comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
serit: Magnũ plane unitatis uin¬
cłm: in unũ choꝵ totiꝰ numerũ ple¬
bis coire. Dispares cycharȩ neruis̃. s
una simphonia. In paucissimis co¬
dis sepe errant digiti artificis: simn
psalmo sp̃e artifex nescit errare al¬
mꝰ nocturni oꝑis ꝯmertiũ. diurnȩ
reqͥei stipendium. institutio incip¬
entiũ. ꝑfectoꝵ confirmatio. angł̃e
ministeriũ. militia celestis:. hostiasi¬
tał. Psalmũ ⁊ saxa respondent. Psal¬
mꝰ canit᷑: ⁊ ipsa etiã saxosa pectora
molliunt᷑. uidemꝰ flere p̃duros: flec¬
tiinmiscdes. Certat in psalmo dic¬
tͥna cum gr̃a simul. Cantat᷑ ad de¬
lectationẽ: dicit᷑ ad eruditionẽ. Nĩ
uiolentiora p̃cepta ñ ꝑmanent qͦ
autẽ cũ suauitate ꝑceꝑis. id infu¬
sũ semel p̃cordiis. ñ consueuit elabi
ti : In his lego cantic̃ ꝓ dilecto: ⁊ sa¬
crȩ desidio caritatis inflãmor. Inhĩ
corcłaria diuini myst̾ii recognose
In his reuelationũ grãm. resurree¬

Expanded text:
serit? magnum plane unitatis uinserit? magnum plane unitatis uinculum, in unum chorum totius numerum plebis coire. dispares citharae nerui sunt, sed una symphonia. in paucissimis chordis saepe errant digiti artificis, sed in populo spiritus artifex nescit errare. psalmus nocturni operis commercium, diurnae requiei stipendium, institutio incipientium, perfectorum confirmatio, angelorum ministerium, militia caelestis, hostia spiritalis. psalmum et saxa respondent; psalmus canitur et ipsa etiam saxosa pectora molliuntur: uidemus flere praeduros , flecti inmisericordes. Certat in psalmo doctrina cum gratia; simul cantatur ad delectationem, discitur ad eruditionem. nam uiolentiora praecepta non permanent; quod autem cum suauitate perceperis, id infusum semel praecordiis non consueuit elabi.ti? in his lego canticum pro dilecto et sacrae desiderio caritatis inflammor, in his torcularia diuini mysterii recognosco, in his reuelationum gratiam, resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
cundiȩ. cũ sobͥetate gͣuitatis. hym¬
nũ dõ inflexe uocis suauitate mo¬
dulant᷑. Hc̃ tenere gestit pueritia:
hunc meditari gaudet infantia.
qͦ alia declinat ediscere. Ludꝰ qͥdã
ẽ iste. doctͥnȩ maioris ꝓfectꝰ. qͥ eum
seria traditur disciplina. Qͣntum
laborat᷑ in eccła ut fiat silentiũ.
cũ lectiones legunt᷑. si unꝰ loqͣtur.
obstrepunt uniu̾si: c̃psalmꝰ legit᷑.
ipse sͥ ẽ effector silentii. Om̃s loquin¬
tur: ⁊ nullꝰ obstrepit. Psalmũ reges:
sine potestatis suꝑcilio resultant.
In hoc se minist̾io: dauid gaudebat
uideri. Psalmꝰ cantat᷑ ab imꝑatori¬
b: iubilat᷑ apͦpłis. Certant clamore
singłi: qͦd omĩb ꝓficit. Domi psalmꝰ
canit᷑: foris recenset᷑. Sine labore ꝑ¬
cipit᷑ c̃ uoluptate seruat᷑. Psalmꝰ
dissidentes copulat. discordes sociat.
offensos reconciliat. Qͥs enim ñ re¬
mittat ei: cũ qͦ unã ad dm uocẽem¬

Expanded text:
cundiae cum sobrietate grauitatis hymcundiae cum sobrietate grauitatis hymnum deo inflexae uocis suauitate modulantur. hunc tenere gestit pueritia, hunc meditari gaudet infantia, quae alia declinat ediscere; ludus quidam est iste doctrinae maioris profectus quam cum seria traditur disciplina. quantum laboratur in ecclesia, ut fiat silentium, cum lectiones leguntur! si unus loquatur, obstrepunt uniuersi ; cum psalmus legitur, ipse sibi est effector silentii; omnes locuntur et nullus obstrepit. psalmum reges sme potestatis supercilio resultant, in hoc se ministerio Dauid gaudebat uideri; psalmus cantatur ab imperatoribus, iubilatur a populis. certantur clamare singuli quod omnibus proficit. domi psalmus canitur, foris recensetur; sine labore percipitur, cum uoluptate seruatur. psalmus dissidentes copulat, discordes sociat, offensos reconciliat; quis enim non remittat ei, cum quo unam ad deum uocem emi
Abbreviated transcription (Latin):
am moyses cum legem dñi legisset:
qͦ eiꝰ memoriã pectorib affigeret
audientiũ. ꝑ canticum loquutꝰ ẽ
dicens. Audi celum ⁊ loqͣr. expec¬
tet᷑ sicut pluuia eloqͥum meum:
& descendant sicut ros uerba mea.
Sicut ymber suꝑ gram̃: ⁊ sicut
nix suꝑ fenum. Delectatur gͥ can¬
tico ds. ñ solum laudari: s etiam
reconciliari. Inde ⁊ moyses tunc
maxime cantico usꝰ ẽ. qͣndo celũ
testificabat᷑ &. t̾ram. ut salutem
suam celestis sono gr̃ȩ concinentẽ.
auidiꝰ mundꝰ audiret: ⁊ sacrȩ su¬
auitate dulcedinis. inet̾nũ legis
utͥq aptꝰ ẽ sexui. Nunc senes rigore
senectutis deposito. canunt: hẽ ue¬
t̾ani tͥstes. in cordis sui iocunditate
respondent. Hc̃ iuuenes sine inuidia
cantant lasciuiȩ: hẽ adolescentes
sine lubͥcȩ etatis ꝑicło. ⁊ tẽptam̃to
concinunt uoluptatis. Iuuencłȩ
ipse sine dispendio mat᷑nał psall̃t
pudoris: puellȩ sine ꝓlapsione uere¬

Expanded text:
am Moyses cum legem domini legisset, am Moyses cum legem domini legisset, quo eius memoriam pectoribus affigeret audientium, per canticum locutus est dicens: audi cae 1 um, et loquar; expectetur sicut pluuia eloquium meum et descendant sicut ros uerba mea, sicut imber super gramen et sicut nix super f a e n u m. Delectatur igitur cantico deus non solum laudari, sed etiam reconciliari. inde et Moyses tunc maxime cantico usus est, quando caelum testificabatur et terram, ut salutem suam caelestis sono gratiae concinentem auidius mundus audiret et sacrae suauitate dulcedinis in aeternum legis utrique aptus est sexui. hunc senes rigore senectutis deposito canunt, hunc ueterani tristes in cordis sui iocunditate respondent, hunc iuuenes sine inuidia cantant lasciuiae, hunc adulescentes sine lubricae aetatis periculo et temptamento concinunt uoluptatis, iuuenculae ipsae sine dispendio matronalis psallunt pudoris, puellulae sine prolapsione uere
Abbreviated transcription (Latin):
aduerteret. unde homo. ⁊ qͣ eẽt fraui¬
de deiectꝰ. nam si tenuisset infusãsͥ
a dño et̾nȩ illiꝰ celestisq delectatio¬
nis gr̃am. nec scłarib captꝰ amisis¬
set illecebris: nũqͣm tam miserabi¬
lis erumpnȩ subisset miurias. Itaq
reparare eam studens ⁊ reformare
psallendi munere: celestis nob̃ ins¬
tar conuersationis instituit. Et¬
enim licet omnis scͥptura diuima
di gr̃a spiret. p̃cipue tñ dulcis psal¬
moꝵ liber: qͣndo quidẽ ipse moyses
qͥplano gesta maioꝵ sermone des¬
cͥpsit. uͥ tam̃ ꝑ mare rubrũ p̾płmpa¬
trũ memorabili admiratione tͣns¬
duxit. demersũ aspitiens regem
pharao cum suis copiis: ut ad ma¬
iora ingeniũ attolleret suũ. quia
maiora uirib suis fuerat assecutꝰ.
canticũ dño cecinit tͥumphale.
Maria qͦ tympanũ sumens: ce¬
teras hortabatur dicens. Cantemꝰ
dño. glose enim honorificatꝰ ẽ equũ
& ascensorẽ ꝓiecit in mare. Ipse eti¬

Expanded text:
aduerteret, unde homo et qua esset frauaduerteret, unde homo et qua esset fraude deiectus — nam si tenuisset infusam sibi a domino aeternae illius caelestisque delectationis gratiam nec saecularibus captus amisisset illecebris, numquam tam miserabilis aerumnae subisset iniurias —, itaque reparare eam studens et reformare psallendi munere caelestis nobis instar conuersationis instituit. Etenim licet omnis scriptura diuina dei gratiam spiret, praecipue tamen dulcis Psalmorum liber, quandoquidem ipse Moyses, qui plano gesta maiorum sermone descripsit, ubi tamen per Mare Rubrum populum patrum memorabili admiratione transduxit, demersum aspiciens regem Pharaonem cum suis copiis, in maiora ingenium attollens suum, quia maiora uiribus suis fuerat assecutus, canticum domino cecinit triumphale. Maria quoque tympanum sumens ceteras hortabatur dicens: cantemus domino, gloriose enim honorificatus est; equum et ascensorem proiecit in mare. ipse eti
Abbreviated transcription (Latin):
głi dñm. psallunt ei potestates ce¬
lorum: ⁊ ante ipsum initiũ mun¬
di cherubim ⁊ seraphym cum sua¬
uitate canorȩ uocis suȩ dicunt. sẽs
adsistunt.& seniores. ⁊ tͣba magna
sieut uoces aquarum multarũ: con¬
emunt alleluia. Ipsum axem celi
fert expssior sermo. cum qͣdam ꝑpe¬
tui concentꝰ suauitate uersari. ut
sonꝰ eiꝰ ext̾mis t̾rarum partib adde¬
ret᷑. ubi s̃ qͣdam secͤta nature. Nec
id ab usu naturȩ alienum uidet᷑.
qͣndo qͥdem uox missa. gratiore plau¬
su e nemorib resultet aut montib:
ꝙ. suauiore sono reddant qͦd accepe¬
rint. In scopulis quoq ipsis ⁊ lapi¬
dib: repperit natura qd̾ delectaret.
Auoꝵ specula: alioꝵ usus delectat.
aut gr̃a. Fere ipse atq aues: loci a¬
menioris. aut modulatioris uocis
delectatione mulcent᷑. Lactentib
qͦ paruulii. aut seueritas terroriẽ:
aut blanditiȩ uoluptati. Nat᷑alis
gͥ delectatio ẽ. Unde ⁊ dauid sc̃s. qͥ

Expanded text:
geli dominum, psallunt ei potestates caegeli dominum, psallunt ei potestates caelorum et ante ipsum initium mundi Cherubim et Seraphim cum suauitate canorae uocis suae dicunt: sanctadsistunt et seniores et turba magna sicut uoces aquarum multarum concinunt: alleluia. ipsum axem caeli fert expressior sermo cum quadam perpetui concentus suauitate uersari, ut sonus eius extremis terrarum partibus audiretur, ubi sunt quaedam secreta naturae. nec id ab usu naturae alienum uidetur, quandoquidem uox missa gratiore plausu e nemoribus resultet aut montibus et suauiore sono reddant quod acceperint. in scopulis quoque ipsis et lapidibus repperit natura quod delectaret; aliorum specula, aliorum usus delectat aut gratia. ferae ipsae atque aues loci amoenioris aut modulatioris uocis delectatione mulcentur, lactantibus quoque paruulis aut seueritas terrori est aut blanditiae uoluptati. naturalis igitur delectatio est. Unde et Dauid sanctus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Dedis: fuouae:
delectationem. Uehemens quoq
Scalcar erroris delectationem esse
diabolus excogitauit. Utriꝰq enim
sententiȩ p̾stat indicium. primus
humani generis adam. a dño deo
in paradiso positꝰ uoluptatis: ut
eterna delectatione frueret᷑. ad uir¬
tutẽ futurȩ sobolis ꝓuocandã. Peq
enim erat incognitum do. locum
eum errori daturum. ⁊ ceteris ꝓpo¬
sitã spem salutis eẽ debere: qua i
p̃ruptam humano sedem generi
contenderent reformari: ⁊ idemꝑ
speciem serpentis. qͣp̃figurauit de¬
lectationis illecebras uxori adȩ. ꝑsua¬
sione deceptꝰ. Occasione gͥ accepta.
aduersariꝰ ꝑ delectationem mͥ oꝑa¬
tus ẽ mortẽ. Itaq qͦd diuina gr̃a tn¬
butũ erat ad uitã. factum ẽ mͥ in
mortẽ: eoq faciliorẽ inimicꝰ assen¬
sum hominis habuit. Ad lapsũ enĩ
speciem p̃tendit naturȩ. Delectart̃
enim oꝑa sua dñm. Delectarunt
pͥma naturȩ exordia: quȩ uidens
dñs. ait bona ualde. Laudant an¬

Expanded text:
deus futurae delectationem; uehemens quoque calcar erroris delectationem esse diabolus excogitauit. utriusque sententiae praestat indicium primus humani generis Adam a domino deo in paradiso positus uoluptatis, ut aeterna delectatione frueretur ad uirtutem futurae subolis prouocandam — neque enim erat incognitum deo locum eum errori daturum et ceteris propositam spem salutis esse debere, qua in praereptam humano sedem generi contenderent reformari —, et idem per speciem serpentis, quae praefigurauit delectationis illecebras, uxoria persuasione deceptus. occasione igitur accepta aduersarius per delectationem mihi operatus est mortem. itaque quod diuina gratia tributum erat ad uitam, factum est mihi in mortem eoque faciliorem inimicus assensum hominis habuit ad lapsum, quo speciem praetendit naturae. delectarunt enim opera sua dominum, delectarunt prima naturae exordia, quae uidens dominus ait: bona ualde. Laudant an
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfundit᷑ sangͥne. ut sacͣ dicunt᷑
habere gentiliũ. ñ hyrcoꝵ atq a¬
rietum cruore peccator lauat᷑: ne¬
q enim purificat᷑. Caro enĩ lauat᷑.
ñ culpa diluit᷑: s exiet inqͥt aqͣ
cum delectatione. ⁊ parabit᷑ in¬

Expanded text:
perfunditur sanguine, ut sacra dicuntur perfunditur sanguine, ut sacra dicuntur habere gentilium, non hircorum atque arietum cruore peccator lauatur — neque enim purificatur; caro enim lauatur, non culpa diluitur -, sed: exi , inquit, aqua cum delectatione de fonti
Abbreviated transcription (Latin):
delicta nudarunt. Sigͦ egenꝰ ⁊ pa¬
ꝑ. in carne utiq egenꝰ ⁊ pauꝑ: in
carnis istius passione. Ñ gͦ in diui¬
tiis suis: s in nr̃a passus ẽ pauꝑta¬
te. Id̾oq ñ plenitudo diuinitatis
qͤ in illo corꝑalit̾ habitat. ut scͥp¬
tura testatur: s caro passaẽ. Hoc
intellige. hoc ꝓsequere. id tene: ne
dicat᷑ tͥ. noluit intellig̾e suꝑ m̃di¬
cum ⁊ pauꝑem. Nam si hic dubitas.
certe in illo psalmo qͥ aduersꝰ ꝓdi¬
tionem uidȩ ex ꝑsona dicit᷑ salua¬
toris. de illo uersicło dubitare ñ
pot̾is: in quo ait. Et ꝑsequutꝰ ẽ
hominẽ pauꝑem: ⁊ mendieũ. In¬
tellige gͦ in pauꝑtatẽ xp̃i: ut di¬
ues sis. Intellige in infirmitatẽ
eiꝰ. ut accipias sanitatem. Incelli¬
ge in crucem eiꝰ: ut ñ erubescas. In
ꝑtas: qͣ diuites facit: Considemus
eam: intendamꝰ in ipsum uen̾abi¬
le sacͣmentũ. Qd puriꝰ potest eo eẽ
atq simpliciꝰ: N taurino qͥsquam

Expanded text:
delicta nudarunt. si ergo egenus et padelicta nudarunt. si ergo egenus et pauper in carne, utique egenus et pauper in carnis istius passione. non ergo in diuitiis suis, sed in nostra passus est paupertate. ideoque non plenitudo diuinitatis quae in illo corporaliter habitat, ut scriptura testatur, sed caro passa est. hoc intellege, hoc persequere, id tene, ne dicatur tibi: noluit intellegere super mendicum et pauperem. nam si hic dubitas, certe in illo psalmo, qui aduersus proditionem Iudae ex persona dicitur saluatoris, de illo uersiculo dubitare non poteris, in quo ait: et persecutus est hominem pauperem et mendicum. intellege ergo in paupertatem Christi, ut diues sis, intellege in infirmitatem eius, ut accipias sanitatem, intellege in crucem eius, ut non erubescas, intupertas quae diuites facit ? consideremus eam, intendamus in ipsum uenerabile sacramentum. quid purius potest eo esse atque simplicius? non taurino quisquam
Abbreviated transcription (Latin):
guento qͦd effudat maria suꝑ
pedes xp̃i. potuit hoc uenunda¬
ri tͤcentis denariis: & dari pau¬
ꝑib. Idem ⁊ cet̾i apłi senserant:
s alio affectu. Ille ꝑ auaritiam:
isti ꝑ miscđiam. Iudas enim fur¬
ne respondit. Sinite illã: ut in
die sepulturȩ meȩ seruet illud.
Pauꝑes enim semꝑ habetis uo¬
biscum: me autẽ non semꝑ. Gͦ
aliꝰ intelligendꝰ ẽ hic beatꝰ: qͥ in¬
telligit suꝑ pauꝑem. Hic de fide
dicit: alibi de miscd̃ia. Prior gͦ fi¬
des: scd̾a miscđia. Cum fide p̾ci¬
osa miscđia: sine fide nuda. sñ
fide instabił. fides enim omniũ¬
uirtutum stabile fundam̃tũ ẽ.
Ueatꝰ gͦ qͥ intelligit suꝑ xp̃i mon¬
am ⁊ pauꝑtatẽ: qui ꝓpt̾ nos pau¬
ꝑ factus ẽ: cum diues eẽt. Diues in
regno. pauꝑ in carne: qr suscepit
hanc pauꝑm carnẽ. Lauꝑes enim
facti sumꝰ nimis. qͥ uͥtutum exu¬
uias p̾ciosas. fraude serpentis a
misimꝰ: exclusi de paradiso. eiecti

Expanded text:
guento, quod effuderat Maria super guento, quod effuderat Maria super pedes Christi: potuit hoc uenundari trecentis denariis et dari pauperibus. idem et ceteri apostoli senserant, sed alio affectu, ille per auaritiam , isti per misericordiam; ludas enim furne respondit: sinite illam, ut in diem sepulturae meae seruet illud; pauperes enim semper habetis uobiscum, me autem non sealius intelligendus est hic beatus, qui intelligit super pauperem. Hic de fide dicit, alibi de misericordia. Prior ergo fides, secunda misericordia. Cum fide, pretiosa misericordia: sine fide, nuda; sine fide, instabilis. Fides enim virtutum omnium stabile fundamentum est. Beatus ergo qui intelligit super am et paupertatem, qui propter nos pauper factus est, cum diues esset; diues in regno, pauper in carne, quia suscepit hanc pauperum carnem. pauperes enim facti sumus nimis, qui uirtutum exuuias pretiosas fraude serpentis ? amisimus exclusi de paradiso, eiecti
Abbreviated transcription (Latin):
a culpa: quasi seificatio. quomͦ
eum sanctificaret ad gr̃am. Expli¬
intelligit suꝑ egenum
e pauꝑem. Aꝑi aures
tuas: qui incipis sacͣm̃¬
ta dominicȩ cognoscere passioniᷤ.
Id̾o tͥ dicit᷑: qͥ h̃t aures audiendi.
audiat. Ido surdo ⁊ muto aures
& labia tetigit dñs in euangłio.
ut sciret qͥd audiret in misterio.
qͥd etiam loqueret᷑. ⁊ q̃n loqueret᷑.
Neq enim ociose scͥptum ẽ. dñs
mͥ dedit linguã eruditionis: ut
sciam qnͣ oporteat sermonẽ dic̃ẽ.
Scire gͦ debes qͥd audias. seire qͥd
loqͥ debeas: scire etiam qñ loqͥ debe¬
as. Audi gͦ dicentem. Beatꝰ qͥ intel¬
ligit: suꝑ egenum ⁊ pauꝑem. De¬
atꝰ qͥdem. qui compatit᷑ pauꝑi. qͥ
haurit eiꝰ necessitates: scit qͥd ma¬
li inopia afferat indigenti. S qͥd
sͥ uult istud exordiũ: in dñi pas¬
sione: Uerum ẽ qͥdem: qͦd ꝓpter
pauꝑes passus ẽ. S tñ ipse corri¬
puit udam dicentẽ de illo un¬

Expanded text:
a culpa, quasi sanctificatio, quomodo a culpa, quasi sanctificatio, quomodo eum sanctificaret ad gratiam. hiintellegit super eg enum et paupere . aperi aures tuas, qui incipis sacramenta dominicae cognoscere passionis. ideo tibi dicitur: qui habet aures audiendi audiat. ideo surdo illi et muto aures et labia tetigit dominus in euangelio, ut sciret quid audiret in mysterio, quid etiam loqueretur et quando loqueretur. neque enim otiose scriptum est: dominus mihi dedit linguam eruditionis, ut scirem quando oporteat sermonem dicere. scire ergo debes quid audias, scire quid loqui debeas, scire etiam quando loqui debeas. Audi ergo dicentem: beatus qui intellegit super egenum et paupere . beatus quidem qui compatitur pauperi, qui haurit eius necessitates, scit quid mali inopia afferat indigenti; sed quid sibi uult istud exordium in domini passione? uerum est quidem quod propter pauperes passus est, sed tamen ipse corripuit ludam dicentem de illo un
Abbreviated transcription (Latin):
ONo ordine qui in supe¬
riore psalmo dixit. ecce
uenio: in hoc iam uenit
et patit᷑. Et id̃o quadra¬
gesimus psalmꝰ inscͥbitur. qͥa qua¬
draginta dieb ieiunauit dñs iħe:
ut eo numero consummaret ho¬
minis qͥ ꝑierat ꝑfectionem. Sicut
enim ꝑ appetentiam int̾dicti fruc¬
tus amiserat gr̃am. ita ꝑ ieiuniũ
reparari eiꝰ uͥtutem oportuit: ut
qͥ ꝑierat in adam. repararet᷑ in xͦ.
Id̾o gͦ in finem: qͥa ip̃se finis ẽ spei
nr̃ẽ. Ad ipsum studia nr̃a dirigimꝰ.
ad ipsum uota nr̃a conferimꝰ: quia
ipse ẽ plenitudo. ipse ẽ consũmatio
uniu̾soꝵ. ipse omniũ summa uͥtu¬
tum. Id̾o ipsi dauid qͣsi ei qͥ solꝰ ex
omnib in sua carne nr̃a peccata
suscepit. qͥ solꝰ dĩ agnꝰ pecc̃m totuis
mundi abstulit. qui soł cyrogͣphũ
decreti. sangͥnis sui effusione dele¬
uit. ⁊ tulit de medio atq suffixit
cruci. quasi sapientia sciens qͦmͦ
uetꝰ peccatum mundi solueret. qͣsi
redemptio. qͦmͦ hominẽ renouar&e

Expanded text:
Bono ordine, qui in superiore psalmo dixit: ecce uenio, in hoc iam uenit et patitur. et ideo quadragesimus psalmus inscribitur, quia quadraginta diebus ieiunauit dominus Iesus, ut eo numero consummaret hominis qui perierat perfectionem. sicut enim per appetentiam interdicti fructus amiserat gratiam, ita per ieiunium reparari eius uirtutem oportuit, ut, qui perierat in Adam, repararetur in Christo. ideo ergo in f inem, quia ipse finis est spei nostrae, ad ipsum studia nostra dirigimus, ad ipsum uota nostra conferimus, quia ipse est plenitudo, ipse est consummatio uniuersorum , ipse omnium summa uirtutum. ideo ipsi si D au i d quasi ei, qui solus ex omnibus in sua carne nostra peccata suscepit, qui solus dei agnus peccatum totius mundi abstulit, qui solus chirographum decreti sanguinis sui effusione deleuit et tulit de medio atque affixit cruci, quasi sapientia, sciens quomodo uetus peccatum mundi solueret, quasi redemptio, quomodo hominem renouaret
Abbreviated transcription (Latin):
xit. utiq in eo qͦd assumpserat re¬
surrexit: ñ in qͦplenitudini diuini¬
tatis eiꝰ nicħ uel decedere potuit
uel accedere. Ds̃ enĩ incorporeꝰ et
immortał ẽ: cuiꝰ summa natura
& plenitudo uirtutũ. sine ulla
carnis accessioẽ signat᷑. Caro aũt
dispensationis in xp̃o ẽ. qͣm mi¬
serationis titulo. ⁊ pietatis iure
suscepit: ut captiuã redimeret. ab¬
lueret ꝯtaminatã. mortuã resus¬
citaret. Et pulchre ait. Numqͥd
resurgat. eo qͦd ipse sese d̃i filius
resuscitauit. sieut supͣ diximus
dixisse eũ iud̃is: soluite boc dem¬
plũ. ⁊ in tͥduo resuscitabo illud. Ad¬
iectionẽ accepit caro: qͣsi sumpta
de homine. suscepta de uirgine.
S qͣsi ds adiectionẽ ipsã oꝑatꝰ ẽ.
qͥ uirtute ꝓpͥa resurrexit. ut eẽt
sue resurrectiõis oꝑator. Ut autẽ

Expanded text:
xit, utique in eo quod assumpserat rexit, utique in eo quod assumpserat resurrexit , in quo plenitudini diuinitatis eius nihil uel decedere potuit uel accedere. deus enim incorporeus et inmortalis est, cuius summa natura et plenitudo uirtutum sine ulla carnis accessione signatur. caro autem dispensationis in Christo est, quam miserationis titulo et pietatis iure suscepit, ut captiuam redimeret, ablueret contaminatam, mortuam resuscitaret. et pulchre ait:numquid  adiciet ut resurgat\', eo quod ipse se dei filius resuscitauit, sicut supra diximus dixisse eum Iudaeis: soluite hoc templum, et iri triduo suscitabo illud. adiectionem accepit caro quasi sumpta de homine, suscepta de uirgine, sed quasi deus adiectionem ipsam operatus est, qui uirtute propria resurrexit, ut esset suae resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
q em̃dum ñ minore scełe cͤdidert̃.
uanissimi homines: qͣsi qͥ dormiat
numqͥd ñ adiciet ut resurgat:
Qͥd sit adiectio: considẽmꝰ. Natu¬
rale ẽ omnib t̾renis animantib
& uolatilib celi. ⁊ piscib maris.
nasci ⁊ mori. Homini uͦ qͣm p̾cio¬
siorẽ cet̾is animantib t̾rȩ ds fe¬
cerat. hanc p̾cipue contulit grãm.
ut mortuus reinuiscat. Hec dicit᷑
ad renouationẽ uitȩ suꝑioris: ad¬
iectio. Beniq ⁊ erechiȩ regi eum
scͥpsisset dñs qͦd uite suȩ tempꝰ im¬
plesset. ⁊ ꝑ ysaiam mandasset. ut
ordinaret domũ suam. qr moritu¬
rꝰ ẽẽt. atq ille orasset ad dñm. et
fleuisset fletu magno. miseratus
dñs mandauit ei : eoce aditio ad
tempꝰ tuum annos qͥndecim. Et a¬
libi dauid ses ait. Hies suꝑ dies regiᷤᷤ
adiciet: annos eiꝰ. Inuentũ ẽ gͦ ho¬
mini qͦd addat᷑: deo autẽ addi ni¬
cħ potest. qͥa scͥptum ẽ. N ẽ adice¬

Expanded text:
quoque emendum non minore scelere crediderunt, quoque emendum non minore scelere crediderunt, uanissimi homines, quasi, qui dormiat, num quid non adiciat ut resurgat. quid sit adiectio. consideremus. Naturale est omnibus terrenis animantibus et uolatilibus caeli et piscibus maris nasci et mori; homini, quem pretiosiorem ceteris terrae animantibus deus fecerat, hanc praecipue contulit gratiam, ut mortuus reuiuescat. haec dicitur ad renouationem uitae superioris adiectio. denique et Ezechiae regi cum praescripsisset dominus, quod uitae suae tempus implesset, et per Esaiam mandasset, ut ordinaret domum suam, quia moriturus esset, atque ille orasset ad dominum et fleuisset fletu magno, miseratus dominus mandauit ei: ecce adicio ad tempus tuum annos quindecim. et alibi Dauid sanctus ait: dies super dies regis adicies annos eius. inuentum ergo homini quod addatur, deo autem addi nihil potest, quia scriptum est: non est adice
Abbreviated transcription (Latin):
diri: qͦd facere ñ timebat. Erubeᷤᷤ¬
cebat. qͥa aduersꝰ inte suȩ scĩfica¬
tionis ⁊ honoris auctorẽ cogitabat
mala: nec gram bñfiens repende¬
bat. s mala ꝓ bonis bono refere¬
bat magistro: qͦd etiam scłi bo¬
mines dampnare consuerunt.
Erubescebat ingrat᷑ dep̃hendi:
erubescebat auarꝰ uideri: cũ ꝓ ƿe¬
cunia auctoris sin salutẽ ꝓderet.
Erubescebat uideri ꝑfidꝰ. Similit̾
sos testes ꝑfidi subornabant. ut di¬
cerent eo qͦd pͣdicasset templũ dĩ
qͦd salomon condidit. destruendũ:
cum ille de templo sui corporis sig¬
nificasset. soluite hoc templũ. ⁊ in
tͥduo suscitabo illud. Uere foris
erant: qͥ a cognitioẽ erant uerbi
celestis exclusi. uerbum inqͥt ini¬
quum ꝓposuerunt adu̾sum meId
est. illicitũ. ⁊ contͣ ius fasq. ser¬
monẽ ꝓposuert᷑ mͥ. facientes de
humano sanguine pactiones: qͥm
scełatissime uendidit iudas. iudi

Expanded text:
diri quod facere non timebat; erubesdiri quod facere non timebat; erubescebat, quiaaduersus uitae suae: sanctificationis et honoris auctorem cogitabat mala nec gratiam beneficiis rependebat, sed mala pro bonis bono referebat magistro, quod etiam saeculi homines damnare consuerunt; erubescebat ingratus deprehendi, erubescebat auarus uideri, cum pro pecunia auctoris sui salutem proderet; erubescebat uideri perfidus. similiter sos testes perfidi subornabant, ut dicerent, eo quod praedicasset templum dei quod Salomon condidit destruendum, cum ille de templo sui corporis significasset: soluite hoc templum, et in triduo suscitabo illud, uere foris erant, qui a cognitione erant uerbi caelestis exclusi. U erbum, inquit, iniquum proposuerunt aduer sum m e, id est: inlicitum et contra ius et fas sermonem proposuerunt mihi, facientes de humano sanguine pactiones, quem sceleratissime uendidit ludas, Iudaei
Abbreviated transcription (Latin):
set etiam ⁊ illud. Tu uͦ unanimis
dux meꝰ ⁊ notꝰ meꝰ. qͥ semꝑ mecũ
dulees capiebas cibos: in domo
dũi ambulauimꝰ cum consensu. Ñ
intellexit gͦ hunc psalmũ. ñ cen¬
tesimũ atq octauum: ñ alios. ñ
alia testimonia scͥpt᷑arum. de qͦ
bñ eũgłista dicit ioħs. ⁊ cet̾is in¬
sidelib: ex nob̃ exier̃t. s ñ erant
ex nob̃. Si enim ex nob̃ eẽnt: no¬
b̃cum mansissent. Ñ manebat
gͦ cum apłis ꝓditor. qui foris exie¬
bat. ⁊ cum ꝑfidis susurrabat. qͦ
u̾bo usa ẽ scͥptura diuina. demonᷤ¬
trans sine auctoritate eẽ ꝑfidiam.
qͥ tunet qͦd loquit᷑ dep̃henili: fi¬
deli autẽ dicit᷑. ex alta uirib uo¬
cẽ tuã. En qͦ decidat apłs iudas.
qͥ missos erat fidem gentib ple¬
no auctoritatis p̃conio p̃dicare:
ut in aurẽ insusurraret insidia¬
torib magistri sui. qd timeret
audiri. Nne iudicio suo se ipse
dampnauit: S erubescebat au¬

Expanded text:
set etiam illud: tu uero, homo unanimis, set etiam illud: tu uero, homo unanimis, dux meus et notus merus, qui semper mecum dulces capiebas cibos, in domo domini ambulauimus cum consensu. non intellexit ergo hunc psalmum, non centesimum atque octauum, non alios, non alia testimonia scripturarum. de quo bene euangelista dicit Iohannes et ceterisinfidelibus: ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis; si enim ex nobis fuissent, nobiscum mansissent. Non manebat ergo cum apostolis proditor, qui foras exiebat et cum perfidis susurrabat. quo uerbo usa est scriptura diuina demonstrans sine auctoritate esse perfidiam, quae timet quod loquitur deprehendi. fideli autem dicitur: exalta uiribus uocem tuam. en quo deciderat apostolus ludas, qui missus erat fidem gentibus pleno auctoritatis praeconio praedicare, ut in aurem insusurraret insidiatoribus magistri sui quod timeret audiri. nonne iudicio suo se ipse damnauit? sed erubescebat au
Abbreviated transcription (Latin):
tellexit uidas: qͦd cognosceret᷑. Nã
si intellexisset ñ ꝓdidisset: s niebi¬
lominꝰ ⁊ egͣdiebat᷑ foras. ⁊ loqͤbat᷑.
Aptꝰ u̾sicuł adu̾sum eos: qͥ secͤtum
alicuiꝰ ꝓdunt. Pulehre ait: egͣdie¬
bat᷑ foras. foris enim lupi: foris p̾do¬
nes. Intꝰ moyses in nube cum iħu:
foris udi. Intꝰ tacharias sac̾dos in
templo: foris multitudo. Intͦ sp̃e sẽs
ris adu̾sariꝰ nr̃. sicut leo ꝑuigilat
ad rapinã. Foris infideles: intꝰ fi¬
deles. Et id̾o eos qͥ foris sunt ds u¬
dicauit: eos autem qͥ intꝰ st̃ xp̃c ab¬
consilio ⁊ numero apłorum. egͥdi¬
ebat᷑ de conuiuio xꝑi ad latͦciniũ
diaboli. egͦdiebat᷑ de gr̃a sc̃ĩficati¬
onis ad laqͦum mortis: qͥ uana ad
ꝑfidos loquebat᷑. Egͣdiebat᷑ gͥ uidaᷤ
foras: qͥ uitȩ int̾na mist̾ia relinqͦ¬
uerat. Si enim scisset: intellexis¬
set dicentẽ. Nuiqͥd qͥ dormit:
ñ aditiet ut resurgat: Intellexis¬

Expanded text:
tellexit ludas quod cognosceretur; nam tellexit ludas quod cognosceretur; nam si intellexisset, non prodidisset. Sed nihilominus et egrediebatur foras et loquebatur. aptus uersiculus aduersum eos qui secretum alicuius produnt. pulchre ait: egrediebatur foras; foris enim lupi, foris praedones. intus Moyses in nube cum Iesu, foris Tudaei; intus Zacharias sacerdos in templo, foris multitudo; intus spiritus ris aduersarius noster sicut leo peruigilat ad rapinam; foris infideles, intus fideles. et ldeo eos qui foris sunt deus ludicabit, eos autem qui intus io et numero apostolorum; egrediebatur de convivio Christi ad latrocinium diaboli: egrediebatur de gratia sanctificationis ad laqueum mortis, qui vana ad perfidos loquebatur: egrediebatur foras, qui vitae internae mysteria relinquuerat. si enim scisset, intellexisset dicentem: numquid qui dormit non adiciet u t resurgat? intellexis
Abbreviated transcription (Latin):
enim impudicꝰ. aut auarꝰ. aut ĩmu¬
tem cum regno xp̃i ⁊ d̃i. Ñ solum
gͦ ingͣdi moliebatur. ⁊ ñ ingͣdieba¬
t᷑: s etiam uolebat uid̾e. ⁊ ñ uide¬
bat. Deniq loquebat᷑ iħc in para¬
bolis: s ñ audiebat iudas. Deniq¬
t᷑ audire. Nam si om̃s audirent.
ñ diceret iħc. Qͥ ht̃ aures audien¬
di: audiat. Et ido qr ñ audiebat.
neq uidere pot̾at. loquebat᷑ uana
ꝓueris: ⁊ putabat qd̃ iħm falleret
dicens. Potuit hoc uenundari et
dari pauꝑib: cum furtis suis non
þauꝑib ꝓuideret. appellans rabi.
Nam qͦmodo doctorem appellabat.
in qͦd se immiserat diabol. congͤͦ¬
gabat sͥ ⁊ augebat iniqͥtates:
Sibi enim erat iniquus. sͥ iniꝰtus.
sͥ delinqͤbat. qͥintͣ se dolũ medi¬
tabat᷑. qui lat̾e ñ pot̾at. Ñ enim
cͥcumueniebat᷑ iħc. qui ꝓdebat᷑
uolens: ⁊ testificabat᷑. unꝰ ex uo¬
b̃ me tͣdet. Deniq confessus ẽ u¬
das: dicens. Numqͥd ego sum rabi:
Et dñs ait.: tu dixisti. hec sic in¬

Expanded text:
t auarus autinmutem in regno Christi et dei. non solum ergo ingredi moliebatur et non ingrediebatur, sed etiam uolebat uidere et non uidebat. denique loquebatur Iesus in parabolis, sed non audiebat ludas. deniqi videntur audire. Nam si omnes audirent, non diceret Jesus: Qui habet aures audiendi, audiat . Et ideo quia non audiebat, neque videre poterat, loquebatur vana pro veris, et putabat quod Jesum falleret dicens: Potuit hoc venundari, et dari pauperibus ; cum furtis suis, non pauperibus provideret, appellans rabbi. Nam quomodo doctorem appellabat in quod se immerserat diabolus congregabat sibi et augebat iniquitates? Sibi enim erat iniquus, sibi injustus, sibi delinquebat , qui intra se doium meditabatur qui latere non poterat. non enim circumueniebatur Iesus, qui prodebatur uolens et testificabatur: unus ex uobis tradet me. denique confessus est ludas dicens: numquid ego sum, rabbi ? et dominus ait: tu dixisti. nec sic in
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ iuidiciũ significat᷑. Et pulchre di¬
.xit. qͥa ppłm suũ iudicabit: qͥ per¬
petue penȩ fiat obnoxiꝰ. Q enim ñ
credit: iam uidicatꝰ ẽ. Qͥ autẽ cre
dit ñ iudicabit᷑: qͥa eͤdit in di filiũ
uidicii liber dicit. Qͥ diuidicat me.
dñs ẽ. Iudicaturꝰ ẽ gͦ ppłm impie¬
resurgunt fid̃i lib̾tate. Sedebit
gͥ in uia. ⁊ insidiabit᷑ in semita.
sicut serpens. ut uuln̾et tͣnseun¬
tes: ⁊ mordeat eqͥ nr̃i calcaneum.
Animã enĩ fideliũ ñ pot̾it uulne¬
rare. In qͦ autẽ uia sedebit ⁊ in se
nã suã dicens. exi in uias. ⁊ cͥca se¬
pes. ⁊ compelle ut intnt: ⁊ imple¬
at᷑ domꝰ mea: Et qr similit̾ uidas
amplificasse suꝑ xp̃m legit᷑ sup¬
plantationẽ. uidetur hoc loco ip¬
se signari. qͦd mordere hr̃et cal¬

Expanded text:
enim judicium significatur. Et pulchre dienim judicium significatur. Et pulchre dixit, quia populum suum judicabit, qui perpetuae poenae fiet obnoxius; qui enim non credit, jam judicatus est: dit non iudicabitur, quia credit in dei filium iudicii liber dicit: qui diiudicat me dominus est. indicaturus est ergo populum impieon qui resurgunt fidei libertate. Sedebit igitur in uia et insidiabitur in semita sicut serpens, ut uulneret transeuntes et mordeat equi nostri calcaneum; animam enim fidelium non poterit uulnerare. in qua autem uia sedebit et in qunam suam dicens: exi in uias et circa saepes et compelle ut intrent, ut im-30 pleatur domus mea? et quia similiter ludas amplificasse super Christum legitur subplantationem, uidetur hoc loco ipse signari, quod mordere haberet cal
Abbreviated transcription (Latin):
tͣuit. Supplantauit gͦ qͣsi serpens.
qͥ suo ore uenenũ infundit: uuiul¬
ñat dente calcaneũ. Et h enĩ ñ di¬
iunitatẽ xp̃i: s corꝑis extͤmũ calca¬
neũ uuln̾auit. Leuauit etiã iudas
calcaneũ. qͦsi luctator insolens ⁊ su
caput xp̃i ferire ñ potuit: qr cap̃t¬
xp̃i ds. Suum sane caput informis
laqͦi nodo ligauit: ut remediũ sͥ
salutis auferrt. Hide si pie potes
illud aptare. qͦd in genesi dixit sc̃s
ƿatͥarcha iacob: cum de filiis ꝓpħa¬
ret. Dan uidicabit ppłm suũ: tanqͣm
unã tͥbum in isrł. Et fiat dan sicut
serpens sedens in uia. ⁊ in semita
mordens calcaneũ eqͥ: ⁊ cadet eqͦs
retͦrsum. salutẽ expectans a dño. le¬
gimꝰ qͥdem qͦd sanson de tͥbu dan:
ficat᷑ futurꝰ. qͥ ex ea tͥbu ꝓgͤssus. po¬
płm suppliciis sacͥlege impietatis
affligeret. antixp̃e ille qui sedebit
in templo tanquam sit ds. uere
iudieium: qͦd ht̃ intptatio. Pan

Expanded text:
trauit. subplantauit ergo quasi serpens, trauit. subplantauit ergo quasi serpens, qui suo ore uenenum infundit et uulnerat dente calcaneum; et hic enim non diuinitatem Christi, sed corporis extremum calcaneum uulnerauit. leuauit etiam ludas calcaneum quasi luctator insolens et sucaput Christi ferire non potuit, quia caputChristi deus. suum sane caput informis laquei nodo ligauit.ut. remedium sibi salutis auferret. Uide si pie potes illud aptare, quod in Genesi dixit sanctus patriarcha Iacob, cum de filiis prophetaret: Dan iudicabit populum suum tamquam unam trilrum in Israel, et: fiat Dan sicut serpens sedens in uia et in semita, mordens calcaneum equi, et cadet eques retrorsum salutem expectans a domino. legimus quidem, quod Samson de tribu Dan ficatur futurus, qui ex ea tribu progressus populum suppliciis sacrilegae impietatis affliget. Antichristus ille, qui sedebit in templo tamquam sit Deus, vere judicium quod habet interpretatio; Dan
Abbreviated transcription (Latin):
cauit sitꝑ me supplantationẽ. Quo
uerbo: insultantis iactantiã de¬
clarauit. Leuauit gͦ ⁊ iudas super
xp̃m calcaneũ suum cum ꝓderet
eum: s nͣ leuauit impune. Adhuc
ade calcaneũ leuat: qd̃ a serpente
ẽ uuln̾atũ. Et utiq ei pedes lauat
xp̃c. Audierat dicentem. qͥ lotꝰ ẽ ñ
indiget nͥ ut pedes lauet: s ẽ mun¬
dus totͦ. S qͦd lauit gr̃a: inqͥnaue¬
rat ꝑfidia. Iudas gͦ calcaneũ suum
leuauit ad uulnꝰ. Uere ñ tenint ca¬
put: qͥ calcaneũ suũ suꝑ xp̃m le¬
cet̾os uuln̾auit. Leuauit calcaneũ
suum: qͥ fraudulentũ oscłm porri¬
gebat. qͦ supplantaret auctorem:¬
d̃oq scͥptum ẽ in ꝓpħa. Ampliaui
suꝑ me supplantationẽ. Esau ꝙͦ at
de fr̃e suo. Bis me iam supplanta¬
uit. Qͥ supplantat dolum faceit:
quo adu̾sariũ elidit aut uuln̾at.
d̾o ⁊ uidas supplantasse dicit᷑. qͥa os¬
cło suo uulnꝰ infixit: qͦ inuadendi
saluatoris signũ ꝑsequutorib demois¬

Expanded text:
cauit super me subplantationem, quo cauit super me subplantationem, quo uerbo insultantis iactantiam declarauit. leuauit ergo et ludas super Christum calcaneum suum, cum proderet eum, sed non leuauit inpune. adhuc Adam calcaneum leuat quod a serpente est uulneratum. et utique ei pedes lauerat Christus, audierat dicentem: qui lotus est non indiget nisi ut pedes lauet, sed est mundus totus. sed quod lauit gratia, inquinauerat perfidia. ludas ergo calcaneum leuauit ad uulnus. uere non tenuit caput qui calcaneum super Christum leceteros uulnerauit. leuauit calcaneum suum qui fraudulentum osculum porrigebat, quo suideoque scriptum est in Propheta: Ampliavit super me supplantationem. Esau quoque ait de fratre suo: Bis me jam supplantavit . Qui supplantat, dolum facit, quo aduersarium elidit aut uulnerat. ideo et ludas subplantasse dicitur, quia osculo suo uulnus infixit, quo inuadendi saluatoris signum persecutoribus demons
Abbreviated transcription (Latin):
memorant᷑. hostes plerũq. latͦnes
ciose dulces cibos dix̾it. Qͦmͦ enĩ dul¬
ces: qͥ cito corrumpunt᷑. S uide. ne
dulces cibos dix̾it: u̾ba uitȩ. Hos
enim cibos nulla amaritudo cor¬
rumpit: nulla mortis corruptela
ꝯtaminat. Uñ ⁊ semꝑ dixit. Non
enĩ semꝑ edere qͥs poterat: semꝑ
autẽ uerbo d̃i possumꝰ inherere.
&. noctib ⁊ dieb. siin lege dĩdie
ac nocte meditem᷑. Qͥd est etiam
dixit: hoc ẽ magnificauit. Utr̃q
nob̃ exposuit dñs. qͦd mouere nos
posset: dicens in euangłio. Qui
manducat mecũ panẽ: leuauit
suꝑ me calcaneũ. Unde assumptꝰ
hic sermo sit: consid̾emꝰ. fuimus
inqͥt incͤduli: errantes. seruientes
desidiis ⁊ uoluptatib. fateam᷑ er¬
rorem: ut diluam᷑. Et ego uidi ali¬
quẽ puerũ athletam. cum elisisset
aduersariũ. frontẽ ei ꝑcussisse cal¬
caneo: qͦd signi fuit eo qͦd insulta¬
uerit uicto. Hoc ẽ qͦd ait: magnisi¬

Expanded text:
memorantur, hostes plerumque, latrones memorantur, hostes plerumque, latrones emus, non otiose dulces cibos dixit. Quomodo enim dulces, qui cito corrumpuntur? Sed vide ne dulces cibos dixerit verba vitae. Hos enim cibos nulla amaritudo corrumpit, nulla mortis corruptela contaminat. Unde et semper dixit. Non enim semper edere quis poterat. Semper autem uerbo dei possumus inhaerere et noctibus et diebus, si in lege dei die et nocte meditemur. Quid est etiam dixit, hoc est \'magnificauit\'. utrumque nobis exposuit dominus quod mouere nos posset, dicens in euangelio: qui manducat mecum panem leuauit super me calcaneum. unde assumptus hic sermo sit, consideremus: fuimus, inquit, increduli , errantes, seruientes desideriis et uoluptatibus. fateamur errorem, ut diluamur. et ego uidi aliquem puer athletam, cum elisisset aduersarium, frontem ei percussisse calcaneo, quod signi fuit, eo quod insultauerit uicto. hoc est quod ait: magnifi
Abbreviated transcription (Latin):
&r qui scĩficandi alios munꝰ acce
ꝑat. in se seĩtatis gr̃am custodiret
& sinceritatis inhereret officiis.
Bene ait speraui: qͥa homini de¬
dit eligendi arbitriũ qͥd sequat᷑.
Posuit inqͥt ante te: bonũ ⁊ ma¬
lũ. Si malum eleg̾is: ñ nat᷑a delin¬
quit. s eligentis affectꝰ. Si unus¬
quisq hominũ ꝯdempnat᷑ qͥ malũ
elegerit: qͥd de uida dicimꝰ. qui ꝓ¬
didit eum. cui copulabat᷑ suaui¬
tate conuuui: Q edebat inquit
panes meos: ampliauit suꝑ me
supplantationẽ. Qd ẽ qͦd addidit
panes meos: Potuit dicere panes¬
mecũ. nisi illum intelligas qͥ fpe¬
cialis ẽ xp̃i. hoc ẽ uerbi celestis ali¬
moniam. Non enu in solo pane
uiuit homo: s in omni u̾bo dei.
Deniq alibi dicit. Qͥ semꝑ mecũ:
dulces capiebas cibos. Quib u̾sicu¬
lis bñ utimͣ adu̾sum eos: qͥ necan¬
dos eẽ eͤdidint: cũ quib uident᷑
epulari. Gentiles hoc custodire

Expanded text:
et qui sanctificandi alios munus acceperat, et qui sanctificandi alios munus acceperat, ipse in se sanctitatis gratiam custodiret, et sinceritatis inhaereret officiis. Bene, ait, speravi; quia homini dedit eligendi arbitrium, quid sequatur. Posui, inquit, ante te bonum et malum . Si malum elegeris, non natura delinquit, sed eligentis affectus. Si unusquisque hominum condemnatur qui malum elegerit; quid de Juda dicimus, qui prodidit eum cui copulabatur suavitate convivii? 23. Qui edebat, inquit, panes meos, ampliavit super me supplantationem. Quid est quod addidit, panes meos? Potuit diceremecum; nisi illam intelligas, quae specialis est Christi, hoc est, verbi coelestis alimoniam; non enim in solo pane vivit homo, sed in omni verbo Dei . Denique alibi dicit: Qui semper mecum dulces capiebas cibos . Quibus versiculis bene utimur adversus eos qui necandos esse crediderint, cum quibus videntur epulati. Gentiles hoc custodire
Abbreviated transcription (Latin):
Qntos scimꝰ eẽ conu̾sos. Mutatꝰ est
racheus ille publicanꝰ. ⁊ ad qͤstum
auaro intentꝰ affectu. qͥ postea qͣ¬
drupla redibitione soluit. errorẽ
ꝯdempnauit in se. auaritiã tẽꝑis
suꝑioris abiurauit. lucͣ ꝯpensauit
in pauꝑe. si deeẽt exactor. Latͦ ipse
neqͥtiam suã ꝓposito meliore mu¬
tauit. Agnouit in cruce xp̃m. con¬
fessus ẽ di filiũ: regẽ uoce ꝓpria nus¬
cupauit. qͦ temꝑe iusti pleriq nu¬
tabant. ipsi certe latebant apłi:¬
carnifex ip̃se centurio ñ negauit.
Qͥd de temꝑe euangłii loquor: Ra¬
ab meretͥx erat qͣ ꝑfidiȩ atq intẽ¬
ꝑantiȩ se alebat stipendiis: tñ uͥ
exploratores uidit quos miserat
iħc naue. fidem induit. ⁊ꝑiculo
imminente iꝰtitiam reseruauit:
nͨ susceptos ꝓdidit. s fideli huma¬
nitate ꝓtexit. Id̃o gͦ sperasse se di¬
cit. qͣsi iure pͣsumpserit. ut apłs
suꝑiora depon̾et. meliora sequeret᷑:

Expanded text:
quantos scimus esse conuersos! mutatus est quantos scimus esse conuersos! mutatus est Zachaeus ille publicanus et ad quaestum auaro intentus affectu, qui postea quadrupla redhibitione soluit errorem, cóndemnauit in se auaritiam, temporis superioris abiurauit lucra, compensauit in paupere, si deesset exactor. latro ipse nequitiam suam proposito naeliore mutauit, agnouit in cruce Christum , confessus est dei filium, regem uoce propria nuncupauit. quo tempore iusti plerique nutabant, ipsi certe latebant apcarnifex ipse centurio non negavit. Quid de tempore Evangelii loquor? Rahab meretrix erat, quae perfidiae atque intemperantiae se alebat stipendiis; tamen ubi exploratores vidit quos miserat Jesus Nave, fidem induit; et periculo imminente, justitiam reservavit; nec susceptos prodidit, sed fideli humanitate protexit. Ideo ergo sperasse se dicit; quasi jure praesumpserit, ut apostolus superiora deponeret, meliora sequeretur:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ homo pacis meȩ in quẽ sꝑami.
qͥ edebat panes meos. ampliauit
suꝑ me supplantationẽ. Anqͥ udã
excusandum putant: qͥa refudit
pecuniã. quã ꝓ mercede emptio¬
nis acceꝑat. S eoce: qͥa ultra iu¬
dorũ ꝯdempnat᷑ infidelitatẽ. sui
Homo pacis mee. cui pacẽ meã
dedam. pacem meam relinqͥre
uoluerã: ꝑsequutorib deductis me
tͣdidit. ⁊ fefellit me in quẽ sꝑaui.
Numqͥd ignorauit ꝓditorẽ sui fu¬
turũ: de quo ante p̃dixit. unꝰ ex
uob̃ me tͣdet: Hoc autẽ dixit de
uida: sicut scͥptum ẽ in euangłio.
N utiq. S qͦ ampliꝰ ꝯdempnaret
cũ: de fide eiꝰ sperasse se dixit. Aqͥ¬
la confisꝰ eram. dixit. Symmachꝰ
posuit: confidebam. Plus enĩ gͣua¬
mꝰ eum in qͦ płimũ speiuł fidutiȩ
habuisse nos dicimꝰ. si postea spem
nr̃am opinionẽq destituit. Simul
ostendit. qͣnta uis diuinȩ scĩficati¬
onis sit: quȩ excludat malitiam.
& depͣuatum emendet ingenium:
si forma ꝓpositi melioris accedat.

Expanded text:
 homo pacis meae, in quem speraui, qui edebat panes meos, ampliauit super me supplantationem\\ aliqui ludam excusandum putant, quia refudit pecuniam quam pro mercede emptionis acceperat. sed ecce quia ultra Iudaeorum condemnatur infidelitatem; cui homo pacis meae, Cui pacem meam dederam, pacem meam relinquere uolueram, persecutoribus deductis me tradidit et fefellit me in quem speraui\'. nutnquid ignorauit proditorem sui futurum, de quo ante praedixit: unus ex uobis me tradet? hoc autem dicebat de luda, sicut scriptum est in euangelio. non utique. sed quo amplius condemnaret eum, de fide eius sperasse se dixit. Aquilas confisus eram dixit, Symmachus posuit confidebam. plus enim grauamus eum in quo plurimum spei uel fiduciae habuisse nos dicimus, si postea spem nostram opinionemque destituit. Simul ostendit, quanta uis diuinae sanctificationis sit, quae excludat malitiam et deprauatum emendet ingenium, si forma propositi melioris accedat.
Abbreviated transcription (Latin):
angłos u̾sareris. fecisti t̾ram eẽ qͦd
celum ẽ: ut ⁊ ibi pecc̃m tolleres.
Hodie genuite: in qͦ mͥ ꝯplacui.
ꝓbasti te filium: qͥ implesti patͥs uo
Heri mͥ ⁊ hodle: ipse ⁊ in scłm. Nox
in te nulla ẽ: qͥa totꝰ es dies. Bñ
firmatꝰ es in ꝯspectu patͥs inet̾nũ.¬

Expanded text:
angelos uersareris. fecisti terram esse quod angelos uersareris. fecisti terram esse quod caelum est, ut et ibi peccatum tolleres. hodie te genui in quo complacui. probasti te filium qui implesti patris inheri mihi et hodie ipse es et in saeculum. nox in te nulla est, quia totus es dies. bene confirmatus in conspectu patris dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ meã suscepisti me: ⁊ ꝯfirmasti
me in conspectu tuo inet̾nũ. Be¬
nedictꝰ dñs ds isrł inet̾nũ: a scło
&. in scłm. fiat fiat. Innocens nul¬
li nocet: in neminẽ peccat. Ido sñ
legimꝰ: suscepisti me ex ut̾o matͥs
meȩ. Gͤ qͥa ab om̃i concͤtione gen̾a¬
tionis humanȩ mundꝰ ẽ natus. qͥ
de spu ẽ natꝰ ⁊ uͥgine: ido eũ pat̾
suscepit. qͥa ortum eiꝰ nulla corpo¬
reȩ gn̾ationis concͤtio usitata fus¬
cauit. Suscepit eum resurgentẽ.
qͥa nulla eũ offensio ꝓlapsionis
asꝑsit. Immacłat᷑ ad patͣm rediit.
qͥ immaclat᷑ exiuit qͥndo descen¬
dit in t̾ras. Nñ dicit pat̾ ad eũ. fulis
meꝰ estu: ego hodie genuite. Hoc
ẽ gen̾ationis meȩ in te pͥuileguim
recognosco: quẽ nulla macła po¬
tuit inqͥnare peccati. Int̾ peccati¬
res uersatꝰ es. peccata omnia sus¬
cepisti: pecc̾m ꝓ omnib factꝰ es.
maledictũ ꝓ om̃ib factus es: sed
Ita int̾ ƿecc̃ores uersatꝰ es: qͣsi int̾

Expanded text:
et confirmasti me in conspectu tuo in aeternum. Benedictus Dominus Deus Israel a saeculo et in saeculum: fiat, fiat. Innocens nulli nocet, in neminem peccat. Ideo sine legimus: Suscepisti me ex utero matris meae . Ergo quia ab omni concretione generationis humanae mundus est natus, qui de spiritu est natus et uirgine, ideo eum pater suscepit, quia ortum eius nulla corporeae generationis concretio usitata fuscauit. suscepit eum resurgentem, quia nulla eum offensio prolapsionis aspersit. inmaculatus ad patrem rediit a quo inmaculatus exiuit, quando descendit in terras. undediciteipatemeus es tu, ego hodie genui te ; hoc est, generationis meae in te privilegium recognosco, quem nulla macula potuit inquinare peccati. Inter peccatores versatus es, peccata omnium suscepisti, peccatum pro omnibus factus es, maledictum pro omnibus factus es; sed ita inter peccatores uersatus es, quasi inter
Abbreviated transcription (Latin):
& diues: ⁊ nobił ⁊ ignobilis. ⁊ infir¬
mꝰ ⁊ potens. fid̃i ñ p̃udicant opes:
si tñ uti opib nouerimꝰ. Et id̃o no¬
m̃ d̃i in se habens: dicit. Tu autẽ
dñe miserere mei. ⁊ resuscita me
ꝙ. retͥbuam illis. Qͦd utiq ñ qͣsi de
resurrectione dubitans dicit. qͥmi
potestate habebat dicere. soluite
am a dõ. ⁊ rsurrectionẽ de do spe¬
ret. Ieinde ñ resuscitari se petit.
s resuscitari sͥ postulat mathiã
in locũ uide: ut apłicꝰ numerꝰ un¬
pleat᷑. Etenĩ qͥa necesse habebat
ꝑire filiꝰ ꝑditionis. ut scͥpt᷑a imple
illiꝰ filiũ salutis. Tertiũ accipe. sus¬
citari se: idẽ corpꝰ suũ poscit. Cor¬
sigura erat infideł ppłi udorum
qui pecunia uł emrit uł uendidit
xp̃m. qͦd faciunt qͥ pluris ducunt
pecuniã quã religionẽ. ꝓ int̾itu
plebis in fide significat eccłȩ g̃
gr̃ãm resurrecturã. Uñ ⁊ ip̃sa in can
ticis dicit. Si suscitau̾itis. ⁊ resus¬
citau̾itis caritatẽ. cum qͤreret de

Expanded text:
t dives; et nobilis, et ignobilis; et infirmus, et potens. Fidei non praejudicant opes; si tamen uti opibus noverimus. 32. Et ideo nomen Dei in se habens dicit: Tu autem, Domine, miserere mei, et resuscita me, et retribuam illis. Quod utique non quasi de resurrectione dubitans dicit, qui in potestate habebat dicere: Solvite am a Deo, et resurrectionem de Deo speret. Deinde non resuscitari se petit: sed resuscitari sibi postulat Matthiam in locum Judae; ut apostolicus numerus impleatur. Etenim quia necesse habebat perire filius perditionis, utfilium salutis. Tertium accipe. Resuscitari se, hoc est, corpus suum, poscit: corfigura erat infidelis populi Judaeorum, qui pecunia vel emit, vel vendidit Christum quod faciunt qui pluris ducunt pecuniam, quam religionem pro interitu plebis in fide significat Ecclesiae sibi gratiam resurrecturam. Unde et ipsa dicit in Canticis: si suscitaueritis et resuscitaueritis caritatem, cum quaereret de
Abbreviated transcription (Latin):
censũ. ⁊ scĩficationẽ ꝓpositi uͥginał.
Q lib̃ finit᷑ in psalmo septuagesimo
pͥmo. qͦ regnũ xp̃i pacificũ toto orbe
diffusũ. ꝓpħico sermone annuntia¬
t᷑: remissioq pecc̃orum. Ubi ẽ bñ¬
dictionẽ dñi p̃misisset: subtexuit.
Et replebit᷑ maiestate eiꝰ om̃is t̾ra:
fiat fiat. Tertiꝰ qͦ lib̃ finit᷑ octogesi¬
mo octauo psalmo: ⁊ ibi babet᷑.be¬
nedictꝰ dñs inet̾nũ. fiat fiat. Qrtꝰ¬

Expanded text:
censum et sanctificationem propositi uirginalis . censum et sanctificationem propositi uirginalis . qui liber finitur in psalmo septuagesiprimo, quo regnum Christi pacificum toto orbe diffusum prophetico sermone annuntiatur, remissioque peccatorum; 883 ubi cum benedictionem Domini praemisisset, subtexuit: Et replebitur majestate ejus omnis terra: Fiat, fiat . Tertius quoque liber finitur octuagesimo octavo psalmo; et ibi habet: Benedictus Dominus in aeternum: Fiat, fiat . Q