comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
felix: euicũq contigit p̃fata carere armatura.
Infelicissimꝰ: cui etiam ignorare. apud hꝰ modr
democritꝰ materiã risus inuenit. demosteneᷤ.
lacͥmaꝵ. Absit autẽ ut alia rerũ talem te ef¬
ficiat: et sobolis amissionẽ. sequat᷑ amissio sa¬
pientis. Grauiꝰ naufragiũ passus ẽ in solo qͣm in
salo. filii tui: si sortune tẽpestas sapienti sapien¬
tẽ extorsit. Qd̃ factũ non dubito. si te p̾terut qͥ¬
b instrum̃tis tuet᷑ sapiens non domũ. s seip̃m.
non supellectilẽ. s animi lib̾tatẽ. Quoꝵ scilicet
instrum̃toꝵ. si ł elapsa ẽ notieia. redi ad te: et
quos rei publice debes ocłos scͥptis p̃sentib admo¬
uere. ne moreris. Que cũ nec sententiaꝵ maiesta¬
te scintillent. nͨ ordine cõmendent᷑ nec arte: for¬
tasse tam̃ ex eis expͥmes aliqͥd. quo uł a longespe¬
culeris illã sapientis armat᷑am. Non oĩa contẽp¬

Expanded text:
felix cui contigerit praefata carere armatura; felix cui contigerit praefata carere armatura; infelicissimus, cui etiam ignorare. Apud hujusmodi Democritus materiam risus invenit; Demosthenes lacrymarum. Absit autem ut alea rerum te talem efficiat, et sobolis amissionem sequatur amissio sapientis. Gravius naufragium passus es in solo, quam in salo, filii tui, si fortunae tempestas sapienti sapientem extorsit. Quod factum non dubito, si te praeteriit quibus instrumentis tuetur sapiens, non domum, sed seipsum, non supellectilem, sed animi libertatem. Quorum scilicet instrumentorum si tibi elapsa est notitia, redi ad te, et quos reipublicae debes oculos, scriptis praesentibus admovere non moreris. Quae cum nec sententiarum majestate scintillent, nec ordine commendentur, aut arte, fortasse tamen ex eis exprimes aliquid, quo vel a longe, speculeris illam sapientis armaturam. Non omnia contem
Abbreviated transcription (Latin):
et dolorẽ. uarĩ rerum suscitat euentꝰ: ĩpoteu
animi constantiã extorquere sapienti.Sapiei
enĩ adu̾sus eam quã dicitis fortunã. nuuqͣm
ĩꝑatꝰ: nunqͣm mer mis inuenit᷑. Secren haber
qͣuo p̃caueat insidias: qͦ iacula frustrent mimmi¬
ci extra sẽ nullũ pugne querit apparatum.
In om̃i casu. se ipse tutus ẽ. Pectus eiꝰ pharet᷑
fertilis: et armam̃tarium copiosũ. Semꝑ sagi¬
munitus: uniu̾sa fortune missilia contẽpuit.
obsequente parit̾ et ꝑsequente suꝑior. Dum ea
blandit᷑ ingratꝰ est: dum intonat asꝑuat᷑. Nullis
reħ mouetur euentib: insultans uniu̾sis dip.¬
per nicħ ẽ non unde tumphet animi tum pha¬
tor fortassis autẽ queris. qͥb armis tã uirinit̾
sapiens dimicet: qͥa pugnandi forma biformni
sit hoste potentior. Qd̾ si nescis: deceptũ me con¬
fiteor. qͥ ea nͦ ignota tͥ. nͦ tibi deeẽ credid̾um. In¬

Expanded text:
et dolorem, 41 varius rerum suscitat eventus, impotens et dolorem, 41 varius rerum suscitat eventus, impotens animi constantiam extorquere sapienti, Sapiens enim, adversus eam quam dicitis fortunam, nunquam imparatus, nunquam inermis invenitur. Secum habet quo praecaveat insidias, quo jacula frustretur inimici. Extra se nullum pugnae quaerit apparatum. In omni casu seipso tutus est. Pectus ejus pharetra fertilis, et armamentarium copiosum. Semper sagimunitus, universa fortunae missilia contemnit, obsequente pariter et persequente superior. Dum ea blanditur, ingratus est; dum intonat, aspernatur. Nullis rerum movetur eventibus, insultans universis. Quippe nihil est, unde non triumphet animi triumphator, Fortassis autem quaeris quibus armis tam viriliter sapiens dimicet, qua pugnandi forma biformi sit hoste potentior? Quod si nescis, deceptum me confiteor, qui ea nec ignota tibi, nec tibi deesse crediderim. In
Abbreviated transcription (Latin):
emerser̃t incõmoda. qͦ cum illata sint ꝓ pecẽo: ñ
tam̃ ablata sunt cũ peccato. Deniq to homo nr̃ ex
ter ior. ĩmutabilitatis statũ amisit: incipiens cũ
tẽꝑe labi ac p̃ter ire. qͥ nisi peccaret. eo manente
tẽꝑa pret̾irent. Ubi autẽ peecatum peecanit. licet
nongentos et eo ãpliꝰ tuxerit annos: statĩ tantum
amissa stabilitate cũ gr̃a. de die in diẽ deficere et
sleq his tm mutationi p̾scr ipte succubuit: s int̾i¬
orem qͦ hominẽ ꝑturbationes ille sibi uendicare cepe¬
r̃t. quas noĩe eruce et locuste. bruchi et rubiginis.
ꝓpħa iohel sic declarat. Residuũ eruce comedit
locusta. residuũ locuste comedit brueꝰ: residuum
bruci comedit rubigo. De eisoẽ doctissimꝰ poetaꝵ.
his loquit᷑ uerbis. Hinc metiuint. eupiunt qͥ
dolent. gaudent q nec auras despiciunt elause
tenebris et carce ceco. Quoꝵ duo. gaudiũ seił

Expanded text:
aec incommoda, quae cum illata sint pro peccato, non aec incommoda, quae cum illata sint pro peccato, non tamen ablata sunt cum peccato. Denique tunc homo noster exterior statum immutabilitatis amisit, incipiens cum tempore labi et praeterire, qui nisi peccaret, eo manente, tempora praeterirent. Ubi autem peccatum peccavit, licet nongentos et amplius vixerit annos, statim tamen amissa stabilitate cum gratia, de die in diem deficere et Neque is tantum mutationi praescriptae succubuit, sed interiorem quoque hominem perturbationes illae sibi vindicare coeperunt, quas nomine erucae et locustae, bruchi et rubiginis, propheta Joel sic declarat: Residuum erucae comedit locusta, residuum locustae comedit bruchus, residuum bruchi comedit rubigo . De eis doctissimus poetarum his loquitur verbis: Hinc metuunt cupiuntque; dolent gaudentque, nec auras Dispiciunt clausae tenebris, et carcere caeco.  Quorum duo, gaudium scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
cute ultiones: qͦt ex eo incõmoda pullularunt. Qꝰ¬
rum scilicet ultionũ ea fuit pͥma: que uelut in¬
er mẽ et auxilio destitutũ. hosti tͣnsgressorẽ expo¬
suit. Ex qͦ enĩ homo culpã cõmisit: amisit et̃ gra¬
liam. Qua ille derelietꝰ. factꝰ est sic̃ sine tut ore
puer. sic̃ equus sine freno. Unde et arbitrii lib̾taᷤ.
ad malũ conualuit: ꝓiectum gr̃e parentẽ ad uica
mueniens. Nec ꝓnũ fuit. ut is amisso aux ilio mł
ea uictoria uicti sumꝰ om̃s: et ꝑsonale delictũ ꝓs¬
cripsit inniuneros. Ea ueñdati sumꝰ sub pecẽo: si¬
ne argento redimemini. Ea sceptrũ exactoris est
exaltatũ. et ĩpositum nob̾ uigũ: qd nisi a facie
olei cõputrescere ñ potuit. Lunc pͥmũ subactꝰ car¬
ne sꝑc. illũ adhuc deplorat pͥncipatũ: de qͦ sic apl̃s
ait. Non enĩ qd uolo illd̃ facio: s qd̾ nolo illd̃ ago.
Tunc etiã in declinabiles hõis miserie. et oĩa hec¬

Expanded text:
sunt ultiones, quot ex eo incommoda pullularunt. Qusunt ultiones, quot ex eo incommoda pullularunt. Quarum scilicet ultionum ea fuit prima, quae velut inermem et auxilio destitutum hosti transgressorem exposuit. Ex quo enim homo culpam commisit, amisit et gratiam. Qua ille derelictus, factus est sicut sine tutore puer, sicut equus sine fraeno. Unde et arbitrii libertas in malum convaluit, projectum a gratia, potentem ad vitia inveniens. Nec pronum fuit, ut is amisso auxilio, mulEa victoria victi sumus omnes, et personale delictum proscripsit universos. Ea venundati sumus sub peccato, sine argento redimendi. Ea sceptrum exactoris est exaltatum, et impositum nobis jugum, quod nisi a facie olei computrere non potuit . Tunc primum subactus carni spiritus, illum adhuc deplorat principatum, de quo sic Apostolus ait: Non enim quod volo, illud facio, sed quod nolo, illud ago . Tunc etiam indeclinabiles hominis miseriae, et omnia h
Abbreviated transcription (Latin):
homini grã. uiuans ad bonũ arbitrii lib̾tatem.
ynde tunc apud eũ agebat᷑. ut qd̃ offend̾et nichil
ẽẽt in anima: nicħ in carne qd puderet. Om̾is affe¬
ctus hominis anelans et ꝓnꝰ ad uͥtutẽ. Illiciꝰ et in¬
decens motꝰ: longe ꝓssus a corꝑe. Totum hominẽ
obedientia sibi uendicabat. Omnia ei subiecta:
qͣndiu mulieri ip̃e subiectꝰ non fuit. Eui pꝰ qͣm¬
male morigeratꝰ est. cepit ẽẽ non siuis: et tot dñiᷤ
serure qͦt uiciis. Om̃is enĩ qͥ facit peccatũ: ser¬
uus ẽ peocati. Hanc seruitutem sͥ uir uxoruis
suscitauit: cũ in uetitum diũ sui epulatꝰ. esuri¬
re meruit lib̾tatẽ. O nunqͣm punita satis: tͣns¬
gressio. Prolatã in reos parentes sententiã: nul¬
lus euasit successoꝵ. Huiꝰ inducias: nemo uł an¬
nis uł sexu ꝓmeruit. In ea concipim: puniendi
etiã in sepulcro. Attende miserias hoĩs: intuere
cineres uectigalia peccati st̃. Peccatũ tot sunt se

Expanded text:
homini gratia juvans ad bonam arbitrii libertatem; homini gratia juvans ad bonam arbitrii libertatem; unde tunc apud eum agebatur, ut quod offenderet nihil esset in anima, nihil in carne quod puderet. Omnis affectus animi anhelans, et pronus ad virtutem. Illicitus et indecens motus longe prorsus a corpore. Totum hominem obedientia sibi vendicabat. Omnia sibi subjecta, quandiu ipse mulieri subjectus non fuit. Cui postquam morigeratus est, coepit esse non suus, et tot dominis servire quot vitiis. Omnis enim qui facit peccatum, servus est peccati . Hanc servitutem sibi vir uxorius suscitavit, cum in vetitum Domini 40 sui epulatus, esurire meruit libertatem. O nunquam punita satis transgressio! Prolatam in reos parentes sententiam nullus evasit successorum. Hujus inducias nemo vel annis, vel sexu promeruit. In ea concipimur puniendi etiam in sepulcro. Attende miserias hominis; intuere cineres; vectigalia peccati sunt. Peccatum tot secutae
Abbreviated transcription (Latin):
officiũ: qͥppe nullis uerba rũpunt᷑ suspiruis. nulle
tenebre uultũ oꝑuuit. In ore. sua ẽ serenitas: et ami¬
mi sollennitatẽ. risus indicat moderat᷑. Beniq ñ
pendent reũ negotia: nͨ subsidiũ frust᷑ prestolant᷑
opp̃ssi. Curia: lege regit᷑ curie: nͨ ei aliqͥd est eũ ra¬
pinis: nͥ ultio iapinaꝵ. Magnũ hoc regis: magnũ
sapientis indiciũ est. Sapientis enĩ est: nͨ in ꝓsꝑiᷤ
effluere. nͨ in adu̾sis merore sepeliri. Staꝑtũ quẽ¬
dam homini nata ꝑauit: qͦ semꝑ eundẽ ad utrũq
se p̾̃staret euentũ. Illum depoñe. et ꝓ habitu uaria¬
ri fortunaꝵ: ñ natura s nat᷑e defectus ẽ. Omnis .ħ.
nat᷑a bona: qͣm udit deus cuncta q̃ fecerat. et eras
ualde bona. Esse autẽ malum a conditione ꝓpͥa.
defecisse nat᷑am. nemo qͥ dubitet: et qͥdem prꝰiqͣm
creatoris int̾dictum letali soluert᷑ edulio. mnerat

Expanded text:
officium. Quippe nullis verba rumpuntur suspiriis, nullae officium. Quippe nullis verba rumpuntur suspiriis, nullae tenebrae vultum operiunt. In ore, sua est serenitas, et animi solemnitatem risus indicat moderatus. Denique non pendent regni negotia, nec subsidium frustra praestolantur oppressi. Curia lege regitur curiae; nec ei aliquid est cum rapinis, nisi ultio rapinarum: magnum hoc regis, magnum sapientis indicium. Sapientia enim est, nec in prosperis effluere, nec in adversis moerore sepeliri. Statum quemdam homini natura paravit, quo semper eumdem ad utrumque se praestaret eventum; illum deponere, et pro habitu variari fortunarum, non natura, sed naturae defectus est. Omnis enim natura bona, quoniam vidit Deus cuncta quae fecerat, et erant valde bona . Esse autem malum, a propria conditione defecisse naturam, nemo qui dubitet. Et quidem priusquam creatoris edictum lethali solveretur edulio, inerat
Abbreviated transcription (Latin):
an imi ẽ: et qͣm liber suus hõ sit int̾ior. constantia
melꝰ qͣm uoce deñtiat. De fortuna. si qͥd tam̃ fortu¬
na ẽ: celeb̾rime tumphasti. Ea: nichil in aliũ tam
hostilit̾. tam frust᷑ conata ẽ. De tot missilib que ui¬
ctoriã illi accelerant. acutissimũ elegit: et qͦ nem¬
nem antea recordor uuln̾atum. Qd̾̃ ne tanqͣm laxꝰ
emissũ. sine uulñe uuln̾aret: totis uir ib collectis
illd̃ intorsit: non minꝰ lacerto confisa: qͣm telo. Cete¬
rũ nichil ea conatu: nicħ acumine ꝓfecit. Cutem
tm̃ signauit: nequaqͣm ad int̾iora ꝑueniens. O bñ
munitũ pectus: quo se fortuna minorẽ ex ubescit.
Oanimũ custodẽ sui: et ignarũ uł sapientẽ extorqͤ¬
ri sibi uł regẽ. Neuter tͥ ablatꝰ est: neut̃ inm inut᷑
Alter lib̾tatẽm m̃tis: alter statũ r egni seruat in co¬
lumen. Bubiũ est. qͥs integriꝰ apud te suũ expleat

Expanded text:
animi est, et quam liber suus homo sit interior, constantia animi est, et quam liber suus homo sit interior, constantia melius quam voce denuntiat. De fortuna, si quid tamen fortuna est, celeberrime triumphasti Ea nihil in alium hostiliter, tam frustra conata est. De tot missilibus, quae victoriam illi accelerant, acutissimum elegit, et quo neminem antea recordor vulneratum. Quod ne tanquam laxius emissum sine vulnere vulneraret, totis viribus collectis illud intorsit, non minus lacerto confisa quam telo. Caeterum nihil ea conatu, nihil acumine profecit; cutem tantum signavit, nequaquam ad interiora perveniens. O bene munitum pectus, quo se fortuna minorem erubescit! O animum custodem sui, et ignarum, vel sapientem extorqueri sibi, vel regem! Neuter tibi ablatus est, neuter imminutus; alter libertatem mentis, alter statum regni servat incolumem. Dubium est quis integrius apud te suum expleat
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipat: Sirginitas. angłicam redolens comusa¬
tionẽ: cantat cantic̃ nouũ. canticum felrx: cari¬
tic̃ qd̾ nemo potest dic̾e: pret̾ eos qͥ cum mulieri¬
b ñ funt coinqͥnati. Cantat aliqͥd uirgo. qd̾ can¬
qͥd autẽ uł coniugata cantat uł uiduã: totũ can¬
creatoris et actiones intellige gr̾aꝵ. Laudant e¬
qͣm nubendo contrahunt culpã. Laudant uidue
quia ex eo hnt qd̾ exꝑte nuptias scd̾m dm̃i. demio
Um bene multis ĩꝑes: nulli meliꝰ ĩꝑas qͣm
ł. Maiori siqͥdem laude potestas exẽplum
ꝓmit: qͣm gladiũ. Illud enĩ docte ma le¬
nis ẽ: et iniqͥtatem flagello repͥmit an eritendr
hic autẽ odio sepiꝰ educit᷑. quam iudicio furore.
qͣm lege. slosti ꝓfecto. regis esse pͥmũ sibi: depide
popło dñari. Nosti pͥncipẽ donec de seip̃o tum¬
phet: obseure de hostib lumphare. Hinc ẽ qd¬
in adu̾sis animo creuisti: qd̾ aliqͥd magnũ de illo
uultꝰ hylaris et serenꝰ eloquit᷑. Wltus int̾pres

Expanded text:
na. Virginitas angelicam redolens conversationem, cantat canticum novum, canticum felix, canticum quod nemo potest dicere, praeter eos qui cum mulieribus non sunt coinquinati . Cantat aliquid virgo qidquid autem conjugata cantat vel vidua, 64 totum canCreatoris et actiones intellige gratiarum. Laudant em nubendo contrahunt culpam. Laudant viduae, quia ex eo habent quod expertae nuptias secundum Deum, denuo um bene multis imperes, nulli melius imperas quam tibi. Majori siquidem laude potestas exemplum promit quam gladium. Illud enim doctrina lenis est, et iniquitatem flagello reprimit incruento. Hic autem odio saepius educitur, quam judicio; furore, quam lege. Nostis profecto regis esse sibi primum, deinde populo dominari; nostis principem, donec de seipso triumphet, obscure de hostibus triumphare. Hinc ein adversis animo crevisti; quod aliquid magnum de illo vultus hilaris et serenus eloquitur. 39 Vultus interpres
Abbreviated transcription (Latin):
paginia detinerẽ. Ut igitur me ditione trahens¬
totũ paucis agnoseas: iotũ hoc tuũ in me. qͥcquid
si et diligas me. et ores ꝓ me. Pret̾ea uͥ p̃sentium
latorẽ filiũ nr̃m et fr̃em rob̾tũ. in saerariũ tue
familiaritatis susciꝑes. humilit̾ implorarẽ: nisi
ũ cui bene fut᷑um credo ꝓ se: meliꝰ sibi sentiat eẽ.¬
lheb̾tꝰ cenomannensis humił minist̾. ꝓ me. Uał.
algaro pͥori totiq conuentui beati cnͣbb̃ti: sał
et orationes. Benedictꝰ dñs d̾s isrł. qͥ sed̾m magnã¬

Expanded text:
pagina detinerem. Ut igitur me totum paucis agnoscas, totum hoc tuum in me  supp., si et diligas me et ores pro me. Praeterea ut praesentium latorem filium vestrum et fratrem Robertum in sacrarium tuae familiaritatiut qui benefacturum te credo pro se, melius sibi sentiat eLDEBERTUS Cenomanensis humilis minister, ALGARO priori totique conventui beati Cuthberti, salutem et orationes. Benedictus Dominus Deus Israel, qui secun
Abbreviated transcription (Latin):
uultu res alt̾atas cͥca se ostendat. Aliud ẽẽ qͦ gau
ẽ lex: gaude.Si ea ꝓpt̾ que posita ẽ lex: dole. Illa
enĩ beatũ te facuuit: hec miserũ. Uila cũ ł sunt
et dei et tua st̃. Hec autẽ cum tͥ sunt: ñ dei s tua
solũm sunt. Porro eũ cognoscis utͣq si ea diligis
adu̾sus eue non ẽ lex: iago dei apud te stium
explicat et ꝑagit officiũ. Eum antẽ ut᷑q oognos¬
cens. ea diligis ꝓpt̾ que posita ẽ lex: imago dei¬
apud te qͥd̾e ẽ. s uelut obducta sordib aut pulu̾e
squalidior. a suo excidit et ꝓcul ẽ officio: A malis

Expanded text:
vultu, res alteratas circa se ostendat; aliud esse quo gauvultu, res alteratas circa se ostendat; aliud esse quo gauus quae non est lex, gaude. Si ea propter quae posita est lex, dole. Illa enim beatum te faciunt, haec miserum. Illa cum tibi sunt, et Dei, et tua etiam sunt; haec autem cum tibi sunt, non Dei, sed tua solummodo sunt . Porro cum cognoscis utraque, si ea diligis adversus quae non est lex, imago Dei apud te suum explicat et peragit officium. Cum autem utraque cognoscens ea diligis propter quae posita est lex, imago Deapud te quidem est, sed velut obducta sordibus, aut pulvere squa
Abbreviated transcription (Latin):
sublatas tuslatas p̃iudicio: et qͥb in hoc tẽpe iii¬
cħ ẽ abiectꝰ iactura nõis quesitas et honesti. Huꝰ¬
modi q̃rimoniĩs fora ꝑstrepunt. resonant audito
dere nescit: donec adeptꝰ quo gaudiũ in anerorẽ.
eythara in luctũ conu̾̃tatur. His inuigilat ad qͥ¬
rendis. que si sero ueniunt: priꝰ dilatiõe eruci¬
ant. qͣm risu pascant. Si eito: de ꝓpinqͥorib angͦ¬
tiis faciunt certiores. O insani. qͣb celebre ẽ solli¬
citos ẽẽ ne sibi desit mat̾ia sollicitudinũ. ne can¬
sa torm̃toꝵ. Que tam̃ cũ sapiens assequit᷑: int̾ ua¬
rios euentꝰ. uariari ip̃e non nouit. Ratione regit᷑.
qͣm in gub̃uandis actib humanis: n dubitat ob¬
tiñe pͥncipatũ. Huic sapiens assidet: hanc altendit
pedagogã. Hocet hec uti sũmisse ꝓsꝑis. adu̾sis in¬
fultant᷑: et biformes euentꝰ uniformi constantia
suꝑare. Docet eadẽ: ne discipłs suus ex alterato

Expanded text:
sublatas, translatas praejudicio, et quibus in hoc tempore nihsublatas, translatas praejudicio, et quibus in hoc tempore nihil est abjectius, jactura nominis quaesitas et honesti. Hujusmodi querimoniis fora perstrepunt, resonant auditordere nescit, donec adeptus sit quo gaudium in moerorem, cithara in luctum convertatur. His invigilat acquirendis, quae si sero veniunt, prius dilatione cruciant, quam usu pascant. Si cito, de propinquioribus angustiis faciunt certiores. O insani! quibus celebre est sollicitos esse, ne sibi desit materia sollicitudinum, nec causa tormentorum. Quae tamen cum sapiens assequitur, inter varios eventus, variari ipse non 44 novit. Ratione regitur, quam in gubernandis actibus humanis non dubitat obtinere principatum. Huic sapiens assidet, hanc attendit paedagogam. Docet haec uti submisse prosperis, adversis insultanter et biformes eventus uniformi constantia superare. Docet eadem ne discipulus suus ex alterato
Abbreviated transcription (Latin):
meliore ut amͣ: deforis adiunctꝰ ẽ. Sic et homini a¬
sienũ est qͥeqͥd iũ in hoĩe s cͥra hominẽ est: assig¬
nant᷑ ei dignetades. ascit᷑ uxor cui nicħ deesse ad g¬
tiã coniugii. in sobole suã deosculat᷑ imaginẽ in
cellariis clausa ẽ totiꝰ anni fecditas. in loculis opeꝰ
cresi. et qcq circumectat ocłos: nich ñ suũ intuet᷑.
Eeter ũ hec aliena ẽẽ. suga ipsoꝵ deñtiat. Boua ua¬
ga: boua st̃ pennata hec omĩa. eoꝵ eẽ: nusqͣm eẽ
diutĩ. Soꝵ statꝰ: nemini statũ p̃figete certiorẽ. Pre¬
t̾ea dubium ẽ infideliꝰ ne morentur nob̾ẽ: an hosti¬
li cuppe.ies in infinitũ cedet. si recensere uelim
uiserimina pͥncipũ. si tͣbat querelas coniugii si
mille menedemos plorantes filios scortatores. si cs̃¬
flaras inique uł aucłas tͣpiter diuitias. si posses¬
siones arrogatas armis. erogatas flagicus: dolo

Expanded text:
meliore utamur deforis adjunctus est. Sic et homini ameliore utamur deforis adjunctus est. Sic et homini alienum est quidquid non in homine, sed circa hominem est. Assignantur ei dignitates; ascitur uxor, cui nihil deest ad gratiam conjugii; in sobole suam deosculatur imaginem; in cellariis clausa est totius anni fecunditas, in loculis opes Croesi, et quocunque circumjectat oculos, nihil nisi suum intuetur. Caeterum haec aliena esse, fuga ipsorum denuntiat. Bona vaga, bona sunt pennata haec omnia. Eorum esse, nusquam esse diutius. Eorum status, nemini statum praefigere certiorem. Praeterea dubium est infideliusne morentur nobiscum an hostilius. Quippe res in infinitum cedet, si recensere velim discrimina principum, si turbati querelas conjugii, si mille Menedemos plorantes filios scortatores, si conflatas inique, vel attritas turpiter divitias; si possessiones arrogatas armis, erogatas flagitiis, dolo
Abbreviated transcription (Latin):
nione bona st̃ cognoscat qͥdẽ s nili siẽ oportui n¬
biligat. et in qͥb oportet. Ratione siqͥdẽ docems ee
que utitis st̃ uera ẽẽ bona: et ħ esse mtͦ nos. Sele
autẽ tẽꝑalit possidenꝰ. opimõe esse bona: et hesse
cirea nos. Porro que cͥca nos st̃: non nr̃i ẜ alterꝰ. e¬
ris st̃. Casus enĩ pͥncipat᷑. Nesciunt ex nr̾o. uł ue¬
nire uł stare arbitͥo. Nob̾cũ tanqͣm p̾caria Et̃:¬
tanqͣm seruus alienꝰ. Nich̾ his et illis: qͥb uera uił ha¬
betur uł amittit᷑ felicitas. Olppe. nemo felix: ne¬
nio miser ex alieno ẽ Siuim est hominis: quicqͥd
culnea: ex fecũditete sua gr̾am adqͥrit. ex defectu
sueoidi. Sic̃ seribit phylosophꝰ. equũ sua facit in¬
siguẽ uelocitas: mertior ad molã destinat᷑. suliꝰ
ei contẽptꝰ ex humili: nulla gra ex ãbitioso ꝓue¬
nit aparatu. Ut̾q alienꝰ ẽ. Uterq ut eqͦ meli̾ nõ

Expanded text:
nione bona sunt, cognoscat qnione bona sunt, cognoscat qem docemur, ea quae virtutis sunt, vera esse bona, et haec esse intra nos. Quae vero temporaliter possidemus, opinione esse bona, et haec circa nos. Porro quae circa nos sunt, non nostri, sed alterius juris sunt. Casus eis principatur. Nesciunt ex nostro vel venire, vel stare arbitrio. Nobiscum tanquam precaria sutanquam servus alienus. Nihil his et illis, quibus vera, vel habetur, vel amittitur felicitas. Quippe nemo felix, nemo miser 43 ex alieno. Suum est hominis quidquid culnea ex fecunditate sua gratiam acquirit, ex defectu succidium. Sicut scribit philosophus, equum sua facit insignem velocitas, inertior ad molam destinatur. Nullus ei contemptus ex humili, nulla gratia ex ambitioso provenit apparatu. Uterque alienus est. Uterque ut equo melius, non
Abbreviated transcription (Latin):
ministͣtione rei publice suã retinet libertate. to¬
tus homo hr̃ne regit᷑. id ẽ animo. siue pulset adu¬
ad cõponendũ pectꝰ humanũ. eit c̃spectis miigildẽ
istitutis: tõ et creat et educat sapientẽ. Que uidel
instituta cũ ad me ł ducib paginis puenirent.
publieis conspectib ex hibenda decreuꝵ: uerit in¬
uidiã posteroꝵ si ea posteris inuid̾em. Hec gͥ illis
exaraui qͥ ñ ꝓsꝑis reuerent᷑ utunt᷑: nec ĩmõti du¬
ra per transeunt.
onsideranti diligentiꝰ qͥd sit homo. nich ꝓba¬
biliꝰ occurrit: quã ip̃m esse animal diunũ.
et qͣsi qͦdã participio nõis infigniri. Ossib
et cariie parentẽ cirẽfert: et fapit t̾ram. Ratione
dõ se ꝓpiquũ et assinẽ deñtiat. Hac sane p̃rogat.¬
ua: eum ad umnaginẽ d̾i et si militudinẽ conditã sł¬
uinꝰ moyses actestat᷑. unde id etiã horm accessit.
ut ũa bona ꝑ eã cognoseat et diligat. Que autẽ opi¬

Expanded text:
tae reipublicae suam retinet libertatem, totus homo bene regitur, idem est animus, sive pulsetur advad componendum pectus humanum, circumspectis invigilat institutis; tunc et creat et educat sapientem. Quae videlicet instituta cum ad me traducibus paginis pervenirent, publicis conspectibus exponenda decrevi, veritus invidiam posterorum, si ea posteris inviderem. Haec igitur illis exaravi, qui nec prosperis reverenter utuntur, nec immoti dura pertranseunt. Consideranti diligentius quid sit homo, nihil probabilius occurrit, quam ipsum esse animal divinum, et quasi quodam participio numinis insigniri. Ossibus et carne parentem circumfert et sapit terram. Ratione, Deo se propinquum et affinem denuntiat. Hac sane praerogativa eum ad imaginem Dei et similitudinem conditum divinitus Moyses attestatur. . Unde id etiam homini accessit, ut vera bona per eam cognoscat, et diligat. Quae autem opi
Abbreviated transcription (Latin):
De om̃i hoste simul tͥumphat: eui dat᷑ de carne de
femina tumphare. Confido aute in dũo deo. qͥa ip̃e
respiciet humilitatẽ ancille sue: et diriger gͥssus su¬
ołm semitis sius. ut ñ morieant᷑ uestigia.tira. Sd̾fu¬
tum ñ dubito. si in eo ꝑseũes qd cepisti. si eur sũ diti¬
gas qͥ assũpsisti. Uale soror dilectissima in u ellrasõs
orores tuas: ex om̃i parte saluta: Ne uot ex ple
afectũ tuũ in puero meo. cui aduentant beliacũ
defensionis manũ qͦtiens oport̾e attendis extendis.
Splendorẽ suffragũ tui obscuiare e pcib age nede¬
sistas uon uereo huui te ꝓposito defut᷑um: eni opp̃s¬

Expanded text:
De omni hoste simul triumphat, cui datur de carne et De omni hoste simul triumphat, cui datur de carne et femina triumphare. Confido autem in Domino Deo quia ipse respiciet humilitatem ancillae suae, et diriget gressus tuos in semitis suis, ut non moveantur vestigia tua. Quod futurum non dubito, si in eo perseveres quod coepisti, si cursum dirigas quo assumpsisti. Vale, soror dilectissima in Christo. Filias et sorores tuas ex nostra parte saluta. EPISTOLA affectum tuum in puero meo, cui adventanti Belvacum, defensionis manum quoties oportere attendis, extendis. Splendorem suffragii tui obscurare est, precibus agere, ne desistas. Non vereor huic te proposito defuturum, cui oppres
Abbreviated transcription (Latin):
Udiũ mͥ exuberat et exultacio: qͦtiens audi
te incolumẽ. atq in ꝓposito sẽiuionie lincem
seqͥ. que p̾dam sequens. respic̾e pꝰ tergũ igno¬
iat. Ignoras enĩ reuisere uanitates. et insanias fal¬
sas: a qͥb elongasti fugiens. et manes in solitudine.
Sanũ hoc: et ꝓuidi pectoris consiliũ. Au̾ti enĩ et
fug̾̃e ab illis: om̃i tͥumpho celebriꝰ. Huiꝰmodi fuga.
sponso tuo nulla dos ẽ acceptior. Hec et enm̃n tͥ faci¬
et uxoriũ: et de celibe coniugio. ꝓgeniẽ p̃stabit
ĩmortalẽ. Memin̾is gͥ ab eis longe fieri: quaꝵ ui¬
cinia ĩportunũ. et ꝓcax lenociniũ est. Sub hoc: p¬
uidet᷑ uirtuti difficile. Istud attende freqͣntiꝰ: mas¬
cule m̃tis xobur effeminat. sleminẽ inuenies. eĩ ͦ
sit ꝑ ieiulosiꝰ congͥdi. hulmodi hostisꝰ meli fuga qͣ cer¬
tamine suꝑat. Caro enĩ et mulier. eumulata ifir¬
mitas: et int̃ exẽpla etiã uͥtutũ facilis ad ruinam

Expanded text:
udium mihi exuberat et exsultatio, quoties audio udium mihi exuberat et exsultatio, quoties audio te incolumem, atque in proposito sanctimoniae lyncem sequi, quae praedam sequens respicere post tergum ignorat. Ignoras enim vanitates et insanias falsas, a quibus elongasti fugiens et manes in solitudine. Sanum hoc et providi pectoris consilium. Averti enim et fugere ab illis, omni triumpho celebrius; hujusmodi fuga sponso tuo nulla dos est 45 acceptior. Haec et eum tibi faciet uxorium, et de caelibe conjugio progeniem praestabit immortalem. Memineris igitur ab eis longe fieri, quarum vicinia importunum et procax lenocinium est. Sub hoc virtuti difficile providetur. Istud attendere frequentius, masculae mentis robur effeminat. Neminem invenies, cum quo sit periculosius ingredi. Hujusmodi hostis melius fuga quam certamine superatur. Caro enim et mulier cumulata infirmitas, et inter exempla etiam virtutum, facilis ad ruinam.
Abbreviated transcription (Latin):
estis pantationẽ quã plantauit pab ur celestis
nes assũpta ẽ de ligno euiꝰ folrũ non desluetret
oia quedũq faciet ꝓsꝑabunt᷑. Plantatio h plamei¬
dio letalis. nec suo plantatori ꝑmerołior: quãei eiuiꝰs
negligentia iã plantata coaluit slon enĩ tmnis
da malefacto: quisqͥs antecessoris malesactũ eĩt
possit ñ corrigit. De hoc enĩ hylati papar sipueni
Qd qͥs cõmisit illicitũ. aut a decessorib suis inuenit
quo excessu deliquerit. aut ip̃e qd̾ ꝑperẽ p̃di¬
cessor eiꝰ fecit abolere nołuit: in se qͥcqͥd in alo
ñ resecauit inueniet. Porro si qͥs eradicantẽ mi¬
nũ ur̃am uł contumacia uł qͦlibet ausu qd̾ absi
repͥm̾e tẽptau̾it: ipse debitã sacͥlegis exꝑiet᷑ uli¬
onẽ. De huiꝰmodi nãq papa stephanus: his scͥbit
tunt eccłas regłarit᷑ ordinari. Hos etiã decerniꝰ.
exorauimꝰ scrutantẽ renes et corda. ne pateret᷑ uos
in eã declinare opinionẽ: ut ascͥb̾etis iactantie qd̾

Expanded text:
noster coelestis , nec assumpta est de ligno cujus folium non defluet, et omnia quaecunque faciet prosperabuntur . Plantatio haec, plantatio lethalis, nec suo plantatori perniciosior, quam ei cujus negligentia jam plantata coaluit. Non enim immunis est a malefacto, quisquis antecessoris sui malefactum, cum possit, non corrigit. De hoc enim Hilarius papa sic ait: « Quod quis commisit illicitum, aut a decessoribus suis invenitquo excessu deliquerit, aut ipse quod perperam praedecessor ejus fecit, abolere noluerit, in se, quidquid in alio non resecavit, inveniet. » Porro, si quis eradicantem manum vestram, vel contumacia, vel quolibet ausu quod absit! reprimere tentaverit, ipse debitam sacrilegii experietur ultionem. De hujusmodi namque papa Stephanus his scribit tunt Ecclesias regulariter ordinari. Hos etiam decernimus exoravimus scrutantem renes et corda, ne pateretur vos in eam declinare opinionem, ut ascriberetis jactantiae, quod
Abbreviated transcription (Latin):
umi edificatis. Ueriintn hoc edificiũ luitatis del¬
timonio ruinã pollicet᷑. T̃estimonio t̾tat is plu¬
ua descendet. uenient flumina flabunt uen¬
i ediriuent in edifioiũ et cadet: et exit rp
na magna ei. Nolite filii. nolite pardẽ ur̃am po¬

Expanded text:
mi, aedificatis. Vestrum hoc aedificium Veritatis testimonio ruinam pollicetur. Testimonio Veritatis pluvia descendet, venient flumina, flabunt venti, et irruent in aedificium, et cadet, et erit ruina ejus magna . Nolite, filii, nolite ponere p
Abbreviated transcription (Latin):
ut in eccła clarom ontensi. archidiaconꝰ ille assig¬
naret᷑. cui et ad fructũ scientia. et ad gr̾am mores
exub̾ant. Ortꝰ eius nͨ lege reꝑabilis: nͨ ab iectꝰ ꝑarẽ¬
tela. Ex eo: nulla iuueni nota in hesit: nulla ex
obscuritate geñis confusio. Qui comĩsatione ho¬
minis familiariusi sunt: eã urtꝰ et mansuetã pre

Expanded text:
ut in Ecclesia Claromontensi archidiaconus ille assignaretur, cui et ad fructum scientia, et ad gratiam mores exuberant. Ortus ejus nec lege reparabilis, nec abjectus parentela. Ex eo nulla juveni nota inhaesit, nulla ex obscuritate generis confusio. Qui conversatione hominis familia
Abbreviated transcription (Latin):
apłs: tribulationẽ in qͥt sustinebt huiꝰ modi. Nec
tam̃ nuptiis detͣho: s labori reqͥem. seruituti p̃¬
fero libertatẽ. Uirginitas enĩ quedã carnis lib̾¬
tas ẽ: nichil ei debens seruituti. de qua diẽ apłs.
Mulier ñ habet potestatẽ corꝑissui: s uir.
uirginitas maritalis ignara negotui: ñ labores
puerpe. ñ noui partꝰ spurcitias exꝑit᷑. Uginitas
nutricis tiigilias ignorans. qͣm multa supellectile.
qͥb ue sorbiciunculis alũ nus indigeat. ñ reqͥxit.
yirginitas contẽnta paruo. sollicita ẽ ꝓ nat᷑a
ñ ambitiosa ꝓ matrona. Hirginuas curaꝵ est¬

Expanded text:
Apostolus, tribulationem, inquit, sustinebunt hujusmodi . Nec Apostolus, tribulationem, inquit, sustinebunt hujusmodi . Nec tamen nuptiis detraho, sed labori requiem, servituti praefero libertatem. Virginitas enim quaedam carnis libertas est, nihil illi debens servituti, de qua dicit Apostolus: Mulier non habet potestatem corporis sui, sed vir . Virginitas maritalis ignara negotii, non labores puerperae, non novi partus spurcitias experitur. Virginitnutricis ignorans, quam multa supellectile, quibusve sorbitiunculis alumnus indigeat, non requirit. Virginitas contenta parvo, sollicita est pro natura, non ambitiosa pro matrona. Virginitas
Abbreviated transcription (Latin):
Nesciunt inqͣm qͥb uxor subiciat᷑ iniuriis: qͣn¬
ta fecundã sauciet anxietas. qͦ sterilis merore
eruciet᷑. Si formosa ẽ: difficile caret infamia.
Deformẽ: maritꝰ asꝑnat᷑. Nunqͣm lectus ẽ sine
rixa: cuiꝰ uł pudet uł tedet conuigalẽ. Porro cõ¬
sequens ẽ ut ei uir displiceat: que uiro plac̾e
ñ querit. Que gͦ querit: sagaciores sollicitat a¬
niculas. maleficiis assidet. et ut adqͥrat gram.
ꝓicit in nocentiã. Que gͥ quies ẽ anime. cuii uł
mar itꝰ est ꝓ supplicio: uł conscĩa ꝓ flagello: His
accedunt innumere formandi seminis molestie.
que conceptũ nuntiant: nat᷑am ꝑsecunt᷑. Ultũ
pallor inficit: caput u̾tigine fatigat᷑. Renum
dolor assidͥls: stomachi frequens indignatio. Esu¬
rit᷑ etiam int̾ delicias: et qͥbdã nubeculis circ̃¬
uolantib. oculi tebrascunt. Hec et alia nuptia¬
rũ sunt incõmoda. que numerare longũ ducen

Expanded text:
Nesciunt, inquam, quibus uxor subjiciatur injuriis, quanNesciunt, inquam, quibus uxor subjiciatur injuriis, quanta fecundam sauciet anxietas, quo sterilis moerore crucietur. Si formosa est, difficile caret infamia; deformem maritus aspernatur. Nunquam lectus est sine rixa, cujus vel pudet vel taedet conjugalem. Porro consequens est ut ei vir displiceat quae viro placere non quaerit. Quae non quaerit, sagaciores sollicitat aniculas, maleficiis assidet, et, ut acquirat gratiam, projicit innocentiam. Quae igitur quies est animae, cui vel maritus est pro supplicio, vel conscientia pro flagello? His accedunt innumerae formandi seminis molestiae, quae conceptum nuntiant, naturam persequuntur. Vultum pallor inficit, caput vertigine fatigatur, renum dolor assiduus, stomachi frequens indignatio. Esuritur etiam inter delicias, et quibusdam nubeculis circumvolitantibus oculi tenebrescunt. Haec et alia nuptiarum sunt incommoda, quae numerare longum ducens
Abbreviated transcription (Latin):
questũ iactura ꝑhenni cõꝑare. Minꝰ sibi ꝓuidet:
quisqͥs gr̾̃e uͥginitatis aliquid ante ponir. Udum¬
tati tam̃ duitie p̃ferunt᷑ s eis erugo suspecta ẽ.
s tinea demolitur. s insidiant᷑ latruncli. sti
met᷑ maioris uiolentia potestatis.earum spe
padoris abic̾e uenustatem: seip̃m ꝑseqͥ este Mas¬
ni qͥppe boni riuina querit: unde uite nr̃e carꝰ¬
q successor inuideat. Incõꝑabili cõꝑatur p̾ers. s
fur sollicitet᷑ ut absportet: dn̾s ut seruet. Lescit
a qͣnta hereditate decidit: qͥsqnis ut heredes re¬
linquat. similitudinẽ deponit angłoꝵ. An nescis
glium similes sunt anelis dei: an igno¬
uas huũ boni magnitudinẽ: Nunqͥd ñ racel ligis
sabb̃m uͥginitatis. sabb̃m consilii non precepti¬
sabb̃m qͦ feriat᷑ ab oꝑe carnis caro. qͦ sapit qͥddã
supͣ carnem caro: Nesciint uͥgines. qͥd ex man¬
tali licentia. muliebris sustineat infirmitas:

Expanded text:
quaestum jactura perenni comparare; minus sibi providet quaestum jactura perenni comparare; minus sibi providet quisquis gratiae virginitatis aliquid anteponit. Virginitati tamen divitiae praeferuntur, sed eis aerugo suspecta est, sed tinea demolitur, sed insidiantur latrunculi, sed timetur majoris violentia potestatis. Earum spe pudoris abjicere venustatem, seipsum persequi est. Magni quippe boni ruina quaeritur, unde vitae nostrae rar successor invideat. Incomparabili comparatur pretio, quo fur sollicitatur, ut asportet, Dominus ut servet. Nescit a quanta haereditate decidit quisquis, ut haeredes relinquat, similitudinem deponit angelorum. An nescis lium, similes sunt angelis Dei? An ignoras hujus boni magnitudinem? Nunquid non intelligis sabbatum virginitatis, sabbatum esse consilii, non praeceptsabbatum quo feriatur ab opere carnis caro, quo sapit quiddam supra carnem caro. Nesciunt virgines quid ex maritali licentia muliebris sustineat infirmitas.
Abbreviated transcription (Latin):
onsid̾anti mͥ uotum tuũ. uotum bonum:
suborta ẽ de ꝓposito leticia: de lapsu metꝰ e¬
plurib. heredes ꝓcreare: dotales tabulas nuptia¬
li debito ꝓm̾eri. Eas aliqd̃ sommantes. ex ꝓle sola¬
cium: uel uianis spes decipit. uł dilatio erutrat
expectantes. Pret̾ea ex nuptiis nulla sꝑatͣ ĩpune
selicitas: quã primo necesse ẽ quadã carnis contu¬
melia cõꝑari. Infelicit̃ ei succedit: que successũ uͥgl¬
natis mereat᷑ impendio. Magni soboles emit. euoꝰ
conceptꝰ infestatio ẽ pudicie. partꝰ uite. ẜa i lucẽ
ꝑgrediens. auspiciũsollicitudinis ẽ non mat̾ia gnli¬
Atimor nascit᷑ amittendi. Qs autẽ animo loce est.
gandii: qͥł iflãmat᷑ odio. uł timore eruerat: forias¬
se dicet᷑ emolumento dotis. et uarie supellectilis ae¬
cesfii incõmoda p̃scriptaꝵ suppleri nuptiaꝵ. Eete¬
uũ sicut huiꝰ dampni nulla ẽ reformatio: sic onũs
cõpensatio inferior. Impar mereimoniũ ẽ. breuẽ

Expanded text:
onsideranti mihi votum tuum, votum bonum, suborta est de proposito laetitia, de lapsu metus, aepluribus haeredes procreare, dotales tabulas nuptiali debito promereri. Eas, aliquod somniantes ex prole solatium, vel inanis spes decipit, vel dilatio cruciat exspectantes. Praeterea ex nuptiis nulla speratur impune felicitas, quam primo necesse est quadam carnis commistione comparari. Infeliciter ei succedit, quae successum virginitatis mercatur impendio. Magni soboles emitur, cujus conceptus infestatio est pudicitiae, partus vitae. Ea in lucem progrediens, auspicium sollicitudinis est, non materia gau bona est, timor nascitur amittendi. Quis autem animo locus est gaudii, qui vel inflammatur odio, vel timore cruciatur? Fortasse dicetur emolumento dotis et variae supellectilis accessu incommoda praescriptarum suppleri nuptiarum. Caeterum, sicut hujus damni nulla est reformatio, sic omnis compensatio inferior. Impar mercimonium est, brevem
Abbreviated transcription (Latin):
nachi qͥ eas ꝑ illoꝵ potestatẽ suscepint: excõmunica¬
nõi subiciant᷑. Porro ħeditaria illã canonic oot
substitutionẽ consuetudine tueri uelle: uł igno
noxiã abolere consuetudinẽ. et irritũ fieri uisũ
eu nͦ auetoritas adẽ: nͨ ratio suffragab. De hoc au¬

Expanded text:
tatem susceperint, excommunicationi subjiciantur. Porro haereditariam illam canonicorum substitutionem consuetudine tueri velle, vel ignoolunt illi noxiam abolere consuetudinem, et irritum fieri usum, cui nec auctoritas adest, nec ratio suffragatur. De hoc Au
Abbreviated transcription (Latin):
dei. nͭ coħedes iħu xͥ Ue illis: qͣndo udex sedebit eũ
senatorib tre. Ue inqͣm illis: quos t̾c non ex altario
uirisse. s ex rapto. u̾bera docebt non u̾ba. Sbum¬
hrata enim rapina ẽ: ea que electiõis st̃. heouare
uendicari. fallit᷑ autẽ: qͥsquis ep̃os tm̃n electone
dirit assumendos. e lectio: tam sub lege qͣm sub gͥ¬
tia. omnẽ sc̃narũ respicit dignitatẽ. Us ipse moy¬

Expanded text:
Jesu Christi. Vae illis quando judex sedebit cum senatoribus terrae! Vae, inquam, illis 128 quos tunc non ex altario vixisse, sed ex rapto, verbera docebunt, non verba! obumbrata enim rapina est, ea quae electionis, sunt haereditata vindicari. Fallitur autem quisquis episcopos tantum electione dixerit assumendos. Electio tam sub lege quam sub gratia, omnem sanctuarii respicit dignitatem. Deus ipse Moy
Abbreviated transcription (Latin):
et p̾conium gr̃e fint et exẽplũ. In de etiã est
qd̾ uniu̾se dignitates eccłe suã querunt elect¬
onẽ. Si apł̃os consid̾emꝰ: de illis dñs ait. Nonne
ego duodecĩ uos elegi: Silxx. duos: illos etiã a
xp̃o fuisse designatos. lucãs cõmemorat. Ste¬
phm et cũ eo sex diaconos: nulli dubiũ apłos
elegisse. In his et eoꝵ successorib p̃scͥpta ẽ eccłe
forma. quã in electione uł consectione sũm oꝵ
et inferioꝵ sac̾dotum. seu etiã diaconoꝵ ñ cu

Expanded text:
e etiam est quod universae dignitates Ecclesiae suam quaerunt electionem. Si apostolos consideremus, de illis Dominus ait: Nonne ego duodecim vos elegi ; si septuaginta duos, illos etiam a Christo fuisse designatos Lucas commemorat . Stephanum et cum eo sex diaconos nulli dubium est apostolos elegisse . In his et in eorum successoribus praescripta est Ecclesiae forma, quam in electione vel consecratione summorum et inferio
Abbreviated transcription (Latin):
aut leuite. seu etiã cet̾i qͥ tab̾nacło deser¬
u: ñ fuit arbitrii s p̃cepti. ñ heditatis
s legis. Eum enĩ solã tribum leui dñs hac sorte
dignaret᷑: nulli tam̃ ex eadẽ tͥbu licuit ultro
uł indifferent̃ ad qͣm uellet irrũꝑe dignitatẽ

Expanded text:
o desert, non fuit arbitrii, sed praecepti; non haereditatis, sed legis. Cum enim solam tribum Levi Dominus hac sorte dignaretur , nulli tamen ex eadem tribu licuit ultro vel indifferenter ad quam vellet, irrumpere dignitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
tione substituendos et distͥbuendos. iudicandoᷤ
et reformandos. canonica censent et p̃dieant
instituta. ꝑit autẽ solis pontificib collata hec
a dño potestas. si substituendũ canonicũ uł ali¬
qͥd in eccła disponendi: ħeditas alicui facultatẽ
adqͥrat. Qͥd enĩ ep̃o in cõmissa sibi licebit eccła.
in qua cl̃icꝰ arbitrio assignat᷑ alieno: Qͥd ibi sa¬
cre poter̃t sanciones. uͥ nascitur non fit cauoni¬
cus. uͥ nuptiis debet᷑ plus quã m̾itis
plus
geniture quã gr̃e. plus foro qͣm celo:
edestinat. cui sac̃dociũ natales fyondent non
moses. parentela ñ scientia: lait̾ geu̾ans ũ pfu¬
pͥncipari. ⁊ qͥdũ in ea substittut canoniẽ ħedẽ
poutificis euacuat lib̾tatẽ: At tam̃ qd laiens ad
osponendas res eccłasticas. nullũ ꝑac̾it ancto¬
utas accessũ: ctepħs papa et mart̾s his osten¬
dit ubis. laici qͣmiis religiosi sint: nulli tam̃ de
ccolasticis facultatib aliquid disponendi leguł

Expanded text:
tione substituendos et distribuendos; judicandos et reformandos canonica 129 censent et praedicant instituta. Perit autem solis pontificibus collata haec a Domino potestas, si substituendi canonicum vel aliquid in Ecclesia disponendi haereditas alicui facultatem acquirit. Quid enim episcopo in commissa sibi licebit Ecclesia, in qua clericus arbitrio assignatur alieno? Quid ibi sacrae poterunt sanctiones, ubi nascitur, non fit canonicus, ubi plus nuptiis debetur quam meritis, plus geniturae quam gratiae, plus foro quam coelotaria cubile destinat, cui sacerdotium natales spondent, non mores, parentela, non scientia, laicus generans, principari, qui, dum in ea substituit canonicum haeredem, pontificis evacuat libertatem. Attamen quod laicis ad dipsonendas res ecclesiasti cas, nullum paraverit auctoritas accessum, Stephanus papa et martyr his ostenribit: 'Laici, quamvis religiosi sint, nulli tamen de ecclesiasticis facultatibus aliquid disponendi legitur
Abbreviated transcription (Latin):
contrarium nob̃: tulit illud de medio affigens oͣ
sue. exuens principatus et potestates traduxit li¬
bere: triumphans eos in ligno erucis: quamuis in
aliis exemplarib habeatur: triumphans eos in seur¬
ipso. s apud grecos habet in ligno. Sequitur. Et¬

Expanded text:
contrarium nobis, tulit illum e medio, affigens cruci suae, exuens principatus et potestates traduxit libere, triumphans eos in ligno crucis . » Licet et in aliis exemplaribus habeatur, « triumphans eos in semetipso. » Sed apud Graecos habetur, in ligno. In ligno e
Abbreviated transcription (Latin):
resugiunt: et qd̾ interius cogitant. rigida exte¬
de elati sunt. quanto in specie elationem p̾mut.
Utraq elationis bella. magna dauid eͥcunspecti¬
one deprehendit: mira uͥtute suꝑauit. Quia n.
de se uitus humilia sentiens. honorem exter ius
ꝑ hoc qd̾ uilem se exterius p̾buit. interus non

Expanded text:
uod de se interius cogitant, quasi rigida extecorde elati sunt quanto amplius in specie elationem premunt. Quae utraque elationis bella magna David circumspectione deprehendit, mira virtute separavit. Quod enim de se humilia sentiens, honorem exterius nper hoc, quod vilem se exterius praebuit, interius non
Abbreviated transcription (Latin):
ascha dñi est. In eo: et isrł de
egypto. et anime iꝰtoꝵ de tenebris exier̃t. Illĩ
uob̃ hec dies ad usũ: si die utamini ad exẽplũ.
Pascha etenĩ: transitꝰ ut nostis int̾pretat᷑. Pascha gͥ
est: tͣnsire in patrẽ de iudice. Pascha ẽ: tͣnsite in uii¬
tatẽ de conꝰcissione. ad oscłm de discordia: ad iniscd̃iã
de u̾ga. Fr̃s. qͥ peccauer̾t in uos: in tenebris adhuc
sedent. manducantes panẽ doloris. et aqͣm tͥsticie bi¬
bentes. ꝑcussũ satis ẽ: quicqͥd in eis egyptũi sapiebat.
satis erubuit sẏdon in ignominia sua: satis penass
dedit. Clamat post nos: clamat pꝰ nos. Si mised̾iam
guoiamꝰ: humane salutis uã ꝑdidimꝰ certiorẽ. Pe¬
deum negantẽ: qua hora fleuit xp̃e respexit. Nlullo
se int̾uallo comitata sunt: et lac̾me peccatͥeis et ui¬
dulgentia saluatoris. Doceat itaq uos p̃sens festini¬
tas. ad fr̃s qͥ monasticũ suspirant conuentũ. mise¬
ricordie passu tͥnsire: carbones ignis suꝑ capita eoꝵ

Expanded text:
ascha Domini est. In eo et Israel de Aegypto, et animae justorum de tenebris exierunt. Illuxit nobis haec dies ad usum, si die utamini ad exemplum. 158 Pascha etenim transitus, ut nostis, interpretatur. Pascha igitur est transire in patrem de judice, Pascha est transire in unitatem de conscissione, ad osculum de discordia, ad misericordiam de virga: Fratres qui peccaverunt in vos, in tenebris adhuc sedent, manducantes panem doloris, et aquam tristitiae bibentes. Percussum satis est quidquid in eis Aegyptum sapiebat. Satis erubuit Sidon in ignominia sua, satis poenarum dedit. Clamant post vos, clamant post nos. Si misericordiam ignoramus, humanae salutis viam perdidimus certiorem. Petrum negantem, qua hora flevit, Christus respexit. Nullo se intervallo comitata sunt, et lacrymae peccatricis, et indulgentia Salvatoris. Doceat itaque nos praesens festivitas ad fratres, qui monasticum suspirant conventum, misericordiae passu transire, carbones super capita eorum
Abbreviated transcription (Latin):
lato agens beneficio: eundẽ Guilłmũ uob̃ et ur̃e
concedo eccłe. ab ea qͣm consecͣtori suo debet obedi¬
ntia liberũ om̃ino et absolutũ. ex abundant est
ꝓeo int̃ced̾e aptid uos: quẽ ulteo fecistis ñ odlibet
ultꝰ quã eredi possit admirati sumꝰ: in ur̃a mat̾

Expanded text:
agens beneficio, eumdem Guillelmum vobis, et vestrae concedo Ecclesiae, ab ea, quam consecratori suo debet obedientia, liberum omnino et absolutum. Ex abundantia est pro eo intercedere apud vos, quem ultro fecistis non quodlibet ultra quam credi possit admirati sumus, in
Abbreviated transcription (Latin):
potest remoueri. Remotꝰ est enoch et helye. et cotidie
remouet᷑ fidelib: de hac tuta ad suꝑnã beatitudinẽ
tͣnseuntib. Et nota: qd non dicit flãmam et gladiũ.
s flãmeum gladium. Qui enĩ ad ꝑadisum redeunt:
necesse est ut igne sꝑe sc̃i omnes concupiscentias huiꝰ
uite exurant: et gladio u̾bi dei omnia noxia p̃cidai.¬

Expanded text:
potest removeri. Remotus est enim Enoch et Eliae, et quotidie removetur fidelibus, de hac vita ad supernam beatitudinem transeuntibus. Nec dicit flammam et gladium, sed « flammeum gladium: » qui enim ad paradisum redeunt, necesse est ut igne Spiritus sancti omnes concupiscentias hujus vitae exurant, et gladio verbi Dei omnia noxia praecida
Abbreviated transcription (Latin):
ut fidelior. s ut fidelis esset: quia sciebat nonse
mitium fidei sue pͥorem dedisse deo. et retribu¬
tum sibi ab illo eius augmentum. s ab illo se fac¬
tum fidelem. a quo et apłm. Ipsus itaq estda¬
uelimus: sine nob̾ oꝑatur. Sum autem uolu¬
mus. et sic uolumus ut faciamus: nob̾cum cõo¬
ꝑatur: tamen sine illo uł oꝑante ut uelrm os.
uł cooꝑante cum uolumꝰ: ad bona pietatis oꝑa
et ꝑficere: non tantumm scientiam reuelando.
ut nouerimus qͥd agere debeamusꝰ s etiam m¬
spirando caritatem. ut ea que discendo noiuns.¬

Expanded text:
ut fidelior, sed ut fidelis esset . quia sciebat non se initium fidei suae priorem dedisse Deo, et retributum sibi ab illo ejus augmentum; sed ab eo se factum fidelem, a quo et apostolus factus estuelimus, sine nobis operatur; cum autem uolumus et sic uolumus, ut faciamus, nobiscum cooperatur. tamen sine illo uel operante, ut uelimus, uel. cooperante, cum uolumus, ad bona pietatis opera ntiunt, tantum modo scientiam reuelando. ut nouerimus. quid facere debeamus, sed etiam inspirando caritatem. ut ea, quae discendo nou
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑalib quiescunt. Et sic eis facta sunt ista pͥ¬
sentia deliciosa. quomͦ qui uidet in sompno inuie¬
ꝑem. T̃enuit illum sompnꝰ forsitan in terra dura ia¬
et in plumis aureis altiꝰ extructis: quandiu dormr
bene dormit: eiugilans inuenit se in duro: in quo
eum sompnꝰ tenuerat. Lales sunt et isti. ueneru
in hanc iutã. et ꝑ cupiditates temꝑales quasi obdo¬
mierunt hic: exceperunt illos diuitie. et uane pom¬

Expanded text:
entibus; et sic illis facta sunt ipsa praesentia deliciosa: quomodo qui videt per somnium inve Tenuit illum somnus fortasse in terra dormi vel aureo, et in plumis altius exstructis: quamdiu dormit, bene dormit; evigilans invenit se in duro, in quo illum somnus tenuerat. Tales sunt et isti: venerunt in hanc vitam, et per cupiditates temporales quasi obdormierunt hic; et exceperunt illos divitiae et vanae pom
Abbreviated transcription (Latin):
apłe duplicem crucis ꝓdit rationem: uo sibi con¬
traria: dicit esse crucifixa. Se sc̃m. et peccatorem
cifigunir mundo: cum ueniens princeps mundi
diabolus. in nob̃ non inuenit. quicquam. Et nob̾
crucifigitur mundus: cum peccati concupiscentiã

Expanded text:
 duplicem crucis prodidit rationem. Duo enim sibi contraria dicit esse crucifixa: sanctum et peccatorem, cifigimur mundo tunc, cum veniens princeps mundi hujus in nobis non invenit quidquam; et nobis crucifigitur mundus, cum peccati concupiscentiam