comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lascuua eliminat᷑. pacientia
ognoscit᷑. anathematirat᷑ ira¬
esoia. Si ad conuiuiũ pan̾ ssi¬
laginei accesseris. cuiꝰ sis ꝯdi¬
uonis. cuius etatis. cuiꝰ stirpis.
tiꝰ sexus. statim abangło per¬
unctaris. Nam his pͥncipaltter
ꝓpͥe angeli deseruiunt offi¬
s. ut addm̃ uenientiũ inqͥrant
m suicerte est & dignos intro¬
mattere. & indignos extrudere.
bene m̃itos cum reuerentia sus¬
cipe. inm̾itos cum inuiria eice¬
it. Sumprobe contͣ regulã ⁊
legẽ ꝯstitutam de ingesseris:
apite timeas ne detrunceris. N
enim sine causa rumpheã cheru¬
bin uibrat. ferit suꝑbũ. defen¬
ait humilẽ. impudicũ exere¬
b̾at. castum honorat. lugentẽ
consolatur. irridenti cõminat᷑.
dedenti cõmunicat. incredulũ
dampnat. An ñ in medio ierłm.
uir qui habebat scͥptoriũ ad renẽ.
calamo sui examinis. om̃s eiꝰ habi¬
tatores sic notabat. & alios ad
mortẽ alios ad uitã destinabat:
firmiter aut̃ retinendũ hc̃ ange¬

Expanded text:
lascivia eliminatur, patientia recognoscitur, anathematizatur iracundia. Si ad convivium panis similaginei accesseris, cujus sis conditionis, cujus aetatis, cujus stirpis, cujus sexus, statim ab angelo percunctaris. Nam his principaliter et proprie angeli deserviunt officiis, ut ad Deum venientium inquirant cii sui certe est, et dignos intromittere, et indignos extrudere, bene meritos cum reverentia suscipere, immeritos cum injuria ejicere. Si improbe contra regulam et legem constitutam te ingesseris, ne capite timeas detrunceris, non enim sine causa rhomphaeam cherubim vibrat. Ferit superbum, defendit humilem, impudicum excerebrat, castum honorat, lugentem consolatur, irridenti comminatur, credenti communicat, incredulum damnat. Annon in medio Jerusalem vir qui habebat scriptorium ad renes, calamo sui examinis, omnes ejus habitatores sic notabat, et alios ad mortem, alios ad vitam destinabat? Firmiter autem retinendum hunc ange
Abbreviated transcription (Latin):
sensꝰ diuinȩ neqͣqͣm idoneus :
naturȩ suie scientiȩ. Mascul iũ
stomachus solidꝰ & sanus: ip̃l
querit ⁊ intelligit qͥd sit d̃s. d̾
tam̃ sexũ incarne diftinguo
s sensũ inanimo uł prauumi
pudio. uł sanũ approbo. Nil
lomͦ namq manꝰ creatoris uu
ditiõe muliebris sexus creaut
uł diu̾sam sue bonitatis yma¬
ginẽ. aut det̾iorem mulieri
uiro assignauit. Ait nãq di
hoĩe script᷑a. Ad imaginẽ d
creauit illum. Masculũ
minã creauit eos. Nongͦ ab¬

Expanded text:
sensus, divinae nequaquam idoneus est sensus, divinae nequaquam idoneus est naturae sive scientiae. Masculi vero stomachus solidus et sanus, ipse quaerit et intelligit quid sit Deus. Non tamen sexum in carne distinguo, sed sensum in animo, vel pravum repudio vel sanum approbo; nullo modo namque manus Creatoris in conditione muliebris sexus creavit vel diversam suae bonitatis imaginem, aut deteriorem mulieri quam viro assignavit. Ait namque de homine Scriptura: Ad imaginem Dei creavit illum, masculum et feminam creavit eos . Non
Abbreviated transcription (Latin):
simila est sine oleo. Rursũ deuo¬
dio sine oꝑatione: oleum ẽ si¬
ne similagine. Pugillũ qͦ im¬
plet sacerdos simila oleo ꝯsꝑsa:
cuiꝰ tota oꝑatio saluatoris exẽ¬
ad sublimia cũ odore boni oꝑiᷤ
rapitur. Aaron reliquã partem
simile cum filiis suis absq fer¬
mento comedit: cũ illa quȩ fa¬
cere ex naturali difficultate suf¬
ficimus: iusticia dei ñ imputat
adpenã: s miscłia creatoris ꝑ
apłorum intercessionẽ ignoscit.
Mares tm̃ stirpis aaron come¬
dent illud. Mollis & delicat
resolutione malarũ ꝯcupiscen¬
darum anima: ñ contingit si¬
milã. id est non se arbitretu
posse apprehendere diuinan
sap̃iam. Non enĩ habitabit i
corpore subdito peccatis. S m¬
res. subigentes scilicet adu̾sar¬
as potestates. subicientes quics
adu̾satur & extollitur adũsus
scientiã dei. calcantes suꝑser¬
pentes & scorpiones: comedi
similã. Uent̃ muliebris ñ rec¬
pit cibum simile: qr corruptis

Expanded text:
simila est sine oleo. Rursum devosimila est sine oleo. Rursum devotio sine operatione, oleum est sine similagine. Pugillum quoque implet sacerdos simila oleo conspersa, cujus tota operatio Salvatoris exemad sublimia cum odore boni operis rapitur. Aaron reliquam partem similae cum filiis suis, absque fermento comedit, cum illa quae facere ex naturali difficultate non sufficimus, justitia Dei non imputat ad poenam, sed misericordia Creatoris, per apostolorum intercessionem ignoscit. Mares tantum stirpis Aaron comedent illud ; mollis et delicata, resolutione malarum concupiscentiarum, anima non contingit similam, id est non se arbitretur posse apprehendere divinam sapientiam, non enim habitabit in corpore subdito peccatis . Sed mares, subigentes scilicet adversarias potestates, subjicientes quidquid adversatur, et extollitur adversus scientiam Dei ; calcantes super serpentes et scorpiones, comedent similam. Venter muliebris non recipit cibum similae, quia corruptus
Abbreviated transcription (Latin):
satione incarnationis suȩ cũ
suis discipuł. in ierłm ciuitatẽ
corporis & sanguinis sui cõmu¬
tando uiuificis altaris myft̾iis
compleat. & fidelib suis salu¬
tari myst̾io usq in finẽ scłi tra¬
dat. Uł pugillus sac̾dotis: ẽ
oꝑatio creationis. Simila in pu¬
gillo: oꝑatio creationis in d̾o. O¬
leum suꝑ similã. sp̃s bonꝰ fouenᷤᷤ
omnẽ creaturã. Unde illud.
Sp̃s dei ferebatur suꝑ aquas.
Adolendum hoc in altari: in mo¬
nim̃tum odoris suauissimi dño.
Delectati enim in factura dei glori¬
ficare creatorem decreat᷑a sua de¬
bemus. ñ euanescere incogitatio¬
nib uanis. sicut illi quicũ cogno¬
uissent dm̃ ñ sicut dm̃ glorifica¬
uert̃. aut gr̃as egerunt. s eua¬
nuerunt incogitationibꝰ suis.
Oleo namq suꝑfundit᷑ simila:
cum dedo ꝑcepta illuminatur
scientia. Est aut̃ recta illumina¬
dio scientiȩ: cum scđm scientiã
ꝓcedit oꝑatio cũ deuotione.
Nam sine deuotione oꝑatio:

Expanded text:
arnationis suae, cum suis discipulis in Jerusalem civitate CORPORIS ET SANGUINIS SUI COMMUTANDO, vivificis altaris mysteriis compleat, et fidelibus suis salutari mysterio usque in finem saeculi tradat. Vel, pugillus sacerdotis, est operatio creationis; simila in pugillo, operatio creationis in Deo. Oleum super similam, Spiritus bonus fovens omnem creaturam, unde illud: Spiritus Domini ferebatur super aquas . Adolendum hoc in altari, in monumentum odoris suavissimi Domino; delectati enim in factura Dei, glorificare Creatorem de creatura sua debemus, non evanescere in cogitationibus vanis, sicut illi qui cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt, sed evanuerunt in cogitationibus suis . Oleo namque superfunditur simila, cum de Deo percepta illuminatur scientia. Est autem recta illuminatio scientiae, cum secundum scientiam procedit oratio cum devotione. Nam sine devotione operatio,
Abbreviated transcription (Latin):
ad panẽ similagineũ conseq̃n¬
ter stilum & animũ trans fe¬
ramꝰ. Diuinissimũ nãq qͥddã
& supra sensum humanũ ẽ:
qd̾ ex mandato legis: ubi agi¬
tur de panibꝰ ꝓpositionis. par
similȩ. non ꝯsuetudinarie con-¬
sꝑgitur aqua. s oleo. nec co¬
quit᷑ in sartagine uł craticu¬
la. uł clibano. s cum oleo of¬
fertur. suꝑ altari in monim̃tũ
odoris suauissimi dño. Sic
enim in leuitico legit᷑. Tollet
sacerdos pugillũ similȩ quȩ
consꝑsa est oleo. & totũ thuᷤ
qđ suꝑ similam positũ est :
adolebitq illud inaltari. in
monim̃tum odoris suauissi¬
mi dño. Reliꝗͣ autẽ partẽ
similȩ comedet aaron cũ

Expanded text:
ad panem similagineum, consequenter stylum et animum transferamus. Divinissimum namque quiddam et supra sensum humanum est, quod ex mandato legis, ubi agitur de panibus propositionis pars similae, non consuetudinarie conspergitur aqua, sed oleo, nec coquitur in sartagine, vel craticula, vel clibano, sed cum oleo offertur super altari, in monumentum odoris suavissimi, Domino. Sic enim in Levitico legitur: Tollet sacerdos pugillum similae quae conspersa est oleo, et totum thus quod super similam positum est, adolebitque illud in altari in monumentum odoris suavissimi Domino; reliquam autem partem similae comedet Aaron
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio: qr sp̃s interpellatio.
qui pro nob̃ orat gemitibꝰ in enar¬
nabilib. qͣsi in suꝑabilem suꝑat.
cum arͥgore iustissimȩ districtio¬
nis. omnipotentẽ miscđiter ad
nos exaudiendos inclinat. Nota
tͥnitatẽ. In simila patrẽ. in oleo fi¬
lium. in thure sp̃m sc̃m. Oleum
in simila indiuisibilit̾ ꝯsꝑsum:
filium cũ patre sub̃alit̃ unũ. Thꝰ
ad utrumq respiciens. sp̃m sc̃m

Expanded text:
judicio , quia interpellatio Spiritus judicio , quia interpellatio Spiritus qui pro nobis orat, gemitibus inenarrabilibus , quasi insuperabilem superat, cum a rigore justissimae districtionis, omnipotentem misericorditer ad nos exaudiendos inclinat. Nota Trinitatem, in simila Patrem, in oleo Filium, in thure Spiritum sanctum. Oleum, in simila indivisibiliter conspersum, Filium cum Patre substantialiter unum; thus ad utrumque respiciens, Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
saturatio in p̾senti dat᷑. Nondũ
lum & in enigmate: tẽ faciead
faciẽ. Concitaciori tam̃ desid̃io
insiste. app̃hendere dedo.non
qd̾ ignotum ẽ. s qđ nocibile occͣ¬
rit. tanqͣm plenũ pugillũ de si¬
mila. Deniq paulũ uide sac̾do¬
tem nr̃m. de incomp̃hensibi fa¬
rinȩ massa. plenũ pugillũ nob̃
mensurantẽ. Inuisibilia inqͥt d̃i
ꝑea quȩ facta sunt intellecta ꝯ¬
spiciunt᷑. Quasi enĩ tota simila
est. ip̃a incomp̃hensibilis sub̃a di
umitatis. Hanc itaq qr impossi¬
bile ẽ app̃hendẽ: sufficiat sac̃¬
doti pugillum plenũ tollere.
ut qͣntum sufficit intellig̾e. tan¬
tum audeat disserere. Pugillus
enĩ sacerdotis: capacitas est de¬
uotȩ m̃tis. Implet autẽ simila
pugillũ: qui dedeo replet sen¬
sum suũ. Non capiat autẽ simi¬
lam sine olei ꝯsꝑsione. ut semꝑ
dei potentiȩ recordet᷑ cũ sua
miseratione. Thus qͦq suꝑ simi-¬
lam ẽ: qr miscdiam suꝑ exaltat

Expanded text:
saturatio, in praesenti datur. Nondum saturatio, in praesenti datur. Nondum lum et in aenigmate, tunc facie ad faciem . Concitatiori tamen desiderio insiste, apprehende de Deo, non quod ignotum est, sed quod noscibile occurrit, tanquam plenum pugillum de simila. Denique Paulum vide sacerdotem nostrum, de incomprehensibili farinae massa, plenum pugillum nobis mensurantem. Invisibilia, inquit, Dei, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur . Quasi enim tota simila est, ipsa incomprehensibilis substantia divinitatis. Hanc itaque, quia impossibile est apprehendere, sufficiat sacerdoti pugillum plenum tollere, ut quantum sufficit intelligere, tantum audeat disserere; pugillus enim sacerdotis, capacitas est devotae mentis, implet autem simila pugillum, qui de Deo replet sensum suum. Non capiat autem similam, sive olei conspersione, ut semper Dei potentiae recordetur cum sua miseratione. Thus quoque super similam est, quia misericordiam superexaltat
Abbreviated transcription (Latin):
gra anima ñ consurgit: in¬
pura ñ accedit. in crassata ñ
tͣnstulit. hãc lippa ñ uidet :
audit surda. muta ñ loquit̃
huiꝰ amplexib scabiosa ñ adia¬
titur. feda ñ copulat᷑. fetida ñ n
cipitur. Quare assumat pennas
tarda. mundet se: contamina¬
ta. extenuetur: grossa. munds¬
tur lippa. auditum recipiat.
surda. scabiosa: purget᷑. fe
decoret᷑: fetida: odore bono:
fundatur. Quantũcũq enui
cumq turgida suie tumidas
tenuaris continua afflictiõ
qͣntumcumq ceca: illumina¬
ris moderata castificatione
Auditum quoq reddit: uet
obedientia. scabiem repellit
scã continentia. feditatẽ ex¬
t̃minat: bona conscientia.
fetorem emundat: optima f¬
ma. Utcũq his & huiuscemo¬
di: extincta antiquȩ nobill¬
tatis & ꝓsapie insignia: re¬
accenduntur. & ad antiquum
titulũ głȩ filioꝵ dei recunt.
Cuiꝰ tam̃ głȩ. portio. ñ plenitudo.
pugillus ñ sextariꝰ. prelibatio ñ

Expanded text:
igra anima non consurgit, imigra anima non consurgit, impura non accedit, incrassata non transilit, hanc lippa non videt, non audit surda, muta non loquitur, hujus in amplexus scabiosa non admittitur, foeda non copulatur, fetida non recipitur. Quare assumat pennas tarda, mundet se contaminata, extenuetur grossa, mundetur lippa, auditum recipiat surda, scabiosa purgetur, foeda decoretur, fetida odore bono perfundatur. Quantumcunque enim mcunque turgida sive tumida, extenuaris continua afflictione; quantumcunque caeca, illuminaris moderata castificatione. Auditum quoque reddit vera obedientia, scabiem repellit sancta continentia, feditatem exterminat bona conscientia, fetorem emundat optima fama. Utcunque his et hujusmodi exstincta antiquae nobilitatis et prosapiae insignia reaccenduntur, et ad antiquum titulum gloriae filiorum Dei recurritur. Cujus tamen gloriae portio non plenitudo, pugillus non sextarius, praelibatio non
Abbreviated transcription (Latin):
fertur. Sc̃m sc̃oꝵ erit sicut ꝓ
pecc̃o atq delicto. Mares tm̃
stirpis aaron: comedent illd̃.
Legitimum ac sempit̾nũ ẽ in
generationib ur̃is. de sacrifi¬
ciis dñi. Om̃ĩs qui tetigerit
illa: scĩficabitur. Leuemus
uelum. & faciem moysi reue-¬
lemꝰ ut ingredientes in sc̃uari-¬
um dei. intelligamꝰ sonũ ala¬
rum loquentẽ tanqͣm sonum
sublimis dei. & audiamꝰ spi-¬
ritũ uitȩ qui est in rotis. Itaq
farina illa quȩ purissima. q̃
ma ẽ: simila uocat᷑. Quid au¬
dẽ diuina nat᷑a siue sapientia.
puriꝰ. qͥd candidius. qͥd subtiliꝰ:
Nam qd̃ increaturis ẽ puris¬
simũ. comꝑatione nature di:
est sordidissimũ. Qd̃ candi-¬
dissimũ in humanis potest
excogitari: teterrimũ repu¬
tatur p̾sentatũ ȩt̾no lumini.
Qd̃ deniq subtilissimum in
om̃iadinuẽtiõe humanorũ
fantasmatũ fuerit inuentỹ.
diuinȩ sap̃iȩ splẽndorib cõ¬
paratũ: dẽprehendit᷑ esse
stultissimũ. Ad hanc itaq p¬

Expanded text:
fertur, Sanctum sanctorum erit, sicut pro peccato atque delicto. Mares tantum stirpis Aaron comedent illud, legitimum ac sempiternum est in generationibus vestris, de sacrificiis Domini, omnis qui tetigerit illa sanctificabitur . Levemus velum, et faciem Moysi revelemus, ut ingredientes in sanctuarium Dei, intelligamus sonum alarum loquentem tanquam sonum sublimis Dei , et audiamus spiritum vitae qui est in rotis . Itaque farina illa quae purissima, quae  simila vocatur. Quid autem divina natura sive sapientia purius? quid candidius? quid subtilius? Nam quod in creaturis est purissimum, comparatione naturae Dei, est sordidissimum. Quod candidissimum in humanis potest excogitari, teterrimum reputatur praesentatum aeterno lumini. Quod denique subtilissimum in omni adinventione humanorum phantasmatum fuerit inventum, divinae sapientiae splendoribus comparatum, deprehenditur esse stultissimum. Ad hanc itaque p
Abbreviated transcription (Latin):
bita culo cȩli fortissimo. de ꝑfe¬
tiõe bonoꝵ. dedext̾a dñi urtu¬
tum. & hȩc quidẽ in mensa scͥ¬
turarum. Anima qͦ cũ ꝑagra¬
uerit omnẽ hanc regionẽ diui¬
narum plantationũ. & corom
aureola exhis om̃ib compacta
caput suum ꝓtułit redimitũ
apparebit tanꝗͣ m̃sa dñi puris¬
sima. Ad scã qͦ altaria indefes¬
se omniũ sc̃oꝵ cotidie fiunt cõ¬
memorationes. Qͥd autẽ sc̃oꝵ
cõmemoratio nͥ q̃dã panum
ꝓpositionis appositio: Quis
enim tͥ utilior panis satianᷤᷤ uen¬
trem. an sc̃s sanans m̃tem:
Qͥd appetibiliꝰ panis sat᷑atio
an scĩ int̾cessio.: Unusqͥsq
scõrum panis ex duab deci¬

Expanded text:
bitaculo coeli fortissimo, de perfebitaculo coeli fortissimo, de perfectione bonorum, de dextera Domini virtutum. Et haec quidem in mensa Scripturarum. Anima quoque cum peragraverit omnem hanc regionem divinarum plantationum, et corona aureola ex his omnibus compacta caput suum protulit redimitum, apparebit tanquam mensa Domini purissima. Ad sancta quoque altaria indefesse omnium sanctorum, quotidie fiunt commemorationes. Quid autem sanctorum commemoratio, nisi quaedam panum propositionis appositio? Quis enim tibi utilior panis, satians ventrem, an sanctus sanans mentem? Quid appetibilius, panis satiatio, an sancti intercessio? Unusquisque sanctorum panis ex duabus deci
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Anima etiã xͥana baptismi
tͥna in mersiõe ad plenũ tam ab
originali quã actuali pecc̃o pu¬
rificata. mensa dñi est purissima.
Adhanc enĩ suꝑboꝵ regũ & om¬
niũ pre diuitũ m̃sis despectis:
accedit dñs ut reficiat. & refici¬
atur. ut ministret & ei ministret᷑.
Libam̃ta corporis & sanguinis
sui pͥor in hac m̃saponit. ac de¬
inde imitationem suȩ passionis
ꝓrecompensatione multũ dig̃¬
nanter resumit. In honore qͦ
dei sca altaria sollẽpnit̃ dedi¬
cata: m̃sa dñi st̃ purissima. Ha¬
bet dñs & alias m̃sas. s nob ig¬
notas. s ꝓcul remotas. s tam̃
conuuuo & conuiuatorib ido¬
neas. In scriptura itaq panes
ordinantur ꝓpositionis. quia
insticutio & itilitas ibi con¬
tinetur confessionis. Ibietiã
lumbis succingendis. de beati¬
tudine querenda. de dilatiõe
cordis. de obliuione scl̃i. de ÷ͥ¬
sticia ꝓ peccatis. de ꝓfectu uir¬
tutis. de diuina mercede. deha¬

Expanded text:
rat. Anima etiam Christiana, baptismi rat. Anima etiam Christiana, baptismi trina immersione ad plenum, tam ab originali quam actuali peccato purificata, mensa Domini est purissima. Ad hanc enim superborum regum et omnium praedivitum mensis despectis, accedit Dominus ut reficiat et reficiatur, et ministret et ei ministretur. Libamenta corporis et sanguinis sui prior in hac mensa ponit, ac deinde imitationem suae passionis, pro recompensatione, multum dignanter resumit. In honore quoque Dei, sancta altaria solemniter dedicata, mensa Domini sunt purissima. Habet Dominus et alias mensas nobis ignotas, sed procul remotas, sed tamen convivio et convivatoribus idoneas. In Scriptura itaque panes ordinantur propositionis, quia institutio et utilitas ibi continetur confessionis. Ibi etiamlumbis succingendis, de beatitudine quaerenda, de dilatatione cordis, de oblivione saeculi, de tristitia pro peccatis, de profectu virtutis, de divina mercede, de ha
Abbreviated transcription (Latin):
facis. Si solam mercedẽ dei co¬
gitans. humeros ad omĩa ꝑi¬
cula sufferenda intolerantia
caritatis supposueris.ix. panẽ
cum y sachar deduabꝰ decimis
simile facis. Si plenus caritate
ut aquila incȩlo posueris nidũ
tuum tanqͣm habitaculũ for¬
tissimũ .x. panẽ cum zabulon
exduab decimis simile facis.
Si xp̃m amplectens qͣntũ ua¬
les tantũ diligas eũ. plenꝰ inag¬
m̃to uirtutũ .xi. panẽ cũ ioseph
de duab. d. simile facis. Si leua
sponsi subcapite duo & dext̾a
illiꝰ teamplectat᷑. in sup̃mo ca¬
ritatis ꝯstitutus. duodecimũ pa¬
nẽ cumbeniamin ex duabꝰ deci¬
mis simile fecisti. Ecce .xii. pa¬
nes ꝓpositionis ex duabꝰ decimi
simile parati. m̃sam p̃stolant᷑ pu-¬
rissimã. suꝑquã statuant᷑ corã
domino. Est autẽ scͥpt᷑a duui-¬
na. m̃sa dñi purissima. Uelut
mensa enĩ de imputͥbilib ligniᷤᷤ
mandatoꝵ diuinoꝵ cõposita.
in omĩ copia deliciarũ exube¬

Expanded text:
facis. Si solam mercedem Dei cofacis. Si solam mercedem Dei cogitans, humeros ad omnia pericula sufferenda in tolerantia charitatis supposueris; novum panem cum Issachar, de duabus decimis similae facis. Si plenus charitate, ut aquila in coelo posueris nidum tuum tanquam habitaculum fortissimum, decimum panem cum Zabulon, ex duabus decimis similae facis. Si Christum amplectens, quantum vales tantum diligas eum, plenus in augmento virtutum, undecimum panem cum Joseph, de duabus decimis similae facis. Si laeva Sponsi sub capite tuo, et dextera illius , te amplexatur, in supremo charitatis constitutus, duodecimum panem, cum Benjamin ex duabus decimis similae fecisti. Ecce duodecim panes propositionis ex duabus decimis similae parati, mensam praestolantur purissimam, super quam statuantur coram Domino! Est autem Scriptura divina, mensa Domini purissima. Velut mensa enim de imputribilibus lignis mandatorum divinorum composita, in omni copia deliciarum exube
Abbreviated transcription (Latin):
ecoꝵ hab̾e duas decimas. In omĩ
enĩ hominis ꝓposito. nͥ dilectio
dei & ꝓximi interuenĩt: panis
ꝓpositionis ex duab decimis
neqͣquã existit. Sigͦ incaritate
uelut iudas peccata ꝯfessus fu-¬
erif. pͥmũ panem ꝓpositionis
de duab decimis similȩ facis.
Si temptationẽ fortiter accinctꝰ
fortitudine lumbos. ꝑpatienti¬
am caritatis sustinueris: c̾ciũ
panẽ tanqͣm gad. ex duab de¬
cimis simile coxisti. Si dodo nisu
exduab decimis simile p̃ꝑa-¬
si. Sieoꝵ quȩ retrost̃ oblitus.
uͥ est impetꝰ sp̃s. in funiculis
caritatis duceris. Ui. panem
cum panasse ex duab decimis
fecisti. Si tristiciã quȩ scđm dm̃ ẽ
habens. de peccatis tuis in amo-¬
rẽ creatoris ꝯturbaris: uii. panẽ
tanqͣm sy meon exduab decimiᷤᷤ
facis. Si cotidie cum abrahã ua-¬
dens & ꝓficiens. ad meridiem
diuinȩ illuminationis. in odore
caritatis ꝓficisceris: Uiii. pa¬
nẽ cum leui ex duab decimis

Expanded text:
eorum habere duas decimas: in omni eorum habere duas decimas: in omni enim hominis proposito, nisi dilectio Dei et proximi intervenerit, panis propositionis ex duabus decimis nequaquam existit. Si ergo in charitate, velut Judas, peccata confessus fueris, primum panem propositionis, de duabus decimis similae facis. Si tentationem fortiter accinctus fortitudine lumbos, per patientiam charitatis sustinueris, tertium panem tanquam Gad, ex duabus decimis similae coxisti. Si toto nisu ex duabus decimis similae praeparasti. Si eorum quae retro sunt oblitus, ubi est impetus Spiritus in funiculis charitatis duceris, sextum panem cum Manasse, ex duabus decimis fecisti. Si tristitiam quae secundum Deum est habens, de peccatis tuis, in amorem Creatoris conturbaris, septimum panem tanquam Simeon, ex duabus decimis facis. Si quotidie, cum Abraham vadens et proficiens, ad meridiem divinae illuminationis, in odore charitatis proficeris, octavum panem cum Levi, ex duabus decimis
Abbreviated transcription (Latin):
rescit in cacumine. Inumbrac
est uita. sanitas ingustu. in
dore medicina. in aspectu uo.¬
luptas. Omĩa predicatoꝵ me¬
dicamina. huiꝰ radicis pingue¬
dine conualescunt. frondiũ u¬
riditate nunꝗͣ ueterascunt. fu¬
rũ amenitate reuirescunt. &¬
exhausta. Sic in anima fronde¬
scit fides. spes florescit. imn¬
pinguatur caritas. Frondes¬
cit inquã fides in anima. ꝑ
discretionẽ intelligendoꝵ.o
pinandoꝵ. & credendoꝵ. Ali¬
ud ẽ enĩ qđ opinat᷑. aliud qd
creditur. aliud qđ intelligit᷑.
Sic spes florescit ꝑ degusta¬
dionem futuraꝵ remunatio¬
nũ. Sic caritas impinguatus
in repletiõe innumerabiliũ gr̃a¬
rum. Tria hȩc gͣna siseminau̾it
homo inagro cordis sui. facient
rore quoq cęli & pinguedine t̾rȩ.
idest fide u̾bi & humanitatis fue¬
tit consꝑsa. pot̾it ex se prebere
duas decimas dilectionis dei &
sitionis. seꝑatim duo & duo co¬
quant᷑. Necesse ẽ aut̃ unumꝗͣq

Expanded text:
rescit in cacumine. In umbra ejus rescit in cacumine. In umbra ejus est vita, sanitas in gustu, in odore medicina, in aspectu voluptas. Omnia praedicatorum medicamina, hujus radicis pinguedine convalescunt, frondium viriditate nunquam veterascunt, florum amoenitate revirescunt: et exhausta sic in anima frondescit fides, spes florescit, impinguatur charitas. Frondescit, inquam, fides in anima, per discretionem intelligendorum, opinandorum et credendorum. Aliud est enim quod opinatur, aliud quod creditur, aliud quod intelligitur; sic spes florescit per degustationem futurarum remunerationum; sic charitas impinguatur in repletione innumerabilium gratiarum. Tria haec grana si seminaverit homo in agro cordis sui, facient rore quoque coeli et pinguedine terrae, id est fide Verbi et humanitatis fuerit conspersa, poterit ex se praebere duas decimas dilectionis Dei et sitionis, separatim duo et duo coquantur. Necesse est autem unumquemque
Abbreviated transcription (Latin):
gunt᷑. Aser tot gen̾at filios:
quot facit beatos. Neptali
ꝓpagat: quos corde dilatat.
Demanasse nascuntur. qͥ mun¬
di obliuiscunt᷑. hos simeon
ht̃ heredes & suꝑstites: qͦs de
malis pret̾itis relinqͥt tristes.
Leui genationem recognoscit.
qui noua uirtutũ exercicia co¬
tidie addit. Y sachar ꝓfitetur:
cui merces ȩt̾nȩ remun̾ationis
ꝓponitur. De zabulon ut̾o exi¬
uit. qui habitaculũ fortitudi¬
nis elegit. Aloseph se meminit
genitum: qui crescit in augm̃¬
tum. De beniamin stirpe ori¬
ginẽ sumit: qui dexterã dei
semꝑ exquirit. Ecce quom̃ sac¬
cos fr̃m suoꝵ frum̃to bono &
optimo ioseph impleuit. e
etiã asinos eoꝵ suffarcinaut
Uere ioseph salus nr̃a in man
tua est. da nob̾ alim̃ta ut uui
possimꝰ. da nob̃ seminaria. qͥr
benedictionib terrã arentẽ a
australem in ebriemꝰ. & impin¬
guemꝰ. Germ̃ siqͥdẽ bñdictioĩ
pinguescit in radice. turgesete
in culmine. frondescit seu flo¬

Expanded text:
guntur. Aser, tot generat filios, guntur. Aser, tot generat filios, quot facit beatos; Nepthalim propagat quos corde dilatat; de Manasse nascuntur, qui mundi obliviscuntur. Hos Simeon habet haeredes et superstites, quos de malis praeteritis relinquit testes. Levi generationem recognoscit, quae nova virtutum exercitia quotidie addit. Issachar sinum profitetur, cui merces aeternae remunerationis proponitur. De Zabulon utero exivit, qui habitaculum fortitudinis elegit. A Joseph se meminit genitum, qui crescit in augmentum. De Benjamin stirpe originem sumit, qui dexteram Dei semper exquirit. Ecce quomodo saccos fratrum suorum, frumento bono et optimo, Joseph implevit, et etiam asinos eorum suffarcinavit. Vere Joseph salus nostra in manu tua est! da nobis alimenta, ut vivere possimus; da nobis seminaria, quorum benedictionibus terram arentem et australem inebriemus et impinguemus. Germen siquidem benedictionis pinguescit in radice, turgescit in culmine, frondescit seu flo
Abbreviated transcription (Latin):
in hominib. quã inoꝑib suis.
ꝓculdubio ualde notanda. &
retinenda uirtutũ liniam̃ta
presignauerunt. & nob̾ pau¬
ꝑib post eoꝵ uestigia in agro
hinꝰ uitȩ metentib. ex industͥa
spicas exemploꝵ dereliquerunt.
Uirtutis enĩ oꝑa tam auctorem
suũ. quã & auctoris imitatores.
sufficient̃ pabulo in ꝯsũptibi¬
li pascunt. Nam quo plures su¬
ꝑueniunt uirtutis degustato¬
res: eo semꝑ suꝑadcrescunt re¬
liquiȩ ub̃iores. & dum suꝑ ue¬
niunt hospites. fit caritatiꝰ ma-¬
nꝰ ꝓfusior ad om̃s. Unde enĩ
cuiꝰq trib patriarcharũ tanta
filiorum numerositas. ut .xii.
habeat milia signata. nisi qr
uera uirtus sterilitate remota
ꝓpagatur etiã in mille gene-¬
rationes: Tanta namq uide
succrescit ꝓles uirtutis: qͣnti
fuerint emulatores confessio¬
nis. Tot rubenꝓcreat: quot
ut intelligant oꝑa sua illu¬
minat. Tot ex gad oriuntur:
quot contͣ temptationẽ accin¬

Expanded text:
in hominibus quam in operibus suis, in hominibus quam in operibus suis, procul dubio valde notanda et retinenda virtutum lineamenta praesignaverunt, et nobis pauperibus post eorum vestigia, in agro hujus vitae merentibus ex industria, spicas exemplorum dereliquerunt. Virtutis enim opera tam auctorem suum, quam et auctoris imitatores, sufficienter pabulo inconsumptibili pascunt. Nam quo plures superveniunt virtutis degustatores, eo semper super adhaerescunt reliquiae uberiores, et dum superveniunt hospites, fit charitatis manus profusior ad omnes. Unde enim cujusque tribus patriarcharum tanta filiorum numerositas, ut duodecim habeat millia signata, nisi quia vera virtus, sterilitate remota, propagatur etiam in mille generationes? Tanta namque Judae succrescit proles virtutis, quanti fuerint aemulatores confessionis. Tot Ruben procreat, quot, ut intelligant opera sua, illuminat. Tot ex Gad oriuntur, quot contra tentationem accin
Abbreviated transcription (Latin):
amictu ext̾iori refulgent. &
qͦddam int̃nȩ bonitatis & pul¬
chritudinis specimen ipsa ob¬
umbratione extͥnseca : scintillãt.
S quo ausu nudare uelata. reue¬
lare occulta. pauꝑ ingenio. ob¬
sequio iners. uerbo dediosus po¬
tero: Certe dampnũ gͣnde pa¬
atur hȩc mat̾ia. si tͣctetur uł ꝯ¬
trectetur abindocto cũ negli¬
gentia. Estnamq utilꝰ ut con¬
seruet᷑ intacta idonea & fecun¬
da mat̾ia: quã ut male ꝯfunda¬
tur. & euacuetur artificis imꝑi¬
tia. Iam iam tam̃ loquat᷑ stilꝰ
qd sentit animꝰ. Aquila magnaꝵ
alarum ioħs eugłista. uolatu sub¬
limissimo. queq myft̾ioꝵ dei re¬
motissima inuestigans. in reposi¬
torio diuino .xii. panes ꝓposi¬
tionis suꝑ purissimã m̃sam rep-¬
ꝑit. Numerũ enĩ ⁊ noĩa .xii. fi¬
lioꝵ isrł signatoꝵ audiuit. for¬
de hii panes sunt ꝓpositionis.
quorũ facta & dicta posteris
tanꝗͣ forma & exempla ꝓponũ¬
tur imitande actionis. Tam

Expanded text:
amictu exteriori refulgent, et amictu exteriori refulgent, et quoddam internae bonitatis et pulchritudinis specimen ipsa obumbratione extrinseca scintillant. Sed quo ausu nudare velata, revelare occulta, pauper ingenio, obsequio iners, verbo taediosus potero? Certe damnum grande patitur haec materia, si tractetur vel contrectetur ab indocto cum negligentia. Est namque utilius ut conservetur intacta, idonea et fecunda materia, quam ut male confundatur et evacuetur artificis imperitia. Jamjam tamen loquatur stylus, quod sentit animus, aquila magnarum alarum Joannes evangelista, volatu sublimissimo, quaeque mysteriorum Dei remotissima investigans, in repositorio divino duodecim panes propositionis super purissimam mensam reperit; numerum enim et nomina duodecim filiorum Israel signatorum audivit. Forte hi panes sunt propositionis, quorum facta et dicta, posteris, tanquam forma et exempla proponuntur imitandae actionis, et tam
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificiis dñi iure ꝑpetuo. Mun¬
das aures labia purgata. purã
conscientiã. & uocẽ honestã ñ
funestam exigunt hȩc mosaica
sacram̃ta. qͣntomagis xͥana:
dudio similã. audio purissi mã
m̃sam. Audio thus lucidissimũ.
ista dicunt᷑. Nec mirũ. Nam
& mat̾ie dignitas de qua fi¬
unt panes & nom̃ ꝑsone cui fi¬
unt. & modꝰ quo fiuint. & nu¬
merus quo distingunt᷑. & locuᷤᷤ
in quo ponunt᷑. & tempꝰ in quo
sumuntur & habitꝰ quo ordinã¬
tur. sacratissima intelligentia
replent᷑. Quȩ ẽ mat̾ia : ꝓfecto
simila. Quoꝵ sunt panes: Aa¬
ron & filioꝵ eiꝰ. Qui modꝰ facien¬
di: Deduab decimis simile. duo
seꝑatim. & fiunt & coquuntur.
Qui numerꝰ: Duodenariꝰ. Quis
eoꝵ locus: Certe sõs. Qñ ponũ¬
turuł dollunt᷑: Sabb̃o. Quis
positionis eoꝵ ordo: Seni al¬
trinsecus suꝑ mensã purissimã
thus lucidissimũ. Iam qͣsi se ip¬
salocuntur intꝰ latentia mys¬
t̾ia. Et qͥdẽ nimio fulgore etiã

Expanded text:
sacrificiis Domini, jure perpetuo . Mundas aures, labia purgata, puram conscientiam, et vocem honestam non funestam exigunt haec Mosaica sacramenta, quanto magis Christiana? Audio similam, audio purissimam mensam, audio thus lucidissimum, ista dicuntur. Nec mirum, nam et materiae dignitas de qua fiunt panes, et nomen personae cui fiunt, et modus quo fiunt, et numerus quo distinguuntur, et locus in quo ponuntur, et tempus in quo sumuntur, et habitus quo ordinantur, sacratissima intelligentia replentur. Quae est materia? profecto simila. Quorum sunt panes? Aaron et filiorum ejus. Qui modus faciendi? de duabus decimis similae, duo separatim et fiunt et coquuntur. Qui numerus? duodenarius. Quis eorum locus? certe sanctus. Quando ponuntur vel tolluntur? Sabbato. Quis positionis eorum ordo? Seni altrinsecus super mensam purissimam thus lucidissimum. Jam quasi de se ipsis loquuntur intus latentia mysteria. Et quidem nimio fulgore etiam
Abbreviated transcription (Latin):
in aꝑiendis intestinis. in lauan¬
dis. indiuidendis singulis arcu¬
b in coquendis. & ministͣnͣdis.
in effusione qͦq sanguinis. in
comburendis uł extra castra
efferendis. Grossiora multa ft̃
ista sacram̃toꝵ uelamina: quã
nr̃a. laboriosa: & uiliora. Nr̃a
qͥdem pauciora s digniora. tar¬
diora: s utiliora. fu̾erunt siqͥ¬
dẽ illa exemplaria celestium.
nr̃a uero sunt ipsa celestia.
Trans latum ẽ deinde sac̾dociũ
ue tus. desiit ritus sacrificioꝵ.

Expanded text:
in aperiendis intestinis, in lavanin aperiendis intestinis, in lavandis, in dividendis singulis artubus, in coquendis et ministrandis, in effusione quoque sanguinis, in comburendis vel extra castra efferendis. Grossiora multa sunt ista sacramentorum velamina quam nostra, laboriosa et viliora; nostra quidem pauciora, sed digniora; tardiora, sed utiliora. Fuerunt siquidem illa exemplaria coelestium, nostra vero sunt ipsa coelestia. Translatum deinde sacerdotium vetus, desiit ritus sacrificio
Abbreviated transcription (Latin):
centiȩ. cum uires suas exercere
ceꝑit in intelligentia rationis
Tercia: cum defecerit uirtus cor¬
poralis. in dissolutione aĩe & co¬
ꝑis. Primã diẽ ꝑat regen̾atio lus¬
tismi. Scdam. mortificatio car-¬
nis. quȩ statĩ ut senserit motũ
extollentẽ se adu̾sus castitati
ñtis: subigit & extinguit. ra¬
tio animi. Terciam nichilominꝰ
parat meditatio mortis. quȩ
uelut nouacula acuta. radit re¬
nascentia cotidie suꝑflua desi¬
dłia carnis. In leuitico sac̾dotes
iubentur struẽ lignoꝵ in alta¬
ri subicere. ut ꝑpetuus sit igniᷤᷤ
dño. & nunquã deficiat. Quid
itaq aaron princeps sac̾dotũ.
ad hoc designatꝰ officiũ. nͥ in do¬
mo dei seruus p̃ꝑans focum:
Totꝰ quoq leuiticus qͥd nͥ ignẽ
ꝑat. cineres replicat. carbones
inflãmat. ligna subministrat.
uitulos immolat. arietes iugu¬
lat. agnos agniculos assat. a¬
Panis tñ ordeaceus ẽ in illa suc¬
cinctio. in detrahendis pellib.

Expanded text:
centiae, cum vires suas exercere centiae, cum vires suas exercere coeperit in intelligentia rationis; tertia, cum defecerit virtus corporalis in dissolutione animae et corporis. Primam diem parat regeneratio baptismi; secundam, mortificatio carnis, quae statim ut senserit motum extollentem se adversus castitatem mentis, eam subigit et exstinguit ratio animi; tertia nihilominus parat meditatio mortis, quae velut novacula acuta, radit renascentia quotidie superflua desideria carnis. In Levitico , sacerdotes jubentur struem lignorum in altaria subjicere, ut perpetuus sit ignis Domino, et nunquam deficiat. Quid itaque Aaron princeps sacerdotum, ad hoc designatus officium, nisi in domo Dei servus praeparans focum? Totus quoque Leviticus, nisi ignem parat, cineres replicat, carbones inflammat, ligna subministrat, vitulos immolat, arietes jugulat, agnos anniculos assat? Panis tamen hordeacus est, illa succinctio in detrehendis pellibus,
Abbreviated transcription (Latin):
& cib ignis. Si fuerint pecc̃a
nr̃a iuxta ysaiã ut coccinũ. im¬
manitate ꝑpetrati scełis fusca¬
ta. uirtute baptismatis purga¬
ta. quasi nix dealbabunt᷑. ut
anima illa cantet & dicat. tã¬
rubra qͣsi uermiculus. quȩ qͣsi u¬
luerunt cotidiana assiduitate.
uelut lana alba erunt. in uera
confessione. Omnia ȩccłiȩ sac¬
m̃ta. quȩ sunt tanqͣm piscinȩ
inesebon. qd̾cũq animã macula¬
uerit pecc̃m. siue paruum. siue
magnum. siue uetus. siue nouũ.
delere sufficiunt. Bñficio gͦ &
officio illoꝵ anima de albata.
uenire de libano uoce sponsi mo¬
netur. Ueni inquiens deliba¬
no ueni. Ecce quare t̾cio infans
baptizandꝰ in fonte mergitur
& t̾cio eleuat᷑. Moy ses descẽdi
ut scĩficet popłm. quando ex con¬
descensione sua. p̃latus quilib
ad lam̃ta ꝓuocat subiectum.
Cumq uestim̃ta sua fletibꝰ la¬
uerit. ut in diem derciũ paratus
sit precipit. Prima dies: diesẽ
natiuitatis. Scd̃a: tẽpus adoles¬

Expanded text:
 fuerint peccata nostra, juxta Isaiam, ut coccinum, immanitate perpetrati sceleris, fuscata, virtute baptismatis purgata, quasi nix dealbabuntur , ut anima illa cantet et dicat tanrubra quasi vermiculus, quae quasi viluerunt quotidiana assiduitate, velut lana, alba erunt in vera confessione. Omnia Ecclesiae sacramenta quae sunt tanquam piscinae in Hesebon , quodcunque animam maculaverit peccatum, sive parvum, sive magnum, sive vetus, sive novum, delere sufficiunt. Beneficio ergo et officio illorum, anima dealbata venire de Libano voce Sponsi monetur: Veni, inquit, de Libano, veni . Ecce quare tertio infans baptizandus in fonte mergitur, et tertio elevatur. Moyses descendit ut sanctificet populum, quando ex condescensione sua praelatus quilibet ad lamenta provocat subjectum; cumque vestimenta sua fletibus laverit, ut in diem tertium paratus sit praecipit. Prima dies, dies est nativitatis; secunda, tempus adoles
Abbreviated transcription (Latin):
noꝓcedunt fulgura. & uoces &
tonitrua. uidelicet miracłoꝵ.
exhortationum. & increpationũ
tur. qr in fide uł cel esti regno
adeo suscipiunt᷑. ꝑ sabbata mu¬
tant᷑. qr in consum matiõe uirtu¬
tum. tanquã in fine ebdomada¬
rum dierum alii tollunt᷑. alii
substituuntur. Unde. Pro pa¬
trib tius nati sunt tibi filii. fe¬
dere sẽptt̾no & iure ꝑpetuo sunt
hec: qr abinitio mundi usq ad
finẽ scłi non deficiet scõꝵ gene-¬
ratio. Unde. Annuntiabit᷑ hoc
ageneratione in generationẽ.
agñatione p̃cedentiũ patrum.
ingen̾ãtione succedentiũ filio¬
rũ. scilicet xp̃ianoꝵ. & hoc us¬
q insempit̾num. Et in eugłio

Expanded text:
procedunt fulgura et voces et tonitrua: videlicet miraculorum, exhortationum et increpationum tur, quia in fide vel coelesti regno, a Deo suspiciuntur. Per Sabbata mutantur, quia in consummatione virtutum tanquam in fine hebdomadarum dierum, alii tolluntur, alii substituuntur. Unde: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii. Foedere sempiterno et jure perpetuo sunt haec, quia ab initio mundi usque ad finem saeculi, non deficiet sanctorum generatio. Unde: Annuntiabitur hoc a generatione in generationem; a generatione praecedentium patrum, in generationem succedentium filiorum, scilicet Christianorum, et hoc usque in sempiternum. Et in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
sua: crudelitatis sanguine ꝯ¬
taminauert̃. Omne opꝰ tale di¬
cit ñ faciendũ in sabb̃o. qr sab¬
batum ẽ incunctis habitatiõibꝰ
ur̃is. Recedat oculus aspecta¬
culis impudicis. lingua a mali¬
dicis u̾bis. auris abauditu san¬
guinis. olfactus a nidoribꝰ ꝑtgn¬
nis. manus ab oꝑe crudelitatis
pes aconsortio furis.aĩa a cogi¬
tationib ꝑu̾sis: & sic celebrabi¬
tur sabb̃m domini incunctis
habitationib nr̃is. Transacto
uͦ sabb̃o p̃sentis iustificatio
tͣnsitur ad sabbatũ fut᷑e ꝯsola¬
tionis. sicut & Maria magdale¬
na asabb̃o passionis. uenita
sabb̃m resurrectionis. Nori
aut̃ beatorũ animȩ sabb̃m si¬
um. norunt ꝓculdubio qͥd int̾

Expanded text:
sua, crudelitatis sanguine csua, crudelitatis sanguine contaminaverunt. Omne opus tale dicit non faciendum in Sabbato, quia Sabbatum est in cunctis habitationibus vestris. Recedat oculus a spectaculis impudicis; lingua, a maledicis verbis; auris, ab auditu sanguinis; olfactus, a nidoribus peregrinis; manus, ab opere crudelitatis; pes, a consortio furis; anima, a cogitationibus perversis: et sic celebrabitur Sabbatum Domini in cunctis habitationibus vestris. Transacto vero Sabbato praesentis justificationis, transitur ad Sabbatum futurae consolationis, sicut et Maria Magdalena, a Sabbato passionis venit ad Sabbatum resurrectionis. Norunt autem beatorum animae, Sabbatum suum, norunt procul dub
Abbreviated transcription (Latin):
ue illa requies. Nam oꝑatio il¬
la in tranquillitate omnẽ quie¬
dem excedit. & quies illa in ef¬
fectu oꝑosior omni oꝑatione
lucescit. Effigiat᷑ gͥ quãuis re¬
motissimis liniam̃tis actio. siue
quies nr̃ȩ contemplationis ħ
exemplari & ademulationẽ
quãuis tardissimis gressib in¬
escatur. ut agendo quiescat. ⁊
quiescendo agat. Non autẽ
fiunt ista in umbra uł innocte.
s in die. s in luce. s insole iusti¬
ciȩ. Nam in nocte uicioꝵ ster¬
dens: lucẽ contemplationis ig¬
norat. Quare & enĩ dies iste
sc̃s uocaretur. nͥ in eo iusticiȩ o¬
pus celebraret᷑: Omne opus
non facietis in eo. Iderũ tt̾umq
monemur ñ fac̾e opꝰ sabbato.
s opꝰ uidelicet seruile. s opꝰ
dampnabile. s opꝰ bestiale.
Abhis enim solummͦ in sabb̃o
sollẽpnizandũ: aquib feda¬
tur leticia sollẽpnitatũ. Lux¬
uria namq. ebrietas. loqͣcitas.
& similia flagitiosa oꝑa:
stercora st̃ sollẽpnitatũ. Sic
pharao. sicherodes sabbata

Expanded text:
e illa requies; nam operatio illa, in tranquillitate omnem quietem excedit, et quies illa in effectu, operosior omni operatione lucescit. Effigiatur igitur, quamvis remotissimis lineamentis, actio sive quies nostrae contemplationis, hoc exemplari, et ad aemulationem, quamvis tardissimis gressibus inescatur, ut agendo quiescat et quiescendo agat. Non autem fiunt ista in umbra vel in nocte, sed in die, sed in luce, sed in sole justitiae; nam in nocte vitiorum stertens, lucem contemplationis ignorat. Quare etenim dies iste sanctus vocaretur, nisi in eo justitiae opus celebraretur? Omne opus non facietis in eo! Iterum iterumque monemur non facere opus Sabbato; sed opus videlicet servile, sed opus damnabile, sed opus bestiale. Ab his enim solummodo in Sabbato solemnizandum, a quibus foedatur laetitia solemnitatum. Luxuria namque, ebrietas, loquacitas, et similia flagitiosa opera, stercora sunt solemnitatum. Sic Pharao, sic Herodes Sabbata
Abbreviated transcription (Latin):
adsistunt. Qui. nͥ tales sabba¬
tizant. qui. nͥ tales p̃claras sol¬
lẽpnitates sollẽpnizant: O
sabb̃m ex sabb̃o. o uirtutũ re-¬
munatio. intͬet ad te anima
mea. penetret de ꝯscientia
mea. Sabb̃m enĩ hoc re uera
ꝓcedit ex sabb̃o. cũ qr cessa¬
uit anima in malo. fit ei bo¬
na retͥbutio. Uñ psalmista.
em remunerationũ. De est ꝓ
gͥ non explanare illã ualemꝰ.
Iam itaq tandẽ ⁊ hinc ad sab¬
batismũ pedem moueamꝰ. &
animũ ꝓmoueamꝰ. Sola enĩ
hec ꝓmotio ambienda. quia
melior abomni creat᷑a nulla
ẽ inuemenda. Nam sclaris ꝓ-¬
motio. potiꝰ adeo ẽ amocio ł
abolitio. Non fit autẽ hec
ꝓuectio. nisi in loco ad id seq̃¬
strato. & abhomine adeo elec¬
to. Moyses in deserto uisionẽ
hanc uidere desiderat. Sicut
pret̾ solitũ ẽ qđ uidet. sic supͣ
solitum est qđ audit. Ardet ru¬
b s ñ comburit᷑. Hoc uidet.¬
& stupet. Deinde audit. sol
audit. & faciẽ abscondit. O

Expanded text:
assistunt. Qui nisi tales sabbaassistunt. Qui nisi tales sabbatizant? qui nisi tales, praeclaras solemnitates solemnizant? O Sabbatum ex Sabbato! o virtutum remuneratio! intret ad te anima mea; penetret te conscientia mea. Sabbatum enim hoc, revera procedit ex Sabbato, cum, quia cessavit anima in malo, fit ei bona retributio. Unde Psalmista: em remunerationum. Deest pro igitur, non explanare illam valemus. Jam itaque tandem et hinc, ad Sabbatismum pedem moveamus, et animum promoveamus, sola enim haec promotio ambienda, quia melior, ab omni creatura, nulla est invenienda; nam saecularis promotio, potius a Deo est amotio vel abolitio. Non fit autem haec provectio, nisi in loco ad id sequestrato, et ab homine Deo electo, Moyses in deserto visionem hanc videre desiderat. Sicut praeter solitum est, quod videt, sic supra solitum est quod audit. Ardet rubus, sed non comburitur. Hoc videt et stupet, deinde audit: Solvaudit et faciem abscondit. O
Abbreviated transcription (Latin):
cruciant᷑ a conscientia. si uͦ pleni
urtutibꝰ: excandescit ineis de¬
monũ ira: unde ꝑsepe suũ infe¬
stari. uł abhostib derideri sen¬
tiunt sabb̃m. Uñ ppħa. Uide¬
runt eam hostes: & deriserunt
sabbata eiꝰ. Qui uͦ exhis compedi¬
b euolau̾int. & laqueis uenan¬
dum contritis. ꝑicula subita¬
nea euasint. iam subaltari posi¬
d. triumphali uoce intonant.
lapsu. ut placeamꝰ corã dño
in regione uiuoꝵ. Iam enim
hyems abiit ⁊ recessit.flores
apparuerunt. Uox turturis
audita ẽ in t̾ra nr̃a. Sic inquã
istide pret̾itis lib̃ati. de p̃sen¬
tib beati. de fut᷑is amplius be¬
atificandi. sine sollicitudine le¬
tant᷑. sine stistidio epulantur.
sine uicio iocundant᷑. Eo sapi¬
diꝰ quo auidiꝰ iam gustant im-¬
mo pregustant gurgites bea¬
titudinũ. eo cariꝰ quo clariuᷤᷤ
splendores ꝑcipiunt sc̃oꝵ. eo
aptiꝰ quo beatius. incircũ scͥptiᷤᷤ
tͥnitatis luminib in maculati

Expanded text:
cruciantur a conscientia, si vero pleni cruciantur a conscientia, si vero pleni virtutibus, excandescit in eis daemonum ira. Unde persaepe suum infestari vel ab hostibus derideri sentiunt Sabbatum. Unde propheta: Viderunt eam hostes, et deriserunt Sabbata ejus . Qui vero ex his compedibus evolaverint, et laqueis venantium contritis, pericula subitanea evaserint, jam sub altari positi triumphali voce intonant: lapsu, ut placeamus coram Domino in regione vivorum . Jam enim hiems abiit et recessit, flores apparuerunt, vox turturis audita est de terra nostra . Sic, inquam, isti de praeteritis liberati; de praesentibus, beati; de futuris, amplius beatificandi, sine sollicitudine laetantur, sine fastidio epulantur, sine vitio jucundantur. Eo sapidius, quo avidius jam gustant, imo praegustant, gurgites beatitudinum; eo charius, quo clarius splendores percipiunt sanctorum; eo aptius, quo beatius in circumscriptis Trinitatis luminibus immaculati
Abbreviated transcription (Latin):
a molestiis carnis. & in festaa¬
nib demonũ. sicut in libron
gũ scriptũ est. Non głetur ae¬
cinctus. equȩ ut discinctus.
Secure namq gaudet deme¬
nere. cuupsum nichil posse
ꝑdere. datũ est: in ꝑhennins¬
muneratiõe. Piculose autẽ
exultat de dono: cui maior
accrescit sollicitudo cũ dono. Col¬
latio si quidẽ gr̃aꝵ: ampliꝰ de fa-¬
ut inuidiosũ. Nam deiopia
tua. cuiꝰ accendit᷑ inuidia: Cũ
nulla te excolit uirtutis gła:
adu̾sarii ñ ẽ cur timeas iacula.
S si locus honoris ambitiosiꝰ te
extułit. siubiq gentiũ fama ful¬
gens nom̃ tuũ dilatau̾it. dẽ li¬
uoris acies exacuit᷑. tc̃ blanda fal¬
siamici facies. in nigredinẽ olle
combuste conu̾tit᷑. Miserum ita¬
q ẽ scdm opꝰ mortalitatis & lo¬
cum infelicitatis. uelut careas in¬
uidia pre inopia uirtutũ. uel ut
inuidiosus sif pre habundantia
gr̃arũ. Utͦq pugione uł alt̾o
tm̃: uisti reformidant ꝑforari.
qr si sine uircutibꝰ quidẽ fu̾int

Expanded text:
arnis et infestationibus daemonum, sicut in libro Regum scriptum est: Non glorietur accinctus aeque ut discinctus . Secure namque gaudet de munere, cui ipsum nihil posse perdere datum est, in perenni remuneratione; periculose autem exsultat de dono, cui major accrescit sollicitudo cum dono. Collatio siquidem gratiarum, amplius te facit invidiosum; nam de inopia tua, cujus accenditur invidia? Cum nulla te excolit virtutis gloria, adversarii non est cur timeas jacula. Sed si locus honoris ambitiosius te extulerit, si ubique gentium, fama fulgens nomen tuum dilataverit, tunc livoris acies exacuitur, tunc blanda falsi amici facies in nigredinem ellae combustae convertitur . Miserum itaque est, secundum opus mortalitatis et locum infelicitatis, vel ut careas invidia prae inopia virtutum, vel ut invidiosus sis prae abundantia gratiarum. Utroque pugione vel altero tantum justi reformidant perforari; quia, si sine virtutibus quidam fuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
ut asinꝰ. inutit ut hereticꝰ. aut
mutatione aut int̾fectione
aut redẽptione commutanda
sunt pͥmogenita tua. Muta¬
uit paulus uł potiꝰ int̾fecit e¬
gyptii pͥmogenitũ. cũ de ꝑse-¬
cutfone fieret p̃dicator. agnꝰ
de lupo.xp̃ianus de iudeo.Ma¬
ria magdalena. ñne pͥmogeni¬
tum asini in se int̃fecit. cũ sor¬
des criminũ ad fontẽ lauit.
cũ uitã mutauit. cũ xp̃m a¬
mauit: Mutauit pͥmogen¬
ta a sini. & accepit pͥmogenttõ

Expanded text:
ut asinus inutilis ut haereticus, aut ut asinus inutilis ut haereticus, aut mutatione aut interfectione, aut redemptione, commutanda sunt primogenita tua. Mutavit Paulus, vel potius interfecit Aegypti primogenitum; cum de persecutore fieret praedicator, agnus de lupo, Christianus de Judaeo. Maria Magdalena, nonne primogenitum asini interfecit, cum sordes criminum ad fontem lavit, cum vitam mutavit, cum Christum amavit. Mutavit primogenita asini, et accepit primoge
Abbreviated transcription (Latin):
decimis abutitur. Si uͦ dõ pri¬
mogenitũ tuũ uł pͥmicias con¬
secraueris: pͥmum querendo
regnum dei & iusticiã eius:
in omni qđ subsequet᷑ bene¬
dictionis deriuamine gaude¬
bis. Ut enĩ ait apłs. si deli¬
batio sc̃ã & massa. Et in eugłio
dñs. Si oculus tuus fu̾it sim¬
plex: totum corpꝰ tuũ lucidũ
cũ pͥmogenito sap̃iȩ suȩ pͥmoge¬
nitum deuotionis tuȩ. ut pͥmo¬
genito creatoris. creat᷑e scificet᷑
pͥmogenitũ. Ut qͥd enĩ pͥmoge¬
nitus patͥs factus ẽ pͥmogenitꝰ
matͥs. nͥ ut redimeret sibiom̃e
pͥmogenitũ hominis: felix.
cuiꝰ ds̃ pͥmogenitũ acceptat.
Nam egypti pͥmogenita extin¬
guit. & asini primogenita re-¬
spuit. Primogenitum uͦ hoĩs
pͥmogenitũ ouis & bouis sibi
assumit. Siue namq sapiens
ut homo. siue fortis ut bos.
siue simplex ut ouis fueris:
pͥmicias cordis tui. & pͥmoge¬
nitũ oꝑis soluere debebis. Si
uͦ impius ut egiptiꝰ. unmundꝰ

Expanded text:
decimis abutitur. Si vero Deo pridecimis abutitur. Si vero Deo primogenitum tuum vel primitias consecraveris, primum quaerendo regnum Dei et justitiam ejus ; in omni quod subsequetur benedictionis derivamine gaudebis. Ut enim Apostolus: Si delibatio sancta et massa , et in Evangelio Dominus: Si oculus tuus fuerit simplex, totum corpus tuum lucidum cum primogenito sapientiae suae, primogenitum devotionis tuae, ut primogenito Creatoris, creaturae sanctificetur primogenitum. Utquid enim primogenitus Patris, factus est primogenitus matris, nisi ut redimeret sibi omne primogenitum hominis? Felix, cujus Deus primogenitum acceptat! Nam Aegypti primogenita exstinguit, et asini primogenita respuit; primogenitum vero hominis, primogenitum ovis et bovis sibi assumit. Sive namque sapiens ut homo, sive fortis ut bos, sive simplex ut ovis fueris; primitias cordis tui, et primogenitum operis solvere debebis. Si vero impius, ut Aegyptius, immundus