comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sine latitusdine. sic suꝑficies est latitudo sũ altitudine. Altitudo
antem est. qñ qͣntitas de superficie in superficit̾ densescit. et
corpus solidum reddit: qd̾ tres dimensiones suscipit. Quis
gͦ ħ recte consideiat: satis ei ut arbitror constat. qd̾ longitu¬
do naturalit̾ sit prior latitudine. ⁊ latitudo altitudine. Sic
sane illa consideiatio que est in rẽb nat᷑alit̾ prior est. ⁊̃ illaꝯ
sideratione que in operib. ⁊ illa que est in morsbꝰ. Quis enĩ
nesciat res ip̃as ear̾ operationib qñ etiã tẽpore. semper autem
naturalit̾ priores eẽ. ex quib ⁊ in quib quelibet operationes
ht̃ nec aliter omĩno existe. Simłr mores ip̃i siue boni siuema¬
li cuta opera quidem debent. ⁊ solent consid̾ari. Nam opera u¬
tiq hominũ magna exparte in qͣntum sunt ordinata. ⁊ mo-¬
derata. pertinẽt ad mores bonos. in qͣntũ uero sunt mordinata

Expanded text:
sine latitudine, sic superficies est latitudo sine altitudine. Altitudo sine latitudine, sic superficies est latitudo sine altitudine. Altitudo autem est quando quantitas de superficie in superficiem densescit, et corpus solidum reddit, quod tres dimensiones suscipit. Qui ergo haec recte considerat, satis ei, ut arbitror, constat quod longitudo naturaliter sit prior latitudine et latitudo altitudine. Sic sane illa consideratio quae est in rebus, naturaliter prior est illa consideratione quae est in operibus, et illa quae est in moribus. Quis enim nesciat res ipsas earum operationibus quandoque etiam tempore, semper autem naturaliter priores esse, ex quibus, et in quibus quaelibet operationes habent nec aliter omnino existere? Similiter mores ipsi sive boni sive mali circa opera quidem solent et debent considerari. Nam opera utique hominum magna ex parte in quantum sunt ordinata et moderata pertinent ad mores bonos; in quantum vero sunt inordinata
Abbreviated transcription (Latin):
doie. ex sola compage lignoꝵ.
rẽb scd̾a inoperib tercia in morib. Illa que est in reb ꝑtinet
ad arce longitudinẽ. illa que in operib pertinet ad latitudinẽ:
illa que est in morib pertinet ad altitudinẽ. Samus enim lon¬
gitudinẽ latitudine nat᷑aliter priorem eẽ simiłr̃ latitudinẽ al¬
titudinis respectu. locum priorẽ tenere. Namlongitudo sñ la¬
titudine. ⁊ latitudo sine altitudine. potest intelligi. qͣmuis rer̾
eẽntia ab inuicẽ minime possint seꝑari. S altitudo sñ latitudi¬
ne. utł latitsdo sine longitudine. nec ualet eẽ: nec licet intelli¬
gere. Simplex namq songitudo intelligit᷑. qñ qͣntitas de piĩc¬
to ad pũct᷑o. ⁊ per sola pũcta discurrens in lineam. sola saltẽ co-¬
gitatione ꝓtrahitur. Simplicem latitudiunẽ dicims. qũ qͣnti¬
tatem de linca in liueam. ⁊ per solas lincas mente distendimꝰ:
⁊ in superficiam dilatamiis. Nam ficut linea est longitudo

Expanded text:
ptione ex sola compage lignorumrebus, secunda in operibus, tertia in moribus. Illa quae est in rebus pertinet ad arcae longitudinem. Illa quae est in operibus pertinet ad latitudinem. Illa quae est in moribus pertinet ad altitudinem. Scimus enim longitudinem latitudine naturaliter priorem esse. Similiter latitudinem altitudinis respectu locum priorem tenere. Nam longitudo sine latitudine et latitudo sine altitudine potest intelligi, quamvis in rerum essentia ab invicem minime possint separari. Sed altitudo sine latitudine, vel latitudo sine longitudine, nec valet esse, nec licet intelligi. Simplex namque longitudo intelligitur quando quantitas de puncto ad punctum et per sola puncta discurrens in lineam sola saltem cogitatione protrahitur. Simplicem latitudinem dicimus quando quantitatem de linea in lineam et per solas lineas mente distendimus et in superficiem dilatamus. Nam, sicut linea est longitudo
Abbreviated transcription (Latin):
Roprium est autem pͥme contẽplacioni
simplicit᷑. ⁊ sñ ulla rõcinatione uisibiliũ ãmirationi inhe¬
re. ropriũ est scd̾e. uisibiliũ rer̃ rõm rõcinando ĩsistere.
roprium est t̾cie. per iusibilia. ad innisibilia rõcinando ascen¬
dere. ropͥum est qͣrte. ex innisibilib inuisibilia rõcutado col-¬
ligere. ⁊ per expartoꝵ intelligentiã. ad ignotoꝵ noticiam pro-

Expanded text:
roprium est autem primae contemplationi simpliciter et sine ulla ratiocinatione visibilium admirationi inhaerere. Proprium est secundae visibilium rerum rationi ratiocinando insistere. Proprium est tertiae per visibilia ad invisibilia ratiocinando ascendere. Proprium est quartae ex invisibilibus invisibilia ratiocinando colligere, et per expertorum inte
Abbreviated transcription (Latin):
detur ex aspirante gr̃a posse implere. Si iurta etusdẽ nabuch̾.
siłitudinem regnum tuũ recepisti. si passionibꝰ eius dñari potu¬
isti. si bonos affectus in bono posse ex̾cere. acepisti: lauda. mag.¬
nifica. głifica. ut qui accepisti grãm ꝓficiẽdi. accipias pariter
⁊ gram ꝑ seuerandi. Libenter ergo lauda summe bonum. głi¬
uia omĩa opera eius bona. uera. ⁊ iue eiꝰ uditia. Opera euis
iue sunt cius. Uie inqͣm per quas ad nos uenit. ine per quas
nr̃e se intelligentie ingerit. ⁊ in notescere facit. Ex operibꝰ nã ꝙ
ip̃uis ad eius cognitionem ꝓficimꝰ. Omĩa gͥ opera euis. qr omne
iue: eius iuditia. ⁊ omĩa uiditia eiꝰ uera. qr in u̾itate facta. Nõ
sepe in udiciis nr̃is erramꝰ. uñ fit sepe. ut nocentes absoluamꝰ.
⁊ innocentes condempnamꝰ. S abs dubio quem latere nichil
scd̾iter fiunt: S abs contradictione ulla pietas illa diuina in

Expanded text:
detur ex aspirante gratia, posse implere. Si juxta ejusdem Nabuchodonosor detur ex aspirante gratia, posse implere. Si juxta ejusdem Nabuchodonosor similitudinem, regnum tuum recepisti, si passionibus tuis dominari potuisti, si bonos affectus in bono posse exercere accepisti, lauda, magnifica, glorifica, ut qui accepisti gratiam proficiendi, accipias pariter et gratiam perseverandi. Libenter ergo lauda summe bonum, gloriQuia omnia opera ejus vera et viae ejus judicia. Opera ejus, viae sunt ejus. Viae, inquam, per quas ad nos venit, viae per quas nostrae se intelligentiae ingerit et innotescere facit. Ex operibus namque ipsius, ad ejus cognitionem proficimus. Omnia igitur opera ejus, quia omnes viae ejus judicia, et omnia ejus vera, quia in veritate facta. Nos saepe in judiciis nostris erramus, unde fit saepe ut nocentes absolvamus et innocentes condemnemus. Sed absque dubio quem latere nihil sunt quae ab ipso misericorditer fiunt? Sed absque contradictione ulla pietas illa divina, in
Abbreviated transcription (Latin):
unc ego nabuchodonosor laudo ⁊ magnifico. ⁊ głifico re¬
gem celi. quia omĩa opera eus uera. ⁊ ue eius uidicia. ⁊
gra dientes in suꝑbia potest humiliare. Supeñ uti iam diximꝰ
benedirit. laudainit. atq magnificauit. hic tt̃m laudat. magni¬
ficat. aiti głificat. Supersꝰ laudauit cum sensum accepit. ⁊ qr
bene ficiis diuinis ingrat᷑ non fuit: ad maiora ꝓuehi meruit.
regnũ amissum cum magnificentie amplificatione accepit. Ac¬
cepto autẽ regno: it̃i laudat. it̃m głificat. unde ⁊ factũ e. ne
it̾m ꝯtumeliose amittat. qd̃ ⁊ humiliatus accepit. ⁊ iã cũ de¬
uotione possedit. Accepeo beneficio lauda ⁊tu. ut merearis
ad maiora ꝓficere. ꝓmotus ad sublimiora ñlominꝰ lauda.
ut merearis in ip̃is perseuerare. Si iuixta siłitudinẽ nabrch.
sensum tuũ recepisti. si que agẽda sunt intellig̾e potiusti.
Lauda. głifica. ut qd̃ accepisti ex reuelante gr̃a posse intellig̾e

Expanded text:
ur ego, Nabuchodonosor, laudo et magnifico regem celi, quia omnia opera eius vera et viae eius iudicia et gradientes in superbia potest hubenedixit, laudavit atque magnificavit. Hic iterum laudat, magnificat atque glorificat. Superius laudavit cum sensum accipit, et quia beneficiis divinis ingratus non fuit, ad majora provehi meruit. Nam regnum amissum, cum magnificentiae amplificatione accepit. Accepto autem regno, iterum laudat, iterum magnificat. Unde et factum est, ne iterum contumeliose amittat quod et humiliatus recipit et jam cum devotione possedit. Accepto beneficio, lauda et tu, ut merearis ad majora proficere, promotus ad sublimiora nihilominus lauda, ut merearis in ipsis perseverare. Si juxta similitudinem Nabuchodonosor sensum tuum recepisti, si quae agenda sunt intelligere potuisti, lauda, glorifica, ut quod accepisti, ex revelante gratia posse intelligere,
Abbreviated transcription (Latin):
qñ id aũis per m̃tis subleuationẽ cernit. qd̾ humatie capacita-¬
tis metas tͣnscendit. S supra tõnem. non tñ pret᷑ rõnen censen¬
da est. qñ ei qd̃ per intelligentie atiem cerint᷑. humana rat̾o
cõtraire non potest. quin potiꝰ facile acquiescit. ⁊ sua attestati¬
ie alludit. extum contemplationis genꝰ dictum est⁊ qd̃
in hiis uersat᷑. que sunt super rõnẽ. ⁊ uident᷑ eẽ pret̃. seu etiã
contra rõnem. In hac utiq suprema omĩumq dignissima con-¬
templatõnũ specisla. tunc aũis ueracit̾ exultat atq tripudi¬
at. qñ illa ex diumi lumĩs irradiatione cognoscit. atq con-¬
siderat. quib omĩs humana iõ reclamat. Talia sunt pene
omĩa que de ꝑsonarum tͥnitate credere iubemͣ. de quib cũ
humana rõ consulit᷑: nichil aliud qͣm ꝯtͣire uidet᷑.¬

Expanded text:
ationem cernit quod humanae capacitatis metas transcendit. Sed supra rationem, nec tamen praeter rationem censenda est, quando ei quod per intelligentiae aciem cernitur humana ratio contraire non potest, quin potius facile acquiescit et sua attestatione alludit. Sextum contemplationis genus dictum est, quod in his versatur quae sunt supra rationem, et videntur esse praeter, seu etiam contra rationem. In hac utique suprema omniumque dignissima contemplationum specula tunc animus veraciter exsultat atque tripudiat, quando illa ex divini luminis irradiatione cognoscit atque considerat quibus omnis humana ratio reclamat. Talia sunt pene omnia quae de personarum Trinitate credere jubemur. De quibus cum humana ratio consulitur, nihil aliud quam
Abbreviated transcription (Latin):
postulabat. cum psallendo orabat. Redde michi leticiam salu¬
taris tui. ⁊ spũ principali ꝯfirina me. Huiꝰ modi cotidie ampli¬
ficationem petumis. c̃ dicimꝰ. Confirma deris ħ qd operatꝰ ex
in nob̾. Perpendis ex hiĩs ut arbitror qr multi adħ deo dispensaᷤ.¬
te cadunt ut fortiores resurgant. ⁊ qd pͥus añ lapsũ hũerũt so¬
lũmꝰ gr̃am adiuuantem. post ruine reparationẽ accipisit simł
⁊ gr̃am ꝯfirmante. Nere scd̾m qd̾ scriptum est dñs mortificat

Expanded text:
postulabat, cum psallendo orabat: Redde mihi laetitiam salupostulabat, cum psallendo orabat: Redde mihi laetitiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me . Hujusmodi quotidie amplificationem petimus, cum dicimus: Confirma Deus hoc quod operatus es in nobis . Perpendis ex his, ut arbitror, quia multi ad hoc, Deo dispensante, cadunt, ut fortiores resurgant; et qui prius ante lapsum habuerunt solummodo gratiam adjuvantem, post ruinae reparationem, accipiunt simul et gratiam confirmantem. Vere, secundum quod scriptum est: Dominus mortificat
Abbreviated transcription (Latin):
erequim᷑. qd̃ iam posse ex duuno muñe gcequimis. forte ⁊ illd̾
super addetur qd̃ nondum potumꝰ.
t in regno meo inquit
restitutus sum. ⁊ magnificentia amplior addita est michi.
Agnificentia amplior est post
rumam. ad plenam repparationẽ addit᷑. qr ex ip̃o lapsu su¬
o homo sepe ad ueram humilitatẽ eruditur. et tunc ueraciter
magnificentia ampliatur. qñ rat̾ uirtutũ magnalia uirtꝰ
etiam humilitatis. ĩmobilrter custodit᷑. Ex uirtute uͦ hũili¬
tatis. animi perfectio ⁊ in bono roboratur. ⁊ ad boni persenerã¬
tiam solidatur. Constat itaq magnificentiã tũo ueracit᷑ am¬
pliari. qñ ad ꝯfumationem boni datur etiam gr̃a per seuerã¬
di. Ampliatio itaq magnificentie: est. uirtꝰ perseuerantie. Am¬
pliatio magnitudĩs ex nirtute hũilitatis. ad uic̃ta diumitꝰ gͣ¬
tia confirmationis. Hanc magnificentie ampliationẽ ꝓpħa

Expanded text:
exsequimur, quod jam posse ex divino munere accepimus, forte et illud exsequimur, quod jam posse ex divino munere accepimus, forte et illud superaddetur, quod nondum potuimus. Et in regno meo, inquit, restitutus sum, et magnificentia amplior addita est mihi.agnificentia amplior post ruinam, ad plenam reparationem additur, quia ex ipso lapsu suo, homo saepe ad veram humilitatem cruditur. Et tunc veraciter magnificentia ampliatur, quando inter virtutum magnalia, virtus etiam humilitatis immobiliter custoditur. Ex virtute vero humilitatis, animi profectio et in bono roboratur, et ad boni perseverantiam solidatur. Constat itaque magnificentiam tunc veraciter ampliari quando, ad consummationem boni, datur etiam gratia perseverandi. Amplificatio itaque magnificentiae, est virtus perseverantiae. Amplificatio magnitudinis, ex virtute humilitatis adjuncta, divinitus gratia confirmationis. Hanc magnificentiae amplificationem Propheta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in sirum gradum restituere uelle. Hanc regiam dignitatẽ
in alieno corde querebant.⁊ in suum locũ restitm q̃ rebant. qr
deiectam putabant. qui dicebant. Ubi est timor tiuis. ⁊ fortitu¬
do tua. patientia tua. ⁊ perfectio uar̃ tuarũ. Non solum aũ
illi qui in malum creruunt. uer̾ etiam illi qui a bono torpes¬
cunt debent semet ip̃os discũte. ⁊ pͥstiũ illum ferrorẽ religio¬
nis in semet ip̃is innouare. Hinc ÷ qd̃ ad angłm ephesi ĩ apo¬
calipsi scribitur. Habea aduersum te aliquid. qd̾ primã cari-¬
tatem reliquisti. Mem̃to unde excid̃is. ⁊ age penitẽtiã. ⁊ pͥma
opera fac. Nocandum sane tñ. qd̃ rex iste. a sins dr̃ recuisit᷑
non aũ ab eisdem restitutus. S quis queso eũ restituit. nisi ad
quem oculos leuauit. benedixit. ⁊ głificauit: Nam ⁊ si for¬
te in nr̃a iam potestate sic. mentis nr̃e statũ qualis mͦ fit. ł

Expanded text:
et in suum gradum restituere velle. Hanc regiam dignitatem et in suum gradum restituere velle. Hanc regiam dignitatem in alieno corde quaerebant, et in suum locum restitui cupiebant, quia dejectam putabant, qui dicebant: Ubi est timor tuus, et fortitudo tua, patientia tua, et perfectio viarum? Non solum autem illi qui in malum corruunt, verum etiam illi qui a bono tepescunt debent semetipsos discutere, et pristinum illum religionis fervorem in semetipsis innovare. Hinc est quod ad angelum Ephesi in Apocalypsi scribitur: Habeo adversum te aliquid quod primam charitatem reliquisti. Memento unde excideris, et age poenitentiam, et prima opera fac . Notandum tamen sane, quod rex iste a suis dicitur requisitus, non autem ab eisdem restitutus. Sed quis, quaeso, eum restituit, nisi ad quem oculos levavit, benedixit, glorificavit? Nam et si forte in nostra jam potestate sit, mentis nostrae statum, qualis modo sit, vel
Abbreviated transcription (Latin):
et magnificentia amplior addita est michi. Ecce a qiuibꝰ q̃rit᷑.
⁊ in regnum restitutur. ꝑtimates mei. ⁊ magistratꝰ mei.
Quid est optimũ in hoie. nisi intentiones bone: Qui uͦ debent
magisteriũ eit̾ere. uł illud int̾iuis regnũ dispoñe. nisi delibe-¬
rationes discrete: In optimatibꝰ gͤ mentis utentiones. in magi¬
stiatib uero: intellignuꝰ mentis discretiones. delib̾ationes. Quid
si est eiusmͦi optimates. ⁊ magistratus. amissũ regni caput q̃¬
rere. ⁊ in suuĩ locũ restituere nͥ cũ sumna intentione et deli¬
beratione. in uestigare quomꝰ post ruinam. uel sero passit a¬
missum aĩ iugorem ad pͥstinam integritatẽ reformare: De¬
let autem aĩa eiuꝰmodi diligent̾ querere. qualis aliqñ fu̾it
qͣm cõstant̃ egerit. qͣntum ꝑfectionis optinuerit. debet ⁊ ꝯse¬
quent̃ delib̾are. qͦmͦ ĩ statũ pͥstinsĩ restitin pꝰsit. ⁊ ħerit ut ar¬
bitror. iegiam illam aĩ dignitatẽ. per intentionẽ querete.

Expanded text:
amplior addita est mihi . Ecce a quibus quaeritur, et in regnum restituitur. Et optimates mei et magistratus mei. Quid est optimum in homine nisi intentiones bonae? Qui vero debent magisterium exercere, vel illud interius regnum disponere, nisi deliberationes discretae? In optimatibus ergo mentis intentiones. In magistratibus vero intelligimus mentis deliberationes. Quid vero est hujusmodi optimates et magistratus, amissum regni caput quaerere, et in suum locum restituere, nisi cum summa intentione, et deliberatione investigare, quomodo post ruinam vel sero possit amissum animi vigorem ad primam integritatem reformare? Debet autem anima aliquando diligenter quaerere, qualis ejusmodi fuerit, quam constanter egerit, quantum perfectionis obtinuerit. Debet et consequenter deliberare quomodo in statum pristinum restitui possit, et hoc erit, ut arbitror, regiam illam animi dignitatem per intentionem quaerere,
Abbreviated transcription (Latin):
quidem eoꝵ defecit ꝑecunia. nec erat eis auri tanta copia. quo
possent eam deaurare intrinsecus. Qmppe: quibꝰ peccunia de¬
randam extrinsecꝰ. Non enĩ erat eu̾dem facultauis phisicaᷤᷤ
rerum sõnem. ĩuenire: ⁊ occultas in hiĩs que accidunt iꝰ ti¬
tie cãs diuidicare. Longe aliud est. latentes rerũ cã scd̾m
phicam rõnem innestigare. ⁊ astruere. ⁊ longe alind diui¬
noꝵ iuditioꝵ rõnem ñ ignorare. In uestigatio natẽ ad arce
nr̃e deaurationẽ extrinsetam: assertio diuine iusticie ꝓtinet
ad deaurationem intrmsecam. Ad hanc utiq penitꝰ defecerũt.
putantes casu potius qͣm diumo nutu om̃ia accid̾e. sacrãtesq
atam farttine: crediderunt r̃es humanas dm̃ minime ciura

Expanded text:
quidem eorum defecit pecunia, nec erat eis auri tanta copia quo quidem eorum defecit pecunia, nec erat eis auri tanta copia quo possent eam deaurare intrinsecus, quippe quibus pecunia derandam extrinsecus. Non enim erat ejusdem facultatis physicas rerum rationes invenire, et occultas in his quae accidunt justitiae causas dijudicare. Longe aliud est latentes rerum causas secundum physicam rationem investigare, et astruere, et longe aliud divinorum judiciorum rationem non ignorare. Investigatio naturae ad arcae trae deaurationem extrinsecam, assertio divinae justitiae pertinet ad deaurationem intrinsecam. Ad hanc utique penitus defecerunt putantes casu potius quam divino nutu omnia accidere, sacrantesque aram Fortunae crediderunt deam res humanas minime cura
Abbreviated transcription (Latin):
sũ rõnabili contuig̾e cã. nec sñ diuina qͣmitis occulta accitari iꝰ¬
titia.
E neq ħ silentio p̾tereund̾ puto. quomͦ
huius minidi sapienees studucrunt archas suas deaura¬
re. ut uel sic pudeat nos in arte nr̃s in arce nr̃e deatnatioe
nus. ingenii sui acrimme penet̾ndos. eruẽbant aur̃ de ꝓfũdo
Ceperunt ergo latentes rerim cãs inuestigare. ĩ uenire. ⁊ in
ꝑaelam ꝓferre. ⁊ dibia q̃q non dubiis asfertionibus probare.
Inuenerunt itaq multa inuestigatione. ꝓfunda ⁊ ammirati¬
one dignã. Inde tremor t̾ris. tͣ ser maria alta tumescunt.
⁊ tet̃a mulia in hunc modum ĩuenientes scͥptoq cõmendantes.
ad posteros tͣnsmitte curanerunt. Arcarti itaq siam ex mag¬
na parte seꝰ exterrus tantum deautare ꝓtuerũt. nam ut eã ĩtrĩ¬
secus deaurarẽt: erat eis paua cura. possibilitas nulla. Cito si¬

Expanded text:
sine rationabili contingere causa, nec sine divina, quamvis occulta, actitari jusine rationabili contingere causa, nec sine divina, quamvis occulta, actitari justitia.e hoc silentio praetereundum puto, quomodo hujus mundi sapientes studuerunt arcas suas deaurare, ut vel sic pudeat nos in arcae nostrae deauratione nus ingenii sui acumine penetrantes, eruebant aurum de profundo. Coeperunt ergo latentes rerum causas investigare, invenire et in palam proferre, et dubia quaeque non dubiis assertionibus probare. Invenerunt itaque multa investigatione profunda et admiratione digna unde tremor terris, qua vi maria alta tumescunt, et caetera multa in hunc modum invenientes, scriptoque commendantes, ad posteros transmittere curarunt. Arcam itaque suam ex magna parte sed exterius tantum deaurare potuerunt. Nam ut eam intrinsecus deaurarent, erat eis parva cura, possibilitas nulla. Cito si
Abbreviated transcription (Latin):
tiam trahebat de occulto. qui om̃ĩa in sapientia st̃a de prehendit
⁊ indubitant᷑ agnouit. qd̃ sapĩa attingeret a fine usq ad fi¬
nem fortit᷑̾. ⁊ disponeret omĩa suauit̃. Ecce quomͦ in omĩbus
operib diuinis huic aur̃ sapientie apparebat. aur̃ sapientie
lucebat: qͦmͦ in eius ocił sapĩe diuine claritas omĩa operuerat.
Iste ꝓfecto bene nou̾at facile pot̾at arcam suam deaurare. ĩmo
ꝯstat s ełsm iam arram suam ab omĩ parte auro obdurisse. qͥ
sic p̃ ãmirationis sue manitudine. cogitur exclamare. Om̃la
in sapĩa tecisti. onemiur ⁊ nos qͣntũ possumꝰ. ⁊ desudemus
in arta nr̃a deauranda. ut appareant ⁊ nob̾ diuina opera omĩa
in sapĩa facta. ut inqͣntum liccat intelligamus .⁊ que non
intelligere licet saltem sũ hesitatione credamꝰ: omĩa in sapiẽti¬
a fcã. nec ea solum q̃ facit. s ⁊ quecumq fieri ꝑmitit. nũꝙͣ

Expanded text:
tiam trahebat de occulto, qui omnia in sapientia facta deprehendit, tiam trahebat de occulto, qui omnia in sapientia facta deprehendit, et indubitanter agnovit quod sapientia attingeret a fine usque ad finem fortiter, et disponeret omnia suaviter. Ecce quomodo in omnibus operibus divinis hoc aurum sapientiae apparebat, aurum sapientiae lucebat, quomodo in ejus oculis sapientiae divinae claritas omnia operuerat. Iste profecto bene noverat, facile poterat arcam suam deaurare, imo constat satis eum jam arcam suam ab omni parte auro obduxisse, qui sic prae admirationis suae magnitudine cogitur exclamare: Omnia in sapientia fecisti. Conemur et nos quantum possumus, et desudemus in arca nostra deauranda, ut appareant etiam nobis divina opera omnia in sapientia facta, ut in quantum licet intelligamus, et quae intelligere non licet, saltem sine haesitatione credamus omnia in sapientia facta, nec ea solum quae facit, sed et quaecunque fieri permittit, nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
ad piscandum. laraxͣtes retia sua in capturã. Mittentes eigo nc̃
ad sinistram. nunc in dextram nauigii rete ad dñi preceptũ inclu¬
affectusq lubricos concludentes. ⁊ extrahente in siccũ. S nec
cadem semper retia sicut nec in eandẽ semꝑ captuã intitũt. Nc̃
uero argum̃tationũ. nc̃ exhortationũ retia laxant. aliqiñ ad ꝓ¬
bandum aliqd̃ uerum. aliciñ ad imꝓbandum falsum. aliciũ ad
cliciendũ aliqd̃ occultum. aliqñ ad ꝑsuadendũ iustũ. aliqñ ad
dissuadendum aliquod iniustum. sti
dent mirabilia in ꝓfundo. ab istis etenĩ trahitur sapĩa de oc¬
culto. Audi quid dicat magnꝰ ille contemplator sapientie. Qmͣ
magnificata sũt opera tua dñe. omĩa in sapĩa fecisti. Omĩa iuqͥt
in sapieutia fecisti. Absq dubio mirauda erant que uid̾at. qͥ
sic exclamabat. uiderat sane mirabssia. ⁊ in ꝓfundo. ⁊ sapien-¬

Expanded text:
ad piscandum, laxantes retia sua in capturam. Mittentes ergo nunc ad piscandum, laxantes retia sua in capturam. Mittentes ergo nunc ad sinistram, nunc in dexteram navigii rete ad Domini praeceptum, incluaffectusque lubricos concludentes et extrahentes in siccum. Sed nec eadem semper retia, sicut nec in eamdem semper capturam mittunt. Nunc ergo argumentationum, nunc exhortationum retia laxant, aliquando ad probandum aliquod verum, aliquando ad improbandum falsum, aliquando ad eliciendum aliquod occultum, aliquando ad persuadendum justum, aliquando ad dissuadendum aliquod injustum. Istident mirabilia in profundo. Ab istis etenim trahitur sapientia de occulto. Audi quid dicat magnus ille contemplator sapientiae: Quam magnificata sunt opera tua, Domine! omnia in sapientia fecisti . Omnia, inquit, in sapientia fecisti. Absque dubio miranda erant quae viderat qui sic exclamabat. Viderat sane mirabilia in profundo, et sapien
Abbreviated transcription (Latin):
tanta materie ꝓlixitate copiose satis inuenit ubi spbtula¬
tionis sue uela pandat. ubi dispitationis sue nauigia ex̃ceat.
Quis enim ñ uideat qmͣ late pateat huiꝰmi conssdeiationis pe¬
lagus. qͣm multipłr se diffiuidat hoc mare. magniũ ⁊ spatiosũ
manib. In huuis um̃sitatis ãmiratione exclamãs ꝓpħa: Iu¬
ditia tua inquit abyssus multa. Abyssus ꝓfecto mistta ⁊ mag¬
na. iuuiditia dei occulta multa numerositate. magna ꝓfundita¬
te. plane ĩsinita. plene inscrutabilia. Hinc illa miranda spͤ¬
tacula eoꝵ. qui uident mirabilia in ꝓfundo. Qnͣta tt iuabi¬
lia putas uident. in hoc ꝓfundo illi qui descendunt mare in
nauib facientes operationem in aquis multis : Multi sunt
siquidem qui conueniũt ad ħ mare magnũ ⁊ spatiosũ. s alii
ad tͣnsfretandum. alii ad piscandum. Ad tͣnsfecandũ quidẽ. illi
qui cuꝑiunt tͣnsire de gente ad gentẽ. ⁊ de regno ad populũ
alt̾m. S qui int̾ eos sunt piscatores hominũ. ueniunt sane

Expanded text:
tanta materiae prolixitate, copiose satis invenit, ubi speculationis suae vela pandat, ubi disputationis suae navigia exerceat. Quis enim non videat quam late pateat hujusmodi considerationis pelagus, quam multipliciter se diffundat hoc mare magnum et spatiosum manibus? In hujus immensitatis admiratione exclamans Propheta: Judicia, inquit, tua abyssus multa . Abyssus profecto multa, et magna judicia Dei occulta, multa numerositate, magna profunditate, plane infinita, plene inscrutabilia. Hinc illa miranda spectacula eorum qui vident mirabilia in profundo. Quanta enim mirabilia putas, vident in hoc profundo illi qui descendunt mare in navibus, facientes operationem in aquis multis? Multi sunt siquidem qui conveniunt ad hoc mare magnum et spatiosum, sed alii ad transfretandum, alii ad piscandum. Ad transfretandum quidem illi qui cupiunt transire de gente in gentem et de regno ad populum alterum. Sed qui inter eos sunt piscatores hominum, veniunt sane
Abbreviated transcription (Latin):
no nec per studium. nec pet desiderium requirit. Ecce in qͣm ꝓ¬
fundum labitur. qui ꝑatientia dĩ abutitur. Fcce ad quẽ exitũ
uenit: qui resipiscendi tempora. in uañ accepit.
T̃ septem tempora mutabũt᷑ super te. donec srias qd̾ dñetur
excelsus in regno homiñ. ⁊ cic̃q uoluerit. det illud. Ista
iam superius exposumꝰ. ⁊ it̾m eadem replicare nõ debemiꝰ. Illud sa¬
ne notandũ. ꝙ unũ. atc idem sepius repetit᷑. ⁊ una ⁊ cadẽ dum¬
ne seueritatis sententia. t̾cio replicatur. Etut tibi ꝓprii diffe.¬
rentiĩs distingam. pͥmo auĩs per cõtẽplationẽ. ⁊ qiͣ per uisionẽ
lis offm̃ inuenit. quid de se ip̃o timere iam debeat. Nouissime
ad subtrationẽ grẽ desperatione iam fratuꝰ manifeste depͥre¬
hendit quid iam euitare non uaseat. Una itaq eademq sentẽ¬

Expanded text:
no, nec per studium, nec per desiderium requirit. Ecce in quam prono, nec per studium, nec per desiderium requirit. Ecce in quam profundum labitur, qui patientia Dei abutitur. Ecce ad quem exitum venit, qui resipiscendi tempora in vanum accepit. t septem tempora mutabuntur super te, donec scias, quod dominetur Excelsus in regno hominum, et cuicunque voluerit det illud . Ista jam superius exposuimus, et eadem iterum replicare non debemus. Illud sane notandum quod unum atque idem saepius repetitur, et una et eadem divinae severitatis sententia tertio replicatur. Et ut tibi propriis differentiis distinguam, primo animus per contemplationem, quasi per visionem per Danielis officium invenit quid de seipso timere jam debeat, novissime ad subtractionem gratiae desperatione jam fractus, manifeste deprehendit quid jam evitare non valet. Una itaq
Abbreviated transcription (Latin):
num tͣnsiit a te. ⁊ ab hominib te eicient. ⁊ cum bestiĩs atq feric
erit habitatio tua. Regnum au uno quolibet tͣnsit: qñ gr̃um
extulisti per arrogantiam. tm̃ imfra hoĩes deicieris ꝓ culpam.
t cum bestiis ⁊ feris erit ħitatio tua. Ab hoĩb eiectus ad bes¬
tias. ⁊ feras. descendit. ⁊ degit. qui rõnabiles mores deserens. de
cẽto ierationabilr̃ uiuit. ut bestialit̾ degens. ⁊ ferałr agens. cũ
bestialit̾ iuuẽtib sit. ad omẽm carnalitatẽ resolutꝰ ⁊ cũ feuilit̾
agentib ad om̃em crudelitatẽ effrenatꝰ. Addit adhuc. enũ
quasi bos comedes. Bos cum fenũ accipit: ꝓ ss̃mis delicĩs ducit
⁊ nil lantius requirit. Cum sit gͦ omĩs caro fenũ. ⁊ omĩs gła
cuis qiͣ flos feni. fenũ qͣi bos comedit. qͥ ome gaudiũ suũ ĩ temꝑ¬
ali gła. ⁊ carnalib oblectamentis pouit. ⁊ spũales delicias om̃¬

Expanded text:
num transiit a te, et ab hominibus te ejicient et cum bestiis atque feris num transiit a te, et ab hominibus te ejicient et cum bestiis atque feris erit habitatio tua. Regnum ab uno quolibet transit, quando gratiam extulisti per arrogantiam, tantum infra homines dejicieris per culpam, et cum bestiis et feris erit habitatio tua. Ab hominibus ejectus ad bestias et feras descendit et degit, qui rationales mores deserens, de caetero irrationabiliter vivit, ut bestialiter degens et feraliter agens cum bestialiter viventibus sit ad omnem carnalitatem resolutus, et cum feraliter agentibus ad omnem crudelitatem effrenatus. Addit adhuc: Fenum quasi bos comedes. Bos cum fenum accipit pro summis deliciis ducit, et nil lautius requirit. Cum sit ergo omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni, fenum quasi bos comedit, qui omne gaudium suum in temporali gloria et carnalibus oblectamentis ponit, et spirituales delicias omni
Abbreviated transcription (Latin):
la. sic luceat lux ur̃a coram hõib. ut uideant oꝑa ur̃a bona. ⁊ gli¬
ficetur pat̾ uester qui in celis est. S iste. In gła inquit decoris mei.
ibi dr̃ nabuchodonosor rex.
egnum tͣnsiĩt ã te.
uox ruit. cum adħus sermo eẽt in ore. sub ip̃o uidelicet ad huc gła¬
ndi tempore. Sepe naniq impudens aũis. dum głatur ĩ imen¬
sum ĩt̾ ip̃m głanduĩ remordente ꝯscĩa subito ꝯft̾nat᷑. ⁊ diuino
quodam nutu subitaneo horrore ꝯcutit᷑. ⁊ ex cadendi metu ĩ eua¬
dendi desperaationẽ p̃cipitatur. uor de celoruit. qñ qd̃ aure cor¬
dis percipit. ab intimis aĩe sensibꝰ uenit. Uelut ẽ t̾r audit. qͥc¬
quid per sensum corporeũ haurit. De celo uenit. qd̃ per spm ag¬
noscit. E celo distit. qd̃ intellectualit cõprehendit. T̃ibi dr̃ nabu¬
chod̾. ĩ ibi tam ianit̾ suꝑbienti. tibi tam manit̃ głanti. egr¬

Expanded text:
la: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorila: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Sed iste in gloria, inquit, decoris mei.Tibi dicitur Nabuchodonosor rex: Regnum transiit a te . Vox ruit, cum adhuc sermo esset in ore, sub ipso videlicet adhuc gloriandi tempore. Saepe namque impudens animus, dum gloriatur in immensum, inter ipsum gloriandum, remordente conscientia, subito consternatur, et divino quodam nutu subitaneo horrore concutitur, et cadendi metu in non evadendi desperationem praecipitatur. Vox de coelo ruit, quando quod aure cordis percipit ab intimis animae sensibus venit. Velut terra audit, quidquid per sensum corporeum haurit. De coelo venit, quod per Spiritum agnoscit. E coelo discit, quod intellectualiter comprehendit. Tibi dicitur Nabuchodonosor: tibi tam inaniter superbienti, tibi tam inaniter glorianti. Reg
Abbreviated transcription (Latin):
uare decreui. S quo fine: qua utilitate: n domũ inquit reg¬
ni. Nonne tibi edificare uidetur qiͣ in domũ regni qui agit qd̾¬
agit. ad obtinendam utilicatẽ. ⁊ arcem magisterii. ut talis. tantꝰq
onĩb appareat. qui dene debrat ꝓmoueri atq p̃ferri. ⁊ dignita¬
te. seu etiam potestate sublimari:
ir robore inquit fortitu¬
dinis mee. Ecce qͣnta arrogantia sibi ipi attribuere. qd̾ totũ pen¬
det ex grã diuina: Non dicit in mue miseiationis diuine. s
in robore fortitudinis meẽ. O cimͣ aliter uertias ip̃a. ⁊ sensit et
docuit. cum dirit. Sñ me nichil potestis fac̾e. S qd̾ se mens ĩꝑ¬
ba efficere estimat per fortitudinẽ suam. ꝯsecñt̃ retorquet ad gloꝰ¬
riam ꝓpͥam. n robore inquit fortitudĩs meẽ. ⁊ in gła decoris
mei. dͥ qͣm alit̾ eiusm᷑i głator agit. qͣm apłs precꝙit. qͣm aliter

Expanded text:
vare decrevi. Sed quo fine, qua utilitate? In domum, inquit, regvare decrevi. Sed quo fine, qua utilitate? In domum, inquit, regni. Nonne tibi aedificare videtur quasi in domum qui agit ad obtinendam auctoritatem, et artem magisterii, ut talis tantusque omnibus appareat qui digne debeat promoveri, aliisque praeferri et dignitate seu etiam potestate sublimari? In robore, inquit, fortitudinis meae. Ecce quanta arrogantia sibi ipsi attribuerit, quod totum pendet ex gratia divina. Non dicit in munere miserationis divinae, sed in robore fortitudinis meae. O quam aliter veritas ipsa et sensit, et docuit cum dicit: Sine me nihil potestis facere . Sed quod se mens improba efficere aestimat per fortitudinem suam, consequenter retorquet ad gloriam propriam: In robore, inquit, fortitudinis meae, et in gloria decoris mei. O quam aliter hujusmodi gloriator agit, quam Apostolus praecepit, quam aliter,
Abbreviated transcription (Latin):
seniet sp̃m magnificat. Uñ fit. ut ⁊ aput alios in u̾ba iactantie
fiducialit̾ ꝓrũpat. ⁊ idem ꝙ nabugͣhodonosor. qͣmius aliis u̾bis
exprimat. Consideremꝰ modo qͣm alte intumuit. qui in ea que
superiꝰ posuimꝰ uerba ꝓrupit. Nonne ħ est baby lon magna quã
ego edificaui: Ecce ostentãtio. n domũ regni. Ecce ambitõ.
n robore fortitudĩs meẽ. ecre arrogantia. t in gła decoris mei
ecce uana gła. ec est babylon magna. qͣm ego edificaui. Idẽ
dicimꝰ sonare babylouẽ. qd̾̃ ꝯfusionẽ. Aie suꝑbienti ⁊ duplicit̃ ĩ¬
gredienti est babylon edificare. ad om̃em se huilitatẽ ĩclinare.
⁊ qͣi ꝓ relionis obtentu. ad om̃em se uilitatem. ⁊ abiectionẽ
expõnete. ⁊ ad cruelibet in quib solent homines erubescere: qualis
est iuł hĩtus. humilis gestus. tenius aibus. uoluntaria seruitus.
Dicat gͦ. hec est babilon magna. ħ est humiliatio ꝓfunda. ħ deiec
tio uoluntaria. ħ est cõfusio uotiua. qͣm ego edificam. qͣm obser¬

Expanded text:
it ut et apud alios in verba jactantiae fiducialiter prorumpat, et idem quod Nabuchodonosor, quamvis aliis verbis, exprimat. Consideremus modo quam alte intumuit qui in ea quae superius posuimus verba prorupit. Nonne haec est Babylon magna quam ego aedificavi? Ecce ostentatio. In domum regni; ecce ambitio. In robore fortitudinis meae; ecce arrogantia. Et in gloria decoris mei; ecce vana gloria. Haec est Babylon magna quam ego aedificavi. Idem dicimus sonare Babylonem quod confusionem. Animae superbienti et dupliciter ingredienti est Babylon aedificare, ad omnem se humilitatem inclinare, et quasi pro religionis obtentu ad omnem se utilitatem et abjectionem exponere, et ad quaelibet in quibus solent homines erubescere, qualis est vilis habitus, humilis gestus, tenuis cibus, voluntaria servitus. Dicat ergo: Haec est Babylon magna, humiliatio profunda, haectio voluntaria, haec est confusio votiva, quam ego aedificavi, quam obser
Abbreviated transcription (Latin):
iocunditatis stidium. ⁊ tante amirationis spectaculum intͣn¬
situ iudeamꝰ. Occupatis ista ꝯpendiosa breuitate succĩmius:
otiosis autẽ eadem rexetendo latius replicamꝰ. simul ntr̃c pre-¬
cauentes ⁊ festinos uatores ꝯtra ꝓpositũ detinere. ⁊ curiosos
nouitatĩ exploratores ꝯtra uotum urgere. Num gͦ ad singła
ꝯtemplationũ gña redeam̃. ⁊ pͥmum. de pͥmo dicamus.

Expanded text:
jucunditatis studium et tantae admirationis spectaculum in tranjucunditatis studium et tantae admirationis spectaculum in transitu videamus. Occupatis ista compendiosa brevitate succinximus, otiosis autem eadem repetendo latius explicamus, simul utrumque praecaventes, et festinos viatores contra propositum detinere, et curiosos novitatum exploratores contra votum urgere. Nunc ergo ad singula contemplatio num genera redeamus et primum de primo dicamus.
Abbreviated transcription (Latin):
illo aũ qui a sinistris. illud qd̃ est supra rõnem. ⁊ uidet᷑ esse
preter rõnem. Scimus autem. qr sinstra sepiꝰ sub uestimen¬
tis. ⁊ qiͣ in occirito tenet᷑. dextera uero freqñtius in apertũ pro¬
fertur. uñ ⁊ recte per sinistram occultiora per dextrã intelligũ¬
tur manifestiora. Manifestiora autem sunt rõi cõsentanea. oc¬
cultiora autem rõm adñsantia. Quintũ gͦ contempłoĩs genus
intelligimꝰ in therub dextro. Sextum nichilominꝰ recte uitlłi¬
gi potest incherub sinistro. Et fortassis ista doctiorib aĩs suffi¬
cere possunt. ad ea que de moysi archa. uł contem plationis gͫ¬
tia dici debuerunt. S. quia ociosi sumꝰ. ⁊ ociosis loquim᷑. ꝓpt
te quibidam neccͣio supplem̃to repetere: ⁊ eidem mat᷑ie libenꝰ
uacando in tp̃am ad huc aliqiuid latiꝰ agere. Contemplantis ita
more. ꝯtẽplationis q tenore. de ꝯtemplatione agamꝰ. nec tante

Expanded text:
illo autem qui a sinistris illud quod est supra rationem, et videtur esse illo autem qui a sinistris illud quod est supra rationem, et videtur esse praeter rationem. Scimus autem quia sinistra saepius sub vestimentis et qua in oculto tenetur, dextera vero frequentius in apertum profertur. Unde et recte per sinistram occultiora, per dexteram intelliguntur manifestiora. Manifestiora autem sunt rationi consentanea, occultiora autem rationi adversantia. Quintum ergo contemplationis genus recte intelligimus in cherubin dextro. Sextum nihilominus juste intelligi potest in cherubin sinistro. Et fortassis ista doctioribus animis sufficere possunt ad ea quae de Moysis arca vel contemplationis gratia dici debuerunt. Sed quia otiosi sumus et otiosis loquimur, prote quibusdam necessario supplemento repetere, et eidem materiae liberius vacando in ipsam adhuc aliquid latius agere. Contemplantis itaque more, contemplationisque tenore de contemplatione agamus, nec tantae
Abbreviated transcription (Latin):
industria. nisi in qͣntum unusquisq celitus accipit.⁊ eunͣgłice
sibi siłitudis habitum diuinitꝰ suꝑducit. Et forte non sine cã
hec nouissima operis factura. angelicac figura cherubin uo¬
men accepit. eo fortassis quo fine huiꝰ suppreme gr̃e adiectioe
quis ad plenitudinẽ scie pertingere non possit. S quia ẽ duo¬
bus cherubin. unꝰ dictus est stare ex parte una. ⁊ alt̃ ex alt̃a
ita ut unus intelligatur a dertris stare. alter autẽ a sinistris.
aĩaduerte obsecro qͣm aperte ex aduiso sibi opponũtur. ⁊ opposi¬
to statuunt᷑. in earũ indelicet rer̃ figuram. quar̾ hee rõm cõ¬
sentire. ille rõni ꝯtraire uidentur. S forte quis querere per-¬
gat. qd̾ in quo spetialit̃ intelligere oporttat. Uide gͦ. ne forte
t̃ illo cherub qui a dextris stabat illud contemplationis genꝰ
intelligi debeat qd̃ est supra rõnẽ. non tñ preter rõnem. In

Expanded text:
industria, nisi in quantum unusquisque coelitus accipit, et angelicae industria, nisi in quantum unusquisque coelitus accipit, et angelicae sibi similitudinis habitum divinitus superducit. Et forte non sine causa haec novissima operis factura angelicaque figura cherubin nomen accepit, eo fortassis quod sine hujus supremae gratiae adjectione quis ad plenitudinem scientiae pertingere non possit. Sed quia a duobus cherubin unus dictus est stare ex parte una, et alter ex altera, ita ut unus intelligatur stare a dextris, alter autem a sinistris. Animadvertere, obsecro, quam apte ex adverso sibi opponuntur, et ex adverso statuuntur in earum videlicet rerum figuram quarum hae rationi consentire, illae rationi contraire videntur. Sed forte quis quaerere pergat quod in quo specialiter intelligere oporteat. Vide ergo ne forte in illo cherubin qui a dextris stabat, illud contemplationis genus intelligi debeat quod est supra rationem, non tamen praeter rationem. In
Abbreviated transcription (Latin):
in rõne ẜ rõnem ũsatur. E sicut ꝓpiciatorium ut pote arce
opercislum nusqͣm sisb ligno desce̾ndit. nec ligno se affigi si¬
nit. sic ħ contẽplatio om̃em ymaginatonẽ supergrediens ⁊
nulli se permisceri ꝯsentiens. sola ĩinsibilia sespicit. sobis in¬
uisibilibus intendit.
Ui nouissima cõtemplationũ gen̾a expͥmũt᷑ angłica fi¬
gura. Et recte quidem illa operis factura non humanã
s angłicam formã hũit. que illa contẽplatioũ gen̾a per sili¬
tudinẽ representare oportuit. quoi mat̾ia omẽm humarã.
rationem excedit.
un excedit. otandũ sane. quod predicta clła qͣtuor
quodãmodo sunt in unũ ꝯũctã. Ista autem duo nouissima
separãtim sunt. ⁊ seorsum põrta. ⁊ in illis quidem pͥmis qͣtuor
ꝯtemplationũ generib ex ꝓpria industria diuino tũ aduitorio
cotidie crescimus. ⁊ ex uno ad aliud ꝓficimuꝰ. S ĩ uttimis istis¬

Expanded text:
rationem versatur. Et sicut propitiatorium utpote arcae rationem versatur. Et sicut propitiatorium utpote arcae operculum nusquam sub ligno descendit, nec ligno affigi sinit, sic haec contemplatio omnem imaginationem supergrediens et nulli se permisceri consentiens, sola invisibilia respicit, solis invisibilibus intendit. novissima contemplationum genera exprimuntur angelica figura. Et recte quidem illa operis factura non humanam sed angelicam formam habuit quae illa contemplationum genera per similitudinem repraesentare oportuit, quorum materia omnem humanam rationem excedit. Notandum sane quod praedicta illa quatuor quodammodo sunt in unum conjuncta. Ista autem duo novissima separatim sunt et seorsum posita. Et in illis quidem primis quatuor contemplationum generibus ex propria industria cum divino tamen adjutorio quotidie crescimus, et ex uno ad aliud proficimus. Sed in ultimis istis
Abbreviated transcription (Latin):
in se nil claritatis habet. nisĩ qd̃ ignem accendit. ⁊ ministram
luminis flamam nutrit. Sic sane ymaginatio nullũ in se pru¬
dentie lumen. nil p̃clarum habet nisi qd̃ rõnem ad discretionẽ
exxitare. ⁊ ad scĩe inuestigationem dirigere solet. ecte aũ
scd̾m illud contemplatiosus genus. in quo rer̃ uisibiliũ iatio
q̃ntur. in lignoꝵ deauratione figuiat᷑. Quid ił. aliud ẽ rerũ
uisibilium. ⁊ ymaginabiliũ assignata ratio. ꝙͣ quedã ut sic di¬
cam lignoꝵ deautatio. Recte nichilominꝰ coroua arce: ter¬
cumi ꝯtemplationis genus ꝓͥ mystica designatione rep̾eenta¬
re. in quo solemus per uisibilia ad ĩuisibilia ascetidere ⁊ ad
eoꝵ cognitionem ymaginationis manuductione assurgere.
Nam corona quidẽ in sũmitate arce lignis assigebat᷑. ligno¬
rumtã sup̃ma alta ꝓtensione supergrediebatur. Sic illisd
lationem ascendere possit. ropiciatoriũ quidem ab om̃i

Expanded text:
in se nil claritatis habet nisi quod ignem accendit, et ministram in se nil claritatis habet nisi quod ignem accendit, et ministram luminis flammam nutrit. Sic sane imaginatio nullum in se prudentiae lumen, nil praeclarum habet, nisi quod rationem ad discretionem excitare, et ad scientiae investigationem dirigere solet. Recte autem secundum illud contemplationis genus in quo rerum visibilium ratio quaeritur, in lignorum deauratione figuratur. Quid enim aliud est rerum visibilium et imaginabilium assignata ratio, quam quaedam, ut sic dicam, lignorum deauratio? Recte nihilominus corona arcae tertium contemplationis genus potest mystica designatione repraesentare in quo solemus per visibilia ad invisibilia ascendere, et ad eorum cognitionem imaginationis manuductione assurgere. Nam corona quidem in summitate arcae lignis affigebatur, lignorum tamen suprema alia protensione supergrediebatur. Sic illud clationem ascendere possit. Propitiatorium autem ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
sub mystica descriptione agit. ubi mat̾ialcm illam. sed
mysticam quidem archam. ex dñca preceptione fieri ĩstituit
rium. pet duo uero cherubin: quintũ. ⁊ sextum. Si autẽ ad fi¬
gurã. ⁊ mat̾ialem facturam respicimꝰ. ex illis utiq sex ma¬
nufactis operib solum primũ fabricatur ex ligno cẽta oĩa
constant ex auro. Sic sane omĩa illa. uñ pͥmũ genus ꝯtẽ¬
ꝓlationis ꝯͥstat. per sensum corporeũ haurimꝰ. ⁊ ꝑ ymagi¬
nationẽ representamꝰ cum uolumꝰ. Nam alia omĩa unde
cet᷑a oriuntur ratiotinando colligimus. uł simplici intelli¬
gentia cõprehendimꝰ. ogita ergo quid sit inter lignum
⁊ nut̃. ⁊ ĩ uenies fortassis quam ꝯuenient̃ ista designẽtur ĩ
ligno. illa uero figurent᷑ in auro. In ligno quidem. quta
subiacent ymaginationi. in auro autem: que solo subiacẽt
intellectui. Aurum in se magna claritate refulget. lignum

Expanded text:
sub mystica descriptione agit ubi materialem illam sed sub mystica descriptione agit ubi materialem illam sed mysticam quidem arcam, ex Dominica praeceptione fieri instituit. rium. Per duo cherubin quintum et sextum. Si autem ad figuram et materialem facturam respicimus ex illis utique sex manufactis operibus solum primum fabricatur ex ligno, caetera omnia constant ex auro. Sic sane omnia illa unde primum contemplationis genus constat, per sensum corporeum haurimus, et per imaginationem repraesentamus, cum volumus. Nam alia omnia unde caetera ordiuntur ratiocinando colligimus, vel simplici intelligentia comprehendimus. Cogita ergo quid sit inter lignum et aurum, et invenies fortassis quam convenienter ista designentur in ligno, illa vero figurentur in auro. In ligno quidem quae subjacent imaginationi; in auro autem quae soli subjacent intellectui. Aurum in se magna claritate refulget, lignum
Abbreviated transcription (Latin):
tiã non iusibilia leuent. que de solis ĩuisibilitꝰ ut dictũ est
agere habent : Satagat gͦ spũalis quisq studio ⁊ desiderio. et¬
semper in celestib ec̃. ut possit cum apło dicere. Hostra autẽ
conuersatio in celis est. Uerumtñ si usq ad terriũ celum cũ
eodem apło penetrare paras. nũqͣn in id duol alsiriĩ paribus
posse p̾sumas. Oportet absq dubio om̃s illas superiꝰ designa¬
tas sex contemplationũ alas habere. qui cupit ⁊ ambit. us
ad tertii celi secreta. diuinitatis q archana uolare. Hals uti¬
q sex contemplationũ alas. soli perfecti in hac uita. iux hr̃e
possunt. Has om̃s in futura uita electi. omĩs tam in homini¬
b qͣm aͣb angelis hĩturi sunt ita ut de utͣq nat᷑a ueraciter
dici possit. sex ale uni. ⁊ ser ale alt̾i.
E hiis itaq sex contemplationũ gen̾ib moyses ut mͥ uidet᷑

Expanded text:
tia et invisibilia, non levent quae de solis invisibilibus, ut dictum est, tia et invisibilia, non levent quae de solis invisibilibus, ut dictum est, agere habent? Satagat ergo spiritalis quisque studio et desiderio semper iu coelestibus esse, ut possit cum Apostolo dicere: Nostra autem conversatio in coelis est . Verumtamen si usque ad tertium coelum, cum eodem Apostolo, penetrare paras , nunquam id in duobus alarum paribus posse praesumas. Oportet absque dubio omnes illas superius designatas sex contemplationum alas habere qui cupit et ambit usque ad tertii coeli secreta Divinitatisque arcana volare. Has utique sex contemplationum alas soli perfecti in hac vita vix habere possunt. Has omnes in futura vita electi omnes tam in hominibus quam in angelis habituri sunt, ita ut de utraque natura veraciter possit dici quia sex alae uni, et sex alae alteri.e his itaque sex contemplationum generibus Moyses, ut mihi videtur,
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e. cum te putaueri iam celeste ał esse. ⁊ corpus celeste ⁊ ã
gerere. nichilominꝰ tñ stude illud sub dietis alis uelare. St̃¬
eniu corpora celestia. ⁊ sunt corpora t̾restria. ⁊ alia głia celestuĩ.
alia głia terrestriũ. Alia claritas solis. ⁊ alia clarias lune. et
stella a stella differt in claritate. Si gͦ totum corpus tuum
lucidum fuerit. non hñs in se aliquam partẽ tenebrar̃. utile
tũ erit illud ab humana arrogantie oculis abscondere. ⁊ sub
humane mutabilitatis incertum ꝓprie estimationis clarita¬
tem temperare. Nescit .il. homo finem suum. ⁊ sicut pisces ca¬
bonũ est homimbona sud dissimulare. ⁊ nil penitꝰ de sius meri¬
tis p̃sum̃e. ⁊ se semper in humilitate custodite. n pͥmo gͦ
alarum pari uelet homo corpus suum. in scdo̾ uolet ad celũ
Cur enim media illa duo contẽplationũ gen̾a hominẽ ad celes¬

Expanded text:
habere, cum te putaveris jam coeleste animal esse, et corpus coeleste jam habere, cum te putaveris jam coeleste animal esse, et corpus coeleste jam gerere, nihilominus tamen stude illud sub dictis alis velare. Senim corpora coelestia et sunt corpora terrestria; et alia gloria coelestium et alia gloria terrestrium. Alia claritas solis et alia claritas lunae, et stella a stella differt in claritate . Si ergo totum corpus tuum lucidum fuerit, non habens in se aliquam partem tenebrarum, utile tamen erit illud ab humanae arrogantiae oculis abscondere, et sub humanae mutabilitatis incerto, propriae aestimationis claritatem temperare. Nescit enim homo finem suum, sed sicut pisces cabonum est homini bona sua dissimulare, et nil penitus de suis meritis praesumere, et se semper in humilitate custodire. In primo ergo alarum pari, velet homo corpus suum; in secundo, volet ad coelum. Cur enim media illa duo contemplationum genera, hominem ad coeles