comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
radicere ud exemplũ illius phuriscei: ds graticosugo tibi qui ce nonsũ
sicut ceseri homines :aptor es. iniusticdulteri : & sicut hie publica¬
nus  Orote non netib uid&ur eccque ille depublica nodixerat dice¬
re iste de fractre : hic qui comedit omnem substanciã suũ uiuens cũ
meraricibus: adituutẽ quod ecit mandectũ tuũ no quee ptuedue
patrissermo non congruiti non enĩ consir mauit uera et̃ quechue¬
rat filius. sed ir ascentem alice ratione conpescuit : fili tume cum
essenꝑ: numquid uit bene quidemdicis. & fecisticunstaꝙ lusseram: sed mecũ es
inquid somꝑ mecũ eslege : quoc stringeris: mecũ es dummihi & incaptiui¬
tatibus erudiris mecũ es : Honquia mea precepta compleueris: sedqr
te in longu regionem abire non ꝓcessussim mecũ es: codxxtremũ secundũ
llud quod locutus sũ addauid siderelinquerint filuelus legemmea.
& iudicus meis non combulcuerint: silusticias meas ꝓphanauerint.

Expanded text:
: deus, gratias ago tibi, quia non sum sicut ceteri homines, raptores, iniusti, adulteri, et sicut hic publicanus. oro te, nonne tibi uidetur ea, quae ille de publicano dixerat, dicere iste de fratre: hic, qui comedit omnem substantiam suam uiuens cum meretricibus? ad id autem, quod ait: mandatum tuum numquam praeteriui, patris sermo non congruit; non enim confirmauit uera esse, quae dixerat filius, sed irascentem alia ratione conpescuit: fili, tu mecum es semper. numquid ait: lbene quidem dicis et fecisti cuncta, quae iusseram\'? sed: \'mecum es\', inquit, \'semper. mecum es lege, qua stringeris; mecum es, dum mihi et in captiuitatibus erudiris; mecum es, non quia mea praecepta conpleueris, sed quod te in longam regionem abire non passus sim; mecum es ad extremum secundum illud, quod locutus sum ad Dauid: si dereliquerint filii eius legem meam et in iudiciis meis non ambulauerint, si iustificationes meas profanauerint
Abbreviated transcription (Latin):
sexta noncchora : id est uocationibus uecriis mittuntur aduinea & indig¬
nantur. sibi undecimae hora operarios coequar : & c̃ uenir& ad ꝓpin¬
quocuit domui: &ccudiuit simphoniam &corũ. illud quod inquodec psulmo
suꝑ sf ibitur. ꝓmahelth huic sensui conuenit. si quidemchelth hodiorus
inunũ concinnens dicitur: maleccute quidcm delatinis simphonia
tant ee se&genus orgunis cũ concorsi indĩlacude concentus. ex hoc uoca¬
bulo signi fic&ur : simphonia quippe consonantia ex primitur inlatinũ
& uocauit unũ depueris. & int̾roguuit quid nc̃c essenthaec: & nun

Expanded text:
sexta, nona hora, id est uocationibus uariis, mittuntur ad uineam et indigsexta, nona hora, id est uocationibus uariis, mittuntur ad uineam et indignantur sibi undecimae horae operarios coaequari. Et cum ueniret, adpropinquauit domui et audiuit symphoniam et.chorum. illud, quod in quodam psalmo superscribitur \'pro meleth\', huic sensui conuenit, siquidem \'meleth\' chorus in unum concinens dicitur. male autem quidam de Latinis symphoniam putant esse genus organi, cum concors in dei laudem concentus ex hoc uocabulo significetur; \'symphonia\' quippe \'consonantia\' exprimitur in Latinum. Et uocauit unum de pueris et interrogauit, quidnam essent haec. et nun
Abbreviated transcription (Latin):
pprie cediudaos referꝰ: & descis quidem non disficilis inter prautioẽ
Ineo quod dicitur : Nũ qu&̃ mandactũ tuũ pr&eriui lic& illud uido¬
atur obsistere. quod reuersione fratris inuideat : In iuduco autõ
cumliuor insratiis scdute cõnuenisset : hoc repugnat quod nũ quã sedia
dus pterisse mandectũ dequibus quid nobis uideatur suis locis conabr¬
mur ex pl&nare ÷ ȩratuutẽ filius illius senior inccgo n Interrenisore¬
ribus Nebore desudans. longe agrcetic sp̃s se a consilio pactis extorns
hicust quiccit: t gruemi. o ne cesso habeo exire & uidereillũ rogote abe
me excuscctũ. hic qui lugebouũ comparat. quinꝙ &l egis onere depres¬
sus. terrenor ũ sensuũ uoluptate ꝑfruitur  hcquiuxore dusta airead
nupcias non potest & effestus caro nequa quã uult ee cũ spu: in hulus ꝑso¬
nam &iã illius pocraboleceopercrii congruunt : Inquoc prima tercia

Expanded text:
proprie ad Iudaeos referunt. et de sanctis quidem non difficilis interpretatio est proprie ad Iudaeos referunt. et de sanctis quidem non difficilis interpretatio est in eo, quod dicitur: numquam mandatum tuum praeteriui, licet illud uideatur obsistere, quod reuersioni fratris inuideat. in Iudaeos autem cum liuor in fratris salute conueniat, hoc repugnat, quod numquam se dicat eius praeterisse mandatum; de quibus quid nobis uideatur, suis locis conabimur explanare. erat autem filius illius senior in agro, in terrenis operibus labore desudans, longe a gratia spiritus sancti, a cons necesse habeo exire et uidere illum; rogo te, habe me excusatum; hic, qui iuga bouum conparat quinque et legis onere depressus terrenorum sensuum uoluptate perfruitur; hic, qui uxore ducta ire ad nuptias non potest et effectus caro nequaquam unum esse cum spiritu; in huius personam etiam illius parabolae operarii congruunt, in qua prima, tertia,
Abbreviated transcription (Latin):
sidelis mecũ lestor intellegis quiu pinguitudine saturatiinrustũ luudem
dus erũ pimus dicentes erustauit cormeui uerbũ bonũ dico ego operan
uregi : Lac& quidam suꝑsticiosece mugis quauere non considerantes contex¬
tum pslmi ex patiis ꝑsona hoc arbitrerur intellegi. Quod ccute uit
epulemur : qm hic filius m̃s mortuus fuerat & reuixit. perierat & inuen¬
tus est : ad eundem superioris perabolue ꝑtin& sensũ in quadicitur
sic dicouobis guudiũ erit angelisdĩ suꝑ unu peccatore: puenitenciã uagen¬
to & coeper̃ aepulaen : hoc conuuiũ cotidie calebratur cotidi& pa
semor inagro huc usq deꝑsonee iunioris filii dipdtatũ est quem secundũ
presetẽ pccrabolã ipuplicanis & peccatoribus quiȩedño ad poenitencie
uo cabientur debemus accipere: secundum misticos autem intellestus di
tura quoꝗ uocatione gentiũ ꝓph&ari: łiunc ud seniorẽ filiũ sermo
truns greditur quem multi simpliciter ad omniũ scorũ ꝑsonet̃ multi

Expanded text:
idelis mecum lector intelligis, quia pinguedine saturati, in ructum laudis ejus erumpimus, dicentes: Eructavit cor meum verbum bonum, dico ego opera mea regi, licet quidam superstitiose magis quam uere non considerantes textum psalmi ex patris persona hoc arbitrentur intellegi. quod autem ait: epulemur, quoniam hic filius meus mortuus fuerat et reuixit, perierat et inuentus est, ad eundem superioris parabolae pertinet sensum, in qua dicitur: sic, dico uobis, gaudium erit coram angelis dei super unum peccatorem paenitentiam agentem. Et coeperunt epulari. hoc conuiuium cotidie celebratur, cotidie paius illius senior in agro. hucusque de persona iunioris filii disputatum est, quem secundum praesentem parabolam in publicanis et peccatoribus, qui a domino ad paenitentiam prouocabantur, debemus accipere, secundum mysticos autem intellectus de futura quoque uocatione gentium prophetari. nunc ad seniorem filium sermo transgreditur, quem multi simpliciter ad omnium sanctorum personam, multi
Abbreviated transcription (Latin):
tunc manifeste erunt qui signaentur hoc signa culum inmanudectur. quoen¬
do opera Iusticiae scriptura significat Ut ibi faestũ est uerbũ dñi in manu
aggei ꝓphee: & udhicrusdem ornecuite : in quidor neemͥito &inposuiti¬
bi urmillas circama nustuas.: Rur sum adeũ uirũ quindutus est podere
ulius locus si gnaculi demonstratur : ꝑtransi mediũ hierusalem & du
signũ infrontibus uirorum gemciũ & dolenciũ in omnibus iniquitatibus quȩ
funt Inmedio eorũ. : quare ut postet possint dicere signatũ est suꝑnos lum̃
uurtustuidñe  &calciamta in pedibus elus: sponsi quere ꝑrude sundad

Expanded text:
tunc manifesti erunt, qui signantur. hoc signaculum in manu datur, quantunc manifesti erunt, qui signantur. hoc signaculum in manu datur, quando opera iustitiae scriptura significat, ut ibi: factum est uerbum domini in manu Aggei prophetae; et ad Hierusalem: ornaui te, inquit, ornamento et inposui tibi armillas circa manus tuas. rursum ad eum uirum, qui indutus est podere, alius locus signaculi demonstratur: pęrtransi mediam Hierusalem et da signum in frontibus uirorum gementium et dolentium in omnibus iniquitatibus, quae fiunt in medio eorum. quare? ut postea possint dicere: signatum est super nos lumen uultus tui, domine. Et calciamenta in pedibus eius. sponsi quippe perdid
Abbreviated transcription (Latin):
largitus in nomen trepidus ueritatis erũpit.: pater inquiens pecca¬
ui incalũ : frustru igitur quidam corgumtantur nomꝰ patiis in scõstan¬
tũ modo conuenire : cum &icm hic dm̃ patre uoc& qui filii nomine con¬
fitetur indignũ : nisi forte ideo patrẽ aud& uocare quicplenamente
conuersus est : dixit auteꝰ pacter ad puerossuos. caelerius ꝓferte sto¬
empriorem : stolum quum adcc peccando ꝑdiderat : stolum q nu
cparabola indum̃tũ dicitur nupcicde : id est uestem sp̃s sc̃i quec qui non
hobuerit non potest regis Inter esse conuiuio & decte anulũ in manu
illius : signaculũ similitudinis xp̃i.: secundũ illud credentes signoctiestis
spu repmisionis sc̃o : & ad principem dicitur trri qui similitudinem
conditoris amiserat : tues resignaculũ similitudinis acoronce deco¬
ris indeliciis pecradisi di natus es: ȩsocias quoq de hoc signaculo loquit

Expanded text:
largitus, in nomen trepidus ueritatis erumpit: pater, inquiens, peccalargitus, in nomen trepidus ueritatis erumpit: pater, inquiens, peccaui in caelum. frustra igitur quidam argumentantur I nomen patris in sanctos tantummodo conuenire, cum etiam hic deum patrem uocet, qui se filii nomine confitetur indignum; nisi forte ideo patrem audet uocare, quia plena mente conuersus est. Dixit autem pater ad pueros suos: celerius proferte stolam priorem, stolam, quam Adam peccando perdiderat, stolam, quae in alia parabola indumentum dicitur nuptiale, id est uestem spiritus sancti, quam qui non habuerit, non potest regis interesse conuiuio. Et date anulum in manu illius, signaculum simi-. litudinis Christi secundum illud: credentes signati estis spiritu repromissionis sancto. et ad principem dicitur Tyri, qui similitudinem conditoris amiserat: tu es resignaeulum similitudinis et corona decoris, in deliciis paradisi dei natus es. Esaias quoque de hoc signaculo loquitur:
Abbreviated transcription (Latin):
secr &orũ elus effectus est particeps : ita & iugũ suũleue id est manda¬
torũ suorũ facilie pcepta ex gratia macgisquã &x mȩrito suꝑlunior ẽ
filiũ collo cauit & osculatus est eũ luxta illud quod incantica cantico¬
rũ xdesia desponsi precator ceduentu: oscul&ur me osculisori
corpus cedsumaet : ipsemeor cul&ur incarne: ut &illud quo ꝙ: qđ & inesuias¬
criptũ est huic sentencioe couptemus si querisquere: &ud mehubita in sal¬
tu : & ibi quippe flens odesioc decmare iub&ur exseir : quiceseir pilo¬
us ebispidus inter pr&ũtur ut untiquũ gentiũ signific& horrore
illi poriter simlitudinem respondente nigrocsum & speciosce filicchie¬
rusulem dixitaute illifilius: pater peccaui incaeld̃ & corc̾te loemnon
sum dignus uocari filiustiius: Dicit se dignũ non esie filiũ n oncupari: & ta¬
men ex nocturae uoce ex illu substanciat quec illi pater fuerat aliquando

Expanded text:
secretorum eius effectus est particeps, ita et iugum suum leue, id est mandasecretorum eius effectus est particeps, ita et iugum suum leue, id est mandatorum suorum facilia praecepta, ex gratia magis quam ex merito super iuniorem filium conlocauit. Et osculatus est eum iuxta illud, quod in Cantico Canticorum ecclesia de sponsi precatur aduentu: osculetur me ab osculiscorpus adsumat, ipse me osculetur in carne\', ut et illud quoque, quod in Esaia scriptum est, huic sententiae coaptemus: si quaeris, quaere et ad me habita in saltu. et ibi quippe flens ecclesia clamare iubetur ex Seir, quia Seir pilosus> et \'hispidus\' interpretatur, ut antiquum gentilium significet horrorem illa pariter I similitudine respondente: nigra sum et speciosa filia Hierusalem. Dixit autem illi filius: pater, peccaui in caelum et coram te; iam non sum dignus uocari filius tuus. dicit se dignum non esse filium nuncupari et tamen ex naturae uoce, ex illa substantia, quam illi pater fuerat aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
rat ligna ueneratus : Nonerat dignus uocarȩ filius qui seruus eẽ malu¬
at idolorũ : omnis enĩ qui peccatũ facit dediubolo patrenatus est¬
quite ob presenciũ tantũ reru ꝓmisseo uenerantur. Necipe filiũ poeni¬
suũ uenimus ad pectrẽ : quando apudcorũ recedimus pussione: secun¬
dum illud stictim ut conuersus inge mueris sed uuseris. cumq ad huc
longe ess& uidit eũ pater elus x miseri cordia motus est aentequa dign
peribus & uera poenitencia ud patrem reddir& antiquũ : ds̃ uput quem
cunsta futira ium fucta sunt & quiomniũ est praescius futurorũ adelus p¬
urrit aduentũ & ꝑuerbũ suũ quod carnem sũpsit ex uirgine rediti
filii iumioris aenticipat: & ꝓcurrens incubuit suꝑ collũ ipsius centeuenit
adterrces quu illedomũ confessionis intrar& . Incubuit suꝑcollũ ipsus
id est corpus sumpsit humanũ & sicuti suꝑ pestus lohaennis recubuit qui

Expanded text:
rat ligna ueneratus; non erat dignus uocari filius dei, qui seruus esse malurat ligna ueneratus; non erat dignus uocari filius dei, qui seruus esse maluerat idolorum. omnis enim, qui peccatum facit, de diqui te ob praesentium tantum rerum 78 promissa venerantur. Recipe filium poenisuum. uenimus ad patrem, quando a porcorum recedimus pastione, secundum illud: statim ut conuersus ingemueris, saluus eris. Cumque adhuc longe esset, uidit eum pater eius et misericordia motus est. antequam dignis operibus et uera paenitentia ad patrem rediret antiquum, deus, apud quem cuncta futura iam facta sunt et qui omnium est praescius futurorum, ad eius praecurrit aduentum et per uerbum suum, quod carnem sumpsit ex uirgine, reditum filii iunioris anticipat. Et procurrens incubuit super collum ipsius. ante uenit ad terras, quam ille domum confessionis intraret, incubuit super collum ipsius, id est corpus sumpsit humanum, et, sicuti super pectus Iohannes recubuit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tus est : non est dilestio : per fecta quippe dilectio : foras mittittimorẽ : No
qui diligit: nonideo imperata custodit quia auttimorȩ poenarũ uut pre¬
mii auiditate compellimur sed quiahoc ipsũ quod cdõ iub&ur est obti¬
mũ : sensus itaqs est  quaenti exludaeis obpresencia tantũ bona cedi ol¬
sequio non recedunt: & ego xgestate conficior surgens ibo cdpaetrẽ
meũ: puldire ait surgens poetrę quippe cbsente nonstecerat : pecca¬
torũ lacore : stare lustorũ est: ad morsendici dẽ : tuuero hic stamecũ
& incentesimo tricesimo tercio psalmo: ec cenunc benedieite ho omsser
uidñi : quistatis indo modñi: ad bene distionẽ dñi stantes ꝓph&ce indomo
dñi cobartatur: & dicam illi: pect̾ peccaui incaelo: & corcete : loem non
indignus uocari filiustuus: peccauerat in calũ qui hierusudem c̃oaelesti
reliquerat matre: peccauerat corã patre : qui conditore deserco sue¬

Expanded text:
tus estnon est dilectio. perfecta quippe dilectio foras mittit timorem. nam tus estnon est dilectio. perfecta quippe dilectio foras mittit timorem. nam qui diligit, non ideo imperata custodit, quia aut timore poenarum aut praemii auiditate conpellitur, sed quia hoc ipsum, quod a deo iubetur, est optimum. sensus itaque iste est: cquanti ex Iudaeis ob praesentia tantum bona a dei obsequio non recedunt, et ego egestate conficior Surgens ibo ad patrem meum. pulchre ait \'surgens\'; patre quippe absente non steterat. peccatorum iacere, stare iustorum est. ad Moysen dicitur: tu uero hic sta mecum; et in centesin domo domini cohortatur. Et dicam illi: pater, peccaui in caelum et coram te; iam non sum dignus uocari filius tuus. peccauerat in caelum, qui Hierusalem caelestem reliquerat matrem; peccauerat coram patre, qui conditore deserto fue
Abbreviated transcription (Latin):
re umatoria bucoli corũ uersuũ uerba cantare tenere uirgiliũ pid
quod in pucris necessitatis est crimen insefacere uoluntatis.: cauendum
ixitur necaptiuã hebere ulimus uxore : nehnidolo recumbaemus: aut
si forte suerimus emore decepti mundemus eam &omne sordiũ orrore
õi uni carmina idolorũ locudes cõposita ccudierit ꝑsonare:: Inse au
conuet sus dyxit quaentimer cennuni in domo poetqsmei hocbundent pane
egocuteꝰ hic facmepereo: Merceinarius secundumuliũ intellestũ eos unimad¬
uertimus xiudais : quiob presentiã tantã bone legis precepta custodia
idest iustisunt & miscri cordes : non ipsam iusticiam & obipsũ misericor¬
diebonũ sedut cdo terrene fertilitates & longeuite pͥmiũ consequan¬
tur quiccutẽ ista desiderat me tucom pellitut adobscquiũ precepto¬
rũ : neeorũ preuaricatione quelussacs̃ careat concupitis Porro ubime¬

Expanded text:
re, amatoria bucolicorum uersuum uerba cantare, tenere Vergilium et id, re, amatoria bucolicorum uersuum uerba cantare, tenere Vergilium et id, quod in pueris necessitatis est, crimen in se facere uoluntatis. cauendum igitur, ne captiuam habere uelimus uxorem, ne in idolio recumbamus; aut, si certe fuerimus eius amore decepti, mundemus eam et omni sordium horrore m ex uoce Christiani carmina in idolorum laudes conposita audierit personare. In se autem conuersus dixit: quanti mercennarii patris mei abundant pane, ego autem hic fame pereo! mercennarios secundum alium intellectum eos aduertimus ex Iudaeis, qui ob praesentia tantum bona legismisericordiae bonum, sed ut a deo terrenae fertilitatis et longae uitae praemium consequantur. qui autem ista desiderat, metu conpellitur ad obsequium praeceptorum, ne eorum praeuaricatione, quae iussa sunt, careat concupitis. porro, ubi me
Abbreviated transcription (Latin):
unguiũ more ferro agutissimo desecamus unde & ccpostolus pib& nelnido¬
lo quis recũ bat dicens: uid&e cutẽ nehaee licencia ur̃a offendiculum
fict in fir mibus : sienĩ quis uiderit eũ quihacb& sciencicẽ Inqdolio recubentt̃
non ne cons cienciatdus cũ sit hi firma aedificabitur aede dendũ dolorius est
peribit qui ln firmus est intue sciencie frater proptꝰ quexps mortuus est¬
Nonne tibiuidecur subidus uerbis dicere neleges philosphos oratoreipoe¬
tas ne ingorũ leccione requiescas: Nec nobis blandeamur sibis ques seypta
noncredimus cumuliorũ consciencice uulner&ur &putemur ꝓbare que
dum legimus non repbamus cdio quinquale ent ut aestimemus aepostolãeh
qui ues cebatur inidolec sciencias conꝓbasse &cũ dixisse ꝑfestũ queniscir&
idolottis manducare absit ut deore xp̃i cno son& iuppiter omp̃s & me
am seccer dotesdi omissis euuangeliis & ꝓph&is uidemus commedias lege¬

Expanded text:
unguium morem ferro acutissimo desecamus. unde et apostolus prohibet, ne in idounguium morem ferro acutissimo desecamus. unde et apostolus prohibet, ne in idolo quis recumbat, dicens: uidete autem, ne haee licentia uestra offendiculum fiat infirmibus si enim quis viderit eum qui habet scientiam in idolio recumbentem nonne conscientia eius cum sit infirma aedificabitur ad manducandum idolothyta et peribit innonne tibi uidetur sub aliis uerbis dicere, ne legas philosophos, oratores, poetas, ne in eorum lectione requiescas? nec nobis blandiamur, si his, quae sunt scripta, non credimus, cum aliorum conscientia uulneretur et putemur probare, quae, dum legimus, non reprobamus. alioquin quale erit, ut aestimemus apostolum eius, qui uescebatur in idolio, scientiam conprobasse et eum dixisse perfectum, quem sciret de idolothytis manducare? absit, ut de ore Christiano sonet \'Iuppiter omnipotens\am sacerdotes dei omissis euangeliis et prophetis uidemus comoedias lege
Abbreviated transcription (Latin):
ta : nihil ediud nisi in ane sonũ & sermonũ crepitũ suis lestoribus tribuur
Nulla ibi saturitatis ueritas nullec iusticia refestioreppentur : studiost earũ
infocme ueri in uirtutũ penuriae ꝑseuerant : hulus sapientia trpus &
utero nomio submulieris captiue figura discribitur : Dequa diuina uox p̃¬
cepit ut susrahelitis eam hebere uoluerit uxorem: caluiciũ ei faciat un¬
gues presc& : pilos uufer& : & cã mund fuerit effesta : tunctranseo
uistoris umplexus : haec sisecundũ litteram intellegimus non neridiculas̃
Itaq a nos hoc feccere solemus quando philosophos legimus: quaen do li ma¬
is nr̃as libriueniunt sccpientia seculcris : siquid in eis utile repperim
adnram docgia conuertimus : siquid uero suꝑfluũ doidolis: decemore
decura seculariũ rerũ : hec radimus : his caluiciũ incidimus: Haec in

Expanded text:
ta, nihil aliud nisi inanem sonum et sermonum strepitum suis lectoribus tribuunt: ta, nihil aliud nisi inanem sonum et sermonum strepitum suis lectoribus tribuunt: nulla ibi saturitas ueritatis, nulla iustitiae refectio repperitur. studiosi earum in fame ueri, in uirtutum penuria perseuerant. huius sapientiae typus et in Deuteronomio sub mulieris captiuae figura describitur, de qua diuina uox praecipit, ut, si Israhelites eam habere uoluerit uxorem, caluitium ei faciat, ungues praesecet, pilos auferat et, cum munda fuerit effecta, tunc transeat in uictoris amplexus. haec si secundum litteram intellegimus, nonne ridicula sunt? atqui et nos hoc facere solemus, quando philosophos legimus, quando in manus nostras libri ueniunt sapientiae saecularis: si quid in eis utile repperimus, ad nostrum dogma conuertimus, si quid uero superfluum, de idolis, de amore, de cura saecularium rerum, haec radimus, his caluitium indicimus, haec in
Abbreviated transcription (Latin):
emus infilio minore compl&um: substancia suã in regione princii
perdit : & post ꝑditas feccultates missus cdporcos azestate contabuit :
cedusũ sui ꝓuocant quibus ideo luxdriosus udalescens non poterat sacturarȩ
quia semꝑ uoluptas fecmem sui hed& : & trans acta non saciat: & scctanas
cum aliquẽ suec arte decepent : & ꝓpriũ eiinposuent iugum : ultra ud
uiciorũ habundantia non ꝓcurat sciens esse lam mortuũ: sicuti mul¬
os idolatras uidemus pan̾nis miseria agestate confestos. husu
in quibus ꝓph&icus sermocompl&ur: omnibus mero ricibus dantur
mercedes : tuccutem dedisti mercedes omnibus ematoribustius &no
accepisti mercedes: possumus ccutem & aditer siliquees intꝰ procam: Demo¬
nũ cibus est carmina po&urũ : secularis sapientia rahoricorũ pompa
uerborũ : Hac suo om̃s succuitate delestant &dum autes uersibus dul¬
cimo dulcctione correntibus capiunt cenimaꝰ quoq pen&r̾cnt & peccato

Expanded text:
emus in filio minore conpletum. substantiam suam in regione principis emus in filio minore conpletum. substantiam suam in regione principis perdidit et post perditas facultates missus ad porcos egestate contabuit. dad usum sui prouocant. quibus ideo luxuriosus adulescens non poterat saturari, quia semper uoluptas famem sui habet et transacta non satiat. et satanas, cum aliquem sua arte deceperit et proprium ei iugum inposuerit, ultra ad uitiorum abundantiam non procurat sciens esse iam mortuum, sicuti multos idolatras uidemus pannis, miseria, egestate confectos. hi sunt, in quibus propheticus sermo conpletur: omnibus meretricibus dantur mercedes, tu autem dedisti mercedes omnibus amatoribus tuis et non accepisti mercedes. possumus autem et aliter siliquas interpretari. daemonum cibus est cafmina poetarum, saecularis sapientia, rhetoricorum pompa uerborum. haec sua omnes suauitate delectant et, dum aures uersibus dulci modulatione curren
Abbreviated transcription (Latin):
quod ccuteccit unide principibus. pluresesse intellegendu est quiꝑ istũ uoli¬
ut uerem & diuersorũ fraude uitiorũ genus hominũ suȩ subiciant seru
quimisit illum inagrosuo ut peescer& porcos : animo iumundum: quod ceno &
sordibus delestatur: Talis est demonu multitudo qua ꝑi dolee manufasta
cruore pecddum &uistimis paescitur : & nouissime peginatiorȩ quad am hos¬
tia ipsius hominis morte scturatur. misitergo eũ in possessione succ̃ : idẽ
suũ fecit esse facmulũ : ut pascer&ur porcos: Immolensei cenimee succ̃: &
cupiebat sacturare uentrẽ suũ desiliquis porcorũ : a nemo illidabat:
Id est quod in ezeduide cum increpatione dicitur ad hierusalem & fac¬
tumẽ inteꝑuersum ultra mulieres Infornication&ua: & poste non sun
fornicate In eo quod de disti mercedes & mercedes tibi non sunt date : Ai¬

Expanded text:
quod autem ait \'uni de principibus: plures esse intellegendum est, qui per istum uoliquod autem ait \'uni de principibus: plures esse intellegendum est, qui per istum uolitent aerem et diuersorum fraude uitiorum genus hominum suae subiciant seruituti. Qui misit illum in agro suo, ut pasceret porcos. porcus animal inmundum, quod caeno et sordibus delectatur. talis est daemonum multitudo, quae per idola manu facta cruore pecudum et uictimis pascitur et nouissime saginatiore quadam hostia, ipsius hominis morte, saturatur. misit ergo eum in possessionem suam, id est suum effecit esse famulum, ut pasceret porcos immolans eis animam suam. Et cupiebat saturare uentrem suum de siliquis porcorum, et nemo illi dabat. id, quod in Ezechiele cum increpatione dicitur ad Hierusalem: et factum est in te peruersum ultra mulieres in fornicatione tua, et post te non sunt fornicatae in eo, quod dedisti mercedes, et mercedes tibi non sunt datae, uid
Abbreviated transcription (Latin):
tre acceperat sacultates : ut in uisibiliuelus ꝑ eaq̃s sunt uisi bilice cognos cer&
&expul diritudine creaturarũ consequenter intellegerit ereatorem qui uerita¬
tem in in iusticia dagnens & ꝓdõ ido lacolens : Nuturebona uniuersa c
famis uedida ꝑregione illam: omslocus que patre incolimus ubsentifamis
puenuriee agestatis est. faeniss aute etae ket ccceluc̃ uilide hec estre¬
go dequa dicitur ꝑ proph&am qui hecbitatis in regione abremortis lu
ful gebit suꝑuos: & tl contra aliuest regio quec posses suri sunt mundocorde at¬
q uiuentes quã sc̃s desiderat dicens credo uiderebona dĩ In regione uiuenciũ:
& ipsecaepit egere : & habiit & coniunexit se unide principibus regionisillius : de¬
sertonbtricio quiad primã uocem bona ei suerat cunsta largitus. Iuncxi
principimundihulus id est diabulor estori tenebrarũ istarum quemnone
inimi cũ hominem nunc iudicem iniquitatis nunc dracone nunc satanan
than: nunc tenninim : & inultis uliis uocabdlis scriptura cognominat

Expanded text:
uae sunt uisibilia, cognosceret et ex pulchritudine creaturarum consequenter intellegeret creatorem. qui ueritatem in iniustitia detinens et pro deo idola colens naturae bona uniuersa cofames ualida per regionem illam. omnis locus, quem patre incolimus absente, famis, penuriae, egestatis est. famis autem μετά ἐκτάσεως ualidae haec est regio, de qua dicitur per prophetam: qui habitatis in regione umbrae mortis, lux fulgebit super uos. at contra... alia est regio, quam possessuri sumus mundi corde atque uiuentes, quam sanctus desiderat dicens: credo uidere bona domini in regione uiuentium. Et ipse coepit egere et abiit et coniunxit se uni de principibus regionis illius. deserto nutricio, qui ad primam uocem bona ei fuerat cuncta largitus, iunxit se principi mundi huius, id est diabolo, rectori tenebrarum istarum, quem nunc inimicum hominem, nunc iudicem iniquitatis, nunc draconem, nunc satan, euiathan, nunc tenninim et multis aliis uocabulis scriptura cognominat.
Abbreviated transcription (Latin):
pec catores qui cũ dño uescebantur. & nunc fuerint dicente scriptura : non
est uestigil pendens exisrł̃: quoe siuero & matheus non acircũcisione fuerit pub¬
licanus : &ille quicũ phacrisdeo intemplo orans oculos aed celã non audebat
erigere non ex irł fuerit publicanus : hic nonlucas memora & añ populus au¬
diens & puplicani iustificauer dñm babtigacti babtismũ lobannis: Aut cuiquã
credbile possit uideri & hnicũ templũ in gressum. ccut dñm cum ahnicis habu¬
isse conuiuiũ. cum idmaxime cauerit: nelegẽ soluere uideraur: & primũ ue¬
nerit adoues ꝑditas domus isnł : chananee quoq deprecanti ꝓfilia salute

Expanded text:
peccatores, qui cum domino uescebantur, ethnici fuerint dicente scriptura: non peccatores, qui cum domino uescebantur, ethnici fuerint dicente scriptura: non erit uectigal pendens ex Israhel; quasi uero et Mattheus  non ex circumcisione fuerit publicanus et ille, qui cum pharisaeo in templo orans oculos ad caelum non audebat erigere, non ex Israhel fuerit publicanus ac non Lucas memoret: et\' omnis populus audiens et publicani iustificauerunt dominum baptizati baptismo Iohannis, aut cuiquam cre- \' dibile possit uideri ethnicum templum ingressum aut dominum cum ethnicis habuisse conuiuium, cum id maxime cauerit, ne legem soluere uideretur, et primum uenerit ad oues perditas domus Israhel, Chananaeae quoque deprecanti pro filiae salute
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdite que pastoris umeris reucta : aic draginae quoc mulier acc
lu mene  ꝑquȩ siuit : & inuenta ea uicinas ud laiticom conuocauit dicens:
Congratula mini mihi quia in uenidraeginã quã ꝑdideram. tercia uero
rũ siliorũ dequa ut dispotarem pacuca iusisti : & deoue quidem cͦdra¬
ma : lic&ud unũ ꝑtincant intellestũ non est istius temporis dispetatio: hoc
tantũ dix isse sufficiat ob id hces pecrabolas esreꝓpositas : ut quo modo ibi
hniuencione pecoris & dracgmae laicia est uangelorũ: &circãmanentiũ uici¬
narũ : sic inpublicanorũ peccatorumq poenitencia omniũ debere essel&¬
ciam. quibus non sit necessaria poenitencia : unde uebemter admiror ter¬
tulianũ In eolibro quom depudicitia coduersum̃ poenitentiã sempsit: & sente¬
ciã u&erem noua oppinione dissoluti hoc uoluisse sentire qđ puplicani &

Expanded text:
perditae, quae pastoris umeris est reuecta, alia dragmae, quam mulier accenso perditae, quae pastoris umeris est reuecta, alia dragmae, quam mulier accenso lumine perquisiuit et inuenta ea uicinas ad laetitiam conuocauit dicens: congratulamini -mihi, quia inueni dragmam, quam perdideram, tertia uero duorum filiorum, de qua ut disputarem pauca, iussisti. Et de oue quidem ac dragma, licet ad unum pertineant intellectum, non est istius temporis disputatio; hoc tantum dixisse sufficiat ob id has parabolas esse propositas, ut, quomodo ibi in inuentione pecons et dragmae laetitia est angelorum et circum manentium uicinarum, sic in publicanorum peccatorumque paenitentia omnium debere esse laetitiam, quibus non sit necessaria paenitentia. unde uehementer admiror Tertullianum in eo libro, quem de pudicitia aduersum paenitentiam scripsit et sententiam ueterem noua opinione dissoluit, hoc uoluisse sentire, quod publicani et
Abbreviated transcription (Latin):
bis pcrit maledistũ  ut nos comale disto legis absoluer& : patri fastus obe¬
diens usq ud mortem: Nidopere compler& quod cente exꝑsona media¬
toris suerat deprecatus dicens: pater uolo ut quomodo ego &tu unũ
sumus : asti in nobis unu̾ sint : Ergo qui aed hoc uenerat. ut quoderat
in possibile legis quia nemo ex ea iustificabatur ineffebili misericordia
ei qui euuungeliee sollicita mente ꝑlegerit : quo modo &Ci buscius
& potus &de ambulatio &umuer sa quo gessit sedutis hominũ procur ar &:
hocuidentes scriboce & phocriscei aduersu legemcũ facere dicebant: et¬
cehomo uorax &uini potator: amicus puplicanorũ &peccatorũ : Nic̃
&ante reprehenderant. qua recurar& insabbatis dñs: ergo ut hanc
eorum acusationem dementiratione superar& : tres parabolis posuit
cquibus una st nona ginta nouem ouiã inmontibus rdistarũ : & unius

Expanded text:
bis fieret maledictum, ut nos a maledicto legis absolueret patri factus oboebis fieret maledictum, ut nos a maledicto legis absolueret patri factus oboediens usque ad mortem, et id opere conpleret, quod ante ex persona mediatoris fuerat deprecatus dicens: pater, uolo, ut, quomodo ego et tu unum sumus, et isti in nobis unum sint? ergo, quia ad hoc uenerat, ut, quod erat inpossibile legis, quia nemo ex ea iustificabatur, ineffabili misericordiaei, qui euangelia sollicita mente perlegerit, quomodo et cibus eius et potus et deambulatio et uniuersa, quae gessit, salutem hominum procurarint. hoc uidentes scribae et pharisaei aduersum legem eum facere dicebant: ecce homo uorax et uini potator, amicus publicanorum et peccatorum. nam et ante reprehenderant, quare curaret in sabbatis dominus. ergo, ut hanc eorum accusationem clementiae ratione superaret, tres parabolas posuit, e quibus una est nonaginta nouem ouium in montibus relictarum et unius
Abbreviated transcription (Latin):
mortabidrimine tenebatur : nullecuenie penitencia lgxabatur ccerimine
oculum poculo : dentem ꝓdente : animam ꝓanima iubebatur exsoluoreo
a austerstatem legis: euuangelu gratieo temperauit⁊ undonae dauaes ir
edosas stribens : gracio uobis inquid a paxudo pectre adño tae & qua¬
ciao que non gemerito resributa: sed edonante concessa est u pone uutbquis
o onliaoti do sumus: hecbentes ꝓpiciatorem dnimiħm quido nauit nobis
delistanra & deleuit quoderat crirogra fhũ mortis contranos affgce s
Vlud eruci : a principatus & potestates fecit ostentui: trud phiconssasuis
ligno ÷ quie autepot est malor et̃ dem cia quec ut siliuidibg minis fidus
nas ceraut e decem mensum scestidia sustiner& paertus depeaoles cedueo
tas inuolur aur parinis  subicendiur parentibus ꝑsinguladuedo de pronta¬
tes nsod post contumelias uocumuluphacs a flagella: crucis quoꝙ prono¬

Expanded text:
mortali crimine tenebatur, nulla uenia paenitentiae laxabatur a crimine, mortali crimine tenebatur, nulla uenia paenitentiae laxabatur a crimine, oculum pro oculo, dentem pro dente, animam pro anima iubebatur exsoluere. et austeritatem legis euangelii gratia temperauit. unde et Paulus ad ecclesias scribens: gratia uobis, inquit, et pax a deo patre et domino Iesuia, quae non ex merito retributa, sed ex donante concessa est; pax uero, qua reconciliati deo sumus, habentes propitiatorium dominum Iesum, qui donauit nobis delicta nostra et deleuit, quod erat chirographum mortis contra nos, adfigens illud cruci, et principatus et potestates fecit ostentui triumphans eas in ligno. quae autem potest maior esse clementia, quam ut filius dei hominis filius nascertum, inuolueretur pannis, subiceretur parentibus, per singulas adoleret aetates et post contumelias uocum, alapas et flagella crucis quoque pro no
Abbreviated transcription (Latin):
similitudo platasit : scnbe & sfecn sccei musitabant dicenttes. que re hic pec¬
catores recipit &uesaitur cũ eis : superior quippe sermo promiserat¬
om̃s inuidiccur quos legis precepit ddcm narent . corũ consabulationem
atq conuistũ dñs non uitar& & haclucas : caterũ matheus italoquitur
cum autẽ discumberent indomo: ec ce multipeccatores &puplicani ueni¬
entes recumbebant colbr & cum discipulis dus : qđ uidentes funsecei dicebaꝵ
discipul is illius : quore cũpuplicanis & peccatoribus manduca t magister
quiuudiens dixit: non necessehabent sani medicũ sed male habentes : euntes
dutem discite quid sit : miseri cordiã uolo & non sacrificiũ : nonueni uocare
iustos sed peccatores: marcus quoꝗ incadem uerba consentit: ꝓtcur ut
diximus omnis glege questio nascebatur : lex quippe iustitenax derdedsica
non babebect: sed quicãꝙ cedulter: homicideo fraudator : & utbreuiter dica

Expanded text:
similitudo prolata sit. scribae et pharisaei mussitabant dicentes: quare hic pecsimilitudo prolata sit. scribae et pharisaei mussitabant dicentes: quare hic peccatores recipit et uescitur cum eis? superior quippe sermo praemiseratpraecepta damnarent, eorum confabulationem atque conuiuium dominus non uitaret. et haec Lucas; ceterum Mattheus ita loquitur: cum autem discumberent in domo, ecce multi peccatores et publicani uenientes recumbebant cum Iesu et discipulis eius. J quod uidentes pharisaei dicebant discipulis eius: qqui audiens dixit: non necesse habent sani medicum, sed male habentes. euntes autem discite, quid sit: misericordiam uolo et non sacrificium. non ueni I uocare iustos, sed peccatores. Marcus quoque in eadem uerba consentit. igitur, ut diximus, omnis ex lege quaestio na- I scebatur. lex quippe iusti tenax clementiam non habebat, sed, quicumque adulter, homicida, fraudator et, ut breuiter dicam,
Abbreviated transcription (Latin):
pe regionis preponitur porcis su liquiͥs comedit: ad patre red
Ineuuangelio plenius explicantur: addis ii suꝑ scito multos diuersa
sed quero quomodo ludaico populo possit abtan.: Eepe tot unnis seruio
cibi &nũ que mandatũ tuũ preeriui. &num quũ de distimihiedum ut
cum amicis meis epulurer. & illud filitu mecues semꝑ. & otnea mia
tua sunt : siccutem magis delusto &peccatore uoluerimus ee purabolĩ
lusto non poterit conueiuiri: ut desalute edterius & sratris naxime con¬
tristetur: sicnim inuidia diaboli mors intrauit in orbenuerratã : &
imitantur eũ qui sunt expaerte ipsius. nũquu ꝑso  iustiuiam inmanis
obstiterit solusq liuore cruciatus l&icia domus inter ei senoluint
itaq sicut inc&eris parabolis quie non sunt asaluatore deserta. quã
obcaus andistaesint solemus inquirere: tta & li hac facere dehomi¬
quaer edĩs istius modi uerba proruperit & obquã intes gationẽ responsionis

Expanded text:
pe regionis praeponitur porcis, siliquas comedit, ad patrem redin euangelio plenius explicantur\'. addis insuper: \'scio multos diuersauio tibi et numquam mandatum tuum praeteriui, et numquam dedisti mihi haedum, ut cura amicis meis epularer, et illud: fili, tu mecum es semper et omnia mea tua sunt. si autem\', ais, \'de iusto et peccatore uoluerimus esse parabolam, iusto non poterit conuenire, ut de salute alterius, et fratris maxime, contristetur. si enim inuidia diaboli mors introiuit in orbem terrarum et imitantur eum, qui sunt ex parte ipsius, numquam personae iusti tam inmanis i rigidus obstiterit solusque liuore cruciatus laetitiae domus interesse noluerit\'. Itaque, sicut in ceteris parabolis, quae non sunt a saluatore dissertae, quam ob causam dictae sint, solemus inquirere, ita et in hac facere debemuquare dominus in istiusmodi uerba proruperit et ob quam interrogationem responsionis
Abbreviated transcription (Latin):
ronsee tu quotibi blli iudons quca faunctũ uocaqs nomins quasi non
alucus ideodicatur quod minime luccat & ptorce abeo quod ne quecquam
pcercant echeume ni defuriae & uulgo & hopes uocentur ar gentei
quod si lndes scꝯpcione soedorum semꝑ irascens: Iaite cum ꝑsio cantabo:
for mosum te obtent generu̾rex & regina puelle terapient: quic quid
calca uenstu roscefi& : decbotamen consiliũ quibus cobsconditis possis
pulchior apparari : nasus non uideatur in faciem: sermo non son&
cello quendum: atq ita & sor mosus uideri potens & dentrtuss:¬

Expanded text:
o tibi bellus uideris, quia fausto uocaris nomine? quasi non et lucus ideo dicatur, quod minime luceat, et Parcae ab eo, quod nequaquam parcant, et Eumenides Furiae et uulgo Aethiopes uocentur argentei. quodsi in descriptione foedorum semper irasceris, iam te cum Persio cantabo formosum: te optent generum rex et regina, puellae te rapiant: quicquid calcaueris tu, rosa fiat. Dabo tamen consilium, quibus absconditis possis pulchrior apparere: nasus non uideatur in facie, sermo non sonet ad loquendum, atque ita et formosus uideri poteris et disertus
Abbreviated transcription (Latin):
ser monis triens ferre nom posse: melius urbitratus estta ceue quẽn idpoime¬
se i quod logenti facer& questione  ad sũ ma si cuti nos labd ia ud initaã
habenus interbecciones quusdam ut in sultando dicamus ua & in udmiran
dentibus sp̃m courtamus & cogimus insunandũ est : Itahebrei interre¬
liquas ꝓpn &cctes lingusuxe haebent inter lestionẽ: ut quando uo lunt
in t̃lestio de precantis est : siex his duobus uelis compositũ uerbum foccere:
dicis osienna siue ut nos loquimur ossanna mediee uocoli littera helisa
sicuti seccore solemus in uersibus quando me ne incepto desistere uista
ş candimus men incepto: alepli quippe litteram primam uerbi sequentis
ex tremco ꝓpriis uerbi inueniens edusit : qua pp̃t ut ad questionis originẽ
cuertamur : ubinos legimus inlatino odneseduũ fac odñe bene conpl¬
ce benedistus quiuenit in nomine dñi iuxta hebreu̾ sensum legere possu¬
saluũ autẽ stoc dicitur : ut subaudiamus populũtuu isrł : siue generaliter

Expanded text:
sermonis transferre non posse, melius arbitratus est tacere, quam id ponere quod legenti faceret quaestionem. 5. Ad summam, sicuti nos in lingua Latina habemus interjectiones quasdam, ut insudentibus spiritum coartamus et cogimus in sonandum \'st\', ita et Hebraei inter reliquas proprietates linguae suae habent interiectionem, ut, quando uolunt interiectio deprecantis est. si ex his duobus uelis conpositum uerbum facere, dices \'osianna\' siue, ut nos loquimur, \'osanna\' media uocali littera elisa, sicuti facere solemus in uersibus, quando meneincepto desistere uictam scandimus \'men incepto\'. aleph quippe, littera prima uerbi sequentis, extremam prioris uerbi inueniens exclusit. quapropter, ut ad quaestionis originem reuertamur, ubi nos legimus in Latino : odomine. saluum fac, odomine, bene conplace; benedictus, qui uenit in nomine domini, iuxta Hebraeum sensum legere possu\'saluum\' autem \'fac\' dicitur, ut subaudiamus \'populum tuum Israhel\' siue generaliter
Abbreviated transcription (Latin):
ne sunt: & dixitilli adulescentior pccter decmiln portionẽ substantiae que
rnt contuigit : substanciad̃ est omne quod uiuimus : sapimus eo gtamus : Inuer¬
bic ꝓrumpimus : hoc dẽ quediter uniuersis sed commune lurgitus est etuuconi¬
gelista dicentt: erat lupuera q̃uinluminat omnẽ hominẽ uenientebiinũ¬
dum isteest dexter oculus quiabs candedis obserucandus est & lucernacos¬
poris: hoctalentũ qđ non est in sudorno colligictũ : idest deligate otiose qrt mastan¬
demis. nec interra desodiendu: torrenis seilico cogitatioribus obseuo idior
uera unus quiꝗ  non eximperiodi sedex obiequio suo d est ibois aistaremus
ued q uoluntare utiu tus haber & locũ: ut caeris animentibus distareons
Dui udduam plũ di ꝑinissum est nobis facere qđ uelimus n dinde gimuplcos duces

Expanded text:
 Et dixit illi adulescentior: pater, da mihi portionem substantiae, quae me contingit. substantia dei est omne, quod uiuimus, sapimus, cogitamus, in uerba prorumpimus. hoc deus aequaliter uniuersis et in commune largitus est euangelista dicente: erat lux uera, quae inluminat omnem hominem uenientem in mundum. iste est dexter oculus, qui ab scandalis obseruandus est; haec lucerna corporis; hoc talentum, quod non est in sudario conligandum, id est delicate otioseque tractandum, nec in terra defodiendum, terrenis scilicet cogitationibus obscurandum. uiueret unusquisque non ex imperio dei, sed ex obsequio suo, id est non ex necesed ex voluntate, ut virtus haberet locum, ut a caeteris animantibus distaremus, dum ad exemplum Dei, permissum est nobis facere quod velimus. Unde et in peccatores
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ inter praatione consenserat ut nobis manifestir ecribu
ibiautem septue ginta c̃ & ille obscoro transtuller ct ibitu
teris sediciombus ũticaoi inter pr&eaentibus in hebreo scribitur
annauerum ita utha principio edeph habeath nonoc eth exquo ceñ ceduertinus
si gxideph scribatur ienna siguificari obsecro ⁊ sicaatt ebethee coniunstio¬
nem siue bnt̾ leccionẽ quece apud gecos ponitur ati & estin cũi coriaticu¬
lus int̃pr&cctionẽ latinus sermo non exprimit: sed qm eminutie &ustiusrno¬
di di potationis archecnđ pp̃t barbaenec lingue punter ccllitterarũ legen¬
ti molestia tribuunt: ced xplenandi cumpendiũ uenio: ut dican decent e¬
simo septimo decimo psalmo qui manifeste dexpopeboaẽ er ee lubruetoiois to

Expanded text:
omnium interpretatione consenserat, ut nobis manifestiorem tribUbi autem Septuaginta, ὦ, et ille, Obsecro, transtulerunt, Aquteris Editionibus ὦ δὴ interpretantibus, in Hebraeo scribitur ANNA: verum ita ut in principio ALEPH habeat, non HE. Ex quo animadvertimus, si ex ALEPH scribatur ANNA, significari obsecro; sin autem ex HE, esse conjunctionem, sive interjectionem, quae apud Graecos ponitur δὴ, et est in σῶσον δὴ, cujus interpretationem Latinus sermo non exprimit. 4. Sed quoniam hae mindi disputationis arcanum propter barbariam linguae pariter ac litterarum legenti molestiam tribuunt, ad explanandi conpendium uenio, ut dicam de centesimo septimo decimo psalmo, qui manifeste de Christo
Abbreviated transcription (Latin):
pr&um oppinio degerendo quo fcccilius qui suꝑ hoc senciendum sit
perare benedictus quiuenit in nominedñi : In bebreo legiut an noud¬
iai osienna unna udonai ceslianna baruch aebbasen aedonai qr
aequila simmachus theudocio & quinta edicione quid in loctino mutare

Expanded text:
pretum opinio digerenda, quo facilius quid super hoc sentiendum sit, pretum opinio digerenda, quo facilius quid super hoc sentiendum sit, pera; benedictus, qui uenit in nomine domini, in Hebraeo legitur: anna adonai, osianna, anna adonai, aslianna; baruch abba basem adonai. quod Aquila, Symmachus, Theodotion et quinta editio, ne quid.in Latino mutare
Abbreviated transcription (Latin):
par deuid uero in hoc loco non esse nomen inseru
ommibus ꝑcctee. a i oppinatis ossaenna gloriom dici porroglorice
fonte mude ab cuuangelistis sũptã est recurramus: Nicem quo¬
modo illud nequdngrecis neq in latinis codicibus possumus inuenire
ut compler&ur id qđ dictũ est ꝑ prophaaos quana garoeos uocabitia
& illud exegepto uoaui filid meũ : ita & nunc exhcͥureis codicibus
ueritas exprimenda est undeinbane uocem uulgus & maxime con¬
sona inesa interse paruulorũ turba ꝓruperit: dicete matheor
bat aute quae prece debat & quesequebantur clamabant dicentes
ossanna filiodauid benedictur quiuenit in nomine diti ossanna in ex¬
lsis : Iohannes quoque pariuoci consentit : & clamabant osian
benedistus quiuenit In nomine dñi rexisrł : solus lucas uerbum os san
na non posuit inrediqua inter pr&cctionis parte consenciens benedic¬
tus qui uenit rexi nominedm pax in coelo & gloria in exclsis Ig¬
tur ut diximus ipsa hȩbrete uerba ponenda sunt : & ommũ inter¬

Expanded text:
omus BETH. David vero in hoc loco non esse nomen insertum, omnibus patet. Alii opinati sunt, Osanna, gloriam dici. Porro gloria fontem, unde ab Evangelistis sumptum est, recurramus. Nam quomodo illud neque in Graecis, neque in Latinis codicibus 65 possumus invenire, Ut compleretur id quod dictum est per Prophetas: Quoniam Nazaraeus vocabitur ; et illud: ex Aegypto uocaui filium meum, ita et nunc ex Hebraeis codicibus ueritas exprimenda est, unde in hanc uocem uulgus et maxime consona inter se paruulorum turba proruperit dicente Matheo: turbae autem, quae praecedebant et quae sequebantur, clamabant dicentes: oslsis. Iohannes quoque pari uoce consentit: et clamabant: osanna, benedictus, qui uenit in nomine domini, rex Israhel. solus Lucas uerbum na, non posuit, in reliqua interpretationis parte consentiens: Benedictus qui venit rex in nomine Domini, pax in coelo, et gloria in excelsis. . Igitur, ut diximus, ipsa verba Hebraea ponenda sunt, et omnium Inter
Abbreviated transcription (Latin):
tuus fuerat & reuxxit. perierat &inuentus ẽ Considamus igitur & nosui¬
uere nosposse ꝑ poeniteneia. qui fucramus mortiu ꝑdelista. & hic quidem ipse
silius reuertitur. insupenoribus uõ inpue scilic& & indragma quod erat asi¬
tur. a quod perierat inuenitur. & similitres parabole sinedccuduntur dũ
& lnista.  ponitur penerat &inuentus est ut & intellega mus diuersis
ion ambigitur: illud est in quolegenti scrupulus mou&ur : curlustu
luti peccatoris inuideat &intantũ iracundia repleatur : ut nec fratiis
misericordiu: nec pitiis precibus : nec totius domus locunditate supere¬
tur: ad qđ breuitꝰ respondimus: omnẽ mundi istius iusticiam ad di
conparationẽ nont̾e iusticiã: quomodo enĩ expeccatis hierusalemlus
tificatur non quod iptã sitiusta sedmaioribus delistis fieent minoradẽ¬
lifta Iusticia itaq echominum uniuersa lusticia nonest do sodiccmus

Expanded text:
tuus fuerat et reuixit, perierat et inuentus est. confidamus igitur et nos uiuere posse per paenitentiam, qui fueramus mortui per delicta. et hic quidem ipse filius reuertitur; in superioribus uero, in oue scilicet et in dragma, quod errarat, adfertur et, quod perierat, inuenitur. et simili tres parabolae fine clauduntur, dum et in ista ponitur: perierat et inuentus est, ut intellegamus diuersis non ambigitur; illud est, in quo legenti scrupulus commouetur, cur iustus saluti peccatoris inuideat et in tantum iracundia repleatur, ut nec fratris misericordia nec patris precibus nec totius domus iocunditate superetur. ad quod breuiter respondebimus omnem mundi istius iustitiam ad dei conparationem non esse iustitiam. quomodo enim ex peccatis Hierusalem Sodoma iustificatur, non quo ipsa sit iusta, sed quo maioribus delictis fiant minora delicta iustitia, ita et hominum uniuersa iustitia hon est, deo