comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Apta igitur urbe uł pͥ¬
misimus edessana ru¬
mor letalis memorie plemus per¬
somut. & erebri fima diuulgabi¬
tur per occidentem uiniuersum qd̾
npia gens turcorum non solum
urbem predictam sed omnem oiõ
orientis tractum licencia liberiore
percurens. nr̃oꝵ urbes uillas mu¬
incipia depopularentur.sed popu¬
lum amplius solito xp̃ium pre¬
liis. & crebris minium in uasiõib
affligerent. Eraut qui uerba huimo
longe lateq in populis ꝯ natiõib
dissemmarent & desides & longa
pice dissolutas ad tantarum ultioez
mniuriirum sollicitarent proiũcias
Dominus quoq eugemus pipa
tercius. Uir deo plenus. paternam
gerens pro filiorum orientalium
que dicebitur afflctiõe sollicitudi¬
nem et eis affectu plemore cõpici¬
ens uiros religiosos. et oxortatorii
serinoms habentes gram̃. potentes
mopere & sermone ad diuersas oc¬
cidentis pirtes dirigit. qui prĩcipi¬
bus populis. & tribubus & lm¬
gius orientalium frm̃ denuncient
pressuras intollerabiles et ad tan¬

Expanded text:
apta igitur urbe, ut praemisimus, Edessana, rumor lethalis memoriae plenius personuit, et crebro fama divulgabatur per Occidentem universum, quod impia gens Turcorum, non solum urbem praedictam, sed omnem omnino Orientis tractum, licentia liberiore percurrens, nostrorum urbes, villas, municipia depopularentur, sed populum amplius solito Christianum praeliis et crebris nimium invasionibus affligerent. Erant qui verba hujusmodi longe lateque in populis et nationibus disseminarent; et desides et longa pace dissolutas, ad tantarum ultionem injuriarum sollicitarent provincias: dominus quoque Eugenius papa tertius, vir Deo plenus, paternam gerens pro filiorum Orientalium, quae dicebatur, afflictione sollicitudinem, et eis affectu pleniore compatiens, viros religiosos et exhortatorii sermonis habentes gratiam, potentes in opere et sermone, ad diversas Occidentis partes dirigit, qui populis, et tribubus et linguis, Orientalium fratrum denuntient pressuras intolerabiles; et ad tan
Abbreviated transcription (Latin):
locorum angustiam pugnare nõ
poterant uł interim ociosi nõ tor¬
ixescerent. Uido repto. fluuũ ocu¬
perantos. ripam ulteriorẽ exclusis
hostibus liberam possideret. Trãs¬
lato ergo uinuerso exercitu cum
curribus et uehiculis. & impe¬
dimentorum uiuerso genere ci¬
tri fluuium sex ut quinq abur¬
be oistantes miliaribus in locis
piscuis et late uirentibus castra¬
metati sunt. Dic uo sequenti: iteꝵ
procedentes inter montes et flu¬
nium. Uiam secuti regiam ante ur¬
bemi intra milure unum castra lo¬
cauerunt: Capitulum .ix.

Expanded text:
locorum angustiam pugnare non locorum angustiam pugnare non poterant, ut interim otiosi non torpescerent, vado reperto fluvium exsuperantes, ripam ulteriorem, exclusis hostibus, liberam possident. Translato igitur universo exercitu cum curribus et vehiculis et impedimentorum universo genere, citra fluvium, sex aut quinque ab urbe distantes milliaribus, in locis pascuis et late virentibus castrametati sunt. Die vero sequenti iterum procedentes, inter montes et fluvium, viam secuti regiam, ante urbem infra milliare unum castra locaverunt. CAPUT IX.
Abbreviated transcription (Latin):
tam antiochiam. in mare descẽdit
mediterrareũ. PAeruemens igitur
ad pontem normannorum comes
cum sius expeditionibus. trinsire
prohibitus est:tum ab his qui ĩ
turribus erant super pontem.tũ
abhis etiam qui flummnus ulte¬
riorem ripim occupauerant. Fcłs
est itiq ibidem conflictus asꝑiniꝰ
dum et nr̃i uiolenter fluiiium trã¬
sur intuntur. et hostes trinsire
Uolentib omiino contradicerẽ
et auadis urere: sagittarum ĩmissi
grandine moliuntur.Duniq ĩ ħ
U̾tiniq desudarent atrocius : ecce
inuoraducntaibat ex̾citus. Cogi¬
toq qr circa pontem comes et qui
cum co precesserant bello detine¬
bantur occupiti. iter accelerant.
Ut laborantibus sociis opẽ fcrant
et exclusis hostibus transitum s̃
preparent expeditum: Postꝙͣ ergo
unuerse aduenerunt legiones.
uore precoma et litius cominom¬
ti arma corripiunt et totis uirib
insistentes. Pontem hostibus in
fugim uersis uiolenter occupant
Alii uo qui secus pontem propł

Expanded text:
tam Antiochiam in mare descendit tam Antiochiam in mare descendit Mediterraneum. Perveniens igitur ad pontem Normannorum comes, cum suis expeditionibus transire prohibitus est, tum ab his qui in turribus erant super pontem, tum ab his etiam qui fluminis ulteriorem occupaverant ripam: factus est itaque ibidem conflictus asperrimus, dum et nostri violenter fluvium transire nituntur; et hostes transire volentibus omnino contradicere et a vadis arcere, sagittarum immissa grandine moliuntur. Dumque in hoc utrinque desudarent atrocius, ecce major adventabat exercitus. Cognitoque quod circa pontem comes et qui cum eo praecesserant, bello detinebantur occupati, iter accelerant, ut laborantibus sociis opem ferant, et exclusis hostibus transitum sibi praeparent expeditum. Postquam ergo universae advenerunt legiones, voce praeconia et lituis commoniti, arma corripiunt, et totis viribus insistentes, pontem, hostibus in fugam versis, violenter occupant. Alii vero qui secus pontem propter
Abbreviated transcription (Latin):
uiri fortes et marins streniu. ar¬
cus usum habentes familiarẽ et
sagitandi ꝑiciam. ad cirum custõ¬
diam erant deputiti et ut transire
uolentes. auidis et flumimis acces¬
su uiolenter arcerent. Aduenerĩt
preterea ab antiochia equitos sep¬
tigenti qui iulteriore eiusder
flunmis ripa constituti uada p̾¬
occupauerant. transitum nrĩs oĩ¬
no pro uiribus inhibituri. Fluiui¬
us autẽ cui pons suꝑ positus est
predictus. horontes appellatur:
uerbo uulgari fer dictus qui ab
co loco secus antiochiam defluẽs:
inde ad mare descendit. De ħ̃quidĩ
somniare solent ꝙ sit farfar. da¬
masii fluuius. Sed compectum
habemus.ꝙ etrore trahuntur qͥ
ħ asserunt. farfar enim et albina
alibino trahentes origiem per
agrum dimascenum secus ipĩm
Urbem defluentes: morientem
properant. ubi marenosa solitudi¬
ne defic̾e dñr. Horontes uo. sccus
eliopolim que alio nomme appel¬
latur malbec: primum habens
exordium. Per cesaream et predic¬

Expanded text:
viri fortes et in armis strenui, arviri fortes et in armis strenui, arcus usum habentes familiarem et sagittandi peritiam, ad earum custodiam erant deputati, et ut transire volentes a vadis et fluminis accessu violenter arcerent. Advenerant praeterea ab Antiochia equites septingenti, qui in ulteriore ejusdem fluminis ripa constituti, vada praeoccupaverant, transitum nostris omnino pro viribus inhibituri. Fluvius autem, qui pons superpositus est praedictus, Orontes appellatur, verbo vulgari Fer dictus, qui ab eo loco secus Antiochiam defluens, inde ad mare descendit. De hoc quidam somniare solent, quod sit Farfar Damasci fluvius; sed compertum habemus, quod errore trahuntur, qui hoc asserunt. Farfar enim et Albana a Libano trahentes originem, per agrum Damascenum secus ipsam urbem defluentes, in Orientem properant, ubi in arenosa solitudine deficere dicuntur; Orontes vero secus Heliopolim, quae alio nomine appellatur Malbec, primum habens exordium, per Caesaream et praedic
Abbreviated transcription (Latin):
parari. Solutis igitur castris:. ueisꝰ
antiochiam acies dirigunt uiatũ
compendia sequicti et quia fluꝰ
muia medius erat. et super flinu¬
um pontem audierant eẽ munitis¬
simum: timentes ne ex̾citus ali¬
quod ibi sustineret impedimẽtũ:
dominum robertum normannorũ
ducem cum suo comitatu. uisserũt
precedere. et pretemptare itinera.
quatenus si quid difficultatis occur¬
reret: id sub sequentibus legiõib
faceret notum. et principes suꝑ eos
redderet doctiores. Precedebant aũ
eius excitum quasi legionum pri¬
micerii uexilla bauilintes uiri no¬
biles et meliti. et iusu armorũ
commendabiles. Dñs eurirdus de
pusato et rogerus debarnauilla.
Separatus igitur ab exercitu dos
comes cum sius cohortibus et ma¬
iores precedens copis: ad predic¬
tum pontem ꝑuemit. Erit autẽ
pons lapideus inutraq fronte
turres habens munitissimas ex
opere solido sicuti et totus pons
erat compositus. in quibus cẽtũ

Expanded text:
parari. Solutis igitur castris versus parari. Solutis igitur castris versus Antiochiam acies dirigunt, viarum compendia secuti. Et quia fluvius in via medius erat, et super fluvium pontem audierant esse munitissimum, timentes ne exercitus aliquod ibi sustineret impedimentum, dominum Robertum Normannorum ducem cum suo comitatu jusserunt praecedere et praetentare itinera, quatenus si quid difficultatis occurreret id subsequentibus legionibus faceret notum, et principes super eo redderet doctiores. Praecedebant autem ejus exercitum quasi legionum primicerii, vexilla bajulantes, viri nobiles et inclyti, et in usu armorum commendabiles, dominus Eurardus de Pusato, Rogerus de Barnavilla. Separatus igitur ab exercitu dominus comes cum suis cohortibus, et majores praecedens copias, ad praedictum pontem pervenit. Erat autem pons lapideus, in utraque fronte turres habeus munitissimas ex opere solido, sicut et totus pons erat compositus: in quibus centum
Abbreviated transcription (Latin):
lx circa auroram tur¬
ci qui ab antiochia ue¬
nerint discesserant abartasia. cũ
ecce nunciatur maiorẽ exercitum
euisdem ciuitatis fines ingressũ.
non longe aburbe castra locasse.
Dumq pro frĩbus qui apud ar¬
tasiam obsidionẽ pati dicebãtur
debitim gerunt sollicitudinem
de commumi consilio mille et qͣn¬
gentos in subsidium corum lori¬
catos dirigunt. Precipientes uł si
ad urbem obsidione soluta liberũ
possent. iccessum habere: relictis
custodibus qui ad urbis deffensioẽ
sufficere possent. domnius comes
flandrensis et alii nobiles qui cũ
eo ibidem erant: ad exercitum rede¬
ant. Redierat ctiam oñs tancredus
candem mandati formam suscipiẽs
acilicia uł rogionẽ uiiuersam sue
mancipauerat ditioni. Reuersi ẽ¬
rint et alii nchilomiinus qui circũ¬
quaq dispersi uariis rapti fuerant
studiis.excepto domino baldumo
ducis fratre qui ciurci partes edessa¬
Sic igitur remtegrato excititu &
partibus recollectis quasi lege pre¬

Expanded text:
x circa auroram, Turci qui ab Antiochia venerant, discesserant ab Artasia, cum ecce nuntiatur, majorem exercitum ejusdem civitatis fines ingressum, non longe ab urbe castra locasse. Dumque pro fratribus qui apud Artasiam obsidionem pati dicebantur, debitam gerunt sollicitudinem, de communi consilio mille et quingentos in subsidium eorum loricatos dirigunt, praecipientes ut si ad urbem, obsidione soluta, liberum possent accessum habere, relictis custodibus, qui ad urbis defensionem sufficere possent, dominus comes Flandrensis et alii nobiles, qui cum eo ibidem erant, ad exercitum redeant. Redierat etiam dominus Tancredus, eamdem mandati formam suscipiens, a Cilicia, ubi regionem universam suae mancipaverat ditioni. Reversi erant et alii nihilominus, qui circumquaque dispersi, variis rapti fuerant studiis: excepto domino Balduino ducis fratre, qui circa partes EdessaSic igitur reintegrato exercitu, et partibus recollectis, quasi lege prae
Abbreviated transcription (Latin):
Olimannus igitur p̾mis¬
sa quidim acie in qua etĩt
equitum .x. milia. ad portam prope¬
ribit meridimam. que dounnoco¬
miti tolosino ad custodia erit de¬
putiti. Egnarus.it. de aduentu eid̃
comitis. sicuł eri. eł nudius tercius.
ean arbitrabitur reꝑire post lc̃ uicĩ¬
tem. Sed opinione frustritus. illi
pene maioros ꝙͣ alibi roit copiis
hor tũ iguarus om̃. ad locum pre¬
dictum festinins: cum multo ĩpetu.
ni donim conitis irtiuł legiones. q̃
id huc uix siremas deposuerant. A
quibus exceptus mixibiliter cõfrac¬
tis conitibus et priore penitus acie
dissoluta: iam infugam uersi erint
cum cece soliminnus cum muori¬
bus subsequens copiis et refundẽs
aumos qui uni erant dissoluti. sẽ¬
cuni iterum in nr̃os redire cõpulit
Ał uo dur. dominius quoq bonnũ¬
dus. et comes flindrensis cum suis
cxpeditiomibus ad unguẽ armiti.
uidentes hostium muores ad uems¬
se cuneos. et turmas densiores: pre¬
q griui multitudine. et ammosi ĩ¬

Expanded text:
olimannus igitur praemissa quadam acie, in qua erant equitum decem millia, ad portam properabat Meridianam, quae domino comiti Tolosano ad custodiam erat deputata. Ignarus enim de adventu ejusdem comitis, sicut heri et nudius tertius eam arbitrabatur reperire posse vacantem; sed opinione frustratus, ibi pene majores quam alibi reperit copias. Horum tamen ignarus omnium, ad locum praedictum festinans, cum multo impetu in domini comitis irruit legiones, quae adhuc vix sarcinas deposuerant. A quibus exceptus mirabiliter, confractis conatibus, et priore penitus acie dissoluta, jam in fugam versi erant: cum ecce Solimannus cum majoribus subsequens copiis, eis refundens animos, qui jam erant dissoluti, secum iterum in nostros redire compulit. At vero dux, dominus quoque Boamundus, et comes Flandrensis, cum suis expeditionibus ad unguem armati, videntes hostium majores advenisse cuneos et turmas densiores, praeque gravi multitudine et animosa in
Abbreviated transcription (Latin):
dus et lunccis comnius instintes.
hore spicium resistendi uires et mi¬
mum uidentur habuisse. interfectie
exeis quasi id qͣtuor milia. et capti
domino potiti. obsidionẽ cõtinũt.
castris ꝑgir sie mi̾triullo dispositie
Ab ei ergo die: neq predictus sõ¬
limannius. neq inficelium pͥncipũ
iliquis: simile aliquid ausus fuit
astemptire. ꝙͣ dui m obsidione per¬
stiter̃. Optime porro neo ꝯflictu
se habuerunt. Predicti principes
Sed et dñs tancredus. Galterus quo¬
de garlindi. francoꝵ regis dapifer
Giudo ctum de porssessa. et rogerus
debarna uilla: celebrem sibi meo ne¬
gocio comparauerunt famã. Nũ gͣ
ad incuciendũ terrorẽ hostibus dẽca¬
pitibus occisoꝵ itri uibẽ polurmu
ñmtti machinis iaculatoriis prece¬
perunt: et ex cis mille et decaptuus
aliquot ad imperatorẽ dirigentes:
plurimam eius ꝑ ħ sibi grãm cõ¬
parantes. Uñ et pecumam nõ mo¬
dicam. et olosericoꝵ diuersa genera
ad remunerandos exercituũ princi¬

Expanded text:
is cominus instantes. horae spatium resistendi vires et animum viderentur habuisse, interfectis ex eis quasi ad quatuor millia, et captivpitulante Domino, potiti, obsidionem continuant, castris per gyrum sine intervallo dispositis. Ab ea ergo die neque praedictus Solimannus, neque infidelium principum aliquis, simile aliquid ausus fuit attentare, quandiu in obsidione perstiterunt. Optime porro in eo conflictu se habuerunt praedicti principes; sed et dde Garlanda, Francorum regis dapifer, Guido etiam de Porsessa, et Rogerius de Barnavilla, celebrem sibi in eo negotio comparaverunt famam. Nostri igitur ad incutiendum terrorem hostibus de capitibus occisorum intra urbem plurima injici machinis jaculatoriis praeceperunt; et ex eis mille et de captivis aliquot ad imperatorem dirigentes, plurimum ejus per hoc sibi gratiam comparaverunt. Unde et pecuniam non modicam, et holosericorum diversa genera ad remunerandos exercituum princi
Abbreviated transcription (Latin):
prepediente.Sicq factum est.
ut tali argumento per candẽ por¬
tan cuuum frangerctur impetꝰ
et irruptiones quiescerent ir¬
pentine ¶

Expanded text:
praepediente. Sicque factum est ut tali argumento per eamdem portam civium frangeretur impetus, et eruptiones quiescerent repentinae.
Abbreviated transcription (Latin):
eis precepĩt pigm̾am fieri mꝑ
petuum uilituram: libertatem
consuctudimũ que aciub mer¬
cos inferentibus. Uel efferentib
solebat exigi. ita uł decctero ois
litimus ig̾rediens uel ggrediẽs
siue mertimoma inferens siue edu¬
cens. ommino nichil sub pretex¬
tu alicuius consuctudims ali¬
quid cogatur prestare sed libera
prorsus uendendi eł emendi ha¬
beat potestitem. Dedit ctiam
suriams grecis armenis et ha¬
rum cuiustibet nationum homi¬
mbus. sarracens ctiam nchi¬
lominus. Aiberam potestatem
sine ex actione aliqua inferendi
in sanctam ciuitatem triticum
ordeum et quod libet gems le¬
guinims. Alodii etiam̃ et pon¬
deris remisit mercedem consue¬
tudmnariam. in quo predicti po¬
puli sibi conciliauit ammos
& gratiam publicam sibi ꝓ¬
meruit. In utroq eum regio
more & affectu piurimum cõ¬
mendibili cunbus uidetur pro¬
uidisse. ut et ciuitas smne exac¬
tione illatis almientis habun¬
daret amplius: et quod tam

Expanded text:
eis praecipit paginam fieri, in eis praecipit paginam fieri, in perpetuum valituram, libertatem consuetudinum, quae a civibus merces inferentibus vel efferentibus solebat exigi: ita ut de caetero, omnis Latinus ingrediens vel egrediens, sive mercimonia inferens sive educens, omnino nihil sub praetextu alicujus consuetudinis aliquid cogatur praestare, sed liberam prorsus vendendi et emendi habeat potestatem. Dedit etiam Surianis, Graecis, Armenis, et harum cujuslibet nationum hominibus, Saracenis etiam nihilominus liberam potestatem, sine exactione aliqua inferendi in sanctam civitatem, triticum, hordeum et quodlibet genus leguminis. Modii etiam et ponderis remisit mercedem consuetudinariam; in quo praedicti populi sibi conciliavit animos, et gratiam publicam sibi promeruit. In utroque enim, regio more et affectu plurimum commendabili, civibus videtur providisse, ut et civitas, sine exactione illatis alimentis, abundaret amplius; et quod tam
Abbreviated transcription (Latin):
mcendiis infelicem animam d¬
exalasse. Rex quoq facta apud
antiochiam moraq uidebatur
pro tempore neccͣia n regnum
auc tore dommo sospes reuerlus
est: apud utrosq tam in regno
ꝙͣ inprincipatu meritis sius idex¬
igentibus carus admodum eł ac¬
ceptus utramq minirum admimi¬
strationem fideliter deuoteq mi¬
plebit regni uidelicet et principi¬
tus licet multum distarent abm
uicem. Nec erat facile discernere
ulriusq sollicitudine magis au¬
gebitur licet regnum eius essel
proprictas ꝙ̃ etiam ad successores
suos uire posset transmittere pͥn¬
cipatus uero cõmissus. maiorem¬
q etiam uidebatur pro statu an¬
tiochenorum exhibere diligencĩã
m eoq se continiauit bonã fide
usq ad aduentum domini boa¬
mundi uinioris sicut in sequenti¬
bus dicctur
ge iecłimis existente
pia liberalitate et largitione pr̃ĩ¬
cipili cuub contulit᷑ ierosolum¬
tinis et sigillo regio cõmunitã

Expanded text:
incendiis, infelicem dicitur animam incendiis, infelicem dicitur animam exhalasse. Rex quoque facta apud Antiochiam mora, quae videbatur pro tempore necessaria, in regnum, auctore Domino, sospes reversus est; apud utrosque tam in regno quam in principatu, meritis suis id exigentibus, charus admodum et acceptus: utramque nimirum administrationem fideliter devoteque implebat, regni videlicet et principatus, licet multum distarent ab invicem. Nec erat facile discernere, utrius sollicitudine magis angebatur: licet regnum ejus esset proprietas, quam etiam ad successores suos jure posset transmittere; principatus vero, commissus. Majoremque etiam videbatur pro statu Antiochenorum exhibere diligentiam; in eoque se continuavit bona fide, usque ad adventum domini Boamundi junioris, sicut in subsequentibus dicetur. ge Hierosolymis existente, pia liberalitate et largitione principali, civibus contulit Hierosolymitanis, et sigillo regio communitam
Abbreviated transcription (Latin):
Nno lequenti predic¬
i fidei et nominis xa¬
in pertinix et indefessus persequu¬
tor.gazi Ranꝙͣ uerinis in quietus
semper querens quem ledere pos¬
sit: sumpta occasione ex regis ab¬
lenci.a conuocatis militatibus co¬
piis. apponił etiam quedam no¬
strorum presidia obsidere. Quo
precognito: dominum regẽ Urgẽ¬
tissime uocant. Ille uero impig̃
assumpto sibi salutifere cuucis
ligno equitum q honesto comi¬
tatu: ad partes illas properat.
Docato ctiam dommo ioscelmo
edessano comite. sociatisq sibi
antiochenis proceribus: contra
predictum potentem castra di¬
rigit. Quo cum peruenissent:
perantes in proximo bellum se
habiturum : contigit quod mor¬
bo qui apoplexia appellatur te¬
tigit eum manus dñi. Unde ma¬
gnates qui in eius erant exerci¬
tu principis siu destituti solatio
bello prudenter sanoq cõsilio
declinauerunt domiumq sium ĩ
lectiti semiuiuũ deferentes: hala¬
piam properibant. Ad ꝙͣ priusꝙ̃
peruemrenb ille cterins tradenous

Expanded text:
nno sequenti, praedictus fidei et nominis Christiani pertinax et indefessus persecutor Gazzi, tanquam vermis inquietus, semper quaerens quem laedere possit, sumpta occasione ex regis absentia, convocatis militaribus copiis, apponit etiam quaedam nostrorum praesidia obsidere; quo praecognito dominum regem urgentissime vocant. Ille vero impiger, assumpto sibi salutiferae crucis ligno, equitumque honesto comitatu, ad partes illas properat: vocato etiam domino Joscelino Edessano comite, sociatisque sibi Antiochenis proceribus, contra praedictum potentem castra dirigit, quo cum pervenisset, sperantes in proximo bellum se habiturum, contigit quod morbo, qui apoplexia appellatur, tetigit eum manus Domini. Unde magnates qui in ejus erant exercitu, principis sui destituti solatio, bellum prudenter sanoque consilio declinaverunt: dominumque suum in lectica semivivum deferentes, Halapiam properabant. Ad quam priusquam pervenirent, ille aeternis tradendus
Abbreviated transcription (Latin):
tis. obtinent. Ut resigͣto presidio
cum arms que ip̃i intulerant &
propria supellectile. liber eis usq
bostrum indulgeretur transitus.
Sic ergo illis abeuntib recepto
presidio confusionẽ qm ex code
prius uidebimur indiusse aucto¬
re domino & per eius superha¬
bundantem g̃rã diliumus. Por¬
rotum domino regi ꝙͣ aliis p̾nci¬
pibus cure fuit non modice sta¬
tin sicut expediens uidebatur.
uł locum resignatum & armis
cominuirent᷑ o̾e uictualibus &
uiris fidelibus de quorum fide
non dubitarctur & industria:
committerent. Quo cum omni
diligencia complcto nr̃ ad propͥi
reuersus est exercitus. Fac tum
est autem. ħ anno ab incarnatioe

Expanded text:
tani obtinent, ut resignato praesidio, tani obtinent, ut resignato praesidio, cum armis, quae ipsi intulerant, et propria supellectile, liber eis usque Bostrum indulgeretur transitus. Sic ergo illis abeuntibus, recepto praesidio, confusionem, quam ex eodem prius videbantur induisse, auctore Domino, et per ejus superabundantem gratiam, diluimus. Porro tam domino regi, quam aliis principibus curae fuit non modicae, statim, sicut expediens videbatur, ut locum resignatum et armis communirent, et victualibus; et viris fidelibus, de quorum fide non dubitaretur et industria, committerent. Quo cum omni diligentia completo, noster ad propria reversus est exercitus. Factum est autem hoc, anno ab Incarnatione
Abbreviated transcription (Latin):
rum habentes copiam quasi ad
septuaguita quos ⁊ anꝙͣ uirtutẽ
probatos. de quorum fide & con¬
stancia presuneret pluruuum. sa¬
lahadinus abiens inlus omuse¬
rat. corum diligencie commẽdãs
municipium. & iam eo usq uen¬
tum erat quod qui in spelunca erãt
prefrequenti & pene continua
malleorum percussione mitus qͥes¬
cere non poterant. Uidebatur cĩ
ad omnem ic tuumi ingeminatio¬
nem spelunca tremescere & uinũ¬
sa concuti ita ut iam non timierent
quod ad eos nri irrumperent uio¬
lenter. sed quod tota spelunca tre
leorum fatigata subito corruens
Umuersos opprimeret. Demq qd̃
eis subsidium ministraretur om̃o
sperare non licebit nam prius no¬
uerant ad partes remotissimas. &
unde non facile redire poterat de¬
iigrasse salahadinum & milita¬
res secum deduxisse copias. Uñ
factum est quod post ꝙͣ obsidiõe
trib uel modico amplius septi¬
manis perpessi fuerat missa lega¬
tione ad dominum regem per inł¬

Expanded text:
rum habentes copiam, quasi ad rum habentes copiam, quasi ad septuaginta; quos tanquam virtute probatos, de quorum fide et constantia praesumebat plurimum Salahadinus, abiens intus dimiserat, eorum diligentiae commendans municipium. Et jam eo usque ventum erat, quod qui in spelunca erant, prae frequenti et pene continua malleorum percussione, intus quiescere non poterant; videbatur enim, ad omnem ictuum ingeminationem, spelunca tremiscere et universa concuti; ita ut jam non timerent, quod nostri ad eos irrumperent violenter, sed quod tota spelunca, leorum fatigata, subito corruens, universos opprimeret. Denique quod eis subsidium ministraretur, omnino sperare non licebat; nam prius noverant, ad partes remotissimas, et unde facile redire non poterat, demigrasse Salahadinum, et militares secum duxisse copias. Unde factum est, quod postquam obsidionem tribus vel modico amplius septimanis perpessi fuerant, missa legatione ad dominum regem, per int
Abbreviated transcription (Latin):
aliquociens munstrarent impedi¬
mentum. Porro quicquid frag¬
mentorum uł locus expediretꝰ
in uillem subiectam ut predixi¬
mus deuoluebatur.totum id
qui in spelunca erant obsessi cõ¬
templabantur de proximo unde
eis tunor incutiebatur amplior
tanꝙͣ qui singulis expectabant
horis ut incĩsione perfecta adeos
uiolenter introirctur. Noster aũ
bipectitus erat exercitus. nam
pars eius ut prediximus ĩ mõte
supremo in quo erat spelunca ca¬
stra locauerat ut ces qui opere e
rant solliciti ab hostium protege¬
rent insidiis pars uero inferius
residebat in plano quib id speci¬
aliter erat propositi uł obsessis ĩ¬
troitum negarent &x exitum. Hii
ctiam non nunꝙͣ per illam artem
Unde premisimus semiłtam. ad
infcriorem eiusdem spelunce staci¬
onem iccedentes eos qui ilus e¬
rant licet non proficerent assulti¬
bus molestare intebantur. Erant
autem intus uiri fortes & belli¬
cosi tam uic tualium quam armo¬

Expanded text:
aliquoties ministrarent impedialiquoties ministrarent impedimentum. Porro quidquid fragmentorum, ut locus expediretur, in vallem subjectam, ut praediximus, devolvebatur, totum id qui in spelunca erant obsessi, contemplabantur de proximo; unde eis timor incutiebatur amplior, tanquam qui singulis exspectabant horis, ut incisione perfecta ad eos violenter introiretur. Noster autem bipertitus erat exercitus; nam pars ejus, ut praediximus, in monte supremo, in quo erant spelunca, castra locaverat, ut eos qui erant in opere solliciti, ab hostium protegerent insidiis; pars vero inferius residebat in plano, quibus id specialiter erat propositi, ut obsessis introitum negarent et exitum. Hi etiam nonnunquam per illam arctam, unde praemisimus, semitam, ad inferiorem ejusdem speluncae stationem accedentes, eos qui intus erant, licet non proficerent, assultibus molestare nitebantur. Erant autem intus viri fortes et bellicosi, tam victualium quam armo
Abbreviated transcription (Latin):
& superiorem spelunce habitacide
incidendo sic possent penetrare. E¬
rat igitur i eo omnis nostroꝵ
intencio & totus meo labor mi¬
pendebitur. Ordinatis enim ad
id operis exequendum artificib
quot quoł erant necessarii &̾ co¬
operatoribus ministris. qui lapi¬
des incisos &e lapidum fragmẽ¬
ta per preceps muallem subiec¬
tam deuoluerent. ut sine inter¬
missione opus procederet uicari¬
as tam interdiu quam de nocte
constituebant successiones ut de¬
fatigatis prioribus noui recẽtes¬
qz uenirent qui operis possent¬
&̾ scirent pondus portare. Pro¬
ficiebat ergo labor impendio.
tum exfrequencia & feruore eo¬
rum qui predctõ instabant oꝑi
tum ex quadam habilitate ꝙͣ ex
se prebebat saxi quodĩ cidebatur
materia. Erat enimi lapis cretaceꝰ
& ad frangendum facił. insi qd̾̃
uenas durissimi silicis interpola¬
tun habebat in mixtas que se¬
pius & ferrea lederent instrumẽ¬
ta & his qui in opere feruebant

Expanded text:
et superiorem speluncae habitationem, et superiorem speluncae habitationem, incidendo sic possent penetrare. Erat igitur in eo omnis nostrorum intentio, et totus in eo labor impendebatur. Ordinatis enim ad id operis exsequendum artificibus, quotquot erant necessarii, et cooperatoribus ministris, qui lapides incisos et lapidum fragmenta, per praeceps in vallem subjectam devolverent, ut sine intermissione opus procederet, vicarias tam interdiu quam de nocte constituebant successiones, ut defatigatis prioribus, novi recentesque venirent, qui operis possent et scirent portare pondus. Proficiebat ergo labor impendio, tum ex frequentia et fervore eorum qui praedicto instabant operi, tum ex quadam habilitate quam ex se praebebat saxi, quod incidebatur, materia. Erat enim lapis cretaceus, et ad frangendum facilis; nisi quod venas durissimi silicis interpolatim habebat immistas, quae saepius et ferrea laederent instrumenta; et iis qui in opere fervebant,
Abbreviated transcription (Latin):
quod ei nullatenus ansi a parte
luperiori noceri posset ibiq nõ
alias ꝙͣ si rupes usq ad ipam ha¬
bitacionem. incideretur decernũt
a parte superiori. cesores lipidũ
elsq quotquot haberent mini¬
stros necessarios. simul &e operũ
custodes ut tute et sine irruentĩ
periculo laborare possent colloca¬
re. Erat enim spelunca in altissimo
montis latere posita. non habens
nisi cum multa difficultate accessũ
in quo uix pediti iter ẽẽ poterat
expedito. nam inferius usq in
profundum subiecte uallis ĩgẽs
est & horribile precipicium. Ex
latere autem ad eam accedebatur
itinere unus pedis uix habente
latitudinem. Erant autem ĩ eadẽ
spelunca mansiones tres sibi in¬
uicem super polite in quibus mu¬
tuus per quasdam scalas ligneas
& per quedam angusta forami¬
na initerius ascensus erat &̾ des¬
census. Sic ergo ea sola qua eis
noceri poterat uia aggressi sunt
speluncam de super uł premilumis
icidere. temptantes si ad primam

Expanded text:
quod ei nullatenus, nisi a parte quod ei nullatenus, nisi a parte superiori, noceri posset, ibique non alias quam si rupes usque ad ipsam habitationem incideretur; decernunt a parte superiori caesores lapidum, eisque quotquot haberent ministros necessarios, simul et operum custodes, ut tute et sine irruentium periculo laborare possent, collocare. Erat enim spelunca in altissimo montis latere posita, non habens nisi cum multa difficultate accessum, in quo vix pediti iter esse poterat expedito, nam inferius, usque in profundum subjectae vallis, ingens est et horribile praecipitium; ex latere autem, ad eam accedebatur itinere unius pedis vix habente latitudinem. Erant autem in eadem spelunca mansiones tres, sibi invicem superpositae, in quibus mutuus per quasdam scalas ligneas, et per quaedam angusta foramina interius ascensus erat et descensus. Sic ergo ea sola qua eis noceri poterat via, aggressi sunt speluncam desuper, ut praemisimus, incidere, tentantes si ad primam
Abbreviated transcription (Latin):
Ranscursa igitur re¬
gione &e ea quantũ
nocere dabatur dampnificata.re¬
deuntes in ea ciusdem prouincie
parte cui sintes nomen est: sub¬
stiterunt. H autem est regio in
qua presidium situm est qd̾ a no¬
stris paulo ante ut prediximus
hostes dum in syria sobal moram
facerent fraudulenter eripuerat
Est autem regio comoditatibus
uini. frumenti & olei simul &
salubritate commendabilis &
amenitate precipua de qua fuis¬
se traditur baldael ille iob amicꝰ
qui ab ea cognomĩitus est sintes.
Ao hanc ergo peruementes hone¬
stum iudicant᷑ & iti fieri oportere
decermunt ut predictum mumci¬
pium obsideant & ꝙͣ nobis in¬
tulerint in eiusdem captione frau¬
dulenta hostes miuriam locum re¬
cipiendo si eis concedatur duum¬
tus resarciant. Fuxta ergo cõdictũ
ante locum castra locant supra no¬
minatum omnem ad hibentes
operam & studium ut hii qui intꝰ
erant ad deditionem compellerẽ¬
tur. Et qũ locus erat munitissi¬
mus. & situs eius huuisincoi.

Expanded text:
ranscursa igitur regione, et ea quantum eis nocere dabatur damnificata, redeuntes, in ea ejusdem provinciae parte, cui Suite nomen est, substiterunt. Haec autem est regio, in qua praesidium situm est, quod a nostris paulo ante, ut praediximus, hostes dum in Syria Sobal moram facerent, fraudulenter eripuerant. Est autem regio commoditatibus vini, frumenti et olei, simul et salubritate commendabilis et amoenitate praecipua; de qua fuisse traditur Baldad ille Job amicus, qui ab ea cognominatus est Suites. Ad hanc ergo pervenientes, honestum judicant, et ita fieri oportere decernunt, ut praedictum municipium obsideant; et quam nobis intulerant, in ejusdem captione fraudulenta, hostes injuriam, locum recipiendo, si eis concedatur divinitus, resarciant. Juxta ergo condictum, ante locum castra locant supra nominatum, omnem adhibentes operam et studium, ut ii, qui intus erant, ad deditionem compellerentur. Et quoniam locus erat munitissimus et situs ejus hujusmodi,
Abbreviated transcription (Latin):
conditiombus hostibus seruiebĩt
intributo. Hos euocans dñs rox
& meliores promittens condictio¬
nes. trac hos tum locorum reuer̃e¬
cia. tum nrorum dilectione &
luore libertatis: infra modicum
tempus multos cum uxoribus
& liberis. cum gregibus e ł ar¬
mentis e ⁊ uiuersa familia rece¬
pit. Multi ctiam sine uoratione
dure seruitutis ugum declinãtes:
uł urbem deo dignam ineolerẽt.
conuenerunt. Quibus rex eas ci¬
uitatis pirtes que magis ħ sola¬
cio uidebantur indigere. cõferens

Expanded text:
conditionibus hostibus serviebant conditionibus hostibus serviebant in tributo. Hos evocans dominus rex, et meliores promittens conditiones, tractos tum locorum reverentia, tum nostrorum dilectione et amore libertatis, intra modicum tempus multos cum uxoribus et liberis, cum gregibus et armentis et universa familia recepit. Multi etiam sine vocatione, durae servitutis jugum declinantes, ut urbem Deo dignam incolerent, convenerunt. Quibus rex eas civitatis partes, quae magis hoc solatio videbantur indigere, conferens
Abbreviated transcription (Latin):
loco ẽẽ permitterent habitato¬
res. Nrãtes uo a deo panci erãt
&̾ in opes. ut iuix unum de uicis
possent incolere. Surian autẽ
qui ab uncio urbis ciues extite¬
rant: tempore hostilitatis per
multas tribulationem et infim¬
tas molestias a deo rari erant.
Ut quasi nullus corum esset nũs
Ib introitu si quidem latinorum
in syriam. maxime autẽ post qr
intiochia capta uersus ieroso¬
lim an tendere cepit exercitus:
a deo predic tos dei famulos cõ¬
ciues eoꝵ ceperunt affligere: Ut
pro quoli bet leui uerbo multos
ex eis occiderent etati nõ partẽ¬
tes auł conditioni:. suspec tos cor
habentes. quod occidentales p̾n¬
cipes qui dicebantur. aduenre
in eorum perinciem: ip̃i lilteris
et nunciis euocassent. Sic ergo
pro eius desolatione curam gerẽs
debitam. suscitabatur diligenciꝰ
Uñ illi ciues posset euocare. Tã¬
demq didicit quod transiordi¬
nem in aribia. multi fideles in
uillis habitirent. qui sub granib

Expanded text:
loco esse permitterent habitatoloco esse permitterent habitatores. Nostrates vero adeo pauci erant et inopes, ut vix unum de vicis possent incolere. Suriani autem, qui ab initio urbis cives exstiterant, tempore hostilitatis per multas tribulationes, et infinitas molestias adeo rari erant, ut quasi nullus eorum esset numerus. Ab introitu siquidem Latinorum in Syriam, maxime autem postquam, Antiochia capta, versus Hierosolymam tendere coepit exercitus, adeo praedictos Dei famulos concives eorum coeperunt affligere, ut pro quolibet levi verbo multos ex eis occiderent, aetati non parcentes, aut conditioni: suspectos eos habentes, quod Occidentales principes, qui dicebantur advenire, in eorum perniciem ipsi litteris et nuntiis evocassent. Sic ergo pro ejus desolatione curam gerens debitam, sciscitabatur diligentius unde illic cives posset evocare, tandemque didicit quod trans Jordanem in Arabia multi fideles in villis habitarent, qui sub gravibus
Abbreviated transcription (Latin):
menti.uiiii. et olei. copias ube¬
res ministrantis salubritate sil
& amenitate precipna singulari¬
ter commendabilis: totam adiac̃ẽ¬
tem regionẽ sue uendicans diciõi
O tempore articulo. ui¬
dens rex et super eo
ualde sollicitus urbem sanctam
et deo amabilem habitatoribus
uicuam ita ut eo ad cetera regni
negocia de neccͣitate populus. qͥ
saltem ad protegendos ciuitatis
introitus et turres et menia cõ¬
tra repentinas hostium irruptio¬
nes mumenda sufficeret. anxius
cogitabit. apud se deliberins &
ab aliis percunctibitur frequẽ¬
cius: quomodo fidelibus popu¬
lis. et dei custoribus icolis eã
posset replere. Oentiles eium
qui fuerant eius habitatores
urbe uiolenter effracta pene õs
ingladio ceciderunt. Si qui aut
casu euaserant. Hic nõ est datus
locus infra urbem ad manẽdũ.
Instar enim sacrilegii uidebatͣ
deo deuotis principibus. si ali¬
quos qui x̾ ina non cesserentur
professione: nntam uenerabili

Expanded text:
menti, vini et olei copias ubementi, vini et olei copias uberes ministrantis; salubritate simul et amoenitate praecipua singulariter commendabilis, totam adjacentem regionem suae vindicans ditioni. o temporum articulo, videns rex et super eo valde sollicitus, urbem sanctam et Deo amabilem habitatoribus vacuam, ita ut eo ad caetera regni negotia de necessitate populus , qui saltem ad protegendos civitatis introitus, et turres et moenia, contra repentinas hostium irruptiones munienda sufficeret; anxius cogitabat, apud se deliberans, et ab aliis percunctabatur frequentius, quomodo fidelibus populis, et Dei cultoribus incolis eam posset replere. Gentiles enim qui fuerant ejus habitatores, urbe violenter effracta, pene omnes in gladio ceciderant; si qui autem casu evaserant, iis non est datus locus intra urbem ad manendum. Instar enim sacrilegii videbatur Deo devotis principibus, si aliquos, qui in Christiana non censerentur professione, in tam venerabili
Abbreviated transcription (Latin):
partibus illis regni fines dilata¬
re: proposuit auctore domino
in tercia arabia que alio nomĩe
dicitur syria sobal: castrum edi¬
ficare. cuius habitatores terri
lubiectam e ł regno tributariã.
ab hostium irrup̃tionibus possẽt
protegere. Uolens igitur propo¬
sito satis facere: conuocatis regͥ
uiribus mare transit mortuum
et transcursa arabia secunda: cu¬
ius metropolis est petra. ad ter¬
ciam peruenit. ubi incolle ad eius
propolitum satis yooneo: presi¬
dium fundit. situ naturali et ar¬
tificio ualde munitum. En quo
post operis consummationem tã
equites ꝙͣ pedites ampla illis cõ¬
ferens predia habitatores locat.
opido q muro. turrib aute mu¬
rali e ł uillo armis. uictu & ma¬
chuus diligenter cominumto:
nomen ex regia dignitate deduc¬
tum: ei imposuit. montẽq rega¬
lem eo quoo regẽ haberet funda¬
torem appellariꝰ precepit. E st
autem predictus locus comodi¬
tates habens fecundi soli. fru¬

Expanded text:
partibus illis regni fines dilatapartibus illis regni fines dilatare, proposuit, auctore Domino, in tertia Arabia, quae alio nomine dicitur Syria Sobal, castrum aedificare, cujus habitatores terram subjectam et regno tributariam ab hostium irruptionibus possent protegere. Volens igitur proposito satisfacere, convocatis regni viribus, mare transit Mortuum; et transcursa Arabia secunda, cujus metropolis est Petra, ad tertiam pervenit. Ubi in colle, ad ejus propositum loco satis idoneo, praesidium fundat, situ naturali et artificio valde munitum, in quo post operis consummationem tam equites quam pedites, ampla illis conferens praedia, habitatores locat; oppidoque muro, turribus, antemurali et vallo, armis, victu et machinis diligenter communito, nomen ex regia dignitate deductum ei imposuit, montemque Regalem, eo quod regem haberet fundatorem, appellari praecepit. Est autem praedictus locus commoditates habens fecundi soli, fru
Abbreviated transcription (Latin):
Odem tempore. domi¬
nus pipa. inditis enor¬
mititibus. Armilfi patriarche.
et de eius nmunda conuersatice
plenius edoctus legatum diuigit
d partes syrie quendam uirum
uenerabilem et multa religione
conspicuum auralicenssem epm̃
Qui ad partes nostras peruemes
connuocato uiuersi regin epõrũ
consilio. predictum armilfum
coram se astare precepit. Tandẽ¬
q meritis exigentibus aucto¬
ritate sedis apostolice: ab officio
pontificali deposuit. Ille uero
ad huc fidũciam habens in suis
prestigiis quibus pene unũso¬
rum subuertebat animos. trãs¬
fretare conctus ad romanam ꝑ¬
rexit ecclesiam. U̾ domim pa¬
pe est tocius eccliẽ. blandis uer¬
bis. e t longa muncrum perfu¬
sione. religionem circumuemẽs:
cum gratia sedis apostolice reme¬
auit ad propria: sedem obtinens
icrosolimitanam eadem uiuendi
licencia: qua prius meruerat
depositionem. Per idem tempꝰ
cum ad huc xp̃ianus populus
ultra iordanem non haberet ul¬
lum presidium. cupiens rex in

Expanded text:
odem tempore, dominus papa, auditis enormitatibus Arnulfi patriarchae et de ejus immunda conversatione plenius edoctus, legatum dirigit ad partes Syriae, quemdam virum venerabilem et multa religione conspicuum, Aurasicensem episcopum; qui ad partes nostras perveniens, convocato universi regni episcoporum concilio, praedictum Arnulfum coram se astare praecepit: tandemque meritis exigentibus, auctoritate sedis apostolicae ab officio pontificali deposuit. Ille vero adhuc fiduciam habens in suis praestigiis, quibus pene universorum subvertebat animos, transfretare coactus, ad Romanam perrexit Ecclesiam: ubi domini papae et totius Ecclesiae, blandis verbis et larga munerum profusione, religionem circumveniens, cum gratia sedis apostolicae remeavit ad propria, sedem obtinens Hierosolymitanam eadem vivendi licentia, qua prius meruerat depositionem. Per idem tempus, cum adhuc Christianus populus ultra Jordanem non haberet ullum praesidium, cupiens rex in
Abbreviated transcription (Latin):
litterirum ctiam eiusdem eccliẽ
archidiaconum in quodam pre¬
sidio tanꝙ̃ uiros sanguinum ĩ
diuersorium calce plenum detru¬
sit in carcerẽ & per multos affli¬
xit dies dicens eos in morte sua
conspirasse. ħ et his similia m
subditos effera mente pertrac tans:
uinuersorum in se prouocabał odi¬
um iuxq inter familiares &t do¬
mesticos praue stimulis conscien¬
cie agitatus. tutus ei uidebatur
locus. Sed de his hactenus. Nã
in sequentibus tempore oportũo
de eius exitu suo loco dicemus.

Expanded text:
litteratum etiam, ejusdem ecclesiae litteratum etiam, ejusdem ecclesiae archidiaconum, in quodam praesidio tanquam viros sanguinum, in diversorium calce plenum detrusit in carcerem, et per multos afflixit dies, dicens eos in mortem suam conspirasse. Haec et iis similia, in subditos effera mente pertractans, universorum in se provocabat odium. Vixque inter familiares et domesticos, pravae stimulis conscientiae agitatus, tutus ei videbatur locus. Sed de his hactenus, nam in sequentibus, tempore opportuno, de ejus exitu suo loco dicemus.
Abbreviated transcription (Latin):
mora pallium de altici beati petͣ
nulla ad eccliãm romanam hita
reuerencia sibi assumpsit. Proces¬
su quoq temporis non nullos
de suffraganeis eccliẽ in suam a¬
trauxit coĩonem. Et ut multo¬
rum relatione cognouimus si ca¬
plexus: nec eorum turbire posses¬
siones spũ superbie ductus pre¬
sumpsisset potuisset tranquillo
statu uitam ibi transegisse. Sed
quia uerum est ꝙ prouerbialiter
dici solet difficile est uł bono dau¬
dantur fine. que malo sunt m¬
chorto principio: peccatis sius
exigentib pre multitudme di¬
uciarum ita factus est in solens
et nemmẽ p̃ seducens hominẽ:
Uł potius antiochi ꝙͣ petri uel ig̃¬
cii successorem se ex hiberet. Ala¬
iores emm eccliẽ alios uiolenter
eiccit. alios uinculis q̾e carceri. q̃¬
si capitalium reos mancipauit.
Inter quos quendim arnulfum
nomine calabrum natione uirũ
utiq nobilem &̾ litterarum. Itẽ
lambertum mire simplicitatis ho¬
mineni & honeste conuersatiõis.

Expanded text:
mora pallium de altari beati Petri, mora pallium de altari beati Petri, nulla ad Ecclesiam Romanam habita reverentia, sibi assumpsit. Processu quoque temporis nonnullos de suffraganeis ecclesiae in suam attraxit communionem. Et ut multorum relatione cognovimus, si cafuisset, nec eorum turbare possessiones spiritu superbiae ductus praesumpsisset, potuisset tranquillo statu vitam ibi transegisse. Sed quia verum est, quod proverbialiter dici solet: Difficile est ut bono claudantur fine, quae malo sunt inchoata principio; peccatis suis exigentibus, prae multitudine divitiarum ita factus est insolens, et neminem prae se ducens hominem, ut potius Antiochi quam Petri vel Ignatii successorem se exhiberet. Majores enim ecclesiae, alios violenter ejecit, alios vinculis et carceri, quasi capitalium reos, mancipavit. Inter quos quemdam Arnulfum nomine, Calabrum natione, virum utique nobilem et litteratum, item Lambertum mirae simplicitatis hominem et honestae conversationis,
Abbreviated transcription (Latin):
cesimo serto su pontificatus ãno
uium uniuerse carins ingressus
est. Post cuius obitum cũ uniuer
conuenissent ut eccliẽ pastoris
destitute solatio utiliter prouide¬
rent & super eo ip̃o ł mi silubri
negocio in palacio pitriarchili
diligentiores mutuo sicut ĩ tali¬
bus fieri solet hiberent tractat᷑
Radulfus quidam manustinus
archiep̃s de castro danfrunt oriũ¬
dus ꝙ in confimo normanine &
cenomanensis dỹoceseos sitũ est
Uir militaris magnificus et libe¬
ralis plurimum plebi & cquest᷑
idmodum acceptus ordim absq
frum̃ & coepiscopoꝵ consciẽcia
solo populi uł dicitur suffragio
electus est: & in cathedram p̾rĩ¬
cipis aplõrum intromatus. Qd̃
audientes qui id ħ uł sibi patri¬
archam auctore dommo prefice¬
rent conuenerant. tunentes furẽ¬
tis & uociferantis populi indis¬
cretos impetus diuisi sunt ab m¬
ucem ei q̃m nõ elegerant obe¬
dienciam exhibere recusantes.
Ille tñ nchiloninius ecclĩam &
palacium occupins stati sine

Expanded text:
cesimo sexto sui pontificatus anno, viam universae carnis ingressus est. Post cujus obitum, cum universconvenissent, ut ecclesiae pastoris destitutae solatio utiliter providerent; et super eo ipso tam salubri negotio in palatio patriarchali, diligentiores mutuo sicut in talibus fieri solet haberentur tractatus, Radulphus quidam Mamistanus archiepiscopus, de castro Danfrunt oriundus, quod in confinio Normanniae et Cenomanensis dioeceseos situm est, vir militaris, magnificus et liberalis plurimum, plebi et equestri admodum acceptus ordini, absque fratrum et coepiscoporum conscientia, solo populi, ut dicitur, suffragio electus est, et in cathedram Principis apostolorum inthronizatus. Quod audientes qui ad hoc, ut sibi patriarcham, auctore Domino, praeficerent, convenerant, timentes furentis et vociferantis populi indiscretos impetus, divisi sunt ab invicem, ei quem non elegerant obedientiam exhibere recusantes. Ille tamen nihilominus ecclesiam et palatium occupans, statim sine
Abbreviated transcription (Latin):
regiombus alterius dicitur esse
conoic tionis que certis tempori¬
rant tempus ad eius impugnatio¬
nem non conuenire. Adiecitq
ꝙ hyemps in proximo eral. egyp¬
tus uero iquis nili restignãtĩs
opetichitur. Iterum infinitam tur¬
corum multitudinem illuc cõflu¬
xisse audierat. Timebat preterea
& maxime ne iter agentibus. at
etiam peruementibus alimenta
deficerent. & medie molestia
deficeret exercitus. Adiecit ctiã
hec nos uidentes quod caluas q̃¬
reret occasiones. ne sub ħ pretex¬
tu uiam declinaret. obtulimus
ei sexcentos camelos ad uic tu alia
arma. & cetera impedimentoꝵ
genera per terras ceportanda. ꝯ
naues quol quol haberet necessa¬
rias ad almienta. siue bellicis
usibus necessarias machinaꝵ
moles per mare deuehendas. Qui¬
bus omnibus spretis sub intulit
quod omimo in egyptum non.
descenderet nobiscum. ne forte
tas regiones suos trahere exercitꝰ
nec põssent sui hiuusmodi tolera¬
re mopias. sed eligeremus alias

Expanded text:
regionibus, alterius dicitur esse regionibus, alterius dicitur esse conditionis; quae certis temporirant, tempus ad ejus impugnationem non convenire. Adjecitque, quod hiems in proximo erat; Aegyptus vero aquis Nili restagnantis operiebatur. Iterum infinitam Turcorum multitudinem illuc confluxisse audierat. Timebat praeterea, et maxime, ne iter agentibus, aut etiam pervenientibus, alimenta deficerent, et inediae molestia conficeretur exercitus. Ad hoc nos, hoc nos, videntes quod calvas quaereret occasiones, ne sub hoc pretextu viam declinaret, obtulimus ei sexcentos camelos, ad victualia, arma et caetera impedimentorum genera per terras deportanda; et naves quotquot haberet necessarias ad alimenta, sive bellicis usibus necessarias, machinarum moles per mare devehendas. Quibus omnibus spretis, subintulit: Quod omnino in Aegyptum non descenderet nobiscum, ne forte tas regiones suos trahere exercitus; nec possent sui hujusmodi tolerare inopias; sed eligeremus alias