comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
at: habentes desiderium. ñ solum bene-¬
dictionis capiendȩ. et effici inparte sortis
sc̃orum: s etiam adsistere in conspectu
ce ipsi tendunt ad salutem: &e ñ tam amo-¬
re benedictionum uł. ꝓmissionum deside-¬
ruᷤ inflãmantur: qmͣ hoc magis haben¬
tes inꝓspectu dicentes. Sufficit mͥ ñ ire
inignem eternum: sufficit mͥ ñ expelli
intenebras exteriores. Cum gͦ insingłis
quibq fidelium talis sit ꝓpositi uarie-¬
tas: hoc mͥ designari uidetur in hoc lo-¬
co quod dunidii illi qui uxta montẽ
garitm incedunt. illum qui adbene-¬
dictiones electus ẽ. istos figuraliter indi-¬
care: qui ñ metu pęnȩ s benedic̃tionum
&ꝓmissionum desiderio uenunt ad salu-¬
tem. Illi uͦ dimidii qui iuxta montem ge¬
bal incedunt in quo maledictioneᷤ ꝓlate st̃:
istos alios indicant qui malorum metu
& suppliciorum timore complentes quȩ
in lege sunt scͥpta. ꝑueniunt ad salutem.

Expanded text:
at: habentes desiderium, non solum beneat: habentes desiderium, non solum benedictionis capiendae, et effici in parte sortis sanctorum, sed etiam assistere in conspectu et ipsi tendunt ad salutem, et non tam amore benedictionum et promissionum desideriis inflammantur, quam hoc magis habentes in prospectu et dicentes: Sufficit mihi non ire in ignem aeternum; sufficit mihi non expelli in tenebras exteriores. Cum ergo in singulis quibusque fidelium talis sit propositi varietas, hoc mihi designari videtur in hoc loco quod dimidii illi qui juxta montem Garizim incedunt, illum qui ad benedictiones electus est, istos figuraliter indicare qui, non metu poenae, sed benedictionum et promissionum desiderio, veniunt ad salutem. Illi vero dimidii qui juxta montem Ebal incedunt, in quo maledictiones prolatae sunt, istos alios indicant qui malorum metu et suppliciorum timore complentes quae in lege sunt scripta, perveniunt ad salutem.
Abbreviated transcription (Latin):
tem garixim incedere: s in cedunt iux-¬
ta montem gebal: Mons garitim bene-¬
dictiones habet: mons autem gebal ma-¬
ledictiones quȩ peccatorib imminent:
Statuerunt enim sicut scͥptum ẽ in
deuteronomio sex trib adbenedicendũ
inmonte garizim: ce ipse sex tribus quȩ
nobiliores sunt &e exumȩ: id ẽ. symeon.
leui. iudas. isachar. loseph. beniamin:
Alias uͦ sex ignobiliores ad maledicendũ:
in quib et ruben qui ascendit suꝑ cubile
patris & thorum maculauit paternum:
et zabulon qui ẽ ultimus filius liȩ
Hȩc quidem ueterum historiȩ referunt
gesta. S quomͦ nos hanc historiȩ nar¬
rationẽ admisticam intelligentiam re-¬
feramus: ut ostendamꝰ qui sunt isti qui
incedunt iuxta montem garizim. et qui
sunt qui incedunt urta montem gebalͤ
Ego uideo duas ẽẽ species eorum qui ꝓ¬
missionem cȩlestium cupiditate succen-¬
si. sũmo studio diligentiaq mituntur:
ne saltem minuma eos beatitudo pretere-¬

Expanded text:
tem Garizim incedere, sed incedunt juxtem Garizim incedere, sed incedunt juxta montem Ebal? Mons Garizim benedictiones habet, mons autem Ebal maledictiones quae peccatoribus imminent. Statuerunt enim, sicut scriptum est in Deuteronomio , sex tribus ad benedicendum in monte Garizim: et ipsae sex tribus quae nobiliores sunt et eximiae, id est, Simeon, Levi, Judas, Isachar, Joseph, Benjamin. Alias vero sex ignobiliores, ad maledicendum; in quibus et Ruben qui ascendit super cubile patris fui, et torum maculavit paternum, et Zabulon, qui est ultimus filius Liae. Haec quidem veterum historiae referunt gesta. Sed quomodo nos hanc historiae narrationem ad mysticam intelligentiam referamus, ut ostendamus qui sunt isti qui incedunt juxta montem Garizim, et qui sunt qui incedunt juxta montem Ebal? Ego video duas esse species eorum qui promissionum coelestium cupiditate succensi, summo studio diligentiaque nituntur, ne saltem minima eos beatitudo praetere
Abbreviated transcription (Latin):
quidem benedixit popło isrł. & ceteR a¬
Circa hanc archam testam̃ti omnis qui
uere ifrł ẽ incidit: non enu longe ab ea.
Leuitȩ gͦ &e sac̃dotes: etiam in humeris suis
eam portant. Et enim quicumq sacer¬
dotali religione et sc̃itate uiuunt: non so¬
lum hii qui sedere uidentur in consessu
sacerdotali: s hii magis qui sacerdotalit
agunt quorum pars ẽ dñs: nec ulla eis
portio habetur interris: ipsi sunt uere
saterdotes ce leuitȩ dñi: qui in humeris
suis legem dĩ portant: agendo uideli¬
cet et implendo oꝑȩ ea quȩ scribuntur
in lege. Et ꝓselitus inquit et indigena
simul aderant: diidii iuxta montem
garitun: et dimidii iuxta montangebal
Quomͦ etiam ista explicabimus : Ad iuitorio
di oꝑus ẽ ut possimus uerbis nr̃is uerba
diuina disserere &e explanare: Qui sunt
dimidii qui incedebant iaxta montem
garitim. & qui sunt dimidii. qͥ et ipsi licet
saluentur: tamen ñ potuerunt uixta mõ-¬

Expanded text:
quidem benedixit populo Israhel quidem benedixit populo Israhel Circa hanc arcam testamenti, omnis qui vere Israel est incedit, non enim longe ab ea. Levitae vero et sacerdotes etiam in humeris suis eam portant. Etenim quicunque sacerdotali religione et sanctitate vivunt, non solum hi qui sedere videntur in consessu sacerdotali, sed hi magis qui sacerdotaliter agunt, quorum pars est Dominus, nec ulla eis portio habetur in terris, ipsi sunt vere sacerdotes et Levitae Domini, qui in humeris suis legem Dei portant, agendo videlicet et implendo opera ea quae scribuntur in lege. Et proselytus, inquit, et indigena simul aderant; dimidii juxta montem Garizim, et dimidii juxta montem Ebal. Quomodo etiam ista explicabimus? Et adjuto rio Dei opus est ut possimus verbis nostris verba divina disserere et explanare. Qui sunt dimidii qui incedebant juxta montem Garizim, et qui sunt dimidii qui et ipsi, licet salventur, tamen non potuerunt juxta mon
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentiȩ sp̃u signet. Statim nainq
ut quis crediderit iħu xp̃o lex eugłii in
eius corde scͥpta ẽ: & in conspectu filiorum
tes: ministeria angłorum. ȩccła pͥmitiuo-¬
rum. Si enim recte intelligamꝰ isrłm dici
mentem dñi uidentem: rectissime hoc de
ministris angłis dicitur: scdm dñi sentẽ¬
tiam dicentis de infantib: quod et tu
fiuisti infans inbaptismo: quia angłi eor
semꝑ uident faciem patris mei qui incȩ¬
lis ẽ. Coram istis gͥ filiis isrł qui ad eran
in illo temꝑe cum tͥ fidei sacram̃ta tra¬
debantur uidentib faciem dei: ihs in
corde tuo deuteronomiũ scͥpsit Omnis
autem populus &e maiores natu duces
ac iudices: stabãt ex utraq parte in con¬
spectu sac̃dotum qui portabant archam
fȩderis dñi. Ut aduena: ita et indigena
Media eorum pars iuxta montem gari-¬
dun: et media iuxta montem ebal ficut
p̃ceꝑat moyses famulus dñi. Et pͥmũ

Expanded text:
intelligentiae spiritu signet. Statim namque intelligentiae spiritu signet. Statim namque ut quis crediderit Jesu Christo, lex Evangelii in ejus corde scripta est, et in conspectu filiorum tes, ministeria angelorum, Ecclesia primitivorum. Si enim recte intelligamus Israelem dici mentem Deum videntem, rectissime hoc de ministris angelis dicitur, secundum Domini sententiam, dicentis de infantibus quod et tu fuisti infans in baptismo, « quia angeli eorum semper vident faciem Patris mei, qui in coelis est . » Coram istis igitur filiis Israel qui aderant in illo tempore, cum tibi fidei sacramenta tradebatur, videntibus faciem Dei, Jesus in corde tuo Deuteronomium scripsit. « Omnis autem populus, et majores natu, duces ac judices stabant ex utraque parte in conspectu sacerdotum qui portabant arcam foederis Domini ut advena ita et indigena media eorum pars iuxta montem Garizim et media iuxta montem Hebal sicut praeceperat Moses famulus Domini et primum
Abbreviated transcription (Latin):
cere. quia iħs in istis lapidib integris
deuteronoinium scͥpsit. Mouet me sa¬
ne quod addidit inconsequentib scͥptu¬
ra: et scripsit inquit iħs suꝑ lapides de¬
uttronomiũ eoram filiis ifrl̃. Quomodo
potuit tam magnum librum uł ad sisten-¬
tibus ceꝑmanentib filiis isrł describere:
ita ut ñ discederent usqͦ scͥptura tot uer-¬
suum finiretur: uł etiam quomͦ potue¬
runt lapides altaris ferre tam magni
libri continentiam: Bicant mͥ asertores
literȩ iudȩi. qui sp̃m legis ignorant: qͦ-¬
mͦ hoc inscͥptura historiȩ ueteris demon-¬
stratur. S apud illos usq in hodiernũ
diem cum legitur moyses uelamen ẽ po-¬
situm suꝑ cor eorum: nobis uͦ com̾sis
ad dnĩn ih̃m aufertur uelamen: qui a
ubi sp̃s dni. ibi libertas intelligentiȩ nr̃e
Ergo dñs iħs non indiget multo tempore
ut deuteronomiũ scͥbat: ut sodõ legem
qui ad altaris constructionem digni st̃

Expanded text:
cere quia Jesus in istis lapidibus integris cere quia Jesus in istis lapidibus integris Deuteronomium scripsit. Movet me sane quod addidit in consequentibus Scriptura: « Et scripsit, inquit, Jesus super lapides Deuteronomium coram filiis Israel. » Quomodo potuerit tam magnum librum, vel assistentibus et permanentibus filiis Israel, describere, ita ut non discederent usquequo scriptura tot versuum finiretur? Vel etiam, quomodo potuerunt lapides altaris ferre tam magni libri continentiam? Dicant mihi assertores litterae Judaei, qui spiritum legis ignorant, quomodo hoc in Scriptura historiae veteris demonstratur: sed apud illos usque in hodiernum diem cum legitur Moyses, velamen est positum super cor eorum: nobis vero conversis ad Dominum Jesum, auferetur velamen, quia « ubi Spiritus Domini, ibi libertas » intelligentiae nostrae. Ergo Dominus Jesus non indiget multo tempore ut Deuteronomium scribat, ut secundo legem qui ad altaris constructionem digni sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ antiquis. Non ꝑiurabis. Ego
autem dico uobis: nolite iurare omnino:
Nides deuteronomiũ quod scripsit ih̃s
inlapidib uiuis et integris. intabulis
cordis carnalib: non atram̃to. s sp̃u dĩ
uiui: Si autem uis euidentius noscere
in quib cordibriħ̃s scripserit legem. &e
in quib ñ scͥpserit: etiam hoc tͥ ex scͥptu¬
rarũ auctoritate pate faciam: ut conso¬
lationem capias tu qui ex gentib uocatꝰ
es: nec uerearis eorum iactantiam. qui
legem moysi uł tabulis uł cartulis in¬
scriptam se accepisse głantur. In quor
cordib dñs iħs inscͥpserit legem: paulus
dicit. Cum enun gs̃ quȩ legem ñ habent.
naturaliter ea quȩ legis sunt faciunt: hu¬
ius modi legem ñ habentes. Ipsifibi sunt
lex: qui ostendunt opus legis scriptum
in cordib suis: testimonium reddente eis
conscientia. Sigͦ uideas gentes adihm
uenire et credere ei opus legis implere:
quod illi quidem qui legem acceperant
implere ñ possunt: ñ dubites de eis di-¬

Expanded text:
go autem dico vobis, Nolite jurare omnino . » Vides Deuteronomium quod scripsit Jesus in lapidibus vivis et integris, in tabulis cordis carnalibus, non atramento, sed spiritu Dei vivi. Si autem vis evidentius noscere in quibus cordibus Jesus scripserit legem, et in quibus non scripserit, etiam hoc tibi ex Scripturarum auctoritate patefaciam, ut consolationem capias tu qui ex gentibus vocatus es, nec verearis eorum jactantiam, qui legem Moysi et tabulis et chartulis inscriptam se accepisse gloriantur. In quorum cordibus Dominus Jesus inscripserit legem, Paulus dicit: « Cum enim gentes quae legem non habent, naturaliter ea quae legis sunt, faciunt, hujusmodi legem non habentes, ipsi sibi sunt lex, qui ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis, testimonium reddente eis conscientia . » Si ergo videas gentes ad Jesum venire, et credere ei, et opus legis implere quod illi qui legem acceperant implere non possunt, non dubites de eis di
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑibus eleuam᷑: et cor nr̃m erigimus ad
cȩlestia. a terra. Implebitur tamen hoc
in scd̃o aduentu eiꝰ: ut ea quȩ nunc fide
et spe presumimꝰ: tunc etiam rerum ef-¬
fectu corporaliter teneamus. Ita gͦ de di-¬
abolo intelligendũ ẽ quod uictus ẽ qui¬
dem et crucifixus ẽ: s his qui crucifixi
sunt cum xp̃o: omnib autem credentibus
et uniuersis ppłis tunc erit crucifixus.
Tunc complebitur illud quod dicit apls.
Quia sicut in adam om̃s moriuntur: ita
Nam &e tunc diuidetur popłs in duas
partes. Erunt et tunc quidam primi:
et alii postremi. Qui cum ad iħm inunũ
conspirauerint: iam tunc ultra omnino¬
ñ erit diabolus: quia iam ñ erit mors.
Uis tͥ hȩc etiam diuinis testimoniis cõ¬
ꝓbemus: Audi apłm dicentẽ. Hoc enim
uobis dicimus inũbo dñt: quia nos qui
uiuimꝰ qui residui sumus in aduentu

Expanded text:
operibus elevamur, et cor nostrum erigimus ad operibus elevamur, et cor nostrum erigimus ad coelestia a terra. Implebitur tamen hoc in secundo adventu ejus, ut ea quae nunc fide et spe praesumimus, tunc etiam rerum effectu corporaliter teneamus. Ita ergo de diabolo intelligendum est, quod victus est quidem et crucifixus est, sed his qui crucifixi sunt cum Christo; omnibus autem credentibus, et universis populis tunc erit crucifixus. Tunc complebitur illud quod dicit Apostolus; « quia sicut in Adam omnes moriuntur, ita nam et dividetur populus in duas partes: erunt et alii primi, et alii postremi; qui cum ad Jesum unum conspiraverint, jam tunc ultra omnino non erit diabolus, quia jam non erit mors. Vis tibi etiam haec divinis testimoniis comprobemus? Audi Apostolum dicentem: « Hoc enim vobis dicimus in verbo Domini, quia nos qui vivimus, qui residui sumus, in adventu
Abbreviated transcription (Latin):
uoret: Uideamus gͦ. si ce in hoc dignũ ali¬
quid scĩ sp̃s eloquiis possi mnꝰ inuenire. Ed¬
uentus xp̃i unus quidem inbumilitate cõ¬
ꝑtus ẽ: alius uͦ speratur in gła Ehic pͥmꝰ
aduentus in carne mistico quodam sermo¬
ne. inscͥpturis scĩs umbra eius appellatur:
sicut &e iheremias ꝓpħ̃a dicit. Sp̃s uultus
nr̃i xp̃s dñs: cui nos diximꝰ in umbra eiꝰ
uiuemꝰ ingentib. S et gabriel cum eugli¬
raret mariȩ. de natiuitate eiꝰ dicit: urtus
altissimi obumbrabit. tͥ. ꝓpter quod in¬
telliginꝰ pͥmo hoc aduentu eius adũbra¬
ri: quorum adimpletio atq ꝑfectio inscdo
consũmetur aduentu. Unde apłs dicit:
quia resuscitauit nos cum ipso. si mulq
sedere fecit incȩlestib. Et utiq nondum
uidemus credentes. aut resuscitatos ẽẽ
iam: aut in cęlestib consedere. S um¬
brata sunt quidem hȩc nunc ꝑfidem:
quia mente &e spe aterrenis ce mortus

Expanded text:
voret . » Videamus ergo si et hic dignum alivoret . » Videamus ergo si et hic dignum aliquid sancti Spiritus eloquiis possumus invenire. Adventus Christi, unus quidem in humilitate compertus est, alius vero speratur in gloria; et hic primus adventus in carne, mystico quodam sermone, in Scripturis sanctis umbra ejus appellatur, sicut et Jeremias propheta dicit: « Spiritusristus Dominus, cui nos diximus; in umbra ejus vivemus in gentibus . » Sed et Gabriel, cum evangelizaret Mariae de nativitate ejus, dicit: « Virtus Altissimi obumbrabit tibi ; » propter quod intelligimus primo hoc adventu ejus adumbrari, quorum adimpletio et perfectio in secundo consummetur adventu. Unde Apostolus dicit, « quia resuscitavit nos cum ipso, simulque sedere fecit in coelestibus . » Et utique nondum videmus credentes aut resuscitatos esse jam, aut in coelestibus considere. Sed umbrata sunt quidem haec nunc per fidem, quia mente et spe a terrenis et mortuis
Abbreviated transcription (Latin):
ih̃u xp̃i: ꝑ quem mͥ mundus crucifixus ẽ et
ego iiimundo. Nides quia ce hic apłs du
płi cem crucis ꝓdidit rationem: buo eñĩ
sͥ contraria dicit eẽ crucifixa: scm̃ cepeccato¬
rem: mundũ et illam formam sine dubio
qm suꝑius diximꝰ: xp̃i ce diaboli Nos enĩ¬
mundo crucifigimur tunc: cum ueniens
princeps mundi huius in nobis ñ inuenit
quieqm. Et nobis crucifigitur mundus:
cum peccati concupicentiã ñ recipimus:
S si quis forte ẽ attentior auditor: potest
dicere. Forma quidem rerum uidetur ẽẽ
conueniens: s adhuc illud me mouet. qd
diabolus et exercitus suus quantum aci
historiȩ ostenditur figuram. interemptus
ẽ. Et quomͦ uidemus adhuc diabolum
ce contrarias potestates intantum ualere
adu̾sus seruos dĩ: ut etiam apłs petrus
cum ingenti cautela p̃moneat et dicat ob¬
seruandum eẽ quia adu̾sarius ur̃ diabolus
sicut leo rugiens. circuit querens quem de¬

Expanded text:
i, per quem mihi mundus crucifixus est, et i, per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . » Vides quia et hic Apostolus duplicem crucis prodidit rationem. Duo enim sibi contraria dicit esse crucifixa: sanctum et peccatorem, mundum et illam formam sine dubio quam superius diximus Christi et diaboli. Nos enim crucifigimur mundo tunc, cum veniens princeps mundi hujus in nobis non invenit quidquam; et nobis crucifigitur mundus, cum peccati concupiscentiam non recipimus. Sed si quis forte est attentior auditor, potest dicere: Forma quidem rerum videtur esse conveniens; sed adhuc illud me movet quod diabolus et exercitus suus, quantum ad historiae ostenditur figuram, interemptus est. Et quomodo videmus adhuc diabolum et contrarias potestates in tantum valere adversus servos Dei, ut etiam apostolus Petrus cum ingenti cautela praemoneat et dicat observandum esse, « quia adversarius noster diabolus, sicut leo rugiens, circuit quaerens quem de
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur quod dico: crux gemina fuit.
hoc ẽ gemina ratione constat et duplici:
quia uisibiliter quidem filius dĩ incarne
crucifixus ẽ: inuisibiliter uͦ in hac cruce
diabolus cum pͥncipatib re potestatibus
ad fixus ẽ cruci Non tͥ hoc uidetur ue-¬
rum: si tͥ horum testem ꝓduxero apłm
paulum: Audi gͦ de his quid ipse ꝓnun-¬
ciat: et quod erat inquit contrartum no¬
bis. tulit illum emedio affigens crucisuȩ:
exuens principatus et potestates: tradu¬
xit libere triumphans eos inligno crucis.
Licet ce in aliis exemplarib habeatur tri¬
umphans eos insemet ipso: s apud g̃cos
habeatur in ligno. In ligno gͦ dupplex ratio
ẽ dñicȩ crucis. Una illa qmͣ dicit apłs pe¬
trus: quod xp̃s crucificus reliquit nobis ex¬
emptum. Et hȩc sedã. crux illa tropheum de
diabolo fuit: in quo crucifixus ẽ &e trium̃pha¬
tus. Ideo demq apls paulus dicebat. Mi
chi autem absit głari nisi in cruce dñi nr̃i

Expanded text:
videtur. Quod dico crux gemina fuit, videtur. Quod dico crux gemina fuit, hoc est, gemina ratione constat et duplici; quia visibiliter quidem Filius Dei in carne crucifixus est; invisibiliter vero in hac cruce diabolus cum principatibus et potesta tibus affixus est cruci. Non tibi hoc videtur verum, si tibi horum testem produxero apostolum Paulum? Audi ergo de his quid ipse pronuntiat: « Et quod erat, inquit, contrarium nobis, tulit illum e medio, affigens cruci suae, exuens principatus et potestates traduxit libere, triumphans eos in ligno crucis . » Licet et in aliis exemplaribus habeatur, « triumphans eos in semetipso. » Sed apud Graecos habetur, in ligno. In ligno ergo duplex ratio est Dominicae crucis: una illa quam dicit apostolus Petrus, quod Christus crucifixus reliquit nobis exemplum. Et haec secunda crux illa tropaeum de diabolo fuit, in quo crucifixus est et triumphatus. Ideo denique apostolus Paulus dicebat: « Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini
Abbreviated transcription (Latin):
omni homini oꝑanti bonum iudȩo pͥ¬
mum et greco: id ẽ gentili Prior gͦ iste
popłs qui inprimis statuitur: et quasi
cedunt: oe sic uterq populus mediam
turbam demonum sternit et uincit:
S fortasse dicis inͥ: quomͦ gͦ quasi fu-¬
giẽs ponitur popls prior. et uelut con-¬
sequentes fugeret: & enun uisi sunt
qui sequuntur ih̃m alegalibus oneri-¬
bus cepreceptis: ab obseruatione sab¬
batr: a circuncifione carius a iugu¬
latione hostiarum: S iterum ñ
fugit: quia sec utus ẽ iłim ꝑfectionẽ
ceplenitudinẽ legis. Post omnia au-¬
tem. etiam rex ahi inligno gemi¬
no dicitur ẽẽ suspensus: Hoc in loco
misterium tegitur. qmͣ plurimos la¬
tens: s orantib uobis temptabimus
hȩc omnia ñ nr̃is opimonib: s scͥpture
dunnȩ testimoniis aꝑire. In suꝑiorib
dirimus regem ahi diabolo posȩ con¬
bic quomͦ ligno gemino crucifixus ẽ oꝑe p̃-¬
na fuit: mirus tͥ sermo fortasse et nouus

Expanded text:
omni homini operanti bonum, Judaeo promni homini operanti bonum, Judaeo primum et Graeco , » id est, gentili. Prior ergo iste populus qui in primis statuitur, et quasi caedunt. Et sic utique populus mediam turbam daemonum sternit et vincit. Sed fortasse dicis mihi: Quomodo ergo quasi fugiens ponitur populus prior, et velut consequentes fugeret? Etenim versi sunt qui sequuntur Jesum a legalibus oneribus et praeceptis, ab observatione sabbati, a circumcisione carnis, a jugulatione hostiarum. Sed iterum non fugit, quia secutus est Jesum, perfectionem et plenitudinem legis. Post omnia autem is etiam rex Ahi in ligno gemino dicitur esse suspensus. Hoc in loco mysterium tegitur quamplurimos latens, sed orantibus nobis tentabimus haec omnia, non nostris opinionibus, sed Scripturae divinae testimoniis aperire. In superioribus diximus regem Ahi diabolo posse conhic quomodo gemino ligno crucifixus est, operae prena fuit. Mirus tibi sermo fortasse et novus
Abbreviated transcription (Latin):
uersos. Et hoc mͦ uictis his qui habita¬
bant abi: regem eorum suspenderunt
in ligno. his auditis ueri simile ẽ audito¬
res dicere. Quid michi hȩc: Qui d mͥ
confert si cognoscam quod de uicti sunt
qui habitabant ahi: quasi ñ similia aut
etiam potentiora bella. uł gesta sint uł
gerantur:: Hȩc fuit cura sp̃s sci: ut re¬
lictiᷤᷤ tot. et tantarum nobilium excidiis
urbium: prelium ciuitatis ahi inscrip¬
tum sacris uoluminb mandaretur:
Primo ꝓpter peccata uicti sumus: et hi
qui habitabant abi: qmͣ plurimos ex
nobis int̾fecerunt: Alii interpretatur
chaos. Chaos autem locum uł habita¬
culum ẽẽ nouimus contrariarum uir-¬
tutum: quarum rex et pͥnceps diabolꝰ
ẽ. Aduersum hune ueniens ib̃s in du¬
as partes diuidit popłm: et alios qͥ¬
dem in pͥmis statuit: alios inposterio¬
ribr: qui ex insperato post tergum ue-¬
niant inuncorum. Et uides: non pri-¬
ma pars ẽ populi illa de qua dicit. ñ

Expanded text:
versos: et hoc modo victis his qui habitaversos: et hoc modo victis his qui habitabant Ahi, regem eorum suspenderunt in ligno. His auditis, verisimile est auditores dicere: Quid mihi haec? quid mihi confert si cognoscam quod devicti sunt qui habitabant Ahi? quia si non similia, aut etiam potentiora bella, vel gesta sint vel gerantur, haec fuit cura Spiritus sancti ut, relictis tot tantarum nobilium excidiis urbium, praelium civitatis Ahi inscriptum sacris voluminibus mandaretur. Primo propter peccata victi sumus, et hi qui habitabant Ahi quamplurimos ex nobis interfecerunt. Ahi interpretatur chaos, chaos autem locum vel habitaculum esse novimus contrariarum virtutum, quarum rex et principes diabolus est. Adversum hunc veniens Jesus, in duas partes dividit populum, et alios quidem in primis statuit, alios in posterioribus, qui ex insperato post tergum veniant inimicorum. Et vides num prima pars est populi illa de qua dicit: « N
Abbreviated transcription (Latin):
datio deputanda sit. Et si ita ẽ utrum
possit iustum eẽ mendatium. quo ille
fallitur qui dignus ẽ falli: ce si nec hoc
quidem mendatium iustum repꝑitur:
restat ut scđm aliqͣm significationẽ boc
quod de insidiis factum ẽ ad ueritatem¬
adã. referatur. Iubetur a deo dux populi ih̃s
induas partes diuidere ppłm: ut pars
simulet fugam: pars autem subsistat
in insidiis: quib decipiatur abi. Quib
ita dispositis: rex ahi uidens iħm et
filios isrł eminus: concitatur adũsus
eos inprelium. Illis uͦ simulantib fug̃a:
isti acrius insectantur: et uelut spolia
ducturi de hostib om̃s simul ꝓcedunt:
ita ut sicut scͥptura dic̃ relinquerent ua-¬
cuam ciuitatem. S post ea quam con-¬
stitutum ꝓgressi sunt locum: conũsus
ih̃s signum dedit. ut exurgerent qui-
in insidiis erant. & doisa hostium cede¬
rent: ceita illi nouissimi. et isti primĩ.me¬
dios hostes conclusos. interimunt uni¬

Expanded text:
dacio deputanda sit; et si ita est, utrum dacio deputanda sit; et si ita est, utrum possit justum esse mendacium quo ille fallitur qui dignus est falli: et si nec hoc quidem mendacium justum reperitur, restat ut secundum aliquam significationem hoc quod de insidiis factum est ad veritatem referatur. Jubetur a Deo dux populi Jesus in duas partes dividere populum, ut pars simulet fugam, pars autem subsistat in insidiis, quibus decipiatur Ahi. Quibus ita dispositis, rex Ahi videns Jesum et filios Israel eminus, concitatur adversus eos in praelium: illis vero simulantibus fugam, isti acrius insectantur, et velut spolia ducturi de hostibus, omnes simul procedunt, ita ut, ut Scriptura dicit, relinquerent vacuam civitatem. Sed posteaquam in constitutum progressi sunt locum, conversus Jesus signum dedit ut exsurgerent qui in insidiis erant, et dorsa hostium caederent: et ita illi novissimi et isti primi medios hostes conclusos interimunt uni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbȩ factum ẽ: uł reddere quod ꝑiniun-¬
as ablatum ẽ. S etiam hoc genus bel-¬
li sine dubitatione iustum ẽ quod d̃s
imꝑat. apud quem ñ ẽ unquitas: ce no¬
uit quid cuiq fieri debeat. In quo bello.
ductor exercitus uł ipse populus: non
tam auctor belli qmͣ minister iudican¬
dus ẽ. Iħ̃s mitens ad aħi debellandũ
triguita milia bellatorum: ait illis
Nos infidiabimini pꝰ ciuitatem ce non
longe eritis acuutate: & eritis omnes
parati. Et ego c omnis popls qui me-¬
cum ẽ accedemꝰ ad ciuitatẽ : & erit. cum
exieruit qui cõmoiarentur in hai in
obuiam nobis. sicut antea: et fugiemus
a facie illorum. Et cum exieruit pꝰ nos
ad ducemus illos de ciuitate: et dicent:
fũgiunt isti afacie nr̃a. sicut antea. Uos
autem exurgetis ex insidiis: ce ibitis
inciuitatem: scdm uerbum istud facie¬
tis: ecce precipio uobis. Querendum ẽ
utrum omiis uoluntas fallendi ꝓmen¬

Expanded text:
probe factum est uel reddere quod per iniuriprobe factum est uel reddere quod per iniurias ablatum est. sed etiam hoc genus belli sine dubitatione iustum est, quod deus imperat, apud quem non est iniquitas et nouit quid cuique fieri debeat. in quo bello ductor exercitus uel ipse populus non tam auctor belli quam minister iudicandus est. Iesus mittens ad Gai debellandum triginta milia beVos insidiabimini post civitatem, et non longe eritis a civitate, et eritis omnes parati: et ego et omnis populus qui mecum est, accedemus ad civitatem. Et erit, cum exierint qui commorantur in Gai, in obviam nobis, sicut antea, et fugiemus a facie illorum. Et cum exierint post nos, adducemus illos de civitate, et dicent, Fugiunt isti a facie nurgetis ex insidiis, et ibitis in civitatem. Secundum verbum istud facietis: ecce, praecipio vobis. Quaerendum est utrum omnis voluntas fallendi
Abbreviated transcription (Latin):
rexitq iosue et omnis exercitus bellatorũ
cum eo ut ascenderent in ahi: &e electa.
.xxx. milia uirorum fortium misit nocte:⁊
precepitq eis dicens. Pomite insidias pꝰ
ciuitatem: nec longius recedatis. ce eritis
Somnes parati. Ego autem et reliqua mul¬
titudo quȩ mecum ẽ accedemꝰ ex adu̾so
contra urbem. C cetera. Quocd ds̃ ub
loquens adih̃m ut constituat s̾ retror¬
sum insidias id ẽ insidiantes bellatores
ad insidiadum hostib hinc ammonem̃
ñ in iuste fieri abhis qui iustum bellum
gerunt: ut nichil homo iustus precipue
cogitare debeat in his rebr: nisi ut iustũ
bellum suscipiat cui bellare fas ẽ. Non
eni omnib fas ẽ. Cum autem iustum
bellum fusceꝑit: utrum aꝑta pugna.
utrum in sidiis uincat: nichil ad iusti¬
tiam inter ẽ. Iusta autem bella defim¬
ri solent: quȩ ulciscuntur iniurias: si
qua gens uł ciuitas que bello petenda
ẽ uł uindicare neglexerit quod a suis in¬

Expanded text:
rexitque Josue, et omnis exercitus bellatorum rexitque Josue, et omnis exercitus bellatorum cum eo, ut ascenderent in Ahi, et electa triginta millia virorum fortium misit nocte, praecepitque eis dicens: Ponite insidias post civitatem, nec longius recedatis, et eritis omnes parati. Ego autem et reliqua multitudo quae mecum est, accedemus ex adverso contra urbem, » etc. Quod Deus jubet loquens ad Jesum ut constituat sibi retrorsum insidias, id est, insidiantes bellatad insidiandum hostibus, hinc admonemur non iniuste fieri ab his qui iustum. bellum gerunt, ut nihil homo iustus praecipue cogitare debeat in his rebus, nisi ut iustum bellum suscipiat, cui bellare fas est; non enim omnibus fas est. cum autem iustum bellum susceperit, utrum aperta pugna, utrum insidiis uincat, nihil ad iustitiam interest. iusta autem bella ea definiri solent quae ulciscuntur iniurias, si qua gens uel ciuitas, quae bello petenda est, uel uindicare neglexerit quod a suis in
Abbreviated transcription (Latin):
heretichorum infeet doginata: uł suꝑsti-¬
ciosa scłarium luterarum studia. Hȩc enĩ
ẽ regula aurea luculento sermone ap¬
tata. Hanc fraudati sunt arrius. marci-¬
on. & basilides. furati sunt enim isti re-¬
gulas aureas de ihericho: ce philosopho¬
rum sectam ñ rectam in ȩcclłam conati
sunt introducere. c maculare omnem
aceruo lapidum ita multidine peccatorũ
suorum oppressi atq extincti sunt. Quort
auctor ac ꝑemptor rex ahi. hoc ẽ diabo¬
lus qui ꝑillorum impietatem fidelium
quosdam euicerat. rursus suꝑatus eumcit᷑:
atq apopulo dĩ suspensus ligno crucis
uirtute necatur:
uem multitudinẽ pugnatorũ: & consur¬
gens ascende in oppidum ahi. Ecce tra¬
didi in mani tua regem eius cepopłm:¬
S urbemq et terramz faciesq urbi ahi et
regi euis: sicut fecisti ihericho & regi illius.
Predam uͦ ce omnna animantia diripietis
uobis: pone insidias urbi pꝰ eam: Sur¬

Expanded text:
haereticorum infert dogmata, et superstihaereticorum infert dogmata, et superstitiosa saecularium litterarum studia. Haec enim est regula aurea, luculento sermone aptata: hanc fraudati sunt Arius, Marcion et Basilides; furati sunt enim isti regulas aureas de Jericho, et philosophorum sectam non rectam in Ecclesiam conati sunt introducere et maculare omnem acervo lapidum, ita multitudine peccatorum suorum oppressi atque exstincti sunt: quorum auctor ac peremptor ex Ahi, hoc est, diabolus, qui per illorum impietatem fidelium quosdam evicerunt, rursus separatus evincitur, atque a populo Dei suspensus ligno, crucis virtute necatur. nem multitudinem pugnatorum, et consurgens ascende in oppidum Ahi. Ecce tradidi in manu tua regem ejus, et populum, urbemque, et terram: faciesque que urbi Ahi, et regi ejus, sicut fecisti Jericho et regi illius: praedam vero et omnia animantia diripietis vobis. Pone insidias urbi post eam. Sur
Abbreviated transcription (Latin):
de eccl̃a expulsum uelut gentilem ha¬
beant acpublicanum Et dum parcũt:
uiuersȩ eccłȩ moliuntur interitum:
S uideainus ne forte interioris intel¬
ligentiȩ sit:tanta et tam grauis acerbi¬
tas ista peccati. Multa ẽ inuerbis et
multa inphilosophorũ uł rechorum
sermonib pulcritudo: qui omnes de
cuutate sunt ihericho. id ẽ huius mun-¬
di homines. Hiericho itaq ut dictum
ẽ inundi gerit figuram: De anathema-
te gͦ eius fraudans in tabernaculo fuo
abscondit: qui sȩculares mores in se¬
cretis ȩcelȩ inserit: qui sub cultu dĩ
manens. sollempnitates scł̃i uł spectacu¬
la diligit: qui sortilegos. aruspices. &
augures inquirit: uł qui ceteros ritus
ꝑsuadet: qui prius in ihericho id ẽ in
hoc seculo habebantur. Iste gͦ quia
post fidei indumentum conuersationis
secularis cultum inducit: quasi palliũ¬
de anathemate tollit. S ce ille de ana-¬
themate ihericho fraudat. qui in ecclam

Expanded text:
de Ecclesia expulsum velut gentilem hade Ecclesia expulsum velut gentilem habeant ac publicanum ; et dum parcunt uni, universae Ecclesiae moliuntur interitum. Sed videamus ne forte interioris intelligentiae sit tanta et tam gravis acerbitas ista peccati. Multa est in verbis et multa est in philosophorum et rhetorum sermonibus pulchritudo, qui omnes de civitate sunt Jericho, id est, hujus mundi homines. Jericho itaque, ut dictum est, mundi gerit figuram. De anathemate ergo ejus fraudans, in tabernaculo suo abscondit, qui saeculares mores in secretis ecclesiae inserit: qui sub cultu Dei manens, solemnitates saeculi vel spectacula diligit; qui sortilegos, aruspices et augures inquirit; vel qui caeteros ritus persuadet qui prius in Jericho, id est, in hoc saeculo, habebantur. Iste ergo, quia post fidei indumentum, conversationis saecularis cultum inducit, quasi palliude anathemate tollit. Sed et ille de anthemate Jericho fraudat, qui in ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
runt ceteri factum eiꝰ imitari: quantoma¬
gis humana exhorr&. infirmtas: et in tam
magnum tamq iustum ppłi odium dari:
ce eis quos adspem ꝓpagandi generis¬
se relictum putabat. peccato suo secum
consumptis suis posteris. emori. S ce illud
non ociose tr̃ascurrendũ ẽ: quod uno
peccanteara suꝑ omnem popłm uenit:
Hoc quomodo accidit. quando sac̃dotes
qui popłõ presunt erga delinquentes be-¬
ingni uolunt uideri: & uerentes peccan¬
tium lingͣs ne forte male de his loquã-¬
tur:: sacerdotalis seueritatis immemo¬
res. nolunt quod scͥptum ẽ complere:
peccantem coiam omnib argue: ut et
ceteri metum habeant: citerum: aufer¬
te malum de uob̃ ipsis: nec zelo di su¬
censi imitantur apłm dicentem: tradi-¬
di huiusmodi hominem sathane in in¬
teritum carnis: ut sp̃s saluus fiat: Neq
illud eugłicum implere student: ut si
uł tribꝰ arbitris contempnere: cesi post
eccłȩ correptionem ñ fuerit emendatus:

Expanded text:
runt ceteri factum eius imitari, quanto marunt ceteri factum eius imitari, quanto magis humana exhorret infirmitas, et in tam magnum tamque iustum populi odium dari et eis quos ad spem se relicturum putabat peccato suo secum consumptis suis posteris emori. Sed et illud non otiose transcurrendum est, quod uno peccante ira super omnem populum venit. Hoc quomodo accidit? Quando sacerdotes qui populo praesunt erga delinquentes benigni volunt videri, et verentes peccantium linguas, ne forte male de his loquantur, sacerdotalis severitatis immemores, nolunt quod scriptum est complere: « Peccantem coram omnibus argue, ut et caeteri metum habeant ; » et iterum: « Auferte malum de vobis ipsis ; » nec zelo Dei succensi imitantur Apostolum dicentem: « Tradidi hujusmodi hominem Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus fiat . » Neque illud evangelicum implere student, ut si  vel tribus arbitris contemnere, et si post Ecclesiae correptionem non fuerit emendatus,
Abbreviated transcription (Latin):
sumul lapidib obruit: Non tamen hoc
Siue ita intelligens omnia quȩ sunt ei:
ut nec filios censeret exceptos. lapidationis
etiam pȩnam ꝓigne ingerens: siue oꝑ a
eius quȩ pꝰ mortem d̾s in illo fuerat cre¬
maturus. non solum ꝑ cetera quȩ illi erãt:
uerum etiam ꝑfilios eiꝰ significansz Nec
ideo sane credendum ẽ eos ꝓpeccato pa-¬
tris a quo innocentes erant: etiam pꝰ mor-¬
tem supplicio inferniignis incesos: Mors
quippe ista quȩ omnib manet: qmͣnus
de primo peccatoueniat: tamen quia ita
nati sumus ut necessario moriendum
sit: accelerata quibusdam ẽ: ut illis unde
legitur de quodam: raptus ẽ ne malitia
mutaret intellectum eius. Quo gͦ iudi-
huius. siue illis triginta.ui. uiris. cum
omnes ab eius peccato aliem fuerint: la¬
tet apud eum. apud quem non ẽ iniqͥ¬
tas. Uerum illud inꝓmptu ẽ quod et
popłm terribit᷑ oportebat quexere quod
admissum ẽ: et tanto uehem̃tius tanue-¬

Expanded text:
simul lapidibus obruit; non tamen hoc simul lapidibus obruit; non tamen hoc siue ita intellegens "omnia quae sunt ei", ut nec filios censeret exceptos lapidationis etiam poenam pro igne ingerens, siue opera eius quae post mortem deus in illo fuerat crematurus non solum per cetera quae illi erant uerum etiam per filios eius significans. Nec ideo sane credendum est eos pro peccato patris, a quo innocentes erant, etiam post mortem supplicio inferni ignis incensos. mors quippe ista quae omnes manet quamuis de primo peccato ueniat, tamen quia ita nati sumus, ut necessario moriendum sit, accelerata quibusdam est utilis. unde legitur de quodam: raptus est, ne malitia mutaret intellectum eius. quo ergo iudihuius siue illis triginta sex uiris, cum omnes ab eius peccato alieni fuerint, latet apud eum apud quem non est iniquitas. uerum illud in promtu est, quod et populum terribiliter oportebat quaerere quod admissum est et tanto uehementius timue
Abbreviated transcription (Latin):
gis iudeatur ds̃ quod ei futurum eẽt.
predixisse. qmͣ quod ei ab hominib debe¬
ret fieri precepisse: melius ñ potuit face¬
re iħis. qui diuina uerba sicut tantus
ꝓph̃a intellexit: qui etiam hoc ipsum
ꝓpłieticȩ fecit: qͣm ut illum lapidibꝰ potiꝰ
qmͣ flaminis interieret: ne in illis
ignib uerba dñi uiderentur impleta.
quȩ ob aliud dicta uolebat intelligi:
Nec mouere debet: quod ñ ipsum tan-¬
tum s etiam omnia quȩ sunt eiꝰ deus
cremanda igni p̃dixerit: Sic enim
ait. Igni cremabitur: & omnia quecũq
sunt ei. Omnia enim quecũq sunt ei:
oꝑa eius possunt intelligi. Quȩ cum
illo dixit ẽẽ concremanda t ñ sicut di-¬
cit apłs de quibꝰdam oꝑibꝰ igne con¬
sumptis: ipse autem saluus eritz Si
huius peccatum ita intelligendum ẽ.
ut etiam ȩterno igne punatur. filios eius
ce filias cum pecoribꝰ et omnib quȩ ha-¬
bebat. popłs quidem cum eum puniret.

Expanded text:
gis uideatur deus quod ei futurum esset gis uideatur deus quod ei futurum esset praedixisse quam quod ei ab hominibus deberet fieri praecepisse, melius non potuit facere Iesus, qui diuina uerba sicut tantus propheta intellexit, qui etiam hoc ipsum prophetice fecit, quam ut illum lapidibus potius quam flammis interimeret, ne in illis ignibus uerba domini uiderentur inpleta, quae ob aliud dicta uolebat intellegi. Nec mouere debet, quod non ipsum tantum sed etiam omnia quae sunt eius deus cremanda igni praedixerit. sic enim ait: igni cremabitur et omnia quaecumque sunt ei. omnia enim quaecumque sunt ei, opera eius possunt intellegi, quae cum illo dixit esse concremanda, non sicut dicit apostolus de quibusdam operibus igne consumptis "ipse autem saluus erit", si huius peccatum ita intellegendum est, ut etiam aeterno igne puniatur. filios ergo eius et filias cum pecoribus et omnibus quae habebat populus quidem cum eum puniret,
Abbreviated transcription (Latin):
tionem &e purgationẽ. congruent᷑ illa
pȩna ignns nom̃ accepit. Neq adhũc
intellectum quisꝙͣ tendere ammone
tur: si eum ꝓpͥȩ uisibilis ignis exure¬
ret: s in eo quisq remanet quod aꝑte
uidebat impletum: nec aliquid ultra
quereret. Nunc uͦ cum ꝓpter dĩ uerba
et factum suum quo p̾uaricari illa ũba¬
ñ possent: rectissimȩ dr etiam lapidda¬
tionem ignem fuisse: eleganter agnos¬
cere illa pęna homin̾e ne inposterũ
peccato illo interiret fuisse purgatum:
Quod significant etiam uasa in leuiti¬
co quȩ iubentur ignȩ purgari. Si aũ
tale fuit illud peccatum ꝓpter quod eũ
etiam pꝰ istam uitam gehenna susciꝑet:
id̃o ihs eum uoluit lapidari: ut quod
a dño dictum ẽ igni cremabitur: ut il¬
lud ammoneret intelligi quod dñs
faceret: ñ quod ab ipsis ec̃t faciendũ.
Si enim dixisset dñs igni eum crema¬
bitis et omma eius: huic sensui locus
nullus eẽt. Cum uͦ ita positum ẽ ut ma¬

Expanded text:
tionem et purgationem congruenter illa tionem et purgationem congruenter illa poena ignis nomen accepit. neque ad hunc intellectum quisquam tendtur, si eum proprie visibilis ignis exureret, sed in eo quisque remanere quod aperte videbat impletum, nec aliquid ultra quaereret. Nunc vero cum propter Dei verba, et factum suum, quo pnon possent, rectissime dicitur etiam lapidationem ignem fuisse. eleganter agnoscitur illa poena hominem. ne in posterum peccato illo interiret. fuisse purgatum. quod significant etiam uasa in Leuitico, quae iubentur igne purgari. si autem tale fuit illud peccatum, propter quod eum etiam post istam uitam gehenna susciperet, ideo Iesus eum uoluit lapidari, ut quod a domino dictum est: igni cremabitur, illud admoneret intellegi, quod dominus faceret, non quod ab ipsis esset faciendum. si enim dixisset dominus: igni eum cremabitis et omnia eius, huic sensui locus nullus esset: cum uero ita positum est, ut ma
Abbreviated transcription (Latin):
as̃. to quęntur cum dñs ꝓpt̾ illum qui
de anathemate furtum fecerat p̾ceꝑit.
eum qui fuisset ostensus cremari: cur
eum ostensum ihs lapidari potius
appło fecerit: An ita eum mori opoitu¬
it. quẽadmodum ihs qui ꝓpius d o¬
minũ sequebatur. uerba dñi iuben-
querendum ẽ cur lapidationem ignẽ¬
appellauerit dñs: quam credendum ihe-¬
sum alud fecisse qͣm iusserat dñs. Nã
neq ad intelligendum u̾ba dñi quisq
potit eẽ sapientior: neq ad facienda
quisq obȩdientior. Pro inde ignis no-¬
mine penam potuisse significari: scri-¬
ptura testis ẽ indeuterononno ubi dr
ad filios ifrł. Et eduxi uos de fornace
ferrea exegypto: ubi utiq duram tribu-¬
lationem intelligi uoluit. Duȩ mͥ au
tem causȩ occurrunt. ñ ut ambȩ fint.
sut altera exeis: cur ñ ille cum suis
omnib euidenti igne crematus sit:
Si enim peccatum eiꝰ dñs tale ẽẽ iudi-¬
cauit quod supplicio illo expiatum ñ
puniret in ȩternum: ꝓpter ipsam expia-¬

Expanded text:
to quaeritur, cum dominus propter illum, qui de anathemate furtum fecerat, praeceperit eum qui fuisset ostensus igni cremari, cur eum ostensum Iesus lapidari potius a populo fecerit. an ita eum mori oportuit quemadmodum Iesus, qui propius dominum sequebatur, domini uerba iubentiquaerendum eappellaverit Dominus, quam credendum Jesum aliud fecisse quam jusserat Dominus. Nam neque ad intellegendum uerba domini quisquam potuit esse sapientior neque ad faciendum quisquam oboedientior. proinde ignis nomine poenam potuisse significari scriptura testis est in Deuteronomio, ubi dicitur ad filios Israhel: et eduxit uos de fornace ferrea ex Aegypto: ubi utique duram tribulationem intellegi uoluit. Duae autem mihi causae occurrunt — non ut ambae sint, sed ut altera ex eis — cur non ille cum suis omnibus euidenti igne crematus sit. si enim peccatum eius dominus tale esse iudicauit, quod supplicio illo expiatum non puniret in aeternum. propter ipsam expia
Abbreviated transcription (Latin):
filiis effrem ꝓicere Ipsum gͦ dñm de¬
precemur: ut eiciens a nobis malas co-¬
gitaciones. bonas inserat ce dignas in
iherłm ciuitate cęlesti: in quib nichil
pollutum inuenitur aut sordidum: qͦd
nos indie iudicii exconscientiȩ cogita-¬
cionib arguat: s inueniatur in nobis
puritas cordis abitauitq chana¬
neus in medio effraim usq in diem

Expanded text:
filiis Ephraim projicere. Ipsum ergo Dominum defiliis Ephraim projicere. Ipsum ergo Dominum deprecemur, ut ejiciens a nobis malas cogitationes, bonas inserat et dignas in Jerusalem civitati coeleste, in quibus nihil pollutum inveniatur aut sordidum quod nos in die judicii ex conscientiae cogitationibus arguat, sed inveniatur in nobis puritas cordis. « Habitavitque Chananaeus in me
Abbreviated transcription (Latin):
ulla cogitacio mala. & alicuius pecca¬
ti consilium ascendat in corde nr̃o:
Si hoc ita fieri posset: poteramus dic̃e
quia in iherłm sumus: ce nullus alius
habitat nobiscum nisi illi qui sc̃i sunt:
Nunc uͦ cum si ad grandem ꝓuectum
ueniamus: ce summis nosin et ipsos stu-¬
diis excolamus: tamen non puto cui¬
quam tantum in corde puritatis eue-¬
nire: ut nunqͣm ad u̾sȩ cogitacionis
contagione maculetur Certum ẽ ha-¬
bitare iebusços cum filitꝰ iuda in ihe¬
rusalem: Non tamen ideo diximus
hȩc ut negligamus quantum fieri
potest eicere eos:s satis agendum
nobis & temptandum cotidie eicere
eos de iherusalem: S sicut scriptum
ẽ non possumus simul omnes eicerez
Hoc quidem autem in his qui fruc̃ti-¬
ficant senciendum ẽ: quia effrem filii
nominati sunt qui et ipsi chananeos
uagas ce lubricas Cogitationes semꝑ
debent eicere de ammab suis: Potest
autem deus iebusȩos & chananeos a

Expanded text:
ulla cogitatio mala et alicujus peccaulla cogitatio mala et alicujus peccati consilium ascendat in corde nostro. Si hoc ita fieri posset, poteramus dicere quia in Jerusalem sumus, et nullus alius habitat nobiscum nisi illi qui sancti sunt. Nunc vero si ad grandem provectum veniamus, et summis nosmetipsos studiis excolamus, tamen non puto cuiquam tantum in corde puritatis evenire, ut nunquam adversae cogitationis contagione maculetur. Certum est habitare Jebusaeos cum filiis Juda in Jerusalem: non tamen diximus haec ut negligamus, quantum fieri potest, ejicere eos, sed satis agendum nobis et tentandum quotidie ejicere eos de Jerusalem. Sed, sicut scriptum est, non possumus simul omnes ejicere. Hoc idem autem in his qui fructificant sentiendum est, quia Ephraim filii nominati sunt, qui et ipsi Chananaeos, vagas et lubricas cogitationes, semper debent ejicere de animabus suis. Potest autem Deus Jebusaeos et Chananaeos a
Abbreviated transcription (Latin):
enim temptatio. nunqm motus cessãt
ab eo: S tu si uere fructificas in deo.
dum. mobilem: scito quia chananeus
ẽ. & non potes eicere eum de çecła. quia
ñ potuerunt filii effrem disꝑdere cha¬
naneum: Illud obserua quod apłs mo-
net dicens: Subtrahite uos ab omni
fr̃ẽ in quiete ambulantez S qm salo¬
mon suadet hȩc quȩ legimus descͥbi
in corde tripliciter: etiam aliud preter
illa quȩ diximus: quod cordi meo oc¬
currerit ad aures uras ꝓferam: ce uos
facite quod scͥptum ẽ. ut uno dicente
ceteri examinent: Me gͦ dicente quod
sentio: uos discerinte ce examimate si
rectum ẽ. aut minus rectum: De hieru¬
salem frequent̾ diximus: quia uisio
pacis int̾pretatur: Si gͦ in corde nr̃o
iherłm ȩdificata ẽ. hoc ẽ uisio pacis in
corde nr̃o fundata ẽ &e sp̃m qui ẽ pax
nr̃a semꝑ intueamur ce seruemus in
corde: si quidem ita fixi ce stabiles sumꝰ
in hac uisione pacis: ut nunqm prorsꝰ

Expanded text:
enim tentatio, nunquam motus cessant enim tentatio, nunquam motus cessant ab eo. Sed tu si vere fructificas in Deo, dum, mobilem, scito quia Chananaeus est; et non potes ejicere eum de Ecclesia, quia non potuerunt filii Ephraim disperdere Chananaeum. Illud observa quod Apostolus monet dicens: « Subtrahite vos ab omni fratre inquiete ambulante . » Sed quoniam Salomon suadet haec quae legimus, describi in corde tripliciter, etiam aliud, praeter illa quae diximus, quod cordi meo occurrerit, ad aures vestras proferam: Et vos facite quod scriptum est, ut uno dicente, caeteri examinent . Me ergo dicente quod sentio, vos discernite et examinate si rectum est, aut minus rectum. De Jerusalem frequenter diximus quia visio pacis interpretatur. Si ergo in corde nostro Jerusalem aedificata est, hoc est, visio pacis in corde nostro fundata est, et spiritum, qui est pax nostra, semper intueamur et servemus in corde; si quidem ita fixi et stabiles sumus in hac visione pacis, ut nunquam prorsus
Abbreviated transcription (Latin):
ce conuersi di rumpant uos: Isti sunt
gͦ iebusçi qui indigne audiunt uerbũ
di: & cum audierint neq ut infideles
discedunt: neq ꝑmanent ut fideles:
s ꝑcepta misteriorum noticia. &e fidei
nr̃e secrecioribus ꝑscrutatis. conu̾si
disrumpunt nos: &e contradictionib
suis corda nr̃a disrumpunt: conculcan¬
tes uerbi dñi margaritas: & ornam̃ta
fidei maculantes: Deistis gͦ dicitur:
quia non potuerunt filii uida eicere
iebuseum dȩ iherłim: usq in hodiernũ
diem: Et non interfecerunt filii
effraim chananeum qui habitabat
ingazer: Et habitauit chananeusin
effrem usq in hodiernum diem Ef¬
frem int̾pretatur fructificatio Qui gͦ
fructificat ce crescit infide: non potest
exterminare chanancum semen pessi¬
mum: Semen maledictum. semensẽ¬
per mobile. semꝑ incertum: hoc enim
interp̃tatur chananeus: Et certumẽ
quia cum eo qui fructificat &e crescit.
semꝑ habitat chananeus Nunqm

Expanded text:
et conversi disrumpant vos . » Isti sunt et conversi disrumpant vos . » Isti sunt ergo Jebusaei qui indigne audiunt verbum Dei; et cum audierint, neque ut infideles discedunt, neque permanent fideles; sed percepta mysteriorum notitia, et fidei nostrae secretioribus perscrutatis, conversi disrumpunt nos, et contradictionibus suis corda nostra disrumpunt, conculcantes verbi Domini margaritas, et ornamenta fidei maculantes. De istis ergo dicitur quia non potuerunt filii Juda ejicere Jebusaeum de Jerusalem usque in hodiernum diem. « Et non interfecerunt filii Ephraim Chananaeum qui habitabat in Gazer; et habitavit Chananaeus in Ephraim usque in hodiernum diem. » Ephraim interpretatur fructificatio. Qui ergo fructificat et crescit in fide, non potest exterminare Chananaeum semen pessimum, semen maledictum, semen semper mobile, semper incertum: hoc enim interpretatur Chananaeus. Et certum est quia cum eo qui fructificat et crescit, semper habitat Chananaeus; nunquam