comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium iħu fuisset ad ductus : nequaquam putan
societate facti eius mimie teneretur fuissẽ pum¬
endũ. Neq em̃ ei mandatum legis licebat excedere
qd datũ ẽ. hominibus : ne iudicio suo d in omñe homi¬
nem ussum siue ꝑmissum ẽ: alterũ ꝓ alterius peccato
arbitretur eẽ. plectendũ. Longe aũt secretiore
iusticia iudicat ds̃ : qui potest etiã post mortẽ quod
homo ñ potest uł lib̾are uł ꝑdẽ. Uisibiles gͥ afflictio¬
nes hominũ siue mortes. quȩ modo his quib inge-¬
runtur et obeẽ. et ꝓdẽẽ possunt. nouit dñs moccul¬
to ꝓuidentiȩ suȩ. queadmodum iuste quibq dispen¬
set: etiã cum alioꝵ peccatam aliis uidetur ulcisci.
Penas uͦ inusibiles quȩ ñ nisi nocent et ꝓdẽe ñ pos¬
sunt. ita nullus dõ iudice ꝓ alienis peccatis luit: sic̃
homine iudice luere nullus nisi ꝓculpa sua istaᷤᷤ ui¬
sibiles debet. hoc enĩ p̃cepit homim iudici ds̃. in his

Expanded text:
iudicium Iesu fuisset adductus, nequaquam putandiudicium Iesu fuisset adductus, nequaquam putand alium, qui societate facti eius minime teneretur, fuisse puniturum. neque enim ei mandatum legis licebat excedere, quod datum est hominibus, ne iudicio suo, quod in hominem homini iussum siue permissum est, alterum pro alterius peccato arbitretur esse plectendum. longe autem secretiore iustitia iudicat deus, qui potens est etiam post mortem, quod homo non potest, uel liberare uel perdere. uisibiles igitur adflictiones hominum siue mortes, quoniam his quibus ingeruntur et obesse et prodesse possunt. nouit dominus in occulto prouidentiae suae quemadmodum iuste quibusque dispenset, etiam cum aliorum peccata in aliis uidetur ulcisci. poenas uero inuisibiles, quae nonnisi nocent et prodesse non possunt, ita nullus deo iudice pro alienis peccatis luit, sicut homine iudice luere nullus nisi pro sua culpa istas uisibiles debet. hoc enim praecepit homini iudici deus in his
Abbreviated transcription (Latin):
turi: et tam̃ apud cos qui talia metuunt discipli-¬
na sanctitur. ut ñ se solum qͥsq curet ĩ ppło. s mui¬
cem sibi adhibeant diligentiam: et tãqũa unius
corporis et unius hominis alia ꝓ aliis sint mẽbra
sollicita. Nec tam̃ credendũ ẽ. etiam pęnis q̃ post
mortem irrogantur alium ꝓ alio poese damnari:
s in his tantum reb hanc irrogari pȩnã q̃ finem
fuerant habiturȩ. etiã si ñ eo modo finirentur.
Simul etiã ostenditur quantũ conexa sit in ppħ
societate ipsa untuersitas: ut ñ in se ipsis singłi.
catũ mortẽq paucoꝵ admonitus ẽ. ppłs uniuer¬
sus. tanqu̾a in corpore uniuerso querere quod
admissum ẽ. Simul etiã significatum ẽ. quantum
mali fieret. si uniuersa illa congregatio peccasset:
quando ne unus quidem potuit iudicari. ut ab eo
possent ceceri eẽ. securi. At uͦ si acham ab aliquo
iuentus atq cõprehensus. et ut reus criminis ad

Expanded text:
turi; et tamen apud eos qui talia metuunt, disciplituri; et tamen apud eos qui talia metuunt, disciplina sancitur, ut non se solum quisque curet in populo, sed invicem sibi adhibeant dilicorporis et unius hominis alia pro aliis sint membra sollicita. nec tamen credendum est etiam poenis quae post mortem inrogantur alium pro alio posse damnari, sed in his tantum rebus hanc inrogari poenam, quae finem fuerant habiturae, etiamsi non eo modo finirentur. simul etiam ostenditur quantum conexa sit in populi societate ipsa uniuersitas, ut non in se ipsis singuli,catum mortemque paucorum admonitus est populus uniuersus tamquam in corpore uniuerso quaerere quod admissum est. simul etiam significatum est quantum mali fieret, si uniuersa illa congregatio peccasset, quando ne unus quidem ita potuit iudicari, ut ab eo possent ceteri esse securi. at uero, si Achar ab aliquo inuentus atque conprehensus et illius criminis reus ad
Abbreviated transcription (Latin):
ceptũ dm̃ et ꝓpt̾ enis peccatũ tria milia q̃ missa¬
ĩ fumunt̾ in haiꝰ dederunt terga hostib et occisi
sunt̃ exeis. xxx. sex uiri. et popło grauiter
Et̾rrito iħc cũ senorib se ꝓstrauit ad dnm. eiq
tesponsum ẽ. idõ factũ eẽ. qd peccauerit popłs.
mi alstulerint anathema de se ipsis. et q̃ ostensũ.
ẽ. qui fecerat. nec solus occifus. s cũ om̃ib suia
queri solet quomͦ iuste ꝓ alterius peceatis in alios
uindicetur. ⁊ maxime. quia in lege dñs dix̃. nec
patres ꝓfilioꝵ: nec filios ꝓ patrum peccatis eẽ. pui¬
mendos. Anillud iudicantib hominib ẽ. p̃ceptum ⁊
ne quẽ quã ꝓ altero pimiant. dĩ aũt iudicia non
sunt enismodi: qui alto et in insibili consilio suo
nouit. quatenus extendat timoralẽ hominũpȩnã
salubremq terrorem. Non em̃ aliquid durũ quan¬
tum attinet ad iniuersi mundi ad ministrationẽ
contigit mortalib cũ moriuntur quandoq mori¬

Expanded text:
ceptum domini, et propter eius peccatum tria milia quae missa fuerant in Gai dederunt terga hostibus et occisi sunt ex eis triginta sex uiri et populo grauiter territo Iesus cum senioribus se prostrauit ad dominum eique responsum est ideo factum esse, quod peccauerit populusnisi abstulerint anathema de se ipsis, et quod ostensus est qui fecerat nec solus occisus, sed cum omnibus suis: quaeri solet quomodo iuste pro alterius peccatis in alios uindicetur, maxpatres pro filiorum, nec filios pro patrum peccatis esse puniendos. An illud judicantibus hominibus est praeceptum, ne quemquam pro altero puniant; Dei autem judicia non sint ejusmodi, qui alto et invisibili consilio suo novit quatenus extendat etiam temporalem hominum poenam salubremque terrorem? Non enim aliquid dirum, quantum attinet ad universi mundi administrationem contingit mortalibus, cum moriuntur quandoque mori
Abbreviated transcription (Latin):
post mortẽ supplicio ignis inferm succensos. Mors
quippe ista quȩ om̃s manet. quãuis de primopet¬
catoueniat: tam̃ quia ita nati sumus. ut necces¬
sario moriendũ sit. accełata quibusdam ẽ. utilis.
ude legitur de quodam raptiis e ne malicia muta¬
ret inteilet uim enud quo iudicio dĩꝰ uel miscdĩa fue¬
rt ir rogatã. siue fili eius. sue illis trignita sex uitiꝰ.

Expanded text:
rs quippe ista quae omnes manet quamuis de primo peccato ueniat, tamen quia ita nati sumus, ut necessario moriendum sit, accelerata quibusdam est utilis. unde legitur de quodam: raptus est, ne malitia mutaret intellectum eius. quo ergo iudicio dei uel misericordia fuerit inrogata siue f
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis ex soluimur. Sumus gͦ si inueritate stemus¬
cineti: si uͦ infalsitate discincti. S nos imitemur po¬
tius istos quadraginta milium uiros. accinctos ꝓ
eedentes ad bellum in conspectu dñi: et semꝑsimuᷤ
p̃tertundum. quod addidit scriptura: quia accin¬
apud homines inderi seruare ueritatem. Possibi.

Expanded text:
aritatis exsolvimur. Simus ergo in veritate cinctiaritatis exsolvimur. Simus ergo in veritate cincti, ne simus in falsitate discincti; sed nos imitemur potius istos quadragesies mille viros accinctos, praecedentes in conspectu Domini, et semper simus pterea quod addidit Scriptura Accinapud homines servare veritatem nisi
Abbreviated transcription (Latin):
in loco scđȩ cirtumcisionis. ad significandũ nob̃.
ut dum de lauacro consurgimus. apłicȩ uitȩ exem¬
pla firmissima nob̃cum gestare debeamus : q̃ semꝑ
ditum uidetur ab sp̃ũ scõ quod dixit: quia festina¬
quoq uenientib ad baptismum salutare. et fusci¬
pientib sacramenta uerbi dĩ. non ociose nec segni¬
ter res gerenda ẽ: s festinandum ẽ. et ꝑgendũ
usquequo om̃na transeamus. Transire enim om̃a:
qui isti sint: quos scriptura dicit accinctos uel
expeditos. Ego ex memetipso p̃sumere aliquid ñ
Estote accincti lumbos ur̃os inueritate. Uides gͦ q
paulus accinctos nouit eos. qui p̃cincti funt cĩ¬
gulo ueritatis. Igitur etiam nr̃m cingulum ue-¬
ritatis eẽ. debet : si tamen seruauerimus militiȩ
huius et cinguli sacramentum. Si em̃ ueritas ẽ.
cingulum nr̃m quo ad xp̃i militiam cingimur:⁊
si quando falsum loquimur. et mendacium de ore
nr̃o ꝓcedit: discingimur a militia xp̃i. et balito ue¬

Expanded text:
in loco secundae circumcisionis, ad significandum nobis ut, dum de lavacro consurgimus, apostolicae vitae exempla firmissima nobiscum gestare debeamus, quorum seditum videtur a Spiritu sancto quod dixit, « quia festinaquoque venientibus ad baptismum salutare, et suscipientibus sacramenta verbi Dei, non otiose nec segniter res gerenda est, sed festinandum est et perurgendum usquequo omnia transeamus. Transire enim omnia, qui isti sunt quos Scriptura dicit accinctos vel expeditos. Ego ex memetipso praesumere aliquid eergo accincti lumbos vestros in veritate . » Vides ergo quia Paulus accinctus novit eos qui praecincti sunt cingulo veritatis. Igitur etiam nostrum esse cingulum veritas debet, si tamen servaverimus militiae hujus et cinguli sacramentum. Si enim veritas est cingulum nostrum quo Christi militia cingimur, si quando falsum loquimur et mendacium de ore nostro procedit, discingimur a militia Christi, et balteo ch
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. quod indicatur in his uerbis. Uidete ne quid
iuob̃ scłare habeatis: ne scłares mores. ne uicia.
ne tergiuersationes de scło uob̾cum ad eccłiam
deferatis: s a nathema uob̃ sit om̃is conuersatio
scłaris. Nolite diuinis mundana miscere: noli¬
re mundum neq ea quȩ in mundo funt. Et pau-¬
lus similiter. Nolite inquit conformari huic mun
do. Qui em̃ihec faciunt: accipiunt de a nathema¬
te. S et illi qui uerbi causa cum axp̃ian sint. solem¬
nitates gentilium cȩlebrant: i eccłia a nathema
introducunt. Qui de astroꝵ cursib uitas homi¬
num et gesta ꝑquirunt. qui uolatus autum. et
cȩtera hunusmodi quȩ in icło prtus obseruabant᷑
inquirunt: de hiericho anathema in̾ferunt in
eccłiam. et polluunt castra dr̃ et uinei faciunt

Expanded text:
est quod indicatur in his verbis: Videte ne quid in vobis saeculare habeatis, ne saeculares nequitias, ne tergiversationem de saeculo vobiscum ad ecclesiam deferatis, sed anathema vobis sit omnis conversatio saecularis. Nolite divinis mundana miscere, nolire mundum, neque ea quae in mundo sunt . » Et Paulus similiter: « Nolite, » inquit, « conformari huic saeculo ; » qui enim hoc faciunt, accipiunt de anathemate. Sed et illi qui verbi causa cum Christiani sint, solemnitates gentilium celebrant, anathema in Ecclesiam introducunt; qui astrorum cursibus vitas hominum et gesta perquirunt, qui volatus avium, et caetera hujusmodi quae in saeculo prius observabantur inquirunt, de Jericho anathema deferunt in Ecclesiam, et polluunt castra Domini, et vinci faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
tatos scłi uł spectacula diligit. qͥ sortilegos. aruspice̾
augures inquirit: uł cȩt̃os ritus ꝑsuadet. qͥ prius in
hiencbo. id÷ in hoc scło habebantur: iste gͦ qr post fidẽ
indum̃tũ conuersationis scłans occulte indunt. qͣsi
pallium de anathemate tollit. S nos p̃cedentium pa

Expanded text:
tates saeculi vel spectacula diligit, qui sortilegos, aruspices et augures inquirit, vel qui caeteros ritus persuadet, qui prius in Jericho, id est, in hoc saeculo, habebantur. Iste ergo, quia post fidei indumentum conversationes saeculares occulte inducit, quasi pallium de anathemate tollit: sed et ille de a
Abbreviated transcription (Latin):
apud que non ẽ inquitac Yerum illud o ꝓmptu ẽ.
quod et popłm teribilit oporiebat quȩrere qđ ad¬
missum ẽ et tanto uehementiu timuerunt cȩteri
factũ eiugmitari. quantomagis humana exhorret
dari: et eis quos ad spem ꝓpagandĩ generis se telio

Expanded text:
non est iniquitas. uerum illud in promtu est, quod et populum terribiliter oportebat quaerere quod admissum est et tanto uehementius timuerunt ceteri factum eius imitari, quanto magis humana exhorret dari et eis quos ad spem propagandi gener
Abbreviated transcription (Latin):
sario motiendũ sit. accełata quibusdam ẽ. utilis.
ũmdẽ legitur de quodam raprus e ne malicia muta¬
ret inteillectum enid: quo iudicio dĩ uel miscdĩa fue¬
rit irrogatã. siue fili eius. siue illis trignita sex uiriꝰ.
cũ om̃s ab cius pectato abienfuerint lacet apud ein
apud que non ẽ. inquitat. Yerum illud or ꝓmptu ẽ.
quod et popłm terribilit oportebat quęrere qđ ad¬
missum ẽ et tanto uchementiu timuerunt cȩteri
factũ eius mutari. quantomagis himana exhoͣrret
infirmitas. et tam magnũ tamq iustũ odium ppło.
dari.: et eis quos adspem ꝓpagandĩ generis se relio-¬
tiirũ putabat. peccato suo secłim consuntio sius po¬

Expanded text:
s. unde legitur de quodam: raptus est, ne malitia mutaret intellectum eius. quo ergo iudicio dei uel misericordia fuerit inrogata siue filiis huius siue illis triginta sex uiris, cum omnes ab eius peccato alieni fuerint, latet apud eum apud quem non est iniquitas. e quod admissum est; et tanto vehementius timuerunt caeteri factum ejus imitari, quanto magis humana exhorret infirmitas, et in tam magnum tamque justum populi odium dari, et eis quos ad spem propagandi generis se relicturum putabat, peccato suo secum consumptis suis po
Abbreviated transcription (Latin):
interp̃tationtm lina drͣ. Ulma uͦ mundi huius
spccit in anet e̾ quia sĩcut luna menstrui comple¬
qionib deficit talic mundus ad completionem
tomp currim cotidianio defectib cadit. In
et muri eius ꝑ arche p̃sentiam atq tubarũ soni¬
tum cactunt. Sic eccłia quȩ in hoc tp̃r qd septem
dierumuicioditudine uoluitur. dumifeitur ar
muri hiericho. id÷ eliti mundi ac suꝑba infideli¬
tatio obstacula corruunt. donet infine tempoꝵ
mors noinos ima inimica destruatur: et ex impioꝵ
ꝑditione u̾nica domus raab tanquã unica ȩccłia
Ictur. munda a turpitudine formcationis ꝑfe¬
nestram confessionis in sanguine remis sionis
sta em̃ meretrix in hiericho tanqu̾a in hoc mortali¬
scło moratur: quȩ ut saluari ponit. ꝑ fenestram
domus suȩ tanquã ꝑ os corporis sui cocum mittit :
q̃ ẽ. sangins xp̃i signũ: ꝓ remiezione peccatoꝵ
confiteri ad salutem. Et sicut qui inuenti sunt in
intra excłam reꝑiuntũr. ipsi tantũ saluantur. Ex.¬

Expanded text:
interpretationem luna dicitur. Luna vero mundi hujus speciem tenet, quia sicut luna menstruis completionibus deficit, ita hic mundus ad completionem temporum currens, quotidianis defectibus cadit. Inet muri ejus per arcae praesentiam atque aerearum tubarum sonitum cadunt, quia in hoc tempore, quod septem dierum vicissitudine volvitur, 482 dum fertur arca, muri Jericho, id est, elatio mundi, ac superba infidelitatis obstacula corruunt, donec in fine temporum mors novissima inimica destruatur, et ex impiorum perditione unica domus Raab, tanquam unica Ecclesia, liberetur, munda a turpitudine fornicationis per fenestram confessionis, in sanguine remissionis; ista enim meretrix in Jericho, tanquam in hoc saeculo, moratur. 4. Quae, ut salvari possit, per fenestram domus suae, tanquam per os corporis sui, coccum mittit, quod est sanguinis Christi signum pro remissione peccatorum confiteri ad saltuem. Qui inventi sunt in intra Ecclesiam reperiuntur, ipsi tantum salvantur. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
uideamus tandem exp̃ssius: quȩ sit ista meretrix¬
quȩ raab dr̃. Raabuꝰ interp̃tatur latitudo. Quȩ
uelut ex meretricatione collecta ẽ : et dicit per
ꝓpħam. angustus michi ẽ. locus: fac michi locũ
adinhabitandum : Hos aũt michi quis enutriuit :

Expanded text:
videamus tandem quae sit ista meretrix. Raab dicitur. Raab vero interpretatur latitudo. Quae atoribus velut ex meretrice collecta est. Et dicit: « Augustus mihi est locus, fac mihi locum ubi habitem. Hos autem mihi quis enutrivit? »
Abbreviated transcription (Latin):
at quis ꝑ baptisma iordanis ad ȩuangłm : tunc acci-¬
reuelatio: ostendit dum inp̃putio infidelitatis am¬
bulauerit quisq id ÷ ꝑ huius uitȩ desertum: ocłos
ei eẽ. cecatos. Uideamus et consequentia. dicit eñĩ.¬

Expanded text:
at quis per baptisma Jordanis ad Evangelium, tunc acciat quis per baptisma Jordanis ad Evangelium, tunc accirevelatio, ostendit, dum in praeputio infidelitatis ambulaverit quisque per hujus vitae desertum, oculos ei esse caecatos. Videamus et consequentia. Post E
Abbreviated transcription (Latin):
eos cirtumcidẽ quod in obedientes erant legi dei.
N ulla itaq causa ẽ. cur hi qui putant rebaptitandos
eos qui habent axp̃iam baptisim sacramentum. hoc
testimomo legis adiuuari se putant : quia nullus
bis numero unus homo ẽ. circumcisus. s ppłs qui iã
fuerat in quibusdam circumcisus in quibusdam uͦ
adhuc incirtumcisus erat. Et si aliquamodo id fie¬
ri poss et. ut bis ontumcidi hominẽ dẽ iub̾et.: num¬
quid possunt dicere idõ fus se p̃ceptum. quia illi
ab egyptus fuerant circumcisi: aut ab aliquib he¬
reticis ab isrłitarum societate segregatis : Oum
uͦ satis hoc appareat quare sit a dõ dictum: nullũ
hinc poseunt homines erroris si patrocimũ rep¬
manserunt in eodem castrorum loco donec sanarent᷑.
a uob̃. Uocatumq ẽ. nomen loci illrus galgala: usq¬
ip̃sentem diem. dicimus enim circumcisionẽ pri¬
mam fuisse ꝑ legem inȩgyptum. S si a lege transe-¬

Expanded text:
eos circumcidere, quod inoboedientes erant legi dei. eos circumcidere, quod inoboedientes erant legi dei. nulla itaque causa est cur hi qui putant rebaptizandos eos qui habent christiani baptismi sacramentum hoc testimonio legis adiuuari se putent, quia nullus bis numero unus homo est circumcisus, sed populus qui iam fuerat in quibusdam circumcisus, in quibusdam uero adhuc incircumcisus erat. et si aliquo modo id fieri posset, ut bis circumcidi hominem deus iuberet, numquid possunt dicere ideo fuisse praeceptum, quia illi ab Aegyptiis fuerant circumcisi aut ab aliquibus haereticis ab Israhelitarum societate segregatis? cum uero etiam satis adpareat quare sit a deo dictum, nullum hic possunt homines erroris sui patrocinium remanserunt in eodem castrorum loco, donec sanarentura vobis. Vocatumque est nomen loci illius Galgala ntur. Dicimus enim circumcisionem primam fuisse per legem in Aegypto. Sed si a lege transe
Abbreviated transcription (Latin):
expetra: et sedens circumcidẽ filios isrł scdo.
In hoc p̃cepto queritur: cur dixerit scđõ. Non
enim unus homo bis circumcidendus erat: s
quia unus ppłs. in quibusdam erat cirtumcisus.:
in quibusdam non circumcisus: idõ dictum ẽ.
et sequentia id ostendunt. Dicit enim scriptura.
Et fecit iħc cultros pett̾inos sibi ipsi acutos. et cir¬
cumcidit filios ifrł in loco qui uocatur collis p̃pu¬
cioꝵ. Hoc aũt modo circum purgauit iħc filios
ifrł: qui aliquando fuerant inuia. Et qui aliqͣndo
incirtumcisi erant eoꝵ qui exierant de ȩgypto:
om̃s istos circumcidit iħe. Quadraginta enim
circumcisi erant illoꝵ plurimi pugnatoꝵ qͥ exierant
de t̾ra ȩgypti. qui m obedientes fuerant mandatis
lac et mel. Prohis aũt substituit filios eoꝵ quoscir¬
cumcidit iħc: eo quod fuissent initinere incutum¬
cisi. Mamfestum ẽ.gͦ: non om̃s fuisse s quosdam.
Q uidam enim de egypto exeuntium filii millo ppło m¬
illoꝵ filios qui genuerunt indeserto. et contemser

Expanded text:
ta, et sedens circumcide filios Israel iterum. In hoc praecepto quaeritur cur dixerit, iterum. Non enim unus homo bis circumcidendus erat: sed quia unus populus erat in quibusdam circumcisus, in quibusdam non circumcisus, ideo dictum est et sequentia id ostendunt. Dicit enim Scriptura: Et fecit Jesus cultros petrinos sibi ipsi acutos, et circumcidit filios Israel in loco qui vocatur Collis praeputiorum. Hoc autem modo circumpurgavit Jesus filios Israel, qui aliquando fuerant in via, et qui aliquando incircumcisi erant eorum qui exierant ex Aegypto; omnes istos circumcidit Jesus. Quadraginta enim circumcisi erant illorum plurimi pugnatorum qui exierant de terra Aegypti, qui inoboedientes fuerant mandatis lac et mel. pro his autem substituit filios eorum, quos circumcidit Iesus, eo quod fuissent in itinere incircumcisi. manifestum est ergo non omnes fuisse, sed quosdam. quidam enim de Aegypto exeuntium filii in illo populo irum scilicet filios, qui genuerunt in deserto et contempserunt
Abbreviated transcription (Latin):
a dõ dux ppłi iħc induas partes diuidẽ ppłm. ut pars
simulet fugam: pars aũt sabst subsistat in insidis qͥb
decipiatur hai. cum p̃ceꝑit iħe. Quib ita dispositis .
rex harindens iħm et filios isrł. eminus concitatur
aduersus eos inp̃lium: illis uͭ simulantib fugamisti
acrius insectantur ⁊ et uelut spolia ducturide hosti¬
bus. om̃s simul ex urbe ꝓcedunt : ita ut scriptura
dicit relinquerent uacuam ciuitatem. S postea ꝗͣ
signũdedit ut exsurgerent qͥ in insidus erant. et
dorsa hostium cedent.: et ita illi nouissimi et istipri¬
mi. medios hostes condusos interemer̃ uniuersos.
et hoc modo uictis his qͥ habitabant hai. regẽ ipsoꝵ
suspenderunt in ligno gemino. hinc admonemur
iuste fieri abhis qui iustum bellum gerunt. ut nchil
domo ostu p̃cipũe cogitare debeit inhistea

Expanded text:
a Deo dux populi Jesus in duas partes dividere populum, ut pars simulet fugam, pars autem subsistat in insidiis, quibus decipiatur Ahi. Quibus ita dispositis, rex Ahi videns Jesum et filios Israel eminus, concitatur adversus eos in praelium: illis vero simulantibus fugam, isti acrius insectantur, et velut spolia ducturi de hostibus, omnes simul procedunt, ita ut, ut Scriptura dicit, relinquerent vacuam civitatem. Sed posteaquam signum dedit ut exsurgerent qui in insidiis erant, et dorsa hostium caederent: et ita illi novissimi et isti primi medios hostes conclusos interimunt universos: et hoc modo victis his qui habitabant Ahi, regem eorum suspenderunt in ligno. Hnon iniuste fieri ab his qui iustum. bellum gerunt, ut nihil homo iustus praecipue cogitare debeat in his
Abbreviated transcription (Latin):
non hab̾ent : pluit illis dc̃ manna. Cum aũt ue
de fructib terit. Itaq tres species ciboꝵ gene¬
raliter describuntur. Unum quidem quo uescim̃
ertuntes de terra egypti : s hoc ad paruum tẽpꝰ
sufficit. Post hoc aũt manna succedit: tercium
uiam de teria scã capimus fructũ. Inquib diffe.¬
rentũs ut meȩ paruitatis intellectus assequitur
illud arbitror indicari : quod primus cib ẽ. qũe
dẽ egypto ereuntes nobiecum portauimus par
ua hȩc eruditio scolaris. aut etiam siquid forte at.¬
hoc in quo nunc sumus uitȩ statu manna ue̾sci¬
mur: ꝑ hoc quod diume legis instructionibus
erudinur. Qui uͦ meruerit terram repmissionis
intrare id÷ ea quȩ a saluatore reꝓmissa sunt
consequi: ille edet fructus terre. Uere em̃ fructũ
met: qui deuicto hoste ad ꝓmissa ꝑuenerit. er¬
tum namq ẽ quod quantacumq illa sunt q̃ nũc
mlege dĩ ueldiimis litteris in telligere possumũ
aut sentire: multo sublimmiora et excelsiora erunt

Expanded text:
non haberent, pluit eisdem manna; cum autem vede frugibus terrae. Itaque tres partes ciborum generaliter describuntur. Unum quo vescimur exeuntes de terra Aegypti, sed hoc ad parvum tempus sufficit. Post hoc succedit manna. Tertio vero jam de terra sancta capimus fructus. In quibus differentiis, ut meae parvitatis intellectus assequitur, illud arbitror indicari, quod primus cibus est quem de Aegypto exeuntes nobiscum portavimus, id est, parva eruditio saecularis, aut etiam si quis forte atanna vescimur, per hoc quod divinae legis instructionibus erudimur. Qui vero meruit in terram repromissionis intrare, id est, ea quae a Salvatore promissa sunt consequi, ille edet fructus de regione palmarum. niet, qui devicto hoste ad promissa pervenerit. Certum namque est quod quantacunque illa sunt quae nunc in lege Dei et divinis litteris intelligere possumus aut sentire, multo sublimiora et excelsiora erunt
Abbreviated transcription (Latin):
post circumcisionem carnes agni comedẽ ante quã
pascha filii isrł: quarta decima die mensis. Uides gͦ
quia nemo immundus facit pascha. nemo incircum¬
cisus: s quicumq mundus fuerit et circumcisus.
Et uide ordinem. Postquam enim subiħu xp̃o duce
positi ꝑlauacri fluenta transimus. ac ꝑ fidem spãli
entuciione signamur: tunc his gradib ꝑueni
tm pane illo dm̃ci corporis pascimur. Et come¬

Expanded text:
ante circumcisionem carnes agni comedere debent, ipascha filii Israel decima quarta die mensis. Vides ergo quia nemo immundus facit pascha, nemo incircumcisus, sed qui mundus fuerit et circumcisus, Et vide ordinem. 4. Postquam enim sub Jesu Christo duce positi per lavacri fluenta transimus, ac per fidem spirituali circumcisione signamur, tunc his gradibus pervetim illo pane dominici corporis pascimur. 5. O
Abbreviated transcription (Latin):
illius qui ꝓmundi salute occisus ẽ. ac deficien¬
te manna typice legis. primũ comedit ppłs panẽ
corporis xp̃i. quem incorrupta reꝓimesionis t̃ra.
id ÷ mat̾ dñi uirgo maria ꝓtulit. cunus granũ in
t̃ra cadens. fructũ plurimum attulit. Cum aũt¬
dit uirum stantem contra se. et euaginatũ gladiũ:
t̾enentem ꝑrexitq ad eum et ait. Nr̃ es an aduer¬
sarioꝵ: Qui respondit nequaquam: s sum prin¬
ceps exertitus dñi. et nunc uenio. Respiciens gͦ

Expanded text:
ille pro mundi salute occisus. Ac, deficiente manna typicae legis, primum comedit populus panem corporis Christi, quem incorrupta repromissionis terra, id est, mater Domini virgo Maria protulit, cujus granum in terram cadens fructum plurimum attulit. Et vidit virum stantem contra se et evaginatum gladium tenentem. Perrexitque ad eum, et ait: Noster es, an adversariorum? Qui ait: Nequaquam. Sed sum princeps exercitus Domini et nunc 366 venio.
Abbreviated transcription (Latin):
milia armatoꝵ ac cincti in conspectu dm̃ adbel¬
lum: et tunc dicit scriptura. In illo die mag.¬
nificauit dñs iħm coram om̃i ifrł. ut timerent
cum sicut timuerant moysen: dum ad utueret.
dux ppłi illius apud eos quos regebat magnifi.¬
quomodo magnificatur in conspectu om̃is gene¬
ris filioꝵ isrł : uideamus. Ego arbitror. quia
ipse semꝑ apud patrem exaltatus ẽ. et excelsus:
s hoc opus ẽ. ut inconspectu nr̃o exaltet illũ ds̃.
E xaltatur aũt in conspectu nr̃o: cum nob̃ fublimi¬
tas et celsitudo diuinitatis eius aꝑitur. Quando
gͦ nob̃ excelsa eius diumitas reuelata ẽ: Nunc
ꝓfecto cũ iordanem transimus: et uariis sacram̃¬
toꝵ munimentis futura armamur ad p̃lia. Et ti¬
muerunt inquit iħm : sicut tuimuerant moysen
Om̃is qͥ sublege ẽ: timet moysen. id ÷ legẽ. Gum uͦ¬
ad ȩuangłm ex lege transierit: mutata obseruan¬
tia. mutatur et timor. sicut et apłs dic̃. Eigo aũt¬

Expanded text:
m armatorum, accincti in conspectu Domini ab bellum; et tunc dicit Scriptura: « In die illo magnificavit Dominus Josue coram omni Israel, ut timerent eum sicut et timuerant Moysen, dum adhuc viveredux populi illius apud eos quos regebat esset magnifiquomodo exaltatur in conspectu omnis generis filiorum Israel videamus: ego arbitror quod ipse semper apud Patrem exaltatus est et excelsus, sed hoc opus est ut in conspectu nostro exaltet illum Deus Pater. Exaltatur autem in conspectu meo, cum mihi sublimitas et celsitudo divinitatis ejus aperitur. Quando ergo mihi excelsa ejus divinitatis revelata sunt? Tunc profecto cum Jordanem transirem, variis sacramentis futura arma tenerem ad praelia. « Et timuerunt, « inquit, Jesum sicut timuerant Moysen. » Omnis qui sub lege est, timet Moysen; cum vero ad Evangelium ex lege transierit, mutata observantia mutatur et timor, sicut Apostolus dicit: « Ego aut
Abbreviated transcription (Latin):
amaro confiuait gurgite maris: hȩc figura bapti¬
zatoꝵ uarietatẽ designat.⁊ quia om̃s qui baptitant᷑.
partm quidam ex ipsis acceptam gr̃ȩ cȩlestis dulce¬
dinem custodiunt: partim uͦ in peccatoꝵ a maritu¬

Expanded text:
amarum maris gurgitem defluit, haec figura baptiamarum maris gurgitem defluit, haec figura baptizatorum varietatem designat, quia omnes qui baptizantur, partim quidem ex ipsis acceptam gratiae coelestis dulcedinem custodiunt, partim vero in peccatorum amaritu
Abbreviated transcription (Latin):
sus. ut transiret iordanem: et sacerdotes qui
portabant archam federis ꝑgebant ante eum. In¬
gressisq eis iordanem. et pedib eoꝵ tinctis in¬
loco. et instar montis intumescentes. apparebant
ꝓcul ab urbe quȩ uocatur ȩdom: usq ad locum
sarthan. Quȩ aũt inferiores erant. in mare solitu¬
dims quod nunc uocatur mortuum descender̃:
usquequo om̃ino deficerent. Quid sibi uehit qđ
iordanem eadem archa testam̃ti transeunte. per
sacerdotes et leuitas deducitur ppłi turba: ficq
stante aqua fluminis incumulum. dĩ ppłs iter
incedit in noxtum: Hȩc om̃ia implent᷑ ĩ ȩcłiȩ
ppłis: mistica oꝑatione. Dũ em̃ quis ad baptismi¬
uenent fontem. et confistente sacerdotali et le¬
intico ordine.mitiatus fuerit sacramentis: tunc
sacerdotum ministerũs ꝑ baptismum quasi iorda¬
nio fluenta ingreditur. et terram cȩlestis reꝓmis¬
sionis ad piscitur. Quod uͦ pars aquarum fluminis¬
quȩ retro resilit. ꝑseuerat indulcedine. pars u in

Expanded text:
s, ut transirent Jordanem: et sacerdotes, qui portabant arcam foederis, pergebant ante eum. Ingressisque eis Jordanem, et pedibus eoloco et instar montis intumescentes apparebant procul ab urbe quae vocatur Adom usque ad locum Sarthan quae autem inferiores erant in mare Solitudinis quod nunc vocatur Mortuum descenderunt usquequo omnino deficerent populus autem isacerdotes et Levitas deducitur turba, sicque, stante aqua fluminis in cumulum, Dei populus iter incedit innoxium? Haec omnia implentur in Ecclesiae populis mystica operatione. 2. Dum enim quis ad baptismivenerit fontem, et consistente sacerdotali et levitico ordine initiatus fuerit mysticis sacramentis, tunc sacerdotum ministeriis per baptismum, quasi per Jordanis fluenta ingreditur, et terram coelestis repromissionis adipiscitur. 3. Quod vero pars aquarum fluminis retro resilivit perseverans in dulcedine, pars vero in
Abbreviated transcription (Latin):
abiram primogenito suo fundauit eam. et m
segub nouissimo suo erexit portas eius. Patet illic¬
sensus. quia cum p̃fate conditor urb̃. fundam̃ ta
illius ponere inciꝑet: primogenitus eius qui uo¬
cabatur abiram mortuus ẽ. Et cũ urbe edificata
portas munire temtaret. nouissimũ filioꝵ suoꝵ
cognom̃to segub amisit: quod ita futurũ iħc naue
cũ eã destructam anathematizaret. inp̃cando
qui suscitauerit et edificauerit ciuitatẽ hiericho.

Expanded text:
Abiram primogenito suo fundavit eam, et in Segub novissimo suo posuit portas ejus . Patet sensus, quia cum praefatae conditor urbis fundamenta illius ponere inciperet, primogenitus ejus, qui vocabatur Abiram, mortuus est; et cum, urbe aedificata, portas munire tentaret, novissimum filiorum suorum cognomento Segub amisit. Quod ita futurum Josue, cum eam destructam anathemati traderet, imprecando qui suscitaverit et aedificaverit
Abbreviated transcription (Latin):
dere ceꝑint rationem ꝓhis qͥ inchil illuminationis
a sacerdotib capientes in tenebris ambulant: et
peccatoꝵ obscuntate cecantur. Dixitq iħc ad¬
ppłm. Sc̃ificamini : cras enim faciet dñs inter uos
mirabilia. Et ait ad sacerdotes. Tollite archam fę-¬
deris: et p̃cedite ppłm. Qui iussa complentes: tu¬
lerunt et ambulauerunt ante eos. Solet dici ar¬

Expanded text:
perit reddere rationem pro his qui nihil illuminationis perit reddere rationem pro his qui nihil illuminationis a sacerdotibus capientes, in tenebris ambulant et peccatorum obscuritate caecantur. « Jordanis apopulum sanctificamini cras enim faciet Dominus inter vos mirabilia et ait ad sacerdotes tollite arcam foederis et praecedite populum qui iussa conplentes tulerunt et ambulaverunt ante eos dixi
Abbreviated transcription (Latin):
egypto. Ipsienim sunt qui edocent ppłm exire de
egypto de errorib scilicet mundi. et transire per
heremum uastam. id ÷ temtationum diuersa gene-¬
ra transcurrere. neq noceri a serpentib. qui sunt
morsus demonum. et malarum suggestionum ue¬
nena uitare. Quod et si forte ꝑcussus aliquis fuerit
in heremo a serpente.ut ostendant ei ȩreum serpen¬
tem incruce suspensum. quẽ qui uiderit. id ÷ qui
credidit in eum cuius figuram serpens ille mon¬
strabat: diabolica ꝑ hoc uenena diffugiet. Sacerdo¬
talis et leuiticus ordo qui assistit archȩ tastam̃ti
dm̃ in qualex dei portatur: sine dubio illuminat
popłm de mandatis dei sicut ꝓpħadicit. Lucer¬
na pedib meis uerbum tuum dñe : et lumen se-¬
mitis meis. hoc lumen ꝑ sacerdotes accenditur
et leuitas. Quod si forte aliquis ex hoc ordine
accensam lucernam posuerit submodio. et ñ suꝑ
candelabrum.⁊ ut luceat om̃ib qui indomo sunt:
uideant quid sibi agendum sit. cum dño lucis. red¬

Expanded text:
 Ipsi enim sunt qui edocent populum exire de Aegypto, de erroribus scilicet mundi, et transire per eremum vastam, id est, tentationum genera diversa transcurrere: et neque noceri a serpentibus, qui sunt morsus daemonum et malarum suggestionum venena vitare. Quod si forte aliquis percussus fuerit in eremo a serpente, ut ostendat ei aereum serpentem in cruce suspensum, quem qui viderit, id est, qui crediderit in eum cujus figuram ille serpens monstrabat, diabolica per hoc venena diffugiet; sacerdotalis et leviticus ordo est qui assistit arcae testamenti Domini, in qua lex Domini portatur, sine dubio ut ipsi illuminent populum de mandatis Dei, sicut Propheta dicit: « Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine, et lumen semitis meis ; » hoc lumen per sacerdotes accenditur et Levitas. Quod si forte aliquis ex hoc ordine accensam lucernam posuerit sub modio, et non super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt, videat quid sibi agendum sit, cum Dominus lucis coe
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam uelamine ablato. Iordanis aũt plenꝰ erat
ꝑ totam crepidinem suam sicut indieb messis tnti¬
ceȩ. Hoc incredibile uidetur regionib nr̃is. Ibi aũt
sicut ꝑhibent qui nouerunt : minitio ueris ẽ. mes¬
sis tritici. Tunc aũt ille fluuius repletur amplius:
longe sit ab archa testamenti duo milia cubita: sa
archa dm̃i et legis latio diuina portetur: Beatiqͥ me¬
rentur ꝓximi eẽ. dõ. S memento quia scriptum ẽ :
qui apparimant michi appocimant igni. Si aurum
uel argentum fueris. et igni appaimaueris: mul¬
to ꝑ ignem splendidior et rutilantior effulgebis.
Uerum si supra fundamentum inte fidei positũ. cons¬
cius tibi es suꝑ ȩdificas se te ligna. fenum. stipulã.
cum tali ȩdificatione si igni apparimaueriꝰ: consu-¬
meris. Beatigͥ qui ita ꝓximi sunt: ut ignis illuminet
non adhuiat. Saluabitur tam̃ isrł. s longe positũ sal¬
uabitur: et iter aget non suauirtute. s ad miniculis

Expanded text:
tamquam uelamine ablato. Iordanes autem plenus erat tamquam uelamine ablato. Iordanes autem plenus erat per totam crepidinem suam sicut in diebus messis tritici. hoc incredibile uidetur regionibus nostris. ibi autem, sicut perhibent qui nouerunt, initio ueris est messis tritici; tunc autem ille fluuius repletur amplius , ab arca testamenti duo millia cubita, sacarca Domini et legislatio divina portetur. Beati qui merentur proximi esse Deo. Sed memento quod scriptum est: « Qui approximaverint mihi, approximant igni . » Si aurum aut argentum fueris, et igni approximaveris, multo per ignem splendidior et rutilantior refulges. Si vero super fundamentum tantae fidei positum, conscius tibi es superaedificasse te ligna, fenum, stipulam ; cum tali aedificatione si igni approximaveris, consumeris. Beati igitur qui proximi sunt, ut ignis eos illuminet et non adurat. Salvabitur tamen et Israel, sed longe positus salvabitur; et iter agit, non sua virtute, sed adminiculis
Abbreviated transcription (Latin):
adiordanem ipse et om̃s filii ifrł: et morati sunt
ibi ꝑtres dies. Quib euolutis: transierunt p̃cõnes
ꝑ castroꝵ medium. et clamare ceꝑunt. Quando ui¬
deritis archam fȩderis dm̃i dr̃uri. et sacerdotes
stirpis leuitice portantes eam: uos quoq consur¬
gite et sequimini p̃cedentes. sitq inter uos et ar¬
cham spacium cubitoꝵ duum milium ut ꝓcul uidẽ
possitis. et nos se ꝑ quã uiam ingrediamini. quia
prius non ambulastis ꝑ eam: et cauete ne apppin¬
quetis ad archam. Longe iussum ẽ. archam p̃cedẽ ut
posset a ppło uidĩ: tam grande quippe agmen si post
eam ꝓximum ꝑgeret. non eam uidẽt preire. nec
nossec qua sequeretur. Ex hoc aũt facto intelligendũ
ẽꝰ quod columna illa nubis quȩ solebat mouendis ca¬
stris signum dare et iter ostendẽ iam recesserat:
nec eis apparebat. hinc factum ẽ: ut etiam triduũ
illud ex humana dispositione p̃dicaretur. Nunc gͦ
iħu archam dm̃i duce secuntur. nube subtracta:

Expanded text:
omnes filii Israhel et morati sunt ibi per tres dies quibus evolutis transierunt praecones per castrorum medium et clamare coeperunt quando videritis arcam foederis Domini Dei vestri et sacerdotes stirpis leviticae portantes eam vos quoque consurgite et sequimini praecedentes sitque inter vos et arcam spatium cubitorum duum milium ut procul videre possitis et nosse per quam viam ingrediamini quia prius non ambulastis per eam et cavete ne adpropinquetis ad arcam posset a populo uideri. tam grande quippe agmen, si post eam proximum pergeret, non eam uideret praeire nec nosset qua sequeretur. ex hoc autem facto intellegendum est, quod columna illa nubis, quae solebat mouendis castris signum dare et iter ostendere, iam recesserat nec eis adparebat; hinc factum est, ut etiam triduum illud ex humana dispositione praediceretur. nunc ergo duce Iesu arcam domini sequuntur nube subtracta
Abbreviated transcription (Latin):
gentibus. Nunc gͦ iurate michi ꝑ dnm ut quomͦ
ego feci uob̃cum miscdiam. ita et uos faciatis cum
domo patris mei. detisq michi signum uerum ut
saluetis patrem meum et matrem. fr̃s ac sorores
meas. et om̃ia quetumq eoꝵ sunt: et eruatis

Expanded text:
eorsum nunc ergo iurate mihi per Dominum ut quomodo ego feci vobiscum misericordiam ita et vos faciatis cum domo patris mei detisque mihi signum verum et salvetis patrem meum et matrem fratres ac sorores meas et omnia quae eorum sunt et eruatis
Abbreviated transcription (Latin):
toris non nob̾merum ingessit et integrum deita-¬
tis aspectum.⁊ s tanquam ꝑfenestram fecit nos
ꝑ incarnationem suam. lumen deitatis aspicere :
idcirco michi uidetur signum salutis ꝑfenestram
datum. quo signo salutem consequantur om̃s qui
indomo eius quȩ aliquando erat meretrix fueriN
inuenti : mundati in aqua et sp̃u scõ et in sangui¬

Expanded text:
toris non nobis verum ingerit et integrum deitatoris non nobis verum ingerit et integrum deitatis aspectum, sed tanquam per fenestram fecit nos per incarnationem suam lumen deitatis aspicere: idcirco mihi videtur signum salutis per fenestram datum, quo signo salutem consequantur omnes qui in domo ejus, quae aliquando erat meretrix, fuerint inventi, in aqua et Spiritu sancto, in sangui
Abbreviated transcription (Latin):
num quod acciꝑet nisi coccineum: qđ sangui¬
ns formam gerebat. Sciebat etenim qđ nulli
eẽt salus: nisi in sanguine xp̃i. Datur etiã hoc
mandatum. huic quȩ quondam meretrix fuit:
uult. ueniat in hanc domum huius quȩ quondã
meretrix fuit: etiam si de illo ppło uult aliquis
saluari. adhanc ueniat domum: inqua xp̃i san¬
guis in signo redemtionis ẽ. Nam apud illos qui
fuerat iħc in ruma. et in resurrectione multoꝵ.
et idõ contradicentib signo eius. efficitur sanguis
ens ad penam. credentib ad salutem. Nemogͦ
sibi ꝑsuadeat. nemo semetipsum decipiat: extra
hanc domum. id ÷ extra ȩccłiam nemo saluatur.
Siquis foras exierit mortis suȩ ipse fit reus: quia
hic ẽ. sanguinis signum: hic ẽ. et purificatio q̃
ꝑ sangumem constat. Q uod aũt ĩ fenestra depen-¬
det hoc signum: illud arbitror indicari. quia fe¬
nestra ẽ. quȩ illuminat domum: ꝑ quã non inte
at luminis capimus. Quia gͦ et in carnatio salua-¬

Expanded text:
m accepit signum coceineum, quod sanguinis formam gerebat Sciebat enim quia in nullis esset salus, nisi in sanguine Christi. Datur etiam hoc mandatum huic quae quondam fuerat meretrix: vult, veniat in hanc domum hujus, quae quondam meretrix fuit. Etiam si de illo populo vult aliquis salvari, ad hanc veniat domum, in qua Christi sanguis in signo redemptionis est. Nam super illos qui fuerat Jesus in ruinam et in resurrectionem multorum; et ideo contradicentibus signo ejus efficitur sanguis ejus ad poenam, credentibus vero ad salutem. Nemo ergo sibi persuadeat, nemo semetipsum decipiat. Extra hanc domum, id est extra Ecclesiam, nemo salvabitur. Si quis foras exierit, mortis suae ipse reus sit, hoc est per sanguinis signum, quia haec est purificatio quae per sanguinem constat. Quod autem in fenestra dependet hoc signum, arbitror illud indicari quia fenestra est quae illuminat domum et per quam illumat luminis capiamus. Quia ergo incarnatio Salva
Abbreviated transcription (Latin):
tutis dm̃ uenit illuc. locus dr̃ sc̃s. Ego etiam aliquid
amplius audeo et dico: quia etiam moyses ubistabat
ꝑ se ipsum non erat locus sc̃s.⁊ s quia dñs stabat cũ
moyse: p̃sentia dñi scĩficauerat locũ. Et idõ dr̃ ad
eum: solue corrigiam calciam̃ti tu. Hocus em̃ in
quo tustas: terra sc̃a ẽ. Unde et nos si uita et me¬
ritis accedamus ad dm̃. et digni efficiamur ut
assistat nob̃ ds̃ : dr̃ etiam ad nos ut soluamus ã pe¬
dib animȩ nr̃ȩ. si quid ineis uinculi mortalis an¬
nexum ẽ. Isti funt em̃ pedes quos lauat iħc. quos
nͥ lauerit. non habebimus partem cũ eo. Quod sigͦ
ab anima nr̃a et sensib om̃e uinculum cure mor¬
talis absoluimus: continuo libent̃ etiam nob̾ aderit.
et assistet ds̃. Quȩ aũt sunt in consequentibꝰ uideamꝰ.¬
C

Expanded text:
tutis Domini, illuc locus erit sanctus; ego etiam aliquid amplius audeo et dico quia etiam et Moyses ubi stabat, per semetipsum non erat locus sanctus, sed quia Domini cum Moyse praesentia sanctificaverat locum. Et ideo dicitur ad eum: « Solve corrigiam calceamenti tui, locus enim in quo stas terra sancta est. » Unde et nos si vita et meritis accedamus ad Dominum, et digni efficiamur ut assistat nobis Deus, dicitur etiam ad nos ut solvamus a pedibus animae nostrae, si quid in eis vinculi mortalis annexum est. Isti sunt enim pedes, quos lavit Jesus, quos nisi laverit non habebimus partem cum eo. Quod si ergo ab anima nostra et sensibus omne vinculum curae mortalis absolvamus, continuo libenter etiam nobis aderit et assistet Deus. Quae autem sunt in consequentibus videamc
Abbreviated transcription (Latin):
richo. quia ꝑegrinos homines dĩ suscepit ospicio.
et in eoꝵ susceptione ꝑiclitata ẽ. quia meoꝵ dm̃
credidit: quȩ diligenter eos ubi potuit occulta¬
quod aũt mentita ẽ. etiam si aliquid ibi ꝓpħicum in¬
telligent̃ imponitur.⁊ non tam̃ imitandum sapien¬
ter ꝓponitur : quamuis ds̃ illa bona memorabilit̃
honorauerit. hoc malum clement̃ ignouerit. Ipsa

Expanded text:
s homines dei suscepit hospitio, quia in eorum susceptione periclitata est, quia in eorum deum credidit, quia diligenter eos ubi potuit occultaquod autem mentita est, etiamsi aliquid ibi propheticum intellegenter exponitur, non tamen imitandum sapienter proponitur, quamuis deus illa bona memorabiliter honorauerit, hoc malum clementer ignouerit. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
et cũ iudio filios dĩ qui disꝑsi erant congregari in
gerentem & conuersatione communi: s ocium ge¬
rentem ab oꝑatione peccati: Icum hȩc om̃ia uides.
dicito. quia moyses famulus dĩ defunctus ẽ. et iħc
filius di obtinet principatum. Dicit aliqius. Quomͦ
Quia cum uenisset plenitudo tempoꝵ. misit d̃ filium
sinũ: factum ex muliere: factum sublege. Per hoc¬
gͦ quod factus ẽ. sublege: moysi minister effectus ẽ.
dicit aũt dẽ ut transcant interram: non quanhdcdit
moyses: s quam ego inquit do uob. Uides gͦ quia

Expanded text:
et cum videris filios Dei qui dispersi erant, congregari in et cum videris filios Dei qui dispersi erant, congregari in gerentem a conversatione communi, sed otium gerentem ab operatione peccati: cum haec omnia vides, dicito quia Moyses famulus Dei defunctus est, et Jesus Filius Dei obtinet principatum. Sed videamus quid Quia cum venisset « plenitudo temporum, misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege . » Per hoc quod factus est sub lege, minister Moysi factus est. Dixit autem Deus ut transeant in terram, non quam dedit Moyses, sed quam, inquit, ego do vobis. Vides ergo quia,
Abbreviated transcription (Latin):
iħc. Si gͦ consideres ictłm sibuersam: altare desti
sacerdotes. nusquam ponuifices. nusquam ministeria
lcuitarum: cum hȩc om̃ia uideris cessart: dicito.
quii moyses famulus dĩ defunctus c̃. Si udis nemi¬
nem ter in anno uenire ad conspectum dñi. nec
nec atima edere : nec osferit primitias. nec pͥmo¬
genita consetrare.⁊ cum hȩc om̃ia non indes celebia¬
ri. dicito. quia moyses famulus dĩ defunctus est.
cumuͦ udĩe introire gentes ad fidem. excłias taxtrui.
altatia non eruore pecudum resꝑgi. s p̃cioso sangra¬
ne ap̃ consitiari: cũ undĩs sicerdotes et leiitaa ñ
sen suscepit et obtinuit principatum. Nonille iħc
filius nauȩ: s iħcfilius dĩ. Qum uid̃s qđ pascha nrm̃
inmolatus ẽ. xp̃c. et atima eidimus sinceritatio et
uirgines et martires.⁊ cum uidis multiplicari semen
isrł̵ ex hio qui non exsanguinib. neq ex uoluntate
uiri. neq exuoluptate carnis. s ex dõ nati funt.

Expanded text:
. Si ergo consideres Jerusalem subversam, altare destruibamina, nusquam sacerdotes, nusquam pontifices, nusquam ministeria Levitarum. Cum haec omnia vides cessare, dicito quia Moyses famulus Dei defunctus est. Si videris neminem ter in anno venire ad conspectum Domini, nec nec azyma edere, nec offerre primitias, nec primogenita conservare: cum haec omnia non vides celebrari, dicito quia Moyses famulus Domini defunctus est. Cum vero videris introire gentes ad fidem, ecclesias instrui, altaria non cruore pecudum respergi, sed pretioso sanguine Christi conservari; cum videris sacerdotes et levitas non sen suscepit et obtinuit principatum: sed non ille Jesus filius Nave, Jesus Filius Dei. Cum videris quia pascha nostrum immolatus est Christus, et azyma edimus sinceritatis et conjuges, viduas, virgines et martyres; cum videris multiplicari semen Israel in his qui non in sanguinibus, neque ex voluntate viri, neque ex voluntate carnis, sed ex Deo nati sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
uelut comiunẽ hominẽ uidit. s intellexit uir¬
nis uirtutib an excontiariis una sit quȩ uidetur.
Et idõ int̾rogat: et ꝑquirit dicens. Nr̃ es an aduer-¬
sarioꝵ: At ille ait. Ego sum princeps militiȩ uir¬
tutis dm̃i: nunc aduem. Et cum hoc audiss et:
adorauit iħc et dixit. dñe quid p̃cipis seruo tuo
fuerit. ipsum dñm dixerit eiq se ꝓstrauerit. Sed¬

Expanded text:
idit, sed intellexit virnis virtutibus, an ex contrariis una sit quae videtur, et ideo interrogat et perquirit, dicens: « Noster es, an adversariorum? » At ille ait: « Ego sum princeps militiae virtutis Domini: nunc adveni. » Et cum hoc audisset Jesus, adoravit et dixit: Domine, quid praecipis servo tuo? fuerit, ipsum Dominum dixerit, eique se prostraverit.
Abbreviated transcription (Latin):
Propt̾ quod dicit apłs. Nunc aũt sine lege iusticia
dĩ manifestata ẽ : testimonium habens ꝑlegem et
ꝓpħas. In cuiusdam enim rei alterius uenture. te¬¬
stimonium datum fuerat illud quod dr̃ testam̃tum
sen data ẽ. signa et ꝓdigia multa inheremo gesta
sunt: et nusquam dr̃ exaltatus ẽẽ. iħc. Ubruͦ
iordans transitur : ibi dr̃ ad iħm. In hac die
incipio te exaltare in conspectu ppłi. Neq enĩ
ante misterium baptismi excaltatur iħc:
inde sumit exordtum. Si enim om̃s qui bapti
iħuincrucis exaltatione completur: merito uni¬
cuiq fidelium tunc primum iħc exaltatur. cum
ad mistertum baptisim ꝑuenitur ⁊ quia sic̃ scrip¬
tum ẽ. exaltauit illum ds̃. et donauit illi nomen¬

Expanded text:
enim dicit apostolus: nunc autem sine lege iustitia dei manifestata est testimonium habens per legem et prophetas. in cuiusdam enim rei alterius uenturae testimonium datum fuerat illud. quod dicitur testamentum sen data est, signa et prodigia multa in eremo gesta sunt, et nusquam dicitur exaltatus esse Jesus. Ubi vero Jordanis transitur, ibi dicitur ad Jesum: In hac die incipio te exaltare in conspectu populi. Neque enim ante mysterium baptismi exaltatur Jesus, inde sumit exordium. Si enim omnes qui baptiJesu in crucis exaltatione completur, merito unicuique fidelium tunc primum Jesus exaltatur, cum ad mysterium baptismi pervenitur, quia scriptum est « quod exaltavit illum D
Abbreviated transcription (Latin):
meo consistit. si post hȩc om̃ia. scĩ sp̃c̃ quis gr̃am mere¬
atur acciꝑe. Alioqumn nichil in eo ꝑfectum putabitur
cui sp̃c sc̃s deest: ꝑ quem misterium beate trinitatis
impletur. Uideamus gͦ quid dicunt ad iħm isti qͥue
niunt ex illa terra quam distribuit moyses. Nespon.¬
deruntq ad iosuȩ : atq dixerunt. Om̃ia quȩ p̃cepisti
nob̃ faciemus : et quocumq miseris ibimus. Sicut
obediuimus incunctis moysi ita obediemus et tibi:
contradixerit orituo. et non obedierit cunctis ser¬

Expanded text:
in hoc consistit, si post haec omnia sancti Spiritus quis gratiam merein hoc consistit, si post haec omnia sancti Spiritus quis gratiam mereatur accipere. Alioquin nihil in eo perfectum putabitur, cui Spiritus sanctus deest, per quem mysterium beatae Trinitatis t. Ergo quid dicunt ad Jesum isti qui veniunt ex ista terra quam distribuit Moyses? « Sderuntque ad Josue, atque dixerunt: Omnia, quae praecepisti nobis, faciemus, et quocumque miseris, ibimus. Sicut obedivimus in cunctis Mosi, ita obediemus et tibi: se. Qui contradixerit ore tuo, et non obedierit cunctis ser