comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ego nescio. hoc ẽ humanȩ animȩ originẽ
qũa quidẽ ñ penitꝰ nescio. scio enĩ flauisse¬
dm̃ in faciẽ pͥmi hominis. factũq ẽẽ homi¬
nẽ in animã uiuã: qͦd tam̃ nͥ legissẽ ꝑ meipsũ
scire ñ possẽ. s dixisti. qͥd aut̃ homo differt
pecore: si nescit de sua qualitate naturaq
disquirere atq disserere. Qͦd sensisse ita ui¬
deris. tãꝗͣ de uniu̾sa sua qͣlitate atq natura.
sic homo disquirere atq dissere debeat. ut
nichil eũ sui lateat. Quod si ita ẽ: iã te pecorib
cõparabo. si mͥ ñ responderis tuoꝵ numerũ
capilloꝵ. Si aut̃ quantũc̃q ꝓficiamꝰ in hac
uita aliqͦ nos ad naturã nr̃am ꝑtinentia ne-¬
scire concedis: quero id qͣntũ. quatinꝰ usq con-¬
cedas. ne forte ⁊ hoc ibi sit. qͦd animȩ nr̃ȩ ñ
om̃imͦ scimꝰ originẽ. qͣuis qͦo ad salutẽ ꝑtinet
fidei. diuinitus animã datã. eãq ñ eius cuiꝰ

Expanded text:
quod ego nescio, hoc est humanae animae originem — quod ego nescio, hoc est humanae animae originem — quam quidem non penitus nescio; scio enim deum flauisse in faciem primi hominis factumque esse hominem in animam uiuam; quod tamen nisi legisssti: quid autem differt homo pecore, si nescit de sua qualitate naturaque disquirere atque disserere? quod sensisse ita uideris, tamquam de uniuersa sua qualitate atque natura sic homo disquirere atque disserere debeat, ut nihil cum sui lateat. quod si ita est, iam te pecoribus comparabo, si mihi non responderis tuorum numerum capillorum. si autem quantumcumque proficiamus in hac uita, aliqua nos ad naturam nostram pertinentia nescire concedis, quaero id quantum quatenusque concedas, ne forte et hoc ibi sit, quod animae nostrae non omni modo scimus originem; quamuis, quod ad salutem pertinet fidei!, diuinitus animam datam eamque non eius cuius
Abbreviated transcription (Latin):
sola sui noticia fraudarit.E cũ sapientia
mundi q̃ sese usq ad ueri cognitionẽ suꝑua¬
cua qͥde inuestigatione ꝓtendit. qͥa scire
neqͥt ꝑ que licet q̃ st̃ uera cognosci: aliqua
tam̃ uicina ĩmo affinia ueritati tẽptauerit
suꝑ animȩ nat᷑a ꝑspicere: ꝗͣ indecens atq
pudendũ ẽ religiosũ quẽquã de hoc ipso aut
nichil saꝑe. aut penitꝰ sibi int̾dixisse ne sapi¬
at: Ista tua ignorantiȩ disertissima ⁊ lucu¬
lentissima castigatio. om̃ia q̃ ad naturam
hominis ꝑtinent sic te scire cõpellit: ut si
eoꝵ aliqͥd ignoraueris. ñ meo s tuo uidicio
pecorib cõpareris. Qũauis enĩ nos insignius
uidearis attingere eoqͦd dixisti. homo cũ eẽt
in honore ñ intellexit. qͥa in qͦ tu ñ es honore
sumꝰ ȩccłȩ. tamen etiã tu in eo es honore nature
cõparandꝰ es. si aliqͥd eoꝵ q̃ ad naturã tuã con¬
stat ꝑtinere. nescieris. Neq enĩ eos asꝑsisti
hac rep̃hensione tantũmͦ. qui hoc nescunt

Expanded text:
sola sui notione fraudarit ? et cum sapientia, mundi, quae sese usque ad ueri cognitionem superuacua quidem inuestigatione protendit, quia scire nequit per quem licet quae sunt uera cognosci, aliqua tamen uicina, immo affinia ueritati temptauerit super animae natura dispicere, quam indecens atque pudendum est religiosum quemquam de hoc ipso aut nihil sapere aut penitus sibi interdixisse ne sapiat! Ista tua nostrae ignorantiae disertissima et luculentissima castigatio omnia, quae ad naturam hominis pertinent. sic te scire conpollit, ut, si eorum aliquid ignoraueris, non meo, sed tuo iudicio pecoribus compareris. quamuis enim nos insignitius uidearis adtingere eo quod dixisti: homo o cum e s s et inhonore, non intellexit, quia in quo tu non es honore sumus ecclesiae, tamen etiam tu in eo es honore naturae, comparandus cs, si aliquid eorum quae ad naturam tuam constat pertinere nesciueris. neque enim eos aspersisti hac reprehensione tantummodo, qui hoc nesciunt
Abbreviated transcription (Latin):
rat. qua cecitate cũ in nocente ad u̾sario
litigabat. Qua ꝓpt̾ isti ñ idõ scelerati sunt
quia de omĩb uictis nolt̾ temere aliqͥd
crede. s id̾o quia se furore scismatis p̾ci-¬
dert̃ ab eis innocentib qͥ multo rationabi¬
cdere. Existat enĩ aliqua illarũ partiũm
nomine xpͣi nobilissima ȩccła. uł ex ipsis
septẽ si placet potissimũ. phila delfia quȩ
de mistico nomine ꝑ linguã grecã ft̾nam
arguitis fr̃s. qͥd accusatis: quanto inter¬
uallo scđ̾m t̾renũ locũ ab affrica remota
sim partĩ nosse. partĩ audire pocestis qͥb
ibi siue tͣditores. siue tͣditorũ uel accusato¬
res uł dãpnatores: siue innocentiũ uła
łupniatores ueloppressores egerint ꝓt sus

Expanded text:
rat, qua caecitate cum innocente adversario rat, qua caecitate cum innocente adversario litigabat. Quapropter isti non ideo scelerati sunt, quia de omnibus victis nolunt temere aliquid credere: sed ideo quia se furore schismatis praeciderunt ab eis innocentibus, qui multo rationabiedere. CAPUT VII.--12. Existat enim aliqua illarum partium in nomine Christi nobilissima Ecclesia, ex illis septem, et si placet potissimum Philadelphia , quae de mystico nomine per linguam graecam fraternam arguitis, fratres? quid accusatis? Quanto intervallo secundum terrenum locum ab Africa remota sim, partim ibi tunc siue traditores siue traditorum uel accusatores uel damnatores siue innocentium uel calumniatores uel oppressores egerint, prorsus
Abbreviated transcription (Latin):
deratis. qͥ sine studio partiũ iudicat. eli-¬
gat qͥb credat. utrũ uidicib sententias pferen¬
tib an litigatorib cont᷑ qͦs ꝓlatȩ st̃. litemsim¬
re nolentib:. & certe orbis t̾rarũ uidicibicrs¬
didit. Qui aũ donacistis consentiunt. eosq
defendunt. fatent᷑ se illiꝰ ȩccłiȩ e̾e quȩ cai¬
sam suã qualisc̾q illa fuerit. non poterit
tam intransmarinis tot disceptationibob¬
tinere. & eoꝵ aduersus uidices murmuras
crimina credula uanitate suscipiunt. Qua
in re si in nocentes sedicunt. n eos qͦs sipa¬
tos scimꝰ. quanto innocentiores st̃. quiteme¬
re aliqͥd mali de ipsis uidicib crede noluit.
de qͥb necesse ẽ. ut qͥ uictͥi fuerant conque¬
rant᷑.s Non sołi enĩ qͥbonã causam ꝑdidit
de iniquo uł tardo uł negligenti iudice
conquerit᷑. s eciã qui iustusiie uictꝰ est:
ea cecitate de innocente iudice murmu¬

Expanded text:
deratis, qui sine studio partium judicat, elideratis, qui sine studio partium judicat, eligat quibus credat; utrum judicibus sententias proferentibus, an litigatoribus contra quos prolatae sunt, litem finire nolentibus. Certe orbis terrarum judicibus credidit. Qui autem Donatistis consentiunt, eosque defendunt, fatentur se illis credere qui causam suam, qualiscumque illa fuerit, non potuerunt tamen in transmarinis tot disceptationibus obtinere, et eorum adversus judices murmura et crimina credula vanitate suscipiunt. Qua in re si innocentes se dicunt, et eos quos superatos scimus; quanto innocentiores sunt qui temere aliquid mali de ipsis judicibus credere nolunt, de quibus necesse est ut qui victi fuerant conquerantur? Non solum enim qui bonam causam perdidit, de iniquo vel tardo vel negligenti judice queritur: sed etiam qui justissime victus est, ea caecitate de innocente judice murmu
Abbreviated transcription (Latin):
due partes e̾e̾nt in affrica. una inqͥunt tra¬
ditorũ. & alt̾a innocentiũ: traditores sͥ ꝗͣ.
in nocentes ad iungere maluert̾. Quȩ una
cõminatio breuissime atq uilissime ita re¬
fellit᷑. qͥa cũ duas partes audissent e̾e in
affrica unã traditoꝵ. alt̾am innocentiũ:
eã innocentẽ e̾ẽ credidert̃. quȩ causã suã
apud uicinos excłasticos udices obtinue¬
rat. Quaꝓpt̾ illi semꝑ innocentes mansert̃.
qͥ nescientes que ad mołu ista in affrica ges-¬
ta sint. id tam̃ credidert̃: qđ pacifice acreli-¬
giose credẽ debuert̾. ã quib innocentib
udices & partes exaffrica conuenisse. ceci¬
lianũ scilicos atq donatistas. ubi om̃ia su¬
is credidit: cui nichil uicti potuert̾ de
uidicib conqueri. Nec tam̾ negat rursus
eos ad constantinũ uenisse. & qͥa ibi qͦq ul¬
timo iudicio suꝑati sunt etiã ipsũ gr̃a
corruptũ e̾e̾ criminat᷑. Quib om̃ib consi¬

Expanded text:
duae partes essent in Africa, una, inquiunt; traduae partes essent in Africa, una, inquiunt; traditorum, et altera innocentium, traditores sibi quam innocentes adjungere maluerunt. Quae una criminatio brevissime atque verissime ita refellitur, quia cum duas partes audissent esse in Africa, unam traditorum, alteram innocentium, eam innocentem esse crediderunt, quae causam suam apud vicinos ecclesiasticos judices obtinuerat. Quapropter illi semper innocentes manserunt, qui nescientes quemadmodum ista in Africa gesta sint, id tamen crediderunt quod pacifice ac religiose credere debuerunt, a quibus innocentibus judices et partes ex Africa convenisse, Caecilianum scilicet atque Donatistas; ubi omnia suis credidit, cui nihil victi potuerunt nisi de judicibus conqueri: nec tamen negat rursus eos ad Constantinum venisse; et quia ibi quoque ultimo judicio superati sunt, etiam ipsum gratia corruptum esse criminatur. Quibus omnibus consi
Abbreviated transcription (Latin):
uict̾i st̃ isti. n innocens cecilianꝰ inuentꝰ e̾:
eundẽ melchiadẽ crimine tͣditionis accu¬
sant. Quod qͦmꝰ quero cognouert̃. SSi enĩ an¬
te iudiciũ non sͥ p̾iudicare debuert᷑. ut apud
tałẽ uidicẽ causã agere inciperent: etiam
exp̃cepto imꝑatoris qu̾e ipsi adierant. tale
subiere iucticiũ. Si au̾ pꝰ dict̾a causã ꝓlatã¬
q sententiã eũ traditorẽ didicisse ꝑhi¬
bent. usq adeo dem̾tes st̾ homines. ut
ducenti uidices apud qͦs uicti st̾: uictis
ligatorib credant᷑. Et tam̃ in his om̃ib
quãuis magna temeritate. it alos. gallos.
hispanos accusant: relict̾is tã multis cet̾is¬
ꝓuintiis atq gentib. a qͥb nefando saclegio
separati st̃: quib utiq obee non possent cri¬
mina italoꝵ. hispanoꝵ atq galloꝵ. etiã si
uera dicerent᷑. iam cet̾as t̾ras ceco more uel
potiꝰ furore arguunt. n eis irascunt᷑. qͥacũ¬

Expanded text:
uicti sunt isti et innocens Caecilianus inuentus est, uicti sunt isti et innocens Caecilianus inuentus est, eundem Miltiadem crimine traditionis accusant. quod quaero quando cognouerint. si enim ante iudicium, non sibi praeiudicare debuerunt, ut aput talem iudicem ex praecepto Imperatoris quem ipsi adierant, tale subire judicium. Si autem post dictam causam prolatamque sententiam eum traditorem didicisse perhibent, usque adeo dementes sunt homines, ut contra iudices aput quos uicti sunt uictis litigatoribus credant? et tamen in his omnibus quamuis magna temeritate Italos et Gallos et Hispanos accusant relictis ceteris tam multis prouinciis atque gentibus, a quibus nefando sacrilegio separati sunt, quibus utique obesse non possent crimina Italorum, Hispanorum atque Gallorum, etiamsi uera dicerentur. iam enim ceteras terras caeco more uel poti
Abbreviated transcription (Latin):
dãpnatorib eodẽ studio sine ullo suihono¬
ris detrim̃to. ꝓpace suscepti sunt: nec qͥsꝙͣ.
rebaptirandos putauit. qͥ fuerant ab eis foris
in scismate baptirati. An forte quia multũ
displicent parmeniano qͥ corrigunt sen
redire quã foris remanere maluert̾. ⁊ ad¬
unctis sibi ñnullis similib sociis etiã par¬
menianistas crearet. sic̾ iam multa. frusta
de isto frusto ꝑ totã affricã facta sunt. Sic
sic necesse e̾. ut minutatĩ sect̾i concisiq dis¬
ꝑeant. qͥ tumorẽ animositatis suȩ catholicȩ
tim̾da sunt quȩ cõminat᷑ parmenianꝰ.ꝙͣ.
intuenda quȩ confitet᷑. Cum enĩ diceros
ꝑ osium hispanũ ad iutoriũ prestitũ cecili¬
ano. ut ad eoꝵ cõmunionẽ scoꝵ . ⁊ illibatoꝵ.
numerus cogeret᷑. & huic impietati fidẽ
seruoꝵ. dĩ integra restitisse. ultro fassus
est suos ipsos adisse etiã constantinũ: & ar
uidicio sic̃ ȩccłastica gesta testant᷑. quia

Expanded text:
damnatoribus eodem studio sine ullo sui honodamnatoribus eodem studio sine ullo sui honoris detrimento, pro pace suscepti sunt: nec quisquam rebaptizandos putavit, qui fuerant ab eis foris in schismate baptizati. An forte quia multum displicent Parmeniano qui corrigunt sentredire quam foris remanere maluerunt, et adjunctis sibi nonnullis similibus sociis, etiam Parmenianistas crearet, sicut jam multa frusta de isto frusto per totam Africam facta sunt? Sic, sic necesse est ut minutatim secti concisique dispereant, qui tumorem animositatis suae catholicae timenda sunt quae criminatur Parmenianus quam intuenda quae confitetur. Cum enim diceret per Ossium Hispanum adiutorium praestitum Caeciliano, ut ad eorum communionem sanctorum et inlibatorum numerus cogeretur, et huic impietati fidem seruorum dei integram restitisse, ultro fassus est ipsos suos adisse etiam Constantinum et eiuiudicio, sicut ecclesiastica gesta testantur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi dãnauert̃ in nocens uidicatꝰ ẽ uidicio con-
sedere noluert̃. nͥ ꝓ dict̾a contumacia senten¬
tiã apli̾cã imꝑitis opponendo & dicendo Si
collegȩ primianũ. & eũ ꝓt̾ea cũ trecentis
rursus edificare noluert̃. Ita cũ se cauere
fingunt. ne hominẽ edificent quẽ destruxe¬
ret iam rep̃hendere hnspa nos. & eos appellare
p̾uaricatores. qͥa sententia sua incollegarum
sententiã defluxit: ne ipsi offenderent colle¬
gas suos. qͥ multi primiano iam ã se dãpnato
in meliꝰ correcti ad trecentoꝵ conciliũ tran-¬
siert̃: magis eligens contra suas ꝓpͥas uemi¬
re sententias. quã contͣ pacẽ unitatis. etiam
in parte donati. & maxiie p̃texato assurri¬
tano. & feliciano mustitano parceret par¬
menianꝰ: qͥ etiã dapnati a trecentis & decẽ
coeꝑis suis. ad eosdẽ ipsos a quib dapnati
fuerant studio concordiȩ rediert̃. & ã suis

Expanded text:
ipsi damnauerant, innocens iudicatus est, concilio ipsi damnauerant, innocens iudicatus est, concilio cedere noluerunt, nisi perdita pertinacia sententiam apostolicam imperitis opponendo et dicendo: sicollegae Primianum et eum propterea cum trecentis rursus aedificare noluerunt. ita cum se cauere fingunt, ne hominem aedificent quem destruxeret iam reprehendere Hispanos et eos appellare praeuaricatores, quia . sententiam suam in collegarum sententiam deflexerunt, ne ipse offenderet collegas suos, qui multi a se iam Primiano damnato in melius correcti ad trecentorum concilium transierunt, magis eligentes contra suas praeproperas uenire sententias quam contra pacem unin parte Donati. Et maxime Praetextato Assuritano et Feliciano Mustitano parceret Parmenianus, qui etiam damnati a trecentis et decem coepiscopis suis, ad eosdem ipsos a quibus damnati fuerant, studio concordiae redierunt, et a suis
Abbreviated transcription (Latin):
Ab homine. quia inuidicio uicti sunt: ab ira.
quia nec uictiquiuert̃. prauissimo corde uł
audientes. uł legentes apłi sententiã dicen¬
tes. Si enĩ quod destruxi hoc iterũ ȩdifico.
p̃uaricatorẽ me ipsũ constituo. Quȩ uerba
scilicet si cã sinistro animo ipse apłs intellige¬
ret. nec xꝑianꝰ. nec apł̃s fieret. nec p̾dicator
ȩdificaret ecclãs: quas ꝑ secutor ante destru¬
ebat. Nusquã itaq isti se tam aꝑte indica¬
runt: cur nec suꝑati corrigi uoluert̾. ꝗͥcũ
detestant᷑ hispanos: qđ post sententias su¬
as alit̾ ꝓlatas. collegarũ discussiomi posterio¬
ri iudicioq cessert̾. Quã enĩ hoc factũ est
de mansuetudine xp̃iana. tam illud de con-¬
tentione diabolica. ⁊ ido̾ non mirũ qͥa ista
humilitate pax custodita ẽ: ⁊ illa elatione
dirupta. Proinde illis recte reddit᷑ qđ fece¬
runt. Nocuert̃ eñi talia pastores suos. Nam
⁊ maximaniste ñ ob aliud in trecentoꝵ &

Expanded text:
ab homine, quia in iudicio uicti sunt, ab ira, ab homine, quia in iudicio uicti sunt, ab ira, quia nec uicti quieuerunt, prauissimo corde uel audientes uel legentes apostoli sententiam dicentis: si enim quae destruxi haec eadem iterum aedifico, prae uari catorem me ipsum constituo. quae uerba scilicet si tam sinistro animo ipse apostolus intellegeret, nec christianus nec apostolus fieret nec praedicator aedificaret ecclesias, quas persecutor antea destruebat. nusquam itaque isti se tam aperte indicarunt, cur nec superati corrigi uoluerunt, quam cum detestantAr Hispanos, quod post sententias suas aliter prolatas collegarum posteriori discussioni iudicioque cesserunt. quam enim hoc factum est de mansuetudine christiana, tam illud de contentione diabolica, et ideo non mirum quia ista humilitate pax custodita est, illa elatione dirrupta. proinde illis recte redditur quod fecerunt; docuerunt enim talia posteros suos, nam et Maximianistae non ob aliud trecentorum
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑuicaci ⁊ ammosa ꝑuersitate priores sius
sententias defendendo. in sacrilegiui seismatis
qͦt omĩa scelera suꝑgradit᷑ cecitate impecais
irruerent. sic̃ isti miseri fecert̾: inee sero
saltẽ cotiens diuisi atq concisi senciunt qd̵
fecerunt. Satis gͥ satisq declarant. unde in¬
sanabiles fact̾i sunt.: uidelicet ne sententus
suas quas in absentẽ cecilianũ temere ꝑtile¬
runt. condẽpnare cogerent᷑: si transimaris
reportaturi uict̾oriã. si animositate hadi¬
nͣ saltẽ post iudiciũ quasi hominẽ in ipso iudicio
superarent. Nam illa uictoria ẽ p̾celsior & tri¬
unpho celsiore plenior: quã si ñ solu de homine
uno uicto. s de uniu̾sa subiugata ciuitate
referat᷑ dicente scriptura. Melior ẽ qͥ uncit
irã. qu̾a qui uincit ciuitatẽ. Illi gͦ hominẽ uin¬
cere cupiebant. qͦs ira uincebat: & qͥa hominẽ
uncere neqͥuert̃. ab homine ⁊ ira suꝑati sunt.

Expanded text:
ne peruicaci et animosa peruersitate priores suas ne peruicaci et animosa peruersitate priores suas sententias defendendo in sacrilegium schismatis, quod omnia scelera supergreditur, caecitate impietatis inruerent, sicut isti miseri fecerunt et nec sero saltem totiens diuisi atque concisi sentiunt quod fecerunt. Satis itaque declarant unde insanabiles facti sint, uidelicet ne priores sententias suas, quas in absentem Caecilianum temere protulerunt, condemnare cogerentur, si transmarino reportaturi uictoriam, si animositatem humanam saltem post iudicium quam si hominem in ipso iudicio superarent. nam illa uictoria praecelsior est et triumpho celsiore plenior, quam si non solum de homine uno uicto, sed de uniuersa subiugata ciuitate referatur, dicente scriptura: melior est qui uincit iram quam qui capit ciuitatem. illi ergo uincere hominem cupiebant quos ira uincebat, et quia hominem uincere nequiuerunt, et ab homine et ab ira superati sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
tales fr̃s ⁊ in iudic ũ numero constitutos.
simulata eoꝵ. in nocentia falleret᷑: nullom
suã innocentiã ꝑdidisset. Quid enĩ de osio
dicunt cordubensi quonda catholico ẽpo:
Flagitandũ e̾ ut ꝓbent ñ sołu tałe illum fu¬
isse qualẽ dicunt. s qđ talis fuerit mani¬
festũ est illis fuisse. quib eũ cõmunicase
asserunt. Hoc enĩ nͥ ꝓ bauerint. frustradi¬
cunt se scisse qualis fuerit: quia nescientib
obee̾ non potuit: a quib se isti innocentib
seꝑando. ꝓpt̾ ipsam seꝑationis saclega imiqͥ¬
tatẽ innocentes e̾ẽ non possunt. Hoc em̃ ma¬
gis credibile e̾. si tam̃ osuis abhispanis dip¬
natꝰ. a gallis ẽ absolutꝰ si fieri potuit. ut fill¬
sis criminationib hispani circunuenti &
callida insidiarũ fraude decepti: contra
innocentẽ ferrent sententiã. & postea pacfi¬
ce in humilitate xꝑiana cederent sententiȩ
collegarũ. qͥb illrus innocentia cõpbatatͥ

Expanded text:
tales fratres etiam in judicum numero constitutos, tales fratres etiam in judicum numero constitutos, simulata eorum innocentia falleretur, nullo modo suam innocentiam perdidisset. 7. Quod enim de Osio dicunt Cordubensi quondam catholico episcopo, flagitandum est ut probent, non solum talem illum fuisse qualem dicunt, sed quod talis fuerit manifestum illis fuisse quibus eum communicasse asserunt. Hoc enim nisi probaverint, frustra dicunt se scisse qualis fuerit: quia nescientibus obesse non potuit, a quibus se isti innocentibus separando, propter ipsam separationis sacrilegam iniquitatem innocentes esse non possunt. hoc enim magis credibile est — si tamen Ossius ab Hispanis damnatus a Gallis est absolutus —, fieri potuisse, ut falsis criminationibus Hispani circumuenti et callida insidiarum fraude decepti contra innocentem ferrent sententiam et postea pacifice in humilitate christiana cederent sententiae collegarum, quibus illius innocentia comprobata est,
Abbreviated transcription (Latin):
in affrica traditores. in consortiũ dãpnati¬
onis acceptos ã ꝓuintiis transmarins. Hoc
est enĩ qđ credere ñ debemꝰ: ne temerita¬
te sacͥlega totũ orbem terrarũ in xpͣi unitate
fundatũ. ex istoꝵ falsa criminatione dap¬
nemꝰ potiꝰqua ex dĩ uera ꝓmissione diligamꝰ
Quid enĩ magis credendũ ẽ qͦd dixit di:
in semine tuo benedicent᷑ õs gentes: an
qͦd cõmisit iniqͥtas. qu̾a qd̾ pollicita ẽ ue¬
ritas: Cur gͦ potiꝰ credimꝰ qđ illi qͥ recepti
sunt in cõmunione a ꝓuintiis transmari¬
nis: aut in nocentes oppͥmi ñ potuert̾ a
calu̾pnatorib qͦd multis argum̾tis ꝓba¬
biliꝰ ꝑsuaderi potest. aut cũ conuinci non
possent. etia si mali fuerunt in nocentes cred
sine ulla suscipientnuĩ contaminatione susces¬
ti sunt: Qui qđ etiã si ꝑmalos fr̃s quales
apls in eccłe unitate tolerauit. quales mar¬
tir ciprianꝰ in epła cdelapsos genit: Sigͦper

Expanded text:
in Africa traditores in consortium damnatiin Africa traditores in consortium damnatitatis acceptos a prouinciis transmarinis. hoc enim est quod credere non debemus, ne temeritate sacrilega totum orbem terrarum in Christi unitate fundatum ex istorum falsa criminatione damnemus potius quam ex uera dei promissione diligamus. quid enim magis credendum est, quod dixit deus: in semine tuo benedicentur omnes gentes, an quod commisit iniquitas quam quod pollicita est ueritas? cur ergo non potius credimus, quod illi, qui recepti sunt in communionem a prouinciis transmarinis, aut innocentes opprimi non potuerunt a calumniatoribus, quod multis documentis probabilius persuaderi potest, aut certe, cum conuinci non possent, etiamsi mali fuerunt, innocentes crediti sine ulla suscipientium contaminatione suscepti sunt? quid quod, etiamsi per malos fratres, quales apostolus in ecctyr Cyprianus in Epistola de Lapsis gemit; si ergo per
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ordinauert̾: ut possent ꝓ suo fact̾o con¬
tradicere ꝓmissionib dĩ ne in semine-
abrahȩ benedicerent᷑ om̃s gentes. ut eas
etiã partes orbis t̾rarũ a traditorib affris
inqͥnatas dicerent : quȩ nec cecilian nom̃
audissent. in suꝑ etiã contra orb̾e t̾rarũ
dicentẽ qł cutib tuis obicis. nec cognoscere
potui. nec d̾anare in cognitũ debui. aut cer¬
te quomͦ se haberet eiꝰ uita. quã tam̃ isti de
nullo crmine conuicert̃. ille tanꝗͣ. in nocenᷤ
audisset:  Profert̃ testimoniũ apłi dicen¬
tis. ñ sołu qͥ faciunt ea. s etiã qui consen¬
tiunt facientib Parũne eis fuit tot itan
hoc ẽ consentire malefacientib eẽ cũ eis
in eccła. consentiebat etiã ipse falsis fr̃ib
est aliud consentire malefacientib nͥ fac
apłi orbis t̾rarũ non consentiret crimini¬
bus affroꝵ. etiã si ea cognita pro pace eccłẽ
toleraret: quẽ tam̃ ea cognouisse isti non

Expanded text:
rum ordinaverunt, ut possent pro suo facto conrum ordinaverunt, ut possent pro suo facto contradicere promissionibus Dei, ne in semine Abrahae benedicerentur omnes gentes; ut eas etiam partes orbis terrarum a traditoribus Afris inquinatas dicerent, quae nec Caeciliani nomen audissent. Insuper etiam contra orbem terrarum, dicentem, Quod civibus tuis objicis, nec cognoscere potui, nec damnare incognitum debui aut certe quomodo se haberet ejus vita, quam tamen isti de nullo crimine convicerunt, ille tanquam innocens audisset, proferunt testimonium Apostoli dicentis, Non solum qui faciunt ea, sed etiam qui consentiunt facientibus . Parumne eis fuit tot et tahoc est consentire malefacientibus, esse cum eis in Ecclesia, consentiebat etiam ipse falsis fratribest aliud consentire malefacientibus, nisi Apostoli, orbis terrarum non consentiret criminibus Afrorum, etiam si ea cognita pro pace Ecclesiae toleraret; quem tamen ea cognovisse isti non
Abbreviated transcription (Latin):
argenti. siue ad ep̃atũ se n̾ ꝑuenisse dolen¬
tib: & sibi p̾latũ cecilianũ. insidiis qͥb po-¬
terant insect̾antib. siue de numidis eꝑis
qͦs ista factio conuocauerat ad ꝑnitiem ceci¬
liani : ut illo deposito. alt̾ eis ordinaret᷑.
Qui uenientes cũ pͥmate suo. tc̃ scdõ tigi¬
sitano. n aliis quib traditionis oonfessa
crimina seds̃ ipse donauerat ueluti paci
consulens : sic̃ ęccłiastica gestantestantur.
absentẽ cecilianũ sine ulla dilatione dili
gentioris inqͥsitionis. nullo responsionis
loco seruato. traditorẽ e̾e̾ censuert̃: ut ei
uidelicet obessent absenti. tͣditionis crimi-¬
na tantũmͦ obiecta. cũ sibimet ipsis p̾sen-¬
tes confessa donauerint. Ita contͣ sedentẽ
in cathedra. cui totꝰ orbis xꝑianꝰ intnsma¬
rinis. ⁊ longe remotis t̾ris. & in ipsis affrica¬
nis grauiorib ⁊ aduersus eiꝰ modi fallacias
robustiorib cõmunicaret eccłi̾s. epͣm alte¬

Expanded text:
argenti siue ad episcopatum se non peruenisse dolenargenti siue ad episcopatum se non peruenisse dolentibus et sibi praelatum Caecilianum insidiis quibus poterant insectantibus siue de Numidis episcopis, quos ista factio conuocauerat ad perniciem Caeciliani, ut illo deposito alter eis ordinaretur. qui uenientes cum primate suo tunc Secundo Tigisitano et aliis, quibus traditionis confessa crimina Secundus ipse donauerat ueluti paci consulens, sicut ecclesiastica gesta testantur, absentem Caecilianum sine ulla dilatione diligentioris inquisitionis, nullo responsionis loco servato, traditorem esse censuerunt: ut ei videlicet obessent absenti traditionis crimina tantummodo objecta, cum sibimetipsis praesentes confessa donaverint. Ita contra sedentem in cathedra, cui totus orbis christianus in transmarinis et longe remotis terris, et in ipsis Africanis gravioribus et adversus ejusmodi fallacias robustioribus communicaret Ecclesiis, episcopum alte
Abbreviated transcription (Latin):
rint mali neq fuerint accusati: ut pos¬
sent sine ulla temeritate dãnari. par
ꝑturbandis diuidendisq cessauerunt:
atq ita fact̾ũ sit. ut cũ quid̃a ñ accusa¬
rent᷑. quȩ da uͦ certa crimina ꝓ pace certa
do dimitt̾ent᷑: quȩdã aũ manfestata &
conuicta danarent᷑ ut nullus danatꝰ poss
simulata innocentia deciꝑe popłos: neqͥquã
unitatis uindm rũꝑet᷑. Neq enĩ iͦn affrica
fieret hoc tã ĩmane p̾cisionis mału. nisi
magis factio falsa fingentiũ quã ratioue¬
ra conuincentiũ p̾̃ualeret. Legant qͥ uo¬
lunt q̃ narr&s. n quib docum̃tis qua mul¬
ta ꝑsuadeat uenerabilis memoriȩ mile-¬
uitanꝰ epc̃ catholicȩ cõmunionis optatꝰ. si¬
ue de lucilla pecuniosissima. tc̾ ⁊ factio¬
fissima femina. quã ꝓ eccłȩ disciplina sc̃s ce¬
cilianꝰ adhuc diaconꝰ leserat: uel de cęt̾is
factionis eiꝰ consortib siuȩ furib eccdastici

Expanded text:
rint mali neque fuerint accusati, ut posrint mali neque fuerint accusati, ut possent sine ulla temeritate damnari, part ecclesiis perturbandis diuidendisque cessauerint atque ita factum sit, ut, cum quidam non accusarentur, quaedam uero incerta crimina pro certa pace deo dimitterentur, quaedam autem ita manifestata et conuicta damnarentur, ut nullus damnatus posset simulata innocentia decipere populos, nequaquam unitatis uinculum rumperetur neque enim et in Africa fieret hoc tam immane praecisionis malum, nisi magis factio falsa fingentium quam ratio uera conuincentium praeualeret. Legant qui uolunt quae narret et quibus documentis quam multa persuadeat uenerabilis memoriae Mileuitanus episcopus catholicae communionis Optatus siue de Lucilla pecunio sissima tunc et factiosissima femina, quam pro ecclesiae disciplina sanctus Caecilianus adhuc diaconus laeserat, uel de ceteris factionis eius consortibus siue furibus ecclesiastici
Abbreviated transcription (Latin):
te cõpleuit cds. n adhuc cõplet. cdonec ad
oñs omino ueniat qđ ꝓmisit qͥ dixit.
non relinqu̾a donec faciã quȩ locutꝰ sũ
tecũ. ⁊isti iã credunt nuntiantib ñ im¬
pleri quȩ ꝓmisit ds̃: & idõ ex partib ter¬
rarũ. in quib iã impletũ erat ꝑisse abra
dei: qͥa ipsi non st̃ ad missi ad eoꝵ. cõmu¬
monẽ apud qͦs hoc iã retinebat orbis ñ¬
qͥa qͥ loqͥt᷑ mendaciũ de suo loqͥt᷑. . osgͦ
sic̾ homines m̾tuntti : qr sic̾ homines iras¬
cimini. Non eis hoc dicit᷑. s inscript᷑acre¬
dit᷑ eis de orbe t̾rarũ quẽ possidere iam
dicere nos soli sumꝰ. Dicit etiã parme¬
mianꝰ hin ꝓbari consceleratũ esse orb̾e
terrarũ criminib traditionis ⁊⁊ alioꝵ.
sacͥlegiorũ : qͥ a cũ multa talia fuerint
tẽpore ꝑsecutionis ad missa: nulla ꝓpt̾ea
fact̾a e̾ in ipsis ꝓuintiis seꝑatio popłoꝵ:
quasi fieri ñ potuerit. ut partĩ latue¬

Expanded text:
te compleuit deus et adhuc complet, donec ad te compleuit deus et adhuc complet, donec ad omnes omnino ueniat quod promisit, qui dixit: non relinquam, donec faciam quae locutus sum tecum, et isti iam credunt nuntiantibus non impleri quae promisit deus, et ideo ex partibus . terrarum in quibus iam impletum erat perisse Abradei, quia ipsi non sunt admissi ad eorum communionem, aput quos hoc iam retinebat orbis quia qui loquitur mendacium de suo loquitur. uos ergo sicut homines mentimini, quia sicut homines irascimini\'. non eis hoc dicitur, sed insuper creditur eis de orbe terrarum, quem possidere iam s\', - audent dicere: \'nos soli sumus\'. Dicit etiam Parmenianus hinc probari consceleratum fuisse orbem terrarum criminibus traditionis et aliorum sacrilegiorum, quia, cum multa talia fuerint tempore persecutionis admissa, nulla postea facta est in ipsis prouinciis separatio populorum. quasi fieri non potuerit, ut partim latue
Abbreviated transcription (Latin):
credendũ ẽe quã testam̾to di. ⁊ hocdicen¬
tes ipsũ testam̾tũ uos a fłama conseruas¬
se glemini: qđ lingua delere conamini.
S eligat qͥsq qͦd placet & si contra celes¬
tia fulgura mendaciĩ t̾reni fumꝰ pual&:
parmenianꝰ cathedre suȩ ñ faueret: mis̃
eligeret scripturȩ dĩ credere qͥm colleg
suis. Ds̃ enĩ dicit ad iacob. Nlon relinqͥm¬
te donec faciã quȩ locutꝰ sũ tecũ. Istos
aũ multo ẽ utiq credibiliꝰ qͣũ iusto ni
dicio fuerant intꝑbati. ad socianda comii¬
monẽ in illis partib ubi ĩ di cõplebas
ñ meruerant. i actͥasse talia qͥb infis¬
mos animos deceptarũ a se plebiũ falsis ru-¬
morib agitarent: ⁊ temere credulas men-¬
tes suꝑbia nominis sui irrecitas. ab orbis¬
t̾rarũ ꝑace dirũꝑent. Quid hac stulci¬
cia ĩ mo uͦ dem̾tia repperit᷑ uisanius: In
tot gentib orbis t̾rarũ & ex magna par¬

Expanded text:
credendum esse quam testamento dei, et haec dicencredendum esse quam testamento dei, et haec dicentes ipsum testamentum uos a flamma conseruasse gloriamini, quod lingua delere conamini. Sed eligat quisque quod placet et, si contra caelestia fulgura mendacii terreni fumus aliquiParmenianus non cathedrae suae faueret, magis eligeret scripturae dei credere quam collegis suis. deus enim dicit ad Iacob: non relinquam, donec faciam quae locutus sum tecum. istos autem multo est utique credibiliusdicio fuerant improbati, ad sociandum communionem in illis partibus, ubi jam Deus complebat ibus recipi non meruerant, jactasse talia, quibus infimos animos deceptarum a se plebium falsis rumoribus agitarent, et temere credulas mentes superbia sui nominis irreterrarum pace dirrumperent. quid hac stultitia, immo uero dementia repperitur insanius? in tot gentibus orbis terrarum et ex magna par
Abbreviated transcription (Latin):
harena maris ⁊ replebit᷑ in mare & in affri¬
cũ. & in aqͥlonẽ ⁊ in orientẽ. ⁊ benedticent᷑
inte om̃s tͥb t̾rȩ: & insemine tuo. Neau̾
de iudeis dictũ putent. qͥd sit sem̃ abralo
in quo dict̾ũ e benedicendas om̃s gentes.
Exponat apłs. AAbrahȩ inqͥt dict t̃ st̃ pns¬
siones. & semini eiꝰ. Non cdieit & semunb
tanquã iirmultis. s tangͦ in uno n semiui
tionẽ habituras tanta auct̾oritate ꝓmissũ
ẽ. tanta exhibitũ ueritate. ⁊ contradict̃
qͥ se xp̃iani dici uolunt. ⁊ contͣ hoc qͥdop¬
ponunt: Legatione ait funct̾i quidãfi¬
delissum testes ad eascde ꝓuintias ueuert.
deui geminato ad uentu scissimoꝵ dm̃
sacerdotũ. dilucide pleniꝰ ac ueriꝰ ẽe̾ pu¬
blicatũ. Quid quesote:QQuid ꝑ ipsos
fideles testes qͦs uultis dõ ẽẽ fideliores. qͥd
publicatũ est. Anquia ꝑ affros tradito
uenire usq ad om̃s gentes. ⁊ ibi exaruit
qͦ ꝑuenerat: Dicite iã collegis ur̃is magis

Expanded text:
bitur in mare et in africum et in aquilonem et in orientem; et benedicentur in te omnes tribus terrae, et in semine tuo . Ne autem de Judaeis dictum putent; quid sit semen Abrahae, in quo dictum est benedicendas omnes gentes, exponat Apostolus. Abrahae, inquit, dictae sunt promissiones et semini ejus: non dicit, Et seminibus, tanquam in multis; stionem habituras, tanta auctoritate promissum est, tanta exhibitum veritate; et contradicunt qui se christianos dici volunt! Et contra hoc quid opponunt? « Legatione, » ait, « functi quidam fidelissimi testes ad easdem provincias venerunt: dein geminato adventu sanctissimorum Domini sacerdotum dilucide plenius ac uerius esse publicatum. quid, quaeso te, quid per istos fideles testes, quos uultis esse deo fideliores, quid publicatum est? an quia per Afros traditoruenire usque ad omnes gentes et ibi exaruit quo peruenerat? dicite iam collegis uestris magis
Abbreviated transcription (Latin):
seuisimis seditionib agitarent tales meos
leges proferunt᷑. ut ne ipsas qͥdẽ basilicas q̃
ñ erant unitatis. s a seꝑatis atq in suo sclnua¬
te constitutis fuerant fabricatȩ retinere si¬
nerent᷑. ua in re iã suas inurias potestalsis¬
gia uindicauit. Quid eni ualent iuste poside
inmici iustitiȩ: Nec ꝓ eis aliquid ꝓmulgasse qͥs¬
imienit᷑. nͥ apostata ulianꝰ cu par⁊ unitas xpia¬
na nimiũ displicebat: quando quidẽ ipsa eiuni¬
tas impie cecicdłat religio displicer&s. Cui qͥdẽ
isti cdonatistȩ sic̃ iuicticũ gesta testant᷑. qͥb hi
qđ imperauerant alligart̾ talib uerbis sup¬
plicauert᷑. ut ei fortasẽ mitiꝰ ad idoloꝵ cultum
qͥdã timore consenserit: ꝙͣ eum isti furiori lau-¬
dauert̃. Dixert̾̃ enĩ qđ apud eu̾ solũ. iustitia lo¬
cum teneret qͥd gͦ aliud dixisse reꝑiunt᷑. nisi

Expanded text:
saeuissimis seditionibus agitarent, tales in eos saeuissimis seditionibus agitarent, tales in eos leges proferebantur, ut ne ipsas quidem basilicas quae non erant unitatis, sed a separatis atque in suo iam schismate constitutis fuerant fabricatae, retinere sinerentur. qua in re iam suas iniurias potestas regia uindicauit. quid enim ualent iuste possidere inimici iustitiae? Nec pro eis aliquid promulgasse inuenitur nisi apostata Iulianus, cui pax et unitas christiana nimium displicebat, quandoquidem ipsa ei unde impie ceciderat religio displiceret. cui quidem isti Donatistae, sicut iudicum gesta testantur quibus id quod impetrauerant allegarunt, talibus uerbis supplicauerunt, ut ei fortasse mitius ad idolorum cultum quidam timore consenserint quam eum isti furore laudauerint. dixerunt enim, quod aput eum sola iustitia locum haberet. quid ergo aliud dixisse repperiuntur nisi
Abbreviated transcription (Latin):
mancipes. ꝗͣ faciunt circũ celliones. & tam
tanta ẽ mansuetudo xp̃ianoꝵ: ut penas eo
incõꝑabilit̾ suꝑent facinora eoꝵ. S ece cdap¬
nauert̾ in concilio suo maximianistas. ccc gᷤ.
basilicis cedere nolebant. Additi st̃ iudices.
conciliur eoꝵ ꝓ consularib gestis in dictũ
est. Beinde uisũ e̾. ut illi qͥ tanto epoꝵ. ni
mero dapnati st̃̾ cederent locis ⁊ facile cesse¬
runt. nec multa passi sunt: qͥ au̾ resistere
tẽptauert̾. quẽ ad mođu afflicti sint. qͥsig¬
norat: SS tam̾ si tanta fuisset ĩmanitas re¬
sistentiũ. ut ad iniurias iudicũ puenret.
nonne multo acerbiora romanis legib pace¬
rent᷑:Sic n tc̾ cum post t̾minũ cause in qua
se isti a catholica p̾ciderunt. consequent᷑ agi
cepisset. ut basilicas n cenerent: & tenerent
do insuꝑ etiã ut cũ donis ȩcdiȩ qͥs mserat
imꝑator ꝑ affricã. euntes turbulentissimis ⁊

Expanded text:
mancipes quam faciunt circumcelliones. et tamen mancipes quam faciunt circumcelliones. et tamen tanta est mansuetudo christiana, ut poenas eorum incomparabiliter superent facinora eorum. sed ecce damnauerunt in concilio suo Maximianistas trecenti  peruersitatis suae basilicis cedere nolebant. aditi sunt iudices, concilium eorum proconsularibus gestis inditum est. deinde iussum est, ut illi qui tanto episcoporum numero damnati sunt cederent locis. qui facile cesserunt non multa passi sunt, qui autem resistere temptauerunt quemadmodum afflicti sint quis ignorat? sed tamen si tanta fuisset immanitas resistentium, ut ad iniurias iudicum perueniret, nonne multo acerbiora Romanis legibus paterentur? sic et tunc, cum post terminum causae, in qua se isti a catholica praeciderunt, consequenter agi coepisset, ut basilicas non tenerent, et tenerent etiam insuper, ut cum donis ecclesiae quos miserat imperator per Africam euntes turbulentissimis et
Abbreviated transcription (Latin):
multo ꝓbabiliꝰ ueriꝰq dicentis. nescire se
qͥd in affrica gestũ sit: siue ã parte siue
contra partẽ donati. quando scił in ipsa af-¬
ta nescire. uł dict̾a ad se n̾ ꝑtinere. ꝓnun-¬
mͦ utrũ patiant᷑ grauiora ꝗͣ faciunt: s utrũ
ad uersus hereticos ⁊ scismaticos tale aliqͥd
fieri liceat. Si eni dicunt ñ licere. cur ipsi
faciunt. ti au licere facent᷑. etia si ostenda
qđ nullomꝰ possunt grainora se ppeti a catdi¬
licis imꝑatorib. quã ipsi ꝑ iudiceseoꝵ is ꝑ
regẽ barbaroꝵ scismaticis suis fecert᷑. is pͥe
insaniam circũcellionũ om̃ generi homini
faciunt. Neq hoc mirandũ ẽ si plis post
pͥncipes quã missi a pͥncipib uidices. siplis
possunt romani imꝑatores quã barbari reges:
⁊ si merito grauiora legib patit᷑ latro qͣ contꝰ
leges ipse cõmittit. Unde merito constiutio¬
nib iustis grauiora patiunt᷑ circũ cellionũ

Expanded text:
multo probabilius veriusque dicentis, nescire se multo probabilius veriusque dicentis, nescire se quid in Africa gestum contra partem Donati, si licet in ipsa Ata nescire uel dicere ad se non pertinere. modo, utrum patiantur graviora quam faciunt: sed utrum adversus haereticos et schismaticos tale aliquid fieri liceat. Si enim dicunt non licere, cur ipsi faciunt? Si autem licere fatentur, etiam sic ostendant, quod nullo modo possunt, graviora se perpeti a catholicis imperatoribus quam ipsi per iudices eorum uel per reges barbarorum schismaticis suis fecerunt uel per insaniam circumcellionum omni generi hominum faciunt, neque hoc mirandum est, si plus possunt principes quam missi a principibus iudices; si plus possunt Romani imperatores quam barbari reges, et si merito grauiora legibus patitur latro quam contra leges ipse committit. unde merito constitutionibus iustis grauiora patiuntur circumcellionum
Abbreviated transcription (Latin):
affligerent: eo ipso e̾e̾nt certe grauiora. qd̃
non abordinatis potestatib iuberent᷑: s extͣ¬
ordinariis furorib admittunt᷑. Non enum
tam multa st̃ quȩ aduersus maximianistas.
ꝑ iudices humanȩ coustitutionis egerunt.
In eo genere actionũ ponant si uolunt. quã¬
qđ etiã ad persequendu rogatũ maurũ
ab eis ꝑ firmũ barbarũ gesta st̃ & si illum
licos hostẽ ĩmanissimũ romanoꝵ in legiti¬
mͥs numerent. S hȩc non tam multa sunt.
quã multa cotidie agunt. ꝑ furiosos ebri¬
osoꝵ iuuenũ greges: qͥb pͥncipes constitu¬
unt. qͥ pͥmũ tantũmͦ fustib. nc̾ etiã fer¬
ro se armare cȩꝑunt. qͥ circũ cellionum
cõmittunt. quorũ scelera cũ ad eos referun¬
tur. fingunt seignorare tale hominũ ge¬
nus. uł omĩno ad se ñ ꝑtinere contͣ om̃s
homines ore impudentissimo affirmant:
neq hanc saltẽ uocẽ totius orbis accipiunt.

Expanded text:
affligerent, eo ipso essent certe graviora, quod affligerent, eo ipso essent certe graviora, quod non ab ordinatis potestatibus jubentur, sed extraordinariis furoribus admittuntur. Non enim tam multa sunt quae adversus Maximianistas per judices humanae constitutionis egerunt in eo genere actionum ponant, si volunt, quaeque etiam ad persequendum Rogatum Maurum ab eis per Firmum barbarum gesta sunt, etsi illum, licet hostem immanissimum Romanorum, in legitimis numerent: sed haec non tam multa sunt, quam multa quotidie agunt per furiosos ebriosorum juvenum greges, quibus principes constituunt, qui primum tantummodo fustibus, nunc etiam ferro se armare coeperunt, qui Circumcellionum testatumque committunt: quorum scelera cum ad eos deferuntur, fingunt se ignorare tale hominum genus, vel omnino ad se non pertinere contra omnes homines ore impudentissimo affirmant: neque hanc saltem vocem totius orbis accipiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatorib missas de basilicis excluserint. ⁊ ui
magna iussionũ & auxiliorũ federe sibi cõ-¬
pulernt: arguant catholicã.si ꝓ ea catholi¬
ci pͥncipes tale aliqͥd fieri p̾ceperint. Ip̃si uero
maximianistę. anteꝗͣ. e̾e̾nt maximi aniste .i.
cũ ad huc uno simul donatistarũ consortio
tenerentur. quȩ ab eis rogatꝰ ille maurus. ꝑ
regem barbarũ firmũ. qu̾ã seua & qua acerba
perꝑsus sit: recolant & taceant. nec conque¬
ri audeant: si quid hunismodi a primianis
quã isti fecert̃ ꝑ reges barbaroꝵ rogatistis. uel
ꝑ iudices catholicoꝵ imꝑatoꝵ. maximianistis.
uł etiã faciunt ꝑ furorem circũcellionũ qui¬
b cũq possunt. quasi inde questio sit: utrũ
grauiora patiant᷑ ꝙͣ. faciunt. Quod qͥdẽ nul
lomͦ concesserĩ. Multa enĩ eoꝵ. seͥ issima nume¬
rant᷑. imino numerari ñ possunt: quȩ si po¬
tiora e̾e̾nt. uł in eos in qͦs admittunt᷑ minus

Expanded text:
imperatoribus missas de basilicis excluserint, et vi imperatoribus missas de basilicis excluserint, et vi magna jussionum et auxiliorum cedere sibi compulerint, arguant Catholicam, si pro ea catholici principes tale aliquid fieri praeceperint. Ipsi vero Maximianistae antequam essent Maximianistae, id est, cum adhuc uno simul Donatistarum consortio tenerentur, quae ab eis Rogatus ille Maurus per regem barbarum Firmum, quam saeva, et quam acerba perpessus sit, recolant: et taceant, nec conqueri audeant si quid hujusmodi vel a Primianistquam isti fecerunt per reges barbarorum Rogatistis, vel per judices catholicorum imperatorum Maximianistis, vel etiam faciunt per furorem Circumcellionum quibuscumque possunt. Quasi vero inde quaestio sit, utrum graviora patiantur quam faciunt. Quod quidem nullo modo concesserim. Multa enim eorum saevissima numerantur, imo numerari non possunt, quae si pauciora essent vel eos in quos admittuntur minus
Abbreviated transcription (Latin):
tat qͥ dictꝰ e̾ minist̾ dei. uindex in irã eis qui
male agunt. nͥ forte quẽ ad modũ ñnulli eoꝵ.
sane imꝑitissimi hoc intelligere solent de ho¬
norib eccłasticis dictũ e̾e̾. ut gladius intelli¬
gat᷑ uindict̾a spͣualis qui ex cõmunicationem
oꝑatur: cũ ꝓuidentissimꝰ apłi consequenti con-¬
textione lectionis satis aperiat qͥd loquatur.
Illic qͥppe addidit. Propt̾ hoc enĩ ⁊tͥbuta pres¬
tatis. oc deinde subrunxit. Reddite omĩb de-¬
bita: cui tributũ tributũ. cui ueltigal uelti¬
gal: cui honorẽ honorẽ. cui timorẽ timorem.
Hoc gͦ iam restat ut istis disputationib su-¬
is ꝓhibeant ap̃ianos. tributa ꝑ soluere. cum
& dñs talia sentientib phariseis quos imitan
inutroq inobedientes atq impii. nec deo
reddunt xꝑianũ amor̾ẽ. nec regib huma¬
nũ timorẽ: ita ceci ⁊ in sani. ut scismaticos
suos maximianistas. ꝑ potestates ã catholicis

Expanded text:
tat, qui dictus est minister dei uindex in iram eis qui tat, qui dictus est minister dei uindex in iram eis qui male agunt? nisi forte, quemadmodum nonnulli eorum sane imperitissimi hoc intellegere solent, de honoribus ecclesiasticis dictum est, ut gladius intellegatur uindicta spiritalis quae excommunicationem operatur, cum prouidentissimus apostolus consequenti contextione lectionis satis aperiat quid loquatur. illic quippe addidit: propter hoc enim et tributa praestatis ac deinde subiunxit: reddite omnibus debita: cui tributum tributum, cui uectigal uectigal, cui honorem honorem, cui timorem timorem. hoc ergo iam restat, ut istis disputationibus suis prohibeant christianos tributa persoluere, cum et dominus talia sentientibus Pharisaeis, quos imitantin utroque inoboedientes atque impii nec deo reddunt christianum amorem nec regibus humanum timorem, ita caeci et insani, ut, cum schismaticos suos Maximianista
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatorib patiant᷑. An & hoc displicet:Cur
gͦ ipsi ubi posst̃ templa subu̾tunt & ꝑ furores
crcũ cellionũ talia facere aut uindicare nͥ
cessant: SAn iustior e̾ pͥuata uiolentia. quã re¬
gia diligentia: SS hȩc omitto. Illud quero qđ
manifeste enumerat a pls dicens. Oꝑa carnis
quȩ st̃ inquit.s fornicationes. immundiciȩ.¬
contentiones. emulationes. animositates. dis-¬
sentiones. hereses. inuidie. ebrietates comes¬
sationes. & his similia. Quid istis uideatur
ut crim̃ idolatriȩ putent iuste ab imꝑatorib
uindicari: ꝯut si nec hoc uolunt. cur in ue¬
neficos uigorẽ legum exercere iuste fateant᷑.
inhereticos aũ atq scismaticos impias dis¬
sensiones nolunt fateri. cũ in eisde iniqͥtatis fruc¬
tib auct̾oritatr apłica numerant᷑: An forte
nec talia potestates istas humane constitutioĩs
curare ꝑmittunt: Propt̾ qͥd gͦ gladiũ por¬

Expanded text:
peratoribus patiantur. an et hoc displicet? cur peratoribus patiantur. an et hoc displicet? cur ergo ipsi ubi possunt templa subuertunt et per furores circumcellionum talia facere aut uindicare non cessant? an iustior est priuata uiolentia quam regia diligentia? sed haec omitto. illud quaero, cum manifesta enumeret apostolus opera carnis — quae sunt, inquites, aemulationes, animositates, dissensiones, haereses, inuidiae, ebrietates, comisationes et his similia —, quid istis uideatur, ut crimen idolatriae putent iuste ab imperatoribus uindicari, aut si nec hoc uolunt, cur in ueneficos uigorem legum egeri iuste fateantur, in haereticos autem atque impias dissensiones nolint fateri, cum in eisdem iniquitatis fructibus auctoritate apostolica numerentur? an forte nec talia potestates istas humanae constitutionis curare permittunt? propter quid ergo gladium por
Abbreviated transcription (Latin):
quasi simusc̾a iustitia conant᷑ ante tẽpus a
polea separari. ac frum̃ta falsis crminationib
insect̾ant᷑: dũ ipsi ab ea potius tanqͣ leuissima
palea uariis rumoꝵ flatib seꝑati st̃. S in qui¬
unt slon hoc fecimꝰ. Hideant gͦ ex hac questi¬
one se primitꝰ liberari deb̾ e. & tc̃ audere si
qͥd molestiarũ. siue penarũ axꝑianis imꝑa-¬
torib patiunt᷑. uł deponere inquerimonam.
aut sumere ingłam. De quare idẽ ipsius scis¬
matis questione. si nichil aliud dicerẽ. eaquȩ
suꝑiꝰ sunt dicta sufficerent. An forte dicent
etiã si conuincunt᷑ in sacralega dissent̾ione.
ut ꝓ ea dem̾tia si quid passi fuerint marti¬
res non sint: non tam̾ ad imꝑatoꝵ potestatẽ.
hȩc cohercenda uł punienda ꝑtinere deb̾e:
Qua in re quero qͥd dicant. Anquia dereligi¬
one uitiosa uł falsa nichilcurandũ ẽ talib
potestatib. SS multa iã etiã de paganis dixi-¬
mꝰ & de ipsis demonib qđ ꝑsecutiones abipsis¬

Expanded text:
a quasi conantur ante tempus a palea separare ac frumenta eius falsis criminationibus insectantur, ipsi ab ea potius tamquam leuissima palea uariis rumorum flatibus separati sunt. sed, inquiunt, \'non hoc fecimus\'. uideant ergo ex hac quaestione se primitus liberare debere et tunc audere, si quid molestiarum siue poenarum a christianis imperatoribus patiuntur, uel deponere in querimoniam uel assumere in gloriam. de qua re, id est ipsius schismatis quaestione, si nihil aliud dicerem, ea quae superius sunt dicta sufficerent. An forte dicent, etiamsi conuincuntur in sacrilega dissensione, ut pro ea dementia si quid passi fuerint martyres non sint, non tamen ad imperatorum potestatem haec cohercenda uel punienda pertinere debere? qua in re quaero quid dicant: an quia de religione uitiosa uel falsa nihil curandum est talibus potestatibus? sed multa iam etiam de paganis diximus et de ipsis daemonibus, quod persecutiones ab im
Abbreviated transcription (Latin):
uiriã. Scriptũ ẽ enĩ. In lata gente głiregiᷤ.
indiminutione aũ popłi contritio pͥncipis.S iã
tempꝰ est ꝗͥtũ existimo ipsa testimonia scrptu¬
rarũ. quȩ mala int̾pretata decipiunt imꝑi¬
tos. diligent̾ ad tentẽ ⁊ quantũ dñs donat

Expanded text:
iuriam. scriptum est enim: in lata gente gloria regis, iuriam. scriptum est enim: in lata gente gloria regis, deminutione autem populi contritio principis. sed iam tempus est, quantum existimo, ipsa testimonia scripturarum, quae male interpretando decipiunt imperitos, diligenter attendere et quantum donat d