic eat gau¬
dere captura Succurrendũ es
in recit is & conterendus uenan¬
tis est laqueur ut fucat ĩ lama¬
tantib lupsũ tam iustitie
moderatione quũ conpunto¬
ne p&atis. Ad aulam quardi¬
querant si regressus nec pue¬
at forsum aut pigrat indietis e¬
lib datur gratia non suꝑbis
Sit ergo ruine suae dolore ꝓstra¬
tus quis qui s inxp̃o fieri querit
erectus &per dispen sationem
nrae ministerium quodurãm
sequi conuenit caritatẽ Nec ali¬
cui fas est. uel. uelle. ł posseuras¬
cendere causus eius qui contra
apłicã doctrinum ad iteranio¬
nem senimis in faus tam baptis¬
matis dedit uel eius qui aliquib
argumentis excaurandum cal¬

Expanded text:
litatem tribunalis excelso judilitatem tribunalis excelso judicio derogari, cui illa sunt rata, quae pia, quae vera, quae justa sunt, et necessitas, aliter tractanda est ratio voluntatis. Deterior est autem causa illius qui forte pretio sollicitatus est, ut periret. Nihil enim intentatum reliquit inimicus, cui ne de sua liceat gaudere captura, succurrendum est irretitis, et conterendus venantis est laqueus, ut in fugatim lamentantibus lapsum tam justitiae moderatione, quam compunctione pietatis ad aulam, quam reliquerant, sit regressus, nec pudeat forsan, aut pigeat indictis jelibus datur gratia, non superbis . Sit ergo ruinae suae dolore prostratus, quisquis in Christo fieri quaerit erectus, et per dispensationis nostrae ministerium quod vestram sequi convenit charitatem, nec alicui fas est vel velle, vel posse transcendere causas ejus, qui contra apostolicam doctrinam ad iterationem se nimis infausti baptismatis dedidit, vel ejus, qui aliquibus argumentis excusandum cal
Abbreviated transcription (Latin):
ualiter in affricanis regio¬
bus astuti adiaboli serui¬
erit inpopulum xp̃ianũ atque
in idmulti plici deceptione pro¬
rũ perit ut non modo uulgus in¬
cautum. sed ipsos quoq in mortis
profunda demerserit sacerdo¬
tes. nullus non orbis ingemuit
nulla t̾ra nesciuit unde in gran¬
dimemore positi dissimula¬
re non possumus per euntium
atq a nobis exigendurũ discri¬
men animarũ quaꝓ pt̃ conpe¬
tens adhibenda est talib: me¬
della uul neribus nein matura
curandi facilitas morti fera
captis peste nihil ꝓsit sed segni¬
us tractata ꝑnities reitu ñ legi¬
time curationis inuoluat parit̃
saut ios & medentes in primis
itaq: uenientis aduos &reme¬
dium postulantis sollicite dis
cepti ut medella possit congru¬
ens ex hiberi & quisatis factu¬
rus dõ ꝑpoenitentiã rebaptiza¬
tum legitime doluerit ut rũ
adhoc facinus cucurrerit an
inpulsus accerserit requirat᷑
sciens quod sedecipiat ipse
qui fallit nihil que ꝑ nr̃am : faci¬

Expanded text:
ualiter in Africanis regionibus astutia diaboli saevierit in populum Christianum, atque in id multiplici deceptione proruperit, ut non modo vulgus incautum, sed ipsos quoque in mortis profunda demerserit sacerdotes, nullus non orbis ingemuit, nulla terra nescivit. Unde in grandi moerore positi, dissimulare non possumus pereuntium atque a nobis exigendarum discrimen animarum. Quapropter competens adhibenda est talibus medela vulneribus, ne immatura curandi facilitas, mortifera captis peste nihil prosit, sed segnius tractata pernicies reatu non legitimae curationis involvat pariter saucios et medentes. Imprimis itaque venientis ad vos, et remedium postulantis sollicite disccepti, ut medela possit congruens exhiberi. Et qui satisfacturus Deo per poenitentiam, rebaptizatum se legitime doluerit, utrum ad hoc facinus cucurrerit, an impulsus accesserit, requiratur. Sciens quod se decipiat ipse, qui fallit, nihilque per nostram faci
Abbreviated transcription (Latin):
priae desertorẽ & inaliqua ꝓuex¬
erit dignitatẽ utriq sententiae
xiiii Quod siquis exmonachis autlai¬
cis eliguntur adclerũ cũ nulla
cogit necessitas antiqua in eis de¬
bent instituta seruari quod si
promouentur sacrã mercatiẽe
predio dignitatẽ ab officio depo¬
nantur Naindantẽ & accipientẽ
simonis magi crimen
inuoluit.
xxu desacris locis nouit̃ institutis
quã uis superius dictũ sit hoc nunc
tam̃ adicit᷑ ut nulla basilica sub
de functorũ constructa nomine
dedic &ur
xui Quodnefassit feminas sacris
altarib ministrare uelaliquid
exhis quue uirorũ sunt officuis
deputata p̃sumere¬
lxxuii Quod inuna quaq ecclesia cui
ep̃s prae est tam dereditibus quã
defideliũ oblationibus quatuor
debeant fieri portiones ut una sit
ep̃i alia clericorũ tertia pauperũ
Quarta ecclenue fabricis applicdur
q derico ueracit̃ fuerit acusatus
quod aduersur haec constituta
fecerit potest sine dubitatione

Expanded text:
ropriae desertorem, et in aliquam provexropriae desertorem, et in aliquam provexerit dignitatem, utique sententiae XXIV. Quod si qui ex monachis aut laicis eliguntur ad clerum, cum nulla cogit necessitas, antiqua in eis bentur instituta servari. Quod si probentur sacram mercati esse pretio dignitatem, ab officio deponantur, nam dantem et accipientem Simonis magi crimen involvit. XXV. De sacris locis noviter institutis, quamvis superius dictum sit, hoc nunc tamen adjicitur, ut nulla basilica sub defunctorum constructa nomine dedicetur. XXVI. Quod nefas sit feminas sacris altaribus ministrare, vel aliquid ex his quae virorum sunt officiis deputata praesumer Quod in unaquaque ecclesia, cui episcopus praeest, tam de reditibus quam de oblationibus fidelium quatuor debeant fieri portiones; ut una sit pi, alia clericorum, tertia pauperum, quarta ecclesiae fabricis appliceturque clerico veraciter fuerit accusatus, quod adversus haec constituta fecerit, potest sine dubitatione
Abbreviated transcription (Latin):
pio studio deuotoq custodiat
X Ut pracẽ paschale tẽpꝰ & pente¬
costen nemo baptizare p̃sumg
u Vt prefixis dieb uirgines
consecrentur
ginarium nolentibus domins
sub nomine relegio io defendi
honoris & cõmunionis periculi
subiturus quisquis hoc ꝑp&rare
negotia in honesta nectur pia
lucra sectentur
qua paste corporis minutus pro¬
sine queant ꝓmoueri & incre¬
ro positi si in aliquib fuerint
inuenti flagitus a suis officiis
arcentur
misaod demonis alurq passioni¬
bus inr&gtis ministeria sacra
ta renonliceat
Quod hii quise satris uirginib
sociant & foedera incerta com¬
miscunt cõmunicare ñ possint
nisi forte publica poenitentiaege
Quod uiduae ut supra : rint¬
dictũ ẽ non uelentur &siꝓfessã
continentiã ꝓposito mutato calxxu¬
cauerint ipse prose rationem
sint dño rediturae
ai Quod secunda coniugia seculari¬
bus non negentur quib: tamen
adderũ minime uenire con¬
ceditur
xxui Vlt siquis susceperit eclesiae ꝓ¬

Expanded text:
pio studio devotoque custodiat. X. Ut praeter paschale tempus et pentecosten nemo baptizare praesumat, XII. Ut praefixis diebus virgines consecrenturginarium, nolentibus dominis, sub nomine religioso defendat, honoris et communionis periculum subiturus quisquis hoc perpetranegotia inhonesta, nec turpia lucra sectenturqua parte corporis minutus, prosi nequeant promoveri, et in clero positi, si in aliquibus fuerint inventi flagitiis, a suis officiis arceantur. XIX. Quod daemonis aliisque passionibus irretitis ministeria sacra tractare non liceatQuod hi qui se sacris virginibus sociant, et foedera incesta commiscent, communicare non possint, nisi forte publicam poenitentiam geQuod viduae, ut supra dictum est, non velentur, sed si professam continentiam proposito mutato calcaverint, ipsae pro se rationem ino redditurae. XXII. Quod secunda conjugia saecularibus non negentur, quibus tamen ad clerum minime venire conceditur. XXIII. Ut si quis susceperit ecclesiae p
Abbreviated transcription (Latin):
IN STITVTIS ECCLESIASTICIS
MODERATE PROTEMPORIS
QVALITATE
DIS POSITIS
ecessaria rerũ disputa¬
io Ine constringimur &
apł icae sedis moderamine
conuenimur sicanonũ pat̾¬
norũ decr&a librare &r&ro
p̃sulũ decessorũq: nr̃orũ prae¬
cepta m&iri Utq. praen sen¬
tiũ necessitar temporũ restau¬
randis eclesiis relaxanda
de poscit Adhibita considera¬
tione diligenti quantũ pot ÷¬
fieri temperemus quod nec
in totũ formã u&erũ uidea¬
mur excedere regularum iĩ
&reparan dismilitiae deri
consũpsit incursio ut in multis
sacerdotis frequentiu rela¬
tione conperimus usquequa
lis ꝑȩcclesiusticis ꝓmotioni¬
bus antiquitus int̃ ualla
praefixa remaneant Sine
quibus & ministrari nequenT
sacris ordinibus ecclenae
funditus destitute atq in pluri¬
mis locis ꝑ mopiũ conpententis
auxilii salutare subsidiũ re¬
dimendarũ desit animarum
nosq magno reatu sit sitanto
cohertante periculo non aliqua¬
tenus consulemus in necti

Expanded text:
institutis ecclesiasticis moderate pro temporum qualitate dispositis ecessaria rerum dispositione constringimur, in apostolicae sedis moderamine convenimus, si canonum paternorum decreta librare, et retro praesulum decessorumque nostrorum praecepta metiri, ut quae praesentium necessitas temporum restaurandis Ecclesiis relaxanda deposcit, adhibita consideratione diligenti, quantum potest fieri, temperemus; quo nec in totum formam veterum videamur excedere regularum, et reparandis militiae clericconsumpsit incursio, ut in multis Ecclesiae sacerdotis, frequenti relatione comperimus usquequaqlisper ecclesiasticis promotionibus antiquitus intervalla praefixa remaneant sine quibus administrare nequeant sacris ordinibus Ecclesiae funditus destitutae; atque in plurimis locis per inopiam competentis auxilii, salutare subsidium redimendarum desit animarum: nosque magno reatu, si tanto coarctante periculo, non aliquatenus videamur innecti
Abbreviated transcription (Latin):
De constitutis ecclenaeticis ꝓtẽ¬
poris qualitatẽ moderandis.
constituta patrũ inuiolata ser¬
uentur uelcũ defuerint clericix
demonachis eligantur
iII Vt siquis delaicir eliguntur
adclerũ multo sollitit iusinhis
ba silicae dedicentur
consignandirq fidelib exigan¬
tur quod siquis hoc ꝑp&raue¬
ñ crhisia confitiant non consi¬
gnent nec p̃sente quolib& ep̃o
nisi iubeant᷑ ab ipio ł orare ł se¬
dere p̃sumant nec. ac blotum
ł subdiuconum faciant
N Similit̃ utdiaconi mensuram
ꝓpriã iuxta patrũ decr&a custodian
UIII Quod diuconi in presbiterio re¬
sidere non possint nec sacri cor¬
poris p̃ro gationẽ praesentibus

Expanded text:
De constitutis ecclesiasticis, pro temporibus qualitate moderandis. constituta Patrum inviolata serventur; vel cum defuerint clerici, de monachis eligantur. III. Ut si qui de laicis eliguntur ad clericum, multo sollicitius in his, basilicae dedicentur.consignandisque fidelibus exigantur. Quod si qui hoc perpetraven chrisma conficiant, non consignent; nec praesente quolibet episcopo, nisi jubeantur ab ipso, vel orare, vel sedere praesumant, nec acolythum, vel subdiaconum faciant. VII. Similiter ut diaconi mensuram propriam juxta Patrum decreta custodianII. Quod diaconi in presbyterio residere non possint, nec sacri corporis praerogationem, praesentibus
Abbreviated transcription (Latin):
re uos conuenit quib: lib& ad
animarũ reparationẽ ni hil
de ẽẽ uideat᷑ Tam̃ sicui noui ali¬
quid & quod p̃terire nos potuit
fuerit reuelutũ secundũ beatũ
paulũ apłm tacente pͥore fi¬
dent̃ insinu& Quia sp̃rsc̃rubi
uult spirat Maxime cũ sua
causa tractat᷑ nec nos pigebit
arro gant̃ ab nure sedrationa¬
bilit̃ ordinare DATADuũ

Expanded text:
nvenit quibus licet ad animarum reparationem nihil deesse videatur, tamen si cui novi aliquid et quod praeterire nos potuit, fuerit revelatum, secundum beatum apostolum Paulum, tacente priore fideliter insinuet, quia Spiritus ubi vult spirat, maxime cum sua causa tractatur, nec nos pigebit arroganter abnuere, sed rationabiliter ordinare. Data est Iduum
Abbreviated transcription (Latin):
ricale obrepisse cognouerit
Curandũ uero maximȩ &om¬
ni cauteluẽ ꝓuidendũ nequis
fr̃m coepidoporumq nr̃orum
aut &iam prerbiterorũ alterius
ciuitate ueldiocen penitentem
sub manupositũ sacerdotis aut
eum qui conciliutũ ẽẽ dixerit
teris aut in parochia pb̃t autep̃s
dissimulatione ne glectũ culpã
tangit &iã dericoꝵ quilocis
inquib: hoc minus curatũ fuerit
cõmemorantur hisitaq rite
dispositis Adecclesiarũ urarũ¬

Expanded text:
ricale obrepsisse cognoverit. ricale obrepsisse cognoverit. Curandum vero maxime, et omni cautela est providendum ne quis fratrum coepiscoporumque nostrorum, aut etiam presbyterorum in alterius civitate vel dioecesi poenitentem, vel sub manu positum sacerdotis, aut eum qui reconciliatum esse se dixerit,teris aut in parochia presbyter, audissimulatione neglectum culpam tangit etiam clericorum, qui locis in quibus hoc minus curatum fuerit, commorantur. His itaque rite dispositis, et ad Ecclesiarum vestraru