comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hõĩs causa gen̾atum ẽẽ in libris
moysi repetumis dicente beo. Non
est bonum hoĩem eẽ solum faciamꝰ
iouitoriũ sile sibiad adunũtum
s̾mulier data est uiro que gene¬
set ut hõ hoĩ adium̃to foret dem¬
q añquam mnulier formaretur dic¬
tum ẽ de adam Ronẽ inuentus ao¬
uitor similis ili adĩuentum eñ
omo tr̃ dehoie here nõ potͥat. Ex oĩ

Expanded text:
hominis causa generatum esse in libris Moysi reperimus, dicente Domino: Non est bonum esse hominem solum, faciamus ei adjutorium simile sibi . Ad adjumentum ergo mulier data est viro, quae generaret; ut homo homini adjumento foret. Denique antequam mulier formaretur, dictum est de Adam: Non est inventus adjutor similis illi ; adjumentum enim homo nisi de homine habere non pot
Abbreviated transcription (Latin):
q᷑ carroem libalitatem ⁊ beingin¬
tatem nocant. Iusticiamͥ excelsio
uidetur. libalitas gracior. Illa ceu¬
cunt eĩ illi qui eam priniam eẽu
ticie formam ut ueĩ quis nocca
nsi lacessitus ĩiuria. ꝙ euugelii

Expanded text:
amdem liberalitatem et benignitatem vocant: justitia mihi excelsior videtur, liberalitas gratior: illa cencunt enim illi eam primam esse justitiae formam, ut nemini quis noceat, nisi lacessitus injuria: quod Evangelii
Abbreviated transcription (Latin):
uł in bello cuetur abarbaris pacͥam
uł comi deferdit inflos uł aila¬
tromb socios plena iusticie sit iscir
quo consilio defendat atq adiuue
prudencie ac modestie sit itẽꝑtam̃¬
ta ipã sũ priroencia mod̾ scirẽ nonꝑ

Expanded text:
uetur a barbaris patriam, vel domi defendit infirmos, vel a latronibus socios, plena sit justitiae: et scire quo consilio defendat atque adjuveprudentiae ac modestiae sit: et temperantia ipsa sine prudentia modum scire non
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnascitur pͥmo salutem tuer ca¬
lle q̃ noceant expete̾ q̃ ꝓsinrt ut pas¬
tum ut latibula quibus se aꝑiculo
imbribus sole defendant. qd ẽ pru¬
dencie. Succerit quoq ut oĩmi ge¬
uera asanciũ cõgregabilia natura
sint. pͥmo gem̾s sin ac forme con¬
mus armentis equos gregibus
et maxine pares parib delcta

Expanded text:
innascitur, primum salutem tueri, cavere quae noceant, expetere quae prosint, ut pastum, ut latibula quibus se a periculo, imbribus, sole defendant, quod est prudentiae. Succedit quoque ut omnium genera animantium congregabilia natura sint: primo generis sui ac formae cons armentis, equos gregibus, et maxime pares paribus delectari:
Abbreviated transcription (Latin):
men. qd̃ tiluminat oẽm hoĩemue¬
mentem in hũc mũdum. Ipẽ ẽ uoꝰ
qui signat et nimiat multititomẽ
scellarum. Ipẽ est qui celum solus er¬
tendit qui ambulauit tanquam
ĩpummũto suꝑmare. qũ petrus eum
iidit ambulantemet dixit. Domi¬

Expanded text:
men, quod inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum. ipse est dominus qui signat et numerat multitudinem stellarum: ipse est qui caelum solus extendit, qui ambulauit tamquam in pauimento super mare, quando Petrus eum uidit ambulantem et dixit: domi
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃is ariꝰ ĩme multiplicate necessi¬
tuduns p̾strictus affcũ tñ appeti¬
tum rõm obedientẽ p̾buit. Quem
em̃ t̾re sue cogͣconis domus quoq
ꝓpͥe grã nou delc̾taret. Et hũc gͦmł
cebat suoꝵ suauitas. s ĩpncelestis
mouebat amplius. Nõne cõsid̾a¬
bat urorem in becillam. ad iabores
teneram. ad ĩuirias decoram ad ĩ¬
tentuia insolenciũ sũ sũmo nõ
posse duci piculo ⁊ tũ subire ocã qm
excusare consulcius diuidicauit
deude cũ descend̾et mnegyptum
monuit ut dic̾et se sororem ẽẽ nõ
ꝓpͥe saluti suspectas hẽbat egypcõ¬
tum libidines ⁊ tũ p̾ualuit apd̾
eum rõ exeꝙ̃de deuocionis. consi¬
uõ poss illesus man̾e uicit gͥ ap¬
petitum racõ. lobedientẽ sͥ presti¬
tit Capto nepote nõ p̾t̾itis n tot
regum turbatus populis bellum
reppetit uictoria potitus p̾de ꝑtem
cuiꝰ ipẽ fuit auctor recuscuit pro¬
inisso quoq sibi filio. cũ considera¬
ret emortui corporis sui iures de¬

Expanded text:
patris sui ; nonne multiplicatae necessitudinis praestrictus affectu, tamen appetitum rationi obedientem praebuit? Quem enim terrae suae, cognationis, domus quoque propriae gratia non delectaret? Et hunc ergo mulcebat suorum suavitas, sed imperii coelestis movebat amplius. Nonne considerabat uxorem imbecillem ad labores, teneram ad injurias, decoram ad incentiva insolentium, sine summo non posse duci periculo? Et tamen subire omnia, quam excusare consultius dijudicavit. Deinde cum descenderet in Aegyptum, monuit ut diceret se sororem esse, nonpropriae saluti, suspectas habebat Aegyptiorum libidines; et tamen praevaluit apud eum ratio exsequendae devotionis. Consinon posset illaesus manere. Vicit igitur appetitum ratio, et obedientem sibi praestitit. 109. Capto nepote, non perterritus neque tot regum turbatus populis, bellum repetit: victoria potitus, praedae partem cujus ipse fuit auctor, recusavit . Promisso quoque sibi filio, cum consideraret emortui corporis sui vires de
Abbreviated transcription (Latin):
to nunc de accõne uite qͥo
congruat consid̾emus. tri
eluctetur hoc em̃ solum inodo pͦ¬
lnit officia nr̃a illi decoro cõuẽi¬
i. sieĩ appetitus rõm obediat fa¬
ale id quod deceat inoĩbus offici¬
is couruari pot̾ deinde ne maio¬
cepisse. aut magnam infiore desti
illud qĩ fũdam̃tũ ẽ õim ut appeti¬
tus rõm pareat. Secund̾ et tcui
idem ẽ hoc ẽ in utroq mod̾atio. ua¬
cet eĩ apico uos spẽi lib̾alisq pul¬
crituoo hẽtur ⁊ dignitatis conte̾¬

Expanded text:
to, nunc de actione vitae quid congruat, consideremus. Triatus non reluctetur; hoc enim solummodo possunt officia nostra illi decoro convenire. Si enim appetitus rationi obediat, facile id quod deceat in omnibus officiis conservari potest. Deinde ne majocepisse, aut magnam inferiore destitillud quasi fundamentum est omnium, ut appetitus rationi pareat: secundum et tertium idem est, hoc est, in utroque moderatio. Vacat enim apud nos speciei liberalis, quae pulchritudo h
Abbreviated transcription (Latin):
unnes sunt amerore mentem pau¬
lisꝑ aboucant ferinitur eciamo
lugerent obitusq celebrarent ue
imprirdent. Eos em̃ qui in hoc urte
solum uenissent merendos pita¬
bant eos u̾o qui exutius mundi
procellis et fluctib emersissent
ĩiusto gaudio prosequendos as¬
uamus. Non ẽ gͦ graiuis subeintos
meror sin naturam. ne aut excellẽ¬
ciorem aliquam uature excepcõm
nobis arrogare inocamurant o
refugiamus. et inortis. et sit nob̾
p unum mors ita ꝑ inium eciam
resinreocõ nec recusemus erup̃nã
ut ꝓuemamus ad grãm. ueuit eĩ¬
ut leginius xp̃ẽ ut saluũ faceret ꝙ
am mortuoꝵ dom inetur Lapsꝰ
sum in adam de padiso eiectus u
adam mortuus madam. Quem
reuocat nꝰ me in adam in uenent
ut in illo culpe obnoriũ mora de¬
dicum. ita in xp̃õ uistificatums
Sigͦ debitum mortis solucio d
eẽ colerabilis. s hic locus post̾ior¬
bus ꝑtibus resuandus ẽ. Nuc̃
po sicum est asserere mortem gia¬
iuort uon debere ẽẽ merori quoo

Expanded text:
nes sunt, a moerore mentem paulisper abducant. Fuisse etiam lugerent, obitusque celebrarent, nec imprudenter; eos enim qui in hoc vitae salum venissent, moerendos putabant: eos vero qui ex istius mundi procellis et fluctibus emersissent, non injusto gaudio prosequendos arvamus. 6. Non est ergo gravis subeundus moeror secundum naturam; ne aut excellentiorem aliquam naturae exceptionem nobis arrogare videamur, aut refugiamus et mortis: et sit nobis sicut per unum mors, ita per unum etiam resurrectio; nec recusemus aerumnam, ut perveniamus ad gratiam: Venit eut legimus, Christus salvum facere, quod iam mortuorum dominetur . Lapsus sum in Adam, de paradiso ejectus in Adam, mortuus in Adam; quomodo revocet, nisi me in Adam invenerit, ut in illo culpae obnoxium, morti debitum, ita in Christo justificatum ? Si ergo debitum est mortis, solutio debet esse tolerabilis. Sed hic locus posterioribus partibus reservandus. 7. Nunc propositum est asserere mortem graviori non debere esse moerori, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sior deponerent aspicatem rigo
tn mentis magis eẽ poliendũ.
Quis artifex unum diem inte hoĩs
potiit adiũgere. Quem diuicie ab
inferis reoemerunt. Cus egritiromẽ
pecĩa mnitiganit. Nõ in habundãcia
inquit utaᷤ eius. et alibi. Nichil pro

Expanded text:
 deponerent asperitatem, rigorem 15 magis mentis esse expoliendum. \'Quis artifex unum diem uitae hominis potuit adiungere? quem diuitiae ab inferis redemerunt? cuius aegritudinem pecunia mitigauit? non in abundantia inquit uita eius. et alibi: nihil pro
Abbreviated transcription (Latin):
eins hũam. Demq dauid ait dis¬
psit dedit paupibus iusticia eius
manet met̾nim Iustus miseret᷑
Iustus cõmodat. Sapienti ⁊ iusto
sum pͥusꝙͣ alios accusat ille iustus
qui nec sͥ ꝑcit ⁊ occulta sua latẽ non
ficiũ ꝙͣlus unitum nõ putauitad

Expanded text:
umani. Denique David ait: Dispersit, dedit pauperibus, justitia ejus manet in aeternum. Justus miseretur, justus commodat . Sapienti et justo sum, priusquam alios, accusat. Ille enim justus, qui nec sibi parcit, et occulta sua latere nonficium, quamvis unicum, non putavit
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. Petre amas me. Et ille rxu¬
dic tu scis dñe quia amo cẽ. Et cum
tao fuiss int̾rogatus et t̾na respon¬
sione furiss subsecutuo: repetitum
ẽ adoimno t̾tio. Pasce oues meas. qs
oues et quẽ gregem. non solum tũc
beatus suscepit᷑ apostolus petrus s
nobiscumeas accepit. et cum illonor
cas accepimius ões. uñ regende sac¬
dotib cũ traduntur merito iectorib
sins subdi dicuntur quia euangelis
coruscante maudato indemus nicho¬

Expanded text:
dicitur: Petre, amas me? Et illedicitur: Petre, amas me? Et ille: Tu scis, Domine, quia amo te . Et cum hoc tertio fuisset interrogatus, et trina responsione fuisset subsecutus, repetitum est a Domino tertio: Pasce oves meas. Quas oves, et quem gregem non solum tunc beatus suscepit apostolus Petrus; sed et nobiscum eas accepit, et cum illo eas nos accepimus omnes. Unde quia regendae sacerdotibus contraduntur, merito rectoribus suis subdi dicuntur; quia evangelico coruscante mandato videmus nih
Abbreviated transcription (Latin):
Udite me batissum pres. et dig¬
nũ duci te sanctissum fratres.
ludite me strps leutica gien sac¬
dotale ꝓpago sanctificata. duces et
rectores gregis xͥ Audite me rogan¬
tem uos parit et timentẽ et cõmo¬
dis cõmodionib solite consulẽte
et honorem episcopatus demonstra¬
re uolentem ut cum honoris eius
progatiuam inoustramꝰ merita et¬
iam congrua requiramnus. ne falli
possimus in ope qui cognoscimus
ueritatem incorde. dignu ẽ em̃ ut
ui honore eet. non intellexit cõpa¬
tus ẽ. ium̃tis insipientib et simuł
factus ẽ illis. Honor igitur fratres
cerit ꝯpacionib adequari. Si regũ
fulgori cõpares. et pͥncipium didide¬
mati longeerit inferius quami si plũ¬
bi metallum adauri fulgorem cõ pa¬
res. Quippe cum indeas regu colla
et plicipum subunctigenib sacerdo¬
tum. et exosculata eoꝵ dextera orõmbꝰ
eoꝵ se creoant omnimi. Quidiam de
ceptis imꝑatum est euũgelicis. Sic
certe a domino ad beatum petrum

Expanded text:
e me, beatissimi patres, et si dignum ducitis, sanctissimi fratres. Audite me, stirps levitica, germen sacerdotale, propago sanctificata, duces et rectores gregis Christi. Audite me rogantem vos pariter et timentem, et commodis communibus sollicite consulentem, et honorem episcopatus demonstrare volentem; ut cum honoris ejus praerogativam monstramus, merita etiam congrua requiramus; nec falli possimus in opere, qui cognoscimus veritatem in corde. Dignum est enim uin honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, factus est illis . Honor igitur, fratresterit comparationibus adaequari. Si regum fulgori compares et principum diademati, longe erit inferius, tamquam si plumbi metallum ad auri fulgorem compares, quippe cum videas regum colla et principum submitti genibus sacerdotum, et exosculata eorum dextra, orationibus eorum credant se communiri. Quid jam de aeceptis imperatum est evangelicis? Sic certe a Domino ad beatum Petrum
Abbreviated transcription (Latin):
Ec uero cuncta fratres ideo no
pmisisse debetis cognoscere ut
ostendemus nichileẽ in ẜoc secule ex¬
cellencius sacerdotib. uichil sublimi
episcopis repperu ut cum dignitatẽ
episcopatus episcopoꝵ ocuł demons¬
tramus: et digne noscam us quid su¬
mnus et quoo sumus professione ac¬
cione pocius ꝙ̃ noĩe demonstiem

Expanded text:
ec vero cuncta, fratres, ideo nos praemisisse debetis cognoscere, ut ostenderemus nihil esse in hoc saeculo excellentius sacerdotibus, nihil sublimius episcopis reperiri; ut cum dignitatem episcopatus episcoporum oculis demonstramus, et digne noscamus quid sumus, et quod sumus professione, actione potius quam nomine demonstrem
Abbreviated transcription (Latin):
et bene lib̾ quiallos descenderat re¬
dempturꝰ fus ẽ autẽ sicut homo no
specie utiq s ilitate formatus. qui

Expanded text:
Et bene liber, qui alios descenderat redempturus. Factus est autem sicut homo, non specie utique, sed veritate formatus; qui
Abbreviated transcription (Latin):
tum negari non pot̾. Int̾pret. aci tñ pꝰ¬
sumus ꝑsichimam humeros sign
operum scmñ ioseph p̾cet̾is elegit. cui
opa frẽs equare non poterant Quis
diusorio et ipuritatis quctorib
mamibias reportant locum stupris
et flagitus uacantem adincolatum
sc̃oꝵ ubis celestib et gladio capiens
spiritali et ubi in hĩtores añ lascimi¬
eet p̾ncipes luxuriensabantur ubi
fuant in centiua libidins et fom̃¬
ta nequicie ibi mic scĩ sacerdotes ma¬
gist̾ia doceant casticatis et płima il¬
ginalis integritatis exempla quodã
lupne lucis fulgore iespleiroeant.i
rib igitur sunt que designan¬
tur uoĩb pacriarchatum. quia

Expanded text:
tum negari non potest. Interpretari tamen potum negari non potest. Interpretari tamen possumus per Sichimam humeros signioperum sanctum Joseph prae caeteris elegit, cujus opera fratres aequare non poterant. Quisdiversorio, et impuritatis auctoribus manubias reportavit, locum stupris et flagitiis vacantem ad incolatum sanctorum verbis coelestibus, et gladio capiens spiritali; ut ubi 517 inhabitatores ante lasciviae et principes luxuriae versabantur, ubi fuerant incentiva libidinis, et fomenta nequitiae, ibi nunc sancti sacerdotes magisteria doceant castitatis, et plurima virginalis integritatis exempla quodam supernae lucis fulgore resplendeant. 13. Tribus igitur sunt quae designantur nominibus Patriarcharum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
di pax int̾eos. et recipiende affim¬
tatis societas firiaretur. Ocircum¬
asos adorsi recentib ad huc uulue¬
nerib et ĩualidis uirib quas dolor sol¬
uerat fractos die supuemente t̾cio ne¬
cauer̾. Ideo et fortasse. Isti duo ulciores
p̾cet̾is quia scͥbarum et sacerdotum au¬
ctores sunt Nulli eñ magis quam
s apientes. et sacerdotes debent castio¬
uiam iiudicare. s in ħ quoq errant
uidei. Isti enĩ causas doloris sui p̾stite¬
rant asserantes se muilla. licet etate ui¬
uenili umdices lese fuisse pietatis et
non passi sunt multam sororem sua
loco eẽ meretricis que et u̾ginitatẽ
amiserat et iuidicte solacuun uon
hẽbat maxime cũ ipẽ sic factum ꝓ
bau̾it et sichimam possideret ĩ mor¬
te et douaret eam filio suo dilectissi¬
no ioseph dicens ad eum dotibi sichi¬
mam p̾cipuam suꝑ om̃s fratres tu¬
os quam accepi de manib amorre¬
uni ĩmachera mea et artu. quod fac¬

Expanded text:
di pax inter eos et recipiendae adfindi pax inter eos et recipiendae adfinitatis societas firmaretur. sed circumcisos adorsi recentibus adhuc uulneribus et inualidis uiribus, quas dolor soluerat, fractos die superueniente tertio necauerunt. ideo et fortasse isti duo ultores prae ceteris, quia scribarum et sacerdotum auctores sunt; nulli enim magis quam sapientes et sacerdotes debent castimoniam uindicare. sed in hoc quoque errant Iudaei. isti enim causas doloris sui praestiterant patri adserentes se in illa licet aetate iuuenili uindices laesae fuisse pietatis et poterat, quia non passi sunt inultam sororem suam loco esse meretricis, quae et uirginitatem amiserat et uindictae solacium non habebat, maxime cum iprobaverit, ut Sichimam possideret, et in morte donaret eam filio suo dilectissimo Joseph, dicens ad eum: Do tibi Sichimam praecipuam super omnes fratres tuos, quam accepi de manibus Amorrhaeorum in machaera mea et arcu . Quod fac
Abbreviated transcription (Latin):
uod scribis et pontificib aucto¬
rib et plicipe sacerdotum cag¬
pha pit̾ seniente cõmissum euange¬
ln senes declarauit et ĩo sanctus pro¬
pheta refugit tanti sceleris ꝑticipatũ
ne ꝑsuccelsionem geners auderent
tanti patriarche. sͥ arrogareconsor¬
cum. Contestatur iustus. et abdi¬
cat post̾itatem que pr̃ium non serua¬
ret affectum. Et quia p̾idit flagicũ
pborrescit consilii contagiũ Inconsi¬
lium inquit eoꝵ non uemiat aiã¬
mea et in cõg̾gacõm eoꝵ noncontẽ¬
dat iuscera mea. quĩ irasua occide¬
tuut hoĩem et ĩcupiditate sua sub¬
neruauerunt taurũ. Oruod dicit de
filus quidẽ dicit. Symeon et leuo s
eor noie trib siguat que appellacio¬
ne sumli uocabanturꝙͣ int̾pretaci¬
onem pulchunam deriuant uidei
ut arbitraretur qr pp̃ea arguat filios
ti duo precet̾is fratrib ulcionecu¬
pientes simulauerunt cũ ip̃is mu¬
re uelle grãm et iõ cicumadi eos
opore suasecunt in religione cõcor¬

Expanded text:
uod scribis et pontificibus auctoribus et principe sacerdotum Caipha pariter saeuiente commissum euangelii series declarauit. et ideo sanctus propheta refugit tanti sceleris participatum, ne per successionem generis auderent tanti patriarchae sibi adrogare consortium. Contestatur iustus et abdicat posteritatem, quae patrium non seruaret adfectum, et quia praeuidit flagitium, perhorrescit consilii contagium. in consilium inquit eorum non ueniat animameaetin congregationem eorum non contendant uiscera mea, quoniam in ira sua occiderunt hominem et in cupiditate sua subneruauerunt taurum. quod dicit de filiis quidem dicit Symeon et Leui. sed eorum nomine tribus signat, quae appellatione simili uocabantur. quam interpretationem pulcherrimam deriuant Iudaei et arbitrantur quia propterea arguat filios ti duo prae ceteris fratribus ultum ire cupientes simulauerunt cum ipsis inire uelle se gratiam et ideo circumcidi eos oportere suaserunt, ut religione concor
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩem crede̾tur: qui uicio nõ carius¬
set humano. furit igitur meo sindi¬
osa sapiencia. et culpa suasoria. que
hoĩem cõprobaret. Quroigitur ob¬
stat quo minꝰ eciam bethsabee scõ dd
in figura sociata fuisse credatur ut
sigiificaretur congregacio nacio
quibusdam foret uestibulis meius
grãm pt̾ legis ingressura p̾sꝙ̾ta in
qua uuda mentis sincentas. et apta
simplicitas lauacri iustificante mis¬
t̾io. uer dauid et regis et̾m mentem
occultus. et qui falleret p̾ncipemini¬
di tanquam umi illum qui in t̾p̃ta¬
cõe dicitur lumen meun transfigu¬
ratam se in agelum lucis ueunit in

Expanded text:
hominem crederetur qui uitio non caruishominem crederetur qui uitio non caruisset humano. fuit igitur in eo inuidiosa sapientia et culpa suasoria, quae hominem conprobaret. quid igitur obstat, quominus etiam Bersabee sancto Dauid in figura sociata fuisse credatur, ut significaretur congregatio nationquibusdam foret uestibulis in eius gratiam praeter legis ingressura praescriptum, in qua nuda mentis sinceritas et aperta simplicitas lauacri iustificante mysterio ueri Dauid et regis aeterni mentem occultus et qui falleret principem mundi tamquam Uri illum, qui interpretatione dicitur lumen meum, transfigurantem se in angelum lucis. uenit in
Abbreviated transcription (Latin):
taretur eẽ se equalem deo. s se ip
namret ut formam setui accipi¬
ens uemet et se usq admortem
tuas hinuiliaret. Ciiꝰ pcio et emp¬
tus et uenoitus asius fratribus ge¬
nus redemit humanũ. Iucuꝰ typo
daiud inmorelectus exfratribus uc̃¬
tis in regiim: solus belligrauis ꝑi¬
culo singulari certamine uniu̾sũ
populum libaut triũphũ indecẽ
insi aĩarum quetriuphalem ꝑsalm̃
cõcuiunt xp̃o. Uẽuuit exse filios uũ
incestum et aliũ parriadam. eo qd
incestus et paricidalis populus. affi¬
am patibulo crucis caruem ꝓp̃i mo¬
laturus eẽt auctoris. Demiq inter¬
cio psalmo ab essalon titulus p̾mit¬
titur et passio diũi ꝓphetatur. Eo
de salomotie scõ loquar. auꝰ post̾io¬
ra cum graui errore nõ catecuit uł¬
gus tũ uidaicum ip̃m̃ estimat ue¬
insse pro xp̃o. et quam multos gra¬
ius erroris offensa reuocaunt ma¬
ior itaq culpa plus profint ne sup̃

Expanded text:
traretur esse se aequalem deo, sed ipse se traretur esse se aequalem deo, sed ipse se exinaniret, ut formam serui accipiens ueniret et se usque ad mortem crucis humiliaret, cuius pretio et emptus et uenditus a suis fratribus genus redemit humanum? in cuius typo Dauid minor electus ex fratribus, unctus in regnum solus belli grauis periculo singulari certamine uniuersum populum liberauit, triumphauit in decem nisi animarum, quae triumphalem psalmum concinunt Christo? genuit ex se filios, unum incestum et alium parricidam, eo quod incestus et parricidalis populus adfixam patibulo crucis carnem proprii uiolaturus esset auctoris. denique in tertio psalmo Abessalom titulus praemittitur et passio domini prophetatur. quid de Solomone sancto loquar, cuius posteriora cum graui errore non careant, uulgus tamen Iudaicum ipsum aestimat uenisse pro Christo? et quam multos grauis erroris offensa reuocauit! maior itaque culpa plus profuit, ne supra
Abbreviated transcription (Latin):
dec̾intur lib̾is conftur gr̃a. ¶Non¬
ne intypo genime plebis iacobdu¬
as accepit᷑ uxores eronib diu̾sam
sobolem procreauit.Cur prĩarcta ui¬
das ꝓp̾e murus post filii sui mortẽ
legitur expetisse concubitũ quo ge¬
minor ptus ẽ editus insi ut figura
rcedet. utroq ibũ domini cestam̃to.
eluor alt̾in intypo future mortis
eius est conditum. alt̾m in euange¬
lu ueritate duos populos eẽ gene¬
randos quoꝵ post̾ior incrucis sig¬
no sepem omẽm ac inmuciouem
populi supioris incideret. Hicẽ po¬
pulus manu pͥor ortu post̾ior. uel
lua ip̃e donimꝰ ibesus natus det
niiuida oꝑa sua an pͥmisit. quam
hobis de uirgine nasceretur. u.¬
uio de ioseph loquar qui afra¬
Stribus appetitus. erutus pa¬
lio uestim̃to inlacum unssus ĩ
seruitutem uenditus. eurdens do¬
unince incarnacionis exp̃ssi iudi¬
cum. eo qd ille dilectus pr̃i cumes¬
set in forma dei uõ rapinam arbi¬

Expanded text:
decernitur, liberis confertur gratia. nondecernitur, liberis confertur gratia. nonne in typo geminae plebis Iacob duas accepit uxores, ex quibus diuersam subolem procreauit? cur patriarcha ludas propriae nurus post filii sui mortem legitur expetisse concubitum, quo geminorum partus est editus, nisi ut figura praecederet utroque Iesu domini testamento, quorum alterum in typo futurae mortis eius est conditum, alterum in euangelii ueritate, duos populos esse generandos, quorum posterior in crucis signo saepem omnem ac munitionem populi superioris incideret — hic est populus manu prior, ortu posterior — uel quia ipse dominus Iesus natus ex tribu Iuda opera sua ante praemisit quam nobis ex uirgine nasceretur? Quid de Ioseph loquar, qui a fratribus adpetitus, exutus patrio uestimento, in lacum missus, in seruitutem uenditus euidens dominicae incarnationis expressit indicium, eo quod ille dilectus patri cum esset in dei forma, non rapinam arbi
Abbreviated transcription (Latin):
cmm dixiss in deserto prẽs aserpent¬
bus milueratos nõ alit̾ potuisse sa¬
nati uisi moyses serpentem suspei
disset ereum quo uso letales alino¬
sus atq infusiones ueneui noxie
altabantur subiecit. Hec a intis¬
confixus cruci quia uerus crucifi¬
gendus generi ãnũciabacur hinna¬
uo qui sẽrpentis dyaboli uenenaua¬
cuaret. Infigura maleoictus in ue¬
ritate autem quitocius mund ma¬
ledicta deleret. Alibi quoq idem ao
galathas ait quia duos filios ha¬
bint abraham unũ de ancilla. et u¬
num deliba. et subdidit. S is qui dẽ
qui de ancilla ẜm caruem natus est.
sunt ꝑ allegoriam dicta. Quid sital
legoria in sequentib exposint euiden¬
t̾ dicens. duas illas genaciones unã
de ancilla alt̾am de liba duo ẽẽcestã.
unũ quidem amonte syna uiserui¬
tutem generans ĩ quo moute moy¬
ab ihetusalem que ẽ liba. que inysar
filios hoc est in libtate gr̃e non lr̃e s¬
uitute generauit. Serius eĩ pena

Expanded text:
cum dixisset in deserto patres a serpentcum dixisset in deserto patres a serpentibus vulneratos non aliter potuisse sanari, nisi Moyses sdisset aereum, quo uiso letales illi morsus atque infusiones ueneni noxiae curabantur, subiecit: haec autem in figrpens tamquam confixus cruci, quia uerus crucifigendus generi adnuntiabatur humano, qui serpentis diaboli uenena uacuaret, in figura maledictus, in ueritate autem qui totius mundi maledicta deleret. alibi quoque, id est ad Galatas ait quia duos filios habuit Abraham, unum de ancilla et unum de libera et subdidit: sed is quidem qui de ancilla secundum carnem natus est, sunt per allegoriam dicta . Quid sit per allegoriam, in sequentibus exposuit evidenter, dicens duas illas generationes, unam de ancilla, alteram de libera, duo esse Testamenta: unum quidem a monte Sina in servitutem generans, in quo monte Leab Hierusalem, quae est libera, quae in Isaac filios, hoc est in libertate gratiae, non litterae seruitute generauit; seruis enim poena
Abbreviated transcription (Latin):
mum mansuetuoine maui for¬
tem probare uoluerit quemadmo¬
dum iciũ tegeret lapsinemen¬
daret. ut uos doceret queniadino¬
dum possimus cõinissum oꝑirepͭ¬
catum. Nisi forte uilis causa alicui
indetur. ut pp̃ nrãm correpcionem
tus est. cũ peccatum non cognoue¬
rit. et indignum estimatut nec ue¬
tisinle credi tur quod daud pp̃y
t̾itatis profectum unius lapsus
obꝓbriũ incidecit cũ ipẽ dominus
pro nobis sit fc̃s̃ ob ꝓbriũ sic̾ ipẽait.
Ego autem sũ u̾mis et nõ homo ob¬
pbrium hominũ et abiectio plebis.
Et alibi. Et obprobria exprobiana¬
ui cecroerunt me ergo future dis¬
peusacionis inist̾iumꝰ uisiis ante
premisit. Et seriuili quidem cõdia¬
oms sue pcc̃a portat iõ nõ potuem̃
eciam ipiexsortes eẽ poci. Dominus
autem onus suscepit alieuũ. ideo
solus fuit sũ consorci o delictor ¶ad
sũmam apostolo quoq docente cog¬
nouunus infigura gesta cẽ cõplia
que tẽpib gesta supiorib sunt nan

Expanded text:
mum mansuetudine, manu fortem probare uoluerit, quemadmodum uitium tegeret, lapsum emendaret, ut nos doceret quemadmodum possemus admissum operire peccatum ? nisi forte uilis causa alicui uidetur, ut propter nostram correctionem tus est, cum peccatum non cognouerit. et indignum aestimatur nec ueri simile creditur quod Dauid propter posteritatis profectum unius lapsus opprobrium inciderit, cum ipse dominus pro nobis sit factus obprobrium, sicut ipse ait: ego autem sum uermis et non homo, obprobrium hominum et abiectio plebis et alibi: et opprobria exprobrantium ceciderunt super me? ergo futurae dispensationis mysterium in suis ante praemisit, et seruuli quidem condicionis suae peccata portarunt, ideo non potuerunt etiam ipautem onus suscepit alienum, ideo solus fuit sine consortio delictorum. 11. Ad summam, Apostolo quoque docente, cognovimus in figura gesta esse complura, quae temporibus gesta superioribus sunt. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
quia qnͣtũ ins adquirat eget sem¬
ꝑ quia plus cõcupiscit et qui exigu¬
nm ht̃ nõ umunt. quia nõ must̃
ẽ ꝙ paupem pascit. Silr̾ gꝰet ille
pauy qui cõfert spuitualia pro
rabundat nõ eiũ houerat gr᷑a s alle

Expanded text:
quia quantumvis acquirat, eget semquia quantumvis acquirat, eget semper, qui plus concupiscit: et qui exiguum habet, non minuit; quia non multum est quod pauperem pascit. Similiter ergo et ille pauper qui confert spiritalia pro abundat; non e
Abbreviated transcription (Latin):
lenciam ⁊ libalitatem et mo¬
dũ conp̾hendit et fructum atq ꝑ¬
sonas. Io modum quia in ꝑscs
dabat. sonsiliũ nõ eĩ pacisitur au¬
guitias usi inꝑfcĩ s et siquis ec¬
desiam uolens grauare ĩ sac̾doci¬
o aliquo constitutus aut mũstio
no dotum ꝙ habet conferut s ope¬
tur cũ honestate. qnͣtũ officio sat ẽ
puto dictum ut urã habũdanci¬
a sit adilloꝵ mopiam. ⁊ iloꝵ habũ¬
dncia ad nr̃am in opiam. iuit po
puli habundãcia sit bone opaci¬
ons adilloꝵ subleuandam alẽ¬
di mopiam ⁊itlor habundancia
spũalis. adiuuuet ĩplebe mopia
mitis sp̃alis. et conferat ei grãm
multum nõ habundauit et qui
modicũ nõ minuit. Bene hortat
possidet nõ habun dat quia inchil
est quicquid in seculo est et qui
exiguũ habet. nõ ininint. quiatu¬
chisꝰ est quoo aiattit. Nes sũ dispẽ¬
dioẽ. q̃ tota dispendiũ ẽ Est eciam
sic intellc̾s bonus. Qui płimum
habet et si nõ douat nõ habundat

Expanded text:
lentiam, et liberalitatem, et modum comprehendit, et fructum, atque personas. Ideo modum quia imperfectis dabat consilium, non enim patiuntur angustias, nisi imperfecti. Sed et si quis Ecclesiam nolens gravare in sacerdotio aliquo constitutus aut ministerio, non totum quod habet, conferat; sed operetur cum honestate quantum officio sat est, puto dictum: Ut vestra abundantia sit ad illorum inopiam, et illorum abundantia ad vestram inopiam; id est, ut populi abundas ad illorum sublevandam alendi inopiam: et illorum abundantia spiritalis adjuvet in plebe inopiam meriti spiritalis, et conferat ei gratiamultum, non abundavit: et qui modicum, non minuit. bene hortatur possidet, non abundat; quia nihil est quidquid in hoc saeculo est: et qui exiguum habet, non minuit; quia nihil est, quod amittit. Res sine dispendio est, quae tota dispendium est. 155. Est etiam sic intellectus bonus: Qui plurimum habet, et si non donat, non abundat;
Abbreviated transcription (Latin):
etit sicut granũ sinapis. moutes tñl¬
ferre pot. et nõ tibi dacur ultra gra¬
nũ sinapis. Si hibindet inte gc̃a
nõ ẽ uerendum neiens tua tanto
mune incipiat extolli quia mult
sunt qui ab altituoine corois si
nõ m̾minit qr nõ ẽ corporeum ut di¬

Expanded text:
erit sicut granum sinapis, montes transferre potest, et non tibi datur ultra granum sinapis. Si abundet in te gratia, non est verendum ne mens tua tanto munere incipiat extolli; quia multi sunt qui ab altitudine cordis suinon minuit; quia non est corporeum ut di
Abbreviated transcription (Latin):
manebat sapĩa et sicircuindaretur
auctu carins. Nã milla s̾in forma
erat ueri liñs plemtudo.et cũse exi¬
uanunt lumẽ erat. Demq dicebat.
Ambulate dũ lume hẽtis. et qũ ĩmor¬
te fint in umbra nõerat demq eci¬
illiñabat inflnr̃ s ĩ inflio nõ claude¬
batur. Quis emĩ locus ẽ sapsẽ. demq¬

Expanded text:
ilis enim manebat sapientia, etsi circumdaretur amictu carnis. Nam in illa servi forma erat veri luminis plenitudo: et cum se exinanivit, lumen erat. Denique dicebat: Ambulate dum lumen habetis . Et quando in morte fuit, in umbra non erat. Denique etiilluminabat infernum, sed in inferno non claudebatur. Quis enim locus est Sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ dicit non ẽ inecum. hoc ẽ uita ur̃ã
dicit secubi fluctib in quieta. Non
nem iam nõ nouius xp̃m. Serra
dicit nonẽ mecum qr resurrexit. de¬
tẽ cũmortins: Et bñ mare dixit nõ
ẽ mecim quia sup mareerat. Deni
ĩmiariet corpe et uestigns ambulat
qũ et subiectum m ariꝰ suy marepe¬
trũ ambulare p̾cepit. qui licet titu¬
bau̾it titubaunt tũ nõ ꝑ inbecilli¬
tatem iubentis s ꝑ infirmitate
obedientis gͦ splendori glorie nõ
nõ luci nebulam huane catino of¬
furdas. Nuirsus passionem poicãs
cus. pietatem din refellicti. salutem
tuam uegasti. uñ amentes eos esti¬
mare ocbemus qui audientes dei¬
cũdum naturam uitatis subiectum
ĩ uirie putauerint. Dixit eñquio me
cedis. s cede dina natura nõ sensit.
ditit dorsum meum dediinflagella
paciebatur carne sicut scpͥtum ẽ. xpõ
incarue passo inseutiq peo corpis.as¬
sup̃cõne refebat. ut q̃ ura sunt ipẽsus
recte gͥ ẜmn naturam suã et caro pas

Expanded text:
go dicit: Non est mecum, hoc est, vita nostra dicit fluctibus saeculi inquieta. Non nem jam non novimus Christum . Terra dicit: Non est mecum, quia resurrexit. Detem cum mortuis ? Et bene mare dixit: Non est mecum; quia super mare erat. Denique in mari et corporeis vestigiis ambulabat, quando et subjecto mari super mare Petrum ambulare praecepit ; qui licet titubaverit, titubavit tamen non per imbecillitatem jubentis, sed per infirmitatem obedientis. 44. Ergo splendori gloriae non non luci nebulam humanae carnis offundas. Rursus passionem praedicacas, pietatem Domini refellisti, salutem tuam negasti. Unde amentes eos aestimare debemus, qui audientes dicundum naturam divinitatis subjectum injuriae putaverunt. Dixit enim: Quid me caedis? sed caedem divina natura non sensit. Dixit: Dorsum meum dedi in flagella, patiebatur carne, sicut scriptum est: Christo in carne passo ; in se utique pro corporis assumptione referebat; ut quae nostra sunt, in se rc
Abbreviated transcription (Latin):
q corpis emisit sp̃m nõ a¬
misit. Perroebat incruce. et omĩa
cõmonebat. Tremebat inligno. ꝙ̃
totus ħͥ tremebat mũduserat int̾
suppliciaerpiabat iniln̾aet regĩ
celeste donabat. pctm̃ õĩum ccũs p¬
catum gen̾is abluebat hisam gis
est. ut illius mors uita fi̾et mortu
ret. Nam cumess uuctus aoseph. et
meius monim̃to sepultus. nouo
ope quodam ip̃e defunctus defunc¬
toꝵ sepulcra reserabat. et corpus qͥd
eius iacebat intumulo ipẽ a̾ inter
mortuos lib̾ remissionem ĩmfetno
positis soluta mortis lege donabat.
Erat gͦ caro eius in monũto s
u̾tus eis oꝑabatur in celo. osten
Caro quid̃ gustauit mortẽ s inpassi¬
bilis dei u̾tus exuit corpus. milbũ
tũ de corꝑe deo dãpnũ cur d̾itatiae

Expanded text:
 corporis, emisit spiritum, non amisit. Pendebat in cruce, et omnia commovebat. Tremebat in ligno, quem totus tremebat hic mundus. Erat inter supplicia, excipiebat vulnera, et regnum coeleste donabat. Peccatum omnium factus, peccata generis abluebat humani. Poest; ut illius mors vita fieret mortuorum. ret. Nam cum esset unctus a Joseph, et in ejus monumento sepultus , novo opere quodam ipse defunctus defunctorum sepulcra reserabat: et corpus quidem ejus jacebat in tumulo; ipse autem inter mortuos liber, remissionem in inferno positis, soluta mortis lege, donabat. Erat ergo caro ejus in monumento, sed virtus ejus operabatur e coelo. OstendCaro quidem gustavit mortem, sed impassibilis Dei virtus: et si exuit corpus, nullum tamen de corpore Deo damnum. 41. Cur di
Abbreviated transcription (Latin):
dum eĩ erat honorificutus. Nobis iã
ctucitixus ẽ xpc̃. et resiurexit. nobis
iam sp̃c datus est nobis. qͥassertor
est intatis et discipriliquidẽ aliqũer
ranetient ne nos post̾a etrare posse¬
mus gͦilloꝵ ercor nobis proficit. Q¬
si hoiẽs erraunt. qĩdiscipli credidett.
Et hos gͥ qui infautasmate uenisse

Expanded text:
erat honorificatus . Nobis jam crucifixus est Christus et resurrexit: nobis jam Spiritus datus est, qui assertor est veritatis. Et discipuli quidem aliquando erraverunt, ne nos postea errare possemus. Ergo illorum error nobis proficit. Quasi homines errarunt, quasi discipuli crediderunt. 47. Et hos igitur qui in phantasmate venisse
Abbreviated transcription (Latin):
oeumerat. Uingenitus filius dei¬
putatis: et queritis qusonata sit. cũ
et mortem tribintis sapiẽ. dequa a¬
bissus dicit nõ ẽ in me mare dicit
nõ ẽ mnecum. Non dicit celũ nõ ẽ i
me s abissus uicit nõẽ in me noneĩ
abisso. s prĩ dixit. Imamus tuao cõ¬
mendo spm meum. Ipã aĩa ⁊ sifint ĩ

Expanded text:
Deum erat? Unigenitus Filius is locum putatis? Et quaeritis quomodo nata sit, cum Et mortem tribuitis Sapientiae, de qua abyssus dicit: Non est in me; et mare dicit: Non est mecum ? Non dicit coelum, Non est in me, sed abyssus dicit, Non est in me. Non enim abysso, sed Patri dixit: In manus tuas commend
Abbreviated transcription (Latin):
tudine et diuicie ĩ iuste cõgregate
euomentur. oia q̃ paciatur homo gra¬
una int̾ra pp̃ pccã sua eum ppeti. Qi
eciam si in reb prospis sit ppetuan ei
seciuroa non posse. et tanquam sop̃¬
uiũ cito euanescere ut nõ ĩ uematur
suoꝵ p̾cio ex sumis in ultima corriis¬
se labieum qui se assereret ĩuocentẽ
cũ porcio ĩpn huiꝰ modi sit. ut supuemi¬
eus in cum adomino indignacio uĩ¬
gat ei dolores ⁊ intitus domum euis
ĩuoluat. Audiebat ħ sc̃s iob. et quasi
athleta fortis insteore sedeus intan¬
totum corpus diris ꝑfusus ulcib.
mistia loquebatur ne ad quirendis p¬
pͥe remeons egritudimo. s sacus ua¬
cabat sermoitibus. i

Expanded text:
tudine et diuitiae iniuste congregatae tudine et diuitiae iniuste congregatae euomentur; omnia quae patiatur homo grauia in terra propter peccata sua eum perpeti, qui etiamsi in rebus prosperis sit, perpetuari ei secunda non posse et tamquam somnium cito euanescere, ut non inueniatur suorum pretio ex summis in ultima corruisse: labi eum qui se adsereret innocentem, cum portio impii huiusmodi sit, ut superueniens in eum a domino indignatio ningat ei dolores et interitus domum eius inuoluat. Audiebat haec sanctus Iob et quasi athleta fortis, in stercore sedens, in tantotum corpus diris perfusus ulceribus mysteria loquebatur nec anquirendis propriae remediis aegritudinis, sed sacris uacabat sermonibus.
Abbreviated transcription (Latin):
tamẽ confirmauit se ipẽ postã et ꝑfcẽ
riciomis inam inuestigauit Iob quo¬
q sc̃s̃ cũ trib illis uetibus cimicis qͥ
ad consolanouz ueuerant de ea opsõ¬
ne in ẜmone luctatus est. utruisq
igitur disputacõnes ĩmedis̃ pfera¬
mus. dignisunt enĩ qui nobis mna¬
gist̾iumꝰ inuendiafferant qñ quidẽ
in aou̾sis positi plus deo place̾ ine¬
ruerunt cuidiamus igitur utr̃q su¬
o oroine. Increpuerant uehem̃ter sĩ¬
cum iobreliphat themanoꝵ rex: et bal¬
dat a saucheoꝵ tyramius. et sophus
supplicii sustineret. Infirmo et em̃ ĩ¬
geino non adu̾tebant qd̾ doꝰ eum
tẽptandum dediss ut athł eta xͥtep̃
tacionibus eruditꝰ maiore ad coro¬
nam gloriaꝑuemiret nõ indentes
ita tantũ sapiencie sacram̃tum an¬
guidi cordis timore ne inderentur in¬
usticie deun arguere qui pems afti¬
aeciam notiũ ppet̾etur: inscñ iob
penarum in̾ita retorquebant dicẽ¬
tes quia om̃is inta ĩpn insoslici¬

Expanded text:
e rationis uiam innestig-auit. lob quoque sanctus cum tribus illis ueteribus amicis, qui ad consolandum uenerant, de ea opinione in sermone luctatus est. utriusque igitur disputationes in medium proferamus. digni sunt enim, qui nobis magisterium uiuendi adferant, quandoquidem in aduersis positi plus deo placere meruerunt. audiamus igitur utrumque suo ordine. increpuerant uehementer sanctum Iob Eliphas Themanorum rex et Baldad Saucheorum tyrannus et Sophar supplicii sustineret. infirmo etenim ingenio non aduertebant quod dominus eum temptandum dedisset, ut athleta Christi temptationibus eruditus maiore ad coronam gloria perueniret. non uidentes itaque tantum sapientiae sacramentum angusti cordis timore, ne uiderentur iniustitiae deum arguere, qui poenis adfici innoxium perpeteretur, in sanctum Iob poenarum menta retorquebant dicentes quia omnis uita impii in sollici
Abbreviated transcription (Latin):
tacio fuit. deint̾
fragilis. et in be¬
cilla condicio hu¬
mana que uus¬
quã sui hẽat fir¬
untatem insi i
proteccõne celesti hodie uobis simẽ¬
ca
da ẽ: qua uulgus hoĩm pleriq eciam
prudencium ualde mouentur. cũ in¬
dent in iustos affluere reb secuirois:
iustos a freꝙ̃t᷑ afflictari in hoc seculo.
et uere lubricus hic locus. in quoea¬
am sã iux potuer̾ uer̾ opimonis te¬
uere uestigium Deinq turbatus est
et ip̃ẽ daud qui in supiori dixerat ox

Expanded text:
tatio fuit de interm, quod fragilis et inbcilla condicio humana, quae nusquam sui habeat firmitatem nisi in protectione caelesti: hodie nobis ea d uulgus hominum, plerique etiam prudentium ualde mouentur, cum uident iniustos affluere rebus secundis, iustos autem frequenter adflictari in hoc saeculo. et uere lubricus hic locus, in quo etiam sancti uix potuerunt uerae opinionis tenere uestigium. denique turbatus est et ipse Dauid, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
magis in priroencie sue labore curua¬
tur. et frangitur. Ingrediamur ergosãc¬
tuariũ dei ubi sunt cherubin. obiett
recordancia sacre cogincionis. et ueri
illius atq et in luminis. In illocande¬
labro ymago resplendet quopossuꝰ
intelligere in nouissimo. Ocs et enĩ i
ultimo cognoscit et ꝑfcãm sapiencã
processu etatis adipiscitur dicens. No¬
tum unchi domine fac finẽ meum ⁊
numecum dieꝵ meoꝵ quid est ut sci¬
am quid desit michi. Qui ẽ fims ñ
ille cum traditur reguũ deo prĩ qñre
leuatur occulta sapienoiae. hũc finẽ
urĩ c̾caminis iequirebat ꝓpha cupieõ
cognoscere quro deeẽt sue ꝑfecciom¬
cioest. hergo p̾ma uere racio coginc¬
oms quia fortuitu accidant que m ĩ
seculo sunt Gcd̾a illa quia pp̃ cor t̾gi¬
uersacões posisti ei suocessus proflu¬
os seculariũ cõmotoꝵ et habundanci¬
am dunciarium necausarentur pp̃i
opiam seet acerbitatem alicuiꝰ oolo¬

Expanded text:
magis inprudentiae suae labore curuamagis inprudentiae suae labore curuatur et frangitur. ingrediamur ergo sanctuarium dei, ubi sunt Cherubin, in quibus est recordantia sacrae cognitionis et ueri illius atque aeterni luminis. in illo candelabro imago resplendet, quo possimus intellegere in nouissimo. sanctus etenim in ultimo cognoscit et perfectam sapientiam processu aetatis adipiscitur dicens: notum mihi fac, domine, finem meum et numerum dierum meorum qui est, ut sciam quid desit mihi. qui est finis nisi ille, cum traditur regnum deo patri, quando reuelantur occulta sapientiae? hunc. finem nostri certaminis requirebat propheta cupiens cognoscere quid deesset -suae perfectioc ergo prima verae ratio cognitionis; quia fortuito accidant quae in saeculo sunt: secunda illa; quia propter eorum tergiversationes posuisti eis successus profluos saecularium commodorum, et abundantiam divitiarum; ne causarentur propter inopiam se et acerbitatem alicujus dolo
Abbreviated transcription (Latin):
nem credas. miuor deus appareͦ
bit imagine qualẽ eĩ estimctius
unagine talis tibi idebitur hic
cuiꝰ in inisibilis ẽ imago. Dixit eĩ¬
imago. Qui me indet urdet et pa¬
trem. at qualẽ estimailis cũ cili
unaginẽ filiũ eẽ credis tał tibine¬
cessar̾io filius estimandus ẽ uũqr
ĩcreatus. princreatus et filius. Qr
uõ minor pr. nõ inmorfilius. quia
oĩpoteus pr̃. oĩpotens filius.

Expanded text:
nem credas, minor Deus apparebit in imagine. Qualem enim aestimaveris imaginem, talis tibi videbitur is, cujus invisibilis est imago. Dixit imago: Qui me videt, videt et Patrem . Et qualem aestimaveris eum, cujus imaginem esse Filium credis; talis tibi necessario Filius aestimandus est. Unde quia increatus Pater, increatus et Filius; quia non minor Pater, non minor Filius; quia omnipotens Pater, omnipotens Filius.
Abbreviated transcription (Latin):
tiq atq dictantis nature ꝯũs est
spem silia dicas. dissimilia secũ¬
dũ iutatem. Nam et lactis et mis
et cigi albentis cĩcolor spẽs ẽ. s dis
pr̃em ⁊ filiũ qui unitatem sb̃e ne¬
gant an secundũ formã et figinã
colorem silem putant. Oħ corpis.¬
a ĩinsibili silituoinẽ sincolorem
optamus aut formã. aut quõ cre¬
atura pot esse simlios cieato: Qũo

Expanded text:
t quae distantis naturae, consequens est speciem similia dicas, dissimilia secundum veritatem. Nam et lactis et nivis et cygni albentis concolor species est, sed Patrem et Filium, qui unitatem substantiae negant? An secundum formam et figuram et colorem similem putant? Sed visibili similitudinem secundum colorem aptamus aut formam? Aut quomodo creatura potest esse similis increato? Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
suicio exire potuissent insi non
solum turpe s eciam in utile tredi¬
belli populus infractus recusabit
t̾re eius possom suadebant inissi
exploratores ihc et caleph t̾rames¬
se utilem. Indecoꝵ putabant cebe
naciomibus. Lapidari pocius elige¬
bant. ꝙ uimnabatur populus ꝙ
deceoe de honestate. Dissuatebant
alii. plebo reclamabat dicens.
Adusus druas et aspas gentes
bellum fore cadenoum sͥ ĩpliũ
mulieres suas et pueros. dicep¬
cõm. futuros. Exarsit diñ indig¬
cio ut om̃s uellet ꝑdere. Sr rogã¬
te moyse crepidait sentenciam
ulciorem distulit satis esse ꝑfidis
supplicii uroicans. si parcer u
t̾im nec ꝑcuc̾et incredulos.ude
am cũ t̾ram quam recusau̾nt
pp̃ in credulitatis sue pcisi nõ pue¬
iurẽt. S piuet mulieres qui ñ
murmurau̾ant uł sexu uletate
tau̾nt: plaga magna stacim mor¬
tui sunt. Ile u̾o ⁊ caleph cũ ĩuoxia
etate ul sexu int̾ram promissionis
incrarunt ꝑs gͥ melior gliam p

Expanded text:
itio exire potuissent, nisi id non solum turpe, sed etiam inutile credibelli populus infractus, recusabat terrae ejus possessionem . Suadebant missi exploratores Jesus et Caleb terram esse utilem: indecorum putabant cedere nationibus: lapidari potius eligebant, quod minabatur populus, quam decedere de honestate. Dissuadebant alii; plebs reclamabat, dicens adversus diras et asperas gentes bellum fore, cadendum sibi in praelio, mulieres suas et pueros direptioni futuros. 55. Exarsit Domini indignatio, ut omnes vellet perdere: sed rogante Moyse, temperavit sententiam, ultionem distulit, satis esse perfidis supplicii judicans, etsi parceret interim, nec percuteret incredulos, ad eam tamen terram quam recusaverant, propter incredulitatis suae pretium non pervenirent: sed pueri et mulieres qui non immurmuraverant, vel sexu, vel aetate taverunt, plaga magna statim mortui sunt: Jesus vero et Caleb cum innoxia aetate vel sexu in terram promissionis intraverunt .
Abbreviated transcription (Latin):
eccẽ codicib aufatis tolletis. et
eĩ ip̃c quo ĩpie infidelitatis auxer
cis codicꝙͣ de phensum ẽ. et forta¬
lituta ꝓdeb̃. plus uos illalitu¬
ra dap̃uabat. Neq eĩ uos pot̾a¬
tis obliniri u̾tatem. s illa litu¬
ra de libro inte noĩa urã radebat
uultis exp̾ssũ eẽ. gͦ deũ prẽm nega¬
tis quid pucatio cẽ delendũ. utr
urẽ ĩpictatis astringit Sigenti¬
les uos eẽ fateam̃ ul prẽm deũ
negando ul sp̃m̃ tenetut gͥ urãꝯ
ĩpias m̃teo. Non deletur grã. s ĩ¬
ses de populo petens dele ĩquit
me de libro tuo si uõ pcis hinic po¬

Expanded text:
Ecclesiae codicibus tolleretis! Eo enim tempore quo impiae infidelitatis Auxentcis codicibus deprehensum est. Et fortalitura prodebat, plus vos illa litura damnabat; neque enim vos poteratis oblinire veritatem, sed illa litura de libro vitae nomina vestra radebat. vultis expressum, ergo et Deum Patrem negatis, qui putatis esse delendum. Utrum vestrae impietatis astringet, si gentiles vos esse fateamini vel Patrem Deum negando, vel Spiritum. Tenetur igitur impias mentes: non deletur gratia, sed inses pro populo petens: Dele, inquit, me de libro tuo, si non parcis huic po
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ estis cõfõne cõucti quod sapien¬
t fcm̃ no possũ dice. s astute. astute
em̃ coguoinstis loci istius loci itiꝰ¬
eiũ posset alio intellõs loci itius
derinar: cũ senes lcõms tota de
spũ sit Nicho demus q̃rit derege

Expanded text:
 estis confessione convicti, quod sapienter factum non potestis dicere, sed astute. Astute enim cognovistis loci istius voim possit alio intellectus loci istius derivari, cum series lectionis tota de Spiritu sit? 63. Nicodemus quaerit de rege
Abbreviated transcription (Latin):
tibi manebat et uendicum ĩ tuae¬
rat potestate. Quare posinsti incor¬
de cuo ħscelus: Non es hoĩbus mñ¬
titus s deo et sbt ad eius urorẽ
ait. Qunid uciq ꝯueinit uobis tep̃¬
tare spĩtom̃. pͥmũ unclłigun

Expanded text:
tibi manebat, et venditus in tua erat potestate? Quare posuisti in corde tuo hoc scelus? Non es hominibus mentitus, sed Deo . Et subter ad ejus uxorem ait: Quid utique convenit vobis tentare Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ demostraturꝰ de quo nõ pu¬
to eẽ diucius delibandũ. Nam si
pcc̃m fcñs ẽ ut nrã peccata ñoa¬
ret si maledictũ pro nobis fc̃s ẽ
ut legis maledicta uacuaret: ca
roẽ. et circũcisus ꝓnobis ẽ ut cͥcũ¬
cisionẽ legis autetret oacurus
salutem crucs spũ. Igitur exfide
spẽ iusticie expectandam nob̃ alł¬

Expanded text:
onem demonstraturus. De quo non puto esse diutius deliberandum. Nam si peccatum factus est, ut nostra peccata mundaret : si maledictum pro nobis factus est, ut legis maledicta vacuaret ; ea ratione et circumcisus pro nobis est, ut circumcisionem Legis auferret, daturus salutem crucis. 5. Spiritu igitur ex fide spem justitiae exspectandam nobis ass
Abbreviated transcription (Latin):
dit. itasqpͥtũ ẽ quiaspat oĩa. Iõ ma¬
ior. quia spem fidẽq dplectitur
hanc caritatẽ hñs inchil timet
quia catitas timorem excluoit
foras uõ obligito et excliso timo¬

Expanded text:
dit, ita scriptum est quia sperat omnia . Ideo major, quia spem, fidemque complectitur. 10. Hanc charitatem habens, nihil timet; quia charitas timorem excludit foras; et ideo ablegato et exuto timo
Abbreviated transcription (Latin):
bis fidem petentes abonomedi¬
cout ĩfinantem ĩ sefidem sana¬
ret. Infirinabatur adhuc tides ĩhuis
cũ auoiret eciã petrus mĩme fide¬
.i. qͣr dubitasti gͦ fides uelut p̾imna

Expanded text:
bis fidem , petentes a bono medico, ut infirmantem in se fidem sanaret. Infirmabatur adhuc fides in iis, cum audiret etiam Petrus: Minimae fidei, quare dubitasti ? Ergo fides ve