comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Matrona quedã nobilis. intemis tuscie partib habebat nurũ: Que intra
breue tepꝰ quo filiũ eiꝰ acceꝑat: cũ cadẽ socru sua ad dedicacionẽ orctori
beati sebastiani martiris fuerat inuitata Nocte uͦ eadẽ qua subseqͣnti
die addedicacionẽ p̃dicti oratori fierat ꝓcessura. uoluptate carnis de¬
uicta. auiro suo sese abstinere ñ potuit. ũq mane faicto conscienciã
dederreret ꝑpetrata carnis delectacio ꝓcessionẽ uͦ imperar& uerecun¬
dia. pł erubescens uultũ hominũ quã dĩ uidiciũ metuens. cũ soeru

Expanded text:
bebat, quae intra breve tempus quo filium ejus acceperat, cum eadem socru sua ad dedicationem oratorii beati Sebastiani martyris fuerat invitata. Nocte vero eadem qua subsequente die ad dedicationem praedicti oratorii fuerat processura, voluptate carnis devicta, a viro suo sese abstinere non potuit; cumque mane facto conscientiam deterreret perpetrata carnis delectatio, processionem vero imperaret verecundia, plus erubescens vultum hominum, quam Dei judicium metue
Abbreviated transcription (Latin):
gio respondere dicens: Om̃s tecũ uiuunt. solꝰ ego hic cntete iuuere
npossũ Redde mͥ solidos meos Quib uocib comotꝰ ep̃s. beate
marie semꝑ uirginis eccłam ingressus ẽ: ieleuatis manib ex der¬
so uestunto stando cepit exorare ut ei redderet unde prbri fu¬
rentis insamã mitigare potuisset Cũq subito oculos ad uesti¬
tũ suu int̾ extensa brachica reduxisset repente insinu suo
xuͫ aureos inuenit. ita fulgentes tũquã si exigne ꝓducti ora¬
eaddẽ fuissent. Iui mox deeccłia egressꝰ eos insinu furentis
yrbi ꝓiecit dicens Ecce habes solidos: quos quesisti. S hoc
dbi nodũ sit. qͥa post mortẽ mea tu hiuic eecłe ep̃s neris
ꝓpt̃ auariciã tuã: E x qua sentencia ueritatis colligit. qa
luit. Nã isdẽ constaneiꝰ ips biterat᷑ officio uitã finint¬

Expanded text:
gio respondere, dicens: Omnes tecum vivunt, solus ego hic ante te vivere gio respondere, dicens: Omnes tecum vivunt, solus ego hic ante te vivere non possum: 189 redde mihi solidos meos. Quibus vocibus commotus episcopus, beatae Mariae semper virginis Ecclesiam ingressus est, et elevatis manibus extenso vestimento, stando coepit exorare, ut ei redderet unde presbyteri furentis insaniam mitigare potuisset. Cumque subito oculos ad vestimentum suum inter extensa brachia reduxisset, repente in sinu suo duodecim aureos invenit ita fulgentes, tanquam si ex igne producti eadem hora fuissent. Qui mox de Ecclesia egressus, eos in sinum furentis presbyteri projecit, dicens: Ecce habes solidos quos quaesisti; sed hoc tibi notum sit, quia post mortem meam tu hujus Ecclesiae epispter avaritiam tuam. Ex qua sententiae veritate colligitur quluit, nam idem Constantius in presbyteratus officio vitam fini
Abbreviated transcription (Latin):
uir trahit᷑ qͥs aliꝰ adiracundiã nisi eiꝰdẽ templi in habitator
excitat᷑: Tanto gͦ metuendaẽ ira iustorũ quanto & constat
qͥa ueorũ cordib ille p̃sens ẽ. qͥ ad ferendã ulcionẽ quã uolueri
inualidꝰ mest: Alio quoq tẽpore p̃dictꝰ constanciꝰ prbt nepos¬
eiꝰ acquũ siũ duodecĩ ciureis uendidit: Quos in propͥã archã
ponens: ad exercendũ aliqđ opusscessit: Cũ subito ad ep̃m pauꝑes
uener qͥ inportune p̾cabant᷑. ut eis sẽs uir bonifticiꝰ ep̃s. ad consolacio¬
nẽ sue inopie aliqͥd largiri debuisset S uir dĩ qͥa qͦd tribuerat
nhabebat. aestuare cepit incogitacione ne abeo pauꝑes uaciu
exirent: Cui repente ad memoriã rediit qͥa constaneiꝰ prbt̾ ne¬
pos eiꝰ: aequũ quẽ sedere c̃sueuerat uendidisset: atq hoc ipsum
marcha sua p̾ciũ hab&: Absente igit̾ eodẽ nepote suo accessit
adarehã. & pie uiolene claustra aree cominuit.xii. aureos tulit

Expanded text:
i trahuntur, quis alius ad irascendum nisi eiusdem templi inhabitator excitatur? Tanto ergo metuenda est ira iustorum, quanto et constat quia in eorum cordibus ille presens est qui ad inferendum ultionem quam voluerit invalidejus, equum suum duodecim aureis vendidit, quos in propriam arcam ponens, ad exercendum opus aliquod discessit. Cum subito ad episunt, qui importune precabantur ut eis sanctus vir Bonifacius episcopus ad consolationem suae inopiae aliquid largiri debuisset. Sed vir Dei quia quid tribueret non habebat, aestuare coepit in cogitatione ne ab eo pauperes vacui exirent. Cui repente ad memoriam rediit, quia Constantius presbyter nepos ejus, equum quem sedere consueverat, vendidisset, atque hoc ipsum in arca sua pretium haberet. Absente igitur eodem nepote suo accessit ad arcam, et pie violentus claustra arcae comminuit, duodecim aureos tulit,
Abbreviated transcription (Latin):
D HUC pauca aliqua que debonefaici ep̃ opere suꝑsunt: qͥa eiꝰ memo¬
riã fecimꝰ exequam᷑: Alio nãq tẽpore. beati ꝓculi m̃ris. natalicius
ꝓpinquabat dies: Quõ in loco uir nobilis fortunatꝰ nomine manebat:
qui magnis p̾cib ab eodẽ uererabili uiro postulauit Utcii apud
beatũ martirẽ misscrũ sollẽpnia ageret: ad benediccionẽ dandam
in sua dom̃ declinaret:. Uir autẽ dĩ negare ñ potuit: qđ abeo exfor¬
tunati m̃te caritas  poposcit. Per actis igit̾ missarũ sollempnus.
cũ ad p̃dicti fortunati m̃sã uenisset. pͥusquã dõ himnũ diceret:
si c̃ qͥdã ludenti arte solent uictũ querere. repente ante ianuã
Ego admsam refeccionis ueni: & os adhuc ad laudẽ dĩ ñapui
usẽ: Qui infelix isir dũ panẽ hac uinũ exeadẽ domo ꝑcepisset.
egredi icinuã uoluit. sed saxũ ingens subito detecto cecidren
eiq in uerticẽ uenit: E xqua ꝑ cussĩone ꝓstratꝰ: inmanib iã semi¬

Expanded text:
supersunt, quia ejus memoriam fecimus, exsequamur. Alio namque tempore beati Proculi martyris natalitius propinquabat dies, quo in loco vir nobilis Fortunatus nomine manebat: qui magnis precibus ab eodem venerabili viro postulavit ut cum apud beatum martyrem missarum solemnia ageret, 188 ad benedictionem dandam in suam domum declinaret. Vir autem Dei negare non potuit quod ab eo ex Fortunati mente charitas poposcit. Peractis igitur missarum solemniis, cum ad praedicti Fortunati venisset mensam, prius quam Deo hymnum diceret, sicut quidam ludendi arte victum solent quaerere, repente ante januam Ego ad mensam refectionis veni, os adhuc ad laudem Dei non apeus est. Qui infelix vir dum panem ac vinum ex eadem domo percepisset, egredi januam voluit, sed saxum ingens subito de tecto cecidit, eique in verticem venit. Ex qua percussione prostratus in manibus jam semi
Abbreviated transcription (Latin):
recesisse. suoq rocessu largũ fr̃ib spaciũ dedisse
Li o e uõe tẽpore. cũ hisdẽ uir uenerabilis lãpades uitreas
moratorio lauaret: una exeiꝰ manib ceciditq ꝑinnumeras partes
fracta dissiluiit: Qui uehemtissimẽ patris monaster furorẽ tim̃s
lampadis ꝓtiiꝰ om̃ia fragm̃tai collegit. atq ante altare posuit. seq¬
eũgemitu grauis inorcicionẽ dedit: Cũq ab oracione capđ leuasset:
sanc̃ lampaidẽ repperit. quã tim̃s ꝑfracm̃ta collegerat Sieq ĩduob̾
miraculis duoꝵ patrũ ẽ uirtutes imitat᷑: Inmole scilicet saxi factũ
ergori. qui montẽ mouit In reparacione uͦ lã padis uirtutẽ donati.
ꝯfraet i calicẽ pristine incolomitati restituit: ł ETRUS

Expanded text:
ibus spatium dedisse. Alio quoque tempore cum idem vir venerabilis lampades vitreas in oratorio lavaret, una ex ejus manibus cecidit, quae per innumeras partes fracta dissiluit: qui vehementissimum Patris monasterii furorem timens, lampadis protinus omnia fragmenta collegit, atqorationem dedit. Cumque ab oratione caput levasset, sanam lampadem reperit, quam timens per fragmenta collegerat. Sicque in duobus miraculis duorum Patrum virtutes imitatus est: in mole scilicet saxi, factum Gregorii qui montem movit; in reparatione vero lampadis, virtutem Donati, qui fractum calicem pristinae incolumitati resti
Abbreviated transcription (Latin):
ultra uires uoluit qͥcquã p̃sumere. conpulsus ẽ cognoscere in sua
ueracione qͥd eẽt: Hu.uͦ. qͥ ad erant puellã inm̃anib exorgtorio
sublatã. ad domũ ꝓpͥam deportauer̃. Cũq hanc tiquus ostis ue¬
xcicione continua uehem̃t̃ ad tereret: ꝓpinqͥ sui eã carnalit̃
amantes. atq amando ꝑsequentes. ad obtinendũ salutis remediũ
maleficis tradider̃. Ut eiꝰ animã funditꝰ extinguerent: cuuis
carni magicis artibꝰ ad tẽpꝰ ꝓdẽẽ conarent᷑. Ducta itaq est
ad fluuiũ.atq inciqua mersa ibiq diuinis incantacionib
agere malefici moliebant᷑: ut his qͥ eã inuaserat diabolus

Expanded text:
ultra vires voluit quidquam praesumere, compulsus est cognoscere in sua vexatione quid esset. Hi vero qui aderant, puellam in manibus ex oratorio sublatam ad domum propriam deportaverunt. Cumque hanc antiquus hostis vexatione continua vehementer attereret, propinqui sui eam carnaliter amantes, et amando persequentes, ad obtinendum salutis remedium maleficis tradiderunt; ut ejus animam funditus exstinguerent, cujus carni magicis artibus ad tempus prodesse conarentur. Ducta est itaque ad fluvium, atque in aquam mersa; ibique diutius incantationibus agere malefici moliebantur, ut is qui eam invaserat diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
duudit᷑ admulta: fit minor ad singula: Tantõq ei inunci qualibet re:
subripit᷑ qͣnto lacus in multis occupat᷑: GREBORI U S retru¬
Silere ñ debeo: qđ de oc iro abbate condã meo reuerentissimo uai¬
lencione. narrante cognoui: Agebat nãq qͥa corpꝰ eiꝰ dũ inbeati
laureueu martiris. oratorio eẽt humatũ: suꝑ sepulcrũ illiꝰ rusticꝰ
qͥdã archã cũ frum̃to posuit. nec qͦntꝰ qualisq uir illic iaceret ꝑpen¬
der hac uereri curauit: Cũ repente turbo celitꝰ factus. reb illic om̃ib
insua stabilitate manentib archa que suꝑ posita sepulero cius
fuerat extulit longe lareq ꝓiecit Ut palã cunct cognoscerent

Expanded text:
dividitur ad multa, fit minor ad singula, tantoque in unaqualibet re surripitur, quanto latius in multis occupatur. Qualitiro abbate quondam meo reverentissimo Valentino narrante, agnovi. Aiebat namque quia corpus ejus dum in beati Laurentii martyris oratorio esset humatum, super sepulcrum illius rusticus quidam arcam cum frumento posuit, nec quantus qualisque vir illic jaceret, perpendere 173 ac vereri curavit. Tunc repente turbo coelitus factus, rebus illic omnibus in sua stabilitate manentibus, arcam, quae superposita sepulcro ejus fue
Abbreviated transcription (Latin):
aute uulpis rediit: gaillinã quc̃i ore tenebat dimisit: Atq ipsa moriens
ante eiꝰ oculos int̾ram cecidit P
Nalde mirũ quod exaudire p̃ces ĩse speranciũ &iã in reb uilib
qae pare exmagna conditoris ñri dispesicione agit᷑ ut ꝑminima quȩ
pccpim sꝑire maiora debeamꝰ E x auditꝰ nãq ẽ. in reb iulib puer sc̃s
e sumplex. ut ĩparuis disceret quantũ dedõ psumere in magnis peticio

Expanded text:
autem vulpes rediit, gallinam quam ore tenebat dimisit, atque ipsa moriens autem vulpes rediit, gallinam quam ore tenebat dimisit, atque ipsa moriens ante ejus oculos in terram cecidit. PETR. ius, quod exaudire preces in sesperantium, etiam in rebus vilibus, ia hoc ex magnaconditoris nostri dispositione agitur, ut per minima que percipimus, sperare maiora debeamus. Exauditus namque est in rebus vilibus pater sanctus et simplex ut in parvis disceret quantum de Deo presume
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ ẽ temansisse. P uer autẽ di sese illic ꝓtinꝰ in oracionẽ dedit: Qui p̾
paululũ egress: adorreũ matrẽ redux̃: Q dͥ ita horreũ tritieo plenum
muentũ ẽ sic̃ plenũ ante ñfuerat. cũ mat̾ illiꝰ tociꝰ anni suptusse con¬
ꝓegasse gaudebat: Q uo uiso miraculo ẽpuncta mat̾: ipsa iãcepit
agere ut daret. qͥ sic celerit̾ poss& que petisset acciꝑe: Hec ittiq i nospieu
siuestibulo gallinas nutrire c̃ sueuerat: s. eas exiucint rure uulpis ue¬
miens duiferabcit  iiaidã uͦ dic dũ eodẽ uestibulo puer bonifcicius star&e.
lulpis ex more uenit. gallinã abstulit:. Ipse autẽ concitꝰ eccłiã intrauit.
ue iuor cicione ꝓsternens.: aꝑtis uocib: dix̃  lacet tͥ chñe: ut denutrum̃ta
m atris neȩ mandu ꝰ eare ñ possim: ẽ cce enĩ gallinas quas nutrit.
iulpis comedit: Qui ab oracione surgens: eccłam regressus ẽ AA oX

Expanded text:
ventum est remansisse. Puer autem Dei sese illic protinus in orationem dedit, qui post ventum est remansisse. Puer autem Dei sese illic protinus in orationem dedit, qui post paululum egressus, ad horreum matrem reduxit, quod ita tritico plenum inventum est, sicut plenum ante non fuerat, cum mater illius totius anni sumptus se congregasse gaudebat. Quo viso miraculo cumpuncta mater, ipsa jam coepit agere ut daret, qui sic celeriter posset quae petiisset accipere. Haec itaque in hospitii sui vestibulo gallinas nutrire consueverat: sed eas ex vicino rure vulpes veniens auferebat. Quadam vero die dum in eodem vestibulo puer Bonifacius staret, vulpes ex more venit, et gallinam abstulit. Ipse autem concitus Ecclesiam intravit, et se in orationem prosternens, apertis vocibus dixit: Placet tibi, Domine, ut de nutrimentis matris meae manducare non possim? Ecce enim gallinas quas nutrit vulpes comedit. Qui ab oratione surgens, Ecclesiam est egressus. Mox
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc puerulũ fecissẽ testatur Nã ait. qđ eo tẽpore quocũ
matre sua puer habita t: C̃gress ospiciũ m̃ nũquã sine lineu
crebro &iã sine tunica reuertabat᷑: Quia mox ut nudũ quẽ¬
piã repperisset uestrebat hic se expolians ut se ante dĩ oculos
illiꝰ mercede uestiret: Quẽ mat̾ sua frequent̃ in crepare consu¬
euerat dicens: qđ iustũ ñ ẽẽt ut ipse in obs pauꝑib uestim̃ta lar¬
giret: Cuc die quadã cellariũ ingressa pene om̃e triticũ qđ sibi
instipendio dociꝰ anni parauerat. inuenit afilio suo pauꝑib ex¬
pensũ: Cũq semed ipsã alapis pugnisq tunđet qđ quasi anni sub¬
dia ꝑdidisset: suꝑ uenit bonifaiciꝰ puer dĩ. eãq uerbis qͥb ualuit
eonsolari cepit: Quecũ nichil consolacionis admitteret. hane
rogauit ut aborres exire debuisset: Inq̃ exom̃i eoꝵ tritico parũ qͥd iu¬

Expanded text:
adhuc puerulum fecisse testatur? Nam ait quod eo tempore quo cum adhuc puerulum fecisse testatur? Nam ait quod eo tempore quo cum matre sua puer habitabat, egressus hospitium, nonnunquam sine linea, crebro etiam sine tunica revertebatur, 192 quia mox ut nudum quempiam reperisset, vestiebat hunc, se expolians, ut se ante Dei oculos illius mercede vestiret. Quem mater sua frequenter increpare consueverat, dicens quod justum non esset ut ipse inops pauperibus vestimenta largiretur. Quae die quadam horreum ingressa, pene omne triticum quod sibi in stipendio totius anni paraverat, invenit a filio suo pauperibus expensum. Cumque semetipsam alapis pugnisque tunderet, quod quasi anni subsidia perdidisset, supervenit Bonifacius puer Dei, eamque verbis quibus valuit consolari coepit. Quae cum nihil consolationis admitteret, hanc rogavit ut ab horreo exire debuisset, in quo ex omni eorum tritico parum quid in
Abbreviated transcription (Latin):
uennã se festinare ꝓfessi sunt: Quib ipse paruũ uas ligneũ uino plenũ
manu sua p̃buit: qđ forttisse inprandio itineris habere potiussent: Ẽ xc̃
illi quo adusq rauennã ꝑ uenirent: biber̾ ut gati: Aliquantis autẽ¬
cotidie inusũ habuer:. Sicq usq ad eundẽ uenerabilẽ patre ferentes
reuersi sunt: ut nullo die cessarent bibe. ⁊ tam̃ eis uinũ ex illo uas¬
culo nũquã deesset. ac si in illo uase ligneo qđ ep̃s deđat: unũ nau
narrat. silencio ñ sunt p̾m̃da Nã dicit qđ quadã die ingrestꝰ
ortũ magna hunc erũce multitudine ĩ gͣynit. eẽ. cooꝑtũ: & om̃e
holus deꝑire conspiciens: ad casdẽ erucas conuersus dix̃ Adiir
nolite: Questatĩ ad uiri dĩ uerbũ. ita om̃s egressesunt: ut neuna qdẽ
intra spaciũ horti remanerent: S qͥd mirũ qͦd hec deepiscopatiei
tẽpore narramꝰ qͣndo iã ab om̃ipotentẽ dõ ordine simul & morib
creuerat. dũ illa magis miranda sint. que eũ hic senex clericus

Expanded text:
ennam se festinare professi sunt. Quibus ipse parvum vas ligneum vino plenum manu sua praebuit, quod fortasse in prandio itineris habere potuissent: ex quo illi quoadusque Ravennam pervenirent, biberunt Gothi. Aliquantis autecceperant, quotidie in usu habuerunt. Sicque usque ad eumdem venerabilem Patrem Ferentis reversi sunt, ut nullo die cessarent bibere, et tamen vinum eis ex illo vasculo nunquam deesset, ac si in illo vase ligneo quod Episcopus dederat, narrat, quae silentio non sunt premenda. Nam dicit quod quadam die ingressus hortum, magna hunc erucae multitudine invenit esse coopertum: qui omne olus deperire conspiciens, ad easdem erucas conversunolite. Quae statim ad viri Dei verbum ita omnes egressae sunt, ut ne una quidem intra spatium horti remaneret. Sed quid mirum quod haec de episcopatus ejus tempore narramus, quando jam apud omnipotentem Deum ordine simul et moribus creverat, dum illa magis miranda sint quae eum hic senex clericus
Abbreviated transcription (Latin):
os qd ego peti intuli concite ualet ꝓbari: Certe nenĩ nosti
imi edabrabã dñs dix̃ Inisaae ubibitus Ebi sem. costi
o iani dixerat: patrẽ multarũ genciũ constituite. Cui rursũ
ꝓmisit dicens. benedicã tͥ ⁊ multiplicabo sem tuui sic̃ stella
odis uelit arenã que c̃ inlittore maris. Erqua it aꝑte constait: quia

Expanded text:
ite valet probari. Certe etenim novimus quia ad Abraham Dominus dixit: In Isaac vocabitur tibi semen. Cui etiam dixerat: Patrem multarum gentium constitui te. Cui rursum promisit dicens: Benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli, et velut arenam quae est in litt
Abbreviated transcription (Latin):
parauit: Tunc uir dĩ uineã ingressus. racemos collegit. ad cal¬
catoriũ detulit: om̃sq ex inde egredi p̃cepit: solꝰq ibi cũ uno
paruulo puerulo remansit: quẽ in eodẽ calcatorio deposurtris¬
⁊ calcari ipsos paucissimos racemos fecit Cũq exeisdẽ racemis
parũ aliqͥd umi flueret: cepit hoc uir dĩ suis manib in par¬
uulo uase suscipere. ⁊ ꝑ cuncta dolia om̃iaq uasa que parata
fuerant ꝓbenediceione diuidere: ut exeodẽ uino om̃ia uas
cula uix infusa uiderent᷑: Cũ uͦ ex liquore ium parũ aliqͥd
inpasis om̃ib misisset: uocato prb̃o ꝓtinꝰ uissit pauꝑes ad esse: Tunc cepit

Expanded text:
aeparavit. Tunc vir Dei vineam ingressus racemos collegit, ad calaeparavit. Tunc vir Dei vineam ingressus racemos collegit, ad calcatorium detulit, omnesque exinde egredi praecepit, solusque ibi cum uno parvulo puerulo remansit, quem in eodem calcatorio deposuit, et calcare ipsos paucissimos racemos fecit. Cumque ex iisdem racemis parum aliquid vini deflueret, coepit hoc vir Dei suis manibus in parvo vase suscipere, et per cuncta dolia omniaque vasa quae parata fuerant, pro benedictione dividere, ut ex eodem vino omnia 185 vascula vix infusa viderentur. Cum vero ex liquore vini parum aliquid in vasis omnibus mis
Abbreviated transcription (Latin):
obseqͥo nutritꝰ. tanto ualet deillo queq ueraciꝰ dicere: quanto  hũc
cõntigit. ⁊ ĩt̃ esse Huiꝰ eccłe grauis ualde pauꝑtas inerat : que bo¬
nis m̃tib. ẽẽ. solet custos humilitatis Nichilq aluit ad om̃e stipen¬
diũ: nisi tantũ modo unã uineã habebat Quequadã die ita gran¬
dine irruente uastataẽ ut inea paucis uitib uix parui rariq
racemi remanerent: Quã cũ p̃dictꝰ uir reuerentissimꝰ bonifticiꝰ
ep̃s fuisset ingress: magnas ommpotenti dõ grãs red. dr. qͥa
in ipsa sua adhuc iopia sese angustari cognouit: S cũ iã tẽpꝰ
exigeret: ut ipsi qͦq racemi qͥ remanserant maturescere potius¬
sent. custodẽ uinee exmore posuit. eãq sollerti iugilancia ser¬
uari p̃cepit Quadã uͦ die iussit constane:⁊ prbo nepoti suo
ut cuncta uini uascula inepiscopio omnaq dolia. ita ut ante
rere. cur talia iub̾et: sed uissis obtẽperans. omnia exmore pͥ¬

Expanded text:
obsequio, tanto valet de illo quaeque veracius dicere, quanto eis hunc contigit interesse. Hujus Ecclesiae gravis valde paupertas inerat, quae bonis mentibus esse solet custos humilitatis, nihilque aliud ad omne stipendium, nisi unam tantummodo vineam habebat: quae quodam die ita grandine irruente vastata est, ut in ea paucis in vitibus vix parvi rarique racemi remanerent. Quam cum Dei praedictus vir reverentissimus Bonifacius episcopus fuisset ingressus, magnas omnipotenti Deo gratias retulit, quia in ipsa sua adhuc inopia sese angustiari cognovit. Sed cum jam tempus exigeret ut ipsi quoque racemi qui remanserant, maturescere potuissent custodem vineae ex more posuit, eamque solerti vigilantia servari praecepit. Quadam vero die mandavit Constantio presbytero nepoti suo, ut cuncta vini vascula in episcopio, omniaque dolia, ita ut ante rere cur talia juberet, sed jussis obtemperans, omnia ex more pr
Abbreviated transcription (Latin):
ũ isdẽ fr̃ ⁊̃ uocatꝰ int̾eetos ñ est ⁊ tam̃ sc̃ĩ uiri int̾cessionib
erac luce subtract ẽ. qͥd aliud dat̾ intelligi nisi qđ hii qͥ
aput dñm magnis meriti obtinere aliquando possunt ea && iam
Ibtiner nequaqͣm possunt: que p̃destinata ñ fucrint. S or
que sc̃ĩ uiri orando efficiunt. itti p̃destinatas ut p̃cib obtineant᷑
Na ipsa quoq ꝑhennis regni p̃destinacio. ita est ab oñ potenti
do disposita. ut ad hoc electi ex labore ꝑueniant. quatenꝰ
postulando mereant᷑ acciꝑe. qđ eis om̃ps ds̃ ante scła dispo
Isuit donare .P ꝑ⁊pe

Expanded text:
iri intercessionibus ex hac luce subtractus est, quid aliud datur intelligi, nisi quod hi qui apud Dominum magni sunt meriti, obtinere aliquando possunt ea etiam Obtineri nequaquam possunt quae praedestinata non fuerint ; sed ea quae sancti viri orando efficiunt, ita praedestinata sunt, ut precibus obtineantur. Nam ipsa quoque perennis regni praedestinatio ita est ab omnipotenti Deo disposita, ut ad hoc electi ex labore perveniant, quatenus postulando mereantur accipere quod eis omnipotens Deus osuit donare. PE
Abbreviated transcription (Latin):
seralis & daudiiut eũ. ⁊dedit conceptu rebecce. Si ergo multi¬
pliedeio generis habrahe ꝑ iscicic p̃destinata fis eir Mnugi
sterilẽ accepit. Sed nimirũ constut qͥd p̃destinacio p̃cib im¬
plit̾ Quandohĩs inquo ds̃ multiplicari sem̃ abrabe p̃desti¬
nauerat. oracione obtinuit ut filis babere potuisset ẜe⁊ r

Expanded text:
sterilis. Qui exaudivit eum, et dedit conceptum Rebeccae. Si ergo multiplicatio generis Abrahae per Isaac praedestinata fuit, cur conjugem sterilem accepit? Sed nimirum constat quia praedestinatio precibus impletur, quando is in quo Deus multiplicari semen Abrahae praedestinaverat, oratione obtinuit ut filios habere potuisset. VER
Abbreviated transcription (Latin):
Sedtueramꝰ iniiltã eugłi parabolã: quȩ ẽ. depatre &e duob
fibid Nã hiu rei cau̾sa ẽ : et de oue & demuiliere cõparatio
tionẽ custodiuit: et inseparabilẽ apatre suo uitã agere
diler̃. Quis ũ uinior qͥ in uccepta similit̃ ex dimidiapa¬
tris subsiantiȩ. ꝑegre ꝓfectꝰ sit in longinquã regionẽ ꝙ
ꝓflgatis illic om̃ib pastis suę sacultatibiis: ad inoraa re¬
dactus porcos alienos pascere eoact̾ sit. Sed et quebtet a
penitentiȩ eiꝰ. ñ omititimꝰ g edificati patris ꝓmptãpo¬
missionen nodestãꝙ pitate qͥ reuertonti filio d la ssiors
nientẽ clement̃ suscipit. e occurrens saluttt : et gratulans
osculat᷑. & incumbens requiescit in eũ e uitulũ saginatum
ꝓ leitia recepti filii ȩpulandũ immolat. Inqͦ compunet
sensib uris plenius intimaui. Nec essariũ enĩ.ẽ. ante omnia
ꝑ conturi causã. ꝓqua et qͥd uolens de ꝓpositis saluator os¬
tende. hui modi parabolas ad uideos optauerit. Si enĩ nob̾

Expanded text:
est de patre et duobus filiis . Nam unius rei causa et de ove et de muliere comparationes tionem custodivit, et inseparabilem cum patre suo vitam agere dilexit. Quis vero junior, qui accepta similiter ex patre substantia, profectus est in longinquam regionem, et profligatis illic omnibus partis suae facultatibus ad inopiam redactus, porcos alienos pascere coactus est. Sed et qualitatem poenitentiae ejus non omittamus, et laetificati patris promptam remissionem modestamque pietatem, qui revertenti filio discessionis nientem clementer suscipit, et occurrens salutat, et gratulans osculatur, incumbens requiescit in eo, et vitulum illum saginatum pro laetitia recepti filii epulandum immolat. In quo compunctus ris sensibus intimabit. Necessarium enim est ante omnia percunctari causam, pro qua, et quid volens de propositis Salvator ostendere, hujusmodi parabolas Judaeis aptaverit. Si enim vobis
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ sanguinis scrutari ueritatẽ : Uolo unde primũ cucur¬
rit incipias : et deqͦ fonte manauit. de ipsa primũ cruce pro¬
cessit. Latus illi dominicũ initũ fuit. mostuo e enĩ ait iħu
& adhuc in cruice pendente: ad ꝓximat miles. latus lancea
ꝑcussit. et ex inde aqua flux̃ et sanguis. unũ babtismatis sim¬
bolũ : aliud sacramenti. Ideo ñ ait exut sanguis et aqua:
sed exit aqua pͥmũ et sanguis qͥ prius babtismate diluim᷑
saurũ p̃clarũ mueni: e fulgentes diuitias me gratulor
reꝑire. Sic et de illo agno factũ. ẽ. Iudȩi ouẽ occiderunt.
ce ego fructũ de sacramentũ cognoui de latere sanguis et
aquar Nolo tũ fucile auditor transeas tanti secretii misteru.
Resttit eũ michi mp̃stiaa atq secrettilis oratio. Dixi babtis¬
mats simbolũ : & misteriorũ aquã illã et sanguinẽ demens¬
trar.. E xhis enĩ fundata ẽ. scã ȩccła ꝑ lauaeri regene¬

Expanded text:
hujus sanguinis scrutari virtutem? Volo unde primum cucurrerit incipias, et de quo fonte manavit. De ipsa primum cruce processit, latus illi Dominicum initium fuit. Mortuo enim ait Jesu, et adhuc in cruce pendente, approximat miles, latus lancea percussit, et exinde aqua fluxit et sanguis. Unum baptismatis symbolum, aliud sacramenti. Non ait, exiit sanguis et aqua, sed, exiit aqua primum et sanguis: quia prius baptismate diluimursaurum praeclarum inveni, et fulgentes divitias me gratulor reperire. Sic et de illo agno factum est, Judaei ovem occiderunt, et ego fructum de sacramento cognovi, de latere sanguis et aqua exivit. Nolo tam facile auditor transeas tanta secreta mysterii. Praestat enim mihi mystica atque secretalis oratio. Dixi baptismatis symbolum et mysteriorum aquam illam et sanguinem demonstrari. Ex his enim sancta
Abbreviated transcription (Latin):
misteria quȩ ex latere igitur suo xp̃s ȩdificauit ȩccłam.
siẽ de latere adã eiꝰ coniux eua ꝓlata ẽ. Nã hac de
causa paulus qͦq testat᷑ dicens. De corpore eiꝰ & de ossib
eꝰ sumus. latus uidelicet illud significans. N ã sic̃ de ilbo
latere ds̃ fecit feminã ꝓ cretire: sic & de suo latere xp̃s
aquã nob̾ et sanguinẽ dedit unde repararet᷑ eccła. Et
sicut in sopore quiescentis adȩ ds̃ lateris membra pate fecit.
sic modo post mortẽ aquã nob̾ donciuit et sanguinẽ. et so¬
por ille nunc mors ẽ: & dicis mostẽ nullã soporis separatio¬
ne discerni. Uidȩce quẽ ad modũ sponsã sibi xp̃s coniunxit.
uidete qͦ uos cibus ȩtatis enutrit. ipse nob̾ substantia ẽ. atq
nutrimentũ. Nã sicut mulier affectionis natura cogente.
genitũ alere sui lactis feaindittitis festinat: sic e xp̃s quos
ipse regenerat suo sanguine semꝑ enutrit. Igitꝰ qm̃ nos tan¬

Expanded text:
ta. Ex latere igitur suo Christus aedificavit Ecclesiam, sicut de latere Adam ejus conjux Eva prolata est. Nam hac de causa Paulus quoque testatur dicens: De corpore et de ossibus ejus sumus . Latus videlicet illud significans. Nam sicut de illo latere Deus fecit feminam procreari, sic et de suo latere Christus aquam nobis et sanguinem dedit, unde repararetur Ecclesia. Et sicut in sopore quiescentis Adae Deus lateris membra patefecit, sic modo post mortem aquam nobis donavit et sanguinem: et sopor ille nunc mors est, ut discas mortem nulla soporis separatione discerni. Videte quemadmodum sponsam sibi Christus conjunxit, videte quo vos cibo satietatis enutrit. Ipse nobis cibi substantia est atque nutrimentum. Nam sicut mulier, affectionis natura cogente, genitum alere sui lactis fecunditate festinat, sic et Christus quos ipse regenerat suo sanguine semper nutrit. » Et in
Abbreviated transcription (Latin):
iuigit᷑ xp̃o. Mandat &e calciam̃tta pedib apponi. aut ꝓpt̃
communienda uestigia. ad corrigendã uicĩ ut ꝑ lubricũ mun¬
di istus iter fixũ incedat: aut ut in excluso in eugłicis cal¬
cicim̃tis irnȩȩ coigitationis luto. mundos pedes. in macu¬
latc̃ conuersationẽ conseruet & dirigat. aut ꝓpt̾ mostifi¬
cationẽ membrorũ. Uitȩ enĩ nr̃ȩ cursus inscripturis. pes
appellatꝰ : e mostificationis speties caltiamentis ponit᷑: qͥa
de animaliũ mostuorũ pellib conficiunt᷑. Addit et uitu¬

Expanded text:
jungitur Christo. Mandat et calciamenta pedibus apponi: aut propter jungitur Christo. Mandat et calciamenta pedibus apponi: aut propter communienda vestigia ad currendam viam, ut per lubricum mundi istius iter fixus incedat: aut ut excluso in Evangelicis calciamentis carneae contagionis luto, mundos pedes immaculata conversatione conservet et dirigat: aut propter mortificationem membrorum. Vitae enim nostrae cursus in Scripturis pes appellatur. Et mortificationis species calciamentum apponitur, quia de animalium mortuorum pellibus confici
Abbreviated transcription (Latin):
tẽrin airborẽ quasi in peccatorũ tenebras obumbrato. sollici¬
to ut ouẽ ꝑditc̃ requirit aspecu. et uenire cunctantẽ uo¬
ccit. et uenientẽ tamquã humeris sascipit. Et ñ audentes
in uitare dñm. Desiderantius tam̃ salutiferã benedictionẽ pec
ccitoris domũ ingreditur credentes quę participat sacram̃ta.
rgo occurrens pat̾ filio reuestenti : suꝑ funditur collo eiꝰ. & in
eũ lacrimans requiescit. Osculat᷑ autẽ oseiꝰ: ꝑ qđ emissa
decorde confessio penitentis exierat. Quã pater letus excepit.
deinde mox iubet ei stolã illã primã ꝓferri. id est pristinã
głcm quã ex seductione diaboli nudatus amiserat: reddi
simul et anulũ siue signaculũ saluttris spmbolũ. seu ma¬
gis dispensationis insigne & nupticirũ pignus illarũ quib
xp̃s eccłam sponsat. cũ om̃is anima resipiscens ꝑ anulũ fidei

Expanded text:
tem in arbore, quasi in peccatorum tenebris obumbratum, sollicitem in arbore, quasi in peccatorum tenebris obumbratum, sollicite ut ovem perditam requirit aspectu: et venire cunctantem vocat, et venientem tamquam humeris suis suscipit: et non audentis invitare Dominum, desiderantis tamredentis ingreditur, credentemque participat sacramento. X. Ergo occurrens pater filio revertenti superfunditur collo ejus, et in eo lacrymans requiescit. Osculatur autem os ejus, per quod emissa de corde confessio poenitentis exierat, quem pater laetus excepit. Deinde mox jubet et stolam primam proferri, id est pristinam gloriam, quam ex seductione diaboli nudatus amiserat, reddi: simul et annulum dari, sive signaculum salutaris symboli, seu magis desponsationis insigne et nuptiarum pignus illarum, quibus Christus Ecclesiam suam sponsat: cum omnis anima resipiscens per annulum fidei
Abbreviated transcription (Latin):
niũ solus. a quo nec in corde meditata peccatii abscondi possũt.
Scruttins in qͥd corda e renesds̃. Ugũ nob̾ in hoc loco cęlũ
bris infidelitatis blasphemauerant: iã conuersi ad fidẽ¬
& confitentes ueritatẽ dei in penitentia erroris sui iuste di¬
cunt. Peccaui incelũ et inte. Qui enĩ in celũ pecccit. qđ et¬
si suꝑnũ : tam̃ uisibile elementũ.ẽ. Ipse est qͥ perait in homi¬
ne : quẽ suscepit filius dei ꝓsalute nr̃a ꝓinde & in patrem
ꝑ confessionis humilitatẽ & regionẽ Longinquã remeantẽ
filiũ ad se uidens pat̾. lecatur. occurrit. amplectitꝰ et oscu¬
lat᷑: aꝑt hic caritas in homines diuina describit᷑. Quid
enĩ ẽ. aliud qđ occurrit. nisi qͥa nos peccatis inpedientib
tens ad in ualidos ꝑ uenire descendit. sic̃ in zacheo oꝑib ip¬
sis significant᷑ ex primit᷑. Qđ cũ desidasset dñm uidere.

Expanded text:
peccatorum omnium solus. A quo nec in corde meditata peccata abscondi possunt, peccatorum omnium solus. A quo nec in corde meditata peccata abscondi possunt, Scrutans, inquit, corda et renes Deus . Verum nobis hoc ex loco, coelum bris infidelitatis viventes blasphemaverunt, jam conversi ad fidem confitentes veritatem Dei, in poenitentia erroris sui juste dicunt: Peccavi in coelum et in te. Qui enim in coelum peccat, quod etsi supernum sit, tamen visibile et lunaticum est, ipse est qui peccat in hominem, quem suscepit Filius Dei pro salute nostra. Proinde in Patrem Deper confessionis humilitatem ex regione longinqua remeantem filium ad se videns pater, laetatus occurrit, amplectitur et osculatur. Aperte hic charitas in homines divina describitur. Quid enim aliud est, quod occurrit, nisi quia nos peccatis impedientibus, tens ad invalidos pervenire, descendit: sicut de Zachaeo operibus ipsis significantibus exprimitur: quod cum desiderasset videre Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatis. qđ seductio desiderii et corruptio uitȩ ẽ. quȩ
uistutẽ & fostitudinẽ animȩ. ñ modo nullũ p̃stat: sed
tott̃ penitꝰ eneruat et ꝑimit. huimodi cibos: quasi porcinoᷤ
& male dulces qđ sunt carnaliũ delectationũ in lecebrę sili¬
quarũ nomine scripturã designat. Ittiq ille digressus apa
malorũ suorũ necessitate c̃strictus hoc ẽ. stime e ȩgestate: penitet
se de patre ad alienos. dedomo ad exiliũ. de opib ad inopiam.
de abundantia ad fumẽ transtulerit. Hȩc in loco seruitutis et
miserie reminiscens. incipit cogiture de reditu & secũ ipse repu¬
tans dicit. Dicã patri meo. peceaui in celũ & in conspectu tuo.
suscipeme sic̃ unũ de mercenncirus tuis. Ostendit scriptura
hunc patrẽ non hominẽ in telligi debere sed dm̃: quando qͥdẽ
ñ solum cęlũ nominat in confessione peccatorũ penitens.

Expanded text:
voluptatis: quod seductio desiderii et corruptio vitae est, quae voluptatis: quod seductio desiderii et corruptio vitae est, quae virtatem et fortitudinem animae, non modo nullam praestat, sed totum penitus enervat et perimit. Hujusmodi cibos, quasi porcinos et male dulces, prout sunt dilectio carnium illecebrae, siliquarum nomine Scriptura designat. VIII. Itaque ille digressus a pamalorum suorum necessitate constrictus: hoc est, et fame et egestate, poenitet atis suae, sed de patre ad alienos, de domo ad exsilium, de opibus ad eleemosynam, de abundantia ad famem transierit: in hoc loco servitutis et miseriae reminiscens, incipit cogitare de reditu, et secum ipse reputans dicit: Dicam patri meo: Peccavi in coelum et in conspectu tuo, suscipe me, sicut unum de mercenariis tuis. Ostendit Scriptura haec, Patrem non hominem intelligi debere, sed Deum. Quandoquidem non solum coelum nominat in confessione peccatorum poenitens s
Abbreviated transcription (Latin):
alienũ dõ hominẽ fuẽ Et ut breuit̃ dicam: sicut ꝑegri¬
santes a scło p̃senitim᷑ ad dñm: sic et ꝑmanentes in reb
t̾renis a celestib exulam᷑: Deniq &e can exut afticie
dñi & longe efficit᷑ : non qͥa et locus aliqͥs foris eẽt. in cõs¬
pectu dei: sed qͦ sua m̃te diuisus ex isset. a dñi respectũ.
ꝑhomicidiũ separcitꝰ adõ. Hac gͦ ꝑegrinatione ꝑ magnã
ignorantiã ꝑ egrinatos fuisse nos sciens beatissimꝰ paulus
dic̃ Uos q aliquando longe fuistis: nunc fucti estis ꝓpe.
n huiꝰ modi gͦ profectꝰ ꝑ egrinationẽ iunior ille filius: absu¬
mit et deuorat de p̃dictũ portionissuȩ de paterna here¬
ditate substantiã. Utiq spãlib destitutus opib idest pru¬
dentia et intellectu porcos pascere dicit᷑. Hoc est sordidas
& immundas in anima sua cogitationes nutrire: et edit
escos in rationabiles prauȩ conuersationis. dulaes quidẽ
egenti honorũ : qͥa succue ꝑuersis uidet᷑ om̃e opus carnȩ

Expanded text:
lienum Deo hominem facit. Et ut breviter dicam, sicut peregrinantes a saeculo praesentamur ad Dominum, sic et permanentes in rebus terrenis a coelestibus exsulamur. Denique et Cain exiit a facie Domini, et longe efficitur; non quia et locus aliquis foris esset in conspectu Dei, sed quo sua mente divisus exiisset a Domini respectu, per propter homicidium separatus a Deo. Hac ergo peregrinatione per magnam ignorantiam peregrinatos fuisse nos sciens beatissimus Paulus, dicit: Vos qui aliquando longe fuistis, nunc autem facti estis prope . Hujusmodi ergo profectus, peregrinationem junior ille filius assumit, et devorat praedictae portionis suae de paterna haereditate substantiam: utique spiritualibus destitutus opibus, id est, providentia Dei et intellectu; cum porcos pascere cogitur, hoc est, sordidas et immundas in anima sua cogitationes nutrire, ut ederet escas irrationabiles pravae conversationis: dulces quidem egenti bonorum, quia suave perversis videtur omne opus carneae
Abbreviated transcription (Latin):
passuse etdẽ ipsa dies cena pura fuit. in qua e lana
quasti decima occurrit. Conceptꝰ ẽ. enĩ mnense martio
fuit mom̃tissime ꝓpt̾ hora passionis suȩ sustinebat.
nde diẽ festũ scenophegiȩ dixerat uos csandite aci
diẽ festũ istũ hunc ego ñ ascendã qͥa tẽpus meũ nõ¬
dũ aduenit. Nouerati enĩ iñsis sollemnitatẽ inqͦ iofs¬

Expanded text:
passus est. Eadem ipsa die cena pura fuit, in qua et luna XIIII occurrit. Conceptus est enim mense Martio fuit momentissime propter horam passionis sue sustinebat, unde die festo scenophegie dixerat: ,Vos ascendite ad diem festum hunc, ego non ascendam, quia tempus meum nondum advenit'. Noverat
Abbreviated transcription (Latin):
&e ciues ȩccłȩ sunt qͥui fuer̃ in ꝑegrinationis enore: e iustitiȩ in
soste uerscnt᷑ quifuer̃ in confusione peccati. Nõ enĩ sunt tantũ
liberi sed et sc̃i. Nontantũ scĩ: sed &e iusti. Nec solũ iusti.
sed & filii. Nec solũ filu: sed heredes. Nec solũ heredes: sed ec
sed & membra. Non membra tantũ: sed et templũ. Nec tantũ
tẽplũ: sed organci sp̃s. Benedietꝰ ds̃: quistiẽ mirabiliai solus.
Uides quot sunt babtismatis largittites sed multis qͥdẽ uidebit᷑
olestẽ gr̃m in peccatorũ tantũ remissione c̃ sistere. Nos autẽ
honores conputatumꝰ decẽ. hac decausa ȩciã infantulos bab¬
tizam non sinit qͦ inquinati peccato: ut eis addat᷑ scĩtis. iust¬
tia ad obtio hereditus. frat̾iutus xp̃i: ut eiꝰ membra sint om̃s at

Expanded text:
inationis errore; et iustitiae in sorte versantur, qui fuerunt in confusione peccati. Non enim sunt tantum liberi sed et sancti, non tantum sancti sed et iusti, non solum iusti sed et filii, nec solum filii sed heredes, non solum heredes sed et fsed et membra; non membra tantum, sed et templum; nec tantum templum, sed et organa spiritus. Benedictus Deus, qui facit mirabilia solus. Vides quot sunt baptcaelestem gratiam in peccatorum remissione tantum consistere; nos autem honores conputavimus decem. Hac de causa etiam infantulos baptizamus, ut non sint coinquinati peccato, ut eis detur sanctitas, iustitia, adoptio, hereditas, fraternitas Christi, ut eius membra sint omnes, ut
Abbreviated transcription (Latin):
opes animȩ bene utenti. Dat autẽ his pat̃ diuitias sucs ex
equo. ñ enĩ qͥsquã aut iustus aut peccator nascit᷑. sed que &x
deo ẽ. in pͥma natiuitaite hominib substtntia rationabil
equalit cunctis nascentib dat. De subsequenti autẽ omue
inligentes deserunt. diligent̃ autẽ custodiunt naturalici
bona. Aliuis enĩ memor et in telligens dñi creatoris ei quȩ
adõ patre sumpserit. itti ut sunt patris eẽ. credens quasi pa¬
ꝓ priȩ possessionis licentia dissipandis ab utit᷑ et eito ꝓ fli¬
seruit creator ds̃. Uide enĩ. pat̾ iste quomͦ nec illũ discede
uolentẽ recinect. ne liber arbitru auferat potestatẽ: neq
aliũ manere cupientẽ cogat abscede. neforte sequentium
malorũ quȩ̨ postea his suo uitio accident. ipse potuis aue¬
tor eẽ. indeit᷑: si illis libertatẽ ꝓprię uoluntatis absci¬
derit. Ittiq e petenti dat: quia ex nob non ex dõ inopię

Expanded text:
opes animae bene viventi? Dat autem hic pater divitias suas ex opes animae bene viventi? Dat autem hic pater divitias suas ex aequo. Non enim quisquam aut justus, aut peccator nascitur: sed quae ex Deo est, in prima nativitate hominis portio substantiae rationalis, aequaliter cunctis nascentnegligentes deserunt, diligentes autem custodiunt naturale rationis bonum. Alius enim memor et intelligens Domini creatoris esse ea quae ab eo sumpserat, ita ut sunt, Dei Patris esse credens, quasi papropriae possessionis licentia dispensandis abutitur, et cito profliseruit creator Deus. Vide enim, pater iste quomodo nec illum discedere volentem retineat, nec liberi arbitrii auferat potestatem. Neque alium manere cupientem cogat abscedere, ne forte sequentium malorum, quae postea his suo vitio accedent, ipse potius auctor esse videatur, si in illis libertatem propriae voluntatis absciderit. Itaque et petenti dat, quia ex nobis, non ex Deo, inopiae
Abbreviated transcription (Latin):
his uniorẽ qͥ ab euo suꝑiore usq ad salucitoris humcmnũ aduentũ.
scdm iustiqã legis uiuentes: iusti uidehant᷑. Ergo qđ ait u¬
niorem & seniorẽ. non in ordinẽ temporis sed in uoluntatum
qualittitẽ ꝓponens. ei qͥ non uoluntarie sed alieno dolo cirtũ¬
uentus erraret: sicut oui hoc ẽ. in rationabili cinmȩ in pru¬
dentẽ hominiẽ comparans sollicitudinẽ pastoris adhibet: ut
uersionis utilitatẽ accomodat. Unde hȩc int̾ parabolas su¬
ptidictas ratio districtionis ẽ scđm ꝑsonas uł mentes
peccantiũ: ut pet̾ filiũ non reqͥrat ꝑegrinantẽ. sed recipiat
penitentẽ. Pastor uͦ ouẽ errantẽ et ñ scpientẽ: reuesti
reqͥrat et in humeris suis referat. Uidetimꝰ nune: siconso¬
nent quȩ signifiatta sunt adhanc expositionẽ. Dicit scrip¬
tura diuide patrẽ ex auo filuis duob substantiã suam
t quã substantiã: Hi eugłicus pat̾ diuidit filus spãli nͥ
scipientiã intellectũ boni et mali. quȩ uere et ꝑ peue sunt

Expanded text:
humanum adventum, secundum justitiam legis viventes justi videbantur. Ergo quod ait juniorem et seniorem, non in ordine temporis, sed in voluptatum qualitate, praeponens se ei, qui non voluntarie, sed alieno dolo circumventus aberraverat, sicut ovis, hoc est, irrationabili animali imprudentem hominem comparans, sollicitudinem pastoris adhibens: utenitentiae et reversionis utilitatem accommodat. Unde haec inter parabolas supradictas ratio distinctionis est, secundum personas vel mentes peccantium: pater filium non requirat peregrinantem, sed recipiat poenitentem. Pastor vero ovem errantem, et non sapientem reverti, requirat, et humeris suis referat. VI. Videamus nunc si consonent, quae significata sunt ad hanc expositionem. Dicit Scriptura: Dividere patrem ex aequo filiis duobus substantiam suam. Et quam substantiam hiscientiam boni et mali, quae verae et perpetuae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
toto die in oꝑib labore confectis. illũ qͥ ad duodecimã orã
uenerat p̃tio merredis equasset. Ad qͦs dic̃ ipse conductor
omniũ. Siego bonꝰ sũ. quid tu malus. Qui autẽ hisunt ad
duodecimã uenientes qͥ ex gentib saluant᷑: ioħs aꝑte clanat.

Expanded text:
tota die in operis labore confectis, illos, qui ad duodecimam horam tota die in operis labore confectis, illos, qui ad duodecimam horam venerant, pretio mercedis aequasset: ad quos dicit ipse conditor omnium: Si ergo ego bonus sum, quid tu malus? Quod autem hi sunt qui ad duodecimam veni
Abbreviated transcription (Latin):
dñm nr̃m iħ m xp̃m quẽ dedit pat̾ in uictimã ꝓ salute
nr̃a. Quẽ uitulũ nominat ꝓpt̾ hostic̃ corporis in macu¬
lati : sagincitũ autẽ uere dix̃. qͥa pinguil et opimꝰ intantũ.
ẽ: ut ꝓ totius mundi salutẽ suffitiens sit ad odorẽ suauita¬
tis ec nitorẽ immolationis ad dm̃ mittere : e ꝓ om̃ib exo¬
orare. Propt̃ qđ ȩciã hoc misticã ratione dictũ ẽ. patrẽ
dare aliis immolandũ hunc uitulũ: ipsũ uͦ gauđe & ȩpulari
in uictima uituli dr̃ Sic enĩ inquid dilex̃ hunc mundũ: ut fi¬
liũ suũ unicũ ꝓsalute eiꝰ daret. Non gͦ ipse immolauit:
sed aliis immolandũ tradidit. ꝑmittente enĩ patre: con¬
sentiens filus ab hominib qucifixꝰ.ẽ. Ipse autẽ pat̾ qͥ fide
latione filui sui gaudens creator. adqͥsitione popłi credentis
epulat᷑. Uidens gͦ hanc letiuã patris: senioꝵ filiꝰ c̃tristat᷑.
engło post oꝑationẽ uineȩ ad dñm murmurauer̃. qđ illis

Expanded text:
m, quem dedit Pater in victimam pro salute nostra: quem vitulum nominat propter hostiam corporis immaculati. Saginatum autem vere dixit: quia pinguis et opimus infantum est, ut pro totius mundi salute sufficiens sit odorem suavitatis et nidorem immolationis ad Deum mittere, et pro omnibus exorare. Propter quod etiam mystica ratione dictum est, Patrem dare aliis immolandum hunc vitolum, ipsumque gaudere, et epulari in victima vituli sui. Sic enim dilexit Pater hunc mundum ut filium ejus unicum pro salute sua daret . Non ergo ipse immolavit, sed aliis immolandum tradidit: emittente enim Patre, consentiens Filius ab hominibus passus est. Ipse autem qui fide lii sui gaudens creator, acquisitione populi credentis epulatur. XII. Videns hinc laetitiam Patris senior Filius contristatur. Evangelio post operationem vineae ad Dominum murmurant, quod illis
Abbreviated transcription (Latin):
reuix̃: ostendens et in hoc uerbo manifeste hominẽ qͥ pacan¬
side. Etaq si peccaueris ohomo: festina laborando recon¬
ciliari dõ. ut ex meraede sudoris recipias. ex qͦ dĩ gr̃ã donatũ¬

Expanded text:
revixit. Ostendens in hoc verbo manifeste hominem, qui peccanrevixit. Ostendens in hoc verbo manifeste hominem, qui peccansidere. Itaque si peccaveris, o homo, festina liberando te reconciliari Deo: ut ex mercede sudoris et digna poenit
Abbreviated transcription (Latin):
ma an nouissima hora dicitꝰ᷑. Qui sunt gͦ qui murmurant.
qͥ laborẽ et estatẽ touidie poslauer̃. nisi qͥ iustitias legis
eger̃. et seruitutis antiquȩ pensũ reddider̃ : Vid e autẽ quã
apii sunt uerba que apatre dicunt᷑ ut abhis qͥ in lege uix&
diciti uideant᷑. Quid enĩ ẽ. qđ dic̃ de agro ueniens nisi signa¬
ficans de legis oꝑib uenientẽ. & in his głantẽ. et quasi
diuturnos labores imputantẽ : Unde ait. Mandatũ tiũ
nũ quã p̃teriui : e ñ dedisti nec hedũ ꝓme ut epularer
hoc ẽ. nec pecatorẽ ꝓnr̃a requie tradidisti. Qui enĩ in qͥd
fecerit quȩ legis sunt: uiuet in eis. Qͥ autẽ non fecerit:
puniet᷑ ex ipsis. ꝙ isto autẽ qͥ formocitꝰ. ẽ: e saginatũ illũ
in qͥd uitulũ dedisti. id ẽ filiũ tuũ dilectũ sicut sũpra diximꝰ¬
S ed qͥd ei respondit pat̾: tu semꝑ meũ es. O postuit autẽ pro
isto gratulari: qͥ ꝑierat & inuentꝰ. ẽ. Mostuus fuerat et

Expanded text:
icatur. XIII. Qui sunt autem hi qui murmurant, qui laborem et aestum toto die portaverunt, nisi qui justitias legis egerunt et servitutis antiquae pensum reddiderunt? Vide autem quam aperta sint verba quae a Patre dicuntur: ut ab his qui in lege vixerunt, dicta videantur. Quid enim est, quod de agro veniens dicit: nisi significans de legis operibus venientem, et in his gloriantem, et quasi diuturnos labores imputantem. Unde ait: Mandatum tuum numquam praeterivi: et non dedisti haedum pro me, ut epularer: hoc est nec peccatorem pro nostra requie dedisti. Qui enim, inquit, fecerit quae legis sunt, vivet in eis: qui non fecerit, punietur ex ipsis. Pro isto autem qui fornicatus est, etiam saginatum, inquit, illum vitulum dedisti: id est, Filium tuum dilectum: sicut supra diximus. Sed quid ei respondet Pater? Tu semper mecum es, oportuit autem pro isto gratulari, qui perierat, et inventus est, mortuus fuerat, et
Abbreviated transcription (Latin):
ouẽ diligens pastor inqͥrat. Quȩ hominẽ et draginc̃ nomi¬
nat ꝓpt̃ moneta : & regalis similitudinẽ figuralit̃ in dragma.
imaigo et inseriptioregis cȩlestis in sculpta sit. Querit gͦ drag¬
inã mulier accensa lucerna et mundata domo inuenit: hoc̃
in qua ad imaginẽ creatoris sui factus. ẽ: quã obscurata pec¬
catis domo cordis intenebris erroris amiserat. emundatis sensib
repperit e gaudio gaudet qđ omnẽ immunditiã interioris
aulȩ. studiis disciplinę sp̃alis abster serit. et contactas cinimȩ
de reb e curs setularib sordes. orationib et in crepationib
ex purgata discisserit. scđm p̃dictũ ordinẽ consequent̃ ad¬
nertit parcib sã de duob filus conlaticrẽ ut mͥ uidetꝰ fatiens.¬

Expanded text:
ovem diligens pastor inquirit: quem hominem drachmam nominat, propter monetae regalis similitudinem: figuraliter in drachma, imago et inscriptio regis coelestis insculpta sit. Quaerit ergo eam drachmam mulier, accensa lucerna et mundata domo invenit; hoc ein qua ad imaginem creatoris sui factus est, quam obscurata peccatis domo cordis, in tenebris cordis amiserat: emendatis sensibus reperit: et gaudio gaudet quod omnem immunditiam interioris aulae, studiis disciplinae specialis absterserit: et contractas animae de rebus et curis saecularibus sordes, orationibus et increpationibus expurgatas excusserit. V. Secundum praedictum consequenter annectit parab