comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dig̾e. pͥ cedente alt̾o ind̾e̾tur. Quero ita¬
q si baptismo ioħanis peccã dimittebant᷑.
Quid amplius pͥstari potiit ꝑ baptis¬
zari. Si autem ioħis haptismo nõ di¬
nuctebant᷑. pec̃ta utrum nam melio¬
res erant iohe cypͥam temꝑib de quib
ipẽ dicit ꝙ fundos infidiosis fraudib ra¬
piebant ⁊ usuris multiplicantib fem̃s
unitate amicus ille sponsi ine dnĩce
p̾parare. ⁊ ip̃ius dm̃ baptizator. Quis ħ
baptizasse iohem in aqua piñe in remis¬
sionem peccatoꝵ dum̃ indens ait. Et
di . Dam̃ ne quisq ꝯtendat ⁊̃ in bap¬
tismo iohis dimissa ẽẽ peccata. S am¬
pliorem aliqmͣ sc̃ificacõnem eis quos
iissit paulus denuo baptirari ꝑ bap
Illud enim ꝙ ad rem p̾sentẽ maxime

Expanded text:
. Quaero itaque, si baptismo Iohannis peccata dimittebantur, quid amplius praestari potuit per baptiszari? si autem Iohannis baptismo non dimittebantur peccata, utrumnam meliores erant Iohanne Cypriani temporibus, de quibus ipse dicit quod fundos insidiosis fraudibus rapiebant et usuris multiplicantunitate, amicus ille sponsi, uiae dominicae praeparator et ipsius domini baptizator? quis hobaptizasse Iohannem in aqua paenitentiae in remissionem peccatorum, ut ab eo di-, tamen, ne quisque contendat etiam in baptismo Iohannis dimissa esse peccata, sed ampliorem aliquam sanctificationem eis quos iussit Paulus denuo baptizari per baIllud enim quod ad rem praesentem maxime
Abbreviated transcription (Latin):
lum accpiendo. Si male acapiendo lo¬
cum in se dyabło pͬbuit. Sit indigne
quisq sumens dm̃icum saccam̃tu. nec
efficit ut qr ip̃o malus ẽ. malum sit.
aut qr ñ ad salutem accipit malum
acceꝑit. Corpus enim dm̃ ⁊ sanguis dm̃i
inchominus erat ⁊̃ illis quib dicebat
apłs. Qui manducat indigne. idiciũ

Expanded text:
lum accipiendo sed male accipiendo lolum accipiendo sed male accipiendo locum in se diabolo praebuit, sic indigne quisque sumens dominicum sacramentum non efficit, ut quia ipse malus est malum sit aut quia non ad salutem accipit nihil acceperit. corpus enim domini et sanguis domini nihilominus erat etiam illis quibus dicebat apostolus: qui manducat et bibit
Abbreviated transcription (Latin):
antẽ uł in ip̃a catholica. sicut palea ꝯmix¬
ta frim̃to As extra sicut palea uento
legem utit᷑. Quod facit omĩs qui baptiza¬
tur ꝑdite inuit. fiue nitus siue foris. Qua¬
pp̃ sicut de lege dicit apłs. bona ẽ lex siqͥs
ea legitme utatur. Ita ut. de baptisino
recte᷑ dre possimis. Bomis ẽ baptisius.
Si quis eo łime utatur. ⁊ sicut nõ fasiebãt
tunt ut lex bona nõ eẽt aut omino milla
ẽẽt. qm ea ñ sime utebant᷑. Sic nullo mͦ
facit ut baptisimis bonus ñ sit. aut ut
om̃mo baptismus nõ sit. Quisqͥs eo siue qr
in hesi: qr siue in pessimis morib inuit.
ñ lĩme utitur. ⁊ ideo cum uł ad unita¬
tem catholicam ils ad uitam. tanto satͣ¬
inento dignam ꝯu̾titur ñ aliud baptis¬
ina incipit hr̃e lĩmũ. S illud ip̃m inci¬
pit hr̃e bũne. Nec remissio irreuocabłi¬
um pocõrum ꝯsequitur baptisma nͥ nõ
uł malum uł nullum erit in baptitato
baptisim sacramĩtum. Sicut enim ui¬
das cin buccellam tradidit dñs nõ ma¬

Expanded text:
autem uel in ipsa catholica sicut palea commixta frumento uel extra sicut palea uento legem, quod facit omnis qui baptizatus perdite uiuit siue intus siue foris. Quapropter sicut de lege dixit apostolus: bona. est lex, si quis ea legitime utatur, ita de baptismo recte dicere possumus: \'bonus est baptismus, si quis eo legitime utatur\'. et sicut non faciebant tunc ut lex bona non esset aut ut omnino nulla esset qui ea non legitime utebantur, sic nullo modo facit ut baptismus bonus non sit aut ut omnino baptismus non sit, quisquis eo siue quia in haeresi siue quia in pessimis moribus uiuit non legitime utitur. et ideo cum uel ad unitatem catholicam uel ad uitam tanto sacramento dignam conuertitur, non aliud baptisma incipit habere legitimum, sed illud ipsum incipit habere legitime. nec remissio inreuocabilium peccatorum consequitur baptisma, nisi nuel malum uel nullum erit in baptizato baptismi sacramentum. sicut enim ludas, cui buccellam tradidit dominus, non ma
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ xp̃i ẽ ꝙ dedit ⁊ ille xp̃i ẽ qui accepit.
Multa enim contͣ iuis dantur. nec tñ ideo
re accipit baptismũ ⁊ tñ accipit. Nam ta¬
les meccłia ⁊ cypͥamis sius temꝑib fuis¬
se ꝯmemorat. ⁊ nos expmmir ⁊ gennimis.
Mirum ẽ autem quo mͦ dicatur seꝑari

Expanded text:
ti est quod dedit et ille Christi est quod accepit. multa enim contra ius dantur nec tamen ideo renuntiat, iure accipit baptismum et tamen accipit. nam tales in ecclesia et Cyprianus suis temporibus fuisse commemorat et nos experimur et gemimus. Mirum est au
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝑuentũ fu̾it ꝑmanetur. Idem gͥ io¬
hannes ad celsitudinẽ dm̃ p̾dicauit. cum
eum sibi longe p̾posint. ⁊ hummlitatẽ
tum eum tanqm infirmũ baptizauit.
S si iohes xp̃m solum baptizasset me¬
noris baptisim dispensator fuisse ioħes
putaretur. quo ip̃e xp̃t solus tinctus eẽt¬

Expanded text:
cum peruentum fuerit permanetur. idem igitur Iocum peruentum fuerit permanetur. idem igitur Iohannes et celsitudinem domini praedicauit, cum eum sibi longe praeposuit, et humilitatem, cum eum tamquam infimum baptizauit. sed si Iohannes Christum solum baptizasset, melioris baptismi dispensator Iohannes fuisse putaretur quo ipse Christus solus tinctus e
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾iecit pedib eorum quos d̾igebat. sic
ioħis mum̾i ꝙ ipẽ donau̾at. Ut intellige¬
rent om̃s qnͣto suꝑbie sacͥlegio quisq ꝯ¬
tempn̾et baptisma ꝙ a dño ded̾et acci¬
ħs quo nemo exurrexit maior in natis
humillimus int̾ ħomĩes ĩueniretur. ⁊ bap¬
tismo locum ens osfendo. ds altissimus
cred̾etur. Idem ħumilitatis docco. ⁊ celsi¬
tudinis dator. Nulli enim ꝓpħarum. mil¬
li ꝓrsus hominũ in scͥpturis d̾mis legiiꝰ
ppłorum inam pͥparet meis illi quem se
accepto nullum alt̾um requirat᷑. Ioħs
audem tali baptismo p̾tinguẽbat. quo
Non ut illud repetatur. s ut eis qui io
Si enim xp̃i humiłitas ꝯm̃danda ñ eẽt.
nec baptismo ioħis opus ñ ẽẽt. Rursus
si in ioh̾e sins ẽẽt. pꝰͦ iohis b aptisina xp̃i
baptismade opus ñ ẽẽt. S qr suns legis
xp̃t ad iusticiam onñ credenti ab illo de¬
monstratũ ẽ ad quem ꝑgeretur adhunc

Expanded text:
subiecit pedibus eorum quos ipse dirigebat, sic subiecit pedibus eorum quos ipse dirigebat, sic Iohannis muneri quod ipse donauerat, ut intellegerent omnes, quanto superbiae sacrilegio quisque contemneret baptisma quod a domino deberet accihannes, quo nemo exsurrexit maior in natis humillimus inter homines inueniretur et baptismo eius locum auferendo deus altissimus crederetur, idem humilitatis doctor et celsitudinis dator. Nulli enim prophetarum, nulli prorsus hominum in scripturis diuinis legimus populorum uiam praepararet in eis illi, quem se accepto nullum alterum requiratur, Iohannes autem tali baptismo praetinguebat, quo non ut illud repetatur, sed ut eis qui Iohsi enim Christi humilitas conmendanda non esset, nec baptismo Iohannis opus esset; rursus si in Iohanne finis esset, post Iohannis baptisma Christi baptismate opus non esset. sed quia finis legis Christus ad iustitiam omni credenti, ab illo demonstratum est ad quem pergeretur, ad hunc
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. ꝓ desse ũ possunt. suns autẽ p̾¬
cepti ẽ. caritas de corde puro. ⁊ consciã
bona ⁊ fide ũ ficta. lauac u̾o sacram̃tã
ñ ut ħoant. s iam eodem ip̃o qmus
in ħ esi tinca sunt. S ut salubrit̾ hẽ¬
aut ad catholice unitatem u̾itatemq
festiuent. Iam nunc de ioħis baptisõ
uidend̾ ẽ quid dicat᷑. Baptizatos enm
a paulo eos qui iam baptismo iohnis
baꝑtuzati fuissent. Legnnis in accib
apłorum. Non obaliud nͥ qr ioħis bap¬
tismus nõ fuit xp̃i baptisius. S ioh̾i
cut idem ioħs dicit. Non pot̃ homo ac¬
ciꝑe. quicqͥd nͥ datum fu̾it ei de celo. Et
ne forsitan hoc fic a deo pre accepisse
ioħs c̾te dispensacõnis gr̃a ñ dii man¬
surum. S qͣnͣtum satis ẽẽt ad ꝑandã
inam dño cunis eum eẽ p̾cursorẽ oꝑ¬
tebit. Qm̃ mle humilit ingressurus ⁊¬
se hummilit̾ seq̃ntes ad excellenciam deduc¬
t᷑us. Sicut ẜuis pedes laint. Ita serin
baptismo tuigin nolit. Sicut enim se

Expanded text:
ssunt, sed prodesse non possunt. finis autem praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. lauacri uero sacramentum non ut habeant, si iam eodem ipso quamuis in haeresi tincti sunt, sed ut salubriter habeant, ad catholicae unitatem ueritatemque festinent. Iam nunc de Iohannis baptismo uidendum est quid dicatur. baptizatos enim a Paulo eos qui iam baptismo Iohannis baptizati fuissent legimus in Actibus apostolorum non ob aliud, nisi quia Iohannis baptismus non fuit Christi baptismus, sed Iohanni cut idem Iohannes dicit: non potest homo accipere quicquam, nisi datum fuerit de caelo. et ne forsitan hoc sic a deo patre accepisse Iohannes certae dispensationis gratia non diu mansurum, sed quantum satis esset ad parandam uiam domino, cuius eum esse praecursorem oportebat. quam ille humiliter ingressurus se humiliter sequentes ad excellentiam deducturus, sicut seruis pedes lauit, ita serui baptismo tingui uoluit. sicut enim se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ eos ꝑtinacia sin etroris dre cogẽt. ut possent
qualicumq salsa umbra ꝯstantie. Contͣ calo¬
rem lntatis sue duricie. tigorem. glaciem¬
qr conteg̾e. S qr hoc illi ferre ñ possent.
⁊ ꝙ in tam multis hominib fi̾e̾t nec ip̃i pos¬
sent tossare qui fac̾ent. Psertun qr idem ip̃i
eos i ꝑte pͥmiam rebap̾tirarent qui cos
in ꝑte maxinnam iam baptirau̾ant. Re
ceptus ẽ baptisimis illorum ⁊ int̾ceptus cy¬
pꝰ sibi adlisari arbitrarent᷑ horrorẽ hominũ
de itata tinctione qui ꝯfid̾acõnem deꝑdita
defensione. ꝙ ñ ideo dix̾im qr humano sen¬
su dec̾ceri debiminus.  ab hetitis uemien¬
tes denno baptirari intas cog̾e̾t. Sr quia

Expanded text:
 eos pertinacia sui erroris dicere cogeret, ut possent qualicumque falsa umbra constantiae contra calorem ueritatis suae duritiae rigorem glaciemque contegere. sed quia hoc illi ferre non possent et quod in tam multis hominibus fieret nec ipsi possent tolerare qui facerent, praesertim quia idem ipsi eos in parte Primiani rebaptizarent qui eos in parte Maximiani iam baptizauerantceptus est baptismus illorum et interceptus tyius sibi aduersari arbitrarentur horrorem hominum de iterata tinctione quam considerationem de perdita defensione. quod non ideo dixerim, quia humano sensu deterreri debuimus, si ab haereticis uenientes denuo baptizari
Abbreviated transcription (Latin):
ncc̃itatem adigi potuisse. si rͣsus in catholi¬
ca baptirarent᷑. pp̃ea ꝯmemorare nolui qnͣ¬
tus pene in ommũ m̃tib huius fci hor¬
uor msidiat. quẽ diuintus infusum credi¬
d̾im. ut adu̾sus quasl disputacõnes quas
disc̾e̾ isł drẽ diriĩde huius q̃stiomi. Nam si

Expanded text:
ndi adigi potuisse, si rursus in Catholica baptizarentur; propterea commemorare volui quantus pene in omnium mentibus hujus facti horror insideat, quem divinitus infusum esse crediderim, ut adversus quaslibet disputationes quas dicere dirimendae hujusmodi quaestioni. Nam si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtment. siue eorum qui sic ad eam ñ ꝑti¬
nent. Ut ⁊̃ a ꝑte foris sint pot̃ ẽẽ integer.
pͥamis eos quos sine baptismo admissos cẽ
arbitratus ẽ. Isti gͦ qui nulla existente causa
ni iitate obeẽ sĩ possunt. se ab emsdem
caritate imitatis p̾cid̾unt. locum omĩs ue¬
me ꝑdid̾unt. Et qui ipõ scelere scismatis int̾¬
irent᷑. ⁊̃ si post catholicam nõ rebaptizarent
qnͣto supplicio digni sunt qui uel ꝙ eos ñ
hr̃e cypͥamus afirmat hñtib catholicis
dare. conantur. uł sicut res ipã manfes¬
atq obstinate cont̾ frẽs ⁊ consac̾dotes pro
hetitis peluctari. tum accipet tanta ista q̃
nos monent. Cur ⁊̃ apud heticos in suo ma
nob̾ testimonium pond̾is magni ẽ sit cos
admitti in pret̾tum solitos. Duis enis ser¬
mone ꝯmotus heticos demio baptizandos
eẽ ñ dubitat eos quib hoc pp̃ tanta que
ꝯtͣdicuntur ñdum ꝑsuasum ẽ tales esse

Expanded text:
pertinent, siue eorum qui sic ad eam non pertipertinent, siue eorum qui sic ad eam non pertinent, ut etiam aperte foris sint, potest esse integer, prianus eos, quos sine baptismo admissos esse arbitratus est. isti ergo, qui nulla existente -causain unitate obesse non possunt — se ab eiusdem unitatis caritate praeciderunt, locum omnis ueniae perdiderunt, et qui ipso scelere schismatis interirent, etiam si post catholicam non rebaptizarent, quanto supplicio digni sunt, qui uel quod eos non habere Cyprianus adfirmat habentibus catholicis dare conantur uel, sicut res ipsa manifesadque obstinate contra fratres et consacerdotes pro haereticis reluctari, cum acciperet tanta ista quae nos mouent, cur etiam aput haereticos in suo malnobis testimonium ponderis magni est, sic eos admitti in praeteritum solitos, quisquis eius sermone commotus haereticos denuo baptizandos esse non dubitat, eos, quibus hoc propter tanta quae contradicuntur nondum persuasum est, tales esse
Abbreviated transcription (Latin):
atq incunctant̾ obsequi qmͣ ꝑtinatit᷑
atq obilinante contͣ fres ⁊ consac̾dotes
ꝓ ħ̾etitis reluctari iͥssime dicit. Nec alt̾i
pocus qmͣ dicit si adu̾satur qui resistit
iꝑtissime intati. S ꝑ illa que tam mł¬
ta iam diximus. qnͣtum arbidoor liqui
adħut ẽẽ dubium quisqͥs ea que dicta fũt
⁊̃ renitens cogitau̾it confitet᷑. Non gͦ ap¬
tissime resistimus uitatiss aut ꝓ man¬
festa i̾ntate c̾tamus. sicut ego existimo
Aut c̾ce sicut possunt putare qui ñdum
istam q̃onem solutam ẽẽ arbitñtur. ad¬
huc q̃rimus iͥntatem. Et ideo si ammalit̾
se res ħt qmͣ nos dicuus emndẽ simpli¬
citate suscipimus ad ħeticis baptitatos
qua suscipiebant illi quos pp̃ unitatom
cypͥams aduemam ꝑtinete pͥsumpsit.
Si autẽ baptimus xp̃i. si ea que iã miss¬
ta dicta funt iudicant. ⁊ in ñ integra iss
inta uł fide sine corum que indent᷑ eẽ int̾
nec tñ ad unice illius colum columbe m̃bra

Expanded text:
ncunctanter obsequi, quam pertinaciter atque obstinate contra fratres et consacerdotes pro haereticis reluctari: verissime dicit, nec alteri potius quam sibi adversatur, qui resistit apertissimae veritati. Sed per illa quae tam multa jam diximus, quantum arbitror, liquiadhuc esse dubium quisquis ea quae dicta sunt etiam retinens cogitauerit confitetur. non ergo apertissimae resistimus ueritati, sed aut pro manifesta ueritate certamus, sicut ego existimo, aut certe, sicut possunt putare qui nondum istam quaestionem solutam esse arbitrantur, adhuc quaerimus ueritatem. et ideo, si aliter se res habet quam nos dicimus, eadem simplicitate suscipimus ab haereticis baptizatos, qua suscipiebant illi quos propter unitatem Cyprianus ad ueniam pertinere praesumpsit. si autem baptismus Christi, sicut ea quae iam multa dictita uel fide, siue eorum qui uidentur esse intus nec tamen ad unicae illius columbae membra
Abbreviated transcription (Latin):
lorum ꝯmuxtione ꝑire potu̾nt. ⁊ isti qͥ
nõ ꝑient si cum uł in unitate mancis¬
sent. seꝑando se ab eis ⁊ rumpendo uin¬
łm pac̾is utiq in sasmate pierunt.
Aꝑtissimũ enim satͥlegium enimet
scismatis si milla fi̾nit causa sepacõnis
Nullam u̾o fuisse cãm seracõnis appa¬
ret. si mali ⁊̃ cogniti bonos in unita¬
te ñ macłant. Ns̃ autem maclari in uni¬
tatẽ bonos ⁊̃ a cognitis malis docenur
teste ꝙypͥano qui dicit in pretͥtum de he¬
si ad eccłiam uementes. sme baptisio
eccłie scĩtatem. nuilla maloꝵ ꝯtagione
pot̃ ꝑire. Quapp̃ si cypͥanim u̾m dixis¬
se ꝯsenciunt. eo tesre uincunt᷑ in scese
scismatis. ¶ Si cypͥanum falsum dixis¬
se ꝯtendunt eo teste utant᷑ in q̃one

Expanded text:
lorum commixtione perire potuerunt et isti, qui non perirent si cum illis in unitate mansissent, separando se ab eis et rumpendo uinculum pacis utique in schismate perierunt. apertissimum enim sacrilegium eminet schismatis, si nulla fuit causa separationis. nullam uero fuisse causam separationis apparet, si mali etiam cogniti bonos in unitate non maculant.non autem maculari in unitate bonos etiam a cognitis malis docemus teste Cypriano, qui dicit in praeteritum de haeresi ad ecclesiam uenientes sine baptismo ecclesiae sanctitatem, nulla malorum contagione potest perire. quapropter si Cyprianum uerum dixisse consentiunt, eo teste conuincuntur in crimine schismatis, si Cyprianum falsum dixisse contendunt, eo teste non utantur in quae
Abbreviated transcription (Latin):
tempͥtu. s ncãtate defu̾at. Sic in mtan¬
tib quia bapriti moruint᷑ eade gr̃a oĩ¬
potentis adimpłe credenda ẽ. qd̾ nõ ex
impia uoluntate. S ex etatis indigen¬
cia. nec corde trede ad iusticiã possinit.
uec ore consit̾i ad salutem. I deo cum ꝓ
eis alii respondent ut impłeat᷑ erga cos
celebrac̃õ saccam̃ti. Ualer ictuꝵ ad eorũ
ꝯseccacõnem. qr ip̃i rõndere ñ possunt.
At si ꝓ eo si qui rõtidere pot̃. ilnus respõ¬
deat. nõ itidem ualet. Ex qua teguia
illud in euuͣgłio dictum ẽ. Quod cum
legitur om̃s¬

Expanded text:
defuerat, sic in infantibus qui baptizati moriuntur eadem gratia omnipotentis implere credenda est, quod non ex impia uoluntate, sed ex aetatis indigentia nec corde credere ad iustitiam possunt nec ore confiteri ad salutem. ideo cum pro eis alii respondent, ut impleatur erga eos celebratio sacramenti, ualet utique ad eorum consecrationem, quia ipsi respondere non possunt. at si pro eo qui respondere potest alius respondeat, non itidem ualet. ex qua regula illud in euangelio dictum est, quod omnes cum legitur
Abbreviated transcription (Latin):
tũ apłs de ip̃õ abraham. Signum acci¬
pit crtumcisionis. signad̾m iusticie¬
⁊ fidei. qr iam corde credid̾at. ⁊ deputa¬
to illi erat ad nisticiam. Eur gͦ ei pre¬
ceptum ẽ ut omnẽ deinceps inflantẽ
inascłm occauo die cutunicide̾t. Qui
ñdum pot̾at cord̾e. ut e deputaretur
a rnr̃e fertetur p̾sentis ⁊ eindenti pi¬
culo ut cutimicide̾t᷑ exactum ẽ. Et¬
cum faccum eẽt depulsa ꝑnicies. Sicut
in abraham p̾cessit iisticia fidei. ⁊ accet¬
sit circumcisio. signacłm nsticie adei. Ita
in cornelio pͥcesfit scĩficacõ spãlis in dõ¬
no spc̃ scĩ ⁊ accessit saccam̃tum regena¬
cõnis in lauacco bapĩni. Et sicut in ysa¬
ac qui occauo sue nccitatis die curcimio¬
sus ẽ p̾cessit signałm iusticie fĩdei. E
q̃m pris fidera nntatus ẽ. secuta est cres¬
cente ipã insticia. cinus signacłm in in¬
fante p̾cesserat ita in baptiritis infan¬
tibus p̾cedit regen̾acõme saccanĩtur.¬

Expanded text:
us de ipso Abraham: signum accepit circumcisionis, signaculum iustitiae fidei, qui iam corde crediderat, et deputatum illi erat ad iustitiam. cur ergo ei praeceptum est, ut omnem deinceps infantem masculum octauo die circumcideret, qui nondum poterat corde credere, ut ei deputaretur a matre ferretur, praesenti et euidenti periculo ut circumcideretur exactum est etcum factum esset, depulsa pernicies. sicut ergo in Abraham praecessit iustitia fidei et accessit circumcisio signaculum iustitiae fidei, ita in Cornelio praecessit sanctificatio spiritalis in dono spiritus sancti et accessit sacramentum regenerationis in lauacro baptismi. et sicut in Isaac, qui octauo suae natiuitatis die circumcisus est, praecessit signaculum iustitiae fidei et, quoniam patris fidem imitatus est, secuta est in crescente ipsa iustitia cuius signaculum in infante praecesserat, ita in baptizatis infantibus praecedit regenerationis sacramentu
Abbreviated transcription (Latin):
Sup quẽ id̾is sp̃m descendentẽ de celo ⁊
manentẽ suꝑ eum. ip̃e ẽ qui b̾aptizat ĩ spũ
sc̃o. Columba itaq supꝑ baptizatum descende¬
rat. adhuc autẽ uem̾enti ut baptiraretur
dix̾at. Ego ate debeo baptiriri. Iam gͦ nescie¬
bat eum. quid sibi itaq mlt. ego uestiebã
eum. S qui me misit baptizare maqua ip̃õ¬
lo ⁊ marentẽ suꝑ enm. ipẽ ẽ qui baptitat i
spũ scõ. Cum hoc pꝰea qmͣ baptizatus ẽ fcm̃
sit. nͥ qr scd̃m aliqͥd eum sciebat scd̃m aliqͥd
adhuc nesciebat. Sciebat indel sponsum fili¬
um dei de cuius plemtudine om̃s accipent..
qr sic eius ex płenitudine ipẽ acceꝑat bapti¬
⁊andi pot̾atem. ut ioh̾is baptisimis dr̃etur.
nesciebat utrum sit eẽt datus ⁊ cet̾is. sin uͥo¬

Expanded text:
m descendentem de caelo et manentem super eum, ipse est qui baptizat in spiritu sancto? columba utique super baptizatum descenderat. adhuc autem uenienti ut baptizaretur dixerat: ego a te debeo baptizari. iam ergo sciebat eum. quid sibi itaque uult: ego nesciebam eum, sed qui me misit baptizare in aqua, ipsem eumipse est qui baptizatin spirtu sancto, cum hoc posteaquam baptizatus est factum sit, nisi quia secundum aliquid eum sciebat, secundum aliquid adhuc nesciebat? sciebat uidelicet sponsum filium dei de cuius plenitudine omnes acciperent, sed quia sic ex eius plenitudine ipse acceperat baptizandi potestatem, ut Iohannis baptismus diceretur, nesciebat, utrum sic esset daturus et ceteris an u
Abbreviated transcription (Latin):
heticos. Quid gͦ fiet de hiis qui in pre¬
t̾itum de ħesi ad eccłam uementes. sine
baptismo adinissi sunt. Hic tota causa
donastaꝵ cum quib nob̾ de hac q̃stione
ꝯfauctus ẽ penitus naufragauit. Si em̃
uere baptismum ñ ħebant. qui uemẽ¬
tes ab ħecicis ita suscipiebant᷑. ⁊ sup eos
erant pcc̃a eorum cũ cõmucatũ ẽ tali¬
bus sue ab eis qui erant aute cypͥanum.
ex duob. Aut ꝑisse iam tunt eccłiam
calium ꝯmumone macłatam. aut ñ ob¬
ẽẽ quiqͣm in uuitate ꝑmanenti. Alie¬
na ⁊̃ nota peccata. Inud autẽ qr dr̃e ñ
possunt pisse traic eccłam ꝯtagione ꝯ¬
nec originem suam pot̾unt asserere.
ta aum sunt uit̾ cypͥam passionem ⁊
dinmoꝵ codicum exustionem. Unde isti
calumpmaꝵ suaꝵ fumos i actantes oc¬
casionem faciendi scismans muenunt si¬
cut cõsulum ordo declarat restat ut fate¬
antur. Nulla maloꝵ ⁊̃ coguitoꝵ tali ꝯmu¬
mone ꝯtaminare unntatem xp̃. Quod
cum falsi fi̾nt. ñ inuenent cãm cut

Expanded text:
is: quid ergo fiet de his qui in praeteritum de haeresi ad ecclesiam uenientes sine baptismo admissi sunt? hic tota causa Donatistarum, cum quibus nobis de hac quaestione conflictus est, penitus naufragauit. si enim uere baptismum non habebant, qui uenientes ab haereticis ita suscipiebantur, et super eos erant peccata eorum, cum communicatum est talibus siue ab eis qui erant ante Cyprianum sex duobus, aut perisse iam tunc ecclesiam talium communione maculatam aut non obesse cuiquam in unitate permanenti aliena etiam nota peccata. illud autem quia dicere non possunt, perisse tunc ecclesiam contagione cnec originem suam poterunt asserere, ta anni sunt inter Cypriani passionem et diuinorum codicum exustionem, unde isti calumniarum suarum fumos iactantes occasionem faciendi schismatis inuenerunt, sicut consulum ordo declarat —,restat ut fateantur nulla malorum etiam cognitorum tali communione contaminari unitatem Christi. quod cum fassi fuerint, non inuenient causam, cur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinere qua cypͥanas ⁊̃ sine baptismo admis
sent in unritade positis aliena peccata. si
ad uuitatẽ uementib ⁊ sine baptismo ad¬
missis solu̾ent᷑ ⁊ ꝓpͥa. Nam si teste cypͥa¬
no unntatis iuntłm tm̃ ualet quomꝰ pos¬
sent ledi alienis peccatis ꝓprus nõ ꝑirent.

Expanded text:
 ad veniam pertinere, qua Cyprianus etiam sine Baptismo admiss ad veniam pertinere, qua Cyprianus etiam sine Baptismo admisssent in unitate positis aliena peccata, si ad unitatem venientibus et sine Baptismo admissis solverentur et propria. Nam si, teste Cypriano, unitatis vinculum tantum valet, quomodo possent laedi alienis peccatis, qui nollent
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsit ꝙ caritas unitatis cooꝑire pos¬
sit multitudinẽ poc̃orum. Quod si he
baptismũ ⁊ ab hiis ñ recce senciebat᷑.
qui cos deino baptirandos ẽẽ censebant.
Id ertatum cooꝑiebat unitas caritatis
quiͣdm merat ista ñ dyabolica dissensio
s humana temptacõ donec eis ficut si¬
apłs dicit. Si quid alit̾ sapiebant dñs
reuelaret. Et ideo ne istis qui ꝑ saclegã
p̾cisionem ab iuntate dirupti. Si ⁊ ap̃
nos ⁊ apud illos est baptisimuis rebapͥ¬
tizant. Si autem incatholica sola ẽ. nec bap¬
tirant. Sine gͦ rebaptirent siue ñ baptirent.
ñ sunt in inũculo patis. unde cuil istorum
imlm̾ adhibeant medicinã. Nos autẽm si ad
eccłiam siue baptismo admiccimus. in eodẽ
unitatis custodiam agnosci posse p̾sumpsit.
Si autem sicut iam ut arbitror ex hus que
in supiorib libris dixinnus manfestatũ est
u̾nt. slec tñ ab iitatis compagine recesse¬
tunt. eadem dilectione potunt aduemam

Expanded text:
raesumpsit, quod caritas unitatis cooperire posset multitudinem peccatorum. quodsi habebant baptismum et ab his non recte sentiebatur qui eos denuo baptizandos esse censebant, id erratum cooperiebat caritas unitatis, quamdiu inerat ista non diabolica discessio, sed humana temptatio, donec eis, sicut apostolus dicit, si quid aliter sapiebant dominus reuelaret. et ideo uae istis, qui per sacrilegam praecisionem ab unitate dirrupti, si et aput nos et aput illos est baptismus, rebaptizant, si autem in catholica sola est, nec baptizant. siue ergo rebaptizent sine non baptizent, non sunt in uinculo pacis, unde cuilibet istorum uulneri adhibeant medicinam. nos autem si ad ecclesiam sine baptismo admittimus; in eo unitatis custodiam ignosci posse praesumpsit. si autem — sicut iam, ut arbitror, ex his quae in superioribus libris diximus manifestum estverunt, nec tamen ab unitatis compagine recesserunt, eadem dilectione pacis potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
millus xͥanoꝵ dr̃et eos manit̾ bapti¬
zari. Et si qͥsqmͣ querat in hac re auc¬
toritatẽ dĩnam quiͣqmͣ ꝙ uiiu̾sa te¬
net eccłia. nec concilis iustitutũ. s
semꝑ retentum ẽ ñ nͥ auctoritate ⁊¬
płica traditum reccusime credit᷑ tam̃
comc̾e u̾aciter possimis quid ualeat
in ꝑiilis baptisim sactam̃tum ex cir¬
cumcisione carins qmͣ pͥor ppłt accepir.
qmͣ pͥusqmͣ accipet istisicatus ẽ abra¬
ham. Si ẽ cornelius ⁊̃ dono spc̃ sc̃ pri

Expanded text:
istianorum dixerit eos inaniter baptizari. Et si quisquam quaerat in hac re auctoritatem diuinam, quamquam, quod uniuersa tenet ecclesia nec conciliis institutum, sed semper retentum est, non nisi auctoritate apostolica traditum. rectissime creditur, tamen ueraciter conicere possumus, quid ualeat in paruulis baptismi sacramentum, ex circumcisione carnis quam prior populus accepit, quam priusquam acciperet iustificatus est Abraham, sicut Cornelius
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ multi baptizati adhuc ascend̾e̾ cona¬
rent᷑. Quid autem ualeat ⁊ quid agat in
homme corꝑalit̾ adhibita scĩficato sicra¬
m̃ti. sine qua tñ latro ille ñ finti qr ũ
enis accipiende noluntas desuit. S nõ
accipiende ncãtas asfint. difficile est di¬
cere. Pisi tñ płimum uałet. ñ serin
baptismũ dñs accepisset: U̾m qr ꝓ se
ip̃a ꝯsid̾anda ẽ. excepta salute hom̃s
cii ꝑficiende adhibetur. satis indicat
ꝙ ⁊ in malis ⁊ in eis qui scło u̾bis ñ fac¬
cis renunciant ipã nitegͣ ẽ. cam illi uͥ
corrigent᷑ salutem hr̃e ñ possunt. Si¬
cut autem in latrone. qr ꝑ ncc̃tatem
corꝑalit̾ defint. ꝑfecta salu̾s ẽ. qr ꝑ p
etatem spĩtalit᷑  asfinti Sic ⁊ cumł ipã
p̾sto ẽ si ꝑ nccitatẽ desit ꝙ latrom ał¬
fuit ꝑficitur salus. Quod traditum

Expanded text:
quem multi baptizati adhuc ascendere conaquem multi baptizati adhuc ascendere conarentur. Quid autem ualeat et quid agat in homine corporaliter adhibita sanctificatio sacramenti — sine qua tamen latro ille non fuit, quia non eius accipiendae uoluntas defuit, sed non accipiendae necessitas adfuit —, difficile est dicere. nisi tamen plurimum ualeret, non serui baptismum dominus accepisset. uerum quia per se ipsa consideranda est excepta salute hominis cui perficiendae adhibetur, satis indicat quod et in malis et in eis, qui saeculo uerbis, non factis renuntiant, ipsa integra est, cum illi nisi corrigantur salutem habere non possint. sicut autem in latrone, quia per necessitatem corporaliter defuit, perfecta salus est, quia per pietatem spiritaliter adfuit, sic et cum ipsa praesto est, si per necessitatem desit quod latroni adfu
Abbreviated transcription (Latin):
S tunt implet᷑ inusibilit̾ cum myst̾ium
baptisim ñ ꝯtemptus religionis. s articu¬
lus ucc̃tatis excludit. Nam multo magis
in cornelio ⁊ in amicis enis qmͣ in illo la¬
trone posset ind̾i suꝑflinim. ut aqua ⁊̃
tinguent᷑. in quib iam donum spt̃ stĩ ꝙ
porib congruebat cum linguis loquerẽ¬
tur emiu̾at. Baptizati sunt tñ. ⁊ in hoc
facco apłica extat auctoritas. usq a deo
nemo d in quol ꝓuectu int̾ioris homĩs.
Si forte ante bap̃m usq ad spãlem intel¬
lectum pio corde ꝓfec̾it. Co tempn̾e sacra
tur. S ꝓ hoc d̾s homnus ꝯsectacõnem
sp̃aliter oꝑatur. Nec obaliud existimo bap¬
Et qnͣti pendendum eẽ suum baptifma
quo ipẽ baptizat᷑us erat tali facco aꝑtissi¬
tis ⁊ ꝓbabilib morib ita ꝓfecissent ut
multis baptizatis uita atq atq doctͥna
se p̾pouere mr̃ne dubutarent. Suꝑna¬
taneũ sibi cred̾ent baptizari. Qã ad illũ
ñtis habitum se puenisse sentirent. Ad

Expanded text:
sed tunc impletur inuisibiliter, cum ministerium baptismi non contemptus religionis, sed articulus necessitatis excludit. nam multo magis in Cornelio et in amicis eius quam in illo latrone posset uideri superfluum ut aqua etiam tinguerentur, in quibus iam donum spiritus sanllis temporibus congruebat, cum linguis loquerentur, eminuerat. baptizati sunt tamen et in hoc facto apostolica extat auctoritas. usque adeo nemo debet in quolibet prouectu interioris hominis, si forte ante baptismum usque ad spiritalem intellectum pio corde profecerit, contemnere sacratur, sed per hoc Deus hominis consecrationem spiritaliter operatur. Nec ob aliud existimo bapet quanti pendendum esset suum baptisma, quo ipse baptizaturus erat, tali facto apertissitis et probabilibus moribus ita profecissent, ut multis baptizatis vita atque doctrina se praeponere minime dubitarent, superuacaneum sibi esse crederent baptizari, quando ad illum mentis habitum se peruenisse sentirent, ad
Abbreviated transcription (Latin):
nm ⁊ ip̃nis dĩonis nec millum nec p¬
uum malum. S tñ ille qui raitus bap¬
tem eccłie doto orbe diffuse scifmatũ
concisionib p̾tulit. Ałio qͥn ⁊̃ ipẽ intet
illos qui foris sunt deputandus e. Gon¬
stituamus gͦ duos ałi quos isro modo
unum corum u̾bi grã id sentur de xpõ qd̾
hoc idem sentire. s in cacholica baptiari.
Existimantem ipãm eẽ catholicam fidem.
ta sibi doctͥna catholice fidei resist̾e małit.
⁊ illud ꝙ tenobat elegit. Quod anteqm fi¬
at manisiũ est illum qui forit baptrratus
est ẽẽ peiorem. Itaq in hoc sola falsa opi¬
mo. in ilło autem ⁊̃ ip̃a dunsio corriorẽ¬
da ẽ. S in neutro iporum sacemt̃ti iutas
repetenda. ꝙ si quisqmͣ idem sentiat. ꝙ ũ
li ⁊ ẽẽ h̾esem noi̾t ab umnitate catholica
seꝑatam ubi hoc docetur ⁊ discitur. Sed
alicunis scłaris emolmñti cansa incacho¬
lica unitate baptirari uolint. Uł m ea

Expanded text:
tiam ipsius diuisionis nec nullum nec ptiam ipsius diuisionis nec nullum nec paruum malum, si tamen ille qui intus baptem ecclesiae toto orbe diffusae schismatum concisionibus praetulit; alioquin etiam ipse inter illos qui foris sunt deputandus est. constituamus ergo duos aliquos isto modo: unum eorum uerbi gratia id sentire de hoc idem sentire, sed in Catholica baptizari, existimantem ipsam esse Catholicam fidem; ta sibi doctrina catholicae fidei resistere maluerit, et illud quod tenebat elegerit, quod antequam fiat, manifestum est illum qui foris est esse pejorem. Itaque in hoc sola falsa opinio, in illo autem etiam ipsa divisio corrigenda est; sed in neutro ipsorum sacramenti veritas repetenda; quod si quisquam idem sentiat quod illi, et esse haeresim noverit ab unitate catholica separatam, ubi hoc docetur et discitur, sed alicujus saecularis emolumenti causa, in catholica unitate baptizari voluerit, vel in ea
Abbreviated transcription (Latin):
ei celiq̃ndum ẽ bonum ꝙ accepat. Nlec qr
extor illnis imꝓbandus ẽ pp̃ea in ilło
xp̃i baptisimus exsusfandus ẽ. Iam emm
ex huis quos intus contigit de deo falsa
opinantes baptirati satis elucet disc̾tien¬
dam ẽẽ sacraniti u̾ntatẽ a male credentis
errore. Qmͣuis utrumq in homme uno
ualeat inueniri. Et ideo cum ⁊̃ foris i
ertore aliquo ꝯstitutus. u̾o tam̃ sactam̃to
foris baptiratus eccłie redditur unitati.
Situt false fidei uera succedit. Non fic
pot̃ ⁊̃ nero baptismo uerus baptisiis
succed̾e. ⁊ idem ip̃e sibi succed̾e nõ potest.
qr nec deced̾e pot̃. Ad hoc gͦ ħ etici id ca¬
tholicam ueniunt. ut ꝙ eorum malum
ẽ corrigatur. nõ ꝙ dei bonim ẽ repeta¬
tur. dicit aliquis. Aicħ̾ ne gꝰ int̾est si du
o mertore pari atqr malicia ꝯstiti sint.
ne uita ⁊ corde imitato alnis corum fo¬
ris. alnus intus baptiretur. fateor int̾ẽe
Ille enim peror ẽ qui ⁊̃ foris baptiratur.
nõ eo ꝙ baptizatur s eo ꝙ foris ẽ. Est e¬

Expanded text:
erat, nec quia error illius improbandus est, propterea in illo Christi baptismus exsufflandus est. iam enim ex his quos intus contigit de deo falsa opinantes baptizari satis elucet discernendam esse sacramenti ueritatem a male credentis errore, quamuis utrumque in homine uno ualeat inueniri; et ideo, cum etiam foris in errore aliquo constitutus, uero tamen sacramento fuerit baptizatus, cum sicut falsae fidei vera succedit, non sic potest etiam vero Baptismo verus Baptismus succedere: qui quidem ipse sibi succedere non potest, quia nec decedere potest. ad hoc ergo haeretici ad catholicam ueniunt, ut quod eorum malum est corrigatur, non quod dei bonum est repetatur. Dicit aliquis: "nihilne ergo interest, si duo in errore pari atque malitia constituti sint nec uita et corde mutato alius eorum foris, alius intus baptizetur?" fateor interesse. ille enim peior est qui etiam foris baptizatur, non eo quod baptizatur, sed eo quod foris est. est e
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ in ħ etito. qmͣuis contͣ fidem ñ ut̾qr ñ¬
utiq disputet. ⁊ tam̃ contͣ fidem ut̾q in¬
uat. ⁊ spe una ut̾q fallatur. Et a caritate
sp̃ali ntͥq dissenciat. ⁊ obhoc ut̾q ab il¬
luis unice columbe corꝑe alienus sit.
cur in uno eorum sacram̃tum cognos
sit cum in utroq idem sit: ñ ⁊ nͥ dei sit
⁊ qmͣuus in pessimis bomim fit. Et si ho¬
minum qui hoc hñt alius ẽ alio det̾ior.
ñ ideo illud. illud ꝙ ħnt det̾nis ẽ in illo.
qmͣ inisto. Quia nec in duob catho¬
licis malis si uns sit alio decior deu̾o¬
rem bapm̃ gerit. Nec si unus eorum sit
bomis. alius maliis. in malo malus ẽ.
baptisimis. ⁊ in bono bonus. s in utro¬

Expanded text:
o, quamvis contra fidem non uterque disputet, et tamen contra fidem uterque vivat, et spe vana uterque fallatur, et a charitate spirituali uterque dissentiat, et ob hoc uterque ab illius unicae columbae corpore alienus sit: cur in uno eorum Sacramentum Christi agnoscsit; cum in utroque idem sit, et nonnisi Dei sit, et quamvis in pessimis, bonum sit? Et si hominum qui hoc habent, alius est alio deterior, non ideo illud quod habent deterius est in illo quam in isto: quia nec in duobus catholicis malis, si unus sit alio deterior, deteriorem Baptismum gerit: nec si unus eorum sit bonus, alius malus, in malo malus est Baptismus, et in bono bonus; sed in utro
Abbreviated transcription (Latin):
thecuminũ malo baptizato anteponimis. Nec
ĩdeo tñ saccam̃to baptismatis quo iste ñdum
ille iam imbutus ẽ facimus inuriam. aut
putannis cum aliquẽ cathecimimũ ałiquo
baptirato fideliorem melioremq cognoscimiꝰ.
Meliorenim centurio cornelus nõdum bap¬
tiratus symone baptirato. Ipẽ enim ⁊ añ bap¬
nsmum sc̃o spu impletus est. Et ille pꝰ bap¬
fi̾et. Sum autem baptitatus est. nõ utiq me¬
luis sacram̃tum qmͣ symou accepit. Sed
ri scĩtate distincta sunt. Ita ñ auget aut
imnuit baptismatis sc̃itatem uł bonum
uł malum m̾itimi hominis. Sicut autem
bono cathecumino baptisius deesse ad ca¬
pessendum reginum celorum sic malo bap¬
tizato nͥa conu̾sio. Qun enim dixit. Nisi
quis renatus fu̾it ex a qua ⁊ spñ scõ nõ mt᷑¬
bit in regnum celorum. ip̃e ⁊̃ dixit. Nisi

Expanded text:
techumenum malo baptizato anteponimus: nec ideo tamen sacramento Baptismatis, quo iste nondum, ille jam imbutus est, facimus injuriam; aut putamus, cum aliquem catechumenum aliquo baptizato fideliorem melioremque cognoscimus. melior enim centurio Cornelius nondum baptizatus Simone baptizato. iste enim et ante baptismum sancto spiritu impletus est, ille et post bapfieret. cum autem baptizatus est, non utique melius sacramentum quam Simon accepit, sed ari sanctitate distincta sunt. ita non auget aut minuit baptismatis sanctitatem uel bonum uel malum hominis meritum. sicut autem bono catechumeno baptismus deest ad capessendum regnum caelorum, sic malo baptizato uera conuersio. qui enim dixit: nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non intrabit in regnum caelorum, ipse etiam dixit: nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ualet ex uitiis ilł ꝙ eleg̾is mimuis. qnͣtũ
uł plura uł unm ꝙ ꝑspex̾is gramius.
Et qr illi possessuri sunt regnum dei qͦs
ad simstram ẽẽ remanebit. nilla uox
reliqua ẽ. qm sicut hedi audiant ex ore
pastoris. nͥ ite in ignem et̾num qui ꝑatus
est dyabło ⁊ angłis enis. Licet ex illo ig
çatholicum pessimis morib cuil ħetico
In cunis uita pͥter id ꝙ ħetitus ẽ ñ in¬
ueniunt homñes ꝙ rep̾hendant pͥpone

Expanded text:
ualet ex uitiis illis quod elegeris mitius, quantum ualet ex uitiis illis quod elegeris mitius, quantum uel plura uel unum quod perspexeris grauius. et quia illi possessuri sunt regnum dei quos ad sinistram esse remanebit. nulla uox reliqua est quam sicut haedi audiant ex ore pastoris nisi: ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius, licet ex illo igncatholicum pessimis moribus alicui haeretico, in cuius uita praeter id quod haereticus est non inueniunt homines quod reprehendant, prae
Abbreviated transcription (Latin):
emim̾at in quib singis subaudit᷑ ꝙ regiũ
dei ñ possidebunt. Nolite inquit errare ne¬
q formtatores. neq ydolis sermentes. neq
adult̾i. neq momiles. neq mascłoꝵ concubi¬
tores. neq fures. neq auari. neq ebriosi.
neq malediti. neq raptores regnum dei
possidebunt. Nou ait. qui ħ omnia nicia si¬
mul habu̾nnt. regim dei ñ possidebũt.
S neqr illi neq illi. Ut singuł ħoc sub¬
andias ut milli eorum regnum dei posside¬
ci regnum dei ñ possidebunt. Neq ẽ dubi¬
tandũ quid̃ pennas ipãs quib ccuciabun¬
tur qui reginum dei ñ possidebunt. ꝓ dm̾¬
sitate cͥminum eẽ diu̾sas ⁊ alias aliis acͥ¬
ores. ut in ip̃o igne et̾no ꝓ disꝑib pond̾i¬
bus pocõrum sint disparia torm̃ta penar
Neq enini frustra ip̃e dñs ait. Tolłabilꝰ
erit sodoniis qmͣ uob̾ in die indicii. Sed
tũ ad ñ possidend̾ regnum dei tantũdem

Expanded text:
enumerat, in quibus singulis subauditur quod regnum enumerat, in quibus singulis subauditur quod regnum dei non possidebunt. nolite, inquit,\' errare. neque fornicatores neque idolis seruientes neque adulteri neque molles neque masculorum concubitores neqneque maledici neque rapaces regnum dei possidebunt. non ait: "qui haec omnia uitia simul habuerint, regnum dei non possidebunt", sed: neque illi neque illi, ut singulis hoc subaudias, quod nulli eorum regnum dei possideci regnum dei non possidebunt, sic autandum est quidem poenas ipsas, quibus cruciabuntur qui regnum dei non possidebunt, pro diuersitate criminum esse diuersas et aliis alias acriores, ut in ipso igne aeterno pro disparibus ponderibus peccatorum sint disparia tormenta poenarum. neque enim frustra ipse dominus ait: tolerabilius erit Sodomis quam uobisin die iudicii. sed tamen ad non possidendum regnum dei tantundem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ydolis ẜuentẽ. hospitalitatẽ indigenti¬
lantem. nulli muidentẽ. sobrũ fruga¬
ꝑcius ydolis deditum. ueneficum. discor¬
diosum. ꝯtencõsum emulũ. ammosũ.
sedicõsum. muidum. ebriosum. ꝯmessa¬
torem. catholicum. Numquid pp̃ ħ ꝙ ca¬
bit. S hoc dicimus. nos ipõs seducimus
Nam ẜmo dei ñ nos seducit. qui nec tacet. nec
partit. nec ulla adulacõne nos decipit. Ideo qͥp¬
pe ⁊ alibi dicit. Hoc autem scitote cognoscen¬
tes qm̃ omins forncator. aut ĩniundus auat᷑¬
ꝙ ẽ ydolorum ẜuitus ñ ħt̃ ħeditatem xp̃i dei.
Nemo nos sedncat mamibr u̾b̾. nõ est gͦ qd̃
de ẜmone dei ꝯq̃ramus. Dicit omĩuo ⁊ ap¬
te ac lib̾e dicit. eos qui male inuunt ad reg
xp̃iamis catholicus est inpunitatẽ qmͣ scͥp¬
tura diuma ñ ꝓmittit. ꝓmitt̾e audeamꝰ.
Nec si aliquid unum ħeat ex hiis que dic¬
ta funt debemus ei societatẽ suꝑne illius
pm̃e pollicͥi. Ad corrinthio enim singula

Expanded text:
italem, indigentilantem, nulli inuidentem, sobrium, frugaapertius idolis deditum, ueneficum, discordiosum, contentiosum, aemulum, animosum, seditiosum, inuidum, ebriosum, comisatorem catholicum: numquid propter bunt? Si hoc dicimus, nos ipsos seducimus. Nam sermo Dei non nos seducit, qui nec tacet, nec parcit, nec ulla adulatione nos decipit. Ideo quippe et alibi dicit, Hoc autem scitote cognoscentes, quoniam omnis fornicator, aut immundus, autei: nemo vos seducat inanibus verbis . Non est ergo quod de sermone Dei conqueramur. Dicit omnino, et aperte ac libere dicit, eos qui male vivunt, ad regchristianus catholicus est, impunitatem quam Scriptura diuina non promittit promittere audeamus. nec si aliquid unum habeat ex his quae dicta sunt, debemus ei societatem supernae illius patriae polliceri. ad Corinthios enim singula
Abbreviated transcription (Latin):
audeat aut fac̾e posse se credat ꝙ nec a¬
płis concessit dñs ut zrrama a frum̃to
putet se disc̾ciere. aut qͣi ip̃i palam face̾
⁊ aream purgare. cõcessum sit paleas co
domo autẽ magna ñ solum sunt uasa
nere. ⁊ abice ⁊ dampuare. Qũ nõ nͥ indie
diñ uasa signea dium ardoris incendio con¬
crem̃tur. ⁊ fictilia ab eo cuni data ẽ ferrea
iga ꝯfuͥgantur. Sic gͥ arguens cypͥanus
eos qui tanqmͣ maloꝵ ꝯsorcium deuitantes.
se ab iatate diruꝑant. oñdit magnam do¬
mum qmͣ dixit apłs. ub̾i eẽnt ñ solum ua¬
sa aurea ⁊ argentea. S ⁊ lignea ⁊ fictilia. nõ
se intellexisse nͥ eccłam ubiẽẽnt. bom ⁊ mali
donec in fine sicut area uentilata purgetur.
Quod si ita ẽ in ipã eccłia .i. in ipã domomag¬
na ulasa erant in ꝯtumeliam. Quoꝵ sermo
ut tancer serpebat. nam cum de illis apłslo
q̃retur. hoc docuit. Et ser n mo inquit eoꝵ
sicut cancer serpit. Ex tio quib est hyme¬

Expanded text:
audeat aut facere posse se credat, quod nec aaudeat aut facere posse se credat, quod nec apostolis concessit dominus, ut zizania a frumento putet se posse discernere aut, quasi ipsi palam ferre et aream purgare concessum sit, paleas condomo autem magna non solum uasa nere et abicere et damnare, quando non nisi in die domini uasa lignea diuini ardoris incendio concrementur et fictilia ab eo cui data est ferrea uirga frangantur. sic igitur arguens Cyprianus eos, qui tamquam malorum consortium deuitantes se ab unitate dirruperant, ostendit magnam domum quam dixit apostolus, ubi essent non solum aurea uasa et argentea, sed et lignea et fictilia, non se intellexisse nisi ecclesiam, ubi essent boni et mali, donec in fine sicut area uentilata purgetur. quod si ita est, in ipsa ecclesia, id est in ipsa domo magna erant uasa in contumeliam, quorum sermo ut cancer serpebat. nam cum de illis apostolus loqueretur, hoc docuit: et sermo, inquit, eorum sicut cancer serpit. ex quibus est Hyme
Abbreviated transcription (Latin):
Et tñ eos intus fuisse signanit cum ait.
Quomꝰ dicunt qͥdam in uob̾. qui ⁊tͦ mortu¬
orum ñ est. Auatos autẽ ubi ñ detestat᷑.
aut u̾o potuit quicqmͣ dici uehem̃cius. ꝙͣ
ut ⁊dosorum ẜiitus auaricia dr̃etur. si¬
cut adem apłs posuit. Nec cypͥanus aliter
intelsexit. ⁊ litt̾is sins ubi opus etat in¬
seruit. Qua tñ ꝯfitetur temꝑib sins m
eccłia funsse nõ qualescumq anaros. sed
raptores ⁊ feneratores. nec quosi homi
apłs. ẜmo eorum sicut cancer serpit᷑. Uel¬
lem intellig̾e foris finsse. s me cypͥamit
ip̃e ñ funt. Cum enim ad anthonianum
scͥbeus. oñderet añ tempus nltime seꝑa¬
ꝯmixtionẽ malorũ ab imitate eccłie re¬
cedendum. Ut declarat qmͣ sit scũc. ⁊ il¬
la qmͣ m̾uit martyrii claritate dignis¬
simiis art. Qnͣnus arrogancie tumor est.
Qłta autẽ humilitatis ⁊ lenitatis oblun
⁊ artogancie sue qnͣta iactacio. Ut quis

Expanded text:
et tamen eos intus fuisse significavit, cum ait, et tamen eos intus fuisse significavit, cum ait, Quomodo dicunt quidam in vobis quia rorum non est? auaros autem ubi non detestatur? aut uero potuit quicquam dici uehementius, quam ut idolorum seruitus auaritia diceretur, sicut idem apostolus posuit nec Cyprianus aliter intellexit et litteris suis ubi opus erat inseruit? qui tamen confitetur temporibus suis in ecclesia fuisse non qualescumque auaros, sed raptores et faeneratores, nec quoslibet hoapostolus: sermo eorum sicut cancer serpit, uellem intellegere foris fuisse; sed me Cyprianus ipse non sinit. cum enim ad Antonianum scribens ostenderet ante tempus ultimae sepamixtionem malorum ab unitate ecclesiae recedendum, ubi declarat quam sit sanctus et illa quam meruit martyrii claritate dignissimus, ait: quantus arrogantiae tumor est, quanta humilitatis et lenitatis obliuio et arrogantiae suae quanta iactatio, ut quis
Abbreviated transcription (Latin):
cietur. Quapp̃ ⁊ intus ⁊ foris ꝑu̾sitas ho¬
niũ corrigenda est. Dima uero sacram̃¬
ta ⁊ eloquia nõ homunb tͥbuenda. Non
itaq procinatur ħetitis. Qui nõ eis tͥbuit.
ꝙ ⁊ si apud eos. ñ tñi ipõrum ẽẽ cognoscit.
Non nos ꝯcedimus ħetico bapm̃. s illius
baptisium de quo dictum ẽ. hic ẽ qui bap¬
tirrat. ubicumq inuen̾inus agnoscumis.
ꝑfidus antem ⁊ blasphemus. si in ꝑfidia
⁊ blasphennia ꝑmanserit. nec extͣ eccłiam
nec intͣ eccłam remissionẽ accipit põcorũ.
aut si pp̃ im saccam̃ti ad punctum dem¬
ꝑis accipit. Et foris ⁊ intus eadem ins oꝑa
in ominib epłis sins execrari ⁊ detestari ħe¬
ticorum s acͥlegam pͣuitatẽ ita ꝙ dicant
ẜmonem eorum sicut cancer serꝑe. Quid
emm. ⁊ ilsos qui dicebant. Manducemus
⁊ bibannis. cras enim moriem᷑. ñne corrup¬
tores moꝵ bonor ꝑ mala colloquia pau¬
lus eẽ manifestat. ꝯtumo so̾ningens. Cor¬
rumpunt mores bonos cossoquia mala.

Expanded text:
tietur. quapropter et intus et foris peruersitas hominum corrigenda est, diuina uero sacramenta et eloquia non hominibus tribuenda. non itaque patrocinatur haereticis, qui non eis tribuit quod etsi aput eos, non tamen ipsorum esse cognoscit. non nos concedimus haeretico baptismum, sed illius baptismum, de quo dictum est: hic est qui baptizat, ubicumque inuenerimus agnoscimus. perfidus autem et blasphemus si in perfidia et blasphemia permanserit, nec extra ecclesiam nec intra ecclesiam remissionem accipit peccatorum, aut si propter uim sacramenti ad punctum temporis accipit, et foris et intus eadem uis operin omnibus epistulis suis execrari et detestari haereticorum sacrilegam prauitatem, ita ut dicant eorum sicut cancer serpere. Quid enim? et illos qui dicebant, Manducemus et bibamus, cras enim moriemur, nonne corruptores morum bonorum per mala colloquia Paulus esse manifestat, continuo subjungens, Corrumpunt mores bonos colloquia mala;
Abbreviated transcription (Latin):
tñ qr ñ ꝓficit ad salutem nͥ ille qui ht̃
intrgͥtatem baptismmi. sua qͦ pͣuitate
correcta incorꝑetur eccłie sicut heticorum er¬
rorem corrigamus. ut qui meis nõ eorum
y ip̃i ẽ agnoscannus. ẜaptisim saue uicẽ aliqn
implere passionem de latrone illo ci ñ bap¬
dirato dictum est. ħodie mecum eris in pa¬
dyso ñ leue docum̃tum idem bs cypͥanus

Expanded text:
n proficit ad salutem, nisi ille qui habet integritatem baptismi sua quoque prauitate correcta incorporetur ecclesiae, sic haereticorum errorem corrigamus, ut quod in eis non eorum sed Christi est agnoscamus. Baptismi sane uicem aliquando implere passionem de latrone illo, cui non baptizato dictum est: hodie mecum eris in paradiso, non leue documentum idem beatus Cyprianus
Abbreviated transcription (Latin):
distet illorum. siue aliud depr̃e uł de fi¬
lio uł de spũ sc̃o senciant qũi intas ht.
fiue ab unntate pͥcisi nõ colligant cum
dm̃ca sumus ⁊̃ intus cum amaris auaris.
cum raptorib. cum ebriosis ⁊ cet̾is enis¬
possidebunt. ⁊ baptismatis satram̃tum ẽẽ

Expanded text:
siue aliud de patre uel de filio uel de spiritu sancto sentiant quam ueritas habet siue ab unitate praecisi non colligant cum dominica sumus, etiam intus cum auaris, cum raptoribus, cum ebriosis et ceteris eiuspossidebunt, et baptismati
Abbreviated transcription (Latin):
solum ẽẽ qͥn ⁊ alia ꝯseqnͣtur. Carnalis enim
mosus ⁊ muidus. ⁊ ĩmncus ipi u̾nitati ab eaq
dissenciens intelligat ⁊ de illis malis ꝙ u
num micius eleg̾it solum in quo qmͣ esse
rore nommnare. s ⁊̃ cum hilaritate p̾dica¬
rx. iam ppłi consuerunt. Nunquid in quo
fu̾it sola eẽ pot̾it. Quis emm ebriosus ñ
torum santate dissenciens ⁊ arguentib
se grauit̾ ĩmncus. Iam u̾o ut ⁊ formcator
⁊ adulter nõ sit difficile ẽ: Pot̃ tñ ñ eẽ

Expanded text:
 carnalis est enim mosus et inuidus et inimicus ipsi ueritati ab eaque dissentiens>, intellegat et de illis malis quod unum mitius elegerit solum in quoquam esse rrore nominare sed etiam cum hilaritate praedicare iam populi consuerunt, numquid in quo fuerit sola esse poterit? quis enim ebriosus non torum sanitate dissentiens et arguentibus se grauiter inimicus? iam uero ut et fornicator et adulter non sit, diffici