comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que nostros. Vt ueteres dicunt magna claritate ꝑfundit
Qua le est enim ad caelos animo subire. Totumque illam
machinam supernam. hadugabilis atione discutere &
inspectiuumentis subtilitate ex aliqua parte colligere
Quodtantae magnitodinis archana uela uerunt mat¬
Nammundus ipse ut quidam dicunt spherica festur rotunditato¬
colle collectus. Vt diuersas rerum formarumbitus sui circu¬
itione concluderetur delibrum se neca consentane aphylo¬
so phys disputatione formauit. Cui titulus est deforma
mundi Quem uobis idem rolinquimus relegerodum
stro nomia itaque dicitur unde nobis sermo. est
Castrorũ. lex quia nesciunt ullo modo quam a suo
creatore disposita sunt uel consistere uel moueri
Nisi forte quando ali quo miraculo factodiuinitatis arbi¬
trio commutantur. Sicut ihr̃ naue tribus horis soli ingaba¬
on ut staret legitur imperasse & ostensam magis stillam
Quae mundo salutarem aduentum dnũ Nuntiaret In passio¬

Expanded text:
que nostros, ut ueteres dicunt, magna claritate dilucidat. que nostros, ut ueteres dicunt, magna claritate dilucidat. Quale est enim ad caelos animo subire, totamque illam machinam supernam indagabili ratione discutere, et inspectiua mentis sublimitate ex aliqua parte colligere quod tantae magnitudinis arcana uelaueruNam mundus ipse, ut quidam dicunt, spherica fertur rotunditate collectus, ut diuersas rerum formas ambitus sui circuitione concluderet. Vnde librum Seneca consentanea philosophis disputatione formauit, cui titulus est de forma Mundi; quem uobis idem reliquimus perlegendum. NOMIA Astronomia itaque dicitur, unde nobis sermo est, astrorum lex, quia nesciunt ullo modo quam a suo Creatore disposita sunt uel consistere uel moueri: nisi forte quando aliquo miraculo facto Diuinitatis arbitrio commutantur, sicut Hiesus Naue ut sol in Gabaon staret legitur impetrasse, et ostensam magis stellam, quae mundo salutarem aduentum Domini nuntiauit; in passio
Abbreviated transcription (Latin):
lanae figurae sunt. quae longitudine & latitudine con¬
tinentur Nume rabilis magnitudo est quae numeris arith¬
metico diuidi potest. Magnitudines rationales & in rationales
sint : Rationales quorum mensuram scire possumus. Irationa¬
les uero quorum mexisurae quantitas cognita non habetur
Figurae solidae sunt quae longitudine. latitudine & altitudi¬
ne continetur. His partibus at que diuisionibus totius geo¬
metriae disciplina tractatur . Et numero sitas illa forma¬
rum quae siue ioterrestribus siue in caelestibus est tali
expositione & cduditur cuius disciplihae aput grae cos
eudrder apollonius arithmedes. Nec nor & alii
scriptores. probabiles extiterunt. Ex quibus euclrde
mas latum romane÷ u linguae idem uir magnificus
boe thius dedit. Qui sidiligenticura relegatur hoc quae
praedictis diuisionibus apestum est manifesta intelleger¬
tia exlaratitate cognosdtur: A stro nomia super est
quam sicasta ac moderata mente perquirimus sensus quo¬

Expanded text:
lanae figurae sunt quae longitudine et latitudine continentur. Numerabilis magnitudo est quae numeris arithmeticae diuidi potest. Magnitudines rationales et irrationales sunt – rationales quorum mensuram scire possumus, irrationales uero quorum mensurae quantitas cognita non habetur. Figurae solidae sunt quae longitudine, latitudine et altitudine continentur. His partibus atque diuisionibus totius geometriae disciplina tractatur, et numerositas illa formarum, quae siue in terrestribus siue in caelestibus est, tali expositione concluditur. Cuius disciplinae apud Graecos Euclides, Apollonius, Archimedes necnon et alii scriptores probabiles extiterunt; ex quibus Euclidem translatum Romanae linguae idem uir magnificus Boethius edidit. Qui si diligenti cura relegatur, hoc quod praedictis diuisionibus apertum est manifestae intellegentiae claritate cognoscitur. Astronomia superest; quam si casta ac moderata mente perquirimus, sensus quo
Abbreviated transcription (Latin):
& fit exsonitibus  quinq Unde etiam nomex accepit Ter¬
tia dia passon symphonia est quae etiam diocto dicitur
constat exratione diplasia hoc est dupla: F it autem perso¬
nitus octo. Vnde & nomen accepit siue diocto siue dia pason
quia apud ueteres cytharae ex octo cordis constabant : Dia¬
pasonergo dicta ẽ qua si ex omnibus sonitibus constans. Quar¬
tadia pason simul & diater saron symphonia ẽ quae constat
ex ratione quam hab& .XXIIi. numerus adocto numerum fit aitiẽ
personitus undecim
Suintadia pasonsimul. & diapente symphonia est. quae cons¬
tat exratione triplasia fit autem personitus un decim¬
Qaaeita dia pason. Idest dupla dia pason symphonia est quae
constat exratione tetra plasia fit autem personitus duodec̃i
Nonus est totius constitutionis armonicae differentia &
quantitas quae inuocis accentu siue tenore consistit auifiai
TONIUEROSUMI

Expanded text:
et fit ex sonitibus quinque, unde etiam nomen accepit. Teret fit ex sonitibus quinque, unde etiam nomen accepit. Tertia, diapason, symphonia est, quae etiam diocto dicitur, constat ex ratione diplasia, hoc est dupla; fit autem per sonitus octo, unde et nomen accepit, sive diocto, sive diapason: quia apud veteres citharae ex octo chordis constabant. Diapason ergo dicta est, quasi ex omnibus sonitibus constans. Quarta, diapason simul et diatessaron, symphonia est quae constat e quam habet 24 numerus ad 8 numerum; fit autem ex sonitibus undecim. Quinta, diapason simul et diapente, symphonia est quae constat ex ratione triplasia; fit autem per sonitus duodecim. Sexta, disdiapason, id est dupla diapason, symphonia est quae constat ex ratione tetraplasia; fit autem per sonitus quindecim. Tonus est totius constitutionis armonicae differentia et quantitas, quae in uocis accentu siue tenore consistit. Toni uero sunt
Abbreviated transcription (Latin):
utrum bene sonus anmale cohereat. metrica ẽ. quae
mensuras diuersorum metrorum probabiliratione cog¬
noscit . ut uerbi gratia hero icdn sam bicon hele ia con
& cetera :¬
STRUMENTORŨMU¬
SICORO GENERASUXTTRA
Dercussio nalia acitabula aenea & argentea uel alia quem
A& allicorigore ꝑcussa reddunt cum suauitate tinnitũ Teu¬
sibilia sunt cordarum fila subaste religate quae a modo plec¬
trõ percussa mulciunt aurium delectabiliter sensum inquib:
sunt species cytharũ diuersarum
In flatilia sunt quae spũ reflante completa in sonũ uocis
animantur. Vt sunt tubae calami organa panduria &
cetera huius cemodi restat nunc ut de symphonis dicere
debeamus
Simphonia. est tem pera menetũ sonitus grauis adacutum
uel acuti ad grauem modula men efficiens
Idia tessaron symphonia est quae constat ex ratione epitrita
& fit ex sonitibus quattuor unde & nomen accepit
Diapente symphonia est : quae constat exratione aemiolia

Expanded text:
utrum bene sonus, an male cohaereat. Metrica est quae utrum bene sonus, an male cohaereat. Metrica est quae mensuras diversorum metrorum probabili ratione cognoscit; ut, verbi gratia, heroicum, iambicum, elegiacum et caetera. Instrumentorum musicorum genera sunt Percussionalia sunt acitabula aenea et argentea, uel alia quae metallico rigore percussa reddunt cum suauitate tinnitum. Tensibilia sunt cordarum fila sub arte religata, quae ammoto plectro percussa mulcient aurium delectabiliter sensum, in quibus sunt species cythararum diuersarum. Inflatilia sunt quae spiritu reflante completa in sonum uocis animantur, ut sunt tubae, calami, organa, pandoria et cetera huiuscemodi. Restat nunc ut de symphoniis dicere debeamus. Symphonia est temperamentum sonitus grauis ad acutum uel acuti ad grauem, modulamen efficiens Diatessaron symphonia est quae constat ex ratione epitrita, et fit ex sonitibus quatuor, unde nomen accepit. Diapente symphonia est quae constat ex ratione hemiolia,
Abbreviated transcription (Latin):
bamur semper esse sociati quando uero hiquitates geri¬
mus musicam non habemus. Caelum quoque & terram uel
omnia quae in eis dispensatione siperna per aguntur
Nor sunt sine musica disciplina quam pythagoras hunc
mundim permusicam conditum & guber nari posse testatur
Iuipsa quoque religione ualde per mixta est. ut decalogi
decacordus tinnitus ertharae tympano organi melo¬
dia Ermbalarum sonus Ipsum quoque ꝑsalterium ad
instar in strumenti musici nominatumesse non dubium ẽ
eo quod in ipso contineatur caelestum uir tutum suauis
sinis & grata modulatio Nune de musicas partibus sicatẽ
ama ioribus traditum disseramus.
Musica est disciplina scientia quae denumeris loquitur qui
ad aliquid sunt his qui inueniuntur insonis. ut duplum triplũ
qua druplum & his similia quae dicuntur ad aliquid¬
D IUSICAE PARTES SUNTII
acutum & graue.
Rithmica .ẽ. quae requirit in concursione uerborum.

Expanded text:
bamur semper esse sociati; quando vero iniquitates geribamur semper esse sociati; quando vero iniquitates gerimus, musicam non habemus. Coelum quoque et terram, vel omnia quae in eis dispensatione superna peraguntur, non sunt sine musica disciplina, cum Pythagoras hunc mundum per musicam conditum et gubernari posse testetur. In ipsa quoque religione valde permixta est, ut Decalogi decachordus, tinnitus citharae, tympana, 587 organi melodia, cymbalorum sonus; ipsum quoque Psalterium ad instar instrumenti musici nominatum esse non dubium est, eo quod in ipso contineatur coelestium virtutum suavis nimis et grata modulatio. Nunc de musicae partibus, sicut est a majoribus traditum, disseramus. Musica est disciplina vel scientia quae de numeris loquitur, qui ad aliquid sunt his qui inveniuntur in sonis; ut duplum, triplum, quadruplum, et his similia, quae dicuntur ad aliquid. Musicae partes sunt tracutum et grave. Rhythmica est quae requirit in concursione verborum,
Abbreviated transcription (Latin):
principium musas que ipsas qua de causa inuentae fu¬
erit diligenter exponit. quae musae ipse. appella¬
te sunt a potumaso id est ad quaerendo. Quod per
ipsas sicut antiqui uoluerunt. uis carminum & uo¬
cis modulatio quae reretur. In uenimus &iam censo¬
rium qui ad quintum cerellum scripsit denatalis eiuis die uibi
de musica disciplina uel de alia parte mathesis Non ne glegenda
disseruit qñm inutiliter legitur. ut res ipse pene trabilibus
animae frequenti meditatione condantur enusi ca ergo dis¬
ciplina per omnes actos uitae nostrae acratione dffundi¬
tur primum sic reatoris mandata faciamus. & puris menti¬
bus statutis ab eo regulis seruiamus. Quic quidenim loqui¬
mur uel in trinsecus uenarum pulsibus commouemur per
musicos rithmos armoniae uirtutibus probatur esse io¬
ciatum ohusica quippe. est scientia bene modulandi quod
si norbona conuersatione tractemus talidis ciplinae pro¬

Expanded text:
principium, Musasque ipsas qua de causa inuentae fuprincipium, Musasque ipsas qua de causa inuentae fuerint, diligenter exponit. Nam Musae ipsae appellatae sunt apo tu maso, id est a quaerendo, quod per ipsas, sicut antiqui uoluerunt, uis carminum et uocis modulatio quaereretur. Inuenimus enum, qui ad Quintum Cerellium scripsit de Natalis eius die, ubi de musica disciplina uel de alia parte mathesis non neglegenda disseruit; quoniam utiliter legitur, ut res ipsae penetralibus animae frequenti meditatione condantur. Musica ergo disciplina per omnes actus uitae nostrae hac ratione diffunditur; primum, si Creatoris mandata faciamus et puris mentibus statutis ab eo regulis seruiamus. Quicquid enim loquimur uel intrinsecus uenarum pulsibus commouemur, per musicos rithmos armoniae uirtutibus probatur esse sociatum. Musica quippe est scisi nos bona conversatione tractemus, tali disciplinae pro
Abbreviated transcription (Latin):
quando mensuum circula supputa mus
quando spatium anni redeuntis agno scimus¬
per numerum siquidem peton fundamur. instruimur
Tolles saeculo compotum & omnia ignorantia caeca con¬
plectitur. Nec differt potest aceteris animalibus qui
calculi NoΝ intellegit quantitatem &ideo tamgloriosa
res est quantum uitae nostrae necessaria conproban¬
tur quam per ipsam & substantia nostra certissime
discitur & expensarum modus librata subputatione
erogatur. Numerus est quicuncta disponit. Per ipsũ
discimus quid primo quid secundo facere debeamus.
Nunicueniamus ad musicam quae ipso nomine & propria
bens pythagoram dicit huius rei inuenis se primorda
Ex malleorum sonitu. & cordarum extensione per¬
cussa. Quam amicus noster uir disertissimus. mu¬
cianus transtulit inlatinum ut in genium eius as¬
sumptioperis qualitas indigaret. Cle mens ue¬
ro alexandrinus praes biter in libro quem contra
paganos edidit musicam ex musis dicit sumpsisse

Expanded text:
quando mensuum curricula supputamus, quando mensuum curricula supputamus, quando spatium anni redeuntis agnoPer numerum siquidem, ne confundamur, instruimur. Tolle saeculo computum, et omnia ignorantia caeca complectitur. Nec differre potest a caeteris animalibus, qui calculi non intelligit quantitatem; et ideo tam gloriosa res est, quantum vitae nostrae necessaria comprobatur: quoniam per ipsam et substantia nostra certissime discitur, et expensarum modus librata supputatione erogatur. Numerus est qui cuncta disponit. Per ipsum discimus quid primo, quid secundo facere debeamus. Nunc veniamus ad musicam, quae ipso nomine et propriabens, Pythagoram dicit hujus rei invenisse primordia ex malleorum sonitu et chordarum extensione percussa. Quam amicus noster vir disertissimus Mutianus transtulit in Latinum, ut ingenium ejus assumpti operis qualitas indiro Alexandrinus presbyter, in libro quem contra Paganos edidit, musicam ex Musis dicit sumpsisse
Abbreviated transcription (Latin):
qui inmodum flamme consurgunt ita a
Orbi ut sunt tes sere itaa
perae quibus est aequalis. undique rotundita. Ita
Sphericus autem pumerus . ẽ. quia circulato
mero multiplicatus a se inchoans adse con¬
titur. ut uerbi gratia. quin quies quini
Hiccirculus dum inse ipsum multiplicatus fu¬
erit facit spheram Io est quin quies .XX CXX Tis
igitur rebus sollicita mente tractatis. Memento quod
haec disciplina ideo ceteris ante festur. qñm ipsa sicut
siperius dictum est. ut sit nullius alterius indig& discipli¬
nas Reliquae uero quae secuntur sicut eius iaom qualitas
uirtutis ostendit. ut sint at que subsistunt irodigent
arit hmetica disciplina quam apud grecos Nichoma¬
chus diligenter ex posuit: hunc primum ad aurensis
none trans latum. romanis contulit lectitandum. Qui
bus ut aiunt. siquis saepius utitur quantum homini¬
bus fas est lucidissima proculdubio ratione perfundi¬
tur. Datum. est &iam nobis ex magna parte subipsa
uiuere disciplina. quando hora sperean disci mus

Expanded text:
qui in modum flammae consurgunt, ita IMG 13 cybi, ut sunt tesserae, ita herae, quibus est aequalis undique rotunditas, ita IMG 15 - sphericus autem numerus est qui a circulato numero multiplicatus a se inchoans ad se conuertitur, ut uerbi gratia quinquies quini hic circulus dum in se ipsum multiplicatus fuerit, facit spheram, id est quinquies XXV CXXV. His igitur rebus sollicita mente tractatis, memento quod haec disciplina ideo ceteris antefertur, quoniam ipsa, sicut superius dictum est, ut sit, nullius alterius indiget disciplinae; reliquae uero quae sequuntur, sicut eius iam qualitas uirtutis ostendit, ut sint atque subsistant, indigent arithmetica disciplina. Quam apud Graecos Nicomachus diligenter exposuit. Hunc prius Madaurensis mone translatum Robus, ut aiunt, si quis saepius utitur, quantum hominibus fas est, lucidissima procul dubio ratione perfunditur. Datum est etiam nobis ex magna parte sub ipsa uiuere disciplina; quando horas per eam discimus,
Abbreviated transcription (Latin):
uerum postquam ista reperta sunt prouocati studiosi ad
illa in uisibilia cognoscenda coeperunt quaerere quanto
spatio a terra luna Aluna solipse distar& et usq aduer¬
ticem caeli quanta se mensura distender&. quod peritis si¬
mus geo metras ad secutosesse commemorat . Tunc & de¬
mensionem uniuersae terrae. probabilire fert rati

Expanded text:
Verum postquam ista reperta sunt, prouocati studiosi ad Verum postquam ista reperta sunt, prouocati studiosi ad illa inuisibilia cognoscenda coeperunt quaerere quanto spatio a terra luna, a luna sol ipse distaret, et usque ad uerticem caeli quanta se mensura distenderet; quod peritissimos geometras assecutos esse commemorat. Tunc et dimensionem uniuersae terrae probabili refert rati
Abbreviated transcription (Latin):
scã diuinitas quando creatoris suiquas hodie que facit. ex¬
sistere diuersas species formulas. quae concedit. quando
cursis stellarum. potentia ueneranda dis tribuit . & statutis
lineis facit currere quae mouentur. Certa que sede quae
sunt fixa constituit. quid quid enim bene disponitur at quȩ
conpletur. potest disciplinae huius qualitatibus applicari
eo metria. latinae dicitur terrae demensio quoni¬
am perdiuersas formas ipsius disciplinae. Vt non¬
nulli dicunt. primum aegyptus dominis. proprus
fertur esse. partitus cuius disciplinae magistrimenso¬
res ante dicebantur. Sed uarro peritissimus latinorum
huius nominis causam sic extitisse commemorat dicens
prius quidem homines demensiones terrarum terminis
positis uacantibus populis. Pacis utilia praestitisse. De la¬
detotius annicirculum menstrua linum ero fuisse pasti¬
tos. Vnde & ipsimen ses quod annum metiantur edictisunt

Expanded text:
sancta Trinitas, quando creaturis suis, quas hodieque fecit exsancta Trinitas, quando creaturis suis, quas hodieque fecit existere, diuersas species formulasque concedit; quando cursus stellarum potentia ueneranda distribuit, et statutis lineis facit currere quae mouentur certaque sede quae sunt fixa constituit. Quicquid enim bene disponitur atque completur, potest disciplinae huius qualitatibus applicari. VI. DE GEOMETRIA Geometria latine dicitur terrae dimensio, quoniam per diuersas formas ipsius disciplinae, ut nonnulli dicunt, primum Aegyptus dominis propriis fertur esse partitus; cuius disciplinae magistri mensores ante dicebantur. Sed Varro, peritissimus Latinorum, huius nominis causam sic extitisse commemorat, dicens prius quidem dimensiones terrarum terminis positis uagantibus ac discordantibus populis pacis utilia praestitisse; deinde totius anni circulum menstruali numero fuisse partitum, unde et ipsi menses, quod annum metiantur, edicti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
regitis huius scientiae uobis atria pate facit. Fertur &iam la¬
tio sermone & apule ium madurensem. instituta huius operis
effecisse. Scripsit &iam & pater agustinus demusicas ex libros
in quibus humanam uocem rhytmiticos sonos & armoniam
modulabilem in longis syllabis at que breuibus naturaliter
habere monstrauit. Censorinusquoque decentibus qui uoci nr̃ae
ad necessariis aut subtiliter disputauit pertineredicens:
Ad musicam disciplinam quemuobis interceteros transscrip
contem platiuam formarum documentum &iam uis uale
phylosophorum quod ut praeconiis celeberrimis efferant
iobem suum in operibus propriis geo metria retestantur
Quod nescio utrum libidibus anuitu perationibus applicetur
quando quod illi pingunt. inpuluere coloreo : iouem fatere
mentiuntur incaelo quod siuero creatori & omni potenti
dño salubriter applicetur. potest ex sententia forsitan
conuenire ueritati. Ceo metria atenim si fas est dicere

Expanded text:
relegitis, hujus scientiae vobis atria patefacit. Fertur etiam Larelegitis, hujus scientiae vobis atria patefacit. Fertur etiam Latino sermone et Apuleium Madaurensem instituta hujus operis effecisse. Scripsit etiam et Pater Augustinus de musica sex libros, in quibus humanam vocem, rhythmicos sonos et harmoniam modulabilem in longis syllabis atque brevibus naturaliter habere monstravit. Censorinus quoque de accentibus voci nostrae adnecessariis subtiliter disputavit, pertinere dicens ad musicam disciplinam; quem vobis inter caeteros transcriptucontemplativa formarum, documentum etiam visuale philosophorum; quod, ut praeconiis celeberrimis efferrent, Jovem suum in operibuQuod nescio utrum laudibus an uituperationibus applicetur, quando quod illi pingunt in puluere colorato, Iouem facere mentiuntur in caelo. Quod si uero Creatori et omnipotenti Domino salubriter applicetur, potest haec sententia forsitan conuenire ueritati - geometrizat enim, si fas est dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
rum adtestatione doctissimus. freneticum quendom per
srm phoniam naturae suae credidisse memorantur ul¬
ta sint autem quae inagris hominibus per hane disciplinar
facta miracula caelum ipsum sicut su pra memorauimus di¬
citur sub ar moniae dulcedine reuolui. et ut breuiter dons¬
ta con plectar quid quid in supornis siue terrenis rebus con¬
uenienter secumndum auctorissui dispositionem geritur ab
hac disciplina nonreferentur exceptum. gratis si daereg
nimis uitilis que cognitio quae & sensum uostrum adsuper¬
naorigt & aures modulatione per mulcit quam a put gno¬
ros ÷ Alrpius euclrde : ꝓtholo meus & ceteri probabililn sti
tuitione docuerunt : Aput latinos autem uir magnificuis
albinus librum deluc re compendio subbre uitate conser pst
quem inbiblio theca romae nos habuisse at quȩ studiosae legissa
retinemus quisi fortegentili incursione sublatus est. habetis
hic gaudentium mucianilatum quem si sollicita intentione

Expanded text:
rum attestatione doctissimus, freneticum quendam per rum attestatione doctissimus, freneticum quendam per symphoniam pristinae sanitati reddidisse memoratur. Multa sunt autem, quae in aegris hominibus per hanc disciplinam leguntur facta miracula. Caelum ipsum, sicut supra memorauimus, dicitur sub armoniae dulcedine reuolui; et ut breuiter cuncta complectar, quicquid in supernis siue terrenis rebus conuehac disciplina non refertur exceptum. Gratissima ergo nimis utilisque cognitio, quae et sensum nostrum ad superna erigit, et aures modulatione permulcet; quam apud Graecos Alypius, Euclides, Ptolomaeus, et caeteri probabili institutione  mss., instructione docuerunt. Apud Latinos autem vir magnificus Albinus librum de hac re compendiosa brevitate conscripsit; quem in bibliotheca Romae nos habuisse, atque studiose legisse retinemus. Qui si forte gentili incursione sublatus est, habetis hic Gaudentium Mutiani Latinum; quem si sollicita intentione
Abbreviated transcription (Latin):
tono semis Yperdorium duobus semis tonis. Hoc est dia¬
tessaron symphonia a eolium tribus tonis. phrigium
tribus semis tonis. hoc est diapente symphonia . Iastium
quattuor tonis. Dorium quattuor semis. U polrdium
quinque . Ypo a eolium quinque semis tonis. Vpo phrigiã
sextonis hoc est dia pason srmphonia. Upo iastium sex
semis tonis. Ypodorium septem tonis. Urde claret. quoni¬
am rper lidius tonus omnium acutissimus. septem tonis
praecedit Y podorium omnium grauis sinun ir quibus ut uarro
sedaret ipsas quo que bestias pec non & serpentes. Volucres atque
ded finas ad auditum suae modulationis ad traberent : Nam ut
or phei brram srrenarum tantus. tamquam fabulo sa tace anus
Quid dedaund dicimus qui abspiritibus in mundis sauls̃ dise ipli¬
na saduber rimae modulationis eripuit. Nouo que modo per
auditũ sanitatem contulit regi. quam mediei Nonpoterant her s̃¬
barum potestatibus operarias clipiades quoque medicus maio¬

Expanded text:
duobus tonis, hyperdorium duobus semis tonis, hoc est diaduobus tonis, hyperdorium duobus semis tonis, hoc est diatessaron symphonia; aeolium tribus tonis, phrygium tribus semis tonis, hoc est diapente symphonia; jastium quatuor tonis, dorium quatuor semis, hypolydium quinque, hypoaeolium quinque semis tonis, hypophrygium sex tonis, hoc est diapason symphonia; hypojastium sex semis tonis, hypodorium septem tonis. Unde claret quoniam hyperlydius tonus omnium acutissimus, septem tonis praecedit hypodorium omnium gravissimum: in quibus, ut Varro sedaret, ipsas quoque bestias, nec non et serpentes, volucres atque delfinas ad auditum suae modulationis attraherent. Nam ut Orphei lyram, Syrenarum cantus tamquam fabulosa taceamus, quid de Dauid dicimus, qui ab spiritibus immundis Saulem disciplina saluberrimae modulationis eripuit, nouoque modo per auditum sanitatem contulit regi, quam medici non poterant herbarum potestatibus operari? Asclepiades quoque, medicus maio
Abbreviated transcription (Latin):
Speriastius est Nperdorium emitonio irdumtono a coliũ
tono semis: phrigium duobuis tonis. Iastium duobus semis
tonis hoc est diatessaron. srmphonia Dorium tribus tonis
Spolydium tribus semis tonis. hoc est dia pente sy m phonia
Spo a colium : quattuor tonis ypophrigium quat tuor senis
Sper phrigius est Nper iastium Emitonio Sper doriũ
tono ir dium tono semis aeolium duobus. plirs gũduobus
semis hoc ẽdia tessaron symphonia iastium tribus tonis. dotriũ
praecedens Uper a eolius est Yper phrrgium enuto¬
nio Yper iastiumꝰ Non Yperdorium tonosemis lydiumdu¬
obus tonis aeolium duobus semis. hoc est diates saron sym¬
phonia phrygium tribus tonis iastium. tribus semis tonis
hoc est diapente symphonia Dorium quattuor tonis
Ypolrdium quattuor semis. Ypo ae olium. quinque tonis
Ypophrrgium quinque semis Ypo iastium sextonis. Hoc
est dia passon srmphonia Ypodorium sex semis tonis
Uper lydius ẽ Nouissimus & acutissimus omnium
Yper aeolium emitonis yper phrigium tono. Yper iastiũ

Expanded text:
Hyperiastius est hyperdorium hemitonio, lydium tono, aeolium tono semis, phrygium duobus tonis, iastium duobus semis tonis, hoc est diatessaron symphonia, dorium tribus tonis, hypolydium tribus semis tonis, hoc est, diapente symphonia, hypoaeolium quattuor toniyperphrygius est hyperiastium hemitonio, hyperdorium tono, lydium tono semis, aeolium duobus, phrygium duobus semis, hoc est diatessaron symphonia, iastium tribus tonis, dorium tpraecedens. XIIII. Hyperaeolius est hyperphrygium hemitonio, hyperiastium tono, hyperdorium tono semis, lydium duobus tonis, aeolium duobus semis, hoc est diatessaron symphonia, phrygium tribus tonis, iastium tribus semis tonis, hoc est diapente symphonia, dorium quattuor tonis, hypolydium quattuor semis, hypoaeolium quinque tonis, hypophrygium quinque semis, hypoiest diapason symphonia: hypodorium sex semis tonis. 15. Hyperlydius est novissimus et acutissimus omnium, hyperaeolium hemitonio, hyperphrygium tono, hyperjastium
Abbreviated transcription (Latin):
Upodorius tonus est omnium grauissime sonans. Propter
quod & inferior nuncupatur
Ypo iastius autem s podorium emitonio praecedens
x podorium tono semis praecedens
Ypolrdius est :xpo ae olium emitonio y pofrigium tono ypo¬
iastium tono semis ypodo rium ditono praecedens
Dorius est ypolydium emitonis. rpo ae olium tono ypofri¬
um tono semis ypo iastium ditono rpodorium duobus se¬
mis tonis hoc est diatessaron symphonia praecedens
Iastius est dorium emitonio rpolydium tono
Ypo & hum tono semis ypo frigium ditono ypostium du¬
obus semis hocest diatessaron symphonia Y podorium tri¬
bus tonis praecedens.
Phrigius est Yastium emitonio dorium tono ypolrdiũ
tono semis Ypoelium ditono Vpophrigium duobus semis
tonis hoc est diates saron smphonia hyiastium tribus
tonis Ypodorium tribus semistonis. hoc est dia pente

Expanded text:
podorius tonus est omnium grauissime sonans, propter quod et inferior nuncupatur. II. Hypoiastius autem hypodorium hemitonio praecedens.hypodorium tono semis praecedens. V. Hypolydius est hypoaeolium hemitonio, hypophrygium tono, hypoiastium tono semis, hypodorium ditono praecedens. VI. Dorius est hypolydium hemitonio, hypoaeolium tono, hypophrygium tono semis, hypoiastium ditono, hypodorium duobus semis tonis, hoc est, diatessaron symphonia, praecedens. VII. Iastius est dorium hemitonio, hypolydium tono, hypoaeolium tono semis, hypophrygium ditono, hypoiastium duobus semis tonis, hoc est diatessaron symphonia, hypodorium tribus tonis praecedens. VIII. Phrygius est iastium hemitonio, dorium tono, hypolydium tono semis, hypoaeolium ditono, hypophrygium duobus semis tonis, hoc est, diatessaron symphonia, hypoiastium tribus tonis, hypodorium trib
Abbreviated transcription (Latin):
onem collectam. Ideoque factum ẽ. ut disciplina ipsa geomemr¬
ae nomen acciper&. Quod per saecula longa custodit. Uude
censorinus in libro quem scripsit ad quintum cerellium spatia
ipsa caeli terrae que ambitum pernumerum stadiorũ distinc¬
ta curio sitate de scripsit. Quem siquis recensere uoluerit
Multa phylosophorum mysteria ubilectione cognoscit
Ceo metria uero est disciplina magnitudinis

Expanded text:
one collectam; ideoque factum est ut disciplina ipsa Geometria nomen acciperet, quod per saecula longa custodit. Vnde Censorinus, in libro quem scripsit ad Quintum Cerellium, spatia ipsa caeli terraeque ambitum per numerum stadiorum distincta curiositate descripsit; quem si quis recensere uoluerit, multa philosophorum mysteria breui lectione cognoscit. Geometria uero est disciplina magnitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
phonia est Ypo plirigium tribus tonis Ypota sium tribus semis
hoc est diapente srmphonia Y podorium quat tuor tonis prae¬
cedens Ir dius ẽ. a eolium emitonio psygium tono iastum to¬
no semis Dorium duobus tonis. Upolidum duobus semiis tonis
hoc est dia thessaron symphonia y poelium tribus tonis. ꝓpo
phrigium tribus semis tonis. hoc est diapente. srmphonia
Spor astium quat tuor tonis. Ypodorium quattuor semis
toni praecedens.
Vperdorius est. lxdumi aemitolio aeo lium tono phrigium
tono semis iastium duobus tonis. hoc est dia tessaron spm

Expanded text:
 hypophrygium tribus tonis, hypoiastium tribus semis tonis, hoc est diapente symphonia, hypodorium quattuor tonis praecedens. X. Lydius est aeolium hemitonio, phrygium tono, iastium tono semis, dorium duobus tonis, hypolydium duobus semis tonis, hoc est diatessaron symphonia, hypoaeolium tribus tonis, phrygium tribus semis tonis, hoc est diapente symphonia, hypoiastium quattuor tonis, hypodorium quattuor semis tonis praecedens. XI. Hyperdorius est lydium hemitonio, aeolium tono, phrygium tono semis, iastium duobus tonis, dorium duobus sem
Abbreviated transcription (Latin):
omñ iustũ hones¬
as formulas categoricorũ syllogis morũ qui ple¬
ne nosse desiderat: librũ legat qui in scribitar per ier¬
menias apulei & quae subtilius sunt tractata cognoscit. Nec
fastidum nobis uerba repetita congeminent : distinc taem̃
atq: considerata ad magnas intelle gentiae uias . Praes¬
tante dño Nos utiliter introducunt : Nunc adrpo the¬
ticos syllogismos ordine currente ueniamus:¬

Expanded text:
m igitur honess formulas categoricorum syllogismorum qui plene nosse desiderat, librum legat qui inscribitur Perihermenias Apulei, et quae subtilius sunt tractata cognoscit. Nec fastidium nobis uerba repetita congeminent; distincta enim atque considerata ad magnas intellegentiae uias praestante Domino nos utiliter introducunt. Nunc ad hypotheticos syllogismos ordine currente ueniamus
Abbreviated transcription (Latin):
Ae quiuoca
VNIUOCA
DeNOMiΝatiua¬
e qui uoca dicuntur quorum nomeu solum commune est:
secundũ nomen uero substantiae ratiodiuersa : ut
anĩmal homo & quod pingitur : Vniuoca dicuntur : quo¬
rum & nomea commune est & secundum nomea discrepare¬
eadem substantiae ratio non probatur : ut animal homo at qibas
De nominatiua id ẽ deriua tiua dicuntur: quae cumq
ab aliquo sola differentia casus secumndum nomenhabent
appellationem : ut a grammatica graminaticus

Expanded text:
aequiuoca uniuoca denominatiua. Aequiuoca dicuntur quorum nomen solum commune est, secundum nomen uero substantiae ratio diuersa, ut animal homo et quod pingitur. Vniuoca dicuntur quorum et nomen commune est, et secundum nomen discrepareadem substantiae ratio non probatur, ut animal homo atque bos. Denominatiua, id est deriuatiua, dicuntur quaecumque ab aliquo sola differentia casus secundum nomen habent appellationem, ut a grammatica grammaticus e
Abbreviated transcription (Latin):
ita naturaliter ligat : ut nec sariã cognitionẽ sibiunius con¬
praehensione connectat : hoc autem genere de finitionis
uti debemus cum contrarium notũ ẽ : Namcerta ex incestis
nemo probat subqua specie

Expanded text:
ita naturaliter ligat, ut necessariam cognitionem sibi unius comita naturaliter ligat, ut necessariam cognitionem sibi unius comprehensione conectat. Hoc autem genere definitionis uti debemus cum contrarium notum est, nam certa ex incertis nemo probat. Sub qua specie
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑre
cum terminum dicimus finem aut populatas. inter procẽ¬
mur esse uastatas : Sexta species definitionis est quã
graecicatadia foraunos. per differentiam dicimus. Id est
cũ queritur quid inter sit interregem & tyrannũ Adiecta
differentia quiduter que sit definitur : Id ẽ rex est modes¬
tus & temperans : Tyrannus uero impius & immitis. Septi¬
ma est species definitionis : quam graeci cata meta pho¬
ramꝰ Latini pertrans lationem dicunt : ut cicero intopicis
litus est qua fluctus eludit: hoc uariae tractari potes:
modo enĩ ut moueat. sicut illud caput .ẽ. A Rx corporis
modo ut uituper& ut illud : diuitiae sunt breuis uitae
longumuiaticum modo ut laud& adulencentia est flos
aetatis : Oc taua species definitionis est: quam graeci
cata apheres intueniti ut latiniper priuantiam con¬
trarueius quodde finitur dicunt : ut bonum ẽ quod ialũ
non ẽ Iustum est quod iniustum non ẽ : et his similia quod se

Expanded text:
ere cum terminum dicimus finem, aut populatas interpretamur esse uastatas. Sexta species definitionis est, quam Graeci cata diaphoran, nos per differentiam dicimus; id est, cum quaeritur quid intersit inter regem et tyrannum, adiecta differentia quid uterque sit definitur, id est: 'Rex est modestus et temperans, tyrannus uero impius et immitis.' Septima est species definitionis, quam Graeci cata metaphoran, Latini per translationem dicunt, ut Cicero in Topicis: 'Litus est qua fluctus eludit.' Hoc uarie tractari potest; modo enim ut moueat, sicut illud: 'Caput est arx corporis,' modo ut uituperet, ut illud: 'Diuitiae sunt breuis uitae longum uiaticum', modo ut laudet: 'Adulescentia est flos aetatis.' Octaua species definitionis est, quam Graeci cata apheresin tu enantiu, Latini per priuantiam contrarii eius quod definitur dicunt, ut: 'Bonum est, quod malum non est; iustum est, quod iniustum non est,' et his similia; quod se
Abbreviated transcription (Latin):
one declarat : ut si luxurio sum uolumus de finire dici¬
mus : luxurio sus ẽ : uictus nonne cesrii & sumptuo si &
onerosi appetens indelicias affluens in libidine promtus
Haec & talia definiunt luxuriosum: quae species definitio¬
nis: oratorib: magis apta es quam dia lecticis quia latitu¬
dines hab&: haec similimodo inbonis rebus ponit᷑ &in malis:
Quinta species de finitionis est : quã graecae: cata an¬
tilexin. Latine ad uerbum dicimus : Haec uocem illam
decuius requiritur : aliosermone de signat uno ac singu¬
lari : et quodammodo quidillud sit inuno uerbo positum :
Vno uerbo alio dedarat conticiscereest tacere : Item¬

Expanded text:
one declarat, ut si luxuriosum uolumus definire, dicione declarat, ut si luxuriosum uolumus definire, dicimus: 'Luxuriosus est uictus non necessarii et sumptuosi et onerosi appetens, in deliciis affluens, in libidine promptus.' Haec et talia definiunt luxuriosum; quae species definitionis oratoribus magis apta est quam dialecticis, quia latitudines habet. Haec similitudo in bonis rebus ponitur et in malis. Quinta species definitionis est, quam Graece cata antilexin, Latine aduerbium dicimus. Haec uocem illam, de cuius re quaeritur, alio sermone designat uno ac singulari, et quodammodo quid illud sit in uno uerbo positum, uno uerbo alio declarat, ut: 'Conticiscere est tacere.' Item
Abbreviated transcription (Latin):
modo semꝑ efficitur : homo ẽ quod rationali conceptione
& exercitio prre ẽ. animalibus cunctis: Non enĩ dixit
quid est homo sed quid agat: quasi quodam signo innotitiã
deuocato Inista enim & in reliquis notiorei profestur
Non substantialis ut in illa primaria explicatione
declaratur : et quia illa substantialis est definitionũ
omnium optinet principatum:
ercia specier de finitionis est : quae grece pyoedes di¬
citur . latine qualitatiua: haec dicendo quid quale sit id
quod sit euidenter ostendit: Cuius exemplũ tale est: homo
ẽ. qui in genio ual& astibus poll& & cognitione rerum
aut quae age re debeat eligit. Aut anim aduersione. quod
inutile sit contemnit : his enim qualitatibus expressus hac
definitus homo ẽ:
Quasta species definitionis est quae grece hypo graphice
Latine discriptionalis nuncupatur : quae adhibita cir cu¬
itione dictorũ factorũ que rem quae quid sit descripti¬

Expanded text:
modo semper efficitur: Homo est, quod rationali conceptione modo semper efficitur: Homo est, quod rationali conceptione et exercitio praeest animalibus cunctis. Non enim dixit, quid est homo, sed quid agat, quasi quodam signo in notitiam denotato. In ista enim et in reliquis notio rei profertur: non substdeclaratur; et quia illa substantialis est, definitionum omnium optinet principatum. Tertia species definitionis est, quae Graece pyoedes dicitur, Latine qualitatiua. Haec dicendo quid quale sit, id quod sit euidenter ostendit, cuius exemplum tale est: 'Homo est qui ingenio ualet, artibus pollet, et cognitione rerum aut quae agere debeat eligit, aut animaduersione quod inutile sit contemnit.' His enim qualitatibus expressus ac definitus homo est. Quarta species definitionis est, quae Graece hypographice, Latine descriptionalis nuncupatur, quae adhibita circuitione dictorum factorumque rem quae quid sit descripti
Abbreviated transcription (Latin):
Habere est : ut calciatum uel armatum esse :
Hoc opus aris to telis intente legendũ est quando sicut
dictum est quic quid homo loquitur: inter decemista praedi¬
camenta in euitabiliter inuenitur: proficit &iam adlibros
intelle gendos : quisiue rethorib: siue dialecticis appli¬
cantur : Sequitur liber per ier menias subtilissimus ai¬
mis & peruarias formas. ite rationes que cautissimus
De quo dictum est: aris totelis. quando hier menias scrip¬
titabat: calamum inmente tingebat :¬
e finitionum prima est usio des: idẽ substantialis
quae propriae &uere dicitur. Definitio ut est homo
animal rationale mortale. Sensus disciplinae que
capax : haec enĩ definitio perspecies & differentias dis¬
cendens uenit ad propriũ & de signat plenissime
quid sit homo:
Secunda est species definitionis quae grece en noe¬
matice dicitur : Latine notio nuncupatur : quã notionẽ
communi non proprio nomine possumus dicere : haec isto

Expanded text:
Habere est ut calciatum uel armatum esse. Habere est ut calciatum uel armatum esse. Hoc opus Aristotelis intente legendum est, quando, sicut dictum est, quicquid homo loquitur inter decem ista praedicamenta ineuitabiliter inuenitur. Proficit etiam ad libros intellegendos, qui siue rethoribus siue dialecticis applicantur. Sequitur liber Perihermenias, suptilissimus nimis et per uarias formas iterationesque cautissimus, de quo dictum est: 'Aristoteles, quando Perihermenias scriptitabat, calamum in mente tingebatefinitionum prima est οὐσιώδης, Latine substantialis, quae proprie et vere dicitur definitio; ut est, Homo animal rationale mortale, sensus disciplinaeque capax; haec enim definitio per species et differentias descendens, venit ad proprium, et designat plenissime quit sit homo. Secunda est species definitionis quae Graece ἐννοηματικὴ dicitur, Latine notio nuncupatur: quam notionem communi, non proprio nomine possumus dicere. Haec isto
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur : quae neque de subiecto praedicatur : Neque in subiecto est:
ut aliqui homo uel aliqui ȩquus : Secundae autem substantiae di¬
cuntur: inquibus speciebus illae quae principalitor substanti¬
ae primo dictae sunt in sunt : at que claudunt : ut in homine cicero
Quantitas ut discreta est & hab& pastes ab alterutro discre¬
tas Nec communicantes. secundũ aliquem communem̃ ter¬
minũ uelut numerus & sermo qui profertur : aut continua
est & hab& partes quae secundũ aliquem communẽ terminũ
ad inuicem connectuntur uelut line& super ficies : opus Locus¬
Adaliquid uero sunt: quaecumq: hoc ipsum quod sunt alio¬
rũ esse dicuntur: uelut maius duplumꝰ. habitus : dispositio:
Scientia: SeNSUS. PoSITIO
Qualitas est secundum quã aliqui quales dicimur:
Vt bonus malos
Face reest ut secare uel urerẽ. Idest aliquid operari:
patiest : ut secari uel uri:
Si tus est: ut stat. sed & iac et :
Quando est : ut es terno uel cras:
Vbiest : ut inasia : Ineuro pa : in libia

Expanded text:
dicitur, quae neque de subiecto praedicatur neque in subiecto est, ut aliqui homo uel aliqui equus. Secundae autem substantiae dicuntur in quibus speciebus illae, quae principaliter substantiae primo dictae sunt, insunt atque clauduntur, ut in homine Cicero. Quantitas aut discreta est, et habet partes ab alterutro discretas nec communicantes secundum aliquem communem terminum, uelut numerus et sermo qui profertur; aut continua est, et habet partes quae secundum aliquem communem terminum adinuicem conectuntur, uelut linea, superficies, corpus, locusaliquid uero sunt, quaecumque hoc ipsum, quod sunt, aliorum esse dicuntur, uelut maius, duplum, habitus, dispositio, scientia, sensus, positio. Qualitas est secundum quam aliqui quales dicimur, ut bonus, malus. Facere est ut secare uel urere, id est, aliquid operari. Pati est ut secari uel uri. Situs est ut stat, sedet, iacet. Quando est ut hesterno uel cras. Vbi est ut in Asia, in Europa, in Lybia.
Abbreviated transcription (Latin):
tem quoq sua nube & claritate cir¬
cũdedit: qr qͥ donũ nobis bene oꝑ¬
andi tͥbiit. ipse nos bene oꝑantes
ne deficiamꝰ illustrat: & ne tempta¬
mentil antiqͥ hostis quasi feruorib
solis exitram᷑ ꝓtegit. Septimo die
autẽ uocat ad altiora dñs moysen:
qr post oꝑũ ꝑfectionẽ requiem no¬
bis lex ꝓmittit ȩt̾nã. ut qͥ in altitu¬
dine rectȩ actionis dño assistere cu¬
rauimꝰ: iam ad eius uisionẽ atq
colloqiiũ ascende meream᷑. uixta
illud psalmiste. & enĩ benedictionẽ

Expanded text:
tem quoque sua nube et claritate cirtem quoque sua nube et claritate circumdedit: quia qui donum nobis bene operandi tribuit, ipse nos bene operantes, ne deficiamus, illustrat, et ne tentamentis antiqui hostis, quasi fervoribus solis exuramur, protegit. Septimo autem die vocat ad altiora Dominus Moysen, quia post operum perfectionem, requiem nobis lex promittit aeternam: ut qui in altitudine rectae actionis Domino assistere curavimus, jam ad ejus visionem atque colloquium ascendere mereamur: juxta illud Psalmistae, Etenim benedi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius legis figurate denuntiat.
Synay namq interp̃tat᷑ mensitra
mea: siue amphora mea. Diunitus
gͦ ꝓcuratũ est: ut mons in qͦ lex da
retur amphora mea uocaret᷑ qͣsr ip¬
so dno ꝑ hoc uocabulũ significante.
qͦdlex sua ꝑfectã uiuendi regulam
om̃ib ꝓmulgaret. & itnicuiq sedm
oꝑa ip̃soꝵ redderet. uixta hoc qͦd
ait ipse. Inqͦ enĩ iudicio iudicau̾itiᷤ
iudicabimini: & inqͦͣ mensura men¬
si fueritis. remetiet᷑ uobis. Bene
autẽ dr. qͦd moyse ascendente. nu
bes & gła dñi sex dieb montẽ oꝑu¬
erit. septimo autẽ die illũ ad altio¬
ra montis uocauerit. Sex namq
dieb in lege oꝑari. inseptimo reqͥ¬
escere iubem᷑. Ascendensq montẽ
moyses. sex dieb nube & gła dñitegi¬
tur: ut insinuet᷑ mysticȩ. qr qui¬
cũq mandata dñi oꝑib iustis exse¬
quit᷑ diuina utiq ꝓtectione dignꝰ
existit. Idem nãq dñs qͥ moysen
in montẽ ascencde iussit. ascenden¬

Expanded text:
ionem ipsius legis figurate denuntiat. ionem ipsius legis figurate denuntiat. Sinai namque interpretatur mensura mea, sive amphora mea. Divinitus ergo procuratum est ut mons in quo lretur, Amphora mea vocaretur: quasi ipso Domino per hoc vocabulum significante, quod lex sua perfectam vivendi regulam omnibus promulgaret, et unicuique secundum opera sua redderet: juxta hoc quod ait ipse: In quo enim judicio judicaveritis, judicabimini . Et: In qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis . Bene autem dicitur, quod, Moyse ascbes et gloria Domini sex diebus montem operuit, septimo autem die illum ad altiora montis vocaverit. Sex namque diebus in lege operari, in septimo requiescere jubemur. Ascendensque montem Moyses, sex diebus nube et gloria Domini tegitur: ut insinuetur mystice, quia quicunque mandata Domini operibus justis exsequitur, divina utique protectione dignus existit. Idem namque Dominus, qui Moysen in montem ascendere jussit, ascenden
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a illustret᷑ ignorantia: nost̾ ad
dilectionẽ enisde pii conditoris ani¬
mus mardescat. Cumq asscendis¬
set moyses oꝑuit nubes montẽ.
Sic̃ mons in quo legẽ accepit moy¬
ses altitudinẽ ꝑfectionis que in ead̾e̾
lege erat conscribenda designat:
ita nubes qͣ mons tectus ẽ: grãm
diuinȩ insinuat ꝓtectionis. qua
tanto amplius qͥsq fruit᷑ qͣnto al¬
tius adscrutanda mirabilia de
lege dei reuelatis ocłis ascendit.
llamq nec montẽ solummͦ in quo
moyses ascendit nubes oꝑuit. s
& ppłm ꝑ deserta gradientẽ qui
nequaꝗͣ. ad altiora poterat ascen¬
dere nichilominꝰ nubes celitꝰ missa
obumbrauit. Unde scͥptum est.
Expandit nubẽ in ꝑtectionẽ eoꝵ.
qr nimirũ dñs om̃s timentes se
pusillos cũ maiorib celesti bene¬
dictione ꝓtegit. E habitauit gła¬
dni siꝑ synay: tegens illũ nube
sex dieb. Septimo autẽ die: uoca¬
uit eũ demectio caliginis. Non tan¬
tũ sublunitas. uerũ etiã nomen

Expanded text:
ra illustretur ignorantia, nosterque ad dilectionem ejusdem pii conditoris animus inardescat. Cumque ascendisset Moyses, operuit nubes montem. Sicut mons in quo legem accepit Moyses, altitudinem perfectionis, quae in eadem lege erat conscribenda, designat; ita nubes, qua mons tectus est, gratiam divinae insinuat protectionis: qua tanto amplius quisque perfruitur, quanto altius ad scrutanda mirabilia de lege Dei revelatis oculis cordis ascendit. Namque nec montem solummodo, in quo Moyses ascendit, nubes operuit; sed et populum per deserta gradientem, qui nequaquam ad altiora poterat ascendere, nihilominus nubes coelitus missa obumbravit. Unde scriptum est: Expandit nubem in protectionem eorum, quia nimirum Dominus omnes timentes se, pusillos cum majoribus, coelesti benedictione protegit. Et habitavit gni super Sinai, tegens illum nube sex diebus. Septimo autem die de medio caliginis. Non tantum sublimitas, verum etiam nomen
Abbreviated transcription (Latin):
cularibus occupetur: Nunc ad logicam : quae & dialeti¬
cadicitur. sequenti or dine ueniamus: Quam quidam
disciplinam : quidam astem appellare maluerunt di
centes : quando a podicticis : Id .ẽ probabilibus dis pu¬
tationibus aliquid disserit disciplina debeat nuncupa¬
ri: Quando enĩ aliquid uerisimile tractat:
Vt sint syllogismi sophistici nomen astis accipiat:
Ita utrum quae uocabulum : argumentatio suae qua¬
litate prome retur:¬

Expanded text:
cularibus occupetur. Nunc ad logicam, quae et dialecticularibus occupetur. Nunc ad logicam, quae et dialectica dicitur, sequenti ordine ueniamus. Quam quidam discicentes: quando apodicticis, id est probabilibus disputationibus aliquid disserit, disciplina debeat nuncupari; quando vero aliquid verisimile tractat, ut sunt syllogismi sophistici, nomen artis accipiat. Ita utrumque vocabulum pro argumentationis suae qualitate promeretur
Abbreviated transcription (Latin):
& de monstratio genera sunt causarum non possunt
rectae. partes alicuius generis causae putar: Eadem
enĩ res aliigenus alii pars esse potest Idem genus
esse & parsnon potest: uel cetera : quo usquȩ syllogir¬
mi huius membra claudantur : Sed uidero : quantum in
aliis pastibus. lector suum exercere possit ingenium :
Me moratus autẽ fortunatianus : intestio libro memi¬
nit de oratoris me moria. De pronuntiatione & uoce :
Vnde tamen monachus cum ãliqua utilitate discedit:
quando adsuas pastes non in probeuidetur adtrahere:
quod illi ad exercendas contro uersias : utiliter aptaue¬
runt: memoriam si quidem lectionis diuinae recognita
cautela seruabit :
Cum in supradicto libro: eius : uim qualitatem qu e
cognouerit: astem uero pronuntiationis. in diuine
legis effatione concipi&
Vocis autem diligentiã in psal modiae decantatione custodie
Sic instructus in opere scõ redditur : quamuis librissae¬

Expanded text:
et demonstratio genera sunt causarum, non possunt et demonstratio genera sunt causarum, non possunt recte partes alicuius geneenim res, alii genus, alii pars esse potest: idem genus et pars esse non potest, vel caetera, quousque syllogismi hujus membra claudantur. Sed videro quantum in aliis partibus lector suum exercere possit ingenium. Memoratus autem Fortunatianus in tenit de oratoris memoria, de pronuntiatione et uoce; unde tamen monachus cum aliqua utilitate discedit, quando ad suas partes non improbe uidetur attrahere, quod illi ad exercendas controuersias utiliter aptauerunt. Memoriam siquidem lectionis diuinae recognita cautela seruabit, cum in supradicto libro eius uim qualitatemque cognouerit; artem uero pronuntiationis in diuinae legis effatione concipiet; uocis autem diligentiam in psalmodiae cantatione custodit. Sic instructus in opere sancto redditur, quamuis aliquantulum libris sae