comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ui credit legẽ quȩ data ẽ ꝑ moysen. ñ ẽẽ
bono & uero dõ datã. nec spũ dĩ boni & ueri
locutos ꝓphetas qͥ fuerunt in popło isrł. & in
canone scripturarũ diuinarũ habent᷑ apis
catholicã eccłiam: anathema sit.
ui credit ñ habuisse uerã carnẽ filiũ dĩ
putaret᷑ quȩ ñ erat. atq hoc mͦ contradicit
euangło ubi legit᷑ dño ipso dicente. uidete manꝰ
grũ etiã hominẽ neg&: anathema sit.

Expanded text:
ui credit legem, quae data est per Moysen, non esse a bono et vero Deo datam, nec Spiritu Dei boni et veri locutos Prophetas qui fuerunt in populo Israel, et in canone Scripturarum divinarum habentur apud catholicam Ecclesiam, anathema sit. VIII. Qui credit non habuisse veram carputaretur quae non erat; atque hoc modo contradicit Evangelio, Domino ipso dicente: Videte manus grum etiam hominem neget, anathema sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ti erant apłi scribȩ & notaru
saluatoris qui uerba illius & prȩ¬
cepta signabant in tabulis cordis
carnalibus regno cęlorũ. cȩlestiũ
sacramentis. &e pollebant opibus
patris familias eicientes de thesau¬
ro doctrinarũ suarũ noua o
uetera. ut quicquid in euangelio
predicabant. legis & ꝓphetarũ
uocib cõꝓbarent. Unde & sponsa
dicit in cantico canticorũ. Houa
cũ ueterib fratruelis meus ser

Expanded text:
ti erant apostoli, Scribae et notarii ti erant apostoli, Scribae et notarii Salvatoris, qui verba illius et praecepta signabant in tabulis cordis carnalibus, regnorum coelestium sacramentis, et pollebant opibus patrisfamiliae, ejicientes de thesauro doctrinarum suarum nova et vetera: ut quidquid in Evangelio praedicabant, legis et prophetarum vocibus comprobarent. Unde et sponsa dicit in Cantico canticorum: Nova et vetera, fratr
Abbreviated transcription (Latin):
reliqua. Impleto ieremiȩ uaticimo
petrus & andreas. ia cobus & iohan¬
nes filii zebedei. sequimini me & fa¬
ciam uos piscatores hominũ. conte¬
xuerunt sibi ex ueteri & nouo
testamento sagenã euangelicorũ
dogmatũ. & miserunt eã in mare
huius sȩculi : quȩ usq hodie in mediis
fluctib tenditur capiens de salsis
& amaris gurgitib quicquid inci¬
derit. id eit & bonos homines &
malos. & optimos pisces & pessimos.
Cũ autẽ uenerit consũmatio se¬
culi & finis mundi ut ipse infra
manifestius disserit: tunc sage¬
na extrahetur ad litꝰ. tunc
uerũ secernendorũ pisciũ udi
boni mittentur in uasa cęlestiũ man¬
sionũ. malos autẽ torquendos & ex¬
siccandos gehennȩ flãma suscipi&.
& illis dicitur intellexistis haec
quos non uult audire tantũ ut
popłm sed intelligere ut magistroᷤᷤ
futuros. Ideo om̃isꝰ scriba doctus
in regno cęlorũ similis est homini
patriꝰ familias. Qui ꝓfert de the¬
sauro suo noua & uetera. Instruc¬

Expanded text:
dentium. Impleto Jeremiae vaticinio, Petrus et Andreas, Jacobus et Joannes, filii Zebedaei: Sequimini me, et faciam vos piscatores hominum , contexuerunt sibi ex veteri et novo testamento sagenam Evangelicorum dogmatum; et miserunt eam in mare hujus saeculi: quae usque hodie in mediis fluctibus tenditur, capiens de salsis et amaris gurgitibus quidquid inciderit, id est, et bonos homines et malos, et 99 optimos pisces et pessimos. Cum autem venerit consummatio et finis mundi, ut ipse infra manifestius disserit, tunc sagena extrahetur ad littus: tunc verum secernendorum piscium judiboni mittentur in vasa coelestium mansionum: malos autem torrendos et exsiccandos gehennae flamma suscipiet.t illis dicitur: Intellexistis haec omnia; Quos non vult audire tantum ut populum, sed intelligere ut magistros futuros. Ideo omnis Scriba doctus in regno coelorum similis est homini patrifamilias, qui profert de thesauro suo nova et vetera. Instruc
Abbreviated transcription (Latin):
obscuritatib retardati cõmaticam
inter pretationẽ excedimꝰ. ut ꝓpe
de alio inter pretationis genere ad
aliud transisse uideam᷑. Thesaurꝰ
ste in quo sunt om̃s thesauri sapi¬
entiȩ & scientiȩ absconditi. aut
qs uerbũ est qui in carne xp̃i ui.¬
detur absconditus. aut sc̃ę scrip¬
turȩ in quibus reposita est no¬
titia saluatoris. Quẽ qͣuiᷤᷤ m eis in¬
uenerit. deb& om̃ia istius sȩculi
emolumenta contẽpnere. ut
illũ possit habere quẽ repperit:
Quod autẽ sequit᷑ quẽ cũ inuene xͣ¬
rit homo abscondit. iccirco dicit᷑
non qđ hoc de inuidia faciat. sed
quod timore seruantis & nolentis
ꝑdere abscondit in corde suo quem
pristinis prȩtulit facultatibus.
terũ simile est regnũ celoꝵ homini
negotiatori. querenti bonas mar¬
garitas. Inuenta autẽ una pretio
sa margarita. abiit & uendidit
omĩa quȩ habuit & emit eã.
Aliis uerbis idipsũ qđ supra dicit᷑.
bonȩ margaritȩ quas querit insti¬

Expanded text:
obscuritatibus retardati commaticam interpretationem excedimus, ut prope de alio interpretationis genere, ad aliud transisse videamur. Thesaurus iste, in quo sunt omnes thesauri sapientiae, et scientiae absconditi, aut Deus verbum est, qui in carne Christi videtur absconditus, aut sanctae Scripturae, in quibus reposita est notitia Salvatoris, quem cum quis in eis invenerit, debet omnia istius saeculi emolumenta contemnere, ui illum possit habere, quem reperit. Quod autem sequitur, quem cum invenerit homo, abscondit, idcirco dicitur, non quod hoc de invidia faciat, sed quod timore servantis et nolentis perdere, abscondat in corde suo, quem pristinis praetulit facultatibus. Iterum simile est regnum coelorum homini negotiatori, quaerenti bonas margaritas. Inventa au margarita, abiit et vendidit omnia quae habuit, et emit eam. Aliis verbis idipsum quod supra dicitur. Bonae margaritae, quas quaerit insti
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ eterno creatorimentiũ. Sicut ergo
nosti in pͥncipio celũ & terrã sine uarieta¬
te notitiȩ tuȩ. ita fecisti in pͥncipio cęlũ
& terrã sine distinctione actionis tuę. A
intelligit confiteat᷑ tibi. & qui ñ intel¬
ligit confiteatur tͥ. O quã excelsus es.
& humiles corde sunt domꝰ tua. Tu enim
erigis elisos. & non cadunt: quoꝵ celsi¬
tudo tu es.

Expanded text:
hoc est uere aeterno creatori mentium. sicut ergo hoc est uere aeterno creatori mentium. sicut ergo nosti in principio caelum et terram sine uarietate notitiae tuae, ita fecisti in principio caelum et terram sine distentione actionis tuae. qui intellegit confiteatur tibi, et qui non intellegit confiteatur tibi.s o quam excelsus es! et humiles corde sunt domus tua. tu enim erigis elisos, et non cadunt quorum celsitudo tu es.
Abbreviated transcription (Latin):
secreti tui : & quã longe inde me ꝓiecerunt
consequentia delictoꝵ meoꝵ. Sana oculos
meos. & congaudeã luci tuȩ. Certe si est tam
grandis scientia. & p̾scientia pollens animꝰ.
cui cuncta p̾terita & futura ita nota sint
sicut mͥ unũ canticũ notissimũ. nimirum
mirabilis ẽ animus iste atq ad horrorem
stupendus. quippe quẽ ita non lateat qͥcqͥd
ꝑactũ & quicqͥd reliquũ seculoꝵ. ẽ. quẽ ad¬
modũ me ñ lat& cantantẽ illucd canticum
quid & quantũ eiꝰ abierit ab excordio. qͥdo
quantũ rest& ad finẽ. Sed absit ut tu con¬
ditor uniuersitatis. conditor animarũ &
corpoꝵ. absit ut ita noueris omĩa futura
& preterita. Longe tu longe mirabilius. lon¬
geq & secretius. Neq enĩ sicut nota cantan¬
tis notũ ue canticũ audientis expectation
uocũ futurarũ. & memoria p̾teriarum
uariat᷑ affectus sensusq distendit᷑: itatͥ
aliquici arcidit in cõmutabilit᷑ eterno.

Expanded text:
secreti tui et quam longe inde me proiecerunt secreti tui et quam longe inde me proiecerunt consequentia delictorum meorum! sana oculos meos et congaudeam luci tuae. certe si est tam grandi scientia et praescientia pollens animus, cui cuncta praeterita et futura ita nota sint sicut mihi unum canticum notissimum, nimium mirabilis est animus iste atque ad horrorem stupendus, quippe quem ita non lateat quidquid peractum et quidquid reliquum saeculorum est, quemadmodum me non latet cantantem illud canticum quid et quantum eius abierit ab exordio, quid et quantum restet ad finem. sed absit ut tu, conditor uniuersitatis, conditor animarum et corporum, absit ut ita noueris omnia futura et praeterita: longe tu, longe mirabilius longeque secretius. neque enim sicut nota cantantis notumue canticum audientis exspectatione uocum futurarum et memoria praeteritarum uariatur affectus sensusque distenditur, ita tibi aliquid accidit incommutabiliter aeterno,
Abbreviated transcription (Latin):
dilaniant᷑ cogitationes meȩ. intima uisce¬
ra animȩ meę.donec in te influã purgatꝰ
& liquidus igne amoris tui. & stabo atq
solidabor in te. in forma mea ueritate tua.
nec patiar questiones hominũ. qͥ penali mor¬
bo plus sitiunt quã capiunt & dicunt. Quid
faciebat ds̃ antequã facer& celũ & terram:
Aut qͥd uenit ei in mentẽ ut aliqͥd facer&.
cũ antea nũquã aliqͥd fecerit. Da illis dñe
bene cogitare qͥd dicant. & inuenire quia ñ
dr̃ nũquã ubi non ẽ tẽpus. Qui gͦ dr̃ nũquã
fecisse. qͥd aliud dr̃. nͥ nullo tẽpore fecisse: ui
deant itaq nullũ tempus ẽẽ posse sine creatu¬
tura tua. & desinant istã uanitatẽ loqui.
Extendant᷑ etiã in ea quȩ ante sunt. & intelli¬
gant te ante omnia tẽpora ȩternũ. creato¬
rẽ omniũ tẽpoꝵ. neq ulla tẽpora tͥ ẽẽ coe¬
terna. nec ullã creaturã. etiã siẽ aliqua su

Expanded text:
dilaniantur cogitationes meae, intima uiscedilaniantur cogitationes meae, intima uiscera animae meae, donec in te confluam purgatus et liquidus igne amoris tui. Et stabo atque solidabor in te, in forma mea, ueritate tua, nec patiar quaestiones hominum, qui poenali morbo plus sitiunt, quam capiunt, et dicunt: "quid faciebat deus, antequam faceret caelum et terram?" aut "quid ei uenit in mentem, ut aliquid faceret, cum antea numquam aliquid fecerit?" da illis, domine, bene cogitare, quid dicant, et inuenire, quia non dicitur numquam, ubi non est tempus. qui ergo dicitur numquam fecisse, quid deant itaque nullum tempus esse posse sine creatura, et desinant istam vanitatem loqui. Extendantur etiam in ea quae ante sunt, et intelligant te ante omnia tempora aeternum creatorem omnium temporum, neque ulla tempora tibi esse coaeterna, nec ullam creaturam, etiam si est aliqua sup
Abbreviated transcription (Latin):
longiore cuius forte particula ẽ illud can-¬
ticũ. hoc in tota uita hominis cuius partes
sunt om̃s actiones hominis. hoc in toto sȩcłõ
filioꝵ hominũ. cuius partes sunt om̃s uitȩ
hominũ. Sed qm̃ melior.ẽ. miscdĩa tua
suꝑ uitas. ecce distensio ẽ uita mea. & me
suscepit dexctera tua in dño dõ meo media-¬
tore filio hominis int̾ te unũ & nos multos
in multis ꝑ multa. ut ꝑ eũ apprehendã in
quo & app̃hensus sũ. & a ueterib dieb colli-¬
gar sequens unũ. preterita oblitꝰ. non in ea
quȩ futura & transitura sunt. sed in ea quȩ
ante sunt ñ distentꝰ sed intentꝰ. Non secdm̃
distensionẽ sed secdm intentionẽ sequor ad
laudis. & contẽpler delectationẽ tuã. nec
uenientẽ nec p̃tereuntẽ. Hunc uͦ anni
mei in gemitib. & tu solatiũ meũ dñe. pat̃
nĩs eternus es. At ego in tẽpora dissilui quoꝵ¬
ordinẽ nescio. & tumultuosis uarietatib

Expanded text:
longiore, cuius forte particula est illud canlongiore, cuius forte particula est illud canticum; hoc in tota uita hominis, cuius partes sunt omnes actiones hominis; hoc in toto saeculo filiorum hominum, cuius partes sunt omnes uitae hominum sed quoniam melior est misericordia tua super uitas, ecce distentio est uita mea et me suscepit dextera tua in domino meo mediatore filio hominis inter te unum et nos multos, in multis per multa, ut per eum apprehendam in quo et apprehensus sum gar sequens unum, praeterita oblitus; non in ea quae futura et transitura sunt, sed in ea quae ante sunt, non distentus, sed extentus, non secundum distentionem, sed secundum intentionem sequor ad  contempler delectationem tuam, nec venientem, nec praetereuntem. Nunc vero anni mei in gemitibus. Et tu solatium meum, Domine, pater meus aeternus es: at ego in teordinem nescio, et tumultuosis uarietatibus
Abbreviated transcription (Latin):
ad esse qd aderit. Non igit᷑ longũ tempus
futurũ qđ non ẽ: sed longũ futurũ longa
expectatio futuri ẽ. Neq longũ p̃teritũ
tẽpus qđ ñ est: sed longũ preteritũ. longa
memoria preteriti ẽ. Dicturus sũ canticũ
qđ noui antequã incipiã. in totũ eocpecta.¬
tio mea tendit᷑. Cũ autẽ cepero. quantum
ex illo in p̃teritũ mͥ decerpsero: tantũ tendit᷑ ꝙ me
moria mea. atq distendit᷑ uis huiꝰ actionis
meȩ in memoriã. ꝓpt̃ qđ dixci. & in expec.¬
tationẽ. ꝓpter qd dicturꝰ sum: p̃sens tamen
ad est attentio mea. ꝑ quã traicitur qđ erat
futurũ ut fiat p̃teritũ. Qđ quantomagis¬
agitur & agitur. tanto breuiata exspecta.¬
tione ꝓlongat᷑ mea memoria. clonec tota
expectatio consumat᷑: cũ tota illa actio
finita transierit in memoriã. & qđ in toto
cantico. hoc in singulis particulis eius fit :¬
atq in singulis sillabis eiuis. hoc in actione

Expanded text:
abesse quod aderit. non igitur longum tempus abesse quod aderit. non igitur longum tempus futurum, quod non est, sed longum futurum longa expectatio futuri est, neque longum praeteritum tempus, quod non est, sed longum praeteritum longa memoria praeteriti est. Dicturus sum canticum, quod noni: antequam incipiam, in totum expectatio mea tenditur, cum autem coepero, quantum ex illa in praeteritum decerpsero, tenditur emoria mea, atque distenditur vita huius actionis mee in memoriam, propter quod dixi; et in expectationem propter quod dicturus sum; presens tamen adest attentio mea, per quam traiicitur quod erat futurum, ut fiat preteritum. Quod quanto magis agitur, tanto breviata expectatione prolongatur memoria, donec tota expectatio consummatu; cum finita transierit in memoriam. et quod in toto cantico, hoc in singulis particulis eius fit atque in singulis syllabis eius; hoc in actione
Abbreviated transcription (Latin):
illã uocẽ quȩ soriat. donec ad ꝓpositũ ter¬
minũ ꝑducatur. Immo sonuit. & sonabit.
Nam qđ eius iam pactũ ẽ: utiq sonuit. qđ
autem restat. sonabit. Atq ita pagitur.
dũ p̾sens intentio futurũ in preteritum
traicit. diminutione futupꝰ crescente
preterita: donec consumplione futuri sit¬
d totũ p̃teritũ. Sed quomͦ minuit᷑ aut consu-¬
mit᷑ futurũ qđ nonclũ ẽ :ꝰ Aut quom̃ crescit
preteritũ. qđ iã non ẽ. nisi qͥa in animo qͥ illud
agit tria sunt: Nã expectat & attendit &¬
meminit. ut id qđ expectat ꝑ id qđ atten¬
dit transeat in id qđ meminerit. Quis gͥ
negat futura nondũ ẽẽ: Sed tam̃ iã ẽ in
animo expectatio futuroꝵ. & quis negat
p̃terita iã non esse: Sed tam̃ adhuc est in
animo memoria p̃teritoꝵ. & qͥs negat p̃sens
tẽpus carere spatio. quia in puncto p̃terit.
Secd tam̃ ꝑdurat attentio. ꝑ quã ꝑgat

Expanded text:
illam uocem, quae sonat, donec ad propositum terillam uocem, quae sonat, donec ad propositum terminum perducatur: immo sonuit et sonabit; nam quod eius iam peractum est, utique sonuit, quod autem restat, sonabit atque ita peragitur, dum praesens intentio futurum in praeteritum traicit deminutione futuri crescente praeterito, donec consumptione futuri sit totum praeteritum. Sed quomodo minuitur aut consumitur futurum, quod nondum est, aut quomodo crescit praeteritum, quod iam non est, nisi quia in animo, qui illud agit, tria sunt? nam et expectat et adtendit et meminit, ut id quod expectat per id quod adtendit transeat in id quod meminerit. quis igitur negat futura nondum esse? sed tamen iam est in animo expectatio futurorum. et quis negat praeterita iam non esse? sed tamen est adhuc in animo memoria praeteritorum. et quis negat praesens tempus carere spatio, quia in puncto praeterit? sed tamen perdurat attentio, per quam pergat
Abbreviated transcription (Latin):
quã res p̃tereuntes in te faciunt. & cũ illȩ
pterierint. man&. Ipsam metior p̾sentẽ.
ñ eas quȩ p̃terierunt ut fiera. Ipsã metior.
cũ tẽpora metior. Ergo aut ipsa sunt tẽpo.¬
ra. aut non tẽpora metior. Quid cũ metim̾
silentia. & dicimꝰ illud silentiũ tantũ te.¬
nuise tẽporis. quantũ illa uox tenuit. nonne
cogitationẽ tendimꝰ ad mensurã uocis qua.¬
si sonar&. ut aliquid de interuallis silenti.¬
oꝵ in spatio tẽporis renuntiare possimꝰ. Na
& uoce atq ore cessante ꝑagimꝰ cogitando
carmina. & u̾sus. ⁊ quẽcũq sermonẽ. moti¬
onũq dimensiones quaslib&. & de spatus tẽ¬
poꝵ quantũ illud ad illud sit renuntiamꝰ
non alit᷑ acsi ea sonando diceremꝰ. Si uo¬
luerit aliqͥs edere longiusculã uocẽ. &
constituerit p̃meditando quã longa fu¬
tura sit: ẽgit utiq iste spatiũ tẽporis in
silentio. memoriȩᷤ cõmendans. cępit edere

Expanded text:
quam res praetereuntes in te faciunt et, cum illae quam res praetereuntes in te faciunt et, cum illae praeterierint, manet, ipsam metior praesentem, non ea quae praeterierunt, ut fieret; ipsam metior, cum tempora metior. ergo aut ipsa sunt tempora, aut non tempora metior. quid cum metimur silentia et dicimus illud silentium tantum tenuisse temporis, quantum illa uox tenuit, nonne cogitationem tendimus ad mensuram uocis, quasi sonaret, ut aliquid de interuallis silentiorum in spatio temporis renuntiare possimus? nam et uoce atque ore cessante peragimus cogitando carmina et uersus et quemque sermonem motionumque dimensiones quaslibet et de spatiis temporum, quantum illud ad illud sit, renuntiamus non aliter, ac si ea sonando diceremus. si uoluerit aliquis edere longiusculam uocem et constituerit praemeditando, quam longa futura sit, egit utique iste spatium temporis in silentio memoriaeque conmendans coepit edere
Abbreviated transcription (Latin):
terã sonat. si pͥor breuis. longa. posteria
quomͦ tenebo breuẽ. & quomͣ. longȩ me.¬
tiens applicabo. ut inueniã qđ bis tantũ
habeat. quandoquidẽ longa sonare non
incipit. nͥ breuis sonare destiterit: Ipsã¬
quoq longã non p̾sentẽ metior. quando
nͥ finitã non metior. Euis autẽ funtio.
p̃teritio ẽ. Quid ergo ẽ qđ metior: Ubi
ẽ quã metior breuis : Ubi ẽ longa quani
metior : Ambȩ sonuerunt & uolauert̃.
p̃terierunt. iã non sunt: & ego metior:
fidenterq respondeo quantũ exercitato
sensu fidit̾. illã simplã eẽ. illã duplã in spa¬
tio scilic& tẽporis. Neq hoc possũ. nisi qͥa
p̃terierunt & finitȩ sunt. Non gͦ ipsas quȩ
ia non sunt. sed aliquid in memoria mea
metior qđ infixũ man&. In te anime meus
tẽpora metior. Noli mͥ obstrepere. qd est
noli tͥ obstrepere. turbis affectionũ tua¬
rũ. In te inquã tẽpora metior affectionẽ

Expanded text:
teram sonat, si prior breuis, longa posterior, teram sonat, si prior breuis, longa posterior, quomodo tenebo breuem et quomodo eam longae metiens applicabo, ut inueniam, quod bis tantum habeat, quandoquidem longa sonare non incipit, nisi breuis sonare destiterit? ipsamque longam num praesentem metior, quando nisi finitam non metior? eius enim finitio praeteritio est. quid ergo est, quod metior? ubi est qua metior breuis? ubi est longa quam metior? ambae sonuerunt, auolauerunt, praeterierunt, iam non sunt: et ego metior fidenterque respondeo, quantum exercitato sensu fiditur, illam simplam esse, illam duplam, in spatio scilicet temporis. neque hoc possum, nisi quia praeterierunt et finitae sunt. non ergo ipsas, quae iam non sunt, sed aliquid in memoria mea metior, quod infixum manet. In te, anime meus, tempora mea metior. noli mihi obstrepere, quod est: noli tibi obstrepere turbis affectionum tuarum. in te, inquam, tempora metior. affectionem,
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicat᷑ quã longa uł breuis sit. nec dici
aut equalis alicui aut ad aliquã simpla ub
dupla. uł qͥd aliud. Cũ autẽ finita fuerit
iã non erit. Quo pacto gͥ metiri poterit:
& metim᷑ tam̃ tẽpora. nec ea quȩ nondũ sum
nec ea quȩ iã non sunt. nec ea quȩ nulla mo¬
ra extendunt᷑. nec ea quȩ terminos non
habent. Nec futura gͦ nec preterita nec
p̃sentia. nec p̃tereuntia tẽpora metim̃.
& metim᷑ tam̃ tẽpora. Ds creator omnũ.
uersus iste octo sillabarũ. breuib & longis
alternat᷑ sillabis. Quatuor itaq breues.
prima. t̾tia. quinta. septima. simplȩ sunt
ad quatuor longas. secdam. quartã. sex¬
tã. & octauã. Hȩ singulȩ ad illas singu¬
las duplũ habent tẽporis. ꝓnuntio &
renuntio : & ita ẽ quantũ sentit᷑ sensu
manifesto. quantũ sensus in anifestus est.
Breui sillaba longã metior. eãq sentio
habere bis tantũ. Sed cũ altera post al¬

Expanded text:
ut dicatur, quam longa uel breuis sit, nec dici ut dicatur, quam longa uel breuis sit, nec dici aut aequalis alicui aut ad aliquam simpla uel dupla uel quid aliud. cum autem finita fuerit, iam non erit. quo pacto igitur metiri poterit? et metimur tamen tempora, nec ea, quae nondum sunt, nec ea, quae iam non sunt, nec ea, quae nulla mora extenduntur, nec ea, quae terminos non habent. nec futura ergo nec praeterita nec praesentia nec praetereuntia tempora metimur et metimur tamen tempora. Deus creator omnium: uersus iste octo syllabarum breuibus et longis alternat syllabis: quattuor itaque breues, prjma, tertia, quinta, septima, simplae sunt ad quattuor longas, secundam, quartam, sextam, octauam. hae singulae ad illas singulas duplum habent temporis; pronuntio et renuntio, et ita est, quantum sentitur sensu manifesto. quantum sensus manifestus est, breui syllaba longam metior eamque sentio habere bis tantum. sed cum altera post al
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. & ñ ẽ iã Uoxx. futura erat antequã so.¬
narae. & non poterat metiri quia nondũ
erat. & nunc ñ potest. quia iã non ẽ. Tunc
ergo poterat cũ sonabat. quia tunc erat
quȩ metiri poss&e. Sed & tunc non stabat.
Ibat enĩ. & preteribat. An ideo magis po¬
terat .: Preteriens gͥ tencdebat᷑ in aliquod
spatiũ tẽporis quo metiri poss&. qm̃ p̃sens
nullũ hab& spatiũ. Si gͦ tunc poterat. ecce
puta altera cepit sonare. & adhuc sonat
continuato tenore. sine ulla distenctione.
Metiam᷑ eã dũ sonat. Cũ enĩ sonare cessaue.¬
rit. iã p̾terita erit: & non erit quȩ possit
metiri. Meti amur plane. & dicamꝰ quata¬
sit. Sed adhuc sonat. nec metiri potest. nͥ
ab initio sui qͦ sonare cepit. usq ad finẽ qu
desinit. Ipsũ quippe int̾uallũ metim̾ ab
aliquo mitio. usq ad aliquẽ finẽ. Qua ꝓpo
uox quȩ non dũ finita ẽ metiri ñ potest.

Expanded text:
est et non est iam uox. futura erat, antequam soest et non est iam uox. futura erat, antequam sonaret, et non poterat metiri, quia nondum erat, et nunc non potest, quia iam non est. tunc ergo poterat, cum sonabat, quia tunc erat, quae metiri posset. sed ibat enim et praeteribat. An ideo magis poterat? Praeteriens enim tendebatur in aliquod spatium temporis quo metiri posset, quoniam praesens nullum habet spatium. Si ergo tunc poterat, ecce puta, altera coepit sonare, et adhuc sonat, continuato tenore sine ulla distinctione: metiamur eam, dum sonat; cum enim sonare cessauerit, iam praeterita erit et non erit, quae possit metiri. metiamur plane et dicamus, quansit. sed adhuc sonat nec metiri potest nisi ab initio Sui, quo sonare coepit, usque ad finem, quo desinit. ipsum quippe interuallum metimur ab aliquo initio usque ad aliquem finem. quapropter uox, quae numquam finita est, metiri non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ampliore spatio tẽporis ꝑson& uersus
breuior. si ꝓductius ꝓnuntietur quã longior
si correptius. Ita carmen. ita pes. ita silla¬
ba. Inde mͥ uisũ ẽ nichil ẽẽ aliud tẽpus. quã
distensionẽ. Sed cuius rei nescio. & mirũ
si non ipsius animi. Quid enĩ metior obse¬
cro ds̃ m̃s. & dico. aut indiffinite. longius
ẽ hoc tẽpus quã illud. aut exiã diffinite
duplũ ẽ hoc ad illud: Tẽpus metior. scio.
Sed non metior futurũ. quia nondũ ẽ. Non
metior p̾sens. quia nullo spatio tenditur.
Non metior p̾teritũ. quia iã non ẽ. Quid gͦ
metior.  An p̃tereuntia tẽpora non p̃te¬
rita: Sic enĩ dixerã. Insiste anime m̃s. &
ad tende fortit᷑. Ds adiutor nr̃. ipse fecit
nos & ñ ipsi nos. Adtende. ubi albescit ue.¬
ritas. Ecce puta uox corporis incipit sona¬
re. & sonat. & adhuc sonat .  ecce desinit¬
sonare. iãq silentiũ. ẽ. & uox illa p̃terita

Expanded text:
ut ampliore spatio temporis personet uersus ut ampliore spatio temporis personet uersus breuior, si productius pronuntietur, quam longior, si correptius. ita carmen, ita pes, ita syllaba. inde mihi uisum est nihil esse aliud tempus quam distentionem: sed cuius rei, nescio, et mirum, si non ipsius animi. quid enim metior, obsecro, deus meus, et dico aut indefinite: "longius est hoc tempus quam illud" aut etiam definite: "duplum est hoc ad illud?" tempus metior, scio; sed non metior futurum, quia nondum est, non metior praesens, quia nullo spatio tenditur, non metior praeteritum, quia iam non est. quid ergo metior? an praetereuntia tempora, non praeterita? sic enim dixeram. Insiste, anime meus, et adtende fortiter: deus adiutor noster; ipse fecit nos, et non nos. adtende, ubi albescet ueritas. ecce puta uox corporis incipit sonare et sonat et adhuc sonat et ecce desinit, iamque silentium est, et uox illa praeterita
Abbreviated transcription (Latin):
Metior motũ corporis in tẽpore. Itane ipsũ
tẽpus ñ metior. An uͦ corporis motum
metirer quãdiu sit & quãdui hinc illuc
ꝑueniat. nisi tẽpus in quo mouet᷑ metirer.ͦ
Ipsũ gͦ tẽpus unde metior : An tẽpore bre.¬
uiore metim̃ longius. sicut spatio cubiti
spatiũ transtri. Sic enĩ uidem̃ spatio breuis
sillabȩ metiri spatiũ longe sillabȩ atq id
duplũ dicere: ita metim̾ spatia carminum
spatiis uersuũ. & spatiis uersuũ spatuis pedũ.
& spatia peclũ spatus sillabarũ. & spatia.
longarũ spatus breuiũ. ñ in paginis. Nã eo
mͦ. loca metim̾ non tẽpora. Sed cũ uoces ꝓnun.¬
tiando transeunt. & dicimꝰ longũ carmen
ẽ. nã tot uersib contexit᷑. longi uersus. nã
tot pedib constant: longi pedes. nam tor
sillabis tendunt᷑. longa sillaba: nã dupla ẽ
ad breuẽ. sed neq ita cõprehenclitur certa
mensura tẽporis. quandoquidẽ fieri potest

Expanded text:
metior motum corporis tempore. item ipsum metior motum corporis tempore. item ipsum tempus nonne metior? an uero corporis motum metirer, quamdiu sit et quamdiu hinc illuc perueniat, nisi tempus, in quo mouetur, metirer? ipsum ergo tempus unde metior? an tempore breuiore metimur longius sicut spatio cubiti spatium transtri? sic enim uidemus spatio breuis syllabae metiri spatium longae syllabae atque id duplum dicere. ita metimur spatia carminum spatiis uersuum et spatia uersuum spatiis pedum et spatia pedum spatiis syllabarum et spatia longarum spatiis breuium, non in paginis — nam eo modo loca metimur, non tempora — sed cum uoces pronuntiando transeunt et dicimus: "longum carmen est, nam tot uersibus contexitur; longi uersus, nam tot pedibus constant; longi pedes, nam tot syllabis tenduntur; longa syllaba est, nam dupla est ad breuem". sed neque ita conprehenditur certa mensura temporis, quandoquidem fieri potest,
Abbreviated transcription (Latin):
ris aliud quo metim᷑ quã diu sit. qͥs ñ sentiat
qͥd hoꝵ potius tẽpus dicendũ sit: Nã & si
uarie corpus aliquando mouet᷑. aliquando
stat: non solũ motũ euis sed etiã statũ tẽ¬
pore metim̃. & dicimꝰ tantũ stetit quantũ
cõprehenderit. siue existimauerit. ut dici
sol&: plus minꝰ. Non ẽ gͦ tempus corporis
motꝰ. & confiteor tͥ dñe ignorare me adhuc
qͥd sit tẽpus. & rursus confiteor tibi dñe
scire me in tẽpore ista dicere. & diu me iã
loqui de tẽpore. atq idipsũ diu non eẽ nͥ mo.¬
rã tẽporis. Quomͦ gͥ hoc scio. quando quid
sit tẽpus nescio: Anforte nescio quẽ admo¬
dũ dicã qđ scio: Heimͥ. qui nescio saltim
qͥd nesciã. Ecte ds̃ m̃s corã te. quia ñ mentior
Sicut loquor. ita ẽ cor meũ. Tu illuminabis
lucernã meã dñe. ds m̃s illumina tenebras
meas. Honne tͥ confitetur anima mea
confessione ueridica. metiri me tempora.

Expanded text:
ris, aliud, quo metimur quamdiu sit, quis non sentiat, ris, aliud, quo metimur quamdiu sit, quis non sentiat, quid horum potius tempus dicendum sit? nam si et uarie corpus aliquando mouetur, aliquando stat, non solum motum eius, sed etiam statum tempore metimur et dicimus: "tantum stetit, quantumconprehenderit siue existimauerit, ut dici solet plus minus. non ergo tempus corporis motus. Et confiteor tibi, domine, ignorare me adhuc, quid sit tempus, et rursus confiteor tibi, domine, scire me in tempore ista dicere et diu me iam loqui de tempore atque ipsum diu non esse diu nisi mora temporis. quomodo igitur hoc scio, quando quid sit tempus nescio? an forte nescio, quemadmodum dicam quod scio? ei mihi, qui nescio saltem quid nesciam! ecce, deus meus, coram te, quia non mentior: sicut loquor, ita est cor meum. tu inluminabis lucernam meam, domine, deus meus, inluminabis tenebras meas. Nonne tibi conStetur anima mea confessione ueridica metiri me tempora?
Abbreviated transcription (Latin):
corpus nullũ moueri nͥ in tẽpore audio.
Tudicis Ipsũ autẽ corporis motũ tẽpus ẽẽ
ñ audio. Non tu dicis. Cũ enĩ mouet᷑ cor¬
pus tẽpore. metior quã diu moueat᷑ exc qͦ
moueri incipit donec desinat. & si ñ uidi
ex quo cepit & ꝑseuerat moueri. ut non
uideã cũ desinit: ñ ualeo metiri. nͥ forte
ex qͦ uidere incipio. donec desinã. Qđ si diu
uideo. tantũmͦ longũ tẽpus ẽẽ renuntio. ñ
autẽ quantũ sit. quia & quantũ cũ dicimꝰ.
collatione dicimꝰ. uelut tantũ hoc quantũ
illud. aut duplũ hoc ad illud. & siqͥd aliud
isto mͦ. Si autẽ notare potuerimꝰ locoꝵ spa¬
tia unde & quo ueniat corpus qđ mouet᷑.
uł partes eius si tanquã in torno mouet᷑: pos¬
sumꝰ dicere quantũ sit tẽporis ex qͦ ab illo
loco usq ad illũ locũ motꝰ corporis uł partiũ
eiꝰ effectus. ẽ. Cũ itaq aliud sit motꝰ corpo¬

Expanded text:
corpus nullum nisi in tempore moueri audio: corpus nullum nisi in tempore moueri audio: tu dicis. ipsum autem corporis motum tempus esse non audio: non tu dicis. cum enim mouetur corpus, tempore metior, quamdiu moueatur, ex quo moueri incipit, donec desinat. et si non uidi, ei quo coepit, et perseuerat moueri, ut non uideam cum desinit, non ualeo metiri, nisi forte ex quo uidere incipio, donec desinam. quod si diu uideo, tantummodo longum tempus esse renuntio, non autem quantum sit, quia et quantum cum dicimus, conlatione dicimus, uelut: "tantum hoc, quantum illud" aut: "duplum hoc ad illud" et si quid aliud isto modo. si autem notare potuerimus locorum spatia, unde et quo ueniat corpus, quod mouetur, uel partes eius, si tamquam in torno mouetur, possumus dicere, quantum sit temporis, ex quo ab illo loco usque ad illum locum motus corporis uel partis eius effectus est. cum itaque aliud sit motus corpo
Abbreviated transcription (Latin):
totũ ãbitũ de mane ad mane as uo say¬
sol&. Non itaq nunc querã quid q̃ ag̃¬
sit illud quod uocatur dies. sed quid sit t̾ẽpꝰ
qͦ metientes solis circuitũ diceremꝰ eũ dimi¬
dio spatio tẽporis ꝑactũ minus quã sol&.
si tanto spatio tẽporis ꝑactꝰ ess& quanto
paguntur horȩ duodecim. & utrũq tẽpus
coparantes diceremꝰ illud simplũ. hoc duplũ.
etiãsi aliquanclo illo simplo. aliquando isto
duplo. sol ab oriente usq in orientẽ cirtiur&.
Nemo gͦ mͥ dicat celestiũ corpoꝵ motꝰ eeᷤ
tẽpora. quia ad cuiusda uotũ cũ sol stetissoe
ut uictoriosũ preliũ ꝑager&. sol stabat. sed
tẽpus ibat. Per suũ quippe spatiũ tẽporis.
qđ ei sufficer& illa pugna gesta atq finita
e. Uideo qͥ tẽpus quandã e̾ẽ distensionem.
Sed uideo an uidere mͥ uideor: tu demon¬
strabis lux ueritas. tu iubes ut appbẽ. Siqͥs di¬
cat tẽpus c̾ẽ motũ corporis. ñ iubes. Nã

Expanded text:
totum ambitum de mane in mane adtotum ambitum de mane in mane adsolet. non itaque nunc quaeram, quid sit illud, quod uocatur dies, sed quid sit tempus, quo metientes solis circuitum diceremus eum dimidio spatio temporis peractum minus quam solet, si tanto spatio temporis peractus esset, quanto peraguntur horae duodecim, et utrumque tempus conparantes diceremus illud simplum, hoc duplum, etiamsi aliquando illo simplo, aliquando isto duplo sol ab oriente usque orientem circuiret. nemo ergo mihi dicat caelestium corporum motus esse tempora, quia et cuiusdam uoto cum sol stetisset, ut uictoriosum proelium perageret, sol stabat, sed tempus ibat. per suum quippe spatium temporis, quod ei sufficeret, illa pugna gesta atque finita est. uideo igitur quandam esse distentionem. sed uideo? an uidere mihi uideor? tu demonstrabis, lux, ueritas. Iubes ut adprobem, si quis dicat tempus esse motum corporis? non iubes. nam
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporis quo metim corpoꝵ motꝰ. & dicimꝰ
illũ motũ uerbi gr̃ã tẽpore duplo eẽ diu
itꝰ ab oriente usq ad orientẽ sccłm qđ dicimꝰ
tot dies transierunt. Cũ suis enĩ noctib
dicunt᷑ tot dies. nec ectra reputant᷑ spa.¬
tia noctiũ. Qm̃ gͦ dies ecpletur motu solis
atq circuitu aboriente usq ad orientẽ.
quero utrũ motꝰ ipse sit dies. an mora ipla
quanta ꝑagitur: an utrũq. Si enĩ primũ
dies e̾e̾t. dies gͦ ess&. etiã si tanto spatio
tẽporis sol cursũ illũ ꝑegiss& quantũ ẽ horȩ
unius. Si secłm: non gͦ eẽt dies. si ab ortu solis
usq in ortũ alterũ tãbreuis mora cessisee
quã est horȩ unus  sed uigies & quat̾ errtil¬
ir & sol ut eocpler& diẽ. Si utrũq nec ille
appellaret᷑ dies. si horȩ spatio sol totũ girũ
suũ circũir&: nec ille si sole cessante tantũ
tẽporis preterir& quanto ꝑagere sol

Expanded text:
temporis, quo metimur corporum motus et dicimus temporis, quo metimur corporum motus et dicimus illum motum uerbi gratia tempore duplo esse diuitus ab oriente usque orientem, secundum quod dicimus: "tot dies transierunt". cum suis enim noctibus dicuntur tot dies, nec extra reputantur spatia noctium. quoniam ergo dies expletur motu solis atque circuitu ab oriente usque ad orientem, quaero, utram motus ipse sit dies an mora ipsa, quanta peragitur, an utrumque. si enim primum dies esset, dies ergo esset, etiamsi tanto spatio temporis sol cursum illum peregisset, quantum est horae unius. si secundum, non ergo esset dies, si ab ortu solis usque in ortum alterum tam breuis mora esset, quam est horae unius, sed uiciens et quater circuiret sol, ut expleret diem. si utrumque, nec ille appellaretur dies, si horae spatio sol totum suum gyrum circumiret, nec ille, si sole cessante tantum temporis praeteriret, quanto peragere sol
Abbreviated transcription (Latin):
homine docto qđ solis & lunȩ & siderum
motꝰ ipsa sint tẽpora. & non annui. Cur
enĩ non potius om̃ium corpoꝵ motꝰ sint
tẽpora : Anuero si cessarent celi lumina.
& moueret᷑ rota figuli. non essae tempus
quo merirem eos giros. & diceremꝰ aut ȩqu¬
lib morulis agi. aut si alias tardius. alias
uelocius moueret᷑. alios magis diuturnos
ẽẽ. alios minus : Aut cũ hoc diceremꝰ. ñ &e
nos in tẽpore loquerem : Aut essent in uer¬
bis nr̃is aliȩ longȩ sillabȩ aliȩ breues. nisi
quia illȩ longiore tẽpore sonuissent. iste
breuiore. Ds. dona hominib uidere in
communes qun n¬
paruo uotieias rerũ paruarũ atq magna¬
rũ. Sunt & sidera & lumin aria celi. in sig¬
nis & in tẽporib & in dieb & in annis. Sumn
uere. sed nec ego dicerĩ circurtũ illius lig¬
neolȩ rotȩ diẽ esse. nec tamen ideo tẽpus non
esse. Ille dixerit. ego scire cupio iũ naturĩq

Expanded text:
homine docto, quod solis et lunae ac siderum homine docto, quod solis et lunae ac siderum motus, ipsa sint tempora, et nil annui. Cur enim non potius omnium corporum motus sint tempora? An vero si cessarent coeli lumina, et moveretur rota figuli, non esset tempus quo metiremur eos gyros, et diceremus aut aequalibus morulis agi; aut si alias tardius, alias velocius moveretur, alios magis diuturnos e, alios minus? aut cum haec diceremus, non et nos in tempore loqueremur aut essent in uerbis nostris aliae longae syllabae, aliae breues, nisi quia illae longiore tempore sonuissent, istae breuiore? deus, dona hominibus uidere in paruo communes notitias rerum paruarum atque magnarum. sunt sidera et luminaria caeli in signis et in temporibus et in diebus et in annis. sunt uero; sed nec ego dixerim circuitum illius ligneolae rotae diem esse, nec tamen ideo tempus non esse ille dixerit. Ego scire cupio uim naturamque
Abbreviated transcription (Latin):
tua dñe. Quẽ ꝑcunctabor de his. & cui
fructuosius confitebor imꝑitiã meã nisi
tibi. cui non sunt molesta studia mea. flã¬
mantia uehement̃ in scripturas tuas:
Da qd amo. amo enĩ. & hoc tu dedisti. Da pat̾.
qui uere nosti data bona dare filiis tuis.
da qm̃ suscepi cognoscere te. & labor est
ante me. donec aperias. ꝑxp̃m obsecro.
in nomine eius scĩ sc̃oꝵ. nemo mͥ obstrepat.¬
& ego credidi. ꝓpt̾̃ qđ & loquor. Hec ẽ spes
mea. ad hanc uiuo: ut contẽpler delecta.¬
tiones dñi. Ecce ueteres posuisti dies meos.
& transeunt: & quomͦ nescio. & dicimus
tempꝰ & tẽpus. tẽpora & tẽpora. Quãdiu
dixit hoc ille. qͣndiu fecit hoc alle. & qͣm
longo tempere illud non uidi: & dupłũ
tẽporis hab& hȩc sillaba ad illã simplã
breuẽ. Dicimꝰ hȩc & audimꝰ hȩc: & intelligi.¬
mͥ & intelligimus. Manifestissima & usita¬
tissima sunt. & eadẽ rursus nimis latent.

Expanded text:
tua, Domine. Quem percontabor de his? et cui tua, Domine. Quem percontabor de his? et cui fructuosius confitebor imperitiam meam, nisi tibi cui non sunt molesta studia mea, flammantia vehementer in Scripturas tuas? Da quod amo: amo enim, et hoc tu dedisti. Da, Pater, qui vere nosti data bona dare filiis tuis . Da, quoniam suscepi cognoscere, et labor est ante me , donec aperias. Per Christum obsecro, in nomine ejus Sancti sanctorum, nemo mihi obstrepat. Et ego credidi, propter quod et loquor . Haec est spes mea; ad hanc vivo ut contempler delectationem Domini. Ecce veteres posuisti dies meos , et transeunt; et quomodo, nescio. Et dicimus, Tempus et tempus, tempora et tempora; Quamdiu dixit hoc ille, quamdiu fecit hoc ille; et, Quam longo tempore illud non vidi! et, Duplum temporis habet haec syllaba ad illam simplam brevem. Dicimus haec, et audimus haec, et intelligimur et intelligimus. Manifestissima et usitatissima sunt; et eadem rursus nimis latent,
Abbreviated transcription (Latin):
futura. Presens uͦ tẽpus quomͦ metimͥ. quan¬
do ñ hab& spatiũ : Metim̾ gͦ dũ preterit.
Cũ autẽ preterierit ñ metimur. qd̾ enim
metiat᷑. ñ erit. Sed unde. & qua & quo
preterit cũ metit᷑. Unde nisi eoc fu¬
Ex illo gͦ qd nondũ ẽ. ꝑ illud qđ spatio ca¬
r&. in illud qđ iã non ẽ. Quid autẽ metim᷑
nͥ tẽpus in aliquo spatio : Neq enĩ dicimꝰ
simpla & dupla & tripla. & equalia. &
siquid hoc mͦ in tẽpore dicimꝰ. nisi spatia
tẽporum. In quo gͦ spatio metim᷑ tempus p̾te¬
riens: utrũ in futuro. unde preterit: Sed
qđ nondũ ẽ. ñ metimͥ. An in p̃senti qua
preterit . Sed nullũ spatiũ ñ meti¬
m̃. An in p̃terito qͦ p̃terit: Sed qdđ
iã non ẽ. ñ metimͥ. Exarsit animꝰ m̃s
nosse istud implicatissimũ enigma. Noli
secro. noli claudere desiderio meo ista.
& usitata & abdita. quo minꝰ in ea pene¬
tr&e : & dilucescant a lucente misccłia

Expanded text:
futura. Praesens vero tempus quomodo metimur, quanfutura. Praesens vero tempus quomodo metimur, quando non habet spatium? Metitur ergo cum praeterit, cum autem praeterierit, non metitur; quid enim metiatur, non erit. Sed unde et qua et quo praeterit, cum metitur? Unde, nisi ex fuex illo ergo, quod nondum est, per illud, quod spatio caret, in illud, quod iam non est. quid autem metimur nisi tempus in aliquo spatio? neque enim dicimus simpla et dupla et tripla et aequalia et si quid hoc modo in tempore dicimus nisi spatia temporum. in quo ergo spatio metimur tempus praeteriens? utrum in futuro, unde praeterit? sed quod nondum est, non metimur. an in praesenti, qua praeterit? sed nullum spatium non metimur. an in praeterito, quo praeterit? sed quod iam non est, non metimur. Exarsit animus meus nosse istuc inplicatissimum aenigma. noli secro, noli claudere deset usitata et abdita, quominus in ea penetret, et dilucescant allucente misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentib: presens de futuris. Sunt enĩ hȩc
in anima tria quedã. & alibi ea ñ uideo:
p̃sens cle p̃teritis memoria. p̃sens de p̾sen¬
tib contuitꝰ. p̃sens de futuris expectatio.
Si hȩc ꝑmittim̾ dicere. tria tẽpora. uideo.
fateorq tria sunt. Dicat᷑ etiã. tẽpora st̃
tria. p̾teritũ. p̾sens & futurũ : sicut abu.¬
tit᷑ consuetudo dicat᷑. Ecce ñ curo: nec rep̃¬
futurũ ẽ esse iã. neq id qd̃ preteritũ est.
Pauca sunt enĩ quȩ ꝓprie loquim̃. plura
paulo ante qł pꝰtereuntia tẽpora metimͥ. ut
possimꝰ dicere duplũ ẽẽ hoc tẽporif ad illud
simplũ. aut tantũ hoc quantũ illud. & siqͥd
aliud de partib tẽpoꝵ. possumꝰ renuntiare
metiendo. Quo circa ut dicebã p̃tereuntia
metim̃ tẽpora. & siquis mihi dicat unde scis:
respondeã. Scio qͥa metim᷑. nec metiri quȩ
non sunt possumꝰ. & non sunt p̾terita uł

Expanded text:
presentibus, presens de presentibus, presens de in anima tria quaedam et alibi ea non uideo, praesens de praeteritis memoria, praesens de praesentibus contuitus, praesens de futuris expectatio. si haec permittimur dicere, tria tempora uideo fateorque, tria sunt. dicatur etiam: tempora sunt tria, praeteritum, praesens et futurum, sicut abutitur consuetudo; dicatur. ecce non curo nec refuturum est, esse jam, neque id quod praeteritum est. Pauca sunt enim quae proprie loquimur, plura paulo ante, quod praetereuntia tempora metimur, ut possimus dicere duplum esse hoc temporis ad illud simplum, aut tantum hoc quantum illud, et si quid aliud de partibus temporum possumus renuntiare metiendo. Quocirca, ut dicebam, praetereuntia metimur tempora. Et si quis mihi dicat, Unde scis? respondeam, Scio quia metimur, nec metiri quae non sunt possumus, et non sunt praeterita vel
Abbreviated transcription (Latin):
iam. ẽ. sed ortꝰ eiꝰ qͥ nondũ ẽ. Tam̃ etiã ortũ
ipsũ nͥ animo imaginarer. sicut mͦ cũ id lo¬
quor. ñ eũ possẽ p̃dicere. Sed nec illa auro¬
le antedicat᷑. futura gͦ nondũ sunt. & si
nondũ sunt : non sunt. & si non sunt. uideri
om̃ino non possunt. sed p̃dici possunt ex p̃¬
sentib quȩ iã sunt & uident᷑. Tu autẽ reg¬
nator creaturȩ tuȩ. qͥs ẽ modus. quo doces
animas ea quȩ futura sunt : Docusti enĩ
ꝓpħas tuos. Quis nã ẽ ille modus qͦ doces
futura. cui futurũ quicquã non ẽ. uł poti¬
us de futuris doces p̾sentia: Nã qđ ñ est.
net doceri utiq potest. Nimis longe est
oculoꝵ meoꝵ. Qd autẽ nunc liqu& & clar&.
nec futura sunt. nec p̃terita: nec ꝓprie di.¬
citur. tẽpora st̃ tria. p̃teritũ. p̾sens &
futurũ. Sed fortasse ꝓpͥe diceret᷑. tẽpora¬
sunt tria. Presens de p̾teritis. p̾sens de

Expanded text:
iam est, sed ortus eius, qui nondum est: tamen etiam ortum iam est, sed ortus eius, qui nondum est: tamen etiam ortum ipsum nisi animo imaginarer, sicut modo cum id loquor, non eum possem praedicere. sed nec illa aurole ante dicatur. futura ergo nondum sunt, et si nondum sunt, non sunt, et si non sunt, uideri omnino non possunt; sed praedici possunt ex praesentibus, quae iam sunt et uidentur. Tu itaque, regnator creaturae tuae, quis est modus, quo doces animas ea quae futura sunt? docuisti enim prophetas tuos. quisnam ille modus est, quo doces futura, cui futurorum quicquam non est? uel potius de futuris doces praesentia? nam quod non est, nec doceri utique potest. nimis longe est oculorum meorum. Quod autem nunc liquet et claret, nee futura sunt nec praeterita, nec proprie dicitur: tempora sunt tria, praeteritum, praesens et futurum. sed fortasse psunt tria, presens de preteritis presens, de
Abbreviated transcription (Latin):
ris ali modus iste ab acie mea. Inualuit
ex me. ñ potero ad illũ. potero autẽ¬
actionẽ autẽ quã p̃meditam nondũ ẽẽ: qͥa
futura ẽ. Quã cũ aggressi fuerimꝰ. & quod
premeditam agere ceperimꝰ: tunc erit
illa actio. quia tunc ñ futura sed p̾sens erit.
Quo quomͦ se itaq habeat archana p̾sensio
futuroꝵ. uideri nͥ qd ẽ ñ potest Quod aut̃
iã ẽ. non futurũ sed p̃sens ẽ. Cũ gͦ uideri
dicunt᷑ futura. non ipsa quȩ nondũ sunt
id. est. quȩ futura sunt. sed eoꝵ causȩ uł
signa forsitan uident᷑ quȩ iã sunt: ideo
ñ futura sed p̃sentia sunt iã uidentib: exx
quib futura predicant᷑ animo concep¬
ta. Quȩ rursus conceptiones iã sunt. &
eas p̃sentes apud se intuent᷑ qͥ illa p̾di¬
cunt. Loquat᷑ mͥ aliqd excemplũ. tanta
rerũ numerositas. Intueor aurorã. ori¬
turũ solẽ p̃nuntio. Qđ intueor p̾sens est :
qd p̃nuntio futurũ. Non sol futurus qui

Expanded text:
st modus iste ab acie mea; inualuit ex me, nec potero ad illum; potero auteactionem autem, quam praemeditamur, nondum esse, quia futura est; quam cum aggressi fuerimus et quod praemeditabamur agere coeperimus, tunc erit illa actio, quia tunc non futura, sed praesens erit. Quoquo modo se itaque habeat arcana praesensio futurorum, uideri nisi quod est non potest. quod autem iam est, non futurum sed praesens est. cum ergo uideri dicuntur futura, non ipsa, quae nondum sunt, id est quae futura sunt, sed eorum causae uel signa forsitan uidentur, quae iam sunt: ideo non futura, sed praesentia sunt iam uidentibus, ex quibus futura praedicantur animo concepta. quae rursus conceptiones iam sunt, et eas praesentes apud se intuentur qui illa praedicunt. loquatur mihi aliquod exemplum tanta rerum numerositas. intueor auroram: oriturum solem praenuntio. quod intueor, praesens est, quod praenuntio, futurum: non sol futurus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ducabã non auide quidẽ: q nec sapie¬
bas in ore meo sicuti es. Heq enĩ tu
eras illa figmenta in ania. nec nutrie¬
bar ex eis sed exchauriebar magis. Cibu
in sõnis. simillimꝰ ẽ cibis uigilantiũ. quo
tamen dormientes non alunt᷑. Uormi¬
unt enĩ. At illa nec similia erant
ullomodo tͥ sicut nunc mͥ locuta es.
quia illa erant corporalia fantas
ista quȩ uidemus uisu carneo. siue cę¬
lestia siue terrestria. Cũ pecudib &
uolatilib uidemꝰ Hȩc : & certiora sunt
quã cũ imaginamur ea. & rursus
certius imaginamur ea. quã ex eis su¬
spicam̃ alia grandiora & infinita quę
omĩno nulla sunt. qualib ego tunc pasa¬
bar manib & non pascebar. At tu amor
m̃s in quẽ deficio ut fortissim. nec ista
corpora es quȩ uidemꝰ quã quã in celo. nec
ea es quȩ non uidemꝰ ibi. quia tuista

Expanded text:
ducabam, non auide quidem, quia nec sapieducabam, non auide quidem, quia nec sapiebus in ore meo sicuti es — neque enim tu eras illa figmenta inania — nec nutriebar eis, sed exhauriebar magis. cibus in somnis simillimus est cibis uigilantium, quo tamen dormientes non aluntur; dormiunt enim. at illa nec similia erant ullo modo tibi, sicut nunc mihi locuta es, quia illa erant corporalia phantasista, quae uidemus uisu carneo, siue caelestia siue terrestria: cum pecudibus et uolatilibus uidemus, et certiora sunt, quam cum imaginamur ea. et rursus certius imaginamur ea quam ex eis suspicamur alia grandiora et infinita, quae omnino nulla sunt. qualibus ego tunc pascebar inanibus et non pascebar. at tu, amor meus, in quem deficio, ut fortis sim, nec ista corpora es, quae uidemus quamquam in caelo, nec ea, quae non uidemus ibi, quia tu ista
Abbreviated transcription (Latin):
tur. non de te tantũ qͥ uere ueritas es:
sed etiã de istis elementis huius mundi
creaturis tuis. de qͥb etiã uera dicen¬
tes philosophos transgredi debui prȩ amo¬
re tuo mi pat᷑. sũ me bone. pulcritudo
intimȩ etiã tunc medullȩ animi mei
suspirabant tibi. cũ te illi sonarent mͥ
frequent̃ & multiplicit᷑ uoce sola & li¬
bris multis & ingentib. & illa erant
fercula in quib m esurienti te. infere¬
bat᷑ ꝓte sol & luna pulcra opera tua.
sed tamen opera tua ñ tu. nec ipsa pͥma
Priora enĩ spũalia opera tua quã ista
corporea. quãuis lucida & cęlestia.
At ego nec priora illa sed te ipsã. te ue¬
ritas. in qua ñ ẽ cõmutatio nec monien¬
ti obumbratio esuriebã & sitiebam.
& apponebat᷑ mihi adhuc in illis fer¬
culis fantasmata splendida. qͥb iam
melius erat amare istũ solẽ saltẽ istis
oculis uerũ. quã illa falsa animo decep¬
to ꝑoculos. Et tamen qͥa te putabã. man¬

Expanded text:
tur non de te tantum, qui uere ueritas es, tur non de te tantum, qui uere ueritas es, sed etiam de istis elementis mundi, creatura tua, de quibus etiam uera dicentes philosophos transgredi debui prae amore tuo, mi pater summe bone, pulchritudo intime etiam tum medullae animi mei suspirabant tibi, cum te illi sonarent mihi frequenter et multipliciter uoce sola et libris multis et ingentibus! et illa erant fercula, in quibus mihi esurienti te inferebatur sol et luna, pulchra opera tua, sed tamen opera tua, non tu, nec ipsa prima. priora enim spiritalia opera tua quam ista corporea quamuis lucida et caelestia. at ego nec priora illa, sed te ipsam, ueritas, in qua non est conmutatio nec momenti obumbratio, esuriebam et sitiebam. et apponebantur adhuc mihi in illis ferculis phantasmata splendida, quibus iam melius erat amare istum solem saltem istis oculis uerum quam illa falsa animo decepto per oculos. et tamen, quia te putabam, man