comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cens. pr̃ sicut ego itu unũ sumus
ita listi in nobis inũ sint. Etgo u̾
bonũ p̾cepit tanꝙͣ adunũ p̾cepit
dicens. nõ edes. u̾nitas eiñ pre¬
uaricari nõ potest. ubi uo de liguosciẽ¬
cie boui et mali dicit nõ eẽ gustano
quasi ad plures dicit non edetis. Q
cuns prohibitorium est: tanquam pli¬
bus inperatur. Ego cũ aluto puco
et quid futurum sit impoiam deis¬
mone repperio. De oĩ ligno gustand
ade soli precepit. ꝙ̃ feruaturum sci¬
ebat. Deligno a sciencie bomet ma¬
li non eẽgustandum. iam nousm¬
gulatit᷑ s pluralr̃ dicit sciebat enĩ
preuaricaturam mulierem. ⁊iõ per
plalitatẽ ostendit non ẜuaturos qr
pliũ discreta sentenciaẽ. et quͣtũ asep¬
tuaginta uiroꝵ sentencia spectat so¬
lutum ẽ.ꝙ mouebat. S quia sumna¬
chus utrͥq singularit̾ dixit. intelli. id
secutum. qr in sege quoq cũ populũ
alloquitur deus singulr̾ loquitur si¬
ait hes. Audi isrł dominus deus cuuc
deus unus ẽ ⁊ diliges dominũ deum

Expanded text:
tu unum sumus, ita et isti in nobis unum sint. ergo ubi bonum praecipit, tamquam ad unum praecipit dicens: edes; unitas enim praeuaricari non potest. ubi uero de ligno scientiae boni et mali dicit non esse gustandum, quasi ad plures dicit: non edetis; quod enim prohibitorium est tamquam pluribus imperatur. ego tamen aliud puto et quid futurum sit in ipso. iam dei sermone repperio. de omni ligno gustandum Adae soli praecepit, quem seruaturum sciebat, de ligno autem scientiae boni et mali non esse gustandum iam non singulariter, sed pluraliter dicit; sciebat enim praeuaricaturam mulierem et ideo per pluralitatem ostendit non seruaturos, quia plurium discreta sententia est. et quantum ad septuaginta uirorum sententiam spectat, solutum est quod mouebat. sed quia Symmachus utrumque singulariter dixit, intellegimus id secutum, quia in lege quoque cum populum adloquitur deus, singulariter loquitur, sicut habes : audi, Istrahel, dominus deus tuus dominus unus est et diliges dominum deum
Abbreviated transcription (Latin):
ritate ab solin pot Quodem̃ bonũ
hoc et faciendum. Quod a bouum
et faciendum cõsonãs et adherens.
Quod uerd curpe. hoc dissonaus in¬
cõpositum atq discretum ẽ. ⁊ iõ do
iutatem semꝑ intendens. secũdũ
uintatẽ p̾cepit. Demnq uncatem
opatut. qui fecit utraq iniũ. Nec
solum utraq s eciam oẽs innm
fecit. Os eĩ uuũ corpus ⁊ uũ spm̃

Expanded text:
ritate absolui potest. quod enim bonum hoc et faciendum, quod autem bonum et faciendum consonans et adhaerens, quod uero turpe hoc dissonans, inconpositum atque discretum est. et ideo doitatem semper intendens secundum unitatem praecepit. denique unitatem operatur qui fecit utraque unum, nec solum utraque, sed etiam omnes unum fecit; omnes enim unum corpus et unum spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
petu dice̾. nͥ eĩ mĩrous crucifixus
ẽet ego m̃do. ut iam mortem nõ
tuine.as. sigeras xp̃m̃ in quo pot̾
oicere ubiẽst mors uictoriã cua. uͥ
ẽ pcc̃i obtusus aculeus uacuta
ut ult̾ius serure flagicus destna¬
nus abut enĩ uetlis homo. Nẽ
ã iam uõ uetus in nobis.s noua

Expanded text:
petit dicere: mihi enim mundus crucifix us petit dicere: mihi enim mundus crucifix us est et ego mundo, ut iam mortem non timeas, si geras Christum, in quo potes dicere: ubi est, mors, uictoria tua? ubi est peccatum, obtusus aculeus, uacuata culpa, ut ulterius seruire flagitiis desinamus. abiit enim et uetus homo. nunc autem iam non uetus homo in no
Abbreviated transcription (Latin):
u̾santur. Nec fugiens respexit eos
quoꝵ conu̾sacõnes nõ desiderabat.
Ugit gͦ sicut loth qui ienũ¬
q at iucns abdicat se ĩcola¬
rum morib qui pꝰ se ñ respi¬
at qͥ supiorẽ illam curitatem ĩgr̃¬
dicur ĩ tͦitu cogitacõmi suarum
nec rece dit ex ea donec moriatur
pliceps sacerdotum qui tulit pec¬
catum miidi. Mortuus quidem
semel est. s moritur umcuiq qui
cculus tuus alienam declinet ut
linguatua u̾tutem custodiat. be¬
ne fugis si nõ respondis ĩprudẽti
ad impritoentiã ulius. Bene fugis
siauferas gressum pedum cuoꝵ
erore insipienciũ Cito em̃ malis
dulab erratur. S si ins bene fuge̾
lõge fac uias tuas ab coꝵ sermo¬
nib mortuis ẽ tibi pͥuceps sacer
dotum tibi crucitirus ẽ ut clamb̾
eilis ad hereas Te eĩ in illa curue
et cua pecrata suscepit Affixa sunit
lli pacibulo tuoꝵ delcor cirograph
ut iam mũdo inchil debeas. cui seł
renũciasti. Et ice inch debes cin sup¬

Expanded text:
ersabatur nec fugiens respexit eos quorum conuersationes non desiderabat. fugit ergo sicut Loth, qui renuntiat uitiis, abdicat se incolarum moribus, qui post se non respicit, qui superiorem illam ciuitatem ingreditur introitu cogitationum suarum nec recedit ex ea, donec mor iatur princeps sacerdotum, qui tulit peccatum mundi. mortuus quidem semel est, sed moritur unicuique, qui o. bene fugis, si oculus tuus alienam declinet, ut lingua tua ueritatem custodiat. bene fugis, si non respondeas inprudenti ad inprudentiam illius. bene fugis, si auferas gressum pedum tuorum ex ore insipientium. cito enim malis ducibus erratur; sed si uis bene fugere, longe fac uias tuas ab eorum sermonibus. Mortuus est tibi princeps sadotum, tibi crucifixus est, ut clavis ejus adhaereas. Te enim in illa carne, et tua peccata suscepit: affixa sunt illi patibulo tuorum delictorum chirographa; ut jam mundo nihil debeas, cui semel renuntiasti. et recte nihil debes. cui sup
Abbreviated transcription (Latin):
xpi. Cuiꝰ mortis silitudini cõsepul¬
ci imaginẽ inte eius assup̃sinus:
alas gre spĩtalis accepimus. Sic
gͥuosate ut dicatur deuobis. Qin
sũt isti quiut inibes uolant et sie
colũbe cũ pullis sins. ut nebule
urẽ rorent iusticiam ⁊ colũbe pari¬
aut simplicitatem. Sic nainga¬
te. quasi tũsfretantes mũtouii nõ
perrantes qiͣ uaues charsis ut in
telligibilio portus cursuui dĩgatis.
ut ꝯueatis diuicias mans. Sic
festinate ut dicatur deuobis. Le¬
ues fc̃i sunt suꝑ aquilas. abira eĩ
uentura fugiend̾ indetis. ꝙͣ decli¬
uare poterunt qui ꝑ pmñam sibi
spem locuiunt eu addi. et recõcilia¬
cõms future fidem hauserint.p¬

Expanded text:
dini consepulti imaginem uitae eius adsumpsimus, alas gratiae spiritalis accepimus. sic igitur uolate, ut dicatur de uobis: qui sunt isti, qui sicut nebula uolant et sicut columbae cum pullis suis? ut nebulae uestrae rorent iustitiam et columbae pariant simplicitatem. sic nauigate quasi transfretantes mundum, non pererrantes quasi naues Tharsis, ut in intellegibiles portus cursum dirigatis et conuehatis diuitias maris. sic festinate, ut dicatur de uobis: leues facti sunt super aquilas. ab ira enim uentura fugiendum uidetis, quam declinare poterunt qui per paenitentiam sibi spem locauerint euadendi et reconciliationis futurae fidem hauserint
Abbreviated transcription (Latin):
egentes ministrare uictum esurien¬
tib ulli aibum defore. Quid cam ut¬
le quam cultores agro refuar nõ
int̾urx plebem rusticanoꝵ xoii.

Expanded text:
egentes, ministrari victum es urientibus; nulli cibum defore? Quid tam utile, quam cultores agro reservari, non interire plebem rusticano
Abbreviated transcription (Latin):
et inumis ẽ grẽ aut siquauos me
cri pigins affectus: Mallem fratrẽ
inuentem. S tñ publicum offitiũ
in secundis rebus iocunrdus est in
qr eĩ ociose uł in actib apostolor ca
bidam mortuam flentes uidue
discribuntur uł menũgelio mota
lacrimis udue ꝓsequens curba
fuius adolescentis in ducitur. cu
resurreccõ debebatur. Illam tñ cabi¬
alm udue. huc̃ tota cuntas fleuit.

Expanded text:
et munus est gratiae: aut si qua vos meitri pignus affectus. Mallem fratrem viventem; sed tamen publicum officium in secundis rebus jucundius est, inque enim otiose vel in Actibus apostolorum , Thabita mortua, flentes viduae describuntur, vel in Evangelio mota lacrymis viduae prosequens turba funus adolescentis inducitur, cui resurrectio debebatur; illam tamen Thabitam viduae, hunc tota civitas flevit.
Abbreviated transcription (Latin):
to aspectu lege it s mmutuo sollicito
excipe ẜmones haurire oculoꝵ gr̃am
spirare frat ne ymagims uolupta¬
tes. Quam u̾tutes tuas tacitus me¬
cum ip̃e nurabar: Quam plaioebã
pudico ꝙͣ efficaci tam ĩnocenti tam
efficaciam cernerem ĩnocenciam ñ
pucarem: S utrq inira quadãu̾ͥtute
iũgebas. Deirq caque ambo nequiue¬
ramus concliroere solus iplesti. plau¬
debat sibi ut aurdio ꝓsꝑ qd̾ sacerdocu
mei occasione redditunm sequead¬
stulerat nõ putabat s uebemenciorẽ
tuã uniꝰ efficaciam exptus ẽ quam du¬
gratus tus uec il lirdens pudori s et
in odestie gratus nec insolens effica¬
cie S cui tr illa q̃sisti. Nos idem em̃
nobis qii oĩbus es pferendus cupis
quasi io mortem distuleris: ut con¬
lũmares pictatis officium palina
efficatie reportare. Quam. uec ip̃ĩ nos

Expanded text:
to aspectu legere iter, sed mutuo sollicitos to aspectu legere iter, sed mutuo sollicitos experiri sermones, haurire oculorum gratiam, spirare fraternae imaginis voluptates. Quam virtutes tuas tacitus mecum ipse mirabar! quam plaudebam pudico, tam efficaci, tam innocenti, tamefficaciam cernerem, innocentiam non putarem! Sed utrumque mira quadam virtute jungebas. 24. Denique ea quae ambo nequiveramus concludere, solus implesti. Plaudebat sibi, ut audio, Prosper, quod sacerdotii mei occasione redditurum se, quae abstulerat, non putabat: sed vehementiorem tuam unius efficaciam expertus est, quam dugratus tuae, nec illudens pudori: sed et modestiae gratus, nec insolens efficaciae. Sed cui, frater, illa quaesisti? Nos enim idem nobis, qui omnibus es praeferendus, eriperis; quasi ideo mortem distuleris, ut consummares pietatis officium, palmam efficaciae reportares. 25. Quam nec ipsi nos
Abbreviated transcription (Latin):
Aut tibi imquam sũ me uolup¬
tati finit. Quis ñ usus nobis et ꝓpe
uisus ipẽ sompinus cõminris. Q
discreta ũquam uolũtas: Quod
non cõmune uestigiũ. ue ut cũ gra¬
dũ tollerem. ul tu meũ. uł ego tuũ
corpus inderemur attollere attol
lere. Quod siqñ sũ alt̾o prodeuto
fuit intectum putares affectimi
anultum cerneres mestum aĩm ui¬
dicares. Non assueta grã nõ ingor so¬
litus ꝑtiuebat suspecta oĩb soli¬
tudo metum alicurꝰ egritudinis
afferebat Ita nonũ indebatur oĩb
nos dundi. Ego c̾te frat̾ne oblicus¬
absencie quali p̾sentem reflera cet¬
ince sepius querebam et coram al¬
loqui atq aspicere in debar mnichi.
Stanquam suspenso collo iugũ
ubi spatis excideram trar̾e me p̾uta¬
bani. Difficilis progredi uerecicous
uideri ⁊ redire ꝓpeiaus quod sine te
pcroere non liberet. At uo ubi ambo¬
bus prodeindum finit nõ plutaĩ
itinere uestigia quam uba uec inces¬
sus quain smno crebrior nec ambula¬

Expanded text:
aut tibi umquam sine me voluptati fuit? Quis non usus nobis, et prope visus ipse, somnusque communis? Quae discreta umquam voluntas? Quod non commune vestigium? fere ut cum gradum tollerem, vel tu meum, vel ego tuum corpus videremur attollere. 22. Quod si quando sine altero prodeundum fuit, intectum latus putares, affectum vultum cerneres, moestum animum judicares: non assueta gratia, non vigor solitus praenitebat: suspecta omnibus solitudo metum alicujus aegritudinis afferebat. Ita novum videbatur omnibus nos dividi! Ego certe fraternae iabsentiae, quasi praesentem reflexa saepius cervice quaerebam, et coram alloqui atque aspicere videbar mihi: sed tamquam suspenso collo jugum, ubi speratis excideram, 1120 trahere me putabam, difficilis progredi, verecundus videri, et redire properans, quod sine te procedere non liberet. 23. At vero ubi ambobus prodeundum fuit, non plura in itinere vestigia, quam verba; nec incessus, quam sermo crebrior: nec ambula
Abbreviated transcription (Latin):
Et si nunc nontetigit loculum. s¬
epit tũ comedatumꝰ sp̃m̃ et si non
appellauit uoce corpis defunctum
diume tũ potestatis auctoritate a
cruciatib mortis. et anequicie spi¬
ritalis incursionibus eius aĩam
libaut. Et si nõ resedit in loculo qͥ
erat mortuus tñ nequiuit u xpõ. et¬

Expanded text:
Etsi nunc non tetigit loculum, suscepit tamen commendatum spiritum: et si non appellavit corporis voce defunctum; divinae tamen potestatis auctoritate a cruciatibus mortis, et a nequitiae spiritalis incursionibus ejus animam liberavit: et si non resedit in loculo, qui erat mortuus; tamen requievit in Ch
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ fuit expectanda ꝓcepcio se neuilis
dissummulacio ind̾ctur. uc fortasse deo
sunt tͥbutint quia maturo tuiobi¬
tu ur̃e futur erat uoluptatis occa¬
teres as potiuis aliquem destinaies
dimebam te cõuntt̾e me fluctibus a¬
dere et solico metus maior in cesse¬
tat aĩm.& et regnacionem erpli¬
ansti. et rem ordinasti. et ueti et sẽ¬
tmoso ut audic nauigio itin tefl¬
uctib cre didisti. Namq cũ celent¬
tem aucupares cautelam p̾tinisis
fallax leticia. oin cectahuã¬
rum curricula. Ex affrica red¬
ditum ex mnau restitutum
ernaufragio suatum putabamus
iam nobis nou posse enpi sgraui¬
natiuitatib eintata. ei mors cepit
nobis ẽẽ nanfragio. Quid eĩ supẽ
suaitatis. quib tam poulce decꝰ
tam carum mnhinꝰ mnundi tenebrs
lumẽ extunctum ẽ ĩ quo nõ ure faum

Expanded text:
eorum expetenda perceptio, sed ne vilis dissimulatio videretur. Aut fortasse ideo sunt tributi, ut quia immaturo tui obitu nostrae futurus eras voluptatis occateres, ac potius aliquem destinares. Timebam te committere viae, fluctibus credere, et solito metus major incesserat animum: sed et peregrinationem explsti, et rem ordinasti, et veteri et sentinoso, ut audio, navigio iterum te fluctibus credidisti. Namque cum celeritatem aucuparis, cautelam praetermisisfallax laetitia! o incerta humanrerum curricula! Ex Africa redditum, ex mari restitutum, ex naufragio servatum, putabamus jam nobis non posse eripi: sed gravinatatibus evitata, ejus mors coepit nobis esse naufragio. Quid enim superest suavitatis, quibus tam praedulce decus, tam clarum in his mundi tenebris lum
Abbreviated transcription (Latin):
Enciosiquidem qd repetendr̃
officus tins recensendis q
ututibr afficiatur aĩmus
s tñ ĩ ip̃a ñi afteccõne iequiesco. at¬
An ego possum aut non cogitare de
te aut ũquani siue lacriims cog¬
tare. Et potͥo unquam aut canti
ud menunisse fr̃is aut sine lacri¬
mabili quadã meiminsse grã. Q¬

Expanded text:
entio equidem quod repetendis officiis tuis, recensendisque virtutibus, afficiatur animus: sed tamen in ipsa mei affectione requiesco, atm. An ego possum aut non cogitare de te, aut umquam sine lacrymis cogitare? Et potero umquam aut tanti non meminisse fratris, aut sine lacrymabili quadam meminisse gra
Abbreviated transcription (Latin):
ones a catholica repelle ecc̃a. Nesua
impericia. impitos ininime doceat
et husꝰmodi caũ pͥuento euemat
illi qd scpͥtum ẽ. Cecus ceco ducatũ
pbens ambo in foneam cadunt. Oi
uero talem se ut diximus eẽ ignorat
sacerdocium innumic appetat nec
locum alt̾ius usurpare p̾sumat
preẜtim illius. qui fulgore suesa¬
piencie populoꝵ pot̾ cordalustraie.
Subuixit et ait. nõ uinolentum si
est nõ inno multo deditum. ut sicre
nou ignoretur. Ne post largam po¬
tacionem uim. mulierem delecte¬
tur illecebra. Ne ꝑ unũ sicut ait apls
suspicionib p̃ius mĩme pcuciat ꝯ¬
ciencias alioꝵ. Ne oum pectilans ĩ

Expanded text:
ones a catholica repellere Ecclesia, ne sua imperitia imperitos minime doceat, et hujusmodi casu praeventus eveniat illi, quod scriptum est: Caeco caecus ducatum praebens, ambo in foveam cadunt . Qui vero talem se, ut diximus, esse ignorat, sacerdotium minime appetat, nec locum alterius usurpare praesumat, praesertim illius qui fulgore suae sapientiae populorum potest corda lustrare. Subjunxit et ait: Non vinolentum , hoc est, non multo vino deditum; ut si creiberit an non, ignoretur; ne post largam potationem vini mulierum delectetur illecebra, nec per vinum, sicut ait Apostolus, suspicionibus pravis minime percutiat conscientias aliorum; ne dum p
Abbreviated transcription (Latin):
lius sit magua iurtus ẽ filius. Qm¬
udin igitur oĩ poteus deuegatur ꝙ̃
bẽs. Oiã ꝑ ip̃m facta sinit. Ergosi et põ
fecit et filius utiq fc̃ uunta s̃. opaci¬
oins indicat uintatem. Nonergo o

Expanded text:
lius sit, magna uirtus est filius. quemadmodum igitur omnipotens denegatur, quem habes: omnia per ipsum facta sunt. ergo si et pater fecit et filius, utique facti unitas operationis indicat unitatem. non ergo o
Abbreviated transcription (Latin):
ptibus elucebat inunuisitate re¬
Tplerduit sicut ꝓbat sapiencia. d
ta sibi qua drare et cõuenire inde¬
cellit et quasi in quodã speculo e¬
lucet. Accedat tam̃ suauis sin o
ut odciliet.sͥ affectum audien
ulantem sem adulandum cuiq̃
uir optunus senciat. hoc eĩ modo
discit bomis defenie reuerencia.
Nam neglige bonoꝵ uidicia uł
atrogancie uł dissolucions ẽ quo¬

Expanded text:
partibus elucebat, in universitate repartibus elucebat, in universitate resplenduit, sicut probat Sapientia, dicens: ta sibi quadrare et convenire videcellit, et quasi in quodam speculo elucet. 235. Accedat tamen suavis sermo, ut conciliet sibi affectum audientulantem se, neque adulandum cuiquavir optimus sentiat; hoc enim modo discit bonis deferre reverentiam. Nam negligere bonorum judicia vel arrogantiae, vel dissolutionis est: quo
Abbreviated transcription (Latin):
sio gemina est. Nam ẽ decoꝵ qĩ
corpe est eciam spãle quod ĩprẽ ali¬
qua euitet. Illuidgen̾ale ita ẽ. ac si
equabilem formam atq uinu¬
sitatem honestacis moĩ actu suo
hẽat continentem cũ omis sibi
eius ita consentit nec ĩ inillo a¬
liqua rediscrepat hoc spãle cũ ali¬
quem actum iusius hab u̾ͥtutib
⁊ turpe ẽ quod sit ꝯ̃ naturaui adt
eĩ apłs quasi int̾rogans. Decet mu¬
tare deum. nec ipã uatura docet
nos. Quodiux quidẽ sicomam
hẽat iguominia ẽ illi. quĩ ꝯͣuatu¬
ram ẽ. i itm dicit. Mulier uo sica
utinam q ⁊ ĩtocenciam custodire
possemus. nec acceptam urã inali¬
cia mutaret. Hẽs huc decorem ge¬
u̾alem quia fecit deus mundi istiꝰ
pulccitudinem. hẽs et ꝑ ꝑtes. qͥa
cũ fac̾et deus lucem ⁊ diem noctẽ¬
q ditingueret cũ ꝯd̾et celum cũ
t̾ras et matia separet. cũ solem
⁊ luuam ⁊ stellas cõstitueret luce¬
ret uꝑ t̾ram pbauit singula . Er¬
go decoꝵ quod in singuliꝰ mũdi

Expanded text:
sio gemina est. Nam est decorum qcorpore: est etiam speciale, quod in parte aliqua enitet. Illud generale ita est, ac si aequabilem formam atque universitatem honestatis in omni actu suo habeat concinentem; cum omnis sibi ejus vita consentit, nec in ulla aliqua re discrepat: hoc speciale, cum aliquem actum in suis habet virtutibus et turpe est quod sit contra naturam. Ait enim Apostolus quasi interrogans: Decet murare Deum? Nec ipsa natura docet vos quod vir quidem si comam habeat, ignominia est illi; quonia Et iterum dicit: Mulier vero si ca60 utinamque et innocentiam ejus custodire possimus, nec acceptam nostra malitia mutaret! 223. Habes hoc decorum generale, quia fecit Deus mundi istius pulchritudinem. Habes et per partes, quia cum faceret Deus lucem, et diem noctemque distingueret , cum conderet coelum, cum terras et maria separaret, cum solem et lunam et stellas constitueret lucere super terram, probavit singula. Ergo decorum hoc, quod in singulis mundi
Abbreviated transcription (Latin):
ut ab ea profectũ udeatur et sine
ea ẽẽ nõ possit uelut salubricas gͥ to¬
aus oꝑis actus q uri houestas est
et sicut spẽs est decoꝵ quod cũ hoes¬
tate confusum opimone disting̾¬
tur Nam et si ĩ aliquo indeatur ex¬
cellere: tũ inradice ẽ bonestatis. s
fłorere y̾cipuo ut sũ ea decidat inea
floreat. quid est cũ boestas. nͥ q̃ tur¬
pituromẽ quasi morte fugiat. Epͥ
uo inhonestum insi quodatidita¬
tem ac mortem affat uirenti gͥ ib
flos enucat quia radir salua est at uo
ꝓpositi nũ radice uiciosa irchu ger

Expanded text:
ut ab ea profectum videatur, et sine ea esse non possit. Velut salubritas igitur totius operis actusque nostri honestas est, et sicut species est decorum, quod cum honestate confusum, opinione distinguitur. Nam etsi in aliquo videatur excellere, tamen in radice est honestatis, sed flore praecipuo, ut sine ea decidat, in ea floreat. Quid enim est honestas, nisi quae turpitudinem quasi mortem fugiat? Quid vero inhonestum, nisi quod ariditatem ac mortem afferat? Virente igitur flos emicat, quia radix salva est: at vero propositi nostri radice vitiosa, nihil ger
Abbreviated transcription (Latin):
in duit. Et apostolus ait. Sicut in
die honeste ambulate. Quod g̾ce
ficat bono hĩtu bona specie. Deus gͦ
pͥmum hõiem cũ couderet. bonahĩ¬
tudine bona m̃broꝵ cõpõne forin auit
⁊ optiniam ei spẽm dedit remissio¬
uenerat insin forma et in hoĩs spẽ
DTe decet yumꝰ deus insyon. hoe est
dic̾e honestum ẽ ut te time amus
te diligimus te p̾cemur te bonorifi¬
fiant S possus ⁊ hoĩem timere
tem cũ bona con̾sacõne. lxuiii.

Expanded text:
induit . Et Apostolus ait: Sicut in die, honeste ambulate . Quod Graeci ficat, bono habitu, bona specie. Deus ergo primum hominem cum conderet, bona habitudine, bona membrorum compositione formavit, et optimam ei speciem dedit. Remissiovenerat in servi forma, et in hominis specie Te decet hymnus, Deus, in Sion ; hoc est dicere: Honestum est ut te timeamus, te diligamus, te precemur, te honorififiant . Sed possumus et hominem timetem cum bona conversatione .
Abbreviated transcription (Latin):
cencie uidetuc intru obscurior. ⁊i¬
deo ad ea cõn̾tuntur studia que
plausibiliora arbitrantut. p̾senci¬
aquippe plures quam futura p̾¬
fecunt. Illi a p̾sentib nos futuris
militamus. Uñ quo p̾staticior cau¬
saeo debet ẽc cura atcencior lxuii.
Leam que tocus uite ornatꝰ
attolli modestiam. Non eĩ ieoi¬
ocre est reb singulis modũ ẜua¬
reatq ĩptire oromem in quo u̾e
plucet illud quod decoꝵ dicitur ꝙ
ita cũ honesto iũgitur cũ separi nõ
q̃at si quidem ⁊ ꝙ detet honestum
ẽ et quod honestum est decet. ut
magis nis mone distinccio sit. ꝙͣ
ĩuͥtute discrecio. Diffre eĩ eaitet
se intelligi pot̾ explicari nõ potꝰ.
Et ut couemur aliquid eruere dis¬
tinctonis hoestas uelut bonia ualitu
doẽ quedam salubritas cors. Decus
aͥ tanquam uenustas ⁊ pulcritudo
Sicut gͦ pulcritudo supra saluba¬
taten ac ualitudinem in detur ex¬
cillere et tũ sũ his ẽẽ pot̾. n ullo seꝑ

Expanded text:
centiae videtur vita obscurior; et icentiae videtur vita obscurior; et ideo ad ea convertuntur studia, quae plausibiliora arbitrantur. Praesentia quippe plures quam futura praeferunt. Illi autem praesentibus, nos futuris militamus. Unde quo praestantior causa, eo debet esse cura attentior.eam quae totius vitae ornatum attollit modestiam. Non enim mediocre est rebus singulis modum servare, atque impartiri ordinem, in quo vere praelucet illud quod decorum dicitur: quod ita cum honesto jungitur, ut separari non queat. Siquidem et quod decet, honestum est, et quod hinctio sit, quam in virtute discretio. Differre enim ea inter se intelligi potest, explicari non potest. 219. Et ut conemur aliquid eruere distinctionis, honestas velut bona valetudo est, et quaedam salubritas corporis: decus autem tamquam venustas et pulchritudo. Sicut ergo pulchritudo super salubritatem ac valetudinem videtur excellere, et tamen sine his esse non
Abbreviated transcription (Latin):
culis aluco reb secũdis. Saltaiit
datus muitauit uultum coram re¬
ge. cui notũ achis. At hoc si remotafe
tur nequaꝙ̃ leuitatis rep̾hensioneca¬
rere potuusset. Saul quoq uallatus
choro ꝓpħarum etiam ipẽ ꝓpħauit⁊
de eo solo quasi indigno memoratun
um ingems̃ nou̾it ⁊ adid se appłico
quod sibi aptum eleg̾it Itaq pͥus ꝙͥ
sequatur consideret noint bone sua
s etiam incia agnoscat equalemq se
iudicem sui pbe̾at ut bomis intendit
uicia declinet. Alius distinguendele¬
ciom aplior alius psalmo grauia
alius exorcizandes qui malo labor̃
spũ sollicicior alius sa: crario optu
im quisq sequi uitam pentund
niq płiq admiliciam fecuntur
quoꝵ militau̾nt parentes alii. ad
acciones diu̾sas. In eccãstico uoof¬
acio uchil tarius ĩ uemas quam
eum qui sequatur institutum pa¬
tris ul quia grauis det̾ret actus
ł quia inlubrica etate difficilior
abstinencia uł quia alacri adoles¬

Expanded text:
culis aliud in rebus secundis. Saltavit datus. Mutavit vultum contra regem, cui nomen Achis : at hoc si fecisset retur, nequaquam levitatis reprehensione carere potuisset. Saul quoque vallatus choro prophetarum, etiam ipse prophetavit; et de solo quasi indigno memoratum um ingenium noverit, et ad id se applicet, quod sibi aptum elegerit. Itaque quid sequatur, prius consideret. Noverit bona sua, sed etiam vitia cognoscat: aequalemque se judicem sui praebeat, ut bonis intendat, vitia declinet. 215. Alius distinguendae lectioni aptior, alius psalmo gratior, alius exorcizandis qui malo laborant spiritu, sollicitior, alius sacrario oportunim unusquisque sequi vitam parentum. Denique plerique ad militiam feruntur, quorum militaverunt parentes, alii ad actiones diversas. 217. In ecclesiastico vero officio nihil rarius invenias quam eum qui sequatur institutum patris: vel quia gravis deterret actus, vel quia in lubrica aetate difficilior abstinentia, vel quia alacri adoles
Abbreviated transcription (Latin):
Petrus quoq me doceat ut ipẽ ꝙͥ
teueret qui dixit in opi attendent
dse et ad iohannem. argentum ⁊
llu uas iopi: q: alii donare non
possunt. Das mopi quodei in di¬
uitib facias tuciorem. Incitasti
Dic cito. Nogo quid des: nolo me
diu suspensũ reddere. cupio pe¬
t̾e: sicito soluas. Si solius cto.
Nõ distulisti mopem. nõ despex¬
istis p̾cem pauꝑis. nõ duicuis

Expanded text:
Petrus quoque me doceat et ipse quid Petrus quoque me doceat et ipse quid faeneret, qui dixit inopi adtendenti ad se et ad Iohannem: argentum etalii, das inopi quod alii donare non possunt, das inopi post quoduitibus facias ditiorem. incitasti dicito. rogo, quid des. noli me diu suspensum reddere; cupio petere si cito soluas. sed soluisti cito: non distulisti inopem, non despexisti precem pauperis, non diu
Abbreviated transcription (Latin):
bus multis. tuã nõ mutuab̾is:
tempus ẽ pleuiꝰ et exp̃ssius dispu
legis statuta p̾scͥbant p̾cedit eñ fe¬
noris cam pignoris causa. Mutu¬
abitur inquit peccator et nõ soluet
iustus autẽ miseretur et cõmodit.
dudis debitor quro debeas declina¬
re audis creditor quid debeas inu¬
tar. Et inf̾ra. Iuueins fin et semu
et nõ uidi iustũ delictum. nec sem̃
uis querens panẽ. Tota die mise¬
ttur et fenerat. uñ huic iusto. qd̾
ota oie feneret. Ergo diues iustꝰ
ẽetqũ dicior inꝰquisq fu̾it: tanto
iustior. Qui plus huit. imde fenerz.
ipẽ erit iustior. S difficile diues
intrat in regnũ celoꝵ. Qud gꝰ fe¬
neret dic sancte dauid. contra me
ꝓtuli testimoniũ nͥ mͥ subuenis
Detr̃ dicebat. argentum et aurcũ
nõ sẽo. Nũquid ñ erat iustus: Tuer
go exrone quid feneret dixisti
em̃.Gs uir cui miseretur et cõmo¬
dit disponet s̾mones suos ĩ uidi¬
o. Inuem quid fenerat iustus.

Expanded text:
bus multis, tu autem non mutuaberis, bus multis, tu autem non mutuaberis, tempus est plenius et expressius disputlegis statuta praescribant; praecedit enim faenoris causa pignoris causam. mutuabitur inquit peccator et non soluet, iustus autem miseretur et tribuit. audis, debitor, quid debeas declinare: audis, creditor, quid debeas imitari. et infra: iuuenis fui et senui, et non uidi iustum derelictum nec semen eius quaerens panem. tota die miseretur et faenerat. unde huic iusto quod tota die faeneret? ergo diues iustus est et quanto ditior unusquisque fuerit tanto iustior? qui plus habuerit unde faeneret ipse erit iustior? sed difficile diues intrat in regnum caelorum. quid ergo faeneret dic mihi, sancte Dauid! contra me protuli testimonium, nisi mihi subuenis. Petrus dicebat: argentum et aurum non habeo: numquid non erat iustus? tu mihi ergo expone quid faeneret. dixisti enim: beatus uir qui miseretur et commodat, disponet sermones suos in iudicio. inueni quid faenerat iustus.
Abbreviated transcription (Latin):
uon introibis indomũ ipius p̃¬
guorare pignus. s foris stabis
et hõ apud quem de bitum ꝓfe
ut dormiet in uestimento ius
et beuedicet te. et erit inte mle¬
ricordia coram domino deo sls¬
et alibi inquiunt scpͥtum elos
quia spalia pignora suat inc̃dd
quoq et lapͥidem supiorẽ moles
hibitum pignorari. S cum ꝑeze¬
chiel ꝓphetam ip̃e dominus di¬
cat ũstum ẽẽ qui pignus reddi¬
dit in iustum qui tenuit utiq ñ
sp̃ale aliquod. s generalr̾ omẽ pig¬
mis suadet cẽ red̾dendum. cũ di¬
cat iob cõscpͥcõm quam habin ad¬
usus aliquem uiram̃to cõceptam
lponens coronam legebam et siñ
scidens eam reodidiꝰ nichil accipi¬
ens a debitore: cũ doꝰ inichil abhis
quib mutuũ dederimꝰ spandum
esse p̾cipiat qd̾ recipe debeamus. qͦ¬
modo pignus ẜm legem putant
esse retinendũ: Ac ne partre crudes¬
cant modo et dicant eciam adfe¬
nerandum dese incitari legis oracu¬
lo: quia scpͥtum ẽ. fenerabis genti¬

Expanded text:
non intrabis in domum ejus pignerare pignus: foris stabis, et homo apud quem debitum tuum m solis; et dormiet in vestimento suo, et benedicet te, et tibi erit misericordia coram Domino Deo et alibi, inquiunt, scriptum est: non quia specialia pignora sint interdquoque et lapidem superiorem- rem hibitum pignorari. sed cum per Ezechiel prophetam ipse dominus dicat iustum esse qui pignus reddidit, iniustum qui tenuit, utique non speciale aliquod, sed generaliter omne pignus suadet esse reddendum. cum dicat Iob: conscriptionem quam habui aduersus aliquem iuramento conceptam, inponens coronam legebam, et si non scindens eam reddidi nihil accipiens a debitore. cum dominus nihil ab his quibus mutuum dederimus sperandum esse praecipiat, quod recipere debeamus, quomodo pignus secundum legem putant esse retinendum? Ac ne pari recrudescant modo et dicant etiam ad faenerandum se incitari legis oraculo, quia scriptum est: faenerabis genti
Abbreviated transcription (Latin):
tolerabiliora abeuiroi supphaa rimã¬
tur. Arripit gladisi suspendit laque¬
um. iguemꝰ adolet explorat ueneñ
et intͦ ħ dubius quid eligat dicit
quid faciam. deinde iute huiꝰ sua¬
intate reuocatus. cupit reuocare
inͥ alm̃ta. unde uesticus: uolo iu¬
uere si hẽam quõ possim uitam hãc
sustiere. S quib cibs. quibus
subsidus. Quid faciam inquit. ꝙͥ
nõ hẽo. Clamat se diues nõ hẽre. pa¬
uptatis hic smo ẽ de mopia que¬
ritur. habũdans fructib. Nõ hẽo in¬
quit quocongregem fructus me¬
Q̾ pucares illũ dicẽ. nõ hẽo fructꝰ
unde inuerrouinẽ michi. Bs qui
de habundancia piclitatur. Imo m¬
serior iste fecuditatib siis. quã
paup cui piculum deegestate ẽ
xt ille uũexcuset erũpna. habetẽ¬
te ĩ uiriam non habet culpam. Isten
destruam horrea. Putes illum ad¬
huc dicere aꝑiam horrea ingrediã¬
tur qui tolerate famem noqueunt
ueniant mopes. intrent paupes

Expanded text:
tolerabiliora obeundi supplicia rimatolerabiliora obeundi supplicia rimatur, arripit gladium, suspendit laqueum, ignis adolet, explorat uenenum. et inter haec dubius quid eligat dicit: quid faciam? deinde uitae huius suauitate reuocatus cupit reuocare mihi alimenta. unde uestitus? uolo uiuere, si habeam quomodo possim uitam hanc sustinere, sed quibus cibis, quibus subsidiis? quid faciam inquit, quod non habeo. clamat se diues non habere: paupertatis hic sermo est: de inopia queritur abundans fructibus. non habeo inquit quo congregem fructus? putares illum dicere: non habeo fructus, unde uiuendum est mihi. beatus qui de abundantia periclitatur? immo miserior iste fecunditatibus suis quam pauper, cui periculum de egestate est. habet ille unde excuset aerumnam, habet certe iniuriam, non habet culpam: iste ndestruam horrea. putes adhuc illum dicere: aperiam horrea, ingrediantur qui tolerare famem non queunt, ueniant inopes, intrent pauperes,
Abbreviated transcription (Latin):
ditas excitat cura pingil aliena ra¬
pienoi torquet inindia. Mora uex¬
at st̾ilitas ꝓuentuum infecũda
pturbat sollicitat habundancia
uñ illi dunti cuiꝰ posẜo uberes fruc¬
tus adtulit qui cogitauit. intra se
dicens. quid faciam qd̾ nõ hẽo qͦ
cõgregem t̾ructus ineos. Et dixit
hoc faciam. Destruam horiea mea.¬
et maiora faciam illo cõogabo oĩa
que nata sunt mͥ et dicant aĩe
mee. diã mea hẽs multa bona man¬
nos multos posita requiesce man¬
duca bibe. epulare Respondit deus.
Stulte hac nocte aĩam tuam repetũt
ate que a parasti cuiꝰ erunt. Ne ip̃e
quidem deus eum dormire puit¬
tit. Int̾pellat cogitantem extitat dor¬
iientem. S nec ipẽ se quietum cẽ pa¬
titur qui de habundancia sollicitat᷑
et in ub̾tate fructuũ uocẽ egentis e¬
uttit. Quid faciam inquit. Nõne
ħ pauperio uoc est. nõ hñtio subsidia
uniendi. egens õim. huc atq uluc re¬
spicit scrutatur hospicium inch ĩue¬
morl. Querit mortis conpendiaut

Expanded text:
ditas, exagitat cura peruigil aliena rapiendi, torquet inuidia, mora uexat, sterilitas prouentuum infecunda perturbat, sollicitat abundantia. unde illi diuiti, cuius possessio uberes fructus adtulit, qui cogitauit intra se dicens: quid faciam, quod non habeo quo congregem fructus meos? et dixit: hoc faciamet majora faciam; illo congregabo omnia quae nata sunt mihi, et dicam animae meae: Anima, habes multa bona in annos multos posita, requiesce, manduca, bibe, epulare; respondit Deus: Stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te: quae autem parasti, cujus erunt ? Ne ipse quidem Deus eum dormire permittit. interpellat cogitantem, excitat dormieutem. sed nec ipse se quietum esse patitur, qui de abundantia sollicitatur et in ubertate fructuum uocem egentis emittit. quid faciam? inquit. nonne haec pauperis uox est, non habentis subsidia uiuendi? egens omnium huc atque illuc respicit, scrutatur hospitium, nihil inuemori, quaerit mortis conpendia et
Abbreviated transcription (Latin):
minũ inducis mare intra p̾oia
cua: nec desint belue ꝓdutis fi¬
nes t̾re ne possis hrẽ finituum

Expanded text:
minum, inducis mare intra praedia tua, ne desint beluae, producis fines terrae, ne possis habere finitim
Abbreviated transcription (Latin):
catholicis. hoc ẽ cum roma ecc̃a con¬
uemiret et forte ad id locoꝵ inscism¬
te regionis illuis ecc̃ẽ erat Luciftr
rat. et quam ꝙ pro fide exulasser
fidei sue reliquisset ħedes. Nonp¬
taint tũ fidem cẽ inscisinate. Nam
et fi deigͣ deum tenerent. tñgͣ dei
eccãm nontenerent cuius pacielũ¬
tur uelut quosdam artus diuidit
uidetur abbus exhiben xp̃o fidesa
quib euacuatur eius passio corpus

Expanded text:
catholicis, hoc est, cum Romana Ecclesia conveniret? Et forte ad id locorum in schismate regionis illius Ecclesia erat; Lucifer erat, et fidei suae reliquisset haeredes, non putavit tamen fidem esse in schismate. Nam etsi fidem erga Deum tenerent, tamen erga Dei Ecclesiam non tenebant, cujus patiebantur velut quosdam artus dividi, videtur ab his exhiberi Christo fides, a quibus evacuatur ejus passio, corpus
Abbreviated transcription (Latin):
ens. quia sapia cultura deiest absti¬
n̾e ã amalis disciplina ẽ. Qus gͦ
nonfugiat malicie locum officinã
ĩprobitutis q̃ mitrire nesciat dem¬
q nõ ociose siguũ positum ẽ supra
cam ne quis eũ occro̾et ut sgãretur
quod nõ extinguatur. et auferatꝰ
atris malicia. Simebat gñ cain
ne occide̾tur: qr fug̾e nesciebat au¬
gtur et cumulacur ip̃o usu mali¬
qa et ẽ sũ mod̾acõne sine tine. dolo.
etfraitdo descernẽs q̃ fc̃is sus ꝓ¬

Expanded text:
ens, quia sapientia cultura est Dei, abstinere autem a malis disciplina est. 39. Quis ergo non fugiat malitiae locum, officinam improbitatis, quae interire nesciat? Denique non otiose signum positum est supra Cain, ne quis eum occideret; ut significaretur quod non exstinguatur et auferatur a terris malitia. Timebat Cain ne occideretur, quia fugere nesciebat. Augetur enim et cumulatur ipso usu malitia, et est sine moderatione, sine fine, dolo et fraude decernens,
Abbreviated transcription (Latin):
non sobrietatis spetied.S bibendi
est disciplmna. Et elũ cragidiatind
actores pͥmo sensum uocemerti¬
tant donec uocis aperi ant it ut
posta magins possunt cdam orib
psonare. Ita isti quoq inp̾ncipioꝰ
lusorus se ercent poculis ut urie
situn neforte restinguant eam

Expanded text:
non sobrietatis species, sed bibendi est disciplina. Etenim ut tragoediarum actores primo sensim vocem excitant, donec udae vocis aperiant iter, ut postea magnis possint clamoribus personare: ita isti quoque in principio praelusoriis se exercent poculis, ut irritent sitim; ne forte restinguant eam
Abbreviated transcription (Latin):
mentes litigant iita his sompñ
sst Dõpnus his multus est excitan¬
ullis uocib possunt. Qñto libet sti¬
iulandos ĩpulsu putes insi resipu¬
uit ingilate nõ possunt. unde bene
aremias hiꝰ hoĩem tanquam su¬
fuam creaturam deflend̾ putat.
audest enĩ homo ebrius. insi crea¬
uira supflua. Itaq sic ait. Sicut fle¬
ill iazer deflebo te intis: quia deser¬
a est cuntas iazer. Et infra. uinum
rit intorcularib tins. mane uon
modacio em̃ naturalis ẽ supra
neusuram quioquidẽ suꝑfluum
stur. Ita ẽ ebrietas. quefletuꝓpheti¬
⁊ deploratur. uñ ait apostosus. No¬
lte mebͥaui uino in quo ẽ luxuria
Est ergo ebrietas culpe. est et gra

Expanded text:
mientes litigant. uita his somnium mientes litigant. uita his somnium est, somnus his multus est. excitari nullis uocibus possunt: quantolibet stimulandos inpulsu putes, nisi resipierint, uigilare non possunt. unde bene Hieremias huiusmodi hominem tamquam superfluam creaturam deflendum putat. quid est enim homo ebrius nisi creatura superflua? itaque sic ait: sicut fletum Iazer deflebo te, uitis, quia deserta est ciuitas Iazer, et infra: uinum erat in torcularibus tuis: mane non atio enim naturalis est, supra mensuram quidquid est superfluum habetur — ita est ebrietas, quae fletu prophetico deploratur. unde ait apostolus: nolite inebriari uino, in quo est luxuria. est ergo ebrietas culpae, est et gra
Abbreviated transcription (Latin):
tiales libidines excitantur ut. uul¬
lum tẽpus pscpͥtum hẽant quo dece¬
at in dulgere cõcubitir. uocem am¬
ant colore uariatur oculis iguesot
e auhelant fremunt narib. infu¬
uem mardescunt. sensum excedũt
mc frenesis piculosa. hinc calculi
aius pena. hinc exicialis criroi¬
as. hĩc uonntus freques semosas
cpulas cũ int̾noꝵ uiscerum cruore
et mebriamm et uomite ⁊ cadetis ⁊
nonsurgetis. hic eciã uane ymagiẽs
ncsi inłus instabilis gressus uin¬
bras sepe transilumt sicͥ foueas. Nu¬
tat his t̾ra subito. Ecigi et inclinau
uidetur. et quasi u̾tatur timentes ĩ
faiem ruunat ⁊ sols̃ inanib appre¬
tudunt aut cõcurrentib mõtibꝰ
y urdentur incliroi Murimur in
uribus tanquam maris fluctuan
pauor. et resonancia fluctu lito
icanes si uiderint leones arbitrã¬
as et fugunt. alu risu soluũtur ĩ¬
condito. Alu inconsolabili merore
deplorant alii u irõnabili c̾mĩt pa¬
uores. uigilantes sompmant dor¬

Expanded text:
tiales libidines excitantur, ut nultiales libidines excitantur, ut nullum tempus praescriptum habeant, quo deceat indulgere concubitu. uocem amittunt, colore uariantur, oculis ignescunt, ore anhelant. fremunt naribus, in furorem inardescunt, sensu excidunt. hinc frenesis periculosa, hinc calculi grauis poena, hinc exitialis cruditas, hinc uomitus frequens semesas epulas cum internorum uiscerum cruore et inebriamini et uomite: et cadetis et non surgetis. Hinc etiam uanae imagines, incerti uisus, instabilis gressus. umbras saepe transiliunt sicut foueas. nutat his terra, subito erigi et inclinari uidetur, quasi uertatur. timentes in faciem ruunt et solum manibus adprendunt aut concurrentibus -montibus sibi uidentur includi. murmur in auribus tamquam maris fluctuantis fragor et resonantia fluctu litora. canes si uiderint, leones arbitrantur et fugiunt. alii risu soluuntur incondito, alii inconsolabili maerore deplorant, alii inrationabilis cernunt pauores. uigilantes somniant, dor
Abbreviated transcription (Latin):
ĩco poculo uenenum mortis. uene¬
uũ libidinis ueuenũ ebrietatis et.
hoc qui bibit cõmouetur et aldit.
Cõmouetur non solum corporesii
corde turbato.Cõmou̾i em̃ pcc̃i esi
Deuq cayn. exiens aconspettu do
hĩtauit int̾ra naid: ꝙ in t̾pretia
sig̃t cõmocionem gͦ qui calueau¬
te sub maledicto constitiris cỹn
illis parricide ut tremas atq mo¬
ueaus: Oet et ꝑsecutores do trali¬
seuntes monebant capita sua ex¬
agitabat eĩ eos sp̃c nequam qui re¬
pleta a se corpa mouer consuemt
et ulc defu̾it tremor desunt. Ebri¬
etas a ppetuũ dat tremorem. Su¬
dant uiuum corpora cemulentor
Si lemꝰ contigis uniũ expͥus.
Ebrictas fomentum libidinis. ebͥ¬
etas incentinũ insame. ebctas ne¬
neuũ insipiencie. hec sensus hm̃
mutat. et formas ꝑ hanic fuinre
hoĩb cqui hĩuientes. Siquidem
naturali uapore corporis calidi
pret̾ uaturam uun calore flãma¬
ti: cohi bere se nõ possunt. et in bes¬

Expanded text:
in eo poculo uenenum mortis, uenein eo poculo uenenum mortis, uenenum libidinis, uenenum ebrietatis est. hoc qui biberit commouetur et cadit. commouetur non solum corpore sed etiam corde turbato; commoueri enim peccati est. Denique Cain exiens a conspectu dei habitauit in terra Naid, quod interpretaicat commotionem. ergo qui calice aute sub maledicto constituis Cain illius parricidae, ut tremas atque mouearis? sed et persecutores domini transeuntes mouebant capita sua: exagitabat enim eos spiritus nequam, qui repleta a se corpora mouere consueuit. et ille cum defuerit tremor desinit, ebrietas autem perpetuum dat tremorem. sudant uinum corpora temulentorum: si leuius contigeris, uinum exprimis. ebrietas fomentum libidinis, ebrietas incentiuum insaniae, ebrietas uenenum insipientiae. haec sensus hominum mutat et formas. per hanc fiunt ex hominibus equi adhinnientes, siquidem naturali uapore corporis calidi et praeter naturam uini calore flammati cohibere se non queunt et in bes
Abbreviated transcription (Latin):
asalutem relinquis mortẽ eligi
Uox diluculo eciamcursatur per
tabuas uiuĩ quentur excucunt
tapetes accubitum festinant st̾¬
nere la gruas argenteas aura¬
tos calices expomunt. ue ĩquit¬
ista querentib. Calix. lureus ba¬
bilon ĩinanu doͥ in ebrians oẽm
t̾ram. Aĩõ eius biberunt õs gen¬
tes. ideo cõmote sunt. et subito
cecroit babylon et contrita est que
calix aureus contritus ẽ quia babi¬
ro se iactet et precio in dominie
irã ẽ pocestate demq dina ĩdig¬
uacione contitar. Qua racione ci¬
lix aureus. Qm̃ qui ueritate defi
querit illecebrantut species salte
preciosa ad bibendum aliquos pͥ¬
sit illicere. cõstitue añ oculos pom¬
pani. hꝰ seculuuides spetiosam il¬
lecebram s inauem graciam. Non
te inducant aurea uasa et argen¬
tea habemus et uos thesaurumi
uasis fictilib. uas apostolicum
fictile est. S in thesaurisẽ xp̃ixii
E siceram manes sectantes¬
aureũ ẽ hoc uas poculumẽ

Expanded text:
a salutem relinquis, mortem eligis. a salutem relinquis, mortem eligis. uix diluculum, et iam cursatur per tabernas. uinum quaeritur, excutiuntur tapetes. accubitum festinant sternere, lagynas argenteas, auratos calices exponunt. uae,inquit,istaquaerentibus! calix aureus Babylon in manu domini inebrians omnem terram. a uino eius biberunt omnes gentes, ideo commotae sunt. et subito cecidit Babylon et contrita est. calix ergo aureus contritus est, quia Babyro se iactet et pretio, in domini et ipsa est potestate. denique diuina indignatione conteritur. qua ratione calix aureus ? quoniam qui ueritate deficitur quaerit inlecebram, ut species saltem pretiosa ad bibendum aliquos possit inlicere. constitue ante oculos pompam huius saeculi: uides speciosam inlecebram, sed inanem gratiam. non te inducant aurea uasa et argentea; habemus et nos thensaurum in uasis fictilibus. uas apostolicum fictile est, sed in eo thensaurus est Christi. uae siceram mane sectantesaureum est hoc uas, poculum est:
Abbreviated transcription (Latin):
si fuerint. et surrex̾int uõ meini¬
uerunt ip̃i que gesserunt. Habẽt
Gꝰ eciam dignamꝰ inercedẽ tumul¬
tus. Pret̾ieram certe ego citharã
uiuus et inuo et cantu excitentur
lieres dignas tennlentoꝵ cõsor¬
cio in duci iubent ⁊ abhis fialas
accipunt. atq ulis se subst̾uũt
sedentib. et ad huc metũ sacrate
hñt obsuacionis eb̾etatis minis¬
terium habent ergo umũ et bar¬
bari Libent his romam indulget
ut ⁊ ip̃i soluantur ĩpotus. et en¬
uatiebrietate m̃cantur. Nec solũ
innũ ebrictatem facit s et sice¬
ra. Demq hebrei oẽmpotũqui mn¬
ebriat sicere nõie uocant. Nõminĩ
togo ue illis qui mane ebrieta¬
tis potum requirunt. quos cõue¬
niebat deo lauoes refre puenir
lucem et occiurere orõe solt iisti¬
cie quisuos insitat. et exurgit no¬
bis: si nos xp̃o nõ irino et sicere
cuntin. et tu cytharam teneo: psal¬
im cauũtur. et cu psalt̾iũ suims.
aut tympamm. Merito ue. qui¬

Expanded text:
si fuerint et surrexerint, non memisi fuerint et surrexerint, non meminerunt ipsi quae gesserint. habent ergo etiam dignam mercedem tumultus. praeterieram certe ego citharam ut uino et cantu excitentur lieres dignas temulentorum consortio induci iubent et ab his fialas accipiunt atque illis se substernunt sedentibus. et hunc ritum sacratae habent obseruationis, ebrietatis ministerium. habent ergo uinum et barbari: libenter his Romani indulgent, ut et ipsi soluantur in potus et eneruati ebrietate uincantur. nec solum uinum ebrietatem facit, sed et sicera. denique Hebraei omnem potum qui inebriat sicerae nomine uocant. Non inmerito ergo uae illis qui mane ebrietatis potum requirunt, quos conueniebat deo laudes referre, praeuenire lucem et occurrere oratione soli iustitiae, qui suos uisitat et exurgit nobis, si nos Christo, non uino et sicerae cuntur, et tu citharam tenes? psalmi canuntur. et tu psalterium sumis aut tympanum? merito uae, qui
Abbreviated transcription (Latin):
doꝰ locutus est. auoistis ꝙͥ ꝑ moyse
dix̾it. Audite quid in libro s̾ monũ
esaie s̃ꝙͥtum est. In uehitur enĩ doꝰ
in husꝰmodi usus et ait. ue hus qͥ
sirrgunt mane et sectantur sicerã
qui ebi sunt uespi. Nam uinũ eos
conburet. Cũ cithara cuĩ et psalt̾io
et tympans uinũ bibunt.oꝑa ã
dei non respicuit. et oꝑa mamrũ
eius nõ considerat. Cui ue inquit
inquit. cui iudicia. cui tumultus.
Diusa singulis: temulentis oĩa.
ue eĩ his quiebrii sunt uesyi. Quid
igitur illis qui et añ uesꝑam. et fr¬
quẽt̃ in lucem madent. Ergo nes
de bitum habet cõcertacõnes. con¬
serunt lites. incedem prosilut¬
uiunt ad uidicia uel uocantur ha¬
bent gͦ uidicia tanquã rei fit ñꝙ̃
gramor tumiltus quiaumo mẽs
pu̾titur ebriosi: et nõ menimit
regis nec inagistratus ut scpͥtũ
est et omia ptalenta facit loqͥ
bibent amicicie. uec fr̃ne necessi¬
tud mnis. S post tumultum su¬
munt gladios. et cũ ainulo mner¬

Expanded text:
dominus locutus est! audistis quid per Moysen dixerit, audite quid in libro sermonum Esaiae scriptum est. inuehitur enim dominus in huiusmodi uersus et ait: u ae his qui surgunt mane et sectantur sicera, qui ebrii sunt uesperi; nam uinum eos comburet. cum cithara enim et psalterio et tympanis uinum bibunt, opera autem dei non respiciunt et opera manuum eius non considerant. cui uae inquit, cui iudicia, cui tumultus? diuersa singulis, temulentis omnia. uae enim his qui ebrii sunt uesperi! quid igitur illis qui et ante uesperam et frequenter in lucem madent? ergo uae sibi debitum habent concertationes. conserunt lites, in caedem prosiliniunt ad iudicia uel uocantur. habent ergo et iudicia tamquam rei. fit nonnumquam grauior tumultus, quia uino mens peruertitur ebriosi: et non meminit regis nec magistratus, ut scriptum est, et omnia per talenta facit loqui. biberint, amicitiae nec fraternae necessitudinis. sed post tumultum sumunt gladios et cum a uino mer
Abbreviated transcription (Latin):
bilis. Multi eĩ areliquo serpentĩ
ueneno curantur ueneno ab ebrieta¬
te. Erte ueneno caro inilueratur.
mens sũ noxa ẽ. Ebrietas ad corpo¬
ris mortẽ m̃tis eciam crimen ad¬
uĩgit. Adu̾te a̾ et ꝑfidie uenenũ iu¬
in declatum nõie ait eĩ sup̃ deali¬
cingenis qui nescirent deum. De

Expanded text:
bilis; multi enim a reliquo serpentium ueneno curantur, nemo ab ebrietate. certe ueneno caro uulneratur, mens sine noxa est: ebrietas ad corporis mortem mentis etiam crimen adiungit. aduerte autem et perfidiae uenenum uini declaratum nomine. ait enim supra de alienigenis, qui nescirent deum: de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ in sensibilis nacura quadam sen¬
sibili ioc suos fluctus cobceat ⁊ fines
suos unda cognoscat. Qam det̾ris qͥ
loquar q̃ dinõ oberientes p̾cepto oĩ

Expanded text:
 insensibilis natura quadam sensibili ratione suos fluctus coerceat, et fines suos unda cognoscat? Nam de terris quid loquar, quae divino obedientes praecepto o