comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cantandi ꝑitiam: Ad lectorem
ꝑtinet lectiones pronuntiare:
et ea que ꝓpħe uaticinauert̃
popłis p̃dicare Ad suddiaconũ
ꝑtinet calicem & patenam ad
altare. xp̃i deferre: et leuitis tͣ¬
dere. eisq ministrare. Urceo¬
lũ qͦ et aque̾ manile. & manu¬
re manibus aquã p̃bere Ad di¬
a conum ꝑtinet ad sistere sacer¬
dotibus et ministrare in om
nibus quȩ aguntur in sacͤ¬
mentis xꝑ̃i: in baptismo sci¬
licet. in crismate. in patena
et calice Oblationes quoq¬
inferre. et disponere in alta¬
re: Componere et mensam
dnĩ atq uestire. & crucẽ ferre:
et p̃dicare euangłium. et a¬
płm Nam sicut lectoribus
uetus testamentũ: ita diaco¬
nibus nouum p̃dicare p̾ceptũ
ẽ Ad ipsum quoq ꝑtinet of¬
ficium p̃cum. et recitatio no¬
minũ: Ipse p̃monet aures ad
clamat. et pacẽ ipse annun¬
tiat Ad prb̃rm ꝑtinet. sacra¬
mentum corporis et sangui¬
nis dñi in altari dĩ confice¬

Expanded text:
cantandi peritiam. Ad lectorem cantandi peritiam. Ad lectorem pertinet lectiones pronuntiare, et ea quae prophetae vaticinaverunt populis praedicare. Ad subdiaconum pertinet calicem et patenam ad altare Christi deferre, et levitis tradere, eisque ministrare, urceolum quoque et aquae manile et manure manibus aquam praebere. Ad diaconum pertinet assistere sacerdotibus et minisnibus quae aguntur in sacramentis Christi, in baptismo scilicet, in chrismate, in patena et calice; oblationes inferre, et disponere in altario, componere mensam Domini, atque vestire, crucem ferre, praedicare Evangelium et Apostolum. Nam sicut lectoribus Vetus Testamentum, ita diaconibus Novum praedicare praeceptum est: ad ipsum quoque pertinet officium precum, recitatio nominum; ipse praemonet aures ad clamat, et pacem ipse annuntiat. Ad presbyterum pertinet sacramentum corporis et sanguinis Domini in altario Dei confice
Abbreviated transcription (Latin):
scĩtatis tuȩ litteris. gauisus
sum. qd̾ optatam salutem tuã
earum relatu cognoui De his
autem quȩ in consequentibꝰ
insinuare eloquii sermo studu¬
it. grãs ago deo meo qd̾ sollici¬
tudinẽ officii pastorał impen
nia prudentiȩ uiẽ sint cogni¬
ta: tamen quia affectu frater¬
no me consulis. ex parte qua
ualeo expediam:. & de omnibꝰ
eccłȩ gradibꝰ. qͥd ad quẽ ꝑtineat
eloquar Ad hostiarium namq
ꝑtinent claues eccłȩ ut clau¬
dat et apiat templum di. et
omnia que sunt intus extraq
custodiat᷑. fideles recipiat: excõ¬
municatos et infideles excipi¬
at: Ad exorcistam ꝑtinet exor¬
cismos memoriter retinere: ma¬
nusq suꝑ energuminos et ca¬
t hecuminos in exorcizando i¬
ponere: Ad acolitum ꝑtinet p̃¬
paratio luminariorum: in sacͣ¬
rio ipse cereum portat᷑: ipse sug¬
gesta pro eucharistia calicis p̃pa¬
rat Ad psalmistam ꝑtinet offi¬
ones. laudes sacrificium. res¬
ponsoria. et quicqͥd ꝑtinet ad

Expanded text:
itatis tuae litteris, gavisus sum quod optatam salutem tuam earum relatu cognovi. De his autem quae in consequentibus insinuare eloquii tui sermo studuit, gratias ago Deo quod sollicitudinem officii pastoralis impendnia prudentiae vestrae sint cognita, tamen quia affectu fraterno me consulis, ex qua parte qua valeo expediam, et de omnibus Ecclesiae gradibus, quid ad quem pertineat, eloquar. Ad ostiarium namque pertinent claves ecclesiae, ut claudat et aperiat templum Dei, et omnia quae sunt intus extraque custodiat, fideles recipiat, excommunicatos et infideles excludat. Ad exorcistam namque pertinet exorcismos memoriter retinere, manusque super energumenos et catechumenos in exorcizando imponere. Ad acolythum pertinet praeparatio luminariorum in sacrario; ipse cereum portet, ipse suggesta pro eucharistia calicis praeparet. Ad psalmistam pertinet offibenedictiones, laudes, sacrificium, responsoria et quidquid pertinet ad
Abbreviated transcription (Latin):
tus clericus in medicorum
incisione claudus efficitur.
ꝓmoueri ad sacros ordines.
ui gͥ partem cuiuslibet
digiti sͥ ipse uolens absci¬
dit. hunc ad clerum. canones
non admittunt: Cui uͦ casu
aliquo contingit. dum aut
oꝑi rustico curam impen¬
dit. aut aliqͥd faciens se non
sponte ꝑcussit. hos canones
p̃cipiunt et clericos fieri: et
si in clero fuerint reꝑti non
abici In illis enim uoluntas
ẽ iudicata. quȩ sͥ causa fuit

Expanded text:
tus clericus, in medicorum incisione claudus efficitur, promoveri eum ad sacros ordines Qui igitur partem cujuslibet digiti sibi ipsi volens abscidit, hunc ad clerum canones non admittunt. Cui vero casu aliquo contigit, dum aut operi rustico curam impendit, aut aliquid faciens se non sponte percussit, hos canones. praecipiunt et clericos fieri, et si in clero fuerint reperti, non abjici. In illis enim voluntas est judicata, quae sibi ausa fuit
Abbreviated transcription (Latin):
audiat᷑: Nemini de se confeᷤ¬
so credi potest. suꝑ crimen
Similiter alieni erroris sociũ.
uel a sui uoluntariȩ ꝓpositi
tramite recedentẽ. aut a sacͥs
patrum regłis et constituti¬
onibꝰ inobedientem susciꝑe¬
non possumꝰ: nec debemus:¬
iluester papa in generali
residens sẏnodo. dixit. Nul¬
lus laicus audeat cͥmen infer
re derico Testimoniũ autẽ cle¬
rici. aduersu laicũ. nemo susci¬
piat Clericũ uͦ quẽlibet. nemo¬
in publico examinare p̃sumat:
⁊ subscriptione omiũ constitis¬
tum ẽ: ut nullus laicus ep̃o.
uel alicui m ordinibꝰ posito. cͥm̃
aliquod possit inferre Et ut
p̃sb̾r aduersus ep̃m. diaconus
adu̾sus p̃sb̾m. subdiaconus
adu̾sus diaconũ accolitꝰ adu̾¬
sus subdiaconũ. exorcista ad¬
u̾sus accolitum. lector adu̾sus
exorcistam. hostiarius adu̾sus
lectorem. nullomͦ aliquã p̃sii¬
mat dare accussationẽ Presul¬

Expanded text:
 Nemini de se confesso credi potest super crimen Similiter alieni erroris socium, vel a sui voluntarie propositi tramite recedentem, aut sacris Patrum regulis et constitutionibus inobedientem, suscipenon possumus, nec debemusSylvester papa in generali residens synodo dixit: Nullus laicus audeat inferre crimen clerico. Testimonium autem clerici adversus laicum nemo suscipiat. Clericum vero quemlibet in publico nemo examinare praesumat,  subscriptione omnium constitutum est, ut nullus laicus episcopo vel alicui in ordinibus posito, crimen aliquod possit inferre, et ut presbyter adversus episcopum, diaconus adversus presbyterum, subdiaconus adversus diaconum, acolythus adversus subdiaconum, exorcista adversus acolythum, lector adversus exorcistam, ostiarius adversus lectorem nullo modo aliquam praesumat dicere accusationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ut pastoris intemeratum ex¬
celleret nomen. ñ culpa dis¬
ꝑsoris incumberet Ex conci¬
mmonemꝰ atq p̃cipimus:
ut decimas omnino dare
quisqͥs dõ suum debitum ab¬
strahit: ne forte d̾s ꝑ peccatũ
suum auferat ei necessaria
sua: Ex concilio rotomagensi.
siue de frugibus siue de pomi ᷤᷤ
arborum. dñi sũt: et illi scĩ¬
ficantur: Boues. et oues. et ca¬
prȩ. quȩ sub uirga pastoris
transeunt: quicqͥd decimũ
uenerit. scĩficabitur dño N
eligetur nec bonũ nec malũ:
nec altero cõmutabitur:. Si

Expanded text:
ut pastoris intemeratum exut pastoris intemeratum excelleret nomen, non culpa dispersoris incumberet. CAdmonemus atque praecipimus ut decimas Deo omnino dare quisquis Deo suum debitum abstrahit, ne forte Deus per peccatum suum auferat ei necessaria  ex Concilio Rothomagensi: siue de frugibus, siue de pomis arborum, Domini sunt, & illi sficantur, boves et oves, et caprae quae sub virga pastoris transeunt, quidquid decimum venerit, sanctificabitur Domino. Non eligetur neque bonum neque malum nec alterum com
Abbreviated transcription (Latin):
uitandũ ẽ Ex concilio eliberita
picturas in eccłiis fieri ñ de¬
bere: ne qd̾ colitur et adorat᷑.
in parietibꝰ depingatur. Item¬
adorare.: aliud ꝑpicturȩ recta.
historiam. qͥd sit adorandum
addiscere Nam qͦd legentibꝰ
scripturam. hoc idiotis patet
picturam cernentibꝰ. quia in
ipsa ignorantes uident. qͥd se¬
qui debeant: in ipsa legunt
qui litteras nesciunt. Unde
et p̃cipue gentibus ꝑ lectione
pictura ẽ Quod ma̾gnopere
ti qui inter gentes habitas
attendere debueras: nedum
recto relo incaute succenders¬
ferocibꝰ animis scandalum
generares: frangi gͦ ñ debu¬
it qͦd ñ ad adorandum in ec¬
cłis. s ad instruendas solũm
mentes fuit nescientium col¬
latum Et quia in locis ue¬
nerabilibꝰ scõꝵ depingi his¬
torias. ñ sine ratione uetus¬
tas admisit: si zelum disere¬
tione condidisses. sine du¬
bio et ea que intendebas sa¬
lubriter obtinere. et collec¬
tum gregem non disꝑgere
s potuis poteras congrẽgare.

Expanded text:
ixam. Ex concilio Eliberitant picturas in ecclesiis fieri non debere, ne quod colitur et adoratur in parietibus depingatur. Greadorare, aliud per picturae historiam quid sit adorandum addiscere. Nam quod legentibus scripturam, hoc idiotis patet picturam cernentibus, quia in ipsa ignorantes vident quod sequi debeant, in ipsa legunt qui litteras nesciunt: unde et praecipue gentibus pro lectione pictura est. Quod magnopere tu qui inter gentes habitas attendere debueras, ne dum recto zelo incaute succenderferocibus animis scandalum generares. Frangi ergo non debuit, quod non ad adorandum in ecclesiis, sed instruendas solummodo mentes nescientium fuit collocatum. Et quia in locis venerabilibus sanctorum depingi historias non sine ratione vetustas admisit, si zelum discretione condisses, sine dubio et ea quae intendebas salubriter obtinere, et collectum gregem non dispergere, sed potius poteras congregare,
Abbreviated transcription (Latin):
dño: et non redimetur. S qͥa
multi inueniuntur mͦ deci¬
mas dare nolentes: statuimꝰ.
tum. ammoneant᷑ semel. et
scđo. et tercio. si ñ emendaue¬
rint. anathematis uinculis
constringantur: usq ad satis
factionem et emendationẽ
congruam Ex concilio cabi¬
bates. qͥ decimas non dare¬
sinerent ad eccłas. ubi illorũ
coloni missas audiunt: Pro
inde decreuit sacer iste con¬
uentus. ut ep̃i et abbates de
agris et de uineis. quȩ ad usũ
ad eccłas deferri faciant: fami¬
liȩ uͦ ibidem decimas suas fe-¬
rant. ubi infantes eorum bap¬
tizantur: et uͥ ꝑ totum anni

Expanded text:
ur, et non redimetur. Sed quia modo multi inveniuntur decimas dare nolentes, statuimus, tum, ammoneantur semel et secundo atque tertio; si non emendaverint, anathematis vinculo constrfactionem et emendationem congruam. Ex concilio Gababates, qui decimas non sinerent dare ad ecclesias, ubi illi coloni missas ainde decrevit sacer iste conventus ut episcopi et abbates de agris et de vineis, quae ad suum ad ecclesias deferri faciant. Familiae vero ibidem decimas suas ferant, ubi infantes eorum baptizantur, et ubi per totum anni
Abbreviated transcription (Latin):
uel quicumq clerici qͥ ni¬
chil habentes ordinantur. &
tempore ep̾atus uel clericatus
sui. agros uel quecumq pre¬
dia suo nomini comꝑarant.
tamquã rerum dñicarum
inuasionis crimine tenean¬
tur obnorii: nͥ ad eccłam ad
quã titulati sunt. eadem ipsa
contulerint: Si autem ipsis
ꝓpͥa libertate alicuius. uel
successione cognationis ali¬
qͥd euenerit: faciant inde qd̾
uelint: De eadem re ex cõcił. cartag¬
t unus qͥsq pb̃r. res quas pͦ
diem consecrationis adqui¬

Expanded text:
vel quicunque clerici, qui nihil habentes ordinentur, et tempore episcopatus vel clericatus sui agros, vel quaecunque praedia suo nomine comparaverint, tanquam rerum dominicarum, invasionis crimine teneantur obnoxii, nisi ad ecclesiam ad quam titulati sunt, eadem ipsa contulerint. Si autem ipsis propria libertate alicujus vel successione cognationis, aliquid evenerit, faciant inde quod velint. De eadem re. Ex eodem capt unusquisque presbyter res quas post diem consecrationis acqui
Abbreviated transcription (Latin):
hoc significari intelligimꝰ qd̾ añ
passionẽ dñs discipuł suis dixit
in cõmendationẽ suȩ passionis
Cum exaltatꝰ fuero a terra: omĩa tͣ¬
ham ad me ipsum Hostia qͦ que
urta calicem consignat᷑. sic debet
ẽẽ posita. ut sua et calicis positio
norat: At cũ cooꝑante diaconoca¬
lix ille deponit᷑. & hostia in loco suo
reponitur. & corporali palla cooꝑit᷑.
hoc cõmemorat᷑ qd̾ ioseph & nicode¬
mꝰ accepta licentia a pilato. corpꝰ
xp̃i de cruce deposuerunt: & uene¬
rabiliter sepulture mandauert̃.
Hoc de hissentio ñ respuens siqͥs alti¬

Expanded text:
hoc figurari intelligimus, quod ante hoc figurari intelligimus, quod ante passionem Dominus discipulis suis praedixit in commendationem suae passionis: cum exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum . Hostia quoque, quae juxta calicem consignatur sic debe esse posita ut sua et calicis positionnorat. At cum cooperante diacono calix deponitur, et hostia in suo loco reponitur, et corporali palla cooperitur, hoc commemoratur quod Joseph et Nicodemus, accepta licentia a Pilato, corpus Christi de cruce deposuerunt, et venerabiliter sepulturae mandaverunt. Haec de iis sentio, non respuens si qui
Abbreviated transcription (Latin):
mine sͥ cõmisso placere sũmo rec¬
tori: Quesiuit a paruitate mea
uatio. & eiusdem depositio: qͥd
significent ille consignificatio¬
nes quȩ fuint suꝑ calicem et
extra & infra. que p̃termissa ui¬
dentur in libello que cõpo sui de
conuenientia ueteris & noui tes¬
tamenti: que ido p̃t̃missa mͥuiden
t᷑. qͥa ad illam conuenientiã de qͣ
in opusculo illo agebat᷑. parũ aut
nichil ꝑtinere uidebantur Cũ uͦ¬
nificationes que distincte ante
istas in tribꝰ locis frequentant᷑.
In his duobꝰ spũalit̃ intenditur.
ut illa dona que iam uocantur
sacͥficia. in xp̃i corpus & sangui¬
nẽ cõmutent᷑. ł cõmutata salu¬
taria nob̾ efficiantur Cũ autẽ
panis et calix adhibito diacono
eleuat᷑ exaltatio corporis in cru¬
ce cõmemoratur: Qd̃ uͦ cum hostia
cõsecͣta iam intra uel supͣ calicẽ
signũ crucis in pͥmit᷑ alate̾ caliciᷤ
orientali usq ad occidentalem. &
a septemtrionali usq ad australẽ.

Expanded text:
mine sibi commisso placere summo rectori Quaesivit a parvitate mea vatio et ejusdem repositio, quid significant illae consignationes quae fiunt super calicem et intra, et extra, quae praetermissa videntur in libello quem composui De convenientia veteris et novi sacerdotii. Quae ideo praetermissa mihi quia ad illam convenientiam de qua in opusculo illo agebatur parum aut nihil pertinere videbantur. Cum nationes quae distincte ante istas in tribus locis frequentantur. In his enim specialiter intenditur ut illa dona quae jam vocantur sacrificia, in Christi corpus et sanguinem commutentur, vel commutata salutaria nobis efficiantur. Cum autem panis et calix adhibito diacono elevatur, exaltatio Christi corporis in cruce commemoratur; quod vero cum hostia jam consecrata, intra vel supra calicem signum crucis imprimitur a latere calicis orientali usque ad occidentalem, et a septentrionali usque ad australem,
Abbreviated transcription (Latin):
dant: plebs ep̃m ñ accuset:
ñ ẽ discipłs. suꝑ magistrum:
Epĩ ado sunt uidicandi: qͥ eos
ocłos sͥ elegit. Nam a subditis
aut pͣue uite hominibꝰ ñ st̃
arguendi. aut accusantli aut

Expanded text:
dant, plebs episcopum non accuset, n est discipulus super magistrum . Episcopi a Deo sunt judicandi, qui eos sibi oculos elegit. Nam a subditis aut pravae vitae hominibus non sunt arguendi aut accusandi, aut
Abbreviated transcription (Latin):
Inequaquã de monasterio
egrediatur: nͥ ꝑ licentiã sui epĩ
Et si quando foras ꝑgit de scĩmo¬
nialibus quas secum ducit.
curam habeat maximam: ut
nulla eis detur occasio peccã¬
bbatissa diligentem habeat᷑
curam de congregatione
s cõmissa: et ꝓuideat. ut in lec¬
tione. et in officio. et in modui¬
latione psalmorum. ipse scẽ¬
moniales strenuȩ sint: et in
omnibꝰoꝑibus bonis. illa eis du¬
catum p̾beat: ut pote. ꝓ anima¬
bus earum rationẽ redditura
in conspectu dnĩ: et stipendia
scĩmonialibꝰ p̃beat necessaria:
ne forte ꝑ indigentiam cibi
aut potus. peccare compellan

Expanded text:
nequaquam de monasterio egrediatur, nisi per licentiam sui episcopi. Et si quando foras pergit, de sanctimonialibus quas secum ducit, curam habeat maximam, ut nulla eis detur occasio peccan, cap. 9. Abbatissa diligentem habeat curam de congregatione sibi commissa, et provideat ut in lectione et in officio, et in modulatione psalmorum ipsae sanctimoniales strenuae sint, et in omnibus operibus bonis illa eis ducatum praebeat, utpote pro animabus earum rationem redditura in conspectu Domini: et stipendia sanctimonialibus praebeat necessaria, ne forte per indigentiam cibi aut potus peccare compellan
Abbreviated transcription (Latin):
gib dotetur: & suo tẽpore sacer¬
dotalit̾ ut mos ẽ cum p̃cib ꝙ
oblationibꝰ a sacerdote benedi¬
cat᷑: & a paranimphis ut consu¬
etudo docet custodita & socia¬
ta. & a ꝓrimis congruo tp̃r pe¬
tita. legibꝰ dotet᷑ ac sollempnit̃
accipiat᷑. & biduo uel triduo
uͦ p̃sũpta. ñ coniugia. s adulte¬
ria. uel contubernia . ł. stupra.
aut fornicationes potius ꝗͣ
legitima conugia ẽẽ ñ dubi¬
tatȩ: nͥ uoluntas ꝓpria suffra¬
gauerit. & uota succurrerint

Expanded text:
suo tempore sacerdotaliter, ut mos est, cum precibus et oblationibus a sacerdote benedicatur, et a paranymphis, ut consuetudo docet, custodita et sociata a proximis congruo tempore petita, legibus detur ac solemniter accipiatur, et biduo vel triduo vero praesumpta, non conjugia, sed adulteria vel contubernia, vel stupra, aut fornicationes potius quam legitima conjugia esse non dubitate, nisi voluntas propria suffragaverit, et vota succurrerint
Abbreviated transcription (Latin):
nullũ adulteriũ. Sacͤm̃tũ: qͥa
nullum diuortiũ. Solus ibi
nuptiał concubitꝰ ñ fuit: qͥa in
carne peccati fieri ñ poterat. si
ne pudenda concupiscentia car¬
nis. que accidit ex peccato: sme
qͣ concipi uoluit. quia futurꝰ
erat sine peccato. Ewaristus.

Expanded text:
nullum adulterium, sacramentum, quia nullum diuortium. Solus ibi nuptialis concubitus non fuit, quia in carne ne pudenda concupiscentia carnis, quae accidit ex peccato, sine quo concipi voluit, quia futurus erat sine peccato. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ in dm̃ creditur. sic et in
eccl̃am scãm et catholicam Prop¬
terea scã et catholica ẽ: quia rec¬
te credit in dm̃ Non gͦ diximꝰ.
ut in ȩccłam quasi in dm̃ cre¬
deretis. s intelligite nos dicere:
et dixisse. ut in eccła et scã & ca¬
tholica conuersantes. in dm̃ cre¬
deretis Crederetis etiam resur

Expanded text:
quomodo in Deum creditur, sic et in quomodo in Deum creditur, sic et in Ecclesiam sanctam et catholicam. Propterea sancta et catholica est, quia recte credit in Deum. Non ergo diximus ut in Ecclesiam, quasi in Deum crederetis: sed intelligite nos dicere, et dixisse, ut in Ecclesia sancta et catholica conversantes in Deum crederetis: crederetis etiam resur
Abbreviated transcription (Latin):
toto corde. et ad abrenuntian¬
dum diabolo ẽẽ cõmonitos. Nẽ
uͦ de interioribꝰ mysteriis locu¬
turi sumus: quȩ in ipso scõ fon¬
te cȩlebrata sunt: Emissa enĩ
certissima cautione qua uos
abrenuntiare om̃ibꝰ pompis &
oꝑibus eius. et omni fornicati¬
oni diabolicȩ spopondistis: des¬
cendentes in fontem sacrum.
fontem redemptionis. fontem
scĩficatum. uirtute cȩlesti Item
n hoc gͦ fonte antequã uos toto
corpore tingueremus: interro¬
gauimus Credis in dm̃ patrẽ
omĩpotentẽ : Respondistis cre¬
do: Rursus interrogauimus
Credis et in iħ̾m xpm filium eiꝰ.
qͥ natus est de sp̃u sco et maria
uirgine: Respondistis singłi.
credo Item interrogauimus.
Et in spm̃ scm̃: Respondistis si¬
militer. credo: Hoc autem feci
gentes in nomine patris. & filii.
et sp̃s scĩ Item Quod autẽ in¬
terrogauimꝰ credis scãm ȩc¬
clesiam. et remissionẽ peccato¬
rum et carnis resurrectionem:
non eo modo interrogauimꝰ. ut

Expanded text:
toto corde, et ad renuntiandum diabolo esse communitos. Nunc vero de interioribus jam mysteriis locuturi sumus, quae in ipso sacro fonte celebrata sunt. Emissa enim certissima cautione, quia vos abrenuntiare omnibus pompis et operibus ejus, et omni fornicationi diabolicae spopondistis descendentes in fontem sacrum; fontem redemptionis, fontem sanctificatum virtute coelesti. Item: in hoc fonte antequam vos toto corpore intingeremus, interrogavimus: Credis in Deum Patrem omnipotentem? Respondistis: Credo. Rursus interrogavimus: Credis et in Jesum Christum Filium ejus, qui natus est de Spiritu sancto ex Maria Virgine? RespoCredo. Iterum interrogavimus, et in Spiritum sanctum? Respondistis similiter: Credo. Hoc autem fecimgentes in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti . Item. Quod autem interrogavimus: Credis sanctam Ecclesiam et remissionem peccatorum, et carnis resurrectnon eo modo interrogavimus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ricus ad scam̃ sedem apłicã
ueniens. detulit a te nobis
directam epłam. qua indi¬
care studiusti. eum a nor¬
mannis nupͣime captum.
sinistre manus digitũ habe¬
re abscisum: sciscitans si hic
ad eccłasticum ordinem ua¬
leat ꝓmoueri annon. Quod
et nos reppientes. quia soller¬
tia tua magis suꝑ hoc sollici¬
ta. a sede apłica doceri flagitat:
normam iustitie semꝑ sequi
exoptans. studium scĩtatis¬
tuȩ merito collaudamus. re¬
uerentiam tuam scire uolen¬
tes: qm̃ si ita est. qͦd anorman¬
nis digitum ipsum habeat
abscisum: ad ꝓmouendũ si ali¬
as dignus fuerit. non ei noce¬
bit: Eo qd̾ quid de his qui a
ganis non sponte qͥd patiun¬
tur. sacri censeant canones.
dilectionem tuam latere ñ
credimus: qͦd ei obuiare de¬
bere siita ẽ minime repꝑimꝰ.
monentes religionem tuã.
ut circa illum ita ꝑagat. qͣ¬
tinus et mercedem ꝓeomag¬
nam incurrat᷑ desiderium is¬
tius canonica auctoritate ei
in aliis non obuiante do ad

Expanded text:
ricus ad sanctam sedem apostolicam veniens detulit a te nobis directam epistolam, qua indagare studuisti eum a Normannis nuperrime captum sinistrae manus digitum habere abscissum, sciscitans si ob hoc ad ecclesiasticum ordinem valeret promoveri, an non. Quod et nos reperientes, quia solertia tua magis super hoc sollicita a sede apostolica edoceri flagitat normam justitiae semper sequi exoptans, studium tuae sanctitatis merito collaudamus, reverentiam tuam scire volentes quoniam, si ita est quod a Normannis digitum ipsum habeat abscissum, ad promovendum, si alias dignus fuerit, nihil ei nocebit, eo quod quid de his qui a ganis, non sponte tale quid patiuntur, sacri censeant canones, dilectionem tuam latere non credimus, quam ei obviare debere, si ita est, minime reperimus, monentes religionem tuam, ut circa illum ita peragat, quatenus ut mercedem pro eo magnam incurrat et desiderium illius, canonica auctoritate ei in aliis non obviante, Deo ad
Abbreviated transcription (Latin):
ti fuerant. ut more romanȩ
eccłȩ siuis uxoribꝰ nullatenus miᷤᷤ¬
ceantur: quod m durum atq
in competens uidetur. ut qui
usum continentiȩ non inue¬
nit neq castitatem ꝓmisit.
compellatur a sua uxore sepa¬
lum facere subdiaconũ p̃sumãt.
nͥ qͥse uicturũ caste promiserit:
quatinus et que p̃terita queq
ꝑ ꝓpositum mentis appetita
non sunt. uiolenter ñ exigant᷑
et futura caute caueantur. Qi
uero post eandem ꝓhibitionẽ
que ante trienniũ facta est. con¬
tinenter cum suis coniugibus
uixerint. laudandi atq remu¬
nerandi sunt: atq ut in bono
suo ꝑmaneant. ex̾ortandi Pos
autem. qui post. ꝓhibitionem
factam. se a suis uxoribus conti
ante susceptum ministeriũ

Expanded text:
ti fuerant, ut more Romanae aecclesiae suis uxoribus nullatenus miscerentur. Quod michi durum atque incompetens videtur, ut qui usum eiusdem continentiae non invenit, neque castitatem ante proposuit, compellatur a sua uxore sepalum facere subdiaconum praesumant, nisi qui se victurum caste promiserit, quatenus et praeterita quae per propositum mentis appetita non sunt, violenter non exigantur et futura caute caveantur. Qui vero post eandem prohibitionem, quae ante triennium facta est, continenter cum suis coniugibus vixerunt, laudandi atque remunerandi sunt, et ut in bono suo permaneant exhortandi. Eos autem qui post prohibitionem factam se a suis uxoribus continante susceptum ministerium
Abbreviated transcription (Latin):
eo qđ a sarracenis captus ho¬
mines int̾ficere uideris. bene
facis S. qm̃ ñ tua sponte int̃
fecisse cognosceris. inde cano¬
nice nullomͦ iudicaris. Elibe¬
clericorũ de tectus fuerit
usuras accipere: placuit de¬
gͣdari. et abstinere canones¬
p̃s aut p̃sb̾r aut diaconus
usuras a debitoribꝰ exigens.
aut certe dampnet᷑. aut de¬
sinat. et cõmunione pͥuet᷑.
recipiat. quã accõmodaue¬
rit Si pecuniam. pecuniam.
si spem̃. spem̃ eandem quan¬
tam dederit accipiat: et qͥc¬
qͥd aliud. tantũ quantũ dede¬
rit:

Expanded text:
eo quod a Sarracenis captus homines interfecisse videris, bene facis. Sed quoniam non tua sponte id fecisse cognosceris, inde canonice nullo modo judicaris. clericorum detectus fuerit usuras accipere, placuit degradari et abstinere. Cpus aut presbyter, aut diaconus usuras a debitoribus exigens, aut certe damnetur, aut desinat et communione privetur. recipiat quam accommodaverit; si pecuniam, pecuniam; si speciem, speciem; eamden quantam dederit accipiat, et quidquid aliud tantum quantum dederit.
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ se consenserint uita: nul¬
latenꝰ sine conscientia epĩfi¬
at: ut ab eo singłarit̃. ꝓuiso
constituant᷑ loco: Nam uxore
nolente. aut altero eorũ: &̃ ꝓ

Expanded text:
inter se consenserint, nullatenus sine conscientia episcopi fiat, ut ab eo singulariter proviso constituantur loco: nam uxore nolente, aut altero eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ex consensu abusu carna¬
ł concupiscentiȩ in ꝑpetuũ
continere: absit ut uincłm
int̾ illos coniugale rũpat᷑.
mino firmiꝰ erit. qͦ magis ea
pacta secũ inierunt. ꝗ̃ carius
concordiusq seruanda sunt:
ñ uoluptariis corporũ nexibꝰ.
s uoluntariis affectibꝰ animo

Expanded text:
ex consensu ab usu carnalis concupiscentiae in perpetuum continere, absit ut uinculum inter illos coniugale rumpatur; immo firmius erit, quo magis ea pacta secum inierunt, quae carius concordiusque seruanda sunt, non uoluptariis corporum nexibus sed uoluntariis affectibus animo
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis pbr non trinam mersi¬
Ionem unius misterii cȩlebret.
s semnel mergat in baptismate
quod dare iubetur in dñi mor¬
tem: deponatur. Non dix̃ nob̾¬
dñsin morte mea baptizate: s
euntes docete om̃s gentes. bap¬
tizantes eosin nomine patris

Expanded text:
Si quis presbyter trinam mersionem unius mysterii non celebret, sed semel mergat in baptismate quod dare jubetur in Domini mortem, deponatur. Non dixit Dominus: In morte mea baptizate; sed: Euntes, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris,
Abbreviated transcription (Latin):
diebus et singłis festiuitati¬
bus apte Ex quibus omnibꝰ
si unum defuerit: sacerdotis
nomen uix in eo constabit.
quia ualde ꝑiculose sunt mi¬
Si cęcus cȩco ducatum p̃stet.
ambo infoueam cadunt. Ex¬

Expanded text:
diebus et singulis festivitatibus aptae, ex quibus omnibus si unum defuerit sacerdotis nomen vix in eo constabit. Quia valde periculose sunt evSi cecus caeco ducatum praestet, ambo in foveam cadunt.
Abbreviated transcription (Latin):
etiam pb̃rorum et diaco¬
norum. nisi certis tempori¬
bus et diebus exerceri non
am quadragesimalis initii
et mediate quadragesimȩ
diȩ sabbati. ieiunia circa u̾s¬
ꝑam nouerint cȩlebranda:
nec cuuislibet utilitatis seu
p̃sbiterũ seudiaconũ his pre¬
ferre. qͥ ante ipsos fuerint

Expanded text:
erorum et diaconorum, quae nisi certis temporibus et diebus exerceri non am quadragesimalis initii ac mediana quadragesimae die, sabbati jejunio circa vesperam noverint celebrandas; nec cujuslibet utilitatis seu 199 presbyterum seu diaconum his praeferre qui ante ipsos fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
ȩtatis. nͥ forte necessitate ꝑicl¬
tantis uirginał pudicitiȩ ꝙ̃
ñ sunt consecrandȩ alio tp̃r.
nͥ in epiphania. et in albispas¬
chalibꝰ. et in apłoꝵ natalitiis
nͥ causa mortis urgente Exc̃ciło
ginalis. cũ ł petitor potens
uel raptor aliquis formidat᷑.
uel si &ẽ aliquando mortis ꝑi¬
culoso scrupulo compuncta
fuerit. nenon uelata moriat᷑.
aut exigentibꝰ parentibꝰ aut
his ad quorum curam ꝑtin&
non ei obsit concilium qͦdde
isto numero annoꝵ consti.¬

Expanded text:
 forte necessitate periclitantis virginalis pudicitiae, et non sunt consecrandae in alio tempore nisi in Epiphania, et in Albis paschalibus, et in apostolorum natalitiis, nisi causa mortis urgente. Ex concilginalis, cum vel portitor potens, vel raptor, aliquis formidatur, vel si etiam aliquando mortis periculoso scrupulo compuncta fuerit, ne non velata moriatur, aut exigentibus parentibus aut iis ad quorum curam pertinnon ei obsit concilium quod de isto numero annorum consti
Abbreviated transcription (Latin):
filiastros suos ad confirmati¬
onem coram ep̃is tenent. idẽ. qͥ
filios uxoris suȩ de uiro pͥori dũ
crismant᷑ ab epĩs suꝑ se sustinens.
si in scitia sicut asseris fit. licet
sit peccatũ. tñ ñ usq ad seꝑatio¬
nẽ coniugii puniendũ ẽ Luge¬
ant tam̃. & digna penitentia
hoc diluentes. dño dicant: delic

Expanded text:
filiastros suos ad confirmationem coram episcopis tenent, id est qui filios uxoris suae de priori viro dum chrismantur ab episcopis, super se sustinent, si in scientia sicut asseris fiat, licet sit peccatum, non tamen usque ad separationem conjugii puniendum est. Lugeant tamen, et digna poenitentia hoc diluentes Domino dicant: Delic
Abbreviated transcription (Latin):
contingere. siue ep̃s uixta pceden¬
tẽ consuetudine. siue pb̃r. aut di¬
aconꝰ. nullomͦ liceat ei nec ĩ alia
synodo restitutionis spem aut
locũ habere satisfactionis. S. & cõ¬
municantes ei omnes abici de ec¬
cła: et maxime si postea qũa didice¬
rint aduersum memoratos ꝓlatã
fuisse sententiã eisdem cõmuni¬

Expanded text:
ingere, sive episcopus iuxta precedentem consuetudinem sive presbiter aut diaconus, nullo modo liceat ei vel in alia synodo restitutionis spem aut locum habere satisfactionis, sed et communicantes ei omnes abici de aecclesia et maxime, si, posteaquam didicerint adversus memoratos prolatam fuisse sententiam, eisdem communi
Abbreviated transcription (Latin):
ces alii ẽe̾ ñ debent. nisi qͦs
ipse qͥ impetit᷑ elegerit. aut
su hec scã sedes aut eiꝰ pͥma¬
tes. auctoritate huius sc̃ȩ se¬

Expanded text:
ces alii esse non debent, nisi quos ipse qui impetitur elegerit, aut su haec sancta sedes aut ejus primates auctoritate hujus sanctae se
Abbreviated transcription (Latin):
titerit: hoc de uino uel de fru¬
mento accipiat. qd̾ mercandi
causa tẽpore statuto decretũ
fuerit uenũdari Ceterũ sisp̃em

Expanded text:
titerit, hoc de vino vel frumento accipiat, quod mercandi causa tempore statuto decretum fuerit venundari. Ceterum, si spe
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s kiñi et diuulgatum ẽ. pp¬
ꝑ multa loca. qualiter homi¬
nes mali aduersus me insur¬
rexerunt. et debilitare uolu¬
erunt: et miserunt suꝑ me
gͣuia crimina Propterquam
causam. iste clementissimus
ac serenissimus dñs rex karolꝰ
una cum sacerdotibꝰ et obti¬
matibꝰ suis istam ꝑuenit ad
urbem Quã obrem ego leo
pontifex sc̃ȩ romanȩ ȩccłȩ ane¬
mine uidicatus. neq coactus.
s spontanea mea uoluntate
purifico me in conspectu ur̃o.
coram d̾o et angłis eius. qͥ con¬
scientiam meam nouit. et be¬
ato petro pͥncipe apłorum in
cuiꝰ conspectu consistimus: qͥa
istas criminosas et sceleratas
res quas illi mͥ obitiunt. nec
ꝑpetraui nec ꝑpetrare iussi:
Testis mͥ ẽ. d̾s in ciunus uiditũ
uenturi sumus: et in cuius
conspectu consistimus Et ħ
ꝓpter suspitiones malas tol¬
lendas. mea spontanea uolun¬
consuetudinẽ aut decretum.
in scã eccła successoribꝰ meis.
imponam: s ut melius auo¬

Expanded text:
rissimi, et divulgatum est per multa loca, qualiter homines mali adversum me insurrexerunt, et dilatare voluerunt, et miserunt super me gravia crimina. Propter quam causam iste clementissimus ac serenissimus dominus rex Carolus una cum sacerdotibus et optimatibus suis istam pervenit ad urbem. Quamobrem ego Leo pontifex sanctae Romanae Ecclesiae, a nemine judicatus neque coactus, sed spontanea mea voluntate, purifico me in conspectu vestro coram Deo et angelis ejus, qui conscientiam meam novit, et beato Petro principe apostolorum, in cujus conspectu consistimus, quia istas criminosas et sceleratas res quas illi mihi objiciunt nec perpetravi nec perpetrari jussi. Testis mihi est Deus, in cujus judicium venturi sumus, et in cujus conspectu consistimus: et hoc propter suspiciones malas tollendas mea spontanea volunconsuetudinem aut decretum in sancta Ecclesia successoribus meis, imponam: sed ut melius a vo
Abbreviated transcription (Latin):
Petulerunt nuntii tui qd̾ fue¬
Irit in eadem ꝓuintia sacer¬
dos qui latinam linguã penit̾
ignorabat: et dum baptizaret
nesciens latine loqui. infrin¬
gens linguam diceret. baptizo
te in nomine patria et filia et
renda fraternitas considerauit
rebaptizare: S scĩssime frͣ. si ille
qui baptizauit non errorem in¬
troducens aut heresim. s ꝓsola
ignorantia romane locutioi̾s
infringendo linguam ut supͣ
fatisumus baptizans dixisset.
non possumus consentire ut
denuo baptizentur: Rabanꝰ suꝑ

Expanded text:
etulerunt nuncii tui, quod fuerit in eadem provincia sacerdos, qui latinam linguam penitus ignorabat, et, dum baptizaret, nesciens latini eloquii, infringens linguam, diceret: Baptizo te in nomine Patria, et Filia, et renda fraternitas consideravit eos rebaptizare. Sed, sanctissime frater, si ille, qui baptizavit, non errorem introducens aut haeresim, sed pro sola ignorantia Romanae locutionis infringendo linguam, ut supra fati sumus, baptizans dixisset, non possumus consentire ut denuo baptizentur. C.
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ Augustini religiosȩ
memoriȩ. qͥ inter ep̃os affrica¬
nos splenduit. diuerse epłȩ
recitate sunt: significantes
qd̃ oportet hereticos & pꝰ mor¬
tem anathematizari Talẽ
autẽ eccłasticam traditionẽ.
& alii affricani reuerentissimi
epĩ seruauerunt:. S & roma¬
na scã ȩccła qͦsdam ep̃os & post

Expanded text:
« Augustini religiosae memoriae, qui inter episcopos Africanos splenduit, diversae epistolae recitatae sunt significantes quod oportet et haereticos post mortem anathematizari. Talem autem ecclesiasticam traditionem et alii Africani reverendissimi episcopi servaverunt, sed et Romana s
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Horum calsa dĩ uiditio
reseruanda ẽ: in cuiꝰ manu
fuit. ut taliũ obitꝰ ñ usq ad
cõmunionis remedium dif¬
ferretur Nos autẽ qͥbꝰ uiuen¬
tibus ñ cõmunicauimꝰ: mor¬
tuis cõmunicare non possumꝰ.¬

Expanded text:
tis, horum causa Dei judicio servanda est, in cujus manu fuit, ut talium obitus non usque ad communionis remedium differretur. Nos autem quibus viventibus non communicavimus, mortuis communicare non possum
Abbreviated transcription (Latin):
de apło ubi ait ad corrinthios.
Conuenientibꝰ uobismunum:
Scda lectio sic incipit. Similit᷑
re fr̃s. In parasceuen. tres lec¬
tiones de lamentatione iere¬
miȩ et tres de tractatu scĩ au¬
gustini in psalmo lxuii.: et tres
de apło uͥ ait in epła ad hebre¬
os festinemus ingredi mn illã

Expanded text:
de Apostolo, ubi ait ad Corinthios: Convenientibus vobis in unum . Secunda lectio sic incipit: Similiterre, fratres . In Parasceve, tres lectiones de Lamentatione Hieremiae. Et tres de tractatu sancti Augustini in Psalmo LXIII. Et tres de Apostolo, ubi ait in epistola ad Hebraeos: Festinemus ingredi in illa
Abbreviated transcription (Latin):
t cõmutationes beluacum.
Lrerũ eccłasticarum. ualde
caueantur ẽt subtilissime si
aliquando fieri debent inspi¬
ciantur. Que non consulte fac¬
te sunt. iurta decretum cano¬
nicum hilarii papȩ. quas illi¬
cite decessor ep̃s admniserat.
uel ab aliis illicite cõmissest̃.
ab eo qui successor ẽ em̃dent᷑.¬
uicumq pb̃r de uire tituli
sui quolibet modo aurum.
argentum. uel gemmas. ues
tes quoq si sunt. uel si accesse¬
rint aliqua mobilia adorna¬
menta diuina. aliquid in ꝑ¬
petuum alienare temptaue¬
rit. donator. alienator. ac uen
aliud in ȩccła legaturaut
cantetur. nͥquȩ auctoritatis
diuine sunt. et patrum orto¬
dororum sanrit auctoritas:
colantur. s ea tantum quȩ
ꝓphetica et euangłica docet
scriptura .i. michael. gabriel.
dus. Liber
Unus.
Leuiticus. Liber
Unus.
Vnus.
Unus.
Regum.
liber¬
Paralipomenon.
Psalmorum .c.l.
Liber
Salomonis.
Liber¬

Expanded text:
t commutationes rerum ecclesiasticarum valide caveantur et subtilissime 168, si aliquo modo fieri debent, inspiciantur. Quae autem inconsulte factae sunt, juxta decretum canonicum Hilarii papae , quae illicite decessor episcopus admiserit, vel ab aliis illicite commissa sunt, ab eo qui successor est emendentuicunque presbyter de jure tituli sui quolibet modo aurum, argentum, vel vestes, vel geminas quoque si sint, vel si accesserint aliqua mobilia ad ornamenta divina aliquid in perpetuum alienare tentaverit, donator, alienator ac vendihil aliud in Ecclesia legatur aut cantetur, nisi quae auctoritatis divinae sunt, et Patrum orthodoxorum sanxit auctoritas. colantur, sed ea tantum quae prophetica et evangelica docet Scriptura, id est, Michael, Gabriel, i liber unus, Levitici liber nus, unus, unus, Regum librParalipomenon Psalmorum CL liber unus, Salomonis libr
Abbreviated transcription (French):
uuangłiorũ.
libri
Etuor.
Liber
Unus.
Scđm marcũ.
Liber
Unus:
Scd̾m lucam.
Liber
Unus.
Liber
Unus.
Liber
Unus
E ple pauli.
Ad romanos.
Una.
A d philippenses.
Ad colosenses.
Una.
Ad thesalonicenses
Una.
Ad philemonem.
Runa.
Ad hebreos.
Una.¬

Expanded text:
Evangeliorum libri quatuor. liber unus. Secundum Marcum liber unus. Secundum Lucam liber unus. liber unus. liber unus. Epistolae Pauli Ad Romanos euna. Ad Philippenses Ad Colossenuna, ad Thessalonicenses una, ad Philemonem una, ad Hebraeos una
Abbreviated transcription (Latin):
Nseptuagesima ponunt epta
cha. Quinta decima die ante pas¬
cha: ponunt ieremiam usq in
cenam dñi Incena dñi legt̃
tres lectiones. de lamentatio¬
ne ieremiȩ Quomodo seder
sola ciuitas et cet̾a Et treslec

Expanded text:
In Septuagesima ponunt Eptatcha. Quinta decima die ante Pascha, ponunt Jeremiam usque in Coenam Domini. In Coena Domini legunt tres lectiones de Lamentatione Jeremiae: Quomodo sedet sola ci
Abbreviated transcription (Latin):
sa sͥ queq ciuitas constituit.
sepe mutari solent: uel taci¬
to consensu pͥncipis. uel alia
tudo: siue lex non scripta Itẽ
consuetudo autem ẽ ius qͦd¬
dam moribꝰ institutum qͦa¬
ꝓ lege suscipitur. cum deficit
lex: Nec differt utrum scrip¬
tura an ratione consistat: Codi
quȩ consuetudinem suasit
tenenda est: et qͥcqͥd contra lon¬
gam consuetudinem fiet: ad
sollicitudinem suam reuoca¬

Expanded text:
sa sibi quaeque civitas constituit, saepe mutari solent vel tacito consensu populi vel alia etudo, sive lex non scripta, Item. Consuetudo autem est jus quoddam moribus institutum, qo lege suscipitur, cum deficit lex, nec differt utrum scriptura an ratione consistat. CAP. quae consuetudinem suasit, tenenda est, et quidquid contra longam consuetudinem fiet, ad sollicitudinem suam revoca
Abbreviated transcription (Latin):
qua eum litteras accepisse con¬
stiterit: Quod si aliquas uere
necessitatis causas ꝓbauerit.
quibꝰ eum occurrere ñ potuis¬
se manifestum sit: causȩ suȩ
dicendȩ. intra alterum m̃sẽm.
integram habeat facultatem
Si autem ad concilium uniuer¬
sale infra anni spacium occur¬
rere noluerit: ut uel ibi cau¬
sa terminet᷑: ipse in se damp¬
nationis sententiã dixisse
iudicetur: Temporȩ sanȩ qͦ
ñ cõmunicat: nec in sua eccła
uel parrochia cõmunicet. Ac¬
cusator autẽ eiꝰ sinumꝗͣ. die¬
bꝰ cause dicendȩ defuerit. a cõ¬
munione ñ remoueat᷑. Si uͦ
aliquando defuerit. subͣtͣhets
se: restituto in cõmunione
ep̃o. ipse remoueat᷑ a cõmu¬
nione accusator: ita tamen
ut nec ipsi adimat᷑ facultas
cause ꝑagende. si se ad diem
constitutũ occurrere ñ no¬
luisse s ñ potuisse ꝓbauerit.
Illud uero placuit. ut cum
agere ceperit in ep̃oꝵ uidicio.
si fuerit accusatorũ ꝑsona cul¬

Expanded text:
qua eum litteras accepisse conqua eum litteras accepisse constiterit. Quod si aliquas verae veras necessitatis causas probaverit, quibus eum occurrere non potuisse manifestum sit, causae suae dicendae intra alterum mensem, integram habeat facultatem.urgetur. Si autem ad concilium universale infra anni spatium occurrere noluerit, ut suae terminentur, ipse in se damnationis sententiam dixisse judicetur. Tempore sane quo non comvel paroecia communicet: accusator autem ejus, si nunquam diebus causae dicendae defuerit, a communione non removeatur; si vero aliquando defuerit subtrahens se, restituto in communione episcopo, ipse removeatur a communione accusator; ita tamen, ut nec ipsi adimatur facultas causae peragendae, si se ad diem constitutum occurrere non voluisse, sed non potuisse probaverit. Illud vero placuit, ut cum agere coeperit in episcoporum judicio, si fuerit accusatoris persona cul
Abbreviated transcription (Latin):
nouembrium: ut si ade̾e̾ uo¬
luerit p̃sens. si confid̾ad ob¬
iecta respondeat: si adesse ne¬
glexerit. dilationẽ sententiȩ
de absentia non lucret᷑: Ham
manifestum ẽ confiteri eum
de cͥmine: qui in dulto & to¬
tiens delegato iudicio. pur¬
gandi se occasionȩ ñ utitur.
ichil enim interẽ. utrũ in
p̃senti examine omnia que
dicta sunt comꝓbent᷑: cum
ipsa quoq ꝓfessione ꝓcura¬
ta. totiens constet absentia:
Ios autem ꝑ om̃s ꝓuintias
litteras dirigimus. ne excu
tendat: ut ad ꝓuintiam ue¬
nire cogatur. et illic se con
re duxerit decernendũ: cũ
ad nos relatum fuerit. nr̃a
ut condecet necesse ẽ aucto¬
ritate firmetur. Ex concilio
cusatur. ad pͥmatẽ ꝓuintiȩ
ipsuis causam deferat accis¬
sator: nec a cõmunione sus¬
pendatur. cui cͥmen inten¬
dit᷑: nͥ ad causam suam di¬
cendam. electorũ iudicio die
statuta litteris euocatꝰ mini¬
me occurrerit: Hoc ẽ. autẽ
infra spacium mensis. ex ea diȩ

Expanded text:
Novembrium, ut si adesse voNovembrium, ut si adesse voluerit, praesens, si confidit, ad objecta respondeat; si adesse neglexerit, dilationem sententiae de absentia non lucretur: nam manifestum est confiteri eum de crimine, qui indulto et toties delegato judicio purgandi se occasione non utitur. Nihil enim interest, utrum in praesenti examine omnia quae dicta sunt comprobentur, cum ipsa quoque pro confessione procurata toties constet absentia. Nos autem per omnes provincias litteras dirigitendat, ut ad provinciam venire cogatur, et illic se conscausa duxerit decernendum, cum ad nos relatum fuerit, nostra, ut condecet, necesse est auctoritate firmetur. » Et S. Leoaccusatur, ad primatem provinciae ipsius causam deferat accusator, nec a communione suspendatur, cui crimen intenditur, nisi ad causam suam dicendam, electorum judicio, die statuta, litteris evocatus, minime occurrerit, hoc est infra spatium mensis ex ea die,
Abbreviated transcription (Latin):
gitiis. nullũ eũ sanitatis ha¬
buisse respectum: quẽ furo¬
re suo et insana temeritate
ad scłariũ quoq uidicium
pissimũ ẽ. obicerent Puens¬
se eum ad homicidii dãpna¬
asserunt: gestis ꝓlatis in
medium Et hunc talem
pꝰtanta taliaq cõmissa ep̃atꝰ
adhuc sͥ nomen in sius lati¬
bulis uendicare in ꝓpriȩ
ciuitatis infamia. nimiis
doloribus conqueruntur &
scm̃ nomen uendicando sͥ.
quia audiendus hic p̃senta¬
re se noluit. ne conuictiis
forsitan ab accusantibꝰ secle¬
ricis defendere ñ possit. digna
tandem aliquando p̃sentatꝰ
epãli uidicio ꝓnuntiationis
congruȩ feriri sententia iudi¬
camꝰ ꝗͣqũã illi cum hec docta
fuerint sciamꝰ huiꝰ nominis
acturã ñ e̾e̾. qͥ pudorem nũꝗͣ
habuisse sacerdotii ꝑhibetur.
et locum suum nec modico
qͥdem tẽpore custodisse: dila¬
tionem dedimꝰ et decreuimꝰ.
iudicium. et congregare syno¬
dum ante diem halendarũ

Expanded text:
gitiis, nullum ei sanitatis hagitiis, nullum ei sanitatis habuisse respectum, quem furore suo et insana temeritate ad saecularium quoque judicium pissimum est, objicerent. Pervenisse eum ad homicidii daasserunt gestis prolatis in medium. Et hunc talem post tanta taliaque commissa episcopatus adhuc nomen in suis latibulis vindicare, improprie civitatis infamia nimiis doloribus conqueruntur, et sanctum nomen vindicando sibi quia audiendus hic praesentare se noluit, ne convictus forsitan ab accusantibus se cleris defendere possit, digna tandem aliquando praesentatum episcopali judicio pronuntiationis congrue feriri sententia judicamus, quanquam illi cum haec docta fuerint sciamus hujus nominis jacturam esse, qui pudorem nunquam habuisse sacerdotii perhibetur, et locum suum nec modico quidem tempore perdidisse dilationem dedimus, et decrevimus judicium, et congregari synodum ante diem calendarum
Abbreviated transcription (Latin):
cium dilationibꝰ putat Ue¬
tiens subt̾fugisse: quẽ sui ac¬
tus et cõmissa qͦcũq fugerit.
ea quȩ obitiunt᷑ illi si uerast̃
cͥmina ꝑsecunt᷑. Debueram
qͥdem iam dignam ꝓ eius ac¬
cusatis in nr̃o iudigo actibꝰ
qͥ cognitionẽ et decretũ iudi¬
tium sepe declinando credi¬
dit illudendũ. dare sententiã.⁊
at ne aliquis p̃co ꝗͦ forsitan iudica¬
ret. et sͥ qͥ absens est. licet sit
quesitꝰ a nob̾ reseruatũ e̾ẽ ni¬
chil diceret: maluimꝰ in t̾ca¬
pedinȩ tẽporis data differri.¬
cum hȩc &e eius accusatores
assererent De cuiꝰ intentio¬
nibꝰ et moribꝰ sit decretũ. max¬
imũ tantomagis dampnan¬
da cõmittere: quanto tardiꝰ
se constituto iudicio p̃senta¬
ret: Quẽ manicheoꝵ inuolu¬
tum caligine arguunt: t᷑pi¬
q secta olim ita eum ñ posse
abluere animã in sordida
imꝓbatione: obiectaq ei. ges¬
ta synodalia ꝓferentes: ꝙ cõ¬
missis inuolutũ undiq fla¬

Expanded text:
cium dilationibus putat. Vecium dilationibus putat. Veties subterfugisse, quem sui actus et commissa, quocunque fugerit, ea quae objiciuntur illi, si vera sunt, crimina persequuntur. Debueram quidem jam dignam pro ejus accusatis in nostro judicio actibus, qui cognitionem et decretum judicium saepe declinando credidit illudendum, dare sententiam. Quam ne aliquis praecoquam forsitan judicaret, et sibi qui absens est, licet sit quaesitus a nobis reservatum esse nihil diceret, maluimus intercapedine tecum hoc etiam ejus accusatores assererent. De cujus intentionibus et moribus sit secretum maximum, tanto magis damnanda committere, quanto tardius se constituto judicio praesentaret. Quem Manichaeorum involutum caligine arguunt, turpique secta olim. Ita cum non posset abluere animum sordida improbatione, objectaque ei gesta synodalia proferentes, et commissis involutum undique fla
Abbreviated transcription (Latin):
onefacius ep̃s: patroclo. liȩ.¬
remigio. maximo. hilario.
seuero. Ualerio. iuliano. casto¬
rio. leuntio. constantio. ioħi.
erunt. ꝓponentes libellum &¬
cͥmina. quȩ maximũ teste to¬
ta ꝓuintia asserunt cõmisis¬
se. delegata totiens cognitio̾e
illum constituta semꝑ et sub¬
ter fugisse uiditia. nec confi¬
sum conscientia festinasse.
ut si e̾e̾t innocens examina¬
tis om̃ibꝰ purgaret᷑. quȩ tõti¬
ens decreta ex urãrum quaꝙ
cartarũ instructione cogno¬
uimꝰ. Qui e contͣrio ꝓbauit
de se illa quȩ dicta sunt: qͥ ad
ea confutanda cũ e̾ent innii¬
mera: a decessoribꝰ meis ꝓun¬
tialis ẽ delegata cognitio. Con
nime uoluisse: et nullus du¬
bitat qd̾ ita uidiqum nocens
subt̾fugit: quẽ admodũ ut ab¬
soluat᷑. qͥ ẽ in nocens querit.
S astuta cauillatio eorũ qͥ uer
sutis agendũ ẽe̾ credunt con¬
siliis. nunꝗͣ innocentiȩ nom̃
accipiet Confitetur enĩ de om̃i¬
bus: qͥsqͥs se subter fugere iudi¬

Expanded text:
ONIFACIUS episcopus PATROCLO, REMIGIO, MAXIMO, HILARIO, SEVERO, VALERIO, JULIANO, CASTORIO, LEONTIO, CONSTANTINO, JOANNI, erunt, proponentes per libellum crimina, quae Maximum teste tota provincia asserunt commisisse; delegata toties cognitione, illum constituta semper subterfugisse judicia, nec confisum conscientia festinasse, ut si esset innocens, examinatis omnibus purgaretur; quae toties decreta, ex nostrarum quoque chartarum instructione cognovimus. Qui econtrario probavit de se illa quae dicta sunt, qui ad ea confutanda, cum essent innumera, a decessoribus meis provinciali delegata cognitione, conime voluisse . Et nullus dubitat, quod ita judicium nocens subterfugit, quemadmodum ut absolvatur qui est innocens quaerit. Sed astuta cavillatio eorum, qusutis agendum credunt esse consiliis, nunquam innocentiae nomen accipiet. Confitetur enim de omnibus, quisquis se subterfugere judi
Abbreviated transcription (Latin):
receptũ dñi ẽ. ut excepta tioĩs¬
fornicationis causa. uxor
auiro dimiiti non debeat. Q
supͣdicti. uxorem suam qͣcũq oc¬
casione reliquerit. qr qd̾ d̾s c̃iunx̃¬
seꝑare ñ disposuit: tamdiu ab
eccłastica cõmunione pͥuatꝰ sit.
et a cetu hominũ xpĩanorũ ma¬
neat alienus. quãdiu societatẽ¬
relicte coniuigis sincerit̃ amplec
niti a sacerdote semel. et bis.t̃q
ut corrigerent᷑. ad thori suȩ con¬
iugis noluerint redire consorti¬
um: ipsi suis meritis & palati¬
ne dignitatis officio seꝑabunt᷑.
et insuꝑ generose dignitatis
testimonia. quã diumn culpa fu¬
erint amissuri sunt: qͥa carnẽ
suã discidii cingło tͣdiderunt.

Expanded text:
eceptum Domini est ut, excepta fornicationis causa, uxor a viro dimitti non debeat . Et supradicti uxorem suam quacunque occasione reliquerit quia quod Deus junxseparare disposuit, tamdiu ab ecclesiastica communione privatus, et a coetu omnium Christianorum maneat alienus, quarelictae conjugis sinceriter amplecniti a sacerdote semel, bis, terque ut corrigerentur, ad torum suae conjugis noluerint redire, ipsi se suis meritis et a palatinae dignitatis officio separabunt, et insuper generosae dignitatis testimonium quandiu in culpa fuerint amissuri sunt, quia carnem suam dissidii jugulo tradiderunt.