comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cto fr̃i & coep̃o salutẽ in dño. Frat̾nitatis amore constringim᷑.
& apłicȩ sedis moderamine conuenim᷑: ut consultis fr̃m ꝓut
dñs dederit respondeamꝰ. eosq apłicȩ sedis auctoritate instruamꝰ
eiuniũ qͦd ter in anno apud nos celebrari didicistis. conuenien¬
tius nunc ꝑquattuor tẽpora fieri decernimꝰ. Ut sicut annꝰ ꝑ .iiͦiiͬ.
uoluit᷑ tẽpora: sic & nos quaternũ solenne agamꝰ ieiunium ꝑ
anni qͣt tuor tẽpora. Et sicut replem᷑ frum̃to. uino & oleo ad
alenda corpora: sic repleam᷑ ieiunio ad alendas animas. iuxta
eedicit dris exercituũ. Sicut cogitaui ut affligerẽ uos cũ ad
iracundiã ꝓuocassent me patres ur̃i & non sũ misertꝰ: sic con

Expanded text:
iscopo, salutem in Domino. Fraternitatis amore constringimur, et apostolico moderamine cogimur, ut consultis fratrum prout Dominus dederit, respondeamus, eosque apostolicae sedis auctoritate instruamus. Jejunium quod ter in anno apud nos celebrare didicistis, convenientius nunc per quatuor tempora fieri decernimus, ut sicut annus per quatuor volvitur tempora, sic et nos quaternum solemne agamus jejunium, per anni quatuor tempora, et sicut replemur frumento, vino et oleo ad alenda corpora, sic repleamur jejunio ad alendas animas, juxta Haec dicit Dominus exercituum. Sicut cogitavi ut affligerem vos cum ad ira
Abbreviated transcription (Latin):
tres rep̃hendit uł detrahit suos. Doctores gͦ qͥ & patres uocan.¬
tur: magis portandi qua rep̃hendendi st̃. nisi in recta fide
errauerint. Nullus gͦ doctor ꝑ scripta accuset᷑: nec sine fideli
& legitimo qͥ etiã irrep̃hensibilẽ uitã ac conu̾sationẽ ducat ac¬
cusatore respondeat. Quia indignũ ÷. ut doctor stulto & in¬
docto atq rep̃hensibilit̾ uiuenti respondeat iuxta stulticiãsua
dicente scriptura. Non respondeas stulto iuxta stulticiã suam:¬

Expanded text:
tres reprehendunt, vel detrahunt suis. Doctores ergo qui et Patres vocantres reprehendunt, vel detrahunt suis. Doctores ergo qui et Patres vocantur, magis portandi quam reprehendendi sunt, nisi in recta fide erraverint. Nullus ergo doctorum per scripta accusetur, nec nisi fideli et legitimo qui etiam irreprehensibilem vitam ac conversationem ducat, accusatori respondeat, quia indignum est ut doctor stulto et indocto atque reprehensibiliter viventi, respondeat, juxta stultitiam suam, dicente Scriptura: Non respondeas stulto juxta stultitiam suam
Abbreviated transcription (Latin):
eodẽ sensu & in eadẽ scientia: In cuiꝰ oꝑis deuotione gratulamur
dilectionẽ tuã e̾e̾ consortẽ. Non decet eñi a capite membra dissi¬
dere. sed iuxta sacrȩ scripturȩ testimoniũ om̃a mẽbra caput se¬
quant᷑. Nulli uͦ dubiũ. ẽ qͦd apłica ȩccła mat̾ sit omniũ ȩccłarũ.
a cuiꝰ uos regulis nullatenꝰ conuenit deuiare. Et sicut filiꝰ uenit¬
facere uoluntatẽ patris: sic & uos uoluntatẽ ur̃ȩ impleatis matris
quȩ est ȩccła. cuiꝰ caput ut pͣdictũ . ẽ romana existit ȩccła. Qu¬
quid gͦ sine discretione iusticiȩ. contra huiꝰ disciplinã actũ fic¬
rit: ratũ haberi ratio nulla ꝑmittit LI. ERiminationes
uͦ contra doctorẽ nemo suscipiat. qͥa ñ oportet filios patres repre¬
hendere. nec seruos dominos lacerare. Pilii gͦ st̃ doctoꝵs. om̃s qͦs
instruunt. Et sicut filii patres carnales: sic & hi patres debent
diligere spũales. Non eñi bene uiuit qͥ ñ recte credit. aut pa¬

Expanded text:
eodem sensu, et in eadem scientia, in cujus operis devotione gratulamur dilectionem tuam esse consortem. Non decet enim a capite membra dissidere, sed juxta sacrae Scripturae testimonium omnia membra caput sequantur. Nulli vero dubium est, quod apostolica Ecclesia mater sit omnium Ecclesiarum a cujus vos regulis nullatenus convenit defacere voluntatem patris, sic et vos voluntatem vestrae impleatis matris, que est ecclesia, cuius caput, ut predictum est, Romana existit aecclesia. Quicquid ergo sine discretione iustitie contra huius disciplinam actum fuerit, ratum haberi ratio nulla permittit. Item eius contra doctorem nemo suscipiat, quia non oportet filios patres reprehendere, nec servos dominos lacerare. Filii ergo doctorum sunt omnes quos instruunt, et sicut filii patres carnales, sic et hi patres debent diligere spirituales. Non enim bene vivunt qui non recte credunt, aut pa
Abbreviated transcription (Latin):
Eetundas censuert̃. De occultis eñi cordis alieni temere
iudicare peccatũ est. & eũ cuiꝰ ñ uident᷑ oꝑa nisi bona iniquũd
ex suspicione reprehendere. cũ eoꝵs quȩ hominib sunt incognt
solus ds̃ iudex sit. Ipse eñi nouit abscondita cordis. & non alius¬
Iniusta enĩ iudicia ab om̃ib cauenda st̃. maximȩ tam̃ a seruis dĩ
Seruu autẽ dĩ ñ oportet litigare. nec quenqua damnare. Ep̃i
nanq a plebib & clero. & domini a seruis ferendi sunt. ut sub
exercitatione tolerantiȩ sustineant᷑ tẽporalia & sperent᷑ ȩternas
Iuget eñi meritũ uirtutis. qͦd ꝓpositũ ñ uiolat religionis. Sat
Succurrere qͦ uos oportet oppressis. & lib̾are eos de manu ꝑseq¬
tiũ. ut cũ beato iob dicatis: Benedictio perituri suꝑ me uenielit
& cor uiduȩ consolatus sũ: Iusticia indutus sũ. & uestiui me

Expanded text:
udicandis. De occultis cordis alieni temere judicare, peccatum est; et eum, cujus non videntur opera nisi bona, iniquum est ex suspicione reprehendere: cum eorum, quae homini sunt abscondita, solus Dinjusta enim judicia ab omnibus cavenda sunt, maxime tamen a servis Domini. Servum autem Dei non oportet litigare, nec quemquam damnare. Episcopi namque a plebibus, et clero, et Domini a servis ferendi sunt, ut sub exercitatione tolerantiae sustineantur temporalia, sperentur aeterna. Auget enim merita virtutis quod propositum non violat religionis. SataSuccurrere ergo vos oportet oppressis, et liberare eos de manu persequentium, ut cum beato Job dicatis: « Benedictio perituri super me veniebat, et cor viduae consolatus sum, justitia indutus sum, et vestivi me
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporalia bona ꝑdunt ut ꝑcipiant ȩt̃na. Eorũ uͦ despectio & irri¬
sio in ipsos retorquebit᷑ qui eos affligunt & contumeliis afficiunt.
cũ & abundantia eoꝵs in egestatẽ. & suꝑbia transierit in confuso
suamq auferri eis suppellectilẽ. & sic nudos & expoliatos adiudi¬
successorũ. & pͣcepta imꝑatoꝵs ac constitutiones legũ id ipsum
ohibeant. & apłicȩ sedis auctoritas id ipsũ fieri uetet. Prȩceptũ . ẽ.¬
s in antiquis statutis. ep̃os eiectos atq suis rebꝰ expoliatos eccłas
ꝓprias reciꝑe. & pͥmo sua om̃a eis reddi. & demũ siquis eos iuste
ccusare uoluerit: ȩquo ꝑiculo facere. Iudices ẽẽ decernentes
ep̃os recta sapientes & in ȩccła conuenientes. ubi cestes essent
singulors qͥ oppressi uidebant᷑. Nec prius eos respondere debe¬
r:qua om̃a sua eis & ȩccłiis eoꝵs. legibꝰ incegerrime restituant᷑¬

Expanded text:
temporalia perdunt ut percipiant aeterna. Eorum vero despectio et irrisio in ipsos retorquebitur qui eos affligunt et contumeliis afficiunt, cum et abundantia eorum in egestatem, et superbia transierit in confusiosuaque eis auferri supellectilia, et sic nudos et exspoliatos ad judisuccessorum, et praecepta imperatorum, ac constitutiones legum, id ipsum habeant, et apostolicae sedis auctoritas id ipsum fieri vetet. Praeceptum est ergo in antiquis statutis, episcopos ejectos, atque suis rebus exspoliatos, Ecclesias proprias recipere, et primo sua omnia eis reddi, et tum demum, si quis eos juste accusare voluerit, aequo periculo facere, judices esse decernentes episcopos recta sapientes, et in Ecclesia convenientes, ubi testes essent singulorum qui oppressi videbantur: nec prius eos respondere debere, quam omnia sua eis et Ecclesiis eorum legibus integerrime restaurent
Abbreviated transcription (Latin):
IXT S uniuersalis apłicȩ eccłȩ ep̃s. omnibꝰ ep̃is salutẽ
apłica sede a nob̾ & reliquis ep̃is cȩcerisq dñi sacerdotibus
statutũ est. ut sacra uasa ñ ab aliis quã a sacratis dñoq dicatis
contrectent᷑ hominibꝰ Indignũ eñi ualde est. ut sacra dñi uasa
quecunq sint humanis usibus seruiant. aut ab aliis quã a dño
famulantib eiq dicatis tractent᷑ uiris. ne ꝓ talib prȩsũptionib:
iratꝰ dñs plagã imponat popło suo. & ii etiã qui ñ peccauerunt
mala patiant᷑ aut pereant. qͥa perit iustus sepissime ꝓ impio.
ttendite fr̃s ne talia ur̃is in eccłus ꝑmittatis de inceps fieri. ne
grexprȩcioso xẽi sanguine redẽptus in precipitiũ qͦd absit ruat

Expanded text:
bonam fidem habere mereamur. « Quicapostolica sede a nobis et reliquis episcopis, caeterisque Domini sacerdotibus, statutum est ut sacra vasa non ab aliis quam a sacratis Dominoque dicatis contrectentur hominibus. Indignum enim valde est ut sacra Domini vasa, quaecunque sunt, humanis usibus serviant, aut ab aliis quam a Domino famulantibus eique dicatis tractentur viris, ne pro talibus praesumptionibus iratus Dominus plagam imponat populo suo, et hi qui etiam non peccaverunt, mala patiantur, aut pereant: quia perit justus saepissime pro impio. Attendite, fratres, ne talia vestris in Ecclesiis permittatis deinceps fieri, ne grex pretioso sanguine Christi redemptus, in praecipitium, quod absit! ruat
Abbreviated transcription (Latin):
phin stabant in circuitu eiꝰ Sex alȩ uni & sex alȩ alterr Duabꝰ
uelabant faciem. duab autẽ uelabant pedes. & duabꝰ uolabant. &
Si trinitas non est. quare tercio sẽs. dixert̃: Aut si unitas ñ est. quare sub
trina repetitione unũ dm̃ acdñm intimarunt : Si trinitas ñ est.
mo si trinitas ñ est. quare dñs discipłos suos in nomine patris &
filii & sp̃ssc̃i uniuersas gentes posuit baptirare : Si unitas ñ est.
Diunitas ñ est. quare ex ipso posuit. & ñ ex ipsis astruxit: Si enim
certius uolueritis unitatẽ sc̃ȩ Rinitatis agnoscere: a sepe dicto
doctore gentiũ apło potestis uniuersa discere. & sequi catholicã

Expanded text:
ae uni, et sex alae alteri. Duabus velabant faciem ejus, duabus autem velabant pedes ejus, et duabus volabant. Et Si Trinitas non est, quare tertio, sanctus, dixerunt? Et si unitas non est, quare sub trina repetitione unum Deum ac Dominum intimarunt? Si Trinitas non est, mo, si Trinitas non est, quare Dominus discipulos suos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti universas gentes misit baptizare ? Si unitas non est, ? Si unitas non est, quare, ex ipso, posuit, et non, ex ipsis, astruxit? Si enim certo certius volueris unitatem Trinitatis agnoscere, a saepe dicto doctore gentium apostolo poteris universa condiscere, et sequi catholicam
Abbreviated transcription (Latin):
lis suis ait. In nomine meo demonia eicite. infirmos curate. egrs
sanate. lepsos mundate. Suꝑ infirmos etiã manꝰ imponite. & bene
habebunt .UI. Fidem quoq sc̃e kinitatis sic docendã a scĩs

Expanded text:
lis suis ait: « In nomine meo daemonia ejicite, infirmos curate, aegros lis suis ait: « In nomine meo daemonia ejicite, infirmos curate, aegros sanate, leprosos mundate, etc. Super infirmos etiam manus imponite, et bene habebunt . » Fid
Abbreviated transcription (Latin):
faciendũ e̾e mandamꝰ. Nã si cinis uitulȩ aspersus popłm sc̃ifica¬
bat atq mundabat: multo magis aqua sale asꝑsa diuinisq prȩ¬
cibus conietrata popłm sc̃ificat atq mundat. Et si sale asperso ꝑ
heliseũ ꝓpħam sterilitas aquȩ sanata est. qͣnto magis diuinis
precib sacratꝰ sterilitatẽ rerũ aufert humanarũ. & coinquin
si tactione fimbriȩ uestim̃ti saluatoris saluatos infirmos non
dubitamꝰ: qͣntomagis uirtute sacrorũ eiꝰ uerboꝵs diuinitꝰ sacra¬
tur elem̃ta. quib sanitatẽ corporis & animȩ humana ꝑcipit fra¬
gilitas:: Hisgͦ & aliis instructi docum̃tis uota singuloꝵs dñi sa¬
cerdotes resp̃icite. & uirtute sp̃s scĩ diuinis precib ꝑministeriũ
uob̾ diuinitꝰ collatũ ꝑficere certate: Elem̃ta qͦq tam ea quȩ p̾¬
diximꝰ quã cȩtera diuinis apta usibus & humanis necessaria in¬

Expanded text:
faciendum esse mandamus. Nam si cinis vitulae aspersus populum sanctificafaciendum esse mandamus. Nam si cinis vitulae aspersus populum sanctificabat atque mundabat: multo magis aqua sale aspersa, divinisque precibus sacrata, populum sanctificat atque mundat. Et si sale asperso per Elisaeum prophetam, sterilitas aquae sanata est, quanto magis divinis precibus sacratus, sterilitatem rerum aufert humanarum, et coinquinsi tactu fimbriae vestimenti Salvatoris salvatos infirmos esse non dubitamus, quanto magis virtute sacrorum ejus verborum divinitus sacrantur elementa, quibus sanitatem corporis et animae humana percipit fragilitas! His ergo et aliis instructi documentis, vota singulorum Domini sacerdotes respicite, et in virtute Spiritus sancti divinis precibus, per ministerium vobis divinitus collatum, perficere certate. Elementa quoque, tam ea quae praediximus quam caetera divinis apta usibus et humanis necessaria in
Abbreviated transcription (Latin):
offerre: quando ait.Accepit iłic. panẽ & benedix̃. deditq disci¬
pulis suis dicens Accipite & manducate. hoc est eñi corpus
meũ qđ ꝓuobis tradetur. Similit̾ post qua gȩnauit accepit
calicem. dedit discipłis suis dicens Accipite & bibite ex eo om̃s.
quia hic est calix sanguinis mei qui ꝓ uob fundet᷑ in remissionẽ
peccators. Crimina eñi atq peccata. oblatis his dño sacrificiis
delentur. Iccirco & passio eiꝰ in his cõmemoranda est qua redẽpti
eñi in sacrificiis maius e̾ẽ potest. qua corpꝰ & sanguis xp̃i. Nec
ulla oblatio hac potior est. sed hȩc om̃s prȩcellit:. Quȩ pura con
scientia dño offerenda est. & pura mente sumenda. atq ab om̃ib
ueneranda. Et sicut potior est cȩteris: ita potius excoli & uenerari
debet U. Neram eciã sale conspersam popłis benedicimꝰ. ut
cacuncti aspersi sc̃ificent᷑ ac purificent᷑. Qd & om̃ib sacerdoib

Expanded text:
offerre, quando ait: Accepit Jesus panem et benedixit, deditque disciofferre, quando ait: Accepit Jesus panem et benedixit, deditque discipulis suis, dicens: Accipite et manducate, hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur. Similiter, postquam coenavit, accepit calicem, deditque discipulis suis dicens: Accipite et bibite ex eo omnes, quia hic est calix sanguinis mei, qui pro vobis effundetur in remissionem peccatorum. Crimina enim atque peccata oblatis his Domino sacrificiis delentur. Idcirco et passio ejus in his commemoranda est, qua redempti enim in sacrificiis majus esse potest, quam corpus et sanguis Christi, nec ulla oblatio hac potscientia Domino offerenda est, et pura mente sumenda, atque ab omnibus veneranda, et sicut potior est caeteris, ita potius excoli et venerari debet. Aquam sale conspersam populis benedicimus: ut ea cuncti aspersi sanctificentur, ac purificentur, quod et omnibus sacerdotibus
Abbreviated transcription (Latin):
libet querelã iustã se habere crediderit: ñ prius primates aut
alios adeat iudices. quã ipsos a quib se lȩsum estimat conueniat
iustã accipiat excusationẽ. Si aut̃ secus egerit: ab ipsis & ab aliis¬
cõmunione priuet᷑. tanqu̾a apłoꝵ patrũq alioꝵ contemptor.
Dequibꝰ ait ꝓpħa. Erunt quasi ñ sint. & peribt̃ uiri qͥ contradicuN
uobis .iIII IN sacramentoꝵs quoq oblationib quȩ int̾ mis
sarũ solemnia dño offerunt᷑. passio dñi miscenda est. ut eiꝰ cuiꝰ
corpꝰ & sanguis conficit᷑ passio celebret᷑. ita ut repulsis opinionib
suꝑstitionum. panis tantũ & uinũ aqua mixtũ in sacrificio of¬
feratur. Non debet enĩ ut a patrib accepimꝰ & ipsa ratio docet.
in calice dñi aut uinũ solũ aut aqua sola offerri. sed utrunq
ꝑmixtũ : quia utrunq ex latere eiꝰ sua in passione ꝓfluxisse
legitur. Ipsa uͦ ueritas nos instruit. calicẽ & panẽ in sacramento

Expanded text:
libet querelam justam se habere crediderit, non prius primates aut alios judices quam ipsos a quibus se laesum existimat, conveniat justam accipiat excusationem. » Itecommunione privetur tanquam apostolorum Patrumque aliorum contemptor. De quibus ait propheta: « Erunt quasi non sint, et peribunt viri qui contradicunt vobis . » In sacramentorum quoque osarum solennia Domino offeruntur, passio Domini miscenda est, ut ejus, cujus corpus et sanguis conficitur, passio celebretur, ita ut repulsis opinionibus superstitionum, panis tantum et vinum aqua permixtum in sacrificio offerantur. Non debet enim, ut a patribus accepimus, et ipsa ratio docet, in calice Domini aut vinum solum, aut aqua sola offerri, sed utrumque permixtum, quia utrumque ex latere ejus in sua passione profluxisse legitur. Ipsa vero Veritas nos instruxit, calicem et panem in sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
lit ab externis iudicent᷑. qui ꝓuintiales & a se electos debent ha¬
bere iudices. Nos quidẽ ex om̃i parte cauendo occasiones abscidi¬
mus. nos suꝑnȩ memores disciplinȩ. qualẽcunq cadentib dexte¬
ram porrigimꝰ. & a ruinȩ prȩcipitio quos possumꝰ releuamꝰ. &
defensionis adminiculũ totis uirib prȩbere cupimꝰ. Certe uel
simens sit recti conscia : uindicta dignꝰ ẽ. qui alii existit
causa ꝑiculi. Qui uͦ innocentẽ uł fratrem qͦcunq ingenio ꝑse¬
quitur : in se iugulũ mortis impingit. ut ait diuinꝰ & beatus
prȩco. Noli detrahere ne eradiceris. noli accusare ne accuseris.
noli iudicare ne iudiceris. qͥa in quo uidicio iudicaueris udi¬
cabunt de te. Nemo credit᷑ eos odisse: quoꝵ relatione non
lȩditur. Dicit enĩ dñs. Om̃e regnũ in se diuisũ ñ stabit. & omnis
scientia & regula aduersũ se diuisa ñ stabit. Idõq necesse ÷ ut con¬

Expanded text:
ut ab externis judicentur qui provinciales et a se electos debent haut ab externis judicentur qui provinciales et a se electos debent habere judices. Nos quidem ex omni parte arripiendo occasiones abscidimus. Nos supernae memores disciplinae quibuscunque cadentibus dexteram porrigimus, et a ruinae praecipitio quos possumus relevamus, et defensionis adminiculum totis viribus praebere cupimus. Certe vel si mens sit recti conscia, vindicta dignus est qui alii existit causa periculi: qui vero innocentem vel fratrem quocunque ingenio persequitur, ipse in se jugulum mortis impingit, ut ait divinus et beatus praeco: Noli detrahere, ne eradiceris; noli accusare, ne accuseris; noli judicare, ne judiceris: quia in quo judicio judicaveris, judicabitur de te. Nemo creditur nos odisse, quorum relatione non laeditur. Dicit enim Dominus: Omne regnum in se divisum non stabit ; et omnis scientia et regula adversum se divisa non stabit. Ideoque necesse est ut con
Abbreviated transcription (Latin):
sanguis & caro. Tres hi. unũ sunt: Et tres sunt qͥ testimonium
ꝑhibent in cȩlo. pat̾. uerbũ. & sp̃s. Et hi tres unũ sunt. Nositaq
in natura deitatis quaunũ sunt pat̾ & filius. nec patrẽ credimꝰ
aliquo tẽpore p̃cessisse ut maior sit filio: nec filiũ postea natum
esse ut deitate patris minoret᷑. I. Cȩttrd̃ saluo in omib¬
Romanȩ ȩccłȩ priuilegio: Nullus metropolitanꝰ absq cȩterorũ
omniũ compiuntialium ep̃orũ instantia. aliquoꝵ audiat cauld
eorũ. quia irritȩ erunt alit̾ actȩ. quã in conspectu eoꝵs omniũ
uentilatȩ. Et ipse si fecerit: coerceat᷑ a fratribus.ii.¬
riminationes maioꝵ natu ꝑ alios ñ fiant nisi ꝑ ipsos qͥ crimina
intendunt. si tam̃ ipsi digni & irrep̾hensibiles apparuerint. &¬
actis publicis docuerint se om̃i suspicione carere & inimicicia.
atq irre prehensibilẽ fidẽ & conuersationẽ ducere.iii
ecnon & peregrina negotia & iudicia ꝓhibemꝰ. qͥa indignũ est

Expanded text:
unum sunt. Et tres sunt qui testimonium perhibent in coelo, Pater, Verbum, et Spiritus: et hi tres unum sunt . Nos itaque in natura deitatis, quia unum sunt Pater et Filius, nec Patrem credimus aliquo tempore praecessisse, ne major sit Filio; nec Filium postea natum esse, ut deitate Patris minoretur. Si aequalis Patri Fi absque caeterorum omnium comprovincialium episcoporum instantia, aliquorum audiat causas episcoporum, quia irritae erunt aliter actae quam in conspectu eorum omnium ventilatae, et ipse si fecerit coerceatur a fratribus. Criminationes majorum natu per alios non fiant, nisi per ipsos qui crimina intendunt, si tamen ipsi digni et irreprehensibiles apparuerunt, et actis publicis docuerint omni se suspicione carere et inimicitia, atque irreprehensibilem fidem et conversaecnon et peregrina negotia et judicia prohibemus, quia indignum est
Abbreviated transcription (Latin):
eius primatẽ causa deferat᷑. & penes ipsũ huiꝰ sc̃ȩ sedis auctori¬
tate iudicet᷑. Similit̃ si aliqͥs ep̃oꝵs ꝓpriũ metropolitanum
suspectũ habuerit: apud pͥmatem dioceseos aut apud hanc
apłicã sedẽ audiat᷑. Qui maior est ur̃m. scđm dominicã iussioñ
sit ur̃ minister. Et quanto maior es in om̃ibꝰ humilia te ipsum
aohibete fr̃s ꝑ uniuersas regionũ ur̃arũ ȩccłas. ut . TIII.
clerici uixta apłm comã ñ futriant. sed desuꝑ caput in modum¬
sperȩ radant. Quia sicut discreti debent ẽẽ inconuersatione: ita
& in tonsura & in omni habitu discreti debent apparere. Haet
uob fr̃s ut petistis custodenda mittimꝰ e custodire prȩcipimis
it in nomine iłiui om̃e genu flectatur. cęlestiũ. terrestrium.
& infernorũ. & om̃is lingua confiteatur. qͥa dñs ilic xp̃c ingła

Expanded text:
ratur, et penes ipsum hujus sanctae sedis auctoritate judicetur. Similiter si aliquis episcoporum metropolitanum suspectum habuerit, apud primatem dioeceseos, aut apud hanc apostolicam sedem audiatur. Qui major est vestrum, secundum Dominicam jussionem, sit vester minister, et quanto major es in omnibus, humilia te ipsumohibete, fratres, per universas regionum vestrarum ecclesias, ut clerici, juxta apostolum, comam non nutriant, sed desuspherae radant, quia sicut discreti debent esse in conversatione, ita et in tonsura et omni habitu discreti debent apparere. Haec vobis, fratres, ut petistis custodienda mittimus, et custodire praecipimus, « ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infern
Abbreviated transcription (Latin):
& tͥ iliu fili dĩ ͦ Venisti ante tẽpus ꝑdere nos: Itẽ ibi. Uenit filiꝰ
hoiis saluare & quȩrere qđ perierat Itẽ ihi. Ego ueni ut uitam
elu nisi qͥ de cȩlo descendit. filiꝰ hominis qͥest incȩlo: Nunqͥd in
his tantis ac talibus testimoniis quib se filiꝰ dĩ a semet ipso ue¬
nisse testatus est. poterit quis dicere ab alio eũ & non a semetips
uenisse. cũ manifestũ est. eũ qui carnẽ nr̃am dignant̃ assũpsit.
uoluntarie & ñ ab alio missũ aduenisse: Nã qui in patre ma¬
nens ubiq potentia sua consistit. ubi a patre mitteret᷑ om̃ino non
habuit: qm nulla pars cȩloꝵs ac t̾rȩ a conspectu patris excipit᷑. ubi
scđm uos a patre filius mitteret᷑. Et paulus : Renouamini inquit

Expanded text:
et tibi, Jesu, Fili Dei? Venisti ante tempus perdere nos ? Venit Filius et tibi, Jesu, Fili Dei? Venisti ante tempus perdere nos ? Venit Filius hominis salvare et quaerere quod perierat . Item ibi: Ego veni ut vitam coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in coelo . Nunquid in iis tantis ac talibus testimoniis, quibus se Filius Deum a semetipso testatus est, poteris dicere ab alio, et non a semetipso venisse? dum manifestum est, eum qui carnem nostram dignanter assumpsit, voluntate, et non ab alio missus advenerit. Nam qui in Patre manens virtute potentiae suae consistit, ubi a Patre mitteretur omnino non habuit; quoniam nulla pars saeculorum ac terrae a conspectu Patris excipitur, ubi secundum vos a Patre Filius mitteretur. CAPUT IV. Ubi dicit
Abbreviated transcription (Latin):
scđm deitatẽ solã a patre missus est : sed scđm carnẽ. quã clement̃
a pie ꝓ nob̾ assumere ñ dedignatꝰ est. Nã qđ semet ipsũ exinani¬
ta maiestatis suȩ potentia idem filius miserit: apłs ꝓtestatur &
dicit. Semet ipsum exinaniuit formã serui accipiens. Humiliauit
semet ipsũ factus obȩdiens usq ad mortẽ. mortẽ aũt crucis: Et isa¬
ias. Non legatꝰ neq angłs. sed ipse dñs ueniet & saluabit eos. Itẽ
ibi Pala apparui ñ quęrentib me . Et ieremias. Dereliqui domũ
meã. dimisi hȩreditatẽ meã. Ueni. & factꝰ sũ illis in opprobrium.
Et in michea: Ecc̃e dñs ueniet. & cõmouebunt᷑ montes subeo: Et in
racharia. Gaude & exulta filia syon. qͥa ecce uenio ego & cõmorabor
uos facere. Et malachias. Ecce subito ueniet in cẽplũ suũ dñs que
uos quęritis. & angłs testam̃ti quẽ uos uultis. Et in euangłio Non
ueni uocare iustos. sed peccatores in poenitentiã Itẽ ibi. Quid nob

Expanded text:
sus est, sed secundum carnem, quam clementer et pie pro nobis assumere non dedignatus est? Nam quod semetipsum, exinanita majestatis suae potentia, idem se Filius miserit, Apostolus contestatur, dicens: Semetipsum exinanivit, formam servi accipiens. Humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis . Et Isaias: Non legatus, neque angelus, sed ipse Dominus veniet, et salvabit eos . Item ibi: Palam apparuit non quaerentibus me . Et in Jeremia: Dereliqui domum meam, dimisi haereditatem meam, et veni, et factus sum illis in opprobrium . Et in Michaea: Ecce Dominus veniet et commovebuntur montes sub eo . Et in Zacharia: Gaude et exsulta, filia Sion, quia ecce ego venio, et commorabor nc mundum peccatores salvos facere . Et Malachias: Ecce subito veniet in templo suo Dominus quem vos quaeritis, et angelus testamenti quem vos vultis . Et in Evangelio: Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam . Item ibi: Quid nobis
Abbreviated transcription (Latin):
det concordia altissimꝰ. & głatur in membris suis.⁊⁊.¬
olli archiep̃i primates uocent᷑ nisi illi qͥ primas tenent ciuitates
quarũ ep̃os apłi & successores eoꝵs regularit᷑ patriarchas & pri.¬
mates ẽe instituert̃. nisi aliqua gens ad fidẽ deinceps conuertat᷑.
cui necesse sit ꝓpt̃ multitudinẽ ep̃orũ primatẽ constitui. Reliqͥ
uͦ qui alias metropolitanas sedes adepti sunt. ñ primates sed me¬
suã ꝑtinent parochiã agere. aut eos grauare uoluerit: ab omlꝰ
districte corrigat᷑ ne talia deinceps pręsumere audeat. Si ueri
incorrigibilis eisq in obȩdiens apparuerit: ad hanc apłicã sedẽ
cui om̃a ep̃oꝵ iudicia terminare p̾cepta st̃ eiꝰ contumacia refe¬
ratur. ut uindicta de eo fiat. & cȩteri timorẽ habeant. Si aut̃
ꝓpt̃ nimiã longiquitatẽ. aut tẽporis in cõmoditatẽ. uł itinen

Expanded text:
det concordia Altissimus et gloriatur in membris suis. Ndet concordia Altissimus et gloriatur in membris suis. Nulli archiepiscopi primates vocentur, nisi illi qui primas tenent civitates, apostoli et successores eorum regulariter patriarchas vel primates esse constituerunt. Nisi aliqua gens deinceps ad fidem convertatur, cui necesse sit propter multitudinem episcoporum primates constitui. Reliqui vero qui alias metropolitanas sedes adepti sunt, non primates, sed meam propriam pertinent parochiam, agere, aut eos gravare voluerit, ab omnibus districte corrigatur, ne talia deinceps praesumere audeat. Si vero incorrigibilis eisque inobediens apparuerit, ad hanc apostolicam sedem, cui omnia episcoporum judicia terminare praecepta sunt, ejus contumacia referatur, ut vindicta de eo fiat, et caeteri timorem habeant. Si autem propter nimiam longitudinem, aut temporis incommoditatem,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueniat᷑. Frequent̾ int̾rogari oportet. ne aliqͥd prȩt̾missũ forte re¬
maneat qͦd annecti conueniat. Induciȩ enĩ ñ modicȩ ad inquiren¬
dũ dandȩ sunt. ne aliquid prȩpropere agi quacunq parte uideat᷑.¬
qͥa ꝑ surreptionẽ multa ꝓueniunt. Nichil tam̃ absq legitimo
sciebat. sed qͥa ñ est accusatꝰ. ideo ñ est eiectus. Et quicqͥd inter
apłos egit. ꝓ dignitate ministerii ratũ mansit. Nã si leges scłi¬

Expanded text:
nveniatur. Frequenter interrogare oportet, ne aliquid praetermissum forte renveniatur. Frequenter interrogare oportet, ne aliquid praetermissum forte remaneat quod annecti conveniat; induciae enim non modicae ad inquirendum dandae sunt, ne aliquid prquia per surreptionem multa proueniunt. Nichil tamen absque legitimo sciebat sed quia non est accusatus non est eiectus et quicquid inter apostolos egit pro dignitate ministerii ratum mansit. Item C
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃orũ suꝑ quib consulti sumꝰ. qͥa om̃s eoꝵ accusationes difficile
est ad sedẽ apłicã deferri: finitiua ep̃oꝵ tantũ iudicia huc defe¬
ȩccłiis alii aut prȩponant᷑ aut ordinent᷑. ante quã hic eoꝵs iuste
t̃minent᷑ negotia Qm̃ quãuis liceat apud ꝓuintiales & metropo¬
litanos atq primates. eoꝵ uentilari accusationes uł criminatio¬
nes: non tam̃ licet definiri secus qua p̾dictũ est. Reliquoꝵ uͦ de
ricorũ apud ꝓuintiales & mecropolitanos ac pͥmates. & uentilan
& iuste finiri licet. Iudicantẽ tam̃ oportet cuncta rimari. & ordit
rerũ plena inquisitione discutere. int̾rogandi ac ꝓponendi adici¬
endiq prȩbita patientia ab eo. ut ibi actio ambarũ partiũ limi¬
tata sit plenit̾. Nec litigantib iudex priꝰ sua uelit sententia ob¬
uiare : nisi qͣndo ipsi ĩa ꝑactis om̃ib nichil habeant inquestione
qͦd ꝓponant. Et tã diu actio uentilet᷑: quo usq ad rei ueritatem¬

Expanded text:
orum, super quibus consulti sumus, quia omnes eorum accusationes difficile est ad sedem apostolicam deferre, finitiva episcoporum tantum judicia huc defeEcclesiis alii aut praeponantur, aut ordinentur antequam hic eorum juste terminentur negotia, quoniam quamvis liceat apud provinciales et metropolitanos atque primates eorum ventilare accusationes vel criminationes, non tamen licet diffinire secus quam praedictu apud provinciales et metropolitanos ac primates et ventilare et juste diffinire licet, judicantem tamen oportet cuncta rimari, et ordinem rerum plena inquisitione discutere, interrogandi ac proponendi, adjiciendique praebita patientia ab eo, ut ibi actio ambarum partium limitata sit pleniter. Nec litigantibus judex prius sua velit sententia obviare nisi quando ipsi jam peractis omnibus nihil habeant in quaestione quod proponant, et tandiu actio ventiletur, quousque rei veritas i
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ consenserint. int̾ se parentes tantũmͦ testificent᷑. & ñ in alos
Nec accusatores uł testes suspecti recipiant᷑: qͥa ꝓpinqͥtatis & fam
liaritatis ac dñationis affectio ueritatẽ impedire solet. Amor it¬
nalis & timor atq auaricia plerunq sensus hebetant humanos
& ꝑuertunt opiniones. ut quȩstũ pietatẽ putent. & pecuniã quasi
mercedẽ prudentiȩ: Nemo enĩ in dolo loquat᷑ ad ꝓximũ suum
Fouea alta est os maliuoli. Innocens dũ credit facile cito labitur
sediste lapsus resurgit. & tergi uersator sius artibꝰ pͣcipitat᷑. unde
nunquã exiliat atq euadat. Ponderet gͦ unꝰqͥsq sermones suos.
& qͦd sibi loqͥ ñ uult. alteri ñ loquat᷑ Vnde bene sacra ait script᷑ai
Qͦd tͥ ñ uis fieri. alteri ne facias. Nos eñi tẽpore indigemꝰ ut aliqͥd
maturius agamꝰ. nec pͣcipitemꝰ consilia & oꝑa nr̃a. neq ordinem

Expanded text:
cem consenserint, inter se parentes tantum testificentur, et non in alios. Nec accusatores vel testeiliaritatis, ac dominationis affectio veritatem impedire solet, amor carnalis et timor atque avaritia plerumque sensus hebetant humanos, et pervertunt opiniones, ut quaestum pietatem putent, et pecuniam quasi mercedem prudentiae. Nemo enim in dolo loquatur ad proximum suum, fovea alta est os malevoli, innocens dum credit facile, cito labitur. Sed iste lapsus surgit, et tergiversator suis artibus praecipitatur, unde nunquam exsiliat atque evadat. Ponderet ergo unusquisque sermones suos, et quod sibi loqui non vult, alteri non loquatur, unde bene sacra ait Scriptura: « Quod tibi non vis fieri, alteri ne feceris. » Nos enim tempore indigemus, ut aliquid maturius agamus, nec praecipitemus consilia et opera nostra, neque ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
totius ȩccłȩ catholicȩ multiplicata st̃ gaudia. cũ multos popłos ad
dĩ seruiciũ festinare cognouimꝰ. Qua de re Necessariũ iudicauimꝰ
uos instruere. ut escas quas uitare uos audiuimꝰ. irrationabiliter
ñ uitetis. Scitis fr̃s legis latorẽ docuisse. om̃a quȩ creauit ds̃
erant ualde bona: Et ipsa ꝑse ueritas ait. Non qͦd intrat in os co¬
inquinat hominẽ. sed qͦd exit de ore. Unde constat ñ debere refu-¬
tari escas cõmunes. quas ds̃ ad cibos tribuit fidelibꝰ suis. Et in
actib apłoꝵ de mundis escis legit᷑ ita. Postera aut̃ die it̃ facien-
ub trib domesticis ad petrũi. & appropinquantibꝰ cuitati: ascen¬
dit pecrus in suꝑiora ut oraret. circa horã sextã. Et cũ esuriret.

Expanded text:
totius Ecclesiae catholicae multiplicata sunt gaudia, cum multos populos ad Domini servitium festinare cognovimus. Qua de re necessarium judicavimus vos instruere, ut escas quas vitare vos audivimus irrationabiliter non respuatis. Scitis, fratres, legislatorem docuisse, omnia quae creavit Deus erant valde bona, et ipsa per se Veritas ait: « Non quod intrat in os coinquinat hominem, sed quod exit de ore . » Unde constat non debere refutare escas communes quas Deus ad cibos tribuit fidelibus suis. Et in Actibus apostolorum, de mundis escis legitur ita: « Postera autem die iter tribus facientibus domesticis cum Petro, et appropinquantibus civitati, ascendit Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑm & spũaliũ studioꝵ dm̃ auctorẽ eẽ. ñ dubiũ est. qui
bonoꝵ hominũ incitat mentes & adiuuat actiones: Quod satis
euident̃ apparuit: cũ int̾ longinqua spacia regionũ unũ corda
ur̃a senserunt consiliũ. & quȩ desiderabatis responsa. non unius
sed plurimoꝵ epłȩ intimarunt .i. De ordinationib uero
ep̃orũ suꝑ quib nos consulere uoluistis: olim in scriptis sc̃i prȩ¬

Expanded text:
ualium studiorum Deum auctorem esse non dubium est, qui bonorum hominum incitat mentes et adjuvat actiones; quod nobis evidenter apparuit, cum inter longinqua spatia regionum unum corda vestra senserunt consilium, et quae desiderabatis responsa, non unius, sed plurimorum epistolae intimarunt. De ordinationibus vero episcoporum super quibus nos consulere voluistis, olim in sancti prae
Abbreviated transcription (Latin):
emulatio lacerat etiã innocentes. Hunc murũ firmissimũ statuert᷑
patres nr̃i & nos cũ eis contra ꝑsecutores ur̃os. ut hoc remedio eors
pellant᷑ machinamenta. & uos sanctiores & securiores famulari

Expanded text:
aemulatio lacerat etiam innocentes. Hunc murum firmissimum statuerunt aemulatio lacerat etiam innocentes. Hunc murum firmissimum statuerunt Patres nostri, et nos cum eis contra persecutores vestros. Hoc remedio eorum pellantur machinamenta, et vos sanctiores et securiores famulari
Abbreviated transcription (Latin):
uł recipit᷑ Et tũ quis es qͥ iudicas seruũ alienũͦ Proculdubio
& conculcatores legis dĩ dãnabunt᷑ : Profecto & tu damnaberis.
qͥa post posuisti mandatũ dĩ & tuã adimplesti uoluntatẽ. Qm̃ sĩ
digni sunt uita qͥ mandata dĩ adimplent atq custodiunt: ita
rei & digni sunt morte qͥ ea postponunt & inuanũ ducunt. Est eni
in apłicis scriptũ institutis Alteriꝰ uitã Nemo laceret. & de malo
alieno os suũ ñ coinquinet .iiii. ccosaTores uͦ & accusati¬
ones quas leges scłi n admittunt: & nos sũ mouemꝰ. Et accusato¬
ri om̃i ñ credi decernimꝰ: qͥ absente aduersario causã suggestra
ante utriusq partis iustã discussionẽ. Nec ii qui non sunt idonei. susci-¬
decernimꝰ. Patres enĩ om̃s uenerandi sunt. ñ respuendi aut insidiandi
uͦ qͥ cũ inimicis morant᷑ aut qͥ suspecti st̃ minime recipiant᷑: qͥa eors

Expanded text:
itur, vel suscipitur. Et tu quis es, qui judicas servum alienum? Proculdubio itur, vel suscipitur. Et tu quis es, qui judicas servum alienum? Proculdubio et conculcatores legis Dei damnabuntur? Profecto et tu damnaberis, quia postposuisti mandatum Dei, et tuam adimplesti voluntatem, quoniam sicut digni sunt vita qui mandatum Dei adimplent atque custodiunt, ita rei et perdigni sunt morte, qui ea postponunt et in vanum ducunt. Est enim in apostolicis scriptum institutis, alterius vitam nemo laceret, et de malo alieno os suum non coinquinet. Accusatores vero et accusationes, quas leges saeculi non admittunt, et nos submovemus, et accusatori omnino non credi decernimus, qui absente adversario causam suggerit ante utriusqcensemus. Patres enim omnes venerandi sunt, non respuendi ac insidiandi. Hi vero qui cum inimicis morantur, aut qui suspecti habentur, minime recipiantur, quia eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Ab ep̃is aut̃ idem angłicus ymnus ꝓ tẽpore & loco in missarũ solẽnus
celebrandus est. atq solẽnit̃ recitandus. .iIII. esi autẽ qui
proprio ore corpus dñi conficiunt. ab om̃ib sunt õbȩdiendi & ti
benedici. saluari & instrui cupit: nullatenꝰ eos debet arguere. ne
uulgus in eoꝵ accusationẽ suscipi. Popłs eñi ab eis docendus est e
corripiendus non ipsi ab eo. qͥa non est discipłs suꝑ magistrum.
ullo gͥ modo dñi pontifices & reliqui sacerdotes quib dñi cõmis¬
sa est plebs: rite popłm possunt corrigere: ⁊ deceptionis se cogno¬
uerint laqueo infestari. Unde iustũ est. om̃s in uniuerso orbe
doctores legis ea quȩ legis sunt sapere. & ñ sacerdotes dñi labus
suis aut quib libet machinationib maculare. Dũ enĩ ipsos dispi¬
nunt aut cupiunt maculare: potius se ipsos maculant & uulne¬
Ypc eni filius dĩ dñs nr̃ humano generi salutẽ condonans plenã.

Expanded text:
Ab episcopis autem idem angelicus hymnus pro tempore et loco in missarum solemniis celebrandus est atque solemniter recitandus. Ipsi enim qproprio ore corpus Domini conficiunt, ab omnibus sunt obediendi  fortbenedici, salvari et instrui cupit, nullatenus eos debet arguere, nec vulgus in eorum accusationem suscipi. Populus enim ab eis docendus est et corripiendus, non ipsi ab eo, quia non est discipulus supra magistrum . Nullomodo igitur Domini pontifices et reliqui sacerdotes quibus Domini commissa est plebs, rite populum possunt corrigere, si deceptionis se cognoverint laqueo infestari. Unde justum est omnes in universo orbe doctores legis, ea quae legis sunt sapere et non sacerdotes Domini labiis suis, aut quibuslibet machinationibus maculare, dum ipsos disponunt aut cupiunt maculare, potius seipsos maculant et vulneim Dei Filius Dominus noster, humano generi salutem condonans plenam,
Abbreviated transcription (Latin):
uult. qͥa om̃is suspicio potius repellenda est quã approbanda uł
recipienda. Haritas enĩ ñ quęrit quȩ sua sunt sedquȩ alioꝵ. qͥa
unius causa. multor non est prȩferenda: Sectamini caricatem.
ora ꝑficiatis. quia nos ñ sp̃m mundi accepimꝰ sed sp̃m qͥ ex dõ est.
ut sciamꝰ quȩ adõ donata sunt nobis. DECRITUM aniCII ΕΑΕΑ¬

Expanded text:
vult! Quia omnis suspicio potius repellenda est quam approbanda vel vult! Quia omnis suspicio potius repellenda est quam approbanda vel recipienda. « Charitas enim non quaerit quae sua sunt, » sed quae aliorum, quia unius causa multorum non est praeferenda. « Sectamini charitatem, ora perficiatis, quia nos non spiritum mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis, et ea se
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. & iussa apłicȩ sedis libent̃ transgressus fuerit: infamis
efficit᷑. Reꝓbari etiã oportet eoꝵ redargutiones: qͥ in recta fid
suspecti sunt. Fides autẽ & conuersatio primũ scrutanda est. &¬
denuo qui irreprehensibiles apparuerint sunt recipiendi. & n
prius. Quia bonꝰ homo testante ueritatis uoce exbono thesaurs¬
cordis sui ꝓferc bona. & malus homo ex malo thesauro cordis sui
ꝓfert mala. Ex abundantia eñi cordis os loquit᷑. Ideo ꝑsona & opino
tur a malis. Honi enĩ cũ malis licet mixti sint in ȩccła up̃x conoi¬
dare inueniunt᷑. qm̃ dissimilis est eorũ cogitatio. uoluntas & acdi
nisi mens ab iniquitate reuocetur. & ab obtrectationib lingua
cohibeat᷑. Vnde ait ꝓpħa. Cohibe lingũa tuã a malo. & labia tua
he loquant᷑ dolũ. Deuerte a malo. & facbonũ. Nemo eñibonum
faciens. alteri uerbo aut facto nocere uult. Quia nec in suspicio¬
nẽ debet uenire fidelis homo. ut dicat aut faciat ea quȩ pati non

Expanded text:
transgressus fuerit, infamis efficitur. Reprobari ergo oportet eorum redargutiones qui in recta fide suspecti sunt. Fides autem et conversatio primum scrutanda est, et denuo qui irreprehensibiles apparuerint sunt recipiendi, et non prius, quia « bonus homo, » testante Veritatis vocecordis sui profert bona; et malus homo ex malo thesauro cordis sui profert mala . Ex abundantia enim cordis os loquitur . Pro nobis antur a malis. Boni enim cum malis, licet misti sint in Ecclesia, vix concordare inveniuntur, quoniam dissimilis est eorum cogitatio, voluntas et actunisi mens ab iniquitate revocetur et ab obtrectationibus lingua cohibeatur. Unde ait propheta : Cohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum. Diverte a malo et fac bonum. Nemo enim bonum faciens, alteri verbo aut facto nocere vult. Et reliqua. Hinem debet venire fidelis homo ut dicat aut faciat ea quae pati non
Abbreviated transcription (Latin):
MNius ecclesiis in eadẽ qua sumꝰ fide & doctrina manen
crescit fides urã & abundat karitas uniꝰ cuiꝰq ur̃m inuicem.¬
mus. qͦd pascha dñi die dominico annuis tẽporib sit celebrandũ.
stis eñi tẽporib. hermes doctor fidei & scripturarũ effulsit int̃
nos. Et licet nos idem pascha p̾dicto die celebraremꝰ. & quidam
inde dubitarent: ad corroborandas tam̃ animas eoꝵ eidẽ hermȩ
angłs dñi in habitu pastoris apparuit. & p̾cepit ei ut pascha die
ritate instruimꝰ om̃s eadẽ seruare debere. qͥa & nos eadẽ seruamꝰ:
nec debetis a capite quoquo mͦ dissidere. Cauete diligent̃ om̃s neqͥs¬

Expanded text:
mnibus Ecclesiis in eadem qua sumus fide et doctrina manentcrescit fides vestra et abundat charitas uniuscujusque omniummus, quod Pascha Domini die Dominico annuis temporibus sit celebrandum. Istis ergo temporibus Hermes doctor fidei et Scripturarum fulsit inter nos. Et licet nos idem Pascha praedicta die celebraremus, et quidam inde dubitarent ad corroborandas tamen animas eorum eidem Hermeti angelus Domini in habitu Pastoris apparuit, et praecepit ei ut Pascha die oritate instruimus, omnes eadem servare debere, quia et nos eadem servamus. Nec debetis a capite quoquo modo dissidere. XXXIII. Ne praedia ecc
Abbreviated transcription (Latin):
atq sc̃itate debent ẽẽ distincti. Has gͦ septẽ ebdomadas omnes
clerici a carne & delituis ieiunent. & ymnis & uigiliis atq ora¬
tionib dño in hȩrere die noctuq studeant. .N.¬
ocie uͦ sc̃a natiuitatis drũ saluatoris missas celebrent. & ymnũ
angłicũ in eis solẽnit᷑ decantent. qm & eadẽ nocte ab angelo
pastorib est nunciatꝰ. sicut ipsa ueritas testat᷑ dicens. Pastores
erant in regione eadẽ. uigilantes & custodientes uigilias noctis
suꝑ gregẽ suũ. Et ecce angłs dñi stetit iuxta illos. & claritas dei

Expanded text:
atque sanctitate debent esse distincti. Has ergo septem hebdomadas omnes atque sanctitate debent esse distincti. Has ergo septem hebdomadas omnes clerici a carne et deliciis jejunent, et hymnis, et vigiliis, atque orationibus, Domino inhaerere die noctuque studeant. Nocte vero sancta nativitatis Domini Salvatoris missas celebrent, et hymnum angelicum in eis solemniter decantent, quoniam et in eadem nocte ab angelo pastoribus nuntiatus est, sicut ipsa Veritas testatur, dicens: « Pastores erant in regione eadem vigilantes et custodientes vigilias noctis supra gregem suum. Et ecce ang
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵs eruditione fundatã. hanc tenere & hanc uniuersis
regulã exponere. quȩ uidelicet a constitutis apłoꝵ eorũq succes¬
sorũ nulla ratione dissentit. ꝑ quos iustũ . ẽ. cęteros erudiri. Qua¬
ꝓpt̃ cognoscite a nob̾ & cunctis ep̃is in hac scã & apłica sede congre¬
gatis statutũ esse ut septẽ ebdomadas plenas ante sc̃m Pascha
om̃s clerici in sortẽ dñi uocati a carne ieiunent. Quia sicut discre¬
ta debet ee̾ uita clericoꝵ a laicoꝵ conuersatione: ita & in ie-¬
iunio debet fieri discretio. Et sicut laici & scłares homines Nio
lunt eos reciꝑe in accusationib & infamationibꝰ suis: ita nec cle¬
rici debent eos reciꝑe in impulsationib suis. qm in om̃ib discre¬
ta debet semꝑ c̾ẽ. & segregata uita & conuersatio clericoꝵ ac
scłarium laicorũ. Et sicut᷑ hi ampliꝰ st̃ applicati diuinis cultibꝰ.
& familiares dicunt᷑ dñi saluatoris: ita morib & conuersatione

Expanded text:
apostolorum eruditione fundatam, hanc tenere et hanc universis populis exponere, qui videlicet a constitutis apostolorum eorumque successorum nulla ratione dissentiunt, per quos justum est caeteros erudiri. Quapropter cognoscite, a nobis et cunctis episcopis in hanc apostolicam sedem congregatis statutum est, ut septem hebdomadas plenas ante sanctum Pascha omnes clerici in sorte Domini vocati a carne jejunent. Quia sicut discreta debet esse vita clericorum a laicorum conversatione, ita et in jejunio debet fieri discretio, et slunt clericos recipere in accusationibus et infamationibrici debent eos recipere in impulsationibus suis; quoniam in omnibus discreta debet semper esse, et segregata vita, et conversatio clericorum ac saecularium laicorum. Et, sicut hi amplius sunt applicati divinis cultibus, et familiares Domini dicuntur Salvatoris, ita moribus et conversatione
Abbreviated transcription (Latin):
Consulentibꝰ uob fr̃s hm̃i quid suꝑ iis quȩ in ur̃is contine¬
bant᷑ scriptis uisũ esset. uł quid docilis ratio ꝑsuaderet. aut
quid a beatis apłis nob̾ traditũ aut custoditũ remaneret: optatis
ut retulistis nr̃is instrui docum̃tis. Si quidẽ dilectio ur̃a normã
secuta prudentiũ. ad sedẽ apłicã quasi ad caput referre maluit
ab insidiatorib quoquo modo infestet᷑. aut lȩdat᷑ a suis. aut uer¬
ba diuina detrahendo aut insidiando polluant᷑ uł despiciantur.
sed ueritas spuali redoleat feruore. pax prȩdicata labiis cũ animi

Expanded text:
rissimi, quid super his, quae in vestris continebantur scriptis visum esset, vel quid docilis ratio persuaderet, aut quid a beatis apostolis nobis traditum, aut custoditum remaneret, optantes ut retulistis nostris institui documentis. Si quidem dilectio vestra normam secuta prudentium, ad sedem apostolicam referre maluit, ab insidiatoribus quoquo modo infestetur, aut laedatur a suis, aut verba divina detrahendo aut insidiando polluantur, vel despiciantur, sed veritas spirituali redoleat fervore, pax praedicata labiis animi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib sc̃is Ipse aut̃ ds pacis det uob̾ id ipsũ sapere in alterutrĩ
ut uob̾ inuicẽ succurratis & ñ sitis diuisi. ut unanimes uno ore
& uno corde honorificemꝰ eũ in concordiã & consolationem
fr̃m. qͥ potens. ẽ. confirmare nos scđm euangłm eiꝰ iuxta reue¬
lationẽ mysterii ȩt̾nis tẽporib scilicet ꝑpetus taciti. quib
uobis futurorũ gaudiorũ largienda sunt munera DECRITA¬

Expanded text:
solationis det vobis idipsum sapere in alterutrum, ut vobis invicem succurratis, et non sitis divisi; ut unanimes uno ore et uno corde honorificemus eum in concordiam et consolationem fratrum, qui potest confirmare nos secundum evangelium ejus juxta revelationem mysterii aeterni, temporibus scilicet perpetuis taciti , quibus vobis futurorum gaudiorum largienda sunt munera
Abbreviated transcription (Latin):
suis: uospolite expectare ut ipse uob̾ dicat. cũ illo nolite amici
esse Sed prudent̃ obseruare debetis & uoluntati eiꝰ absq cõmon
tione obsecundare . & a uertere uos ab eo cui ipsũ sentitis adues¬
sum. Sed nec loqͥ iis quibꝰ ipse ñ loquit᷑: ut unꝰ qͥsq qͥ inculpa ẽ.
dũ cupit om̃iũ ur̃m amicicias ferre: festinet citius reconciliar

Expanded text:
suis, vos nolite exspectare ut ipse vobis dicat: Cum illo nolite amici suis, vos nolite exspectare ut ipse vobis dicat: Cum illo nolite amici esse, sed prudetione obsecundare, et avertere vos ab eo cui ipsum sentitis adversum. Sed nec loqui his quibus ipse non loquitur, ut unusquisque qui in culpa est, dum cupit omnium vestrorum amicitias ferre,
Abbreviated transcription (Latin):
rũ : una cũ om̃ib dñi sacerdotibꝰ qui nobiscũ in hanc saerã conuene¬
runt urbẽ. & cũ om̃ib huiꝰ capitis mẽbris. sicut abeatis apłis & a
reliquis scĩs patribꝰ ac successorib eoꝵ accepimꝰ. statuentes decer¬
nimꝰ. om̃s qͥ scõs patres ꝑsequunt᷑ aut amouere uł dilacerare
manifeste nitunt᷑: in fames eẽ & alienos a liminibꝰ eccłȩ usq
adsatis factionẽ fieri. Quia sic odit ds̃ eos qͥ aduersus patres
armant᷑: ut patrũ inuasores uł destructores. Qui ideo infa¬
nes efficiunt᷑: qͥa patres ꝑsequunt᷑. Qm̃ si necloqui eis licet.
quanto magis eis qui eos infestant Nec consentiendũ est nec loquen.¬
dũ ne participes eoꝵs inueniant᷑ sceleribꝰ. quia ñ solũ qui faciuins
sed qͥ consentint facientibꝰ rei sunt: Unde & beatꝰ pͥnceps apłaꝵ
clerũ & popłm ait. Si in imicus fuerit clemens alicui ꝓ actibus

Expanded text:
rum, una cum omnibus Dei sacerdotibus, qui nobiscum in hanc sacram convenerum, una cum omnibus Dei sacerdotibus, qui nobiscum in hanc sacram convenerunt urbem, et cum omnibus hujus capitis membris, sicut a beatis apostolis, ac reliquis sanctis Patribus, ac successoribus eorum accepimus, statuentes decernimus omnes qui sanctos Patres persequuntur, aut amovere, vel dilacerare manifeste nituntur, infames esse et alienos a liminibus Ecclesiae usque ad satisfactionem fieri, quia sic odit Deus eos qui adversus patres armantur ut patrum invasores vel destructores. Qui ideo infames efficiuntur, quia patres persequuntur. Quod si nec loqui eis licet, adversantur, quanto magis eis qui eos infestant, nec consentiendum est, nec loquendum, ne participes eorum inveniantur sceleribus; quia non solum qui faciunt, sed qui consentiunt facientibus rei sunt. Unde et beatus princeps apoclerum et populum ait: Si inimicus fuerit Clemens alicui pro actibus