comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quid factũ sit refert᷑ Ab aposto lolex appellatur: Dicite
mihi qui sublege uultis esse. ñ audistis legẽ  Scriptũ ẽ
enĩ : quia abraham duos filios habuit: unũ de ancilla :¬
& alterũ delibera ⁊ sedqui ex ancilla secundũ carnaem
natus ẽ ÷ Qui autem per reꝓmissionẽ : delibera : sed&
psalmi lex appellantur : : ut conpler& un sermo qui in legi
eorũ scriptus est: quia oderunt me gratis:
Esnae quoque proph&iam legem apostolus uocat᷑: In
lege scriptũ est : qm̃ in aliis linguis & labus aliis ulo¬
Quodiuxta hebraeicum. & aquilam in esaiam repperis
appellatur lex & mestica scientia scripturarũ ⁊ scimus
quia lex spĩtalis est : & extra haec omnia: naturalem legẽ
scriptam in cor dibus nr̃is idem apostolus doc&.: Cũ enĩ
gentes quo e legem non habent naturaliter ea quae le¬
gissunt faciunt:. Isti legem non habentes. ipsisibi sunt
lex quilndicant opus legis. scriptum incordibus suis

Expanded text:
quid factum sit, refert, ab apostolo lex appellatur: dicite quid factum sit, refert, ab apostolo lex appellatur: dicite mihi, qui sub lege uultis esse, non audistis legem? scriptum est enim, quiaAbraham duos filios habuit, unum de ancilla et alterum de libera. sed qui ex ancilla, secundum carnem natus est, qui autem per repromissionem, de libera. sed et psalmi lex appellantur: ut conpleretur sermo, qui in lege eorum scriptus est: quia odierunt me gratis. Esaiae quoque prophetiam legem apostolus uocat: in lege scriptum es.t: quoniam in aliis linguis et in labiis aliis lom i n u s. quod iuxta Hebraicum et Aquilam in Esaia scriptum repperi. appellatur lex et mystica intellegentia scripturarum: 26 scimus, quia lex spiritalis est. et extra haec omnia naturalem legem scriptam in cordibus nostris idem apostolus docet: cum enim gentes, quae non habent legem, naturaliter ea, quae legis sunt, faciunt, isti legem non habentes sibi ipsi sunt lex, qui indicant opus legis scriptum in cordibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
tiuos nos ducit in legem peccati: simulq quattuor leges
contrase dimicantes inuno loco scriptasẽe cognascon
non absquere arbitror ⁊ sirequiram quot genera legis
inscripturis scĩs eẽ memorentur : dicitur lex quae per
mor sendataẽ : secundũ illud quod scriptumẽ adgalatas:
Quot quod enĩ exoperib legissunt: sub maledicto sunt :
Scriptũ ẽ enim: maledictus omnis qui non ꝑman& inõ¬
nibus quae scripta sunt in libro legis ut faciatea &rur¬
sũ in eadem epistula : Lex propt̃ praeuaricationes posi¬
taest: donec uenir& semen cui repromissum ẽ : disposi¬
ta ꝑ angelos in manu mediatoris : Qiterũ: itaq lex
pedagogus nr̃ fuit inxp̃o : ut exfide ustificemur:
Postquã autẽ uenit fides: nequaquã ultra subpedagogo
sumus ⁊ Omnes enim filiidĩ estis ꝑfidem quae est in
xp̃oihũ.⁊ historiaquoq quae praecepta non contin&. sed

Expanded text:
tiuos nos ducit in lege peccati\', simulque quattuor leges tiuos nos ducit in lege peccati\', simulque quattuor leges contra se dimicantes in uno loco scriptas esse cognosco, non absque re arbitror, si requiram, quot genera legis in scripturis sanctis esse memorentur. dicitur lex, quae per Moysen data est, secundum illud, quod scriptum est ad Galatas: quotquot enim ex operibus legis sunt, sub maledicto sunt. scriptum est enim: maledictus omnis, qui non permanet in omnibus, quae scripta sunt in libro legis, ut faciat ea. et rursum in eadem epistula: lex propter praeuaricationes posita est, donec ueniret semen, cui repromissum est, disposita per angelos in manu media t o r i s. et iterum: itaque lex paedagogus noster fuit in Christo, ut ex fide iustificemur. postquam autem uenit fides, nequaquam ultra sub paedagogo sumus. omnes enim filii dei estis per fidem, quae est in Christo Iesu. historia quoque, quae praecepta non continet, sed,
Abbreviated transcription (Latin):
facere & ꝓhib& quidnon facere debeamus. uitio nr̃o
& incontinentia feramur contra scita legalia uid&ur
lexcausa eẽ peccati: quae dũ prohib& concupiscentiã
quodam modo eam inflammare cognoscitur : Sȩcu¬
laris apud graecos sententia ẽ : Quic quid lu&minus
desideratur : e contrario quic quid non lic& : fomenum
Acce ple desider u ⁊ unde & tullius de parricidarũ suplicus
apud athenienses solonẽ scripsisse negat: ne nontam
probibere quam commonere udẽatur : Igitur lex
apud contemptores. & legum praecepta calcantes uidet᷑
eẽ occasio delictoꝵ : dum prohibendo quod non uult fieri
Liigateos uinculis manidatorũ : quiprius absque lege
peccantes: non tenebamur criminibus : Haec diximus:
legem quae ꝑmorsen data est intellegentes : uerũ quia
in consequentib scriptũ ẽ lexdĩ & lex carnis atq mem¬
brorũ. quaepugnat aduersũ legem mentis nr̃e. & cap¬

Expanded text:
facere, et prohibet, quid non facere debeamus, uitio nostro facere, et prohibet, quid non facere debeamus, uitio nostro et incontinentia feramur contra scita legalia, uidetur lex causa esse peccati, quae, dum prohibet concupiscentiam, quodam modo eam inflammare cognoscitur. saecularis apud Graecos sententia est: quicquid licet, minus desideratur. ergo e contrario, quicquid non licet, fomentum accipit desiderii. unde et Tullius de parricidarum suppliciis apud Athenienses Solonem scripsisse negat, ne non tam prohibere quam commonere uideretur. igitur lex apud contemptores et legum praecepta calcantes uidetur esse occasio delicto- - rum, dum prohibendo, quod non uult fieri, ligat eos uinculis mandatorum, qui prius absque lege peccantes non tenebantur criminibus. haec diximus legem, quae per Moysen data est, intellegentes. uerum, quia in consequentibus scriptum est: \'lex dei et lex carnis atque membrorum, quae pugnat aduersum legem mentis nostrae et cap
Abbreviated transcription (Latin):
sed quod nolo malum hoc ago : Si autem quodnolo
ego hoc facio non iam ego operorillud sed quodhabitat
inmepeccatum. : Inuenio igitur legem uolenti mihi face
rebonũ quia mihi malũ adiac&: Conddecior enim
legid̃ secundum interiorẽ hominem : Video autẽ aliã
legem in membris meis repungnantẽ legi mentis meae:
modo medicina non est causa mortis si ostendat uene¬
na mortifera : Lic & his malihomines abutantur
admortẽ  & uelse inter ficiant uel insidientur inimicis
Siclex data est: ut peccatorum uenena monstrar& & ho¬
minẽ male libertate sua abutentem: quiprius fete¬
batur inprouidus & ꝑpraecipitia labebatur frenolegis
r&ineat ÷ & conpositis doceat incedere gressibus : Ita¬
ut seruiamus in nouitate sp̃s. & non in u&ustate litterae
Iduiuamus sub praecepto : quiprius inmodum brutorũ
animaliũ dicebamus : Manducemus &bibamus: cras
enĩ morimur: Quodsi sub intrante lege quaedoc & quid

Expanded text:
sed quod nolo malum, hoc ago. Si autem quod nolosed quod nolo malum, hoc ago. Si autem quod nolo, hoc facio, non iam ego operor illud, sed, quod habitat in me, peccatum. inuenio igitur legem ure bonum, quoniam mihi malum adjacet. Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem: video autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, modo medicina non est causa mortis, si ostendat uenena mortifera, licet his mali homines abutantur ad mortem et uel se interficiant uel insidientur inimicis, sic lex data est, ut peccatorum uenena demonstret et hominem male libertate sua abutentem, qui prius ferebatur inprouidus et praecipiti uia labebatur, freno legis retineat et conpositis doceat incedere gressibus, itaut seruiamus in nouitate spiritus et non in uetustate litterae, id est uiuamus sub praecepto, qui prius in modum brutorum animalium dicebamus: manducemus et bibamus; cras enim moriemur. quodsi subintrante lege. quae docet, quid
Abbreviated transcription (Latin):
operatum est in me omnẽ concupiscentiã: sine lege
enim: peccatũ mortuum etat: Ego autẽ uiuebam
sinelege aliquando: Sedubi uenit mandatũ peccatũ
reuixit: Ego autẽ mortuussum: & inuentũ ẽ mihi
mandatũ quoderat aduitã. hoc ẽẽ ad mortẽ: pecca¬
tũ enĩ occasione accepta ꝑmandatũ. seduxit me : & ꝑ
illudoccidit: Itaque lex quidẽ scã : & mandatũ iustũ
ut peccarum appareat. peccatũ. ꝑ bonũ mihi operatũ
ẽ mor tem: ut fiat supramodũ peccans peccatũ per
mandatũ.: Scimusenim quialex sp̃italis est : Ego autẽ
carnalissum : uenundatus sub peccato : quod enim
operor. ignoro : Nonenim quod uolo hoc ago sed
quod odĩ illud facio: Siautem quod nolo hoc facio
constnitio legi quia bona ẽ : Nunc autẽ iam nonego¬
operor illud : sed quodinhabitat inmepeccatum:
Scioenim quia non habitat inme. hoc est incarne
mẽa bonum : uelle enim adiac& mihi : perficereautẽ
bonum nequaquã : Nonenim quod uolo facio bonum

Expanded text:
t in me omnem concupiscentiam. sine lege enim peccatum mortuum erat, ego autem uiuebam sine lege aliquando, sed, ubi uenit mandatum, peccatum reuixit. ego autem mortuus sum et inuentum est mihi mandatum, quod erat ad uitam, hoc esse ad mortem. peccatum enim occasione accepta per mandatum seduxit me et per illud occiut peccatum appareat peccatum, per bonum est mortem. ut fiat super modum peccatum peccans per mandatum. scimus enim, quia lex spiritalis est, ego autem carnalis sum uenundatus sub peccato. quod enim operor, ignoro; non eniquod odi illud facio. si autem quod nolo hoc facio, consentio legi, quoniam bona est. ecce iam legoperor illud, sed id quod in me habitat peccatum. Scio enim quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. Velle enim adjacet mihi, perficere autem bonum non invenio. Non enim quod volo, facio bonum;
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ estitionae & humilitate. & non adpar cendũ corpo¬
ri non in honorei aliquo ad saturitatẽ carnis : hunc
nobis habere sensum uid&ur : Curramus per singula
& obscuritatem sensuum atq uerborũ. xp̃oreserante
mate mortui. Mortui autẽ ab helementis mundi
proeo quod ẽ aelementis. Curmecũ non dicitis. mihi
autẽ absit gloriari. nisi incruce dnĩ mei ihũ xp̃i. per
quẽ mihi mundus crucifixus est &egomundo e & mun¬

Expanded text:
superstitione et humilitate et non ad parcendum corposuperstitione et humilitate et non ad parcendum corpori, non in honore aliquo ad saturitatem carnis, hunc nobis habere sensum uidetur. curramus per singula et obscuritatem sensuum atque uerborum Christo reserante mate mortui, mortui autem \'ab elementis\' mundi — pro eo, quod est \'elementis\' —, cur mecum non dicitis: mihi autem absit gloriari nisi in cruce domini mei Iesu Christi, per quem mihi mundus crucifixus est et ego mundo
Abbreviated transcription (Latin):
nius discimus: De di eis iustificationes & praecepta non
bona : Non enĩ sapguinẽ hyrcorũ aut taurorũ quae¬
tulũ fecerunt incoreb & coluerunt sidus remfam
dequo inpro ph&a amos plenius disseruimus ÷ Ado¬
rauerunt figuras quas ipsi fecerunt: & tradiditeos
ut seruiant militiae caeli: quaenune ab apło religio
dicitur angelorũ: probumilitate : Ingrȩco iatreido¬
q̃pocratĩ. legitur : idesthumilitas mentis siue sensus.
uere enĩ humilis sensus & miseranda sus picio : dm̃
credere hircorũ atq taurorũ sanguine delectari: &
nidorȩ thimiamatis: quem saepe homines declinamus
Quod autẽ sequitur. si mortui estis cũ xp̃o abhelemen¬
tis mundi quid adhuc tamquam uiuentes in mundo
decernitis : Netetigeritis neque gusta uereascũ aque
contrecta ueritis. quae s unt omnia ininteritu upso
usu secundum praecepta & doctrinas horeunuor¬
quae sunt rationem quidem habentia sapientiae. In

Expanded text:
nius discimus: dedi eis iustificationes non bonas et praecepta non nius discimus: dedi eis iustificationes non bonas et praecepta non bona. non enim sanguinem hircorum et taurorum quaetulum fecerunt in Choreb et coluerunt sidus dei Rempham, de quo in propheta Amos plenius disseruimus, adorauerunt figuras, quas ipsi fecerunt, et tradidit eos deus, ut seruirent militiae caeli, quae nunc ab apostolo religio dicitur angelorum. pro \'humilitate\' in Graeco ταπεινοφροσύνη legitur, id est humilitas mentis siue sensus. uere enim humilis sensus et miseranda suspicio deum credere hircorum atque taurorum sanguine delectari et nidore thymiamatis, quem saepe homines declinamus. quod autem sequitur: si mortui estis cum Christo ab elementis mundi, qudecernitis? Ne tetigeritis, neque gustaveritis, neque contrectaveritis, quae sunt omnia in interitu ipso usu, secundum praecepta et doctrinas hominuquae sunt rationein quidem habentia sapientiae in
Abbreviated transcription (Latin):
contione iudaica stephanus marter ex ponens
&reuoluens historiam u& erem : sic locutus ẽ: &uitulũ
fecerunt indiebus illis. & obtulerunt hostias idolo
& la& abantur in operibus manuum suarũ . : Conuersus autẽ
estds̃ : & tradiditeos ut colerent militiam caeli: sicut scriptũ
ẽ in libro proph&arũ : militia autẽ caeli. nontantũ solap¬
pellatur & luna & astra rutilantia : sed omnis angelica
multitudo eorũq exercitus qui hebraice appellantur
sabaoth: idest uir tutũ siue exercituum: unde & in euan¬
gelio iuxta lucam legimus: & subito factaẽ cum angelo¬
Angelorũ multitudo militiae caelestis. laudantiũ dm̃
& dicentium : gloria in altissimis dõ & interrapax homi¬
nibus bonae uoluntatis: facit enimds̃ angelõssuos spũ
& ministrossuos ignẽ urentẽ & utsciamus. semꝑeos qui
colentidola Lic& intem pore hostias uiderentur offer¬
renondõ eas obtulisse sed angelis per hie zechiel ple¬

Expanded text:
contione Iudaica Stephanus martyr exponens contione Iudaica Stephanus martyr exponens et reuoluens historiam ueterem sic locutus est: etuitulum fecerunt in diebus illis et obtulerunt hostias idolo et laetabantur in operibus manuum suarum. conuersus autem est deus et tradidit eos, ut colerent militiam caeli, sicut scriptum est in libro prophetarum. militia autem caeli non tantum sol appellatur et luna et astra rutilantia, sed et omnis angelica multitudo eorumque exercitus, qui Hebraice appellantur sabaoth, id est \'uirtutum\' siue \'exercituum\'. unde et in euangelio iuxta Lucam legimus: et subito facta est cum angelo multitudo militiae caelestis laudantium deum et dicentium: gloria in altissimis deo et in terra pax hominibus bonae uoluntatis. facit enim deus angelos suos spiritus et ministros suos ignem mentem. et ut sciamus semper eos, qui colebant idola, licet in templo hostias uiderentur offerre, non deo eas obtulisse, sed angelis, per Hiezechihel ple
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas ẽ & in corporis umbra mendacium : sic inspĩtali
intellegentia mundus omnis &cibus & potus. & tota
festiuitas: & ꝑp&uae kalendae & aderna requies ex¬
pectandaẽ ÷ quaerimus quid dicere uoluerit in hũmi¬
litate & religione angelorũ : aut quem sensũ habeat
ex quo dñs locutus ẽ ad discipulos. Surgite abeamus
hinc & relinqu&ur uobis domus ur̃a deserta. & locus
inquo crucifixus ẽ dñs. sp̃italit̃ aegyptus appellatur
& sodoma Omnis iudaicarũ obseruationum cultura
destructaẽ : & quascumq offerunt uictimas: non dõ
offerunt: sed angelis refugis: & spiritibus in mundis:
Nec mirũ si hoc postpassionem dñi faciant : cũ ꝑ amos quo¬
que ꝓph&ã dicatur adeos .: Nũquidhostias & uictimas
obitulistis mihi quad raginta annis indeserto domus isrł
& ad sũpsistis tabernaculũ moloch & sidus dĩ rẽmfa.
figuras quas fecistis ut ad orar&is eas : quod plenius ln

Expanded text:
ueritas est et in corporis umbra mendacium, sic in spiritali ueritas est et in corporis umbra mendacium, sic in spiritali intellegentia mundus omnis cibus et potus et tota festiuitas et perpetuae kalendae et aeterna requies expectanda est. quaerimus, quid dicere uoluerit: in humilitate et religione angelorum aut quem sensum habeat. ex quo dominus locutus est ad discipulos: surgite, abeamus hinc et: relinquetur uobis domus uestra deserta, et: locus, in quo crucifiximus est dominus, spiritaliter Aegyptus appelletur et Sodoma, omnis Iudaicarum obseruationum cultura destructa est et, quascumque offerunt uictimas, non deo offerunt, sed angelis refugis et spiritibus inmundis. nec mirum, si hoc post passionem domini faciant, cum per Amos quoque prophetam dicatur ad eos: num qui d hostias et uictimas obtulistis mihi quadraginta annis in deserto, domus Israhel, et adsumpsistis tabernaculum Moloch et sidus dei Rempham, figuras, quas fecistis, ut adoretis eas? quod plenius in
Abbreviated transcription (Latin):
paulus ait : nemo uos iudic& de his qui magistros legis
eẽ se iactant : incibo & potu. quod aliamunda sint : alia
inmunda : aut in parte diei festi aut alios dies festos
putent : alios nonfeftos : Nobis enim qui xp̃m credimus
resurgentẽ : iugis & a derna festiuitas est aut in parte
numeniae. hoc est alendarũ. & mensis noui: quando
decrescens luna finitur: & noctis umbris tegitur : xp̃ia¬
norũ enĩ lumen a&ernumẽ: & sempersolis iustitiae
radiis in lustratur: Aut in parte sabbatorũ: ut non fa¬
ciant ser uileopus & onera non portent. quianos xp̃i
sumus hbertate donati: & onera peccatorũ gestarẽ desi¬
uimus: Haec inquidomnia umbraesunt futurorũ. &
imagines uenturae felicitatis: ut in quib iudaei iux ta
litterã haesitant. & tenentur imerra : nosiuxta spm̃
transeamus ad xp̃m qui ad distinctionẽ umbrarum
nunc corpus appellatur : Quo modo enim incorpore

Expanded text:
Paulus ait:nemo uos iudicet — de his, qui magistros legis Paulus ait:nemo uos iudicet — de his, qui magistros legis esse se iactant — in cibo et potu, quod alia munda sint, alia inmunda, aut in parte diei festi, ut alios dies festos putent, alios non festos — nobis enim, qui in Christum credimus resurgentem, iugis et aeterna festiuitas est — aut in parte neomeniae, hoc est kalendarum et mensis noui, quando decrescens luna finitur et noctis umbris tegitur — Christianorum enim lumen aeternum est et semper solis iustitiae radiis inlustratur — aut in parte sabbatorum, ut non faciant seruile opus et onera non portent, quia nos Christi sumus libertate donati et onera peccatorum gestare desiuimus. haec, inquit, omnia umbra sunt futurorum et imagines uenturae felicitatis, ut, in quibus Iudaei iuxta litteram haesitant et tenentur in terra, nos iuxta spiritum transeamus ad Christum, qui ad distinctionem umbrarum nunc corpus appellatur. quomodo enim in corpore
Abbreviated transcription (Latin):
guis ciborum &ministr&ur atq suberescat: Immo
teneatur temperantia corporis ut defonte capitis riga¬
ti artus crescant in ꝑfectionẽ dĩ: & impleatur saluatoris
oratio: Pateriuolo utsicut ego & tu unũ sumus: sic &isti
in nobis unũ sint : ut post quã nos xp̃s tradiderit patri
sit ds̃ omnia in omnibus : talequid & inuerbis & insensi¬
bus & ingenere locutionis obscurissime : scribit ad ephe¬
sios: ueritatem autem loquentes: Incaritate crescamus.
in illo ꝑomnia : quiẽ caput xp̃s Ex quo totum corpus con¬
pactum & conexũ perominem uincturã subministratio
bri: Augmentũ corporis facit in aedificationẽ sui in
caritate : suꝑ quo in cõmentariis eiusdem epistulae ple¬
nius diximus: loquitut autẽ un iuersa contra eos. qui
credentes ex uidaeis: Indñm saluatorẽ iudaicas caeri¬
monias obseruare cupiebant : suꝑ quãrẽ : & inactibus
apostolorũ non parua quaestio concitataẽ ⁊ unde& supra

Expanded text:
guis ciborum et ministretur atque subcrescat, immo guis ciborum et ministretur atque subcrescat, immo teneatur temperantia corporis, ut de fonte capitis rigati artus crescant in perfectionem dei, ut inpleatur saluatoris oratio: pater, uolo, ut, sicut ego et tu unum sumus, sic et isti in nobis unum sint, ut, postquam nos Christus tradiderit patri, sit deus omnia in omnibus. tale quid et in uerbis et in sensibus et in genere elocutionis obscurissime scribit ad Ephesios: ueritatem autem loquentes in caritate crescamus in illo per omnia, qui est caput Christus, ex quo totum corpus conpactum et cbri, augmentum corporis facit in aedificationem sui in caritate . Super quo et in Commentariis ejusdem Epistolae plenius diximus. Loquitur autem univecredentes ex Iudaeis in dominum saluatorem Iudaicas caerimonias obseruare cupiebant. super qua re et in Actibus apostolorum non parua quaestio concitata est. unde et supra
Abbreviated transcription (Latin):
deuincat. uolens in humilitatẽ litterae sequi. & angelo¬
rũ religionẽ atq culturam. ut non seruiatis sp̃itali intel¬
legentiae: sed exemplarib futurorũ: quaenec ipse uidii
quiuos superare desiderat: si ueuidit. utrũq. enim ha¬
b&ur ingreco: praeser:tim cũ tumens ambul&. & incedat
inflatus: mentisq suꝑbiam gestu corporis praeferat:¬
hoc enim significat. enbater ioñ: frustra autem in¬
flatur & tum& sensu carnissuae : Car naliter cuncta
intellegens & traditionũ iudaicarũ deliramenta per¬
quirens: & nontenens caput omniũ scripturarũ: illũ
de quo dictum est: caput uiri xp̃s ẽ : caput autẽ. ad princi¬
piũ totius corporis eorũ: quae qui credunt & omnis in¬
telligentiae spĩtalis excapite corpus ecclesiae persuas
conpages atq iuncturas uitalem doctrinae caelestis ac¬
cipit sucum : ut omnia paulatim membra uegetentur
& poccultos uenarũ meatus fundantur: Defecatus san¬

Expanded text:
deuincat uolens humilitatem litterae sequi et angelodeuincat uolens humilitatem litterae sequi et angelorum religionem atque culturam, ut non seruiatis spiritali intellegentiae, sed exemplaribus futurorum, quae nec ipse uidit, qui uos superare desiderat, siue uidet — utrumque enim habetur in Graeco —, praesertim cum tumens ambulet et incedat inflatus mentisque superbiam et gestu corporis praeferat-hoc enim significat eaatsvcov —, frustra autem infletur et tumeat sensu carnis suae carnaliter cuncta intellegens et traditionum Iudaicarum deliramenta perquirens et non tenens caput omnium scripturarum illud, de quo dictum est: caput uiri Christus est, caput autem atque principium totius corporis eorumque, qui credunt, et omnis intellegentiae spiritalis. ex quo capite corpus ecclesiae per suas conpages atque iuncturas iuncturas doctrinae caelestis accipit sucum, ut omnia paulatim membra uegetentur et per occultos uenarum meatus fundatur defaecatus san
Abbreviated transcription (Latin):
ne. a postolica sermonis textura sub crescat: Ne mouos
super& : nemo aduersũ ulos brauium accipiat: hocenĩ
grecae dicitur. Na tabrabeyiũ. Quando quis incertamine
positus iniquitate agoni thaethae uel insidus magistro¬
rũ Graion & palmã sibi debitam ꝑdit÷ multaq sunt
uerba: quibus iuxtamorẽ urbis & prouinciaesuae fam¬
liarius apłs ut itur: quibus exempli gratia pauca ponen¬
da sunt : Mihi autem parũ ẽ iudicari abumanadie
non gra uauiuos: & quod nunc dicitur. Mna ei cymac ꝑa¬
tatraber etu Id est nullus aduersus uos brauiũ accipia
quibus & aliis multis uerbis : usq hodie utuntur cilices:
Nec hoc miremur in apło siutatur eius linguae. consue¬
tudine. Inquanatus ẽ &nutritus : cum uergilius alter
omerus aput nas. patriae suae sequens consu&udinem:
sceleratũ frigus appell& ⁊ nemoergo uos super& atque

Expanded text:
ne apostolici sermonis textura subcrescat. nemo uos ne apostolici sermonis textura subcrescat. nemo uos superet: \'nemo aduersum uos brauium accipiat\'. hoc enim Graece dicitur καταβραβευέτω, quando quis in certamine positus iniquitate agonothetae uel insidiis magistrorum βραβεῖον et palmam sibi debitam perdit. multaque sunt uerba, quibus iuxta morem urbis et prouinciae suae familiarius apostolus utitur. e quibus exempli gratia pauca ponenda sunt: mihi autem parum est iudicari ab humana die, \'non grauaui uos\', et, quod nunc dicitur: μηδεὶς ὑμᾶς καταβραβευέτω, id est \'nullus aduersum uos brauium accipiat\'. quibus et aliis multis uerbis usque hodie utuntur Cilices. nec hoc miremur in apostolo, si utatur eius linguae consuetudine, in qua natus est et nutritus, cum Uergilius, alter Homerus apud nos, patriae suae sequens consuetudinem \'sceleratum\' frigus appellet. nemo ergo uos superet atque
Abbreviated transcription (Latin):
Nequaquã paulum dehumilitate : sed de conscientiae ueri¬
tate dixisse &iam nunc ad ꝓbamus Profundosenĩ &re¬
conditos sensus: lingua non explicat : & cũ ipse sentiat
quodloquatur : In alienas aures puro non potest trans¬
ferre sermone: Quemcũ inuernacula lingua habebat.
disertissimus quippe ut hebreus ex hebreis. &eruditus
adpedes gamaliel uiri in lege doctissimi: seipsũ inter¬
p̃tari cupiens in uoluitur: si autẽ ingreca lingua hocei
accidit. Quin utritus intharso ciliciae. a parua adate
inbiberat quid de latinis dicendum ẽ qui uerbum
de uerbo ex primere conantes obscuriores faciunt
eius sententias. & ueluti herbis crescentibus frugum
stranguilant ubertatẽ: cõnabitur itaq nãpa ꝙ̃rati¬
ũĩc sensuscius euoluere : & triciã simplicitatẽ elo¬
qui suo eordini reddere atq iuncturae: ut simplici
stamine uerborũ fila decurrant: puroque subtegini¬

Expanded text:
nequaquam Paulum de humilitate, sed de conscientiae, uerinequaquam Paulum de humilitate, sed de conscientiae, ueritate dixisse etiam nunc adprobamus. profundos enim et reconditos sensus lingua non explicat et, cum ipse sentiat, quod loquatur, in alienas aures puro non potest transferre sermone. quem cum in uernacula lingua habeat disertissimum — quippe ut Hebraeus ex Hebraeis et eruditus ad pedes Gamalielis, uiri in lege doctissimi — se ipsum interpretari cupiens inuoluitur. sin autem in Graeca lingua hoc ei accidit, quam nutritus in Tarso Ciliciae a parua aetate inbiberat, quid de Latinis dicendum est, qui uerbum de uerbo exprimere conantes obscuriores faciunt eius sententias, ueluti herbis crescentibus frugum strangulant ubertatem? conabimur itaque παραφραστικῶς sensum eius euoluere et tricas inplicati eloquii suo ordini reddere atque iuncturae, ut simplici stamine uerborum fila decurrant puroque subtegmi
Abbreviated transcription (Latin):
religio: & promissiones : ut quicquid rȩꝓmissum ẽ patrib
conpler&ur infiliis : & quod omnibus maius est: ex quibus xp̃s
demaria generatus uirgine: Sit sciremus quis iste sit xp̃s:
causas doloris sui umosermone conp̃hendit: quiest suꝑ omnia
ds̃ benedictus inscła amen ⁊ utistetantus actalis. ab eis non re
ciper&ur : de quorũ stirpe generatus ẽ.: & nihi lominus:
laudat iudicii ueritatẽ: nesententia dĩ in propinquos &
fr̃s suos displicere uideatur: & uelaustera eẽ. uelnimia :
Inquib: igitur tanta fuerunt bona dol&. curtanta nunc
mala sint: Quiduelit intellegi: Quodidem apls scribit
ad colosenses: nemo uos super& uolens in humilitate m̃tis
inflatus sensu carnissuae. & nontenens caput ex quototũ
corpus ꝑnexus & coniunctionis subministratũ. & con¬
iunctũ crescit in augmentũ dĩ. & reliqua : illud quodere¬
bro diximus. & si inperitus sermone non tamen scientia :

Expanded text:
religio. et repromissiones, ut, quicquid repromissum est patribus, religio. et repromissiones, ut, quicquid repromissum est patribus, conpleretur in filiis. et — quod omnibus maius est — ex quibus Christus, de Maria generatus uirgine. et ut sciremus, quis iste sit Christus, causas doloris sui uno sermone conprehendit: qui est super omnia deus benedictus in saecula, amen, ut iste tantus ac talis ab eis non recipi perciperetur, de quorum stirpe generatus est. et nihilominus laudat iudicii ueritatem, ne sententia dei in fratres et propinquos displicere uideatur et uel austera esse uel nimia. in quibus igitur tanta fuerint bona, dolet, cur nunc tanta mala sint. Quid uelit intellegi, quod idem apostolus scribit ad Colosenses: nemo uos superet uolens in humilitate mentis x quo totum corpus per ne xus et coniunctiones subministratum et constructum crescit in augmentum dei et reliqua. — Illud, quod crebro diximus: etsi inperitus sermone, non tamen scientia,
Abbreviated transcription (Latin):
ut multorũ animȩ conseruentur : quod autẽ anathema
interdum occisionẽ sonat: multis u&eris instrumenti
testimoniis probari potest.: &neleuem putemus eẽ tristitũ
& modicam causam doloris iungit & dicit : profratrib meis
& ꝓpinquis iuxta carnẽ: quando propinquos appellat. &
fr̃s iuxta carnẽ : in spũ a se ostendit alienos : quorũ ẽ inquit
adõptio quae significantius grecedicitur ỹioeeciã. dequi¬
bus quondam dñs loquebatur ÷ filius primo genitus meus
isrł : & filios genui & exaltaui: nuncdicit. filũ aleni menti¬
ti sunt mibi : & quorũ gloria ut decunctis gentibus
eleger&ur inpeculiarem populum dĩ: & quorũ testamenta.
unum inlitera. alterũ in spũ : ut quiprius in carne ser¬
uierant. Caerimoniis legis abolitae. postea seruirent in
spũ mandatis euangelii sempiterni: & legis latio adutrũq
respondit: & noui & u&eris testamenti: & cultus. idest uera

Expanded text:
ut multorum animae conseruentur. quod autem anathema ut multorum animae conseruentur. quod autem anathema interdum occisionem sonet, multis ueteris instrumenti testimoniis probari potest. et ne leuem putemus esse tristitiam et modicam causam doloris, iungit et dicit: pro fratribus meis et propinquis iuxta carnem. quando propinquos appellat et fratres iuxta carnem, in spiritu a se ostendit alienos. quorum est, inquit, adoptio, quae significantius Graece dicitur vlofteoia, de quibus quondam dominus loquebatur: filius primogenitus meus Israhel et: filios genui et exaltaui, nunc dicit: filii alieni mentiti sunt mihi. et quorum gloria, utde cunctis gentibus eligerentur in peculiarem populum dei. et quorum testamenta, unum in littera, alterum in spiritu, ut, qui prius in carne seruierant caerimoniis legis abolitae, postea seruirent in spiritu mandatis euangelii sempiterni. et legislatio ad utrumque respondet: et noui et ueteris testamenti. et cultus, id est uera
Abbreviated transcription (Latin):
atq dicentis sidimittis eis peccatũ suũ dimitte sinaeraui
nonuis deleme delibrotuo quem scripsisti: Per spiciemus
eundẽ & morsi & pauli erga creditũ sibi grege̾ affectum
Pastor enibonus ponit animã suã ꝓouibus: meraennari¬
us autẽ cumuiderit lupũ fugit: quia non sunt eius oues
&hoc ipsumẽ dicere: optabam anathema eẽ axp̃o
bro uiuentiũ & cũ iustis non scribuntur anate ma fiunt
adño : simulq cerne apłm quantae caritatis iuxp̃osit
ue proillo cupiat mori. & solus perire: Dũ modo omne in
illum credit hominũ genus: perire autẽ non in ꝑp&iũ:
sed in p̃sentiarũ : Quienim ꝑdiderit animam suã ꝓxpo¬
saluam eã facit : unde & dequa dragensimo & tertiopsalm
ad sumit exemplũ : Qm̃ propt̃te mortificamur tota diae
reputati sumus ut oues occisionis : uultergo apłs perire
Incarne ut alii saluentur inspũ: suum sanguinẽ fundere :

Expanded text:
atque dicentis: si dimittis eis peccatum suum, dimitte; sin autem atque dicentis: si dimittis eis peccatum suum, dimitte; sin autem non uis, dele me de libro tuo, quem scripsisti, perspiciemus eundem et Moysi et Pauli erga creditum sibi gregem affectum. pastor enim bonus ponit animam suam pro ouibus, mercennarius autem, cum uiderit lupum uenientem, fugit, quia non sunt eius oues. et hoc ipsum est dicere: optabam anathema esse a Chrbro uiuentium et cum iustis non scribuntur, anathema fiunt a domino. simulque cerne apostolum, quantae caritatis in Christo sit, ut pro illo cupiat mori et solus perire, dum modo omne in illum credat hominum genus, perire autem non in perpetuum, sed inpraesentiarum. qui enim perdiderit animam suasaluam eam facit. unde et de quadragesimo tertio psalmo adsumit exemplum: quoniam propter te mortificamur tota die, reputati sumus ut oues occisionis. uult ergo apostolus perire in carne, ut alii saluentur in spiritu, suum sanguinem fundere,
Abbreviated transcription (Latin):
profrcctribus meis & propinquis iuxta carnem:
& reliquar sienim tantae est Indm̃ caritatis. ut
nec m&u mortis. nec speuitae. nec ꝑsecutione. nec
fame nec nuditate. nec periculo. nec gladio possit.
separari a caritate eius. & siangeliquoque & potes¬
tates & uel praesentia uel futura. & om̃s caelorum
fortitudines & excelsa parit̃. ac profunda &uni¬
uersa simul creatura ei ingruat . quod nequa¬
quã potest fieri : tamen non separ&ur a caritate dĩ.
quã hab& in xp̃o ihũ quae est istatanta mutatio
Immo in audita prudentia ut procaritate xp̃i.
nolit habere xp̃m: & ne ei forsitan noncreda¬
mus: iurat & confirmat inxp̃o: & conscientiȩ su&
testem Inuocat spm̃scm̃ : se habere tristitiã & ñ
leuẽ & fortuitã : sed magnã & incredibilẽ. &
habere dolorẽ incorde : non quiad horã p̾ugnat.
& iranseat sed qui iugiter In corde permaneloi: Quotet¬
side remus morsi uocem rogantis dm̃ ꝓpopulo iudaeocũ

Expanded text:
pro fratribus meis et propinquis iuxta carnem et reliqua. si enim tantae est in dominum caritatis, ut nec metu mortis nec spe uitae nec persecutione nec fame nec nuditate nec periculo nec gladio possit separari a caritate eius, et, si angeli quoque et potestates et uel praesentia uel futura et omnes caelorum fortitudines et excelsa pariter ac profunda et uniuersa simul creatura ei ingruat — quod nequaquam potest fieri —, tamen non separetur a caritate dei, quam habet in Christo Iesu, quae est ista tanta mutatio, immo inaudita prudentia, ut pro caritate Christi nolit habere Christum? et ne ei forsitan non credamus, iurat et connrmat in Christo et conscientiae suae testem inuocat spiritum sanctum, se habere tristitiam non leuem et fortuitam sed magnam et incredibilem et habere dolorem in corde, non qui ad horam pungat et transeat, sed qui iugiter in corde permaneat. quo tensideremus Moysi uocem rogantis deum pro populo Iudaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
opusdificillimũ & scãrũ p̃cũ tuarũ fultus aaxilio illius uer¬
si caliretor dibor : dnis dibit uerbũ ẽuuangeli tantibuifluns i altã
Aconimo scendu qd ps almustias iuxtahȩ brucũ tit ulus seront¬

Expanded text:
opus difficillimum et sanctarum precum tuarum fultus auxilio illius ueropus difficillimum et sanctarum precum tuarum fultus auxilio illius uersiculi recordabor: dominus dabit uerbum euangelizantibus uirtute multa. Ac primo sciendum, quod ps
Abbreviated transcription (Latin):
rius te crpriane presbiterorũ studio sissime. ee
de illorũ numero suꝑquib: Audit morses elige pres¬
biteros quos tu ipse scis eẽ pres biteros. tantũ epiflolisno¬
uerã : & beatiuiri uocabulũ c̃secutũ: qui in lege di die
Ac nocte meditat᷑ : Nunc aut̃ quia exterioris quoq ho¬
minis nob̵ inuicẽ ẽ facta cognitio. & p̃salatationẽ dulcesq
c̃plexus quib: sibi amicitia copulat᷑ ut ꝓbes uerũ eẽ qđ audie¬
rã . statĩ a me postulas ut difillimũ psalmũ qui apud grecos &
latinos octo gesimus & nonus inscribit᷑ tibi edisserã : Ñ com¬
posita oratione uerborũ plausuq populari qui sol& imperi¬
torũ aures decipere adq palpare : sed oratione simplici
&ecdesi astici eloquii ueritate : Vt scilic& in t̃p̃tatio nra.
ñ alio int̃p̃te indigeat : qđ plerisq nimiũ disertis accidere
sol& ut malorsit intellegentiae difficultas in eorũ explana¬
tionib quã in his qua e txplanare conant᷑ : Eggrediar

Expanded text:
Prius te, Cypriane, presbyterorum studiosissime, esse de illorum numero, super quibus audit Moyses: elige presbyteros, quos tu ipse scis esse presbyteros, tantum epistulis noueram et beati uiri uocabulum consecutum, qui in lege dei die ac nocte meditatur. nunc autem, quia exterioris quoque hominis nobis inuicem est facta cognitio et post salutationem dulcesque complexus, quibus sibi amicitia copulatur, ut probes uerum esse, quod audieram, statim a me postulas, ut difficillimum psalmum, qui apud Graecos et Latinos octogesimus et nonus inscribitur, tibi edisseram, non conposita oratione uerborum plausuque populari, qui solet inperitorum aures decipere atque palpare, sed oratione simplici et ecclesiastici eloquii ueritate, ut scilicet 15 interpretatio nostra non alio interprete indigeat, quod plerisque nimium disertis accidere solet, ut maior sit intellegentiae difficultas in eorum explanationibus quam in his, quae explanare conantur. aggrediar
Abbreviated transcription (Latin):
uus agnosco : Magũ uocabant & iuda ei dnm̃ meum :
seductor & apłs dictus ẽ : Tẽptatiome ñ ad p̃hendit
nisi humana: Quotã partẽ angustiarũ ꝑpessus sũ
qui crucimilito: in famiã falsi criminis importarunt.
sed scio ꝑbonã &malã famã ꝑ ueniri ad regnacaelorũ :
Saluta paulcẽ & eusto chiũ : uelit nolit munđ. in xpõ
meas: Saluta matrẽ albinã : sorores marcellas
marcellinã quoq & scam felicitatẽ : & diciseis: An¬
te tribunal xpĩ simulstabimꝰ: ibi parebit: q̃uis quam̃te

Expanded text:
uus agnosco; magum uocabant et Iudaei dominum meum, uus agnosco; magum uocabant et Iudaei dominum meum, seductor et apostolus dictus est. temptatio me non adprehendit nisi humana. quotam partem angustiarum perpessus sum, qui cruci milito? infamiam falsi criminis inportarunt, sed scio per bonam et malam famam peruenia ad regna caelorum. Saluta Paulam et Eustochium — uelit nolit mundus, in Christo meae sunt -, saluta matrem Albinam sororesque Marcellas, Marcellinam quoque et sanctam Felicitatem, et dic eis: ante tribunal Christi stabimus; ibi parebit, qua me
Abbreviated transcription (Latin):
uectorũ. hocest. cl.miliũ exceptis praepositis operum
promultitudine habitantium tecum Incircumcisorũ
ab ahnicis extructum sit . Nec hocdico insuggillationo
terrae iudaeae : ut haerdicus sycho phanta mentitui
autquo auferam historiae ueritatem : quae funda m̃¬
tuest luntellegentiae spiritalis sedut decutiã super¬
cilium iudacorũ quisina gogae angustias ecclesiaee¬
latitudini praeferunt: Sienim occidentẽ tantũ sequ
tu lieteran & non sp̃m uiuificantem: ostendant ter¬
tamre missionis lacte & melle mananten Sinaut
ꝑgrapologiam dictum putant: prorerũ omniũ habun¬
dantia & nostetram confessionis terramq uiuentiũ
Teabae uepriũ praeferemus : dicentedño ad morsen
deabiectione istahelis & assumtione gem tuino se¬
& dacmoniũ habes : daemonẽ rennuens samaritense ñ
negauit : Quia quẽ nos custodẽ : hebraei samaritem uo¬
cant: Maleficũ quidã me garriunt : titulũ fidti ser¬

Expanded text:
uectorum, hoc est CL milium exceptis praepositis operum uectorum, hoc est CL milium exceptis praepositis operum pro multitudine habitantium tecum incircumcisorum ab ethnicis extructum sit ? Nec hoc dico in sugillationem terrae Iudaeae, ut hereticus sycophanta mentitur, aut quo auferam historiae ueritatem, quae fundamentum est intellegentiae spiritalis, sed ut decutiam supercilium Iudaeorum, quilatitudini praeferunt. Si enim occidentem tantum sequuntur 974 litteram, et non spiritum vivificantem, ostendant terram repromissionis lacte et melle manantem. Sin autem per tropologiam dictum putant pro rerum omnium abundantia: et nos terram confessionis terramque viventium, terrae veprium praeferemus, dicente Domino ad Moysen de abjectione Israelis et assumptione gentium daemonium habes, daemonem rennuens Samariten se non negauit, quia, quem nos \'custodem\', Hebraei \'samariten\' uocant. maleficum me quidam garriunt: titulum fidei ser
Abbreviated transcription (Latin):
guonse fuasses mnan datebor E lascopeis llo us anibul essese
beeebub & camos quos quia pra&ulistidõ: omnia quaetibi
promissa fuerant ꝑ didistio & mihi in euangelio promittun¬
tur regnacaelorũ : quae instrumentũ uetus omnino non nan¬
nat .÷ sed si non fecero quae praecepta sunt : nequaquã erit culpa
in promitienti sed inme qui promissum accipere non meriu
ubienim optio proponitur. adeligendũ quidõpera prae¬
mittuntur : frustra cupias quod pro missumẽ. ⁊ Hiege librũ
iosuae & iudicum : & quantis possessionis angustus sis co¬
artatus intelleges:. Quid diuersa cum urbiũ alienigena
comiemorem: quospopulus iudaeorũ. non quiuit expel¬
lere de urbibus & sedibussuis: Cum ipsa m&aro polis tua
pmus iebus postea salem. tertio hiero solrma & nuno
aelia ieibusaeos expellere nonualuerint. sed manserim
cumcis inscandalum exemplumq uitiorũ. Intantũ ut
uli templum tuum conditum ẽ ornae fuerit iebusaei
& ipsum templũ. lix milium latomorũ & laax miliũ

Expanded text:
ptis illius ambulasses, Beelzebub et Chamos, • quos quia praetulisti deo, omnia, quae tibi promissa fuerant, perdidisti. et mihi in euangelio promittuntur regna caelorum, quae instrumentum uetus omnino non nominat. sed si non fecero, quae praecepta sunt, nequaquam erit culpa in promittente, sed in me, qui promissum accipere non merui. ubi enim optio proponitur, si opera praetermittuntur, frustra cupias, quod promissum est. lege librum Iosue et Iudicum et, quantis possessionis angustiis sis coartatus, intelleges. quid diuersarum urbium alienigenas commemorem, quos populus Iudaeorum non quiuit expellere de urbibus et sedibus suis, cum ipsa metropolis tua — prius Iebus, postea Salem, tertio Hierosolyma et nunc Aelia — Iebusaeos expellere non ualuerit, sed manserit cum eis in scandalum exemplumque uitiorum in tantum, ut, ubi templum tuum conditum est, area Ornae fuerit Iebusaei et ipsum templum LXXX milium latomorum et LXX milium
Abbreviated transcription (Latin):
& desesto monte sena: aegrꝑti auxiliũ flagitabam:
Non recordabar euangelii: quideherusalem egreditur:
statim incidit in latrones ⁊ spoliatur. uulneratur. oci¬
ditur : Sedlic& sacerdos despiciat atq leuites : sama¬
ritanus ille misericors est: cui cum dicer&ur. samarites
meu seductor & apłs dictus es : tqncanone non adprȩ¬
hendi nisi humana quotam pirtom angustiari per¬
pes suisum quu ruci milito in sinuam fala criminis im¬
portarunt sed scio ꝓbna emilim fanĩ ꝑueniri ad¬

Expanded text:
t deserto monte Sion Aegypti auxilium flagitabam. t deserto monte Sion Aegypti auxilium flagitabam. non recordabar euangelii, quod, qui Hierusalem egreditur, statim incidit in latrones, spoliatur, uulneratur, occiditur. sed licet sacerdos decipiat atque leuites, Samaritanus ille misericors est, cui cum diceretur: Samarites meum, seductor et apostolus dictus est. temptatio me non adprehendit nisi humana. quotam partem angustiarum perpessus sum, qui cruci milito? infamiam falsi criminis inportarunt, sed scio
Abbreviated transcription (Latin):
fedelibuta melle uina delectant: Illãe potant aquã frigidã
suauiorem: tute ꝑdere aestimas. quic quid in p̃senti non habu¬
eris comederis deuoraris: Illae futura desiderant: & credunt
ueraeẽ quaescripta sunt: Esto. Ineptȩ & inaniter quib resurgec¬
tio corporũ ꝑ suasit : quid adte : nobis econtario. tua uita dis¬
plic&: bo notuo crassussis: me macies delect& & palloran
łutales miseeos arbittaris nos miseriam putamus : Paripari
refestur senentia: Inuicem nobis uidemur. insanire : haecmii
domina a sella: cumiam nauemͦ cenderem : raptim flens
dolensq conscripsi:: & gratias ago dõmeo : quod dignus sim
quem mundus oderit. : Ora autẽ : ut debabrlone hiero so¬
łrmam regrediar: nemihi domin&ur nabuchodonosor.
sed hiesus filius io sedech: ueniat. ezãs qui int̃p̃tatur
adiutor: & reducat me in patriammeam: Stultus
ego: qui uolebam cantare canticũ dñi interra aliena :¬

Expanded text:
te delibuta melle uina delectant, illae potant aquam frigidam te delibuta melle uina delectant, illae potant aquam frigidam suauiorem; tu te perdere aestimas, quidquid in praesenti non hauseris, comederis, deuoraris, et illae futura desiderant et credunt uera esse, quae scripta sunt. esto: inepte et aniliter, quibus resurrectio persuasit corporum; quid ad te? nobis e contrario tua uita displicet. bono tuo crassus sis, me macies delectat et pallor; tu tales miseros arbitraris, nos te miseriorem putamus. par pari refertur sententia: inuicem nobis uidemur insani. Haec, mi domina Asella, cum iam nauem conscenderem, raptim flens dolensque conscripsi et gratias ago deo meo, quod dignus sum, quem mundus oderit. ora autem, ut de Babylone Hierosolyma regrediar nec mihi dominetur Nabuchodonosor, sed Iesus, filius Iosedech; ueniat Hesdras, qui interpretatur \'adiutor\', et reducat me in patriam meam. stultus ego, qui uolebam cantare canticum domini in terra aliena e
Abbreviated transcription (Latin):
luxciriȩ libertatis : domnulae uocarentur & scãe : Nunc ia
sacco & cinere formosae uolunt uideri. & gͥehennȩ ignes. cũ
ieiuniis & paedore descendere uidelic& non eis lic& plau¬
dente populo: perire cum turbis. sigentiles hanc uitam
carperent. suudaei: haberem solacium: non placendi eis.
quibus displic& xp̃s : Nunc uero pronefas nominae xp̃la¬
nuri prader missa domo suorum cura & propri ocul
tiabepra nceletta in alieno oculo fesetam quaerunt utaee¬
ran sem propositum : & remedium p̃oenȩ suae arbittantĩ
si nemosteses: siomnibus de&rahatur : Siturbasit pereun¬
tium ÷ multitudo peccantium. tibi plac& cotidie: alius has
munditias sordesputat: Tuatta genen ructas : & de come so¬
so accipiens Aere : gloriaris: Ego faba uentrem impleo
tedelecant cachinnantiũ greges: paulam melanium que
plangentium : tualiena desideras: illȩ contem nunt sua

Expanded text:
luxuriae et libertatis, domnae uocarentur et sanctae: nunc in luxuriae et libertatis, domnae uocarentur et sanctae: nunc in sacco et cinere formonsae uolunt uideri et in gehennae ignis cum ieiuniis et pedore descendere. uidelicet non eis licet adplaudente populo perire cum turbis. si gentiles hanc uitam carperent, si Iudaei, haberem solacium non placendi eis, quibus displicet Christus; nunc uero — pro nefas! — nomine Christianae praetermissa domfim suarum cura et proprii oculi trabe neglecta in alieno festucam quaerunt. lacerant sanctum propositum et remedium poenae suae arbitrantur, si nemo sit sanctus, si omnibus detrahatur, si turba sit pereuntium, multitudo peccantium. Tibi placet lauare cotidie, alius has munditias sordes putat; tu attagenam ructuas et de comeso acipensere gloriaris, ego faba uentrem inpleo; te delectant cachinnantium greges, Paulam Melaniumque plangentium; tu aliena desideras, illae contemnunt sua;
Abbreviated transcription (Latin):
uestes sericae. nitentes gemmȩ picta facies. aurirapuit
ambitio : nulla fuit aliqua romae matronarũ : quae meam
poss& edomare mentẽ : nisi lugens. atq ieiunans : squalens
sordibus. fl&ibus paene caecata : quam continuis noctib dm̃¬
inmisericordiamde p̃cantem : sol saepe dep̃hendit : cuius
canticum psalmisunt: Sermo euangeliũ : deliciae conti¬
nentia: uita ieiunium: nullame potuit aliqua delectare :
Nisi illa quam manducantẽ nũquã uidi.: Post quameã ꝓsuae
merito scĩtatis. uenerari. colere suscipere coepi: omnes
mei lico deseruere uirtutes:: Oinuidia. primũ mordax
tui: osatanae calliditas: semꝑ scã ꝑ sequens ⁊ Nullae aliae
romae urbis fabulam praebuerunt : nisi paula & melanius
quae contentis facultatib: pignoribq desestis crucem dñi.
quasi quoddam pidatis leuauere uexillũ: sibaias p&eret
ungentae ligerent. diuitias &uiduitatẽ habent materiẽs

Expanded text:
uestes sericae, nitentes gemmae, picta facies, auri rapuit uestes sericae, nitentes gemmae, picta facies, auri rapuit ambitio? nulla fuit Romae alia matronarum, quae meam posset domare mentem, nisi lugens atque ieiunans, squalens sordibus, fletibus paene caecata, quam continuis noctibus domini misericordiam deprecantem sol saepe deprehendit, cuius canticum psalmi sunt, sermo euangelium, deliciae continentia, uita ieiunium. nulla me alia potuit delectare, nisi illa, quam manducantem numquam uidi; postquam eam pro suae merito sanctitatis uenerari, colere, suspicere coepi, omnes me ilico deseruere uirtntes. 0 inuidia primum mordax tui! o satanae calliditas semper sancta persequens! nullae aliae Romanae urbi fabulam praebuerunt, nisi Paula et Melanium, quae contemptis facultatibus pignoribusque desertis crucem domini quasi quoddam pietatis leuauere uexillum. Baias peterent, unguenta eligerent, diuitias et uiduitatem haberent, materias
Abbreviated transcription (Latin):
unquim snme aitet senserint : quamix pianũ decebroꝵ Pecuniã
cuius quanaccepie mnunera uel magna uel parua noo speneus
snnns numea sepesalicunas in sonuit: Obliquus sermo oculus pec¬
tubos surt. Nisilmihi aliud obicitur : nisi sexus meuos ⁊ iseitios
numquari obiciturr hisi cumhieto solomã paula ꝓficiseitus
Esto crediderunt mentienti. quur noncredunt negantiꝰ:
Idem ẽ homo ipse qui fuerat: fatetur in sontem : quidudũ
norium loquebatur &certe ueriatẽ. magis exprimunt
tormenta : quamrisus : Nisi quod facilius creditur : quod aut
fictum libenter auditur : Aut non fictum. ut fingatur lm¬
pellitur : Ante quã domũ scãe paule nossem: totius in me
urbis studia consonabant: Omniũ paene iudicio dignussũmo.
sacerdotio decernebar : : beatae memoriae damasus : meus
sermoerat : dicebar sc̃s: dicebar humilis & disestus . : Nũquid
domũ alicuius lasciuioris ingressus sum: Num quid me

Expanded text:
umquam in me aliter senserint, quam Christianum decebat? pecuniam umquam in me aliter senserint, quam Christianum decebat? pecuniam cuius accepi? munera uel parua uel magna non spreui? in manu mea aes alicuius insonuit? obliquus sermo, oculus petulans fuit? nihil mihi aliud obicitur nisi sexus meus?, et hoc numquam obicitur, nisi cum Hierosolyma Paula proficiscitur. esto: crediderunt mentienti; cur non credunt neganti? idem est homo ipse, qui fuerat: fatetur insontem, qui dudum noxium loquebatur; et certe ueritatem magis exprimunt tormenta quam risus, nisi quod facilius creditur, quod aut fictum libenter auditur aut non fictum, ut fingatur, inpellitur. Antequam domum sanctae Paulae nossem, totius in me urbis studia consonabant. omnium paene iudicio dignus summo sacerdotio decernebar; beatae memoriae Damasi os meus sermo erat; dicebar sanctus, dicebar humilis et disertus. numquid domum alicuius lasciuioris ingressus sum? numquid me