comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Marcus a mactari dix̃. Mirandum
non ẽ si heretici hostes atq impugnatores
iũtatis rem sibi uindicant potestatis et
dignationis alienȩ. Illud mirandum ẽ
quod quidam nr̃i preuaricatores uĩtatis
hereticis susfragantur: ⁊ xp̃ianis adũsan¬
tur. Propt̾ea decernimus hereticos bap¬
tizandos. Huic respondemus. Immo ma¬
gis mirandum est.⁊ magna laude p̃di¬
candum. quod tantum isti dilexerint ue¬
ritatem ut quos p̃uaricatores iũtatis ar¬
bitrabant᷑ cum eis mnunitate ꝑseuãntes
ab eis pollui non tunerent. Nam cum
iste dixisset illud mirandum ẽ. qd̾ qͥdam
nr̃i p̃uaricatores ui̾taris hereticis suf¬
fragantur. ⁊ xp̃ianis adũsantur. uide
batur ẽẽ dicturus ꝓptẽa decernimꝰ eis
non eẽ comimnicandum. Hon hoc drxẽ:
s ait ꝓptẽa. decernimus hereticos bap¬
thandos esse. seruans quod pacificus
exprianus ante prestruxerat dicons.
ne mnem iudicantes aut auire com¬
munionis aliquem si ditĩsum senserit

Expanded text:
Marcus a Mactari dixit: Mirandum Marcus a Mactari dixit: Mirandum non est, si haeretici hostes atque impugnatores veritatis sibi rem vindicant potestatis et dignationis alienae: illud mirandum est, quod quidam nostri praeuarica tores ueritatis haereticis suffragantur et christian is aduersantur. propterea decreuimus haereticos baptizandos esse. Huic respondemus: Immo magis mirandum est et magna laude praedicandum, quod tantum isti dilexerint unitatem, ut, quos praeuaricatores ueritatis arbitrabantur, cum eis in unitate perseuerantes ab eis pollui non timerent. nam cum iste dixisset: illud mirandum est quod quidam nostri praeuaricatores ueritatis haereticis suffragantur et christianis aduersantur, uiea decernimus eis non esse communicandum.\' non hoc dixit, sed ait: propterea decernimus haereticos baptizandos esse, seruans quod pacificus Cyprianus ante praestruxerat dicens: neminem iudicantes aut a iure communionis aliquem si diuersum senserit
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝓ nr̃a infirmitate sectantes adu̾sus
hereticos uel scismaticos enodemus. quos
p̃cisos abunitate quam tenuit ⁊ arescenteᷤᷤ
alearitate qua uiguit. ⁊ elapsos ab humi¬
litate qua stetit. tanto ampliꝰ improbat
atq condempnat. quantomagis eos no¬
uit adinsidiandum ꝑscrutari uelle
quod scripsit: ⁊ ad pacificandum imitari
nolle quod fecit. sicut illi qui se xp̃ianos
naz arenos uocant. ⁊ iore uidaico carna¬
lia prepucia circuncidunt. nati hereti¬
E ex illo errore inquem petrus deuians
⁊paulo reuocatus est: in hoc adhuc usq
plistunt. dicut eigo illi pecio in pͥmatu
apłorum martyrii gła coronato in sua ꝑ¬
ũsitate p̃cisi ab eccłia remanserunt: sic
isti cypriano ꝑ habundantiam haritatis
insorte scõrum passionis haritate suscep¬
to se ipsos erules unitatis agnoscunt. et
contra unitatis patriam ꝓsuis calũpinis
ciuem unitatis opponu̾t. Iam itaq cetãs
illius concilii sententias: eadem ratione

Expanded text:
est, pro nostra infirmitate sectantes aduersus est, pro nostra infirmitate sectantes aduersus haereticos uel schismaticos enodemus, quos praecisos ab unitate quam tenuit et arescentes a caritate qua uiguit et elapsos ab humilitate qua stetit tanto amplius inprobat adque condemnat, quanto magis eos nouit ad insidiandum perscrutari uelle quod scripsit et ad pacificandum imitari nolle quod fecit; sicut illi, qui se christianos Nazarenos uocant et more Iudaico carnalia praeputia circumcidunt, nati haeretici ex illo errore, in quem Petrus deuians a Paulo reuocatus est, in hoc adhuc usque persistunt. sicut ergo illi Petro in primatu apostolorum martyrii gloria coronato in sua peruersitate praecisi ab ecclesia remanserunt, sic isti Cypriano per abundantiam caritatis in sortem sanctorum passionis claritate suscepto se ipsos exsules unitatis agnoscunt et concivem unitatis opponunt. Jam itaque caeteras illius concilii sententias eadem ratione
Abbreviated transcription (Latin):
tholicȩ placuit ut heretici uel scismatici
qui iam xp̃i baptismũ illic unde ueniũt
accepunt incatholieam communiorem
cum illo admittantur ab errore suo cor¬
iea. in bearitate radicati. atq fundati.
ut quod attinet ad baptismi sacram̃tum nõ
adsit quod deerat. s prosit quod inerat. Et
beatus quidem cypriauus iam corpore qd
corrumpitur non aggrauante animam.
nec deprimente tbena inhabitacione sensũ
multa cogitantem: serenus ꝑspicit ueri¬
tatem quam meruit adipisci ꝑlearitatẽ.
Adiuuet itaq nos orationib suis. in istius
cariis mortalitate tanquam incaliginosa
nube laborantes. ut donante dño bona
euis quantum possumus unitemur si
quid alit̾ sensit.⁊ quib dam fr̃ib collegisq
psuasit. quod nũc eo quem dilex̾ reuelan¬
te iam cernit: nos longe impares mĩtis
sius. eccłiȩ tam̃ catholicȩ auctoritatem
cunis ipse egregium ⁊ harissimũ m̃brũ

Expanded text:
tholicae placuerit, ut haeretici uel schismatici, tholicae placuerit, ut haeretici uel schismatici, qui iam Christi baptismum illic unde ueniunt acceperunt, in catholicam communionem cum illo admittantur ab errore suo correcti, in caritate radicati adque fundati, ut, quod adtinet ad baptismi sacramentum, non adsit quod deerat, sed prosit quod inerat. et beatus quidem Cyprianus, iam corpore quod corrumpitur non adgrauante animam nec deprimente terrena inhabitatione sensum multa cogitantem, serenius perspicit ueritatem, quam meruit adipisci per caritatem. adiuuet itaque nos orationibus suis in istius carnis mortalitate tamquam in caliginosa nube laborantes, ut donante domino bona eius quantum possumus imitemur. si quid autem aliter sensit et quibusdam fratribus collegisque persuasit, quod nunc eo quem dilexit reuelante iam cernit, nos longe inpares meritis suis ecclesiae tamen catholicae auctoritatem, cuius ipse egregium et carissimum membrum
Abbreviated transcription (Latin):
mus corrigere. ⁊ quod ineis bonũ est xp̃i
nolimus agnosc̾e. S iam cetãs huiꝰ concilii
sententias ꝑtractandas: ab alio suscipiemꝰ
legentib: si eadem ure
ac sepe disserimus. Qua¬
quam enim ęccłia sc̃a
catholica in om̃ibus ge̾¬
tib adu̾sus ea quȩ in is¬
ta questione de baptismo utrum ⁊ apud
hereticos uł scismaticos idem possit esse
qui ẽ incatholica non nullam caliginẽ
osfendunt priscȩ consuetudinis ⁊ cõaili
plenarii auctoritate mutra sit. tam̃ ꝙ
non contempnendis uiris ⁊ maxime
cẏpriano in ipsa unitate aliquando. ait̃
iusum ẽ eius uti adu̾sum nos auctorita¬
te conantur. qui longe ab euis learitate
remoti sunt. Proptẽa cogimnur ex opor¬
tuntate trañctandi ⁊ considerandi om̃a
quȩ in euis concilio de hac re litterisq com¬
pimus: hanc eandem questionem aliqñ
diutius tanquam in manib uersare et
ostende quam uerns uniu̾sitati ȩccłiȩ ca¬

Expanded text:
mus corrigere et quod in eis bonum Christi est mus corrigere et quod in eis bonum Christi est nolimus agnoscere. sed iam ceteras huius concilii sententias pertractandas ab alio suscipiemus legentibus, si eadem uarie ac saepe disserimus. quamquam enim ecclesia sancta catholica in omnibus gentibus aduersus ea, quae in ista quaestione de baptismo, utrum et aput haereticos uel schismaticos idem possit esse qui est in catholica, nonnullam caliginem offundunt, priscae consuetudinis et concilii plenarii auctoritate munita sit, tamen, quia non contemnendis uiris et maxime Cypriano in ipsa unitate aliquando aliter uisum est, eius uti aduersum nos auctoritate conantur qui longe ab eius caritate remoti sunt. propterea cogimur ex opportunitate tractandi et considerandi omnia, quae . in eius concilio de hac re litterisque conperimus, hanc eandem quaestionem aliquanto diutius tamquam in manibus uersare et ostendere, quam uerius uniuersitati ecclesiae ca
Abbreviated transcription (Latin):
improbaretur. Et sõs cyprianus talib
adũsus eosdem ethnicos: utitur testibꝰ.
Nam cum de magis loqueretur. quorũ
tam̃ inquid p̃cipuus ostanes ⁊ formã ueri
dĩ negat conspici posse. ⁊ angłos ueros sedi
erus dic̃ adsistere. In quo ⁊ plato pari ratio¬
ne consentit. ⁊ unum dm̃ seruans cetõs
angłos. uel demonas dicit. Hermes quoq
trimegistus unũ dm̃ loquitur: ⁊ eum
in comp̃hensibilem atq iestimabilem
confitetur. Sigͦ isti uenissent adꝑcipien¬
dam xp̃ianam salutem: non eis utiq
dicẽtur. hoc malum habetis. uel falsum
habetis: s plane nr̃ito dic̾ẽtur. Hoc uobis
quamius integrum ⁊ uerũ nichil tamei
prodeẽt: nisi ad xp̃i grãm ueniretis. S
in ipsis ethnicis potest aliquid diuinũ in¬
ueniri. recteq approbari: quamuis eis salꝰ
ad hucꝰ xp̃o prestanda sit. non oportet
nos ita moiũ etiam si peiores sint hereti¬
ci ut quod ineis malum ipsorũ est ueli¬

Expanded text:
inprobaretur, et sanctus Cyprianus talibus inprobaretur, et sanctus Cyprianus talibus aduersus eosdem ethnicos utitur testibus. nam cum de magis loqueretur, quorum tamen, inquit, praecipuus Ostanes et formam ueri dei negat conspici posse et angelos ueros sedi eius dicit adsistere. in quod et Plato pari ratione consentit et unum deum seruans ceteros angelos uel daemonas dicit. Hermes quoque Trimegistus unum deum loquitur et eum inconprehensibilem adque inaestimabilem confitetur. si ergo isti uenissent ad percipiendam christianam salutem, non eis utique diceretur: <hoc malum habetis\' uel \'falsum habetis,\' sed plane merito diceretur: hoc uobis quamuis integrum et uerum nihil tamen prodesset, nisi ad Christi gratiam ueniretis.\' si ergo in ipsis ethnicis potest aliquid diuinum inueniri recteque adprobari, quamuis eis salus adhuc a Christo praestanda sit, non oportet nos ita moueri, etiamsi peiores sint haeretici, ut quod in eis malum ipsorum est ueli
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ideo sacranĩta diuina quȩ apud uide¬
os erant talia erant quales ipsi erant. quę
leprosos quos mũdau̾at misit. ⁊ ea zacha¬
riȩ ministranti angłs adstitit. eumq in¬
templo sacrificantem exauditum ẽẽ nũti¬
auit: Hec eadem sacram̃ta ⁊ in bonis ho-¬
minib illius temporis erant. ⁊ in malis
peiorib quam sunt ethnici quandoqͥdẽ
inmalitia sodomitis p̃lati sunt. ⁊ tam̃
illa sacram̃ta erant inutrisq integra
atq diuina. Ham ⁊ipsi gentiles siquid
diumum ⁊ rectum in doctrinis sius hab̾e
potuerunt: non imꝓbauerũt scĩ nr̃i quã¬
uis isti ꝑ suas suꝑstid̾nes ⁊ ydolatriam et
suꝑbiam cetõsq ꝑditos mores detestandi
eẽnt: et nisi corrigẽntur diumo iudicio
puniendi. Nam et paulus apł apud athe¬
nienses cum de dõ quedam dicebat: ꝑhi¬
buit testimonium quod quidam eoꝵ
tale aliquid dixerint quod utiq si ad
xp̃m uenirent agnosceretur ueis nõ

Expanded text:
tamen ideo sacramenta divina, quae apud Judaetamen ideo sacramenta divina, quae apud Judaeos erant, talia erant, quales ipsi erant? quae leprosos, quos mundaverat, misit, et ea Zachariae ministranti angtemplo sacrificantem exauditum esse nuntiauit? haec eadem sacramenta et in bonis hominibus illius temporis erant et in malis peioribus quam sunt ethnici, quandoquidem in malitia Sodomitis praelati sunt, et tamen illa sacramenta erant in utrisque integra adque diuina. Nam et ipsi gentiles si quid diuinum et rectum in doctrinis suis habere potuerunt, non inprobauerunt sancti nostri, quamuis illi per suas superstitiones et idosuperbiam ceterosque perditos mores detestandi essent et, nisi corrigerentur, diuino iudicio puniendi. nam et Paulus apostolus apud Athenienses, cum de deo quaedam diceret, perhibuit testimonium, quod quidam eorum tale aliquid dixerint, quod utique, si ad Christum uenirent, agnosceretur in eis, non
Abbreviated transcription (Latin):
peior est ethnico. idest gentili atq pagano.
sacram̃itum ȩtiam xp̃i si quod hẽt uitus
eius moribq iniscetur. ⁊ eadem ꝑmixti¬
one corruptum ꝑit. Nam illi recedunt
de eccłia & fiunt heresim non tantum
sectatores. s etiam conditores suam bap¬
tzati recedunt. cum scłm istam reglim
peiores sunt ethiucis: habent tam̃ baptisma.
Nam si correcti redeant: non accipiũt. Quod
si amisissent: utiq acciperent. Potest gͦ fieri
ut aliquis peior sit ethnico et tam̃ in eo xp̃i
sacram̃tum non solum sit s etiam non sit
peuis quam in homine sc̃o ⁊ iusto. Et si enĩ
quantum in illo homuine ẽ non eũ seruauit.
s animo ⁊ uoluntate uiolauit: tam̃ qͣntũ
ad ipsum attinet sacram̃tum. ⁊ cũ contẽp¬
tore ⁊ repudiatore suo integrum inuiola¬
tumq ꝑmansit. Nonne sodomitȩ ethiuci
erant. idest gentiles: ꝑ eiores gͦ erant iuidei
quib dñs dic̃. tolerabilius erit sodomitis

Expanded text:
peior est ethnico, id est gentili adque pagano, peior est ethnico, id est gentili adque pagano, sacramentum etiam Christi, si quod habet, uitiis eius moribusque miscetur et eadem permixtione corruptum perit. nam illi qui recedunt de ecclesia et fiunt haeresum non tantum sectatores sed etiam conditores, si iam baptizati recedunt, cum secundum istam regulam peiores sint ethnicis, habent tamen baptisma; nam si correcti redeant, non accipiunt quod, si amisissent, utique acciperent. potest ergo fieri ut aliquis peior sit ethnico et tamen in eo Christi sacramentum non solum sit, sed etiam non sit peius quam in homine sancto et iusto. etsi enim, quantum in illo homine est, non eum seruauit sed animo et uoluntate uiolauit, tamen, quantum ad ipsum adtinet sacramentum, et cum contemptore et repudiatore suo integrum inuiolatumque permansit. erant, id est gentiles? Pejores ergo erant Judaei, quibus Dominus dicit: Tolerabilius erit Sodomis in
Abbreviated transcription (Latin):
& tam multa ipsoꝵ oꝑum int̾ tanꝗͣ inpalea
tolerantur. ⁊ tam̃ unũ baptisma om̃ib ẽ
quod nullo iniquitatis opere uiolatita
incentius atibari dixit. .xxxuii.¬
Hereticos scumuis ẽẽ peiores quam ethnicos.
si conu̾si ad dm̃ uenire uoluerint. hẽnt uti¬
q regulam uĩtatis quam añs p̃cepto diui¬
no manclauit apłis dicens. Ite in nomine
meo. manũ imponite: demonia expellite.
& alio loco. Ite ce docete gentes. tingentes
eas i nomine patris et filii et sp̃c sc̃i. Eigo
primo ꝑmanus inpositioneni inexorcismo
io. sed̾o ꝑ baptismi regen̾ãtionem tunc
possunt ad xp̃i pollicitacionem uenire.
alias aut̃ fien non debere. Ex qua regũ¬
la dicat hereticos peiores ẽẽ quam edini¬
cos nescio: cum dñs dicat. si neq eccłiam
audierit sit tibi tanquam ethiuicus ⁊ pu¬
blicants. an etiam tali hereticus peior ẽ:
Nichil resisto. Non tam̃ ꝓptẽa quia ipse hõ

Expanded text:
et tam multa ipsorum operum intus tamquam in palea et tam multa ipsorum operum intus tamquam in palea tolerantur, et tamen unum baptisma omnibus est quod nullo iniquitatis opere uiolatur. Uincentius a Tibari dixit: Haereticos scimus illos esse peiores quam ethnicos. si conuersi ad deum uenire uoluerint, habent utique regulam ueritatis, quam dominus praecepto diuino mandauit apostolis dicens: ite, in nomine meo manum inpo nite, daemonia expellite, et alio loco: ite et docete gentes, tinguentes eas in nomine patris et filii et spiritus sancti. ergo primo per manus inpositionem in exorcismo, secundo per baptismi regenerationem, tunc possunt ad Christi pollicitationem uenire; alias autem fieri non debere. Ex qua regula dicat haereticos peiores esse quam ethnicos nescio, cum dominus dicat: si neque ecclesiam audierit, sit tibi tamquam ethnicus et publicanus. an etiam tali haereticus peior est? nihil resisto. non tamen propterea, quia ipse homo
Abbreviated transcription (Latin):
b. & illi quippe inuidi qui sunt ex parte
diaboli ⁊ intus positi sicut dicit cipnanꝰ.
atq apło paulo notissimi baptismum
habebant nec admenbra illiuis columbȩ
Adelphius a tastulte dixit. Sine causa
quidam falso & inuidioso u̾bo impugnant
ueritatem. ut rebaptizare nos dicant quando
eccłia hereticos non rebuptiiet s laptiret
humo uero modo non iebaptizat: quia nisi
eos qui baptizati non sunt nõ baptrrat.
Quam consuetudinẽ antiorem. ꝑspecta di¬
ligentius ueritas ȩtiam concilio poste¬
riore firmauit: .xxxui.
Demetrius aleptiminus dixit. Unũ
baptisia nos custodimus: quia ȩccłiȩ ca¬
tholicȩ soli rem suam uindicamiis. Qui aut̃
dicunt quia hereticiuere ⁊ legitime bapti¬
zant: ipsi sunt qui non duo s multa baptis.¬
mata faciunt. Nam cum hereses multȩ sint:
mata quot sunt oꝑa carnis: de quib ait
apłs. qm̃ qui talia agũt regnum dĩ non
possidebũt. Inter quȩ numerant᷑ ⁊ hereses:

Expanded text:
bus. et illi quippe inuidi qui sunt ex parte bus. et illi quippe inuidi qui sunt ex parte datque apostolo Paulo notissimi, Baptismum habebant: nec ad membra illius columbae UT XLII.--81. Adelphius a Thasbalte dixit: Sine cquidam falso et inuidioso uerbo inpugnant ueritatem ut rebaptizare nos dicant, quando ecclesia haereticos non rebaptizet, sed baptizet. Immo uero modo non rebaptizat, quia nisi eos qui baptizati non sunt non baptizat; quam consuetudinem anteriorem perspecta diligentius ueritas etiam concilio posteriore firmauit. Demetrius a Leptiminus dixit: Unum baptisma nos custodimus, qui ecclesiae catholicae soli rem suam uindicamus. qui autem dicunt quia haeretici uere et legitime baptizant, ipsi sunt qui non dico sed multa baptismata faciunt. nam cum haereses multae sint, mata, quot sunt opera carnis, de quibus aitam qui talia agunt regnum dei non possidebunt; inter quae numerantur et haereses.
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝓdesse cum inheresi accipiunt con¬
sentientes hereticis. ⁊ ideo ueniunt ad ca¬
tholicam pacem atq uĩtatem. non ut
baptismum accipiant. s ut eis ꝓdesse
incipiat quod acceꝑant: .Xxxiiii.¬
tem alius ianuarius ururulensis dixit.
Miror quod cum om̃s confiteant᷑ unum eẽ
baptismum: non om̃s intelligant eiusd̃
baytisini unitatem. Eccłia enĩ ⁊ heresis:
duȩ ⁊ diu̾se res sunt. Si heretici habent
baptisma nos non habemus: si aut̃ nos
habemus heretici hab̾e non possunt. du¬
bium aut̃ non ẽ eccłiam solam baptismũ
&e similit̾ non uerum dicere. Miror quod
cum om̃s confiteantur unum ẽẽ baptis¬
mum: non om̃s intelligant eiusdem
baptismi unitatem. Iusticia enĩ ⁊ iniqͥtas:
duę ⁊ diu̾sȩ res sunt. Si miqui habent
baptisma: iusti non habent. Siaut̃ iusti
hẽnt: iniqui habere non possunt. Dubiũ
aut̃ non est uistos solos baptismum xͥ possi¬
Hoc certe falsum est: illis quoq fatenti¬

Expanded text:
non prodesse, cum in haeresi accipiunt connon prodesse, cum in haeresi accipiunt consentientes haereticis. et ideo ueniunt ad catholicam pacem adque ueritatem, non ut baptismum accipiant, sed ut eis prodesse incipiat quod acceperant. Item alius Ianuarius Muxulensis dixit: Miror quod, cum omnes confiteantur unum esse baptismum, non omnes intellegant eiusdem baptismi unitatem. ecclesia enim et haeresis duae et diuersae res sunt. si haeretici habent baptisma, nos non habemus; si autem nos habemus, haeretici habere non possunt. dubium autem non est ecclesiam solam baptismum et similiter non uerum dicere: \'miror quod, cum omnes confiteantur unum esse baptismum, non omnes intellegant eiusdem baptismi unitatem. iustitia enim et iniquitas duae et diuersae res sunt. si iniqui 20 habent baptisma, iusti non habent; si autem iusti habent, iniqui habere non possunt. dubium autem non est iustos solos baptismum Christi possiueritatem\\ hoc certe falsum est illis quoque fatenti
Abbreviated transcription (Latin):
qui uniꝰ gregis pastor est. concedo atq
consentio. S nunquid quia salutaris ñ
est extraneis. ideo ipsa non est: Aqu
enim diluuii constitutis intra arcdm
salutaris fuit. extra archam uͦ mortra
fuit. eadem tam̃ fuit. Et multi etta¬
nei idest inuidi quos exparte diaboli ẽ
cẏprianus dicit. ⁊ de scripturis ostendr
uelut intus uidentur: ⁊ tam̃ nisi eẽnt
extra archam non morerentur ꝑ aquam.
lalis enim baptismus cum eo male urũt
necat: sicut illis dequib dicit apłs.
bonus odor xp̃i erat in mortem. Curs
non suscipiunt aliquid cęleste ualis¬
matici uł heretici sicut spinę seutesa¬
na pluuiam sicut ipsi qui extͣ archan
fuerunt aquam de catharactis cȩli ue¬
nientem susceꝑunt quidem ad ꝑnitiẽ
non ad salutem: Ideoq illud quod in
ultimo posuit quando dantis locus nõ ẽ.
utiq nec accipienti ꝓdest non laboro re¬
fellere: quia ⁊ nos dicimus accipientib

Expanded text:
qui unius gregis pastor est. concedo adque qui unius gregis pastor est. concedo adque consentio. sed numquid, quia salutaris non est extraneis, ideo ipsa non est? aqua enim diluuii constitutis intra arcam salutaris fuit, extra arcam uero mortifera fuit; eadem tamen fuit. et multi extranei id est inuidi, quos ex parte diaboli esse Cyprianus dicit et de scripturis ostendit, uelut intus uidentur, et tamen nisi essent extra arcam non morerentur per aquam. tales enim baptismus cum eo male utuntur necat, sicut illis de quibus dicit apostolus bonus odor Christi erat in mortem. cur ergo non suscipiunt aliquid caeleste uel schismatici uel haeretici, sicut spinae seu zizania pluuiam, sicut ipsi qui extra arcam fuerunt aquam de cataractis caeli uenientem susceperunt quidem, sed ad perniciem, non ad salutem? ideoque illud, quod in ultimo posuit: quando danti locus non est, utique nec accipienti prodest, non laboro refellere, quia et nos dicimus accipientibus
Abbreviated transcription (Latin):
cautum xp̃i priuatus fons nr̃ est. in¬
telligant cuncti eccłiȩ niȩ aduersarii
quia aliemis esse non poterat nec duob
ppłis salutarem aquam tribuere potest
ille qui unius gregis pastor est. Et ideo
manifestum est nec hereticos nec scisma¬
ticos aliquid cęleste susciꝑe. quia pec¬
cantib hominib ⁊ ab ęccłia extraneis
audent acciꝑe. quando dantis locus
non est. utiq nec accipienti ꝓdest. Huic
respondetur. scripturas diuinas nusꝗͣ
p̃cepisse. ut heretici apud hereticos bap¬
tirati denuo baptizarentur. s multis lo¬
cis ostendisse alienos ẽẽ ab ęccłia om̃s qu
non sunt inpetra nec ad columbȩ illiꝰ
bra ꝑtinent. ⁊ tam̃ baptizare ⁊ baptiad
⁊habere sine salute sacͣm̃tum salutis.
Fons aut̃ nr̃ qui similis ẽ fonti paradisi.
quod etiam sicut ille extra paradisum
ꝓfluat: iam satis dictum est. Et quod
duob ppłis idest suo ⁊ extraneo saluta¬
rem aquam tribuere non potest. uie

Expanded text:
cautum Christi priuatus fons noster est, incautum Christi priuatus fons noster est, intellegant cuncti ecclesiae nostrae aduersarii quia alienus esse non potest. nec duobus populis salutarem aquam tribuere potest ille qui unius gregis pastor est. et ideo manifestum est nec haereticos nec schismaticos aliquid caeleste suscipere, qui a peccantibus hominibus et ab ecclesia extraneis audent accipere. quando danti locus non est, utique nec accipienti prodest. Huic respondetur scripturas diuinas nusquam praecepisse, ut haeretici aput haereticos baptizati denuo baptizentur, sed multis locis ostendisse alienos esse ab ecclesia omnes qui non sunt in petra nec ad columbae illius membra pertinent, et tamen baptizare et baptizari et habere sine salute sacramentum salutis. fons autem noster, qui similis est fdnti paradisi, quod etiam sicut ille extra paradisum profluat iam satis dictum est, et quod duobus populis, id est suo et extraneo, salutarem aquam tribuere non potest ille
Abbreviated transcription (Latin):
retingantur sacram̃to baptisiatis. sec
ut curentur aplaga concisionis: .xxxi.
Leutius a tebeste dixẽ. Hereticos blas¬
phemos atq iniquos u̾bis uariis decer¬
pentes scã ⁊ adorabilia scripturarũ u̾ba
exsecrandos censeo: s non ideo exorcizan¬
dos ⁊ baptizandos. Et ego exsecrandos
censeo s non ideo exorcirandos ⁊ bapti¬
zandos. ipsoꝵ est enim figmentiun qd
exsecror. xp̃i aut̃ sacramentum quod
ueneror .xXxII. Eugenius abam¬
medera dixit. Et ego hoc idem censeo:
hereticos baptizandos eẽ. Huic respon¬
detur: S hoc non censet ȩccłia: cui ds̃
iam ȩtiam plenario concilio reuelauit.
Quod tunc adhuc alit̾ quidam sapieba¬
tis: ⁊ quia inuobis haritas salua erat
inunitate ꝑmanebatis: xxxiii.¬
tem alius felix abamaccura: dixit.
Et ipse secutus diuinarum scripturaꝵ
auctoritatem baptizandos hereticos
eẽ censeo. s ⁊ eos qui apud scismaticos
baptizatos eẽ contendunt. Si enĩ scđm

Expanded text:
retinguantur sacramento baptismatis, sed retinguantur sacramento baptismatis, sed ut curentur a plaga concisionis. Leucius a Theueste dixit: Haereticos blasphemos adque iniquos uerbis uariis decerpentes sancta et adorabilia scripturarum uerba execrandos censeo et ideo exorcizandos et baptizandos. Et ego execrandos censeo, sed non ideo exorcizandos et baptizandos. ipsorum est enim figmentum quod execror, Christi autem sacramentum quod ueneror. Eugenius ab Ammedera dixit: Et ego hoc idem censeo haereticos baptizandos esse. Huic respondetur: Sed non hoc censet ecclesia cui deus iam etiam plenario concilio reuelauit, quod tunc adhuc aliter quidam sapiebatis et, quia in uobis caritas salua erat, in unitate permanebatis. Item alius Felix a Bamaccura dixit: Et ipse secutus diuinarum scripturarum auctoritatem baptizandos haereticos esse censeo, sed et eos qui aput schismaticos baptixatos esse contendunt. si enim secundum
Abbreviated transcription (Latin):
ritate manifestata: cedat confuetudo
ũtati. ut ⁊ si in p̃terito quis in eccłia hȩ¬
reticos non baptuabat. nunc baptriare
incipiat. Hic nichil ostende conatus:
quomodo sit ueritas cui debere dicit
consuetudinem cedere. plus tamen nos
aduiuat adũso istos qui se ab unitate
diuiseruit quod illam fuisse consue¬
tudinem confitetur: quam quod eam
ueritati quam non ostendit cetłe oportẽ
arbitratur. Illa ẽ enim consuetudo quę
si sacrilegos ad altare xpĩ sine baptismi pur¬
gatione amittebat. ⁊ nullum bonoꝵ in
unitate polluebat: quicumq se ab eadẽ
unitate in qua nulloꝵ maloꝵ contagioẽ
pollui poterant frustra separauerunt:
manifestum sacrilegium scismatis ad¬
miserunt. Si aut̃ ꝑ illam consuetudi¬
nem om̃s polluti ꝑierunt de qua cauer¬
na isti sine originali ueritate ⁊ cũ calũp¬
niȩ calliditate ꝓcedunt: Si uͦ recta fu¬
erat consuetudo qua sic suscipiebantur
heretici. relinquant furorem. fateant᷑
errorem. ueniant ad catholicam. nõ ut

Expanded text:
itate manifestata cedat consuetudo ueritati, ut etsi in praeteritum quis in ecclesia haereticos non baptixabat, nunc baptixarc incipiat. Hic nihil ostendere conatus est quomodo sit ueritas, cui debere dicit consuetudinem cedere. plus tamen nos adiuuat aduersus istos qui se ab unitate diuiserunt, quod illam fuisse consuetudinem confitetur, quam quod eam ueritati quam non ostendit cedere oportere arbitratur. illa est enim consuetudo, quae si sacrilegos ad altare Christi sine baptismi purgatione admittebat et nullum bonorum in unitate polluebat, quicumque se ab eadem unitate, in qua nullorum malorum contagione pollui poterant, frustra separauerunt, manifestum sacrilegium schismatis admiserunt. si autem per illam consuetudinem omnes polluti perierunt, de qua cauerna isti sine originali ueritate et cum calumniae calliditate procedunt? si uero recta fuerat consuetudo qua sic suscipiebantur haeretici, relinquant furorem, fateantur errorem, ueniant ad catholicam, non ut
Abbreviated transcription (Latin):
illa consuetudo ⁊ aueritate ꝓpagata. ⁊ ue¬
ritate roborata reꝑiatur: nichil ui hac
sententia ꝑtimescunus. ⁊ tam̃ su lli circa
frs inuidi erant. ⁊ maligni. aut circa
dĩ ingrati. Ecce qualib cominunica¬
bant: ecce quales diu̾sa sentientes sicut
cy prianus predixit auire cominunionis
non amouebant. Ecce a quib non pollue¬
bant᷑ in conũsatione unitatis: ecce qͣntũ
amandum sit uincłm pacis. ecce quid
cilio calumpniãt᷑. quoꝵ haritatem non
umitantur. ⁊ quoꝵ exemplo considato
iure dampnantur. Si consuetudo erat
sicut hec sententia testis est. ut heretici
uenientes ad ȩccliam cum baptismate
quod habebant fuscipentur. aut hoc
recte fiebat. aut mali bonos inunitate ñ
maculant. Si recte fiebat. cur orbem ter¬
rarum quia sic recipiunt᷑ accusant: Si aut̃
mali bonos imunitate non maculant.
quomͦ se acrimine sacrilegȩ separatiõis

Expanded text:
illa consuetudo et a veritate propagata et veilla consuetudo et a veritate propagata et veritate roborata reperiatur, nihil in hac sententia pertimescimus. Et tamen si illi circa fratres invidi erant et maligni, aut circa Deum ingrati, ecce qualibus communicabant, ecce quales diversa sentientes, sicut Cyprianus praedixit, a jure communionis non amovebant, ecce a quibus non polluebantur in conservatione unitatis, ecce quantum amandum sit vinculum pacis; ecce quid cilio calumniantur, quorum charitatem non imitantur, et quorum exemplo considerato jure damnantur. Si consuetudo erat, sicut haec sententia testis est, ut haeretici venientes ad Ecclesiam cum Baptismate quod habebant susciperentur, aut hoc recte fiebat, aut mali bonos in unitate non maculant. Si recte fiebat, cur orbem terrarum, quia sic recipiuntur, accusant? Si autem mali bonos in unitate non maculant, quomodo se a crimine sacrilegae separationis
Abbreviated transcription (Latin):
quib paterentur inuiriam. quia uĩtas dix̃.
si non dimiseritis nec pat̾ ur̃ dimutet
uobis. quantomagis cum eos oderant qͥb
retribuebant mala ꝓbonis. nec tam̃ isti scło
u̾bis solis ⁊ non factis renuntiantes. si postea
corrigerentur rursus baptirarentur. s uno
uitali baptisiate scĩficarentur. quod qͥdem
incatholica est. s non in sola. sicut nec in
scĩs solis qui edificati sunt suꝑ petram.
⁊ ex quib unica illa columba ꝑficitur:
Castus a sicca dixit. .xXUIII.¬
Qui contempta ueritate p̃sumit consu¬
etudinem sequi: aut cirea fis inuidus ẽ
⁊ malignus. quib ui̾tas reuelatur. aut
cirra dm̃ ingratus est. cuiꝰ inspiratione
ȩccłia eius instruitur. Iste si comunceret
eos qui diu̾sa sentiebant ⁊ hoc tenebant
quod ȩtiam totus orbis postea xp̃iano con
cilio confirmatus obtinuit ita consuetu¬
dinem sequi ut contempneret ueritatẽ:
hec u̾ba formidare deberemus. Cum uero

Expanded text:
quibus paterentur iniuriam, quia ueritas dixit: quibus paterentur iniuriam, quia ueritas dixit: si non dimiseritis, nec pater uester dimittet uobis; quanto magis cum eos oderant quibus retribuebant mala pro bonis!\' nec tamen isti saeculo uerbis solis et non factis renuntiantes, si postea corrigerentur, rursus baptizarentur, sed uno uitali baptismate sanctificarentur. quod quidem in catholica est, sed non in sola, sicut nec in sanctis solis qui aedificati sunt super petram et ex. quibus unica illa columba perficitur. Castus a Sicca dixit: Qui contempta ueritate petudinem sequi aut circa fratres inuidus est et malignus quibus ueritas reuelatur aut circa Deum ingratus cuius inspiratione ecclesia eius ineos qui diuersa sentiebant et hoc tenebant, qcilio confirmatus obtinuit, ita consuetudinem sequi, ut contemnerent veritatem, haec verba formidare deberemus: cum vero
Abbreviated transcription (Latin):
carnem mors est. ⁊ cum mortuam dicat
uiduam quȩ indelitiis uiuit. quomͦ i
sunt mortui qui scło u̾bis ⁊ non factr
nuntiant: Quid gͦ ꝓficit lauatio ens
qui ab istis baptizatur. nisi quia ⁊ ipseli
talis est. lauacrhum quidem habet s nõ
ei ꝓficit ad salutem: Siaut̃ ille a quo bap¬
tiratur talisẽ. iste uͦ non falso ad dm̃ cordde
conu̾titur non ab illo mortuo baptiratur.
s ab illo uiuo de quo dictumẽ ipse ẽ qui
baptizat. quolibet corporalit᷑ oꝑante lup¬
tizetur. Quod aut̃ ait de hereticis. sien
qui apud illos baptizantur ꝑ remissine
peccatoꝵ uitam ęt̾nam consecunt᷑: cur
ad eccłiam ueniunt: Respondetur. Ideo
ueniunt quia ętiam si xp̃i baptisinum
usq adsacram̃ti celebrationem ꝑceꝑunt.
tamen uitam ȩt̃nam nisi ꝑ unitatis
keantatem non consecuntur. sicut nec illi
maliuoli ⁊ inuidi quib non dimitterent᷑
peccata. nec si adu̾sus eos odium teneretur a

Expanded text:
carnem mors est. et cum mortuam dicat carnem mors est. et cum mortuam dicat uiduam quae in deliciis uiuit, quomodo non sunt mortui qui saeculo uerbis et non factis renuntiant? quid ergo proficit lauatio eius qui ab istis baptizatur, nisi quia et ipse, si talis est, lauacrum quidem habet, sed non ei proficit ad salutem? si autem ille a quo baptizatur talis est, iste uero non falso ad deum corde conuertitur, non ab illo mortuo baptizatur, sed ab illo uiuo de quo dictum est: ipse est qui baptizat, quolibet corporaliter operante baptizet. quod autem ait de haereticis: si enim qui aput illos baptizantur per remissionem peccautorum uitam aeternam consequuntur. cur ad ecclesiam aen;lfnt?, respondetur: \'ideo ueniunt, quia, etiamsi Christi baptismum usque ad sacramenti celebrationem perceperunt, tamen uitam aeternam nisi per unitatis caritatem non consequuntur, sicut nec illi maliuoli et inuidi, quibus non dimitterentur peccata nec si aduersus eos . odium tenerent a
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bis ⁊ non factis renuntiarent: .xxuii.¬
Quietus aburuch dixit. Qui fide uiuimꝰ
obsequiis quȩ instruendis nobis ante p̃dic¬
ta sunt: credula obseruatione debemus.
Nam scriptum est apud salomonem. Qui
baptizatur amortuo. quid ꝓficit lauatio eiꝰ:
Quod utiq de his qui ab hereticis tingũtur.
⁊ de tinguentib loquit᷑. Si enim qui apud
illos baptizantur ꝑ remissionem peccatoꝵ
uitam ęt̃nam consecuntur. cur ad eccłiam
ueniant: Si uero amortuo salutis nichil
accipitur. ac ꝓptẽa cognito errore pristin
ad ueritarem cum penitentia reuertur
uno uitali baptismate quod inȩccłia cat̾o¬
lica est scĩficari debebunt. Quid sit amor¬
tuo baptizari: sine p̃uiditio diligentioris
eusdem scripturȩ considationis alibriam
dicunus. Quero aut̃ cur hereticos solos
uelint intelligi mortuos: cum paulus
apłs genalit̾ de peccato dixerit. stipendi¬
um peccati mors. ⁊ iterum saꝑe arit̾ scđn

Expanded text:
uerbis et non factis renuntiarent. uerbis et non factis renuntiarent. Quietus a Buobsequi iis quae instruendis nobis ante praedicta sunt credula observatione debemus. Nam scriptum est apud Salbaptizatur a mortuo quid proficit lauatione eius? quod utique de his qui ab haereticis intinguuntur et de tinguentibus loquitur. si enim qui aput illos baptizantur per remissionem peccatorum uitam aeternam consequuntur, cur ad ecclesiam ueniunt? si uero a mortuo salutis nihil accipitur ac propterea cognito errore pristino ad ueritatem cum paenitentia reuertuntur, uno uitali baptismate quod in ecclesia catholica est sanctificari debebunt. Quid sit a mortuo baptizari sine praeiudicio diligentioris eiusdem scripturae considerationis alibi iam diximus. quaero autem cur haereticos solos uelint intellegi mortuos, cum Paulus apostolus generaliter de peccato dixerit: stipendium peccati mors, et iterum: sapere autem secundum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uenerabilem m aiestatem. Memores
gͦ ꝑiculi hoc quoq non tantum obser¬
uare debemus: uerum ȩtiam ab om̃i¬
b uobis confirmare ut om̃s heretici
qui adsinum matris eccłiȩ accurrunt
baptirentur. ut mens heretica quȩ di¬
uturna tabe polluta ẽ: sc̃ificatione la¬
uachri purgata in meliꝰ reformetur.
fortassis iste qui indiuturna tabe purgã¬
da causam posuit cur deberent heretiei
baptizari: parceret eis qui in aliquã heresim
irruentes exiguo illic tempore fuissent.⁊
cito correcti ad catholicam inde migrassẽt.
Deinde ⁊ ipse parum aduertit ita dici pos¬
se ut iniqui oñĩs qui ad illam petram in
qua eccłia significatur accurrunt bapti¬
lentur ut mens iniqua quȩ extra petrã
in harena eclificabat audiendo u̾ba xp̃i
⁊ non faciendo scĩficatione lauachri pur¬
ganda in meliꝰ reformetur: ⁊ tam̃ nõ fit
si iam baptitati sunt. etiam sipbentur
tales fuisse cum baptiiarent᷑. idest ut scło

Expanded text:
et uenerabilem maiestatem. memores et uenerabilem maiestatem. memores ergo periculi hoc quoque non tantum obseruarc debemus, uerum etiam ab omnibus nobis confirmare, ut omnes haeretici qui ad sinum matris ecclesiae adcurrunt baptizentur, ut mens haeretica quae diuturna tabe polluta est sanctificatione lauacri purgata in melius reformetur. Fortassis iste, qui in diuturna tabe purganda causam posuit cur deberent haeretici baptizari, parceret eis qui in aliquam haeresem inruentes exiguo illic tempore fuissent et cito correcti ad catholicam inde migrassent. deinde et ipse parum aduertit ita dici posse, ut iniqui omnes, qui ad illam petram in qua ecclesia significatur adcurrunt, baptizentur, ut mens iniqua, quae extra petram in harena aedificabat audiendo uerba Christi et non faciendo, sanctificatione lauacri purgata in melius reformetur; et tamen non fit, si iam baptizati sunt, etiam si probentur tales fuisse cum baptizarentur, id est ut saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
Et cetã. At si isti baptismũ ⁊ habere et
tradere poterant. cur negatur ẽẽ pos¬
se infiliis alienis. quos tam̃ hortatur
ut cȩlestia mandata seruando. missa
sibi ꝑunicum filiũ fis eius. ⁊ filii dĩ
ictoricus athabracca: dixit. Silicet he¬
reticis baptizare. ⁊ remissa peccatoꝵ dare.
quid illos infamamus ut hereticos appel¬
lemus: Quid si alius diceret. si licet iniqͥs
baptirare.⁊ renussa peccatoꝵ dare. quid
illos infamanus ut iniquos illos appellemꝰ:
Quod hiuc responderetur de iniquis: hoc
⁊ illi respondeatur de hereticis idest neq
eoꝵ eẽ baptisium qui baptirant. ⁊ non
eẽ consequens ut quisquis habet baptis¬
mum xp̃i ętiam de peccatoꝵ remissione
securus sit. si hoc insacramĩto tantum ha¬
bet nec ueraci cordis confessione conu̾sꝰ
est ut dimittenti dimuteretur: xxui.
Alius felix a tubina dixit. Nemini
dũbium est scĩssimi consacerdotes nõ in
tantum posse humanam p̃sumptionẽ¬

Expanded text:
et cetera. at si isti baptismum et habere et et cetera. at si isti baptismum et habere et tradere poterant, cur negatur esse posse in filiis alienis? quos tamen hortatur, ut caelestia mandata seruando missa sibi per unicum filium fratres eius et filii dei ictoricus a Tabraca dixit: Si licet haereticis baptizare et remissam peccatorum dare, quid illos infamamus, ut haereticos illos appellemus? Quid si alius diceret: \'si licet iniquis baptizare et remissam peccatorum dare, quid illos infamamus, ut iniquos illos appellemus?\' quod huic responderetur de iniquis, hoc et illi respondeatur de haereticis, id est neque eorum esse baptismum quo baptizant et non esse consequens, ut quisquis habet baptismum Christi etiam de peccatorum remissione securus sit, si hoc in sacramento tantum habet nec ueraci cordis confessione conuersus est, ut dimittenti dimitteretur. Alius Felix ab Utina dixit: Nemini dubium est, sanctissimi consacerdotes, non in tantum posse humanam praesumptione
Abbreviated transcription (Latin):
dextera eoꝵ dextera iniquitatis. Quoꝵ
filii eoꝵ uelut nouellȩ constabilite. filię
eoꝵ ornatę sicut similitudo templi. Cel¬
laria eorum plena: eructantia ex hoc
in hoc. Oues eoꝵ fecundȩ multiplican¬
tes inexitib suis: boues eoꝵ crassi. Nõ
est riuna maceriȩ. nec exitus: neq
clamor in plateis eoꝵ. Beatum dixer̃
ppłm cui hec sunt: beatus ppłs cuius est
dñs ds̃ eius. Si gͦ isti sunt filii alieni
qui in reb temporalib ⁊ habuncdantia
t̾renȩ felicitatis beatitudinem ponunt
⁊ diuina p̃cepta contempnũt: uideamꝰ
si non idem ipsi funt de quib exprianꝰ
ita dicit. inse quoq transfigurans eos
ut de his se dicere ostendat. cum quib
sacram̃ta cominun cabat. dum uiam
inquit dñi non tenemus. nec data nb̃
ad salutem cęlestia mandata seruamꝰ.
fecit dñs nt᷑ uoluntatem patris. ⁊ nos nõ
faciemus uoluntatem diũ patrimonio
⁊ lucro studentes. suꝑbiam sectantes :¬

Expanded text:
dextera eorum dextera iniquitatis; quorum dextera eorum dextera iniquitatis; quorum filii eorum uelut nouellae constabilitae. filiae eorum ornatae sicut similitudo templi; cellaria eorum plena, eructuantia ex hoc in hoc; oues eorum fecundae, multiplicantes in exitibus suis; boues eorum crassi. non est ruina maceriae necexitus neque clamor in plateiseorum. beatum dixerunt populum cui haec sunt: beatus populus cuius est dominus deus ipsius. si ergo isti sunt filii alieni qui in rebus temporalibus et abundantia terrenae felicitatis beatitudinem ponunt et diuina praecepta contemnunt, uideamus si non idem ipsi sunt de quibus Cyprianus ita dicit, in se quoque transfigurans eos, ut de his se dicere ostendat cum quibus sacramenta communicabat: dum uiam domini, inquit, non tenemus nec data nobis ad salutem caelestia manfecit Dominus noster uoluntatem patris, et nos non facimus Dei uoluntatem patrimonio et lucro studentes, superbiam sectantes
Abbreviated transcription (Latin):
tantũmodo non posse descende: cum
manifestum sit hereticos baptisma ñ
habere. Huic respondetur. Iniqui xp̃i¬
am sunt. an non: Si xpiani sunt cur
in illa petra non sunt in qua edificat᷑
ȩcłia : audiunt enim u̾baxͥ: ⁊ non faci¬
unt. Si xp̃ĩani non sunt: fiant. aut qͦ
ꝑtinebit sermo dñi dicentis. qui non
est mecum adu̾sum i e est. ⁊ qui mecũ
non colligit spargit. Spargunt enim
oues euis. qui eas ad moꝵ suoꝵ labem
praua imitacione ꝑducunt. Unde con¬
stat suꝑ filios alienos quod om̃s inioru
appellantur ⁊ soboles antixp̃i. quod sũt
nus impositionem tantũmodo non pos¬
se descendere. si cordis nonsit uera con¬
uersio: cum manifestum sit mniquos
quam dui iniqui sunt baptisma qͥdem
habere posse. s salutem cuius sacramẽ¬
tum baptisma est. hr̃e non posse. uide¬
amus enim si heretici describuntur in
psalmo illo ubi de filiis alienis ita dr̃.
dnẽ libera me de manu filioꝵ alienoꝵ.
quoꝵ os locutum est uanitatem. et

Expanded text:
tantummodo non posse descendere, cum manifestum sit haereticos baptisma non habere. Huic respondetur: Iniqui christiani sunt an non? si christiani sunt, cur in illa petra non sunt in qua aedificatur ecclesia? — audiunt enim uerba Christi et non faciunt-; si christiani non sunt, pertinebit sermo domini dicentis: qui non est mecum aduersum me est, et qui mecum non colligit spargit? spargunt enim oues eius qui eas ad morum suorum labem praua imitatione perducunt. unde constat super filios alienos, quod omnes iniqui appellantur, et suboles antichristi, quod sunt nus impositionem tantummodo non posse descendere, si cordis non adsit vera conversio; cum manifestum sit iniquos quamdiu iniqui sunt, Baptisma quidem posse habere, sed salutem cujus sacramentum Baptisma est, habere non posse. Videamus enim si haeretici describuntur in psalmo illo, ubi de filiis alienis ita dicitur: Domine, libera me de manu filiorum alienorum, quorum os locutum est vanitatem, et
Abbreviated transcription (Latin):
docet ds̃. ⁊ uuiunt seđ̾m ea quȩ docet di¬
abolus. Nam si de baptismo diceret. nõ
diceret nec de fonte extraneo biberis. s
de fonte alieno non te ablueris. Iam uͦ
quod dns ait nisi quis natus fuerit et
aqua ⁊ spũ nonpotest introire in re¬
num dĩ: quid eum adinuoe ad id qusõ
putat om̃ino non uideo. Aliud ẽ enim
omĩs qui intrabit in regnum cęlorum
prius nascitur ex aqua et spũ. quia
nisi tenatus fuerit ex aqua et spũ non

Expanded text:
docet deus et uiuunt secundum ea quae docet didocet deus et uiuunt secundum ea quae docet diabolus. nam si de baptismo diceret, non diceret: nec de fonte extraneo biberis, sed: \'de fonte extraneo non te ablueris\'. iam uero quod dominus ait: nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum dei, quid eum adiuuet ad id quod putat omnino non uideo. aliud est enim \'omnis qui intrabit in regnum caelorum prius renascitur ex aqua et spiritu, quia nisi renatus fuerit ex aqua et spiritu non
Abbreviated transcription (Latin):
quid ꝓtulit quod considerare possemus
Iemesianus aut̃ a tubunis.
multa posuit testimonia scripturarum
s ꝓsententia catholicȩ quam decla ranb̃
⁊ comĩdandam suscepimꝰ multa le¬
tus est. nisi forte putandum est qu
non fidit infalsis qui inspe rerui
temꝑalium sicut om̃s auari atq tapo¬
res. et qui scło non factis s uerbis renu¬
tiant: quales tamen intꝰ ⁊ baptirare
⁊ baptirari ętiam cyprianus est testis:
ipsi secuntur ętiam aues uolantes: quia
non apprehendunt quȩ concupiscunt.
Deserit aut̃ uias uiȩ suȩ. ⁊ a semita angłi
sui errat. ⁊ ingreditur ꝑauia loca atq
arida ⁊ tram destinatam siti. Consequit᷑
aut̃ manibus infructuosa non heretio
tantum: s omĩs qui male uiuit. quia
omĩs iusticia fructuosa est. ⁊ omĩs inqͥtas
infructuosa. Qui uͦ aquam alienam de
fonte extraneo bibunt: non heretici tan¬
tum sũt: s om̃s qui bibunt scđm ea quȩ

Expanded text:
quid protulit quod considerare possemus. quid protulit quod considerare possemus. Nemesianus autem a Tubunis multa posuit testimonia scripturarum, sed pro sententia catholicae quam declarandam et conmendandam suscepimus multa locutus est nisi forte putandum est, quia non fidit in falsis qui fidit in spe rerum temporalium, sicut omnes auari adque raptores et qui saeculo non factis sed uerbis renuntiant, quales tamen intus et. baptizare et baptizari etiam Cyprianus est testis. ipsi sequuntur etiam aues uolantes, quia non adprehendunt quae concupiscunt. deserit autem uias uineae suae et a semita agelli sui errat et ingreditur per auia loca adque arida et terram destinatam siti, consequitur autem manibus infructuosa non haereticus tantum sed omnis qui male uiuit, quia omnis iustitia fructuosa est et omnis iniquitas infructuosa. qui uero aquam alienam de fonte extraneo bibunt, non haeretici tantum sunt, sed omnes qui non uiuunt secundum ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. E st aut̃ in eis. Nam non id recipi¬
unt redeuntes. non ob aliud nisi quia
non amiserant recedentes. Quod aut̃
ait nam quę foris exercentur nullum
heñt salutis effectum: consentio ⁊ omĩno
uerum ẽẽ credo. Aliud est enim nõ ibi
esse: aliud nullum babere salutis effec¬
tum. Uenientib enim ad catholicam
pacem ꝓdesse incipiunt. quȩ foris ierãt:
s non proderant: .iii. Policarpo aut̃
adrumetino qm̃ dixit qui hereticoꝵ bap¬
tismum ꝓbant nr̃m euacuant: responde¬
mus. Si hereticoꝵ est baptismꝰ qͥ ꝑheticos
datur: auaroꝵ ⁊ homicidarum est qui
intus atalib datur. Si aut̾ hoc istoꝵ nõ
est: nec illud illoꝵ est. ac ꝑ hoc apui
quoscumq sit xp̃i est: IIII.
Uouatus athamugade quid fecerit ai
Non aut̃ aliquid attulit unde se osten.¬
deret facere debuisse quod fecit. Nomi¬
nauit enim testimonium scripturarũ
⁊ decretum collegarum. s non inde ali¬

Expanded text:
dunt. est autem in eis; nam non id recipidunt. est autem in eis; nam non id recipiunt redeuntes non ob aliud, nisi quia non amiserant recedentes. quod autem ait: nam quae foris exercentur nullum habent salutis effectum, consentio et omnino uerum esse credo. aliud est enim non ibi esse, aliud nullum habere salutis effectum. uenientibus enim ad catholicam pacem prodesse incipiunt quae foris inerant, sed non proderant. Polycarpo autem Adrumetino, quoniam dixit: qui haereticorum baptismum probant nostrum euacuant, respondemus: Si haereticorum est baptismus qui per haereticos datur, auarorum et homicidarum est qui intus a talibus datur. si\' autem hoc istorum non est, nec illud illorum est, ac per hoc aput quoscumque sit Christi est. Nouatus a Thamugade quid fecerit dixit, non! autem aliquid adtulit, unde se ostenderet facere debuisse quod: fecit. nominauit enim testimonium scripturarum et decretum collegarum, sed non inde ali
Abbreviated transcription (Latin):
tati baptirantur. quando mutantur non
rebaptriantur: Iam uero quod indignat᷑
et dicit ecce ad qualia cogitur ȩccłia con¬
sentire. ⁊ sine baptismo ⁊ uenia delictors
cõmunicare compellitui: nisi eẽnt cet̾ĩ
ep̃i qui alios ad ista compellerent. ñ utiq
diceret. unde ostenditur illos etiam tunc
ueriora sensisse. qui non recesserunt apri
stina consuetudine quȩ postea concilii
umu̾sitate firmata est. Quid est aut̃ qd
aduingit ⁊ dicit. quam rem fis fugere
ac uitare debemus.⁊ a tanto scelere nos
separare : Si enim hoc ita dicit ut ista
non faciat nec approbet: alia res est. Si
aut̃ ut diu̾sa sentientes dampnet. ⁊ se¬
greget: priorib resistet u̾bis &priam qͥb
ait. Neminem uidicantes. aut a uire cõ¬
munionis aliquem si diu̾sum senserit
amouentes: I.d ea quę felix a
migirpa dix̃: hec dicimus. Si non esset
baptisma unum ⁊ uerum nisi in ȩccłia:
non utiq ẽẽt in eis qui ab unitate disce¬

Expanded text:
tati baptizantur et quando mutantur non tati baptizantur et quando mutantur non rebaptizantur? iam uero quod indignatur et dicit: ecce ad qualia cogitur, ecclesia consentire et. sine baptismo et uenia delictorum communicare conpellitur, nisi essent ceteri episcopi qui alios ad ista compellerent, non utique diceret. unde ostenditur illos etiam tunc ueriora sensisse, qui non recestina consuetudine, quae postea concilii universitate firmata est. Quid est autem quod adjungit et dicit, Quam rem, fratres, fugere ac vitare debemus, et a tanto scelere nos separare? Si enim hoc ita dicit, ut ista non faciat nec approbet, alia res est: si autem ut diversa sentientes damnet et segreget, prioribus resistit verbis Cypriani, quibus ait, Neminem judicantes, aut a jure communionis aliquem, si diversum sm. 14. Ad ea quae Felix a Migirpa dixit, haec dicimus: Si non esset Baptisma unum et verum nisi in Ecclesia, non utique esset in eis qui ab unitate disce