comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
preter ordinẽ. nil p̃terꝰ r̃onẽ agamꝰ. ⁊ quale
daniel magisteriũ in babilonica ꝓuincia
habere nos uoluit obtinemꝰ Deniq scd̃m
sapientis sententiã. om̃ia fac cũ ꝯsilio: ⁊ ta¬
le magisteriũ habes. qͣle tͥ ꝓpheta designat

Expanded text:
praeter ordinem, nil praeter rationem agamus, et quale praeter ordinem, nil praeter rationem agamus, et quale Daniel magisterium in Babylonica provincia habere nos voluit, obtinemus. Denique secundum Sapientis sententiam, omnia fac cum consilio, et tale magisterium habes, quale tibi prophet
Abbreviated transcription (Latin):
ruptionis nr̃e uicio deuicti sine culpa
trercere non ualemus. Recte gͦ babilonice
possessioni deputat᷑. lata illa ⁊ uere multũ
dilatata infirmitatis nr̃e corruptela qui
ofusioni subiacere non dubitat. In hunis¬
modi itaq ꝓuintia ⁊ necessitatis nr̃e offici¬
a uel oꝑa erit om̃mo ꝑutile. predictos
illos uros prefecisse.⁊ sub eop dispositione
om̃ia redegisse. Sicut suꝑius iam diximꝰ ꝑ istoᷤ
tres uiros. cirtunspectionẽ. discretionẽ. delibe¬
rationẽ intelligere debemus. Debemꝰ itaq ñ
solum in studis ⁊ exercitiis spiritalib. uer̃
etiam in negociis scłarib ⁊ necessitatis usib
nichil incircuns pecte. nicbil indiscrete. nich
in ꝓuidde facere. ⁊ hoc erit sidrach. misachi. ⁊
isse. Ita quia inhis etiã in qͥb etiã humane
necessitati osulimꝰ uel ꝯmum infirmitati
deseruimꝰ. nichil sine modestia. nichil sine
mensura. nicbil sine intentione bona. nil

Expanded text:
ruptionis nostrae vitio devicti, sine culpa ruptionis nostrae vitio devicti, sine culpa exercere non valemus. Recte ergo Babylonicae possessioni deputatur lata illa, et vere multum dilatata infirmitatis nostrae corruptela, quae confusioni subjacere non dubitatur. In hujusmodi itaque provincia, et necessitatis nostrae officio, vel opera, erit omnino perutile praedictos illos viros praefecisse, et sub eorum dispositione omnia redegisse. Sicut superius jam diximus, per istos tres viros, circumspectionem, discretionem, deliberationem intelligere debemus. Debemus itaque non solum in studiis et exercitiis spiritualibus, verum etiam in negotiis saecularibus et necessitatis usibus nihil incircumspecte, nihil indiscrete, nihil improvide facere. Et hoc erit Sidrach, Misach et isse. Itaque in his etiam, in quibus humanae necessitati consulimus, vel communi infirmitati deseruimus, nihil sine modestia, nihil sine mensura, nihil sine intentione bona, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ oꝑa ꝓumcie babilonis. siddrachi misach
abdenago. Petenti danieli rex absq dubio
sencit. qnmentis arbitrium facile acceptas
fecipit quicquid ei ꝯscientia sub tp̃re intrme
Auotionis suggerit. S. que queso ẽ dicta il
lababilonis ꝓuincia. uel que illiꝰ ꝓuincie
oꝑas Certe crrcum adiacentẽ babilonis ꝓ¬
uinciã d̃s fecit: nam muros utiq. ⁊ edificia.
bumana indtustria expleuit. Siergo babi¬
lon recte ꝯfusio interpretat᷑. si enis quelibet
ꝯfusiomi subiacere uident᷑⁊ qͦmodo queso ad
babilonem ꝑtinere. uel ꝯfusiomi subesse potu¬
it qđ d̃s fecit ⁊ instituit: Scimus autem
quia hominẽ ds multiplici necessitati sub¬
icit. Nam comedendi. bibendi. & quop¬
libet eiusmodi necessitatẽ ex ipso ꝯditionis
sue iure: accepit. Ss sim pͥmo illo odicionis
suestatu ꝑstitisset. ista homo nullo mͦ eru¬
besceret. quia sine om̃i peccato exercere po¬
tuisset. Nunc autem eadem ipsa necessi¬
tatis officia iuste crubescimus. quia cor¬

Expanded text:
provinciae Babylonis, Sidrac, Misach et Abdenago . Petenti Danieli, rex absque dubio consentit, quando mentis arbitrium facile acceptat, et recipit quidquid ei conscientia sub tempore intimae devotionis suggerit. Sed quae, quaeso, dicta est illa Babylonis provincia, vel quae illius provinciae opera? Certe circumadjacentem Babylonis provinciam Deus fecit: nam muros utique, et aedificia humana industria explevit. Si ergo Babylon recte confusio interpretatur, si ejus quaelibet confusioni subjacere videntur, quomodo, quaeso, ad Babylonem pertinere, vel confusioni subesse potuit, quod Deus fecit et instituit? Scimus autem, quia Deus hominem multiplici necessitati subjecit: nam comedendi bibendi, et quorumlibet ejusmodi necessitatem ex ipso conditionis suae jure accepit. Sed si in primo illo conditionis suae statu perstitisset, ista homo nullo modo erubesceret, quia sine omni peccato exercere potuisset. Nunc autem eadem ipsa necessitatis officia juste erubescimus, quia cor
Abbreviated transcription (Latin):
plagis uapulabit multis. O quale ⁊ qm
ritile ꝯsiliũ. ꝯsilia uite ad hoc solum qͤre¬
re. ut babeas quo possis ceteris sapienti¬
or apparere. & magistri nomen optine¬
re. Qm acuta prudentia. ꝙͣ astuta ꝓui¬
dentia. illis ꝯsiliis exquirendis. uehem̃t̃
insistere. quib adeptis. nullo modo uel
adquiescere. Sepe autẽ huius modi men¬
tib iusto dei iudicio accidere uidemus
ut qͣles priꝰ st̃ spiritales ꝓuidentie ad
sp̃italia: tales postmodũ fiant carnaleᷤ
ꝓuidentie ad carnalia. Qualia in qm
sp̃italia dsilia pͥus existant ad celestia ⁊
diuina: talia pꝰmodicũ carnalia ꝯsilia
inueniant᷑ ad scłaria ⁊ humana. Quem¬
admodũ enĩ insp̃italib ⁊ anime lucris
priꝰ uident que salubrit̃ facere possint.
⁊ tam̃ facere nolint. sic pꝰmodũ in car¬
nalib ꝯmodis. ⁊ tꝑ̃ralib lucris uideant

Expanded text:
plagis vapulabit multis. O quale, et quam plagis vapulabit multis. O quale, et quam inutile consilium, consilia vitae ad hoc solum quaerere, ut habeas quo possis caeteris sapientior apparere, et magistri nomen obtinere! Quam acuta prudentia, quam astuta providentia illis consiliis exquirendis vehementer insistere, quibus adeptis, nullo modo velis acquiescere! Saepe autem hujusmodi mentibus justo Dei judicio accidere videmus, ut quales prius sunt spiritales providentiae ad spiritualia, tales postmodum fiant carnales providentiae ad carnalia. Qualia, inquam, spiritualia consilia prius existant ad coelestia et divina, talia post modicum carnalia consilia inveniantur ad saecularia et humana. Quemadmodum enim in spiritualibus et animae lucris prius vident quae salubriter facere possint, et tamen facere nolint; sit postmodum in carnibus commodis et
Abbreviated transcription (Latin):
spectat. deliberatũ bonũ. oꝑe explere.
Sextum qͣsi qͣdam ꝓmotione pedũ. ex
bono incepto semꝑ ad meliora tendere.
So quia ad nullũ hor ꝑ nosmet ipsos
sufficientes sumꝰ: ad om̃ia hȩc diuinum
auxiliũ implorare debemꝰ. Si autẽ hȩc
nouimꝰ. nec tam̃ oꝑe exercemus: qͥa aliud
in adquirendis. ⁊ excolendis scientiis oci¬
osis ⁊ mutilib ꝙͣ uana ⁊ mania simula¬
cra facimꝰ uel colimꝰ. dum sola uirtutum
noticia ꝯtenti sumꝰ: Uide ꝗͣ. sit ꝑuersum
atq dãpnabile spiritalẽ doctrinã ad
solã ostentationẽ. ñ autẽ ad edificatio¬
nẽ querere. Carnis prudentia ẽ. ista ꝓfec̃¬
to: & que ꝓrsus inimica sit deo. Quidd
queso ꝓdest. ĩmo qͣntũ obest. cũ magno
labore ⁊ sũmo studio querere. ⁊ muesti¬
gare. ⁊ anxie scire uelle que nullo mͦ
uelis oꝑe exercere: N am luce darius
ostat quia seruus sc̃iens uoluntatem
dm̃ sui ⁊ ñ faciens. qͥn potꝰ agens digna.

Expanded text:
spectat, deliberatum bonum opere explere. spectat, deliberatum bonum opere explere. Sextum quasi quadam promotione pedum, ex bono incoepto semper ad meliora tendere. Sed quia ad nullum horum per nosmetipsos sufficientes sumus, ad omnia haec divinum auxilium implorare debemus. Si autem haec novimus, nec tamen opere exercemus, quid aliud in acquirendis, et excolendis scientiis otiosis, et inutilibus, quam vana et inania simulacra facimus, vel colimus, dum sola virtutum notitia contenti sumus? Vide quam sit perversum atque damnabile, spiritualem doctrinam ad solam ostentationem non autem ad aedificationem quaerere. Carnis prudentia est ista profecto, et quae prorsus inimica sit Deo? Quid, quaeso, prodest, imo quantum obest cum magno labore, et summo studio quaerere, et investigare, et anxie scire velle, quae nullo modo velis opere exercere? Nam luce clarius constat, quia servus sciens voluntatem domini sui, et non faciens quin potius agens indigna,
Abbreviated transcription (Latin):
cere. nec tam̃ uis fructum boni oꝑis ꝑ ex¬
ꝑientiã capere. hoc ẽ. manꝰ habere. ⁊ non
palpare. Quid enĩ ẽ. manib palpare: nͥ
oꝑũ fructus expiendo ꝓbare: Profectuũ
pedes ꝑscientiã accepisti. si qͦ modo in
anteriora de extendere oporteat didicisti.
Spedes habens minime inceclis. si add ꝓ¬
sectũ ñ tendis. Supplicandi doctrinã acce-¬
psti ⁊ ñ uis supplicare. hoc ẽ. guic᷑ habere.
attendimus. septem ista incuiꝰo
uirtutis executione obseruare debemus.
Primũ ẽ. illudi qđ add os ꝑtinet. ante ac̃¬
ta mala dampnare ⁊ accusare. scdm
qđ ad ocłos ꝑtinet quid agendũ sit di¬
ligent᷑ inuestigare. ⁊ ꝑ inuestigationem
cognoscere. tercium qd ad obauditionẽ
pertinet. inuento ssilio dsentiendo aclqͥ¬
escere. ⁊ obtemꝑare uelle. quartũ qđ
quasi nariũ sit agendo bono insiclian¬
tia mala caute dep̃hendere. ⁊ prudent̃
discernere. Quintũ qđ ⁊̃ qͣsi ad manus

Expanded text:
cere, nec tamen vis fructum boni operis per excere, nec tamen vis fructum boni operis per experientiam capere, hoc est manus habere, et non palpare. Quid enim est manibus palpare, nisi operum fructus experiendo probare? Profectuum pedes per scientiam accepisti, si quomodo in anteriora extendere oporteat didicisti. Sed pedes habens minime incedis, si ad profectum non tendis. Supplicandi doctrinam accepisti, et non vis supplicare, hoc est guttur habere, attendimus, septem ista in cujuscunque virtutis exsecutione observare debemus. Primum illud quod ad os pertinet, anteacta mala damnare, et accusare. Secundum quod ad oculos pertinet, quid agendum sit diligenter investigare, et per investigationem cognoscere. Tertium quod ad obauditionem pertinet, invento consilio consentiendo acquiescere, et obtemperare velle. Quartum quod quasi varium sit, agendo bono insidiantia mala caute deprehendere, et prudenter discernere. Quintum quod etiam quasi ad manus
Abbreviated transcription (Latin):
o iinhẽ modũ debetꝰ ⁊ de alis intellipi
Suã itad ⁊̃. os. ocłos aures uẽe talum qli¬
lo habese: ⁊ ca m millos usus exerserei nili
efi cio instrumenta habere ⁊ instrunato¬
oiro oficiis carere: Legis quia corde cred̃r
anisticiam: ore autẽ ꝯfessio fit ad salu
pand os itaq ꝑtinẽt confessio. ad ocłos
aru nspectio. add aures obauditio. ac nares
Aiscirtio. ad manus oꝑatio. ad pedes ꝓmo¬
qo ad guiture supplicatio. Ecce illa tua
stentia manis. optime fortassis nouite que
st uirtus ꝯfessionis. Nouit quia om̃na m
feslione lauant᷑. Nouit fortassis qͦmͦ ꝯfite¬
debeat. eam tam̃ qͦmͦ oportet circunspicere
dissimulat: indendi qͦdãmͦ instrum̃tũ ht.
ẜ uidendi officio caret. Nosti forte que sit
untꝰ obedientie. ⁊ qͣlis debeat ẽẽ. nec tamen
ins obedire: hoc ẽ. aures habere. ⁊ non au¬
dire. Per scientiã discernendi. instrum̃tũ
fortassis habes spũalis oddoramenti. s dũ
in morib discernendis nullũ studiũ im¬

Expanded text:
modum debet et de aliis intelligi. Quid itaque est os, oculos, aures, vel talium quaelibet habere, et ea in nullos usus exercere, nisi officiorum instrumenta habere, et instrumentorum officiis carere? Legis quia corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Ad os itaque pertinet confessio, ad oculos circumspectio, ad aures obauditio, ad nares discretio, ad manus operatio, ad pedes promotio, ad guttur supplicatio. Ecce illa tua scientia inanis optime fortassis novit quae sit virtus confessionis. Novit quia omnia in confessione lavantur. Novit fortassis quomodo confitedebeat, eam tamen quomodo oportet circumspicere dissimulat. Videndi quodammodo instrumentum habes, sed videndi officio cares. Nosti forte quae sit virtus obedientiae, et qualis debeat esse, nec tamen vis obedire. Hoc est aures habere, et non audire. Per scientiam discernendi instrumentum fortassis habes spiritualis odoramenti. Sed dum in moribus discernendi nullum studium im
Abbreviated transcription (Latin):
slam alii quidẽ st̃ magis timorati q̃ ue¬
recondi: alii uͦ magis uererundi ꝗͣ. timo¬
rati. Quigͥ timidiores st̃ faciliꝰ ꝯpungun¬
tur ex consideratione ꝓprie crudelitatis. ꝙͣ.
uoluptatis. qui uͦ uerecundiores. familiariꝰ
ad penitentiã emolliunt᷑ ex recordatione
fede uoluptatis. ꝙͣ iiquitatis. Sig ꝑfer
rum crudelitas. ꝑtestam recte uoluptas
intelligit᷑: qͥd mirũ sialias ⁊ alias. alio ⁊
alio ordine ferrũ. ⁊ testa ꝯminuta legũt᷑:
cum ꝓ qͣlitate ammoꝵ. uel moꝵ. in abris
⁊ aliis intime ꝯpunctionis ⁊ uere otͥciõis
ordo uel occasi ͣ uarietur: Quia sit miᷤ

Expanded text:
Nam alii quidem sunt magis timorati quam veNam alii quidem sunt magis timorati quam verecundi, alii vero magis verecundi quam timorati. Qui igitur timidiores sunt facilius compunguntur ex consideratione propriae crudelitatis quam voluptatis. Qui vero verecundiores familiarius ad poenitentiam emolliuntur ex recordatione foedae voluptatis quam iniquitatis. Si igitur per ferrum crudelitas, per testam recte voluptas intelligitur, quid mirum si alias, alio et alio ordine ferrum et testa comminuta leguntur, cum pro qualitate animorum; vel morum in aliis et aliis intimae compunctionis et verae contritionis ordo vel o
Abbreviated transcription (Latin):
deliberatione. ñ autẽ ex dilectione. nec fit
tam ex delectatione. ꝗͣ ex ueritate: qͥll tã
sentaneũ caritati. que ꝯgaudet uerrcan:
Si maureo capite optimi õpis defeetꝰ rtpre¬
hendit᷑ eo qđ ad debiti finis talum non
ꝑducit᷑: quid melius hoc opꝰ argut. uel
corrigit ꝙͣ ꝑfecta caritas que numqͣm
excidit: O felix caritatis regnũ qđ manec
in ȩternũ: o felix regnũ qđ numꝗͣ. dissi¬
pabit᷑. qđ popło alteri in et̃nũ ñ dabit᷑.
felix regnũ in quo patientia durat: be¬
nignitas ꝑscuerat. felix regnũ. in quo
nemo emulat᷑. felix utiq in quo ñ agit᷑
pperam: nemo imflat᷑. felix uere in quo
nemo ambitiosus querit quȩ sua st̃: ne¬
moirritat᷑. forte in hoc nobis aliquid
innuit. qđ cum suꝑius in enumeratione
tͥtionis. prĩ ferrum. postea testam po¬
suerit. hoc in loco sane priꝰ testam. post¬
ea autẽ ferrũ ponit. So scimꝰ quia maliᷤ
timor. malus autẽ principat᷑ pudor.

Expanded text:
 fit tam ex dilectione quam ex veritate, quid tam consentaneum charitati quae congaudet veritati? Si in aureo capite optimi operis defectus reprehenditur, eo quod ad debiti finis talum non perducitur, quid melius hoc opus arguit vel corrigit quam perfecta charitas quae nunquam excidit? O felix charitatis regnum quod manet in aeternum! O felix regnum quod nunquam dissipabitur, quando populo alteri in aeternum dabitur! Felix regnum in quo patientia durat, benignitas perseverat! Felix regnum, in quo nemo aemulatur, felix utique in quo non agitur perperam, nemo inflatur, felix vere in quo nemo ambitiosus quaerit quae sua sunt; nemo uritur! Forte in hoc nobis aliquid innuit, quod cum superius in enumeratione contritionis prius ferrum, postea testam posuerit, hoc in loco sane prius testam, postea autem ferrum ponit. Sed scimus quia in aliis timor, in aliis autem principatur pudor.
Abbreviated transcription (Latin):
tia uicti uel socordia deuicti: om̃mo fa¬
cere ñ possint. Solet autẽ hoc ipsum qͥbs¬
dam etiã utilit̃ accidere. ita ut ex eo
ipso iam incipiant uicia sua detestari
⁊ abhorrere. ⁊ suꝑ hoc ipso. diuinũ auxi¬
lium implorare. cum uideant nec int̃
sũma ꝑicła se ipsos posse asins excessib
temꝑare. Unde ẽ. illa ꝓpħica impreca¬
tio seu postulatio. Similes illis fiant qui
faciunt ea: ⁊ om̃s qui ꝯfidunt in eis .S
ut ad id redeamꝰ unde digressi sumus.
hinc saltẽ colligamꝰ ꝙͣ meptũ sit ⁊ ma¬
ne de soł mnanib uirtutũ scientiis. ⁊
quibdã qͣs ipsar̃ simulacris głari uel¬
le. cum apud dm̃ detestabile sit
hominẽ de aliqua sua uirtute pre¬
mere. Ecce nabuchodonosor rep̃hen¬
dimꝰ.⁊ merito rep̃hendere debemis
qđ damelẽ quamuis hominẽ fidele
diumo honore donari p̃cepisset: qi
magis si eius ymagini id ipsũ exhibs

Expanded text:
victi vel socordia devincti, omnino facere non possint. Solent autem hoc ipsum quibusdam etiam utiliter accidere, ita ut ex eo ipso jam incipiant vitia sua detestari et abhorrere, et super hoc ipso divinum auxilium implorare, cum videant nec inter summa pericula seipsos posse a suis excessibus temperare, unde est illa prophetica imprecatio, seu postulatio: Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis . Sed ut ad id redeamus unde digressi sumus, hinc saltem colligamus quam ineptum sit et inane de solis inanibus virtutum scientiis, et quibusdam quasi ipsarum simulacris gloriari velle, cum apud Deum detestabile sit hominem de aliqua sua virtute praesumere. Ecce Nabuchodonosor reprehendimus, et merito reprehendere debemus quod Danielem, quamvis hominem fidelem, divino honore donari praecepisset, quanto magis si ejus imagini idipsum exhiberi
Abbreviated transcription (Latin):
tatis nr̃e forib p̃sidentem. dudi qͥd se¬
cundũ hoc sapiens ammoneat cũ dic̃at.
Om̃i tp̃r benedic dm̃. ⁊pete ab eo ut
mas tuas dirigat. Ad uerã autẽ uitã in¬
as nr̃as dirigat. qui sine fine uiuit &

Expanded text:
em. Audi quid secundum haec Sapiens admoneat, cum dicat: Omni tempore benedic Deum, et pete ab eo ut vias tuas dirigat . Ad veram autem vitam vias nostras dirigat, qui sine fine vivit, et
Abbreviated transcription (Latin):
tantã misterioꝵ ꝓfunditatẽ reuelaii¬
rat. ut cius magnitudinẽ ñ inmert
p̃ceteris magnͥficare debeat. Os̃ mag
ostendit. regi. Non cuilibet bomin
regi. ista dñs ostendit. ut regia liberta¬
te. ⁊ auctoritate illucd̃ regnũ suũ rege¬
dũ atqs disponendũ agnoscat. qui qis
futuroꝵ p̃noticiã. ⁊ eiusmodi gr̃am
nelat. Deus magnus ostendit regi que
futura st̃ post ea. O qͣnta dei pietate
ut cum adhuc futura ẽ dũ adbuc pri¬
caueri potest. sua homini ruina reueltꝰ
ut cauta sollicitudine p̃ideat ⁊ agnos¬
cat. qͥd timere. qͥd cauere. cui ꝑicło repis¬
narc debeat. Tarda quidẽ ⁊ nmis sen

Expanded text:
funditatem revelaverat, ut ejus magnitudinem non immerito prae caeteris magnificare debeat. Deus magnus ostendit regi, non cuilibet homini, sed regi ista Dominus ostendit, ut regia libertate et auctoritate illud suum regendum atque disponendum agnoscat, qui ad futurorum praenotitiam et ejusmodi gratiam anhelat. Deus magnus ostendit regi quae futura sunt postea. O quanta Dei pietate agitur, ut cum adhuc futura est, dum adhuc praecaveri potest, sua homini ruina reveletur, ut tanta sollicitudine praevideat, et agnoscat quid timere, quid cavere, cui periculo repugnare deb
Abbreviated transcription (Latin):
ueme ab om̃i confusionis igredine
dscientie nr̃e area mundat᷑. it̾a ut ue¬
raciter dño psallcre possimꝰ. Proiecisti
post tergum tuũ om̃ia peccata mea.
Nonne infauillam non dicam men¬
bra cetera. ferrea. uel erea.s ⁊ caput
eius aureum redactũ erat: cum ꝓphe¬
ta dicebat᷑ et confusio faciei mee co¬
oꝑuit meͭ. Nonne ꝓ fauillarũ euen¬
tilatione dño supplicabat. cum dño
in or̃one ꝓclamaregꝰ In te sꝑaui ñ con¬
fundar in et̃num. Nonne nigre ille
confusionum suarum fauille uento
rapte. atq sublate fuerant cum ꝑ
neme p̃sumptionẽ culparum suar̃

Expanded text:
veniae ab omnis confusionis nigredine veniae ab omnis confusionis nigredine conscientiae nostrae area mundatur, ita ut veraciter Domino psallere possimus: projecisti post tergum omnia peccata mea. Nonne in favillam, non dicam membra caetera ferrea vel aerea, sed et caput ejus aureum redactum erat, cum Propheta dicebat: Et confusio faciei meae cooperuit me . Nonne pro favillarum eventilatione Domino supplicabit, cum Domino in oratione proclamaret: In te speravi, non confundar in aeternum . Nonne nigrae illae confusionum suarum favillae vento raptae atque sublatae fuerant, cum per veniae praesumptionem culpa
Abbreviated transcription (Latin):
ent̃ de omnib que fiunt sub sole. Ce¬
ce area. ecce tͥtura. & ubi ẽ. palca: ubi ẽ.
arista: uanitas inquit uanitatum.¬
Ecce palea. Et uidi qđ in om̃ib inqͥt
esset uanitas ⁊ afflictio sp̃s. Ecce pa¬
uide gͦ quomodo scipłar̃ nitorẽ in ha¬
bominationis nigredinẽ uerterant
qui iam erubescebant. in qͥb ali qn
delectari consueuerant. Audi ⁊ illũ
qui uanitatum paleas non solum
in nigredinẽ. s etiam infecorẽ uerte¬
rat. cum dicebat. Om̃ia arbitratꝰ sũ
ut stercora. ut. xp̃m lucrifacerẽ. Dolor
audem penitentie est ignis ille quo
solent spiritales uiri uanitatũ aris¬
tas comburere: ⁊ in abominationũ
fauillas uertere. has utiq fauillas
in conscientie nr̃e adhuc area tole¬
ramus: qmdru de pret̾itis culpis. con¬
fusi. uel suspecti sumus. S flande cdes¬
uento. fauille tolluntur. cum ad sp̃c
scĩ inspirationẽ. reatꝰ nr̃i formido om¬
nis. atq suspicio absorbet᷑. ⁊ ꝑ spem

Expanded text:
enter de omnibus quae fiunt sub sole Ecenter de omnibus quae fiunt sub sole Ecce area, ecce tritura, et ubi est palea, ubi est arista? Vanitas, inquit, vanitatum,Ecce palea, et vidi quod in omnibus, inquit, esset vanitas, et afflictio spiritus . Ecce paVide ergo quomodo stipularum nitorem in abominationis nigredinem verterant qui jam erubescebant in quibus aliquando delectari consueverant. Audi et illum qui vanitatum paleas non solum in nigredinem, sed etiam in fetorem verterat, cum dicebat: Omnia arbitratus sum ut stercora, ut Christum lucrifacerem . Dolor autem poenitentiae est ignis ille quo solent spiritales viri vanitatum aristas comburere, et in abominationum favillas vertere. Has utique favillas in conscientiae nostrae adhuc area toleramus, quandiu de praeteritis culpis confusi vel suspecti sumus; sed, flante vento, favillae, tolluntur, cum ad Spiritus sancti inspirationem reatus nostri formido omnis atque suscipio absorbetur, et per spem
Abbreviated transcription (Latin):
iti ꝑfectionẽ sepe homo post mul
tempus. nisi feruorẽ sp̃s ÷ ⁊ quid
ꝑ aream. nisi prudentiã sp̃s in¬
telligius: Quid itaq ẽ estiua are¬
a÷ nisi spiritalis intelligentia : In
hac area ueritatis grana. a figurar̃
paleis uehementis discussionis tͥcura¬
tione excutiunt᷑. In hac area uͥtutiᷤ an¬
nona a ucioꝵ aristiᷤ distͥcte examinatõis
uentilatõne seꝑat᷑. In bꝰ aree tͥcura laboramꝰ.
⁊ qͣsi grana a paleis separamus: qͦtiens
uera ⁊ eterna bona. a falsis & tͣnsidoriis
secernimꝰ. Nec uobis sufficiat paleas
exeutere: s studeamꝰ etiam earũ cumu¬
lum igne supposito in fauillam uert̾e.
⁊ transeuntiũ nidorẽ. in nigredinẽ mu¬
tare. ⁊ affectum nr̃m in eoꝵ contẽptũ
uel odiũ tranfformare. In hac area de¬
sudat: quisqͥs sꝑ̃ał esse desiderat. Spi¬
ritalis enim iudicat om̃ia: ⁊ ipse a ne¬
mine iudicat᷑. dudi quendã sꝑ̃alem
In hac area laborantẽ. Mosui inquit
in corde meo quere & inuestigare sapi¬

Expanded text:
tam perfectionem saepe homo post multum tempus nisi fervorem spiritus, et quid per aream nisi prudentiam spiritus intelligimus? Quid itaque aestiva area nisi spiritalis intelligentia? In hac area veritatis grana a figurarum paleis vehementis discussionis trituratione excutiuntur. In hac area virtutis annona a vitiorum aristis districte examinationis ventilatione separatur. In hujus areae tritura laboramus, et quasi grana a paleis separamus, quoties vera et aeterna bona a falsis et transitoriis secernimus. Nec nobis sufficiat paleas excutere, sed studeamus etiam earum cumulum igne supposito in favillam vertere, et transeuntium nitorem in nigredinem mutare, et affectum nostrum in eorum contemptum vel odium transformare. In hac area desudat quisquis spiritalis esse desiderat. Spiritalis enim judicat omnia, et ipse a nemine judicatur. Audi quemdam spiritalem in hac area laborantem: Proposui, inquit, in corde meo quaerere, et investigare sapi
Abbreviated transcription (Latin):
icit᷑ opus ꝯfusionis: ⁊ fundat᷑ regnũ karita¬
tis. So lapis sine mamib abscidit᷑. ꝑ quem
Karitatis regnũ fundat᷑. Timoris enĩ incus¬
sio. karitatis q inspiratio. fit in spũ sc̃o. ñ
oꝑe humano. Raritas inqͥt dei duffusa e.

Expanded text:
onis, et fundatur regnum charitatis. Sed lapis sine manibus abscinditur per quem charitatis regnum fundatur: timoris enim incussio, charitatisque inspiratio fit in Spiritu sancto non opere humano: Charitas, inquit, Dei diffusa est
Abbreviated transcription (Latin):
tie. scd̾m iactantie. terciũ ꝑtinacie. qũ¬
tum seuicie. Arrogantia si quidẽ ꝑtinis
ad opꝰ aurcum. iactantia ad opꝰ args
Im ꝑtiacia. ad opus ereum. seuitia ad
trram. Uideamus quid interpres ñr de
ureo capite dicat. quid ue sentias. uel
quomoddo illud conueniat. E uinquit
ex regum es. ⁊ dds celi regnum: ⁊ fortitudi

Expanded text:
est jactantiae, tertium pertinaciae, quartum saevitiae. Arrogantia siquidem pertinet ad opus aureum, jactantia ad opus argenteum, pertinacia ad opus aereum, saevitia ad ferreum. Videamus quid interpres noster de aureo capite dicat, quidve sentiat, vel quomodo illud ei conveniat: Tu, inquit, rex regum es: et Deus coeli, regnum et fortit
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrii lib̾tas. Aliud enĩ ẽ. magna posle
atq aliud ẽ liber̃ ẽẽ. Et liber & in¬
firmus esse potes: sicut ecͣrio. ⁊ sanꝰ
⁊ multa. ⁊ magna facere podes. ue¬
tñ si liber es. ad nichil cogi. potel
uel debes. Et si amittis samtatem
amitcis pͥorẽ podestatẽ. ñ tñ ꝙ li¬
tatem. Potestatis itaq ẽ. qd̾ boni
facere possumus ꝗͣ diu id facer
ualemus: libertatis autẽ. qd al
nullum seubonũ. seu malum.il¬
uiti cogi possumus. Qm mulas
diffinitione liberi arbitrii errass
quia inter potestatem. ⁊ libertaten
distinguere ignorant. uel dissimu¬
lant. Side tamen quid intersit q̃
potestatẽ homo sepe amittat. lib¬
tatem uͦ numꝗͣ amittere possĩ.
Item nemo ad omia bona acci
potestatẽ: s om̃is homo ad oũ
bona uel mala accipit liber tal¬
an uiti iam dictum ẽ. ad nullum bonũ
ua malum muitꝰ cogi potest. S cum
sic liber om̃ũ. non tam̃ om̃iũ potes¬
tatt̃ Habet: alioqum om̃ip̃s esset.
Multum ẽ. autẽ ꝑ omnẽ modũ cĩ

Expanded text:
arbitrii libertas. Aliud est enim magna posse, atque aliud est liberum esse. Et liber, et infirmus esse potes, sicut econtrario et set multa, et magna facere potes; verumtamen si liber es, ad nihil cogi potes, vel debes. Et si amittis sanitatem, amittis priorem potestatem, non tamen et libertatem. Potestatis itaque est quod bonum facere possumus quandiu id facere valemus. Libertatis autem quod ad nullum seu bonum, seu malum inviti cogi possumus. Quam multi in definitione liberi arbitrii errant, quia inter potestatem et libertatem distinguere ignorant vel dissimulant. Vide tamen quid intersit cum potestatem homo saepe amittat, libertatem vero nunquam amittere possit. Item nemo ad omnia bona accipit potestatem, sed omnis homo ad omnia bona vel mala accipit libertatm, uti jam dictum est, ad nullum bonum, vel malum invitus cogi potest. Sed, cum sit liber omnium, non tamen omnium potestatem habet, alioqui omnipotens esset. Multum est autem per omnem modum cum
Abbreviated transcription (Latin):
extͥnsecꝰ. eo altiꝰ erga semet ipsum in¬
mescit intͥnsecus. Et qͣnto quisq n¬
serabiliꝰ ꝑ pͥuatũ amorẽ in semet ips
languet: tanto utiq mołestias suas
molestiꝰ sustinet. tanto q difficilis
desi deria sua choibet. Hinc ẽ. qđ
alios seuerus. ⁊ in semet ipso resolun
dum modo in alios furit. modo ini
met ipso torpescit. pedib expartes
reis. ex parte testeis incedit. Et quide
sepe quidam adeo ex magnis conat
quos in principio duersionis audat
presumpsert. tam enormĩt manesci
ut in tanta dissolutione. qua tanc̃
tam eneruit̃ uiuunt. nec tenue qu
non dicam exꝓbrationis .s nec cor¬
tionis. ĩmo blande admonitionis
bum patient̃ audire possunt. Ue
seris. Quid queso iam de his poce
fieri. uel que iam spes ulteriꝰ habs
de suo errore conuinci. nec ꝓpt̃ fen
duriciã a suo rigore deflecti. nec ꝓ
ed nec hors tamen ferreã sil
lapideam duriciã ddebemul

Expanded text:
extrinsecus, eo altius erga semetipsum inextrinsecus, eo altius erga semetipsum intumescit intrinsecus. Et quanto quisque miserabilius per privatum amorem in semetipso languet, tanto utique molestias suas molestius sustinet, tantoque difficilius desideria sua cohibet. Hinc est quod erga alios severus, et in semetipso resolutus, dummodo in alios furit, modo in semetipso torpescit, pedibus ex parte ferreis, et ex parte testeis incedit. Et quidem saepe quaedam adeo ex magnis conatibus, quos in principio conversionis audacter praesumpserunt, tam enormiter inanescunt, ut in tanta dissolutione qua tandem tam enerviter vivunt, nec tenue quidem non dicam exprobrationis sed nec correctionis, imo blandae admonitionis verbum patienter audire possunt: Vae miseris. Quid, quaeso, jam de his poterit fieri, vel quae jam spes ulterius habetinaciam de suo errore convinci, nec propter ferri duritiam a suo rigore deflecti, nec prSed nec horum tamen ferream, seu lapideam duritiam debemus
Abbreviated transcription (Latin):
entiam effrenat᷑. Notandũ sane qͥb cor
ruptõnis gͣdib defectꝰ nr̃i malũ increm̃¬
tum accipiat. quomͦ gͣdatim ad det̾io¬
ra deuergens usq in ima descendat.
Uide quom. arrogantiam sequit᷑ iac¬
tantia.iactantiã ꝑtinacia. ꝑtinaciã
seincia. seuiciã inpatientia. Iactãtiã
sane arrogantia p̃cedit. quia nisi pͥus
elata mens. de se alta sentiret. numꝗͣ
tam inpudent̃ de scientia uel sc̃itate
iactaret. Cum autẽ qđ insemet ipsa
de sua scientia uel sc̃itate sentit. aliis
etiã ꝑsuasum esse credit. quid iam
mirũ si in suo consilio uel ꝓposito:
ꝑtinax ꝑstiterit. Nisi uero in suo consili.¬
o uel ꝓposito priꝰ ꝑtinacit̃ ꝑsisteret: ñꝗͣ.
ꝓ eoꝵ̾ defensione in alios tam imꝓbe
sernret. Seuicia inpatientiã generat.
quia quo quisq ꝓrimũ suũ minis
amat: eo utiq cius infirma molest
tolerat. Scimus autẽ quia amoris ab
quo amplius erga ꝑrimũ obstruite

Expanded text:
entiam effrenatur. Notandum sane qentiam effrenatur. Notandum sane qruptionis gradibus defectus nostri malum incrementum accipiat, quomodo gradatim ad deteriora devergens usque in ima descendat. Vide quomodo arrogantiam sequitur jactantia, jactantiam pertinacia, pertinaciam saevitia, saevitiam impatientia. Jactantiam sane arrogantia praecedit, quia nisi prius elata mens de se alta sentiret, nunquam tam impudenter de scientia, vel sanctitate jactaret. Cum autem quod in semetipsa de sua scientia, vel sanctitate sentit, aliis etiam persuasum esse credit, quid jam mirum si in suo consilio, vel proposito pertinax perstiterit? Nisi vero in suo consilio, vel proposito prius pertinaciter persisteret, nunquam pro eorum defensione in alios tam improbe saeviret. Saevitia impatientiam generat, quia quo quisque proximum suum minus amat, eo utique minus infirma molestius tolerat. Scimus autem quia amoris alveus quo amplius erga proximum obstruitur
Abbreviated transcription (Latin):
como blanddam iocundã q se ex¬
hibet. Es eo qđ ualde durabile
existat. recte satis ꝑtinaciã figͣat.
que a suo consilio uel ꝓposito
uix uel numꝙ̃ deflecti queat. ferrum quod
cetera soleat metalla domare. conuenient̃
satis sciitiam designat. que solet ceteros p̃m̾t.
Per testam autem que facile frangit᷑. recte
satis inpatientia designat᷑. Aureum ita¬
q sibi caput frabricat: qui sibi sc̃itatẽ
arrogat. Pectus argenteum.⁊ brachia ar¬
gentea circumferre uidet᷑. qui de consilii
⁊ opis sui rectitudine glat᷑. Quasi uentrẽ
⁊ femora qͦdã modo erea ht qui inhis
etiam ꝑtinar ꝑmanet. que ꝓpter uilita¬
tem despic̾e. uel ꝓpter honestatẽ erubes¬
cere deberet.Tibias ferreas habere se
ostendit. qui ⁊ contra suꝑiores se ꝑ auda¬
tiã erigit. ⁊ inferiores ꝑ seuiciã premit.
Testeis plantis nitit᷑. qui terrenor amo¬
ri inmoderatiꝰ incumbens. ad mnpati¬

Expanded text:
aeconio blandam jucundamque se exaeconio blandam jucundamque se exhibet. Aes eo quod valde durabile existat, recte satis pertinaciam figurat, quae a suo consilio, vel proposito vix vel nunquam deflecti queat. Ferrum quod caetera soleat metalla domare convenienter satis saevitiam designat, quae solet caeteros premere. Per testam autem quae facile frangitur, recte satis impatientia designatur. Aureum itaque sibi caput fabricat, qui sibi sanctitatem arrogat. Pectus argenteum et brachia argentea circumferre videtur, qui de consilii et operis sui rectitudine gloriatur. Quasi ventrem et femora quodammodo aerea habet, qui in his etiam pertinax permanet quae propter vilitatem despicere, vel propter inhonestatem erubescere deberet. Tibias ferreas habere se ostendit, qui et contra superiores se per audaciam erigit, et inferiores per saevitiam premit. Testeis plantis innititur qui terrenorum amori immoderatius incumbens ad impati
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ tot̃ qd̾ dr in malã ꝑtẽ acciꝑe placet. Qͥd
enĩ aliud ẽ hꝰmͦi statua: nͥ humana figura
sine humana utca : Quid aliud est
humana figura sinẽ rationabili
anima: nisi actio congrua.
sine intentionerec̃daͤ
Tociens itaq ñ dicam animal nu¬
tritur.s statua iuxta humanam
effigiem fabricatur. quociens ho¬
mo in ordine conuersationem
suam scdm carnis prudentiam
que inimica est deo moderatur.
Nideamus itaq huius statue qua¬
lia queq menbra diumus sermo
describat. cum dicat. huns statue
caput ex auro optimo erat. ⁊ cetera.
scđm hanc itaq acceptionẽ qua
totum referimꝰ in malã partẽ. per
aurum potest intelligi arroganti¬
a. ꝑ argentum iactantia. ꝑ es ꝑtina¬
cia ꝑferrũ seuitia. per testã inpati¬
entia. Aurum siquidẽ om̃ia metal¬
la precii sui dignitate precedit. ⁊
suꝑba mens ceteros om̃s in sui
paratione despicit. Argentũ sua¬
uem ⁊ ad modũ dulcem sonum
habet. ⁊ iactantia in si laude p̃¬

Expanded text:
malam partem accipere placet. Quid enim aliud est hujusmodi statua nisi humana figura, sive humana vita? Et quid aliud est humana figura sine rationabili anima, nisi actio congrua sine intentione recta? Toties itaque non dicam animal nutritur, sed statua juxta humanam effigiem fabricatur, quoties homo in ordine conversationem suam secundum carnis prudentiam quae inimica est Deo moderatur. Videamus itaque hujusmodi statuae qualia quaecunque membra divinus sermo describat, cum dicat, hujus statuae caput ex auro optimo erat, etc. Secundum hanc itaque acceptionem qua totum referimus in malam partem, per aurum potest intelligi arrogantia. per argentum jactantia, per aes pertinacia, per ferrum saevitia, per testam impatientia. Aurum siquidem omnia metalla pretii sui dignitate praecedit, et superba mens caeteros omnes in sui comparatione despicit. Argentum suavem, et admodum dulcem sonum habet, et jactantia in sui laudis pr
Abbreviated transcription (Latin):
celi ddecdran manu tua. ⁊ sub ditione
ua uniuersa constituit Om̃ia in qͥbs
abitant filii hominũ qͣsi in manu
ua tentt: cum ad illa gr̃am coope¬
antem habet. que ex eius adiutorio
umanis consiliis ⁊studiis subiacere
olent. Bestias agͥ intra potestatis
ue iura possidet: cum scl̃ariũ desi¬
erioꝵ impetꝰ intra equitatis t̃mi¬
alet. Uolucrib celi potenter impe¬
at: qui cogitationes suas quotiens
noluerit. bonis meditationib. spi-¬
Ntalib q theoriis occupat. In bunc
aq modũ sub ditione sua uniu̾
constitui meruit. qui ad singla¬

Expanded text:
u tua, et sub ditione tua universa constituit? Omnia in quibus habitant filii hominum quasi in manu sua tenet, cum ad illa gratiam cooperantem habet quae ex ejus adjutorio humanis consiliis et studiis subjacere solent. Bestias agri inter potestatis suae jura possidet, cum saecularium desideriorum impetus intra aequitatis termivalet. Volucribus coeli potenter imperat, cui cogitationes suas quoties voluerit, bonis meditationibus spiritualibusque theoriis occupat. In hunc itaque modum sub ditione sua universa constitui meruit, qui ad singula
Abbreviated transcription (Latin):
diu passionib sins fortiter resist̾e.
actiones ⁊ uoluntates. cogitationeᷤᷤ¬
q in bono exercet. uel exercere ua¬
let. Głam accepit. ⁊ habet. qͣ diu
adhuc de bona conscientia gau¬
dec. Gła inquit nr̃a hȩc ẽ. testimo¬
niũ conscientie nr̃e. Scimꝰ qͥs ddicat.
sine me nichil podestis facere. Tm̃ mͥ
Quid enim habes qđ non accepist

Expanded text:
andiu passionibus suis fortiter resistere andiu passionibus suis fortiter resistere actiones et voluntates, cogitationesque in bono exercet, vel exercere valet. Gloriam accepit, et habet quandiu adhuc de bona conscientia gaudet: Gloria, inquit, nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Scimus quis dicat: Sine me nihil potestis facere . Tantum Quid enim habes quod non accepist
Abbreviated transcription (Latin):
est qđ damel a rege consulit᷑ hoc ẽ.
qđ rex per danielẽ erudit᷑. hoc ẽ
inquit sompniũ.⁊ interprecationẽ
eius dicemꝰ coram te rex. felix. cm
eo adhuc tempore uisio hȩc ostendr
enis q interpretatio reuelat᷑. Dũ
acdhuc rex est. passionib suis dña¬
ri potest. Tumquit rex regum es
Scimus quia motui corꝑis p̃sidet
corporeꝰ sensus. sensui appetitꝰ appe¬
titui affectus: & his om̃ib rõnalis ꝯ¬
sensus. scd̃m qđ scriptum est. Quia
excelso alius excelsior ẽ. & suꝑ hos qͦq
eminentiores sunt alii. Insuꝑ ⁊ uni¬
uerse terre rex imꝑat seruienti.Rex
itaq regum ẽ. rationalis consensus.
qui om̃ib cordis. corꝑis q motib
p̃sidet. ⁊ in tra ditionis sue iura. ac¬
cepta tamen diuinitꝰ potestate coh¬
Liberum arbitriũ hominis in eo
regnum acceꝑit ⁊ habet. qđ aliis
omnib que in homine sc̃ p̃sidere
debet. fortitudinẽ accepit ⁊ ht̃. qm¬

Expanded text:
od Daniel a rege consulitur, hoc est od Daniel a rege consulitur, hoc est quod rex per Danielem eruditur: Hoc est, inquit, somnium interpretationemque ejus dicemus coram te, rex. Felix cui eo adhuc tempore visio haec ostenditur, ejusque interpretatio revelatur. Dum adhuc rex est, passionibus suis dominari potest: Tu, inquit, Rex regum es. Scimus quia motui corporis praesidet corporeus sensus, sensui appetitus, appetitui affectus, et his omnibus rationalis consensus, secundum quod scriptum est, quia excelso alius excelsior est, et super hos quoque eminentiores sunt alii, insuper et universae terrae rex imperat servienti. Rex itaque regum est rationalis consensus, qui omnibus cordis corporisque motibus praesidet, et intra ditionis suae jura accepta tamen divinitus potestate coLiberum arbitrium hominis in eo regnum accepit et habet quod aliis omnibus quae in homine sunt praesidere debet; fortitudinem accepit, et habet qu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. contemplationis. istud ẽ. meditatio¬
nis seu potiꝰ deuotionis. Nam illa sa¬
ne meditatio. deuotiom recte ascribr:
ꝑ quã uite nr̃e modus. meritors q qͦ¬
litas diudicat᷑. Et quidẽ infirmitatis
nr̃e corruptelam ñꝗͣ melius cognos¬
int̃ compunctionis lacͥmas totũ cor
nrm dño effundimꝰ. Si gͥ ꝑ damelẽ
deuotio recte intelligit᷑. merito illi
gr̃a illa ascribit᷑ ꝑ quã uite nr̃e statꝰ.
uel corruptela deprehendit᷑. Contin¬
git autem sepe unũ inuna illarum
quas dixi. ⁊ aliũ in alia gr̃a ꝑfectum
esse. ⁊ qđ quisq ꝑ semet ipsũ ñ potest
ab alterutro dicere. qͦnq uero unus.
idẽ q homo. utriꝰq gr̃e plenitudi¬
nẽ accipit. ⁊ tam̃ in uno eodẽ q aĩo
qͣsi unus alium consulit. qnͦ illud qd̾
ꝑ unum mentis statum ñ potuit. ꝑ
alium addiscit. Nam multa que
ex contemplationis gr̃a ñ possumus:
merito deuotionis optineraus. Hoc¬

Expanded text:
est contemplationis, istud est meditatioest contemplationis, istud est meditationis, seu potius devotionis. Nam illa sane meditatio devotioni recte ascribitur, per quam vitae nostrae modus meritorumque qualitas dijudicatur. Et quidem infirmitatis nostrae corruptelam nunquam melius cognosinter compunctionis lacrymas totum cor nostrum Domino effundimus. Si ergo per Danielem devotio recte intelligitur, merito illi gratia illa ascribitur per quam vitae nostrae status, vel corruptela deprehenditur. Contingit autem saepe unum in una illarum quas dixi, et alium in alia gratia perfectum esse, et quod quisque per semetipsum non potest, ab alterutro discere. Quandoque vero unus idemque homo utriusque gratiae plenitudinem accipiet, et tamen in uno eodemque animo quasi unus alium consulit, quando illud quod per unum mentis statum non potuit, per alium addiscit. Nam multa quae ex contemplationis gratia non possumus, merito devotionis obtinemus. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dinoꝵ iudicioꝵ archana ex di¬
uina reuelatione cognoscere: ⁊ a¬
liud corundẽ rationẽ ꝓpendere.
uel penet᷑re potuisse. Aliud ẽ. inqͣm
ospicua contemplatione idere.
qud in rerum umuersitate soleat
iopordeat accidere. adq aliud ẽ.
d cui ꝑsone. quali de causa. qͣ
illius cui accidit utilitate debe¬
a contingere. Unũ qͣsi ad sõpnii uisi
⁊aliud pͥtinec ad sõpm̃ĩ int̾pretadio¬
nem. Et quidẽ regi nabugodonosor
untum ẽ. ex diuina reuelatione ꝑ
sumilitudinẽ iidere ex quanto
sublimitatis fastigio contingat
hommẽ in uma corruere. ⁊ iterum
ad integritatis statum. ꝑfectionisq
culmen resurgere. s ñ eque accepit
qͣlitatẽ ꝑsone agnoscere. cui debeat
ipsum uidere non potuit. ab alio
accepit: cum ꝑ damelẽ audit. Uu es
caput aureum: ⁊ post te consurget
regnũ aliud minus te. Alia itaq est
gra ꝑ quam cognoscimꝰ iudicia diui¬
ña: atq alia ẽ. illa ꝑ quam dnudica¬
mus merita ꝓpria. uel aliena. Illud

Expanded text:
ciorum arcana, et divina revelatione cognoscere, et aliud est eorumdem rationem perpendere, vel penetrare potuisse. Aliud est, inquam, perspicua contemplatione videre quid in rerum universitate soleat vel oporteat accidere, atque aliud est quid cui personae, quali de causa, quave illius cui accidit utilitate debeat contingere. Unum quasi ad somnii visionem, aliud pertinet ad somnii interpretationem, et quid regi Nabuchodonosor datum est ex divina revelatione per similitudinem videre, ex quanto sublimitatis fastigio contingat hominem in ima corruere, et iterum ad integritatis statum, perfectionisque culmen resurgere, sed non aequa accepit qualitatem personae agnoscere cui debeat ipsum videre non potuit, ab alio accepit, cum per Danielem audit: Tu es caput aureum, et post te consurget aliud regnum minus te. Alia itaque est gratia per quam cognoscimus judicia divina, atque alia est illa per quam dijudicamus merita propria vel aliena. Illud
Abbreviated transcription (Latin):
retributiones eius qui ꝓpiciat᷑ om̃ib
imquitatib tuis. Uide ergo quia opꝰ¬
corruptionis in fauillam redigitur
ꝯ postmodũ uento raptat᷑. ⁊ tollitur.
quia nisi p̃uaricatͥx anima prurs
confusiones suas cognoscat ⁊ eru¬
bescat. ⁊ digno penitentie dolon
exurat ⁊ absumat: conscientie sue
aram. a cul parũ suarum macłis ñ
emundat. ⁊ ad plenam uenie secus¬
tatẽ numꝗͣ. se subleuat. Raptis ai
uento nullus locus eis inuentus
quia post dui quesitam uixq
impetratam ueniã. contͣ similes
tationes non solũ mens cautior. s
robustior efficit᷑ immo contra sum¬
lium corruptionum detrimenta
suꝑabilis reditur. Nullus sane lo
eis podest mueniri: cum ad simil
corruptelam nec sensus decipi. i
affectꝰ potest corrumpi. S quid il
sibi uult. quod lapis ille in quo stas
ꝑcutit᷑. ꝑcussaq conminuit᷑. quia
inꝗͣ ẽ. qđ lapis ñ crescit in monã¬
pem. s mutat᷑ in montẽ. nec lapis
lapidẽ grandẽ. s potiꝰ excrescit

Expanded text:
retributiones ejus, qui propitiatur omnibus iniquitatibus tuis . Vide ergo quia corruptionis opibus in favillam redigitur, et postmodum vento raptatur et tollitur; quia, nisi praevaricatrix anima prius confusiones suas cognoscat, et erubescat, et digno poenitentiae dolore exurat, et absumat, conscientiae suae aream a culparum suarum maculis non emundat, et ad plenam veniae securitatem nunquam se sublevat. Raptis autem vento nullus locus eis invenitur; quia post diu quaesitam, vixque impetratam veniam contra similes tentationes mens non solum cautior sed et robustior efficitur, imo contra similium corruptionum detrimenta insuperabilis redditur. Nullus sane locus eis potest inveniri, cum ad similem corruptelam nec sensus decipi, nec affectus potest corrumpi. Sed quid illud sibi vult quod lapis ille in quo statua percutitur, percussaque comminuitur; quid, inquam, est quod lapis non crescit in rupem sed mutatur in montlapidem grandem sed potius excrescit
Abbreviated transcription (Latin):
nutrire cor suum. Regnũ celoꝵ inquit in¬
tra uos ẽ. Intꝰ sane. intꝰ in corde regnat
caritas. intus regnat ueritas. nec his tam̃
finib ꝯtente ꝑ opꝰ bonum erunpunt forã.
Uide gͦ ne forte duo illa predicta regna
ptinc̃ant ad regnũ celoꝵ. si om̃mo regnũ
celoꝵs intra nos ẽ eo qd̃ utrumq illos is
nos inueniri potest. S ille tercni regni
& imꝑator. non habens partẽ in regni
celoꝵ. de sũmo depulsus. ⁊ forais eiectus
quia in celo ñ potest. regnũ sibi uenc̃iu
in terra. Proiecit enim intima sua. M u
sua. ⁊ ñ potest dicere. nr̃a ꝯuersatio ine
est. Qnto magis gͦ eius dñatio in celis ẽ¬

Expanded text:
nutrire cor suum: Regnum coelorum, inquit, innutrire cor suum: Regnum coelorum, inquit, intra vos est . Intus sane, intus in corde regnat charitas, intus regnat veritas, nec his tamen finibus contentae per bonum opus erumpunt foras. Vide ergo ne forte duo illa praedicta regna pertineant ad regnum coelorum, si omnino regnum coelorum intra nos est, eo quod utrumque illorum intra nos inveniri potest. Sed ille tertii regni rex et imperator, non habens partem in regno coelorum, de summo depulsus et foras ejectus, quia in coelo non potest, regnum sibi vindicat in terra. Projecit enim intima sua in vita sua, et non potest dicere, nostra conversatio in coelis est. Quanto magis ergo ejus dominatio in coel
Abbreviated transcription (Latin):
silio. ⁊ multo desiderio: Et post te inquit
dsurget regnũ aliudd minus te. Nonne ali¬
ud regnum ẽ cum mens regit᷑ solo ꝯfilio:
ꝗͣ cum agitat᷑ ⁊̃ bono desiderio: Nonne est
minꝰ regnum sine desiderio solum consili¬
um: qmͣ cum prudenti ꝯsilio feruens desi¬
derium: Nonne minus ẽ bonũ facere ex
sola deliberatione : qͣ ex magna ⁊̃ dilectio¬
ne. seu delectatione: Recte gͦ q̃r. ⁊ post te
ꝯsurget regnum aliud minus de. ⁊ postea
terre. Sicut ad aurũ ꝑtinet qđ fit ex dilec̃¬
tione: ⁊ sicut add argentum qd fit ex sola
deliberatione: sic ad es ꝑtinet bonum qđ
fit ex simulatione. In pͥmo regnat caritaᷤ.
in scło ueritas. in tercio regnat simultas.
Uide gͦ queso ꝙͣ. recte uidet᷑ bunic tertio reg¬
no ouenire. qdđ imꝑare descͥbit᷑ uniuerse
terre. Neq enim ht huiꝰ regni imꝑator sor¬
tem in regno celoꝵ. qui in bono oꝑe exercet
corpꝰ suum. s negligit in bona uoluntate

Expanded text:
consilio, et multo desiderio? Et post te, inquit, consilio, et multo desiderio? Et post te, inquit, consurget regnum aliud minus te. Nonne aliud regnum est cum mens regitur solo consilio, quam cum agitur etiam boni desiderio? Nonne est minus regnum sine desiderio solum consilium, quam cum prudenti consilio fervens desiderium? Nonne minus est bonum facere ex sola deliberatione, quam etiam ex magna dilectione seu delectatione. Recte ergo dicitur: Et post te consurget regnum aliud minus te. Et postea  universae terrae. Sicut ad aurum pertinet quod fit ex dilectione, et sicut ad argentum quod fit ex sola deliberatione, sic ad aes pertinet bonum quod fit ex simulatione. In primo regnat charitas, in secundo veritas, in tertio regnat simultas. Vide ergo, quaeso, quam recte videtur huic tertio regno convenire quod imperare describitur universae terrae. Neque enim habet hujus regni imperator sortem in regno coelorum qui in bono opere exercet corpus suum, sed negligit in bona voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
cdiligenter attende neforte ipse. iam ñ sis
ipse. Si post multam caritatem. magnã ꝙ
anrmi deuotionẽ desieris esse deuotus. des¬
titerisq ẽ aureus. numqͥd ip̃se eris. qui
decus: similẽ esse pecorib miserabile dedecꝰ.
Ergo alius. ⁊ alius. similis deo. ⁊ similis
pecorib. Homo bonus factus est.⁊ ad boni¬
tatem creatus ẽ. Solum mͦ hoc inueni ingͥc
ecclastes. quia d̃s fecerit hominẽ rectum.
⁊ ipse miniscuerit se infinits questionib.
Sigͦ caritate ferues. Im bom dilectione
ꝑmanes: aureum caput habes. ⁊ tu ipse es.
quia i q. ⁊ aci q factꝰ es. ⁊ qd esse debes.
S caritate in te refrigescente cum iam ceꝑis
a pristino deficere. numqͥ d̃ adhuc eris ip¬
se. ⁊ non potius alius minor te: Tu es in¬
quit caput aureum. ⁊ post te consurget
regnum aliud minus de. Numq̃ uicd non
es iam minor te ipso. cum ceꝑis fac ere ex
solo consilio qd priꝰ actitabas ex magno

Expanded text:
et diligenter attende ne forte ipse, jam non sis et diligenter attende ne forte ipse, jam non sis ipse. Si post multam charitatem, magnamque animi devotionem desieris esse devotus, destiterisque esse aureus, nunquid ipse eris qui decus; similem esse pecoribus, miserabile dedecus. Ergo alius, et alius similis Deo et similis pecoribus. Homo bonus factus est, et ad bonitatem creatus est: Solummodo hoc inveni, inquit Ecclesiastes, quia fecerit Deus hominem rectum, et ipse immiscuerit se infinitis quaestionibus . Si ergo charitate ferves, et in boni dilectione permanes, aureum caput habes, et tu ipse es, quia id quod, et ad quod factus es, et esse debes. Sed, charitate in te refrigescente, cum jam coeperis a pristino fervore deficere, nunquid adhuc eris ipse, et non potius alius minor te? Tu es, inquit, caput aureum, et post te consurget regnum aliud minus te. Nunquid non es jam minor te ipso, cum coeperis facere ex solo consilio, quod prius actitabas ex magno