comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsire: clamauit fili dd̃ miserere mei: ꝑ m̾ita pa¬
triarcharũ iudaicꝰ illuminat᷑ populus. cuiꝰ mise¬
ricors ⁊ miserator dñs ẽ: illuminans cecos. erigens
elisos. diligens paupes. eustodiens aduenas. Et com¬
pescunt᷑ clamore pauꝑis quẽ benedix̃ dñs. at ille
magis clamabat. Ingͣuescente bello. manꝰ ad lapi¬
dẽ adiutorii hoc ẽ ad iħm nararenũ cũ clamore
Animeqͥor esto. Surge: uocat te. Quã conueniens
ordo salutis ẽ. Audimꝰ pͥmo. deinde clamamꝰ. pꝰ¬
ea uocam᷑. postremo surgimꝰ. Audimꝰ ꝑ ꝓpħas. cla¬
exuim᷑ ꝑ baprismũ. int̾rogam᷑ ꝑ uoluntatẽ. Un seqͥt᷑¬
teri hoĩe dr̃. Ut hinulus saliens sr̃ montes. exili¬
ens sr̃ colles. segnitiẽ deponens. patriarchas. ꝓpħ̃as.
& apłos in altis considans ad suꝑna se extendit. dix̃
tatẽ. cõpletionẽ desidii remun̾at. Uñ alias dĩc. Om̃e¬

Expanded text:
merita patriarcharum, Judaicus illuminatur populus. Cui misericors et miserator Dominus adest: illuminans caecos, erigens elisos, diligens pauperes, custodiens advenas. Et compescunt clamorem pauperis, quem exaudivit Dominus. At ille magis clamabat. Ingravescente bello, manus ad lapidem adjutorii, hoc est, Jesum Nazarenum, cum clamore Animaequior esto: surge, vocat te: Quam conveniens est ordo salutis: audivimus primo, deinde clamamus, postea vocamur, postremo surgimus. Audimus per prophetas, claexuimur per baptismuteri homine dicitur: ut hinnulus saliens super colles, exsiliens super montes: segnitiam deponens, patriarchas, prophetas, et apostolos in altis considerans, ad superna se extendit. Quid tatem, co
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ego & similes mei. qͥ muto qđ possũ. & desido
qd̃ ñ possũ uobis explanare. ñ qͣntũ audistis. s
ex qͣnto consid̾at ds̃ : Unꝰqͥsq quadrantẽ potest
offerre. hic ẽ torta panis in leuitico. q̃ ẽ uoluntaᷤᷤ
stit. cogitatu. u̾bo & facto. Qđ dic totũ uictũ su¬
ũ misit. tota uoluptas corꝑis in uictu consistit.
Uñ dr̃. Totꝰ labor hominis in ore suo ẽ. Et cũ egre¬

Expanded text:
nisi et ego, et similes mei: qui mitto, quod possum, et desidero, quod non possum vobis explanare? Non quantum ut audistis, sed ex quanto considerat Deus. Unusquisque quadrantem potest offerre. Haec est torta panis in Levitico, quae est voluntastit, cogitatu, verbo, ac facto. Quod dicit totum victum suum misit. Tota enim voluptas corporis in victu consistit. Unde dicitur: Totus labor hominis in ore suo est. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ñ audet ⁊ ꝯfiteri. ne de sẏnagoga eiciat᷑.
diligens głam hominũ magis ꝗͣ dĩ. Habete
in uob̾ sal: & pacẽ habete int̾ uos. Salsitu¬
dinẽ correptiõis. amor ꝓximi tẽꝑet. & dilec¬
tionẽ ꝓxuni sal iusticie condiat. Et in do¬
mo iterũ discipłi eiꝰ int̾rogabãt eũ de eodẽ.
Et hoc proprie. Iterata scientia u̾bi. non
gustata diligentiꝰ: inultimodũ saporẽ red¬
dunt. Qͣndo pluit dñs manna ad mandu¬
candũ. sub sole liquescẽs ut cera. reddens
mellita dicta. ut ÷ illud. fulgebt̃ iusti sic̃
sol in regno patͥs eoꝵ. ad ignẽ durabat᷑ ut
panis. cor hõis ꝯfirmans ad asꝑa. Ut ÷ illud.
Si qͥs uult ptꝰ me uenire ab neget semet¬
ipsũ sͥ: & tollat crucẽ suã ⁊ seqͥt᷑ me. Pha

Expanded text:
de synagoga ejiciatur: diligens gloriam hominum magis, quam Dei. Habete in vobis sal, et pacem habete inter vos. Salsitudinem correctionis, amor proximi temperet, et dilectionem proximi sal justitiae condiat. Et in domo iterum discipuli ejus interrogabant eum de eodem. Et hoc proprie: in iterata scientia verbi non fgustata diligentius, multimodum saporem reddunt. Quando pluit Dominus manna ad manducandum sub sole liquescens ut cera, reddens mollita dicta, ut est illud: Fulgebunt justi sicut sol in regno Patris eorum. Ad ignem duratur: ut, Panis, cor hominis confirmans. Ad aspera, ut est: Si quis vult post me venire, abneget seipsum sibi, et tollat crucem suam et sequatur m
Abbreviated transcription (Latin):
t ptꝰ dies sex in monte
excelso tͣnsfigͣatꝰ ẽ corã discipłis suis: ut ñ
timerent opꝓbria crucis. qͥ uid̾ant ocłis suis
głam fut᷑e resurrectioĩs. Et u̾bũ ꝯtinuert᷑
apd se. conqͥrentes qͥd ẽẽt. cũ a mortuis re

Expanded text:
t dies sex in monte excelso transfiguratus est coram discipulis suis: ne timerent opprobria crucis, qui viderant oculis suis gloriam futurae resurrectionis. Et verbum continuerunt apud se, conquirent
Abbreviated transcription (Latin):
tis: Qd scit dñs in t̾rogat. ut ꝯfessio pariat
salutẽ: & murm᷑ cordis nr̃i sermonib sol¬
uat᷑ piis. Ut ÷ illud. Dic tu in iquitates
tuas priꝰ: ut iustificeris.
ostea qͣrta decima uͥtute. unꝰ de turba
affert filiũ. spm̃ habentẽ in mundũ: & reliqͣ.
Nuẽ ñ pot̾ant discipłi curare: saluator
curauit. Infidelitas utroꝵq. ĩpediuit salu¬
dia: arescit ignauia. Discerpit eũ sp̃s apa¬
pinqͣntẽ ad salutẽ. Qͥa ẽ ei esca dilecta. qͦs
in uentrẽ suũ trahere desid̾at ꝑ t̾rores. et
dãpna. ut fecit in iob. Int̾rogat iħc tẽpꝰ. Et
tilis popłs. cui a natiuitate increuit mutił

Expanded text:
dit? Quod scit Dominus, rogat, ut confessio pariat salutem: et murmur cordis nostri, sermonibus solvatur piis, ut est illud: Dic tu iniquitates tuas prius, ut justificeris. Postea quarta decima virtute unus de turba affert filium spiritum habentem immundum, et reliqua. Quem non poterant discipuli curare, Salvator curavit. Infidelitas utrorumque impedivit saludia, arescit ignavia. Discerpit eum spiritus appropinquantem ad salutem; quod est esca dilecta, quos in ventrem suum trahere desiderat, per terrores et damna: ut fecit in Job. Interrogat Jesus tempus. tilis populus, cui a
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ iterũ cenositate utiluunt᷑. Qđ iudeis eui-¬
ilent̾ accidit. cũ in blasphemiis ⁊ in innocen¬
tis xp̃i eruore u̾sati st̃. Respondit illis ima¬
ginẽ cesaris habentib. Nũmũ coacti cesari.
uos ipsos libent̃ dõ reddite. Signatũ ẽ sr̃ nos
lum̃ uultꝰ dĩ. ñ cesaris. Et ueniunt ad eũ sa-¬
ducei. ⁊ reł. De hac q̃stione alias disputanti¬
b. hic nobis ñ ẽ cura erroris alieni.s qͦd eĩt
hoĩes sic̃ angłi dĩ. id est. Nemo ibi morit᷑. ne
mo nascit᷑. nec infans nec senex. Mulier steri¬
lis ñ relinquens sem̃ ex .uͭii. fr̃ib nouissime
moriens. qͥd aliud sig̾cat ꝗͣ iudaicã sinagogã
relictã acsi mortuã a sp̃u septiformi qͥ .uii.
bis cñ gentib datꝰ ẽ. Quȩ mulier mortua
erat xp̃o. nec cuiꝗͣ patriarchȩ de .uii. inre-¬
surrectione coniunget᷑. Septeno nanq nu-¬
mero uniu̾sitas ꝑfectoꝵ signat᷑. ut u̾sa ui¬

Expanded text:
. Quod Judaeis evidenter accidit, cum blasphemi in innocentis Christi cruore versati sunt. Respondit illis, imaginem Caesaris habentibus, nummum coactum Caesari, vos ipsos libenter Deo reddite. Signatum est super nos lumen vultus Dei, non Caesaris. Et veniunt ad eum Sadducaei, et reliqua. De hac quaestione alias disputabimus: hic nobis non est cura erroris alieni. Sed quod erunt homines sicut angeli Dei, id est, nemo ibi moritur, nemo ibi nascitur: nec infans, nec senex. Mulier sterilis non relinquens semen ex septem fratribus novissime moriens: quid aliud significat, quam Judaicam synagogam relictam, quasi mortuam a spiritu septiformi, qui septem bis tamen gentibus datus est. Quae mulier mortua erat Christo: nec cuiquam patriarchae de septem in resurrectione conjungetur. Septeno namque numero uni
Abbreviated transcription (Latin):
mitat᷑ sepe humilitas imã originẽ
ut est. Quis ẽ filiꝰ ysai: S humilia dñs
respicit. & alta a longe cognoscit. Mit
simul & factũ. ce cũ ꝓmissis inuisibilibꝰ
ui sibiles uͥtutes misceant. Et sic ꝯu̾ge¬
bant oleo egros. infirmitatẽ fidei uirte

Expanded text:
mitatur saepe vilitas originem, ut est, quis est filius Isaiae? Sed humilia Dominus respicit, et alta a longe cognoscit. Mittsimul et factum: et cum promissis invisibilibus, visibiles virtutes micent: et cum ungebant o
Abbreviated transcription (Latin):
rexit. Et ꝑ yroniam expresse ꝓnuntiat
herodes pelliceus. Caput legis qđ ẽ xp̃c
credit᷑e in finẽ. Corpꝰ ioħis sepelit᷑. caput
in disco collocat᷑. litt̾a humana tegitur.
xp̃e in altari honorat᷑. ac sumit᷑. Conueni

Expanded text:
ento. Per ironiam expresse pronuntiat Herodes pellicens. Caput legis, quod est Ccrediturae in fine. Corpus Joannis sepelitur, caput in disco collocatur, littera humo tegitur, spiritus in altari honoratur ac sumitur. Et conveni
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe iħu .i. salutis postulant᷑ cũ lacrimis.
Pat̾ pueri aiebat. Credo dñe. adiuua inere¬
dulitatẽ meã. Credulitas nr̃a ut rostrata lin¬
gua infirmata ẽ. nͥ innixa subsistat robori ad¬
uitorii dei. fides cũ lacͥmis: optata uota capit.
Lit est. fiat tͥ scđm fidẽ tuã. &cũ uid̾et iħe cur

Expanded text:
id est, salutis postulantur cum lacrymis? Pater pueri aiebat: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam. Credulitas nostra, ut rostrata lingua infirma est, nisi innixa subsistat robori adjutorii Dei. Fides cum lacrymis, optata vota capit: ut est: Fiat tibi secundum fidem tuam. Et cum vidisset
Abbreviated transcription (Latin):
mancus. Seorsũ ducit qͦs eligit. ut int̾ male
uiuentes mala ñ attendant. ut lothin so¬
domis. & iob in t̾ra hus. & abdias in domo
achab. Et ait ilł. Reqͥescite pusillũ. ut aues
in ramis synapis. Pusilla hic sc̃is reqͥes &¬
longꝰ labor. s postea dr ilł ut reqͥescãt a la¬
borib suis. Erant enĩ qͥ ueniebãt & redi¬
bant multi. nec manducandi spaciũ ha¬
bebãt. In archa noe aĩalia qͦ intꝰ erant. fo¬
ris nitebant᷑. & qͤ foris erant intro erũpe¬
bant. Sic nimirum agitur in eccłia. Iodaᷤ
recessit: latro accessit. Quam diu recedit᷑
a fide: nec eccłie reqͥes ẽ sine merore. Ra¬
chel plorans filios suos noluit ꝯsolari. Non÷
hic ꝯuiuiũ in qͦ bibet᷑ uinũ nouũ. qñ canta¬
bit᷑ canticũ nouũ in celo nouo & t̾ra noua

Expanded text:
c. Seorsum ducit quos eligit, ut inter male viventes mala non attendant, ut Lot in Sodomis , et Job in terra Hus , et Abdias in domo Achab . Requiescite, inquit, pusillum, ut aves in ramis slongus labor. Sed postea dicitur illis, ut requiescant a laboribus suis. Erant enim qui veniebant, et ridebant multi: nec manducandi spatium habebant in arca Noe: et animalia, quae intus erant, foris nitebantur: et quae foris erant, intro erumpebant. Sic nimirum agitur in Ecclesia: Judas recessit, latro accessit. Quamdiu receditur a fide, nec Ecclesiae requies est, sine moerore. Rachel plorans filios suos, noluit consolari. Non est hic convivium, in quo bibitur vinum novum. Quando cantabitur cant
Abbreviated transcription (Latin):
id÷ ntͦ resurrectionẽ. Fimbriã tangit:
ac si cimnbala &e mala punica qͤ pendẽt
de extremis oris tunice sũmi sacerdotis.
Cimbalũ confessionẽ: malũ punicũ uni¬
tatẽ & martirii uoluntatẽ & uͥtutũ can¬
dorẽ significat. Ad puellã dr̃ thabita c̾u¬
mi. id÷ puella surge. Ab archisi nagogo
dr̃. filia mea mortua est. Iħc autẽ dixit.
Non ẽ mortua. s dormit. Utrũq. Mortra
ẽ uob̾: s mͥ dormit. Annoꝵ .x.iiʳ. erat pu¬
ella: & annis .Aiii. erat mulier ꝑpessa. łec¬
cata ñ credentiũ. apparent in initio fidĩ
credentiũ. Uñ dr̃. Credidit abrahã deo.

Expanded text:
post resurrectionem. Fimbriam tangit, ac si cymbala et mala punica, quae pendent de extremis oris tunicae summi sacerdotis. Cymbalum, confessionem: malum punicum, martyrii voluntateem significat. Ad puellam dicitur: Talitha cumi, id est, puella, surge. Archisynagogo dicitur: Filia tua mortua est. Jesus autem dixit: Non est mortua, sed dormit. Utrumque est: mortua est vobis, mihi dormit. Annorum duodecim erat puella, et annis duodecim erat mulier perpessa. Peccata non credentium, apparent in initio fidei credentium. Unde dicitur: Credidit Abraham Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
dit ĩ celũ. quod factũ ẽ qͣdragesimo
die post eiꝰ resurrectionẽ: nũquidnã t̾c¬
exꝓbraturus erat qđ ñ credidissent eis qͥ
eum uiderant resurrexisse: quando iã et
ipsi post resurrectionẽ totiens eũ uiderãt:
Illud gͦ accipiamꝰ. pꝰ multas demonstratio¬
nes eius. quib ꝑ dies qͣdraginta discipulis
gesimo die. E qm̃ iã erat ab eis ascen¬
surus in cęlũ: hoc eis illo die maxime ex¬
ꝓbrare uoluisse. qr his qͥ uiderant᷑ eũ resur¬
rexisse ñ crediderant. ante ꝗͣ eũ ipsi ud¬
rent̾. cũ utiq pꝰ ascensionẽ suã p̃dicantib¬

Expanded text:
dit in coelum, quod factum est quadragesimo die post ejus resurrectionem. Nunquidnam tbraturus erat, quod non credidissent eis qui eum viderant resurrexisse, quando jam et ipsi post resurrectionem toties eum viderant? Illud ergo accipiamus, post multas demonstrationes ejus, quibus per dies quadraginta discipulis gesimo die. Et quoniam jam erat ab eis ascensurus in coelum, hoc eis illo die maxime exprobrare voluisse, quia his qui viderant eum resurrexisse non crediderant antequam eum ipsi viderent
Abbreviated transcription (Latin):
amputauit. Post hec aut̃ duob ex eis am¬
bulantib ostensus ÷ in alia effigie euntib
in uillã. Et illi euntes renuntia uert᷑̃ cete¬
ris: nec illis credidert̃. Quomͦ hoc factũ
sit: lucas exponit latius. Qđ aut̃ dic̃ marcꝰ
ostensus : in alia effigie: hoc aꝑtiꝰ dic̃ lucas.
qr oculi eoꝵ tenebant᷑ ne eũ agnoscerent:
donec uenientes cũ illo in castellũ qͦ ibãt.
& ponentes ei m̃sã qͣsi ꝑegͥno. tandẽ cogno¬
uert̃ in fractiõe panis. Qui sic̃ idem lucas
consequent̾ adiungit. surgentes eadẽ hora
regressi st̃ in iherłm. & inuener̃t congrega¬
tos undecĩ. & eos qͥ cũ ipsis erant dicentes.

Expanded text:
mputavit. Post haec autem duobus ex eis ambulantibus ostensus est in alia effigie euntibus in villam. Et illi euntes renuntiaverunt caeteris, nec illis crediderunt. Quomodo hoc factum sit, Lucas exponit latius. Quod autem dicit Marcus, ostensus est in alia effigie, hoc apertius dicit Lucas, quia oculi eorum tenebantur, ne eum agnoscerent, donec cum illo venientes in castellum quo ibant, et ponentes ei mensam quasi peregrino, tandem cognoverunt eum in fractione panis . Qui, sicut idem Lucas consequenter adjungit, surgentes eadem hora regressi sunt in Jerusalem. Et invenerunt congregatos undecim, et eos qui cum ipsis erant d
Abbreviated transcription (Latin):
iert᷑ cito de monum̃to cũ timore & gaudio
magno. currentes nuntiare discipłis eiꝰ. nisi
intelligamꝰ ipsoꝵ angłoꝵ nemini ausas fuisse
aliqͥd dice̾ .i. respondere ad ea quȩ ab illis au¬
dierant: aut certe custodib qͦs iacente ᷤᷤ uidert̃.¬
enĩ utrũq in illarũ animo factũ intellig̾e:
etiã si ipse mathȩus de timore ñ diceret.
Surgens autẽ ĩnane pͥma sabbati. appa¬
ruit pͥmo marie magdalene. Hec appari
cet. Surrexit aut̃ dñs mane de monum̃to.
in quo sero iã facto erat posit᷑: ut adimple¬
ret᷑ illud psalmiste. Ad uesꝑũ demorabit᷑
fletus: & ad matutinũ lȩticia. Sepultꝰ gͦ
sexta sabbati qͦ dr̃ parasceue circa horam
uesꝑtinã. sequenti nocte ac die sabbati. cũ
nocte subsequenti in monuñto positꝰ. sic
die tercia .i. pͥma mane surrexit sabbati.
Non aut̃ ĩmerito uno die ui sepulchro &
duab noctib iacuit: qr uidelicet lucẽ suȩ simple
mortis tenebris duplȩ mortis nr̃ȩ adiunxit.

Expanded text:
monumento cum timore et gaudio magno, currentes nuntiare discipulis ejus; nisi intelligamus ipsorum angelorum nemini ausas fuisse aliquid dicere, id est respondere ad ea quae ab illis audierant, aut certe custodibus quos jacentes videruenim utrumque in illarum animo factum intelligere, etiamsi ipse Matthaeus de timore non diceret. Surgens autem Jesus mane prima Sabbati, apparuit primo Mariae Magdalenae. Haec apparitcet. Surrexit autem Dominus mane de monumento, in quo sero jam facto erat depositus, ut adimpleretur illud Psalmistae: Ad vesperum demorabitur fletus, et ad matutinum laetitia . Sepultus ergo sexta Sabbati, quae dicitur Parasceve, circa horam vespertinam, sequenti nocte ac die Sabbati cum nocte subsequenti in monumento positus, sic die tertia, id est mane surrexit prima Sabbati. Non autem merito uno die in sepulcro et duabus noctibus jacuit, quia videlicet lucem suae simplae mortis, tenebris duplae nostrae mortis adjunxit.
Abbreviated transcription (Latin):
quilibet ignotꝰ aut mediocris ad p̃sidẽ ȩccłie.
& crucifixi corpꝰ poterat impetrare. Ioseph
bitio diuitũ condẽpnat᷑. qui nec in tumulis qͥdẽ
possunt carere diuitiis. Possumꝰ aut̃ uxta in¬
telligentiã sp̃alẽ hoc sentire. qđ corpꝰ dñi ñ
auro. ñ geminis & serico. s linteamine puro
obuoluendũ sit. quã ꝗͣ & hoc significet q ille
in sindone inunda inuoluat sħm : qͥ pura eũ
mente susceꝑit. Hinc ȩccłiȩ mos obtinuit.
ut sacrificiũ altaris ñ in serico neq in pan¬
no tincto. s in lino t̾reno celebret᷑: sic̃ corpꝰ:
dñi in sindone munda sepultũ: iuxta qd̾ in
gestis pontificalib abeato papa siluestro legi¬
mꝰ eẽ statutũ. Et posuit eũ in monum̃to q¬

Expanded text:
quilibet ignotus aut mediocris ad praesidem accedere, quilibet ignotus aut mediocris ad praesidem accedere, et crucifixi corpus poterat impetrare. Et accebitio divitum condemnatur, qui ne in tumulis quidem possunt carere divitiis. Possumus autem juxta intelligentiam spiritalem hoc sentire, quod corpus Domini non auro, non gemmis, et serico, sed linteamine puro obvolvendum sit. Quanquam et hoc significet, quod ille in sindone munda involvat Jesum, qui pura eum mente susceperit. Hinc Ecclesiae mos obtinuit, ut sacrificium altaris non in serico, neque in panno tincto, sed in lino terreno celebretur, sicut corpus est Domini in sindone munda sepultum, juxta quod in Gestis Pontificalibus a beato papa Sylvestro legimus esse statutum. Et posuit illud in monumento
Abbreviated transcription (Latin):
telligimꝰ: ꝑ latitudinẽ. hilaritatẽ caritatis: qr
tristitia faẽ angustias. ꝑ altitudinẽ aut̃ cui ea¬
put adiungit᷑. expectatio retributionis de sublimi
iustitia dei : qui reddet uniciuq scđm oꝑa sua his
qͥdẽ qͥ scdm tolerantiã bonioꝑis głam & honorẽ
& Icͣorruptionẽ. querentib uitã ȩt̾nã. Itaq etiam¬
longitudo qͣ totũ corpus extendit᷑.: ipsã tolerantiã
significat. Unde longanimes dicunt᷑ qͥ tolerãt.
ꝓfundũ aut̃ qd̵ t̾rȩ infixũ ẽ: secretũ sacram̃tũ
p̃figurat. Recordaris nͥ fallor quȩ u̾ba apłi ĩ ista
significatiõe crucis expediant: ubi ait. In carita¬
te radicati & fundati: ut possitis cõprehendere

Expanded text:
em hilaritatem operantis, quia tristitia facit angustias. Per altitudinem autem cui caput adjungitur, exspectatio retributionis de sublimi justitia Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua. His quidem qui secundum tolerantiam boni operis gloriam, et honorem, et incorruptilongitudo, qua totum corpus extenditur, ipsam tolerantiam significat, unde longanimes dicuntur, qui tolerant. profundum autem, quod terrae infixum est, secretum sacramenti praefigurat. recordaris enim, nisi fallor, quae uerba apostolica in ista designatione crucis expediam, ubi ait: In caritate radicati atque fundati, ut possitis comprehendere
Abbreviated transcription (Latin):
lugentib & flentib. Sicut in pͥncipio mu¬
lier auctrix culpe uiro fuit. uir exequu¬
ac flentib lȩticiã dñicȩ resurrectionis pͥ¬
ma nuntiauit. a septẽm demonib cuiata
ẽẽ memorat᷑. ut uniu̾sis uitiis plena fu¬
isse. s ab his om̃ib diu̾no munere mun¬
data e̾ẽ signet᷑. &e ubi abundauit peccatũ.
suꝑ abundasse gr̃a monstret᷑. Septenariꝰ
namq numerus: ꝓ unit̾isirate solet my¬
stice poni. Quȩ gͦ a septẽ demonib cura¬
ta. hoc ÷ ab uniu̾sis erat liberata scelerib.
prima resurgentẽ a mortius dñm uidit:
ne quisquã digne penitens de ammissoꝵ
uenia desꝑaret: uidens eã quȩ tot ac tan-¬
tis erat qͦndã subdita uitiis. in tantũ cul¬
minis subdito merito fidei ac dilectionis
xp̃i pͥma illa miraculũ patrate resurrec¬
tionis ȩuangłnaret. Et illi audientes
qͥa uiueret. & uisus e̾ẽt ab ea: ñ credide¬

Expanded text:
edicent. sicut enim in principio mulier auctor culpae uiro fuit, uir exsecuac flentibus laetitiam dominicae resurrectionis prima nuntiavit, a septem daemonibus curata esse memoratur, ut universis vitiis plena fuisse, sed ab his omnibus divino munere mundata esse signetur, et ubi abundavit peccatum, superabundasse gratia monstretur. Septenarius namque numerus pro universitate solet mystice poni. Quae ergo a septem daemonibus curata, hoc est ab universis erat liberata sceleribus, prima resurgentem a mortuis Dominum vidit, ne quisquam digne poenitens de admissorum venia desperaret, videns eam quae tot ac tantis quondam erat subdita vitiis in tantum culminis subito merito fidei ac dilectionis tolis Christi prima illa miraculum patratae resurrectionis evangelizaret. Et illi audientes quod viveret, et visus esset ab ea, non credide
Abbreviated transcription (Latin):
sole mulieres quȩ artius amabant funus
subsequutȩ quomodo poneret᷑ inspicere
curabant᷑: ut ei tp̃r congruo munꝰ possenł
deuotionis offerre. S & hactenꝰ sc̃ȩ mulie¬
res de parasceues .i. p̾parationis idẽ faci
unt. cũ aĩe humiles & quo maioris sibi
consciȩ fragilitatis. eo maiore saluatoris
amore feruentes. passionis eiꝰ uestigiis
in hoc scło quo requies ÷ p̃paranda fut᷑a.
diligent̾ obsequunt᷑: & si forte ualeant imi¬
tari. pia curiositate qͦ ordine sit eade̾ pas¬
sabbatũ maria magdalene. & maria iacobi.
& salome. emert̃ aromata: ut uenientes
ungerent eum. In euangłio lucȩ scͥptũ est
qͦd reu̾tentes a monum̃to parauert̃ aroma¬
ta & unguenta. & sabbato quidem siluert᷑
scđm mandatũ. Mandatũ ergo legis erat.
ut sabbati silentiũ a uesꝑa usq ad uesperã
seruaret᷑. Ideoq religiose mulicres sepulto
dño quãdiu licebat oꝑari. id ÷ usq ad solis
occasũ ĩ unguentis p̃parandis erant

Expanded text:
solae mulieres quae arctius amabant, funus subsecutae, quomodo poneretur inspicere curabant, ut ei tempore congruo munus possent devotionis offerre. Sed et hactenus sanctae mulieres diei Parasceve praeparationis idem faciunt, cum animae humiles et quo majoris sibi consciae fragilitatis, eo majori Salvatoris amore ferventes, passionis ejus vestigiis in hoc saeculo, quo requies est praeparanda, futura diligenter obsequuntur, et si forte valeant imitari pia curiositate quo ordine sit eadem pasJacobi, et Salome, emerunt aromata, ut venientes ungerent Jesum. In Evangelio Lucae scriptum est quod revertentes a monumento paraverunt aromata et unguenta, et Sabbato quidem siluerunt propter mandatum. Mandatum ergo legis erat ut Sabbati silentium a vespera usque ad vesperam servaretur; ideoque religiosae mulieres, sepulto Domino, quandiu licebat operari, id est, usque ad solis occasum, in unguentis praeparandis erant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑting̾e posse desperãt. Uos aut̃ cur ꝑtimes¬
citis: quȩ ur̃os conciues uidetis : Unde &
matheus angłm apparuisse describẽs ait.
Erat aut̃ aspectus eiꝰ sic̃ fulgur: & uestim̃¬
ta eiꝰ sic̃ nix. In fulgure & enĩ t̾ror timoris
ẽ: in niue autẽ blandim̃tũ candoris. Quia
iustis. recte testis resurrectionis eiꝰ angłs
& in fulgu̾re uultus. & in cands habit᷑ demon¬
strat᷑: ut de ipsa sua spetie & terreret reꝓbos.
& mulceret pios. Iħm queritis natarenum.
Ih̃c latino eloquio salutaris. id ÷ saluator inter¬
p̾tat᷑. Attam̃ multi hoc noĩe tc̃ dici poterãt.
ñ tam̃ substantialit̾. s nuncupatiue. Ideo &
locus subrungit᷑. ut de quo iħu dictũ sit ma

Expanded text:
. Vos autem cur pertimescitis, qui vestros concives videtis? Unde et Matthaeus angelum apparuisse describens ait: Erat autem aspectus ejus sicut fulgur, et vestimenta ejus sicut nix . In fulgure etenim terror timoris est, in nive autem blandimentum candoris. Quia us, et blandus justis, recte testis resurrectionis ejus angelus et in fulgure vultus, et in candore habitus demonstratur, ut de ipsa sua specie et terreret reprobos, et mulceret pios. Jesum quaeritis Nazarenum. Jesus Latino eloquio salutaris, id est salvator interpretatur. At vero multi hoc nomine dici poterant tunc, non tamen substantialiter, sed nuncupative. Ideoque locus subjungitur, ut de quo
Abbreviated transcription (Latin):
ta aut̃ hora tenebras factas usq ad nonã. ut con¬
sũpte intelligant᷑ tres hore ex quo crucifixis:
usq ad tenebras factas. & posset qͥdẽ hoc rectuli¬
me intelligi. nͥ ioħs dic̾et hora qͣsi sexta pilatum¬
sedisse ꝓtribunali in loco qͥ dr̃ lithostrathos. he¬
braice aut̃ gabbatha. Seqͥt᷑ enĩ parasceue paschȩ¬
hora quasi sexta: & dic̃ uideis. Ecce rex ur̃. & cet̾a
Si gͥ hora qͣsi sexta pilato sedente ꝓtribunali tra¬
ditus ÷ crucifigendꝰ uideis: quomͦ hora t̾cia crucifix¬
us est. sic̃ u̾ba marci ñ intelligentes quidã putauer̃
lã certe dixerat marcus. & crucifigentes eũ diui¬
sert̃ uestĩta eiꝰ. Si gͦ ei rei geste tẽpus cõmemo¬
rare suffic̾et dic̾e erat aut̃ hora t̾cia ut qͥd adiuux̃
& crueifixer̃t eũ: nisi qr uoluit aliqͥd recapitulando
significare. qd quesitũ inueniret᷑ cũ scͥptura ipsa
illis tẽporib legełet᷑. quib uniu̾se ȩccłiȩ notum
erat qua hora dñs ligno suspensus ẽ: Ynde

Expanded text:
ta autem hora tenebras factas usque ad nonam, ut consumptae intelligantur tres horae, ex quo crucifixus est usque ad tenebras factas. Et posset quidem hoc rectissime intelligi, nisi Joannes diceret, hora qsedisse pro tribunali, in loco qui dicitur Licostratos, Hebraice autem Gabbatha. Sequitur enim: Erat autem parascehora quasi sexta, et dicit Judaeis: Ecce rex vester, etc. Si ergo hora quasi sexta Pilato sedente pro tribunali, traditus est crucifigendus Judaeis, quomodo hora tertia crucifixus est, sicut verba Marci non intelligentes quidam putaverunt? Jam certe dixerat Marcus: Crucifigentes eum diviserunt vestimenta ejus. Si ergo ejus rei gestae tempus voluit commemorare, sufficeret dicere: Erat et crucifixerunt eum, nisi quia uoluit aliquid recapitulando significare, quod quaesitum inueniretur, cum scriptura ipsa illis temporibus legeretur, quibus uniuersae ecclesiae notum erat. qua hora dominus ligno suspensus sit, unde
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a ȩtate de iherosolimis britanniã uenere.
qd̾ domꝰ fuerit rotunda de subiacente rupe
excisa: tante altitudinis. ut intro consistẽs
homo iux manu extenta. culm̃ possit attin¬
gere. Quȩ habet introitũ ab oriente. cui
lapis ille magnꝰ aduolutꝰ atq impositus est.
In cuiꝰ monum̃ti parte aquilonali sepul-¬
chrũ ipsũ. hoc ÷ locus dñici corporis de eadẽ
petra factus ẽ. septẽ habens pedes longitudi¬
nis. Triũ uͦ palmoꝵ m̃sura. cetero pauiñito
altiꝰ eminens. Qui uidelicet locus ñ desuꝑ. s
a latere meridiano ꝑ totũ patulus ÷. unde
corpus inferebat᷑. Color aut̃ eiusdẽ monu¬
m̃ti ac loculi: rubicundo & albo dr̃ ẽẽ per¬

Expanded text:
et aetate de Hierosolymis Britanniam venerunt, quod domus fuerit rotunda, de subjacente rupe excisa, tantae altitudinis, ut intro consistens homo, vix manu extenta, culmen possit attingere. Quae habet introitum ab oriente, cui lapis ille magnus advolutus atque impositus est, in cujus monumenti parte aquilonali sepulcrum ipsum, hoc est, locus Dominici corporis de eadem petra factus est, septem habens pedes longitudinis, trium vero palmorum mensura, caetero pavimento altius eminens. Qui, videlicet locus, non desuper, sed a latere meridiano per totum patulus est, unde corpus inferebatur. Color autem ejusdem monumenti ac loculi rubicundo et albo dicitur e
Abbreviated transcription (Latin):
Quod̃ aut unũ odiet & alterũ diliget. uni
aoherebit & alterũ contẽpnet: ñ sine con¬
sideratione distinguenda st̃. Non enĩ passum
aut quasi temere dicta st̃. Nemo enĩ int̾ro¬
gatꝰ utrũ diligat diabolũ respondit se dili¬
gere: s potiꝰ odisse. Deũ aut̃ se dilig̾e om̃s
pene ꝓclamant. Ergo aut unũ odiet & alte¬
rũ diliget. ut fieri debet. odiet scilicet dia¬
bolũ. & diliget xp̃m. Qđ uͦ adiunxit aut
alteri adherebit & alterũ contẽpnet. adhe¬
rebit scilicet diabolo. cũ quasi eiꝰ p̾mia tem¬
poralia sectat᷑. contẽpnet autẽ dm̃. Non dix
tatib suis. qui de bonitate eiꝰ ad impunitatẽ
sibi blandiunt᷑. qͥ ꝑ salomonẽ dicit: fili. ne
aditias peccatũ suꝑ peccatũ: & dicas misera
patit᷑: & qͥ uim faciunt diripiunt illud. Ni
solũ ut quisq tẽporalia ista contẽpnat. s etiã
linguas deridentiũ. s aliã contẽpnentẽ. Hic
enĩ ui facta inuadit quodammͦ qͣsi p̃dator

Expanded text:
 Aut unum odiet, et alterum diliget; aut uni adhaerebit, et alterum contemnet, non sine consideratione distinguenda sunt. Non enim passim aut quasi temere dicta sunt. Nemo enim interrogatus utrum diligat diabolum, respondet se diligere, sed potius odisse: Deum autem se diligere omnes fere proclamant. Ergo aut unum odiet, et alterum diliget, ut fieri debet: odiet scilicet diabolum, diliget Deum. Quod vero adjunxit, Aut alteri adhaerebit, et alterum contemnet: adhaerebit scilicet diabolo, cum quasi ejus praemia temporalia sectatur; contemnet autem Deum. Non dixit, tatibus suis, qui de bonitate ejus ad impuritatem sibi blandiuntur. Quibus per Salomonem dicitur: Fili, ne adjicias peccatum suppatitur, et qui vim faciunt, diripiunt illud . Non solum ut quisque ista contemnat, sed etiam linguas deridentium se talia contemnentem: hac enim vi facta invadit quodammodo quasi praedator
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudinis copia ditantur
nas appellat terrenas uoluptates uł facul¬
tates: qr nemo secũ eas moriens auferat. Hoc
est qd̾ dicit dauid. Ne timueris cũ diues
factus fuerit homo. & cũ multiplicata fue

Expanded text:
beatitudinis copia ditantur.nas appellat terrenas facultates; quia nemo eas secum moriens aufert. Hoc est quod dicit David: Ne timueris cum dives factus fuerit homo, et cum multiplicata fue
Abbreviated transcription (Latin):
Qd dñs dix̃ colantes culicẽ refert̃ ad id qd
dixit decimare illos minuta quȩq. camelũ
glutientes: refert᷑ ad id qđ dixit p̾teritis gra¬
uiora legis. miscdiã & uiditiũ. & fidẽ: ut iste
sit sensus minima obseruatis: maxima con¬
tẽpnitis. Ex hac enĩ ꝑu̾sitate etiã illud eis ac¬
cidit. qͦ possunt hȩc ꝑ allegoriã referri ut di¬
mutterent barabban: qr uidelicet ipse ñ solu̾at
sabbatũ qđ magna diligentia carnalit̾ obser¬
uabãt: occid̾ent aut̃ dñm sp̃ualit̾ sabbatũ in¬
maxima contẽpnebãt. Nã & culicis nõie ñ ab¬
surde figat᷑ seditiosus homicida: qr hoc animal
& strependo inquietat. & sanguine delectatur:
& cameli nõie ꝓpt̾ humilitatẽ se ad subeunda
onera magnitudine subitientẽ: congruent̾ in

Expanded text:
dixit, Excolantes culicem, refertur ad id quod dixit, decimare illos minuta quaeque. Camelum glutientes, refertur ad id quod dixit, Praeteritis graviora Legis; misericordiam, et judicium, et fidem: ut iste sit sensus, Minima observatis, maxima contemnitis. Ex hac enim perversitate etiam illud eis accidit, quo possunt haec per allegoriam referri, ut dimitterent Barabbam , quia videlicet ipse non solveret sabbatum, quod magna diligentia carnaliter observabant; occiderent autmaxime contemnebant. Nam et culicis nomine non absurde figuratur seditiosus homicida; quia hoc animal et strependo inquietat, et sanguine delectatur: et cameli nomine propter humiliantem se ad subeunda onera magnitudinem, intelligitur congruenter
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc genus animantis magnũ affectũ in filios
ht̃. ita ut eoꝵ infirmitate affecta &. ipsa infir¬
met᷑. & qđ difficiliꝰ in cet̾is aĩantib inuenies
alis suis filios ꝓtegens contͣ milluũ pugnat:
sic etiã mat̾ nr̃a sapientia dĩ ꝑ carnis susceptiõe
ẽ dĩ fortiꝰ ÷ hominib. ꝓtegit infirmitatẽ nr̃am
& resistit diabolo ne nos rapiat: in qua defen¬
siõe qd̾ illa adu̾sus milluũ conat᷑ affectu. hoc
adu̾sus diabolũ ꝑfecit potestate.
xxxuiiii.

Expanded text:
Hoc genus animantis magnum affectum in filios habet, ita ut eorum infirmitate affecta, et ipsa infirmetur; et quod difficilius in caeteris animantibus invenies alis suis filios protegens, contra milvum pugnat: sic etiam mater nostra sapientia Dei per carnis susceptionem Dei, fortius est hominibus , protegit infirmitatem nostram, et resistit diabolo, ne nos rapiat. In qua defensione, quod illa adversus milvum conatur affectu, haec adversus diabolum perficit potestate. XXXVII.
Abbreviated transcription (Latin):
ien qͣadrantẽ u̾bi nouisimũ ñ solu̾it
añ finẽ uite. Quaituor nãq partibus
denariꝰ uite tundat᷑ et̾ne. ut qͦd corde
credis ore ꝯfitearis. & qđ ꝯfit̾is ore. oꝑe
ĩpleas: & qđ ĩpleu̾is docere ñ cessau̾is.
Q enĩ fec̾it & doi ierit: hic magnꝰ uo¬

Expanded text:
i quadrantem verbi novissimum non solverit ante finem vitae. Quatuor namque partibus denarius vitae fundatur aeternae: ut quod corde credis, ore confitearis: et quod confiteris, opere impleas, et quod impleveris, docere non cesses. Qui enim fecerit et do
Abbreviated transcription (Latin):
messis. Et hanc parabolã p̾dictis ꝯsecentẽ
ꝓpe sũpsit marcus. Scͥpturas nouni dis¬
nas pss un clatudines t̾renas plerpeaq
celestia sacram̃ta monstare sic̃ tõtũ corpꝰ
ꝯstat euangłioꝵ. Regnũ dĩ eccłia ẽ. qͦ regit᷑
tia calcat. ut est centurio habẽs sub se mili¬
tes. Homo iactans sem̃: filiꝰ ẽ hõĩs. Semen.
t̾bũ uite. Terra corda humana. Dormitatio
hõis: mors ẽ saluatoris. Exurgit sem̃ nocte
&e die. Ptꝰ somnũ. xp̃i. numerꝰ credentiũ ꝑ ad

Expanded text:
spica. Et hanc parabolam praedictis consequentem proprie sumpsit Marcus. Scripturas novimus divinas, per similitudines terrenas plerumque coelestia sacramenta monstrare: sicut totum corpus constat Evangeliorum. Regnum Dei, Ecclesia est, quae regitur tia calcat: ut est centurio habens sub se milites. Homo jactans semen, filius hominis est: semen, verbum vitae: terra, corda humana. Dormitatio hominis, mors est Salvatoris. Exsurgit semen nocte et die. Post somnum Christi, numerus credentium per ad
Abbreviated transcription (Latin):
uł iudiciũ: qđ secat oĩa. Qm̃ adest messis.
lacrimis seminauerunt. Qđ semen it̾ũ
similat grano sinapis. qͦd minimũ in ti¬
more ẽ: magnũ aut̾ in caritate. Que ÷ ma¬
ior õĩb holerib. qͥa d̾s caritas ẽ. & oĩs caro
fenũ. & qͥ infirmꝰ ẽ holera manducet. Et
fecit ramos miscđie & cõpassioĩs. cuiꝰ sub
habitare. Se orsũ aut̃ discipłis suis disserebat
penetrali intimo sapĩe. qͥ remotis cogitatio¬
nũ malarũ tumultib in solitudine uͥtutũ
ꝑmanebant. Sapĩa enĩ ẽ. in tp̃r otii. Dehinc
ad mare ueniunt. & fluctib turbant᷑. & e¬
rat ipse in pupi suꝑ ceruical dormiens:
Pupis mortuis pellib uiuos continet. et
fluctꝰ arcet. & ligno solidat᷑. id ÷ cruce &¬

Expanded text:
vel judicium, quod secat omnia: quoniam adest messis, lacrymis semina verunt. Quod semen iterum similat grano sinapis, quod minimum in timore est, magnum autem in charitate, quae est major omnibus oleribus: quia Deus charitas est. Et, Omnis caro fenum. Et, Qui infirmus est, olera manducet. Et fert ramos misericordiae et compassionis. Cujus sub  delectantur habitare. Seorsum autem discipulis suis disserebat penetrali intimo sapientiae: qui remotis cogitationum malarum tumultibus, in solitudine virtutum permanebant. Sapientia enim est in tempore otii. Dehinc ad mare veniunt, et fluctibus turbantur. Et erat ipse in puppi super cervical dormiens:ppis mortuis pellibus vivos continet et fluctus arcet, et ligno solidatur, etc.,
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ: qn adurũ ac fortẽ des d̾amꝰ intelligi. Cũ
uel cẽ. uentis aut auib cõꝑamꝰ. Qd̾ in trice¬
simo ⁊ sexagesimo ⁊ centesimo fructu ꝯtine
ostensũ. id ÷ moysi &e helie ⁊ iħu constat.
Et dicebat ilł. Nũ qͥd uenit luc̾na ut sub
& lectus: auditꝰ ÷ inobedientiũ. Candela¬
brũ apłi st̃: qͦs illuminauit uerbum dei.

Expanded text:
rtem desideramus intelligi: cum velocem, ventis aut avibus comparamus. Quod in trigesimo, et sexagesimo, et centesimo fructu continostensum, id est, Moysi, Et Eliae, et Jesu consistat. Et dicebat illis: Numquid venit lucerna, ut sub  lectus, auditus inobedientium. Candelabrum, apostoli, quos illuminavit verbum Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
disc̾ent misteriũ regni qͦd ipsi ñ habebãt.
Mare mundũ istũ deb̾e accipi frequenti
lectio ie iã notũ ẽ: qđ ⁊ gustu amarũ ẽ. &
uitioꝵ fluctib in qͥetũ. S ab ipso dño eripi
potuissẽt : qͥ amara mutat in dulcedinẽ.
tͥstia u̾tit ĩ gaudiũ. & egͥtudines detestabi¬
les in salutẽ. Parabola ẽ rerũ nat᷑a discre¬
pantiũ sub aliqͦ similitudine facta cõꝑatio.
more ꝓuidentie sue. ut qͥ celestia caꝑe ñ po¬
terant. ꝑ similitudines t̾renas audita ꝑci¬

Expanded text:
discerent mysterium regni, quod ipsi non habebant. Mare mundum istum debere suscipi, frequenti lectione jam notum est: quod et gustu amarum est, et vitiorum fluctibus inquietum est. Sed ab ipso Domino eripi potuissent, qui amara mutat in dulcedinem, tristia vertit in gaudium: et aegritudines detestabiles, in salutem. Parabola est natura discrepantium rerum sub alia similitudine facta comparatio, more providentiae suae, ut qui coelestia capere non poterant, per similitudines terrenas, audita
Abbreviated transcription (Latin):
pluuiã facti sparg̾ent in t̾ris. qm̃ deus
fulgura in pluuiã fecit. ut extinguat mi¬
sericordia ⁊uod udiciũ inurit. Unde
ꝓrħa dicit. Miscđiam & iudiciũ canta¬
bo tͥ dñc. Et a idreã qͥ uirili forma uim
faci: ꝑditior sue. x relponsũ mortis in

Expanded text:
pluviam spargerent in terris: quoniam Deus pluviam spargerent in terris: quoniam Deus fulgura in pluviam fecit: ut exstinguat misericordia, quod judicium inurit. Unde propheta dicit: Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine. Et Andream, qui virili forma vim facit perditioni suae, ut responsum mortis in
Abbreviated transcription (Latin):
ti nini ri ionstitutũ qu est mori¬
tib erumꝰnis inuitat. In montẽ excelsi uo¬
cantur merito & uerbo: ut locus meritiᷤᷤ on¬
gruat altis. ut e̾e̾nt.xiiᵐ. cũ illo. Speciem ia¬
cob dilexit dñs. Et cũ diuideret excelsus
gentes ce separaret filios ade: statuit t̾mi¬
nos popłoꝵ iuxta numerũ filioꝵ isrł. ut sus
ipsi suꝑ thronos.xii. iudicantes .xͦii. tribꝰ isrł
scd̾m carnẽ. ut oꝑa que ipse facit & ipsi faci¬
ant. & maiora hoꝵ faciant. Et imposuit
symoni nom̃ petrus. De obedientia ascendit
ad agnitionẽ. Qui enĩ habet dabit᷑ ei & ha¬
bundabit. Et iacobũ qͥ supplantata ht̃ tota
desideria carnis. Et ioħem qui gr̃a accepit
qͦd alii ꝑ laborẽ tenent. Et imposiui us uo¬
min.a boanerges. qđ ẽ filii tonitrui uoꝵ
triũ sullime meritũ in monte meret᷑ au¬
dire ÷ nitruũ patris. ꝑ nubẽ de f.lio te¬
nantu. hic ẽ filiꝰ m̃s dilectus. ut ꝑ nube
carnis & ipsi ignẽ uerbi ac si fulgura in

Expanded text:
tia constitutum, qui est motibus aerumnis invitat. In montem vocantur excelsi merito et verbo, ut locus meritis congruat altis, ut essent duodecim cum illo. Speciem Jacob dilexit Dominus, et cum divideret altissimus gentes, et separaret filios Adae, statuit terminos populorum juxta numerum filiorum Israel: ut sint ipsi super thronos duodecim, judicanteundum carnem, ut opera quae ipse fecit, et ipsi faciant, et majora horum faciant. Et imposuit Simoni nomen Petrus. De obedientia ascendit ad agnitionem: Qui enim habet dabitur ei, et abundabit: et Jacobum, qui supplantata habet tota desideria carnis, et Joannem, qui gratia accepit, quod alii per laborem tenent: et imposuit eis nomina Boanerges, quod est, filii tonitrui: quorum trium sublime meritum, in monte meretur audire tonitruum Patris, per nubem de Filio tonantis: Hic est filius meus dilectus, ut per nubem carnis, et ipsi ignem verbi, ac si fulgura in
Abbreviated transcription (Latin):
conuenisse iħm cũ discipłis suis ad domũ
narrat. & iterũ turbas ut ñ possent pa¬
nẽ manducare conuenisse cõmemorat.
bant beelzebub habet. Sic̃ exaltantur
patit᷑: qͥ nob̾ dicit. Beati eritis cũ male¬
in ceł. Domꝰ ad quã ueniunt. pͥmitiua

Expanded text:
convenire Jesum, cum discipulis suis ad domum narrat: Et iterum turbas, ut non possent panem manducare, convenisse commemorat. bant: Beelzebub habet. Sicut exaltanturpatitur, qui nobis dicit: Beati eritis cum malein coelis. Domus ad quam veniunt, primit
Abbreviated transcription (Latin):
Scio homine̾. & reliqua usa que ñ luet
hõib lociui. Et iacobũ alphei. id: docti
uł in il.osimi. cuiꝰ a lat̾e cadt̾ mille. et
decẽ milia a dextris ei. Hic iacobus alt̾
Et thaddeũ qͥ ẽ corculus. id ÷ cordis cultor.
qͥ seruat cor suũ c̃i nstodia. Munditia
nãq cordis dẽ uid̾et᷑ : ir ꝑ iutrũ mundũ
forma ostendit᷑ ex pressa. Et symonãcha¬
naneũ qͥ & zelores. Si moi poneni trissti¬
ciã int̾ptat᷑. Brati namq qͥ legent ũ ñ¬
ipsi ꝯsolabunt᷑. Trinũ luctũ imul ridu
ꝯsolationẽ futurã querit. Des. ot pecca¬
ta ꝓpͥa cũ dauid &e maria: flet cũ tlenti¬
b cũ paulo: & fle multũ cũ ioħe qͥdice¬
dit. ut finees sacerdos n cesset qͣssauio.
Et iudam scarioth qͥ tradidit illũ. qui ñ
delet peccatũ suũ ꝑ penite itiã. nec llud
delet᷑ ꝑ memoriã Uñ de eo dr̃. Et pecca¬

Expanded text:
eliqua: usque, quae non licet hominibus loqui. Et Jacobum Alphaei, id est, docti vel millesimi. Cujus a latere cadunt mille, et decem millia a dextris ejus. Jacobus alterEt Thaddaeum, qui est, corculum, id est, cordis cultor: qui conservat cor suum omni custodia. Munditia namque cordis Deus videtur, ut per vitrum mundum forma ostenditur expressa. Et Simonem Chananaeum, qui et zelotes. Simon, ponens tristitiam interpretatur. Beati namque, qui lugent: solabuntur. Trinum luctum implet, qui consolationem futuram quaerit. Deflet peccata propria cum David et Maria: flet cum flentibus cum Paulo: et flet multum cum Joanne, qui dicedit: ut Phinees sacerdos, ut cesset quassatio. Et Judam Iscariotem, qui tradidit illum: qui non delet peccatum suum per poenitentiam: nec illud deletur per memoriam. Unde de eo dicitur: Et pecca
Abbreviated transcription (Latin):
offens nudant rectĩ qunt ꝑf dẽ dimitan¬
tur paralinco pceto Qͥ porta lectũ quo
portatꝰ est : &e uadit in domũ suã corã om̃ibꝰ
Pitalisis autẽ tipus est teporis qͦ piger ia¬
cet in mellitie carnis. habens desideriũ
salutis: s turhis ignauie ce d. plis cogira¬
tiotab acsi en̾uatis gaonbis offendit᷑. Que

Expanded text:
offensi nudant tectum. Quorum per fidem dimittuntur paralytico peccata: qui portat lectum, quo portatus est, et vadit in domum suam coram omnibus. Paralysis autem typus est corporis: quo piger jacet in mollitia carnis, habens desiderium salutis: et corporis ignavia, et duplis cogitationibus, ac si enervatus membris, offendit: quem
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑ uento & mari. ut taceat. Se qͦ. Tu
tace. quando cõpescit eciata regũ u. iqyoꝵ
ut uoluerit. qͥa ñ ẽ hõis ut dirigat gress
suos. Tranqͥllitas magna. pax eccłie ẽ ptꝰ
p̾ssuras. siue theoria ptꝰ actualẽ urtam.

Expanded text:
natur vento et mari, ut taceat, de quo dictace: quando compescit edicta regum iniquorum, ut voluerit: quia non est hominis, ut dirigat gressus suos. Tranquillitas magna, pax Ecclesiae est post pressuram, sive theoria, post actualem vitam.
Abbreviated transcription (Latin):
De pane &
pisce & ouo. Quib contraria possint la¬
pidem. serpentem. scorpionem. Intelli-¬
git᷑ panis caritas ꝓpt̾ maiorẽ appetitum
& tam necessarium ut sine illa cetera
nichil sint sic̾ sine pane mensa inops.¬
Cui contͣria ẽ cordis duritia quã lapidi
comparauit. Piscis aut̃ intelligit᷑ fides
inuisibiliũ. ł ꝓpt̾ aquã baptismi. ł quia
de inuisibilib locis capit᷑ qđ etiam
fides huiꝰ mundi fluctib circũlatrata.
ñ frangit᷑ : recte pisci comparatur. Cui
contrariu̾ posuit serpentẽ ꝓpt̾ uenena
fallatie quȩ ada pͥmo homini male
suadendo pͥseminauit. In ouo intelli
gitur spes. Quum enĩ nondum est
fetus ꝑfectus. s fouendo sꝑatur. Cuiꝰ
contrariu posuit seorpionẽ: cuiꝰ aculeus
uenenatꝰ retro timendꝰ est. sic spei contra¬
rtũ ẽ retro respicere. eũ spesfututuroꝵ
inea que ante funt se extendat.xxiui.

Expanded text:
De pane, pisce, et ovo, quibus contraria posuit, lapidem, serpentem et scorpionem. Intelligitur panis charitas, propter majorem appetitum, et tam necessarium ut sine illa caetera nihil sint, siccui contraria est cordis duritia, quam lapidi coaequauit. piscis autem intellegitur fides inuisibilium uel propter aquam baptismi uel quia de inuisibilibus locis capitur. quod etiam fides huius mundi fluctibus circumlatrata non frangitur, recte pisci comparatur. cui contrarium posuit serpentem propter uenena fallaciae, quae etiam primo homini male suadendo praeseminauit. in ouo intelgitur spes; ovum enim nondum est fetus perfectus, sed fovendo speratur: cui contrarium posuit scorpionem, cujus aculeus venenatus retro timendus est; sicut spei contrarium est retro respicere, cum spes futurorum in ea quae ante sunt, se extendat. XXIII.
Abbreviated transcription (Latin):
det illis tritici mensurã. Mensurã dic̃
ꝓpt̾ motũ capacitatis quoꝵdã audien
suã amorte resurgentẽ significat. Ex
illo em̃ om̃ib t̾ris ymber eu̾głicȩ p̃di.¬
cationis infusus est. Austrũ flantem
ante estus: tribulationes leuores ante

Expanded text:
e tritici mensuram? mensuram dicit propter modum capacitatis quorumque audientsuam a morte resurgentem significat: ex illo enim omnibus terris imber evangelicae praedicationis infusus est. Austrum flantem ante aestus, tribulationes leviores ante
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ est ac si euangłm ex¬
ponendũ ex ordine susceptũ
esset a nobis: s ꝓ arburio &
tempore consulentis cũ quo legebat᷑ si quid
ei uidebat᷑ obscurũ. Ideoq multa & fortassis
uolebat festinationẽ suã in his quȩ ante iã
sic acceꝑat ut etiã assiduitatẽ audiendi. atq
bant᷑: & eo loco scribebant᷑ qͥ uacius in or¬
dine iã expositarũ rerũ subsequebat᷑. Qđ
postea quẽ comperi nequis forte quereus
aliqͥd legere in hoc oꝑe qđ eũ in ȩuangłio
monisset. & ad querendũ excitasset actione¬
ꝑturbati ordinis offenderet᷑. qͥndo qͥdẽ ea qͣ
carpsim ut poterã dictabantur in unium¬
corpꝰ collectũ & contextũ cognoui. feci ordi¬

Expanded text:
scriptum est, ac si Evangelium exponendum ex ordine susceptum esset a nobis: sed pro arbitrio et tempore consulentis, cum quo legebatur, si quid ei videbatur obscurum. Ideoque multa, et fortassis volebat festinationem suam in iis quae antea jam sic acceperat, ut etiam assiduitate audiendi atque bantur, et eo loco scribebantur, qui vacuus in ordine jam expositarum rerum subsequebatur. Quod posteaquam comperi, ne quis forte quaerens aliquid legere in hoc opere, quod eum in Evangelio movisset et ad quaerendum excitasset, taedio perturbati ordinis offenderetur quandoquidem ea quae carptim, ut poterant, dictabantur, in unum collecta et contexta cognovi; feci ut ad ordi
Abbreviated transcription (Latin):
mon iste uidetur: cũ filii quoq eiꝰ qͣsi iam
noti omib designent᷑ ex noĩe. S cauendũ :¬
ne cui uideat᷑ contrarium qd̾ ioħs scribit
ipsũ dñm sibi cru¬
cẽ portasse:
hẽ sẏmonẽ
cyreneũ eã baiulasse refer̃t. Primo nãq a
dño portata. acdeinde symoni quẽ exeuntes
forte obuiũ habuert̃: portanda imposita ẽ. Et
hoc congruo satis ordine mysterii. Qͥa nimi¬
rũ ipse passus : ꝓ nob̾ relinquens nob exem¬
plũ ut sequam᷑ uestigia eiꝰ. & qr symon iste

Expanded text:
i quoque ejus quasi jam noti omnibus designentur ex nomine. Sed cavendum ne cui videatur contrarium, quod Joannes scribit, ipsum Dominum sibi crucem portasse; hunc Simonem Cyrenaeum eam bajulasse referunt. Primo namque a Domino portata, ac deinde Simoni, quem exeuntes forte obvium habuerunt, portanda imposita est. Et hoc congruo satis ordine mysterii. Quia nimirum ipse passus est pro nobis, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus. Et quia Simon ist
Abbreviated transcription (Latin):
adhibita erat: & ẽ rubra quedã purpura. cocco
similia. Potest etiã fieri ut purpurã etiã marcꝰ
ꝯmemorau̾it: ꝗͣ clami̾s habebat quãuis e̾ẽt
coccinea. Mystice gͦ in purpura qua indutꝰ:
dñs ipsa eiꝰ caro quã passionib obiecit insinuat᷑.
De qua p̃missa dixerat ꝓpħia Quare gͦ rubrũ:
in torculari: In corona uͦ ꝗͣ portabat spinea. nr̃oꝵ
susceptio peccatoꝵ. ꝓ qua mortalis fieri dignatꝰ.
ostendit᷑ iuxta qd̾ pͥcursor ipsiꝰ testimoniu̾ ei ꝑ¬
hibens ait. Ecce agnus dei. ecce qͥ tollit peccata
mundi. Nãq spinas in significatiõe peccatorũ
poni solere testat᷑ ipse dñs. qͥ ꝓthoplausto ĩ peo¬
catũ ꝓ lapso dicebat. Terra tua spinas & tribu-
tua punctiões tͥ & aculeos uitioꝵ ꝓcreare ñ desistet.
Qͦd ũ iuxta ȩuangłm lucȩ dñs apd̾ herodẽ alba ueste
induit᷑. in cet̾is uͦ euangłistis a militib pilati sub¬

Expanded text:
adhibita erat, et est rubra quaedam purpura cocco adhibita erat, et est rubra quaedam purpura cocco simillima. Potest etiam fieri ut purpuram etiam Marcus commemoraverit, quam chlamys habebat, quamvis esset coccinea. Mystice ergo in purpura qua indutus est Dominus, ipsa ejus caro quam passionibus objecit, insinuatur. De qua praemissa dixerat prophetia: Quare ergo rubrum est in torculari ? In corona vero quam portabat spinea, nostrorum susceptio peccatorum, pro qua mortalis fieri dignatus est, ostenditur. Juxta quod praecursor ipsius testimonium ei perhibens ait: Ecce agnus Dei, qui tollit peccata mundi . Namque spinas in significatione peccatorum poni solere testatur ipse Dominus, qui protoplasto in peccatum prolapso dicebat: Terra tua spinas et tribultua punctiones tibi et aculeos vitiorum procreare non desistet. Quod vero, juxta Evangelium Lucae, Dominus apud Herodem alba veste induitur, in caeteris vero evang