comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quel triũ minus ad sit qͣm ipã t̾nitas
dea sit hec et si sepius u̾sando reputant᷑
familiarius quid̃ innotescũt. Sed ⁊ mo¬
dus aliquis adhibẽdus est deoq suppli¬
candum deuotissima pietate ut ĩtlłem¬
apiat et studiuĩ contẽcõnis assumat qͦ
possit mẽte cerni essẽcia u̾itatis sũ ulla
mole sine ulla mutabilitate. Nũc itaq
in qͣntũ ipẽ adiuuat creator mire miẜi¬
cors attendamus hec que modocã ĩt̾iore
ꝙͣ suꝑioreꝰ tractauimꝰ cum sint eadem
ẜ uata illa regula ut qd̾ intlłcui nrõ nõ¬
dumelux̾it a firmitate fider nõ duit¬

Expanded text:
et trium minus aliquid sit quam ipsa Trinitas. » Dicta sunt haec, et si saepius versando repetantur, familiarius quidem innotescunt: sed et modus aliquis adhibendus est, Deoque supplicandum deaperiat, et studium contentionis absumat, quo possit mente cerni essentia veritatis, sine ulla mole, sine ulla mobilitate. Nunc itaque, in quantum ipse adjuvat Creator mire misericors, attendamus haec, quae modo interiore quam superiora tractabimus, cum sint eadem: servata illa regula, ut quod intellectui nostro nondum eluxerit, a firmitate fidei non dimit
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ueritate non suꝑant filium. Nlõ .n.
uerius sũt nec magnitudĩe suꝑant. At¬
q ita filius et spc̃ sc̃s simul tam magnũ
aliquid sũt qͣm pr̃ solus qr tam uere st̃
Sic et ipã trinitas tam magnũ est qͣmi

Expanded text:
m veritate non superant Filium; non enim verius sunt; nec magnitudine superant. Atque ita Filius et Spiritus sanctus simul tam magnum aliquid sunt quam Pater solus, quia tam vere sunt. Sic et ipsa Trinitas tam magnum est, quam
Abbreviated transcription (Latin):
tant. sua uero interiora non cogitẽt nec
possũt amoneri ut hoc faciant. quia nõd̃
ammonẽtis signa nouerũt ubi preci¬
puũ locum u̾ba obtinẽt que sic̃ alia pror¬
sus nescr̃t. Qd̃ autẽ aliud sit al non se
nosse auud non se cogitare iam in eodez
uolumiẽ ostẽdimus. S hancetatẽ omit¬
tamus que nec int̾rogari potest quid in
se agatur. ⁊ nos ipĩ eius ualde obliti sumꝰ
Hine nũ tertos nos ẽẽ suffecerit. qd̾ cũ hõ
de animi sui natum cogitare potuerit
acq inuenire qd̃ ueꝵ est alibi nõ iueiẽt
qͣm penes seipm̃. Inuemet autẽ nõ qd̃ ne¬
sciebat. s uñ nõ cogitabat. Quid .n. scimꝰ
siqd̃ est in nrũ mente nescimus. cũ omĩa

Expanded text:
tant: sua vero interiora non cogitent, nec tant: sua vero interiora non cogitent, nec possint admoneri ut hoc faciant; quia nondum admonentis signa noverunt, ubi praecipuum locum verba obtinent, quae sicut alia prorsus nesciunt. Quod autem aliud sit non se nosse, aliud non se cogitare, jam in eodem volumine ostendimus . 8. Sed hanc aetatem omittamus, quae nec interrogari potest quid in se agatur, et nos ipsi ejus valde obliti sumus. Hinc tantum certos nos esse suffecerit, quod cum homo de animi sui natura cogitare potuerit, atque invenire quod verum est, alibi non inveniet, quam penes se ipsum. Inveniet autem, non quod nesciebat, sed unde non cogitabat. Quid enim scimus, si quod est in nostra mente
Abbreviated transcription (Latin):
Uid
itaq dicendũ est de infantis possit.s.u.¬
mente ita ad huc puuli. et intam mas na
demersi rex ignorincia ut illius mentis
tenebras mens homĩs que aũd nouit
exhorreat. an eciam et ipã se nosse creden¬
da est. Sed intenta ninis in eas res quasᷤ
ꝑ corꝑis s̃us tanto maiore qͣnto nouiore
foris sunt sẜ̃ ibilia feratur. ul huic solũ co-¬
nici potest ꝙ lucis huius haunende sit aui¬
da est ut si quisq̃m minus cautus aut ne-¬
sciẽs quid inde possit accidere nocturnũ lu¬
men posuerit ubi iacet infans in ea ꝑte ad
quã iacentis oculi possint retorq̃ri. nec cer¬
uix possit inflecti sic eius nide nõ remoue¬
tur aspcũs. ut nõnullos. ex ħ etiã straboẽs
fieri nou̾imus eam formãtenẽtibus oculis
qͣm ten̾is et mollib consuetudo quodã mͦ
infixit. ita et in alios corꝑis sẜus qͣntũ si¬
nit illa etas intẽcõe se q̃i coartat aĩe ꝑuulo
ꝵũ quitq̃d ꝑ carnem offendit aut allicit
hoc solum abhorreant uehement aut appe¬

Expanded text:
uid itaque dicendum est de infantis mente, ita adhuc parvuli et in tam magna demersi rerum ignorantia, ut illius mentis tenebras mens hominis quae aliquid novit exhorreat? An etiam ipsa se nosse credenda est, sed intenta nimis in eas res quas per corporis sensus tanto majore, quanto noviore foris sunt sensibilia feratur, vel hinc solum conjici potest, quod lucis hujus hauriendae sic avida est, ut si quisquam minus cautus aut nesciens quid inde possit accidere, nocturnum lumen posuerit ubi jacet infans, in ea parte ad quam jacentis oculi possint retorqueri, nec cervix possit inflecti, sic ejus inde non removeatur aspectus, ut nonnullos ex hoc etiam strabones fieri noverimus, eam formam tenentibus oculis, quam teneris et mollibus consuetudo quodam modo infixit. Ita et in alios corporis sensus, quantum sinit illa aetas, intentione se quasi coarctant animae parvulout quidquid per carnem offendit aut allicit, hoc solum abhorreant vehementer aut appe
Abbreviated transcription (Latin):
abstinet᷑ a cibo ita sanguescit.Ita ua¬
situdine ĩeqͣsitate corrũpit. Ita ex hau¬
ritur uiribꝰ. Ita lassitudine debilitat᷑¬
et frãgit᷑ ut si asiqͣ mͦ ꝑduret ĩ uita ure
possit ad eũ abũ reuocari. uñ ab̾stinẽ¬

Expanded text:
abstineatur a cibo, ita languescit, ita ualetudinis inaequalitate corrumpitur, ita exhauritur uiribus, ita lassitudine debilitatet frangitur, ut, si aliquo modo perduret in uita, uix possit ad eum cibum reuocari, un
Abbreviated transcription (Latin):
seg̾ udebãt᷑ expiari. Asiud ĩtelligere
nolle nͣ posse et fac̾e ꝯtͣ segẽ nõ ĩtelli¬
gẽdo qͥd fieri uelit. uñ admonemur
a deo ꝑet̾e saꝑĩam qͥ dat oibꝰ affluẽt᷑
utiq hiis oĩbꝰ qͥ sic petũt et tm̃ petũt
quo et q̈ntũ pstãda ⁊ petẽda ẽ.c.xuiii.¬

Expanded text:
legis videbantur expiari: aliud, intelligere velle, nec posse, et facere contra legem, non intelligendo quid fieri velit. Unde admonemur a Deo petere sapientiam, qui dat omnibus affluenter, utique his omnibus qui sic petunt et tantum petunt, quomodo et quantu
Abbreviated transcription (Latin):
neglerit. Qͥs nos uidet ita nasci qũo
c̾te ilse fc̃s nõ ẽ. Nõ solũ p̾cepti ĩ ca¬
paces qd oĩo nõ sẽsiũt s inx capaces
papille cũ esuriũt.eos tñ ĩ matͥs ecc̃e
gremio cũ saluos gr̃a sua fac̾e uelit
qͥ saluũ facit ppłm suũ a pccis eoꝵ. Cõ
tradicũt hõies et qͣi c̾ãturã q̃ ꝑ illũ ꝯ¬
dita ẽ mesiꝯ ilso inspic̾e nouerĩt uo¬
ce nõ sana sanos ẽẽ ꝓnũciãt .C.x¬
Mat̾iam pc̃ci dicit ẽẽ uĩdc̃am si ad hoc
pcc̃or ĩfirmatꝰ ẽ ut pła peccaret. Nec
cogitat p̾uaricatorẽ segis qͣm digne
lux deẜat i̾ntatis qͣ deẜtus utiq ce¬
cus et plus ncͣcͣe ẽ offendat ⁊ caden¬
do uexet᷑ uexatusq nõ surgat. ur ideo
tm̃i cudiat uocẽ segis quo admoneat᷑¬
implorare gr̃am sasuatoris. An nlla
pena ẽ eoꝵ de quibꝰ dicit apłs qr cũ
cognouissent dm̃ ñ sicut dm̃ gło

Expanded text:
eros uidet ita, nasci, quomodo certe ille factus non est, non solum praecepti incapaces, quod omnino non sentiunt. sed uix capaces papillae cum esuriunt. est tamen in matris ecclesiae gremio cum saluos gratia sua facere uelit. qui saluum facit populum stradicunt homines et. quasi creaturam, quae per illum condita est. melius ilio inspicere nouerint, uoce non sana sanos esse pronuntiant. Materiam peccati\' dicit \'esse uindictam, si ad hoc peccator infirmatus est, ut plura peccaret\', nec cogitat praeuarieatorem legis quam digne lux deserat ueritatis; qua desertus utique caecus et plus necesse est offendat et cadendo uexetur uexatusque non surgat, ut ideo tantum andiat uocem legis, quo ammoneaimplorare gratiam saluatoris. an nulla poena est eorum, de quibus dicit apostolus: quia cum cognouissent deum, non sicut deum glo
Abbreviated transcription (Latin):
faciẽdũ ppłm ep̃i sbe nõ sũt et ẜm istũ
uiciare nõ posũt. O fr̃ bonũ ẽ ut memi¬
ĩns te ẽẽ xp̃iamĩ. Credere ista fortasse
suffecit. S tñ qr disputare uis nec
obest ỹmo ⁊ ꝓdest si firmissiã prece¬
dat fides. Nec existimemꝰ pcc̃o naturã
hũanã nõ posse uiciari. S diuimis cre¬
dẽtes scͥptis pcc̃o eã ẽẽ uiciatã qũo id

Expanded text:
iae non sunt et secundum istum uitiare non possunt.s o frater, bonum est, ut memineris te esse christianum. credere ista fortasse suffecerit; sed quia disputare uis nec obest, immo etiam prodest, si firmissima praecedat fides nec existimemus peccato humanam naturam non posse uitiari, sed diuinis credentes scripturis peccato eam esse uitiatam, qu
Abbreviated transcription (Latin):
qũo nesciẽs intit̾ euritẽ medicinasiũ
eloquior salubrimas uoces. Ego dixi
peccaui tͥ. Qͥd sanat᷑ si inlẽ uusnatũ ni¬
tũ: Porro si ẽ qd̾ sanat᷑. uñ inciatũ ẽ. Au¬
dis ꝯficẽtẽ qͥd desideras disputãtem.
Saria ĩquit aĩam meã. Ab ilso q̃re unde
uiciatũ sit qd sanari rogat ⁊ audi quod
seqͥtur qm̃ peccauitͥ: hũc iste ĩt̾roget
ab isto q̃rat qd q̃rẽdũ putat et dicat.
Ocu qͥ clamas sana aĩam meã qm̃ pec¬

Expanded text:
quomodo nesciens nitatur euertere medicinalium eloquiorum saluberrimas uoces: ego dixi: peccaui tibi. quid sanatur, si nihil t st tum? Porro si est quod sanetur, unde vitiatum est? Audis confitentem, quid desideras disputantem? Sana, inquit, animam meam. Ab illo quaere unde vitiatum sit, quod sanari rogat: et audi quod sequitur: quoniam peccavi tibi. Hunc iste interroget, ab isto quaerat, quod quaerendum putat, et dicat: O tu, qui clamas, sana animam meam, quoniam pec
Abbreviated transcription (Latin):
pene sit pcc̃oꝵ ⁊̃ hiis adiũxit ⁊ m̾ce¬
dẽ mutuã qͣm oportint erroris sin ĩ
semet ip̃is recipiẽtes. uide quociens
pbauerũt ĩquit deũ hr̃e ĩ noticiã tra¬
didit illos ds̃ ĩ reꝓbã mẽtẽ ut faciãt

Expanded text:
his adjunxit: Et mercedem mutuam, quam oportuit, erroris sui in semetipsis recipientes. Videte quoties probaverunt, inquit, Deum habere in notitia, tradidit illos Deus in reprobam mentem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
merẽdã et qr id qd fc̃m ẽ fac̾e ĩ fectũ
multũ ab isto laudata illa potẽcia nẽ
Quare hac ncaͣtate restat ut oret ig¬
nosci. ut aũt adiuuet᷑ ne peccet. miisꝙ
dixit. Nõ hic segi miz de hac re oĩo
sisẽciũ cũ or̃o dm̃ca utrũ petẽdũ ẽẽ

Expanded text:
merendam: quia id quod factum est, facere infectum multum ab isto laudata potentia illa natuQuare hac necessitate restat ut oret ignosci: ut autem adjuvetur ne peccet, nusquam dixit, non hic legi. Mirum de hac re omnino silentium, cum oratio Dominica utru
Abbreviated transcription (Latin):
renda sint. utrũ ad illd̾ ꝙ pp̃ assũptam
creaturã minor ẽ filius. an ad illd qd ꝙͣ¬
uis equalis tñ quia de prẽ sit indicat᷑
Et michi quid ui᷑ si eo mͦ ambiguũ ẽ
ut explicari discermq nõ possit ex utli¬
bet irgula sñ ꝑitło posse intlłi. Sit est ꝙ
ait. mea doctrna uõ ẽ mea s eus qͥ me
misit. Nam et ex forma ẜui pot sccipi
sicut iam in libro suꝑiore tractaiumꝰ
Et ex for dei in qua sic equalis ẽ pũ ut
tũ de prẽ sit. In dei quippe forͣ sicut nõ ẽ
aliud filius aliud ita eius. S ipã iita
filius ẽ. ita non ẽ aliud filius aᵈ doct̾na
eius. s ipã doctrna filius ẽ. ac ꝑ hoc sit
nõ est mea. s eius qui me misit. Sic in¬
tlłigatur. ac ⁊ si dcm̃ sit. Ego nõ sũ ame¬
ipõ. s ab illo qui me misit

Expanded text:
renda sint: utrum ad illud quod propter assumptam creaturam minor est Filius; an ad illud, quod quamvis aequalis, tamen quia de Patre sit indicatur. Et mihi quidem videtur, si eo modo ambiguum est, ut explicari discernique non possit, ex utralibet regula sine periculo posse intelligi, sicut est quod ait, Mea doctrina non est mea, sed ejus qui me misit. nam et ex forma serui potest accipi, sicut iam superiore libro tractauimus, et ex forma dei, in qua sic aequalis est patri, ut tamen de patre sit. in dei quippe forma sicut non est aliud filius, aliud uita eius, sed ipsa uita filius eius est, ita non est aliud filius, aliud doctrina eius, sed ipsa doctrina filius eius estnon est mea, sed eius qui misit me: sic intelligatur, ac si dictum sit, Ego non sum e meipso, sed ab illo qui me misit
Abbreviated transcription (Latin):
atq aliomͦ singłe intlłigant᷑. ullo mͦ
ta mẽ seꝑantur ab inuicẽ. ut quitũq
fu̾int equales u̾bi grã in fortitudine
equales sint et prudẽcia. et iusticia et
fortitudie s illũ p̃stare prudẽtia. Seqr
ut huius fortitudo minus prudẽs sit
ac ꝑ hec nec fortitudiẽ cquales sunt qñ
est illius fortitudo prudẽtior. Atq ita de
cetis u̾tutib inuenies. siomẽs eadẽ cõ¬
sid̾acõe ꝑcurras. Non .i. de uirib cors

Expanded text:
igantur, nullo modo tamen separantur ab invicem, ut quicumque fuerint aequales, verbi gratia, in fortitudine, aequales sint et prudentia, et temperantia,fortitudine, sed illum praestare prudentia; sequitur ut hujus fortitudo minus prudens sit, ac per hoc nec fortitudine aequales sunt, quando est illius fortitudo prudentior. Atque ita de caeteris virtutibus invenies, si omnes eadem consideratione percurras. Non
Abbreviated transcription (Latin):
uappter eciam spc̃ scs̃ in eadem
unitate sb̃e. et equalitate cõsistit
Sute enĩ sit unitas am̃boꝵ. siue sc̃ĩtaꝰ
genicus a gignente diligit᷑. gen̾ato¬
quibus duobus preceptis tota lex pen¬
det et ꝓph̾e. ita sunt illa tria. deus unꝰ
solus. magnus sapiẽs sc̃s beatus. Non
autẽ ex ipõ et ꝑ ipm̃ et in ipõ beati. qͥa
ip̃ius munere inter nos unũ cum illo
aut̃ unus spẽ quia adglutinat᷑ aĩa nr̃ã
post eum et nobis herere deo bonũ est
quia ꝑdet oem̃ qui fornicatur ab eo.¬

Expanded text:
uapropter etiam Spiritus sanctus in eadem unitate substantiae et aequalitate consistit. Sive enim sit unitas amborum, sive sanctitas, genitus a gignente diligatur, generatoquibus duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Ita sunt illa tria, Deus unus, solus, magnus, sapiens, sanctus, beatus. Nos autem ex ipso, et per ipsum, et in ipso beati; quia ipsius munere inter nos unum, cum illo autem unus spiritus, quia agglutinatur anima nostra post eum. Et nobis haerere Deo bonum est, quia perdet omnem qui fornicatur ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
est. et deus caritas sic̃ sc̃ptum est. Sic̃
autẽ simul sb̃a cum pre et filio. Ita simb
magna et simuł bona bona. et simł scã
et quitqͥt aliuid ad se d̾r quĩ nõ ẽ alud
ẽ deo esse. et aliud magnũ ẽẽ uł bonũ
est ibi caritas qͣm sapĩa minus ꝙͣ est di¬
ligẽcia sapĩa. Equalis ẽ igͦ ut qͣnta ẽ

Expanded text:
antia et deus caritas, sicut scriptum est. sicut autem simul substantia cum patre et filio, ita simul magna et simul bona et simul sancta et quidquid aliud a se dicitur, quoniam non aliud est deo esse et aliud magnum esse uel bonum est ibi caritas quam sapientia, minus quam est diligitur; aequalis est igitur, ut, quanta est
Abbreviated transcription (Latin):
enim sapĩa eẽt si aliuis ei menĩss eiq
alius intlłiret. ac tm̃m᷑ sibi ipẽ dilig̾et
Siz ipẽ ht̃ hec tria. et ea sic hẽt ut hec ip̃a ipẽ
sit. Uertũ ut ita sit inde illi est un ꝓcedit
p̃terita Ibi p̃tereant. ut nec ea que dur᷑
futura qͣi desint expectent᷑ ut uer̃ant. s
sint pñcia nec singula cogitent᷑. et ab ali¬
is ad alia cogitando transeat᷑. S ĩuno
conspcũ simul presto sint uniu̾sa. qͥs ĩ¬
qͣm hom̃ põt comprehẽdere istam sapiͣ¬

Expanded text:
 sapientia esset, si alius ei meminisset, eique alius intelligeret, ac tantummodo sibi ipse diligeret: sed ipse habet haec tria, et ea sic habet, ut haec ipsa ipse sit. Verumtamen ut ita sit, inde illi est unde procepraeterita, ibi praetereant, nec ea quae dicuntur futura, quasi desint exspectentur ut veniant, sed t cuncta praesentia; nec singula cogitentur, et ab aliis ad alia cogitando transeatur, sed in uno conspectu simul praesto sint universa: quis, inquam, hominum comprehendit istam sapi
Abbreviated transcription (Latin):
possumus uteũq conspic̾e ea u̾oque
absũt et tamẽ affuerũt ꝑ meõriã no¬
uimus que obliti nõ sumus nec ex futis
pret̾ita sed fut᷑a ex p̃teritis nõ tñ firma
cognicõe cõuicimus. Nã qͣsdã cogitacõ¬
nes nrãs quas suturas uelut maĩfestiꝰ
atq cercius ꝑximas quasq ꝓspicimꝰ

Expanded text:
possumus utcumque conspicere: ea vero quae absunt, et tamen adfuerunt, per memoriam novimus, quae obliti non sumus. Nec ex futuris praeterita, sed futura ex praeteritis, non tamen firma cognitione conjicimus. Nam quasdam cogitationes nostras, quas futuras velut manifestius atque certius proximas q
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ sapientẽ facit. Et si hoc est deo esse
non filius a prẽ ꝙ ueꝵ est. S a filio
pocius ht̃ pr̃ eẽntiam. qd absurdissiͦ
atq falsissimũ est. Hanc ab surdita¬
tem nos in libro .x.uuͦ. discussisse cõui¬
cisse abiecisse certissimũ est. Est gͦ d̾s
pr̃ sapiẽs ea qua ipẽ sua est sapĩa. et
filius sapĩa prĩs de sapĩa qd est pat̾.
de quo est genitus filius. Oͦcirca con¬
sequr est. et intlłus pr̃ ea qua ipẽ sua ẽ

Expanded text:
trem sapientem facit. Et si hoc est Deo esse non Filius a Patre, quod verum est, sed a Filio potius habet Pater essentiam, quod absurdissimum atque falsissimum est. Hanc absurditatem nos in libro septimo discussisse, convicisse, abjecisse certissimum est . Est ergo Deus Pater sapiens, ea qua ipse sua est sapientia, et Filius sapientia Patris de sapientia quod est Pater, de quo genitus est Filius. Quocirca consequent
Abbreviated transcription (Latin):
et filii et sui. et ꝑ filium inclłire patrẽ
et filiũ et seipm̃ ꝑ se autẽ nonnisi di¬
lig̾e. et se et prẽm et filiũ tamꝙͣ ĩ ieõ¬
na sit pater et sua et filu et spẽ scĩ. filiꝰ
filii. Quis hec milla trinitate opina¬
ri uł affirmare p̃sumat. Si enĩ solꝰ¬
sibi filius itlłit intlłncia sic et sibi ⁊
prĩ et spiũ scõ ad illam reditur ab sur¬
ditatẽ ut pr̃ non sit sapiẽs de se ipso
s de filia. nec sapĩa sapĩam genu̾it.
S ea sapiã pater dicatur sapiẽs eẽ ꝙͣ

Expanded text:
 Patrem et Filium et se ipsum, per se autem non nisi diligere et se et Patrem et Filium: tanquam memoria sit Pater et sua et Filii et Spiritus sancti, Filius Filii? Quis haec in illa Trinitate opinari vel affirmare praesumat? Si enim solus ibi Filius intelligit, et sibi et Patri et Spiritui sancto, ad illam reditur absurditatem, ut Pater non sit sapiens de se ipso, sed de Filio; nec sapientia sapientiam genuerit, sed ea sapientia Pater dicatur sapiens esse quam
Abbreviated transcription (Latin):
sapiã filius sicut sibi memit pr̃ ita
et filius. Et sic̃ sui et filii menũt pat̾
meõria nõ filii s sua. Ita sui et prĩs
menit filius meõria nõ prĩs s sua. Di¬
lcĩo quoq ubi nlła est quis ullã dicat
ẽẽ sapiãm. Ex quo colligit᷑ ita prem̃ eẽ
dilcõem suam ut mtlłnciã et meõriam
tabili eẽncia qd̃ est deus. nõ pr̃ et filius
et spc̃ sc̃s sũt. s pater salus. Et qr filius
ei menũt. nec spẽ scũs ei diligit. s ipẽ sͥ
Sua enim est et ip̃ẽ memoria sua. intlłi¬
gẽcia sua dilcio. S ita se hr̃e de prẽ illiẽ
dequo natus est. spẽ etiam sc̃s quia sa¬
piã est ꝓcedens de sapĩa nõ prem̃ ht̃ me¬

Expanded text:
sapientia Filius, sicut sui meminit Pater, ita et Filius: et sicut sui et Filii meminit Pater, memoria non Filii, sed sua; ita sui et Patris meminit Filius, memoria non Patris, sed sua. Dilectio quoque ubi nulla est, quis ullam dicat esse sapientiam? Ex quo colligitur ita esse Patrem dilectionem suam, ut intelligentiam et memoriam tabili essentia quod est Deus, non Pater et Filius et Spiritus sanctus sunt, sed Pater solus. Et quia Filius ei meminit, nec Spiritus sanctus ei diligit, sed ipse sibi: sua enim est et ipse memoria, sua intelligentia, sua dilectio; sed ita se habere, de Patre illi est, de quo natus est. Spiritus etiam sanctus quia sapi
Abbreviated transcription (Latin):
in homĩe inuẽĩmus trinitatẽ .i. mẽtẽ
et noticiã qua se nouit et dilcõem qua
se diligit. Sed hec tria ita sũt in hoĩe ut
nõ ipã sint hõ. Homo est enm sic̃ uete¬
res diffimerũt aĩal rõnale mortale Il¬
la gͦ excellunt in homĩe nõ ipã sũt hõ
Et una ꝑsona .i. singulus quisq hõ. ht̃
illa tria in mente uł mentẽ. Qd̾ sieciã
sic diffiniamus hoĩem ut dicamus hõ
nõ est dubiũ hoĩem hre aĩam que nõ
est corpus hrẽ corpus qđ̃ non est aĩa
honniẽ sũt. Detracto etiã corꝑe nõ hõ¬
sunt si sola aĩa cogitetur aliquid eiꝰ
est mens tamꝙͣ caput eius uł oculus
ul facies. S nõ hec ut corꝑa cogitãda
sunt. Nõ ig̾ aĩa. s qd̾ excellit maĩa mẽs
uocatur. Numquid autẽ possumus dre
trinitatẽ sic eẽ in deo ut aliquid dei sit
nec ipã sit deus. Quapp̃ singulus quis¬
q hõ. quia nõ scd̾i omĩa que ad natu¬
ram ꝑtinẽt eius. s scd̃m solam mẽtẽ¬

Expanded text:
in homine trinitatem, id est mentem et notitiam qua se novit, et dilectionem qua se diligit. Sane haec tria sunt in homine, ut non ipsa sint homo. Homo est enim, sicut veteres diffinierunt, animal rationale, mortale. Illa ergo excellunt in homine, non ipsa sunt homo; et una persona, id est singulus homo habet illa tria in mente. Quod si etiam sic diffiniamus hominem, ut dicamus: Homo non est dubium hominem habere animam quae non est corpus, habere corpus quod non est anima. homine sunt. Detracto etiam corpore, si sola anima cogitetur, aliquid ejus est mens, tanquam caput ejus, vel oculus vel facies: sed non haec ut corpora cogitanda sunt. Non igitur anima, sed quod excellit in anima mens vocatur. Numquid autem possumus dicere Trinitatem sic esse in Deo, ut aliquid Dei sit, nec ipsa sit Deus? Quapropter singulus quisque homo, qui non secundum omnia quae ad naturam pertinent ejus, sed secundum solam mente
Abbreviated transcription (Latin):
a bono auctore ꝯdita qͥ fieri pot̾ ut
duo bona sibi possint eẽ ꝯtͣria. hic for¬
te ilse Rndebit. Date uẽiã qr non de¬
bin dic̾e cincũq baptizato carnẽ nõ
se ip̃e compingit. scce qͥ seqͥtur qui nõ
nust clamare cũ apło. Qs me sibera¬
bit de corpore mortis huiꝰ. grã dei per

Expanded text:
a bono auctore condita, qui fieri potest ut duo bona sibi possint esse contraria? Hic forte ille respondebit: Date veniam, quia non debui dicere, cuicumque baptizato carnem non se ipse compingit; ecce quae loquitur, qui non vult clamare cum Apostolo, Quis me liberabit de corpore mortis hujus? Gratia Dei per
Abbreviated transcription (Latin):
possibilitate p̾sumit᷑ milñata sauca¬
ta uerata ꝑdita ẽ. u̾a ꝯfessione non
fla defensione opus set gr̃a gͦ dei nꝙ̃
instituat᷑ s qua restituat᷑ queratur
que ab isto sola clamat᷑ nõ eẽ nccͣia
cũ tacet᷑. Qui si oĩo nich de gr̃a dei

Expanded text:
possibilitate praesumitur? Vulnerata, sauciata, vexata, perdita est: vera confessione, non falsa defensione opus habet. Gratia ergo Dei, non instituatur, sed qua restituatur, quaeratur; quae ab isto sola clamatur non esse necessaria, cum tacetur. Qui si omnino nihil de gratia Dei
Abbreviated transcription (Latin):
natio turbaret᷑. Si qͥs ab eo quereret
estũ et frigꝰ qui fecit.R̾ndet eĩ sine
dubio ds. Nõ ego młta ĩt̾rogo ip̃e ꝯ¬
cludat utrũ aũt ista possint diciñ
bona. cuit nõ apꝑeãt int̾ se ẽẽ ꝯͣria.
nat᷑ales et ad dei creaturã sine dubio
sibi eẽ ꝯͣria. Qͥd si ita sũt caro ⁊ sp̃s.

Expanded text:
quis ab eo quaereret: Aestus et frigus quis fecit? responderet enim sine dubio: Deus. Non ego multa interrogo, ipse concludat utrum, aut ista possint dici non bona, aut non appareant inter se esse contraria? naturales, et ad Dei creaturam sine dubio s
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃o .s. de quo p̾cipit ut nõ regnet
ĩ nr̃o mortasi corpore ad obediẽdũ
de si deriis eiꝰ. S accẽdat ⁊ ip̃e iam
baptizatis fuisse dc̃m. Caro ꝯcupis¬
cit adu̾sus sp̃m et sp̃s adu̾sꝰ carnẽ
ut nõ ea q̃ nustis faciatis. Et ne ab
ip̃a pugna desides fac̾et ⁊ ꝑ hãc se¬
tẽciã laxamẽtũ peccãdi dedisse uide¬
ret᷑ adiũgit. Q si sp̃u duciũ non
estis adhuc sub lege. Sub lege ẽ eĩ
qui timore supplicii qd sex minat᷑
nõ amore usticie se sentit abstiñe
ab oꝑe pcc̃i. Nõdũ liber nec asienͦ a
uosũtate peccãdi. ip̃a eĩ nosũtate re¬
us ẽ qua masset si fieri posset nõ eẽ¬
qd timeat ut libere faciat qd occul¬
te desid̾at. lrgo si sp̃u ĩqͥt ducimĩ:
nõ ad huc estis sub lege. utiq lege
que timorẽ ĩcutit nõ tribint carita¬
tẽ que caritas dei diffusa ẽ ĩcordi¬
et iacobꝰ apłs ait. Qui aũt ꝑspexit
ĩ legẽ ꝑfc̃ãm lib̾tatis. uñ ⁊ ille non

Expanded text:
cipit ut non regnet in nostro mortali corpore ad oboediendum desideriis eius. Sed adtendat etiam ipse iam baptizatis fuisse dictum: caro concupiscit aduersus spiritum et spiritus aduersus carnem, ut non ea quaenultis faciatis. et ne ab ipsa pugna desides faceret et per hanc sententiam laxamentum peccandi dedisse uideretur, adiungit: quodsispiritu ducimini, non ad huc estis sub lege. sub lege est enim, qui timore supplicii quod lex minatur, non amore iustitiae sc sentit abstinere ab opere peccati, nondum liber nec alienus a uoluntate peccandi. in ipsa enim uoluntate reus est, qua maquod timeat, ut libere faciat quod occulte desiderat. Ergo si spiritu, inquit, ducimini, non adhuc estio sub lege: utique lege quae timorem incutit, non tribuit charitatem; quae charitas Dei diffusa est in cordiet Iacobus apostolus ait: qui autem perspexerit in legem perfectam libertatis. unde et ille non
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntũ qͥsq sp̃n ducit᷑ nõ ẽ sub lege
qr ĩ qͣntũ ꝯdesectat᷑ segi dei nõ ẽ sb
segis timore qr timor tormẽtũ hec
nõ desectatõem ꝓude si recte sẽtimꝰ
siẽ ꝓ mẽbris sanatis gras ag̾e. itaꝓ
sanãdis orare debemꝰ. ut absolutis¬
sima cui nich addi possit sanitate
ꝑfc̃a dei suauitate plena libertate
ꝑfruam̃. Nõ eĩ ab̾muimꝰ humanã
naturã posse eẽ sine pcco. aut ullo mͦ
negare debeniꝰ ꝑfiai posse qͣm ꝓficere¬

Expanded text:
quantum quisque spiritu ducitur, non est sub lege. quia in quantum condelectabatur legi dei, non est sub legis timore, quia timor tormenum habet, non delectationem. Proinde si recte sentimus, sicut pro membris sanatis gratias agere ita pro sanandis orare debemus, ut absolutissima cui nihil addi possit sanitate, perfecta dei suauitate, plena libertate perfruamur. non emim abnuimus humanam naturam posse esse sine peccato aut ullo modo negare debemus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibet᷑ et ħ a xp̃ianis. Nã et illi cũ xp̃o
ambulabat qui cecos lumẽ clamando
porro si ab istis ul ħ impetramꝰ ut
nõdũ baptizati implorẽt auxilium
grẽ saluatoris nõ ẽ ħ quid̾ par ad¬
u̾sus illã flam deffensionẽ tãꝙͣ sibi

Expanded text:
hibetur et hoc a Christianis? nam et illi cum Christo ambulabant, qui caecum lumen clamando Porro si ab istis uel hoc impetramus, ut nondum baptizati implorent auxilium gratiae saluatoris, non est hoc quidem parum aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
ria nõ ĩuicẽ adu̾sari s ex ast̾utrũ tẽ¬
ꝑari ⁊ bonã uasitudinẽ redde sicut
ĩ corpore siccitas et hũiditas. frigus
casor quor om̃i tẽꝑatõe bona cor po¬
caro sp̃m ut nõ ea q̃ uosumꝰ faciamꝰ¬
it¬
iuciũ ẽ. nõ nat᷑a gra mediçinal q̃ri
t᷑ et ꝯtrou̾sia fimat᷑. Duo ꝯͥppe ista
sibi ẽẽ ꝯria. An et ħ eũ dixisse penite¬
bit quo affc̃u aliquo fidei xp̃iane lo¬
cutꝰ ẽ. Cũ eĩ dixit qũo fieri pot̾ ut cui¬
cũq iã baptizato sit caro ꝯͣria. Signi¬
ficainit nõ baptizatis carnẽ posse eẽ
ꝯͣriã. Nã cur addidit iã baptizato cũ
ut ancũq sit caro ꝯͣria. Atq ad ħ pro¬
bandũ subic̾e illã rõcinatõem suã qr¬

Expanded text:
ria non inuicem aduersari, sed ex alterutro temperari et bonam ualitudinem reddere, sicut in corpore siccitas et humiditas, frigus, calor, quorum omnium temperatione bona corpocaro spiritui, ut non ea quae uolumus faciamuitium est, non natura. gratia medicinalit controversia finiatur. 64. Duo quippe ista sibi esse contraria? An et hoc eum dixisse poenitebit, quod affectu aliquo fidei christianae locutus est? Cum enim dixit, « Qui fieri potest ut cuicumque iam baptizato sit caro contraria, significauit non baptizatis carnem posse esse contrariam. nam cur addidit iam baptizato, cum ut cuicumque sit caro contraria\' atque ad hoc probandum sub
Abbreviated transcription (Latin):
Quero aũt ubi naͣ ista ꝑdidĩt liber¬
tatẽ qͣm sibi dari exoptat cum dicit.
Qͥs me liberabit. Nõ eĩ et ille sbam
carnis acc̃at cũ dicit liberari se cuꝑe
de corpore mortis huiꝰ cũ ĩ corporis sic̃
aĩe nata deo bona auctori tͥbuenda
sit. S utiq de uiciis corporis dicit.
flã de corpore mors corporis separat.
S ꝯtracta ex illo incia coherẽt quibꝰ

Expanded text:
Quaero autem, ubi natura istam perdiderit libertatem, quam sibi dari exoptat, cum dicit, quis me liberabit? non enim et ille substantiam carnis accusat, cum dicit liberari se cupere de corpore mortis hujus, cum etiam corporis, sicut animae, natura Deo bono auctori tribuenda sit: sed utique de vitiis corporis dicit. Nam de corpore mors corporis separat: sed contracta ex illo vitia cohaerent, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ita ut ea tm̃ ignoscãtur q̃ fieri ĩfecta
nõ possint. Dinitte hõiem clamet qd
de cet̾o ad nõ pectãdũ fortis ⁊ uasidus
Cõdelectat᷑ eĩ segi dei ẜm ĩt̾iorẽ soien.
uidet aũt aliã segẽ ĩ mẽbris .s. repug

Expanded text:
aeterita, ut ea tantum ignoscantur, quae fieri infecta non possunt? dimitte hominem, clamet quod de cetero ad non peccandum fortis et ualidus. condelectatur enim legi dei secundum interiorem hominem, uidet autem ali
Abbreviated transcription (Latin):
qr nõ potinit penitꝰ se obliuisa ẽẽ xp̃i¬
anũ s id sicet tenuit̃ recordatꝰ ẽ re¬
cessit a deffensione ne. ubi ẽ gͦ ĩ seꝑa¬
bilitas possibilitatis. An forte nõdũ
Gaptizati ĩ nat᷑a hõi nõ sũt. hic ꝓrsꝯ
hie posset ingilare et si adũtat pot̾.
sit ⁊ ĩ ip̃is illa ab eo muscũ deffensa
nat᷑a. Certe us ĩ eis ꝯcedit eẽ inciatã
si iã ĩ Gaptizatis ille sauciꝰ sanͦ de stabu¬
lo eg̾ssus ẽ aut san᷑ ĩ stabulo ẽ quo eũ
curãdũ miẜicors samaritanꝰ aduexit.
porro si uł istis ꝯcedit carnẽ ẽẽ ꝯͣriam.
dicat qͥd ꝯtĩg̾it cũ sic utrũq ħ ẽ et ca¬
ꝙ ꝓpͥa inffictũ ẽ uosũtate et ħ ut ĩ naͣ
sanet᷑ eo ip̃o opus ẽ saluatore quo ĩsti¬
tuta ẽ nat᷑a catore ħ ẽ saluatore eaq
issiꝯ medicina qua u̾bũ caro fc̃m ẽ ut
hicaret ĩ nob si opus ẽẽ fateamͣ ꝑuis
et magnis .i. auagicibꝰ ĩfantum usq

Expanded text:
quia non potuit penitus se oblivisci esse christianum, sed id licet tenuiter recordatus est, recessit a defensione naturae. Ubi est ergo inseparabilitas possibilitatis? An forte nondum baptizati in natura hominum non sunt? Hic prorsus, hic posset evigilare, et si advertat potest. sit etiam in ipsis illa ab eo multum defensa natura: certe vel in eis concedit esse vitiatam, si jam in baptizatis ille saucius sanus de stabulo egressus est, aut sanus in stabulo est, quo eum curandum misericors Samaritanus advexit . Porro si vel istis concedit carnem esse contrariam, dicat quid contigerit, cum sit utrumque, hoc est, et caa inflictum est uoluntate; et hoc ut in natura sanetur, co ipso opus est saluatore, quo instituta est natura creatore. hoc saluatore eaque illius medicina, qua uerbum caro factum est, ut habitaret in nobis, si opus esse fateamur paruis et magnis, id est a uagitibus infantum usq
Abbreviated transcription (Latin):
Q̾ suꝑb t̾ra et cinis uiciata ẽ medicũ
ĩplorat. Saluũ me fac dñe clamat.
Sana aĩam meã clamat. Qͥ ĩt̾cludit
has uoces ut deffẽdẽdo ꝙͣi p̾sẽtẽ possi¬
bilitatẽ futurã ĩpediat sõitatẽ .C.lii.
Et uidete qͥd adnĩgat. uñ ilsud ꝯfir

Expanded text:
 terra et cinis?—, uitiata est, medicum implorat: saluum me fac, domine, clamat; sana animam meam clamat. quid intercludit has uoces, ut defendendo quasi praesentem possibilitatem futuram inpediat sanitatem ? Kt uidete quid adiungat, u
Abbreviated transcription (Latin):
sa ꝑ cecitatẽ. Qm̃ cecus puto qd ue¬
sit uidere s nõ pot̃. Si ãt ułt et nõ pot̃
ĩ ẽ uolũtas s amissa ẽ possibilitas.
Adhuc uidece quas moses .C. siiii.
si ualeret. Obicit eĩ sibi qõm dicens

Expanded text:
m caecus puto quod uelit uidere. sed non potest; si autem uult et non potes, inest uoluntas, sed amissa est possibilitas. Adhuc uidete quas moles conetur, qusi ualeret. obicit enim sibi quaestionem dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ nõ peccãdi ĩ seꝑabisit̾ insitã dicit.
Cun uult gͦ faciat qr nõ ułt nõ facit.
ubi eĩ ẽ ĩseꝑabisis possibilitas ei acci¬
dere nõ pot̾ uolũtatis ĩfirmitas ues
poꝰ uosũtatis adiacẽcia ⁊ ꝑfc̃ois ĩdi¬
gẽcia. Si gͦ ita ẽ. uñ uẽit uelse adiacet
ꝑfic̾e aũt bonũ nõ adiacet. Si eĩ iste
qui hũc librũ scͥpsit de illa hõis nã
soq̃ret᷑ que pͥmo ĩcuspata et salua ꝯ¬
dita ẽ. ut cũq acceptaret᷑ hec dc̃m ꝙͣ¬

Expanded text:
i inseparabiliter insitam dicit. cum uult ergo, faciat; quia non uult, non facit. ubi enim est inseparabilis possibilitas, ei accidere non potes uoluntatis infirmitas uel potius uoluntatis adiacentia et perfectionis indigentia. si ergo ita est, unde uenit: uelle adiacet, perficere autem bonum non adiacet ? si enim iste qui hunc librum scripsit de illa hominis natura loqueretur, quae primo inculpata et salua condita est, utcumque acceptaretur hoc d
Abbreviated transcription (Latin):
cia non uiuẽtibus sensu predita non
sencientibus. intlłncia non intlłntib
In mortalia morͣlibus. impotẽtibus po¬
tencia iniustis iusta. speciosa deformi¬
bus bona malis. incoꝵptibilia coꝵpti¬
bilibus. ĩmutabilia mutabilib. ĩuisi¬
bilia uisibilib. ĩ corꝑalia corpalibus.
beata misens p̃ferenda uideamus. Ac
ꝑ hoc qm̃ rebus creatis creatorẽ sũ dubi¬
tacõe p̃pomimus. oꝑtet ut eũ ⁊ sũme ni¬
uere. et cũcta sñtire atq intlłire. et mori¬

Expanded text:
non sentientibus, intelligentia non intelligentibus, immortalia mortalibus, impotentibus potentia, injustis justa, speciosa deformibus, bona malis, incorruptibilia corruptibilibus, immutabilia mutabilibus, invisibilia visibilibus, incorporalia corporalibus, beata miseris praeferenda videamus. Ac per hoc quoniam rebus creatis Creatorem sine dubitatione praeponimus, oportet ut eum et summe vivere, et cuncta sentire atque intellige
Abbreviated transcription (Latin):
illam roẽm cui temꝑaliũ reꝵ admĩstu¬
cõ delegata est inmoderato ꝓgressu ni¬
nus in exteriora ꝓlabit᷑ consenciente si¬
bi capite suo .i. non eam cobibente. Atq
refrenante illa que in specła consilii p̃si¬
det. quasi uirili porcõe inuet̾atur inter
municos suos uirtutis muidos demo¬
nes cum suo principe dya ᷝ ͦ et̾noꝵq illa ui¬
sio ab ipõ ⁊̃ capite eũ cõiuge uetitũ man¬
ducante sb̃trahitur ut lumẽ eculoꝵ eius
non sit cum illo. aut sic ei ab illa illustra
cõẽ u̾itatis ambo nudati atq aꝑtis ocuł
conscĩe ad uidendũ q̃m inhcesti atq in¬
decori renanẜint tamꝙͣ folia dulciũ
fructuũ. sed sñ ipĩs fructibus ita sñ fruc¬
tu boni oꝑis bona u̾ba contexunt ut ma¬
le uiuẽtes qͣi bñ loqñdo contegant tur¬
ꝑitudic̃m suã¬

Expanded text:
 cui temporalium rerum administratio delegata est, iam moderato progressu nimis in exteriora prolabitur consentiente sibi capite suo, id est non eam cohibente atque refrenante illa quae in specula consilii praesidet quasi uirili portione, inueteratur inter inimicos suos, uirtutis inuidos daemones cum suo principe diabolo, aeternorumque illa uisio ab ipso capite cum coniuge uetitum manducante subtrahitur, ut lumen oculorum eius non sit cum illo; ac sic ab tione veritatis ambo nudati, atque apertis oculis conscientiae ad videndum quam inhonesti atque indecori remanserint, tanquam folia dulcium fructuum, sed sine ipsis fructibus, ita sine fructu boni operis bona verba contexunt, ut male viventes quasi bene loquendo contegant turpitudinem sua
Abbreviated transcription (Latin):
pecoribus. Recte adhuc d̾r ad exteriorẽ hoĩ¬
nem ꝑtin̾e. Non .n. solum corpus hõ exte¬
rior deputabitur. sed adiuncta quadã iu¬
ta sua qua compages corꝑis et om̃s sẜꝰ
uigent quibus instructus ẽ ad ext̾iora
sencienda. Quoꝵ sensoꝵ ymagiẽs infi¬
xe in meõria cũ recordando remĩscuntꝰ
res adhuc agitur ad ext̾iorem hoĩem ꝑ¬
tinẽs. Atq nhus omĩbus nõ distamus
a pecore insi qd̃ figura corpis nõ proni. s
erecti sumus. Qua inre ad moueni᷑ ab
eo. qui nos fecit ne meliore nũ parce id ẽ
arõ similes pecoribus simus a quib cor¬
poris erectõe distamus nõ ut in ea q̃ sõli¬
mia sũt in corꝑibus am̃i ꝓiciamus. nam
uł in talibus quietẽ uolũtatis appetere
ꝓstern̾e ẽ añ. Ged sieut corpus adea que
sũt excelsa corpmi .i. ad celestia nat᷑alit̾
erectũ est. sic aĩmus que sb̃a spiritalis ẽ
ad ea que sũt in spuitalib excelsa eligẽ¬

Expanded text:
ecte adhuc dicitur ad exteriorem hominem pertinere. Non enim solum corpus homo exterior deputabitur, sed adjuncta quadam vita sua, qua compages corporis et omnes sensus vigent, quibus instructus est ad exteriora sentienda: quorum sensorum imagines infixae in memoria, cum recordando revisuntur, res adhuc agitur ad exteriorem hominem pertinens. Atque in his omnibus non distamus a pecore, nisi quod figura corporis non proni, sed erecti sumus. Qua in re admonemur ab eo qui nos fecit, ne meliore nostri parte, id est animo, similes pecoribus simus, a quibus corporis erectione distamus. Non ut in ea quae sublimia sunt in corporibus animum projiciamus; nam vel in talibus quietem voluntatis appetere, prosternere est animum. Sed sicut corpus ad ea quae sunt excelsa corporum, id est, ad coelestia naturaliter erectum est; sic animus, qui substantia spiritualis est, ad ea quae sunt in spi
Abbreviated transcription (Latin):
NQuartodecimo libro de sapĩa homĩs
uera .i. dei munere ineius ip̃ius dei ꝑ¬
ticipacõe donato que ab ꝑticipacõe distĩc¬
ta est. disputabatur. ut eo pueniat di¬
sputacõ ut truitas appeat in ymagine

Expanded text:
quarto decimo autem de sapientia hominis vera, id est, Dei munere in ejus ipsius Dei participatione donata, quae ab scientia distincta est, disputatur: et eo pervenit disputatio, ut trinitas appareat in imagine
Abbreviated transcription (Latin):
corp̾ nr̃m ⁊ ħ ẽ qd̾ dr̃ mãducari aser¬
pẽte. Qͥsqͥs itaq timet issũ ignem
qui ꝑat᷑ e dyaboso et ãglis eĩꝯ det
operã triũphare de illo ĩsemet ip̃o.
los eĩ qͥ foris nos oppugnãt intus

Expanded text:
cari a serpente. Quisquis itaque timet illum ignem qui paratus est diabolo et angelis ejus , det operam triumphare de illo in semetipso. Eos enim qui foris nos oppugnant, intus
Abbreviated transcription (Latin):
mũdi s pͥnceps cupiditatũ eaꝵ ꝯmbꝰ
lia et mutabisia. Radix ẽ eĩ oĩm ma¬
sor cupiditas quã quidã appetentes
a fide perrauerũt ⁊ ĩseruer̃t se dolo
ribꝰ młtis:ꝑ hãc cupiditatẽ regnat
disigũt istũ mũdũ. Mittit᷑ ãt dyaꝰ fo¬
ras qñ ex toto corde renũciat᷑ huic mũ¬
do. Sic eĩ renũciat dyaboso ꝯͥ pͥnçep
ẽ hiꝰ mũdi qͥ renũciat corrupteł ⁊ põ¬

Expanded text:
mundi, sed princeps cupiditatum earum, qulia et mutabilia. radix enim est omnium malorum cupiditas: quam quidam adpetentes a fide errauerunt et inseruerunt se ribus multis . Per hanc cupiditatem regnat diligunt istum mundum. Mittitur autem diabolus foras, quando ex toto corde renuntiatur huic mundo. Sic enim renuntiatur diabolo, qui princeps est hujus mundi, cum renuntiatur corrupte
Abbreviated transcription (Latin):
Ec mouere d quĩ diximus relati¬
ue dici spm̃ scm̃ nõ ipãm trinita¬
tem s eum qui est intrinitate. quia ñ
ei uidetur uicissim sendere uocabulũ
eius ad quẽ refert ᷑. Non .n. sic̃ dici¬
mus ẜuũ d̾m et diñ ẜui filiũ prĩs
et prem̃ filii qm̃ ista relatiẽ dicunt᷑
Ita eciam hic possumus dr̃e. Daicimus
tis enim uelatuus hoc contingit. ut ñ
inuemiatur uecabulũ quo sibi uicissĩ
respõdeant que ad se referunt᷑. Qͥd
.n. tam manifeste relatiue d̾r. ꝙͣuis
pignus. Ad id quippe refertur cuiꝰ
pignus est. et semꝑpignus alicuiꝰ
rei pignus ẽ. Num gͦ cũ dicimꝰ pignꝰ
prĩs et filii possumus iutissim dic̃e¬
prem pignoris aut filiũ pignoris: At
dicimus donũ donatoris. et donatorẽ
doni. quia ħ potuit inueĩri usitatum
uocabulũ illic nõ potuit

Expanded text:
ec movere debet, quoniam diximus relative dici Spiritum sanctum, non ipsam Trinitatem, sed eum qui est in Trinitate, quia non ei videtur vicissim respondere vocabulum ejus ad quem refertur. Non enim, sicut dicimus et patrem filii, quoniam ista relative dicuntur, ita etiam hic possumus dicere. Dicimusltis enim relativis hoc contingit, ut non inveniatur vocabulum, quo sibi vicissim respondeant quae ad se referuntur. Quid enim tam manifeste relative dicitur quam pignus? Ad id quippe refertur cujus est pignus, et semper pignus alicujus rei pignus est. Num ergo cum dicimus pignus Patris et Filii , possumus vicissim dicetrem pignoris aut Filium pignoris? At dicimus donum donatoris, et donatorem doni: quia hic potuit inveniri usitatum vocabulum, illic non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
momiento uno fit ipñs conu̾sio¬
nis sicut momẽto uno fit illa in bapuis
non remittatur. S ꝙ̃admod̾ aliuid est
carere febribus. aliud ab infirmitate q̃
febribus fcã est reualesce. Itẽꝙ aliud ẽ.¬
infixum telum de corꝑe demere. aluid uul¬
nus qd̃ eo fem̃ est scd̃a curacõe sanare.
Ita prima curacõ est cam remou̾e lan¬
guoris. qd̃ ꝑ om̃i fit indulgẽciã pocõꝵ
ginis. Queduo demrãntur ĩ psalmo
ubi dicitur. Qui ꝓpicius fit omĩb mi¬
quitatibus tuis qd̾ fit in baptiño. De¬
inde sequit᷑. Qui sanatom̃s lãguores
tuos qd̾ fit cottidians accessibus cũ
hec ymago renonatur. De qua re apoꝰ.
aꝑtissime locutus est diceus. Et si ex¬
terior hõ nr̃ coꝵpitur. s interior reno¬
uatur de die in diem. Renouatur a t̃
magnicõem dei. hoc est in iusticia ⁊ scĩ

Expanded text:
momento uno fit ipsius conversionis, sicut momento uno fit illa in Baptismnon remittatur. Sed quemadmodum aliud est carere febribus, aliud ab infirmitate, quae febribus facta est, revalescere; itemque aliud infixum telum de corpore demere, aliud vulnus quod eo factum est secunda curatione sanare: ita prima curatio est causam removere languoris, quod per omnium fit indulgentiam peccatoginis: quae duo demonstrantur in Psalmo, ubi legitur, Qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis; quod fit in Baptismo: deinde sequitur, Qui sanat omnes languores tuos ; quod fit quotidianis accessibus, cum haec imago renovatur. De qua re Apostolus apertissime locutus est, dicens: Et si exterior homo noster corrumpitur, sed interior renovatur de die in diem . Renovatur autem in agnitione Dei, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nia que paulo ante meõrau. In agni¬
cõe igitur dei iusticiaq et scĩtate u̾ita¬
tis que dedie in diem ꝓficiendo reno¬
uatur transfert amorẽ a tẽꝑalibus
ad et̾na ainsibilib ad intlłigibilia
a carnalibus ad spuitalia atq abistis
cupiditatẽ frenare atq minuere illis
caritate se alligare dilignr insistit. Tã¬
tum autẽ facit qͣntum diuinitus ad¬
iuuatur. Dei quippe siña est. sine me
nichil potestis facere. In quo ꝓfectu ⁊
accessu tenentẽ mediatoris fidem cũ
dies uite huius ultimus qm̃q cõperit
ꝑducẽdus ad d̾m que coluit. et ab eo
ꝓficiendus excipietur ab angelis sc̃ĩs
incoꝵptibile corpus infine scłi nõ ad
penam sed ad głam recepturus. In hac
quippe ymagine tuẽ ꝑfecta ert dei siłi¬
tudo qñ dei ꝑfcã erit usio de qua dicit
apłs paulus. uidemus nũc ꝑ specłm
in engmate. tũc autẽ facie ad faciem
Item dicit. Nos autẽ reuelata facie głi¬
am diũ speculãtes meandẽ ymagĩe

Expanded text:
e paulo ante commemoravi. In agnitione igitur Dei, justitiaque et sanctitate veritatis, qui de die in diem proficiendo renovatur, transfert amorem a temporalibus ad aeterna, a visibilibus ad intelligibilia, a carnalibus ad spiritualia; atque ab istis cupiditatem frenare atque minuere, illisque se charitate alligare diligenter insistit. Tantum autem facit, quantum divinitus adjuvatur. Dei quippe sententia est: Sine me nihil potestis facere . In quo profectu et accessu tenentem Mediatoris fidem cum dies vitae hujus ultimus quemque compererit, perducendus ad Deum quem coluit, et ab eo perficiendus excipietur ab Angelis sanctis, incorruptibile corpus in fine saeculi non ad poenam, sed ad gloriam recepturus. In hac quippe imagine tunc perfecta erit Dei similitudo, quando Dei perfecta erit visio. De qua dicit apostolus Paulus: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Item dicit, Nos autem revelata facie gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ hũc sensũ: prorsus nnyꝓbo quen
iã et suꝑius imꝓbaui in pͥmo libro
de genesi ꝯtra mancheos. Ad hoc eĩ
ducit ut credant᷑ illi ꝯuiges pͥminõ
genaturi post̾os hõies nisi peccassẽt.
tãꝙͣ ncͣce fu̾nt ut morituri generent᷑
si de ꝯcubitu maris et femine gigne¬
rẽt᷑. ⁊lõ eĩ uiderã fieri potuisse ut nõ
moriti de nõ moritis nascerẽtur. Si
pcc̃o ilso magno nõ mutaret᷑. In det̾iꝯ
hũana natura. ac ꝑ hoc si et in ꝑentib
et in filiis fecũditas felicitasq man
parẽtib successini moriẽtibꝰ s cu in¬
uẽtibus regnaturi. Issẽt ergo etiã iste
cognatões atq affintates si nullꝯ de¬
linq̃ret nussusq moreret᷑. Itẽ aliosos
ad unũ deũ tendẽtes ĩꝙͣ et ei umreli¬
gantes aĩas nr̃as unde resigio dicta
credit᷑ om̃i suꝑstitõe careamꝰ. In his
ũbis meis racio q̃ reddita ẽ unde sic
dr̃a religio plus m placint. Namnõ

Expanded text:
retur . Hunc sensum prorsus improbo, quem retur . Hunc sensum prorsus improbo, quem jam et superius improbavi in primo libro de Genesi contra Manichaeos . Ad hoc enim ducit, ut credantur illi conjuges primi non generaturi posteros homines, nisi peccassent, tamquam necesse fuerit, ut morituri gignerentur, si de concubitu maris et feminae gignerentur. nondum enim uideram fieri potuisse, ut non morituri de non morituris nascerentur, si peccato illo magno non mutaretur in deterius humana natura ac per hoc, si et in parentibus et in filiis felicitas fecunditasque mansparentibus successuri morientibus, sed cum uiuentibus regnaturi. essent ergo etiam istae cognationes atque adfinitates, si nullus delinqueret nullusque moreretur. Item alio loco: ad unum deum tendentes, inquam, et ei uni religantes animas nostras, unde religio dicta creditur, omni superstitione careamus. in his uerbis meis ratio, quae reddita est, unde sit dicta religio, plus mihi placuit. nam non
Abbreviated transcription (Latin):
sia tã musta etiã istis tp̃ribꝰ fiũt ut nͦ
omĩa cognosc̾e uͭ ea q̃ cognosçimꝰ enu¬
mare possimꝰ. Et asio socõ illud qd̾ dixi
sicut ait apłs oĩs ordo a deo ẽ. Nõ eis¬
dẽ u̾bis dixit apłs. hoc ꝙͣuis eadẽ ui¬
deat᷑ ee siña. Ait quippe ille. que ãt st̃
a deo ordinata sũt et alibi: Prorsus ĩ¬
ꝙͣ nemo nos fassat qͥcquid recte u¬
tupat᷑ ĩ mesioris cõꝑat᷑oe respint᷑. hoc
de substãciis atq natis dc̃m ẽ. inden.
disputabat᷑ nõ de bonis actõibꝰ atq
pct̃is. Itẽq alibi. S nec sic qͥdẽ ĩꝙͣ ab
hõie hõ diligẽdus ẽ ut diligũt᷑ car¬
nales fr̃es ul filii uel ꝯiuges ul qͥq
cognati. aut affines aut ciues. Nã ⁊
ista disectõ tp̃rasis ẽ nõ eĩ ussas tases¬
ncͣcͣitates ues necessitudines heremꝰ
que nascendo et moriẽdo ꝯtĩgũt. Si
nat᷑a nr̃a ĩ p̃ceptis et ymagine dei ⁊¬
manẽs ĩ istam corruptõem nõ resign¬

Expanded text:
tis temporibus fiunt, ut nec omnia cognoscere nec ea, quae cognoscimus, enumerare possimus. Et alio loco illud, quod dixi: sicut ait apostolus: omnis ordo a deo est, non eisdem uerbis hoc dixit apostolus, quamuis eadem uideatur esse sententia. ait quippe ille: quae autem sunt, a deo ordinata sunt. et alibi: prorsus, inquam, nemo nos fallat: quidquid recte uituperatur, in melioris conparatione respuitur. hoc de substantiis atque naturis dictum est; inde enim disputabatur, non de bonis actibus atque peccatis. itemque alibi: sed nhomine homo diligendus est, ut diliguntur carnales fratres, vel filii, vel conjuges, vel quique cognati: aut affines, aut cives, nam et ista dilectio temporalis est. Non enim ullas tales necessitudines haberemus, quae nascendo et moriendo contingunt, si natura nostra in praeceptis et imagine Dei manens, in istam corruptionem non relega
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatoꝵ xp̃i sanãtur ĩfirmi et si qua
talia tũc fc̃a sũt que postea cessasse
mãifestũ ẽ. S nõ sic accipiẽdũ ẽ qd
diei ut nũc in xp̃i nõie fieri miracłã
ussa credãtur.⁊lã ego ip̃e qñ istũ¬

Expanded text:
isti sanantur infirmi, et si qua talia tunc facta sunt, quae postea cessasse manifestum est. sed non sic accipiendum est, quod dixi,\'ut nunc in Christi nomine fieri miracula nulla credantur. nam ego ipse, quando istu