comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
currat : Suffrag&ur
manibus uenter uentri
operentur manus: In ipsa
igitur corporis positiono
accepimus quod in actio¬
ne seruemus : Nimisitaq
turpe est : non imitari
quod sumus
uniculi nomine: aliquan¬
dofides ex primitur :
Sicut scriptumest suni¬
culus triplex difficile rũ¬
pitur : quia uidelic & fides
quae de cognitione trini¬
tatis ab ore p̃dicantium
texitur. fortis inelectis
permanens : insolo repro¬
borum corde dissipatur:
mopere manere uir tutes
subita repl&us gratia&
accepit latro & seruauit
incruce:
idem latro habuit : qui
regnaturum dñmcredi¬
dit: quem secũm parit̃
morientem uidit: Spem
habuit: qui regnieius adi¬
tum postulauit dicens:
Memento merdum uene¬
ris in regnũ tuum: Carita¬
tem quoq in morte suaui¬
uacit̃ tenuit : qui fratrẽ
& conlatronem prosimili
scelere morientẽ & de
iniquitate sua arguit : & ei
uitam quam cognõuerat
p̃dicauit dicens: neq tuti¬
mes dm̃ quod in eadem dãp¬
gessit : Ille quitalis adcru¬

Expanded text:
currat, suffragetur manibus venter, ventri operentur manus. In ipsa igitur corporis positione accipimus quod in actione servemus. Nimis itaque turpe est non imitari quod sumus. Funiculi nomine aliquando fides exprimitur, sicut scriptum est: Funiculus triplex difficile rumpitur ; quia videlicet fides, quae de cognitione Trinitatis ab ore praedicantium texitur, fortis in electis permanens, in solo reproborum corde dissipatur. mopere manere virtutes subita repletus gratia, et accepit latro, et servavit in cruce. Fidem namque habuit qui regnaturum Dominum credidit, quem secum pariter morientem vidit. Spem habuit qui regni ejus aditum postulavit, dicens: Memento mei cum veneris in regnum tuum. Charitatem quoque in morte sua vivaciter tenuit, qui fratrem et colatronem pro simili scelere morientem de iniquitate sua arguit, et ei vitam quam non cognoverat praedicavit, dicens: Neque tu times Deum, qui in eadem dagessit . » Ille, qui talis ad cru
Abbreviated transcription (Latin):
uod promisit homo in
baptis mate minime
seruauit : & quiesse fide¬
lis debuit ad exercenda
praua opera ad concupis¬
cendas mundi pompas di¬
lapsus est : Vide amus siã
scit plangere quoderra¬
uit : aput miseri cordẽ
namq: iudicẽ necille fal¬
lix abebitur qui adueri¬
tatẽ reuertitus : &iam
post quammentitur : quia
penitentiam suscipit ipse
suo iudicio hocquoderra¬
uimus abscondit : & ingre¬
mio fidei colligit:
er sc̃e fidei credulitatẽ.
ab omni potente dõ cognos¬
cimur : Sicut ipse desuir
ouibus dicit: ego sum par¬
torbonus & cognos comear
& cognoscunt me meae:
ic sunt uniuersi consisten¬
tes infide sicut multamem¬
bra uno continentur in
corpore : quae ꝑ officium
quidẽ diuersa sunt sed
quo sibi uicissim congru¬
unt unum fiunt: unde
fit ut pes ꝑ oculũ uideat.¬
& perpedes oculigradian¬
tur : Orrauditus aurium
auribus oris lingua con

Expanded text:
uod promisit homo in baptismate minime servavit, et qui esse fidelis debuit, ad exercenda prava opera, ad concupiscendas mundi pompas dilapsus est. Videamus si jam scit plangere quod erravit. Apud misericordem namque judicem nec ille fallax habebitur qui ad veritatem revertitur etiam postquam mentitur: quia poenitentiam suscipit, ipse suo judicio hoc quod erravimus abscondit, et in gremio fidei colligit. Per sanctae fidei credulitatem ab omnipotente Deo cognoscimur, sicut ipse de suis ovibus dicit: Ego sum Pastor bonus, et cognosco meas oves, et cognoscunt me meae . Sic sunt universi consistentes in fide, sicut multa membra uno continentur in corpore: quae per officium quidem diversa sunt, sed quo sibi vicissim congruunt, unum fiunt. Unde fit ut pes per oculum videat, et per pedes oculi gradiantur, ori auditus aurium auditum oris lingua con
Abbreviated transcription (Latin):
OM NTARELIN¬
QUEN TIBUS ETCŨ
EN TIBUS
nfine saeculicum dõ iudi¬
ces ueniunt quinuncpro
dõ iuste iudicantur : tunc
eorum lux tanto latiurs emi¬
cat. quanto eos nuncmanus
ꝑ sequentiũ durius angus¬
tat : tuncreproborũ oculis
patescit quod caelestipo¬
tes tate sub nixi sunt : qui
terrena omnia sponte reli¬
querunt
Electis suis ueritas dicit:
uos quis ecutiestis me. in ra¬
generatione cumsederit
filius hominis in sede ma

Expanded text:
omnia relinomnia relinquentibus, et cum entibus. In fine saeculi cum Deo judices veniunt qui nunc pro Deo injuste judicantur. Tunc eorum lux tanto latius emicat, quanto eos nunc manus persequentium durius angustat. Tunc reproborum oculis patescet, quod coelesti potestate subnixi sunt qui terrena omnia sponte reliquerunt. Electis suis Veritas dicit: Vos, qui secuti estis me, in regeneratione, cum sederit Filius hominis in sede ma
Abbreviated transcription (Latin):
ait : percusserunt maxil¬
lam meam : satiatis penis
meis : maxilla mergo ec¬
clesiae peruersi feriunt :
cumbonos p̃dicatores in se¬
cuntur: & quia tunc repro¬
bi grande se aliquid fecisse
estimant. cumuitam p̃dica¬
torum necant: post per¬
cussionẽ maxille abte sub¬
iungitur: Satiatis̃ penis
meis: illa quippe eos pena
satiat : quae mentẽ eccłe
p̃cipuȩ castigat:
Rursum scriptumẽ : con¬
clusit me dr̃ aput iniquũ:
& manibus impiorum me
tradidit: Electorũ popu¬
lus aput iniquũ conclu di¬
tur. cum eius caro antiqui
hostis per secutionibus tẽ¬
poraliter datur : qui non
sp̃ui sed manibus impiorũ
traditur. quia quo hunc
inmente capere neque unt.:
eo contra carnẽ illius cru¬
delius in ardescunt
Per secutores scae fidei:
martyribus adhuc incor¬
pore positis restiterunt:
post solutionẽ uero corpo¬
rũ apparen tibus nuraculis
in fugam uersi sunt : quia
pauore conterriti. aperse¬
cutione fideliũ cessauerunt:
DCCLECTIS

Expanded text:
ait: Percusserunt maxilait: Percusserunt maxillam meam, satiati sunt poenis meis . Maxillam ergo Ecclesiae perversi feriunt, cum bonos praedicatores insequuntur. Et quia tunc reprobi grande se aliquid fecisse aestimant, cum vitam praedicatorum necant, post percussionem maxillae apte subjungitur: Satiati sunt poenis meis. Illa quippe eos poena satiat quae mentem Ecclesiae praecipue castigat. Rursum scriptum est: Conclusit me Deus apud iniquum, et manibus impiorum me tradidit . Electorum populus apud iniquum concluditur, cum ejus caro antiqui hostis persecutionibus temporaliter datur. Qui non spiritui, sed manibus impiorum traditur; quia quo hunc in mente capere nequeunt, eo contra carnem illius crudelius inardescunt. Persecutores sanctae fidei martyribus adhuc in corpore positis restiterunt. Post solutionem vero corporum apparentibus miraculis, in fugam versi sunt; quia pavore conterriti a persecutione fidelium cessaverunt. De electis
Abbreviated transcription (Latin):
ntiquur hostis eccłe¬
contrahanc quasiden¬
tibus fremit. eamq: quasi
ter ribilibus oculis intue¬
tur qua palios crudelia
exerc& & per alios quae
exerceat prouid&:
Dentes hi huius hostiss̃
bonorũ persecutores
atq carnifices qui ecłe
membralaniant dũ elec¬
tos illius suis per secutioni¬
bus affligunt :¬
culi antĩ qui hostis sunt
hit qui contra eam pro
uident mala quae fiant :
suisq consilus persecuto¬
rum eius crudelitates
inflammant :¬
ntiquus ecđea duersari¬
urfremit contraecdesiã
dentibus suis : dũ ꝑcrude¬
les reprobos in eam in se¬
quitur uitam bonorum
Intu&urhanc terribilib:
oculis : qui a prauorũ con¬
silus ñcessat mala ex qui¬
sere inquibus hanc semꝑ
deerius affligat :¬
ciendumẽ qui a illos pre¬
cipue in sc̃aecclesia repro¬
biper secuntur quos multis
conspiciunt esse profutu¬
ros : quiuitã carnalium
uerbocorreptionis conte¬
runt eosq in ecclesiae cor¬
pore sp̃aliter uertunt :¬
ecte figuralit̃ beatus iob

Expanded text:
ntiquus hostis contra hanc dentibus fremit, eamque terribilibus oculis intuetur, quia per alios crudelia exercet, et per alios quae exerceat providet. Dentes namque hujus hostis sunt bonorum persecutores atque carnifices, qui ejus membra laniant, dum electos illius suis persecutionibus affligunt. Oculi vero hujus hostis sunt hi qui contra eam provident mala quae faciant, suisque consiliis persecutorum ejus crudelitates inflammant. Antiquus Ecclesiae adversarius fremit contra Ecclesiam dentibus suis, dum per crudeles reprobos in ea insequitur vitam bonorum. Intuetur hanc terribilibus oculis, quia pravorum consiliis non cessat mala exquirere, in quibus hanc semper deterius affligat. Sciendum est quia illos praecipue in sancta Ecclesia reprobi persequuntur quos multis conspiciunt esse profuturos, qui vitam carnalium verbo correptionis conterunt, eosque in Ecclesiae corpore spiritaliter vertunt. Recte figuraliter beatus Job
Abbreviated transcription (Latin):
aliudest quod ꝑ scripturã
sacram generalit̃ omnibus
p̃cipitur. aliud qđ specia¬
lit̃ per fectiorib: imperat:¬
restae sub generali iudicio
ñtenentur: Quia & pre¬
cepta generalia uiuendo
uicerunt : Sicut enimñ
iudicantur & pereunt. qui
suadente ꝑfidia legẽ tene¬
rłcontemꝰnunt : ĩta ñ iudi¬
cantur & regnant. qui sua¬
dente pi&ate &iam ultra
generalia diuine legis pre¬
cepta proficiunt
dens plus opere ex hibuit:
quam institutione ꝑmis¬
sionis accepit: Cumenim
accepisr& ut euangelium
p̃dicanr de eu angelia uiue¬
r&. & euangeliũ audientib
contulit : & tam̃ eu angelii¬

Expanded text:
aliud est quod per Scripturam aliud est quod per Scripturam sacram generaliter omnibus praecipitur, aliud quod specialiter perfectioribus imperatrecte sub generali judicio non tenentur, quia et praecepta generalia vivendo vicerunt. Sicut enim non judicantur et pereunt, qui suadente perfidia lege teneri contemnunt: ita non judicantur et regnant, qui suadente pietate etiam ultra generalia divinae legis praecepta proficiunt.dens, plus opere exhibuit quam institutione permissionis accepit. Cum enim accepisset ut Evangelium praedicans de Evangelio viveret, et Evangelium audientibus contulit, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
renis actibus obligatisue¬
rant : in eis tam̃ plus caeles¬
tia quamter rena lucraquae¬
sierunt: Quibus infinedi¬
c&ur: ospes eram & colle¬
gistisme nudus &operuis¬
tis me
lectiuiri omnia relinquen¬
tes ñ iudi cantur & regnant:
qui&i am p̃ceptalegis. perfec¬
tionis uir tute transcendunt.
quianequaquam hoc solũ
quod cunctir diuinalex p̃¬
cipit implere contemptir̃ :
sed prestantiore deside
rio plus ex hibere appe¬
tunt quam p̃ceptis gene¬
ralibus audire potuerunt :¬
lectiquiq extremo iudi¬
cio non iudicantur & reg¬
nant : quiacum auctore suo
&iam iudices ueniunt
Relinquentes quippe omnia
plus promta de uotioneex¬
secutir̃ quam iuberi gene¬
ralit̃ audierunt :¬
petiali ussione paucis ꝑ¬
fectiorib & non generali¬
ter omnib: dicitur. hocqđ
adalescens diues audiuit:
Vade uende omniatua&
reme : sienim sub hoc p̃cepto
cunctor iussio generalis
adstringer& cul papro¬
fecto ess& aliquidnos de
hoc mundo possidere : sed

Expanded text:
renis actibus obligati fuerenis actibus obligati fuerant, in eis tamen plus coelestia quam terrena lucra quaesierunt: quibus in fine dicitur: Hospes eram, et collegistis me, nudus et operuistis me . Electi viri omnia relinquentes, non judicantur et regnant, qui etiam praecepta legis perfectionis virtute transcendunt, quia nequaquam hoc solum quod cunctis divina lex praecepit implere contenti sunt, sed praestantiore desrio plus exhibere appetunt quam praeceptis generalibus audire potuerunt. Electi quique extremo judicio non judicantur et regnant, quia cum Auctore suo etiam judices veniunt. Relinquentes quippe omnia plus prompta devotione executi sunt, quam juberi generaliter audierunt. Speciali jussione paucis perfectioribus, et non generaliter omnibus, dicitur hoc quod adolescens dives audivit: Vade, vende omnire me . Si enim sub hoc praecepto cunctos jussio generalis adstringeret, culpa profecto esset aliquid nos de hoc mundo possidere. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
insede maiestatis suae sede¬
bitis & uos super duo decim
sedes : iudicantes duod etim
tribus irł :
m̃s qui in et clesia modoꝑ
fectisunt : perfectionis suae
rectitudinẽ ꝑ eu angeliũ didi¬
cerunt : Redemptoriergo
nr̃o uniti. eiusq maiestatĩ
coniuncti . cum eo iudices ui¬
debuntur: quimodo ꝑfecta
opera iux ta euangelica pre¬
cepta secutisunt :
Qui in hoc scło p̃ceptis dñi paru¬
it . cum illo post modũ adiu¬
dicandos populos iud ex uenit:
Sicut cuncta selinquentibus
p̃dicatoribus dicitur: Sede
de populis in iudicio dispu¬
tent : qui aduerba dĩ p̃sens
saeculũ perfectae derelin¬
cunt: & illicum dõ post mo¬
dũ iudices ueniunt : qui ei
modo inuolum taria pauꝑ
caelos sursum & terraut
discerner& populũ suum:
Caelos quippe sursum ad¬
uocat : cum hii qui sua omnia
selinquentes conuersatio¬
nẽ caelestis uitae tenuerunt:
ad consedendũ iniudicio con¬
uocantur. atq: cumeo iudices
ueniunt: Terra &i am sur¬
sumuocatur. cum hii quiter¬

Expanded text:
tatis suae, sedebitis et vos super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel . Omnes qui in Ecclesia modo perfecti sunt, perfectionis suae rectitudinem per Evangelium didicerunt. Redemptori ergo nostro uniti, ejusque majestati conjuncti, cum eo judices videbuntur, qui modo perfecta opera juxta Evangelica praecepta secuti sunt. Qui in hoc saeculo praeceptis Domini paruit, cum illo postmodum ad judicandos populos judex veniet, sicut cuncta relinquentibus praedicatoribus dicitur: Sedebde populis in judicio disputent, qui ad verba Dei praesens saeculum perfecte derelinquunt. Et illi cum Deo postmodum judices veniant, qui ei modo in voluntaria paupevit coelos sursum, et terram, ut discerneret populum suum . Coelos quippe sursum advocat, cum ii qui sua omnia relinquentes, conversationem coelestis vitae tenuerunt, ad consedendum in judicio convocantur, atque cum eo judices veniunt. Terra etiam sursum vocatur, cum ii qui ter
Abbreviated transcription (Latin):
Icrediderit & baptizatus
fuerit saluuserit : quiuero
non crediderit. condemp¬
nabitur: s.or tasse unus¬
quisq: aput sem &ipsumdi¬
cat: ego iam credidis aluus
ero: uerum dicit: sifidẽ
operibus ten& : uera&enĩ
fides est : quae in hoc quod
uerbis dicit moribus non
contradicit::
libus dicit paulus apłr:
Consitentur sẽ nosse dm̃ :
factis aum̃ ne gant :
Hiniohannss ait quidicit
se nosse dm̃ & mandata
eius non cus todit mendax
est : Quod cum itasit : fi
deinr̃e ueritatẽ. uitae
nr̃e consideratione de¬
bemus agnoscere : tunc
enimueracit̃ fideles sum:
si qđ uerbis promittim:
operibus implemus :¬
ndie baptis matis omnib:
nos antiqui hostis operi¬
bus : atq: omnibus pompis
abrenuntiare promisimy :
Itaq unus quisq: ur̃m ad
considerationem suam men¬
tis oculos reducat: & siser¬
uat post baptismum. qđ
ante baptis mũ spopondit
Certusiam quia fidelis ẽ¬

Expanded text:
crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit: qui vero non crediderit, condemnabitur. Fortasse unusquisque apud semetipsum dicat: Ego jam credidi, salvus ero; verum dicit, si fidem operibus tenet: vera etenim fides est quae in hoc quod verbis dicit moribus non contradicit. Hlibus dicit Paulus apostolus: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Joannes ait: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Quod dei nostrae veritatem in vitae nostrae consideratione debemus agnoscere. Tunc enim veraciter fideles sumus, si quod verbis promittimus operibus complemus. In die quippe baptismatis, omnibus nos antiqui hostis operibus et omnibus pompis abrenuntiare promisimus. Itaque unusquisque vestrum ad considerationem suam mentis oculos reducat, et si servat post baptismum quod ante baptismum spopondit, certus jam quia fidelis e
Abbreviated transcription (Latin):
Sse desiderat. illã here¬
ditatẽ diligat quã cohere¬
dũ numerũs non angustat:
quae & omnib: una est e
singulis tota: Quae tanto
largior ostenditur. quan¬
to adhanc ꝑcipientium
multitudo dilatatur:
Inminutio liuoris. est affec¬
tus surgens internȩ dul¬
cedinis: & plena mosseius.
est ꝑfectus amorae t̃nitatis:
Cũ ꝑfectȩ in amore caeles¬
tis patriae homorapitur
plene &iã in proximi di¬
lectone sin e omni inuidia
solidatur: Quia cũ nulla
terrena desiderat: nihil
est quod eius erga proxi¬
mum caritati contradicat:
Iera caritas quid estaliut̃
quã oculus mentis casens
inuidia: quisi terreni amo¬
rispuluere tangiturab
internȩ lucismox intuitu
lesusreuerberatur:
Quia paruus est quitesre¬
na diligit : magnus qui
acerna concupiscit :
potest &iã sic non in con¬
uenienter intellegi:
paruulũ occidit in uidia.
qm̃ huius pestis langose
non moritur. nisi qui ad¬
huc in desiderus infirmat᷑ :¬

Expanded text:
re desiderat, illam haerere desiderat, illam haereditatem diligat quam cohaeredum numerus non angustat; quae et omnibus una est, et singulis tota; quae tanto largior ostenditur, quanto ad hanc percipientium multitudo dilatatur. Imminutio livoris est affectus surgens internae dulcedinis; et plena mors ejus est, perfectus amor aeternitatis. Cum perfecte in amore coelestis patriae homo rapitur, plene etiam in proximi dilectione sine omni invidia solidatur, quia cum nulla terrena desiderat, nihil est quod ejus erga proximum charitati contradicat. Vera charitas quid est aliud quam oculus mentis carens invidia? Qui si terreni amoris pulvere tangitur, ab internae lucis mox intuitu laesus reverberatur. Quia parvus est qui terrena diligit, magnus qui aeterna concupiscit, potest etiam sic non inconvenienter intelligi: Parvulum occidit invidia , quoniam hujus pestis languore non moritur, nisi qui adhuc in desideriis infirmat
Abbreviated transcription (Latin):
enimꝑcarnes nisi infir¬
ma quȩlã actenera q
quid ꝑossa nisi fostia a
signantur. Eplerũ que
conigit. ut quidã cun
uera cordis in nocentia.
inñ nullis suis actib: in fir¬
miuideantur : quidãue¬
roiam quȩlã ante hum¬
nos oculos robusta exer¬
ceant. sed tamen erga
aliorũ bonaintus in uidue
pestilentia tabes cant
beneergodicitur : uita
carniumsanitas cordis
Qui a simentis in noceniu
custoditur. &iã si quasors
infirma suntt quan doq
roborantur: e rectȩ subd¬
tur : putredo ossuũ inuida
quia ꝑ liuoris uitiumante
dĩ oculos pereunt &iã
fortia actauir ui tum:
ossa quippe putres cese
ifficilenamq: estuit
hoc alteri ñ inuideat.
quod adipisci alter exoptat :
qui a quid quid temporale
ꝓcipitur : tanto fitminus
singulis. quanto diuidi¬
tur inmulos: & idcir co
desiderantis mentem
liuor ex cruciat: quia hoc
quod appexit. aut fundi¬
tus alter accipiens adimit:
aut a quantitateres tringit :
Suiliuorispeste pleneca se¬

Expanded text:
enim per carnes, nisi infirenim per carnes, nisi infirma quaedam ac tenera? Et quid per ossa, nisi fortia acta signantur? Et plerumque contingit ut quidam cum vera cordis innocentia in nonnullis suis actibus infirmi videantur, quidam vero jam quaedam ante humanos oculos robusta exerceant, sed tamen erga aliorum bona intus invidiae pestilentia tabescant. Bene ergo dicitur: Vita carnium sanitas cordis, quia si mentis innocentia custoditur, etiam si qua foris infirma sunt, quandoque roborantur. Et recte subditur: Putredo ossium invidia, quia per livoris vitium, ante Dei oculos pereunt etiam fortia acta virtutum. Ossa quippe putrescere eDifficile namque est, ut hoc alteri non invideat, quod adipisci alter exoptat, quia quidquid temporale percipitur, tanto fit minus singulis, quanto dividitur in multis; et idcirco desiderantis mentem livor excruciat, quia hoc quod appetit, aut funditus alter accipiens adimit, aut a quantitate restringit . Qui livoris peste plene care
Abbreviated transcription (Latin):
tumest: Inuidiadiaboli:
mossin crauit in orbẽ
terrarũ: Nãcũ deuictũ
corliuoris putredo corrii¬
perit ĩpsa quoq: ex teriora
indicant. quã grauiter.
animum uesania instigat:
er inuidiã color pallo¬
reafficitur. & oculi depri¬
muntur . mens accendi¬
tur & membra frigescunt :
fit in cogitanone rabies
indentib: stridor : Cũq
in latebriscor discrescens
tiã uulnus inclusum:.
Nilleũ deꝓpriis lib& quia
tabescentem mentem.
sua pena satiat quã feli¬
citas torquei aliena:
Quanto ex tranei operis
in altũ fabricaducitur.
tanto fundamentũ men¬
tis liuide profundius sub¬
foditur : lit quo alii ad
meliora properant. eo ip¬
si deerius ruant. Qua
riuna uidelic& &iã illut
destruitur. quod in aliis
actib ꝑfecto opere sur¬
sexisse putabatur : Nam
inuidia cũ mentẽ tabe¬
fecerit cuncta que inuene¬
rit beneiesta consumit :
Persapienus simumsalo¬
monem dicitur: uita
casniũ sanitascordispu¬
tredo ossuũ inuidia: qug

Expanded text:
tum est: Invidia diaboli tum est: Invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum . Nam cum devictum cor livoris putredo corruperit, ipsa quoque exteindicant quam graviter animum vesania instigat. Per invidiam color pallore afficitur, et oculi deprimuntur. Mens accenditur, et membra frigescunt. Fit in cogitatione rabies, in dentibus stridor. Cumque in latebris cordis crescens tiam, et vulnus inclusum, nil laetum de propriis libet. Quia tabescentem mentem sua poena satiat, quam felicitas torquet aliena; quanto extranei operis in altum tanto fundamentum mentis lividae profundius suffoditur, ut quo alii ad meliora properant, eo ipsa deterius ruant qua ruina videlicet etiam illud destruitur, quod in aliis actibus perfecto opere surrexisse putabatur. Nam invidia, cum mentem tabefecerit, cuncta quae invenerit bene gesta consumit. Per sapientissimum Salomonem dicitur: Vita carnium, sanitas cordis; putredo ossium, invidia . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
tũ sibi mfremuit. cuius dr̃
hostiã accepib: & quẽ me¬
liorẽ sẽ esse & orruit. ne
ut cũq: ess& amputauit :
ł sauad ꝑsecutionẽ hac
derefratris ex arsit quia
primogenitorũ benedic¬
tone ꝑdita quã tam en
eulenticulȩ ipse uendi¬
derat : minor ẽse eiquẽ
nascendo prehibat
ingemuit :¬
oseplis cm̃fratres sui-
ismahelitis transeunti¬
b ideo uendiderunt :
quia cõgnitoreuelatio¬
nis misterione eis meli¬
orfiera cius ꝓfectib:
obua se conatisunt:
aul rex dauid sub ditum
lancea in torquendo ꝑ¬
scquitur. quia quẽ mag¬
nis coudie augeriuir¬
tutũ successib sensit ul¬
trase ex csescese ex pauit :
aruulus est qui inui¬
di a occiditur: quia nisi
ipse inferior exister&
debono alterius ñ doles&
qui a quã uis ꝑ omne uitiũ
quod ꝑperatur. huma no
cordi antiqus hostis uirus
infundat: inhac tamen
nequi tia tota suauis cera
serpens concuuit & in pri¬
mendȩ malitiae pestẽ
uomit: De quonimirũ scrip¬

Expanded text:
tum sibi infremuit, cujus Deus tum sibi infremuit, cujus Deus hostiam accepit, et quem meliorem se esse exhorruit, ne utcumque esset, amputavit. Esau ad persecutionem hac de re fratris exarsit, qui primogenitorum benedictione perdita, quam tamen Esau lenticula ipse vendiderat, minorem se eo, quem nascendo praeibat, ingemuit. JJoseph sanctum fratres sui Ismaelitis transeuntibus ideo vendiderunt, quia, cognito revelationis mysterio, ne eis melior fieret, ejus profectibus obviare conati sunt . Saul rex David subditum lanceam intorquendo persequitur, quia quem magis quotidie augeri virtutum successibus sensit, ultra se excrescere expavit . Parvulus est qui invidia occiditur, quia nisi ipse inferior existeret, de bono alterius non doleret. quia quamvis per omne vitium quod perpetratur, humano cordi antiqui hostis virus infunditur, in hac tamen nequitia, tota sua viscera serpens concutit, et imprimendae malitiae pestem vomit. De quo nimirum scrip
Abbreviated transcription (Latin):
quillocordeꝑcipii
potest contemplani
dissipatur:
dinis quia in qui exuor¬
nẽ mentẽ agitat eiusn
aciem obscurat : utal¬
ra in cõmotione non u¬
deat. quȩ beneprius
tranquilla cernebat
Sedinde subtilius adal
reducitur : unde adtem¬
pus neuideat reuer¬
beratur :
na post paululũ intrais¬
largius aperit qͣȩhaern¬
terim ꝑ commotionem
claudit: & unde mens
turbatur neuideat. inde
ꝓficit ut aduidendũ ue¬
riusclarescat:
nfirmanti oculo cũ colli¬
riũ mit titur: lux peni¬
tus negatur: Sedinde
eã posł paululũ uera¬
eiter recipit : unde hanc
ad tempus salubriter
amit tit y
eis quos nobis in aliquome¬
liores putamus: paruu¬
lus ergoest : quiliuore oc¬
ciditur: qui a ipse sibites¬
timoniũ peribe quodei
minor sit: cuius inuidia
ni inuidendo subripuit. quia
amis sabeatitudine. mino¬
sẽ se in mortalitati illius
agnouit :
a in ad ꝑpetrandũ fratri¬
cidiũ corruit. qui a despec¬
to suos acrificio. praela¬

Expanded text:
nquillo corde percipi non nquillo corde percipi non potest, contemplatio dissipatur. udinis, quia inquietudine mentem agitat, ejus mox aciem obscurat, ut altiora in commotione non videat, quae bene prius tranquilla cernebat. Sed inde subtilius ad alta reducitur, unde ad tempus ne videat reverberatur. na, post paululum in tranlargius aperit, quae hic interim per commotionem claudit. Et unde mens turbatur ne videat, inde proficit ut ad videndum verius clarescat. Sicut infirmanti oculo cum collyrium immittitur, lux penitus negatur, sed inde eam post paululum veraciter recipit, unde hanc ad tempus salubriter amittit. eis quos nobis in aliquo meliores putamus. Parvulus ergo est, qui livore occiditur, quia ipse sibi testimonium perhibet, quod eo minor sit, cujus invidia ni invidendo subripuit, quia amissa beatitudine, minorem se immortalitatis illius agnovit. Cain ad perpetrandum fratricidium corruit, quia despecto suo sacrificio, praela
Abbreviated transcription (Latin):
quã zelus format: Illa
ex uitiõ haec ex uir tute
generatur:
Ci nulla ira ex iur tute
surgera diuinȩ anim ad¬
uersionis impexum fineer
ꝑ gladium ñ placassec :
hancirã quia heli non
habuit motũ contrase
in placabiliter suꝑnȩul¬
tionis excitauit : Namquo
contra subditorũ uitia
tepuit: cocontra illum
ira districtia derniset¬
toris ex arsit.
rascimini in quidpsalmis¬
ta & nolite peccare:
Quod nimirum non rectȩ
intelligunt q̃uiirascinos
nobis tantũ modo non &iã
proximis delinquentib:
uolunt : Si enim proximos
ut nos amare praccipi¬
mur . restat ut sic eorũ
erratib: sicut nrĩruitus
iras camur:
nde & ꝑsalomonem
dicitur: melior est ira
risu : quia ꝑtristitiam
uultus corrigitur ani¬
mus delinquentis:
dẽ psalmista ait iurba¬
Itus est praeira oculus
meus: Ira quippe :ꝑuiti ũ
oculũmentis excecat :
ira aũm ꝑ ⁊ elũ turbat
Quia quosaltim sectitu¬
nis a emulatione concus¬
titur : ea quae nisi tro¬

Expanded text:
quam zelus format. Illa quam zelus format. Illa ex vitio, haec ex virtute generatur. Si nulla ira ex virtute surgeret, divinae animadversionis impetum Phinees per gladium non placasset . Hanc iram quia Heli non habuit, motum contra se implacabiliter supernae ultionis excitavit. Nam quo contra subditorum vitia tepuit, eo contra illum ira districte aeterni rectoris exarsit. Irascimini, inquit Psalmista, et nolite peccare . Quod nimirum non recte intelligunt, qui irasci nos nobis tantummodo, non etiam proximis delinquentibus volunt. Si enim sic proximos ut nos amare praecipimur, restat ut sic eorum erratibus, sicut nostris vitiis, irascamur. Unde et per Salomonem dicitur: Melior est ira risu, quia per tristitiam vultus corrigitur animus delinquentis . Idem Psalmista ait: Turbatus est prae ira oculus meus . Ira quippe per vitium oculum mentis excaecat, ira autem per zelum turbat, quia quos saltem rectitudinis aemulatione concutitur, ea quae nisi tra
Abbreviated transcription (Latin):
imminentia ꝑsollicitudi¬
nem praenotat. hostiles
in cursus quasi insidus uigi¬
lans ex pectat & inde ad
uictoriã ualenter adcin¬
gi tur. unde nesciens de¬
praehendi putabatur :
Collerter animus ante
actionis suae primordia
cuni tadeb& aduersa
meditari : ut semꝑ haec
cogitans. sem ꝑ contrahaec
torace pauentiae mu¬
serit lucrum putex :¬
ecundus seruandȩ man¬
su&udinis modus est :
ut cũ alienos excessus as¬
picimus nr̃a quib: in alus
excessimus delicta co¬
gi temus :¬
onsiderata infirmitas
propria mala nobis ex¬
cus at aliena: pauenter
namq: in latam in iuriã
tolerat: quipiae meminit.
quod fortasse ad huc
habeat in quodebeat ip¬
se tolerari :
Quasi a qua ignis ex tin¬
guitur: cũ sur gente
fer uose animi c̃uique
sua ad mentem culpa
reuocatur : Qui a erubes¬
cit peccata non parcere :
qui uel dõ uł proximose¬
peserecol& parcendo
peccasse :
Follerter sciendumest:
quod alia est ira quã in¬
patientia excitat alia

Expanded text:
imminentia per sollicitudiimminentia per sollicitudinem praenotat, hostiles incursus quasi in insidiis vigilans exspectat; et inde ad victoriam valenter accingitur, unde nesciens deprehendi putabatur. Solerter animus ante actionis suae primordia cuncta debet adversa meditari, ut semper haec cogitans, semper contra haec thorace patientiae muserit, lucrum putet. Secundus servandae mansuetudinis modus est, ut cum alienos excessus aspicimus, nostra quibus in aliis excessimus delicta cogitemus. Considerata infirmitas propria mala nobis excusat aliena. Patienter namque illatam injuriam tolerat, qui pie meminit quod fortasse adhuc habeat in quo debeat ipse tolerari. Quasi aqua ignis exstinguitur, cum, surgente furore animi, cuique sua ad mentem culpa revocatur, quia erubescit peccata non parcere, qui vel Deo vel proximo saepe se recolit parcenda peccasse. Solerter sciendum est quod alia est ira quam impatientia excitat, alia
Abbreviated transcription (Latin):
& quia se tardius in ast¬
ritate concitant : furo¬
ris sui durius ignẽ serius
Ileriq: hominum quod
est nequius. & citius ira¬
cundiae flãmas accip¬
unt : & tardius de ponum
Non nulliuero has & tarde
suscipiunt &citius ami¬
tunt: In quib: nimirum
quat tuor modis liquido
lector agnoscit. quia
ad tranquillitatis bonũ
ulnmus plus quã primus
ad ꝓpinquat : & in malo
secundum testius superas:
XUII QUALIIERIRAREPNI¬
AN DEBEATAM
uob modis fracta possi¬
dere animumira
desuescit: Primus quip¬
eest : ut mens sollicita
Antequã agere quod lib&
incipiat. om̃s sibiquas pati
potest contumelias p̃ponat:
quatenus redemptoris su
probra cogitans ad ad¬
uersa seprae pas& : qͣȩni¬
mirũ uenientia tanto sor¬
tior excipit. quanto secau¬
tius ex praescientia ar¬
mauit :¬
Niumm ꝓuidus ab aduersita¬
te de praehenditur. qua¬
si ab hoste dormisns inue¬
nitur: Eumq citius inimi¬
cus necat : quia ñ repugnan¬
tẽ ꝑforat: Namquimala

Expanded text:
et quia se tardius in aspet quia se tardius in asperitatem concitant, furoris sui durius ignem servant. Plerumque homines, quod est nequius, et citius iracundiae flammas accipiunt, et tardius deponunt; nonnulli vero has et tarde suscipiunt, et citius amittunt. In quibus nimirum quatuor modis liquido lector agnoscit quia et ad tranquillitatis bonum ultimus plusquam primus appropinquat, et in malo secundum tertius superat. CAPUT XVII. Qualiter ira reprimi debeat. Duobus modis fracta possidere animum ira desuescit . Primus quippe est ut mens sollicita, antequam agere quodlibet incipiat, omnes sibi quas pati potest contumelias proponat, quatenus, Redemptoris sui probra cogitans, ad adversa se praeparet. Quae nimirum venientia tanto fortior excipit, quanto se cautius ex praescientia armavit. Qui improvidus ab adversitate deprehenditur, quasi ab hoste dormiens invenitur, eumque citius inimicus necat, quia non repugnantem perforat. Nam qui mala
Abbreviated transcription (Latin):
nitus a proximi dilectio¬
ne separatur :: & acrioses
stimuli admentẽueniunt:
perent oriuntur: atque
in iratioculit̃ festuca intra¬
bem uertitur : dũ ira in
odium ꝑmutatur:
lerũq ira ꝑsilentium
clausa intramen tem
uehementius estuat &¬
clamosas tacita uocesfor
mat : Verba sibi quibur
ex asper&ur obicit: &
quasi in causȩ ex amine
posita durius ex asperata
res pondit :
Nonnum quã ꝑiracundiã
ꝑ turbatus animur maio¬
rem strepitũ susi lentii
sentit : eũq grauius clau¬
sa irȩflãma consumit:
Cciendũ est quod non nul¬
los iracitius accendit fa¬
cilius deserit: Non nullos
uero tar de quidẽ commo¬
u& sed durius tenet :
Alupiracundiã accensir
cala mis similes dũ uoq¬
b ꝑstrepunt : quasi quos¬
dã accensionis suae sonr¬
tus reddunt: Citiusqui¬
dem flamã faciunt s
protinus in fauilla fr¬
gescunt :
Pleriq: iracundia acco¬
sion ẽ tarde suscipiunt
sed tamen accensi seme
difficilius extinguntir

Expanded text:
nitus a proximi dilectionitus a proximi dilectione separatur, et acriores stimuli ad mentem veniunt. perant, oriuntur, atque in irati oculum festuca in trabem vertitur, dum ira in odium permutatur. Plerumque ira per silentium clausa intra mentem vehementius aestuat et clamosas tacita vomat, verba sibi quibus exasperetur objicit, et quasi in causae examine posita durius exasperata respondet. Nonnunquam per iracundiam perturbatus animus majorem strepitum sui silentii sentit, eumque gravius clausa irae flamma consumit. Sciendum est quod nonnullos ira citius accendit, facilius deserit; nonnullos vero tarde quidem commovet, sed durius tenet. Alii per iracundiam accensis calamis similes, dum vocibus perstrepunt, quasi quosdam accensionis suae sonitus reddunt; citius quidem flammam faciunt, sed protinus in favillam frigescunt . Plerumque iracundi acctarde suscipiunt, sed tamen accensi semel difficillus exstinguuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
ual& : qui a factus est po¬
testatis alienae: & eo
suror membra foras in
nictib exerc&x quointus
ipsa membrorũ dominã
mentẽ captiuã tena :
li quando homoꝑiracun¬
diã manus ñ exerit sed
inmaledictionis iaculo
linguã uerut: Fratris
namq: interitũ praecib
ex poscit: & hoc dm̃ꝑpe¬
trase ex pexit. quo dipse
ꝑuersus homosacere uł
m&uit uł erubescit fit¬
q: ut uoto & uoce. omici¬
diũ ꝑ agat : &iãcũ alesione
proximimanib: cessat :¬
liquando iraꝑ turbato
animo quasi exiudicio
silentiũ indicit : & quos e
foras ꝑlinguã ñ ex primit.
intus deterius ignescit :
Vt iratus quisq conlocuio¬
nẽ suã proximo subtrahat:¬
& nihil dicendo quã sit ad¬
uersus dicat: Qñnum quã¬
haec silentiis e ueritasꝑ
disciplinȩ dispensationẽ
geritur: si tamensollici¬
tȩ mn intimis discreuio¬
nis fosina serue tur :
Nonnum quã dum accen¬
sus animufa consueta
locutione restringitur:
ꝑacces sum temporis pe¬

Expanded text:
valet, quia factus est povalet, quia factus est potestatis alienae; et eo furor membra foras in ictibus exercet, quod intus ipsam membrorum dominam mentem captivam tenet. Aliquando homo per iracundiam manus non exerit, sed in maledictionis jaculum linguam vertit. Fratris namque interitum precibus exposcit et hoc deum perpetrare expetit, quod ipse perversus homo facere vel metuit vel erubescit. Fitque, ut voto et voce homicidium peragat, etiam cum a lęsione proximi manibus cessat. Aliquando ira perturbato animo quasi ex iudicio silentium indicit, et quo se foras per linguam non exprimit, intus deterior ignescit, ut iratus quisque conlocutionem suam proximo subtrahat et nihil dicendo, quam sit aversus, dicat. Et nonnumquam silentii sęveritas per disciplinae dispensationem geritur, si tamen sollicite in intimis discretionis forma teneatur. Nonnumquam vero, dum accensus animus a consueta locutione restringitur, per accessum temporis pe
Abbreviated transcription (Latin):
erirã ĩ c̃isp̃s splendor
&x cluditur: Quo contra
iux ta uetustamtrans¬
lationẽ scriptum est: Suꝑ
quenirequi es cet spr̃ mr̃¬
nisi suꝑhumilẽ & quietũ
& trementẽ sermones
meos: Cũ enim humilem
dicer& quie &umproti¬
nus adiunxit : Siergoira
qui & emmentis subtra¬
hit : suã sc̃o spuihabitatio¬
nem claudit:
Sp̃s scĩ recessione animus
ꝑ iracundiã uacuufa daꝑ¬
tã mox insaniã ducitur:
&usq ad suꝑficiẽ ab inti¬
mo cogitationũ fundamen¬
to dissipatur : Namiresuae
stimulif accensum cor
palpitat : Corpus tremit.
Lingua seprã epedit : faci
es ignescit . ex asperantur
oculi : & nequaquã recog¬
noscuntur: Nouorẽ qui¬
dẽclamorẽ format: sed
sensus qui lõqui tur ignorat :
Innullo itãque iste ab ab¬
repticiis longeest. qui ac¬
tionis suae conscius ñ est:
Ilerũq: fit ut usq adma¬
nus ira prosiliat : & quo
rauolongius secedit. au¬
clacior &urgat: Seq:
ipsums esinereanimus ñ

Expanded text:
Per iram sancti spiritus splendor Per iram sancti spiritus splendor excluditur, quo contra iuxta vetustam translationem scriptum est: Super quem requiescit spirnisi super humilem, et quietum, et trementem sermones meos ? Cum enim humilem diceret, quietum protinus adjunxit. Si ergo ira quietem mentis subtrahit, suam sancto Spiritui habitationem claudit. Spiritus sancti recessione animus per iracundiam vacuus, ad apertam mox insaniam ducitur, et usque ad superficiem ab intimo cogitationum fundamento dissipatur. Nam irae suae stimulis accensum cor palpitat, corpus tremit, lingua se praepedit, faces ignescit, exasperantur oculi, et nequaquam recognoscuntur noti. Ore quidem clamorem format, sed sensus, quid loquitur, ignorat. In quo itaque iste ab arrepticiis longe est, qui actionis sPlerumque fit ut usque ad manus ira prosiliat, et quo ratio longius recedit, audacior exsurgat; seque ipsum retinere animus non
Abbreviated transcription (Latin):
Quia scilic& confusus ani¬
mus nequaquã expleo&ia¬
si quidin telli gere pru¬
denter ual& :
Derirã iustitia relinqui¬
tur : Sicut scripiũ est
ira uiruiustitiã dĩnon
operatur: Quia dũ ꝑtur¬
bata mens iudiciũ suaȩ
rationis &xasperatomne
quod suror suggerit reo¬
tum putat:
erirã gratia uitȩ socu¬
lis amittitur : sicut
scriptum est: Noliessa
as siduus cũ hominem
cundo nediscassemita
eius & sum as scandalum
animȩ tuae : Quia quis
ex humana ratione non
temperat nec erreestin
bestialtter solus uiuat
erirã concordiarũn¬
tur : sicut scriptũ est
Vir animosus paritrino
& uiriracundus effõdt
peccata : Iracundus quio¬
pepeccata effõdit quia
&iã malos quos incaute
addiscordiã prouocat :
peiores facit :¬
erirã lux ueritatis ame¬
titur : sicut scriptũ est:
Sol non occidat. suꝑ iracius¬
diã uestrã: Quia cũ mor¬
t iracundia confusionis
tenebras in cutit : huic ds̃
radiũ suae cognitionis
abs condit:

Expanded text:
quia scilicet confusus aniquia scilicet confusus animus nequaquam explet, etiamsi quid intellegere prudenter valet. Per iram iustitia relinquitur, sicut scriptum est: Ira viri iustitiam dei non operatur, quia dum perturbata / mens iudicium suę rationis exasperat, omne, quod furor suggerit, rectum putat. Per iram gratia vitae socialis amittitur, sicut scriptum est: Noli esse assiduus cum homine iracundo, ne discas semitas eius et sumas scandalum animae tuae, quia qui se ex humana ratione non temperat, necesse est, ut bestialiter solus vivat. Per iram concordia rumpitur, sicut scriptum est: Vir animosus parit rixas, et vir iracundus effundit peccata. Iracundus quippe peccata effundit, quia etiam malos, quos incaute ad discordiam provocat, peiores facit. Per iram lux veritatis amittitur, sicut scriptum est: Sol non occidat super iracundiam vestram. Qui cum menti iracundae confusionis tenebras incutit, huic deus radium suae cognitionis abscondit.
Abbreviated transcription (Latin):
ens ait : Vȩ qui coniungi¬
tis domum ad domum &
agrũ ad agrũ copula¬
tis usq: ad tesminũ laci:
Num quidhabitabitis
soliuos in medio terre
acsi aꝑtȩdicerey: quousq
uos extenditis. quinon
labere in communimun¬
doconsor tesminimȩ
potestis : Coniunctos
quidem praemitis: &
contra quos uos ualea¬
tis ex tendere semper
XUI DEIRACUNDIA:
Sum tranquillitatem
mentis plerumq
ira di uerberat. dila¬
niatã quodã modoscissaq
ꝑturbat : Vt sibim&¬
ipsi non congruat. haciĩ
intimȩ similitudinis.
amit tat :
Quanta sit ira cundiae
culpa pensemus ꝑquã
dũmansu&udo amitti¬
tur. suꝑnȩ imaginis simi¬
litudo uitiatur:
Periramsapientia ꝑdi¬
tur. ut quid quoue ordi¬
ne agendũ sit omnino
nesciatur : sicut scrip¬
tum est irainsinu stul¬
ti requiescit: Quia nimi¬
rũ in tellegentia e lucem
sub trahit : cum mentem
ꝑ mouendo confundit:
Perirã uita amittitur.
etiãsis a pientia teneriui¬
deatur : Sicutscriptũ est
Iraꝑd& &i ã prudentes :

Expanded text:
itur: Vae qui coniungitis domum ad domum et agrum agro copulatis usque ad terminum loci! Numquid habitabitis soll vos in medio terrę? Ac si aperte diceret: Quousque vos extenditis, qui non habere in communi mundo consortes minime potestis? Coniunctos quidem premitis, sed contra quos vos tis extendere, semper XVI. De iracundia. Cum tranquillitatem mentis plerumque ira diverberat, dilaniatam quodammodo scissamque perturbat, ut sibimetipsi non congruat, ac vim intimae similitudinis amittat . Quanta sit iracundiae culpa, pensemus, per quam, dum mansuetudo amittitur, supernę imaginis similitudo vitiatur. Per iram sapientia perditur, ut, quid quove ordine agendum sit, omnino nesciatur, sicut scriptum est: Ira in sinu stulti requiescit, quia nimirum intellegentię lucem subtrahit, cum mentem permovendo confundit. Per iram vita amittitur, etsi sapientia teneri videatur, sicut scriptum est: Ira perdit etiam prudentes,
Abbreviated transcription (Latin):
sed infusa suꝑbiae obscuri¬
tate notatur: Sicq fit.
ut in termixtis uitur dum
mundã insgspeciem hypo¬
crita non los tendit. qua¬
siunum colorẽ agris ha¬
bere nequaquã possit:
Sepe non nulla uitiaiur tu¬
tes se essementiuntur:
sicut effusio nonnum quã
misericordia. & tenacia
ñnumquã parsimonia
& crudelita saliquando
iustitia uult uideri
impe tũ uanȩ gloriae
anxi: &asnequaquam
seintrasilentiũ capiens qua¬
sizelus caritanis in flãmat
Adq appeete ostensioni¬
suis adefrenationẽ locu¬
tionis inpellit . & quasi sub
studio cons lendilibido
erumpit apparendi.
Imnis arrogans ñ curat
loquendoquid prosit sed
quid appareat neq stud&
ut malũ quod cernit cor¬
rigat. sed bonum quod sen¬
tit̃ ostendat :
XXI QUODEXUPRIUTIBVS

Expanded text:
sed infusa superbiae obscurised infusa superbiae obscuritate notatur. Sicque fit ut intermistis vitiis dum mundam in se speciem hypocrita non ostendit, quasi unum colorem tigris habere nequaquam possit. Saepe nonnulla vitia virtutes se esse mentiuntur, sicut effusio nonnunquam misericordia, et tenacia nonnunquam parcimonia, et crudelitas aliquando justitia vult videri impetum, vanae gloriae anxietas nequaquam se intra silentium capiens, quasi zelus charitatis inflammat, atque appetitae ostensionis vis ad effrenationem locutionis impellit, et quasi sub studio consulendi libido erumpit apparendi. Omnis arrogans non curat loquendo quid prosit, sed quid appareat; neque studet ut malum quod cernit corrigat, sed bonum quod sentit ostendat. CAPUT XII. Quod ex virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
gimus. ipsa &iã uitia ad
usũ uir tuti sinmutamus:
Nonnullos ira possid& sed
hancdũ rationi s ubiciunt :
in sci reliminis terium
uertunt: Non nullos suꝑ¬
bia erigit sed dum diuinȩ
forticu dini animũ meli¬
nant: hancaddefensionẽ
iustitiae. inuoce liberȩ
auCtoritatis inmutant :¬
onnullos fortitudocar¬
nis in lecebrat : s ed dũ ex er¬
cendispiis operib: corpus
subdunt. unde iniquitatis
stimulũ passisunt inde
piettatis lucra mercant᷑:
Vnde&x benebeatus iob
post multa certamina :¬
hostiã ꝓamicis immolat:
Quos enim ꝑ contentionẽ
diuhostesꝑ tulit: quando
q: ꝑsacrificium ciues reddit :¬
Cepedũ de castitatismun
sorde a uaritae fedatur :¬
&dũ deuir tute largita¬
tis speciosus ostenditur:
luxuriaemaculis inqui¬
natur: Dũq castitatis
adq: largitatis decore
uestitur uelut ex z eloius¬
tiuae crudelitatis. atro¬
citate fus catur :
Sepequisq: largitate cas¬
titate .pi& ãte. expul¬
crauisione induitur:

Expanded text:
gimus, ipsa etiam vitia ad gimus, ipsa etiam vitia ad usum virtutis immutamus. Nonnullos ira possidet, sed hanc dum rationi subjiciunt, in sancti zeli ministerium vertunt. Nonnullos superbia erigit; sed dum divinae fortitudini animum inclinant, hanc ad defensionem justitiae in vocem liberae auctoritatis immutant. Nonnullos fortitudo carnis illecebrat; sed dum exercendis piis operibus corpus subdunt, unde iniquitatis stimulum passi sunt, inde pietatis lucra mercantur. Unde et bene beatus Job post multa certamina hostiam pro amicis obtulit. Quos enim per contentionem diu hostes pertulit, quandoque per sacrificium cives reddit. Sdum de castitatis sorde avaritiae foedatur. Saepe dum virtute largitatis speciosus ostenditur, luxuriae maculis inquinatur. Saepe dum castitatis atque largitatis decore vestitur, velut ex zelo justitiae, crudelitatis atrocitate fuscatur. Saepe largitate, castitate, pietate ex pulchra visione induit
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝑ hunc in qui a&ud inẽ
in rogat laborũ : Sicut est
cũ quis qui escereñ ual&
quasi deotioiudicari tmđ
Aliquan dohumanigene¬
ris aduersariurimasi¬
nem humilitatis ostento
ut effectũ utilitatis
subtrahat :
Sicut estaũ quos dã plus¬
quã sunt infirmos atq in¬
utiles sibim& ipsis adserit
ut dũ senimis in dignos con¬
siderant : res in quibł esse
proximi poterant minis¬
trare ꝑ times cant:
Iniuersauitia quȩ subuir¬
tutũspecie. anticus nostis
occultat :ualde subtiliter
manus conpuntionis exa¬
minat : Qui enim ueraci¬
terintus dol& qea genda
foras quñ agenda sint for¬
titer praeuid& :
umuis conpunctionis nõs
Vinin timis ad ficit: om̃is
strepitus prauȩ sugges¬
tionis in mutescit : quiasi
corueraciterdol&: lin¬
guã contranõs uitia non
habent: Nam cũ plenaui¬
ta secti tudinis quȩritur:
suꝑ uacua suggestio pra¬
uitatis obdurã tur:
Ci fostistudionõs contra
uitiorũ incentiua strin¬

Expanded text:
sed per hunc inquietudinem sed per hunc inquietudinem irrogat laborum, sicut est cum quis quiescere non valet, et quasi de otio judicari timet. Aliquando humani generis adversarius imaginem humilitatis ostendit, ut effectum humilitatis subtrahat, sicut est cum quosdam plusquam sunt infirmos atque inutiles sibimetipsis asserit, ut dum se nimis indignos considerant, res in quibus prodesse proximis poterant ministrare pertimescant. Universa vitia, quae sub virtutum specie antiquus hostis occultat, valde subtiliter manus compunctionis examinat . Qui enim veraciter intus dolet, quae agenda foras, quae non agenda sint, fortiter praevidet. Cum vis compunctionis nos in intimis afficit, omnis strepitus pravae suggestionis immutescit, quia si cor veraciter dolet, linguam contra nos vitia non habent . Nam cum plena vita rectitudinis quaeritur, supervacua suggestio pravitatis obduratur. Si forti studio nos contra vitiorum incentiva strin
Abbreviated transcription (Latin):
ti cura discernat: Neaut
cortenacia occupar&
parcũ sẽuiderim dispen¬
sationib: exulta : Autcũ
effus ȩ quid sugerit ꝑditũ
largũsequasi miserando
glori &ur : autremit¬
tendo quodferir ed ebuit .
ad a eerna supplicia sub¬
ditos ꝑtrahat : Aut im¬
maniter feriendo quod de¬
linquitur ipsegrauius de¬
linquat: Aut hoc quodagi
suetȩ acgrauiter potuit :
in maturȩ praeueniens
leuig& : Autbonȩactior
meritũ differendo ad
deteriora permut&
Iliquando anticus hostis
humanȩ mentipiuma¬
quidinsinuat : ut adcri¬
litatis terminum dedice
Sicut est. cum pletiꝑaꝰ
ciplinã culpã ꝓhib&qu
trnus q̃ehic non reprimos
gehennȩ igne feriaur:
liquando discrexionis m¬
ginen toculis hominĩ
inmundus sp̃s obicit &¬
ad indi screcionis laqueos
ꝑducit : Sicut est cũmpi¬
su eius promsirmitate
nobis plus alimentorum
quasidiscr&ȩ concedim
sed indiscr&e contranos
bella castus excitamuis:
liquando diabolus esfeti
simulat bonorũ operĩ

Expanded text:
ti cura discernat, ne aut ti cura discernat, ne aut cor tenacia occupet, et parcum se videri in dispensationibus exsultet, aut cum effuse quid fuerit perditum, largum se, quasi miserando, glorietur, aut remittendo, quod ferire debuit, ad aeterna supplicia subditos pertrahat. aut immaniter feriendo, quod delinquitur, ipse gravius delinquat, aut hoc, quod agi recte ac graviter potuit, immature perveniens leviget, aut bonae actionis meritum differendo ad deteriora permutet. Aliquando antiquus hostis humanae menti pium aliquid insinuat, ut ad crudelitatis terminum deducat, sicut est, cum plecti per disciplinam culpam prohibet, quatenus quae hic non reprimitur gehennae igne feriatur . Aliquando discretionis imaginem oculis hominum immundus spiritus objicit, et ad indiscretionis laqueos perducit, sicut est, cum impulsu ejus pro infirmitate nobis plus alimentorum quasi discrete concedimus, sed indiscrete contra nos bella carnis excitamus. Aliquando diabolus effectum simulat bonorum operum,