comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terit bene autẽ uiuentes facillime exaudi
et. Oremus ergo non ut nobis diuiciȩ uel
honores uł huiꝰ modi res fluxe atq nutan:¬
tes ⁊ quo uis resistente transeuntes s ut e
ꝓueniant quȩ nos bonos faciant ac beatos
q̃ uota ut deuotissime impleant᷑ tibi maxime
hoc negociũ mat̾ in iungim cui p̃cib in¬
dubitant̃ credo atq confirmo mͥ istã men-¬
tẽ dm̃ dedisse ut inueniendȩ ueritati nic hil
om̃ino p̃ponã nichil aliud uelĩ Nichil cogi¬
tẽ nichil amẽ nec desino credere nos hoc
cantũ bonũ qđ te ꝓmerente concupiuim¬
te eadẽ petente adep̾turos. lã ũ te alyppi
quid orter. quid monet̃ qui ꝓptereti nimius
non es quia talia qͣntũ ius amare fortasse
semꝑ parũ nimiũ uero xiũquã recte dici
potͥest. hic ille. Uere effecisti inqͥt ut me¬
moriã doctissimornĩ ac magnorũ uirorum
quȩ aliquando ꝑrerũ magnitudine incre¬
dibilis indebat̾ ⁊ cotidiana consideracione

Expanded text:
terit: bene autem viventes facillimterit: bene autem viventes facillimet. oremus ergo, non ut nobis diuitiae uel honores uel huius modi res fluxae atque nutantes et quouis resistente transeuntes, sed ut ea proueniant, quae nos bonos faciant ac beatos. quae uota ut deuotissime inpleantur, tibi maxime hoc negotium, mater, iniungimus, cuius precibus indubitanter credo atque confirmo mihi istam mentem deum dedisse, ut inueniendae ueritati nihil omnino praeponam, nihil aliud uelim, nihil cogitem, nihil amem, nec desino credere nos hoc tantum boni, quod te promerente concupiuimus, eadem te petente adepturos. iam uero te, Alypi, quid horter, quid moneam? qui propterea nimius non es, quia talia quantumuis amare fortasse semper parum, nimium uero numquam recte dici potest. Hic ille: Uere effecisti, inquit, ut memoriam doctissimorum ac magnorum uirorum, quae aliquando pro rerum magnitudine incredibilis uidebatur, et cotidiana consideratione
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Postremo qͣndo istũ uirũ mouebunt aut
ulla onerti aut ulla pericula aut ulla fasti¬
dia aut ulla blandim̃ta fortune. In hoc
enĩ sensibili mundo uehem̃ter consideran¬
dũ est quid sit tepus ⁊ locus ut qđ delectit
in parte siue loci siue tẽporis in telligatur
tam̃ multo eẽ melius totũ cinꝰ illa parsest
⁊ rursus qđ offendit in parte ꝑspicuũ sit
homini docto Non ob aliud offendere nisi
quia non uidetur tocũ cui pars illa mira¬
bilit̾ congruit. In illo uero mundo intelli.¬
gibili qͣm lib& partẽ tt̃quã totũ pulchrã
eẽ atq ꝑfectt̃. Dicent̾ ista lacius si ur̃a
studia siue memoratũ istũ a nobis siue aliũ
fortasse breuiorẽ atq cõmodiorẽ rectũ tam̃
ordinẽ ut hortor ac spero tenere instituerint
atq om̃ino nauit̾ constant̾q tenuerint qđ
ut obis licetit sũma opera danda ẽ optimiᷤ¬
morib: Ds̃enĩ nr̃ alit̃ nos exaudire non po¬

Expanded text:
ri ? postremo quando istum uirum mouebunt aut ri ? postremo quando istum uirum mouebunt aut ulla onera aut ulla pericula aut ulla fastidia aut ulla blandimenta fortunae ? in hoc enim sensibili mundo uehementer considerandum est, quid sit tempus et locus, ut, quod delectat in parte siue loci siue temporis, intellegatur tamen multo esse melius totum, cuius illa pars est, et rursus, quod offendit in parte, perspicuum sit homini docto non ob aliud offendere, nisi quia non uidetur totum, cui pars illa mirabiliter congruit, in illo uero mundo intellegibili quamlibet partem tamquam totum pulchram esse atque perfectam. dicentur ista latius, si uestra studia siue memoratum istum a nobis siue alium fortasse breuiorem atque commodiorem, rectum tamen ordinem, ut hortor ac spero, tenere instituerint atque omnino nauiter constanterque tenuerint. Quod ut nobis liceat, sumoribus; Deus enim noster aliter nos exaudire non po
Abbreviated transcription (Latin):
intheatra se condedere iubebit ordo icitur
ea gub̾nans & moderuns nec apud se nimia
Nec ubi libet aliena ẽẽ paciet᷑ sũmissa quȩdi
inpoliteq simillimã ipsos ac uenustos locos
sese int̾ponens illustrut oratio quȩ si sola
sit ꝓicis ut uilẽ.si aut̃ desit illa pulcrha
xi ꝓminent: ñ insuis qͣsi regionib possessio¬
nib q dñant̾ sibiq ipsa ꝓpria luce
obstunt totũq confundunt. magnae
& hic debetur ordini grãe mencientes
conclusiones aut in repentes paulati uel
minuendo uł addendo in assentionẽ fulsitt¬
tis quis ñ metuat quis non oderit sepe tam
in dispututionib certis ⁊ suis sedib collocate
tantũ ualent ut nescio qͦmodo ꝑ eas dulces¬
cat. ipsa deceptio Nonne hic ordo ipse lau.¬
dabit᷑ iã inmusica in geometria in astrorũ
motib in numerorũ necessitatib ordo ita
dñat̾ ut siqͥs quasi eius fontẽ atq ipsum
penetrale uidere desideret. aut in his in¬
uenit aut ꝑhȩc eo sine ullo errore du¬

Expanded text:
in theatra se condere iubebit? ordo igitur ea gubernans et moderans nec apud se nimia nec ubilibet aliena esse patietur. summissa quaedam impolitaeque simillima ipsos saltus ac uenustos locos sese interponens inlustrat oratio. quae si sola sit. proicis ut uilem; si autem desit, illa pulchra non prominent, non in suis quasi regionibus possessioni busque dominantur sibique ipsa propria luce obstant totumque confundunt. Magnae et hic debentur ordini gratiae. mentientes conclusiones inrepentes paulatim uel minuendo uel addendo in assensionem falsitatis quis non metuat, quis non oderit ? saepe tamen in disputationibus certis et suis sedibus conlocatae tantum ualent, ut nescio quo modo per eas dulcescat ipsa deceptio. nonne hic quoque ordo ipse laudabitur? Iam in musica, in geometrica, in astrorum motibus, in numerorum necessitatibus ordo ita dominatur, ut, si quis quasi eius fontem atque ipsum penetrale uidere desideret, aut in his inueniat aut per haec eo sine ullo errore du
Abbreviated transcription (Latin):
tis: quo genere utrũ sit utendũ ꝑfectis am¬
mis alia quȩstio est quã modo enodandam
non fuscepimꝰ : ex ceptis ergo iocis prius agen¬
dum ẽ ne mentiri existimet̾ ꝗ non mentit᷑
Qua ꝓpt̾ uidendum ẽ. ꝗd sit mendatium.
Non enim om̃is qui falsum dicit: m̃titur. si cre¬
dit aut opinat̾ uerum eẽ quod dicit In ter
credere autẽ atq opinari hoc distait: quod
aliquando elle qui credit: sentit se ignora¬
re quod credit : quam uis dere quã se igno¬
rare nouit i omino non dubit&. sic enĩ firme
credit Qui opinat̾ autẽ: puttit se scire
quod nescit Quisquis autẽ hoc enunciat.
quod uel creditũ animo. uel puttitũ tenet:
&icim si falsũ sit: non mentit᷑ hoc enĩ deb&
enuncicitionis suȩ fidei : ut illud ꝑ eam pro¬
ferct : quod animo tenet. et sic hab& ut pro¬
fert Nec ideo tam̃ sine uitio ẽ. quã uis non
m̃ticit̾: si cuit non credenda credit: aut qđ
m̃tit̾. qui aliud habet in animo: & aliud uer¬

Expanded text:
tis: quo genere utrum sit utendum perfectis animis, alia quaestio est, quam modo enodandam non suscepimus — exceptis ergo iocis prius agendum est, ne mentiri existimetur qui non mentitur. Quapropter uidendum est, quid sit mendacium. non enim omnis, qui falsum dicit, mentitur, si credit aut opinatur uerum esse quod dicit. inter credere autem atque opinari hoc distat, quod aliquando ille, qui credit, sentit se ignorare quod credit, quamuis de re, quam se ignorare nouit, omnino non dubitet, si eam firmissime credit; qui autem opinatur, putat se scire quod nescit. quisquis autem hoc enuntiat quod uel creditum animo uel opinatum tenet, etiamsi falsum sit, non mentitur. hoc enim debet enuntiationis suae fidei, ut illud per eam proferat, quod animo tenet, et sic habet, ut profert. nec ideo tamen sine uitio est, quamuis non mentiatur, si. aut non credenda credit aut quod ter ille mentitur, qui aliud habet in animo et aliud uer
Abbreviated transcription (Latin):
tamen pleriq nondũ longius euagati:
quib dam Non ita grauib molestus:
reducunt᷑. Hisunt homines quos cũ uł
la crimabiles tragoedie fortunarum
suarũ. uł in aniũ negociorũ anxiȩ dif¬
ficultates. quasi nichil aliud habentes
qđ agant: in libros doctorũ sapientis.¬
simorumq hominũ truserint: in ipso
quodã modo portu eiugilant. unde
illos nulla maris illius ꝓmissa nimium
falsoridentis excludant. Est autem
genus int̾hȩc terciũ. eorũ qui uł in ip¬
So adolescencie limine. uł iã diu mul¬
tũq iactati: tam̃ quedã signa respi¬
ciunt. & sue dulcissime patriȩ: quã¬
uis in ipsis fluctib recordant᷑. & aut
recto cursu. innullo falsi & nichil mo¬
rati etĩ repetunt: aut plerũq ł int̾
nubila deuiantes. uł mergencia con¬
tuentes Sidera. uł non nullis in lece¬
bris captibone nauigacionis tẽpora
differentes: errant diucius. sepe &iã
periclitant᷑. Quositẽ sepe non nulla

Expanded text:
tamen plerique nondum longius euagati tamen plerique nondum longius euagati quibusdam non- ita grauibus molestiis reducuntur. hi sunt homines, quos cum uel lacrimabiles tragoediae fortunarum suarum uel inanium negotiorum anxiae difficultates quasi nihil aliud habentes, quod agant, in libros doctorum sapientissimorumque hominum truserint, in ipso quodam modo portu euigilant, unde illos nulla maris illius promissa nimium falso ridentis excludant. est autem genus inter haec tertium eorum, qui uel in ipso adulescentiae limine uel iam diu multumque iactati tamen quaedam signa respiciunt et suae dulcissimae patriae quamuis in ipsis fluctibus recordantur et aut recto cursu in nullo falsi et nihil morati eam repetunt aut plerumque uel inter nubila deuiantes uel mergentia contuentes sidera uel nonnullis inlecebris capti bonae nauigationis tempora differentes errant diutius, saepe etiam periclitantur. quos item saepe nonnulla
Abbreviated transcription (Latin):
ȩtts cõpos racionis assũpserit: paruo im.¬
petu pulsuq remorũ de ꝑximo fugiunt.
seseq condunt in illa tranquillitate.
unde ceteris ciuib quib possunt. quo
ad moniti conent̾ ad se: lucidissimum
signũ sui alicuius operis erigunt.
Alterũ uͦ est eorũ suꝑiorĩ contrarium
qui fallacissima facie maris decepti:.
eleger̃ in mediũ ꝑgredi. longeq asua
patria peregrinari audent. & ei sepe
obliuiscunt᷑. Hossi uescio quo & nimis
latente mͥ. apuppi uentus quẽ ꝓsperũ
putunt fuerit ꝓsecut: penstrant in al-¬
tissima miseriarũ. elati atq gaudentes :
qđ eis usq quaq fall acissima senenitas
uoluptatũq honorũ blanditut His
ꝑfecto quid aliud optandũ est. quam
quȩdã in illis reb aquib leti excipiunt᷑
in ꝑsꝑa. & si parũ est sȩuiens om̃ino
tempestas. contͣrieq flans uentus. qui
eos ad certa & solida & gaudia. uł flen¬
tes gementesq ꝑducit: Huius genris

Expanded text:
aetas compos rationis adsumpserit, paruo imaetas compos rationis adsumpserit, paruo impetu pulsuque remorum de proximo fugiunt seseque condunt in illa tranquillitate, unde ceteris ciuibus, quibus possunt, quo admoniti conentur ad se, lucidissimum signum sui alicuius operis erigunt. alterum uero est eorum superiorique contrarium, qui fallacissima facie maris decepti elegerunt in medium progredi longeque a sua patria peregrinari aude-ut et eius saepe obliuiscuntur. hos si nescio quo et nimis latente modo a puppi uentus, quem prosperum putant, fuerit prosecutus, penetrant in altissima miseriarum elati atque gaudentes, quod eis usque quaque fallacissima serenitas uolup! atum honorumque blanditur. his profecto quid aliud optandum e; t quam quaedam in illis rebus, a quibus laeti excipiuntur, inprospera et, si parum est, saeuiens omnino tempestas contrarieque flans uentus, qui eos ad certa et solida gaudia uel flentes gementesque perducat ? huius generis
Abbreviated transcription (Latin):
portũ a quo iã inbeatae uite
regione solumq ꝓceditur. uir humanis¬
sime atq magne theodore racione ins.¬
titutꝰos cursus & uoluntas ipsa ꝑduceret:
nescio utrũ temere dixerim. multo mi¬
noris uumeri homines ad eũ ꝑuenturos
fuisse. Quãuis nunc quoq ut uidemus:
rari ad modũ pauciq ꝑueniant. Cũ
enim inhunc mundũ siue ds̃. siue na¬
tura. siue uecessitus. siue uoluntas nr̃t.
siue coniuncta horũ aliqͣ. siue simul
om̃ia: resenĩ multũ obscura ẽ.s tam̃
ate iã illustranda susceptu. uelud in
qđ dã ꝓcellosũ salũ uos quasi temere
passimq ꝓiecerit: quotus quisq cog¬
uosceret quo sibi nec tendũ ẽẽt qua¬
ue redeundũ. nisi aliquando & inuitos
cont᷑q obtmn̾entes. aliqͣ tẽpestas quȩ stul¬
tis uidet᷑ aduersa. in optatissima terrã
uescientes errantesq conpingeret:
git᷑ hominũ quos philosophia potesł
accipere: tria quasi nauiganciũ genera
mͥ uideor uidere. Unũ est eorũ. quo subi

Expanded text:
portum, e quo iam in beatae uitae regionem solumque proceditur, uir humanissime atque magne Theodore, ratione institutus cursus et uoluntas ipsa perduceret, nescio, utrum temere dixerim multo minoris numeri homines ad eum peruenturos fuisse, quamuis nunc quoque, ut uidemus, rari admodum paucique perueniant. cum enim in hunc mundum siue deus siue natura siue necessitas siue uoluntas nostra siue coniuncta horum aliqua siue simul omnia — res enim multum obscura est, sed tamen a te iam inlustranda suscepta — uelut in quoddam procellosum salum nos quasi temere passimque proiecerit, quotusquisque cognosceret, quo sibi nitendum esset quaue redeundum, nisi aliquando et inuitos contraque obnitentes aliqua tempestas, quae stultis uidetur aduersa, in optatissimam terram nescientes errantesque conpingeret? Igitur hominum, quos philosophia potest accipere, tria quasi nauigantium genera mihi uideor uidere. unum est eorum, quos ubi
Abbreviated transcription (Latin):
re ac uerba prũpant Nec tam̃ cogitam
cũ loquimurꝰ quo motu oris id facere de¬
beamus. Deinđ quis bonus cancator &ia
si musice fit imꝑitus Non ipso sensu natu:¬
rali ⁊ rithmicũ & melos ꝑceptũ memoria
custodiat in canendo qͦ qͥđ fieri ziume¬
rosius potest. hoc xescit indoctus s tam̃
fucit operante natura. Quando aut̃ meli¬
or ⁊ peccorib p̃ponendus quando nouit
qđ faciat. Ad nicħil aliud me peccori p¬
ponit nisi qđ racͥonale animal su. Quom
igit᷑ inmortalis ẽ rucio & ego simul irticio¬
nale ⁊ moreale quiddã ee definior. An ra¬
cio Non ẽ in mortalis s unũ ad duo ł duo
ad qͣtuor uerissima racio est. nec magis
heri fuit illa racio uerti qͣm hodie nec
magis cras aut post annũ erit uerti nef
si om̃is iste mundus concidat poterit ista
rticio xion eẽ. Ista eni semꝑ talis est munđ
aut̃ iste xiec heri habuit uec eras habe¬
bit qđ hab& hodie. nec hodierño apso die

Expanded text:
rae ac verba prorumpant, nec tamen cogitamus rae ac verba prorumpant, nec tamen cogitamus cum loquimur, quo motu oris id facere debeamus. Deinde quis bonus cantator, etiam si musicae sit imperitus, non ipso sensu naturali et rhythmum et melos perceptum memoria custodiat in canendo? quo quid fieri numerosius potest? Hoc nescit indoctus, sed tamen facit operante natura. Quando autem melior, et pecoribus praeponendus? Quando novit quod facit. At nihil aliud me pecori praeponit, nisi quod rationale animal sum. 50. Quomodo igitur immortalis est ratio, et ego simul et rationale et mortale quiddam esse definior? An ratio non est immortalis? Sed unum ad duo, vel duo ad quatuor, verissima ratio est: nec magis heri fuit ista ratio vera quam hodie; nec magis cras aut post annum erit vera; nec si omnis iste mundus concidat, poterit ista ratio non esse. Ista enim semper talis est; mundus autem iste nec heri habuit, nec cras habebit quod habet hodie, nec hodierno ipso die
Abbreviated transcription (Latin):
gat unũ cũ eofit. Uoluptas ipsa non ob
aliud delectat uehem̃cius nisi qđ aman¬
cia sese corpora in uni cogunt᷑. Polor
und ꝑniciosus ẽ quia id qđ unũ erat dissi¬
cerẽ nitit᷑. Ergo molestũ ⁊periculosũ ẽ unũ
fieri cũ eo qđ separuri potest. exmultis
reb passim ante iacentibus deind̃ in unã
formã congregatis una facio domũ me:¬
lior ego siquidẽ ego facio illa fit idõ melior
quia facio. Non dubiũ ẽ ind me eẽ meliorẽ
quã domꝰ ẽ s non ind̾ sũ melior hy̧rundine
aut apicula xia & illa nidos a fabre struit¬
& illa fauos s his melior quia racionale
animal sũ. Aut si in ratis dimensionibus
racio est nũquid nã & aues qđ fabricant
minus apte congruenterq dim̃sũ ẽ immo
uumerosissimũ ẽ. Non ergo faciendo nu¬
merosa s numeros cognoscendo meliorsũ
Quid gͦ illa nescientes opertri numero¬
dentib ⁊palato a cõmodamꝰ ut exore litte¬

Expanded text:
gat, unum cum eo fit? uoluptas ipsa non ob gat, unum cum eo fit? uoluptas ipsa non ob aliud delectat uehementius, nisi quod amantia sese corpora in unum coguntur. dolor unde perniciosus est? quia id, quod unum erat, dissicere nititur. ergo molestum et periculosum est unum fieri cum eo, quod separari potest. Ex multis rebus passim ante iacentibus, deinde in unam formam congregatis unam facio domum. melior ego, si quidem ego facio, illa fit, ideo melior, quia facio; non dubium est inde Ille esse meliorem, quam domus est. sed non inde sum melior hirundine aut apicula — nam et illa nidos adfabre struit et illa fauos — sed his melior, quia rationale animal sum. at si in ratis dimensionibus ratio est, numquidnam et aues quod fabricant, minus apte congruenterque dimensum est? immo numerosissimum est. non ergo numerosa faciendo sed numeros cognoscendo melior sum. quid ergo? illae nescientes operari numeroet palato accommodamus, ut ex ore litte
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qͣmqđ puttt. It̃ cur qͥđ conectendũ est
nisi qđ unũ ficit quantũ potest. Ergo
in discernendo ⁊ in conec tendo unũ
uolo & unũ amo. s cũ disceno purga¬
tũ tũ conecto in tegrũ. uolo. in illa par.¬
te uictnt᷑ aliena. in ac propria copu:¬
lant᷑ ut unũ aliqͥd ꝑfectũ fiat. Lapis ut eet
sapis om̃s eiꝰ partes om̃isq uatura in unũ soli¬
data est. Quid arbor. nonnẽ arbor si una
ac uiscera ⁊ qͥcquid ẽ eorũ equib constait
Certe si unieticis paciant᷑ diuorciũ. ñ erit
animal. Amici quid aliud qͣm unũ esse
conant & qͣnto magis unũ tanto magis
amici sunt. Popłs una ciuitus ẽ. ciiẽ peri¬
culosa dissensio. Iuid ẽ autẽ dissentire nisi
non unũ sentire. Ex multis militib fic
unus exercitus. Nonne quȩ iis multido
eominꝰ uincit᷑ quo magis in unũ coit. Unđ
ipsa coicio in unũ cuneus nominatus est
quasi couneus. quid amor om̃is. nonne unũ
uult fieri cũ eo qđ amat. et si ei contin¬

Expanded text:
 quam putatur? item cur quid conectendum est, nisi ut unum fiat, quantum potest? ergo et in discernendo et in conectendo unum uolo et unum amo, sed cum discerno, purgatum, cum conecto, integrum uolo. in illa parte uitantur aliena, in hac propria copulantur, ut unum aliquid perfectum fiat. lapis ut esset lapis, omnes eius partes omnisque natura in unum solidata est. quid arbor? nonne arbor non esseac uiscera et quidquid est eorum, e quibus constat? certe si unitatis patiantur diuortium, non erit animal. amici quid aliud quam unum esse conantur? et quanto magis unum, tanto magis amici sunt. populus una ciuitas est, cui est periculosa dissensio. quid est autem dissentire nisi non unum sentire? ex multis militibus fit unus exercitus. nonne quaeuis multitudo eo minus uincitur, quo magis in unum coit? unde ipsa coitio in unum cuneus nominatus est quasi couneus. quid amor omnis ? nonne unum uult fieri cum eo, quod amat et, si ei contin
Abbreviated transcription (Latin):
umbra constancie ubi ñ imitttio uerissime
illius pulchritudinis ubi non modus atq inđ
ã moniti ut spectandi mođ eẽt. perreximꝰ quo
ꝓpositũ erat atq ibi ut potiumꝰ sane diligent
uã ⁊ recentes reserant & qͣndo poterant tũ
insignita triũ studiorũ memoria effugere
omĩa air̃e lugubrationis opuscula in hanc
libelli partẽ contulimus. nichilq ame aliud
actũ ẽ illo die ut ualitudini parcerẽ. Nisi qđ
ante cęnã cũ ipsis dimidiũ uolum̃ uirgilii
audire cotidie solit erã nichil nob ubique
aliud qͣm rerũ modũ considerantib quẽ ñ
ꝓbare nemo potest. Sentire aut̃ cũ qͥsq aliqͥd
studiose agit difficillimũ atq rarissimũ:
Deinđd post tridie bene mane alacres ad solitũ
locũ conuenimꝰ. In eoq c̃sedim. & ego actentis
in me ambob hic esto inquã licenti qͣntũ potes
itu quidẽ trigeti nec enĩ parua res agit᷑. De

Expanded text:
umbra constantiae? ubi non imitatio uerissimae umbra constantiae? ubi non imitatio uerissimae illius pulchritudinis? ubi non modus? atque inde ammoniti, ut spectandi modus esset, perreximus, quo propositum erat, atque ibi, ut potuimus, sane diligenter — nam et recentes res erant et quando poterant tam insignita trium studiosorum memoriam effugere? — omnia nostrae lucubrationis opuscula in hanc libelli partem contulimus nihilque a me aliud factum est illo die, ut ualetudini parcerem, nisi quod ante caenam cum ipsis dimidium uolumen Uergili audire cotidie solitus eram, nihil nobis ubique aliud quam rerum modum considerantibus, quem non probare nemo potest, sentire autem, cum quisque aliquid studiose agit, difficillimum atque rarissimum. Deinde postridie bene mane alacres ad solitum locum conuenimus in eoque consedimus. et ego attentis in me ambobus: Hic esto, inquam, Licenti, quantum potes, et tu quidem, Trygeti; nec enim parua res agitur: de
Abbreviated transcription (Latin):
Sequeri iubet. Nã unđ aut ubi ñ potest
signũ dare ut in eisdem ipsis gallis erat
uidere intenta ꝓiectius capita inflatas
comas ueh em̃tes ictus cautissimas euitati¬
ones ⁊ in om̃i motu animaliũ rationis ex¬
ꝑciũ xuchil ñ decorũ quippe alia ratione
de suꝑ omĩa moderante. Postremo lege ipsã
uictoris. suꝑbũ cantũ ⁊ mebra inunũ qͣsi
orbẽ collecta uelut infastũ dnãtionis
Signũ aut̃ uicti. elatas aceruice pennulas
& in uoce atq motu deforme totũ. ⁊ eo ipso
nature legib nescio quo modo concinnum
⁊ pulcrũ. multa querebamꝰ. cur sic om̃s cur
ꝓpt̃ dñationẽ insubiectts Sibi feminas cur
deinđ nos ipsa pugne facies aliqͣntũ ip̃ter alti¬
orẽs istã considerationẽ duceret in uoluptatẽ
speciticuli qͥd in nobis eẽt qđ asensib remota
multa quereret qͥd rursũ qđ ipsorũ sensuũ
inuittitione caperet᷑ dicebam ziobis ipsis ubi
non lex ubi non melior debitũ imꝑiũ ubixion

Expanded text:
se quaeri iubet? nam unde aut ubi non potest signum dare ? ut in eisdem ipsis gallis erat uidere intenta proiectius capita, inflatas comas, uehementes ictus, cautissimas euitationes et in omni motu animalium rationis expertium nihil non decorum quippe alia ratione desuper omnia moderante; postremo legem ipsam uictoris, superbum cantum et membra in unum quasi orbem collecta uelut in fastum dominationis; signum autem uicti, elatas a ceruice pinnulas et in uoce atque motu deforme totum et eo ipso naturae legibus nescio quo modo concinnum et pulchrum. Multa quaerebamus, cur sic omnes, cur propter dominationem in subiectas sibi feminas, cur deinde nos ipsa pugnae facies aliquantum et praeter altiorem istam considerationem duceret in uoluptatem spectaculi, quid in nobis esset, quod a sensibus remota multa quaereret, quid rursum, quod ipsorum sensuum inuitatione caperetur. dicebamus nobis ipsis: ubi non lex? ubi non meliori debitum imperium? ubi non
Abbreviated transcription (Latin):
la  ino compenscicione subeundũ: penitꝰ¬
q acp̃cipue deuitandũ est. Ut sicutꝰ᷑ dic¬
tũ ẽ. nihil falsi absurde accipit᷑ siñ ad
om̃e m̃daciũ refercit᷑: sic qđ dictũ ẽ. de
ore ipsius. scđm suꝑiorẽ disputacionẽ. os
cordis accipiendũ ẽẽ. contendit: qui aliqͣn¬
do puttit ẽẽ m̃tiendũ. Hȩc certe om̃is
disputticio. quãuis alternet. aliis asseren¬
tib nũ quã ẽẽ.m̃ciendũ. ad hoc qͥđ diuina
testimonia recitantibꝰ. aliis contra dicen¬
tibi & int̃ ipsa uerba diuinorũ tostimoni¬
orũ m̃dacio locũ querentibꝰ: nemo  pͣotest

Expanded text:
la omnino conpensatione subeundum penitula omnino conpensatione subeundum penituue ac praecipue deuitandum est. aut si quod dictum est \'nihil falsi\', absurde accipitur, si non ad omne mendacium referatur, quod dictum est de ore ipsius\\ secundum superiorem disputationem os cordis accipiendum esse contendit, qui aliquando putat esse mentiendum. Haec certe omnia disputatio quamuis alternet aliis asserentibus numquam esse mentiendum et ad hoc diuina testimonia recitantibus, aliis contradicentibus et inter ipsa uerba diuinorum testimoniorum mendacio locum quaerentibus, nemo tamen potest
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ait dñs. Ego aut̃ dico uobis. ñ urttre om̃i¬
no. Nã & hic om̃is iuracio circũ cisa ẽ. sed abo¬
re cordis. ut nũquã uoluntatis aꝑꝓbacione
fieret : sed neces sitate infirmitatis alt̃uis.
idẽ. amalo. alteruis. Cui non alt̃ uidetur
ꝑsucideri posse qđ dr̃: nisi iurando fides
fiat. aut abillo malo nr̃o. quod huius mor¬
talitatis ad huc pellib. in uoliti: cor nr̃m
non ualemꝰ ostendere. qđ utiq si ualeremꝰ:
urcicione opus ñ ẽẽt. Quãquã & icĩ in hac
tota sentencia sicut dictũ ẽ. custodiens
uerbũ filius aꝑdictione longe aberit: de ip¬
sa dictũ ẽ. ueritate : ꝑ quã fucctais om̃ia. quȩ
in cõmuttibilis semꝑ manet. quo doctrinci¬
religionis ad eã contẽ plandã ꝑducere nitit᷑:
Potest inderi ad hoc ẽẽ dictũ. & nihil falsi
deore ipsius ꝓcedit: ut nihil fedsi qđ ad doc¬
trinã ꝑtinet dicit. Qđ m̃dacii genꝰ nul¬

Expanded text:
quod ait dominus: ego autem dico uobis, non iurare omniquod ait dominus: ego autem dico uobis, non iurare omnino. nam et hic omnis iuratio circumcisa est, sed ab ore cordis, ut numquam uoluntatis adprobatione fieret, sed necessitate infirmitatis alterius, id est a malo alterius, cui non aliter uidetur persuaderi posse quod dicitur, nisi iurando fides fiat; aut ab illo malo nostro, quod huius mortalitatis adhuc pellibus inuoluti cor nostrum non ualemus ostendere: quod utique si ualeremus, iuratione opus non esset. quamquam etiam in hac tota sententia, si, quod dictum est: custodiens uerbum filius a perditione longe aberit, de ipsa dictum est ueritate, per quam facta sunt omnia, quae incommutabilis semper manet, quoniam doctrinreligionis ad eam contemplandam perducere nititur, potest uideri ad hoc esse dictum: et nihil falsi de ore ipsius procedit, ut nihil falsi, quod ad doctrinam pertinet, dicat. quod mendacii genus nul
Abbreviated transcription (Latin):
piendũ ẽẽ. qđ positũ ẽ. excipiens uerbũ
filius: Nͥi uerbũ dĩ qđ est ueritas. Ergo
escuuiens ueritatẽ filius a ꝑdicione lon¬
ge aberit: refertur ad illud qđ dictũ ẽ.
ꝑdes om̃s quilocunt᷑ m̃daciũ. Qđ uero
sequit᷑. excipiens aut̃ excipit illud sibi.
quid aliud insimiat. nisi qđ apłs dicit.
enĩ excipit uerbũ. idẽ ueritatẽ. ñ sibi
seduthominib placeait: ñ ec̃ eustodit: cũ
eis uidet placeri posse m̃dcicio. Qui aut̃
excipit sibi: nihil fadsum deore ipsius ꝓcedit.
quia &iã cũ plcicet hominib m̃daciũ:. ñmen¬
titur ille quiueritatẽ. ñ dequa  illis sed de
qua doo placeret: excepit sibi. Itaq ñ est cur
hic dicat᷑. om̃s quidẽ ꝑdet qui locunt᷑ m̃ daciũ.
sed ñ om̃e m̃daciũ. quando uniuersalit̃ om̃a
m̃ daicia circũ cisa sint: in eo qđ dictũ est. Et
nihil fedsi deore ipsius ꝓcedit. Seddicit aliꝰ
ita ẽẽ. accipiendũ: sicut accepit apłs paulus

Expanded text:
piendum esse, quod positum est: excipiens uerbum filius, nisi uerbum dei, quod est ueritas. ergo excipiens ueritatem filius a perditione longe aberit\' refertur ad illud, quod dictum est: perdes omnes, qui loquuntur mendacium. quod uero sequitur: excipiens autem excipit illud sibi, quid aliud insinuat, nisi quod apostolus dicit: enim excipit uerbum, id est ueritatem non sibi sed ut homnibus placeat, non eam custodit, cum eis uidet placeri posse mendacio. qui autem excipit sibi, nihil falsum de ore ipsius procedit, quia etiam cum placet hominibus mendacium, non mentitur ille, qui ueritatem, non de qua illis, sed de qua deo placeret, excepit sibi. itaque non est, cur hic dicatur: omnes quidem perdet, qui loquuntur mendacium, sed non omne mendacium, quando uniuersaliter omnia mendacia circumcisa sunt in eo, quod dictum est: et nihil falsi de ore ipsius procedit. sed dicit alius ita esse accipiendum, sicut accepit apostolus Paulus,
Abbreviated transcription (Latin):
uebat. quid nã uobis inquã uidet᷑ eẽ cause
qđ sic alternat hic sonus: non enĩ quẽ quã
putam his oris uł transitu uł re aliquit
lauanda tociens illũ meatũ int̾pellare.
Quid putas inquit licencius nisi alicubi
folia cuiuscemodi que autũno ꝑpetuo
copiose que decidunt angustus canalis
inter trusa eiunci aliquando atq cedere
ubi autẽ unda que urgebat ꝑ cransierit
rursus colligi atq stipari aut aliquid
aliud uanio casu foliorũ natanciũ fieri
qđ rad illũ fluxuĩ nunc refrenandũ nunc
emittendũ similit̾ ualeat. Uisum est
mihi ꝓbabile aliud non habenti. con¬
fessus quȩ sum laudans ingeniũ eius ni¬
chil me inuenisse cũ du quesissem cur
ita eet. Ium interposito modico silencio.
merito in quã. tu nichil mira baris. & apud
callio piam te intus tenebas. merito in qͥd
ille. sed modo plane dedifti michi magnũ
mirari. quid nã hoc est inquã : qđ tu inquit

Expanded text:
ebat: Quidnam nobis, inquam, uidetur esse causae, ebat: Quidnam nobis, inquam, uidetur esse causae, quod sic alternat hic sonus? non enim quemquam putamus his horis uel transitu uel re aliqua lauanda totiens illum meatum interpellare. — Quid putas, inquit Licentius, nisi alicubi folia cuiuscemodi, quae autumno perpetua copioseque decidunt, angustiis canalis intertrusa uinci aliquando atque cedere, ubi autem unda, quae urgebat, pertransierit, rursum colligi atque stipari aut aliquid aliud uario casu foliorum natantium fieri, quod ad illum fluxum nunc refrenandum nunc emittendum similiter ualeat? — Uisum est mihi probabile aliud non habenti confessusque sum laudans ingenium eius nihil me inuenisse, cum diu quaesissem, cur ita esset. Tum interposito modico silentio: Merito, inquam, tu nihil mirabaris et apud Calliopam te intus tenebas. — Merito, inquit ille, sed modo plane dedisti mihi magnum mirari. — Quidnam hoc est? inquam. — Quod tu, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
muirũ ammodũ mni chĩ uidebat᷑ qđaiunc da¬
rius nunc pressius ẽadẽ aqua strepesał sili¬
tib inruend: Cõepi ame querere que nã
causa eẽt fateor nehil occurrebat. Culi¬
cencuro lecto suo inportunos ꝑcusso abxta
ligno sorices terruit. sese uigilantẽ hoc
m odo uidic̃auit: Cui ego. anĩ aduertisti
inquã leentinã uideo tibi musã tuã lum
ad lucubrndũ accendisse quomdo caua¬
lis iste in constant̾ sonet. Iam inquit michi
hoc ion est niouũ. Nam desiderio sereni¬
ctitis cũ exꝑge factus aliquando autem
ad mouissem. Ne imber imgrueret. Hoc agebat
aqua isca qđ nunc approbauit trygetius
Na & ipse in eodẽ conclaui lecto suo cubans
uigilabat. Nobis nescientib. Erant enĩ tene¬
brȩ qđ in italia &iam pecuniosis prope neces.¬
se est. ergo ubi uidi scolã nram quanta cũq
aderat. Nam & alypius & nauigius in urbẽ
ierant &iã illis horis non sopitã & me cur¬
sus ille aquarũ aliquid dicere dese admo:¬

Expanded text:
mirum admodum mihi uidebatur, quod nunc clarius nunc pressius eadem aqua strepebat silicibus inruens. coepi a me quaerere, quaenam causa esset. fateor, nihil occurrebat, cum Licentius lecto suo inportunos percusso iuxta ligno sorices terruit seseque uigilantem hoc modo indicauit. cui ego: Animaduertis, inquam, Licenti — nam uideo tibi Musam tuam lumen ad lucubrandum accendisse — quomodo canalis iste inconstanter sonet ? — Iam, inquit, mihi hoc non est nouum. nam desiderio serenitatis cum expergefactus aliquando aurem admouissem, ne imber ingrueret, hoc agebat aqua ista, quod nunc. — Approbauit Trygetius. nam et ipse in eodem conclaui lecto suo cubans uigilabat nobis nescientibus — erant enim tenebrae — quod in Italia etiam pecuniosis prope necesse est. Ergo ubi uidi scholam nostram, quantacumque aderat — nam et Alypius et Nauigius in urbem ierant — etiam illis horis non sopitam, et me cursus ille aquarum aliquid de se dicere admon
Abbreviated transcription (Latin):
sice nom̃ inuenit. Hinc ꝓfecta est in ocu¬
lorũ opes ⁊ terrã celũq conlustrãs sensit
nichil aliud quã pulcritudinẽ sibi placere
⁊ in pulcrhitudine figuras. Hrifiguris
dim̃siones. In dim̃sionib: numeros. Quȩ siuit¬
q ipsa secũ. utrũ ibi tulis linea talisq ro¬
tunditus uł que libet alia forma ⁊ figura
deteriorẽ inuenit. ⁊ nulla ex parte qđ ui:¬
derent oculi cũ eo qđ mens cerneret cõpa¬
randũ. Hȩc quoq distincte disposita in

Expanded text:
sicae nomen inuenit. Hinc profecta est in ocusicae nomen inuenit. Hinc profecta est in oculorum opes et terram caelumque conlustrans sensit nihil aliud quam pulchritudinem sibi placere et in pulchritudine figuras, in figuris dimensiones, in dimensionibus numeros quaesiuitque ipsa secum, utrum ibi talis linea talisque rotunditas uel quaelibet alia forma et figura deteriorem inuenit et nulla ex parte, quod uiderent oculi, cum eo, quod mens cerneret, conparandum. haec quoque distincta et disposita in
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta. plurimũ eos onorauit eisq tribuit
quorũ uellent racionabiliũ mendaciorũ
potestatẽ. & qm̃ de prima illa disciplinai
stirpẽ ducebant iudices in eos grãmaticos eẽ
ꝑ misit. In hoc igit᷑ quarto gradu suie in rithmiᷤ
siue in ipła modulatione intelligebat regnare
numeros totũq ꝑficere inspex̃ diligentissi¬
me cin modi eent. Reperiebat diunos i sem¬
piternos. Presertĩ qđ ipsis auxiliantib: om̃ia
suꝑiora concexerut &iã tolerabat aegerrime
splendorẽ illorũ atq serenitatẽ corporea
uocũ materia tolerari. & qm̃ illud qđ menꝰ
uidet sẽꝑ ẽ p̾sens ⁊ in mortule approbatur¬
cui generis numeri apparebant. Sonus
autẽ quia sensibilis res est p̃ter flint in p̾teri:¬
cũ tepus in primit̾q memorande raciona bili
mendacio ia poetis fauente racione lue¬
rie filias musas eẽ confictũ ẽ unđ ista dis¬
ciplina sensus intellectusq particeps mu.¬

Expanded text:
enta, plurimum eos honorauit eisque tribuit enta, plurimum eos honorauit eisque tribuit quorum uellent rationabilium mendaciorum potestatem. et quoniam de prima illa disciplina stirpem ducebant, iudices in eos grammaticos esse permisit. In hoc igitur quarto gradu siue in rhythmis siue in ipsa modulatione intellegebat regnare numeros totumque perficere; inspexit diligentissime, cuius modi essent; reperiebat diuinos et sempiternos, praesertim quod ipsis auxiliantibus omnia superiora contexuerat. et iam tolerabat aegerrime splendorem illorum atque serenitatem corporea uocum materia decolorari. et quoniam illud, quod mens uidet, semper est praesens et inmortcujus generis numeri apparebant; sonus autem quia sensibilis res est, praeterfluit in praeteritum tempus, imprimiturque memoriae; rationabili mendacio jam poetis favente ratione quaeriae filias Musas esse confictum est. unde ista disciplina sensus intellectusque particeps mu
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ti dim ensione tẽporũ ⁊ acuminis gra¬
uitatis que moderata uarietate soni
figurantur: Recognouit hinc eẽ illa
semina que in gramatica cũ sillab̾ dili¬
genti consideritione uersaret pedes ⁊
accentꝰ uocauerat: & quid in ipsis uerbis
breuitates ⁊ longitudines syllabarũ ꝓpe
equali multitudine sparsas in oracione
attendere facile fuit. Tepttunt pedes
illos in ordines certos disponere atq c̃¬
iungere ⁊ in eo primũ sensũ ipsũ secuta
moderaitos in pressit articulos que cesa
⁊ mebra nominant. & ne longius pedũ
cursus ꝓuolueret᷑ quã ei uidiciũ posset
sustinere modũ stutuit unđ reuerteret᷑¬
⁊ ab eo ipso uersũ uocauit. Qđ aut̃ nẽẽt
certo fine moderutu. S tam racionabi¬
lit ordincitis pedib curreret. rethini
nomie nottuit. qui latine nichil aliud
quã numerus dici potuit. Sic abea po&e
geniti sunt. In qͥb cũ uideret non solum
sonorũ s etiã uerborũ rerũq magna mo:¬

Expanded text:
ta dimensione temporum et acuminis grauitatisque moderata uarietate soni figurarentur. recognouit hinc esse illa semina, quae in grammatica, cum syllabas diligenti consideratione uersaret, pedes et accentus uocauerat, et quia in ipsis uerbis breuitates et longitudines syllabarum prope aequali multitudine sparsas in oratione attendere facile fuit, temptauit pedes illos in ordines certos disponere atque coniungere, et in eo primo sensum ipsum secuta moderatos inpressit articulos, quae caesa et membra nominant. et ne longius pedum cursus prouolueretur, quam eius iudicium posset sustinere, modum statuit, unde reuerteretur, et ab eo ipso uersum uocauit. quod autem non esset certo fine moderatum sed tamen rationabiliter ordinatis pedibus curreret, rhythmi nomine notauit, qui Latine nihil aliud quam numerus dici potuit. sic ab ea poetae geniti sunt. in quibus cum uideret non solum sonorum sed etiam uerborum rerumque magna mom
Abbreviated transcription (Latin):
libros atq in saluitudos homines inruunt
ñ enĩ cogittnt qͣles ipsi sed qͣlib induti uestib
sint ⁊ qͣncti popa rerũ fortune q p̃fulgeant.
isti enĩ inlitteris ñ multũ attendunt. aut
unde sit questio aut qͦ ꝑuenire disserentes
moliant᷑ quidue ab eis explicatũ atq cfectũ
ttisq ianuas ad sacro scã philosophie penetra¬
lia ꝑdicunt᷑. satis eis fecer̃. ⁊ maiores nr̃i quoꝵ
libros tibi nob. legentib notos eẽ uideo. ⁊ his
tẽporib ut omittã ceteros uir & ingenio &elo¬
quencia ⁊ ipsis insignib munerib fortune et
qđ ante omĩa ẽ mente prestantissimꝰ cheodorus
que bene ipsa nosti id agit ut ⁊ nunc & apud
posteros nullũ genus hominũ de litteris nr̃oꝵ
tẽporũ iure conqueratur. mei aut̃ libri si
quoꝵ forte manus tetigerint lectoq meo
nomine non dixerint iste qͥs est codicẽ quẽ
piecerint. sed uł curiosi uł nimiũ studiosi

Expanded text:
libros atque in salutandos homines inruunt. libros atque in salutandos homines inruunt. non enim cogitant, quales ipsi, sed qualibus induti uestibus sint et quanta pompa rerum fortunaeque praefulgeant. isti enim in litteris non multum attendunt, aut unde sit quaestio aut quo peruenire disserentes moliantur quidue ab eis explicatum atque confecttasque ianuas ad sacrosancta philosophiae penetralia perducuntur — satis eis fecerunt et maiores nostri, quorum libros tibi nobis legentibus notos esse uideo, et his temporibus — ut omittam ceteros — uir et ingenio et eloquentia et ipsis insignibus muneribusque fortunae et, quod ante omnia est, mente praestantissimus Theodorus, quem bene ipsa nosti, id agit, ut et nunc et apud posteros nullum genus hominum de litteris nostrorum temporum iure conqueratur. mei autem libri si quorum forte manus tetigerint lectoque meo nomine non dixerint: \'iste quis est?\' codicemque proiecerint, sed uel curiosi uel nimium studiosi
Abbreviated transcription (Latin):
successione ñ possint. Probabis ait licencius
qͣm purgatiores futuri simꝰ. mͦ illud obsecra.
m ꝑ omĩa que diligis ut ignotũ nob̶ uelis
atq illa om̃ia deleri iubeas simul ut par¬
cas &iã tabulis quas iã ñ abemus ñ enim
aliqͥd in libros trans latũ ẽ eoꝵ que a nobis
multa disserta sunt. ꝓrsus inqͥt trygetius ma.¬
netit nix pęna ut ea ipsa que nos inlicit fama
flagello ꝓpͥo a suo amore de terreat. ut enim
Solis amicis ⁊ftimiliarib nr̃is littere iste in.¬
notescant. Non parũ desudabimus ad sensus
ẽ ille: atq int̾ea mat̾ ingressa est que sunt¬
quȩ anobis qͥd ꝓmououissem. Nã ⁊ ei questio
notti erat. Cuius ⁊ ingressũ ⁊ rogationẽ cũ
scribi nr̃o more iussissem qͥd agitis inqͥt. Nũqͥd¬
nã inͣllis qͦs legitis libris &iã feminas um qͣm
audiui in hoc genus dispucaitionis inductas
Cuiego. Non ualde curo inqm suꝑborũ im¬
peritorũ que iudicia. qͥ similit̾ in legendos

Expanded text:
successione non possint! — Probabis, ait Licentius, quam purgatiores futuri simus. modo illud obsecramus per omnia, quae diligis, ut ignotum nobis uelis atque illa omnia deleri iubeas, simul ut parcas etiam tabulis, quas iam non habemus. non enim aliquid in libros translatum est eorum, quae a nobis multa disserta sunt. — Prorsus, inquit Trygetius, maneat nostra poena, ut ea ipsa quae nos inlicit fama flagello proprio a suo amore deterreat. ut enim solis amicis et familiaribus nostris litterae istae innotescant, non parum desudabimus. — Assensus est ille. Atque interea mater ingressa est quaesiuitque a nobis, quid promouissemus; nam et ei quaestio nota erat. cuius et ingressum et rogationem cum scribi nostro more iussissem: Quid agitis? inquit; numquidnam in illis quos legitis libris etiam feminas umquam audiui in hoc genus disputationes inductas? — Cui ego: Non ualde curo, inquam, superborum imperitorumque iudicia, qui similiter in legendos
Abbreviated transcription (Latin):
uis tocius ambitus partes in numerabi¬
litet secari queant. Nichil tñ ẽ preter
illud unũ quo cetera parilit̾ dimeciantur.
& qđ om̃ib quasi quoda. equalitatis iure
dominet᷑. Hinc uero in quã libet parte
si egredi uelis eo amictunt᷑ om̃ĩa quo in
plurima ꝑgitur: sic animus asẽ ipse fusus:
in mensitate quada diuerbertit᷑. et uerai
mendicitate conterit᷑. cũ eũ Nicitura sua
cogit. ubiq unũ querere: & mulcitudo in

Expanded text:
uis totius ambitus partes innumerabiliter secari queant, nihil tamen est praeter illud unum, quo cetera pariliter dimetiantur et quod omnibus quasi quodam aequalitatis iure dominetur, hinc uero in quamlibet partem si egredi uelis, eo amittuntur omnia, quo in plurima pergitur, sic animus a se ipse fusus inmensitate quadam diuerberatur et uera mendicitate conteritur, cum eum natura sua cogit ubique unum quaerere et multitudo in
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ animos om̃ium stultorũ indoctorũq cõ¬
mune ẽ. sed ñ uno. atq eodẽ mͦ demersis
opẽ sapiencia & manũ porrigit. Aliis credite
alii sunt qͥ sursũ uocant᷑. alii qͥ in ꝓfunda lax¬
ant᷑. Nolite obsetro uos geminare m miserias
satis mͥ sunt uulnera mea quȩ ut sanentur
pene cotidianis fletib dm̃ rogans in digniore
ttm̃ eẽ me qͥtũ cito saner qͣm uolo sȩpe memet
ipse conuinco: Holite obsecro siqͥd mͥ amoris
siqͥd necessitudinis debetis si intelligitis qͣntũ
uos diligã qͣnti facia qͣnti me curti exagitet
morũ ur̃oꝵꝰ si dignus sũ que non neglegittis
si deniq dõ teste ñ mencior nichil me plus mͥ
opttre qͣm uob. rependite mͥ beneficiũ. ⁊ si
me magistrũ libent̾ uocatis. reddite mͥ mer¬
cedẽ. boni estote. hic ubi ne plura dicerem
lacrime mͥ modũ imposuerunt. licencius
molestissime ferens qđ omĩa scribebant᷑. Quid

Expanded text:
esse animos omnium stultorum indoctorumque commune est, sed non uno atque eodem modo demersis opem sapientia et manum porrigit. alii sunt, credite, alii sunt, qui sursum uocantur, alii, qui in profunda laxantur. nolite, obsecro uos, geminare mihi miserias. satis mihi sint uulnera mea, quae ut sanentur, paene cotidianis fletibus deum rogans indigniorem tamen esse me, qui tam cito saner, quam uolo, saepe memet ipse conuinco. nolite, obsecro, si quid mihi amoris, si quid necessitudinis debetis, si intellegitis, quantum uos diligam, quanti faciam, quantum me cura exagitet morum uestrorum, si dignus sum, quem non neglegatis, si denique deo teste non mentior, nihil me plus mihi optare quam uobis, rependite mihi beneficium, et si me magistrum libenter uocatis, reddite mihi mercedem: boni estote! Hic ubi, ne plura dicerem, lacrimae mihi modum imposuerunt, Licentius molestissime ferens, quod omnia scribebantur: Quid
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. in becilla mente cõpleti. & considera¬
re non ualentes: iquid eos offenderit.
quia sue cogitationi magnũ est : nagna
rebus putant inherere foeditate. Cui
erroris maxima causa est: qđ homo sibi
ipse ẽ incognit̾ Qui tunc ut sẽ Noseat
magna opus habet. consuetudine rece

Expanded text:
tum inbecilla mente conplecti et consideratum inbecilla mente conplecti et considerare non ualentes, si quid eos offenderit, quia suae cogitationi magnum est, magnam rebus putant inhaerere foeditatem. Cuius erroris maxima causa est, quod homo sibi ipse est incognitus. qui tamen ut se noscat, magna opus habet consuetudine rece
Abbreviated transcription (Latin):
possit xusi ratione factũ fateri: Aut uero per
uniuersam naturã. qđ insingulis quibq reb
nichil arte humana satagente ordinatum
miram. alienare a secrecissimo incestatis arbi¬
trio. ullis nugis ucine opinionis audebimus:
At enim hoc ipsũ. est plenius questionũ qđ mẽ¬
bra pulicis disposita mire atq distentȩ sunt.
cũ interea humana uita: inxiumerabilium
ꝑturbationũ in constancia uerset᷑ & fluctu¬
et Set hoc pacto siquis tã minutũ cerne¬
ret ut in uermiculato. pauim̃to nichil ultͣ
uriis tesselle modulũ acies eiꝰ ualeret am¬
bite: uitupeitiret artificẽ uelut or dina¬
cionis et cõpositionis ignarũ. eo quod uan¬
etatẽ lapilloru: ꝑ turbatam putaret. a quo
ille emblemata in unius puleritudinis
faciem. congruenciã. simul cerni. conlus¬
trari que xion possent. nichil enĩ aliud
minus eruditis hominib accidit. qui
uniuersam rerũ coaptatione. atq c̃cen¬

Expanded text:
possit nisi ratione factum fateri aut uero per possit nisi ratione factum fateri aut uero per uniuersam naturam, quod in singulis quibusque rebus nihil arte humana satagente ordinatum miramur, alienare a secretissimo maiestatis arbitrio ullis nugis uanae opinionis audebimus. at enim hoc ipsum est plenius quaestionum, quod membra pulicis disposita mire atque distincte sunt, cum interea humana uita innumerabilium perturbationum inconstantia uersetur et fluctuet. sed hoc pacto, si quis tam minutum cerneret, ut in uermiculato pauimento nihil ultra unius tessellae modulum acies eius ualeret ambire, uituperaret artificem uelut ordinationis et compositionis ignarum eo, quod uarietatem lapillorum perturbatam putaret, a quo illa emblemata in unius pulchritudinis faciem congruentia simul cerni conlustrarique non possent. nihil enim aliud minus eruditis hominibus accidit, qui uniuersam rerum coaptationem atque concep
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate cõmitti Utrũq impiũ: sed
magis posterius Quam quã enĩ desertũ
deo quicquã credere. tũ impericissimũ. tũ
&iam pericu losissimũ. animo sit: tam
in ipsis hominibus Nemo quẽquđ nion
potuisse aliquid criminatus est. Negle¬
gencie uero uitupertitio: multo est quã
malicie crudelittitis que purgatior:
taq cõpellit ratio tenere zion in memor
pietutis. aut istt terrena zion posse adi¬
uinis ad ministruri: aut neglegi. atq con¬
temni. potius quã itti gubernari: ut om̃is
de deo sit mittis atq in culpanda conques¬
tio. set quis tum cecus est mente. ut quicquã
in mouendis corporib rationis. quod pretep
humana dispositionẽ ac uoluntatẽ est. diui¬
zie potencie moderationique dari dubitet.
nisi forte aut casibus ttĩ rata subtiliq dimen¬
sione uł minucissim orũ quorũq animalium
mẽbra figurant᷑. aut quod casu quis negat

Expanded text:
uoluntate committi, utrumque impium, sed uoluntate committi, utrumque impium, sed magis posterius. quamquam enim desertum deo quicquam credere cum imperitissimum tum etiam periculosissimum animo sit, tamen in ipsis hominibus nemo quemquam non potuisse aliquid criminatus est. neglegentiae uero uituperatio multo est quam malitiae crudelitatisque purgatior. itaque uelut conpellitur ratio tenere non inmemor pietatis aut ista terrena non posse a diuinis amministrari aut neglegi atque contemni potius quam ita gubernari, ut omnis de deo sit mitis atque inculpanda conquestio. Sed quis tam caecus est mente, ut quicquam in mouendis corporibus rationis quod praeter humanam dispositionem ac uoluntatem est, diuinae potentiae moderationique dare dubitet ? nisi forte aut casibus tam rata subtilique dimensione uel minutissimorum quorumque animalium membra figurantur aut, quod casu quis negat,
Abbreviated transcription (Latin):
Tenobitum sequi ac tenere
cuiq proprium. Ium uero uniuersi¬
catis. quo cohercetur hic mundus
& regitur uel uidere uel pandere :¬
difficillimũ hominib atq rarissimũ
uc accedit quod etiam siquis haec
possit:Non illud quoq ualet efficere
ut dignũ auditorẽ tum diuinis obs¬
curis que rebus: uel uite merito
uł habitu quodam eruditionis. anie¬
iuat Nec ͣine quicquã est qđ ma
gis auide expetant queq obtima in¬
genia. magis que audire ac discere
studeant. qui scopulos uite huius et ꝑ¬
cellas uelut erecto quantir̃ licet capiti
inspiciunt: quã quomođo ficit ut et
deus humana curet. & tanta in huma¬
nis rebus peruersita usquequaq diffu¬
sa sit. ut Nion diuine: sed ne seruili quidẽ
cuspam ꝓcurationi. si ei tantt potestus
daret᷑: tribuenda esse uideat᷑. Quã obre
illud qutisi necessariũ. his quib talia cu¬
re sunt. credendii dimittit̾: aut diuin
prouidencia Nion usq in haec ultima et
sma pertendi: aut certe mala omnia di

Expanded text:
enobi, cum sequi ac tenere cuique proprium tum uero uniuersitatis, quo cohercetur hic mundus et regitur, uel uidere uel pandere difficillimum hominibus atque rarissimum est. hue accedit, quod, etiamsi quis haec possit, non illud quoque ualet efficere, ut dignum auditorem tam diuinis obscurisque rebus uel uitae merito uel habitu quodam eruditionis inueniat. nec tamen quicquam est. quod gis auide expetant quaeque optima ingenia magisque audire ac discere studeant, qui scopulos uitae huius et procellas uelut erecto, quantum licet, capite inspiciunt, quam quomodo fiat, ut ei deus humana curet et tanta in humanis rebus peruersitas usque quaque diffusa sit, ut non diuinae sed ne seruili quidem cui procurationi, si ei tanta potestas daretur, tribuenda esse uideatur. quam ob rem illud quasi necessarium his, quibus talia c-urae sunt, credendum dimittitur, aut diuinam prouidentiam non usque in haec ultima et ima pertendi aut certe mala omnia dei