comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
arufpicinã dictauit. & pꝰ ea ñ appa¬
ruit. Nam di fabulose arante qͦđa
atheniensiũ dicti uͥ ft̃ exor
ti. Ibi enĩ in locis agrestibꝰ ⁊ pa
⁊ã tali inttio uocabulũ pagam sor¬
titi ftͣ. Gentiles ft̃. qui sine lege ft̃.¬
⁊ ñdũ creclidert᷑. Dicti aũ gentileᷤ.
qr ita st̃ ut fuert̾ geniti .i. sie̾ in car¬
ne descenłunt. sub peccato scilic
ydolis seruientes .s. nec cdũ rege¬
nerati. Proinde gentiles pͥmitus
nuncripati. ipsidñr g̃ce ethinici. Et¬
hnici enĩ ex gẽo intͣp̃tant᷑ genti¬
dr̃. Post fide aũ ñ debere uocari gen¬
tes siue gentiles eos qͥ ex gentibꝰ cre¬
dt. sic̃ post fide dici iã nͥ pot̾ urideꝰ.
testante paulo apło ⁊ dicente iam
tismũ xp̃i fusceptũ. ad ydoloꝵ
cultũ ⁊ sacrificioꝵ ꝯtaminationẽ
reu̾tunt᷑. Est auͣ g̾cũ nom̃ Le dics¬
asserunt. hoĩes olim fuisse
tis coli apd̃ suos pꝰ mortẽ ceper̃ ut

Expanded text:
haruspicinam dictavit, et postea non appaharuspicinam dictavit, et postea non apparuit. Nam dicitur fabulose arante quodatheniensium dicti, ubi exorti sunt. Ibi enim in locis agrestibus et pet a tali initio vocabulum pagani sortiti sunt. Gentiles sunt qui sine lege et nondum crediderunt. Dicti autem gentiles, quia ita sunt ut fuerunt geniti, id est, sicut in carne descenderunt sub peccato, scilicet, idolis servientes, et necdum regenerati. 3. Proinde gentiles primitus nuncupantur: ipsi dicuntur Graece ethnici; ETHNICI enim ex Graeco in Latinum intdicitur. Post fidem autem non debere vocari gentes sive gentiles eos qui ex gentibus credunt; sicut post fidem dici iam non potest Iudaeus, testante Paulo Apostolo et dicente iam tismum Christi susceptum ad idolorum cultum et sacrificiorum contaminationem revertuntasserunt, homines olim fuisse tis coli apud suos post mortem coeperunt: ut
Abbreviated transcription (Latin):
tici. euiꝰ artis scientia usq ad eugłm
fuit ꝯcessa. ut xp̃o edito nemo ex in¬
de de nariuitate alicuiꝰ de cȩlo int̾p̃¬
taret᷑. Oroscopi dicti. q̃ horas natiui¬
tatis hoĩnũ speculant᷑. dissimili .&
diu̾so fato. Sortilogi st̃. qui sub nõie
fictȩ religionis ꝑ quascła qͣs scõꝵ sor¬
tes uocant. diuinationis scientiã ꝓ
ne fut᷑a ꝓmiiitunt. Salisatores uoca¬
salierint. aliqͥd sͥ exincde ꝓsꝑũ seu
triste significare p̃dicunt. Adhȩc oĩa
ꝑtinent ⁊ ligat᷑e execrabiliũ reme¬
in p̃cantationibꝰ siue in caract̾ibꝰ. uł¬
liganclis. In quibꝰ om̃ib ars demonũ
ẽ. ex qͣdam pestifera societate homi¬
nũ ⁊ angłoꝵ maloꝵ exorta. Unde cũ¬
cta uitanda st̃ a xp̃iano. ⁊ om̃i peni¬
tꝰ execratione repudianda atq dãp¬
nanla. Auguria aut̾ auiũ. friges pͥ¬
mi inuener̃. Prestigiũ uͦ pͥmus mer¬
neam artẽ primꝰ etruscis tradidi¬
sse dr̃ quid̾a strages. Hic ex horis

Expanded text:
cujus artis scientia usque ad Evangelium fuit concessa, ut, Christo edito, nemo exinde nativitatem alicujus de coelo interpretaretur. Horoscopi dicti, quod horas nativitatis hominum specularentur, dissimili et diverso fato. Sortilegi sunt, qui suo nomine, fictae religionis per quasdam quas sanctorum sortes vocant, divinationis scientiane futura promittunt. Salisatores dicusalierint, aliquid sibi exinde prosperum seu triste signare predicunt. Ad hec omnia pertinent et ligature execrabilium remein precantationibusligandis, in quibus omnibus ars daemonum est ex quadam pestifera societate hominum, et angelorum malorum exorta. Unde cuncta vitanda sunt Christiano, et omni penitus exsecratione repudianda atque damnanda. Auguria autem avium Phryges primi invenerunt, praestigium vero Mernam autem primus Hetruscis tradidisse dicitur quidam Tages. Hic ex horis
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ martẽ qͣsi effectorẽ mortiũ. Nã
ã marte mors nuncupat᷑. Hunc ⁊ ad¬
ulterũ añt. qr belligerantibꝰ incertꝰ
est. Qd uͦ nudo pectore stat. ut bello
se qͥsq sine formidine cordis obiciat.
bello gradũ inferant qͥ pugnant.
aut qͥ impigre gradiant᷑. Apolline
qmuis diuinatorẽ ⁊ medicũ uel¬
ip̃m titan qͣsi unũ ex titanis. qͥ ad¬
u̾sũ iouẽ ñ fecit. ip̃m febũ quasi ef¬
febũ. hoc ẽ adolescentẽ. Unde ⁊ sol
puer pingit᷑. eo qͥ cottidie oriat᷑. ⁊ no¬
ua luce nascat᷑. ꝑitiũ qͦ eunde appol¬

Expanded text:
Item Martem quasi effectorem mortium. Nam Item Martem quasi effectorem mortium. Nam a Marte mors nuncupatur. Hunc et adulterum dicunt, quia belligerantibus incertus est. Quod vero nudo pectore stat, ut bello se quisque sine formidine cordis obiciat. bello gradum inferant qui pugnant, aut quod inpigre gradiantur. Apollinem quamvis divinatorem et medicum velipsum Titan, quasi unum ex Titanis qui aduersum Iouem non fecit; ipsum Phoebum, quasi ephoebum, hoc est adolescentem — unde et Sol puer pingitur, eo quod cotidie oriatur et noua luce nascatur. Pythium quoque eundem Apol
Abbreviated transcription (Latin):
utiq ꝑtinet ermena d̾r. Ido ⁊ mer¬
cibꝰ p̃esse. qr int̾ uendentes. ⁊ ementeᷤ
sermo sit mediꝰ. Qͥ id̃o fingr habere
pennas. qr eitiꝰ u̾ba discurrt᷑. unde ⁊¬
uelox ⁊ errans inducit᷑. Alas eiꝰ in capi¬
te ⁊ in pedibꝰ sig̾care uoluerẽ fieriꝑ
aera sermonẽ. Nuntiũ dictũ.qm ꝑ
Ido aũ furti magistrũ dñt. qr sermo
animos audientiũ fallit. Uirgã ten&.
ac dissidentes int̃p̃tũ orone sedant᷑.
Unde scd̾m liuiũ legati pacis caduor¬
atores dñr. Sic̾ enĩ ꝑfectiales bella
inducebant᷑. ita pax ꝑ caduceatores
multaꝵq artiũ scientiã trimegistꝰ
idẽ ter maximꝰ nominatꝰ ẽ. Cur aũ¬
genꝰ .R ꝑspicax habeat᷑. Martẽ deum
belli ẽẽ dñt. Et marte̾ appellatũ. qͥa
ꝑ uiros pugnat᷑. ut sit mars mas. Li¬
cet tͥa sint gr̾̃a ꝯsuetudinũ.sic̃ scita¬
rũ. ubi ⁊ feminȩ ⁊ uiri in pugnã e¬
unt. amazonũ uͥ solȩ feminȩ. rona¬
noꝵ aliaꝵq gentiĩ ubi soli mares.

Expanded text:
tinet, hermeneia dicitur. Ideo et mercibus praeesse, quia inter vendentes et ementes sermo fit medius. Qui ideo fingitur habere pennas, quia citius verba discurrunt: unde velox et errans inducitur. Alas ejus in capite et in pedibus significare volucrem fieri per aera sermonem. Nuntium dictum, quonIdeo autem furti magistrum dicunt, quia sermo animos audientium fallit. Virgam tenet,llantes ac dissidentes interpretum oratione sedantur. Unde secundum Livium legati pacis caduceatores dicuntur. Sicut enim per faeciales bella indicebantur, ita pax per caduceatores multarumque artium scientiam trimegistus, id est, ter maximus nominatus est. Cur augenus et perspicax habeatur. Martem deum belli esse dicunt, et Martem appellatum quia per viros pugnatur, ut sit Mars mas; licet et tria sint genera consuetudinum, sicut Scytharum, ubi et feminae et viri in pugna eunt: Amazonum, ubi solae feminae: Romanorum aliarumque gentium, ubi soli mares.
Abbreviated transcription (Latin):
sit. s suꝑbie poncłe deorsũ corruers
ceciait. Grece uͦ diabolꝰ criminator¬
uocat᷑. uł qͥ crimina in qͣ ipse illicit
ad d̾ni referat. uł qr electoꝵ inno¬
centiã criminib fictis accusat. Un¬
cusabat eos in ꝯspectu dĩ nr̃i die
ac nocte. Sathanas in latinũ sonat
adu̾sariꝰ. siue tͣnsgressor. Ipse ẽ enĩ
⁊ tnͣs gressor qr p̾uaricator effectꝰ
in ueritate qua ꝯditꝰ ẽ ñ stetit. Id̾e
⁊ temptator. qr temptancda iustoꝵ¬

Expanded text:
ia superbie pondere deorsum corruens cecidit, sed grece dicitur criminator, quia crimina in que ipse illicit ad Deum referat, vel quia electorum innocentiam criminibus fictis accuset; uncusabat illos in conspectu Dei nostri die ac nocte.' Satanas in Latino sonat adversarius, sive transgressor. Ipse est enimet transgressor, quia praevaricator effectus in veritate, qua conditus est, non stetit. Idem et temptator
Abbreviated transcription (Latin):
rex assirioꝵ. quẽ quicła saturinĩ
appellant. q nom̃ ⁊ apd̃ assirios.⁊
ap̃ afros pꝰ ea cultũ ẽ. Unde ⁊ lin¬
gua punica bal dr̃ ds. Apud assiri¬
os aũ. bel uocat᷑. qͣdã sacroꝵ suoꝵ
ratione. & saturnꝰ ⁊ sol. B celphegor
int̾prͣ fimulacrũ ignomiuiȩ. Ido¬
lũ enĩ fuit moab cognom̃to baal.
suꝑ montẽ fogor. quẽ latuii pͥ apu̾
uocant. dĩn ortoꝵ. Fuit aut̃ de lap¬
saco ciuitate ellesponti. de qua
pulsus ẽ .&. ꝓpt̃ uirilis m̃bri magni¬

Expanded text:
 quem quidam Saturnum appellant; quod nomen et apud Assyrios et apud Afros postea cultum est, unde et lingua Punica Bal deus dicitur. Apud Assyrios autem Bel vocatur quadam sacrorum suorum ratione et Saturnus et Sol. Belphegor interpretatur simulacrum ignominiae. Idolum enim fuit Moab, cognomento Baal, super montem Phogor, quem Latini Priapum vocant, deum hortorum fuit enim de Lapsaco civitate Hellesponti, de qua pulsus est; et propter virilis membri magni
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ oblatã recusat. & cui debet᷑ ostendit.
Icdolũ aũ ẽ simulacrũ. ꝙ humana effi¬
gie factũ ⁊ ꝯsecratũ ẽ. iuxta uocabuli
int̃pͣtationẽ. Idos enĩ g̾ce formã sonat.
⁊ ab eo ꝑ diminutionẽ idolũ deductũ.
eque apd̃ nos formulã facit. Gom̃is for¬
ma uł formula idolũ se dici erposcit In¬
de idolatria. om̃is circa ome idolũ fa¬
mulatꝰ ⁊ seruitꝰ. Anida uͦ latini ig¬
norantes g̾cũ imꝑite dũit idolũ ex
dolo sit̃psisse nom̃ qͦ diabolꝰ creature
cultũ diuini nõis uiuerit. De monas
In est enĩ illis cognitio rerũ plꝰ qͣm in¬
firmitat humane. partim subtilio¬
ris sensꝰ acumine. partĩ exꝑientiȩ¬
longissimȩ uitȩ. partĩ ꝑ dĩ uissũ au¬
głica reuelatione. Hii corꝑm aerio¬
rũ nat᷑a uigent. ante tnsgressionẽ
qͥdem cęlestia corꝑa gerebant. lapfi
uͦ in aeriã qualitatẽ ꝯu̾si st̃. Nec ae
sa tenere ꝑpessi ft̃. qui eis qͣsi carcer

Expanded text:
 oblatam recusat, et cui debetur ostendit. Idolum autem est simulacrum quod humana effigie factum et consecratum est, iuxta vocabuli interpretationem. Εἶδος enim Graece formam sonat, et ab eo per diminutionem idolum deductum aeque apud nos formulam facit. Igitur omnis forma vel formula idolum se dici exposcit. Inde idolatria omnis circa omnem idolum famulatus et servitus. Quidam vero Latini ignorantes Graece inperite dicunt idolum ex dolo sumpsisse nomen, quod diabolus creaturae cultum divini nominis invexit. Daemonas Inest enim illis cognitio rerum plus quam infirmitati humanae, partim subtilioris senslongissime vite, partim Dei iussu et angelica revelatione. Hii corporum aereorum natura vigent. Ante transgressionem quidem coelestia corpora gerebant; lapsi vero in aeriam qualitatem conversi sunt, nec aersa tenere permissi sunt, qui eis quasi carcer
Abbreviated transcription (Latin):
simulacrũ luto fecerit. Gentiles aũ
pͥmũ ꝓmetheũ simulaera hominũ
de licto finxisse ꝑhibent. ab eoq natã
eẽ artẽ.fimulacra ⁊ statuas fuigen¬
di. uude ⁊ poetȩ ab eo hoĩes pͥmum
factos eẽ ꝯfingunt. figurate ꝓptͥ effigi¬
es. Apd̃ g̾oos añ cecrops sub qͦ pͥmũ in
arce oluia orta ẽ.&. atheniensiũ urbs
ex mineruȩ appellatioẽ nom̃ sortita ẽ.
Hic pͥmꝰ omiũ iouẽ appellauit. simula¬
cra repꝑit. aras statuit. uictimas ĩmo¬
lauit. neqͣquã istiꝰmodi rebꝰ in g̾cia um¬
quã uisis. Idolatͥa idoloꝵ seruitꝰ. siue
cult᷑a intͣp̃tat᷑. Nam latͥa g̾ce. latine ser

Expanded text:
simulacrum luto fecerit. Gentiles autem primum Prometheum simulacrum hominum de luto finxisse perhibent, ab eoque natam esse artem simulacra et statuas fingendi. Unde et poetae ab eo homines primum factos esse confingunt figurate propter effigies. Apud Graecos autem Cecrops, sub quo primum in arce oliva orta est, et Atheniensium urbs ex Minervae appellatione nomen sortita est. Hic primus omnium Iovem appellavit, simulacra repperit, aras statuit, victimas inmolavit, nequaquam istiusmodi rebus in Graecia umquam visis. Idolatria idolorum servitus sive cultura interpretatur. Nam λατρεία Graece, Latine ser
Abbreviated transcription (Latin):
audire. uͥ adhibito sanguine.ꝙ̃ infe¬
ros ꝑhibent᷑ s iͤscitari. Qd genꝰ diui¬
nationis a ꝑsis fert᷑ adlatũ. Uarro di
manciã. acromantiã. promantiam
dictã. Diuini dicti qͣsi dõ pleni. diui¬
nitate enĩ se plenos assimulant.: ⁊ as¬
tittia qͣdam fraudulenta hõib futa
qd̃ circa aras ẏdoloꝵ nefarias p̃ces
emitunt.&. funesta sacrificia offe¬
rt̃. hisq celebritatibꝰ demonũ respon¬
sa accipiuut. Aruspices nuncupati.
qͣsi horaꝵ inspectores. Dies enĩ ⁊ ho¬
ras in agendis negociis oꝑ ibꝰq crsto¬
diunt. &. qͥd ꝑ singła temꝑa obserua¬
re debeat homo intencłt. Hii &̃. exta
pecudũ infpiciunt. ⁊ ex his futura
p̃dicunt. Augures ft̃ qui uolatꝰ aui¬
ũ ⁊ uoces intendt̃.aliaq signa rerũ.
uł obseruationes imꝓuisas hõibus
occurrentes. idem ⁊ auspices. Nam

Expanded text:
 adhibito sanguine etiam inferos perhibentur sciscitari. Quod genus divinationis a Persis fertur adlatum. Varro dicmantiam, aeromantiam, pyromantiam dictam. Divini dicti, quasi deo pleni: divinitate enim se plenos adsimulant et astutia quadam fraudulenta hominibus futura quod circa aras idolorum nefarias preces emittunt, et funesta sacrificia offerunt, iisque celebritatibus daemonum responsa accipiunt. Haruspices nuncupati, quasi horarum inspectores: dies enim et horas in agendis negotiis operibusque custodiunt, et quid per singula tempora observare debeat homo, intendunt. Hi etiam exta pecudum inspiciunt, et ex eis futura praedicunt. Augures sunt, qui volatus avium et voces intendunt, aliaque signa rerum vel observationes inprovisas hominibus occ
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ auiũ uoces. ⁊ linguas. Itẽ auguriũ
qͣsi aiigerrũ q aues gerunt. Nuo ft̃
aũ gnͣa auspicioꝵ. unũ ad ocłos alt̾m
ad aures ꝑtinens. Ad ocłos scilicet uo¬
latꝰ. ad aures uox auiũ. Phitonisse. a
phicio apolline dicti.ꝙ is auctor fu̾it
diuinandi. Astrologi dicti. eo q in astͥs¬
signo fuerit natꝰ. aut quẽ effectũ ħat

Expanded text:
em augurium, quasi avigerium, quod aves gerunt. Duo sunt autem genera auspiciorum: unum ad oculos, aliud ad aures pertinens. Ad oculos scilicet volatus: ad aures vox avium. Pythonissae a Pythio Apolline dictae, eo quod is auctor fuit disigno fuerit natus, aut quem effectum habeat
Abbreviated transcription (Latin):
tissimis auctoribꝰ fuisse tractunt᷑. Quaꝵ pͥma de ꝑsis fuit. sccła libica t̾cia
delfica in tẽplo delfici apollinis genita. ꝗ̃ ante troiana bella uaticina est.
cuiꝰ plurunos u̾sus oꝑi suo omerꝰ inseruit. Quarta eymeria in italia. qͥn¬
ta erictȩa noĩe erophila in babilone orta. q̃ g̾cis iliũ petentibꝰ uaticina
dem insula eiꝰ inuenta st̃ carmina. Sexta samia q̃ femonote dicta ẽ a samo
insula. unde fuit cognominata.Septima cumana. noĩe amaltea qͣ nouẽ
libros attulit tarqͥnio pͥsco. in qͥb erant decreta romana conscͥpta. ipsa
mana. a eiuitate cumas. ꝗ̃ ẽ in campania. cuiꝰ sepulerũ insicilia adhuc
manet. Octaua ellesponcia in agro troiano.nataq scͥbit᷑ salonis. &. cirii
tẽporibꝰ. Nona frigia q̃ uaticinãta ẽ ancirȩ. Decima tiburcia. nomine
albulnea. quaꝵ om̃ium carmiua
efferunt᷑. in qͥb de do ⁊ de xp̃o ⁊ gen¬
tib multa scͥpsisse manifestissĩ
me ꝯꝓbant᷑. Celebrior aũ int̾

Expanded text:
is auctoribus fuisse traduntur. Quarum prima de Persis fuit; secunda Libyssa; tertia Delphica in templo Delphii Apollinis genita, quae ante Troiana bella vaticinata est, cuius plurimos versus operi suo Homerus inseruit. Quarta Cimmeria in Italia; quinta Erythraea nomine Herophila in Babylone orta, quae Graecis Ilium petentibus vaticinadem insula eius inventa sunt carmina. Sexta Samia, quae Phemonoe dicta est, a Samo insula, unde fuit cognominata. Septima Cumana, nomine Amalthea, quae novem libros adtulit Tarquinio Prisco, in quibus erant decreta Romana conscripta. Ipsamana a civitate Cumas, quae est in Campania, cuius sepulchrum in Sicilia adhuc manet. Octava Hellespontia in agro Troiano nata, quae scribitur Solonis et Cyri fuisse temporibus; nona Phrygia, quae vaticinata est Ancyrae, decima Tiburtina, nomine Albunea. Quarum omnium carmina efferuntur, in quibus de Deo et de Christo et gentibus multa scripsisse manifestissime conprobantur. Celebrior autem inter
Abbreviated transcription (Latin):
Hii & sanguine utunt᷑ .&. uictimis.
⁊ sepe ꝯtingt corpora mortuoꝵ. Ni¬
gromantii ft̃ quoꝵ p̃cantationibꝰ ui
dent᷑ resuscitati mortu diuinare.
⁊ ad int̾rogata responcłe. Nicro e¬
nĩ grece. latine mortiuis. mantia
diuinatio nuncupat᷑. ad qͦs suscitan¬
dos cadaueri sanguis adicit᷑. Nã ama¬
re demones sanguinẽ dñr. Idõq quo¬
tiens nigͤromantia fit. cruor aqͤ mis¬
cet᷑. ut colore sanguinis faciliꝰ ꝓnocẽ¬
t᷑. Idromiancii ab aqͣ dicti ft̃. Est enĩ

Expanded text:
Hi etiam sanguine utuntur et victimis, Hi etiam sanguine utuntur et victimis, et saepe contingunt corpora mortuorum. Necromantii suscitari mortui, divinare et ad interrogata respondere. Nycron enim grece mortuus, mancia divinatio nuncupatur ad quos suscitandos cadaveri sanguis adiicitur. Nam amare demones sanguinem dicuntur. Ideoque quoties necromantia fit, cruor aque miscetur, ut colore sanguinis facilius provocentur. Hydromantici ab aqua dicuntur. Est enim
Abbreviated transcription (Latin):
ast aliis duras immnt̾e curas. siste̾
aꝗͣ fluminis. & u̾tere sicła retro.
Nocturnosq ciet manes.
mugire uidebis sub pe¬
clibꝰ t̾ram. ⁊ descendere
mon tibꝰ ornos. Quid plura si cre¬
muelis animã de inferni abditis
taret. si tñ animã ꝓpħȩ fuisse creda¬
mꝰ. ⁊ ñ aliꝗͣ. fantasmaticã illusionẽ
sathanȩ fallacia fictã. Prudentiꝰ qͦ
de mercurio sicait. Tradit᷑ hic extĩc¬
tas sũpto modamine uirge. in lucẽ
reuocasse aĩas. ast alios dãpnasse ne¬
ci.⁊ pꝰ paululũ adiecit. murmure
nã magͥno tenues exire fig᷑as. atq
sepulchrales scite incantare fauillaᷤᷤ.
ugta itide spoliare alios ars noria no
uulgo malefici obfacinoꝵ
magnitudinẽ nuncupant᷑. Hi. ⁊ ele¬
m̃ita ꝯcittrunt. turbant m̃tes homi¬
nũ. acsine ullo uenenz haustu uio¬
luta ueneni. incantata ꝑit. Demoni¬
b enĩ accitis audent uentilare. ut qͥs¬
q suos ꝑiat malis artib inimicos.

Expanded text:
ast aliis duras immittere curas: Sistere ast aliis duras immittere curas: Sistere aquam fluviis, et vertere sidera retro: Nocturnosque ciet Manes. Mugire videbis Sub pedibus terram, et descendere montibmuelis animam de Inferni abditis taret, si tamen animam Samuelis fuisse putamus et non aliqua fantasmatica illusione Sathane fallaciam factam. Prudentius quoque de Mercurio sic ait: Traditur extinctas sumpto moderamine virge In lucem revocasse animas ... Ast alias damnasse neci. Et post paulum adiecit: Murmure non magico tenues excire figuras, Atque sepulcrales scite incantare favillas, Vita itidem spoliare alios, ars noxia novulgo malefici ob facinorum magnitudinem nuncupantur. Hi et elementa concutiunt, turbant mentes hominum, ac sine ullo veneni haustu violuta veneni incantata perit. Daemonibus enim adcitis audent ventilare, ut quisque suos perimat malis artibus inimicos.
Abbreviated transcription (Latin):
oyses gentis hebraice legu
pͥmꝰ om̃iũ diuinas leges sa¬
cris litt̾is explicauit. Foro¬
neus rex. gcis pͥmꝰ leges un¬
diciaq ꝯstituit. Mercuriꝰ trimegistꝰ
pͥmꝰ leges egẏptiis tͣdidit. Solon pͥ¬
iꝰ leges atheniensibꝰ dedit. Ligurgꝰ
pͥmꝰ lacedemonib iura ex appolluiᷤᷤ
auctoritate ꝯfinx̃. Numa pompiliꝰ
qͥ romulo successit in regno. pͥmꝰ le¬
ges romanis edidit. Neinde cũ ppłs
sedicios ᷤᷤ magistratꝰ ferre ñ posset. de¬
cẽ uiros legib scribendis crequit. qͥ le¬
ges ex libris solonis in latimĩ sermo¬
nẽ tͣnslatas.xii. tabulis exposuert᷑.

Expanded text:
oyses gentis Hebraeaeo primus omnium divinas leges sacris litteris explicavit. Phoroneus rex Graecis primus leges iudiciaque constituit. Mercurius Trimegistus primus leges Aegyptiis tradidit. Solon primus leges Atheniensibus dedit. Lycurgus primus Lacedaemoniis iura ex Apollinis auctoritate confinxit. Nqui Romulo successit in regnum, primus leges Romanis edidit; deinde cum populos seditiosos magistratus ferre non posset, decemviros legibus scribendis creavit, qui leges ex libris Solonis in Latinum sermonem translatas XII tabulis exposuerunt. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
sine dubitatione ꝯtͣria ftͣ.sic ignora¬
ridebent a xp̃iams ut nec scͥpta ẽẽ
indeant S nou nulli syderũ pulcri¬
tudine ⁊ claritate ꝑlecti. in lapsu
stellaꝵ cecatis m̃tib corruert. ita ut
ꝑ sub putationes norias q̃ mathesis
dr euentꝰ rerũ p̃scire posse conext᷑.
Aͦ ñ solũ ip̃ianę religionis doctores.
s i gentiliũ plato. aristotiles. atq a¬
lii rerũ ueritate ꝯmot. ꝯcordisen¬
tentia dãpnauert᷑ dicentes. ꝯfusio¬
nẽ rerũ potiꝰ de tali ꝑsuasione ge¬
n̾ari. Nãsi humanũ genꝰ ad uarios
li legũ ꝑcipiant ultione̾. ⁊ quãuis
ipsi ũ fuĩnt cȩlesti sapientie dediti.
ueritatis tñ testimonio errores eoꝵ

Expanded text:
gnorari debent a Christianis, ut nec scripta esse videantur. Sed nonnulli siderum pulcritudine et claritate perlecti in lapsus stellarum caecatis mentibus conruerunt, ita ut per subputationes noxias, quae mathesis dicitur, eventus rerum praescire posse conentur: quos non solum Christianae religionis doctores, sed etiam gentilium Plato, Aristoteles, atque aipsarum ueritate commoti, concordi sententia damnauerunt, dicentes confusionem rerum potius de tali persuasione generari; nam si genus humanum ad uarios li legum incurrerent ultionem? Et quamuis ipsi non fuerint caelesti sapientiae dediti, ueritatis tamen testimonio errores eorum
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ ora crulcerant᷑. dicta ex lan¬
guore oscitantiũ. Fr̾enusculi ulcera
circa ietũ oris similia his q̃ fiunt iu¬
iuentis asꝑitate frenoꝵ. Ulcus putre¬
do ipsa. uulnꝰ ꝙ ferro fit. qͣsi ui ⁊ ulcꝰ qͦ¬
collectio. Papula ẽ paruissima citis ere¬
ctio circunscͥpta cũ rubore.⁊ ido pa¬
pula dicta qͣsi pupula. Sirimpio sa¬
nies dicta. qr ex sanguine nascit᷑. Ex¬
citato enĩ caloris uuln̾is sanguis in
saniẽ u̾tit᷑. Nã sanies ñ fit in qͦcũq
loco nͥ uͥ sangus aduen̾it. qr om̃e q
putrescit nͥ calidũ ⁊ hunudũ fu̾i̾t
q ẽ sanguis. putrefieri nͣ pot᷑: Sani¬
es aũ ⁊ tabes sͥ differunt. Fluere enĩ
same uiuoꝵ ẽ. tabe mortuoꝵ. Sica¬
trix ẽ obductio uuln̾is nat᷑ale co¬
lorẽ partib seruans. dicta ꝙ abdu

Expanded text:
tum ora exulcerantur, dicta ex languore oscitantium. Frenusculi ulcera circa rictum oris, similia his quae fiunt iumentis asperitate frenorum. Ulcus putredo ipsa; vulnus, quod ferro fit, quasi vi. Et ulcus, qucollectio. Papula est parvissima cutis erectio, circumscripta cum rubore; et ideo papula, quasi pupula. Syringio. Sanies dicta, quia ex sanguine nascitur. Excitato enim calore vulneris sanguis in saniem vertitur. Nam sanies non fit in quocumque loco, nisi ubi sanguis advenerit; quia omne, quod putrescit, nisi calidum et humidum fuerit, quod est sanguis, putrefieri non potest. Sanies autem et tabes sibi differunt. Fluere enim sanie vivorum est, tabe mortuorum. Cicatrix est obductio vulneris, naturalem colorem partibus servans: di
Abbreviated transcription (Latin):
Quatu simul cũ plebibꝰ aliqͥd sanxer̃t.
plebes tm̃i ꝯstituunt: ⁊ uocata
sccta.q. ea plebs sciat. ułq sciscitat᷑ ⁊¬
rogat ut fiat Aͥdseuatꝰ ꝯsultũ .xii¬
ppłis ꝯsulendo decerinint. xiii.¬
O tuit uł edicit. Qͥd responsa pru¬

Expanded text:
plebibus aliquid sanxerunt. plebes tantum constituunt. Et vocata scita, quod ea plebs sciat vel quod sciscitatur et rogat ut fiat. Senatusconsultum populis consulendo decernunt. Ctuit vel edi
Abbreviated transcription (Latin):
botomiũ ab incisione uocatũ. Nam
incisio g̾ce tomũ dĩ. Sinularia an¬
gistrũ. Spatonie legiuia. q̃ a latiniᷤᷤ
a similitudine encurbita. a sufpiri¬
o uentosa uocat᷑. Neniq animata
spũ ꝑ ignculũ. dehinc p̃ciso corpori
estuat. siue humore siue sanguiuẽ
cuocat in suꝑficie̾. U istelepila a

Expanded text:
botomum ab incisione vocatum; nam incisio Graece τομὴ dicitur. Similaria. Angistrum. Spatomele. Guva, quae a Latinis a similitudine cucurbita, a suspirio ventosa vocatur. Denique animata spiritu per igniculum, dehinc praeciso corpori aestuat, sive humorem, sive sanguinem, evocat in superficiem. Clis
Abbreviated transcription (Latin):
ri legũ conscͥbendaꝵ electi st̃. Leges
aũ redigẽ in libris pͥmꝰ ꝯsul pompeiꝰ
instituere uoluit. s ñ ꝑseuerauit ob¬
trectatoꝵ metu. Heinde cesar cępit id
fac̾e. s ante int̾fectꝰ ẽ. Paulatim aut̃
antiꝗͤ leges uetustate atq uncuria ex¬
oleuert̾. quarũ ⁊ si nullꝰ iam usus est.
noticia tñ necessaria uidet᷑. Nouȩ a
constantino cesare ceꝑunt .&. reliquis
succedentibꝰ. erantq ꝑmixte ⁊ in ordi¬
nate. Postea teodosiꝰ minor augustꝰ. ad
similitudinẽ gregoriam ⁊ hermoge¬
niani eodicẽ factũ ꝯstitutionũ a ꝯstan¬
tim tp̃rib sub ꝓpͥo cuiꝰq imꝑatoris¬

Expanded text:
ges autem redigere in libris, primus consul Pompeius instituere voluit, sed non perseveravit obtrectatorum metu. Deinde Cesar cepit id facere, sed ante interfectus est. Paulatim autem antique leges vetustate atque incuria exoleverunt, quarum etsi nullus iam usus est, notitia tamen necessaria videtur. Nove leges a Constantino inceperunt cesare et reliquis succedentibus erantque permixte et inordinate. Postea Theodosius minor augustus, ad similitudinem Gregoriani et Hermogeniani, codicem factum constitutionum, a Constantini temporibus, sub
Abbreviated transcription (Latin):
occupatio. edificatio. munitio. bella.
captiurtates. seruitutes. Post liminia.
federa. paces. induciȩ legatoꝵ: ñ uiolan¬
doꝵ religio. conubia int̾ alienige naᷤᷤ
inferendi sollẽpnitas. feđis faciendi
nerꝰ. signo dato eg̾ssio in hostẽ uł ꝯ¬
missio. Itẽ dato signo receptio. itẽ fla¬
grui militaris disciplina si locꝰ diffe
rat᷑. Itẽ stipendioꝵ modꝰ. dignitatũ
gradꝰ. p̃mioꝵ honor. ueluti cũ corona

Expanded text:
occupatio, aedificatio, munitio, bella, captivitates, servitutes, postliminia, foedera pacis, indutiae, legatorum non violandorum religio, conubia inter alienigenas est belli inferendi sollemnitas, foederis faciendi nexus, signo dato egressio in hostem vel commissio. Item signo dato receptio; item flagitii militaris disciplina, si locus ratur; item stipendiorum modus, dignitatum gradus, praemiorum honor, veluti cum corona
Abbreviated transcription (Latin):
sensũ ꝓpositȩ rei scͥbens. Prognosti¬
ca p̃uisio egritudimĩ uocata a p̃gnos¬
cendo. Oportet enĩ medicũ ⁊ p̃terita
agnoscere. ⁊ p̃sentia scire: ⁊ fict᷑a
⁊ dinamidia nuncupat᷑. nͥ eoꝵ me¬
dicinę scribunt᷑ ẜutanicũ herba

Expanded text:
sensum propositae rei scribens. Prognostisensum propositae rei scribens. Prognostica praevisio aegritudinum, vocata a praenoscendo. Oportet enim medicum et praeterita agnoscere, et praesentia scire, et futura nde et dinamidia nuncupatur, ubi eorum medicinae scribuntur. Butanicum herbarum
Abbreviated transcription (Latin):
pellunt᷑ ut pestis peste soluat᷑. Car¬
tartica gͣee. latine purgatoria dñr.
Catapodia eoq modicũ potet᷑. seu
inglutiat᷑. Niamoron a succo more
nom̃ sũpsit. ex qͦ ꝯficit᷑. sic̃ dia codi
on qr ex codia .i. ex papau̾e fit. sic̃
diaesꝑmaton qr ex semiinib ꝯponit᷑
Flectuariũ uocatũ eoꝙ inolle sorbe¬
at᷑. Trociseos dictos qr in modũ rotu
Colliria latinũ sonat.q. uitia oculoꝵ
aliis adrutorus p̃cedentib. Tataplas¬
ma eoꝙ inductio sola sit. Etnplastr̃.
eo ꝙ inducat᷑. Malagnia.q. sine igne
tine relaxatio dr̃. Pessaria dictaꝙ uitꝰ
mitiant᷑. Medicinã ium̾toꝵ chiron
qͥdã g̃cꝰ inuenit. inde pingit᷑ dinudia
parte honio. dimidia equus. Dictꝰ aut̃
cant. qͥb credo ex iudicio infirmitatis
hoc nom̃ impositũ ẽ. ꝙ qͣsi iudicent ho¬
minẽ .&. sententia sua aut pumant aut
lib̾ent: De libris medicinalibus .x.¬
forismꝰ ẽ sermo breuis. integrũ

Expanded text:
pelluntur, ut pestis peste solvatur. Catpelluntur, ut pestis peste solvatur. Cathartica Graece, Latine purgatoria dicuntur. 9. Catapotia, eo quod modicum potetur, seu inglutiatur. Diamoron a succo mori nomen sumpsit, ex quo conficitur; sicut diacodi ex codia, id est ex papavere fit, sicut dyaspermaton, quia ex seminibus componitur. Electuarium vocatum est eo quod melle sorbeatur. Trociscus dictus est, quia in modum rotulColliria latinum sonat, quod vitium oculorum aliis adiutoriis praecedentibus. Cataplasma, eo quod inductio sola sit. Inplastrum, eo quod inducatur. Malagma, quod sine igne tine relaxatio dicitur. Pessaria dicta quod intus iniciantur. Medicinam iumentorum Chiron quidam Graecus invenit. Inde pingitur dimidia parte homo, dimidia equus. Dictus autecant, quibus, credo, ex iudicio infirmitatis hoc nomen inpositum est, quod quasi iudicent hominem, et sententia sua aut puniant aut liberent. § 10 De libris medicinalibus. Aforismus est sermo brevis, integrum
Abbreviated transcription (Latin):
mentoꝵ curatio. Cirurgia ferram̃toꝵ
uncisio. Nã ferro ercidunt᷑ que medi¬
cam̃itoꝵ ñ senserunt medicinã. Anti¬
quior aũ medicina herbis tñi ⁊ fuc¬
ciserat. Talis enĩ medendi usus cepit.
denide ferro ⁊ cet̾is medicam̃tis. Am̃is
aũ curatio. aut ex ꝯtrariis aut ex simi¬
lib adhibet᷑. Ex ꝯtrariis ut frigidũ
calido. uł humido siccũ. sic̃ in homine
tundo uuln̾i rotundũ. uł oblongõ
lis simili coaptatꝰ. quę duo ⁊÷ ipsa adiu¬
toria nõib sius sig̾cant. Na antidotũ
g̾ce. latine ex ꝯtrario datũ dr̃. Con¬
traria enĩ ꝯtrariis medicine rõne
curant᷑. At ꝯtͣ exsimilib ut pigra
Ex ꝯuenienti enĩ nom̃ accepit. qr a
maritudo amaritudine morbi sol¬
ui solet. Omĩa aũ medicam̃ta ex ꝓ¬
priis causis hñt uocabula. Gera enĩ
dicta qͣsi diuina. Arteriacaq ap¬
ta suit gutt᷑is meatui. ⁊ tumores
fauciũ ⁊ art̾iaꝵ leniant. Triaca
ẽ antidotũ serpentinũ. qͦ uenena

Expanded text:
 ferramentorum incisio; nam ferro exciduntur quae medicamentorum non senserint medicinam. 4. Antiquior autem medicina herbis tantum et succis erat. Talis namque medendi usus coepit; deinde ferro et caeteris medicamentis. 5. Omnis autem curatio, aut ex contrariis, aut ex similibus adhibetur. Ex contrariis, ut frigidum calido uel humido siccum uel quid aliud tundo uulneri rotundum uel oblongum lis simili coaptatur, quae duo etiam ipsa adiutoria nominibus suis significant. Nam antidotum Graece, Latine ex contrario datum dicitur. Contraria enim contrariis medicinae ratione curantur. At contra ex simili, ut πικρὰ, Ex convenienti enim nomen accepit, quia amaritudo morbi amaritudine solvi solet. 8. Omnia autem medicamenta ex propriis causis habent vocabula. Hiera enim dicta quasi divina. Arteriaca, quod apta sint gutturis meatui, et tumores faucium et arteriarum leniant. Theriaca est antidotum serpentinum, quo venena
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi piliñita. E st enĩ pila uas ꝯ cauu
⁊ medicoꝵ aptũ usui. in qͣ ꝓpͥe tipsa¬
ne fieri: ⁊ pigñita ꝯcidi solent. Uar¬
ro aũ refert pilũnũ quẽdã in ttalia
fuisse qͥ in pinsendis p̃fuit aruts. Un
de ⁊ pilunimi ⁊ pistores. Ad hoc gͥ
pilũ ⁊ pila unientã. qͥb far pinset᷑¬
i eiꝰ uoĩe ita appellata. Pilũ añ ẽ un
riũ q ibi iã semina in puluerẽ reda¬
cta ⁊ mortua ꝯdiant᷑. Citicula ẽ in qͣ
cir cunducta colliria resoluunt᷑. Frit
enĩ leius. Nã asꝑa frangit. potiꝰ quã
resolui colliriũ facit. De odorib¬

Expanded text:
i piligmenta. Est enim pila vas concavum et medicorum aptum usui, in quo proprie ptisanae fieri et pigmenta concidi solent. Varro autem refert Pilumnium quendam in Italia fuisse, qui pinsendis praefuit arvis, unde et pilumni et pistores. Ab hoc igitur pilum et pilam inventam, quibus far pinsit eius nomine ita appellata. Pilum autem est rium, quod ibi iam semina in pulverem redacta et mortua condiantur. Coticula est in qua circunducta collyria resolvuntur. Erit enim lenis. Nam aspera frangi potius quam resolvi collyrium facit. De odorib
Abbreviated transcription (Latin):
lib tardiꝰ affucturã. Ordeolꝰ ẽ par
uissima. ac purulenta collectio in
pilis palpebrarũ ꝯstituta in mecdio
lata ⁊ ex utroq ꝯducta. or dei gͣ¬
nũ similans. uñ ⁊ nom̃ accepͣ. furum¬

Expanded text:
libet tardius, adfuturalibet tardius, adfuturavissima ac purulenta collectio in pilis palpebrium constituta, in medio lata et ex utroque conducta, hordei granum similans: unde et nomen accepit. Os
Abbreviated transcription (Latin):
uñ ⁊ nom̃ sũpsit. Cuiꝰ color nẽ in
in ruborẽ. In corꝑe hominis ita le¬
pra diuoscit᷑. si uariatĩ int̾ sauas
cutis partes color diu̾sꝰ appareat. aut
si ita se uͥq diffundat. ut oĩa uniꝰ
coloris quãnis adult̾i faciat. Elefan¬
tiacꝰ morbꝰ dicit᷑ exsimilitudine e¬
lefeuti cuiꝰ natalit̾ dura pellis ⁊ as¬
ꝑa nom̃ morbo in hoib dedit. qr cor¬
poris suꝑficiẽ similr̾ fac̾ elefantoꝵ
cuti. siue qr ingens passie ẽ sic̃ ipsũ
teris g̃ci appellant.a euiꝰdam aĩalis
noĩe q sit coloris fellei. Hunc morbu
latini arcuatũ d̾nt. a similitudine ce¬
lestis arcꝰ. luriginẽ uͦ uarro appella¬
ri ait a colore auri. Regiũ aũ mor¬
bũ inde estimant dictũ. ꝙ uino bo¬
no ⁊ regalib cibis faciliꝰ curet᷑. Can¬
cer asimilitudine maritimi aĩał uo¬
catũ. uulnꝰ sic̃ medi am. nulł medi¬
cant̃tis sanabile. Aut gͦ pͣcidi solet.
a corꝑe subrũ. uͥ nascit᷑. ut aliqͣutu¬

Expanded text:
unde et nomen sumpsit: cuius color nunc in in ruborem. In corpore hominis ita lepra dinoscitur: si variatim inter sanas cutis partes color diversus appareat, aut si ita se ubique diffundat, ut omnia unius coloris quamvis adulteri faciat. Elefantiacus morbus dicitur ex similitudine elephanti, cuius naturaliter dura pellis et aspera nomen morbo in hominibus dedit; quia corporis superficiem similem facit elephantorum cuti, sive quia ingteris Graeci appellant a cuiusdam animalis nomine, quod sit coloris fellei. Hunc morbum Latini arcuatum dicunt, a similitudine caelestis arcus. Auriginem vero Varro appellari ait a colore auri. Regium autem morbum inde aestimant dictum, quod vino bono et regalibus cibis facilius curetur. Cancer a similitudine maritimi animalis vocatum. Vulnus sicut medici dicunt nullis medicamentis sanabile. At ergo praecidi solet a corpore membrum, ubi nascitur, ut aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
a locis. ut telinũ. Cuiꝰ iuliꝰ cesar me¬
minit dicens. corpꝰq suaui telino
ungimꝰ. Hoc ꝯficiebat᷑ in insula telo.x
qͥdam tt᷑ regiũ quẽdã puerũ aU¬
ferentẽ casu ꝓlapsũ eẽ ⁊ maiorem
ex ꝯmixtione odorem creasse. Unde
uẽ optima uniguenta amaracina dñi.¬

Expanded text:
a locis, ut telinum, cuius Iulius Caesar meminit, dicens: Corpusque suavi telino unguimus. Hoc conficiebatur in insula Telo, dunt regium quendam puerum Amferentem casu prolapsum esse, et maiorem ex commixtione odorem creasse. Unde nunc optima unguenta amaracina di
Abbreviated transcription (Latin):
lꝰ apłs thimoteo modicũ uinũ ꝓdes¬
se dix̃. Curatio añ morboꝵ tͥb gen̾ibꝰ
ꝯstat. Farmatia qͣm latini medicami¬
na uocant. cirurgia qͣm latini manu¬
u oꝑationẽ appellant. Manꝰ enĩ apud
gͣcos ciros uocat᷑. Nieca qͣm latini regu¬
lã mincupant. Est enĩ obseruatiole¬
gis iiuite. St̃ aũ omĩ curationi spes
tres. Prinũ genꝰ dieticũ. sedñi fariua

Expanded text:
lus Timotheo modicum vinum prode esse dixit. Curatio autem morborum tribus generibus constat: Pharmacia, quam Latini medicamina vocant: Chirurgia, quam Latini manuum operationem appellant; manus enim apud Graecos χείρ vocatur: Diaeta, quam Latini regulam nuncupant; est enim observatio legis et vitae. Sunt autem omni curationi species tres: primum genus diaeticum, secundum pharma
Abbreviated transcription (Latin):
ces. s ĩ arietes: ⁊ hircos: ⁊ tauros. ur¬
sas ⁊ canes. ⁊ cancros. ⁊ scorpiones.
in cęlũ tͣnstulert̃. Nam ⁊ aqͥlã ⁊ ci¬
nũ ꝓpt̾ ioius fabulas int̾ oeli astra
eiꝰ memorię causa collocauert̃. ꝑ seũ
dert̃. ita ut imagines eoꝵ stelł de¬
signarent. eoꝵq appellare nõib ñ
erubesce̾nt.. lurigã ⁊̃ erictoniũ
in cęli astra collocauert̃ ꝓpt̃ ꝙ idis¬

Expanded text:
ces, sed etiam arietes, et hircos, et tauros, ursas, et canes, cancros, et scorpiones in coelum transtulerunt; nam et aquilam et cygnum propter Jovis fabulas inter coeli astra ejus memoriae causa collocaverunt. 166 33derunt, ita ut imagines eorum stellis designarent, eorumque appellare nominibus non erubescerent. 34. Aurigam, etiam Ericthonium, inter coeli astra collocaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dnt. uñ. ⁊ latini hũc morbũ ob aqͤ
metũ. limphaticũ uocant. Fit aũ aut
ex canis rabidi morsu. aut exaeris
spuma in t̾ra ꝓ iecta. qͣm si homo uł
bestia tetigerit. aut dem̃tia replet.
aut in rabiem u̾tit᷑. Carbuncubus
dictꝰ. ꝙ in ortu suo rubeus sit uͥ igniᷤ.
pꝰea niger ut carbo ex tiuctꝰ. Pestilẽ¬
tia ẽ ꝯtagiũ. ꝙ dũ unũ app̃hendit.
celerit̾ ad plures tͣnsit. Gignit᷑ añ
ex corrupto aere. ⁊ in uisceribꝰ pe¬
netrando innitit᷑. Hoc ⁊ si plerũq
ꝑ aerias potestates fiat. tnͣ sine ar
aũ pestilentia qͣsi pastulantia. qd̾
ueluti incendiũ depascat. ut in
gerit polluit. Ipsa ⁊ ingunaria ab
inguinũ ꝑcussione. ca ͭ ᷤᷤ lues a labe
⁊ luctu uocata.q̃ tanto acuta est.
ut ñ ħat spaciũ tp̃iis. qͦ aut uita
sꝑct᷑ aut mors. s repentinꝰ laugor si¬
mul cũ morte uenit Ne cronicis mor¬
qͥ multis tp̃rib remorat᷑ ut po¬
clagra. thisis. Cronon enuĩ apd̃ g̾c̃os

Expanded text:
dicunt, unde et Latini hunc morbum ab aquae metu lymphaticum vocant. Fit autem aut ex canis rabidi morsu, aut ex aeris spuma in terra proiecta, quam si homo vel bestia tetigerit, aut dementia repletur aut in rabiem vertitur. Carbunculus dictus, quod in ortu suo rubens sit, ut ignis, postea niger, ut carbo extinctus. Pestilentia est contagium, quod dum unum adprehenderit, celeriter ad plures transit. Gignitur enim ex corrupto aere, et in visceribus penetrando innititur. Hoc etsi plerumque per aerias potestates fiat, tamen sine arbiautem pestilentia, quasi pastulentia, quod veluti incendium depascat, utVirggerit, polluit. Ipsa et inguina ab inguinum percussione. Eadem et lues a labe et luctu vocata, quae tanto acuta est ut non habeat spatium temporis quo aut vita speretur aut mors, sed repentinus languor simul cum morte venit.  multis temporibus remoratur, ut podagra, pthisis. Χρόνος enim apud Graecos
Abbreviated transcription (Latin):
monia ẽ pulmonis uitiũ. cũ dolo¬
re uehem̃ti ⁊ sufpirio. breci enĩ
gritudo dicta ẽ. lipoplexia ẽ subi¬
t̾eunt. Bicta aũ apoplexia.q ex le¬
tali ꝑcussu repentinꝰ casꝰ fiat. Gre¬
Spasmosg̃ce latine ꝯtractio subita
partiũ. aut neruoꝵ cũ dolore uehe¬
m̃ti. ꝗͣ passionẽ a corde noĩatam di¬
xert̃. qr in nob̃ pͥncipatũ uigoris ħt.
fit aũ duob modis. ant ex repletiõe.
aut ex inanitione. Tetanꝰ maior ẽ
ꝯtractio neruoꝵ a ceruice ad dorsũ.
Telũ lat̾is dolor ẽ. Dictũ aũ ita amedi¬
cis.q. dolore corpꝰ tͣnsuerb̾et qͣsi gla¬
diꝰ. Uleos dolor intestinoꝵ ẽ. uii et
ylia dicta ft̃. Grece enĩ ilios obuol¬
uere dr̃ ꝙ se intestina p̃ dolore inuol

Expanded text:
nia est pulmonis vitium cum dolore vehementi et suspirio. Graeci enim gritudo dicta est. Apoplexia est subitereunt. Dicta autem apoplexia, quod ex letali percussu repentinus casus fiat. GraeSpasmus Latine contractio subita partium aut nervorum cum dolore vehementi. Quam passionem a corde nominatam dixerunt, qui in nobis principatum vigoris habet. Fit autem duobus modis, aut ex repletione, aut ex inanitione. Tetanus maior est contractio nervorum a cervice ad dorsum. Telum lateris dolor est. Dictum autem ita a medicis, quod dolore corpus transverberet, quasi gladius. Ileos dolor intestinarum: Unde et illa dicta sunt. Graece enim †ilios† obvolvere dicitur, quod se intestinae prae dolore invol
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ illd̾. int̾ deficgentẽ ⁊ nascen¬
lucet. Quȩ ido tunc uideri ñ pot̾.
qr soli ꝯiuncta obscurat᷑. s eod̾e mo¬
m̃to renascens. paulati ab eo rece¬
E dendo uidet᷑. Ne cursu lune .a.xx.
una amissi acrecepti ui.¬
luminis incib m̃strua spacia
mod̾at᷑. Auȩ idõ obliqͦ incedit incur¬
su. ⁊ ũ recto. ut sol scilic ne uicidat
u centrũ t̾re .ẜ freq̃nt̾ patiat᷑ eclip¬
sim. Uicunꝰ ẽ eiũ eiꝰ cireulꝰ t̾rȩ. Cres

Expanded text:
tem et nascenlucet. Quae ideo tunc videri non potest, quia soli coniuncta obscuratur; sed eodem momento renascens paulatim ab eo recedendo videtur. § 56 De cursu lunae. Luna amissi ac recepti luminis vicibus menstrua spatia moderat. Quae ideo obliquo incedit cursu et non recto, ut sol, scilicet ne incidat in centrum terrae et frequenter patiatur eclipsim. Vicinus est enim eius circulus terrae. Cres
Abbreviated transcription (Latin):
ita demonstrat᷑. Nam quẽ ad modũ
crigit᷑ inudꝰ in septẽtͥonale̾ plagã.
ita declinat᷑ in australẽ. Capit aũ
ciꝰ ⁊ qͣsi facies orienitał regio ẽ. ulti¬
ec̃ dixert̾. Uocatũq hoc noĩe. eoq
tanꝗͣ uas ee latũ imp̃ssa signa hat
luminib ⁊ impleunt sole scilic
⁊ lune orbe fulgeiti .⁊ astroꝵ mi¬
enitiũ spleudentil signis ad orua¬

Expanded text:
quemadmodum erigitur mundus in septentrionalem plagam, ita declinatur in australem. Caput autem eius et quasi facies orientalis regio est, ultiesse dixerunt; vocatumque hoc nomine, eo quod tamquam vas caelatum inpressa signa habeat luminaribus et implevit, sole scilicet et luna orbi fulgentibus, et astrorum micantium splendentibus signis adorna
Abbreviated transcription (Latin):
Ota sex ⁊ decus dipondiꝰ. Nides qͦt mo¬
monadib ducis ꝑ qͣdratũ. sexies se¬
ni. faciunt.x.xxui. Coniungis er¬
mul efficiunt .x. ⁊ octo. Partiris tri¬
cies series ꝑ decus octo efficit dipõ¬
diꝰ. Hos uingis cũ sũma minore. id ÷
series ert̃ octo. & erit mediũ int᷑ .ui.
ti .xii. Quaꝓpt̾ octo suꝑant .ui. duabꝰ
one. Qua parte gͦ suꝑat. eade suꝑat᷑. i¬
S hiȩc rõ quẽadniodũ in mundo est
er uolubilitate circuloꝵ. ita ⁊ in
nuierocosmos. in tm̃ pret̾ uocẽ ua¬
let. ut sine ipsiꝰ ꝑfectione ⁊̃ homo
simphoniis carens. ñ ꝯͦstat. Eiꝰdem x¬
inusicȩ ꝑfectiõe ⁊̃ metͣ ꝯsistũt in ar¬
sis. ⁊ thesis .i. eleuatione ⁊ positiõe xxi.

Expanded text:
et decas dipondius, vides quot momonadibus: ducis per quadratum, sexies seni faciunt XXXVI. Coniungis exmul efficiunt XVIII. Partiris tricies sexies per decas octo, efficit dipondius. Hos iungis cum summa minore, id est sexies, erunt VIII et erit medium inter VI et XII. Quapropter VIII superant VI duabus one. Qua parte ergo superat, eadem superatur. Sed haec ratio quemadmodum in mundo est ex volubilitate circulorum, ita et in microcosmo in tantum praeter vocem valet, ut sine ipsius perfectione etiam homo symphoniis carens non constet. Eiusdem musicae perfectione etiam metra consistunt in arsi et thesi, id est elevatione et posit
Abbreviated transcription (Latin):
rati ftͣ enĩ ingeniũ eiꝰ adimitati
mortẽ int̾ sẏdã posuert̃. Sic calisto
licaonis regis filia. dũ a iour ꝯp̃ssa.
⁊ fabuse a iinone inurse fuisset
int̾fectionẽ ipsiꝰ nom̃ eiꝰ iouis cũ
filio in stelł septentͥonalib tnͣstu¬
lit. eãq arcton filiũ aũ eiꝰ arctosi¬
lax appella uit. Sic lira ꝓ mercurio
in celũ collocata. Sic centaurꝰ chiron
ꝓpt̃q. nutrierit ascolapiũ ⁊ achillẽ.

Expanded text:
t enim ingenium ejus ad imitationem mortem inter sidera posuerunt. 35. Sic Calisto, Lycaonis regis filia, dum a Jove compressa, et fabulose a Junone in ursae fuisset interfectionem ipsius nomen ejus Jovis cum filio in stellis septentrionalibus transtulit, eamque Arcton, filium autem ejus Arctophylaca appellavit. 36. Sic lyra pro Mercurio in coelum locata. Sic Centaurus Chiron, propter quod nutrierit Aesculapium et Achillem,
Abbreviated transcription (Latin):
Scorpiũ qͦ isagittariũ ꝓpt̾ fulgura
ñisis ipsiꝰ appellauert̃. Sagntariꝰ uir
eqͥuis crurib deformat᷑. cui sagittã
⁊ arcũ adiungt᷑. ut ex eom̃sif ipsiꝰ
fulmina demonstrent᷑. uñ.⁊ sagtitariꝰ¬

Expanded text:
ue et Sagittarium propter fulgora mensis ipsius appellaverunt. Sagittarius vir equinis cruribus deformatus, cui sagittam et arcum adjungunt, ut ex eo mensis ipsius fulmina demonstrentur, unde et Sagittari
Abbreviated transcription (Latin):
nebris reddit᷑ aut u̾sa uice ut ple¬
riq uolit. die reddit᷑ uocte uega¬
t᷑. Uerruge aliud st̃ satiriasis. alid̃
u̾rucę singłatim st̃. Satiriasis uͦ
una fortior ⁊ circa ipsã plures uiue¬
iuiuit᷑. Scabies. ilepͣ ut᷑q passio
asꝑitas cutis cũ pruritu. esqͣnati¬
one. S scabies tenius asꝑitas isqͣ¬
iatio ẽ. Hinc deniq nom̃ accep̃.
q̃ ita ueluti pͣgam̃ta admuitat. Nã

Expanded text:
nebris redhibetur, aut versa vice, ut plenebris redhibetur, aut versa vice, ut plerique volunt, die redditur, nocte negatur. Verrucae aliud sunt: satiriasis aliud. Verrucae singulatim sunt, satiriasis vero una fortior, et circa ipsam plures inveniuntur. Scabies et lepra. Utraque passio asperitas cutis cum pruritu et squamatione, sed scabies tenuis asperitas et squamatio est. Hinc denique nomen accepit, quae ita
Abbreviated transcription (Latin):
nis fluore dicte. Greci enĩ sangui¬
pilis fulius aeris qͣlitate̾ ħntib
uocata hoe noĩe a similitudine a¬
uocant. Parotide ft̃ duriciȩ uł col¬
lectiones qͦ ex febrib aut ex aliqͦ
alio nascunt᷑ in auriũ uicinitates.
gͣce auricula dr. Lentigo ẽ uestigi¬
a maculaꝵ paruula in rotundita¬
tẽ formata a sp̃e lenticule dicta.
Fresipila qͣm latim sacrũ ignẽ ap¬
pellant .i. execrandũ ꝑ autifrasin.
Siqͥdem insuꝑficie rubor fłameus
cutis rubeseit. Tuue multo rubo¬
re qͣsi ab iqne. uicnia unuadunt᷑
loca. ita ut ⁊̃ febris excitet᷑. Ser¬
pedo ẽ rubor eutis cũ pustularũ
extantia: i nom̃ sũpsit a serpendo
eo ꝙ serpiat m̃bra. Impetigo ẽ sic ca
scabies ꝓnunens a corꝑe eũ asꝑitate
⁊ rotunditate forme. lane uulgus
sarua appellat. Prurigo ẽ uocata a
ꝑurendo ⁊ ardendo. Nictarinꝰ ẽ
passio qͣ ꝑ diẽ usus patentib ocħs
denegat᷑. ⁊ noct᷑nis irruentibꝰ te¬

Expanded text:
nis fluore dictae. Graeci enim sanguinis fluore dictae. Graeci enim sanguiulvis, aeris qualitatem habentibus: vocata hoc nomine a similitudine avocant. Parotidae sunt duritiae vel collectiones, quae ex febribus aut ex aliquo alio nascuntur in aurium vicinitates, Graece auricula dicitur. Lentigo est vestigia macularum parvula in rotunditatem formata, ab specie lenticulae dicta. est quam Latini sacrum ignem appellant, id est, exsecrandum per antiphrasim. Siquidem in superficie rubore flammeo cutis rubescit. Tunc moto rubore quasi ab igne vicina invaduntur loca, ita ut etiam febris excitetur. 5. Serpedo est rubor cutis cum pustularum exstantia, et nomen sumpsit a serpendo, eo quod serpat per membra. 6. Impetigo est sicca scabies, prominens a corpore, cum asperitate et rotunditate formae. Hanc vulgus sarnam appellat. 7. Pruriperurendo et ardendo. Nyctalmos est passio, quae per diem visus patentibus oculis denegatur et nocturnis inruentibus te
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ. ⁊ polluce pꝰ miortẽ int̾ notissima
Cancrũ qͦ inde dixert̃. eoq. eũ ad id
signũ m̃se uinio soluen̾it. retͦgradit᷑
in modũ cancri. breuioresq dies fac̃.
Hoc enĩ animal incertã ht pͥmã par¬
tẽ. Neniq ad utͣnq partẽ gressũ diri¬
git. ita ut pͥor pars sit post̾ior. ⁊ posti̾¬
or pͥor. Leonẽ ingentẽ in grecia her¬
cules occidit. Et ꝓpt̃̾ uirtutẽ suã hc̃
uit᷑ . xii. signa ꝯstituit. Hoc signũ sol
cũ attigerit. miniũ calorẽ mundo
reddit. ⁊ annuos flatꝰ. ⁊ estus fac̃. Uir¬
giuis ⁊ signũ iccirco int̾ astra colloca¬
sol decurrit. t̾ra erusta soł ardore.
nicħ pariat. Est enĩ hoc tempꝰ canicu¬
lariũ dierũ. Librã aũ uocauert̃ ab
b sol ꝑ illd signũ eurrens ęqͥnoctrion

Expanded text:
mortem inter notissima Cancrum quoque inde dixerunt, eo quod cum ad id signum mense Iunio sol venerit, retrograditur in modum cancri, brevioresque dies facit. Hoc enim animal incertam habet primam partem, denique ad utramque partem gressum dirigit, ita ut prior pars sit posterior et posterior prior. Leonem in Graecia ingentem Hercules occidit, et propter virtutem suam hunc inter duodecim signa constituit. Hoc signum sol cum adtigerit, nimium calorem mundo reddit, et annuos flatus Etesias facit. Virginis etiam signum idcirco intra astra conlocasol decurrit, terra exusta solis ardore nihil pariat. Est enim hoc tempus canicularium dierum. Libram autem vocaverunt ab bres sol per illud signum curr
Abbreviated transcription (Latin):
cinȩ ars ũ ꝯtineat᷑. ꝓpt̾ea q illę sin¬
głares ꝯtinent cansas ista uͦ oitm.
Nã ⁊ gramatica medicꝰ scire iubet᷑.
ut intellig̾ẽ uł expon̾e possit q̃ legͣ.
Similit̾ ⁊ rethoricã ut ueracibꝰ ar¬
gum̃tis ualeat definire q̃ tractat.
Nerĩi ⁊ dialecticã ꝓpt̾ infirmitatũ
causas rone adhibita ꝑscrutaudas atq
curandas. Sic ⁊ arithineticã ꝓpt̾ nu¬
merũ horaꝵ in accessionibꝰ.⁊ ꝑ iodis
tes regionũ: ilocoꝵ situs. in qͥb doce¬
at qͥd quisq obseruare oporteat. Porro

Expanded text:
tineatur. Propterea, quia illae singulares continent causas, ista vero omnium. Nam et Grammaticam medicus scire debet, ut intellegere vel exponere possit quae legit. Similiter et Rhetoricam, ut veracibus argumentis valeat definire quae tractat. Necnon et Dialecticam propter infirmitatum causas ratione adhibita perscrutandas atque curandas. Sic et Arithmeticam propter numerum horarum in accessionibus et periodis tes regionum et locorum situs, in quibus doceat quid quisque observare