comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
implenscibo et leticia corda Nr̃a
Dedit cuitẽ nobis maiores diligendi
ꝓximicciusas &pĩanae graẽ lati¬
tudo quae sȩ ꝑ om̃s partes totius
orbis extendenð neminẽ hominem
desꝑac dũ docet neminẽ neglegen¬
dum. et merito etiã inimicos dili¬
gi. et ꝓ ꝑ secutoribus sibi p̃cipit sup¬
plicari. qui exom̃ib: cotidie genti¬
b scacris oliuae suce ramis in serens¬
germ̃ oleastri. de inimicis reconci¬
licitos. declienis adoptiuos. de im¬
pus facit iustos. ut om̃e genu flec¬
tatur. ccelestiũ t̃restruĩ et infer¬
norũ. et om̃is lingua c̃sicecit᷑. quia

Expanded text:
ens cibo et laetitia corda nostra . Dedit autem nobis majores diligendi proximi causas Christianae gratiae latitudo, quae se per omnes partes totius orbis extendens, dum neminem despectat, docet neminem negligendum. Et merito etiam inimicos diligi, et pro persecutoribus sibi praecipit supplicari , qui ex omnibus quotidie gentibus, sacris olivae suae ramis germen inserens oleastri , de inimicis reconciliatos, de alienis adoptivos, de impiis facit justos; ut omne genu flectatur, coelestium, terrestrium, et infernorum: et omni
Abbreviated transcription (Latin):
te. quaeq uos ina dolescentia quaeq
in iuuentute deliquisse meministis
deflete : moru oꝑũq mciculas lacri¬
crimis tergite. Amemꝰ iã redẽo¬
tor& nrĩ uestigia : quae pec cando
c̃tẽpsimꝰ Ecce ut diximus ad reci¬
piendos nos suꝑ nae piatatissinꝰ
aꝑitur. nec maculosa in nob uit a
c̃tẽpnitur. Perhoc qđ in quina¬
tionẽ nram ꝑ orrescimꝰ internae
iã mundicie c̃cordamus. Reuer¬
tentes nos dñs clement̃ am plectit᷑.
quia peccatorũ uita eieẽ indigna
iã ñ potest quaȩ flecib: lauatur

Expanded text:
te; quaeque vos in adolescentia, quaeque te; quaeque vos in adolescentia, quaeque in juventute deliquisse meministis, deflete; morum operumque maculas lacrymis tergite. Amemus jam Redemptoris nostri vestigia, quae peccando contempsimus. Ecce, ut diximus, ad recipiendos nos supernae pietatis sinus aperitur, nec maculosa in nobis vita contemnitur. Per hoc quod inquinationem nostram perhorrescimus, internae jam munditiae concordamus. Revertentes nos Dominus clementer amplectitur, quia peccatorum vita ei esse indigna jam non potest, quae fletibus lavatur
Abbreviated transcription (Latin):
pleci queric a quibus desertũ
eẽ sequericur. Nemo ergo ttinte
tar emedia: diuinae picetatis
abiticit. Ecce suꝑnabenignittis
aduersos nos reuocae: ec nobis
reuertentib sucie clem̃tiae sinũ
parat. Unus quisq igitur penset
quo dehico c̃stringitur : quando
illũ ds̃ expectat nec contemptus
excisꝑat. Quiergo ꝑ manere nolu¬
ic redeae: qui stare c̃tẽpsit. salti
pꝰ lapsũ surgat. Quanto nos amo¬
re c̃ditor nr̃ ex pectat in sinuae
cũ ꝑ propħam dicit Adtendi ec
ciuscultaui : nemo qđ bonũ est
loquit᷑. Non est qui recogietec in
corde suo et dicat. Quid feci:
Certe num quã cogitare malcede¬
buimus: sed quia cogittare recta
nolumus: ecce adhuc sustinec ut
rogitemus. Videte frs hem̃i tantȩ
picetatis sinũ : cogitate aptũ uob̃
miscđae gremiũ. Quos malae cogi¬
tantes ꝑlidit: bene recogittantes
simi aduos oculos mentis reducite
et poenitentẽ peccatrice mulierem
in exemplũ uob imitationis ante fer¬

Expanded text:
plecti quaerit, a quibus desertum plecti quaerit, a quibus desertum esse se queritur. Nemo ergo tantae ta remedia divinae pietatis abjiciat. Ecce superna benignitas aversos nos revocat, et nobis revertentibus suae clementiae sinum parat. Unusquisque ergo penset quo debito constringitur, quando illum Deus exspectat, nec contemptus exasperatur. Qui ergo permanere noluit redeat, qui stare contempsit saltem post lapsum surgat. Quanto nos amore conditor noster exspectat insinuat cum per prophetam dicit: Attendi et auscultavi: Nemo, quod bonum est, loquitur. Non est, qui recogitet in corde suo et dicat: Quid feci! Certe numquam cogitare mala debuimus; sed quia cogitare recta nolurecogitemus. Videte tantae pietatis sinum, considerate apertum vobis misericordiae gremium; quos male cogitantes perdidit, bene recogitantes simi, ad vos oculos mentis reducite, et poenitentem peccatricem mulierem in exemplum vobis imitationis antefer
Abbreviated transcription (Latin):
Tuasi enĩ manꝰ moysi leues reddidit:
qui pondus mandatorũ legis. adiurtu¬
te confessionis retrorsit. Hanc nobis U¬
se quentis miscđcie ꝓmissionẽ in notuic:
cũ ꝑpropħam dixit. Nolo mortẽ pecca¬
tors: sed ut c̃uertatur et uiuat
Hinc iterũ sub iudaee spetie. uni¬
cuiq cnimae peccatrici dicitur.
Si dereliquerit uir uxorẽ suã et il¬
la recedens duxerit uirũ alium.
Nũ quid reuertet᷑ ad et̃ ultra :
Nũ quid ñ polluta et c̃tami nat aerit
mulier illa: tucuitẽ fornicataes cũ
amatorib multis: tam̃ reuertere
adme dicit dñs. Ecce paradigma
turpis mulierið dans : ostendic̃ quod
pꝰturpitudinẽ recipiñ possit. Sed
hoc ipsũ paradigma qđ ꝓtulit: ꝑ
Et tam̃ ipse fornican tem animã uc
recipiat expectat. Pensate frs
pondus tantae pietatis. Dicit qđ fi¬
eri ñ potest: et demons trat quia
hoc ipse facere etiã c̃tramorem
potesc. Etde monstrac et quos in¬
qui natos denunciat. hos etiã am¬

Expanded text:
Quasi enim manus Moysi leves reddit, Quasi enim manus Moysi leves reddit, quia pondus mandatorum legis ad virtutem confessionis retorsit. Hanc nobis frequentis misericordiae promissionem innuit, cum per prophetam dixit: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vival . Hinc iterum sub Judaeae specie unicuique peccatrici animae dicitur: Si dereliquerit vir uxorem suam, et illa recedens duxerit virum alterum, nunquid revertetur ad eam ultra? nunquid non polluta et contaminata erit mulier illa? Tu autem fornicata es cum amatoribus multis, verumtamen revertere ad me, dicit Dominus . Ecce paradigma turpis mulieris dedit. Ostendit quod post turpitudinem recipi non possit. Sed hoc ipsum paradigma quod protulitet tamen ipse fornicantem animam ut recipiat exspectat. Pensate, fratres, pondus tantae pietatis. Dicit quod fieri non potest, et demonstrat quia hoc ipse facere etiam contra morem potest. Ecce vocat, et quos inquinatos denuntiat, hos etiam am
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ suscipit. Inflexit ergo ad miseri¬
cordicim duricia legis qui quos ius¬
tae ille dãpnat. ipse misericordic̃ lib̵¬
at. Vnde bene quoq in lege scriptum
est: quio manꝰ moysi erant graues.
Sumentes igitur lapidem: posuer subc̃¬
sedit in lapide: cũ lex requieuit in aec¬
clesic. Sedhaec eadẽ lex: manꝰgra¬
ueĩ habuit. quia peccantes quosq non
nistricordit̃ ꝑtulic : sed seuert distric¬
tione ꝑ cussit̾. Agron uero monsforti
tudinis : hur autẽ ignis in c̃p̃ttitur.
Quem ittiq iste mons fortitudinis
signac nisi redep̃torẽ nrm̃ : de quo
ꝑ ypħam dicicur. Erit in nouissimis
racur  dequo isdem redẽptor dicit
Igiẽ ueni mictere: int̃rã. Raro nergo
⁊ hur graues manꝰ movsisus tinent
Atq sustentcindo leuiores redelunt.
quic mediacor dei ⁊ hominũ. cũ igne
scĩ sp̃s ueniens. mandata legis graui&¬
leuauit. quaie dũ carnalit᷑ tẽnerent᷑
poitari ñ poterant. Tolerabiliora nob̾
ꝑspiritalẽ intellegentiã ostendit

Expanded text:
tit. Inflexit ergo ad misericordiam duritiam legis, quia quos juste illa damnat, ipse misericorditer liberat. Unde bene quoque in lege scriptum est quia manus Moysi erant graves; sumentes s igitur sedit in lapide, cum Lex requievit in Ecclesia. Sed haec eadem lex manus graves habuit, quia peccantes quosque non misericorditer pertulit, sed severa districtione percussit. Aaron vero mons fortitudinis. Hur autem ignis interpretatur. Quem itaque iste mons fortitudinis signat, nisi Redemptorem nostrum, de quo per prophetam dicitur: Erit in novissimis ratur, de quo idem Redemptor dicit: Ignem veni mittere in terram ? Aaron ego et Hur graves manus Moysi sustinent, atque sustentando leviores reddunt, quia mediator Dei et hominum cum igne sancti Spiritus veniens, mandata legis gravia, quae dum carnaliter tenerentur, portari non poterant, tolerabilia nobis per spiritualem intelligentiam ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
Liquet fr̃s. qđ illicitis cictib priusmu¬
lier intentti : ungentũ sibi suce podo
re carnis cidibuit. Qđergo sibi tur¬
pit̃ exhibuerat: hoc iã dõ lcu dabili¬
t̃ offerebat. Oculis t̾rena c̃cupierat:
sed hos iã poenitentia c̃terens flebat
Ccpillos cid cõpositionẽ uultꝰ exhibue¬
rat: sediũ capillis lacrimas t̃gebat
Ore suꝑba dixerat: sed pedes dñ os¬
culcꝵs. eti in redẽptoris sui uesti¬
gus tergebat. Quot ergo in seha¬
buit oblecttimente: tot de se inuenit
holocausto. Conuertit in uirtutes
nimirũ crimina : ut totũ seruiret dõ¬

Expanded text:
tres, quod illicitis actibus prius mulier intenta unguentum sibi pro odore suae carnis adhibuit. Quod ergo sibi turpiter exhibuerat, hoc jam Deo laudabiliter offerebat. Oculis terrena concupierat, sed hos jam per poenitentiam conterens flebat. Capillos ad compositionem vultus exhibuerat, sed jam capillis lacrymas tergebat. Ore superba dixerat, sed pedes Domini osculans, hoc in Redemptoris sui vestigia figebat. Quot ergo in se habuit oblectamenta, tot de se invenit holocausta. Convertit ad virtutum numerum criminum, ut totum ser
Abbreviated transcription (Latin):
niuerse uitia de signantur
Quici enĩ septẽ dieb ome tẽpus
cõ p̃hendituꝵ: rec tae septena¬
rio numero. uniuersitas figura¬
tur. Septẽ ergo demonia mo¬
sia habuit: quae uni uersis uiti¬
is plenci fuit. Sed ecce quia turpi
semet ipsc̃ grauit̃ erubescebat intus:
nichileẽ credidic. qđ uere cundaretup
firis. Quidigitur miram fr̃s. maniã
uenientẽ an dnm̃ suscipientẽ : suscipi
mansuetudinẽ suscepit forqͥs. dedĩ
textũ scĩ ceuangelii ꝑ currentes : ip¬
sum quoq ordinẽ quo uenerit sa nan¬
da uidecmus. Attulit alcibas trum
ungenti. et sttins retro secꝰ pedes ihũ
lacrimis coepit rigare pedes eiꝰ etca

Expanded text:
nantur? Quia enim septem diebus omne tempus comprehenditur, recte septenario numero universitas figuratur. Septem ergo daemonia Maria habuit, quae universis vitiis plena fuit. Sed ecce quia turpitsemetipsam graviter erubescebat intus, nihil esse credidit quod verecundaretur foris. Quid ergo miramur, fratres, Mariam venientem, an Dominum suscimansuetudinem suscepit foris. Sed jam textum sancti Evangelii percurrentes, ipsum quoque ordinem quo venerit sananda, videamus. 2. Attulit alabastrum unguenti, et stans retro secus pedes Jesu, lacrymis coepit rigare p
Abbreviated transcription (Latin):
ta tẽ totũ que ciꝰ subiciat uo luntati in cuiꝰ
oꝑibus at que uidicus nichil uacac auerita¬
te iusticicie. nichil miseratione clem̃tiae.
qͥm̃ et simagnis quis laborib ⁊ multis ftr¬
get᷑ in cõmodis. boncesc illi cause colerandi
quise ad uersis uel cor rigi intelligit uel
ꝓbcri. Carictis uero istius piects ꝑfec¬
taeẽ ñ poterit. nisi diligat᷑ ec preximꝰ:
quo nomine non hittintu᷑ diligendi suñ
qui nob̵ cimititici aut ꝓ pinquitate iun¬
guntur. sed om̃s ꝓrsus homines cũ quib:
nob nctura cõmunis est siue illi hostes
siue socii siue liberi. siue serui. unenĩ
nos c̃ditor fincxit. unus crecitor anima¬
uic eodẽ cuncticaelo ettiere his dem
utimꝰ dieb et noctibus. Cumque alii
boni. alii sunt mali. alii iusti. aliuir
iusti ds̃ tam̃ om̃ib largitor om̃ibus
est benignꝰ sicut licheomiis apcuilo⁊

Expanded text:
 in cujus operibus atque judiciis nihil vacat a veritate justitiae, nihil a miseratione clementiae. Quoniam etsi magnis quis laboribus et multis fatigetur incommodis, bona est illi causa tolerandi, qui se adversis vel corrigi intelligit, vel probari. Charitatis vero istius pietas perfecta esse non poterit, nisi diligatur et proximus. Quo nomine non ii tantum intelligendi sunt qui nobis amicitia aut propinquitate junguntur, sed omnes prorsus homines, cum quibus nobis natura communis est, sive illi hostes sint, sive socii; sive liberi, sive servi. Unus enim nos Conditor finxit, unus nos Creator animavit; eodem cuncti coelo et aere, iisdem fruimur diebus et 41 noctibus; cumque alii sint boni, alii mali; alii justi, alii injusti; Deus tamen omnibus largitor, omnibus est benignus, sicut Lycaoniis a Paulo et
Abbreviated transcription (Latin):
sina quib ad exercendũ omne
quidem tempus ꝓmptũ. sed illuc
est studiosius obseruandũ quod
aplicis accipimꝰ traditionib: con¬
secratũ. Sicut etiã decimꝰ hic
mensis. morẽ refert ueteris in¬
stituti. ut tricilla dequib locu¬
tus sũ diligentiuꝰ exequam᷑ : ora¬
tione enĩ ꝓpitiatio dĩ queritur.
ieiunio c̃cupiscentia carnis extin¬
guit᷑ elemosinis peccata redimun¬
tur. Simulq ꝑ omĩa dĩ in nobis
imago renouatur siet in laude
eiꝰ Semꝑ parati. et ad purificatio¬
nẽ nr̃tm. sine cessatione sollicit
et ed sustento tionẽ ꝓcimi inde¬
sinenc̃ sumꝰ intenti. łłaec tri¬
plex obseruantia dilectissimi.:
om̃iũ uirtutũ cõp̃hendit effeccꝰ. hȩc
ad imaginẽ et similitudinẽ dĩ ꝑuenit.
et ascõ spũ in separabiles fticie. quia
in orationib ꝑ manet fides recte
inie uinus in nocens uica. in elemo¬
sinis merð benigna. Quarta igit᷑
et sexta feria ie iunemꝰ: sabbato

Expanded text:
syna, quibus exercendis omne syna, quibus exercendis omne quidem tempus acceptum, sed illud est studiosius observandum, quod apostolicis accepimus traditionibus consecratum; sicut etiam decimus hic mensis morem refert veteris instituti, ut tria illa de quibus locutus sum diligentius exsequamur. Oratione enim propitiatio Dei quaeritur, jejunio concupiscentia carnis exstinguitur, eleemosynis peccata redimuntur ; simulque per omnia Dei in nobis imago renovatur, si et in laudem ejus semper parati, et ad 43 purificationem nostram sine cessatione solliciti, et ad sustentationem proximi indesinenter simus intenti. Haec triplex observantia, dilectissimi, omnium virtutum comprehendit effectus. Haec ad imaginem et similitudinem Dei pervenit, et a Spiritu sancto inseparabiles facit. Quia in orationibus permanet fides recta, in jejuniis innocens vita, in eleemosynis mens benigna. Quarta igitur et
Abbreviated transcription (Latin):
poterimꝰ eẽ participes. nisi rerũ
uarie cas constantiã m̃tis exer¬
cecie ut amor directꝰ in dm̃ nec
int̃ foecunda suꝑbiat. necint̃
ad uersa deficiat: quod placet
dõ placecit et nob de omĩ mensura
neus est magnis: bene uttit᷑ et mo¬
dicis: Tam nobis copia quam par¬
citate c̃ sulit᷑ nec in spiritalibus
lucris angustia grauam fructuũ
si fecundicas ñ arescit̃ animorum
Oriat᷑ decordib agro que tra ñ dedit
semꝑ illi qđ largiat occurrit cuibe¬
ne uelle ñdesicie. Ad omĩa igit᷑ dilec¬
tissimi oꝑa pietatis omiã nobis qua¬
litad ꝓsit annorũ nec beni uolentiã
xpĩ anã difficultas tẽporalis impe¬
dicit. Nouic dñs uasa hospittilis
uiduce inopꝰ piae tatis suae uacu¬
ata cõplere nouit inaquas uina c̃¬
uertere : nouit de paucissimis pa¬
nibus milia esurientiũ saturare
tur quae potuit augere dando:
potest multiplicare sumendo
tio scilicet et ieiuniuĩ et helemo¬

Expanded text:
poterimus esse participes, nisi rerum poterimus esse participes, nisi rerum varietas constantiam mentis exerceat? ut amor directus in Deum nec inter secunda superbiat, nec inter adversa deficiat. Quod placet Deo, placeat et nobis. De omni mensura usus est magnis, bene utatur et modicis. Tam nobis copia quam parcitate consulitur. Nec in spiritalibus lucris angustia gravabimur fructuum, si fecunditas non arescat animorum. Oriatur de cordis agro, quod terra non edidit. SEMBER ILLI, quod largiatur, occurrit, cui bene velle non deficit. Ad omnia igitur, dilectissimi, opera pietatis, omnium nobis qualitas prosit annorum, nec benevolentiam christianam difficultas temporalis impediat. Novit Dominus vasa hospitalis viduae in opus pietatis suae vacuata complere ; novit aquas in vina convertere ; novit de paucissimis panibus quinque millia esurientium saturare tur, quae potuit augere dando, potest multiplicare sumendo.tio scilicet, jejunium, et eleemo
Abbreviated transcription (Latin):
chil nobis debet deciꝰ iudicus dis¬
plicere. Nã ñ ꝑ omĩti illi
grãs agere. quid est aliud.
quã ex quadã eũ parte re¬
p̃hendere : audet enĩ plerũq
humana in sipientia aduers
creatorẽ suũ ñ solũ de inopia
sed etiã decopia murmurare :
ut et cũ aliquid ñ suppetit quae¬
rula. et cũ quedã exuberent.
sit in grã. Multaiemessis dñs
horreorũ suorũ plenitudine
fastidiuit. et ad copiã uinde¬
micie affluentis ingemuit: nec
de magnitudine fructuũ gratu¬
latꝰ sed deuilitate c̃questꝰest.
Si autẽ partior fuit in susceptis
t̃ra seminib: ⁊ castigatiore pro
uentu uites oleeq fluxer̃. ac¬
cuscitur annꝰ aguntur elem̃ta
⁊ nec ceri parcit nec caelo. cũ
sideles et pios discipłos uerita¬
tið nichil magis com mendet
⁊ in defessa laudacio. Dicente
cpło. semꝑ gcuidentes. sine int̃¬
missione orate ĩ omĩb grãs
agite. haet enĩ uoluntes dei
Huiꝰ cutẽ deuotionis quẽ ad modũ

Expanded text:
hil nobis debet de ejus judiciis displicere. Nam non per omnia illi gratias agere, quid est aliud quam ex quadam eum parte reprehendere? Audet enim plerumque humana insipientia adversus Creatorem suum, non solum de inopia, sed etiam de copia murmurare; ut et cum aliquid non suppetit, querula, et cum quaedam exuberant, sit ingrata. Multae messis dominus, horreorum suorum plenitudinem fastidivit , et ad copiam vindemiae affluentis ingemuit; nec de magnitudine fructuum gratulatus, sed de vilitate conquestus est. Si autem parcior fuerit in susceptis terra semiventu vites oleaeque defluxerint, accusantur anni, arguuntur elementa, et nec aeri parcitur, nec coelo, cum fideles et pios discipulos veritatis nihil magis commendet et indefessa laudatio, dicente Apostolo: Semper gaudete, sine intermissione orate; in omnibus gratias agite. Haec enim voluntas Dei Hujus autem devotionis quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
at que sa pienter
crectionis Nrtiẽ
intelligamꝰexor¬
diũ. in ueniemꝰ
hominẽ idõ ad
imagine dĩ c̃ditũ . ut imitator
sui eet̾ auctoris: et hanc ẽẽ natu¬
ralẽ nrĩ generis dignicatẽ. si in no¬
bis quasi in quodã speculo diuinȩ
pietatis forma resplendeat.
Ad quã utiq nos cotidie reparat gr̃a
saluatoris : dũ qđ dicit incidãpri¬
mo erigitur insecundo. Causa au¬
tẽ reparcitionis nrãe ñ est nisimi¬
scđa dĩ. quẽ ñ diligeremꝰ nisi nos
prior ipse diligeret. et tenebras
uiã quã ignorcibant : et semitas quas
cid̾ illis tenebrais in lucẽ et praua
indirectt haet uerba fuciã illis¬

Expanded text:
atque sapienter creationis nostrae intelligamus exordium, inveniemus hominem ideo ad imaginem Dei conditum, ut imitator sui esset auctoris; et hanc esse naturalem nostri generis dignitatem, si in nobis quasi in quodam speculo divinae benignitatis forma resplendeat. Ad quam utique nos quotidie reparat gratia Salvatoris, dum quod cecidit in Adam primo, erigitur in secundo. Causa autem reparationis nostrae non est nisi misericordia Dei: quem non diligeremus, nisi nos prior ipse diligeret, et tenebras uiam, quam non nouerunt, et semitas, quas ciam illis tenebras in lucem et praua in directum. haec uerba faciam
Abbreviated transcription (Latin):
meam. Petrus qui sy mon antea dice¬
batur: ob fortitudinem fidei et con¬
fessionis suac constantiam. ad riope¬
tinomen accepit. Quia uidelicet illi
firma aic tenacimente adhȩsit. de
torem qui fideli suo cognitori. amato
nisi ꝑfidem et dilectionem xp̃i. per
susceptionem sc̃cimentorum xp̃i. ꝑ
obseruationem mandatorum xp̃i
ad sortem electorum et aet̾ nam per¬
tingitur uitam Apło attestante
quiꝰ ait. Fundam̃tum enim aliud ne¬
mo potest ponere. prȩter il quod posi
non p̃ualebunt aduersus etim. Porte
inferi doctrinę sunt nequã: quae
se ducendo iamprudentes ad infe¬
ros trahunt. Porte quoq inferi et tor¬
menta et blandim̃ta sunt ꝑsẽcutorum :
quae infirmos quosq de terrendo uł
emollendo ascabilitate fidei. introitũ
eis aet̃ ne mortis aperiunt. Sed et pra
portȩ utiq sunt inferi: in quantum
suis uł auctoribus uł sẽquacibus
iter ꝑditionis ostendunt. Nam et fi¬
des si non habeat opens. mortua ẽ. in se¬

Expanded text:
meam. Petrus qui Simon antea dicebatur, ob fortitudinem fidei et confessionis suae constantiam, a Domino Petri nomen accepit, quia videlicet illi firma ac tenaci mente adhaesit de qtorem, qui fnisi per fidem et dilectionem Christi, per susceptionem sacramentorum Christi, per observantiam mandatorum Christi, ad sortem electorum et aeternam pertingitur vitam, Apostolo attestante, qui ait: Fundamentum enim aliud nemo potest ponere praeter id quod ponon praevalebunt adversus eam. Portae inferi doctrinae sunt nequam, quae seducendo imprudentes ad inferos trahunt. Portae quoque inferi et tormenta et blandimenta sunt persecutorum, quae infirmos quosque deterrendo vel emolliendo a stabilitate fidei introitum eis aeternae mortis aperiunt. Sed et pravportae utique sunt inferi, in quantum suis vel fautoribus vel sequacibus iter perditionis ostendunt. Nam et fides si non habeat opera, mortua est in se
Abbreviated transcription (Latin):
regula prescripta. Sed quotieus¬
cũmq nobis errantium ingeruntur
ȩxempla. nos confestim auẽrtentes
oculos mentis nr̃ae ne uidea nt uanita¬
tem. magis quid ueritas ipsa decer¬
nit seduło corde scrutemur. sẽquentes
exemplum beciti petri. qui spretis
errantium sectis uerȩ fidei archanũ
quod cognouenit indubia oris confes¬
sione prõtulit in su pemibili cordiscura
seruauit. Nam defidutia confessio¬
nis hoc loco cognouimus. de uirtute
autem unicȩ iñ xp̃m dilectionis ipsẽ
alibi tesettur: Quit ũ clicede¬
rent ab eo quidam discipłor umeiꝰ
diceretq ille ad duodecum. nun¬
quid et uos uulcis ire : Responde¬

Expanded text:
regula praescripta, sed quotiesregula praescripta, sed quotiescunque nobis errantium ingeruntur exempla, nos confestim avertentes oculos mentis nostrae ne videant vanitatem, magis quid Veritas ipsa decernit, sedulo corde scrutemur, sequentes exemplum beati Petri, qui, spretis errantium sectis, verae fidei arcanum quod cognoverat indubia oris confessione protulit, inseparabilis cordis cura servavit. Nam de fiducia confessionis hoc loco cognovimus, de virtute autem unicae in Christum dilectionis ipse alibi testatur: qui, cum discederent ab eo quidam discipulorum ejus, diceretque ille ad duodecim: Nunquid et vos vultis abire? respond
Abbreviated transcription (Latin):
modĩm culparum uł penitenticina
ligandi ac soluencli clatur auctortas
sed ideo beatus petrus qui xp̃m ue
ni fide confessus uero ẽ. amore secutꝰ.
spetialit̃ claues regni caelorum
et principatũ uidici aricie potes¬
tatis accipit : ut om̃s ꝑ orbem cre¬
dentes intelligant. quia quicũ que
ab unitite fidei uł societtitis illius
quolibet modo semet i psos segregaNł:
tales nec uinculis peccatorum ab sol¬
ui. nec ianuam posse regniceles¬
tis ingredi. Unde nos nec essẽ ẽ
quam docuit scicnim̃ta discere : et
congruentia fidei oꝑa de monst̃nire.
Neces sẽ c̃. omni uigilancia multipli¬
ces supplicesq porcarum inferi ca¬
uere insidias. quatinus iuxta psal¬
miste uocem his ad uiuante dNo
eripi atq. ad nuntiandas eiꝰ laudes
portas filiae syon. hoc ẽ. gaudia
Net sufficere nobis ad salutẽ arbitre¬
mur.siturbis neglegentium uł quorũ¬
libet indoctorũm fide uł actibus
adȩquemur. quibus in litteris sacris
unica ẽ. credendi parit̃ et uiuendi

Expanded text:
modum culparum vel poenitentiae ligandi atque solvendi datur auctoritas. Sed ideo beatus Petrus, qui Christum vera fide confessus, vero est amore secutus, specialiter claves regni caelorum et principatum iudiciariae potestatis accepit, ut omnes per orbem credentes intellab unitate fidei vel societatis illius quolibet modo semetipsos segregant, tales nec vinculis peccatorum absolvi, nec januam possint regni coelestis ingredi, unde nos necesse est tquam docuit sacramenta discere, et congruentia fidei opera demonstrare. Necesse est omni vigilantia multiplices subtilesque portarum inferi cavere insidias, quatenus, juxta Psalmistae vocem, de his adjuvante Domino eripi, atque ad annuntiandas ejus laudes, portas filiae Sion, hoc est gaudia . Nec sufficere nobis ad salutem arbitremur si turbis negligentium vel quorumlibet indoctorum fide vel actibus adaequemur, quibus in litteris sacris unica est credendi pariter et vivendi
Abbreviated transcription (Latin):
cipio. Petruis filius sp̃sscĩ: exeotem¬
pore quo ab ipso illuminatus. grãm
diuinȩ cognitionis accepit. Et quia
una uoluntas eadem ẽ openitio scae
trinitatis: recte cum dixisset bea¬
tus es symonbariona id est fili grȩ
spiritalis. protinus ad iunxit : quia
caro et sanguis non reuel auit tibi
sed pater m̃s qui incaelis ẽ. Pater
quippe filio columbae reuelauit.
quia unciẽ gr̃is patris et sp̃sscĩ. ea¬
dem quoque et filii quod facillimis
sacrae scripturae probabitur exem¬
plis. Dicit namq de patre apłs

Expanded text:
cipio . Petrus filius Spiritus sancti ex eo temcipio . Petrus filius Spiritus sancti ex eo tempore quo, ab ipso illuminatus, gratiam divinae cognitionis accepit. Et quia una voluntas, eadem est operatio sanctae Trinitatis, recte cum dixisset: Beatus es, Simon Bar Jona, id est, filius gratiae spiritualis, protinus adjunxit: Quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in coelis est. Pater quippe filio columbae revelavit, quia una est gratia Patris et Spiritus sancti, eadem quoque et Filii, quod facillimis sacrae Scripturae probabitur exemplis. Dicit namque de Patre Apos
Abbreviated transcription (Latin):
mal: et ipse prudenti acpia simpli¬
citate dñm sequebatur memor illius
p̃cepti . quod cum suis condiscipulis
al eodem magistro simplicitatiac
ueritatis accepit. Esto te prudentes
sicut setpentes: et simplices scute
cobumbas. Vel cer ce quia sp̃s ses sup¬
dum incolumbe spetre descenssut
recte filius columbȩ nuncupa¬
tur : qui spiritali grã plenus
excitis sẽ mons tristur: et uista
scitis lcuide dilectorem confessorẽq¬
ꝗttẽ suum dñs remunenit. cum eum
scĩ sp̃s filium eẽ. testatur. a quo ipse
dĩ uiui filius asse uenitur: Quam¬
uis hoc ipsum multum dissimiliter
fieri nullus fidelium dubitat: dñs
enim xp̃s filius dĩ ꝑnatunim : petrus
sicut et ceteri electi filius scĩ sp̃s ẽ.
i p̃so natus ẽ : petrus silius sps scĩ
quia de ipso renctus c̃. Ap̃sfilius di
ante temponi: ipsẽ enim dĩ uirtus
et cdĩ sapientia quae dicit. Dñspos
sedit me in initio uiarum suarum.
antequam quicquã faceret a prin¬

Expanded text:
mal, et ipse prudenti ac pia simplimal, et ipse prudenti ac pia simplicitate Dominum sequebatur, memor illius praecepti quod cum suis condiscipulis ab eodem magistro simplicitatis ac veritatis accepit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Vel certe, quia Spiritus sum in columbae specie descendit, recte filius columbae nuncupatur, qui spiritali gratia plenus exstitisse monstratur. Et justa satis laude dilectorem confessoremque suum Dominus remunerat, cum eum sancti Spiritus filium esse testatur, a quo ipse Dei vivi Filius asseveratur, quamvis hoc ipsum multum dissimiliter fieri nullus fidelium dubitet. Dominus enim Christus Filius Dei per naturam, Petrus sicut et caeteri electi filius sancti Spirituipso natus est, Petrus filius Spiritus sancti, quia de ipso renatus est. Christus Filius Dei ante tempora; ipse est enim Dei virtus et Dei sapientia, quae dicit: Dominus sedit me ab initio viarum suarum antequam quidquam faceret a prin
Abbreviated transcription (Latin):
sationem quam ꝓnobis suscepit. Sed
nos neccesse ẽ. tanto humilius diui¬
nitatis eius alta ueneniri : quanto
illum meminimus pronr̃s exaltatio¬
ne adhumcinicatis infima descendis¬
sẽ. Sienim inter sãcnimenta incar¬
nationis eius quibus redempti
sumus potentiam diuinitatis qua
crecti sumus pia semꝑ mente recolim
fit ut et ipsĩ quoq. cum petro suꝑ nȩ
beatitudinis mercede donemur. Nam
conficente illo xp̃m filium dĩ uiui :
uidetimus quid sequitur. Respondens
autem iħs : dixit. Beatus es symon
bariona. Conscait ergo quia propter
uenim xp̃i confessionem : ueni bea¬
titudinis praemia rescant. Sed ini¬
tuetimur at tenti quale quantum¬
sui nominis confessorem glorificat:
ut huius etiam nos uensciter eum
confitendo mereamur eẽ. consorces
Beatuses inquit sĩmon bar ionci. Bar
iona syriace latine dicitur filius
columbȩ. Filius cucẽ columbȩ recte
uocatur apłs petrus : quia uideli¬
cet columba multum simplexẽ ani¬

Expanded text:
sationis quam pro nobis suscepit. Sed sationis quam pro nobis suscepit. Sed nos necesse est tanto humilius divinitatis ejus alta venerari, quanto illum meminimus pro nostra exaltatione ad humanitatis infima descendisse. Si enim inter sacramenta incarnationis ejus, quibus redempti sumus, potentiam divinitatis qua creati sumus pia semper mente recolimus, fit ut ipsi quoque cum Petro supernae beatitudinis mercede donemur. Nam confitente illo Christum Filium Dei vivi, videamus quid sequitur: Respondens autem Jesus, dixit: Beatus es, Simon Bar Jona. Constat ergo quia post veram Christi confessionem, vera beatitudinis praemia restant. Sed intueamur attente, quale quantumsui nominis confessorem glorificat: ut hujus etiam nos veraciter eum confitendo mereamur esse consortes. Beatus es, inquit, Simon Bar Jona. Bar Jona Syriace, Latine dicitur filius columbae. Filius autem columbae recte vocatur apostolus Petrus, quia videlicet columba multum simplex est ani
Abbreviated transcription (Latin):
illud psal mistȩ : ego du estis et filii ex¬
celñom̃s : Respondens symonpetrus dix̃.
Tues xp̃s filius dĩ uiui. Dm̃ uiuum a pel¬
lat addistinctionem falsorum deorum
quos uario delusa errore gentilitas uel
demortuis sibi hominib instituit. uel mai¬
ore dementia de insensibili materia quos
adonsreͬ crecuit. Dequalib canitur in
psalmo: simula chrgentium argentum
et aurum. opens manuum hominum.
os habent et nonloquent᷑: et cetens:
Notet autẽ dilectio ur̃a quam miran¬
da distinctione sit factum: ut cũ
esset proferenda sententia. dñs ipse
humilitatem as sumpte humanita¬
tis ꝓfiteatur discipulus excellen¬
tiam diuinȩ ȩternicatis ostendat.
Dñs de se quod minus ẽ : discipulus
dedño intimat quos maius est.
Dñs de se quod factus ẽ . propt̃ nos
discipulus declamt dedño quia
ipsẽ c̃ qui fecit nos. Sic et in euan¬
gelio dñs multo crebrius sẽ filium
hominis quamfilium dĩ appellare
consueuit : ut nos ad moneat dispen¬

Expanded text:
estis, et filii excelsi omnes . Respondens Simon Petrus, dixit: Tu es Christus Filius Dei vivi. Deum vivum appellat ad distinctionem falsorum deorum, quos vario delusa errore gentilitas, vel de mortuis sibi hominibus instituit, vel majore dementia de insensibili materia quos adoraret, creavit, de qualibus canitur in Psalmo: Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum homiOs habent, et non loquentur, etc. . Notet autem dilectio vestra quam miranda distinctione sit factum, ut cum esset proferenda sententia, Dominus ipse humilitatem assumptae humanitatis profiteatur, discipulus excellentiam divinae aeternitatis ostentet. Dominus de se quod minus est, discipulus de Domino intimat quod majus est. Dominus de se quod factus est propter nos, discipulus declarat de Domino quia ipse est qui fecit nos. Sic et in Evangelio Dominus multo crebrius se Filium hominis quam filium Dei appellare consuevit, ut nos admoneat ejus dispen
Abbreviated transcription (Latin):
Haet autem om̃ia openitur unus atq
idem sp̃s: diuidens singulis proutꝰ
uult. Pater ergo mictit spm̃ filius
mittit sp̃m. sp̃s ipsẽ ubi uulis puut
quia pro fecto ut dirimus una est
rum fidei. quodei caro et sanguis
re uel are nequibat. Caro aut̾em
et sanguis recte intelligunt᷑ homines
sapiẽntia carnis infłati. columbi¬
nȩ simplicitatis nescii: id eo que
a sapientia sp̃s omnimodis auersi.
non intelligentes. alii iohannem
baptisttm̃. alii autem heliam.
alii uero hieremiam. aut unum ex

Expanded text:
Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Pater ergo mittit Spiritum, Filius mittit Spiritum: Spiritus ipse ubi vult, spirat: quia profecto ut diximus, una estrium fidei, quod ei caro et sanguis revelare nequibat. Caro autem et sanguis recte intelliguntur homines sapientia carnis inflati, columbinae simplicitatis nescii, ideoque a sapientia Spiritus omnimodis aversi. non intelligentes, alii Joannem Baptistam, alii autem Eliam, ali
Abbreviated transcription (Latin):
mei promo dulo nr̃o exemplum sĩ
imitari sactigimus. et nos cum illo
beati et appellari et eẽ. ualebimus.
Nobis quoq sy monis hoc ẽ oboedi¬
entis. ip̃o nomen congruet. nos ꝓter
simplicitatem fideiꝰ non ficteꝰ accep¬
tamq ad ño gñm uir tutum filii
columbȩ uocabimur. congaudens¬
que ipse spiritalib anim̃ȩ nñie
profectib dicet: quam pulchiis
es amica mea quam pulc hra es. A¬
oculi tui columbarum. Sicq. fit
ut nobis supris petnim fidei aurũ.
argentum lapides p̃ciosos hoc est
per̾ fecta uirtutum openi constru¬
entibus nil tribulationum igns
detrimenti affenit. nulli temptatio
num turbines p̃ualeant: quin potius
aduersitatib probati. accipiemus
coronam uitae quam ille nobis ante
scła promisit: qui uiuit et regnatds̃
cumpatre inunitate sp̃s scĩ ꝑom̃ia¬

Expanded text:
mei, pro modulo nostro exemplum si imitari satagimus, et nos cum illo beati et appellari et esse valebimus, nobis quoque Simonis, hoc est, obedientis Christo nomen congruet: nos propter simplicitatem fidei non fictae, acceptamque a Domino gratiam virtutum, filii columbae vocabimur, congaudensque ipse spiritualibus animae nostrae profectibus, dicet: Quam pulchra es, amica mea, quam pulchra es! oculi tui columbarum . Sicque fit ut nobis supra petram fidei aurum, argentum, lapides pretiosos, hoc est, perfecta virtutum opera construentibus, nil tribulationum ignis denum turbines praevaleant, quia potius adversitatibus probati, accipiemus coronam vitae, quam ille nobis ante saecula promisit, qui vivit et regnat cum Patre in unitate Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
tamen non auertitur. Unde bene
pisam dicitur. Eterunt oculi tui
uidentes p̃ceptorem tuũ. et aures
tuae audient uocem post ergum
monitus : quando ad iustitiam
conditus p̃cepta rectitudinis acce¬
pit. Sed cum haec ecdem p̃cepta
contẽpsit: quasi conditori suo dor¬
sum mentis in faciem dedit. Sed
ecce ad huc post ergum sẽquitur
et monet: quia iamꝰ et a nobis con¬
cemptus ẽst̃. et t mennos adhuc
uocare noncessat. Quasi dor sũ
ei infticiem dedimus. cuius uerba
dispicimus cuius p̃cepta calcamꝰ
Sed sctins post ergum nos ciuersos
reuocat: quiet᷑ uidet quod dispicit᷑
et tamen ꝑp̃ceptti lamat ꝑ paci¬

Expanded text:
tamen non avertitur. Unde bene tamen non avertitur. Unde bene per Isaiam dicitur: Et erunt oculi tui videntes praeceptorem tuum, et aures tuae audient vocem post tergummonitus est quando, ad justitiam conditus, praecepta rectitudinis accepit. Sed cum haec eadem praecepta contempsit, quasi conditori suo dorsum mentis in faciem dedit. Sed ecce adhuc post tergum sequitur et monet, quia jam et a nobis contemptus est, et tamen nos adhuc vocare non cessat. Quasi dorsum ei in faciem dedimus cujus verba despicimus, cujus praecepta calcamus; sed stans post tergum nos aversos revocat, qui et videt quod despicitur, et tamen per praecepta clamat
Abbreviated transcription (Latin):
santium medias erum pentes a quã
quam rex desideniuerat illesi detu¬
lerunt. Sed uir flagellis eruditus.
semet ipsũm protinus cum periculo mi¬
litum aquam desideris se rep̃hendit
ettmq dño fundens libauit. sicut illic
scriptũ ẽ. libauit eam dño inscicrifitio
Insacrifitio quippe dñi effusci aqua
conuersciẽ: quia culpam concupis¬
centiae mactauit ꝑpęnitentiam
rep̃hensionis suce. Qui ergo quandã
concupiscere alienam coniugem
nequaquam timuit. post etĩam quia
aquam concupis set expauit. Quia
enim se illicitti ꝑ petras sẽ meminerat
contra semet ipsum iam rigidus etiam
clicitis abstinebat. Sisc̃ agimus pę¬
nitentiam. si eti q commisimus
ꝑfecte deplorimus: pensemus super¬
nos diuitias conditoris nr̃i. peccare
nos uidet et ꝑtulit. qui nos ante cul¬
pam peccare prohibuit. etiam pose
culpam expectare ad ueniã non
desistit. Ecce ipse nos quem dispexi¬
mus uocat: auersi ab illo sumus. et

Expanded text:
santium medias erumpentes, aquam, santium medias erumpentes, aquam, quam desideraverat, illaesi detulerunt. Sed vir flagellis eruditus semetipsum protinus cum periculo militum aquam desiderasse reprehendit, eamque Domino fundens libavit, sicut illic scriptum est: Libavit eam Domino . In sacrificium quippe Domini effusa aqua conversa est, quia culpam concupiscentiae mactavit per poenitentiam reprehensionis suae. Qui ergo quondam concupiscere alienam conjugem nequaquam timuit, post etiam quia aquam concupisset expavit. Quia enim se illicita perpetrasse meminerat, contra semetipsum jam rigidus, etiam a licitis abstinebat. Sic sic agimus poenitentiam, si ea quae commisimus perfecte deploramus. Pensemus supernas divitias conditoris nostri. Peccare nos vidit, et pertulit. 17. Qui nos ante culpam peccare prohibuit, etiam post culpam exspectare ad veniam non desistit. Ecce ipse nos, quem despeximus, vocat. Aversi ab illo sumus, et
Abbreviated transcription (Latin):
uitiim ꝓpetrare uitia timecit.
Nam cogitndum sum mopere est̃.
ut quisẽ inlicita meminit commis¬
issẽ. c quibus dam etiam licitis stu¬
decit abstinere : quatenus ꝑ hoc
conditorisuo scitis faciat. ut qui co¬
misit ꝓhibita sibi met ipsi cibscidere
debeat etiam concessa. Et se rep̃
hendat inminimis. quẽ meminit in
maximis deliquisse. Nimia sunt
quȩ loquor. si haec ex sacri eloquii
testimonio non adfirmo. Lex enĩ
ueteris cestam̃ti : clienam uxorẽ
concupisci prohibet. Arege uero
fortia iubere militibus uł des̃derari
cquam non penalit uetat. Et cunc¬
ti nouimus. quoddauid concupis¬
centiae mucrone trans fixus: cilie¬
nam coniugem et appetiuit et abs¬
tulit. Cuius culpam digna uerbe¬
ris sunt sequutt: et malum quod ꝑpe¬
tnsuit ꝑpenitentiae lamenta correx̃.
Quicũ lon ge post̃ contra hostiũ cune¬
os sederẽt : ai quam bibere debethlehemi¬
tica cisterna ex desiderio uoluit. Cuiꝰ
electi milites inter cateruas aduer¬

Expanded text:
vitium perpetrare vitia timeat. vitium perpetrare vitia timeat. Nam cogitandum summopere est, ut qui se illicita meminit commisisse, a quibusdam etiam licitis studeat abstinere, quatenus per hoc Conditori suo satisfaciat, ut qui commisit prohibita, sibimetipsi abscindere debeat etiam coehendat in minimis qui se meminit in maximis deliquisse. Nimia sunt quae loquor, si haec ex sacri eloquii testimoniis non affirmo. Lex certe Veteris Testamenti alienam uxorem concupisci prohibet , a rege vero fortia juberi militibus, vel desiderari aquam, non poenaliter vetat. Et cuncti novimus quod David, concupiscentiae mucrone transfixus, alienam conjugem et concupivit et abstulit . Cujus culpam digna verbera sunt secuta, et malum quod perpetravit per poenitentiae lamenta correxit. Qui cum longe post contra hostium cuneos sederet, aquam bibere de Bethlehemitica electi milites, inter catervas adver
Abbreviated transcription (Latin):
in malis. Iustuses inim ꝑtimesce
necorruas: peccatores: p̃sume de
misericordia ut surger:. Ecceaut̃
iam lapsĩ sumus. stare nequaquã
uoluimus: in pruis nr̃is desideri is
iacemus: sed qui nos rectos condi¬
dit ad huc expectat et prouocat
ut surgamus. sinum suce pietatis
aperit᷑. nosq ad se recipere ꝑpeni¬
tentiam quęrit. Seo pęnitentiã
agere digne non possumus. nisi
modum quoq eiusdem penitentiȩ
cognoscamus. Penitentiam quip¬
pẽ agere ẽ: et ꝑpetrata mala
plangere et plangenda non ꝑpetra¬
re. Nam qui sit aliai deplomt. ut
ta men cilici commit ttit. adhuc
penitentiam agere cuit ignomit
cuit dissimulat. Quidẽnim prod¬
est sĩpeccatt quis luxuriae defle¬
at. et tamen adhuc auaritiae
cestibus anhelet : Aut quid ꝓdẽ
si ire culpas iam lugeat. et ttim̃
adhiic mu diȩ facibus ttibesc̃cit :
Sedminus ẽ. ualde quod dicimus.
ut qui peccatti deplonit plornda
minime commit tat. Et qui plaingit

Expanded text:
in malis. Iustus es, iram pertimesce, in malis. Iustus es, iram pertimesce, ne corruas! Peccator es, pręsume de misericordia, ut surgas! Ecce autem iam lapsi sumus, stare nequaquam valuimus, in pravis nostris desideriis iacemus! Sed qui nos rectos condidit, adhuc expectat et provocat, ut surgamus. Sinum suę pietatis aperit nosque a se recipi per pęnitentiam quaerit. Sed penitentiam digne agere non possumus, nisi modum quoque eiusdem pęnitentię cognoscamus. Paenitentiam quoque agere est, et perpetrata mala plangere, et plangenda non perpetrare. Nam qui sic alia deplorat, ut tamen alia committat, adhuc pęnitentiam aaut dissimulat. Quid enim prodest si peccata quis luxuriae defleat, et tamen avaritiae adhuc aestibus anhelet? aut quid prodest si irae culpas jam lugeat, et tamen adhuc invidiae facibus tabescat. Sed minus est valde quod dicimus, ut qui peccata deplorat, ploranda minime committat, et qui plangit
Abbreviated transcription (Latin):
possint. sicut spetiali nomine do¬
minctiones et principatus uocant᷑.
cunctti ibi singulorum sunt. quia
ꝑcaritatẽ sp̃s ab alio inaliis ht¬
bentur. Sed ecce dum caclestium
ciuium secreta rimamur. ab ex¬
positionis nrt̃ie ordine longe digressi
sumus. Sus piremus ergo ad eos
dequib loquimur: sed redetimus
adnos. Meminisse et enim debemꝰ
quia caro sumus: taceamꝰ interim
de secretis caeli : sed ante conditoris
oculos mami pęnitentiae terga¬
mus maculas pulueris nr̃i. Ec̃ce
ipsci diui namisericordia pollicet᷑
dicens. Gaudium erit incaelo. suꝑ
uno peccatore penitentiam agente.
Et tamen ꝑ prophetum dñs dicit
qui quȩ cumq die iustus peccti¬
uerit: om̃s iustitiae eius inobll¬
uionc erunt cortimme. Pensemius¬
ergo si posiumus dispensãtionen
npnaur poenaim. La pnis uero ue
surgere appetant. promit tit misẽ¬
ricor diam. Illos terret nep̃ sũ maNT
inbonis ÷ istos it fouet ne desperent

Expanded text:
possint, sicut speciali nomine dopossint, sicut speciali nomine dominationes et principatus vocantur, cuncta ibi singulorum sunt, quia per charitatem spiritus ab alio in aliis habentur. 15. Sed ecce dum coelestium civium secreta rimamur, ab expositionis nostrae ordinae longe digressi sumus. Suspiremus ergo ad eos de quibus loquimur, sed redeamus ad nos. Meminisse etenim debemus quia caro sumus. Taceamus interim de secretis coeli, sed ante conditoris oculos manu poenitentiae tergamus maculas pulveris nostri. Ecce ipsa divina misericordia pollicetur, dicens: Gaudium erit in coelo super uno peccatore poenitentiam agente; et tamen per prophetam Dominus dicit: quia, quacumque die iustus peccaverit, omnes iustitiae eius in oblivione erunt coram me. Pensemus, si possumus, dispensationem minatur poenam, lapsis vero, ut surgere appetant, promittit misericordiam; illos terret, ne praesumant in bonis, istos refovet, ne desperent
Abbreviated transcription (Latin):
cigminum cherubin thronis iungit᷑
sẽdere etiam suꝑ cherubin dñs exui¬
cin cigminis dequalitate ꝑhibet᷑.
Sic quippe in illa sum ma ciuitate
specialia quȩ dam singulorũ sunt
ut tamen sũnt communia omnium.
in alio ordine totum possidet. Sed id¬
circo uno eodemque uocabulo
communiter non censentur. ut
ille ordo uocari priuato unius cuiꝰq
rei nomine debeait. qui hanc in mu¬
nere plenius accepit. Seraphin
namq incendium diximus. et
tamen amore conditoris. simul
om̃s ardent. Cherubin plenitudo
scientiae. et tamen quis ibi cliqd
nesciat ubi ipsum om̃s simul fon¬
tem scientice dm̃ uident: łhroni
illa cigminai quoq: quibus condi¬
tor p̃sidet uocantur. Sedbecitus
eẽ. quis potest. nisi creator suus
eius menti p̃sidecit: Quȩ ergo
exparte abhominibus habentur:
eis in priuato nomine datti sunt.
quia haec inmunere plenius aicce¬
perunt. Nam et siqua illic sic alu
habent. ut aberi abaliis nequaquã

Expanded text:
agminum cherubim thronis junguntur, agminum cherubim thronis junguntur, sedere etiam super cherubim Dominus ex vicini agminis aequalitate perhibetur. Sic quippe in illa summa civitate specialia quaedam singulorum sunt, ut tamen sint communia omnium; in alio ordine totum possidet. Sed idcirco uno eodemque vocabulo communiter non censentur, ut ille ordo vocari privato uniuscujusque rei nomine debeat, qui hanc in munere plenius accepit. Seraphim namque incendium diximus, et tamen amore conditoris simul omnes ardent. Cherubim vero plenitudinem scientiae, et tamen quis ibi aliquid nesciat ubi ipsum omnes simul fontem scientiae Deum vident? Throni quoque illa agmina quibus conditor praesidet vocantur, sed beatus esse quis potest, nisi Creator suus ejus menti praesideat? Quae ergo ex parte ab omnibus habentur, eis in privato nomine data sunt qui haec in munere 1609 plenius acceperunt, Nam et si qua illic sic alii habent, ut haberi ab aliis nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
rum istum dicens: absq muro
habitabitur hierusalem. Dum enĩ
angłs ad angłm dicit curre et
loquere : dubium non ẽ. quia ali¬
us cilium mittit. Minons uero sunt
quȩ mit tunt᷑ : incuons quȩ mittu.
Sed hoc quoq de ipsĩs agminibus
quae mit tunt᷑ certũ tenemus quia
et cum ad nos ueniunt. sic exterius
implent mynisterium. ut tamen
num quã desint interius ꝑ contem¬
plcitionem. Et mit tuntur igitur
et cd sĩstunt quia et sĩ circum scrip¬
tus ẽ. angłicus sp̃s sũmus comensp̃s
ipsẽ qui ds̃ẽ. circum scriptus non est.
Angłi ittiq et missi ante ipsum sunt :
quia quo libet missi ueniant intra
ipsum currunt. Sciendum quoq ẽ.
quia plerumq. ipsi beatorum spiri¬
cuum ordines: uic inorum sibi ordi¬
num uocabula sortiuntur. Ihro nos
et enim scilicet sedesdĩ ÷ spetialem
betitorum spirituum ordinem dixi¬
mus: et tttmen ꝑ psal misttm dicit᷑
qui sedes suꝑcherubin appare. Quid
uidelicet dum in ipsis distinctionib:

Expanded text:
rum istum, dicens: Absque muro rum istum, dicens: Absque muro habitabitur Jerusalem . » Dum enim angelus ad angelum dicit Curre et loquere, dubium non est quia alius alium mittit. Minora vero sunt quae mittuntur, majora quae mittunt. Sed hoc quoque de ipsis agminibus quae mittuntur certum tenemus, quia et cum ad nos veniunt, sic exterius implent ministerium, ut tamen nunquam desint interius per contemplationem. Et mittuntur igitur, et assistunt, quia etsi circumscriptus est angelicus spiritus, summus tamen spiritus ipse, qui Deus est, circumscriptus non est. Angeli itaque et missi, et ante ipsum sunt, quia quolibet missi veniant, intra ipsum currunt. 14. Sciendum quoque est quia plerumque ipsi beatorum spiritum ordines vicinorum sibi ordinum vocabula sortiuntur. Thronos etenim, scilicet sedes Dei, specialem beatorum spirituum ordinem diximus, et tamen per Psalmistam dicitur: Qui sedes super cherubim, appare , quia videlicet, dum in ipsis distinctionibus
Abbreviated transcription (Latin):
uenienter. opitulari: quod ꝑda
nihelem dicitur. Milia milium
minis trisbant ei. et decies milies
centena milia adsiscebant ci. Ali¬
ud namq ẽ. ministrare. aliud ad¬
sistere. Qui ad ministrantdõ. quiet
adnos nuntiando exeunt: adsis¬
tunt uero qui sic contemplatione
intima ꝑfruuntur. ut ad explenda
foras openis minime mit tantur.
Sed quia in quibus dam scripturae
locis quae dam ꝑcherubin. quaedã
uero ꝑ sencphym agi dicimus utrũq
ꝑse haecfticiant ae ꝑ subiecta ag¬
minci cigatur. quȩ sĩc ut dicitur
in eo quod amaioribus ueniunt
icciorum uocabula sortiuntur.
nos ad firmare nolumus. quod ap¬
tis testimoniis non approbamus.
Hoc tti men certissime scimus. quia
ad explendam desũ ꝑnis ministerium
alii sp̃s clios mit tunt: ⁊a cheriascili¬
cet prophetti at testante qui ait.
Ecce angłs quiloquebat᷑ inme: egre¬
diebatur. Et alius angłs egredie¬
bcitur in occursum eius: et dixit
ad eum. Curre et loquere ad pue¬

Expanded text:
venienter opitulari, quod per venienter opitulari, quod per Danielem dicitur: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . Aliud namque est ministrare, aliud assistere, quia hi administrant Deo, qui et ad nos nuntiando exeunt; assistunt vero qui sic contemplatione intima perfruuntur, ut ad explenda foras opera minime mittantur. 13. Sed quia in quibusdam Scripturae locis quaedam per cherubim, quaedam vero per seraphim agi didicimus, utrum per se haec faciant, an per subjecta agmina agantur, quae, sicut dicitur, in eo quod a majoribus veniunt majorum vocabula sortiuntur, nos affirmare nolumus quod apertis testimoniis non approbamus. Hoc tamen certissime scimus, quia ad explendum de supernis ministerium alii spcet propheta testante, qui ait: « Ecce angelus qui loquebatur in me, gradiebatur, et alius angelus egrediebatur in occursum ejus, et dixit ad eum: Curre et loquere ad pue