comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ã demonstrari nonp̾. quia isi forte ẽ. s occulta
et latens ⁊ nondũ uidicio ȩclie cõꝓbata. ꝗͣtũ adiuoi¬
nonfiat. neq cũ factũ fu̾it infirmari pot̾: ut
non consistat. Ꝙ c̃ enĩ oĩo occultũ ẽ. ꝗͣtũ adiudi¬
cium eclie noneẽ dicend̾ ẽ. qr adefficiend̾ aliqͥs¬

Expanded text:
 quia etsi forte est, sed occulta et latens et nondum judicio Ecclesiae comprobata, quantum ad judinon fiat, neque cum factum fuerit infirmari potest, ut non consistat. Quod enim omnino occultum est, quantum ad judicium Ecclesiae, non esse dicendum est, quia ad efficiendum aliq
Abbreviated transcription (Latin):
participationẽ coniuingit᷑. Copła gͥ carnis qͣ añ
pecc̾m incon iugio officiũ fuit. ⁊pꝰ pec̾c̾m in eodem
ꝓremedio concessa ẽ. sic utrobiq coniugio adun¬
gitur. ut ex coniugio ipsa sit : non coniugiũ ex
sius. nc̃ aũ si illa nonad fu̾it sincerus. Qenĩ p̾ꝰ
pect̃m copła carnis inconiugio admittit᷑ indul¬
gencie mag̃ ẽ. ⁊ conpassionis. neuiciũ concupiscẽ¬
cie d inhumana carne pꝰ pec̃em radicauit. tͥpus
monĩem excessũ ꝓflueret. sinus ꝗͣ licite excipi po¬
ut dic̾ent coniugiũ eẽ. ꝯsensum masch
et femine. indiuidualẽ uite cõsu& udinẽ retinent
Cui diffinitioni legitimũ adiungere oportet.

Expanded text:
participatione conjungitur. Copula igitur carnis quae ante peccatum in conjugio officium fuit, et post peccatum in eodem pro remedio concessa est, sic utrobique conjugio adjungitur, ut cum conjugio ipsa sit, non conjugium ex sius, nunc autem si illa non affuerit sincerius. Quod enim post peccatum copula carnis in conjugio admittitur, indulgentiae magis est et compassionis, ne vitium concupiscentiae quod in humana carne post peccatum radicavit, turpius in omnem excessum proflueret, si nusquam licite excipi pont « conjugium esse consensum masculi et feminae individualem vitae consuetudinem retinentem. » Cui diffinitioni « legitimum » adjungere oportet;
Abbreviated transcription (Latin):
dciendũ uͦ ẽ. ꝗqͥasi moniachis nescientes ordinantuer.
qiia eos catholicos nonsimoniacos putãt. spũalem
gram pministeriũ illoꝵ accipiũt. sierroris illoꝵ eui
niacdi existunt. S dicis mͥ. Quomͦ asimoniacho ordinte
enim illiꝰ dat᷑ nonꝑm̃ttũ. Ido his quierroris illius. pr¬
ticipes nonsunt. iculpe ꝯ scii nonexistuit. gr̾a pilłum
datur. ab illo nondat᷑. Minist̾ malus ẽ. largitor bonus.

Expanded text:
d qui a simoniacis nescientes ordinantur, quia eos catholicos non simoniacos putant; spiritualem gratiam per ministerium illorum accipiunt, si erroris illorum cniaci existunt. Sed dicis mihi. Quomodo a simoniaco ordinatus enim illius datur, non per meritum. Ideo iis qui erroris illius participes non sunt, et culpae conscii non existunt, gratia per illum datur, ab illo non datur. Minister malus est largitor, bonus
Abbreviated transcription (Latin):
eclia uiuit et ecłie seruit. Dat mͥ ecłia ⁊ concedit ullud.
mes accpiens iisua reddens. inimo mea nõsua mͥ dispen¬
sanis. Si uid gͦ iñ iudicandũ senciam: inquiris. Ego t
brteuitt̃ respondeo quia si ecłiam inuita tua dispen¬
siece facis. au pmortem hedẽ relinꝗs. ego ꝓibe nec uolo
nee porsi nisi detdio te pascit aũ ꝓtuo: prouidencia
est. nonculpa necessitas : non iniqͥtas. Sic int̾u ut
abiud noniregras nec accipias. corꝑał tͥ necessitudo con¬
cedit᷑ com̃cium iniquitatis ne

Expanded text:
ecclesia vivit, et ecclesiae servit. Dat mihi ecclesia et concedit illud, mea accipiens et sua reddens, imo mea non sua mihi dispensans. Quid igitur inde judicandum sentiam inquiris. Ego tibi breviter respondeo: quod si Ecclesiam in vita tua dispensatricem facis aut post mortem haeredem relinquis, ego prohibere nec volo, nec possum. Et si de tuo te pascit aut pro tuo, providentia est non culpa; necessitas non iniquitas. Sic interim ut aliud non requiras nec accipias, corporalis tibi necessitudo conceditur, commercium iniquitatis ne
Abbreviated transcription (Latin):
iugio int̾ mascłin i feminã ꝯstat sacramentũ et ma¬
go ẽ. ⁊ forte uexp̃ssius dicat᷑. ipsa societas q̃ ext̾ius
inconiugio pacto federis seruat᷑. sacramentũ est.
et ipsius sacramenti res ẽ. diło mutua almoꝵ q̃ ad
inuicem insocietatis  ⁊ fedis ꝯuigalis uincło custo¬

Expanded text:
feminam constat, sacramentum et imago est. Et forte ut expressius dicatur ipsa societas et quae exterius in conjugio pacto foederis servatur sacramentum est, et ipsius sacramenti res est dilectio mutua animorum, quae ad invicem in societatis et foederis conjugalis vinculo custo
Abbreviated transcription (Latin):
pisti. Tñsiouem nonemisses lanam nõ ħuisses: Parbore
p̃ciũ dedisti. u fructũ eiꝰ gratis manducares. Satis astute in¬
gͥdi existimasti comẽto ridiculoso Uide gͦ quomͦ nonemeris.
ꝙ non habuiss sip̃ciũ nondedisses. Aute ħ parit̃ em̾e cõft̾te.
inpẽsam p̃cio sine simonie culpa cõꝑre : Eoce habeo
p̃dia mea i peccuniã meã qua sustentari poss et uiu̾e.
S forte timeo uolentiam pͥncipu̾. ⁊ fraudẽ familiar̃
sue aliud qdq forte etiã defectũ etatis. auͥ inbecillitatem
uiriũ mearũ cõsido. Uidõ qr nonpossũ ipse sic̃ ex pedit.
res meas dispon̾e. ⁊pͥis utilitatib deserutre. Uenio ad
ecłiam. comẽdo ei res meas. ⁊uite meę prouidentiã co¬
mito. ut alat me et sustentet. ⁊demeo mͥ subsidiũ mind¬
tret. ⁊ ne forte fraudet in aliguo expeto c̾tã mͥ idec̾mina¬

Expanded text:
pisti. Tamen si ovem non emisses, lanam non habuisses. Pro arbore pretium dedisti, ut ejus fructum gratis manducares. Satis astute ingredi existimasti commento ridiculo. Vide ergo quomodo non emeris quod non habuisses, si pretium non dedisses. Aut te hoc pariter emisse confitere, impensam pretio sine simoniae culpa comparare? Ecce habeo praedia mea aut pecuniam meam, qua sustentari possem, et vivere; sed forte timeoorte etiam defectum aetatis aut imbecillitatem virium mearum considero. Video quia non possum ipse sicut expedit res meas disponere, et propriis utilitatibus deservire. Venio ad ecclesiam, commendo ei res meas, et vitae meae providentiam committo, et ut alat me, et sustentet, et de meo mihi subsidium ministret, et ne forte frauder in aliquo, expeto certam mihi et determina
Abbreviated transcription (Latin):
possint. Sic̃ sunt decime q̃ abinicio insticitte sunt
adeoꝵ tm̃ suftñtationẽ qͥtabnacło deseruiunt. Hec gͥ adlai¬
cos trans ferre guid aliud ẽ. ꝗͣdesac̾ sacrũ auferre: Sicer¬
go sicuiq pecc̃o nomẽ culpe conueniens datũ fu̾it nicħ
malifit inuidicio equitatis. Undecima pars desacͣ¬

Expanded text:
icut sunt decimae quae ab initio institutae sunt ad eorum tantum sustentationem qui tabernaculo deserviunt. Haec igitur ad laicos transferre quid aliud est, quam de sacro sacrum auferre? Sic ergo si unicuique peccato nomen culpae conveniens datum fuerit, nihil mali fit in judicio aequitatis. PARS UNDECIMA. DE SAC
Abbreviated transcription (Latin):
non possunt. s si causa rõ postulau̾it ꝑcõmutationẽ
aut donationẽ adalienã possessionẽ transire possunt
Siẽ gͥ rapina ẽ. ⁊ uiolencia eiꝰ mͦi bona homini iuste
possidenti tolłe. ita sac legium ÷ et pꝰ ꝗͣ rapina. ista
ȩcłȩ iuste possidenti auferre. Decimas aũ gͦ qͦ mͦ usu¬
paret aut retinere snꝰ sacͥlegii culpa nonposs. nͥ hu so
tione ipossessione ad sacra ꝑtinẽt. cetere aũ possessiões
ȩcliastice adsacra ꝑtinẽt sola possessione. Alie gͦt posses¬
siones ȩcłȩ ad alienos possessores sñ cõmutabili rone rõna¬
bili trans ferri nonpossunt. Decime aũ ab alienis om̃ino
ferri. In ilł sacͥ legnuĩ ẽ. siauferant᷑. nustis trans ferant᷑.
Decimar̾ aũ ioct̾arũ possessionũ ediasticar᷑ ep̃i dispen¬

Expanded text:
ationem aut donationem, ad alienam possessionem transire possunt. Sicut ergo rapina est et violentia ejusmodi bona homini juste possidenti tollere, sic sacrilegium est et plusquam rapina ista Ecclesiae juste possidenti auferre. Decimas autem quoquo modo usurpare aut retinere sine sacrilegii culpa non possunt, nisi soltione et possessione ad sacra pertinent; caeterae autem possessiones ecclesiasticae ad sacra pertinent sola possessione. Aliae ergo possessiones Ecclesiae ad alienos possessores sine commutatione rationabili transferri non possunt. Decimae autem ab alienis omnino ferri. In illis sacrilegium est si auferantur, in istis si transferantur. Decimarum autem et caeterarum possessionum e
Abbreviated transcription (Latin):
catione inquo ut̾q alt̾i ad coniugał fedis socieraiẽ
se cͣhio uer̃ eẽ c̾datur nec pea inꝑfectũ. Uisscire
qd dico: Cur ille dicit ego de accipio inmeã dem¬
ceps ut tu uxor measis iego maritꝰ tuus. i illa
simłr dic̃. ego te accipio inmeũ. ut deinceps ⁊iego
quia fortassis alicubi uba noncelebrant᷑ s res agit᷑
cñ ħ faciũt. duc̃ illam. accipit illam. sic̾ nios est.
legitimꝰ ducendi uxores. Cum gͥ sic̃ mos ẽ. dicinit
coram legitimis testib sic̃ debẽt. siũ forte soli seor¬
sum ⁊ insec̾to nemine astante ł accestante. qͣlr
nondebẽt tni oĩno cõiuges s̃ nec deinceps nͥ alia de¬

Expanded text:
i ad conjugalis foederis societatem se tradit, verum esse credatur, nec postea imperfectum. Vis scire quid dico? Cum ille dicit: Ego te accipio in meam, ut deinceps et tu uxor mea sis, et ego maritus tuus, et illa similiter dicit: Ego te accipio in meum, ut deinceps et ego quia fortassis alicubi verba non celebrantur, sed res agitur, tamen hoc faciunt. Ducit illam, accipit illam, sicut mos est legitimus ducendi uxores. Cum igitur hoc sicutcoram legitimis testibus sicut debent, sive forte soli seorsum et in secreto nemine attestante vel astante qualiter non debent; tamen omnino conjuges sunt, nec deinceps n
Abbreviated transcription (Latin):
S forte ui di hoc gͣrium illi ẽẽ qͥ suꝑuis dixiꝰ coniu¬
guem inconsensu maritali scĩri. Si i. apͥma desponsa¬
tionis fide conuigiũ incip̃. cũ fides desponsationis in
ꝓmissione ficturi ꝯsensꝰ p̾cede uideatur qñ coniugi¬
um abhac fide iniciari dr̃. proculdubio etiam ip̃m
matͥmonii ꝯsensũ anĩreprobat᷑. S si desponsationem
ipsam fut᷑i matͥmonii pactionẽ iꝓmissionẽ intellig̾i
debemꝰ tc nimir̃ fidẽ despõsationis ĩplecionẽ promis¬
sionis et paccionis exhibitionẽ conuenient̃ accipimꝰ
Aqͣ nimir qr insupͣ dicto consensu constat m̾ito ꝯiugi¬
um ȩxordium sumet. quia in eo q fides paccionis et
sponsionis. q̃ defuturo cõiugio uttͥmq facła fu̾at ad¬
impletͣ incõsensu maritali ꝯuigu fit sacramentum.

Expanded text:
diximus conjugium in consensu maritali sanciri. Si enim a prima desponsationis fide conjugium incipit, cum fides desponsationis in promissione futuri consensus praecedere videatur, quando conjugium ab hac fide initiari dicitur, procul dubio etiam ipsum matrimonii consensum anteire probatur. Sed si desponsationem ipsam futuri matrimonii pactionem et promissionem intelligere debemus, tunc nimirum fidem desponsationis impletionem promissionis et pactionis exhibitionem convenienter accipimus. A qua nimirum quia in praedicto consensu constat, merito conjugium exordium sumit, quia in eo quod fides pactionis et sponsionis quae de futuro conjugio utrinque facta fuerat adimpletur, in consensu maritali conjugii sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
admaledicendũ popłm dĩ pͤrex dehinc ħ hesis duo le¬
gunt᷑ auctores pestilentes em̾sisse. Alt̾ sub ꝓphecia. atc̃
subaplica doctrina. Primus gie ti magist᷑ eẽ udetͣ
res ui dictũ ẽ. sic̃ nonsũt inerrore diu̾si. ita nec indãp
ti sine nũa deponunt᷑. quia ꝓfecto sacs ordiuib pec¬

Expanded text:
ad maledicendum populum Dei perrexit; dehinc hujus duo leguntur auctores emersisse; alter sub prophetica, alter sub apostolica doctrina. Primus Giezi magister esse res, sicut non sunt in errore diversi, ita nec in damnti sine misericordia deponuntur, quia profecto sacris ordinib
Abbreviated transcription (Latin):
corrigend ẽ. s sequens conuigiũ dissoluend nonẽ. Nõ a
sic ẽ. qn̾ sacrauientũ ẽ. coniugui. nõ ꝗ ut supͣ dictũ est
mutua sponsione fut᷑um ꝓmiccitur. s p̃sens assensus
accestacione affirmat᷑. quia pꝰtalem consensũ qͥcqͥd
inaliena societate⁊̃ cũ carnis comixtione. ł cũ pł¬

Expanded text:
quens conjugium dissolvendum non est. Non autem sic est quando sacramentum conjugii non quidem, ut supra dictum est, mutua sponsione futurum promittitur, sed praesentis assensus attestatione firmatur; quia post talem consensum quidquid in aliena societate etiam cum carnis commistione, vel cum p
Abbreviated transcription (Latin):
inser̾to diuino seruicio mancipati s̃ accomodat᷑: indu¬
gencia ẽ. nondebitũ. tta cui ut ħ ipsum deporcione
sit pauꝑũ non desustentatione clicoꝵ. In eo aũ qͥ mi
egentẽ qui fraudat seruientẽ.
imonia asimone mago nomẽ accep̃. qui hꝰ mali exẽ¬
plu ericiale posteris reliquid. est enĩ simonia
gram spĩialẽ pecunia cõꝑari uelle. Qcũ sit ulle ittiq
quiuendit. ulle qͥemit eadẽ sententia feriuntur.¬

Expanded text:
in secreta divino servitio mancipati sunt, accommodatur, indulgentia est non debitum, ita tamen ut hoc ipsum de portione sit pauperum, non de sustentatione clericorum. In eo enim quod minegentem, qui fraudat servientem. imonia a Simone Mago nomen accepit, qui hujus mali exemplum exitiale posteris reliquit. Est enim simonia gratiam spiritualem pecunia comparare velle. Quod cum fit, et ille utique qui vendit, et ille qui emit eadem sententia fer
Abbreviated transcription (Latin):
Post qͣ aũ sensꝰ corporal inꝑcipiendo deficit demceps
corporal p̾sencia querenda nonẽ. si spiritual retinenda.
deore adcor transit. Melius ẽ. tͥr eat inmentẽ tuam.
quam inuentrẽ.t. Cib iste non corporis ẽ. Noli ĩmp¬
so querere cõsuetudinẽ cibi corporał. Uenit adte ut
illi dici non aut respondĩ potuit. Cib sum gͣndiũ. c̾ce
imanducabie. Hon ut me mutes inte sic̃ cibũ carnis
tue s tu mutabis inme. Itaq prudent᷑ disc̾ne q insacra¬
mento dĩ sensui exibitũ sit. qd spiritui accomodatum
etiam ut solet si pꝰ cõpletã ꝑceptionẽ it̾ato aliqd̾ sen

Expanded text:
Postquam autem sensus corporalis in percipiendo deficit, deinceps corporalis poenitentia quaerenda non est, sed spiritualis retinenda.  Christus, de ore ad cor transit. Melius est tibi ut eat in mentem tuam quam in ventrem tuum. Cibus iste animae non corporis est. Noli in Christo quaerere consuetudinem cibi corporalis. Venit ad te ut illi dici, aut responderi non potuit: Cibus sum grandium, cresce, et manducabis me, non ut me mutes in te, sicut cibum carnis tuae, sed tu mutaberis in me. Itaque prudenter discerne quod in sacramento Domini sensui adhibitum sit, quod spiritui accommodatum, et, ut solet, si post completam perceptionem aliquid in
Abbreviated transcription (Latin):
insacͣmento altaris qͣi diuisũ sit ł seꝑatum
manet inse nec diuiditur nec parcit᷑. s tͥ scdm
spẽm exib̾i oportebat ꝙ admisticũ significationen
ꝑtinuit. Mõstͣtͣ gͦ tͥ foris spẽm inqua sens tulł
erudiat᷑. et seruat intꝰ corꝑis sui incorrupt̃onẽ.
inqͣ unitas eius nondiuidat᷑. Uidr̃ pars una. ⁊qͣi

Expanded text:
sacramento altaris, quasi divisum sit vel separatum  integer manet in se, nec dividitur, nec partitur. Sed tibi secundum speciem exhiberi oportebat, quod ad mysticam significationem pertinuit. Monstrat ergo tibi foris speciem in qua sensus tuus erudiatur, et servat intus corporis sui incorruptionem, in qua unitas ejus non dividatur. Videtur pars una et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
suo dñs adnotandum eum bucellã intine łã dedit cõ¬
suetudo ht̃ ut corpꝰ. cͥ fideles intinc tũ non accipiant
ꝗagnꝰ paschał fig̾a cor poris xͥ fuit..
Sic̃ circũcisio ołim qͥtũ adeffec tũ remissionis
pecẽoꝵ buptismi uicem gerebat mare rubrũ
au eiꝰoem similitudinẽ ⁊ figurã p̃ferebat. ita agnus
insiguia corporis iͥ p̃ceisit. sost quã aũ u̾itas uenit
signi emedio sublatum ẽ. ex quo iã uonerat resq futa
res nondum futt et exibitũ ẽ. pͥꝰ insimuilitudinẽ qd pot¬
tta diabolꝰ aguus uͥ sanguis agni passio x. domun n
marũ topa. Domus eogitationũ corda he sangulat
dinquamꝰ ꝓpassionis fidem illa sanguine tingimuo
ppassionis imicatonẽ crucis signum intꝰ ⁊iforis. oppo¬
uentes uit̾ adu̾sarias potestates. Deniq carnes as¬
ni comedunꝰ qm̃ insacram̃to uer̃ corpꝰ eiꝰ sumendo
ducatur s quimanducat ei quã manducat incor

Expanded text:
suo Dominus ad notandum eum buccellam intinctam dedit, consuetudo habet ut corpus Christi fideles intinctum non accipiant figura corporis Christi fuit. Sicut circumcisio olim quantum ad effectum remissionis peccatorum baptismi vicem gerebat, mare Rubrum autem ejusdem similitudinem et figuram praeferebat, ita agnus is Christi praecessit. Postquam autem veritas venit, signum e medio sublatum est: ex quo jam non erat res quae futura res nondum fuit; et exhibitum prius est in similitudine quod posttimarum corpora, domus cogitationum corda. Haec sanguine tingimus per passionis fidem; illa sanguine tingimus per passionis imitationem, crucis signum intus et foris opponentes contra adversarias potestates. Denique carnes agni comedimus, quando, in sacramento verum corpus ejus sumendo, ducatur, sed qui manducat ei quem manducat incorp
Abbreviated transcription (Latin):
ueritoꝵ eciam qñ institutũ sit sacramentũ
baptisim. ex qͦ deinceps licitũ nonfutt illd̃
neclig̾e. ⁊qñ illiid susciꝑe debitum fuit. & sunt q
tutum baptisma quo xͥ nichodemo nocte adse ue¬
menti modũ noue regenerationis insinuans ait

Expanded text:
eritur quando institutum sit sacramenta baptismi, ex quo deinceps licitum non fuit illud negligere, quando illud suscipere debitum fuit. Et sunt qtutum baptismum quod Christus Nicodemo nocte ad se venienti modum novae regenerationis insinuans ait: «
Abbreviated transcription (Latin):
elebiricio misse incõmemor̃ẽ passionis tͥ agititr.
tiñ or̃ones inicio fidi dicebant᷑: incipientes abeo loco
uaro ibꝰ anic gͥ obłonẽ. Cet̃a aũ p̾ea ascis patͥb diuisis
teripib di̾isa adiectaĩ. Missa x ddicta ẽ. qͣi trans miss
lcuasi transmissio. eo qo poplo fideł pnimnister uni

Expanded text:
elebratio missae in commemorationem passionis Christi agitur; tantum orationes in initio fidei dicebantur, incipientes ab eo locoa a sanctis Patribus diversis temporibus, diversa adjecta sunt. Missa autem dicta est quasi transmissa, vel quasi transmissio, eo quod populus fidelis per ministerium
Abbreviated transcription (Latin):
bñdicerẽt᷑ ad asꝑgendũ popłmi ihabita cła eorum.
Ilo utiq exemplo quo heliseus ꝓpħa sal inaqͣ misisse
legitim. ut ħ condimento fontes amari indulcedinẽ
bitacła fidelium lustrãt᷑ ab illusione   infestatione
malignoꝵ spũum. Hec est. au̾ significat̾o hꝰ sacram̃ti
qͥ aqua penitentiam signifie̾ dep̾c̾itis saldisc̾tionem
e cautelam defuturis:. q̃ duo si simul misceant᷑ ama¬
ra conscientia indulcedinẽ u̾tit᷑. atq illusiones et in¬
festationes demonũ ampliꝰ ei nondominant᷑. Hositaq
supͣ dictã institutionẽ secuti ꝑsingłos dies dm̃cos sal
iaꝗͣ suuł miscendo bñdicimꝰ. ut hac asꝑsione. ut hac

Expanded text:
ndum populum et habitacula eorum. Illo utique exemplo quo Elisaeus propheta sal in aquam misisse legitur, ut hoc condimento fontes amari in dulcedinembitacula fidelium lustrantur ab illusione et infestatione malignorum spirituum. Haec est autem significatio hujus sacramenti, quod aqua poenitentiam significat de praeteritis sal discretionem et cautelam de futuris, quae duo si simul misceantur, amara conscientia in dulcedinem vertitur, atque illaesiones et infestationes daemonum amplius ei non dominantur. Nos itaque supradictam institutionem secuti, per singulos dies dominicos sal et aquam simul miscendo benedici
Abbreviated transcription (Latin):
nem qͣ ꝓnobis int̾ cedit. Uł missa dicta ẽ. siẽ quidam
putant abemtitendo quia tp̃r quo sac̾dos incip̃ conse¬
crare corpris oñi cathecununi foras emiituntuꝵ
Lecto enim eũglio diaconus clamat. Siquis cathe
cuminus adẽ. exeat foras. Cathecumin sacris miste¬
rus int̾ ẽẽ. nondebent. que non nisi baptiratis ⁊ rͥaniꝰ
unquedam sacram̃ta inecłia in quib ⁊i sipͥncipabt̃¬
salus noncostet tũ salus ęxeis auget᷑ in quantũ
deuocio ex̃cet᷑. Nec licet inp̾senti om̃ia enum̾ari nõ
possunt. q̃dã tñ int̾ mitere nonoportoꝵ: ꝓ ȩxenpo
uniuersoꝵ. Exhis gͥ sacramentis alia constãt inreb
qualia su̾t aqua asꝑsionis suscept̾o cineris bñdic¬
tio ramoꝵ. icereorũ icetera talia Alia aut̃ cons¬
tant infactis qualia sunt signa crucis exsubfla¬
tio ȩxortationis. ex pansio manuu̾̃ incuruatio ee¬
mium. ⁊ alia eiꝰ modi. alia indictis costant sic ẽ tel¬
nitatis inuooatio ⁊q̃ͣqũiq inhunc modũ. Erã¬

Expanded text:
 nobis intercedit. Vel missa dicta est sicut quidam putant ab emittendo; quia tempore quo sacerdos incipit consecrare corpus Domini, catechumeni foras emittuntur. Lecto enim evangelio dichumenus adest, exeat foras. Catechumeni sacris mysteriis interesse non debent, quae non nisi baptizatis fidelibusquaedam sacramenta in Ecclesia in quibus etsi principalitesalus non constet. tamen salus ex eis augetur, in quantum devotio exercetur. Haec licet in praesenti omnia enumerari non possint, quaedam tamen intermittere non oportet pro exemplo universorum. Ex his igitur sacramentis alia constant in rebus, qualia sunt aqua aspersionis, susceptio cineris, benedictio ramorum et cereorum, et caetera talia. Alia autem constant in factis qualia sunt signaculum crucis, exsufflatio exorcizationis, expansio manuum, incurvatio genuum, et alia hujusmodi. Alia in dictis constant, sicut Trinitatis invocatio, et quaecunque in hunc modum. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
ifiguram. ppea quia scriptura aliquociens dicat
erroris laqueũ nonincid̾ent. uł sisacramenta dĩres¬
ta ⁊ humili fide susciꝑent. aũ scripturas recte intel¬
ligentia tractarent. Nunc autͣ qr insacramentis
dĩ sensum suũ fidĩ p̃fer̾̃ inscripͣtis sac̾s sanũ inter¬
p̾tationis formã ten̾e c̾teniã. Et sit ut sermo u̾ttatis ari¬

Expanded text:
figuram. Propterea, quia Scriptura aliquoties dicat erroris laqueum non inciderent, si vel sacramenta Dei recta et humili fide susciperent, aut Scripturas convenienti intelligentia tractarent. Nunc autem quia in sacramentis Dei sensum suum fidei praeferunt, in Scripturis sacris sanam interpretationis formam tenere contemnunt: et fit ut sermo
Abbreviated transcription (Latin):
wida affici uł maclari iꝑ seuera ͭ mnuiolatus. Sustuo
Tanta ẽ. dignitas ⁊ mumdicia corporis xͥ. ut nec or¬
ledi nonpͣ tu noti potes qui male crede potes.
fogitationes hominũ ut uix quiesc̾e ualant. inhis ma¬
rime qͣquerenda non sunt. Dic̃ gͣ tͥ cortuũ. Qͥo factũ

Expanded text:
 affici vel maculari, et perseverat inviolatus. SustineTanta est dignitas et munditia corporis Christi, ut nec corlaedi non potest; tu noceri potes, qui male credere potescogitationes hominum, ut vix quiescere velint, in his maxime quae quaerenda no
Abbreviated transcription (Latin):
incorpore isto quasi tres parces ęxquibꝰ totũ coppꝰ
una ẽ. Alia pars corꝑis ẽ. inm̃bris illis q̃ iam secuta
fu̾it.c.i. ꝯa. Illi gͦ qui lam deac uita exier̃. quoꝵ
in altari seorsum reserũt᷑ extͣ calicẽ qͣi extra passio¬
nen. qui ip̃am capͣiã ĩmortale ⁊ ĩpassibile demorte
resurrex̃. amplius nonmnoritur̾ neq passur̃ amplus.
& simłr illi qui dehac uita egressi su̾̃t sc̃i. ⁊ cum
ip̃o capite suo iam gloriant᷑ igaudent. expectan¬
tes uip̃i resurrectionẽ carnis sue uĩmortalitatẽ.
iam neq dolorẽ neq passionẽ sensuiͣt ullã. & s simłt
cans eos quiadhuc uiuũt ĩpassionem. donec ipsi
abhac uita ęxeant. ttranseant ad capꝰ suũ. ubi
ampliꝰ nec moriãt᷑ nec paciantur.. Qi corpꝰ ꝓ qͣull¬

Expanded text:
in corpore isto quasi tres partes, ex quibus totum corpus una est. Alia pars corporis est in membris illis, quae jam secuta uilae . » Illi ergo qui jam de hac vita exierunt, quorum  seorsum reservantur extra calicem quasi extra passionem, quoniam ipsum caput jam immortale et impassibile de morte resurrexit, amplius non moriturus neque passurus amplius, et similiter illi qui de hac vita egressi sunt sancti et cum ipso capite suo jam gloriantur et gaudent, exspectantes et ipsi resurrectionem carnis suae, et immortalitatem, jam neque dolorem neque passionem sentiunt ullam, et sunt simul cans eos qui adhuc vivunt in passione, donec et ipsi ab hac vita exeant, et transeant ad caput suum ubi amplius nec moriantur nec patiantur. In his igitu
Abbreviated transcription (Latin):
que post exorcizationẽ sequnt᷑ inbapas
is gͥ cõpl&is uenit sac̾dos ad fontẽ. cõsect᷑ fonsil
quiministrat. s ex eo qͥscĩficat: constare sciatur
sic̾ scriptũ ẽ. Nic ẽ. quibaptiat. Sic̃ enĩ non abono
meliꝰ dat᷑ : nec amalo peiꝰ accipr̃. quia scĩtas sacͥmenti¬

Expanded text:
quae post exorcizationem sequuntur in baptismo. His ergo completis, venit sacerdos ad fontem: consecratur fonsqui ministrat, sed ex eo qui sanctificat constare sciatur, sicut scriptum est: Hic est qui baptizat . Sic enim nec a bono melius datur, nec a malo pejus accipitur, quia sanctitas sacramenti
Abbreviated transcription (Latin):
s legencium ⁊⁊ non intelligenciũ cecitas. neq sacrauitoꝵ¬
Sĩ confusio s p̃sumencium prauitas. hii añ. ꝑicłose
errau̾unt tot manifestis sentenciis et asertionib non
dubiis q̃dam aibigua p̃ferentes. ⁊ inipsis mag̃ mendaciũ
qͣu̾itatem eligentes. non qr ħ ibi mag̃ dicebat᷑: s quia
hoc abillis mag̾ c̾debat᷑. Quid enĩ: Nũqͥ idõ sacram̃tũ
altaris u̾tcas non ẽ. qr figura est: Qͦ nũc mors xͥ u̾itas ẽ.¬

Expanded text:
sed legentium et non intelligentium caecitas, neque sacrorum Dei confusio, sed praesumentium pravitas. Hic autem perniciose erraverunt tot manifestis sententiis et assertionibus non dubiis quidam ambigua praeferentes, et in ipsis magis mendacium quam veritatem eligentes, non quia hoc ibi magnum dicebatur, sed quia hoc ab illis magnum credebatur. Quid enim? Nunquid sacramentum altaris veritatis non est, quia figura? Ergo nec mors
Abbreviated transcription (Latin):
temporis tũ ad huc cũ tp̃s postulabat passurus fus
Si gͣ heẽ potuit ut ipse se ipsum manib gestare
& discipłis sñ corrupt̾one sui edendũ distribuere
et tñ ip̃e qͥdedit ⁊ ꝗͥ dabitur .&. qui portauit e
qͥ portabatur idẽ eẽt. qd mirũ est. si dr̃ qr in eor¬
dabatur : non duo s umus ipse fuit᷑. Quomodo¬
enim inmortał nondabatur qr inuisibiłr sume¬
batur incorruptibilit̾ man ducabatur
Innisibilt sumebatir qͥtum ad formã dico ꝓͥam corꝑis¬
sui. Inuisibiłt enim siebat᷑. quia ineo ꝗ sumebatur
&. qd erat nonuidebatur. Si gͦ ineo q dabat ꝙ ip̃e

Expanded text:
tamen adhuc, cum tempus postulabat, passurus fuit. Si ergo hoc esse potuit ut ipse seipsum manibus gestaret, et discipulis sine corruptione sui edendum distribuit, et tamen ipse qui dedit et qui dabatur, qui portavit et qui portabatur, idem esse, quid mirum est si diciturdabatur non duo, sed unus ipse fuit? Quomodo mortalis non dabatur qui invisibiliter sumebatur, et incorruptibiliter manducabatur? invisibiliter sumebatur quantum ad formam dico sui. Invisibiliter enim sumebatur quia in eo quod sumebatur et quod erat non videbatur. Si ergo in eo quod dabat, quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
scariothis. S ut dic̃ beatꝰ augustinus nosic̾ putãt
quidam negligent̾ legentes tunc iudas xͥ corpus
accepit. Intelligendum ẽ. enum qd iam om̃ib distribue¬
rat sacrm̃tũ corporis ⁊ sanguinis sui. Ubi ⁊ tpse iuda ᷤ
erat sic̃ sc̃s lucas euidentissime narrat. Ac deiñ ad hoc
anctam atq porrectaui : suũ exprimit traditorem.
fortassis ꝑpanis sũc tionẽ illius significans fic tionẽ. Hon
om̃ia enim quetingunt᷑ abluunt᷑ s ut inficiant᷑ non¬
nulla stingunt᷑. Si aut̃ bonũ aliqͥ significat ħ tincto
eidem bono ingͣtũ nõinm̾ito ẽ. secitura dampnat̾o łt¬

Expanded text:
Iscariotae. Sed, ut dicit beatus Augustinus, non, sicut putant quidam negligenter legentes, tunc Judas Christi corpus accepit. Intelligendum est quod jam omnibus distribuerat sacramentum corporis et sanguinis sui, ubi et ipse Judas erat, sicut sanctus Lucas evidentissime narrat. Ac deinde ad hoc nctam atque porrectam suum exprimit traditorem, fortasse per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur abluuntur, sed ut inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquid hic significat tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio
Abbreviated transcription (Latin):
anno aioħe baptitatꝰ ẽ. nonnecessitate s dispeisa¬
tione. ut lauacrũ emundandis scificaret. De hine
apłos ministros eu̾głii conuocans regnũ celoruu
inara erucis pr̃i offerens mortẽ sustinuit. uͥ sre¬
dentib inse mortis timorem tolłet. ⁊amorte resn

Expanded text:
anno a Joanne baptizatus est; non necessitate, sed dispensatione, ut lavacrum emundandis sanctificaret. Dehinc apostolos ministros Evangelii convocans regnum coelorumin ara crucis Patri offerens mortem sustinuit, ut credentibus in se mortis timorem
Abbreviated transcription (Latin):
quiductu scripture sacre ad bona eleual¬
ẜ unem deorsum trait qͥeadem docente s¬
inmal p̾ss iacet agnoscit. Ipse aptꝰ ẽ. ppͣ dĩ inunũ con¬
uocare. ꝙ et eleuatꝰ oꝑe exempla bonitatis ostñdit. et
inclinatus humilitate infirmitatẽ suam u̾acit̾ agnos¬
cit. Signa gͦ eu̾glica durabiliora s ilonguis audiunt᷑
ꝗͣ tube legis. quia uor uet̾is testamenti ad tp̃s iudeis
fines orbis terrar᷑ exiuit. iusq infinẽ scłi ñ cessab̾¬

Expanded text:
qui ductu Scripturae sacrae ad bona elevatqui ductu Scripturae sacrae ad bona elevatur. Funem deorsum trahit qui eadem docente in malis pressus jaceat agnoscit. Iste aptus est populum Dei in unum convocare, qui et elevatus opere exempla bonitatis ostendit, et inclinatus humilitate infirmitatem suam veraciter agnoscit. Signa ergo evangelica durabiliora sunt, et longius audiuntur quam tubae legis, quia vox Veteris Testamenti ad tempus Judaeis fines orbis terrarum exivit et usque in finem saeculi non cessab
Abbreviated transcription (Latin):
orimus pp̃ instituit cereũ magnũ insabbatosõ
pasche bñdici. quẽ diaconus accepta bnedicto
hum antcatẽ inigne diuinitatẽ. quicathicumins
ad baptismũ p̃cedit illuminans. sic̃ olim coluna
ignis filios isrł mare rubrũ transeuntes p̃cessit
ꝑignem illuminans. iobũbrãs ꝑnubem. Subead
figura iuxta consuetudinẽ antiꝗͣ indie paschah
untur.
ignoꝵ usꝰ auet̾i testamento assumptus est.
uͥ tube argentee ad nõ ductiles fĩ p̃cipuñ.
quib multitudo popł conuocari debuiss Adsim¬
litudinẽ har̃ tubar̃ signa ex metallo aeris inedia
facta sunt. ad corda fidelium excitanda uit ꝑea sig̃
detirr qñ debeant inunũ conuenire. Uasa ista
metallina ora predicantiũ significant plectri
ferreum quo int̾iꝰ tũduntur ut sonũ emittau
lingue sunt eoꝵdẽ. Finis aut̃ mensitra uite s
⁊ conuersationis mod̾ qui inscriptura ꝓontt
Fimis manu tenetir. qñ scriptura opere
ad impletit&. Fimem sursum sequitur

Expanded text:
Zozimus papa constituit cereum magnum in Sabbato sancto paschae benedici, quem diaconus accepta benedictihumanitatem, in igne divinitatem. Qui catechumenos ad baptismum praecedit illuminans, sicut olim columna ignis filios Israel mare Rubrum transeuntes praecessit, per ignem illuminans, et obumbrans per nubem . Sub eadem figura juxta consuetudinem antiquam in die paschali untur, ignorum usus a Veteri Testamento assumptus est, ubi tubae argenteae a Domino ductiles fieri praecipiuntur quibus multitudo populi convocari debuisset. Ad similitudinem harum tubarum signa ex metallo aeris in Ecclesia facta sunt ad corda fidelium excitanda, ut per ea signum detur quando debeant in unum convenire . Vasa ista metallina ora praedicantium significant. Plectra ferrea quo interius tunduntur, ut sonum emittant, linguae sunt eorumdem. Funis autem mensura vitae est, et conversationis modus qui in Scriptura proponitur. Funis manu tenetur, quando Scriptura opere adimpletur. Funem sursum sequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
bemꝰ. sic̃ scͥptũ ẽ. Deu̾rginib p̃ceptũ dñĩ non habeo.
et ipse dñs deuoluntarus eun ichis loquens adiecit.
nec cuiꝗͣ nec̾etatẽ inpono. qͥuult ẽt̃ sac̾dos ipse se
uestiat. ⁊ ing̃ssutꝰ ad sc̃a adu̾ec̃da tegẽda uolun¬
tarie munĩt᷑ castitatis assumat. Notandũ uͦ
q saẽdotib inferioris ordinis neq tutuca datur
mina aurea. quib soli utunt᷑ pontifices .i. sũmi

Expanded text:
bemus, sicut scriptum est: De virginibus praeceptum Domini non habeo . Et ipse Deus de voluntariis eunuchis loquens adjecit: nec cuiquam necessitatem impono. Qui vult esse sacerdos ipse se vestiat, et ingressuris ad sancta, ad verenda tegenda voluntarie munimentum castitatis assumat. Notandum vero quod sacerdotibus inferioris ordinis, neque tunica datur mina aurea; quibus soli utuntur pon
Abbreviated transcription (Latin):
cere puto. si din̾s qr tale dedit: quale uoluu. et rui¬
sum quale dedit ip̃e nouit. Idõ enim cale dadic qͣle
aut̃ ipse nouit qͣle oeoit qͥa sapĩa erat in onpotuit
ignorare qͥ fuit ppea leuiꝰ se questione absoluit : et
fortassis tuciꝰ inseuiet ip̃o subsistit. qui nondic ic mor¬
tale dedit neuideat᷑ dr̃e oͣc sacramenta dignitatem
nͨ dicit in mortalem dedit ne estunet᷑ c̃de ccͣ eã q̃ ixͦ

Expanded text:
cere puto, si dicimus quia tale dedit quale voluit; et rursum quale dedit, ipse novit. Ideo enim tale dedit quale autem ipse novit quale dedit, quia sapientia erat; et non potuit ignorare quod fuit, propterea levius se quaestione absolvit, et fortassis tutius in semetipse subsistit, qui non dicit mortale dedit, ne videatur dicere contra sacramenti dignitatem, nec dicit immortale dedit, ne existimet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ qr̃. utr̃ mai sit sac̾mentũ ꝗͣ baptismus. S sic̃
sac canones diffiniũt. utrũq magñ oĩo ẽ. sac̾ment̃
manuum. ineo ꝙ a soł sũmis pontificib celebiatur
maiori uideat᷑ reu̾encia colendũ. S ħ duo tra ꝯninc¬
ta s̃ inopat̾one salutis. ii nͥ morte int̾ uon. ente oĩo¬

Expanded text:
sacramentum quam baptismus. Sed sicut sacri canones definiunt, utrumque magnum omnino est sacramentum, et manuum in eo quod a solis pontificibus celebratur, majori videatur reverentia colendum, sed haec duo ita conjuncta s
Abbreviated transcription (Latin):
necc̃iũ fit. cũ tã sollicite uniu̾sis cauet᷑. ne forte sñ
ipso abhac uita subtͣhantuꝵ. Manifestũ ẽ. aũ d pͥmis
temporib oĩs unctio crismatis ꝑsolos pontifices fie¬
bat. S et p̾ea ꝗͣ institutũ ẽ. ut baptiatũ sac̃dos
inũtice liniat. consignatio tñ frontis: solis pontifi¬
cib reseruat᷑. Solꝰ enĩ pontifex frontẽ consigna¬

Expanded text:
ne ipso ab hac vita subtrahantur. Manifestum est autem quod primis temporibus omnis unctio chrismatis per solos pontifices fiebat. Sed et posteaquam institutum est, ut baptizatum sacerdos in vertice liniat, consignatio tamen frontis solis pontificibus reservatur. Solus enim pontifex frontem consigna
Abbreviated transcription (Latin):
liquores om̃s aqͣ purificant᷑. et siquid alio quolib
iliquore tac tũ fu̾it. aqͣ abluitꝰ ut emũdet᷑. pp̾ea insoli
aꝗͣ sac̾ment̃ emundat̾onis ꝯstat. sic̃ scriptũ ẽ. Nisi qͥs .r.¬
F.e .a.i.s.s. de forma baptisini.
aptisini forma iam olim indi luo p̾cessit. ut in
figurã saluandoꝵ octo aĩe ꝑlignũ salue facte sit̃¬
Simba ⁊ in mari rubro. uͥ aqͣ baptismũ et rubor sangui¬
nem p̾ferebat. Simiłt inaqͣ asꝑsionis. cui cinis rufe

Expanded text:
liquores omnes aqua purificantur. Et si quid alio quolibet liquore tactum fuerit, aqua abluitur, ut emundetur. Propterea in sola aqua sacramentum emundationis constat, sicut scriptum e. CAP. XV. De forma baptismatis. Baptismi forma jam olim in diluvio praecessit, ubi in figura salvandorum octo animae per lignum salvatae sunt. Similiter et in mari Rubro, ubi aqua baptismum, et rubor sanguinem praeferebat. Similiter in aqua aspersionis cui cinis rufae
Abbreviated transcription (Latin):
aqͣcũꝙ . ꝑͣ. siue in quoẽq loco et qͣlic̾q intentione
suꝑ panẽ et uinũ ꝓlata effectũ consectionis et sc̃¬
ficationis habe. qͣi sacramĩta dĩ sic instituta sint
ut nullam oꝑandi rõnẽ admittãt.s tumultuosa
qͣdam uuolenta atq irroabili ꝑtinacia sinõ oñ
imentione aut uoliuitate oꝑantiũ ad estec tũ ꝓce¬
dant. Ego filiũ meũ forte adbaluea tulam. ue¬
ni adaqͣ nõut baptirarẽ s ut balnearẽ. nõ ut sa¬
ceuentũ darẽ s ut sordes ab luerẽ. ł carnẽ foue¬

Expanded text:
que persona sive in quocunque loco et qualicunque intentione super panem et vinum prolata, effectum consecrationis et sanctificationis habere, quasi sacramenta Dei sic instituta sint, ut nullam operandi rationem admittant; sed tumultuosa quadam et violenta atque irrationabili pertinacia sine omni intentione aut voluntate operantium ad effectum procedant. Ego filium meum forte ad balnea tuleram. Veni ad aquam non ut baptizarem, sed ut balnearem: non ut sacramentum darem, sed ut sordes abluerem, vel carnem fove
Abbreviated transcription (Latin):
Postremo ablatꝰ adbaptismũ paruulus uint̾rogatꝰ
na iniquitate obligatꝰ ẽ: aliena fide ⁊ confessione sal¬
uatur. Post abrenuntiatonem factam ungit᷑ oleo
sacro inpectore. tamꝗͣ muniat᷑ adil s hostẽ. neei
deinceps mnoxia iuumunda ꝑsuad̾e possit. Ungit᷑
unt̃ scapulas uͥ uigor portandi on̾is ẽ. ut farcituoi¬
nem accipiat adportandũ onꝰ dĩ demñ int̾rogatur

Expanded text:
rogatusna iniquitate obligatus est, aliena fide et confessione salvatur. Post abrenuntiationem factam, ungitur oleo sacro in pectore tanquam muniatur adversus hostem, ne ei deinceps immunda et noxia persuadere possit. Ungitur et inter scapulas, ubi vigor portandi oneris est, ut fortitudinem accipiat ad portandum onus Domini. Deinde interrogatur
Abbreviated transcription (Latin):
tam ineduliũ ꝓposuit. ut ꝑcibũ carnis adgꝰtũ inuitare
diuinitatis. S ne rursũ humana infixmitas contactũ
carnis ĩ assumptione horesc̾et. consucti ⁊ principał
inuno foueret᷑ ⁊fides in alt̾o edificaretur. Eouetur
enim sensꝰ in uno dũsolita tantũ iconsueta ꝑcipit. ed¬
ficatur aũ fides in alt̾o dũ ineo qͥuidet. quale sit illd
qd nonuidet iagnoscit. Proponit᷑ gͥspẽs panis uuns¬

Expanded text:
tam in edulium proposuit, ut per cibum carnis ad gustum invitaret divinitatis. Sed ne rursum humana infirmitas contactum carnis in assumptione horreret, consueti et principalis in uno foveretur, et fides in altero aedificaretur. Fovetur enim sensus in uno dum solita tantum et consueta percipit. Aedificatur autem fides in altero, dum in eo quod videt quale sit illud quod non videt agnoscit. Proponitur igitur species pan
Abbreviated transcription (Latin):
arrianos ꝑiupositionẽ manꝰ occidñs. ꝑ une łõnẽ uͦ¬
sacͥ cͥsmatis. adg̾ssũ catholice ecte oriens refornia
uit. Ham qui solũ sacramentũ foris acceꝑint
intus ꝑmpositonẽ manꝰ spm̃ accipiunt. P lac̾uit ũ
eos qͥ se baptiratos nesciu̾t. ⁊ sui baptismaus testes
non hñt sine cͣe latione baptirare. quia fac lũ dici
nondeb : qd factũ ẽẽ nescit᷑. Qr̃ idehis qͥ u̾mice

Expanded text:
Arrianos per impositionem manus Occidens, per unctionem vero chrismatis ad ingressum catholicae Oriens reformavit. Nam qui solum sacramentum foris acceperunt, intus per impositionem manus spiritum accipiunt. Placuit tamen eos qui se baptizatos nesciunt, et sui baptismatis testes non habent, sine cunctatione baptizari; quia iteratum dici non debet, quod factum esse nescitur. Quaeritur
Abbreviated transcription (Latin):
si mextinquibilem seruauit int̾ uͥgines sapien¬
offerunt. ⁊ ꝓipsis spondendo qͣi fidei uissores ad dm̃
fiunt: Elu pp̃ea patͥni uocantꝰ᷑. qͥa regenerandõ ad uitam
nouã offerunt. ⁊ quodammͦ auecores fiunt regeneraeĩis
pp̃ea fortassis nespũal cognatio cui reuerentiã exibe
oporcebat. passini diffusa inmatͥinonii copula obeẽ
potuiss S qͣdam ecle hauc consuetudinẽ nonseruat
ples ad suscept̾onem paruuloꝵ adinttentes. Hoc suns
ł confirmatus. S nec mͦi c̃o pres ł cõmat̾s fac̾e possit¬
iussores st̃ ꝓhis ꝗͥ inbaptismo suscepũt. uͥ eos cũ adle¬
gitimam etatẽ ꝑuen̾int admoneant fidem rec tam
icõu̾sat̾onẽ bonam cꝰstodire. Aũ om̃ia simnbolũ ⁊oronẽ
dnicam  upsi teneant et eis insinuent ꝓquoꝵ fide

Expanded text:
si inexstinguibilem servaverit, inter virgines sapienofferunt, et pro ipsis spondendo quasi fidejussores ad Deum fiunt. Hi propterea patrini vocantur, quia regenerandos ad vitam novam offerurtassis ne spiritualis cognatio, cui reverentiam exhibere oportebat, passim diffusa, in matrimonii copula obesse potuisset. Sed quaedam Ecclesiae hanc consuetudinem non servant, plures ad susceptionem parvulorum admittentes. Hoc similvel confirmatus. Sed nec monachi compatres aut commatres facere possquos in baptismo susceperunt, ut eos, cum ad legitimam aetatem pervenerint, admoneant fidem rectam et conversationem bonam custodire. Ante omnia symbolum et orationem Dominicam ipsi teneant, et eis insinuent, pro quorum
Abbreviated transcription (Latin):
mortale portabat : ⁊ hoc ipsi indubitant᷑ ꝓfitemur
nitatem. quia si mortalem fuisse nõ c̾demꝰ mortuum
negaremus. Humana gͦ natura in xͦ mortał fuit s uo¬
luntate non necessttate. Ereo enim quo ꝑgrãm aboi
pecẽo munda u̾bo dĩ inunitate pͣe uincta ẽ. ab omni¬
necessitate mortis ⁊ debito lib̃a facta ẽ. ut nichil
potuiss Sic gͦ sponte mortalitatẽ portauit qͦ usq
mortẽ gͦ starec. ⁊ ita mortalitatẽ depon̾et. Quia gͦ uo

Expanded text:
mortale portabat, et hoc ipsi indubitanter profitemur manitatem; quia si mortalem fuisse non crederemus, mortuum negaremus. Humana ergo natura in Christo mortalis fuit, sed voluntate, non necessitate. Ex eo enim quo per gratiam ab omni peccato munmortis necessitate et debito libera facta est, ut nihil potuisset. Sic ergo sponte mortalitatem portavit quousque mortem gustaret et it
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ rõne ł auctoritate ꝓbes ignoro. S nos uit̾im non
contendimus. utrũ aliqs qͥ baptisini sacramentũ ꝑcep¬
turꝰ non ẽ. ista hr̃e possit. ħ solo dũ taxat constante
adduci possent. s nos q̃ suꝑius ĩtractãtũ sacm̃torũ
adid ipsum ꝓbandũ posuimus neqͣqͣm tt̾m replicandũ

Expanded text:
 vel auctoritate probes ignoro. Sed nos interim non contendimus utrum aliquis qui baptismi sacramentum percepturus non est; ista habere possit, hoc solo duntaxat constante, adduci potuissent, sed nos quae superius in tractatu sacramentorum ad idipsum probandum posuimus: nequaquam iterum replicanda
Abbreviated transcription (Latin):
sacramentis instruendi s̃. uͥ ꝑea quident intelligant
non defuer̃ sacram̃ta salutis. q̃ p̃cesser̾ inp̃patitio¬
nem isignũ redemptionis q̃ ꝯpleta ẽ. in morte xͥ. Pri¬
ma namq etate abel agnum occidit insacrificio figu¬
regens nigi nondesinit. Tercia oeate abraham ꝓfilio
nente sola hunanitas dolorem mortis sustinuit.
Uio slem educ ł̾ ẽ. popłs isrł deegipto ꝑmare rubrũ
incolumpna ignis inubis. sicut fideles dĩ detene¬
briit pęcẽ libant᷑: renouati ꝑ sacramentũ bap¬
tisria sanguinẽ onsecratum ipsũ fide sequen¬
tes inquo ẽ inubes humanitatis iignis duuni¬
lanio Quiarta ouate inierłm regnũ popi dĩ sub¬
bima tͭ p̃ale p̾figurans et̾num. inquo pranceps
pacis prͣ futuri sch: fideles suos aduisionẽ et ne
cessorem filium reliquid. ut ostũdatur quia ad fu¬
ture pacis quietẽ ꝑuenire nonpossunt. qui inpre¬
senti uita cc̃ tribulationes ⁊ temptationes uin

Expanded text:
struendi sunt, ut per ea quae vident, intelligant salutis quae praecesserunt in praeparationem et signum redemptionis, quae completa est in morte Christi. Prima namque aetate Abel agnum obtulit in sacrificio figuregens mergi non sinit. Tertia aetate Abraham pro filio  inviolabili permanente sola humanitas dolorem mortis sustinuit. Postea eductus est populus Israel de Aegypto per mare Rubrum in columna ignis et nubis, sicut fideles Dei de tenebris peccati liberantur, renovati per sacramentum baptismi Christi sanguine consecratum; ipsum fide sequentes in quo est et nubes humanitatis et ignis divinitatis. Quarta aetate in Jerusalem regnum populi Dei sublimatur temporale, praefigurans aeternum; in quo princeps pacis, pater futuri saeculi , fideles suos ad visionem aeternae cessorem Filium reliquit, ut ostendatur quod ad futurae pacis quietem pervenire non possint, qui in praesenti vita contr
Abbreviated transcription (Latin):
Triñ telit xano uestis candida. ũ qͥpͥme natiui¬
tatis decorem uetustatis pãmi obfuscau̾at habitu
regenerationis głe p̃ferat indim̃tũ. Tegr̃ et iã
pͥ sacm uncłonem cap̃ eiꝰ sacro uelamine ut intel¬
lgat seo diademate regali ⁊ sac̾dotali dignitate¬

Expanded text:
ristiano vestis candida, ut qui primae nativitatis decorem, vetustatis pannis obfuscaverat, habitu regenerationis gloriae praeferat indumentum. Tegitur etiam post sacram unctionem ejus caput sacro velamine, ut intelligat se diademate regni, et sacerdotali, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ p̃t. ĩ qñ non ẽ. inpossibilitate. udcͥco iuste bona uolũ¬
tas c̃ dilec Rone fidĩ sue nondespicit᷑ quãuis abeo qͥ for
sacrimento aqͣ ꝑcipiendo articło necessitatis p̃prediat᷑.
Uis nosse plenius. utrũne rõ ħ alicubi auctoritate ma¬
auc toritates tã manifette uideant᷑ ut deu̾itate ipsari
dubitari nonpossit: Audi tñ adhuc aliud. si forte
euidencius tͥ demonstrari possit. dequo dubitari nõ
debes. Beatꝰ aug̃ in libro deimico baptismo. sic ait. lid¬

Expanded text:
co juste bona voluntas cum devotione fidei suae non despicitur, quamvis ab eo quod foris est sacramento aquae percipiendo articulo necessitatis praepediatur. Vis nosse plenius an ne ratio haec alicubi auctoritate maemoravimus auctoritates tam manifestae videantur, ut de veritate ipsarum dubitari non possit? Audi tamen adhuc aliud si forte evidentius tibi demonstrari possit, de quo dubitari non debes. Beatus Augustinus in libro De unico baptismo sic ait:
Abbreviated transcription (Latin):
nisi actualr̃ ꝑcepto sacͣm̃to baptis .m. au.¬
elent quidam siue curiose sine studio sei¬
quirere. utrne aliquis pꝰ indictum publioe
ppositum baptis iacis sacrauientũ saluari pꝰ fit. nͥ
ac tualt̃ ipsum sacrament̃ baptismi ꝑcipiat. u¬

Expanded text:
nisi actualiter percepto sacramento baptismi. Solent quidam sive curiose, sive studiose inquirere, utrum aliquis post indictum et publice propositum baptismatis sacramentum salvari possit, nisi actualiter ipsum sacramentum baptismi percipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
cilium montis: ut illic eũ p̃cipitarent. Ipse ut osti¬
det sequidem aii morialem esse sustinuit ut tenct
et ut it̾mi demonstiaret. qr uoluntate non necessta¬
te. mortalitatẽ ferebat ẽt passibilitaiẽ. nonsustiui¬
I ut precipitaretim. Cũ enim esset ducendꝰ mni
batur iquantum uoluit nontenebat᷑. Quantũ
uoluit ⁊ qñ uoluit naturã mortalitatis admisit.
subtrax̃. cum ab eis ten̾etur. et transiens lib ꝑme
dium illoꝵ ibat. G fortitudo corꝑis sola ineo lau¬
danda ẽ. nonu̾tꝰ dĩtatis. Nonita cõuenit. S er¬
buit se qualẽ uoluit ad mittẽs adse exeo qdͥ sponte
portabat. qͣtũ uoluit. Sigͦ naturã. xͦ mortalitatis

Expanded text:
cilium montis, ut illinc eum praecipitarent . Ipse autem ut ostenderet se quidem mortalem esse, sustinuit ut teneretur; et ut iterum demonstraret, quod voluntate non necessitate mortalitatem et passibilitateum praecipitarent. Cum non esset ducendus, tebatur, et quantum voluit non tenebatur. Quantum voluit, et quando voluit, naturam mortalitatis admisit. subtraxerit, cum ab eis teneretur, ut transiens liber per medium eorum iret? Ergo fortitudo corporis sola in ea laudanda est, non virtus deitatis. Non ita convenit, sed exhibuit se qualem voluit, admittens ad se ex eo quod sponte portabat quantum voluit. Si ergo Christus mortalitatis
Abbreviated transcription (Latin):
eũm ꝑmortẽ totam exueret aliqñ exparte qnͣ uoluit
deposuit. & rursimmi qñ uoluit recepit. ut hoc in ip¬
so ꝓbaret quia in ꝗͣtũ eam sustinuit exnecessitate
non eẽt. qui sic ꝓpotestate inqͣtũ uoluit eã nõ hr̃e¬
sustinere omino non posi. Legit᷑ meuglio qd d iho ł cũbui¬

Expanded text:
er mortem totam exueret, aliqua ex parte, quando voluit, deposuit, et rursum, quando voluit, recepit, ut in hoc ipso probaret quia in quantum eam sustinuit, ex necessitate non esset, qui sic pro potestate in quantum voluit eam non habesustinere omnino non pos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdẽ iã deinceps non pot̾at cͥcũcisio adsalittẽ ꝑcipi si
duntaxat ꝗb in iuncta fu̾at. sñ ꝑido salutis cõteo¬
ni. Rursum. ꝗͦ admodũ inprincipio baptismꝰ aiohe
nonnouerant erudirent᷑. sic̃ in nouissimo a qbꝰdam
fidelib cͥcumcisio dispensatorie ẜ solũ sacram̃tũ
suscipiebat᷑. uthi qui cͥcũcidi consueu̾iant: nõ scn¬
dalirarentitꝵ. quando homines ceꝑu it p̃ci¬

Expanded text:
 jam deinceps non poterat circumcisio ad salutem percipi, duntaxat quibus injuncta fuerat sine periculo salutis contemni. Rursum quemadmodum in principio baptismus a Joanon noverant erudirentur, sic in novissimo a quibusdam fidelibus circumcisio dispensatorie secundum solum sacramentum suscipiebatur, ne hi qui circumcidi consueverant scandalizarentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ł sponte fidĩ adquiescentes digni regen̾atione
spuali iudictrentuꝵ. ł c̾de nolentes mico aꝑcep¬
Tone sacram̾ti dĩ uelut indigni repellerentut
el doptinendam naniq salutẽ icͥco arbituni homini
consulendũ ẽ. qm̃ opꝰ silucis uolinitarrũ ẽẽ opor¬

Expanded text:
ut vel sponte fidei acquiescentes digni regeneratione spirituali judicarentur, vel credere nolentes merito a perceptione sacramenti Dei velut indigni repellerentur. Ad obtinendam quippe salutem idcirco arbitrium hominis consulendum est, quoniam opus salutis volun