comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mã ad hostiũ duci uibet. ⁊ ante hostes põi.
p̾cedente eã capsa argentea. inqͣ sc̃i scoꝵ sr
ne dño substrauiss: xp̃o suo cũ lacrimis uir.
Dlacet mi dñe mermes ancillas tuas quas
tius amorilꝯ in nutͥui. manibꝰ ecce trader
paganoꝵ: Custodi dñe p̾cor has famłas naᷤ
quas ip̃a inp̾senti articulo custodiri nõ pos¬
sum. EDox de noue gr̃e ꝓpiciatorio: nox qͣr
puerili ad eius aures insonuit. Ego nos sꝑ
custodiã. i dñe ait. et hanc si plac ꝓtege
ciuitate: que nos ꝓtuo amore sustentat. Et
dñs adeam. Grau̾amina sustineb̾: s in eo
munere defendetur. Tunc uͥgo lacmosam
erigens faciẽ: flentes ꝯfortat dicens. Fide
rey̾ssa pauescit audacia ⁊ ꝑmuros quos as¬
cend̾ant ceł̾iter exeuntes. orantis uͥtute de¬
turbati sũt. Confostim clara illis q̃ uocem
p̾dictã audierant. studiose int̾minat dicens.¬

Expanded text:
mam ad ostium duci iubet, et ante hostes poni, mam ad ostium duci iubet, et ante hostes poni, praecedente eam cassa argentea, intra eburne Domino substravisset Christo suo cum lacrymis ait: Placet, mi Domine, inermes ancillas tuas, quas tuis amoribus innutrivi, manibus, ecce, tradere paganorum? Custodi, Domine, precor, has famulas tuas, quas in praesenti ipsa custodire non possum. Mox de novae gratiae propitiatorio vox quasi puerili ad eius aures insonuit: Ego vos semper custodiam. Mi Domine, ait, et hanc si placet, protege civitatem, quae nos pro tuo amore substentat. Et Christus ad eam: Gravamina substinebit, sed meo munimine defendetur. Tunc Virgo lacrimosam erigens faciem, flentes confortat, dicens: Fide repressa pavescit audacia, et per muros, quos ascenderant, celeriter exeuntes, orantis virtute deturbati sunt. Confestim Clara illis, quae vocem praedictam audierant, studiose dicens
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsigna siłnter excitãns ꝓuocabat ad laudes.
Sepe cet̾is dormientili lampades accẽdebat.
sepe campanã ꝓpͥis maĩl ip̃a pulsabat. Nul¬
lus erat tepori nullꝰ in suo claustro desidie
locus: uͥ orandi ⁊ dño ẜuiendi pigͥciam as¬
ꝑa inuectio stimłabat. De mirabilibꝰ oroñ
eius: et pͥmo de sarracenis mirabiłr effugatis.
ibet hic oronũ eiꝯ recitare magnalia: si¬
cut u̾itate fidelissuna. sic et uen̾atione
predigna. Illa tempestate ꝙͣ in sub imꝑatore
frederico indiu̾sis mũdi ꝑtibii sustinebat eccͣa
uallis spoletana de calice ire eiꝰ freq̃ntis ĩ¬
ex aĩa sicut apũ. Cũq in assisio peculiarẽ
dñ cuutatẽ hostił semł furor irrueret.
⁊iam ip̃is portis ex̾ctus ꝓꝓinqͣret. sarracen
⁊ oẽ nefas impudenciꝯ audent. apd̾ scm dã¬
nũt formidine u̾ba: ⁊ ad matrẽ referunt
fletus suos. Que in pauido corde se infir¬

Expanded text:
per signa silenter excitans, provocabat ad laudes. per signa silenter excitans, provocabat ad laudes. Saepe, ceteris dormientibus, lampades accendebat: saepe campanam propriis manibus ipsa pulsabat. Nullus erat tepori, nullus in suo claustro desidiae locus, ubi orandi et Domino serviendi pigritiam aspera invectio stimulabat. / De mirabilibus orationum eius et primo de Saracenis mirabiliter effugatis. 21 Libet hic orationum eius recitare magnalia, sicut veritate fidelissima, sic et veneratione praedigna. Illa tempestate, quam sub Imperatore Friderico in diversis mundi partibus sustinebat Ecclesia, vallis Spoletana de calice irae frequentius imexamina velut apum. Cumque in Assisium, peculiarem Domini civitatem, hostilis semel furor irrueret, et jam ipsis portis exercitus appropinquaret, Saraceni anum et omne nefas impudentius audent, apud sanctum Damunt formidine verba, et ad matrem referunt fletus suos. Quae impavido corde, se infir
Abbreviated transcription (Latin):
tutinũ orante dara et irrigo solito balneata.
monitor fraudulentꝰ accessit. Ne tm̃ inqͥt
fleius. ne tam diu resolutũ cerebꝵ ꝑnares
tam sui mutatõm in fornace feruentis
or̃onis accipiat. qͣntũ sui in illa fruitione
boĩtas dĩna dulcescat: soluta iudicia ꝓlũt.
Cum enĩ ab orone sc̃a cum iocunditate redi¬
bat: calida u̾ba ⁊ que soroꝵ pectora succẽde¬
bant. de igne altaris dñi reportabat. Asira¬
bantur enĩ qͣndã dulcedinẽ ex eiꝰ ore ꝓced̾e̾.
et clariorẽ solito faciem apparere. Parau̾at
c̾te indulcedinẽ sua pauꝑi deus: ⁊ mente ꝙͣ
in orone lux u̾a repleu̾at. ext̾iꝯ corꝑalitei
exẽplabat. Sic inmũdo capitali lapili spon
so suo nõ labilit̾ uincta continue deliciat᷑
insuꝑhis: sic in rota u̾sacili u̾tute stabili
fulta.⁊ in uase fictili thes aurũ głie claudẽs.
carne ĩmus. mente ꝑman in excelsis. Mg
ei erat ad matutinũ ꝑuenire uiuencłas: qͣs

Expanded text:
tutinum orante Clara, et irrigulo solito balneata, tutinum orante Clara, et irrigulo solito balneata, monitor fraudulentus accessit: Ne tantum, inquit, fleveris, ne tandiu resolutum cerebrum per ntam sui munitionem in fornace ferventis orationis accipiat, quantum sibi in illa fruitione bonitas divina dulcescat, solita indicia probant. Cum enim ab oratione sancta cum iucunditate redibat, calida verba, et quae sororum pectora succendebant, de igne altaris Domini reportabat. Mirabantur enim quamdam dulcedinem ex eius ore procedere et clariorem solito faciem apparere. Paraverat certe in dulcedine sua pauperi Deus , et mentem quam in oratione lux vera repleverat, exterius corporaliter exemplabat. Sic in mundo labili sponso suo nobili non labiliter juncta, continue deliciatur in superis: sic in rota versatili, virtute stabili fulta, et in vase fictili thesaurum gloriae claudens, carne in imis, mente permanet in excelsis. Mos ei erat ad Matutinum praevenire iuvenculas, quas
Abbreviated transcription (Latin):
desuerii aciem fix̾at iam ĩluce̾: ⁊ que giobũ
tͣnscenderat t̾renoꝵ uoluminũ. suũ mentis
latius ex pandebat inbribꝰ gr̾aꝵ. Longis pa
ꝯpletorium tͣctibꝰ cũ sororib erat: et sacrima¬
rum ꝓflumia dũ in ip̃a ꝓrũpunt. inceteris
excitantur. ꝑostꝙͣ uerõ cet̾e fessa membra
duris adhibant refou̾e cubilibꝰ: ip̃a in or̾one
ꝑ uigil ⁊ inuicta manelut. ut t̾e uenas d̾iri
susurrii furtiue suscipet. qñ sopor cet̾as ec¬
or̃onẽ ꝓstrata infaciẽ. t̾ram infundit lacͥms.
oscułq de mulcet. ut semꝑ suũ iħm tenere
iuideatur in manibꝰ. in cuiꝰ pedes lacͥme il¬
le fluant et oscłã inpͥmantur. Lacͥmanti
semel ꝓfunda nocte astitit angłs tenebraꝵ
informa nigͥ pueruli: ⁊ ip̃am monuit dicẽs.
Ne t̾m plores: qm̃i ceca fies. Cui cum ilico
knderet secus non erit qui dm̃ uidebit:
confusꝰ ille discessit. Sadem nocte post ma¬

Expanded text:
desiderii aciem fixerat iam in lucem et quae globum desiderii aciem fixerat iam in lucem et quae globum transcenderat terrenorum voluminum, sinum mentis latius expandebat imbribus gratiarum. Longis post Completorium tractibus cum sororibus orat et lacrymarum profluvia dum in ipsa prorumpunt, in ceteris excitantur. Postquam vero ceterae fessa membra duris adibant refovere cubilibus, ipsa in oratione pervigil et invicta manebat, ut tunc venas divini susurii furtive susciperet , quando sopor ceteras ocorationem prostrata in faciem, terram infundit lacrymis, obsculisque demulcet: ut semper suum Iesum tenere videatur in manibus in cuius pedes lacrymae illae fluant, et oscula imprimantur. Lacrymanti semel profunda nocte adstitit angelus tenebrarum in forma nigri pueruli et ipsam monuit dicens: Ne tantum plores quoniam caeca fies. Cui cum illico responderet: Caecus non erit qui Deum videbit: confusus ille discessit. Eadem nocte post Ma
Abbreviated transcription (Latin):
lia ꝑfc̃e medie qͣiͣ infestum solueretur panis
⁊ aque. Non mirũ sitanta rigiditas multo
t̃pr obẜuata clarã infirmitatum subdidit: si
iures ꝯsũpsit. si iugorẽ corporis eneruauit.
Compaciebant᷑ ꝓpterea sc̃e matri deuotissĩe
filie: ac mortes illas qͣs cotidie uoluntarie
sustinebat. lacͥmis de plorabant. Prohibuere
tand̾e beatꝰ francismꝯ ⁊ ep̾s assisii sc̃e clare il
lud tͥum dierũ exciciale ieuimũ: p̾apientes
ut nullũ tͣnseat diem qͥn salt̾e iiciã ⁊ dumidiã
panis sumat inpastũ. Cumq gͣuis affuetis
corpoꝵ afflictoem ex more gen̾et animoꝵ: lo¬
ge alit̾ effulgelat inclara. Seruabat enĩ in
õi sua mortificatõe uultꝰ festiuos ⁊ hylares:
ut uel non sentiret uł deridere uideretur an¬
gustias corporales. Ex quo liqͥdo datur intłłi
aliena: ꝯtinue sacris orationibꝰ ⁊ d̾inis lau¬
dibii aĩam occuꝑabat. Feruentissima int̾ni

Expanded text:
lia perfectae inediae, quasi in festum solveretur panis lia perfectae inediae, quasi in festum solveretur panis et aquae. Non mirum si tanta rigiditas multo tempore observata, Claram infirmitatibus subdidit, si vires consumpsit, si vigorem corporis enervavit. Compatiebantur propterea sanctae matri devotissimae filiae, ac mortes illas, quas quotidie voluntarie sustinebat, lacrymis deplorabant. Prohibuere tandem beatus Franciscus et Episcopus Assisii, sanctae Clarae illud trium dierum exitiale ieiunium, praecipientes ut nullum transeat diem, quin saltem unciam et dimidiam panis sumat in pastum. Cumque gravis afflictio corporum, afflictionem ex more generet animorum, longe aliter effulgebat in Clara: servabat enim in omni sua mortificatione vultus festivos et hilares, ut vel non sentire, vel deridere videretur angustias corporales. Ex quo liquido datur intellialiena, continuo sacris orationibus et divinis laudibus animam occupabat. Ferventissimam interni
Abbreviated transcription (Latin):
tam hylarũ petiit. ꝙͣ eli̾ter post tͥduũ resig¬
nauit. Nuda humꝰ et int̾diam uineãr sarm̃¬
ta erant ꝓłimlo. lignũq durũ pr̃abat sub
capite officiũ pulumaris. ꝓ cessu uero tp̃ris
storiũ debilitato corpori strãuit: ⁊ capiti mo¬
dicã paleã clemnenter indulsit. Postquã aut̃
corptam seu̾e tͣrͣtatũ longa cepit occupare
infirmitas: iubente bõ francisco sacco pleno
palleis usa ẽ. Porro in ieiunis tantꝰ erat
rigor abstinencie suer ut de maticotenui quod
sumebat uix corꝑalit̾ uiueret. nͥ eã uirtus
alia sustentaret. Sanitutis nãq tp̃r maiorẽ
qͣdragenã ⁊ qͣdra gesimã scĩ martini rotunde
inpane ⁊ aqua ieiunans: solis diebn dñicis
uinũ si habebat gustabat. Et ut mireris
cħ in illis quadragerus sumebat incibũ. Sic
alt̾nati dies penuriose refectõis ⁊ dies ache
mortificatoĩs sibi inuic̾ẽ succedebãt: ut ingi¬

Expanded text:
tam hilariter petiit, quam celeriter post triduum resigtam hilariter petiit, quam celeriter post triduum resignavit. Nuda humus et interdum vinearum sarmenta erant pro lectulo, lignumque durum praestabat sub capite ufficium pulvinaris. Processu vero temporis storium, debilitato corpore, stravit et capiti modicam paleam clementer indulsit. Postquam autem corpus tam severe tractatum longa coepit occupare infirmitas, iubente beato Francisco, sacco pleno paleis usa est. 18 Porro in ieiuniis tantus erat rigor abstinentiae suae, ut de viatico tenui, quod sumebat, vix corporaliter viveret, nisi eam virtus alia sustentaret. Sanitatis namque tempore maiorem quadragesimam et quadragesimam S. Martini episcopi in pane et aqua ieiunans, solis diebus dominicis vinum, si habebat, gustabat. Et ut mireris, feria, nihil in illis quadragesimis sumebat in cibum. Sic alternati dies penuriosae refectionis et dies actae mortificationis sibi invecem succedebant, ut vigi
Abbreviated transcription (Latin):
Da miranda carns mac̾atione siłẽ carnis.
Emagis quã loqͥ forsitan ex pediret: cum ta¬
lia fecerit in quibꝰꝰ audienciũ stupor cũ rerũ
ueritate ꝯtenderet: Mon illud magnũ quod
simpla timicła ⁊ uili mantello de rudi panno
tegebat pociꝯ ꝙͣ fouebat corpꝯcłm: nec illud:
mirandũ qd̃ calciam̃toꝵ perutꝰ ignorabat usũ.
Non magnũ erat õĩ tp̃r ꝯtinuare ienimum.
nec uti lectulo sine pluma. In hiis ẽĩ drm re¬
liquas insuo claustro habuit siłes. laudes for¬
tusse nõ meruit singłares. S q̃ ꝯuentio car¬
n u̾gmee aduestẽ porcinã. ꝑcurauerat enĩ
sibi rirgo sc̃issima uestẽ de corio porci: ꝙͣ uer¬
sad caruẽ hispida tonsura piloꝵ secreto sub
tunica deferebat. Utebat᷑ nõ nũquã duro cilicio
pilis equoꝵ nocose ꝯserto: qd̾ hinc inde cor¬
duł rudiln stngelat ad corpo. Hanc uestent
uni de filiabii dum petenti accomodass illaq
uestiss: tante ꝓtinꝰ asꝑitau succũbens. non

Expanded text:
De miranda carnis mortificatione silere magis quam loqui forsitan expediret, cum talia fecerit in quibus audientium stupor cum rerum veritate contendit. Non illud magnum quod simpla tunicula et vili mantello de rudi panno tegebat potius quam fovebat corpusculum. Nec illud mirandum quod calceamentorum penitus ignorabat usum. Non magnum erat omni tempore continuare jejunia, nec uti lectulo sine pluma. In his enim dum reliquas in suo claustro habuit similes, laudes fortasse non meruit singulares. Sed quae conventio carnis virgineae ad vestem porcinam? Procuraverat enim sibi virgo sanctissima vestem de corio porci, quam, versa ad carnem hispida tonsura pilorum, secreto sub tunica deferebat. Utebatur nonumquam duro cilicio, de pilis equorum nodose conserto, quod hinc inde chordulis rudibus stringebat ad corpus. Hanc vestem uni de filiabus dum petenti accomodasset, illaque vestisset, tantae protinus asperitati succumbens, non
Abbreviated transcription (Latin):
mor occulos apperuit ⁊ hec iudicio. nõ dum
qd̃ expectabat. sua sponte suscepit: ⁊ felix
ip̃o feriarũ numero. sui c̾am insiuans:
bonũ opꝰ qd̾ ad senariũ ꝑtinet. bene cõsumas¬
se et aduerum sallatum quod est requies:
se tͣnsiigrasse monstrauit. Qui multis

Expanded text:
 oculos aperuit, & hoc iudicio nondum seus quod expectabat, sua spōte suscepit, & ita felix ipso feriarū numero sui causam insinuans, bonum opus, quod ad senarium pertinet, bene consummasse, & ad verum sabbatum, quod est requies, se trāsmigrasse monstrauit. Et ille
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ de his ẽ abstersa dubietatis nube torti ᷤ
iurib ꝯfitendũ. eos qui ꝓ ꝯfessione dñi ac
doi nr̃i digni fuerũt subire martirũ. Etiã
ampliora tolerare ualusse. ꝙͣ uidetur suc¬
cedentilii etatibi relatio ꝑ płos tͣnͣsmissa reco¬
lere. Id ergo supplicatio comunis obtineat:
ut ueniam ꝯsequat᷑ deuotus. siquid de uͥtitti¬
bus p̾termisit ignarus. Nam et si omnia
non ex asse soluuntur credere. uniu̾sitas:
mereatur ut dei famulꝰ etiam maiora sen¬
tiat quã ẜmo passionis ex planat. Ee ualit̾
enĩ cultorem dñi. locus eius gaudens patro
tum illi agn̾ouerimus. fuisse ꝯsorcium.
sic̃ fideliũ relatione didicimꝰ ip̃oꝵ uiuami¬
ne martirũ qͣntũ de se scire tribuunt ex
passionẽ. post resurrectionis unice. singła¬
ris que misteriũ. Post ascentionẽ eius quã
manifestauit hominibꝰ nũꝙͣ se de fuisset

Expanded text:
enim de his est et abstersa dubietatis nube totis enim de his est et abstersa dubietatis nube totis viribus confitendum eos qui pro confessione domini ac dei nostri digni fuerunt subire martyrium etiam ampliora tolerare valuisse, quam videtur succedentibus aetatibus relatio per populos transmissa recolere. 6 Id ergo supplicatio communis obteneat, ut veniam consequatur devotus, si quid de virtutibus praetermisit ignarus. Nam etsi omnia non a se exsolvuntur, credere universitas mereatur, ut dei famulus iam maiora sentiat quam sermo passionis explanat. 7 Qualiter enim cultor domini locus eius gaudens patroctum illi agnoverimus fuisse consortium – sic fidelium relatione didicimus –, ipsorum iuvamine martyrum quantum de se scire tribuunt exppassionem, post resurrectionis unicae singularisque mysterium, post ascensionem eius, qua manifestavit hominibus numquam se defuisse
Abbreviated transcription (Latin):
loriose martirum passiones et p̾¬
ciosa dño spectante certamina ꝗͣꝙͣ
digne sint ꝓmiraculoꝵ dignitate
ꝯscribi nequeunt tñ sine formidĩs
trepidatione ꝯplecti. quia cũ magnarum
reꝵ ꝯsideratur assumptio. non in merito
sitio tante rei ardii habere uideatur iniciũ.
i hoc mens trepidatione respiret qd̾ semꝑ¬
opific̃e suũ ministeriũ diuine instructiõis
informat et in quoantes iniciũ ingenii p̾
stitione cõmendat. Hac ergo ꝯsideratione
audatiã numie temeritatis ad sumens que
longo t̃pris fuerãt obũbrata silentio ip̃ius
diuinitatis auxilio suscepta sũt reẜanda.
Et ut habet testimoniũ ueritatis plus fide¬
lium sunt relatione cõꝑta. ꝙͣ ꝑbentur ad
tͣnsmissa. Unde nos sine certa estimatione
conicitur quod nouitas ad hac credenciũ
ppłoꝵ gentiliũ crudelitate cõterrita formi¬
dauit. scͥbere qd tñ gaudebat dei famulos
meruisse cũ sine dubio iudicent᷑ scͥta que
fideliũ ẜmo testatur impleta. Credencium

Expanded text:
loriosae martyrum passiones et pretiosa domino expectante certamina quam digna sint pro miraculorum dignitate conscribi, nequeunt ttrepidatione complecti, quia cum magnarum rerum consideratur assumptio, non immerito sitio tantae rei arduum habere videatur initium, in hac mens trepidatione respirat, quod sempopifex suum ministrum divina instructione informet, et inchoanti istauratione commendat. 3 Hac ergo consideratione audaciam nimiae temeritatis adsumens, quae longo temporis fuerant obumbrata silentio ipsius divinitatis auxilio suscepta sunt reseranda. Et ut habet testimonium veritatis plus fidelium sunt relatione comperta, quam probentur ad nsmissa. 4 Vnde non sine certa aestimatione conicitur, quod novitas adhuc credentium populorum gentilium crudelitate conterrita formidavit scribere, quod tarnen gaudebat dei famulos meruisse? cum sine dubio iudicentur scripta quae fidelium sermo testatur impleta. 5 Credendum
Abbreviated transcription (Latin):
tbrali flagello u̾beraret. Et quo mũdi figurã
intueri nequibat: eo cordis occłos aduerum
lumen ꝯtemplandũ clarius intendebat.
Cansa ab exteriorib fc̃is cessabat: totũ se ad
sudiũ or̃onis: uł assiduitatẽ łeoĩs applicabat.

Expanded text:
tioni incumbebat. Et quo mundi figuram intueri nequibat, eo cordis ad verum lumen contemplandum clarius intendebat. Causa ab exterioribus factis cessabat, totum se ad studium orationis, vel assiduitatem lectionis applicabat.
Abbreviated transcription (Latin):
ra die magͦ sedebat: incꝯ simi młr alt̾a
reclinau̾at cãpud. Et ecce lupp hõinum
rapax: furtiuos ad p̾dam ⁊citat g̾ssus. Quẽ
t̾n puella uidit: s qr canem credidit nõ expa¬
uit. Cũq infantula cepto ĩtendet scrutino
capilloꝵ: efferat᷑ in illã bestia truculenta. eiꝯ¬
q uultũ suo uasto u̾atu ꝯcludens. p̾dã por
ra succurre: tibi in hac ora puellã istam
mendo. Ip̃a deiuq mirabile dictu q̃ luppi de¬
tibi portabatur: ꝯtͣ luppũ in uehitur dicẽs.
Portabis metu latro ult̾iꝰ tante u̾gini cõ¬
mendatã: Quã in uectione ꝯfusus. puellã
int̾ra statĩ mollitur posuit : ⁊ qiͣ latro de pre¬
hensus festine discessit. Incipit passio ice¬

Expanded text:
 in agro sedebat, in cuius sinu mulier altera  in agro sedebat, in cuius sinu mulier altera reclinaverat caput. Et ecce lupus hominum rapax, furtivos ad praedam concitat gressus. Quem tamen puella vidit, sed quia canem credidit, non expavit. Cumque infantula coepto intenderet scrutinio capillorum, efferatur in illam bestia truculenta, eiusque vultum suo vasto hiatu concludens, praedam portra, succurre; tibi in hac hora puellam istam commendo. Ipsa denique, mirabile dictu, quae lupi dentibus portabatur, contra lupum invehitur, dicens: Portabis me tu latro ulterius, tantae Virgini commendatam? Qua invectione confusus, puellam statim in terra molliter posuit, et quasi latro deprehensus, festine discessit. De canoni
Abbreviated transcription (Latin):
ad siluã ꝙͣ tocius tendit. Audientes audẽ
puͣ stridores hoĩes qͥerãt ĩ uineis: ad ma
sensimo. Cognoscens mat̾ filiũ aluppo di¬
reptũ. clamores ĩ excelsum leuat: ⁊ululau¬
In aerem ꝯplens. Uiginẽ clarã inuocat dicd̃e.
Sc̃a ⁊ głosa clara: rẽdde mn miẜere filium
meũ . Redde ait. redde infelici matri natel¬
lii: qd̾ si nõ fec̾is me ip̃am aquis necalo.
Currentes itaq uicini post iuppu. repperũt
infantulum aluppo ĩsilua dimissũ: ⁊ cañe
uixta pnͣm. eiꝯ uuln̾a delingente. Ceruia
pͥmos iniec̾at morsus bestia seua:. de hine ut
predã leiuꝰ ferret ip̃iꝰ piũ renib suas im¬
pleu̾at fauces.⁊ utrobiq nõ leuis acrͣc̃tus
signa reliq̃rat. Uot. sꝑe effc̃a mułr cũ siuis ui¬
cinis ad suã terat ad utͥcem: ⁊ pũi uarias
plagas oĩb uidere uolentili monstͣñs. do
⁊ sc̾e clare gr̃as copiosas ex soluit. Aliudo¬
uella qͥdam decastro cãnarii ela simile.¬

Expanded text:
ad sylvam tendit. Audientes autem pueri stridores, homines qui erant in vineis, ad matpersensimus. Cognoscens mater filium a lupo direptum, clamores in excelsum levat, et ululatibus aërem complens, virginem Claram invocat, dicens: Sancta et gloriosa Clara, redde mihi miserum filium meum. Redde, ait, redde infelici matri natellum. Quod si non feceris meipsam aquis necabo. Currentes itaque vicini post lupum, reperiunt infantulum a lupo in sylva dimissum, et canem iuxta puerum eius vulnera deligentem. Cervici primos iniecerat morsus bestiapraedam levius ferret, ipsius pueri renibus suas impleverat fauces, et utrobique non levis attactus signa reliquerat. Voti compos effecta mulier, cum suis vicinis ad suam properat adiutricem et pueri varias plagas omnibus videre volentibus monstrans, Deo et sanctae Clarae gratias copiosas exsolvit. 61 Puella quaedam de castro Cannarii, clara die
Abbreviated transcription (Latin):
dam uir nor̃e eldoard de quo lapsus: nnũ
genu sibi ualde conlisit. Ob huiꝯ dolorem.
ꝑiex dies iam sine cybo de gebat. Et cum
nichil adremediũ reperire posset: ad cap¬
ternacũ tͣnsmutens aquã de manili a¬
nigeraldi dam sibi deferri fecit. adnaon
dic̾tum. Mox ut p̃dictam aꝙͣ. supra genu
sparsit õi dolore lib̾atus incolomus surre¬

Expanded text:
idam vir nomine Herloardus de equo lapsus, vnum genu sibi valide collisit. Ob cuius dolorem per sex dies iam sine cibo degebat. Et cum bi ad remedium reperire posset, ad Captēnacum transmittens, aquam de manibus domni Geraldi clam sibi deferri fecit. Mirū dictu, mox vt prędictam aquam super genu sparsit; omni dolore liberatus incolumis surre
Abbreviated transcription (Latin):
trociniũ tumularẽt. Eligunt te tris se qua¬
ne ꝓ fundiq gurgitibii martirũ corpora ꝑ¬
denda ꝯmittere. Que inposita nauilii ad
ꝓuisum iubent᷑ gurgite destinare. Tunc
ta teneretur errore dũsione tñ se desiderare
ment̾e monstrabat et oꝑe facere aliquid co¬
cõmutit. ut subtͣcta furto corpora diligens
e laboraret occultare ꝓuisio. Q uid nõ est
ab urbe memorata lapide idest in aratã qͣm
abscondunt. Facta de inceps ut mos ẽ sacio
ubertas effudit᷑. ut centu plicatos fructus ⁊
ppłis futurũ. Antedc̃a tñ matͥs familias hoꝵ¬

Expanded text:
trocinium tumularet, elegunt tetris Sequanae profundisque gurgitibus martyrum corpora perdenda committere, quae inposita navibus ad provisum iubentur gurgitem destinari. 27 Tunc ta teneretur errore, conversionem tarnen se desiderare mente monstrabat et opere , facere aliquid cocommittit, ut subtracta furto corpora diligens elaboraret occultare provisio. 28 Qui dominae ab urbe memorato lapide, id est, in aratam, quabscondunt. Facta deinceps, ut moris est, satioubertas effudit, ut centuplicatos fructus et populis profuturum. Antedicta tamen materfamilias ho
Abbreviated transcription (Latin):
trucidabat. Mox cũidam xp̃i ancille. U̾gi¬
ni deo deuote de monasterio scĩ pauli ordi¬
nis sc̃i bñdc̃i huiꝰ modi uisio de monstra¬
tur. Uidetur sibi una cũ suis sororili ap̾
sanctũ damianũ dñe clara in firmitati as¬
sistere: ac eandẽ clarã młcto p̾cdoso iacere.
Fentib aut̃ et cũ lacͥmuis beate clare p̾sto¬
lantibꝰ excitũ: formosa q̃dam mułr alec¬
tuli cap̃ apparens lacrimantes alloquit᷑.
Nolite inquid ofilie plorare uicturam. qͦ¬
niam mori nõ pot̾it quousq dñs cũ suis
discipłis ueniat. Et ecce post modicũ tp̃x.
ꝑuenit curia romana ꝑusiũ. Audito ue¬
fu̾at officio pat̾. cura nut̾cius affectu pu¬
rissimo deuotꝰ amicꝯ semꝑ. Uascit in fir¬
nlã dñici corꝑoris sacram̃to: pascit ⁊ reli¬
quas salutaris ex hortatione ẜ monis.
Bupplicat ulla tanto pagͥ cũ lacrimis: ut
suam et altaꝵ dr̃iaꝵ fanulias ꝓ xͥ noĩe¬

Expanded text:
cruciabat. 40 Mox cuidam Christi ancillae, virgicruciabat. 40 Mox cuidam Christi ancillae, virgini Deo devotae, de monasterio S. Pauli, Ordinis S. Benedicti, huiusmodi visio demonstratur. Videtur sibi una cum suis Sororibus apud S. Damianum dominae Clarae infirmitati assistere, ac eamdem Claram in lecto pretioso iacere. Flentibus autem et cum lacrymis beatae Clarae praestolantibus exitum, formosa quaedam mulier ad lectuli caput apparens, lacrymantes alloquitur: Nolite, inquit, o filiae, plorare victuram: quoniam mori non poterit, quousque Dominus cum suis discipulis veniat. Et, ecce, post modicum tempus pervenit Curia Romana Perusium. Audito vefuerat officio pater, cura nutritius, affectu purissimo semper devotus amicus. Pascit infirmam Dominici corporis sacramento, pascit et reliquas salutaris exhortatione sermonis. Supplicat illa tantum patri cum lacrymis ut suam et aliarum dominarum famulas pro
Abbreviated transcription (Latin):
cum ecce iam ad brauiũ suꝑne uccationis
p̾cedente langore młtiplici ꝓpniqͣbat. Uigo¬
re siquidem carius inauis priorib austeri¬
tati pñĩe subcũbente. post̾iora tp̃rm datur
occupauit infirmitas: ut q̃ sana ditata fu¬
erat meritis oꝑũ infirma ditaret᷑ meritis
passioñ. Et enĩm uirtus infirmitate ꝑficit᷑.
Cuius miranda uͥtus qͣlit̾ fu̾it infirmita¬
annoꝵ langore diutino nõ mumnͣ resonat
non q̃rimonia. S semꝑ eiuis ore sc̃m collo¬
quiũ. semꝑ ꝓcedebat accio gr̃aꝵ. Licet ãt
egritudinum pondere p̾grauata festinare
iuderet᷑. ad finẽ: placuit tñ d̾o adtĩs illo̾
ip̃iꝰ obitũ reẜuare quo ab ecc̃a romana
cuiꝯerat fc̃ura ⁊ filia specialis dignis uale¬
ret honoril exaltari. Sũmo namq pon¬
tifice cum cardinalilii morã trahente lug¬
duni: cũ clara p̾solite urgeri morbo cepis¬
set. filiaꝵ mtes ingentis doloris gladius

Expanded text:
cum ecce iam ad bravium supernae vocationis, cum ecce iam ad bravium supernae vocationis, praecedente languore multiplici, propinquabat. Vigore siquidem carnis in annis prioribus austeritati poenitentiae succumbente, posteriora temporum dura occupavit infirmitas, ut quae sana ditata fuerat meritis operum, infirma ditaretur meritis passionum. Etenim virtus in infirmitate perficitur. Cuius miranda virtus qualiter fuerit in infirmitaannorum languore diutino nnon querimonia: sed semper ab eius ore sanctum colloquium, semper procedat actio gratiarum. Licet autem aegritudinum pondere praegravata, festinare videtur ad finem, placuit tamen Deo, ad tempus illud ipsius obitum reservare, quo ab Ecclesia Romana cuius erat factura et filia specialis, dignis valeret honoribus exaltari. Summo namque Pontifice cum Cardinalibus moram trahente Lugduni, cum Clara prae solito urgeri morbo coepisset, filiarum mentes ingentis doloris gladius
Abbreviated transcription (Latin):
cum audiret dñs ppͣ. gͥgoriꝰ: statim ꝓhitũ
illud ingenalis ministri manibꝰ relaxauit.
De magn̾a caritate ip̃ius erga sorores.
on aut̾ hec uenerabilis albatissa filiar
suaꝵ solas aĩas diligit. que ip̃aꝵ ⁊ corpi¬
cuł miro studio caritatis in ẜuit. Mam se¬
piꝯ infrigore noctis ꝓpͥa manu oo oꝑit dor¬
mientes : ⁊ qͣs ad rigorẽ ꝯmuẽ ẜuandum
c̾uit ii ualidas remissiori moderamine ẽẽ
nult ꝯtericas. Si ꝙͣ turbaret rẽpͥtatrs. si
ꝙͣ ut assolet in uaderet mestitudo: secreto
uocatã cum lacͥmis cõsolat᷑. Aliq̃n se ad pe¬
des ꝓ st̾nit m̾enciũ: ut mat̾nis blandiciis
allemet iũ doloꝵ. Cuiꝰ bñficiis filie nõ
ingͣte. se ip̃as tota de uotõe rependunt. Cõ¬
rentur in magistra p̾latõis officiũ. sec¬
tantur ĩpedagoga ratitudinis gressum:
⁊ in dei sponsa pre rogatiuã mirantur õi¬
mode sanctitatis. De infimitatibus eius¬

Expanded text:
cum audiret Papa Gregorius statim prohibitum cum audiret Papa Gregorius statim prohibitum illud in generalis Ministri manibus relaxavit. De magna eius charitate erga sorores. 38 Non enim haec venerabilis Abbatissa filiarum suarum solas animas diligit, quae ipsarum et corpusculis miro studio charitatis inservit. Nam saepius in frigore noctis propria manu cooperit dormientes, et quas ad rigorem communem servandum cernit invalidas, remissiori moderamine vult esse contentas. Si quam turbaret tentatio, si quam, ut assolet, invaderet maestitudo, secreto vocatam cum lacrymis consolatur. Aliquando se ad pedes prosternit moerentium ut maternis blanditiis alleviet vim doloris. Cuius beneficiis filiae non ingratae, seipsas tota devotione rependunt. Com matre, reverentur in magistra praelationis officium, sectantur in paedagoga rectitudinis gressum, et in Dei sponsa praerogativam mirantur omnimodae sanctitatis. <B><I> De infirmitatibus eiu
Abbreviated transcription (Latin):
magnã p̾dicõis ꝑtẽ. sius eã gͣtulatõili oblec¬
taret. Ex cuiꝰ apparitõis intuĩtu ille que de ma¬
tre iudere talia m̾ebantur. suauitat̾e inexpli¬
cabilẽ senciebant. Licet aut̃ lit̾ata nõ ẽet: lit¬
t̾atoꝵ tñ gaudebat audire ẜmonẽ rate qd̾
intesta nerboꝵ nudeus lateat ꝙͣ ip̃a ⁊ attra¬
gebat subtiliꝰ ⁊ sapidiꝯ degustabat. Nouit
de culibet ẜmone loq̃ntis elice̾ ꝙ aĩe ꝓrsit:
sciens nõ minoris ẽẽ prudencie de rudi qn¬
q spma florẽ de cerꝑe. quã fructũ ex arbore
nobili manducare. CUni semł dñs pp.
gregoriꝰ ꝓhibuiss ne aliquis fr̃ ad monas¬
teria dñaꝵ sñ eius licencia ꝑ geret. dolens
pia mat̾ çibũ sacre doctrine rariꝰ ħituras
sorores. cũ gemitu dixit. Om̃s nob̾ auferat
decet̾o fr̃s: postꝙͣ uitalis nutͥenti nob̾ ad¬
ministrũ remisit: nolens ħ̾re elemosina¬
rios qui panẽ corporalẽ acqͥrerent. pꝯꝙͣ pa
nis sṗ̃ualis elemosinarios nõ hr̃et. Quod

Expanded text:
magnam praedicationis partem suis eam gratulationibus oblectaret. Ex cuius apparitionis intuitu illa, quae de matre videre talia merebatur, suavitatem inexplicabilem sentiebat. Licet autem litterata non esset, litteratorium tamen gaudebat audire sermonem, rata quod in testa verborum nucleus lateat, quem ipsa attingebat subtilius et sapidius degustabat. Novit de cuiuslibet sermone loquentis elicere quod animae prosit: sciens non minoris esse prudentiae, de rudi quandoque spina florem decerpere, quam fructum ex arbore nobili manducare. Cum semel dominus Papa Gregorius prohibuisset, ne aliquis frater ad monasteria dominarum sine sua licentia pergeret, dolens pia mater cibum sacrae doctrinae rarius habituras Sorores, cum gemitu dixit: Omnes nobis auferat de cetero Fratres, postquam vitalis nutrimenti nobis aMinistrum remisit, nolens habere eleemosynarios qui panem corporalem acquirerent, postquam panis, spiritualis eleemosynarios non haberent. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
uginis ponens. eiꝰ ꝓtinꝰ opem dũ poscit
acquirit. Stat̾ĩ enĩ ꝑuer ab illa infirmitate
ꝑusie diocesis: demonio neqͥssimo ueraba¬
tur. Quã ita demoniũ insuam redeg̾at po¬
testatẽ: ut face̾t eã ꝑ excelsam rup̃ẽ que in
crepidĩe fluminis eminebat. sic̃ auicula
uolitare. Per tenussime quoꝵ arboris ra¬
mũ fluuo tẏberis pendentẽ faciebat desc̃e¬
dere: atq eam ibid̾e qĩ ludo uacare. Suoꝵq¬

Expanded text:
virginis ponens, eius protinus opem, dum poscit, virginis ponens, eius protinus opem, dum poscit, acquirit. Statim enim puer ab illa infirmitate usinae dioecesis daemonio nequissimo vexabatur. Quam ita daemonium in suam redigerat potestatem, ut faceret eam per excelsam rupem, quae in crepidine fluminis eminebat, sicut aviculam volitare: per tenuissimum quoque arboris ramum, fluvio Tiberis impendentem faciebat descendere, atque eam ibidem quasi ludo vacare: suo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnsio: nõ tam infirmo ꝙͣ de moĩo pessio
udebat᷑ obsessꝰ. Nunc eĩ iignẽ sese despe¬
rans ꝓhiciens nũc int̾ra collidens. ñc usq
addenciũ fractõm lapides mordẽs laniabat
miẜrime capud suũ.⁊ corpꝯ sangͥne cruen¬
tabatur. Ore distorto linguã foras ꝓhiciebͣ
m̃broꝵ machinã tam facile glonierabat.
ut sepe crus suũ pon̾et suꝑ co̾llũ. Singulis
diclii ꝑduas uices puͣm ip̃m p̾dc̃a uexabatꝰ
insania. nec illi due ꝑsone obsist̾e pot̾stãt.
qͥn ꝓpͥa exuer uestim̃ita. Peritoꝵ medicoꝵ¬
uiu̾am̃ requiritur. s nulłs qui sciat ꝯsułe
innenitur. Pat̾ eiꝯ noĩe Giudalactꝰ postqͣ. ĩ¬
fortunii tanti remediũ nullũ ap̃ hoĩes ĩ ue¬
nit: ad sc̃e clare merita se ꝯũtit. O uirgo in¬
quid sc̃ima. om̃ido uen̾abilis clara. tibi mm¬
serũ natũ de uoueo. ⁊ ate sarutatẽ eiꝯ tota
supplitõe de posco. Festinat ad sepulerum
eus fide plenꝰ. ⁊ allatũ puͣm suꝑ tunbam

Expanded text:
sio, non tam infirmus, quam daemonio pessimo debatur obsessus. Nunc enim in ignem sese desperate projiciens, nunc in terra collidens, nunc usque ad dentium fractionem, lapides mordens, laniabat miserrime caput suum et corpus sanguine cruentabat. Ore distorto linguam foris projiciens, membrorum machinam tam facile glomerabat, ut saepe crus suum poneret super collum. Singulis diebus per duas vices puerum ipsum praedicta vexabat insania: nec illi duae personae obsistere poterant, quin propria exueret vestimenta. Peritorum medicorum juvamen requiritur, sed nullus qui sciat consulere invenitur. Pater eius nomine Guidolotus, postquam infortunii tanti remedium nullum apud homines invenit, ad sanctae Clarae merita se convertit: O virgo, inquit, sanctissima, o mundo venerabilis Clara, tibi miserum natum devoveo, a te sanitatem ejus tota supplicatione deposco Festinat ad sepulcrum eius fide plenus, et allatum puerum super tumbam
Abbreviated transcription (Latin):
ble ⁊ silenciimꝰ. Cetͥm licet. instante iam
tp̃r antixp̃i: miracła scoꝵ cesare debeant.
ademor tñ dñs sue ꝓmissionis: qua dr̃. Qͥ
glificant me: glificabo eos. Hounc famu¬
lum suũ ꝑ q̃ndam curationis gr̃am: glori¬
ficare dignatꝯ ẽs. Qd̃ genꝯ curatõis tale
fuit ut quãius ꝑ humilitate. inponere mͦ¬
nũ infirmis resurgeret: eis t̾n freqͥnt̃ et
absens et nolens subueniret. A quã nẽpe
de qua manus ablueret infirmi solebant
furari: et pleriq sanabantur. Qd̃ scilicet
ut magis credibile teneatur ꝑ sonas qͣsdã¬
sanatas quo memorari placet. Uuerulus

Expanded text:
tante jam tempore Antichristi miracula sanctorum cessare debeant, memor tamen suae promissionis, qua dicitur: Qui glorificant me, glorificabo eos , hunc famulum suum per quamdam curationis gratiam glorificare dignatus est. Quod genus curationis tale fuit, ut quamvis per humilitatem imponere manum infirmis refugeret, eis tamen frequenter et absens, et nolens subveniret. Aquam nempe, de qua manus abluere solitus erat, infirmi solebant furari, et plerique sanabantur. Quod licet ut magis credibile videatur, personas quasdam commemorari placet. Nam rusticanus
Abbreviated transcription (Latin):
tem qua oportuit. sollicitudine requisunt
atq inuentũ eminentis manus olei ꝯstͥ¬
tione signauit. Unde post modũ xͥam basi
licã supͣ martiriũ corpora magno sumptu
cultuq exinuo ꝯstruxerunt ubi cotidie ope
ꝓlantur monstrare freqncĩ et exꝑiuntur
infirmi tm del famulos ꝯueniat honorari.
ubi recipit cecitas uisũ debilitas gressum.
infestinatione uexati dum ad memoratum¬
locũ examinãdi uirtutẽ diuina ducuntur.
sc̃oꝵ ip̃oꝵ coguntur imperio. &uoqͥsq sit
martiriũ positꝰ loco adsignatis nõi l indica¬
re de quoꝵ passione .uii. im octobris. dñs nos
gaudere uoluit. qui centesimũ ẽe fructum
martiriũ reꝓmisit. cui ẽ honor ⁊ głia uirtus

Expanded text:
tem qua oportuit sollicitudine requisivit atque inventum eminentis mausolei constructione signavit. 31 Vnde postmodum christiani basilicam super martyrum corpora rnagno sumptu cultuque eximio construxerunt, ubi cotidie oper virtutum probantur monstrare frequentiam et experiuntur infirmi, quantum dei famulos conveniat honorari, ubi recipit caecitas visum, debilitas gressum einfestatione locum examinandi virtute divina ducuntur, sanctorum ipsorum coguntur imperio, quo quisque martyrum sit positus loco, assignatis nominibus, indicare; de quorum passione VII Idus Octobris Dominus nos gaudere voluit, qui centesimum esse nostrum fructum repromisit, cui est honor et gloria, virtus
Abbreviated transcription (Latin):
sui memoria memor erat: sic et xp̃s
eam insius langorib uisitabat. In illa na¬
tiuitatis hora qn̾ ꝑnulo nato mũdꝯ cum
angłis iubilat. oĩs dñe ad matutiñ in
oratoriũ ꝑgunt: ⁊ matrẽ infirmitatili p̾s
sam solam reluncũt. Cumq de ꝑuulo iħu
cogitare cepiss ⁊ młtũ doleret ꝙ sius laudi¬
ln int̾ ẽẽ nõ poss: suspirans ait. Dñe deus
ecce sola le relicta sum tibi in loco isto. Et¬
ecce repente mrabił ille concentꝰ qui inec̃ca
scĩ francisci fiebat suis cepit aurilii intona¬
re. Audiebat iubilum fr̃m psallencũi. ar¬
moĩas cantanciũ attendebat. ip̃m etiam
ꝑcipiebat sonitum organoꝵ. ¶ Nullatenꝰ
tanta erat loci ꝓpinqͥtas ut hec atting̾et
potuiss humanitꝰ nisi uł illa sollẽpnitãs
ad eam fuiss ampliata d̾initus. uel eius
supra humanũ modũ iugoratꝰ auditus.
uerum quod totũ hoc excłłit oracłm. ip̃m
digna fuit dñi p̾sepe uidere. Nane ad eã

Expanded text:
sui memoria memor erat, sic et Christus sui memoria memor erat, sic et Christus eam in suis languoribus visitabat. In illa nativitatis hora, quando parvulo nato mundus cum angelis iubilat, omnes dominae ad Matutinum in oratorium pergunt, et matrem infirmiunt. Cumque de parvulo Iesu cogitare coepisset, et multum doleret quod suis laudibus interesse non posset, suspirans ait: Domine Deus, ecce sola relicta sum tibi in loco isto. Ecce repente mirabilis ille concentus, qui in ecclesia sancti Francisci fiebat, suis coepit auribus intonare. Audiebat iubilum fratruum psallentium, harmonias cantantium attendebat, ipsum etiam percipiebat sonitum organorum. Nullatenus tanta erat loci propinquitas, ut haec attingere potuisset humanitus, nisi vel illa solemnitas ad eam fuisset ampliata divinitus, vel eius supra humanum modum vigoratus auditus. Verum quod totum hoc excellit oraculum, ipsum digna fuit Domini praesepe videre. Mane ad eam
Abbreviated transcription (Latin):
epłãs fc̃s. poscit suffragiũ. sentit auxilium.
Res c̾te sicut humilitate ꝯspicua. sic toto
cilla opem efflagitat. et sius se uͥtutilii re¬
ꝯmendat. Sciebat sane quid pot̾ amor: ⁊ ꝙ̾
lib aditꝰ pareat puris uirginibꝰ ad cõsisto¬
riũ maiestatis. Sieĩ rex celoꝵ se ip̃m fer¬
uenter amantibii tribuit. quid ẽ quod de¬
uote orantib si expedit non ꝯcedit. d̾ mira
de uotione ip̃iꝰ erga sacram̃tũ altaris:
uantus bt̾e dare ad altaris sacram̃tum
fu̾it deuotõĩs affc̃s: effc̾s ostendit. In illa
¶em̃ graui infirmitatẽ que eã grabato ascri
faciebat se erigi et fulcim̃tis appositis sustẽ¬
tari: et sedens filabat delicatissimos pãnos.
ꝑ plana et montana assisii uariis ec̃ciis
destinabat. Corpo uero dñi susceptura calidiᷤᷤ
pͥo lacrimis irrigatur: ⁊ accedens cũ tremore
nõ minꝯ formidat in sacͣmerto latentem.
quã celũ t̾ramqr regentem. De consolatiõe¬
icut aut̃ in ĩfirmitate xp̃i largitus ẽ.

Expanded text:
am factus, poscit suffragium, sentit auxilium. Res certe, sicut humilitate conspicua, sic toto cilla opem efflagitat et suis se virtutibus recommendat. Sciebat sane, quid potest amor et quam liber aditus puris virginibus pateat ad consistorium maiestatis. Si enim Rex coelorum seipsum ferventer amantibus, tribuit, quid est, quod devote orantibus, si expedit, non concedit? De miranda devotione eius erga sacramentum altaris. 28 Quantus beatae Clarae ad altaris Sacramentum fuerit devotionis affectus, effectus ostendit. In illa enim gravi infirmitate quae eam grabato adscripserat, faciebat se erigi, et fulcimentis appositis substentari: et sedens, filabat delicatissimos pannos: per plana et montana Assisii variis ecclesiis destinabat. Corpus vero Domini susceptura, calidis primo lacrymis irrigatur, et accedens cum tremore non minus formidat in Sacramento latentem, quam coelum terramque regentem. De quadam consolationeicut autem in infirmitate, Christi
Abbreviated transcription (Latin):
Ad eo ut fide crescente nõ pauci mererent᷑
fi̾ cõfessores. quos modo ecc̃a catholica gau¬
det ꝓmeriusse martires. Hos gͦ quoꝵ uir¬
tute ꝑsecutoꝵ nõ p̾ualuit suꝑare ꝯflictus
quos ad auri sili̾tudinẽ reddit flamarum
ex aminatio. Ureciosas ad suscipienda mã¬
data dñi. ydoncos apłoꝵ ẽẽ iudicauit electõ.
da comiteret. Clectisq uiris dei disposi tõe
ꝓuidentar honorẽ decreuerũt ep̃atꝰ ad iun¬
gere. Quo facilius eoꝵ p̾dicationibꝰ ad qui¬
siti ad ramistenũ sacri ꝓueherentur altariᷤ.
Exqua ⁊ fessoꝵ turba sanctũ ⁊ uenerandi

Expanded text:
adeo ut, fide crescente, non pauci mererentur fieri confessores, quo modo Ecclesia catholica gaudet promeruisse martyres. Hos ergo, quorum virtutem persecutorum non praevaluit superare conflictus, quos ad auri similitudinem reddit flammarum examinatio pretiosos, ad suscipienda mandata Domini idoneos apostolorum esse judicavit electio. da committeret. Electisque viris dei dispositione et providentia, honori decreverunt episcopatum adiungere, quo facilius eorum praedicationibus adquisiti ad ministerium sacri proveherentur altaris. 11 Ex qua confessorum turba sanctum et venerandi
Abbreviated transcription (Latin):
sepe tẽptatis nicħ ꝓficiebat. Uenit adtumu¬
lum głose uͥginis clare corde ꝯpũcta: eiusq
meritis in uocatis ꝯͣ suũ illud triplex ꝑicłm.
uniꝰ remedii salutarẽ sumit effc̃m. Contcͣ¬
ta quidẽ manꝰ excenditur. latus sanitati
redditur. possessa ademõio ⁊ multis dolorib̾¬
eodẽ tp̃r ante sepulcrũ scẽ dare munꝰ lib̾a¬
toĩs accepit. De sanato amorbo caducos
uerum quendã francigenã qui cͤiam se¬
quebatur. furie morbi inuaẜat: que
p̃i ⁊ loquele abstusat usum.⁊ corpo mõstͥ¬
osum fecerat inqͥetẽi. De tineri ab aliquo
minime pot̾at. S pociꝰ intra manꝰ dormi¬
re uolenciũ horribilit̾ se frangebat. Liga¬
tur funibꝰ lectulo mortuoꝵ  apatͥotis ad¬

Expanded text:
ficiebat: venit ad tumbam gloriosae virginis Clarae corde compuncta, eiusque meritis invocatis, contra suum illud triplex periculum unius remedii salutarem sumit effectum. Contracta quidem manus extenditur, latus sanitati redditur, et possessa a daemonio libeodem tempore ante sepulcrum Sanctae, munus liberationis accepit. De sanato a morbo furiae. 52 Puerum quendam Francigenam, qui curiam sequebatur, furiae morbus invaserat, quae ipsi et loquelae abstulerat usum et corpus monstruose fecerat inquietum. Detineri ab aliquo minime poterat, sed potius intra manus detinere volentium horribiliter se frangebat. Ligatur funibus lectulo mortuorum et a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ pat̾is ꝯsurges. Ad ciuꝰ u̾bum sp̃m com¬
pũctionis accepit. et uitã satis egregie mu¬
tauit ĩ młiꝰ. Post modũ ergo sanata descro¬
fulis: de alia infirmitate migrauit. De¬
hoies irruentes. humanis sepe carmilii pas¬
cebantur. Aułr ergo qͥdam nõie bona de
monte galliano assisinati diocesis habens

Expanded text:
 consurges. Ad cuius verbum spiritum compunctionis accepit, et vitam satis egregie mutavit in melius. Post modicum ergo sanata de scrofulis, de alia infirmitate migravit. Dhomines irruentes, humanibus saepe carnibus pascebantur. Mulier ergo quaedam, nomine Bona, de Monte Galliano, Assisinatis dioecesis,
Abbreviated transcription (Latin):
feridui porresceus. cedes famlaꝵ de fors pers¬
tenciũ sepiꝯ abluit̃ : : ablutis oscła musme
Laralã semł cuiusdĩ ẜuentis pedes. snie
dũ de oscłari ꝓperait. illa tãtam humalattus
ꝑcussit. At illa pedẽ famłe blande resuinut᷑.
⁊ sub iũn planta stctum oscdiu figit. N sc̃a

Expanded text:
foetida perhorrescens. Pedes famularum deforis revefoetida perhorrescens. Pedes famularum deforis revertentium saepius abluit, et ablutis oscula imprimit. Lavabat semel cuiusdam servientis pedes, quos dum deosculari properat, illa tantam humilitatem m pede in ore percussit. At illa pedem famulae blande resumit, et sub ipsa planta strictum osculum figit. <B><I>
Abbreviated transcription (Latin):
iurtutũ õĩum fabricã ab ip̃o pͥncipio studuit
collocare. Beato nãq francisco obedĩam sc̃am
ꝓmisit: ⁊ aꝓmisso nullatenꝰ deuiauit. T̃riẽ¬
no uero post suã ꝯu̾sionẽ nom̃ ⁊ officiũ abba¬
quã ẜuiri. Cogente aut̃ b̾ato francisco suscipit
tandẽ regim dn̾aꝵ: de quo incorde suo timor
nõ tumor exoritur. nec lib̾tas s ẜuitus aug¬
ĩntatur. Quo eĩ iam aliqͣlis p̾latõis speciẽ
alcior c̾ritur. eo reputatione ꝓpͥa. ulior. obse¬
sequio ꝓmpnior. cultu despecior repperit᷑. Nul¬
los iam᷑ famulaꝵ. respuit actꝰ. ad eo ut pla¬
rũq socioꝵ soroꝵ manili aꝙͣ infunderet. se¬
dentilꝰ assiste̾t comedentib ministraret. In¬
uita ualde aliqͥd p̃cipit. spontanea uͦ facit̾: m̃g̃¬
eligens pse ip̃am face. ꝙͣ sororil impare.
Infirmarũ sedilia ip̃a laualat. ip̃a tobe.
suo illo nobili sp̃u nec sordida fugiens. ne

Expanded text:
virtutum omnium fabricam ab ipso principio studuit virtutum omnium fabricam ab ipso principio studuit collocare. Beato namque Francisco obedientiam sanctam promisit, et a promisso nullatenus deviavit. Triennio vero post suam conversionem, nomen, et officium Abbantius, quam serviri. Cogente autem beato Francisco, suscepit tandem regimen dominarum: de quo in corde suo timor, non tumor exoritur: nec libertas, sed servitus augmentatur. Quo enim aliqualis iam praelationis specie altior cernitur, eo reputatione propria vilior, obsequio promptior, cultu despectior reperitur. Nullos iam famularum respuit actus, adeo ut plerumque sororum manibus aquam infunderet, sedentibus assisteret, comedentibus ministraret. Invita valde aliquid praecipit; spontanea vero facit, mageligens per seipsam facere, quam sororibus imperare. Infirmarum sedilia ipsa lavabat, ipsa tergebat suo illo nobili spiritu, nec sordida fugiens nec
Abbreviated transcription (Latin):
Nam tantaꝵ nouitas reꝵ. lõge lateq tnsi¬
Clausa manens clara toto clarescere mundo
incipit. ⁊ landũ titulis p̾clara refulget: Re¬
plet fama uͥtutũ eius cameras dñaꝵ illus¬
triũ. attingit ducissaꝵ palacia ip̃aꝵ queq pe¬
netrat penetralia reginaꝵ. Flectitur nobili¬
tatis apex ad eius sectanda uestigia: ⁊ asuꝑ¬
bi sangiunis genere. sc̃a humilĩtate degnat
Non ulle ducum ⁊ regũ mr̃imõĩo digne cla¬
⁊ que potentilii nupsant. clarã suo modu¬
lo mutantur. Ornantur monasteruis innu¬
mere ciuitates: ip̃a quoq cãpestria ⁊ mõra¬
na. hiuꝰ celestis edificii fabrica decorantur.
A ultiplicat᷑ castitatis cultꝰ inscło. clara scĩs¬
sima p̾cedente. ⁊ rediuuuꝰ ordo uͥgineꝯ ĩ medi¬
um renocatur. Hiis bĩs fiorib̃ quos clara
malis qr amore langueo. S iani ad ppositũ
dam̃tum. infundam̃to sc̃e humilitatis

Expanded text:
Nam tantarum novitas rerum longe lateque transiNam tantarum novitas rerum longe lateque transiClausa manens Clara toto clarescere mundo incipit, et laudum titulis praeclara refulget. Replet fama virtutum eius cameras dominarum illustrium, attingit ducissarum palatia, ipsarum quoque penetrat penetralia reginarum. Flectitur nobilitatis apex ad eius sectanda vestigia, et a superbi sanguinis genere, sancta humilitate degenerat. Nonnullae Ducum ac regum met quae potentibus nupserant, Claram suo modulo imitantur. Ornantur monasteriis innumerae civitates: ipsa quoque campestria et montana, huius coelestis aedificii fabrica decorantur. Multiplicatur castitatis cultus in saeculo, Clara sanctissima praecedente, et redivivus ordo virgineus in medium revocatur. His beatis floribus, quos Clara malis, quia amore langueo. Sed iam ad propositum damentum, in fundamento sanctae humilitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ sunt: maritate castius agere satagunt.
cunt. Concitatur nicħ̾ominꝰ incoĩquinata
c̾tamina iuuenũ impetꝰ: ⁊ incarius asꝑnã¬
dã ludibria: ꝑ infirmioris sexꝰ exempla for¬
tio ꝓuocatur. Plures deiuq mnr̃imorium
iuncti mutuõ consensu ꝯtinenciũ se lege
uicientes uiri ad ordĩes uxores ad mõastia
tͣnseunt. Mat̾ filiã. filia matre in uitat
ad xp̃m: soror sorores allicit. ⁊ amita nep
Igines
clare rumorib excitate: dum ad clanstra¬
lem uitam tnsire nõ p̾ualent inpatriis
domiln sine regła regłarit̾ uiu̾e student:
Tanta ħ salutis gen̾imĩa uirgo clara sius
parturiela exemplis: ut mnea uiderent ĩ¬
pleri ꝓpħicũ illud. Multi filii deẜte: mag̃
ꝙͣ eiu̾s que habet uirũ. Qd̾ rumor bõita¬
celestis huio bñcc̾onis uena q̃ uualle spo¬
letana scaturiit breues infra terminos ob¬
ciudatur: sic d̾i̾a ꝓuidencia duiuatur ammẽ
ut flumĩs impetus totam letificet ciuitatẽ.¬

Expanded text:
d sunt: maritatae castius agere satagunt: cunt. Concitatur nihilominus ad incoinquinata certamina iuvenum impetus, et ad carnis adspernanda ludibria per infirmioris sexus exempla fortia provocatur. Plures denique matrimonio iuncti, mutuo consensu continentium se lege vincentes, viri ad Ordines, uxores ad monasteria transeunt. Mater filiam, filia matrem invitat ad Christum: soror sorores allicit, et amita neptrgines, Clarae rumoribus excitatae, dum ad claustralem vitam transire non praevalent, in patriis domibus sine regula regulariter vivere student. Tanta haec salutis germina virgo Clara suis parturiebat exemplis, ut in ea videretur impleri propheticum illud: Multi filii desertae magis, quam eius, quae habet virum. Quomodo rumor bonielestis huius benedictionis vena, quae in valle Spoletana scaturit, breves infra terminos obcludatur, sic divina providentia derivatur in amnem ut fluminis impetus totam Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
morbi ruine intm̃ erat obnoxius ꝙ
ser ꝑdiẽ iicilꝰ in different᷑ ubilibi corrue¬
eluit. Criuis etiã ꝯtcͣtione plagatꝰ. libens
ambłare nõ pot̾at. Ducit᷑ a sello uectꝰ adsce̾
darc sepłcrum: uͥ duobꝰ diel ⁊ tribi noctilii

Expanded text:
morbi ruinae in tantum erat obnoxius quod sex per diem vicibus indifferenter ubilibet corruebat. Cruris etiam contractione plagatus, liber ambulare non poterat. Ducitur asello vectus ad sanctae Clarae sepulcrum, ubi duobus diebus et tribus noct