comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exequũtur: furtũq laudabile in sexto
ab urbe memorata lapide. id est mara tãꝙͣ
feminibus preparauerat in dustria colen¬
tis abscondũt. Facta ut moris est satione:
nec suũ seges negauit obsequiũ que tali
fecundata erat pinguedine. sic mea bene¬
ficiũ seu ubertatis effũdit. ut centuplica¬
tum fructũ cultor ad quireret. et patrie
mercretur salutẽ. Qua pubescente. to¬
cius latiit quod erat ꝑisinoꝵ ppłis pro¬
futurũ. Ante dicta tamẽ mater. famili¬
as horũ nõ ĩmemor secretoꝵ: cũ primũ
ꝑsecutiois uidit tepius se feruorem.
tuit sollicitudine requisiit. atq ĩuentũ
eminẽtis mausolei constructione signa¬
uit. Unde post modũ xpiam basilicã.
suꝑ mr̃m corpora: magno sũptu cultuq
probantur monstrare frequentiã: et experi¬
ũtur in firmi quantũ dei famulos cõue
mat honorari. Dbi recipit cecitas uisũ.
debilitas gressũ. et obstructe auriũ ianue

Expanded text:
exsecuntur furtumque laudabile in sexto exsecuntur furtumque laudabile in sexto ab urbe memorato lapide, id est in aratam quam seminibus praeparaverant industria colentis abscondunt. 29 Facta ut moris est satione nec suum seges negavit obsequium, quae tale fecundata pinguidine, sic in ea beneficium se ubertatis effudit, ut centuplicatos fructus et cultor adquireret et patria mereretur salutem. Qua pubescente totis latuit quod erat Parisiorum populis profuturum. 30 Antedicta tamen materfamilias horum non inmemor secretorum, cum primum persecutionis vidit tepuisse fervorem, tuit sollicitudine requisivit, atque inventum eminentis Mausolei constructione signavit. Ubi postmodum Christiani basilicam supra martyrum corpora magno sumptu cultuque um virtutum probantur monstrare frequentia, et experiuntur infirmi quantum Dniat honorari, ubi recipit caecitas visum, debilitas gressum et obstrictae aurium ianuae
Abbreviated transcription (Latin):
to celo aĩas ĩtulerũt. Tali ad dũm pro
meruerũt professione migrare: quia am¬
putatis capitibus adhuc putabatur.
lingua palpitans dño cõfiteri. Beata
nimiũ et deo nr̃o grata societas. inter ques
nec primus alter poterit esse nec tercius.
ra pro futura sibi ad patrociiũ cumula¬
rent: clegerũt tetris sequane profundisqz
gurgitibus martyrũ corpora ꝑdenda cõ¬
nuttere. que ĩposita nauibus ad prouisũ
uibentur gurgitẽ destinari. Tunt ma
plicata tencretur errore cõuersionẽ: tamẽ
se desiderare et mente monstrabat et oꝑe
facere aliquid cogitans dño placiturũ usa
subtilitate cõsilii ad cõuiuium uenire po¬
stulat ꝑcussores. Et dũ copiã oblate hu¬
manitatis extendit: a memoriacoꝵ que
susceperant agenda discussit: ac fidelibs
suis secreta ordinatione cõmittit. ut sub¬
tracta furto corpora diligens. elaboraret
perta festinãter quod eis preceptũ fuerat

Expanded text:
tas caelo animas intulerunt, tali ad dominum tas caelo animas intulerunt, tali ad dominum meruerunt professione migrare, ut amputatis capitibus adhuc putabatur lingua palpitans domino confiteri: beata nimium et domino nostro grata societas, inter quos nec primus alter potuit esse nec tertius, ra profutura sibi ad patrocinium tumularet, elegunt tetris Sequanae profundisque gurgitibus martyrum corpora perdenda committere, quae inposita navibus ad provisum iubentur gurgitem destinari. 27 Tunplicata teneretur errore, conversionem tarnen se desiderare mente monstrabat et opere , facere aliquid cogitans domino placitura, usa subtilitate consilii ad convivium venire postolat percussores, et dum copiam oblatae humanitatis extendit, a memoria eorum quae susceperant agenda discussit ac fidelibus suis secreta ordinatione committit, ut subtracta furto corpora diligens elaboraret natione conperta festinanter quod eis praeceptum fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
adquirere quod ꝑibat. Per secutionis
ergo publica sententia ĩpioꝵ gaudens
turba progreditur. et contra dr̃icũ popu¬
lum pugnatura conspirat. Non cuncta¬
ti ad petere gladio. quos dñs suus mõstra¬
uerat esse signaculo. Itaq cũ occidui urbis
ꝑtẽ ꝙ xp̃ianoꝵ ĩquisitionẽ ꝑcurrerent.
scm̃ dyonisiũ contra incredulos dimican¬
tem parisius reperierũt. cum quo rusticũ.
et cdentheriũ archidiaconũ ꝑsecutionis fu¬
ror ĩuenit. Sii sc̃i uiri a beati dyonisii nũ¬
qm sustinuerũt abesse presentia: quos in
Unũ interrogatio ꝑcussoris ĩuenit. sed re¬
perire nõ potuit quẽ a societate martyrii
separaret. Interrogati. unũ et uerũ dñĩ
intruntate confitentur. Terrore subiũcto
multisq afflicti ĩuiriis nel suppliciis ma¬
ceratr. xp̃ianos se esse testãtur.  Oisaq
ꝑcussiẽtis ictu. dei famulos magna con¬
fessionis noce pronũciant. In hac ergo

Expanded text:
adquirere quod periebat. 22 Persecutionis adquirere quod periebat. 22 Persecutionis ergo publicata sententia, impiorum gaudens turba progreditur et contra dominicum populum pugnatura conspirat non cunctati adpetere gladio quos dominus suos monstraverat esse signaculo. 23 Itaque cum occiduam orbistianorum inquisitione percurrerent, sanctum Dionisium conto incredulos demicantem Parisius reppererunt, quocum Rusticum et Eleutherium archidiaconem persecutionis furor invenit. Hii sancti viri a beati Dionisii nunquam sustinuerunt abesse praesentia. quos in unum interrogatio percussoris invenit, sed repperire non potuit quem a societate martyrii separaret. 24 Interrogati unum et verum in trinitate deum confitentur. terrore subacti multisque adflicti iniuriis vel suppliciis macerati christianos se esse testantur visoque percutientis ictu dfessionis voce pronuntiant. In hac ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Tantas ctiam per illũ dñs dignabatur
exercere uirtutes. ut rebelliũ corda genti¬
liũ nõ minus miraculis qui predicatiom¬
bus obtineret: miroq modo in hermiin¬
ro nõ ualebat plebs armata resistere. sub¬
debat se certatim germanie cer- si¬
stas: et iungũ xp̃i suaue inflammnata¬
cordis cõpunctione poscebat. Ab ipsis
quoqz destruebãtur et dola quoꝵ sumptu
fuerant et studio fabricata: et ĩuentũ salu
tis portũ ydoloꝵ gaudebãt perire naufra¬
gia. Augebat porcio uicta dẏaboli cum de
ea uictrix ecclic legioni impliabat. Tũc
hostis antiquus uidens sibi perire quod
dũo cunitabat assidua ppłoꝵ conuersiõe
proficere. totam artificii sin machinam
ad ĩpugnanda que fuerant constructa
cõuertit. Et sue partis auctores deoruin
suoꝵ flentes exitiũ ad impietatẽ subite
ꝑsecutionis armauit. ut eos qui unũ et
uerũdeũ colendũ insinuauerant. et timẽ¬
dum expendere diuersitate supplicii ma¬
turarent: ne suꝑesse possit qui ualeret.

Expanded text:
abatur exercere virtutes, ut rebellium corda gentilium non minus miraculis quam praedicationibus obteneret, miroque modo inermi viro non valebat plebs armata resistere, subdebat se certatim Germaniae cervicositas et iugum Christi suave inponsibi imponi poscebat. Ab ipsis quoque destruebantur idola, quorum sumptu fuerant et studio fatis portu idolorum gaudebant perire naufragia. Lugebat portio victa diaboli, cum de ea victrix ecclesiae legio triumphabat. 21 Tunc hostis antiquus videns sibi perire quod domino constabat assidua populorum conversione proficere, totam artificii sui machinam ad inpugnanda quae fuerant constructa convertit et suae partis auctores deorum suorum flentes exitium ad impietatem subito persecutionis armavit, ut eos qui unum et verum deum colendum insinuaverant et timendum expendere diversitate supplicii maturarent, ne superesse possit qui valeret
Abbreviated transcription (Latin):
et constantia confessioms accessit intrepi¬
dus ecclesiã illic que nec diminuerat et¬
ppłis illis nota construxit. nc offitia sern¬
entiũ clericoꝵ ex more constitit. probatas¬
q personas honore secũdi ordinis ĩpliauit.
¶urictus ergo fide ctiã constructione ba¬
silice: roboratus: deũ gentib nõ desincbat
in suiuare quẽ nouerat: cuisqz om̃bus.

Expanded text:
et constantia confessionis accessisset intrepiet constantia confessionis accessisset intrepidus, ecclesiam, illis quae necdum in populis illis notam construxit ac officia servientium clericorum ex more constituit probatasque personas honore secundi ordinis ampliavit. 18 Cinctus ergo fide et iam constructione basilicae roboratus deum gentibus non desinebat insinuare quem noverat eiusque omnibus et
Abbreviated transcription (Latin):
suis qui trahente beato clemẽte petri apli
sufcessore nerbi duuin semma gẽtibus
parturienda susceꝑat: quo amplius gẽ¬
tilitatis feruere cognouit errorẽt illit in¬
crepidus et calore fidei flãmatus accessit:
aic parisius dño ducẽte ꝑuenit Non
ueritus ĩcredule gẽtis expetere feritatem.
quia uirtutẽ suã preteritarũ penarũ
recordatio roberabat: Et qui meruerat
esle confessor nõ cunctatus est trucib¬
populis accedere predicator. Tũt nicino¬
rata ciuitas et cõuentu germanoꝵ et no¬
bilitate pollebat. quia esset salubris aere.
iocunda flumine. fecunda terris. arboribz
ppłis. referta comertiis ip̃mq insule poti¬
us quã urbis spatiũ quod habitatione cir¬
cũfusa fluminis unda prestabat: crescẽti¬
bus consistentiũ caterus reddebatur exi¬
gnũ. et iocũditatis sollititatione ĩunum
ergo locũ dei famulum fore expeten¬
dum. Ad quẽ cum profide armatus.

Expanded text:
isius, qui tradente beato Clemente Petri apostoli isius, qui tradente beato Clemente Petri apostoli successore verbi divini semina gentibus parturienda susceperat, quo amplius gentilitatis fervere cognovit errorem, illic intrepidus et calore fidei flammatus accessit ae Parisius domino ducente pervenit non veritus incredulae gentis expetere feritatem, quia virtutem suam praeteritarum poenarum recordatio roborabat, et qui meruerat esse confessor, non cunctatus est auctpopulis accedere praedicator. Tunc memorata civitas et conventu Germanorum et nobilitate pollebat, quod esset salubris aere, jucunda flumine, fecunda terris, vinetis populis, referta commerciis, ipsumque insulae potius quam urbis spatium, quod habitationi circumfusa fluminis unda praestabat, crescentibus consistentium catervis, reddebatur exiguum, et jucunditatis sollicitatione in unum ergo locum Dei famulus exegit expetendum. Ad quem cum primum fide armatus
Abbreviated transcription (Latin):
dit capatulinis gradibus in lidendum
ubi sc̃i capitis soluta compage: cerebrũ
frequẽtis inlisioiis disꝑsit muria. sed
talcm dicessũ meliori uehiculo ad dñin
est secutus ascensus. Felix tanti meriti
quid docuit uerbis. eudẽtibus ĩpleuit
exemplis. Simili etiã grã bcatissimus
paulus antistes atqz cõfessor narbonẽ¬
sem prouuiciã salutari ad quisunt elo¬
quio. Quẽ ita labor domest.cus et tri¬
bulationis excreuit: ut cũ uerũ deu
esse famulũ ad probaret: scd grãs tibi doͤ
ihũ. qui infestãtis ĩinici telam probatioẽ
fideliũ tuoꝵ ꝑmisisti esse nõ uuluera et
talem tuis prestas pro labore mercedem
ut nullũ tuoꝵ fuisse gaudeat hostis in¬
kesso. Dun ergo ad peculiaris patroni
gesta suscepta afficii tendit olisequiũ:
non exasse que de seruo dei cõperta pro¬
sequimur. sed ĩmemores sin nos nõ fuis¬
se sufficiat. In talibus em̃ causis maius
c̃enit fideles credere. qua possit relatio
hi:mana monstrare. Scũs igitur dyom¬

Expanded text:
dit capitulinis gradibus inlidendum, ubi sancti capitis soluta conpage cerebrum frequentis inlisionis dispersit iniuria, sed talem discensum meliore vehiculo ad dominum est secutus ascensus. Felix tanti meriti quod docuit verbis evidentibus implevit exemplis. 12 Simili etiam gratia beatissimus Paulus antistis atque confessor Narbonensem provintiam salutari adquisivit eloquio, quem talis labor domesticus et tribulationis exercuit, ut eum verum domini esse famulum adprobaret. 13 Sed gratias tibi, domine Iesu, qui infestantis inimici tela probationem fidelium tuorum permisisti esse non vulnera et talem tuis praestas pro labore mercedem, ut nullum tuorum fuisse gaudeat hostis inbellem. 14 Dum ergo ad peculiaris patroni gesta suscepti officii tendat obsequium, non ex atse quae de servo dei sunt conperta prosequimur, sed inmemores sui nos non fuisse sufficiat: in talibus enim causis maius convenit fideles credere quam possit relatio humana monstrare. 15 Sanctus igitur Dion
Abbreviated transcription (Latin):
que iuxta condictũ uisionis
puerũ cõncepit. Sed fortasse de hec qͣi
de sompnio dubitari potest. Aluid ta¬
men uirtutis indiciũ eidẽter sccutũ
est. Gentrix eus cũ esset uicina partu.
nono uidelicet die prinsꝙͣ nasceretur.
contigit. ut cũ suo uiro uigilanti. Uigi¬
lans ipsa iaceret. Et dũ nescio quid ui¬
tissim sermocinarẽtur. infans emisit uo¬
cem. qmͣ amibo audierũt. Cũ atoniti
quid nã esset obstupescerent. nec igno¬
rare poterant quin illa uox in aluo ma¬
tris sonuerit. Docat pater cubiculariã.
et quo nã uagitus ille increpuerit adhi¬
bito lumine iubet disquiri. ¶ũ illa nul¬
lum omnino infantẽ adesse. qui uocem
illam ediderit. similiter atonita prote¬
starctur. infans iterũ sed̾o sonuit. et post
modicũ interuallũ sonut etiã tertio.
uidelicet sicut recens natus uagire solet.
Ter igitur in uẽtre matris auditus est.
q profecto tam nurũ est. qmͣ et contra
nature modũ constat accidisse. Et quia

Expanded text:
quæ iuxta condictum visionis puerum concepit. Sed fortasse de hoc quasi de somnio dubitari potest. Aliud tum virtutis indicium euidenter sequutum est. Genitrix eius cum esset vicina partui, nono videlicet die priusquā nasceretur, contigit vt cum suo viro vigilanti vigilans ipsa iaceret. Et dum nescio quid vicissim sermocinarētur, infans emisit vocem quam ambo audierunt. Cumq. attoniti, quidnam esset obstupescerent, neq. ignorare poterant, quod illa vox in aluo matris sonuerit; vocat pater cubiculariam, & quonam ille vagitus increpuerit, adhibito lumine iubet disquiri. Cum illa nullum omnino infantem adesse, qui vocem illam ediderit similiter attonita protestaretur, infans iterum secundo sonuit. Et post modicū interuallum, sonuit etiam tertio, videlicet sicut recens natus vagire solet. Ter igitur in vētre matris auditus est, quod profecto tam mirū est, quam & contra naturæ modum constat accidisse. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
et cũ apłis ascendat et descẽdat
ad turbas. Quomodo enĩ turba. inifi i
humili xp̃m uideret: Non sequitur
ad excelsa. nõ ascendit ad subłimia.
Deniq ubi descendit. ĩuenit ĩ firmos.
In excelsis enĩ. infirmi esse nõ possũt.
Sic eni matheus docet. et in inferiorib
debiles esse sanatos. Prius em̃ unusquisq
sanatus est: ut paulatĩ uirtutib procedẽ¬
tibus. ascendere posset ad montẽ. Et idco
unũ quẽq in inferiorib sanat. hoc est
alibidine reuocat. miuriã cecitatis auer¬
tit. ad uuluera nrã descendit. ut usu quo¬
dam et copia sue nature cõpotes. nos fa
cendit in montẽ. Et cũ ascen¬
disset accesserũt ad cũ discipłi eius. Euã¬
gelisaturus enĩ. et bñdictionũ de thesauro
dimiutatis prompturus oracula. ĩcipit
esse sublumor. Hic autẽ et si in humili
stabat. tamẽ oculos eleuauit. Sic etiã cũ
laz arũ suscitauit ĩfrenunt spũ. Sic etiã
caput leuauit. cũ mulieri adultere pctã

Expanded text:
et cum apostolis ascendat et descendat ad turbas; quomodo enim turba nisi in humili Christum uideret? non sequitur ad excelsa, non ascendit ad sublimia. denique ubi descendit, inuenit infirmos; in excelsis enim infirmi esse non possunt. sic etiam Matthaeus docet in inferioribus debiles esse sanatos; prius enim unusquisque sanatus est, ut paulatim uirtutibus procedentibus ascendere posset ad montem. et ideo unumquemque in inferioribus sanat, hoc est a libidine reuocat, iniuriam caecitatis auertit, ad uulnera nostra descendit, ut usu quodam et copia sui naturae conpotes nos faccendit in montem. et cum sedisset, ascenderunt ad eum discipuli eius. euangelizaturus enim et benedictionum de thesauro diuinitatis promturus oracula incipit esse sublimior. hic autem etsi in humili stabat, tamen oculos eleuauit. sic enim etiam, cum Lazarum suscitaret, infremuit spiritu, sic etiam caput leuauit, cum mulieri adulterae peccata
Abbreviated transcription (Latin):
ti huius cõstitutio cõmeauit: sed nõ
frustra uni cõmendatur: qd̃ omĩb
ĩtimatur. Petro enĩ ideo hic sĩgula¬
uriter creditur: quia cũctis eccł̃ie recto¬
ribus petri forma proponitur. Ma¬
net ergo petri priuilegiũ. ubicũq ex
ip̃ius fertur: equitate iudiciũ. Nec
nunia est uel seueritas uel remissio.
nisi qd̃ beatus petrus aut ligauerit.

Expanded text:
ti huius constitutio commeauit, sed non ti huius constitutio commeauit, sed non frustra vni commendatur, quod omnibus intimetur. Petro enim ideo hoc singulariter creditur, quia cūctis Ecclesiæ rectoribus Petri forma præponitur. Manet ergo Petri priuilegium, vbicunque ex ipsius fertur æquitate iudicium. Nec nimia est vel seueritas vel remissio, ex & Apostolus Petrus, aut ligauerit,
Abbreviated transcription (Latin):
lapis angularis qui facio utraq
unũ: ego fundamentũ preter qd̾
nemo potest aliud ponere: tamẽ tu
quossz petra es. quia mea uirtutẽ sõ¬
lidaris. ut que michi potestate sũt
propria. sint tibi mecũ participatioe
cõmunia. Suꝑ hãc petrã edificabo
eccłiam meã. et porte ĩnferi nõ pre¬
ualebũt aduersus eã. Suꝑhanc in¬
quit fortitudinẽ eternũ extruã tẽ¬
plum: ut eccl̃ie mee celo inserenda
sublimitas. in huius fidei firmitate
consur gat. Hanc cõfessionẽ porte
ĩferi nõ tenebũt: mortis unicula nõ
ligabũt. Uox eñĩ ista uox uite est:
et sicut cõfessores suos in celestia pro¬
ueit. ita negatores ad inferna demer¬
git. Propter hoc dicitur beatissimo
petro. Tibi dabo claues regni celoꝵ.
Et qd̃cũqz ligaueris suꝑ terrã: erit
ligatũ et in celis. Transunt quidẽ
etiã in alios apłos. uis istius pote¬
statis: et ad om̃s eccl̃ie prĩcipes. decre¬

Expanded text:
lapis angularis, qui facio utraque lapis angularis, qui facio utraque unum. Ego fundamentum praeter quod nemo potest aliud ponere, tamen tu quoque petra es, quia mea virtute solidaris, ut quae mihi potestate sunt propria, sint tibi mecum participatione commmunia. Super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, & portæ inferi non præualebunt aduersus eam. Super hanc, inquit, fortitudinem, æternum instruam templum, & Ecclesiæ meæ cœlo inserenda sublimitas, ex huius fidei firmitate consurget. Hanc confessionem portæ inferi non tenebūt, mortis vincula non ligabunt: vox eet sicut confessores suos in coelestia provehit, ita negatores ad inferna demergit. Propter quod dicitur beatissimo Petro: Tibi dabo claves regni coelorum, et quodcunque ligaveris super terram, erit imaret ascensum. Transiuit quidem etiam in alios Apostolos, ius istius potestatis, & ad omnes Ecclesiæ principes decre
Abbreviated transcription (Latin):
agnũ et mirabile dilectissimi¬
bcato petro apłõ consortiũ potencie sue
tribuit diuina dignatio: et si quid cũ
eo cõmune ceteris uoluit esse prĩcipib:
nũquã insi per ip̃m dedit quicquid
aliis nõ negauit. Om̃s apłos dñs¬
nis est: quain diu humane ignorãtie
ambiguitas explicatur. At ubi quid¬
habeat discipuloꝵ sensus exigiear:
primus est in donũ cõfessione. qui
primus est in apłica dignitate:. Qui
cũ dixisset tu es xp̃s filius dei unu: re¬
spondit ei ih̾s. Beatus es symõ bario¬
na: quia caro et sanguis nõ reuelauit
tibi: sed pater meus qui in celis est.
Idest ideo beatus es: quia te pater me¬
us docuit. net terrena opimo te fefeĩ¬
lit. sed inspiratio celestis ĩstruxit: et
non cãro et sangine sed elle metibi
cuius sum bnigenitus indicauit:¬
pater meus manifestauit dunitatẽ
meã: ita et ego uotam tibi facio excel¬
lenciã tuã. Quia tu es petrus: id est
cũ egõ sun in ñuolabilis petra. ego

Expanded text:
Magnum et mirabile, dilectissimi, huic viro consortium potentiae suae tribuit divina dignatio; et si quid cum eo commune caeteris voluit esse principibus, numquam nisi per ipsum dedit quidquid aliis non negavit. Omnes deninis fuit, quandiu humanæ ignorantiæ ambiguitas perstitit. At vbi habeat discipulorum sēsus exigitur, primus est in Domini confessione, qui primus erat Apostolica dignitate. Qui cum dixisset. Tu es Christus filius Dei viui. respondit ei Iesus. Beatus es Simon Bariona, quia caro & sanguis non reuelauit tibi, sed Pater meus qui in cœlis est. Id est, ideo beatus es, quia te Pater meus docuit, nec te terrena opinio fefellit, sed inspiratio cœlestis instruxit. Et non caro & sanguis, sed ille me tibi, cuius sum vnigenitus, indicauitPater meus tibi manifestavit divinitatem meam, ita et ego notam tibi facio excellentiam tuam, quia tu es Petrus , id est cum ego sim inviolabilis petra, ego
Abbreviated transcription (Latin):
tuos. Cõmune crat om̃ibus apłis
periculũ de tẽptatione formidinis:
et diuine protectionis auxilio pa¬
riter ĩdigebãt. Qm̃ dỹabolus om̃s
exagitare. om̃s cupiebat elidere:
et tamẽ specialis a dño petri cura
suscipitur. et pro fide petri. proprie
supplicatur. tanꝙͣ alioꝵ status cer¬
cior sit futurus: si mens prĩcipis

Expanded text:
. Commune erat omnibus apostolis periculum de tentatione formidinis, et divinae protectionis auxilio pariter indigebant, quoniam diabolus omnes exagitare, omnes cupiebat elidere; et tamen specialis a Domino Petri cura suscipitur, ut pro fide Petri proprie supplicetur, tanquam aliorum status certior sit futurus, si mens principis
Abbreviated transcription (Latin):
noster in oppidostridonis¬
qd̃ agothis uersũ dalma¬
tie quondã pannomes
confiniũ fuit: patre eusebio natus est.
Uestem xp̃i puer rome suscepit. ibiqz
licteris gretis ac latius a prime. eru¬
ditus est. In arte quidẽ gramatica do¬
natũ habuit preceptorẽ: in rethorica ãt
uitorinũ orator̃. Postqͣ autẽ omnẽ
mũdanoꝵ studioꝵ licteraturã ad eptus est:
probatissimoꝵꝵ quoq monachoꝵ habitũ
factũq mutatus est. Cupiditatẽ si qui¬
dem animi iugi sinceritate calcans. uo¬
luptatẽqz corporis perheun frangens

Expanded text:
noster in oppido Stridonisquod a Gothis nunc eversum, Dalmatiae quondam Pannoniaeque confinium fuit, patre Eusebio natus est. Vestem Christi puer Romae suscepit, ibique litteris Graecis ac Latinis a primaevo eruditus est. In arte quidem Grammatica Donatum habuit praeceptorem, in Rhetorica autem Victorinum oratorem. Postquam vero omnem mundanorum studiorum litteraturam adeptus est, probatissimorum quoque Monachorum habitum factumque imitatus est. Cupiditatem siquidem animae jugi sinceritate calcans voluptatemque corporis perenni frangens
Abbreviated transcription (Latin):
mortui. Factus est autẽ timor et tremor
suꝑ om̃s ĩcredulos. et crediderũt uni¬
uersi atqz baptisati sũt a presbiteris
quos ordinauerat apłus bartholome¬
us. Factũ est autẽ per reuelationẽ uni-
uerso ppło ad clamãte cũ omi dero ab

Expanded text:
mortui. Et factus est timor magnus super omnes incredulos, et crediderunt universi, ac baptizati sunt a presbyteris, quos ordinavit sanctus Bartholomaeus. Factum est per revelationem apostoli universo populo clamante, et om
Abbreviated transcription (Latin):
gula heremi loca in spelũcis. et in exi¬
gus cellarũ tuguriis. Uniti modico cõ¬
tenti pabulo demorãtur. Bestiis sociati
multi auibus sub munstrati. cỹborũ sꝑ¬
nentes delicias. Tuxus scl̃i calcantes.
laudẽ tẽporalẽ nõ amãtes. uisus homi¬
nũ fugientes. Apłoꝵ assucti loquelis.
plurimis uirtutũ effulsere signs. Cecis¬

Expanded text:
gula eremi loca in speluncis et exiguis cellarum tuguriis modico contenti pabulo demorabantur. Alii bestiis sociati, alii avibus subministrati, ciborum spernentes delicias, luxus saeculi calcantes, laudem temporalem non amantes, visum hominum fugientes, angelorum assueti loquelis, plurimis virtutum effulsere signis « ci
Abbreviated transcription (Latin):
cordis hospitia obseruare: eaniq om̃ium
uirtutũ reginã fruitũ salutis perpetue. so¬
ciam esse angeloꝵ suis affirmabat exem¬
plis. Ita ut ĩnumerabilis utrinsq sexus
multitudo. eius sequeretur uestigia. Et
relictis nuptiarũ copulationibus spreta¬
Q liberoꝵ propagine. sponso qui in ce¬
lis est perhẽn mente actu. habitu et ge
ad amantes. et elemosinas seitantes.
pauperes recrcãtes. nudos uestiẽtes. ĩ frr¬
mos uisitantes. in tribulatione gaudẽtes.
in uerbis calumpinie uel cõtumelie paciẽ
tes. maugiẽto sue professionis humles.
in dampno rerũ temporaliũ deo grãs
agentes. His om̃ibus et his sumlibus
pro desiderio regni celestis. et propter spẽ
eter ne remuncrationis ardentissimo amo¬
re ĩ desinẽter atqz libenter insistunt. et
sic in caritate dei ac proxuni amore ꝑ¬
sencrãtes. deo soli uitã fuure congaudẽt¬

Expanded text:
eamque omnium virtutum reginam, et fructum salutis perpetuae: sociam quoque esse angelorum suis affirmabat exemplis, ita ut innumerabilis utriusque sexus multitudo ejus sequeretur vestigia, et, relictis nuptiarum copulationibus, spretaque liberorum propagine, sponso qui in coelis est, perenni mente, actu, habitu et gesadamantes, eleemosynas sectantes, pauperes recreantes, nudos vestientes, infirmos visitantes, in tribulatione gaudentes, in verbis caltes; in augmento suae profectionis humiles, in damno rerum temporalium Deo gratias agentes. His omnibus et his similibus pro desiderio regni coelestis, et propter spem aeternae remunerationis, ardentissimo amore indesinenter atque libenter insistentes, sic in charitate Dei ac proximorum amore perseverantes, Deo soli vitam finire gaude
Abbreviated transcription (Latin):
gis plenus est. ut ip̃e iam nos mũdͦ
nutrt ad deũ. Pensate ergo quia nul¬
la sũt que tẽporaliter currunt. finis
eñi tẽporaliũ ostendit: quia nichil sit
quod transire potest. Casus rerum
ĩ dicat quia res transiens. et tũt nichil
prope fuit cũ stare uideretur. Nes
igitur nobiscũ agite. hec in mente sedu¬
la cogitatione uersate. Et si adhuc te
nenur ii infirmitate corporis. tamẽ
adcos de quibus loquimur toto corde
tendanius. ut cũ ipĩs post modũ in¬
il nur eterna scla hiuere mercamur. Per

Expanded text:
gis plenus est, ut ipse jam nos mundus gis plenus est, ut ipse jam nos mundus mittat ad Dominum. Pensate ergo quia nulla sunt quae temporaliter currunt, finis enim temporalium ostendit quia nihil sit quod transire potest. Casus rerum indicat quia res transiens et tunc prope nihil fuit, cum stare videretur. Haec igitur vobiscum agite, haec in mente sedula cogitatione versate; etsi adhuc hic tenemur in infirmitate corporis, tamen ad eos de quibus loquimur toto corde tendamus, ut cum ipsis postmodum in aeterno saeculo gaudere mereamur, per
Abbreviated transcription (Latin):
tota mentis ĩtentione queramus. ut ꝑ
temporalia festa que agimus eoꝵ me¬
ritis ĩtercedẽtib ad eterna ꝑuenire solẽma ua¬
leamus. Transeñt cuncta. que tẽpora¬
liter festiua celebrantur. C urate qui
temporalib solẽnitatibus inter estis.
nec ab eterna solẽnitate separenumn.
Quid prodest niter esse festis hominũ
si deesse contingat festis angeloꝵ. No¬
lite ergo pensare ĩ nobis transitoria
que possedetis. sed considerate quid estis
Ecte mũdus qui diligitur fugit. Sc̃ĩ
isti quoꝵ hodie mentionẽ facimus flo¬
rentẽ mundũ mẽtis despectu calcaue¬
runt. Tũc enĩ erat uita longena sa¬
lus continua. opulentia in rebus. fe¬
cunditas in propagine. tranquillitas
i diuturna pace. Et tamẽ cũ in seipõ
floreret. iam meoꝵ cordib mũdus aru¬
crat. E cce iam in scip̃o mũdus aruit
et adhuc in nr̃is cordibus florescit.
quẽ cadentẽ tenemus. Aliquãdo nos
mũdus retraxit a deo. tũc tantis pla¬

Expanded text:
e quaeramus, ut per temporalia festa quae gerimus, eorum meritis intercedentibus, ad aeterna pervenire valeamus. Transeunt cuncta quae temporaliter festa celebrantur; et ideo curate, qui his solemnitatibus interestis, ne ab aeterna solemnitate separemini. Quid prodest interesse festis hominum, si deesse contingat festis angelorum? Nolite ergo pensare in vobis transitoria, quae possidetis, sed considerate quid estis. Ecce mundus, qui diligitur, fugit. Sancti isti, quorum hodie mentionem facimus, florentem mundum mentis despectu calcaverunt. Tunc enim erat vita longa, salus continua, opulentia in rebus, fecunditas in propagine, tranquillitas in diuturna pace; et tamen cum in seipso floreret, jam in eorum cordibus mundus aruerat. Ecce jam in seipso mundus aruit, et adhuc in nostris cordibus florescit. quem cadentem tenemus. Aliquando nos mundus retraxit a Deo, nunc tantis pla
Abbreviated transcription (Latin):
est preceptũ meũ ut diliga¬
tis nuice᷑: debuit distinguere dilefti¬
oncm. Fecit utiq: audite. C ũ enĩ
dixisset. hoc est preceptũ meũ ut diłi¬
gatis ĩuicẽ: mox addidit. Sicut ego
dilexi uos: sic diligite ĩuicem
ꝓitet regnũ dci. propter uitã eternã
Amate simul: sed me. Amaretis ĩuitẽ:
si simul diligerctis hyitsnẽ. Magis
adhuc dñs. et dociit adhuc: tamquã
dicerenius eiz Et quomodo nos dilex str:
Dt sciamuus et nos quẽ adinodũ nos
diligere debcamus: audite. Maiorẽ
hac caritatẽ nemo habet: quã ut aĩam suã
ponat quis pro amicis suis. Sic diligi¬
te ĩuicẽ. ut unusquisqz aĩam suã ponat¬

Expanded text:
est praeceptum meum, ut diligatis invicem, debuit distinguere dilectionem. Fecit utique: audite. Cum enim dixisset, Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem; mox addidit sicut ego dilexi vos. Sic diligite invicem, propter regnum Dei, propter vitam aeternam. Amate simul, sed me. Amaretis invicem, si simul diligeretis histrionem: magis adhuc Dominus, et docuit adhuc: tanquam diceremus ei, Et quomodo nos dilexisti, ut sciamus et nos quemadmodum nos diligere debeamus? Audite: Majorem hac charitatem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis . Sic diligite i
Abbreviated transcription (Latin):
obsoluit. et utraq substancia proprie¬
griginis demẽta repente terrena ĩterĩ
terrenis miẽbra cõmendans celestẽ spi¬
ftuminis ripã gẽminatis urbibus
ambiendam unius mr̃is tutela mumi¬
ret. Nam in ipo beate passionis loco
consetrati cruoris uestigia relinquẽtes:
i istud fluiui latus honoratas reliquias
transtulerũt. ut ubiqz presens scũs
genesius illic sanguine habere tur hic
aĩiis qui noueratis recoguoscite. ͥ
ignorabatis agnoscite. et głiam tanti
mris per singula ãcor spacia crescentẽ
et .n. scł̃a eterna urcturã. mẽtis oculis
cõtue. es unusquisqz pro biribus
et ut beatus genesius throno dñi¬
usqz in uindicte fue tẽpus adfistens.
sacerdotibus ac ministris. dero uobisq
omibus et ei qui ĩstructioni ure ista

Expanded text:
bsol| uit. Et utraque substanciae proprior ignis ele| menta repetentem terrena interim terris mem| bra comendat . caelestem spifluminis ripam . geminates| urbibus . ambienda unius martiris tutelam mu| niret. Nam in ipso beata passionis loco consecrati| cruoris uestigia. Relinquentes in alterum fluuii| latus honoratas reliquias transtullerunt . ut| utrubique praesens genesius . illic sanguine habe| retur hic animis qui noueratis recognuscite . que ignora| batis agnuscite . et gloriam tanti marteris . per| singula annorum spacia crescentem . et in secula| eterna uicturia. Mentis oculis contuentes . uni| usquisque pro uiribus et ut beatus genesius th\r/ono| dusque in uindictae suae tempus assistens sacerdotibus ministris clero nobisque omnibus et ei, qui instructioni uest
Abbreviated transcription (Latin):
Ad quẽ cũ primũ fide arinatus. et cõ¬
stantia confessionis. accessit intrepidus.
Etclesiã illic. que nec dũ et locis erat.
et ppłis illis nota. construxit. ac officia
seruientiũ cdericoꝵ. ex more cõstituit.
probatas qz ꝑsonts honore scdĩ ordinis
amplicauit. Cunctus ergo fide etiã cõ¬
structione basilice roboratus deũ gẽtib
quos dyabolo subtrahebat
Tantas ctiã per illũ dñs dignabatur
exercere uirtutes. ut rebelliũ corda genti¬
liũ. nõ minus miraculis quẽ preduati¬
onibus obtineret. Miroq modo inher¬
mi uiro. nõ ualebat plebs armata resistẽ
Subdebat se certatim germanie curio¬
sitas. et iugũ xp̃i suaue ĩpomi. acta cordiᷤ
cõpunctione poscebat

Expanded text:
um fide armatus et constantia confessionis accessisset intrepidus, ecclesiam, illis quae necdum in locis erat, et populis illis novam construxit, ac officiale servitium clericorum ex more constituit, probatasque personas honore saeculi ordinis amplians. Cinctus ergo fide, et jam constructione basilicae roboratus, Deum gentibus quem diabolo subtrahebat. Tantas etiam per illum Dominus dignabatur exercere virtutes, ut rebellium corda gentilium non minus miraculis quam praedicationibus obtineret, miroque modo inermi viro non valebat plebs armata resistere, sed subdebat se illi certamini Germaniae cervicositas, et jugum Christi suave imponi sibi, acta cordis compunctione, poscebat
Abbreviated transcription (Latin):
t ideo eam bene circundant
flores rosarũ. et lilia cõual¬
lunir. ut uirtutes uirtutibus fulciãt᷑.
et famositas decore castitatis augea¬
tur. Nam om̃s splendor et glia quã¬
to illustratior fulgore suo prouehit᷑¬
in subluius: tanto apparet prestã¬
tior daritate. quoꝵ libet subiectoꝵ
et eximior predicatur. Sic et beae
dei genitrici cuius plãtatio ac si rose
in iherico specialis refulsit. et cãdor
uirginitatis splendidius enituit:
cirtũdate officio caritatis submictitur

Expanded text:
t ideo bene circumdant eam flores rosarum, et lilia convallium, ut virtutes virtutibus fulciantur, et formositas decore castitatis augeatur. Nam omnis splendor et gloria, quanto illustratur fulgore suo sublimius, tanto apparet praestantior claritate quorumlibet subjectorum, et eximior praedicatur. Sic et beata Dei genitrix, cujus plantatio ac si rosae in Jericho, specialius refulsit, et candor virginitatis splendidius emicuit, cum circumdata officio charitatis, submittitur
Abbreviated transcription (Latin):
ciis de nominata ciuitas ignis in¬
cendio iam inconsumanda crema¬
retur ac pone suũ interitũ arsura
minare uideretur. accipiens religio¬
sa benedicta baculũ sibi ad uiri sui

Expanded text:
tiis denominata civitas ignis incendio jam consumenda cremaretur, ac pene sui interitum arsura minari videretur, religiosa Benedicta baculum viri Dei fi
Abbreviated transcription (Latin):
sctulis gaudens rebus. Ĩ ter transgreditur
iam sũme rupis euertice prime uaillis ag¬
muielẽ fluentẽ carne conspicit flumẽ. iam
uotis dulcis nati blandis pendũ ex oculis iã
urbe fruitur. iam parentũ cuuũq potitur
in urbe est. et excelsi montis iuga carpit itine
repente atroci luctu gaudia perturbãtur. Nã
impulsũ saxoq uehiculũ quatitur. extussoq
uchitulo uasa troci resultat sompno atq pͥmai
petens uallis in planis tandẽ collabitur. Hec
et emptor ꝑspiciens abrumpit cesariẽ. ge¬
nasq dilacerat et uertens amociam oculos
n quo uos de quo ederat properabat. Dot
latrimas scilicet causa lacrunarũ aiugerẽt
et dolor dampni presentis maioris amisse
penas exegerat. Cũ ergo ad locũ uenit flens:
aspicit repente nuraculo: uas integrũ umoq
plenũ. Et patronũ quẽq rebatur absentẽ:
Ita fuit maioris nuraculi. Tu autẽ ⁊c̃¬

Expanded text:
ndis gaudens rebus iter transgreditur, ndis gaudens rebus iter transgreditur, iam summae de vertice rupis in imo vallis amne leni fluentem Tarnem conspicit flumen, iam votis dulces nati blandis pendent ex osculis, iam urbe fruitur, iam parentum civiumque potitur in urbe est et excelsi montis iuga carpit itinere, repente atroci luctu gaudia perturbantur, nam impulsum saxo vehiculum quatitur excussoque vehiculo vas atroci resultat sono atque ima petens vallis in planis tandem collabitur. 72 Quod emptor perspiciens abrumpit caesariem genasque dilaniat et vertens ad moenia oblitos in quo vas deciderat properabat, cum lacrimas scilicet causa lacrimarum augeret et dolor damni praesentis maiores a misero paenas exigeret. 74 Cum ergo ad locum flens venit, aspicit repente stupendo miraculo vas integrum vinoque plenum et patronum quem querebatur absentem ita fuit maioris miraculi rem
Abbreviated transcription (Latin):
pauperẽ diune solatiũ et uirtus mea.
Cũqs hec supplex depromerit miris re¬
pente modis conspicit in medio ateii n
morem cautis riguisse cornupedũ Acce¬
derat enĩ ut ea dic sacre depositionis celebͣ¬
rentur festa ãnua orbe cõpleto. E grediũ¬
tur et baisilica ppłi expectantes ex more so¬
lẽnibus stupent miraculi nouitate per¬
culsi erebat reus stupens corpore. Stabãt
anus in nixa baculo fundit criminosus
uberes fletus: pectatũ fatetur pectuniã red¬
dit. absoluitur. domiq remcat absolutus
cius fuit in deffensione fortis pauperis i
absolutione misericors crminosi. prebu¬
itq in mensa miracula uel cũ audit in no¬
longo post tempore dũ in periculis adest
famulo sequitur. clara uirtus ac iaxuma.
Itaq in scptimana quidã binũ mertari
cupiens propcrabat. Prius tamẽ basili¬
cam gloriosi triũphatoris amãcii ĩgressiis:
tur lcuiq labore diffusũ emensus iter. in
septimanã uenit uinũ mertatur:. Adur¬
beni remeat

Expanded text:
arum solatium, et virtus mea. Cumque hoc supplex depromeret, miris repente modis conspicit in medio atrio in morem cautis riguisse cornipedem. Acciderat enim ut ea die sacrae depositionis ejus celebrarentur festa, annuo orbe completo, et egrediebantur de basilica populi expletis ex more solemnibus, stupentque miraculi novitate perue reus stupens corpore, stabat anus innixa baculo. Fundit tandem criminosus uberes fletus, peccatum fatetur, pecuniam reddit et absolvitur domumque remeat absolutus. s fuit in defensione pauperis fortis, in absolutione criminosi misericors praebuitque immensa miracula, vel cum audit innopost tempore, dum ipse in periculis adest famulis, sequitur clara virtus ac maxima. lamque in Septimaniam quidam vinum mercari cupiens properabat, prius tamen basilicam gloriosi triumphatoris ingressus tur levique labore diffusum emensus iter in Septimaniam venit, vinum mercatur, ad urbem remeat.
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur martinus sabarie pan¬
nonioꝵ opido oriundus fuit :
sed intra italiamtriam alitus
est. Parentibus scdm̃ sdi digiuta tẽ. nõ ĩfimis:
gentilibus tamẽ. Pater euis nules primũ:
post tribunus nulitũ fuit. Ipse armatã mi¬
liciã in adolescentia setutus. inter scalares
ailas sub rege constantino. deinde sub iulra¬
no cesare nultauit. Non tamnẽ ponte q
A
a primis fere ãnis diuinã potius seruitutẽ:
clara illustris pueri inspirauit ĩfantia. Nã
tũ esset ãnoꝵ decem. ĩuitis parẽtibus ad erle

Expanded text:
gitur Martinus Sabaria Pannoniarum oppido oriundus fuit, sed intra Italiam Ticini altus est, parentibus secundum saeculi dignitatem non infimis, gentilibus tamen. pater eius miles primum, post tribunus militum fuit. ipse armatam militiam m adulescentia secutus inter scolares alas sub rege Constantio, deinde sub Iuliano Caesare militauit: non tamen sponte, a a - primis fere annis diuinam potius seruitutem sacra inlustris pueri spirauit infantia. nam cum esset annorum dece
Abbreviated transcription (Latin):
aspiceret. Cũqz missa fuisset manus
ut expoliarẽtur. ita fixe erant res earũ
ad carnẽ. ut putarẽtur ip̃a uestimẽta eẽ
coria corporũ earũ. In hac autẽ inten¬
tione actonite intentus preses dulcicius
obdormiuit. sedens protribunalibus.
Et ita dormiebat stertens ut etiã a
pulsantibus excitari nõ posset. Qui
sublatus inde in cella dormiens tunc
experge factus est. cũ suã domũ fuisset
introductus. Audiens autẽ ĩperator
unuersa que acciderãt. dedit comitẽ
sisinniũ qui eas audiret. C ii cũ fuis¬
sent presentate. Uocauit ad se unã et dix̃
el. Quod tibi nomẽ est: Que respõdit
Hyrene dicor. Sisinnius dixit. Con¬
sentis regali iussioni: Hyrene respõdit.
Non consentio Sum enĩ xp̃iana. et

Expanded text:
aspiceret. Cumque missa fuisset| manus aspiceret. Cumque missa fuisset| manus ut expoliarentur . ita fixe erant res earum| ad carnem . ut putarentur ipsa uestimenta esse coria| corporum earum . in hac autem intentione attonite in| tentus praesis dulci\ti/us obdormiuit . sedens pro tribuna| libus . et itam dormiebat stertens . ut etiam a pulsanti| bus excitare non possit qui sublatus inde . in sella dormi| ens. Tunc expergefactus est . cum in sua domum fuis| sit introductus. Audiens autem imperatur uniuersa| quę acciderunt . dedit comitem . Sisinium . qui eas au| diret. Cui cum fuisset praesentate . uocauit ad se| unam . et dixit ei quod tibi nomen est. Quae respondit| erene dicor. Sisenius dixit . consenti . regale iussione.| erene respexit . non consencio. So enim christianam . et
Abbreviated transcription (Latin):
Et alii ridentes. alii irascentes. eũ expel¬
lentes iux potuerũt eũ ad domũ suã
serui eius ꝑdutere dicẽtes ei. Respice
te. C lauserat em̃ dẏabolus ocłos eius.
et nõ poterat scip̃m attendere. Didebat᷑
cm̃ illi. qd̃ totus mundus ĩcedens iniueis
esset uestimẽtis ĩdutus. Om̃s autẽ sui si¬
ue uxor suie ancille ex capillate moctur¬
sum eius uenerũt. Dicebatur enĩ a de¬
mone collisus mẽte sua nõ esse. Ille ãt
tam diui mẽte sua nõ fuerat. qmͣ diu
intus positus ollas et sartagines fuisset
amplexus. C eterũ tẽpore quo ab officio
relinquebatur a cunctis sꝑnebatur. a suis¬
ctiã iludebatur. Mens in eo sana erat.
sed soli oculi tenebãtur a sathana. De qui
reuocatus a dyabolo ad furorẽ putans sibi
bet sibi parari publice tribunalia. Cũq
fuissent adducte orantes atqz psallẽtes
iuissit eas expoliari. ut nuda corpora caꝵ

Expanded text:
. et alii inridentes . alii . irascentes . eum inpin. et alii inridentes . alii . irascentes . eum inpingebant| et uix potuerunt eum ad domo suam serui eius perduci| re dicentes . recepi te . clauserat enim diabolus ocu| lus eius. Et non poterant enim seipsum atendire ui| debatur enim illi quod totus montus incidens . niueis| esset uestimentis indutus. Omnis autem sui . siue uxor .| siue ancillae . expedite in occursum eius uenerunt .| dicebatur enim ad demonem conlisus . mente sua non| esse. Ille autem tamdium mente suam non fuerat .| quamdium intus positus . ollas . et sartaginis fuis| sit amplexus . ceterum . eo tempore quo ab officium re| linquebatur . a cunctis spernebatur . ad suis lugiba| tur . mens in eum sana erat . sed suli oculi tenebantur| a satana. De quibre| uocatus ad diabulo ad furorem . potans sibi bit sibi parare pu| plica tribunalia. Cumque fuissent adductae| orantes atque psallentis . iussit eas expoliare . ut nu| da corpora earum
Abbreviated transcription (Latin):
totus et cacabatus effectus talis cepit in ue¬
stibus et in fatie esse. qualis a dyabolo
possidebatur in mẽte. E gressus tandẽ ad
suos qui eũ cũ luminaribus expectabãt
Diso eo fugerũt om̃s uidẽtes eñ cacaba¬
tum totũ et scissũ et nullã partẽ penitus
in uestimẽtis que nõ esset inquinata in
partibus missa. Stantibus eñĩ dei ancil¬
lis et psallẽtibus nullũ penitus per eũ
potuit dyabolus ĩpedimentũ afferre.
Uidens itas preses se ab officio suo cõ¬
nõ est reuersus ad domũ suã. sed cepit
concito tursu ire ad palatiũ dicens. Pro¬
sternam me ĩuictissimis ĩperatoribus
et dicã me ab officio meo ita delubrio
habitũ. atq cũ ircisione et clamorib
derelictũ. C ũq primo mane apertũ
esset palatiũ. et ecce ille totus cacabatus
et scissꝰ ante regiã paruisset atq ĩtus
uellet ĩtrare. alii uirgis. alii pugnis alii
exsuflantes in faciẽ eius eũ ĩpingebãt

Expanded text:
totus et caccabatus effectus . tales coepit in| uetotus et caccabatus effectus . tales coepit in| uestibus et in faciae esse . quales ad diabolo possidebatur| in mentem. Egressus tandem ad suos qui eum cum lu| minaribus expectabant . uiso eo fugerunt omnes . uidentis| eum caccauatum totum et scissum . et nulla partem| poenitus in uestimentis eius . quę non esset inquinata et| in partibus missa. Stantibus enim dei ancellas et psal| lentibus . nullum penitus per eum potuit diabolus inpe| dimentum afferrere. Videns itaque praesis se ad officio| suo con. non est reuersus ad domum suam . sed coepit con| cito cursum ire ad palacium dicens . prosternam me| inuictissimis imperatoribus . et dicam me ab officio meo| Ita ludibrio habitum . atquo cum inrisionem et clamore| bus derelictum. Cumque primo mane apertum esset| palacium . et ille caccauatus et scissus ante regiam| paruisset . atque intus uellit intrare . alii uirgis .| alii pugnis . alii exsufflantes in facie eius eum inpinge| bant
Abbreviated transcription (Latin):
diuitus et honoribus sublimare cõstituit.
Derũ quia longũ est multoꝵ dei mar
tirũ gesta conscribere. triuĩ soroꝵ dulct¬
cio presidi memoramus presentatas aspec¬
tibus. Quas uidens dulcicius captu
oculoꝵ astrictus. turpissimo agebatur
spũ. Et fecit eas apud talẽ officialem
tradi custodiendas. qui illis promittere
libertatẽ si consensũ suũ euis captiue aĩe
prebuissent. Igitur cũ neqz promussioĩb
bonis. neqz in terroribus malis animũ cõ¬
mutarent. ip̃e indignissimus preses ausus
est nocturno silentio pergere. et cellulam
ingredi. Ubi ille qrantes noctẽ xp̃o per¬
uigilẽ exhibebant. In quo loco autẽ erãt¬
clause: omĩa utensilia coquine reposita ha¬
bebantur. Igitur cũ fuisset in gressus et
uellet ire ubi eũ uox psalmoꝵ triplicib
stimulis ĩpellebat mens eius in alienatiõe
cõuersa ollas cepit amplecti et sartagines
osculari. In quibus di ludificatus inger

Expanded text:
diuicies et hono| ribus sublimare constituit diuicies et hono| ribus sublimare constituit uirum quia longum est dei mar| tirum gesta conscribere trium sororum dulcitio praesidi me| moramus praesentatus aspectus . quas uidens dulciti| us . Capto oculorum adstrictus . turpissimo agebatur spiritu| et ficit eas . apud tale officiale tradi custudiendas .| qui illis promitteret libertatem . si consinsum suum ei cap| tiuae praebuissent. Igitur cum neque promissio| nibus uanis . neque terroribus malis . animum cummuta| rent . ipse indignissimus preses ausus est nocturno silen| cium pergire . et cellola ingredi . ubi illę orantes noctem| christo peruigile exhibibant . in quo loco clausa omnia uteusilia| coquinae reposita habibantur . igitur cum fuessit ingres| sus et uellit ire ubi eum uox psalmorum triplicibus stimolis| inpellibat . mens eius in alienationem conuersa . ullas . coe| pit ampleti . et sartagines oscolari . in quibus diu ludifeca| tus . neger
Abbreviated transcription (Latin):
matũ emnisisti. Dyocletianus dixit.
Ista uerba tollenda sũt tormẽtis. si mo¬
nitis pacificis obtemperare forcitau re¬
spuitis ¶hionia dixit. Noli dicere
sensum penitus prebeture. Tũc iussit
cas dioclecianus carteris tradi custodie
Quas beata anastasia nec diebz. net
xpĩam ad anastasiã uiri et femine ĩ di¬
gentes. quia niuã penuriã xp̃iam illo
cebat uel possidere. uel artẽ aliquã exer¬
cere. aut aliquod negociũ agere. Anasta¬
sia ucro cotidie hoc rogabat dñm. ut nõ
prius exiret de corpore. insi omne pretiũ
qd̃ de patrimonio suo uendito acceꝑat
expendisset. Prosiciscẽte igitur dẏodeci¬
ano ad macedoniã om̃s xp̃iani qui ĩ uni¬
culis erant simul a custodibus ducti sũt
Inter quos simul erant. agape. chyoma.
et hyrene. Igitur cũ suggestũ fuisset ĩpe¬
ratori de hiis qui habebãtur in claustris
iussit presidẽ dulciciũ diuersis tormẽtoꝵ
geueribus agere uniuersos qui sacrifica
re noluissent. eos atẽ qui consensissent

Expanded text:
matum emisti. Dioclicianus dixit Sta uerba tormen| tis tollenda sunt . si monetis pacefecis obtemperare . forsi| tan respuistis. Chionia dixit noli dicere us consinsum penitus praeuiturae. Tunc iussit| eas dioclicianus . carceris tradi costudię quas beata| anstasia nec diebus nec ristiani . ad anastasia uiri et feminę| indigentis quia nimia penuria christiani illo cebat+ uel possidere . uel artem ali| quam exercire aut aliquo negotium agere . anastasia ui| ro cotidiae hoc rogabat deum . ut non prius exirit de corpore| nisi omnem praecium quod de patrimonio suo uinditum ac| ciperat expendisset+ proficescentem. Igitur . diocliciano| +macidonia . omnes christiani qui in uiculis erant . simul a cus| todibus ducti . inter quos erant simul . Agapae . Chyonii| Et hiren igitur cum suggesum fuissit imperatori de his qui| habebantur in clastris iussit praesidem dulcicium diuer| sis tormenturum generibus agere uniuersus qui sacrifica| re noluissent eos autem qui consensissent
Abbreviated transcription (Latin):
mie dilectionis. Que qua mẽte
passa est. plusꝙͣ martir fuit. Num¬
rum et eius dilectio. amplius fortis

Expanded text:
miae dilectionis. Quae quia mente passa est, plus quam martyr fuit. Nimirum quod ejus dilectio amplius fortis,
Abbreviated transcription (Latin):
Ogitis me d
paula et eu¬
stochiũ. ĩmo
me compellit.
qui uobis
dudum tractatibus loqui cõsuenerã
ut nouo loquendi genere. scĩsqz uo¬
biscũ degunt uirginibus. latino utẽ¬
tes eloquio: exortationis grã. sermo¬
nem fatiã. de assũptione beate et gło

Expanded text:
ogitis me, o Paula et Eustochium, imo me compellit, qui vobis dudum tractatibus loqui consueveram, ut novo loquendi genere, sanctis quae vobiscum degunt virginibus, Latino utens eloquio, exhortationis gratia, sermonem faciam de Assumptione beatae et glo
Abbreviated transcription (Latin):
Peccatũ fugiamus: malũ proximo
nõ operemur. I ram nõ teneanus:
non diuitias. nõ gloriã scl̃i requiramꝰ
Patrem semꝑ sequanuir id est deum:
cuius filii per ad optionẽ esse iam cepi¬
mus. A matre nõ recedanius. id est ab

Expanded text:
Peccatum fugiamus, malum proximo Peccatum fugiamus, malum proximo non operemur; iram non teneamus, non divitias, non gloriam saeculi requiramus. Patrem semper sequamur, id est Deum, cujus filii per adoptionem esse jam coepimus, a matre non recedamus, id est ab