comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ ĩ ib̾ fidei cõmissi petitũ apat᷑ tͤiioͫ¬
ꝓfitearis ut si uita sr lib̾is deced̾et
heditatem lintino srontino testitu¬
eret. pact̾ eo tp̃e dẽsextãte fcẽtdin
daudo. c̃ libos fiłitnus nõ sustułat
int̾positum nõ id cͥco pocest ĩ iqũ uid̾i
x facta sicut placuit diuisione diẽ
sirũ te filio eiꝰ suꝑstite fu̾nct᷑ ert
uͥ. Pꝰ ost uendicoem h̾editatis ate
factã si c̾ditores ꝯͣ emptores actões suas.
mouisse ꝓbare potueris eoł qͣ  eas actões¬
spõtanea suscepisse uoluntate excepcõe

Expanded text:
verbis fideicommissi petitum a patre tuo profitearis, ut, si vita sine liberis decederet, hereditatem Licinio Frontoni restitueret, pactum eo tempore de sextante Frontoni dando, cum liberos Philinus non sustulerat, interpositum non idcirco potest iniquum videri, quod facta, sicut placuit, divisione diem suum te filio eius superstite functus est. Post venditionem hereditatis a te factam, si creditores contra emptores actiones suas movisse probare potueris eosque eas spontanea suscepisse voluntate, exceptione
Abbreviated transcription (Latin):
ta solercia ĩ płe post sit ł si asseislone̾ elegi̾t
ĩ ea uideł ꝑ maneat ita tñ ut pͥ ꝯfailiani soili¬
citudin̾c depõitã liceat ei ad muꝰ aduocatõis
teu̾ti nec sit ꝯ cessum cuid̃ duob magt̃ati¬
b assidẽ ⁊ utriusꝙ udicu cumm ꝑag̾ni¬

Expanded text:
ta sollertia implere possit, vel si adsessionem elegerit, in ea videlicet permaneat, ita tamen, ut post consiliarii sollicitudinem depositam liceat ei ad munus advocationis reverti. Nec sit concessum cuidam duobus magistratibus adsidere et utriusque iudicii cura
Abbreviated transcription (Latin):
ip̾cum res filie eͦm̾ cipato eacond̾ne ut
creditorib tuis soluẽt te donasse ꝓponas Ri
stipula cõne ł incontinenti hĩto pacto hu¬
ic rei ꝓspexuti creditoribus quidẽ ñ extrae¬
cum aũt cui c̾ta lege pdia donasti ucu ci

Expanded text:
Cum res filio emancipato ea condicione, ut creditoribus tuis solveret, te donasse proponas, si stipulatione vel in continenti habito pacto huic rei prospexisti , creditoribus quidem non contra eEum autem, cui
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Nimmnor auenditore sũ sciente
sũ ignorante dicebatur capitaco predii
nenditi maior inuenta sit in tñ conue¬
matur. quautum si sciss omptor ad in¬
icõ minus daret precui sin uero nuuis¬
nouiss nullam aduersus uenditorem

Expanded text:
. Si minor a venditore sive sciente sive ignorante dicebatur capitatio praedii venditi et maior inventa sit, in tantum convenitur, quanto, si scisset emptor ab initio, minus daret pretii. Sin vero huiusnovisset, nullam adversus venditorem
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. . Ita mod̾ tritici distracticitra pact̾
in solilcõe mora non factauͭ emptor exg̾e¬
fotus quidem pecoꝵ empcori uendicori si
sũptus si quos tena fidefecerit restit itiude¬
bere notissimum est.
d̾. eEꝓꝓilsos uos de fundo ꝑuiolencsã
anerone quem habere ius ineo negatis
ꝓfitentes uullam nobis aduersus eumex
cuiꝰ uendicione fundum possidetis actõ¬
nem conpet̾e ꝓ batis gͥ adiustar int̾dcĩseu
patris fundus mancipiaq ł alti nor̃ u¬
conꝑata sunt tñcum empcões ai i¬
matris tue nõĩe factas eẽ ꝓponis ignorare
uandebes tradicõe matrem tuam dnãm
fuisse ꝯstitutam plane si pecunie petitõ¬
uem ꝯpet̾e tibi pp̃ numeracõem precii ea¬
stimas cuuliter ꝯsiste.

Expanded text:
. Ultra modum tritici distracti citra pactum in solutione mora non facta nihil emptor exigefetus quidem pecorum emptori, venditori vero sumptus, si quos bona fide fecerit, restitui debere notissimum est.. Expulsos vos de fundo per violentiam a nerone, quem habere ius in eo negatis, profitentes nullam vobis adversus eum, ex cuius venditione fundum possidetis, actionem competere probatis. Igitur ad instar interdicti seu patris fundus mancipiaque comparata sunt, tamen cum emptiones matris tuae nomine factas esse proponis, ignorare non debes traditione matrem tuam dominam fuisse constitutam. plane si pecuniae petitionem competere tibi propter numerationem pretii existimas, civiliter consiste.
Abbreviated transcription (Latin):
dem.s Sicut ꝑiculum uini mutati ꝙ
ctum fũat comparatum ad emꝑtorem
ĩ comodum aucti precii pertini sutq hoc
nerum est sis certe qualitatis ac men¬
ture distracto uino fidem placitis con¬
tum emptoris spectare ꝑsonam ꝯuenit ad
quem et functõnum grauamen ꝑtinet
uenditor quoq preciu tĩ ⁊ simoram ĩ¬
tercessisse ꝓbatur uisuias offõ idicis exi

Expanded text:
. Sicut periculum vini mutati, quod certum fuerat comparatum, ad emptorem, ita commodum aucti pretii pertinet. Utque hoc verum est, sic certae qualitatis ac mensurae distracto vino fidem placitis actum emptoris spectare personam convenit, ad quem et functionum gravamen pertinet: venditorque pretium tantum ac, si moram intercessisse probetur, usuras offic
Abbreviated transcription (Latin):
dem Ni ancillam tuani ex causa uẽ¬
dio̾is traditam uenditor man̾umusit lib̾¬
tatem aliene sc̾e prare nonpotait. Ꝙ si pꝰ
uendicõem añ traditõneni manumisit.
pleno inre domunus ꝯstitutus ciuem ro¬
manam facere non prohibebatur. tͥ pͣli

Expanded text:
 Si ancillam tibi ex causa venditionis traditam venditor manumisit, libertatem alienae factae praestare non potuit. Quod si post venditionem ante traditionem manumisit, pleno iure dominus constitutus civem romanam facere non prohibebatur: ti
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Curabit presespuincie ꝯpelle
emptorem qui nactus posso̾nem fructus
ꝑcepit ꝑtem precii qm pelies sc habet c̃
risuris restituere quas et ꝑceptoꝵ
fouctuumrõ ⁊ minoris etatis fauorlic
nullamoia int̾cessent geu̾auit.

Expanded text:
. Curabit praeses provinciae compellere emptorem, qui nactus possessionem fructus percepit, partem pretii quam penes se habet cum usuris restituere, quas et perceptorum fructuum ratio et minoris aetatis favor, licet nulla mora intercesserit, generavit.
Abbreviated transcription (Latin):
loco fros in duxisse non dubrtabit nicha
ẽẽ translatum ꝓnunciare. et si te ex eup¬
to adindricendum eum inuacuam posses¬
sionem predis prospeperit conueniri esti¬
iuabi an precumi sit ex solutum ac si rope¬

Expanded text:
loco factos induxisse, non dubitabit nihil esse translatum pronuntiare. Et si te ex empto ad inducendum in vacuam possessionem perspexerit conveniri, aestimabit, an pre
Abbreviated transcription (Latin):
diPSiseruos distraxisti ad ꝯpetit¬
precium depeculio eoꝵ quod adceꝑtine¬
bat nesciens unde solueretur accepisti
ꝯsequens est uitregram de precũ actr̃cin¬
nͭͣ hase cum ꝓptii uenditoris nũmi soluti
nem predii ius oẽpenes se eum retiuuise
certum est u .n. uelud tradicõis frẽ uedi¬
galsolutum si simulat ñ iutercesserit¬

Expanded text:
i servos distraxisti ac pretium de peculio eorum, quod ad te pertinebat, nesciens unde solveretur accepisti, consequens est integram te pretii actionem habere, cum proprii venditoris nummi soluti sionem praedii, ius omne penes se eum retinuisse certum est. Neque enim velut traditionis factae vectigal exsolutum, si simulatum factum intercessit
Abbreviated transcription (Latin):
filia tua dedisse s ad sustmentam eã
exͣ totscansam filie tue predia afsig¬
um umuncipalupm sctentu ex persõa
mariti eius omodo mr̃es ex ꝑsona fi¬
lioꝵ interpellarinon possimĩt c̃ n i
aritũ prouxoris obligacõe meniri po¬
sse constat. insi ip̃e pro ea se obuoxiũ
fecit certissummim.n ⁊ ex alt̾ius contͣ¬
ccu neminem obligari¬

Expanded text:
am eam extra dotis causam filiae tuae praedia adsigrum municipalium obtentu ex persona mariti eius, quomodo matres ex persona filiorum interpellari non possunt, cum neque maritum pro uxoris obligatione conveniri posse constat, nisi ipse pro ea se obnoxium fecit. Certissimum enim est ex alterius contractu neminem obligari
Abbreviated transcription (Latin):
ta es qr colorns in rem suam mireuo.
dedisti a dnõ predn postulare posse cre¬
didisti nec te ad eui obͣligant̾ ancco¬
ꝙ ip̃n aduuiat te presentia
ss b es alienum serire liberos c̃oi¬
toribus iura ⁊pelli non patiuntur.
am ad solucõnem urgere ꝯpetenti te¬
bes accõnenam aduersus negoctato¬
res quos eꝵ mercib adstubisse pecim¬

Expanded text:
quia, quod colonis in rem suam mutuo dedisti, a domino praedii postulare posse credidisti: nec ad eum obligandum actorum ipsius adiuvat te praesentia aes alienum servire liberos creditoribus iura compelli non patiuntur. iam, ad solutionem urguere competenti debes actione. nam adversus negotiatores, quos ex mercibus
Abbreviated transcription (Latin):
dͥ s. quidꝰ donacõrscansa ei quẽ affec¬
ciõne pr̃is te dilexisse ꝓponis cuã ⁊ ccipe¬
te pecumam ꝑmisisti ⁊ hͣnc tuam libex¬
alitatem remimerans te a procuratore
suo aliam petumiã simmere ꝑrece pro ueb ÷¬
ꝙ humans añ percepcõnem fuit exẽ¬
ptus nequ ⁊ deceris recuperare cñ per¬
feãm habit conaconem nec qd̾ tibi
dari mandauerit nec dum tͣdid̾it pet̾e
potes a procrantore qd̾ si mutuo dedifti
teec a delegato dari nouanor causa fti¬
pulatus es successores eius soldi pat̾e
oportet armatau terreit s petitore
curt̃ non implente suam intencionẽ
ꝯdempnari ac iuris remediis ad dolu¬
cionem urgeri corenit.

Expanded text:
 Si quidem donationis causa ei, quem adfectione patris te dilexisse proponis, tuam accipere pecuniam permisisti, et hanc tuam liberalitatem remunerans te a procuratore suo aliam pecuniam sumere praecepit, rebusque humanis ante perceptionem fuit exemptus, nec quod dederas recuperare, cum perfectam habuit donationem, nec quod tibi dari mandaverat, necdpotes a procuratore. quod si mutuo dedisti nec a delegato dari novandi causa stipulatus es, successores eius solutioni paoportet armata vi terreri: sed petitore quidem non implente suam intentionem autem condemnari ac iuris remediis ad solutionem urgueri convenit.
Abbreviated transcription (Latin):
de ccͣtib c̃ maritotuo hĩtis utrum nei
iure steterint an minime c̃ tibi suffici¬
at si proprio nomine nullsi ccͣtum ha¬
biusti quominus pro marito tuo con¬
ueniri possis. Qd̾ nec si sponte pro eoĩ¬

Expanded text:
actibus cum marito tuo habitis, utrumne iure steterint an minime, cum tibi sufficiat, si proprio nomine nullum contractum habuisti, quominus pro marito tuo conveniri possis, quod nec, si sponte pro eo in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊iustdꝵ fad̾e curabũt aur̃ argẽtum¬
q ⁊ quicꝙ uestutate temꝑis nõmu¬
taturs ĩpupilli sb̾a reꝑiatur ĩ tutis¬
sima custodia collocent itatũ ut ee
mobilib aut p̃dia idonea ꝯparẽtur
aut si forte ut assolet idonea nõ pote¬
raꝵ crescat accessio qͣ ꝵ exactõ ad ꝑdm
tutoris ꝑtinet

Expanded text:
facere curabunt. Aurum argentumque et quidquid vetustate temporis non mutatur, si in pupilli substantia reperiatur, in tutissima custodia collocent, ita tamen, ut ex mobilibus aut praedia idonea comparentur aut, si forte  ut adsolet idonea non potuerarum crescat accessio, quarum exactio ad periculum tutoris pertinet.
Abbreviated transcription (Latin):
quas tutor ł curator exuecessit ate
officiĩ subierunt ĩ quẽdã pupillũ uł
adultũ tͣnfferti se uaretam optimo
p̃iudiciũ aliꝙ eifiat timorẽ eiꝰ reio¬
nemus dam᷑. gͥ ess cũ sñma fiducia res

Expanded text:
quas tutor vel curator ex necessitate officii subierit, in quondam pupillum vel adultum transferri. Quare tam optimo praeiudicium aliquid ei fiat, timorem eius removemus? Damus igitur eis cum summa fiducia res
Abbreviated transcription (Latin):
exͣneis quoꝵ fuga pocius tutori asc̾bit᷑
siue necgligẽtia dissolutam paciat᷑ cẽ dis¬
ciplinam siue duricias uiedia atq uer¬
patꝰ deficit ꝑfininor creuit ĩ qua maioꝵ
i magines aut nõ uend̾e refixas aut
cenulsas non uid̾e sat̃ est lugubiegͦ
in domꝰ i cet̾a oĩa iu mobilia ⁊ ĩ patͥ¬

Expanded text:
tori adscribitur, sive negligentia dissolutam esse patiatur disciplinam sive duritia vel inedia atque verua defecit pater, minor crevit, in qua majorum imagines aut non videre fixas aut revulsas videre satis est lugubre. Ergo et domus et caetera omnia immobilia in pat
Abbreviated transcription (Latin):
lus ładultus ut pote ex illius taiditate
lesusutem ei ugerat si ũ hi timore ꝑ¬
territus aucta fũt pirpillo ład ulto
ip̃e sua iura ꝑdit iudebatrir ⁊ .i. ꝯfir¬
mare matͥssuc iudiciũ ꝙ opugnãdũ
onunt᷑ ex quib uetend̾ est tutous¬

Expanded text:
lus vel adultus utpote ex illius tarditate laesus litem ei ingerat: sive huiusmodi timore perterritus auctor fuerit pupillo vel adulto, ipse sua iura perdit: videbatur etenim confirmare matris suae iudicium, quod oppugnandum oriuntur, ex quibus verendum est
Abbreviated transcription (Latin):
atutore gesta ẜuogligent̾ acta acͤatorib
eoꝵ quib successisti allegas ag̾e de bes
si i anuos logitime etatis implesti nec
.ni. iguoras nõ młtũ patrociuari focũdita¬
tem lib̾oꝵ feminis adreꝵ suaꝵ adĩsttõ¬

Expanded text:
gesta vel neglegenter acta a curatoribus eorum quibus successisti adlegas, agere debes, si modo annos legitimae aetatis implesti. Neque enim ignoras non multum patrocinari fecunditatem liberorum feminis ad rerum suarum administ
Abbreviated transcription (Latin):
q. necessitate astͥngit ut aurũ argẽt
gẽmas uestes cet̾aq mobilia p̃ciosa ur¬
bana ⁊̃ mancipia domos baluea horrea
derent oiã que ad uũos redig̾ent p̃t̾
p̃dia ⁊ mnancipia rustica młtum minoꝵ
utilitati adu̾sa estͥ p̃cipimꝰ itaq. ut ħ
p̃dium atq mancipiũ uend̾e ẜ pignora¬
fraudi locus non sit̾ añ oĩa gͥ urbania
mnantꝙ ia ꝙ tocus si ꝑꝑlectilis uoticiam
antur namiloni ẜui fraudem fͥ ꝓ hibebt̃
malisires exeg̾it sub q̃one positi pot̾ũt

Expanded text:
 necessitate adstrinxit, ut aurum argentum gemmas vestes ceteraque mobilia pretiosa, urbana etiam mancipia, domos balnea horrea derent omniaque ad nummos redigerent praeter praedia et mancipia rustica, multum minorum utilitati adversa est. Praecipimus itaque, ut haec praedium atque mancipium vendere vel pignorafraudi locus non sit. Ante omnia igitur urbana mancipia, quae totius supellectilis notitiam antur; nam boni servi fraudem fieri, prohibebunt: mali si res exegerit, sub quaestione positi, poterunt
Abbreviated transcription (Latin):
mouiominoꝵ ꝑmaneant millũq
edificii genus ꝙ integrũ hiditas
dabit collapsum tutoris fraude deꝑe
reliquent de formatũ edifficiũ tutor
refic̾e cogatur ita .n. aĩ redditus plus
muiorib ꝯferunt qmͣ ꝑ fraudes p̃cia
diminuta fui ⁊̃ qui aliqͣ suut arte p̃¬
liqui qui ĩ usũ minoris dñieẽ nõ pot̾ũt
quib q. hͣc uulliꝰ est partĩ labore suo
partun alimom aꝑ taxacõe pasdant᷑
iminod̾atas atq intẽꝑantes ꝓspexit
res filioꝵ s ⁊̃ uitã addicũt huic accedit
ꝙ ip̃ius pectunie in quarobur oẽ patͥ¬
mouioꝵ uet̾es posuerunt fen̾audiu fus
quo pacto sepe int̾cedente pecunia ad
nichilũ minoꝵ pat̾monia deducant ur
iam gͦ uendicã tutoris nulla sit sñ su¬
t̾posicĩe decreti exceptis hũs dux taxat
uestib que detracte usi a ut corrupte¬

Expanded text:
monio minorum permaneant, nullumque aedificii genus, quod integrum hereditas dabit, collapsum tutoris fraude deperreliquerit deformatum aedificium, tutor reficere cogetur : ita enim annui reditus plus minoribus conferent quam per fraudes pretia deminuta. Servi etiam, qui aliqua sunt arte pliqui, qui in usu minoris domini esse non poterunt, quibusque ars nulla est, partim labore suo, partim alimoniarum taxatione pascantur. inmoderatas atque intemperantes prospexit res filiorum, sed etiam vitam addicunt. Huic accedit, quod ipsius pecuniae, in qua robur omne patrimoniorum veteres posuerunt, fenerandi usus quo facto saepe intercidente pecunia ad nihilum minorum patrimonia deducuntur. Iam ergo venditio tutoris nulla sit sine interpositione decreti: exceptis his dumtaxat vestibus, quae detritae usu aut corrupt
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. ESibonam cãm ea ciuĩtutores habu¬
it ã ad u̾sus latart suãni non apellasti seu
pꝰ apetłonem ꝓuocacõis sollẽpuia implere
cessailis tuteie iudicid in dẽpiitatempu.¬
pille p̃staie de bes

Expanded text:
. Si bonam causam ea cuius tutor es habuit et adversus latam sententiam non appellasti seu post appellationem provocationis sollemnia implere cessaveris, tutelae iudicio indemnitatem pupillae praestare debes
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ ampnum & peragressuram latͤ¬
criminis ream face te dicis resarcirimella
racõne desideras
Si dissa ꝯductõ finit et insiu¬
gulls ꝓpartib fra alieno uoĩe ꝯueniri
uos non opertet sin aũt oẽs qui ꝯduce¬
bant in solidir locatori sunt obligati
uit non deb auferrihabetis saue uos
facultatem locatrui oferendi debitũ
ot ut tranfferantur in uos ea que ob
hano ꝯductõnem abhuis quoꝵ noĩe iu¬
quietamini obligata sunt en q. postulã¬
d̾. Si hu aui auobis redem̾ant sdi¬
frumentiur iordeum annone m̃ferẽd̾
accepta pecims a fidem fefollunt ex lo¬
ag̾e ex ꝯducto pocespenamq. alocatore
qinͣ pr̃ari rupta ꝯuencionis fide placint
exig̾e acretinere potes.
ꝯueuit reposci Gii aũt tempus iu quo lo¬
catus fundus fuerat sit exactum ⁊ incadem
locacõne ꝯductor remanser̃ tacito ꝯsensu cãd̾
locacõem una cumiiũcło pignoris renouare
d̾. P reses ꝓuincie ea quo ex locacõe debẽ¬
tur exsolui sine mora curauit non ignarus

Expanded text:
Damnum, quod per adgressuram latr quam nullius criminis ream facere te dicis, sarciri nulla ratione desiderasductio fuit et in singulis pro partibus facta, alieno nomine conveniri vos non oportet. si autem omnes qui conducebant in solidum locatori sunt obligati, lit non debeat auferri. Habetis sane vos facultatem locatori offerendi debitum et, ut transferantur in vos ea, quae ob hanc conductionem ab his quorum nomine inquietamini obligata sunt, postula. Si hi, qui a vobis redemerant frumentum et hordeum annonae inferendum, accepta pecunia fidem fefellerunt, ex loagere ex conducto potes poenamque, quam praestari rupta conventionis fide placuit, exigere ac retinere potes. convenit reposci. sin autem tempus, in quo locatus fundus fuerat, sit exactum et in eadem locatione conductor permanserit, tacito consensu eandem locationem una cum vinculo pignoris . Praeses provinciae ea quae ex locatione debentur exsolvi sine mora curabit, non ignarus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯduuit estimans alienom dñumã
ccanffert set mefficacem ꝯductõtus
ꝯcractum facit.
anni locasti te ꝯctactu bonafide hobi¬
to pp̃ hoc solum ꝙ alt̾ maiorem absta¬
lłt penderacõem recedi non oꝑtet.
suuie desfensionem non sufficit locacio
ei fc̃a quipost de dominio cepit ꝯtẽde
cum nesciencia dñr ⁊ et errantis nullum
habet ꝯsensum set exenentu sinictus
sũ̾it ꝯtractum locac̾ionis non ꝯstitisse
magis de claratur nemo .i. sibi iure pos¬
sesso̾em mutare pot̾.¬

Expanded text:
duxit existimans alienam, dominium non transfert, sed inefficacem conductionis contractum facit. anni locasti, de contractu bonae fidei habito propter hoc solum, quod alter maiorem obtulit ponderationem, recedi non oportet. sive defensionem non sufficit locatio ei facta, qui post de dominio coeperit contendere, cum nescientia dominii proprii et errantis nullum habeat consensum : sed ex eventu, si victus fuerit, contractus locationis non constitisse magis declaratur. nemo enim sibi iure possessionem mutare pot
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ si ante sortem solute non fuerint ac
ꝑꝑea minuere eam non potuerint l
post sortem redditam creditori fuerĩt
date exclusa ueteris iuris uarietate
d̾. Ncceptam mutuo sortem tirusu¬
ris licitis creditorib post testõnem
ofer ¶isi non siscipiant ꝯsignatum in
puplicum depone ut cursus legitimaꝵ¬
usuraꝵ inhibeatur. In hoc aut̃ cãu.
puplicum intelligioꝑt: ł sacratissimas
edes ł ribi apetens iudex suꝑ ea re additꝰ
deponi eas disposnerit. quo subsetuto ⁊̃
ꝑ icło debitor li̾ab itur. et ius pignoꝵ
tollitur. cum fuiana ⁊ accõ manifeste
li ad exactõem eaꝵ non adu̾sus debico¬
rem nisi forte eas ieceperit. set qͣ deposi¬
tarium ł ip̃as ꝯpetente pecniias. alde
ras non designasti habint creditor in
usuras accepte ferende solute ꝙͣtitatis
uenientib usure que smestipinacõe
peti non poterant pacto retineri pos¬
sunt uer̃ hoc iure ꝯstituto cũ h̾i ulło
interposito pacto tm̃ certe sũme pr̃ari¬

Expanded text:
si ante sortem solutae non fuerint ac propterea minuere eam non potuerint, licet post sortem redditam creditori fuerint datae, exclusa iuris varietates . Acceptam mutuo sortem cum usuris licitis creditori post testationem offer ac, si non suscipiat, consignatam in publico depone, ut cursus usurarum legitimarum inhibeatur. In hoc autem casu publicum intellegi oportet vel sacratissimas aedes vel ubi competens iudex super ea re aditus deponi eas disposuerit. Quo subsecuto etiam periculo debitor liberabitur et ius pignorum tollitur, cum serviana etiam actio manifeste li ad exactionem earum non adversus debitorem, nisi forte eas receperit, sed vel contra depositarium vel ipsas competente pecunias. Idem ras, non designasti, habuit creditor in usuras tibi accepto ferendae solutae quantitatisvenientibus usurae, quae sine stipulatione peti non poterant, pacto retineri possunt. Verum hoc iure constituto, cum huiusmodi nullo interposito pacto tantum certae summa
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Adũsus noĩatorem tutoris uł
curatoris minus ydonei nõ añ ꝑueniri
pot̃ am̃ si tonis uoĩati id̾emq fideius¬
sons eiꝰ nec non collegarũ ad quoꝵꝑ
cussis non sit indempnitati pupillĩ
up̃. In magrãtus municipales
tuto ꝑ uoĩãtores si ad mĩstͣt᷑õĩs finico
ceutꝑe nou fu̾ĩt soluendo noc excancõe
fideuissionis in solid̾ exigipossit pu¬
pilliis quõdã in subsidiũ indẽp̃nicatis
noĩe actõem utilem ꝯpet̾e exsenatꝰ
ꝯsulto ꝙ actore diuo tͣiano parẽte

Expanded text:
 Adversus nominatorem tutoris vel curatoris minus idonei non ante perveniri potest, quam si bonis nominati itemque fideiussoris eius nec non collegarum quoque, acussis non sit indemnitati pupilli us . In magistratus municipales tutorum nominatores, si administrationis finito tempore non fuerint solvendo nec ex cautione fideiussionis solidum exigi possit, pupillis quondam in subsidium indemnitatis nomine actionem utilem competere ex senatus consulto, quod auctore d
Abbreviated transcription (Latin):
undẽpnitari tue insdld̾ sat̾fieri nõ pocu¬
it Quã si ex̾cueris mandatis tibi abess
actõib adu̾sus fideuissores quos acce¬
ꝑunt ꝯsut̾e potes licet utilem actõem
siue ꝯcessione habeas.
mp̃. Situ icollega cuus
cũ magrãtu fung̾emini minꝰ
idoneum tutorem dedistis caucd̃em q
ydoneam nõ exegistis nec alias ẜuati
pupillo indempnitas pot̾ ⁊utͥq sol¬

Expanded text:
indemnitati tuae in solidum satisfieri non potuit. Quam si exercueris, mandatis tibi ab eis actionibus adversus fideiussores quos acceperunt consistere potes, licet utilem actionem sine cessione habeas. nus . Si tu et collega tuus, cum magistratu fungeremini, minus idoneum tutorem dedistis cautionemque idoneam non exegistis nec alias servari pupillo indemnitas potest et utrique sol
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃. ãs auos dẽpnatõnis ꝯditio diui̾sis
exiliis destiuatos metas tẽꝑis p̾sticuer ĩ car¬
cen ĩ plesse custodia dep̾hend̾it. solutos ape¬
na uicuł ꝙ. tapatos custodia uib̾ari p̃cipinius
noc forni dari misenas ullas exilu sit sãt
ĩ tãsor cruciatuũ semetluisse supplicia ne

Expanded text:
p. Omnes, quos damnationis condicio diversis exiliis destinatos metas temporis praestituti in carceris implesse custodia deprehendit, solutos poena vinculisque laxatos custodia liberari praecipimus nec formidare miserias ullas exilii. Sit satis immensorum cruciatuum semel luisse supplicia, ne,
Abbreviated transcription (Latin):
dat utꝰaseres ꝯpaentur inutilł
mandat ꝯsute credebitur actõ tũ
oͣptima rõne qr uou adid agitur ut
ex ip̃o mandato s pp̃ iuandat᷑um ex
alio ꝯctu nascitur acto dño queripla¬
cuit obligacõem si ctaq dño ignorã¬
te ennte mandasti at tenũmos sb̾¬
iuiiistrante peculiares soluti sut̃
manumissaes eciam mandati dean¬
alla uempti de precio ꝯsequendo cã
ꝗͣrias actõnes ex̾cere ꝯedi placinit
sane in illius arbitrio relictum est
utrum ne mancipiũ anͣ pciuu cõ¬
se qui uelit cum expeculio ꝙ eiꝰ fuis
soło celebrata obligacõis uincło emp¬
torem lib̾are uon potuit. desociecat
mp̃. S ocietatem uno
peccuniam ꝯferente alio oꝑamꝰ posse
contrahimagis obtinuit.

Expanded text:
dat , ut a se res comparetur, inutiliter mandat consistere credebatur actio, tamen optima ratione, quia non id agitur, ut ex ipso mandato, sed propter mandatum ex alio contractu nascatur actio, domino quaeri placuit obligationem. Si itaque domino ignorante emi te mandasti ac te nummos subministrante peculiares soluti sunt, manumissa es, etiam mandati de ancilla et empti de pretio consequendo tam contrarias actiones ei exercere concedi placuit Sane in illius arbitrio relictum est, utrumne mancipium an pretium consequi velit, cum ex peculio quod eius fuit solutio celebrata obligationis vinculo emptorem liberare non potuit. DIOCL. ET. Societatem uno pecuniam conferente alio operam posse contrahi magis obtinuit.
Abbreviated transcription (Latin):
exemptum eẽ reꝑit comod̾ soci¬
etatis  deb̾i isi ius fidem ueriꝰ
minus ħrata seruentur nichil
int̾ est utr̃ ne testatus qui fu̾it
obligatus añ intestatus reb sit¬

Expanded text:
exemptum esse reppererit, commodum societatis, quod deberi iuxta fidem veri minus haec rata serventur, nihil interest, utrumne testatus, qui fuerit obligatus, an intestatus rebus
Abbreviated transcription (Latin):
ad utrũq ꝑtineat sane qr peͥcuua
a te solomum̃at ũ est ⁊ sollẽpnib
pensitacõib cessante socio satisfao¬
tum ẽẽ dicis iudicio societatis idꝙ
eo noĩe pr̃ari oportuerat ꝯseq̃ris.¬

Expanded text:
ad utrumque pertineat. Sane quia pretium a te solo numeratum et sollemnibus pensitationibus cessante socio satisfactum esse dicis, iudicio societatis id quod eo nomine praestari oportuerit consequeris
Abbreviated transcription (Latin):
dͣ si ũquã tcctis pr̃oñ filios ñ hñs bõa oĩa
uel ꝑcem łaliqũ ẽ facultat̃ fu̾it donõne łar¬
gitus. et p̾ca susteꝑit lib̾os tocum quicquid
langit᷑ fuĩt reu̾tatꝰ ĩ eĩdem donator atbitͥo ⁊
dictõne ĩnsucũ.

Expanded text:
 Si umquam libertis patronus filios non habens bona omnia vel partem aliquam facultatum fuerit donatione largitus et postea susceperit liberos, totum quidquid largitus fuerit revertatur in eiusdem donatoris arbitrio ac dicione mansurum.
Abbreviated transcription (Latin):
adiri potũit hr̃ditas. noncum ula sit
asfuacõuem tuam quasi scripra hr̃sñ
fuĩt iure ad optata alioquĩ sunfami¬
lia relicta hr̃s frã d̾ccisit. ⁊ consoq̃ut᷑ ip̃iꝰ
hrtes peticõi fidi ꝯmissi ntde̾ coguntur

Expanded text:
adiri potuit hereditas, non cum illa ipadseverationem tuam, quasi scripta heres non fuerit iure adoptata. Alioquin si in familia relicta heres facta decessit, et consequenter ipsius heredes petitioni fideicommissi respondere coguntur
Abbreviated transcription (Latin):
patrĩ pubes iam sinc h̃is decessit ꝯpi
pilian substicucõne cai hrditas eius
dciata nouest. set sulbis fidciꝯmissĩ
aliqua parte testĩ ꝯsirmata est sidci ꝯ¬
missum ab ẜt̃dibus pet̾e non ꝓbibetis
płum redia ob ligata ꝑlogatũ ł sidci¬
ꝯmistum relicta hr̃s hñe dey et max̾e
cim destator condic̃one cor non igno¬
canit scut si stisset legaturus fisset¬

Expanded text:
it, pubes iam sine liberis decessit, ex pupillari substitutione tibi hereditas eius delata non est. Sed si verbis fideicommissi aliqua parte testamenti confirmata est, fideicommissum ab heredibus petere non prohiberisPraedia obligata per legatum vel fideicommissum relicta heres luere debet, maxime cum testator condicionem eorum non ignoravit aut, si scisset, legaturus t
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾is decessit ab auo relicta restitu̾e si ei sur¬
cessit d̾ fidei ꝯmisso ꝯuenire debes namꝙ
si patrui tui hr̃ditas cibi q̃ cibi quesita
est non desideiꝯmisso 9uentre debes nam

Expanded text:
liberis decesserit, ab avo relicta restituere, si ei successit, de fideicommisso convenire debes. Nam si patrui etiam hereditas tibi quaesita est, non de fideicommisso quaerendum
Abbreviated transcription (Latin):
uidnitate ł masculi incelibatu uidetur
hãt lex uilia miscella q̃ iam ꝑemptae
sec cum pͥmũ ħ eueni̾t illico conpetat
calibus ꝑsonis eius ꝙ ⁊ lictũ cit ꝑsocu¬
cio quaũ sub ꝯdicõne relictũ eẽ iudetur

Expanded text:
iduitate vel masculi in caelibatu relictum habeat lex Iulia miscella, quae iam perempta est: sed cum primum hoc evenerit, ilico competat talibus personis eius quod relictum est persecutio
Abbreviated transcription (Latin):
rat ut uniꝰ quid̾ inꝑpetuis uĩculismo¬
raretur. alt̾ uͦ ex portandus uenũ da¬
retur ꝓ m̃si offensam istã clemẽcia
fiexit ꝙ licet scͥptura nõ ꝓ betur: uł a¬
cũ post̾iora eoꝵ calia merita dephẽdũ¬
tur ut ua dñi pota̾it mitigari. noui¬
simã cĩ uoluntatemi arbit̾ famiłcit¬

Expanded text:
rat, ut unus quidem in perpetuis vinculis moraretur, alter vero exportandus venumdaretur. Proinde si offensam istam clementia flexit  quod, licet scriptura non probetur, vel acum posteriora eorum talia merita deprehenduntur, ut ira domini potuerit mitigari, novissimam eius voluntatem arbiter famili
Abbreviated transcription (Latin):
cencia sit in suam siluam in de fusire
non utendo amittit᷑ nauidã puta
uiam nõ itum eit eand̾ fuitutem
penitus tolsi ãi ꝑ bieuuũ ea nõ utẽ¬
do deꝑdica. Gingło die quĩquẽnũ
ꝓ anno nũando. a liis aliaui suãm e¬
ligentib uob̾ placuit ita cãm dirii̾e
ut ꝙ iam ꝑ legem latam a nob̾ ꝓsper¬
tũ est nesuitutes nõ utendo ꝑbien¬

Expanded text:
centia sit in suam silvam inde transire non utendo amittitur , et quidam putaiam non itum est, eandem servitutem penitus tolli quasi per biennium ea non utendo deperdita, singulo die quinquennii pro anno numerando, aliis aliam sententiam eligentibus, nobis placuit ita causam dirimere, ut, quia iam per legem latam a nobis prospectum est, ne servitutes per bien
Abbreviated transcription (Latin):
dͣ Difilius sauuł fiustui s ꝑciat᷑
rrs mobiles ł semouentes que castẽẽ es
pecculuĩ eẽpossant donatẽ apatre sũt
eas quor. uiceto peculio castrensi uon
lĩ castrensis uousunt diu̾si iuris ca
p̃dia hñtur que exoccasione milie
auiis famłas obueniũt si eiũ castrẽ

Expanded text:
t res mobiles vel se moventes, quae castrensis peculii esse possunt, donatae tibi a patre sunt, eas quoque in cetero peculio castrensi non lii castrensis non sunt. Diverso iure ea praedia habentur, quae ex occasione militiae filiis fa
Abbreviated transcription (Latin):
pecumam ⁊uerti. Si .n. certa doninꝰ
ł cercus agerł certus hõ łalia res q̃
expressa est inconstauendis rẽb
ponatur quid distat a nomine ipiꝰ
ros uemiant inꝯstitutã accõẽ tam¬
qͣm si fuiss ip̃a pecuma ꝯstituta c̃
⁊̃ ueteres pecinue apellacõe omnes
res significari diffmuersit huuus¬
ccoꝵ ⁊ in alia antiqua prudencia.
manifestissime iuentũ ÷ͥ hiis in¬
del que argenti distractores ⁊ alii
negociatores indeffendendo ꝯstimu

Expanded text:
pecuniam converti. si enim certa domus vel certus ager vel certus homo vel alia res quae expressa est in constituendis rebus ponatur, quid distat a nomine ipsius res veniant in constitutam, tamquam fuisset ipsa pecunia constituta, cum etiam veteres pecuniae appellatione omnes res significari definiunt et huiusctorum et in alia antiqua prudentia manifestissime inventum est. His videlicet, quae argenti distractores et alii negotiatores
Abbreviated transcription (Latin):
D ⁊ ut allegas añquam a dña mã¬
imintereris fundos eius coliusti pꝰ¬
eaq adempto peculio hbertate tora¬
tus es ob reliqua si qua prid̾ ccͣta st̃.
res bonoꝵ quas postea proprus lato¬
rib quesisti inqunetari minime pos
bus fecistimencionem domi eos con¬
uemi quia int̾ dominos ac seruos ui.⁊¬
dicium ꝯstare nullũ pot sine post dt᷑¬
lictum manumissi sint ex añceden¬
rib post datam libertatem eos nulla
rõ iuiris a domnuins quontam comi¬
eniri patitur. Sane si post maniri¬
issionem quid illicite miserunt hec
apd̾ presidem prouincie argue accep
mꝑ̃r Proꝑcer es alienũ de¬
pupilli res tutoris qui nichil sou¬
ex honis eius tenet pignori capi

Expanded text:
 ut adlegas, antequam a domina manumittereris, fundos eius coluisti posteaque adempto peculio libertate donatus es, ob reliqua, si qua pridem contracta sunt, res bonorum, quas postea propriis laboribus quaesisti, inquietari minime posbus fecisti mentionem, domi eos conveni, quia inter dominos ac servos iudicium constare nullum potest: sive post delictum manumissi sunt, ex antecedentibus post datam libertatem eos nulla ratio iuris a dominis quondam conveniri patitur. Sane si post manumissionem quid illicite commiserunt, hoc apud praesidem provinciae argue accep Propter aes alienum pupilli res tutoris, qui nihil ex bonis eius tenet, pignori capi
Abbreviated transcription (Latin):
ri iuris ab solutissum÷ ne alieno
Scelere ditentur
ꝯffitisti peciñe constitute accõ non.
soraduersus te s ̃ aduersus heredes
d̾ N ecepticra accõne cessante que so¬
llempnib uerbis ꝯpoĩta musitato
pontere mĩo mensura ue sunt in al
naut̃ rẽb millam haberet cõionem
⁊ neq in omnib casib longena sit

Expanded text:
ri iuris absolutissimi est, ne alieno scelere ditentur.constituisti, pecuniae constitutae actio non solum adversus te, sed etiam adversus heredes Recepticia actione cessante, quae sollemnibus verbis composita inusitato pondere numero mensura sunt, in aliis autem rebus nullam haberet communionem et neque in
Abbreviated transcription (Latin):
dͥ ¶ on pruis ad eos qui debitorib ẜ¬
ssci nr̃i sunt obligati accõnem fisca¬
lem extendi oportere nisi potuerit¬
pmrare princiꝑales reos idoneos ⁊̃
ter nisi mandatis accõib ex persona
sui debitoris aduersus einsdebitores
creditor experiri pot suo aut̃ nomine dͣ¬
utiliacẽe recce utetur de heditacu
bitam fuisĩe dicis ab heredib eius co¬
heredib pro parte tibi ꝯpetenti petere
debes s ⁊ res si que tibi ob idem debĩt
obligate sunt persequi non prohiber
rohereditarus partib here¬
des honema hereditaria agnoscere ⁊ ĩ
fisci rõnib placuit insi intercedat pi¬
grras Riporeca tunc .n. possor̃ obligate
reiꝯuemendus est.

Expanded text:
 Non prius ad eos, qui debitoribus fisci nostri sunt obligati, actionem fiscalem extendi oportere, nisi patuerit principales reos idoneos nonter nisi mandatis actionibus ex persona sui debitoris adversus eius debitores creditor experiri potest. suo autem nomine utili actione recte utetur. D. k. Ian. bitam fuisse dicis, ab heredibus eius coheredibus tuis pro parte tibi competenti petere debes. sed et res, si quae tibi ob idem debitum obligatae sunt, persequi non prohiberro hereditariis partibus heredes onera hereditaria agnoscere etiam in fisci rationibus placuit, nisi intercedat pignus vel hypotheca: tunc enim possessor obligatae rei conveniendus est.
Abbreviated transcription (Latin):
eExceptis hiis uectigalib que
ad sacrum primonium ur̃m quoc̃ que
cempore ꝑnenerunt ceterar̃ iei pupli¬
ce cinitatum ata ordinũ estimatis
stipendiis que ꝓpuplicis nocessitatib
tolerare non desimint reseruentur cũ
duas porciones errario nr̃o ꝯferri
disposucint atq hanc t̾tiam iu¬
bemus adeo indicõe ur bium municipi¬
umq ꝯsist̾e ut ꝓprĩ ꝯpendũ curam
non in alieno pocius affi insuo arbie
norerint ꝯstitutam designate gͥ con¬
sorcium porcionss eatenus iiri ordinũ
ciudatiq obnoxium maneat ut et
locandi quanti int̾est su licenciam
sibinouerint ꝯtributam. ut soua¬

Expanded text:
Exceptis his vectigalibus, quae ad sacrum patrimonium nostrum quocumque tempore pervenerunt, cetera rei publicae civitatum atque ordinum aestimatis dispendiis, quae pro publicis necessitatibus tolerare non desinunt, reserventur, cum duas portione aerario nostro conferridisposuerat : atque hanc tertiam iubemus adeo in dicione urbium municipumque consistere, ut proprii compendii curam non in alieno potius quam in suo arbitrio noverint constitutam. Designatae igitur consortium portionis eatenus iuri ordinum civitatumque obnoxium maneat, ut etiam locandi quanti sua interest licentiam sibi noverint contributam. THEO
Abbreviated transcription (Latin):
tes siblac sius curus adangustiaꝵ suaꝵ
solacia quesienint siue illa finctõib
crrialicĩ ordinum ꝓ futura sunt seu
cuutatum usibus designantur fixma
hũs ata ad habendum ꝑpetua man̾e
precipiimis u ullam ꝯtrariam sup

Expanded text:
sibi ac suis curiis ad angustiarum suarum solacia quaesierunt, sive illa functionibus curialium ordinum profutura sunt seu vitatum usibus designantur, firma his atque ad habendum perpetua manere praecipimus neque ullam contrariam supp
Abbreviated transcription (Latin):
emptor ad huis de legatus partem p̃cũ
fisdo soluerit. alt̾amq in caucionem
deduxit tũ porciouitue eauendicio
non pot̃ obsisfe.¬
porcionem ꝓ induusio anteqiã cõidi
uidundo iudicum dictetur tm̃socio
non eriam extraneo posse distrahs¬

Expanded text:
emptor ab his delegatus partem pretii emptor ab his delegatus partem pretii fisco solverit alteramque in cautionem deduxit, tamen portioni tuae ea venditio non potest obsisteportionem pro indiviso, antequam communi dividundo iudicium dictetur, tantum socio, non etiam extraneo posse distrah
Abbreviated transcription (Latin):
pscrtprione muuitus est eum tibiagẽt
rector ꝓuincie roddi efficiet
gatas dibi nec ex officio uendendi potes¬
tatemhabens distrahendo quicꝙͤ tibi¬
lex alienacõem inhibuent
siuetestator hoc fecent siue pactio ꝯtra¬
hencinm hoc admiseriti non solum domi
tus ꝑhiberi similiq modo ⁊ seruitutes
muramne imponi nec emphiteoseos cĩ¬
tractum nisi iulriis etũ modo easibus
in quib ꝯͣstitucõnum a uctoritas ł
testatoris uoluntas ł ꝓactõnum tenor
qui alienacdem int dint ad tale fien¬
onis prerogatiua ł diuturni siloncũ
p̃scripcio omptorem posso̾is qmͣ acoh̾edi¬
bus patuis cuidistractam suggens
ꝓporcione iunuat inrem actio sñcolu¬
inis ꝑsenerat gi aut̃ roceptum ius
securitatem emptori p̃stitit est arbi¬
trium tibi liberum ꝯueniendieos qui
tui possõnem cõem distraxetint. anuͦ
fiscus cum patiss dñs eẽt soliditatem ꝑ¬
iuxͣ ꝓprium pͥulegium uendidit. et
cohedes soliditatem uendid̾unt. licet

Expanded text:
scriptione munitus est, eum tibi agenti rector provinciae reddi efficiet.gatas sibi nec ex officio vendendi potestatem habens distrahendo quicqualex alienationem inhibuerit sive testator hoc fecerit sive pactio contrahentium hoc admiserit, non solum domintus prohiberi: similique modo et servitutes minime imponi nec emphyteuseos contractum, nisi in his tantummodo casibus, in quibus constitutionum auctoritas vel testatoris voluntas vel pactionum tenor qui alienationem interdixit alionis praerogativa vel diuturni silentii praescriptio emptorem possessionis, quam a coheredibus patrui tui distractam suggeris, pro portione tua munit, in rem actio incolumis perseverat: aut si receptum ius securitatem emptori praestitit, est arbitrium tibi liberum conveniendi eos, qutui possessionem communem distraxerunt, an vero fiscus, cum partis dominus esset, soliditatem iuxta proprium privilegium vendidit. etecoheredes soliditatem vendiderunt, licet
Abbreviated transcription (Latin):
ex solutt tibi usuras pensiteret nõ iu¬
merito existimas ⁊̃ eas tͥibi ad ito psite ab
emptore pr̃an dobere nam si ĩ uinicio
non im̃pleta ꝓmissi fide dñis tunus ĩ
suam cãm ituorti ꝯueniat rudeo adttꝰ¬

Expanded text:
exsoluti tibi usuras pensitaret, non imexsoluti tibi usuras pensitaret, non immerito existimas etiam eas tibi adito praeside ab emptore praestari debere. nam si initio non impleta promissi fide dominii tui ius in suam causam reverti conveniat. et ideo adit
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. on est int̾dẽm tutorib uet sua¬
ł curatorib isi ex eotitulo iudicati debi sl¬
tores sunt ꝯstituticum sua cã ressuag ni¬
alienares potuĩt gꝰ cuiratortuus fundũ
suum cum suo hon̾e obligare fisro nr̃o nã
n priuatꝰ potuisset. de pactis. int̾ ert
uendidistiut nisi intracertum tempus
procium fuisset oxsolutum emptx artas
parentes ea lege uendid̾unt ut siũ ip̃i
siue h̾edes eoꝵ emptori p̃cium qñc̃q uł
intra ccrta temꝑa obtulissent restitue¬
retu teq ꝑato sausface ꝯdicioni dcẽ
heres emptoris uonparet ut ꝯtractus
nisirolicũ precium intraceitum tẽpꝰ
restituttim eẽt ad serouert̾etur. si nõ
precariam posso̾nem rei tradidit reiuẽ¬
diciõnem uon habet set actc̃em oxuẽditt¬
on missore uendicionis legem
ex̾cere luni pot̃ qui post p̃stitutũ precũ
soluendi diom non uendicacõem rei elig̾e
s usuraꝵ precũ peticõem sequi maliust
is cuiuendidisti possõnem precũ tarde

Expanded text:
. Non est interdictum tutoribus vel curatoribus, etsi ex eo titulo iudicati debitores sunt constituti, cum sua causa res suas alienare. potuit ergo curator tuus fundum suum cum suo onere obligare fisco nostro: nam et privato potuisset. D. non. Iun. Antendidisti, ut, nisi intra certum tempus pretium fuisset exsolutum, emptrix arras tui ea lege vendiderunt, ut, sive ipsi sive heredes eorum emptori pretium quandoque vel intra certa tempora obtulissent, restitueretur, teque parato satisfacere condicioni dictae heres emptoris non paret, ut contractus nisi reliquum pretium intra certum tempus restitutum esset, ad se reverteretur, si non precariam possessionem tradidit, rei vindicationem non habet, sed actionem ex venditommissoriae venditionis legem exercere non potest, qui post praestitutum pretii solvendi diem non vindicationem rei eligere, sed usurarum pretii petitionem sequi maluit. is cui vendidisti possessionem pretii tardius
Abbreviated transcription (Latin):
forte aut euchimi uł ciu lilet mat̾is alt̾iꝰ dͤ
adinctum ł adauenic̃a usum ꝑtinentis
iam elicito łimposterum eliciendo Nꝑ to
ł pragmatica scc̃e ł sacra nr̃e pietatis ad¬
notacione monapolium audeat ex̾cere
ne uequis illicitis habits ꝯuencionib cõ¬

Expanded text:
forte aut echini vel cuiuslibet alterius ad uictum vel ad quemcumque usum pertinentis iam elicito aut in posterum eliciendo rescripto aut pragmatica sanctione vel sacra nostrae pietatis adnotatione, monopolium audeat exercere, neve quis illicitis habitis conventionibus con
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾int uenundetur edificioꝵ quoq ar¬
cifites ł ergalabui alioꝵ que diuersoꝵ
operum ꝓfessores ⁊ balneatores petutus̃
is me iudiciarĩs sũptibus g̃i aiuis autõ
monopolum arisus fuerit ex̾cere bonisꝓ
prũs exspolatus ꝑpetuitate dampnetin
exilñ ceteraꝵ piedea ꝓ fessionum pͥma¬
tes simposterum aut suꝑ taxandis rerũ
prociis aut suꝑ auib: libet ulicitis placi¬
tis ausifueruit ꝯuenientes ħr se pactis¬

Expanded text:
uerint, venumdentur. Aedificiorum quoque artifices vel ergolabi aliorumque diversorum operum professores et balneatores penitus et sine iudiciariis sumptibus. Si quis autem monopolium ausus fuerit exercere, bonis propriis spoliatus perpetuitate damnetur exilii. Ceterarum praeterea professionum primates si in posterum aut super taxandis rerum pretiis aut super quibuslibet illicitis placitis ausi fuerint convenientes hui
Abbreviated transcription (Latin):
ui m̃cendoꝵ m̾catuum aut nũ¬
dinaꝵ licenoiam uł ueterum indulto uł
ur̃a auctoritate meruerint ita beneficio
Qti pociantur ut nullum inmercatibus
atq uiundins ex negociat oꝑ meitib cõ¬
ueuiant niuuenaciis ante locoꝵ temꝑali
questu ⁊ comodo pͥuata exactõne sedentin

Expanded text:
ui exercendorum mercatuum aut nundinarum licentiam vel veterum indulto vel nostra auctoritate meruerunt, ita beneficio rescripti potiantur, ut nullum in mercatibus atque nundinis ex negotiatorum mercibus conveniant, vel in venaliciis aut locorum temporali quaestu et commodo privata
Abbreviated transcription (Latin):
eis ꝯuingendisunt uulloctinore retinẽd̃
nec scitis pret̾itaꝵ legum infirimĩ ẽẽ ui
p̃cedente in houesta uica uxores eas
dux̾int. siue dignitate preditisint. sin̾
alio modo scenicas in matͥmoniũ duc̾e̾
ꝓ hibeanturdum tamen docalibus
oĩ moto instr̃is non sinescͥptis tale ꝓbet᷑¬

Expanded text:
eis coniungendi sunt, nullo timore tenendis, ne scitis praeteritarum legum infirmum esse videpraecedente inhonesta vita uxores eas duxerint, sive dignitate praediti sint sive alio modo scaenicas in matrimonium ducere prohibeantur, dum tamen dotalibus omnimodo instrumentis, non sine scriptis tale probet
Abbreviated transcription (Latin):
augm̃tiun. idemq licere precipiniꝰ
⁊t inhus mat̾moniis in auib int̾d̾
accidit aute nuꝑcias auid̾ donacõ¬
nem nullam eẽ. solam u̾o dotem ma¬
rito mulierem obtulisse ut ꝙ̃ tñe
muliere detem angente liceat ma¬
rito quoq donacõem inuxorem suã
eiꝰdem quantitatis fac̾e qnaitum
auctadis ꝯtin̾e coguosctur pactis
uidelicet de redibicione ł retentõe
aucte dotis uł donatõis ꝓut ꝑt es
ꝯseuserint ꝓpriam statuto modo
ineundis siue in uiugendis uetͥib
pactis que iuinicio impciaꝵ te añ
nupcias donacione. ⁊ dote pͥnttpat̾r

Expanded text:
um. Idemque licere praecipimus etiam in his matrimoniis, in quibus interdum accidit ante nuptias quidem donationem nullam esse, solam vero dotem marito mulierem obtulisse, ut etiam tunc muliere dotem augente liceat marito quoque donationem in uxorem suam eiusdem quantitatis facere, quantum aucta dos continere dignoscitur: pactis videlicet de redhibitione vel retentione auctae dotis vel donationis, prout partes consenserint, pro iam statuto modo ineundis sive iniungendis veteribus pactis, quae initio nuptiarum de ante nuptias donatione et dote principa
Abbreviated transcription (Latin):
ab uitestato delatam heditatem scłos
uero cale merentil ab iuꝑatire bene¬
ficium mulierib illas ⁊̃ eẽ uoluinus
que dignitatem aliqͣ imonsere¬
uissimo pͥncipisuplicau̾int ultrouoã
tet husilld̾ adingimus ut silio hꝰ ce¬
modi mulierum si quidem post expur¬
gacõem pͥoris uite matrissue natesuit
rion uideant᷑ scemcarũ ẽẽ filie. nec sub¬
iace logib que ꝓ hibuerunt faiassce¬
nicarum certis hoĩes in matmoniũ du¬

Expanded text:
ab intestato delatam hereditatem. Similes vero tale merentibus ab imperatore beneficium mulieribus illas etiam esse volumus, quae dignitatem aliquam, etsi non serenissimo principi supplicaverunt, ultronea tet. His illud adiungimus, ut et filiae huiuscemodi mulierum, si quidem post expurgationem prioris vitae matris suae natae sint, non videantur scaenicarum esse filiae nec subiacere legibus, quae prohibuerunt filiam scaenicae certos homines in matrimonium du
Abbreviated transcription (Latin):
silib̾e fuit es in genue mulieres uulla¬
suber̃ suspicio. nam nefarios ⁊ incestos
coitus oĩb modis arputamꝰ sicut u
illos quiꝑ p̃t̾itaꝵ legum sanctõem
speciałr uetiti sunt exceptis uideli¬
cet hiis quos p̾senti lege ꝑ nusiniꝰ legi¬
timniq matͥmouĩ iure inuiuri

Expanded text:
t et ingenuae mulieres, nullasuberit suspicio. 7a . Nam nefarios et incestos coitus omnibus modis amputamus, sicut et illos, qui praeteritarum legum sanctione specialiter vetiti sunt, exceptis videlicet his, quos praesenti lege permisimus legitimique matrimonii iure muniri
Abbreviated transcription (Latin):
snam in ead̾ ꝓfessione durauĩt. post
eiꝰ obitum ⁊c̃es imꝑatoris clemencie
obtulerit: ĩ diuinam indulgenciam
meruerit libacõem mat̾ne iuiurie
inubendi licenciama orbi ꝯdonantẽ.
istam qͦ posse sine metu Poꝵ leguin
matͥmonio illis copulari quidudum
scenice filiam uxoiem duc̾e ꝓhibebũ᷑
mmo ⁊ illud remo uend̾ eẽ censemꝰ¬

Expanded text:
em professione duravit, post eius obitum preces imperatoriae clementiae obtulerit et divinam indulgentiam meruerit liberationem maternae iniuriae et nubendi licentiam sibi condonantem, istam quoque posse sine metu priorum legum in matrimonio illis copulari, qui dudum scaenicae filiam uxorem ducere prohibebantur. Immo et illud removendum esse cens
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ita nub̾e essꝑmittatur. qͣi nõsint
sconice matͥs filie uec iam ꝓhibeant᷑
illis copulari quib scenice allias uł
dignitatis ł alt̾ius cause g᷑ͤ uiores du¬
cere int̾dicitur. ut tñ oĩm dẽtalia

Expanded text:
 ita nubere permittatur, quasi non sint scaenicae matris filiae: nec iam prohibeantur illis copulari, quibus scaenicae filias vel dignitatis vel alterius causae gratia uxores ducere interdicitur, ut tamen omnimodo dotalia
Abbreviated transcription (Latin):
dignatur. ⁊ penitenciam suscoe nr̃am.
⁊ admeliorem statum eam reducere. osi
concra nr̃o subiectos imꝑio nos ⁊̃ fac̾edes¬
feramus uulla ueniã digni ẽẽ udebim᷑
itaq cuminiuftaĩ sit suos quid̾ lib̃tate
donatos possednunam indulgenciam nata
qui cas ad illum statum reduc̾et. in quo
siĩ in houesti peccatum eẽt ꝯmorari po¬
tuerint. presonticlemeutissima sauctõe
Dͥncipale beneficiũ eis sub ea lege ꝯcedi¬
muis ut si derelicta mala .⁊ iuhonesta cõ¬
uerfacõe ꝯmodiorem uitam ꝯplexe
fueruit. houestatiq sese ded̾uit liceat
eis nr̃o suplicare mimiuint diuinos af¬

Expanded text:
m et ad meliorem statum reducere: quod si circa nostro subiectos imperio nos etiam facere differamus, nulla venia digni esse videbimur. Itaque cum iniustum sit servos quidem libertate donatos posse per divinam indulgentiam natalicii, quod eas ad illum statum reduceret, in quo, si nihil peccatum esset, commorari potuerint: praesenti clementissima sanctione principale beneficium eis sub ea lege condonamus, ut, si derelicta mala et inhonesta conversatione commodiorem vitam amplexae fuerint et honestati sese dederint, liceat eis n