comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝓuincialib ep̃is cũ metropolitani iu¬
ditio consecrati. Uñ cum sepe q̃stio de¬
male accepto honore nascat᷑. quis ambi¬
gat neqͣ qͣm ab istis eẽ tribuendũ. qd̾ ñ
doceatur fuisse collatũ: Siqui tñ deri¬
ci ab istis ꝑsendo ep̃is meis eccłiis ordi¬
a ordinatio eoꝵ cũ consensu ⁊ iudicio
p̃sidentiũ facta ẽ: pot̃ iaita haberi. ita
ut in ip̃is eccłrs ꝑseuerent. Ecre auten¬
tico leonis pape iuditio. qͦscumq neq
cleri. neq plebis consensus eleg̃. nec cũ
metropolitani iudicio ꝓuincialium
eccłiis iuditio p̃sidentiũ ordinati. neqͣ¬
qͣm sunt itruincti gradꝰ honore pͥuandi:
cũ tanta usur patione ꝓrupit. ut ad¬
u̾sus eũ. om̃iũ fere uota concurrant:
⁊ sͥ qͦd accep̃. ꝓdeẽ nilualeat: ut pote
qͥ int̾ ep̃os ñ habet᷑ ce aliis ꝓsit: q̃tinus
qͥ ab eo ꝓmoti st̃. a suis neqͣqͣm honorib
arreant᷑. S quis neget. potuisse illic

Expanded text:
a provincialibus episcopis cum metropolitani iua provincialibus episcopis cum metropolitani iudicio consecrati. Unmale accepto honore nascatur, quis ambigat, nequaquam ab istis esse tribuendum, quod non doceatur fuisse collatum? Si qui autem clerici ab istis pseudoepiscopis in eis Ecclesiis ordiet ordinatio eorum cum consensu et iudicio presidentium facta est, potest rata haberi, ita ut in ipsis aecclesiis perseverent. Ecce autentico Leonis papae iudicio , quoscunque neque clerici neque plebis consensus elegit, nec cum metropolitani iudicio provincialium aecclesiis iudicio presidentium ordinati, nequaquam sunt iniuncti gradus honore privandi; cum tanta usurpatione prorupit, ut adversus eum omnium fere vota concurrant, et sibi, quod accepit, prodesse nil valeat, utpote qui inter episcopos non habetur, et aliis prosit, quatenus qui ab eo promoti sunt a suis nequaquam honoribus arceantur. Sed quis neget potuisse illic
Abbreviated transcription (Latin):
cet᷑. p̃sertĩ cũ nos elaboremꝰ. ut simonia¬
ci meo quẽ male m̃cati sũt honore. ꝑma¬
neant: s id potiꝰ. ne hi qͥ ab eis grat̾uito
consecrati sunt. socũ su gradꝰ amtitant
errorib irretitos. ad gocłastici gradus
catholicos Illis deniq ñ hoc solũ ualeat
opponi. qd̾ fu̾ant ab hereticis ordinati.
uerũ hoc insuꝑ qd̾ & ipsi fuissent in¬
different̾ heretici. Isti aut̃ nequaqͣm
simoniace hereseos obnoxii. ecrã si as¬
moniacis om̃i uenalitatis remoto cõ¬
mertio regłarit̾ sint ꝓmotꝰ atq in eis¬
dem ȩccłus sortiti st̃ amministracioĩs
offitiũ: ubi ⁊ sac̾ baptisinatis ꝑcepere
mnist̾i̾um. Utrũ uͦ hi tales a suis arreant᷑
honoribꝰ. ex beati leonis pape fucile pos¬
sumꝰ auctoritate ꝑpendere: si decreta¬
lem. sin eiꝰ sentenciã. sins his uerbis
non pigeat annotare. Ait etuĩ. Nulla rõ
siit ut int̾ ep̃os habeant᷑ qͥ nec a cleri¬
cis sunt electi. nec a plebib expetiti. nec

Expanded text:
 non elaboremus, ut symoniaci in eo, quem male mercati sunt, honore permaneant, sed id potius, ne hii, qui ab eis gratuito consecrati sunt, locum sui gradus amittant?erroribus irretitos, ad ecclesiastici gradus catholicos. Illis denique non hoc solum valeat opponi, quod fuerint ab haereticis ordinati, verum hoc insuper quod et ipsi fuissent indifferenter haeretici: isti autem nequaquam sunt Simoniacae haeresi obnoxii, etiam si a Simoniacis 122 omni venalitatis remoto commercio, regulariter sint promoti atque in eisdem Ecclesiis sortiti sunt administrationis officium, ubi et sacri baptismatis percepere mysterium. Utrum vero tales a suis arceantur honoribus, ex beati Leonis facile possumus auctoritate perpendere, si decretalem eius sententiam suis hic verbis non pigeat annotare. Ait enim: Nulla ratio sinit, ut inter episcopos habeantur, qui nec a clericis sunt electi nec a plebibus expetiti nec
Abbreviated transcription (Latin):
anxie flagitabat. Cũq albas nobiscum
sumul ac reliqͥs fr̃ib lecto decũbentis
assisteret: cepit cũ corriꝑe. cur uidelic
is qͥ nulla mortis signa p̾tenderet. tante¬
pere maticũ postularet. Ille uͦ inchont¬
nus in sua petione ꝑsistens.sacerlost.
os cumnmystis accedente. appliconi¬

Expanded text:
anxie flagitabat. Cumque abbas nobiscum, anxie flagitabat. Cumque abbas nobiscum, simul ac reliquis fratribus lecto discumbens assisteret, coepit eum corripere cur videlicet is, qui nulla mortis signa praetenderet, tantopere viaticum postularet. Ille vero nihilominus in sua petitione persistens, sacerdote jam cum ministris accedente, applican
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia iuderet᷑. repente sͥlenis ac tempe¬
rante grauedins molestia suꝑuenit. at
cũ ego ad illũ gr̃a uisitationis accederan
ilico uenit in mentẽ ut sibi dicerẽ qͣd ms
audisse contigerat. illũ quid̃e ꝓ quibas
offensionib ñ debere sacroscis altaris
munstrare. Cum tam̃ exasꝑare formi¬
dans: iliu fateor hesi. diutius deliberau
Quid plura: Tand̾e obduraui frontẽ
arbitrans ac diffiniens tutius ẽe homi¬
nem qͣm di om̃ĩpotentis offend̾e maies
nitentiã age: & si qͥd ẽ ii te qd fortass
a trem̃da missarũ te celebratione ph¬
beat. uenerabilis tua fr̃nitas. sacris ob¬
temꝑare canonib ñ contẽpnat. Ad qͦd
ille. Peccata mea omĩa qͣm plurimis
sp̃alib uiris innotin: s mandatũ ut
a sacrificandi munst̾io recederẽ ñ accepi.
Scda aut̃ egrotationis die uix diesca¬
te crepuscło. ecce ille ñ iacens. s sedens
in lectulo. sacram̃tum dñici corporis

Expanded text:
omnia videretur, repente illi levis ac tempeomnia videretur, repente illi levis ac temperata gravedinis molestia supervenit; at cum ego ad illum gratia visitationis accederem, illico venit in mentem ut ei dicerem quod me audisse contigerat, illum quidem pro quibusdam offensionibus non debere sacrosanctis altaribus ministrare: eum tamen exasperare formidans: Diu, fateor, haesi, diutius deliberavi. Quid plura? Tandem obduravi frontem, arbitrans ac definiens tutius esse hominem quam Dei omnipotentis offendere majesenitentiam age, et si quid est in te quod fortassis a tremenda missarum te celebratione prohibeat, venerabilis tua fraternitas sacris obtemperare, canonibus non contemnat. Ad quod ille: Peccata mea omnia quamplurimis spiritualibus viris innotui, sed mandatum, ut a sacrificandi ministerio recederem, non accepi. Secunda autem aegrotationis die, vix diescente crepusculo, ecce ille non jacens, sed sedens in lectulo sacramentum Dominici corporis
Abbreviated transcription (Latin):
platũ edendi tẽpus anticipando muta
in die salbati ligna colligere. qͥa solus
excessit cõmune mandatũ. lapidibus
obrutꝰ. solus expendit digna morte sup¬
pliciũ: ñ qͥa crim̃ ẽ in necessitate lig¬
na colligere: s qͥa ñ leuis ẽ criminis. se¬
mel ad missã decreti regulã ꝑ inobedien¬
censura rigoris quadragesimale cele
bres ac merentes incedent: expleto com¬
mum modulatione psalt̾io. inutua se
scoparũ castigatione purgarent. Qđ
augerent:. quid̃a int̾ eos extiit. qui la
in edendo regulã uiolauit. E rat ant̃ s
ille multis exercitioꝵ artib polens
scribendi uidelicet & notandi. toriar
insuꝑ & fabricandi: ut hoc illi quo dam
congruere uideret᷑. Augur scenobates
medicus. magus. om̃ia nouit. atip ud n¬
talib assolet. multarũ necessitatũ sufs¬
to ꝑttia. qđ libeat. plerũq ĩpune licela
Cũq iam mediante quadragesima. illg
uegetus. obesus. alacer atq robustus ꝑ

Expanded text:
prolatum, edendi tempus anticipando mutavprolatum, edendi tempus anticipando mutavin die Sabbati ligna colligere, quia solus excessit commune mandatum, lapidibus obrutus, solus expendit digna morte supplicium . Non quia crimen est in necessitate ligna colligere, sed quia non levis est criminis semel admissam decreti regulam per inobediencensura rigoris quadragesimale celebbres ac moerentes incederent expleto communi modulatione Psalterio mutua se scoparum castigatione purgarent. Quoagerent, quidam inter eos exstitit, qui clam in edendo regulam violavit. Erat autem ille frater multis exercitiorum artibus pollens, scribendi videlicet et notandi, tornandi, insuper et fabricandi, ut hoc illi quodammodo congruere videretur: Augur, Schaenobates, medicus magus, omnia novit. atque ut talibus assolet, multarum necessitatum suffulto peritia, quod libebat, plerumque impune licebat. Cum jam mediante Quadragesima, ille vegetus, obesus, alacer atque robustus per
Abbreviated transcription (Latin):
in signia reportare. Pret̾ea qđ quedã
sic̃ suꝑius dictũ ẽ a nob̾. int̾ uos ro¬
gularit᷑ constituta. ñc aũt obluuomi
st̃ traddita. ac negligent᷑ omissa. & uos
meror ñ leuis exasꝑat. & uos offensio
ñ parui reatus actusat. Qđ er̃ me
ordinante scmel admitti placuit. nͥ me
p̾bente consensum nunqͣm debuit uio¬
lari. Quicqͥd enĩ publica int̾ multos cen¬
sura statuit᷑. aut a cunctis omĩno ser¬
uandũ. aut si uiolari conueniat. cõmu.¬
n debet iudicio retractari. Alioqͥn si
ad ꝑsone cuiꝰlibet arbitriũ frangitur:
graui dignũ ẽ animadu̾sione plectatur.
achar nempe fuliꝰ charim contͣ cõmu¬
ne mandatũ manꝰ ab iherico anathema
te ñ cohibuit. pꝰͦt iactus lapidũ &̃ con¬
flagrationẽ igniũ ñ euasit: ut qui
facib incanduerat auaricie. flãmas
qͦꝙ ꝓpͥa carne depasc̾et in animau̾siõe
iundicte. Ionathas aut̃ mortis senten¬
tiam meruit: qͥa decretũ in cõmune

Expanded text:
insignia reportare. Praeterea quod quaedam, insignia reportare. Praeterea quod quaedam, sicut superius dictum est, a nobis inter vos regulariter constituta, nunc autem obac negligenter omissa, et nos moeror non levis exasperat, et vos offensio non parvi reatus accusat. Quod enim, me ordinante semel admitti placuit, nisi me praebente consensum, nunquam debuit violari. Quidquid enim publica inter multos censura statuit, aut a cunctis omnino servandum, aut si violari conveniat, communi debet judicio retractari, alioquin si ad personae cujuslibet arbitrium frangitur, ut gravi, dignum est, animadversione plectatur. Achan nempe filius Charmi, quia contra commune mandatum, manus ab anathemate Jericho non cohibuit, post jactus lapidum etiam conflagrationem ignium non evasit , ut qui facibus incanduerat avaritiae, flammas quoque propria carne depasceret in animadversione vindictae. Jonathas autem mortis sententiam meruit, quia decretum in commune
Abbreviated transcription (Latin):
in osꝓiciens. furtiue comedit. S ili¬
co eũtantus libidiis ardor inuasit:
ut qđ nunqͣm eatenus fecerat. nulla
se ratione cõpͥmeret. donec ĩmundicie
fluxũ semen sibi ꝓpͥis manib eiecisset.
hic itaq seruũ suũ merito ꝯtumacẽ
sensit: qr iuxta uiri sapientis elogiũ.
mollit᷑ enułuit. De quo iure dici po¬
test: qͥa pꝰt buccellã intiuit in eum
sathanas. Nimirũ uent̾ & genitalia
inuicẽ s uicina st̃: & cũ hoc incaute
reficit᷑. ullud ad contumelias excitat᷑.
Quaꝓpt̾ extinguat᷑ auacͥia: ut liberi
simus ascłarib & quieti. Gule repri¬
mat᷑ edacitas: ut sincẽre ualeamꝰ ẽẽ
castitatis nitore conspicui. Ociosa ex
ore nr̃o u̾ba ñ ꝓfluant: s suꝑfluis
om̃ib rigida diuim t̾roris nos semꝑ
censura cõpescat. Pudeat itaq intesti¬
in huiꝰ belli congressu. ingruentib
adũsariis eneruit̾ cedere: s potius
enitam᷑ auctori uiriũ. triũphalis głe

Expanded text:
in os projiciens furtive comedit. Sed illiin os projiciens furtive comedit. Sed illico eum tantus libidinis ardor invasit, ut, quod nunquam eatenus fecerat, nulla se ratione comprimeret, donec immunditiae fluxum semen sibi propriis manibus ejecisset. Hic itaque servum suum merito contumacem sensit, quia, juxta viri sapientis eloquium, molliter enutrivit , de quo jure dici potest, quia post buccellam, introivit in eum Satanas . Nimirum venter et genitalia invicem sibi vicina sunt; et cum hoc in cute reficiatur, illud ad contumelias excitatur. Quapropter exstinguatur avaritia, ut liberi simus a saecularibus et quieti. Gulae reprimatur edacitas, ut sincerae valeamus esse castitatis victores conspicui. Otiosa ex ore nostro verba non profluant, sed superfluis omnibus rigida divini terroris nos semper censura compescat. Pudeat itaque in intestini hujus belli congressu ingruentibus adversariis enormiter cedere, sed potius enitamur auctori omnium triumphos et gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
in possessione classensis monas¬
tris que rauenniana dĩ. ad custodiam
morabant᷑. Octaua sane die ante natiui¬
at̃e añi sexta scilicet feria. que salbatũ
duodecĩ lectionũ ex more p̾cedit: dixit
nuenis ad seniorẽ. frat̾ leo. sic eñ uocabat᷑.
quomꝰ uniemꝰ hodie: Cui senex. uiue in¬
qrit uelis. Ego enĩ & uinũ bibam: et in
solo ut scͥptum ẽ pane ñ uiuã. Grat aũ
lle uegetus. &e obesus. incolumis & ro¬
bustus. factum ẽ apposita mensa: ut̾q
discubuit. S iste pane contentꝰ & aqͣ:
sibregłaris se ieumniĩ disciplina cohibu
rigorem abstinentie. ad petulantis gu¬
le senocimũ ñ molliret. Octaua siqͥde
die cũ dñice natiuitatis gła mundo
tpudiante clarescͥet: ille defunctus
batur flentib undiq ꝓpinquis car¬
nalib. ad sepulturam.
uidam mͥ monachꝰ retulit. qͥa dũ
trixuras quasdã refectorio deforret
in uasculo: prurientis eũ gule sti¬
mulus pupugit. moxq sibimet unã

Expanded text:
in possessione Classensis monasterii, quae Ravenniana dicitur, ad custodiam morabantur. 233 Octava sane die ante nativitatem Domini, sexta scilicet feria, quae Sabbatum duodecim lectionum ex more praecedit, dixit juvenis ad seniorem: Frater Leo, sic enim vocabatur, quomodo vivemus hodie? Cui senex: Vive, inquit, ut velis. Ego enim et vinum bibam, et in solo, ut scriptum est, pane non vivam . Erat autem ille vegetus, et obesus, et incolumis, et robustus. Factum est, apposita mensa, uterque discubuit, sed iste pane contentus, et aqua regularis se jejunii disciplina cohibuirigorem abstinentiae ad petulantis gulae laenocinium non molliret, octava siquidem die, cum Dominicae nativitatis gloria, mundo tripudiante, claresceret, ille defunctus batur, flentibus undique propinquis carnalibus, ad sepulturam. Quidam mihi monachus retulit quia, dum frixuras quasdam in refectorium deferret in vasculo, prurientis eum gulae stimulus pupugit moxque sibimet unam
Abbreviated transcription (Latin):
dixeram ñ ubiis erũpentib signis
uera ꝓbantes. in arcto siti. tand̃s ad
cor redeunt. pauim̃to se humiliter
sternunt. ac ꝑcepta penitentia nunqͣm
se de cet̾o neglecturos solita genitricis
di p̃conia unanimit̾ pollicent᷑. Mox
itaq ut ita fatear post choruscos atq
tonitrua. tanta celi serenitas rediit.
ut ex tc̃ usq hodie fr̃s iocunde pacis
ocio ꝑfruant᷑: ac de scillea uoragine
se delatos ad portũ. gub̃nante filio ur¬
consident: & ne diuni furoris suꝑ eos
gladiꝰ ueniat. ñ sine causa formident.
Parcite ori meo fr̃s dilectissimi &e si for¬
tassis in aliquo limitẽ excessi modeste
correptionis: zelo potiꝰ frat̾ni amoris
ascribite qͣm liuoris. Mem̃tote quod ꝑ
salomonẽ dr. Melior ẽ maifesta correp¬
tio: qͣm amor absconditꝰ. Meliora sunt

Expanded text:
dixeram non dubiis erumpentibus signis, dixeram non dubiis erumpentibus signis, vera probantes in arcto siti, tandem ad cor redeunt 236 pavimento se humiliter sternunt ac percepta poenitentia, nunquam se de caetero neglecturos, solita genitricis Dei praeconia unanimiter pollicentur. Mox itaque, ut fatear, ita post coruscos atque tonitrua, tanta coeli serenitas rediit, ut ex tunc usque hodie fratres jucundae pacis otio perfruantur, ac de Scyllaea voragine se delatos ad portum, gubernante Filio Virconsiderent, et ne divini furoris super eos gladius veniat, non sine causa formident. Parcite ori meo, dilectissimi fratres, et si fortassis in aliquo limitem modestae correptionis excessi, zelo potius fraterni amoris ascribite quam livori. Mementote quod per Salomonem dicitur: « Melior est manifesta correptio, quam amor absconditus; melio
Abbreviated transcription (Latin):
grandines. tot undiq belloꝵ atq con.¬
flctuũ exorte sc̃ tempestates. ut ipsis
cotidis monachis minaces gladiine¬
cis exitiũ intentarent. fiunt undiq
deprecdationes atq rapine: ꝯsłagtant᷑
cum segetib aree. Familiares ac serui
sc̃i loci crudelit̃ trucidant᷑. & ñ iam
isnago mortis. s mors ipsa grassatur:
adeo ut tederet iammonachos iuiu̾e.
dũ nequaqͣm possent in ꝓcinctu certa¬
minis. amicũ quieti sue ꝓfessionis offi¬
ciũ custodire. Non parius expensis
ad tentonũ partes imꝑator expetit᷑.
uacuus. Unde cũ ego petitione fr̃m
sepe pulsarer. quatinꝰ sequest̾ accederẽ.
a si possibile eẽt pacis int̾ eos federa
ẽ. Gta mn excelsis d̾o: &e in t̾ra pax. Qa
gͥ matrem uere pacis de suo monas¬
terio ꝓiecerunt: dignũ ẽ ut inqͥetis
calamitatũ tribulationũq ꝓcellis
atq turbinib agitent᷑. Uerimmne le¬
ctorem duitꝰ ꝓtrahã. fr̃s illi hec que

Expanded text:
grandines, tot undique bellorum atque congrandines, tot undique bellorum atque conflictuum exortae sunt tempestates, ut ipsis quotidie monachis minaces gladii necis exitium intentarent. Fiunt undique depraedationes atque rapinae, conflagrantur cum segetibus areae, familiares ac servi sancti loci crudeliter trucidantur, et non jam imago mortis, sed mors ipsa grassatur, adeo ut taederet jam monachos vivere, dum nequaquam possent in procinctu certaminis amicum quieti suae professionis officium custodire. Non parvis expensis ad Teutonum partes imperator expetitur, acuus. Unde cum ego petitione fratrum saepe pulsarer, quatenus sequester accederem, et si possibile esset, pacis inter eos foedera est: « Gloria in excelsis Deo, et in terra pax . » Quia ergo matrem verae pacis de suo monasterio projecerunt, dignum est ut inquietis calamitatum tribulationumque procellis atque turbinibus agitentur. Verum ne lectorem diutius protraham, fratres illi haec quae
Abbreviated transcription (Latin):
souberib ꝯfouentes. ꝯfiteri adobi
amistolant᷑: qͥa & isti rei st̃ qͥ seruan¬
Apostponunt: & illi debitũ ꝑagende
penientiȩ qͦd hic ñ reddunt. auoto ꝓcul
nt cos goro. habitu monachus. reꝓpbe
quid̃e uite: s dicacis & accurate fa¬
cundie. Hic cepit conqueri satis suꝑq
sufficere qdꝰ sc̃s p̃cipit benedictus. nec
noue ad inuentionis pod debere sr̃ poni:
neenos antiqͥs eẽ patrib sanctiores.
qͥuidelicet hec suꝑstitiosa ac suꝑuacua
idicantes. psallendi nob metã. omnẽq
muendi regulam p̾fixerunt. hac sane
lbenꝰ eẽ contenti: ne ab illa incautius
declinantes. ꝑ anfractus & inuia ducam
erronei. Quid plura: Cont᷑ reginam
mundi p̾liari nisus ẽ: & confecio. Ad
hoc nimirũ fr̃s uersuta machinatiõ¬
ne pellexit: ut solitas beate marie
laudes ult̾us ñ offerrent. S o diui¬
num uidiciũ. a nr̃e prauitatis urtiu¬
tu ñ dormitans. Mox enĩ aduersus
p̃fatum monaft̾ium tot adu̾sitatum

Expanded text:
uberibus confoventes confiteri ad obitum praestolantur, quia et isti rei sunt qui servanda postponunt, et illi debitum peragendae poenitentiae, quod hic non reddunt, aucto procul er eos Gozo habitu monachus, reprobae quidem vitae, sed dicacis et accuratae facundiae. Hic coepit conqueri satis semperque sufficere quod sanctus praecipit Benedictus, nec novae adinventionis pondus debere superponi, nec nos esse antiquis Patribus sanctiores, qui videlicet haec superstitiosa ac supervacua judicantes, psallendi nobis metam omnemque vivendi regulam praefixerunt; hac sane debere nos esse contentos, ne ab illa incautius declinantes, per anfractus et invia ducamur erronei. Quid plura? Contra reginam mundi praeliari visus est et confecit. Ad hoc nimirum fratres versuta machinatione pellexit, ut solitas B. Mariae laudes ulterius non offerrent. Sed, o divinum judicium a nostrae pravitatis intuitu non dormitans! Mox enim adversus praefatum monasterium tot adversitatum
Abbreviated transcription (Latin):
flilers ñ cossauit. a des ue donec up
flieo corpꝰ iaceret exanime. quort̃ sam
Eila pauim̃tũ eccłie longius irrigaret.
le ait iuxta fidem rei iecirco referre
aruimus: ut audiant & ꝑtimescant

Expanded text:
luere non cessavit: adeo ut donec in feretro corpus jaceret exanime, jugiter sanies illa pavimentum ecclesiae longius irrigaret. Hoc autem juxta fidem rei, idcirco referre curavimus, ut audiant, et pertimescant
Abbreviated transcription (Latin):
Ugosuiq̃ posũł Et hec dices filiis isrł̃
ꝯuiest misit me aduos. Quient̃
A illo qui uere est recedit. necesse
Qnt nisit: quia ad nichilũ tendit.
Hinc ẽ qd iterũ gem̃tes dicũt. Extmn¬
tuta nr̃a tanꝗͣ uestigia nubis: & sic̃
nebula dissoluet᷑. que fugata t̃ ara¬
tuo lolis nom̃ nr̃m obliuionẽ as¬
cipiet & ꝑ tenuis umbre transitꝰ

Expanded text:
um qui sum; et haec dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . » Qui enim ab illo, qui vere est, recedit, necesse est ut non sit; quia ad nihilum tendit. Hinc est, quod iterum gementes dicunt: « Exstinvita nostra tanquam vestigia nubis, et sicut nebula dissolvetur quae fugata est a radio solis; nomen nostrum oblivionem accipiet, et pertenuis u
Abbreviated transcription (Latin):
pise qd ñ erat: condidisse fut᷑aͥ non
iboleui sse p̃tertia.: quã ꝗͣ &e sepe lega¬
tr as aliqͥd eu̾tisse ut meliꝰ aliqͥd ꝓ¬
mraret: siut mundũ ꝑ aque dilu¬
ni: pentapolim ꝑ ignis incendiũ.
Qh nimitũ sic abstulit e̾ẽ & futu
rer ut neqͣ ꝗͣ abstulerit & fuisse:
quaquã si ad prauoꝵ hõiũ merita
minũ deleti stͥ sollerter inspiciã.
qm uanitates ⁊ inania sectati st̾. ut
non ad esse sed ad nichilũ tend̾ent.
cosmerito ñ fuisse decernas. Hinc
est qd eos in afflictione sp̃s conq̃ri
scripta testat᷑. Ex iguũ inquiunt
fengerũ uitine hõis & ñ ẽ qͥ agnitꝰ

Expanded text:
se quod erat; condidisse futura, non abolevisse praeterita. Quanquam et saepe legatur Deus aliquid evertisse, ut melius aliquid procuraret; sicut mundum per aquae diluvium , Pentapolim per ignis incendium , quibus nimirum sic abstule, ut nequaquam abstulerit et fuisse. Quanquam si ad pravorum hominum merita, qui tunc deleti sunt, sollerter inspicias, quoniam vanitates et inania sectati sunt, ut non ad esse sed ad nichilum tenderent, eos merito non fuisse decernas. Hinc est, quod eos in afflictione spiritus conqueri, scriptura testatur: Exiguum, inquiunt, f
Abbreviated transcription (Latin):
ia sie suuderi ñ potest qͦ patopos¬
in fiuei: ut que facta st̃ facta ñfue¬
u Insprante deo responsurus ad
lomonis admonendũ uideo
uib aut. Maiora te ne quesie
& altiorate ne scrutatꝰ fueris.
Deinde dicendũ quia qd̾ ds facit
liidest: qd ds ñ facit nichil est.

Expanded text:
 sed videri non potest, quo pacto possit efficere, ut quae facta sunt, facta non fuenio. Inspirante Deo responsurus ad Salomonis ammonendum video, quibus ait: Maiora te ne quaesieris, et altiora te ne scrutatus fueris. Deinde dicendum, quia quod Deus facit, aliquid est, quod Deus non facit, nichil est:
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce ꝓbatũ ut opinor est: iuxtams¬
ritũ posse dñi suscitare uͥginẽ p
ruiã. Iuxta carnẽ uͦ qͥs etiã uis¬
ue m̃tis addubitet. eũ uidelicet qu
erigit elisos. soluit cõpeditos. qu
postremo curat omnẽ languor
⁊ omnẽ infirmitatẽ. clausulami
posse reparare uͥgineam: enimi
qui corpus ipsũ de tenuissimo sent¬
nis liquore cõpegit. qͥ inhumans
forme speciẽ ꝑ uaria mẽbroꝵ lin¬
menta distinxit. ad sũmã qͥ necd
existentẽ condidit creaturã⁊ exis¬
tentẽ iã recuꝑare ñ pot̾it uicuti
Fateor plane fateor. nullũ timen
cauillatorie ꝯtentiõis obloquum
constant᷑ affirmo: qͥa ualet om̃ps
ds multinubã quãlibet uͥginẽ
reddere: incorruptiortisq signat¬
lũ in ipsa eiꝰ carne sic̃ ex mat̾no
Sallud postremo qd in hac
alsputandi mat̾ia plures obic¬
⁊ subscitatis tue iudicio iudeo

Expanded text:
opinor, iuxta meritum posse Deum suscitare virginem post ruinam. Iuxta carnem vero quis etiam vesanae mentis addubitet eum videlicet, qui erigit elisos, solvit compeditos, qui postremo curat omnem languorem et omnem infirmitatem, clausulam non posse reparare virgineam? Enimvero qui corpus ipsum de tenuissimo seminis liquore compegit, qui in humanae formae speciem per varia membrorum liniamenta distinxit, ad summam qui necdum existentem condidit creaturam, existentem iam recuperare non poterit viciatam? Fateor plane, fateor, nullumque timens cavillatoriae contentionis obloquium constanter affirmo, quia valet omnipotens Deus multinubam quamlibet virginem reddere incorruptionisque signaculum in ipsa eius carne, sicut ex materno llud postremo quod in hac disputandi materia plures obiciunt, sub sanctitatis tuae iudicio video
Abbreviated transcription (Latin):
uͥginẽ. de corruptiõe reddit in
religiose uite ꝑuenisse mundie
ut non modo castos ati pudico
quoslibet in scĩtate p̃cederet s
inerita suꝑarẽt. Qͥb ñ iã sola d¬
ris meriti mensura rependiti
s ꝓculdubio cũ remissiõe reatꝰ q¬

Expanded text:
e reddit intreligiosae vitae pervenisse mundiciam, ut non modo castos atque pudicos quoslibet in sanctitate praecederent, sed merita superarent. Quibus non iam sola prioris meriti mensura rependitur, sed proculdubio cum remissione reat
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ discipline regłam centũ anno
penitentiã se ꝑegisse. De ierłm¬
libenter audi semꝑ factabone¬
ut si uł imitari potes. cumulũ tibi
ꝑpetue retributioñ acquirãt᷑. uł si
impossibilia sũt. uberiꝰ te in humi¬
lntate custodiant. Erigat᷑ sp̃s ad eu

Expanded text:
hujus disciplinae regulam centum annorum hujus disciplinae regulam centum annorum se poenitentiam peregisse. » Ilibenter audi semper facta bonorum, vel si imitari potes, cumulum ubi perpetuae retributionis acquirant; vel si impossibilia sunt, uberius te in humilitate custodiant. Erigatur spiritus a
Abbreviated transcription (Latin):
de inliscretione redargueret᷑ quo
egerat ꝑ ord̾inẽ retulisset: haci
uoce respondit. Noli frat̾ pusilla¬
nimis esse: uł ꝓ hac tua que nũ
infirmitate diffidere. Potensen
as ex imis te ad altiora ꝓueber
& tanꝙͣ lacteole tue conuersatios
infantiã ad iuuenilis roboris i¬
crem̃ta firmare. Et adiciens aite¬
Nos etiã pͥmo pedetẽptĩ cepimꝰ. sg¬
simq ad qđ nos diuina pietas ꝑdi¬
cere uoluit licet imbecilles ac fit¬
giles educti sumꝰ. Sicq factũ ẽ ut
ñi eũ de ĩmod̾ato feruore sic̃ illid
mebat argueret: s ne desꝑation
succũberet. tanꝗ̃ qui minimũ qͥd
eg̾it animũ refoueret. Huiꝰ itaqse
senis exemplo. faciende discipliur
mos adeo in nr̃is partib moleuit
ut ñ modo uiri. s & nobiles muliẽ¬
res hoc purgatoriĩ genꝰ inhiant̾ an¬
riperent. Nã &e relicta tethaldi sib¬
limis utiq gen̾is & ñ infune diga¬
tatis m aliquando retulit. ꝑ p̾firĩ

Expanded text:
de indiscretione redargueretur, quod de indiscretione redargueretur, quod egerat, per ordinem retulisset; hac ille voce respondit: Noli, frater, pusillanimus esse, vel pro hac tua, quae nunc est, infirmitate diffidere; potens est enim Deus ex imis te ad altiora provehere, et tanquam lacteolae tuae conversationis infantiam ad juvenilis roboris incremNos etiam primo pedetemptim coepimus, sensimque ad quod nos divina pietas perducere voluit, licet inbecilles ac fragiles educti sumus. Sicque factum est, ut non eum de inmoderato fervore, sicut ille timebat, argueret, sed ne desperationi succumberet, tanquam qui minimum quid egerit, animum refoveret. Hujus itaque sancti senis exemplo faciendae disciplinae mos adeo in nostris partibus inolevit, ut non modo viri, sed et nobiles mulieres hoc purgatorii genus inhianter arriperent. Nam et relicta Tethbaldi, sublimis utique generis, et non infimae dignitatis, mihi aliquando retulit, per praefixam
Abbreviated transcription (Latin):
plere potuerĩ indubitant̃ agnoscã.
Quarta gͥ feria me uestib exiii. &
armatã scopis utraq manu. totam
noctẽ ducendo ꝑuigilẽ. psallere
ac ine uerberare ñ destiti: donec
die altera decursis exmore duode
cim psalteriis. de tercio decimo ad
psalmũ beati quoꝵ usq eructaui.
Porro qd̾ nob̾ durũ sepe uidetur &
aspũ. quã ille puerile deputet ac
despectũ: uno doceamꝰ exemplo.
rater quidã cũ se scoparũ icti¬
b nimis abhorreret atterere.
atq ut ipse sibimet plagas infer
ret atq ꝑferret grauissimũ ui¬
dicaret. tandẽ dñi dominici cre¬
briꝰ insistentis adhortationib acͥs¬
uit: ac ꝑ modulationẽ totiꝰ psater
& insuꝑ qͥnqͣginta psalmoꝵ. sbins
disciplinã in ferre ꝓpriis manibn¬
cessauit. Erat autẽ nox illa p̾ciams
dñ icã diẽ. & beati michaelis feltius¬
tatẽ. Cũq facto mane ad p̃dctun
senẽ frat̾ ille tienisset. timensq ne

Expanded text:
plere potuerim indubitanter agnoscam. plere potuerim indubitanter agnoscam. Quarta igitur feria me vestibus exui, et armata scopis utraque manu, totam noctem ducendo pervigilem, psallere ac me verberare non destiti, donec die altero, decursis duodecim ex more psalteriis, die tertio decimo ad psalmum: « Beati quorum , » usque reptavi. Porro, quod nobis durum saepe videtur et asperum, quam ille puerile deputet ac despectum, uno doceamus exemplo. Frater 784 quidam cum se scoparum ictibus nimis abhorreret atterere, atquret atque perferret, gravissimum judicaret, tandem tamen domni Dominici crebrius insistentis adhortationibus acquievit, ac per modulationem totius psalterii, et insuper quinquaginta psalmorum sibimet disciplinam incessavit. Erat autem nox illa praecedens Dominicam diem et B. Michaelis festivitatem. Cumque facto mane ad praedictum senem frater ille venisset, timensque ne
Abbreviated transcription (Latin):
uite tenebris adhuc aliqͥd sentis:
noli diffidere ꝑuenire celerit̾ ad
plenitudinẽ lucis. Caue tantũmi
ne in carnis mollicie reqͥescas s
ĩscẽ aiscipline laboribꝰ te iugilla nt ex
disciplina cantauit. et .xiii. cep̃.
ipse te efficaciori luculentissime
uite doceret & informaret ȩxemplo.
rica ferrea uestit᷑ ad carnẽ. Duobꝰ
autẽ ferreis circulis in corpore cin¬
git᷑: duob itẽ ꝑbrachioꝵ armoᷤᷤ ar¬
tatur. S qͥa de illo in aliis nr̃is
opusculis iã plura digessimꝰ. nuc
qđ uix ante sex dies ueniens re¬
tulit ꝓferamꝰ. Ait itaq. Contig̃
me nosse qđ scripseris. nouẽ me
uno die psalt̾ia decantasse.: cũ cor¬
poralib disciplinis. Qd̃ certe cũ
auduii. tremefactus expaui: &
conscientia remordente ꝯgemyi.
Ue inquã mͥ. ecce hoc de mẽ. nesci¬
ente me scriptũ ẽ. & tam̃ utrũ
hoc a me fieri potusset ignoro.
Ergo rursus exꝑiar. & an hoc imn¬

Expanded text:
vitae tenebris adhuc in te aliquid sentis, vitae tenebris adhuc in te aliquid sentis, noli diffidere, pervenire celeriter ad plenitudinem lucis. Cave tantummodo ne in carnis mollitie requiescas, sed in sanctae disciplinae labodisciplina cantavit, et tertium decimipse te efficaciori luculentissimae vitae doceret et informaret exemplo. rica ferrea vestitur ad carnem, duobus autem ferreis circulis in corpore cingitur, duobus item per brachiorum armos arctatur. Sed quia de illo in aliis nostris opusculis jam plura digessimus, nunc quod vix ante sex dies ad nos veniens retulit proferamus. Ait itaque: Contigit me nosse quod scripseris novem me uno die psalteria decantasse cum corporalibus disciplinis; quod certe cum audivi, tremefactus expavi, et conscientia remordente congemui; vae, inquam, mihi, ecce hoc de me, nesciente me, scriptum est; et tamen utrum hoc a me fieri potuisset ignoro. Ergo rursus experiar, et an hoc im
Abbreviated transcription (Latin):
sũt int̾ ligna siluarũ: Nunquid
tollit de ealignũ ut fiat opꝰ. aut fa¬
bricabit᷑ de ea paxillus. ut depen¬
deat in eo qͥdcũq uas: Sic ꝓfecto
monachus si ad ꝓferendos fructus
boni oꝑis sit intentus ⁊ feriudus.
nichil int̾ hoĩes ualet ẽẽ p̃stantius.
Alionqͥn si frigidꝰ ⁊ infecundꝰ ares.¬
cat. ac dormiens sterteat: iuit aaꝗͣ
uilis alga despicit᷑. &ipsis quoꝙ
scłarib ñ equat᷑. Siqͥs uͦ studiis adi¬
piscende ꝑfectionis inferuet.ẜ ad
hus tam̃ ꝑ infirmitatẽ d̾e prioris
uite uitiis aliqͥd retinet. secularis
quispiã licet religiosus ẽẽ cõpbetͣ¬
& pius. nequaꝗͣ ẽ huic ꝑ oĩa cõpa¬
randus. Melius quippe est uiciosũ
aurũ: quã es purum. Et p̃ciosus
ẽ hebes margaritũ: quã marmor
pariũi. Pallens quoq carbunculus.
amabibior est quã ceruleus sit
iacinctus. Tu qͦq si uelut in auro¬
re diluculo constituta. de pristine

Expanded text:
sunt inter ligna silvarum? nunquid sunt inter ligna silvarum? nunquid tolletur de ea lignum, ut fiet opus, aut fabricabitur de ea paxillus, ut dependeat in eo quodcunque vas? » Sic profecto monachus, si ad proferendos fructus boni operis sit intentus et fervidus, nihil inter homines eo valet esse praestantius; alioquin si frigidus, et infecundus arescat, ac dormiens stertat, jure tanquam vilis alga despicitur, et ipsis quoque saecularibus non aequatur. Si quis vero studiis adipiscendae perfectionis infervet, sed adhuc tamen per infirmitatem de prioris vitae vitiis intus aliquid retinet: saecularis quispiam, licet religiosus esse comprobetur et pius, nequaquam est huic per omnia comparandus. Melius quippe est vitiosum aurum quam aes purum; et pretiosius est hebes margaritum quam marmor parium; pallens quoque carbunculus amabilior est quam caeruleus sit hyacinthus. Tu quoque si, velut in aurorae diluculo constituta, de pristinae
Abbreviated transcription (Latin):
patato in desideriis siris. & qui
miqua gerit benedicit᷑: hoc adu¬
luntis et̃. Maledicti qui declinant
mionis: testat᷑ ꝓpħa dauid. Liim
mirũ in iudã scariothen tͥguita
malectiones intulit: sic̃ ille duñm
r argenteis sacrilega uenali¬
tt dix traxit. Quarũ uidelicet
lic pͥma est. constitue suꝑ eũ pes¬
s psalini seriẽ subtilit̾ querat:
urtũ ẽ qm̃ ñ eas ultra citraue rep¬
pat. In serie scripturarũ: discȩ
ꝯlequent̃ & ordinem rerũ. Peuꝰ
nim lex sicibit᷑. deinde hystoria
nit᷑ regũ. Qm̃ hic diuine legis mã¬
data ꝑficimꝰ. postmodũ adudicũ
uenimꝰ: ad extremũ si causa non
dissonat. cũ xp̃o sine fine regnamꝰ
qui celestib horreiꝰ inferant᷑. Uitis
usi su ferax uuarũ. cuncta p̃cellit
arbusta siluarũ. Sin uͦ sit sterilis:
cet̃is iudicat᷑ abiectior ac uilior eẽ
uirgultis. Unde ẽ qd̾ ad ꝓpħam di¬
uina uox ait. fili hoĩs quid fieclig¬
nouits ex õĩb lignis nemoꝵ. que

Expanded text:
in desideriis suis, et qui inique egerit, benedicitur ; » hoc adulantis est. « Maledicti, qui declinant ctionis, testatur propheta David, qui nimirum in Judam Iscariotem triginta maledictiones intulit, sicut ille Dominum triginta argenteis sacrilega venalitate distraxit. Quarum videlicet sicut prima est: « Constitue super eum pecper psalmi seriem subtiliter quaerat, certum est quoniam non eas ultro citrove reperiat. In serie Scripturarum disce consequenter et ordinem rerum. Prius enim lex scribitur, deinde historia nitur Regum; quoniam hic divinae legis mandata perficimus, postmodum ad judicium venimus; ad extremum, si causa non 783 dissonat, cum Christo sine fine regnamusqui coelestibus horreis inferantur. Vitis plane si sit ferax uvarum, cuncta praecellit arbusta silvarum; sin vero sit sterilis, caeteris judicatur abjectior ac vilior esse virgultis. Unde est, quod ad prophetam divina vox ait: « Fili hominis, quid fiet ligno vitis ex omnibus lignis nemorum quae
Abbreviated transcription (Latin):
netueat assertio ista congruere.s
ne fragili quidẽ hoĩ ualeat ꝯuenire.
Multa siqͥde sũt que nos ñ facimꝰ
& tam̃ facere possumꝰ. Si qͣndo tam̃
tale qͥd inmysticis ⁊ allegoricis ꝯ¬
tingat nos reꝑire scͥptis caute potiꝰ
& reu̾ent̾ accipiendũ ẽ. ꝗͣ uixta
uitt̃as audacter ⁊ libere ꝓferendũ.
Sic est illud qd̾ loth ꝓꝑanti segor
nec ingrediaris illuc. Et peniaes
me fecisse hominẽ. Et quia deus
precauens in futurũ: tactus sit do¬
lore corais. intrinsecꝰ. & multa hꝰ
genis Si qͥd gͥ tale aiuinis paginᷤᷤ
reꝑit᷑ insertũ. ñ mox passum ꝓcaci
ac pͣsũptuosa uulgari debet᷑ auda¬
tia s fub modesta sobrii sermonis
ꝓferendũ ⁊̃ disciplina: qr si hoc dif¬
fundit᷑ inuulgꝰ. ut ds̃ in aliquo
qodici netas est impotens asserat᷑.
aico plebs indocta confundit᷑ & iͥa¬
nafides ñ sine magno aĩarũ dis¬
crimine ꝑturbat᷑. Illo plane modo

Expanded text:
nequeat assertio ista congruere, sed nequeat assertio ista congruere, sed ne fragili quidem homini valeat convenire. Multa siquidem sunt, quae nos non facimus et tamen facere possumus. Si quando tamen tale quid in mysticis et allegoricis contingat nos reperire scripturis, caute potius  reverenter accipiendum est, quam juxta litteras audacter et libere proferendum. Sic est illud, quod Loth properanti Segor nec ingrediaris illuc . » Et: « Poenitet me fecisse hominem . » Et quia Deus praecavens in futurum, tactus sit dolore cordis intrinsecus, et multa id generis. Si quid igitur tale divinis paginis reperitur insertum, non mox passim procaci ac praesumptiva vulgari debet audacia, sed sub modesta sobrii sermonis proferendum est disciplina; quia si hoc diffunditur in vulgus, ut Deus in aliquo, quod dici nefas est, impotens asseratur, illico plebs indocta confunditur, et Christiana fides non sine magno animarum discrimine perturbatur. Illo plane modo
Abbreviated transcription (Latin):
muaear aginẽ ñ potest ut ruinam.
olon alt corruptã. Ego licet paudus
otocte qͥ dis putare de tantiuiri de
Hainquã fateor nimꝙ̃ ꝑotuit mͥ pla¬
urieqitnitia Non enĩ a quo dicat᷑¬
rqd dicat᷑ atrendo. Nlimis scilicet
nhonstiĩ uidet᷑. ut illi qͥ oĩa potest
mi sus altioris intelligentie sacram̃
uta leiit᷑ impossibilitas ascribat᷑.
uaute ⁊ contrario respondistiratiũ¬
u o dictũ ẽ. & satis autemticũ. dm̃
odeltt n posse suseitare uginẽ post
mina Deinde longis atcy plixis
irntumtatiõib multa ꝑcurrẽs. ad
pettandẽ diffinitiõis tue clausulã
pauxisti: ut diceres dm̃ ñ ob aliud
het ñ posse. nͥ qͥa ñ uult. ad qͦdego
uilt. nichil autẽ nͥ qd̾ uult facit ergo
aeo ñ occicdit in iustos. ido ex eorũ
cepsionib ñ libat scos. Hec &e alia
multa iccͥco d̃s ñ facit. qͥa ñ uult:
quicqͥd d̾s ñ facit: fac̾e oĩno ñ possit.
Qd ꝓfecto tã uidet᷑ absurdũ. tamq
ridiculũ: ut ñ modo om̃ipotentidõ

Expanded text:
virginem non potest post ruinam. coronare corruptam. Ego licet pavidus, utpote, qui disputare de tanti viri teHaec, inquam, fateor, nunquam potuit mihi placere sententia. Non enim a quo dicatcet inhonestum videtur, ut illi, qui omnia potest, nisi sub altioris intelligentiae sacramento, tam leviter impossibilitas ascribatur. Tu autem e contrario respondisti: ratuuod dictum est et satis autenticum, Deum videlicet non posse suscitare virginem post ruinam. Deinde longis atque prolixis argumentationibus multa percurrens ad hoc tandem diffinitionis tuae clausulam perduxisti, ut diceres Deum non ob aliud hoc non posse, nisi quia non vult. Ad quod ego: quae non vult, nichil autem nisi quod vult, facit; ergo ideo non occidit iniustos, ideo non ex eorum oppressionibus liberat sanctos. Haec et alia multa idcirco Deus non facit, quia non vult, facere omnino non possit. Quod profecto tam videtur absurdum tamque ridiculum, ut non modo omnipotenti Deo
Abbreviated transcription (Latin):
uile ꝑ carnis blandim̃ta ꝓiecitid
in staurare etiã ꝑ penitentie lam̃ia
nͣ possit siue certe ut dũ urserius¬
nosue signa suꝑesse ꝯsid̾at. acͥorib̾
afflictionis sue remediis iudesmẽ¬
ter insistat : siue gͥ his siue aliis
lupne ꝓuidentie causis ad integr¬

Expanded text:
vile quid per carnis blandimenta projecit, id vile quid per carnis blandimenta projecit, id instaurare etiam per poenitentiae lamenta non possit: sive certe, ut dum in se ruinae suae signa superesse considerat, acrioribus afflictionis suae remediis indesinenter insistat. Sive igitur his, sive aliis supernae providentiae causis, ad integr
Abbreviated transcription (Latin):
ne fieri. imio sic̃ malũ ẽ uͥginẽ
uiolari. ita uiolatã redire in uͥginẽ
ꝓduldubio bonũ esset. si diurue dispo¬
utionis ordo conced̾et. Uerbigt̃aho¬
minẽ pt᷑ lapsũ mortis subire uindic.¬
tã. malũ fuit: licet iusto dei iudicio.¬
Dartĩ enĩ dĩ ñfec̃: cũ ipse potiꝰ sit morᷤ
mortis sic̃ ꝑ osee ꝓpħam dic̃ . Ego moes
tua omors Ia u sattm ptꝰ redẽꝑtiois
nr̃e mysteriũ. hoĩem ĩmortale sieri
certebonũ esset: si sententiã semelꝓ.¬
latã clem̃tia diuina dissolu̾et. Necꝑ
enĩ hoc omp̃s ds iccirco uł nolleue
possedicendns ẽ: q malũ ẽ hõiẽ iuide¬
licct fieri ĩmortale. S iusto suoiudi
uoliuit suꝑesse. Hoc itaq mͦ mabũ ẽ
psstuprũ uginẽ esse corruptae borũ
autẽ essei. si uirginitatis in ea deus
sugnałm reformaret. S licet ds̃
hoc nullatenꝰ faciat. suie ut uͥgnẽ
terreat. qͣtinꝰ uereat᷑ amit̾e qd pt¬
modũ nequeat reparare. siue dic¬
tante eqͥtate uisticie. ut qd tanqya

Expanded text:
alum est virginem violari, ita violatam redire in virginem proculdubio bonum esset, si divinae dispositionis ordo concederet, verbi gratia, hominem post lapsum mortis subire vindictam, licet iusto Dei iudicioMortem enim Deus non fecit, cum ipse potius sit mors mortis, sicut per Osee prophetam dicit: Ero mors tua, o mors. Iam vero saltim post redemptionis nostrae mysterium hominem immortalem fieri certe bonum esset, si sententiam semel prolatam clementia divina dissolveret. Neque enim hoc omnipotens Deus idcirco vel nolle vel non posse dicendus est, quia malum est hominem videlicet fieri inmortalem, sed iusto suo iudivoluit superesse. Hoc itaque modo malum est post stuprum virginem esse corruptam, bonum autem esset, si virginitatis in ea Deus in ea reformaret. Sed licet Deus hoc nullatenus faciat, sive ut virginem terreat, quatenus vereatur amittere quod postmodum nequeat reparare; sive dictante aequitate justitiae, ut quod tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet meritoꝵ: hoc ẽ de corrup¬
ta integrã fierr. de ꝓstituta u̾gi¬
nẽ reparari. Cu rursꝰ idẽ sponsꝰ
loqͥt᷑. Et om̃iũ peccatoꝵ tuoꝵ. iã me¬
mor ñ ero. Carnali siquidẽ sponse
cõplexus uiri: corruptio carnis.
Fẽdus amoris: dispendiũ castite
Uirginẽ se plerũq thalam
tialib tradit: s uiolatareceus
E contra cui celestis sponsus ade¬

Expanded text:
tinet meritorum, hoc est de corrupta integram fieri, de prostituta virginem reparari. Cui rursus idem sponsus eloquitur: Et omnium peccatorum tuorum iam memor non ero. Carnali siquidem sponsae complexus viri, corruptio carnis, oedus amoris, dispendium castitatis, virginem se plerumque thalamis nuptialibus tradit, sed violata recedit. E contra cui caelestis sponsus ad
Abbreviated transcription (Latin):
lapsum recreare uirginem possit.
irtinẽ sane suscitari pt᷑ lapsũ
duob intelligit᷑ modis: aut sci¬
licet iuxta m̾ito plenitudinẽ. aut ur¬
ta carnis integritatẽ. Uideamꝰ an u¬

Expanded text:
lapsum reparare virginem possit. Virginem sane suscitari post lapsum duobus intelligitur modis: aut scilicet juxta meritorum plenitudinem, aut juxta carnis integritatem. Videamus i
Abbreviated transcription (Latin):
in mari & inõĩb abyssis. Et qd̾
de capite dicit᷑. de mẽbris qͦ eius
dignũ est ut credat᷑. His te gay¬
diis uen̾abilis soror d̾s̃ omp̃s I intͦ¬
itucat: ipseq tͥ sit p̾miũ cum.l as¬
sumit. qui factꝰ ÷ p̾ciũ cũ redemit.
Cõm̃da me moysi ⁊⁊ aaron ducib¬
tus: scĩs uidelicet uitali ⁊ Rodulse
prb̃is. Qui uidelicet nouerint pt
iccirco contra morẽ epłe titulosi¬
seruimꝰ. ut inelimati atq ꝓliris¬
li duplex fastidiũ leuaremus

Expanded text:
in mari et in omnibus abyssis . » Et quod in mari et in omnibus abyssis . » Et quod de capite dicitur, de membris quoque illius dignum est ut credatur. His te gaudiis, venerabilis soror, Deus omnipotens introducat, ipseque tibi sit praemium, cum assumit, qui factus est pretium, cum redemit. Commenda me Moysi, et Aaron ducibsanctis videlicet Vitali et Rodulpho presbyteris; qui videlicet noverint, quia idcirco, contra morem epistolae, titulos inseruimus, ut inelimati atque prolixi styli duplex fastidium levaremus
Abbreviated transcription (Latin):
Illic reuelata facie contuebimͣ quomͦ
uniu̾sis: intendat uniu̾sis tãꝗͣ ua¬
cet a singłis: qͦmͦ is qͥ celestib p̾mi¬
net. abyssi fundam̃ta sustentet: qͥ
mundi intima penetrat. qͦmͦ ext̾io¬
ra cuncta circumdat. Illic odoris
suauitas. cunctoꝵ excedit uires aro¬
matũ: omnẽ suꝑat fraglantiam
pigmentoꝵ. Illic beatoꝵ aures armo¬
nice dulcedinis organa. melodia ꝑ¬
mulcent. Illic pratis iocunda satis
amenitate uernantib. candentia
lilia nũꝗͣ decidũt: roseq purpu¬
ree cũ croceis florib ñ marcescũt.
Et certe de illa celestis ierłm beati¬
tudine sẽpit̾na incõparabilit̾ plus
ẽ in re: quã mens possit humana
ra de illis beatoꝵ ciuiũ gaudiis elo¬
qͣr qͣndo qͥdẽ eoꝵ felicissime uolun¬
tati. cuncta prorsꝰ elem̃ta deserui¬
unt. & cuncta ad eoꝵ nutũ. om̃ia
ad eoꝵ u̾tunt᷑ arbitriũ. Uera qͥp¬
cũq uoluit dñs fec̃ in celo ⁊ in t̾ra:

Expanded text:
Illic revelata facie contuebimur, quomIllic revelata facie contuebimur, quomuniversis; intendat universis tanquam vacet a singulis; quomodo is, qui coelestibus praeeminet, abyssi fundamenta sustentet; qui mundi intima penetrat, quomodo exteriora cuncta circumdat. Illic odoris suavitas cunctorum excedit vires aromatum, omnem superat fragrantiam pigmentorum. Illic beatorum aures harmonicae dulcedinis organa melodia permulcent. Illic pratis jucunda satis amoenitate vernantibus, candentia lilia nunquam decidunt, rosaeque purpureae cum croceis floribus non marcescunt. Et certe de illa coelestis Hierusalem beatitudine sempiterna incomparabiliter plus est in re quam mens possit humana ra de illis beatorum civium gaudiis eloquar? Quandoquidem eorum felicissimae voluntati cuncta prorsus elementa deserviunt, et cuncta ad eorum nutum, omnia ad eorum vertuntur arbitrium. Vera quipcunque voluit Dominus, fecit in coelo et in terra;
Abbreviated transcription (Latin):
&taana facta. in sue puritatis
atq sinceritatis mundicia ꝑse¬
uerat. Cũ sp̃u siquidẽ & caro
sp̃itał facta concordat: ac totꝰ ho
so conditoris arbitrio in nullo
penitꝰ dissonat. Tũc impletur
ed sponsus sponse loqͥtur. Ueni
sponsa mea tẽpꝰ putatiõis adue¬
nit. Surculus enĩ cũ putat᷑. re¬
manente qd̾ utile ẽ. absciditur
qd suꝑfluũ est. Sic ex humana
natura manet qͥde om̃e quod
uonditor fecit: tollit᷑ aut̃ qd an¬
bolus addidit. Illic archanasin¬
guloꝵ patent ocłis om̃iũ. Ilic
om̃iũ mentes in mutu amo.¬
ris unione conflate. nullam
uicẽ uarietate dissentiunt: s
incõmuni uoluntatis studio
oms uimanimit᷑ federant᷑. Apd
nos cuua festurtas colitur:
Abtera nͣ habet᷑. ¶Illic aut̾ otũ
dã sta leticia᷑. quia presenteᷤ illi¬
a. sistant. qui sollempnitatũ
Et ꝓ tnlaiibio causa. Deest illicis¬
norantia. dc est impossibilitas.
qͥa in sapientia cui uniti st̃. cuncta
sciunt: in omipotente. omĩa possũt.

Expanded text:
ta, in suae puritatis atque sinceritatis munditia perseverat. Cum spiritu siquidem, et caro spiritualis facta, concordat; ac totus homo sui Conditoris arbitrio in nullo penitus dissonat. Tunc impletur quod sponsae sponsus eloquitur: « Veni, sponsa mea, tempus putationis advenit . » Surculus enim cum putatur, remanente quod utile est, abscinditur quod superfluum est. Sic ex humana natura manet quidem omne quod Conditor fecit; tollitur autem quod diabolus addidit. Illic arcana singulorum patent oculis omnium. Illic omnium mentes in mutui amoris unione conflatae, nulla invicem varietate dissentiunt; sed in communi voluntatis studio omnes unanimiter foederantur. Apud nos, cum una festivitas colitur, altera non habetur; illic autem omnium vata laetitia, quia illi praesentes assistunt, qui solemnitatum sunt procul dubio causa. Deest illic ignorantia, deest impossibilitas; quia in 786 Sapientia, cui uniti sunt, cuncta sciunt; in Omnipotente omnia possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lestati sid enĩ malũ ẽ ñ potest fa¬
cereãs qr nec potest etiã uelle ad
tami nequaꝗͣ referendũ ẽ ad ĩpos¬
sibilitate s adnaturalẽ potius
singłaris clem̃tie bonitatẽ. Qd̃ u̾o
bonũ ẽ. & uelle potest & fac̾e. tã & si
quodã cautele sue uł ꝓuisiõis intiiitu
quedã bona aut raro faciat. aut nũꝗͣ
faciat. Aliotͥn pot̾at dici añ saluato¬
ris aduentũ. qr ds̃ creare ñ posset
ex ut̾o u̾ginis filiũ. Nunirũ quod
nũꝗͣ fecerat. s ne qͥdẽ nͥ semel factu¬
rus erat. Tañi ⁊ sinũ ꝙͣ fac̾et. & uelle

Expanded text:
iestati. Quod enim malum est, non potest facere Deus, quia nec potest etiam velle; quod tamen nequaquam referendum est ad impossibilitatem, sed ad naturalem potius singularis clementiae bonitatem. Quod vero bonum est, velle potest, et facere, tametsi quodam cautelae suae, vel provisionis intuitu, quaedam bona, aut raro faciat, aut nunquam faciat. Alioquin poterat dici ante Salvatoris adventum, quia Deus creare non posset ex utero Virginis Filium. Nimirum, quod nunquam fecerat, sed ne quidem nisi semel facturus erat. Tamenetsi nunquam faceret, et velle,
Abbreviated transcription (Latin):
nau̾it abscondita tenebrarũ. cũ ti¬
nebre mortalitatis huiꝰ corrupti¬
nisq tͣnsierint. Tũc erit maurit
telligit᷑ dictũ. cũ tradid̾it regnũ doꝰ
& patri. id ÷ cũ ꝑduxerit iustos inqͦ
fundere: s tenebraꝵ potiꝰ caligi

Expanded text:
inaverit abscondita tenebrarum, cum tenebrae mortalitatis huius corruptionisque transierint. Tunc erit mane nontellegitur dictum, cum tradiderit regnum Deo et Patri, id est cum perduxerit iustos, in qfundere, sed tenebrarum potius calig