comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mortem sopiti. sacram̃ta salutis esse
exitura. uidelicet sanguinem & aqͣm:
de quib sponsa illi conderet᷑ eccħa.
Tropologice uͦ sciendum est. quia ne¬
quaquam culmen contemplationis
attingimꝰ. si non ab ext̾ioris curȩ opp̾s¬
sione cessamus. nequaquam nosmet¬
ipsos intuem᷑. ut sciamꝰ aliud in nob̃
ẽẽ rationale quod regit: aliud anima¬
le quod regit᷑. nͥ ad secretũ silentii re¬
currentes. ab omni ext̾ius ꝑturbatione
sopiam᷑. quod silentium nr̃m bene adã
dormiens figurauit. de cuiꝰ mox lat̾e
mulier ꝓcessit: quia quisquis ad int̾io¬
ra intelligenda rapit᷑.a reb uisibilibus
mentis ocłos claudit: & tunc in seipso
uel qͥ p̾esse uirilit̾ debeant. uel que sub¬
esse possint infirma distinguit: ut aliud
in ipsosit quod regere ualeat tanquã
uir. aliud tanquam femina qͦd regat᷑.
Dorsum est. a ceruice usq ad renes.
Dictũ autem dorsu qͦd sit suꝑficies du-¬

Expanded text:
mortem sopiti sacramenta salutis esse mortem sopiti sacramenta salutis esse exitura, videlicet sanguinem et aquam, de quibus sponsa illi conderetur Ecclesia. Tropologice vero sciendum est, quia nequaquam culmen contemplationis attingimus, si non ab exterioris curae oppressione cessamus, nequaquam nosmetipsos intuemur, ut sciamus aliud in nobis esse rationale, quod regit, aliud animale, quod regitur: nisi ad secretum silentii recurrentes ab omni exterius perturbatione sopiamur. Quod silentium nostrum bene Adam dormiens figuravit, de cujus mox latere mulier processit; quia quisquis ad interiora intelligenda rapitur, a rebus visibilibus mentis oculos claudit: et tunc in se ipso vel quae praeesse viriliter debeant vel quae subesse possint, infirma distinguit, ut aliud in ipso sit, quod regere valeat tanquam vir: aliud, tanquam femina, quod regatur. Dorsum est a cervice usque ad renes. Dictum autem dorsum, quod sit superficies du
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis int̾iora custodiantur: &e tota mol¬
licies uentris uallata saluet᷑. Latꝰ quia
iacentib nob̃latet: est enim leua pars
corporis. Dextro autem lat̾i habilior
motꝰ est:. leuo fortior. & oneri ferendo
cõmodatior. Unde ce le¬
ua nuncupata qͦd aptior sit ad leuan¬
dum aliqͥd ce portandum. Ipsa enim
gestat clipeum. ensem. pharetram. &
reliqua onera:ut expedita sit dextera
adagendum. E notandum qͦd lateris
nomen si nominum est:c adplura sig¬
nificanda habile. Dicit᷑ enim latꝰ hoĩs
& latꝰ pecudis. latꝰ edificii. ⁊ latꝰ dimen¬
sionis t̾rȩ: quȩ omnia locis suis ꝓpͥa
significatione int̾ytari debent: tam̃
hoĩs latus quod cum costis inte¬
stina ꝓtegit. significare potest oceul¬
tationes int̾norum cons ilioꝵ: unde ẽ
illud quod cum conditor nr dormi¬
enti adȩ de lat̾e sumpta una costa cõ-¬
didit mulierem: eã mystice p̾figura¬
bat eccłiam de latere xp̃i in cruce ꝑ

Expanded text:
ipsis interiora custodiantur, et tota molipsis interiora custodiantur, et tota mollities ventris vallata salvetur. Latus, quia jacentibus nobis latet: est enim laeva pars corporis. Dextro autem lateri habilior motus est, laevo fortior, et oneri ferendo accommodatior. Unde et laeva nuncupata, quod aptior sit ad levandum aliquid et portandum. Ipsa enim gestat clypeum, ensem, pharetram et reliqua onera: ut expedita sit dextra ad agendum. Et notandum, quod lateris nomen synonymum est, et ad plura significanda habile. Dicitur enim latus hominis, et latus pecudis, latus aedificii, et latus dimensionis terrae: quae omnia locis suis propria significatione interpretari debent. Tamen hominis latus, quod cum costis intestina protegit, significare potest occultationes internorum consiliorum. Unde est illud, quod Conditor noster dormienti Adae de latere sumpta una costa condidit mulierem , cum mystice praefigurabat Ecclesiam de latere Christi in cruce per
Abbreviated transcription (Latin):
immolamꝰ. Uertibulȩ sunt summȩ
ossium partes nodis grossiorib conglo¬
bate: ita dict̾e. eo quod ad inflexionem
membroꝵ illa uertant᷑. Car tilagines
ossa mollia & sine medulla quod genꝰ
auricłȩ &e narium discrimen ce costa¬
rum extremitates habent. siue oꝑcła
ossium quȩ mouent᷑: & diete cartila¬
gines. quod leni attritu carent dolo¬
re dumplectunt᷑. Cartilago aliqndo
significat similationem uirtutum:.
unde scͥptum ẽ in iob de leuiathan. sar¬
tilago eiꝰ quasi lãminȩ ferreȩ. Cartilago
nanq ossis quidem speciem habet: sed
ossis fortitudinem non habet. Quid ẽ
gͦ quod cartilago eiꝰ lãminis ferreis cõ¬
paratur: nisi qͥa hi qui in illo debilio¬
ressunt.ad ꝑpetranda mala neqͥores
existunt: gͦ cartilago eiꝰ ferrosimilis
dicit᷑. qͥa hi qui in eiꝰ corpore ad ostensi¬
onemturtutum non sufficiunt.: contͣ
necem fidelium acriꝰ accendunt᷑. Co¬
stas appellari quidam putant. qͦd ab

Expanded text:
immolamus. Vertibula sunt summae immolamus. Vertibula sunt summae ossium partes nodis grossioribus conglobatae, ita dicta eo, quod ad inflexionem membrorum illa vertantur. Cartilagines ossa mollia, et sine medulla: quod genus auriculae et narium discrimen et costarum extremitates habent, sive opercula ossium, quae moventur: et dictae cartilagines, quod levi attritu carent dolore, dum plectuntur. Cartilago aliquando significat simulationem virtutum. Unde scriptum est in Job de Leviathan: Cartilago ejus quasi laminae ferreae . Cartilago namque ossis quidem speciem habet, sed ossis fortitudinem non habet. Quid est ergo, quod cartilago ejus laminis ferreis comparatur? nisi, quia hi, qui in illo debiliores sunt, ad perpetranda mala nequiores existunt. Ergo cartilago ejus ferro similis dicitur: quia hi, qui in ejus corpore ad ostensionem virtutum non sufficiunt, contra necem fidelium acrius accenduntur. Costas appellari quidam putant, quod ab
Abbreviated transcription (Latin):
datione contraria peccatorum. uir¬
tus tanquam frixa contrahit᷑. dum
oblocutiones hominum & consci¬
entiȩ sue iudicia grauit̾ expauescit:
Siue hic frigit᷑ peccator: quando fut᷑os
ignes. incendiaq formidat. Nam
qui se pauescit arsurum:ipsius in-¬
cendii t̾rore iam frigit᷑. Idem ossauir
tutes significant scõrum:ut in ꝑsal¬
mo.Dominꝰ custodit omnia ossa
eoꝵ: unum ex his non conteretur.
Medulla appellata quod madefaci¬
at ossa: irrigat enim ce confortat.
Medulla significat int̾nam cogita¬
tionem m̃tis: unde ẽ illud psalmistȩ
Holocausta medullata offeram tibi.
Holocausta medullata
sunt sacrificia: que puro atq inti¬
mo corde diuinis conspectibus damꝰ.
Nam quando inuicem holocausti.
contritionem cordis offerimus: o¬
portet ut intꝰ habeat purissimam
fidem. intꝰ habeat oꝑas fideles: quȩ
aduicẽ medullȩ oblationem puris¬
simam reddant: ne sit aridum at¬
q uacuum qͦd diuinis conspectib

Expanded text:
datione contraria peccatorum, virdatione contraria peccatorum, virtus tanquam frixa contrahitur, dum oblocutiones hominum, et conscientiae suae judicia graviter expavescit. Sive hic confrigitur peccator, quoniam futuros ignes incendiaque formidat; nam qui se pavescit arsurum, ipsius incendii terrore jam frigitur. Quaertutes significant sanctorum, ut in Psalmo: Custodit omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur . Medullae appellatae, quod madefaciant ossa. Irrigant enim et confortant. Medulla significat internam cogitationem mentis. Unde est illud Psalmistae: Holocausta medullata offeram tibi . Holocausta medullata sunt sacrificia, quae puro atque intimo corde divinis conspectibus damus. Nam quando invicem holocausti contritionem cordis offerimus: oportet, ut intus habeat purissimam fidem: intus habeat operas fideles, quae ad vicem medullae oblationem purissimam reddant ne sit aridum atque vacuum, quod divinis aspectibus
Abbreviated transcription (Latin):
mentis debemus aduertere:que cũ
defec̃it. uigor eiꝰ elabitur: sicut ce os¬
sibus quassis corpus minime continet᷑
dicent. dñe quissimilis tͥ. Ossa nec
sensum nec uocem hab̃e manifestũ ẽ.
s sicut frequent̾ diximꝰ. fortitudo a¬
nimi⁊ constantia m̃tis debẽt intelli¬
gi:que merito ossib comparantur:
quia sic̃ illa corpꝰ continent: ita &
hec scãs corroborat uoluntates. Di¬
cant gͦ hoc sacramentum ossa non
caro. id est firmitas non remissio: qͥa
talem hymnum non potest nͥsola
mentis dicere fortitudo. Quis ne¬
gatiuum est. quia nemo potest esse
similis cum sit sc̃a trinitas singłaris:
multum qͥppe est creatura a creatore
dissimilis. Ila deniq seruit ista dña¬
sic̃ infrixorio confrixa st̃. Sic̃ opinio¬
ne prosꝑa bene meritorum os¬
sa id est animi fortitudo pinguescit
quando eorum conscientia felicire¬
cordatione lȩtat᷑ sicut dicit salomon.
fama bona impinguat ossa:ita recor¬

Expanded text:
mentis debemus advertere. Quae cum mentis debemus advertere. Quae cum deficit, vigor ejus elabitur: sicut et ossibus quassatis corpus minime continetur. dicent: Domine, quis similis tibi? Ossa nec sensum nec vocem habere manifestum est: sed sicut frequenter diximus fortitudo animi et constantia mentis debent intelligi. Quae merito ossibus comparantur: quia sicut illa corpus continent, ita et haec sanctas corroborant voluntates. Dicant ergo hoc sacramentum ossa, non caro, id est, firmitas, non remissio: quia talem hymnum non potest nisi sola mentis dicere fortitudo. Quis, negativum est: quia nemo potest esse similis, cum sit sancta Trinitas singularis. Multum quippe est creatura a Creatore dissimilis. Illa denique servit, iste dominasicut in frixorio confrixa sunt. Sicut opinione prospera bene meritorum ossa, id est animi fortitudo pinguescit, quando eorum conscientia felici recordatione laetatur, sicut dicit Salomon: Fama bona impinguat ossa , ita recor
Abbreviated transcription (Latin):
in aliam partem u̾boꝵ significatio tia¬
hitur: cum in eodem libro de uehemot
scͥptum sit nerui testicłoꝵ eiꝰ ꝑplexi st̃.
ossa eius uelut fistula exis. Tot oͦ iste
uehemot testes habet: quot iniquita¬
tis suȩ socios possedit qui iccireo ꝑ¬
plexi sunt: quia uidelicet ỹdicatorum
illius argum̃ta dolosis assertionibus
innodant᷑: ut recta eẽ simulent quȩ ꝑ¬
uersa ꝑsuadent. Ossa inquit eiꝰ uelut
fistula exis: quid aliud ossa antixp̃i.
quam quoslibet in eiꝰ corpore ualentio¬
res accipimꝰ: in quoꝵ corde iniquitas
dum uehement̾ indurauit. ꝑ eos tota
eiꝰ corporis compago subsistit. Recte au¬
tem ossa eiꝰ aeris fistulȩ comparantur:
quia nmirum more metalli insens:¬
Compago capita sunt ossium: dicta
eo quod ibi compact̾a neruis uelut
glutino quodã adhereant. Ossa sunt
corporis solidamenta: in his enm
omnis positio roburq subsistit. Os¬
sa quoq ꝑ allegoriam fortitudinem

Expanded text:
in aliam partem verborum significatio train aliam partem verborum significatio trahitur: cum in eodem libro de Behemoth scriptum sit: Nervi testiculorum ejus perplexi sunt. Ossa ejus velut fistula aeris . Tot ergo iste Behemoth testes habet, quot iniquitatis suae adjutores possidet. Qui idcirco perplexi sunt, quia videlicet praedicatorum illius argumenta dolosis assertionibus innodantur: ut recta esse simulent, quae perversa persuadent. Ossa, inquit, ejus velut fistula aeris. Quid aliud ossa Antichristi, quam quoslibet in ejus corpore valentiores accipimus? In quorum corde iniquitas dum vehementer induravit, per eos tota ejus corporis compago subsistit. Recte autem ossa ejus aeris fistulae comparantur: quia nimirum, more metalli insensiCompago capita sunt ossium dicta eo, quod ibi compacta nervis vel glutino quodam adhaereant. Ossa sunt corporis solidamenta. In his enim omnis positio roburque subsistit. Ossa quoque per allegoriam fortitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
membri. Sicut autem ꝑniciosum est
siunitas desit membͥs bonis. ita ꝑnitio.¬
sum est. si non desit malis: Dum in du-¬
as partes rubri maris unda diuiditur.
ut ab electo popło ad t̾ram repromissi¬
onis tendat᷑. Nerui. greca diriuatione
appellati: qͦs illi neura uocant. Niii la¬
tine uocatos neruos putant: eo quod
artuum coniunctiones inuicem hisin¬
hereant: maximam autem uirium sub¬
stantiam neruos facere certissimum est.
Nam qͣnto fu̾int densiores: tanto pro¬
pensius augescere firmitatem̃. In ner¬
uis complexio uirtutum designat᷑: qͥa
sic̃ artꝰ & ossa neruis compingunt᷑. ita
uirtutes & bona oꝑa amoris gluitino co-¬
pulantur. Unde in iobscͥptum ẽ. Ossib
& neruis compegisti me: uitam ce mise¬
ricordiam tͥbuistimͥ: & uisitatio tua cu¬
stodiut sp̃m meum. Humanum qͥ ppe
sp̃m uisitatio suꝑna custodit: cum hunc
uirtutib ditatum. uel flagello ꝑcutere
uel compongere amore non desinit. Itẽ

Expanded text:
membri. Sicut autem perniciosum est, membri. Sicut autem perniciosum est, si unitas desit membris bonis: ita perniciosum est, si non desit malis: dum in duas partes Rubri maris unda dividitur, ut ab electo populo ad terram repromissionis tenditur. Nervi Graeca derivatione appellati, quos illi neura vocant. Alii Latine vocatos nervos putant, eo quod artuum conjunctionem invicem his inhaereant. Maximam autem virium substantiam nervos facere certissimum est. Nam quanto fuerint densiores, tanto propensius augescere firmitatem. In nervis complexio virtutum designatur: quia sicut artus et ossa nervis compinguntur, ita virtutes et bona opera amoris glutino copulantur. Unde in Job scriptum est: Ossibus et nervis compegisti me. Vitam et misericordiam tribuisti mihi, et visitatio tua custodivit spiritum meum . Humanum quippe animum visitatio superna custodit, cum hunc virtutibus ditatum vel flagello percutere vel compungere non desinit. Item
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd facit differentia uirtutum. & discen¬
di uł docendi studium. Nam ocłi in cor¬
pore xp̃i possunt dici: qui meditantur
in lege domini die ac nocte. Aures qui
diligent̾ audiunt uerbum dei.⁊ obȩdi¬
unt mandatis eiꝰ. Os ce lingua p̃dicato¬
res scĩ: manꝰ qui bene oꝑant᷑: uel elemos:¬
nas tͥbuunt: pedes qui uiam mandatoꝵ
di incedunt: & cȩtera huiꝰmodi quod
longum est enumerars. Alam uꝰ signi¬
ficationem habent membra quando
ad diaboli partem sensum trahunt:qͥa
sicut om̃s scĩ ad xp̃i corpꝰ ꝑtinent: ita
om̃s iniqui ad corpꝰ antixp̃i. Unde scͥp¬
tum est in iob de leuiathan.membra car¬
nium eiꝰ coherentia sibi. Carnes istius st̃
om̃s reꝑbi: qui ad intellectum sp̃italis
patͥe ꝑ desiderium non assurgunt. Mem¬
bra autem sunt carnium hi qui eiꝰdem
ꝑuerse agentib. & sese ad iniquitatem
p̃cedentib coniungunt᷑. S aliud est¬
membrum corporis: aliud ẽ membrũ

Expanded text:
quod facit differentia virtutum, et discutienquod facit differentia virtutum, et discutiendi vel docendi studium. Nam oculi in corpore Christi possunt dici, qui meditantur in lege Domini die ac nocte: aures, qui diligenter audiunt verbum Dei et obediunt mandatis ejus: os et lingua praedicatores sancti: manus, qui bene operantur vel eleemosynas tribuunt: pedes, qui viam mandatorum Dei incedunt, et caetera hujusmodi: quod longum est enumerare. Aliam vero significationem habent membra, quando ad diaboli partem sensum trahunt: quia sicut omnes sancti ad Christi corpus pertinent, ita omnes iniqui ad corpus antichristi. Unde scriptum est in Job de Leviathan: Membra carnium ejus cohaerentia sibi . Carnes istius sunt omnes reprobi, qui ad intellectum spiritalis patriae per desiderium non assurgunt. Membra autem sunt carnium hi, qui eisdem perverse agentibus et sese ad iniquitatem praecedentibus conjungunt. Sed est aliud membrum corporis, aliud membrum
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmit. Q de lat̾ib inquit eius aruina
dependĩt. hoc est quisqͥs potenti & im-¬
quo adheret: ipse qͦq de eiꝰ potentia
uelut expinguedine rerum tumet.
Item pinguedo grãm diuinam sig̾cat:
ut est illud in ꝑsalmo. Sic̃ adipe ce
pinguedine repleatur anima mea. Itẽ
inmalam partem adeps ponit᷑: cum
crassitudinem maliciȩ significat iuxta
illud psalmiste. Adipem inquit suũ
concluserunt. Membra sunt partes
corporis. Artꝰ quib colligant᷑ mem¬
bra ab artando dic̃ti: quoꝵ diminuti¬
ua sunt articłi. Nam artus dicimus
membra maiora: ut brachia. Articulos.
minora m̃braut digiti. Membra qͣndo
in bonam partem accipiunt᷑. scõs & ele¬
ctos dei quimembra sunt corporis xp̃i
significant: quia ille est caput. eccłia
uͦ corpꝰ ipsius & membrum de membro:
qͦd longaratione disputans apłs ita osten¬
dit. in quib alia sunt głosiora & fortio¬
ra. alia ignobiliora ce infirmiora m̃bra:

Expanded text:
premit. Et de lateribus, inquit, ejus arvina premit. Et de lateribus, inquit, ejus arvina dependit ; hoc est, quisquis potenti et iniquo adhaeret, ipse quoque de ejus potentia, velut ex pinguedine rerum, tumet. Item pinguedo gratiam divinam significat: ut est illud in psalmo: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Item in malam partem adeps ponitur, cum crassitudinem malitiae significat, juxta illud Psalmistae: Adipem suum, inquit, concluserunt . Membra sunt partes corporis. Artus, quibus colligantur membra, ab arctando dicti, quorum diminutiva sunt articuli. Nam sicut artus dicimus membra majora, ut brachia: ita articulos minora membra, ut digiti. Membra quando in bonam partem accipiuntur, sanctos et electos Dei, qui membra sunt corporis Christi, significant: quia ille est caput, Ecclesia vero corpus ipsius, et membra de membro. Quod longa ratione disputans Apostolus ita ostendit, in quibus alia sunt gloriosa et fortiora, alia ignobiliora et infirmiora membra:
Abbreviated transcription (Latin):
aut mordere infidelium uitia formi¬
dabant. Aruina est pinguedo cuti
adherens. Pulpa est caro sine pingue¬
dine. dict̾a quod palpitet. resilit enĩ
sepe. Hanc pleriq ce uiscum uocant:
ꝓpt̾ quod glutinos a sit. Aruina aliqnͣ¬
do pinguedinem dilectionis signifi¬
cat: ut est illud in leuitico ubi adeps
& aruina in hostiis pacificis iubentur
deo offerri. Item aruina ab undantiã
trenarum rerum significat: ut est il¬
lud in iob. ubi de suꝑbo homine seri¬
bitur. Cucurrit aduersum dm̃ erecto
collo & pingui ceruice. Armatum con¬
tra dm̃ erecto collo occurrere est: ea quȩ
creatori displicent cum audacia ꝑpe¬
trare. Inquus enim rapingui ceruice
contra dm̃ armat᷑. quia reb tempora-¬
libus tumens contra p̃cepta ueritatis. qͣsi
de magnitudine carnis erigit᷑ de quo
addit᷑. Oꝑuit faciem eiꝰ crassitudo. faciẽ
gͦ crassitudo oꝑuit quia desiderata t̾re¬
narum rerum abundantia ocłos m̃tis

Expanded text:
aut mordere infidelium vitia formiaut mordere infidelium vitia formidabant. Arvina, pinguedo cuti adhaerens. Pulpa est caro sine pinguedine; dicta, quod palpitet: resilit enim saepe. Hanc plerique et viscum vocant, propterea quod glutinosa sit. Arvina aliquando pinguedinem dilectionis significat: ut est illud in Levitico: adeps et arvina; in hostiis pacificis jubentur Deo offerri. Item arvina abundantiam terrenarum rerum significat, ut est illud in Job, ubi de superbo homine scribitur: Cucurrit adversum Deum erecto collo, et pingui cervice armatus est . Contra Deum erecto collo currere est, ea, quae Creatori displicent, cum audacia perpetrare. Iniquus enim in pingui cervice contra Deum armatur: quia rebus temporalibus tumens contra praecepta veritatis, quasi de magnitudine carnis, erigitur. De quo additur: Operuit faciem ejus crassitudo . Faciem ejus crassitudo operuit: quia desiderata terrenarum rerum abundatia oculos mentis
Abbreviated transcription (Latin):
teritur. & intꝰ uirtutib roboratur.
Unde ce in iob scͥptum est. Cutis
mea aruit ce contracta est. Iitẽ. Ru¬
gȩ inquit meȩ testimonium dicuñ
contrame. E rursum: pelli meȩ con¬
sumptis carnib adhesit os meum.
discipuli designant᷑. qui passionis eiꝰ
tempore infirma sapuerunt:Quid
uͦ per pellem quȩ extior carne ma¬
net in corpore: nisi illȩ sc̃ȩ feminȩ fi¬
gurant᷑. quȩ ad p̃paranda subsidia
dominoseruierunt: Nit gͦ. Pelli mee
consumptis carnib adhesit os meum.
hoc est hi qui meȩ fortitudini propin¬
quius adherere debuerunt: passioĩs
meȩ tempore. timore consumpti suñ.
& eas qͣs ad ext̾iora ministeria posui. in
passione mea inherere mͥ fideliter
inueni: unde sequit᷑. & derelicta ft̃
tantummꝰ labia circa dentes meos.
Quid ꝑ labia. nisi locutio: qͥd ꝑ den¬
tes. nisi apłi designant᷑: Qui ad huc
statim post passionem confabulari
de dño nouerant: s p̃dicare iam eũ.

Expanded text:
teritur, et intus virtutibus roboratur. teritur, et intus virtutibus roboratur. Unde et in Job scriptum est: Cutis mea aruit, et contracta est . Et iterum: Rugae, inquit, meae testimonium dicunt contra me . Et rursum: Pelli meae, consumptis carnibus adhaesit os meum .discipuli designantur, qui passionis ejus tempore infirma sapuerunt. Quid vero per pellem, quae exterior carne manet in corpore, nisi illae sanctae mulieres figurantur, quae ad praeparanda subsidia Domino servierunt. Ait ergo: Peili meae, consumptis carnibus, adhaesit os meum: hoc est, hi qui meae fortitudini propinquius adhaerere debuerunt, passionis meae tempore timore consumpti sunt: et eas, quas ad exteriora ministeria posui, in passione mea inhaerere mihi fideliter inveni. Unde subditur: Et derelicta sunt tantummodo labia circa dentes meos . Quid per labia, nisi locutio? quid per dentes, nisi apostoli designantur? Qui adhuc statim post passionem confabulari de Domino noverant: sed praedicare jam eum,
Abbreviated transcription (Latin):
les: siue duos popłos uenientes ex circũ
sunt utriꝰq testam̃ti. uel duo populi
ex circumcisione uenientes & genti¬
litate: qui ꝑ humilitatem quidem
paruosse intelligunt & peccatores:s
caritate currentes. omnia obstacula
mundi tͣnseunt. Ubera sensus cordis:
ut in ysaia. Accingite lumbos ur̃os
suꝑub̃a. hoc est continentiam habete
intra sensꝰ carnales. Cutis est q̃ incorꝑe
prima est cutis appellata. quod ipsa
corpori suꝑposita. incisionem pͥma
patiat᷑. Cutis enim grece incisio dr
poris tegendo pellat:pluuiasq ⁊ uen-¬
tos solisq ardores ꝑferat. Pellis enm
mox detracta a corpore:tam corium
đr. Incute enim uel pelle qͦ ammal
forinsecꝰ circumdat᷑. mistice uel corpꝰ
humanum demonstrat᷑. quȩ natu¬
ram animȩ intrase uigentem tegit:
uel scãm eccłiam significat. quã xp̃s
qui est uia. ueritas ce uita uiuificat
& regit:quȩ afflictionibus foris at¬

Expanded text:
les, sive duos populos venientes ex circumcles, sive duos populos venientes ex circumcsunt utriusque Testamenti: vel duo populi, ex circumcisione venientes, et gentilitate: qui per humilitatem quidem parvos se esse intelligunt, et peccatores: scilicet charitate currentes omnia obstacula mundi transeunt. Ubera sensus cordis, ut in Isaia: Accingite lumbos vestros super ubera , hoc est, continentiam habete contra sensus carnales. Cutis est, quae in corpore prima est appellata, quod ipsa corpori superposita incisionem prima patiatur. Cutis enim Graece incisio diciporis tegendo pellat, pluviasque et ventos solisque ardores perferat. Pellis enim mox detracta a corpore jam corium dicitur. In cute enim vel pelle, qua animal forinsecus circumdatur, mystice vel corpus humanum demonstrat, quo naturam animae intra se vigentem tegit: vel sanctam Ecclesiam significat, quam Christus, qui est via, veritas et vita , vivificat et regit: quae afflictionibus foris at
Abbreviated transcription (Latin):
sit ꝓximum int̾ eminentes mamilla¬
rum partes:unde &e pectinẽ diciqͦd
pexos capillos faciat. Pectus autem
significat tractatum int̾num. &e sa¬
pientiȩ rationem: unde ioħs legit᷑
suꝑ pectꝰ recubuisse saluatoris ex qͦ
doctrinam sapientie hausit cȩlestis.
In contrariam uͦ partem pectus tͣhit
significationem. qͣndo significat do¬
li ac maliciȩ calliditatem: unde dr
pectus qͥppe gradit᷑ serpens:qͥa omnes
gressus diaboli nequiciȩ sunt &e frau¬
des. Nam in pect̾ore caluditatem et
bus ad eos quos uult deciꝑe serpit.
Terram autem comedit. cum errore
peccantium pascit᷑ ac delectat᷑: eosq
seducens ad int̾itum rapit. Mãmil¬
lȩ uocatȩ quia rotundȩ sunt quasi
malȩ ꝑdiminutionem scilicet. Ub̾a
dieta quia lacte ub̃ta. uel quia .u¬
uida humore scilicet lactis in morẽ
uuarum plena. In mãmillis uͦ atq u.¬
beribus doctores sc̃i mistice expͥmunt᷑:
qui lacte doctͥnȩ sacrȩ nutriutt fide-¬

Expanded text:
sit pexum inter eminentes mamillarum partes. Unde et pectinem dici, quod pexos capillos facit. Pectus autem significat tractatum internum et sapientiae rationem. Unde Joannes legitur super pectus recubuisse Salvatoris , ex quo doctrinam sapientiae hausit coelestis. In contrariam vero partem pectus trahit significationem, quando significat doli ac malitiae calliditatem. Unde dicitur pectus quippe graditur serpens, quia omnes gressus diaboli nequitiae sunt et fraudes: nam in pectore calliditatem et bus ad eos, quos vult decipere, serpit. Terram autem comedit, cum errore peccantium pascitur ac delectatur, eosque seducens ad interitum rapit. Mamillae vocatae, quia rotundae sunt, quasi malae, per diminutionem scilicet. Ubera dicta, quia lacte uberta: vel quia humore humida, scilicet lactis in morem uvarum plena. In mamillis vero atque uberibus doctores sancti mystice exprimuntur, qui lacte doctrinae sacrae nutriunt fide
Abbreviated transcription (Latin):
cumq cont᷑ irascentem dissimulat uer¬
borum iacła reddere: qͣsi ꝑsequentem
non uult ferire.Unde ce abner cum
contͣ ꝑsequentem subsistit. non eum
recta s auersa hasta transforauit. Ex
muerone qͥppe ꝑcutere est: impetu aꝑte
increꝑationis obuiare. Auersa uͦ hasta
ꝑsequentem ferire est: furentem tran-¬
quille ex quibdam tangere. & qua¬
si parcendo suꝑare.Asahel autemꝓ
tinus occumbit: quia commote m̃tes
dum ce parei sͥ sentiunt. & tamen res¬
ponsoꝵ ratione in intimis sub tran¬
quillitate tangunt᷑ ab eo qͦd se erexe¬
rant statim cadunt. Qui gͦ a furoris sui
impetu sublenitatis ꝑcussione resili¬
unt: qͣsi sine ferro moriunt᷑. Coxe qͣsi
coniunctȩ axes dicunt᷑: in ipsis enimfe¬
mora mouent᷑: quoꝵ concaua u̾tebra
uocabant᷑. quia in eis capita femorũ
uertunt᷑. Suffragines dicunt᷑. quia
subtꝰ frangunt᷑ id ẽ flectunt᷑ non supͣ
sic̃ in brachiis. Genua sunt commissio¬

Expanded text:
cumque contra irascentem dissimulat vercumque contra irascentem dissimulat verborum jacula reddere, quasi persequentem non vult ferire: unde et Abner cum contra persequentem substitit, non eum recta, sed aversa hasta transforavit. Ex mucrone quippe percutere est impetu apertae increpationis obviare: aversa vero hasta persequentem ferire est furentem tranquille ex quibusdam tangere et quasi parcendo superare. Asahel autem protinus occumbit: quia commotae mentes dum et parci sibi sentiunt, et tamen responsorum ratione in intimis sub tranquillitate tanguntur, ab eo, quod se erexerant, statim cadunt. Qui ergo a fervoris sui impetu sub lenitatis percussione resiliunt, quasi sine ferro moriuntur. Coxae quasi conjunctae axes dicuntur. In ipsis enim femora moventur, quorum concava vertebra vocantur: quia in eis capita femorum vertuntur. Suffragines dicuntur, quia subtus franguntur, id est, flectuntur, non supra, sicut in brachiis. Genua sunt commissio
Abbreviated transcription (Latin):
significari desiderium earnale uerbo
dei constͥngendum potest non ineon¬
naturam positam euident̾ cognoscimus:
ut species ꝑtineat ad humanitatem. pul
chritudo ad deitatem. Illa enim species
benedr. in qͣ mundo salutaris apparuit:
ista pulchritudo aytissime ꝓnunciat᷑.
unde omnia pulchra. quecunq decora
manu artificis: id est ineffabili largita-¬
de conditoris nr̃i firmata. in monilib
bona oꝑa expͥmunt᷑. Inguina autem fu-¬
rorem libidinis uel iracundiȩ possunt
designare: unde inlibro regum legit᷑
qͦd abner auersa hasta ꝑcussisset asahel
in inguine. & tͣnsfodisset eum: cuiꝰ asa-¬
hel tẏpum tenuit. nͥ eorum qͦsuehem̃t̾
arripiens furor inỹceps ducit: qͥm eod¬
furoris impetu tanto cautius deelinan¬
dist̾: quanto & insane rapiunt᷑: unde ⁊
abner qͥ sermone nr̃o patͥs lucerna dr.
fugit: quia doct̾oꝵ lingua que suꝑnũ
deilum̃ indicat. cum ꝑ abrupta
furoris mentem cuiꝰpiam ferri conspic̃:¬

Expanded text:
significari, desiderium carnale verbo significari, desiderium carnale verbo Dei constringendum, potest non incon; hic utramque naturam positam evidenter cognoscimus: ut species pertineat ad humanitatem, pulchritudo ad deitatem. Illa enim species bene dicitur, in qua mundo salutaris apparuit: ista pulchritudo aptissime pronuntiatur, unde omnia pulchra veniunt quaecunque decora  sunt manu artificis, id est, ineffabili largitate conditoris nostri firmata. In monilibus opera bona exprimuntur. Inguina autem furorem libidinis vel iracundiae possunt designare. Unde in libro Regum legitur, quod Abner aversa hasta percussisset Asahel in inguine, et transfodisset eum . Cujus Asahel typum tenuit, nisi horum quos vehementer arripiens furor infuroris impetu tanto cautius declinandi sunt, quanto insane rapiuntur. Unde et Abner, qui sermone nostro patris lucerna dicitur, fugit, quia doctorum lingua, quae superum Dei lumen judicat, cum pie abrupta furoris mentem cu
Abbreviated transcription (Latin):
gere gladio tuo circa fȩm᷑ potentissime.
Dicit enim accingere gladio tuo meta¬
fora a bellatore concepta: qͥ dimicaturꝰ
gladio cingit᷑ ut ꝓsternat inimicum:
s hic gladium sermonem p̾dieationis
debemus acciꝑe: de quo ipse in eugłio
testat᷑. Non ueni pacem mittere in t̾rã.
qͦdest uerbum dei. Giadius autem ser-¬
mo deidr: quia corpulenta uitiis hõiũ
corda. ictusuȩ uirtutis irrumpit: nec po¬
test imbecillitas humana resistere. ubuil:¬
la fortitudinis gła dignat᷑ intrare. fȩmͣ
uͦ incarnationem significat dñi saluato¬
ris.siẽ ingenesi legit᷑. non deficiet prin¬
ceps ex iuda. neq dux de femorib eius
In ipso etiam misterio ce abraham feeit
iurare famulum suum: quando etiã
tacto femore subiunxit potentissime.
hoc ait ut reuerendam inearnationẽ
credes qua potentiam diuinitatis as¬
sumpsit. Similit̾ &e sapientissimꝰ ille
dicit: gladiꝰ in fȩmore ipsius qͦd tamen

Expanded text:
gere gladio tuo circa femur, potentissime . gere gladio tuo circa femur, potentissime . Dicit enim, accingere gladio tuo, metaphora a bellatore concepta, qui dimicaturus gladio cingitur, ut prosternat inimicum. Sed hic gladium sermonem praedicationis debemus accipere. De quo ipse in Evangelio testatur: Non veni pacem mittere in terram, quod est verbum Dei . Gladius autem sermo Dei dicitur, quia corpulenta vitiis corda hominum ictu suae virtutis irrumpit: nec potest imbecillitas humana resistere, ubi illa fortitudinis gloria dignatur intrare. Femur vero incarnationem significat Domini Salvatoris: sicut in Genesi legitur: Non deficiet princeps ex Juda, neque dux de femoribus ejus . In ipso etiam mysterio et Abraham fecit jurare famulum suum . Quando enim tacto femore subjunxit, potentissime: hoc ait, ut reverendam incarnationem crederes, quam potentia divinitatis assumpsit. Similiter sapientissimus ille dicit: Gladius ejus in femore ipsius. Quo tamen
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi idolatriȩ obscenitas: &e erroꝵ
pollutio. sic & menstruale tempus illud
intelligit᷑: quo pene uniu̾sus orbis iner¬
rore ce idolatͥa uersabat᷑. & ad mulierem
menstruatam non licet accedere. ce eum
ea commiseeri: quia nec idolatriȩ paga¬
norum nec heresi heretieoꝵ licet catho¬
lico homini communieare. femora diet̾a
st̃. qͦd ea parte femina asexuuiri disc̃pat.
Sunt autẽ ab inguinib usq ad genua.
femina autem ꝑ diriuationem femoꝵ.
partessunt qͥbꝰ in equitando tͥgis equorum
adheremꝰ: unde &e p̾liatores olim sub femi¬
nibus eqͦs amisisse dicebant̾. femur generis
ꝓpago intelligit̾. sicut in genesi de iacob
legit᷑ tetigit latitudinem fȩmoris eiꝰ ce
claudicauit. Item fęmͣ caro hominis ut
in iheremia: postquam ostendisti mͥ:ꝑ
cussi fem̾ meum. Nam fem̾ aliquando
significat inearnationem dñicam:⁊ a
liquando uoluptatem carnis. Legit᷑ gͦ
in psalmo ꝓpħa ad dñm dixisse. Accin¬

Expanded text:
intelligi idololatriae obscenitas, et errorum intelligi idololatriae obscenitas, et errorum pollutio. Sic et menstruale tempus illud intelligitur, quo pene universus orbis in errore et idololatria versabatur. Et ad mulierem menstruatam non licet accedere, nec cum ea commisceri: quia nec idololatriae paganorum, nec haeresi haereticorum licet catholico homini communicare. Femora dicta sunt, quod ea parte a sexu viri discrepat. Sunt autem ab inguinibus usque ad genua. Femina autem per derivationem femorum partes sunt, quibus in equitando tergis equorum adhaeremus. Unde et praeliatores olim sub feminibus equos amisisse dicebantur. Femur generis propago intelligitur, sicut in Genesi de Jacob legitur: Tetigit latitudinem femoris ejus, et claudicavit . Item femur caro hominis, ut in Hieremia: Postquam ostendisti mihi, percussi femur meum . Nam femur aliquando significat incarnationem Dominicam, et aliquando voluptatem carnis. Legitur ergo in psalmo prophetam ad Dominum dixisse: Accin
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. Primum autem aiunt cor homi-¬
nis fingi quod in eosit uita omnis & sa¬
pientia. Deinde quadragesimo totum
corpꝰ expleri: quod ex abortionib ut fert̾
collectum ẽ. Auii fetꝰ a capite sumere di¬
cunt exordium: unde & in auium fȩti¬
bus pͥmum ocłos fingi in ouis urdemus.
fetꝰ autem nominatꝰ est. qͦd ad huc in ut̾o
foueat᷑: cuiꝰ scde dicunt᷑ follicłs. qͥ simul
cum infante nascit᷑ continetq eum. dictꝰ
qͥa comitat᷑ & sequit᷑. Nasci autem patͥb
similes aiunt. sipat̾num semen ualidius
sit. matͥbus. simatͥs. hac ratione similes
expͥm uultꝰ. qui autem utͥusq parentiᷤᷤ
semina multa occulta sic & in nobis se¬
mina cęlant᷑ figuras parentum reddit᷑a.
Ex pat̾no autem semine puellas nascice
ex oat̾no pueros: quia omnispartꝰ constat
duplicisemine. cuiꝰ pars maior cum in¬
ualuerit. occupat similitudinem sexus.
Iuxta allegoriam fluxus sanguinis potest

Expanded text:
tatem. Primum autem aiunt cor homitatem. Primum autem aiunt cor hominis fingi, quod in eo sit vita omnis et sapientia: deinde quadragesimo totum corpus expleri, quod ex abortionibus ut ferunt collectum est. Alii foetus a capite sumere dicunt exordium. Unde et in avium foetibus primum oculos fingi in ovis videmus. Foetus autem nominatus, quod adhuc in utero foveatur. Cujus secundae dicuntur folliculus, qui simul cum infante nascitur, continetque eum: dictus, quia comitatur et sequitur. Nasci autem patribus similes aiunt, si paternum semen validius sit: matribus, si maternum: et hac ratione similes exprimi vultus. Qui autem utriusque parentis semina multa occulta, sic et in nobis semina celantur, figuras parentum redditura. Ex paterno autem semine pueros nasci, et ex materno puellas: quia omnis partus constat duplici semine, cujus pars major, cum invaluerit, occupat similitudinem sexus. Juxta allegoriam fluxus sanguinis potest
Abbreviated transcription (Latin):
sofructꝰ bonarum uirtutum ꝓcedit.
Menstrua suꝑuacuus mulierum san¬
guis dicta autem menstrua a circuitu
lunaris luminis: qͦ solet hoc euenire ꝓ¬
fluuiũ. Luna aut̃ grece: mene dt. Fec ⁊
muliebria nuncupant᷑. Nam mulier so¬
lum animal menstruale ẽ: cuiꝰ eruoris
contactu fruges ñ germinant: acescur̃
musta: moriunt᷑ herbe: amittunt arbo¬
res fetꝰ ferrum rubigo corrumpit: nigͣs¬
cunt aera: siqͥ canes inde edint: in rabiẽ
efferant᷑. Giutinum affalti quod nec fer¬
ro nec aqͥs dissoluit᷑. eruore ipsopollu¬
tum. sponte disꝑgit᷑. Post plurimos aut̃
dies menstruos. ideo sem̃ non ẽẽ genera¬
bile: quia iã ñ est menstrualis sanguis
a qͦ ꝑfusũ irriget᷑. Tenue semen locis
uim ñ habet gignendi: qͥa muliebri san-¬
guni miscers se ñ potest ꝓpt̾ nimiã sus
spissitudinem. Hinc & steriles mares uel
feminas fieri ꝑminiam seminis uel sangͥ¬
nis crassitudinem: uel ꝓpt̾ miniam rari¬

Expanded text:
so fructus bonarum virtutum procedit. so fructus bonarum virtutum procedit. Menstrua, supervacuus mulierum sanguis. Dicta autem menstrua a circuitu lunaris luminis, quo solet hoc evenire profluvium. Luna autem Graece mene dicitur, unde muliebria nuncupantur. Nam mulier solum animal menstruale est: cujus cruoris contactu fruges non germinant, acescunt musta, moriuntur herbae, amittunt arbores foetus, ferrum rubigo corrumpit, nigrescunt aera: si qui canes inde ederint, in rabiem efferuntur: glutinum asphaltis, quod nec ferro nec aquis dissolvitur, cruore ipso pollutum, sponte dispergitur. Post plurimos autem dies menstruos ideo semen non esse generabile, quia jam non est menstrualis sanguis, a quo perfusus irrigetur. Tenue semen locis vim non habet gignendi, quia muliebri sanguini misceri non potest propter nimiam sui spissitudinem. Hinc et steriles mares vel feminas fieri per nimiam seminis vel sanguinis crassitudinem vel propter nimiam rari
Abbreviated transcription (Latin):
est qͦd iactum sumit᷑. aut a t̾ra aut
ab ut̾o: ad gignendum uel fructus
uł fȩtꝰ. Est enim liquor ex cybi ce cor
poris decoctione factꝰ ac diffusus ꝑ
uenas atq medullas: qui inde desti¬
datur in modum sentinȩ conereseit
in renib. eiectꝰq ꝑcoitum. &e in ut̾o
mulieris susceptꝰ: calore qͦdammꝰ uis¬
cerum. & menstrualis sanguinis ir¬
rigatione format᷑ in corpore. Semi¬
nis autem nom̃ diu̾sis specieb non in¬
conuenienter aptat᷑: quia semen est¬
animalis cuiꝰlibet. unde origo eiꝰ nas¬
citur. Sem̃ est & arborum. herbarum.
atq holerum. unde originem trahunt:
sic̃ legit᷑ dñs de fructib t̾re in genesi dix¬
isse. Germinet t̾ra herbam uirentem ce
facientem semen: &e lignum pomiferũ
faciens fructum iuxta genꝰ suum: cuius
semen in semetipso sit suꝑ t̾r̾am. & cȩt̾a.
Legit᷑ in euangłii parabola. saluatore di¬
cente. semen ẽẽ uerbum dei:quia ex ip¬

Expanded text:
est, quod jactum sumitur aut a terra, aut est, quod jactum sumitur aut a terra, aut ab utero ad gignendum vel fructus vel foetus. Est enim liquor ex cibi et potus decoctione factus ac diffusus per venas atque medullas, qui inde desudatur. In modum sentinae concrescit in renibus, ejectusque per coitum, et in utero mulieris susceptus, calore quodammodo viscerum, et menstrualis sanguinis irrigatione formatur in corpore. Seminis autem nomen diversis speciebus non inconvenienter aptatur: quia semen animalis est cujuslibet, unde origo ejus nascitur. Semen est et arborum, herbarum atque olerum, unde originem trahunt: sicut legitur Dominus de fructibus terrae in Genesi dixisse : Germinet terra herbam virentem et facientem semen et lignum pomiferum faciens fructum juxta genus suum, cujus semen in semetipso sit super terram, et caetera. Legitur in evangelica parabola , Salvatore dicente, semen esse verbum Dei: quia ex ip
Abbreviated transcription (Latin):
uł qͦd semen recipit: uel qͦd ex ea fȩtus
sit ostiis mare quando erumpebat qͣsi
de uulua ꝓcedens: quia uidelicet tẽ
humano generi p̾ceptis legis obuia-¬
uit: qͣndo adhuc scłm suȩ origini
uicinum. quasi ab ortu ꝓpͥo. ad ꝓfecꝰ¬
tum uitȩ carnalis exiebat. De uulua
quipye ꝓcedere est. in lucem p̾sentis
glȩ carnalit̾ apparere. Item uulua in¬
teriora sunt anime: ubi bonum uel
malum concipit᷑. Est &e uulua eccłiȩ
fides int̾ior. a qͣ heretie deprauati ab-¬
orsum matri intulerunt:. sic̃ inꝑsal¬
mo de eisdem đr. Auenati sunt pec-¬
catores ab ut̾o: errauert auent᷑: loeuti
aqͣita de renib urina collecta com¬
pletur. &e humore distendit᷑: euiꝰusꝰ
in uolucrib non habet᷑. Urina autẽ
dicta. siue quod urat. seu qͥa ex renib
egerit᷑: cuius in dicio &e salus ce egri¬
tudo futura monstrat᷑: qui humor
uulgo locium đr: quod eolota id est
munda uestimenta efficiant᷑. Semeni

Expanded text:
vel quod semen recipiat, vel quod ex ea fetus vel quod semen recipiat, vel quod ex ea fetus sit ostiis mare, quando erumpebat quasi de vulva procedens? Quia videlicet tunc humano generi praeceptis legis obviavit, quando adhuc saeculum suae origini vicinum quasi ab ortu proprio ad profectum vitae carnalis exibat. De vulva quippe procedere est in lucem praesentis gloriae carnaliter apparere. Item vulva interiora animae sunt, ubi bonum vel malum concipitur. Est et vulva Ecclesiae fides interior a qua haeretici depravati aborsum matris intulerunt, sicut in psalmo de eisdem dicitur: Alienati sunt peccatores a vulva, erraverunt ab utero, locuti aquae de renibus urina collecta completur et humore distenditur. Cujus usus in volucribus non habetur. Urina autem dicta, sive quod urat, seu quia ex renibus egeritur: cujus judicio et salus et aegritudo futura monstratur. Qui humor vulgo lotium dicitur: eo quod lota, id est, munda vestimenta efficiantur. Semen
Abbreviated transcription (Latin):
latim digerant: &e suꝑadditis cibis ñ
impediant᷑. In intestinis gͦ possunt a¬
nimi secreta ce cogitatꝰ int̾ni accipi:.
unde scͥptum est. Tactꝰ dolore cordis in¬
trinsecus & in libro iob legit᷑. Intestina
inquit mea efferbuerunt dolore absq
ullareqͥe. Hinc & in leuitico iubentur
hostiȩ intestina simul cum capite ⁊ pe¬
dibus aqͣ lota adoleri dño in holocau¬
stum: ac suauem odorem. Intestina
sane uel interanea ut alia editio ht̃
cum pedib aqͣ dilui iubet sermo p̾¬
cepti saeramentum baptismi sub figa¬
li p̾dicatione denuncians. Nam inte¬
ranea diluit qͥ conseientiam purgat.
pedes abluit. qͥ consummationem sus¬
cipit sacramenti: & scit quia qͥ mundꝰ ẽ.
ñ indiget nͥut pedes lauet. Matrix d̃r.¬
quod fetꝰ in eo generet᷑. semen enimre¬
ceptum confouet: confotum corporat.
corporatum in membra distinguit. Uul-¬
uauocata qͣsi ualua id ẽ ianua uentris.

Expanded text:
latim digerant, et superadditis cibis non latim digerant, et superadditis cibis non impediantur. In intestinis ergo possunt animi secreta et cogitatus interni accipi. Unde scriptum est: Tactus dolore cordis intrinsecus . Et in libro Job legitur: Intestina, inquit, mea efferbuerunt dolore absque ulla requie . Hinc et in Levitico jubentur hostiae intestina simul cum capite et pedibus aqua lota adoleri Domino in holocaustum ac suavem odorem. Intestina sane vel interanea ut alia editio habet cum pedibus aqua dilui jubet sermo praecepti, sacramentum baptismi sub figurali praedicatione denuntians. Nam interanea diluit, qui conscientiam purgat. Pedes abluit, qui consummationem suscipit sacramenti: et scit, quia qui mundus est, non indiget nisi ut pedes lavet o in ea generentur. Semen enim receptum confovet, confotum corporat, corporatum in membra distinguit. Vulva vocata quasi valva, id est janua ventris,
Abbreviated transcription (Latin):
tisunt: cum flaminis ultricib traditi.
cum eodem suo ꝑsuasore cruciantur.
Siue panis illiꝰ in ut̾o eiꝰ in fel aspidum
intͥnsecus uertit᷑: quia dum sacrȩ legis
scientia glat᷑. uite potum conuertit sͥ
inueneni pocłm. Hinc rursum in can-¬
tieo deuteronomii de iudeis legitur.
Uua eoꝵs uua fellis: Botrꝰ amaritudi-¬
nis ipsis: quisaluatori nr̃o in cruce pen¬
denti acetum cum felle mixtum in po¬
tum dederunt. Stomachꝰ grece os uo-¬
catur. eo qͦd ostium uentͥs sit: & ipse
cybum excipiat. atqͣ in testina tͣnsmit¬
tat. In stomacho aliqͣndo iram & in¬
dignationem animi significatã pos¬
sumus intelligere: unde dicimus ira¬
cundos homines stomachari. quia
furorem suum intꝰ oceultare ñ posst̃:
s cum impetu conuitiorum illum fo¬
rasꝓiciunt. Intestina dicunt᷑ eo quod
corporis int̾iora parte cohibent᷑: quȩ
iccirco longis nexib in circulorum or¬
dinata sunt mͦ. ut susceptas ȩscas pau

Expanded text:
ti sunt, cum flammis ultricibus traditi ti sunt, cum flammis ultricibus traditi cum eodem suo persuasore cruciantur. Sive panis illius in utero ejus in fel aspidum intrinsecus vertitur: quia dum sacrae legis scientia gloriantur, vitae potum convertit sibi in veneni poculum. Hinc rursum in cantico Deuteronomii de Judaeis legitur: Uva eorum uva fellis, et botrus amaritudinis ipsis qui Salvatori nostro in cruce pendenti acetum cum felle mixtum in potum dederunt. Stomachus Graece os vocatur eo quod ostium ventris sit, et ipse cibum excipiat atque in intestina transmittat. In stomacho aliquando iram et indignationem animi significatam possumus intelligere. Unde dicimus iracundos homines stomachari, quia furorem suum intus occultare non possunt, sed cum impetu conviciorum illum foras projiciunt. Intestina dicuntur eo quod corporis interiore parte cohibentur; quae idcirco longis nexibus in circulorum ordinata sunt modo, ut s
Abbreviated transcription (Latin):
particła uiscerum nos ut ñ uana lȩticia
mundi. s in dño exultemꝰ & lȩtemur: ne
uano risui ora dissoluamꝰ. de qͦsapĩa dic̃.
risũ deputaui errorẽ: s mag̃ luct̾u ĩỹsen¬
ti scło nr̃a peccata deleamꝰ: ut in futura
uita et̾no gaudio fruam᷑. Unde scͥptum ẽ.
Beatiqͥ lugent nẽ: qm̃ ipsi consolabunt᷑
felle irascim᷑: corde sapimꝰ. iecore amamꝰ.¬
ĩ tegrum ẽ aĩal.. fel appellatum qͦd sit
folliculus: gestans humorem qui uo¬
catur bilis. fel enim amaritudinem ce
dolositatem ꝑuersȩ mentis significat:
unde beatꝰ petrꝰ apłs ad symonem per
ait. In felle enim amaritudinis: ce ob¬
ligatione iniquitatis uideo de esse.
Hinc ce inzob de impio scͥptum ẽ. Pa¬
nis illiꝰ inutero eiꝰ uertet᷑ infel aspidũ
intͥnsecus: id ẽ sacietas transitorie de¬
lectationis in retͥbutionis fine ad ama¬
ritudinem uertet᷑. Tc̃ tenim iniqui ui¬
dent qͦd antiqͥ serpentis ueneno infec̃¬

Expanded text:
articula viscerum nos, ut non vana laetitia articula viscerum nos, ut non vana laetitia mundi, sed in Domino exultemus et laetemur: ne vano risui ora dissolvamus. De quo Sapientia dicit: Risum deputavi errorem ; sed magis luctu in praesenti saeculo nostra peccata deleamus, ut in futura vita aeterno gaudio fruamur. Unde scriptum est: Beati qui lugent nunc, quoniam ipsi consolabuntur . Felle irascimur, corde sapimus, jecore amamuintegrum est animal. Fel appellatum, quod sit folliculus gestans humorem, qui vocatur bilis. Fel enim amaritudinem et dolositatem perversae mentis significat. Unde beatus Petrus apostolus ad Simonem per ait: In felle enim amaritudinis et obligatione iniquitatis video te esse . Hinc et in Job de impio scriptum est: Panis illius in utero ejus vertetur in fel aspidum intrinsecus ; id est, satietas transitoriae delectationis in retributionis fine ad amaritudinem vertetur. Tunc etenim iniqui vident, quod antiqui serpentis veneno interfec
Abbreviated transcription (Latin):
iecore gͦ cuiꝰ ardore accepti cibi instoma¬
cho excoquunt᷑. docemur ut maturitate
consilii studeamꝰ fluxas cordis cogitatio¬
nes ad purum excoquere. & in secessum
mittere: ne forte diabolo in cubilib cor¬
dium nr̃orum consentiam ullo mͦ locum
hab̾e. s magis robore fidei ce sacrarum ora¬
tionum festinemꝰ eum foras expellere. fibrȩ
iecoris ft̃ extremitates. sic̃ & extremȩ partesfo¬
liorum in tybiis: siue quasi linguȩ eminen¬
tes dictas autem fibras qͦd apud gentiles
insaeras febi arasferebant᷑ ab ariolis: qͥbꝰ
oblatis atq succensis. responsa accipens
cuibene conuenit qͦd fupra diximus ieco¬
ris partem deo offerri iussam ut deo potꝰi
offerat᷑ quod suum est. quam idolis uaniꝰ
& surdis: in qͥb sola fraus & deceptio est.
Splen dictum a sułplemento ex contraria
parte iecoris ne uacua existeret: quem qͥ¬
dam etiam risꝰ causa factum existimant.
nam splene ridemꝰ. Ainmonet etiã hȩc

Expanded text:
jecore enim, cujus ardore accepti cibi in stomajecore enim, cujus ardore accepti cibi in stomacho excoquuntur, docemur, ut maturitate consilii studeamus fluxas carnis cogitatationes ad purum excoquere et in secessum mittere, ne forte diabolo in cubilibus cordium nostrorum consentiamus ullo modo locum habere: sed magis robore fidei et sacrarum orationum festinemus eum foras expellere. Fibrae jecoris sunt extremitates, sicut extremae partes foliorum in tibiis, sive quasi linguae eminentes. Dictas autem fibras, quod apud gentiles in sacris Phoebi ad aras ferebantur ab ariolis, quibus oblatis atque succensis responsa acciperent. Cui bene convenit, quod supra diximus jecoris partem Deo offerri jussam: ut Deo potius offeratur, quod suum est, quam idolis vanis et surdis, in quibus sola fraus et deceptio est. Splen dictum a supplemento ex contraria parte jecoris, in vacua existeret. Quem quidam etiam risus causa factum existimant. Nam splene ridemus. Ammonet etiam haec
Abbreviated transcription (Latin):
dose ut flatum capiant. stringendo ut
eiciant. Est enim organum corporis. Ie¬
cur nom̃ habet: eo qͦd ignis ibi habeat se¬
dem. qͥ in cerebro subuoluat Indͤ ad ocłos
cet̾osq sensꝰ & membra diffunditur: &
calore suo ad se su cum ex cibo tractum
uertit in sanguinem: quem ad usum
pascendo nutriendoq singłis membris
p̾bet. In iecore autem: consistit uoluptaᷤ
& concupiscentia iuxta eos qͥ de physicis¬
disputant. In iecore autem id est in epate
delectationem. siue concupiscentiam si¬
gnificatam possumꝰ intelligere: unde est
illuo quod in lege p̃ceptum est cũ uen¬
tre &e renib & adipe partem iecoris deo
offerri: qͥa concupiscentiam nr̃am magiᷤᷤ
ad dei quam ad mundi debem̾ conuer-¬
tere uoluptatem. Legit᷑ enim in libro to
excent̾are. & cor eiꝰ & fel &e iecur sibi in
cassidile reponere:lecurq postea ex pre¬
cepto angłi suꝑ carbones uiuos ponere.
quatinꝰ p̾ualeret demonem effugare. In

Expanded text:
do se ut flatum capiant, stringendo, ut do se ut flatum capiant, stringendo, ut eiciant. Est enim organus corporis. Iecur nomen habet eo quod ignis ibi habeat sedem, qui in cerebro subvolat. Inde ad oculos ceterosque sensus et membra diffunditur, et calore suo ad se sucum ex cibo tractum vertit in sanguinem, quem ad usum pascendi nutriendique singulis membris praebet. In iecore autem consistit voluptas et concupiscentia iuxta eos qdisputant. In jecore autem, id est, in epate delectationem sive concupiscentiam significatam possumus intelligere. Unde est illud, quod in lege praeceptum est , cum ventre et renibus et adipe partem jecoris Deo offerri: quia concupiscentiam nostram magis ad Dei quam ad mundi debemus convertere voluntatem. Legitur enim in libro Tobexenterare, et cor ejus, et fel et jecur in cassidili reponere, jecurque postea ex praecepto angeli super carbones vivos ponere, quatenus praevaleret daemonem effugare. In