comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uaris : Nergo inportunus indebitis me intersero. alienis ingero
sed debitis obtempero. mandatis dĩnr̃ĩ oboedio: quod facio primũ
tui amore. tui gratia. tuae studio conseruandȩ salutis. sud mihi
uel non creditur uel interdictur. dico sane diuinae offensȩ m&u:
Nam simeum periculum te exuer& . pauenterme prote offerrẽ
sed non libenter : Malo enimte sine meo acceptum dõ esse & glo¬
rio sum periculo: sinautem silentii mei dissimulationisq cul¬
pa . & me ingrauat necteliberat: maloiportuniorẽ me.
quam iutiliorẽ aut turpiorem iudices : siquidem scrip¬
tumest dicente sco apło paulo cuius nonpotes doctrinam
refellere : Instao portune i portune. argue obsecra increpa. in
omnipatientia & doctrina: Habemus ergo& nos cui displicere
plus periculi sit : Praesertim cum &iam imperatorib: nondis pli¬
ceat suoquemq fungi munere. & patien teraudiatis unum¬

Expanded text:
varis. Non ergo importunus indebitis me intersero, alienis ingero: varis. Non ergo importunus indebitis me intersero, alienis ingero: sed debitis obtempero, mandatis Dei nostri obedio. Quod facio primum tui amore, tui gratia, tuae studio conservandae salutis: si id mihi vel non creditur, vel interdicitur, dico sane divinae offensae metu. Nam si meum periculum te exueret, patienter me pro te offerrem, sed non libenter. Malo enim te sine meo acceptum Deo esse et gloriosum periculo. Sin autem, silentii mei dissimulationisque culpa et me ingravat, nec te liberat, malo importuniorem me, quam inutiliorem aut turpiorem judices. Siquidem scriptum est, dicente sancto apostolo Paulo, cujus non potes doctrinam refellere: Insta opportune, importune, argue, obsecra, increpa in omni patientia et doctrina . Habemus ergo et nos cui displicere plus periculi sit: praesertim cum etiam imperatoribus non displiceat suo quemque fungi munere, et patienter audiatis unum
Abbreviated transcription (Latin):
uobis subditi sunt : Si quidem hochiter est interbonos & malos principes
quod boni libertatem amant. seruitutem improbi: Ni hil &iam insa¬
cerdote tam periculosum apud dm̃ tam turpe apud homines: quam
quod sentiat non libere denuntiare : Si quidem scriptumest: & lo¬
quebar intestimoniistuis in conspecturegum . & non confundebar :
Et alibi : Filihominis speculatorem teposui domui isrł: In eo inquid
ut si auertatur iustus alustittis suis & fecerit delectum. quia non
distinxistiei hocest non dixisti quid sit cauendum : non r&inebit᷑
memoria iustittae eiꝰ & sanguinemeius demanutua exquiram :
Tuautem si distinxeris iusto ut non pecc& & ipse Non peccauerit : iustus
uitauiu& quiadixistiei. & tuanimamtuam liberabis: Malo igit᷑
imperator bonorum mihi eẽ tecum : quam malorum consortium:
Etideo dementia &uae displicere deb& sacerdotis silentium : libertas
placere : Nam silentii mei periculo in uolueris. libertatis bono lu¬

Expanded text:
obis subditi sunt. Siquidem hoc interest inter bonos et malos principes, quod boni libertatem amant, servitutem improbi. Nihil etiam in sacerdote tam periculosum apud Deum, tam turpe apud homines, quam quod sentiat non libere 701 denuntiare. Siquidem scriptum est: Et loquebar in testimoniis tuis in conspectu regum, et non confundebar . Et alibi: Fili hominis, speculatorem te posui domui Israel, in eo, inquit, ut si avertatur justus a justitiis suis, et fecerit delictum, quia non distinxisti ei, hoc est non dixisti quid sit cavendum, non retinebitur memoria justitiae ejus, et sanguinem ejus de manu tua exquiram. Tu autem si distinxeris justo ut non peccet, et ipse non peccaverit, justus vita vivet, quia dixisti ei, et tu animam tuam liberabis . Malo igitur, imperator, bonorum mihi esse tecum quam malorum consortium: et ideo clementiae tuae displicere debet sacerdotis silentium, libertas placere. Nam silentii mei periculo involveris, libertatis bono ju
Abbreviated transcription (Latin):
uam scorti uix unius est̃ panis. nond& alienis honorem suum & an¬
nos siscos quide lin mecde& car nem sua utpeccare faciatanimã sua
neq exhibeat membrasua armainiquitatis peccato &gemat
honouissimis quando consumpserit carnes et corpus suum
quando eñdare on poterit cum anima quaepercor piasuer
tuntaure adere compelleeur: Sicq cogitans uiassuas & conuer¬
tens redessuos intestimoniadñi. dehis qua e perperam egat per
dignos ps lnstentide sraccus dño & ecclacsatis faciat us dieise¬
curo ies essus suos dirigat scđm eloquia dñi persratiari eiusul
non dominsuur illi omnis iniusticia : initans conuersũ paulu

Expanded text:
tium scorti vix unius est panis , non det alienis honorem suum, et antium scorti vix unius est panis , non det alienis honorem suum, et annos suos crudeli, nec det carnem suam, ut peccare faciat animam suam, neque exhibeat 706 membra sua arma iniquitatis peccato , et gemat in novissimis, quando consumpserit carnes et corpus suum, quando emendare non poterit, cum anima quae per corpus gessit cuncta reddere compelletur. Sicque cogitans vias suas, et convertens pedes suos in testimonia Domini, de his quae perperam egit, per dignos poenitentiae fructus Domino et Ecclesiae satisfaciat, et de caetero gressus suos dirigat secundum eloquia Domini per gratiam ejus, ut non dominetur illi omnis injustitia imitans conversum Paulu
Abbreviated transcription (Latin):
lego arrio cum sua impi&ate dam nato mansuras usq in
finem mundi leges ecdesi asticorum canonum condide
usquam aliter quam illi statuere praesumitur. si ne cunc¬
tatione cassatur. ut quae ad utilitatem perp&uam genera¬
liter instituta sunt : nulla commutatione uarientur. nec
ad priuatum trahantur commodum : quae adbonum sunt
commune praefixa.
Nisdeniq perpensis & aliis quae propter prolixitatem omi¬
simus ponere scãrum scripturarum & regularum ecdesi asti¬
carum auctoritatibus. considerdto &iampericulo quisq suo.
sed & is dequo agitur ad seredeat : & aut accum suum rationi & auc¬
toritati euidentur concordaredemonstr&. nelpsepeccans sicut de
hieroboam scriptura dicit. Vnde grauius dm̃ offendit alios peccare
faciat. aut salubri consilio & auctoritati diuinȩ. quia aliter
saluari non potest sesubdat & considerans qm̃ ad olescentia &
uoliptas uana sunt : probreui & mis era delectatione quapine¬

Expanded text:
lego Ario cum sua impietate damnato, mansuras usque in lego Ario cum sua impietate damnato, mansuras usque in finem mundi leges ecclesiasticorum canonum condiderusquam aliter quam illi statuere praesumitur, sine cunctatione cassatur, ut quae ad utilitatem perpetuam generaliter instituta sunt, nulla commutatione varientur, nec ad privatum trahantur commodum quae ad bonum sunt commune praefixa. » His denique perpensis, et aliis, quae propter prolixitatem omisimus ponere, sanctarum Scripturarum, et regularum ecclesiasticarum auctoritatibus, considerato etiam periculo quisque suo, sed et is de quo agitur, ad se redeat, et aut actum suum rationi et auctoritati evidenter concordare demonstret, ne ipse peccans, sicut de Jeroboam Scriptura dicit , unde gravius Deum offendit alios peccare faciat, aut salubri consilio et auctoritati divinae, quia aliter salvari non potest, se subdat, et considerans quoniam adolescentia et voluptas vana sunt, pro brevi et misera delectatione, quia pre
Abbreviated transcription (Latin):
spũ: Idest absens facie. praesens autem auctoritate sps. qui
nusquam ab est: lam ludi caui ut praesens eum qui hoc ad
misit: Hicaduertendum est. quia quicumq crimi nalia
admisit peccata. undelam sunt terminata ludicia. ab
illis xp̃i organis quicum illo incaelo regnant & interris
miraculis chorus cant apud quorum mortuos natura
cineres sed dõ uiuos meritorum miraculis demonstratur :¬
quia &iam indictis & sũis promulgationibus uiuunt. lã
iudicatisunt & nisi poenitentiam aegerint praedam¬
nati. quam uis mertia nra ea adquȩ ordinati & constituti
sumus in nr̃o & nobis commissorum periculo exequi negle¬
gamus: Vnde magnus leo papa ad anatholium constan¬
tino politanum epm loquens descõ nicheno concilio. quod
& de alus intellegendum fides ten& catholica scribit : Sc̃
inquiens illi & uenerabiles patres qui iurbe nichena sacri¬

Expanded text:
spiritu: id est, absens facie, praesens autem auctoritate spiritus, qui spiritu: id est, absens facie, praesens autem auctoritate spiritus, qui nusquam abest. Jam judicavi ut praesens, eum qui hmisit . » Hic advertendum est, quia quicunque criminalia admisit peccata, unde jam sunt terminata judicia ab illis Christi organis, qui cum illo in coelo regnant, et in terris miraculis coruscant, apud quorum mortuos natura cineres, sed Deo vivos, meritorum miraculis demonstratur quia etiam in dictis et suis promulgationibus vivunt, jam judicati sunt, et nisi poenitentiam egerint, praedamnati: quamvis inertia nostra, ea, ad quae ordinati et constituti sumus, in nostro et nobis commissorum periculo exsequi negligamus. Unde magnus Leo papa ad Anatolium Constantinopolitanum episcopum loquens de sancto Nicaeno concilio, quod et de aliis intelligendum fides tenet Catholica, scribit : « Sancti, inquiens, illi et venerabiles Patres, qui in urbe Nicaena, sacri
Abbreviated transcription (Latin):
ad corinthios dicit: Si quis potestatem non hab& quem suit reum
abiaere aut probarenonual& inm̃uni est. Et iudicis non est
sine accusatore dam nare. Quia & dñs ludam cum furess&
quia non est accusatus minime ab lecit. Hanc autem excusa¬
tionem antedm̃ sacerdotes & principes ac primores terrae
habere non poterunt : Vnde &isdem beatus ambrosius in
eodem loco epłae dicit : Etuos in flati estis & non magis luc¬
tum habiustis ut toller&ur demedio urm qui hoc opus fe¬
cit : Superbiam inquiens illorum intantum humiliat. ut
non querulos lam sed magis supplices faciat: Erant erum
& ipsi participes dum paterentur reum tam ingentis faci¬
noris secum incorrectum conuenire . ut om̃s uno consilio a¬
bicerent eum sinegar& emendarese : Cognito enim opere
Om̃ senim crimen eius sciebant. & non arguebant : Publice
enim nouercam suam loco uxoris habebat : In qua re
neq testibus opus erat . neq tergi uersatione aliqua poterat
tegi crimen : Egoquidem sicut absens corpore. prȩsens autem

Expanded text:
aecclesia: Si quis potestatem non habet, quem scit reum, abicere, aut probare non valet, immunis est; et iudicis non est sine accusatore dampnare, quia et dominus Iudam, cum fur esset, quia non est accusatus, minime abtionem ante Deum sacerdotes et principes ac primores terrae habere non poterunt. » Unde et isdem beatus Ambrosius in eodem loco Epistolae dicit: Et vos inflati estis, et non magis luctum habuistis, ut tolleretur de medio vestrum qui hoc opus fecit . « Superbiam, inquiens, illorum in tantum humiliat, ut non querulos jam sed magis supplices faciat. Erant enim et ipsi participes, dum paterentur reum tam ingentis facinoris secum incorrectum convenire, ut omnes uno consilio abjicerent eum si negaret emendare se. Cognito enim  Omnes enim crimen ejus sciebant, et non arguebant. Publice enim novercam suam loco uxoris habebat. In qua re, neque testibus opus erat, neque tergiversatione aliqua poterat tegi crimen. Ego quidem absens corpore, praesens autem
Abbreviated transcription (Latin):
ponebas : Curritenim cumfure & portionem suam ponit cum eo
quando ei quis uel madulteris laudibus. uel in consentaneis uolup¬
tatibus illi selungit. & portionem suam quam cum dõ &angelis ha¬
bere debuerat. in infernocum illo ponit : Cuius os abundauit mali¬
tia & lingua concinnabatdolum : quando illo malcagente nequit̃
ac dolose laudabat uł sus prauis actionibus assensum
pͣbebat quia non solum qui faciunt : sed & qui consentiunt facientib:
dignis morte : Vnde scs ambrosius : Cum enim inquid uide honorari
sequin is quitalia agit abhis qui non sunt tales: cresat in mala
& gloriatur forte setalem. Idcrco dignum est una hos poena mul¬
tandos : Sed & is quitalia iudicat sicut idem pauł dic̃ & facitea.
noneffugi& iudicium dĩ: Perse enĩ iudicaturus est apud quem
ad alatiocessat & personarum acceptio. Consilium autem hui

Expanded text:
ponebas . Currit enim cum fure, et portionem suam ponit cum eo, ponebas . Currit enim cum fure, et portionem suam ponit cum eo, quando ei quis, vel in adulteris laudibus, vel in consentaneis voluptatibus illi se jungit, et portionem suam, quam cum Deo et angelis habere debuerat, in inferno cum illo ponit, cujus os abundavit malitia, et lingua concinnabat dolum : quando illo male agente nequiter ac dolose laudabat, vel suis pravis actionibus assensum praebebat, quia non solum qui faciunt, sed et qui consentiunt facientibus, digni sunt morte . Unde sanctus Ambrosius: « Cum enim, inquit, videt honorari se quin is qui talia agit ab his qui non sunt tales, crescit in mala, et gloriatur forte se talem, idcirco dignum est una hos poena multandos. Sed et is qui talia judicat, sicut idem Paulus dicit, et facit ea, non effugiet judicium Dei. Per se enim judicaturus est, apud quem adulatio cessat et personarum acceptio . » Consilium autem huju
Abbreviated transcription (Latin):
ei ut suspendatur mola asinaria incollo eius & dimergit᷑ in
ꝓfundum maris : quia melius profecto tali fuerat utdnuita
priuata deger& quam in prinoipatu positus se imitabilem
inculpac xeris demonstrar& & procantis poenas lueret : quantis
quasi licite peccans suo exemplo aduitiadux & auctor erroris exiftit
Cuius tanto est culpagrauior &erit cruciatio durior : quanto exce¬
denti est facultas liberior : quia nemo amplius delinquit inpopulis.
quam quiperuerse agens ordinem principatus usurpat: Delinquentẽ
namq hunc redarguere nullus p̃sumit. & in exemplum culpa ue
hementer extenditur : quando proreuerentia principatus peccator
honoratur & ut honores & bencficia adulantibus tribuat. laudat᷑
peccator in de sideriis animȩ suae. & qui iniqua agit benedicitur.
& mortuus amortuis in morte pessima sepelitur. quia scriptum ÷
Videbas furem currebas cum eo & cum adulteris portionemtuam

Expanded text:
ei ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in ei ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris : quia melius profecto tali fuerat, ut in privata vita degeret, quam in principatu positus se imitabilem in culpa caeteris demonstraret, et pro tantis poenas lueret, quantis quasi licite peccans, suo exemplo ad vitia dux et auctor erroris existit. Cujus tanto est culpa gravior, et erit cruciatio durior, quanto excedenti est facultas liberior. Quia nemo amplius delinquit in populis, quam qui perverse agens ordinem principatus usurpat. Delinquentem namque hunc redarguere nullus praesumit, et in exemplum culpa 699 vehementer extenditur, quando pro reverentia principatus peccator honoratur. Et ut honores et beneficia adulantibus tribuat, laudatur peccator in desideriis animae suae, et qui iniqua agit benedicitur, et mortuus a mortuis in morte pessima sepelitur, quia scriptum est: Videbas furem, et currebas cum eo, et cum adulteris portionem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
peccauerat: incorporari ꝑsacerdotalem reconciliationem ecclae
mereat᷑ : Aitendendumest &iam cunctis regibus &principeuslo
saeculi quia princeps & rex prauus quanti s inregimineprt e lusclo
subtantis modo plagali adiundictam erit hrflammarun a ani¬
nationes. ulnde neces seest ut hcessanter suos actus considere
& cumalios suo excemplo perdit m&uat quia non solus peniti
qui plurimos exemplosuae prauitatis occidit ꝓquibus si ne dubio
rationem d nõ redd&: & p̃solum perse : sed & pereos quieum
imitati fuerint uel eius exemplo seu auctoritate delinquunt :
multiplicius ipsedelinquit: maxime cum ipse quasilicte de¬
linquens: aliis delinquendi fomes existit : Vnde & dealiare lo¬
quens dicit aipłs : Vide e ne forte licentiaurã offendiculum fiat
tientes conscientiam eorum in xpm̃ peccatis : & dñs dic̃: Quiscan¬
dali ⁊auerit unum depusillis lstis qui hi mecredunt : expedit

Expanded text:
peccaverat, incorporari per sacerdotalem reconciliationem Ecclesiae peccaverat, incorporari per sacerdotalem reconciliationem Ecclesiae mereatur. Attendendum est etiam cunctis regibus et principibus saeculi, quia princeps et rex pravus, quantis in regimine praeest in saeculo, sub tantis modo plagali ad vindictam erit in flammarum damnatione. Unde necesse est, ut incessanter suos actus consideret, et cum alios suo exemplo perdit, metuat, quia non solus perit, qui plurimos exemplo suae pravitatis occidit, pro quibus sine dubio rationem Domino reddet. Et non solum per se, sed et per eos qui eum imitati fuerint, vel ejus exemplo seu auctoritate delinquunt, multiplicius ipse delinquit: maxime cum ipse, quasi licite delinquens, aliis delinquendi fomes existit. Unde et de alia re loquens dicit Apostolus: Videte ne forte licentia vestra offendiculum fiat tientes conscientiam eorum, in Christum peccatis . Et Dominus dicit: Qui scandaliza
Abbreviated transcription (Latin):
sed qui plures suo prauo exemplo destruxit : plures humilitatis suae
poenitentia ad salutem aedific&. quatenus sicut & depaulodicitur
qui eum pridem uiderant per sequentem ecłam & postea aedificantẽ
eam : in eodnm glorificabant : Sed & publice peccans & ad poenitentiã
redirenolens. Id crrco publica ex communicatione ab epĩs de ecđae
soci& ate deicitur . ñ quolam ex cõmunicatus coram eo non sit qui
leges ecdesi asticas persuõ loquens sp̃m promulgauit : sedideo sa
exequunt᷑. uea subditis neglegereministeriũ suum putentur :¬
& sicut peccantis culpa in notuit : Ita &redar gutio corrigentis om¬
nibus ih note scat Et quialiter suum peccatum p̃ uult hnitelles rea
uel quia a bomnib repellitur & anullo suscipitur quia sae pebona
praestantur in uitis. uł coactus ad poenitentiam redeat & neccisitas
ide uotionẽ reuertacur : & correctus perhumilitatẽ qui persuꝑbiã

Expanded text:
Sed qui plures suo pravo exemplo destruxit, plures humilitatis suae Sed qui plures suo pravo exemplo destruxit, plures humilitatis suae poenitentia ad salutem aedificet, quatenus sicut et de Paulo dicitur , qui eum pridem viderant persequentem Ecclesiam, et postea aedificantem eam, in eo Dominum glorificabant. Sed et publice peccans, et ad poenitentiam redire nolens, idcirco publica excommunicatione ab episcopis de Ecclesiae societate dejicitur, non quo jam excommunicatus coram eo non sit, qui leges ecclesiasticas per suum loquens spiritum promulgavit: sed ideo saexsequuntur, ne a subditis negligere ministerium suum putentur, et sicut peccantis culpa innotuit, ita et redargutio corrigentis omnibus innotescat, et qui aliter suum peccatum non vult intelligere, vel quia ab omnibus repellitur, et a nullo suscipitur, quia saepe bona praestantur invitis, vel coactus ad poenitentiam redeat, et necessitas in devotionem revertatur, et correctus per humilitatem, qui per superbiam
Abbreviated transcription (Latin):
II INT̃ Etqm̃ it aut dixim a quibusdam sapientibus dr̃ utrum aliquod
periculum in de habeant epĩ & alii xpĩani qui illi ad ulteranti com¬
municant. uł sipericulum est . quomodo er̃ liberi ante dnm̃ de cõ¬
municationis periculo:¬
Scriptum est qui conuerti fecerit peccatorem aberrore uiaesuae
saluabit animam eius amorte &operit multitudinem peccatorũ
suorum. It ae contrario quot quot quisq exemplo sude prauitatis
deftruit. ꝓtantis nisi digne poenituerit dam natus erit: Id arco
enim publice poenitens publicam poenitentiam agit : ñ quo dñs secr&a
confessione & priuata paenitentide decriminalibus &iampeccatis dig¬
ne penitenti indulgentiam ñ largiatur. qui &iam dauid coram
uno redar guente se ex dnĩ ductoritate penicuit & confessus ese pec¬
cati indulgentiam meruit . cuius post eapublice uindictam sustinuit :

Expanded text:
 » QUAESTIO VII. Et quoniam ita ut diximus a quibusdam sapientibus dicitur, utrum aliquod  » QUAESTIO VII. Et quoniam ita ut diximus a quibusdam sapientibus dicitur, utrum aliquod periculum inde habeant episcopi, et alii Christiani, qui illi adulteranti communicant, vel, si periculum est, quomodo erunt liberi ante Dominum de communicationis periculoti fecerit peccatorem ab errore viae suae, salvabit animam ejus a morte, et operiet multitudinem peccatorum suorum . Ita e contrario, quotquot quisque exemplo suae pravitatis destruit, pro tantis, nisi digne poenituerit, damnatus erit. Idcirco enim publice 698 poenitens publicam poenitentiam agit, non quo Dominus secreta confessione et privata poenitentia de criminalibus etiam peccatis digne poenitenti indulgentiam non largiatur, quia etiam David coram uno redarguente se ex Domini auctoritate poenituit, et confessus est, et peccati indulgentiam meruit, cujus postea publice vindictam sustinuit.
Abbreviated transcription (Latin):
synodis perlegatos & litteras ad rationẽ reddendam tantum ut
cum seruandȩ sibi ȩ quitatis securitate uenire ualer& suam presen¬
uam obtulit & causedicus acreputator criminis toties defuit aut
libertatem reddendȩ rationis negauit: Vnde bone facius papa
ad gallicanos scribit epõs Probat iquiens ueraeẽ illa quae
aduersum sedicta sunt : quiadea confutanda ad eẽ minime
uult: Et nullus dubitat quodita ludicium nocens subter fugi.
quem ad modum ut absoluatur quiest innocens quaerit : Confit&
enim deomnibus quisq subter fugere ludicium dilationibus putat:
Vn de congregari de creuimus srnodum ut si ad eẽ uoluerit p̃sens
si confidit ab obiectã respondeat . si adeẽ neglexerit: dilationẽ
sententiae de absentia p̃lucr&ur: Nihilenim inter est utrum in
p̃senti examine om̃a quaedicta sunt cõprobentur. cum ipsa quoq
proconfessione procurata toties const& absentia.

Expanded text:
synodis per legatos et litteras ad rationem reddendam, tantum ut synodis per legatos et litteras ad rationem reddendam, tantum ut cum servandae sibi aequitatis securitate venire valeret, suam praesentiam obtulit, et causidicus ac reputator criminis toties defuit, aut libertatem reddendae rationis negavit. Unde Bonifacius papa ad Gallicanos scribit episcopos : « Probat, inquiens, vera esse illa quae adversum se dicta sunt, qui ad ea confutanda adesse minime vult. Et nullus dubitat, quod ita judicium nocens subterfugit, quemadmodum ut absolvatur qui est innocens quaerit. Confitetur enim de omnibus quisque subterfugere judicium dilationibus putat. : Unde congregari decrevimus synodum, ut si adesse voluerit, praesens si confidit ad objecta respondeat, si adesse neglexerit dilationem sententiae non lucretur. Nihil enim interest, utrum in praesenti examine omnia quae dicta sunt comprobentur, cum ipsa quoque pro confessione procurata toties constat absentia.
Abbreviated transcription (Latin):
ascensus disponat incordesuo. ambulans deuirtute inuirtutem
donecuideatur ds̃deorum infron: Id est in acernae felicitatis
& diuinȩ uisionis contemplatione : E contra autem corcius qui ses¬
sore diabolo maleregitur. in illius est potestate adeo ut si aliquid
demandatis dĩ audierit ueniens ipsediabolus tollat uerbum de
corde cius necredens uel in his quae crediderat operando per se¬
uerans saluus fieri ualeat & sic traditus in rȩꝓbum sensum.
facit quae non conueniunt. quia cum cognouerit dm̃. p̃ sicut
dm̃ dignis obsequi is honorauit: Dceo quod dicitur quia rex
si noluerit uenire ad synodum libere &iam compellatus dimit¬
t& : scã scriptura sacriq canones monstrant iniudicio personã
ũ debere accipere sed causae qualitatem discernere : & hueberi
postquam certo crimine in sororem suam perp&rato denotatus
& litteris synodalib ad srnodum excitit prouocatus: laintrib

Expanded text:
ascensus disponat in corde suo, ambulans de virtute in virtutem, ascensus disponat in corde suo, ambulans de virtute in virtutem, donec videatur Deus in Sion, id est in aeternae felicitatis et divinae visionis contemplatione. Econtra autem, cor ejus, qui sessore diabolo male regitur, in illius est potestate: adeo ut si aliquid de mandatis Dei audierit, veniens ipse diabolus tollat verbum de corde ejus, ne credens, vel in his quae crediderat operando perseverans, salvus fieri valeat: et sic traditus in reprobum sensum facit quae non conveniunt, quia cum cognoverit Deum, non sicut Deum dignis obsequiis honoravit. De eo quod dicitur, Quia Rex, si noluerit venire ad synodum, libere etiam compellatus dimittet: sancta Scriptura, sacrique canones monstrant, in judicio personam non debere accipere, sed causae qualitatem discernere. Et Hucbertus, postquam certo crimine in sororem suam perpetrato denotatus, et litteris synodalibus ad synodum exstitit provocatus, jam in tribus
Abbreviated transcription (Latin):
oma quae ei libent licenter faciat. quia non om̃a quaeli¬
cent expediunt: Et luxta quod scriptum est. magnatis
humili& caput suum in honore regis regum cuius est regnũ
& perquem reges regnant. quidicit : Honorantes me ho¬
nori ficabo & eos qui contem nunt me erunt ignobiles :
Et sacer dotibus suis dicit : Quiuos recipit: merecipit. & qui
uos audit me audit & quiuos spernit me spernit : Exem¬
plum deniq scripture corregis inmanudĩ quocumq uolu¬
erit uert& illud. ad confirmandum quia quod facit & qualis
in regim inepopuli nutudiuino fiatmale : sicut & diabolus
ab usus est ad saluatorem: Angelis suis mandauit d&e inter
precatus est iste illius discipulus : C&erum corregis inmanu
dĩ est quia sicut supra ostendimus. ille uera citer rexest
qui se suasq cogitationes uerba & actus subdiuino rex erit
putu : Et corillius in manuestdĩ : ut in hac conualle lacrimarũ

Expanded text:
omnia quae ei libent libenter faciat, quia non omnia quae liomnia quae ei libent libenter faciat, quia non omnia quae licent expediunt. Et juxta quod scriptum est, Magnates humiliet caput suum in honore Regis regum, cujus est regnum, et per quem reges regnant : qui dicit, Honorantes me honorificabo, et hi qui contemnunt me erunt ignobiles . Et sacerdotibus suis dicit: Qui vos recipit me recipit, et qui vos audit me audit, et qui vos spernit me spernit . Exemplum denique Scripturae, Cor regis in manu Dei, quocunque voluerit vertet illud ad confirmandum quia quod facit et qualis in regimine populi, nutu divino fiat, male, sicut et diabolus abusus est ad Salvatorem, Angelis suis mandavit de te , pretatus est iste illius discipulus. Caeterum cor regis in manu Dei est, quia, sicut supra ostendimus, ille veraciter 697 rex est, qui se suasque cogitationes, verba, et actus sub divino rexerit nutu. Et cor illius in manu est Dei, ut in hac convalle lacrymarum
Abbreviated transcription (Latin):
filius depatris uirtute lucratus est qui ex ingenuo factus eft
seruus : Et loseph inmedia quondã seruiuit aegr̃pto sed glo¬
riosam sibi texuit castitatis coronam: &trespueri & dani hel
inbabrlone fuerunt principibus celsiores : Videmꝰ certequam
non sufficiat ad suffragium liberis paterna nobilitas : Vitia
si quidem uicerunt naturȩ priuilegia. & peccantem non
modo denobilitate patris uerum delpsa &iam libertatepepuler:¬
ł sauquoq non nescĩ isa acerat filius magno &iam patris fauore mu¬
nitus quilic& studer& atq cuper& nẽ peei benedictionem donare.
propter quad &iam ille omapatris iussa faciebat : sed tamen quia
prauis moribus erat. ni hilex his omnibus prorsus ad lutus est.
sed luxta naturae ordinem prior. & de patris uoluntate se¬
curior quia tamen displicebat dõ : oma quae lam tenere ui¬
debatur amisit: Quae omnisrex. sed &iste attendat . & non

Expanded text:
filius de patris virtute lucratus est, qui ex ingenuo factus est filius de patris virtute lucratus est, qui ex ingenuo factus est servus? Et Joseph in media quondam servivit Aegypto, sed gloriosam sibi texuit castitatis coronam. Et tres pueri et Daniel in Babylone fuerunt principibus celsiores. Videmus certe quam non sufficiat ad suffragium liberis paterna nobilitas. Vitia siquidem vicerunt naturae privilegia, et peccantem non modo de nobilitate patris, verum de ipsa etiam libertate pepulerunt. Esau quoque nonne sancti Isaac erat filius, magno etiam patris favore munitus? Qui licet studeret atque cuperet nempe ei benedictionem donare, propter quod etiam ille omnia patris jussa faciebat, sed tamen quia pravis moribus erat, nihil ex his omnibus prorsus adjutus est, sed juxta naturae ordinem prior, et de patris voluntate securior, quia tamen displicebat Deo, omnia quae jam tenere videbatur amisit. Quae omnis rex, sed et iste attendat, et non
Abbreviated transcription (Latin):
deregni adeptione fortegloriari si tamen patris bonos mores & scam̃
uitam & aequũ aciustum regim̃ imitatus ñfuerit ł siqđ absit
illius prauos mores aut iniustam uitam quam illum habuis se non di¬
cimus siue in dignum regimen sequi delegerit : Quid enĩ filios samu¬
helis necessicudo iuuit parentis cuius non fuerunt uirtutis hȩre¬
des : quid &iam morsi liberis paterna profuit cura iustitiae.
cuiꝰ eos imitatio non successit: Itaq neq ad illos patris potestas
quasi ex successione defertur . qui illum uocabulo tantum sig¬
nabant parentem & ad eum migrauit qui illius erat filius uir¬
tute nongenere : quod & istedeb& timere : Fregione uero quid
ti motheo nocuis secreditur quod fuerit patregentili : si quidem
& sc̃s abraham impium habuit patrem. neq tamen hȩresillius
impi&atis effectus est : Et erechias profanissimi acabfilius
fuit. seddĩ amicus esse promeruit : Suid autem ediuerso noe

Expanded text:
de regni adeptione forte gloriari, si tamen patris bonos mores, et sanctam de regni adeptione forte gloriari, si tamen patris bonos mores, et sanctam vitam, et aequum ac justum regimen imitatus non fuerit, vel si, quod absit, illius pravos mores, aut injustam vitam, quam illum habuisse non dicimus, sive indignum regimen sequi delegerit. Quid enim filios Samuelis necessitudo juvit parentis, cujus non fuerunt virtutis haeredes? Quid etiam Moysi liberis paterna profuit cura justitiae, cujus eos imitatio non successit? Itaque neque ad illos patris potestas quasi ex successione defertur, qui illum vocabulo tantum signabant parentem, et ad eum migravit qui illius erat filius virtute non genere, quod et iste debet timere. E regione vero quid Timotheo nocuisse creditur quod fuerit patre gentili? Siquidem et sanctus Abraham impium habuit patrem, neque tamen haeres illius impietatis effectus est. Et Ezechias profanissimi Achaz filius fuit, sed Dei amicus esse promeruit. Quid autem e diverso Noe
Abbreviated transcription (Latin):
dotem & nathan proph&am. Et multi ciuium uel militum fulti
auxilio reges constituuntur uel deiciuntur de principatu: &
&iam sc̃ sicuti samuhel: Successione &iam paterna quidamres¬
nant sicut dehis omnibus in historus &chropicis & &uam in libro
qui in scribitur uita caesarum iuenitur : Quidam siquidem en¬
ranni causur patione obtinent principatum. propter sua com¬
plenda uel populi ul ciscenda peccata dequib scriptumest : Epsi
regnauerunt & non exme principes extiterunt & ñcognoui:
Et itẽ : qui facit regnare hr̃podritam propter peccata populi
quod taleẽ sicut & necesse ẽ ut ueniant scandala : Vȩ aucem
homini perquem scandalum uenit: quia uacilliẽ ut quod fiendũ e
talem sesuo uitio efficit : ut perillum quod aduae pertin& ex equat᷑:
Quod deregnodicitur. quia pater suus ei illud dimisit: uereri hinc
potius rexiste deb& diuina & uerecundari humanaiudicia quam

Expanded text:
dotem, et Nathan prophetam . Et multi civium vel militum fulti dotem, et Nathan prophetam . Et multi civium vel militum fulti auxilio reges constituuntur vel dejiciuntur de principatu, et etiam sancti, sicuti Samuel . Successione etiam paterna quidam regnant, sicut de his omnibus in historiis et chronicis, et etiam in libro, qui inscribitur Vita Caesarum, invenitur. Quidam siquidem tyrannica usurpatione obtinent principatum, propter sua complenda, vel populi ulciscenda peccata, de quibus scriptum est, Ipsi regnaverunt, et non ex me, principes exstiterunt, et non cognovi . Et 696 item: Qui facit regnare hypocritam propter peccata populi . Quod tale est sicut et necesse est ut veniant scandala, vae autem homini per quem scandalum venit: quia vae illi est, ut quod fiendum est, talem se suo vitio efficit, ut per illum quod ad vae pertinet exsequatur. Quod de regno dicitur, quia pater suus ei illud dimisit, vereri hinc potius rex iste debet divina, et verecundari humana judicia, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Sitenonaudieritã dhibcunum uł duos: quod sinec sicteaudierit:
dic ecđae : qđ sinec eccłamaudierit : sit tibisicut et imicus & publicanus :
it nequis in hoc sacerdotẽparupendat : adiunxit dñs : Am̃ diconob̵ quae cũq
alligaueritis suꝑterrã er̃ ligata & in caelo & quaecũq solueritis suꝑt̃rã
erunt soluta & incaelo : Ed temdicit : Quiuo s audit meaudit & quoss pernuit
mespernit: Quoddicitur quia a so lodõ in regnoquem pater suus illidi¬
misit constitui potuit sciant qui hoc dicunt. quia quidã adõi principatu
conscituuntur ut morses samu hel & iosias de quoscriptum est ante¬
quam nascer& : Eccefilius nascetur domuidauid losi as pomine
&reliqua quȩ ibi sequuntur : quidamuero adõ perhominem. ut
iosue &dauid: Quidam autem per hominem non sine riutudiuino.
qui anihil fit ut augustinus dic̃ nisi quod aut ipse facit. autfieri
Ipse permitut : & quicquid agitur ministerio angelorum & lo¬
minum agitur. Ve salomonius supatris dauid persadoch sacer¬

Expanded text:
Si te non audierit, adhibe unum vel duos: quod si nec te audierit, dic Ecclesiae. Quod si nec Ecclesiam audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus . Et ne quis in hoc sacerdotem parvipendat adjunxit Dominus: Amen dico vobis, quaecunque alligaveritis super terram, erunt ligata et inerunt soluta in coelo . Et item dicit. Qui vos audit, me audit, et qui vos spernit, me spernit . Quod dicitur, quia a solo Deo in regno, quod pater suus illi dimisit, constitui potuit: sciant qui hoc dicunt, quia quidam a Deo in principatu constituuntur, ut Moyses, Samuel, et Josias, de quo scriptum est antequam nasceretur, Ecce filius nascetur domui David, Josias nomine , et reliqua quae ibi sequuntur. Quidam vero a Deo per hominem, ut Josue, et David. Quidam autem per hominem, non sine nutu divino, quia nihil fit, ut Augustinus dicit, nisi quod aut ipse facit, aut fieri ipse permittit, et quidquid agitur, ministerio angelorum et hominum agitur, ut Salomon jussu patris David per Sadoch sacer
Abbreviated transcription (Latin):
andem dchis quchi hac epła peruenis se ad nos memora uimus
quantumano inspirante &escarũ scripturarũ atq catholicorũpatrã
doctrinapnra medioritate sensimꝰ. copellente ueritate& suꝑimpo¬
sico m̃inisteriodi cimꝰ. pullius sanaep̃iudicantes sententiae ne edehono¬
seere pou ẽ suitiuit: aut erranni coterrore ad obsequendi neces s̃tate el¬
legas suos adigit quando habeat omis ep̃s saluo ꝑom̃a priuilegiosce & aps¬

Expanded text:
emoravimus, quantum Domino inspirante, ex sanctarum Scripturarum atque catholicorum Patrum doctrina, pro nostra mediocritate sensimus, compellente veritate et superimposito ministerio diximus, nullius sanae praejudicantes sententiae, nec dehonoscoporum constituit aut tyrannico terrore ad obsequendi necessitatem collegas suos adigit, quando habeat omnis episcopus pro licentia
Abbreviated transcription (Latin):
amini: Siquis frater nominatur. & est fornicator aut auarus
aut idolis seruiens autmaledicus aut ebriosus autrapax : cũ
hulus modi neccibum sumere: Auferte malum exuobis : Et
sus lohannes cu angelista & apłs : Etnunc antichristi multis :
st ltem : Omnis qui praecedit & non perman& indoctrina
xp̃i. dm̃ non hab& : qui perman& in doctrina hic filium
& patrem hab& : Siquis uenit aduos & hanc doctrinam
uon adfert : noliterecipereeum indomum nec aueei di¬
xericis Quenim di cit illi aue communicat operibus illi¬
us malignis : Etnequis dicat rex est quomodo me ab illius po¬
iero communione subtrahere : sciat scm̃ lohannem baptistamideo
naos comocoro nattuim qua dicebat herodi. ponlic& tibi habereu
cum quno adulteram mulierem: Et paulus ut praemisimus cũ
huuius modinet cibum sumere ue&uit : quida libidiot Anenee¬
humentum quaeritiseius qui ia meloquitur xp̃s. Suipsedñ ime uglo

Expanded text:
fornicator, aut avarus, aut idolis serviens, aut maledicus, aut ebriosus, aut rapax, cum hujusmodi nec cibum sumere. Auferte malum ex vobis . Et sanctus Joannes evangelista et Apostolus: Et nunc antichristi multi sunt . Et item: Omnis qui recedit, et non permanet in doctrina Christi, Deum non habet. Qui permanet in doctrina, hic Filium et Patrem habet. Si quis venit ad vos, et hanc doctrinam non affert, nolite recipere eum in domum, nec Ave ei dixeritis: qui enim dicit illi Ave, communicat operibus illius malignis . Et ne quis dicat, 704 Rex est, quomodo me ab illius potero communicatione subtrahere? sciat sanctum Joannem Baptistam ideo martyrio coronatum, quia dicebat Herodi: Non licet tibi habere eam , quin adulteram mulierem. Et Paulus, ut praemisimus, cum hujusmodi nec cibum sumere vetuit, qui et alibi dicit: An experimentum quaeritis ejus qui in me loquit
Abbreviated transcription (Latin):
masculorũ ẽcubitoribus plagariis m̃dacib: ecsiquid aliud sana¬
Manifesta autẽ sunt operacarnis quȩsc̃. fornicatio in munditia lia&¬
ria idolorã seruitus Vene ficia. inimicitiȩ . c̃tentiones aemulations
irȩ riacȩ dissensiones sectȩ inuidiȩ. homicidia ebrietates comesa¬
tiones & hissimilia quȩ p̃dico uob sicut praedixi. qm̃ quitalia agur
regnumdĩ Nioncon sẽquent᷑: qui autemse et alios secundum fructͥ
spsregit qui sunt caritas gaudiũ pax longanimitas patientia
bonitas benignitas. mansuecudo. fides modestia. continentia:
castitas leginon sublacet quia aduersus huius modinon est lex
sed solo ludicio xp̃i sublacet a quoe tremunerabit᷑. cuiusest qui
carnẽ suam crucifigit . Cumuitiis et concupiscentiis : Alioquin. ad¬
ult̃ homicida iniustꝰ raptor et aliorũ uitiorũ ob noxius ꝗlibet
uł secreceuł publiceludicabita sacerdotibus ꝗ st̃ thronidĩ in quibus

Expanded text:
masculorum concubitoribus, plagiariis, mendacibus, perjurismasculorum concubitoribus, plagiariis, mendacibus, perjurismanifesta autem sunt opera carnis quae sunt fornicatio inmunditia luxuria idolorum servitus veneficia inimicitiae contentiones aemulationes irae rixae dissensiones sectae invidiae homicidia ebrietates comesationes et his similia quae praedico vobis sicut praedixi quoniam qui talia agunt regnum Dei non consequentuSpiritus regit, qui sunt charitas, gaudium, pax, longanimitas, patientia, bonitas, benignitas, mansuetudo, fides, modestia, continentia, castitas, legi non subjacet, quia adversus hujusmodi non est lex . Sed solo judicio Christi subjacet, a quo et remunerabitur cujus est qui carnem suam crucifigit cum vitiis et concupiscentiis. Alioquin adulter, homicida, injustus, raptor, et aliorum vitiorum obnoxius quilibet, vel secrete, vel publice judicabitur a sacerdotibus, qui sunt throni Dei, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
oboediant pracpositissuis indño. qui panimabuseorum inui¬
ulant. ut noncumtristitia hocfaciant : & beatus gela siuspapa
ad a nasta si umimperatorem scribit. quia dude sunt ꝑsonae:
quib principalit̃ hicregitur munđ. scilicet pontificalis aue¬
toritas et regia dignitas : et tantomauisẽ ponđ pontificum
quanto deipsisetia mregib: reddituris t̃ dñorationẽ : Ambro¬
sustheodo sum imperatorem ab eccła culpis exigentib sogre¬
gauit et ꝑ penitenti ã reuocauit : Nrã aetate piũ augustum
hludouuicũ a regnodelectũ post satisfactionem episco palis
unanimitassaniore c̃silio cũ populi c̃sensu. et ecłȩ e tregno
restituit : Quod dicit᷑ quiare& nullorum legibus ueliudicus
sublacet nis soliusdũ uerũ dicit᷑sirexest sicuti Niominatur:
rexeñia rogendodicit᷑ & siscipsum scđm uolunta tedi rogt echonos
ratis contaminatis patricidis et macricidis homicidis fornicarus

Expanded text:
obediant praepositis suis in Domino, qui pro animabus eorum inviobediant praepositis suis in Domino, qui pro animabus eorum invigilant, ut non cum tristitia hoc faciant . Et beatus Gelasius papa ad Anastasium imperatorem scribit : « Quia duae sunt personae, quibus principaliter hic regitur mundus, scilicet pontificalis auctoritas, et regia dignitas, et tanto majus est pondus pontificum, quanto de ipsis etiam regibus reddituri sunt Domino rationem. » Ambrosius Theodosium imperatorem ab ecclesia culpis exigentibus segregavit, et per poenitentiam revocavit. Nostra aetate pium Augustum Ludovicum a regno dejectum, post satisfactionem episcopalis unanimitas, saniore consilio, cum populi consensu, et Ecclesiae et regno restituit. Quod dicitur, quia rex nullorum legibus vel judiciis subjacet, nisi solius Dei, verum dicitur, si rex est sicuti nominatur. Rex enim a regendo dicitur, et si seipsum secundum voluntatem Dei regit, et bonos atricidis, et matricidis, homicidis, fornicatoribus,
Abbreviated transcription (Latin):
et nonlepram & iudicum intra portastuas uideris
uerba uariari : surgec tascende ad locum que melegerit
dñ sds̃tuus uenues que ad sacerdotes leuitici generis
& adiudicem qui fuerit inullo tẽpore. quaeresq ab eis
quiin dicabunt tibi iudicuueritatem. et facies quodcumque dexe¬
rint qui prȩ sunt loco que melegerit dñs. et docuerintte iuxta
legemeius sequerissententiam corum. Nec declinabis addexte¬
ram uelad sinistram: Quiautem sũperbierit Nolens oboe¬
dire sacerdotis imperio quieo tempore ministratdno dõtuo
et decrecoludicis morietur homoille. et auferas malumde
is rahel: cunctusque populus audiens timebit . ut nullus de¬
inceps intumescat superbia: Persa cerdotes enm dicitdns:
etnuncreges intellegite erudimini quiludicatis terram
seruitedño intimore. et exult ateti cumtremore. Appre
hendite disciplinam nequandoira seaturdñs etpereatis deuia
iusta : & a postolica auctoritas commonet. ut et reges etiam

Expanded text:
et non lepram, et judicum intra portas tuas videris et non lepram, et judicum intra portas tuas videris verba variari, surge et ascende ad locum quem elegerit Dominus Deus tuus, veniesque ad sacerdotes Levitici generis, et ad judicem qui fuerit in illo tempore, quaerensque ab eis, qui indicabunt tibi judicii veritatem, et facies quodcunque dixerint qui praesunt loco, quem elegerit Dominus, et docuerint te juxta legem ejus, sequeris sententiam eorum, nec declinabis ad dexteram vel ad sinistram. Qui autem superbierit nolens obedire sacerdotis imperio qui eo tempore ministrat Domino Deo tuo, et decreto judicis, morietur homo ille, et auferes malum de Israel, cunctusque populus audiens timebit, ut nullus deinceps intumescat superbia . Per sacerdotes enim dicit Dominus: Et nunc, reges, intelligite; erudimini, qui judicatis terram. Servite Domino in timore, ehendite disciplinam, ne quando irascatur Dominus, et pereatis de via justa . Et apostolica auctoritas commonet, ut et reges etiam
Abbreviated transcription (Latin):
liusdĩ priaacipatui debet subici. a quosolo potuit ln prin¬
cipatu coristitui: & quod facit et qualis est laregimine
diuino fit autu. sicut scriptum est: Cor regis inmanu
phemi. et spudiabolico plenii: Dauidrex etprophe¬
tapeccars &iamami Nore suo nathati iicrepatus
audiuit qm̃uir mortiserat. & per ualidis simam poe¬
aiteritiam est saluatus : Saul asa muhelo percepit.
quia deregno essetdelectus: Roboam a propheta deq
suscepit quid demaniu illius regnium quod beue pa¬
ter suus tenuerat esset scinderidum: Quarido pec¬
cauerusit reges ecfiliis rahel ec traditisurit INma¬
Nus gentium sicutmana ses et sedechias: ultimu¬
eruat a faciedaũ sicut ezechias. perproph&as uel
iram adiĩo sũsce perunt : uel mi seri cordiam merue¬
ruit : & ind eutero Nomio scriptum est : Si difficile
et ambiguum apud teludicium esse pers pexeris inter
saniguinem et saniguinem causam eccausam lepram

Expanded text:
lius Dei principatui debet subjici, a quo solo potuit in prinlius Dei principatui debet subjici, a quo solo potuit in principatu constitui: et quod facit, et qualis est in regimine, divino sit nutu, sicut scriptum est: Cor regis in manuphemi, et spiritu diabolico pleni. David rex et propheta peccans, etiam a minore suo Nathan increpatus audivit quoniam vir mortis erat, et per validissimam poenitentiam est salvatus . Saul a Samuele percepit quia de regno esset dejectus . Roboam a propheta aeque suscepit, quia de manu illius regnum, quod bene pater suus tenuerat, esset scindendum . Quando peccaverunt reges, et filii Israel, et traditi sunt in manus gentium, sicut Manasses et Sedechias, vel timuerunt a facie Domini sicut Ezechias, per prophetas vel iram a Domino susceperunt, vel misericordiam meruerunt. Et in Deuteronomio scriptum est: Si difficile et ambiguum apud te judicium esse perspexeris inter sanguinem et sanguinem, causam et causam, lepram
Abbreviated transcription (Latin):
occidere. Scilicet melius est ut abutroquese temperet.
ldest et alicito illa peccante supplicio. et ablilicito
illa uiuenite coniugio :: Quodsi alterum eligere per¬
seuerat. acius est̃ cifacere quod licet ut ad ultera pu¬
Niatur quam id quod Nonlic& utipsauiua ille
moe chetur : Siautem quod uerius dicitur NONlicet
homini xpĩano ad ulteram coniugem occidere
sed taritum dimittere: Eauidelic& coriditione
ut aut coritirientor uiuat autei recon cilictur :
Quia sulla iuuerite alteramduxerit. etipse ad ulteru
si Ne dubio reuserit
princeps rex est et nullorum legibus uel iudicus
sublacet. Nisi soliusdĩ quieum IxregNio quod suuspa¬
ter illidimisit ogem constituit : & siuoluerit
prohac uel proalia causa. ibitad placitum uel adsy¬
nodum : & siNoluerit. libere eliceNter dimittet :¬
& sicut a suis ep̃is quicquid egerit Nore deb& excom¬
munucari : Ita ab aliis ep̃is NΟNpotest iudicari qm so¬

Expanded text:
occidere? Si licet, melius est ut ab utroque se temperet, occidere? Si licet, melius est ut ab utroque se temperet, id est, et a licito illa peccante supplicio, et ab illicito illa vivente conjugio. Quod si alterutrum eligere perseverat, satius est ei facere quod licet ut adultera puniatur, quam id quod non licet ut ipsa viva ille moechetur. Si autem, quod verius dicitur, non licet homini Christiano adulteram conjugem occidere, sed tantum dimittere, ea videlicet conditione, ut aut continenter vivat, aut ei reconcilietur: quia si illa vivente alteram duxerit, et ipse adulterii sine dubio reus eritprinceps rex est, et nullorum legibus vel judiciis subjacet, nisi solius Dei, qui eum in regno, quod suus pater illi dimisit, regem constituit, et si voluerit pro hac vel alia causa ibit ad placitum, vel ad synodum, et si noluerit, libere et licenter dimittet: et sicut a suis episcopis, quidquid egerit, non debet excommunicari, ita ab aliis episcopis non potest judicari, quoniam so
Abbreviated transcription (Latin):
ut auferas malum demediotiu : Etnequisdicat. haecsententia
Nor pertiu& admuli erembosonis quia deldolatris seribitur
legat scripturam diceNtem: quorumds̃ uenter est̃ etgloria
In confusione ipsorum qui terrena sapiunt : Sed echaec sententia
adremne fariam pertinet quaehucberto etregis mulieri utdi¬
citur reputatur. qm̃in libro leuitico ab hominationes singil¬
latim designatae mortae multantur : & adultera lapidi¬
bus praccipitur obrui. salualegum latione quae eisdem pro¬
fertur legibus qua sillicondiderunt. quiauctoreduõ leges
iustadecernentes condidera Nt : Vnde sc̃s augustinus in se¬
cundo libro deadulterinis coniugiis post prȩdica menit a
quibus persuaderi uiris iubet ut a sanguine adulterarum
se abstineaNit coniugumdicit : postremo IxiquieNis
quaero abste utrum marito xp̃ia Noliceat uel secua¬
dum ue terem dĩ legem uel romanis legibus adulteram

Expanded text:
ut auferas malum de medio tui . Et ne quis dicat, Haec sententia ut auferas malum de medio tui . Et ne quis dicat, Haec sententia non pertinet ad mulierem Bosonis, quia de idololatris scribitur, legat Scripturam dicentem: Quorum Deus venter est, et gloria in confusione ipsorum qui terrena sapiunt . Sed et haec sententia ad rem nefariam pertinet, quae Hucberto, et regis mulieri, ut dicitur, reputatur: quoniam in libro Levitico abominationes singillatim designatae morte multantur, adultera lapidibus praecipitur obrui: salva legum latione, quae eisdem profertur legibus, quas illi condiderunt, qui auctore Domino leges justa decernentes condiderant. Unde sanctus Augustinus in secundo libro de adulterinis conjugiis, post praedicamenta, quibus persuaderi viris jubet, ut a sanguine adulterarum se abstineant conjugum, dicit : Postremo, inquiens, quaero abs te, utrum marito Christiano liceat, vel secundum veterem Dei legem, vel Romanis legibus, adulteram