comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multis ⁊ ꝑ multos me¬
mini me scripsisse ad uos
s nũc ip̃e qui loquelar ecce ad sũ.
Tres in duob conspicitis. qm̃ absq me
atq suauius qͣm in ꝓpͥo: Mentiri ui¬
deor s ei qui amicitie uim nũqͣm
sensit. qui uirtutem caritatis ig¬
norat. Qui nõ crẽdit multitudinis
credentium fuisse cor unsi. ⁊ aĩam
unam. Qui gͦ uidet eos uĩdet et
me.⁊ si nõ in meo corꝑe. Et quod
loquũtur ip̃i ego parit̾ loquor s
eoꝵ linguis. Corpore fateor absũ.
s hec est exigua portio mei. Porro
qui uidit fatiem meam tantum:
sine culpa ⁊ sine nota mendatis
asserit se uidisse nõ partem mei
s me. cum tam̃ nõ nisi partem
⁊ partem modicam uidert. Qnͣ¬
to itaq uerius ẽẽ me dix̾im eri¬
am sine p̃sentia corꝑis ubi me¬
am sentio uoluntatem. meum
spm̃ ⁊ amorem que utiq est ꝑs
potior digniorq mei: Trib ergo
incorꝑib unũ nos eẽ nou̾itis.
nõ pari scĩtate qua ambob in¬
ferior sum: s eãdem uoluntate

Expanded text:
multis et per multos memini me scripsisse ad vos; sed nunc ipse qui loquebar, ecce adsum. Tres in duobus conspicitis, quoniam absquatque suavius quam in proprio. Mentiri videor, sed ei qui amicitiae vim nunquam sensit, qui virtutem charitatis ignorat, qui non credit multitudinis credentium fuisse cor unum, et animam unam . Qui ergo videt eos, videt et me, etsi non in meo corpore: et quod loquuntur ipsi, ego pariter loquor, sed eorum linguis. Corpore, fateor, absum: sed haec est exigua portio mei. Porro qui vidit faciem meam tantum, sine culpa et sine nota mendacii asserit se vidisse non partem mei, sed me: cum tamen nonnisi partem, et partem modicam viderit. Quanto itaque verius esse me dixerim, etiam sine praesentia corporis, ubi meam sentio voluntatem, meum spiritum et amorem, quae utique est pars potior digniorque mei? Tribus ergo in corporibus unum nos esse noveritis, non pari sanctitate, qua ambobus ego inferior sum, sed eadem voluntate,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sum mundum lucretur. anime
aut̃ suẽ detrimentum patiat᷑. Aut
quam dabit homo cõmutatõem
ꝓ anima sua: Nec totus mundus suf¬
fic̾et. Magna res anima: que xp̃i
sanguine redempta est. Grauis aĩe
casus. que nõ nisi xp̃i cruce potu¬
it reꝑari. Si rursum corruerit pec¬
catõ dum taxat ad mortem. unde
iam reꝑabitur: Nuquid aut al¬
ter xp̃c aut idem iterum crucifi¬
gi habet ꝓ illa: Suꝑ hoc uellem
uos nunqͣm obluusci illud sapi¬
erttis consilium. Fili memorare
noiussima tua ⁊ inet̾nũ nõ pec¬

Expanded text:
sum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum patiatur? aut quam dabit homo commutationem pro anima sua? Nec totus mundus sufficeret. Magna res anima quae Christi sanguine redempta est. Gravis animae casus, quae non nisi Christi cruce potuit reparari. Si rursum corruerit peccato duntaxat ad mortem, unde jam reparabitur? Nunquid aut alter Christus, aut idem iterum crucifigi habet pro illa? Super hoc vellem vos nunquam oblivisci illud Sapientis consilium: Fili, memorare novissima tua, et in aeternum non pec
Abbreviated transcription (Latin):
uali. Salt̾ ⁊ nõ inuia. Ego cau¬
sam nõ habeo. causam tñ cliui¬
onensium monachoꝵ qr uii re¬
ligiosi sunt: meam fatio. Manu
tenete eam ut meam. Sic tam̃
meam: ut ⁊ iusticie sit.Quod
utiq ⁊ confidimus: ⁊ tota fere
patria testatur. ad petrum dia¬

Expanded text:
utem, et non in via. Ego causam non habeo; causam tamen Divionensium monachorum, quia viri religiosi sunt, meam facio. Manu tenete eam ut meam; sic tamen meam, ut et justitiae sit. Quod utique et nos confidimus, et tota fere patria testatur. EPISTOLA
Abbreviated transcription (Latin):
eri iussistis.⁊ nũc requiritis: onĩo
nescimus. i deoq nichil paraumꝰ.
Ego enim nescio me qͥppiam cm̃q
scriptitasse de moralib. quod ur̃e
excellentie studio dignũ putem.
Aliqui frẽs nõ nulla ex hiis q̃ me
coram audiere loquentẽ. stilo suo
excepere. Quoꝵ uobis unus p̃sto
est. p̃centor iidelicet trecensis. et
archidiaconus geboinus: ⁊ facile po¬
testis habere si qua placent que ab
illo excepta sunt: Tam̃ si cure uo¬
nitatis uidelicet ur̃e ꝓmissam pre¬
sentiam expectantib exhibere fi¬
liolis. tũc si quid m̃ manib inuẽ¬
tum aut nr̃o posse adhuc elabora¬
ri. studio uisum fu̾it quod forte
delectet: ur̃e omĩo ꝓ uirib nõ de¬
ero uoluntati. Diligimus enĩ bo¬
nam ur̃am famam. reueremuri
quam in uobis audiuimus circa
res dei sollicitudinẽ. ⁊ sincentatẽ.
Et id̾o ualde gratum habemus: si
nr̃a uobis forte in aliquo ẽẽ pos¬
sit officiosa rusticitas. ad eum¬

Expanded text:
eri jussistis, et nunc requiritis, omnino nescimus; ideoque nihil paravimus. Ego enim nescio me quidpiam quandoque scriptitasse de moralibus, quod vestrae Excellentiae studio dignum putem. Aliqui fratres nonnulla ex his quae me coram audiere loquentem, stilo suo excepere. Quorum unus vobis praesto est, praecentor videlicet Trecensis et archidiaconus Gebuinus; et facile potestis habere, si qua placent, quae ab illo accepta sunt. Tamen si curae vonitatis videlicet vestrae promissam praesentiam exspectantibus exhibere filiolis, tunc si quid in manibus inventum, aut nostro posse adhuc elaborari studio visum fuerit quod forte delectet, vestrae omnino pro viribus non deero voluntati. Diligimus enim bonam famam vestram; reveremur quam in vobis audivimus, circa res Dei sollicitudinem et sinceritatem; et ideo valde gratum habemus, si nostra vobis forte in aliquo esse possit officiosa rusticitas.
Abbreviated transcription (Latin):
tum potest. Nõ ad uos nõ ueni
ut mandastis nõ mea pigritia
s causa fuit nõ contẽpnenda.
Si quidem salua ur̃a omniũq
bonoꝵ reu̾entia mͥ ꝓpõitum est
neqͣqͣm egrẽdi de monast̾i̾o nisi
certis ex causis. quarum utiq
nulla modo se obtulit. ut licite
possem ur̃e m hoc immo ⁊ nr̃e
satiffac̾e̾ uoluntati. Uerũ uos
quid facctio de eo q̃d iamdudum

Expanded text:
tum potest. Quod ad vos non veni ut mandastis, non mea pigritia, sed causa fuit non contemnenda. Siquidem salva vestra omniumque bonorum reverentia, mihi propositum est nequaquam egredi de monasterio, nisi certis ex causis, quarum utique nulla modo se obtulit, ut licite possem vestrae in hoc, imo et nostrae satisfacere voluntati. Verum vos quid facitis de eo quod jamdudum
Abbreviated transcription (Latin):
Unimo pontifici. H. frat̾.B.
quidam ꝓfessione mona¬
chus conu̾satione pecca¬
tor: se ipm̃ qͣntullus est. Aiunt
aput uos plus ualere pauꝑia pre¬
cem: qͣm potentis uultum. De
qua ur̃a singłari dignatõe tam
stã opinio. facit me dignitatis
celsitudinẽ nõ uereri. quo miñ
audeam loqui ad uos. id p̃sertĩ
quod cantas suggerit. De eccłia
dico dñe cathalaunensi cuius
qͣntum in me est. nec ualeo nec
debeo dissimulare ꝑ iculum. Ui¬
demus nimirũ iam iamq im¬
minere sentimus nos qui uici¬
ni sumus pacem uidelicet me¬
morate eccłie grauit̾ mox eẽt
turbañdam. si electõi illustris
illius uiri. id est magr̃i alberici
in quam utiq totus tam clerus
qͣm ppłs pari uoto ⁊ uoce cõuene¬
rant. ⁊ cõueniũt ur̃e pietatis as¬
sensum impetrare nequiuerint.
De quare si ⁊ nr̃a querit᷑ aut cu¬
ratur sententia nouimus hoĩem
sane fidei. ⁊ doctrine hactenus
extitisse. in diuinis ꝑtt̾ ⁊ huma¬
nis prudentem eẽ. ⁊ sꝑamus in

Expanded text:
ummo pontifici HONORIO, frater quidam professione monachus, conversatione peccator, se ipsum quantillus est. Aiunt apud vos plus valere pauperis precem, quam potentis vultum. De qua vestra singulari dignatione tam sancta opinio facit me dignitatis celsitudinem non vereri, quo minus audeam loqui ad vos, id praesertim quod charitas suggerit. De Ecclesia dico, domine, Catalaunensi, cujus, quantum in me est, nec valeo, nec debeo dissimulare periculum. Videmus nimirum, jamjamque imminere sentimus, nos qui vicini sumus, pacem videlicet memoratae Ecclesiae graviter mox esse turbandam, si electioni illustris illius viri, id est, magistri Alberici, in quam 34 utique totus tam clerus, quam populus pari voto et voce convenerant et conveniunt, vestrae pietatis assensum impetrare nequiverint. De qua re si et nostra quaeritur aut curatur sententia, novimus hominem sanae fidei et doctrinae hactenus exstitisse; in divinis pariter et humanis prudentem esse; et speramus in
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm miscd̾i̾am consecuti a dño.
ut sine timore a mundi tumulti¬
b liberati seruiatis ei. Fetices quoᷤᷤ
abscondit in tabernaculo suo in¬
die maloꝵ. in umbra alarũ sua¬
rum sꝑantes donet transeat ini¬
quitas. Ceterum ego infelix pau¬
per ⁊ nũdus. homo natus ad la¬
borem. inplumis auicula pene
omni temꝑe nidulo exulans uen¬
to exposita ⁊ turbini. turbatus
sum sicut ebrius. ⁊ om̃is consci¬
entra mea deuorata est. Misere¬
mini ꝓinde: ⁊ si nil meriti: cerre

Expanded text:
quam misericordiam consecuti a Domino, quam misericordiam consecuti a Domino, ut sine timore a mundi tumultibus liberati, serviatis ei. Felices, quos abscondit in tabernaculo suo in umbra alarum suarum sperantes, donec transeat iniquitas. Caeterum ego infelix, pauper et nudus, homo natus ad laborem, implumis avicula pene omni tempore nidulo exsulans, vento exposita et turbini, turbatus sum et motus sum sicut ebrius, et omnis conscientia mea devorata est. Miseremini proinde, etsi nil meriti, certe
Abbreviated transcription (Latin):
mantissimo dño et .xii.¬
reuentissimo patri .G.
qd̾ accedens ãd partes illas non
ad ieci ꝑuenire usq ad uos. uid̾e
faties ur̃as. rememorare iniqui¬
tates. ⁊ necessitates meas.: ⁊ si uo¬
bis forsitan satiffac̾e possum: mͥ
fateor nõ possum. Irascor occupa¬
tõib meis quib factum est nõ
ut neglexerim. s ut nõ quiuerĩ.
Hoc freq̃ñter patior.⁊ ideo fre¬
quent̾ irascor. dignus utinam
cui om̃is sc̃s condoleat. Aloqͥn
duplicit̾ miser sum: si nec mise¬
rabilis sum. Ego uo̾ frat̾ne pie¬
tati locum iñ me ostendo. nõ mer¬
tum. Miseremini mei nõ qr dig
miseriam intuetur. Uera mistd̾ia
nõ iudicat s afficit. nõ nititur
discussione occasione contenta. N¬
Non enim expectatur ratio: ubii
affectio trahit. Lugebat samuel
saul: miserans nõ deliberans sun¬
debat lacrimas dauid filio patͥcide.
⁊ si nõ ꝓfuturas: pras tam̃. Ita et
uos miseremini mei. nõ qr me¬
rui: s qr egeo. Mliseremini tam¬

Expanded text:
mantissimo domino, et reverendissimo patri GUIGquod, accedens ad partes illas, non adjeci pervenire usque ad vos videre facies vestras, rememorari iniquitates et necessitates meas: etsi vobis forsitan satisfacere possum, mihi, fateor, non possum. Irascor occupationibus meis, quibus factum est, non ut neglexerim, sed ut nequiverim. Hoc frequenter patior, et ideo frequenter irascor: dignus utinam, cui omnis sanctus condoleat. Alioquin dupliciter miser sum, si nec miserabilis sum. Ego vero fraternae pietati locum in me ostendo, non meritum. Miseremini mei, non quia dmiseriam intuetur. Vera misericordia non judicat, sed afficit: non nititur discussione, occasione contenta. Non enim exspectatur ratio, ubi affectio trahit. Lugebat Samuel Saul, miserans, non deliberans . Fundebat lacrymas David filio parricidae, etsi non profuturas, pias tamen . Ita et vos miseremini mei, non quia merui, sed quia egeo. Miseremini tan
Abbreviated transcription (Latin):
manib excipiat eum pat̾ mudd̾̃a
dus ur̃ festinat ad gaidaum. nõ ad
luctum. Ego ero illi pat̾. ego mat̾.
ego fr̃ ⁊ soror. Ego fatiam ei praua
indirecta: ⁊ asꝑa in uias planas.
Ego ei omĩa sic temꝑabo. ⁊ sic dispẽ¬

Expanded text:
manibus excipiat eum Pater misericmanibus excipiat eum Pater misericidus vester festinat ad gaudium, non ad luctum. Ego ero illi pater, ego mater, ego frater et soror. Ego faciam ei prava in directa, et aspera in vias planas: ego ei omnia sic temperabo et sic dispen
Abbreviated transcription (Latin):
i filium ur̃m d̾s facit et
suum quiduos ꝑditis.
aut ip̃e quid ꝑdit: fic de
diuitẽ ditior. de nobili generosi¬
or. clarior de illustri. ⁊ quod hiis
om̃ib maius est. sc̃s de pocõre. Oꝑ¬
tet aut eum sparari regno quod
sibi paratum est ab origie m̃di.
atq huiꝰ rei grã modicũ tempus
donec abrasa spurcitia uite scła¬
ris ac t̾reno dec̾so pulu̾e. celesti
mansione fiat ydoneua. Si dili¬
gitis eum gaudebitis utiq qr
uadit ãd patren: ⁊ talem prẽm.
Ip̃e quidem uadit ad deum: s uoᷤ
nõ ꝑditis eum. qͥn potiꝰ multos
ꝑ eum acquiritis uobis filios.i
Quotquot sumꝰ iñ clara ualle
uł de clarauallis ip̃m in frẽm uoᷤ
in ꝑentes suscipimꝰ. At fortassis me¬
tuitis corꝑi eius uite asꝑitatem qͥd̃
nimirum tenerum nostis ẽẽ ac de¬
licatum. Ceterũ de huiꝰmodi timore
dicit᷑. Illc trepdauer̃t timore: ubi
nõ erãt timor. Confidite. consola¬
mini. ego ero. illi in pr̃em ⁊ it̃e
erit mͥ in filium. quonsꝙ de meiᷤ

Expanded text:
i filium vestrum Deus facit et suum, quid vos perditis, aut ipse quid perdit? Fit de divite ditior, de nobili generosior, clarior de illustri; et, quod his omnibus majus est, sanctus de peccatore. Oportet autem eum praeparari regno quod sibi paratum est ab origine mundi, atque hujus rei gratia modicum tempus, donec abrasa spurcitia vitae saecularis, ac terreno deterso pulvere, coelesti mansioni fiat idoneus. Si diligitis eum, gaudebitis utique quia vadit ad Patrem, et talem Patrem. Ipse quidem vadit ad Deum, sed vos non perditis eum; quin potius multos per eum acquiritis vobis filios. Quotquot sumus in Clara-Valle vel de Clara-Valle ipsum in fratrem, vos in parentes suscipimus. 2. At fortassis metuitis corpori ejus vitae asperitatem, quod nimirum tenerum nostis esse ac delicatum. Caeterum de hujusmodi timore dicitur: Ibi trepidaverunt timore, ubi non fuit timor . Confidite, consolamini: ego ero illi in patrem, et ipse erit mihi in filium, quousque de meis
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsitoria. Desinite gͥ pentes mei.
desinite ⁊ uos frustra plorando
si adieceritis ultra nuntios mit¬
tere ꝓme. plus me elongare co¬
gatis. Si aut̃ dimittatis: clarã¬
uallem imꝓpetuũ nõ dimitam.
Hec requies mea in scłm scłi. hic
habitabo qm̃ elegi eam. Ibi pro
petrabo si potero. ut qui eius amo¬
re hoc mõdito temꝑe ab inuicem
seꝑam᷑. in alio loco simul felici. ⁊
inseꝑabili sotietate in eiꝰ amore

Expanded text:
transitoria. Desinite igitur, parentes mei, transitoria. Desinite igitur, parentes mei, desinite et vos frustra plorando si adjeceritis nuntios ultra mittere pro me, plus me elongare cogatis. Si autem dimittitis, Claram-Vallem in perpetuum non dimittam. Haec requies mea in saeculum saeculi, hic habitabo, quoniam elegi eam. Ibi pro petrabo, si potero, ut, qui ejus amore hoc modico tempore ab invicem separamur, in alio saeculo simul felici et inseparabili societate, in ejus amore
Abbreviated transcription (Latin):
mentis desꝑatus de sui lib̾atõne
rogabat nũtiari frib sius ne ⁊
ip̃i uenirent in locum eum̃demi
torm̃toꝵ timens ꝓculdubio ex
suoꝵ cruciatu augeri suũ. Qͥd
ergo: Ibo ⁊ consolabor lugentem
matrem meam mei ãd tempuᷤᷤ
iusitatõe ut in et̾num lugeam
⁊ me ⁊ ip̃ãm sine consolatone:
Ibo inqͣm ⁊ satisfatiam patri meo
irascenti ꝓmei ad tempus ab sẽ
inconsolabili desolemus tristitia:
An potius exemplo apłi. nõ atqͥ¬
escens carni ⁊ sanguini uocem
audiam dñi iubentio: Dimtte
mortuos sepelire mortuos suos:
⁊ cantabo cum dauid. Renuit
consolari anua mea. Et cum
ieremia. Diem hõis nõ concu¬
piũ dñe tu scis. Qiuid enim.
funes ceciderunt mͥ in p̃claris.
celestisꝙ hereditas p̃clara est mͥ.
⁊ t̾rena adulatur ꝓmissio. blan¬
ditur consolatõ carns: Gusta¬
to sp̃u: necesse est desiꝑe carnem.
Affectanti celestia t̾rena nõ sapi¬
unt. et̾nis mhianti fastidio sũt

Expanded text:
mentis desperatus de sui liberatione, mentis desperatus de sui liberatione, rogabat nuntiari fratribus suis ne et ipsi venirent in locum eumdem tormentorum , timens procul dubio ex suorum cruciatu augeri suum. 3. Quid ergo? ibo et consolabor lugentem matrem meam mei ad tempus visitatione, ut in aeternum lugeam et me et ipsam sine consolatione? Ibo, inquam, et satisfaciam patri meo irascenti pro mei ad tempus absentiinconsolabili desoletur tristitia? An potius exemplo Apostoli non acquiescens carni et sanguini 120, vocem audiam Domini jubentis: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos ; et cantabo cum David: Renuit consolari anima mea ; et cum Jeremia, Diem hominis non concupivi, Domine tu scis? Quid enim? funes ceciderunt mihi in praeclaris, et coelestis haereditas praeclara est mihi ; et terrena adulatur promissio, blanditur consolatio carnis! Gustato spiritu, necesse est desipere carnem; affectanti coelestia, terrena non sapiunt; aeternis inhianti, fastidio sunt
Abbreviated transcription (Latin):
phanbem. quod nõ in me glorior s
iñ eo qui uicit mundum. ab ip̃oi
iam introitu głe tamꝗͣ canẽ ad
uomitum tamꝗͣ suem ad lutum.
ad scłm reduc̾e inoliunt᷑. Mira
abusio. Domus ardet. ignis in¬
stat a tergo ⁊ fugienti ꝓhibet᷑
egredi. euadenti snadet᷑ regrẽdi.
⁊ hoc ab hiis qui in incendio posi¬
ti sunt. ⁊ obstinantissima demẽ¬
tia ac dementissima obstinatõe.
fug̾e ꝑicłm nolune: Proch furor.
Si uos contempnitis mortem ue¬
stram cur etiam appetitio meam:
Si inqͣm uegligits salutẽ oĩam.
quid uuat etiam ꝑsequi meam:
Quare uos nõ potius seqͥmini n¬
me fugientem ut nõ ardeatis :
An hoc est ur̃i crucratus. leuamen.
si me etiam ꝑuatia ⁊ hoc solum
timetis. ne soli ꝑeatis:. Ardens
ardentib quod solatiũ p̃stare i¬
pot̾it: Que inqͣm consolatõ dãp¬
natis sotios habere dãpnatõnis:
Quodue remedium mouentib
alios uidere morientes: Non hoc
mͥ ꝑsirãdẽt diues ille qui in tor¬

Expanded text:
phantem quod non in me glorior, sed phantem quod non in me glorior, sed in eo qui vicit mundum ab ipso jam introitu gloriae, tanquam canem ad vomitum, tanquam suem ad lutum, ad saeculum reducere moliuntur! Mira abusio! domus ardet, ignis instat a tergo, et fugienti prohibetur egredi, evadenti suadetur regredi! et hoc ab his qui in incendio positi sunt, et obstinatissima dementia ac dementissima obstinatione fugere periculum nolunt. Proh furor! si vos contemnitis mortem vestram, cur etiam appetitis meam? Si, inquam, negligitis salutem vestram, quid juvat etiam persequi meam? Quare vos non potius sequimini me fugientem, ut non ardeatis? An hoc est vestri cruciatus levamen, si me etiam perimatis: et hoc solum timetis, ne soli pereatis? Ardens ardentibus quod solatium praestare poterit? quae, inquam, consolatio damnatis, socios habere suae damnationis? quodve remedium morientibus, alios videre morientes? Non hoc mihi persuadet dives ille qui, in tor
Abbreviated transcription (Latin):
soꝵ prẽm. Alioqͥn quid mͥ ⁊ uob̾:
Quid a uõbis habeo nisi pcc̃m ⁊ mi¬
seriam: Hoc solum quod gesto cor¬
ruptibile corpus: de ur̃o me hab̾e
fateor. ⁊ agnosco. Non sufficit uo¬
bis q̃d̾ me in hanc̃ scłi miseriam
misen miserum induxistis: qd̾ in
pcc̃o ur̃o ꝑccõres ꝑccõrem genuistis.
qd̾ ⁊ in ꝑcc̃o natum de pcc̃o nutristiᷤ.
nisi ⁊ inuidendo mnͥ miscd̾iam quã
secutus sum ab eo qui nõ uulo mor¬
tem pcc̃oris. filiũ insuꝑ iehenne fa¬
tratia: O durum patrem. o seuã
matrem. o parentes crudeles ⁊ im¬
pios. inimo nõ parentes. s pempto
solatõ mors filii est. Qui me ma¬
lunt perire cum eis qͣm regnare si¬
ne eis. Qui me rursua ad nau¬
fragium unde tamdem nudus eua¬
si. rursus ad ignem unde semiustꝰ
exiiii. rursus ad lattones a quib
semiuiuus relictus sum. s mise¬
ĩ ante samantanõ iam aliqͣntulũ
conualui. reuocare conant᷑. ⁊ mi¬
litem xp̃i ꝓpe iam rãpto celo triũm¬

Expanded text:
rsorum Patrem. Alioquin quid mihi et vobis? quid a vobis habeo, nisi peccatum et miseriam? Hoc solum, quod gesto, corruptibile corpus de vestro me habere fateor et agnosco. Non sufficit vobis quod me in hanc saeculi miseriam miseri miserum induxistis; quod in peccato vestro peccatores peccatorem genuistis; quod et in peccato natum, de peccato nutristis: nisi etiam invidendo mihi misericordiam, quam consecutus sum ab eo qui non vult mortem peccatoris, filium insuper gehennae faciatis? 2. O durum patrem! o saevam matrem! o parentes crudeles et impios; imo non parentes, sed peremptorsolatio, mors filii est!. qui me malunt perire cum eis, quam regnare sine eis! qui me rursus ad naufragium, unde tandem nudus evasi; rursus ad ignem, unde vix semiustus exivi; rursus ad latrones, a quibus semivivus relictus sum, sed miserante Samaritano jam aliquantulum convalui, revocare conantur: et militem Christi prope jam rapto coelo trium
Abbreviated transcription (Latin):
at nõ obedire pentib d̾s
estipe enun dicit. Qui
amat prẽm aut matrẽ plus qͣm
me: nõ est mẽ dignuꝰ. Si me u̾e
ut boni. ut pii parentes diligitis
si ueram. si fidelem erga filiũ pie¬
tatem habetis. q̃uid me pab̾ om̃i¬
um deo plac̾e̾ satagentẽ inqͥeta¬
tis. ⁊ ab eius seruitio cui seruire ẽ.¬
regnare. retrahere aitemptatis:

Expanded text:
e parentibus, Deus est. Ipse enim dicit: Qui amat patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus. Si me vere ut boni, ut pii parentes diligitis; si veram, si fidelem erga filium pietatem habetis: quid me Patri omnium Deo placere satagentem inquietatis, et ab ejus servitio, cui servire regnare est, retrahere attentatis?
Abbreviated transcription (Latin):
est ad modicũ parens. qd̾ et̾ne feli¬
citatis ãditum int̾cłudit. quod ꝑ¬
hemnis luminis incirtũscriptam e¬
cdaritatem abscoñdit. quod imiu̾isi¬
tatis scientiã fraudat. quod sũme
pͥuat dignitatis honore. Quousq
tu tante głe p̃fers fenum. quod
hõdie est ⁊ cras in clibanũ mitit᷑.
carnem dico ⁊ eius głam: Si qͥdẽ
om̃is caro fenum ⁊ om̃is gła eiꝰ
tamqͣm flos agri feni. Si sapis. si
habes cor. si tetum est lumen ocłoꝵ
tuoꝵ. Desme iam ea sequi que ⁊
assequi miserum est. Beatus qui
post illa nõ abiit q̃ possessa onerãt:
amata inqͥnant. amissa crutiant.
An nõ ea satius cum honore sꝑnis.
qͣm cum dolore ꝑdis: An nõ ea pru¬
dentius xp̃i cẽdis amori qͣm mor¬
ti: Est in insidiis p̾do. cuiꝰ manib
nec te. nec tua potes subduc̾e. Niõ
hunc mũdum. haut dubiũ qr nec
quicqͣm auferes. Dormies somp¬
num tuũ ⁊ nichil inuenies ĩ ma¬
nib tius. S nosti hec. Non est

Expanded text:
est ad modicum parens, quod aeternae feliest ad modicum parens, quod aeternae felicitatis aditum intercludit, quod perennis luminis incircumscriptam charitatem abscondit, quod universitatis scientia fraudat, quod summae privat dignitatis honore. Quousque tu tantae gloriae praefers fenum, quod hodie est, et cras in clibanum mittitur; carnem dico et ejus gloriam? Siquidem omnis caro fenum, et omnis gloria ejus tanquam flos feni . Si sapis, si habes cor, si tecum est lumen oculorum tuorum, desine jam ea sequi, quae et assequi miserum est. Beatus qui post illa non abiit, quae possessa onerant, amata inquinant, amissa cruciant. Annon ea satius cum honore spernis, quam cum dolore perdis? annon ea prudentius Christi cedis amori, quam morti? Est in insidiis praedo, cujus manibus nec te nec tua potes subducere. Non hunc mundum, haud dubium quia nec quidquam auferes . Dormies somnum tuum, et nihil invenies in manibus tuis. Sed nosti haec: non est
Abbreviated transcription (Latin):
atos damat.⁊ reges p̃nuntiat ce¬
loꝵ. Quam quidẽ beatitudinẽ
nõ inuidemꝰ tibi. Nec enmm cõmu¬
nicata tͥ nobis minuit᷑. nec nobi ᷤ
ꝓide t̾mini restringunt᷑. si⁊tu
regnaris. Quenam u̾o muidie
causa potest ẽe ibi ubi sortium
magnitudini consortũ multi¬
tũdo iul detrahit.: Uolo te ẽẽ ami¬
cum pauꝑm. magis tñ imitato¬
rem. Ille gradus ꝓfitientiũ. hic
ꝑfectoꝵ. Anutitia pauꝑm: regũ
amicos constituit: amor pauꝑ¬
tatis reges. Regnũ deniq celoꝵ
pauꝑm est.⁊ est regie potestatiᷤ.
beare ꝓ uoluntate amicos. faci¬
teiquit uobis amicos de mã¬
mona miqͥtatis ut cum defec̾itiᷤ
reciptant uos iñ et̾na tab̾nacła.
Uides qr magna dignitas scã
diuine gr̃e confidentia accede ꝑ te
met ip̃m ad uultum głe capeste̾ sũ¬
ma rerũm atting̾e potiꝰ totius mag¬
nificentie culmen. Uerum qͣlibed ista
tu mͥ impedias reb utinã siẽ dissi¬
mulatione attendas. Wh. ueh. uapor

Expanded text:
amat, et reges pronuntiat coelorum . Quam quidem beatitudinem non invidemus tibi: nec enim communicata tibi, nobis minuitur; nec nostri proinde termini restringuntur, si et tu regnaveris. Quaenam vero invidiae causa potest esse, ubi sortium magnitudini consortium multitudo nil detrahit? Volo te esse amicum pauperum, magis autem imitatorem. Ille gradus proficientium est, hic perfectorum. Amicitia pauperum, regum amicos constituit; amor paupertatis, reges. Regnum denique coelorum pauperum est; et est regiae potestatis beare pro voluntate amicos. Facite, inquit, vobis amicos de mammona iniquitatis; ut, cum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula . Vides quia magna dignitas sancta divinae gratiae confidentia, accedere per temetipsum ad vultum gloriae, capessere summa rerum, attingere totius magnificentiae culmen? 2. Verum qualibus ista tu tibi impedias rebus, utinam sine dissimulatione attendas. Vae! vae! vapor
Abbreviated transcription (Latin):
t si fate ignotus.c.iiii.
nobis ⁊ si corpore remotꝰ
anobis amicus tam̃ es.
⁊ amicitia notum iam nobis ⁊ p̃¬
sentem te facit. Hanc tͥ te nesci¬
ente comꝑauit nõ caro ⁊ sanguiᷤ¬

Expanded text:
tsi facie ignotus nobis, etsi corpore remotus a nobis, amicus tamen es; et amicitia notum jam nobis et praesentem te facit. Hanc tibi, te nesciente, comparavit non caro et sangui
Abbreviated transcription (Latin):
quidem puto sine graui scanda¬
io posse retin̾e.S esto. Iniũdebam
illum uobis. ⁊ mͥ attrahere gestiẽs
aliquid de eius obtinenda absolu¬
tõe machinari me posse sꝑabam.
siue fingebam. S nunquid cre¬
dendum fuit me hoc meum consi¬
lium ip̃i uuntio quod utiq con¬
tra suũ monast̾ium excogitauerã
uoluisse pateface: S iam ne qͦd
de nr̃a erga uos dilectõe huc usq
credidistis falso uos credidisse in¬
ueniatis: ꝓ ur̃a ut uideo causa. ñ
saltim eque ut ꝓ mea. immo
multo amplius laborandum ẽ mͥ.
⁊ hoc nõ quomodo huc usq sole¬
bam. ut uidelicet nr̃a unanimĩ¬
tas fortius solidetur. s ne penitꝰ
dissoluatur. Quid dicam uobis:
Ego certe nec uobis de uobis tale
aliquid cred̾e̾ possem: quale uos
sola de me suspitõe diuinastis.
Decet̾o nou̾it ur̃a benignitas co¬
mitem theobaldum ur̃as ꝓ hum¬
berto litt̾as iam recepisse: s nec¬
dum suo mͥ rescripto quicqͣm res¬

Expanded text:
quidem puto sine grandi scandaquidem puto sine grandi scandalo posse retinere? Sed esto. Invidebam illum vobis et mihi attrahere gestiens, aliquid de ejus obtinenda absolutione machinari me posse sperabam sive 47 fingebam. Sed nunquid credendum fuit, me hoc meum consilium ipsi nuntio, quod utique contra suum monasterium excogitaveram, voluisse patefacere? Sed jam, ne quod de nostra erga vos dilectione hucusque credidistis, falso vos credidisse inveniatis; pro vestra ut video causa, non saltem aeque ut pro mea, imo multo amplius laborandum est mihi, et hoc non quomodo hucusque solebam, ut videlicet nostra unanimitas fortius solidetur, sed ne penitus dissolvatur. Quid dicam vobis? Ego certe nec vobis, nec de vobis tale aliquid credere possem, quale vos sola de me suspicione divinastis. De caetero noverit vestra Benignitas, comitem Theobaldum nostras pro Humberto litteras jam recepisse, sed necdum suo mihi rescripto quidquam res
Abbreviated transcription (Latin):
calumpnias. uobis sllas nõ tacen¬
do p̃munirem. Hec me ita in illiᷤ
littis sensisse ur̃am sagacitatem
uł ex eo adu̾tere posse credidi: qd̾
in fine illarum posuisse me me¬
mini. si tam̃ eo a uobis ocło leg̾et᷑:
quo a me scriptum fuit. Nam cũ
denuntiatis malis que nõ imm̾i¬
to uobis inetuebam. tamidem in¬
ferrem q̃d̾ si hec om̃ia pati meliuᷤ
ducitis qͣm illum anuit̾e: mea ni¬
chil int̾est uos uideritis. Aut
enim ip̃amea uerba sunt hec. aut
ꝓpe ip̃a. cum itaq hoc in fine dixi.
quid aliud uobis qͣm illa suꝑiora
dispensatorie ut nõ dicam simu¬
iatorie a me ita scripta fuisse la¬
renter intimaui: Quod u̾o scͥp¬
sistis me ꝑ nuntium eidem mo¬
nacho de querenda si ad nos diu̾¬
tisset. ipĩus absolutd̃e. pͥuatim insi¬
nuasse u̾itatem. testor hoc uerum nõ
eẽ. Ego ne de notissimo micbi mona¬
stĩo uł iactaren uł sꝑarem mona¬
chum me posse susciꝑe quẽ nec uoᷤ

Expanded text:
calumnias, vobis illas non tacencalumnias, vobis illas non tacendo, praemunirem. Haec me ita in illis litteris sensisse vestram sagacitatem vel ex co advertere posse credidi, quod in fine illarum posuisse me memini, si tamen eo a vobis oculo legeretur, quo a me scriptum fuit. Nam, cum denuntiatis malis quae non immerito vobis metuebam, tandem inferrem, « Quod si haec omnia pati melius ducitis, quam illum amittere; mea nihil interest, vos videritis: » aut enim ipsa mea verba sunt haec, aut proprie ipsa: cum itaque hoc in fine dixi, quid aliud vobis quam illa superiora dispensatorie ut non dicam, simulatorie a me ita scripta fuisse latenter intimavi? 2. Quod vero scripsistis, me per nuntium eidem monacho de quaerenda, si ad nos divertisset, ipsius absolutione privatim insinuasse; veritatem testor, hoc verum non esse. Egone de notissimo mihi monasterio vel jactarem, vel sperarem monachum me posse suscipere, quem nec vos
Abbreviated transcription (Latin):
mit fortassis suffice̾. ad hugonẽ.
ilectissimo suo domno.H.
le idem quod sibi. In nr̃is
pͥorib litt̾is aut ego qͣntum ex ue¬
stris ꝑpenditur minus apte scrip¬
si. quod uolui: aut uos alit̾ illas
intellexistis qͣm debiustis. Si qͥdẽ
que uobis de monachi illuis sus¬
ceptõe euentura denuntiaui. ue¬
raciter ita tĩmuiꝰ ⁊ ad huc timeo
ut scripsi. Non tam̃ ad hoc illa uo¬
bis p̃dic̾e studui. quo uł suaderẽ
uł consulerem. uł certe ut scribi¬
tis censerem illum debere reddi:
qͥppe qui ip̃ius iam̃ dudum fer¬
uentissimum desideriũ noui. ⁊ ei
potius quod nũc illud adimple¬
u̾it debeo congratulari. S cum
a familiarissimo nobis albate
eius. ⁊ abarchiep̃o remensi nr̃e
litt̾e ad requirendum illum uehe¬
ment̾ exig̾entur. ut a me si fieri
posset omnẽ depellerem suspecti¬
onem. tales prout sciui dictare
curaui. quib ⁊ ip̃is satiffac̾e̾m.
⁊ uos contra eoꝵdem imminentes

Expanded text:
mit, fortassis sufficere. mit, fortassis sufficere. ilectissimo suo domno HUGle, idem quod sibi. 1. In nostris prioribus litteris aut ego, quantum ex vestris perpenditur, minus aperte scripsi quod volui; aut vos aliter illas intellexistis quam debuistis. Siquidem quae vobis de monachi illius susceptione eventura denuntiavi, veraciter ita timui, et adhuc timeo, ut scripsi. Non tamen ad hoc illa vobis praedicere studui, quo vel suaderem, vel consulerem; vel certe ut scribitis, censerem illum debere reddi: quippe qui ipsius jamdudum ferventissimum desiderium novi, et ei potius, quod nunc illud adimpleverit, debeo congratulari. Sed cum a familiarissimo nobis abbate ejus, et ab archiepiscopo Remensi, nostrae litterae ad requirendum illum vehementer exigerentur; ut a me, si fieri posset, omnem depellerem suspicionem, tales, prout scivi, dictare curavi, quibus et ipsis satisfacerem, et vos contra eorumdem imminentes
Abbreviated transcription (Latin):
cepisti. ⁊ in quo arbitrabaris
te nõ comp̃hendisse iam com
bonus est. meus est. Fraudulent̾ tibi
⁊ nõ fideliter consulo: si ĩd ip̃m a me¬
ip̃e nõ exigo. Nam cum unꝰ nr̃ nõ solũ
religione ꝓfessus. s ⁊ carne ꝓpingꝰ¬
quus. cliniaci me inuito ⁊ suscep¬
tus sit. ⁊ decineatur. doleo quidem
s sileo. orans ⁊ ꝓillis ut uelint
ablatum redd̾e.⁊ ꝓ illo ut uelit
sponte rẽdire. sui uo̾ seruans ei
umdictam qui facturus est iu¬
ditium iniuriam patientib.⁊
arguere ht̃ in equitate ꝓ mansu¬
etis terre. Frẽm hugonem de lausan¬
na ore tuo. ⁊ nr̃o sp̃u cõmonenius
nõ om̃i spũi credere. ⁊ ne cito mo¬
ueatur certa ꝓ incertis deserere.
per insidiari. quam solam uirtutũ
nouit coronari. tutiusq ẽẽ in i¬
ea uocatõe qua uocatus est simpli¬
citer ꝑseu̾are. qͣm sub spetie qͣsi
melioris boni id quidem quod rã
cepit ãmittẽ. nec ad id quod p̃su¬

Expanded text:
coepisti; et in quo arbitrabaris coepisti; et in quo arbitrabaris te non comprehendisse, jam combonus est, meus est. » 3. Fraudulenter tibi et non fideliter consulo, si idipsum a meipso non exigo. Nam, cum unus noster non solum religione professus, sed et carne propinquus, Cluniaci me invito et susceptus sit, et detineatur; doleo quidem, sed sileo, orans et pro illis ut velint ablatum reddere, et pro illo ut velit sponte redire: sin vero, servans ei vindictam qui facturus est judicium injuriam patientibus, et arguere habet in aequitate pro mansuetis terrae. Fratrem Hugonem de Lausanna ore tuo, et nostro spiritu commonemus non omni spiritui credere, et ne cito moveatur certa pro incertis deserere, antiae insidiari, quam solam virtutum novit coronari: tutiusque esse in ea vocatione qua vocatus est, simpliciter perseverare, quam sub specie quasi melioris boni, id quidem quod jam coepit, dimittere, nec ad id quod praesu
Abbreviated transcription (Latin):
uam nõ imm̾to tui ĩam¬
Dudum nõ mediocri fu¬
eram affectus amore
nũc apparet dilectissime drego.
Et ante quidem totum pulcrum
totum amabile erat quod cer¬
nebam. s ego nescio quid aliud
de te supra id quod iudebam. aut
audiebam ex te excellentiori dig¬
num uena̾tõe p̃senseram. Nim¬
quid forte celestis sponsi cuius
nũc arctius castis te amplexib
imp̃ssisti. iam tũc uocem aldi¬
eras dicentis. ad pudicassi ma.
turturem suam animã fuam.
tota pulcra es amica mẽa. to¬
ta pulcra absq eo quod intrinse¬
cus latetz. Quid fẽcisti:Quas
hoc crẽderet Scm̃ te ac religio¬
sissimuni tota cuntas ꝑsona¬
bat. ⁊̃ ta ut nichil tͥ addi posse
crederetur ex om̃ib bonis. et
tu uelut e scłarib unus mo¬
nast̾ĩum tam qͣm scłm deserẽs
iam attritum sarcina xp̃i collũ.
uantiis submitt̾e nõ erubestis:
In te nũc frat̾ ueram ͥ ꝓbamus
tur. Cum cõsum matus ᷤ fu̾it
homo: cunc incipit. Iuditiũ
gͦ tue cõsũmatoĩs est quod nc̃

Expanded text:
uam non immerito tui jamdudum non mediocri fueram affectus amore, nunc apparet, dilectissime Drogo. Et ante quidem totum pulchrum, totum erat amabile quod cernebaris; sed ego nescio quid aliud de te supra id quod videbam aut audiebam ex te, excellentiori dignum veneratione praesenseram. Nunquid forte coelestis Sponsi, cujus nunc arctius castis te amplexibus impressisti, jam tunc vocem audieras dicentis ad pudicissimam turturem suam animam tuam: Tota pulchra es, amica mea; tota pulchra, absque eo quod intrinsecus latet? Quid fecisti? Quis hoc crederet? Sanctum te ac religiosissimum tota civitas personabat, ita ut nihil tibi addi posse crederetur ex omnibus bonis: et tu velut e saecularibus unus, monasterium tanquam saeculum deserens, jam attritum Christi sarcina collum vantiin te nunc, frater, veram probamus tur: Cum consummatus fuerit homo, tunc incipit . Indicium ergo tuae consummationis est quod nunc
Abbreviated transcription (Latin):
nuit. nõ irirtam ut dicitis fa¬
tiens. s irritam in tegramq cu¬
stõdiens. moꝵ utiq conu̾sione
⁊ obedientissima conu̾satõe si¬
ne qua sese fallit qui de loci
stabilitate confidit. Rogamꝰ
uos tes̃ uto quiescat uam mũdis¬
Siñ aut̃ facite quod uultis. scribite
ut uultis. ꝑ sequimini qͣntũ uultiᷤ.
Caritas omia suffert om̃ia sustinet.
Nobis aut̃ decretum est ex hac iã

Expanded text:
nuit, non irritam, ut dicitis, fanuit, non irritam, ut dicitis, faciens, sed ratam integramque custodiens, morum utique conversione, et obedientissima conversatione, sine qua sese fallit qui de loci stabilitate confidit. Rogamus vos, fratres, ut quiescat jam indigSin autem, facite quod vultis, scribite ut vultis, persequimini quantum vultis: charitas omnia suffert, omnia sustinet. Nobis autem decretum est ex hoc jam
Abbreviated transcription (Latin):
cum iam apud nos eẽt uolentes :¬
eum reuocare ad ꝑsuadendum de re¬
ditu ꝓmisistis ei quietem: in clau¬
stro. ubi qr hec uelle hominẽ no¬
u̾a̾tis hec q̃sisse memmeratis: At
ille iam adepto int̾ alienos qͦd
nõ pot̾at int̾ suos. ne certa pro
incertis desereret tenuit qͦd iã
fruebatur sꝑnens quod sero sibi
offerebatur. Desmĩte itaq frẽs
desinite frẽm sollicitare. de quo
nõ ualde necesse est uos sollici
salutem eius diligatis. Nam cũ
semꝑ apud uos girouagus fuis¬
set. ⁊ ut scribitis contͣ suum ꝓpo¬
situm. ⁊ abbatis imꝑium in ꝓpͥos
usus quod de arte sua conqͥrebat.
expenderet: gaudeat qui eum
diligit. qd̾ apud nos deo mise¬
rante sanatus sit. Testimoniũ
enim ei ꝑhibemus qd nusqͣm
modo aliqͣ occasiõe uagatur. s
qͥete ꝑseuerans in monastĩo
pauꝑ int̾ pauꝑes sine q̃rela cõ¬
u̾satur. pͥmam fidem quam qͥ¬
dem apud uos ꝓmisit. s nõ te¬

Expanded text:
cum jam apud nos esset, volentes cum jam apud nos esset, volentes eum revocare, ad persuadendum de reditu promisistis ei quietem in claustro, nisi quia hoc velle hominem noveratis, hoc quaesisse memineratis? At ille, jam adepto apud alienos quod non potuit inter suos, ne certa pro incertis desereret, tenuit quo jam fruebatur, spernens quod sero sibi offerebatur. 4. Desinite itaque, fratres, desinite fratrem sollicitare, de quo non valde necesse est vos sollicitsalutem diligatis. Nam cum semper apud vos gyrovagus fuisset, et, ut scribitis, contra suum propositum et abbatis imperium, in proprios usus quod de arte sua conquirebat expenderet, gaudeat qui eum diligit, quod apud nos Deo miserante sanatus sit. Testimonium enim ei perhibemus quod nusquam modo aliqua occasione vagatur, sed quiete perseverans in monasterio, pauper inter pauperes sine querela conversatur, primam fidem, quam quidem apud vos promisit sed non te
Abbreviated transcription (Latin):
samur. si ei in tali studio consuli¬
tis. s ⁊ multum p̃cam᷑ ut hoc fati¬
atis. Nec offensos nõs conquerem᷑:
sed ualde in hoc eẽ adiũtos fatebi¬
mur. Negatis deinde quod de uo¬
bis audieramus. ur̃o scilicet iussu
uł assensu frẽm .B. qͣm diu fuit
apud uos. in medicinali arte se¬
cularib deseruisse ip̃mq qui hec
dixit falsitatis arguitis. Si men¬
titus sit nescimus. ip̃e uiderit. S
hec stimus quia siuie ꝑ se ip̃m
ut uos fatomini siue ꝑ uos ut
ipe testatur beo fec̾it: in magno
interim ꝑiculo fuit. Quis u̾o tã
inbumanus qui sic ꝑiditanti nõ
succureret si posset. nõ consule¬
ret si nosset. At tam̃ si ut asseri¬
tis nõ compulsus obedientia. si
ꝓprii q̃stus cupiditate. ac ug̾an¬
di curiositate. hac sllacq artem
suam uendicans disciurebat
quid cause extitit. qd̾ a uobis dis¬
cessit. An quia iam tamdem cen¬
sure pastoralis districtõe nõ ei li¬
celut quod ante licuerati sur gͥ

Expanded text:
samur si ei in tali studio consulisamur si ei in tali studio consulitis, sed et multum precamur ut hoc faciatis; nec offensos nos conqueremur, sed valde in hoc adjutos esse fatebimur. Negatis deinde quod de vobis audieramus, vestro scilicet jussu vel assensu fratrem B., quamdiu fuit apud vos, in medicinali arte saecularibus deserviisse; ipsumque, qui hoc dixit, falsitatis arguitis. Si mentitus sit, nescimus; ipse viderit; sed hoc scimus, quia sive per se ipsum, ut vos fatemini, sive per vos, ut ipse testatur, haec fecerit, in magno interim periculo fuit. Quis vero tam inhumanus, qui sic periclitanti non succurreret si posset, non consuleret si nosset? Attamen si, ut asseritis, non compulsus obedientia, sed proprii quaestus cupiditate ac vagandi curiositate, hac illacque artem suam venditans discurrebat, quid causae exstitit quod a vobis discessit? An quia jam tandem censurae pastoralis districtione non ei licebat quod ante licuerat? Cur igitur
Abbreviated transcription (Latin):
mox ut rerum uocabula scimus
etiam res ip̃as nou̾mus. Multũ
gͦ ualet mͥ. michaelis. Eãbrielis.
Rapbelis. nomina nosse. qͣndo :¬
ex solo auditu uocabuloꝵ etiam de
ip̃oꝵ beatoꝵ sp̃uum cognitõe iam
bea tus sum. Non mediocrit̾ inqͣm
ꝓfeci: quia didici ab apło ꝑadisũ
⁊ t̾cium celum nominare. si etiã
nõ raptus cum apło solis ex nomi¬
nib secreta celestia ram noui. ⁊ au¬
diui meffabilia u̾ba. q̃ nõ licet ho¬
mini loqui. Stultus ego qui iam
sciens nomen dei mei. nescio quid
ad huo suꝑflus cotidie gemo.fru¬
stra suspirans. ⁊ dicens cum ꝓpb̾a.
Uultum tuũ dñe reqͥram. Et illd̾.
Quando ueniam ⁊ apparebo an¬
fieri nolumꝰ: Hec nos utiq uol¬
le putatis ut quis a nr̃o mona¬
sti̾o discedens monachus in alio
suscipiatur. Utinam om̃s nobis.
cõmissos sine nobis saluare posse¬
tis. Siquis denr̃s ad uos maioris
ꝑ fectõnis gr̃a. ⁊ arctioris uite desi¬
derio cõuolau̾ro uõ solum nõ cau¬

Expanded text:
mox ut rerum vocabula scimus, mox ut rerum vocabula scimus, etiam res ipsas noverimus. Multum ergo valet mihi Michaelis, Gabrielis, Raphaelis nomina nosse, quando ex solo auditu vocabulorum, etiam de ipsorum beatorum spirituum cognitione jam beatus sum. Non mediocriter, inquam, profeci quia didici ab Apostolo paradisum et tertium coelum nominare, si, etiam non raptus cum Apostolo, solis ex nominibus secreta coelestia jam novi, et audivi ineffabilia verba quae non licet homini loqui. Stultus ego, qui jam sciens nomen Dei mei, nescio quid adhuc superflue quotidie gemo, frustra suspirans et dicens cum Propheta: Vultum tuum, Domine, requiram ; et illud: Quando veniam et apparebo anfieri nolumus? Hoc nos utique nolle putatis, ut quis a nostro monasterio discedens monachus, in alio suscipiatur. Utinam omnes nobis commissos, sine nobis salvare possetis! Si quis de nostris ad vos majoris perfectionis gratia et arctioris vitae desiderio convolaverit, 70 non solum non cau
Abbreviated transcription (Latin):
excõicatõe quid respondebimꝰ. qͣn¬
do uos inde uobis satiffacitis pro
nobis scientes ꝓculdubio pͥus a no¬
bis fuisse receptum: qͣm a uobis ex¬
cõicatum: Cum aut̃ prius suscep
quod si recte factum sit uos iud̾iti.
ritur int̾ nos an rõnabilit̾ sustep¬
tus fu̾it. Et uos quidem qm̃ de
ignoto mouast̾i̾o monachum re¬
głantꝰ posse suscipi uegare iso po¬
testis: ur̃m nobis notum ẽẽ cõ¬
tenditis. Neganus: ⁊ nõ credi¬
tis. Uerum si nõ crẽditis simplici¬
ter negãntib: credite uł iũranti¬
b. In u̾itate que d̾s est uobis di¬
timus. nec nouimus uos. nec noᷤ¬
cimus: ignotoꝵ scripta suscepimꝰ.
ad ignotos rescripsimus. Sensimiꝰ
quidem stimulatões.⁊ inqͥetati¬
ones ur̃as. s necdum stimulato¬
res.⁊ inqͥetatores ip̃os agnoiumꝰ
uos tam̃ ad cõruncendum nos de
simulata ignorantia inuictissimũ
argumentum inducitis. nõ pos
nomen in nr̃is posumꝰ litt̾is qͣsi

Expanded text:
excommunicatione quid respondebimus, quanexcommunicatione quid respondebimus, quando vos inde vobis satisfacitis pro nobis, scientes procul dubio prius a nobis fuisse receptum, quam a vobis excommunicatum? Cum autem prius susceptquod si recte factum sit, vos videritis. ritur inter nos, an rationabiliter susceptus fuerit. Et vos quidem, quoniam de ignoto monasterio monachum regulariter posse suscipi negare non potestis, vestrum nobis notum esse contenditis. Negamus, et non creditis. Verum si non creditis simpliciter negantibus, credite vel jurantibus. In veritate, quae Deus est, vobis dicimus: nec novimus vos, nec noscimus, ignotorum scripta suscepimus, ad ignotos rescripsimus. Sensimus quidem stimulationes et inquietationes vestras, sed necdum stimulatores et inquietatores ipsos agnovimus. Vos tamen ad convincendum nos de simulata ignorantia invictissimum argumentum inducitis, non possnomen in nostris posuimus litteris; quasi
Abbreviated transcription (Latin):
contentos ẽẽ debere: ⁊ iam ad¬
ab. imm̾itoꝵ infestatõe qͥescẽ. S
quia pͥorib malis peiora iunxi¬
stis.⁊ rursum nobis iurgior
seminara tnsmisistis. q̃ ab sit
ut germinent. sicut nec pͥora
g̾minarũt in nobis ne tam̃ non
respondendo culpam que nõ est cog¬
nosc̾e uideamur. Hoo etiam scd̾o
ad ea que ꝓcracit̾ obicitis ueracit̾
respondemus. Hoc totum nr̃a culpa
est qͣntum estimamuo. Lec gran¬
dis illa iniuria quam uobis fecimꝰ.
qͣiͣ monachum solum ꝑegrinum.
pauꝑem. miserabilem. anime sue
ꝑiculum fugitantem. salutem su¬
am sollicite querentem. pulsantẽ.
supplicantem. suscepimꝰ: seu q̃d
causa nõ eietimus. ut quod edifica¬
uimus iterũ destruentes p̃uarica¬
tores nos constituamus. Hinc re¬
gule. hinc canonum. hinc ip̃ius¬
legis naturalis tͣnsgressores iudxͥ¬
camur. Opponitis enim indignan¬
tes cur ur̃m. ⁊ a uobis excõicatum
nobis sotiare p̃sumpsimus. quod
utiq ab alio pati nolumus. S de

Expanded text:
s esse debere, et jam ab immeritorum infestatione quiescere. Sed quia prioribus malis pejora junxistis, et rursum nobis jurgiorum seminaria transmisistis quae absit ut germinent! sicut nec priora germinarunt in nobis, ne tamen, non respondendo, culpam, quae non est, agnoscere videamur, hoc etiam secundo ad ea quae procaciter objicitis, veraciter respondemus. Haec tota nostra culpa est, quantum aestimamus, haec grandis illa injuria quam vobis fecimus, quod monachum, solum, peregrinum, pauperem, miserabilem, animae suae periculum fugitantem, salutem suam sollicite quaerentem, pulsantem, supplicantem suscepimus; seu quod causa non ejicimus, ut, quod aedificavimus iterum destruentes, praevaricatores nos constituamus. Hinc Regulae, hinc canonum, hinc ipsius naturalis legis transgressores judicamur. Opponitis enim indignantes, cur vestrum et a vobis excommunicatum nobis sociare praesumpsimus, quod utique ab alio pati nolumus. Sed de
Abbreviated transcription (Latin):
licet uł monachoꝵ nõ ip̃ius ur̃e
habitatõis. nõ religionis ac cõ¬
u̾satõis usq ad hoc tempus uł
tenuem notitiam habiumus.
s nec aliquã aliqͣndo mentõem
nobis de uobis frãm fuisse me¬
minimus. Nec tñ mirum. Qͥa
⁊ multis t̾rarum spatiis. ⁊ diu̾¬
sis ꝓuntiis. ⁊ dissimilib lin¬
guis: ab inuicem distamꝰ. Nec

Expanded text:
licet vel monachorum, non ipsius vestrae licet vel monachorum, non ipsius vestrae habitationis, non religionis ac conversationis, usque ad hoc tempus vel tenuem notitiam habuerimus, sed nec aliquam aliquando mentionem nobis de vobis factam fuisse meminimus. Nec tamen mirum, quia et multis terrarum spatiis, et diversis provinciis, et dissimilibus linguis ad invicem di
Abbreviated transcription (Latin):
chum qui apud contristatam
cognouimꝰ. De qua ur̃a tristicia
nos qͦ contristati sumꝰ. timen¬
tes ne nõ sit tristicia illa de qua
quib dam dicebat apł. Contri¬
stati enim estia scd̾m d̾m. Nam
si scd̾m deumẽẽt nõ utiq ad eo
uos cõmouisset. ut nos ⁊ si uo¬
placet amicos. quos nec dum
uł p̾sentes uerbo conuen̾atis.
uł absentes scripto p̃monueratis.
hac pͥma uice tam subito qͣm acri¬
ter argueretis. Miramini ut scri
namini nisi eum uobis cito re¬
sticuerimus. Pponitis nobis de
regła. de noto monasti̾o mona¬
chum nõ suscipiendum: ꝓ con¬
stanti scilicet habentes ur̃m nõ
ẽẽ ignotum. S quid si alis no¬
tum dum modo nobis ignotum
sit: Eto si enim ut uerba ip̃a ur̃a
ponam religionis ur̃e se adeo fa¬
ma effuderit. ut etiam rome ec¬
clesie ur̃e habeatur nũtia noti¬
cia. nos tñ qui utiq multum
citra romam põiti sumus. nes¬
cio quo pacto ita p̃teriit. ut ne
unius quidem ur̃m albatis sci-¬

Expanded text:
chum qui apud nos est, contristatam cognovimns. De qua vestra tristitia nos quoque contristati sumus, timentes ne non sit illa tristitia, de qua quibusdam dicebat Apostolus: Contristati enim estis secundum Deum . Nam si secundum Deum esset, non usque adeo vos commovisset, ut nos, etsi voplacet amicos, quos necdum vel praesentes verbo conveneratis, vel absentes scripto praemonueratis, hac prima vice tam subito, tam acriter argueretis. Miramini, ut scrinamini nisi eum vobis cito restituerimus. Proponitis nobis de Regula, de noto monasterio monachum non suscipiendum , pro constanti scilicet habentes vestrum non esse ignotum. Sed quid si aliis notum, dummodo nobis ignotum sit? Etsi enim, ut verba ipsa 68 vestra ponam, religionis vestrae se adeo fama effuderit, ut etiam Romae ecclesiae vestrae habeatur notitia, nos tamen, qui utique multum citra Romam positi sumus, nescio quo pacto ita praeteriit, ut ne uniusquidem vestrum, abbatis sci
Abbreviated transcription (Latin):
compellebat ettam tyrannis. rap¬
torib. excõmunicatis. Quod
anime mee ꝑiculum cum ei nũc¬
priuatim nũc palam suggessissem
nec ꝓfecissem. quoꝵdam tam̃dem
sapientium uiroꝵ consilio fretus.
fugio meam damꝑnatõem: nõ cõ¬
gregatõem. ꝑditoẽm uõ religio¬
nem. Consulite salutem q̃renti.
aꝑite pulsanti. Cuius nos uidẽ¬
tes constautiam audientes cau¬
cam. ⁊ nullam contͣ eum calũp¬
niam annuimus introitũ. ꝓba¬
uimus susceptum. astrinximus
ꝓbatum. tenemus ꝓfessum. Nec
intrare compulimus. nec exire
cogemus. Qmuis si eum eicere¬
mus ad uos ut ip̃e asserit nõ re¬
diret s magis se ad huc a uõbis
el ongaret. Desinite gͦ frẽs tat
desinite tam uidebitis inuoxioᷤᷤ
lacessere iniuriis. ⁊ cassis scripti¬
tatõib inqͥetare. quia nec cu¬
mulatis etiam contumeliis ꝓuo¬
cari pot̾imus. ut uobis nisi qͦd
reue̾ntie est respondeamꝰ. nec
minis ext̾reri quo minꝰ mona¬

Expanded text:
compellebat etiam tyrannis, rapcompellebat etiam tyrannis, raptoribus, excommunicatis. Quod animae meae periculum cum ei nuncprivatim nunc palam suggessisscm, nec profecissem, quorumdam tandem sapientium virorum consilio fretus, fugio meam damnationem, non congregationem, perditionem, non religionem. Consulite salutem quaerenti, aperite pulsanti. » Cujus nos videntes constantiam, audientes causam, et nullam contra eum calumniam, annuimus introitum, probavimus susceptum, adstrinximus probatum, tenemus professum. Nec intrare compulimus, nec exire cogemus. Quamvis si eum ejiceremns, ad vos ut ipse asserit non rediret, sed magis se adhuc a vobis elongaret. Desinite ergo, fratres, desinite tam indebitis innoxios lacessere jurgiis, et cassis scriptitationibus inquietare: quia nec cumulatis etiam contumeliis provocari poterimus ut vobis, nisi quod reverentiae est, respondeamus, nec minis exterreri quominus mona