comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
corruptibilitatẽ aũt cons criptum ẽ & memorati sunt
quia caror̃ idẽ fragiles & moribundi hocenim setarnis
nomine desigians semanifestat ipse psalmista quiꝓtinus
addit spr̃ uadens & non rediens. Regnum itaq: di caro non
possidebit idẽ caro iuxta culpam uł mortalitatem & tam̃
caro possidebit regnum dĩ idẽ caro iuxta naturam quam
& dñs postresurrectionem uidendam palpandãq disci¬
pulis exhibuit & dequabeatus iob cũ głamresurrectionis
des criber& ait. &rursum circum dabo pellẽmeã & in
carne mea uidebodm̃. Lege ep̃łam sc̃i agustini ad consen¬
tium de corpore dñi postresurrectionem: et cuo hoc
dixis set ostendit eis manus etpedss: Nonso¬
lum manus & pedes quib: indita clauorum claruere
uestigia sed ad testante iohanne &iam latus qđ lancea
foratum fuerat ostendit ut uidelic& ostensa uulnerũ
suorum cicatricem dubi&atis atq: infidelitatis eorum
uulnus sanar& uerum quomodo poistres urrectionem

Expanded text:
corruptibilitatem autem cum scriptum est: Et memorati sunt, quia caro sunt, ideo fragiles et moribundi, hoc enim se carnis nomine designasse manifestat ipse Psalmista, qui protinus addit: Spiritus vadens et non rediens . Regnum itaque Dei caro non possidebit, id est, caro juxta culpam vel mortalitatem, et tamen caro possidebit regnum Dei. Ideo caro juxta naturam, quam et Dominus post resurrectionem videndam palpandamque discipulis exhibuit. Et de qua beatus Job, cum gloriam resurrectionis describeret, ait: Et rursum circumdabor pelle mea, et in carne mea videbo Deum . Lege epistolam sancti Augustini ad Consentium de corpore Domini post resurrectionem. Et cum hoc dixisset, ostendit eis manus et pedes. Non solum manus et pedes quibus indita clavorum claruere vestigia, sed, attestante Joanne, etiam latus quod lancea foratum fuerat ostendit. Ut videlicet ostensa vulnerum suorum cicatrice, dubietatis atque infidelitatis eorum vulnus sanaret. Verum quomodo post resurrectionem
Abbreviated transcription (Latin):
tionis suȩ p̃dicatione clarificat patrem. Hoc quippe aperit
ordo ipse uerborum. Clarificamn quid filiumtium : utfiliustu¬
us clarific&te. Tamquã dicer& Resuscitame : ut in notes¬
cas toto orbe Ipse quippe patrem clarisicauit suꝑ terrã
eum gentib prȩdicando Pat̃uero ipsum apud sem& ipsũ
ad suã dexterã conlocando omnẽ carnẽ qđ dixerit omnẽ
hominẽ intellegi uulta patre totum significasse. Et

Expanded text:
tionis suae praedicatione clarificat Patrem. Hotionis suae praedicatione clarificat Patrem. Hoordo ipse verborum: Clarifica, inquit, Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te, tanquam diceret, resuscita me, ut innotescas toto orbi. Ipse quippe Patrem clarificavit super terram, cum gentibus praedicando: Pater vero ipsum, apud semetipsum ad suam dexteram collocando. Omnem carnem quidem dixit, omnem hominem, intelligi vult a parte totum significasse. Et
Abbreviated transcription (Latin):
rificatus dicitur quanto magis resurrectione: humilitar
ergo eius incipit in sermonem apłi ab eo loco ubiait Sem&¬
ipsum &in aniuit usq: ad mortem crucis claritas uero eius
tas humilitatis ẽ p̃mium. Sed hoc factumẽ in forma serui.
informa uero dĩ semꝑ ẽ claritas. Sed quid sibi uult qđ sequit᷑
Vt filiustuus clarific&te. Cum sempiterna claritas patris nec
diminuta fuerit in forma hum ana nec augeri poterit in sua
ꝑfectione diuina  apud homines autem ꝓcul dubio minor
erat : quando inudea tantum modo dr̃ notus erat. Nlondũ
asolis nortu usq: ad hoc casum laudare pueri nomen dñi
Hocautem quia ꝑ euan gelium xp̃i factumẽ ut ꝑ filium pater in¬
notes cer& gentib ꝓfecto patrem clarificauit & filius: Si
aũt tantũ mado mortuus suis s& filius nere surr xiss& pro¬
culdilio neo apetre clarificatus eã filius necpatrẽ clarisi¬
cass& nunc aũtresurrestione clarificatus a patre : resurrec¬

Expanded text:
rificatus dicitur, quanto magis resurrectione! Humilitas rificatus dicitur, quanto magis resurrectione! Humilitas ergo ejus incipit in sermone Apostoli, ab eo loco ubi ait: Semetipsum exinanivit usque ad mortem crucis . Claritas vero ejus tas humilitatis est praemium. Sed hoc factum est in forma servi. In forma vero Dei semper est claritas. Sed quid sibi vult, quod sequitur, Ut Filius tuus clarificet te, cum sempiterna claritas Patris, nec diminuta fuerit in forma humana, nec augeri poterit in sua perfectione divina? Apud homines autem procul dubio minor erat, quando in Judaea tantummodo Deus notus erat, nondum a solis ortu usque ad occasum laudabant pueri nomen Domini, hoc autem, quia per Evangelium Christi factum est, ut per Filium Pater innotesceret gentibus, profecto Patrem clarificavit et Filius. Si autem tantummodo mortuus fuisset Filius, nec resurrexisset, procul dubio nec acasset: nunc autem resurrectione clarificatus a Patre, resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
seruit p̃sentiȩ gubernationi: hec locutus suo uoꝵis ut
inore paccorhapeatis eccecena: Posteaquam de con¬
uiuio scõ illequieum traditurus erat egressus ẽ hancenim
causã cõmendauit sermonis sui ut in illo pacem haberent:
ꝓpter qđ iotum agitur qđ xp̃iani sumus. Haec enim pax
finem temnoris non habebit & omnis piȩnrȩ intentionis¬
quȩ astioq finis ipse erat: ꝓpter hanc sacram̃tis eius inbui¬
mur ꝓpter hanc mirabilib: eĩ operib: & sermonib: eru¬
dimur ꝓpt̃ hant : sp̃r eius pignus accepimus ꝓpt̃ hancꝰ in eũ
credimus &speramus & eius amore quantum donat accen
dimur acpace in pressuris omnib: consolamur ac pressu¬
ris omnib: liberamur ꝓspt̃ hanc omnẽ tribulationẽ for¬
titer sustinemus ut in hac feliciter sineulla tribulatione
Clarificatum a patre filium non nulli accipiunt in hoc qđ ei
non peꝑcit sed enobis omnib: tradiditeum. Sipassione cla¬

Expanded text:
seruit praesentiae gubernatione. Haec locutus sum vobis, ut seruit praesentiae gubernatione. Haec locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis, etc. Posteaquam de convivio sancto illo, qui eum traditurus egressus est, hanc enim causam commendavit sermonis sui, ut in illo pacem haberent, propter quod totum agitur quod Christiani sumus, haec enim pax finem temporis non habebit, et omnis piae nostrae intentionis actio, quae finis ipsa erat, propter hanc sacramentis ejus imbuimur. Propter hanc mirabilibus ejus operibus et sermonibus erudimur: propter hanc spiritus ejus pignus accepimus: propter hanc in eum credimus et speramus, et ejus amore quadimur. Hac in pace in pressuris omnibus consolamur, hac pressuris omnibus liberamur. Propter hanc omnem tribulationem fortiter sustinemus, ut in hac feliciter sine ulla tribulatione Clarificatum a Patre Filium nonnulli accipiunt in hoc, quod ei non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum. Si passione cla
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ait & mnillo die nonro gabitis quicquam: hoc uerbum qđ est
rogere non solum p&ere uerum &iam interrogare significat
quoduero dicit. Venit hora cum iam non ir ꝓuerbus loquar
uob sel palam futurum oportere intelleqi scłm. Vbi uide¬
bumus fatie ad fatiem. ad nunciabo autem uobir : quia ꝑfiliũ
pater uid&ur. Quis enim cognoscit patrem nisicui uoluerit
filius reuelare Et nonadico uobis guia ego noçaro patremn
etc&era : In quantum homo ẽ interpellat ꝓ nobis patrẽ. in
quantũ autem dr̃ est nos &audit cumpatre Ipse enĩ pater
inquid amatuos quiauos meamatis. Hic ergo fastum ẽ ut dili¬
geremur : quia dilesti sumus ꝓrsus donumdĩ est diligere dm̃
ipseut diliger&ur dedit quinon dil& tusdilexit. Sequitur. Exiui
apatre. & ueni in luno mundum &xiit enim a patre : quia depa¬
tre est. Inmundũ uenit quia mundo suum corpus ostendit qđ
deuirgine adsumpsit. Relinquidmundum corporali discen¬
sione: ꝑrecit ad patrem hominis ascensione nec mundum de¬

Expanded text:
 ait: Et in illo die non rogabitis quidquam? Hoc verbum quod est? Rogare non solum petere, verumetiam interrogare significat. Quod vero dicit: Venit hora cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam, futurum oportere intelligi secundum, ubi videbimus facie ad faciem. Annuntiabo autem vobis, quia per Filium Pater videturabo Patrem, etc. In quantum homo est interpellat pro nobis Patrem, in quantum autem Deus est, nos exaudit cum Patre: Ipse enim Pater, inquit, amat vos, quia vos me amastis, hinc ergo factum est ut diligeremur, quia dilecti sumus. Prorsus donum Dei est diligere Deum, ipse ut diligeretur dedit, qui non dilectus dilexit. Sequitur: Exivi a Patre et veni in hunc mundum, exiit enim a Patre, quia de Patre est: in mundum venit, quia mundo suum corpus ostendit, quod de virgine assumpsit: reliquit mundum corporali discessione: perrexit ad Patrem hominis ascensione: nec mundum de
Abbreviated transcription (Latin):
insua : Hȩc nimirum ẽ illahora dequa ihr aquã conuer¬
surus inuinum dixerat matri. quid mihi & tibi ẽ mulier
nondum uenit horamea. sic ergo matrem magistri & dñi
sui discipulus & famulus accenit in sua utquando distribueba¬
tur unicuiq ꝓ ut cuiq opus erat intellegendum ẽ. Sic distri¬
butũ suisse huic discipulo qđ opus erat ut illic &iã beatȩ mariȩ
tam quam matris eius portio poner &ur & ad eius curã quic¬
quid ei e&̃ necessarium ꝑtiner&: quod sibi tiult q̃d acetuor¬
ac&ũ degenerantes auino patri archarũ & ꝓph&arũ &tã quã
depleno uase de iniquitate mundihuius impl&ũ corhabentes
uelutspongia a cauernosis quodammodo atq: tortuosis latibulis
fraudulentum hy sopũ aũt cui circum posuer̃ spongiam ac&o
plenam qm̃ herba ẽ humilis & pectus purgat ipsius xp̃i humili¬

Expanded text:
aec nimirum est illa hora de qua Jesus aquam conversurus in vinum, dixerat matri: Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora mea. Sic ergo matrem magistri et Domini sui discipulus et famulus accepit in sua, ut quando distribuebatur unicuique prout unicuique opus erat. Intelligendum est sic distributum fuisse huic discipulo quod opus erat, ut illic etiam beatae Mariae tanquam matris ejus portio poneretur, et ad ejus curam, quidquid ei esset necessarium pertineret. Quid sibi vult hoc, quoacetum, degenerantes a vino patriarcharum et prophetarum; et tanquam de pleno vase, de iniquitate mundi hujus impleti, cor habentes velut spongiam cavernosis quodammodo atque tortuosis latibulis fraudulentum. Hyssopum autem cui circumposuerunt spongiam aceto plenam, quoniam herba humilis est et pectus purgat, ipsius Christi humili
Abbreviated transcription (Latin):
oportebat xpmmori & resurgere simile aliquid eorum
oculi passi sunt nunueritate fallente sed ipsis ueritatem
ꝑcipere nonualentib & aliud quam res ẽ opinantibus
certi &iam misterii causa factum ẽ ut eis in illo alicc osten¬
der&ur effigies & sic eum non nisi in fractione panis agnos¬
cerent Nequis quam sexp̃m agno uisse arbitr&ur sieius ca¬
poris particeps non ẽ idest eccłȩ cuius unitatẽ in sacrañto
panis comimen d& a płs dicens : Vnus panis unũ corpus inul¬
tisumus & cumeis benedictum panem porriger& aperiren
tur oculieoꝵ & agnoscerent eum. aperiuntur utiq: ad eius
canitionem remoto scilic& inpedimento quo tenebantur
nea gnoscerent. Non autem incongruenter accipiamus hoc
inpedimentum in oculis eorum a sathana fuisse neagnos
mentum panis ut unitate corporis eius participata re¬
moueri intelligatur inpedimentum inimici utx p̃rpossit

Expanded text:
oportebat Christum mori et resurgere, simile aliquid eorum oportebat Christum mori et resurgere, simile aliquid eorum oculi passi sunt non veritate fallente, sed ipsis veritatem percipere non valentibus, et aliud quam res est opinantibus, certi etiam mysterii causa factum est, ut eis in illo alia ostenderetur effigies, et sic eum non nisi in fractione panis agnosne quisquam se Christum agnouisse arbitretur, si eius corporis particeps non est, id est ecclesiae, cuius unitatem in sacramento panis commendat apostolus dicens: unus panis, unum corpus multi sumus, ut, cum eis bentur oculi eorum et agnoscerent eum. Aperiuntur utique ad ejus cognitionem, remoto scilicet impedimento, quo tenebantur, ne agnoscerent. Non autem incongruenter accipiamus hoc impedimentum in ocuusque ad sacramentum panis, ut unitate corporis eius participata remoueri intellegatur inpedimentum inimici, ut Christus possit
Abbreviated transcription (Latin):
as. Iamerat fama qđ surrexerat ihr̃ ab illis mulierib: facta
& asymoni p&ro cuiiam apparuerat. Hoc enimisti duo
ut timore prius inuia noluer intdicere qđ eũ audierant
resurrexisse quando tantum modo angłos dixer̃ uisis ẽe
mulieribis Ignorantes enim cumquo loq: rentur merito
possenteẽ solliciti nequid passim dexp̃i resurrestione uc¬
tantes inmanus inciderent iudeorum ominiũ ergo uiroꝵ
primo dñs apparuisse intelligitur p&ro : Ehis lumtaxat
Omnib: quos euangeliste quattuor & paulus apłs cõmemora¬
uer̃ loquitur enim ad corinthios dedño paulus quia sepul¬
tus est & quia resurrxit tertiadie scđm scripturas & quia
cuis cephȩ & postea undecim: et ipsi narrãbant quaecesta
enant iniua & quomodo cosnoueñ eũ inpractionepans
Pr&erhoc qđ ꝓmerito mentis eorum ad hucignorantes qđ

Expanded text:
. Jam erat fama, quod resurrexerat Jesus, ab illis mulieribus facta, . Jam erat fama, quod resurrexerat Jesus, ab illis mulieribus facta, et a Simone Petro cui jam apparuerat. Hoc enim isti duo ut timore prius in via noluerint dicere, quod eum audierant resurrexisse, quando tantummodo angelos dixerunt visos esse mulieribus. Ignorantes enim cum quo loquerentur, merito possent esse solliciti, ne quid passim de Christi resurrectione jactantes, in manus inciderent Judaeorum. Omnium ergo virorum primo Dominus apparuisse intelligitur Petro, ex his duntaxat omnibus quos evangelistae quatuor et Paulus apostolus commemoraverunt. Loquitur enim ad Corinthios de Domino Paulus, quia sepultus est, et quia resurrexit tertia die secundum Scripturas, et quia apparuit Cephae, et postea undecim. Et ipsi narrabant quae gesta erant in via, et quomodo cognoverunt eum in fractione panis. Praeter hoc quod pro merito mentis eorum adhuc ignorantis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ sed factores legis iustificabuntur. quisquis ergo uult audita
intelligere festinetea quȩ iam intelligere potuit opere im
mittere in terra . & quid uolonist ut ardeat. Ignem quippe
elñs interram misit cum a flatũ spur sc̃i cor carnaliũ men¬
dit & terra ard& cũ cor carnalium insuis prius uolupta¬
tib frigidum relinquit concupiscentias p̃sentis scłi & incen¬
ditur ad amorẽ dĩ. Nonne cornr̃m inquiunt ardenserat
dito quippe sermone in ardesc& animus corporis frigidus pe¬
cedit fitmens insuꝑno desiderio anxia a concupis cencurter¬
renis aliena amoruerus qui hanc repleuerit : infl&ib: cru¬
ciat. Seddum tali ardore cruciatur ipsisuis cruciatibus
pascitur audire ei lib& p̃cepta cȩlestia & qđ mandatis ins¬
truitur quasi tot facibur inflammatur et surcentes
eadem hora regnes grgunt irhienus aleo et inuene¬
runt cotasRegatos undecior & tos guicuor ipsis eratet di

Expanded text:
Deum, sed factores legis justificabuntur . Quisquis ergo vult audita Deum, sed factores legis justificabuntur . Quisquis ergo vult audita intelligere, festinet ea quae jam intelligere potuit, opere impmittere in terram, et quid volo, nisi ut ardeat ? Ignem quippe Dominus in terram misit, cum afflatu Spiritus sancti cor carnalium incendit. Et terra ardet, cum cor carnalium in suis prius voluptatibus frigidum relinquit concupiscentias praesentis saeculi, et incenditur ad amorem Dei. Nonne cor nostrum inquiunt ardens eradito quippe sermone inardescit animus, corporis frigus recedit, fit mens in superno desiderio anxia, a concupiscentiis terrenis aliena. Amor verus qui hanc repleverit, in fletibus cruciat. Sed dum tali ardore cruciatur, ipsis suis cruciatibus pascitur, audire ei libet praecepta coelestia, et quot mandatis instruitur, quasi tot facibus inflammatur. Et surgentes eadem hora, regressi sunt in Jerusalem, et invenerunt congregatos unde
Abbreviated transcription (Latin):
quo ecoñ illum dicentes mane nobiscum gmadues pertas¬
cit et incliuata ẽ iaoidies. etintrauit cuorillis: Nihil
simplex ueritas ꝑduplicitatem fecit sed qđ dicitur finxit se lon¬
gius ire talẽse &hibuit discipulis incorpore qualis apud illos
inm̃te erat: Probandautem erant si hii qui eũ & sinec dum ut
d̃ diligerent saltim ut peregrinum amare potuissent. sed
quia ẽẽ & tranei a caritate non poterant hicum quib: ueritas
gradebatur eum ad hospicium quasi pere grinum uocant:¬
q uur aũt dicimus uocant cumillic scriptun sit & quo eger̃
illũ &x quonimirum exemplo colligitur quia peregrini non
solum adhospicium inuitandi sunt : sed &iam trahendi
et pactumeot duorecuor benet cumillis accepit panẽ
etbenedixit acpregit e porricebat illis &apertisunt
cre expositione non cognouer̃ in panis fractione cognoscunt:
Audiendo p̃ceptadĩ inluminati non sunt. faciendo inluminati
sunt : quia scrintum est non auditores legis iusti sunt apud

Expanded text:
unt illum dicentes: Mane nobiscum, quoniam advesperascit, et inclinata est jam dies. Et intravit cum illis. Nihil simplex veritas per duplicitatem fecit, sed quod dicitur: Finxit se longius ire, talem se exhibuit discipulis in corpore, qualis apud illos in mente erat. Probandi autem erant si hi qui eum etsi necdum ut Deum diligerent, saltem ut peregrinum amare potuissent. Sed quia esse extranei a charitate non poterant hi cum quibus veritas gradiebatur, eum ad hospitium quasi peregrinum vocant. Cur autem dicimus vocant, cum illic scriptum sit: Et coegerunt illum? Ex quo nimirum exemplo colligitur, quia peregrini non solum ad hospitium invitandi sunt, sed etiam trahendi. Et factum est dum recumberet cum illis, accepit panem, et benedixit ac fregit, et porrigebat illis, et aperticrae expositione non cognoverant, in panis fractione cognoscunt. Audiendo ergo praecepta Dei illuminati non sunt, faciendo illuminati sunt, quia scriptum est: Non auditores legis justi sunt apud
Abbreviated transcription (Latin):
&uenit isrł hoc ẽ ad gentium ppłm. Dĩ autem uerbũ ipse ẽ
eius factum est ut mitter&ur. Ergo a patre & filiomissus ẽ
idẽ filius quia uerbum patris est ipsefilius in ipsodĩ uerbo
qđ erat in principio apud dm̃ & dr̃ erat uerbum In ipsa sci¬
lic& sapientia dĩ erat quo tempore uerbum carofier& &
habitar& in nob. Quȩplenitudo temporis cumueniss& mi
cipib eus ignio rantes iho etuoces puophetarũ quȩ
bus apłorũ scriptum ẽ. Mox sesenim atemporibs antiquis
lab& in singulis ciuutatib qui eump̃dicent in se nagagit. In
ius testimoniis manifesto declaratur quia lestio legis ał ꝓphe¬
tarum auideis. Salibato semꝑ insynagogis legebatur:
euooue coneuon qas cenit oõia quedeco scripta sunet

Expanded text:
enit ad Israel, hoc est ad gentium populum. Dei autem verbum, ipse est enit ad Israel, hoc est ad gentium populum. Dei autem verbum, ipse est ejus factum est ut mitteretur. Ergo a Patre et Filio missus est idem Filius, qui verbum Patris est ipse Filius in ipso Dei Verbo, quod erat in principio apud Deum et Deus erat. In ipsa scilicet sapientia Dei erat, quo tehabitaret in nobis. quae plenitudo temporis cum uenisset, es prophetarum, quae bus apostolorum scriptum est: Moyses enim a temporibus antiquis habet in singulis civitatibus, qui eum praedicent in synagogis. In his testimoniis manifeste declaratur quia lectio legis vel prophetarum a Judaeis sabbato semper in synagogis legebatur. Cumque consummassent omnia quae de eo scripta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
habrahe erant sic̃ &ipsi deseipsis in hoc loco dixer̃. Semen
habrahe sumus &nulli seruimus umquam. &item pat̃
nr̃ habraham ẽ & dñp illis scio quia filii abrahe. estis Imi¬
tatione enim. Ñfilii abrahe erant. illi quib: dñs loquebat᷑
Vos &x patre diabolo estis unde ergo iudei filii diaboli nonnas¬
cendo sedimmitando uos inquid dñs &x patre diabolo estis
& desideria patris ur̃i facere uultis Ecce unde filii diabo¬
li quaȩ sunt illius desideria. Ille homicida erat ab initio &
uos queritis me occidere. Eccequomodo imitatione filii
diaboli nam & filii erant habrahȩ ꝓpt̃ originem carnis quib
ista apłsloquebatur. & silii immitationis ꝓpt̃ castitatem
timoris quib: specialiter dicebat. & qui in uobtiment dm̃:
uerbũ salutis missum ẽ. Illudutiq: dequoisaias ait Ver
bunimisitdñs inia cob. & cecidit in irł Idẽ misit ds̃ filiũ suũ
dequo iohannes ait. In principio erat uerbum & uerbum
erat apud dm̃ & dr̃ erat uerbum: adiacob idẽ adiudeos

Expanded text:
 in loco dixerunt: Semen Abrahae sumus, et nulli servivimus unquam, et item: Pater noster Abraham est, et Dominus illis: Scio quia filii Abrahae estis. Imitatione enim non filii Abrahae erant illi, quibus Dominus loquebatur: Vos ex patre diabolo estis; unde ergo Judaei filii diaboli? non nascendo sed imitando: Vos, inquit Dominus, ex patre diabolo estis et desideria patris vestri facere vultis. Ecce unde filii diaboli? Quae sunt illius desideria? Ille homicida erat ab initio, et vos quaeritis me occidere. Ecce quomodo imitatione filii diaboli? Nam et filii erant Abrahae propter originem carnis, quibus ista Apostolus loquebatur, et filii imitationis, propter castitatem timoris. Quibus specialiter dicebat: et qui in vobis timent Deum. Verbum salutis missum est. Illud utiquebum misit Dominus in Jacob, et cecidit in Israel, id est, misit Deus Filium suum, de quo Joannes ait: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Ad Jacob, id est, ad Judaeos
Abbreviated transcription (Latin):
pse enĩ dđ exorans ait amplius lauame ab iniqui tatemea
& apec catomeo mundame. & auer te faciem tiam apecca¬
tis meis & om̃r iniquitates meas dele & ipse ineugło potencia¬
liter cui uolebat climittentur tibi peccata tua dicebat
pernoonet eius oones quicuedunt ineuoi: Nomen
eius abangelo prius quam nascer&ur uocatum est ihr̃cuius
&himolagiam idem angelus & secutus adiunexitdicens Ipse
enim saluum faci& populum suum apec catis eorum. incuius
nomine ꝓph&is ad testantib: remissionem peccatorum non
udȩi tantum sed omnes quicredunt accipiunt:¬

Expanded text:
Ipsum enim David exhortans, ait: Amplius lava me aIpsum enim David exhortans, ait: Amplius lava me aeo munda me. Et Averte faciem tuam a peccatis meis, et omnes iniquitates meas dele . Et ipse in Evangelio potentialiter, cui volebat: Dimittuntur tibi peccata tua, dicebat. Per nomen ejus omnes qui credunt in eum. Nomen ejus ab angelo priusquam nasceretur vocatum est Jesus, cujus etymologiam, idem angelus exsecutus adjunxit, dicens: Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum. In cujus nomine prophetis attestantibus remissionem peccatorum, non Judaei tantum, sed omnes qui credunt, accipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
tionem scilic& sebibisse cum dño nisi forte illo creda¬
mus iudicatum ubi ait donec illudbibam uobcũ nouũ
indomo patris mei: et recepit nõbis predicane po¬
pulo et tes tipicari quia ipse est qui coustitutus
in eugło ait. Pater non iudicat quemquam sedomne iu¬
ditio deditsilio : Itemipse & potestatem dedit ei iudicium
facere quia filius hominis ẽ quis dedit. pater cui dedit
filio: cui enim dedit uitam habere insem& ipso. Iste enĩ¬
xpr & silius dĩ & filius hominis ẽ ꝓ indequia filius homi¬
nis est accepit potestatem & iudicium facere qđ iudiciũ
infine scł̃ierit. Ipse enĩ ascendit incelos & sed& ad dexte¬
ram patris indeuenturus iudicare uiuos & mortuos:
huic oõis ꝓphete tetiononiuor perhibenit: Quecũq
ꝓpter faciendam fidem temporaliter gosta sunt aut testi¬
monia missionis huius fuet̃ autipsam missionem filiidĩ
p̃nunciauer̃ : Reonssionem peccatonuo accipene

Expanded text:
tionem scilicet se bibisse cum Domino, nisi forte illic credationem scilicet se bibisse cum Domino, nisi forte illic credamus indicatum, ubi ait: Donec illud bibam vobiscum novum in regno Patris mei . Et praecepit nobis praedicari populo, et testificari quia ipse estin Evangelio ait: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Item ipse et potestatem dedit ei judicium facere, quia Filius hominis est. Quis dedit? Pater, cui dedit? Filio, cui enim dedit vitam habere in semetipso, iste Christus, et Filius Dei et Filius hominis est, proinde quia Filius hominis est, accepit potestatem et judicium facere, quod judicium in fine saeculi erit. Ipse enim ascendit in coelos, et sedit ad dexteram Patris, inde venturus judicare vivos et mortuos. Huic omnes prophetae testimonium perhibent. Quaecunque propter faciendam fidem temporaliter gesta sunt aut testimonia missionis hujus fuerunt, aut ipsam missionem Filii Dei pronuntiaverunt. Remissionem peccatorum accipere.
Abbreviated transcription (Latin):
ut poscat: creator ut tribuat : fidelissimo igitur & sidissi¬
mo affestu ei orationem quã docuit allegemus. Vt qđ
decies comine moratum dñm uisum ẽẽ ab homnib post
resurrectionem semel amonum̃ tũ mulierib: Iterũ eisdẽ
regredientib: amonumento initinere : Tertio p&ro :
quarto duob euntib in castellum: quinto plurib in
hierł ubinonerat thomas : Sexto ubi eũ uidit thomas
Septimo ad inare tberiadis ostauo in monte galileae.
Secunduo mratheum Nono qđ dicit in archus nouissi¬
me recumbentib: quia iam non erant in terracum illo
conuiuaturi: decima inipsodie non iam in terra sed
eleuatum innube. Crebra enĩ eratcum illis eĩ conuersa¬
tio ꝑdies quad raginta prius quam ascendiss& incȩlũ
N on tam̃ eis ꝑ om̃s continuo apparuerat. ꝑ illos enĩ xl.¬
dier quocies uoluit quib: uoluit quemadmodum uoluit
apparuit : Nobis quimanidu cabionus etbibionus cuon

Expanded text:
ut poscat, creator ut tribuat. Fidelissimo igitur et fidissiut poscat, creator ut tribuat. Fidelissimo igitur et fidissimo affectu ei orationem quam docuit allegemus, ut quod decies commemoratum Dominum visum esse ab hominibus post resurrectionem. Semel ad monumentum mulieribus. Iterum eisdem regredientibus a monumento in itinere. Tertio Petro. Quarto duobus euntibus in castellum. Quinto pluribus in Hierusalem, ubi non erat Thomas. Sexto ubi eum vidit Thomas. Septimo ad mare Tiberiadis. Octavo in monte Galilaeae secundum Matthaeum. Nonoque, dicit Marcus, novissime recumbentibus, quia jam non erant in terra cum illo convivaturi. Decimo in ipso die, non jam in terra, sed elevatum in nube. Crebra enim erat cum illis ejus conversatio, per dies quadraginta, priusquam ascendisset in coelum. Non tamen eis per omnes continuos apparuerat. Per illos enim dies quoties voluit, quibus voluit, quemadmodum voluit, apparuit. Nobis qui manducavimus et bibimus cum
Abbreviated transcription (Latin):
cum dicebat ipseuos baptitauit in spũ scõ & iterum. quia
re dignatus est. Inqua p̃cinue baptizati accipiunt sp̃m
scm̃ sedistamistica & in uisibili unctione: quipertrab¬
Siit beneraciendo & sariatido ooĩs oppres sos adi¬
meliur ẽ enĩ sic intelligere quam diuinitatem filiieũ
homine quem ad sumpsit qđ habitantem signisi cari
nexp̃i ꝑsonam geminare & in nestorii dogͥma cadese
uideamur quem occiderutit sus perdenites in
hereat cornrm: seda dsuꝑnasequatur capud nostrion
pependit in ligno concupiscentiã carnis crucifigamꝰ:
hunc ds̃ susci tauit tercia dixe: quisuscitauit
eum nisi inuisibilis dr̃÷ Dormiuit enim & somnũ cȩpit
& & surrexit quia dñs suscepit eum cui dixerat suscita
me &reddam eis Traditus ẽ ꝓpter delista nr̃a : & resur¬
rexit ꝓpt̃ iustisi cationem nr̃am. Erit enĩ & nõb huiꝰ
scłi : Nocte trans lata resurrectio carnis ad regnũ cu
postolar& a patre quia mediator ẽ & creator : mediator

Expanded text:
cum dicebat: Ipse vos baptizabit in Spiritu sare dignatus est, in qua praecipue baptizati accipiunt Spiritum sanctum: sed ista mystica et invisibili unctione tbenefaciendo et sanando omnes oppressos a dimelius est enim sic intelligere quam divinitatem Filii cum homine quam adsumpsit cohabitantem significari, neque Christi personam geminare, et in Nestorii dogma cadere videamur. Quem occiderunt suspendentes in haereat cor nostrum, sed ad superna sequatur caput nostrum, pependit in ligno, concupiscentiam carnis crucifigamus. Hunc Deus suscitavit tertia die. Quis suscitavit eum nisi invisibilis Deus? Dormivit enim et somnum coepit et exsurrexit, quoniam Dominus suscepit eum, cui dixerat: Suscita me et reddam eis . Traditus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Erit enim et nobis hujus saeculi nocte translata resurrectio carnis ad regnum, cupostularat a Patre, quia mediator est et creator. Mediator
Abbreviated transcription (Latin):
angelum quire uoluit lapidem ab hostiomonum̃ti primo
uider̃ suꝑ ipsum lapidem sedentem quieas intrare in lo¬
cum ubidñm erat positus iusserit & uidere qđ iam re¬
surrexiss& amortus. Scribitlucas qđ in trantes in mo¬
numentum duos angelos ibi stanter inuener̃. Illeergo
mulieres angelos uident quȩ cum a romatib: uener̃¬

Expanded text:
angelum qui revolvit lapidem ab ostio monumenti, primo angelum qui revolvit lapidem ab ostio monumenti, primo viderunt super ipsum lapidem sedentem, qui eas intrare in locum ubi Dominus erat positus jusserit, et videre quod jam resurrexisset a mortuis . Scribit Lucas quod intrantes in monumentum duos angelos inibi stantes invenerint . Illae ergo mulieres angelos vident, quae cum aromatib
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵis Lapideor ab hostio moriuorenti. et respicieri¬
tes uiderunt reuolutuor lapidem erat quipne mrac
nus ualde: Quomodo lapis ꝑ angelum reuolutus sit
matheus sufficienter &ponit. sedreuolutio lapidis misticȩ
reserationem sacramentorum xp̃i quuelamine litterȩ
legalis tegebantur insinuat. lexenim in lapide serita est
cuius ab lato tegmine gła resurrectionis ostensa & abolitio
mortis antiq: ac uita speranda ꝑp&ua cepit toto orbe p̃¬
dicari Et intro euntes in orotiuorentuor uider̃ iuue¬
neoi Sedenteo indextris co oꝑtuoi stola caridida. et
obstipuenunt: Introeuntes ab oriente in domũ illam
rotundam quȩ in p&ra ẽ &cisa uider̃ angelum sedentẽ
ad meridianam partẽ locuillius ubi positum fuerat cor¬
pusihũ hocenim erat indextris quianimirum corpus
qđ supinum iacens capud habebat ad hoccasũ. Oeetram
nec esse est haber& ad austrum. Scribit aũt matħr quod

Expanded text:
nobis lapidem ab ostio monumenti? Et respiciennobis lapidem ab ostio monumenti? Et respicientes viderunt renus valde. Quomodo lapis per angelum revolutus sit, Matthaeus sufficienter exponit. Sed revolutio lapidis mystice reserationem sacramentorum Christi, quae velamine litterae legis tenebantur, insinuat. Lex enim in lapide scripta est: cujus ablato tegmine, gloria resurrectionis ostensa, et abolitio mortis antiquae, ac vita speranda perpetua coepit toto orbe praedicari Et introeuntes in monumentum, viderunt juvenem sedentem in dextris coopertum stola candida, et obstupuerunt. Introeuntes ab oriente in domum illam rotundam, quae in petra est excisa, viderunt angelum sedentem ad meridianam partem loci illius, ubi positum fuerat corpus Jesu, hoc enim erat in dextris. Quia nimirum corpus quod supinum jacens caput habebat ad occasum, dexteram necesse est haberet ad austrum. Scribit autem Matthaeus quod
Abbreviated transcription (Latin):
torum legimus idẽ unadies a sabbatorũdie hocest
requi&ionum quae insabbatis custo diebantur. Sc̃e aũt
mulieres quȩ ch̃m suerant secutȩ cum aromatib uener̃
ad monumentum & eiquem uiuentem dilexerant
&iam mortuo studio humanitatis obsecuntur. Q
nos ergo in eoqui est mortuus credentes siodore uirtu¬
tum reselti cumopinione bonorum operum quȩrimus dñm
admonumentum profecto illius cum a romatib: uenimꝰ:
Quod aũt ualdemane mulieres uener̃ ad monum̃tũ orto
iamsle idẽ cũ iã cȩlũ ab orientis parte albescer& qđ
non fitutiq nisi solus orientis uicinitate iuxta historiam
quidẽ magnus querendi & inueniendi feruor caritatis
ostenditur. Iuxta in tellestum uero misticum nob̵ datur
&emplum inluminata facie decussis q: uiciorũ tenebris
odorem bonorum operum dño &orationum suauita¬
tẽ offerre et dicebant ad inui cem quis reuolust

Expanded text:
torum legimus, id est, una dies a sabbatorum die, hoc est, torum legimus, id est, una dies a sabbatorum die, hoc est, requietionum quae in sabbatis custodiebantur. Sanctae autem mulieres, quae Dominum fuerant secutae, cum aromatibus unt, et ei, quem viventem dilexerant, etiam mortuo studio humanitatis obsequuntur. Et nos ergo in eum qui est mortuus credentes, si, odore virtutum referti, cum opinione bonorum operum Dominum quaerimus, ad monumentum profecto illius cum aromatibus venimus. Quod autem valde mane mulieres venerunt ad monumentum orto jam sole, id est, cum jam coelum ab Orientis parte albesceret, quod non fit utique, nisi solis orientis vicinitate, juxta historiam quidem magnus quaerendi et inveniendi Dominum fervor charitatis ostenditur. Juxta intellectum vero mysticum nobis datur exemplum, illuminata facie, decussisque vitiorum tenebris, odorem bonorum operum Domino et orationum suavitatem offerre. Et dicebant ad invicem: Quis revolvet
Abbreviated transcription (Latin):
In eugło lucae scriptum ẽ qd reuertentes amonum̃to pa¬
rauer̃ a romata &unguenta & sabbato quide siluer̃ ꝓpt̃
mandatũ Mandatũ ergo legis erat ut sabbati silentium
auespera usq aduesperã seruar& Ideoq: peligiose sepulto¬
ch̃o quã diu licebat operari idẽ usq ad solis occasũ in un¬
guentis p̃parandis erant occupate ut lucas scribit & qđ
tunc ꝑ angastiã temporis opus e&xplere nequibant festinauer̃
monx transacto sabbato idẽ occidente sole ubi operandi
licentia senieauerat emere aromata sic̃ marchus re¬
fert: tuenientes orane uncerent connus eius:
Ntq enĩ uespere sabbati p̃occupante iam noctis articulo
monumentum adire ualuer̃: et ualde mane una
Sabbatoruor uenirunt ad monuorentuo orto iã
sole: Prima sabbatoꝵ prima dies ẽ adiesabbatorũ
idẽ requi &ionum quam nunc diem dominicam ꝓpt̃ re¬
surrestionem dñi saluatoris mor ecclesiasticus appel¬
lat. id ipsum autem ẽ cumuna sabbati siue una sabba¬

Expanded text:
ngelio Lucae scriptum est quod revertentes a monumento paraverunt aromata et unguenta, et Sabbato quidem siluerunt secundum mandatum. Mandatum ergo legis erat ut Sabbati silentium a vespera usque ad vesperam servaretur ; ideoque religiosae mulDomino, quandiu licebat operari, id est, usque ad solis occasum, in unguentis praeparandis erant occupatae, ut Lucas scribit. Et quia tunc, prae angustia temporis, opus explere nequibant, festinaverunt mox, transacto Sabbato, id est, occidente sole, ubi operandi licentia remeaverat, emere aromata, sicut Marcus refert, ut venientes mane ungerent corpus ejus. Neque enim vespere Sabbati praeoccupmonumentum adire voluerunt. Et valde mane una sabbatorum veniunt ad monumentum orto jam sole. Prima sabbatorum, prima dies est, a die sabbatorum, id est, requietionum, quam nunc diem dominicam, propter resurrectionem Domini salvatoris, mos ecclesiasticus appellat. Id ipsum autem est, cum una sabbati sive una sabba
Abbreviated transcription (Latin):
Quiduero ꝑdeȩterã nisi ꝑp&ua uita signatur : Vnde scrip¬
tum ẽ. Leua e ĩ sub capitemeo & dextera illius amplexa¬
amoris p̃mit. Dextera uero dĩ eam amplestitur quia
suba &̃ na eĩbeatitudine tota deuotione contin&ur:
quia igitur redẽptor nr̃ iam p̃sentis uitȩ corruptionem
transierat. Reste angelos quȩ nuntiare ꝑhennẽ eius
głam uenerat in dextera sedebat. Quistola candida
co oꝑtus apparuit quia festiuitatis nr̃ae gaudia nunci¬
auit. Candor & enĩ uestis splendorẽ nr̃e denunciat
sollẽ pnitatis. Nr̃e dicamus ansuȩ sed ut fate amur
uerius & suȩ dicamus & nr̃e illa quippe redẽptoris
nr̃i pesurrectio & nra festiuitas fuit quia nos admortalitatẽ
reduxit & an gelorum sestiuitas &xtitit quia nos reuocan¬
do adcelestia eorum numerum impleuit . In sua ergo hac
nr̃a festiuitate angelus in albis uestibus apparuit quia
dumuos ꝑresurrectionem dominicam ad suꝑna reducimur
caelestis patriȩ dampna. reparant᷑. sediam quid uenientes fe¬

Expanded text:
exteram, nisi perpetua vita signatur? Unde scriptum est: Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexaamoris premit; dextera vero Dei eam amplectitur, quia sub aeterna ejus beatitudine tota devotione continetur. Quia igitur Redemptor noster jam praesentis vitae corruptionem transierat, recte angvitam venerat, in dextra sedebat; qui stola candida coopertus apparuit, quia festivitatis nostrae gaudia nuntiavit; candor etenim vestis splendorem nostrae denuntiat solemnitatis. Nostrae dicamus, an suae? Sed ut fateamur verius, et suae dicamus et nostrae. Illa quippe Redemptoris ri resurrectio, et nostra festivitas fuit, quia nos ad immortalitatem reduxit, et angelorum festivitas exstitit, quia nos revocando ad coelestia, eorum numerum implevit. In sua ergo ac nostra festivitate angelus in albis vestibus apparuit, quia dum nos per resurrectionem dominicam ad superna reducimur, coelestis patriae damna reparantur. Sed jam qui venientes fe
Abbreviated transcription (Latin):
pacẽ ea cõmendo uob qui ẽ omniũ dñr in hoc appar&
inquid lm̃ acceptorẽ non ẽe ꝑ sonarum quia filium suũ
unigenitum qui& dñs omnium atq: conditor ẽ cũ gene¬
rehumano pacẽ faceremisit: uos scitis quod ꝑactuo
est uerpum peruni uer sam iudeao. Qm̃ uerbũ dĩ
caro facta uerbum est id est qm̃ humana natura sine ullis
p̃cedentib bonorum operum meritis dõ uerbo ẽ inute¬
ro uirginis copulata itacũ illo fier& una ꝑsona ab hoc
eum consitemur natũ despũ scõ & maria uirgine. Inci¬
pieus acalilea post baptis muoi. Cũ ecđȩ regulasit¬
fideles in nominescȩ̃ trinitatis baptitari. queritur quo¬
modo lucas ꝑ totum huius libelli textum ñ alit̃ quã in no
mine ihũ xp̃ĩbaptismũ dari test&ur qđ itabeatus ambro¬
sius soluit qđ ꝑ unitatem nominis impl&um ministeriũ
sit quia siue xp̃m dicas & dm̃patrẽ a quo unctus ẽ filius
siue patrem dicas & filium eĩ & sp̃m horis pariter indicasti.

Expanded text:
pacem meam commendo vobis. Qui est omnium Dominus, in hoc apparet, inquit, Deum acceptorem non esse personarum, quia Filium suum unigenitum qui et Dominus omnium atque conditor est, cum genere humano pacem facere misit. Vos scitis quod factum est verbum per universam Judaeam. Quoniam Verbum Dei caro facta verbum est, id est, quoniam humana natura sine ullis praecedentibus bonorum operum meritis, Dei Verbo est in utero Virginis copulata, ita ut cum illo fieret una persona, ob hoc eum confitemur natum de Spiritu sancto et Maria virgine. Incipiens a Galilaea post baptismum. Cum Ecfideles in nomine sanctae Trinitatis baptizari, quaeritur quomodo Lucas per totum hujus libelli textum non aliter quam in no mine Jesu Christi baptismum dari testetur. Quod ita beatus Ambrosius solvit: quia per unitatem nominis impletum mysterium sit; quia sive Christum dicas, et Deum Patrem, a quo unctus est Filius, ritu sancto: sive Patrem dicas: et Filium ejus et Spiritum oris pariter indicasti.
Abbreviated transcription (Latin):
Calileanamq trans migratio facta interp̃tatur.Iam quip¬
pe redemptor nr̃ a passione : adresurrectionem :
amorte : aduitam a poena: adgloriam acor¬
ruptione : ad incorruptionem transmigrauerat: &
prius postre surrectionem ingalilea adiscipulis uid&ur
quia resurrectionis eiusgłam postl& ui debimus simodo
auitiis aduirtutum celsitudinem trans migramus: qui
ergõ in sepulchro nunciatur in transmi gratione ostendi¬
tur. Quiahis qui in mortisicatione carnisꝰ agnoscitur:
intrans migratione mentis uid&ur: PRIIAdS C̃MA¬

Expanded text:
ratio facta interpretatur. Jam quippe Redemptor noster a passione ad resurrectionem, a morte ad vitam, a poena ad gloriam, a corruptione ad incorruptionem 1528 transmigraverat. Et prius post resurrectionem in Galilaea a discipulis videtur, quia resurrectionis ejus gloriam post laeti videbimus, si modo a vitiis ad virtutum celsitudinem transmigramus. Qui ergo in sepulcro nuntiatur, in transmigratione ostenditur, quia is qui in mortificatione carnis agnoscitur in transmigratione mentis videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
quima gistrum negauerat uenire interdiscipulos non
auder&. Uocatur ergo &x nomine nedisperar& &ne¬
gatione qua inre considerandum nobis est. quu r om̃py
dr̃ eumquem cunste ecłȩ p̃serre disposuerat᷑ ancille
uocem ꝑtimescere & seipsum negare ꝑmisit : qđ nimirũ
magne actumpi&atis dispensatione cognoscimus. Vt

Expanded text:
qui magistrum negaverat, venire inter discipulos non qui magistrum negaverat, venire inter discipulos non auderet. Vocatur ergo ex nomine, ne desperaret ex negatione. Qua in re considerandum nobis est cur omnipotens Deus eum quem cunctae Ecclesiae praeferre disposuerat ancillae vocem pertimescere et seipsum negare permisit. Quod nimirum magnae
Abbreviated transcription (Latin):
ci&atem ꝑtingere posse disperant. Uos autem quur ꝑtimer¬
citis quiliror conciues uid&is. Vnde & matheus angelum
apparuisse describens ait: erataũt aspectus eius
Sicut pulgom etuestionenta eius sicutuix: Infulgore
& incandore habitus demons tratur ut deipsa suaspeciȩ
& terreret rȩꝓbos & mulcer& pios. Ihm̃ queritis nazape¬
num Ihs̃ latino eloquio salutaris id est saluator interp̃ta¬
tur aduero multi hoc nomine dicipoterant Tunc non
tamen substantialiter : sed nuncupatiue: Ideo & locus
subiungitur. Vtde quo ihũ iam dictum sit manifest&ur
natarenum & causa ꝓtinus subditur crucifixum atq
addidit: Resurnexit non est hic: Non ẽ hic dicit᷑
ꝑ p̃sentiam carnis quitamen nusquam deerat ꝑ p̃sen¬
tiam magestatis Sed ite dicite dis cipulis eĩ etpetro
euia precedet uos incalileam Quȩren dum nobis
est quur nominatis discipulis p&rus designatur ex no¬
mine sed si hunc angelis nominatim non &x primer&

Expanded text:
cietatem pertingere posse desperant. Vos autem cur pertimescitis, quae vestros concives videtis? Unde et Matthaeus angelum apparuisse describens ait: Erat autem aspectus ejus sicut fulgur, et vestimentum ejus sicut nix. In fulgore in fulgore vultus, et in candore habitus demonstratur, ut de ipsa sua specie et terreret reprobos, et mulceret pios: Jesum quaeritis Nazarenum. Jesus Latino eloquio salutaris, id est, salvator interpretatur. At vero multi hoc nomine dici poterant tunc, non tamen substantialiter, sed nuncupative, ideo et locus subjungitur, ut de quo Jesu dictum sit manifestetur Nazarenum. Et causam potius subdit: Crucifixum. Atque addidit: Resurrexit, non est hic. Non est hic, dicitur per praesentiam carnis, qui tamen nusquam deerat per praesentiam majestatis. Sed ite, dicite discipulis ejus et Petro, quia praecedet vos in Galilaeam. Quaerendum nobis est cur, nominatis discipulis, Petrus designatur ex nomine. Sed si hunc angelus nominatim non exprimeret,
Abbreviated transcription (Latin):
los colligit nec elegit quos trahat quia & quos eligere
possit ignorat. hȩx autem piscatio postlñi resurrectionẽ
facta insolam d&teram missa est quia ad uiden dam
claritatis eius głam sola elestorum ecclesie ꝑting& quaȩ
desinistro operenihi habebit. in illa piscatione p̃multitu¬
dine piscium r&e rumpitur quianunc ad confessionem
si dei &iam cume lestis repbi tanti intrant quiipsam quoq: ecđan
heresib: scindant . Inista uero piscatione & multi pisces & magni
capiuntur &r&e non rumpitur. quia scã elestorum ecdesia
in continua auctoris sui pacerequiescens. nulus iam dissensioni¬

Expanded text:
los colligit, nec eligit quos trahat, quia et quos eligere los colligit, nec eligit quos trahat, quia et quos eligere possit ignorat. Haec autem piscatio post Domini resurrectionem facta, in solam dexteram missa est, quia ad videndam claritatis ejus gloriam sola electorum Ecclesia pertingit, quae de sinistro opere nihil habebit. In illa piscatione prae multitudine piscium rete rumpitur, quia nunc ad confessionem fidei etiam cum electis reprobi tanti intrant qui ipsam quoque Ecclesiam haeresibus scindant. In ista vero piscatione et multi pisces et magni capiuntur, et rete non rumpitur, quia sancta electorum Ecclesia, in continua auctoris sui pace requiescens, nullis jam dissensioni
Abbreviated transcription (Latin):
onis fluctibus nonsum fiacta est autem discipulis pis¬
cationis magna difficultas. ut iagistro ueniente ser&
admirationis magna sublimitas: QuI PRotius dixit
eis onttite indextenaoi nauigiinote &inuenetis:
Ris in scõ eugło legitur quia dñs iussit. ut adpis candum
r&ia mitterentur. ante passionem uidelic& & post
passianem sed prius quam redemptor nr̃ pater&ur &
resurger& mittiquidem r&e adpis candum iub& sed
utrum indexteram anin sinistram mitti debuiss& non
ub&. Postre surrestionẽ uero discipulis apparens mitti
r&e in dexteram iub& in illa piscatione tanti captis unt
utr&ia rumperentur : Inista autem & multi capti sunt
&r&ia rupta non sunt quis ueronesciat bonos d&tera
& malos sinstra figurari Illaergo piseatio inqua spe¬
cialiter inqua parte mitti r&edebeat non iub&ur.
Presentem ecłam de signauit quȩ bonos simul hac ma¬

Expanded text:
onis fluctibus non sum. Facta est autem discipulis pisonis fluctibus non sum. Facta est autem discipulis piscationis magna difficultas, ut magistro veniente fieret admirationis magna sublimitas. Qui protinus dixit : Mittite in dexteram navigii rete, et invenietis. Bis in sancto Evangelio legitur, quia Dominus jussit ut ad piscandum retia mitterentur, ante passionem videlicet, et post resurrectionem. Sed priusquam Redemptor noster pateretur et resurgeret, mitti quidem rete ad piscandum jubet, sed utrum in dexteram, an in sinistram mitti debuisset, non jubet; post resurrectionem vero discipulis apparens, mitti 1542 rete in dexteram jubet. In illa piscatione tanti capti sunt, ut retia rumperentur; in ista autem et multi capti sunt, et retia rupta non sunt. Quis vero nesciat bonos dextera, et malos sinistra figurari? Illa ergo piscatio, in qua specialiter in quam partem mitti rete debeat non jubetur, praesentem Ecclesiam designat, quae bonos simul ac ma
Abbreviated transcription (Latin):
tto stetit iħs̃ ilittore. nontamen coquouerunt disci¬
puli guia iħs̃ est. dicit ergo eis iħs pueni deuoi euid
pulorenitandum habetis nes ponderunt eiuoN:
ueri potest curdiscipulis in mari laborantib: postresur¬
Crectionem dñs in littore steit quiante resurrectionẽ
suam coram dis cipulis influctib: maris ambulauit. Cu¬
iusrei ratio festine cognoscitur supsaquȩ tunc merat cau¬
sa pens&ur. Quid enimꝰ mare nisi p̃sens seculum signisi¬
cat qđ secas arum tumultu &undis uitȩ corruptibilis
inlidit quid ꝑsoliditatem littoris nis i illa ꝑp&uitas qui&is
a & nȩ siguratur quia igtur discipuli ad huc fluctib: mor¬
talis uitȩ in erant inmari laborabant. quia hȩc redemp¬
tor nr̃ iam corruptionem carnis &cesserat : Post resur¬
rectionem suam in littore stabat. ac si ipsum resurrec¬
tionis suȩ misterium rebus discipulis loquer&urdicens
Iamuobis uimari non appareo quia uobcum in ꝑturbati¬

Expanded text:
cto stetit Jesus in littore; non tamen cognoverunt discicto stetit Jesus in littore; non tamen cognoverunt discipuli quia Jesus est. Dicit ergo eis Jesus: Pueri, nunquid pulmentarium habetis? Responderunt ei: Non. Quaeri potest cur discipulis in mari laborantibus post resurrectionem Dominus in littore stetit, qui ante resurrectionem suam coram discipulis in fluctibus maris ambulavit? Cujus rei ratio festine cognoscitur, si ipsa quae tunc inerat causa pensetur. Quid enim mare nisi praesens saeculum significat? quod se causarum tumultu et undis vitae corruptibilis illidit. Quid per soliditatem littoris, nisi illa perpetuitas quietis aeternae figuratur? Quia igitur discipuli adhuc fluctibus mortalis vitae inerant, in mari laborabant; quia vero Redemptor noster jam corruptionem carnis excesserat, post resurrectionem suam in littore stabat, ac si ipsum resurrectionis suae mysterium rebus discipulis loqueretur dicens: Jam vobis in mari non appareo, quia vobiscum in perturbati