comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiritã ingressus . ẽ. quȩ idem
probat᷑ in dño. qui ñ solũnul¬
lũ lesit sed &iã patient̃ cucta
sustinuit proximũ uero dix̃
populũ iudeorũ a quo traxit car¬
nis originẽ proquib: &iã incra¬
ce positus oracuit dicens. Pat̃
ignosce illis quia nesciuNł quid
faciuNT. Vides pximo malũ ñ
fuisse factum quando pcis&iã
ut absoluerent᷑ oroctũ ẽ:¬
& ob probrium ñaccepit aduersus proxi¬
mum suum
aec sexta ẽ quȩ iudã scarioth
designat. nãdũ senoss&
ab ipso tradendũ nulla eũ uolu¬
it publica increpatione confun¬
dere. sed tantũ generelit dix̃
qui mecũ manũ mittit in parap¬
side : ipse me traditurus ẽ.
Ita fecctũ ẽ ut nec diuinitatis
suȩ uirtutẽ intellegentib cȩlar&
& ꝓximi famã mordaci lace¬
natione ñ carper& ñ accepit
idẽ. gratũ ñ habuit: Accepta
enĩ illa dicim̃ que nob grata eẽ

Expanded text:
tam ingressus est, quae item probatur in Domino, qui non solum nullum laesit, sed etiam patienter cuncta sustinuit. Proximum vero dixit populum Judaeorum, a quo traxit carnis originem, pro quibus etiam in cruce positus oravit dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Vides proximo malum non fuisse factum: quando pro eis etiam, ut absolverentur oratum e opprobrium non accepit adversus proximum suum. aec sexta est, quae Judam Scarioth designat. Nam dum se nosset ab ipso tradendum, nulla eum voluit publica increpatione confundere, sed tantum generaliter dixit: Qui mecum manum mittit in paropside, ipse me traditurus est . Ita factum est, ut nec divinitatis suae virtutem intelligentibus celaret, et proximi famam mordaci laceratione non carperet. Non accepit, id est gratum non habuit. Accepta enim illa dicimus, quae nobis grata esse
Abbreviated transcription (Latin):
inaet̃na securitate recipienturꝙ
possessio ei nulluulterius expulsi¬
ne turbabitur : quien ĩ aliqudr
hereditate ten& firmissimã poses
In hoc uersiculo diligent̃ credentũ
animosmentesq roborauit : pn¬
moq humana consu&udo mutilils

Expanded text:
in aeterna securitate recipientur, et possessio ejus nulla ulterius expulsione turbabitur. Qui enim aliquid ex haereditate tenet, firmissima possessIn hoc versiculo diligenter credentium animos mentesque roboravit. Primo quia humana consuetudo mutabilis est,
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ succuis ẽdñs. dulcis eni ds
est ad similitudinen:̃ dulõ
qitiones & longissimas expectatio¬
s obsstit malir: humiliat suꝑbos
ampios ut tandẽ aliquando sapi
& &scerreesse peniteant: qđ aut̃
lgestatuit utiq dulcedinis a recti¬
adinis fuit. quando noluit errare quos
uluit legis promulgatione corri¬
gt: sed nequis hanc distrinctio¬
as creder& ex asperitate uenisse
unsiliũ. lactelegis exponit. idẽ bo¬
utatis & dulcedinis: Inuia id ẽ in
senti uita ubi lex ponit᷑ in qua rec¬

Expanded text:
m suavis est Dominus . Dulcis enim dictus est ad similitudinem dulcium pationes et longissimas exspectationes obsistit malis, humiliat superbos et impios, ut tandem aliquando sapiant, et se errasse poeniteant. Quod autem legem statuit, utique dulcedinis et rectitudinis fuit; quando noluit errare quos maluit legis promulgatione corrigere. Sed ne quis hanc districtionem crederet ex asperitate venisse, consilium latae legis exponit, id est bonitatis et dulcedinis. In via, id est in praesenti vita, ubi lex ponitur, in qua rec
Abbreviated transcription (Latin):
quȩdicta s̃ auehendo semo¬
snt quae angusto calle diriguntur:
e uulgo notȩ s̃ sed occultis itinerib
imbulant᷑: Dictar̃ enĩsemitȩ qua¬
i semi uiae: qua ppt̃ uiasdicamus
aduitȩ ordinẽ ꝑtinere inquo ãbu¬
lt & doctoꝵx conuersatio. & simpli¬
cũ multitudo. semitas aut̃ legis
ntellegentiȩ debemꝰ accipere quȩ
epaucis notae & difficultate sui pro¬
lnt᷑ angustȩ : sequit᷑ enĩ edoceme
quisermañ ad callẽ sed ad legem
mugis noscit᷑ ꝑtinere : dirige
ne inuerit at&ua & doceme quia
nes dr̃ scclutaris mr̃ & tesustinui totadie
ingulis sermonib: superiores sen¬
sus hicuersus amplectitur: di¬
ngeme aduitã ꝑtin&. doce adsci¬
enticm: sequitur quia tues
d̃ scdutc cris my& tesust inui tota
de ꝑfectȩ breuit̃ quȩ nos imbuit
ouesi quidem ress̃ quȩ bonos effici
auato rẽ credamꝰ sec unda ut sub
onius uitȩ patientia r&ributio¬
̃ ipsius expectare debeamus:
utadie acsidicer& omnediȩ sci

Expanded text:
quae dictae sunt a vehendo. Semint quae angusto calle diriguntur, nec vulgo notae sunt, sed occultis itineribus ambulantur. Dicta est enim semita, quasi semivia. Quapropter vias dicamus ad vitae ordinem pertinere, in quo ambulat et doctorum conversatio, et simplicium multitudo. Semitas autem legis intelligentiam debemus accipere, quae et paucis notae, et difficultate sui probantur angustae. Sequitur enim, edoce me; qui sermo non ad callem, sed ad legem magis noscitur pertinere Vee in veritate tua et doce me, quia tu es Deus salutaris meus, et te sustinui tota die. Singulis sermonibus superiores sensus hic versus amplectitur. Dirige me ad vitam pertinet, doce ad scientiam. Sequitur, quia tu es Deus salutaris meus, et te sustinui tota die; perfecte breviterque nos imbuit. Duae siquidem res sunt quae bonos efficiunt salutarem credamus; secunda, ut sub totius vitae patientia retributionem ipsius exspectare debeamus. Tota die: ac si diceret, omni die, sci
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ist quẽ diximꝰ primo modops almi
uinocentiã suã respicide p̃catur qua
&̃ imquis hominib: ñ habuit portionem:
stundo supplicat neherdicis aut scis ma¬
teis inudicio dñi miscectur. Om̃domũ ciꝰ¬
dẽ eñ esoinin nocentiã meac in gresscissũ.
ii dõ sperans non in firmabor
Seniculosa quidẽ iuidicii uidetur et̃
ꝑditio. sed sequestratio malorx quae
fit in examine dñi cognoscit᷑ ab eneme¬
rito conpetent̃ optari qu& ꝓpt̃ ñ ẽ hic
d& estabilis adrogantia meritorũ
sed iusta p&icio fidelit̃ seruientis ut sit
sequestratus a pessimis necũ malis
habeat portionẽ: Postulat enĩ uir
sc̃s̃ iudicia qua certus erat deeiꝰ mise¬
ricordia sic̃ dic̃ apłs : Dec&ero re¬
posita ẽ mihi corona iustitiȩ quã red¬
d& mihi dñs in illa die iustus iudex:
In in nocentia uero sua ingreditur qui
sic̃ inferius dic̃ sperat indño nec desuis
quicquã uirib sed dediuina licgitate
p̃sumit: Sequit᷑ Huiꝰ rei decora pro¬

Expanded text:
us iste quem diximus primo modo psalmi innocentiam suam respici deprecatur, quia cum iniquis hominibus non habuit portionem. Secundo supplicat ne haereticis aut schismaticis in judicio Domini misceatur, quoni ego in innocentia mea ingressus sum; et in Domino sperans non infirmabor. Periculosa quidem judicii videtur esse petitio, sed sequestratio malorum, quae fit in examine Domini, cognoscitur a bene merito competenter optari. Quapropter non est hic detestabilis arrogantia meritorum, sed justa petitio fideliter servientis, ut sequestretur a pessimis, ne cum malis habeat portionem. Postulat enim vir sanctus judicia, quia certus erat de ejus misericordia, sicut ait Apostolus: De caetero reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex . In innocentia vero sua ingreditur, qui, sicut inferius dicit, sperat in Domino, nec de suis quidquam viribus, sed de divina largitate praesumit. Sequitur hujus rei decora pro
Abbreviated transcription (Latin):
in t̃missione cessabant: en deo ad¬
nullaq aꝑuersitate confundi
sed sine macula & ruga sponsosuo
ornata fidȩi uistutib: offeratur
subiungit causa ꝓbabilis qu apeti¬
cionẽ suã consequi debuiss& Om̃
erubescere quia spẽ suã cognoscit᷑
intanta uirtute posuisse : Ipsũ
enĩ elegit in uocare qui nescit piȩ
supplicantes abicere : In nocentes

Expanded text:
intermissione cessabant. Et ideo adintermissione cessabant. Et ideo adnulla queat perversitate confundi, sed sine macula et ruga Sponso suo ornata fidei virtutibus offeratur. Subjungitur causa probabilis qua petitionem suam consequi debuisset, quoerubescere, quae spem suam cognoscitur in tanta virtute posuisse. Ipsum enim elegit invocare, qui nescit pie supplicantes abjicere. Vers
Abbreviated transcription (Latin):
tẽm eam & laborẽm eũ & dimit te omã
peccata mece:
Side id est propitius respice: hu¬
militas ẽ aut̃ ecłae quando indisci¬
plinatos & prauos docendo sustin&
& tectos adq: lictentes patitur diui¬
noreseruare iudicio : Habor enĩ
ipsius ẽ quae multis ꝑsecutionib:
multaq: contentione fatigatur
& semꝑ prauorx oblocutionib: la¬
cessita nulla hic optatȩ pacisre¬
qui e conquiescit: Merito ergo p̾
tentaquȩ patit᷑ remitti sibi pecca¬
ta omnia dep̃catur. quapie tole¬
raentiȩ durissimꝰ labor clem̃tiã
iudicis semꝑ expectat:¬
respice inimicos meos qm̃ multi plati
sunt. & odio iniquo oderunt me :¬
icendo sespice inimicos meos.
fler& : addidit causã qua perire
ñ debecnt Qm̃multi plicatis.
pccuci enĩ crederentur fortiesse
contemini multorũ uero ꝑditio
nẽ maximo dolorẽ ñ poterat sus¬
tinere: sequit᷑: quia o dio iniquo
oderant me: ex desiã reuera iniquo edio
oderant quȩ dũ ꝑ ipsisorationem
funder& illitam̃ eac̃ ꝑsequi nulla

Expanded text:
tem meam et laborem meum, et dimitte omnia peccata mea. Vide, id est propitius respice. Humilitas est autem Ecclesiae, quando indisciplinatos et pravos docendo sustinet, et tectos atque latentes patitur divino reservari judicio. Labor enim ipsius est, quia multis persecutionibus multaque contentione fatigatur; et semper pravorum objectionibus lacessita, nulla hic optatae pacis requie conquiescit. Merito ergo post tanta quae patitur, remitti sibi peccata omnia deprecatur, quia piae tolerantiae durissimus labor clementiam judicis semper exspectatspice inimicos meos, quoniam multiplicati sunt, et odio iniquo oderunt me. Dicendo, Respice inimicos meos, fleret . Addidit causam qua perire non debeant: Quoniam multiplicati sunt. Pauci enim crederentur fortasse contemni, multorum vero perditio sine maximo dolore non poterat sustineri. Sequitur, quia odio iniquo oderunt me. Ecclesiam revera iniquo odio oderant, quia dum pro ipsis orationem funderet, illi tamen eam persequi nulla
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo hcdic̃tantũ in nocentes
& rectiadheser̃ mihi quasi & illos
ñ habeat ꝑmixtos qui in propris
morib polluunt᷑: sed considerax
dus uerbi istius ut in nocenter
tos adhȩsissesibi dicat tã quã illg
rint sociati atq conglutinatiꝗ
aput utracq pcoste morũ probias
sed una mihi fuit consolatiotali
sustinere & inspice uniuersost¬
usquia in nocentes & rectos ide
sibi adhesisse dic̃ : qm̃ sustinuida¬

Expanded text:
quomodo hic dicit tantum, innocentes et recti adhaeserunt mihi, quasi et illos non habeat permixtos qui improbis moribus polluuntur? Sed considera pondus verbi istius, ut innocentes et rectos adhaesisse sibi dicat, tanquam illi fuerint sociati atque conglutinati, quod ab utraque parte morum probitas sed una mihi fuit consolatio, te Dominum sustinere. Et inspice vim versus istius, quia innocentes et rectos ideo sibi adhaesisse dicit, q
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tũ nouũ debemꝰ accipere: testimo¬
nia uero p̃cedentiũ dicta ꝓph&ax:
Testes enĩ fuer̃ sacrarũ promissionũ
quas dns̃ aduentus sui manifestati
copiosũ est exum
ocbene ud ꝑsonã refertur euđae
cũi congregationẽ ex diuersis
peccatorib constat euenisse :
qđ linguanra saluator int̃p̃tatur :
Nom̃ siquidem ipsũ salutis intelleģit᷑
eẽ ꝓfessio sequit᷑ copiosũ ẽ enĩ idẽ
cui ñ possis parcere propt̃ se. sed ꝓppt̃
tui nominis scĩtatẽ: seddũ copios ũ
dicit᷑ peccatũ abundantissimũ eẽ¬

Expanded text:
 testimonia vero praecedentium dicta prophetarum, testes enim fuerunt sacrarum promissionum, quas Dominus adventus sui manifestatiocopiosum est enim. Hoc bene ad personam refertur Ecclesiae, cujus congregationem ex diversis peccatoribus constat evenisse. Pquod lingua nostra Salvator interpretatur. Nomen siquidem ipsum salutis intelligitur esse professio. Sequitur, copiosum est enim, id est cui non possis parcere propter se, sed propter tui nominis sanctitatem. Sed dum copiosum dicitur peccatum, abundantissimum ess
Abbreviated transcription (Latin):
pdict᷑ qui decuruo rect̃ efficitur:
Duendo cut̃ mittes excludit suꝑbos
ldatos: Sic̃ in eugło dic̃. beati mit¬
s quia ipsi possidebunt t̃rã. mansu¬
sosutiq ñ suꝑbos qui contra iugũ
ene & oñ leue. noxia sibi lib̵tate re¬
eletrant: sed illos docebit quisine
furmuratione faciunt quȩ iussa
sgnoscunt: Int̃ mansu&os enim
mates s̃ qui nulla furoris accenfio¬
e turbant᷑ sed in lenitate animi

Expanded text:
i de curvo rectus efficitur. Dicendo autem mites, excludit superbos et elatos; sicut in Evangelio dicit: Beati mites, quia ipsi possidebunt terram . Mansuetos utique, non superbos, qui contra jugum lene et onus leve noxia sibi libertate recalcitrant; sed illos docebit qui sine murmuratione faciunt quae jussa cognoscunt. Inter mansuetos enim t, qui nulla furoris accensione turbantur, sed in lenitate animi
Abbreviated transcription (Latin):
sed ttc̃quã excidant illi ita adius¬
ciũ ñpatiatur adduci: Ideo qpͥ
catur ȩccła nedelicta meminert
sed potius memorsit eiꝰ. secundi
magnã misericordiã succm:
propter bonitatem tuac̃ dñc:
icendo propt̃ bonitatem tiũb

Expanded text:
sed tanquam excidant illi, ita ad judsed tanquam excidant illi, ita ad judicium non patiatur adduci. Ideoque precatur Ecclesia ne delicta meminerit, sed potius memor sit ejus secundum magnam misericordiam suam. Propter bonitatem tuam, Domine. Dicendo: Propter bonita
Abbreviated transcription (Latin):
operc̃ dare. & cetera hui cemodi
quȩ gracuissima ñ uident᷑ eẽ pec
cata sed tam̃ constant eẽ prohi¬
bita : Iuuentute uero ñ tuntũ
floridã & atẽ posuit . sed p̃cipita¬
tionis audatiã quae in illa &ate
faccillima ẽ dũ caloranimi mo¬
destiã conuersationis excedit :
Nã multi iuuenes moꝵ grauttate
maturi s̃ econtra quidẽ senes le¬
uitatis crimine maculantur:
gnorentiae aut̃ dix̃ quȩ multa
facimus quae mada eẽ nescimus
Damus plerũq ignari consiliũ qđ
led& clterũ: Damus ulud prore¬
medio egrato cybos qui uehem̃ter
adfligant : Ipsã quaq legẽ fre¬
quent̃ offendimꝰ ignorantes quã
n lic& ignorari dũ ett̃ uoluerte di¬
uinitas a genestelitate cognosci
semꝑq r&ineri. Aliaut̃ dicur̃
delicta ignor antia e&iã ad pariu¬
los ꝑtinere qui lic& in ualido sea
ubi sint tam̃ originali peccatopi¬
bantur ob noxii : P&itergo tb
lictis iuuentutis &ignorantiae
ad uindictã reseruare ñ ullit

Expanded text:
operam dare, et caetera hujuscemodi, operam dare, et caetera hujuscemodi, quae gravissima non videntur esse pent esse prohibita. Juventutem vero non tantum floridam aetatem posuit, sed praecipitationis audaciam, quae in illa aetate facillima est, dum calor animi modestiam conversationis excedit. Nam multi juvenes morum gravitate maturi sunt; econtra quidam senes levitatis crimine maculantur. Ignorantiae autem dixit, quia multa facimus quae mala esse nescimus; damus plerumque ignari consilium, quod laedat alterum; damus velut pro remedio aegroto cibos qui vehementer affligant. Ipsam quoque legem frequenter offendimus ignorantes, quam non licet ignorari, dum eam voluerit Divinitas a generalitate cognosci semperque retineri. Alii autem dicunt delicta ignorantiae etiam ad parvulos pertinere, qui licet invalido sensu sopiti sint, tamen originali peccato probantur obnoxii. Petit ergo ut delicta juventutis et ignorantiae ad vindictam reservare non velit,
Abbreviated transcription (Latin):
dnm misericordiarũ ab probat lar¬
gitorem qui ñ ante hominũ merita
suscepit. sed prius sua dona concedit:
Omnes quidẽ hereses de testabili cogi¬
tatione reꝑtȩ r̃: Pelugianum
uero malũ quã sit ꝑnitiosũ. hinc
datur intellegi q̃dtanta cognos¬
cit᷑ ad siduitate redargui: a scło
ministrare ceptus ẽmundus
seculũ ẽ enĩ mundi ordo decurrens.
qui ad futura tendens p̃terita
deserat: Hhaec aliqui in ebdoma¬
dissimilitudine septenis annis
d&erminanda eẽputauer̃:
Alii enĩ sȩcula dicta cẽ uoluer
qđ in se iugit̃ reuoluant tẽpora:
& ned istinctiones uerborũ p̃t̃¬
mitere uideccmur miseratio¬
nes adtinent udoperationes
pices miseri cordiȩuero ꝑtueT
udclementẽ naturam: underogat
secundũ magnã micãm tuã memor
esto mei ds̃:
elictũ quidã uolunt leuius cẽpec¬
aequitatis ñ tam̃ in suma criminũ
prauitate uersetur: Delictũ ẽ ẽnĩ
auidius cibũ sumere. caccinno
in competent̃ resolui. otiosis uerbis

Expanded text:
m misericordiarum approbat largitorem, qui non ante hominum merita suscipit, sed prius sua dona concedit. Omnes quidem haereses detestabili cogitatione repertae sunt: Pelagianum vero malum quam sit perniciosum, hinc datur intelligi, quod tanta cognoscitur assiduitate redargui. A saecuministrari coeptus est mundus. Saeculum est enim mundi ordo decurrens, qui ad futura tendens, praeterita deserit. Haec aliqui in hebdomadis similitudinem, septenis annis determinanda esse putaverunt. Alii enim saecula dicta esse voluerunt, quod in se jugiter revolvant tempora. Et ne distinctiones verborum praetermittere videamur, miserationes attinent ad operationes pias, misericordiae vero pertinent ad clementem naturam. Unde rogat secundum magnam misericordiam tuam memor esto mei, Deus. Delictum quidam volunt levius esseaequitatis, non tamen in summa criminum pravitate versetur. Delictum est enim avidius cibum sumere, cachinno incompetenter resolvi, otiosis verbis
Abbreviated transcription (Latin):
reconde qđ ecdã dic̃: propastemẽ¬
brorũ copiosa sua eẽpeccata ut qui
se p̃dicant mundos eẽ sic̃ catharistȩ
dnm lesem statuit ei inuiaquã elegit :
Tenit cđ testiũ membrũ ubi spe¬
cialit̃ de monstratur: Quisit qui
timeet dñm. aut qualimunere
gratul&ur. sed moresuo in t̃roga¬
tionẽ p̃mittitres ponsura quȩ com¬
p&unt. legẽstatuit ei: Iste ẽ quẽ
uolebat exprimere dic̃ hominẽ as¬
cepisse legẽ. cui ideo uoluit mecũ cad¬
dicere ne poss & subignorantiȩ secu¬
ritate peccare : Inuia quaelegit
bonis demorabitur & sem̃ ei hereditabe
possidebit terram:
quia iustis hominib: exutis corpore
ñ statĩ ꝑfectabeatitudo datur
quȩscĩs in resurrection e ꝓmittitur
Animã ttom̃ eiꝰ dic̃ inbonis possero¬
rari qm̃ & si ad huc p̃mia illa supo¬
sa s̃ quȩ nec oculus uidit nec aurs
diuit nec in cor hominis ascendit
modo tam̃ futuri p̃mii cerdissim
spei delectatione pascuntur: sen¬

Expanded text:
cit pro parte membrorum, copiosa sua esse peccata; ut qui se praedicant esse mundos, sicut Catharistae, Dominum? Legem statuit ei in via quam elegit. Venit ad tertium membrum, ubi specialiter demonstratur qui sit qui timeat Dominum, aut quali munere gratuletur. Sed more suo interrogationem praemittit, responsura quae competunt: Legem statuit ei. Iste est quem volebat exprimere. Dicit hominem accepisse legem, cui ideo voluit metum adjicere, ne posset sub ignorantiae securitate peccare. In via quam elegitbonis demorabitur, et semen ejus haereditate possidebit terram. Quia justis hominibus exutis corpore, non statim perfecta beatitudo datur, quae sanctis in resurrectione promittitur, animam tamen ejus dicit in bonis posseam etsi adhuc praemia illa suspensa sunt, quae nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit ; modo tamen futuri praemii certissima spei delectatione pascuntur. Se
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ consequatur. Humanu usu
illi dicitur reminiscere qui nũ quã
potest celiquid obliuisci. Nã qui
sibi desiderat sub uenirt lcorgitorẽ
beneficii. putat oblitũ quando
cliqua fuerit dilatione tardatus
subiunxit & miseri cordicrũ tuarx
quia a scło s̃ : In his uerbis p̃clarr
nimis & reguluris nob̵ iud&urre¬

Expanded text:
ni consequatur. Humano usu illi dicitur reminiscere, qui nunquam potest aliquid oblivisci. Nam qui sibi desiderat subveniri, largitorem beneficii putat oblitum, quando aliqua fuerit dilatione tardatus. Subjunxit, et misericordiarum tuarum, quae a saeculo sunt. In his verbis praeclara nimis et regularis nobi
Abbreviated transcription (Latin):
ta bonitate : Ueritas quia omnia
sub integritate diiudicat: sedne
hoc putares cõmunit̃ conferendũ:
sequit᷑ quib: possint tulia c̃uenire :
Scilic& requirentib testam̃tũ eiꝰ &

Expanded text:
ta bonitate; veritas, quia omnia sub integritate dijudicat. Sed ne hoc putares communiter conferendum, sequitur, quibus possint talia convenire; scilicet, requirentibus testamentum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Nudiamus quẽ cd modũ adnas
totũ psalmũ ad liberatorens
sistinere: Portemꝰ ceduersadhõ uuan¬
ee uirilit̃ sperem̃ decĩ pi&ate constan¬
er quȩsi nos insponsȩ pastibi ꝑmanem᷑
bl argiente cũ in ipsa simul ad &̃ na
cadia ꝑuenimꝰ: Numerus &iã istebis
diodenus mrsteria nob̵ suꝑnadeclarat
qđ orun semores in defessis uocib: lau
dsdnõ suaui modulatione concelebreÑ
cõmonens ut adsimilitudinẽ corx & nos
pid mnũistũ frequentata deuotione
pł aru. psalmꝰ dauid
ũ psalmꝰ signific& in actib nr̃is conue

Expanded text:
udiamus quemadmodum adhuc totum psalmum ad liberatorem ssustinere. Portemus adversa, Domino juvante, viriliter; speremus de ejus pietate constanter, quia si nos in Sponsae partibus permanemus, Deo largiente, cum ipsa simul ad aeterna gaudia perveniemus. Numerus iste bis duodenus mysteria nobis superna declarator seniores indefessis vocibus, laudes Domino suavi modulatione concelebrent, commonens ut ad similitudinem eorum, et nos psalmum istum frequentata devotione UM XXV. Psalmus David. Cum psalmus significet in actibus nostris c
Abbreviated transcription (Latin):
si qui tesustinent ñ confundenti:
onfundantur iniqui facients
uana : expectare ẽ sub maloꝵ pato¬
tia dĩ uirilit̃ sustinere utilleue¬
ens in iudicio suo reddat qđ d eun
animus expetebat : Sic & alius p¬
mus dic̃: expecta dnm ui rilt̃s¬

Expanded text:
rsi qui sustinent te non confundentur; confundantur iniqui facientes vana. Exspectare est sub malorum patientia Deum viriliter sustinere; ut ille veniens in judicio suo reddat quod devoti animus expetebat. Sic et alius psalmus dicit: Exspecta Domi
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam leuasse animã suã ad cõ¬
tẽplationẽ scilic& cȩlestiũ rerũ
qua sẽꝑ dnm pius animꝰ intu&ur
Quae facile human adispicit qͥ
diuina conspexerit: erub esce
reccut̃ repentina animi ꝑturba¬
tione confundi: subitoq aliut
respicere quã credebat᷑ euenise
P&rttergo neminorefficiat᷑ in cons¬
pectu ei quãdeipsius pi&ate con¬
fisa ẽ : In ridenł uero in imici quan¬
do iustorũ confidentiã ñ uiden¬
tesse cõpl&ã. & sialit̃cedat qũ

Expanded text:
asse animam suam, ad contemplationem scilicet coelestium rerum, qua semper Dominum pius animus intuetur: quia facile humana despicit, qui divina conspexerit. Erubescere est autem repentina animi perturbatione confundi, subitoque aliud respicere quam credebatur evenire. Petit ergo ne minor efficiatur in conspectu ejus, quae de ipsius pietate confisa est. Irrident vero inimici, quando justorum confidentiam non vident esse completam, et si aliter cedat
Abbreviated transcription (Latin):
& respice quia ꝑfigurã una dipes
quȩ latinedicitur congeminadis
dictionis sermonẽ geminat adis¬
corem : In superiore quidẽ psibi
inuersib factũ ẽ : Hic autem ins¬
lis uerbis ẽposita : Ad didit cor¬
fundantur : Ipsũ uerbũ qđ psl
lib in finepositũ ẽ in parteies
hic p&itur ut emergat: faus

Expanded text:
 respice quia per figuram anadiplosin, quae Latine dicitur congeminatio dictionis, sermonem geminat ad decorem. In superiore quidem psalmo in versibus facta est, hic autem in solis verbis est posita. Addidit, confundantur: ipsum verbum quod pro fidelibus in fine positum est, in parte lic optatur
Abbreviated transcription (Latin):
usi ante fata p̃mia beceton ñ contẽ¬
liaionẽ suã fuisse dic̃ semꝑ ad dñm
plcherrime aut̃ cognosciturhȩc fac¬
adiuersitas: solent enĩ qui ante pe¬
lssuos ñ intuent᷑ in laqueos in rue¬
e uit in fouearũ hiatus in cidere.
boccuit̃ mirabilit̃ & ueracit᷑ dictũ ẽ
insione reddit alienos:
sꝙerius dix̃. Oculimei semꝑ cad dnm
ninc dic̃ respice inme quẽc dmodũ
go inte & miserere mei: Na qui ad
ilud semꝑ respic̃ exigit ut eũ miserat᷑
ipse respiciat: Addidit quoq miseri¬
andiȩ amplissimas causas quando
olus ueracis fidȩi sacram̃ta custodit :
biessitatib meis eripe mepis¬

Expanded text:
ia beatorum, nunc contemplationem suam fuisse dicit semper ad Dominum. Pulcherrime autem cognoscitu haec facta diversitas. Solet enim qui ante pedes suos non intuetur, in laqueos irruere, aut in fovearum hiatus incidere. Hoc autem mirabiliter et veraciter dictum est, fensione reddit alienos Vsuperius dixit, Oculi mei semper ad Dominum, nunc dicit, Respice in me, quemadmodum ego in te, et miserere mei. Nam qui ad illum semper respicit, exigit ut eum miseratus ipse respiciat. Addidit quoque misericordiae amplissimas causas, quandosolus veracis fidei sacramenta custodit. Pnecessitatib
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt austores fuerepsabnoꝵ
extiter̃. ut honorẽ d&ali cõme¬
moratione sumerent qui offi¬
cioscõ deuotis mentib seruiebans
m axime quia & nomindeorũ in¬
tellectus rerũ congruos indicare
noscuntur: Non enĩ supradicti
uiri ad psalmos faciendos electi
sunt sed eos congregatos ttintũ
legimꝰ ad canendũ: psabni gra fosaut̃
fuissobistoria nulla testatur
praesumptũ ẽ. dicere qdnulla possit
auccoritate firmarii ꝑsalmos enĩ ad
solũ ꝓꝑh&a dauid ꝑtinere cestis
declarat᷑ indiciis. Deniq in a poca¬
lipsiꝵ uolens istud op̃ intellegi solius
meminit dd dicens. hec dic̃ sẽs &ue
rus quihab & dauẽ dauid qui ape¬
rit & nemo claudit. elaudit & ne¬
mo aperit. In eugło quoq pharise

Expanded text:
volunt, auctores fuere psalmorvolunt, auctores fuere psalmorexstiterunt, ut honorem de tali commemoratione sumerent, qui officio sancto devotis mentibus serviebant, maxime, quia et nomina eorum intellectus rerum congruos indicare noscuntur. Non enim supradicti viri ad psalmos faciendos electi sunt, sed eos congregatos tantum legimus ad canendum; psalmographos autem fuisse historia nulla testatur. Et praesumptuosum est dicere quod nulla possit auctoritate firmari. Psalmos enim ad solum prophetam David pertinere, certis declaratur indiciis. Denique in Apocalypsi, volens istud opus intelligi, solius meminit dicens: Haec dicit Sanctus et Verus, qui habet clavem David, qui aperit et nemo claudit, claudit et nemo a
Abbreviated transcription (Latin):
nouimꝰ. nunc quȩ restant sollicite
Quur iupsałmorũ ritulis
quasi auctorũ nomina. diuersa
reperiuntur:
nuiss& quattuor milia iuuenũ ex
israhelitico populo delegisse. qui
psalmos quos ipse dñi aspiratione
ꝓtulerat organis citharis nablis
tympanis crmbalis tubis : ꝓpriaq̃¬
uoce in magnã iocunditatem suꝑ¬
nȩ gratiȩ ꝑsonarent: quae suauis
ad unatio trib: pastib: diuisa cons¬
tabat. Rationalis ꝑtinebat ud
humanã uocẽ. Inrationalis ad ins¬
trum̃ta musica. Cõmunis aut̃ de
utrisq pastib aptabatur. Vt &
uox hominis cestis modo lationib
eder&ur. & instrum̃torũ melos
consona seuicinitate coniunge¬
r&: sic suauis illa &iocunda musi¬
ca: ecđam catholicã ttiliactu p̃di¬
cebat. quȩ ex diuersis linguis uari¬
oq contentu in unã fidei concor
diã erat. dnõ prȩstante creditura
ex quo numero indita nomina
frequent̃ intitulis inuenimꝰ:
Vt idithun. a saph. filii chore
& bissimilia : ñ quia ipsi ut quidã

Expanded text:
sollicite Cur in psalmorum titulis quasi auctorum nomina diversa reperiantur. nuisset, quatuor millia juvenum ex Israelitico populo delegisse qui psalmos, quos ipse Domini aspiratione protulerat, organis, citharis, nablis, tympanis, cvoce in magna jucunditate supernae gratiae personarent. Quae suavis adunatio tribus partibus divisa constabat. Rationalis pertinebat ad humanam vocem, irrationalis ad instrumenta musica; communis autem de utriusque partibus aptatur, ut et vox hominis certis modulationibus ederetur, et instrumentorum melos consona se vicinitate conjungeret. Sic suavis illa et jucunda musica Ecclesiam catholicam tali actu praedicebat, quae ex diversis linguis, varioque concentu in unam fidei codiam erat, Domino praestante, creditura. Ex quo numero, indita nomina frequenter in titulis invenimus, ut, Idithun, Asaph, filii Chore, et his similia. Non quia ipsi, ut quidam
Abbreviated transcription (Latin):
tus maris rubri. Pernatiuitates
quoque geminorum esau & ia cob.
qui futurarum rerum sacra menta
gestabant: Per angelos sicut locita
sunt abra he uł loth e zacharie & mi¬
riae: ꝑ uisiones sicut esaie & ezechine¬
li & ceteris scis ꝑsomnia : sicut salo¬
moni & daniheli ꝑnubem & uocem
de caelo sicut moysi. Unde constat
sem̃ dauid nonꝑ operationes hominũ
non ꝑnatiutates geminorum. Nonꝑ
alios quoscumque modos sed cȩlesti
aspitatione suisse compl&um. sicut de
ipso legitur in primo regum uolumine :
& inreliquum. Ipse quoq: dñs in euan¬
quom odo dicitis quod filius eius est a
spm̃ scm̃ psalmos fuisse prophetatos:
Sciendum est sane qđ omnis ꝓph&ia
aut depr&erito. aut de presenti. aut
defuturo tempore loquatur. autagat
aliquid Anim aduertendum est

Expanded text:
tus maris Rubri; per nativitates tus maris Rubri; per nativitates quoque geminorum Esau et Jacob, qui futurarum rerum sacramenta gestabant; per angelos, sicut locuti sunt Abrahae vel Loth, Zachariae et Mariae; per visiones, sicut Isaiae et Ezechielimon et Daniel . Per nubem et vocem de coelo, sicut Moysi. Unde constat sanctum David non per operationes hominum, non per nativitates geminorum, non palios quoscunque modos, sed coelesti aspiratione fuisse completum. Sicut de ipso legitur in primo Regum volumine: et deinceps . Ipse quoque Dominus in Evanm Dominum, quomodo dicitis quod filius ejus est ?  Spiritum sanctum psalmos fuisse prophetatos. Sciendum est sane quod omnis prophetia, aut de praeterito, aut de praesenti, aut de futuro tempore loquatur, aut agat aliquid. Animadvertendum est
Abbreviated transcription (Latin):
XI Vndecimo quid sit diapsalma :¬
XII Duo decimo utrum inquinq: uolumi¬
nib psalmoꝵ sit secanda contextio
ancerte unus liberdebeat nuncupari:¬
xiii Tertio decimo quem ad modum in
psalmis sit dexp̃o dño sentien dum¬
xiii. uar to decimo quem admodum sit
expositio digesta psalmorum:¬
XU. Suinto decimo deeloquentia totius
xui S ꝯctodecino deppria eloquentia psal¬
xuii S̃ eptimo decino laus ecclesiae
quae euentus rerum. aut ꝑsisti
aut ꝑ dista quo rundam immobili ue¬
Pritate pronuntiat. Sequa bene quidã
dixit. Prophetia est suauis dictio eat¬
lestis doctrinȩ. fauos & dulcia diuini
eloqui mella conponens. Vnde & pes
dauid centesimo ostauo decimo psal¬
mo disturus est: Quam dulcia fauci¬
bus meis eloquia tuoc suꝑ mel & fauũ
orimeo : Multis autem modis gratiȩ
istius munere prestabantur. sed ut
deplurimis pauca complestas asta ẽ
ꝑ operationes hominum ut suit arehi
noae & sacrisicium abra he & transi¬

Expanded text:
um. Undecimo: quid sit diapsalmaum. Undecimo: quid sit diapsalma. Duodecimo: utrum in quinque voluminibus psalmorum sit secanda contextio; an certe unus liber debeat nuncupari. Tertiodecimo: quemadmodum in psalmis sit de Christo Domino sentiendum. 3 Quartodecimo: quemadmodum sit expositio digesta psalmorum. Quintodecimo: de eloquentia totius . Sextodecimo: de propria eloquentia Psalterii. Septimodecimo: laus Ecclesiae.quae eventus rerum, aut per facta, aut per dicta quorumdam immobili veritate pronuntiat. De qua bene quidam dixit: Prophetia est suavis dictio coelestis doctrinae favos et dulcia divini eloquii mella componens. Unde et ipse David in centesimo octavo decimo psalmo dicturus est: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, super mel et favum ori meo ! Multis autem modis gratiae istius munera praestabantur. Sed ut de plurimis pauca complectar, acta est per operationes hominum, ut fuit arca Noe, et sacrificium Abrahae, et transi
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃. qui ꝓph&at. hominib loquit᷑
ad aedificationẽ. & exortationem.
& consolationẽ. & paulo post. qui
ꝓph&at. ȩccłam aedificat. aedificat
plane quando res incognitas nimis¬
q necessarias p̃locutionis. beneficio
facit eẽ notissimas : Nã & quib da¬
ta ẽ facultas bene intellegenduuł
int̃ p̃tandi scripturas diuinas. amu¬
nere ꝓph&iȩ ñ uident᷑ excepti.
sic̃ apłsait in epistola ad corinthi¬
os prima : sp̃s ꝓph&arũ proph&is

Expanded text:
 loquitur ad aedificationem, et exhortationem, et consolationem . Et paulo post: Qui prophetat Ecclesiam aedificat . Aedificat plane, quando res incognitas, nimisque necessarias praelocutionis befacit esse notissimas. Nam et quibus data est facultas bene intelligendi vel interpretandi Scripturas divinas, a munere prophetiae non videntur excepti, sicut Apostolus ait in Epistola ad Corinthios prima : Spiritus prophetarum prophetis
Abbreviated transcription (Latin):
amalo & faci&bonum : Ittdups¬
ci ratione dnm̃ dic̃: ꝓfutura ion¬
cedere : Primũ ẽ enĩ ut nosedu¬
cat : demundistius ꝓfundisina
calamitate: Cuiꝰ apte dignatac̃
muligna latitudo. lacus mises
lutus que fecilentus : & ut expma¬
r& delictorum crassitudinem
corpulentãq: lutum Addidis
qđ imitatus contin&ur : Neo
cata solis aquis cognosceris : qũ¬
uis densissimis cõparata: Nal
lutus lacifaetidłs : atq grauss
ita & hominũ delicta limosas
quae & factorib: honescuma
grauitate demerguNł: Dende
pedes nros suprap&rãstans

Expanded text:
malo et faciat bonum; ita duplici ratione Dominum dicit profutura concedere. Primum est enim, ut nos educat de mundi istius profundissima calamitate, cujus apte designata est maligna latitudo, lacus miseriae lutusque faecilentus. Et ut exprimeret delictorum crassitudinem corpulentam, lutum addidit, qui lacu continetur: ne peccata solis aquis cognosceres quamvis densissimis comparata. Nam sicut lutus laci fetidus atque gravis est, ita et hominum delicta limosa sunt, quae et fetoribus horrescunt, et gravitate demergunt. Deinde pedes nostros supra petram statuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuestere : Videbunt multi
amebunt: Demirabilibus
ut quae tempore scae in car¬
donis effectac sunt: Uiden
rum agmina crediderunt :
sperauerunt autem in dño :
quando xp̃iani esse coeperunł :
ut postillum timorem mirtccu¬
lorum conuersi. spem indnõ fir¬
missimam habere ꝓbarentur

Expanded text:
advertere. Videbunt multi et advertere. Videbunt multi et timebunt. De mirabilibus dicit, quae tempore sanctae incarnationis effecta sunt. Videntes nibus populorum agmina crediderunt. Speraverunt autem in Domino, quando Christiani esse coeperunt: ut post illum timorem miraculorum conversi, 136 spem in Domino firmissimam habere probarentur
Abbreviated transcription (Latin):
gia: & respice qm̃ sic̃ peccar
tutib: contraria s̃ : ita & dos
Illa enĩ sicut sunt mollia da
soluta initineris sui caenoses
uoluuntur: Uistutes aut̃ q¬
admodũ rigidȩ sunt & in h¬
biles sic habent uiã petralꝰ
bi non inquinatis sed mundis
aos meum canticũ nouũ hrm¬
ũdõ nrõ: Uidebunt multietti¬
aebunt & spercbuNł in dnõ:
superiora psalmi adillud ꝑti¬
listius caenositate demersum :
Ip&rȩ tracnstulit firmitatem :
d uersus iste nunc aperit docen¬
b & inmisit in osmeũ canticũ no¬
um: Idẽ noui testam̃ti scĩssimã
idcationẽ : sed nouumbene
ictur : quia in carnationẽ dnĩ
irporeis oculis a&as antea nul¬
a conspexit Dõ enim Nihilno¬
um est : quando ante constitu¬
uonem mundi dispensationis suȩ
inuersa presciuit : Hrmnus
uẽ grecus sermo ẽ : id ẽ laus car¬
mũ lege composita : Et qm̃
mmni ertont : quos idolis suis &iã
pitilitas ꝑsonabat. Addiditdõ
nõ: ut qualemꝰ hrmnum
cer& distincte potuis semus

Expanded text:
a. Et respice quia sicut peccata virtutibus contraria sunt, ita et eorum Illa enim sicut sunt mollia et dissoluta, in itineris sui coenositate volvuntur. Virtutes autem quemadmodum rigidae sunt et immobiles, sic habent viam petralem, ubi non inquinatis, sed mundis in os meum canticum novum, hymnum Deo nostro: videbunt multi et timebunt, et sperabunt in Domino. Superiora psalmi ad illud pertiistius coenositate demersum, ad petrae transtulit firmitatem, a. Quod versus iste nunc aperit dicendo: Et immisit in os meum canticum novum, id est Novi Testamenti sanctissimam praedicationem. Sed novum bene dicitur, quia incarnationem Domini corporeis oculis aetas antea nulla conspexit. Deo enim nihil novum est, quando ante constitutionem mundi dispensationis suae universa praescivit. Hymnus autem Graecus sermo est, id est, laus carminum lege composita. Et quoniam hymni erant quos idolis suis etiam gentilitas personabat, addidit, Deo nostro; ut qualem hymnum diceret, distincte potuissemus
Abbreviated transcription (Latin):
cclesia catholicaquȩ fuerati
de totius mundi pastib: congre¬
gunda patientiȩ uistutẽ p̃dicat:
quã int̃ sumas laudes habere con¬
uenit xp̃ianũ : quẽ admodũ enĩ
aut tribulationes sufferat aut
periculorx pondus euãdat nisi
diuino beneficio tolerantiȩ robo¬
re fuliatur sed considerandus
ẽ hic sermo geminatꝰ qͥai super¬
flua non ẽ . tã decora repocitio :
expectare si quidem possumus
& ingrati: expectantes aut̃ expec¬
tamus : quandomites aliquid cũ
mago desiderio sustinem: Hoc
argumentũ dicitur a coniugatis:
quando unũ uerbũ ostũ: ab alio
uariȩ cõmutamꝰ: Vt sapiens
sapient᷑ : prudens prudent̃ : & his
similia: Respexit quip̃uenit õ¬
ne bonũ nm: Lum̃ quippe ueri¬
tatis habere ñ possumꝰ : nisi abillius
conspici claritate mereamur: Sub¬
iungitur: exaudiuit me : utpiȩ atq
efficacit̃ expectasse uideatur:
Dep̃catio quoq significat ut dictũ
ẽ frequentissimã precem : qm̃ ra
rius ortrenon poterat : qui r

Expanded text:
catholica, quae fuerat de totius mundi partibus congreganda, patientiae virtutem praedicat, quam inter summas laudes habere convenit Christianum. Quemadmodum enim aut tribulationes sufferat, aut periculorum pondus evadat, nisi divino beneficio tolerantiae robore fulciatur? Sed considerandus est hic sermo geminatus, quia superflua non est tam decora repetitio. Exspectare siquidem possumus et ingrati. Exspectantes autem exspectamus, quando mites aliquid cum magno desiderio sustinemus. Hoc argumentum dicitur a conjugatis, quando unum verbum ortum ab alio varie commutamus, ut sapiens sapienter, prudens prudenter, et his similia. Respexit: quia praevenit omne bonum nostrum. Lumen quippe veritatis habere non possumus, nisi ab illius conspici claritate mereamur. Subjungitur, exaudivit me, ut pie atque efficaciter exspectasse videatur. Deprecatio quoque significat ut dictum est frequentissimam precem: quoniam rarius orare non poterat, quae
Abbreviated transcription (Latin):
nens: ob hoc patis auxiliũ dep̃cat᷑
ut pericula possit auidaeis ini¬
lata superare confundi postu¬
lans inimicos & l&iri om̃s quispe¬
rant in eum: Expectans

Expanded text:
nens; ob hoc Patris auxilium deprecatur, ut pericula possit a Judaeis illata superare: confundi postulans inimicos, et laetari omnes qui sperant in eum. Expos
Abbreviated transcription (Latin):
Nã qui siluerat dolosi sinimicis uera¬
cidño conscientiȩ lingua ꝓclamauit
nec uacat qđ dic̃ lingua mea hocẽ qua
pura mente solebat dñõ confiteri &
aduentũ eiꝰ studio piȩdilectionis
exp&ere: Notum fac mihidnẽsinẽ¬
meum et numerũ dierũ meorũ qui ẽ
ut scam quide sit mihi: Post illã
tã magnã patientiã & in uictiani¬
mi robur eximiũ absurdũ ẽ. credere
scm̃uirũ desiderio huiꝰ uitae annorx
sibi notitiã postulasse sed plenus
desi derio dñi saluatoris quẽ totade
cuit mente ꝑquiri. scireuoluit qui
ei lucis t̃minꝰ parar&ur. sipotuiss&
acdillã scãm in carnationẽ quã gesta
ñ reddamꝰ in fensũ: deindenum erx
dierũ suorũ desiderat aduestere :
Vt euidentius apparer& si ei cons¬
pectum &iã corporeis oculis meri
aspicere: Ad didit &iã ut scia qu
sit mihi. suo enĩfine recognitosin
cabat aduitã : si cĩ non merusse
dere p̃sentiã: Sic magni ardorisis¬

Expanded text:
Nam qui siluerat dolosis inimicis, veraNam qui siluerat dolosis inimicis, veraci Domino conscientiae lingua proclamavit. Nec vacat quod dicit, lingua mea, hoc est qua pura mente solebat Domino confiteri, et adventum ejus studio piae dilectionis expetere. meum, et numerum dierum meorum quis est, ut sciam quid desit mihi. Post illam tam magnam patientiam, et invicti animi robur eximium, absurdum est credere sanctum virum desiderio hujus vitae annorum sibi notitiam postulasse: sed plenus desiderio Domini Salvatoris quem tota mente decuit perquiri scire voluit qui ei lucis terminus pararetur: si potuisset ad illam sanctam incarnationem, quam gestabnon reddamus infensum. Deinde numerum suorum dierum desiderat advertere, ut evidentius appareret si ejus conspectum etiam corporeis oculis mereretur aspicere. Addidit etiam, ut sciam quid desit mihi. Suo enim fine recognito, scjudicabat ad vitam, si ejus non meruisset videre praesentiam. Sic magni ardoris il
Abbreviated transcription (Latin):
ostsilentiũ qđ seꝑtulis sedicit
Ainuitũ ut hominib: p̃dicare mini¬
me salubria potuiss& conuersus ẽ
magno aestu caritatis locuturus ad
dnm̃ sed audiamꝰ quã potent̃ delibe¬
nationis ipsius ardor exponitur:
concaluit dix̃ cormeum. Idẽ ab õni
parte succensũ ẽ ut motistetũ magꝰ
ad cogitationẽ rerũ caelestiũ ꝑue¬
nir& : Intracme in homine scilic&
interiore ubi netiotacita loquit᷑:
et ad nõ dignant̃ audit᷑: sequit᷑ : & in
med itationemea ex ardescit ignis:
Neputares ignẽ in sanis mor̾tib estu¬
are in meditationemea posuit : Id. ẽ.
in consilio in delibentione ubi ardor
mentis sub modestia prudent̃ acendi¬
tur & in luminatã mentẽ disciplinabi
lis circũ ualat. quid enĩ amplius quã
caritas feru&. sed feruor ille tranquil¬
lus ẽ mansu&a in flamatio motꝰ in¬
culpabilis festinatio moderata qua¬
ꝓpt̃ uiriste scĩs simꝰ qđ ꝑ fectissimis ac¬
cidit & cõpetent̃ tacuit. & aptelocut᷑ ẽ:

Expanded text:
ost silentium quod se pertulisse dicit invitum, ut hominibus praedicare minime salubria potuisset, conversus est magno aestu charitatis, locuturus ad Dominum. Sed audiamus quam potenter deliberationis ipsius ardor exponitur. Concaluit, dixit, cor meum, id est, ab omni parte succensum est, ut motus iste tam magnus ad cogitationem rerum coelestium perveniret. Intra me, in homine scilicet interiore, ubi ratio tacita loquitur, et a Domino dignanter auditur. Sequitur, et in meditatione mea exardescit ignis. Ne putares ignem insanis motibus aestuare, in meditatione mea posuit, id est, in consilio, in deliberatione, ubi ardor mentis sub modestia prudenter accenditur, et illuminatam mentem disciplinabilis flamma circumvolat. Quid enim amplius quam charitas fervet? Sed fervor ille tranquillus est, mansueta inflammatio, motus inculpabilis, festinatio moderata. Quapropter vir iste sanctissimus, quod perfectissimis accidit, et competenter tacuit, et apte locutus est.
Abbreviated transcription (Latin):
suã : Nã quomod o poterat fieis
diuinitas contulerit : deprops
ueri se luminis inspectio¬
ne compless&. et futurum
onĩ saluatoris aduentũ cor¬
dis oculo prȩuidiss&: nequis¬
quam creder& scõs uiros a tẽp¬
tationibus alienos redit ad in¬
srmitatẽ suã quã inter uir¬
uites egre carnisuitio susti¬
nebat dicens Magna sunt
quidern ista quae diximus
magna quae credimus. Uerũ¬
temen qm̃ in hac mostalita¬
ie uersamur. ubi mentẽ nr̃am
fugilitas pulsat humana :
Nec est ad huc unũ illud &̾nũ
quod nos in sua faciat firmita¬
te consistere. uniuersa uani¬
tas omnis homo ui uens: Ua¬
nias enim sicut sepe diximus
nutabilitatem significat quã
omnis homo praeter xpm̃ sus¬
un& qui hac carne uestitus. ẽ.
Exprobrat enĩ uirscissimus
mundanȩ uitȩ consu&udinẽ
malã ad illã c&mam deside¬
rans peruenire beatitudinẽ :
ibi se intelligebat habiturũ
um angelis porcionem:
Thes aurizat eris nonat
cdi congreçat ea:

Expanded text:
suam. Nam quomodo poterat fieri, Divinitas contulerit, de proprieri se luminis inspectione complesset, et futurum Domini Salvatoris adventum cordis oculo pervidisset, ne quisquam crederet sanctos viros a tentationibus alienos, redit ad infirmitatem suam, quam inter virtutes egregias carnis vitio sustinebat, dicens: Magna sunt quidem ista quae diximus, magna quae credimus: verumtamen quoniam in hac mortalitate versamur, ubi mentem nostram fragilitas pulsat humana, nec est adhuc unum illud aeternum quod nos in sua faciat firmitate consistere, universa vanitas omnis homo vivens. Vanimutabilitatem significat, quam omnis homo praeter Christ qui hac carne vestitus est. Exprobrat enim vir sanctissimus mundanae vitae consuetudinem malam, ad illam aeternam desiderans pervenire beatitudinem, ubi se intelligebat habiturum cum angelis portionem. thesaurizat, et ignorat cui congregat ea
Abbreviated transcription (Latin):
suod solent facere mundi istuis
honore gloriantes sꝑnere paupe¬
res displicere supplicantes causãq
dehabitus qualitate m&iriut si sit
uestib nitidus uerax put&. Si amic¬
tu sordidus m̃dacissimꝰ hab eatur:
sed apud dm̃ longediuersũ ẽ quide
ueste ñiudicat qui opulontiã ñ ho¬
norat̃: sed ille p̃ces fideliũ pauperũ
exccudit &udiuuat egenos & illi p̃cio¬
sus ẽ qui tam̃ fuerit sciacteditissimꝰ:¬
Nee auertit faciẽsuã ame &cũcluma¬
rẽud eũ exacudiuit me
Intellegam̃ huncuersũ & dõ gratias
inquantũ possum̃ deuotam̃te refera¬
m̃: Nã cũ dicer& generalit̃ agendas eẽ
gratias quia pauperes diurtas exau¬
neq auestit faciẽsuã ame: Sicergo
causã omniũ suã fecit sic peccata mun¬
dicorporis sui scĩtate deleuit ut dũ
udse infirmitatẽ humanã trahit.
dicbolus conitter& qđ tenebat.
quidaut̃ clamauit quid sedicit au¬
ditũ utiq ut mors nr̃a eiꝰ exicio fini¬
r&ur ut peccatũ u&eris hominis

Expanded text:
uod solent facere mundi istius honore gloriantes, spernere pauperes, despicere supplicantes, causamque de habitus qualitate metiri; ut si sit vestibus nitidus, verax putetur; si amictu sordidus, mendacissimus habeatur. Sed apud Deum longe diversum est, qui de veste non judicat, qui opulentiam non honorat; sed ille preces fidelium pauperum exaudit et adjuvat. Egenus illi pretiosus est, qui tamen fuerit sanctite avertit faciem suam a me; et cum clamarem ad eum exaudivit me. Intelligamus hunc versum, et Deo gratias, in quantum possumus, devota mente referamus. Nam cum diceret generaliter agendas esse gratias, quia pauperes Divinitas exauNeque avertit faciem a me. Sic ergo causam omnium suam fecit, sic peccata mundi corporis sui sanctitate delevit, ut dum ad se infirmitatem humanam traxit, diabolus amitteret quod tenebat. Quid autem clamavit, quid se dicit auditum? Utique, ut mors nostra ejus exitio finiretur, ut peccatum veteris hominis
Abbreviated transcription (Latin):
ic̃ deiustis dicturus ẽ. beati in¬
Omaculuti inuia qui ambulant
in lege dñi. Ita tunc deantixp̃o
dicitur. om̃s semitas habere
pollutits. Id ẽ cogitationes
factaq sordentia Necesse ẽ enĩ
ut sint contaminata atq pol¬
luta quȩ ducatu pestiferi di¬
aboli sordidant᷑. Additus &iã¬
uliud nefacriũ scelus. ut cũ uin¬
dictã inserespic̃ e ẽ dilatã dm̃
ñ put& exercere uelle iustitiã
sic enĩ auferunt᷑ iudiciadĩ acor¬
de impii: quando uid& tardius
uenire qd celerit̃ meruerat
sustinere: & qđ illi aug& inte¬
ritũ cũ uitiis seruiat omniũ
inimicorũ suorũ obtineredicit᷑
principatũ. qua felicitate sub¬
uect᷑ ud scelenx pronior erit.
cũ nullũ sibi obuiã ireposse cog¬
nouerit. quitanta inferius p¬
pri&ate describit᷑. Vtiã ñ futu¬
rus. sed quasi p̃sens eẽ uideat᷑
quae figura dicit᷑ charac terismos
quando aliquis aut ꝑformã
describit᷑ aut ꝑ actus proprios

Expanded text:
is dicturus est: Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini : ita nunc de Antichristo dicitur, omnes semitas habere pollutas, id est cogitationes factaque sordentia. Necesse est enim ut sint contaminata atque polluta, quae ducatu pestiferi diaboli sordidantur. Additur etiam nefarium scelus, ut cum vindictam in se respicit esse dilatam, Deum non putet exercere velle justitiam. Sic enim auferuntur judicia Dei a corde impii, quando videt tardius venire, quod celeriter meruerat sustinere. Et quod illi auget interitum, cum vitiis serviat, omnium inimicorum suorum obtinere dicitur principatum. Qua felicitate subvectus ad scelera pronior erit, cum nullum sibi obviam ire posse cognoverit. Qui tanta inferius proprietate describitur, ut jam non futurus, sed quasi praesens esse videatur. Quae figura dicitur characterismos, quando aliquis aut per formam describitur, aut per actus proprios