comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dimisit hereditatem suam. dedit dilec¬
tam animã suam in manus querentiũ
eam. qui ꝑ osea quondam tͥ rigidus
minabatur. Ero mors dua omors. ero
morsus tuus inferne. Illius morte tu
mortua es. illius morte nos uiuimus.
Deuorasti:⁊ deuorata es. Dumq assũp¬
ti corporis sollicitaris illecebra: iauidis
faucib p̃dam putas: interiora tua ab¬
unco dente confossa sunt. Grãs tͥ xp̃e
tam potentem aduersarium nrm̃ dũ
occideris occidisti. Quis ande te mise¬
uiuendi sensum ob hoc tantum acce¬
ꝑat. ut periret: Regnauit enĩ mors
abadam usq ad moysen. etiam in eos
qui non peccauerunt insimilitudinẽ
p̃uaricationis adȩ.Si abrahã. & ysaac
⁊ iacob ininferno. quis inceloꝵ regno:
Si amici tui subꝑoena offendentis
adam.⁊ qui non peccauerunt aliemᷤ
peccatis tenebantur obnoxii. quid
de his credentum est. qui dixerunt
incorde suo non ẽ deus. qui corrup¬
ti ⁊ abominabiles facti sunt. qui de¬

Expanded text:
dimisit hereditatem suam, dedit dilecdimisit hereditatem suam, dedit dilectam animam suam in manus quaerentium eam. qui per Osee quondam tibi rigidus minabatur: ero mors tuas o mors; ero morsus tuus, inferne, illius morte tu mortua es, illius morte nos uiuimus. deuorasti et deuorata es, dumque adsumpti corporis sollicitaris inlecebra et auidis faucibus praedam putas, interiora tua adunco dente confossa sunt. Gratias tibi, tam potentem aduersarium nostrum, dum occideris, occidisti. quis ante te miseprostratus uiuendi sensum ad hoc tantum acceperat, ut periret? regnauit enim mors ab Adam usque ad Moysen etiam super eos, qui non peccauerunt in similitudinem praeuaricationis Adam.et Iacob in inferno, quis in caelorum regno? Si amici tui sub poena offendentis Adam et, qui non peccaverant, alienis peccatis tenebantur obnoxii, quid de his credendum est, qui dixerunt in cordibus suis: non est Deus, qui corrupti et abominabiles facti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
pectora concitarent. En rerum in nob̾
ordo mutatus est: ⁊ in calamitatẽ nrãm
ꝑdidit sua iura natura. Qd̾ ex hibere se¬
nib iuuenis debuit: hoc iuueni exhibu¬
imus senes. Qͥd gͥ faciame Iungam
tecum lacrimas: Sed apłs ꝓhibet:
mierat suscitatus ẽ. Leter ⁊ gaudeã.
quia raptus est ne malitia mutaret
mentem eius. quia placuerat deo aĩa
illius: S inuito ⁊ repugnanti ꝑ genaᷤᷤ
lacrime fluunt. ⁊ inter precepta uirtu¬
tum resur rectionisq spem: credulam
mentem desiderii frangit affectus. O
mors quȩ fr̃s diuidis. ⁊ amore sociatos
crudelis acdura dissotias. Adduxit urẽ¬
tem uentum dñs de deserto ascendentẽ
qui siccauit uenas tuas: ⁊ desolauit fon¬
tem tuum. Deuorasti qͥdem ionam. s
inutero tuo uiuus fuit. Portasti quasi
mortuum. ut tepestas mundi conquies¬
cer&: ⁊niniue iam illius p̃conio sal¬
uaretur. Ille ille te uicit. ille iugulauit.
fugitiuus ꝓpħa. qui reliquit domũ suã.

Expanded text:
pectora concitarent: en rerum in nobis pectora concitarent: en rerum in nobis ordo mutatus est et in calamitatem nostram perdidit sua iura natura: quod exhibere senibus iuuenis debuit, hoc iuueni exhibemus senes. Quid igitur faciam? iungam tecum lacrimas? sed apostolus promierat, suscitatus est. laeter et gaudeam, quod raptus sit, ne malitia inmutaret mentem eius, quia placuerit deo anima illius? sed inuito et repugnanti per genas lacrimae fluunt et inter praecepta uirtutum resurrectionisque spem credulam mentem desiderii frangit affectus. o mors, quae fratres diuidis et amore sociatos crudelis ac dura dissocias! adduxit urentem uentum dominus de deserto ascendentem, qui siccauit uenas tuas et desolauit fontem tuum. deuorasti quidem Ionam, sed et in utero tuo uiuus fuit. portasti quasi mortuum, ut tempestas mundi conquiesceret et Nineue nostra illius praeconio saluaretur. ille, ille te uicit, ille iugulauit fugitiuus propheta, qui reliquit domum suam,
Abbreviated transcription (Latin):
RaNbes alaierias
ingenia parua ñ sufferuii.
& inipso conatu ultra ui¬
res ausa succumbunt:¬
Quantoq maus fuerit qd̾ dicendũ ẽ:
tanto magis obruitur. qui magnitudinẽ
rerum uerbis non potest explicare. Ne po¬
derii sui iaculo uulneratos. intolerabili
dolore conficit. Quem heredem putauimꝰ.
funus tenemus. Cui iam meũ sudabit in¬
genium: Cui litterule placere gestient:
neo canore uox dultior: Stupet ani¬
mus. manus tremit. caligant oculi. lin¬
gua balbutit. Quicqͥd dixero. quia ille
non audit: mutum uidetur. Stilus ip¬
se quasi sentiens. ⁊ cęra sub tristior: uel
rubigine. uel situ obducitur. Quotiers¬
cumq nitor inuerba ꝓrumꝑe. ⁊ suꝑ
tumulum eiꝰ epitaphii huius flores spar¬
gere totiens lacrimis implentur oculi.
& renouato dolore totus in funere sum.
Moris quondam fuit. ut suꝑ cadauera
defunctoꝵ. incontione ꝓstrati laudes li¬
beri dicerent. ⁊ instar lugubriũ carmi¬
num ad fletus ⁊ gemitum. audientiũ

Expanded text:
randes... materias ingenia parua non sufferunt et in ipso conatu ultra uires ausa succumbuntuantoque maius fuerit, quod dicendum est, tanto magis obruitur, qui magnitudinem rerum uerbis non potest explicare. Nepoderii sui iaculo uulneratos intolerabili dolore confecit. quem heredem putauimus, fumis tenemus. cui iam meum sudabit ingenium? cui litterulae placere gestient? neo canore nox dulcior? stupet animus, manus tremit, caligant oculi, lingua balbutit. quidquid dixero, quia ille non audiet, mutum uidetur. stilus ipse quasi sentiens et cera subtristior uel rubigine uel situ obducitur. quotienscumque nitor in uerba prorumpere et super tumulum eius epitaphii huius flores spargere, totiens inplentur oculi et renouato dolore totus in funere sum. mors quondam fuit, ut super cadauera defunctorum in contionė pro rostris laudes liberi dicerent et instar lugubrium carminum ad fletus et gemitus audientium
Abbreviated transcription (Latin):
uideamus. Sentine obsecrote quando
infans quando puer.quando iuuenis
quando robuste ȩtatis. qͣndo senex factꝰ
sis: Cotidie morimur. cotidie cõmu¬
tamur. & tamen ȩtͥnos ẽẽ nos credimus.
Hoc ipsum quod dicto. qd̾ scribitur. qd̾
relego. quod emendo. de uita mea tra¬
hitur. Quõd puncta notarii. tot meo¬
rum dampna sunt tempoꝵ. Scribimꝰ
atq rescribimus. transeunt mare epłȩ.
& findente sulcoᷤᷤ carina ꝑsingulos flu¬
ctus ȩtatis nr̃ȩ momenta minuuntur.
Solum habemus lucri. qd̃ xp̃i nobis
amore sociamur. Caritas patiens est.
benigna ẽ. Caritas non zelatusñ agit
ꝑperam. non inflatur. Omĩa suffert.
minqͣm excidit. Hȩc semꝑ uiuit in
pectore. obhanc nepodianus nr absens
p̃sens est: & ꝑtanta terrarum spatia
duusus utraq complectitur manu.
habemus mutuo obsidem caritatis.
Iungamur sp̃u. stringam᷑ affectu. &
fortitudinẽ mentis quam beatus papa
chromatius ostendit indormitione
germani: nos imitem᷑ in filio. Illũ nr̃a

Expanded text:
uideamus. sentisne, obsecro te, quando infans, quando puer, quando iuuenis, quando robustae aetatis, quando senex factus sis? cotidie morimur, cotidie commutamur et tamen aeternos esse nos credimus. hoc ipsum, quod dicto, quod scribitur, quod relego; quod emendo, de uita mea trahitur. quot puncta notarii, tot meorum damna sunt temporum. scribimus atque rescribimus, transeunt maria epistulae et findente sulcos carina per singulos fluctus aetatis nostrae momenta minuuntur. solum habemus lucri, quod Christi nobis amore sociamur. caritas patiens est, benigna est; caritas non zelatur, non agit perperam, non inflatur, omnia sustinet,numquam excidit. haec semper uiuit in pectore; ob hanc Nepotianus noster absens praesens est et per tanta terrarum spatia diuisos utraque conplectitur manu. habemus mutuae obsidem caritatis. iungamur spiritu, stringamur affectu et fortitudinem mentis, quam beatus papa Chromatius ostendit in dormitione germani, nos imitemur in filio. illum nostra
Abbreviated transcription (Latin):
epłas plenas tam officii quã pretũ
misi: cum tu ne motum qͥdem face¬
re digneris. E dño loquente cum
naris. Loqueris nimis inquies con¬
tumeliose. Crede michi. nisi stili uere¬
cundia ꝓhiberet. tanta lesus ingererẽ.
ut inciꝑes michi rescribere uł iratus.
S q̃m ⁊ irasci hominis ẽ. ⁊ in iuriam
non facere. xp̃iam: ad antiquũ morẽ
reuertens rursus p̃cor ut ⁊diligen¬
tem te diligas. & conseruo sermonẽ¬

Expanded text:
epistulas plenas tam officii quam precum epistulas plenas tam officii quam precum misi, cum tu ne muttum quidem facere dignaris et domino loquente cum non loqueris. \'nimis\', inquies, \'contumehose\'. crede mihi, nisi stili uerecundia prohiberet, tanta laesus ingererem, ut inciperes mihi rescribere uel iratus. sed quoniam et irasci hominis est et iniuriam non facere Christiani, ad antiquum morem reuertens rursus precor, ut et diligentem te diligas et conseruo sermone
Abbreviated transcription (Latin):
ominus nr̃ humilitatis
magister. disceptantibus
de dignitate discipłis: unũ
app̃hendit paruulũ diceis.
Quicumq ur̃m non fuerit conu̾sus
sicut infans: ñ potest introire in
regnum celoꝵ. Quod ne tantum do¬
cere nec facere uideretur. in pleuit
exemplo. dum discipłoꝵ pedes lauat. ⁊
dum traditorem osculo excipit. dum
loquitur cum samaritana. dum ad
pedes sibi sedente maria de cȩlorum
disputat regno. dũ ab inferis resur¬
gens primum muliercłis apparescit
Sathanas autem ex archangłi fastigio.
non aliam ob causam nisi ob contͣriam
humilitati suꝑbiam ruit. Et iudaicus
populus primas sibi cathedras & sa¬
lutationes inforo uindicans: de ꝑuta¬
to antea instillam situle gentili ppło
succedente deletus est. Contra sophy¬
stas quoq scłi ⁊ sapientes mundi: pe¬
trus ⁊ iacob piscator mittit᷑. Cuiꝰ rei
malum sit: quod aduersariũ habet
dm̃. Ob quod in euangłio ⁊ phariseus
arrogans sꝑnitur: & humilis publi¬
canus auditur. Decem iam nͥ fallor

Expanded text:
ominus noster humilitatis magister, disceptantibus de dignitate discipulis, unum apprehendit e parvulis, dicens: Quicumque vestrum non fuerit conversus sicut infans, non potest introire in regnum coelorum . Quod ne tantum docere, nec facere videretur, implevit exemplo: dum discipulorum pedes lavat : dum traditorem osculo excipit : dum loquitur cum Samaritana : dum ad pedes sibi sedente Maria, de coelorum disputat regno : dum ab inferis resurgens, primum mulierculis apparescit . Satanas 27 autem ex Archangelico fastigio non aliam humilitati superbiam ruit. et Iudaicus populus primas sibi cathedras et salutationes in foro uindicans deputato antea in stillam situlae gentili populo succedente deletus est. contra sophistas quoque saeculi et sapientes mundi Petrus et Iacobus piscator mittitur, cuius rei malum sit, quod aduersarium habet deum. ob quod in euangelio et pharisaeus adrogans spernitur et humilis publicanus auditur. decem iam, nisi fallor,
Abbreviated transcription (Latin):
terra reꝓmissionis ante conspecta. Na¬
bo interp̃tatur conclusio. in qͣ finitur
lex: ⁊ non inuenit᷑ eius memoria. Por¬
ro gr̃a euangłii absq ullo fine cendit᷑.
In omnem terram exiuit sonus eius:
& in fines orbis derre uerba illius. Si¬
mulq considera qd̃ habitatio transeun-¬
tium in montib sita sit: ⁊ adhuc ꝓfe¬
ctu indigeat. Post mondes enim pluri¬
mos ad campestria moab ⁊ iordanis
fluenta descendimus. qui int̾pretat᷑
descensio. Nichil enim ut crebro di¬
ximus. tam ꝑiculosum ẽ qͣm glorie
cupiditas ⁊ iactantia. ⁊ animus con¬
scientia uirtutum tumens.
t ꝓfecti de montib¬
abarym: castra metati sunt in
campestrib moab suꝑ iordanẽ iuxta
iherycho.ibiq finxerunt tentoria.

Expanded text:
terra repromissionis ante conspecta. Naterra repromissionis ante conspecta. Nabo interpretatur \'con-. clusio\', in qua finitur lex et non inuenitur eius memoria; porro gratia euangelii absque ullo fine tenditur. in omnem terram exiit sonus eius et in fines orbis terrae uerba illius. simulque considera, quod habitatio transeuntium in montibus sita sit et adhuc profectu indigeat. post montes enim plurimos ad campestria Moab et Iordanis fluenta descendimus, qui interpretatur \'descensio\'. nihil enim, ut crebro diximus, tam periculosum est, quam gloriae cupiditas et iactantia et animus conscientia uirtutum tumens. Et profecti de montibusAbarim castra metati sunt in cam pestribus Moab super Iordanen iuxta Hiericho ibique fixerunt tento
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓfecti de dibungad: castra meta-¬
ti sunt in almon deblathaim. Qua¬
dragesima mansio uertitur incontẽp¬
tum plagarum siue obprobrioꝵ. Et
ꝑ hanc discimus omnia dulcia ⁊ illece¬
bras uoluptatum inseculo condẽpnẽdas:
nec in ebriari nos debere uino in quo
est luxuria. Mel non offertur in sacͥ¬
ficiis dei: & cera quȩ dulcia continet.
non lucet intab̾naculo.s oleũ purissi-¬
mum. qd̃ de oliue ꝓfertur a maritu¬
dine. Alel enim distillata labiis mu¬
lieris meretricis: de quo puto iuxta
mysticos intellectus gustasse ionahã.
& sorte dephensum. uix populi p̃cib
liberatum. Qd̃ autẽ obꝓbria contẽꝑnẽ¬
da sint. ⁊ si falsa obitiant᷑ beatitu¬
dinem pariant: saluator plenissime
docet.
⁊ ꝓfecti de almon deblathaym.
castra methati sunt in montiby
abarim. contͣ faciem nabo. Quadra¬
gesima pͥma mansio uertit᷑ in mõteᷤᷤ
transeuntium:: i ẽ contra faciẽ montis
nabo ubi morit᷑ ⁊ sepelitur moyses:

Expanded text:
fecti de Dibon - Gad castra metati sunt in Almon-Deblathaim. Quadragesima mansio uertitur in \'contemptum palatharum\' siue \'obprobriorum\'. et per hanc discimus omnia dulcia et inlecebras uoluptatum in saeculo contemnendas nec inebriari nos debere uino, in quo est luxuria. mel non offertur in sacrificiis dei et cera, quae dulcia continet, non lucet in tabernaculo, sed oleum purissimum, quod de oliuae profertur amaritudine. mel enim distillat a labiis mulieris meretricis; de quo puto iuxta mysticos intellectus gustasse Ionathan et sorte deprehensum uix populi precibus liberatum. quod autem obprobria contemnenda sint et, si falso obiciantur, beatitudinem pariant, saluator plenissime docet. profecti de Almon - Deblathaim castra metati sunt in montibus Abarim contra faciem Nabo. Quadragesima prima mansio uertitur in montes \'transeuntium\' et est contra faciem montis Nabo, ubi moritur et sepelitur Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e religionis dogmata de platone &
aristotile. numenio cornutoq confirmais.
Scripsit ⁊ militiades contra gentes uo¬
lumen egregium: ypolitusq ⁊ appol¬
lonius romane urbis senator. ꝓpria
opuscula condiderunt. Eactãt ⁊ iuli¬
ani affricani libri qui temꝑoꝵ scͥꝑsit
hẏstorias. ⁊ theodori qui postea gregoriꝰ
appellatus est uiri aplicoꝵ signoꝵ atq
uirtutum. ⁊ dyonisii alȩxandrini e¬
piscopi. anatholii quoq laodicene ȩc¬
cłiȩ sacerdotis. nec non p̾sbiterorum
pamphili. pierii. luciani. malchionis.
eusebii cesariensis ep̃i. & eustachii. an¬
tiocheni & a thanasii alexandrin. eu¬
sebii quoq emiseni: i trisilli ciprii. ⁊
asterii scitopolite. ac serapionis confeᷤᷤ¬
soris. titi quoq bostrensis ep̃i. capado¬
cumq basilii. gregorii. amphilochii.
qui om̃s intantum phylosophoꝵ do¬
ctrinis atq sententiis suos referciunt
libros. ut nescias quid in illis primum

Expanded text:
nostrae religionis dogmata de Platone et nostrae religionis dogmata de Platone et Aristotele, Numenio Cornutoque confirmans. scripsit et Miltiades contra gentes uolumen egregium Hippolytusque et Apollonius, Romanae urbis senator, propria opuscula condiderunt. extant et Iulii Afncani libri, qui temporum scripsit historias, et Theodori, qui postea Gregorius appellatus est, uiri apostolicorum signorum atque uirtutum, et Dionysii, Alexandrini episcopi, Anatolii quoque, Laodicenae ecclesiae sacerdotis, nec non presbyterorum Pamphili, Pierii, Luciani, Malchionis, Eusebii, Caesariensis episcopi, et Eustathii Antiocheni et Athanasii Alexandrini, Eusebii quoque Emiseni et Triphyllii Cyprii et Asterii Scythopolitae ac Sarapionis confessoris, Titi quoque, Bostrensis episcopi, Cappadocumque Basilii, Gregorii, Amphilochii: qui omnes in tantum philosophorum doctrinis atque sententiis suos referserunt libros, ut nescias, quid in illis primum
Abbreviated transcription (Latin):
natuiq librum contra gentes tͣdidit:
defendens ignominiam crucis. & re¬
surrectionem xp̃i tota p̃dicans liber¬
tate. Quid loquar de militone sar¬
densi ep̃o. quid de apollinare ierapo¬
litanȩ eccłiȩ sacerdote. dionisioq cho¬
rinthioꝵ ep̃o. & tatiano. & bardasane.
& hireneo photini martẏris succes¬
sore. qui origines hereseon singła¬
rum ex quib philosophoꝵ fontibus
emanarint. multis uoluminib ex¬
plicarunt: Pantenus stoice sectȩ
phylosophus. ob p̃cipue editionis glam
ademetrio alexandrie epõ missus est
indiam: ut . xp̃m apud brachinanas
& illius gentis phylosophos p̃dicaret.
iudicio omniũ eruditissimus: octo
scripsit stromathum libros. ⁊ totidem.¬
contra gentes. pedagogi quoq tria uo¬
lumina. Quid in illis in doctum. im¬
mo quid non dimidia phylosoplna ẽc
hunc imitatus origenes decem scͥpsit
stromateas. xpĩanoꝵ ⁊ phy losophoꝵ
inter se sententias comparans. ⁊ omĩa

Expanded text:
natuique librum contra gentes tradidit natuique librum contra gentes tradidit defendens ignominiam crucis et resurrectionem Christi tota praedicans libertate. quid loquar de Melitone, Sardensi episcopo, quid de Apollinari, Hierapolitanae ecclesiae sacerdote, Dionysioque, Corinthiorum episcopo, et Tatiano et Bardesane et Irenaeo, Photini martyris successore, qui origines hereseon singularum, ex quibus philosophorum fontibus emanarint, multis uoluminibus explicarunt? philosophus, ob praecipuae eruditionis gloriam a Demetrio Alexandriae eIndiam, ut Christum apud Bragmanas et illius gentis philosophos praedicaret. iudicio omnium eruditissimus, octo scripsit Stromatum libros et totidemcontra gentes, Paedagogi quoque tria uolumina. quid in illis indoctum, immo quid non de media philosophia est? hunc imitatus Origenes decem scripsit Stromateas Christianorum et philosophorum inter se sententias conparans et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
lebat dicere galileum. statim in p̃lio
senserit. ⁊ mercedem linguȩ putidissi¬
me. contumelia ꝑ fossus acceꝑit. Iosephꝰ
antiquitatẽ approbans iudaici populi.
duos libros scripsit contra appionem
alexandrinum grãmaticum. ⁊ tanta
secularium ꝓfert testimonia: ut mͥ
miraculum subeat. quomͦ uir hebre¬
us ⁊ ab infantia sacris litteris eruditꝰ.
cunctam grecoꝵ bibliothecam euol¬
uerit. Quid loquar de philone. quẽ
Quadratus apłoꝵ discipulus.⁊ athe¬
niensis eccłiȩ pontifex. non ne adria¬
no principi eleusinȩ sacra inuisenti.
librum ꝓ nr̃a religione tradidit. &
tande ad mirationi omniũ fuit. ut ꝑ¬
secutionẽ grauissimam illus excelleis
sedaret ingenium: Aristides philoso¬
phus uir eloquentissimus. eidem pͥn¬
cipi apologeticum ꝓ xp̃ianis optulit.
contextum philosophoꝵ sententiis. Quẽ
imitatus postea iustinus ⁊ ipse philo¬
sophus: andonino pio ⁊ filiis eius. se¬

Expanded text:
lebat dicere — Galileum statim in proelio lebat dicere — Galileum statim in proelio senserit et mercedem linguae putidissimae conto ilia perfossus acceperit. Iosephus antiquitatem adprobans Iudaici populi duos libros scribit contra Apionem, Alexandrinum grammaticum; et tanta saecularium profert testimonia, ut mihi miraculum subeat, quomodo uir Hebraeus et ab infantia sacris litteris eruditus cunctam Graecorum bibliothecam euoluerit. quid loquar de Philone, quem Quadratus, apostolorum discipulus et Atheniensis ecclesiae pontifex, nonne Adriano principi Eleusinae sacra inuisenti librum pro nostra religione tradidit et tantae admirationi omnium fuit, ut persecutionem grauissimam illius excellens sedaret ingenium? Aristides philosophus, uir eloquentissimus, eidem principi Apologeticum pro Christianis obtulit contextum philosophorum sententiis; quem imitatus postea Iustinus, et ipse philosophus, Antonino Pio et filiis eius se
Abbreviated transcription (Latin):
quicqͥd in ea absq sensu ⁊ uita ẽ: aufe¬
ratur. Cy prianus uir eloquentia pol¬
lens ⁊ martyrio. firmiano narrante
mordetur. cur aduersus de metria¬
num scribens. testimoniis usus sit ꝓ
mentaticia eẽ dicebat. ⁊ non potius
phylosophoꝵ ac poetarum: quoꝵ aue¬
toritati ut ethnicus contraire non
poterat. Seripserunt contra nos cel¬
sus atq porphirius. Priori origenes.
alteri methodius. eusebius ⁊ apolli¬
naris fortissime responderunt. Quo¬
rum origenes octo scripsit libros. me¬
thodius usq ad decem milia ꝓcedit
ge eos. ⁊ inuenies nos comparatione
eoꝵ imꝑitissimos. ⁊ post tanti tẽporis
otium. uix quasi ꝑ somnium quod
ꝑueri didicimus recordari. Iulianus
augustus. uii. libros in expeditione
Si contra hunc scribere tẽptauero:
puto in ter dicis mͥ. ne rabidũ canem
philolosophoꝵ ⁊ stoicoꝵ doctrinis.
idest herculis claua reꝑcutiã. Quã¬
quam nazareum nr̃m: iut ipse so¬

Expanded text:
quidquid in ea absque sensu et uita est, aufequidquid in ea absque sensu et uita est, auferatur. Cyprianus, uir et eloquentia pollens et martyrio, Firmiano narrante mordetur, cur aduersus Demetrianum scribens testimoniis usus sit prmenticia esse ducebat, et non potius philosophorum ac poetarum, quorum auctoritati ut ethnicus contra ire non poterat. scripserunt contra nos Celsus atque Porphyrius: priori Origenes, alteri Methodius, Eusebius et Apollinaris fortissime responderunt. quorum Origenes octo scripsit libros, Methodius usque ad decem milia procedit ge eos et inuenies nos conparatione eorum inperitissimos et post tanti temporis otium uix quasi per somnum, quod pueri didicimus, recordari. Iulianus Augustus septem libros in expeditione si contra hunc scribere temptauero, puto, interdices mihi, ne rabidum canem philosophorum et historicorum doctrinis, id est Herculis claua, repercutiam? quamquam Nazareum nostrum et — ut ipse so
Abbreviated transcription (Latin):
quere de manib hostium gladium.
& goliȩ suꝑbissimi caput ꝓprio mu¬
crone truncare. Legerat inde utero¬
nomio dñi uoce p̃ceptum. mulieris
captiuȩ radendum capud̃. suꝑcilia.
omnes pilos & ungues corporis am
putandos. ⁊ sic eam habendam con-¬
iugio. Qͥd gͦ mirum. si & ego sapi¬
entiam secularem ꝓpt̾ eloquii uenu¬
statem. ⁊ menbroꝵs pulchritudinẽ.
de ancilla atq captiua ifrahelitem
facere cupio. & si quicquid in ea
mortuũ est idolatrie. uoluptatis.
erroris libidinum. uel p̾cido uel ra¬
do. & mixtus purissimo corpori. uer
naculos ex ea genero dño sabaoth:
Labor meus infamilia xp̃i ꝓficit.
Stuprum in alienam. auget nume-¬
rum conseruorum. Oseẽ accepit uro¬
rem. filiam debelaim id est dulcedinũ.
& nascitur ei de meretrice filius iez¬
rahel. qui uocatur semen dei. Isaias no¬
uacula acuta barbam ⁊ crura peccan¬
tium radit. Erechiel in typo fornican¬
tis ierusalem tondit cesariem suã: ut

Expanded text:
quere de manibus hostium gladium quere de manibus hostium gladium et Goliae superbissimi caput proprio mucrone truncare. legerat in Deuteronomio domini uoce praeceptum, mulieris captiuae radendum caput, supercilia, omnes pilos putandos, et sic eam habendam conjugio . Quid ergo mirum, si et ego sapientiam saecularem propter eloquii venustatem, membrorum pulchritudinem, de ancilla atque captiva Israelitam facere cupio? Si quid in ea mortuum est, idololatriae, voluptatis, erroris, libidinum, vel praecido vel rado, et mistus purissinaculos ex ea genero domino sabaoth? labor meus in familiam Christi proficit, stuprum in alienam auget numerum conseruorum. Osee accipit uxorem filiam Debelaim, id est dulcedinum, et nascitur ei de meretrice filius Iezrahel, qui uocatur \'semen dei\'; Isaias nouacula acuta barbam et crura peccantium radit; Ezechiel in typo fornicantis Hierusalem tondet caesariem suam, ut,
Abbreviated transcription (Latin):
ligamus sermones prudentie uersuti¬
asq uerborum. parabolas.⁊ obscurum
sermonem. dicta sapientium. ⁊ enigina¬
ta. quȩ ꝓprie dialecticoꝵ .⁊ philosophoꝵ
sunt. Sed ⁊ paulus apłs epimenidis po-¬
ete abusus uersiculo ẽ: scribens ad
titum. Cretenses semꝑ mendaces. ma¬
le bestiȩ. uencris pigri. Cuius heroiei
emisticium. postea callimachus usur-¬
pauit. Nec mirum si apud latinos
metrum non seruat aduerbũ expres¬
sa transiatio: cum homerus eadẽ lin¬
gua uersus in prosam uix cohereat.
In alia quoq epła. menandri ponit se¬
narium. Corrumpunt mores bonos
confabulationes pessime. Et apud athe-¬
nienses in martis curia disputans. ara-¬
tum testem uocat. Ipsius enĩ i genus
& est clausula uersus heroici. Ac ne
parum hoc eẽt ductor xꝑiani exerci¬
tus. ⁊ orator inuictus. ꝓ xp̃o causam
agens. etiam inscriptio nem fortui¬
tam arte dorquet in argum̃tũ fidei.
Didicerat enim a uero dauid extor¬

Expanded text:
legamus sermones prudentiae uersutilegamus sermones prudentiae uersutiasque uerborum, parabolas et obscurum sermonem, dicta sapientium et enigmata, quae proprie dialecticorum et philosophorum sunt. sed et Paulus apostolus Epimenidis poetae abusus uersiculo est scribens ad Titum: Cretenses semper mendaces, malae bestiae, uentres pigri. cuius heroici hemistichium postea Callimachus usurpauit. nec mirum, si apud Latinos metrum non seruet ad uerbum expressa translatio, cum Homerus eadem lingua uersus in prosam uix cohaereat. in alia quoque epistula Menandri ponit senarium: corrumpunt mores bonos confabulationes pessimae. et apud Athenienses in Martis curia disputans Aratum testem uocat: ipsius enim et genus σμέν et est clausula uersus heroici. ac ne parum hoc esset, ductor Christiani exercitus et orator inuictus pro Christo tausam agens etiam inscriptionem fortuitam arae retorquet in argumentum fidei. didicerat enim a uero Dauid extor
Abbreviated transcription (Latin):
UsẜBium nostrum duis
monitis ꝓfecisse. non tam
epła tua quam ipsius pe¬
nitudine didicimus. Et
mirum in modum plus correctus placu¬
it. quam errans leserat. Certauerunt in¬
ter se indulgentia parentis ⁊ filii pietaᷤ.
dum alter preteritoꝵ non meminit. al¬
ter infuturum quoq officia pollicetur.
Unde ⁊ mutuo nobis tibiq gaudendũ
est. quia nos filium recepimus. tu disci¬
pulum comprobasti. Qd̃ autẽ queris in
calce eplȩ. cur in opusculis nr̃is scłariũ
litterarum int̾dum ponainiis exẽpla.
& candorem eccłiȩ ethnicoꝵ sordib pol¬
luamus: breuiter responsum habeto.
Nunqͣm hoc quereres: nisi de totũ tulliꝰ
possideret. si scripturas scãs legeres. si
interp̃tes earum omisso uulcatio euol¬
ueres. Quis enim nesciat ⁊ in moyse ac
ꝓpħarum uoluminib quedam assũp¬
ta de gentilium libris. ⁊ salomonem
phylosophis tẏri.⁊ ꝓposuisse ñ nulla.
& aliqua respondisse: Unde inexor¬
dio ꝓuerbiorum commonet. ut in tel¬

Expanded text:
sium nostrum tuis monitis profecisse non tam epistula tua quam ipsius paenitudine didicimus. et mirum in modum plus correctus placuit, quam errans laeserat. certauerunt inter se indulgentia parentis et filii pietas, dum alter praeteritorum non meminit, alter in futurum quoque officia pollicetur. unde et mutuo nobis tibique gaudendum est, quia nos filium recepimus, tu discipulum conprobasti. Quod autem quaeris in calce epistulae, cur in opusculis nostris saecularium litterarum interdum ponamus exempla et candorem ecclesiae ethnicorum sordibus polluamus, breuiter responsum habeto: numquam hoc quaereres, nisi te totum Tullius possideret, si scripturas sanctas legeres, si interpretes earum omisso Uolcatio euolueres. quis enim nesciat et in Moysi ac prophetarum uoluminibus quaedam adsumpta de gentilium libris et Salomonem philosophis Tyri et proposuisse nonnulla et aliqua respondisse? unde in exordio Prouerbiorum commonet, ut intel
Abbreviated transcription (Latin):
tra dioscoꝵ medicum: quid inlitt̾is
possit ostendit. Iuuencus prb̃r sub
constantino hystoriam dni saluato¬
ris uersib explicauit. nec ꝑtimuit
euangłu maiestatẽ submetri leges
mittere. De ceteris uel mortuis
uel uuentib taceo: quoꝵ inscͥptis
suis ⁊ uires manifeste sunt ⁊ uolun¬
tas. Nec statim praua opinione
fallaris. contra gentes hoc ẽẽ licitum.
in aliis disputationib dissimulandũ:
quia omnes pene omnium libri ex¬
ceptis his qui cͥum epicuro litteras
non didicerunt. eruditionis doctrine¬
q plenissimi sunt. Quanqͣm ego illd
magis rea quod dictanti uenit in m̃¬
tem. non de ignorare quod semꝑ a
doctis uiris usurpatum est: s ꝑ de mͥ
proponi ab alio questionẽ. qui forsitã
propter amorem hẏstoriarum sa¬
lustii. calpurnius cognom̃to lana¬
rius sit. Cui queso ut suadeas. ne ue¬
scentium dentib edentulus in ui¬
deat. ⁊ oculos caprearum talpa con¬
tempnat. Diues ut cernis ad dispu¬

Expanded text:
tra Dioscorum medicum, quid in litteris tra Dioscorum medicum, quid in litteris possit, ostendit. Iuuencus presbyter sub Constantino historiam domini saluatoris uersibus explicauit nec pertimuit euangelii maiestatem sub metri leges mittere. de ceteris uel mortuis uel umentibus taceo, quorum ex scriptis suis et uires manifestae sunt et uoluntas. Nec statim praua opinione fallaris, contra gentes hoc esse s licitum, in aliis disputationibus dissimulandum, quia omnes paene omnium libri exceptis his, qui cum Epicuro litteras non didicerunt, eruditionis doctrinaeque plenissimi sunt. quamquam ego illud magis rear, quod dictanti uenit in mentem, non te ignorare, quod semper doctis uiris usurpatum est, sed per te mihi proponi ab alio quaestionem, qui forsitan propter amorem Historiarum Sallustii Calpurnius cognomento Lanarius sit. cui quaeso ut suadeas, ne uescentium dentibus edentulus inuideat et oculos caprearum talpa contemnat. diues, ut cernis, ad dispu
Abbreviated transcription (Latin):
admirari debeas. eruditionem scłi.
an scientiam scripturarum. Ueniam
ad latinos: quid tertulliano eruditius.
quid acutius: Apologeticus eius. et
contra gentes libri cunctam scłi con¬
tinent disciplinam. Minutius felix.
causidicus romani fori. in libro cui
titulus octauus est. ⁊ in altero contra
mathematicos. si tamen inscriptio ñ
mentitur auctorem: quid gentiliũ
litterarum dimisit intactum: Seꝑ¬
tem libros aduersus gentes arnobiꝰ
edidit. totidemq discipulus eiꝰ lactã¬
tius. qui de ira quoq & de opificio
dei duo uolumina condidit. Quos
si legere uolueris. dialogum cicero¬
Nictorino martyri in libris suis lic&e
desit eruditio: tamen ñ de ẽ erudi¬
tionis uoluntas. Cyprianus qͦd ydola
diĩ non sint. qua breuitate. qua hys¬
toriarum omniũ scientͣ quo ue¬
uerboꝵ & sensuum splendore ꝑstrĩ¬
xit: hylarius meoꝵ tempoꝵ con¬
fessor & ep̃c duodecim quintiliani
libros ⁊ stilo inuitatus est ⁊ nume¬
ro. breuiq libello quem scripsit con¬

Expanded text:
admirari debeas, eruditionem saeculi an scientiam scripturarum. Ueniam ad Latinos. quid Tertulliano eruditius, quid acutius? Apologeticus eius et contra gentes libri cunctam saeculi continent disciplinam. Minucius Felix, causidicus Romani fori, in libro, cui titulus \'Octauius\' est, et in altero contra mathematicos — si tamen inscriptio non mentitur auctorem — quid gentilium litterarum dimisit intactum? septem libros aduersus gentes Arnobius edidit totidemque discipulus eius Lactantius, qui de ira quoque et de opificio dei duo uolumina condidit; quos si legere uolueris, dialogorum CiceroUictorino martyri in libris suis, licet desit eruditio, tamen non deest eruditionis uoluntas. Cyprianus, quod idola dii non sint, qua breuitate, qua historiarum omnium scientia, quo uerborum et sensuum -splendore perstrinxit! Hilarius, meorum temporum confessor et episcopus, duodecim Quintiliani libros et stilo imitatus est et numero breuique libello, quem scripsit con
Abbreviated transcription (Latin):
sermone ꝓuerbium. iurgantib ⁊ ne¬
gantib cunctis. me aures nec credoha¬
bere nec tango.iꝑsiq parietes in me ma¬
ledicta resonarunt. ⁊ psallebant contra
me qui bibebant uinum. coactus malo
tacere didici. rectius esse arbitrans pone¬
re custodiam ori meo. ⁊ hostium muni¬
tum labiis meis. qͣm declinare cor meũ
inuerba malitiȩ:⁊ dum carpo uitia. ui
cium detractionis incurrerem. Qd̃ cũ
dixissem: non ÷ inquit detrahere. uerũ
dicere. nec priuata correptio generalem
doctrinam facere: c̾um aut rarus aut
nullus sit. qui sub huius culpe reatũ¬
non cadat. Queso ergo te ne me canto
itinere uexatum. frustra uenisse pa¬
tiaris. Scit enim dñs quod post uisi¬
onem locorum scõrum. hanc uel ma¬
xime causam habui: ut tuis litteris
iam inquam quoduis faciam. Nani
eple transmarine sunt:⁊ specialiter
sermo dictatus. raro potest inuenire
quos mordeat. Te autem obsecro. ut
clam sermonem hunc habeas. Cũq

Expanded text:
sermone prouerbium iurantibus et nesermone prouerbium iurantibus et negantibus cunctis me aures nec credo habere nec tango ipsique parietes in me maledicta resonarunt e t psallebant contra me, qui bibebant uinum, coactus malo tacere didici rectius esse arbitrans ponere custodiam ori meo et ostium munitum labiis meis, quam declinare cor in uerba malitiae et, dum -carpo uitia, in uitium detractionis incurrere\'. quod cum dixissem: \'non est\', inquit, \'detrahere uerum dicere nec priuata correptio generalem doctrinam facit, cum aut rarus aut nullus sit, qui sub huius culpae reatum cadat. quaeso ergo te, ne me tanto itinere uexatum frustra uenisse patiaris. scit enim dominus, quod post uisionem sanctorum locorum hanc uel maxime causam habui, ut tuis litteris iam\', inquam,\' quod uis, faciam; nam et epistulae transmarinae sunt et specialiter sermo dictatus raros potest inuquos mordeat. Te autem moneo, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
EIUIII michi quidam frr̃
egallia se habere sororẽ uir¬
ginem. matremq uiduam.
que in eadem urbe diuisis
habitarent cellulis: ruł
diendas facultatulas. presules sibi qͦsdã
clericos assumꝑfissent ut maiori dede¬
core itngerent᷑ alienis. qͣm ase fue¬
rant separatȩ. Cumq ego ingemisce¬
rem:⁊ multo plura tacendo quã loquẽ¬
do significarem: queso ce in quit corripi¬
as eas luteris tuis. ⁊ ad concordiã reuoceᷤ.
ut mater filiam. filia matrem agnoscat.
Cui ego. Optimã inquam mͥ iniungis
pr̃ouinciam ut alienas conciliem quas
filius fraterq non poture. Quasi uero
episcopalem cathedram teneam:⁊ ñ clau¬
sus cellula aut ꝓcul a turbis remotus.
uel p̃terita plangam uitia. uel uitare
nitar p̃sentia. S & in congruũ ÷ latere
corpore. & lingua ꝑ totum orbem uagari.
Et ille. Nimium ait formidolosus es.
Ubi ÷ illa quondam constantia. inqua
multosole urbem defricans lucilianũ
enim arguendo crimina factus sum
criminosus: & iuxta tritum uulgi

Expanded text:
etulit mihi quidam frater e Gallia, se habere sororem virginem, matremque viduam, quae in eadem urbe divisis habitarent cellulis: et diendas facultatulas, praesules sibi quosdam Clericos assumpsissent; ut majore dedecore iungerentur alienis, quam a se fuerant separatae. cumque ego ingemescerem et multo plura tacendo quam loquendo significarem: \'quaeso te\', inquit, \'corripias eas litteris tuis et ad concordiam reuoces, ut mater filiam, filia matrem agnoscat. cui ego: optimam , inquam, \'mihi iniungis prouinciam, ut alienus conciliem, quas filius fraterque non potuit, quasi uero episcopalem cathedram teneam et non clausus cellula ac procul a turbis remotus uel praeterita plangam uitia uel uitare nitar praesentia. sed et incongruum est latere corpore et lingua per orbem uagari\'. et ille: \'nimium\', ait, \'formidolosus; ubi illa quondam constantia, in qua multo sale urbem defricans Lucilianum ergo arguendo crimina factus sum criminosus et iuxta tritum uulgi
Abbreviated transcription (Latin):
noua impedim̃ta ꝓponens. maria un¬
diq circundat& undiq pontum. Nunc
in medio consticutus elemento. nec re-¬
gredi uolo nec ꝓgredi possum. Suꝑ ẽ
isbu & ad portum optati litoris ꝓsequatur.

Expanded text:
noua impedimenta proponens maria undique circumdat et undique pontum. Nunc in medio constitutus elemento nec regredi uolo nec progredi possum. Supereseruehat et ad portum optati littoris prosequatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Spectarem dssertum om̃ium amoeno¬
rum ciuitatem: uiderem desolata ab
accolis loca. quasi ad quondam ꝑadysi
instar. scõꝵ cetib obsideri. Uerũ qͥa
hoc mea fecere delicta. ne consortio
beatorum insereret᷑ obsessum omni
crimine caput aecirco obsecro quia
uos impetrare posse non ambigo:
ut me ex istius scłi tenebris ur̃o li¬
beretis oratu. Ut ante dixeram p̾sess.
& nunc ꝑ litteras uotum indicaue ñ
cesso: qd̃ mens mea om̃i ad id studiũ
cupiditate rapiatur. Nunc ur̃m est.
ut uoluntatem sequat᷑ effectus. Meũ
est ut uelim: obsecrationũ uestrarũ
est. ut uelim & possim. Ego ita sum:
quasi acuncto grege morbida ober¬
rans ouis. Quod nisi me bonus pas¬
tor ad sua stabula humeris impositũ
reportet. lababuNt gressus: ⁊ in ipso
conamine. uestigia concident assur¬
gentis. Ego sũ ille ꝓdigꝰ filiꝰ qͥ om̃i qͣm
mͥ pat̾ crediderat portionẽ ꝓfusa necdũ
me ad genitoris genuasũ misi necdũ cepi pͥor
ame luxuriȩ blandim̃ta depellere.

Expanded text:
spectarem desertum, omni amoeniorem ciuitatem, uiderem desolata ab accolis loca quasi ad quoddam paradisi instar sanctorum coetibus obsideri. uerum ++ quia hoc mea fecere delicta, ne consortio beatorum insereretur obsessum omni crimine caput, idcirco obsecro, quia uos impetrare posse non ambigo, ut me ex istius saeculi tenebris uestro liberetis oratu. et ante dixeram praesens et nunc per litteras uotum indicare non cesso, quod mens mea omni ad id studium cupiditate rapiatur; nunc uestrum est, ut uoluntatem sequatur effectus. meum est, ut uelim; obsecrationum uestrarum est, ut et uelim et possim. ego ita sum quasi a cuncto grege morbida aberrans ouis. quod nisi me bonus pastor ad sua stabula umeris inpositum reportarit, lababunt gressus et in ipso conamine uestigia concident adsurgentis. ego sum ille prodigus filius, qui omni, quam mihi pater crediderat, portione profusa necdum me ad genitoris genua submisi necdum coepi prioris a me luxuriae blandimenta depellere.
Abbreviated transcription (Latin):
AR IE exiguitas. indicium
solitudinis est. Et iccirco
longum sermonem breui
sp̾atio coartaui: quia & uo¬
biscum uolebam ꝓlixius loqui: ⁊ angͦ¬
tia scedule cogebat tacere. Nunc gͥ inge¬
nio est uicta pauꝑies. Al mute qͥdem
littere. s confabulatio longa ẽ. Ꝙ tam̃
in hoc necessitatis articło animaduer¬
dite caritatem: cum me nec penuria
scriytionis ualuit ꝓhibere ne scͥberẽ.
Uos autẽ ignoscite obsecro dolenti. Di¬
co enim lesus. dico lacrimans & iras¬
cens: ne unum quidem apicem dotieis
uobis tribuenti officium prestitistis. Sei¬
o quia nulla cõmunio luci & tenebriᷤᷤ
est: nulla cũ ancillis dei &. peccatoribꝰ
sotiatio. At tam̃ ⁊ meretrix dño pedeᷤᷤ
lacrimis lauit: ⁊ de dño micis canes eduns.
Et ipse saluator ñ uenit uocare ius¬
tos:. sed peccatores. Non enim egent
sani medico: & magis uult penitentiã
peccatoris quã mortem. Et errantem
ouiculam. suis humeris refert: ⁊ pro¬
digum filium reu̾tentem excipit letꝰ

Expanded text:
artae exiguitas indicium solitudinis est; et idcirco longum sermonem brevi spatio coarctavi; quia et vobiscum volebam prolixius loqui, et angustia schedulae cogebat tacere. Nunc igitur ingenio est victa pauperies. Minutae quidem litterae, sed confabulatio longa est. Et tamen in hoc necessitatis articulo animadvertite caritatem, cum me nec penuria scriptionis valuerit prohibere, ne scriberem. Vos autem, ignoscite, obsecro, dolenti; dico enim laesus, dico lacrymans et irascens: ne unum quidem apicem, toties vobis tribuenti officium, praestitistis. Scio quia nulla communio luci et tenebris est: nulla cum ancillis Dei, peccatori societas. Attamen et meretrix Domino pedes lacrymis lavit , et de dominorum micis canes edunt . Et ipse Salvator non venit justos vocare, sed peccatores. Non enim egent sani medico . Et magis vult poenitentiam peccatoris, quam mortem. Et errantem oviculam suis humeris refert. 26 Et prodigum filium revertentem, excipit laetus
Abbreviated transcription (Latin):
absurdum ẽ. ninia saturitate honorare
uelle martyrem. quẽ scias deo placuisse
ieiuniis. Ita tibi semꝑ comedendum est:
ut cibum ⁊ oratio sequat᷑ ⁊ lectio. Quod
si aliquib displicet. apłi uerba cantato.
Si adhuc hominil placerem: ap̃i ancil¬
la non essem.

Expanded text:
absurdum est nimia saturitate honorare absurdum est nimia saturitate honorare uelle martyrem, quem sciamus deo placuisse ieiuniis. ita tibi semper comedendum est, ut cibum et oratio sequatur et lectio. quod si aliquibus displicet, apostoli uerba cantato: si adhuc hominibus placerem, Christi ancilla non essem.
Abbreviated transcription (Latin):
lib ipsa munerib ꝓuocasti. dum dulci¬
b amara sociata sunt. ⁊ a nob̾ paria re¬
cipies. Laudem amaritudo comitabit᷑.
Uerum ne uidear dona minuisse. ac¬
cepimus ⁊ canistrũ ceras iis refertum.
talib & tam uirginali uerecundia ru¬
bentib: ut ea nunc a lucullo delata ex¬
istimarẽ. Si quidẽ hoc genus pomi. põ¬
to ⁊ armenia subiugatis. de ceraso sũp¬
tum. pͥmus romam ꝑtulie. unde & e pa¬
tria. arbor nom̃ accepit. Igit᷑ quia in scͥp¬
turis canistrum ficis plenum legimus.
allatum est p̃dicamus. Optamusq te
de illis pomis fieri. quȩ contͣtemplum
dei sunt.⁊ de quil deus dicit quȩ bona.
bona ualde. Nichil quippe saluator me¬
dium amat: i sicuti frigidum ñ refugi¬
ens calidis delectatur: ita tepidos in apo¬
calypsi euomere se uelle loquit᷑. Unde
nobis sollicitius ꝓuidendum. ut sollẽp¬
nem diem ñ tam ciboꝵ habundantia ꝗͣ.
sp̃c exultatione celebremus. quia ualde

Expanded text:
libus ipsa muneribus prouocasti; dum dulcilibus ipsa muneribus prouocasti; dum dulcibus amara sociata sunt, et a nobis paria recipies: laudem amaritudo comitabitur. Verum — ne uidear dona minuisse — accepimus et canistrum cerasiis refertum talibus et tam uirginali uerecundia rubentibus, ut ea nunc a Lucullo delata existimarim; siquidem hoc genus pomi Ponto et Armenia subiugatis de Cerasunto primus Romam pertulit, unde et e patria arbor nomen accepit. igitur, \' quia in scripturis canistrum ficis plenum legimus, allatum est, praedicamus optamusque te de illis pomis fieri, quae contra templum dei sunt et de quibus deus dicit: quae bona, bona ualde. nihil quippe saluator medium amat et, sicuti frigidum non refugiens calidis delectatur, ita tepidos in Apocalypsi euomere uelle se loquitur. unde nobis sollicitius prouidendum, ut sollemnem diem non tam ciborum abundantia quam spiritus exultatione celebremus, quia ualde
Abbreviated transcription (Latin):
ARUa spetie s caritate ma¬
gna sunt munera: accepisse
auirgine armillas. epłam.
& columbas. Et qin mel in
dei lacrificiis non offertur. nimia dulce¬
do arte mutata est:i quadam ut ita di¬
cam piꝑis austeritate condita. Apud
diñ enim nichil uoluptuosum. nichil
tantum suaue placet: nichil qd̃ inse ñ
habet mordacis aliquid ueritatis. Pasca
xp̃i. cum a maritudinib manducatur.
factus est dies ⁊ natalis beati petri. festus¬
est. ⁊ solito concinendꝰ: ita tamen ut scͥp¬
turarum cardinem iocularis sermo ñ
fugiat: nec ap̃scripto palestre nr̃e longiꝰ
euagemur. Armillis in ezechiele ornat᷑
libelli etiam nunc recorderis. c̾aue ne
oꝑis ornam̃ta dimittas quȩ uere armil-¬
le sunt brachioꝵ: ne epłam pectoris tui
scindas. quam a baruch traditam noua¬
cła rex ꝓfanus incidit: ne ad similitudi¬
nem effrem ꝑosee audias. facta es insipi¬
ens ut columba. Nunui respondebis au¬
stere: ⁊ quod festo ñ conueniat diei. Ta¬

Expanded text:
arua specie, sed caritate magna sunt munera accepisse a uirgine armillas, epistulas et columbas. et quoniam mei in dei sacrificiis non offertur, nimia dulcedo arte mutata est et quadam, ut ita dicam, piperis austeritate condita. apud deum enim nihil uoluptuosum, nihil tantum suaue placet, nihil, quod non in se habeat et mordacis aliquid ueritatis. pascha Christi cum amaritudinibus manducatur. Festus est dies et natalis beati Petri festius solito conciuendus, ita tamen, ut scripturarum cardinem iocularis sermo non fugiat nec a praescripto palaestrae nostrae longius euagemur. armillis in Ezechihele ornatur libelli etiam nunc recorderis, caue ne operis ornamenta dimittas, quae uerae armillae sunt brachiorum; ne epistulam pectoris tui scindas, quam a Baruch traditam nouacula rex profanus incidit; ne ad similitudinem Ephraim per Osee audias: \'facta es insipiens ut columba\'. \'nimium\', respondebis, \'austere et, quod festo non conueniat diei\'. ta
Abbreviated transcription (Latin):
uiscera distenta compleuerit. cum
saturitate succedit obliuio. tam diu
nescitura quid capiat. donec memori¬
am reuocarit esuries. Tu necdũ satiat᷑
enobis. cur finẽ iungis exordio: Cur
amittis anteqͣm teneas: Nisi forte ne¬
gligentiȩ semꝑ excusatione sotia asse¬
res te non habuisse quod scriberes:
cum hoc ipsum debueris scͥbere. aliud
te non habuisse qd̃ scripseris.

Expanded text:
uiscera distenta conpleuerit, cum uiscera distenta conpleuerit, cum saturitate succedit obliuio tam diu nescitura, quid capiat, donec memoriam reuocauerit esuries. tu necdum satiatus e nobis cur finem iungis exordio? cur amittis; antequam teneas? nisi forte neglegentiae semper excusatione socia adseras te non habuisse, quod scriberes, cum hoc ipsum debueris scribere, aliud te non habuisse, quod scriberes.
Abbreviated transcription (Latin):
ui circa te affectus m̃s
sit. Rarissimus ambob
heliodorus tͥ potuit fide¬
liter nuntiare. qui ñ mi¬
nori de dilig
amore quã diligo. ut ego semꝑin ore
meo tuum nomen sonem. ut ad pͥmã
quanq confabulationẽ. iocundissimi
michi consortii recorder. humilita¬
dem admirer: uirtutem efferã. p̾di¬
cem caritatem. Uerum tii qd̃ natura
linces in si tum habent. ne postergũ
respicientes meminerint priorum.
& mens ꝑdat quod ocłi uidere desi¬
derant: ita nr̃e necessitudinis penitꝰ
oblitus. illam epłam quã in corde xp̃i¬
anorum scriptam apłs refert. non
par petri ualitura. sed imis ut aius
ceris erasisti. & illȩ quidẽ qͣs diximꝰ
ferȩ sub frondente captantes arboris
ramo fugaceᷤᷤ capreas. ut timidũ ceruoᷤ
animal comp̃hendunt. currentẽq fru¬
stra p̾dandum hostem suũ secũ ue¬
hit rabido de suꝑore dilaniant:i tã
diu meminere predandi. qͣm diu uẽ¬
ter uaccuus siccum fame guttur ex¬
asꝑat. Ubi uͦ sanguine pasta feritas.

Expanded text:
ui circa te affectus meus sit, carissimus ambobus Heliodorus tliter nuntiare, qui non minori te diligit amore, quam diligo, ut ego semper in ore meo nomen tuum sonem, ut ad primam quamque confabulationem iucundissimi mihi tui consortii recorder, ut humilitatem admirer, uirtutem efferam, praedicem caritatem. uerum tu, quod natura lynces : insitum habent, ne postergum respicientes meminerint priorum et mens perdat, quod oculi uidere desielint, ita nostrae necessitudinis penitus oblitus illam epistulam, quam in corde Christianorum scriptam apostolus refert, non praepeti litura, sed imis, quod aiunt, ceris erasisti. et illae quidem, quas diximus, ferae sub frondente captantes arboris ramo fugaces e capreas ant timidum, ceruos, animal conprehendunt currentemque frustra praedam, dum hostem suum secura uehit, rabido desuper ore dilaniant et tam diu meminere praedandi, quam diu uenter uacuus siccum fame guttur exasperat; ubi uero sanguine pasta feritas
Abbreviated transcription (Latin):
est. In omnib causis serua iusticiam.
Peregrinantẽ ⁊ orphanũ et uiduam.
pauꝑem uel pupillũ uacuo gremio
ñ dimittas: ibiq thesaurũ tuũ ubi ⁊ cor
tuum est conde. Cum om̃ib frĩb tuis
sicut scriptũ ẽ: pacem habe. Concili
a fuge: ne clum uidicas cõdempneris.
Sic enim scriptũ ÷. Beatus uit qͥ nõ
abut in consilio impioꝵ. & in uia
peccatoꝵ nõ stetit: & in cathedra pestilẽ¬
cie ñ sedit. S in lege dñi uoluntas eiꝰ:
& in lege eius meditabit᷑ die ac nocte.
potentum ꝑsonas. diuitũ noticias.
salutancium obsequia. ita accipe. ut
pauperem ñ contristes: nͦ ulli fastidi¬
um excusationis inducas. Sic enim¬

Expanded text:
est. In omnibus causis serva justitiam. Peregrinantem, et orphanum, et viduam, et pauperem, vel pupillum, vacuo gremio non dimittas. Ibique thesaurum tuum, ubi et cor tuum est, conde. Cum omnibus fratribus tuis, sicut scriptum est, pacem habe. Consilia impiorum fuge: ne dum judicas, condemneris. Sic enim scriptum est: Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit, et in cathedra pestilentiae non sedit. Sed in lege Domini fuit voluntas ejus, et in lege ejus meditabitur die ac nocte . Potentum personas, divitum notitias, salutantium obsequia ita accipe, ut pauperem non contristes, nec ulli fastidium excusationis inducas. Non
Abbreviated transcription (Latin):
riunt qd̾ nemo claudit. ⁊ claudunt qd̾
nemo aꝑit. Iam hic cõsiderare te cõue¬
nit que cuca ostiarios dĩ debeat ẽẽ dili¬
gencia. qͣnta hus m̃bris aut officus ꝑ¬
te reuerencia deferenda sit. In trare tẽ¬
plum nͥ ꝑ eos ñ potes. Hii enĩ sunt or¬
dinati. ꝑ uices suas ut om̃ia que sũt
intꝰ extraq custodiant: ac ꝑfecti in
omnib. fideles recipiant. respuant
infideles.

Expanded text:
riunt quod nemo claudit, et claudunt quod riunt quod nemo claudit, et claudunt quod nemo aperit. Jam hic considerare te convenit, quae circa ostiarios Dei debet esse diligentia, quanta his membris atque officiis reverentia per te deferenda sit. Intrare templum nisi per hos non potes. Hi enim sunt ordinati per vices suas, ut omnia quae intus sunt, extraque custodiant, atque perfecti in omnibus fideles recipiant, respuant infideles.