comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iꝰ mortaliũ ⁊ electa sͥ mr̃e quiͣ fecerat:
que salua ĩ tegritate u̾ginea. corporee tm̃
Nõ gͦ in xp̃o ex uto uͥginis genito. qr uatiui¬
tas ÷ mirabilis: ided ẽ natura dislinulis. Qͥ
eiũ ueius deus. idem uerus ÷ hono: et nllm ẽ¬
uectõne camis. nõ defectõne deitatis. Que sic
poͣm suã bonitatẽq moderata ẽ. ut et nostra
suscipiendo ꝓueheret: et sua cõicauto ñ ꝑde¬

Expanded text:
esse mortalium; electa sibi matre, quam fecerat: quae salva integritate virginea, corporeae essNon ergo in Christo ex utero virginis genito, quia nativitas est mirabilis, ideo nostri est natura dissimilis. Qui enim verus est Deus, idem verus est homo; et nprovectione carnis, non defectione Deitatis: quae sic potentiam suum bonitatemque moderata est, ut et nostra suscipiendo proveheret, et sua communicando non perde
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. Et iuste sc̃a mli̾er spm̃i ꝓph̾andi meruit ac¬
cipe: qr longͣ castitate. lougis q ieiunus ad hoe
culmẽ ascendit. Uidete mulieres testimoniũ
anne. et imitamini illud: siqñ uob̃̾ euenerit ut
ꝓdatis uiios. Considerate ꝙͥ de ea scriptũ sit..
Septẽ annis uirit auͥginitate sua cũ uiro:
et reliqua. Propt̾ea ꝓphes fuit. Ne .n. utili¬
bet ec fortituitu sĩt scũs hĩtauit in ea. Bonũ
⁊ et pͥmũ: si qua p̃t uͥginitatis gr̃am possidere.
Si aũt hoc nõ poterit ⁊ s euen̾it ei ut ꝑcat ui¬
rũ: uidua ꝑ seuẽret. Qõ qͥdem nõ solũ post:
ortẽ ui. s ⁊ cũ ille uiuit deb hr̃e ĩ auimo:

Expanded text:
Israel. Et juste sancta mulier spiritum prophetandi meruit acIsrael. Et juste sancta mulier spiritum prophetandi meruit accipere, quia longa castitate, longisque jejuniis ad hoc culmen ascenderat. Videte, mulieres, testimonium Annae, et imitamini illud, si quando vobis evenerit ut perdatis viros. Considerate quid de ea scriptum sit: Septem annis vixit a virginitate sua cum viro suo, et reliqua, propterea prophetes fuit. Neque enim ut libet et fortuito Spiritus sanctus habitavit in ea. Bonum est et primum, si qua potest virginitatis gratiam possidere. Si autem hoc non potuerit, sed evenerit ei ut perdat virum, vidua perseveret. Quod quidem non solum post mort
Abbreviated transcription (Latin):
honunib: q̃ ꝓpt̾e̾a reuelatest̃. ut ꝓlate ĩ me¬
diũ ꝑderent᷑. et int̾fecte atiiz emortue esse
desiuerẽt: et occide̾t eas ille qui ꝓ nob̾ mortuꝰ
ẽ. Qnͣdiu enĩ abscondite erant cogitatõnes
nec ꝓlate ĩ mediũ: ĩpossibile erat eas peni¬
tus iterfici. Uide et nos si pcau̾mꝰ delemꝰ
nõ abscondi. Dixi: ãnũcialo ĩiusticiã meam
dũo. Si .u. hoc fecerimꝰ. et reuelar̾mꝰ pcc̃a
nr̃a ⁊ nõ solũ deo. s et his qui possũt mederi
ait. Ecce delebo ut nubẽ iniqͥtates tuas: et
sicut caliginẽ pc̃ca tua. Post symeonis pro¬
pheciã. qr ncd̾e erat ut nulicres ⁊̃ saluarẽt᷑.
uenit ꝓpletissa mulier de qͣ scribr̃. Et erat an¬
ne ꝓphetissa filia phanuel: de tribu aser. Quͣi
pulch̾ ordo. Nõ uenit añ uirũ mulier ⁊ s pͥus¬
ueuit lymeou. qui app̾heioit ĩfantẽ: ⁊ tenuit
ĩbrachus suis. Deiũ mulier cuiꝰ nõ st̃ quidem
et locuta de eo om̃ib qui expectabũt redemptõnẽ

Expanded text:
ea revelatae sunt, ut prolatae in medium, perderentur, et interfectae atque emortuae esse desinerent, et occideret eas ille qui pro nobis mortuus est. Quandiu enim absconditae erant cogitationes, nec prolatae in medium, impossibile erat eas penitus interfici. Unde et nos si peccaverimus, debemus non abscondi. Dixi, annuntiabo injustitiam meam . Si enim hoc fecerimus, et revelaverimus peccata nostra non solum Deo, sed et his qui possunt mederi ait: Ecce delebo ut nubem iniquitates tuas, et sicut caliginem peccata tua . Post Simeonis prophetiam, quia necesse erat ut mulieres etiam salvarentur, venit prophetes mulier, de qua scribitur: Et erat Anna prophetissa, filia Phanuel de tribu Aser. Quam pulcher ordo! Non venit ante virum mulier, sed pvenit Simeon, qui apprehendit infantem, et tenuit in brachiis suis: deinde mulier, cujus non sunt quidem et locuta de eo omnibus qui exspectabant redemptionem
Abbreviated transcription (Latin):
In hac natiuitate. ⁊̃ ysaie sermo ꝯpletus est:
dicentis. ꝓducat terra et g̾minet saluatorẽ:
et iusticia oriat᷑ simul. Terra eñi caruis hu¬
mane q̃ in pͥmo fu̾at p̾uaricatore maledc̃a:
in hoc solo beate  uginis ꝑtu g̾mẽ edidit
bñdcm̃: et a uici o sue stirpis alieuum.
Cuius spiritalẽ si. originem ĩ regn̾atõne
qͥsq consequit᷑. et oĩ hõi renascenti a¬
qͣ baptismatis instar ẽ utĩ uͥginalis: eodem
scõ spũ replente fontẽ qui repleuit ⁊ uͥginẽ
ut ꝓcc̃u qd̾ ibi uacuauit sacra cõceptõ: hic
muisticr tollat ablutõ. Ab hoc sacͣiẽto dilc̃is¬
simi ĩ sanus manicheoꝵ error alieuus est:
nec ullũ hñt ĩ xp̃i regen̾atõne ꝯsortiũ : qui
eũ de maria ugine negant corporalr̃ neitũ:
ut cuiꝰ nõ credũt ueram natiuitatẽ. uͨ ue¬
rani recipiant pamuen: et quẽ nõ ꝯfitent᷑

Expanded text:
In hac nativitate etiam Isaiae sermo completus est dicentis: Producat terra, et germinet Salvatorem, et justitia oriatur simul . Terra enim carnis humanae, quae in primo fuerat praevaricatore maledicta, in hoc solo beatae virginis partu germen edidit benedictum, et a vitio suae stirpis alienum. Cujus spiritalem originem in regeneratione quisque consequitur; et omni homini renascenti aqua baptismatis instar est uteri virginalis, eodem Spiritu sancto replente fontem, qui replevit et virginem; ut peccatum quod ibi vacuavit sacra conceptio, hic mystica tollat ablutio. CAP. IV. Ab hoc sacramento, dilectissimi, insanus Manichaeorum error alienus est, nec ullum habent in Christi regeneratione consortium, qui eum de Maria Virgine negant corporaliter natum: ut cujus non credunt veram nativitatem, nec veram recipiant passionem; et quem non confite
Abbreviated transcription (Latin):
stabiles in ea fide qmͣ cõfessi estis coram
uite et̾ne. Siqͥs aũt nob̃ aliud ãnũciau̾it.
p̾t̾ id qd̃ accepistis: anatlema sit. N olite
ĩpias fabulas ppon̾e lucidissime u̾itati ÷ et
quicqͥd ꝯͣ regulã catholici et apłici simboli
aut leg̾e̾ aut au dire ꝯtigerit: id õmo mor¬
tiferũ et dyabolicũ iudicate. Nõ uos sedu¬
cant deceptoris artib ficta et simulata ie¬
iunia: q̃ nõ ad purificatc̃em. s ad ꝑditõ¬

Expanded text:
stabiles in ea fide quam confessi estis coram stabiles in ea fide quam confessi estis coram vitae aeternae. Si quis autem vobis aliud annuntiaverit praeter id quod didicistis, anathema sit. Nolite impias fabulas praeponere lucidissimae veritati, et quidquid contra regulam catholici et apostolici symboli aut legere, aut audire contigerit, id omnino mortiferum et diabolicum judicate. Non vos seducant deceptoriis artibus ficta et simulata jejunia, quae non ad purificationem, sed ad perdit
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatẽ scĩ sp̃us ñ recepit: s ĩ pr̃e et
filio unã poͣm: et eandẽ confessus ÷ ẽẽ na¬
turã. Sabellius ĩ explanabili eriore cõfu¬
debuit: singulantatidedit. Et ꝯueram
tͥnitatẽ intellig̾e nõ ualeret: uuã eandẽ q
creocoit sub triplici appellafõne ꝑsonam.
creoidit. Apollinaris fidri soliditate pͥuatꝰ
filiũ dei ita uerã hũane carnis credidit sꝰ¬
cepisse naturã ⁊ ut in illa carne diceret
aĩam nõ fuisse: qr uicẽ eius expleu̾it ip̃a
diuinitas. Hoc mͦ si om̃s qͦs catholica fides
dãpnat retractẽtur errores: ĩ aluis atiiz ali¬
is qͥddã ĩienit᷑ qd̃ a dãpnabilib possit ab¬
iũgi. In manicheoxaũt sceleftissimo dognͣ¬
tel ꝓrsus nichil est quod ex ulla ꝑte possit to
lis dignius ꝙͣ beati aplĩ ꝑetri alloquor u̾bis
genus elc̃m̃ ⁊ regale sacerdociũ. gens sc̃a.
pplus acqͥsitõnis ⁊ eeificati sr̃ ĩ uiolabile
susceptõnẽ ñre carnis inserti: ꝑmanete

Expanded text:
in Patre et Filio unam potentiam, et eamdem confessus est esse naturam. Sabellius inexplicabili errore confudebuit, singularitati dedit. Et cum veram Trinitatem intelligere non valeret, unam eamdemque credidit sub triplici appellatione personam. credidit. Apollinaris, fidei soliditate privatus, Filium Dei ita veram humanae carnis credidit suscepisse naturam, ut in illa carne diceret animam non fuisse, quia vicem ejus expleverit ipsa Divinitas. Hoc modo si omnes quos catholica fidesavit retractentur errores, in aliis atque aliis quiddam invenitur quod a damnabilibus possit abjungi. In Manichaeorum autem scelestissimo dogmate prorsus nihil est quod ex ulla parte possit tollis dignius quam beati Petri apostoli alloquor verbis, genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis , aedificati super inviolabilem susceptionem nostrae carnis inserti, permanete
Abbreviated transcription (Latin):
dite aũt qd̃ ip̃e ait. Que scripta st̃ in lege et
ꝓphĩs et psaliuis: de me. Nlouiuiꝰ aũt legeni
ex quib cp̃ib narret . .i. ab exordio mundi.
In pͥncipio fecit deus celũ et t̾ram. Inde usq
ad hoc tempus qd̾ ut̃ agiuiꝰ sexta etas ẽ: ut
sepe audistis et nostis. Nani pͥma etas: cõ¬
putatur ab adam ułq ad noe. Secũda a noe.
usq ad abrahã. Et sic̾ matheus eunͣ gelista
ꝑ ordinẽ sequit᷑: et distinguit. Tercia ab a

Expanded text:
a sunt in Lege, et Prophetis, et Psalmis de me. Novimus autem Legem ex quibus temporibus narret, id est, ab exordio mundi: In principio fecit Deus coelum et terram . Inde usque ad hoc tempus quod nunc agimus, sexta aetas est, ut saepe audistis et nostis. Nam prima aetas computatur ab Adam usque ad Noe: secunda a Noe usque ad Abraham: et sicut Matthaeus Evangelista per ordinem sequitur et di
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ẽe p̾ccm̃. Et quidine ncc̃e est multa prosequi
Om̃ia que de eo neurat hyfti. signũ ÷ cui ꝯͣ dicit̾
Nou ꝙ contradicãt hi qui credũt in eũ ⁊ nos qͥie¬
incredulos uniu̾sa que de eo scripta ft̃. signũ sit
cui ꝯͣdicatur. Dem̃ symeon ait. Et tuam ip̃ius
aĩam ꝑtuͣsibit gladius. Nullie docet hystoria
bãm mariã ex hac uita gladii occisione migra¬
Unde restat intelligi gladiũ illũ de quo dicit᷑
et gladius est in labus eoꝵ: hoc est dolorem
diũce painis eius aĩaui ꝑtransilse ⁊ que et si
xp̃m utpote dei filiũ sponte ꝓpͥa mori. mortẽꝙ
ip̃am nõ dubitaret eẽ deuicturũ: ut sua tñ
carne ꝓcreatũ uõ sine doloris asfcu pocuit ⁊u¬

Expanded text:
praedictum. Et quid me necesse est multa persequi? Omnia quae de eo narrat historia, signum est cui contradicitur, non cui contradicant hi qui credunt in eum. Nos quiincredulos universa quae de eo scripta sunt, signum sint cui contradicitur. Deinde Simeon ait: Et tuam ipsius animam pertransibit gladius. Nulla docet historia beatam Mariam ex hac vita gladii occisione migraUnde restat intelligi gladium illum de quo dicitur: Et gladius est in labiis eorum , hoc est, dolorem dominicae passionis ejus animam pertransisse, quae etsi Christum utpote Dei Filium sponte propria mori, mortemque ipsam non dubitaret esse devicturum, ut sua tamen carne procreatum, non sine doloris affectu potuit
Abbreviated transcription (Latin):
in qua uichil nõ tenebrosũ. nichilq nõ lubricũ
est. riuit in ꝓfunda uiortis ꝑ p̾cipicia falsi¬
tatis⁊ uec aliquid solidũ cui ũntant᷑ in¬
ueniũt. Qui p̾ter oĩa dyalbolici ꝓbra com¬
iuẽti. in ip̃o p̾cipuo obseruãcie sue festo
sicut ꝓrima eoꝵ cõfessĩone ꝑateftm ẽ: ut
aĩ ita et corpis pollutõne letãt ᷑ n ĩ fi¬
de integritatẽnec in pudore seiuãtes: ut ⁊

Expanded text:
ihil non tenebrosum, nihilque non lubricum est, ruunt in profunda mortis per praecipitia falsitatis; nec aliquid solidum, cui innitantur, inveniunt, qui praeter omnia diabolici probra commenti, in ipso praecipuo observantiae suae festo, sicut proxima eorum confessione patefactum est, ut animi, ita et corporis pollutione laetantur, nec fidei integritatem, nec pudorem servantes; ut et
Abbreviated transcription (Latin):
tur nobiscũ d̃s. Hic .n. mirabilis sacre uͥ¬
ginis ꝑtus. u̾e hũanã. u̾e diuinã una e¬
didit ꝓlenaturã: qr nõ ita uetates suas
ẽẽ discretio: nec sic creatura in societutẽ sui
creatoris assũpta ẽ. ut ille hĩtator ⁊ et illa
eẽt hĩtaculũ: s ita ut nature alti altera mi¬
sceretur. Et ꝙͣuis alia sit quesuscipit᷑ alia
utrusq diu̾sitas ⁊ ut muꝰ sdemq sit filius.¬

Expanded text:
c enim mirabilis sacrae Virginis partus vere humanam vereque divinam una edidit prole naturam, quia non ita proprietates suas eis possit esse discretio. Nec sic creatura in societatem sui Creatoris assumpta est, ut ille habitator, et illa esset habitaculum; sed ita, ut naturae alteri altera misceretur. Et quamvis altera sit, quae suscipitur, altera utriusque di
Abbreviated transcription (Latin):
matꝰ est: signũ ẽ cui contradicit᷑. Marcio
re ita natũ ẽẽ ut nos qͦ nascim᷑. Hũit corpꝰ
hũanũ: et hoc signũ ẽ cui ꝯͣdicitꝰ. Alii enim¬
eũ dicũt uenisse de celis: alui tale quale nos
corpus huisse ⁊ ut ꝑ sił̾itudinẽ corporis. etiã
ur̃a corpa redini̾et a pcc̃is: et daret nob̾ spẽ
cui cõtradicit᷑ : quomꝰ resurrererit ⁊ utrũ ipse
et talis qͣlis mortuꝰ: an certe in melioris sub̾e
corpus resurren̾it. Et est infinita cõtentõ ⁊ aliis
dicentib firurã clauoꝵ thome mõstrauit in ma¬
uib suis: aliis e regione tractautib. Si cdẽ corpꝰ
hũit ⁊ quomͦ clausis ingressus÷ ostus et stetit:¬

Expanded text:
citur. Virgo re ita natum esse, ut nos quoque nascimur. Habuit corpus humanum, et hoc signum est cui contradicitur. Alii enim dicunt, eum venisse de coelis: alii, tale quale nos corpus habuisse, ut per similitudinem corporis etiam nostra corpora redimeret a peccatis, et daret nobis spemcui contradicitur, quomodo resurrexit, et utrum ipse, et talis qualis mortuus est, an certe in melioris substantiae corpus resurrexerit. Et est infinita contentio: aliis dicentibus, fixuram clavorum Thomae ostendit in manibus suis : aliis e regione tractantibus, si idem corpus habuit, quomodo clausis ingressus est ostiis, et stetit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ istã qõnẽ: ut hec sola perimat ꝑteni
tonati. Ad hoc dixi caritati ur̃e ut ĩtẽtos
terim hodie dignanĩ diffre. S hc bre¬
uiter dico. Int̾im don ͨ soluat᷑. int̾rogͣte
pacifice: sine rixa. sine contẽtõne: sñ alt̾ca¬
tõib: sine u̾micus ÷ et uobiscũ querite:
et alios int̾rogate. Dicite. Nnͣc q̃onẽ ꝓpo

Expanded text:
em esse, ut haec sola perimat partem Donati. Ad hoc dixi Charitati vestrae, ut intentos terim hodie dignamini differre. Sed hoc breviter dico interim, donec solvatur: interrogate pacifice, sine rixa, sine contentione, sine altercationibus, sine inimicitiis; et vobiscum quaerite, et alios interrogate, et dicite, Hanc quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
ẜmonẽ u̾o sempit̾uitas suꝑat⁊ in eo qd̃ fidei
ꝯstantia credulitutis firmam̃to nutritur s
monis u̾o audacia fideli timore cõprimit᷑: di¬
uine gu̾aitõis uera natural q sempit̾uitas
agnoscatur. Nam qr diuina utiz naturalit
uera ẽ: qr in teo uero nichil ẽ falsũ. Qr uero
nec cepta est nec creata ⁊ sicut om̃eni cepte cre¬
ateq nature suꝑat cogitatõis indaginẽ: sic
om̃em suꝑgredit᷑ elequii facultattͤ. An forsi¬
tã qd̾ de dei ꝑate aplice auctoritatis u̾tate ꝑ¬
cepiuꝰ. de eius gn̾atõne ꝓrsus acciꝑe du

Expanded text:
sermonem vero sempiternitas superat, in eo quod fidei sermonem vero sempiternitas superat, in eo quod fidei constantia credulitatis firmamento nutritur , sermonis vero audacia fideli timore comprimitur, divinae generationis vera naturalisque sempiternitas agnoscatur. Nam quia divina utique naturaliter vera est, quia in Deo vero nihil est falsum; quia vero nec coepta est, nec creata, sicut omnem coeptae creataeque naturae superat cogitationis indaginem, sic omnem supergreditur eloquii facultatem. An forsitan quod de Dei pace apostolicae auctoritatis veritate percepimus, de ejus generatione prorsus acc
Abbreviated transcription (Latin):
sine initio nõ potuit mr᷑ ẽe que genuit e
ut agnosc̾ẽtur nature u̾itate cognita nul¬
lũ diuine natiuitatis ñtiũ hũisse ⁊ ubi
sempit̾no pr̃i sicut ũtiũ existenidi nllm̾ fuit
sic nulla natiuitas uciate gn̾atõnis ac-¬
cessit. Ita nãz itiusq in se ꝑpt̃ ih̾c demõ¬
strauit substancie u̾itatẽ ⁊ ut sic̾ ĩ hõis¬
xp̃i subã salua p̾togatiua singłaus illius
dignitatis. hoc substancialiter lienitur qd̾
naturalr̃ constat in homine: sic in escem
ritas hoĩs ⁊ in eotẽ deo xp̃o cognoscatur pa¬
t̾ne u̾itas deitetis: et cũ ista natiuitas ĩue¬
nitur initio subdita: q̃ ex tpãli hõie substã¬
subsistit. Ipẽ gͥ sine m̃re ĩ diuina sub̾a. qͥ est
ex solo pr̃e naturaly̾ genitꝰ. ⁊p̃e sine patre f¬
ctus ĩuiolate u̾gĩs ⁊ qmͣ cõꝑlexus ñ ꝯtigit
maritalis: ip̃e sine genealogia de quo scriptũ
i. gn̾atõnẽ eius qͥs enariabit: ut cũ in gene¬
ratõne uera filu dei fides nob̾ cognitõnẽ pr̃at.

Expanded text:
sine initio non potuit mater esse quae genuit; ut agnosceretur, naturae veritate recognita, nullum divinae nativitatis initium habuisse, ubi sempiterno Patri, sicut initium existendi nullum fuit, sic nulla nativitas initiatae generationis accessit. Ita namque utriusque in se Christus Jesus demonstravit substantiae veritatem, ut sicut in homiia, salva praerogativa singularis illius dignitatis, hoc substantialiter invenitur, quod naturaliter constat in homine; sic in eodem ritas hominis, in eodem Deo Christo cognoscatur paternae veritas deitatis; et cum ista nativitas invenitur initio subdita, quae ex temporali homine substansubsistit. Ipse igitur sine matre in divina substantia, quae est ex solo Patre naturaliter genitus; ipse sine Patre, fructus inviolatae Virginis, quam complexus non contigit maritalis; ipse sine genealogia, de quo scriptum est: Generationem ejus quis enarrabit ? ut cum in generatione vera Filii Dei fides nobis cognitionem praestat,
Abbreviated transcription (Latin):
aͥd cõtemplalantꝰ : cadelant ĩ faciẽ suã.
cadat inte ethnicus. Diligelas scorta: pui¬
mũ in te scortator intereat. ꝑ cc̃qr eras:
cedat in te ꝑccõr: ut possis resurg̾e̾ ⁊ dr̃e.¬
et rrͦus. Iste gͥ nn rurã et trnem multo¬

Expanded text:
aliquid contemplabantur, cadebant in faciem suam. cadat in te ethnicus: diligebas scortum, primum in te scortum intereat: peccator eras, cadat in te peccator, ut possis dehinc reet
Abbreviated transcription (Latin):
Qũi gu̾atõis ordo a dauid ad ioseph ul de¬
pr̾ nõ fu̾at saluatoris: ut gn̾atõis orto ha¬
beret locũ. pr̾ appellatꝰ est dñi. Admirabã¬
tur gͥ pr̃ illius et m̾r sr̾ his que dicebantͦ
de eo: tã ab augło. ꝙͣ a młitudĩe celestis
ex̾citus. necuõ et a pastorib. Oĩa qͥ ipe hec

Expanded text:
eph usque depater non fuit Salvatoris, ut generationis ordo haberet locum, pater appellatus est Domini. Admirabantur igitur pater illius et mater super his quae dicebantur de eo tam ab angelo quam a multitudine coelestis exercitus, necnon et a past
Abbreviated transcription (Latin):
a diem dñite natiuitatis celebrare de bemꝰ. Qd̃
digne et intelligent̾ fiet a singłis ⁊ si menuiu̾t
quisq cuius corꝑis m̾brũ sit. et cui capiti coap¬
tatũ: ne sacre edificatõni discors ꝯpago nõ here¬
at. Considerate dilc̃issimi et scdm illũĩatõnẽ
spũs scĩ prudenter adu̾tite: quis nos in se susce
ũ in corpore uro. Qui formã nob̾ sue mãsuetu¬
dinis et hũilitatis ĩsiuãs: ea nos nos uͥtute

Expanded text:
elebrare debemus. Quod digne ac diligenter fiet a singulis, si meminerit quisque cujus corporis membrum sit, et cui capiti coaptatum; ne sacrae aedificationi discors compago non haereat. Considerate, dilectissimi, et secundum illuminationem Spiritus sancti prudenter advertite, quis nos in se suscepum in corpore vestro . Qui formam nobis suae mansuetudinis et humilitatis insinua
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it etate diu̾sa. Ceissent gͥ illoꝵ q̃rele qui
ĩpio mutni᷑e diuinis dispensatoĩb obloq̃nites
de diũce natiuitatis tarditate causant᷑: tan
te sit gestũ. U̾bi incaruaiõ hoc contulit faciẽ¬
da qd̃ fc̃a: et sacram̃tũ salutis hũaue ĩ ulła
ũ quĩ autiqͥtate cessauit. Qõ ꝓͥdicau̾nt aplĩ
hoc ãnuciauerũt ꝓph̾e. uec sero impletũ.
qõ seuiꝑ est creditũ. Sapĩa u̾o et beuignitaᷤ
dei. hac salutifi oꝑis mora crpaciores nos
sue uocatõnis effecit :ut quod multis signis
multis uocib multisq mysteriis. ꝓ tot fue

Expanded text:
essent igitur illorum querelae, qui impio murmure divinis dispensationibus obloquentes, de Dominicae Nativitatis tarditate causantur, tamte sit gestum. Verbi enim incarnatio hoc contulit faciendum, quod factum; et sacramentum salutis humanae nulla umquam antiquitate cessavit. Quod praedicaverunt aphoc annuntiaverunt prophetae; nec sero est impletum, quod semper est creditum. Sapientia vero et benignitas Dei hac salutiferi operis mora, capaciores nos suae vocationis effecit; ut quod multis signis, multis vocibus, multisque mysteriis per tot fue
Abbreviated transcription (Latin):
ptãtis. Ut gͦ ad et̾nam bĩtudinẽ ab origi¬
nalib uĩculis. et ab eũdanis reuocenuir
ettorib ⁊ ip̃e ad nos descendit: ad quẽ nos
nõ poteramus ascende̾. Qr et si multis in¬
erat amor ueri ⁊ ĩcertax tũ opĩonũ uarie¬
tas. fallentiũ demonũ decipiebat᷑ astucia:
a falsi nõis scĩa. ĩ diũsas ꝯpugnãtes q
sẽtentias hũana ignorantia tralȩbatur:
d auferendũ aũt hoc ludibriũ quo captiue
m̃tes suꝑbienti dyabolo seuuiebant: ñ sufficie¬
bat doctrna legalis: nec ꝑ solas color tatõnes
ꝓpħicas poterat uatura nr̃a reꝑari. S adicien¬
da erat iu̾tas redemptõis moralib ĩstitutis:
et corruptã ab initio originẽ. nouis renasci
oportebat exorduis. Offerenda erat ꝓ recõcili¬
andis hostia: que et nũ gn̾is socia. et nostre
ꝯtaminatõis eẽt aliena ⁊ it hoc ꝓpositũ dei
quo ꝑcc̃m mũdi ĩ ihu xͥ placuit natiuitate
nec turbarẽt nos s potius ꝯfirmarẽt myst̾ia

Expanded text:
originalibus vinculis et a mundanis revocaremur erroribus, ipse ad nos descendit, ad quem nos non poteramus ascendere, quia etsi multis inerat amor veri, incertarum tamen opinionum varietas fallentium daemonum decipiebatur astutia, et falsi nominis scientia in diversas compugnantesque sententias humana ignorantia trahebatur. Ad auferendum autem hoc ludibrium, quo captivae mentes superbienti diabolo serviebant, non sufficiebat doctrina legalis, nec per solas cohortationes propheticas poterat natura nostra reparari; sed adjicienda erat 76 veritas redemptionis moralibus institutis, et corruptam ab initio originem novis renasci oportebat exordiis. Offerenda erat pro reconciliandis hostia, quae et nostri generis socia, et nostrae contaminationis esset aliena: ut hoc propositum Dei, quo peccatum mundi in Jesu Christi placuit nativitate nec turbarent nos, sed potius confirmarent mys
Abbreviated transcription (Latin):
cessiuia m̃surã : tanto constantiorẽ ĩ nobis
gign̾et fidem: qnͣto p̾dicatõ eius et antiqͥor.
p̾ceslisset et crebrior. Nou ita nouo cõ silio
deus rebus hũanis nec sera miseratõne cõ¬
suluit: sz a coustitutõne nũidi uuã eandem q
om̃ib causam salutis iustituit. Gr̃a eĩ dei c¬
seuipz cunuisitas iustificata sc̃õꝵ ⁊ aucta est
rp̃onascente nõ cepta: et hoc magne pietatis
sacram̃tũ quo totus iã mũdꝰ impletꝰ ẽ. tã potẽs
⁊̃ in suis signisicatõib fuit : ut nõ iiiꝰ adepti
sint qͥ illii d credidere ꝓmissũ ⁊ qmͣ qui suscepe¬

Expanded text:
cessura mensuram, tanto constantiorem in nobis gigneret fidem, quanto praedicatio ejus et antiquior praecessisset et crebrior. Non itaque novo consilio Deus rebus humanis, nec sera miseratione consuluit; sed a constitutione mundi unam eamdemque omnibus causam salutis instituit. Grast universitas justificata sanctorum, aucta est Christo nascente, non coepta; et hoc magnae pietatis sacramentum, quo totus jam mundus impletus est, tam potens etiam in suis significationibus fuit, ut non minus adepti sint qui illud credidere promissum, quam qui suscepe
Abbreviated transcription (Latin):
sus luci splendor sic indiuiduꝰ unit᷑. ut ab ea
ulłatenꝰ separet᷑: tm̃q lux ĩ se ht̃ splendorem
Mui sese splendor cõtinz lucẽ: nec lux ut luce¬
at spleudore p̃t pͥuari ⁊ nec splendor ut splen¬
luce. ꝑit̾ equalꝰ ceͦnͣsistẽs. Qͦ cura. si ⁊̃ lur illa
et̾ua uec sine suo potuit splendore ẽẽ. ne eodẽ
p̃t carere ⁊ conseqñt̾ aut pr̃i filioq unꝰ dabr̃
qͣlitatis qnͣtitatisq t̾minꝰ: aut equalr̾ ut̾q¬
lucis. tantã ncce ÷ lucẽ splendoris illiꝰ fatearis:
qũ lucẽ sic equat suus ĩ om̃ib splendor t ut
nec maior illa ꝑossit ẽẽ. nec ninor. ¶Reritio¬
dilcĩssimi. et freq̃nt̾ audita. q̃ ad sa¬
cramẽta ꝑtinent sollẽnitatis hodierne: s
sicut illesis oculis uoluptar ẽ affert ista lux
uisibilis ⁊ ita coroib sams et̾nũ dat gaudi¬
ũ natiuitas saluatoris: q̃ a nob̃ nũꝙͣ est

Expanded text:
sus luci splendor sic individuus unitur, ut ab ea sus luci splendor sic individuus unitur, ut ab ea nullatenus separetur, tantumque lux in se habet splendorem, quantam in se splendor continet lucem; nec lux ut luceat, splendore potest privari, nec splendor ut splenluce pariter aequalis existens. Quocirca si etiam lux illa aeterna nec sine suo potuit splendore esse, nec eodem potest carere: consequenter aut Patri Filioque unus dabitur qualitatis quantitatisque terminus, aut aequalitlucis, tantam necesse est lucem splendoris 99 illius fatearis; quoniam lucem sic aequat suus in omnibus splendor, ut nec major ibi possit esse, nec minor. CAPUTdilectissimi, et frequenter audita, quae ad sacramentum pertinent solemnitatis hodiernae; sed sicut illaesis oculis voluptatem affert lux ista visibilis, ita cordibus sanis aeternum dat gaudium nativitas Salvatoris, quae a nobis numquam est
Abbreviated transcription (Latin):
ulla creaitura ĩuisibelis ⁊̃ conspc̃u eius. Oĩa
dirimiꝰ ulla debet corporee uisionis subĩtrare
suspicio: tanꝙͣ dei filius in celo sit: et iude cũ¬
cta uideat ubi nõ sit. Hoc ÷ .ii. deo uidẽ qd̾ ẽẽ.
⁊ quͣtã insinuat uisionẽ suã. tantã ult credi
Ut aũt uniꝰ iufinitatis ꝯ pr̃e filius monstra¬
retur: sca scriptura curauit de sapĩa dicere
Splendor .n. lucis et̾ne: et specłm sñ macła
dei maiestatis: et ymago bonitatis iluꝰ. Nxc
testimonio. et uatural unitas. ⁊ prũ ꝓprie
tas. et equalitatis ĩmsitas prĩs filũ q mõ¬
stratur. ꝑrem nõ lucẽ filiũ u̾o splendorẽ
hoe in loco nullus ambigit appellari. De quo
tutis sue. Ecce et splendor ẽẽ filius: et om̃ia
ger̾ẽ ꝑhibetur. Siquis gͦ pr̃em putat ĩmẽsũ
gent᷑ͣ gen̾e: nec alt̾ ab alt̾o differat ꝙͣtitate.
Nã lucis et splendoris ñ sũt confusa noĩa:
s lucis et splendoris ñ ÷ discreta natura. Rur¬

Expanded text:
tura invisibilis in conspectu ejus: omnia diximus, ulla debet corporeae visionis subintrare suspicio, tanquam Dei Filius in coelo sit, et exinde cuncta videat, ubi non sit; hoc est enim Deo videre quod esse, et quantam insinuat visionem suam, tantam vult credi Ut autem unius infinitatis cum Patre Filius monstraretur, sancta Scriptura curavit de Sapientia dicere: Splendor est enim lucis aeternae, et speculum sine macula Dei majestatis, et imago bonitatis illius . In hoc testimonio tas, et aequalitatis immensitas Patris Filiique monstratur. Patrem namque lucem, Filium vero splendorem hoc in loco nullus ambigit appellari. De quo tutis suae . Ecce et splendor esse Filius, et omnia gerere perhibetur. Si quis ergo Patrem putat immensum, gentur genere, nec alterum ab altero differat quantitate. Nam lucis et splendoris non sunt confusa nomina, sed lucis et splendoris non est discreta natura. Rur
Abbreviated transcription (Latin):
accepit e t̾ra: et rõnali spũ ꝑ insufflatõnẽ cre¬
antis aĩatus ẽ. ut ad ymaginẽ ac sili̾tudinem
auctoris sui uiuẽs: formã dei bonitatis atq
iusticie ĩ splendore nuitatõis tãqmͣ ĩ speculi ni¬
tore seruaret. Qmͣi nature sue speciosissimam
diguitatẽ. si ꝑ obsemanciã legis date ꝑseuerã¬
ter excoleret: ip̃am illam t̾reni corporis qͣlitatẽ
ad celestẽ głam nẽs incorrupta ꝑduceret. Sed
qr ĩuido et deceptori temi̾e atq infelit̾ credidit
et suꝑbie consiliis acquiescens. repositũ ho¬
noris augm̃tũ occupare maluit ꝙͣ mereri
nõ solũ ille homo s ⁊̃ unu̾sa ĩ illo posteritas

Expanded text:
accepit e terra, et rationali spiritu per insufflationem creantis animatus est , ut ad imaginem et similitudinem auctoris sui vivens, formam Dei bonitatis atque justitiae in splendore imitationis tamquam in speculi nitore servaret. Quam naturae suae speciosissimam dignitatem si per observantiam legis datae perseveranter excoleret, ipsam illam terreni corporis qualitatem ad coelestem gloriam mens incorrupta perduceret. Sed quia invido deceptori temere atque infeliciter credidit , et superbiae consiliis acquiescens, repositum honoris augmentum occupare maluit quam mereri, non solum ille homo, sed etiam universa in illo posteritas
Abbreviated transcription (Latin):
sic ꝯ eadem dicit. Ego et pat̾ unũ sum. In
forna eĩ serui. ꝙͣ nr̃e reꝑatõis causa ĩ se
culoꝵ fine suscepit minor est patre ⁊ ⁊̃ forma
aũt dei ni qua erat ante scła: eqͥlis ÷ patri
In hũilitate hũana fcus ex niłiere: fcũs
sub lege: i meuestate diuina manens dei
uerbum. ꝑ quod fc̃ã sunt om̃ia. Pinde qui
in forma dei fecit hominẽ: in forma serui
fcũs est homo. S utrũq deus de poͣ suscipiẽ¬
tis: utrũq homo de hũilitate susceꝑti. Tẽ¬
net eũi sie defectu ꝓprietatẽ suã utͣ na-
tura ⁊ et sicut foruiã serui forma dei non
adiiuit: iͣ formã dei seiui forma nõ minu¬
it. Sacram̃tũ itaz uuite ꝯ ĩfirmitate uir-¬
tutis ꝓpt̾ eandẽ hõis naturã minorẽ patre¬

Expanded text:
eadem: Ego et Pater unum sumus . In forma enim servi, quam nostrae reparationis causa in fine saeculorum suscepit, minor est Patre; in forma autem Dei, in qua erat ante saecula, aequalis est Patri. In humilitate humana factus est ex muliere, factus sub lege ; in majestate divina manens Dei Verbum, per quod facta sunt 75 omnia . Proinde qui in forma Dei fecit hominem, in forma servi factus est homo; sed utrumque Deus de potentia suscipientis, utrumque homo de humilitate suscepti. Tenet enim sine defectu proprietatem suam utraque natura: et sicut formam servi forma Dei non admit, ita formam Dei servi forma non minuit . Sacramentum itaque unitae cum infirmitate virtutis, propter eamdem hominis naturam, minorem Patre
Abbreviated transcription (Latin):
credendus deus: tanqmͣ alibi sit ip̃e cum
uidet. alibi qd̃ uidet. Qͥcquid enĩ uidet.
nõ exͣ se uidet: qr ip̃e uidet uniu̾sa implet¬
que uidet. Nam scriptũ ÷: qũi in oĩ loco
ocłi dei speculant᷑ lonos et nulos. Et a¬
lio loco. Oclĩ dñi suꝑ iustos: et aures
farientes mala. Ubi nõ p̾tereũde locus¬
nascitur q̃onis: in eo qd̾ sałon dicit. in
oĩ loco oculi dñi speculant᷑ bonos et ma¬
nõ ÷. S in diuinis sermonib si teneat᷑
hũilitas cordis: ulła repietur repugnã¬
cia u̾itatis. Qͦdam mͦ gͦ uidet om̃ia deus.
oĩa ꝓ ip̃m. et in ip̃o creata st̃. et ip̃e est aute
nc̃ om̃ib eqͣlit᷑ adest. Ubiq .i. adest ꝑ poͣm: ũ¬
fidelib oꝑatur. uidit enĩ cuncta que fecerat.
et ecce bona ualde. Ae ꝑ hoc. et ubi quedã non
uidet ut tribuat: uidet ut retribuat. Sic ⁊̃ ui
det malũ. et nõ uidet malũ: qr qd̾ nõ uidet
ut ꝓbet. udet ut iudicet: et qd̾ nõ uidet per

Expanded text:
cum videt, et alibi quod videt. Quidquid enim videt, non extra se videt, quia ipse implet universa quae videt. Nam scriptum est: Quoniam in omni loco oculi Dei speculantur bonos et malos . Et alio loco: Oculi Domini super justos, et aures facientes mala . CAPnascitur quaestionis, in eo quod Salomon dicit: In omni loco oculi Dei speculantur bonos et manon est. Sed in divinis sermonibus, si teneatur humilitas cordis, nulla reperietur repugnantia veritatis. Quodammodo ergo videt omnia Deus, Omnia per ipsum et in ipso creata sunt, et ipse est ante non omnibus aequaliter adest: ubique enim adest per fidelibus operatur: Vidit enim Deus omnia quae fecit, et ecce bona valde . Ac per hoc, et ubi quaedam non videt, ut tribuat, videt ut retribuat; sic etiam videt malum, et non videt malum, quia quod non videt ut probet, videt ut judicet, et quod n
Abbreviated transcription (Latin):
capit᷑ nuo : et qõ ubiq ẽ totũ: nõ con¬
cluditur loco. Iocirto deuiz alio scripture
testionio: de sapĩa dr̃. Attingit aũt ubiz pp̃
suã nũdiciã. Et paulo pͦt. Attĩgit aũt a
fine usq ad finẽ fortit̾: et disponit om̃ia

Expanded text:
capitur numero, et quod ubique totum est non concluditur loco, idcirco denique alio Scripturae testimonio de Sapientia dicitur: Attingit autem ubique propter suam munditiam . Et paulo post: Attingit autem a fine usque ad finem f
Abbreviated transcription (Latin):
euciã audimꝰ atfige̾: intelligendũ ÷ qr cũ
a fine usq ad finẽ attĩgit᷑: utiũq finẽ im¬
mẽsitate sue infinitatis excedit. Ille enm
om̃em p̃t creaturã attingẽ: ꝙ̃ oñus ñ p̃t
creatura conclude̾. Nam sicut ĩplens celũ
ꝑseuerat ĩmẽsus: sic a fine usq ad finem
attingens. ꝑmanz ĩ fiuitus. Cale namq
⁊ attingit afine usq ad finẽ fortit᷑: qͥle et¬

Expanded text:
e, intelligendum est quia cum a fine usque ad finem attingit, utrumque finem immensitate suae infinitatis excedit. Ille enim omnem potest creaturam attingere, quem omnis non potest creatura concludere: nam sicut implens coelum perseverat immensus, sic a fine usque ad finem attingens permanet infinitus. Tale namque est: Attingit a fine usque ad finem fortiter, quale e
Abbreviated transcription (Latin):
Et qm̃ sempiternũ distare nõ pt a semꝑit᷑¬
no : talis hnͣcͣ impietatẽ ꝓfecto cõ seq̃tur
absurditas: ut aut localis putet deus
pͥncipiũ: qd̃ sempiterinutate sui naturalr
ꝑ seueret ĩ fectũ. S qũi necnõ sine ĩpieta¬
te credũtur: idcirco nõ solũ filio ãnrior
s nec eq̃uus diceudus locus. ꝑ quẽ enĩ
oĩa fc̃a st̃. huic fc̃a quelib añferri cõfer¬
ri ue nõ possũt: qm̃ qͥ oĩa in nũo et pon¬
dere et mẽsura disposuit ⁊ sicut tempore
nu̾ari : sic loco mẽsurari nõ potuit. ꝓñ
psalmꝰ u̾aciter canit. Magnꝰ dñs deus

Expanded text:
oniam sempiternum distare non potest sempiterno, talis hanc impietatem profecto consequitur absurditas, ut aut localis putetur Deuprincipium, quod sempiternitate sui naturaliter perseveret infectum. Sed quoniam haec non sine impietate creduntur, idcirco non solum Filio anterior, sed nec aequaevus dicendus est locus. Per quem enim omnia facta sunt , huic facta quaelibet anteferri conferrive non possunt. Quoniam qui omnia in numero, et pondere, et mensura disposuit, sicut tempore numerari, sic loco mensurari non potuit. Proinde psalmus veraciter canit: Magnus Dominus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstituit h̾edem uiu̾soꝵ. ꝑ quẽ fecit et secula.
Nõ  gͦ localis ꝑ quẽ fcũs ÷ locus: nͨ tp̃alis.
ꝑ quẽ fcm̃ ẽ tempꝰ. Nã si localis ip̃e locũ fecit:
et c̾tũ z om̃e locale in loco ẽẽ ⁊ ꝯseq̃nt̾ intelligi¬
tur. ꝙ priul in loco fu̾it: et sic locũ creare po¬
tuerit. Sz hic locus ĩ quo fuisse dei filius dr̃
q̃ro utiũ filio anterior. eq̃uus ue credat᷑. Qd̃ si
aliqͥ auteriorẽ filio eristiãt locũ ⁊ uideant ꝙ
baratiũ nefarie assertionis ĩcurrũt: ꝯ rerumi
õĩm oꝑatori mati̾am cuiussilet oꝑis añ ponũt
absit in se hu̾isse dicendꝰ ⁊ u̾itatẽ: si qd̾ libet opꝰ
p̾cessit opificẽ. Quõ .n. locũ fac̾e potuit: aute
quẽ ẽẽ. uł sñ quo ẽẽ. si ita est fcũs ẽe ip̃e non
potuit: Tũ deiude sollicita ꝯ sidãtõne ꝓpendãt:
qũi sẽpit̾ uitatis ĩfinitatẽ loco uidentur dare:

Expanded text:
quem fecit et saecula . Non est ergo localis per quem factus est locus, nec temporalis per quem factum est tempus: nam si localis ipse locum fecit, et certum est omne locale in loco esse; consequenter intelligitur quod prius in loco fuerit, et sic locum creare potuerit. Sed hic locus, in quo fuisse Dei Filius dicitur, quaero utrum Filio anterior, aequaevusve credatur? Sed si aliqui anteriorem Filio existimant locum operatori materiam cujuslibet operis anteponunt. absit in se habuisse dicendus est veritatem, si quodlibet opus praecessit opificem. Quomodo enim locum facere potuit, ante quem esse, vel sine quo esse, si ita est factus, ipse non potuit? Tunc deinde sollicita consideratione perpendant quoniam sempiternitatis inf
Abbreviated transcription (Latin):
ciam uos. Collite iugũ meũ suꝑ uos et discite
a uie qr mitis sũ et hũilis corde: et ĩuenietis re¬
quiẽ aĩab ur̃is. Suscipiamꝰ gͦ regentis nos ue¬
ritatis nõ graue nec asperũ iugũ: et simꝰ eius
hũilitati suuiles: cuiꝰ głe uolumꝰ ẽẽ ꝯformes.
p̃o auxiliante et ꝓducẽte nos ad ꝓmissiones su¬

Expanded text:
et discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . Suscipiamus ergo regentis nos veritatis non grave nec asperum jugum, et simus ejus humilitati similes, cujus gloriae volumus esse conformes: ipso auxiliante et perducente nos ad promissiones su
Abbreviated transcription (Latin):
s ante sꝑ ponitur: ut quioqͥd hõ infiuitatis
et̾uitatis q cogitare uoluit: ante om̃e qd
cogitatõne cõcipit᷑ filii semꝑnatiuitas co¬
gitetur ⁊ ac sic nectiuitas filui dei sñ initio co¬
guoscatur: in qͣ nõ aliud ꝙͣ añ positũ iugit᷑
i̾uenit. Uellemꝰ aũt nob̾ iñderi : utrũ hoc
sit genitũ qd̃ creatũ. Qd̃ si unũ putatur
utrũq. dicatur gͦ a deo genitus nũdꝰ ⁊ a qͦ
gn̾ari ã p̃t et creatus: dicant᷑ ⁊̃ incredu¬
li hoĩes filii dei. qͥ dept̃ate tenehraꝵ nõ fue¬
rinit liberati: dicant᷑ heretes future bĩtu¬
dinis: qui fidẽ nõ recipiũt saluatoris. Si ã
et in qua ex pĩe genitꝰ p̃dicet᷑. Nam et ip̃e
scripture locus ꝑfacile q̃rentib monstras:
in qua creatus natura dicendus est xp̃o.¬

Expanded text:
d homo infinitatis aeternitatisque cogitare voluerit, ante omne quod cogitatione concipitur, Filii semper nativitas cogitetur: ac sic, nativitas Filii Dei sine initio cognoscatur, in qua non aliud quam ante positum jugiter invenitur. Vellemus autem nobis responderi, utrum hoc sit genitum, quod creatum? quod si unum putatur utrumque, dicatur ergo a Deo genitus mundus, a quo generari non potest, et creatus. Dicantur etiam increduli homines filii Dei, qui de potestate tenebrarum non fuerint liberati: dicantur haeredes futurae beatitudinis, qui fidem non recipiunt Salvatoris. Si autet in qua ex Patre genitus praedicetur: nam et ipse Scripturae locus perfacile quaerentibus monstrat, in qua creatus natura dicendus est Chr
Abbreviated transcription (Latin):
tõnis q̃ suꝑat om̃e ꝓrsus eloquiũ ⁊ natural
ueritas et infinita sempit̾uitas ab negetur
Ubi gͦ sempiterna pax est. credatur ⁊̃ sit̾na
natrutas⁊ ⁊ cuiꝰ  credenda sꝑitua natiuitas
nõ negetur unuẽsa maiestas. Nullo quippe
naturali fine concluditur: qd̃ natiuitatis ũ¬
cio nõ tenetur÷ et iõ ĩmensa ꝓrsus agnosca¬
tur illa sub̾a: cuius ÷ natiuitas ñ cepta s
uera. Alam qd̃ aliiͦ circũscribit᷑ fine: ncc̃e
ut loco teneat᷑ aut tp̃e. Qũo aũt fecisse tẽpꝰ
et locũ credit᷑: si loco ip̃e temporiue subdatur:
st̾: et sũ ip̃o fcm ẽnichil. Per ip̃mi qͦ fcm̃ tempꝰ¬

Expanded text:
tionis, quae superat omne prorsus eloquium, naturalis veritas et infinita sempiternitas abnegetur? Ubi ergo sempiterna pax est, credatur etiam sempiterna nativitas; et cujus est credenda sempiterna nativitas, 96 non negetur immensa majestas, nullo quippe naturali fine concluditur, quod nativitatis initio non tenetur; et ideo immensa prorsus agnoscitur illa substantia, cujus est nativitas non coepta, sed vera. Nam quod aliquo circumscribitur fine, necesse est ut loco teneatur aut tempore. Quomodo autem fecisse tempus et locum creditur, si loco ipse temporive subdatur? sunt, et sine ipso factum est nihil . Per ipsum q
Abbreviated transcription (Latin):
missio fcũ est: qm̃ hnͣc deus adimpleuit
filiis ur̃is: res: scitans ihm̃ sicut et ĩ psal¬
mo scd̃o scciptũ ÷. filius ñs es tu: ego hodie
dicat suscitatũ. Attentatur gͦ que a mor
sidendos accepit. Agnoscatur ita in xp̃o ꝓ
prietas utriusq nature: ut sine errore pos¬
sit intelligi. et creatus et fundatꝰ ⁊ genitꝰ.
hũauã gni̾atõnem: qua de ancilla natus
ẽ ẜiuis. Ut quẽ ante om̃ia solũ pr̾ genu-¬
it ex natura: ꝓ nr̃a salute gn̾aret er gr̃a
agnoscẽ: ut nec adu̾sus creatorẽ uidea¬
mur suꝑbi ⁊ nec bñficiis nũi saluatoris
extbaniꝰ ingͣti: ne apud saluatorẽ ip̃e sͥ
deieges qmͣ querit salutem: qui creatixis
de deo pr̃e ueram denegat deitatem.

Expanded text:
t filiis nostris, resuscitans Jesum; sicut et in psalmo secundo scriptum est: Filius meus es tu, ego hodie dicat suscitatum. Attendatur ergo quae a msidendos accepit. Agnoscatur itaque in Christo proprietas utriusque naturae, ut sine errore possit intelligi, et creatus, et fundatus, et genitus: humanam generationem qua de ancilla natus est servus, ut quem ante omnia solum Pater genuit ex natura, pro nostra salute generaret ex gratia. agnoscere, ut nec adversus creatorem videamur superbi, nec beneficii nostri Salvatoris existamus ingrati, ne apud Salvatorem ipse sibi deneget quam quaerit salutem, qui Creatoris de Deo Patre veram denegat deitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
chel: Rachel mat̾ fuit bemam̃i. Quã
de functam sepelierũt ĩ ypodromo qui est
iuxta bechleem. Qr gͥ et sepulcrũ uicinil
erat. et campꝰ ip̃e in beuianũ sorte ꝯtige¬
rat: rama qͦ ad eaudẽ ꝑtinebat tribum
et a pͥucipe trib. et ab ip̃o int̾fectõis loco
ꝯ seq̃nt̾ eos qui occisi st̾. filios eius uoca¬

Expanded text:
chel? Rachel mater fuit Benjamin, quam defunctam sepeliere in hippodromo, qui est juxta Bethel. Quia igitur et sepulcrum vicinum erat, et campus ipsi Benjamin sorte contingerat, Rama quoque ad eamdem pertinebat tribum, et a principibus, et ab ipso interfectionis loco, consequenter eos, qui occisi sunt, filios ejus voca
Abbreviated transcription (Latin):
diciis ⁊ hoc loco creatõnẽ nõ ad cõditõnẽ
õim creaturax. s ad reꝑitõnẽ hõm refe¬
rendã: sicut et dd̃̾ scũs orauit: D̾ gemi¬
ni fuiss criminis recordatõne ꝓ t̾ritus: nõ
solũ temerati conubii. s mariti ⁊̃ ĩsontis
occisi. Dũ gͥ tanti facinoris neuũ lacri¬
maꝵ flumĩe meditaret᷑ ablue̾: hoc ĩt̾
gemitus quos testes hũit doloris effudit
Cor mũdũ crea in me deus: et spm̃ rc̃m
ĩnoue in uiscerib meis. Hoc ẽe signiti¬
ũiciũ fil : ut ꝓ eũ poss homo qͥ uetustate
ꝑierat. ĩnouari. Añ sclm aũt sapĩa fun

Expanded text:
on ad conditionem omnium creaturarum, sed ad reparationem hominum referendam: sicut et David sanctus oravit, dum gemini fuisset criminis recordatione perterritus, non solum temerati connubii, sed mariti etiam insontis occisi. Dum igitur tanti facinoris naevum lacrymarum flumine meditaretur abluere, hoc inter gemitus, quos testes habuit doloris, effudit: Cor mundum crea in me, Deus, et spiritum rectum innova in visceribus meis . Hoc esse signifiinitium fieri, ut per eum posset homo, qui vetustate perierat, innovari. An
Abbreviated transcription (Latin):
ĩdigenti ꝓrimo et ip̃e misereri. Ad hoc abies
ponit᷑: ut qͥsquis cõtẽplatõis eius iũ agno¬
uerit: ip̃e qͦ ad cõtemplanda et̾na p̾mia succẽ¬
datur. Ad hoc ulmꝰ ponit᷑: ut qͥsqͥs ĩtuetur
eũ qͥ hr̃e fuictũ uͥtutũ spiritaliũ nõ ualet: sed
et celestiũ donoꝵ botros qͦs gignẽdo nõ ualet.
sustentãto ferat. Ad hoc buxꝰ ponit᷑ ut qͥ hr̃e
gͦ descͥptis pͥus arborib dr̃ : ut uideant ⁊ sciãt
et recogitẽt ꝑit̾ et intelligãt. Uͥ et apte sub
iũgitur. ꝓarit̾. Qr ꝯintͣ sc̃ũm eccliam du̾isi
hõmi mores. diu̾si st̃ ordines ⁊ ncc̃e ut om̃s
sił discant: dũ in ea spiritales uiri duise qͣli¬
tatis. etatis et ord̃ĩs ad imitẽdũ sił udẽt.
S ecce nos dũ mõftrare ulmũ q̃rimꝰ: ꝑ multa
arbusta longius euagati sumꝰ. Id hoc itaq¬

Expanded text:
indigentibus misereri. Ad hoc abies ponitur, ut qui vim contemplationis ejus cognoverit, ad contemplanda aeterna praemia succendatur. Ad hoc ulmus ponitur, ut, qui videt eum qui habere fructum virtutum spiritualium non valet, si et coelestium bonorum botros, quos gignendo non valet, sustinendo ferat. Ad hoc buxus ponitur, ut qui habere ergo descriptis prius arboribus dicitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant pa intra sanctam Ecclesiam diversi hominum mores diversi sunt ordines, necesse est ut omnes simul discant, dum in ea spiritales viri diversae qualitatis, aetatis et ordinis, ad imitandum simul videntur. Sed ecce nos, dum monstrare ulmum quaerimus, per multa arbusta longius evagati sumus. Ad hoc itaq
Abbreviated transcription (Latin):
trahit. ꝯͣ qd maxie regn̾atõ ẽ instituta: ⁊ cet̾o¬
iũ que male agendo cõtracta st̃. lib̾arẽt᷑ a dã¬
puatõne ꝑpetua ⁊ et uiuerẽt in fide et spe ⁊ ca¬
ritate: ꝑegͥnãtes in hoc scło. atq ĩ eius tẽpta¬
tõib laboriosis et ꝑiculosis ⁊ cõsolõnib aũt
dei et corporalib et spiritalib ambularent ad
ꝯspectũ eius uiã tenẽtes que eis ftus xͦ. Et
qr in ip̃o qͦ ambulãtes ñ st̃ sñ ꝑcc̃is. q̃ de huius
uite ĩ firmitate subrepũt. dedit elemosinaꝵ
remedia salutaria. quib eoꝵ adiuuaret᷑ or̃o
ubi eos dicẽ docuit dimitte nob̾ debita nr̃a sic̃
et nos dimittimꝰ debitorib nr̃is. Hoc agit ecc̃a
sꝑe bã ĩhac uitai erũpnosa: cꝰ ecc̃e petrꝰ aplũs

Expanded text:
tra quam maxime regeneratio est instituta, et caeterorum quae male agendo contracta sunt, liberarentur a damnatione perpetua, et viverent in fide et spe et charitate, peregrinantes in hoc saeculo, atque in ejus tentationibus laboriosis et periculosis, consolationibus autem Dei et corporalibus et spiritualibus ambularent ad conspectum ejus, viam tenentes, quod eis factus estquia in ipso quoque ambulantes, non sunt sine peccatis, quae de hujus vitae infirmitate subrepunt, dedit eleemosynarum remedia salutaria, quibus eorum adjuvaretur oratio, ubi eos dicere docuit: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Hoc agit Ecclesia spe beata in hac vita aerumnosa: cujus Ecclesiae Petrus apos
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ dei filiũ exaltatus: Natus aũt ẽ. ñ sic ex pc̃t̃o¬
rib pcc̃or. sicut ex hõibus horo ⁊ s natus ẽ
homo susceptꝰ a deo sine ullo ꝑc̃co ⁊ ut ꝑcc̃ores h¬
mines reconciliarent᷑ deo: liberati ab oĩ ꝑc̃co
Talem quiipe hoĩem oportuit a deo suscipiꝰ ꝑ
qiẽ possent hoĩes deo ꝓͣtuta iustificatõne con¬
ũgi. Primnogenitus gͥ est totius creature. illi
ꝓfecto: de qua bm̃ aplñi ausdiuim ꝑaulo aute
dixisse. Uolũtarie genuit nos u̾bo u̾itatis:
ut so simꝰ iuitiũ aliqd̃ creature eius. De hac
tes spm̃ tuũ et creabũt᷑: et renouab̾ facien
t̾ie. Alioqͥn si sedñ diunã natiuitatẽ ⁊p̃c¬
pꝰgenitꝰ creature totius accipit᷑ qͥb teffio¬
miis añ om̃en creaturã pͦgenitꝰ ex mortu¬
is oñdetur  ꝯ dici nõ possent mortui. qui
nec dũ fuerant uel creati: Unigenitum gͦ
ex uͥgine. In illa quiꝑpe natiuitate u̾e eft
unigenitus: in qua sine mitiode solo deo so

Expanded text:
in Dei Filium exaltatus? Natus autem est, non sic ex peccatoribus peccator, sicut ex hominibus homo, sed natus est homo, susceptus a Deo sine ullo peccato, ut peccatores homines reconciliaret Deo, liberatos ab omni peccato. Talem quippe hominem oportuit a Deo suscipi, per quem possent homines Deo gratuita justificatione conjungi. Primogenitus igitur est totius creaturdivimus paulo ante dixisse: Voluntarie genuit nos verbo veritatis, ut simus initium aliquod creaturae ejus . De hac te Spiritum tuum et creabuntur, et renovabis faciem terrae . Alioquin, si secundgenitus creaturae totius accipitur, quibus testimoniis ante omnem creaturam Primogenitus ex mortuis ostenditur? cum dici non possent mortui, qui necdum fuerant vel creati. Unigenitum ergo ex virgine: in illa quippe nativitate vere est Unigenitus, in qua sine initio de solo Deo solus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ grratus ex pr̃e. In illa nãq natiuitate
q̃ iniciũ nõ ht̃. sempit̾ne diuinitatis ma¬
gestas agnoscit᷑: in hac u̾o sꝑit̾ne dĩnita¬
tis pietas ĩuenit᷑. Qͥ .n. nõ creatus s cre¬
ator de creatore. ꝓgenitus bonitate sua cͤ¬
auerat hoĩem: ip̃e ptmod̃ est pietate sua
creatus ex hoĩe ÷ nec suũ opus ip̃e de dig¬
natus ⁊ fieri: quo poss ꝑ eũ status sui ope¬
ris repari. Huiꝰ gͥ creatois uolens sapĩa
p̾nũciare mysteriũ: ut ĩcarnatõis sue fu-¬
turũ oũteret sacͣiuẽtũ: ꝓphico more. quo
rari. dixit. Dñs creauit me ũciũ uiaꝵ suax:
ĩ oꝑa sua. Causam creatõis oñdit: dũ se

Expanded text:
est generatus ex Patre: in illa namque nativitate, est generatus ex Patre: in illa namque nativitate, quae initium non habet, sempiternae divinitatis majestas agnoscitur; in hac vero sempiternae divinitatis pietas invenitur: qui enim non creatus, sed creator de creatore progenitus, bonitate sua creaverat hominem, ipse postmodum est pietate sua creatus ex homine. Nec suum opus ipse dedignatus est fieri, quo posset per eum status sui operis reparari. Hujus igitur creationis volens sapientia praenuntiare mysterium, ut Incarnationis suae futurum ostenderet sacramentum, prophetico more, quo rari, dixit: Dominus creavit me initium viarum suarum in opera sua . Causam creationis ostendit dum se