comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ubi nari sunt. Bene stan¬
tes iir laplus suos inuitat
si scirent se gloriam con
secutos. felicitate sua ta¬
tite fruentur. Nunc autẽ
ꝑditos transitus suos cõ¬
solari cupientes ceteros
ut similiter labentur in¬
uitant ⁊ residentes. in si¬
nu matris eccłe. qua si pi¬
gros ⁊ tardos accusant.
his enim uerbis loqui. Nõ
quam diu te tenes: Hoc ẽ
dicere. mutari. Lapsus
meos. mutari transititus
turpes. Quam diu fidelis
uoceris. Iam fidem desere
Iam penitentiã disce. uos
estis Aucupes. ⁊ illi aut il¬
le sunt aues. sed quia non
ẽ unũ aucupum genus
alii sunt. qui Arte simpli
ramis insidunt. Non illic
numerantur fraudes. Nõ
artificiosã consilici. eirs
una ẽ. ⁊ sola capiendi.I.
li uos aucupi. similes dici
qui post discessum noccũ
ante lucis aduentũ. Non
aliorum more. Naturales
uadit ad arbores. sed ipse
arborem portans. Futurũ
nemus. string in fascem
aridam arborẽ. Nulł radi¬
cib fultã. młtiplici fraude

Expanded text:
ubi nati sunt; bene stanubi nati sunt; bene stantes in lapsus suos inuitant; si scirent se gloriam csecutos, felicitate sua tacite fruerentur. Nunc autem perditos, transitus suos consolari cupientes, caeteros ut similiter labantur, invitant; et residentes in sinu matris Ecclesiae, quasi pigros et tardos accusant. His enim verbis loqui non equamdiu te tenes? hoc est dicere: imitare lapsus meos, imitare transitus turpes. Quamdiu fidelis vocaris? jam fidem desere, jam poenitentiam disce: vos estis aucupes, et illi aut illae sunt aves. Sed quia non est unum aucupum genus: alii sunt qui arte simplicramis insidunt; non illic numerantur fraudes, non artificiosa consilia; ars una est et sola capiendi peritia. illi uos aucupi similes dico, qui post discessum noctis ante lucis aduentum non aliorum more naturales uadit ad arbores. sed ipse arborem portans futurum nemus stringit in fascem aridam arborem nullis radicibus fultam multiplici fraude
Abbreviated transcription (Latin):
tuos. Negantes fuueribus
locum. si inter uiuentes c̾¬
tamen fuerat. odia urã ł
mors aliena compescat. Iã
tacce cum quo paulo ante
litigabas. Quid insultas
funeri. Quid impedis sepł¬
ture. quid ꝯ mortuis liti¬
gas. ꝓdidisti malicĩe truo¬
tum. Et si corpa non us̃
in unum quiescere: Ain¬
mas tñ in uno apud deum
positas non pot̾i̾s seꝑare. O¬
ma denq que auob̾ gerũ¬
tur. ex toto narrari non poᷤ¬
sunt. sed concedatur uobis
qui erroris huius magiste¬
rium possidetis. Iam ⁊ de
uestris. silere. Quis poss
de ilł scilz quos Aut factio¬
ne aut subtilitate ut uestͦs
faceretis seducẽ potiuustis
Non solum masculi sed &iã
femine. Ex ouib subito fac¬
ti sunt uulpes. Ex fidelib
ꝑfidi. Ex pacientib rabidi
Ex pacificis litigantes. ex
simplicib sedutores. Ex ue¬
recundis inpudentes. fero¬
tes ex mitib. ex innocenti¬
b malicie artifices post qͦt
ad uos delapsi sunt aut de¬
lapse. dolent ailios ibi ẽẽ

Expanded text:
tuos negantes funeribus tuos negantes funeribus locum. si inter uiuentes certamen fuerat, odia uestra uel mors aliena conpescat. iam tacet, cum quo paulo ante litigabas; quid insultas funeri? quid inpedis sepulturae? quid cum mortuis litigas? perdidisti malitiae fructum. et si corpora non uis in unum quiescere, animas tamen in uno apud deum positas non poteris separare. Omnia denique, quae a uobis geruntur, ex toto narrari non possunt, sed tamen concedantur uobis, qui erroris huius magisterium possidetis. iam et de uestris silere quis posset, de illis scilicet, quos aut factione aut subtilitate, ut uestros faceretis, seducere potuistis, non solum masculi sed etiam feminae: ex ouibus subito facti sunt uulpes, ex fidelibus perfidi, ex patientibus rabidi, ex pacificis litigantes, ex simplicibus seductores, ex uerecundis inpudentes, feroces ex mitibus, ex innocentibus malitiae artifices. post quod ad uos delapsi sunt aut delapsae, dolent alios ibi esse,
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ iude̾ potuirnus. s
⁊ qd̃ tangit aspectus laũ¬
dum ẽẽ. censeritis. Cur qi¬
tera dimisistis in lotaͣ u¬
lum. hec auob̾ lauariñ
possunt. illa lauando pr¬
meriti estis dnm. i sta no
lauando ĩ expͥabile uid¬
minĩ incurrisse peccatĩ
si tamen diligentia di¬
cenda ẽ. stulticia. Mut
uero. Noĩe appello᷑ ua¬
nitas ur̃a. insi forte qui
hoc faciendo in pauoie
misistis populos imperi¬
tos. ut quia lota ẽ colum
lau̾arentur ⁊ corꝑa. si i
his rebus consilium latoe
miẜicors subtiliter decepi¬
stis. Si tał res sine consilio
gesta ẽ. manifesta ẽ ur̃a he¬
bitudo. hec uos stulte fecis¬
se. ⁊ a uob̾ seducti cognoscũt
Nec uos ip̃i negare poteritiᷤ
Quid referam & ĩam illam
impietatem. de ur̃a cõiura¬
tione uenientem. quia adħ
basilicas inuadẽ uoliuistis.
ut uob̾ soł ꝙͣmitia uindiciłis
Non ꝑmictẽtes sepeliri corpo¬
ra catholica. ut terrenris
uiuos. male tractastis. ⁊ mor¬

Expanded text:
tantum uidere potuimus. si tantum uidere potuimus. si et quod tangit aspectus, lauandum esse censetis, cur cetera dimisistis inlota? ucaelum, haec a uobis lauari non possunt. illa lauando promeriti estis deum, ista non lauando inexpiabile uidemini incurrisse peccatum.— si tamen diligentia dicenda est stultitia et, ut uero nomine appellem, uanitas uestra: nisi forte quia hoc faciendo in pauorem misistis populos inperitos, ut, quia lota est columna, lauarentur et corpora. si in his rebus consilium latet, miseros subtiliter decepistis; si talis res sine consilio gesta est, manifesta est uestra hebetudo. haec uos stulte fecisse et a uobis seducti cognoscunt nec uos ipsi negare poteritis. Quid referam etiam illam inpietatem de uestra coniuratione uenientem, quia ad hoc basilicas inuadere uoluistis, ut uobis solis cimiteria uindicetis non permittentes sepeliri corpora catholica? ut terreatis uiuos, male tractatis et mor
Abbreviated transcription (Latin):
dicem deũ. dicite fr̃ ꝑ mem̾¬
ne. quid nob̾ fecerat locus
rentur. Anqͥa illic rogatus:
deus. An quia illic lau¬
datus ẽ xͨ. An quia illic
inuotatus ẽ xͣ spiritus
sc̃s. an quia nob̾ ab senti¬
b illic ꝓphete ⁊ scã eiwan.¬
gelia recitata sunt. an qͥa
illic frm̃ iam dud̃ litigã¬
tium tõcordauerũt men¬
tes. Anquia urutas deo pla¬
cita. in qͣ habitarz inuene¬
rat domũ. Indicate qͥd il¬
lic lauare potiustis. si ca¬
tholicorum uestigia ⁊ in
nĩco ⁊ in ꝑlatea calcauimꝰ
quare. nõ omnia emenda¬
tis. Nam ⁊ fouendorum
corporum causa. eadẽ nos
⁊ uos. lauatͣ ꝑiter ablue¬
runt. ⁊ aute uos frequen¬
ter nr̃orum loti sunt ml
ti. post nos purificanda
putatis. Ommna lauate
⁊ aquam si potestis. Aut
si uestigia ut supͣdixi. No¬
stra nob̾ udentur esse ⁊ pol¬
lutã sufficerce terra
Quid ⁊ ꝑietes lauare
luistis. In quib human
non possunt poni uestis
a.pietes. non calcare ħ

Expanded text:
dicem deum. dic, frater Parmenidicem deum. dic, frater Parmeniane, quid uobis fecerat locus,rentur. an quia illic rogatus est deus? an quia illic laudatus est Christus? an quia illic inuocatus est spiritus sanctus? an quia uobis absentibus illic prophetae et sancta euangelia recitata sunt? an quia illic fratrum iamdudum litigantium concordauerant mentes? an quia unitas deo placita in qua habitaret, inuenerat domum? indicate, quid illic lauare potuistis. si catholicorum uestigia et in uico et in platea calcauimus, quare non omnia emendatis? nam et fouendorum corporum causa eadem nos et uos lauacra pariter abluerunt et ante uos frequenter nostrorum loti sunt multi. si post nos purificanda putatis omnia, lauate et aquam, si potestis; aut si uestigia, ut supra diximus, nostra uobis uidentur esse polluta; sufficeret terra; ut quid et parietes lauare uoluistis, in quibus humana non possunt poni uestigia? parietes non calcare, sed
Abbreviated transcription (Latin):
si alit̾ facias. concupisci di-¬
uas. Si in una ꝑte bonum
ẽ. ĩ alteram malum esti
Non potes negare. offen¬
deris in una. si mailter ꝓ¬
mereris. ⁊ si gaudes quod
in una uidearis religiosus
debes ⁊ plangere. quia te¬
neris in altera ꝑte sacrile¬
gus. Iam illud quale ẽ.
quod in multis locis. ⁊ iã
pietes lauare uoluistis ⁊
in causa spacia salsa sꝑgi
p̾cepistis. O aqua que dul¬
cis a deo creata ẽ. suꝑ quam
ante ipsius Ratalem mim¬
di. spiritus sanctus ferẽba¬
tur. O aqua que ut purũ
faceres orbem lauisti terra¬
rum. O aqua. que sub mo¬
yseñ ut naturalem ama¬
ritudinem ꝑde̾s indulcata
Ligno tot populorũ pettor
suauissimis haustib sacia¬
sti. Restabat tibi post ꝓmo¬
tionem nou leuiter degrai¬
dari p̾sentia moysi in te a¬
maritudo moritur. ⁊ absciᷤ¬
maticis hodie cum catholi-¬
torum turba dulcedo tua
uexatur. pares patimur bel-¬
lum. pares expectamus iħ¬

Expanded text:
si aliter facias, corrupisti disi aliter facias, corrupisti diuas: si in una parte bonum est, in altera malum est. non potes negare offendere te in una, si in altera promereris, et si gaudes, quod in una uidearis religiosus, debes et plangere. quia teueris in altera parte sacrilegus. Iam illud quale est. quod in multis locis etiam parietes lauare uoluistis et inclusa spatia aqua salsa spargi praecepistis. o aqua quae dulcis a deo creata es, super quam ante ipsos natales mundi sanctus spiritus ferebatur. o aqua, quae ut purum faceres orbem, lauisti terram! o aqua, quae sub Moyse, ut naturalem amaritudinem perderes. indulcata ligno tot populorum pectora suauissimis haustibus satiasti! restabat tibi post promotionem non leuiter degradari. praesentia Moysi in te amaritudo moritur et a scismaticis hodie cum catholicorum turba dulcedo tua uexatur. pares patimur bellum, pares expectamus uin
Abbreviated transcription (Latin):
do mitellam acciperent
coegistis. Cum de pͣ lectiõe
recitari non possit. os illd̾
p̾ter mittẽ neq̃o. Quod nͨ
deo ẽ placitum. Nec aue¬
stris cultorib excusari.
Nec ab aliquo hoĩe de fen¬
di potest. ꝑ iudicia secula¬
ria & leges publicas di¬
uine legis instrumẽta ex¬
cutione officioꝵ. Apluri¬
mis eripienda ẽẽ dixistis.
uolentes soli hreͣ quod pa
in cõmune possederat. N
uereor ꝯepĩanus dicere. q
uob̾ postulantib gentil
excusatio non potuit igni¬
rare. uelamina ⁊ strumẽ¬
ta dñita extorxistis. qui
iam dudum fuerant in
cõmunione possessa. ex¬
torcistis cum codicib pal¬
las. iudicio suꝑbie ur̃e. u¬
traq arbitrati estis ẽẽ pol¬
luta. Nisi fallor. hec pu
rificare ꝓperastis. Lauistiᷤ
proculdubio pallas. In dĩ¬
cate quid de codicib fece¬
ritis in omnib iudiciũ pro¬
uidentiͨa nestre debet esse.
equale. Aut utrumq. la¬
ua. aut utr̃q dimitte . od̾¬

Expanded text:
dam mitellam acciperent, dam mitellam acciperent, coegistis, cum de prima in lectione recitari non possit. et illud praetermittere nequeo, quod nec deo est placitum nec a uestris cultoribus excusari nec ab aliquo homine defendi potest. per iudicia saecularia et leges publicas diuinae legis instrumenta executione officiorum a plurimis extorquenda esse duxistis, uolentes soli habere, quod pax in commune possederat. non uereor christianus dicere, quod uobis postulantibus gentilis executio non potuit ignorare: uelamina et instrumenta dominica extorsistis. quae iamdudum fuerant in commune possessa; extorsistis cum codicibus pallas: iudicio superbiae uestrae utraque arbitrati estis esse polluta. nisi fallor, haec omnia purificare properastis- lauistis procul dubio pallas; indicate, quid de codicibus feceritis. in omnibus iudicium prouidentiae uestrae debet esse aequale: aut utrumque lauate aut utrumque dimittite. quod
Abbreviated transcription (Latin):
nuptias. ut crines iterũ
soluerent imperastis. hͦs
nec mulieres patiuntur
que carnaliter mibuns
Ex quib si alicui mari
petitur temporał illa
festiuitas. Non in altii
tollitur non populi freqͣͣ¬
tia ꝓcuratur. de traxistis
igitur. nõ capitis ornam̃¬
ta. sed ut supra dixinurs
bone uoluntatis indicia
fundi. M utinam uel id
quod tulistĩs. uelocit̾ reuo¬
moras. ut retͣte in pͥstĩno
habitu alique diutius re¬
manerent. Retracti sigrũ
quib se iam du dꝰ contͣ pe¬
titores ⁊ raptores munie
rant. qui cũ uide̾nt p̾scͥp-¬
tionẽ sibi iam dudum op¬
positam a nob̾ c̃ẽ sublatã
desponsis Raptores effecti
sunt. Nec uisus est sibi u¬
nisquisq pectasse. dum
talem rapuit qualem ui-¬
derat. quando ut uxorem
acciꝑe postulabat. In hoc
genere tanta dinina fecis¬
se deo. Quanta lucra d¬
bolo ꝓcurastis. Conflasi
impie calices crudelitert
gistis. Qͥ incõsulte rasistis
altaria. puellas miseras
non sine obpbrio. ut secun¬

Expanded text:
nuptias, et ut crines iterum nuptias, et ut crines iterum soluerent, imperastis. hoc nec mulieres patiuntur, quae carnaliter nubunt. ex quibus si alicui maritpetitur temporalis illa festiuitas, non in altum tollitur, non populi frequentia procuratur. detraxistis igitur non capitis ornamenta, sed, ut supra diximus, melioris uoluntatis indicia.erfundi. et utinam uel id, quod tulistis, uelociter repomoras, ut retractae in pristino habitu aliquae diutius remanerent, retractis signis, quibus se iamdudum contra petitores rant. 96 Qui cum viderent, praescriptionem sibi jamdudum oppositam, a vobis esse sublatam, de sponsis raptores effecsunt: nec uisus est sibi unusquisque peccasse, dum talem rapuit, qualem uiderat, quando, ut uxorem acciperet, postulabat. In hoc genere quanta damna fecistis deo, quanta lucra diabolo procurastis! conflastis inpie calices, crudeliter confregistis et inconsulte rasistis altaria; puellas miseras non sine obprobrio, ut secun
Abbreviated transcription (Latin):
ad signum capitis. not
Adremedium castitatis
deniq talis pannus &
sit. sine mitella tuta esse
ptest. Spiritale mibendii
hoc genꝰ est. in nptias
uoluntate ⁊ professione
sua. ⁊ ut secularib iꝑ¬
tus se renintiasse mon¬
strare. ⁊ iunctĩ. Spirita¬
li sponso soluerant crĩnẽ.
iam celestes celebraue¬
rant nuptias quid est
quod eas iterum trines
soluere cõgistis. Quid
inquam quod rib ipsis
ꝑ uos exacta ẽ secunda
professio. Quis ẽ rilter
spiritał sponsus. Cui iter̃
Ruberent quando mortu
us. Cui npserant. ut ite.¬
rum nubant. Nudastis
denuo capita iam uela¬
ta. de quib ꝓfessionis
detraxistis indicia. q̃ con¬
tre raptores aut petitoreᷤ
uidentur inuentã.In mĩ¬
tella iudicium ẽ uolun¬
tatis. Non castitatis. Au¬
xilium. Iam deo deuotã
nec qͥs sponsabat ꝑseue̾t
petere aut ne raptor
audeat uiolare. Signũ
ẽ gͦ. Non satramentum
Inuenistis igitur huius
modi uirgĩnes. q̃ iam
spiritaliter nupserant
que si secund̾ cõgistis ad

Expanded text:
ad signum capitis, non ad remedium castitatis. Denique talis pannus etsit, sine mitella tuta esse potest. Spiritale nubendi hoc genus est: in nuptias voluntate et professione sua; et ut saecularibus nuptiis se renuntiasse monstrarent, et junctas spiritali sponso, solverant crinem, jam coelestes celebraverant nuptias. Quid est quod eas iterum crines solvere coegistis? quid, inquam, quod ab ipsis per vos exacta est secunda professio? quis est alter spiritalisnuberent? quando mortuus est, cui nupserant, ut iterum nubant? nudastis denuo capita iam uelata, de quibus professionis detraxistis indicia, quae contra raptores aut petitores uidentur inuenta. in mitella indicium est uoluntatis, non castitatis auxilium: ut rem iam deo deuotam nec, qui sponsabat, perseueret petere aut ne raptor audeat uiolare. signum est ergo, non sacramentum. inuenistis igitur huius modi uirgines, quae iam spiritaliter nupserant, quas secundas coegistis ad
Abbreviated transcription (Latin):
mutatum quicquam nec
additum nec ablatũ. pax a
deo cõmendata. uolentibus
placuit. Quare nullus eoꝵ
debet argui qui de collegio
ur̃o cid pacem transitum fe¬
cit. qui fuerant opinione
tici ac pura ueritate turba¬
ti sunt. Nec dicantur de aura¬
ro fecisse dulcem. Nec de dul¬
ce amarum. Amaritudo que
nuntiata in sum opimonis
resedit ac remansit. ⁊ ueri¬
tas ꝑspecta oculis. diu¬
nem suam in se habei
false opinionis limitib
separata ẽ. Ergo nec de
ro factirẽ dulce. Nee de
ce amar̃. que ⁊ aliud ẽ
est quod est uisum. ⁊ lon
fuerat quo diuidebatur

Expanded text:
mutatum quicquam nec mutatum quicquam nec additum nec ablatum. pax a deo commendata uolentibus placuit; quare nullus eorum debet argui, qui de collegio uestro ad pacem transitum fecit. qui fuerant sinistra ici ac pura ueritate firmati sunt. nec dicatur de amaro fecisse dulce aut de dulci amarum. amaritudo, quae nuntiata, in sinu opinionis resedit ac remansit; ueritas perspecta oculis dulcedinem suam in se habens a falsae opinionis limitibus separata est. ergo nec de amaro factum est dulce nec de dulci amarum, quia et aliud et extra est, quod est uisum, et longe fuerat, quod uidebatur
Abbreviated transcription (Latin):
gamus ab aliquib ẽẽ hec
dicta quos constat post ea
tota securitate fecisse. unde
paulo ante populos deter¬
rebant. sed alia ratio exe¬
git has uoces. Alia inuita¬
uit in faccũ. Nam ut hec
dicerent qui feruntur il¬
ta dixisse. opimo falsa eo
rum ⁊ omnium populoꝵ
oppleuerat. dicebatur enĩ
illo tempore uenturos eẽ
paulum ⁊ macharium qͥ
inter essent sa crificio. ut cũ
altaria sollempuiter ap¬
tarentur. proferrent illi
ymaginem quam primo
in altare ponerent. Et sic
sacrificium offerretur.
ẽ. ut omnis qui audierat
diceret. quiinde gustait. de
sacro gustat. ⁊ recte dictũ e¬
rat. si talem famam simił
ueritas sequeretur ⁊ at
ubi uentum est a supͣpͣdst¬
dictis. ⁊ nil tale uisum est
ex eo quod fuerat paulo an¬
te fama mentita. Nil uide¬
rent. Nil probauit aspectus
ex his quibus ꝑturbatus e¬
rat auditus. iusa ẽ puritas
⁊ ritu solito sollemnis con¬
suetudo ꝑfecta ẽ. cum uide¬
rent diuino sacrificio. Nec

Expanded text:
gamus ab aliquibus esse haec gamus ab aliquibus esse haec dicta, quos constat postea tota securitate fecisse, unde paulo ante populos deterrebant. sed alia ratio exegit has uoces, alia inuitauit in factum. nam ut haec dicerent, qui feruntur ista dixisse, opinio falsa eorum aures et omnium populorum conpleuerat. dicebatur enim illo tempore uenturos esse Paulum et Macarium, qui interessent sacrificio, ut, cum altaria solemniter aptarentur, proferrent illi imaginem, quam primo in altare ponerent, et sic sacrificium offerretur. est, ut omnis, qui haec audierat, diceret: \'qui inde gustat, de sacro gustat\'. et recte dictum erat, si talem famam similis ueritas sequeretur. at ubi uentum est a supradictis, nihil tale uisum est ex eo, quod fuerat paulo ante fama mentita: nihil uiderent, nihil probauit aspectus ex his, quibus perturbatus erat auditus. uisa est puritas et ritu solito solemnis consuetudo perspecta est, cum uiderent diuinis sacrificiis nec
Abbreviated transcription (Latin):
insipientes fuisse eos. qui
agnouerunt uel sero uerita¬
tem. ⁊ ab scisma recedentes
agnita matre catholica se¬
cuti sunt pacem. hos putãt
aliqui ur̃m errcisse. Eos esti¬
mant. quasi infatucitos a
scipientia rec̾issis se. unde ap¬
parz uos om̃s eodem modo
errare in nõib transferen¬
dis. dum ⁊ tu iannem ⁊
mambrem pacificis ⁊ catho
licis comparasti. ⁊ uos scis¬
maticos moysi. quod a ue¬
ritate alienũ ⁊ aliqui socii
tui insipientes. de sapienti¬
bus iudicare uoluerant.
ut dicant fatuos factos ẽẽ
pacificos. ut parent es tuos
de dissensione infatuatos
ẽẽ intelligere noluer̃. Nam
ni uestre paulo tardius fu¬
erit ad commodatus assen¬
sus. &ĩam illa uob̾ argum̃¬
ta. non desunt. quib quasi
ficile & ĩam nolentib. quod
ultis suade̾ possitis. dum
dicitis Auditũ ẽẽ ex eorum
qui iam dudum in uestro
collegio fuorant. quod qͥ
gustaret ut acciperet de sa¬
crificio aduentantis. de sacͦ

Expanded text:
insipientes fuisse eos, qui insipientes fuisse eos, qui agnouerunt uel sero ueritatem et ab scismate recedentes agnita matre catholica secuti sunt pacem. hos putant aliqui uestrum errasse, hos existimant quasi infatuatos a sapientia recessisse. unde apparet uos omnes eodem modo errare in nominibus transferendis, d\'lm et tu Iamnem et Mambrem pacificis catlicis comparasti, et vos schismaticos Moysi quod a veritate alienum est: et aliqui socii tui insipientes, de sapientibus judicare voluerunt, 105 ut dicant fatuos factos esse pacificos; et parentes suos de dissensione infatuatos esse intelligere noluerunt. ni uestrae paulo tardius fuerit adcommodatus adsensus, etiam illa uobis argumenta non desunt, quibus quasi facile etiam nolentibus, quod uultis, suadere possitis, dum dicitis auditum esse ex ore eorum, qui iamdudum in uestro collegio fuerant, quod, qui gustaret aut acciperet de sacrificio aduentantis unitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
licz auctores scismatis ⁊ tͣ¬
ditionis. cum adhuc retine¬
rent pacem antiquã. ext̾¬
minarent deo placitam u¬
intatem. cum erant lumẽ
mundi. ⁊ sal terre merito
appellabantur. d̾ docerent
pacem ad huc pacifici uo¬
cabantur. Anteꝙͣ inflati
erant. bĩ erant de pauꝑta¬
te spiritus. ꝑs erat condi¬
menti. Beati erant dum
mites. ꝑs fuerat condimẽ¬
ti. Beati erant d̾ iusti ps
erat condimenti. Beati dũ
pacifici totũ fuerat condim̃¬
tum. Post ea quam erroris
diuitias dederunt spiritus
⁊ pulmonib. & faciente sciͤ¬
ma in mane inuentis. ⁊ mi¬
nus misericordes. dum mm¬
pie membra ecclesie diuise¬
runt ⁊ in iusticiam secuti
regnum dei. pro fastidio ha¬
buer̃. ⁊ diuidendo ecclesiam
Noluerunt ẽẽ pacifici. ipsi fcĩ
sunt sal infatuatum. ex qͦ
nil condiretur. qd̃ deo de sua¬
uitate placuiss. ⁊ cum hoc
malum ꝑtineat ad principes
uestros aquibusdꝰ socustius
aliter deputatur. ut dicant

Expanded text:
licet auctores scismatis et trlicet auctores scismatis et traditionis. cum adhuc retinerent pacem, antequam exterminarent deo placitam unitatem, fuerunt lumen mundi et sal terrae merito appellabantur. dum docerent pacem, adhuc pacifici uocabantur; antequam inflati essent, beati erant de paupertate spiritus, pars erant condimenti; beati erant, dum mites, pars fuerant condimenti; beati erant, dum iusti, pars erant condimenti; beati, dum pacifici, totum fuerant condimentum. posteaquam erroris diuitias dederunt spiritui et pulmonibus suis et facientes scisma, inmites inuenti sunt et minus misericordes, dum inpie membra ecclesiae diuiserunt et iniustitiam secuti regnum dei pro fastidio habuerunt et diuidendo ecclesiam noluerunt esse pacifici, ipsi facti sunt sal infatuatum, ex quo nihil condiretur, quod deo de suauitate placuisset. et cum hoc malum pertineat ad principes uestros, a quibusdam sociis tuis aliter disputatur, ut dicant
Abbreviated transcription (Latin):
munione eẽ. ⁊ toto orbe ter¬
rarum. Numquid poti̾s ap¬
probare mendatiũ simbolum
uerũ ⁊ unncum retinere et
de fendere. Nunquid poti̾s
appbare mendacem tathe¬
dram petri. et claues regni
celorum a xp̃o concessas.n
bi ẽ nr̃a societas. Numquid
potis aꝓpbare mendatium
in ipsa lettione. que comme¬
morasti. inter ipãs ꝑsonas
consideras ordinem reum
qui fuerit prior adtende ut¬
q icumes ⁊ mambres secun¬
do loco sunt. qui contra mo¬
sen ⁊ acron falsis airtibus
militare uoluerunt. ⁊ au¬
tecesserat. moyses curus um¬
tutes inpugnare frustra
conati sunt. ut moyses pͥo
ẽ. sic ⁊ critholica prior ẽ. ꝙ̾
icumes ⁊ mambies repug¬
nautes obstiterunt. sic ⁊ uo
rebelles. contra ueritatem
catholicam militatis. quid
ẽ gͦ quod nomina. ⁊ nob̾ ⁊ no¬
bis nutare uoluistis. nnisi
ut te sociis tuis compares e¬
qualem. sunt enim aliqͥ
ex nobis. qui obliti Aut i¬
gnari p̾teritorum tempo
minordinauerunt. illi sci¬

Expanded text:
munione esse cum toto orbe termunione esse cum toto orbe terrarum numquid poteris adprobare mendacium? symbolum uerum et unicum retinere et defendere numquid poteris adprobare mendacium? cathedram Petri et claues regni caelorum a Christo concessas, ubi est nostra societas, numquid poteris adprobare mendacium? in ipsa lectione quae commemorasti inter ipsas personas, considera ordinem rerum et qui fuerit prior, adtende. utique Iamnes et Mambres secundo loco sunt, qui contra Moysen et ueritatem falsis artibus militare uoluerunt. et antecesserat Moyses, cuius uirtutes inpugnare frustra conati sunt. ut Moyses prior est, sic et catholica prior est; ut Iamnes et Mambres repugnantes obstiterunt, sic et uos rebelles contra ueram catholicam militatis. quid est ergo, quod nomina et nobis et uobis mutare uoluistis, nisi ut te sociis tuis conparares aequalem? sunt enim aliqui ex uobis, qui obliti aut ignari praeteritorum tempornum ordinauerunt, illi sci
Abbreviated transcription (Latin):
habet indulgentiam. quia¬
spiritũ sanctũ. Non remute¬
tur illi. neq in hoc seculo
neq in futuro. Ergo cum ⁊
falso nos muscas appeletis
⁊ omnia que a nob̾ fuinnt. dis¬
soluere ꝓperatis. & nos con¬
tempnendos aut despicien¬
dos ẽẽ dicatis. uob̾ soł sancti¬
tatem uudicantes in nocẽ¬
tatis uos aliena posse donare
pectata uides non de nobis.
ut disputasti. sed de nob̾. dixi¬
se becitissimũ apostolum pã¬
lum. Erunt inquit homines
se ipõs amiantes. cuꝑidi glo-¬
ricintes sibi suꝑbi blasphemi
parentib non obedientes
ingratiscelesti pacem non
custodientes. sine affectio¬
ne detractores. inmites. si¬
ne beingnitate ⁊ ceta. Nam
illud quale ẽ qd arbitrio tu¬
o mor̃si nob̾ inponere uolu¬
isti ꝑsonam. contͣ quem ian-¬
nem ⁊ mambrem obstitisse
commnemorat apłs paulus.
si ita ẽ. que apud uos ueri¬
tas inueni potest. cui catho¬
lica uidetur obsistere: aut
quod apud nos mendatium
poteris aꝓpbare. munci com¬

Expanded text:
quiaspiritum sanctum, non remittetur ei neque in hoc saeculo neque in futuro. ergo cum et falso nos muscas appelletis et omnia, quae a nobis fiunt, dissoluere properetis et nos contemnendos aut despiciendos esse dicatis uobis solis sanctitatem uindicantes, innocentatis uos aliena posse donare peccata. uides igitur non de nobis, ut disputatis, sed de uobis dixisse beatissimum Paulum apostolum: erunt, inquit, homines se ipsos amantes, cupidi, gloriantes sibi, superbi, blasphemi, parentibus non oboedientes, ingrati, scelesti, pacem non custodientes, sine adfectu, detractores, inmites, sine benignitate, et cetera. Nam illud quale est, quod pro arbitrio tuo Moysi uobis inponere uoluisti personam, contra quem Iamnem et Mambrem obstitisse commemorat apostolus Paulus. si ita est, quae apud uos ueritas inueniri potest, cui catholica uidetur obsistere, aut quod apud nos esse mendacium poteris adprobare? in una com
Abbreviated transcription (Latin):
le enm unde locutus est. si
quid loqui potuit. contra e¬
piscopalis tractatus. pro¬
batur ab omnib sancata¬
te uestitus. salutatione ge¬
minata. Non enum aliqͥd
incipit episcopus ad popu¬
lum dicere. insi primo. in
nomine dei populum salu¬
tauerit. similes sunt exitꝰ.
nomine dei terminatur. qͥs
uestrum audet dicere epis¬
coporum more macharium
cum nec salutauerit ante¬
quam aliquid loqueret᷑
Nec scilutare ausus sit post¬
quam locutus ẽ. Nec ma¬
num imposuerit . Nec sacrifi¬
cium deo ritu episcopali ob
copale collegium. cum ab
omni episcoporum officio
macharium uidecitis alie¬
num. Bestigio ueritatis

Expanded text:
le enim nude locutus est, si le enim nude locutus est, si quid loqui potuit. contra episcopalis tractatus probatur ab omnibus sanctitate uestitus, salutatione scilicet geminata. non enim aliquid incipit episcopus ad populum dicere, nisi primo in nomine dei populum salutauerit. similes sunt exitus nomine terminatur. quis uestrum audet dicere episcoporum more Macarium cum nec salutauerit, antequam aliquid loqueretur, nec salutare ausus sit, postquam locutus est, nec manum inposuerit nec sacrificium deo ritu episcopali obtcopale collegium, cum ab omni episcoporum officio Macarium uideatis alienum? uestigio ueritatis
Abbreviated transcription (Latin):
locum inuidia urͣci dilcibit᷑.
ut diccitis macharium post
illci facta cõmunioni non de¬
buisse misceri. sed magis a
ccitholicis episcopis abstine¬
ri. ꝓrimo cõmunionis unũ
ẽ nomen. sed diuersi sunt
modi. aliud ẽ cõmunicare
episcopum cum episcopo. Al
luid cõmunicare laxcum e
piscopo. Tunc erat graue. si
marius quod feciss. sua uo¬
luntate fecisset. quod qui
faciunt factum. iudicus
publicis ⁊ romemis legibus
catur. ille est enim
ncida. qui nulla neces¬
te togente. Nullci iussi
Nulla potestate. sed
e de potestate suci fece
nod prohibent leges. ce¬
s se dicitur. uob̾ ꝓuocan¬
lis fecit. Nec episcopus fu
sec in officio episcopali
uerlatus ẽ. Nec manum ali¬
cui imposuit. Nec sacrificiũ
obtulit. unde cum eum cõstoe
exiscoꝑis non obtulit uidec᷑
eẽ polludus . restat ut dica¬
tis eum cum populo cõmumi¬
asse. & locutum esse eum
aliquid in populo constait.
sed insinuande alicuius reĩ
causa. non tamen treutã¬
Di quod ẽ episcoporum. il¬

Expanded text:
locum inuidia uestra dilabitur, ut dicatis Macarium post illa facta communioni non debuisse misceri sed magis a catholicis episcopis abstineri. primo communionis unum est nomen, sed diuersi sunt modi: aliud est communicare episcopum cum episcopo et aliud communicare laicum cum episcopo. tunc erat graue, si Macarius, quod fecisse dicitur, sua uoluntate fecisset; quod qui faciunt factum, iudiciis publicis et Romanis legibus uindicatur. ille est enim homicida, qui nulla necessitate cogente, nulla iussione, nulla potestate, sed de voluntate sua fecerit quod prohibent leges. Caeisse dicitur, vobis provocantibus fecit: nec episcopus fuit, nec in officio episcopali versatus est, nec manum alicui imposuit, nec sacrificium obtulit. Unde cum eum constet episcopis non obtulit videtur esse pollutus. Restat ut dicatis eum cum populo communicasse — et locutum eum esse aliquid in populo constat, sed insinuandae alicuius rei causa, non tamen tractandi, quod est episcoporum. il
Abbreviated transcription (Latin):
oleum. merito inuscas mori¬
turas appellare possoeĩs. sed
dum quod de uob̾ unctũ ẽ. ta¬
le ẜuamus quale suscipimꝰ
musce moriture ẽẽ non possũꝵ
sed d̾ uos inuidie tempesta¬
tibus inpulsi quasi in oleũ
caditis. uos ext̾minatis inre-¬
baptizatione suauitatem olei
illius quod ĩ noĩe xͥ confectum
est. ude condirentur mores
unde attenderentur lumen
mentis. ad salutares partes¬
Et ueram intelligentiam ⁊p̃
exterminatis rem ubi ole¬
um fuit. ⁊ suauitas. Nos
quomodo. potuimus corrũ¬
pere suauitatem que ante
nos. a nullo confecta ẽ: se¬
duxisti homines. rebaptiza¬
stis. iterum uixistis prodo¬
lor. non sine morte nr̃a ex¬
ternunantes. quod fuerat
de noĩe xͥ confectũ more mrᷤ¬
carum. que perientes ł is qͥa¬

Expanded text:
oleum, merito nos muscas morioleum, merito nos muscas morituras appellare possetis. sed dum, quod a uobis unctum est, tale seruamus, quale suscipimus, muscae moriturae esse non possumus. sed dum uos inuidiae tempestatibus inpulsi quasi in oleum caditis, uos exterminatis in rebaptizatione suauitatem olei illius, quod in nomine Christi confectum est, unde condirentur mores, unde accenderetur lumen mentis ad salutarem et ueram intellegentiam. uos exterminatis rem, ubi oleum fuit et suauitas. nos quomodo potuimus corrumpere suauitatem, quae ante nos a nullo confecta est? seduxistis homines, rebaptizastis, iterum unxistis. pro dolor! non sine morte uestra exterminastis, quod fuerat de nomine Christi confectum, more muscarum, quae pereuntes
Abbreviated transcription (Latin):
citis. quia nos sumus mu ᷤ
olei. Igitur oleũ. Antequã
a nobis conficiatur. tale ẽ.
stat ⁊t si oleum. de se suaue
sit. uacoe quod agitur rib
hominib. ⁊ si ab homine ĩ
noie xͣ tonficitur. non potest
idem oꝑarius duas res re¬
pugnantes ⁊ contrarias
simul facere. uob̃ absentib
si confecimus. non corrupimꝰ.
quod corrumperemus qua¬
re ne ucicoe dictio ꝓphete.si
ita ẽ intelligite. quial uos
estis musce moriture. uos
enim exterminatis non qd¬
doncitum ẽ. sed quod confes¬
tum ẽ. suauitas enĩ legitur
Non natura posse corrumpi
Oleum enim simplex ẽ. ⁊ no¬
men suum unum ⁊ propri¬
um habet confectum crisis
uocatur. in quo erit suaui¬
tas. que cutẽ consciẽtie mol¬
lit. exclusa duricici peccatoꝵ
sedem spiritui scõ parcit. ut
unitatus illic. asperitate fu¬
gata libenter habitare di¬
gnetur hec ẽ suauitas olei
quam possunt musce mori¬
ture corrumꝑe. si nos exter¬
nncremus a uob̃ confectũ

Expanded text:
citis, quia nos sumus muscacitis, quia nos sumus muscaolei? igitur oleum antequam a nobis conficiatur, tale est,stat, ut, si oleum de se suaue sit, uacet, quod agitur ab hominibus, si ab homine in nomine Christi conficitur. non potest idem operarius duas res repugnantes et contrarias simul facere. uobis absentibus si conficimus, non corrumpimusquod corrumperemus ? quare ne uacet dictio prophetae, si ita est, intellegite, quia uos estis muscae moriturae. uos enim exterminastis, non quod natum est, sed quod confectum est; suauitas enim legitur non natura posse corrumpi. oleum enim simplex est et nomen suum unum et proprium habet; confectum iam chrisma uocatur, in quo est . suauitas, quae cutem conscientiae mollit exclusa duritia peccatorum, sedem spiritui sancto parat, ut inuitatus illic asperitate fugata libenter inhabitare dignetur. haec est suauitas olei, quam possunt muscae moriturae corrumpere. si nos exterminaremus a uobis confectum
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. Ergo tres res sunt qdꝰ
salomion ꝓpheta nominauͭ
oleuur. sucuntas. ⁊ muscas
morituras extermmantes
suauitatem. iste tres res
loca sua habent. in ordiue
primo loco ẽ oleum. secun¬
do suauitas. de confectione.
tercio morientes extermi¬
nantes suauitatem. Quis
ẽ tał tractator ex uob̾ pro¬
bet quomodo nos muscas
moriturais appellat. si apd̃
nos putatis ẽẽ confectionem
queda oleo suauitatem apd̃
uos ẽ oleum. Et suauitas
Numquid nos extermina¬
mus oleum ur̃m. ut meri¬
to. nos muscas morituras
appelletis. quod urm ẽ apud
uos est. Et si a uobis ad nos
aliquid transitum fecerit.
sic a nob̾ ẜuatur quomꝰ auo¬
bis dimittitur. quomodo di-¬
citis. quici nos sumꝰ musce
moriture suauitatem olei
corrumpentes. Cum post uoᷤ
nul tale facimus. Aut si a
nob̾ dicitis suauitatem o¬
lei corrumpi posse. Aut si¬
possumꝰ aliquid & damus
oleo suauitatem.. Aut si ut
uoltis nil possumꝵ reman¬
sit oleum tale esse. quale

Expanded text:
ditur. ergo tres res sunt, quas ditur. ergo tres res sunt, quas Salomon propheta nominauit: oleum, suauitatem et muscas morituras exterminantes suauitatem. istae tres res loca sua habent in ordine: primo loco est oleum, secundo suauitas de confectione, tertio muscae morientes exterminantes suauitatem. quisquis est talis tractator ex uobis, probet, quomodo nos muscas morituras appellat. si apud uos putatis esse confectionem, quae det oleo suauitatem, apud uos est oleum et suauitas. numquid nos exterminamus oleum uestrum, ut merito nos muscas morituras appelletis? quod uestrum est, apud uos est. et si a uobis ad nos aliquis transitum u fecerit, sic a nobis seruatur, quomodo a uobis dimittitur. quomodo dicitis, quia nos sumus muscae moriturae suauitatem olei corrumpentes, cum post uos nihil tale facimus? aut si a nobis dicitis suauitatem olei corrumpi posse, aut possumus aliquid et damus oleo suauitatem; aut si nos, ut uultis, nihil possumus, remansit oleum tale esse, quale
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽe prouidentia saluato¬
ris. ut ip̃e acciperz claues.
inlusa ẽ malicie uia. ne
apostoli animo licentiam
iudicandi conciꝑent. ⁊
se uere contempnerent.
eum qui negauerat xͣ
Stant tot iĩnocentes. oe
peccator accipit claues. nt
mitatis negotium forma¬
retur. Puisum ẽ ut pecca¬
tor aperirz innocentibus
ne innocentes cluderent cõ¬
tra peccatorem io que ne¬
cessarici est. uitas esse nõ
possos. Hec si commemore¬
tis cõmunicare cupientes.
quando uos catholica pio
ẽẽ. sed filios traditorum.
Nam aliqui ex uob̾ uolẽ¬
tes nos populis contenuẽ¬
dos. ostendere. & ĩam ali¬
ud opponunt trcutatibus
sius. quod a salomone ꝓphe¬
ta dictum ẽ. muste moritu¬
re. ext̾minant. suauitatẽ¬
olei. ⁊ muscas morituras
nos appellant. ⁊ oleum noĩ¬
nant illum. scilz liquorem qͥ
ex nõĩe xͣ conditur. quod cris¬
ma post quod conditũ est
noĩatur. Antequam fiat o
leum ẽ natura simplex.
fi&e suaue dũ de noĩe xp̃i cõ¬

Expanded text:
nata esse prouidentia saluatonata esse prouidentia saluatoris, ut ipse acciperet claues, interclusa est malitiae uia, ne apostoli animo licentiam iudicandi conciperent et genera contemnerent eum, qui negauerat Christum. stant tot innocentes et peccator accipit claues, ut unitatis negotium formaretur. prouisum est, ut peccator aperiret innocentibus, ne innocentes clauderent contra peccatores et, quae necessaria est unitas, esse non posset. haec si commemoraretis communicare cupientes, quando uos catholica pio esse, sed filios traditorum? Nam aliqui ex uobis uolentes nos populis suis contemnendos-. ostendere etiam illud miscent tractatibus suis, quod a Salomone propheta dictum est: muscae moriturae exterminant olei suauitatem, et muscas morituras nos appellant et oleum nominant, illum scilicet liquorem, qui ex nomine Christi conditur, quod chrisma, postquam conditum est, nominatur. antequam fiat, adhuc oleum est natura simplex; fit suaue, dum de nomine Christi con
Abbreviated transcription (Latin):
es filius dei iiiii. pro qua
agnitione lau dari ab eo me
trus agnouit. deinde sub
Ecce teneor & fugiti om̃s
tacentib ceteris. solus se
ꝓmisit. non recessurũ de p̾¬
sentia. Filius dei ait. petre
ante quã gallus cantet. tͥ
me negabis. Additum est
riliud ad pondus pectati.
ꝓmissum scilz. quod non
erat impleturus. post ea
quam in domum cayphe
ductus est xp̃e. ad mensu¬
ram delicci complendam.
detento noͣ. nullus alius
int̾rogatur. preter beatum
petrũ. Interrogatus. pͥmo.
negat. Interrogatus iterũ
negat. Tercio dixit. se xpĩ
oĩo. nõ nosse. et cantauit
gallus. non ut tempora
cantu suo distinguerz. so
ut peccasse se beatus petri
agnosceret. Deniq dolu¬
it amare. oz fleuit uber¬
tim. ecce ut supradictum
ẽ. ceteris non agnoscentil¬
filium solus aignouit. cet¬
ris non ꝓnuttentib solus
ꝓmisit. Cetĩs ut̾ seniel ne¬
gantibus. ter solus nega¬
uit. ⁊ tamen bono unntal
de numero apostolorum
seꝑari non meruit. Und
intelligitur. omnnia ordi¬

Expanded text:
es filius dei uiui. pro qua agnitione laudari ab eo mertrus agnouit. deinde sub ecce teneor et fugietis omnes, tacentibus ceteris solus se promisit non recessurum. de praescientia filius dei ait: Petre, antequam gallus cantet, ter me negabis. additum est aliud ad pondus peccati, promissum scilicet, quod non erat inpleturus. postea quam in domum Caiphae ductus est Christus, ad mensuram delicti conplendam de tanto numero nullus alius interrogatur praeter beatum Petrum. interrogatus primo negat, interrogatus iterum negat, tertio dixit se Christum omnino non nosse; et cantauit gallus, non ut tempora cantu suo distingueret, sed ut peccasse se beatus Petrus agnosceret. denique doluit amare et fleuit ubertim. ecce ut supra dictum est, ceteris non agnoscentibus solus agnouit, ceteris non promittentibus solus promisit, ceteris nec semel negantibus ter solus negauit et tamen bono unitatis de numero apostolorum separari non meruit. unde intellegitur omnia ordi
Abbreviated transcription (Latin):
optulit illic. ubi stõrum memo¬
rias esse constat. Ergo restat ut
fateatur socius uester macrobius
se ibi sedere. ubi aliquando sedit.
eucolpius. si et ipse encolpius
interrogati posset. diceret se ibi se¬
dere ubi ante sedit. bonifacius bal¬
litanus DDeinde si et ipse interro
gari potuisset. diceret ubi sedit
uictor garbensis a urĩs iam dudũ
de africa ad paucos erraticos missus
quid est hoc quod pars ur̃a in ur¬
be roma epm̃i ciuem habere non
potuit. quid est toti quod tõti a¬
fri et peregrim in illa ciitatẽ
sibi successisse nostuntur. non
apparet dolus. Non factio que ma¬
ter est stismaticis. Interea uic¬
tor garbensis. ut hunc prior
mitteretur Nondico lapis in
fontem. quia nec ualuit puri¬
tatem catholice multitudinis
perturbare. sed quia quibusdã
afris urbica ꝑ lacu erat commo¬
racio. et huic auobis profecti
uidebantur. ipsi perierunt ut
aliquis hiic qui illos colligeret
mifteretur. Missus est igitur iue¬

Expanded text:
obtulit illic, ubi sanctorum memoobtulit illic, ubi sanctorum memorias esse constat. ergo restat, ut fateatur socius uester Macrobius se ibi sedere, ubi aliquando sedit Encolpius; si et ipse Encolpius interrogari posset, diceret se ibi sedere, ubi ante sedit Bonifatius Ballitanus; dgari potuisset, diceret ubi sedit Victor Garbiensis, a vestris jam dudum de Africa ad paucos erraticos missus. Quid est hoc, quod pars vestra in urbe Roma episcopum civem habere non potuit? quid est hoc, quod toti Afri et peregrini in illa civitate sibi successisse noscuntur? Non apparet dolus? non factio quae mater est schismatis? Interea ut Victor Garbiensis hinc prior mitteretur, non dico, lapis in fontem; quia nec valuit puritatem catholicae multitudinis perturbare; sed quia quibusdam Afris Urbica placuerat commoratio, et hinc a vobis profecti videbantur; ipsi petierunt, ut aliquis hinc, qui illos colligeret, mitteretur. Missus est igitur Vic
Abbreviated transcription (Latin):
mo de dotibus sedit prior pe¬
tius cui suocessit linus Lio
successit clemens. cdementi. aui
ciano antheros. anthero fauiau
faiiano cornelius. cornelio lue¬
us lucio stephams. stephano. si¬
nultiadi siluester siluestro. me¬
cus marco iulus. iuuilio liben
liberio. Damasus. damaso su¬
cius hodie qui noster est soci
Cum quo nobis totus orbis co¬
mestio formatarum minia co¬
munonis societate concordan
ur̃e cathedram uos origmem re¬
dite. qui uobis uultis causams¬
tam ecclesiam iundicare. sed e
habere uos mn urbe rõma paite
aliquam dicitis. Ramus ur̃i es
erroris protentus demendaci
nõ de radice ueritatis. Demq
matrobio dicatur. ubi illic sel¬
at. Nimquid potest dicere me
thedra petri quam nestio si is
culis nouit. et ad cuius mels¬
nam non accedit. quasi stisim¬
ticus contra apłni faciens. qui a¬
it. memoriis sanctorum cõmu¬
nicantes Ecce presentes sunt ibi
duorum memorie apostolorum di¬
cite. si ad has nigredi potu. lcaut

Expanded text:
ma de dotibus, sedit prior Pema de dotibus, sedit prior Petrus, cui successit Linus, Lino successit Clemens, Clementi Anacltiano Anterus, Antero Fabianus, Fabiano Cornelius, Cornelio Luus, Lucio Stephanus, Stephano SixMelchiadi Siluester, Siluestro Mcus, Marco Iulius, Iulio Liberius, Liberio Damasus, Damaso Siricius, hodie qui noster est socius: cum quo nobis totus orbis commercio formatarum in una communionis societate concordat. uestrae cathedrae uos originem reddite, qui uobis uultis sanctam ecclesiam uindicare. Sed et habere uos in urbe Roma partem aliquam dicitis: ramus est uestri erroris, protentus de mendacio, non de radice ueritatis. denique si Macrobio dicatur, ubi illic sedeat, numquid potest dicere, in cathedra Petri? quam nescio si uel oculis nouit et ad cuius memoriam non accedit quasi scismaticus contra apostolum faciens, qui ait; memoriis sanctorum communicantes. ecce praesentes sunt ibi duorum memoriae apostolorum. dicite, si ad has ingredi potuit aut
Abbreviated transcription (Latin):
quia probauimus eam esse ec¬
clesiam catholicam que sit ni to¬
co terrarum orbe diffusa. eius
iam commnemoranda sunt orna¬
menta. et indendum ubi sint
quinque dotes. quastu sex di¬
esse dixisti. Inter quas. cathe¬
dra ẽẽ prima. ubi nisi sedent e¬
piscopus comungi altera dos
non potest. qui angulus inden¬
dum est. qui et ubi prior eathe¬
dra sedent. si ignoras disce. Si
nosti erubesce. Ignorancia tibi
adstribi non potest Restat ergo
ut noueris stientem errare p᷑¬
catum est. Non ignorantibus
nonnĩiquam solet ignosti Igi¬
tur negare non potes. stire te
in urbe roma petro primo
cathedram episcopalem esse
iconlatam. In qua sederit om¬
Amun apostolorum caput petrus
unde et & chefas appellatus ẽ
In quo una cathedra unitas
ab omnibus seruaretur. Ne ce¬
teri apostoli singulas sibi quis¬
q defenderent. ut ian stisma¬
ticus et pecoator esset qui cou¬
tra singularem cathedram al¬
terani cõllocaret
rgo cathedra unica que pri¬

Expanded text:
quia probauimus eam esse ecquia probauimus eam esse ecclesiam catholicam, quae sit in toto terrarum orbe diffusa, eius iam commemoranda sunt ornamenta et uidendum, ubi sint quinque dotes, quas tu sex esse dixisti, inter quas cathedra est prima, ubi nisi sederit episcopus, coniungi altera dos non potest, qui est angelus. uidendum est, quis et ubi prior cathedram sederit. si ignoras, disce; si nosti, erubesce: ignorantia tibi adscribi non potest, restat ergo, ut noueris. scientem errare peccatum est; nam ignorantibus nonnumquam solet ignosci. igitur negare non potes scire te in urbe Roma Petro primo cathedram episcopalem esse conlatam, in qua sederit omnium apostolorum caput Petrus, unde et Cephas est appellatus, in qua una cathedra unitas ab omnibus seruaretur, ne ceteri apostoli singulas sibi quisque defenderent, ut iam scismaticus et peccator esset, qui contra singularem cathedram alteram conlocaret. Ergo cathedram unicam, quae est pri
Abbreviated transcription (Latin):
Prominciate inquit ingentes
Non dixit in pasticula africe. U¬
biuos estis. Promuiciate inquit
nominibus populis: qui omnes
populos dixit. Neminẽ excepit
et uos solos ab omnibus popu¬
lis. de quibus hoc mandatum
est. separatos uos esse gratula¬
nini. et uultis uos solos esse
et tota terra et abostu solis usq
ad occasum. Numquid pagani ex¬
tra legales possunt cantare deo
aut laudare nomen dñi et nõ
sola ecclesia que iu lege est. quã
si apud uos tantum modo esse di¬
citis. fraudatis aures dei. si uos si¬
qui est abortu solis usque ad oc¬
casum Clausistis ora ommum
xp̃ianorum gencium indixistis
silencium populis uinuersis. dni
ꝑmomenta laudare cupientibus
Igitur si et deus debita sibi lau¬
des expectat. et ut soneut sp̃s
sc̃s hostatur et totus orbis quod
debet deo paratus est reddere ne
frauderetur deus. et iam uos
ipsi laudare cum omnibus
Aut quia noluisti esse esse cũ
omnibus soli conticis cite Ergo

Expanded text:
pronuntiate, inquit, inter gentes, pronuntiate, inquit, inter gentes, non dixit in particula Africae, ubi uos estis\', pronuntiate, inquit, in omnibus populis; qui omnes populos dixit, neminem excepit, et uos solos ab omnibus populis, de quibus hoc mandatum est, separatos esse gratulamini et uultis uos solos esse domini et a tota terra et ab ortu solis usque ad occasum. numquid pagani extralegales possunt aut cantare deo aut laudare nomen domini et non sola ecclesia, quae in lege est? quam si apud uos tantummodo esse dicitis, fraudatis aures dei. si uos soqui est ab ortu solis usque ad occasum. clausistis ora omnium christianarum gentium, indixistis silentium populis uniuersis deum per momenta laudare cupientibus. igitur si et deus debitas sibi laudes expectat, et ut sonent, spiritus sanctus hortatur et totus orbis, quod debet deo, paratus est reddere, ne fraudetur deus, etiam uos ipsi laudate cum omnibus aut, quia noluistis esse cum omnibus, soli conticescite. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
conceditis. et totum terrarum
orbem qui ei apatte donatus e
de negatis: quid mendacem us¬
ri uultis spñi sanctum qui ia
unii psalmo onmpotentis deib¬
nuolenciam narrat duui dich
Deus deorum dñs locutus est
nocauit terram. Abostu solis us¬
que adoccasum: Bocata est ergo
tera ut caro fieret et sicut legitur
faita est et debet laudes creatori
suo demide cominemoratur sp̃ũ
scõ hoitante et dicente. Iu. cxii
psalmodum dicit. Laudandum
nomen dñi. abostu solis usque
adoccasum: et iterum inxcu
psalmo Cantate dño canticum
nouũ. Si huc u̾sum solum dice¬
ret. possetis dicere qui a uos solos
hostatus est sp̃s sc̃s: sed ut ostẽ¬
deret. Si huuc uersum solum di¬
ceret. possetis dicere. quia uos so¬
los hostatus est sp̃s sc̃s. sed ut os¬
tanderet. qui non ad uos solos
dictum est. sed ad eeclesiam que
ubiq est secutus est dicens. Cã¬
tate dño omnis terra. pronuncia
ingentibus gloriam ipsius. in om¬
mbus populis mirabilia eius.

Expanded text:
conceditis, et totum terrarum conceditis, et totum terrarum orbem, qui ei a Patre donatus est, denegatis. Quid mendacem videri vultis Spiritum sanctum, qui in XLIX psalmo, omnipotentis Dei benevolentiam narrat, dum dicit: Deus Deorum Dominus locutus est, et vocavit terram, ab ortu solis usque ad occasum. Vocata est ergo terra ut caro fieret, et sicut legitur, facta est, et debet laudes creatori suo. Denique commemoratur, Spiritu sancto hortante, et dicente in CXII psalmo, dum dicit: laudandum nomen Domini ab ortu solis usque ad occasum: et iterum in XCV psalmo: cantate Domino canticum novum. Si hunc versum solum diceret, possetis dicere, quia vos solos hortatus est Sp. si hunc uersum solum diceret, possetis dicere, quia uos solos hortatus est spiritus sanctus. sed ut ostenderet, quia non ad uos solos dictum est sed ad ecclesiam, quae ubique est, secutus est dicens: cantate domino omnis terra, pronuntiate inter gentes gloriam ipsius, in omnibus populis mirabilia eius.