comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obłidere ceperat. Ne gletur accinctꝰ ȩque ut discinctu
Acsi aꝑte dicat. Noli gloriari quasi iam uictor bellici
discriminis. qui adhuc in acie positus quẽ uietoria de¬
quatur ignoras. Et uerũ ꝓfecto dicebat. Nã mox mita
certaminẽ benadab ñ uictis aduersariis trium phan
secdceso suo exercitu fugiens domũ rediit. Mistice aut
benadab hostis isrł significat diabolũ om̃ium bonorũ
inmicũ. qui diuersos exercitus malignorum spuus
ad subuertendũ popłm dei contrahit. ded per pueros
principum isrł uincitur. cũ ꝑbonos auditores scõrun
doctoꝵ quicqͥd aure audiunt factis implere nituntiu
Antiquus hostis in fugã uertitur. om̃isq suus exercita
militib xp̃i ꝑturbatur. Q bene ducenta milia &tel
ginta duo ee. dicunt᷑. quia ii qui utriꝰq testamenti se¬
entiam ꝑfecte denent. & trinitatis fidẽ cũ gemina cari¬
tate dĩ sudelicet & ꝓximi conseruant : apti ꝑ omnẽ ui¬

Expanded text:
obsidere coeperat: « Ne glorietur accinctus, aeque ut discinctus. obsidere coeperat: « Ne glorietur accinctus, aeque ut discinctus. » Ac si aperte dicat: Noli gloriari quasi jam victor bellici discriminis, qui adhuc in acie positus, quem victoria sequatur ignoras. Et verum profecto dicebat: Nam mox inito certamino, Benadab non victis adversariis triumphans, sed coelo suo exercitu fugiens domum rediit. Mystice autem Benadab hostis Israel significat diabolum, omnium bonorum inimicum, qui diversos exercitus malignorum spirituum ad subvertendum populum Dei contrahit. Sed per pueros principum Israel vincitur, cum per bonos auditores sanctorum doctorum, quidquid aure audiunt, factis implere nituntur. Antiquus hostis in fugam vertitur omnisque suus exercitus a militibus Christi proturbatur. Qui bene ducentatriusque testamenti scientiam perfecte tenent, et Trinitatis fidem cum gemina charitate Dei videlicet et proximi conservant, apti per omnem mo
Abbreviated transcription (Latin):
uitatem tela uel faces mittere possent. Cuiꝰ temerita¬
tem arrogantiȩ modesto sermone cõpescens rex isrł au
icite ei. Ne gloriet᷑ accinetꝰ: eque ut discinetus. Aliud
enim accinctꝰ. alid diseinctus. aliud ñ accinetus
ccinctus nanq ẽ. qui cingulo circundatꝰ incedit. Dn¬
cinctus. qui cingulũ ntiper deposuit. Uerbi grã bal¬
neum intraturus uel lectũ ascensurꝰ uel ad tͣram fort
tunicam induturus. Non accinctꝰ. qui nuꝑ tunica
indutus. necdũ se addita zonȩ circũpositione mun¬
uit. Sic ergo in expeditione castrensi qui positus ẽ. pe¬
cte accinctus nõminat᷑ idẽ. armis indutꝰ. qui pugn
confecta uictor domũ redit. iure discinctꝰ uocatur
quia nimirũ depositis armis optatȩ pacis ociũ geru
Qui uͦ necdũ ꝑugnare neq se ad certamen parare. las
ceperat. merito non accinctꝰ esse dicit᷑. Ait gͦ rex isrł
regi syriȩ glorianti quasi iã cepisset samariam quan

Expanded text:
ivitatem tela vel faces mittero possent. Cujus temeritaivitatem tela vel faces mittero possent. Cujus temeritatem arrogantiae modesto sermone compescens rex Israel ait: « Dicite ei: ne glorietur accinctus aeque ut discinctus. » Aliud est enim accinctus, aliud discinctus, alius non accinctus. Accinctus nam quod est qui cingulo circumdatus incedit. Discinctus, qui cingulum nuper deposuit. Verbi gratia balneum intraturus, vel lectum ascensurus, vel ad terram forte tunicam induturus. Non accinctus qui nuper tunica indutus necdum se abdita zonae circumpositione munivit. Sic ergo in expeditione castrensi, qui pesitus est recte accinctus nominatur, id est armis indutus. Qui pugna confecta victor domum redit, jure discinctus vocatur: quia nimirum depositis armis optatae pacis otium gerit. Qui vero necdum pugnare, neque se ad certamen parare jam coeperat, merito non accinctus esse dicitur. Ait ergo rex Israel, regi Syriae glorianti, quasi jam cepisset Samariam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ges secum. & equos et currus. & ascendens pugnabat
contra samariã & obsidebat eam. et reliqua. Qͦdbena¬
dabrex syriȩ obsidens & impugnare. incipiens samariã
alt. hec faciant michi dii ꝙ hȩc addant. si suffecerit. pul¬
uis samaris pugillis om̃is popłi qui sequitur me: hun
habet sensum. Samariam necesse. ẽ. iuxta morẽ ciui¬
tatum ut haberet terrã interius ꝓpt̾ muros ipsis pene
muris gualem. ne uidelicet cos sine subsidio terrȩ ad¬
iacentis erectos. creber insistente. manu hostili deice¬
ret ictus arietis. Extrinsecus autẽ muroꝵ altitudo lon¬
ge suꝑficiem g̾rȩ transcenderat. maxime cũ in mon¬
dis uertice ut scriptura refert fuerit̾ urbs eadẽ posita
it gͦ rex suꝑbus obsessam terrens ciuitatẽ. qͦd tantã ha¬
beret secum exercitus multitudinem. ut. etiam si quisq
militum eiꝰ unũ solum m lapidem uel cespit̾e uł stipitẽ
ad construendũ contra urbem aggerẽ apportasset. ag¬

Expanded text:
ges secum et equos et currus, et ascendens pugnabat ges secum et equos et currus, et ascendens pugnabat contra Samariam et obsidebat eam, » et reliqua. Quod Benadab rex Syriae, obsidens et impugnare incipiens Samariam, ait: « Haec faciant mihi dii, et haec addant si suffecerit pulvis Samariae pugillis omnis populi qui sequitur me. » Hunc habet sensum: Samaria necesse est, juxta morem civitatum ut haberet terram interius propter muros, ipsis pene muris aequalem, ne videlicet eos sine subsidio terrae adjacentis erectos, creber insistente manu hostili dejiceret ictus arietis. Extrinsecus autem murorum altitudo longe superficiem terrae transcenderat, maxime cum in montis verticem ut Scriptura refert fuerit urbs eadem posita. Ait ergo rex superbus obsessam terrens civitatem, quod tantam haberet secum exercitus multitudinem, ut etiam si quisque militum ejus, unum solummodo lapidem vel cespitem, vel stipitem ad construendum contra urbem aggerem apportasset, ag
Abbreviated transcription (Latin):
Quin renunciauerit om̃ibus quȩ possidet. ñ podestm̃s ẽ.
discipulus: statim cessauit t̾renis lucris inbiare. scłarib
Aesiderus deseruire. Iotũ se contulit ad seruitium xp̃i
nee tamen aliis uerbũ uita prȩdicare desiuit. Hoc ÷ enĩ
oseulari patrẽ & matrem. cum quoscunq possit siue de
iudeis sius de gentib sermone uelle corrigere. Tulit itaq
beliseus par boum & mactauit illud. & inͦ aratro boumi
corit carnes & dedit populo & comedert. Cum popłs xp̃i¬
anus carnalia desideria mactans. totũ exercitatum suũ in
opus euangłizandi conuertit: unde sufficient̾e pastũ
auditorib Suis prebere possit. Ipse uͦ sequitur nrm he¬
liam & mninistrat. ei. qui uestigia eiꝰ sequens hoc ẽ. man¬
data illiꝰ fideliter obseruans. ministeriũei bonoꝵ operũ
condigne ex hibere satagit. Porro benadab rex syriae
congregauit. omnẽ exercitum suũ & trignita et duosre¬

Expanded text:
Qui non renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse Qui non renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus , » statim cessavit terrenis lucris inhiare, saecularibus desideriis deservire. Totum se contulit ad servitium Christi, nec tamen aliis verbum vitae praedicare desinit. Hoc enim osculari patrem et matrem cum quoscunque possit, sive de Judaeis, sive de gentibus velle sermone corrigere. « Tulit itaque Elisaeus par boum et mactavit illud, et in aratro boum coxit carnes et dedit populo, et comederunt. » Cum populus christianus carnalia desideria mactans, totum exercitum suum in opus evangelizando convertit, unde sufficientem pastum auditoribus suis praebere possit. Ipse vero sequitur nostrum Eliam et ministrat ei, qui vestigia ejus sequens, hoc est, mandata illius fideliter observans, ministerium ei bonorum operum condigne exhibere satagit. CAPUT XX. « Porro Benadab rex Syriae congregavit omnem exercitum suum et triginta et duos re
Abbreviated transcription (Latin):
ges ꝑpena  ex eis exigebant. cũ eos trucidari iube¬
B̾ant. Et idem alibiscriptum ẽ. de suꝑborũ & inobe¬
dientium pena. Dolaui cos inquit. in ꝓphetis meis. oc¬
cidi eos in uerbis oris mei. Profectus ergo inde helias
repperit heliseũ filium saphat arantem. & &etera¬
gitur ꝓfectus helias repperit. heliseuͣ filiũ saphat:
Arantem duodecim iugis boum. eũ redemptor nrͣ
descendens de cȩlo. diuino iudicio adquisiut ꝑopł
adhuc terrenis oꝑib inhiantẽ. In quo salutẽ fecit
cum eũ ad fidem conuertit. Helias enĩ inter pretat
ut iam diximꝰ. dñs deus. Saphat: iudicantis. & helis
da mei salus. lam mirabiliter suꝑ quẽ ꝓpheta pallium
suum misit. cũ illum dñs fide catholica induit. Om̃s ait
peuietis bobus cucurrit post heliam. & ant. Osculer orre
co patrẽ meum & madrem mea. & sequar te. Qura mox
it eletorũ chorus auduit loquente ꝑ euanglium dim.

Expanded text:
ges poenam a reis exigebant, cum eos trucidare jubeges poenam a reis exigebant, cum eos trucidare jubebant. Et item alibi scriptum est de superborum et inobedientium poena: « Dolavi eos, inquit, in prophetis, ocit eum osculans manum. Profectus ergo inde Helias, reperit Heliseum filium Saphat arantem gitur profectus Elias reperit Eliseum filium Saphat arantem duodecim jugis boum, cum Redemptor noster, descendens de coelo, divino judicio acquisivit populum adhuc terrenis operibus inhiantem; icum eum ad fidem convertit. Elias enim interpretatur ut jam diximus Dominus Deus: Saphat, judicantis: et Elisaeus Dei mei salus. Jam mirabiliter super quem propheta pallium suum misit, cum illum Dominus fide catholica induit. « Omnes, relictis bobus, cucurrit post Eliam et ait: Osculer, oro te, patrem meum et matrem meam, et sic sequar te. » Quia mox ut electorum
Abbreviated transcription (Latin):
milis o occulta dei nouerat. elatus & aꝑta nesciebat.
Et ait ddñs adheliam. Uade & reuertere  in uiam tuã
per desertum damasci. Cumiq ꝑueneris illuc. ungues
Acaer regem suꝑsyriam. & leu filium nansi ungues
regem super israhel. Heliseum autẽ filium saphat
qu̾i ẽ. dẽ abel maulam. ungues ꝓpħam prote. Et
erit.Quicunq fugerit gladium arael : occidet eum¬
leu. st quicunq fu̾gerit gladiũ ieu: int̾ficiet eum
heliseus. et reliqua. Hoc non ita aecipiendũ est qͦd
ꝓpheda dei heliseus homicida futurus sit & ty¬
rainnus. sed magis sp̃ualiter iptelligendũ. quiaui¬
sticia diuina aliȩ singulis reddit scđm oꝑa sua
punit peccata hominũ aliquando manifesta ulti¬
one. Aliquando ꝯcculto iudicio indicat preges et
duces. uindicat pcr ꝓpħas et sacer dotes. cum alios
nocentes facit plecti inucrone. allos transuerberat
gladio linguȩ. Unde dauid & salomon et cęteri re¬

Expanded text:
milis et occulta Dei noverat, elatus et aperta nesciebat. milis et occulta Dei noverat, elatus et aperta nesciebat. « Et ait Dominus ad Eliam: Vade et revertere in viam tuam per desertum Damasci. Cumque perveneris illuc, unges Azael regem super Syriam, et Jehu, filium Namsi, unges regem super Israel; Eliseum autem, filium Saphat, qui est de Abelmehul, unges prophetam pro te. Et erit, quicunque fugerit gladium AJehu; et quicunque fugerit gladium Jehu, interficiet eum Elisaeus, » et reliqua , hoc non ita accipiendum est, quod propheta Dei Elisaeus homicida futurus sit et tyrannus, sed magis spiritaliter intelligendum, quia justitia divina quae singulis reddit secundum opera sua, punit peccatum hominum aliquando manifesta ultione, aliquando occulto judicio vindicat per reges et duces; vindicat per prophetas et sacerdotes, cum alios nocentes facit plecti mucrone, alios transverberat gladio linguae. Unde David et Salomon et caeteri re
Abbreviated transcription (Latin):
carnis ꝓceclunt. Et ecce uox ad heliam dicens. Qel hic
agis helia : Et ille respondiens ait. Telo ⁊elatus sum
ꝑdño deo exercituum. quia dereliquert̃ pactum tuũ
filiiisrł. Altaria tua destruxerd. & ꝓphetas tuos occi¬
quod cordis sui ocłm ꝑ elationis denebras ex tinguit:
Qui cũ recta agit considerare melioꝵ merita negligit.
d̃ contra magnȩ humilitatis radio semet ipsũ illumi¬
nat. qui alioꝵ bona subtiliter pensat. quia dũ ea quae
ipse fecerit facta foris &e ab aliis uidet conspicit. eum
qui de singularitate intus erumꝑe nititur superhȩ
tumorem premit. hinc ẽ. qͦd uõce dĩ adheliam solẽ
se estimantem dicitur. Peliqui michi septẽ milia uiri¬
rum. Qui s curuauerunt genua ante baal : ut dum
non solũ se remansisse cognosceret. elationis głamqi
remansisdeͫ ded hinc sollerter intuendũ est oculun
cordis elatio quã nequiter elaudat. quando qui hu¬

Expanded text:
carnis procedunt. « Ecce vox ad Eliam dicens: Quid hic carnis procedunt. « Ecce vox ad Eliam dicens: Quid hic agis, Elia? et ille respondens ait: Zelo zelatus sum pro Domino Deo exercituum, quia dereliquerunt pactum tuum filii Isrquod cordis sui oculum per elationis tenebras exstinguit, qui cum recta agit, considerare meliorum merita negligit. At contra, magnae humilitatis radio semetipsum illuminat, qui aliorum bona subtiliter pensat, quia dum ea, quae ipse fecerit, facta foris et ab aliis videt ac conspicit, eum qui de singularitate intus erumpere nititur superbiae tumorem premit. Hinc est quod voce Dei ad Eliam solum se aestimantem, dicitur: « Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal : » ut eum non solum se remansisse cognosceret, elationis gloriam quae remansisse? Sed hinc solerter intuendum est, oculum cordis elatio quam nequiter claudat, quando qui hu
Abbreviated transcription (Latin):
hane consideratione ꝓpriȩ infirmitatis uelare: ut nequ¬
quam intelligentiȩ ocłos ultra se precipitanter apiat̃
sel ad hoc qͦd app̃hendere ñ ualet reuerenter elaudat.
lui hec agens. in speluncȩ ostio stetisse deseribit Quid
nanq spelunca nr̃a ẽ. nisi hȩc corruptionis habitatio
in qua adhuc ex uetustate retinemurꝰ Sed cum aliqd
pcipere de cognitione diuinitatis incipimꝰ quasiiã i
spelunce nr̃ȩ ostio stamus. Quia enĩ ꝓgredi ꝑfecte non
possumus. Aed cognidionem tamen ueritatis in hi¬
antes. lam aliquid de libertatis aura captaorx
n ingressuergo speluncȩ stare ẽ. represso nr̃ȩ corri¬
ptionis obstadulo ad cogitionẽ ueritatis incipere
exire. Unde & nube in dabernaculo descendente.us¬
rahelite de longinquo cernentes in papilionũ suoꝵ
ostus stetisse memorant᷑. quia ii qui aduentũ diuini¬
tatis uteunq conspiciunt: quasi iam ex habitatione

Expanded text:
hanc consideratione propriae infirmitatis velare, ut nequhanc consideratione propriae infirmitatis velare, ut nequaquam intelligentiae oculos ultra se praecipitanter aperiat, sed ad hoc quod apprehendere non valet reverenter claudat. Qui haec agit, in speluncae ostio stetisse describitur. Quid namque spelunca nostra est, nisi haec corruptionis habitatio, in qua adhuc ex vetustate retinemur? Sed cum aliquid percipere de cognitione divinitatis incipimus, quasi jam in speluncae nostrae ostio stamus. Quia enim progredi perfecte non possumus, ad cognitionem tamen veritatis inhiantes, jam aliquid de libertatis aura captamus. In ingressu ergo speluncae stare est represso nostrae corruptionis obstaculo ad cognitionem veritatis incipere exire. Unde et nubes in tabernaculo descendentes Israelitae e longinquo cernentes in papilionum suarum ostiis stetisse memorantur , quia hi qui adventum divinitatis utrumque conspiciunt, quasi jam ex habitaculo
Abbreviated transcription (Latin):
et petras conterit. quia pauor qui ex aduentu eiꝰ i¬
ruit. & altitudinẽ cordis nrĩ deicit & duriciam
liquefacit. Sed spĩn cõmotionis & ignis ñ inesse. dñ
dicitur. esse uero in sibilo aurȩ tenus ñ negatur.
quia nimirũ cum mens contẽplationis sullimitatẽ
suspenditur. quicqͥd ꝑfecte conspicere p̾ualet̃ ds nons
ro ensibili substantia ȩcernitatis audt. Quasi enĩ
ibilum aurȩ teniuis ꝑcipimꝰ. cum sapore incireum¬
emptȩ ueritatis contcplatione subita subtilit.  egu¬
tamis: Tunc ergo uerũ est qđ de do cognoscrenꝰ. eummi¬
dene nos aliquid de illo cognoscere ñ posse sentimuis.
nat bene illic subditur. Qͦ d cũ audisset helias copiit
uultum suũ pallio. & egressus stecit. in ostio spelimes¬
qł aurȩ tenuis sibilũ uultũ suum ꝓpħa pallo opuit
qua in ipsa subtilissima contẽplatione ueritatis q̃n¬
aignorantia homo tegatur agnosert. Uulerinane
pallium suꝑducere ẽ. ne altiora mens querere audeat

Expanded text:
et petras conterit, quia pavor, qui ex adventu ejus irruit, et altitudinem cordis nostri dejicit, et duritiam liquefacit. Sed in spiritu commotionis et ignis non esse dominus dicitur: esse vero in sibilo aurae tenuis non negatur, quia nimirum cum mens contemplationis sublimitate suspenditur, quidquid perfecte conspicere praevalet, Deus non atis audit. Quasi enim sibilum tenuis aurae percipimus, cum saporem incircumscriptae veritatis contemplatione subita subtiliter degustamus. Tunc ergo verum est quod de Deo cognoscimus, cum plene nos aliquid de illo cognoscere non posse sentimus. Unde bene illic subditur: Quod cum audisset Elias, operuit vultum suum pallio, et ingressus stetit in ostio spel aurae tenuis sibilum vultum suum propheta pallio operuit, quia in ipsa subtilissima contemplatione veritatis quanta ignorantia homo tegatur, agnoscit. Vultui namque pallium superducere est, ne altiora mens quaerere audeat,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i predicatione fecisse legimꝰ. Ded licet rex isrł ins
auditũ ꝑtimescat. tamen ꝓpħa dĩ quos ad se migrassẽ
cognouerat. ad se ꝑuenire ꝑsuadebat dicens. Ueniac̃
ad me. & sciat essẽ ꝓpħan in isrł. Et dñs nr̃ quoᷤ

Expanded text:
Christi praedicatione, fecisse legimus ? Sed licet rex Israel in tali Christi praedicatione, fecisse legimus ? Sed licet rex Israel in tali auditu pertimescat, tamen propheta Dei quos ad se migrasse cognoverat, ad se pervenire suadebat, dicens: « Veniat ad me, ut sciat esse prophetam in Israel, » quia
Abbreviated transcription (Latin):
notus in iudeos. in isrł magnũ nomen eiꝰ. salutẽ sui¬
rum prȩuidens legationẽ. in iudeam mittit. ut ꝑ ap¬
cam doctrinã saluadoris fidem accipiat. Unde cori¬
lius centurio de cesarea in iopen ad petrũ misit. eqđ
paulo ꝑuisionẽ iir macedo apparuit qui eũ exorta¬
batur lit ueniens adiuuaret eos qui erant. in macedon
sicut in actib apłorum legitur. Cũq legisset rex isrł
lidderas. scidit uestimentã sua & ait. Nunquid dĩ egi
sum ut occidere possim & uuificare: & cȩdera. Quid si¬
gnificat rex iste isrł qui audita legatione syrię de salie
te aꝓpħa isrł quȩrente expauit. nisi sacerdotes. scriba
et phariseos. rectores iud eorum Qui considerantes &d
undiq plebes ad redẽptorem nr̃m salutis sue causa cor¬
ueniebant. quasi blasphemiã existimantes uestimenta si
scindebant sicut in euangłio principẽ sacerdotũ audĩs

Expanded text:
« notus in Judaea Deus: in Israel magnum nomen ejus , » salutem suo« notus in Judaea Deus: in Israel magnum nomen ejus , » salutem suorum praevidens legationem in Judaeam mittit, ut per apostolicam doctrinam Salvatoris fidem accipiat. Unde Cornelius centurio de Caesarea in Joppe ad Petrum misit . Et Paulo per visionem vir Macedo apparuit , qui eum exhortabatur ut veniens adjuvaret eos qui in Macedonia erant, sicut in Actibus apostolorum legitur. « Cumque legisset rex Israel litteras, scidit vestimenta sua, et ait: Nunquid Deus ego sum, ut occidere possim et vivificare? » Quid significat rex iste Israel, qui, audita legatione Syriae de salute a propheta Israel quaerente, expavit, nisi sacerdotes, Scribas et Pharisaeos, rectores Judaeorum, qui considerantes quod undique plebes ad Redemptorem nostrum salutis suae causa conveniebant, quasi blasphemiam existimantes, vestimenta sua scindebant, sicut in Evangelio principem sacerdotum, audita
Abbreviated transcription (Latin):
nam fuissẽt dñs mĩs ad ꝓph̃am qui ẽ. in samaria.ꝓ
eto curasset eũ a lepra quã habet. Latrunculi qop
de syria quȩ int̾pretatur sullimitas egressi sunt .i
cupiditate ducti & diuersis negocus impliciti spa¬
des in incerto diuitiarũ genꝰtiles ꝑ totã terram a¬
gabantur. hinc & ad terram isrł uenientes captu
mulierculã duxerunt quȩ incaptiuitate posita a
ꝓpheta in isrł destabatur. quia fama de isrł ꝑne
ciatores gentiũ translata in coto orbe. curioditat
hominum quã uxor naaman significat. uerũ ꝓpha
et saluatorẽ om̃ium in iudea manere patefecit.
ngressus ẽ. itaq naaman ad dñm suũ. & nunciaur
esdicens: dic & sic locuta ẽ. puella de terra isrł. et
cȩtera. Cũ ii ad quos noticia uerbi dĩ ꝑuenit iis&̾ si
prȩsunt. suggerunt scientiȩ spũalis magnitudinẽ. n¬
tit rex syris liceras ad regem ifrł ꝓsalute serui sus
cum̃ primatus gentiũ audiens deum ẽẽ. Inisrł. Ca

Expanded text:
tinam fuisset dominus meus ad prophetam qui est in Samaria! Profecto curasset eum a lepra quam habet. » Latrunculi quippe de Syria, quae interpretatur sublimitas, egressi sunt, cum cupiditate ducti et diversis negotiis impliciti, sperantes in incerto divitiarum, gentiles per totam terram vagabuntur. Hinc et ad terram Israel venientes, captivam mulierculam duxerunt, quae in captivitate posita, de propheta in Israel testabatur, quia fama de Israel per negotiatores gentium translata in tota urbe curiositati hominum, quam uxor Naaman significat verum prophetam et salvatorem omnium in Judaea manere patefecit. « Ingressus est itaque Naaman ad dominum suum, et nuntiavit ei, dicens: Sic et sic locuta est puella de ter» Cum hi ad quos notitia verbi Dei pervenit, his qui sibi praesunt, suggerunt scientiae spiritualis magnitudinem. Mittit rex Syriae litteras ad regem Israel pro salute servi sui. Cum primatus gentium audiens Deum esse in Israel, quia
Abbreviated transcription (Latin):
qui contrase uenert ad pugnã inauoe serosidissettut
sib dnsisunt. sta & philosophi uerbũ erucis xpistulti¬
ciam existimantes derident passione xp̃i. cecełȩ mas
corium dementiã existimant. Sed scđdm apłm quod¬
da fortius ÷ hominibus. Cm prudentia carnis mors ẽ.¬

Expanded text:
t ad pugnam, invicem se occidissent, et sic delusi sunt: ita et philosophi, verbum crucis Christi stultitiam existimantes, derident passionem Christi, et Ecclesiae martyrium dementiam existimant. Sed secundum Apossapientius est hominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
morantur: & satiatis turbis collegert̃ duodecim cõphinos
litiȩ regis syriȩ. erat uir magnꝰ apud dñm suum &ẽ
honoratus. Per illũ enim dedit dñs salutem syriae.
rat autẽ uir fortis & diues. sed leprosus. Iste. autẽ. naa¬
man qui pͥnceps militiȩ regis syriȩ eẽ. describit᷑ quem
melius significare potest quã ꝑopLm gentilem qui
in orbe triquadrop uirtutẽ belloꝵ pͥncipatum gerebat
ac rerũ decore fruebatur: Quod in nominis eiꝰ mderp̃¬
dadione exprimit᷑ . Int̃pretatur autẽ naaman decus. siue
cõmotio eorũ. Sed iste. uir licet fortis & diues fuerit tam̃
leprosus eẽ. memoratur. quia quanuis ꝑ potentiã regni
ac rerũ abundantiã dominari uideretur: tamen þer

Expanded text:
morantur, « et satiatis turbis, cum collegerunt duodecim cophinos smorantur, « et satiatis turbis, cum collegerunt duodecim cophinos slitiae regis Syriae, erat vir magnus apud dominum suum, et honoratus. Per illum enim Dominus dedit salutem Syriae. Erat autem vir fortis et dives, sed leprosus, etc. » Iste autem Naaman, qui princeps militiae regis Syriae esse describitur, quem melius significare potest, quam populum gentilem, qui in orbe triquadro per virtutem bellorum principatum gerebat, ac rerum decore fruebatur? quod in nominis ejus interpretatione exprimitur. Interpretatur autem Naaman decus, sive commotio eorum. Sed iste vir, licet fortis et dives fuerit, tamen leprosus esse memoratur, quia quamvis per potentiam regni ac rerum abundantiam dominari videretur
Abbreviated transcription (Latin):
nerum pollent: Qui bene de balsalisa uenisse dicitur
salisa enĩ habens terciũ inter pretatur. Recte gͦ de bal¬
ilisa ẽ. qui ternariũ numerũ in credulitate & confes¬
one sc̃ȩ trinitatis seruat. Hic gͦ uir uiro dĩ pͥmitiarũ¬
anes offert. cũ redemptori nr̃o ꝑ grãm eiꝰ inspiratus of¬
et libros de origine creaturarumꝰ cõpositos. Offert ui¬
inti panes hordeiceos. hoc ẽ. decalogũ legis in moisi
ꝓphetarũ scriptis comp̃hensum. Offert frumentũ
iouum in pera sua. cũ nouum testamentũ post media¬
poris nr̃i aduentũ in sci euangelii & apłoꝵ scriptis ꝓfert.
ubet gͦ heliseus ñr ministris sins sc̃is iuidelicet pͣdicatorib
hanc oblationẽ populo fideliũ dispensent. idẽ. ut scđ̃m
llud euangłii de thesaurosuo uelut scriba doctꝰ in regno
nreficiantur. Qͦd mysteriũ in euangłio iteratũ legimu
cũ infractione quinꝙ panũ quinq milia hominũ. & itẽ
septẽ. panum. quattuor milia hominũ satiata eẽ. cõme¬

Expanded text:
orum operum pollent? Qui bene de Baalsalisa venisse dicitur. Baalsalisa enim habens tertium interpretatur. Recte ergo de Baalsalisa est, qui ternarium numerum in credulitate et confessione sanctae Trinitatis servat. Hic ergo viro Dei panes primitiarum offert, cum Redemptori nostro per gratiam ejus inspiratus offert libros de origine creaturarum compositos. Offert viginti panes hordeaceos, hoc est decalogum legis in Moysi et prophetarum scriptis comprehensum. Offert frumentum novum in pera sua, cum Novum Testamentum post Mediatoris nostri adventum, in sancti Evangelii et apostolorum scriptis profert . ubet ergo Eliseus noster ministris suis, sanctis videlicet praedicatoribus, ut hanc oblationem populo fidelium dispensent, id est, ut, secundum illud Evangelii, « de thesauro suo, velut scriba doctus, in regno reficiantur. Quod mysterium i quinque millia hominum , » et item, « septem panum, quatuor millia hominum, satiata esse comme
Abbreviated transcription (Latin):
te concludere opus nrm compendioso uidelicet der
breui sermone. ne uidear libelli stromatũ exceclere
modum. Ait enim sacra historia. Preuaricatus est
ditq ochor ias ꝑ cancellos cȩnaculi sui qͦd habebat in
samaria. & egrotauit. Misitq nuncios dicens acl̃ eo
te consulite beel⁊ ebub dm̃ accaron. utrũ uiuene
queam de infirmitate mea hac. Angelus autem cdĩs
locutus ẽ. ad heliam thes biten. Durge ascende. in oc
cursum nucioꝵ regis samariȩ. & dices adeos. pce¬
quid non ẽ ds̃ in israhel. ut eatis ad consulendũ beel¬
rebub dm̃ accaron: quamobrẽ hȩc dicit dñs. be e¬
ctulo sup quẽ ascendisti ñ descendes. sed morte mnorie¬
ris. & reliqua. Mortuo quoq impiissimo rege achabo
impius heres ei successit. filius utiq eiꝰ ochorias. dee uo
scriptura narrat. qͦd fecerit malũ in conspectu dñi. et
ambulauerit inuia patris sui & matris suȩ et inuia

Expanded text:
te, concludere nostrum opus, compendioso videlicet ac te, concludere nostrum opus, compendioso videlicet ac brevi sermone, ne videar libelli stromatum excedere modum. Ait sacra historia. CAPUT li sui, quod habebat in Samaria, et aegrotavit: misitque nuntios, dicens ad eos: Ite, consulite Beelzebub deum Accaron, utrum vivere queam de infirmitate mea hac. Angelus autem Domini locutus est ad Eliam Thesbitem  Vulg. add. diccursum nuntiorum regis Samariae et dices ad eos: Nunquid non est Deus in Israel, ut eatis ad consulendum Beelzebub deum Accaron? Quam ob rem haec dicit Dominus: De lectulo super quem ascendisti, non descendes, sed morte morieris, etc. » Mortuo quoque impiissimo rege Achab, impius haeres ei successit, filius utique ejus Ochozias, de quo Scriptura narrat quod fecerit malum in conspectu Domini, et ambulaverit in via patris sui et matris suae, et in via
Abbreviated transcription (Latin):
nauis. Nam assolet fieri ut dũ incaute cupiunt ñnulli
bsq flatu sp̃s sũmi transire cerulea ponti. incidant
insaxa. immo offendant in monte. & ñ inueniant p¬
tum sed potius planctũ. Idõq ẽ. nobis caute deducere
puppim leniter quo currat tuta mare ꝑ altũ. quo port̃
accipiat ipsã de gurgite tandẽ. & sedere ualeat. fixa in
litore gaudens: ut saltem cõmercia uel paruulis cͥgesta
possit conferre doctorũ. Et licet suꝑiores libri mysteria
xĩi & eccłe pandunt. uerũ iste pre om̃ibus passigne
immo ascensionẽ demonstrat saluatoris. Unde istili¬
briregnorũ non immerito p̾figurauert libros quateu¬
or euangeliorum. ubi euidenter quod infigura in eis¬
dem gestum ẽ. inueritate sunt expleta. lccircouolo
stilum illuc uertere. guans. abdita ditius ne ma¬
neant mystica dona. Ded ex dictorũ doctoꝵ. decertio
congerere. plura. & in modũ libelli cupio dño fauen¬

Expanded text:
navis. Nam assolet fieri, ut dum incaute cupiunt nonnulli navis. Nam assolet fieri, ut dum incaute cupiunt nonnulli absque flatu Spiritus summi transire caerula ponti, incidant in saxa, imo offendant in montem, et non inveniant portum, sed potius planctum: ideoque est nobis caute deducere puppim, leniter quo currat tuta mare per altum quo portus accipiat, ipsam de gurgite tandem, et sedere valeat, fixa in littore gaudens, ut saltem commercia vel parvulis congesta, possit conferre doctorum, et licet superioris libri mysteria Christi et Ecclesiae pandunt, verum iste prae omnibus passionem, imo ascensionem demonstrat Salvatoris. Unde isti libri Regnorum non immerito praefiguraverunt libros quatuor Evangeliorum, ubi evidenter quod in figura in eisdem gestum est, in veritate sunt expleta. Idcirco volo stylum illuc revertere ovans, abdita diutius ne maneant mystica dona. Sed ex dictorum doctorum libris decerno congerere plura, et in modum libelli cupio, Domino faven
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis ei data de gentibꝰ. quã non moriens illi pater re¬
liquit. sed ipse sua morte mirabiliter ad quisiuit. quia
resurgendo possedit. Hanc autẽ occiso eo mali color
preripere moliebant᷑. cum crucifigentes eũ iudei fidem
quȩ ꝑeum ẽ. extinguere. & suã magis quȩ ex lege ÷ iusti
ciam prȩferre. ac gentib imbuendis conabantur in¬
sererc. Extra umeam heres uineȩ trucidatur. quia
quo linxerunt canes sanguinẽ naboth. scđm ꝓphetȩ
sententiam lambent etiã sanguinem achab. Et. in agi¬
iez rahel. canes comederunt carres iezabe
qualiter undosum nauit ꝑfreta nauigando cõpressi¬
mus equor. fit certius illud quod adhuc restat trans¬
mare adlitus. Sed quanquã paruum uideat᷑ spacium
quod debeamꝰ carpere maris. uelũ est nobis necessarium
ut aquilone discedente leniter Elabris aspiret ꝓsperanti¬
bus auster. qui suspensa uela impellit ut ꝓsperetun

Expanded text:
cunctis ei data de gentibus, quam non moriens illi Pater recunctis ei data de gentibus, quam non moriens illi Pater reliquit, sed ipse sua morte mirabiliter acquisivit, quia resurgendo possedit. Hanc autem occiso eo mali coloni praeripere moliebantur, cum crucifigentes eum Judaei fidem quae per eum est exstinguere, et suam magis quae ex lege est justitiam proferre, ac gentibus imbuendis conabantur inserere . Extra vineam haeres vineae trucidatur , « ququo linxerunt canes sanguinem Naboth, secundum prophetae sententiam, lambebant etiam sanguinem Achab, et in agrael carnes comederunt Jezabequaliter undosum gnaviter per freta navigando compressimus aequor. Fit certius illud quod adhuc restat transnare ad littus. Sed quanquam parvum videatur spatium, quod debeamus carpere maris, verum est nobis necessarium, ut aquilone descendente leniter flabris aspiret prosperantibus auster, qui suspensa vela impellit, ut prosperetur
Abbreviated transcription (Latin):
duo falsi testes &e dixert̃. Hic dixit. Possũ destruero
templũ dei & post triduũ reedificare illud. Duo ers
falsi destes contra naboth falsũ testimoniũ dicebanꝰ
quod benedixisset dm̃ & regem. & iudei ꝑ duos falsos
testes xp̃o opponebant qͦd potentiã et naturam sibi di¬
uinitatis ascriberet. Unde pilato ad iudeos ita dicente
accipite eũ uos & crucifigite. ego enĩ non inuenioineo
causam. respondert̃ ei iudei. Nos legẽ habemus. et scđ̃m
legem debet mori: quia filiũ dei se fecit. lapidatꝰ: itas
naboth extra ciuitatẽ instigante iezabel. ut eo mortuo
achab u̾ineam eiꝰ possideret. Sic & saluator nr extra pos¬
tam passus ẽ crucifixus uidelicet᷑ in loco calũariȩ exei¬
tante ꝑrelũ synagoga popłm ut pederent mortẽ xp̃i qui¬
tinus eo occiso securius uiuerent. Unde quasisibi consus¬
lentes aiebant. Ecce mundus dotꝰ post eum abut. & si dim¬
timus eũ sic. om̃s credent in eũ. Hereditas gͦ xp̃i eccła est

Expanded text:
duo falsi testes et dixerunt: Hic dixit: Possum destruere templum Dei, et post triduum reaedificare illud . » Duo ergo falsi testes contra Naboth falsum testimonium dicebant, quod benedixisset Deum et regem: et Judaei per duos falsos testes Christo opponebant, quod potentiam et naturam sibi divinitatis ascriberet. Unde Pilato ad Judaeos ita dicente: « Accipite eum vos, et crucifigite: ego enim non invenio in eo causam. » Responderunt ei Judaei: « Nos legem habemus, et secundum legem debet mori: quia Filium Dei se fecit. » « Lapidatus est itaque Naboth extra civitatem, instigante Jezabel, ut eo mortuo, Achab vineam ejus possideret. » Sic et Salvator extra portam passus est, crucifixus videlicet in loco Calvariae, excitante per zelum Synagoga populum, ut peterent mortem Christi, quatenus, eo occiso, securius viverent. Unde quasi sibi consulentes, aiebant: « Ecce mundus totus post eum abiit. Et si dimittimus eum sic, omnes credent in eum . Haereditas ergo filii Ecclesia est
Abbreviated transcription (Latin):
dem. et transiert̃ ambo per siccum. Cũq helias iapt
esset: heliseus leuauit palliũ helis a uod ceciderat. Et
Reuersusq stecit suꝑ ripam iordanis. et pallio heliȩ qͦd
ceciderat ei ꝑcussit aquas. & non sunt diuisȩ. Et dixit
Ubi est ds̃ heliȩ etiam nunc: Percussitq aquas & diuise
sunt huc atq illuc: & transuit heliseus. Quid significat
pallium heliȩ. nisi incarnationẽ dñi ꝑ quam᷑ redẽpto
nr̃ lȩci fluuium dirupit. nobisq tranditum ad uitam
prȩparauit:: hoc ergo palliũ heliseus post transitũ helis
retinuit. quia fidem incarnationis. xp̃i eccl̃a pͦt ascen¬
sionem eiꝰ ad cȩlos reseruauit. ꝑ quã pręsentis uitae
fluctus transire satagit. Sed siclit heliseus ꝑcutiens
pallio fluuiũ aquas non diuisit. antequã dixit ubi ẽ
deus heliȩ etiam nunc: & sic ꝑcussit aquas et diuisae
sunt : ita eccła nisi ꝑ inuocationẽ nominis diñ uir¬
tutes ullas facere non podest. quia sicut ipse dixit sine

Expanded text:
Elias raptus esset, Eliseus levavit pallium Eliae, quod ceciderat ei. « Reversusque stetit super ripam Jordanis, et pallio Eliae, quod ceciderat ei, percussit aquas, et non sunt divisae. Et dixit: Ubi est Deus Eliae etiam nunc? Percussitque aquas, et divisae sunt huc atque illuc, et transiit Eliseus, etc. » Quid significat pallium Eliae, nisi Incarnationem Domini, per quam Redemptor noster lethi fluvium disrupit, nobisque transitum ad vitam praeparavit? Hoc ergo pallium Eliseus post transitum Eliae retinuit, quia fidem Incarnationis Christi Ecclesia post ascensionem ejus ad coelos reservavit, per quam praesentis vitae fluctus tpallio fluvium, aquas non divisit, antequam dixit: Ubi est Deus Eliae etiam nunc? et sic percussit aquas et divisae sunt: ita Ecclesia nisi per invocationem nominis Domini, virtutes ullas facere non potest. Quia sicut ipse dixit: « Sine
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc facto ostendit᷑ quod nemose alicuiꝰ uirtutis
atimare debet. etiam cũ quid fortit᷑ sicut dictum est
odterit. Iste enĩ quia prȩceptis dñicis regem contẽpsis
sqlatus corrut. It ꝓphetȩ falsi uerbis deceptꝰ disce¬
st. quia ñ ꝓpriȩ fortitudinis fuerit qđ regi restitis

Expanded text:
In hoc facto ostenditur, quod nemo se alicujus virtutis In hoc facto ostenditur, quod nemo se alicujus virtutis aestimare debet, etiam cum quid fortiter sicut dictum est poterit. Iste enim quia praeceptis Dominicis regem contempsisse gloriatus corruit, ut prophetae falsi verbis deceptus disceret, quia non propriae fortitudinis fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
tili consideratione colligimꝰ. quid ut ita dixerim formi¬
dandum suspicamur. nisi qͦd forsitan apud semet ipsum
tacitus & ꝓ prcceptis dñicis regẽ se contẽpsisse qłatus ab
interna mox soliditate quassatus ẽ. & inde ei in opere
culpa si¶r ĩpuit. undȩ sibi gła incorde surrepsit: Itaꝓ
ꝑhede falsi uerbis deceptꝰ disceret. quia nequaquã propriȩ
fortitudinis fuerit qͦđ ad regis uerba restitissẽt. Bene autẽ
ex eiꝰ orẽ mortis sententiã accepit. cuiꝰ seductione a uitaẽ
prȩceptis deuiauit. ut inde penã ueraciters uhde culpa
neglegenter. admisisset. Hic autẽ manifeste ostenditur
qu̾od peccatũ inobȩdientiȩ in ipsa fuerit morte laxatũ
quia isdem leo &ui uiuentẽ prȩsũpsit occidere. ausus con¬
tingere nonẽ. occisum. Qui enĩ occidendi habuit potesta
tem. de occisi cadauere comedendi licentiam non accepll
ua is oui culpa inuita fuerat punita. erat. iam iustꝰ ex mor

Expanded text:
tili consideratione colligimus, quid ut ita dixerim formitili consideratione colligimus, quid ut ita dixerim formidandum suspicamur, nisi quod forsitan apud semetipsum tacitus et pro praeceptis Dominicis regem se contempsisse gloriatur, ab interna mox soliditate quassatus est, et inde ei in opere culpa subripuit, unde sibi gloria in corde surrexit, ut, Prophetae falsis verbis deceptus, disceret quia nequaquam propriae fortitudinis fuerit quod ad regis verba restitisset. Bene autem ex ejus ore mortis sententiam accepit, cujus seductione a vitae praeceptis deviavit, ut inde negligenter admisisset. Hic autem manifeste ostenditur, quod peccatum inobedientiae in ipsa fuerit morte laxatum, quia idem leo qui viventem praesumpsit occidere, ausus contingere non est occisum. Qui enim occidendi habuit pottem, de occisi cadavere comedendi licentiam non accepit, quia is cujus culpa in vita fuerat punita, erat jam justus ex mor
Abbreviated transcription (Latin):
met ipsi homo quã sine illa nichil sit. ostendatur. Maui
igcir dĩ aliquando nos nobis ꝑ aduersa insinuat. Ais
nescientes nos in ꝓsperis portat. quia destituti dũ caber
incipimus. & tamen adiuti recinemurs: & doctrinaht
quod usdpsu trepidamꝰ et custodia qͦd instatu pmane¬
mus. Nemo ergo se alieuius uirtutis estimet etiã cũ aano
fortiter poterit. quia sidiuma eũ ꝓtectio deserat. ibi rcpa¬
de eneruiter obruit᷑. ubise ualenter stare głatur. Q
est enim qͦd uir dĩ contra altare bethel ad ꝓphetandũ di¬
rectus p̾sente rege. Auctoritatẽ liberȩ uocis exercuit. eidẽn
regis exdensũ brachium in rigore mirabilit̾ astrixit᷑
quod tamen mox miscditer saluti restituit Cuiꝰ indomo
iniuitatus comẽdere noluit:. quia ne in uia comedere ꝓphs¬
bitionis dñicȩ p̃cepta seruauit. Qui tamen in eadem uia
et seductus comedit. & pastus interuit. Qua in re quio sub¬

Expanded text:
met ipsi homo, quam sine illa nihil sit, ostendatur. Manus met ipsi homo, quam sine illa nihil sit, ostendatur. Manus igitur Dei aliquando nos nobis per adversa insinuat, quae nescientes nos in prosperis portat. Quia destituti dum cadere incipimus, et tamen adjuti retinemur; et doctrina fit, quod in lapsu trepidavimus, et custodia, quod in statu permanemus. Nemo ergo se alicujus virtutis aestimet, etiam cum quid fortiter poterit, quia si divina eum protectio deserat, ibi repente enervatus obruitur, ubi se valenter stare gloriatur. Quid est enim quod vir Dei, contra altare Samariae ad prophetandum directus, praesente rege, auctoritatem liberae vocis exercuit, ejusdemque regis extensum brachium in rigore mirabiliter astrinxit, quod tamen mox misericorditer saluti restituit; cujus in domo invitatus comedere noluit, quia ne in via comederet, prohibitionis Dominicae praecepta servavit; qui tamen in eadem via et seductus comedit, et pastus interiit? Qua in re quid sub
Abbreviated transcription (Latin):
ciius ÷ rex nobilis. & cuiꝰ principes uescunt᷑ in tẽpore
suo. quia omĩa quȩcunq fecerint ꝓsꝑabunt᷑. Et ecce¬
iuir dei uenͣitꝰ in sermone dñi in bechel. leroboam
stante suꝑ altare & thus laciente. exclamauitq: cont̃
altare insermone dñi et ait̃. Altare altare hȩc dicit
dñs deus. Ecce filiꝰ nascetur domui dauid iosias noĩe
baret ieroboam suꝑ idolatria quã gessit & a falso
ꝓpheta seductus comedit ibi & bibit contra preceptũ
dni. & ꝓpt̾ea a leone inuia occisusẽ. quid significat
ressi cum quuis cnusperis eleuatur corde. Ita ut ine¬
deuoret dente psuasionis malignȩ laniatus ꝑcone¬
sum peecate interficitur Ae ꝑhoc necessari pnest
semp querere auriliu. omipbtentis dei atq defensio
seratur. Quȩ nimirũ ꝓtectio minꝰ necessaria creiea
sisemphabeat᷑. sed utiliter plerunq subtrahitur ut sb¬

Expanded text:
cujus est rex nobilis, et cujus principes vescuntur in tempore cujus est rex nobilis, et cujus principes vescuntur in tempore suo, quia omnia quaecunque fecerint prosperabuntur. » Cvir Dei venit de Juda in sermone Domini in Bethel, Jeroboam stante super altare, et thus jaciente; exclamavitque contra altare in sermone Domini, et ait: Altare, altare, haec dicit Dominus: Ecce filius nascetur domus David, Josias nomine, paret Jeroboam super idololatria quam gessit, et a falso propheta seductus comedit ibi et bibit contra praeceptum Domini, et propterea a leone in via occisus est, quid significat, nisi dum quis in prosperis elevatur corde ita ut praeaerens quem devoret , » dente persuasionis malignae laniatus, per consensum peccati interficitur? Ac per hoc necessarium est semper quaerere auxilium omnipotentis Dei atque defensioseratur? Quae nimirum protectio minus necessaria creditur, si semper habeatur. Sed utiliter plerumque subtrahitur, ut sibi
Abbreviated transcription (Latin):
uonam isrł. Significat ergo malos rectores ineccla
quiterrenis cupiditatib dediti negligundeuram
dabere subditoꝵ. & delectantes i muleitudine sibi
obsequentiũ: nec tamen condignã habent sodbeatua¬
diem sibi cõmissorum. Intꝑtetatur qute roboam
utitudo popli. Et bene latitudo popłimnominari
possunt. Qui latã & spaciosam inã gradieotes ꝑquã
multiuadunt. ad morte. angustam ua quȩ paucorũ
at& aci eenã uitam ducit ingredi detreetant ⁊ teli¬
ctoq sc̃orum patrũ consilio quoꝵ dieta &e exempla:
aacelsitudinẽ tendunt ꝑfectionis: eligunt auuerrĩ
abtemꝑare p̃ceptis. hoc ÷ eoꝵ qui iuuenilib desiderus
cerdos. Oms enim a minimo usq ad maxeriũ auaa¬
ricie student. & ceci cecis ducatũ prebentes in foueã
perditionis pariter cadunt. Quib cõminatur sapien¬
mane comedunt. Et econtrario de sc̃orum ꝑ opło eo
regte eoꝵ xp̃o. laudando subsequitur dicens. Seata tra

Expanded text:
iorum Israel. Significat ergo malos rectores in Ecclesia, iorum Israel. Significat ergo malos rectores in Ecclesia, qui terrenis cupiditatibus dediti, negligunt curam habere subditorum, et delectantes in multitudine sibi obsequentium, nec tamen condignam habent sollicitudinem sibi commissorum. Interpretatur autem Roboam latitudo populi; et bene latitudo populi nominari possunt, qui latam et spatiosam viam gradientes, per quam multi vadunt ad mortem, angustam viam, quae paucorum est, et ad aeternam vitam ducit, ingredi detrectant; relictoque sanctorum patrum consilio, quorum dicta et exempla ad celsitudinem tendunt perfectobtemperare praeceptis, hoc est, eorum qui juvenilibus desideriis sacerdos. Omnes enim a minimo usque ad maximum avaritiae student, et caeci caecis ducatum praebentes in foveam perditionis pariter cadunt . » Quibus comminatur sapien comedunt. » Et econtrario de sanctorum populo, et rege eorum Christo laudando subsequitur, dicens: « Beata terra
Abbreviated transcription (Latin):
et ierłm ciuitatẽ. quam elegi ex om̃ib tribubus israhel¬
Decem enĩ scissuras ieroboam acceꝑit. cũ legis p̃cepta uiola¬
do corripuit. & una tribus cũ sobole dauid remansit.
dũ sors electoꝵ iuxta apłicam cdoctrinã in regula fide
catholicȩ ꝑmansit. Quia unꝰ dñs. una fides. unũ baptis¬
mna. Ueniꝙ it oboam filiꝰ salomonis qui utili seniorũ
consilio relicto. adolescentiũ consilium secutꝰ est. lices
de. domo dauid fuerit. tamen inuia eiꝰ non gradiebal.
łecit enĩ uidas scriptura teste in illis dieb malũ corall
hmino. & irritauert̃ eum suꝑ om̃ib que feceanic
treseoꝵ in peccatis suis quȩ peccauerant. Edificaue¬
ut autẽ & iꝑsi sibi aras et statuas & lucos suꝑ omne
illem. ex celsũ. et subter omnẽ arborem frondosam.
et esfeminati fuert in derra. feceruntos oms abo¬
minationes gentiũ quas atriit dũs ante facierer est¬

Expanded text:
et Jerusalem civitatem, quam elegi ex omnibus tribubus Israet Jerusalem civitatem, quam elegi ex omnibus tribubus Isra» Decem enim scissuras Jeroboam accepit, cum legis praecepta violanda corripuit. Et una tribus cum sobole David remansit, dum sors electorum juxta Apostoli doctrinam, in regula fidei catholicae remansit. « Quia unus Dominus, una fides, unum et baptisma . » Denique Roboam, filius Salomonis , qui utili seniorum consilio relicto, adolescentium consilium secutus est, licet de domo David fuerit, tamen in via ejus non gradiebatur. Fecit enim Judas Scriptura teste in illis diebus malum coram Domino, et irritaverunt eum super omnibus quae fecerant patres eorum in peccatis quae peccaverant. Aedificaverunt autem et ipsi sibi aras, et statuas, et lucos super omnem collem excelsum, et subter omnem arborem frondosam; sed et effeminati fuerunt in terra, feceruntque omnes abominationes gentium, quas attrivit Dominus ante faciem fil
Abbreviated transcription (Latin):
salem quã elegi ex om̃ib tribub isrł : et cȩter a¬
ulud uͦ quod post mortẽ salomonis decẽ trib ada¬
mo daind & a tẽplo separatȩ et duȩ relictȩ st̃. satis
indicat. quod de cota illa gente apłs ait. Reliquias
ꝓpter electionẽ grȩ̃ saluȩ factȩ sunt. leroboamu qui
clecem trib adomo dauid & a tẽplo dei sȩparans ad
iclolatriam ꝑduxit. significat hereticos & dissensiona
amant : & unitatem fidei catholicȩ heresib scindunt
ae sic cultui malignoꝵ spuum subsequentes tradunt
nterp̃tatur autẽ seroboam. diuidicans popłm. ham
et heretici duudicare popłm uident᷑. cum erroris sui
sequacem faciunt. Cui rei bene conueniunt uerba
ꝓphȩ achiȩ sylonitis qui missus ẽ. ad ieroboam: ita di¬
cens. Tolle tibi decẽ scissuras. Hȩc enĩ dicit dñs ds̃ isrł.
ece ego scindã regnũ salomonis. & dabo tͥ decẽ tribꝰ.
Porro una tribus remanebit ꝓpt̾ sȩruũ meum dauid.

Expanded text:
atem quam elegi ex omnibus tribus Israel, » etc. Illud quod post mortem Salomonis decem tribus a domo David, et a templo separatae sunt et duae relictae, satis indicat quod de tota illa gente Apostolus ait: « Reliquiae propter electionem gratiae salvae factae sunt . » Jeroboam vero qui decem tribus a domo David et a templo Dei separans ad idololatriam perduxit, significat haereticos qui dissensionem amant, et unitatem fidei catholicae haeresibunt. Interpretatur autem Jeroboam dijudicans populum. Nam et haeretici dijudicare populum videntur, cum erroris sui sequacem faciunt: cui rei bene conveniunt verba prophetae Achaiae Salonitis, qui missus est ad Jeroboam ita dicens: « Tolle tibi decem scissuras; haec enim dicit Dominus Deus Israel: Ecce ego scindam regnum de manu Salomonis, et dabo tibi decem tribus. Porro una tribus remanebit ei, propter servum meum David
Abbreviated transcription (Latin):
na ꝓfecto ꝑuenit inuos regnũ dei. Inseparabilia ꝙ st̃¬
spcestante quȩ ait. Quia que pater facit. hec eadem et
flius similiter facit. Et apłs. Hec inquit om̃ia opatur
unus atiy icłem sp̃s. diuidens singulis ꝓut uult. berie
quidem postulat eccła ut sp̃m duplicem accipiat xpnie
quia & remissione peccatoꝵ indiget quanon eguer: ꝓp̃e
emunere uirtutum quas ex plenitudine sua per spmo¬

Expanded text:
nia, profecto pervenit in vos regnum Dei . » Inseparabilia snia, profecto pervenit in vos regnum Dei . » Inseparabilia se ait: « Quia quae Pater facit, haec eadem et Filius similiter facit . » Et Apostolus: « Haec, inquit, omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . » Bene quidem postulat Ecclesia, ut spiritum duplicem accipiat Christi, quia et remissione peccatorum indiget, qua non eguit Christus, et munere virtutum, quas ex plenitudine sua per Sp
Abbreviated transcription (Latin):
cliscipulus suꝑ magistrũ. ꝑfectus aut̃e om̃is erit. si sit
sieut magister eiꝰ. Cuiꝰ pecitionis iysterium si consi¬
deretur. non importuna sed necessaria postulat io
esse decernitur. Dixit ergo helias ad helise um
ostula quoduis ut faciã tibi. antequa tollar ade. Di¬
t& heliseus. Obsecro ut fiat sp̃s tuus duplex en meidͥ¬
urespondit. Rem difficile postulasti at tamen si uile
os me quando tollar ate. erit qđ petisti. Si aut̃ non
uideris. ñ erit. Quc̃ enim hoc locosignificat helias isi
capuo nr̃m dñm scilicet redemptorefm & quẽ heliseus:
carpus eiꝰ quod ẽ. eccła: dat locũ postul ancibelias nr̃
cum in euangłio dicit. pecite & dabitur uobis. Et item.
catum. neq peccatũ fecit nec dolus inuentusẽ . more
eus remissione peccatoꝵ non egut. Qui peccatũ nullse
habuit. Opera autẽ uirtutum insp̃u sc̃õ feeite sicut ipse
m euangłio dicit iudeis. Si ego in dignto dei eiclo demo¬

Expanded text:
discipulus super magistrum, perfectus autem omnis erit, si sit sicut magister ejus . » Cujus petitionis mysterium si consideretur, non importuna, sed necessaria postulatio esse decernitur. « Dixit ergo Elias ad Eliseum: Postula quod vis ut faciam tibi antequam tollar a te. Dixitque Eliseus: Obsecro ut fiat spiritus tuus duplex in me. Qui respondit: Rem difficilem postulris me quando tollar a te, erit quod petisti: si autem non videris, non erit. » Quem enim hoc loco significat Elias, nisi caput nostrum, Dominum scilicet Redemptorem? Et quem Elisaeus nisi corpus ejus quod est Ecclesia? Dat locum postulandi Elias noster, cum in Evangelio dicit: « Petite et dabitur vobis . » Et itecatum, neque peccatum fecit, nec dolus inventus est in ore ejus , » remissione peccatorum non eguit, qui peccatum nullum habuit. Opera autem virtutum in Spiritu sancto fecit, sicut ipse in Evangelio dicit Judaeis: « Si ego in digito Dei ejicio daemo