comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
osficio benuolentia: plicionen no e dent contemeren ol urt amicus clulossmis &
cundum hoc saeculimimuioribus deutans nei s omnem in qui &eudinemi animique
quie uellegendom nebai duiendum ocsapientia quo dam igiturdic nonretolo cau¬
anis quudam cuosenos iebridiuis cumecco adnos domumuenit adme & asipii pontici¬
anoseis udanciuis noste anquantum a senpreciaro in palatiomintans nesci gautie
uobis itoliobet & conedinus dat colloqueremur & forte supra mensa uesletm
nopinatt san serdt attendit codicom culit aperuit inuenit a postoluim slulum
mop uare anrei sent aneae eruris quid delibris quorum pfestconte conte rebat¬
ocuuisiero Autidens mequeintuens ietula torie miratus est quo deon solasonte
cibiddno setrd prosternebatur mnecdesia crebris & diucurnss oras aombu acpe
sero cuno inedicas sem illis me scripturis curam maxima im pendert oonbus esui
ea mososonanilserte deantonio acgrptiomonacho cuius nomen ex cellenter
darebat a pudser uos cuos Nosautom usq in al am horam lacebat quodiule

Expanded text:
uit amicus dulcissimus et ecundum hoc saeculum maioribus, deuitans in eis omnem inquietudinem animi, quem quid uel legendum uel audiendum de sapientia. Quodam igitur die — non recolo causam, qua erat absens Nebridius — cum ecce ad nos domum uenit ad me et Alypium Ponticianus quidam, ciuis noster, in quantum Afer, praeclare in palatio militans: nescio quid a nobis uolebat. et consedimus, ut conloqueremur. et forte supra mensam lusoriam, quae ante nos erat, adtendit codicem: tulit, aperuit, inuenit apostolum Paulum, inopinate sane; putauerat enim aliquid de libris, quorum professio me conterebat. tum uero arridens meque intuens gratulatorie miratus est, quod eas et solas tibi, deo nostro, prosternebatur in ecclesia crebris et diuturnis orationibus. cui ego cum indicassem illis me scripturis curam maximam inpendere, ortus est sermo ipso narrante de Antonio Aegyptio monacho, cuius nomen excellenter clarebat apud seruos tuos, nos autem usque in illam horam latebat. quod ille
Abbreviated transcription (Latin):
seruienti liber & contaminatepurus & corruptae integer subuenir&: sed & ipsecor
corruptibilis quia exuna eadem que substantia : Itaque site quicquides id est substan¬
tiam tuam quaes in corruptibilem dicerent falsa esseilla omnia & execrabilior
siautem corruptibilem idipsum iam falsum & prima uoce ab ominandum : sat erat
ergo istud aduersuseos omnimodo euomendos a pressura pectoris quia non habe¬
bant qua exirent si ne horribilis acrilegio cordis & linguae sentiendo d&eistail
loquendo sed & ego adhuc quamuis in contaminabilem & in conuertibilem &nulla
exparte mutabile dicerem fit meque sentirem dm̃ nostrum dm̃ uerum qui fecist
nonses iensuia sootene seneian corpora nectantum nostras amimas & corpora secd
omnes de omne nonteneban es plicatam ae noiatã causanmali quae unque taomen

Expanded text:
seruienti liber et contaminatae purus et corruptae integer subueniret, sed et ipse seruienti liber et contaminatae purus et corruptae integer subueniret, sed et ipse corruptibilis, quia ex una eademque substantia. itaque si te, quidquid es, id est substantiam tuam, qua es, incorruptibilem dicerent, falsa esse illa omnia et exsecrabilia; si autem corruptibilem, id ipsum iam falsum et prima uoce abominandum. sat erat ergo istuc aduersus eos omni modo euomendos a pressura pectoris, quia non habebant, qua exirent sine horribili sacrilegio cordis et linguae sentiendo de te ista et loquendo. Sed et ego adhuc, quamuis incontaminabilem et inconuertibilem et nulla ex parte mutabilem dicerem firmeque sentirem dominum nostrum, deum uerum, qui fecisti non solum animas nostras sed etiam corpora, nec tantum nostras animas et corpora, sed omnes et omnia, non tenebam explicitam et enodatam causam mali. quaecumq
Abbreviated transcription (Latin):
mihi dñe aduersus illos deceptos deceptores & loquaces mutos quoniã non exeis sonabat
uerbum tuum sacerat ergo illud quodiam diu abusque casthagine : a nebridio proponi
solebat : & omnes qui audieramus concussi sumus: quiderat tibi factura nescio quagens
tenebrarum quam ex aduersa molesolent opponere situ cumea pugnare noluis ses
sienim responder&ur aliquid fuisse nocitura : uio labilistu & corruptubilis fores :siau¬
temnihilea nocerepotuis sediceretur. Nulla afferr&ur causapugnandi : &itapug¬
nandi ut quaedamportiotua membrumtuum uel proles deipsa substantiatua mis¬
cer&ur aduersis potestatibus & non atecreatis naturis : acque intantum abeis cor¬
rumper&ur & conmutar&ur ind&erius ut ab eatitudine in miseriam uester&u¬
& in diger& auxilio quo erui purgari que poss& : & hancesse animã cuituus sermo

Expanded text:
mihi, domine, aduersus illos deceptos deceptores et loquaces mutos, quoniam non ex eis sonabat mihi, domine, aduersus illos deceptos deceptores et loquaces mutos, quoniam non ex eis sonabat uerbum tuum, sat erat ergo illud quod iam diu ab usque Carthagine a Nebridio proponi solebat et omnes, qui audiebamus, concussi sumus: quid erat tibi factura nescio qua gens tenebrarum, quam ex aduersa mole solent proponere, si tu cum ea pugnare noluisses? si enim responderetur aliquid fuisse nocituram, uiolabilis tu et corruptibilis fores. si autem nihil ea nocere potuisse diceretur, nulla afferretur causa pugnandi et ita pugnandi, ut quaedam portio tua et membrum tuum uel proles de ipsa substantia tua misceretur aduersis potestatibus et non a te creatis naturis atque in tantum ab eis corrumperetur et conmutaretur in deterius, ut a beatitudine in miseriam uerteretur et egeret auxilio, quo erui purgarique posset, et hanc esse animam, cui tuus sermo
Abbreviated transcription (Latin):
intetuautemnus quam sicut autem luci solis non obssister& aeris corpus aeris huius qui sup̃
terrã est quominus pereum traicer &ur pen&rans eum non dirrumpendo aut conci¬
dendo sedimplendo eum totume sic tibiputabam non solum caeli& aeris & maris. sed&iã
terrae corpus peruium : & exomnibus maximis minimis que partibus pen& rabile ad
capiendam praesentiam tuam occulta inspiratione in trinsecus & extrinsecus ammi¬
nistrantemomnia quae creasti ita suspicabar quia cogitare aliud non poteram Nã
falsum erat : Illo enim modo maior pars terrae maiorem tui partem haber& &
minoremminor atqueita teplena essent omnia ut amplius tui caper& elefanti
corpus quam passeris quoess& isto grandius grandiorem que occupar& locum iat¬
que ita frustatim partibus mundimagnis magnas breuibus breues partestuas prȩ¬
sentes faceres nones autemita : sed nondum illum in aueras tenebras meas : saterat

Expanded text:
in te, tu autem nusquam. sicut autem luci solis non obsisteret aeris corpus, aeris huius, qui supra terram est, quominus per eum traiceretur penetrans eum non dirrumpendo aut concidendo, sed implendo eum totum, sic tibi putabam non solum caeli et aeris et maris, sed etiam terrae corpus peruium et ex omnibus maximis minimisque partibus penetrabile ad capiendam praesentiam tuam, occulta inspiratione intrinsecus et extrinsecus administrante omnia, quae creasti. ita suspicabar, quia cogitare aliud non poteram; nam falsum erat. illo enim modo maior pars terrae maiorem tui partem haberet et minorem minor, atque ita te plena essent omnia, ut amplius tui caperet elephanti corpus quam passeris, quo esset isto grandius grandioremque occuparet locum, atque ita frustatim partibus mundi magnis magnas, breuibus breues partes tuas praesentes faceres. non est autem ita. sed nondum inluminaueras tenebras meas. Sat erat
Abbreviated transcription (Latin):
us ds ceatombus detr umebar iterum a sisfo cabaros idnon us que u da sumisfernum
iblucobar eso cors abinemo abi confiteir duntupotius mala huco quam horao face¬
dibile quam cor rupaibile eid eote quc quidesses esse in corriptibis el tosisite icor fus¬
qus somin ulla a oinan um qun m potut poceritue cogitare aliquid q̃uio esic comelius
iusammun do pao mum bonumos sum autem ueris sime arquetestis asie in cortus

Expanded text:
ar iterum et suffocabar, sed non usque ad illum infernum subducebar erroris, ubi nemo tibi confitetur, dum tu potius mala pati quam homo faceibile quam corruptibile, et ideo te, quidquid esses, esse incorruptibilem confitebar. neque enim ulla anima umquam potuit poteritue cogitare aliquid, quod sit te melius, qui summum et optimum bonum es. cum autem uerissime atque certissime i
Abbreviated transcription (Latin):
ciusp flenti aptior sne ee rebatur & setesire motius quam ut possee nili onerosa esl dia
smisriosentie: sie cunc eram & ulesenst nescio quidenim puto dixeraus i oqeoao es se buit
sonus uecis ii eag subo elidui ite iudis e sicsurexeram mansit ergo nl engue dororibat
muestupens ego sub qua dani ficuarbore serauuime nescio quomodo &e dimisis ab cearus er¬
qui dor hos uererine silumina oculor umin eorum acceptabile s acri fitiu nadenor t

Expanded text:
tium flendi aptior suggerebatur — et secessi remotius, quam ut posset mihi onerosa esse etiam tium flendi aptior suggerebatur — et secessi remotius, quam ut posset mihi onerosa esse etiam eius praesentia. sic tunc eram, et ille sensit: nescio quid enim, puto, dixeram, in quo apparebat sonus uocis meae iam fletu grauidus, et sic surrexeram. mansit ergo ille ubi sedebamus nimie stupens. ego sub quadam fici arbore straui me nescio quomodo et dimisi habenas lacrimis, et proruperunt flumina oculorum meorum, acceptabile sacri
Abbreviated transcription (Latin):
inseipsis possunt ac non indnõdo suo dñsdseorum mededit eis : quid intestas & non
stas proicate in eum nolim &uere non sesubtrah& ut cadas: proicete securus ex¬
cipi& & sanabitte : & erubescebamnimis quia illarum nugarum murmura ad huc
audiebam &cunctabundus pendebam : & rursus illa quasi dicer& obsurdesce aduer¬
sus in munda illa membra cua suꝑtenam : ut mortificentur : narrant tibi delecta¬
tiones sed non sicut lex dnĩtui : Ista controuersia in corde meo non nisi demeipso aduer¬
sum meipsum. & alrpius affixus laterimeo inusitati motus mei exitum tacitus op¬
periebatur : ubi uero a fundo arcano alta consideratio traxit . & congessit totã miseriã
mean iu cons per cunoeflsines obostase precella ingens ferens ingentem im brem lacri¬
marim Qut tocum effuinderem cmnuocibus scs surexiabalipio soltudombi adnego¬

Expanded text:
in se ipsis possunt ac non in domino deo suo? dominus deus eorum me dedit eis. quid in te stas et non in in se ipsis possunt ac non in domino deo suo? dominus deus eorum me dedit eis. quid in te stas et non in te stas? proice te in eum, noli metuere; non se subtrahet, ut cadas: proice te securus, excipiet et sanabit te." et erubescebam nimis, quia illarum nugarum murmura adhuc audiebam, et cunctabundus pendebam. et rursus illa, quasi diceret: "obsurdesce aduersus inmunda illa membra tua, ut mortificentur. narrant tibi delectationes, sed non sicut lex domini dei tui." ista controuersia in corde meo non nisi de me ipso aduersus me ipsum. at Alypius affixus lateri meo inusitati motus mei exitum tacitus opperiebatur. Vbi uero a fundo arcano alta consideratio traxit et congessit totam miseriam meam in conspectu cordis mei, oborta est procella ingens ferens ingentem imbrem lacrimarum. et ut totum effunderem cum uocibus suis, surrexi ab Alypio — solitudo mihi ad nego
Abbreviated transcription (Latin):
in obuiam seduelut ador somusitantes & discedentem quasi furtim bellicantes ut
respicerem r& ardabant tamen cunstantem me abripere atque excutere abeis &
transilire quo uocabar cum dicer& mihi consu&udo uiolenta: putasne sineistis
poteris sediam tepidissime hoc dicebat: A periebatur enim abea paste qua inten¬
deram faciem & quo transire trepidabam casta dignitas. continenti ae serena &
non dissolute hilaris honesteblandiens ut uenirem neque dubitarem : & extendens
admes uscipiendum &am plectendum pias manus plenas gregibus bonorum ex¬
emplorum uibi tot pueri & puellae. ibi iuuentus multa & omnis a& as & graues
uiduae & uirgines anus & in omnibus ipsa continentia nequaquã sterilis sed fe¬
cunda mater filiorum gaudiorum demaritote dñe. &irri debat me in risione
hortatoria qua si dicer& tunon poteris. quodisti quodistae : anuero isti & istae

Expanded text:
in obuiam, sed uelut a dorso mussitantes et discedentem quasi furtim uellicantes, ut in obuiam, sed uelut a dorso mussitantes et discedentem quasi furtim uellicantes, ut respicerem. retardabant tamen cunctantem me abripere atque excutere ab eis et transilire quo uocabar, cum diceret mihi consuetudo uiolenta: "putas sine istis poteris?" Sed iam tepidissime hoc dicebat. aperiebatur enim ab ea parte, qua intenderam faciem et quo transire trepidabam, casta dignitas continentiae, serena et non dissolute hilaris, honeste blandiens, ut uenirem neque dubitarem, et extendens ad me suscipiendum et amplectendum pias manus plenas gregibus bonorum exemplorum. ibi tot pueri et puellae, ibi iuuentus multa et omnis aetas et graues uiduae et uirgines anus, et in omnibus ipsa continentia nequaquam sterilis, sed fecunda mater filiorum, gaudiorum de marito te, domine. et inridebat me inrisione hortatoria, quasi diceret: "tu non poteris quod isti, quod istae? an uero isti et istae
Abbreviated transcription (Latin):
nus ibieram : & paulominus iamiamque actingebam & tenebam : & nonibi erã ncc
at tingebam nec tenebam : hesitans morimorti & uitae uiuere: plusque in meualebat de¬
terius in olitum quam melius in solitum punctum que ipsum temporis quo aliud futu
rus eram quanto propius ammouebatur tanto ampliorem incutiebat horrorem :
sed non recuti ebat r&ro nec auertebat sed suspendebat r&inebant nugae nuga¬
rum &uanitates uanitatium antiquae amicaemeae & succuti ebant uestem mear
carneam & sum murmurabant: dimittis nenos & amomento isto non erimus tecum ul¬
tra in a&ernum & amomento isto non tibi licebit hoc & illudultra in a&ermim &
quae suggerebant in eo quod dixi hoc & illud quae suggerebant ds̃meus auertat ab
anima seruitui miseri cordiatua : quas sordes suggerebant: quaededecora: & audie¬
bam eas iam longeminus quam dimidius nontam quam libere contradicentes eundo

Expanded text:
nus ibi eram, et paulo minus jamjamque attingebam et tenebam; et non ibi eram, nec nus ibi eram, et paulo minus jamjamque attingebam et tenebam; et non ibi eram, nec attingebam, nec tenebam, haesitans mori morti, et vitae vivere; plusque in me valebat deterius inolitum, quam melius insolitum: punctumque ipsum temrus eram, quanta propius admouebatur, tanto ampliorem incutiebat horrorem; sed non recutiebat retro nec auertebat, sed suspendebat. Retinebant nugae nugarum et uanitates uanitantium, antiquae amicae meae, et succutiebant uestem meam carneam et submurmurabant: "dimittisne nos?" et "a momento isto non erimus tecum ultra in aeternum" et "a momento isto non tibi licebit hoc et illud ultra in aeternum". et quae suggerebant in eo, quod dixi "hoc et illud," quae suggerebant, deus meus? auertat ab anima serui tui misericordia tua! quas sordes suggerebant, quae dedecora! et audiebam eas iam longe minus quam dimidius, non tamquam libere contradicentes eundo
Abbreviated transcription (Latin):
diuidebatur: Ita &iam cumac ternitas delectat superius & temporalis boniuo¬
iuptas n&entat inferius : eadem anima est non tota uoluntate illud aut hocuo¬
lens &ideo discerpitur grauimolestia : dumilludueritate praeponit. hoc famili¬
aritate non ponit: sicae grotabam & excruciabar accusans mem& ipsum solito a
cerbius nimis acuolens &uersans me inuinculomeo : donec abrum per&ur totum
quoiam exiguo tenebar: sed tenebartamen : & instabastu in occultis meis dñe seue¬
ramiseri cordia flagella ingeminans timoris & pudoris nerursus cessarem & non
abrum per&ur adipsum exiguum & tenue quod remanserat & reualescer& iterũ
& merobustius alligar& : dicebam enim apud meintus: eccemodo fiat modo fiat¬
& cum uerboiam ibã in placitum : iampaene faciebam & non faciebam : nec relabebar
tamen in pristina sed de proximostabam & respirabam : &item conabar & paulomi¬

Expanded text:
diuidebatur. ita etiam, cum aeternitas delectat superius et temporalis boni uodiuidebatur. ita etiam, cum aeternitas delectat superius et temporalis boni uoluptas retentat inferius, eadem anima est non tota uoluntate illud aut hoc uolens et ideo discerpitur graui molestia, dum illud ueritate praeponit, hoc familiaritate non ponit. Sic aegrotabam ecerbius nimis ac uoluens et uersans me in uinculo meo, donec abrumperetur totum, quo iam exiguo tenebar. sed tenebar tamen. et instabus tamen in occultis meis, domine, seuera misericordia flagella ingeminans timoris et pudoris, ne rursus cessarem et non abrumperetur id ipsum exiguum et tenue, quod remanserat, et reualesceret iterum et me robustius alligaret. dicebam enim apud me intus: "ecce modo fiat, modo fiat," et cum uerbo iam ibam in placitum. iam paene faciebam et notamen in pristina, sed de proximo stabam, et respirabam. Et item conabar, et paulo mi
Abbreviated transcription (Latin):
nou potest petrum e mat uolunta temluxuria. anpecunia seru& aua fua ndo utrumq
diuon cumpergat manadt heatrum siunodie utrumque exhibeatur : Addo &t anter¬
tuanu anadsur timide domo aliena si subest occasio addo & quarta anad conmit¬
enduin adult eor nune si & inde simul facultas apertur si omnia concurraat inunum
ountienuim animonis paniterque cupiantur omnia que si mulaginequeunt qiinum¬
pusit enum arimum sibme& celuer antibus quat tuor uoluntatibus uelai am pluri
Sonunesita ruanteoue a qostoli &utrum bonumsit delectaripsal mo sybalce is uit ati bon¬
conumsit euangelium disserere respondebunt ad singulabonunos quidsier go par t̃
cer ecornt ouania simul que in uno tempore : non nediuersa e uoluntates distendent
coromiis dum deliberatur quid potissimum arripiamus & omnesbonaesumter
dut ideb secumdonec eligatur unum quoferatur tota uoluntas una quac in plures

Expanded text:
non potest, utrum emat uoluptatem luxuria an pecuniam seruet auaritia, utrum non potest, utrum emat uoluptatem luxuria an pecuniam seruet auaritia, utrum ad circum pergat an ad theatrum, si uno die utrumque exhibeatur; addo etiam tertium, an ad furtum de domo aliena, si subest occasio; addo et quartum, an ad conmittendum adulterium, si et inde simul facultas aperitur, si omnia concurrant in unum articulum temporis pariterque cupiuntur omnia, quae simul agi nequeunt: discerpunt enim animum sibimet aduersantibus quattuor uoluntatibus uel etiam plurisit delectari lectione apostoli et utrum bonum sit delectari psalmo sobrio et utram bonum sit euangelium disserere. respondebunt ad singula: "bonum." quid? si ergo pariter delectent omnia simulque uno tempore, nonne diuersae uoluntates distendunt cor hominis, dum deliberatur, quid potissimum arripiamus? et omnes bonae sunt et certant secum, donec eligatur unum, quo feriatur tota uoluntas una, quae in plures
Abbreviated transcription (Latin):
non ne & isti quidrespondeant fluccuabant : autenim fatebuntur quod nolunt
bona uoluntate pergi ir ecclesiam nostram. sicut in eam pergunt quis a cramentis
eius inbuti sunt ad qued &inentur : Aut duas malas naturas & duas malasmentes
in uno homine confligereputabant & nonerit uerum quod solent dicere. unam
bonam alteram malam: aut conuertentur aduerum: & nonnegabunt. cumquis¬
que deliberat animam unã diuersis uoluntatibus aestuare : Iamergo nondicant
cumduas uoluntates in homine uno aduersari sibisentiunt . duas contrarias mentes
denuabus contrais sabstantus & deduobus contraris principiis contendere unam
conan altetam imalam: Nantuds uerax in probas cos & redar guis at que coniuncis
cos seut mutraque mala uol tintate cum qu sque deliberat utrum hominem uene no
non potest ut feme m at unfundum alienã illum anillum inuadat quandor truieo

Expanded text:
nonne et isti quid respondeant fluctuabunt? aut enim fatebuntur, quod nolunt, nonne et isti quid respondeant fluctuabunt? aut enim fatebuntur, quod nolunt, bona uoluntate pergi in ecclesiam nostram, sicut in eam pergunt qui sacramentis eius imbuti sunt atque detinentur, aut duas malas naturas et duas malas mentes in uno homine confligere putabunt, et non erit uerum quod solent dicere, unam bonam, alteram malam, aut conuertentur ad uerum et non negabunt, cum quisque deliberat, animam unam diuersis uoluntatibus aestuare. Iam ergo non dicant, cum duas uoluntates in homine uno aduersari sibi sentiunt, duas contrarias mentes de duabus contrariis substantiis et de duobus contrariis principiis contendere, unam bonam, alteram malam. nam tu, deus uerax, inprobas eos et redarguis atque conuincis eos, sicut in utraque mala uoluntate, cum quisque deliberat, utrum hominem ueneno interimat an ferro, utrum fundum alienum illum an illum inuadat, quando utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
plene nolebam nec pleneuolebam : Ideomecum contendebam & disũpabar ameipso
&ipsa dissi patiome inuito quidem fiebat: nec ta men ostendebat naturaum menas
alionae sed poenae meae: & ideo iam nonego operabar illam sed quod habitabat
in me peccatum desupplicio liberioris peccati quia eram filius adam: Nam sitot
sunt contrariae naturae quot uoluntates sibi resistunt: noniamduae sed plureserunt
side liber& quis quam utrum ad conuenticulumeorum pergat: anadtheatrum
clamant isti: eccedua enaturae : unabona hacducit: altera mala illacreducit : Nã
undeista cunctatiosibim& aduersantium uoluntatum: ego autem dico ambas ma¬
las & quae adillos ducit & quae ad theatrum reducit : sed non credunt nisi bonum
esse quaitur adeos: quid siergo quis quam noster deliber&. & secum alter cantibus
duabus uoluntatibus fluctu & utrum adthea trum pergat. an adeclesiam nostrã

Expanded text:
plene uolebam nec plene nolebam. ideo mecum contendebam et dissipabar a me ipso, plene uolebam nec plene nolebam. ideo mecum contendebam et dissipabar a me ipso, et ipsa dissipatio me inuito quidem fiebat, nec tamen ostendebat naturam mentis alienae, sed poenam meae. et ideo non iam ego operabar illam, sed quod habitat in me peccatum de supplicio liberioris peccati, quia eram filius Adam. Nam si tot sunt contrariae naturae, quot uoluntates sibi resistunt, non iam duae, sed plures erunt. si deliberet quisquam, utrum ad conuenticulum eorum pergat an ad theatrum, clamant isti: "ecce duae naturae, una bona hac ducit, altera mala illae redducit. nam unde ista cunctatio sibimet aduersantium uoluntatum?" ego autem dico ambas malas, et quae ad illos ducit et quae ad theatrum redducit. sed non credunt nisi bonam esse, qua itur ad eos. quid? si ergo quisquam noster deliberet et secum altercantibus duabus uoluntatibus fluctuet, utrum ad theatrum pergat an ad ecclesiam nostram,
Abbreviated transcription (Latin):
pereant a facietua ds̃ sicut percunt uani loqui & mentis seductores. quicum duas uo¬
luntates in de liberando animaduerterint : duas naturas duarum mentium esse
asseuerant unambonam alteram malam ipsi ue romalisunt cumista mala senti¬
unt &idem osi bonierunt siuera senserint ueris quȩ consenserint uetane dum uo
postolus tuus fuistis aliquando tenebrae nunc autem lux indño: Mlienino durolto¬
funt esselux non in dño sedin seipsis putando animaenaturam hocesse quoddi est
itafacti sunt densi ores tenebrae quoniã longius aterecesserunt borrendaais¬
rogantia ate uero lumine illumin antem omnem hominem uenientem in hunc
mundum attendite quiddicatis erubescite & accedite adeum & illumina qedo
& uultus uestri nonerubescent : Egocum deliberabam ut iam seruirem dnodõ
meo sicut diudis posueram : ego eram qui uolebam ego qui nolebã egoegoerami neo

Expanded text:
Pereant a facie tua, deus, sicuti pereunt, uaniloqui et mentis seductores, qui cum duas uoPereant a facie tua, deus, sicuti pereunt, uaniloqui et mentis seductores, qui cum duas uoluntates in deliberando animaduerterint, duas naturas duarum mentium esse asseuerant, unam bonam, alteram malam. ipsi uere mali sunt, cum ista mala sentiunt, et idem ipsi boni erunt, si uera senserint uerisque consenserint, ut dicat eis apostolus tuus: fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in domino. illi enim dum uolunt esse lux non in domino, sed in se ipsis, putando animae naturam hoc esse, quod deus est, ita facti sunt densiores tenebrae, quoniam longius a te recesserunt horrenda arrogantia, a te, uero lumine inluminante omnem hominem uenientem in hunc mundum. adtendite, quid dicatis, et erubescite et accedite ad eum et inluminamini, et uultus uestri non erubescent. ego cum deliberabam, ut seruirem domino deo meo, sicut diu disposueram, ego eram, qui uolebam, ego, qui nolebam; ego eram. nec
Abbreviated transcription (Latin):
arponipar&is statim imperat animus sibi & resistitur : imperat mninus
ut moua urmanus &tanta est felicitas ut uixa seruitio discernatur imperius
ne anuius animus est : manus autem corpus est : imperat animus ut uelitanimus
necalterest nec facit tamen unde hoc monstrum & quare istud impenatms
quamitit uolie quinon inporara nisi uella & non fit quo dimperat : sed non exco¬
couult Nonergo ex toto imperat : Nam intantum imperat inquantum iiult
&intantum nonfit quodimperat in quantum non uult: quoniã uoluntasin
perat ut sit uoluntas nec alia sed ipsa : non itaque plene imperat ideonon est
quodimperat : Namsiplena ess& nec imperar& ut ess& quia iamess& : Nonigit᷑
menstrum partimuelle partimnolle sed aegritudo animi est quia non totus
as surgit ueritate subleuatus consu&udine prae grauatus : & ideo sunt duae
uoluntates quia una carum tota non est & hoc ad est alteri quod de est alteri:

Expanded text:
corpori, et paretur statim; imperat animus sibi et resistitur. Imperat animus corpori, et paretur statim; imperat animus sibi et resistitur. Imperat animus ut moveatur manus, et tanta est facilitas ut vix a servitio discernatur imperium: et animus animus est, manus autem corpus est. Imperat animus ut velit animus, nec alter est, nec facit tamen. Unde hoc monstrum? et quare istud? Imperat, inquam, ut velit, qui non imperaret nisi vellet, et non fit quod imperat. Sed non ex toto vult; non ergo ex toto imperat. Nam in tantum imperat, in quantum vult, et in tantum non fit quperat, ut sit uoluntas, nec alia, sed ipsa. non itaque plena imperat; ideo non est quod imperat. nam si plena esset, nec imperaret ut esset, quia iam esset. non igitur monstrum partim uelle, partim nolle, sed aegritudo animi est, quia non totus assurgit ueritate subleuatus, consuetudine praegrauatus. et ideo sunt duae uoluntates, quia una earum tota non est et hoc adest alteri, quod deest alteri.
Abbreviated transcription (Latin):
metailionis aestibus quacali quando uolunt homines & nonuaseati coupape amipesits¬
modo onbrabetas naut ea uel colligata uinculis uel resoluta languore uel quoquo
moio impedita sit si uel s̃ capillum spercussi frontem si consergi digitisl quo dlo¬
eruss uon ooscquera uoliuferi potiu autemuelle a non facere s nobilitasi eni¬
a diruuni uon obse queralcr  canimalta ergofeci ubinon hocerat uellotilo a pose
tell& irsos seii quiamox ut uelem utique uellem ibienim facultas ea quae uolin
purnits asibius tenuissime uoluntati animae ut acinutũ membra mouerentur
iuun de sod iaontr uduolunta temsuam magna in sola uolunta nouer fecitn¬
sa undeboc monstrum & qua reistud Iuceat miseri cordiatua & interfoge
contritioner pispondore possit latebrae poenarum hominum & tenebrosissime
conporiones fliorum adam Vnde boc monstrũ a quare istud imperat animus

Expanded text:
cunctationis aestibus, quae aliquando nolunt homines et non ualent, si aut ipsa mecunctationis aestibus, quae aliquando nolunt homines et non ualent, si aut ipsa membra non habeant aut ea uel conligata uinculis uel . resoluta languore uel quoquo modo impedita sint. si uulsi capillum, si percussi frontem, si consertis digitis amplexatus sum genu, quia uolui, feci. potui autem uelle et non facere, si mobilitas membrorum non obsequeretur. tam multa ergo feci, ubi non hoc erat uelle quod posse: uellem, possem, quia mox, ut uellem, utique uellem. ibi enim facultas ea, quae uoluntas, perabat corpus tenuissimae uoluntati animae, ut ad nutum membra mouerentur, quam ipsa sibi anima ad uoluntatem suam magnam in sola uoluntate perficiendam. Ynde hoc monstrum? et qusi forte mihi respondere possint latebrae poenarum hominum, et tenebrosissimae contritiones filiorum Adam. Unde hoc monstrum? et quare istud? Imperat animus
Abbreviated transcription (Latin):
adgressus eram donec exir& quatusciebas : Ego autem non sedtantum insa¬
niebam salubriter & moriebar uit aliter ignarus quid maliessem & ignarus
quid bompost paululum futurus essem : Absces si ergo inhortum & alrpius pede
post pedem : Neque enim secr&um meum nonerat ubuille aderat : Adquando
me sic affectũ deserer& : sedimus quantum potuimus remoti ab aedibus : Ego
fremebam spũ indignans indignatione turbulentissima quod nonirem in placitũ
& pactum tecumds̃ meus in quo eundum esse omnia ossamea clamabant. &¬
in caelum tollebant laudibus & non illuc ibatur nauibus aut quadrigis ad pedib¬
a uant p fultun de donto ineum locum ieram ubis e debamus : Nam non solumire uerũ
aouscpes uieurs lluc nhlerat aliud quamuelle iro. seduelle foieni sol umite uera
nonsemis auciam bac atquehac uersare &iaetare uoluntatem partoassir gentẽ
cimalia pas e fadlen teleet autos denque armimnulta facebam corpore mipsi

Expanded text:
aggressus eram, donec exiret qua tu sciebas; ego autem non: sed tantum insaaggressus eram, donec exiret qua tu sciebas; ego autem non: sed tantum insaniequid boni post paululum futurus essem. abscessi ergo in hortum et Alypius pedem post pedem. neque enim secretum meum non erat, ubi ille aderat. et quando me sic affectum desereret? sedimus quantum potuimus remoti ab aedibus. ego fremebam spiritu indignans indignatione turbulentissima, quod non irem in placitum et pactum tecum, deus meus, in quod eundum esse omnia ossa mea clamabant et in caelum tollebant laudibus: et non illuc ibatur nauibus aut quadrigis aut pedibus, quantum saltem de domo in eum locum ieram, ubi sedebamus. nam non solum ire uerum etiam peruenire illuc nihil erat aliud quam uelle ire, sed uelle fortiter et integre, non semisauciam hac atque hac uersare et iactare uoluntatem parte adsurgente cum alia parte cadente luctantem. Denique tam multa faciebam corpore in ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
manserat muta trepidatio & quasi mortem reformidabat restringi a fluxu
consu&udinis quotabes cebat in mortem : Tum in illa grandirixa interioris domus
meae quam fortiter excitaueram cum animamea in cubiculo nostro cordemeo
tam uultu quammente turbatus : inuado alrpium exclamo : quid patimur q̃uid
est hoc quid audisti surgunt in docti & caelum rapiunt & noscum dostrinis nris
sinecorde ecceibi uolutamur in carne & sanguine : anquia praecesserunt pud &
sequi & non pud& nec saltim sequi dixinescio qua & alia & abripuit me ab illo
aestus meus cũtacer& at tonitus me in tuens : Neque enim solita sonabam plus¬
que allo quebantur animum meum frons gena eoculi color modus uocis quam
uerba quae promebam: hortulus quid amerat hospitiinostri quonos ut ebamur
sicut cotadomo: Nam hospes ibi non habitabat dominus domus : Illuo me abs¬
culerat tumultus pectoris ubinemo impedir& ardentem lite quam mecũ

Expanded text:
manserat muta trepidatio et quasi mortem formidabat restringi a fluxu manserat muta trepidatio et quasi mortem formidabat restringi a fluxu consuetudinis, quo tabescebat in mortem. Tum in illa grandi rixa interioris domus meae, quam fortiter excitaueram cum anima mea in cubiculo nostro, corde meo, tam uultu quam mente turbatus inuado Alypium, exclamo: "quid patimur? quid esine corde, ecce ubi volutamur in carne et sanguine? An quia praecesserunt, pudet sequi, et non pudet nec saltem sequi? Dixi nescio quae talia, et abripuit me ab illo aestus meus, cum taceret attonitus intuens me. Neque enim solita sonabam, plusque loquebantur animum meum frons, genae, oculi, color, modus vocis, quam verba quae promebam. Hortulus quidam erat hospitii nostri, quo nos utebamur sicut tota domo: nam hospes ibi non habitabat dominus domus. Illuc me abstulerat tumultus pectoris, ubi nemo impediret ardentem litem quam mecum
Abbreviated transcription (Latin):
pouonaban & puta ue ra mine ꝑpcorea differe deddieindiem contemtas pesactub
esolum sequi quia nonimili appatebat cortum aliquid quo dirigerom cur samoli
& uenerat dies quonudarermihi & increpar& in me conscientiamea : ubies lingua nem¬
petudicebas propter incertum uerum nollete abiceres arcinam uanitatis : Ecceiam
certum est &illate ad huc premit : humerisque liberioribus pennas recipiunt.
quinequeita inquirendo attritisunt nec decennio & amplius ista meditati: It a
rodebarintus & confundebar pudore horribili uebementer : cum ponticianus
talia loquer&ur: Terminato autem sermone & causa qua uenerat. ab iit ille:
& ego adme quae non in medixi: quibus sententiarum uerberibus non flagellaui
animam meam ut sequer&ur me conantem postteire &r&inebatur recusa¬
bat & non se excus abat : Consumta erant & conuista argumenta omnia : re¬

Expanded text:
oppugnabam. Et putaueram me propterea differre de die in diem contemta spe saeculi oppugnabam. Et putaueram me propterea differre de die in diem contemta spe saeculi te solum sequi, quia non mihi apparebat certum aliquid, quo dirigerem cursum meum. et uenerat dies, quo nudarer mihi et increparet in me conscientia mea: "ubi est lingua mea? nempe tu dicebas propter incertum uerum nolle te abicere sarcinam uanitatis. ecce iam certum est, et illa te adhuc premit umerisque liberioribus pinnas recipiunt, qui neque ita in quaerendo adtriti sunt nec decennio et amplius ista meditati". ita rodebar intus et confundebar pudore horribili uehementer, cum Ponticianus talia loqueretur. terminato autem sermone et causa, qua uenerat, abiit ille, et ego ad me. quae non in me dixi? quibus sententiarum uerberibus non flagellaui animam meam, ut sequeretur me conantem post te ire? et renitebatur, recusabat et non se excusabat. consumpta erant et conuicta argumenta omnia: re
Abbreviated transcription (Latin):
tpsuns ausereis manor o meoudene eosieram dumnollemine at tenderess ce conste¬
nubuson cante faciemm ca ut uiderem quam turpisenem quamduistortis a sorcudus
naculosus aeulcrosuis aludebam a horrebam & quo auedestortis de ordlicdi¬
tur sus opponeba smnihi & ipingebas me inoculos ieosucanuemiram iniquita¬
oouinde ui ces mo anno assetis meae lectociceronis ortensio excitatiseram stuulo sapi¬
entus ionin escetabam contenta felicitate cerrena aadcum in uestigondai suiso sapi¬
cuus non inueut re sẽduel sola inquisi tio iam praeponenda crat : &iaminuentis des¬
corsa cuoen senic sorium & adnutum circum fluentibuis corgoris uouptictibiss hes
egocalcũe scens iniser ualdemiser iexordio ipsius adules centire aulmn paiersnt
samemi uemerito e audires a citosa nares a morbo concupiscent nolquoerse latte
dus in qus niex tinogus Qeram peruias prauas su perstitioncia crileg nonquidẽ
ppusuada se dquati orie onens cam caeris quae non pie quae rebam smontuu

Expanded text:
ipsum, auferens me a dorso meo, ubi me posueram, dum nollem me adtendere, et constituebas me ante faciem meam, ut uiderem, quam turpis essem, quam distortus et sordidus, maculosus et ulcerosus. et uidebam et horrebam, et quo a merursus opponebas mihi, et impingebas me in oculos meos ut invenirem iniquitaab undevigesimo anno aetatis meae, lecto Ciceronis Hortensio, excitatos eram studio sapientiae; et differebam contempta felicitate terrena ad eam investigandam cuius non inuentio, sed uel sola inquisitio iam praeponenda erat etiam inuentis thesauris regnisque gentium et ad nutum circumfluentibus corporis uoluptatibus. at ego adulescens miser ualde, miserior in exordio ipsius adulescentiae, etiam petieram bam enim, ne me cito exaudires et cito sanares a morbo concupiscentiae, quem malebam expleri quam exstingui. et ieram per uias prauas superstitione sacrilega, non quidem certus in ea, sed quasi praeponens eam ceteris, quae non pie quaerebam, sed inimice
Abbreviated transcription (Latin):
destribu enus unde aut quando comparamus : a quibus sum emus deputentur tiet pora
duse put abam b orae prosalute animae magnaspes oborta est non doc& catholica fides
quo dpurab amus &liami accus abamus nefas babent dõtieius credercum̃ figura humanicor¬
quonos loholaoio mistionem ueritatis uitam isera est mor sincerta est subito obrep̃it
q uesroeiotun exrbimusi e dibi nobis dscenda sunt quachic ne gleximus ac nonpocus huus
nee leg eocae saoplicda suenda qudsimors iosa omnem curam cusenii am pa tart oties uuu
nero & boc q uaerendum sel absit ut icasit Nonuacat non estmane quodtapnic auonen suie¬
mom aus tor ctrens epo a noe fidei toto orbe diffunditur ñumquamtanta &taiia noronobis
auuntus acgta preie si mnornescerporis cdtam uuta animae consumer &ur qui dcunc reo nouis
es tu cuncla tint e saest confepe enos cotos ad querendum dr & iuitambestia munsed apr¬

Expanded text:
ces quaerimus? unde aut quando conparamus? a quibus sumimus? deputentur tempora, ces quaerimus? unde aut quando conparamus? a quibus sumimus? deputentur tempora, distribuantur horae pro salute animae. magna spes oborta est: non docet catholica fides, quod putabamus et uani accusabamus. nefas habent docti eius credere deum figura humani coramus nos ad solam inquisitionem ueritatis. uita misera est, mors incerta est; subito obrepat: quomodo hinc exibimus? et ubi nobis discenda sunt quae hinc negleximus? ac non potius huius neglegentiae supplicia luenda? quid, si mors ipsa omnem curam cum sensu amputabit et finiet? ergo et hoc quaerendum. sed absit, ut ita sit. non uacat, non est inane, quod tam eminens culmen auctoritatis Christianae fidei toto orbe diffunditur. numquam tanta et talia pro nobis diuinitus agerentur, si morte corporis etiam uita animae consumeretur. quid cunctamur igitur relicta spe saeculi conferre nos totos, ad quaerendum deum et uitam beatam? sed
Abbreviated transcription (Latin):
bansatagens & recolens quam longum tempus ess& ab unde uice simo annoa pescus meae
quo feruere coeperam studiosapientiae disponens ea inuenta relinquere ennes aoreba
cuoiditattum spesinanes & in sanias mendaces &ecceiamt tricenaria mds sipuontibus ub ã
ines demiuto hesitans quiditato fruendi praesentibus fugiertibuis &dusstra uehus iore
dum dico eras in ueniam ec cemanifestum apparebit & tenebo ecce fauisenbrenendi
expona&som̃nia omagniuiri achademihniꝰ nihil adagendamuitamo centacoupuede nli
eotest immnoqueramus diligentius & non desperemus eceeiam norssones a bsurda mli¬
pote ea dles asticis quie absurtla uidebantus & pos sunt aliter atquehoneste intellegi
figain pudies iner gradu. in quopuer a parentibus positus eram donec inueniatur perspicua uer¬
cas sedubiquaer &urde uiatido quaeraur ñ onuacat: Ambrosẽ nonuacat legere ubuipsos codi¬

Expanded text:
bar satagens et recolens, quam\' longum tempus esset ab undeuicensimo anno aetatis meae, bar satagens et recolens, quam\' longum tempus esset ab undeuicensimo anno aetatis meae, quo feruere coeperam studio sapientiae, disponens ea inuenta relinquere omnes uanarum cupiditatum spes inanes et insanias mendaces. et ecce iam tricenariam aetatem gerebam in eodem luto haesitans auiditate fruendi praesentibus fugientibus et dissipantibus me, dum dico: "cras inueniam; ecce manifestum apparebit, et tenebo; ecce Faustus ueniet et exponet omnia. o magni uiri Academici! nihil ad agendam uitam certi conprehendi potest. inmo quaeramus diligentius et non desperemus. ecce iam non sunt absurda in libris ecclesiasticis, quae absurda uidebantur, et possunt aliter atque honeste intellegi. figam pedes in eo gradu, in quo puer a parentibus positus eram, donec inueniatur perspicua ueritas. sed ubi quaeretur? quando quaeretur? non uacat Ambrosio, non uacat legere. ubi ipsos codi
Abbreviated transcription (Latin):
es s&r tenendus uitae modus : Nebridius &iam quirelicta patria uicina casdlra gini
at quoipsa casthagine ubi frequentis si mus erat relicto paternorure optimo udicc
domo & non secutura matre nulla mobaliã causam mediolanum uenerat sosicatbate¬
cumuiuer& infla grantis simostudio ueritatis at quesa pientias parite dsesauamar
parterque fluctuabat bea tacuitae inquisitor ardens & qua estion unds piculluemar̃
enutator acerrimus &erant ora trium egentium &inopiam suam sibim& inuaenan¬
Selantium & ate expectantium ut dares .lis escam intempore oportuno: & iomnia¬
maritudine quae nostros saeculares actus demiseri cordiatua sequebatur ueuentabus
obamus quam diuhaec & hoc erebrodicebamus & dientes pentelin queb a musiene mur
noncluce bait certum aliquid quodillis relictis aporehenderemus & arono axrne pura¬

Expanded text:
esset tenendus uitae modus. Nebridius etiam, qui relicta patria uicina Carthagini esset tenendus uitae modus. Nebridius etiam, qui relicta patria uicina Carthagini atque ipsa Carthagine, ubi frequentissimus erat, relicto paterno rure optimo, relicta domo et non secutura matre nullam ob aliam causam Mediolanium uenerat, nisi ut mecum uiueret in flagrantissimo studio ueritatis atque sapientiae, pariter suspirabat pariterque fluctuabat beatae uitae inquisitor ardens et quaestionum difficillimarum scrutator acerrimus. et erant ora trium egentium et inopiam suam sibimet inuicem anhelantium et ad te expectantium, ut dares eis escam in tempore opportuno. et in omni amaritudine, quae nostros saeculares actus de misericordia tua sequebatur, intuentibus icebamus: "quamdiu haec?" et hoc crebro dicebamus et dicentes non relinquebamus ea, quia non elucebat certum aliquid, quod illis relictis adprehenderemus. Et ego maxime mira
Abbreviated transcription (Latin):
merabilibus prȩstandi nocendi que modis ingenti fama celebratum uel amicum nonopta¬
r& uel non formidar& inimicum i pseautem iudex cui consiliarius erat. quamuis & ipse
fierinoll& nontamen aperterecusabat sed inistum causam trans ferens ab eo senonper¬
mitti asserebat quia reuera supse facer& iste disceder&: hoc solo autem peneiam lectus
erat studio litterario ut pretis praetorianis codices sibi conficiendos curar& sed consulta
iustitia deliberationem in melius uertit utiliorem iudicans aequitatem qua prohibebat
quam potestatem quasinebatur:ꝰ paruum est hoc sed qui in paruo fidelis est : &inma gno
fidelis est: Necullomodo erit in ane quod tuae ueritatis ore proces sit suniusto mãmona
fideles non scustis uerum quis dabit uobis : & sunalieno fidelis non fuistis uestrum quis
dabit uobis : talisille tunc in herebat mibi mecumque nutabat in consilio. quis nani

Expanded text:
merabilibus praestandi nocendique modis ingenti fama celebratum uel amicum non optamerabilibus praestandi nocendique modis ingenti fama celebratum uel amicum non optaret uel non formidaret inimicum. ipse autem iudex, cui consiliarius erat, quamuis et ipse fieri nollet, non tamen aperte recusabat, sed in istum causam transferens ab eo se non permitti adserebat, quia et re uera, si ipse faceret, iste discederet. hoc solo autem paene iam inlectus erat studio litterario, ut pretiis praetorianis codices sibi conficiendos curaret, sed consulta iustitia deliberationem in melius uertit utiliorem iudicans aequitatem, qua prohibebatur, quam potestatem, qua sinebatur. paruum est hoc; sed qui in paruo fidelis est, et in magno fidelis est, nec ullo modo erit inane, quod tuae ueritatis ore processit: si in iniusto mamona fideles non fuistis, uerum quis dabit uobis? et si in alieno fideles non fuistis, uestrum quis dabit uobis? talis tunc ille inhaerebat mihi mecumque nutabat in consilio, quisnam
Abbreviated transcription (Latin):
aci oonot saue tuinulu antes qui a derant & min aciter fremontes iulltuenire
soturo eeue nertunti &d lomum llus adulescentis quirem conmiserart Suer uereiarit
quicon festi nostra inquit : de inde interrogatus aperuit cirer si cmndeo domure
dis pensa toti enbici & multarum inecdesiatua causarum ex anin acor ÷ eperiet¬
no unciuo enoc que discensdo huncergo romacinueneram & adlacesitanini fortero¬
sderit mirabili continentia caeris cumille magis mirardur eos quiaurum in nocen
demipost inuid mpores ciomuea sdebat comitilar gitionum ltalina napiumer st co
al ntorea quidai pot eintis funus senacor cuius & bonesicus obstristimulti an ⁊ rorio
abiluiti sraont eiolurti bilicero sescio quid ex more potentuesuae quod en& perleges in¬
cdicumt esitab alipis propus sunest oraemium inrisit aninopoa centueminas in
clcauit mirantibus omimibus nusicatam animam quaehominem tantum deranũ¬

Expanded text:
audivit; omnesque tumultuantes qui aderant et minaciter frementes jussit venire audivit; omnesque tumultuantes qui aderant et minaciter frementes jussit venire secum. Et venerunt ad domum illius adolescentis qui rem commiserat. Puer vero erat Qui confestim, Nostra, inquit: deinde interrogatus aperuit caetera. Sic in illam ddispensator verbi tui, et multarum in Ecior instructiorque discessit. Hunc ergo Romae inueneram, et adhaesit mihi fortisssederat\' mirabili continentia ceteris, cum ille magis miraretur eos, qui aurum innocentietiam stimulo timoris. Romae adsidebat comiti largitionum Italicianarum. erat eo tempore quidam potentissimus senator, cuius et beneficiis obstricti multi et terrori subditi erant. noluit sibi licere nescio quid ex more potentiae suae, quod esset per leges inlicitum; restitit Alypius. promissum est praemium; inrisit animo. praetentae minae; calcauit mirantibus omnibus inusitatam animam, quae hominem tantum et inn
Abbreviated transcription (Latin):
cutiecis meressus ist locum & inuentam securim stapris atque ammirans considera¬
biri i enon eece lli quimis sierant reperiunt eum solum ferentem ferrum Tiis sonitusge¬
cum seromore ueneis te at trabunt congregatis in quilinis foritam quam furtn manift¬
docosedu orth enddisse gloriantur & indeofferendus iudicus ducebatur : sed hactenis
docendus fuit statimenim dñe subuenisti in nocentiae. cuius testis eras tusolus ct ent̃
ducoi ur uel adeustodiam uel ad supplicium fiteis obuiam quidam ardhitectus cuius
mes ouoaortn sus oipublicarum fabricarum gaudent illicum pocis simum occurrisie
candemiam in sisoiconem uenire ablatarum rerum quae perissent deforo ut quasi
cunlem lomolle cosno seeri& a quibus bacc fierent : uerum autem uiderat homio saepeali¬
nudiuat corel sasemioiutacurbis & tantimalicausam qua erens quid ges tuoretir

Expanded text:
cupiens ingressus est locum et inuentam securim stans atque admirans consideracupiens ingressus est locum et inuentam securim stans atque admirans considerabat, cum ecce illi, qui missi erant, reperiunt eum solum ferentem ferrum, cuius sonitu exciti uenerant: tenent, adtrahunt, congregatis inquilinis fori tamquam furem manifestum se conprehendisse gloriantur, et inde offerendus indiciis ducebatur. Sed hactenus docendus fuit. statim enim, domine, adfuisti innocentiae, cuius testis eras tu solus. cum enim duceretur uel ad custodiam uel ad supplicium, fit eis obuiam quidam architectus, cuius - maxima erat cura publicarum fabricarum. gaudent illi eum potissimum occurrisse, cui solebant in suspicionem uenire ablatarum rerum, quae perissent de foro, ut quasi tandem iam ille cognosceret, a quibus haec fierent. uerum autem uiderat homo saepe Alymanu apprehensa semovit a turbis, et tanti mali causam quaerens, quid gestum esset
Abbreviated transcription (Latin):
nebati poam &illud quo dcum adhuc stu der& iam me audiens apuied sdcsolent aur
amedio die cogitar a in foro quo drecita corus erat sicuiti exereri seolastamolectat sauis¬
qeurn con prebendi abaeditimis fori tamquan farem tonapbrgtesis adro qudonuonta
cae per eosse ds nostor nsiuit ille urtantus futurus iaminadera tscre quainnonfa¬
al sin eoqnos cemdis causis homo ab homine damnandusessa tererasiaes cehs quidam
Qle ore ane cribun aadea mon labat solus cuntaibulis a estilo cumeces adoalescens quidam
Qunsiboerosibdlasticorum furuerus securumnclanculo a dogeran edlomoosettacorae rit¬
oroisinest adcan celios plumbeos quineo argentario desa oer pent nreont et ꝑ cqutidẽ¬
anditisrt lic tomstrum ento eille dien set cuens nec umeoren erocunte aquis auter
quilios uodietons ntraner ee cuntemsensit &c coleriter uidit abeuntem: &causa scire

Expanded text:
nebatur. Nam et illud, quod cum adhuc studeret jam me audiens apud Carthaginem, et nebatur. Nam et illud, quod cum adhuc studeret jam me audiens apud Carthaginem, et medio die cogitaret in foro quod recitaeum conprehendi ab aeditimis fori tamquam furem, non arbitror aliam ob causam te permisisse, deus noster, nisi ut ille uir tantus futurus iam inciperet discere, quam non facile in noscendis causis homo ab homine damnandus esset temeraria credulitate. quippe ante tribunal deambulabat solus cum tabulis ac stilo, cum ecce adulescens quidam ex numero scholasticorum, fur uerus, securim clanculo apportans illo non sentiente ingressus est ad cancellos plumbeos, qui uico argentario desuper praeminent, et praecideauditis relicto instrumento ille discessit timens, ne cum eo teneretur. Alypius autem, qui non uiderat intrantem, exeuntem sensit et celeriter uidit abeuntem et causam scire