comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deirco moderamine occultȩ dispensatio. E¬
tari ꝑmittimur: ut qui ex diuino muncre
in uirtute ꝓficimus: etiam quid simus
ex ꝓpria infirmitate memorem᷑ : &e qui
ex ꝑceptione muneris oꝑa uirtutis infe¬
rimus: ex infimitatis nr̃ȩ memoria sacri¬
ficium humilitatis offeramus: Aliquando
aut̃ post ꝓfectum uirium ñ solum temp¬
tant uitia: s etiam flagella castigant:
Cum autem temptamur uitiis : pia dispen¬
satione nob̾cum agitur. ne his uirtutibꝰ
quibꝰ ꝓficimus extollamur: Cum uͦ fla¬
gellis atterimur : malis increpantibus
admonemur: ne mundo blandiente se¬
ducamur: Uitia dum nos temptant: ꝓfi¬
cientes in nos uirtutes humiliant: Flagel¬
la dum temptant: surgentes in corde huiꝰ
mundi uoluntates eradicant: ꝑ temptan¬
tia uitia discimus quid de nobis simus:
ꝑ ferientia flagella cognoscimꝰ quid de
hoc mundo fugiamus: ꝑ illa restringim᷑
ne extrinsecꝰ extollamur: ꝑ ista compri¬
mimur ne quid intrinsecus appetamus:

Expanded text:
dcirco moderamine occultae dispensatioermittimur, ut qui ex divino munere in virtute proficimus, etiam quid sumus ex propria infirmitate memoremur; et qui ex perceptione muneris opera virtutis inferimus, ex infirmitatis nostrae memoria sacrificium humilitatis offeramus. Aliquando autem post profectum virium non solum tentant vitia, sed etiam flagella castigant. Cum autem tentamur vitiis, pia dispensatione nobiscum agitur, ne his virtutibus quibus proficimus extollamur. Cum vero flagellis atterimur, malis increpantibus admonemur ne mundo blandiente seducamur. Vitia dum nos tentant, proficientes in nos virtutes humiliant; flagella dum tentant, surgentes in corde hujus mundi voluptates eradicant. Per tentantia vitia discimus quid de nobis simus, per ferientia flagella cognoscimus quid de hoc mundo fugiamus. Per illa restringimur, ne intrinsecus extollamur, per ista comprimimur, ne quid extrinsecus appetamus.
Abbreviated transcription (Latin):
Eruens animã eius de corruptione: & uitã
illius ut ñ transeat ꝑ gladium: Omnis
quippe peccator ab hac corruptione uitioꝵ.
illuc ad gladium compellit᷑ transire pgna¬
rũ: ut unde hic iniq delectatꝰ est. inde
ruptione. et postmodũ a gladio liberat:¬
quia nimirũ uitam illius illic eripit ab
ultione supplicii᷑: cuiꝰ hic mentẽ subtͣhit
a delectatione peccati Neq enimillic ht
qđ formidare debeat de gladio sententiȩ:
quem hic post emendationẽ suam pollu¬

Expanded text:
Eruens animam ejus a corruptione, et vitam illius, ut non transeat in gladium. - Omnis quippe peccator ab hac corruptione vitiorum illuc ad gladium compellitur transire poenarum, et unde hic inique delectatus est, inde ruptione, et postmodum a gladio liberatquia nimirum illius vitam illic eripit ab ultione supplicii, cujus hic mentem subrahit a delectatione peccati. Neque enim illic habet quod formidare debeat de gladio sententiae, quem hic post emendationem suam pollu
Abbreviated transcription (Latin):
eum ab suꝑbia Quid enim homo de ꝓpͥo
nͥ peccatum fecit: Ut scriptum ẽ Initiũ
omnis peccati. suꝑbia: Bene gͦ dicit᷑. quia
homo cum ab his quȩ fecit auertit᷑. de
suꝑbia lib̾at᷑ Contra conditorem quippe
suꝑbire est: precepta eius peccando tran-¬
scendere ÷ quia quasi a se iugum dñationis
eius excitit: cui ꝑ obędientiam subesse
contempnt: At contra qui qđ fecit uita¬
re appetit: id qđ a deo factꝰ ÷ recognoscit:
Et ad conditionis suȩ ordinem humiliter
redit: dum sua oꝑa fugiens. talem se qualis
a deo factus ẽ ciligit: Quia uͦ ꝑ hanc in¬

Expanded text:
nim homo de seipso nisi peccatum fecit? 753 Et scriptum est: Initium omnis peccati superbia . Bene ergo dicitur quia homo cum ab his quae fecit avertitur de superbia liberatur. Contra conditorem quippe superbire est praecepta ejus peccando transcendere, quia quasi a se jugum dominationis ejus excutit, cui per obedientiam subesse contemnit. At contra qui id quod fecit vitare appetit, id quod a Deo factus est recognoscit, et ad conditionis suae ordinem humiliter redit, dum sua opera fugiens, talem se qualis a Deo factus est diligit. Quia vero per hanc in
Abbreviated transcription (Latin):
quum de suꝑbia: cum ad ipsum a
diaboli reuertitur laqueis. et pec¬
catorum nequitia: ococo¬
um nosmetipsos inspicimꝰ bene
conditos. s ad ꝑsuasionẽ diabo¬
licam pestifera consensione decep¬
tos: in nob̃ipsis attendimꝰ aliud esse qđ
fecimus: aliud qđ facti sumus: Condi¬
tione uidelicet integros. s culpa uitiatos:
Pinde compuncꝰti appetimus uitare qđ
fecimus: ut ad id qđ facti sumus refor¬

Expanded text:
quum de superbia cum ad ipsum a quum de superbia cum ad ipsum a diaboli revertitur laqueis et peccatorum nequitia ◊Cum nosmetipsos inspicimus bene conditos, sed ad persuasionem diabolicam pestifera consensione deceptos, in nobismetipsis attendimus aliud esse quod fecimus, aliud quod facti sumus; conditione nos integros, sed culpa vitiatos. Proinde compuncti appetimus vitare quod fecimus, ut ad id quod facti fuimus refor
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationis intime cacumen ascendunt:
et legem quasi in monte ꝑcipiunt: dum
postpositis actionum tumultibꝰ temporaliũ.
in c̃templationis suȩ uertice suꝑnę uolun¬
tatis sententiam ꝑserutant᷑ Hinc est qđ
isdem moyses crebro de rebꝰ dubiis ad ta¬
bernaculum redit: ibiq secreto dñm c̃su¬
lit: & quid certius decernat agnoscit:
Relicꝰtis quippe turbis ad tabernaculũ
redire est: postposias exterioꝵ tumul¬
tibꝰ. secretum mentis intrare Ibi enim
publice ⁊ intus silenter audit᷑ Hinc ẽ¬
qđ sponsa in canticis canticoꝵ sponsi
uocẽ quasi ꝑ somnũ audierat: quȩ dicebat.
Ego dormio: & cor meũ uigilat: Ac si dice¬
ret: Dum exteriores sensus ab huiꝰ uitȩ
sollicitudinibꝰ sopio: uacanti mente uiua¬
tius interna cognosco: foris dormio. sed
intus cor uigilatꝰ: quia dum ext̾iora quasi
non sentio: interiora sollert᷑ ap̃phendo:¬
.x. Qualit̾ eruat ds quemlibet ini¬

Expanded text:
cogitationis intimae cacumen ascendunt, cogitationis intimae cacumen ascendunt, et legem quasi in monte percipiunt, dum postpositis tumultibus actionum temporalium in contemplationis suae vertice supernae voluntatis sententiam perscrutantur. Hinc est quod idem Moyses crebre de rebus dubiis ad tabernaculum redit, ibique secreto Dominum consulit, et quid certius decernat agnoscit. Relictis quippe turbis ad tabernaculum redire est, postpositis exteriorum tumultibus secretum mentis intrare. Ibi enim ndum est, intus silenter auditur. Hoc quod sponsa in Canticis canticorum, Sponsi vocem quasi per somnium audierat, quae dicebat: Ego dormio et cor meum vigilat . Ac si diceret: Dum exteriores sensus ab hujus vitae sollicitudinibus sopio, vacante mente, vivacius interna cognosco. Foris dormio, sed intus cor vigilat, quia dum exteriora quasi non sentio, interiora sollerter apprehendo. Qualiter eruat Dominus quemlibet ini
Abbreviated transcription (Latin):
externis acꝰtionibꝰ mens sopitur tc̃ pleniꝰ
mandatore dĩ pondꝰ agnoscit᷑: tẽ uerba
dei uiuatiꝰ penetrant᷑ cum ad se admittere
curarum scłarium tumultus reeusatur:
Male autẽ homo uigilat: quando eum scłari¬
um negotiorꝑ ȩstus insolenter inquietat:
Aurem quippe cordis terrenaꝵ cogitationũ
turba dum ꝑstrepit claudit: atq in secre¬
tomentis quanto minus curarũ tumultuan¬
tium sonus compescit᷑: tanto amplius uox
p̾sidentis iudicis ñ audit᷑: Neq enim ꝑfec̾
te homo sufficit ad utraq diuisus: dum
sic int̾ius erudiri appetit. ut tam̃ exteriꝰ
implicet᷑ Unde enim exterius auditum
aꝑit: inde interius obsurdescit: Moyses
isrłttici popłi turbis p̃latus ut legis pre¬
ceta ꝑcipiat in mont̾e ꝑdicit᷑: atq ut int̾na
penetret. ab externis tumultibꝰ occultatur:
Unde & scĩ uiri qui exterioribꝰ ministeriis
deseruire officii necessitate coguntur: stu¬
diose semꝑ ad cordis secreta refugiunt: ibiq

Expanded text:
externis actionibus mens sopitur, tunc plenius mandatorum Dei pondus agnoscitur. Tunc verba Dei mens vivacius penetrat, cum ad se admicurarum saecularium tumultus recusat. Male autem homo vigilat, quando eum saecularium negotiorum aestus insolenter inquietat. Aurem quippe cordis terrenarum cogitationum turba dum perstrepit, claudit; atque in secretarium mentis quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto amplius vox praesidentis judicis non auditur. Neque enim homo perfecte sufficit ad utraque divisus; sed dum sic interius erudiri appetit, et tamen exterius implicatur, unde exterius auditum aperit, inde interius obsurdescit. MoysesIsraelitici populi turbis praelatus, ut legis praecepta percipiat, in monte ducitur, atque ut interna penetret, ab externis tumultibus occultatur. Unde et sancti viri qui exterioribus ministeriis deservire officii necessitate coguntur, studiose semper ad cordis secreta refugiunt, ibique
Abbreviated transcription (Latin):
qualitate distingui: si aut mala
male aut bona bene: aut mala be¬
ne. aut bona male dicant᷑ Male enim
malũ dicit᷑. cum res ꝑuersa suadet᷑: sicut
scriptum est: Benedic deo ⁊ morere: Bene
ait: Agite penitentiam: appropinquauit
enim regnum cȩlorꝑ: Malum bene dr:
quando ꝑ os dicentis id circo uitium expͥ¬
mit᷑ ut reprobet᷑ ⁊ sicut paulus att: feminȩ
eorum immutauerunt naturalẽ usum: in
eum usum qui ẽ contra nat᷑am: Quo loco
exseeranda quoq uitia uirorꝑ. subdidit
Sed inhonesta honeste narrauit: ut multoᷤ
ad honestatis formã. inhonesta narrando
reuocaret: Male autẽ bonũ dr̃. cum rectũ
aliquid recto studio non ꝓfertur: sicut
illuminato cęco pharisei dixisse ꝑhibent᷑:
Tu discipulus illius sis:t maledictionis
utiq dixerunt studio: ñ rationis uoto
Lił sicut caiphas ait: Expedit unũ mori ꝓ
ppło: ut non tota gens pereat: B onum
quippe sed ñ bene loquutꝰ est: quia dum
crudelitatem necis appetiͥt: redemptoris

Expanded text:
qualitate distingui: si aut mala male, aut bona bene, aut mala bene, aut bona male dicantur. Male enim malum dicitur, cum res perversa suadetur, sicut scriptum est: Benedic Deo, et morere . Boait: Agite poenitentiam, appropinquavit enim regnum coelorum . Malum bene dicitur, quando per os dicentis idcirco vitium exprimitur, ut reprobetur, sicut Paulus ait: Feminae eorum immutaverunt naturalem usum in eum usum qui est contra naturam. Quo loco exsecranda quoque virorum facinora subdidit, sed honeste inhonesta narravit, ut multos ad honestatis formam inhonesta narrando revocaret. Male autem bonum dicitur, cum rectum aliquid recto studio non profertur; sicut illuminato caeco Pharisaei dixisse perhibentur: Tu sis discipulus ejus . Quod maledictionis utique dixerunt studio, non orationis voto. Vel sicut Caiphas ait: Expedit unum hominem mori pro populo, ut non tota gens pereat . Bonum quippe, sed non bene locutus est, quia dum crudelitatem necis appetiit, redemptionis
Abbreviated transcription (Latin):
finem ꝓcurat: Hinc enim ꝑ ꝓpħam diẽ:¬
Ac si diceret: Nequa ꝗͣ. mͥ ad insipien¬
tiam ꝓficit. qđ die ac nocꝰ te clamantẽ
me continue ñ exaudis: quia unde me
in temporali tribulationȩ qͦsi deseris:
inde ad ȩt̾nam sapientiã plus erudis¬

Expanded text:
finem finem Ac si diceret: Nequaquam mihi ad insipientiam proficit, quod die ac nocte clamantem non continuo me audis, quia unde me in temporali tribulatione quasi deseris, inde ad aeternam sapientiam plus erudis
Abbreviated transcription (Latin):
emo qui tardius audit᷑: uidend
credat qđ a suꝑna cura negligit᷑
Sepe enim nr̃a desideria quia ce¬
leriter ñ fiunt exaudiunt᷑: et qd̾ imple¬
re concite petimus. ex ipsa melius tar¬
ditate ꝓsperat᷑. Sepe uox nr̃a eo ꝑficit᷑:
quo differtur Et cum suꝑficietenꝰ peti¬
tio negligit᷑: uota nr̃a altius in cogitati¬
onum radice complent᷑. Sic et semina
messium. gelu pressa solidant᷑: et quo
ad suꝑficiem tardius exeunt. eo ad fru¬
gem multipliciora consurgunt. Desidĩa
itaq nr̃a dilatione extendunt᷑ ut ꝓfici¬
ant: ꝓficiuint ut ad hoc qđ p̃ceptura
sunt conualescant: Excitant᷑ in certamine:
Labor ꝓtrahit᷑ pugnȩ: ut crescat corona
iictoriȩ: Suos ergo dñs cum uelocit᷑
ñ exaudit: quo repellere credit᷑ trahit
Internus quippe est medicꝰ: et peccatoꝵ
nobis contagia quȩ inesse medullitꝰ re¬
ꝓbat. secat: Abscidit uirus putredi¬
nis. ferro tribulationis: et quo uoces
egri audire dissimulat. eo s gritudinis

Expanded text:
emo qui tardius auditur, credat quod a superna cura negligatur. Saepe enim nostra desideria, quia celeriter non fiunt, exaudiuntur; et quod impleri concite petimus, ex ipsa melius tarditate prosperatur. Saepe vox nostra eo perficitur, quo differtur; et cum superficie tenus petitio negligitur, vota nostra altius in cogitationum radice complentur, sicut et semina messium gelu pressa solidantur; et quo ad superficiem tardius exeunt, eo ad frugem multipliciora consurgunt. Desideria itaque nostra dilatione extenduntur ut proficiant; proficiunt ut ad hoc quod perceptura sunt convalescant. Exercitantur in certamine, Labor protrahitur pugnae, ut crescat corona victoriae. Suos ergo Dominus cum velociter non exaudit, quo repellere creditur trahit. Internus quippe est medicus, et peccatorum in nobis contagia quae inesse medullitus reprobat secat; abscindit virus putredinis ferro tribulationis; et quo voces aegri audire dissimulat, eo aegritudinis
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑni iudicis ad suppremũ eum suppliciũ
seruando deseruit: euiꝰ hic malo obuia
dñs dicit Dimisi eos scđm desideria cor¬
dis eorum: & ibunt in uoluptatibꝰ suis
Hinc rursus dr: Non ÷ uirgadĩ suꝑ illos
nis inditium est: quando affectatis ini¬
quitatibꝰ subsequens fauet effecꝰtus ÷ et
nulla contͣrietas impedit. in hoc quod
mens ꝑuersa concepit: Nam sepe prauoꝵ
hominũ dum tardant᷑ uota mutant᷑:¬
& dum difficultatem ꝑfecꝰtionis senti¬
unt ÷ reatum male actionis agnoscunt:
et quibꝰ prius inuitis contradicit᷑: uo¬
lentes postmodũ hoc qđ conceperant
tunc preualere ꝑmittit: et unde suꝑ¬
borꝑ nequitia ꝑficitur ÷ inde humili¬
um longanimitas consummatur:¬

Expanded text:
superni judicii ad futura eum supplicia superni judicii ad futura eum supplicia reservando deseruit, cui hic in malo obviaretam Dominus dicit: Dimisi eos secundum desideria cordis eorum, et ibunt in voluntatibus suis . Hinc rursum dicitur: Non est virga Dei super illos . nis indicium est, quando affectatis iniquitatibus subsequens favet effectus, et nulla contrarietas impedit quod mens perversa conceperit. Nam saepe pravorum hominum dum tardantur vota, mutantur; et dum difficultatem perfectionis sentiunt, reatum malae actionis agnoscunt; et quibus prius invitis contradicitur, volentes postmodum hoc quod conceperant,nus praevalere permittit, et unde superborum nequitia perficitur, inde humilium longanimitas consummatur
Abbreviated transcription (Latin):
excrescunt: Eternitatis quippe p̾mia
prestolantes uires ex aduersitatibus
sumunt: quia crescente pugna glorio¬
siorem sibi non ambigunt manere uic¬
toriam Sic itaq elecꝰ łor desideria
dum premunt᷑ adu̾sitate deficiunt:
sieut iguis flatu premit᷑ ut creseat:
Et unde quasi extingui cernit᷑: inde ro¬
boratur: In eo namqi ostendimꝰ quanta
ad dm̃ cupiditate flagramus: si ñ solum
ad eum ꝑ tranquilla ⁊ mollia. s etiamꝑ
asꝑa et dura transimus: Igit᷑ uiolenti¬
quiq inde det̾uis deficiunt: unde c̃tra
uitam innocentiũ exterius conualescunt:
Tantoq illos intima seueritas a se foras
eicit: quanto eos contra suos temporalit᷑
qđ uolunt posse ꝑmittit.Nuisqͥs itaq
bonor uitam ꝑsequit᷑: tc̃ pciore ultio¬
ne clamꝑnat᷑. cim nulla ei aducnsitate
resistit᷑. Et tunc fortioris ire ꝑfeulis
subiacet: cum ꝓspere ꝑagit. qđ nequit᷑
concupiscit Quia uidelicet uindieta

Expanded text:
excrescunt: aeternitatis quippe praemia excrescunt: aeternitatis quippe praemia praestolantes, vires ex adversitatibus sumunt, quia crescente pugna gloriosiorem sibi non ambigunt manere victoriam. Sic itaque electorum desideria dum premuntur adversitate, proficiunt, sicut ignis flatu premitur, ut crescat; et unde quasi extingui cernitur, inde roboratur. In eo namque ostendimus, quanta ad Deum cupiditate flagramus, si non solum ad eum per tranquilla, et mollia, sed etiam per aspera, et dura transimus. Bene quique inde interius deficiunt, unde contra vitam innocentium exterius convalescunt, tantoque illos intima veritas a se foras ejicit, quanto eos contra suos temporaliter quod volunt, posse permittit. Quisquis itaque bonorum vitam persequitur, tunc pejore ultione damnatur, cum nulla ei adversitate resistitur; et tunc fortioris irae periculis subjacet, cum prospere peragit quod nequiter concupiscit, quia videlicet vindicta
Abbreviated transcription (Latin):
Illi amore rerum: isti ñ cessant o diꝰ seuiꝰ¬
re uirtutum: Illi inuident qd̾ habemus
isti qđ uiuimus: Illi contendunt raꝑs
bona exteriora quȩ placent: isti satag̃
int̾iora bona dissipare quia displicent.
Quanto gͥ morũ uita a rerum distat sub¬
stantia: tanto grauior calumpniator est
qui male uiuendo uimnr̃is infert moris
quam qui iuolent᷑ opprimendo dampna
lumpniã sustinemus: quia nimirũ iitꝰ
patimur qđ cum labore uincamus: Et
quia in hoc mundo abundat malorũ
uita quȩ cruciat: recte ꝑ heliii dicitur.
ꝓpter multitudinẽ calumpniatoꝵ clama
bunt: Quia uͦ ea quȩ uerbis suadere ñ
ualent extorquere ñnumꝗͣ. etiam effre¬
natis uiribꝰ student: apte subiungitur.
emplo compellit: adhuc in nobis uo¬
ce calumpniatoris utit᷑. Quisquis uero
peccatum suadens. etiam t̾rere nos appe¬
tit: iam contranos brachio tirannidis
cernunt qđ contra p̾cepta conditoris

Expanded text:
Illi amore rerum, isti non cessant odio saeviIlli amore rerum, isti non cessant odio saevire virtutum. Illi invident quod habemus, isti quod vivimus. Illi student rapere bona exteriora, quia placent; isti satagunt interiora bona dissipare, quia displicent. Quanto igitur morum vita a rerum distat substantia, tanto gravior calumniator est qui male videndo vim nostris infert moribus, quam qui violenter opprimendo damna lumniam sustinemus, quia nimirum iutus patimur quod cum labore vincamus. Et quia in hoc mundo abundat malorum vita quae cruciet, recte dicitur: Propter multitudinem caluunt.---Quia vero ea quae verbis suadere non valent extorquere nonnunquam etiam effrenatis viribus student, apte subjungitur: emplo compellit, adhuc in nobis voce calumniatoris utitur; quisquis vero peccatum suadens etiam terrere nos appetit, jam contra nos brachio tyrannidis cernunt, quod contra praecepta conditoris
Abbreviated transcription (Latin):
dicatis cęlestibꝰ premiis. seuire in elecꝰtis¬
reꝓbi ꝑmittunt᷑: ut si ad reꝓmissionis
terram uocati exire negligimus. p̃ssuris
saltim seuientibꝰ impellamur: atq hȩc
egyptus uidelicet uita p̾sens quȩ nos
oppressit blandiens. adiuuet premens:
et quȩ dum fouit. seruitutis iugo c̃triuit :
libertatis uiam dum cruciat ostentet:
Hȩc itaq causa est. qđ ab iniustis iusti si¬
nunt᷑ affligi: scilicet ut dum futura au¬
diunt bona quȩ cupiant: patiant᷑ etiã
mala p̃sentia quę ꝑhorrescãt: atq ad fa¬
ciliorem exitum dum amor ꝓuocat: eru¬
ciatus impellat. xxii. De calumpni
recte dicere possumꝰ om̃s iniquos:
ñ solum qui exteriora bona rapiitiẜ.
s etiam qui malis suis moribꝰ et uitȩ rep¬
bȩ exemplo interna nr̃a dissipare ẽ tenat̃.
Illi namq ea quȩ nob̾ extra sunt inuadẽ
ambiunt: isti nos predare int̾iuis quer̃

Expanded text:
aedicatis coelestibus praemiis saevire in elecaedicatis coelestibus praemiis saevire in elecreprobi permittuntur: ut si ad promissionis terram vocati exire negligimus, pressuris saltem saevientibus impellamur: atque haec Aegyptus, videlicet vita praesens, quae nos oppressit blandiens, adjuvet premens; et quae dum fovet, servitutis jugo conterit, libertatis viam dum cruciat, ostentat. Nec sine causa est quod ab injustis justi sinantur affligi: ut scilicet dum futura audiunt bona, quae cupiant, patiantur etiam mala praesentia, quae perhorrescant, atque ad faciliorem exitum dum amor provocat, cruciatus impellat. David Psalmirecte dicere possumus omnes iniquos, non solum qui exteriora bona rapiunt, sed etiam qui malis suis moribus, et vitae reprobae exemplo interna nostra dissipare contendunt. Illi namque ea quae nobis extra sunt invadere ambiunt, isti vero nos praedari interius quaerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
um nullus discipline murus ob¬
qui constringat᷑: nulla retributionis
ꝓspicit᷑ pena quȩ terreat: clausis ocłis
cordis eo p̃cipitant᷑ in infimis: quo
obscurant᷑ a summis: Et tanto securius
mala temporalia ꝑpetrant: quantõ duriꝰ
bona ȩterna desꝑant: Sed ista reproboꝵ
nequitia. triture more electorꝑ uitam
quasi grana a paleis separans: premit
et purgat: Mali enim bonos magis ab
huiꝰ mundi desideriis expediunt dum
affligunt: quia dum multa eis hic uio¬
lenta ingerunt: festinare illos ad suꝑna
compellunt: Qđ bene isrłitico popło
moyse uocantȩ et pharao rege seuiente
signatum est: Tunc namq moyses ad
uocandum missus est. cum iam pharao
duris oꝑibꝰ ad opprimendũ fuerat exci¬
tatꝰ: ut isrłttarum mentes egypto defor¬
miter inherentes. alius dum uocaret
quasi traheret: aliꝰ quasi impelleret
dum seiuret: et plebs in seruitio t᷑pit̃
fixa. uł ꝓuocata bonis. uł malis impul¬
sa moueret᷑ Hoc cotidie agit᷑: dum p̃¬

Expanded text:
 Nullus quippe disciplinae murus obqui constringat, nulla retributionis prospicitur poena quae terreat, sed clausis oculis cordis, eo anima praecipitatur in infimis, quo obscurantur a summis, et tanto securius mala temporalia perpetrat, quanto durius bona aeterna desperat. Sed ista reproborum nequitia, triturae more electorum vitam, quasi grana a paleis separans, premit ut purget. Mali enim bonos magis ab hujus mundi desideriis expediunt, dum affligunt, quia dum multa eis hic violenta ingerunt, festinare illos ad superna compellunt. Quod bene de Israelitico populo Moyse vocante, et Pharaone rege saeviente signatum est. Tunc namque Moyses ad vocandum missus est, cum jam Pharao duris operibus ad opprimendum fuerat excitatus, ut Israelitarum mentes Aegypto deformiter inhaerentes, alius dum vocaret, quasi traheret, alius quasi impelleret dum saeviret, et plebs in servitio turpiter fixa, vel provocata bonis, vel malis impulsa moveretur. Hoc quotidie agitur, dum pr
Abbreviated transcription (Latin):
qui prelatꝰ cȩteris ꝓdesse appetit ñ p̃esse
Q umoris namq elatio: ñ ordo potestatis
in crimine est: Potentiam ds̃ tribuit:
elationem uͦ potentiȩ malicia nr̃e mentis
inuenit: E ollamus gͦ qđ de nr̃o c̃tulimꝰ.
⁊ bona sunt quȩ deo largiente possidemꝰ:

Expanded text:
qui praelatus caeteris prodesse appetit, non praeesse. qui praelatus caeteris prodesse appetit, non praeesse. Tumoris namque elatio, non ordo potestatis, in crimine est. Potentiam Deus tribuit, elationem vero potentiae malitia nostrae mentis invenit. Tollamus ergo quod de nostro contulimus, et bona sunt quae D
Abbreviated transcription (Latin):
Et quomͦ istud sacrificium deo placere
cognouerat. qđ in conspecꝰtu eiꝰ tanta uo¬
eis iteratione immolabat: nͥ qđ uicina
ẽe suꝑbia potentibꝰ solet. & pene semꝑ
rebꝰ affluentibꝰ elatio sociat᷑: Quia et sepe
humoris abundantia duriciam dat tu¬
moris: Mirum uero est: cum in cordibus
sublimiũ regnat humilitas morũ Unde
pensandum est: quia potentes quiq cin
humiliter sapiunt⁊ culmen extraneȩ et
quasi longe positȩ uirtutis attingunt.
& recꝰte hac uirtute dñm quantotiꝰ pla¬
cant: quia illud ei sacrificium potentes
offerunt: qđ impotentes uꝑx inuenire
possunt: Subtilissima namq ars iriuen¬
di est. culmen tenere et głam reprimere:
ẽe quidem in potentia. s potentem se e̾e
nescire: ad largienda bona potentem se
agnoscere: ad repetenda noxia om̃e qđ
potenter ualet ignorare: Recte itaq de
talibꝰ dr: Ds̃ potentes ñ abicit: cum &
ipse sit potens: Dm̃ quippe imitari desi¬
derat: qui fastigium potentiȩ alienis in

Expanded text:
et quomodo istud sacrificium Deo placere cognoverat, quod in conspectu ejus tanta iteratione vocis immolabat? nisi quod vicina esse superbia potentibus solet, et pene semper rebus affluentibus elatio sociatur, quia et saepe humoris abundantia duritiam dat tumoris. Mirum vero est, cum in cordibus sublimium regnat humilitas morum. Unde pensandum est quia potentes quique, cum humiliter sapiunt, culmen extraneae quasi longe positae virtutis attingunt, et recte hac virtute Dominum quantocius placant, quia illud ei sacrificium potentes offerunt, quod potentes vix invenire possunt. Subtilissima namque ars vivendi est, culmen tenere, gloriam reprimere: esse quidem in potentia, sed potentem se esse nescire: ad largienda bona potentem se agnoscere, sed ad repetenda noxia omne quod potenter valet ignorare. Recte itaque de talibus dicitur: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens . Deum quippe imitari desiderat, qui fastigium potentiae, alienis int
Abbreviated transcription (Latin):
minuta disciitere delicta: ut ab extre¬
mis exterioribꝰ ad occulta possint ma¬
iora ꝑuenire Uerba asꝑe increpatio¬
nis mouent: ut spinas mortifere cogita¬
tionis eradicent: Et cum h ȩc agunt. ca¬
ritatis amore seuiunt : non inflatione
elationis intumescunt Mori pro ipsis
parati sunt : quos quasi usq ad mortẽ
seuientes affligunt Seruant in cogita¬
tione qđ diligunt : sumunt in specie
ñnumꝗͣ. in correptione feruent. ac si de
tranquillitate nichil habeant: s ita in
dilectione tranquilli sunt. ac si nullus
eos feruor accendat Ualde enim metuui¬
ne si a prauorꝑ correptione cessauerint ⁊
ipsi ꝓ eorum dampnatione puniant᷑. Eit
cum ad uerba se inuecꝰtionis inflammant :
inuiti quidem adhȩc ueniunt ÷ sed tamen
Hȩc defensionẽ sibi apud districtum iu¬
neccesse ẽ ut appetant zeli ardoribꝰ frigi:
ne cogant᷑ post de torpore negligentiȩ
igne gehennȩ cruciari xxi. Q ualiter¬

Expanded text:
minuta discutere, ut ab extremis exterioribus ad occulta possint majora pervenire. Verba asperae increpationis movent, ut spinas mortiferae cogitationis eradicent; et haec cum agunt, charitatis amore saeviunt, non inflatione elationis intumescunt. Mori enim pro ipsis parati sunt, quos quasi usque ad mortem saevientes affligunt. Servant in cogitatione quod diligunt, sumunt in specie nonnunquam in correptione fervent, ac si de tranquillitate nihil habeant; sed ita in dilectione tranquilli sunt, ac si nullus eos fervor accendat. ne si a pravorum correptione cessaverint, ipsi pro eorum damnatione puniantur. Et cum ad verba se invectionis inflammant, inviti quidem ad haec veniunt, sed tamen hanc defensionem sibi apud districtum junecesse est ut appetant zeli ardoribus frigi, ne cogantur post de torpore negligentiae igne gehennae cruciari. Vet
Abbreviated transcription (Latin):
uiuendi ordines qͦs ad se uenientibꝰ strauit:
Tot itaq ad se uenientibꝰ uias p̃buit: qͦt
bene uiuendi exempla monstrauit. Iuid¬
enim in hac uita aliud quã deiecꝰtionẽ :
sputã. ludibria. mortẽq intuentiũ ocłis
ostendit se ͦ s ꝑ hȩc infima: transit᷑ ad
summa ꝑ hec dedecora quȩ precedunt:
ȩterna nob̾ ⁊ głosa pollicent᷑ Uias itaq¬
dei intelligere ẽ. et humilit̾ tolerare
transitoria. & ꝑseuerant᷑ expectare man¬
sura: att exemplo dominico ȩt̾na querat᷑
gła. obprobriis temporalibꝰ comparata¬

Expanded text:
vivendi ordines, quos ad se venientibus stravit. vivendi ordines, quos ad se venientibus stravit. Tot itaque ad se venientibus vias praebuit, quot bene vivendi exempla monstravit. Huenim in hac vita aliud quam dejectionem, sputa, ludibria, mortemque intuentium oculis ostendit? Sed per haec infima transitur ad summa, per haec dedecora quae praecedunt aeterna nobis et gloriosa pollicentur. Dei intelligere est et humiliter tolerare transitoria, et perseveranter exspectare mansura, ut exemplo Domini coaeterna quaeratur gloria opprobriis temporalibus comparata
Abbreviated transcription (Latin):
nesciendi Qui nimirũ sola suꝑbiȩ cali¬
gine tenebrascunt: atq ideo ñ discerñt
quia aliud ẽ nescire ⁊ aliud scire noluisse:
Nescire enim ignorantia ẽ: scire noluisse
suꝑbia ͤt tantomagis excusationẽ ñ
possunt habere quia nesciunt: quantoma¬
gis eis etiam nolentibꝰ opponit᷑ qđ cog¬
noscant : Unde ꝑsalomonẽ dr̃. Numqͥt
uocẽ suam: in summis excelsisq uer¬
ticibꝰ suꝑ uiam. in mediis semitis stans:
tia: si occulta esse uoluisset: Sed postꝗͣ.
incarnationis suȩ mysteria publice osten¬
dit: ꝑ ostquã humilitatis exempla suꝑbi¬
entibꝰ prebuit ⁊ semetipsã nob quasi tͣn¬
seuntibꝰ fixit in mediis semitis: ut ui
delicet in eam si querere nolumus impin¬
gamus : et quam transeuntes uidere neg¬
ligimꝰ. tangamus offendentes: Dicat᷑ itaq:
om̃s uias eius intelligere noluerunt. Uia
quippe est incarnatȩ sapientiȩ: omnis
actio quã temporalit᷑ gessit: Uiȩ eiꝰ sunt :¬

Expanded text:
a superbiae caligine tenebrescunt, atque ideo non discernunt quia aliud est nescisse, aliud scire noluisse. Nescire enim ignorantia est; scire noluisse, superbia. Et tanto magis excusationem non possunt habere quia nesciant, quanto magis eis etiam nolentibus opponitur quod cognoscant. Unde per Salomonem dicitur: uocem suam in summis excelsis-que uerticibus super uiam in mediis semitis | stans i occultari voluisset. Sed postquam incarnationis suae mysteria publice ostendit, postquam humilitatis exempla superbientibus praebuit, semetipsam nobis quasi transeuntibus in mediis semitis fixit, ut videlicet in eam, quam quaerere nolumus, impingamus; et quam transeuntes videre negligimus, tangamus offendentes. Dicatur itaque: Et omnes vias ejus intelligere noluerunt. Via quippe est incarnatae sapientiae omnis actio quam temporaliter gessit. Viae ejus sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłiam contra peccata recoluit: qui ho¬
nore sibi uehement᷑ impenso coram bene
agentibꝰ fr̃ibꝰ ñ agnouit Illic communionẽ
ȩqualitatis meruit sc̃itas actionis: hic
zelus ultionis ius aꝑuit potestatis: Paulꝰ
bene agentibꝰ fr̃ibꝰ prelatum se e̾e nesciebat:
cum diceret: Non quia dominam᷑ fidei
ur̃ȩ : s adiutores sumus gaudii ur̃i Atq
ilico adiunxit: fide enim statis: Ac si di

Expanded text:
Ecclesiam contra peccata recoluit, quod hoEcclesiam contra peccata recoluit, quod honore sibi vehementer impenso coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, hic zelus ultionis jus aperuit potestatis. Paulus bene agentibus fratribus praelatum se esse nesciebat, cum diceret: Non quia dominamur fidei vestrae, sed adjutores sumus gaudii vestri . Atque illico adjunxit: Fide enim statis. Ac si i
Abbreviated transcription (Latin):
git : Ettamen corrigendis alioꝵ uitiis
apta exsequutione preparat᷑ Unde &
ꝑ paulum dr: Minister enim dei ẽ: uindex
in iram Cum gͦ potentiȩ temporalis mi
nisterium suscipit᷑ : summa cura uigilan¬
dum ẽ. ut sciat quisq et sumere ex illa
qđ adiuuat. & expugnare qđ temptat :
et ȩqualem se cum illa cęt̾is cernere: ettam̃
sibi peccantibꝰ zelo ultionis preferre:
Quam diseretionẽ pleniꝰ cognoscimus: si
etiam potestatis eccłiasticȩ exempla cer¬
namus: Fetrus namq auctore deo ȩccłiȩ
principatum tenens : a bene agente corne
lio et sese ei humilit̾ ꝓsternente. immo¬
deratiꝰ uenerari recusauit ÷ seq illi similẽ
recognouit dicens: Surge ne feceris: et
ego ipse homo sum Sed cum ananiȩ et
saphirȩ culpam repperit: mox quanta
potentia suꝑ cęteros excreuisset ostendit:
Uerbo enim eorum uttamꝑculit: quã spu
ꝑscrutante deprehendit: Et summũ se intra

Expanded text:
git? Et tamen corrigendis aliorugit? Et tamen corrigendis alioruapta exsecutione praeparatur. Unde et per Paulum dicitur: Minister enim Dei est vindex in iram . Cum potentiaenisterium suscipitur, summa cura vigilandum est, ut sciat quisque et sumere ex ea quod adjuvat, et expugnare quod tentat; et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultionis praeferre. Quam discretionem plenius cognoscimus, si etiam potestatis ecclesiasticae exempla cernamus. Petrus namque, auctore Deo, Ecclesiae principatum tenens a bene agente Clio, et sese ei humiliter prosternente, immoderatius venerari recusavit, seque illi similem recognovit, dicens: Surge, ne feceris, et ego ipse homo sum . Sed cum Ananiae et Sapphirae 22 culpam reperit , mox quanta potentia super caeteros excrevisset ostendit. Verbo namque eorum vitam perculit, quam spiritu perscrutante, deprehendit: et summum se intra
Abbreviated transcription (Latin):
se paruulus. apud dñm magnꝰ. eum uero
apud se magnꝰ. apud dñm paruulꝰ fuit:
Magnos nos dñs apud nos esse ꝓhibet:
ꝑ. ꝓpham dicens: Ue qui sapientes estis
in oculis ur̃is: et coram uob̃metipsis pru
dentes: Ne magni apud nos ẽe debeamus:
paulus admonens ait: Holite prudentes
ẽe apud uosinetipsos: Plerumq gͦ diun
ex subiecꝰ torꝑ affluentia animus inflat᷑
in fluxum suꝑbiȩ: ipso potentiȩ fastigio
lenocinante corrumpit᷑ Sed aliud est¬
quȩlibet bona ñ e̾ẽ : aliud bona bene ha¬
bere nescire: Bona namq est ordine suo
caute regentis incliget uita Igit᷑ bene hanc
exercet : qui et retinere illam nouerit et
impugnare: Bene hanc exercet: qui scit
ꝑ illam suꝑ culpas erigi⁊̃ scit eum illa cȩt̾is
equalitate componi Humana etenim
mens ꝑlerumsextollit᷑ etiam cum nulla
potestate fulcit᷑ Quantomagis in altum
se erigit. cum se ei etiam potestas adiun¬

Expanded text:
se parvulus, apud Dominum magnus; cum vero se parvulus, apud Dominum magnus; cum vero apud se magnus, apud Dominum parvulus fuit. Magnos nos Dominus apud nos esse prohibet per prophetam dicens: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismedentes . Ne magni apud nos esse debeamus, Paulus admonens, ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos . Plerumque ergo dum ex subjectorum affluentia animus inflatur, in luxum superbiae ipso potentiae fastigio lenocinante corrumpitur. 45. Lequaelibet bona non esse, aliud bona bene habere nescire. Bona namque est ordine suo cauta regentis indiget vita. Igitur bene hanc exercet, qui et retinere illam noverit, et impugnare. Bene hanc exercet, qui scit per illam super culpas erigi, et scit cum illa caeteris aequalitate componi. Humana etenim mens plerumque extollitur, etiam cum nulla potestate fulcitur: quanto magis in altum se erigit, cum se ei etiam potestas adjun
Abbreviated transcription (Latin):
ad eius similitudine̾ ducit᷑ : de qͦ scrip¬
tum est: Omne sublime uidet. & ipse:
rex suꝑ uniuersos filios suꝑbiȩ: Et de
sunt oculi: et palpebrȩ eiꝰ in alta subrecte.
Ad eius similitudinẽ ducit᷑: qui singulare
culmen appetens. et socialem angłors
uitam despiciens. ait: Ascendam suꝑ alti¬
tudinem nubium: similis ero altissimo
Mliro gͦ iudicio intus foueam deiectionis
inuenit : dum foras se in culmine potesta¬
tis extollit Apostatȩ quippe angło simi¬
lis efficit᷑ : dum hominibꝰ esse similis de¬
dignat᷑ Si ͤ saul ab humilitatis merito:
in tumorẽ suꝑbiȩ. culmine potestatis ex¬
creuit: ꝑ humilitatẽ quippe prelatꝰ est:
s ꝑ suꝑbiam reprobatꝰ. dño attestante qͥ
ait: Nonne cum esses paruulus in ocłis
tus. caput te constitui in tribubꝰ isrł e
Paruulum se ante potestatem uiderat: s
fultus temporali potentia. iam se paruu¬
lum ñ uidebat Miro autẽ modo eũ ap̃s

Expanded text:
ad ejus similitudinem ducuntur, de quo scripad ejus similitudinem ducuntur, de quo scriptum est: Omne sublime videt, et ipse est rex super universos filios superbiae . sunt oculi, et palpebrae ejus in alta surrectae . Ad ejus similitudinem ducitur, qui singulare culmen appetens, et socialem angelorum vitam despiciens, ait: Ascendam super altitudinem nubium; similis ero altissimo . Miro ergo judicio intus foveam dejectionis invenit, dum foris se in culmine potestatis extollit. Apostatae quippe angelo similis efficitur, dum homo hominibus esse similis dedignatur. Sic Saul ab humilitatis merito in tumorem superbiae culmine potestatis excrevit. Per humilitatem quippe praelatus est per superbiam reprobatus, Domino attestante qui ait: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel ? Parvulum se ante potestatem viderat, sed, fultus temporali potentia, jam se parvulum non vide
Abbreviated transcription (Latin):
apud dm̃ meritũ suum de bona adminis¬
tratione regiminis: Nonnumquã tam̃
cuncta subiacent :̃ dum ad uotum uelocit᷑
iussa complent᷑ : dum om̃s subditi siqua
bene gesta sunt laudibꝰ efferunt : male
gestis autẽ. nulla aucꝰtoritate ẽtradicunt :
dum plerumq laudant etiam qđ obiur¬
gare deberunt: seducꝰtꝰ ab his quȩ infra
subdunt᷑. suꝑ se animus tollitur. Et dum
foras immenso fauore circumdat᷑: intus
ueritate uacuatur: atq oblitꝰ sui. in uoces
se spargit alienas: talemq se credit. qualẽ
foras audit: ñ qualem intꝰ discernere de
sibi naturȩ ordine ñ agnoscit Eit quos
sorte potestatis excesserit : transcendisse
etiam uitȩ meritis credit: Cuncꝰtis se
estimat ampliꝰ saꝑe: quibꝰ se uidet ampuꝰ
posse: In quodã quippe se constituit
culmine apud semetipsum: ut qui equa
cȩteris naturȩ conditione constringit᷑. ex
ȩquo respicere cęt̾os dedignet᷑ Sicq usq

Expanded text:
apud Deum meritum suum de bona adminisapud Deum meritum suum de bona administratione regiminis; nonnunquam tamen cuncta subjacent, dum ad votum velociter jussa complentur, dum omnes subditi si qua bene gesta sunt laudibus efferunt, male gestis autem nulla auctoritate contradicunt, dum plerumque laudant etiam quod objurgare debuerunt, seductus ab his quae infra subduntur, super se ejus animus extollitur, et dum foras immenso favore circumdatur, intus veritate vacuatur . Atque oblitus sui in voces se spargit alienas, talemque se credit, qualem se foris audit, non qualem intus discernere debsibi naturae ordine non agnoscunt; et quos sorte potestatis excesserint, transcendisse se etiam vitae meritis credunt. Cunctis se aestimant amplius sapere, quibus se vident amplius posse. In quodam quippe se constituunt culmine apud semetipsos. Et quia aequa caeteris naturae conditione constringuntur, ex aequo respicere caeteros dedignantur. Sicque usque
Abbreviated transcription (Latin):
N usu uitȩ mortalis quedã ex semetipsis
sunt noxia: quęlam uͦ ex his quȩ circa
ipsa uersant᷑: Eix semetipsis quȩdã sis
noxia: sicut peccata atq flagitia. Iuedã
uͦ ñnumꝗͣ nob̾ ex his quȩ cirea tpsa st̃
nocent: sicut temporalis potentia. uel
copula coniugalis: Bonum namq est
c̃iugium: s mala sunt quȩ circa illud ex
huius mundi eura succrescunt: Unde
paulus ait: Qui autẽ cum ucore est:
cogitat quȩ sunt mundi. quomͦ placeat
uxori: Unde et quibꝰdam meliora ꝑsua¬
dens: eos a coniugio reuocat dicens.
Hoc autem dico: non ut laqueum nobis
initiam: s ad id qđ honestum ẽ. & qd̃
facultatem prebeat sine impedimento
tenet᷑ qđ non nocet᷑. ex rebꝰ iuxta positis
committit᷑ plerumq qđ nocet: sic̃ sepe
rec tum undiq iter ꝑgimus: et tam̃ ortis
iuxta uiam uepribꝰ ꝑ uestim̃ta retinemur
Inuia quidem munda ñ offendimus: sed
a latere nascitur quo pungamur: Magna
est etiam potentia temporalis: quia ht̃

Expanded text:
n usu vitae mortalis quaedam ex semetipsis sunt noxia, quaedam vero ex his quae circa ipsa versantur. Ex semetipsis quaedam sunt noxia, sicut peccata atque flagitia. Quaedam vero nonnunquam nobis ex his quae circa ipsa sunt nocent, sicut temporalis potentia, vel copula conjugalis. Bonum namque est conjugium, sed mala sunt quae circa illud ex hujus mundi cura succrescunt. Unde Paulus ait: Qui autem cum uxore est cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat uxori . Unde et quibusdam meliora persuadens, eos a conjugio revocat, dicens: Hoc autem dico, non ut laqueum vobis injiciam, sed ad id quod honestum est, et quod facultatem praebeat sine impedimento tenetur quod non nocet, ex rebus juxta positis committitur plerumque quod nocet. Saepe rectum mundumque iter pergimus, et tamen ortis juxta viam vepribus per vestimenta retinemur. In via quidem munda non offendimus, sed a latere naest etiam potentia temporalis, quae habet
Abbreviated transcription (Latin):
rapiat: ne iam sub se mens eam regere ñ
possit : cui se libidine dominante suppo
nouerat: qui elationẽ eiꝰdem potentiȩ
semetipsum premendo uincebat dicens
Dñe non ẽ exaltatum cor ieũ. neq elati st᷑¬

Expanded text:
rapiat, ne jam sub se mens eam regere non rapiat, ne jam sub se mens eam regere non possit, cui se libidine dominandi supponnoverat, qui elationem ejusdem potentiae semetipsum premendo vincebat, dicens: Domine, non est exaltatum cor meum . Qui
Abbreviated transcription (Latin):
to eorum culꝑam hic sine uindicꝰta
ñ deserit: Seruanda itaq est & in
corde humilitas. et in oꝑe disciplina:
atq int̾ hȩc sollerter intuendum: ne
dum immoderatiꝰ custoditurꝰ uitus
humilitatis. soluant᷑ iura regiminis ⁊¬
⁊ dum p̾latus quisq plus se quã decet
deicit: subditorꝑ uitam stringere sub
disciplinȩ uincula ñ possit: e imeamus
ergo exterius qđ ꝓ alioꝵ utilitate su¬
scepimus: teneamus interius qđ de
nr̃a estimatione sentimus: Sedtamen
esse ipsi etiam qui nob̾ cominissi sunt ñ
ignorent: ut et de nr̃a auc toritate qđͣ
formident uideant: & de humilitate
qđ initent᷑ agnoscant Seruata autem
auctoritate regiminis: ad cor nr̃m sine
cessatione redeamus: et consideremus
assidue qđ sumus ȩqualit̾ eum eȩteris
nati: ñ qd temporalit᷑ cȩteris p̾lati Po¬
testas enim quanto exteriꝰ eniminet ⁊
tanto premi interius debet: ne cogitationẽ
uincat: ne in delecꝰtatione sui animum

Expanded text:
hic eorum culpas sine vindicta hic eorum culpas sine vindicta non deserit. Servanda itaque est in corde humilitas, et in opere disciplina. Atque inter haec solerter intuendum, ne dum immoderatius custoditur virtus humilitatis, solvantur jura regiminis; et dum praelatus quisque plus se quam decet dejicit, subditorum vitam stringere sub disciplinae vinculo non possit. Teneamus ergo exterius quod pro aliorum utilitate suscipimus, teneamus interius quod de nostra aestimatione sentimus. Sed tamenesse ipsi etiam qui nobis commissi sunt non ignorent, ut et de auctoritate nostra quod formident videant, et de humilitate quod imitentur agnoscant. Servata autem auctoritate regiminis, ad cor nostrum sine cessatione redeamus, et consideremus assidue quod sumus aequaliter cum caeteris conditi, non quod temporaliter caeteris praelati. Potestas enim quanto exterius eminet, tanto premi interius debet, ne cogitationem vincat, ne in delectationem sui animum
Abbreviated transcription (Latin):
statis: E quales enim uob̃ sumus: ubi uos
stare cognoscimus Quasi p̃latum se fr̃ibꝰ
e̾e nesciebat: cum diceret: Facti sumus par
buisset inuenit: ilico magistrũ se ẽe reco¬
luit dicens:uid uultis: in uirga ueniam
ad uos: Summus itaq locus bene regitur:
cum is qui preest uitiis potius quã fr̃ibꝰ
dominat᷑ Cunctos quippe natura ȩquales
genuit. Ut aut̃ alii ad regendum aliis cõ¬
mittant᷑ : non eos natura s culpa postponit:
Uitiis gͦ se debent rectores erigere: quoꝵ
⁊ causa p̃ferunt᷑ Ꝙ cum delinquentes eor¬
corrigunt: sollicite attendant ut ꝑ disci¬
plinam culpas quidem iure potęstatis fe¬
riant⁊ s ꝑ humilitatis custodiã ȩquales
gimus. tacita nob̾ cogitatione p̾feramus:
Illo namq ꝑ nos uitia disciplinȩ uigore
feriunt᷑: in his uͦ quȩ ipsi commiitimus:
nec uerbiꝰ ab aliquoꝰ quidẽ inuecꝰtione
laceramur: Tanto gͦ apud dm̃ obligatiores
sumus: quanto apud homines inulte

Expanded text:
atis; aequales enim vobis sumus in quo vos stare cognoscimus. Quasi praelatum se fratribus esse nesciebat, cum diceret: Facti sumus parvbuisset invenit, illico magistrum se esse recoluit, dicens, Quid vultis? In virga veniam ad vos . Summus itaque locus bene regcum is qui praeest vitiis potius quam fratribus dominatur. Cunctos quippe natura aequales genuit; ut autem alii ad regendum aliis committantur, non eos natura, sed culpa postponit. Vitiis ergo se debent rectores erigere, quorum et causa praeferuntur; et cum delinquentes corrigunt, sollicite attendant, ut per disciplinam culpas quidem jure potestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales gimus tacita nobis cogitatione praeferamus. Illorum namque per nos vitia disciplinae vigore feriuntur; in his vero quae ipsi committimus ne verbi quidem ab aliquo invectione laceramur. Tanto ergo apud Dominum obligatiores sumus quanto apud homines inulte
Abbreviated transcription (Latin):
iratum iudicem placauit: Iui hoc qͦq ipsis
suis miraculis mirabiliꝰ prebuit: quia corda
delinquentium. mansuetudine potius quã
terrore correxit: Lxxuiii. De afflictiõe
et miseria quȩ in hac uita quelibet ius¬
tum afficit: siue de ueqd ĩpio imminet¬

Expanded text:
iratum judicem placavit. Qui hoc quoque ipsis iratum judicem placavit. Qui hoc quoque ipsis suis miraculis mirabilius praebuit, quia corda delinquentium mansuetudine potius quam ter ◊LXXVIII. De afflictione et miseria quae in hac vita quemlibet iustum afficiunt sive de vae quod impio imminet
Abbreviated transcription (Latin):
Redemptor quippe humani generis. mecda¬
tor dĩ & hominũ ꝑ carnẽ facꝰtꝰ : quia iustꝰ
in hominibꝰ apparuit. et tamen ad pęnã
culpȩ etiam sine culpa ꝑuenit . & homine
arguit ne delinqueret. Et deo obstitit ne
ferret: exempla mnocentiȩ pͥbuit᷑ ÷ penã
maliciȩ suscepit Paciendo gͦ utrumqi ar¬
guit: qui ⁊ culpam hominis iusticiã aspi¬
rando corripuit ⁊ &t iram iudicis moriendo
temꝑauit: atq in utrisq manũ posuit:
qui ⁊ exempla hominibꝰ quȩ imitarentur
p̃buit: & deo in se oꝑa quibꝰ erga homines
placaret᷑ ostendit: Nullus quippe ante he̾
ixtitit. qui sic: ꝓ alienis erratibꝰ int̾cedẽt:
ut ꝓpria ñ haberet: Eternȩ gͥ morti tanto
quis in aliis obuiare nͣ poterat: quanto he
reatus ꝓprius astringebat. Uenit itaq no¬
uus homo ad homines ⁊ c̃tradiestor ad eul¬
pam÷ amicus ad pęnam: mira monstrauit.
erudelia ꝑtulit Manum gͦ suam in ambobꝰ
posuit: quia unde reum recta docuit: in de

Expanded text:
r quippe humani generis, mediator Dei et hominis per carnem factus, quia justus in hominibus solus apparuit, et tamen ad poenam culpae etiam sine culpa pervenit, et hominem arguit ne delinqueret, et Deo obstitit ne feriret, exempla innocentiae praebuit, poenam malitiae suscepit. Patiendo ergo utrumque arguit, qui et culpam hominis, justitiam aspirando, corripuit, et iram judicis moriendo temperavit; atque in utrisque manum posuit, quia et exempla hominibus quae imitarentur praebuit, et Deo in se opera, quibus erga homines placaretur, ostendit. Nullus quippe ante hunc exstitit, qui sic pro alienis reatibus intercederet, ut proprios non haberet. Aeternae igitur morti tanto quis in aliis obviare non poterat, quanto hunc reatus de propriis astringebat. Venit itaque novus homo ad homines, contradictor ad culpam, amicus ad poenam; mira monstravit, crudelia pertulit. Manum ergo suam in ambobus posuit, quia unde reum recta docuit, inde
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ miseria: Impus namq ue ht̃. iustꝰ miseriã:
quia ȩt̾na dampnatio reꝓbum sequit᷑ ͥ et
edecꝰtꝰ quisq doloribꝰ transitoriȩ adu̾sitatis
expiatur Impius caput leuat. s elatꝰ ue
sui certaminis afflicꝰtꝰ. caput leuare ñsinit᷑ :
s pressus a ꝑpetua afflictione liberatur.
Ille se in uoluptatibꝰ erigit. s suppliciis seq̃n¬
tibꝰ mergit: iste se in dolore temporalis¬
animadu̾sionis abscondit Suꝑna itaq
dispensatio idcirco nos tota sibi inten¬
tione seruientes. earnis nr̃e ꝑmittit im¬
ptignationibꝰ concuti: ne mens nr̃a m suꝑ-¬
biam̃ audeat p̾sumptione suȩ securitatis
eleuari ut dum pussata trepidat: in solo
actoris adiutorio spei pedem robustius

Expanded text:
 miseriam, quia et aeterna damnatio reprobum sequitur, et electus quisque doloribus transitoriae adversitatis expiatur. Impius caput levat, sed elatus esui certaminis afflictus, caput levare non sinitur, sed pressus a perpetua afflictione liberatur. Ille se in voluptatibus erigit, sed suppliciis sequentibus mergit. Iste se in dolore deprianimadversionis abscondit. Considispensatio idcirco nos tota sibi intentione servientes carnis nostrae permittit impugnationibus concuti, ne mens nostra in superbiam audeat praesumptione suae securitatis elevari, ut dum pulsata trepidat, in solo auctoris adjutorio spei pedem robustius
Abbreviated transcription (Latin):
uiribꝰ suis: Illiꝰ namq hominis fortitudo
ñ in suis uiribꝰ roborat᷑: quia sathanae
uirtute in gła ꝑditionis attollit᷑: Kinc
int̾ficit: cum eos qui mente inuicti stͣ.
corporalit᷑ uincit Uel certe robustos
cum eos qui robusti ac sc̃i credebant᷑. ad
nutum suȩ uoluntatis trahit: In cuius¬
manu dolus dirigit᷑: quia in illo fraus
ꝑ opꝰ adiuuat᷑ Qł enim fallendo dic̃:
ħoc mira faciendo asserit: Nam quicqͥa
dicit. Contra pͥncipem pͥncipũ c̃surget:¬
& sine manu conteret᷑ Hinc paulꝰ ait
Ita ut in templo dei sedeat: ostendens se
tamꝗͣ. sit ds Hine rursũ diẽ: Q uem
dñs iħc int̾ficiet sp̃u oris sui: & deftruet¬
cet conteret᷑: quia ñ angłoꝵ bello. ñ sc̃or
certamine. s ꝑ aduentum iudicis solo oris

Expanded text:
minis fortitudo non in suis viribus roboratur, quia Satanae virtute in gloriam perditionis attollitur. Hinc interficit cum eos qui mente invicti sunt, corporaliter vincit; vel certe robustos uam interficit, cum eos qui robusti et sancti credebantur, ad nutum suae voluntatis trahit, in cumanu dolus dirigitur, quia in illo fraus per opus adjuvatur. Quod enim fallendo dicit, hoc mira faciendo asserit; nam quidquid dicit: Contra principem principum consurget, et sine manu conteretur . Hinc Paulus ait: Ita ut in templo Dei sedeat ostendens se tanquam sit Deus . Hinc rursum ait. Quem Dominus Jesus interficiet sppe conteretur, quia non angelorum bello, non sanctorum certamine, sed per adventum judicis solo oris