comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sequitur. Et ingressus ẽ
ad rachel & dilexit rachel magis.
quam liã. & seruiuit ei septem
annis aliis. Et concepit & peꝑit
filiũ. & uocauit nom̃ eius Ruben.
Om̃ium patriarcharũ ꝑpt̃ com¬
pendiũ lectionis ethimologias
meam. Ruben int̾pretatur ui¬
sionis filius. Et concepit alte¬
rum filiũ & dixit. Qm̃ exaudi
uit me dñs eoquod odio me habu¬
erit uir m̃s. & dedit mͥ etiã hunc.
Et uocauit nom̃ eius sẏmeon.
beo quod sit exaudita. sẏmeonei
nom̃ imposuit. Sẏmeon quippe.¬
int̾pretatur audicio. De tercio
uͦ sequitur. Et concepit ad huc
& peꝑit filiũ. & dixit. Nunc me¬
cum erit uir m̃s. quia p̾eperi ei
tres filios. Ideo uocauit nom̃ eiꝰ
leui.bi nos legimus apud me
erit iir m̃s. aquila int̾pretatus
est applicabitur mͥ uir m̃s. quod
ebraice dr ellaue. & a doctorib
ebreoꝵ alit̾ tͣnffert᷑. ut dicant
go de amore. in me uiri mei. et¬
erit m in hac uita comes. & eius

Expanded text:
Nam sequitur: Et ingressus est Nam sequitur: Et ingressus est ad Rachel, et dilexit Rachel magis quam Liam, et servivit ei septem annis aliis . Et concepit, et peperit filium, et vocavit nomen ejus Ruben. Omnium patriarcharum propter compendium lectionis, etymologias meam. RUBEN   interpretatur visionis filius. Et concepit, inquit, alterum filium et dixit: Quoniam vit me Dominus, eo quod odio me haberet vir meus, et dedit mihi etiam hunc: et vocavit nomen ejus Simeon. Ab eo quod sit exaudita, Simeon nomen imposuit. Sinterpretatur auditio. De tertio vero sequitur: Et concepit adhuc, et peperit filium, et dixit: Nunc mecum erit vir meus, quia peperi ei tres filios. Ideo vocavit nomen ejus Levi . Ubi nos legimus: Mecum erit vir meus, Aquila interpretatus est: Applicabitur mihi vir meus. Quod Hebraice dicitur Ilaue, et a doctoribus Hebraeorum aliter transfertur, ut dicant: me viri mei. Erit mihi in hac vita comes, et ejus
Abbreviated transcription (Latin):
& hec porta celi. nc̃ loco nom̃ mm¬
posuit. & uocauit illũ bethel. idẽ
domũ di. qui locus uocabatur an¬
te luza. quod int̾p̾tatur nux si¬
ue amigdalon. Unde ridiculi st̃¬
quidã qui uerbũ ebraicum ulã
nomĩ ẽẽ urbis putant. eũ ulam
int̾pretetur pͥus. Ordo itaq is
te ẽ lectionis. Et uocauit nom̃
loci illius bethel. & pͥus lura uo¬
cabulũ ciuitatis. Antiquȩ om̃s
scripturȩ uerbo ulã siue elam
plene sunt: quod nichil aliud
significat. nͥ ante aut pͥus. uel
uestibulũ siue suꝑliminare uel
postes. Comple gͦ ebdomadã
istius copule. & dabo etiã hanc
tibi. Postquam liã iacob frau¬
de decẽptus. ꝓ rachel uxorẽ ac¬
ceperat. dicitur ei a socero suo
laban. ut septẽ dies post nupti¬
as sororis prioris expleat. & sic
accipiat rachel. pro qua iterũ
septẽ annis aliis seruiturus sit.
Non i ut quidã male estimant
post septẽ alios annos rachel ac¬
cepit uxorem. sed post septem
dies nuptiarum uxoris prime.¬

Expanded text:
rta coeli. Nunc loco nomen imponit, et vocavit illum Bethel, id est, domum Dei, qui locus ante vocabatur Luza, quod interpretatur nux, sive amigdalon. Unde ridicule quidam, qui verbum Hebraicum Ulam nomen esse urbis putant, cum Ulam interpretatur prius. Ordo itaque est iste locutionis: Et vocavit nomen loci illius Bethel et prius Luza vocabulum erat civitatis. Antiquae omnes scripturae verbo, ulam, sive ELAM plenae sunt, quod nihil aliud signat, nisi ante, aut prius, vel vestibulum, sive superliminare, vel postes. Comple ergo hebdomadam istius: et dabo etiam hanc tibi. Postquam Liam Jacob fraude deceptus pro Rachel uxorem acceperat, dicitur ei a socero Laban ut septem dies post nuptias sororis prioris expleat, et sic accipiat Rachel, pro qua iterum septem annis aliis serviturus sit. Non igitur, ut quidam male aestimant, post septem annos alios Rachel accepit uxorem, sed post septem dies nuptiarum uxoris primae.
Abbreviated transcription (Latin):
ham ephron argentũ qd̃ locutus
ẽ in auribus filioꝵ heth. In hebre
o sicut hic posuimus pͥmũ nom̃
eius describitur ephron scđm
ephran. Postquam enĩ p̃cio uictꝰ
est ut sepulchrum uenderet &
acciper& argentũ. licet cogente
abraham. uau littera quȩ apud
illos ꝓ o.legitur. ablata ele eius no¬
mine ẽ. & pro ephron appellatus
ephran. significante scriptura
ñ eũ fuisse consumate ꝑfec teq
uirtutis. qui potuerit memori
as uendere mortuoꝵ. Sciant gͥ qͥ
sepulchra uenditant. & ñ cogun¬
tur ut accipiant p̾ciũ sed a nolen¬
tibus quoq extorquent. ĩmutari
nom̃ suũ & perire quid de merito
eoꝵ cũ etiã ille rep̃hendatur occul¬
te qui iuitus acceperit. Et po¬
suit seruus manũ suã sub femore
abrahe dñi sui & iurauit ei suꝑ
uerbo hoc.radunt hebrei

Expanded text:
ham Ephron argentum, quod locutus ham Ephron argentum, quod locutus est in auribus filiorum Heth. In Hebro sicut hic posuimus, primum nomen ejus scribitur Ephron, secundum Ephran. Postquam enim pretio victus est ut sepulcrum venderet, et acciperet argentum, licet cogente Abraham, vau littera, quae apud illos pro a legitur, ablata de ejus nomine est: pro eo Ephron appellatus est Ephran, significante Scriptura non eum fuisse consummatae perfectaeque virtutis, qui pas vendere mortuorum. Sciant igitur, qui sepulcra 341 venditant, et non coguntur, ut accipiant pretium, sed a nolentibus quoque extorquent, immutari nomen suum, et perire quid de merito eorum, cum etiam ille reprehendatur occulte, qui invitus acceperit. Et posuit servus manum suam sub femore Abrahae domini sui, et juravit ei super verbo hoc. Tradunt Hebraei,
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ pat̾ est damasci ipsa eñi uoca¬
tur aran. quȩ hic pro sẏria scrip¬
ta est. & ipso nomine legitur in
ysaia. Caseth quoq qui quartus
ẽ. a quo casdei. idẽ caldei postea
uocati sunt. Et mortua ẽ sara
in ciuitate arbee. quȩ ẽ in ualle
hȩc ẽ hebron. in terra chanaan
Ioc quod hic positũ ẽ quȩ ẽ in ual¬
le in autenticis codicibus ñ habe¬
tur. Nom̃ quoq ciuitatis arboc.
paulatim a seribentibus legenti
hebraice. barbere atq corrupte.
& alit̾ quam in suo dicitur tͥnstu¬
lisse. Arboc enĩ nichil omĩno sig¬
nificat s dicitur arbee hoc est
quattuor. quia ibi abraham &
isaac. & iacob conditus est. & ip¬
se pͥnceps humani generis adã.
ut in iħu libro apertius demon¬
stratur. A di nos dñe. Rex ado
tues nobis in electo sepulchro
nr̃o sepeli mortuũ tuũ. Prore¬
ge pͥncipem habet in hebreo
siue ducem. Nasin qͥppe. ñ rex
sed dux dicitur. Et audiuit a¬
braham efron: & appendit abra¬

Expanded text:
vero pater est Damasci. 340 Ipsa enim vocavero pater est Damasci. 340 Ipsa enim vocatur Aran, quae hic pro Syria scripta est: et ipso nomine legitur in Isaia. Chased quoque quartus est, a quo Chasdim, id est, Chaldaei postea vocati sunt. Et mortua est Sara in civitate Arboc, quae est in valle: haec est Chebron, in terra Chanaan. Hoc quod hic positum est, quae est in valle, in authenticis codicibus non habetur. Nomen quoque civitatis Arboc paulatim a scribentibus legentibHebraeae, barbare atque corrupte, et aliter quam in suo dicitur, transtulisse. Arboc enim nihil omnino significat. Sed dicitur ARBEE  , hoc est, quatuor, quia ibi Abraham, et Isaac, et Jacob conditus est: et ipse princeps humani generis Adam, ut in Jesu libro apertius demonstrabitur. Audi nos, Domine, rex a Deo tu es nobis, in electo sepulcro nostro sepeli mortuum tuum. Pro rege principem habet in Hebraeo, sive ducem. NASI   quippe non rex, sed dux dicitur. Et audivit Abraham Ephron, et appendit Abra
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ cornu clangere. Et annun¬
ci auerunt abraham dicentes
Ecce peperit melcha & ipsa fili¬
um nachor fr̃i tuo. hus pͥmoge¬
camuel patrẽ soͥroꝵ & caseth.
rimogenitus nachor fr̃is abra¬
ham de melcha uxore eius. filia
aran natus ẽ hus. de cuius iob¬
stirpe descendit. sicut scriptũ ẽ
in exordio uoluminis eius.Ulir
fuit in terra hus nomine iob.
Male gͥ quidã estimant iob de
genere ẽẽ esau. Siquidẽ illud
quod in fine libri huius habe¬
tur eoquod de syro sermone
tͣnslatus ẽ & quartus sit ab esa¬
u. & reliqua que ibi continent᷑
in ebraicis uoluminibus non
habetur. Scds natus ẽ de melcha.
laam ille diuinus ut ebrei tra¬
dunt. qui in libro iob dicitur
heliu pͥmũ uir sc̃s & ꝓphetes di.
postea ꝑ in obedientiam & desi¬
deriũ munerũ dũ israeli male¬
dicere cupit diumni uocabulo
nuncupatus. diciturq in eodẽ
libro. & iratus ẽ helui filius bara¬
chel buzites. de huius uidelicet
buri radice descendens. Camuel

Expanded text:
nunc cornu clangere. Et nunnunc cornu clangere. Et nuntiaverunt Abraham, dicentes: Ecce peperit Melcha et ipsa filios Nachor fratri tuo: Us primogeCamuel patrem Syrorum, et Cased. Primogenitus Nachor fratris Abraham de Melcha uxore ejus filia Aran, natus est Us: de cujus stirpe Job descendit, sicut scriptum est in exordio voluminis ejus: Vir fuit in terra Us, nomine Job. Male igitur quidam aestimant, Job de genere esse Esau: siquidem illud quod in fine libri ipsius habetur, Eo quod de Syro sermone translatus est, et quartus sit ab Esau, et reliqua, quae ibi continentur, in Hebraeis voluminibus non habentur. Secundus natus est de Melcha Blaam ille divinus , ut Hebraei tradunt, qui in libro Job dicitur Eliu: primum vir sanctus, et prophetes Dei, postea per inobedientiam et desiderium munerum, dum Israel maledicere cupit, divini vocabulo nuncupatur: diciturque in eodem libro: Et iratus Eliu filius Barachiel Buzites , de hujus videlicet Buzi radice descendens. Camuel
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi uim int̾pretemur conden¬
sa & int̾ se implexa uirgulta. Un¬
de & syminachus in eandẽ ductus
opinionem: & appar uit ei ait ari
espost hoc. retentus in rete cor¬
nibus suis. Uerũ quibusdã in hoc
dicentes in uirgulto sabeth
cornibus suis. Et enĩ cikn eon a¬
siue rete quod aquila posuit &
sẏmmachus. ꝑ sm̃ litterã seribi¬
tur. hic uͦ samech littera posita
ẽ.Ex quo manifestũ ẽ ñ int̾pre¬
tacionem stirpiũ condensaꝵ. &
in modũ retis inter se uirgulta
contexta uerbũ sabeth. sed nom̃
sonare uirgulti. quod ita ebra¬
ice dr. Ego uͦ diligenter inquir enᷤ.
scribi crebro repperi. Et uoca¬
uit abraham nom̃ loci illius dñs
uidit. ut dicant hodie in monte
dñs uidit. Pro eo quod hic ha
in angustia constituti sunt. &
dñi optant auxilio subleuari.
dicant in monte dñs uidebitur.
hoc ẽ. hoc ẽ sicut ab rahe misertus
est. miserebitur & nr̃i. Unde &
in signũ dati arietis solent etiã

Expanded text:
verbi vim interpretemur condenverbi vim interpretemur condensa et inter se implexa virgulta. Unde et Symmachus in eamdem ductus opinionem: Et apparuit, es post hoc retentus in rete cornibus suis. Verum quibusdam, in hoc dicentes: In virgulto sabech cornibus suis. Etenim σύχνεων, sive rete, quod Aquila posuit et Symmachus, per SIN   litteram scribitur: hic vero   SAMECH littera posita est: ex quo manifestum est non interpretationem stirpium condensarum, et in modum retis inter se virgulta contexta verbum Sabech, sed nomen sonare virgulti, quod ita Hebraice dicitur. Ego vero diligenter inquirens, scribi crebro reperi. 339 Et vocavit Abraham nomen loci illius, Dominus videt: ut dicant hodie, in monte Dominus videt. Pro eo quod hic habin angustia constituti sunt, et Domini optant auxilio sublevari, dicant, In monte Dominus videbitur: hoc est, sicut Abrahae misertus est, miserebitur et nostri. Unde et in signum dati arietis solent etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tao an. hoc ẽ. lucidam. Sẏminachuᷤ
g hebrei hunc montẽ ẽẽ in quo
postea tẽplũ conditũ ẽ. in area
orne iebusei. sic̃ & in paralipome¬
non seriptũ ẽ. Et ceꝑunt edifica
sis in monte moria. Qui idcirco¬
illuminans int̾pretatur & lucis.
quia ibi est dabiR hoc ẽ oraculũ
dñi. & lex & sp̃s sc̃s. qͥ docet homi¬
nes ueritatẽ & inspirat ꝓphetas.
Et abiit in locũ suũ quẽ dixit ei ds̃.
indie t̾cia. Notandũ quod de
geraris usq ad montẽ moria. idẽ
sedem tẽpli. it̃ dierũ triũ sit. Et
consequenter illuc die t̃cio ꝑuenis
braham putant illo tẽpore ad
quercũ habitasse manbre. cum
inde usq ad montẽ moria. uix
unius diei iter plenũ sit. Et ele
ce aries post tergum eius teneba
emisenus eusebius est locutus. sa¬
beth inquiens d̃r hẏrcus. qui rec¬
tis cornib & ad carpendas arbo¬
ris frondes sublimis attollitur.
Rursus aquila cikneona inter¬
pretatus ẽ. quẽ nos ueprem pos¬
sumus dicere uel spinetũ. & ut

Expanded text:
 hoc est lucidam. Symmachus ergo Hebraei hunc montem esse in quo postea templum aedificatum est in area Ornae Jebusaei, sicut et in Paralipomenon scriptum nsis in monte Moria , qui idcircoilluminans interpretatur et lucens, quia ibi est Dabir, hoc est oraculum Dei, et lex et spiritus qui docet hominem veritatem, et inspirat prophetas. Et abiit in locum quem condixit ei Deus in die tertia. Notandum quod de Geraris usque ad montem Moria, id est sedem templi, iter dierum trium sit, et consequenter illuc die tertio pervenbraham putant illo tempore ad quercum habitasse Mambre, cum inde usque ad montem Moria vix unius diei iter plenum sit. Sequituce aries post tergum ejus tenebatEmisenus Eusebius est locutus: Sabech, inquiens, dicitur hircus, qui rectis cornibus, et ad carpendas arboris frondes sublimis attollitur. Rursus Aquila συχνεὼν interpretatus est, quem nos vepretum possumus dicere, vel spinetum, et ut
Abbreviated transcription (Latin):
fiteberis interfectos. ingrati ob¬
tinebimus & unigenitos primo¬
genitos appellari. Extrema ꝓpo
nito uoluerit ostendere. fr̃s dñi
in euangłiis nominari. ut ibi. Ec¬
ce mat eius & fr̃s eius stabant foris:
querentes loqui ei. Et alibi. Post
hec ascendit capharnaũ ipse & ma

Expanded text:
fiteberis interfectos, ingratis obfiteberis interfectos, ingratis obtinebimus, et unigenitos primogenitos appellari. 11. Helvidiinito voluerit ostendere, fratres Domini in Evangeliis nominari, ut ibi: Ecce mater ejus et fratres ejus stabant foris, quaerentes loqui cum eo . Et alibi: Post haec descendit Capharnaum, ipse et ma
Abbreviated transcription (Latin):
duos pullos columbarũ. Si heclex
tantum ad pͥmogenitos ꝑtinet.
pͥmogenitũ aũ sequentes facrunt:
ñ debuit lege primogeniti tene¬
ri. qui de sequentib ignorabatur.
Sed tenetur lege pͥmogeniti. eti¬
am ille quẽ fr̃s ceteri ñ sequunt᷑.
Colligitur eũ pͥmogenitũ uocari.
qui uuluã aperit. & ante quem
nullus sit. ñ eũ quẽ fr̃ post geni¬
tus subsequatur. Moyses seribit
in exodo. factũ ẽ aũ circa mediã
noctem & dñs ꝑcussit om̃e primo¬
genitũ interra egẏpti: apͥmo¬
genito pharaonis qui sedebat
super thronũ. usq ad primoge¬
nitũ captiue que ẽ ad lacũ. & om̃e
primogenitũ pecoris. Responde
mͥ qui tunc ab exterminatore fue¬
tum uocantur qui fr̃s habent. er¬
go ab int̾nicione unigeniti libera¬
ti st᷑. Si aũ & unigeniti cęsi sunt:
cont᷑ sententiam factũ ẽ. ut inter
pͥmogenitos & unigeniti more¬
rentur. Aut unigenitos liberabis
a pena & ridiculus eris. aut si con¬

Expanded text:
duos pullos columbarum . Si haec lex duos pullos columbarum . Si haec lex tantum ad primogenitos pertinet, primogenitum autem sequentes faciunt, non debuit lege primogeniti teneri, qui de sequentibus ignorabat. Sed quia tenetur lege primogeniti, etiam ille quem 216 fratres caeteri non sequuntur: colligitur eum primogenitum vocari, qui vulvam aperiat et ante quem nullus sit, non eum quem frater post genitus subsequatur. Moyses scribit in Exodo: Factum est autem circa mediam noctem et, Dominus percussit omne primogenitum in terra Aegypti, a primogenito Pharaonis, qui sedebat super thronum ejus, usque ad primognitum captivae, quae est ad lacum, et omne primogenitum pecoris . Responde mihi, Qui tunc ab exterminatore fueilli vocantur, qui fratres habent, ergo ab internecione unigeniti liberati sunt. Si autem ut unigeniti caesi sunt, contra sententiam factum est, et inter primogenitos et unigeniti morerentur. Aut unigenitos liberabis a poena, et ridiculus eris: aut si con
Abbreviated transcription (Latin):
si de inmundis redimã dans p̃¬
cium sacerdoti. Possum res¬
pondere & dicere. Quid mem
unius m̃sis stringis articulo: Qͥd
pͥmogenitũ uocas. quẽ an fr̃s sequan¬
tur ignoro: Exspecta. donec nas¬
catur seđs. Nichil debeo sacerdo¬
ti: nͥ & ille fuerit ꝓcreatus. ꝑ quẽ
his qui ante natu̾s est incipit ẽẽ
pmogenitus. Nonne mͥ ipsi apices
loquentur. & me stulticiȩ argu¬
perit uuluam. ñ qͥ habeat & fr̃.s:
Deniq interrogo de ioħe quẽ cons¬
tat ẽẽ unigenitũ an & pmogeni¬
tus fuerit: utrũ nam & ipse scđ̾m
legem ꝓ toto cui legi fuerit obnoxi¬
us. ambigi ñ potest. Certe de sal¬
uatore scriptura sic loquitur. Cũ
expleti essent dies purgationis eoꝵ
scđm legẽ moysi. duxert eũ in
ierłm ut offerrent eũ dño sicut
seriptũ ẽ in lege dñi qui a ome
masculinũ qd aperit uuluam sem̃¬
dño uocabitur: & ut darent da¬
rent hostiãs scđm quod dictum
est in lege dñi par turturũ. aut

Expanded text:
si de immundis, redimam: dans prsi de immundis, redimam: dans pretium sacerdoti. Possum respondere, et dicere. Quid me in unius mensis stringis articulo? Quid primogenitum vocas, quem an fratres sequantur, ignoro? Exspecta donec nascatur secundus. Nihil debeo sacerdoti, nisi et ille fuerit procreatus, per quem is qui ante natus est, incipiat esse primogenitus. Nonne mihi ipsi apices loquentur, et me stultitiae redarguperiat vulvam, non qui habeat et fratres? Denique interrogo de Joanne, quem constat esse unigenitum, an et primogenitus fuerit? Utrumne et ipse secundum Legem, pro toto ei legi fuerit obnoxius? Ambigi non potest. Certe de Salvatore Scriptura sic loquitur: Cum expleti essent dies purgationis eorum, secundum Legem Moysi, duxerunt eum in Jerusalem, ut offerrent eum Domino: sicut scriptum est in Lege Domini: Quia omne masculinum adaperiens vulvam, st darent hostias secundum quod dictum est in Lege Domini, par turturum, aut
Abbreviated transcription (Latin):
sua pregnante. factũ ẽ aũ cum
e̾ent ibi impleti sunt dies ut pa¬
rer&. & peperit filiũ suũ primo¬
genitum: nititur apꝓbare pri¬
mogenitũ ñ posse dici. nͥ eũ qui
habeat & fr̃s. sic̃ unigenitus ille
uocatur. qui parentibus solus sit
inquit dñs ad a aron qđ aperit
uuluã ab omi carne que offer¬
tur dño ab homine usq ad pe¬
eus tibi erunt: tantũ modo p̃ci¬
is rediment pͥmogenita hominũ.
& pͥmogenita peccorũ inmun¬
doꝵ. Definiuit sermo di. quid sit
primogenitũ. Omẽ inquit qđ
aperit uuluã. alioquin si ñ est
primogenitus nͥ is tantũ quem
sequuntur & fr̃s: tamdiu sacer¬
dotib pͥmogenita ñ debentur
quamdiu & alia ñ fuerint ꝓcre¬
ata: ne forte partu poste̾a ñ
sequente unigenitus sit. & ñ
pͥmogenitus. Redemptio in qͥt
eius erit ab uno m̃se. estimatio
mogenita uituloꝵ. & pͥmoge¬
nita ouiũ. & pͥmogenita capra¬
rũ non redimes: scã sunt. Cogit
quod aperit uuluã si de mun¬
dis animalibus sit. d̾o uoueam.

Expanded text:
sua praegnante. Factum est autem cum ibi essent, impleti sunt dies, ut pareret, et peperit filium suum primogenitum : nititur approbare primogenitum non posse dici, nisi eum qui habeat et fratres: sicut unigenitus ille vocatur, qui parentibus solus sit inquit Dominus ad Aaron, quod aperit vulvam, ab omni carne quae offertur Domino, ab homine usque ad pecus, tibi erunt: tantummodo ps redimant primogenita hominum, et primogenita pecorum immundorum . Definivit sermo Dei, quid sit primogenitum, Omne, inquit, quod aperit vulvam. Alioqui si non est primogenitus, nisi is tantum, quem sequuntur fratres, tamdiu sacerdotibus primogenita non debentur quamdiu et alia fuerint procreata; ne forte partu postea non sequente, unigenitus sit, et non primogenitus. Redemptio, inquit, ejus erit ab uno mense, aestimatio imogenita vitulorum, et primogenita ovium, et primogenita caprarum non redimes, quia sancta sunt . Cogit quod aperit vulvam, si de mundis animalibus sit, Deo voveam;
Abbreviated transcription (Latin):
reuertar. idẽ & affectu fr̃s dici.
Qui induo scinditur. in spiritu¬
ale & incõmune. In sꝑuale. qua
om̃s xp̃iani fr̾s uocantur ut ibi.
narrabo inquit nom̃ tuũ fr̃ib
meis. Et alibi. Uade dic fr̃ibus
meis. Porro in cõmune. qui om̃s
homines ex uno patre nati pari
int̾ nos germanitate coniungi¬
mur. Dicite ait his qui oderunt
chorrintios. Si quis fr̾ nomina¬
tur fornicator aut auarus aut
idolis seruiens aut maledicus.
aut ebriosus. aut rapax: cum
eiusmodi nec cibum sumere. Ꝙ
cetera hissimilia. In terrogo nẽ
iuxta quem modũ fr̃s dñi ineu¬
angelio intelligas appellari. Iuxta
naturam. Sed seriptura ñ dicit:
nec marie eos uocans filios nec
ioseph. Iuxta gentẽ. Sed absurdũ
ẽ ut pauei ex iudeis uocati sint fr̾s.
cum om̃s qui ibi erant. hac lege
iudei fr̾s potuerint appellari. Iux¬
ta affectũ humani iuris ac sp̃s:
Uerum sic qui magis fr̾s quam
apłi. quos docebat intrinsecus.

Expanded text:
revertar, id est, et affectu fratres dici, revertar, id est, et affectu fratres dici, qui in duo scinditur, in spiritale et in commune. In spiritale, quia omnes Christiani fratres vocamur, ut ibi: Narrabo, inquit, nomen tuum fratribus meis . Et alibi: Vade dic fratribus meis . Porro in commune, quia omnes ex uno patre nati, pari inter nos germanitate conjungimur. Dicite, ait, his qui oderunt ad Corinthios: Si quis frater nominatur fornicator, aut avarus, aut idolis serviens, aut maledicus, aut ebriosus, aut rapax, cum ejusmodi nec cibum sumere , et caetera his similia. Interrogo nunc, juxta quem modum fratres Domini in Evangelio intelligas appellari. Juxta naturam? Sed Scriptura non dicit, nec Mariae eos vocans filios, nec Joseph. Juxta gentem? Sed absurdum est, ut pauci ex Judaeis vocati sint fratres, quum omnes qui ibi erant hac lege Judaei, fratres potuerint appellari. Juxta affectum humani juris ac spiritus? Verum si sic, qui magis fratres quam Apostoli, quos docebat intrinsecus,
Abbreviated transcription (Latin):
& exclamans uoce sua plorauit.
U indicauit rachel quia fr̾ ẽ pa¬
tris eius. & quia filius rebecce est.
Ecce hiclege. eadẽ qua supra. fr̾
sororis filius appellatur Et iterũ.
que sit merces tua. Expletis itaq
uiginti annis. cũ ignorante soce¬
ro. uxoribus filiisq comitatus
reuerteretur ad patriam con¬
secutus ẽ eũ laban in monte ga¬
laad. & cũ idola quȩ rachel occul¬
tabat quesita ñ inuenisset in sar¬
cinis: respondit iacob & dixitad
laban. Que culpa mea est. & qđ
delictum meũ quod ꝑsecutus es
me. & quia serutatus es omĩa ua¬
sa mea: Quid inuenisti de om̃ibus¬
rebus tuis: Pone hic inconspec
darguent int̾ nos duos. Respon¬
de qui sint isti fr̃s iacob & laban.
qui tc̃ fuerunt inp̃senti. E sau fr̃
certe iacob absens erat: & laban
filius bathuel. fr̃s excepta rebec
ca sorore non habuit. Innumera¬
bilia sunt istiusmodi libris inser¬
ta diuinis: sed ne longum faciã
ad extremã diuisionis partem

Expanded text:
et exclamans voce sua, ploravit, et exclamans voce sua, ploravit, et indicavit Rachel, quia frater est patris ejus, et quia filius Rebeccae est . Ecce et hic eadem lege qua supra, frater, sororis filius appellatur. Et iterum:quae sit merces tua. Expletis itaque viginti annis, cum ignorante socero, uxoribus filiisque comitatus reverteretur ad patriam, consecutus est 222 eum Laban in monte Galaad. Et cum idola quae Rachel occultabat quaesita non invenisset in sarcinis, respondit Jacob, et dixit ad Laban: Quae culpa mea est, et quod delictum meum, quod persecutus es me? et quare scrutatus es omnia vasa mea? Quid invenisti de omnibus tuis? Pone hic in conspeceorum: et redarguent inter nos duos . Responde, qui sint isti fratres Jacob et Laban, qui tunc fuerant in praesenti. Esau certe frater Jacob absens erat, et Laban filius Bathuel fratres, excepta sorore Rebecca, non habuit. 15. Innumerabilia sunt istiusmodi, libris inserta divinis. Sed ne longum faciam, ad extremam divisionis partem
Abbreviated transcription (Latin):
aũ erat annoꝵ septuaginta quin¬
q cũ exir& de charra: & sump¬
sit abram sarrã uxorẽ suam. o
loth filiũ frĩs fui. Qđ si ad huc
dubitas firem̃ fr̃is filiũ nuncupa¬
r̃ii accipe exemplum. Cũ aũ au¬
disset abraham quia captiuus
ductus est loth fr̾ suusinume¬
rauit uernaculos suos. trecen¬
tos decem & octo. Et cũ cedem
nocturni impetus descripsisset :
adiecit. C reduxit om̃ẽm equi¬
tatum sodomoꝵ: & loth frẽm su¬
ũ reuocauit. Sufficiebant hȩc ad
ea que diximus approbanda. sed
ne in aliquo cauilleris. & te quasi
lubricus anguis euoluas. testimo¬
nioꝵ tringendus es uinculis. ne
querulus sibiles. & te dicas magis
argumentationibus torcuosis quã
scripturaꝵ ueritate superatum.
Iacob isaac filius & rebecce. cum
fr̃is insidias metuens mesopota¬
miam ꝑrexisset accessit & deuol¬
uit lapidem de ore putel. & ad a¬
quauit oues laban fr̃is matris
sue. & osculatus est iacob rachel.

Expanded text:
autem erat annorum septuaginta quinautem erat annorum septuaginta quinque, cum exiret de Charan. Et sumpsit Abraham Saram uxorem suam, et Lot filium fratris sui . Quod si adhuc dubitas fratrem, fratris filium nuncupari, accipe exemplum. Cum autem audisset Abraham, quia captivus ductus est Lot frater suus, numeravit vernaculos suos trecentos decem et octo . Et cum caedem nocturni impetu descripsisset, adjecit: Et reduxit omnem equitatum Sodomorum, et Lot fratrem suum revocavit . Sufficiebant haec ad ea quae diximus approbanda. Sed ne in aliquo cavilleris, et te quasi lubricus anguis evolvas, testimoniorum stringendus es vinculis, ne querulus sibiles, et dicas, te magis argumentationibus tortuosis, quam Scripturarum veritate superatum. Jacob, Isaac filius ac Rebeccae, cum fratris insidias metuens, Mesopotamiam perrexisset, accessit et devolvit lapidem ab ore putei, et adaquavit oves Laban fratris matris suae . Et osculatus est Jacob Rachel,
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ poteris constituere su¬
per te hominẽ alienigenã. qa
sione reduces ea fr̃ĩ tuo. & reddes¬
tibi fr̃ tuus neq noueris eum:
collige ea intra domũ tuã. & e¬
runt tecũ donec querat ea fr̾
tuus & reddes ei. Itẽ apłs paulus
optabam inquid ego ipse anatha¬
ma e̾ẽ a xp̃o pro frĩbus meis cogna¬
tis scđm carnẽ.: qui st̃ israhelite.
Porro cognatione fr̃s uocantur
qui st̃ de una familia id ẽpatria
quas latini paternitates int̾pre¬
tant᷑. & cũ ex una radice multa ge¬
neris turba diffunditur. ut in ge
nesi. Dixit aũ abrã ad loth. Non
sit rixa int̾ me & te. & int̾ pasto¬
res meos & pastores tuos: quia om¬
nes nos fr̾s sumus. Ibiq. Et elegit¬
sibi loth regionẽ iordanis. & ele¬
uauit loth ab oriente: & discesse¬
runt unusquisq a frẽ suo. Et cer¬
te loth ñ ẽ fr̃ abrahe. sed filius fr̃is
eius aran. Thara quippe genuit
abram & nachor & aran. Aran¬
aũ genuit loth. & rursum. Abrã

Expanded text:
Non enim poteris constituere suNon enim poteris constituere super te hominem alienigenam, quisione reduces ea fratri tuo. Quod stibi frater tuus, neque noveris eum, colliges ea intra domum tuam: et erunt tecum donec quaerat ea frater tuus, et reddes ei . Et Apostolus Paulus, Optabam, inquit, ego ipse anathema esse a Christo pro fratribus meis, cognatis secundum carnem, qui sunt Israelitae . Porro cognatione fratres vocantur, qui sunt de una familia, id est, patria: quas Latini 221 paternitates interpretantur; cum ex una radice multa generis turba diffunditur, ut in Genesi dixit Abraham ad Lot: Non sit rixa inter me et te, et inter pastores tuos et pastores meos, quia omnes nos frsibi Lot regionem Jordanis, et elevavit Lot ab Oriente, et discesserunt unusquisque a fratre suo . Et certe Lot non est frater Abrahae, sed filius fratris ejus Aram. Thara quippe genuit Abraham et Nachor et Aram: et Aram genuit Lot. Et rursum: Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
dũ fr̃s dñi appellantur filii mat̃¬
tere eius marie. qui antea ñcre¬
dentes postea crediderunt. licet
fieri potuerit ut uno statim ere¬
dente alii diu increduli fuerpnt:
idest mariã cleophȩ uxorẽ alphei.
hanc dictam mariã iacobi mi¬
eã ut in om̃ibus locis matrẽ illius
appellasset. & ñ alioꝵ docendo
matrẽ alterius uoluisset intelli¬
gi. Uerũ in hac parte contentio¬
sum funẽ ñ traho. Alia fuerit ma¬
ria cleophȩ. alia maria iacobi &
mariã iacobi & ioseph ẽẽ quam
matrẽ dñi. & unde ais fr̃s dñi dic¬
ti st̃̾ qui ñ erant fr̾s: Iam nunc
doceberis quat tuor modis inscrip¬
turis diuinis fr̃s dici: natura. gen¬
te. cognatione. affectu. Natura
int̾ se uocantur: ut in deuterono¬
mio. Si aũ emeris frẽm tuum
tibi sex annis. & septimo anno
dimittes eũ liberum abste. Et in
eodem. Constituendo constitues
suꝑ te principẽ quẽ eleger it dñs
ds̃ tuus eũ qui ex fr̃ibus tuissit.

Expanded text:
dum fratres Domini appellentur filii matedum fratres Domini appellentur filii materterae ejus, Mariae, qui antea non credentes, postea crediderunt. Licet fieri potuerit, ut uno statim credente, alii diu increduli fuerint, id est, Mariam Cleophae uxorem Alphaei, et hanc dictam Mariam Jacobi mieam, ut in omnibus locis, matrem illius appellasset, et non aliorum dicendo matrem, alterius voluisset intelligi. Verum in hac parte contentiosum funem non traho, alia fuerit Maria Cleophae, alia Maria Jacobi et Mariam Jacobi et Josetis esse, quam matrem Domini. Et unde, ais, fratres Domini dicti sunt, qui non erant fratres? Jam nunc doceberis, quatuor modis in Scripturis divinis fratres dici: natura, gente, cognatione, affectu. Natura, fratres vocantur, ut in Deuteronomio: Si autem emeris fratrem tuum, tibi sex annis: et septimo anno dimittes eum liberum abs te . Et in eodem: Constituendo constitues super te principem, quem elegerit Dominus Deus tuus, eum qui ex fratribus tuis sit.
Abbreviated transcription (Latin):
cobus & ioħs qui uidebantur colũ¬
filiũ rebeder. lege actus apłoꝵ iã ab
herode fuerat int̾fectus. Restat
conclusio. ut maria ista quȩ iaco¬
bi minoris seribitur materi fue¬
rit uxor alphei. & soror marie
matris dñi quã mariã eleophȩ
patre siue a gentilitate familiȩ
aut quacũq alia causa ei nom̃
imponens. Si aũ inde tibi alia atq
alia uidentur qd alibi dicatur
maria minoris ia cobi mat̾. & hic
maria cleophȩ: disce scripture
consuetudinẽ. eunde hominẽ di¬
uersis nominibus appellari. Ragu¬
el socer moysi. iethro dicitur. ge¬
deon nonnullis causis inmutati
legitur: ozias rex iuda. uicissim
azarias uocatur. mons thabor
thabirium dicitur. rursus her¬
mon. fenices cognominant samor.
& amorreus cognominat eũ seir.
Eadẽ celi plaga trib nominib
appellatur. nageb theman. do¬
ro. Lege ihezechiel. Petrus sy mon
sibi de omĩbus scripturis lector
poterit congregare. Nẽ illud ẽ
qđ conamur ostendere. quẽ ad mo¬

Expanded text:
cobus et Joannes, qui videbantur columfilium Zebedaei, lege Actus Apostolorum. Jam ab Herode fuerat interemptus. Restat conclusio, ut Maria ista quae Jacobi minoris scribitur mater, fuerit uxor Alphaei, et soror Mariae matris Domini, quam Mariam Cleophae patre: sive a gentilitate familiae, aut quacunque alia causa ei nomen i  Al. Sin autem inde tibi alia atque alia videtur, quod alibi dicatur: Maria Jacobi minoris mater: et hic Maria Cleophae Al. Cleophe: disce Scripturae consuetudinem, eumdem hominem diversis nominibus nuncupari. Raguel socer Moysi, et Jethro dicitur. Gedeon, nullis causis immutati legitur. Ozias rex Juda, vicissim Azarias vocatur. Mons Thabor, Itabyrium dicitur. Rursum Hermon Phoenices cognominant Sanior, et Amorraeus cognominat eum Sanir. Eadem coeli plaga tribus nominibus appellatur, Nageb, Theman, Darom, lege Ezechiel. Petrus, et Simsibi de omnibus Scripturis lector poterit congregare. 14. Nunc illud est quod conamur ostendere, quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
mini sic ẽẽ. Que ẽ illa necessitas:
Ue pregnantibus & nutrientib
in illa die. Iđo silua succrecit. ut
postea recidatur. Ideo ager serit᷑.
ut metatur. Iam plenus ẽ orbis. t̾¬
ra nos non capit. Cotadie bella
nos secant. morbi subtrahunt
naufragia absorbent. & nichilo¬
minus de t̾minis litigamus. De hoc
munere st̃ illi qͥ agnũ sequuntur.
qui uestim̃ta sua ñ inquinauert.
uirgines enĩ ꝑmanserunt. Obser¬
ua quid significet coinquinaue¬
runt. Ego ñ audeo exponere. ne
heluidius calũp̃nietur. Qd aũ ais
ulteras. & qđ magis mireris. & cle¬
ricos ẽẽ caupones. & monachos im¬
pudicos. S quis non statĩ intelli¬
gat. nec tabernariã uirginem.
nec adulterũ monachum. nec
ginitatis ĩcrimine ẽ.Ego certe ut
clamatoꝵ paululũ lusimꝰ. Tu nos heluidi
coegisti qͥ iã eugłio coruscante eiuscle
tionẽ uite meȩ & ad maledicta cõu̾ti.
solẽt hec enĩ & mulierculȩ facere ꝗͦ uictorib
hñismale optant ĩ angulis illud dico p̃ueniens.

Expanded text:
mini sic esse. Quae est ista necessitas? Vae praegnantibus et nutrientibus in illa die . Ideo silva succrescit, ut postea recidatur. Ideo ager seritur, ut metatur. Jam plenus est orbis, terra nos non capit. Quotidie bella 230 nos secant, morbi subtrahunt, naufragia absorbent, et nihilominus de terminis litigamus? De hoc numero sunt illi, qui Agnum sequuntur , qui vestimenta sua non coinquinaverunt, virgines enim permanserunt. Observa quid significet, coinquinaverunt. Ego non audeo exponere, ne Helvidius calumnietur. Quod autem ais ulteras, et, quo magis mireris, clericos esse caupones, et monachos impudicos. Sed quis non statim intelligat, nec tabernariam virginem, nec adulterum monachum, nec ginitatis in crimine est? Ego certe, utclamatorum, paululum lusimus. Tu nos, Helvidi, coegisti, qui jam Evangelio coruscante, ejusdem tionem vitae meae et ad maledicta converti solent enim hoc et mulierculae facere, quae victoribus dominis male optant in angulis, illud dico praeveniens,
Abbreviated transcription (Latin):
ram cogere. aliquomͦ dicere uolo
uos ẽẽ quod angłi sunt. unde
& uirgo maioris ẽ p̃cii. dum id
contempnit quod si fecerit ñ delin¬
quit. nichilominus in coher entib
infert. Consiliũ aũ do tanqͣ. misc¬
cłiã consecutus a do ut sim fidelis.
Existimo gͦ hoc bonũ ẽẽ ꝑpt̾ necessi¬

Expanded text:
ram cogere, alioque modo dicere, Volo ram cogere, alioque modo dicere, Volo vos esse, quod Angeli sunt: unde et virgo majoris est mercedis, dum id contemnit, quod si fecerit, non delinquit; nihilominus in cohaerentibus infert: Consilium autem do, tamquam misericordiam consecutus a Domino, ut sim fidelis. Existimo ergo hoc bonum esse propte
Abbreviated transcription (Latin):
minariũ repudii. Aut si aliqͦ inue¬
nitur domus in qua ista ñ fiant. qͦ
mus. liberoꝵ educatio. necessitates
mariti. correctio seruuoloꝵ quẽ a
xp̃i cogitaone ñ auocent: Defecer̾t
ait scriptura sare muliebria. Post
quod dr̃ ad abraham. Omĩa que¬
cũq dicit tͥ sara. audi uocem eius.
Que ñ ẽ in partus anxietatib &
dolore. quȩ deficientib menstrui
eruoris officiis mulier ẽẽ desistit.
a di maledictione fit libera. nec
ẽ ad uirũ conu̾sio eius. sed contra¬
rio uir subicitur ei. & dnĩ ei uoce
sara audi uocẽ eius & sic incipiunt
uacare orationi. quia quãdiu in
coniugio debitu soluitur. orandi
p̃teritur instantia. Non negamus
uiduas. ñ negamus maritatas scãs
sierint. quȩ in ipsa necessitate con
s ad id qđ honestũ ẽ suadet. uolens
om̃s ẽẽ sic̃ se ipsum. & quãꝗͣ. de uir¬
ginitate p̃ceptũ dñi non habeat
quia ultra hominesẽ. & quodamͦ
impudentius erat aduersũ natu¬

Expanded text:
minarium repudii. Aut si aliqua inveminarium repudii. Aut si aliqua invenitur domus, in qua ista non fiant, qumus, liberorum educatio, necessitates mariti, correctio servulorum, quam a Dei cogitatione non avocent? Defecerunt, inquit Scriptura, Sarae muliebria : post quod dicitur ad Abraham: Omnia quaecumque dicit tibi Sara, audi vocem ejus . Quae non est in partus anxietatibus et dolore, quae deficientibus menstrui cruoris officiis, mulier esse desiit, a Dei maledictione fit libera: nec est ad virum conversio ejus, sed e contrario vir subjicitur ei, et Domini ei voce Sara, audi vocem ejus : et sic incipiunt vacare orationi. Quia quamdiu in conjugio debitum solvitur, orandi praeteritur instantia. 21. Non negamus viduas, non negamus maritatas  Al. sierint, quae in ipsa necessitate conjsed id quod honestum est, suadet, volens omnes esse sicut seipsum. Et quamquam de virginitate praeceptum Domini non habeat: quia ultra homines est; et quodammodo impudentis erat, adversum natu
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ fucet iniuria. hec ad specu¬
lũ pingitur. & in contumeliã ar¬
tificis conatur pulchrior ẽẽ quã
nata ẽ. Inde infantes garriunt.
familia ꝑstrepit. liberi ab osculis.
liberi ab ore dependent. compu¬
tant᷑ sumptus. impendia p̃paran¬
tur. hinc cocoꝵ accincta manus
carnes terit. hinc textricum tur¬
ba cõmurmurat. Nunciat᷑ interi
m uenire cũ sociis. illa ad hẏrun¬
dinis modũ lustrat uniu̾sa pene¬
tralia. si thorus rigeat. si pauim̃¬
ta uerrerint. si ordinata sunt pocu¬
la. si prandiũ p̃paratũ. Responde
queso int̾ ista. ubi sit dei cogitacio.
& he felices domus: Ceterũ ubi tym¬
pana sonant. tybia clamitat. lyra
garrit. cimbalũ concrepat. quis
ibi timordi . Parasitus in contume¬
liis głatur. ingrediuntur exposite
libidinũ uictime. & tenuitate ues¬
tiũ nude inpudicis oculis ingerun¬
tur. his infelix uxor aut letatur & pe¬
rit. aut offenditur. & maritus i
iuria concitatur. hinc discordia se¬

Expanded text:
bonum infuscet injuria. Haec ad speculum pingitur, et in contumeliam artificis conatur pulchrior esse quam nata est. Inde infantes garriunt, familia perstrepit, liberi ab osculis et ab ore dependent, computantur sumptus, impendia praeparantur. Hinc cocorum accincta manus carnes terit, hinc textricum turba commurmurat: nuntiatur interim vir venisse cum sociis. Illa ad hirundinis modum lustrat universa penetralia, si torus rigeat, si pavimta verrerint, si ornata sint pocula, si prandium praeparatum. Responde, quaeso, inter ista ubi sit Dei cogitatio? Et hae felices domus? Caeterum ubi tympana sonant, tibia clamitat, lyra garrit, cymbalum concrepat, quis ibi Dei timor? Parasitus in contumeliis gloriatur: ingrediuntur expositae libidinum victimae, et tenuitate vestium nudae impudicis oculis ingeruntur. His infelix uxor, aut laetatur, et perit: aut offenditur, et maritus in jurgia concitatur. Hinc discordia, se
Abbreviated transcription (Latin):
n urbs inegypto quȩ eliopo¬
lis grece dicitur idẽ ciuitas
tur. Alioquin in hebraicis uolu¬
minibus non habetur & recte.
Siquidem antequam. ingrede¬
rentur egẏptum erat iam exstrue
ta ciuitas. que & sacerdotem ha¬
buit petefrem patrẽ a sennech.
Or. mons in quo mor tuus ẽ aaron.
iuxta petram. ubi usq ad p̃sen¬
tem diem ostenditur rupes. qͦ
ꝑcussa moyses aquas popło de
in tribu nepthalim. O fir un¬
de sicut in regnoꝵ libris legimꝰ.
aurũ efferebatur salomoni. fu¬
it aũ unus ex posteris heber no¬
mine ofir. ex cuius stirpe ueni¬
entes a fluuio confene usꝙ ad¬
regionẽ indie quȩ uocatur ieri¬
a habitasse refert iosephus. aqͦ
puto & regionem uocabulum
consecutam. O n. ciuitas sama¬
rie. ꝓ qͣ in hebreo scriptum est.
aun quod aquila & simmachus
int̾pretantur inutile theodoci¬
on iniquitatẽ. O cho. ciuitas
sacerdotalis. O ronaim urbs
moabitarum. sicut in hieremia
scriptum ẽ

Expanded text:
 urbs in Aegypto, quae Heliopolis Graece dicitur, id est, civitas tur. Alioquin in Hebraicis voluminibus non habetur. Et recte: siquidem antequam Jacob ingrederetur Aegyptum, erat exstructa jam civitas, quae et sacerdotem habuit Petefrem, patrem Aseneth. Or, mons in quo mortuus est Aaron, vitatem Petram, ubi usque ad praesentem diem ostenditur rupes, qua percussa, Moses aquas populo dein tribu Nephtalim. Ophir, unde sicut in Regnorum libris legimus, aurum afferebatur Salomoni. Fuit autem unus de posteris Heber, nomine Ophir, ex cujus stirpe venientes a fluvio Cophene, usregionem Indiae, quae vocatur Hieria, habitasse, refert Josephus, a quo puto et regionem vocabulum consecutam. On, civitas Samariae, pro qua in Hebraico scriptum est aun  , quod et Aquila et Symmachus interpretatur, inutile; Theodotion, iniquitatem. Ocho, civitas sacerdotalis. Oronaim, urbs Moabitarum, sicut in Jeremia scriptum est.
Abbreviated transcription (Latin):
rapax siue capiens in matutino
comedet p̃dã. & ad uesꝑam di¬
uidet spolia. Quod ita hebrei
edisserunt. Altare in quo ĩmo¬
labantur hostiȩ & uictimarũ
sanguis ad basem illius funde¬
bat᷑. in parte tͥbus beniamin
fuit. Hoc gͦ inquiunt significat.
qđ̃ sacerdotes mane ĩmolant
hostias. & ad uesꝑum diuidunt
ea quȩ sibi apło ex lege collata
sunt. lupũ sanguinarium. lu¬
pũ uoracẽ super altaris in t̾pre¬
tacione ponentes. & spolioꝵ diui¬
sionem super sacerdotib qui ser¬
uientes altari uiuunt de altari.

Expanded text:
rapax, sive capiens, in matutino rapax, sive capiens, in matutino comedet praedam, et ad vesperam dividet spolia. Quod ita Hebraei edisserunt: Altare, in quo immolabantur hostiae, et victimarum sanguis ad basem illius fundebatur, in parte 380 tribus Benjamin fuit. Hoc, inquiunt, ergo significat, quod sacerdotes mane immolant hostias, et ad vesperam dividunt ea, quae sibi a populo ex Lege collata sunt, lupum sanguinarium, lupum voracem super altaris interpretatione ponentes, et spoliorum divisionem super sacerdotibus, qui servientes altari, vivunt de altari.
Abbreviated transcription (Latin):
maior futurus es. for tissima si¬
quidem fuit tribus ephraim.
ut in regnoꝵ & paralipome¬
non libris legimus. o inquam fi¬
li mi ioseph qui tam pulcher es.
ut te tota de muris & turribus
ac fenestris puellarũ egẏpti
turba ꝓspect & inuiderunt tͥ:¬
& te adiracundiã ꝓuocauerunt
fr̃s tui. habentes liuoris sagit¬
tas. & zeli iaculis uulnerati. Ue¬
rum tu arcũ tuũ. & arma pug¬
nandi posuisti in do qui fortis
est ꝓpugnator & uincula tua
quibus te fr̃s ligauerunt ab ip¬
so soluta sunt & disrupta. ut ex
tuo semine tribus nascatur ef¬
fraim fortis & stabilis. & instar
lapidis durioris inuicta impe¬
rans quoq decem tribubus isrł.
eniamin lupus rapax mane co¬
medet adhuc. & ad uesꝑam da¬
bit escam. Quã de paulo apło
manifestissima ꝓpħia sit. om̃ib
patet qđ in adolescentia ꝑsecu¬
tus ȩccłiam in senec tute p̃dica¬
tor euangłii fuerit. Dam̃ in he¬
breo sic legitur. Beniamin lupus

Expanded text:
major futurus es fortissima simajor futurus es fortissima siquidem fuit tribus Ephraim, ut in Regnorum et Paralipomenon libris legimus; O, inquam, fili mi Joseph, qui tam pulcher es, ut te tota de muris, et turribus, ac fenestris puellarum Aegypti turba prospectet, inviderunt tibi, et te ad iracundiam provocaverunt fratres tui, habentes livoris sagittas, et zeli jaculis vulnerati. Verum tu arcum tuum et arma pugnandi posuisti in Deo, qui fortis est propugnator: et vincula tua, quibus te fratres ligaverunt, ab ipso soluta sunt, et dirupta, ut ex tuo semine tribus nascatur Ephraim, fortis, et stabilis, et instar lapidis durioris invicta, imperans quoque decem tribubus Israel. Benjamin lupus rapax, mane comedet adhuc, et ad vesperam dabit escam. Quam de Paulo apostolo manifestissima prophetia sit, omnibus patet, 379 quod in adolescentia persecutus Ecclesiam, in senectute praedicator Evangelii fuerit, tamen in Hebraeo sic legitur: Benjamin lupus
Abbreviated transcription (Latin):
iordanis irriguus sit. Hebrei ulo
lunt ꝑpter tyberiadẽ quȩ legis
uidebatur habere noticiam. agrũ
irriguũ & eloquia pulchritudi¬
nis ꝓpħari. Porro ubi nos agrũ
hebreo legitur aĩalas elua. quod
potest & ceruus emissus tranffer¬
ri. propter temporaneas fruges
uelocitatẽ terre uberioris osten¬
dens. Sed melius si ad doctrinã
saluatoris cuncta referamus. qd̃
ibi uel maxime docuerit in euu¬
angelio quoq scriptũ ẽ. Filius
auctus ioseph. filius auctus super
fontẽ. filiȩ gradu cõposito ince¬
dentes super murũ. & exacerba¬
uerunt & contenderunt. Et iras¬
cebantur aduersũ eum haben¬
tes sagittas. sedit in forti arcu
eius disrupta sunt brachia ma¬
nuũ eius. a manibus fortis iacob
Inde pascet᷑
dissentiunt.
pro int̾pretacione eoꝵ ut in he¬
breo habetur expressimus. Et ẽ
sensus capituli. O ioseph qui ideo
sic uocatus es quia ad auxit te
mͥ dñs. siue quia int̾ fr̃s tuos

Expanded text:
Jordanis irrigua sit. Hebraei autem Jordanis irrigua sit. Hebraei autem volunt, propter Tiberiadem, quae Legis videbatur habere notitiam, agrum irriguum, et eloquia pulchritudinis prophetari. Porro ubi nos agrum Hebraeo legitur AJALA SLUAA  , quod potest et cervus emissus transferri, propter temporaneas fruges, velocitatem terrae uberioris ostendens. Sed melius, si ad doctrinam Salvatoris cuncta referamus quod ibi vel maxime docuerit, ut in Evangelio quoque scriptum est. . Filius auctus Joseph, filius auctus super fontem filiae, gradu composito incedentes super murum. Et exacerbaverunt eum, et contenderunt, et irascebantur adversus eum, habentes sagittas. Sedit in forti arcus ejus, et dirupta sunt vincula manuum ejus, a manibus fortis Jacob, inde pasceturdissentiunt, pro interpretatione eorum, ut in Hebraeo habetur, expressimus. Et est sensus capituli: O Joseph, qui ideo sic vocaris, quia adauxit te mihi Deus, sive quia inter fratres tuos
Abbreviated transcription (Latin):
cinabitur eũ. & ipse latrocina¬
bitur plantam. Iuxta hebre¬
um int̾pretati sumus. Sed ubi
nos latrunculũ posuimus. ibi
scriptũ ẽ g̃edud ut ad gad nom̃
alluderet. qui significantius eỹ¬
rõñ õc idẽ accinctus siue expedi¬
tus exprimi potest. Totũ aũ illud
ẽ. quod ante ruben & dimidiam
tribus manasse. ad filios quos tͣns
iordanen in possessione dimiserat.
post quattuordecim annos reũ¬
tens. p̃liũ adu̾sum eos gentium
uiemnarũ grande reppererit. &
uictis hostibus fortit̾ dimicaue¬
rit. Lege librũ iħu naue. & pa¬
ralipomenon. Non ignoro plu¬
ra in benedictionibus patͥarcha¬
rũ ẽẽ misteria. sed ad p̃sens opus¬
culũ ñ ꝑtinent. Neptalim uir¬
gultum resolutũ: dans in genera¬
tionem pulchritudinẽ. In hebre¬
o ita seriptum est. Heptalĩ ager
irriguus. dans eloquia pulchri¬
tudinis. significans quod aque ca¬
lidȩ in ipsa nascant᷑ tribu. siue
qđ suꝑ lacum genesar fluento

Expanded text:
cinabitur eum, et ipse latrocinacinabitur eum, et ipse latrocinabitur plantam. Juxta Hebraeum interpretati sumus. Sed ubi nos latrunculum posuimus, ibi scriptum est GEDUD  , ut ad GAD nomen alluderet, qui significantius εὔζωνος, id est, accinctus, sive expeditus exprimi potest. Totum autem illud est, quod Ruben, et dimidiam tribum Manasse, ad filios, quos trans Jordanem in possessionem dimiserat, post quatuordecim annos revertens, praelium adversum eos gentium vicinarum grande repererit, et victis hostibus, fortiter dimicarit. Lege librum Jesu Nave , et Paralipomenon I, V. Non ignoro plura in benedictionibus patriarcharum esse mysteria, sed ad praesens opusculum non pertinet. Nephthalim virgultum resolutum, dans in generatione pulchritudinem. In Hebraeo ita scriptum est: Nephthalim ager irriguus, dans eloquia pulchritudinis, significans, quod aquae calidae in ipsa nascantur tribu: sive quod super lacum 378 Genesareth, fluento
Abbreviated transcription (Latin):
tris isrł. Fiat dan coluber in uia.
regulus in semita. mordens un
exspectabo dñe. S amson iudex¬
israel de tͥbu dan fuit. Hoc gͦ
dicit. nc̃ uidens in sp̃u comam
nutrire samsonẽ nazareũ. tũ
cesis hostibus tͥumphare. qđ in
similitudinẽ colubri reguliq
obsidentis uias. nullũ ꝑ t̾rã isrł
transire ꝑmittat. s etiã siquis
temerarius uir tute sua quasi
equi uelocitate confisus. eã uo¬
luerit p̃donis more populari.
effugere ñ ualebit. Totũ autẽ
ꝑ me taphoram serpentis & eqͥ¬
tis loquitur. llidens gͦ tam fortẽ
nazareũ tuũ. quod & ipse ꝓpter
meretricem mortuus ẽ. & mo¬
riens nr̃os occidit inimicos. pu¬
taui o ds ipsum ẽẽ xpm filium
tuum. Uerũ quia mortuus ẽ
& ñ resurrexit. & rursũ capti¬
uus ductus ẽ isrł. alius saluator
mundi mͥ. & mei generis p̾sto¬
landus ẽ. ut ueniat cui reposi¬
tũ ẽ. & ipse erit exspec tacio gen¬
tium. Gad latrunculus latro¬

Expanded text:
tris Israel. Fiat Dan coluber in via, tris Israel. Fiat Dan coluber in via, regulus in semita, mordens ungexspectabo, Domine. Samson Israel de tribu Dan fuit. Hoc ergo dicit: Nunc video in Spiritu comam nutrire Samson Nazaraeum tuum, caesis hostibus triumphare, quod in similitudinem colubri regulique obsidentis vias nullum per terram Israel transire permittat, sed etiam si quis temerarius virtute sua, quasi equi velocitate confidens, eam voluerit praedonis more populari, effugere non valebit. Totum autem per metaphoram serpentis et equitis loquitur. Videns ergo tam fortem Nazaraeum tuum, quod et ipse propter meretricem mortuus est, et mortuos nostros occidit inimicos, putavi, o Deus, ipsum esse Christumrum quia mortuus est, et non resurrexit, et rursum captivus ductus est Israel, alius mihi Salvator mundi, et mei generis praestolandus est, Ut veniat cui repositum est et ipse erit exspectatio gentium. Gad latrunculus latro