comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s humane ꝯdiciones simulauit asfec¬
tus. sic ab re nõ erat. si in fine qͦs ꝯsignan¬
de oecononne gr̃a fuiss insus ⁊ mori. Ho¬
mo pessime ac fallacissime quomͦ ego tͥ
credam qͣi uera dicenti ⁊ cum pp̃m dicas
mortẽ potuisse m̃ari. Ergo ille mencie¬
batur qñ dicebat oportet filium homĩs
occidi ⁊ tertia die tesinge. ⁊ tu ñ m̃tins
⁊ dicis ut tͥ uera dicenti credannis. Ueracior
gͦ petrus qñ ei dixit. absit dñc ñ fiet istud.
⁊ unde m̾uit audirr. redi retro sathanas.
Et ille quid̃ ñ ħ infructuose audunt. qͥ eam
postea u̾ntatem mortis pp̃i. usq ad suam mor
ñ solum negas mortuum. s ⁊̃ dicis mor¬
tem fuisse m̃titum. S iõ inquit mortẽ
qͦ sumulasse credendus ẽ. qr om̃s humane
ꝯdicionis sumilauit asfectus. Prorsus dix̃¬
ma uera sunt que ita narrata sunt. nt
ñ eum simulasse s plane fecisse uł ex hi¬
tãte. Nam homo plerumq ⁊ si nolit irasci¬
tur. ⁊ si nolit contͥstatur. ⁊ si nolit dormit.¬

Expanded text:
s simulauit adfectus, sic ab re non erat, si in fine quoque consignandae oec.onomiae gratia fuisset uisus et mori. homo pessime ac fallacissime, quomodo tibi ego credam quasi uera dicenti, cum Christum dicas mortem potuisse mentiri? ergo ille mentiebatur, quando dicebat: oportet filium hominis occidi et tertia die resurgere, et tu non mentiris et dicis, ut tibi uera dicenti credamus? ueracior ergo Petrus, quando ei dixit: absit, domine, non fiet istud. et unde meruit audire: redi retro, satanas. et ille quidem non hoc infructuose audiuit, qui eam postea ueritatem mortis Christi usque ad suam mortnon solum negas mortuum, sed etiam dicis mortem fuisse mentitum ? sed ideo, inquit, mortem quoque simulasse credendus est, quia omnes humanae condicionis simulauit ania uera sunt, quae ita narrata sunt, ut non eum simulasse. sed plane fecisse uel exhia etiam potestate. nam homo plerumque etsi nolit, irascitur; etsi nolit, contristatur; etsi nolit, dormit; et
Abbreviated transcription (Latin):
socata testat᷑. ħ credimus. ñ ꝙ fanstus nos
cced̾e suspicat᷑. Quid sit autẽ scd̾m natu¬
ram. quid contͣ nat᷑am. honniẽs qui sicut
nos errant nosse ñ possunt. Dici antẽ
Humano more contͣ natam ẽẽ ꝙ ẽ contͣ
nature usum mortałib notum aiec nos

Expanded text:
locata testatur, hoc credimus, non quod Faustus nos locata testatur, hoc credimus, non quod Faustus nos credere suspicatur. Quid sit autem secundum naturam, quid contra naturam, homines qui sicut vos errant, nosse non possunt. Dici autem humano more contra naturam esse, quod est contra naturae usum mortalibus notum, nec nos
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i exclamarent ab iicio scłi ram qu
fuisse uasum. ut aliquis aꝑuiss oculos
cecinati. Manum aridam sanasse. no¬
cem at u̾bum pͥuatis hiis ꝑ naturan
redonasse. mortuis ⁊ intabem iam reso¬
lutis corꝑib compage reddita intalẽ
redintegrasse spm̃. quẽ nõ ad stuporẽ
adoucat᷑. ⁊ cogat qͦdammꝰ mĩme ccede̾
cogitantẽ. quid liceat. quid ue ñ liceat
ꝑ nat᷑am. Que tñ omimia nos cõmuit̾
facta ab eodem ccedinus ppĩam. ñ consi¬
d̾acione iam nature. s pot̃atis tm̃ ⁊ i̾tu¬
Qui gͦ de sb̾lum monte p̾cipitatus mortu¬
us ñ ẽ. qr utiq noluit. cur ñ potu̾it ⁊̃ mo¬
ri cum uoluit. Et hoc quid̃ nunc a nob̾
ita responsũ sit. qr uob̾ placet argum̃tari.
⁊ arma temptatis aliena. dyaletice dispu¬
tare uolentes. Alioqͥn nob̾ nec iħc mor¬
tuus ẽ. nec ẽ ĩmortalis ħelyas
incquid de enoch ⁊ de helya ⁊ de moy¬
se. scͥptura sc̃a c̾cis ⁊ magnis sue fidi
docim̃tis in sũmo culimne auttoritatis

Expanded text:
ipsi exclamarent ab initio saeculi numquam fuisse uisum, ut aliquis aperuisset oculos caeci nati. manum aridam sanasse, uocem ac uerbum priuatis his per naturam redonasse, mortuis et in tabem iam resolutis corporibus compage reddita uitalem redintegrasse spiritum, quem non ad stuporem adducat et cogat quodam modo minime credere cogitantem quid liceat quidue non liceat per naturam ? quae tamen omnia nos communiter facta ab eodem credimus christiani, non consideratione iam naturae, sed potestatis tantum et uirtuqui ergo de sublimi monte praecipitatus mortuus non est, quia utique noluit, cur non potuerit etiam mori cum uoluit? et hoc quidem nunc a nobis ita responsum sit, quia uobis placet argumentari et arma temptatis aliena dialectice disputare uolentes: alioquin nobis nec Iesus mortuus est nec est inmortalis Heliase Elia et de Moyse Scriptura sancta, certis et magnis suae fidei documentis in summo culmine auctoritatis
Abbreviated transcription (Latin):
decipis. ñ insttuctus a quo conuncaris.
Nam iħc ⁊ nasci potuit ñ satus. ⁊ pati nõ par¬
tus. s unum horum uolint. alt̾um noluit.
Nasci enim ñ satus nolint. pati autẽ ñ par.¬
tus noluit. qr partus est passus. Dicis michi.
Unde scis. Quia in euuͣgłio u̾itatis sego. Si
nitẽ tͥ dicam. iide scis ista que dicis. mani¬
chi mͥ opponis auctatem. dicis eẽ ⁊ meuuͣge¬
lio falfitatem. Ego autẽ manicheo ista dicen¬
daret. ꝙ quid̾ in pp̃o ñ iuenit. s quid ipse
diligat prodit.s
pondeo. Nec nasti poterat. nͥ d̾s ñ eẽt.
Ant si potuit ⁊ d̾s ẽẽ ais qu ⁊ nasci qͣre ⁊ nõ
utile satis nõ eẽ in itantib fals hiis conseq̃nai¬
am querere aut ar rmatus. s gum̃tis anati.
tum de reb agitur : ⁊ ãs que ꝑtineant ad
sħm. S querend̾ pocnis ẽ quid ip̃e de se. quid¬
ue apłi sin de eodem p̾dicauit. Ip̃aq a deo
ꝑtractanda genealogia ẽ ⁊ indeñdum si fibi
coniemat. ñ ex ꝯiectura passionis natunta¬

Expanded text:
decipis, non instructus a quo convinceris. Nam Jesus et nasci potuit non satus, et pati non partus: sed unum horum voluit, alterum noluit. Nasci enim non satus voluit, pati autem non partus noluit: quia partus est passus. Dicis mihi: Unde scis? Quia hoc in Evangelio veritatis lego. Si autem tibi dicam, Unde scis ista quae dicis? Manichaei mihi opponis auctoritatem, et dicis esse in Evangelio falsitatem. Ego autem Manichaeo ista dicend quidem in Christo non invenit, sed quid ipse diligat prodit. Lpondeo, Nec nasci poterat, nisi Deus non esset: aut si potuit et Deus esse et nasci, quare non et non ergo utile satis non esse, in his consequentiam quaerere, aut argumentis anniti, cum de rebus agitur quae pertineant ad Iesum; sed quaerendum potius est, quid ipse de se quidue apostoli sui de eodem praedicarint. ipsaque adeo pertractanda genealogia est et uidendum, si sibi conueniat, non ex coniectura passionis natiuita
Abbreviated transcription (Latin):
nanfragumi passura nr̃a orone. nͭ ad signũ
nainget abrahe. Et hunc quid̃ c̾ta de causa
uideos orare haud surdum ẽ. ut pote cirtũ¬
asos. Si enim tirtumcisionis se iuocare
designant d̃m. pp̃ dõs p̾pucii. nos u̾o cur ħ
ip̃m faciatis parum intłłigo cum mimme
getatis signum ꝙ habi̾nt abraham. cinꝰ uos
iuocatis d̾m. uere enim ꝙ intelligi datur
cognicionis imuitue causa. ne a se scĩl mincẽ
oberrarent. notas sibim hunisim᷑ alt̾ius
imposuisse undent᷑. idei ac nideoꝵ d̾s. Atq
ip̃ẽ quidẽ eos cutũcisionis obsceno caratte

Expanded text:
naufragium passura vestra oratione, nisi ad signum naufragium passura vestra oratione, nisi ad signum naviget Abrahae? Et hunc quidem certa de causa Judaeos orare haud absurdum est, utpote circumcisos; sic enim circumcisionis se invocare designant Deum, propter deos praeputii: vos vero cur hoc ipsum faciatis, parum intelligo; cum minime geratis signum quod habuerit Abraham, cujus vos invocatis Deum. Vere enim, quod intelligi datur, cognitionis mutuae causa, ne a se scilicet invicem oberrarent, notas sibimet hujusmodi alternis imposuisse videntur Judaei, ac Judaeorum Deus: atque ipse quidem eos circumcisionis obsc
Abbreviated transcription (Latin):
D nescio quẽ sinm ꝓpͥrium ex attha r̃¬
daciorũ ꝓsilentẽ. D e quo faustus tacet
onem. timens ne aliquo mͦ eis contra quos
disputat innotescat.t¶¬
ꝓsaac ⁊ d̾s iacob ħt sinem d̾s. Nisi forte alter
ẽhic de quo progas. ⁊ alt̾ quem oraus. Aio¬
qum cirtũcisionis t̾mimus qui abraham ⁊ ysa¬
ic ⁊ iacõb argentũ cet̾arum societate dissig
utẽ funta pot̾as est. ⁊ ip̃e ñ caret fine. Sem¬
qr ne antiquoꝵ quid̾ hac orõne m̃cionem
facitis. qui ante abraham funt. enoch dico
⁊ noe. ⁊ sem. ac reliquos eorum similes. quos
suisse quidẽ instos in pͥpucio ñ negatis. S qr
idem circãcisionis insigni carebant. ne ip̃oꝵ
quid̾ uultis ẽẽ d̾m. s soluis abrihe ⁊ sem̃t
enic. Igit᷑ si ẽ unus ⁊ infuritus ds quid sibi
uisit ħ inuocacõnis urẽ tam diligens ⁊ solli¬
cita caucio.ut ñ conteni nominasse dm̃ ad¬
iciatis ⁊ cimis. abraham scil ⁊ ysaac ⁊ iacob.
tanꝯmͣ in turba aliqua deoꝵ ertatura aut

Expanded text:
d nescio quem suum proprium ex arca mendaciorum prosilientem: de quo Faustus tacet uaestionem; timens ne aliquo modo eis contra quos disputat, innotescat.Isaac, et Deus Jacob , habet finem Deus: nisi forte alter est hic de quo perrogas, et alter quem oratis: alioquin circumcisionis terminus, qui Abraham et Isaac et Jacob a gentium caeterarum societate dissignat autem finita potestas est, et ipse non caret fine. Denique ne antiquorum quidem hac oratione mentionem facitis, qui ante Abraham fuerunt; Enoch dico, et Noe, et Sem , ac reliquos eorum similes, quos fuisse quidem justos in praeputio non negatis, sed quia iidem circumcisionis insigni carebant, ne ipsorum quidem vultis esse Deum, sed solius Abrahae et seminis ejus. Igitur si est unus et infinitus Deus, quid sibi vult haec invocationis vestrae tam diligens et sollicita cautio, ut non contenti nominasse Deum, adjiciatis et cujus, Abraham scilicet, et Isaac et Jacob: tanquam in turba aliqua deorum erratura aut
Abbreviated transcription (Latin):
cit mepta fauatia hominũ alienatoꝵ a
ita dĩ ꝑ ignoranciã que ẽ in illis pp̃ ce¬
Sic delirent manichi. ⁊ resipiscant ⁊ ñ
sint manichi. A quib si querit᷑. qm̃ int̾io¬
rom hommiẽ renouari ad ymaginẽ dei.
fatent᷑ ⁊ ħ testimonium ultro ⁊̃ profe¬
runt. Tunc autẽ dicit faustus ꝙ ds fa¬
ciat hominẽ. qñ int̾ior in d̾i agincõnem
renouat᷑. utrum eum ip̃e fec̾it qui refi¬
tit. ip̃e condid̾it qui renonat. responident
ip̃i. Cui responsiom eoꝵ si adiciamus.
q̃rentes qñ eum formau̾it quẽ munc re¬
format. querent ubi se abscondant. ne
fabule sue dedetus aꝑire cogant᷑. Neq
enim dicunt a dõ formatũ uł conditum
uł inslitutũ. S. de sub̾a enis ꝑtem pror¬
sus enis adu̾sus hostes missam. ne pocõ
iuet̾atum s uec̃itate captiuatũ ⁊ defor¬
matũ ab ĩnncis e⁊ cet̾a que iam tedet
dre. Ibi enim ⁊ pͥmum hominẽ ꝯme

Expanded text:
cit inepta fallacia hominum alienatorum a uita dei per ignorantiam, quae est in illis propter caesic delirent Manichaei; et resipiscant et non sint Manichaei. a quibus si quaeritur — quoniam interiorem hominem renouari ad imaginem dei fatentur et hoc testimonium ultro etiam proferunt: tunc autem dicit Faustus quod deus faciat hominem, quando interior in dei agnitione renouatur — utrum eum ipse fecerit, qui reficit, ipse condiderit, qui renouat, respondebunt "ipse." cui responsioni eorum si adiciamus quaerentes, quando eum formauerit, quem nunc reformat, quaerent, ubi se abscondant, ne fabulae suae dedecus aperire cogantur. neque enim dicunt a deo formatum uel conditum uel institutum, sed de substantia eius partem prorsus eius aduersus hostes missam; nec peccato inueteratum, sed necessitate captiuatum et deformatum ab inimicis et cetera, quae iam taedet dicere. ibi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmortalis credatur. Falsum eque erit iħn
fuisse hominẽ. qmͣuis mortius estime¬
eoꝵ apud hebreos falsam traxit opimo¬
nem. iħc de morte. ⁊ de ĩmortalitate
ꝙ ñ redigitis ad nat᷑am. Quapp̃ si quid ua¬
ture ꝓprium sit querit᷑. illa ꝯmd̃ nec im¬
mortalẽ mori uult. nec ñ mori mortalẽ
n u̾o pot̾atem in dõ atq homine ad
esficiendum que uelint q̃rmnis. magis
puto iħm mori potuisse. qmͣ ñ mori
helyam. Maior enim potestas in sħu.
qmͣ in helya. Et si tu impotenciorẽ cõtͣ
nature licentiam souas in celum. cõse¬
ctasq ꝑpetuitade. mature ⁊ ꝯdicionis enis¬
oblitus. Ego iħm potriisse mori si uolu
suisse ⁊ ñ mortis figuram ꝯsenciaui. Ut
enim ab inicio sumpta hominis sum¬
litudines om̃s humane ꝯdicionis simu¬
lauit asfectus. Sic ab re ñ erat. S in

Expanded text:
inmortalis credatur; falsum aeque erit Iesum inmortalis credatur; falsum aeque erit Iesum fuisse hominem, quamuis aestimeeorum apud Hebraeos falsam traxit opinionem, Jesus de morte, et de immortalitate is; quod non, redigitis ad naturam. Quapropter si quid naturae proprium sit quaeritur, illa quidem nec immortalem mori vult, nec non mori mortalem. Si vero potestatem in Deo atque homine ad efficienda quae velint quaerimus, magis puto Jesum mori potuisse, quam non mori Eliam: major enim potestas in Jesu quam in Elia. Et si tu impotentiorem contra naturae licentiam leuas in caelum consecrasque perpetuitati naturae et condicionis eioblitus, ego Iesum potuisse mori, si uoluifuisse et non mortis figuram consentiam? ut enim ab initio sumpta hominis similitudine omnes humanae condicionis simulauit a
Abbreviated transcription (Latin):
ħc si natus ñ ẽ quomͦ mortiuis ẽ. Hoc iam
sane comectura ẽ. Comecturis antẽ nemo¬
nͥ apud quẽ ꝓbaciones defec̾unt. utitut. sies¬
Que si uera sunt. ꝯfirmabunt ⁊ nos. oi
falsa. destruent ⁊ uos. Dicis gͦ. Quomo¬
do mortuus. ẽ iħc si homo ñ fuit. Et ego
abste nequiro. Helyas quomiͦ mortuus ñ
est cum fu̾it homo. An huic mortali p̾¬
ter condicionẽ suam liciit nus ĩ mortali¬
tatis inuad̾e ꝓp̃o ñ licuit ĩ mortali de morte
si noc̃e fuit aliquid usurpare. Et si hely
tͥdinim tm̃ cur ñ magis contͣ nat᷑am mo¬
ri potuisse ꝯcedas. p̾sertuim cum ⁊̃ ħ ñ so¬
lum de helya credatis. S ⁊ de moyse at¬
q enoch ꝙ sint ĩmortales ⁊ ip̃i tapticũ
corꝑib sins incelum. Quapp̃ si ħ argu¬
mento recte colligitur iħm fuisse homi¬
nẽ. qr mortuus ẽ. pot̾it eodem incħlo¬
mimis argum̃to colligi ⁊ helyam ñ fu¬
isse hominẽ qr mortinis ñ ẽ. Falsum
ẽ autẽ ñ fuisse helyam homnniẽ qmus

Expanded text:
 si natus non est, quomodo mortuus est? hoc iam sane coniectura est; coniecturis autem nemo, nisi quem probationes defecerint, utitur. resquae si uera sunt, confirmabunt et nos; si falsa, destruent et uos. dicis ergo: quomodo mortuus est Iesus, si homo non fuit? et ego abs te requiro: Helias quomodo mortuus non est, cum fuerit homo ? an huic mortali praeter condicionem suam licuit ius inmortalitatis inuadere, Christo non licuit inmortali de morte, si necesse fuit, aliquid usurpare? et si Helias triduum tantum cur non magis contra naturam mori potuisse concedas, praesertim cum etiam hoc non solum de Helia credatis, sed et de Moyse atque Enoch, quod sint inmortales et ipsi rapti cum corporibus suis in caelum? quapropter si hoc argumento recte colligitur legum fuisse hominem, quia mortuus est, poterit eodem nihilominus argumento colligi et Heliam non fuisse hominem, quia mortuus non est. falsum est autem non fuisse Heliam hominem, quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ruito ⁊ infiito melius tacendo fuitis. do
desiuatis. Se deo autẽ abraham ⁊ ysaac ⁊
racob cum ip̃e sit omnns creature uetut
d̾s cur isso nomine se ppło suo insinuare
uolu̾it. iam qnͣtum sat erat diximus. ⁊de
circumtisione ⁊̃ insuꝑiorib huuis oꝑis par¬
tib contͣ calumpinas impitas sepe respo¬
diius. Isti autẽ signum in ꝑte corꝑis con¬

Expanded text:
finito et infinito, melius tacendo finitis, donfinito et infinito, melius tacendo finitis, dondesinatis. De Deo autem Abraham et Isaac et Jacob, cum ipse sit omnis creaturae verus Deus, cur illo nomine se populo suo insinuare voluerit, jam quantum sat erat diximus. De circumcisione etiam in superioribus operis partibus contra calumnias imperitas saepe respondimus. Isti aute
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmd̾ si ñ ẽ malum. ꝓfecto infinitus ẽ d̃s
ħt̃ autẽ finem. si malum ẽ. Constat autẽ
eẽ malum. Non gͥ infinitus ẽ d̃s. Illuic enĩ
talib dispucet. Prnis enim estis a sigm̃to
carnalium corꝑaliumq cogitacõmim. pra
fide ⁊ qnͣtulacumq i̾ntatis r̃one mundandi.
ut sp̃nalia quoquomͦ ⁊ ex qñtacumq ꝑte
cogitare possitis. Quod qmͣdui ñ potestic.
distend̾e. cum solum corpus talia occupet
spacia. uł spaciis talib occupetur. ꝯsulcius
fec̾itis si nos huic q̃stiom ñ ꝯmiscu̾rtis. ubi
nec doc̾e potestis aliquid nerisicut nec in
cet̾is. nec disc̾e estis ydonei ꝙ fortasse po¬
testis. incet̾s si suꝑbi religiosiq ñ sitis.
Cum enm queri cepit quomͦ sit d̾s fun¬
tus quẽ millus socus capit. quomꝰ infutus
tus. nullum h̃ns modum. quomͦ infiuitus
modus omiñ. omnis cogitacõ carnał eua¬
nescit. Et si nult se fĩ ꝙ ñdum ẽ. pͥus ex eo

Expanded text:
m si non est malum, profecto infinitus est Deus; m si non est malum, profecto infinitus est Deus; habet autem finem, si malum est: constat autem esse malum: non igitur infinitus est Deus: illinc enim talibus disputet. Prius enim estis a figmento carnalium corporaliumque cogitationum pia fide et quantulacumque veritatis ratione mundandi, ut spiritualia quoquo modo et ex quantacumque parte cogitare possitis. Quod quamdiu non potestis distendere, cum solum corpus talia occupet spatia, vel spatiis talibus occupetur, consultius feceritis, si vos huic quaestioni non commiscueritis, ubi nec docere potestis aliquid veri, sicut nec in caeteris; nec discere estis idonei, quod fortasse potestis in caeteris, si superbi litigiosique non sitis. Cum enim quaeri coeperit, quomodo sit Deus finitus, quem nullus locus capit; quomodo infinitus, nullum habens modum; quomodo infinitas, modus omnium: omnis cogitatio carnalis evanescit; et si vult se fieri quod nondum est, prius ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ẽ noscant᷑. Idem u̾o suum incissim dm pa¬
rentũ suoꝵ cognomine signau̾nt. quo ubi¬
umiq ⁊ ip̃e fu̾it in magna. qm̃uis deoꝵ fre¬
qͥncia. cum d̾s abraham audierit ⁊ d̾s ysaac
⁊ d̃s i acob. Ptuis se ninocari cognoscat.
Quod fere in multis sĩ solum unum hñti¬
bus nom̃. ut eoꝵ nemo appellatus respon¬
deat. nͥ audito cognomine. Sic namq et
pastor atq atm̃tarius pocõrib notas mu¬
runt. ne eorum quisq ꝑ suo usurpet alie¬
mini. Euib qr ⁊ uos similit̾ facitis. dm̃
sbraham dicentes ⁊ dm̃ ysaat ⁊ dm̃ iacob.
tis. liquet ex ħ ad modum ꝙ ħeat finem
di u̾o infunitũ d̾m eẽ iustas. huic uos aute
remintiare ncõe ẽ ⁊ or̃õne unitata ertoris
pret̾m uri plenitudinẽ ger̾e̾. Et ħ quid̾ dic¬
tum ita ẽ. ut de inõ uos incisse indeaaur
Alioqͥn sũmum ⁊ uerum d̾m utrum sit idẽ
infuitus. nec ne si querit᷑ de ħ u̾o nos bo¬
ni ⁊ mali comtͣrietas br̃ pot̾it edoc̾e. Qm̃¬

Expanded text:
esse noscantur; iidem vero suum vicissim Deum parentum suorum cognomine signaverunt, quo ubicumque et ipse fuerit, in magna quamvis deorum frequentia, cum Deus Abraham audierit, et Deus Isaac, et Deus Jacob, protinus se invocari cognoscat. Quod fere in multis fieri solet unum habentibus nomen, ut eorum nemo appellatus respondeat, nisi audito cognomine. Sic namque et pastor atque armentarius pecoribus notas inurunt, ne eorum quisque pro suo usurpet alienum. Quibus quia et vos similiter facitis, Deum Abraham dicentes, et Deum Isaac et Deum Jacob, tis, liquet ex hoc admodum quod habeat finem. Si vero infinitum Deum esse vultis, huic vos ante renuntiare necesse est, et oratione mutata erroris praeteriti vestri poenitudinem gerere. Et hoc quidem dictum ita est, ut de vestro vos vicisse videamur: alioquin summus et verus Deus, utrum sit idem infinitus necne, si quaeritur, de hoc vero nos boni et mali contrarietas breviter poterit edocere. Q
Abbreviated transcription (Latin):
et magnicione d̾i. quo significacõne ctu¬
delitatis tempus. Et adhuc scd̾m ymagi¬
nem inquit eius qui creaũt enu. Ut ex
hoc liqueat uet̾em hominẽ nec ymaginẽ
ẽẽ dĩ. nec ab ip̃o formatũ. Nam illud qui¬
dem ꝙ sequit᷑ dicens. ubi ñ ẽ masculus ⁊
femina. iuds ⁊ gretus Barbarus ⁊ scitama¬
gis ac magis oñdit natiuitatẽ hanc que
nos mares fecit ac femimas grecos at mn¬
deos. ⁊ scitas. ⁊ barbaros. ñ eam eẽ in qua
ds opatur cum hominẽ formati. S illã

Expanded text:
est in agnitione dei, quo significatur creest in agnitione dei, quo significatur credulitatis tempus. et adhuc secundum imaginem. inquit, eius, qui creauit eum, ut ex hoc liqueat ueterem hominem nec imaginem esse dei nec ab ipso formatum. nam illud quidem, quod sequitur dicens: ubi non est masculus et femina, Iudaeus et Graecus, barbarus et Scytha, magis ac magis ostendit natiuitatem hanc, quae nos mares fecit ac feminas, Graecos et Iudaeos, Scythas et barbaros. non eam esse, in qua deus operatur. cum hominem format, sed i
Abbreviated transcription (Latin):
tate i̾ntatis. uides gͦ. qñ cocatur homo ad
ymaginẽ d̾i.uides hic ⁊ hominẽ oñdi al¬
t̾am ⁊ nat̾itatem aliam. ⁊ alium nascẽdi
modum. Nam cum ex uite uos ⁊ indinte di¬
cit. tempus utiq trudelitatis significat. Cũ
uo homimẽ nouũ a deo creari testat᷑. tñ
udicat uet̾em nec ab ipo ẽẽ. nec scd̃m
cum formatum. Et cum ꝓsequit᷑. dicens
illum. quid̃ fieri in sc̃itate ⁊ iusticia ⁊ iͥn¬
tate. tunc designat atq demonsit᷑ alt̾um
illum natiuittis morẽ quẽ dixi. songe
dissimilẽ huic. qui corꝑa nr̃a furiosis ge¬
dit ex dõ ñ eẽ. cum illum solũ monstuit
ex deo. Nec ñ ⁊ ad colosenses ad ip̃m demi¬
o dicit. Expołiate uet̾em hominẽ cumac¬
tib sius ⁊ indinte nouum. qui renonat᷑
magnitionẽ dĩ scd̃m ymagiẽ enis qui cͤa¬
ut eum in uob̾. Et hinc gͦ ñ solum hõ¬
minẽ nouum oñdit cum ẽẽ quẽ d̾s faciat.¬
 qñ ⁊̃ ⁊ quib modis formet᷑ edocuit. Id

Expanded text:
uides ergo, quando creatur homo ad imaginem dei, uides hic et hominem ostendi alterum et natiuitatem aliam et alium nascendi modum. nam cum "exuite uos et induite" dicit. tempus utique credulitatis significat; cum uero hominem nouum a deo creari testatur, tum indicat ueterem nec ab ipso esse nec secundum eum formatum. et cum prosequitur dicens illum quidem fieri in sanctitate et iustitia et ueritate, tunc designat atque demonstrat alterum illum natiuitatis morem, quem dixi longe dissimilem huic, qui corpora nostra furiosis geendit ex deo non esse, cum illum solum monstrauit esse ex deo. necnon et ad Colossenses id ipsum denuo dicit: expoliate ueterem hominem cum actibus eius et induite nouum, qui renouatur in agnitione dei secundum imaginem eius, qui creauit eum in uobis. et hinc ergo non solum hominem et quibus modis formetur. edocuit, id
Abbreviated transcription (Latin):
pa nr̃a ꝑ habitantẽ sp̃m enis in nobis.
lam quis catholica u̾itate marutus. se¬
quo renonamur scd̃m ymaginẽ d̾i. Ue¬
rumptã qr uttumq d̾s fecit. r᷑sus idem
apłs testis ẽ ubi dicit. Neq mulier sine

Expanded text:
per inhabitantem Spiritum ejus in vobis . Nam quis catholica veritate instructus ignquo renovamur secundum imaginem Dei? Verumtamen quia utrumque Deus fecit, rursum idem apostolus testis est, ubi dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
sit homo a dõ cum sit uus ex multis. ñ cũ
ex io dunsus ẽ in multa. Dnusit autem
hunc̃ quidẽ corꝑis nature ascͥbendum pu¬
taminus. illimi u̾o suꝑne maiestati. Quapp̃
idem rͦsum apłs ad corrinthios dicit. In xp̃o¬
iħu ꝑ em̾igłnm ego uos genin. Et ad ga¬
lathas de seinzip̃õ. Complaciit ei qui me
segregauit de ut̾o matͥs mee. ut reuelaret
filium suum in me ut eum ãminciarem
ingentes. ꝯtrimo ñ ad quieni carm. ⁊ sangͥ¬
ni. uides gͦ ubiq eum in hac ałt̾a natri¬
tate nr̃a spũali dum taxat asseu̾antẽ nos
a deo formari. ñ in pͥore illa obscena ac ꝓ¬
pudiosa. que nos nichilo p̾stantius neq
mundius ammalib cet̾is. in nt̾o mat̾no
⁊ concepit ⁊ formainit ⁊ genunt. Qua de
re ammadu̾tere si uoli̾tis. innemetis hac
ĩ ꝑte nos ñ tam ꝓfessione. a nob̾ distare ꝙͣͣ
intellectu. Si quid̾ nob̾ placu̾it hoc uet̾i
⁊ ext̾iori honum ac t̾reno tͥbuere. ut sit
a deo formatus. Nos u̾o contͤ celesti hoc de¬

Expanded text:
fit homo a Deo, cum fit unus ex multis, non cum ex uno divisus est in multa. Divisit autem hunc quidem corporis naturae ascribendum putavimus, illum vero supernae majestati. Quapropter idem rursum apostolus ad Corinthios dicit, In ium ego uos genui et ad Galatas de semet ipso: cum placuit ei, qui me segregauit de utero matris meae, ut reuelaret filium suum in me, ut eum adnuntiarem in gentes, continuo non adquieui carni et sanguini. uides ergo ubique eum in hac altera natiuitate nostra, spiritali dumtaxat adseuerantem nos a deo formari, non in priore illa obscaena ac propudiosa, quae nos nihilo praestantius neque mundius animalibus ceteris in utero materno et concepit et formauit et genuit. qua de re animaduertere siin parte nos non tam professione a vobis distare, quam intellectu. Siquidem vobis placuerit hoc veteri et exteriori homini ac terreno tribuere, ut sit a Deo formatus; nos vero contra coelesti hoc de
Abbreviated transcription (Latin):
ret. quomͦ rosurgunt mortin. ⁊ quo corpe
uemeni. cum dedias similitudinẽ de sei¬
nib frmñtorum ꝙ uuda gcana seminent᷑.
⁊ d̾s illis det corpus quom uolu̾nt. inncui¬
qr semtinũ ꝓpͥum corpus. ubi inchlominꝰ
manicħi eu̾tit errorem qui ⁊ grana ⁊ ħbas
⁊ om̃s radices ac frutices gentẽ tenebraꝵ
dicit creare ñ dm̃i. ⁊ meis formis atq gem̾¬
b rerum d̃m pocius credit alligati. Qm
horum aliquid oꝑari. tum gͦ contͣ manichi
sacͥlegam uanitatẽ ⁊̃ ista dixiss. uenit ad
carmum disf̾encias. Non omĩs inquit caro.

Expanded text:
o resurgent mortui, et quo corpore venient, cum dedisset similitudinem de seminibus frumentorum, quod nuda grana seminentur, et Deus illis det corpus quomodo voluerit, unicuique seminum proprium corpus: ubi nihilominus Manichaei evertit errorem, qui et grana et herbas et omnes radices ac frutices gentem tenebrarum dicit creare, non Deum; et in eis formis atque generibus rerum Deum potius credit alligari, quam horum aliquid operari: cum ergo contra Manichaei sacrilegam vanitatem etiam ista dixisset, venit ad carnium differentias:
Abbreviated transcription (Latin):
luccetur. Ibi gͦ ꝯunncat ñ eam ꝑtimisse ad
apud nos ñ hũt ad has res ullum ponduc
auccoritatis. Ipẽ sunt enim qͣs recipit ⁊ de¬
net eccłia toto orbe dissusa que ꝑ illas est. ⁊̃¬
ꝓp̃hata. ⁊ quẽadino d̾ ꝓmissa sic reddita. Ac
sint. ꝙ prem habu̾it ex tbu lem sacͥdotem
quẽdam nomme i oacħim.canonicũ ñ est
ñ me ꝯstringit. S ⁊ si ħ cred̾em. ip̃m poci¬
us ioachim dr̃em aliquo mͦ ad damo san¬
gumẽ ꝑtrmiisse. ⁊ aliquo mͦ ex tͥbu ida
in tͥbum sei fuisse adoptatum. uł ip̃m uł
enis aliquẽ ꝓgen̾atorẽ. uł c̾te in tͥͣbu sein
ita natum. ut de scirpe dauid ꝯsangimnta¬
tem aliqmͣ duc̾et. sicut fieri potuisse idem
faustus fatef. ut maria de tbu sem ẽẽt.qmͣ
accipi xp̃m filium daud. si maria filia io¬
sepħ fuiss. Pmide si filia iosepħ nupsisset
i tͥbn lem. ñ absurde dretur. ⁊̃ filius dauid.
quisqͥs de illa ⁊ in tͥbu sem natus fuiss. Ita

Expanded text:
luctetur . ipse ergo conuincat non eam pertinuisse adluctetur . ipse ergo conuincat non eam pertinuisse adapud nos non habent ad has res ullum pondus auctoritatis: ipsae sunt enim quas recipit et tenet Ecclesia toto orbe diffusa, quae per illas est ata et quemadmodum promissa, sic reddita. ac suit, quod patrem habuerit ex tribu Leui sacerdotem quendam nomine Ioachim, canonicum non est, non me constringit. sed etiamsi hoc crederem, ipsum potius Ioachim dicerem aliquo modo ad Dauid sanguinem pertinuisse et aliquo modo ex tribu Iuda in tribu Leui fuisse adoptatum, uel ipsum uel eius aliquem progeneratorem, uel certe in tribu Leui ita natum, ut de stirpe Dauid consanguinitatem aliquam duceret: sicut fieri potuisse idem Faustus fatetur, ut Maria de tribu Leui esset, quam accipi Christum filium Dauid, si Maria filia Ioseph fuisset. proinde si filia Ioseph nupsisset in tribu Leui, non absurde diceretur etiam filius Dauid, quisquis de illa et in tribu Leui natus fuisset. ita
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ so ñ dẽbuisse inrum uirginis matͥs xp̃i
seꝑari a serie pentum xp̃i. ⁊ ipãm mariam
aliqmͣ de sarpe dauid uenam sangurs du¬
ext̾neam a cognacione dauid. ⁊ eam iosepħ
ꝯuigem ñ frustra appellatam pp̃ oromẽ sex¬
carne cõmixtus. ⁊ iosepħ pocius pp̃ digrata¬
tem uirilem ab ordine gen̾acõnum illarũ
ñ fuisse seꝑandum. ne ħ ip̃o ind̾etur ab illa
fenima seꝑatus. an eum ꝯuingebat m̃tis at¬
fectus. ⁊ ne homĩes fidelos xͥ id ꝙ sibi ꝯniges
carne miscent᷑ tam magnum in ꝯuigio de¬
putarent. ut sibi ħ ꝯnĩges eẽ ñ credẽnt. E
pocnis disc̾ent fidelia cromugia multo fa¬
miliarnis se adħerere m̃bris xp̃i. Cñcto po¬
tuissent unitari ꝑentes xp̃i. Nos gͦ credimus
⁊. mariam finsse in cognacione dauid. qr scͥp¬
mariam ñ cum raro ꝯcumbendo. s u̾gniem.
Quisqͥs itaq dicit mariam. ad ꝯsangiranta¬
tem dauid ñ ꝑtimiisse. manifestum ẽ. ꝙ istar
sqͥpturarum tam excellenti auctoritati ob¬

Expanded text:
 non debuisse uirum uirginis matris Christi separari a serie parentum Christi, et ipsam Mariam aliquam de stirpe Dauid uenam sanguinis duextraneam a cognatione Dauid et eam Ioseph coniugem non frustra appellatam propter ordinem sexcarne. commixtus, et Ioseph potius propter dignitatem uirilem ab ordine generationum illarum non fuisse separandum. ne hoc ipso uideretur ab illa femina separatus, cui eum coniungebat mentis adfectus, et ne homines fideles Christi icarne miscentur, tam magnum in conjugio deputarent, ut sine hoc conjuges esse non crederent: sed potius discerent fidelia conjugia, multo familiarius se adhaerere membris Christi, quanto potuissent 'imitari parentes Christi? Nos ergo credimus etiam Mariam fuisse in cognatione Dauid, quia scripMariam non cum uiro concumbendo, sed uirginem. quisquis itaque dicit Mariam ad consanguinitatem Dauid non pertinuisse, manifestum est, quod istarum scripturarum tam excellenti auctoritati ob
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ uane filius discipłs moysi. alt̾ u̾o fili¬
us iosedech sat̾dotis magni. Item alis qui
dictus ẽ filius dauid. alnis uͥo filius d̾i. Quẽ¬
nam gͦ nistoꝵ de maria natum queris ex
me. utrum accipiam. utiq in quit filium
d̾i.Ein ego. Et quo auttore quo ue magis¬
tro docente istud accipiam. At ille. mat̾ħo
inquit. Cu rsum ego. Quid matħs scͥpsit.¬

Expanded text:
quidem Naue filius, discipulus Moysi; alter uero filiquidem Naue filius, discipulus Moysi; alter uero filius Iosedech sacerdotis magni; item alius, qui dictus est filius Dauid; alius uero filius dei . quemnam ergo istorum de Maria natum quaeris ex me utrum accipiam ? utique, inquit, filium dei. cui ego: et quo auctore quoue magistro docente istud accipiam? at ille, Matthaeo, inquit. cui rursum ego: quid enim Mat
Abbreviated transcription (Latin):
os ꝓsalute regm enis p̾posita sua morte pro¬
cessit. S in hac inquit serie scłorum iã ma¬
lis ꝑmixta atq concreta ñ obtemꝑauit pre¬
ceptis. Queraius q̃r. Si ꝓpria uoluntate ue¬
ta culpa. ⁊ nusta pena. S iam si uoluntas
ẽ rea. nulla ẽ ad peccandũ natura contraria.
⁊ ĩo maincheoꝵ omnis comincta ẽ. ⁊ eu̾sa fal¬
lacia. Si autem ab hoste oppͥssa. quo missa ẽ.
ĩ alieno malo suꝑata cui resist̾e sĩ naluerat.
iniqua pena ⁊ magna crudelitas. S ad extu¬
sandum. ꝓfertur dĩ ncc̃itas. Talem dm co¬
lant. qui nolunt colere d̾m. Sane ꝙ faten¬
dum ẽ ⁊̃ ip̃i cultores eius qmͣnus talem d̃m̃ co¬
saltem sunt. Ille autẽ nncħ ẽ. nͥ sicuio falsita¬
tis. ⁊ cogitacio uanitatis. S iam cet̾a faus¬
plebe respondens ait. Accipis iħm de
maria natum. cin ego. Quẽnam in qm di¬
tis iħm. Nam płes in ebraismo fu̾nt iħc. Unꝰ

Expanded text:
os pro salute regni eius proposita sua morte «proos pro salute regni eius proposita sua morte «processit. sed in hac, inquit, serie saeculorum iam malis permixta atque concreta non obtemperauit praeceptis. quaeramus, quare. si propria uoluntate, uera culpa et iusta poena; sed iam si uoluntas est rea, nulla est ad peccandum natura contraria, et ideo Manichaeorum omnis conuicta est et euersa fallacia. si autem ab hoste obpressa quo missa est, si alieno malo superata, cui resistere non ualuerat, iniqua poena et magna crudelitas. sed ad excusandum profertur dei necessitas. talem colant deum, qui nolunt colere deum. sane, quod fatendum est, etiam ipsi cultores eius, quamuis talem deum co quia saltem sunt; ille autem nihil est nisi fictio falsitatis et cogitatio uanitatis. sed iam cetera Fausplebe respondens ait: accipis Iesum de Maria natum? cui ego: quemnam, inquam, dicis Iesum? nam plures in Hebraismo fuerunt Iesus: unus
Abbreviated transcription (Latin):
egypcio frẽm defendit illesum qmͣ mira¬
bili uaratate faustus arguit ⁊ dm̃ suũ
mirabłiore cecitate ñ respicit. Qnͣto me¬
lius ip̃e uasa aurea ⁊ argentea abstuliss.
de gente egypcioꝵ. qmͣ eus m̃bra dep̾da¬
retur ignis tenebrarum. ⁊ tñ cum bellũ
tam miserum ip̃e gessiss. cultores euis
famulo di nr̃i obicunit. ꝙ bella gesserit.
In quib semꝑ cum suis omnib uictor
de hostib tͥumphanit. qui captun uel cap¬
Hoc gͦ ñ ẽ malos argnere. s feliciorib
muidere. Que antẽ crudelitas moysi. ꝙ
n ppłm qui grauit̾ ind̾m peccau̾at gła¬
dio uindicauit. Cinus tũ peccati ueniam.
quẽqm̃ suorum ĩnocencium ⁊ obedientiũ. si ad
hostis cuneum disrũpendum missus fuisset ⁊
captinatus. Ullo mͦ eum pꝰea si iuiciss ipe damp¬
naret. ꝙ fact᷑us ẽ d̃s iste de sua ꝑte qmͣ ꝯfiget
niglobo. qr obedruit ibenti. qr in hostileᷤ cune¬

Expanded text:
Aegyptio fratrem defendit inlaesum, quem miraAegyptio fratrem defendit inlaesum, quem mirabili uanitate Faustus arguit et deum suum mirabiliore caecitate non respicit! quanto melius ipse uasa aurea et argentea abstulisset de gente Aegyptiorum, quam eius membra depraedaretur gens tenebrarum ! et tamen cum bellum tam miserum ipse gessisset, cultores eius famulo dei nostri obiciunt, quod bella gesserit, in quibus semper cum suis omnibus uictor de hostibus triumphauit, qui captiui uel caphoc ergo non est malos arguere, sed felicioribus inuidere. quae autem crudelitas Moysi, quod in populum, qui grauiter in deum peccauerat, gladio uindicauit? cuius tamen peccati ueniam quemquam suorum innocentium et obedientium, si ad hostis cuneum disrumpendum missus fuisset et captivatus, ullo modo eum postea, si vicisset, ipse damnaret: quod facturus est deus iste de sua parte, quam configet in globo, quia oboediuit iubenti, quia in hostiles cune
Abbreviated transcription (Latin):
tͥtio corꝑi ñ ligatus. s p̾sentatus icd̾e̾t.
magna p᷑gacione indigere fatenuim. Inla
gͦ nĩetrix de qua hominẽ dĩ audetis argu̾e
urĩ licet ininimã ñ negatis illam aĩam
meretͥtis. Hoc gͦ iam mełior dõ urõ. qm̃ ip¬
sa una meretͥs ẽẽt. ilłe antẽ ꝯdicione sue
illius ꝯmixtionis unu̾so gen̾i tenebraꝵ
in omnib meretͥcib ꝓssituit᷑. In om̃ib
demq marib ac femiins late uarieq
fornicantib ⁊ sese corrumpentib uoluta¬
tur. soluit᷑. illigat᷑. Nursus in eoꝵ fetibus
nolutandus. soluendus. ligandis. donec
ad ultimũ globum ꝑs ĩmundissima dei
ur̃i tanqmͣ mexpiabił metrix ꝑducatur.
ħ scil mala has t᷑pitudines. ħ dedecora a
m̃bris suis d̃s nr̃ amouere ñ potuit. ⁊ hos¬
tis in maiis ucc̃itate cõpulsus ad ista ꝑ¬
uenit. Neq enim potuit int̾imere inniri¬
osimi atq iolentum. sius uł cib uel
ꝑtib saliis. Qnͣto gͦ ille melior qui occiso

Expanded text:
ri non ligatus, sed praesentatus incideret, magna purgatione indigere fatemini. illa ergo meretrix, de qua hominem dei audetis arguereuestri, licet minimam, non negatis illam animam meretricis. hoc ergo iam melior deo uestro, quoniam ipsa una meretrix esset, ille autem condicione suae illius commixtionis uniuerso generi tenebrarum in omnibus meretricibus prostituitur, in omnibus denique maribus ac feminis late uarieque fornicantibus et sese corrumpentibus uolutatur, soluitur, inligatur, rursus in eorum fetibus uolutandus, soluendus, ligandus, donec ad ultimum globum pars inmundissima dei uestri tamquam inexpiabilis meretrix perducatur. haec scilicet mala, has turpitudines, haec dedecora a membris suis deus uester amouere non potuit et hostis inmanis necessitate conpulsus ad ista peruenit; neque enim potuit interimere iniuriosum atque uiolentum suis uel ciuibus uel partibus saluis. quanto ergo ille melior, qui occiso
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sp̃m sccũ sub bonoꝵ doctͥnis discipula¬
ti sinmis ad fidem. Unde omĩs ⁊ religio
⁊ maxime xp̃iana. ad saccam̃tum rudes
infantes appellat. Quod ⁊ ip̃m signifi¬
cans apłs ait. Flioli mei quos it̾am par¬
t᷑io. donec formetur pp̃t in uob̾. Qr̃ iam

Expanded text:
m sanctum sub bonorum doctrinis discipulam sanctum sub bonorum doctrinis discipulati sumus ad fidem: unde omnis etiam religio et maxime christiana ad sacramentum rudes infantes appellat. quod et ipsum significans apostolus ait: filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in uob
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾um u̾o int̾iorem ⁊ celestẽ dicit at nouũ
Horum gͦ int̾ fiat adõ q̃rimus. q̃mquidẽ
⁊ natiuitatis nrr̃ temꝑa duo sunt. unum
illud. quo nos irreticos carnalib urntuł
in lucẽ hanc natura ꝓduxit. Alt̾um u̾o
cum u̾itas nos ex errore com̾sos ad se re¬
generauit miciatos ad fidem. Quod tempꝰ
scd̾e natuntatis sħc in euuͣgłio significans
dicit. Nisi quis natus fu̾it denno. ñ pot̃ in¬
de regnum dĩ. Quod cum inchodemus pa¬
rum intłłigens hesitaret. ⁊ qualit̾ id fie¬
ri poss ꝑcimctaret᷑. Neq enim posse ho¬
nasti. ⁊ħc ei respondens. nͥ quis natus fu̾it
pp̃ si ⁊ natuntas ñ ea sola ẽ. qua in cor¬
ꝑe gigimnit. s ⁊ illa alia qua renascim᷑
spñ. ñ inmor eque cura ẽ. ⁊ hoc ip̃m que¬
rere. in quauam eaꝵ nos faciat d̃s. Mo¬
dus qͦ nascendi duplex ẽunus ille furo¬
ris ⁊ interapancie ꝓprnis quo sumus a
gen̾atorib tͣpiter. ⁊ ꝑ libidinẽ sati. ałt̾

Expanded text:
iorem et coelestem dicit ac novum . Horum ergo uter fiat a Deo, quaerimus. Quoniam quidem et nativitatis nostrae tempora duo sunt; unum illud, quo nos irretitos carnalibus vinculis, in lucem hanc natura produxit; alterum vero, cum veritas nos ex errore conversos, ad se regeneravit initiatos ad fidem. Quod tempus secundae nativitatis in Evangelio Jesu significans, dicit: Nisi quis natus fuerit denuo, non potest videre regnum Dei. Quod cum Nicodemus parum intelligens haesitaret, et qualiter id fieri posset percontaretur: neque enim posse honasci: Jesus ei respondens, Nisi quis natus fuerit, propter si et nativitas non ea sola est qua in corpore gignimur, sed et illa alia qua renascimur spiritu, non minor aeque cura est et hoc ipsum quaerere, in quanam earum nos faciat Deus. Modus quoque nascendi duplex est, unus ille furoris et intemperantiae proprius, quo sumus a generatoribus turpiter et per libidinem sati; alter
Abbreviated transcription (Latin):
ut̾o fingiñ. ut fere gentib placet ⁊¬
nideis. ⁊ ip̃is nob̾. tunc nos d̾s format ad
ymaginẽ suam. ⁊ uet̾es ñ facit uos ⁊ ꝑ furo¬
rem ac libidinẽ creat. ꝙ haud scio itcum
diumitati ens ꝯueniat. Si u̾o cum credi¬
mus ⁊ ad meliorẽ ute com̾itimut statũ.
tunc formam᷑ a deo. ut fere xp̃o placet. ⁊
d̾s ⁊ honeste facit ac pure. Quod quid cõ¬
sentaneñ. quid ue cõuemens magis scẽ
euis enis ẽ uen̾abili maiestati. Quod si uos
⁊ anct̃atem pauli ñ sꝑintis. ex ip̃o nob̾ quẽ¬
nam ⁊ qñ ⁊ quẽadmod̾ d̾s hominẽ faciat oñ¬
demius. Dicit ad ephesios: Ut deponatis scd̃
porem comu̾sacõnem uet̾em hominẽ. qui
corrumpit᷑ ꝑ desid̾ia ercoris. lienouamim
autem spũ m̃tis urẽ ⁊ induite nouum ho

Expanded text:
 placet eIudaeis et ipsis uobis. tunc nos deus format ad imaginem suam et ueteres nos facit et per furorem ac libidinem creat — quod haud scio utrum diuinitati eius conueniat — si uero cum credimus et ad meliorem uitae conuertimur statum, tunc formamur a deo, ut fere Christo placet deus et honeste facit ac pure. quo quid consentaneum quidue conueniens magis sanctae eius est ac uenerabili maiestati? quodsi et uos auctoritatem Pauli non spernitis, ex ipso uobis quemnam et quando et quemadmodum deus hominem faciat, ostendemus. dicit ad Ephesios: ut deponatis secundum priorem conuersationem ueterem hominem, qui corrumpitur per desideria erroris; renouamini aute
Abbreviated transcription (Latin):
meinus illum danid̃ qnͣtum amandut est.
rit. qui saltem in allegoriam bom sigui¬
sicet. ħ enis flenda sũmersio. Nisi forte quis
dicat. mislieres aliemgenas quaꝵ amore
exarserat. signifitare eccłias electas de gen¬
tib. Poss ħ fortasse ñ absurde intelligi.
si ille pp̃ salomonẽ desererent. deos suos ⁊
colerent dm̃ enis. Cum u̾o ip̃e pp̃ illis ot¬
fendit d̾m suum. ⁊ coluit dõs eaꝵ. nõ ẽ¬

Expanded text:
amemus illum Dauid, quantum amandus est, amemus illum Dauid, quantum amandus est, rit, quid saltem in allegoria boni significet haec eius flenda submersio, nisi forte quis dicat mulieres alienigenas, quarum amore exarserat, significare ecclesias electas - de gentibus. posset hoc fortasse non absurde intellegi, si illae propter Salomonem desererent deos suos et colerent deum eius. cum uero ipse propter illas offendit deum suum et coluit deos earum, non e
Abbreviated transcription (Latin):
illa sentencia. Susfe̾ntes micẽ indilecti¬
one. studentes ẜ uare initatẽ spc̃ in un¬
tus ẽ in ea fons a que salientis in udam et̾¬
Iam u̾o qui fi̾nt maritus enis. quid iliud
qmͣ dyabłm nominis su int̾pͥtatõne sig¬
inficat. cinus erant pessimo ꝯnigio delega¬
ti omĩ quos grã d̾i lib̾at. ut eccłia siẽ
matła ⁊ tuga saluatori ꝓprio copulet᷑. uri
abscisus. S iue ꝙ in ĩntate ñ stetit. s a lu
ꝑditis tñsfigurat. se tũ in angłm lucis au¬
dens. ad huc dr̃e. lux mea di ẽ. Ergo iste
quid̃ dauid. grauit̾ scelerate peccauit. Qd̃
le defid̾abilis omnib gentib adamauit
eccłam suꝑ tectum se seuantẽ .i. mũdan¬
tem se asordib scłi ⁊ domũ luteam spũ¬
ali ꝯtempsone tnͣscendentẽ atir calcantem.
Et inchoata cum illa pͥme cõuencõnis no¬
ticia. pꝰ ab ea peritus seꝑatum dyabłm occidit.
eamq sibi ꝑpetuo comibio copulauit. d̾i¬
mus gͦ peccatum. s ꝓpħiam ñ extinguamus.

Expanded text:
illa sententia: Sufferentes invicem in dilectione, studentes servare unitatem spiritus in vintus est in ea fons aquae salientis in vitam aeteiam uero qui fuerit maritus eius, quid aliud quam diabolum nominis huius interpretatione significat? huius erant pessimo coniugio deligati omnes, quos gratia dei liberat, ut ecclesia sine macula et ruga saluatori proprio copuletur. Uri"abscisus," siue quod in ueritate non stetit, sed a lucperditis transfigurat se tamen in angelum lucis, audens adhuc dicere: "lux mea dei est. " ergo iste quidem Dauid grauiter scelerateque peccauit; quod le desiderabilis omnibus gentibus adamauit ecclesiam super tectum se lauantem, id est mundantem se a sordibus saeculi et domum luteam spiritali contemplatione transcendentem atque calcantem, et inchoata cum illa primae conuentionis notitia post ab ea penitus separatum diabolum occidit eamque sibi perpetuo conubio copulauit. oderimus ergo peccatum, sed prophetiam non extinguamus;
Abbreviated transcription (Latin):
admirabili ⁊ mesfabili facilitate sibi ⁊̃
irẽm in t̾ra dispofuit ⁊ pp̃ seruos suos.
de corrupcionis ẜincite libandos. in ea
formam ẜm. ħ ẽ mortale corpus accep̃.
templum solutum it̾m edificauit. uos
autẽ qui ħ cred̾e qͣi sacͥlega formidantis.
omnum feminaꝵ carnaliũ. ab elephan¬
labilit̾ ꝑmanens. templum sibi honimẽ
illa ꝑte qͣ ⁊̃ in globo figendus ẽ sine cau¬
sa suppecias dep̾catur. aut ⁊̃ penitus oppͥstꝰ
quid̃ nos omiĩfariam hommẽ a dõ fieti
ꝑnegamus. S quis ⁊ qñ ⁊ quẽadmod̾ fiat q̃ri¬

Expanded text:
admirabili et ineffabili facilitate sibi etiam admirabili et ineffabili facilitate sibi etiam matrem in terra disposuit, et propter servos suos de corruptionis servitute liberandos in ea formam servi, hoc est, mortale corpus accepit,templum solutum iterum aedificavit. Vos tamen qui haec credere quasi sacrilega formidatis, omnium feminarum carnalium ab elephanlabiliter permanens, templum sibi hominem illa parte qua etiam in globo figendus est, sine causa suppetias deprecatur, aut etiam penitus oppressuquidem nos omnifariam hominem a Deo fieri pernegamus: sed quis, et quando, et quemadmodum fiat
Abbreviated transcription (Latin):
riam ñ fuisse de cognacione dauad. tu ꝙ
inde fu̾it oñde. Hoc enim oñdo clarissi¬
mo plaris atq fortissimo docur̃to. ꝙ scͥp¬
semme dauid ⁊ enis inrẽm siue ullais ꝯ¬
cubitu u̾ginem mariam. Qaͣ u̾o sibi fan¬
stus cuuisdam qͣi tͣpitudinis usus ẽ u̾ecim¬
dissimus decestator cum drẽt. frustͣ uos
calumpniam ing̾itis scͥptori. tanqmͣ di il¬
se filium in ut̾o muilieris incluserit. Nõ
plane catholica fides que xp̃m dĩ filium
natum scd̃m carnẽ credit ex uirgine. iil¬
lo mͦ eumd̾ dĩ filium sic in uto urrgnus
includit. qͣi extͣ ñ sit. qͣ celi ⁊ t̾ce admi¬
nistracõnẽ deseruerit. qͣi aprẽ recesseriti
d uos mancħi corde illo quo incħ po¬
testis nͥ corꝑalia phantasmata cogitare.
ista oumino ñ capitis. quomͦ di ubum
d̾i u̾tus atq sapia. ⁊ in se manens. ⁊ apud
prem. Et uinusam coeaturam regens ꝑ¬
tendat a fine usq ad finem fortit̾. ⁊ dis¬
ponit onniã suaint̾. In cunis disposiciõis

Expanded text:
riam non fuisse de cognatione David, tu quod inde fuerit ostende. Hoc enim ostendo clarissimo plane atque fortissimo documento, quod Scripsemine Dauid et eius matrem sine ullius concubitu uirginem Mariam. quam uero sibi Faustus cuiusdam quasi turpitudinis uisus est uerecundissimus detestator, cum diceret: frustra uos calumniam ingeritis scriptori, tamquam dei ille filium in utero mulieris incluserit! non plane catholica fides, quae Christum dei filium natum secundum carnem credit ex uirgine, ullo modo eundem dei filium sic in utero mulieris includit, quasi extra non sit, quasi caeli et terrae administrationem deseruerit, quasi a patre recessed vos, Manichaei, corde illo, quo nihil potestis nisi corporalia phantasmata cogitare, ista omnino non capitis, quomodo Dei Verbum, Dei Virtus atque Sapientia, in se manens et apud Patrem, et universam creaturam regens, pertendat a fine usque ad finem fortiter, et disponat omnia suaviter . In cujus dispositionis
Abbreviated transcription (Latin):
tam de ꝓxio ꝯtextis contraria soqueret᷑.
ut quẽ dr̃et dauid filium de maria u̾gnie
sine cuiusqm uiri ꝯcubitu natum. enisdẽ
pentes gradatim enum̾ans usq ad eim sũ
aliqua rõne ꝑdic̾et. quẽ ñ cõmixtũ marie
ipẽ dixiss. Si enim alius ennueraret ꝓ ge¬
neratores xp̃i a dauid usq ad ioseph. dicens
eum filium daid. ⁊ alnus eum sine ulluis
concubitu uiri ex u̾gine maria natum dr̃et.
nec eum filium dauid appellaret. nec sic cõ¬
tinio putare debemnus eos sibi ħ contͣria lo¬
cutos fuisse. Ut uel ambo uł unuis eoꝵ fal¬
sitatis ꝯuinc̾e̾tur. cogitare enim debemus.
siꝰ potiusse ut ambo uera dr̃ent. Ut ⁊ iosepħ
maritus marie dr̃etur. hñs eam ꝯnigem cõ¬
tientͥ. ñ concubitu s asfectu. ñ ꝯmixtione¬

Expanded text:
tam de proximo contextis contraria loqueretur, tam de proximo contextis contraria loqueretur, ut quem diceret Dauid filium de Maria uirgine sine cuiusquam uiri concubitu natum, eiusdem parentes gradatim enumerans usque ad eum sine aliqua ratione perduceret, quem non commixtum Mariae ipse dixisset? si enim alius enumeraret progeneratores Christi a Dauid usque ad Ioseph dicens eum filium Dauid, et alius eum sine ullius uiri concubitu ex uirgine Maria natum diceret nec eum filium Dauid appellaret, nec sic continuo putare deberemus eos sibi haec contraria locutos fuisse, ut uel ambo uel unus eorum falsitatis conuinceretur. cogitare enim deberemus fieri potuisse, ut ambo uera dicerent, ut et Ioseph maritus Mariae diceretur habens eam coniugem continenter non concubitu, sed adfectu. n
Abbreviated transcription (Latin):
cucionis hebraice feminã appellans. Ipẽ est
gͦ silius d̾i qmi ⁊ dñs dauid scd̃m diuinitatẽ.
⁊ idem ip̃e filuis dauid ex semme daud scd̃m
carnem. Quod si nob̃ cred̾e ñ ꝓdess. ñ ħ tam
ntente idem apłs thimotħo cõmendaret
dicens. Memor esto xp̃m iħm resurrexisse
a mortuis ex semine damd scd̾m euu̾głm
meũ. Contͣ ꝙ eunͣgłium quisqͥs aliud ãminci¬
an̾it ut auathema sit. magna cura fideles
aidmonrat. Quid gͦiam moueat sc̃i eunͣge¬
ln sectatorẽ. ꝙ sine ꝯcubitu ioseph xp̃cna
tus ex u̾gnie filius tñ dauid appellat᷑. cum
gen̾acõnum seriem ñ usq ad mariam.
s usq ad ioseph matħs euuangłista ꝑdu¬
cat. Primo qr mariti euis fu̾at pp̃ uirilem
sexum pociuus honoranda ꝑsona. Neq em̃
qr concubitu ñ ꝑmixtus. iͥ0 ñ maritus. cũ
ip̃e matħs narret ab angło mariam ꝯui¬
gen ip̃ins appellatam. qui narrat ꝙ ñ ip̃nis
bet. Iita ne sibi ⁊̃ ip̃e in reb aꝑtissimis et

Expanded text:
aicae feminam appellans. ipse est ergo filius dei, qui et dominus Dauid secundum diuinitatem, et idem ipse filius Dauid ex semine Dauid secundum carnem. quod si nobis credere non prodesset. non hoc tam adtente idem apostolus Timotheo commendaret dicens: memor esto Christum Iesum resurrexisse a mortuis ex semine Dauid secundum euangelium meum. contra quod euangelium quisquis aliud adnuntiauerit, ut anathema sit, magna cura fideles admonuit. Quid ergo iam moueat sancti euangelii sectatorem, quod sine concubitu Ioseph Christus natus ex uirgine filius tamen Dauid appellatur, cum generationum seriem non usque ad Mariam. sed usque ad Ioseph Matthaeus euangelista perducat? primo quia mariti eius fuerat propter uirilem sexum potius honoranda persona; neque enim quia concubitu non permixtus ideo non maritus, cum ipse Matthaeus narret ab angelo Mariam coniugem ipsius appellatam, qui narrat, quod non ipscriberet, itane sibi etiam ipse in rebus apertissimis et