comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiat omnibus quȩ sunt eius. non potest meus ẽẽ discipulus. in¬
ter quȩ omnia etiam ipsa temporalis uita intellegatur ne¬
cesscest: quã oportet sic possideread tempus. ut nonte impẽ
diat ab ȩterna qui cã fuerit minatus auferre. Sicut autẽ
deturri non ꝑfesta ꝑ obprobrium de terruit dicentiũ quia
hic homo coepit ȩdificare & non potuit consũmare : sic in re¬
ge cum quo dimicandum est ipsã pacem accusa uit. Cũ aitꝰ
Adhuc illo longe agente. legationẽmittens rogat ea quae
pacissunt significans etioem minas imminentium adia¬
bolo temptationum non sustinere homines qui non renun¬
tiant omnib: que possident : & pacem cũ cofacere consenti¬
endo illi ad cõmitenda peccata. Turrem quippe edificare
& contra regem illum dimicare eẽ discipulum xp̃i est: ha¬
bereaũt sumtus ad ꝑficiendam turram & habere fortia
de cẽmilia contraiugintimilia regis. renuntiare est omni

Expanded text:
tiat omnibus, quae sunt eius, non potest meus esse discipulus. intiat omnibus, quae sunt eius, non potest meus esse discipulus. inter quae omnia etiam ipsa temporalis uita intellegatur necesse est, quam oportet sic podiat ab aeterna, qui eam fuerit minatus auferre. Sicut autem de turri non perfecta, per opprobrium deterruit dicentium, Quia hic homo coepit aedificare, et non potuit consummare: sic in rege cum quo dimicandum est, ipsam pacem accusavit, cum ait, Adhuc illo longe agente, legationem mittens rogat ea quae sunt pacis; significans etiam minas imminentium a diabolo tentationum, non sustinere homines qui non renuntiant omnibus quae possident, et pacem cum eo facere consentiendo illi ad committenda peccata. Turrem quippe aedificare, et contra regem illum dimicare, esse discipulum Christi est: habere autem sumptus ad perficiendam turrem, et habere fortia decem millia contra viginti millia regis, renuntiare est omnib
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat & ab cadem alligatione soluebat. Compara¬
uit iumento qđ soluitur ut adaquã ducatur. ydropem
aut reste comparamus diuiti auaro sicut enim ille
quanto magis abundatumo rein ordinato tanto ãplius
sitit sic iste quanto est cupiosior diuitiis quib: non bene
utitur. tanto ardentius talia concupiscit illã uero
ita morbo incuruam ut seerigere non posset : animȩ
terrenis opinionibus debilitatȩ atq: oppressa e. Ita ut
diderunt: significat debiles peo catis non habentes suꝑ¬
biam quasi iustitiae. quȩ mendax primates corum
a gratia prohibebat. quos aũt desepibus & uis alios
adduci iussit cum adhuc locus esset: gentes significat.
tum xp̃i optinendum & de cemmilia prȩliaturi cũ rege
qui habet iuigintimilia. simplicita tẽ xp̃iani dimicaturi
cum duplicitate diaboli. hoc est cum dolis & fallaciis eius
in affectu constitu ti renuntiantis omnib quȩ sunt eius
lta enum concludit : sic ergo omnis ex uobis quinon renun¬

Expanded text:
dixerat et ab eadem alligatione soluebat, comparauit iumento, quod soluitur, ut ad aquam ducatur. hydropem autem recte comparamus diuiti auaro; sicut enim ille, quanto magis abundat humore inordinato, tanto amplius sitit, sic iste, quanto est copiosior diuitiis, quibus non bene utitur, tanto ardentius talia concupiscit; illam uero ita morbo incuruam, ut se erigere noterrenis opinionibus debilitatae atque oppressae, ita ut ddiderunt significat, debiles peccatis, non habentes superbiam quasi justitiae, quae mendax primates eorum a gratia prohibebat. Quod autem de sepibus et viis alios adduci jussit, cum adhuc locus esset, Gentes significat, tum Christi obtinendum: et decem millia praeliaturi cum qui habet uiginti milia — simplicitatem Christi dimicaturi cum duplicitate diaboli, hoc est cum dolis et fallaciis eius — in affectu constituit renuntiantis omnibus, quae sunt eius. ita enim concludit: sic ergo omnis ex uobis, qui non renun
Abbreviated transcription (Latin):
pulis non debere haberi sollicitudinen decibis : ait & noli¬
te in sublime extolli. Primo enimhaec: ad necessitatem im¬
plendam homo querit. Cum aũt hȩc abundauerint: in¬
cipit & suꝑbire decalibus. Tale est hoc: acsi se uulnera¬
tus quis iastet qui habet multa emplastra indomo. cum
hoc illibonum e& ut uulnera non haberet . & neuno qui dẽ
qđ cecidit inputeum comparauit: umore enim laborabat
sicut illã mulierem quã decem & osto annis alliga tam

Expanded text:
pulis, non debere haberi sollicitudinem de cibis, ait, Et nolite in sublime extolli. Primo enim haec ad necessitatem implendam homo quaerit: cum autem haec abundaverint, incipit et superbire de talibus. Tale est hoc ac si se vulneratus quis jactet quia habet multa emplastra in domo, cum hoc illi bonum esset ut vulnera non haberet, et ne uno quidem quod cecidit in puteum, comparavit; humore enim laborabat: sicut et illam mulierem quam decem et octo annis alligatam
Abbreviated transcription (Latin):
confessio quidergo patri disturum sedicit : pater peccaui
incaelum & corãte. etiam non sũ dignus uocari filius tuus. fac
me sicut unũ demercennariis tuis. Utrum hoc est peccaui
incaclum qđ est corãte: ut celũ appellauerit ipsã sũmita¬
tem patris: Unde est etiam illud in psalmo Asumo cȩlo
egressio eius : cũ ab ipso patre uellet intellegi anpotius
peccaui in caclũ coramsc̃is animis in quib sed es est dĩ. Corã
te aũt in ipso penetrali interiore conscientiae & surgens.
uenit ad patrẽ suũ. Cũ aut adhuc longo ẽẽt antequam
intellegeret dm̃ sed tamen cum iam pie quȩreret: uidit illũ

Expanded text:
confessio. Quid ergo patri dicturum se dicit? Pater, peccavi confessio. Quid ergo patri dicturum se dicit? Pater, peccavi in coelum et coram te, et jam non sum dignus vocari filius tuus; fac me sicut unum de mercenariis tuis. Utrum hoc est Peccavi in coelum, quod est Coram te; ut coelum appellaverit ipsam summitatem Patris: unde est etiam illud in Psalmo, A summo coelo egressio ejus , cum ab ipso Patre vellet intelligi? An potius, Peccavi in coelum, coram sanctis animis, in quibus est sedes Dei: Coram te autem, in ipso penetrali interiore conscientiae? Et surgens venit ad patrem suum. Cum autem adhuc longe esset: antequam intelligeret Deum, sed tam
Abbreviated transcription (Latin):
parandorũ sȩcularium cõmodorum. dequib dicebat
apostolus esse quosdam qui euangelium annuntiarent
non caste. existimantes questum ẽẽpietatem: Non enim
aliud annuntiabant sicut hȩretici: sed hoc qđ apłs
paulus: non eo tamen animo quo a postolus paulus unde
mercennarii reste appellantur. In eadem quidem domo cun¬
uocati sed tẽporal i mercede condusti. Decalib distũẽ. Amen
dico uobis ꝑceperunt mercedem suã. Ego ergo inquit: hic fa¬
me pereo deindeait surgam quia iacebat &ibo. quia
longe aberat Ad patrẽmeum : quia sub principe porcorũ
erat. Cetera uero sunt pęnitentiã meditantis in confessio¬
ne peccati nondũ tamen agentis. Non enim iam dicit patri:
seddisturum se ẽẽ ꝓmittit cũ uenerit. Intellega s igitur hoc
non accipiendũ ẽẽ uenire ad patrẽ in ecelesia constitui ꝑ
fidem : ubiiam possit ẽẽ peccatorũ legitima & frustuosa

Expanded text:
parandorum saecularium commodorum. De quibus dicebat parandorum saecularium commodorum. De quibus dicebat Apostolus, esse quosdam qui Evangelium annuntiarent non caste , existimantes quaestum esse pietatem . Non enim aliud annuntiabant, sicut haeretici; sed hoc quod apostolus Paulus, non eo tamen animo quo apostolus Paulus: unde et mercenarii recte appellantur, in eadem quidem domo eum vocati, sed temporali mercede conducti. De talibus dictum est, Amen, dico vobis, perceperunt mercedem suam . Ego ergo, inquit, hic fame pereo. Deinde ait, Surgam, quia jacebat: et ibo, quia longe aberat: ad patrem meum, quia sub principe porcorum erat. Caetera verba sunt poenitentiam meditantis in confessione peccati, nondum tamen agentis. Non enim jam dicit patri, sed dicturum se esse promittit cum venerit. Intelligas igitur hoc nunc accipiendum esse venire ad patrem, in Ecclesia constitui per fidem, ubi jam possit esse peccatorum legitima et fructuosa
Abbreviated transcription (Latin):
atian
.Porci
immundi spiritus qui sub ipso essent. Siliquȩ quib porcos
pascebat : seculares dostrinae steriles uanitate ꝑsonantes.
de quib laudes idolorum fabul arumq ad deos gentium per¬
tinentium. uario sermone atq carminib ꝑcrepant. qui¬
bus demonia delectantur unde cum istesaturari cupiebat.
aliquid solidum & rectum qđ adbeatã uitã ꝑtineret in ue¬
nire uolebat intalib. & non poterat. hoc est enĩ qđ ait. &
nemo illi dabat. In seaũt reuersus iam scilicet ab eis quae
forinsecus frustra illiciunt & seducunt in conscientiae in te¬
riora reducem faciens intentionẽ suã dixit quanti mer¬
cennarii patrismei abundant panibus: Vnde hocscire
poterat in quotanta erat obliuiodĩ sicut in omnib: idola¬
triis fuit nisi quia ista recogitatio iam respicientis est
cũ euangelium prȩdicaretur: lam enĩ poterat talis anim¬
ad uestere multos prȩdicare ueritaten: inter quos quidã
essent non ipsius amore ueritatis dusti. sed cupidita te cõ¬

Expanded text:
atis Porci, immundi spiritus qui sub ipso essent. Siliquae quibus porcos pascebat, saeculares doctrinae, sterili vanitate resonantes; de quibus laudes idolorum fabularumque ad deos Gentium pertinentium vario sermone atque carminibus percrepant, quibus daemonia delectantur: unde cum iste saturari cupiebat, aliquid solidum et rectum quod ad beatam vitam pertineret, invenire volebat in talibus, et non poterat. Hoc est enim quod ait, Et nemo illi dabat. In se autem reversus, jam scilicet ab eis quae forinsecus frustra illiciunt et seducunt, in conscientiae interiora reducem faciens intentionem suam, dixit, Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus? Unde hoc scire poterat, in quo erat tanta oblivio Dei, sicut in omnibus idololatris fuit, nisi quia ista recogitatio jam resipiscentis est, cum Evangelium praedicaretur? Jam enim poterat talis animadvertere multos praedicare veritatem, inter quos quidam essent non ipsius amore veritatis ducti, sed cupiditate com
Abbreviated transcription (Latin):
pedientem. fortissima intentione superarent. Itaq audi¬
ensiħs qui aut petenti dabitur & quęrens inueniet & pul¬
desiderii ꝑuenientes adid quod desiderant. stans eos tan¬
git atq inluminat. ponenim sicut illa dispensatio tem¬
poralis Ita etiam uerbi ȩternitas transit. quȩ in seipsa
manens innouat omnia qua propter qui a fides incarna¬
tionis temporalis adȩterna intellegenda nos p̃parat:
Trans eunte ihũ ammoniti sunt ut in luminarentur. & abstante
in luminatisunt temporalia enimtranseunt. ȩ ternastant
Quod dñs dicit discipulis dicetis monti huic tolle & iastaite in
mare: Desuꝑbia dixit quȩ ad sȩculares ꝑtinet hoc sibi seruus
dĩ dicere debet: ut eam a se repellat. quia ipsi non congruit
uł ꝑ corumfidem quia ꝑ eos euan gelium prȩdicatum est ipse

Expanded text:
pedientem, fortissima intentione superarent. Itaque audipedientem, fortissima intentione superarent. Itaque audiens Jesus qui ait, Patenti dabitur et quaerens inveniet, et pulrii ardore pervenientes ad id quod desiderant, stans eos tangit, atque illuminat. Non enim sicut illa dispensatio temporalis, ita etiam Verbi aeternitas transit, quae in seipsa manens omnia innovat . Quapropter quia fides incarnationis temporalis ad aeterna intelligenda nos praeparat, transeunte Jesu admoniti sunt ut illuminarentur, et ab stante illuminati sunt. Temporalia enim transeunt, aeterna stantQuod Dominus dicit discipuli suis, Dicetis monti huic, Tolle et jacta te in mare, de superbia dixit quae ad saeculares pertinet: hoc sibi servus Dei dicere debet, ut eam a se repellat, quia ipsi non congruit. Vel quod per eorum fidem, quia per eos Evangelium praedicatum est, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectione discedens sequuntur eum turbae multae. cre¬
dunt in eum populi & gentes. duo aũt caeci sedentes iuxta uiã
significat deutroq. populo quosdam iam coherentes ꝑfidem
dispensationi temporali. secundum quã xp̃s uia est. & de¬
si derantes illu minari id est aliquid de uerbi ȩternitate
intellegere quod transeunte ihũ impetrare cupiebant:
id est ꝑ meritum fidei qua creditur filius dĩ. & natus homo.
& passus propternos. perhanc enim dispensationem
quasi transit iħs quia talis astio temporalis est. Oposte¬
bat autem ut tantum clamarent: donec resistentis sibi tur¬
bae strepitum uincerent. Id est tam ꝑseueranter intenderent
animum drando atq. pulsando. quo usq consuetudinem de¬
sideriorum carnalium quae tãquam turba obstrepit
cogitationi lucem ueritatis aeternȩ uidere conanti. uel
ipsam hominum carnalium turba mastudia sp̃italia im¬

Expanded text:
resurrectione discedens. Sequuntur eum turbae multae; creresurrectione discedens. Sequuntur eum turbae multae; credunt in eum populi et gentes. Duo autem caeci sedentes juxta viam, significant de utroque populo quosdam jam cohaerentes per fidem dispensationi temporali, secundum quam Christus via est; et desiderantes illuminari, id est, aliquid de Verbi aeternitate intelligere, quod transeunte Jesu impetrare cupiebant, id est, per meritum fidei qua creditur Filius Dei et natus homo et passus propter nos. Per hanc enim dispensationem quasi transit Jesus, quia talis actio temporalis est. Oportebat autem ut tantum clamarent, donec resistentis sibi turbae strepitum vincerent; id est, tam perseveranter animum intenderent orando atque pulsando, quousque consuetudinem desideriorum carnalium, quae tanquam turba obstrepit cogitationi lucem veritatis aeternae videre conanti, vel ipsam hominum carnalium turbam studia spiritualia im
Abbreviated transcription (Latin):
tumeius. Prȩtium eni uenditi. supplicium damnati intelli¬
titur. Quod dixit noluit ignoscere conseruosuo. sed abiit &
misit cum in carcere. & cetera Intellegendum tenuit contra
tum hunc animum. ut supplicia illi uellet. Conserui outẽ
qui narra uerunt dño quaefiebant. potest intellegi ccdesia
cumpauci sint diuites in comparatione multitudinis pauperũ
intellegendum quod om̃s quitalia cupiunt. in eorũ numero
discipulis passurum refest. Ad confirmandum in posterum
testimonium fecit: quia dixit. in ore duum uł trium testiũ.
stabit omne uerbum. Vt enim neq uulgaretur quod dice¬
bat neq careret humani testimonii firmitate pauciorib
quam duob dicere non potuit uel adsacramentum cari¬
tatis ostendendum. Minus enim quam inter duos caritas
ẽẽ non potest. Erat autem ille non necessi tate debiti ꝓpter
peccatum suum sed ad soluenda nostra peccatu caritate

Expanded text:
ium ejus: pretium enim venditi, supplicium damnati intelliium ejus: pretium enim venditi, supplicium damnati intelligitur. Quod dixit, Noluit ignoscere conservo suo, sed abiit et misit eum in carcerem, et reliqua; intelligendum, tenuit contra eum hunc animum, ut supplicia illi vellet. Conservi autem qui narraverunt Domino quae fiebant, potest intelligi Ecclesia, cum pauci sint divites in comparatione multitudinis pauperum: intelligendum quod omnes qui talia cupiunt, in eorum numero discipulis passurum refert, ad confirmandum in posterum testimonium fecit: quia dixit, In ore duorum vel trium testium stabit omne verbum . Ut enim neque vulgaretur quod dicebat, neque careret humani testimonii firmitate, paucioribus quam duobus dicere non potuit. Vel ad sacramentum charitatis ostendendum: minus enim quam inter duos charitas esse non potest. Erat autem ille non necessitate debiti propter peccatum suum, sed ad solvenda nostra peccata charitate
Abbreviated transcription (Latin):
num elationem terrenam quae nomine montis significcta
in omni regno intellegendum est liberos esse filios. id est non esse uesti¬
gales multo ergo magis liberieẽ debent in quolibet regnoterreno
filii regnuillius sub quo sunt omnia regna terrenas Quod dñs dic̃¬
quiautem scandalita uerit unum expus illis istis: Id est exhumilib.
quales uult osse discipulos suos. non optemperando ueletiam contra¬
ueniendo sicut dealexandro erario apostolus dicit. Expedit ei ut
mola asinaria suspendatur collo eius & prȩcipitetur in profundũ
maris. Idest congruit ei ut cupiditas rerum temporalium, cui
stulti & cacci colligantur. eum deuinstum pondere suo deducat
e corum &iussit eum uenundari. & uxorem etus & filios & om̃a
quaehabebat & reddi Incellegendum est decemprȩceptorum
legis cum fuisse debitorem. & procupiditate atq operibus suis
tamquam ux ore & filiis poenas soluere debuisse. quod est prȩ¬

Expanded text:
num, elationem terrenam, quae montis nomine significata num, elationem terrenam, quae montis nomine significata in omni regno intelligendum est liberos esse filios, id est, non esse vectigales. Multo ergo magis liberi esse debent in quolibet regno terreno filii regni illius sub quo sunt omnia regna terrena. XXIV. IQui autem scandalizaverit unum de pusillis istis, id est, ex humilibus, quales vult esse discipulos suos, non obtemperando, vel etiam contraveniendo, sicut de Alexandro aerario Apostolus dicit ; expedit ei ut mola asinaria suspendatur collo ejus, et praecipitetur in profundum maris: id est, congruit ei cupiditas rerum temporalium, cui stulti et caeci colligantur, eum devinctum pondere suo deducat entorum, et jussit eum venumdari, et uxorem ejus, et filios, et omnia quae habebat, et reddi: intelligendum est decem praeceptorum Legis eum fuisse debitorem; et pro cupiditate atque operibus suis, tanquam uxore et filiis, poenas solvere debuisse, quod est pret
Abbreviated transcription (Latin):
dem caecos quinon intellegunt. etiamsi optomperent iubentib:
surdos qui non optemperant etiam si intellegunt. Clodos
citis serenum erit rubicundum est enim caclum: Id est sangui¬
ne passionis xp̃i. in primo aduentu indulgentia peccatorum
datur & manehodie cempestas Rubet enim cum tristitia celũ
id est quod secundo aduentu igne prȩcedente uenturus est. fa¬
ciem ergo caeli iudicare nostis. signa autem temporum non
potestis. Signa temporum dixit deaduentu suo uł passione
cui simileest ro reum caclum uespere. Et item de tribulaciono
ante aduentum suum futurum cui simile est manero seum
conturbauerit. uel ut ipse restituat moriendo qua ed ebet: .
a diram quod a lpecat : aquam aduoluptates carnis. Item
quod dicunt discipuli. quare nos non potuimus eicere eum:
neillis miraculis faciendis extollerentur in superbiam. Am¬
moniti sunt potius ꝑ humilita temfidei. quasi persinepis gra¬

Expanded text:
. Caeci sunt qui non intelligunt, etiamsi obtemperent jubentibus. . Caeci sunt qui non intelligunt, etiamsi obtemperent jubentibus. Surdi sunt qui non obtemperant, etiamsi intelligant. Claudi sunt citis, Serenum erit; rubicundum est enim coelum; id est, sanguine passionis Christi, in primo adventu indulgentia peccatorum datur. Et mane, Hodie tempestas; rubet enim cum tristitia coelum; id est, quod secundo adventu igne praecedente venturus est. Faciem ergo coeli judicare nostis; signa autem temporum non potestis? Signa temporum dixit de adventu suo vel passione, cui simile est roseum coelum vespere: et item de tribulatione ante adventum suum futura, cui simile est mane roseum conturbaverit; vel ut ipse restituat moriendo quae debet. XXad iram, quod alta petat: aquam ad voluptates carnis. Item quod dicunt discipuli, Quare nos non potuimus ejicere eum? ne illis miraculis faciendis extollerentur in superbiam, admoniti sunt potius per humilitatem fidei, quasi per sinapis gra
Abbreviated transcription (Latin):
tem eius tunc manifestam futuram ꝑspeciem iamuidentib. qui
Idest munus quod offers causam ei ad teiam ꝑtinebit: quib: uerbis
significont fili iam nonsibi opus eise parentum prose oblationes.
quod ad eam etatem ꝑuenissent ut possent iam ipsi offerre prose
in hac ergo ętate constitutas ut possent parentib suis hoc dicere
cum hoc dixissent negabant pharisaei reos esse si parentib
cupiditas secundum quam sentientes offendebantur deprę¬
termissis rerum signis uł etiam tradicionib suis & precepta
uitae non curabant. quȩ acupiditate animum pur gant
ueniens ad domos corum saluat: Significat gentes adquas non
uenit saluas fore peruerbum suum quodipsis rogantibus¬
filiisanantur intellegenda ecclesiac ꝑsona quȩ sibi est & mater
& filui Nam simul om̃s quibus constat ecdesi& mater dicitur¬
singuli autem idem ipsi filii appellantur s Quod turbȩ optu

Expanded text:
tem ejus tunc manifestam futuram, per speciem jam videntibus, qui tem ejus tunc manifestam futuram, per speciem jam videntibus, qui id est, munus quod offers causa mei, ad te jam pertinebit: quibus verbis significant filii jam non sibi opus esse parentum pro se oblationes, quod ad eam aetatem pervenissent, ut possent jam ipsi offerre pro se. In hac ergo aetate constitutos, ut possent parentibus suis hoc dicere, cum hoc dixissent, negabant Pharisaei reos esse, si parentibus cupiditas, secundum quam sentientes offendebantur de praetermissis rerum signis, vel etiam traditionibus suis; et praecepta vitae non curabant, quae a cupiditate animum purgant. veniens ad domos eorum, salvat; significat Gentes, ad quas non venit, salvas fore per verbum suum. Quod ipsis rogantibusfilii sanantur, intelligenda est Ecclesiae persona, quae sibi est et mater t filii: nam simul omnes, quibus constat Ecclesia, mater dicitursinguli autem iidem ipsi filii appellantur. XIX. Ib. XV, 30.
Abbreviated transcription (Latin):
illa in homine extoto corde & extota anima ex totamente. Vel
tria illa frustifera. Centenum sexa genum tricenum uł tria
quis cum exparte intellectus atti gerit: sentit illic magna latere
& uadit & uendit omnia sua & emitillum: id est contemtũ tẽpora¬
lium comparat sibi otium. ut sitdiues cognitione da Quod di
xerunt iudaei. unde huic sapientia haec & uirtutes: Sapientia
in his quael o quebatur. uirtutes in his qua e o perabatur. Ideo
temadsigna retulit propteriudacos: sapientia nacuueri a deloe¬
interiar quia quidam quicesterint dabolo dexpi aduentudu¬
bitabunt : quod autem petrus implorat a dño auxilium nemerga¬
tur significat quibus dam tribulationibus. etiam post ultima
ꝑsecutionem purgaturi ecclesi am quod& paulus significat dicens
salius erit sic tamenquasi ꝑignem quod sequitur ut ad orantes
om̃s qui innaui erant dicerent. Uere filius di es significat clarita¬

Expanded text:
illa in homine, Ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota mente ; vel tria illa fructifera, Centenum, sexagenum, tricenum ; vel tquis cum ex parte intellectus attigerit, sentit illic magna latere: et vadit et vendit omnia sua, et emit agrum illum, id est, contemptu temporalium comparat sibi otium, ut sit dives cognitione Dei. XIxerunt Judaei, Unde huic sapientia haec et virtutes? sapientia in his quae loquebatur, virtutes in his quae operabatur. Ideoque tiam ; virtutem ad signa retulit propter Judaeos, sapientiam autem ad docin terra ; quia quidam qui cesserint diabolo, de Christi adventu dubitabunt. Quod autem Petrus implorat a Domino auxilium, ne mergatur, significat quibusdam tribulationibus etiam post ultimam persecutionem purgandam esse Ecclesiam. Quod et Paulus significat dicens: Salvus erit; sic tamen quasi per ignem . Quod sequitur, ut adorantes omnes qui in navi erant, dicerent, Vere Filius Dei es, significat clarita
Abbreviated transcription (Latin):
tuerunt afferre in terram Per om̃s septem mundi ȩta tes. qui¬
bus ista terra consistit postea enim & ipsa terra transiet ꝑ
quam illi omnes quasi septem mariti steriliter eransierunt

Expanded text:
tuerunt afferre in terra per omnes septem mundi aetates, quituerunt afferre in terra per omnes septem mundi aetates, quibus ista terra consistit: postea enim et ipsa terra transiet, per quam omnes illi quasi septem mariti steriliter transierunt
Abbreviated transcription (Latin):
ca porro iace retur ¶Quod dñs dicit & quicetiderit suꝑ lapidem
istum confringetur suꝑquem uero ceciderit contereceum: de
his dicit qui cadunt suꝑ eum. qui illum modo contempnunt.
uel in iuriis afficiunt. Ideo nondum poenitus intereunt sed
tamen confringuntur. ut non recte ambulent suꝑ quos autẽ
cadit ueniet illis desuper iniuidicio. cumpoena ꝑditionis. Ideo
dixit conteret eos ut sint impii tamquampuluis. quem prociet
homini regi qui fecit nuptias filiosuo Nuptias dixit uerbũ
in carnatum. quia in ipsohomine suscepto ecclesia dõ copula¬
ta est: quod dixit taurime & altilia occisa sunt: tauros
dixit. principes plebium. altilia uero omnia saginata
Quod dñs dixit . Ite ad exitus uiarum & quos cumq: inueneri¬
tis uocate adnuptias: Viae intelleguntur dogmata gen¬
tium. quia exomnib illis ad nuptias uenerunt. id est xp̃ocre
tem fratres & unus accepta uxore obiit. & secundus & cȩteri
Intelleguntur homines impii. qui frustum iustitiae non po¬

Expanded text:
 Quod Dominus dicit, Et qui ceciderit super lapidem istum confringetur: super quem vero ceciderit, conteret eum: de his dicit quod cadent super eum, qui illum modo contemnunt, vel injuriis afficiunt; ideo nondum penitus interereunt, sed tamen confringuntur, ut non recte ambulent: super quos autem cadit, veniet illis desuper in judicio cum poena perditionis; ideo dixit, Conteret eos, ut sint impii tanquam pulvis, quem projicihomini regi qui fecit nuptias filio suo; nuptias dixit Verbum incarnatum, quia in ipso homine suscepto Ecclesia Deo copulata est. Quod dixit, Tauri mei et altilia occisa sunt: tauros dixit principes plebium; altilia vero, omnia saginata. Quod dixit Dominus, Ite ad exitus viarum, et quoscumque inveneritis, vocate ad nuptias: viae intelliguntur dogmata Gentium; quia ex omnibus illis ad nuptias venerunt, id est, Christotem fratres, et unus accepta uxore obiit, et secundus, et caeteri; intelliguntur homines impii, qui fructum justitiae non po
Abbreviated transcription (Latin):
sed ñ possit saltim totus a tanta co inquinatione & inmunditia
& miseria uł in scłifine purgari. has cũ illis intollerabiles
blas phemias subdiãc iste quasi catholicus ñ solũ credebat sed
quib uirib poterat & docebat: nã docens patefastus ẽ : cum se
quasi discentib credit: roga uit me quidem postea quã se mani

Expanded text:
sed non possit saltem totus a tanta coinquinatione et inmunditia sed non possit saltem totus a tanta coinquinatione et inmunditia et miseria uel in saeculi fine purgari. Has cum illis intolerabiles blasphemias subdiaconus iste quasi catholicus non solum credebat, sed, quibus uiribus poterat, et docebat. nam docens patefactus est, cum se quasi discentibus credidit. rogauit me quidem, postea quam se Mani
Abbreviated transcription (Latin):
Die quoq: dominico cũ illis ieiunant : & om̃s blaphemias cũ illiscre¬
dunt. quib. maniheorũ heresis detestanda est: Negantes scilicet x p̃m
natũ eẽ de uirgine. nec eius carnem uerã confitentes fuisse. sed fals ã
acꝑ hoc & falsam eius passionẽ : & nullã resurrestionẽ fuisse con¬
tendunt. Patriarchas. ꝓphetasq blasphemant. Legem ꝑfa
mulũ dĩ moysendatẽ ñ auero dõdicunt sed a principe tenebra¬
rum: Animas ñ solũ hominũ sed etiã pecorũ dedĩ cẽ substantia:
& omnino pastesdĩ eẽ arbi trant᷑ Dm̃ deniq bonũ &uerũ di¬
cunt cũ tenebrarũ gentepugnasse : & pastem suã tenebrarũ
principib miscuisse. ec̃q totomundo inquinatã & ligatam ꝑ
cibos elestorũ suorũ & ꝑsolẽ ac lunã purgari asseuerant: & qđ
purgari deipsa dĩpaste ñ potuerit : infine scłi ȩterno ac penali
uinculo conligari: ut ñ solũ uiolabilis & corruptibilis & conta¬
minabilis credat᷑ ds̃ cuius pass potuit admala tanta ꝑ duci

Expanded text:
die quoque dominico cum illis ieiunant et omnes blasphemias cum illis credunt, quibus Manichaeorum haeresis detestanda est, negantes scilicet Christum natum esse de uirgine nec eius carnem ueram confitentes fuisse sed falsam ac per hoc et falsam eius passionem et nullam resun-ectionem fuisse contendunt. patriarchas prophetasque blasphemant. legem per famulum dei Moysen datam non a uero deo dicunt sed a principe tenebrarum. animas non solum hominum sed etiam pecorum de dei esse substantia et omnino partes dei esse arbitrantur. deum denique bonum et uerum dicunt cum tenebrarum gente pugnasse et partem suam tenebrarum principibus miscuisse eamque toto mundo inquinatam et ligatam per cibos electorum suorum et per solem ac lunam purgari adseuerant et, quod purgari de ipsa dei parte non potuerit, in fine saeculi aeterno ac poenali uinculo conligari, ut non solum uiolabilis et corruptibilis et contaminabilis credatur deus, cuius pars potuit ad mala tanta perduci,
Abbreviated transcription (Latin):
mescendo nr̃a longinqua pere grinatio transcat. atq
in uirtute hierusalem matris ȩternȩ. securissima pace ꝑ¬
fruamur & in turribi cius abundantiã uirorũ fratrum
quorũ nunc intermultos falsos geminus paucita tẽ Quş
solo fiat pax: & singulis hominib: quisetum sineullo bellum
gerunt & innullo extrinsccus obosto scandalo &omnibus
simul qui qua quã se in hac uita diligant. & amiciti̧ fide
nexib teneant ttom̃ nec p̃sentia corporis nec consensione ani¬
mi summe ꝑfesteq copulent confortet cortuũ in dño memor

Expanded text:
mescendo nostra longinqua peregrinatio transeat atque mescendo nostra longinqua peregrinatio transeat atque in uirtute Hierusalem matris aeternae securissima pace perfruamur et in turribus eius abundantia uerorum fratrum, quorum nunc inter multos falsos gemimus paucitatem. quae solo fiat pax et singulis hominibus, qui secum sine illo bellum gerunt et in nullo extrinsecus oborto scandalo, et omnibus simul, qui quamquam se in hac uita diligant et amicitiae fidae nexibus teneantur. tamen nec praesentia corporis nec consensione animi summe perfecteque copulentur. confortetur cor tuum in domino memor
Abbreviated transcription (Latin):
stus indicantis piam flãmã cordistui indicauit mihi fide¬
lissimus ut scis pasticeps corũ frator deogratias. lege
utaq thnconium quẽ bene nosti ñ quidem om̃a ꝓbaturus:
nam quȩ in illo cauenda sint bene nosti hanc tam̃ questionem
quomodo in eccła dĩ siqua forte ꝑ uersa uł etiã scelerata cor¬
rigere aut extinguere ñ ualemus. saluo unitatis uinculo tole¬
randa sint: strenue mihi uidetur trastauisse atq soluisse:
quã quã in eius litteris tantũ modo intentione corresta ad
ipsos diuinarũ scripturarũ fontes recurrere nos oportet. ut
ibi uideamus quã pauca dehac re testimonia sententiarum
uł exempla gestorũ. & quã nemopossit om̃a ponere. nisi qui
pene om̃sscorũ librorũ paginas in sua scripta transferre
uoluerit. ito ꝓpe nulla est quȩ nos ñ ammoneat intus imipsa
societate sa cram̃torum quib inbuimur ad uitã ȩternã
cũ his qui oderunt pacem cẽ deberepacificos. donec inge¬

Expanded text:
stus indicantes piam flammam cordis tui indicauit mihi fidelissimus, ut scis. particeps eorum. frater Deogratias. lege itaque Tychonium, quem bene nosti, non quidem omnia probaturus; nam quae in illo cauenda sint, bene nosti, hanc tamen quaestionem, quo modo in ecclesia dei, si qua forte peruersa uel etiam scelerata corrigere aut extinguere non ualemus, saluo unitatis uinculo toleranda sint, strenue mihi uidetur tractauisse atque soluisse. quamquam in eius litteris tantum modo intentione correcta ad ipsos diuinarum scripturarum fontes recurrere nos oportet, ut ibi uideamus, quam pauca de hac re testimonia sententiarum uel exempla gestorum posuit et quam nemo possit omnia ponere, nisi qui paene omnes sanctorum librorum paginas in sua scripta transferre uoluerit. ita prope nulla est, quae nos non admoneat intus in ipsa societate sacramentorum, quibus inbuimur ad uitam aeternam, cum his, qui oderunt pacem, esse debere pacificos, donec inge
Abbreviated transcription (Latin):
nonẽ cui alteri p̃ter dñmxp̃m dicat genus humanũ teduce
si qua manent scel eris uestigia nr̃ uirrita ꝑpetua soluent sor¬
midine terras: qđ ex cymeo id est exsibillino carmine fassus ẽ
transtulisse uergilius qm̃ fortassis etiã illa uates aliquid
deunico saluatore in sp̃ũ audierat : qđ necesse habuit confi¬
teri hec tibi domine merito suspipiende & in xp̃o dilestissi¬
me ac desiderantissime frater : siue pauca siue forsi tan
multa sint utcũq occupatissime scripsi tua sumere rescrip¬
ta desidero: & tenom̃ uł dedisse intor cõpetentes uł daturũ
esse icm iamq cagnoscere : Dñs ds̃ inquẽ credidisti hic & infutu¬

Expanded text:
non est, cui alteri praeter dominum Christum dicat genus humanum: Te duce, non est, cui alteri praeter dominum Christum dicat genus humanum: Te duce, si qua manent sceleris uestigia nostri, inrita perpetua soluent formidine terras. quod ex Cymaeo, id est ex Sibyllino carmine se fassus est transtulisse Vergilius, quoniam fortassis etiam illa uates aliquid de unico saluatore in spiritu audierat, quod necesse habuit confiteri. haec tibi, domine merito suscipiende et in Christo dilectissime ac desiderantissime frater, siue pauca siue forsitan multa sint, utcumque occupatissimus scripsi. tua sumere rescripta desidero et te nomen uel dedisse inter competentes uel daturum esse iam iamque cognoscere. dominus
Abbreviated transcription (Latin):
dignatur: Nunc enĩ nobis est rerũ humarũ & diuinarum
sima pacenr̃a. quiduob p̃ceptis cunsta p̃conia diuina con¬
clusit dicens. diliges dñm dm̃tuũ extoto corde tuo & e tota
anima tuoe & ex tota mentetua. & diliges ꝓxinũtuũ tã quam
teipsum : in his duob prȩceptis. total ex pendet & ꝓphetȩ. In illo
primorerũ diuinarum : in hoc secundo rerũ humanarũ ẽbeni¬
uolentia & carita te consensio: hȩc duo simecũ firmissime tene
dentiã tuã : ut iam &iam fideliũ sacram̃ta ꝑcipias Decet enĩ
ȩtatẽ & congruit quantũ credo moribi tuis memento quid mihi
dixeris ꝓfesturo comicum quidem. de terentiosi recolrs uersũ.
sed tam̃ aptissimũ & utilissimũ nunc hic dies aliã uitã affe¬
ret : alios mores postulat: qđ si ueraciter dixisti sicut dete du¬
bitar eñ debeo : lam ꝓfesto siuiuis utsis dignus baptis mosalu¬
tari remissionem p̃tericorũ accipere peccatorũ : Nã omnino

Expanded text:
dignatur. nunc enim nobis est \'rerum humanarum et diuinarum sima pace nostra. qui duobus praeceptis cuncta praeconia diuina conclusit dicens: Diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua et: Diliges proximum tuum tamquam ipsum: in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. in illo primo rerum diuinarum. in hoc secundo rerum humanarum est cum beniuolentia et caritate consensio. hdentiam tuam ut jam etiam fidelium Sacramenta percipias: decet enim aetatem, et congruit, quantum dixeris profecturo comicum quidem de Terentio recolens uersum sed tamen aptissimum et utilissimum: Nunc hic dies aliam uitam adfert, alios mores postulat. quod si ueraciter dixisti. sicut de te dubitare non debeo. iam profecto sic uiuis, ut sis dignus baptismo salutari remissionem praeteritorum accipere peccatorum. nam omnino
Abbreviated transcription (Latin):
domine frater mutuã tibi carica tõ libens reddo gauidensq
recipio quã recipio adhuc repeto : quã reddo adhuc debeo :
Unũ enĩ magistrũ apud quẽ condiscipuli sumus ꝑeius a postolũ
dociles audire debemus p̃cipientẽ acdicentẽ Nemini quic¬
quã debeatis. nisi ut inuicẽ diligatis. EXL ADCELISTINŨ DIAC̃¬

Expanded text:
domine frater, mutuam tibi caritatem libens reddo gaudensque domine frater, mutuam tibi caritatem libens reddo gaudensque recipio; quam recipio, adhuc repeto, quam reddo, adhuc debeo. unum enim magistrum, apud quem condiscipuli sumus, per eius apostolum dociles audire debemus praecipientem ac dicentem: Nemini quicquam debeatis, nisi ut inuicem diligatis. CXCII
Abbreviated transcription (Latin):
amicis quȩ debetur & in imicis: sed inimicis cauta impendit
amicis secura rependit᷑: Agit tam̃ quantũ potest: ut abhis¬
etiam quib ꝓmalis bona retribuet id recipiao qđ impendit:
optamus quippe fieri amicum quẽ uera citer diligimus in imicũ
qui a non eum diligimus nisi uelimus bonum qđ utiq nonerit.
nisi amiscrit in imicitiarũ malũ. Non ergo sic impendit cari¬
tas. ut pecuma : excepto enũ qđ illa impendendo minuitur. hȩc
augetur etiã illo interse differunt : qđ pecuniã cuidederimus
tunc cibeni uolentiores erimus si recipere ñ queramus Non
aũt potest c̃e uerus caritatis inpensor nisi fuerit benignus
exastor: qm̃ pecunia cũ recipit᷑ accedit cuidatur: sed recedit
a quodatur. Caritas uero ñsolũ apud cũ crescit qui hano
ab eo quẽ diligit exigit etiã sin on recipit : sed etiam ille
a quo eat recipit tunc incipithabere cũ reddit. Pro inde

Expanded text:
amicis. quae debetur et inimicis? sed inimicis cauta inpenditur, amicis. quae debetur et inimicis? sed inimicis cauta inpenditur, amicis secura rependitur. agit tamen, quantum potest, ut ab hisetiam, quibus pro malis bona retribuet, id recipiat, quod inpendit. optamus quippe fieri amicum, quem ueraciter diligimus inimicum, quia non eum diligimus, nisi uelimus bonum; quod utique non erit, nisi amiserit inimicitiarum malum. Non ergo sic inpenditur caritas ut pecunia. excepto eniiu. quod illa inpendendo minuitur, haec augetur. etiam illo inter se differunt, quod pecuniam cui dederimus, tunc ei beniuolentiores erimus, si recipere non quaeramus, non autem potest esse uerus caritatis inpensor, nisi fuerit benignus exactor, quoniam pecunia cum recipitur, accedit, cui datur, sed recedit. a quo datur, caritas uero non solum apud eum crescit. qui hanc ab eo, quem diligit, exigit, etiamsi non recipit, sed etiam ille, a quo eam recipit, tunc incipit habere, cum reddit. proinde,
Abbreviated transcription (Latin):
uamuis longe absens fuerim quando ꝑ proiectum elericum
adme directar hẏpponem sc̃itatistuȩ scripta uenerunt : ta¬
menpostea quã ueni cisq lectis rescriptorũ debitoremme fac¬
tũ eẽ cognoui. reddenti tẽpus operiebar & ecce subito ꝓfesturi
a nobis carissimi fratris nr̃i albinra coliti gratissima occur¬
rit occasio: de tua igit᷑ quȩ mihi ex optatissima est salute
lȩtatus scitatituȩ salutationẽ debitã reddo: semꝑ aũt de¬
beo caritatẽ quȩ sola &iam reddita. seꝑ detinet debitorẽ¬
Redditur enĩ cũ impenditur: debet̾ aũt etiã si reddita fuerit
qui a nullũ ẽ tempus quando impendenda iam nonsit faec
cũ redditur amittitur : sed potius reddendo multiplicatur:
habendo enĩ redditur. ñ carendo : &cũ reddi ñ possit nisi
habeat᷑: nec haberi potest nisi reddatur: Immo etiam cũ
redditur ab homine: crescit in homine: & tanto maior ad¬
quirit᷑ : quanto plurius reddit: quomodo aũt nega tur

Expanded text:
muis longe absens fuerim, quando per Proiectum clericum ad me directa Hipponem sanctitatis tuae scripta uenerunt, tamen. posteaquam ueni eisque lectis rescriptorum debitorem me factum esse cognoui. reddendi tempus opperiebar. et ecce subito profecturi a nobis carissimi fratris nostri Albini acolitbi gratissima occurrit occasio. de tua igitur, quae mihi exoptatissima est, salute laetatus sanctitati tuae salutationem debitam reddo. semper autem debeo caritatem, quae sola etiam reddita seRedditur enim cum impenditur, debetur autem etiamsi reddita fuerit; quia nullum est tempus quando impendenda jam non sit. Nec cum redditur amittitur, sed potius reddendo multihabendo enim redditur, non carendo. et cum reddi non possit, nisi habeatur. nec haberi potest, nisi reddatur; immo etiam, cum redditur ab homine, crescit in homine et tanto maior adquiritur, quanto plurius redditur. quo modo autem negatur
Abbreviated transcription (Latin):
hominib qui aut seditiones ex quęstionib solent excitare
aut feruen Ti studio ad discendũ euigilare. Oraꝓnobis
pax & caritas xp̃i sc̃ĩtatem tuã nostri memorem ꝑficiat.
domine sce uener abiliterq beatissime frater. Expł¬

Expanded text:
hominibus, qui aut seditiones ex quaestionibus solent excitare hominibus, qui aut seditiones ex quaestionibus solent excitare aut feruenti studio ad discendum euigilare. ora pro nobis. pax et caritas Christi sanctitatem tuam nostri memorem perficiat, domine sancte uenerabiliterque beatissime frater.
Abbreviated transcription (Latin):
uenitur singulare : sic de eius uisione ratio non red datur
nec exemplum requiratur. sed soli illi singulariter licere.
diuinitatis substantiam corpore uidere sed respondebi¬
tur rationem possereddi quia corporeare. incorpoream
rem necquaquã cernere liceat. Metuo ne respondeatur
quia & conceptio illa ratione exponi & exemplis possit
firmari. Aut enim in hominib ratio deficiet & exempla
cessabunt & confirmabunt corporesuo unigenitũ uidere
possedm̃ : autsiratio hic reddita fuerit. consequetur ra¬
tionem reddiposse ab aliquib nimis sapientibus uiris.
& illius conceptionis & consequentis generationis. quid
ergo talib respondeatur: percontor Nonenim cestamina
semino : sed quẽ am modum insidiosus respondeatur in terrogo
Ego tamen sic credo uirginis conceptionem & pastum: quomodo
semꝑcredidi & corpore quo modo l arificatõ dm̃ uideri non
posse . ut cumq rationem colligi obuandum tam̃ censeo

Expanded text:
uenitur singulare, sic de eius uisione ratio non reddatur uenitur singulare, sic de eius uisione ratio non reddatur nec exemplum requiratur, sed soli illi singulariter licere diuinitatis substantiam corpore uidere. sed respondebitur rationem posse reddi, quia corporea re incorpoream rem nequaquam cernere liceat; metuo, ne respondeatur, quia et conceptio illa ratione exponi et exemplis possit firmari. aut enim in hominibus ratio deficiet et exempla cessabunt et confirmabunt corpore suo unigenitum uidere posse deum aut, si ratio hinc reddita. fuerit, consequetur rationem reddi posse ab aliquibus nimis sapientibus uiris et illius conceptionis et consequentis generationis. quid ergo talibus respondeatur, percontor. non enim certamina semino, sed, quem ad modum insidiosis respondeatur, interrogo. ego tamen sic credo uirginis conceptionem et partum, quo modo semper credidi, et corpore quoquo modo clarificato deum uideri non posse utcumque ratione collegi. obuiandum tamen censeo
Abbreviated transcription (Latin):
Ergosi & hoc quȩratur non tantũ mirabileest: & exempla
talia rerũ darinullatenus possunt Metuo enim ne obhoc
ipsa prȩcesserint in exemplis. ut qui non credidissent uirgi¬
nem concipere posse his exemplis conuincerentur esse qui¬
dem mirabile sed tamen non erit singulare. Nam omnia
dĩ opera mirabilia quia in sapientia facta sunt siergo hoc
nobis obiciatur. quid respondemus Illud etiã meurguet
uehementissime qđ sic potest dici in corporis ipsiusdñi cla¬
rificati substantia. quia & ipsa poterit uideredĩ substantiã
iustrenim in epistola aditalicam non posse & cestum est : ut cum
rationem reddere coeperimus. quia non potest hoc nobis obi¬
ciatur quia si quod illa conceptione & natiuitate factũ est
mirabile est & singulareͥ ratione quaeri uolunt nec exemplu
quia unico hoc prȩstitutum est. quem ammodũ eis de concep¬
tione & generatione rationon redditur sed in illo solo in¬

Expanded text:
ergo si et hoc quaeratur, non tantum mirabile est et exempla ergo si et hoc quaeratur, non tantum mirabile est et exempla talia rerum dari nullatenus possunt? metuo enim, ne ob hoc ipsa praecesserint in exemplis, ut, qui non credidissent uirginem concipere posse, his exemplis conuincerentur esse quidem mirabile, sed tamen non erit singulare; nam omnia dei opera mirabilia, quia in sapientia facta sunt. si ergo hoc nobis obiciatur, quid respondebimus? Illud etiam me urget uehementissime, quod sic potest dici de corporis ipsius domini clarificati substantia, quia et ipsa poterit uidere dei substantiam — aisti enim in epistula ad Italicam non posse et certum est —, ut, cum rationem reddere coeperimus, quia non potest, hoc nobis obiciatur, quia, si, quod in illa conceptione et natiuitate factum est, mirabile est et singulare, rationem quaeri nolunt nec exemplum, quia unico hoc praestitum est, ut, quem ad modum de eius conceptione et generatione ratio non redditur, sed in illo solo in
Abbreviated transcription (Latin):
bate concipere : quomodo ergoponitur. si exemplũ poscitur
non erit singulare quando tot exempla procedunt. Nasci
etiam in corporib non solum infemineis uerum etiam in uirorũ
intrinsecus dico. quȩdã animalia notũ est omnibus: Num quid
& ibi semen facit conceptionem: Ecce exempla. ecce mira cula
dequib ratio nulla tenus redditur: Aut si adhoc redditur
quia in uirgine homine nihil taleum quã contingit: tam̃
sunt exempla in aliis rerum naturis. quia nata & sine semi¬
nib concipiuntur ex quib penitus ratio reddi nequa quã
potest: tamen nec in generatione aliquid tale inueniri
quod sic ȩdat pastus. ut integritas naturae non uioletur
Soleo enim audire qđ aranea sine ulla uirili conceptione
& pastus corruptione. illa omnia fila ex quib tanta exherere
solet secundũ naturae suae modũ ꝓferatur mirabiliter
& sibi tantum quasi singulari prestitutũ cẽ de monstret

Expanded text:
batae concipere. quo modo ergo ponitur: \'Si exemplum poscitur, batae concipere. quo modo ergo ponitur: \'Si exemplum poscitur, non erit singulare\', quando tot exempla procedunt? nasci etiam in corporibus non solum in femineis uerum etiam in uirorum intrinsecus dico quaedam animalia notum est omnibus. numquid et ibi semen facit conceptionem? ecce exempla, ecce miracula, de quibus ratio nullatenus redditur, aut, si ad hoc redditur, quia in uirgine homine nihil tale umquam contingit, tamen sunt exempla in aliis rerum naturis, quia nata et sine seminibus concipiuntur, ex quibus penitus ratio reddi nequaquam potest. potest tamen et in generatione aliquid tale inueniri, quod sic edat partus, ut integritas naturae non uioletur. soleo enim audire, quod aranea sine ulla uirili conceptione et partus corruptione illa omnia fila, ex quibus tenta texere solet, secundum naturae suae modum proferat mirabiliter et sibi tantum quasi singulari praestitum esse demonstret.
Abbreviated transcription (Latin):
singulare. Neq enim qui conuentus uiri & feminae uł cuius li¬
bet conceptionis aliquando qđ in secreto formatur. ratione
poterit exponi: Aut uero seminum ex terra nascentium. primi¬
tus putrescentium postea fructificantium ulla ratio inuenie¬
tur Non enim & hoc mirabile non est uermem unũ sine ullo pa¬
rente : Siad singularitatẽ aliquid requiratur. Intrapomum
uirgineo conceptum. formatũ ꝑfectum inueniri. Vnde ad ex¬
emplum arbitror dictum. Ego uermis & non homo deconcep¬
tionib ergo siue coniunctorũ siues ingularium: nescio quae¬
nam possit ratio exhiberi Nonergo de conceptione uirginis
tantum non redditur. sed denulla quidem arbitror concep¬
tione posse ꝑsolui rationem. sed exemplũ poscitur Ecce &
deuento dicuntur : Equae & decinere gallinae. dea qua a nates
& alia non nulla animalia sine uirili semine fetus proprios
edere Ceste si integre nonreddunt : tamen non possunt in li¬

Expanded text:
singulare. neque enim qui conuentus uiri et feminae uel cuiuslisingulare. neque enim qui conuentus uiri et feminae uel cuiuslibet conceptionis aliquando quod in secreto formatur, ratione poterit exponi; aut uero seminum ex terra nascentium primitus putrescentium, postea fructificantium ulla ratio inuenietur? non enim et hoc mirabile non est uermem unum sine ullo parente, si ad singularitatem aliquid requiratur, intra pomum uirgineo conceptu formatum perfectum inueniri, unde ad exemplum arbitror dictum: Ego uermis et non homo. de conceptionibus ergo siue coniunctorum siue singularium nescio quaenam possit ratio exhiberi. non ergo de conceptione uirginis tantum non redditur, sed de nulla quidem arbitror conceptione posse persolui rationem. Sed exemplum poscitur. ecce et de uento dicuntur equae et de cinere gallinae, de aqua anates et alia nonnulla animalia. sine uirili semine fetus proprios edere. certe, si integrae non reddunt, tamen possunt inli
Abbreviated transcription (Latin):
itaq ratione dm̃ : unũ ex uno. uł unũ in uno simul inunum eẽ
quia unus est ds̃ cu necesse est illã in esse dilectionem: quĩã sẽꝑ
habendam ipsa ratio docet. uel ds̃ prȩcipit dilectionem. uel
Deriobinum qui ad possessionem marcianensem missus erat
dudum unam quȩstionem deratione & dõ missa epistola mea
interrogaui huius adhuc responsum non merui Sed quia
epistolas sc̃itatis tuȩ unã ad illustrem uirum uolusia num
& alterã aditalicam illustrem in xp̃o feminã inmanibus
nr̃i carnali inuirgine conceptione. & ex ca natiuitate posiusti
siratio queritur. nonerit mirabile si exemplum poscitur
non erit singulare : Et uisum est: posse de omninatiuitate & ho¬
minis uel cuius libet animantis uł seminis. talealiquid dici:
siratio enim eius quȩratur non indagabitur. & utiq erit mira¬
bile: & si exemplum poscatur. quia nihiltale sit in exemplis erit

Expanded text:
itaque ratione deum unum ex uno uel unum in uno simul in unum esse, itaque ratione deum unum ex uno uel unum in uno simul in unum esse, quia unus est deus, cui necesse est et illam inesse dilectionem, quia semper habendam ipsa ratio docet uel deus praecipit dilectionem uel er Iobinum, qui ad possessionem Marcianensem missus fuerat, dudum unam quaestionem de ratione et -deo missa epistula mea interrogaui; huius adhuc responsum non merui. sed quia epistulas sanctitatis tuae unam ad inlustrem uirum Italicam et alteram ad Italicam inlustrem in Christo feminam in manibus risti dei nostri carnali in uirgine conceptione et ex ea natiuitate posuisti : Si ratio quaeritur, non erit mirabile; si exemplum poscitur, non erit singulare\\ et uisum est posse de omni natiuitate et hominis uel cuiuslibet animantis uel seminis tale aliquid dici. si ratio enim eius quaeratur, non indagabitur et utique erit mirabile et, si exemplum poscatur, quia nihil tale sit in exemplis, erit