comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apparet: qui nichil secum de fructu sui
laboris portat: Alius namq ad ipiscẽ¬
dis honorib exsudat: alius multiplic̃ã¬
dis facultatibus estuat: alius ꝓmeren¬
dis laudibus anhelat: Si quia cuncta
hȩc hic quisquis moriens deserit. ante
dominum uacuus apparet: quia secum
ante uidicem nichil tulit Hinc gͦ per
legem salubriter admonemur dicentem:
non apparebis in conspectu dñi uacuus:
Qui enum ꝓmerendȩ uitȩ mercedem be¬
ne agendo non ꝓuidet: in conspectu
d̃m uacuus apparet: Hinc de iustis ꝑ
psalmistam dicitur: Uenientes autem
uenient in cxultatione: portantes mani-¬
pulos suos: Ad examen quippe iudicis
portantes manipulos ueniunt: qui in
semetipsis recta oꝑa quib uitam mere¬
antur ostendunt: xiii.¬
odices & magistros constitues in omni¬
bus portis tuis. quas dñs d̃s tuus dede-¬
rit tͥ ꝑ singłas tribus tuas: ut iudicent
populum iusto iudicio ⁊ nec in alteram
partem declinent: & ceteraz Iudices in¬

Expanded text:
apparet, qui nihil secum de fructu sui apparet, qui nihil secum de fructu sui laboris portat. Alius namque adipiscendis honoribus exsudat; alius multiplicandis facultatibus aestuat; alius dis laudibus anhelat. Sed quia cuncta haec hic quisquis moriens deserit, ante Dominum vacuus apparet, quia secum ante judicem nihil tulit. Hinc ergo per legem salubriter admonemur dicentem: Non apparebis in conspectu Domini vacuus. Qui enim promerendae vitae mercedem, bene agendo non providet, in conspectu Domini vacuus apparet. Hinc de justis per Psalmistam dicitur: Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos . Ad examen quippe judicii portantes manipulos veniunt, qui in semetipsis recta opera quibus vitam mereantur, ostendunt. Seqdices et magistros constitues in omnibus portis tuis, quas dominus deus tuus dederit tibi, per singulas tribus tuas, ut iudicent populum iusto iudicio nec in alteram partem declinent non accipies
Abbreviated transcription (Latin):
mutabilium s e ternarum possessio con-¬
ceditur mansionum: De quib salua¬
tor in euangłio ait: In domo patris mei
inquit uobis amicos de mammona ini-¬
quitatis: ut cum defeceritis recipiant
ꝑ annum apparebit omne masculinũ
in conspectu dñi d̃i tui in loco quem elege¬
rit: in sollempnitate azmorum. & in sollẽ¬
pnitate ebdomadarum: et in sollẽpnitate
tabnaculorum: Quid ẽ quod in feminis
tacitis de masculis lex mandat in conspe¬
ctu dñi presentandis: nisi quod creator
noster quicquid molle quicquid fragi¬
le et infirmum in nr̃a conu̾satione est¬
reꝓbans. fortia uirtutum oꝑa a nobis
ex quirit: Si enim in fide patris ce filii
pore uitȩ presentis bonis operibus stu¬
dium impendunus: masculinum nr̃m
sine dubio ante conspectũ dm̃ digne
statuimus Non apparebis ante dñm
uacuus: s offeret unusquisq scd̃m quod
habuent iuxta benedictionem dñi di sui
quam dederit ei: In conspectu dñi uacuꝰ

Expanded text:
mutabilium, sed aeternarum possessio conmutabilium, sed aeternarum possessio conceditur mansionum. De quibus Salvator in Evangelio ait: « In domo Patris mei inquit, vobis amicos de mammona iniquitatis, ut, cum defeceritis, recipiant icibus per annum apparebit omne masculinum tuum in conspectu Domini Dei tui, in loco quem elegerit. In solemnitate azymorum, et in solemnitate hebdomadarum, et in solemnitate tabernaculorum. » Quid est quod, feminis tacitis, de masculis lex mandat in conspectu Domini praesentandis, nisi quia Creator noster, quidquid molle, quidquid fragile et infirmum in nostra conversatione reprobans, fortia virtutum opera a nobis exquirit? Nam si in fide Patris et Filii pore vitae praesentis bonis operibus studium impendamus, masculinum nostrum sine dubio ante conspectum Domini digne constituimus. « Non apparebis ante Dominum vacuus; sed offeret unusquisque secundum quod habuerit, juxta benedictionem Domini Dei sui, quam dederit ei. » In conspectu Domini vacuus
Abbreviated transcription (Latin):
dem die sicut in leuitico scriptum ẽ in¬
choarifestiuitatem precipit: ex septem au¬
tem & octo. hic ẽ numcrus compositus:
Quorum unusqͥdem presens scł̃m: alter
autem figurat futurum: Unde & festi-¬
tatem septem dieb consummari precipi¬
ens. alios rursum dies cęleberrimos atq
scissimos commnemorauit: ce nec dinume¬
rauit eam cum septem. s posuit sequentẽ
& semotam ab aliis: sicut futurum scl̃m
sequitur quidem p̾sens: s aliud quam¬
hoc ẽ Post finitam gͦ messem omnium
fructuum. sollempnitatem tab̃natulorim
p̃cipit agendam. &e epulandum. cum filiis
ce filiab. cum seruis & ancillis. cum leuitis.
pupillis ac uiduis: quia post finitum
bonorum oꝑum actum. & post uirtutũ
plurimarum collectum. tunc letandum
cum amicis & gaudendum eẽ designat
Tunc uere quisq exultabit de ꝑceptare¬
tributiõe: qui hic reminiscitur se largum
fuisse in munere: Tunc ueraciter sollem¬
pnitas agitur tabernadorum: cum non

Expanded text:
dem die, sicut in Levitico scriptum est, indem die, sicut in Levitico scriptum est, inchoari festivitatem praecipitur. Ex septem autem et octo, hic est numerus compositus, quorum unus quidem praesens saeculum, alter autem figurat futurum. Unde et festivitatem septem diebus consummari praecipiens, alios rursus dies celeberrimos atque sanctissimos commemoravit, et nec eam cum septem posuit sed sequentem, et semotam aliis sicut futurum saeculum. Sequitur quidem praesens, sed aliud hoc est. Post finitam ergo messem omnium fructum, solemnitatem tabernaculorum praecepit agendam, et epulandum cum filiis et filiabus, cum servis et ancillis, cum Levitis et pupillis ac viduis, quia post finitum bonorum operum actum, et post virtutum plurimorum collectum, laetandum tunc cum amicis et gaudendum esse designat. Tunc vere quisque exsultabit de percepta retributione, qui hic reminiscatur se largum fuisse in munere. Tunc vere solemnitas agitur tabernaculorum, cum non
Abbreviated transcription (Latin):
ollempnitatem quoq tab̃nacu¬
lorum celebrabis ꝑ septem dies.
quando collegens de area ce torculan
fruges tuas: et epulaberis infestiuitate
tua. tu & filius tuus et filia. et seruus iuus
& ancilla. leuites quoq & aduena et pu¬
pillus ac uidua. qui intra portas tuas
sunt: Septem dieb dño deo tuo festa
cȩlebrabis. in loco quem elegerit dñs ds̃¬
tuus. & cetera: Septem ergo diebus fe¬
struitatem tab̃naculoruoi appellauit: Q¬
cumq enim ut tabernaculo presente mũ¬
do utitur: hic festiuitatem in eo habere
o letari ꝓpter futuri expectationem potest
Et quitumq scit quia si t̾rena domus
habitationis huius dissoluatur. ȩdifica¬
tio ñ manufacta eum incęlis suscipit: hic
suꝑare sapientiam scłi poterit: et transi¬
torium eius nosse ce temporale: Intelligen¬
dum quoq ẽ non solum hoc legillatorem
significare: s & oportere ocłin habere ad
tab̃nacula. sine aliqua dubitatione inue-¬
nies siguratum: Quinta detima siqui-¬

Expanded text:
olemnitatem quoque tabernaculorum celebrabis per septem dies, quando collegeris de area tua et torculari fruges tuas; et epulaberis in festivitate tua, tu et filius tuus et filia, et servus tuus et ancilla, Levites quoque et advena, et pupillus ac vidua, qui intra portas tuas sunt. Septem diebus Domino Deo tuo festa celebrabis, in loco quem elegerit Dominus, etc. » Septem ergo diebus festivitatem tabernaculorum appellavit. Quicunque enim, ut tabernaculo praesente mundo utitur, hic festivitatem in eo habere et laetari, propter futuri exspectationem potest. Et quicunque scit quia si terrena domus habitationis hujus dissolvatur, aedificatio non manufacta eum in coelis suscipit, hic superare sapientiam saeculi poterit, et transitorium ejus nosse et temporale. Intelligendum quoque est non solum hoc legislatorem significare, sed et oportere oculum habere ad , et per tabernacula sine aliqua dubitatione invenies figuratum. Quintadecima siqui
Abbreviated transcription (Latin):
imputare: cum eis ꝑiħm nouissima
loqueretur: Unde ce apłs: Alexander
inquit ȩrarius multa mala mͥ ostendit:
reddet illi dominus scd̃m opera ipsiꝰ
De illis autem qui eum ꝑielitantem
ñ malitia s timore deseruerant: ita
locitus ẽ: In pͥma mea defensione ne-¬
mo mͥ affuit. s omnes me derelinquȩ¬
runt: non illis imputetur:

Expanded text:
imputare, cum eis per Jesum novissima imputare, cum eis per Jesum novissima loqueretur. Unde et Apostolus: « Alexander, inquit, aerarius multa mala mihi ostendit; reddet illi Dominus secundum opera ipsius . » De illis autem qui eum periclitantem, non malitia, sed timore deseruerant, ita locutus est: « In prima mea defensione nemo mihi adfuit, sed omnes me dereliquerunt. Non illis imputet
Abbreviated transcription (Latin):
factum ẽ: quodñ ẽ cuiqmͣ factum
cum iħs exercitum duceret: Cur gͦ¬
ñ eos obuirgauit allocutione nouis
sima: quod in hoc dñi p̾cepta negle-¬
xerint: An forte quod prius dixit
eos scͥptura ñ potuisse utiq anteqm
p̃ualerent: euam cum p̾ualuissent ti¬
muisse credendi sunt. ne forte paratis
obȩdire si parcere noluissent: acrius
eos adu̾sum se exipsa despatione pu-¬
gnare compellerent ae eos suꝑa¬
re non possent: Hunc gͦ eis humanũ
timorem dñs noluit imputare᷑ &e si
apparet in eo quȩdam sub defectio fidi:
quȩ si fortis in eis eẽt ea sequerentur
quȩ ipsum ih̃m bellantem secuta st̃:
Quia uͦ ñ in eis tanta fides fuit. etiã
cum adu̾sariis suis p̾ualuissent: pug¬
nare cum eis usq ad int̾emptionem
eorum timore ñ ausi sunt: Quẽ timorẽ
ut dixi ñ de malitia. neq desuꝑbia. uł
contemptu p̾cepti dñici: s de ammi
infirmitate uenientẽ. noluit eis dñs

Expanded text:
factum est: quod non est cuiquam factum, factum est: quod non est cuiquam factum, cum Iesus exercitum duceret. cur ern eos obiurgauit adlocutione nouisima, quod in hoc Domini praecepta neglexerint? An forte quod prius dixit eos Scriptura non potuisse, utique antequam praevalerent, etiam cum praevaluissent timuisse credendi sunt, ne forte paratis obedire si parcere noluissent, acrius eos adversum se ex ipsa desperatione pugnare compellerent, et eos superare non possent. Hunc ergo eis humanum timorem Dominus noluit imputare, etsi apparet in eo quaedam subdefectio fidei, quae si fortis in eis esset, ea sequerentur quae ipsum Jesum bellantem secuta sunt. Quia vero non in eis tanta fides fuit, etiam cum adversariis suis praevaluissent, pugnare cum eis usque ad internecionem eorum timore non ausi sunt. Quem timorem, ut dixi, non de malitia, neque de superbia, vel contemptu praecepti Dominici, sed de animi infirmitate venientem, nolui eis Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
autem subter: quia ñ fuisset in cruce
exaltatus. nisi humilitate subiectus ÷
uel quod illo tempore quo id faciebat
ih̃s naue adhuc obumbrandũ misteri-
um fuit: Therebintm etiam li¬
gnum medicinalem lacrimam
hoc locoposita ẽ: quamuis scđ̃m alioᷤᷤ
interpretrs quercus legatur: Di¬
misitq populum fingulos inpossessio-¬
nem suam Mirumẽ sane: quod fal-¬
tim innouissimis suis uerbis quibꝰ
popłm allocutus ẽ iosue homo din-
chil eos obiuirgauit: ex eo quod his
gentib peꝑcerunt. quas dñs usq ad
int̾nitionẽ cum anathemate ꝑdendas
ẽẽ precepit: Sic enim scͥptum ẽ: Et
factum ẽ post quam inualuerunt fi-¬
lii isrł. &e fecerunt chananeos obȩdi-¬
entes: exterminio autem eos ñ exter¬
minauerunt: Nam primo eos id ñ
potuisse scͥptura testata ẽ: s nunc pꝰ ea¬
quam p̾ualuerunt. ita ut facerent
obaudientes. quod ñ etiam ext̃mina¬
uerunt: utiq contra p̾ceptum dñi

Expanded text:
autem subter. quia non fuisset in cruce autem subter. quia non fuisset in cruce exaltatus nisi humilitate subiectus, uel quod illo tempore, quo id faciebat Iesus Naue, adhuc obumbrandum mystum fuit. Terebinthi lignum medicinalem lacrymam hoc loco posita est, quamvis secundum alios interpretes quercus legatur. « Dimisitque populum singulos in possessionem suam. » Mirum est sane quod saltem in nouissimis suis uerbis, quibus populum adlocutus est Iesus homo dei, nihil eos obiurgauit ex eo quod his gentibus pepercerunt, quas dominus usque ad internecionem cum anathemate perdendas esse praecepit. sic enim scriptum est: et factum est postquam inualuerunt filii Israhel, et fecerunt Chananaeos oboedientes, exterminio autem eos non exterminauerunt. nam primo eos id non potuisse scriptura testata est; sed nunc posteaquam praeualuerunt, ita ut facerent obaudientes, quod non etiam exterminauerunt, utique contra praeceptum domini
Abbreviated transcription (Latin):
pidem quãqm usibilit̾ statutum sp̃a-¬
liter debemuf acciꝑe intestimoniũ
futurum uidȩis infidelib: hoc ẽ m̃ti-¬
entib. De quib dicit psalmus: immici
dñi m̃titi sunt ci Neq enim frustra
cum iam dĩ famulꝰ moys es uel potius
ꝑ eum ds̃ disposuisset ad popłin testa-¬
m̃tum. quod in areba erat quȩ cdicta
ẽ archa testam̃ti. ce in libris legis tanta
sacram̃torũ. & p̾ceptorum multiplici¬
tate conscriptis: tamen etiam hic
dictum ẽ disposuit iħs ad põpłm te¬
stam̃tum in die illa: Repeticio quippe
testam̃ti: nouũ testam̃tum significat:
quod significat & deuterononiũ quod
int̾pretatur scda lex: quod significãt
ceprioribus confractis tabulę renoua¬
te Multis enim modis significãdũ:
quod uno mͦ implendum fuit: Iam
uͦ quod sub therebintho statutus ẽ
lapis: hoc significat quod uirga ad
petram. ut aqua ꝓflueret: quia neq
hic sine ligno statutus ẽ lapis: Ideo

Expanded text:
pidem, quanquam visibiliter statutum, spiripidem, quanquam visibiliter statutum, spiritaliter debemus accipere in testimonium futurum Judaeis infidelibus, hoc est, mentientibus, de quibus dicit psalmus: inimici domini mentiti sunt ei. neque enim frustra, cum iam dei famulus Moyses uel potius per eum deus disposuisset ad populum testamentum, quod in arca erat, quae dicta est arca testamenti, et in libris legis tanta sacramentorum et praeceptorum multiplicitate conscriptis, tamen etiam hic dictum est: disposuit Iesus ad populum testamentum in illa die. repetitio quippe testamenti nouum testamentum significat; quod significat et Deuteronomium, quod interpretatur secunda lex; quod significant et prioribus confractis tabulae renouatae. multis enim modis significandum quod uno modo inplendum fuit. iam uero quod sub<ter> terebintho statutus est lapis, hoc significat quod uirga ad petram, ut aqua proflueret. quia neque hic sine ligno statutus est lapis. ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ba dĩ quȩ locutus ẽ populo in animẽ
lapidem audisse crediderit: Qui eti-¬
ã si ab artifice in hominis similitudi-¬
nem effigiatus eẽt: int̾ illosutiq depu-¬
taretur: de quibus inpsalmo canitur:
aures habent ceñ aucdient: Neq enim
idola gentium aurum ceargentum
sola ñ audiunt. & si lapidea sint audiũt:
s ꝓhunc lapidem ꝓfecto illum signifi-¬
cauit qui fuit lapis offensionis ñ cre¬
dentib iudȩis. ce petra seandali: qui cũ
reꝓbaret ab edificantib factus ẽ in ca-¬
put anguli: quem prefigurauit ceilla
petra quȩ potum sitienti populo ligno
ꝑcussa ꝓfundit: de qua dicit apłs. bi¬
bebant autem de sp̃ali consequente
eos petra: petra autem erat xp̃s: Inde
ce cultellis petrinis popłm circuncidit
iste ductor egregius: qui cultri petri-¬
ni cum illo etiam sepulti sunt: ut ꝓ¬
fundum misterium demonstrarent.
posteris ꝓfuturum: Sic gͦ ceistum la-¬

Expanded text:
ba dei quae locutus est populo inanimum ba dei quae locutus est populo inanimum lapidem audisse crediderit: qui etiam si ab artifice in hominis similitudinem effigiatus esset, inter illos utique deputaretur, de quibus in psalmo canitur: aures habent et non audient. neque enim idola gentium aurum et argentum sola non audiunt et, si lapidea sint, audiunt. sed per hunc lapidem profecto illum significauit, qui fuit lapis offensionis non credentibus Iudaeis et petra scandali, qui cum reprobaretur ab aedificantibus, factus est in caput anguli. quem praefigurauit et illa petra quae potum sitiepercussa profudit; de qua dicit Apostolus; « Bibebant autem de spiritali consequente eos petra, petra autem erat Christus . et cultellis petrinis populum circumcidit iste ductor egregius: qui cultri petrini cum illo etiam sepulti sunt, ut profundum mysterium demonstrarent posteris profuturum. Sic ergo et istum la
Abbreviated transcription (Latin):
in die illo fedus: Proposuit po¬
pulo precepta atq iuditia insichem:
dem: posuitq eum subter quercum
quȩ erat inscũario dĩ: cedixit adom¬
nem popłin: En lapis iste erit uobis
intestimoniũ quod audieritis omnia
uerba dñi quȩ locutus ẽuobis. ne forte
postea negare uelitis & mentiri dño deo
ur̃o Et disposuit ib̃s testam̃tum ad
popłm millo die: ce dedit illi legem et
iuditium insilo coram tabernaculo do¬
mini dĩ ifrł ce scͥpsit uerba hȩc in libro
legis di: & accepit lapidem magnum
et statuit illum iħs subterebintho ante
d̃ñm Et dixit iħs ad ppłm: Ecce lapis
iste erit uobis intestimoniũ: quia bic
auduit omnna quȩ dicta sunt adno
quȩcũq locutus ẽ ad uos hodie: ce bic¬
erit uobis intestimoniũ innouissimmis
dieb cum mentiti fueritis dño deour̃o:
Hȩc uerba qui ñ insuꝑficie tantum
audiunt. s aliquando altius ꝑscru-¬
tantur: nequaqmͣ tantum uirum tã
insipientem putare debent: ut uer-¬

Expanded text:
in die illo foedus, et proposuit populo praecepta atque judicia in Sichem.dem, posuitque eum subter quercum, quae erat in sanctuario Domini: et dixit ad omnem populum: En lapis iste erit vobis in testimonium, quod audieverba Domini quae locutus est vobis, ne forte postea negare velitis, et mentiri Domino Deo vestro. » Et disposuit Jesus testamentum ad populum in illo die, et dedit illi legem et judicium in Silo, coram tabernaculo Domini Dei Israel; et scripsit verba haec in libro legis Dei: et accepit lapidem magnum, et statuit illum Jesus sub terebintho ante num et ait Iesus ad populum: ecce lapis iste erit in testimonium, quia iste audiuit omnia quae dicta sunt a Domino, quanta locutus est ad uos hodie: eerit uobis in testimonium in nouissimis diebus, cum mentiti fueritis domino deo uestro. haec uerba qui non in superficie tantum audiunt sed aliquanto altius perscrutantur, nequaquam tantum uirum tam insipientem putare debent, ut uer
Abbreviated transcription (Latin):
ait Siquis scandalirauerit unum de
pusillis istis qui in me credunt: expetlit
ei lt mola asinaria addatur collo eius.
& demergatur inꝓfundum: Et ioħs ait:
Qui odit fratrem suum: homicda ẽ Et
scitis quia omnis homicida: non habet
uitam eternam in se manentem: Hic taliᷤ
ab altari dñi euelli iubetur: quia indi¬
gnus sacram̃tis dñicis. aparticipatione sa¬
cri altaris merito remouetur: nec reuoca¬
ri adueniam. nisi ꝑ condignam penitenti¬
am ullomͦ meretur: Qui autem non uo¬
to malitiȩ s ꝑpncuriam aut ignorantiam
aliquem leserit: habet urbes refugii ec¬
clesiam uidelicet catholicam: ubi se an¬
gustia penitentiȩ coartans: ꝑ omne tem¬
pus presentis uitȩ donis oꝑib studium
impendens maneat: Et si spem suam
in morte pontificis summi redemptonis
uidelicet sui posuerit: hic sine dubio in
eternum saluabitur:¬

Expanded text:
ait: « Si quis scandalizaverit unum de ait: « Si quis scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit ei ut mola asinaria addatur collo ejus, et demergatur in profundum . » Et Joannes ait: « Qui odit fratrem suum, homicida est. Et scitis quia omnis homicida non habet vitam aeternam in se manentem . » Hic talis ab altari Domini evelli jubetur, quia indignus sacramentis Dominicis, a participatione sacri altaris merito removetur, nec revocari ad veniam nisi per condignam poenitentiam ullo modo meretur. Qui autem non voto malitiae, sed per incuriam aut ignorantiam aliquem laeserit, habet urbes refugii, Ecclesiam videlicet catholicam, ubi se angustia poenitentiae coarctans, per omne tempus praesentis vitae bonis operibus studium impendens maneat; et si spem suam in morte pontificis summi, Redemptoris videlicet sui, posuerit, hic sine dubio in aeternum salvabitur
Abbreviated transcription (Latin):
dominus deus tuus dabit tͥ possidendã:¬
.M. nec sis sanguinis reus: Ee cetera: Hoc
quomͦ factum sit liber qui dicitur ih̃u
naue manifestat: cum cõmemorat iosuȩ
dño iubente sex ciuitates refugii decer¬
nere homicidis qui homiudium ñ spõte
fecerunt: Hoc ẽ cadesin galilea montis
neptaliin. ce sichem in monte ephraim.
et cariatharbe ipsa ẽ ebron in monte iu-¬
da: et transiordanẽ contra orientalem pla¬
moth ingalaath. de tribu gad: et gaulon
in basan de tribu manasse: Hȩ ciuitates
constitutȩ sunt cunctis filiis isrł ce adueniᷤ
qui habitant inter cos: ut sugeret ad eas
qui animã nescius ꝑcussisset. et ñ morere¬
tur in manu ꝓximi effusum sanguinẽ
uindicare cupientis: donec staret ante
ppłm expositurus causam suam Oysti¬
ce autem si quis ꝑiniidiam aut odiũ
mucrone malitie aliquem ꝑcusserit. et
in mortem animȩ seduxerit: ȩc̃nȩ morti
ipse obnoxius erit. Unde ipsa ueritas

Expanded text:
Dominus Deus tuus dabit tibi possidendaDominus Deus tuus dabit tibi possidendam, nec sis sanguinis reus, etc. » Hoc quomodo factum sit, liber qui dicitur Jesu Nave, manifestat, cum commemorat Josue Domino jubente sex civitates refugii decernere homicidis, qui homicidium non sponte fecerunt, hoc est, Cades in Galilaea montis Nephthalim, et Sichem in monte Ephraim, et Cariatharbe: ipsa est Hebron in monte Juda; trans Jordanem contra occidentalem plamoth in Galaad de tribu Gad, et Gaulon in Basam, de tribu Manasse. Hae civitates constitutae sunt cunctis filiis Israel, et advenis qui habitant inter eos ut fugeret ad eas qui animam nescius percussisset, et non moreretur in manu proximi, effusum sanguinem vindicare cupientis, donec staret ante populum expositurus causam suam. Mystice autem, si quis per invidiam aut odium mucrone malitiae aliquem percusserit, et in mortem animae seduxerit, aeternae morti ipse obnoxius erit. Unde ipsa Veritas
Abbreviated transcription (Latin):
ad dicit. S is qui in caute lignum ꝑcutit
& ꝓximum extinguit: ad tres necesse ẽ urbes
fugiat. ut munimine earum defensus in¬
uat: quia si ad penitentiȩ lamenta conũ¬
sus inunitate sacramenti sub spe fide et
caritate absconditur: reus ꝑpetrati homi¬
edii non tenetur: Eumq extincti ꝓximꝰ¬
et cum inuenerit ñ occidit: qͥa cũ districtꝰ
iudex uenerit qui sese nobis ꝑnaturȩ nr̃e
consortium unxit : ab eo ꝓculdubio um¬
dictam deculpe reatu non expetit: quẽ
sub eus uenia. spes fides. et caritas abscon¬
dit: Citius gͦ culpa dimittitur: quȩ neqͣ¬
quam malitiȩ studio ꝑpetratur: Cum aũ
dilatauert dñs deus tuus terminos tu¬
os sicut iurauit patribus tuis. et dede¬
rit tͥ cunctam terram quam eis polli¬
qtus ẽ. si tamen custodieris mandata
ciuitates: et supͣ dictarum trium urbiũ
Inumerum duplicabis: ut non effunda¬
tur sanguis innoxius in medio terrȩ. ꝗͣ

Expanded text:
addicit. Sed hic qui incaute lignum percutit addicit. Sed hic qui incaute lignum percutit et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut munimine earum defensus, vivat, quia si ad poenitentiae lamenta conversus in unitate sacramenti, sub spe, fide et charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur, eumque exstincti proximus cum invenerit, non occidit, quia cum districtus judex venerit, qui sese nobis per naturae nostrae consortium junxit, ab eo procul dubio vindictam de culpsub ejus venia spes, fides et charitas abscondit: citius ergo culpa dimittitur, quae nequaquam malitiae studio perpetratur. « Cum autem dilataverit Dominus Deus tuus terminos tuos sicut juravit patribus tuis, et dederit tibi cunctam terram quam eis pollicitus est, si tamen custodieris mandata civitates, et supradictarum trium urbium numerum duplicabis, ut non effundatur sanguis innoxius in medio terrae, quam
Abbreviated transcription (Latin):
brio amicum eius ꝑcusserit ce occiderit:
hic ad unam supra dictarũ urbium con-¬
fugiet et uiuet : ne forte ꝓximus eius cu
ius effusus ẽ sanguis dolore stimulatus
ꝑsequatur. et app̃hendat eum si longior
uia fuerit. et ꝑcutiat animam eius. qui
non ẽ reus mortis: quia nullum contͣ
eum qui occisus ẽ odium prius habutis¬
.ob̃. se monstratur: Ad siluam cum amico
imus: quotiens tum quolibet ꝓrimo
ad intuenda delicta nr̃a conuertimur:
Et simpliciter ligna succidimus: cum de¬
linquentium uicia pia indentione reseca¬
mus: S securis manum fugit: cum sese
increpatio plusquam necesse ẽ in aspitate
ꝓtrahit: Ferrumq de manubrio prosilit:
cum de correptione sermo durior ex cedit:
Et amicum ꝑcutiens occidit: quia audi¬
torem suum prolata contumelia. ab spũ
dilectionis interficit: Correpti namq
mens repente ad odium ꝓruit: si hancim¬
moderata increpatio plusqm iustum est

Expanded text:
brio amicum ejus percusserit et occiderit, brio amicum ejus percusserit et occiderit, hic ad unam supradictarum urbium confugiet et vivet: ne forte proximus ejus cujus est effusus sanguis, dolore stimulatus persequatur, et apprehendat eum si longior via fuerit, et percutiat animam ejus qui non est reus mortis: quia nullum contra eum qui occisus est odium prius habuisse monstratur. » Ad silvam cum amico imus, quoties cum quolibet proximo ad intuenda delicta nostra convertimur, et simplicitate ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. Sed securis fugit manum, cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitate protrahit; ferrumque de manubrio prosiliit, cum de correptione sermo durior excedit, et amicum percutiens occidit, quia auditorem suum prolata contumelia ab spiritu dilectionis interficit Correpti namque mens repente ad odium proruit, sed hanc immoderata increpatio plus quam debuit,
Abbreviated transcription (Latin):
senario numero conditus pollet: post ꝑ¬
fectionem bonorum oꝑum requiem ȩter¬
nam expectet: in quiete felici scarum
animarum: Quod autem dicit sterni
oportere diligenter uiam. et initres eqͣli¬
ter partes totam terrȩ ꝓuintiã diuidi.
quatinus saluandus facilius possit ho¬
stes eiadere : demonstrat predicatores
plebrum omni diligentia uerbo atq exem¬
plis consulere debere saluti ȩgrotantium:
et ȩqualit̾ in totam terram ȩccł̃ȩ. eandem
sc̃ȩ trinitatis fidem omnib insinuare:
quatinus uiam ueritatis ac portam cre¬
dulitatis dͥ patere singuli agnoscant: et
si intrare noluerint: sui semerito damp¬
nandos eẽ prȩsciant: Hȩc erit lex homicide
fugientis: cuius uita seruanda ẽ: Qui ꝑ¬
cusserit ꝓximum suum nesciens : ce qui
heri ce nudius tercius nullum contra eũ
habuisse odium compbat᷑: s abisse sun¬
pliciter cum eo insiluam ad ligna ceden¬
da. & in succisione lignorum securis fuge¬
rit manum. ferrumq laupsum demanu¬

Expanded text:
senario numero conditus pollet, post perfectionem bonorum operum, requiem aeternam exspectet, in quiete felici sanctarum animarum. Quod autem dicit sterni oportere diligenter viam, et in tres aequaliter partes totam terrae provinciam dividi, quatenus salvandus facilius hostes possit evadere, demonstrat praedicatores plebium, omni diligentia, verbo, exemplis, consulere debere saluti aegrotantium, et aequaliter in tota terra Ecclesiae sanctae eamdem fidem omnibus insinuare, quatenus viam veritatis ac portam credulitatis sibi patere singuli agnoscant. Et si intrare noluerint, se merito damnandos esse praesciant. « Haec erit lex homicidae fugientis, cujus vita servanda est: qui percusserit proximum suum nesciens, et qui nudiustertius et heri nullum contra eum habuisse odium comprobatur, sed abisse simpliciter cum eo in silvam ad ligna caedenda, et in succisione lignorum securis fugerit manum, ferrumque lapsum de manu
Abbreviated transcription (Latin):
figens illud cruci: expolians principa-¬
tus & potestates. traduxit confidenter¬
palam triumphans eos in semet ipso
Sequitur gͦ ad huc de uictoriosissimȩ
crucis cornibus. In ipsis uentilabit gs̃:
usq ad terminos terrȩ. Nam ꝑ predica-¬
tionem crucis. uniuersum orbem etom-¬
nes mundi terminos fidei suȩ subiecit:
occulto iudicio discernens paleas afru-¬
m̃to. incredulos a credentib: dum pas-¬
sionis eius preconium aliis dampna-¬
tio. aliis salus ẽ: dicente apło. Xp̃i odor

Expanded text:
s illud cruci, spolians principatus et potestates, traduxit palam, triumphans eos in semetipso . Sequitur ergo adhuc de victoriosissimae crucis cornibus. In ipsis ventilabit gentes, usque ad terminos terrae. Nam per praedicationem crucis, universum orbem, et omnes mundi terminos, fidei suae subjecit occulto judicio, discernens paleas a frumento, incredulos a credentibus, dum passionis ejus praeconium, aliis damnatio, aliis salus est dicente Apostolo:
Abbreviated transcription (Latin):
igne apparentem. decima pꝰ ascensionẽ
die in apłos effusa. omnem legis plem-¬
tudinem tanqͣm digito dĩ in eorum
mente descͥpsit: cunctosq electos fer-¬
uentes sp̃ũ. lucentesq oꝑatione fecit.
Uerum quia hȩc lex non uni populo
xit popłos. Legem gͥ caritatis qmͣ nos
seruare iussit. primus ipse impleuit:
diligendo uidelicet popłõs utrosq
circuncisionis & preputii: & ueniens
euangłiz ando pacem nobis qui lon¬
ge eramus. et pacem his quiꝓpe: qm̃
lectionem comm̃dat miscdissima eiꝰ
passio: quam ꝓtotiꝰ mundi salute sus-¬
cepit. De qua ipse ait. Maiorẽ hac di¬
lectionem nemo habet: quam ut ani¬
mam suam quis ponat ꝓ amicis suis.
Ad huius nos caritatis imitationem
quasi ad ꝑfectam scilicet legis obseruã¬
tiam apłs accendit: dicens. Estote
imitatores di sicut filii carissimi: & ã¬
bulate in dilectione sicut & xp̃c dilex̃
nos. et tradidit semetipsum ꝓ nobis.

Expanded text:
igne apparentem, decima post ascensionem die, in apostolos effusa, omnem legis plenitudinem tanquam digito Dei in eorum mente descripsit, cunctosque electos fervente Spiritu, lucentes operatione facit. Verum quia haec lex non uni populo xit populos. » Legem igitur charitatis, quam nos servare jussit, primus ipse implevit, diligendo videlicet populos utrosque, circumcisionis et praeputii; et veniens evangelizando pacem nobis qui longe eramus, et pacem his qui prope, qlectionem commendat misericordissima ejus passio, quam pro totius mundi salute suscepit, de qua ipse ait: « Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis . » Ad hujus nos charitatis imitationem, quando ad perfectam scilicet legis observantiam, apostolus accendit dicens: « Estote imitatores Dei, sicut filii charissimi, et ambulate in dilectione, sicut et Christus dilexit nos, et tradidit
Abbreviated transcription (Latin):
qͣtinꝰ ĩprudẽteᷤ faciliꝰ extingũãt. Bene gͦ dr.
uenenũ aspidũ insanabile: qͥa hereticor
error quẽcumq inuaserit: nisi se inde
liberauerit: sine dubio in eternum
ꝑunit. Nonne hȩc condita sunt apud
me. & signata in thesauris meis: Moris
ẽ humani generis ut p̾terita cito obli-¬
uiscatur: &e quȩ aliquando grandia
uideb antur. spatio temporis labente.
simul ipsa recordatione deficiant. S
ñ ita ẽ apud dm̃: ubi p̾teritum. &e futu¬
rum. non ẽ. s p̃sens sẽper adẽ. Quȩ enĩ
nobis p̃tereunt: ibi reseͥ̾uantur. nec obli¬
uioni tradentur. Inde necesse ẽ ut pec¬
cata quȩ dudum cõmisimus. instanti
pęnitentia delere coram oculis dĩ stu¬
deamus: ne forte infuturo quando
tempus erit uindictȩ reputet nob̃ de¬
bita nr̃a ce dicat: hȩc fecisti & tacui.
Existimasti iniquȩ quod ero tui simi¬
lis. drguante: ce statuam illa contͣ
faciem tuam. Mea ẽ ultio: &e ego re¬
tribuam eis intempore: ut labatur

Expanded text:
entes, facilius exstinguant. Bene ergo dicitur venenum aspidum insanabile, quia haereticorum error, quaecunque invaserit, nisi se inde liberaverit, sine dubio in aeternum perimit. « Nonne haec condita sunt apud me, et signata in thesauris meis? » Moris est humani generis, ut praeterita cito obliviscantur, et quae aliquando grandia videbantur, spatio temporis labente, simul ipsa in recordatione deficiant. Sed non ita est apud Deum, ubi praeteritum et futurum non est, sed praesens senobis praetereunt, ibi reservantur, nec oblivioni tradentur, inde necesse est, ut peccata quae dudum commisimus, instanti poenitentia delere coram oculis Dei studeamus, ne forte in futuro, quando tempus erit vindictae reputet nobis debita nostra et dicat. « Haec fecisti et tacui. Existimasti inique quod essem tibi similis; arguam te et statuam illa contra faciem tuam. Mea est ultio et ego retribuam eis in tempore, ut « labatur
Abbreviated transcription (Latin):
consurgens. pulchra ut luna: Et cettra.
Deuertice montium antiquorum: depo¬
mis et̾norum collium. Montes antiqͥ.
sc̃i patriarchȩ sunt & ꝓpħe: uita celsi. &
ad contemplanda di misteria sublimit̾
erecti. Colles et̃ni. ceteri iusti ueteris testa¬
menti: tamqmͣ pii & humiles filii. in eor
fide imm obili firmitate fundati. Dehis
montib & collibus esaias excellentiam
dñi contemplatꝰ. ait. Erit in nouissimis
diebus p̃paratꝰ mons domus dñi inũ-¬
tice montiũ: & eleuabitur suꝑ colles:
Quorum pomis terra ioseph benedici-¬
tur: cum ȩccła .xͥ. doctrina ꝓphetiȩ ce ex-¬
emplo uirtutis eorum. in fide. xͥ ꝓmpti-¬
ori pietate fructificat. Et intuenditm
quia supra inpomis ce rore cęli doctri¬
na euangłica. hic inuertice antiquorũ
montium &e pomis et̾norum collium.
doctrina legalis ce ꝓphetica designetur:
& utrisq terra ioseph locupletetur: quia
sc̃a eccł̃a utriusq testamenti pagmnis in¬

Expanded text:
consurgens, pulchra ut luna, etc. . » « consurgens, pulchra ut luna, etc. . » « De vertice montium antiquorum, de pomis aeternorum collium. » Montes, antiqui sunt patriarchae; sunt et prophetae vita celsi, et ad contemplanda Dei mysteria sublimiter erecti. Colles aeterni, caeteri justi Veteris Testamenti, tanquam pii et humiles filii, in eorum fide, immobili firmitate fundati. De his montibus et collibus Isaias excellentiam Domini contemplatus ait: « Erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium, et elevabitur super colles . » Quorum pomis terra Joseph benedicitur, cum Ecclesia Christi doctrina prophetiae, et exemplo virtutis eorum in fide Christi, promptiori pietate fructificat. Et intuendum quia supra in pomis et rore coeli doctrina evangelica, hic in virtute antiquorum montium, et pomis aeternorum collium, doctrina legalis et prophetia designatur, et utrisque terra Joseph locupletatur, quia sancta Ecclesia utriusque Testamenti paginis in
Abbreviated transcription (Latin):
doctoris irrorat: nisi interius adsit ir¬
rigans gr̃a conditoris. Unde ad huc
de se ipso ait. Tunc iusti fulge¬
bunt sicut sol:. in regno patris eorum.
Quod exponens iohs: ait. Scimus qm̃
cum apparuerit similes ei erimus: qm̃
uidebimus eum sicuti ẽ. Huius igitur
solis fructus. dona sunt spãlium caris-¬
matum: quos enumerans apłs ait.
fructus autem sp̃s est: caritas. gaudi¬
tas. benignitas. mansuetudo. fides. mo¬
destia. continentia. castitas. fructib au-¬
tem solis sui luna declaratur: cum ꝑ
donorum spãlium dote ditatur. Unde
ait apłs. Unicuiq autem nr̃m data ẽ
gr̃ã: scdm mensuram donationis xp̃i.¬
Idem itaq sunt fructus solis ac lunȩ:
illius dando.huius accipiendo. Semꝑ
gͦ luna solem suum plena deuotione
respiciat: ne si ab illo ꝑsuꝑbiam aũtat᷑.
eius radiis illustrari non mereatur. De
hac luna in cantico canticorum dicitur.
Quȩ ẽ ista quȩ ꝓgreditur. sicut aurora

Expanded text:
doctoris irrorat, nisi interius adsit irdoctoris irrorat, nisi interius adsit irrigans gratia conditoris. Unde adhuc de seipso ait: « Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris eorum . » Quod exponens Joannes, ait: « Scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum, sicuti est . » Hujus igitur solis fructus dona sunt spiritualium charismatum, quos enumerans Apostolus ait: « Fructus autem Spiritus, charitas est, gaudinitas, bonitas, mansuetudo, fides, modestia, patientia, castitas . Fructibus autem solis sui luna declaratur, cum pedonorum spiritualium dote ditatur. Unde ait Apostolus: « Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Chri ita sunt fructus solis ac lunae: illius dando, hujus accipiendo. Semper ergo luna solem suum plena devotione respiciat, ne si ab illo per superbiam avertatur, ejus radiis illustrari non mereatur. De hac luna in Cantico canticorum dicitur: « Quae est ista, quae progreditur sicut aurora
Abbreviated transcription (Latin):
eis a dño dictum ẽ. Son uos me elegistis
s ego elegi uos: &e posui uos ut eatis et
fructum afferatis. & fructus ur̃ maneat.
Ros uͦ ex hoc cęlo descendens. cęlestis est
predicatio mire subtilitatis ce gr̃ȩ: qua
credentium corda ne temptationum
estu marcescant. s in marcescibili uirtu-¬
tum uiriditate polleant. medullitus
irrorantur. De hoc rore mistice in bene-¬
cȩli & de pinguedine terrȩ abundan-¬
tiam: frum̃ti. uimi. &e olei. S terra iosepb
nr̃i ut pinguiori fertilitate ugeat. et¬
iam internȩ gr̃ȩ nobis datȩ quasi de
abisso subiacente humorem uitalem
trabit: ce fonte uitȩ inde ascendente
sicut paradisus dm̃ irrigatur: dicen¬
te scriptura. Fons ascendebat eterra: ir¬
rigans uniuersam suꝑficiem terrȩ. De
hac abisso suꝑ saluatore in ecclessastico
dicitur. A mari enim abundauit sensꝰ
eiiᷤ: & cogitatus illius de abisso magna.
frustͣ enim quemlibet exterius sermo

Expanded text:
eis a Domino dictum est: « Non vos me elegistis, eis a Domino dictum est: « Non vos me elegistis, sed ego elegi vos, et posui vos, ut eatis et fructum afferatis, et fructus vester maneat . » Ros vero ex hoc coelo descendens, coelestis est praedicatio mirae subtilitatis et gratiae, qua credentium corda, ne tentationum aestu arescant, sed immarcescibili virtutum viriditate polleant, medullitus irrorantur. De hoc rore mystice in beneoeli, et de pinguedine terrae abundantiam frumenti, vini et olei . » Sed terra Joseph nostri in pinguiori fertilitate viget, cum internae gratiae nobis datae, quasi de abysso subjacente, humorem vitalem trahit, et fonte vitae inde ascendente, sicut paradisus Domini irrigatur, dicente Scriptura: « Fons ascendebat e terra irrigans universam superficiem terrae . » De hac abysso super Salvatore in Ecclesiastico dicitur: « A mari enim abundavit sensus ejus, et cogitatus illius de abysso magna . » Frustra enim quemlibet exterius sermo
Abbreviated transcription (Latin):
ci frum̃ti erogatione lib̾auit. Nom̃q illud
qͦd ioseph fuerat imiutatũ. in se ꝓbauit
ueraciter ad impletũ: ut ab omnib agnos¬
catur quia hic ẽ uere saluator mundi.
De pomis cęli &e rore atq abisso subiacen¬
te. Celum ꝓpter unitatẽ fidi atq doctͥnȩ:
de qua dicit apłs. Siue enim ego siue
pluraliter dicitur. Cȩli enarrant głam
di: &e oꝑa manuum eius annuntiat fir-¬
mam̃tum. In ipsis enim sublimi uita
& contemplatione fulgentib tan¬
quam in cęlo suo habitans ds̃. to¬
nat terrores: pluit consolationes:
cͥoruscat miracłis. Et de hoc cȩlo
scͥptum ẽ. cęlum cęli dño: quia ñ huma-¬
no magisterio s solo d̃i sp̃u. claritate su¬
ꝑnȩ sapientiȩ illustratur: Cuius poma
sunt odoriferi ac suauissum uirtutum
fructus: quibr copiosissime terra sc̃e ecclȩ
dumeorum contemplatione ꝓficit lo-¬
cupletatur. De quib pomis & fructibus:

Expanded text:
ci frumenti erogatione liberavit. Nomenque illud, ci frumenti erogatione liberavit. Nomenque illud, quod Joseph fuerat immutatum in se probavit veraciter adimpletum, ut ab omnibus agnoscatur quia hic est vere Salvator mundi. « De pomis coeli et rore atque abysso subjacente. » Coelum propter unitatem fidei atque doctrinae, de qua dicit Apostolus: « Sive enim ego, sive pluraliter dicitur: « Coeli enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum . » In ipsis enim sublimi vita et contemplatione fulgentibus, tanquam in coelo suo habitans Deus, tonat terrores, pluit consolationes, coruscat miraculis. Et de hoc coelo scriptum est: « Coelum coeli Domino ; » quia non humano magisterio, sed solo Dei spiritu, claritate supernae sapientiae illustratur. Cujus poma sunt odoriferi ac suavissimi virtutum fructus, quibus copiosissime terra sanctae Ecclesiae, dum eorum contemplatione proficit, locupletatur. De quibus pomis et fructibus,
Abbreviated transcription (Latin):
terrȩ ioseph. significat fertilitatem terrȩ
qmͣ duȩ trib exioseph genite hoc ẽ effraim
ae manasses habuere: siue inubertate fru-¬
gum atq pomorum. seu in pastu pecori.
Quod autem comparat cornua ioseph cor¬
nib rinocerotis: significat futurum qͦd
trib effrem principatum habitura sit in¬
ter decem tͥbus. quȩ separate sunt adomo
dd temporib roboam filit salomonis. &
regnauerũt insamaria. Sp̃aliter autẽ
terra ioseph qui int̾pretatur auctus.
ꝓpria uirtute. s benedictione dñi omnium
uirtutum diuitiis adimpletur: dicente
accepta semente uerbi q̃i: centesimum in
uirginib sexagesimum in continentib.
t̾cesimum in castitate comugis fructum
afferre monstratur: Ioseph enim. xp̃m si¬
gnificat: qui a uideis quasi fratribus
suis abiectus: in tota egypto huius scłi
pͥnceps factus ẽ: ce umũsum genus hu¬
manum ab ȩt̃nȩ famis penuria. euangłi-¬

Expanded text:
terrae Joseph significat fertilitatem terrae, terrae Joseph significat fertilitatem terrae, quam duae tribus ex Joseph genitae, hoc est, Ephraim et Manasses, habuere: sive in ubertate frugum atque pomorum, sive in pastu pecorum. Quod autem comparat cornua Joseph cornibus rhinocerotis, significat futurum quod tribus Ephraim principatum habitura sit inter decem tribus quae separatae sunt a domo David temporibus Roboam filii Salomonis, et regnaverunt in Samaria. Spiritaliter autem, terra Joseph, qui interpretatur auctus, propria virtute, sed benedictione Domini virtutum divitiis adimpletur, dicente accepta semente verbi Dei, centesimum in virginibus, sexagesimum in continentibus, trigesimum in castitate conjugii fructum offerre monstratur. Joseph enim Christum significat, qui a Judaeis quasi fratribus suis abjectus, in tota Aegypto hujus saeculi princeps factus est, et universum genus humanum ab aeterna famis penuria, evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
to ipse inter durissimos etiam labores
seꝓxp̃o pati omnia głabatur. Tantoq
ab illo artius complecti meritus. quanto
a complexu eius nullus hunc labor nul¬
la tribulatio separabat. Qui enumerãs
diũsa ꝑicła: aiebat. S in his omnib
suꝑamus: ipter eum qui dilexit nos.
Nesi diceret. Ie circo cuncta adu̾santia
ꝓxp̃o uincimus: quia mens nr̃a a dile¬
ctionis eius brachio non recedit. Ioseph
quoq ait: De benedictione dñi texra eius:
de pomis cȩli ce rore atq abisso sulnacente:
De pomis fructuum solis ac lunȩ: de ũti-¬
ce antiquorum montium: De pomis col¬
lium et̃norum: &e de frugib terrȩ. &e de
plenitudine eius Benedictio illius qui
apparuit in rubo ueniat suꝑ caput ioseph:
ce suꝑ uerticem nazarei. inter fr̃s suos.¬
Quasi pͥmogeniti tauri pulchitudo eius:
cornua rinocerotis cornua illius: in ipsis
uentilabit gentes usq ad t̾minos terrȩ.
Ꝙ cetera. Scd̃mꝰ istoriam: in benedictione

Expanded text:
to ipse inter durissimos etiam labores to ipse inter durissimos etiam labores se pro Christo pati omnia gloriabatur. Tanto ab illo arctius complecti meruit, quanto a complexu ejus nullus hunc labor, nulla tribulatio separabat. Qui enumerans diversa pericula aiebat: « Sed in his omnibus superamus propter eum qui dilexit nos ; » ac si diceret: Idcirco cuncta adversantia pro Christo vincimus, quia mens nostra a dilectionis ejus brachio non recedit. « Joseph quoque ait de benedictione Domini terra eius de pomis caeli et rore atque abysso subiacente de pomis fructuum solis ac lunae de vertice antiquorum montium de pomis collium aeternorum et de frugibus terrae et plenitudine eius benedictio illius qui apparuit in rubo veniat super caput Ioseph et super verticem nazarei inter frQuasi primogeniti tauri pulchritudo ejus: cornua rhinocerotis, cornua illius. In ipsis ventilabit gentes usque ad terminos terrae, » etc. Secundum historiam, in benedictione
Abbreviated transcription (Latin):
omni uirtutum flore speciofissima & dile-¬
ctissima xp̃o anima dicitur. quasi intha¬
lamo tota die morabitur: uł ipsius scilicet
sp̃ali conubio mira semꝑ oblectatione
ꝑfruens. eamq diuinorum sensuũ ꝓle fe-¬
cundans. &e nullius uicii in quietudine se-¬
cretum placidissimi pectoris derelinquẽs:
uel certe in ea quasi inpulcherrimo tha-¬
lamo residens. & iurgineas credentium
mentes immo diũsorum populorum ȩc-¬
clesias. tamqͣm sponsus speciosus forma
pre filiis hominum. ꝑ predicationem eius
loquebatur. Depondi enim uos uni ui-¬
ro uirginem castam: exibere xp̃o. Cuius
gloriosissimi labores quib in doctͥna e¬
uangelica desudauit. quantum xp̃o ac-¬
cepti eent uerbis sequentibꝰ declaratur dũ
de ipso ad huc subditur. Et inter hume¬
ros illius requiescet. Phumeros quippe
quib onera baiulamus. robustissima
eius patientia designatur: ꝑ quam tan¬
to libentius. xp̃s in illo requieuit: quan¬

Expanded text:
omni virtutum flore, speciosissima et dileomni virtutum flore, speciosissima et dilectissima Christo anima, dicitur: « Quasi in thalamo tota die morabitur. » Vel ipsius scilicet spirituali connubio mira semper oblectatione perfruens, eamque divinorum sensuum prole fecundans, et nullius vitii inquietudine secretum placidissimi pectoris derelinquens. Vel certe in eo quasi in pulcherrimo thalamo residens, et virgineas credentium mentes, imo diversorum populorum Ecclesias tanquam sponsus speciosus forma prae filiis hominum per praedicationem ejus loquebatur: « Despondi enim vos uni viro, virginem castam exhibere Christo . » Cujus gloriosissimi labores quibus in doctrina evangelica desudavit, quantum Christo accepti essent, verbis sequentibus declaratur, dum de ipso adhuc subditur: « Et inter humeros illius requiescet. » Per humeros quippe, quibus onera bajulamus, robustissima ejus patientia designatur, per quam tanto libentius Christus in illo requievit, quan
Abbreviated transcription (Latin):
Aliter. ꝑbeniamin qui ex filio doloris in
filtum dextere uersus ẽ. beatus paulus a-¬
płs designatur: qui de ꝑsecutore in apłm
repente mutatus: uas electionis xp̃i effe-¬
ctus ẽ. Ipse enim se ex hac tribu fuisse. te¬
statur: de qua hic spũ ꝓphetali nascitu¬
rus ẽẽ prenoscitur. Dignum quippe fuit.
ut quem admodum ioħis baptistȩ p̃cur-¬
soria umo angelica dignitas ante pre¬
dicta ẽ: ita & magistri gentium in fide et
ueritate. uniuerso mundo ꝓfutura gr̃a
inter: magna ȩcclȩ misteria ꝓpħaretur:
qui a dño insigni amore dilectus. subito
audiuit. Incitius mente tanta fidei con¬
fidentia xp̃c habitauit: ut ipse inter in¬
numera ꝑicła coram gentib & regib et
filiis ifrł constanter eum p̃dicans clamet.
Michi uiuere. xp̃c ẽ: & mori lucrum. Et
iterum. In omni fiducia sicut semꝑ ita et
nunc glorificat᷑ xp̃c in corpore meo: siue
ꝑuitam siue ꝑmortem. De cuius adhuc

Expanded text:
Aliter: per Benjamin, qui ex filio doloris in Aliter: per Benjamin, qui ex filio doloris in filium dexterae versus est, beatus Paulus designatur, qui de persecutore in apostolum repente mutatus, vas electionis Christo effectus est. Ipse enim se ex hac tribu fuisse testatur, de qua hic spiritu prophetali nasciturus esse praenoscitur. Dignum quippe fuit ut quemadmodum Joannis Baptistae praecursoria, imo angelica dignitas ante praedicta est, ita et magistri gentium in fide et veritate universo mundo pro futura gratia inter magna Ecclesiae mysteria prophetaretur, quia Domino insigni amore dilectus, subito audivit. In cujus mente tanta fidei confidentia Christus habitavit, ut ipse inter innumera pericula coram gentibus et regibus et filiis Israel constanter eum praedicans, clamet: « Mihi vivere Christus est, et mori lucrum . » Et iterum: « In omni fiducia sicut semper, ita et nunc glorificatur Christus in corpore meo, sive per vitam, sive per mortem . » De cujus adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
ecur. Uidetur quidem scd̃mꝰ istoriam tã¬
gere. quod beniamin apatriarcha simul
iacob amaretur: & quod ꝑ dispensatio¬
nem di. locusille in quo cultus eius
maxime futurus erat tribui eidem de-¬
cerneretur: hoc ẽ ihrłm ubi templum
&e altare d̃i construebatur. Atq ido sub¬
iungitur. quasi inthalamo totadie mora¬
bitur: quia iherłm fuit eo tempore locus
quem elegit dñs ut eẽt nomen eius ibi.
amantissimus ẽ di patris: de quo dixit.¬
hic ẽ filius meus dilectus: in quo mnͥ bene
complacui. Hic in uirtute patris manet:
excelsis. S & de humanitate eius intelli¬
gi potest: quia in ea diuintas habitat con¬
fidenter. qm sͥ comunxit inunitate ꝑso¬
ne. Quod autem dicit. inthalamo mo¬
rabitur. & inter humeros illius requies-¬
cet: significat quod mutero uirginis cęle-¬
sti sponso conuncta ẽ ȩccła: quȩ infortitu-¬
dine potentiȩ. xp̃i &e in oꝑibus eius in axi-¬
mam fidutiam ac requiem mentis habet.¬

Expanded text:
etur. Videtur quidem secundum historiam tanetur. Videtur quidem secundum historiam tangere quod Benjamin a patriarcha simul Jacob, amaretur; et quod per dispensationem Dei locus ille, in quo cultus ejus maxime futurus erat, tribui ejusdem decerneretur, hoc est Jerusalem, ubi templum et altare Dei construebatur. Atque ideo subjungitur: « Quasi in thalamo tota die morabitur. » Quia Jerusalem fuit eo tequem elegit Dominus, ut esset nomen ejus ibi. amantissimus est Dei Patris, de quo dixitHic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Hic in virtute Patris permanet, excelsis. Sed et de humilitate ejus intelligi potest, quia in ea divinitas habitat confidenter, quam sibi conjunxit in unitate personae. Quod autem in thalamo morabitur, et inter humeros illius requiescet, significat quod in utero Virginis coelesti sponso conjuncta est Ecclesia, quae in fortudine potentiae Christi, et in operibus ejus maximam fidu