comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
possidẽ cepistis. qr uob̾ ablata nob̾ dñs
dedit. ñ idõ c̃cupiscimꝰ aliena. qr illius
Uos enĩ his utebamini ad p̾cisionem. nos
ad unitatẽ. Alioqͥn ⁊ pͥmo popło dĩ pos¬
sent illi obicere alienȩ rei c̾cupiscentiã.
qͥ diuina potestate abeoꝵ facie qr ea t̾ra
male utebant᷑ expulsi st̃. Et ipsi iudei
a qͥb ablatũ ÷ regnũ scđm u̾ba dñi. ⁊ datũ
ẽ genti facienti iusticiam. posst᷑ obicere

Expanded text:
possidere coepistis, quia vobis ablata nobis Dominus possidere coepistis, quia vobis ablata nobis Dominus dedit, non ideo concupiscimus aliena, quia illius enim his utebamini ad praecisionem, nos ad unitatem. alioquin et primo populo dei possent illi obicere alienae rei concupiscentiam, qui diuina potestate ab eorum facie, quia ea terra male utebantur, expulsi sunt, et ipsi Iudaei, a quibus ablatum est regnum secundum uerba domini et datum est genti facienti iust
Abbreviated transcription (Latin):
templo flagellatos eiecit. Restat gͦ ut
nichil aliud reqͥrendũ eẽ fateamini. nisi
utrũ iuste an impie uos separaueritis a
cõmunione orbis t̾rarũ. Nã si hoc inuen¬
tũ fuerit qͦd impie feceritis: ñ miremini
si non desunt ministridõ ꝑ qͦs flagellemi¬
ii. qr ꝑ secutionẽ patimini non anobis.
ssic̾ scriptũ ẽ ab ipsis factis urĩs. Item.
Side reb ł locis ȩccłasticis qͥs tenebatis
& ñ tenctis. querimini: posst̃ & iudei
s iustos dicere. ⁊ iniqͥtatẽ nob obicere. q
locũ in quo impii regnauer̃. mͦ xp̃iani¬
possident. Qͥd gͦ indignũ siea q̃ tenebant
heretici. scđm parem dnĩ uoluntatẽ catho¬
lici tenent. ad om̃s enĩ similes id ÷ ad om̃s
impios ⁊ iniqͦs illa uox dnĩ ualet. auftret᷑
auob̾ regnum dĩ. & dabit᷑ genti facienti
iusticiam. an frustra scriptũ ẽ labores
impioꝵ iusti edent: Quappt̃ magis imitari
debetis. qͦd adhuc tenetis aliqͥd. ꝙͣ quod¬

Expanded text:
templo flagellatos eiecit. restat ergo ut templo flagellatos eiecit. restat ergo ut nihil aliud requirendum esse fateamini nisi utrum iuste an impie uos separaueritis a communione orbis terrarum. nam si hoc inuentum fuerit quod impie feceritis, si non desunt ministri Deo per quos flagellamini, quia persecutionem patimini non a nobis, sed sicut scriptum est, ab ipsis factis vestris . Item. Si de rebus vel de locis ecclesiasticis quos tenebatis et non tenetls, querimini, possunt et Judaei se justos dicere, et iniquitatem nobis objicere, quia locum in quo impii regnaverunt possident. quid ergo indignum, si ea quae tenebant haeretici secundum parem domini uoluntatem catholici tenent? ad omnes enim similes, id est ad omnes impios et iniquos illa uox domini ualet: auferetur a uobis regnum dei et dabitur genti facienti iustitiam. an frustra scriptum est: labores impiorum iusti edent? quapropter magis mirari debetis, quod adhuc tenetis aliquid qu
Abbreviated transcription (Latin):
saluius sit in die dnĩ iħui. Itẽ alios de l
dic̃. Qͦs tradidi sathanę. ut discant ñ blas¬
phemare. Et dñs flagellatos expulit exẽplo
imꝓbos mercatores. ubi etiam conexũ est
testimoniũ scripturȩ dicentis. telus domꝰ
licis ubi potueritis qͦd innumerabilibus
exemplis res ipsa indicat S dicitis uos
loca ura defendere. & resistitis fustib & ce¬
dib qͥb cunq potueritis. Quare ibi ñ au¬
distis uocẽ dni dicentis. Ego aut̃ dico uob̾
ñ resistere malo. Aut si fie̾ri pot̾ ut aliq̃n
recte ꝑuim corporalẽ resistatur uiolentiᷤᷤ.
nec ideo p̾ceptum uiolet᷑ qͦd audiuimus
ad nõ. ego autem dico uob̾ ñ resistere malo.
cur ñ etiã hoc fieri pot̾. ut ꝑ ordinatas &
legitimas potestates de sedib quȩ illicitȩ
usurpant᷑ uł ad iniuriã dĩ retinent᷑ pius
expellat impiũ. ⁊ iustꝰ iniustũ. neq enim
co mͦ ꝑsecutionẽ passi st̃ pseudo ꝓpħȩ ab
helia. qͦmͦ ipse helias a rege iniquissimo.

Expanded text:
salvus sit in die domini Jesu . Item alios de quibus dicit: Quos tradidi Satanae, ut discant non blasphemare . Et Dominus flagellatos expulit ex templo improbos mercatores , ubi etiam connexum est testimonium Scripturae dicentis: Zelus domus licis ubi potueritis, quod innumerabilibus exemplis res ipsa indicat? sed dicitis uos loca uestra defendere et resistitis fustibus et caedibus quibuscumque potueritis. quare ibi non audistis uocem domini dicentis: ego autem dico uobis non resistere malo? aut si fieri potest, ut aliquando recte per uim corporalem resistatur uiolentis nec ideo praeceptum uioletur quod audimus a domino: ego autem dico uobis non resistere malo, cur non etiam hoc fieri potest, ut per ordinatas et legitimas potestates de sedibus, quae inlicite usurpantur uel ad iniuriam dei retinentur, pius expellat impium et iustus iniustum? neque enim eo modo persecutionem passi sunt pseudoprophetae ab Helia quomodo ipse Helias a rege iniquissimo,
Abbreviated transcription (Latin):
ulio si ꝑ imꝑitiam impetũ mularũ
retinere ñ potuerit. si alienũ hominẽ
muloꝵ impetum ñ potuerit. nec uidet᷑
iniquum si infirmitas culpȩ annume¬
et᷑: cũ affectare quisq ñ debeat in quo¬
eiꝰ qui impetũ equi quo uehebatur ꝓpt̾

Expanded text:
ulio si per imperitiam impetum mularum retinere non poterit, si alienum hominem mularum impetum non potuerit. Nec videtur iniquum si infirmitas culpae adnumeretur, cum affectare quisqeius, qui impetum equi, quo uehebatur, propter
Abbreviated transcription (Latin):
E occidendis homiib
functione teneat᷑. ut i
ꝓ se hoc faciat sed ꝓ alis
uel ꝓ ciuitate ubi etiã ipse ẽ accepta le¬
gitima potestate. si eiꝰ congruit ꝑsonȩ
ui uͦ compellunt᷑ aliquo terrore ne ma
facrant: etiã ipsis aliquid fortasse p̾sta
Hinc autẽ dictum ẽ ñ resistamꝰ malo. ni
nos uindicta delecţet. quȩ alieno malo
aniinum pascit. ñ ut correctionẽ hõuus
negligamꝰ unde nec reus ÷ mortis alie
qͥ cum suȩ possessioni & muroꝵ circundis
aliquis ex ipsoꝵ usu ꝑcussus int̾eat. Neq
Tequus calcẽ̾ iaciendo aliquẽ occidat. Aut
idõ ñ debeant. xpĩani boues hab̾e cornua.
si in illa scelerati homines incidissent. pauł
in effusione sanguinis eoꝵ suu̾ crimꝰ agno¬
seret: Absit. ut ea qͣ ꝓpt̾ bonũ aut licitum

Expanded text:
e occidendis hominibfunctione teneatur, ut non pro se hoc faciat sed pro aliis uel pro ciuitate, ubi etiam ipse est, accepta legitima potestate, si eius congruit personae. qui uero repelluntur aliquo terrore, ne male faciant, etiam ipsis aliquid fortasse praestatur. hinc autem dictum est: Non resistamus malo, ne nos uanimum pascit, non ut correctionem hominum neglegamus. Unde nec reus mortis alienae, qui cum suae possessioni muros circumduxerit, aliquis ex ipsorum usu percussus intereat; neque vel equus calcem jaciendo aliquem occidat. Aut ideo non debent Christianorum boves habere cornua, si in illos scelerati homines incidissent, Paulus in effusione sanguinis illorum suum crimen agnosceret? Absit, ut ea quae propter bonum aut licitum
Abbreviated transcription (Latin):
sidor sententiarũ libro .iͦ. De eodem.
Ionẽ peccatum quando nolentes ina¬
ginib noct᷑nis illudim᷑. s tẽ ẽ peccatũ
si antequã illudam᷑. cogitationis effectibꝰ
p̃uenimur: luxuriȩ quippe imagines
quas inueritate gessipius seꝑe dormien¬
tib in animo appareat. s in noxie. si nͣ
iupiscendo occurrt̃. NQui in nõcturna
illusione polluit᷑ qͦnuis extra memoriã
turpiũ cogitationũ sese ꝑsentiat inqͥna¬
tum: tamen hoc ut temptaret᷑ culpae
sue tribuat. suãq immundiciam statim
tas  pollutio ueniat. ñ ẽẽ peccatũ. Inge¬
nitꝰ enĩ humor in corpore ubi propria
repleuerit c̃ceptacula. suis necesse est
meatib egeratur. ⁊ idõ ñ trahit᷑ ad peccatũ¬
Si c̾cupiscentiał in obedientia q̃ adhuc
in m̃bris moribundis habitat p̾t̾ nr̃e
uoluntatis legẽ quasi sua lege mouet᷑.
siabsq culpa s incorpore dormientis.
qͣnto magis absq culpa ẽ in corpore ñ

Expanded text:
sidorus. Sententiarum libro primo . Non sidorus. Sententiarum libro primo . Non est peccatum quando nolentes imaginibus nocturnis illudimur, sed tunc est peccatum, si antequam illudamur, cogitationis affectibus praevenimur. Luxuriae quippe imagines quas in veritate gessimus, saepe dormientibus in animo apparent, sed innoxiae, si non concupiscendo occurrunt. Qui nocturna illusione polluitur, quamvis extra memoriam turpium cogitationum sese persentiat inquinatum, tamen hoc ut tentaretur culpae suae tribuat, suamque immunditiam statim tasia pollutio veniat, non esse peccatum. Ingenitus enim humor in corpore, ubi propria repleverit conceptacula, suis necesse est meatibus egeratur, et ideo non trahitur ad peccatuSi concupiscentialis inobedientia, quae adhuc in membris moribundis habitat, praeter nostrae voluntatis legem quasi sua lege movetur, si absque culpa est in corpore dormientis, quanto magis absque culpa est in corpore non
Abbreviated transcription (Latin):
Liquando ex crapula aliquando ex
naturȩ suꝑfluitate ł infirmitate.
aliquando ex cogitatione c̾tingit plutio.¬
Et qͥdẽ exnaturȩ suꝑfluitate ł infirmitete
deuenerit: om̃imodo illusio ñ ẽ tuñda. qi
c̃quã fecisse. Cũ uͦ ultramodũ appetitus
gule insum̃dis alim̃tis rapit᷑. aq iccirco
humoꝵ receptacula grauant᷑.: ht̃ ex inde
animꝰ aliquẽ reatũ. non tam̃ usq ad phi¬
bitionẽ ꝑcipiendi sacri ministerii. uel
missartm sollennia celebranda cũ fortas¬
se aut festus dies exigit. aut exhib̾e mini¬
teriũ ꝓ eo quod sacdos aliꝰ in loco deest
ipsa necessitas compellit. Nam si assunt
alii qͥ implere ministeriũ ualeant. illu¬
sio ꝑ crapulam facta. aꝑceptione sacri
misterii ꝓ hib̾e ñ debet. s ab ĩmolatioẽ
sari misteru humilit̾ ut arbitor absti¬
uigilantis. oritur illusio dormientis
patet animȩ si fuus reatꝰ. uidet enimi a qua
radice inquinatio illa ꝓcesserit. quȩ qi
cogitauit sciens. hoc ꝑtulit nesciens.¬

Expanded text:
aliquando ex crapula, aliquando ex naturae superfluitate, vel infirmitate, aliquando ex cogitatione contingit. Et quidem quum ex naturae superfluitate, vel infirmitate evenerit, omnimodo haec illusio quam fecisse. Cum vero ultra modum appetitus gulae in sumendis alimentis rapitur, atque idcirco humorum receptacula gravantur, habet exinde animus aliquem reatum, non tamen usque ad prohibitionem percipiendi sacri mysterii, vel missarum solemnia celebrandi, cum fortasse aut festus dies exigit, aut exhiberi mysterium, pro eo quod sacerdos alius in loco deest, ipsa necessitas compellit. Nam si adsunt alii qui implere mysterium valeant, illusio per crapulam facta a perceptione sacri mysterii prohibere non debet; sed ab immolatione sacri mysterii abstineri, ut arbitrvigilantis oritur illusio in mente dormientis, patet animo suus reatus. Videt enim, a qua radice inquinatio illa processerit, quia quod cogitavit sciens, hoc pertulit nesciens
Abbreviated transcription (Latin):
amitę filiꝰ ł filia. Itemq consobrini. qr
ex duab sororib nascunt. Qͥb accrescit
patruus magnꝰ. amita magna. id ⁊ aui
pat̾ni fr̃ & soror. Auunculus magnus.
mat̾teramagna. id ÷ auiȩ tam pat̾ne
uinto grada ueniunt suꝑra quidẽ
attauuͦs. attauia. Infra. ad nepos. ad
neptis. Ex obliqͦ fris & sorori. ꝓnepos.
ꝓneptis fr̃s patrueles. sorores patrueles.
patrui magra amitȩ magnę. auuncu
magni. mat̾terȩ magnę.filiꝰ ł filia. Q

Expanded text:
amitae filius filia: itemque consobrini, qui amitae filius filia: itemque consobrini, qui ex duabus sororibus nascuntur. Quibus adcrescit patruus magnus amita magna, id est aui paterni frater et soror: auunculus magnus matertera magna, id est auiae tam paternae uinto gradu ueniunt supra quidem ataneptis: ex obliquo fratris et sororis, pronepos, proneptis: fratres patrueles, sorores patrueles: patrui magni, amitae magnae, avunculi magni, materterae magnae filius, vel filia. Q
Abbreviated transcription (Latin):
Scđo gradu c̾tinent᷑ in suꝑiori
linea. auus auia. Inferiori. nepos. neptis.
In transũsa. fr̃. soror. quȩ ꝑsonȩ duplican¬
t᷑. Auus eñ ⁊ auia. tã ex patre quam ex
matre acciptunt᷑. Quȩ ꝑsonȩ seq̃ntib
qͦq gradib similit᷑ ꝑ substantia earũ
quȩ in quo gradu subsistunt. ipso ordi¬
ne duplicantor. Iste ꝑsonȩ in secundo
gradu idõ duplices appellant᷑. ꝙ aui
creati. Frat᷑ ⁊ soror. ex adu̾so ueniunt᷑.
id ÷ aut fr̃ patris aut fr̃ matris. qr aut
patruus aut auunculus nominat᷑. Qui
& ipsi hoc ordine duplicantur. Cap .iii.¬
ercio gradu uentunt supta ꝓ auus. ⁊ ꝓauia.
infra. ꝓnepos. ꝓneptis. Ex obliquo frĩs
sororisq filius ł filia. Patruus. amita.
id c̃ patris fr̃ ⁊ sorot. auunculus. mater
uarto gradu ueniunt supra ab autis
abauia. Infra abnepos abneptis.Ex obliqͦ
patrueł id ÷ patrui filius ł filia. Conso¬
brinꝰ. consobrina id ⁊ auunculi ⁊ mater¬
tere filiꝰ ł filia. Amitinꝰ amitina id est

Expanded text:
o gradu continentur superiori linea, avus, avia: inferiori, nepos, neptis. In transversa frater, soror, quae personae duplicantur. Avus enim et avia, tam ex patre, quam ex matre accipiuntur. Quae personae sequentibus quoque gradibus similiter pro substantia earum, quae in quo gradu subsistunt, ipso ordine duplicantur. Istae personae in secundo gradu ideo duplices appellantur, quia creati. Frater et soror ex transverso veniunt, id est, aut frater patris, aut frater matris; quia aut patruus, aut avunculus nominatur. Qui et ipsi hoc ordine duplicantur. CAPIertio gradu ueniunt supra proauus proauia: infra pronepos proneptis: ex obliquo fratris sororisque filius filia, patruus amita, id est patris frater et soror, auunculus materteet soror. Quarto gradu ueniunt supra abauus abauia: infra abnepos abneptis: ex obliqupatruelis, id est patrui filius filia, consobrinus consobrina, id est auunculi et materterae filius filia, amitinus amitina, id est
Abbreviated transcription (Latin):
auiaq mat̾ni. Hȩc species nec alusg
dib quã scriptura s: nec alus uocas
Infratrinepos trineptis. Ex obliqͦ fi
& sororis. ad nepos. adneptis. frĩs patn¬
sorores matruelis. Amitini amitine
c̃sobrini c̃sobrinȩ. patrui magni. at
magne. Auunculi magni. materte
magnȩ. Nepos neptis prioris c̃sobri
filiꝰ uł filia qui consobrimi appellant
Quib ex latere accrescunt. ꝓpatrui pe¬
amite. ꝓ auunculi ꝓmatertere.filius
filia. ad patruus ad amita. Hist̃ ab au
pat᷑ni. fr̾ ⁊ soror. ab auunculus ab mat
pliꝰ ñ posst. ꝗͣ ipse auctor disseruit. Cu¬
eptimo grãdu qui st̃ cognati recta lia
Isupͣ infraq ꝓpͥis nõib non appellat
s ex transu̾sa linea c̾tinent᷑. fr̃ĩs soroi
adnepos. ad neptis. c̾sobrin filui filig¬

Expanded text:
i materni. Haec species nec aliis gradibus quam scripta est, nec aliis vocabulis Infra trinepos trineptis. Ex obliquo fratris et sororis adnepos adneptis. Fratres patsororis matruelis amitini, amitinae, consobrini, consobrinae; patrui magni, amitae magnae; avunculi magni, materterae magnae nepos, neptis: propioris consobrini filius vel filia, qui consobrini appellantur, quibus ex latere accrescunt propatrui, proamitae; proavunculi, promaterterae filius vel filia, adpatruus adamita. Hi sunt abavi paterni frater et soror, abavunculus, abmatemplius non possunt, quam ipse auctor disseruit. Septimo gradu qui sibi sunt cognati, recta linea supra infraque propriis nominibus non appellantur, sed ex transversa linea continentur fratris, sororis, adnepos
Abbreviated transcription (Latin):
Axp̃o coactũ ostendimꝰ paulũ. Imittit᷑ itaq
eccła in istis cogendis dnm̃ suũ. qͥ pͥus ut
neminẽ cogeret expectauit. ut de fide
regũ atq gentiliũ p̾dicatio ꝓpħica com¬
pleret᷑. Etiam hinc ñ absurde intelligit᷑
ipłica illa sententia ubi bs paulus dixit.
parati ulcisci omnẽ inobȩdientiã cum cõ¬
pleta fuerit prior obȩdientia urã. Unde
& ipse dñs ad magnam cęnã sua pͥus c̃ui¬
uas adduci iubet. postea cogi. Nam cũ ei
serui respondissent dnẽ factũ ẽ qͦd ussisti.
adhuc ẽ locꝰ. ex ite inquit in uias & sepes.
& qͦscunq inueneritis cogite intrare. In ill
iͦ qͥ lenit᷑ pͥmo adducti st᷑ cõpleta ẽ pͥor
inobȩdientia. in istis autẽ qui coguntur:
uo debuit diuino munere accep̃ eccł̃a.
liqͥ inueniunt᷑ in uiis & sepibꝰ. idẽ. in
heresib & scismatib coguntur intrarẽ.

Expanded text:
o coactum ostendimus Paulum; imitatur itaque ecclesia in istis cogendis dominum suum, quae prius; ut neminem cogeret, expectauit, ut de fide regum atque gentium praedicatio prophetica compleretur. Etiam hinc enim non absurde intellegitur apostolica illa sententia, ubi Paulus beatus dicit: Parati ulcisci omnem inoboedientiam. cum completa fuerit prior oboe- 25 dientia uestra. unde et ipse dominus ad magnam cenam suam prius conuiuas adduci iubet, postea cogi; nam cum e serui respondissent: Domine, factum est, quod iussisti. et adhuc locus est, Exite, inquit, in uias et saepes et, quoscumque inueneritis, cogite intrare. in illi leniter primo adducti sunt, completa est prior obedientia; in istis autem qui coguntur, quo debuit divino munere accepit Ecclesia, hi qui inveniuntur in viis et sepibus, id est in haeresibus
Abbreviated transcription (Latin):
uicunq acceꝑit sororẽ suã ex patre suo
aut ex matre sua ⁊ uidit turpitudinẽ
in c̃spectu gn̾is sui. Turpitudinẽ sororissi
reuelauit. peccatũ accipient. Qͥd ait in hod
loco udit. nͥ in hoc c̃cumbendo cognou̾it
sic̃ in lege dr̃. cognouit uxorẽ suam. ꝓ co¬

Expanded text:
uicumque acceperit sororem suam ex patre suo, aut ex matre sua, et viderit turpitudinem in conspectu generis sui. Turpitudinem sororis suae revelavit, peccatum suum accipient. Quid ait in hoc loco, viderit, nisi concumbendo cognoverit? sicut in Lege dicitur, Cognovit uxorem suam ,
Abbreviated transcription (Latin):
publico loco ubi nulla mala suspicio esse
possit. & ibi corã testib idoneis pro certa
necessitate parit᷑ colloquamini. Nec aliã
c̾iugẽ accipies nͥ forte ptꝰ ꝑactã penitentiã
cͥ licentia data fuerit ab epõ tuo. aut eius
misso sic te ds̃ adiuuet. & istȩ scõꝵ reliqͥe¬

Expanded text:
publico loco, ubi nulla mala suspicio possit publico loco, ubi nulla mala suspicio possit esse, et ibi coram testibus idoneis pro certa necessitate pariter colloquamini; nec aliam conjugem accipies, nisi forte post peractam poenitentiam tibi licentia data fuerit ab episcopo tuo, aut ejus misso. Sic te Deus adjuvet, et iste sanctorum reliq
Abbreviated transcription (Latin):
ueracioribꝰ quib eadẽ ꝓpinqͥtas iota sit
epc̃ canonioe ꝑquirat. ⁊ si muenti fuerit¬
rentela quomodo sit inquirenda .xui.
cilla parentela qͣmdict᷑ cẽ int̾. ilł. ⁊ istã¬
eiꝰ citgem pł. qͥcqͥd inde stis aut audisti.
atuis uicinis aut atuss antiquiorib ꝓpin¬
quis. qͦd tu ꝑ tiullũ ingeniũ nec ꝓpt̾ amorẽ
nec ꝓpt̾ timorẽ aut ꝑ p̃miũ. auc ꝑ sangui¬
nitatẽ celabis epr̃ aiũ. aut e missum cui
hoo inquir ere tisserit. qͣndocunq ex hoc
rentela que int. ilł: eiꝰ ciugẽ N. cõputat᷑.¬
qͦd tu illud obseruabis in quantũ sapis aut
te sociab̾ huic tuę consanguinę . ill. cum qͣ
c̾tra legem ⁊ rectam.xp̃ĩanitatẽ tuã ad cilte
rili ⁊ incestũ ꝑpetrasti: nec in c̾iugio. nec
in adultio illam tͥ sociab̾. nec cũ illa ad
unã m̃sam mnanducab. ⁊ bibes. aut sub uno
tecto maneb̾. nͥ forte in eccła. aut in aliqͦ

Expanded text:
veracioribus, quibus eadem propinquitas nota sit, veracioribus, quibus eadem propinquitas nota sit, episcopus canonice perquirat: et si inventa prrentela quomodo sit inquirenda. De illa parentela quam dicunt esse inter N. et istaconjugem N. quidquid inde scis aut audisti a tuis vicinis, aut a tuis antiquioribus propinquis, quod tu per nullum ingenium, nec propter amorem, nec propter timorem, aut pisso, cui hec requirere iusserit, quandocumque te ex hoc rentela que inter N. et eius coniugem N. computatquod tu illud observabis in quantum sapis aut te sociabis huic tuae consanguineae N. cum qua contra legem et rectam Chririum et incestum perpetrasti, nec in conjugio, nec in adulterio illam tibi sociabis, nec cum illa ad unam mensam manducabis et bibes, aut sub uno tecto manebis, nisi forte in ecclesia, aut in alio
Abbreviated transcription (Latin):
lxxu. abbatũ.xii. in qͦ accũ ẽ de c̾san¬
guinitatis linea c̾iugati. cũ nemo tam̃
dictũ sacram̃ti uellec assertione firmare.
p̾ceptũ ẽ ut epĩ quoꝵ diocesiani st̃ eos ꝑ
congrua spacia trina aduocatioẽ c̾ueniant.
rando firmauerint. uel ipsimet forte con¬
fessi fuerint: c̾iugia dissoluant᷑. Siuͦ neutrũ
quatinꝰ palam faciant utrum se sic̾ fama ẽ
consanguineos recognoscant. Si negaue¬
rint. sibu ipsis st̃ relinquendi. ita tamen
ut si aliud in conscientia hant. se aliminibꝰ
eccłe ⁊ acorpore ⁊ sanguine dni. a fideliũ
cõmunione nouerint᷑ segregatos. ⁊ infa¬
mes Effectos. donec ab incesti facinore de¬
capꝰ.uiii. Qͦd extranci nͥex necessario disci¬
diũ int̾ c̃sanguineos facere ñ debeant.
onsanguineos extraneoꝵ nullꝰ accuset.
uł c̃sanguinitatẽ in sinodo computet.
s ꝓpinquiꝰ ad quorum notam ꝑtinet id ẽ
amita. mat̾tera. & eoꝵ ꝓcreatio. Si autẽ
ꝓgenes cota defecerit: ab antiq apribꝰ &

Expanded text:
I; in quo actum est de consanguinitatis linea conjugatis, cum nemo tamen dictum sacramenti vellet assertione firmare. Praeceptum est ut episcopi, quorum dioecesani sunt, eos per congrua spatia trina advocatione conveniant. rando firmaverint, vel ipsimet forte confessi fuerint, conjugia dissolvantur. Si vero neutrum quatenus palam faciant utrum se, sicut fama est, consanguineos recognoscant. Si negaverint, sibi ipsis relinquendi sunt, ita tamen ut si aliud in conscientia habeant, se a liminibus Ecclesiae, a corpore et sanguine Domini, a fidelium communione neverint segregatos, atque infames effectos, donec ab incesti facinore deCAP.--21. Quod extranei, nisi ex necessario, discidium inter consanguineos facere non debeant. Consanguineos extraneorum nullus accuset, vel consanguinitatem in synodo computet, sed propinqui ad quorum notam pertinet, id amita, matertera, et eorum procreatio. Si autem progenies tota defecerit, ab antiquioribus et
Abbreviated transcription (Latin):
Uulier quȩ accesserit ad omne pecus ascendi
ab eo: int̾ficietis mulierẽ. & pecus morte
moriat᷑. reienĩ st̃. Querit᷑ quomͦ sit reum
pecus. cum sit irrationabile. nec ullo mͦ
uissa interfici. qi tali flagitio c̾taminata
indignam refricant factiꝰ memoriam.
Hȩc capitula de .uii. gradib c̃sangniuitatis
ses isidorus diligeriti in quisitione

Expanded text:
ulier quae accesserit ad omne pecus ascendi ab eo, interficietis mulierem et pecus; morte moriantur, rei sunt. § 1. Quaeritur quomodo sit reum pecus, quum sit irrationale, nec ullo modjussa interfici, quia tali flagitio contaminata indignam refricant facti memoriam.ec capitula de septem gradibus consanguinitatis S. Isidorus diligenti inquisitione
Abbreviated transcription (Latin):
sit mechia: in eisdẽ scriptis ñ mͥ interim
occurrit loquutionis exẽplũ. S si om̃is for¬
nicatio etiã mechia dici ñ potest ubi sit in
decalogo ꝓhibita illa fornicatio quã faci¬
unt uiri qui cixores ñ hñt cũ feminis que

Expanded text:
ci possit, in eisdem scripturis non mihi interim occurrit locutionis exemplum. sed si non omnis fornicatio etiam moechia dici potest, ubi sit in decalogo prohibita illa fornicatio, quam faciunt uiri, qui uxores non habent, cum feminis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ucris filiam dacere possit uxorem.¬
lud etiã nec canonica in stitutione
definimꝰ. nec int̾dictione aliqͥ refutamꝰ. s
ꝓpt̃ eos qͥ diu̾se de eo sentiunt: hegloco aliqͥd
cõmemoramꝰ. Siquis suę spũał cõmatris
filiã fortuitu ⁊ ita c̃tingente perũ casu in

Expanded text:
ris filiam uxorem ducere possit. Illud etiam, nec canonica institutione definimus, nec introductione aliqua refutamus, sed propter eos qui diverse de eo sentiunt, hoc loco aliquid commemoramus. Si quis suae spiritalis commatris filiam fortuitu, et ita contingente rerum ca
Abbreviated transcription (Latin):
Onsuliusti etiã de infantibꝰ qͥ in uno
Alecto cum parentib dormientes mor¬
tui inueniunt᷑. utrũ ferro candente an
aqua feruente seu alio quolibet examia
pirentes se purificare debeant cos ñ opp̾s¬
sisse. Monendi nanq st̃ i ꝓ testandi paren¬
tes. ne tã tenellos secum in uno collocent
lecto. ne negligentia ł qͣlibet ꝓueniente
suffocent᷑ uł oppͥmꝰtut: unde ipsi homi¬
cidii rei inueniant᷑. Nam ferri canidentiᷤᷤ
łaquȩ feruentis examinatione c̃fessionẽ
extorqueri aquolibet sacri non cessent
canones. ⁊ qͦd scõr patrũ docum̃to sancitũ
ñ ẽ. suꝑsticiosa adinuentione ñ ẽ p̾sum̃dũ.
publicata delicta habito p̾ocłis dĩ timore
cõmissa st̃ regimini iudicare. occulta uͦ¬

Expanded text:
onsuluisti etiam de infantibus, qui in uno lecto cum parentibus dormientes mortui reperiuntur, utrum ferro candente, an aqua fervente, seu alio quolibet examine parentes se purificare debeant eos non oppressisse. Monendi namque sunt et protestandi parentes, ne tam tenellos secum in uno collocent lecto, ne negligentia qualibet proveniente suffocentur vel opprimantur, unde ipsi homicidii rei inveniantur. Nam ferri candentis vel aquae feruentis examinatione confessionem extorqueri a quolibet sacri non censent canones, & quod sanctorum patrum documento sancitum non est, superstitiosa adinuentione non est praesumendum. publica delicta, habito pre oculis dei timore, commissa sunt nostro regimini iudicare, occulta
Abbreviated transcription (Latin):
e eo qͦd int̾rogasti si ille qͥ filiolã sua
dux̃ uxorẽ. & de eo qͥc̾cubuit cũ mat
sua spiritali. & de eo qͥ filiũ suũ bapti ⁊au
& cuiꝰ uxor eũ de fonte suscepit. ea ration
ut discidiũ c̃iugu fieret. si ptͦea in tali as¬
latione ꝑmanere possent. de talib sic ra¬
pondencum ẽ. Si filiolam auc cõmatre
suã spu̾alẽ aliqͥs in c̾iugio duxerit: sepi
mo ex industria fecer int. ue filiuꝰ siũ
ꝑ fonte suscipiant ut discedium fiat. tale
sliũdamꝰ. Si innupti manere uoluerint
unũ c̃ꝰ Sinautẽ: grauis poenteentia insidi¬
tori inuingat᷑. ꝯsimul maneant. Et si suꝑ¬
irerii p̃uaricator c̃iugii. acerrima peni¬
ttia mulcet᷑. ⁊ sinespe c̾iugii maneat.

Expanded text:
e eo quod interrogastis, si ille qui filiolam suam ducit uxorem, et de eo qui concubuit cum commatre sua spiritali, et de illo qui filium suum baptizavit, et cujus uxor eum de fonte suscepit, ea ratione, ut discidium conjugii fieret, si postea in tali copulatione permanere possent de talibus sic respondendum est. suam spiritualem aliquis in conjugio duxerit; separambo ex industria fecerint ut filium suum de fonte suscipiant, ut dissidium fiat, tale consilium damus, si innupti manere voluerint bonum est; sin autem, gravis poenitentia insidiatori injungatur; et simul maneant, et si supervixerit praevaricator conjugii, acerrima poenitentia mucltetur, et sine spe conjugii maneat.
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs uiduã uxorẽ duxerit ⁊ pͦea cũ filiastra
sua fornicatꝰ fuerit: seu cũ duab sororib¬
c̃cubuerit. aut siqua duob frib nupserit.¬
seu cũ patre ⁊ filio fornicata fuerit. tales
copulationes anathematitari: disiungi
p̃cipimꝰ. nec unꝗ̃ ampluis c̃iuigu copulari.
s sub magna districtione fieri.xc̃cilio¬
matre de filia. ⁊ filia de matre. ile not
accipiet uxorẽ. ille uͦ si uoluerint accipu
maritos. Si autẽ hoc scierint ipse femn
absq maritis in ꝑpetuo mancant. Exe

Expanded text:
is viduam uxorem duxerit, et postea cum filiastra sua fornicatus fuerit, seu duabus sororibus nupserit: aut si qua duobus frseu cum patre et filio fornicata fuerit, tales copulationes anathematizari et disjungi praecipimus, nec unquam amplius conjugio copulari, sed sub magna districtione fieri. CAP. 10matre de filia et filia de matre, ille numquam accipiat uxorem. Ille vero si voluerint accipient maritos. Si autem hoc scierint ipse femine, absque maritis perpetuo maneant. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
e his qui se incesta copulatione cõma¬
culantur placuit ut qͦusq in ipso detes¬
undo ⁊ illicito carnis cͣturbnio ꝑseuerant.
sq ad missã tantũ caticuminoꝵ in ec¬
sa admittant᷑. Cũ qͥb etiã nec cibũ sume¬

Expanded text:
e his qui se incesti pollutione commaculant, placuit, ut quousque in ipso detestando et illicito carnis contubernio perseverant, usque ad missam tantum cathecumenorum in Ecclesia admittantur; cum quibus etiam, nec cibu
Abbreviated transcription (Latin):
uid ⁊̃ quicunq dormierit cũ cognatasua
sine filus morient᷑. cũ filu ex huimode
c̃iunctionibꝰ : ante natist̃. hodieq nascant᷑
An hoc intelligendũ ẽ legedĩ constitutũ. ut
quicunq ex eis nati fuerint ñ deputent᷑

Expanded text:
uid est: Quicunque dormierit cum cognata sua, sine filiis morietur, cum filii ex hujusmodi conjunctionibus et ante nati sint, hodieque nascantur? An hoc intelligendum est lege Dei constitutum ut quicunque ex eis nati fuerint non deputentur
Abbreviated transcription (Latin):
habet᷑. Qua ratione uerũ c̃ magnã qͦq imitã
& mat̾terã magnã ꝓhib̾i uxorem ducere.
affinitatis qͦq ueneratione quorundã nuptris
abstinere necesse e̾. ut ecce pͥuignam aut
nurũ cixorẽ duc̾e ñ licet. qr utręq filię loco
st᷑. ltẽ. Mariti aut̃ filiꝰ ex alia uxore. ⁊ uxoris
filia ex alio marico. ł c̾tra: matrimoniũ
recte c̾trahunt. licet hañt frẽm ł sororem
ex matrimonio pͦtea c̾tracto. Si axor tua
ptͦ diuortiũ exalio filiã ꝓcreauerit: hȩc
quidẽ ñ ẽ pͥuigna tua. Item. Si adu̾sus ea q̃
diximꝰ aliqͥ coierint: nec uir nec uxor. nec
matrimoniũ intelligit᷑ nec dos. Itaq qui
ex eo coitu nascunt᷑. in pocestate patris ñ
st̃. s tales st̃ qͣntũ ad patriã potestatem
ꝑtinent. quales st̃ hi quos mat̾ uulgo c̃cep̃.
Nam nec hi patrẽ hab̾e intelligunt᷑. Cũ his
etiã incertꝰ ÷ coitꝰ unde solent filii spurii

Expanded text:
habentur: qua ratione verum est magnam quoque amitam habentur: qua ratione verum est magnam quoque amitam et materteram magnam prohiberi uxorem ducere. Affinitatis quoque veneratione a quarumdam nuptiis abstinere necesse est, ut ecce privignam, aut nurum uxorem ducere non licet, quia utraeque filiae loco sunt. Item. Mariti autem filius ex alia uxore, et uxoris filia ex alio marito vel contra, matrimonium recte contrahunt, licet habeant fratrem vel sororem ex matrimonio postea contracto natos. Si uxor tua post divortium ex alio filiam procreaverit, haec quidem non est privigna. Item. Si adversus ea quae diximus aliqui coierint, nec vir, nec uxor, nec matrimonium intelligitur, nec dos. Itaque qui ex eo coitu nascuntur, in potestate patris non sunt, sed tales sunt, quantum ad patriam potestatem pertinet, quales sunt hi quos mater vulgo concepit. Nam nec hi patrem habere intelliguntur. Cum his etiam incertus est coitus, unde solent spurii
Abbreviated transcription (Latin):
nuptias c̾craxisse dicunt᷑. Et hec adõ ita
st̃. ut qͣnuis adoptionẽ parentum lib̾orũ
loco sibi eẽ ceꝑitit ñ posst᷑ int̾ se matrimorus
iungi. in tantum ut etiã dissoluta adoptione
filia aut neptis eẽ ceꝑit. ñ poteris uxorem
ducere. qͣnuis eam mancipaueris. Int̾ eas qͦq
ꝑsonas que ex transu̾so gradu cognationis
iungunt᷑ ẽ quȩdã similis obseruatio. s ñ
tanta. Sane enim int̾ frẽm sororẽq nuptię
ꝓhibitȩ sc̃. siue ab codem patre eadẽq matre
tiati fuerint: siue ex alterutro eorundẽ. Et si
adoptio sane int̾ te ꝯ eã nuptie consistere ñ¬
posst᷑. Filiã. uxorẽ ducere ñ licet. S nec neptẽ
frĩs uł sororem ducere qͥs potest. qͣnuis gradꝰ
qͣrtꝰ sit. Cuiꝰ enĩ filiã uxorẽ duc̾e ñ licet. eius
adoptauit filiã. ñ uideris ĩpediri uxorẽ du¬
cere.qr neq nat᷑ali neq ciuili ure tͥ c̃iungit᷑.
ñ posst̃. Itẽ. Amitã licet adoptiuã. uxorem

Expanded text:
ita sunt ut, quamvis per adoptionem parentum liberorumve loco sibi esse coeperint, non possint inter se matrimonio iungi, in tantum ut etiam dissoluta adoptione doptionem filia aut neptis esse coeperit, non poteris uxorem ducere, quamvis eam emancipaveris. Inter eas quoque personas, quae ex transverso gradu cognationis iunguntur, est quaedam similis observatio, sed non tanta. sane enim inter fratrem sororemque nuptiae prohibitae sunt, sive ab eodem patre eademque matre nati fuerint, sive ex alterutro eorum. sed si quadoptio sane inter te et eam nuptiae consistere nec neptem fratris vel sororis ducere quis potest, quamvis quarto gradu sint. cuius enim filiam uxorem ducere non licet, eius adoptavit filiam non videris impediri uxorem ducere, quia neque naturali neque civili iure tibi coniungitur. non possunt. Item. Amitam licet adoptivam, uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
na tantũ nec repetita nobis copula¬
ꝑmittt᷑ copula. Et in ipso c̾iugio lex
ẽ non iterare c̃iugiũ. nec scđe contugis
sortiri c̃iunctionẽ. Qͦd plerisq mirũ
uidet᷑. cur etiam ante baptismum it̾ati
c̃iugii ad electionẽ muneris ⁊ ordinad¬
onis p̃rogatitiã impedim̃ta generane
cũ etiam delicta obesse ñ soleant᷑. si lauachi
remissa fuerint̾ sacram̃to. S intelligere
debemꝰ. qi baptismo culpã dimicti poto
Quod legis ÷ in coniuigio ñ soluit᷑. Quon
aut̃ potest hortator eẽ uiduitatis. qͥ ipse
c̃iugia freq̃ntauerit.s¬

Expanded text:
na tantum nec repetita nobis permittitur copula, et in ipso conjugio lex est non iterare conjugium: nec secundae conjugis sortiri conjunctionem, quod plerisque mirum videtur, cur etiam ante baptismum iterati conjugii ad electionem muneris et ordinationis praerogativa impedimenta generentur, cum etiam delicta obesse non soleant, si lavacri remissa fuerint sacramento; sed intelligere debemus, quia in baptismo culpa dimitti potest, quod legis est, in conjugio non solvitur. Quomodo autem potest hortator esse viduitatis qui ipse conjugia frequentavit
Abbreviated transcription (Latin):
ganꝰ altam habuerit ordinandum e
censuer̃. De sactam̃to etũ agit᷑ ñ de pec¬
cato. nã inbaptismo omã peccata dimo¬
tunt᷑. S qͥ dixit. si acceꝑis uxorẽ ñ pecca¬
sti. ⁊ si nupserit uirgo ñ peccat. ⁊ quod
uult faciat. ñ peccat si ncbat. satis de¬
clarauit nuptias nullum eẽ peccatum.
Propt̾ sacram̃ti autẽ scĩtatẽ sic̃ femuna
etiam si cathitumina fuerit tuciata. ñ¬

Expanded text:
e censuerunt. De sacramento enim agitur, non de peccato. Nam in baptismo peccata omnia dimittuntur. Sed qui dixit: Si acceperis uxorem non peccasti, et si nupserit virgo non peccat, et quod vult faciat, non peccat si nubat ; satis declaravit nuptias nullum esse peccatum. Propter sacramenti autem sanctitatem, sicut femina, etiamsi catechumena fuerit vitiata,
Abbreviated transcription (Latin):
sua. & aliã nunꝙͣ accipiat. Similier
diose. quasdam uͦ fraudulent᷑. ut auiri
suis separent᷑ ꝓpͥos filios corã epis ad cͦfi¬
mandũ tenuisse. Vnde nos dignũ duxis
ut siqua mulier filiũ suũ desidia. aut fra

Expanded text:
imiliterdiose, quasdam vero fraudulenter, ut a viris suis separentur, proprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse. Unde nos dignum duximus ut si qua mulier filium suum desidia aut fraude
Abbreviated transcription (Latin):
Satres q̃ amissis uiris tutelã ad ministran¬
doꝵ negotioꝵ in lib̾os postulant. pͥusquã
c̃firmatio officii talis in eos iuire euetuat
fateant᷑ actis sacram̃to pͣfato ad alias se
nuptias ñ uenire. Sane in optione huiꝰ¬
modi nulla cogat᷑. s lib̾a in c̾ditionis
qͣs p̾stitimꝰ uoluntate descendat. Nã si
malt̾ alia optare matrimonia: tutelas
filioꝵ administrare non debent.

Expanded text:
atres quae amissis viris tutelam administrandorum negotiorum in liberos postulant, priusquam confirmatio officii talis in eos jure eveniat, fateantur in actis sacramento praestito ad alias se nuptias non venire. Sane in optione hujuscemodi nulla cogetur, sed libera in conditiones quas praestituimus voluntate descendat. Nam si maluerit alia optare matrimonia, tutelas filiorum administrare non debet.
Abbreviated transcription (Latin):
Si mulier ptͦ mortẽ marit necdum ssit.¬
S siquidẽ lib̾os ñ hat ex pͥori matrimo
nutu pͥori opinione restituta fuerit. res
aut̃ apͥorł marito sibi relictas nullomͦ
lucrabit᷑. Cap̃. xxiii. Quod mulier quȩ

Expanded text:
Si mulier post mortem mariti necdum si quidem liberos ex priori matrimonnutu priori opinioni restituta fuerit, res autem a priori marito sibi relictas nullo modo lucrabitur. CAP. LXXI. Mulier qui
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ sarȩ alt̾am duxit: ubi ⁊ si nullum
intelligeretur rei abditȩ sacramentũ.
ꝓpt̾ hoc solũ id facere debuit abraham.
ne putarent heretici adu̾sus apłm quib
etiaᷤ tertullianꝰ astipulator assiftit. post
uxoris mortẽ crimen eẽ ducere u xorem.
causa nuptiali castitate c̃iunxit. & scdas

Expanded text:
mortem Sarae alteram duxit . Ubi etsi nullum intelligeretur rei abditae sacramentum: propter hoc solum id facere debuit Abraham, ne putarent haeretici adversus Apostolum quibus etiam Tertullianus astipulator assistit post uxoris mortem, crimen esse ducere uxorem . causa nuptiali castitate conjunxit, et secundas
Abbreviated transcription (Latin):
Ixor legitima societate c̃iuncta sine
eam reccissime dimitti. si uiro suo dica
Hon ero uror tua nͥ mͥ ł de latrocinio
uitias congeras. aut nͥ solita lenocinia
quib grãm domũ transigebus etiam
ł libidinẽ explebat. ł facilem uictis
habebat: ł etiam incedebat ornat
Ti enĩ ille cui hoc uxor dic̾ si ueracit᷑ egte pe¬
nitentiã ab oꝑib mortuis quando accessit
ad baptismum. ht̃q in fundam̃to fidem
que ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑. ꝓculdubio plꝰ tene¬
bitur amore diuinȩ grȩ. ꝙͣ carnis luxuria.
& menibrũ qͦd eũ scandalitat fortit᷑ am¬
uinfideł dic̃ apłs discedit discedat. ñ ẽ
seruituti subiectꝰ fr̃aut soror in huius
modi. id ÷ si infideł noluerit eẽ cũ c̃iuge
fideli. hic agnoscat fideł suã lib̾tatem.
ne ita se subiectũ deputet seruituti. ut
ipsã dimittat fidẽ ne c̃iugẽ amittat infide¬
lẽ. hoc⁊ de fidelib atq parentibꝰ. hoc ⁊ de
fr̃ib atq sororib intelligit᷑ ꝓpt̃. xpm̃¬

Expanded text:
xor legitima societate coniuncta sine illam rectissime dimitti, si uiro suo dicat: non ero uxor tua, nisi mihi uel de latrocinio diuitias congeras aut nisi solita lenocinia, quibus nostram domum transigebas, etiam uel libidinem explebat uel facilem uictum habebat uel etiam incedebat ornatior. tunc enim ille, cui hoc uxor dicit, si ueraciter egit paenitentiam ab operibus mortuis, quando accessit ad baptismum habetque in fundamento fidem, quae per dilectionem operatur, procul dubio plus tenebitur amore diuinae gratiae quam carnis uxoriae, et membrum, quod eum scandalizat. fortiter aminfidelis, inquit, discedit, discedat; non est enim seruituti subiectus frater aut soror in huius modi, id est si infidelis noluerit esse cum coniuge fideli, hic agnoscat fidelis suam libertatem, ne ita se subiectum deputet seruituti, ut ipsam dimittat fidem, ne coniugem amittat infidelem. Hoc et de filiis atque parentibus, hoc et de fratribus ac sororibus intellegitur p
Abbreviated transcription (Latin):
Uon mechab̾is id ÷ ñ ibis ad aliã aliqͣm
pret̾ uxorẽ tuã. Tu autẽ exigis hoc ab
uxore. ⁊ ñ uis reddere hoc uxori: Et cũ
debeas inuirtute p̾cede uxorẽ. qm̃ casti¬
tas uirtꝰ ẽ: tu subuno impetu libidinis
cadis. ⁊uis uxorẽ tuã uictricẽ eẽ tuuictꝰ
iacens : Et cũ tu caput sis axoris. p̾cedit
te ad dm̃ cuiꝰ caput es. Uis tuã domum
capite deorsũ pende̾ : Caput enĩ ẽ mulie¬
ris uir. Libi autẽ meliꝰ uiuit mulier ꝗͣ. uirꝰ
caput deorsum pendet domꝰ. Si caput est
uir. meliꝰ debet uiuere uir n p̾cedere iN
om̃ib bonis factis uxorẽ suam. August.

Expanded text:
Non moechaberis: id est, non ibis ad aliam aliquam praeter uxorem tuam. Tu autem exigis hoc ab uxore, et non vis reddere hoc uxori? Et cum debeas in virtute praecedere uxorem quoniam castitas virtus est tu sub uno impetu licadis et vis uxorem tuam victricem esse et tu victus iaces. Et cum tu caput uxoris sis, precedit te ad deum, cuius caput es. Vis tuam domum capite deorsum pendere. Caput enim mulieris vir est. Ubi autem melius vivit mulier quam vir, capite deorsum pendet domus. vir, melius debet vivere vir et praecedere in omnibus bonis factis uxorem suam. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
Quc̃ad modũ ñ recte dici potest si nescit
homo ñ peccat. st̃ enĩ etiam peccata igno¬
rantiũ qͥnuis minora quã scientiũ. ita ñ
recte dici pot̾. Si causa fornicationis dimi¬
serit uir uxorẽ. ⁊ aliã duxerit: ñ mechat᷑.
Est enĩ mȩchatio etiã eoꝵ qͥ alias ducc̃ reli¬
ctis ꝓpt̾ fornicationẽ pͥorib. s utiq minor

Expanded text:
Quemadmodum recte dici non potest, si nescit homo, non peccat: sunt enim etiam peccata ignorantium, quamvis minora quam scientium: ita non recte dici potest, si causa fornicationis dimiserit vir uxorem et aliam duxerit, non moechatur. Est enim moechatio etiam eorum qui alias ducunt, relictis propter fornicationem prioribus; sed utique minor,
Abbreviated transcription (Latin):
Culterã c̃iugem occidere. s tantũ dimit
qͥs ẽ tã demens qͥ ei dicat. fac qͦd non lico
ut liceat tͥ qͦd ñ licet: Cum eniꝰ utrũq
scđm legem xpĩ illicitũ sit. siue adulto
occidere. siue illa uiuente alt̾am ducere.
Ab utroq ẽ abstinendũ. ñ illicitũ ꝓ illici
faciendum. Si enĩ facturꝰ ẽ quod ñ licet
faciat adulterium. ⁊ ñ faciat homicidi
ut uiuente uxore alt̾am ducat. ⁊ñ hum¬
nũ sanguinem fundat. Aug de side

Expanded text:
dulteram coniugem occidere, sed tantum dimittere, quis est tam demens, qui ei dicat: fac, quod non licet, ut tibi liceat quod non licet? cum enim utrumque secundum legem Christi inlicitum sit, siue adulteram occidere siue illa uiuente alteram ducere, ab utroque abstinendum est, non inlicitum pro inlicito faciendum. si enim facturus est, quod non licet, iam faciat adulterium et non faciat homicidium, ut uiuente uxore alteram ducat et non humanum sanguinem fundat. quodsi e
Abbreviated transcription (Latin):
uicqͥd int̾ se c̾iugati immodestũ inue¬
recundũ sordidum ger̾: uicium est
hominum ñ culpa nuptiarũ. Iam in ipsa
qͦq ĩmodata exactione debiti carnał qͥn
c̃cedit apłs. ut etiã p̃ter causã ꝓcreandi
sibi misceantur.⁊ si eos praui mores ad
talẽ c̃cubitũ impellt̃: nuptiȩ tam̃ ab
adult̾io seu fornicatione defendunt. Neq
naptias ignoscit᷑. Debent gͦ sibi cõniugati
ñ soltim ipsius sexus sui commiscendi
fidem lib̾or̾ ꝓcreandoꝵ causa q ꝓͥma ẽ
humanignis in ista mortaligte sacietas.
uersietiamn infirmitatis inuiee excipien

Expanded text:
 inter se conjugati immodestum, inverecundum, sordidum gerunt, vitium est hominum, non culpa nuptiarum. 6. Jam in ipsa quoque immoderatiore exactione debiti carnalis, quam concedit apostolus, ut etiam praeter causam procreandi sibi misceantur, etsi eos praui mores ad talem concubitum inpellunt, nuptiae tamen ab adulterio seu fornicatione defendunt. nequenuptias ignoscitur. debent ergo sibi coniugati non solum ipsius sexus sui conmiscendi fidem liberorum procreandorum causa, quae prima eat humani generis in ista mortalitate societas, uerum etiam infirmitatis in
Abbreviated transcription (Latin):
nĩs causationes apłs amputans aꝑtissi¬
me definiuiit uiuente uiro eẽ adulteram
mulierẽ si alt̾i nupserit. Nolo mͥ ꝓferas
patris auctoritatẽ. ꝓpinqͦrum cat̾uam.
seruoꝵ insidias. parentum. damna rei
familiaris. Quandui uir inuit. licet ad¬
ulter sit. licet sodomita. licet flagitiis õib
maritꝰ ÷ reputatus. cui alt̾r uirũ acciꝑe

Expanded text:
nes causationes Apostolus amputans apertissime definivit, vivente viro, esse adulteram mulierem, si alteri nupserit. Nolo mihi profepatris auctoritatem, propinquorum catervam, servorum insidias et parentum , damna rei familiaris. Quandiu vivit vir, licet adulter sit, licet sodomita, licet flagitiis omnibumaritus est reputatus cui alterum virum accipe
Abbreviated transcription (Latin):
tua uxore minis ⁊ t̾rorib eam occidendi
ad hoc licentiã extorsisse ⁊sic te monachi¬
c̃ uestem sine abbate supsisse. ⁊ monast̾iũ
petiisse. Postea uͦ cũ sanus factꝰ esses: uxoris¬
tuc reclamationib eiulatib ⁊ planctibꝰ.
nieq farnilie disꝑsionibꝰ. ut pote penitens¬
icuictꝰ domũ rerraeasse. ⁊ pͦt multos dies
rinidã sapientiã consilio ad iam dictae
nq÷ uctuus nuncius narrat. ñ tueletur
nob̾ irrationabilit neq sana tãte id factũ
pmĩ cũ omi homini ad monachicã uitam
aendenti legalit̾ scẽ ⁊ iuste sit ꝑgendum:
nietra leges minacit᷑ ⁊ uiolent᷑ atua uxore
urtim terrore mortis. partĩ tuȩ infirmi¬
tatis dolorib ex animatꝰ deuia sequutus.
nulla ut dr̃ licentia accepta recessisti. &
mon asteriũ petusti. Non enĩ uiolentias
tipari uoluntate ⁊ c̾sensu. sic̾ scõ patres

Expanded text:
tua uxore minis et terroribus eam occidendi ad haec licentiam extorsisse, et sic te monachicam vestem sine abbate sumpsisse et monasterium petiisse. Postea vero cum sanus factus esses, tuae uxoris reclamantibus ejulationibus et planctibus, tuaeque familiae disdevictus, domum remeasse et post multos dies quorumdam sapientum consilio ad jam dictae nique est ut tuus nuntius narrat, non videtur nobis rationabiliter neque sana mente id factum. Quoniam cum omni homini ad monachicam vitam tendenti legaliter et juste sit peragendum, tu contra leges minaciter et violenter a tua uxorepartim terrore mortis, partim tuae infirmitatis doloribus exinanitus, devia secutus, nulla, ut dicitur, licentia accepta, recessisti et monasteria petiisti. Non enim violentia, sed ex pari voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
leri pocest ut uir dimittat uxorẽ causa
fornicationis. quã dñs exceptã ẽẽ uolus¬
rit. Iam uͦ si nec illi nube c̃ceditur iuro
uiuo a qͦ recessit. Neq huic alt̾am ducere
uiua uxore qͣm dimisit: multominꝰ fas ẽ
illicita eos cum quib libet stupͣ cõmittere.
Idem. Quod non sit abicienda uxor¬
pro qualibet carnis infirmitate.lxxx
luxorem quisq hãt siue sterilem. siue
deformẽ corpore. siue debilẽ mẽbris.

Expanded text:
eri potest ut vir dimittat uxorem causa fornicationis quam Dominus exceptam esse voluit. Jam vero si nec illi nubere conceditur viro vivo a quo recessit, neque huic alteram ducere viva uxore quam dimisit, multo minus fas est illicita eum cum quibuslibet stupra committere.Item, quod non sit uxor abjicienda pro qualibet carnis infirmitate . Si uxorem quis habeat sive sterilem sive deformem corpore, sive debilem membris,
Abbreviated transcription (Latin):
Hunqͥd uir alius eligendꝰ ẽ: Comparẽ suũ
& equus diligit. ⁊ si mutet᷑ aliꝰ trahere uigũ
nescit compar alt̾iꝰ ⁊ se ñ cotum putat. Tu
uigalẽ repudias tuũ. & sepe putas mutan¬
dum. ⁊ si urio defecerit die suꝑducis riualẽ.
& statim incognita causa quasi cognita
pudoris exequeris inuiriam. Aug de bono

Expanded text:
ir alius eligendus est? Comparem suum et equus diligit, et si mutetur alius, trahere jugum nescit compar alterius, et se non totum putat. Tu jugalem repudias tuum, et saepe putas mutandum, et si uno defecerit die, superducis rivalem, et statim incognita causa quasi cognita, pudoris exsequeris injuriam. CAP. 233.
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs nefariũ ⁊ incestũ atq dãnan ..rerit.¬
dum matrimoniũ c̾craxerit: lib̾os autẽ
ex pͥore legiamo matrimonio ñ habuerit.
statim suis facultatibꝰ careat. dos quȩ ei¬
data ẽ fisci iurib uindicet᷑. Post publica.¬
tionẽ aut̃. ⁊ cinguli patiat᷑ amissionem.
rali questioni subsistat. ⁊uxor eiꝰ contra
leges easdem nupta ꝑenas patiat᷑ scłi si
nulla iusta excuset᷑ ignorantia. De eodem.
Si autc̃ lib̾i st̃: incestas nuptias c̾traxerint.
illi aute̾ st̃ lib̾i legitimi quod forte ex alio¬
licet matrimonio ꝓcręati st᷑: pene patris
sui pderis fiatit. n pat̾nas accipian facul¬
tates. sic tam̃ ut patri suo alimonias p̾beant
& quȩ necessaria st̃ administrent. lsidorꝰ¬

Expanded text:
is nefarium et incestum atque damnatum matrimonium contraxerit, liberos autem ex priori legitimo matrimonio non habuerit, statim suis facultatibdata est fisci juribus vindicetur. Post publicationem autem et cinguli patiatur amissionem, rali quaestioni subsistat, et uxor ejus contra leges nupta easdem poenas patiatur scilicet, si nulla justa excusetur ignorantia. CAP.Si autem liberi sint, et incestas nuptias contraxerint, illi autem sint liberi legitimi quod forte ex alio matrimonio procreati sint in poenam patris, sui juris fiant, et paternas accipiant facultates; sic tamen ut patri suo alimonias praebeant, et quae necessaria sunt administrent.
Abbreviated transcription (Latin):
ad cõmũnionẽ ñ ad clerũ. De clericis¬
lericus qui adulationib & ꝓdi.
doni uacare deprehenditur de
erit: degradetur. nec unquam ad
officiũ absq satisfactione reuocet᷑.¬

Expanded text:
n ad clerum. LVI. De clericilericus qui adulationibus et pro vacare deprehenditur degrit, degradetur nec unquam ad officium absque satisfactione revocet