comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõposuit: et ipse eiꝰ dẽ causcie iudex
est qui ad uocatꝰ. Preci cuitẽ quã
cõposuit: conditionẽ in seruit dicerꝰ¬
Dimitte nob debicta nr̃a: sic̃ et nos
dimictimꝰ debitorib nr̃is. Quia
ergo ipse uidex uenit qͥ ad uocatꝰ ex¬
titit: ipse p̃cẽ excudic qͥ fecit.
Auc ergo ñ facientes dicimꝰ dimitte
nob̃ debica nrã sic̃ et nos dimittimꝰ
debitorib nr̃is. et nos met ipsos hoc di¬
cendo amplius ligamus. aut fortsse
hanc c̃ditionẽ in oratione int̃micti¬
mꝰ ec eduocatꝰ nr̃ p̾cẽ quã cõposuit
ñ recognoscit. atq apud se ꝓtinꝰ dic̃.
Scio quid monui: ñ est ipsa oratio quẽ
feci. Quid ergo nob̾ a gendũ est fs.
nisi ut uere caritatis affectũ impen¬
damꝰ fratribus: nulla in corde mali¬
cia maneat. Consideret omips ds̃ er¬
ga ꝓ x imũ caritatẽ nrãm : ut nr̃is
im p̾endat iniquitatib pie tatẽ suã
Mementote qđ monem᷑ : dimictite. et

Expanded text:
composuit, et ipse eiusdem causae iudex composuit, et ipse eiusdem causae iudex est, qui advocatus. Preci autem, quam composuit, condicionem inseruit, diceDimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Quia ergo ipse judex venit, qui advocatus exstitit, ipse precem exaudit qui fecit. Aut ergo non facientes dicimus, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimdebitoribus nostris, et nosmetipsos hoc dicendo amplius ligamus: aut fortasse hanc conditionem in oratione intermittimus, et advocatus noster precem quam composuit non recognoscit, atque apud se protinus dicit: Scio quid monui, non est ipsa oratio quam feci. Quid ergo nobis agendum est, fratres, nisi ut verae charitatis affectum impendamus fratribus? Nulla in corde malitia maneat. Consideret omnipotens Deus erga proximum charitatem nostram, ut nostris impendat iniquitatibus pietatem suam. Mementote quod monemur: Dimittite, et
Abbreviated transcription (Latin):
ris abscidit. Qđ uero ꝓ aec̾na uitt agi¬
tur : etiã pꝰ mortẽ seruat᷑. et tunc ap¬
parere incipit: cũ laborũ carnalium
fructꝰ ceꝑit ñ uideri. Ibiergo illa re¬
tributio inchoat : ubiis tat᷑minatur
Quisquis igit᷑ ic̃ aet̃na cognouit. apud
eiꝰ animu tẽ porales fructꝰ uilescant.
Tales fruccꝰ oꝑ emͥ qͥ maneanc: tales fruc¬
tꝰ oꝑem : qͥ cũ mors cuncta interimac
ipsi exordiũ amorte sumant. Nam
qđ amorte ĩ cipiat fructꝰ dĩ: testat
ꝓpħa qͥ dicit. Cũ dederit dilectis suis
somnũ haec ÷ heredicas dnĩ. Omnis

Expanded text:
t. Quod vero pro aeterna vita agitur etiam 1563 post mortem servatur; et tunc apparere incipit, cum laborum carnalium fructus coeperit non videri. Ibi ergo illa retributio inchoat, ubi ista terminatur. Quisquis ergo jam aeterna cognovit, apud ejus animum temporales fructus vilescant. Tales fructus operemur qui maneant; tales fructus operemur qui, cum mors cuncta interimat, ipsi exordium a morte sumant. Nam quod a morte incipiat fructus Dei, testatur Propheta, qui dicit: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est haere
Abbreviated transcription (Latin):
inimicꝰ: ⁊ tam̃ rogat ds̃ ut occidat
inimicũ. Quis quis itaq sic orat:
ĩ ipsis suis p̃cib c̃tra c̃ditorẽ pugnat.
Unde et sub iude spetie dicicur. fiat
oratio eiꝰ ĩpeccato. Oratio quippe in
peccato est: illa petere que ꝓhibet.
ipse qͥpecit᷑. Hinc uericas dicit. Cũsta¬
tis adorandũ : remitcite siqͥdhabetis

Expanded text:
tamen rogatur Deus ut occidat inimicum. Quisquis itaque sic orat, in ipsis suis precibus contra conditorem pugnat. Unde et sub Judae specie dicitur: Fiat oratio ejus in peccatum . Oratio quippe in peccato est illa petere quae prohibet ipse qui petitur. Hinc Veritas dicit: Cum statis ad orandum, dimittite si quid habetis
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ dixi amicos: quia omĩa que cũ¬
que audiui aipatre meo. noca feci
uob. Quce sunt omĩci quae audi¬
uit apatre suo. quae nota fieri uo¬
luit seruis suis ut eos efficeret ami¬
cos suos. nisigaudia internae cͥari¬
tatis. nisi illa festa suꝑ nae patriȩ
quae nr̃is cotidie m̃tibus ꝑas pira¬
tionẽ suiamorid imprimit: Sum¬

Expanded text:
amicos, quia omnia quae audivi a Patre meo, nota feci vobis. Quae sunt omnia quae audivit a Patre suo, quae nota fieri voluit servis suis, ut eos perficeret amicos suos, nisi gaudia internae charitatis, nisi illa festa supernae patriae, quae nostris quotidie mentibus per aspirationem sui amoris imprimit. S
Abbreviated transcription (Latin):
omnia eum Nota fecisse disci¬
ꝑllis que cumque audiuit apa¬
tre. cũ propterga quedem
multa Nior di cat quic seit
eod modo portare Nare posse.
Sednimirum quod fcioturus
est fecisse se dicit. quia ea quae
futura suric fecita. Sicut enĩ
ait prophea foderurat manꝰ
metis et pedes meos. rleo ait.
fossuri suNt uelut p̃ceritt di¬
cenis et eatomen futura p̃¬
dicernas uite et hoc loco ait.
omnia se raote fecisse discipłis
quae se Nouit paota eẽ factu¬
rum. iN illa plenitudine scien¬
ticie dequadicit apłs. Cũ autem
uenerit qđ ꝑ fec tũ est : qđ expar¬
teesł euacuabitur : Ibi quippe

Expanded text:
omnia eum nota fecisse disciomnia eum nota fecisse discipulis, quaecumque audivit a Patre, cum propterea quaedam multa non dicat, quia scit eos modo portare non posse? Sed nimirum quod facturus est, fecisse se dicit, qui ea quae futura sunt fecit . Sicut enim dicit per prophetam, Foderunt manus meas et pedes meos ; nec ait, fossuri sunt; velut praeterita dicens, et ea tamen futura praedicens: ita et hoc loco ait omnia se nota fecisse discipulis, quae se novit nota esse facturum in illa plenitudine scientiae, de qua dicit Apostolus, Cum autem venerit quod perfectum est, quod ex parte est evacua
Abbreviated transcription (Latin):
Nonsolũ enĩ homines. uerũ etia
ius tos ipse fcicit nos et non ipsinis.
Et uc hoc sciamꝰ quis nisi ipsesticics¬
Non enĩ spm̃ huiꝰ mundi decepimꝰ.
sed spm̃ qui ex dõ est. ut scicimꝰ quȩ
adeo donati sunt nobis: Ab ipso
quiequid boniest donatur: ergo
quia et hoc bonũ est aibipso ittiq.
donatur ut sciatur a quo bonu
omẽ donecur. ut omĩno de om̃ib:
bonis quigloriatur in dnõ glori¬
uos cuitẽ dixi amicos quia om
niaquerũq audiui a patre meo
not afeci uob. Quis enĩ audetie
affirmare uel credere ullum
hominũ scire omĩa que cũq cpa¬
tre cuidiuit unigenitꝰ filiuꝰ iquon¬
do nec hoc quidem quisquã capit.
quomodo audiat eipatre ullum
uerbũ cũ ipsȩ sit patris unieũ uer¬
bum: Quid qđ aliquanto post
ut ipse tcimen sermoNe quem
post lecerta im aNte passi¬
enem tđ dis cipulos habuit:
multa irquid habeo uobis
dicere sed Nen potestis
illa poratire modos. Quo igitur
pucto ipu tellec turi sumus

Expanded text:
Non solum enim homines, verum etiam Non solum enim homines, verum etiam justos ipse facit nos, et non ipsi nos. Ut hoc sciamus, quis nisi ipse faciNon enim spiritum hujus mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis . Ab ipso quidquid boni est, donatur. Ergo quia et hoc bonum est, ab ipso utique donatur ut sciatur a quo bonum omne donetur; ut omnino de omnibus bonis, qui gloriatur, in Domino gloriVos autem dixi amiconia quaecumque audivi a Patre meo, nota feci vobis. Quis enim audeat affirmare vel credere ullum hominum scire omnia quaecumque a Patre audivit unigenitus Filius; quando ne hoc quidem quisquam capit, quomodo a Patre audiat ullum verbum, cum ipse sit Patris unicum Verbum? Quid, quod aliquanto post, in hoc ipso tamen sermone, quem post coenam ante passionem ad discipulos habuit, Multa, inquit, habeo vobis dicere; sed non potestis illa portare modo ? Quo igitur pacto intellecturi sumus
Abbreviated transcription (Latin):
tutis iterũ intimore. Adhanc serui¬
tutẽ seruũ ꝑtinentẽ in tuebat᷑ et dñs
dicens Iam ñ dico uosseruos: quia ser¬
uus nescit quid faciat dñs eiꝰ. Non il¬
le utiq seruuꝰ ad timorẽ ꝑtinensccis¬
tuꝰ cui dicitur. Eugebone serue. in¬
tru igdudiũ dnĩ tui. Sedille seruis
ꝑtinens cidtimorẽ foras ecaritatȩ mit¬
tendus : dequo alibi dicit. Seruuꝰ non
manet ĩ domo ĩ ciet̾nũ : filiuꝰ cutem
manet in aet̃nũ. Qm̃ ittiq dedit
nob̵ potes tatẽ filios dĩ fieri. ut non
serui sed filii simꝰ. ut miro quodam
et inessabĩli stob tpĩ ere modo
Serui seclicecitimore casta. nd quẽ
ꝑtinet feruus nãhanens indo mo
ĩ aednũ. Ut autẽ tales serui
tñ serui sinis. dirõ fcicere scimus
łbc seruus illene scit. qui nescit
quid facict dñs eiꝰ et cũ aliqͥd
beni fticit sic extollit quas
atur inse ñ andnõ gloriatur.
⁊cũ se ipse de ceꝑit. quia sic glori

Expanded text:
tutis iterum in timore. Ad hanc servitutis iterum in timore. Ad hanc servitutem ad servum pertinentem intuebatur et Dominus dicens: Jam non dico vos servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus. Non ille utique servus ad timorem pertinens castum, cui dicitur: Euge, serve bone, intra in gaudium domini tui ; sed ille servus pertinens ad timorem foras a charitate mittendum, de quo alibi dicit: Servus non manet in domo in aeternum; filius autem manet in aeternum . Quoniam itaque dedit nobis potestatem filios Dei fieri , ut non servi, sed filii simus: miro quodam et ineffabili, sed tamen vero modo, Servi scipertinet servus non manens in domo in aeternum. Ut autem tales servi non servi simus, dominum facere scimus. Hoc servus ille nescit, qui nescit quid faciat dominus ejus: et cum aliquid boni facit, sic extollitur quasi atur in se, non in Domino gloriatur, cum se ipse deceperit, quia sic gloria
Abbreviated transcription (Latin):
rimꝰ. quomodo p̃cepta faciendo serui
ñ erimus. Siseruus ñero p̃ceptti frici¬
iendo et m̃isi p̃depta fecero seriare
faciamꝰ. Hoc autẽ si scimndꝰo fecto
scimꝰ qđ fecit dñs. quia nos ipsostt
tules ñ fcicit nisidns: et ꝑ hoc ad
ciꝰ amiciciã ꝑtinemꝰ. Sicud enĩ duo
sunt timores qui faciunt duogene¬
ratimentiũ. sic duce sunt serui cu¬
tes quae faciunt duo genera ser¬
uorum Est timor quẽ ꝑ fecte
caritas foras mictie timorẽ: et
est aluꝰ timor castus ꝑ manens in scłm
sełi. Illũ timorẽ qͥ ñ est ĩ caricate. ad
tendebat apłs cũ dicebat. Nonenĩ
accepistis sp̃m̃ seruitutis iterũ intmore
Illũ cutẽ timorẽ castũ adte idebat
cũ dicebat. Noli altũ saꝑe. sed time.
Inillo timore quẽ foras carittis mittit:
est etiõ seruitꝰ simulforas cũ ipsoti¬
more mittendus. Utrũq enĩ iunex
apłs. hocest ec seruitutẽ et timorem
dicendo. Nonenĩ accepistis spm̃ serui¬

Expanded text:
rimus, quomodo praecepta faciendo servi rimus, quomodo praecepta faciendo servi non erimus? Si servus non ero praecepta faciendo, et nisi praecepta fecero, servirefaciamus. Hoc autem si scimus, profecto scimus quod facit Dominus, quia nos ipsos tales non facit nisi Dominus, et per hoc ad ejus amicitiam pertinemus. Sicut enim duo sunt timores, qui faciunt duo genera timentium; sic duae sunt servitutes, quae faciunt duo genera servorum. Est timor quem perfecta charitas foras mittit , et est alius timor castus permanens in saeculum saeculi . Illum at: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore . Illum autem timorem castum attendebat, cum dicebat: Noli altum sapere, sed time . In illo timore quem foras charitas mittit, est etiam servitus simul foras cum ipso timore mittenda. Utrumque enim junxit Apostolus, hoc est servitutem et timorem, dicendo: Non enim accepistis spiritum servi
Abbreviated transcription (Latin):
dicat: imñ dico uos quia seruus nes¬
uit quid fticiat dñs eiꝰ. sita tam̃ core¬
sticuit cimier: ut cuferae serui. non
ut in uno utrũq manetit. sed ut alte¬
rr̃ altero dece dente succedat. Quidesc
hoc: ica necũ p̃ceptũ dñi fecerimus.
serui ñ erimus: itane tunc serui ñeri¬
mus quando boni serui fuerimꝰ : et quis
potest contradicere ueritati quaeait.
iã ñ dico uosseruos: etcur hoc dixe¬
rit docet. quia seruus in quid nescit
quid sticiat d ñs eiꝰ. Num quid ñ se ruo¬
suo bono et ꝓbato dñs eiꝰ ñ etiã sua se¬
cretti cõmittit Quid est ergo quod
ait seruus nescit̾ quid faciat dñs eius.
Uerũ est nescit quid faciat. Numquid
nescit etiã quid p̃cipiat: Nã si et
hoc nescit quomodo seruit. aut quo¬
modo seruus est quiñ seruit : ec tam̃
ipse ds̃ loquitur. Uos amici meiestis
si feceritis quae ego p̃cipio uob. iam
ñ dico uosseruos. O rem mirabilẽ cũ
seruire ñ possimus. nisi p̃cepta dñĩ fece¬

Expanded text:
 servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus. Ita nomen constituit amici, ut auferat servi, non ut in uno utrumque maneat, sed ut alterum altero discedente succedat. Quid est hoc? nec cum praecepta Domini fecerimus, servi erimus? Itane tunc servi non erimus, quando boni servi fuerimus? Et quis potest contradicere Veritati, quae ait: Jam non dico vos servos? et cur hoc dixerit docet: Quia servus, inquit, nescit quid faciat dominus ejus. Nunquidnam servo bono et probato dominus ejus non etiam sua secreta committit? Quid est ergo quod ait: Servus nescit quid faciat dominus ejus? Verum esto nescit quid faciat, nunquid nescit etiam quid praecipiat? Nam et si hoc nescit, quomodo servit? aut quomodo servus est, qui non servit? Et tamen Dominus loquitur, Vos amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis. Jam non dico vos servos. O rem mirabilem! Cum servire non possimus, nisi praecepta Domini fece
Abbreviated transcription (Latin):
tur p̃ceptũ. siue
mandatũ : exuno
tũ sententiã et antea dixerat:
dequa me uob uc potui dispucasse
meminisse debetis. Ibi enĩ sic ait.
mendatu nouũ douob ut diligatis
iuicẽ. si cuc dilexiuos: ut ec uos di¬
ligatis in uicẽ: Huius itaq. mande

Expanded text:
ptum, sive mandatum, ex uno tam sententiam et antea dixerat, de qua me vobis, ut potui, disputasse meminisse debetis . Ibi enim sic ait, Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos, ut et vos diligatis invic
Abbreviated transcription (Latin):
tuba dei descendet. & mortui qͥ
inxp̃o sunt resurgent primi. De¬
inde nos qui uiuimus qui relin¬
quimur. rapiemur simul cũ illis
innubibus obuiam xp̃o inaera
& sic semꝑ cum dño erimus. Qđ̾
quam uis deelectis tantũ uiuis
&electis mortuis dicere uideatur.
alibi tam̃ tam de electis quã de¬
reprobis uiuis & mortius. hoc
aꝑte denuntiat dicens. In hoc enĩ
xp̃c mortuus est & resurrexit:
ut uiuoꝵ & mortuorũ dominet᷑
Merito ergo de uiuis & mortuis ui¬
dicat. quia mortuus est propt᷑
peccata nr̃a. & resurrexit propt᷑
iustificationem nrãm. Respon¬
dens autem petrus: dixit iħu. Dñe

Expanded text:
tuba Dei descendet, & mortui qui tuba Dei descendet, & mortui qui in Christo sunt resurgent primi. Deinde nos qui viuimus, qui relinquimur, rapiemur simul cum illis in nubibus obuiā Christo in aera, & sic semper cum Domino erimus. Quod quamuis de electis tantū viuis & electis mortuis dicere videatur, alibi tamen tam de electis quā reprobis, viuis & mortuis, hoc aperte denunciat dicens, In hoc enim Christus mortuus est & resurrexit, vt viuorum & mortuorum dominetur. Merito ergo de viuis & mortuis iudicat, quia mortuus est propter peccata nostra, & resurrexit propter iustificationē nostrā. Respondens autem Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
uidit. cũ prior moi se abraham exul¬
tarit ut uideret diem eiꝰ. & uidit
& gauisus est. Uisi sunt inquit
lucas. moyses & helias in maiesta¬
te. In maiestate tam xp̃i quã sua
uisi sunt: quia cũ glorificato et
ipsi conglorificati sunt. Ille ut ds̃:
ifti ut homines. Ille ut dñs: isti
ut serui. Ille ut unicus. isti ut
ad obtati. S quid adhuc moyses
& helias cum xp̃o apparentes sig¬
nificent: uidete. De moyse namq
sicut & de aliis scriptura loquitur.
quod mortuus sit. Mortuus est
inquit moyses seruus dñi. & sepe¬
liuit eum dñs. De helia uero qđ
non mortuus. sed curru & equis
igneis raptus sit: & quod adhuc
uiuat. & suo tempore moriturus
sit testatur. Qui uero ꝑ mortuũ
moisen. hisi mortur : qui ꝑ uiuũ
heliam. nisi uiui signantur. Ui¬
dentur ergo hi duo infigura resur¬
rectionis cum dño ut oftendant
uiuos & mortuos in ipsa resurrec¬
tione iudicandos ab illo. Quod apls¬
inuissu & in uoce archangłi. & in

Expanded text:
vidit, cum prior Moyse: Abraham et exsulvidit, cum prior Moyse: Abraham et exsultavit ut videret diem ejus, vidit et gavisus est? Visi sunt, inquit Lucas, Moyses et Elias in majestate . In majestate tam Christi quam sua visi sunt. Quia cum glorificato et ipsi glorificati sunt: Ille ut Deus, isti ut homines; ille ut Dominus, isti ut servi; ille ut unicus, isti ut adoptati. Sed quid adhuc Moyses et Elias cum Christo apparentes significent, videte. De Moyse namque sicut de aliis Scriptura loquitur quod mortuus sit. Mortuus est, inquit, Moyses servus Domini, sepelivit eum Dominus . De Elia vero quod non mortuus, sed equis igneis raptus sit , et quod adhuc vivat, et suo tempore moriturus sit testatur . Qui vero per mortuum Moysem, nisi mortui; et qui per vivum Eliam, nisi vivi signantur? Videntur ergo hi duo in figura resurrectionis cum Domino, ut ostendant vivos et mortuos in ipsa resurrectione judicandos a Deo. Quod Aiussu & in voce Archangeli & in
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdem humanitatis humilitate
gaudebat. Unde & sibi olim dic¬
tum recolebat. Cum ꝑtransiero:
uidebis posteriora mea. Cum per¬
transiero inquit. Quid namstunc
aliud xpͣc inmundo. nisi quendã
transitum faciebat. Non enim ut
hic maneret. sed ut hinc transiret
aduenerat. Iransibat quippe de
morte ad uitam. transibat de cor¬
ruptione ad incorruptionẽ. transi¬
bat dehumilitate ad glorificatio¬
nem. transibat de mundo ad pa¬
trem: sicut ęuangłista ait. Sciers
iħs quia uenit eius hora ut tran¬
seat ex hoc mundo ad patrem. cũ
dilexiss suos qui erant in mundo:
infinem dilexit eos. Ipost pau¬
ca. Exiui apatre. & ueni in mun¬
dum. iterum relinquo mundum: et
uado ad patrem. Q inpsalmis. Sin¬
gulariter sum ego donec transeam.
Inhoc transitu moyses iħm uidit:
quia adhuc scđ̾m carnem mortali.
adhuc corruptibili. licet ad tempꝰ
tunc glorificato cum eo in monte
apparuit. Et quid miraris quod
moyses iħm in carne deificatum

Expanded text:
eiusdem humanitatis humilitate eiusdem humanitatis humilitate gaudebat. Vnde & sibi olim dictum recolebat, Cum pertransiero videbis posteriora mea. Cum pertransiero, inquit. Quid namque tunc aliud Christus in mundo, nisi quendā transitum faciebat? Non enim vt hic maneret, sed vt hinc transiret, aduenerat. Transibat quippe de morte ad vitā, transibat de corruptione ad incorruptionē, transibat de humilitate ad glorificationem, transibat de mundo ad Patrem, sicut Euange lista ait. Sciens Iesus, quia venit eius hora, vt transiret ex hoc mundo ad Patrem, cum dilexisset suos, qui erant in in finem dilexit eos . Et post pauca: Exivi a Patre, et veni in mundum; iterum relinquo mundum, et vado ad Patrem . Et in Psalmis: Singulariter sum ego, donec transeam . In hoc transitu Moyses Jesum vidit, quia adhuc secundum carnem mortali adhuc corruptibili, licet ad tempus tunc glorificato, cum eo in mente apparuit. Et quid miraris quod Moyses Jesum in carne deificatum
Abbreviated transcription (Latin):
loco magni muneris pro creatore
moles totius creaturȩ indifferenter
uidenda promissa est: Absit. Non
enim om̃is sed quedam creatura
ei pro magno uidenda promissa ẽ.
Hȩc est inquam illa singularis crea
tas. quȩ in utero uirginis absq ulla
peccati corruptione abipso dõ suscep¬
ta. & uerbo dĩ unita. non iam crea¬
tura sed creator. pro unius cũ ipso
unttione ꝑsone uocatur. Que quia
scđm modum creationis & scđm or¬
dinem tempr̃is quo uixta apłm in
consũmatione scłoꝵ ad destructionẽ
peccati apparuit. dõ posterior est:
posteriora dei moysi ante promissa
hodie ostensa sunt. Nam sicut pro¬
batum constat. dei anteriora ante
om̃ia existens est diunitas. dei pos¬
teriora: postmodum assumpta hu¬
manitas. Huiꝰ humanitatis hodier¬
nam glorificationẽ moyses intuens.
quod promissum fuerat sibi reddi¬
tam gauisus est.Nec in merito. Ag¬
noscebat enim quod ante predixe¬
rat. & se mundumq saluandum

Expanded text:
loco magni muneris pro Creatore loco magni muneris pro Creatore moles totius creaturae indifferenter videnda promissa est? Absit! Non enim omnis, sed quaedam creatura ei pro magno videnda promissa est. Haec est, inquam, illa singularis creattas, quae in utero Virginis, absque ulla peccati corruptione, ab ipso Deo suscepta, et Verbo Dei unita non jam creatura, sed Creator pro unius cum ipso unitione personae vocatur. Quae quia secundum modum Creatoris, et secundum ordinem temporis, quo iuxta Apostolum, in consummatione seculorum, ad destructionem peccati apparuit, Deo posterior est, posteriora Dei Moysi ante promissa hodie ostensa sunt. Nam sicut probatum constat, Dei anteriora ante omnia existens est diuinitas, Dei posteriora postmodum assumpta humanitas. Huius humanitatis hodiernam glorificationē Moyses intuens, quod promissum fuerat, sibi redditum gauisus est, nec immerito. Agnoscebatur enim quod ante prædixerat, & se mundumque saluandum
Abbreviated transcription (Latin):
ige promissum. Quic
in conspectu meo & te ipsum no¬
ui ex nomine. S non poteris uide¬
re faciem meam. Non enim uide¬
bit me homo & uiuet. sed dum transie¬
ro uidebis posteriora mea. Que sunt
fratres dei posteriora. Uidete quȩ sint
anteriora: & sic uidebitis que sunt¬
posteriora. Quid enim dei anteruis ẽ
nisi illud. quo om̃e quod est posteriꝰ
est: Quid namq est anterus ipso dõ.
quul ꝑara posterius illa substantia
cui dicitur. ex utero ante luciferum
genui te. et que loquitur ante colles
ego parturiebar. adhuc terram non
fecerat & flumina & cardines orbis
terrȩ. et quȩ itaerat in principio apd
dm̃ ut om̃ia ꝑ ipsam facta sint et
sine ipsa factum sitnichil. Quib
utiq rebus a se factis. ipsam anterio¬
rem. ipsas necesse est ẽe̾ posteriores.
Creator enim creatura anterior. crea¬
tura creatore semꝑ est posterior. An¬
terior ergo est creatria substantia.
posterior creata natura. Sed nũqͥd
moysi querenti uidere creatorem.

Expanded text:
 promissum. Qui cin conspectu meo, & teipsum noui ex nomine, sed non poteris videre faciem meam; Non enim videbit me homo, & viuet; sed dum transiero, videbis posteriora mea. Quæ sunt, fratres, Dei posteriora? Videte quæ sunt anteriora, & sic videbitis posteriora quæ sunt. Quid enim Dei anterius est, nisi illud, quo omne quod est posterius est? Quid namque est anterius ipso Deo? quid non posterius illa subscui dicitur: Ex utero ante luciferum genui te ; et quae loquitur: Ante colles ego parturiebar: Adhuc terram non fecerat, et flumina, et cardines orbis terrae . Et quae ita erat in principio apud Deum, ut omnia per ipsum facta sint, et sine ipso factum est nihil? Quibus utique rebus a se factis ipsam anteriorem, ipsas necesse est esse posteriores. Creator enim creatura anterior; creatura Creatore semper est posterior. Anterior ergo est creatrix substantia, posterior creata natura. Nunquid Moysi quaerenti videre Creatorem,
Abbreviated transcription (Latin):
nec proxi mus uere diligit᷑ sĩnedõ:
Hinc ẽ. quod sic̃. ailio sermone iã
discipulis datus: Prius ad rĩo
in t̾ra degenti post modum ad ño
cȩlo p̃sidente In terra
quippe ut diligatur
proximus: aecaelo uero
ut diligat᷑ ds̃. Sed cur
prius interra post modumn
ȩcelo nisi quod patenter
datur intellegi. quia iuxta iohis
uocẽ qui fratrem suũ non diligit
quẽ uidet. dm̃ quẽ non uidẽt
quomodo potest diligere : Diligamꝰ
ergo proximũ fr̃s. amemus eũ qui
iũ xctinos ẽ : ut ꝑuenire ualetimus
ad amorem illius qui suꝑ nos est. Me¬
ditet᷑ mens in proximo. quod exibeat
dõ. ut ꝑfecte mereat᷑ indõ gaudere
cũ proximo Tunc ad illã suꝑnae fre¬
quentiae letitiã ꝑuenimꝰ dequa
nunc scĩ sp̃s pignus accepimus: ad
istum finẽ totõ amore tendamus
in quo sine fine laetabimur: Ibi
suꝑnorum ciuiũ societtis sc̃ã : ubi
sollẽpnitts certa Ibi requies secu¬

Expanded text:
nec proximus vere diligitur sine Deo. nec proximus vere diligitur sine Deo. Hinc est quod sicut in alio sermone jam discipulis datus, prius a Domino in terra degente, postmodum a Domino coelo praesidente. In terra quippe, ut diligatur proximus; e coelo vero, ut diligatur Deus. Sed cur prius in terra, postmodum e coelo, nisi quod patenter datur intelligi quia, juxta Joannis vocem, Qui fratrem suum non diligit quem videt, Deum quem non videt, quomodo potest diligere? Diligamus ergo proximum, fratres, amemus eum qui juxta nos est, ut pervenire valeamus ad amorem illius qui super nos est. Meditetur mens in proximo quod exhibeat Deo; ut perfecte mereatur in Deo gaudere cum proximo. Tunc ad illam supernae frequentiae laetitiam perveniemus, de qua nunc sancti Spiritus pignus accepimus. Ad istum finem toto amore tendamus, in quo sine fine laetabimur. Ibi supernorum civium societas sancta; ibi solemnitas certa; ibi requies secu
Abbreviated transcription (Latin):
solem inspens illius intendendo
ualet conspicere : quia tensĩ i eiꝰ
rtidus oc uli re uerbenint᷑: Sed
sole in lustratos montes aspicimꝰ :
& quia iam sol ortus ẽ. uidemus.
Qui ergo solem iustitiȩ insẽ ipso
uidert non possumus: illustra¬
ctos montes clarittite illius uide¬
amus. Scõs uidelicet apłos. qui
uirtutib emicant : miniculis
coruscant. quos nati solis clarcts
ꝑfudit: et cũ insẽ ipso sĩt inuisibi¬
lis. ꝑ eos nobis quasĩ ꝑ illustratos
montes se uisibilem p̃buit Uir¬
tus enĩ diuinitatis inse quasĩ
sol incelo ẽ. uirtus diuinictitis
in hominib sol int̾ra Solem
ergo iustitiȩ intuemur in terra.
quem uidere non possumꝰ incaelo:
utdũ in offenso pęde operis. ꝑ hunc
interns gradim̾. ad intuendum
illum. quando que oculos et in
cȩlum leuemus. I Sed in offenso
pede iter nr̃m interra agit᷑: sid s̃
ac ꝓroxi mus inte gnsmente diliga¬
tur Nec ds̃ enĩ uere sine proximo:

Expanded text:
solem, in sphaeram illius intendendo, solem, in sphaeram illius intendendo, valet conspicere, quia tensi in ejus radiis oculi reverberantur; sed sole illustratos montes aspicimus, et quia jam sol ortus est videmus. Quia ergo solem justitiae in seipso videre non possumus, illustratos montes claritate illius videamus, sanctos videlicet apostolos, qui virtutibus emicant, miraculis coruscant, quos nati solis claritas perfudit, et cum in seipso sit invisibilis, per eos nobis quasi per illustratos montes se visibilem praebuit. Virtus enim divinitatis in se quasi sol in coelo est; virtus divinitatis in hominibus, sol in terra. Solem ergo justitiae intueamur in terra, quem videre non possumus in coelo, ut dum inoffenso pede operis per hunc in terra gradimur, ad intuendum illum quandoque oculos in coelum levemus. Sed inoffenso pede iter nostrum in terra agitur, si Deus ac proximus integra mente diligatur. Nec enim Deus vere sine proximo,
Abbreviated transcription (Latin):
nales in mortẽ nõlumus: hunc fr̃s
Sed quia caro sp̃m nescit : dicat
fortasse carnali cogitatione
apud se aliquis: Quo modo dili¬
gere ualeo quẽ ignoro: Haet et
nos concedimus : quia mens uisi¬
bilibus intenta : uidere nescit
nisi uisi bilia cogitat: eaquł et
cũ non agit. imagines introrsũs
tra hit dũ que imaginib: cor¬
poreis iacet: surgerẽ ad incorpo¬
rea non ualet Unde fit. ut tunto
de terius cretitorẽ nesciat: quan¬
to in cogiatione sũa familia¬
rius corporeã cretiturm portat
Sedcũ dm̃ uidere non possumus.
habemus aliquid quod agtimus.
Unde iterfiat: quo ad eũ nr̃e it¬
cellegentiȩ oculds ueniat Certe
quem in se uidẽre nullo modo ua¬
lemus : hunc inseruis suis
uidẽre iam possumus
Quos dũ miis conspicimꝰ
agere : certum nobis fit.
ineorũ mentib dm̃ habica¬
re: Inre aucẽ in corporet: a reb
corponilibus. usum trahamus.
Nemo etenim nr̃m orientẽ clarę

Expanded text:
nales in morte nolumus, hunc, fratnales in morte nolumus, hunc, fratSed quia caro spiritum nescit, dicat fortasse carnali cogitatione apud se aliquis: Quomodo diligere valeo quem ignoro? Hoc et nos concedimus, quia mens, visibilibus intenta, videre nescit nisi visibilia cogitat, eaque et cum non agit, eorum imagines introrsus trahit; dumque in imaginibus corporeis jacet, surgere ad incorporea non valet. Unde fit ut tanto deterius Creatorem nesciat, quanto in cogitatione sua familiarius corpoream creaturam portat. Sed cum Deum videre non possumus, habemus aliquid quod agamus, unde iter fiat quo ad eum nostrae intelligentiae oculus veniat. Certe quem in se videre nullo modo valemus, hunc in servis suis videre jam possumus. Quos dum mira conspicimus agere, certum nobis fit in eorum mentibus Deum habitare. In re autem incorporea a rebus corporalibus usum trahamus. Nemo etenim nostrum orientem clare
Abbreviated transcription (Latin):
sucie singuli linguã nouerant. et
et in ore eos diuersitatẽ linguarũ
docuit: in mente autem ex auctori¬
tate robortuit Cȩperunt et iN
aliena sp̃m eloqui : qui de illo
prius et insua lingua loqui metue¬
bat In flammatũ et enĩ cor dispex̃
torm̃tu corporis : quae ante metue¬
bane: Uicit uim carnalis formidinis.
ꝓamore conditoris It qui prius suis
ad uerscriis succũ bebat formidine :
eis iã perat auctoricate Quiergo
incantũ coscelsĩtudinis culmet
erexit. quid aliud dixerim nisi quod
mences cerrenorum hominum caelũ
nationẽ uni geniti filii : qualis
sit hodiernã sollẽpnittis. de aid¬
uentu sp̃uscĩ Sicut enĩ illa : itti
quoq et haec est hononibilis In
illa quippe ds̃ inse crtado susce¬
pit hominẽ: inista uero homines
uenientẽ desuꝑ susceperunt dm̃:
Inilla ds̃ natun lit̃ ftctusẽ homo:
inista homines facti sunt ꝑ adop¬
tionem dii: Si ergo remanere car¬

Expanded text:
suae singuli linguam noverant, et suae singuli linguam noverant, et et in ore eos per diversitatem linguarum docuit, in mente autem ex auctoritate roboravit . Coeperunt et in aliena Christum eloqui, qui de illo prius et in sua lingua loqui metuebant. Inflammatum etenim cor despexit tormenta corporis, quae ante metuebat; vicit vim carnalis formidinis prae amore conditoris. Et qui prius suis adversariis succumbebant formidine, eis jam praeerant auctoritate. Qui ergo in tantae eos celsitudinis culmen erexit, quid aliud dixerim, nisi quod mentes terrenorum hominum coelos nationem unigeniti Filii Dei qualis sit hodierna solemnitas de adventu Spiritus sancti. Sicut enim illa, ita quoque et haec est honorabilis. In illa quippe Deus in se permanens suscepit hominem, in ista vero homines venientem desuper susceperunt Deum. Inin ista vero homines facti sunt per adoptionem dii. Si ergo remanere car
Abbreviated transcription (Latin):
illi quidem ibant gaudentes
a conspectu concĩlii: qm̃ digni
habiti sunt ꝓ nomine iħu contu¬
melias pati Ecce gaudet petrus
inuerberib qui ante in uerbis
timebat Et qui prius ancilleuocẽ
requisitus timuit: post aduentũ
sc̃ĩ sp̃s uires principũ caesus premu¬
U. Hibet oculos fidei inuirtute opificis
lis sit artifex considem rt uolo : sed
in ipsc̃ consideratione defitio Implet
namq cytharistã puerum: & ps aͥmis
rum : et iudicem senum facit Impl&
ꝑsẽcutorem : et doctorem gentium
geliscã fticit O qualis ẽ. arcifex
iste sp̃s nulla ad discendũ morã
cogit᷑: in omne quod uoluerit mox
ut tetigerit mentẽ docet Solũq
tecigisse : docuis se est Nã humanũ
cinimũ subito ut illus trat immutat :
Ab negat hunc repente quod erat: exhi¬
bet repente quod non erat Pensemus
scõs p̃dicatores nr̃os quales hodier¬
nadie repperit quales fłcit : Cer¬
te qui in uno conclaui pro iudȩor
metu residebant: natiuitatis

Expanded text:
illi quidem ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumelias pati . Ecce gaudet Petrus in verberibus, qui ante in verbis timebat. Et qui prius ancillae voce requisitus timuit, post adventum sancti Spiritus vires principum caesus premit. Libet oculos fidei in virtutem opificis lis sit artifex considerare volo, sed in ipsa mea consideratione deficio. Implet namque citharoedum puerum, et psalmistrum, et judicem senum facit . Implet secutorem, et doctorem gentium gelistam facit . O qualis est artifex iste Spiritus! Nulla ad discendum mora agitur in omne quod voluerit. Mox ut tetigerit mentem, docet, solumque tetigisse docuisse est. Nam humanum animum subito ut illustrat immutat; abnegat hunc repente quod erat, exhibet repente quod non erat. 9. Pensemus sanctos praedicatores nostros quales hodierna die reperit, quales fecit. Certe qui in uno conclavi pro Judaeorum metu residebant, nativitatis
Abbreviated transcription (Latin):
tur Et sp̃u oris eiꝰ om̃is uirtus eoꝵ
quia mĩnidi huius potesttitibus
contiisire non p̃sumerent. nisi eos scĩ
sp̃s fortitudo solidas set  Quales
nãq doctores scãe aeccłȩ. ante ad¬
uentũ huius sp̃s fuerint scimus : et
post aduentũ illius cuius fortitu¬
dinis sint facti conspicimus Certe
iste ipsẽ pastor ȩccłae ad cuius sacne¬
tissimũ corpus sedemus: quante
debilicttis quantiq formidinis
ante ad uentũ sp̃s fuerit: ancilla
hostiria requisitꝰ dicat Vnci enĩ
mulieris uoce ꝑcussus dũ moritimuit
ret᷑ incruce Sed uir iste tante
formidinis. qualis post aduentum
sp̃s exĩstat: audiamus Fit conuentꝰ
magis trutus atq seniorũ: caesis
de nuntiat᷑ apłis ne in nomine iħu
loqui debetnt: petrus magna con¬
trarietate respondit Obedire opor¬
tet dõ: magis quã hominibus It
sursus: Si ĩustũ ẽ. in conspectu dĩ
uos potius audire quã dm̃ iudi

Expanded text:
rtus eorum . quia mundi hujus potestatibus contraire non praesumerent, nisi eos sancti Spiritus fortitudo solidasset. Quales namque doctores sanctae Ecclesiae ante adventum hujus Spiritus fuerint scimus, et post adventum illius cujus fortitudinis facti sint conspicimus. 8. Certe iste ipse pastor Ecclesiae, ad cujus sacratissimum corpus sedemus, quantae debilitatis, quantaeque formidinis ante adventum Spiritus fuerit, ancilla ostiaria requisita dicat. Una enim mulieris voce perculsus, dum mori timuit, retur in cruce . Sed vir iste tantae formidinis qualis post adventum Spiritus existat audiamus. Fit conventus magistratus atque seniorum, caesis denuntiatur apostolis ne in nomine Jesu loqui debeant: Petrus magna auctoritate respondit: Obedire oportet Deo magis quam hominibus . Et rursus: Si justum est in conspectu Dei vos potius audire
Abbreviated transcription (Latin):
gent: qm̃ ipsi consolabuntur. Luctus
hic ñ mortuorũ ponitur cõmuni lege na¬
turtie: sed peccatis et uiciis mortuorum.
Sic fleuit et samuelh sciulem: quid peni¬
tuerat dm̃ qđ uncxisset cũ regẽ super
is ruhel. Sic ecpaulus apłs flereetluge¬
re sedicit eos qui post fornicationẽ et iN
plo numquã nos satis iustos: sed semper
esurire iusticiae oꝑa intelligamus.
solum in helemosinis intelligitur. sediN
omni pececito frĩs. si alter alterius ho¬
nert portemus. Recti mundo corde
qm̃ ipsideum uidebunt. Quos ñ arguic
con sciertia ulla peceati: mundi¬
sunt. Mundo corde: conspiciturdo
Templum dei: Nor potest eẽ pollutu
Beciti pacifici. Quc primũ in corde suo

Expanded text:
quoniam ipsi consolabuntur. Luctus quoniam ipsi consolabuntur. Luctus hic non mortuorum ponitur communi lege naturae, sed peccatis et vitiis mortuorum. Sic flevit et Samuel Saulem, quia poenituerat Deum quod unxisset eum regem super Israel . Sic et Paulus apostolus, flere ac lugere se dicit eos, qui post fornicationem et immplo numquam nos satis justos, sed semper esurire justitiae opera intelligamus. solum in eleemosynis intelligitur; sed in omni peccato fratris, si alter alterius onera portemus . Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Quos non arguit conscientia ulla peccati. Mundus mundo corde conspicitur: templum Dei non potest esse pollutum. Beati pacifici,
Abbreviated transcription (Latin):
est. Ex p̃cedentib enĩ et sequentib
ingalilea monstratur locus quẽ puiti¬
mus eẽ uel thabor: uel quẽ libet aliũ
excelsũ montem. Denique postquãsi¬
nuut sermones suos: statim sequit᷑
Cũ cuitẽ introisset capharnaum : dix̃.
et humiles spũ seluabit Nequis
cuitem putaret pauꝑ tatẽ quae non¬
num quam necessitate portatur: ad ñõ
p̃dicari: ad iuncxit spũ ut humili¬
tatem in celligeres: NoN penuriam.
cemodi pauꝑibus: et saluator ꝑ iscuã
loqui tur: Dũs uNcxit me : propt̃
terram istius mundi. noN terrã
meledictt̃ spinas et tribulos aifferentẽ.
quã erudelisimꝰ quisq et bellator mags
possidet: sed terram quc̃ psalmistt de¬
siderabat. Credo uidere bona dnĩ int̾ra
uiuentium. Huius cemodi possessor et
post uictoricm trium phacor: etiã in
quadragesimo quarto psolmo describi᷑.
Propt̃ ueritate᷑ et mansue tudinẽ : et iusti¬
ciam. Nemo enĩ terrã ista ꝑ mansuetudi¬
nem : sedꝑ suꝑbiã possidẽt. Neati qui lugenit

Expanded text:
est: ex praecedentibus enim et sequentibus in Galilaea monstratur locus, quem putamus esse vel Thabor, vel quemlibet alium excelsum montem. Denique postquam finivit sermones suos, statim sequitur: Cum autem introisset Capharnaum. Et humiles spiritu salvabit : Ne quis autem putaret paupertatem, quae nonnumquam necessitate portatur, a Domino praedicari, adjunxit, spiritu: ut humilitatem intelligeres, non penuriam. scemodi pauperibus et Salvator per Isaiam loquitur: Dominus unxit me; propter terram istius mundi; non terram maledictam, spinas et tribulos afferentem , quam crudelissimus quisque et bellator magis possidet; sed terram quam Psalmista desiderat, dicens: Credo videre bona Domini in terra viventium . Hujuscemodi possessor, et post victoriam triumphator, etiam in quadragesimo quarto psalmo describiturpropter veritatem et mansuetudinem, et justitiam. Nemo enim terram istam per mansuetudinem, sed per superbiam possidet. Beati qui lugent,
Abbreviated transcription (Latin):
NS AD MONTANA
conscendit: ut curbas
bd altiora secum thraac.
tractus loquitur. Nonenĩ eũ intelle¬
gere potertine : in sua magestace ful¬
gentẽ. Scđm litterã : ñ inuallessim

Expanded text:
us ad montana conscendit, ut turbas ad altiora secum trahat. tractus loquitur. Non enim intelligere poterant in sua majestate fulgentem. Secundum litteram, nonnulli s
Abbreviated transcription (Latin):
addidie: ꝓpter iusticiã. Multient
ꝑ secutionẽ ꝓpt̾ sua peectita patuntur:
et nor sunc iusti. Simulq considera :
quod octaua uerae circũ cisionis
becacudo murtirio terminatur.
Deaciestis cũ male dixerint uos et ꝑsecu
aduer sum uos mentientes. Illud male¬
dictum contempnendũ est: et bectitu¬
dinẽ creat: quod falso malcie dicen¬
tis orae ꝓfertur. Unde et spetialic̃
definiuit quae sic beata maledictio
O mẽ dicens maledictũ aduersũ uos men¬
tientes ꝓpc̃ me. Ubiergo xp̃s incausc ẽ
ibi obtinda maledictio Gciudeceetxul
ut laceretur obꝓbrius ftima nra : et nos
epultemus in dño. Hoc quilc sectatur

Expanded text:
dicit, propter justitiam. Multi enim persecutionem propter sua peccata patiuntur. et non sunt justi. Simulque considera, quod octava verae circumcisionis beatitudo martyrio terminetur. Beati estis cum maledixerint vobis adversus vos, mentientes. Illud maledictum contemnendum est, et beatitudinem creat, quod falso maledicentis ore profertur. Unde et specialiter definitur quae est beata maledictio, omne dicens maledictum adversum vos, mentientes propter me; ubi ergo Christus in causa est, ibi optanda maledictio. Gaudete et exre, ut laceretur opprobriis, fama nostra, et nos exsultemus in Domino, hoc qui vanam sectatur
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianis om̃ib appecendũ : ut unus¬
quisq deficere n delectet᷑ in peus
sedom̃s ꝓficere studecimꝰ ĩ melius
Arbores sum frs̃ ĩ agro dnĩco c̃stitute
ds̃ est autẽ nr̃ agricola Ille nos cõplu¬
it. ille colit: ipse fecunditatẽ doncit.
ipse fructificandi gram̃ sub minis trat
Pluuia dĩ est sermoscẽ p̾dicationis
cultura diest ĩ fusio grãe spiricalis.
Ds̃ igit᷑ p̃ceptonos cõpluit: adiucorio co¬
lit. Dũ cõpluit. aufere anob ignoran¬
tige siccitatẽ : dũ colit beneuiuendi con¬
donat ub̾ tatt̃. Dũ pluit t̾rã nr̃i cordis
irrigat : dũ uero colit. de ipsaq̃ti spines
et tribulos mundane cupiditatis excirpat
Debemusittq. fecundari caelestib pluui¬
is: ddebemꝰ c̃grua fructificatido
manib suꝑni respondere cultoris. Et si
ñ possunt om̃d arbores equales fruc tud
afferre: nuꝰ⁊ ttim̃ debec ĩ agro dñico
sterilis ꝑ manere. Multũ metuenda
nob̵ est fr̃s. illa sententia cõminantis

Expanded text:
omnibus appetendum, ut unusquisque deficere non delectetur in pejus, sed omnes proficere studeamus in melius. 4. Arbores sumus, fratres, in agro dominico constitutae. Deus est autem noster agricola: ille nos compluit, ille colit, ipse fecunditatem donat, ipse fructificandi gratiam subministrat. Pluvia Dei est sermo sanctae praedicationis, cultura Dei est infusio gratiae spiritalis. Deus igitur praecepto nos compluit, adjutorio colit. Dum compluit, aufert a nobis ignorantiae siccitatem; dum colit, bene vivendi condonat ubertatem; dum pluit, terram nostri cordis irrigat; dum vero colit, de ipsa terra spinas et tribulos mundanae cupiditatis exstirpat. Debemus itaque fecundari coelestibus pluviis, debemus congrua fructificatione manibus superni respondere cultoris. Et si non possunt omnes arbores aequales fructus afferre, nulla tamen debet in agro dominico sterilis permanere. 5. Multum metuenda nobis est, fratres, illa sententia comminantis,
Abbreviated transcription (Latin):
gentes. qͥ se ipsũ nob̵ et alim̃tũ pres¬
itit ne deficicimꝰ ĩ uia: et p̃miũ seruat
utgtuidetimꝰ ĩpatria. AXp̃s est enim
ipse sacietus ⁊ exultatio qͥescentiũ becto¬
rĩ. Ad ipsc̃ quoq tritici m̃surã ꝑtinet qđ

Expanded text:
sum nobis, et alimentum praestat ne deficiamus in via, et praemium servat ut gaudeamus in patria. Christus est enim ipse 548 satietas et exsultatio quiescentium beatorum. Ad ipsam itaque tritici mensuram pertine
Abbreviated transcription (Latin):
tulerit. si semꝑ ardebit qͥde suodederit.
Et si uidiciũ sine miscđa erit illi qͥñfecit
misericordiã. quale iudiciũ erit illi qͥ
fecerit et rapinã : Ii meamꝰ ergo fr̃s
uendat que possidet: et elemosinãdet.
ut de t̾ra cor adccelũ leuet. ut cuici¬
rciã calcet : ut ad ꝑfectionis culm̃
toct m̃tis incencione festinet. Vt
ñ sic sollicitꝰ que sunc mundi. sedques

Expanded text:
dederit? Et si judicium sine misericordia erit illi qui non fecit misericordiam , quale judicium erit illi qui fecerit et rapinam? Timeamus ergo, fratres, vendat quae possidet et eleemosynam det, ut de terra cor ad coelum levet, ut avaritiam calcet, ut ad perfectionis culmen tota mentis intentione festinet, ut non sit sollicitus quae sunt mundi, sed quae
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tꝗ Huiꝰ triticim̃ sur uobĩ nomi¬
ne dñi damꝰ. quoties ĩ luminatdo¬
nogr̃e spiritailis scđm regulã uerȩ fi¬
dei disputamꝰ. et etindẽ triticimꝰ suri
ꝑ dnĩ cos dispensatores ciccipitis. cũ coti¬
die ꝑdĩ famulos uerbũ ueritatis audi¬
tid. Deipsa nunc ergo tritici m̃sura lo¬
qͥmur ex ipsa sic̃ ds̃ diusit uniuersi
pascamur ĩ de clim̃tai bonce uitue
sumamꝰ ut ad uȩtnae uitae p̃mia ꝑ¬
uenire possimꝰ. In illis credentes ĩ illũ¬

Expanded text:
itici mensuram vobis in nomine Domini damus, quoties illuminati dono gratiae spiritalis, secundum regulam verae fidei disputamus; et eamdem tritici mensuram per dominicos dispensatores accipitis, cum quotidie per Dei famulos verbum veritatis auditis. De ipsa nunc ergo tritici mensura loquamur . Ex ipsa, sicut Deus dividit, universi pascamur, inde alimenta bonae vitae sumamus, ut ad aeternae vitae praemia pervenire possimus, in illum credentes, i
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ hominis sicut ipsecut nuenit
minis trari sed minis trare : et dart
cnimã suã redep̃tionẽ ꝓmultis
ł pseest etiã pastor bonꝰ q animã
sut̃ posuit ꝓ ouib: sius: Grex ergo
bon ocas toris. ipsa est fc̃miliã re¬
deptoris. Dispensator seroquis sĩc
Qu oportec eẽ sidelẽ parit et ru¬
desce. paulꝰ nob̵ ostenddat aplo qui
de se sulsq. sotus loquens apto

Expanded text:
minis, sicut ipse ait, venit non ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis . Ipse est etiam Pastor bonus qui animam suam posuit pro ovibus suis. Grex ergo boni Pastoris ipsa est familia Redemptoris. Dispensator vero quis sit, quem oportet esse fidelem pariter et prudentem, Paulus nobis ostendit apostolus, qui de s
Abbreviated transcription (Latin):
iste dñ fiĩ Ex p̃s̃ sine dubio : qͥ suis disiptis
ais Vocatꝰ he magister et dñe. Ete¬
nedicitis sũ et eñi. Que esc etiã hui
dnĩ familia : nimirũ il est quẽ ux¬
se dñs demanu inimici redemit et
suo dominio mancipauic. Hcec¬
autẽ ftmilia scã esc a eccła catho¬
lica quae ꝑ orbẽ t̃rae copiosi ferti¬
litate diffundic᷑ et redẽpã pcioso

Expanded text:
qui suis discipulis ait: Vos vocatis me magister et Domine, et bene dicitis: sum etenim . Quae est etiam hujus Domini familia; nimirum illa est quam ipse Dominus de manu inimici redemit, et suo dominio mancipavit. Haec familia sancta est Ecclesia catholica, quae per orbem terrae copiosa fertilitate
Abbreviated transcription (Latin):
coru omoenlent s. ct ꝗ diissims ferculis
senuo estiã deliciariũ copia spiritalis
uulus sugat. Ibi est enĩ simul ec lac ceuꝰ
potus. quõ ceseita sideliũ nucriat᷑ in fann¬
tia : et liduscib qͦ robusta ꝑfectorum
uor m̃t Ibi prorsus ad salutẽ c̃sulitur
uonuersis quos dñs saluare dignatur
Ibres⁊ qđ omĩ aecaii c̃gruat. ibiq tomii
ꝓfesion c̃ueniat. Ibi audimꝰ pcepta quesai¬
iussio que nos ꝑlitcerũ docetit et in struat

Expanded text:
o mandatis, tanquam ditissimis ferculis, sic coelestium deliciarum copia spiritalis vulus sugat. Ibi est enim simul et lacteus potus, quo tenera fidelium nutriatur infantia, et solidus cibus, quo robusta perfectorum incrementa. Ibi prorsus ad salutem consulitur universis quos Dominus salvare dignatur; ibi est quod omni aetati congruat, ibi quod omni professioni conveniat; ibi audimus praecepta quae fajussio quae nos per litteram doceat et i
Abbreviated transcription (Latin):
ad haec. Nunc ad illa uitia mutciti
crescunt atque decrescunt. Muti ñ
confitendo fidẽ. surdi nec ipsũ aliqua¬
tenus fide audiendo sermonẽ. Etro¬
gtiui discipłos tuos ut eicerent illum:
et ñ potuerunt. Latent̃ hoc dicto
ac cuscit apłos. cũ possibilitað curan¬
di interdũ ñ ab im becillitate curan¬
tium. sed ad eorũ qui curandi suNt
sidẽ referatur dicente dño. fict tibi
scđm fidẽ tuam. Res pondens aute m
iħs dixit. O generatio infelix etper¬
uersa us que quo ero apud uos et patiar
uos : non quo tedio suꝑatꝰ sit mansue cꝰ.
et mitis. qui ñ aiperuit sicut agnꝰ corã
tundente se ossuum. nec in uerba furo¬
ris eruperit: sed quo insimilitudinẽ
medici egrotũ uidecit contra sua p̃¬
cepta segerere dicat. Usquequo ac¬
cedam ad domũ tuam : quo usque
artis ꝑdã industriã. mealiud iuben¬
te. et te aliud ꝑ petrante : IntaN¬
tio. Et ꝑ unũ hominẽ iudaeorũ arguic

Expanded text:
ad haec, nunc ad illa vitia mutati, ad haec, nunc ad illa vitia mutati, crescunt atque decrescunt, muti non confitendo fidem, surdi nec ipsum aliquatenus fidei audiendo sermonem. Et rogavi discipulos tuos, ut ejicerent illum, et non potuerunt. Latenter hoc dicto accusat apostolos, cum impossibilitas curandi interdum non ad imbecillitatem curantium, sed ad eorum qui curandi sunt fidem referatur, dicente Domino: Fiat tibi secundum fidem tuam. Respondens autem Jesus, dixit: O generatio infidelis, et perversa, usquequo ero apud vos, et patiar vos? Non quod taedio superatus sit mansuetus ac mitis, qui non aperuit, sicut agnus coram tondente, os suum , nec in verba furoris erupit; sed quia in similitudinem medici, si aegrotum videat contra sua praecepta se gerere, dicat: Usquequo accedam ad domum tuam? quousque artis perdam industriam, me aliud jubente, et te aliud perpetrante? In tantio, et per unum hominem Judaeos arguit
Abbreviated transcription (Latin):
OCAREBUS CONGRUUNT
INmonte dñs orat: transfor¬
inaitur. discipulis archana sua e
magestatis aꝑit. In inferiora des¬
cendenð turbae occursu excipit᷑.
miserorũ fletu pulsctur. Sursũ
discipulis mysteria regni reserat:
deorsũ turbis peccata infelicicaitis
ex probrat. Sursũ patris uocem
his qui sequi se poterant pandit: de¬
orsum spiritus malos abhis qui ue¬
xaibantur expellit: qui cetiam
nunc ꝓqualitate meritorũ alusas¬
cendere. aliis descendere ñ desinic
Nã terrenos adhuc et incipientes
lendo glorificat liberius de aet̾nis
instruit. et sepe ea quae a turbis
ne audiri quidẽ ualetint docet.
Et ecce sp̃s app̃hendit illũ. et subito
clamat et elidit et dissipat eũ cum
spuma et uix discedit dilanians eum.
Semoniacũ hunc quẽ descendens demon¬
te dñs scinauit. matheus lunaticum.
marcus surdũ mutumq describit
Signisicat autẽ eos. de quibus scriptũ
est stultus ut luna mutatur. qui nũ¬
quã in eodẽ statu ꝑ manentes. nunc

Expanded text:
Loca rebus congruunt, in monte Dominus orat, transformatur, discipulis arcana suae majestatis aperit, in inferiora descendens turbae occursu excipitur, miserorum fletu pulsatur. Sursum discipulis mysteria regni reserat, deorsum turbis peccata infidelitatis exprobrat. Sursum Patris vocem his qui sequi se poterant pandit, deorsum spiritus malos ab iis qui vexabantur expellit. Qui etiam nunc pro qualitate meritorum aliis ascendere, aliis descendere non desinit. Nam terrenos adhuc et incipientes, lendo glorificat, liberius de aeternis instruit, et saepe ea quae turbis ne audiri quidem valeant docet. Et ecce spiritus apprehendit illum, et subito clamat, et elidit et dissipat eum cum spuma, et vix discedit dilanians eum. Daemoniacum hunc, quem descendens de monte Dominus sanavit, Matthaeus lunaticum, Marcus surdum mutumque describit. Significat autem eos, de quibus scriptum est: Stultus ut luna mutatur , qui nunquam in eodem statu permanentes, nunc