comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Si honis qͥ fc̃is peca ppondan̾t: precedunt ad indiciũ. Uergunt eĩ
peca qi in prostundum. u̾gunt qͥ manifesta sunt. uł ponide̾ acq a¬
cerbitate. uł mulcicudine. Quosdã aut̃ inquit & subsecunt᷑. hoe
et eos qui se egerint sobrie s fragilitate conditionis dederint⁊
alii etiam errori locum. hona facta precedunt mala secunt̾. Hii
Honestiores. s cn ut homines lapsi leuioribus uitiis & erratis. Er¬
eo istos secunt̃ pcc̃a : nõ p̾eunt inuscos p̾cedunt. Preponderãt
pec̃a que ngunt. secinit᷑ autẽ si qua rec te sunc qͣi quodã pre¬
idicio pecorum p̾cnntiũ p̃granata : Silr̾ ce facta bona mani¬
festa sunt. Lucent enim opere inrcutũ & splendore mericoꝵ
Et qͥ alr̾ se hñt. abscondi nõ possunt. Ergo calia nõ ceguntur
nõ obumbrat ea caricas: q̃ opit multitudiñe peccatoꝵ. nõ opit
opm honorum grã. nõ abscondit multitudo iittutũ. s quasi¬
As quasi nuda &ẽ in tecta prodiuit᷑. Non ẽ enim in hiis qui dicat

Expanded text:
uergunt enim peccata quasi in profundum, uergunt quae manifesta sunt uel pondere atque acerbitate uel multitudine. quosdam autem inquit et subsequuntur, hoc est eos qui se egerint sobrie, sed fragilitate condicionis dederint aliquando etiam errori locum bona facta praecedunt. mala sequuntur. hi honestiores, sed tamen homines lapsi leuioribus uitiis et erratis. ergo iustos sequuntur peccata, non praeeunt: iniustos praecedunt. praeponderant peccata quae uerguntiudicio peccatorum praeeuntium praegrauata. similiter et facta bona manifesta sunt. lucent enim opere uirtutum et splendore meritorum et quae aliter se habent abscondi non possunt. ergo talia non teguntur, non obumbrat ea caritas quae operit multitudinem peccatorum, non operit operum bonorum gratia, non abscondit multitudo uirtutum: quasi nuda et intecta produntur. non est enim in his qui dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
consessione caritacis aboleuit. ⁊ ille interrogatus adomino dic̃ẽ¬
ce ei cercio. symon iohĩs amasine: ut qui te̾rcio negauat ⁊ t̾eio¬
⁊ fateret᷑. atq ita crinio quodam dilectionis uelamie laptũ crire
nedacionis abscondet. S si qr semel fleuit petrus ueiam repor¬
canit. quancomagis dd. qui lauabat per singulas noc tes lectu
luii. ⁊ laerimis stratum siui rigabat. cui erant lacrime sue pa¬
nes diẽ ac noc te qui cinerem sic̃ panẽ manducabas ⁊ potũ sil¬
u cum flecu miscebat : Ec enim si eius qui coniisuis ingemu̾it
miseretur dominuis. si pecrii aspexit. ⁊ ille tlenit. qͥncomas qͥ
aii fleuit acompec tu din nõ recessit. Negainc petrus ⁊ nõ fie¬

Expanded text:
confessione charitatis abolevit, et ille interrogatus a Domino dicente ei tertio: Simon lohannis, amas me? ut quem tertio negauerat tertio fateretur atque ita trino quodam dilectionis uelamine lapsum trinae negationis absconderet: si quia semel fleuit Petrus ueniam reportauit, quanto magis Dauid, qui lauabat per singulas noctes lectum suum et lacrimis stratum suum rigabat, cui erant lacrimae suae panis die ac nocte, qui cinerem sicut panem manducabat et potum suum cum fletu miscebat! etenim si eius qui conuersus ingemuerit miseretur Iesus, si Petrum aspexit et ille fleuit, quanto magis qui diu fleuit a
Abbreviated transcription (Latin):
bidine. Acciores ad currẽdii resurgunt: pudoris scimulo maio¬
ra reparances cercamia. ut nõ solum ullm̾ acculisse extimet᷑. Lap¬
sus impedimẽtii. s et uelocitatis incentina cumulasie. Ergo si
eurrentium nõ soluit curlus. cumi aliqui forte ceciderint. nõ lus¬
cancium contentio : s in offensa manent cercamĩa. Qn et ple¬
riq post unum ant altm lapsum gr̃a maiore ucerunt. qͣncoma¬
gis agonẽ piecatis ingressi: nõ debent unius prolapsionis osfen¬
sione censeri. cum beatus sic qui se pocuerit reparare post lap¬
lum. Qni post mortem quoq relurge: munus bĩoꝵ eit. Ali¬
as quoq prodelle pecm possumus cõprehendẽ. ⁊ prouidentia
din seĩs ob repisse delicta: Proposici enim adimitandum nobis
sunt: & idõ curacum ẽ. uc ce ip̃i aliqu laberent᷑: Nani si in¬
ostensum auiciis int̾ coc lubrica huius scliꝰ curriculum pegissent

Expanded text:
bidine, acriores ad currendum resurgunt, pudoris stimulo majobidine, acriores ad currendum resurgunt, pudoris stimulo majora reparantes certamina; ut non solum nullum attulisse aestimetur lapsus impedimentum, sed etiam velocitatis incentiva cumulasse. Ergo si currentium non solvitur cursus, cum forte aliqui ceciderint, non luctantium contentio, sed inoffensa manent certamina; quin etiam plerique post unum aut alterum lapsum, gratia majore vicerunt: quanto magis agonem pietatis ingressi non debent unius prolapsionis offensione censeri, cum beatus sit qui se potuerit reparare post lapsum; quoniam post mortem quoque resurgere munus beatorum est. 7. Alias quoque prodesse peccatum possumus conprehendere et prouidentia domini sanctis obrepsisse delicta. propositi enim ad imitandum nobis sunt, et ideo curatum est, ut et ipsi aliquando laberentur. nam si inoffensum a uitiis inter tot lubrica huius saeculi curriculum peregissent,
Abbreviated transcription (Latin):
Cip̾is :q munerari fecerit populum. iii.¬
Nusquisq nr̃m per singulas horas qͣm multa delinquit¬
dum. Ille rex cantus ac potens ne exigno quid momito
mane penes se delicti passus ẽ conscĩam s p̾matura confessione
atq in menso dolore reddidit pccm suui domino. Quẽ michi nuc
facile repias honoratum ac dunte qui si arguat᷑ alicuius culpe
reus. nõ moleste ferat : Ac ille regio clatiis impio: coc diuinis pro¬
batus oraculis. cũ apͥuato homine corripet᷑. qđ grauit deliquissec
cuni mouit affectus: ut nachan diceret. qm̃ penituit te.⁊ dñs÷¬
ꝑ transtulit pecm̃ tuuĩ.Alaturitas itaq ueĩe profindã regis fuisse
ꝑnĩam declarauit q̃ canti erroris ostensã traduxit. iiii.
Lii homnnes cum asacerdoubus corripiunt᷑. pecm̃ sui ĩ¬
granant dum negare enpiunt aut deffende. Ibiq eorũ
ꝑforte ue homines corruerit. nat᷑e magis fragilitate qmͣ peccandi li¬

Expanded text:
ipsius, quod numerari fecerit populum. Uipsius, quod numerari fecerit populum. Unusquisque nostrum per singulas horas quam multa delinquitn putat: ille rex tantus ac potens ne exiguo quidem momento manere penes se delicti passus est conscientiam sed praematura confessione atque inmenso dolore reddidit peccatum suum domino. quem mihi nunc facile repperias honoratum ac diuitem, qui si arguatur alicuius culpae reus, non moleste ferat? at ille regio clarus imperio, tot diuinis probatus oraculis, cum a priuato homine corriperetur quod grauiter deliquisset, timi mouit affectus, ut Naus transtulit peccatum tuum . Maturitas itaque veniae, profundam regis fuisse poenitentiam declaravit, quae tanti erroris offensam traduxerit. 6. Alii homines cum a sacerdotibus corripiuntur, peccatum suum ingravant, dum negare cupiunt aut defendere; ibique eorum forte ut homines corruerint naturae magis fragilitate quam peccandi li
Abbreviated transcription (Latin):
disputamui ociosi pro enius merito &e gra aliorum peca
relenata sunt: Nam cum ostendissec salon q nõ enstodisses ma¬
Sdaca dĩi. ⁊ regnum euis disposuisset deus scuidẽ in plimas par¬
tes: ait ad cum. Umpti in diebus cint nõ fatiam. hec ꝓp̃ dd:
patre tuii. De manu filii eni accipiã illud. Ueriipt̾n tocũ reg
num nõ accipiam: Xeptrii unii dabo ꝓpt̃ damid seruum meũ.
uiscificante gͥ domino. quis ẽ qui tm̃ diuidicet urum: El dea
inquit mũdauit tu comune ne dixeris. Saluo tũ iudicio celes¬
ti quo et̃ ipe̾ honorifices tm̃ ꝓphetam: in eus actus moresq ingre¬
dere. Non mixaris hoĩem ⁊ angelis adeqͣndum iudicas plimũ
uite sue ĩmo ap̾uitia in diuiciis. honoribus impiis demorante
in multis temptationibus positii. semł cuũ locum errori dedis¬
se. ⁊ ei errori quo etiam angeli celorum ue script᷑a memorat d
sua gratia ⁊ nirtute deiecti sunt: Sane ⁊ alit̾ legitur error

Expanded text:
disputamus otiosi, pro cuius merito et gratia aliorum peccata disputamus otiosi, pro cuius merito et gratia aliorum peccata reuelata sunt! nam cum offendisset Solomon, quod non custodisset mandata domini, et regnum eius disposuisset deus scindere in plurimas partes, ait ad eum: uerum tamen in diebus tuis non faciam haec propter Dauid patrem tuum. de manu filii tui accipiam illud.num accipiam, sceptrum unum dabo propter Dauid seruum meum. iustificante igitur domino quis est qui tantum diiudicat uirum? quod deus inquit mundauit tu commune ne dixeris. saluo tamen iudicio caelesti, quo etiam ipse honorifices tantum prophetam, in eius actus moresque ingredere. non miraris hominem et angelis adaequandam iudicas plurimum uitae suae, immo a pueritia in diuitiis honoribus imperiis demorantem, in multis temptationibus positum semel tantum locum errori dedisse et ei errori, quo etiam angeli caelorum, ut scriptura memorat, de sua gratia et uirtute deiecti sunt ? sane et alter legitur error
Abbreviated transcription (Latin):
paulus. ut auob̾ dinidicer. ant ab huano die. s neq me ipĩn
diuidico. Et ad huc erat in corpore situs. ad huc tẽptauoni ob
noxius. S iõ non se diudicabat. qr spualis anemine dundicat᷑
nisi asolo deo. Deniq subdit. Qui iudicat me: dominus ẽ. Itaq
nolite ance cempus uidicare quid. S damd iam tempus imple¬
uit. ⁊ oram meruit iuscificatus a xp̃o est. qn quid damid se
dici filium ipe dominus graculabat᷑ ⁊ qui eum ita conficebant᷑.
illuminabant. Cur hoĩem dei apremio in iuditium uocus: In¬
dicanit iam d eo donnins de quo dixit ad sałonẽ. Si ambula¬
ueris in conspectu meo sic̃ ambulauit dauid pater cuus in scitate
uidicio dignus an premio est. qui fecit sediñ omĩa madata celes¬
tia. ambłans in scĩtate et iusticia cordis Capiculum sedm̃.¬
Pi aliorum peca ⁊ uicia deliceleunt. ibi dauid iurtucis
de glorie sue diuinum accepit celtimoniii. Et de eiut pecͥo

Expanded text:
Paulus ut a uobis diiudicer aut ab humano die, sed neque me ipsum Paulus ut a uobis diiudicer aut ab humano die, sed neque me ipsum diiudico. et adhuc erat in conoxius: sed ideo se non dijudicabat, quia spiritalis a nemine dijudicatur, nisi a solo Deo. Denique subdidit: Qui dijudicat me Dominus est. Itaque nolite ante tempus quid judicare . Sed David jam tempus implevit, et gratiam meruit, et justificatus a Christo est; quandoquidem David se dici filium ipse Dominus gratulabatur, et qui eum ita confitebantur, inluminabantur. cur hominem dei a praemio in iudicium uocas? iudicauit iam de eo dominus, de quo dixit ad Solomonem: si ambulaueris in conspectu meo, sicut ambulauit Dauid pater tuus in sanctitaui ei. hic ergo iudicio dignus an praemio est, qui fecit secundum omnia mandata caelestia ambulans in sanctitate et iustitia cordis? ubi aliorum peccata et uitia delitescunt, ibi Dauid uirtutis et gloriae suae diuinum accepit testimonium. et de eius peccato
Abbreviated transcription (Latin):
Ulogiam pphe dauid presenti arripuinius sci¬
Io scribe̾. nõ quo ille indigeat hoc munere qui tã¬
tis mericis enicint uircucibusq effloruit. s qr ple¬
tiq gescorum eius lecta serie no introspicientes ⁊¬
gum scripturatum uł &culta misterioꝵ. mirantur
quo tantus ꝓpha adulterii pruno deid homicidii contagia nõ d
pec̾o indec᷑. Naniq in sedo regnorum legiius libro qm̃i deambu¬
lans lauid in domo iua regia prospexit lauantem mulierẽ. nom
illi bersalxe. forme egregie: & gra ⁊ nultu decora. p̃scantiqia dino¬
dum facie quibus illecebris deliuicum pociendi eius sumpsisset
aftc̃mn. Erat aut̃ mulier uiro nupta urie nom marito. cii man¬
datis regiis cõposita scena eit necis. Nam ⁊ si nichil ad impe¬
dimentum cupiditatis: plimum tñ ad uerecudiam adulterii
uita eius obstare escimabat᷑ : Itaq ut aplanioribus exoriam᷑.
qui deus iusciticauit ne tu dindices. Pro minimo inquit mnͥ est

Expanded text:
logiam prophetae David praesenti arripuimus stylo scribere, non quod ille indigeat hoc munere, qui tantis meritis enituit, virtutibusque effloruit; sed quia plerique gestorum ejus lecta serie, non introspicientes vim Scripturarum, vel occulta mysteriorum, mirantur quomodo tantus propheta adulterii primo, deinde homicidii contagia non depeccato uidetur. namque in secundo Regnorum legimus libro quoniam deambulans Dauid in domo sua regia prospexerit lauantem mulierem — nomen illi Bersabee - formae egregiae et gratia et uultu decoram praestantique admodum facie. quibus inlecebris delenitum potiendi eius sumpsisse affectum. erat autem mulier uiro nupta; Uri nomen marito, cui mandatis regiis conposita scaena est necis. nam etsi nihil ad impedimentum cupiditatis, plurimum tamen ad uerecundiam adulterii obstare uita eius aestimabatur. itaque ut a planioribus exordiamur, quem deus iustificauit ne tu diiudices. pro minimo mihi est inquit
Abbreviated transcription (Latin):
iui present̾is operis id fuc̃i. iicdnĩ indecorũ p̃cereas. nichil in¬
ornatũ relinquat. Unde ce aplus friora oblunscebat. priora app¬
telat: s oblimnscebat̃ ut absconderet psecutoris errores. ut reg̃t sr̃io

Expanded text:
uel praesentis operis uel futuri, ut nihil indecorum praetereat, nihil inuel praesentis operis uel futuri, ut nihil indecorum praetereat, nihil inornatum relinquat. unde et apostolus superiora obliuiscebatur, priora appetebat, sed obliuiscebatur, ut absconderet persecutionis errores
Abbreviated transcription (Latin):
seopterea insipie deffensores uident᷑. uirtutis amacorẽ prosperoꝵ
muere esse fraudatum: qui õe honun tẽporalibus magis ꝙͣ ppe¬
suerunt supra hum̾os suos & ꝑrexer retrorsim ⁊ opueruns m¬
dum prẽm. ⁊ nõ uderunt nudatiõm eiis. Littera enidentẽ:
piecatis expiessit affc̃m̃.ꝙ nudatũ amic tu prẽn boni filii uide¬
re canerunt: ne pat̾na renerena uł ip̃o minueret᷑ aspec ha.
quid et tacito uultu pietas freqñter osfendi. Unde et rome ue¬
cus fusse nsus dr̃. ne filii cũ parentibus et maxie pubẽs intrarẽt
lanacrum: ensus aut̃ altior hoc hẽt quia insipiens presentia.
apiens ant̃ o p̃cita recordatur. ⁊ fucã considerat:. Omiis gͦ
mens sapiens retrorsum ambłat. hx ẽ precerita spectat. nec na¬
cure quodam nsu pendit᷑. nichil uacuii. nichil midum: Iuoꝵ
pacit̾ esse gelcorũ. Operit q̃ alie̾ gesca lt amic tu quodã &c gr̃a

Expanded text:
Propterea insipientiae defensores videntur, qui virtutis amatorem prosperorum Propterea insipientiae defensores videntur, qui virtutis amatorem prosperorum munere esse fraudatum, qui omne bonum temporalibus magis quam perpesuerunt supra umeros suos et perrexerunt retrorsum et operuerunt nudum patrem et non uiderunt nudationem eius? littera euidentem pietatis expressit affectum, quod nudatum amictu patrem boni filii uidere cauerunt, ne paterna reuerentia uel ipso minueretur aspectu, siquidem etiam tacito uultu pietas frequenter offenditur. unde etiam Romae uetus fuisse usus dicitur, ne filii cum parentibus et maxime puberes intrarent lauacrum. sensus autem altior hoc habet, quia insipiens praesentia sapiens autem et praeterita recordatur et futura considerat omnis ergo mens sapiens retrorsum ambulat, hoc eat praeterita spectat nec naturae quodam usu impeditur: nihil uacuum, nihil nudum suorum patitur esse gestorum. operit quae aliter gesta sunt amictu quodam et gratia
Abbreviated transcription (Latin):
dum pucanit. Bidet gͥ chani⁊ nudacum prẽm cernens Di
namq improbus qm̃ ipe de uius ẽ discipliue: aliorum lapius no
solum pro sui erroris solacio accipit. ꝙ consortes uenent culpe: ue¬
rum eciã ĩprobo lecatur afft̾u taꝙͣ sua ip̃e delicta correxerit. Ala¬
la mens gͦ lecatur: p̾cer ꝓpositũ aliqd̃ accidisset sapienti. enm
utiq copporis lapsus in uicio else nõ debeat. et si lapsus putet
mens ut dixi improba cũ putat errase sapientẽ. insulcandũ arbi¬
cracur ei cnius sibi pucat mores ẽe contrarios: qđ peceatum suũ
uelut cacito quodam sapientis cescio redargnat᷑ eoq lecandum
sibi ꝙ iusco uiro. nec erudicõ ipĩus pro fuerit: nec iusticia susfia¬
onca sit: nec ea que sed corpiis sint: hũint prosperos cursus. ħ
enim pro sumis honis apd improbos stimant in diuiciis aut ho¬
nore posita. Que cñ nullũ fruc tũ ad laude uircutis conferunt.

Expanded text:
dum putauit. ridet igitur Cham nudatum patrem cernens. omnis dum putauit. ridet igitur Cham nudatum patrem cernens. omnis namque improbus, quoniam ipse deuius disciplinae est, aliorum lapsus274 non solum pro sui erroris solacio accipit, quod consortes inuenerit culpae, uerum etiam improbo laetatur affectu, tamquam sua ipla mens ergo laetatur praeter propositum aliquid accidisse sapienti; cum utique corporis lapsus in vitio esse non debeat, etiamsi lapsus putetumens, ut dixi, improba, cum putat errasse sapientem, insultandum arbitratur ei cujus sibi putat mores esse contrarios, quod peccatum suum velut tacito quodam sapientis testimonio redarguatur; eoque laetandum sibi, quod justo viro nec eruditio ipsius profuerit, nec justitia suffragata sit, nec ea quae secundum corpus sunt, habuerint prosperos cursus. Haec enim pro summis bonis apud improbos aestimantur in divitiis aut honore posita, quae tamen nullum fructum ad laudem virtutis conferunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lucem ideat decoris ecerni. Quero minc cur no simplr dixit
uidit cham nudacõm paccis s: uidit cham pr̾ chanaan. Dtuꝙ
chanaan natus nõ etat. Cux gͦ noniẽ addidie filii. uili ut et.
intio anctoris deforiaret᷑ hereditas ⁊ auctor filii nequitia gra¬
naretur: Et pr gͥ in filio & in pr̃e filius redarguiit᷑ hũtes stul¬
ticie nequitie ĩpietatis quoq cõe conlortiũ. Nec pocerat fieri
ut honum generet filium qui ip̃e hono patri nequa erat filius
alienis. Nec solum crroribus. s ec̃ his q̃ ipsis uideant᷑ mala cẽ
et̃ si nõ sine. Nudum enim se noe nõ sentiebat qui amic h in¬
dut tuserat sapie. Deniq nec adam in paradiso posicus nni¬
dum se pucabat: nisi poltea quam prenaricatiois cõmisis erro¬
rem. Et recõꝑtus amne tu sapie ac iusticie mandacoꝵq celes.¬
tium preuaricatione nudatus. nudum uidit: et folus operiẽ¬

Expanded text:
lucem uideat decoris aeterni. : Quaero nunc cur non simpliciter dixent: lucem uideat decoris aeterni. : Quaero nunc cur non simpliciter dixent: \'uidit Cham nudationem patris\', sed: uidit Cham pater Chanaan? utique Chanaan natus non erat. cur ergo nomen addidit fili nisi ut et uitio auctoris deformaretur hereditas et auctor fili nequitia grauaretur? et pater igitur in filio et in patre filius redarguuntur habentes stultitiae, nequitiae, impietatis quoque commune consortium. nec poterat fieri ut bonum generaret filium qui ipse bono patri nequam filius alienis, nec solum erroribus, sed etiam iis quae ipsis uideantur mala esse, etiamsi non sint. nudum enim se Noe non sentiebat, qui amictu erat indutus sapientiae. denique nec Adam in paradiso positus nudum se putabat nisi posteaquam praeuaricationis commisit errorem. et redopertus amictu sapientiae ac iustitiae mandatorumque caelestium praeuaricatione nudatus se> nudum uidit et foliis operien
Abbreviated transcription (Latin):
ricie rapti cupiditate. Certe omibus hiis medicina qr itidun
ut aliquis tegat huius infirmitatẽ sua. Priniti puudore qͥdam
&e uercendia ut et si in iubrico sit ad hue positus delinqudi
let eñ emendatiois insigne. Et enim płimum inter esi trũ.
peccata sua iac tare desideret. In alto enim curpis ĩpudẽtid
m alto colerabilis uerecũdiẽ spem futẽ correc honis ondit. Aia
e ante̾ denudatio aminie.qr uelus qͣndam saremã corporis abii¬
cit atq exunt : sic̃ sepulerum qđdã carnis esfugiens& depulcrũ
enim patens est gucur huius hoim. In quo sepulero uelue us¬
cumulat᷑ anima delcatioibus & cupidicatum passionibus ona¬
ca diuersis. Fxuit gͥ se acõgescione trena. & qͣi retia qͥdam cir¬
en fusa enadit atq esfugit. qͥcumq se ab omni nidamꝰs liaqͥot
passionũ & omem illam deformẽ spẽm t̾rene labis anerterit. ut

Expanded text:
ritiae rapti cupiditate —, certe omnibus his medicina quaeratur, ritiae rapti cupiditate —, certe omnibus his medicina quaeratur, ut aliquis tegat huiusmodi infirmitatem suam primum pudore quodam et uerecundia, ut etiamsi in lubrico sit adhuc positus delinquendi, det tamen emendationis insigne. etenim plurimum interest utrum peccata sua iactare desideret; in altero enim turpis inpudentia, in altero tolerabilis uerecundia spem futurae correctionis ostendit. alia est autem denudatio animae, qua uelut quandam sarcinam corporis abicit atque exsuit sicut sepulchrum quoddam carnis effugiens. sepulchrum enim patens est guttur huiusmodi hominum, in quo sepulchro uelut adtumulatur anima delectationibus et cupiditatum passionibus onerata diuersis. exsuit igitur se a congestione terrena et quasi retia quaedam circumfusa euadit atque effudit quaecumque se ab omni nudauerit laqueo passionum et omnem illam deformem speciem terrenae labis auerterit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
la preclara onĩem infirmitatẽ carius excludie. de qua.lem ẽ.
Et poculum inebrians quam precdarum Quelit ista ebriecã
cegmina ebrietatis. ut uitia sua noris abscondere. Corpora¬
lia gͥ nudum corpus tegant ut parieces & tecta. Anime aut
Semina aue nudato insapie. Gemino gͥ anuctu mens nr̃a
uestitur si anc pecm imprndens admiẜit: hec ẽ enun nuda¬
cio uelut ebrię mentis. ue nesciat qđ delinquat. qͣi in temulẽ¬
cia quadam ignorantie in intium deducta labat᷑. aut rurlus.
negligentie ⁊ ignorantie sop̃no sepulta: errore suũ nõ nescuit
Quc̃ cum inciderimus imo cum pec̾a plura inciderimus etͥ
per scĩam. Est enim naturalis qͥdam et̾ nr̃e infirmitatis ehe¬
cas. nc ĩpetu delec tatiois feram̃ in uitiuim. sic̃ pliq uiuenili.
accensi calore. ant luxuria et delĩatiõe flaminati. aut duo¬

Expanded text:
la praeclara omnem infirmitatem carnis excludit, de qua scriptum est: la praeclara omnem infirmitatem carnis excludit, de qua scriptum est: et poculum inebrians quam praeclarum. quae sit ista ebrietas?a non desint et quaedam tegmina ebrietatis, ut uitia sua norit abscondere. corporalia igitur nudum corpus tegunt ut parietes et tecta, animae autem gemina autem est nudatio sapientis. gemino igitur amictu mens nostra uestitur, si aut peccatum imprudens admiserit — haec est enim nudatio uelut ebriae mentis, ut nesciat quod delinquat, quasi quae temulentia quadam ignorantiae in uitium deducta labatur — aut rursus neglegentiae et ignorantiae somno sepulta errorem suum nesciat. quae cum inciderimus, immo\'cum peccata plura inciderimus etiam per scientiam — est enim naturalis quaedam etiam nostrae infirmitatis ebrietas, ut impetu delectationis feramur in uitium, sicut plerique iuuenali accensi calore aut luxuria et delectatione flammati aut aua
Abbreviated transcription (Latin):
nani. Eeri euim operatur tr̃am ⁊ mercenarius s. Iue aut no
mercenarius: s doninius qui ait. Pater mens usis modo oꝑac᷑
⁊ ego opor. Qid operat᷑ hiꝰ operator: Audi. Aeus cibus
enc faciam uoluntate prĩs mei qui in celis est. Et bibit inqͥt
Aumo ⁊ mebriatus est. Non dixie uinum bibit. neq iustus
uinum ebibit: s dimo hoc est d eus portione libauit. Ebrosi
ẽ om̃e obsorbere uinum. & in temꝑantis euaenare qđ sumpse¬
rit. Continẽti aut̃. utendum mensura legitima ẽ. Ebrietas.
itaq spẽs gȩmina ẽ: que ticubatiom corpori asterat atq eius sup¬
plancet uestigia: sensiiq percurbet. Altera qua mece uirnuti
naporet grã ⁊ om̃em infirmitatẽ iideat᷑ auertere. Uñ aplus
ait. Uino modico utere: pp freqͥntes cuas infirmitates. ic
enim isco bibendi moderamie uinium nõ infirmitati est: si
saluci. acq oẽm infirinitatẽ allenat corporis. ica et̾ ebrietas il¬

Expanded text:
rram. Qui enim operatur terram mercenarius est. Ille autem non mercenarius, sed Dominus, qui ait: Pater meus usque modo operatur,  ego operor. quid operatur huius modi operator audi: meus cibus est, ut faciam uoluntatem patris mei, qui in caelis est. Et bibit inquit de uino et inebriatus est. non dixit: uinum bibit, neque iustus uinum ebibit, sed de uino, hoc est de eius portione libauit. ebriosi est omne obsorbere uinum et intemperantis euacuare quod sumpserit, continenti autem utendum mensura legitima est. ebrietatis itaque species gemina est, una quae titubationem corpori afferat atque eius supplantet uestigia sensumque perturbet, altera quae mentem uirtutis uaporet gratia, et omnem infirmitatem uideatur auertere. unde apostolus ait: uino modico utere propter frequentes tuas infirmita.tes. sicut enim isto bibendi moderamine uinum non infirmitati est, sed saluti atque omnem infirmitatem ableuat corporis, ita etiam ebrietas il
Abbreviated transcription (Latin):
ulcerioribus qͥritur. aut honor aplibus aue pocestas distu¬
lior aut enpiditas. Aune qͥro qua rõne cham illius ĩ probi.
tilium semorẽ scriptura fuisse memorauit. Duo gna terre
unum uelut harenosum ⁊ puluerulentũ. imo ut expͥssins
dicam pulint. aluud gęnus cerre frucliferii atq tecundum.
har ẽ tr̃a solidior & proffiuida. Quid igit̾ improbus uisi pul¬
uerẽ gũat. ex quo gño ee nõ pollit: Ideoq pphã puluerem
impiis cõparauis dicens: Non sic ipii nõ sic: s canꝙͣ pul¬
iuis quẽ proieit uentus afacie tr̃e. Eo qđ etiam sedm̃ alciorẽ
sensũ in fecunda sic impiorum aĩa: q̃ tructus uales gnare

Expanded text:
ulterioribus quaeritur aut honor a pluribus aut potestas diffuulterioribus quaeritur aut honor a pluribus aut potestas diffusior aut cupiditas. Nunc quaero qua ratione Cham illiua improbi filium Chum seniorem scriptura fuisse memorauit? duo genera terrae, unum uelut harenosum et puluerulentum, immo ut expressius dicam puluis, aliud genus terrae fructiferum atque fecundum, hoc est terra solidior et profunda. quid igitur improbus nisi puluerem generat, ex quo generatio esse non possit? ideoque propheta puluerem impiis conparauit dicens: non sic impii, non sic, sed tamquam puluis, quem proicit uentus a facie terra.e, eo quod etiam secundum altiorem sensu
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Ergo proucentis affc̃u horum q̃ dixinius in differencie sc̃
quorũ usus aut uircutibus regit᷑. aut certe sine gubnatione :
uircutũ : fraudi eẽ incipiunt qͥ pollime eẽ ntilitati. Nunc.
qui post dilunium noc de iixisse trecentis ⁊ .l. annis: nequa¬
us esł numerus remissionis: quo spiis seus missus ẽ acelo gr̃a
huanis corporibus infundens. Perfecto gͥ nũo remissionis ce
grẽ : iuscus curriculum inte hunut impleuit. De gñone iquie
hoibus natura p̾scripserat horc ẽ tr̃e possesione. uͥm et introgres¬
sa ẽ mare. adinsulas usq processie: Ho sedm̃ lr̃am. edm̃ al
ciorẽ aut sensũ eo ꝙ ea q̃ extra sc̃ q̃ dicunt᷑ bona. diuicie po¬
cescates honores: quasi diffindunt᷑ latius. nec tñ hiis concẽ¬
ci sũt diuices q̃ in maĩbus ⁊ in conspectu sunt. s longę lateq
difsundunt suas eupiditates. dum aut peccuma ꝑ cõpendiũ

Expanded text:
tem. ergo pro utentis affectu horum quae diximus indifferentia est, tem. ergo pro utentis affectu horum quae diximus indifferentia est, quorum usus aut uirtutibus regitur aut certe suirtutum fraudi esse incipiunt quae possunt esse utilitati. Nuac quoniam post diluuium Noe dicitur uixisse trecentis et quinquaginta annis nequaus est numerus remissionis, quo spiritus sanctus missus a caelo est gratiam humanis pectoribus infundens. perfecto igitur numero remissionis et gratiae iustus curriculum uitae huius impleuit. de generatione ihominibus natura praescripserat, hoc est terrae possessione, uerum etiam introgressa est mare, ad insulas usque processit. hoc secundum ltiorem autem sensum, eo quod ea quae extra sunt, quae dicuntur bona, diuitiae potestates honores, quasi diffunduntur latius nec tantum his contenti sunt diuites quae in manibus et in conspectu sunt, sed longe lateque diffundunt suas cupiditates, dum aut pecuniarum conpendium de
Abbreviated transcription (Latin):
cam hnc hoies ꝙͣ morei cõp̾hendunt᷑: quorũ in utroq una nat᷑a
Nam cham: calor canahan cõmocio.⁊ inquietudo. Qui
aut̃ calidus ẽ : utiq inquietus acq cõmocior est. In duobus
Qͥ erat una passio ⁊ unui aftc̃us. Icaq eum alem addicicur
utq dãpuatur. Cum scuis gͥ noc benedicens filium suii iaphet
aic. Dilacet dominus iaphẽt: hicet in domibus sem: et fiat
chanaan ẜuus euis. Diximus supra iaphet: qͣi indifte̾ns bo.¬
nuim signari. Indifferentia aut latuudiem ht̃. qͣ̃ e in saluce
nigore. decore. fortitudine. diniciis gxatia nobilitate. amuicis. po¬
celtate. ⁊ ceceris  hec licet in differentia boua sint: in plis¬
q nocuiunt. qui ca cum sapia et mscicia nõ possederunt. Ah¬
cos enum ebrios fece diuicie. nobilicas ⁊ pocestas srbos. pulcri¬
cudo luxuriosos cuius sufragio aliene mentis corruꝑint castita¬

Expanded text:
tam hic homines quam mores conprehenduntur, quorum in utroque una natura. tam hic homines quam mores conprehenduntur, quorum in utroque una natura. nam Cham \'calor\' Chanaan \'conmotio et \'inquietudo\'. qui autem calidus est utique inquietus atque conmotior est. in duobus igitur erat una passio et unus affectus. itaque cum alter addicitur, uterque damnantur. cur sanctus igitur Noe benedicens filium suum Iapheth ait: dilatet dominus Iapheth et habitet in domibus Sem et fiat Chanaan seruus eius? diximus supra Iapheth quasi indifferens bonum significari. indifferentia autem latitudinem habet, quae est in salute uigore decore fortitudine diuitiis gratia nobilitate amicis potestatibus et ceteris. sed haec licet indifferentia bona sint, tamen plerisque nocuerunt, qui ea non cum sapientia et iustitia possederunt. multos enim ebrios fecere diuitiae, nobilitas et potestas superbos, pulchritudo luxuriosos, cuius suffragio alienae mentis corruperint castita
Abbreviated transcription (Latin):
rum hoc esc deui montium nõ uallium. qui grãm heant uir¬
cucil excelle. Deuide qua rõne cum filiul euis cham pecca¬
ui̾t ñ ipĩn s filium eius seriituti adduxit & forcasse Ideo ꝙ :
plus afficitur pacer iniuriis filii sin maxime quarũ reui ⁊ aue¬
tor exiscat. & uehemciui concristat᷑ sui peci dampnacom afilio
ꝑsolutã. qͥ non tam suo ꝙͣ pris mico pimiret᷑. Demd quia doc
crine pat̾ne discipulus elset filius. Et pessimarum emulus co¬
gicationum. uno corpore nterq uteret᷑ ⁊ mẽce. eadẽq malitia.
In different gͥ uł paterne ul iue malicie filius precium luis:
qui iꝓbicatis conune consortium est. Qdđ gͥ pro pris soluit in¬
probicace sine dubio ⁊ pro sua soluis. culpe ciis reus. Uel.
certe duicius pena producit᷑. eũ et̾ ad silium usq pertedit & suc¬
cessoris afflixio in cpĩa multa proffert᷑. Hoc scdm̃ lram. Cetͥm nõ

Expanded text:
rum, hoc est deus mentium, non uallium, qui gratiam habeant uirrum, hoc est deus mentium, non uallium, qui gratiam habeant uirtutis excelsae. deinde qua ratione, cum filius eius Cham peccauerit, non ipsum, sed filium eius seruituti addixit? et fortasse ideo quod plus afficitur pater iniuriis filii sui, maxime quarum ipse reus et auctor exsistat, et uehementius contristatur sui peccati dam- nationem a filio persolutam, qui non tam suo quam patris merito puniretur: deinde quia, cum doctrinae paternae discipulus esset filius et pessimarum aemulus cogitationum, uno corpore uterque uteretur et mente eademque malitia. indifferenter igitur uel paternae uel suae malitiae filius pretium luit, quoniam improbitatis commune consortium est. quod igitur pro patris soluit improbitate sine dubio et pro sua soluit culpae eius reus uel certe diutius poena producitur, cum etiam ad filium usque pertendit et successoris afflictio in tempora. multa profertur. hoc secundum litteram. ceterum non
Abbreviated transcription (Latin):
pareat: euero et̃ qua rone cũ añ mediim doeit uiter solos
diam: mine inmorẽ consticuat. Die enum scriptin e. Copno¬
ns noc omia que fecit ei filiui uimor. Nunquil ante serptã
in ordine gnõnis errainit: No utiq. Suid gͦ Contrariie
nimne seripta sunt. Non arbitror. Quo eͥ soluitur. uisi iuuo¬
rem nõ etate. nõ tpre accipias : Se iudẽ sentuma in qua.¬
dam ar celles infantia conscicutũ. qui doc trinã proneto isi¬
ctatis nõ hanterit. nce percepit semle consilium ebam eui
quidam sunt sensus hoimm. Et idõ inquit cum ueueris ad se¬
norum consilium: dande os cuũ. ut hẽt alibi senteria. Dis¬
cendum enim cibi prius ẽ qmͣ loqͥndum. Aures gͦ paratas hẽ
ut aliquid de sapientium consiliis conseqͣris. Iingna repͥnida ẽ
andicio sparanda. Benedicens filium sinĩ sem: ait noc. Benedie¬
cus dominuis deus sem. ⁊ erit chanaan seruus eius. Et dnin &
dm̃ dixit & sp̃aliter dñi filii sin nom̃ e sem: eo qđ deui iusto¬

Expanded text:
 medium dixerit inter filios Cham, nunc iuniorem constituat. sic enim scriptum est: cognouit Noe omnia quae fecit ei filius iunior. numquid ante scriptura in ordine generationis en-auit? non utique. quid ergo? contraria nunc scripta sunt? non arbitror. quomodo igitur soluitur, nisi iuniorem non aetate, non tempore accipias, sed rudem sensus et in quadam aetatis non hauserit nec perceperit senile consilium? cani enim quidam sunt sensus hominum. et ideo inquit: quom ueneris ad seniorum concilium, claude os tuum, ut habet alibi sententia: discendum enim tibi prius est quam loquendum. aures ergo paratas habe, ut aliquid de sapientium consiliis consequaris. lingua reprimenda est, auditio praeparanda. Benedicens filium suum Sem ait Noe: benedictus dominus deus Sem. et erit Chanaan seruus eius. et dominum et deum dixit et specialiter deum filii sui, cui nomen est Sem, eo quod deus iusto
Abbreviated transcription (Latin):
pogtio. quar iustot cophendic̃. Neq enim posunius negn¬
re qđ scripcum ẽ. s ad coaceruandum delictum ipius addita ẽ
enis genatio. Qd cum heret filium &e pr esset solus: ip̃e prẽm
nõ cognoiit. qui magis cognosc̃e debusset. Et ideo improbũ
meriut hẽre filium : quia improbus fuerat pr̃i. umuil signat
ex illo chanaan chancos fuisse: qui post multas gñones appło ius¬
co opp̾ssi: cesserunt in enuis pollesionẽ. Anctorem gͦ chanancors
chanaan fuisse maĩmi ẽ qui funit filius hiꝰ cham qui impius .iii.
patre extitit. Alt̾or aut̾ sensus: noĩmi int̾pretatiõe signatur chan
enim calor ẽ chanaan curbatio eorum. Qui enim calet: con¬
cinuo monet᷑ & percurbat᷑. Idoq enidentissime declarat᷑ nõ cã
hominẽ pacrem hoĩm fuisse. s passionẽ mala improbe passio¬

Expanded text:
o, quam justorum comprehenditur. Neque enim possumus negare quod scriptum est: sed ad coacervandum delictum ipsius addita ejus est generatio; quia cum haberet filium et pater esset, solus ipse patrem non cognovit, qui magis cognoscere debuisset. Et ideo improbum habere meruit filium, quia improbus fuerat patri. Simul significat ex illo Chanaan Chananaeos fuisse, qui post multas generationes a populo justo oppressi cesserunt in ejus possessionem. Auctorem ergo Chananaeorum Chanaan fuisse manifestum est, qui fuit filius hujus Cham qui impius in patre exstitit. 106. Altior autem sensus nominum interpretatione signatur. Cham enim calor est, Chanaan turbatio eorum. Qui enim calet, continuo movetur et perturbatur; ideoque evidentissime declaratur non tam hominem patrem hominum fuisse: s
Abbreviated transcription (Latin):
rum sit. maledicto parricidi alis eius opatio cõprehendr. De¬
niq scriptum est: qui operaberis tr̃am. ⁊ nõ angebit uirtu¬
ce suam dare tibi. geniens &e tremens eris sr̃ tram. Tr̃a aut̾
caro nĩa est qua improbus operatur. honus ant en collaipuis
mmagis se ue ti feri agrum facint tuii. & qui dm po liit eipul¬
dere ouituris. & indulocuna cultoris oñdat. Operaator auis. quid
ud solum ex plicare conuetus. qd sibi pro lelłe possis ue inis hiun
Ile mers aliis fruc tiuis utilicate puscitur. Suos truelu hieis

Expanded text:
rum sit, maledicto parricidalis eius operatio conprehenditur. derum sit, maledicto parricidalis eius operatio conprehenditur. denique scriptum est: quoniam operaberis terram et non augebit uirtutem suam dare tibi. gemens et tremens eris super terram. terra autem caro nostra est, quam improbus operatur, bonus autem excolit, illut magis fructiferum agrum faciat suum et qui domini possit respondere culturis et induid solum explicare contentus, quod sibi prodesse possit ad uictum? ille uero alius fructuum utilitate pascitur.
Abbreviated transcription (Latin):
liena. Et cepit homo noc agricola esse tr̃e. Uidet᷑ quid pͥmu
aspẽ ade illi qui de t̾ra factus est cõꝑari noc uir iustus qr & de
illo scriptum ẽ ꝙ de paradiso eiectus cepit opari tram. De isto
quoq qui egressiis ex archa factus sit agricola. Et ꝓpe modĩ.
in utroq processerat qͥdam forma diluuii.qr &e noe post di.¬
poris. Nam ut mundus fieret congregata est aqua in nnã
congregaciõm. ut inderet᷑ t̾ra q̃ ante nõ poterat propter aqͣ¬
rum conffiisionẽ uideri. Ergo sic ille primigenes magr tram
indet᷑ opatus. ita et̾ egressus ex archa noe semĩatioĩs ⁊ cultu¬
re auc tor ẽ fcũs. Hec putant᷑ silia̾. S si uerba considẽs q̃
iam nim sensus altioris exprimũt. Aliud est opacore tr̃e esse.
aliid agricolam. aliis enĩ tanꝙͣ m̃cennarii. Almi tanꝙͣ pri
tamilias loco fungit᷑. Deniq chayn qui frẽm occidit: erat
oparius tre. Et ut seias ꝙ operari tram magis seruile ꝙͣ libe¬

Expanded text:
ma specie Adae illi, qui de terra factus est, comparari Noe uir iustus, quia et de illo scriptum est quod e paradiso eiectus coeperit operari terram, de isto quoque quoniam egressus ex arca factus sit agricola. et propemodum in utroque praecesserat quaedam forma diluuii, quia et Noe post diporis. nam ut mundus fieret, congregata est aqua in unam congregationem, ut uideretur terra, quae ante non poterat per aquarum confusionem uideri. ergo sicut ille primigenes magister terram uidetur operatus, ita etiam egressus ex arca Noe seminationis et culturae auctor est factus. haec putantur similia: sed si uerba consideres, quae iam uim sensus altioris exprimunt, aliud est operatorem terrae esse, aliud agricolam; alius enim tamquam mercennarii, alius tamquam patris familias loco fungitur. denique Cain, qui fratrem occidit, erat operarius terrae. et ut scias quod operari terram magis seruile quam libe
Abbreviated transcription (Latin):
l firmitates ꝙ nr̃e fragilicatis in sua carne hospicali quo¬
dam suscepit affcũ. Cuius leuande cã uł potius reficiẽ¬
de: carnẽ suam salutari illi obculit passioni ui cibuni
nobũ inte p̃beret ecerue. Et bene agnani dixit scriptã : q erat:
iurginis partus. Bene dignnis morte pronuiciat᷑ dines ilte uidi¬

Expanded text:
Infirmitates igitur nostrae fragilitatis in sua carne hospitali quoInfirmitates igitur nostrae fragilitatis in sua carne hospitali quodam suscepit affectu, cuius leuandae causa uel potius reficiendae carnem suam salutari illi optulit passioni, ut cibum nobis uitae praeberet aeternae. et bene agnam dixit scriptura, quia erat uirginis partus. bene dignus morte pronuntiatur diues iste iudi
Abbreviated transcription (Latin):
tione illuis dinicis egeniis & pauper qͣ filiam alum̃itis ꝓpis nucrie¬
bat. Merico itaq defecerat eni sbã eras cibus sclĩ. E rrauerat hec
oins in adam: insidiis sollicitata serpentis. Et nõ mala ouis q̃
erat uerbi plena. ut pote rationabilis ebdomadis filia & scĩ mu¬
nus anc toris. In nõ preciosis aliquibus. s inlibus paupis dui
opibus alebat᷑. Deniq d pane inquit eius manducabat & a
calice enis bibebat: & in sinmi eius dormiebat. Non bona sca
echiopum. Noxius calix aureus babilon: qui gentes mebriat
Non ncilis sõpnus ẽst dormienaibus. Alalo ingilare. Deniq f¬
baci sunt om̃s insipientes cord. obdormierunt sõpnum sun & i
chil inuenerunt. Hospicii e: gratia qr iuscepat hospitẽ ut ei epu¬
las exhiberet. illam panpis onem abstulit. De suis enim uł gre¬
gibus uł armĩcis. si qđ aĩal ĩmolaret: nobis prodesse nõ pocerat
Quos nisi ĩ molasset nõ redinissee :

Expanded text:
tione illius diuitis egenus et pauper quasi filiam alimentis propriis nutrietione illius diuitis egenus et pauper quasi filiam alimentis propriis nutriebat. merito itaque defecerat cui substantia erat cibus saeculi. errauerat haec ouis in Adam insidiis sollicitata serpentis. et non mala ouis, quae erat uerbi plena, utpote rationabilis ebdomadis filia et sancti munus auctoris: tamen non pretiosis aliquibus, sed uilibus pauperis diu opibus alebatur. denique de pane inquit eius manducabat et de calice eius bibebat et in sinu eius dormiebat. non bona esca Aethiopum, noxius calix aureus Babylon, qui gentes inebriat: non utilis somnus est dormientibus, malo uigilare. denique turbati sunt omnes insipientes. corde, obdormierunt somnum suum et nihil inuenerunt. hospitii igitur gratia, quia susceperat hospitem, ut ei epulas exhiberet, illam pauperis ouem abstulit; de suis enim uel gregibus uel armentis si quod animal immolaret, nobis prodesse non poterat, quos nisi immolasset, non redemisset.
Abbreviated transcription (Latin):
remporibus deregiret echiopilie illius uesciens facramẽtii. Nani li
cagnonisset: nõn repachendissec. qđ cum ueci miscerio conueniret:
Icãq cum iudens eum qui ex cencibus eredidit dicit es cõẽm. ou
anse alege secernere. lepram he qua nõ potit euadere. uiisi spiia¬
hxĩem se esse natum lapsiu ueiam posculanit. din auce non despe¬
rauit misericordiam ⁊¬
E parabola uidet᷑ amiscerio discrebare. Qius enim di¬
nes nisi dominus nr ihu̾s. qui d se ait. ut hodie lec tũ
e qđ ho quidã cum diues esset abiit in regione longii¬
qͣua accipere regnum ⁊ reñti. Et uere diues erat mareltatis sue
Sopibus. ⁊ diinitatis propie plenitudine: cui angeli & archangeli¬
N ae potestates x iuircutes. ⁊ principatus tromi & dominatides cheru¬
bi ce leraphin in defesso obsequio sermebant. Si en cũ diues eet
lapsa remanserat requisine. Hanc princep s istius mundi concẽpla¬

Expanded text:
temporibus derogaret, Aethiopissae illius nesciens sacramentum. Nam si temporibus derogaret, Aethiopissae illius nesciens sacramentum. Nam si cognovisset, non reprehendisset, quod cum veteri mysterio conveniret. Itaque cum Judaeus eum qui ex Gentibus credidit, dicit esse communem, et vult a Lege secernere, lepram habet, quam non poterit evadere, nisi spiritahominem se esse natum lapsui, ueniam postulauit, domini autem non desperauit misericordiam. Nec parabola uidetur a mysterio discrepare. quis enim dies nisi dominus noster Iesus, qui de se ait, ut hodie lectum est, quod homo quidam cum diues esset, abiit in regionem longinquam acciper.e regnum et reuerti. et uere diues erat maiestatis suae opibus et diuinitatis propriae plenitudine, cui angeli et archangeli, uirtutes et potestates et principatus, throni et dominationes, Cherubin et Seraphin indefesso obsequio seruiebant. sed tamen cum diues esset, lassa remanserat, requisiuit. hanc princeps istius mundi contempla
Abbreviated transcription (Latin):
Considẽmus et diligentius quid sit qđ ant archum men pona in
nibe. ⁊ erit lignum ces tum̃ci eterm inicer me &e tr̃am et erit:
cum innubilano nibes supet tram parebit archo r oreq. arbitã
eoi memor sio descamen mier. Non enr suo. ⁊ plenar um icoa
aliqua accrent en quo colores diuersi danq̃ audiorum solis iul̃ts

Expanded text:
Consideremus etiam diligentius quid sit quod ait: arcum meum ponam in Consideremus etiam diligentius quid sit quod ait: arcum meum ponam in nube, et erit signum testamenti aeterni inter me et terram. et erit cum innubilauero nubes super terram, parebit arcus meus in nube, et memor ero testamenti mei. non enim sicut plerique aaliqua declarentur, in quo colores diuersi tamquam radiorum solis nunc
Abbreviated transcription (Latin):
ralium passionum. ut anima onis intereat. Et quid nõ ando.
dicere qr iudetͣ dominut itatuere ꝙ ulliut anima poslit penitus
interire. Quid enim d parricida dicuus: Quid et d homici¬
da: Qid d adulcio: Quid d prenaricatore: Quas ei ꝑtes:
amme aducĩam reseruamus: Uñ magis illud arbitror qđ pio.
penitus diuinã delꝑet grãm. nec oimodis ic turũ esse diffidat.
S et si est luxuriosus. nec pot scudium uitare luxurie ab adł¬
cerio cñ studeat tempare. sic epulandi delectatio. nõ scuprãdi
sic. Eciam li nelcio quil auarnt. qui aliena diruput. eiecit pu¬
pillos chiminauit iiduas. uł postea tñ in pnĩam regressus resti¬
tuat qd absculit. Deniq zachent io ueniam meruit. qr nõ lo¬
lum se resticurum. s quadruplii promisit. quibus aliqua subi¬
tulisset. panꝑibus quoq medietate̾ sui patrimonii donaturum.

Expanded text:
ralium passionum, ut anima omnis intereat. et quidem non audeo ralium passionum, ut anima omnis intereat. et quidem non audeo dicere quia uidetur dominus statuere quod nullius anima possit penitus interire. quid enim de parricida dicimus? quid etiam de homicida, quid de adultero, quid de praeuaricatore? quas ei partes animae ad ueniam reseruamus? unde magis illud arbitror quod propenitus diuinam desperet gratiam nec omnimodis uicturum se esse diffidat, sed etiamsi est luxuriosus nec potest studium uitare luxuriae, ab adulterio tamen studeat temperare, sit epulandi delectatio, non stuprandi sit. set etiamsi nescio qui auarus, qui aliena diripuit, eiecit pupillos, eliminauit uiduas, uel postea tamen in paenitentiam regressus restituat quod abstulit. denique Zacchaeus ideo ueniam meruit, quia non solum se restituturum, sed quadruplum promisit quibus aliqua sustulisset, pauperibus quoque medietatem sui patrimonii donaturum.
Abbreviated transcription (Latin):
apud din ꝗqd in domesticum auimal uideat crudele. ⁊impie ee
cõmislum. Canla gͦ addica uindic te facit ut primũ excluda.
mus phoꝵe quorũdam opiones. qui negut din eura here sup ÷
hominei. Demde seientes p̾rogatiua nr̃e ultionis ap̃ dm̃ manere
neq in alios cõmictamus qđ diuino uidicio uindicandũ sic: neq
ip̃i morcẽ uehemcius ptimeseamus cum seiamus necati hominis
innocentit apd dm̃ nullum elle cõcẽptum. No erie inquit dilu¬
unum nt corrupat oem hoiem. Dubiim iudec̾ utrum enĩ nõ erit
diliuitum incelligendum sic eo qđ diliunum corrumpat tram.
Ho enim diluuia facere consuerunt: An uero nõ erit tale ulilu¬
uium quo t̾r̾a om̃is corrũpat᷑. ꝗd posteriora aperiunt: cum dicit
om̃ẽm cr̃am nõ corripendam. Ondit enim diluma quul fuc᷑a¬
s nõ talia quibus possit omit t̾ra corrũpi. Senlut aut har alcior
ht̃ :q iam prouidentia fucura sit din. ne tm̃i sit dilunium corpo¬

Expanded text:
apud deum quod in domesticum sibi animal uideat crudeliter et inpie esse commissum. causa ergo addita uindictae facit, ut primum excludamus philosophorum quorundam opiniones, qui negant deum curam habere super homines, deinde scientes praerogatiuam nostrae ultionis apud deum manere neque in alios committamus quod diuino iudicio uindicandum sit neque ipsi mortem uehementius pertimescamus, cum sciamus necati hominis innocentis apud deum nullum esse contemptum. Non erit inquit diluuium, ut corrumpat omnem269 terram. dubium uidetur utrum enim non erit diluuium intellegendum sit \'quod diluuium corrumpat terram\' — hoc enim diluuia facere consuerunt — an uero non erit tale diluuium, quo terra omnis corrumpatur\\ quod posteriora aperiunt, cum dicit omnem terram non corrumpendam; ostendit enim diluuia qura corrumpi. sensus autem hoc altior habet, quod iam prouidentia futura sit domini, ne tantum sit diluuium corpo
Abbreviated transcription (Latin):
pem passionum a quibus uenenũ quod dam menti uile c iifuarli
Emibuis e hiis impat iuscus quibus nõ cõmiscet s coberistsia
si mes enis no deler Iacione. nõ cupiditate ducat᷑. nõ fristicus
ne timore frangat᷑. N lon et̾ luxuria atq deliciis cãqͣ lubenit i&s
uadutitim ince ĩscius agat cursumt. s contiuetia ae cempnioi
ablieet nse uir sapiens hiꝰ pissiones. i qr subdudit scatuoi eis
repalia qͥ sunt mna erune nobis in elca. Ne forte de moneot
qu ante de reptilibus dixiis uenenatis. coguoser alia es repi¬
lua uenenata alia mãsueta. De mansuetis eͥ reptilibus acupe
q de si nõ omnia uentre & pectore repunt sic colubres ex iquos
tũ pedes hũt ut repe magis quam amblãre indeant. Eres ueue¬
natorum repulium siles ĩnũdas corpore accipe pasliones. man¬
suetorum anit decoras. Onĩs enim astr̾us qui ẽ p̃cer detormis.

Expanded text:
ent speciem passionum, a quibus uenenum quoddam menti uidetur infundi. ent speciem passionum, a quibus uenenum quoddam menti uidetur infundi. omnibus ergo his imperat iustus, quibus non commiscetur, sed coercet ea, si mens eius non delectatione, non cupiditate ducatur, non tristitia et timore frangatur, non etiam luxuria atque deliciis tamquam lubricum et caducum uitae istius agat cursum, sed continentia ac temperantia ableget a se uir sapiens huiusmodi passiones. sed quia subdidit statim: omnia reptilia quae sunt uiua erunt uobis in escam, ne forte te moueat quia ante de reptilibus diximus uenenatis, cognosce alia esse reptilia uenenata, alia mansueta. de mansuetis igitur reptilibus<< accipe, quae etsi non omnia uentre et pectore repunt sicut colubres, exiguos tamen pedes habent, ut repere magis quam ambulare uideantur. ergo uenenatorum reptilium similes inmundas corporeas accipe passiones, mansuetorum autem decoras. omnis enim affectus, qui est praeter deformis