comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quid autẽ nos.
nisi nr̃i capitis
idẽ. dñi m̃bra su¬
mꝰ: ꝑ linteami¬
na itaq corporis
laboꝵ ligam̃ta
signant᷑: qͥ nunc
electos om̃s idẽ.
eiꝰ mbra constrĩgũt
gressus est. & ioħs. Posterior intrauit: quipͥor uenerat. Notandum
fr̃s est. quod infine mundi adredẽptoris fidẽ & iã iudea colligit᷑:
paulo attestante qui ait. Ponec plenitudo gentiũ intraret. Et
sic om̃is isrł salus fieret. Et uidit & credidit. Quid fr̃s. quid
admonum̃tũ:. Et subiuncta quoq uerba c̃tra dicunt cũ dicit᷑.
Nondũ enĩ sciȩbãt scripturas: quia oporteret eũ amortuis resur¬
gere. Quid gͦ uidit & quid credidit:Ulidit linteamina posita:
& credidit quod mulier dixerat. demonum̾to dominũ fuisse
sublatũ. Qua inre diuine dispensacionis magnitudo pensan¬
da ẽ: quod discipuloꝵ corda & accendunt᷑ ut querat᷑: & diffe¬
runt᷑ ne inueniant: quatinꝰ infirmitas animi ipso suo merore

Expanded text:
Quid autem nos nisi nostri capitis, id est Dei membra sumus? Per linteamina itaque corporis, laborum ligamenta signantur, quae nunc electos omnes, id est ejus membra constringuntgressus est et Joannes. Posterior intravit qui prior venerat. Notandum, fratres, est quod in fine mundi ad Redemptoris fidem etiam Judaea colligetur, Paulo attestante, qui ait: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Et vidit et credidit. Quid, fratres, quid ad monumentum, et subjuncta quoque verba contradicunt cum dicitur: Nondum enim sciebant Scripturas, quia oporteret eum a mortuis resurgere. Quid ergo vidit, et quid credidit? Vidit linteamina posita, et credidit quod mulier dixerat, de monumento Dominum fuisse sublatum. Qua in re divinae dispensationis magnitudo pensanda est, quod discipulorum corda et accenduntur ut quaerant, et differuntur ne inveniant, quatenus infirmit
Abbreviated transcription (Latin):
eet cuncta. magnã nob̃ edificationẽ pariunt: sifuerint mis-¬
tica inter p̾tacione discussa. Quis nãq sit sanguis agni: non
iam audiendo sedbibendo didicistis. Qui sanquis suꝑ utrũq
postẽ ponit᷑: quando nõ solũore corporis. sed etiã ore
cordis haurit᷑. In utroq & enĩ pꝰte agni sanguis ẽ positus:
quando sacram̃tũ passionis illiꝰ oͣre adredẽptionẽ sumit᷑.
ad immitationẽ quoq intenta m̃te cogitatur. Nã qui sic
redẽptoris sui. sanguinẽ accipit. ut imitarͥ passionẽ illus
nec dũ uelit: in uno pꝰ te sanguinẽ ꝓosuit: qui etiã insuꝑ¬
uninarib domoꝵ ponendus ẽ. Quid enĩ spirital
domꝰ nisi m̃tes nostras accipimꝰ: in quib ꝑcogitationẽ iN¬
habitamꝰ: Cuiꝰ domꝰ suꝑ liminare ẽ: ipsa intentio quȩ p̃minet
accioni. Qui gͥ intentionẽ cogitationis sue adimitationẽ dñice

Expanded text:
et cuncta magnam nobis aedificationem pariunt, si fuerint mystica interpretatione discussa. Quis namque sit sanguis agni, non jam audiendo, sed bibendo didicimus. Qui sanguis super utrumque postem ponitur, quando non solum ore corporis, sed etiam ore cordis quando sacramentum passionis illius ore ad redemptionem sumitur, ad imitationem quoque intenta mente cogitatur. Nam qui sic Redemptoris sui sanguinem accipit, ut imitari passionem ejus necdum velit, solum in uno poste sanguinem posuit. Qui etiam in superliminaribus domorum ponendus est. Quid enim spiritualiter domos, nisi mentes nostras accipimus, in quibus per cogitationem habitamus? Cujus domus superliminaris est ipsa intentio quae praeeminet actio
Abbreviated transcription (Latin):
delitatis exarsit: aspiciat latronẽ: qͥ & in ipso mortis articulo.
aduite p̃mia penitendo ꝑuenit. Alius auaritie estib anhelãs
aliena diripurit: aspiciat. ⁊acheũ: qui siquid alicui abstulit.¬
quadruplũ reddidit. Alius libidinis igne succensus carnis mundi¬
tiã ꝑdidit: aspiciat mariã: quȩ inse amorẽ carnis. igne diuni
amoris excox̃. Ecce omp̃s ds̃ ubiq ođis nr̃is quos imitare debea-¬
mꝰ obicit. ubiq exẽpla suȩ miscdiȩ opponit. Mala gͦ iã displice-¬
ant uł exꝑta. Libenter obliuiscit᷑ omp̃s ds̃ quod nocentes fuimꝰ:
paratꝰ est penitentiã nr̃am. nobis adinnocentiã deputare.
Inquinati pꝰ aquas salutis: renascam᷑ exlacrimis. Itaq iuxta pͥmi
pastoris uocẽ: sic̃ mͦ geniti infantes lac c̃cupiscite. Redite paruuli
filii adsinũ matris urȩ̃ ȩt̃nȩ sapientie: sugite larga uerb̃a pietatis

Expanded text:
delitatis exarsit; aspiciat latronem, qui et in ipso mortis articulo delitatis exarsit; aspiciat latronem, qui et in ipso mortis articulo ad vitae praemia poenitendo pervenit . Alius avaritiae aestibus anhelans aliena diripuit; aspiciat Zacchaeum, qui si quid alicui abstulit,quadruplum reddidit . Alius libidinis igne succensus, 1552 carnis munditiam perdidit; aspiciat Mariam, quae in se amorem carnis igne divini amoris excoxit. Ecce omnipotens Deus ubique oculis nostris quos imitari debeamus objicit, ubique exempla suae misericordiae opponit. Mala ergo jam displiceant, vel experta. Libenter obliviscitur omnipotens Deus quod nocentes fuimus, paratus est poenitentiam nostram nobis ad innocentiam deputare. Inquinati post aquas salutis, renascamur ex lacrymis. 1553 Itaque juxta primi Pastoris vocem, sicut modo geniti infantes lac concupiscite . Redite, parvuli filii, ad sinum matris vestrae aeternae sapientiae; sugite larga ubera pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
est. Sed lauit lacrimis maculas cordis & corporis & redẽptoris
sui uestigia tetigit: quȩ sua itinera praua dereliqͥd. Sedebat
adpedes iħu: uerbã q de ore illiꝰ audiebat. Lliuenti adheserat.
mortuũ querebat. Uiuentẽ reꝑit: quẽ mortuũ quesiuit. Tan¬
tũq apud eũ locũ gratie inuenit: ut hunc ipsis quoq apłis
eiꝰ uidelicet nuntirs ipsa nuntiaret. Quod itaq fr̃s inhac re
debemꝰ aspicere. nisi inm̃sã miscdiã c̃ditoris nr̃i: qͥ in nob̾ uelut
insignũ ad exẽplũ penitentie posuit eos. qͦs ꝑpenitentiã uiuere
pꝰ lapsũ fecit: Perpendo & enĩ petrũ: c̃sidero latronẽ aspi-¬
cio Zacheũ: intueor. mariã: nichil in his aliud uideo: nisi
ante nostros oculos posita spei & penitentie exẽpla: fortasse
enĩ infide lapsus est aliquis. aspiciat petrũ qͥ amare fleuit.
quod timide negauit. Aliꝰ ctra ꝓximũ suũ inmalicia cru-¬

Expanded text:
est . Sed lavit lacrymis maculas cordis et corporis, et Redemptoris est . Sed lavit lacrymis maculas cordis et corporis, et Redemptoris sui vestigia tetigit, quae sua itinera prava dereliquit. Sedebat ad pedes Jesu, verbumque de ore illius audiebat. Viventi adhaeserat, mortuum quaerebat. Viventem reperit, quem mortuum quaesivit. Tantumque apud eum locum gratiae invenit, ut hunc ipsis quoque apostolis, ejus videlicet nuntiis, ipsa nuntiaret. Quid itaque, fratres, quid in hac re debemus aspicere, nisi immensam misericordiam conditoris nostri, qui nobis velut in signo ad exemplum poenitentiae posuit eos quos per poenitentiam vivere post lapsum fecit? Perpendo enim Petrum, considero latronem, aspicio Zacchaeum, intueor Mariam et nihil in his aliud video, nisi ante oculos nostros posita spei et poenitentiae exempla. Fortasse enim in fide lapsus est aliquis; aspiciat Petrum, qui amare flevit, quod timide negaverat . Alius contra proximum suum in malitia cru
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ leuiathan istiꝰ os euadat: ut illicita nulla cõmittat.
Sed hinc cognoscimꝰ quantũ redẽptori humani generis debitores
sumꝰ: qui non solũ nos inore leuiathan ire ꝓhibuit: sed abore s etiã
redire concessit. Qui spẽ ꝑectatori nõ abstulit: quia maxillam
eiꝰ ut euadendi uiã tribueret ꝑforauit. ut saltẽ pꝰ morsum fugiat.
qui incautꝰ pͥus cauere noluit nemordet᷑. Ubiq gͥ nobis occurrat
im̃ peccanti dedit remedia nedesparet. Unde cauendũ si¬
pere: est: neqͥs delectatione peccati leuiathan istiꝰ ore rapiatur :¬
& tam̃ si raptꝰ fuerit nondesꝑet. Quia sipeccatũ ꝑfecte lugeat :¬
ad huc foram̃ inmaxilla eꝰ inuenit. ꝑ quod euadat. Ad est testis¬
miscrȩ diuinȩ hec ipsa dequaloquim᷑ maria: de qua phariseus.
dum pietatis fontẽ uellet obstruere: dicebat. Hinc si eẽt ꝓpħa:
sciret utiq. quȩ & quał ẽ mulier quȩ tangit eũ. quia peccatrir

Expanded text:
hominum Leviathan istius os evadat, ut illicita nulla committat? hominum Leviathan istius os evadat, ut illicita nulla committat? Sed hinc cognoscimus, quantum Redemptori humani generis debitores sumus, qui non solum nos in ore Leviathan ire prohibuit, sed ab ore etiam ejus redire concessit. Qui spem peccatori non abstulit, quia maxillam ejus, ut evadendi viam tribueret, perforavit, ut saltem post morsum fugiat, qui incautus prius cavere noluit ne morderetur. Ubique ergo nobis occurrit et tamen peccanti dedit remedia, ne desperet. Unde cavendum summopere est ne quis delectatione peccati Leviathan istius ore rapiatur; et tamen si raptus fuerit, non desperet, quia si peccatum adhuc foramen in maxilla ejus invenit per quod evadat. Adest testmisericordiae, haec ipsa de qua loquimur Maria, de qua Pharisaeus dum pietatis fontem vellet obstruere, dicebat: Hic si esset propheta, sciret utique quae et qualis est mulier quae tangit eum, quia peccatrix
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ rmilla ubi ponit᷑: ambiendo c̃stringit. Qui g ꝑ armil¬
lam : nisi circũ pletens nos diuina miscdia designat᷑: Quȩ
leuiathan istiꝰ maxillã ꝑforat. dum nob̃ pꝰ ꝑpetrata quȩ p̾ro¬
hibuit. adhuc penitentiȩ remedium ostendit. Armilla dñs
maxillã leuiathan ꝑforat: qͥa in effabili miscdię suȩ potentia
sic maliciȩ antiqͥ hostis obuiat: ut aliquando eos & iã qͦs iam
cepit amittat. Et quasi abore illiꝰ cadunt. qͥ pꝰ ꝑpetratas
culpas adinnocentiã redeunt: Quis enĩ ore illius semel rapt̾
marillam eiꝰ euadẽt. si ꝑforata ñ ẽẽt: An ñ mnore petrum
tenuit cũ negauit: An ñ inore dauid tenuit: cũ in tantã
se luxuriȩ uoraginẽ mersit : Sed dum aduitã ut̃q ꝑpeni-¬
tentiã rediit. leuiathan iste eos aliquomͦ quasi ꝑmaxille suȩ
pꝰ qui ꝑpetracionẽ tȩante neqͥciȩ penitendo redier̃. Quis aut

Expanded text:
rmilla ubi ponitur ambiendo constringit. Quid igitur per armilrmilla ubi ponitur ambiendo constringit. Quid igitur per armillam nisi circumplectens nos divina misericordia designatur? Quae Leviathan istius maxillam perforat, dum nobis post perpetrata quae prohibuit adhuc poenitentiae remedium ostendit. Armilla Dominus maxillam Leviathan perforat, quoniam ineffabili misericordiae suae potentia sic malitiae antiqui hostis obviat, ut eos aliquando etiam quos jam cepit amittat. Et quasi ab ore illius cadunt qui post perpetratas culpas ad innocentiam redeunt. Quis enim ore illius semel raptus maxillam ejus evaderet, si perforata non esset? Annon in ore Petrum tenuit cum negavit ? Annon in ore David tenuit, cum in tantam se luxuriae voraginem mersit ? Sed dum ad vitam uterque per poenitentiam rediit, Leviathan iste eos aliquo modo quasi per maxillae suae perpetrationem tantae nequitiae poenitendo redierunt. Quis autem
Abbreviated transcription (Latin):
fixꝰ ẽ. aculeo diuinitatis. Ibi quippe merat humanitas. quȩ
ad se deuoratorẽ duceret. ĩbi diuinitas quȩ ꝑforaret. Ibi aꝑta
infirmitas quȩ ꝓuocaret. ibi occulta uirtus quȩ raptoris fau¬
cẽ transfigeret: hamo gͥ captꝰ ẽ: quia inde int̾iitunde momor¬
dit. Et qͦs iure tenebat mortales ꝑdidit: quia eũ in quo
ius ñ habuit. morte appet̾e inmortalẽ p̃sũpsit. Hinc ẽ. etiã
quod ħ ipsa de qua loquim᷑ maria uiuit: quia ille ꝓhuma¬
no genere qui morti nichil debeat occubuit. Hinc est. qͦd
nos cottidie aduitã pꝰ culpas reuertimꝰ : quia ad penã nrãm
conditor sine culpa descendit. Ecce iã antiquus hostis ea q̃
de humano genere ceꝑat spolia amisit: subplantationis suȩ
uictoriã ꝑdidit. Cotidiȩ peccatores aduitam redeunt: cotidiȩ
de eiꝰ faucib redeporis manu rapiunt᷑. Inde bene qͦq ad be-¬

Expanded text:
fixus est aculeo divinitatis. Ibi quippe inerat humanitas, quae fixus est aculeo divinitatis. Ibi quippe inerat humanitas, quae ad se devoratorem duceret; ibi divinitas, quae perforaret; ibi aperta infirmitas, quae provocaret; ibi occulta virtus, quae raptoris faucem transfigeret. In hamo igitur captus est, quia inde interut unde momordit. Et quos jure tenebat mortales perdidit, quia eum in quo jus non habuit morte appetere immortalem praesumpsit. 9. Hinc est etiam quod haec ipsa de qua loquimur Maria vivit, quia ille pro humano genere qui morti nihil debebat occubuit. Hinc est quod nos quotidie ad vitam post culpas revertimur, quia ad poenam nostram conditor sine culpa descendit. Ecce jam antiquus hostis ea quae de humano genere coeperat spotia amisit, supplantationis suae victoriam perdidit. Quotidie peccatores ad vitam redeunt, quotidie de ejus faucibus Redemptoris manu rapiuntur. Unde bene quoque ad be
Abbreviated transcription (Latin):
se diuinitatẽ homini addẽ spopondit: inmortalitatẽ sustulit
Qui p̾uaricacionis quoq culpã quã pͥmo homini ꝓpinauit.¬
dũ se sequentib pessima ꝑsuasione multiplicat: penas eis sinȩ
cessatione coaceruat. In hamo aut̃ esca ostendit᷑. aculeus
occultat᷑. Hẽ gͦ pater omp̃s hamo cepit: quia ad mortem
illiꝰ unigenitũ filiũ incarnatũ misit: in qͦ & caro passibilis
uideri possit. & diuinitas inpassibił uideri non possit. Cũq
diuinitatis illũ aculeus ꝑforauit. Priꝰ uͦ eum in miracłis dm̃ cog¬
nouerat: sed de cognicione sua ad dubitationẽ cecidit. quando
hunc passibilẽ uidit. Quasi hamꝰ gͦ fauces glucientis tenuit.
dum m illo esca carnis patuit quã deuorator appet̾et. & di¬
uinita passionis tẽpore latuit. quȩ necaret. In hamo eiꝰ in car¬
nationis captꝰ ẽ: quia dũ in illo appetit escã corporis. trans¬

Expanded text:
se divinitatem homini addere spopondit, immortalitatem sustulit. se divinitatem homini addere spopondit, immortalitatem sustulit. Qui pdum se sequentibus pessima persuasione multiplicat, poenas eis sine cessatione coacervat. In hamo autem esca ostenditur, aculeus occultatur. Hunc ergo Pater omnipotens hamo coepit, quia ad mortem illius unigenitum Filium incarnatum misit, in quo et caro passibilis videri posset, et divinitas impassibilis videri non posset. Cumque divinitatis illum aculeus perforavit. Prius vero eum in miraculis Deum cognoverat, sed de cognitione sua ad dubitationem cecidit, quando hunc passibilem vidit. Quasi hamus ergo fauces glutientis tenuit, dum in illo esca carnis patuit, quam devorator appeteret; et divinitas passionis tempore latuit, quae necaret. In hamo ejus incarnationis captus est, quia dum in illo appetit escam corporis, trans
Abbreviated transcription (Latin):
mortis: de ipsa suscipite potulũ uite. Hȩc de exposicione
lectionis euangłicȩ succincte transcurrimꝰ: nc̃ opitulante
pietatis consideremꝰ. Citiꝰ enĩ amorte uoluit surgere: ne nr̃a
diu anima in infidelitatis morte remaneret. Unde bene qͦq
ꝑ psalmistã dicit᷑. De torrente inuia bibet: ꝓpterea exaltabit
capud. In humano quippe genere. abipso mundi initio¬
rrens mortis influxerat. Sed de hoc torrente dñs i
bibit: quia mortẽ intransitu gustauit. Atq ideo exaltauit
capud: quia hoc quod moriendo insepulchro posuit. sur¬
gendo suꝑ angłos eleuauit. Et inde antiquũ hostẽ in ȩt̾nũ
ꝑculit: unde seuire c̃tra se manꝰ ꝑsequentiũ tẽporalit̾ ꝑmisit.
Quod aꝑte dñs beato iob indicat dicens. Nũquid capies
leuiathan hamo: Pleuiathan quippe quod additam̃tũ eors
dicit᷑: cetꝰ ille deuorator humani generis designat᷑. Qui dũ

Expanded text:
mortis, de ipsa suscipite poculum vitae. Haec de expositione mortis, de ipsa suscipite poculum vitae. Haec de expositione lectionis evangelicae succincte transcurrimus: nunc opitulante ptor noster citius a morte voluit surgere, ne nostra diu anima in infidelitatis morte remaper Psalmistam dicitur: De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput . In humano quippe genere ab ipso mundi initio torrens mortis effluxerat: sed de hoc torrente Dominus in via bibit, quia mortem in transitu gustavit. Atque ideo exaltavit caput, quia hoc quod moriendo in sepulcro posuit, resurgendo super angelos elevavit; et inde antiquum hostem in aeternum perculit, unde saevire contra se manus persequentium temporaliter permisit. Quod aperte Dominus beato Job indicat, dicens: Nunquid capies Leviathan hamo ? 8. Per Leviathan quippe, quod additamentum eorum dicitur, cetus ille devorator humani generis designatur. Qui, dum
Abbreviated transcription (Latin):
Pat̃ maior me ẽ. De quo etiã scriptũ est: quia subditꝰ erat
parentib suis. Quid gͦ mirũ si exhumanitate sua minorẽ
se patri asserit incelo: ex qua sub iectꝰ erat &iã parentib
int̾raͦ Ex qua humanitate nc̃ mariȩ dicit᷑. Pade ad
fr̃s meos: & dic eis. Ascendo ad patrẽ meũ & patrẽ ur̃m:¬
ascendistis. Quia enĩ & ego homo: ds̃ mͥ ẽ. Quia uos aberrore
lib̃ati: ds̃ ẽ. uob̃. Distincte gͦ mͥ pat̃ & ds̃ ẽ: quia quẽ ante scl̃a¬
magdalene nuntians discipłis: quia uidi dñm. & ħ dix̃ michi.
Ecce humani generis culpa: ibi abscondit᷑ unde ꝓcescit. Quia
enĩ inparadiso mulier uiro ꝓpinauit mortẽ: asepulchro mulier
uiris nuntiauit uitã. Eit dicta sui uiuificatoris narrat: quȩ
mortiferi serpentis uerba narrauerat. Ac si humano generi.
ñ uerbis dñs sed reb dicat. De qua manu uob̃ in latꝰ e̾. potꝰ

Expanded text:
Pater major me est . De quo etiam scriptum est, quia subditus erat Pater major me est . De quo etiam scriptum est, quia subditus erat parentibus suis . Quid ergo mirum si ex humanitate sua minorem se Patre asserit in coelo, ex qua subjectus erat etiam parentibus in terra? Ex qua humanitate nunc Mariae dicitur: Vade ad fratres meos, et dic eis: Ascendo ad Patrem meum et Patremascendistis: quia enim et ego homo, Deus mihi est; quia vos ab errore liberati, Deus est vobis. Distincte ergo mihi Pater eMagdalene annuntians discipulis: Quia vidi Dominum. Et haec dixit mihi. Ecce humani generis culpa ibi abscinditur, unde processit. Quia enim in paradiso mulier viro propinavit mortem, a sepulcro mulier viris annuntiavit vitam, et dicta sui vivificatoris narrat, quae mortiferi serpentis verba narraverat. Ac si humano generi non verbis Dominus, sed rebus dicat: De qua manu vobis illatus est potus
Abbreviated transcription (Latin):
erat apud dm̃: & ds erat uerbũ. Omnia ꝑipsũ facta sũt.
Tangit gͦ dnm̃: qui eũ patri et̾nitate substantiȩ equalẽ credit.
Sed fortasse aliquis tacita questione pulsat᷑. quomꝰ filius patͥ
ẽẽ equalis possit. Qua inre humana nat᷑a quod admiran-¬
do cõp̾hendẽ ñ ualet: restat ut hoc sibi ẽẽ credibile exad-¬
miratione alia sciat. Habet nãq quod adħ sibi sub breui¬
tate respondeat. Constat enĩ qͥa ipse creauit matrẽ: incuiꝰ
uirgineo utero exhumanitate crearet᷑. Quid gͥ mirũ si eqͣt
ẽ. patri: qui pͥor ẽ. matre: Paulo quoq ad testante didicimꝰ.
xp̃m dei uirtutẽ & dȩi sapientiã. Qui gͦ filiũ minorem
putat. patri specialit̾ derogat: cuiꝰ sapientiã eẽ el ineqͦlẽ
fatet᷑. Quis & enĩ homo potens equanimit᷑ ferret: siquis ei
diceret. ma̾nꝰ quidẽ es. sed tam̾ sapientia tua de minor ẽ:
Ipse qͦq dñs dicit. Ego & pater unũ sumꝰ. Sed rursus ait.

Expanded text:
 apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt . Tangit ergo Dominum, qui eum Patri aeternitate substantiae aequalem credit. Sed fortasse aliquis tacita quaestione pulsatur quomodo Filius Patri esse aequalis possit. Qua in re humana natura quod admirando comprehendere non valet, restat ut hoc sibi esse credibile ex admiratione alia sciat. Habet namque quod ad haec sibi sub brevitate respondeat. Constat enim quia ipse creavit matrem in cujus virgineo utero ex humanitate crearetur. Quid ergo mirum si aequalis est Patri, qui prior est matre? Paulo quoque attestante didicimus, Christum Dei virtutem, et Dei sapientiam . Qui ergo Filium minorem putat, Patri specialiter derogat, cujus sapientiam ei esse inaequalem fatetur. Quis etenim homo potens aequanimiter ferret, si quis ei diceret: Magnus quidem es, sed tamen sapientia tua te minor est? Ipse quoque Dominus dicit: Ego et Pater unum sumus . Et rursus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
ualeo: loqui fateor int̾ multos erubesco: Sed hanc inme
uerecundiã: & ipse rep̾hendo. Quid enĩ. nũquid si multis ꝓdes-¬
se nequeo necpaucis curabo: Et si ex messe portare mamipłos
multos ñ possum: nũquid nã debeo ad areã uacuus redire: qͣm¬
uis enĩ quantos debeo ferre ñ ualeo: certe uł paucos. certe uł
duos. certe uł unũ ferã. Habet nãq ipsa infirmitatis intencio.
mercedis sue certitudinẽ: Quia suꝑnꝰ arbiter noster. & sipon¬
dus c̃siderat in retͥbucione: tam̃ uires pensat inpondere
Rectio sc̃i euangłii quã modo fr̃s audistis: ualde insuꝑficie
historie ẽ. aꝑta: sed eiꝰ nobis funt misteria subbreuitate reqͥ

Expanded text:
valeo, loqui, fateor, inter multos erubesco. Sed hanc in me verecundiam et ipse reprehendo. Quid enim? Nunquid si multis prodesse nequeo, nec paucis curabo? Et si ex messe portare manipulos multos non possum, nunquidnam debeo ad aream vacuus redire? Quamvis enim quantos debeo ferre non valeo, certe vel paucos, certe vel duos, certe vel unum feram. Habet namque ipsa infirmitatis intentio mercedis suae certitudinem, quia supernus arbiter noster, etsi pondus considerat in retributione, tamen vires pensat in pondere. 2. Lectio sancti Evangelii quam modo, fratres, audistis valde in superficie historica est aperta, sed ejus nobis
Abbreviated transcription (Latin):
simul: quia abortꝰ sui tẽpore usq adoccasũ. pari & cõmuni
uia. & si nõ pari & cõmuni sensu. gentilitas cũ sinagoga de¬
cucurrit. Uenit sinagoga pͥor admonum̃tũ sed minime in¬
trauit: quia legis quidem mandata ꝑcepit: ꝓpħias de incar-¬
natione ac passione dnĩca audiuit: sed credẽ mortuũ noluit.
Uidit enĩ iħes posita linteamina. non tam̃ introuit. Qla
udelicet sinagoga & script᷑ȩ sacrȩ sacram̃ta cognoui¬

Expanded text:
simul, quia, ab ortus sui tempore usque ad occasum, pari et communi via, etsi non pari et communi sensu, gentilitas cum Synagoga cucurrit. 3. Venit Synagoga prior ad monumentum, sed minime intravit, quia legis quidem mandata percepit, prophetias de incarnatione ac passione Dominica audivit, sed credere in mortuum noluit. Vidit enim Joannes posita linteamina, non tamen introivit, quia videlicet Synagoga et Scripturae sacrae sacramenta cognovi
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ꝓtinꝰ raboni idẽ. magistrũ uocat: quia & ipse erat qui
querebat᷑ ext̃iꝰ: & ipse qui eã int̾iꝰ ut quere ret docebat.
Iam uͦ abeuangłista ñ subdit᷑. quid mulier fecit. sed exeo innu¬
it᷑ quod audiuit. cũ dr̃: noli me tangere: ñ dũ enĩ ascendi ad
patrẽ meũ. In his nãq uerb̾ ostendit᷑. quod maria amplecti
uoluit eiꝰ uestigia quẽ recognouit: sed ei magist̃ dic̃ noli me
tangere: ñ quia post resurrectionẽ dñs tactum re muit
feminarũ. cũ de duab euntib ad sepulchrũ eiꝰ scriptũ sit.
accesser̃ & nenuer̃ pedes eiꝰ sed cur tangi ñ debeat. ratio qͦq
addit᷑ cũ subinfert᷑. Non dũ enĩ ascendi adpatrẽ meũ. Incorde

Expanded text:
eum protinus rabboni, id est magisteum protinus rabboni, id est magistquaerebatur exterius, et ipse eam interius ut quaereret, docebat. Jam vero ab evangelista non subditur quid mulier fecerit, sed ex eo innuitur quod audivit, cui dicitur: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum. In his namque verbvoluit ejus vestigia, quem recognovit, sed ei magister dicit: Noli me tangere. Non quia post resurrectionem Dominus tactum renuit feminarum, cum de duabus ad sepulcrum ejus scriptum sit: Accesserunt et tenuerunt pedes ejus. Sed cur tangi non debeat, ratio quoque additur cum subinfertur: Nondum enim ascendi ad Patrem meum. In corde
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑamoris sui semina uirtutũ uirentia plantabat: Sed quid
est. quod uiso eo quẽ hortulanũ credidit. cui nec dũ dixerat
quẽ querebat. ait. dnẽ situ sustulisti eũ: Quasi enĩ iã dixissi
excuiꝰ desidio plangeret: cũ dicit quẽ ñ dixerat Sed uis
amoris hoc agere solet inanimo: ut quẽ ipse sẽꝑ cogitat.
nullũ aliũ credat ignorare. Recte & ħ mulier quẽ quęrit¬
ñ dicit: & tam̃ dicit. si tu fustulisti eũ: qͥa alt̾i non putat in¬
congnitũ. quẽ ipsa continuo plangit desidio. Dicit ei iħc
ce eũ: aquo recognosceris. ꝑ fecto quoq uiro dicit᷑. noui te
exnomine. Quͥa homo cõmune om̃iu nr̃or uocabulum
ẽ. moy ses uͦ ꝓpͥũ cui recte dicit᷑: quia ex nomine scit᷑. Ac si e
aꝑte dñs dicat. Nonte generalit̾ ut cet̾os: sed specialit̾ scio.
maria gͦ quia uocat᷑ ẽnomine recognoscit autorẽ: atq

Expanded text:
per amoris sui semina virtutum virentia plantabat? 5. Sed quid per amoris sui semina virtutum virentia plantabat? 5. Sed quid est quod viso eo quem hortulanum credidit, cui necdum dixerat quem quaerebat, ait: Domine, si tu sustulisti eum? Quasi enim jam dixisset ex cujus desiderio plangeret, eum dicit quem non dixerat. Sed vis amoris hoc agere solet in animo, ut quem ipse semper cogitat, nullum alium non dicit, et tamen dicit, si tu sustulisti eum, quia alteri non putat incognitum, quem sic ipsa continuo plangit desiderio. VERS. 16.-- ce eum, a quo recognosceris. Perfecto quoque viro dicitur: Novi te ex nomine , quia homo commune omnium nostrum vocabulum est, Moyses vero proprium, cui recte dicitur quia ex nomine scitur, ac si ei aperte Dominus dicat: Non te generaliter ut caeteros, sed specialiter scio. Maria ergo quia vocatur ex nomine, recognoscit auctorem, atque
Abbreviated transcription (Latin):
iacuerat: & maria non corpꝰ dñi. sed sublatũ dum̃ querebat:
quod maria qͦ adhuc de dnĩ resurrectione dubitabat. re¬
trorsum c̃uersa ẽ. ut uid̾et iħm: quia uidelicet ꝑ eandem
dubitacionẽ suã. quasi t̃gũ in qñi faciẽ miserat. quẽ resur¬
rexisse minime credebat. Sed qͥa amabat & dubitabat:
uidebat & non agnoscebat. Eumq illi & amor ostendat.¬
& dubietas abscondebat. Cuiꝰ adhuc ignorantia expͥmit᷑. cum¬
sub infert᷑. Eit nesciebat quia iħc ẽẽt. Qui dicit ei. Mulier
quid ploras: Quẽ queris: Int̾rogat᷑ doloris causa. ut augeat
desidiũ: quatinꝰ cũ nominaret quẽ quereret. inamore eiꝰ ar¬
dentiꝰ estuaret. Illa existimans quia ortolanꝰ eẽt: dicit ei. Dne
si tusustulisti eũ. dicito mͥ ubi posuisti eũ: & ego eũ tollã. Forsi¬
tan nec errando hȩc mulier errauit: que iħm hortolanum
credidit. Annon ei spiritalit̾ oͣtolanus erat. qͥrn eiꝰ pectore

Expanded text:
jacuerat, et Maria non corpus Domini, sed sublatum Dominum quaerebjacuerat, et Maria non corpus Domini, sed sublatum Dominum quaerebquod Maria, quae adhuc de Domini resurrectione dubitabat, retrorsum conversa est ut videret Jesum, quia videlicet per eamdem dubitationem suam quasi tergum in Domirexisse minime credebat. Sed quia amabat et dubitabat, videbat, et non cognoscebat, eumque illi et amor ostenderat et dubietas abscondebat. Cujus adhuc ignorantia exprimitur, cum infertur: Et nesciebat quia Jesus esset. Qui dicit ei: Mulier, quid ploras? Quem quaeris? Interrogatur doloris causa, ut augeatur desiderium, quatenus cum nominaret quem quaereret, in amore ejus ardentius aestuaret. Illa existimans quia hortulanus esset, dicit ei: Domine, si tu sustulisti eum, dicito mihi ubi posuisti eum, et ego eum tollam. Forsitan nec errando haec mulier erravit, quae Jesum hortulanum credidit. An non ei spiritaliter hortulanus erat, qui in ejus pectore
Abbreviated transcription (Latin):
denuntiat. quod testam̃tũ nouũ de dño factũ damat. qͦsi
utraq cherubin se in uicẽ aspiciunt. dũ uultꝰ inꝓpiciatori¬
um uertunt. Quia dũ int̾ se positũ incarnatũ dm̃ uident.
asuo aspectu ñ discrepant: quȩ dispensationis eiꝰ misteriũ
concordit᷑ narrant. Requir̃ mariã angłi dicentes. Mulier¬
quid ploras : Et dicit eis. Quia tuler dnm̃ meũ: & nescio
ubi posuer̃ eũ. Ipsa nãq sacra eloqͥa quȩ innos lacrimas
amoris excitant: easdẽ lacrimas consolant᷑. dũ nob redẽpto¬
ris nr̃i speciẽ ꝓmittunt. S notandũ iuxta ystoriam est. qđ
mulier non ait. tuler̃ corpꝰ dnĩ mei. sed tuler̃ dnm̃ meum.
Usus nãq sacri eloqͥi ẽ: ut aliquando exparte totũ. aliqͣn-¬
do uͦ extoto partẽ significet. Ex parte enĩ totũ significat.
sic̃ de iacob filiis scriptũ est. quia descendit iacob ĩegiptũ
quia exparte totũ expͥmit᷑. Et solũ dñicũ corpꝰ inmonum̃tũ

Expanded text:
Novum de Domino factum clamat, quasi utraque cherubim se invicem aspiciunt, dum vultus in propitiatorium vertunt, quia dum inter se positum incarnatum Dominum vident, a suo aspectu non discrepant, quae dispensationis ejus mysterium concorditer narrant. 4. Requirunt Mariam angeli, dicentesdicit eis: Quia tulerunt Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum. Ipsa namque sacra eloquia, quae in nobis lacrymas amoris excitant, easdem lacrymas consolantur, dum nobis Redemptoris nostri speciem promittunt. Sed notandum juxta historiam est quod mulier non ait: Tulerunt corpus Domini mei: sed, Tulerunt Dominum meum. Usus namque sacri eloquii est ut aliquando ex parte totum, aliquando vero ex toto partem significet. Ex parte etenim totum signat, sicut de Jacob filiis scriptum est: Quia descendit Jacob in Aegyptuquia ex parte totum exprimitur. Et solum dominicum corpus in monumento
Abbreviated transcription (Latin):
edes sedet angłs: cũ dicit᷑. Et uerbũ caro factum es
& habitauit in nobis. Possumꝰ etiã ꝑduos angłos duo testa-¬
m̃ta cognoscere: un ͣ pͥus. & aliud sequens. Qui uidelicet
angłi: plocũ dñici corporis sibimet sunt c̃iuncti: qͥa nimirũ¬
utraq testam̃ta dũ pari sensu incarnatũ & mortuũ ac resur¬
rȩrisse dnm̃ nuntiant: quasi destam̃tũ pͥus ad capud. &. testa¬
m̃tũ posteriꝰ ad pedes sedet: Inde duo cherubin qͥ ꝓpiciatoriũ¬

Expanded text:
ctum est, et habitavit in nobis . Possumus etiam per duos angelos duo Testamenta cognoscere, unum prius, et aliud sequens. Qui videlicet angeli per locum dominici corporis sibimet suut conjuncti, quia nimiruutraque Testamenta, dum pari sensu incarnatum et mortuum ac resurrexisse Dominum nuntiant, quasi Testamentum prius ad caput, et Testamentum posterius ad pedes sedet. Unde et duo cherubim q
Abbreviated transcription (Latin):
eternis suppliciss deditos. ad ueniã dominus resurgendo
reparauit. S illos ex inferni claustͥs rapuit. Quos suos in
le & actib recognoũ. Unde recte etiã ꝑ oseȩ dr̃. Ero
tua o mors: ero mors us tuus inferne. Id nãq qđ occidimꝰ:¬
agimꝰ ut penitꝰ non sit. Exea & enĩ quod mordemꝰ: partẽ absti¬
mꝰ partẽq relinquimꝰ. Quia gͦ inelecti suis funditꝰ occidit mortẽ:
mors morus exticit. Qui a ero exinferno partẽ abstulit. &
partẽ reliquid: hon occidit funditꝰ. sed momordit infernum.
Ait gͦ: ero mors tua o mors acsiaꝑte dicat: quia mnelectis meis
te funditꝰ ꝑimo. Ero morsus tuus inferne: qͥa sublatis eis te
exparte trans figo. Que ẽ. gͦ ista solẽpnitas que inferni dau¬
stra destrux̃: & ianuas nob̾ regni celestis aꝑruit. Inquirat᷑
subtilius nom̃ eiꝰ: requirat᷑ egregiꝰ p̃dicator: uideamꝰ quid de

Expanded text:
aeternis suppliciis deditos ad veniam resurgendo aeternis suppliciis deditos ad veniam resurgendo reparavit, sed illos ex inferni claustris rapuit, quos suos in fide et actibus recognovit. Unde recte et per Osee XIII, 14 tua, o mors; ero morsus tuus, inferne . Id namque quod occidimuagimus ut penitus non sit. Ex eo etenim quod mordemus, partem abstrahimus, partemque relinquimus. Quia ergo in electis suis funditus occidit mortem, mors mortis exstitit. Quia vero ex inferno partem abstulit, et partem reliquit, non occidit funditus, sed momordit infernum. Ait ergo: Ero mors tua, o mors. Ac si aperte dicat: Quia in electis meis te funditus perimo, ero mors tua; ero morsus tuus, inferne, quia sublatis eis, te ex parte transfigo. Quae est ergo ista solemnitas quae inferni claustra destruxit, et januas nobis regni coelestis aperuit? Inquiratur subtilius nomen ejus. Requiratur egregius praedicator. 7. Videamus quid de
Abbreviated transcription (Latin):
u itate fr̃s Emĩ de euangelica lectione trans currimꝰ: nunc
restat ut de ipsa tante solẽpnitatis nobilitate aliquid loquam᷑
Hanc enĩ recte nobilitatẽ solẽpnitatis dicã: quia solẽpnitates
ceteras ante cedit. Sicut enĩ insacro eloqͥo sancta sanctor ꝑ
lł cantica canticoꝵ ꝓsui magnitudine dicunt᷑: ita ħ festiuitas
recte dici potest solẽpnitas solẽpͥnitatũ. Exaͥc quippe solẽpni
tete exẽplũ nob̃ resurrectionis d atũ ẽ spes celestis patrie aꝑta :¬
& facta suꝑni regni iam p̾sumtibił gloria. ꝑ hanc electi. qͥ qͦm¬
uis intranquillitatis sinutam̃ apud inferni claustra tenebant᷑:
aradisi amena reducti sunt. Quod ante passionẽ
dix̃: in resurrectione sua dñs inpleuit. Si exaltatꝰ fuero
aterra: omnia trahã ad me ipsum. Omĩa & enĩ trax̃: qui
de electis suis apud inferos nullũ reliquid. O mĩa abstulit:
utiq electa. Neq & enĩ infideles quosq & ꝓsuis criminib

Expanded text:
 charissimi, de evangelica lectione transcurrimus; nunc restat ut de ipsa tantae solemnitatis nobilitate aliquid loquamur. Hanc enim recte nobilitatem solemnitatis dicam, quia solemnitates caeteras antecedit. Sicut enim in sacro eloquio sancta sanctorum, vel Cantica canticorum, pro sui magnitudine dicuntur, ita haec festivitas recte dici potest solemnitaresurrectionis datum est, spes coelestis patriae aperta, et facta superni regni jam praesumptibilis gloria. Per hanc electi, qui quamvis in tranquillitatis sinu, tamen apud inferni claustra tenebantur, ad paradisi amoena reducti sunt. Quod ante passionem dixit, in resurrectione sua Dominus implevit: Si exaltatus fueroa terra, omnia traham ad me ipsum . Omnia enim traxit, quia de electis suis nullum apud inferos reliquit. Omnia abstulit, utique electa. Neque enim infideles quosque et pro suis criminibus
Abbreviated transcription (Latin):
Reddes eis uicẽ dñẽ iuxta oꝑa manuũ suarũ: dabis eis scu-¬
tum cordis laborẽ tuum. Ne enĩ p̃dicacionis sp̃icula eorum
corda penetrarent: dũ passionis eiꝰ laborẽ dedignati sunt. qͥsi
eundẽ laborẽ illiꝰ ꝓscut d tenerunt: ut eo ad se transire eiꝰ
uerba non ꝑmitterent. quo eũ laborare usq admortem
inuenit᷑. quia ip̃sa redẽptoris nr̃i passio longe a nr̃a passi-¬
one dis iuncta ẽ. Qm̃ ipse sine culpa ꝑtulit: quod nos cũ
culpa toleramꝰ. Ipse sponte morti succũb̾e uoluit: ad quam
ios uenimꝰ inuiti. Sequit᷑. Tunc gͦ & introiuit ille di

Expanded text:
Reddes eis vicem, Domine, juxta opera manuum suarum, dabis eis scuReddes eis vicem, Domine, juxta opera manuum suarum, dabis eis scutum cordis laborem tuum . Ne enim praedicationis spicula eorum corda penetrarent, dum passionis ejus laborem dedignati sunt, quasi eumdem laborem illius pro scuto tenuerunt, ut eo ad se transire ejus verba non permitterent, quo eum laborare usque ad mortem invenitur, quia ipsa passio Redemptoris nostri longe a nostra passione disjuncta est; quoniam ipse sine culpa pertulit, quod nos cum culpa toleramus. Ipse sponte morti succumbere voluit, ad quam nos venimus inviti. Sequitur: Tunc ergo introivit et ille di
Abbreviated transcription (Latin):
quod inuoluit᷑: eiꝰ nec iniciũ nec finis aspicit᷑. Recte gͦ sudo¬
riũ capitis in uolutũ inuentũ ẽ: quia celsitudo diuinitatis
nec cȩpit ẽẽ nȩc desinit: nec ꝑinitiũ nascit᷑. nec t̾mino coan¬
gustat᷑. Bene aut̃ addit᷑ inuno loco: quia inscissura m̃tiũ ds̃ ñ ẽ
Ds quippe inunitate est: & illi eiꝰ hab̾e grãm merent᷑. qui se
abinuicẽ ꝑsectarũ scandala ñ diuidunt. Sed qͥa solet ꝑsuda¬
riũ laborantiũ sudor det̾gi  potest. Etiã sudarii nomine ex¬
pͥmi labor deiꝰ. Qui inse quidẽ quietꝰ sẽꝑ atq in cõmutabilis
ꝑmanetꝰ sed tam̃ laborare sedenuntiat. cũ duras hominũ
prauitates portat. Unde & ꝑꝓpħam dicit. Laboraui susti¬
nens. Ds̃ aut̃ apparuit in carne. laborauit ex nr̃a infirmitate
Quẽ laborẽ passionis eiꝰ dum increduli uider̃. eũ uenerari
noluer̃. Quẽ enĩ uidebant carne mortalẽ: dedignati sunt
credẽ inmortalẽ ẽẽ. diuinitate. Unde & tiã hieremias ait.

Expanded text:
quod involvitur, ejus nec initium nec finis aspicitur. Recte ergo sudarium capitis involutum inventum est, quia celsitudo divinitatis nec coepit esse, nec desinit; nec per initium nascitur, nec termino coangustatur. 4. Bene autem additur: In unum locum, quia in scissura mentium Deus non est. Deus quippe in unitate est, et illi ejus habere gratiam merentur, qui se ab invicem per sectarum scandala non dividunt. Sed quia solet per sudarium laborantium sudor detergi, potest etiam sudarii nomine exprimi labor Dei, qui in se quidem semper quietus atque incommutabilis permanet, sed tamen laborare se denuntiat cum duras hominum pravitates portat. Unde et per prophetam dicit: Laboravi sustinens . Deus autem apparuit in carne, laboravit ex nostra infirmitate. Quem laborem passionis ejus dum increduli viderunt, eum venerari noluerunt. Quem enim videbant carne mortalem, dedignati sunt credere immortalem esse divinitate. Unde etiam Jeremias ait:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑlegis qͥppe mandatũ: ãbulare lougiꝰ ĩsabbatõ ñlicet. hyem s qͦq
ad ambulãdũ ĩpedimentũ ẽ: qͥa Cressꝰ abulanciũ dorpor frigoris
ad stringit. Ait gͦ Qrate. ne fiat fuga ur̃a hyeme ł sabbato. Acsi aꝑte
dicat. Uidete netc̃ qͣratis peccata ur̃a fugere: qñ iã ñlice ãbulare.
Illud gͦ tepꝰ qͦ fugere ũlicet: mͦ debet cogitari dũlicet. Illa hora nri
exitꝰ sẽꝑ ĩtuenda ista redẽptoris cõmonicio ante mentiꝰ ocłos sẽꝑ¬

Expanded text:
bulare longius in sabbato non licet. Hiems quoque ad ambulandum impedimento est, quia gressus ambulantium torpor frigoris adstringit. Ait ergo: Orate ne fiat fuga vestra hieme, vel sabbato. Ac si aperte dicat: Videte ne tunc quaeratis peccata vestra fugere, quando jam non licet ambulare. Illud ergo tempus, quo fugere non licet, modo debet cogitari dum licet. Illa hora exitus nostri est semper intuenda: ista Redemptoris admonitio ante mentis oculos se
Abbreviated transcription (Latin):
goris. Pensate fr̃s rm̃i extremi iudicii diẽ suꝑ corda repbor.
qͣ asꝑitate ꝓpħa iuidit ame̾rescere: ꝗͥ tot appellacioi̾b non ualet
explicare. Quanta uͦ tc̃ erit electoꝵ leticia. qͥ de eiꝰ merent᷑ uisi-¬
õe gaucde. decuiꝰ c̃spectu uident & elem̾ta c̃tremescere: Cũ eo
sim̾ul adnupcias intͣre: qͥ &⁊ ĩsponsi nupcias gaudent &tam̃ ipsi
st̃ sponse qͥa ĩillo et̾niregni thalamo uisioni nr̃e d sc̃ iungit᷑.
Que scilicet iusio: ñ ꝗͣ iã ĩꝑpetuo ab amoris sui c̃ plexib
euellit᷑. Tc̃ regni ianua lugentib claudit᷑. qͣ mͦ cotidie
penitentib apͥit᷑. Erit eiũ &tẽ penitencia. s fructuosa
iã ñ erit: qͥa neqͣꝗͣ tc̃ ueniã.inuenit qͥ mͦ aptũ uenie
hinc& enũ pͥaus dic̃. Ecce nc̃ tẽpꝰ acceptabile: ecce ñc. dief salittes. hic

Expanded text:
reproborum qua asperitate propheta vidit amarescere, quem tot appellationibus non valet explicare! Quanta vero tunc erit electorum lętitia, qui de eius merentur visione gaudere, de cuius conspectu vident et elementa contremescere, cum eo simul ad nuptias intrare! Qui et in sponsi nuptiis gaudent, et tamen ipsi sunt sponsa, quia in illo ęterni regni thalamo visioni nostrae deus coniungitur. Quae scilicet visio numquam iam in perpetuum ab amoris sui amplexibus evellatur. Tunc regni ianua lugentibus / clauditur, quae modo cotidie pęnitentibus aperitur. Erit namque tunc paenitentia, sed fructuosa iam non erit, quia nequaquam tunc veniam invenit, qui modo aptum venię Hinc etenim Paulus dich: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
xcipiunt.⁊ ꝓuenientes fructꝰ ꝑcipiunt ultͣ sortẽ. Ideirco gen̾alis c̃cilii dec̾nit auctoritas. ut nullꝰ
mͦ cstitutꝰ inclero: ł hoc ł aliud usurȩ genꝰ ex̾cere p̃sumant. Et siqͥs hactenꝰ alicuiꝰ possessionẽ data
ecunia sub hac specie inpiguꝰ accepit: si sortẽ suã deductis expensis defructibꝰ iã ꝑcepit: absolute
ossessionẽ restituat debitori. Si aũ aliqͥd minꝰ ht: eo recepto possessio lib̾e ad dñm reu̾tat᷑. Qd̾ si
huuiꝰ sinodi constituta inclero qͥsꝗͣ extit̾it qͦ detestandis usurarũ lucris insistat: eccłastici offici
auconiã ⁊ alias ꝓuincias ꝗͣ plurimos iq̃ infecit. q̃ dũ inmodũ serpentis infra suas reuolu-

Expanded text:
accipiunt, ut provenientes fructus percipiunt ultra sortem. Idcirco generalis concilii decernit auctoritas, ut nullus a accipiunt, ut provenientes fructus percipiunt ultra sortem. Idcirco generalis concilii decernit auctoritas, ut nullus a modo constitutus in clero vel hoc vel aliud usurae genus exercere praesumat. Et si quis hactenus alicujus posspecunia sub hac spe in pignus accepit, si sortem suam, deductis expensis, de fructibus jam recepit, absolute possessionem restituat debitori. Si autem aliquod munus habet, eo recepto, possessio libere ad Dominum revertatur. Quod si post hujusmodi constituta in clero quisquam exstiterit, qui detestandis usurarum Vasconiam, et alias provincias quamplurimos jam infecit, quae dum in modum serpentis infra suas revoluti
Abbreviated transcription (Latin):
excumunicatꝰ ab om̃ibꝰ euitet᷑. ⁊ in nulla causa si patͦciniũ p̃parare tẽptau̾it audiat᷑. Reu̾sꝰ aũ.
sac̾dotũ ÷ in ęccłasticis rebꝰ usurpant. maiorẽ tam̃ incutit formidinẽ ac dolorẽ. Qd̾ fomitẽ sui
decimas eis. ⁊ eccłiarũ dispositionẽ indulgent: ⁊ ĩ deuia mortis eos impellunt: qͥ p̃dicatione ips.
ad uitȩ uiã fuerant reuocandi. Deqͥb dĩ dns ꝑꝓpħam. peccata popłi mei comedunt: iad iiqͥ
tatẽ ꝓuocant animas eoꝵ. Uñ statuimꝰ u qͥsqͥs alicui laico inscło remanẽti ȩccłiã decimã ue
minores clericoꝵ p̃bende recipiant sectionẽ. Idcirco ut sic̃ ĩmagnis. ita qͦ inminimis mẽbrᷤᷤ suis
firmã habeat eccła unitatẽ. Diuisiones p̃bẽdarũ aut dignitatũ ꝑmutationẽ ꝓhibemꝰ fieri.
isucas qͣsi manifestiꝰ dãpnatas exhorrent: cõmodata pecunia indigentib. possessiones eoꝵ inpignꝰ

Expanded text:
excommunicatus ab omnibus evitetur, et in nulla causa si patrocinium praestare tentaverit, audiatur. Reversus autem, sacerdotum est, in ecclesiasticis rebus usurpant, majorem tamen incutit formidinem ac dolorem, quod fomitem sui decimas eis, et Ecclesiarum dispensationes indulgent, et in devia eos mortis impellunt, qui praedicatione ipsorum ad vitae viam fuerant revocandi. De quibus dicit Dominus per prophetecimas eis, et Ecclesiarum dispensationes indulgent, et in devia eos mortis impellunt, qui praedicatione ipsorum itatem provocant animas eorum. » Unde statuimus, ut quisquis alicui laico in saeculo remanenti ecclesiam decimamve minores clericorum praebendae recipiant sectionem. Idcirco ut, sicut in magnis ita in minimis quoque membris suis firmam habeat Ecclesia unitatem, divisiones praebendarum autusuras quasi manifestius damnatas exhorrent, commodata pecunia indigentibus possessiones eorum in pignus
Abbreviated transcription (Latin):
tat uͥ p̃ciosiꝰ Aliq̃d̾ mẽbrũ sua fuerit calliditate detͣetũ. in uimirũ ⁊ qd̾ se in angłm lucis more
solito tͥnsfig̃ans. sub obtentu fr̃m languentiũ ꝯsulendi corporibꝰ. ⁊ eccłiastica negocia fidelibꝰ
ꝑtͣctandi rẽgulares q̃ldã ad legendas leges ⁊ ꝯfectiones pbisicas pondandas de clanstͥł suis eduer
Uii ne sub occasione scientie spiritales uiri mundanis rursũ accionibꝰ inuoluant᷑. ⁊ ĩ int̾io¬
ribꝰ ex eo ipsi deficiant ex qͦ se aliis putãt in ext̾ioribꝰ ꝓuidẽ de p̃sentis concilii assensu statui¬
mꝰ: ut nullꝰ om̃io pꝰ uotũ religionis. pꝰ factã in aliqͦ religioso loco ꝓfessionẽ. adphisicã legesue mun

Expanded text:
tat, ubi pretiosius aliquod membrum sua calliditate detractum. Inde nimirum est quod se in angelum lucis more tat, ubi pretiosius aliquod membrum sua calliditate detractum. Inde nimirum est quod se in angelum lucis more solito transfigurans, sub obtentu languentium fratrum consulendi corporibus et ecclesiastica negotia fidelius pertractandi regulares quosdam ad legendas leges et confectiones physicas ponderandas de claustris suis educit. Unde ne sub occasione scientiae spirituales viri mundanis rerum actionibus involvantur, et in interioribus ex eo ipso deficiant, ex qmus, ut nullus omnino post votum religionis, post factam in aliquo religioso loco professionem, ad physicam, le
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ ne ablis qͥ ad religionẽ tͣnsire uoluerint: aliqͣ pecunia reqͥrat᷑. neue pͥoratꝰ aut capellaniȩ q̃li¬
bet monachoꝵs aut clericoꝵ annua distractione uendant᷑. neq abeo cui regim̃ ipsarũ c̃mitat᷑.
rat. Un qͥs qͥs ac decȩt̾o p̃sũserit attẽptare: tã qͥ dederit ꝙͣ. qͥ receꝑit partẽ se cũ symone ñ dubitet
tentu aliciũ ꝯsuetudinis reatũ suũ aliqͥs tueat᷑. qi diut᷑mtas tẽporis ñ minuit peccata s auget.
causas eccłasticas sub annuo p̃cio statuunt᷑. qd̾ ad sac̾dotũ gͣuam̃ ⁊ subu̾sionẽ iudiciors ñ ÷
dubiũ redũdare. id ult̾iꝰ fieri distͥctiꝰ ꝓhibemꝰ. Qd̾ qͥ fec̾it: remoueat᷑ a clero. Ep̃s qͦ qͥħ in sua di¬
ocesi sustinuerit: ⁊ eccłastica iudicia sua patit᷑ dissimulatione ꝑũti: canonica distetione plectat᷑
sid̃ia eiꝰ. ⁊ electos q̃sq nitit᷑ subplantare dicente scͥpt̾a. escȩ eꝰ electe. Multoꝵ siqͥdẽ casũ oꝑari se pu¬

Expanded text:
 ne ab iis, qui ad religionem transire voluerint, aliqua pecunia requiratur, neve prioratus, aut capellaniae quaelibet monachorum, aut clericorum annua distractione vendantur, neque ab eo cui regimen ipsarum committitt. Unde quisquis hoc de caetero praesumpserit, tam qui dederit, tam qui accepit, partem secum simoniae non dubitet tentu alicujus consuetudinis reatum suum aliquis tueatur, quia, diuturnitas temporis non minuit peccata sed auget.causas ecclesiasticas sub annuo pretio statuuntur, quod ad sacerdotii gravamen et subversionem judiciorum non est dubium redundare, id ulterius fieri districtioecesi sustinuerit, et ecclesiastica judicia sua patitur dissimulatione subverti, canonica districtione plectatsiderabilia ejus et electos quosque nititur supplantare, dicente Scriptura: « Es de ejus electis. » Multorum siquidem casum operari se pu
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑcꝰsẽ. Qadextremũ ueniens. eadẽ hora qͣiã decorꝑe erat exituruᷤ aꝑtis
ocłisuidit tetros & nigerrimos sp̃scorãse adsist̾e. &uehem̃t̾ ĩminere. ut adĩ-¬
ferni claustͣ se raꝑent. Cepit tͤmere. pallescere. sudare. & magniꝰ uocibꝰ ĩ du-¬
spet̾e. filiũq suũ nomine martinũ. ꝗͣ ipse ia mouacꝰ monachũ¬
x tͣbatis damorib uocare dicens. Maxune curre. nũꝗͣtͥ aliqͥd malifeci. ĩfide
tua me suscipe. Turbatꝰ mormarimꝰ affuit: Iugens& ꝑstrepens familia
c̃uenit. Cos aũt qͦs ille ĩ sistentes sibigͣ uit̾ tolerabat. ipsi malignoᷤ sp̃suid̾e ñ
aspectꝰ eoꝵ ferre ñpot̾at. Uertebat᷑ ad parietẽ ibi ad erant. Cũq: c̃strictꝰ ni-

Expanded text:
rcussit. Qui ad extremum veniens, eadem hora qua jam de corpore erat exiturus, apertis oculis vidit tetros et nigerrimos spiritus coram se assistere, et vehementer imminere, ut ad inferni claustra eum raperent. Coepit tremere, pallescere, sudare, et magnis vocibus inducias petere, filiumque suum nomine Maximum, quem ipse jam monachus monachu turbatis clamoribus vocare, dicens: Maxime curre, nunquam tibi aliquid mali feci, in fidem tuam me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens et perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat ipsi malignos spiritus videre non aspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad pa
Abbreviated transcription (Latin):
ad deuotionẽ nr̃ãm rediit ⁊ ad catholicã unitatẽ ⁊ abrenuntians scismati cũ pͥncipibꝰ theo¬
multitudine uiroꝵs ⁊ mulierũ. ⁊ in dño altis uocibꝰ exultãte. uenit uenenetũ ad p̾sẽtiã
nr̃ãm. Inob̾ sic̃ summo pontific reu̾eatiam ⁊ subiectionẽ impendit.⁊ recepto pacis osclo.¬
nos in ȩccłiam beati marci usq ad altare humilit̾ ⁊ deuote dextͣuit. In festo uͦ beati ia¬
cobi ab eod imꝑatore rogati. ad ead̾ eccłiam iuimꝰ ibi celebratani missarum sollẽpnia:
Et cũ audiret nos aduenire. ꝯtinuo nob̃ obuã occurrit. Inos adextro latere cura
ea quã decuit reu̾entia ⁊ humilitate suscipiens in p̃scͥptã ȩod̃iam intͦdux̃: ⁊ finita

Expanded text:
ad devotionem nostram rediit et ad catholicam unitatem, abrenuntians schismati cum principibus Teumultitudine virorum et mulierum in Domino altis vocibus exsultante, venit Venetiam ad praesentiam nostram, et nobis sicut summo pontifici reverentiam et subjectionem impendit, et recepto pacis osculo, in ecclesiam Beati Marci, usque ad altare humiliter et devote dextravit. In festo vero beati Jacobi ab eodem imperatore rogati, ad eamdem ecclesiam ivimus, ibi celebraturi missarum solemnia; et cum audiret nos advenire, continuo nobis occurrit, et nos a dextro latere cum ea qua decuit reverentia et humilitate suscipiens, in praescriptam ecclesiam introduxit; et finit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥã dũ uentre iudeus ad extremũ iudiciũ differt. electi & repbi
ĩ mortis sõno sopiunt᷑. Dormire & enĩ: mori ẽ. Ante somnũ uͦ dor¬
mitare ẽ: ante tnortẽ a salute languestere. qͥa ꝑpondꝰ egritudinis.
ꝑuenit᷑ ad sõnũ mortis. Media aut̃ nocte clamor factꝰ ẽ. ecce sp̃os
uenit exite obuã ei. De aduentu sponsi clamor ĩmedia nocte fit:
qͥa sic dief iudicii subripit: itt p̾uidi ñ ualea quando uenit. U̾de
scriptũẽ. Dies dñi sic̃ fur ĩnoctrita ueniet. Tc̃ õs uirgies surgunt

Expanded text:
robi in mortis somno sopiuntur. Dormire etenim mori est. 1478 Ante somnum vero dormitare est ante mortem a salute languescere, quia per pondus aegritudinis pervenitur ad somnum mortis. Media autem nocte clamor factus est: Ecce sponsus venit, exite obviam ei. 3. De adventu sponsi clamor in media nocte fit, quia sic dies judicii subrepit, ut praevideri non valeat quando venit. Unde scriptum est: Dies Domini sicut fur in nocte ita veniet .