comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Loquatur iohannes &dicat. Ego uoy clamantis inde.¬
ꝯserto. Uox erat. quia uerbi dĩ spũ replebatun.¬
Quia sicut sermo uocis quodã modo ministerio acuę¬
hiculo ad audientem aloquente transinittit᷑.¬
ita ille xp̃m sonans. uerbi erat minister & portitor.

Expanded text:
Loquatur Joannes, et dicat, Ego vox clamantis in deserto . Vox erat; quia Verbi Dei spiritu replebatur. Sicut sermo vocis quodam modo ministerio ac vehiculo ad audientem a loquente transmittitita ille Christum sonans, Verbi erat minister et portitor.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sursũ sunt sapiamꝰ ñ quȩ suꝑ t̾rã. quia sapientia hui
mundi stultitia est anud dm̃. Quid aut̃ suadet carissim
sapientia huiꝰ scłi. nisi nocitura quęrere eamare periara
neglegere salutaria: ꝓ nichilo ꝑpetua putare. cupiditatẽ etiã¬
cõmendat. Dequa dr̃ radix omniũ maloꝵ ẽ. cupiditas.
Auȩ in primis hoc malũ habet. qđ dũ ingerit trans itoria.
abscondit aet̾na. Et dũ aforis posita conspicit. intra se
latentia ñ introspicit. Et dũ aliena quęrit. sectatori suo
iuuens mortua est. Suadet ergo mollissimis suauitatib.
peccatis. uitiis & flagituꝰ nutrire carnẽ. cibi & uini intẽpe¬
rantia animam p̾mere. ac uitã sp̃s int̾ cludere: & contra se
hosti suo dese gladiũ ministrare. Ecce quid suadet seculi
sapientia. Ut qui boni facti suiit. mali ẽe̾ malint: & per
errorẽ mentis fieri etiam studeant peccatores. & ñ cogitan

Expanded text:
ram, quia sapientia hujus mundi stultitia est apud Deum. » Quid autem suadet, charissimi, sapientia hujus saeculi, nisi nocitura quaerere, et amare peritura, negligere salutaria, pro nihilo reputare perpetua? Cupiditatem commendat, de qua dicit: « Radix omnium malorum est cupiditas. » Quae in primis hoc malum habet, quod dum ingerit transitoria, abscondit aeterna; et dum a foris posita conspicit intra se latentia non introspicit, et dum aliena quaerit, sectatori suo ciis est vivens, mortua est. » Suadet ergo mollissimis suavitatibus, peccatis et vitiis et flammis nutrire carnem, cibi et vini intemperantia animam premere, ac vitam spiritus intercludere, et contra se hosti suo de se gladium ministrare Ecce quod suadet saeculi sapientia, ut qui boni facti sunt, mali esse malint, et per errorem mentis fieri etiam studeant peccatores, et non cogit
Abbreviated transcription (Latin):
tiam dilatatur. Itaq ante descensionẽ sp̃s scĩ usq ad
negationẽ apłi deterrent᷑ post uisitationẽ uͦ eiꝰ usq admar¬
erudimur. instruimur. consũmam. Ut illa scĩ sp̃s uoce audire
possimꝰ. intellectũ dabo tibi. & instruamte inuia hac quam
gradieris. De sp̃u scõ accipimꝰ ut spiritales efficiamꝰ. qr anima
ut sapiamꝰ int̾bonũ malũq discernere. Iusta diligere. in iusta
respuere. Ut malitiȩ ac suꝑbiȩ repugnemꝰ. ut luxuriȩ ac di¬
uersis il lecebris & fedis in dignisq cupiditatib resistamꝰ.
Despũ sco accipimus uitae amore & gloriȩ ardore succensi.¬
ut erigere at̾renis mentẽ adsuꝑna & diuina ualeamus

Expanded text:
tiam dilatatur? Itaque ante descensionem Spiritus sancti, usque ad tiam dilatatur? Itaque ante descensionem Spiritus sancti, usque ad negationem, apostoli deterrentur: post visitationem vero ejus usque ad marerudimur, instruimur, consummamur, ut illam sancti Spiritus vocem audire possimus: Intellectum tibi dabo, et instruam te in via hac qua graut sapiamus inter bonum et malum discernere, justa diligere, injusta respuere, ut invidiae ac superbiae repugnemus, ut luxuriae ac diversis illecebris, et foedis indignisque cupiditatibus resistamus. De Spiritu sancto accipimus; ut amore et gloriae ardore succensi erigere a terrenis mentem ad superna et ad divina valeamus
Abbreviated transcription (Latin):
tisino regeneramur aduitã. post baptismũ confirmaniur
adpuguã. Inb aptismo ablumur. post baptismũ roboramur
Ac sic continuo transituris sufficiunt regenerationis benesi¬
cia. uicturis autẽ necessaria sunt confirmationis auxilia.
egeneratio ꝑ se saluat mox inpace beati scłi recipiendos. con¬
firmatio armat & instruit adagones mundi huius & plia
reseruandos. Qui autẽ post baptismũ cũ ad quisita in nocen¬
tia sinmaculatus þuenit ad mortẽ. confirmatur inorte.
quia iã non potest peccare post mortẽ. Hic si forte illud etiam
requitere uelimas. post passionẽ & resurrectionẽ xp̃i quid apłi¬
ꝓfuerit aduentus sp̃s scĩ: ipse dñs eis hoc euident̃ ex ponit.
quȩ dico inquit uobis ñ potestis ea portare modo. Cũ auten
uenerit ille sp̃s ueritatis. ipse uos docebit omnẽ ueritatem
Uides quia cũ sp̃s sc̃s infundit. cor fidele ad prudentiam & constan¬

Expanded text:
tismo regeneramur ad vitam, post baptismum confirmamur tismo regeneramur ad vitam, post baptismum confirmamur ad pugnam. In baptismo abluimur, post baptismum roboramur, at si continuo transituris sufficiant regenerationis beneficia, victuris tamen necessaria sunt confirmationis auxilia. Regeneratio per se salvat mox in pace beati saeculi recipiendos: confirmatio autem armat et instruit ad agones mundi hujus et praelia reservandos. Qui autem post baptismum cum acquisita innocentia immaculatus pervenit ad mortem, confirmatur morte, quia non potest peccare post mortem. Hic, si forte illud etiam requirere velimus, post passionem et resurrectionem Christi, quid apfuerit adventus Spiritus sancti, ipse Dominus eis evidenter exponit. Quae dico, inquit, vobis, non potestis ea portare modo. Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, ipse docebit vos omnem veritatem . Vides, quia cum Spiritus sanctus infunditur, cor fidele ad prudentiam et constan
Abbreviated transcription (Latin):
Aut quantũ uideo non totũ defonte suscepimus. si post fontem
adiectione noui generis indigemus. Non ita ẽ. dilectissimi.
Attendat caritas ur̃a: sicut enĩ exigit militaris ordo. ut cum
imperator que cũque inmilitũ receperit nuinerũ. non solũ
signet receptũ. sed etiam armis cõ petentib instruat pugna.¬
turũ: ita inbaptirato benedictio illa muntio est. Dedisti mili¬
tem. da ei adiumenta militiȩ. Nũ quid ꝓdest siquis quã pa¬
reutũ magnã paruulo conferat facultatẽ. nisi ꝓuidere stu.¬
deat & tutorẽ: Ita paraclitus regeneratis in xp̃o custos. & con¬
solator & tutor. ẽ. Ideo dicit sermo diuinus. Nisi dñs custodi¬
erit ciuitatẽ. inuanũ uigilant qui custodiunt eam. Ergo sp̃s
fonte plenitudinẽ tribuit ad innocentiã. informationis aug¬
mentũ prestititad gratiam: quia in hunc mundũ tota etate
uicsturis int̾ uisibiles hostes & pericula gradiendũ ẽ: inbap¬

Expanded text:
Aut quantum video non totum de fonte suscepimus, si post fontem Aut quantum video non totum de fonte suscepimus, si post fontem adjectione novi generis indigemus. Non ita, dilectissimi, attendat charitas vestra. Sicut exigit militaris ordo ut, cum imperator quemcunque in militum receperit numerum, non solum signet receptum, sed etiam armis competentibus instruat pugnaturum; ita in baptizato benedictio illa munitio est. Dedisti militem, da ei adjumentum militiae. Nunquid prodest, si quisquam parentum magnam pupillo conferat facultatem, nisi providere studeat et tutorem? Itaque Paracletus regeneratis in Christo custos, et consolator et tutor est. Ideo dicit sermo divinus: « Nisi Dominus custodierit civitatem frustra vigilat qui custodit eam . » Ergo Spfonte pulchritudinem tribuit ad innocentiam, in confirmatione augmentum praestat ad gratiam, quia in hoc mundo tota aetate victuris inter invisibiles hostes et pericula gradiendum est, in bap
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit mnalitia. Nec cũ magistro humilitatis suꝑbia.
nec cũ filio uirginis libido atq luxuria. Non inquam
ascendunt uitia post uirtutũ parentẽ. nec peccata post
iustũ. nec infirmitates ac morbi possunt ire post medicũ.
iintrare ipsius inedici regiã uolumꝰ. pͥus uulnera nr̃a
curemus. Hic ordinemus & custodiamꝰ in nobis statũ
utriusq substantiae. ne auimam nobiliorẽ uitae homini
portionẽ tartaro pars deuoluat inferior. sed secimn
potius caelo scificatũ corpus adquirat natura głori¬
NUUS DIEBUS DICIT DÑS. CEEUNDA DESPU MEOSUPER OMIEMN
carnẽ. Aduertamus sũmȩ diuitias bonitatis: quod in con¬
firmandis neofitis in aniis Impostao tribuit singulis. hoc tẽ
sp̃s sc̃i descensio incredentium popło donauit uniuersis.
Ded quia diximꝰ. quod manꝰ imposito & confirmatio ei qui¬
sibi aliqui.
luid mͥ ꝓdest post mnyster iũ baptismatis. ministeriũ confirmanti

Expanded text:
ascendit malitia, nec cum magistro humilitatis superbia, ascendit malitia, nec cum magistro humilitatis superbia, nec cum Filio Virginis libido atque luxuria. Non, inquam, ascendunt vitia post virtutum parentem, peccata post justum, nec infirmitates ac morbi possunt ire post medicum. Igitur si intrare ipsius medici regnum volumus, prius vulnera nostra curemus. Ordinemus et custodiamus in nobis statum utriusque substantiae: ne animam, nobiliorem utique hominis portionem, tartaro pars devolvat inferior; sed secum potius coelo sanctificatum corpus acquirat natura glorius illis, dicit Dominus, effundam de spiritu meo super omnem carnem . Advertamus summas divitias bonitatis Dei. Quod in confirmandis neophytis manus impositio tribuit singulis, hoc tunc Spiritus sancti descensio in credentium populos donavit universis. Sed quia diximus, quod manus impositio et confirmatio ad sibi aliquis: Quid mihi prodest post mysterium baptismatis mysterium confirmationis?
Abbreviated transcription (Latin):
sit quod resurrex̃. Meũ testor. eẽ. quod iacuit intra tu.¬
mulũ. ut meũ sit quod ascendit incęlũ. In illo itaqr̃i
generis homine. nos xp̃i mors uiuificauit. Mlos resurrectio
erex. Nos ascendio consecrauit. Et in illo urȩ origuus corpore.
celestib regnis arram nr̃e conditionis imposuit. Claborenꝰ
gͦ carissuni. ut quẽ ad modũ dñs in hac die nr̃o cũ corpore
adsuꝑna conscendit: ita nos post illũ quomodo possumus
spe ascendamꝰ. & corde sequam᷑ ipsũ. affectu parit̾ & ꝓtectu
a scendamꝰ post illũ. etiam ꝑuitia ac passiones nr̃as. Quom
ꝑpassiones nr̃as: Siutiq unꝰ quisq nr̃m subdere eas sibi
studeat. ac suꝑ eas stare consuescat: ex ipsis sibi gradũ cons.¬
lituit. quo possit ad superiora c̃scendere. Eleuabunt nos.
si fuerint infra nos. Deuitus nr̃is scalã nobis facimus.
si uitia ipsa calcemus. Nã cũ bonitatis auctore non

Expanded text:
sit quod resurrexit. Meum testor esse quod jacuit intra tusit quod resurrexit. Meum testor esse quod jacuit intra tumulum, ut meum sit quod ascendit in coelum. In illo itaque nostri generis corpore nos Christi mors vivificavit, nos resurrectio erexit, nos ascensio consecravit. In illo nostrae originis corpore coelestibus regnis arrham nostrae conditioniergo, charissimi, ut quemadmodum Dominus in hac die nostro cum corpore ad superna conscendit; ita nos post illum, quomodo possumus, spe ascendamus, et corde sequamur. Ipso affectu pariter et profectu ascendamus post illum, etiam per vitia ac passiones nostras. Quomodo per passiones nostras? Si utique unusquisque nostrum subdere eas sibi studeat, ac super eas stare consuescat, ex ipsis sibi gradum construit, quo possit ad superiora conscendere. Elevabunt nos, si fuerint infra nos. De vitiis nostris scalam nobis facimus, si vitia ipsa calcamus. Nam cum bonitatis auctore non
Abbreviated transcription (Latin):
diuiserunt. Ꝙ dũ ad sola hominis uerba resp:cirt diii.
solũ din pepererit. eo quod sibi saluator nr̃ cęlestem nescio
quã carnẽ intra uiscera materna ꝑfecerit: & ita transierit ꝑ
uirginis uterũ. quasi ꝑ corpus alienũ. Ded cũ dicat ꝑ ꝓpham
sermo diuinus. Detorrente inuia bibit. ꝓpterea exaltauit ca-¬
put. Sinon ẽ. corpus nr̃m. quomodo est caput nr̃m: Et cum
inquã natus est nobis. Si non nobis natus est.: nichil supsit ex
nobis. nichil de nr̃o suscepit. nichil nobis pͣstitit. Proinde ca¬
rissimisi non in nr̃a carne diabolũ triuniphauit. se exercuit
non nobis uicit. si non in nr̃o corpore surrex̃. conditioninrae
resurgendo nichil contulit. Hec qui dicit. susceptȩ & as¬
suptȩ carnis non iitelligit rationẽ. confundit ordinẽ: eua.¬
ex homine nascendi elegit iniuiriam. Recedat asensibus
nr̃is tã periculosa ꝑsuasio. De nr̃o est quod appendit. de
suo ẽ. quod donauit. Meũ testor. ẽẽ. quod cecidit. ut meũ

Expanded text:
diviserunt: et dum ad sola hominis verba respiciunt, Deum sine solum Deum pepererit, eo quod sibi Salvator noster coelestem nescio quam carnem intra viscera materna perfecerit, et ita transierit per Virginis uterum, quasi per corpus alienum. Sed cum dicat per prophetam sermo divinus, De torrente in via bibet; propterea exaltabit caput : si non est corpus nostrum, quomodo est caput nostrum? Et cum  natus est nobis : non nobis natus est, si nihil sumpsit ex nobis; si nihil de nostro suscepit, nihil nobis praestitit. Proinde, charissimi, si non in nostra carne diabolum triumphavit, se exercuit, non nobis vicit: si non in nostro corpore resurrexit, conditioni nostrae resurgendo nihil contulit. Haec qui dicit, susceptae et assumptae carnis non intelligit rationem, confundit ordinem, evalam ergo ex homine nascendi elegit injuriam. Recedat a sensibus nostris tam periculosa persuasio. De nostro est quod apprehendit; de suo est quod donavit. Meum testor esse quod cecidit, ut meum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdictũ ẽ. Ut sed uctores & ueraces. Quare seductores:
Luia docent honunẽ despicere qd̾ habet. & sperare
quod ñ habet. Auȩ oculis exposita sunt. auersis & clau-¬
sis sensib pͣterire. & quȩ aboculis remota sunt in exple¬
bilib desideriis explorare. EX Pł DE PENTECHOSTEN¬
OODIE DILECTISSIMI ERS IOHANNIS QUIDNI ECURRIT AD UENTU
natalem diem celebramꝰ. quod nulli sc̃oꝵ meminimus
at tribittũ. Hodie inquam eiꝰ natalem diem uinca ac
singulari celebritate ueneramur. Unde qr eũ digne ex¬
tollere nualeniꝰ humanȩ̨ uocis officio. pͣdicemiꝰ eũ domi¬
nicae attestationis oraculo: ꝓloquente xp̃o. quia int̾
natos mulierũ maior ñ ẽ. iohanne baptista. Ipse h dicit.
Et ideo agnosce magnificentiam laudis. ex dignitate laudantis.
Acsic dũ nemo illo. ẽe. maior asserit᷑ int̾ natos mulierũ. datur
intelligi quod iohannes humanorũ fugit mensurã meritoꝵ.¬

Expanded text:
dere. Ut seductores et veraces. Quare seductores? Quia docent hominem despicere quod habet, et sperare quod non habet: quae oculis exposita sunt, aversis et exclausis sensibus, praeterire: et quae ab oculis remota sunt, inexplebilibus desideriis explicare. Dicendo seductoredilectissimi fratres, Joannis qui Domini praecucurrit adventum, natalem diem colimus, quod nulli sanctorum meminimus attributum: hodie, inquam, natalem diem unica ac singulari celebritate veneramur. Unde quia eum recte extollere non valemus humanae vocis officio, praedicemus dominicae attestationis oraculo, proloquente Christo, quia inter natos mulierum non est major Joanne Baptista . Ipse hoc dicit: et ideo cognosce magnificentiam laudis ex dignitate laudantis; ac sic dum nemo illo esse major asseritur in natis mulierum, datur intelligi, quod Joannes humanorum fugit mensuram merito
Abbreviated transcription (Latin):
sed quasi ds̃ fiducialit̾ loquebatur. potestate habeo ponendi a.i¬
niã meã. & pot estatẽ habeo iterũ suniend eam. Quasi hom:
incruce pendebat. sec auasi ds̃ regnũ cȩleste donabat. Arriano
aut̃ confusa mente distinctas substantias penitus nouiu. eut.
quȩ erant hominis addin impie retulerunt: credentes qua
minor loquer tur diuinitas. ubi iuncta dõ hominis demonstr¬
batur infirmitai. Nullã itaq facientes int̾ cęlestia &r eii¬

Expanded text:
sed quasi Deus fiducialiter loquebatur, Potestatem habeo ponendi anised quasi Deus fiducialiter loquebatur, Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam . Quasi homo in cruce pendebat; sed quasi Deus regnum coeleste donabat . Ariani autem confusa mente distinctas substantias penitus non videntes, quae erant hominis, ad Deum impie retulerunt, credentes quod minor loqueretur divinitas, ubi juncta Deo hominis demonstrabatur infirmitas. Nullam itaque facientes inte
Abbreviated transcription (Latin):
cognosee substantiam. Ideoq om̃imodis detestanda sunt uenena ori-¬
entalis erroris. qui impia nouitate pͣsuiit asserere filiũ di ac filri
hominis. eẽ. unius naturȩ. In alterutra enĩ parte uel qui solũ hominẽ
fuisse dixerit. negabit conditoris gloriam: uel qui solũ diñ. negabit
miscdiam redẽptoris. Quo genere ñ facile arrianꝰ euangelicã po¬
terit aperire ueritatẽ. ubi filiũ dĩ nunc ȩqualẽ legimꝰ. nunc minorẽ.
Qui enĩ unius nature saluatorẽ nr̃m mortifera ꝑsuasione crediderit.
aut solũ hominẽ decęlo missũ. aut solũ dm̃ cogitur dicere cru¬
cifixũ. Sed non ita ẽ: mortẽ enĩ uec solus ds sentire. nec solus
homo suꝑare potuis set. Nos ergo nouerimꝰ duplicẽ iuxp̃o gemi¬
nãq substantiani. Depatre cęlestem. dematre terrenã. Quã quain¬
utrãq inuno atq eodẽ redẽptore. suis ꝓmptũ ẽ testimonuiꝰ ex pli¬
care. Quasi homo dicebat. tristis ẽ. anina mea usq ad morrẽ.

Expanded text:
nde profluxit. Ideoque omnibus modis detestanda sunt venena Orientalis erroris, qui impia novitate praesumit asserere, Filium Dei ac filium hominis unius esse naturae. In alterutra enim parte, vel qui solum hominem fuisse dixerit, negabit Conditoris gloriam: vel qui solum Deum, negabit misericordiam Redemptoris. Quo genere non facile Arianus evangelicam poterit habere veritatem, ubi Filium Dei nunc aequalem legimus, nunc minorem. Qui enim unius naturae Salvatorem nostrum mortifera persuasione crediderit, aut solum hominem de coelo missum, aut solum Deum cogitur dicere crucifixum. Sed non ita est. Mortem enim nec solus Deus sentire, nec solus homo superare potuisset. Nos ergo noverimus duplicem in Christo geminamque substantiam; de Patre coelestem, de matre terrenam. Quam utramque in uno eodemque Redemptore suis promptum est testimoniis explicare. Quasi ho
Abbreviated transcription (Latin):
mea conscientia. ñ me usque adeo contristet culpabilis uita:
uideo submoniento. uideo sub exiguo satio latroni crimina sua fu¬
tatis cõpendiosa deuotio. sed tẽporis illius sub quo hȩc agebant᷑
occasio: quo ustorũ legit᷑ titubasse ꝑfectio. Deinde ante michi fidẽ.
ante latronis beatitudinẽ pollicere. Immitat diabolus securitatẽ.
ut inferat ꝑditionẽ. nec dinumerari possunt. quantos hȩc in anis
spei umbra deceperit. Det̾reant queso nos abhac ꝑsuasione innu-¬
merabiles popłi. subtali securitate nudi & uacui bonis. & mał pleni-
Ex hac luce prepti. Cotidie expauescenda transitus nr̃i & cõmigra¬
tionis incerta hora. quȩ & modo uel insperata uel subita sunt. & in
ȩt̾nũ remediis sunt. Preueniendus est dies qͥ puenire c̃sueuit.

Expanded text:
rea conscientia, non me usque adeo contristet culpabilis vita; rea conscientia, non me usque adeo contristet culpabilis vita; video sub momento, video sub exiguo spatio latroni crimina sua tatis compendiosa devotio, sed temporis illius, sub quo haec agebantur, occasio, quo justorum legitur titubasse perfectio. Deinde ante mihi fidem latronis ostende, et tunc tibi latronis beatitudinem pollicere. Immittit diabolus securitatem, ut inferat perditionem: neque dinumerari possunt, quantos haec inanis spei umbra deceperit. Deterreant, quaeso, nos ab hac persuasione innumerabiles populi sub tali securitate nudi et vacui bonis, et malis pleni, ex hac luce praerepti. tionis incerta hora; quae et modo vel insperata vel subita sunt, et in aeternum remediis caritura sunt. Praeveniendus est dies qui praevenire consuevit.
Abbreviated transcription (Latin):
spectu eiꝰ. polluunt᷑ uiȩ eiꝰ in om̃i tẽpore. auferunt᷑ iudicia tua
a facie eiꝰ. Irremediabile ꝑiculũ . ẽ. sic aliquẽ uitiis & cupiditatib
frena relaxare. ut se rationẽ dõ ñ meminerit redditurũ: ꝗa puto
magna sit iã poena peccati. metũ ac inemoriã futuri perdidisse
iudicii. Non nobis ita dulcia sint pauperũ spolia. post modum
nimis amaricatura. Hi chil ominus sicut dictũ est refugiamus
carnis aliene abominanda contagia. uitemꝰ obscena inimicȩ uo¬
luptatis incendia. Pȩc qui agit carissimi. destipula ac lignis
iniqͥtatũ ꝑpetuos suecendit ignes. &nũquã extinguendos con¬
cinnat uapores. Hon tanti ẽ. uitȩ si ad hoc uiuat homo. ut inpau¬
cis uitȩ huiꝰ annis c̃sumat ętnos. & subbreui fine congreget sibi
penas sine fine mansuras. Sed ne forte carissuni aliquẽ nimis¬
securũ faciat aut remissũ tã noua felicitas credulitatis. ne forte
dicat aliquis incorde suo. non me usque adeo contbet & cruci&

Expanded text:
untur judicia tua a facie ejus . Irremediabile periculum est, sic aliquem vitiis et cupiditatibus frena laxare, ut se rationem Deo non meminerit redditurum; quia puto magna sit jam peccati poena, metum ac memoriam futuri perdidisse judicii. Non nobis ita dulcia sint pauperum spolia postmodum nimis amaricatura. Nihilominus, sicut dictum est, refugiamus carnis alienae abominanda contagia, vitemus obscena inimicae voluptatis incendia. Haec qui agit, charissimi, de stipula ac lignis iniquitatum perpetuos sibi succendit ignes, et nunquam exstinguendos concinnat vapores. Non tanti est vita, si ad hoc vivat homo, ut in paucis hujus vitae annis consumat aeternos, et sub brevi fine congreget sibi poenas sine fine mansuras. securum faciat aut remissum tam nova felicitas credulitatis, ne forte dicat aliquis in corde suo: Non me usque adeo conturbet et cruciet
Abbreviated transcription (Latin):
Contestamur caritati urãe causas aetnor inaloꝵ. blasphemꝰ. homicida.
ꝓditor castitatis suȩ. expugnator aliene. id ẽ. qͥl egitimũ cubile
trans gredit̃. ꝗ extra c̃iugẽ suã ꝑ mortiferos errat amplexus. reus
erit aet̾nȩ mortis: quia uilẽ inse habuit sanguinẽ redẽptoris.
debunt. abstine amꝰ manus ab alienis. oculos ab aliena femina.
Caueamus ne corpori illius qđ de nr̃o ap̃s a. ssũpsit. in iuriã faciamꝰ
in nr̃o corpore. Caueamꝰ ita peccatis & criminib uitã ponderare.

Expanded text:
Contestamur Charitati vestrae causas aeternorum malorum. Blasphemus, homicida, Contestamur Charitati vestrae causas aeternorum malorum. Blasphemus, homicida, proditor castitatis suae, expugnator alienae; id est, qui legitimi cubilis jura transgreditur, qui extra conjugem suam per mortiferos errat amplexus, reus erit aeternae mortis: quia vilem in se habuit sanguinem Redemptoris. debunt ; abstineamus manus ab alienis, oculos ab aliena femina caveamus: ne corpori illi quod de nostro Christus assumpsit, injuriam faciamus in nostro corpore. Caveamus ita peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
potest credulitatis affectũ. dat tam̃ dõ confessionis obsequium.
Ꝙ cũ ꝓsolo homine xp̃c mortuus sit. ꝑ hibet ei tam̃ etiã pars illa
mundi testimoniũ diuinitatis. ad quã ñ peruener beneficia
ualeat: & quantũ illũ do obnoxiũ faciat uel natura uł gr̃a.
Agnoscat homo quantũ ab illo expectit ds̃. & quẽ tanta dig¬
natione habuit carũ. quã uelit. ẽẽ. in conu̾satione pciosum.
Agnoscat homo quantũ ualeat. & quantũ debeat: & dũ pͣtiũ
suũ cogitat. uilis esse sibi desinat: & potius uicẽ muneris sal¬
uatoris. exipso bono suo id est de conseruata restituat salute.
Custo diamꝰ gͦ sollicite. qđ tauti sudoris cõmercio. xp̃s redemit.
Reus itaq erit. ñ parui pͥtu. sed sanguinis xp̃i: qͥ uiolat & c̃¬
maculat animã. xp̃i sanguine & passione mundatã Blas¬
pheniꝰ. homicida. castitatis ꝓditor. hȩc tria capitalit̾ occidunt

Expanded text:
potest credulitatis affectum, dat tamen Deo confessionis obsequium: potest credulitatis affectum, dat tamen Deo confessionis obsequium: et cum pro solo homine Christus mortuus sit, perhibet ei tamen etiam pars illa mundi testimonium divinitatis, ad quam non pervenerunt beneficia valeat, et quantum illum Deo obnoxium faciat vel natura vel gratia. Agnoscat homo quantum ab illo exspectet Deus; et quem tanta dignatione habuit charum, quam velit esse in conversatione pretiosum. Agnoscat homo quantum valeat, et quantum debeat: et dum pretium suum cogitat, vilis sibi esse desinat, et potius vicem muneris Salvatori ex ipso bono suo, id est, de conservata salute restituat. Custodiamus ergo sollicite quod tanti sudoris commercio Christus redemit. Reus itaque erit non parvi pretii, sed sanguinis Christi, qui violat et commaculat animam, Christi sanguine et passione mundatam; blasphemus, homicida, castitatis proditor. Haec tria capitaliter occidunt.
Abbreviated transcription (Latin):
& plagas ongestas incorpus suũ. ẽuertit in precium nrm̃.
Sed & ipstotius mundi irrationabilis creatura. motib suis
dm̃ loritur. Nã in inedia passione dnĩ saluatoris. cȩlestia
& t̾rena turbantur. Lux cũ nocte miscetur. elementa quatiantur.
& abantiquis iniisteriis effugantur. Aperte rerũ natura ꝑspicit᷑
cõmoueri. uelut inuindictã auctoris sui uelit armari. Terra ipsa
concussa a fundam̃tis suis quasi quȩ suꝑ crucẽ dñi uix sustineat.
tãquã ad scelus ꝓpriũ contremȩ scit. Dies refugo lumine quomodo
potest sumit lamentũ. & fusco tristiũ tenebrarũ habitu. more
lugentis induitur. Et sic̃ tota cęli facies dominicȩ natiuitatis
gloriam noua luce testatur. ita crucis iniuriam nouis tenebris
detestatur. Et quȩ duritiȩ cordis humani: Nȩ eis qͥ int̾ ista
ñcredunt. Quandoqdẽ creatura in sensibilis quȩ respicere non

Expanded text:
et plagas congestas in corpus suum, convertit in pretium nostrum. et plagas congestas in corpus suum, convertit in pretium nostrum. Sed et ipsa totius mundi rationabilis creatura motibus suis Deum loquitur. Nam in media passione Domini Salvatoris coelestia et terrena turbantur; lux cum nocte miscetur, elementa quatiuntur, et ab antiquis ministeriis effugantur. Aperte rerum natura perspicitur commoveri, velut in vindictam auctoris sui velit armari. Terra ipsa concussa a fundamentis suis, quasi quae crucem Domini vix sustineat, tanquam ad scelus proprium contremiscit. Dies refugo lumine, quomodo potest, sumit lamentum, et fusco tristium tenebrarum habitu, more lugentis, induitur: et sicut tota coeli facies Dominicae nativitatis gloriam nova luce testatur; ita crucis injuriam novis tenebris detestatur. Et quae duritia cordis humani? Vae eis qui inter ista non credunt; quandoquidem creatura insensibilis, quae recipere non
Abbreviated transcription (Latin):
inparadyso. Tan quã hereditaria & parata sedes. quȩ expulso
adã. que expulsis duob clausa innumeris popłis. te introeun¬
te reserabitur. Ingredere illuc primus. sed ingressu feliciori
quã primus. Intra paradẏsũ. nequaquã uitra cũ adã uisurus
infernũ. Nullũ illic cybũ lȩtalẽ. nullã iã legẽ. nulła arborẽ
ꝑtimescas. Ego tibi illic ero uictus & uita. Une forte uereariᷤ
ne tͥ aliquis hostis in illo beato nemore. Neantiquis ille latro
insidietur: possessio tibi illic me introducente firmabitur.
Recedat ergo infidelitas. quȩ dm̃ & hominẽ non recognoscit.
Nã sic̃ diabolus ẽ. qͥ deparadiso expulit. tta ds̃÷ qui reducit.
Scđ̾m hȩc carissimi. ꝑ om̃em gestoꝵ ordinẽ dm̃ sub homine agnos.¬
camus operantẽ. Positus inpatibulo ues ar bit᷑ uimedio dãratoꝵ
Negantẽ reppulit. suscepit c̃̾fitentẽ. hunc deputat regno. illũ
sic quoq houini gloriam pollicetur: qui illas ipsas iniurias

Expanded text:
in paradiso . Ergo tanquam haereditaria et paterna sedes, quae expulso Adam, quae expulsis duobus, clausa est innumeris populis, te introeunte reserabitur. Ingredere illuc primus; sed ingressu feliciore quam primus. Intra paradisum, nequaquam ultra cum Adam visurus infernum. Nullum illic cibum lethalem, nullam jam legem, nullam arborem pertimescas: ego tibi illic ero victus et vita. Et ne forte verearis, ne tibi aliquis hostis in illo beato nemore, ne antiquus ille latro insidietur, possessio tibi illic me introducente firmabitur. Recedat ergo infidelitas, quae Deum et hominem non recognoscit. Nam sicut diabolus est qui de paradiso expulit; ita Deus m haec, charissimi, per omnem gestorum ordinem, Deum sub homine agnoscamus operantem. Positus in patibulo velut arbiter in medio damnatorum, negantem repulit, suscepit confitentem; hunc deputat regno, illum sic quoque homini gloriam pollicetur: qui illas ipsas injurias
Abbreviated transcription (Latin):
de ipso ꝓtinus fine capiunt principia ȩt̾nitatiꝰ. Immaturi
quidem uidentur ad mortem. sed felicit̾ moriunt ad uitã:
uix dũ degustauerant uitã p̾sentem. & statim transeunt ad
futuram. Nondũ ingressi infautiȩ cunas. iã ꝑueniunt ad coro¬
nas. Papiuntur quidẽ ecõnplexib matrũ. sed redduntur
audacia potes in artẏres facere. xp̃in ñ potes inuenire :
putabat se infelix trrannꝰ dñi saluatoris aduentu regali solio
detrahendũ. Sed non ita est. Hon ad hoc uenerat xp̃c ut
terrestre p̾riperet: Sed ut cę̧leste conferret. Non inquã uene¬
rat ad potestates dignitatesq rapiendas. sed ad contumelias
& iniurias perferendas. Non ad hoc uenerat
ut sacrũ illud caput addiadeina gẽniatũ. sed ad coroniã spi¬
neam p̃pataret. Non inquã ad hoc uenerat ut constitueretꝰ
supra sceptra magnificus. sed ut crucifigeret᷑ il lusus.

Expanded text:
de ipso protinus fine capiunt principia aeternitatis. Immaturi quidem videntur ad mortem; sed feliciter moriuntur ad vitam. Vix dum gustaverant praesentem, statim transeunt ad futuram; nondum ingressi infantiae cunas, jam perveniunt ad coronas. Rapiuntur quidem a complexibus matrum, sed redduntur audacia: potes martyres facere, Christum non potes invenire. Putabat se infelix tyrannus Domini Salvatoris adventu regali solio detrudendum. Sed non ita est. Non ad hoc venerat Christusoc venerat, ut regnum terrestre praeriperet; sed ut coeleste conferret. Non venerat ad potestates dignitatesque rapiendas; sed ad contumelias et injurias perferendas. Non ad hoc venerat, ut sacrum illud caput ad diadema gemmarum; sed ut ad coronam spineam praepararet. Non, inquam, ad hoc venerat, ut constitueretur supra sceptra magnificus; sed ut crucifigeretur illusus.
Abbreviated transcription (Latin):
Pnobis adseruiendũ dño nr̃o nulla iã obsistat infirmitas
Mulla etradicat miserae carnis aduersitas. Nulla ulterius
remaneat pugnandi necessitas. Ueniet inquã tẽpus illud¬
quando nulla iã desideret᷑ cybi somniq refectio. Nulla
sentiatur ieiunii lassitudo. Mulla timeatur uel decarne in¬
quietudo: uel de hoste teptatio. Sed aduersario in inferni
ꝓfunda detruso. ꝑ fruem᷑ hac primũ felicitate. ut incipiamꝰ
nec uelle ultͣ peccare nec posse. Cessante om̃i iniquitate. om̃i
miseria. om̃i merore: totũ in nocentia. totũ lȩticia. totũ
felicitas possidebit. Mulla inferiorẽ miseria. nulla feliciorẽ
trausibit inpectora hominũ caritas angeloꝵ. Quib
ad mixti homines iã cȩleterecepta carne sine carnis infirmi.¬
lũ ulterius patientur de sempit̾na dñi seruitute fastidiũ:
ullũ sub ꝑenni laudũ suarũ exul tatione de fectum.

Expanded text:
bit ad serviendum Deo nostro; nulla jam nobis stabit infirmitas, bit ad serviendum Deo nostro; nulla jam nobis stabit infirmitas, nulla contradicet miserae carnis adversitas, nulla vel ulterius remanebit pugnandi necessitas. Veniet, inquam, tempus quando nullus desideretur cibus, omnisque refectio, nulla sentiatur jejunii lassitudo, nulla timeatur vel de carne inquietudo, vel de hoste tentatio; sed adversario in inferni profunda detruso perfruemur primum felicitate hac, ut incipiamus nec uelle ultra. peccare nec posse. cessante omni iniquitate, omni miseria, omni maerore totum innocentia, totum laetitia, totum felicitas possidebit. nullam inferior miseriam, nullam felicior alignitate transibit in pectoribus hominum caritas angelorum, quibus admixti homines iam caelestes recepta carne sine carnis infirmilum ulterius patientur de sempiterna domini sui uirtute fastidium, nullum sub perenni laudum suarum exultatione defectum.
Abbreviated transcription (Latin):
quanto in etu urgeremur foedata conponere. Maculata
t̃gere. uulnerata curare. Ideoq qr ñ possumꝰ oculis corꝑͦis.
inspiciamꝰ nos inquantũ possumꝰ oculis cordis. & unꝰ qͥsq¬
conicientias nras ante conspectũ interioris hominis cons¬
titianus. Ipsi nos met ipsos cotidie castigemꝰ. ipsi nob̾cũ
rationẽ de cotidiana conuersatione faciamꝰ. Allo quat᷑
se in:ecetis cordis una quȩq¬
si hanc diem sine peccato. sine inuidia. sine obtrectatione.
sine mnurmuratione trans egi. Uideamꝰ si hodie aliquid qđ
Puto quod hodie mentitus sũ. ꝑeieraui. ira uel concupiscentia
uictus sũ. Hlec alicui bene feci. nec ꝓtremore ęt̾nę mortis
ingemui. Quis mͥ reddet hanc diem. quã inuanis reb ꝑ didi.
quã & in cogitationib noxus pessiisq consũpsi: Ac
sic fr̃s de om̃ib neglegentus nr̃is cõnpunganiur incubilib
dũ uenit tẽpus illud ex pectatissimũ acbeatissimũ. Inqͦ¬

Expanded text:
quantoque metu urgueremur foedata conponere, maculata quantoque metu urgueremur foedata conponere, maculata detergere, uulnerata curare. ideoque, quia non possimus oculis corporis, inspiciamus nos, in quantum possimus, uel oculis cordis et nuconscientias nostras ante conspectum interioris hominis constituamus. ipsi nosmet ipsos castigemus, ipsi nobiscum rationem de cotidiana conuersatione faciamus. alloquatur se in secretis cordis unaquaeqsi hunc diem sine peccato, sine inuidia, sine obtrectatione, sine murmuratione transegi, uideamus, si hodie, quod ad puto, quod hodie mentitus sum, per iram uel concupiscentiam uictus sum nec alicui bene feci nec postremo metu aeternae mortis ingemui. quis mihi reddet hanc diem, quam in uanis rebus perdidi, quam cogitationibus obnoxiis pessimisque consumpsi? Ac sic, fratres, de omnibus neglegentiis nostris conpungamur in cubiculis, dum nobis tempus illud exoptatissimum ac beatissimum
Abbreviated transcription (Latin):
poris sui. Rursũ q illud resurrectionis tẽpore
receptura. Utcũ eodem recipiat ꝓut gessit. siue
bonũ siue malũ. Cũ purissimis angeloꝵ conspectib
offerendi. aetno iudici rationẽ sumꝰ deliberis conscientis
reddituri. Remotis eiũ om̃ib ꝓbationib certũ ẽ. indie illa
ipsũ ante se hominem constituendũ. Et ipsã sibi animã
in cordis speculo de monstrandã. Et testes ẽtra eã ñ deforiᷤ
aliunde. sed intꝰ de ipsa anima ꝓferendos. Obicienda er̃
ñ aliqua peregrina. sed nimiũ nota testimonia: idẽ. oꝑa
modo dũ licet emendare neglexerit. ante illũ cęlestẽ
popłm pͥmũ excepturus erit de confusione supplicium.
remus suꝑ malis nr̃is. quomodo tunc sine ullo remedio
penitebimus. Di foeditates & confusiones nr̃as quẽ ad modũ
tunc uisuri sumus. Si eas iã nunc uidere & horrere possłniꝰ.
Et conscientiȩ nr̃ȩ faciem in oculoꝵ p̾̃sentiã ꝑ mitteremur
adducere. Quod si liceret: nec dici potest quanto studio.

Expanded text:
posituri et iterum illud resurrectionis tempore recepturi, ut cum eodem recipiamus, prout gessimus, siue bonum siue malum. et iofferendi, et aeterno Judici rationem de libris conscientiae reddituri. Remotis omnibus probationibus, certum est, in die illa ipsum ante se hominem constituendum, et ipsam sui vitam in cordis speculo demonstrandam, et testes contra eam non aliunde deforis, sed intus de ipsa anima proferendos. Adjicienda erunt non aliqua peregrina, sed nimium nota testimonia, id est, opera modo dum liceat, emendare neglexerit, ante illum caelestem populum primum excepturus erit de confusione supplicium remus super malis nostris, quomodo tunc sine ullo remedio paenitebimus, si foeditates et confusiones nostras, quem ad modum tunc uisuri sumus, sic eas iam nunc uidere et horrere possemus. et conscientiae nostrae uultum in oculorum praesentiam permitteremur adducere! quod si liceret, nec dici potest, quanto studio
Abbreviated transcription (Latin):
rint festiuitates celebratȩ. Et qm̃ ꝑ singulos dies diuersarũ proum¬
ciarũ diuersarũq urbiũ plusquã octingentoꝵ &. nongentoꝵ¬
milia martyrũ nomina sunt nominata. ut nullus dies sit
qui ñ intra quingentoꝵ numerũ reperiri possit ascriptus.
excepto die kalendirũ ianuariũ: considerans int̾ innume¬
rabiles turbas lectoris animũ intra unũ mensẽ posse lassescere
sima festiuitate in suis locis tantũ ꝓ om̃ib memoratus. sum.
ut amputato fastidio. unus pro omnib sufficiat libellus ascri

Expanded text:
arum provinciarum, diversarumque urbium plusquam octingentorum, et nongentorum martyrum sunt nomina nominata: ut nullus dies sit, qui non intra quingentorum numerum reperiri possit ascriptus, exempto die kalendarum Januariarum; considerans inter innumerabiles turbas lectoris animum intra unum mensem posse lassescere:sima festivitate in suis locis tantum prae omnibus memoratus sum, ut amputato fastidio, unus de omnibus sufficiat libellus ascri
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i die martẏrũ suoꝵ triũphos excipere. quoꝵ passiones
a scõ Eusebio cȩsariense ep̃o scriptas reppermiꝰ. Nã Constant ius
augustꝰ cũ cȩsareã fuisset ingressus. & diceret memorato antistit
ut peteret aliqua beneficia cęsariensi ȩccłȩ ꝓfutura. legitur
respondisse Eusebiũ opib suis ditatã ȩccłam. nulla petendi bene¬
ficia necessitudine cõpelli. sibi tam desideriũ immobile extitisse.
ut quicqͥd ubiq inre publica romana gestũ sit erga scõs dei.
udices iudicib succedentes in uniuerso orbe ron ollicita
ꝑ scrutatione monim̃ta publica discutiendo ꝑqurerenti & quis
martyrũ a qͦ uidice. in qua ꝓuincia uł ciuitate. qua die. quaue
sublata. noticia ipsi fusebio regio uissu di. igerent. Unde
factũ ẽ. ut idoneus relator existens. &. ȩcđasticĩ hystoriã rete¬
xeret. & om̃iũ pene martẏriũ ꝓuinciarũ. om̃uiq romanor
diligens hẏstoriografus declararet. E qĩa om̃i die sacris cĩ

Expanded text:
omni die martyrum suorum triumphos excipere, quorum passiones a sancto Eusebio Caesariensi episcopo scriptas reperimus. Nam Constantinus Augustus cum Caesaream fuisset ingressus, et diceret memorato antistiti, ut peteret aliqua beneficia Caesariensi Ecclesiae profutura, legitur, respondisse Eusebium: Opibus suis Ecclesiam ditatam, nulla petendi beneficia necessitate compelli: sibi tamen desiderium immobile exstitisse, ut quidquid in republica Romana gestum sit erga sanctos Dei judices judicibus succedentes in universo orbe Romano, sollicita perscrutatione, monumenta publica discutiendo, perquirerent; et qui martyrum, a quo judice, in qua provincia vel civitate, qua die, quave sublata, ipsi Eusebio, regio jussu, dirigerent. Unde factum est, ut idoneus relator existens, et ecclesiasticam historiam retexeret, et omnium pene martyrum, provinciarum omnium Romanardiligens historiographus declararet: quatenus omni die sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
apud ueteres sẏmbola uocabant᷑. quod de substantia collecti
inunũ sodales in medio conferebant ad sollennes ȩpulas: & ad
cenȩ cõmunes expensas. Ita & ecclesiarũ patres depopulorum
salute solliciti. ex diuersis uoluminib scripturarũ collegeri
testinonia diuinis grauida sacramentis. Disponentes itaq¬
ad animarũ pastũ salubre conuiuiũ. colleger̃t uerba breuia & certa.

Expanded text:
apud veteres symbola vocabantur, quod de substantia collecti in unum sodales in medio conferebant ad solemnes epulas, ad coenae communes expensas, ita et Ecclesiarum Patres de populorum salute solliciti, ex diversis voluminibus Scripturarum collegerunt testimonia divinis gravida sacramentis, ad animarum pactum salubre convivium, verba brevia, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs ad legendũ suscipiunt in uoluendos. Prȩt̃ regularia qͦq ieiuna in ui-¬
timꝰ. Dnĩcis qͦq diebꝰ. & adnĩ natiuitate usq ad oc tauũ diẽ. A pascha
qͦͥq usq ad pente costen. similit̃ apublicũ officiũ genua ñ flectimꝰ.
Textũ qͦq ꝓmissionis qͦor dine solebant anteriores monachi
regulã scam in hoc loco ꝓmittere. ecce intra hanc cp̃lã inbreui

Expanded text:
quos ad legendum suscipiunt involvendos. Praeter regularia quoque jejunia, in viquos ad legendum suscipiunt involvendos. Praeter regularia quoque jejunia, in vitimus. Dominicis quoque diebus, et a Domini Nativitate, usque ad octavum diem; a Pascha quoque usque ad Pentecosten similiter ad poplicum officium jenua non flectimus. Textum quoque promissionis, quo ordine solebant anteriores monachi Regulam sanctam in hoc loco promittere, ecce intra hanc epistolam in brevi
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s nr̃i & duplicia femoralia. M ulti tam̃ ex eis dõuuante intantũ se
c̃tinent ut naq femoralia habeant: neq ãpliꝰ ꝙ duplicia scd̃m iegularẽ
tertũ indum̃ta. S tatuit a. t̃ uenerabił pat̃ ut scapulore monachi ꝓpt᷑
oꝑa habtant. Qd obhoc scapula redicit᷑ q scapuilas p̃c.pue tegat & capuit.
& uouestim̃to pene om̃s in hac t̃ra rustici ucunt᷑. Praqͦ tegi nenco noi
ex grossiori cextu ad me lotis similitudinẽ opirĩtũ habemꝰ. nͥq coȩ¬
in hos usq ad manꝰ ꝑ imgentes habent᷑. P rxt hȩc ad dimꝰ inicuiq sic̾ ei op̾est.
Nã senib nr̃is gunnas pellicias tribuimꝰ. infirmos etiã & inculcitis iacere
ꝑmittimꝰ & unicuiq om̃ino sic̃sua exposcit necessitas p̃bemꝰ. Concessũ
ẽ etiã fr̃ib nr̃is hab̾e manu tͣgia siue ad tonsurȩ obseqͥ ũ siue ad codices

Expanded text:
fratres nostri et duplicia faemoralia: multi tamen ex eis, Deo adjuvante, in tantum se fratres nostri et duplicia faemoralia: multi tamen ex eis, Deo adjuvante, in tantum se continent, ut neque faemoralia habeant, neque amplius quam duplicia, secundum regularem textum, indumenta. Statuit autem venerabilis Pater ut scapulares monachi propter opera habeant, quod ob hoc scapulare dicitur, quod scapulas praecipue tegat, et capud, quod vestimentum pene omnes in hac terra rustici utuntur. Pro quo tegumento nos e grossiori textu ad melotis similitudinem operimentum habemus: in hoc usque ad manus pertingentes habentur. Praeter addimus unicuique sicut ei opus est: nam senibus nostris gunnas pellicias tribuimus, infirmos etiam, et in culcitis jacere permittimus, et unicuique omnino, sicut sua exposcit necessitas praebemus. Concessum est etiam fratribus nostris habere manutergia, sive ad tonsurae obsequium, sive ad codices
Abbreviated transcription (Latin):
benedi tꝰ insuȩ textu regulȩ locutꝰ est. Obhocscilre& ut conicere possumꝰ. qr
diu̾so mͦ hocuidit aplerisq monachis uti cegum̃to. Nã galliarũ monachi
qͥdẽ cantũ ante pectꝰ & adorso dependins. Trans marini aut᷑ monachi
huiꝰcemodi oꝑim̃tũ pelliciũ habent. Ergo qr tantã in hoc monachico
indum̃to bettꝰ benedictꝰ diu̾sitatẽ uidit. unicuiq monachoꝵ qrđ
ex his potiꝰ eligere uelit ꝓpͥo arbitrio dereliqͥt. Denumero a ut aeqͣli¬
tate uestim̃toꝵ sic beatꝰ pat̾ nr̃ insua regula posuit. Ut tam̃ in ꝓuiden¬
tia sit abb̃is qͦ mͦ debeat ꝓsua i nicuiq distribuere necessitate. sed &:
ipse pat̾ drx̃. Quia intẽperatis regionib minꝰ infrigigis plus uestim̃ta
subtiliotẽ inestate. Similit̃ & in loco cucullarũ duos quos nos dicimnꝰ
mantos qͥ ex grossiore sagost᷑. & unũ inestate subtilius oꝑim̃tũ.
Cucullas aut̃ ideo ñ habemꝰ qͥa maioris st̃ p̃cii & qr nob̵ pat᷑ nr᷑ alias

Expanded text:
Benedictus in suae textu Regulae locutus est; ob hoc scilicet, ut conjicere possumus, quia diverso modo hoc vidit a plerisque monachis uti tegumentum. Nam Galliarum monachi quiddam tantum ante pectus et a dorso dependens; Transmarini autem monachi hujusmodi operimentum pellicium habent. Ergo, quia tantam in monachico indumento beatus Benedictus diversitatem vidit, unicuique monachorum, quod ex his potius eligere velit, proprio arbitrio dereliquit. De numero autem et qualitate vestimentorum sic beatus Pater noster in sua Regula posuit, ut tamen probidentia sit abbatis quomodo debeat pro sua unicuique distribuere necessitate; sed et ipse Pater dixit quia in temperatis regionibus minus, in frigidis plus vestimenta subtiliorem in aestate; similiter et in loco cucullarum, duos, quos nos dicimus mattos, qui ex grossiori sago fiunt, et unum in aestate subtiliorem operimentum. Cucullas autem ideo non habem
Abbreviated transcription (Latin):
fugisse scilic& leones. cũ luctu nimio ac dolore cȩpi mĩam xp̃i
ipsos redire feciss&. Nec mora clem̃tissimꝰ pat̾ qͥme ad pęnitentiã
seruare uoluit. illos c̾festĩ fec̾ reu̾ti leones: mecũq hanc
ingressi speluncã. humũ pedib suis ad unius staturã hominu
egerebant. Ego aut̃ hȩc intelligens collotenꝰ ipsã intraui
fõsã.: ipsis imꝑans leonib ut in eodẽ me sepelirent loco. Qd̾cũ
factũ fuiss&. annos tres sepultꝰ in eadẽ fossa egi. Int̾ea
ingenti pluuia descendente. rupta est spelunca desuper¬
c̃tra caput meũ ubi stabã. & lucẽ uidi. forisq manꝰ emit.¬
iaq annis euolutis affuer̃ leones. & lum̃ circame uiden-¬
tes. effoder̾̃ humũ: inquame sepelierant. E go igit᷑ toto
corpore sanꝰ egressus. uirtutẽ pristinã in me sentiebam.
bilis ꝑmansi loco. collaudans & obsecrans dñm & gr̾arũ

Expanded text:
fugisse scilicet leones, cum luctu nimio ac dolore, coepi Christi mifugisse scilicet leones, cum luctu nimio ac dolore, coepi Christi mis redire juberet. Nec mora, clementissimus Pater, qui me ad poenitentiam servare voluit, illos confestim fecit redire leones, mecumque ingressi in hanc speluncam, humum pedibus suis ad unius staturam hominis aggerebant; ego autem haec intelligens, collotenus ipsam intravi fossam, ipsis imperans leonibus ut in eodem me sepelirent loco. Quod cum factum fuisset, annos tres sepultus in eadem fossa peregi. Interea ingenti pluvia descendente, rupta est spelunca desuper caput meum ubi stabam, et lucem vidi, et foras manus emittitaque annis evolutis, adfuerunt leones, et lumen circa me videntes, effodiebant humum in qua me spelierunt, ego quidem toto corpore sanus egressus sum, virtutem pristinam in me sentiens. bilis permansi loco, collaudans et obsecrans Deum, et gratiarum
Abbreviated transcription (Latin):
ris ducẽ aliqͦ modo habens. ꝑ angusta montiũ ac ualliũ errando
huc usq ꝑueni. Hȩc ego cũ audissẽ. & omĩa ita eẽ. credidisse.
dolens. sedere cã iuxta me feci: simul & glandes illi adman¬
ducandũ p̃bui. Nonenĩ insidias diaboli intellexi. neq
ullatenꝰ crucis me signo muniui : sedsimul sedentes diutiꝰ
colloqͥa habuimꝰ. ⁊ unccȩpi quasi delabore nimio sõno
grauari. A tilla manib suis mea omĩa mẽbra demulcendo
pal pauit. & eo ampliꝰ sõno grauatꝰ sũ. Quid moror:
Miserego qͥ antea nũquã cũ femina peccate c̾sensi. in sõ.¬
nis me peccatũ ꝑpetrasse cognoui. Nã subito exꝑge factꝰ
adu̾tens. foris speluncã otius exiui. & pectꝰ feriens. in gentel
lacrimas fu di. Ipsi int̾ea leones qͥmecũ aderant meum
intellegentes delictĩ. quã tociꝰ fuger̃ ame. Hoc aut̃ cũ cernerẽ

Expanded text:
ris ducem aliquo modo habens, per angusta montium ac vallium errando ris ducem aliquo modo habens, per angusta montium ac vallium errando hucusque perveni. Haec ego cum audissem, et omnia ita esse credidissem, dolens, sedere eam juxta me feci: similiter et glandes illi ad manducandum praebui; non enim insidias diaboli intellexi, neque ullatenus crucis me signo munivi; sed similiter sedentes, diutius colloquia habuimus. Tunc coepi quasi de labore nimio somno gravari; at illa manibus suis mea omnia membra mulcendo palpavit, et eo amplius somno gravatus sum. Quid morer? miser ego, qui antea nunquam cum femina peccare consensi, in somnis me peccatum perpetrasse cognovi; nam subito expergefactus advertens, foras speluncam citius exivi, et pectus feriens, ingentes lacrymas fudi. Ipsi interea leones, qui mecum aderant, meum intelligentes delictum, quantocius fugerunt a me. Haec autem cum cernerem,
Abbreviated transcription (Latin):
fasciolũ : reportaui inspeluncã. Altera die nihi lominꝰ egressus.
calces femineas repperi iacentes int̾ra Pednec tunc miser ego insi¬
dias diaboli adu̾tens. neccrucis ue rilli memuniens. calces leuaui
x inspeluncã reportans. fascioloiunri. Tercia aut̃ iã die itum
stantẽ in ueni. E go uͦ miserabilis necsic qͥde̾ laqueos inimici
recordans. nec ali quomodo me signins. sed credens inueritate
qͥa mulier ẽẽt: aio ad illa. Unde huc aauenisti. aut qͥste in hanc
aaddux̃ solitudinẽ: Illa c̃tinuo fle amarissime ceꝑit. Tunc
filiasũ uiri romani. Quicũme inuitã ac nolentẽ desponsass&
iuueni cuidã nobilissimo romano. ac dies nuptiarũ uenirent.
& chalamũ acc̾uiuiũ ordinarent: int̾ nuptias ipsas sponsus mͦs
disparuit. Cũq tͣbati om̃s huo illucq eũ inqͥrendo tͣbarent᷑.
ego gauisa effecta clã exii. & nocte eadẽ it arripiens. nec itͦine:¬

Expanded text:
fasciolum reportavi in speluncam. Altera nihilominus die egressus, fasciolum reportavi in speluncam. Altera nihilominus die egressus, calceos femineos reperi jacentes in terra: sed nec tunc miser ego insidias diaboli advertens, nec crucis vexillo me muniens, calceos levavi, et in speluncam portans, fasciolo junxi. 230 Tertia autem jam die iterum stantem inveni: ego vero miserabilis nec sic quidem laqueos inimici recordans, nec aliquo modo me signans, sed credens in veritate quia mulier esset, aio ad illam: Unde huc advenisti? aut quis te in hanc adduxit solitudinem? Illa continuo flere amarissime coepit. Tunc filia sum viri Romani; quae cum me invitam ac nolentem desponsasset juveni cuidam nobilissimo Romano, ac dies nuptiarum venirent, et thalamum ac convivium ordinarent, inter nuptias ipsas sponsus meus disparuit. Cumque turbati omnes, huc illucque eum inquirendo, turbarentur, ego gavisa effecta, clam exii; et nocte eadem iter arripiens, nec itine