comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
soluta. Ergo matrimoniũ uincłm
est. & uiduitas solutio. Uoor alliga¬
ta ẽ uiro. iuir alligatꝰ est uxori. in
tantum ut sui corporis ñ habeant
potestatẽ. ⁊ alterutrum debitũ reddañ.
nec possint habere pudicitie lib̾tatem.
qui seruiunt dominatui nuptiarũ.
Qdq addidit. tantum in dño. ampu¬
tat ethnicoꝵ coniugia. de quib ⁊ in
alio loco dixerat. Nolite iugũ ducere
cum infidelib. Que enim participa¬
tio iusticie cum iniquitate: Aut que
societas luci cum tenebris: Que con¬
pars fideli cum in fideli: Qui con¬
sensus templo dei cum idolis: Ne
scilicet aremus in boue ⁊ asino: ne
tunica nuptialis uario sit terta sub¬
tegmine. Ex temploq tollit qd̃ con¬
cefserat. & quasi peniteat eũ senten¬
tie sue retrahit. beatior erit si sic ꝑ¬
manserit. suiq hoc magis ẽẽ consilii.
Qd̾ ne condempnet᷑ ut hominis. sp̃c
scĩ auctoritate confirmatiut ñ indul¬
gens homo fragilitate carnis huma

Expanded text:
soluta. ergo matrimonium uinculum soluta. ergo matrimonium uinculum est et uiduitas solutio. uxor alligata est uiro et uir alligatus uxori in tantum, ut sui corporis non habeant potestatem et alterutrum debitum reddant nec possint habere pudicitiae libertatem, qui seruiunt dominatui nuptiarum. quodque addidit: tantum in domino, amputat ethnicorum coniugia, de quibus et in alio loco dixerat: nolite iugum ducere cum infidelibus. quae enim participatio iustitiae cum iniquitate aut quae societas luci cum tenebris? quae conpars fideli cum infideli? Qui consensus templo Dei cum idolis ? Ne scilicet aremus in bove, et asino : ne tunica nuptialis, vario sit texta subtegmine. Extemploque tollit quod concesserat, et quasi poeniteat cum sententiae suae, retrahit: Beatior erit, si sic permanserit; suique hoc magis dicit esse consilii. quod, ne contemnatur ut hominis, spiritus sancti auctoritate confirmat, ut non indulgens homo fragilitati carnis human
Abbreviated transcription (Latin):
tendit dicens. Iam enim quedã abiert̃
retro post sathanan. Ideo gͦ scda:⁊ si ne¬
cesse est tercia incontinentib aꝑit ma¬
trimonia. ut a sathanan abstrahat.ut
magis mulierem qualicũq uiro iun¬
ctam faciat eẽ quam diabolo.S ⁊ ad
corinthios tale aliqͥd loquit᷑. Dico au¬
tem innuptis ⁊ uiduis: bonum ẽ illis.
si sic ꝑmanserunt ut ego. Si autẽ se¬
non continent. nubant. Melius ẽ enĩ
nubere qͣm uri. Cur apłs statim in
est uri : Alioquin absolutũ bonũ ẽ.
& sine cõparatione peioris ẽẽ qd̃ apłs
s liberum. cogitantem ea que dĩ suns.
ñ ea quȩ uxoris. & ꝓtinus in conseqͣn¬
tib. Mulier inqͥt alligata ẽ uiro. qͣm¬
diu uir eiꝰ uiuit. Qđ si dormierit
uir eiꝰ. lib̾a ẽ: cui uult nubat. tantũ
in dño. Beatior autẽ erit. si sic ꝑman¬
serit scd̾m meũ consilium. Puto au¬
tem qd̃ & ego spm̃ dei habeã. Et in hoc
te uiro mulier alligata ẽ & mortuo.

Expanded text:
tendit dicens: iam enim quaedam abierunt tendit dicens: iam enim quaedam abierunt retro post satanan. ideo ergo secunda et, si necesse est, tertia incontinentibus aperit matrimonia, ut a satana abstrahat, ut magis mulierem qualicumque uiro iunctam faciat esse . quam diabolo. sed et ad Corinthios tale quid loquitur: dico autem innuptis et uiduis: bonum est illis, si sic permanserint ut ego. si autem non se continent, nubant; melius est enim nubere quam u r i. cur, apostole ? est uri. Alioquin absolutum bonum est et sine conparatione peioris esse, quod aposed liberum, cogitantem ea, quae dei sunt, non ea, quae uxoris. et protinus in consequentibus: mulier, inquit, alligata est uiro, quamdiu uiuit uir eius. quodsi dormierit uir eius, libera est: cui uult, nubat, tantum in domino. beatior autem erit, si sic permanserit secundum meum consilium. puto autem, quod et ego spiritum dei habeam. et in hoc te uiro mulier alligata est et mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
gnificat. uult apłs alterum matͥmoni¬
um p̃ferens digamiã fornicationi. se-
monii uerba tractanda sunt. Uolo in¬
quit adolescentulas nubere. Cur quȩso:
Quia nolo adolescentulas forncari. ꝓ¬
creare filios. Quã ob causam: Ne me¬
tu partus ⁊ adulterii. filios necare co¬
gantur. Alatres familias ẽẽ. Quare
obsecro: Quia multo tolerabilius ẽ.
digamũ eẽ qͣm scortũ: scd̾m habere
uirum. qͣm plures adulteros. In alto̾
enim miseriarũ consolatio: in aldero
pena peccati ẽ. Sequit᷑. Nullã occasi¬
onem dare adu̾sario maledicti gratia.
In quo breui accinctoq p̃cepto. multa
simul monita continentur: ne ꝓpositũ
uidue ex quisitior cultꝰ infamet: ñe o¬
culorum nutib ⁊ hylaritate uultus
iuuenum post se greges trahat:ne ali¬
ud uerbo. aliud habitu polliceat᷑. i cõ¬
ueniat ei u̾siculus ille uulgatꝰ. Risit¬
& arguto quiddam ꝓmisit ocello. Atq
ut om̃s nubendi causas breui sermo¬
ne concluder&: cur hoc p̃cepisset os¬

Expanded text:
gnificat vult Apostolus alterum 902 matrimonium, praeterens digamiam fornicationi: secumonii verba tractanda sunt. Volo, inquit, adolescentulas nubere. Cur quaeso? quia nolo adolescentulas fornicari. Procreare filios. Quam ob causam? ne metu partus ex adulterio, filios necare cogantur. Matresfamilias esse. Quare obsecro? quia multo tolerabilius est digamam esse, quam scortum, et secundum habere virum, quam plures adulteros. In altero enim miseriarum consolatio, in altero poena peccati est. Sequitur: Nullam occasionem dare adversario maledicti gratia; in quo brevi accinctoque praecepto, multa simul monita continentur. Ne propositum viduae exquisitior cultculorum nutibus et hilaritate uultus iuuenum post se greges trahat, ne aliud uerbo, aliud habitu polliceatur et conueniat ei uersiculus ille uulgatus: risit et arguto quiddam promisit ocello. atque ut omnes nubendi causas breui sermone concluderet, cur hoc praecepisset, os
Abbreviated transcription (Latin):
Iꝓfecti de caaltha. castra meta¬
ti sunt in monte sapher. Uicesi¬
ma mansio int̾pretat᷑ pulcͥtudo. & in
monte decoris est constituta. De qua
& quartidecimi psalmi pͥncipium
sonat. Dñe quis habitabit in tabna¬
cło tuo. aut quis requiescet in mon¬
te scõ tuo: Uide quid ꝓsint frena.
Auiciis nos retrahunt. introducunt
ad uirtutum choros. ⁊ in xp̃o monte
pulcherrimo habitare faciunt. Iste
iuxta danihel lapis excisus de mon¬
te sine manib. creuit in montẽ ma¬
gnum: ⁊ impleuit omnẽ derram.
Iste uixta ez echiel uulnerauit pͥn¬
cipem d̾ri. ad istum in ysaia ⁊⁊ my¬
chea populi confluunt dicentes. Ue¬
nite ascendamus in montẽ dñi. ⁊ ad
domũ dei iacob. ⁊ docebit nos uias suaᷤ.
⁊ ambulabimus insemitis eius.

Expanded text:
fecti de Caaltha castra metati sunt in monte Sapher.. Vicesima mansio interpretatur \'pulchritudo\' et in monte decoris est constituta, de qua et quarti decimi psalmi principium sonat: domine, quis habitabit in tabernaculo tuo aut quis requiescet in monte sancto tuo? uide, quid prosint frena: a uitiis nos retrahunt, introducunt ad uirtutum choros et in Christo, monte pulcherrimo, habitare faciunt. iste iuxta Danihel lapis excisus de monte sine manibus creuit in montem magnum et inpleuit omnem terram; iste iuxta Ezechiel uulnerauit principem Tyri; ad is turn in Esaia et Mchea populi confluunt dicentes: uenite, ascendamus in montem domini et ad domum dei Iacob; et adnuntiabit nobis uias suas et ambulabimus in se-mitis
Abbreviated transcription (Latin):
castra metati sunt
in asiongaber. Tricesima scda mãsio
tranffercur in lignum uiri. siue dola¬
tiones hominis. quod significantius
scribiturq ꝑ. aiii. litteram. non ut
greci & latin errant ꝑgimelunde
in solitudine mulatudo lignoꝵ: nisi
quod seduli ⁊ diligentis magistri dis¬
ciplina monstratur cedentis ligna in¬
formia: ⁊ dolantis facientisq uasa di¬
uersa. quȩ indomo magna necessaria
sunt: Possunt lignationes uiri sal¬
tuum. om̃ium arboꝵ genera: ac ꝓ
hoc credentium multitudinẽ figura¬
re. dicente dauid. Inuenimꝰ eã incãpiᷤ
silue. Hus usq solitudo pharan.xuiii.
continet mansiones. quȩ descripte in
cathalogo. in suꝑiore itinere non po¬
nuntur.
xXXIIi

Expanded text:
castra metati sunt in Asion-Gaber . Tricesima secunda Mansio transfertur in « ligna viri, » sive « dolationes hominis, » quod significantius scribiturque per « Ai » litteram, non, ut Graeci et Latini errant, per « Gimel. » Unde in solitudine multitudo lignorum, nisi quod seduli et diligentis magistri disciplina monstratur, caedentis ligna informia, et dolantis facientisque vasa diversa, quae in domo magna necessaria sunt? Possunt « lignationes viri, » saltuum et omnium arborum genera, ac per hoc credentium multitudinem figurare, dicente David: « Invenimus eam in campis silvae » . Hucusque solitudo Pharan decem et octo continet Mansiones, quae descriptae in catalogo, in superiori itinere non ponuntur. XXXIII
Abbreviated transcription (Latin):
inquit nobis in baptisinate condonata
sunt crimina: nec post indulgentiam.
iudicis metuenda seueritas. dicente a¬
postolo. Et hec quidem fuistis.s abluti
estis. sed scĩficati estis in nomine dñi iħu
donata. S quero quomͦ tue sordes lotȩ
sint. ⁊ meȩ munditiȩ sordidatȩ: Non
dico ais sordidatas. s in eodem statu mã¬

Expanded text:
inquit, nobis in baptismate condonata inquit, nobis in baptismate condonata sunt crimina — nec post indulgentiam iudicis metuenda seueritas dicente apostolo: et haec quidem fuistis, sed abluti estis, sed sanctificati estis, sed iuer. Sed quaero quomodo tuae sordes lotae sint, et meae munditiae sordidatae? Non dico, ais, tuas sordidatas, sed in eodem statu ma
Abbreviated transcription (Latin):
tes & camelum glucientes decimamus
mentã & anetum: & dei iudicium p̃ter¬
mictimus. Quid simile uxor & scortum:
Imputat᷑ infelicitas coniugis mortue. li¬
bido meretricia coronatur. Ille si prior
uxor uiueret aliam ñ haberet tu passim
caninas nuptias iungeres. Qͥd potes ex¬
cusare: forsitan dimuisse te dicas. nͥ ma
trimoniũ copulasses. non posses aliqͣn¬
do clericus ordinari. Ille inuxorẽ oꝑta¬
uit liberos. tu in meretrice sobolẽ ꝑdidisti.
Iulum nature & benedictioni dñi serui¬
entem. crescite & multiplicamini ⁊ re¬
plete erram. cubiculoꝵ secreta dexert̾.:
te sudantẽ ad coitum publica facies exe¬
crata est. Ille quod licebat uerecundo pu¬
dore celauit: tu qͦd ñ licebat impudent̾
omniũ oculis ingessisti. Illi scͥptum est.
honorabiles nuptie: & cubile immacła¬
tum. Tibi legitur: fornicatores autẽ &
adulteros ꝑdet ds. &. Qui corrumpit
demplũ dei: corrumpet illum ds̃. Om̃ĩa

Expanded text:
antes et camelum glutientes decimamus antes et camelum glutientes decimamus mentam et anetum et dei iudicium praetermittimus. quid simile uxor et scortum? inputatur infelicitas coniugis mortuae \'et libido meretricia coronatur? ille, si prior uxor uiueret, aliam non haberet; tu, ut passim caninas nuptias iungeres, quid potes excusare? forsitan timuisse te dicas, ne, si matrimonium copulasses, non posses aliquando clericus ordinari? ille in uxore optauit liberos, tu in meretrice subolem perdidisti; illum naturae et benedictioni domini seruientem: crescite et multiplicamini et replete terramcubiculorum secreta texerunt, te subantem ad coitum publica facies execrata est; ille, quod licebat, uerecundo pudore celauit, tu, quod non licebat, inpudenter omnium oculis ingessisti; illi scriptum est: honorabiles nuptiae et cubile inmaculatum, tibi legitur: fornicatores autem et adulteros perdet deus et: qui corrumpit templum dei, corrumpet illum deus. omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
& instar suis in om̃i ceno libidinũ uo¬
lutabra: i tu mͥ olim mortuã de sepul¬
chro uxorculam ꝓtrahis. quã idõ acce¬
pi ne facerem qͦd fecisti: Audiant eth¬
nici messes eccłie de quib cotidie hor¬
rea nr̃a complent᷑ audiant catecumi¬
ni qui sunt fidei candidati. ne uxores
ducant ante baptisma. ne honesta iun¬
gant matrimonia. s scortorũ ⁊ articoꝵ
ritu accedere: publica platonis ꝓmis¬
cuas uxores communes liberos habent.
Immo caueant qualecumq uocabulũ
coniugis. ne postqͣm in ap̃o credid̾int.
noceat eis quod aliquando ñ concubi¬
nas nec meretrices s uxores habueriii.
Recolat unusquisq conscientiã suam:
& totius uulnera plangat etatis. Cĩq¬
ueterum iudicem se ex hibuerit delictoꝵ.
audiat increpantẽ iħim. Hypochrita eice
primũ trabem de ocło tuo: ⁊ tunc uideb̾
eicere festucã de ocło frĩs dui. Uere scri¬
barum & phariseorũ similes. culicẽ liqͣ¬

Expanded text:
ad instar suis in omni caeno libidinum uoad instar suis in omni caeno libidinum uolutabra: et tu mihi olim mortuam de sepulchro uxorculam protrahis, quam ideo accepi, ne facerem, quod fecisti? audiant ethnici, messis ecclesiae, de quibus cotidie horrea nostra conplentur; audiant catechumeni, qui sunt fidei candidati, ne uxores ducant ante baptisma, ne honesta iungant matrimonia, sed Scottorum et Aticottorum ritu ac de Re publica Platonis promiscuas uxores, communes liberos habeant; immo caueant qualecumque uocabulum coniugis, ne, postquam in Christo crediderint, noceat eis, quod aliquando non concubinas nec meretrices, sed uxores habuerint! Recolat unusquisque conscientiam suam et totius uulnera plangat aetatis, cumque uerum iudicem priorum se exhibuerit delictorum, audiat increpantem Iesum: hypocrita, eice primum trabem de oculo tuo et tunc uidebis eicere festucam de oculo fratris tui. uere scribarum et pharisaeorum similes, culicem liqu
Abbreviated transcription (Latin):
nentem: optinentẽ eum qui scđ̾m do¬
ctrinam est fidelem sermonẽ. ut possit
exhortari indoctrina sana. ⁊ contra di¬
centes reuincere. Inutraq epła siue
men dignitatis ẽ. hoc etatis: iubentur
monogami inclerum alligi. Certe de
Sigͦ om̃ia que in ordinatione querunt᷑
ep̃i non p̃iudicant ordinando. licet ea
ante baptisma habuerit. querit᷑ enim
quid sit & ñ quod fuerit: quare solum
nomen uxoris impediat. qd̃ solũ pecca¬
tum ñ fuit: Dicis. Quia peccatũ ñ fuit:
iccirco non ẽ dimissum in baptismate.
Rem nouam audio. Quia peccatũ non
fuit: in peccatum reputabit᷑. Omnia
scorta.: ⁊ publice colluuionis sordes. ĩ¬
pietas indm̃ parricidiũ & incestũ in
parentes. atq inextra ordinarias uolu-¬
ꝑtates utriusq sexus mutata natura:
exp̃i fonte purgant᷑. Uxoris in herebt̾
macule. ⁊ lupanaria thalamis p̃ferent᷑:
Ego non tͥ in puto meretricum exercitꝰ.
exoletorum greges. effusionem sãguiniᷤᷤ

Expanded text:
qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem, ut potens sit exhortari in doctrina sana et contradicentes reuincere. in utraque epistulamen dignitatis est, hoc aetatis - iubenturmonogami in clerum eligi. Certe de ergo omnia, quae in ordinatione quaeruntur episcopi, non praejudicant ordinando, licet ea ante baptisma non habuerit quaeritur quid sit, et non quid fuerit, quare solum nomen uxoris impediat quod solum peccatum non fuit? Dicis quia peccatum non fuit, idcirco non est dimissum in baptrem nouam audio: quia peccatum non fuit, in peccatum reputabitur. omnia scorta, publicae conluuionis sordes, inpietas in deum, parricidium et incestum in parentes atque in extraordinarias uoluptates utrinsque sexus mutata natura Christi fonte purgantur: uxoris inhaerebunt maculae et lupanaria thalamis praeferentur? ego tibi non inputo meretricum exercitus, exoletorum greges, effusionem sanguinis et
Abbreviated transcription (Latin):
pessimas inquib ñ uiuer&. s puniret᷑.
Quid gͦ mirum si ⁊ lasciuientib ui¬
duis de quib in alio loco apłs dixerat.
cum luxuriate fuerint. in xp̃o nu¬
bere uolunt. habentes dãpnationẽ.
quia primã fidem irritam feceruñ.
concessit bigamie ñ bona p̾cepta. &
iustificationes pessimas. ita scd̾m in¬
dulgens maritum ut terciũ: ⁊ si libe¬
ret & uicesimũ. ut scirent sibi ñ tã¬
maritos datos. quam adulteros ampu
& crebrius repeto. ut posterioꝵ oblita
inpͥora te extendas: habens tui ordiniᷤᷤ
quas sequaris. iudith de hebrea hysto¬
ria:⁊ annam filiam phanuelis de euã¬
gelii claritate. que dieb & noctib uer¬
sabant᷑ intemplo: iorationib atq ieiu¬
niis chesaurum pudicitie conseruabãt.
Unde ⁊ altera in typo eccłiȩ diabolum
capite truncauit: altera saluatorẽ mũ
di suscepit. sacraintoꝵ conscia futuroꝵ.
Illud incalce sermonis queso. ut breui¬

Expanded text:
pessimas, in quibus non uiueret, sed puniretur. pessimas, in quibus non uiueret, sed puniretur. quid ergo mirum, si et lasciuientibus uiduis uiduis, de quibus in alio loco apostolus dixerat: cum luxuriatae fuerint in Christo, nubere uolunt habentes damnationem, quia primam fidem irritam fecerunt, ciustificationes pessimas ita secundum indulgens maritum et tertium et, si liberet, uicesimum, ut scirent sibi non tam uiros datos quam adulteros amput inculco et crebrius repeto, ut posteriorum oblita in priora te extendas habens tui ordinis, quas sequaris, Iudith de Hebraea historia et Annam, filiam Phanuelis, de euangelii claritate, quae diebus et noctibus uersabantur in templo et orationibus atque ieiuniis thesaurum pudicitiae conseruabant. unde et altera in typo ecclesiae diabolum capite truncauit, altera saluatorem mundi prima suscepit sacramentorum conscia futurorum. illud in calce sermonis quaeso, ut breui
Abbreviated transcription (Latin):
filios ꝓcreare. matres familias ẽẽ: nul-¬
lam occasionẽ dare adu̾sario detracti¬
onis causaz ⁊ cur indulserit: statim
subiecit. Iam enim quedã declina¬
uerunt post sathanan. Ex qͦ intelli¬
gimus illum ñ stantib coronam. s
iacentib manũ porrigere. Uide qͣlia
sint scd̾a matrimonia que lupanari¬
bus p̾ferunt᷑. quia declinauert̾ qͣdã
post sathanan. Ideo adolescentula ui¬
dua que se ñ potest continere. uel ñ
uult maritum potiꝰ accipiat ꝗͣ. dia¬
bolum. Pulchra nimirũ ⁊ appetenda
res: que sathane cõmemoratione susci¬
pitur. fornicati ẽ quondã ⁊ ierłm:
& diuaricauit pedes suos om̃i transe¬
unti. In egypto pͥmũ de uirginata ẽ
⁊ ibi fracte sunt mamime eiꝰ. Cũq ad
deserta uenisset. ⁊ morarũ moysi du¬
ctoris impatiens. quasi estu libidinis
furibunda dixisset. isti sunt dii tui
isrł qui te eduxerunt de t̾ra egypti.
accepit p̃cepta ñ bona.: ⁊ iustificatiões

Expanded text:
filios procreare, matres familias esse, nulfilios procreare, matres familias esse, nullam occasionem dare aduersario detractionis causa. cur indulserit, statim subiecit: iam enim quaedam declinauerunt post satanan. ex quo intellegimus illum non stantibus coronam, sed iacentibus manum porrigere. uide, qualia sint secunda matrimonia, quae lupanaribus praeferuntur, quia declinauerunt quaedam post satanan. ideo adulescentula uidua, quae se non potest continere uel non uult, maritum potius accipiat quam diabolum. Pulchra nimirum et adpetenda res, quae satanae conparatione suscipitur. fornicata est quondam et Hierusalem et diuaricauit pedes suos omni transeunti. in Aegypto primum deuirginata est et ibi fractae sunt mammae eius. cumque ad deserta uenisset et morarum Moysi ductoris inpatiens quasi oestro libidinis furibunda dixisset: isti sunt dii tui, Israhel, qui te eduxerunt de terra Aegypti, accepit praecepta non bona et iustificationes
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑnit squalorem. Multoq melius est
stomachum te dolere qͣm mentẽ. ĩmꝑare
corpori qͣm seruire gressu uacillare qͣm
ꝑudicitia. Nec statim nob̾ penitentie sub-¬
sidia blandiant᷑. que sunt infeliciũ reme¬
dia. Cauendum ẽ uulnus. qd̃ dolore cu¬
ratur. Aliud ÷ integra naue & saluismer¬
herere tabule. & crebris fluctuũ cursib.
adasꝑrima sara collidi. Nesciat uidua di¬
gamie indulgentia: nec nouerit illud
apłi melius ÷ nubere qͣm uri. Tolle qd̃
peius est uri: & ꝑse bonum ñ erit nu-¬
bere. Procul sint hereticoꝵ calumpniae.
Scimus honorabiles nuptias: icubile
immaculatũ. Etiam de paradyso ex¬
pulsus adam: unam uxorẽ habuit. Pri¬
mus laniech maledictus ⁊ sanguinariꝰ
& de cain stirpe descendens. unã castã
diuisit induas: ⁊ plantarium digamie
ꝓtinus diluuii poena subu̾tit. Unde
illud apłi quod fornicationis metu
indulgere compellit᷑. scͥbens ad timo¬
theum. Uolo ad olescentulas nubere.

Expanded text:
spernit squalorem. Multoque melius est, spernit squalorem. Multoque melius est, stomachum te dolere, quam mentem: imperare corpori, quam servire: gressu vacillare, quam pudicitia. Nec statim nobis poenitentiae subsidia blandiantur, quae sunt infelicium remedia. Cavendum est vulnus, quod dolore curatur. Aliud est, integra nave et salvis merhaerere tabulae, et crebris fluctuum recursibus ad asperrima saxa collidi. Nesciat vidua digamiae indulgentiam, nec noverit illud Apostoli: Melius est nubere, quam uri . Tolle quod pejus est uri, et per se bonum non erit nubere. Procul sint Haereticorum calumniae. Scimus honorabiles nuptias, et cubile immaculatum . Etiam de Paradiso expulsus Adam, unam uxorem habuit. Primus Lamech maledictus et sanguinarius, et de Cain stirpe desdivisit in duas et plantarium digamiae tinus diluuii poena subuertit. unde illud apostoli, quod fornicationis metu iudulgere conpellitur scribens ad Timotheum: uolo adulescentulas nubere,
Abbreviated transcription (Latin):
rep̃hendas incorpore ne uos. Hoc ẽ qd̃¬
hos aliis uerbis ꝓpħa significat. Turba¬
tus sum:iñ sum locutus. & in eodẽ
uolumine. Irascimini: nolite pecca¬
re. Et illud architȩ tarentini ad uilli¬
cum neglegentẽ. Iam te u̾berib enecas¬
sem. nͥ iratus eẽm. Ira enĩ uiri. iusti¬
ciam dei ñ oꝑat᷑. Qd de una ꝑtͣbati¬
one dictum ẽ. referamus ad cetera.
Sicut irasci hominũ ẽ. & iram non
ꝑficere a p̃iani: sic omnis caro concupis¬
cit quidem ea que carnis sunt:iquib¬
dam illecebris ad mortiferas animã uo-¬
dorem. maiore xp̃i amore restinguere.⁊
& lasciuiens iumentum. frenis in ediae
subiugare. ut ñ libidinẽ s eybos querat.
sum istar Ut hominẽ de ẽẽ noueris:⁊
passionib humanis nisi caueris subia¬
cere. De eodem cuncti facti sumꝰ luto:
hisdem compacti exordiis. Et in serico
& in pannis: eadem libido dñatur. Nec
regum purpuras timet. nec m̃dicorũ

Expanded text:
reprehendas corpore naeuos. hoc est, qreprehendas corpore naeuos. hoc est, quod aliis uerbis os prophetae significat: turbatus sum et non sum locutus et in eodem uolumine: irascimini et nolite peccare et illud Archytae Tarentini ad uilicum neglegentem: \'iam te uerberibus enecassem, nisi iratus essem\'. ira enim uiri iustitiam dei non operatur. quod de una perturbatione dictum est, reSICUT IRASCI hominis est, et iram non perficere, Christiani: sic omnis caro concupiscit quidem ea, quae carnis sunt; et quibusdam illecebris ad mortiferas animam vodorem majore Christi amore restringere, et lasciviens al. lascivia  jumentum frenis inediae subjugare: ut non libidinem, sed cibos quaerat sum ista; Ut hominem esse te noveris, et passionibus humanis, nisi caveris, subjacere. De eodem cuncti facti sumus luto, iisdem compacti exordiis. In serico et in pannis eadem libido dominatur. Nec regum purpuras timet, nec mendicantium
Abbreviated transcription (Latin):
re. de tuoꝵ societate secura. Semꝑ in
manib tuis diuina sit lectio: ⁊ tam cre¬
bre orationes: ut omnes cogitationũ
sagitte quib adolescentia ꝑcuti solet.
huiuscemodi clipeo repellant᷑. Difficile
est. quin potius impossibile ꝑtbationi
mitiis carere quempia: quas significã¬
tius greci ꝓpeias uocant. Nos ut u̾bũ
uertamꝰ euerbo ante passiones possumꝰ
dicere. quod incentiua uitiorũ om̃iũ
titillent animos: & quasi in meditullio
nr̃m iudiciũ sit uel abicere cogitata.
uel reciꝑe. Unde ⁊ nature dñs in euã¬
gelio loquebat᷑. De corde exeunt cogi¬
tationes male: homicidia. ad ult̾ia. for¬
nicationes. furta. falsa testimonia. blas¬
phemie. Eax quo ꝑspicuũ ẽ iuxta alteriꝰ
libri testimoniũ. ꝓcliuns ẽẽ cor homi
mediam anumam fluctuare: nunc hec
nunc illa capientẽ. Nam sine uicis
nemo nascitur. Optimus ille ẽ qui mi¬
nimis urget᷑. uelut si egregio insꝑsos

Expanded text:
re de tuorum societate secura. semper in re de tuorum societate secura. semper in manibus tuis diuina sit lectio et tam crebrae orationes, ut omnes cogitationum sagittae, quibus adulescentia percuti solet, huiusce modi clipeo repellantur. difficile est, quin potius inpossibile, perturbationum initiis carere quempiam, quas significantius Graeci jzoojtadeiag uocant, nos, ut uerbum uertamus e uerbo, antepassiones possumus dicere, eo quod incentiua uitiorum omnium titillent animos et quasi in meditullio nostrum iudicium sit uel abicere cogitata uelrecipere. unde et naturarum dominus in euangelio loquebatur: de corde exeunt cogitationes malae, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia, blasphemiae. ex quo perspicuum est-iuxta alterius libri testimonium-procliuius esse cor hominmediam animam fluctuare nunc haec, nunc illa capientem. nam uitiis nemo sine nascitur; optimus ille est, qui minimis urguetur, uelut si egregio inspersos
Abbreviated transcription (Latin):
honor dñe dignitas sit. Scio multas
clausis ad publicum forib ñ caruisse
infamia seruuloꝵ: qͦs suspectos facie¬
bat aut cultus impudicus. aut cras¬
si corporis nitor. aut etas apta libidi¬
ni. aut ex conscientia amoris occulti
securus animi tumor. qui etiã bene
dissimulatꝰ frequent̾ erumpit in
publicum.: & conseruos quasi seruꝰ
despicit. Hoc ex abundantia dictũ sit.
ut om̃i diligentia custodias cor tuũ.
& caueas quicqͥd de te fingi potest.
Nom ambulet iuxta te calamistratꝰ
ꝓcurator. non histrio fractus infe¬
minam: ñ cantoris diaboli uenena¬
ta dulcedo: ñ iuuenis uolsus ⁊ nitidꝰ.
Nichil artium scenicarũ. nichil tibi
in obsequiis molle iungat᷑. Habeto
tecum uiduarũ ⁊ uirginũ choros:
habeto tui sexus solatia. Ex ancilla¬
rum quoq morib domine iudicant᷑.
Certe cum tecũ scã sit mat̾:⁊ lateri
tuo amita hereat uirgo ꝑpetua: non
debes ꝑiculose ext̾noꝵ consortia quere¬

Expanded text:
honor dominae dignitas sit. scio multas honor dominae dignitas sit. scio multas clausis ad publicum foribus non caruisse infamia seruulorum, quos suspectos faciebat aut cultus inmodicus aut crassi corporis nitor aut aetas apta libidini aut ex conscientia amoris occulti securus animi tumor, qui etiam bene dissimulatus frequenter erumpit in publicum et conseruos quasi seruos despicit. hoc ex abundanti dictum sit, ut omni diligentia custodias cor tuum et caueas, quidquid de te fingi potest. Non ambulet iuxta te calamistratus procurator, non histrio fractus in feminam, non cantoris diaboli uenenata dulcedo, non iuuenis uulsus et nitidus. nihil artium scenicarum, nihil tibi in, obsequiis molle iungatur. habeto tecum uiduarum et uirginum choros, habeto tui sexus solacia; ex ancillarum quoque moribus dominae iudicantur. certe, cum tecum sancta sit mater et lateri tuo amita haereat uirgo perpetua, non debes periculose externorum consortia quaere
Abbreviated transcription (Latin):
sepulchro. Si tanti uilissimũ uitrũ. ⁊¬
quanti preciosissimũ margaritum:¬
Si sic cõmuni lege nature dap̃nat
om̃s gentilis uidua uoluptates.: quid
expectandũ ẽ auidua xp̃iana. que
pudicitiã suam ñ solum ei deb& qui
defunctus est.s ei cum qͦ regnatura
est: Queso te ne generalia monita.
& conueniens puellari sermo ꝑsone.
suspitionẽ tͥ iniurie moueant: & ar-¬
bitreris me obiurgantis animo scri¬
bere non timentis: euius uotum est
nescire quȩ metuo. Tenera res infe¬
minis fama pudicitie ẽ. Quasi flos
pulcherrimꝰ cito ad leuem marcesscit
auram. leuiq flatu corrumꝑit᷑ iaxi¬
me ubi etas consentit aduitium: ima¬
ritalis de ẽ auctoritasi cuius umbra
tutamen uxoris est. Quid facit uidua
inter familie multitudinẽ. int̾ mini¬
stroꝵ greges: Quos nolo contẽpnat
ut famulos. s ut uiros erubescat. Certe
si ambitiose domꝰ hȩc officia flagitant.
p̃ficiat his senem honestis morib. cuiꝰ

Expanded text:
sepulchro. si tanti uilissimum uitrum, sepulchro. si tanti uilissimum uitrum, quanti pretiosissimum margaritum? si communi lege naturae damnat omnes gentilis uidua uoluptates, quid expectandum est a uidua Christiana, quae pudicitiam suam non solum ei debet, qui defunctus est, sed ei, cum quo regnatura est? Qu aeso te, ne generalia monita et conueniens puellari sermo personae suspicionem tibi iniuriae moueant et arbitreris me obiurgantis animo scribere, non timentis, cuius uotum est te nescire, quae metuo. tenera res in feminis fama pudicitiae est et quasi flos pulcherrimus cito ad leuem marcescit auram leuique flatu corrumpitur, maxime ubi et aetas consentit ad uitium et maritalis deest auctoritas, cuius umbra tutamen uxoris est. quid facit uidua inter familiae multitudinem, inter. ministrorum greges? quos nolo. contemnat ut famulos, sed ut uiros erubescat. certe, si ambitiosae domus haec officia flagitant, praeficiat his senem honestis moribus, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
Nolite in ebriari uino. inquo ẽ luxuria.
Om̃is creatura dei bona ẽ. Audiant hec
mulieres: quȩ sollicite sunt quomodo
placeant uiris. Comedant carnes. q̃
carnib seruiunt: quarũ feruor de¬
spumat incoitu: que ligate maritis.
generationi ac lib̃is dant oꝑam qͣrũ
uteri portant fetus eoꝵ: ⁊ intestina
carnib impleant᷑. Cu uero quȩ intu¬
mulo mariti sepelisti om̃s pariter uo¬
luptates. quȩ litam purpurisso ⁊ ce¬
russa faciem suꝑ feretrum eiꝰ lacͥmis
diliusti. quȩ pullam tunicã nigrosq
calceolos candidȩ uestis ⁊ aurati socei
depositione sumpsisti: nichil habes
necesse aliud nisi ꝑseuerare inieiumo
Pallor ⁊ sordes. gemme tue sint. Plu¬
marũ mollicies. iuuenilia mbra non
foueant. Balnearũ calor. nouum ad¬
olescentie sanguinẽ non incendat.
Audi quid ex ꝑsona uidue continẽtᷤ.
ethnicus poeta decantet. Ille meos
pͥmus qui me sibi iunxit amores.
abstulit: ille habeat secum. seruetq

Expanded text:
 in quo est luxuria. omnis creatura dei bona est. audiant haec mulieres, quae sollicitae sunt, quomodo placeant uiris. comedant carnes, quae carnibus seruiunt, quarum feruor despumat in coitum, quae ligatae maritis generationi ac liberis dant operam. quarum uteri portant fetus, earum et intestina carnibus inpleantur. tu uero, quae in tumulo mariti sepelisti omnes pariter uoluptates, quae litam purpurisso et cerussa faciem super feretrum eius lacrimis diluisti, quae pullam tunicam nigrosque calceolos candidae uestis et aurati socci depositione sumpsisti, nihil habes necesse aliud nisi perseuerare. ieiunium, pallor et sordes gemmae tuae sint, plumarum mollities iuuenalia membra non foueant, balnearum calor nouum adulescentiae sanguinem non incendat. audi, quid ex persona uiduae continentis ethnicus poeta decantet: ille meos, primus qui me sibi iunxit, amores abstulit; ille habeat secum seruetque
Abbreviated transcription (Latin):
quasi homines. ut & ruine nob̾ ad cau¬
tionem. ⁊ penitudinis ad salutẽ exẽpla
p̃berent. quis in lubrica uia. lapsũ non
timeat: Procul sint a conuiuns tuis
phasides aues. crasse turtures:⁊ tagemo¬
nicus: & om̃s aues quib amꝑlissima pa¬
trimonia auolant. Nec ideo de carnib
uesci ñ putes. si suum. leꝑorũ. atq ceruo¬
rum: ⁊ quadrupedũ animantiũ escu¬
lentias rȩꝓbes. Non enim hec pecudũ
numero. s suauitate gustus iudicant᷑.
Scimus ab apło dictum. Om̃is creatu¬
ra dei bona. & nichil reiciendũ qd̃ cũ
grarum actione ꝑcipit᷑. S idẽ loquit᷑.

Expanded text:
quasi homines, ut et ruinae nobis ad cauquasi homines, ut et ruinae nobis ad cautionem et paenitudinis ad salutem exempla, praeberent, quis in lubrica uia lapsum non metuat? procul sint a conuiuiis tuis Phasides aues, crassae turtures, attagen Ionicus et omnes aues, quibus amplissima patrimonia auolant, nec ideo te carnibus uesci non putes, si suum, leporum atque ceruorum et quadrupedum animantium esculentias reprobes. non enim haec pedum numero, sed suauitate gustus iudicantur. scimus ab apostolo dictum: omnis creatura dei bona et nihil reiciendum, quod cum gratiarum actione percipitur. sed idem l
Abbreviated transcription (Latin):
bat eccłiam:⁊ om̃i ordini preuidebat.
p̃cipueq pauꝑib quoꝵ ei cura cũ bar¬
naba fuerat de mandata: illas uult ȩc¬
clesie opib sustentari. quȩ ꝓpriis ma¬
nib non queunt laborare. que uere in¬
duȩ sunt: quas etas ꝓbauit & uita. Heli
sacerdos offendit dnm̃: obuitia liberorũ.
Ergo econtrario placat᷑ ds̃ uirtutib eoꝵ:
si ꝑmanserint infide & caritate. ⁊ sc̃itate.
cum pudicitia. Otimothee te ipsũ castũ
suspicari liceat. s ex abundanti lobricã¬
etatem monuisse pietatis ẽ. Que dicturꝰ
sum: non tͥ. s puellarib annis dicta in¬
tellige. Uidua quȩ indeliciis ẽ uiuens
mortua ẽ. hoc uas electionis loquit᷑. &
de illo ꝓfertur thesauro qui confident̾
aiebat. An exꝑim̃tum quesitis eiꝰ qui in
me loquitur xp̃c: Hoc ille ꝓnuntiat.
qui libere sub ꝑsona sua fragilitatẽ hu¬
mani corporis fatebat᷑. Non enĩ qd̃ uolo
p̃dicans. ipse reꝓb inueniar. Si ille tim&.⁊

Expanded text:
bat ecclesiam et omni ordini prouidebat bat ecclesiam et omni ordini prouidebat praecipueque pauperibus, quorum ei cura cum Barnaba fuerat demandata, illas uult ecclesiae opibus sustentari, quae propriis manibus non queant laborare, quae uere uiduae sunt, quas et aetas probauit et uita. Heli sacerdos offendit deum ob uitia liberorum: ergo e contrario placatur deus uirtutibus eorum, si permanserint in fide et caritate et sanctitate cum pudicitia. o Timothee, te ipsum castum suspicari liceat, sed ex abundanti lubricam aetatem monuisse pietatis est. quae dicturus sum, non tibi, sed puellaribus annis dicta intellege. uidua, quae in deliciis est, uiuens mortua est. hoc uas electionis loquitur et de illo profertur thesauro, qui confidenter aiebat: an experimentum quaeritis eius, qui in me loquitur Christus? hoc ille pronuntiat, qui libere sub persona sua fragilitatem humani corporis fatebatur: non enim, quod uolo praedicans ipse reprobus inueniar. si ille timet,
Abbreviated transcription (Latin):
sentem tenere te credas. Ecce hereditas
dñi. filii merces fructus uentris. Pro u¬
no homine. duos filios recepisti. Auctus
ẽ numerus castitatis. Quicqͥd debebas
marito: redde filiis. Amore p̃sentiũ. ab¬
sentis desiderium tẽpera. Non ẽ parui
apud dm̃̃: bene filios educare. Audi a¬
postolum cõmonentẽ. Uidua eligatur
uiri uxor᷑ in bonis oꝑib habens testimo¬
nium: si filios educauit.si hospitalis fu¬
it᷑. si scõrum pedes lauit. si afflictis a¬
bundant̾ p̃buit. si om̃e opꝰ bonum sub¬
secuta ẽ. Didicisti catalogum uirtutũ
tuarum: quid debeas nomini tuo. qui¬
b meritis scd̾m pudicitie gradũ possi¬
deas. Nec te moueat qͦd sexagenaria e¬
ligatur uidua. & putes ad olescentulas
discipulo dixerat. nemo adolescentiã
tuam contemꝑnat. ñ continentiam s
etatem. Auoquin om̃s quȩ ante. xͣx.
annos uiduate sunt: hac lege accipies
maritos. S quia rudem xp̃i institue¬

Expanded text:
sentem tenere te credas. ecce hereditas sentem tenere te credas. ecce hereditas domini filii, merces fructus uentris. pro uno homine duos filios recepisti, auctus est numerus caritatis. quidquid debebas marito, redde filiis; amore praesentium absentis desiderium tempera. non est parui apud deum bene filios educare. audi apostolum commonentem: uidua eligatur uiri uxor, in bonis operibus habens testimonium, si filios educauit, si hospitalis fuit, si sanctorum pedes lauit, si adflictis abundanter praebuit, si omne opus bonum subsecuta est. didicisti catalogum uirtutum tuarum, quid debeas nomini tuo, quibus meritis secundum pudicitiae gradum possideas. nec te moueat, quod sexagenaria eligatur uidua, et putes adulescentulas discipulo dixerat: nemo adulescentiam tuam contemnat, non continentiam, sed aetatem. alioquin omnes, quae ante sexaginta annos uiduatae sunt, hac lege accipient maritos. sed quia rudem Christi institue
Abbreviated transcription (Latin):
hominis sunt sapientia eius. In bre
uitate. tempora multa cõpleuit. Cene¬
mus ꝓ illo dulcissimos liberos. Uacor.¬
heres. pudicitie p̾cium ẽ. Nebridius
pusio. patrem querentib ex hib&. Sic
oculos. sic ille manus. sic ora ferebat.
Scintilla uigoris paterni lucet infilio:
& similitudo moꝵ ꝑspeculum carnis
erumpens: ingentes animos angusto
inpectore uersat. Iungit᷑ ei germana.
rosarum aut lilioꝵ calathus eboris.¬
floris. ostriq cõmerciũ. Sic refert in
ore patrem: ut aduenustatẽ ꝓpensior
sit. Sic matrẽ mixta pingit similitudi¬
ne: ut inuno corpore utrũq cognoscas.
Ita suauis ẽ & mellitula: ut honor sit
omniũ ꝓpinquoꝵ. Hanc tenere ñ de¬
dignat᷑ augustus. hanc fouere in sinu
regina letatur. Certatim ad se om̃s rapi¬
unt: pendet in collo. her& inbrachiis sin¬
gulorum garrula atq balbutiens. lin¬
gue offensione fit dulcior. Habes gͥ sal¬
uina quos nutrias. in quib uirum ab¬

Expanded text:
hominis sunt sapientia ejus . In brevi hominis sunt sapientia ejus . In brevi aetate tempora multa complevit. Tenemus pro eo dulcissimos liberos. Uheres pudicitiae pretium est; Nebridius pusio patrem quaerentibus exhibet: sic oculos, sic ille manus, sic ora ferebat. scintilla uigoris paterni lucet in filio et similitudo morum per speculum carnis erumpens: ingentes animos angusto in pectore uersat. iungitur ei germana, rosarum et liliorum calathus, eboris ostrique commercium. sic refert in ore patrem, ut ad uenustatem propensior sit; sic matrem mixta pingit similitudine, ut in uno corpore utrumque cognoscas; ita suauis est et mellitula, ut honos sit omnium propinquorum. hanc tenere non dedignatur Augustus, hanc fouere in sinu regina laetatur. certatim ad se omnes rapiunt: pendet ex collo, haeret in brachiis singulorum. garrula atque balbutiens linguae offensione fit dulcior. Habes igitur, Saluina, quos nutrias, in quibus uirum ab
Abbreviated transcription (Latin):
rabatur ut dnõs: ⁊ in illoꝵ salutẽ. suã
salutẽ positam fatebat᷑. Ministros
autem eorum & uniu̾sum ordinem
palacii quo regalis frequentat᷑ ambitio
sibi sic caritate sociarat: ut qui merito
inferiores erant. officio se pares arbitra¬
rentur. Difficile factum ẽ głam uirtu¬
te suꝑare: & abhis diligi quos p̃cedas.
Quȩ uidua ñ huius auxilio sustenta¬
ta est: Quis pupillus non in eo reppe¬
rit patrem: Totius orientis ep̃i ad hunc.
miserorũ preces & laborantium desidia
conferebant. Quicqͥd ab imꝑatore posce¬
bat: elemosina in pauꝑes. preciũ caꝑti¬
uorum. miscdia mafflictos erat. Unde
& ipsi pͥncipes libenter p̾stabant. quod
sciebant non uni sed plurib indulge¬
ri. Quid ultra differimus: Omnis
caro fenum: ⁊ om̃is gła eius quasi flos
feni. Reuersa ẽ terra interram suam:
dormiuit indño. & appositꝰ ẽ ad patres
suos. plenus dierum & luminis. i nu¬
tritus insenectute bona. Cani enim

Expanded text:
rabatur ut dominos et in illorum salute suam rabatur ut dominos et in illorum salute suam -salutem positam fatebatur. ministros autem eorum et uniuersum ordinem palatii, .quo regalis frequentatur ambitio, sic sibi caritate sociarat, ut, qui merito inferiores erant, officiis se pares arbitrarentur. difficile factu est gloriam uirtute superare et ab his diligi, quos praecedas. quae uidua non huius auxilio sustentata est? qui pupillus non in eo repperit patrem? totius orientis episcopi ad hunc miserorum preces et laborantium desideria conferebant. quidquid ab imperatore poscebat, elemosyna in pauperes, pretium captiuorum, misericordia in adflictos erat. unde et ipsi principes libenter praestabant, quod sciebant non uni, sed pluribus indulgeri. Quid ultra differimus? omnis caro fenum et omnis gloria eius quasi flos feni. reuersa est terra in terram suam: dormiuit in domino et adpositus est ad patres suos plenus dierum et luminis et nutritus in senec
Abbreviated transcription (Latin):
fornacem regis babylonis. sine adustio¬
ne ingressus est᷑. Cuius adolescentis e¬
gyptiã domina pallium ñ tenuit:que
uxor eunuchi nullos creat liberos uo¬
luptate transacta: Quẽ hominũ dispu¬
tatio illa ñ terreat. uideo aliam legem
inm̃bris meis. repugnantẽ legi m̃tis
mee. & captiuum me ducentem in le-¬
gi peccati quȩ ẽ inm̃bris meis: Ali¬
rum dictii ẽ. Nutritus in palatio. cõ¬
tubernalis & condiscipłs augustors.
quoꝵ m̃se ministrat orbis. & terre ac
maria seruiunt: inter rerum om̃iũ
habundantiã. in pͥmo etatis flore. tante
uerecundie fuit. ut uirginalẽ pudo¬
rem uincer&: ne leuem quidem in
se obsceni rumors fabulam dar&e. De¬
inde purpuratoꝵ ꝓpinquus. sotius.
consobrinus. isdem cum ambob stu¬
diis eruditus. que res etiam ext̾norũ
mentes sibi conciliat. non ẽ inflatus
suꝑbia. ñ ceteros homines adducta
fronte contempsit. s cunctis amabil.
ipsos pͥncipes amabat ut fres. uene¬

Expanded text:
fornacem regis Babylonis sine adustiofornacem regis Babylonis sine adustione ingressus est? cuius adulescentis Aegyptia domina pallium non tenuit? quae uxor eunuchi nullos creat liberos uoluptate transacta? quem hominum disputatio illa non terreat: uideo aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et captiuum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis? mirum dictu est: nutritus in palatio, contubernalis et condiscipulus Augustorum, quorum mensae ministrat orbis et terrae ac maria seruiunt, inter rerum omnium abundantiam, in primo aetatis flore tantae uerecundiae fuit, ut uirginalem pudorem uinceret et ne leuem quidem in se obsceni rumoris fabulam daret. deinde purpuratorum propinquus, socius, consobrinus isdemque cum ambobus studiis eruditus-quae res etiam externorum mentes sibi conciliat-non est inflatus in superbiam, non ceteros homines adducta fronte contempsit, sed cunctis amabilis ipsos principes amabat ut fratres, uene
Abbreviated transcription (Latin):
quod fecerunt apłi. patrẽ. & rete. ⁊ naui¬
culam relinquentes: s ex in equalitate.
alioꝵs inopie. suam abundantiam cõmu¬
nicabat: ut postea illoꝵ diuitiȩ. huiꝰ in¬
digentiam sustentarent. Seit ipsa eui
cui libellus hic scribit᷑. me non nota sed
audita narrare: nec ex aliquo in me be¬
neficio. scͥptoꝵ more grecoꝵs gr̃am lin¬
gua reddere. Procul a xp̃ianis ista sus¬
picio. Habentes uictum & uestitũ. his cõ¬
tenti sumus. Ubi uile holusculũ & ci¬
barius panis & cib potusq moderatus:
ibi diuitie suꝑ uacue. ibi nulla aduladio.
que uel p̃cipue fructum respicit. Ex qͦ
colligitur fidele eẽ testimonium: qͦd cau¬
sa non hab& m̃tiendi. Ae ne quis me pu¬
tet solas innebridio p̃dicare elemosinas.
quanqͣm ⁊ has exercuisse sic magnũ. de
quib dicitur. sicut aqua extinguit ignẽ.
ita elemosina extinguit peccatũ: ad
uirtutes eiꝰ ceteras ueniam: quaᷤ singłas
in paucis hominib dep̃hendimꝰ. Quis

Expanded text:
quod fecerunt Apostoli, patrem, rete, et naviculam relinquentes : sed ex aequalitate, aliorum inopiae suam abundantiam conicabat, ut postea illorum diuitiae huius indigentiam sustentarent. scit ipsa, cui libellus hic scribitur, me non nota, sed audita narrare nec ex aliquo in me beneficio scriptorum more Graecorum gratiam linguae reddere. procul a Christianis ista suspicio. habentes uictum et uestitum his contenti sumus. ubi uile holusculum et cibarius panis et cibus potusque moderatus, ibi diuitiae superuacuae, ibi nulla adulatio, quae uel praecipue fructum respicit. ex quo colligitur fidele esse testimonium, quod causas non habet mentiendi. Ac ne quis me putet solas in Nebridio praedicare elemosynas, quamquam et has exercuisse sit magnum, de quibus dicitur: sicut aqua extinguit ignem, ita lemosyna peccatum, ad uirtutes eius ceteras ueniam, quas singulas in paucis hominibus deprehendimus. quis
Abbreviated transcription (Latin):
pore. sua desidia consolant᷑ ut qd̃ ipse
fecerunt alias facere uideant: ⁊ ma¬
larum societate palpent᷑. Quarum
cum impudentiã ⁊ ꝓpositiones. apo¬
stolicarum sententiarũ interp̃tatiõe
contriueris: legito quomͦ tͥ inuidui¬
tate seruanda uiuendũ sit librum
ad eustochium de uirginitate seruan¬
da: i alios adfuriam atq siluinã: quaꝵ
altera. ꝓbi quondam consulis nurus.
altera gildonis qui affricã tenuit fi¬
lia ẽ. Hic libellus. de monogamia sub

Expanded text:
pore sua desideria consolantur, ut, quod ipsae pore sua desideria consolantur, ut, quod ipsae fecerunt, alias facere uideant et malarum societate palpentur. qua- 3 rum cum inpudentiam et propositiones apostolicarum sententiarum interpretatione contriueris, legito, quomodo tibi in uiduitate uiuendum sit, librum ad Eustochium de uirginitate seruanda et alios ad Furiam atque Saluinam, quarum altera Probf quondam consulis nurus, altera Gildonis, qui Africam tenuit, filia est. hic libellus \'De monogamia\' sub
Abbreviated transcription (Latin):
rere nomina possim. Et hec iꝑsa que di¬
xi ꝑiculosa sunt tam loquenti qͣm au¬
dientib. ut negemitꝰ quidẽ liber sit
nolentib immo nec audentib nobis
flere que patimur. Responde mͥ Rm̃a
acceptura uirum: Credo fugidurum.
aut pugnaturũ. Qd̃ utrũq quia se¬
quatur intelligis: & ꝓfescennino car¬
mine. terribilis tibi rauco sonitu buc¬
cina concrepabit: ut quas habes pro-¬
nubas. habeas forte lugentes. Aut
quib deliciis affluas. quȩ possessio¬
num tuarũ reditus ꝑdidistique ob-¬
sessam familiolam tuã morbo & fa¬
me cernis contabescere: S absit ut
de te talia sentiã: ut sinistrũ qͥppiam
suspicer de ea quȩ suã animam dño
consecrauit. Nontam tͥ quã sub tuo
nomine aliis sum locutus. quȩ ocio¬
se & curiose atq uerbose domus cir¬
cumeunt matronarũ: quarũ uent̾
nichil aliud de scriꝑturis nͥ digamie
p̃cepta nouerunt. que in aliarũ cor¬

Expanded text:
rere nomina possim. et haec ipsa, quae direre nomina possim. et haec ipsa, quae dixi, periculosa sunt tam loquenti quam audientibus, ut ne gemitus quidem liber sit nolentibus, immo nec audentibus nobis flere, quae patimur. Responde mihi, caacceptura uirum ? credo fugiturum aut pugnaturum — quid utrumque sequatur, intellegis — et pro fescennino carmine terribilis tibi rauco sonitu bucina concrepabit, ut, quas pronubas, habeas forte lugentes, ut quibus deliciis affluas, quae possessionum tuarum reditus perdidisti, quae obsessam familiolam tuam morbo et fame cernis contabescere ? sed absit, ut de te talia sentiam, ut sinistrum quippiam suspicer de ea, quae suam animam domino consecrauit. non tam tibi quam sub tuo nomine aliis sum locutus, quae uinosae et curiosae atque uerbosae domus circumeunt matronarum, quarum deus unihil aliud de scripturis nisi digamiae praecepta nouerunt, quae in alieno cor
Abbreviated transcription (Latin):
tesq uictore suo imꝑio subiugassent.
Hannibal abhispanie finib orta dem¬
pestate cũ uastasset italiam. uidit ur¬
bem: nec ausus ẽ obsidẽ. Pyrrũ tanta
tenuit romani nominis reuerentia.
ut & deletis om̃ib a ꝓpinquo reced̾et
loco: nec auderet uictor aspicere. qͣm
regum didicerat ciuitatem. Et tam̃
ꝓ hac iniuria. ñ enim dicam suꝑbia
quȩ bonos exitus habuit. alter toto
orbe fugitiuus tandem bychinie mor¬
tem ueneno repꝑit: alter reuersus
inpatriam. insuo regno occubuit. &
utriusq ꝓumtie. romani popłi uec¬
tigales sunt. Nunc ut om̃ia ꝓsꝑo fine
eueniant: p̃ter nr̃a quȩ amisimus.
ñ habemꝰ quid uictis hostib aufera¬
mus. Potentiã romane urbis ardens
poeta describens ait. Quid satis ẽ. si
roma parum ẽ: Quod nos alio mu¬
temus elogio. Quid saluum ẽ si roma
perit: Non michi si lingue centum
sint. oraq centum. ferrea uox: om̃es
captoꝵ dicere poenas. om̃ia cesoꝵ ꝑcur¬

Expanded text:
tisque uictores, suo imperio subiugasset. tisque uictores, suo imperio subiugasset. Hannibal, de Hispaniae finibus orta tempestas, cum uastasset Italiam, uidit urbem nec ausus est obsidere. Pyrrhum tanta tenuit Romani nominis reuerentia, ut deletis omnibus e propinquo recederet loco nec auderet uictor aspicere, quam regum didicerat ciuitatem. et tamen pro hac iniuria — non enim dicam superbiam, quae bonos exitus habuit — alter toto orbe fugitiuus tandem Bithyniae mortem ueneno repperit, alter reuersus in patriam in suo regno occubuit; et utriusque prouinciae Romani populi uectigales sunt. nunc, ut omnia prospero fine eueniant, praeter nostra, quae amisimus, non habemus, quod uictis hostibus auferamus. potentiam Romanae urbis ardens poeta describens ait: quid satis est, si Roma parum est? quod nos alio mutemus elogio: quid saluum est, si Roma perit? non, mihi si linguae centum sint oraque centum, ferrea uox, omnes captorum dicere poenas, omnia caesorum percur