comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pleatur os meu̾ loude: ut cantẽ głam tuam. tota die magni¬
tudinem tuã. Deniq ⁊ rictanit ubi gustauit. Oin magnamł¬
titudo dulcedinis tue dnẽ: qͣm abscondisti tumentibꝰ te. Sons ħ
oscłm detuut nos : ⁊ nec dum me illud ut uerũ fatear dique
satis exp̃ssisse ꝯfido. S transeamus ad reliqͣ: qͥa id melius ĩpͥs¬
sum qͣm exp̃ssum ĩ nocescit. Sequitur. quia meliora sunt ubera
tua uno: fragrancia unguentis optimis. Et hec uerba cꝰ fuit
auitor ñ loquit᷑. relinq̃ns nob̃ sibere ꝯmentari. cui potissinũ per¬
sone ꝯueniant. Mithi uͦ ñ decẽ unde illa ꝯgruent̾ assignem. siue
indicabo. Intim ꝯfabulantibꝰ illa partt̃ atq illis accessit ip̃e de quo
sermo erat. Utiq libens appropiat dese loq̃titibꝰ. Sic solet. Sic eũ¬
tibꝰ ĩ emaus. ⁊ ꝯferentibꝰ iñt se: iocundũ se facundũq exhibuit co¬

Expanded text:
pleatur os meum laude, ut cantem gloriam tuam, tota die magnipleatur os meum laude, ut cantem gloriam tuam, tota die magnitudinem tuam . Denique ltitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te . Satis hoc osculum detinuit nos, et necdum me illud, ut verum fatear, digne satis expressisse confido. Sed transeamus ad reliqua; quia id melius impressum, quam expressum innotescit. 4. Sequitur: Quia meliora sunt ubera tua vino, fragrantia unguentis optimis . Et haec verba cujus sint, auctor non loquitur, relinquens nobis libere commentari, cui potissimum personae conveniant. Mihi vero non deest, unde illa congruenter assignem sive sindicabo. Interim confabulantibus illa pariter atque illis, accessit ipse, de quo sermo erat. Utique libens appropiat de se loquentibus. Sic solet. Sic euntibus in Emmaus, et conferentibus inter se, jucundum se facundumque exhibuit co
Abbreviated transcription (Latin):
tus mei comẽdo panem meum. Ceñum qd̾ in hiis om̃ibus est : to¬
tum ꝯstat de consuetũdine. de dulcedine nichil. Quad msi irͣ
głio. qui hoc lolum qd̾ facere debet facit: seruus mutilis reputat᷑
Mandata forsan uicumq adimpleo: set amma mea sicut t̾ra sũ
a qua inulis. Ut gͥ holoc austum meñ pingue ẜiat: osculetur me
atq ebitudinesto lide mentis: qd dei scilicet alta atq sb̾tilia penetͥ¬
re neqͥrent. qd de sudantate sp̃c aut nil aut parum sentirent ꝙ
isti. nisi ad olculum sulpirant: Suspirant plane. ⁊ unhiant
spũi sapiencie. ⁊ nitellestus: intellectꝰ utiq qͦ pertingant. sapiẽ
qͣ gustent qd̃ intellectu app̃hendunt. Ego in ħ ip̃o asfectu: sanet¬
un puto orasse ꝓpħam: c̃ diceret. Situt adipe ⁊ pinguedine
repleatur aninia mea: ⁊ labiis exubtatõnis landabit os meum.
Ostulum omĩo petebat. ⁊ illud osculum ĩ cꝰ tactu ꝑfusis labiis

Expanded text:
tus mei comedo panem meum: caeterum quod in his omnibus est, totus mei comedo panem meum: caeterum quod in his omnibus est, totum constat de consuetudine, de dulcedine nihil. Quid nisi, juxgelio qui hoc solum quod facere debet, facit, servus inutilis reputatur . Mandata forsan utcunque adimpleo; sed anima mea sicut terra sine aqua in illis. Ut igitur holocaustum meum pingue fiat: Osculetur me, atque hebetudine stolidae mentis, quod Dei scilicet alta atque subtilia penetrare nequeant, quod de suavitate spiritus aut nil, aut parum sentiant. Quid isti, nisi ad osculum suspirant? Suspirant plane, et inhiant spiritui sapientiae et intellectus: intellectus utique quo pertingant; sapientiae, quia gustent quod intellectu apprehenderint. Ego in hoc ipso affectu sanctum puto orasse Prophetam, cum diceret: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea, et labiis exsultationis laudabit os meum . Osculum omnino petebat, et illud osculum, in cujus tactu perfusis labiis
Abbreviated transcription (Latin):
satistat̾e tͥ. Non quiesco att: insi osculetur me ostulo oris sui. õml
deosculo pẽdum: grãs ⁊ de mamis: s si cura ẽ erulla de me: ołtu¬
let᷑ me oscło oris sui. Nõ ium ingta: s amo. Actepi fateor mexitis
potiora: set ꝓrsus inseriora uotis. Desideno feror: ñ rarione. Ne q̃lo
cansemini p sumptõm : ubi affectio inet. Budor sane reclamat:
s superat amor. Net ignoro: qr honor regis uditiũ diligit: s pre¬
ieps amornec uiditium p̃stolatur. nec ꝯlilio rẽperatur. nͥ pudore
frenat᷑. nec ratõnilbitit᷑. Rogo. supplico flagito: osculetur me
oscło oris sui. En gr̃a ip̃ius multis iam anuis casti sobrie ꝙ uiu̾e
curo. Lectiom unlisto. resisto uitiis. orõmi meumbotreq̃nt᷑. Uigslo
contͣ temptatõnes : recogio anuos meos ĩ amarttudine aĩe mee.
nioris. Aliena nõ cupio. mea potus ⁊ me parit̾ dedi. In ludore nul¬

Expanded text:
satisfacere tibi. Non quiesco, ait, nisi osculetur me osculo oris sui. Gratias satisfacere tibi. Non quiesco, ait, nisi osculetur me osculo oris sui. Gratias de osculo pedum, gratias et de manus; sed si cura est illi ulla de me, Osculetur me osculo oris sui . Non sum ingrata, sed amo. Accepi, fateor, meritis potiora, sed prorsus inferiora votis. Desiderio feror, non ratione. Ne, quaeso, causemini praesumptionem, ubi affectio urget. Pudor sane reclamat; sed superat amor. Nec ignoro, quod honor regis judicium diligit ; sed praeceps amor nec judicium praestolatur, nec consilio temperatur, nec pudore frenatur, nec rationi subjicitur. Rogo, supplico, flagito, osculetur me osculo oris sui. En gratia ipsius multis jam annis caste sobrieque vivere curo, lectioni insisto, resisto vitiis, orationi incumbo frequenter; vigilo contra tentationes, recogito annos meos in amaritudine animae meae. nioris. Aliena non cupio; mea potius et me pariter dedi. In sudore vul
Abbreviated transcription (Latin):
ccedamus iam ad librum. uerbisq sponse rationẽ demꝰ
⁊ conseqͣntiam. Pendent enim ⁊p̃rupta nictant absq
pͥncipio. ideoq ñ p̾t̾mittend̃ cui ꝯpetent̾ cohereant.
Bonamus ꝓ inde istos quos sponii sodales diximꝰ insitõ¬
di salu̾andiq ꝯm̃. sicut heri ⁊ nudius c̾tius accessisse mĩs qͦs ad fpon
sam sb̃munrmurãtẽ. ⁊ cedẽtem peꝑisse mirari cãm ⁊ qͣi alloqͥ in hũc
modum. Quid nom accidit: Quid te c̾nimꝰ soluo cͥstiorem: Que
inopinati murm̃is cã: Certe cũ adu̾sa ⁊ alienata ires pꝰ amatoreᷤ
tuos cum qͥbꝰ male erat cibi: ꝯpulla tandẽ reũti ad uirum tuum
pͥorem. ñ ne ut saltem metereris tang̃e pedes. multis flecibu ⁊ p̃ci¬
bus institisti: Retolo inqͥd. Qud: Obtento eo simul q accepta in
manus adeptasis untutes ñ paucas ⁊ ñ panias : Non diffiteor Et
bũ: Nichil. An uero times repetitum iri. qd tͥ de malatua pͥstina
ꝯu̾satione indultum p̾sumpseras: Non. Age tñ. dic uñ q̃amus

Expanded text:
ccedamus jam ad librum, verbisque sponsae rationem demus et consequentiam. Pendent enim, et praerupta nutant absque principio. Ideoque praemittendum cui competenter cohaereant. Ponamus proinde istos, quos sponsi sodales diximus, visitandi salutandique gratia, sicut heri et nudiustertius, accessisse nunc quoque ad sponsubmurmurantem et taedentem reperisse, mirari causam, et quasi alloqui in hunc modum. Quid novi accidit? quid te cernimus solito tristiorem? quae inopinati murmuris causa? Certe cum aversa et alienata ires post amatores tuos, cum quibus male erat tibi, compulsa tandem reverti ad virum tuum priorem, nonne ut saltem merereris tangere pedes, multis precibus et fletibus institisti? Recolo, inquit. Quid? Obtento eo, simulque accepta in manus adepta sis virtutes non paucas, et non parvas? Non diffiteor, beris? Nihil. An vero times repetitum iri, quod tibi de mala tua pristina conversatione indultum praesumpseras? Non. 2. Age tamen, dic unde queamus
Abbreviated transcription (Latin):
semel eipressa nõ ht̃ iam quid demio sundat. s ꝑpetua ariditate dap̃¬
nat᷑ : sit caro in p̃ssura mortis ab omni sua prorsus delectatõne sic¬
catur. nec ultͣ reirescit ad libidines. Uñ ꝓpħa. Om̃is caro ferum:
⁊ om̃is gła enis tanqͣm flos feni. Exsucatum ẽ fenum ⁊ cecidit flos. ⁊

Expanded text:
semel expressa non habet jam quod denuo fundat, sed perpetua ariditate damsemel expressa non habet jam quod denuo fundat, sed perpetua ariditate damnatur; sic caro in pressura mortis ab omni prorsus sua delectatione siccatur, nec ultra revirescit ad libidines. Unde propheta: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus tanquam flos feni. Exsiccatum est fenum, et cecidit flos ;
Abbreviated transcription (Latin):
buspreẽ in sołitudine tanqͣm paruulis mat̃ aut nutͥr. Nec enĩ eqͣn.¬
mit̃ ferũt unencule. ⁊ tenere adhuc anime illã uatare quieti: cuiꝰ¬
pleuius eruditi doctrina: eremslis ĩformari delidant. An ñ deniq
t alumi ĩ subleq̾nti ꝯpescitur ĩ quietudo: ubi sb gͣm ꝯtestatõne phi¬
bent᷑ suicitare dilectam quousq ip̃a uelit: he itaq sentientes olłiᷤᷤ
inhiare sponsam: lecretum q̃rere sibi: tugitare publicum: ded mare
turbal: ⁊ cure ip̾arum gͥam p̾ferre qͥetem. noli ĩquiũt noli: quia
maioi in ub̃ibus qͣm inampheribꝰ frustus enistit. Der ea siquid̾nosuẽ¬
dicas a carnalibus desid̾iis q̃ nulitant adu̾sus aminam: eripis mũdo:
⁊ atquiris deo. Hoc gͦ est qd̾ auint: quia meliora sunt ubera tua
uino. Carns inquiũt uoluptatem qͣ panlo ante tanqͥmuino ebrie
tenebamur: iuncunt he quas tua noħ ubera stillant delicie sp̃ita

Expanded text:
ibus praeest in sollicitudine, tanquam parvulis, mater aut nutrix? Nec enim aequaniibus praeest in sollicitudine, tanquam parvulis, mater aut nutrix? Nec enim aequanimiter ferunt juvenculius erudiri doctrina, et exemplis informari desiderant. An non denique talium in subsequenti compescitur inquietudo, ubi sub gravi contestatione prohibentur suscitare dilectam, quousque ipsa velit? Hae itaque sentientes osculis inhiare sponsam, secretum quaerere sibi, fugitare publicum, declinare turbas, et curae ipsarum propriam praeferre quietem: Noli, inquiunt, noli; quia major in uberibus quam in amplexibus fructus existit. Per ea siquidem nos vindicas a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam; eripis mundo, et acquiris Deo. Hoc ergo est quod aiunt: Quia meliora sunt ubera tua vino. Carnis, inquiunt, voluptatem, qua paulo ante, tanquam vino, ebriae tenebamur, vincunt hae, quas tua nobis ubera stillant, deliciae spiri
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ibi ĩtumuerũt: facta in ubertate lactis. meliora uino sciennie scłatiᷤ¬
Que quidẽ meb̾at : s cimositate ñ caritate. ĩplens: ñ nuitͥctis. infl auᷤ
ñ edificans : ingurgitans : ñ ꝯfortans. S demꝰ ⁊ sodalibꝰ ista dexinere.
Iniꝰte ĩquiũt murmuras adu̾sus sponsum. qr illud plus ualet qd ille
iam dedit: qͣm qd tripetis. Qd enim postulas. te quidẽ delectat. ẜ uba
quibꝰ pariuila alis. quos ⁊ paris: meliora. hoc ẽ necessariora sũt uino
ꝯtemplatõnis. Aliud liquidem ẽ qd uius letificat cor hominis. ⁊ ald̾
qd̃ edificat multos. Nam ⁊ si rachel formosior: s lya fccundiorẽ. No
ligꝰ ninis iulistere osculis ꝯtem platõnis: qr meliora sunt ub̃a p̃di¬
catõnis. Octuriit ⁊ alius sensus quem quid ñ ꝑpesueram: ħ iinime
p̃teriba. Ut quid enĩ uerba hec nõmagis ꝯuenire dicamus eis ip̃is. qͥ¬

Expanded text:
tibi intumuerunt, facta in ubertate lactis meliora vino scientiae satibi intumuerunt, facta in ubertate lactis meliora vino scientiae sa quidem inebriat, sed curiositate, non charitate; implens, non nutriens; inflans, non aedificans; ingurgitans, non confortans. 8. Sed demus et sodalibus ista depromere. Injuste, inquiunt, murmuras adversus sponsum; quia id plus valet quod ille jam dedit, quam quod tu petis. Quod enim postulas, te quidem delectat; sed ubera, quibus parvulos alis, quos et paris, meliora, hoc est necessariora, sunt vino contemplationis. Aliud siquidem est quod unius laetificat cor hominis, et aliud quod aedificat multos. Nam etsi Rachel formosior, sed Lia fecundior est. Noli ergo nimis insistere osculis contemplationis; quia meliora sunt ubera praedicationis. 9. Occurrit et alius sensus, quem quidem non proposueram, sed minime praeteribo. Utquid enim verba haec non magis convenire dicamus eis ipsis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ba q̃ sponse data sunt: an ⁊ sponso ꝯg᷑ant uideamꝰ. Sponsa loq̃nte
de sponso. repente ut dir̾am adẽ ille: annuit u to. dat osiłm. im¬
plet q in ea sermonem qui siptus ẽ. Desid̾ium cordis eins cͥbnusti ei:
⁊ noluitate labiorum eiꝰ ñ fraudam eum. Qd̾ ⁊ ꝓbat ex euis uberũ
repͥletione. Tante nempi efficatie oscłm sanctum est: ut ex ip̃o.
mor tum acceperit illud sponsa concipiat : tumescentibꝰ nuirũ
ub̃ibus.⁊ lacte quasi pingnescentibꝰ in testimonium. Quibus studi¬
um est or ate freq̃nt̃: erꝑtisunt qd dito. Sepe corde tepido ⁊ arido acte¬
dimis ad altart. orõm incumbimꝰ. Persistentibꝰ autẽ repente infũdi¬
tur gr̃a: pingnestit pectus. replet uiscera inundatio pietatuł. ⁊ sisit qui
p̃mat lac ꝯtete dulcedinis ub̾tim fundere ñ tardabant. Dicat gͦ. habeᷤᷤ
sponsa qd retisti: ⁊ hoc tͥ signum. qr meliora facta sunt ub̃a tua uino.
Hinc te scilicet nou̾is olłm actepille: qd te ꝯtepisse sentis. Uñ ⁊ ubera

Expanded text:
ae sponsae data sunt, an et sponso congruant videamus. 7. Sponsa loquente de sponso, repente, ut dixeram, adest ille, annuit voto, dat osculum, impletque in ea sermonem qui scriptus est: Desiderium cordis ejus tribuisti ei, et voluntate labiorum ejus non fraudasti eum . Quod et probat ex ejus uberum repletione. Tantae nempe efficaciae osculum sanctum est, ut ex ipso mox, cum acceperit illud, sponsa concipiat, tumescentibus nimirum uberibus, et lacte quasi pinguescentibus in testimonium. Quibus studium est orare frequenter, experti sunt quod dico. Saepe corde tepido et arido accedimus ad altare, orationi incumbimus. Persistentibus autem repente infunditur gratia, pinguescit pectus, replet viscera inundatio pietatis; et si sit qui premat, lac conceptae dulcedinis ubertim fundere non tardabunt. Dicat ergo: Habes, sponsa, quod petiisti, et hoc tibi signum, quia meliora facta sunt ubera tua vino. Hinc te scilicet noveris osculum accepisse, quod te concepisse sentis. Unde et ubera
Abbreviated transcription (Latin):
transit. ⁊ ꝯcupiscentia eiꝰ.⁊ cũ omĩa q̃ ĩ mũdo sũt finẽ habeant.
fims eoꝵ nõ erit finis. Herum ubera nõ sic. Hec enim cum ethaus¬
tafũnit: rursum de fonte mat̾npectoris sumũt qd ꝓpinent sugẽ¬
tibꝰ. M̃ito promde meliora caris scłiue amore assernnt᷑ ubera spõ¬
se: q̃ nullo nnqͣm lacdentium nuõ arefiunt. s semper habũdãt
de iulceribus caritatis ut r̃m fluãt. flumĩa siqͥdem fluũt de uẽt ͤ

Expanded text:
transit, et concupiscentia ejus: et cum omnia quae in mundo sunt, finem habeant, finis eorum non erit finis. Verum ubera non sic. Haec enim cum exhausta fuerint, rursum de fonte materni pectoris sumunt quod propinent sugentibus. Merito proinde meliora carnis, saeculive amore asseruntur ubera sponsae, quae nullo unquam lactentium numero arefiunt, sed semper abundant de visceribus charitatis, ut iterum fluant. Flumina siquidem fluunt de ventre
Abbreviated transcription (Latin):
lius acqͥescit. ⁊ eo leuiꝰ ear̾ abiectiom ꝯsontit. quo eas. qͣmus ad aͥd
utiles. humane saluti minime neccͣias attenditi ꝑrimo gͦ sapiẽtes
babilomis trucidant᷑. uñ est. qd̃ de eis dicit᷑. ¶ ⁊ egressa snꝰa: sapien¬
tes uit̃ficiebant᷑. Sentũtia egregredit᷑. qñ id quod qͥsq ñte delibe

Expanded text:
lius acquiescit, et eo levius earum abjectioni consentit, quo eas quamvis ad aliquid lius acquiescit, et eo levius earum abjectioni consentit, quo eas quamvis ad aliquid utiles humanae saluti minime necessarias attendit. Primo ergo sapientes Babylonis trucidantur, unde est quod de eis dicitur: Et egressa sententia sapientes interficiebantur. Sententia egreditur, quando id quod quisque mente d
Abbreviated transcription (Latin):
expers rõnis. Ira est m̃tis ꝑturbatio magna. s a rõne penitꝰ ñ alieta.
Quasi ex furore agitam᷑. ⁊ actitamus. qnͣdo sñ respectu rõis in ĩd
qd̾ fieri non oportet. nos ip̃os precipites damus. Ira sepe ꝯmoti ĩtelli¬
gimꝰ quid faciendũ sit. cũ tñ refrenari ñ possit si magna fu̾it. In pͥ¬
mo itaq ꝑturbationis nrẽ impetu. sepe nec saltem ad rõnẽ respici¬
mui. pꝰmodũ autem rõnẽ quidẽ uidem: s sequi ñ p̾simꝰ. tandẽ uͦ
intuem᷑. ⁊ sequim᷑. Recte gͦ. prius furor. ⁊ postea ira ponit᷑. Notan¬
dum sane qd̃ sapientes babilonis dnr̃. qui hoc loco perire precipiũt᷑.
tur cica t̾rena. isti circa diuina. Illi sane sectant᷑ sapientiã m̃di:
nͥ sciãs scłares. ⁊ qͥd ꝑ sapientes uideoꝵ. intelligimꝰ nͥ doctrinas spũales:
Quasi gͦ sapientes babilonis dampnationi addicimꝰ. ctñ scłares disci¬

Expanded text:
expers rationis. Ira est mentis perturbatio magna, sed a ratione non penitus aliena. expers rationis. Ira est mentis perturbatio magna, sed a ratione non penitus aliena. Quasi ex furore agitamur, et actitamur, quando sine respectu rationis in id, quod fieri non oportet, nos ipsos praecipites damus. Ira saepe commoti intelligimus quid faciendum sit, cum tamen refrenari non possit, si magna fuerit. In primo itaque perturbationis nostrae impetu saepe, nec saltem ad rationem respicimus, postmodum autem rationem quidem videmus, sed sequi non possumus, tandem vero intuemur et sequimur. Recte ergo prius furor, et postea ira ponitur. Notandum sane quod sapientes Babylonis dicuntur, qui hoc loco perire praecipiuntur. tur circa terrena, isti circa divina. Illi sane sectantur sapientiam mundi, ntias saeculares? et quid per sapientes Judaeorum intelligimus, nisi doctrinas spiritales? Quasi ergo sapientes Babylonis damnationi addicimus, quando saeculares disci
Abbreviated transcription (Latin):
magna p̾cepit: ut perirent om̃s sapientes babilonis. Et eg̾ssa
sentñtia: sapientes int̾ficiebant᷑. Ecce ꝙ suꝑus iam prelocuti sumus.
Postq̃ͣm rer de sompnii sui recupetatione desperauit: in furore ⁊ ira
om̃s sapientes suos perire decreuit. Uti iam diximꝰ ħ est sapientes
trine studiĩs nullam penitꝰ operam dare. uł curam impend̾e. Quasi
sõp̃nũ uisum amittit᷑. qͣndo illa per qmͣ mens ad sublima freꝙ̃¬
ter subleuatur. gũa ꝯtemplationis subtrahit᷑. Et tunc quidẽ uelud
de cis recuꝑatione desperamꝰ: qñ diu multũq laborantes. nichilq
ꝑare posse diffidimꝰ. S fit sepe. ut dum illam qͣm anare ꝯsueu̾at:
diuinarũ reuelationũ speculationẽ amittit asus diutina fatgatõe
iam fractus. ñ solum eius in ciuius reꝑatione defecit. s quoꝵ cũq stu¬
diorum cuiam deponat. ⁊ om̃s sapientes suos quodãm perdẽ disponat.
ti furore inquit ⁊ ira magna. fũror est perturbatio m̃tis. totiꝰ

Expanded text:
ent omnes sapientes Babylonis. Et egressa sententia, sapientes interficiebantur . Ecce quod superius jam praelocuti sumus. Postquam rex de somnii sui recuperatione desperavit, in furore et ira omnes sapientes suos perire decrevit. Uti jam diximus, hoc est sapientes trinae studiis nullam penitus operam dare, vel curam impendere. Quasi somnium visum amittitur, quando illa per quam ad sublimia meter sublevabatur gratia contemplationis subtrahitur, et tunc quidem velut de ejus recuperatione desperamus, quando diu multumque laborantes, nihilque nos recuperare posse diffidimus. Sed fit saepe ut, dum illam quam amare consueverat divinarum revelationum speculationem amittit animus, diutina fatigatione jam fractus, non solum ejus in cujus reparatione defecit, sed quorumcunque studiorum curam deponat, et omnes sapientes suos quodammodo perdere disponat. In furore, inquit, et ira magna. Furor est perturbatio mentis, totius
Abbreviated transcription (Latin):
In hunc modũ otcasio. ⁊ qiͣ loci importunitas q̃rit᷑. ubi damel cũ ce¬
teris sapientib uideoꝵ ad int̃ficiendũ inueniat᷑. Si huiꝰ damelis
facta consulmius. quid rectiꝰ qͣm cordis deuotionẽ ip̃o figurari inue¬
niemus: uide quomͦ sub omi adi̾sitate. ⁊ qualic̃q necc̃ĩtate semper
ad dnm̃ recurrit. ⁊ ꝯsulit. auriliũ diuinũ implorat. ⁊ accipiti Quis
autem nestiat uere deuotõis eẽ. sub omĩ necc̃itatis articło ad diuma
p̃sidia ꝯfug̾e. ⁊ tam in ambiguis. qͣm adñsis. hinc ꝯsiliũ. illitic auxi¬
lium humilit̾ pet̾e. efficatitꝰ impetiare: S cimꝰ aũ q intime ⁊ deuote
nũqͣm mens orat: que se ad deuotionẽ studiosis p̾meditationibꝰ pͥus
ñ excitat. Hii sunt it uere deuocionis sosii inseꝑabiles. circũłpecte.
disccete. ⁊ ꝓuide cogitationes. Sine hiuiꝰmͦi tr. sociis. ⁊ cooperatoribus

Expanded text:
In hunc modum occasio, et quasi loci opportunitas quaeritur, ubi Daniel cum caeIn hunc modum occasio, et quasi loci opportunitas quaeritur, ubi Daniel cum caeteris sapientibus Judaeorum ad interficiendum inveniatur. Si hujus Danielis facta consulimus, quid rectius quam cordis devotionem in ipso figurari inveniemus? Vide quomodo sub omni adversitate, et qualicunque necessitate semper ad Dominum recurrit et consulit, auxilium divinum implorat et accipit. Quis autem nesciat verae devotionis esse sub omni necessitatis articulo, ad divina praesidia confugere, et tam in ambiguis quam adversis hinc consilium, illinc auxilium humiliter petere, et efficaciter impetrare? Scimus autem, quia intime et devote nunquam mens orat, quae se ad devotionem studiosis praemeditationibus prius non excitat. Hi sunt enim verae devotionis socii inseparabiles, circumspectae, discretae et providae cogitationes. Sine hujusmodi enim sociis et cooperatoribus,
Abbreviated transcription (Latin):
huc inttͥnsecus est. ꝙ ad huc u̾satur. ⁊ latet in m̃te. ⁊ uelut iam ex¬
babaonis int̾ficiebantur. Ecce iam sapientes uideoꝵ q̃rinit᷑. ut in¬
t̃ficiant᷑. Ecce quib gradibus studiosa mens sepe a sua uiuacitate.¬
⁊ sagacitate resoluit᷑. ⁊ a sumnus paulatim. ad det̾iora relabitur.
t̾ficit. dum post humanar̃ arciũ despectum. ꝯtẽplationis. medita¬
tionia. lectionis. ⁊ orõnis instantiam penitꝰ deserit. Notand̃ tñ. qd̾
de sapientibꝰ uideoꝵ dicit᷑. qr ad perdicionẽ q̃rebant᷑. Quid q̃se est
locum ubi eiꝰmodi sapientes ad ꝑditionẽ inueniri ualeant quer̾e.
nisi occasionẽ. seu etiam ercusationis alicuiꝰ oportunitatt̃ captare.
dissoluta mens possit abice̾: Sepe ił infirmitatẽ corporis p̃tendimꝰ:
cum spũalia ex̃cicia abicimꝰ. Sepe caritatẽ ħ ẽẽ fingimꝰ. ꝙ ꝯtẽplati¬
uam uitã deserentes. ext̾iorib negotiis nos ip̃os funditus exponinꝰ.

Expanded text:
huc intrinsecus est, quod adhuc versatur, et latet in mente, et velut jam exBabylonis interficiebantur, ecce jam sapientes Judaeorum quaeruntur, ut interficiantur. Ecce quibus gradibus studiosa mens saepe a sua vivacitate resolvitur, et a summis paulatim ad deteriora relabitur, terficit, dum post humanarum artium despectum, contemplationis, meditationis, lectionis et orationis instantiam penitus deserit. Notandum tamen quod de sapientibus Judaeorum dicitur, quia ad perditionem quaerebantur. Quid, quaeso, est locum ubi ejusmodi sapientes ad perditionem inveniri valeant quaerere, nisi occasionem seu etiam excusationis alicujus opportunitatem captare, dissoluta mens possit abjicere? saepe enim infirmitatem corporis praetendimus, cum spiritualia exercitia abjicimus. Saepe charitatem hoc esse fingimus, quod contemplativam vitam deserentes exterioribus negotiis nos ipsos funditus exponimus.
Abbreviated transcription (Latin):
dubuis sponse annuerim. Innuit ħ ⁊̃ sermo quem duit : qr intro¬
durit me rer in cellaria suã : dum ñ ĩ unam aliqͣm cellam. s in
cellaria pliualit̃ se intreductam ostendit. Iam ad tubitulum uenia¬
mus. Quid ⁊ istud: Et id me p̃samo stire quid sit: Minime mihi
tante rei atrogo exꝑientiam: nec głoe ĩ p̃rogatina q̃ soli seruatur
beate sponse: cautꝰ irta illud g̃corum. Scite me ipm̃ : ut suam¬

Expanded text:
dubius sponsae annuerim. Innuit hoc etiam sermo quem dixit, quia Introdubius sponsae annuerim. Innuit hoc etiam sermo quem dixit, quia Introduxit me rex in cellaria sua, dum non in unam aliquam cellam, sed in cellaria pluraliter se introductam ostendit. 9. Jam ad cubiculum veniamus. Quid et istud? Et id me praesumo scire quid sit? Minime mihi tantae rei arrogo experientiam, nec glorior in praerogativa, quae soli servatur beatae sponsae, cautus juxta illud Graecorum, scire me ipsum; ut s
Abbreviated transcription (Latin):
nichominis caritatis usq ad ꝯremptum ꝓprie głe. usq ad su iõns¬
obliuionem. ⁊ ñ ad querenda q̃ tua sunt debͥatur. qd̾ solo at miro spc
sancti magist̾io intra cellam innariam optinetur. Uirtus siquidẽ
discretionis absq caritatis feruore iacet. ⁊ feror uehemens absq dis¬
c̃tionis temperamento p̃cipitat. Ideo q laudabilis cui neutrum de¬
est. qͣtinis ⁊ feruor diliretionem erigat. ⁊ discretio feruorem regat. Er¬
go taliter oportet eẽ moratum eum qui p̃est. Optimum autem ĩ mro¬
ribus dir̾ĩm. ⁊ suminam discipline huiꝰ ꝑfecte app̃hendisse. cui citas
has celas absq offendiculo ꝑturrere. ⁊ cirtuire douatum est. qui in
nullo prorsus aut resistat pͥoribus. aut inuideat paribꝰ. aut subiectis
ł desit in cura. uł in superbia presit. p̃latis obediens. sotiis cõgruẽs.
subditis utiliter ꝯdescendetis. Qd quidem ꝑfectionis infigne: haut

Expanded text:
nihilominus charitatis usque ad contemptum propriae nihilominus charitatis usque ad contemptum propriae oblivionem, et non ad quaerenda quae sua sunt debriatur; quod solo ac miro Spiritus sancti magisterio intra cellam vinariam obtinetur. Virtus siquidem discretionis absque charitatis fervore jacet, et fervor vehemens absque discretionis temperamento praecipitat. Ideoque laudabilis, cui neutrum deest: quatenus et fervor discretionem erigat, et discretio fervorem regat. Ergo taliter oportet esse moratum eum qui praeest. Optimum autem in moribus dixerim, et summam disciplinae hujus perfecte apprehendisse, cui totas has cellas absque offendiculo percurrere et circuire donatum est: qui in nullo prorsus aut resistat prioribus, aut invideat paribus, aut subjectis vel desit in cura, vel in superbia praesit; praelatis obediens, sociis congruens, subditis utiliter condescendens: quod quidem perfectionis insigne haud
Abbreviated transcription (Latin):
tutis sotialit uiuere. ⁊ utiliter pre esse. Quam multi deniq sb̾ pre¬
ceptor e quieti uiuunt. qͦs siuigo absoluas: indeas non posse ꝯmest̾e.
nec se ullo modo equalsbꝰ senare innorios. Itemq innumeros cernes
s̃ impliciter ac sine querela int sratres com̃sari: suꝑ fratres ñ solũ
mnucilit̾. s ⁊ infipienter. ⁊ neq̾unt. Qͥdam siquidem bona medio¬
tͥtate ꝯtentisunt. qͥ hmodi sunt. sicut eis m̃suram grẽ partitus ẽ d̾s:
minue quidem egentes magistro: nec tam̃ ydonei magisterio. Pri¬
oribus gͦ sequentes quidem ĩ moribꝰ antecellunt. s utͥsq supetiores
eristunt. qͥ superiores ẽẽ sciunt. Deniq ⁊ accipunt ĩ ꝓm issione qͥ
bene p̃sunt. ꝯstitui super omĩa bona domini sui. At pauti ꝓfecto
qui utilit̃: pauciores qui ⁊ humilit̃ p̃sint. facne tamen utrumq
adimplet. qui matrem uirtutum disc̾scionem ꝑfecte ad eptus. uino

Expanded text:
tutis, socialiter vivere, et utiliter praeesse. Quam multi denique sub praetutis, socialiter vivere, et utiliter praeesse. Quam multi denique sub praeceptore quieti vivunt, quos si jugo absolvas, videas non posse quiescere, nec se ullo modo aequalibus servare innoxios? Itemque innumeros cernes simpliciter ac sine querela inter fratres conversari, super fratres non solum inutiliter, sed et insipienter et nequiter. Quadam siquidem bona mediocritate contenti sunt qui hujusmodi sunt, sicut eis mensuram gratiae partitus est Deus; minime quidem egentes magistro, nec 1342 tamen idonei magisterio. Prioribus ergo sequentes quidem in moribus antecellunt; sed utrisque superiores existunt, qui superiores esse sciunt. Denique et accipiunt in promissione qui bene praesunt, constitui super omnia bona Domini sui . At pauci profecto qui utiliter; pauciores, qui et humiliter praesint. Facile tamen utrumque adimplet, qui matrem virtutum discretionem perfecte adeptus, vino
Abbreviated transcription (Latin):
non uror: Alioquin inprobe satissesse affectas. quibus ꝓdesse ñ curas:
⁊ quorum non delans salutem. sbiectionem nrmis ambitiose uendi¬
cas tibi. Hanc ego cellam qͦ grẽ nominam : quod non absq gr̃a.
uł reliquas duas optinere quis possit: set ob plenitudinem q̃ sing.¬
ulariter in ista percipitur. Deniq plenitudo legis ẽ caritas: ⁊ qui
diligit fratrem. legem ĩpleuit. Uidisti rationem uocabuloꝵ: ude
⁊ differentiam cellarum. Nec enim paris facilitatis. seu facultatis
euisdem ẽ. petulantes. uagosq sensus. atq intemꝑantem carnis
appetitum. magistri ꝯpͥmere metu. ac rigida discipline cohibere tẽ¬
sura: ⁊ spontaneo affectu dene cum sotiis conuenire. castigatis sub
ferula uruere moribꝰ. ⁊ sola magistra uoluntate gͣtum paribꝰ gẽre
morem. Nam neq unius tursum quͥs dicat eẽ meriti. umꝰq uir¬

Expanded text:
non uror? Alioquin improbe satis praeesse affectas, quibus prodesse non curas; non uror? Alioquin improbe satis praeesse affectas, quibus prodesse non curas; et quorum non zeias salutem, subjectionem nimis ambitiose vindicas tibi. Hanc ego cellam quoque gratiae nominavi; non quod absque gratia vel reliquas duas obtinere omnino quis possit, sed ob plenitudinem quae singulariter in ista percipitur. Denique, plenitudo legis est charitas; et, qui diligit fratrem, legem implevit . 8. Vidisti rationem vocabulorum; vide et differentiam cellarum. Nec enim paris facilitatis seu facultatis ejusdem est, petulantes vagosque sensus atque intemperantem carnis appetitum magistri comprimere metu, ac rigida disciplinae cohibere censura; et spontaneo affectu bene cum sociis convenire; castigatis sub ferula vivere moribus, et sola Magistra voluntate gratum paribus gerere morem. Nam neque unius rursum quis dicat esse meriti, uniusve vir
Abbreviated transcription (Latin):
tͥctio discrpline. In hac autem. uoluntarie.⁊ tanqͣm in nature affec¬
tionis gta mansuetudo sponse officiosa cuirit: instar plane ungͦnti
ꝙ ẽ ĩ capite. ad leuemcaloris tactum descendentis. ac diffluentis ꝑ
totum. Itaq in cella discipline tanqͣm sicce ac simplices aromatum spe¬
ties comtinentur: Iuide aromaticam eẽ denominandam putaui.
In ea uero q̃ nature dicta est. qm̃ iam quasi confecta repomint᷑. ⁊ ser¬
u antur unguenta. nichominus ex re nomen ⁊ ip̃ã accepit : ut
unguentaria nuncuparet᷑. Nam um̃ariam qͦq cellam ñ aliam
sane sui nomns arburor ferre rationem: insi qd̃ in ea uiũ zeli
ĩ cantate feruentis reconditur. Hec debet omnino p̃esse aliis: qui ĩ
eam nec dum m̃uit introduci. Opordet proꝵsus hoc uino estuet
qui aliis p̃sidet: quẽadmodum doc̃tor gentium estuabat qnͣdo dite¬
bat. Quis infuinatur ⁊ ego ñ infirmoe. Quis scandalit atur. ⁊ ego

Expanded text:
trictio disciplinae. In hac autem voluntariae et tanquam innatae affectrictio disciplinae. In hac autem voluntariae et tanquam innatae affectionis grata mansuetudo sponte officiosa currit, instar plane unguenti quod est in capite, ad levem caloris tactum descendentis ac diffluentis per totum. Itaque in cella disciplinae, tanquam siccae ac simplices aromatum species continentur, et inde aromaticam cam denominandam putavi. In ea vero quae naturae dicta est, quoniam jam quasi confecta reponuntur et servantur unguenta, nihilominus ex re nomen et ipsa accepit, ut unguentaria nuncupetur. Nam vinariam quoque cellam, non aliam sane sui nominis arbitror ferre rationem, nisi quod in ea vinum zeli in charitate ferventis reconditur. Nec debet omnino praeesse aliis, qui in eam necdum meruit introduci. Oportet prorsus hoc vino aestuet, qui aliis praesidet, quemadmodum Doctor Gentium aestuabat, quando dicebat: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego
Abbreviated transcription (Latin):
tum inse est. quieteq sese habere didicerit: in cellam tandẽ na¬
ture transiens. erꝑiens q qd scͥptum ẽ. Ecce qͣm bonum. ⁊ qͣm
locundum habitare fratres ĩunum. sicut ungnentum ĩ capite
Accedit nunirum disciplinatis moribus. tanqͣm tͥtis spẽbꝰ oleũ
leticie. bonumnat᷑e. ⁊ sit unguentum bomĩ atq iocundum.
Quo quasi unctus: redditur homo suanis. ⁊ mitis. homosine q̃rela
neminẽ cͥcumueniens. nominem cõciens. neminẽ ledens. ne¬
mini se superertollens aut preferens: insuper ⁊ libenter cõmunitãs
ĩ ratione dati ⁊ atcepti. Puto si bene intellensti utͥusq celle ꝓprietateᷤᷤ.
ñ incongrire me hanc ungnentariam. illam aromatican appellasse
testaberis. In illa demq sicut pigm̃torum uires atq fragrantiam
pistilli extorquet ⁊ erigit uolenta contusio. sic rectorum incem
elicit quodammodo. ⁊ eipͥmit naturalem uim.uis magister.⁊ dis¬

Expanded text:
tum in se est, quieteque sese habere didicerit, in cellam tandem natum in se est, quieteque sese habere didicerit, in cellam tandem naturae transiens, experiensque quod scriptum est: Ecce quam bonum et quam jucundum, habitare fratres in unum! sicut unguentum in capite . Accedit nimirum disciplinatis moribus, tanquam tritis speciebus, oleum laetitiae, bonum naturae; et fit unguentum bonum atque jucundum. Quo quasi unctus redditur homo suavis et mitis, homo sine querela, neminem circumveniens, neminem concutiens, neminem laedens, nemini se superextollens aut praeferens, insuper et libenter communicans in ratione dati et accepti. 7. Puto, si bene intellexisti utriusque cellae proprietates, non incongrue me hanc unguentariam, illam aromaticam appellasse testaberis. In illa denique, sicut pigmentorum vires atque fragrantiam pistilli extorquet et exigit violenta contusio, sic rectorum morum elicit quodammodo et exprimit naturalem vim vis Magisterii, et dis
Abbreviated transcription (Latin):
ferior esse. In seq̃nti par: In posteriore superior. Hocẽ ib̃alio. cũ alio
super alum. Uł sit. Sb esse. coesse. preesse. Primo gͥ discis ẽẽ dilti¬
puliri. scdõ sotus. t̃tio ⁊ magister. Et quidem om̃s homiues nat᷑a
equales genuit. At qm̃ bono nature ĩ moribus superbia depͣnato
facti sunt homines eqͣlitans ĩpatientes: comendentes in uicẽ suꝑi¬
ores consiitui. atq alt̾utium supergredi cupientes. ⁊ inanis głe cu
pidi. inucem inindentes. ĩ uicem ꝓuocantes : pͥmo omĩm ĩ cella
pricei iugo disciplie insolencia morũ domanda ẽ: quousq dimᷤᷤ
ac dutinis seniorum atcͥca legibus. humiliet᷑ ⁊ sanetur c̾uicosa
uoluptas: bonumq in se nature. qd̾ suꝑbiendo amiserat. obediẽ¬
do recipiat. dum iolo iam natimili affectu. ñ metu discipline cũ
uni u̾sis nature sue sotiis. id est cum omĩbꝰ hominbꝰ socialit᷑ qͣn¬

Expanded text:
ferior esse, in sequenti par, in posteriore superior: hoc est, sub alio, cum alio, ferior esse, in sequenti par, in posteriore superior: hoc est, sub alio, cum alio, super alium; vel sic, subesse, coesse, praeesse. Primo ergo discis esse discipulus, secundo socius, tertio et magister. Et quidem omnes homines natura aequales genuit. At quoniam bono naturae in moribus superbia depravato, facti sunt homines aequalitatis impatientes, contendentes invicem superiores 1341 constitui, atque alterutrum supergrocantes: primo omnium in cella priori, jugo disciplinae insolentia morum domanda est, quousque duris ac diutinis seniorum attrita legibus humilietur et sanetur cervicosa voluntas, bonumque in se naturae, quod superbiendo amiserat, obediendo recipiat; dum solo jam naturali affectu, non metu disciplinae, cum universis naturae suae sociis, id est cum omnibus hominibus, socialiter, quan
Abbreviated transcription (Latin):
eit: habentes occõnem et uocabulo qd sp̃e sanctus celle huic censu¬
it ĩponendum. reliquis qͦ duabns nom ma ĩponamꝰ. Aromaticam
nni. ⁊ unguentariam alteri. Causas hocumi uccabuloꝵ uidebimꝰ
postea. Nũc aut̃ ad uerce cuncta apd̾ sponlum salubͥa. cunctasnama
repperiri : uinum. unguenta. aromata. Uinum : scͥtura teste
letificat cor hominis. Exhylatari nhilomimꝰ faciem ĩ oleo legn :
qͦutiq pulus pigm̃torum infanditur: ut urguenta fiant. Aroma¬
ta: ñ modo grata suauitate cdoris. S ui ꝙͦ medendi utilia sũt. M̾i¬
to se introductam illut erultat sponsa ubitanta redundat ubertas
grẽ. S habeo ⁊ alia nominã puto eindentiorem sui g̾entiã ratõnẽ.
Et ut suo cedine nomment᷑: pͥmam nũcupau̾im discipline. Ccd̾am
nature. postremam grẽ. In pͥori discis irͣ ethice partis rationem in¬

Expanded text:
erit : habentes occasionem ex vocabulo quod Spiritus sanctus cellae huic censuerit : habentes occasionem ex vocabulo quod Spiritus sanctus cellae huic censuit imponendum reliquis quoque duabus nomina imponamus, aromaticam uni, et unguentariam alteri. Causas horum vocabulorum videbimus postea. Nunc autem adverte cuncta apud sponsum salubria, cuncta suavia reperiri; vinum, unguenta, aromata. Vinum, Scriptura teste, laetificat cor hominis . Exhilarari nihilominus faciem in oleo legis , quo utique pulvis pigmentorum infunditur, ut unguenta fiant. Aromata non modo grata suavitate odoris, sed vi quoque medendi utilia sunt. Merito se introductam illuc exsultat sponsa, ubi tanta redundat abertas gratiae. 6. Sed habeo et alia nomina puto et evidentiorem sui gerentia rationem. Et ut suo ordine nominentur, primam nuncupaverim disciplinae; secundam, naturae; postremam, gratiae. In priori discis juxta ethicae partis rationem in
Abbreviated transcription (Latin):
celis desuper. ⁊ nubibꝰ pluentibꝰ iustum. aperta ẽ t̾ra ⁊ g̃minauit sal¬
uatorem: ꝑ quem facta est celi t̾̃req reconqliatio. Ipẽ ẽ enim pay
nra quifert᷑ utraq imum : pacificans ĩ sangnine suo q̃ in t̾rissũt
⁊ que in celis. Porto reparatio futura est infine scłi. Ent enm celũ
nouum.⁊ ten a noua. ⁊ colligentur boni de medio malorum tanꝙͣ
fructus de orto in dei ꝓnituaria reponendi. In die illa erit ut scͥptũ ẽ
germen domini ĩ magnificentia ⁊ gła. ⁊ fructus terre sblimis. ha¬
bes gͥ tna tempora in orto hystorm sensus. In morali ꝙͦ diltiplina
tͥa eqne aduertere est: cellas quasi tres in cellario uno. Et ituto for¬
sitan plinalit̾ cellaria duit. ⁊ ñ cellanum: cellarium udelicet ht̃
num̃um cogitans. Insta deniq introductam segłatur incellam u¬
uariam. Nos gͦ quia legimus da occasionem sapienti ⁊ sapiennor

Expanded text:
coelis desuper, et nubibus pluentibus justum, aperta est terra et germinavit Salcoelis desuper, et nubibus pluentibus justum, aperta est terra et germinavit Salvatorem , penostra, qui fecit utraque unum , pacificans in sanguine suo quae in terris sunt, et quae in coelis . Porro reparatio futura est in fine saeculi. Erit enim coelum novum, et terra nova: et colligentur boni de medio malorum, tanquam fructus de horto, in Dei promptuaria reponendi. In die illa, ut scriptum est, erit germen Domini in magnificentia et gloria, et fructus terrae sublimis . Habes igitur tria tempora in horto historici sensus. 5. In Morali quoque disciplina tria aeque advertere est, cellas quasi tres in cellario uno. Et idcirce forsitan pluraliter cellaria dixit, et non cellarium, cellarum videlicet hunc numerum cogitans. Infra denique introductam se gloriatur in cellam vinariam . Nos ergo, quia legimus: Da occasionem sapienti, et sapientior
Abbreviated transcription (Latin):
rum bonis actibus ac moribus. quot sumis erempla quot caipis po¬
ma.An forte quis ambigat dei eẽ plantationem. bonum hominẽ:
Audi sancham dauid de uiro bono quid canat. Ent ato danqͣm ligñ
qd̃ plantatum ẽ setus detinsus aquarum: ꝗd̾ fructum suiri dab¬
it in tempore suo. ⁊ folium eiꝰ nõ defluet. Audi iheremiam eodem
spũ conciuentem. ⁊ hisdem pene uerbis. Erit tanqͣm lignum ĩqͥ
qd̃ plantatum ẽ secus decuisus aquarum: qd̾ ad humorem mittit ra¬
dices suas: ⁊ non timebit cum uen̾it estus. Item ꝓpħa. Iustus ut pal
ma florbit. ⁊ sicut cedius libani multiplitabitur.⁊ dese ipso. Ego aũ
sicut oliua fructifera ĩ domo diũ. Est gͦ hystoria ortus. ⁊ ip̃a tͥꝑtita.
Continetur namq in ea. celi ⁊ tene: creatio. recõciliacio. reparatio
Creatio quidem tanqͣm ortisatio. siue plantatio. Reconciliatio aut̃
quasi g̃minatio satorum ł plantatoꝵ. Tempore nempe suo ierantibꝰ

Expanded text:
rum bonis actibus ac moribus quot sumis exempla, tot carpis porum bonis actibus ac moribus quot sumis exempla, tot carpis poma. An forte quis ambigat Dei esse plantationem bonum hominem? Audi sanctum David de viro bono quid canat. Erit, ait, tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum, quod fructum suum dabit in tempore suo, et folium ejus non defluet Audi Jeremiam eodem spiritu concinentem, et eisdem pene verbis. Erit tanquam lignum, inquit, quod plantatum est secus decursus aquarum, quod ad humorem mittit radices suas, et noma florebit, sicut cedrus Libani multiplicabitur . Et de se ipso: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei . Est ergo historia hortus, et ipsa tripartita. Continetur namque in ea coeli et terrae creatio, reconciliatio, et reparatio. Creatio quidem, tanquam horti satio sive plantatio. Reconciliatio autem, quasi germinatio satorum vel plantatorum. Tempore nempe suo rorantibus
Abbreviated transcription (Latin):
lenitatis. ꝯsiderans quisq se ipsum. ne ⁊ ip̃e temptet᷑. Alioquin
ille ĩ pectato suo morietur. sangͥnem aut̃ eius ait de manu ma
debeamus. Inconsequentibus mentio fit ⁊̃ de orto. ⁊ de cubiculo. que
ambo nunc aduingo istis cellariis. ⁊ ui preientem disputationẽ as¬
sumo. nam siul tractata meluis ex inuicem ĩnctescent. Et q̃¬
ramus si placet. tͥstia ista in sqͥpturis sanctis. ortum. cellarium. cu¬
biculum. In ip̃is nempe libenter deum siciens anima u̾satur. ⁊ mo¬
ratur. sciens le ibi absq dubio inuenturam qͣm sitit. Sit itaq ortus
plana ac simpler hystoria. sit cellarium moralis sentus: Sct cubicrilum
archanum cheorice contemplationis. Et pͥmum qui dem hystoriã ad
oetum puto non inmento deputari. qd̾ inueniantur uiri irtictũ
tanqͣm ligna fructifera in orto sponsi. ⁊ in paradiso sponsi dei. de qͦ¬

Expanded text:
lenitatis; considerans unusquisque se ipsum, ne et ipse tentetur . Alioquin lenitatis; considerans unusquisque se ipsum, ne et ipse tentetur . Alioquin ille in peccato suo morietur: sanguinem autem ejus, ait, de manu tdebeamus. In consequentibus mentio fit etiam de horto et de cubiculo, quae ambo nunc adjungo istis cellariis, et in praesentem disputationem assumo: nam simul tractata melius ex invicem innotescent. Et quaeramus, si placet, tria ista in Scripturis sanctis, hortum, cellarium, cubiculum. In ipsis nempe libenter Deum sitiens anima versatur et moratur, sciens se ibi absque dubio inventuram quem sitit. Sit itaque hortus simplex ac plana historia; sit cellarium moralis sensus; sit cubiculum arcanum theoricae contemplationis. 4. Et primum quidem historiam ad hortum puto non immerito deputari, quod in ea inveniantur viri virtutum, tanquam ligna fructifera in horto sponsi et in paradiso Dei, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
mut̃. quomodo eiꝰ lucra ⁊ gaudia sua reputant. ꝓprie repulse in¬
uiriam illuis introductione con solantes. Munme traconsident
nisi raatr em cognoscerent. Audiant hoc pielati. qui sͥ cõmissis
uolunt semper ẽẽ formidiui. utilitati raro. Erudimini qui udi¬
catis t̾rant. Discite lubditorum matres uos esse debere. ñ domi¬
tios. Studete magis amari: quam metui. ⁊ si mt̃dum seu̾itate
opus est: paterna sit: nõ tyrannica. Maties fouendo. patres uoᷤ
corupiendo erhibeatis. Mansuescite. ponite feritatem. Siispẽdite
uerbera. ꝓducite ubera. Dectora late pingues cant: ñ tyro tur¬
geant. Quid uigum uestrum super eos aggrauatis. quoꝵ potius
onera portare debetis. Our morsus a serpente paruulus fugit cõ¬
scienti am sac erdotis. ad quam eum mag̃ oportuerat catiquã ad
sinum recurrere matris. Sa sp̃ctales estis instruite h̾modũ spũ¬

Expanded text:
munt, quomodo ejus lucra et gaudia sua reputant, propriae repulsae inmunt, quomodo ejus lucra et gaudia sua reputant, propriae repulsae injuriam illius introductione consolantes. Minime ita confiderent, nisi matrem agnoscerent. Audiant hoc praelati, qui sibi commissis semper volunt esse formidini, utilitati raro. Erudimini, qui judicatis terram. Discite subditorum matres vos esse debere, non dominos; studete magis amari, quam metui: et si interdum severitate opus est, paterna sit, non tyrannica. Matres fovendo, patres vos corripiendo exhibeatis. Mansuescite, ponite feritatem; suspendite verbera, producite ubera; pectora lacte pinguescant, non typho turgeant. Quid jugum vestrum super eos aggravatis, quorum potius onera portare debetis? Cur morsus a serpente parvulus fugit conscientiam sacerdotis, ad quem eum magis oportuerat tanquam ad sinum recurrere matris? Si spirituales estis, instruite huju
Abbreviated transcription (Latin):
ta nideor. set soli non prodent. Uister omĩum ẽ mous omĩs om̃is pro¬
uedus. uobis ꝓfitio. uob̃cum partibor quicquid plus forte uob meru¬
ero. Uis indubitanter scire qr in hocsensn. ⁊ affectu locuta sit. Au¬
di quid ille respondeant. Eruttabimus ⁊ letabimur urte. In te in¬
quiut̃ eruttabimus ⁊ letabim᷑. nãm in nobis nec dum meremur. Et
addunt. Memores uberum tuorum. Hor est eqͣnimit̾ susimanꝰ
dum uenias. scientis te plenis ad nes reu̾suram ubibus. Tũc nos
confidumus erultart ⁊ lecari: memores int̃im ub̃um tuoꝵ. Qd̾ ad¬
uiugunt superuinum bgc̃ant se adhuc quidem ꝓ sui ĩperfectione
carnalium defidĩorum q̃ uino designant᷑ recor datione pilsari. uin¬
ci tam̃ eadem delideria. memoria habundanne suauitatis qͣm iã
ex ub̾ibus fluentem erꝑte sunt. Diterem de uberibꝰ. si ñ satis dio¬
isse suꝑius meminissem. Nũc uero uides quomodo de matre p̃su¬

Expanded text:
ta videor; sed soli non proderit. Vestrum omnium est meus omnis prota videor; sed soli non proderit. Vestrum omnium est meus omnis profectus: vobis proficio, vobiscum partibor quidquid plus forte vobis meruero. Vis indubitanter scire quia in hoc sensu et affectu locuta sit? Audi quid illae respondeant. Exsultabimus et laetabimur in te. In te, inquiunt, exsultabimus et laetabimur: nam in nobis necdum meremur. Et addunt, Memores uberum tuorum, hoc est, aequanimiter sustinemus dum venias, scientes te plenis ad nos reversuram uberibus. Tunc nos confidimus exsultare et laetari, memores interim uberum tuorum. Quod adjungunt, super vinum , significant se adhuc quidem pro sui imperfectione carnalium desideriorum, quae vino designantur, recordatione pulsari; vinci tamen eadem desideria memoria abundantiae suavitatis, quam jam ex uberibus fluentem expertae sunt. Dicerem de uberibus, si non me satis dixisse superius meminissem . Nunc vero vides quomodo de matre praesu
Abbreviated transcription (Latin):
nus eqͣminiter ⁊ suuferant repuisam. ⁊ illius ab sentiam. Deniq
⁊ uunciat eas gaudium qd̃ pertepit. non ob aliud sane nisi ut sͥ gͥan¬
deant. dum confidant miume alienim fore ase. quicquid gre ma¬
tͥ actesserit. Nam nec illa ita ꝓficere curat. quo ip̃atum negligat cu¬
ram. nec uuandos suos ꝓfecns pittat illarum dampno. Quocũq
ꝓ inde mĩtorum p̃rogatiua tollatur ab illis: cantate absq dubio. ⁊ pia
sollicitudine noc̃e ẽ eam semper eẽ cumillis. Oportet deniq eam sponsũ
suum mmitari.⁊ petentem nimnumcelos. ⁊ nichilominus iĩtis ẽ suis
le fore usq ad consũmatõnem scłi pollicentem. Sic ⁊ ista qͣntumuis ꝓfi¬
tiat. qͣntumlibet ꝓmoueatur: tura ꝓuidentia atq affectu ab his quas
meuangelio genuit numͣm amouetur. minqͣm sua iuscera obluuis¬
citur. Dicat itaq eis. Gaudete. confidite. Introdurit me xer in

Expanded text:
nus aequanimiter et sui ferant repulsam, et illius absentiam. Denique nus aequanimiter et sui ferant repulsam, et illius absentiam. Denique et nuntiat eis gaudium quod percepit, non ob aliud sane, nisi ut sibi congaudeant, dum confidant minime alienum fore a se, quidquid gratiae matri accesserit. Nam nec illa ita proficere curat, quo ipsarum negligat curam; nec juvandos suos profectus putat illarum damno. Quocunque proinde meritorum praerogativa tollatur ab illis, charitate absque dubio et pia sollicitudine necesse est eam semper esse cum illis. Oportet denique eam sponsum suum imitari, et petentem nimirum coelos, et nihilominus in terris cum suis se fore usque ad consummationem saeculi pollicentem. Sic et ista, quantumvis proficiat, quantumlibet promoveatur; cura, providentia atque affectu ab his, quas in Evangelio genuit, nunquam amovetur, nunquam sua viscera obliviscitur. 2. Dicat itaque eis: Gaudete, confidite. Introduxit me rex in
Abbreviated transcription (Latin):
erat non dintat. Ergo ad cellana cuinitur. ⁊ cunitur in odore qui
er ip̃is ꝓcẽdit. sponsa illum solita sua sagacitate p̾sentiente. ⁊ cupiẽ¬
te in iplius plenitudinem introduci. Uerum de cellanis huis quidsẽ¬
tiendum putamꝰ. Cogitemus ea int̃un loca q̃dam redolencia penes
sponsum. plena odoramentis. referta delitiis. In istiusmodi nemipe
officina: potiora queq ex orto siue er agro seruanda reponunt᷑. Illic
gͦ pariter currunt. Qui: Spũ ferueutes anime. Curiit sponsa. c̃¬
runt adalescentule. s que amat ardentius currit uelotins. ⁊ citius
ꝑuenit. Sueniens. ñ dito repulsionem. set nec cunctationem patit᷑.
uotione cum sponsa currere. nec ip̃ius omnino umitari desidiũ.
⁊ feruorem. ideoq tardius ꝑuenientes. foris remaneut. At cari¬
tas sponse niti quiescit. neq insolescit ut ałiolet successibꝰ sins. ut
tas oblunscatur. consolans magis ⁊ hottans ad patientiam: qͣti¬

Expanded text:
esset, non dixerat. Ergo ad cellaria curritur, et curritur in odore qui esset, non dixerat. Ergo ad cellaria curritur, et curritur in odore qui ex ipsis procedit, sponsa illum solita sua sagacitate praesentiente, et cupiente in ipsius plenitudinem introduci. Verum de cellariis his quid sentiendum putamus? Cogitemus ea interim loca quaedam redolentia penes sponsum, plena odoramentis, referta deliciis. In istiusmodi nempe officina 1339 potiora quaeque ex horto, sive ex agro servanda reponuntur. Illuc ergo pariter currunt. Qui? Spiritu ferventes animae. Currit sponsa, currunt adolescentulae; sed quae amat ardentius, currit velocius, et citius pervenit. Perveniens, non dico repulsionem, sed nec cunctationem patitur. votione cum sponsa currere, nec ipsius omnino imitari desiderium et fervorem; ideoque tardius pervenientes, foris remanent. At charitas sponsae non quiescit, neque insolescit, ut assolet, successibus suis, ut eas obliviscatur, consolans magis et hortans ad patientiam, quate