comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a me om̃s. qui oꝑamini iniquitatem.
Ille ergo testis est: qui a stipulantib
factis. dñi ihũ precepta testatur. Quãti
tirium apls̾. et testiõniũ xp̃i fidele: qui
dixit. Nec est eĩ głi̾acio nostra: testĩoniũ
conscientie nr̃e. Quanti foris confessi
sũt: et intꝰ negauerũt. Namqz uxoris
ducende grã. que gentili uiro a xp̃ianis
parẽtib negabatur: simulata ad tem¬
pus fide. pleriqz ꝓduntur. qd̃ foris con¬
fessi sunt. intus negasse. An fornica¬
cionis causa tantũ modo. putamꝰ dñm
ih̾m nr̃m in populo iudeoꝵ tam se uere
eẽ cõmotum. ut uigniti tria milia ne
feminus concubitu miscerent᷑ ac nõ eo
qd̃ ꝑ illos concubitus aliengenarum.
desciscere a fide. negare dñm cogerentur:
Nolite inquit omĩ spũi credere: sed a fruc¬
tib eoꝵ cognoscite. quib credere debea¬
tis. Denit quis in eccliam. dũ honorẽ
affectat. sub imꝑatorib xp̃ianis. si¬

Expanded text:
a me omnes operarii iniquitatis! a me omnes operarii iniquitatis! ille ergo testis est, qui adstipulantibus factis domini Iesu praecepta testatur. Quanti tyrium apostolus et testimonium Christi fidele, qui dixit: haec est enim gloriatio nostra et testimonium conscientiae nostrae. quanti foris confessi sunt et intus negauerunt! namque uxoris ducendae gratia, quae gentili uiro a christianis parentibus negabatur, simulata ad tempus fide plerique produntur quod foris confessi sunt intus negasse. an fornicationis causa tantummodo putamus dominum deum nostrum in populum Iudaeorum tam seuere esse commotum, ut uiginti tria milia de feminis concubitu miscerentur ac non eo, quod per illos concubitus alienigenarum discedere a fide, negare dominum cogerentur? Nolite, inquit, omni spiritui credere, sed a fructibus eorum cognoscite quibus credere debeatis. uenit quis in ecclesiam, dum honorem affectat sub imperatoribus christianis, si
Abbreviated transcription (Latin):
temerandam mentis et corꝑis castimo¬
niam nõ putasti: martir es xp̃i. Temp¬
tatus es spũ auaricie. ut possessioneni
nunoris iuaderes. indefense uidue iu¬
ra temerares: et tamẽ contẽplatione ce¬
lestium p̾ceptoꝵ opemi magis ferendam.
quam inferendã iniuriam iudicasti.
nite disputenus. dicit dñs. Tempta¬
tus es spũ suꝑbie. sed uidens mopemi
atqz egenũ pia mente compassus es.
hunulitatẽ magis. qmͣ arrogantiami
dilexisti: testis es xp̃i: et qd̃ ẽ amplius.
nõ ẜmonis tantumm᷑: sod etiam oꝑis
testĩoniũ p̾buisti. Quis eĩ locupletior
testis est. qmͣ qui confitet᷑ dñm ih̃m
in carne uenisse: cũ euãgelii precepta
custodit:Iam qui audit et nõ facit:
negat xp̃m. Et si u̾bo fateatur. oꝑib
negat. Qmͣ multis dicentib dñe. do ͨ.
nonne in noĩe tuo ꝓphetauimꝰ. et de¬
monia eiecimus. et uirtutes multas fe¬
cimus: in illo die respondebit. discedite

Expanded text:
temerandam mentis et corporis castimotemerandam mentis et corporis castimoniam non putasti: martyr es Christi. temptatus es spiritu auaritiae, ut possessionem minoris inuaderes, indefensae uiduae iura temerares, et tamen contemplatione caelestium praeceptorum opem magis ferendam quam inferendam iniuriam iudicasti: ite disputemus, dicit dominus. temptatus es spiritu i uperbiae, sed uidens inopem atque egenum pia mente conpassus es, humilitatem magis quam adrogantiam dilexisti: testis es Christi; quod est amplius, non sermonis tantummodo, sed etiam operis testimonium praebuisti. quis enim locupletior testis est quam qui confitetur dominum Iesum in carne uenisse, cum euangelii praecepta custodit ? nam qui audit et non facit, negat Christum; etsi uerbo fatetur, operibus negat. quam multis dicentibus: domine domine, nonne in tuo nomine prophetauimus et daemonia eiecimus et uirtutes multas fecimus? in illo die respondebit: discedite
Abbreviated transcription (Latin):
causa fugeres: insi illa te ꝑsequeretur:
Est enĩ malus sp̃s fornicationis. ẽ malꝰ
sp̃s auaricie: malus sp̃s suꝑbie. Isti sũt
ꝑ sequutores granes. qui sine gladii ter¬
rore mentem homĩs frequenter elidunt:
qui illecebris magis qmͣ terrorib aĩos
expugnant fidelium. Nii tibi hostes ca¬
uendi. hii grauiores tyranni. ꝑ quos
adam captus est. Multi ĩ ꝑ sequutione
publica coronati: occulta hac ceciderũt¬
ꝑsequitione. foris inquit pugne. int̃
timores. Adu̾tis qmͣ graue certamen sit.
qd̾ est intra hoĩem: ut secũ ipẽ confligat
cũ sius cupiditatib prelietur: Ip̃e apłs
fluctuat. heret. astringitur. captiuari se
asserit in lege pcci et mortis. corꝑe debel¬
lari: nec potuisse euadere nisi esset dñi
ihũ grã liberatus. Herũ ut multe perse¬
quutiones: ita multa martiria. Cotidie
testis es xp̃i. Temptatus es spũ fornica¬
tionis. sed ueritus xp̃i futurũ iuditiũ.

Expanded text:
causa fugeres. nisi illa te persequeretur ? causa fugeres. nisi illa te persequeretur ? est enim malus spiritus fornicationis, est malus spiritus auaritiae, malus spiritus superbiae. Isti sunt persecutores graues, qui sine gladii terrore mentem hominis frequenter elidunt, qui inlecebris magis quam terroribus animos expugnant fidelium. hi tibi hostes cauendi, hi grauiores tyranni. per quos Adam captus est. multi in persecutione publica coronati occulta hac persecutione ceciderunt. foris, inquit, pugnae, intus timores. aduertis quam graue certamen sit quod est intra hominem. ut secum ipse confligat, cum suis cupiditatibus proelietur? ipse apostolus fluctuat haeret adstringitur. captiuari se adserit in lege peccati et mortis corpore debellari nec potuisse euadere. nisi esset domini Iesu gratia liberatus. Uerum ut multae persecutiones, ita multa martyria. cotidie testis es Christi. temptatus es spiritu fornicationis, sed ueritus Christi futurum iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
aduenit: domiciliũ ĩmortalitatis perpe¬
tue collocauit. Si unus ꝑsequitor fu¬
isset: coronatus hic martir utiqz non
fuisset. Ez ed qd̃ peius nõ hii solũ ꝑ sequu¬
tores sunt qui uidentur. sed etiã qui nõ
uidentur: et multos plures ꝑsequuto¬
res. Sicut cnĩ ꝑsequutor rex unus ex¬
cepta mittebat. et ꝑsingulas uel ciuita¬
tes uel prouintias erant diuersi per se¬
quutores. ita etiam diabolus multos
ministros suos dirigit. qui non foris
tantũmodo. sed etiam intus faciant
ꝑsequutiones in animis singulorũ.
De his dictũ est ꝑsequutionib. Omne ᷤ
qui uolunt pie unuere in xp̃o ihũ: ꝑse¬
quutionẽ patiunt᷑. dm̃s dixit: nullum
excepit. Quis enĩ exceptus potest ec̃. cũ
ip̃e dñs ꝑsequutionũ temptamẽta tole¬
rauit: Psequitur auaricia. ꝑsequitꝰ
ambitio. ꝑsequitur luxuria: ꝑ sequit᷑
suꝑbia: ꝑsequitur fornicacio. Unde
apls ait. Fugite fornicationẽ. Nã qua

Expanded text:
aduenit. domicilium inmortalitatis perpeaduenit. domicilium inmortalitatis perpetuae conlocauit. si unus persecutor fuisset, coronatus hic martyr utique non fuisset. Sed quod peius, non hi solum persecutores sunt qui uidentur, sed etiam qui non uidentur, et multo plures persecutores. sicut enim unus persecutor rex cepta mittebat et per singulas uel ciuitates uel prouincias erant diuersi persecutores, ita etiam diabolus multos ministros suos dirigit, qui non foris tantummodo. sed etiam intus faciant persecutiones in animis singulorum. e his dictum est persecutionibus: omnes qui uolunt pie uiuere in Christo Iesu persecutionem patiuntur. \'omnes\' dixit, nullum excepit. quis enim exceptus potest esse, cum ipse dominus persecutionum temptamenta tolerauerit? persequitur auaritia, persequitur ambitio, persequitur luxuria, persequitur superbia, persequitur fornicatio. unde et apostolus ait: fugite fornicationem; nam qua
Abbreviated transcription (Latin):
dedisti ei: Micte manũ tuã inomnia
que habet: si ñ in faciẽ te benedicit. Tũc
igitur plus probatus est. qñ amissis
opib et filiis a dñ cultu et grã nõ re¬
cessit. Sed unus ꝑsequtor est: multos
ministros habet. Sed nõ te terreant. Per
multas enĩ tribulationes oportet nos
introire ni regnũ dei. Si multe ꝑ sequu¬
tiones. multe probationes. Ubi młte
corone: multa certamina. Tibi gͦ pro¬
ficit qd̃ multi ꝑsequutores sunt: ut int̾
multas ꝑsequutiones facilius ĩuenias
quẽadmodũ coroneris. Stamur exẽplo
sebastiam martiris: cuius hodie natalis
est. Hic mediolanensis oriundus est.
ffortalse aut iam discesserat ꝑ sequutor:
aut adhuc nõ uenerat in hec partium:
aut mitior erat. Adu̾tit hic aut nullũ
cẽ: aut tepere certamen. Nomani profectꝰ
est: ubi ꝓpt̾ fidei studiũ ꝑsequutionis
acerba feruebant. Ibi passus est. hoc est:
ibi est coronatus. Itaqz illic ques hospes

Expanded text:
dedisti ei? mitte manum tuam in omnia dedisti ei? mitte manum tuam in omnia quae habet, si non in faciemte benedicet. tunc igitur plus probatus est, quando amissis opibus et filiis a domini cultu et gratia non recessit. sed non unus persecutor est, multos ministros habet. sed non te terreat. per multas enim tribulationes oportet nos introire in regnum dei. si multae persecutiones, multae probationes; ubi multae coronae. multa certamina. tibi ergo proficit quod multi persecutores sunt, ut inter multas persecutiones facilius inuenias quemadmodum coroneris. Utamur exemplo Sebastiani martyris, cuius hodie natalis est. hic Mediolanensis oriundo est. fortasse aut iam discesserat persecutor aut adhuc non uenerat in haec partium aut mitior erat. aduertit hic aut nullum esse aut tepere certamen. Romam profectus est, ubi propter fidei studium persecutiones acerbae feruebant; ibi passus est, hoc est ibi coronatus. itaque illic, quo hospes
Abbreviated transcription (Latin):
natur effundere: ne plenitudinẽ suppli¬
cii ferre nõ possint. Inclinat gͦ calicem:
stere: Quid possumus dignũ facere ce¬
lestibus premiis: Quis nr̃m ita assur¬
git in hoc corꝑe. ut animũ suũ eleuet
quo iugit adhereat xpõ: Quo tandem
hoĩm meritum defertur: ut hec cormipti¬
bilis caro mouat ĩcorruptionẽ. ⁊ mor¬
tale hoc induat mortalitatẽ: Quibus
laboribz. quibz iuriis possumus nra
eluere pcc̃a: Indigne sunt passiones huiꝰ
sequitur uersus quintus. Multi ꝑ sequẽ
tes et tribulantes me: a testimoniis
si tunc a dei testimoniis nõ decline ᷤ.
cũ te nullus affligit. nullus ꝑsequitur.
Quis eiũ ni offense sibi prosperoꝵ euẽ¬
tuũ secundante successu fieret ingratus:
Quis diuitiis affluens iugi salute ro¬
bustus. nõ ad dei grãm referat. qd̃ sibi
illa concessa sint: Deniqz cum scm̃ iob
dñs predicaret: ait adu̾sarius. Nũquid¬
iob gratis colit duñi: Nonne tu omĩa

Expanded text:
natur effundere; ne plenitudinem supplinatur effundere; ne plenitudinem supplicii ferre non possint. Inclinat ergo calicem, stere? Quid possumus dignum praemiis facere coelestibus? Quis nostrum ita assurgit in hoc corpore; ut animum suum elevet, quo jugiter adhaereat Christo? Quo tandem hominum meritum defertur; ut haec corruptibilis caro induat incorruptionem, et mortale hoc induat immortalitatem? Quibus laboribus, quibus injuriis possumus nostra eluere peccata? Indignae sunt passiones hujus Sequitur versus quintus: Multi persequentes me, et tribulantes me: a testimoniis  si tunc a Dei testimoniis non declines; cum te nullus affligit, nullus persequitur. Quis enim inoffense sibi prosperorum eventuum secundante successu fieret ingratus ? quis diuitiis adfluens, iugi salute robustus non ad dei gratiam referat quod sibi illa concessa sint ? denique cum sanctum Iob dominus praedicaret, ait aduersarius: num quid gratis colit Iobdominum?. nonne tu omnia
Abbreviated transcription (Latin):
nnquit rupes in statera: et supra. Quis
mensus est manu aquas. et celũ palmo:
Qui nr̃a exanuinat. sua examinata u¬
tiq largit᷑. et saluo omĩa deceruit exami¬
ne. Ponderat mĩan. ponderat ultionem:
in utroqz certum pondus. habilisq mẽ¬
sura est. Onde et dauidait. et potũ dabis
illis in lacrinus in mensurã. ne sine mo¬
deratione mensure pene cumulo grauarẽ¬
tur: et sustinere non possent. Et alibi
ait idem proph̾a. Calix in manu diũ ui¬
ni meri plenus nixto: et niclinauit ex
hoc in hoc. Ueric̃tamẽ fex eius nõ est exa¬
nita. Et iherenuas ait. Calix aureus
babilon in manu drũ: a quo mebrie a¬
te sũt gentes. Ioc est pena a nationibz
ꝑsoluta est: ne diuitiis exultarẽt quod
dei populũ acerbissima populatione ue¬
xarent. Sensus igitur u̾sus dauitici
hic est. idarata et plena est pena q̃ debet᷑
impiis. qmͣ oñs declinat ĩꝑfidos: sed tñ
miseratione sua nõ usq ad fecem dig

Expanded text:
. . inquit, rupes in statera ? Et supra: Quis . . inquit, rupes in statera ? Et supra: Quis mensus est manu aquas, et coelum palmo ? Qui nostra examinat, sua utique examinata largitur, et salvo omnia decernit examine. Ponderat misericordiam, ponderat ultionem; in utroque certum pondus, habilisque mensura est. Unde et David ait: Et potum dabis illis in lacrymis, in mensura ; ne sine moderatione mensurae poenae cumulo gravarentur, et sustinere non possent. Et alibi idem ait propheta: Calix in manu Domini vini meri plenus est mixto, et inclinauit ex hoc in hoc; uerumtamen faex eius non est exinanita. et Hieremias ait: calix aureus Babylon in manu domini, a quo inebriatae sunt gentes, hoc est: poena a nationibus persoluta est, ne diutius insultarent, quod dei populum acerbissima populatione uexarint. sensus igitur uersus Dauitici hic est: parata et plena est poena quae debetur impiis. quam dominus declinat in perfidos; sed tamen miseratione sua
Abbreviated transcription (Latin):
eius cũ iuditio: et iuditiũ cũ mĩa. Neq¬
dicat. Deniq scriptũ est. Mlĩa eius ĩ sta¬
teris: filii autẽ hoĩ mendaces in state¬
ris. ut decipiant. Examinat gͦ ⁊ truti¬
nat deus merita singuloꝵ: et quẽ ad mo¬
dum pro mensura dat grãm. ne supra
mensuram sit. ita pro mensura dat
mĩam. Onde ait. Mensurã bonã. cõfer¬
tam. cõmotã. suꝑeffluentẽ dabũt ĩ sinũ
uestrũ. Eadem mensura qua mensi fue¬
ritis: reddetur uobis. Similiter ĩstat᷑a
singuloꝵ facta pensantur: ut si opera
bona malis preponderent. remuneratio
reũ pena constringat: qd̃ expressũ habes
ad thimotheũ. dicente apło paulo. Quo¬
rumdam hõm̃i pcc̃a manifesta st̃ p̾redemia
ad iuditium: quosdam autẽ et subsequũt᷑.
Similiter et facta bona manifesta sunt.
et que aliter se habent. abscondi nõ pos¬
sunt. Omĩa gͦ a dño deo nr̃o mensura
quadam et pondere fiunt. Quis posut

Expanded text:
eius cum iudicio et iudicium cum mieius cum iudicio et iudicium cum midicat. Denique scriptum est: Misericordia ejus in stateris . Filii autem hominum mendaces in stateris, ut decipiant . Examinat ergo et trutinat Deus merita singulorum, et quemadmodum pro mensura dat gratiam; ne supra mensuram sit: ita pro mensura dat misericordiam. Unde ait: Mensuram bonam, confertam, commotam, supereffluentem dabunt in sinum vestrum. Eadem mensura qua mensi fueritis, reddetur vobis . Similiter in statera singulorum facta pensantur; ut si bona opera malis praeponderent, remuneratio reum poena constringat: quod expressum habes ad Timotheum, dicente apostolo Paulo: Quorumdam hominum peccata manifesta sunt praecedentia ad judicium, quosdam autem et subsequuntur . Similiter et facta bona manifesta sunt, et quae aliter se habent, abscondi non possunt. 41. Omnia ergo a Domino Deo nostro mensura quadam, et pondere fiunt. Quis posuit. .
Abbreviated transcription (Latin):
loquatur. Non quero uoluntatem meã:
sed uolũtatẽ eius qui misit me. Quasi
homo loquitur: qiͣ uidex docet. qm̃ qui
iudicat nõ uoluntati sue. obtemꝑare
debet. sed tenere qd̾ legum est. C õstitue
iudicem de hoc sclõ. N unquid potest
adu̾sus imꝑialis formã uenire decreti:
Añquid potest uormam auguste defũc¬
cionis excedere: Quantoinagis duuni de¬
nõ quero uoluntatẽ meã. hoc est homĩs:
que uel odio dirigitur. uel studio initẽdit᷑.
uel grã inflectitur. uel alioꝵ mendacio
deprauatur. omĩs enĩ homo mendax:
sed uoluntatẽ inquit eiꝰ qui me misit.
hoc est diuine cognitionis forman ueni
docere: ut in iudicando magis cordi sit
ueritatis custodia qmͣ obedientia uolũta¬
tis. Non ergo hic quoq infirmitas potẽ¬
cie: sed forma est expressa iusticie. Iustũ
ergo est. iudiciũ filii dei: quia scd̾m uolũ¬
tatem est dei. nõ scd̃m homĩs affectum.
Deus enĩ mĩarum plenus est. et mĩa

Expanded text:
loquatur: Non quaero voluntatem meam, loquatur: Non quaero voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me . Quasi homo loquitur: quasi judex docet: quoniam qui judicat, non voluntati suae obtemperare debet, sed tenere qiudicem de hoc saeculo: numquid potest aduersus imperialis formam uenire rescripti ? numquid potest normam Augustae definitionis excedere? quanto magis diuini fnon quaero uoluntatem meam, hoc est hominis, quae uel odio dirigitur uel studio intenditur uel gratia inflectitur uel aliorum mendacio deprauatur - omnis enim h o in o mendax —. sed uoluntatem, inquit, eius qui i me misit, hoc est: diuinae cognitionis formam ueni docere, ut in iudicando magis cordi sit ueritatis custodia quam oboedientia uoluntatis. non ergo hic quoque infirmitas potentiae, sed forma est expressa iustitiae. Iustum igitur est iudicium filii dei, quia secundum uoluntatem est dei, non secundum hominis affectum. deus enim misericordiarum plenus est et misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
Potestatẽ habeo dimictendi te: et potesta¬
tem habeo crucifigendi te. Usurpas o hõ
potestatẽ qmͣ nõ habes: cũ deus neget se
habere qui habet suꝑ omĩa potestatem.
Audi quid iusticia dicat. Non possũ a me
facere quicqmͣ. A udite quid uidex equi¬
tatis asserat. Sicut audio: et iudico.
Audite quid iudex iniquitatis loquat᷑
Potestatẽ habeo dimittendi te: et potesta¬
tem habeo crucifigendi te. Tua pilate uoce
constringeris: tua dampnaris sententia.
Pro potestate igit᷑ nõ pro equitate: cru¬
cifigendum dnm tradidisti. Per potesta
tem ab soliuisti latronẽ. auctorẽ uero uite
interfecisti. Sed nec istam a te habuisti:
quã habere te asseris potestatẽ. Deniq
dicit tibi dñs ih̾s. Non haberes potestatẽ
adu̾sum me ullam: nisi tibi data cẽt de¬
super. Mala potestas: licere qd̃ nõ liceat.
Potestas ista tenebrarũ est: uerũ non
uidere. sed spernere. Audite qͥd iudex uerꝰ

Expanded text:
potestatem habeo dimittendi te et potestapotestatem habeo dimittendi te et potestatem habeo crucifigendite. usurpas, o homo, potestatem quam non habes. cum deus neget se habere, qui habet super omnia potestatem. audi quid iustitia dicat non possum a me facere quicquam. audite quid iudex aequitatis adserat: sicut audio, et iudico. audite quid iudex iniquitatis loquatur: potestatem habeo dimittendi te et potestatem habeo crucifigendite. tua. tua, Pilate, uoce constringeris, tua damnaris sententia. pro potestate igitur, non pro aequitate cructe absolvisti latronem, auctorem autem vitae interfecisti; sed nec istam a te habuisti, quam habere te asseris potestatem. Denique dicit tibi dominus Iesus: 'Non haberes potestatem adversus me ullam, nisi tibi data esset desuper'. Mala potPotestas ista tenebrarum est, verum non videre, sed spernere. 39. Audite quid verus judex
Abbreviated transcription (Latin):
merita: nõ mutat. Discite iudices scłi.
quẽ in iudicando tenere debeatis affectũ:
qmͣ sobrictatẽ. quã sinccritatẽ. Dñs
oĩm dicit. Non possum ego a me face̾
quicqͣm. Alibi lego: negare semet ip̃m
non potest. Non potest utiqz. nõ ꝑ t̃fir̃¬
mitatem. se ꝑ integritatẽ. nõ ꝑ impossi¬
bilitatẽ faciendi: sed ꝑ obseruationem
iudicandi. Quid nõ potest qui oĩa potest.
nͥ qd̃ posse nolit: Nont uult posse quod
dampnet. Non nult posse adu̾sus fidem:
nõ uult posse adusus ueritatẽ. Audi po¬
streno ip̃m̃ dicentẽ. cur nõ possit a se fa¬
cere quicquã. Sicut audio inquit. et
iudico. Hoc est nõ ex mea potestate decer¬
no qd̾ libitũ: sed ex iudicandi religione
quod iustũ est. Et ideo iuditiũ meũ uerũ¬
est: quia nõ uoluntati mee indulgeo. sed
equitati. Audite qͥd iudex dicat celestis.
Non possũ a me facere quicꝙͣ: sicut audio
et iudico. Et prlatus dicebat ad dñm ih̾m.

Expanded text:
merita, non mutat. Discite, iudices saeculi, merita, non mutat. Discite, iudices saeculi, quem in iudicando tenere debeatis affectum, quam sobrietatem, quam sinceritatem. dominus omnium dicit: non possum ego me facere quicquam. alibi lego: negare semet ipsum non potest. non potest. utique non per infirmitatem, sed per integritatem. non per inpossibilitatem faciendi, sed per obseruantiam iudicandi. quid non potest qui omnia potest, nisi quod posse nolit? non uult posse quod damnet, non uult posse aduersus fidem, non uult posse aduersus uentatem. audi postremo ipsum dicentem. cur non possit a se facere quicquam: sicut audio, inquit, et iudico, hoc et: non ex mea potestate decerno quod libitum, sed ex iudicandi religione quod iustum est, et ideo iudicium meum uerum, quia non uoluntati meae indulgeo, sed aequitati. audite quid iudex dicat caelestis: non possum a me facere quicquam; sicut audio. et iudico. Et Pilatus dicebat ad dominum Iesum:
Abbreviated transcription (Latin):
qui susannã ab soluit tacentẽ: se obtulit
morti. In illa causa: ut nemo desperaret:
in hac ut redimende uniu̾sitatis sacrifi¬
cium nõ negaret. Cesus postremo nõ
cõuitiatus est. nõ reꝑcussit: et dñs celi
atq terrarũ studiũ deposuit ultionis:
uocẽ humilitatis emisit dicens. Si ma¬
le loquitus sũ: testĩoniũ ꝑhibe de malo.
Si bene: quid me cedis: Quasi infirmꝰ
cedis deplorat iniuriam: et cũ se posset
ulcisci. queri maluit qmͣ iundicare.
Ergo et hic ꝑsonã iudicis ꝓpositumq
suscepit: dicens. Non possũ a me faceir
quicqmͣ. Bonus eñ uidex nichil ex ar¬
bitrio suo facit. et domestice proposito
uoluntatis: sed iuxta leges et iura pro¬
nuntiat. scitis iuris obtemperat: non
indulget proprie uoluntati. Nichil pa¬
ratum et meditatũ domo defert: sed sicut
audit ita iudicat: et sicut se habet ne¬
gocii natura decernit. Obsequitur legi¬
bus: nõ adu̾satur. Examiat cause

Expanded text:
qui Susannam absoluit tacentem, se obtulit qui Susannam absoluit tacentem, se obtulit morti; in illa causa. ut nemo desperaret, in hac, ut redimendae uniuersitatis sacrificium non negaret. caesus postremo non conuiciatus est, non repercussit, et dominus caeli atque terrarum studium deposuit ultionis, uocem humilitatis emisit dicens: si male locutus sum m, testimonium perhibe de malo; si bene, quid me caedis? quasi infirmus caedis deplorat iniuriam et, cum se posset ulcisci, queri maluit quam uindicare. Ergo et hic personam iudicis propositumque suscepit dicens: nonpossum a me facere quicquam. bonus enim iudex nihil ex arbitrio suo facit et domesticae proposito uoluntatis, sed iuxta leges et iura pronuntiat, scitis iuris obtemperat, non indulget propriae uoluntati, nihil paratum et meditatum domo defert, sed sicut audit ita iudicat et sicut se habet negotii natura decernit. obsequitur legibus, non aduersatur, examinat causae
Abbreviated transcription (Latin):
reconciliare non posset: sed ut qualis
aduocatus cẽ debeat demonstraret qualis
sacerdos: ut nõ solũ dieb. sed etiam noc¬
tib pro grege xp̃i debeat p̾cator assistere.
An impetrandi egebat auxilio: qui face̾
ip̃e poterat. qd̾ rogabat: Quẽadmodũ
ip̃e dicebat. Ego ad patrẽ uado. ⁊ ꝯd̾cũq
ab eo petieritis in noĩe meo: hoc faciã.
Denqz alibi ait: cum laz arũ resusci¬
taret. Sciebam qd̃ semꝑ me audis.
hic qͣi infirmus ꝑnoctabat: qui sci¬
ebat qd̾ semꝑ audit᷑. Et cdamauit. Laza¬
re ueni foras. Loquuta est resurrectio:
mors recessit. Snscepit eciã affectũ rei.
et stetit ante iudicem tanqnͣ reus: nec
dedignatus est dñs oĩm presidis uilita¬
tem. Interrogatus tacebat: ostendens ñ
in clamore uocis nec in forensis assercione
patrocinii sed in conscientie ĩtegritate. in¬
nocentie ẽẽ defensionẽ: nec salutẽ corꝑis
ambiendam. sed animi puritatẽ. Deniq

Expanded text:
reconciliare non posset, sed ut qualis reconciliare non posset, sed ut qualis aduocatus esse debeat demonstraret, qualis sacerdos, ut non solum diebus. sed etiam noctibus pro grege Christi debeat precator adsistere. an inpetrandi egebat auxilio, qui facere ipse poterat quod rogabat, quemadmodum ipse dicebat: ego ad patrem uado, et quodcumque ab eo petieritis in nomine meo hoc faciam? denique alibi ait, cum Lazarum suscitaret: sciebam quod semper me audis, nec quasi infirmus pernoctabat, qui sciebat quod semper auditur, et clamauit: Lazare, ueniforas. locuta est resurrectio, mors recessit. Suscepit etiam affectum rei et stetit ante iudicem reus nec dedignatus est dominus omnium praesidis uilitatem. interrogatus tacebat. ostendens non in clamore uocis nec in forensis adsertione patrocinii. sed in conscientiae integritate esse innocentiae defensionem nec salutem corporis ambiendam, sed animi puritatem. denique.
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Cum faceret celos. cum illo eram:
et ego eram cui applaudebat. Et euãgli¬
sta ait. Omĩa ꝑ ip̃m facta sũt. et sine
qd̾ hic locus ad iudicii formã uideatur
eẽ referendus. Euãgeliũ ctenĩ nõ solũ
fidei doctrina: sed etiam morũ est magi¬
steriũ: et speculũ iuste cõuersationis.
Inuenio in euangelio. qd̃ dñs ih̾s mul¬
toꝵ affectus et officia susceperit: ut do¬
ceret quomͦ nos in his cõuersari oporte¬
ret officiis. Suscepit ꝑsonã pastoris:
etait. Pastor bonus: aĩam suam ponit
pro ouibz sius. Ideoqz pro racionabili
grege seip̃m passiomi corꝑis ñ negauit:
ut ouem lassain crucis sue humeris
suꝑponens. pii oneris functione recre¬
aret. Suscepit aduocati ꝑsonã: ip̃m eĩ
aduocatũ habenius apud patrẽ. Pnoc¬
tabat in or̃one pro nobis: ut nos suo
informaret exemplo: quẽ ad modũ ueniã
nris debeanius exorare pccĩs. Non enĩ
ideo ꝑnoctaret qiͣ qui aliter patrẽ nobis

Expanded text:
dixit, Cum faceret coelos, cum illo eram . . dixit, Cum faceret coelos, cum illo eram . . . . . ego eram cui applaudebat . Et Evangelista ait: Omnia per ipsum facta sunt, et sine quod hic locus ad iudicii formam uideatur esse referendus; euangelium etenim non solum fidei doctrina. sed etiam morum est magisterium et speculum iustae conuersationis. inuenio in euangelio, quod dominus Iesus multorum affectus et officia susceperit, ut doceret, quomodo nos in his conuersari oporteret officiis. suscepit personam pastoris et ait: pastor bonus animam suam ponit pro ouibus suis, ideoque pro rationabili grege se ipsum passioni corporis non negauit, ut ouem lassam crucis suae humeris superponens pii oneris functione recrearet. Suscepit aduocati personam; ipsum enim aduocatum habemus apud patrem. pernoctabat in oratione pro nobis, ut nos suo informaret exemplo, quemadmodum ueniam nostris debeamus exorare peccatis. non enim ideo pernoctaret, quasi qui aliter patrem nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ne cũ de alio iudicat. in se ferat ip̃e sentẽ¬
ciam. Iudicet ille: qui ad pronũtiandum¬
nullo edio. nulla offensione: nulla leuita¬
te ducatur. Audisti hodie: quid iudex uerꝰ
et iustus loquutus est. Non possũ ĩquit
ego a me facere quicquã. Non nulli
heretici solebant hinic face̾ questiones:
qiͣ infirmus esset filius. qui a se faceret
et paterno subiectus imꝑio: nec adu̾¬
tunt qd̵ hoc quoq magis potestatis
diuine unitas comprobetur: ubi putãt
int̾ patrẽ et filiũ eẽ distantiã potestatis.
Nichil a se facit filius: quia per unitatẽ
oꝑationis. nec filius sine prẽ facit:
nec sine filio pater. Deniqz pater dicit
ad filium: faciamus hominẽ ad yma¬
ginẽ et similitudinẽ nr̃am: cõmu¬
nem asserens oꝑationẽ eẽ ubi cõmu¬
ne consilium est. Quid sine sapiẽcia
facit. qui omĩa in sapientia fecit. ut lectũ
est omĩa in sapĩa fecisti: Deniqz sapĩa

Expanded text:
ne, quum de alio judicat, in se ferat ipse sentenne, quum de alio judicat, in se ferat ipse sententiam. Judicet ille, qui ad pronunullo odio, nulla offensione, nulla levitate ducatur. Audisti hodie quid judex verus et justus locutus sit: Non possum, inquit, ego a me facere quidquam . 32. Nonnulli haeretici solebant hinc facere quaestiones, quasi infirmus esset Filius, qui a se nihil faet paterno subjectus imperio: nec advertunt quod hoc quoque magis potestatis divinae unitas comprobetur, ubi putant inter Patrem et Filium esse distantiam potestatis. Nihil a se facit Filius, quia per unitatem operationis nec Filius sine Patre facit, nec sine Filio Pater. Denique Pater dicit ad Filium: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , communem asserens operationem esse, ubi commune consilium est. Quid sine Sapientia facit, qui omnia in Sapientia fecit, ut lectum est: Omnia in Sapientia fecisti ? Denique Sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
diuĩ in omnẽ carnẽ: ut omĩs caro ad
deum ascenderet. illa dñi miseratione
donata. Sed quomiͦ cũ dixerit multas
diũ eẽ miserationes. scd̃m iudicia eiꝰ
uuificari petit: maxime cũ ip̃e alibi
dicat. et non initres ni iudicium cũ ẜuo¬
tuoe ¶ed aliud est illud iudiciũ bñfin
Quis enĩ potest debitum referre nature:
debitũ salutis et gratie: Aliud iudiciũ:
quo fragilitatis nr̃e estimatione cen¬
semur. In hoc ipõ tamen iuditiũ cum
mĩa copulatũ est: ut u̾itas iudicii mi¬
seratione diũi temperct᷑. A ut fortasse
quia dixerat iudica iuditium meum:
ideo subtexuit miserationes diũ nimiũ
multas eẽ. Graue est enĩ de alt̾o iudica¬
re. Unde etiam scriptũ est. Nolite indi¬
care: ut nõ iudicemini. Cũ eĩ unusqͥsq
sit suoꝵ conscius pccõꝵ: quomͦ potest
de alterius iudicare poctato: Iudicet de
alterius errore: qui nõ habet qd̾ in se ip̃e
condẽpnet. Iudicet ille qui non agit
cadem: quẽ alio putau̾it punienda:

Expanded text:
ini in omnem carnem, ut omnis caro ad deum ascenderet illa domini miseratione donata. Sed quomodo, cum dixerit multas esse domini miserationes, secundum iudicia eius uiuificari petit, maxime cum ipse alibi dicat: e t non intres i n iudicium cumseruotuo ? sed aliud est illud iudicium beneficquis enim potest debitum referre naturae, debitum salutis et gratiae? —, aliud iudicium, quo fragilitatis nostrae aestimatione censemur. in hoc ipso tamen iudicium cum misericordia copulatum est, ut ueritas iudicii miseratione domini temperetur. Aut fortasse, quia dixerat: iudica iudicium meum, ideo subtexuit miserationes domini nimium multas esse; graue est enim de alio iudicare. unde etiam scriptum est: nolite iudicare, ut non iudicemini. cum enim unusquisque sit su- orum conscius peccatorum, quomodo potest de alterius iudicare peccato ? iudicet de alterius errore, qui non habet quod in se ipse condemnet, iudicet ieadem, quae in alio putaverit punienda,
Abbreviated transcription (Latin):
propinquauit enĩ regnũ celoꝵ. ẜona
alligatura que fracta anime tue ossa
conuectat: et soliditate reparata ĩ pri¬
stinas iuros reformet: ac discissos artus
sine ulla sibi cicatricis offensione resti¬
tuat. De lictere interpretatione satis
pro captu nr̃o dictũ putamus: adorianꝰ

Expanded text:
propinquavit enim regnum coelorum . Bona propinquavit enim regnum coelorum . Bona alligatura, quae tracta animae tuae ossa connectat, et soliditate reparata, in pristinas vires reformet, ac discissos artus sine ulla sibi cicatricis offensione restituat. 6. De litterae interpretatione satis pro captu nostro dictum putamus: adoria
Abbreviated transcription (Latin):
ic calix mebriauit gentes. ne ꝓprii
ieminissent doloris: sed ueterẽ obluui¬
sicrentur enrorẽ. Bona igitur ebrictãs
spãlis. que turbare corꝑis nescit inces¬
sum: leuare mentis nouit uestigiũ.
Bona ebrietas poculi salutaris: que
mesticiam peccatricis abolens consciẽ¬
cie. iocunditatẽ nite fundit et̾ne. Ido scrip¬
tura dicit. Et poculũ tuũ mebrians:
qmͣ predaumi est. Medicamentũ igitꝰ
suꝑuulnus est: quia medicus ip̃e dñs
ihs. qui uulnera nr̃a curauit. ĩ fundẽs
uinũ et oleũ. et alligans uulnera ade
illius qui descendens ab ihrłm. a latroni¬
bus uulneratus est. Caueat gͦ unusqͥsq:
ne descendat ab ihrłm. Peccatis eĩ suis
unusqͥsqz descendit: et meritis ascendit.
currat ad illũ samaritanũ custedẽ oꝑis
sui. custodẽ legis et grẽ: ut uulueri suo
ppossit iuenire medicinã. qui alliga¬
turam ũborũ celestiũ suꝑ uulnus im¬
ponat dicens. Penitentiam agite: ap¬

Expanded text:
hic calix inebriauit gentes, ne proprii hic calix inebriauit gentes, ne proprii meminissent doloris, sed ueterem obliuiscerentur errorem. bona igitur ebrietas spiritalis, quae turbare corporis nescit incessum, leuare mentis nouit uestigium. bona ebrietas poculi salutaris. quae maestitiam peccatricis abolet conscientiae. iucunditatem uitae infundit aeternae. ideo scriptura dicit: et poculum tuum inebrians quam praeclarum est! Medicamentum igitur super uulnus est, quia medicus ipse dominus Iesus, qui uulnera nostra curauit, infundens uinum et oleum et alligans uulnera Adae illius, qui descendens ab Hierusalem a latronibus uulneratus est. caueat ergo unusquisque, ne descendat ab Hierusalem; peccatis enim suis unusquisque descendit et meritis ascendit. currat ad illum Samaritanum, custodem operis sui, custodem Legis et gratiae; ut vulneri suo possit invenire medicinam: qui alligaturam verborum coelestium super vulnus imponat, dicens: Poenitentiam agite; ap
Abbreviated transcription (Latin):
legis uincula. que nõ adurant: s ma¬
gis liberent alligatos. Est malagnia
spiritale: quo collisa anime quedam
memibra solident᷑. Consideremus igit᷑
quid sit uulnus: qͥd suꝑuulnus. Prin¬
cipes ꝑsetuti sũt me gratis: nulnus ẽ.
Erulto ergo in u̾ba tua. sicut qͥ inuenit
spolia multa. suꝑ nulnus est: qͥa u̾bis
diũcis uulneris dura curant᷑. Inthrenis
quoq ihxremie: habes sub hac littera
scriptũ. ⁊ udisti obprobriũ eor dñe. oĩa
confilia eoꝵ adiisũ me. labia insurgen
cium et meditationes coꝵ adu̾sum me
tota die. sessionẽ eoꝵ et resurrectionem
eoꝵ uulnus est. Sed subiecit. Ãspice in
nulneris mitigare. Et infra idem ihe¬
remias ait. Gaude et letare filia ỹdumee.
que hĩtas ingeth. cquidem et ad te trã¬
sibit calix et bibes et inebriaberis. ãd¬
huc su ꝑuulnus est. Calix enĩ domini.
renussio pccõꝵ est: quo sangnis effun¬
ditur. qui tocius redemit pccã mundi.

Expanded text:
legis uincula quae non adurant. sed malegis uincula quae non adurant. sed magis liberent alligatos, et malagma spiritale, quo conlisa animae quaedam membra solidentur. Consideremus igitur quid sit uulnus, quid supra uulnus: principes persecuti sunt me gratis uulnus est, exuito ego in uerba tua, sicut qui inuenit spolia mult a, super uulnus est, quia uerbis dominicis uulneris dura curantur. In Threnis quoque Hieremiae habes sub hac littera scriptum: audisti obprobrium eorum, domine, omnia consilia eorum aduersum me, labia insurgentium mihi et meditationes eorum aduersum me tota die, sessionem eorum et resurrectionem eorum; uulnus est. sed subiecit: aspice in uulneris mitigare. et infra idem Hieremias ait:gaude et laetare, filia Idumaeae quae habitas in Geth, et quidem ad te transibit calix, bibes et inebriaberis adhuc; super uulnus est. calix enim domini remissio peccatorum est, quo sanguis effunditur, qui totius redemit peccata mundi.
Abbreviated transcription (Latin):
uulnus quid est: insi medicamĩtũ
quo uulueris acerbitas mitigatur: Suꝑ
uulnus oleum infunditur. ut omnis
ulceris emolliatur asꝑitas. Suꝑ uulnus
malagnua. suꝑ uulnus alligatura: quib
omẽ uuluus fouetur. Obi ergo spes est¬
refundende sanitatis: ibi adhibent᷑ medi¬
camenta uuluerib. Ubi autẽ omẽ ca¬
put in dolore. et omẽ cor in mesticia: ñ
est uulnus. neqz cicatrix. nõ plaga cum
feruore. l pc est. nõ ubi portio sed uniuer¬
sitas ꝑiclitatur. et quadam corruptio to¬
cius corꝑis tabe consumitur: ibi nõ est
malignia imponcre. neqz oleum. neqz al¬
ligaturam. suulto gͥ cõmodius. ut sit
uulnus quod foueas. atq constringas:
qm si uulne̾ mors serꝑat interior. Esed
est nõ solum corpis uulnus. sed etiam
mentis: qd̾ oleo quodã mollioris allo¬
quii. et pacifici sermonis suauitate
mitescit. Sunt fomẽta u̾borũ. stꝰ me¬
dicamẽta celestiũ preceptoꝵ: quibus
omẽ nequitie uirus aboletur. Sunt

Expanded text:
uulnus quid est nisi medicamentum, quo uulneris acerbitas mitigatur? super uulnus oleum infunditur, ut omnis uulneris molliatur asperitas; super uulnus malagma, super uulnus alligatura, quibus omne uulnus fouetur. ubi ergo spes refundendae est sanitatis, ibi adhibentur medicamenta uulneribus. ubi autem omne caput in dolore et omne cor in maestitia, non est uulnus neque cicatrix, non plaga cum feruore, hoc est: ubi non portio. sed uniuersitas periclitatur et quadam corrupti totius corporis tabe consumitur, ibi non est malagma inponere neque oleum neque alligaturam. multo igitur commodius, ut sit uulnus, quod foueas atque constringas, quam sine uulnere mors serpat interior. Sed est non solum corporis uulnus. sed etiam mentis, quod oleo quodam mollioris alloquii et pacifici sermonis suauitate mitescit. sunt fomenta uerborum, sunt medicamenta caelestium praeceptorum. quibus omne nequitiae uirus aboletur. sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ciam. Sequitur uersus quartus. Aise
si longe est a peccatoribz salus.
tamen nemo desperet: quia multe sũt
cui misertus ero. P alani apparuit nõ
querentib. uocauit refugientes: cõgre¬
gauit ignaros: pro omĩb se obtulit
passiomi. Num ergo multũ miscricors:¬

Expanded text:
. Sequitur uersus quartus: misere. etsi longe est a peccatoribus salus, tamen nemo desperet. quia multae suntcuius misertus e r o. palam apparuit non quaerentibus, uocauit refugientes, congregauit ignaros, pro omnibus se obtulit passioni. non ergo multum misericors
Abbreviated transcription (Latin):
diũ: quia uere scõꝵ est pauor. Deni¬
q p̾missa hac lictera: statim seqͥ¬
tur ꝑsona iusti dicentis. Porcio
mea dñe: dixi custodire legem tuã.
leriqz codices hũc uersiculũ

Expanded text:
i, quia uere sanctorum est pauor. Denique praemissa hac littera statim sequitur persona iusti dicens: p or tio m ea, domine; dixi custodire legem tuam. plerique codices hunc uersiculu
Abbreviated transcription (Latin):
Tu autẽ memor esto: et iudicemur.
Dic niquitates tuas: ut iustifice¬
ris. Dulcia iuditia agenti peniten¬
tiam: quia ipẽ dixit. Gaudium
crit in celis suꝑ uno pccõre penitẽ¬
ician agente: quã in nonaginta
et nouẽ iustis. qui non idigent

Expanded text:
tu autem memor esto et iudicemur; dic iniquitates tuas, ut iustificeris. dulcia iudicia agenti paenitentiam, quia ipse dixit: gaudium erit in caelis super uno peccatore paenitentiam agente quam in nonaginta et nouem iustis qui n
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cepit ei dñs: uos niquit amici mei
estis. si feceritis que ego p̾cipiõ bo¬
bis. In tua iusticia uiifica int.
Audit et dicit. eo qd illa uera sit
uita. q̃ unut scd̃m dei iusticiã. qua
uiuebant apłi. inimo qͥa iuuũt
Sũt oni qui uiuẽtes mortui siuit.
et qui mortui uiuunt. ⁊deniqz alii
descendũt in ĩfernũ biuentes: alii
cũ sint corꝑe mortui meritis suis
uiuunt. Sũt enĩ qui nõ gustabũt
mortem. donet bideãt filiũ homĩs
die iudicii reu̾tentẽ: quãdo cũ glia

Expanded text:
praecepit ei dominus: uos, inquit, amici mei praecepit ei dominus: uos, inquit, amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio uobis. In tua iustitia uiuifica m e. audet et dicit, eo quod illa uera sit uita quae uiuit secundum dei iustitiam, quam uiuebant apostoli. immo quam uiuunt: sunt enim qui uiuentes mortui sunt et qui mortui uiuunt. denique alii descendunt in infernum uiuentes, alii, cum sint corpore mortui, meritis suis uiuunt. sunt enim qui non gustabunt mortem, donec uideant filium hominis die iudicii reuertentem, quando cum gloria
Abbreviated transcription (Latin):
iere iuditiũ qui remissionẽ ꝑccõr
credere nolucrũt. Non eĩ possiit
ad eius ꝑtinere bñficiũ: quẽ cog¬
noscere refutarũt. Ergo qui nõ
crediderũt in eo: iuditio eius bidẽt᷑
indigni. Iudiciũ eiĩ eius qd̾ sit
agnosce: dicente ip̃o. lpr autẽ est
iuditiũ: quia lux benit. in huuc
mũdũ. Dulce ergo quod lux est:
dultia iudicia: dicit. E cte cõcupi
ui mãdata tua: in tua iusticia
auctoritate ait. Ecce amat
libertatẽ fidei. qui libertatẽ dedit.
Diligi se gaudet. qui ideo uenit in
hũc mũdũ. quia hũc mũdũ dile¬
xit. Amari se exigit. qui amat õs̃.
quia caritas est. Concupunt mã¬
data dei: ut bonus seruus. ut cultor
sedulus. Cõcupiuit non ut amato
meretriciã copulã. nõ ut auarus
lex dicit. Nõ cõcupisces. Dñm autĩ
dcũ p̾cepit. diligendũ: et tencro nͥ¬
dam atq int̾rio amandũ cupidi¬
tatis affectu. Et quia amicus est
qui diligit. seruus est qui timet.
qĩ amicus qui omĩa fecerit. que

Expanded text:
icium, qui in remissionem peccatorum credere noluerunt: non enim possunt ad eius pertinere beneficium quem cognoscere refutarunt. ergo qui non crediderunt in eo, iudicio eius uidentur indigni; iudicium enim eius quod sit, agnosce dicente ipso: hoc autem est iudicium, quia lux uenit in hunc mundum. dulce ergo quod lux est, dulcia iudivi mandata tua: in tua justitia auctoritate ait. Ecce amat libertatem fidei, qui libertatem dedit. Diligi se gaudet, qui ideo venit in hunc mundum, quia hunc mundum dilexit. Amari se exigit, qui omnes amat; quia charitas est. Concupivit mandata Dei, ut bonus servus, ut cultor sedulus. Concupivit non ut amator meretriciam copulam, non ut avarus upisces, dominum autem deum praecipit diligendum et tenero quodam atque interno amandum cupiditatis affectu. et quia amicus est qui diligit, seruus est qui timet, quasi amicus qui omnia fecerit quae
Abbreviated transcription (Latin):
pcipere elaboremus. Dis scux qͥa
dulcia sũt iuditia diũ: Nõ resur¬
gunt impii in iudicio. Qui autẽ
iuditio resurgũt: habent spem ue¬
ne quoniã crediderũt. ĩ mꝑii nõ
sũt. pccõres eẽ possũt. ffidem habent.
et si culpani nõ declinauerũt. ꝑ fi¬
dem credũt. Qui autẽ credit iñ ipõ:
nõ iudicatur. Dulcia gͦ iditia cre¬
dentib. Qui autẽ non credũt. nõ
xp̃i iuditio dampnati st̃. qͥ uenit
nõ ut iudicet mũdũ: sed ut saluet

Expanded text:
. Vis scire quam dulcia judicia Domini? Non resurgunt impii in judicio . Qui autem in judicio resurgunt, habent spem veniae; quoniam crediderunt. Impii non sunt, peccatores esse possunt: fidem habent, et si culpam non declinarunt, per fidem credunt: qui autem credit in ipso, non judicatur . Dulcia ergo judicia credentibus. Qui autem non credunt, non Christi judicio damnati sunt, qui venit non ut judi
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃. i ꝑc autẽ testamẽtũ qd̾ testabor ad
eos. dicit dñs. dando leges meas ĩ cordib
coꝵ. et in sensib eoꝵ scribam eas: ⁊ pcã.
et iniusticie eoꝵ nõ ero memor. Ubi gͦ
remuissio: iam non oblatio pro pcc̃ĩs.
Quo euident᷑ ostenditur omnẽ ueritatẽ¬
in euangelio contineri. quia lex dei in
sensib hoĩm. et in cordib eoꝵ scribit᷑.
nõ in tabulis lapideis. Qui gͦ precepta
dei nõ habẽt ĩ cordib sius: non habent
legem. Siue quia muctauit iudeis.
renouatur in nobis. umbra ẽ nõ u̾ita s:
ut cũ fiat oblacio pro pcc̃is scd̾m legem.
nõ fiat remissio pccõꝵ. Impossibile est
enim: sanguĩe tauroꝵ ⁊ hyrcoꝵ. pcc̃a
cmũdari. Mendax gͦ erat illa remissi¬
o: done remissionis u̾itas adueniret.
Quid deinde manifestius qmͣ ioh̾is euã¬
geliste sententia. qui ait. qr lex ꝑ moysẽ
data est. grã autẽ et u̾itas ꝑ ih̾m xp̃m

Expanded text:
itum: hoc autem testamentum quod testabor ad itum: hoc autem testamentum quod testabor ad eos, dicit dominus : dando leges meas in cordibus eorum et in sensibus eorum scribam eas e t peccati et iniustitiae eorum non ero memor. ubi ergo remissio. iam non oblatio pro peccatis. quo euidenter ostendit tibi omnem ueritatem euangelio contineri. quia lex dei in sensibus hominum et in cordibus scribitur, non in tabulis lapideis — qui ergo praeeepta dei non habent in cordibus suis. non habent legem —, siue quia inueteratur in Iudaeis. renouatur in nobis. Umbra est, non ueritas. ut, cum fiat oblatio pro peccatis secundum legem. non fiat remissio peccatorum; inpossibile est enim sanguine taurorum et hircorum peccata mundari. mendax ergo erat illa remissio, donec remissionis ueritas adueniret. quid deinde manifestius quam Iohannis euangelistae sententia, qui ait: quia lex per Moysen data est, gratia autem et ueritas per I e sum
Abbreviated transcription (Latin):
spãliter. Quod autẽ nõ uerũ. mendax ẽ :¬
et quod mentitur occidit. Lictera gͦ q̃ occi¬
dit mentitur: sp̃s qui inuificat uerus est.
Accipiamus et sic. Lei dei nõ tipus. non
umbra. nõ exemplar celestium. s ip̃a
celestia. Unde est scriptum: quia finis
legis est xp̃s. Non defectus utiq. sed ple¬
nitudo legis in xp̃o est: quia uenit legem
nõ soluere. sed implere. Sicut eĩ testam̃¬
tum est uetus. sed omĩs u̾itas in nouo
est. testamẽto: ita et lex per moysen data
figura legis est. Bere ergo illa lex: ueri¬
tatis cremplar est. In exemplari enim
agni sangius effunditur: in ueritate
adiecit. Necessarium itaq exemplaria
celestium his mũdari: nam ip̃a celestiã
melioribus hostiis. goncĩ ĩ manufacta
scã intrauit ꝓp̃s exemplaria ueroꝵ. sed in
ip̃m celum: et nũc apparet uultui dei pro
nobis. Ut cognoscamus autẽ qua legẽ
nouam dedit dñs ih̾s: habes dicentẽ spm̃¬

Expanded text:
spiritaliter. quod autem non uerum. mendax esspiritaliter. quod autem non uerum. mendax est. quod mentitur. occidit. littera ergo. quae occidit, mentitur, spiritus, qui uiuificat, uerus est. Accipiamus et sic: lex dei non typus, non umbra. non exemplar caelestium. sed ipsa caelestia. unde et scriptum est. quia finis legis est Christus. non defectus utique. sed plenitudo legis in Christo est, quia uenit legem non soluere. sed implere. sicut enim testamentum est uetus, sed omnis ueritas in nouo est testamento. ita et lex per Moysen data figura legis est uerae. ergo illa lex ueritatis exemplar est; in exemplari enim agni sanguis effunditur. in ueritate adiecit: necessarium itaque exemplaria caelestium his mundari; nam ipsa caelestia melioribus hostiis. non enim in manufacta sancta intrauit Christus, exemplaria uerorum, sed in ipsum caelum, et nunc apparet uultui dei pro nobis. ut cognoscamus autem, quia legem nouam dedit dominus Iesus, habes dicentem spir
Abbreviated transcription (Latin):
terre pauꝑib. Lon est ista nicternum
iusticia. Multi usti plerũq grauiter deli¬
querũt: nõ habentes et̾nũ fructũ iusticie.
Soli deo suppetit imperpetuũ ꝑ oĩa possi¬
dere iusticiam: qui pascit iustos ⁊ ĩiustos.
Non eĩ bñficis solis referenda iusticia ẽ: s illa
ẽ u̾a iustĩa q̃ ip̃is qͦ defert ᷑ ũmicis. Merito ait
iustĩa dei. Diligite ĩmicos urõs. Ergo sit᷑ ĩ
eternũ est iusticia solius dei: ita lex dei
u̾itas. Sed quom istud accipimus:
trum quia lex dei u̾itas. loc est uera. et
quod statuit deus omẽ uerũ. sic̾ infra
ait. omĩa p̾cepta tua u̾itas: an qͥa ue¬
ritas lex dei est. quia nõ mentitur deus:
apud eũ igitur u̾itas lex est: fallacia
p̾uaricatio est. Sed et sic potest accipi.
Lex dei u̾itas est. Apud iudeos gͦ non ẽ lex
dei: quia nõ recipiunt ueritatẽ. Lex dei spi¬
ritalis est: sicut dicit apls. Non habent
ergo ueram legem: qui eã nõ accipiunt

Expanded text:
ferre pauperibus. non est ista in aeternum ferre pauperibus. non est ista in aeternum iustitia. multi iusti plerumque grauiter deliquerunt non habentes aeternae fructum iustitiae. soli deo suppetit in perpetuum per omnia possidere iustitiam, qui pascit iustos et iniustos; non enim beneficiis solis referenda iustitia est, sed illa est uera iustitia, quae ipsis quoque defertur inimicis, meritoque ait Iustitia dei: diligite inimicos uestros. Ergo sicut in aeternum est iustitia solius dei. ita lex dei ueritas. sed quomodo istud accipimus ? utrum quia lex dei ueritas, hoc est uera et quod statuit deus omne uerum, sicut infra ait: omnia praecepta tua ueritas, an quia ueritas lex dei est, quia non mentitur deus? apud eum igitur ueritas lex est, fallacia praeuaricatio est. sed et sic potest: lex dei ueritas est; apud Iudaeos ergo non est lex dei, quia non recipiunt ueritatem. lex dei spiritalis est, sicut apostolus dixit; non habent ergo ueram legem qui eam non acceperint