comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut adderet ex uno concubitu nͥ ut ñ solũ de suis neq
de parentũ meritis alioꝵ. s nec de ipsius quidẽ unius
patris imitata forte in indiꝰ uoluntate głart᷑ iacob
ndicens ideo se acreatore dilectũ. qr pat̾ eiꝰ qͣndo cum
seminauit. meliorib laudabilior morib fuit : ex
uno enĩ concubitu. Unũ tũc ad eos seminandos me¬
ritũ patris. unũ ad concipiendos meritũ matris. qr et¬
si mater eos donet pareret uiscerib portauit indusos. et
forte uoluntates affectionesq uariauit ñ uni s ambob
utiq uariauit. quos parit̾ uentre portauit. Intentio gͥ
cũ quo habuit cõmunẽ causam uidelicet ꝑ iusticiam
merusse dãnari. ñ nͥ ꝑ grãm se potuisse discerni. Non¬
dũ enĩ nascentib inquit naseentib nec aliquid agen¬
tib boni aut mali. ut scđm clectionẽ ꝓpositũ dĩ ma¬
neret. ñ ex oꝑib s exuocante dictũ c̃ ei maior serui¬
et minori. Electionẽ aũt gr̃ȩ nullis ficri oꝑum p̃ce¬

Expanded text:
ut abderet ex uno concubitu, nisi ut non solum de suis, neque de parentum meritis, sed nec de ipsius, id est, unius patris mutata forte in melius uoluntate gloriaretur Iacob dicens ideo se a creatore dilectum, quia pater eius, quando eum seminauit, melioribus laudabilior moribus fuit? ex uno,\' inquit, \'concubitu\': unum tunc ad eos seminandos meritum patris. unum ad concipiendos meritum matris, quia, etsi mater eos. donec pareret, uisceribus portauit inclusos et forte uoluntates affectionesque uariauit, non uni sed ambobus utique uariauit. quos pariter uentre portauit. Intentio igicum quo habuit communem causam, uidet per iustitiam meruisse damnari, nonnisi per gratiam se potuisse discerni. nondum enim nascentibus. inquit, nec aliquid agentibus boni aut mali. ut secundum electionem propositum dei maneret, non ex operibus sed ex uocante dictum est ei: Maior seruiet minori.\' Electionem autem gratiae nullis fieri operum praece
Abbreviated transcription (Latin):
latet. Sic enĩ fortasse significare uoluit sc ipsum hoc
facere. idẽ. gr̃a sua ficri. ut uocet᷑ dñs in om̃ib gentib
Qđ uͦ addidĩt. et miserebor cui misertꝰ ero. et miscđam
p̃stabo. cui miscdam p̾stittro. ibi plane exp̃ssius osten¬
dit uocationẽ qua nos uocauit. insuum regnũ et głam ñ
cturũ pollicebat᷑ dicens. uocabo nomine dñi in conspec¬
dico enĩ xp̃m ministrum fuisse circũcisionis ꝓpt̾ uerita¬
tẽ dĩ ad confirmandas ꝓmissiones patrũ. Gentes aũt su
cui misertũs ero. et miscđiam p̾stabo cui miscđiam
p̃stitero. Quib uerb̃ ꝓhibuit hominẽ uelut de ꝓpͥarũ
uirtutũ meritis głari. ut qui głatur in dño głȩtur. Nõ
enĩ ait miserebor talib uł talib s cui misericors fuero.
ut neminẽ p̃cedentẽ bonis oꝑib suis miscđiam tantę
uocationis meruisse demonstret. & enĩ xp̃c ꝓimpis mor

Expanded text:
latet. sic enim fortasse significare uoluit se ipsum hoc latet. sic enim fortasse significare uoluit se ipsum hoc facere, id est gratia sua fieri, ut uocetur dominus in omnibus gentibus. Quod uero addidit: et miserebor cui misertus ero et misericordiam praestabo cui misericordiam praestitero, ibi plane expressius ostendit uocationem, qua nos uocauit in suum regnum et gloriam,cturum pollicebatur dicens: uocabo nomine domini in conspecdico enim Christum ministrum fuisse circumcisionis propter ueritatem dei ad confirmandas promissiones patrum, gencui misertus ero et misericordiam praestabo cui misericordiam praestitero. quibus uerbis prohibuit hominem uelut de propriarum uirtutum meritis gloriari, ut qui gloriatur, in domino glorietur. non enim ait: miserebor talibus uel talibus, sed "cui misericors fuero, ut neminem" praecedentibus bonis operibus suis misericordiam tantae uocationis meruisse demonstret. etenim Christus pr
Abbreviated transcription (Latin):
putant. Prorsus inquiunt ꝓ meritis suis om̃s homines mo¬
riuntur. qr peccart̃. Non enim ẽẽt mors. nͥuenicts de
peccato. Optime quidẽ et uerũ dictum ẽ. ñ eẽt. morsnͥ ue¬
menf de peccato. S ego cũ hoc audio. ideo laudo. qr illã¬

Expanded text:
putant: Prorsus, inquiunt, pro meritis suis omnes homines moputant: Prorsus, inquiunt, pro meritis suis omnes homines moriuntur, quia peccaverunt; non enim esset mors, nisi veniens de peccato. Optime quidem et vere dictum est, Non esset mors, nisi veniens de peccato. Sed ego, cum hoc audio, ideo laudo, quia illa
Abbreviated transcription (Latin):
istos debitũ iudiciũ dĩ duceret. nͥ eiꝰ indebita miscđa sub¬
fundo querentes redde rationẽ. in fabulas uanitatis abi¬
erunt. aliqͥ dicentes qr animȩ sursũ in celo peccant. et
scđm sua peccata ad corpora ꝓmeritis dirigunt᷑. et dig¬
nis sibi q̃si carcerib includunt᷑. ierunt pꝰcogitationes fu¬
as. uolentes disputart de dĩ ꝓfundo. mersi sunt inꝑfun¬
dum. Occurrit eauim eis apłs uolens gr̃am cõm̃dart. et
elegit illos geminos inut̃o rebecce. et dic̃. Nondũ cnĩ
natis. neclaliquid egerint boni aut mali. Uide quẽ ad¬
modũ tulit uanis hominib phantasias conuersioͣnis ani¬
marũ ante corpꝰ incelo. Si enim iam ibi conuersati sunt.
iam aliqͥd boni egerunt uł mali. et ꝓmeritis sus ad cor¬
des qđ animȩ in ceł pͥus uiuant et conuersent᷑: et illicre¬
cipiendoꝵ corpoꝵ merita assumant m̾ isti nouelli ñ audent

Expanded text:
istos debitum judicium Dei duceret, nisi eis indebita misericordia subistos debitum judicium Dei duceret, nisi eis indebita misericordia subrofundo quaerentes reddere rationem, in fabulas vanitatis abierunt. Aliqui dixerunt quod animae sursum in coelo peccant, et secundum sua peccata ad corpora pro meritis diriguntur, et dignis ibi quasi carceribus includuntur. Ierunt post cogitationes suas; volentes disputare de Dei profundo, mersi sunt in profundum. Occurrit enim eis Apostolus, volens gratiam commendare, et elegit illos geminos in utero Rebeccae, et dicit: Nondum enim natis, nec qui aliquid egerint boni aut mali . Vide quemadmodum tulit vanis hominibus phantasias conversationis animarum ante corpus in coelo. Si enim ibi jam conversatae sunt, jam aliquid boni egerunt vel mali, et pro meritis suis ad cordes, quod animae in coelis prius vivant et conversentur, et illic recipiendorum corporum merita assumant, modo isti novelli non audent
Abbreviated transcription (Latin):
facert aliud quidẽ uas in honorẽ. aliud in contumeliam:
hoc loco enĩ quidam stulti putant apłm in responsione de¬
fecisse. et in opia reddende rationis rep̃ssisse contradicto¬
ris audaciã. S magnũ habet pondus. qđ dictũ ẽ. o homo
tu quis es. et in talib questionib ad suȩ capacitatis consi¬
derationẽ reuocart hominẽ. uerbo quidẽ bitui.s it ip¬
sa magna ẽ redditio rationis. Si enim hȩc ñ capit. quis
ẽ.qui respondeat : si aũt capit. magis non inuenit qͥd
respondeat. Uidet enĩ si capit uniuersum genꝰ humanũ
tam iusto udicio diuino mapostatica radice dãnatum.
ut etiã si nullus inde lib̾etur. nemo recte dĩ posset uitup¬
are iusticiã. et qui lib̾ant᷑ sic oportuisse libari. ut ex plu¬
rib ñ libatis atq indãnatione iustissima derelictis. osten¬
detur quid cõmeruisset uniuersa conspersio. et qͥ etiam

Expanded text:
facere, aliud quidem vas in honorem, aliud vero in contumeliam ? facere, aliud quidem vas in honorem, aliud vero in contumeliam ? Hoc loco enim quidam stulti putant Apostolum in responsione defecisse, et inopia reddendae rationis repressisse contradictoris audaciam. Sed magnum habet pondus quod dictum est, O homo, tu quis es? Et in talibus quaestionibus ad suae capacitatis considerationem revocat hominem verbo quidem brevi, sa magna, est redditio rationis. Si enim haec non capit, quis est qui respondeat? Si autem capit magis, non invenit quid respondeat. Videt igitur, si capit, universum genus humanum tam justo judicio divino in apostatica radice damnatum, ut etiam si nullus inde liberaretur, nemo recte Dei posset vituperare justitiam; et qui liberantur, sic oportuisse liberari, ut ex pluribus non liberatis atque in condemnatione justissima derelictis, ostenderetur quid commeruisset universa conspersio, et quo etiam
Abbreviated transcription (Latin):
um. Nonẽ. quippe iniquitas apđ dm̃. continuo subiun¬
xit atq ait. dic̃ enĩ scriptura pharaoni. qr adhoc te ex¬
citaui ut ostendam in te fortitudinẽ meam. et ut annun¬
ciet᷑ nom̃ meũ inuniuersa t̾ra. Quib dictis adutrumq
concludens. idẽ. et ad miscđam et adiudiciũ. g inquit
cuiꝰ uult miscret᷑ et quẽ uult obdurat. Misent᷑ scilicet
magna bonitate. obdurat nulla iniquitate. ut nec liba¬
tus de suis meritis głxtur. nec dãnatus nͥ de suis meritis
conquerat᷑. Sola enim gr̃a redemptor discernit aꝑditis.
quos in una ꝑditionis concremauerat massa ab origine
ducta causa cõmunis. Hoc aũt qͥ eo mͦ audit ut dicat.
qͥ adhuc conqͤrit᷑. nã uoluntati eiꝰ quis resistit. tãqͣm ꝓp¬
terea malus et̃t culpandus qr dĩ cuiꝰ uult miseretur. et
quẽ uult obdurat. absit ut pudeat nos hoc respondisse.
qđ itspondisse uidemꝰ apłm. Ohomo tu qͥs es qui respo
fecisti sic: anñ habet potestatẽ figulus luti ex cadẽ massa

Expanded text:
unxit, atque ait: Dicit enim Scriptura Pharaoni, Quia ad hoc te excitavi, ut ostendam in te potentiam meam, et ut annuntietur nomen meum in universa terra. Quibus dictis ad utrumque concludens, id est, et ad misericordiam et ad judicium: Ergo, inquit, cujus vult miseretur, et quem vult obdurat. Miseretur scilicet magna bonitate, obdurat nulla iniquitate; ut nec liberatus de suis meritis glorietur, nec damnatus nisi de suis meritis conqueratur. Sola enim gratia redemptos discernit a perditis, quos in unam perditionis concreverat massam ab origine ducta causa communis. Hoc autem qui eo modo audit, ut dicat, Quid adhuc conqueritur? nam voluntati ejus quis resistit? tanquam propterea malus non videatur esse culpandus, quia Deus cujus vult miseretur, et quem vult obdurat: absit ut pudeat nos hoc respondere, quod respondisse videmus Apostolum: O homo, tu quis es, qui respo Annon habet potestatem figulus luti ex eadem massa
Abbreviated transcription (Latin):
quid loqueret᷑ tantus apłs. qui duo testam̃ta in ancilla
et lib̾a. allegorica significatione distincta ẽe. dicebat.
ucteri. filios. carnis. nouos filios ꝓmissionis attribuens.
Non qͥ filii carnis inqͥt hii filii dĩ. s filũ ꝓmissionis de¬
putantur in sem̃. Filii gͦ carnis ꝑtinent ad t̾renã ierłm.¬

Expanded text:
quid loqueretur tantus apostolus, qui duo testamenta in ancilla et libera allegorica significatione distincta esse dicebat ueteri filios carnis, nouo filios promissionis attribuens. non qui filii carnis, inquit, hi filii dei, sed filii promissionis deputantur in semen. filii ergo carnis pertinent ad terrenam Ier
Abbreviated transcription (Latin):
cunctationẽ apłica illa sententia de geminis in rebecce
ptũ ẽ. nec infantẽ mundum ẽẽ. apeccato cuiꝰ ẽ. uniꝰ dici
uita suꝑ t̾ram. Et illud inpsalmo. Ego ininiquitatib con¬
cept᷑ sum. et in peccatis mat̾ mea me inut̾o aluit. & qđ
in adam om̃s moriunt᷑. in qͦ om̃s peccauert̃. Nũc aũt li¬
quido teneamꝰ quȩ libet parentũ merita traiciant᷑ in ꝓ¬
lem. quecũq gr̃a dĩ anteꝗͣ nascatur quẽq sc̃ĩficet. nec ini¬
qͥtatt̃ ẽẽ. apđ dm̃ nec bom maliue agere quẽquã qđ ad
ꝓpͥam ꝑsonã ꝑtineat. anteq̃m natus ẽ. illãq sententiam
qua ñ nulli putant alibi peccasse magis minusq animas.
et ꝑ diuersoꝵ meritis peccatoꝵ. indiuersa corpora ẽẽ. de¬
trusas. aplicȩ ñ conueniit sententię. cũ aꝑtissimȩ dictũ
sit nichil egisse ñdũ. scu boni siue mali. Quis porro
tam imꝑie desipiat ut dicat dm̃ maldhominũ uoluntates
qͣs uoluerit. qͣndo uoluerit. ubi uoluerit. in bonũ ñ posse

Expanded text:
cunctationem apostolica illa sententia de geminis in utero Reptum est nvita super terram ; et illud in Psalmo, Ego in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis mater mea me in utero aluit; et quod in Adam omnes moriuntur, in quo omnes peccauerunt. nunc autem liquido teneamus, quaelibet parentum merita traiciantur in prolem, quaecumque gratia dei, antequam nascatur, quemque sanctificet, nec iniquitatem esse apud deum nec boni maliue agere quemquam, quod ad propriam personam pertineat, antequam natus est, illamque sententiam, qua nonnulli putant alibi peccasse magis minusque animas et pro diuersorum meritis peccatorum in diuersa corpora esse detrusas, apostolicae non conuenire sententiae, cum apertissime dictum sit nihil egisse nondum natos siue boni siue mali.tam impie desipiat, ut dicat Deum malas hominum voluntates quas voluerit, quando voluerit, ubi voluerit, in bonum non posse
Abbreviated transcription (Latin):
b nr̃is facta tribuat᷑. s ciꝰ gr̃ȩ de quo ait apłs. Grãs aũt
alio loco. In his inquit om̃ib suꝑ uincimꝰ. ꝑ eum qͥ dilex̃
nos. Sciamus tam̃ qͣntalibet uirtute p̃liandi uiciis re¬
pugnemꝰ. ułctiam uicia suꝑemꝰ et subiugemꝰ. qͣndiu su¬
mus in hoc corpore nob̾ deẽẽ. ñ posse. unde dicamꝰ deo.
dimitte nob̃ debita nr̃a. In illo aũt regno ubi semꝑ cũ
corporib immortalib crimus. nec p̃lia nob̾ erunt ulla
nec debita. quȩ nusquã et nũquã ẽẽnt. si natura nr̃a sic̃
recta citata ẽ. ꝑmaneret. Ac ꝑ hoc etiam nr̃ iste conflic¬
tus in quo ꝑiclitam᷑. et de qͦ nos uictoria nouissima cupi¬
mus libari ad uitȩ huius mala ꝑtinet. qͣm tot tantoꝵq
testimonia ᷤ malorum ꝓbamus eẽ. damnatam. Certus¬

Expanded text:
bus nostris facta tribuatur, sed eius gratiae, de quo ait apostolus: Gratbus nostris facta tribuatur, sed eius gratiae, de quo ait apostolus: Gratalio loco: In his, inquit, omnibus superuincimus per eum qui dilexit nos. Sciamus tamen, quantalibet uirtute proeliandi uitiis repugnemus uel etiam uitia superemus et subiugemus, quamdiu sumus in hoc corpore, nobis deesse non posse unde dicamus Deo: Dimitte nobis debita nostra. In illo autem regno, ubi semper cum corporibus inmortalibus erimus, nec proelia nobis erunt ulla nec debita; quae nusquam et numquam essent, si natura nostra, sicut recta creata est, permaneret. Ac per hoc etiam noster iste conflictus, in quo periclitamur et de quo nos uictoria nouissima cupimus liberari, ad uitae huius mala pertinet, quam tot tantorumque testimonio malorum probamus esse damnatam. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
m̃rib xp̃c. Si morieris. inuenies me. Respondeat au
Sed in his om̃ib suꝑamꝰ. ꝓpt̃ eũ qui dilexit nos.
ret̃ hȩc aũt mala huiꝰ uitȩ. bonis małq cõmunia.
habent in ea iusti etiã ꝓpͥos qͦsdã labores suos. quib
aduersus uicia militant. et in taliũ p̃lioꝵ tẽptationib
ꝑicłisq uersantur. Aliq̃ndo enĩ concitatius. aliqͣndo
remissius. ñ tam̃ desinit caro concupiscert aduersus
spm̃. et sp̃s aduersus carnem. ut non ea quȩ uolumꝰ ficiamus.
om̃em malam concupiscentiam consũmando. s eam nob̾ qͣn¬
tum diuinitꝰ ad iuti possumus. non ei consentiendo subda
t̃o mortali corpore ad obȩdiendum desidiis eiꝰ. ne mem¬
bra nr̃a exhibeant᷑ arma iniquitatis peccato. ne ođssequa¬
tur concupiscentiã ne in hoc bello laboꝵ ꝑiculoꝵq ple¬
nissimo. uł de uirib nr̃is sꝑetur facienda uictoria. uł uiri¬

Expanded text:
ris propter me, invenies me. Respondeat aurris propter me, invenies me. Respondeat aur« Sed in his omnibus superamus propter eum qui dilexit nos.r haec autem mala huius uitae bonis malisque communia habent in ea iusti etiam proprios quosdam labores suos, quibus aduersus uitia militant et in talium proeliorum tentationibus periculisque uersantur. Aliquando enim concitatius, aliquando remissius, non tamen desinit caro concupiscere aduersus ritum et spiritus aduersus carnem, ut non ea quae uolumus faciamus, omnem malam concupiscentiam consumendo, sed eam nobis, quantum diuinitus adiuti possumus. non ei consentiendo subdatro mortali corpore ad oboediendum desideriis eius, ne membra nostra exhibeantur iniquitatis arma peccato, ne oculus sequatur concupiscentianissimo uel de uiribus nostris speretur facienda uictoria uel uiri
Abbreviated transcription (Latin):
sus ẽ. tres cruces causa discreuit. Inter duos latrones
crucifixus erat. Hinc et inde facinorosi confixi. inme¬
dio ipse.& tãqͣm illud lignũ tribunal ẽẽt. insultantẽ
dãnauit. confitentt̃ saluauit. Quid faciet tudicaturꝰ.
si hoc potuit uidicatus : iam gͦ discernebat cruces. iã
si pęna int̾rogaretur similis erat xp̃c latronib. S in
nobis ꝓpt̾ uos. Dicant illi et mres.qm̃ ꝓpt̃ te. Ipse
bencficiũ. Proinde inutroq inutroq nob̾ consultũ ẽ.
& qđ manat ex illo uenit ad nos. et qđ fit ꝓpt̃ illũ re¬
dit ad nos. Ipse c̃. enĩ de quo dic̃ anima que letat᷑ indõ.
cnĩ bonoꝵ meoꝵ nͥ a te datoꝵ : et qͦmͦ eget aliquo bo¬
no. a quo in me bonũ datur : quid gͦ miramini fr̃s. si
amatores dĩ mr̃es tanta ꝑtulerunt. ut ad quirerent
dm̃ : amatores auri uidete q̃nta patiantur. Hyemali¬
b tempestatib se nauigando cõmittunt. Sic feruet
tem agitant᷑. Dicant et ipsi auro ꝓpt̾ te mortificam᷑

Expanded text:
sus est, tres cruces causa discrevit. Inter duos latrones crucifixus erat: hinc et inde facinorosi confixi, in medio ipse. Et tanquam illud lignum tribunal esset, insultantem damnavit, confitentem coronavit. Quid faciet judicaturus, si hoc potuit judicatus? Jam ergo discernebat cruces. Nam, si poena interrogaretur, similis erat Christus latronibus. Sed si nobis, Propter vos. Dicant ergo illi et martyres: beneficium. Proinde nobis in utroque consultum est: et quod manat ex illo, venit ad nos; et quod fit propter illum, redit ad nos. Ipse est enim de quo dicit anima, quae laetatur in enim bonorum meorum, nisi a te datorum? quomodo eget aliquo bono, a quo omne bonum datur? Ideo amatores Dei martyres tanta pertulerunt, ut acquirerent Deum? Amatores auri videte quanta patiantur. Hiemalibus asperitatibus se navigando committunt: sic fervent tem agitantur. Dicant et ipsi auro, Propter te mortificamur
Abbreviated transcription (Latin):
uocante gr̃a congregant᷑. Uolens igit᷑ beatꝰ paulus
ostende qđ ca quȩ ꝓmisit dĩ potens ẽ. et facere. ubi ma¬
ximȩ gr̃a cõm̃datur. cuiꝰ estis inimici. Neq enĩ inpotesta¬
te hominũ ẽ. ut ds̃ impleat quȩ ꝓmisit. et ñ ipsius quiꝓ
misit. Uolens ꝗͦ id ostende. ñ potest inqͥt excide uerbũ

Expanded text:
one respondeam. Volens igitur beatus Paulus ostendere, quod ea quae promisit Deus, potens est et facere; ubi maxime gratia commendatur, cujus estis inimici: neque enim in potestate hominum est, ut Deus impleat quae promisit, et non in ipsius qui promisit: volens ergo id ostendere, Non potest, inquit, excidere verbum
Abbreviated transcription (Latin):
potestatem in hoc mundo tenet. toto mundo ẽ. om̃i¬
no sublimior mens inherens dõ. Si in illa uirtus dicta
ẽ. quȩ ipsius animi nr̃i rectissima affectio ẽ. si in aliquo
ẽ. fauet ut coniungam᷑ dõ. si in nob ẽ. ipsa coniungit.
Non separant instantes molestiȩ. hoc enim leuiores eas
sentimus. qͦ ci a qͦ nos separare moliunt᷑ artius in heremꝰ.
Non separat ꝓmissio futuroꝵ. nã et Equid boni futu¬
rum ẽ. certius ꝓmittit dĩ. & nichil ẽ. ipso dõ melius.
qui iã ꝓfecto bene sibi inherentib presens ẽ. Ueri

Expanded text:
potestatem in hoc mundo tenet, toto mundo est omnipotestatem in hoc mundo tenet, toto mundo est omnino sublimior mens inhaerens deo; sin illa uirtus dicta est, quae ipsius animi nostri rectissima affectio est, si in alio est, fauet ut coniungamur deo; si in nobis est, ipsa coniungit. non separant instantes molestiae; hoc enim leuiores eas sentimus, quo ei a quo nos separare moliuntur artius inhaeremus. non separat promissio futurorum; nam et quidquid boni futurum est, certius promittit deus et nihil est ipso deo melius, qui iam profecto bene sibi inhaerentibus praesens est. X.
Abbreviated transcription (Latin):
nos sũmo amore tende iubes: Diliges inquit dñm
dm̃ tuũ ex toto corde tuo. et extota anima tua. et ex
tota m̃te tua. Quid uis amplius : et paulus. Diligenti¬
b inquit dm̃. om̃a ꝓcedunt inbonũ. Dic̃ etiam ipsius
dilectionis modum. Quisn̾os separabit a caritate.xp̃i:
et cę̧t̃a. & pꝰ pauca. Certus sum enim qr neq mors neq
uita. et cęt̾a. Si gͦ nulla res ab ciꝰ caritate nos sepirat. qͥd
ẽẽ. ñ solum melius. s etiam certius hoc bono potest: ne¬
mo nos separat inde. minando mortẽ. Idipsum enim
qđ diligimꝰ dm̃ mori ñ potest. nͥ dũ ñ diligit dm̃ cui
mors ipsa ẽ. ñ diligere dm̃. qđ nichil ẽ. aliud qͣm ei
qͥcqͣm indiligendo atq sequendo p̃ponere. Nemo
inde separat pollicendo uitã. Nemo enim ab ipso fon¬
te separat aqͣm pollicendo. ñ separat angłs ñ enim ẽ.
angłs cum inheremus dõ nr̃a mente potentior. Non
separat uirtus. sillla uirtus hic nominata ẽ. quȩ aliꝗͣ

Expanded text:
nos summo amore tendere iubes. diliges, inquit, dominum deum tuum ei toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua. quid uis amplius? et Paulus: diligentibus, inquit, deum omnia procedunt in bonum. dicit etiam ipse dilectionis modum: quis ergo nos separabit a caritate Christi? et cetera; et post pauca: certus sum enim quia neque mors neque uita et reliqua. si ergo nulla res ab eius caritate nos separat, quid esse non solum melius sed etiam certius hoc bono potest? nemo nos inde separat minando mortem; id ipsum enim quod diligimus deum mori non potest, nisi dum non diligit deum, cui mors ipsa est non diligere deum, quod nihil est aliud quam ei quicquam in diligendo atque sequendo praeponere. nemo inde separat pollicendo uitam; nemo enim ab ipso fonte separat aquam pollicendo. non separat angelus; non enim est angelus, cum inhaeremus deo, nostra mente potentior. non separat uirtus; si illa uirtus hic nominata est, quae aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
rus moyses de iusticia dĩ qua cum delere ñ posset. im¬
pctͣuit miscđiam ne illos quos uste posset delert.
Ita stetit in confractione in conspectu eiꝰ. ut auerteret

Expanded text:
rus enim Moyses de justitia Dei, qua eum delere non posset, imrus enim Moyses de justitia Dei, qua eum delere non posset, impetravit misericordiam, ne illos quos juste posset, deleret. Ita stetit «in confractione in conspectu ejus, ut averteret
Abbreviated transcription (Latin):
alio loco det̾minat. cũ de xp̃o loquitur dicens. Quot¬
quot enĩ sunt ꝓmissiones dĩ. in illo etiam. dic mͥ. popło
xp̃c adiusticiam. om̃i credenti. Dic̃ etiã de xp̃o loquenᷤ.
Quotqͦt enĩ sunt ꝓmissiones dĩ. in illo etiam. & tu mͥ
dicis isrłitas de xp̃o nichil p̃dixisse ꝓpħas: quid gͥ res¬
tat. nͥ ut eligam utrũ manicheo credam fabulã uanã
et longã contra paulũ narranti. an paulo p̃monenti
siquis uob̃ eu̾głizauerit p̃ter quã qđ euangłizauimus
uob anathema sit: Sic gͦ peꝑcit illi genti. ut ñ ac¬
cenderet om̃em iram suam ad eam pęnitũs eradicandã
atq fimendam. Qđ in uerb̾ eiꝰ et int̃cessione ꝓpeccatis
paratior deleri ꝓ ipsis qͣm ipsos. sciens apud misericor
stetisset in confractione in conspectu eiꝰ. Non ita dixit
stetisse in confractione. quasi ut frangeret iram dĩ. S: in
confractione idẽ. in plaga qua erant illi feriendi. obie
dimitte. sin aũt dele me delibro tuo. Ubi demonstra¬

Expanded text:
alio loco determinat, cum de Christo loquitur dicens: quotquot enim sunt promissiones dei, in illo etiam. dicit mihi PauChristus ad iustitiam omni credenti; dicit etiam de Christo loquens: quotquot enim sunt promissiones dei, in illo etiam: et tu mihi dicis Israhelitas de Christo nihil praedixisse prophetas? quid igitur restat, nisi ut eligam, utrum Manichaeo credam fabulam uanam et longam contra Paulum narranti, an Paulo praemonenti: si quis uobis euangelizauerit praeterquam quod euangelizauimus uobis, anathema sit? Hic fortecenderet omnem iram suam ad eam penitus eradicandam atque finiendam; quod in verbis ejus et intercessione pro peccatis paratior deleri pro ipsis quam ipsos, sciens apud misericordstetisset in confractione in conspectu ejus.» Non ita dixit stetisse «in confractione,» quasi ut frangeret iram Dei; sed «in confractione,» id est, in plaga qua erant illi feriendi: id esdimitte; sin autem, dele me de libro tuo» . Ubi demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑamus. Cum uenerimꝰ. tenebimꝰ. et ĩa uisio erit ñ fides.
Cum uenerimꝰ tenebimꝰ. et iã ies erit ñ spes. Caritas quid:
Numqͥd et ipsa mͦ ẽ. et tunc ñ erit: si amamꝰ credendo et
ñ uidendo. qͦmͦ amabimꝰ uidendo et tenendo: gͦ cari¬
tas ñ tantum erit. s ꝑfecta erit. ficut ait apłs. fides. spes.
caritas. tria hȩc. maioraũt horum caritas. Hanc haben¬
tes. et in nob̾ nutrientes. securi illo adiuuante ꝑseue¬
rantes. in eo dicamꝰ. Quis nos separabit a caritate xp̃i.

Expanded text:
m venerimus, tenebimus; et jam visio erit, non fides: cum venerimus, tenebimus, et jam res erit, non spes. Charitas quid? numquid et ipsa modo est, et tunc non erit? Si amamus credendo et non videndo; quomodo amabimus videndo et tenendo? Ergo charitas erit, sed perfecta erit: sicut Apostolus ait, Fides, spes, charitas, tria haec; major autem horum charitas . Hanc habentes, et in nobis nutrientes, securi illo adjuvante perseverantes in eo, dicamus: Quis nos separabit a charitate Christi?
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ. a xp̃o ꝓfr̃ib meis cognatis scđm carnẽ qͥ sũt isrłite
quoꝵ ẽ.ad optio et gła et testam̃ta et legis constitutio.
et obsequiũ et ꝓmissiones. quoꝵ patres ex quib xp̃c
Quid potest habundantius dici : quid expressuis
dedariri: quid sanctius cõmendari : quȩ ẽ. enim

Expanded text:
risto pro fratribus meis cognatis secundum carnem, qui sunt Israelitae, quorum est adoptio, et gloria, et testamenta, et Legis constitutio, et obsequium, et promissiones; quorum patres, et ex quibus CQuid potest abundantius dici? Quid expressius declarari? Quid sanctius commendari? Quae est enim
Abbreviated transcription (Latin):
gationẽ. hoc ueteres interẽe. dixerunt. qđ ad ꝑconta¬
tionẽ multa responđi possunt. ad int̾rogationẽ uͦ.
aut ñ. aut etiam. Pronunciabit᷑ gͦ ita. ut pꝰ contatio¬
nẽ qua dicimꝰ. quis accusabit aduersus dectos dĩ. il¬
lud qđ sequitur sono int̾rogationis enuncietur. ds̃
qui iustificat : ut tacite respondeat᷑. non. Et item ꝑ¬
contem᷑. Quis ẽ. qui condẽnet: rursusq int̾rogemus.
xp̃c iħc qui mortuus ẽ. magis aũt qui resurrecit.
qui ẽ. indextera dĩ : qui et int̃pellat ꝓ nob̾: ut ubiq

Expanded text:
gationem hoc ueteres interesse dixerunt, quod ad percontationem multa responderi possunt, ad interrogationem uero aut "non" aut "etiam". pronuntiabitur ergo ita, ut post percontationem, qua dicimus: quis accusabit aduersus electos dei? illudqui justificat, » ut tacite respondeatur: « Non. » Et item percunctemur: « Quis est qui condemnet: » rursusque interrogemus, « Christus qui mortuus est, magis autem qui resurrexit, qui est in dextera Dei, qui et
Abbreviated transcription (Latin):
test c̃ẽ. Potest aũt ẽẽ. sine p̃destinatione p̾scientia.
Predestinatione quippe ds ea p̃sciuit quȩ fuerat ipse fic¬
turus. Unde dictum ẽ. fecit quȩ futura sunt. Prescire aũt
potens ẽ. etiam quȩ ipse non facit. sicut quecũq peccata.
Quia et si funt quedã quȩ ita peccata sunt ut penȩ sin
etiam peccatoꝵ. unde dictum ẽ. tradidit illos ds̃ in repro
bam m̃tem ut faciant quȩ ñ conueniunt. ñ ibi peccatũ

Expanded text:
 esse sine praedestinatione praescientia. praedestinatione quippe deus ea praesciuit quae fuerat ipse facturus; unde dictum est: fecit quae futura. sunt. praescire autem potens est etiam quae ipse non facit, sicut quaecumque peccata, quia, etsi sunt quaedam, quae ita peccata sunt, ut poenae sint etiam pecbam mentem, ut faciant quae non conveniunt , non ibi peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ imꝑtiendo maliciã. s ñ imꝑtiendo miscđiam. Quib
cnĩ ñ imꝑtit᷑. nec digni sunt nec merent᷑. ac potiꝰ ut ñ
imꝑtiatur hoc digni sunt. hoc merent᷑. Querimꝰ autẽ
meritũ miscđiȩ. nec inuenimꝰ. qr nullũ ẽ. ne gr̃a euacu¬
etur si ñ gratis donat᷑ s meritis reddit᷑. Si enĩ dixerimꝰ
fidẽ p̃cessisse in qua erat meritũ gr̃ȩ. qͥd meriti habebat
homo ante fidẽ ut acciꝑet fidẽ : quid enĩ habet qđ ñ
acceꝑit:: si aũt accepit. qͥd głatur qͣsi ñ acceꝑit: sicut

Expanded text:
s impertiendo malitiam sed non impertiendo misericordiam. quibus enim non impertitur. nec digni sunt nec merentur ac potius, ut non impertiatur, hoc digni sunt hoc merentur. quaerimus autem meritum misericordiae nec inuenimus. quia nullum est. ne gratia euacuetur. si non gratis donatur, sed meritis redditur. Si enim dixerimus fidem praecessisse. in qua esset meritum gratiae, quid meriti habebat homo ante fidem, ut acciperet fidem? quid enim habet, quod non accepit? si autem accepit. quid gloriatur. quasi non acceperit?
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓ nob̾ om̃ib tdidit illum. Si gͦ pat̾ filium tͣdidit. et
filius se ipsum tͣdidit. uidas quid fecit : Niter t̾dendo
filium ad mortem ꝓ nob benefecit. xp̃c tradendo se ipsũ
fct̃ male. Non enĩ qđ nob̾ prestitum ẽ. de passione. xp̃i
maliciȩ iudȩ deputabitur. habebit ille mercedẽ malicię.¬

Expanded text:
 nobis omnibus tradidit illum . Si ergo Pater Filium tradidit, et Filius semetipsum tradidit; Judas quid fecit? Pater tradendo Filium ad mortem pro nobis, bene fecit: Christus tradendo seipsum pfecit male. Non enim quod nobis praestitum est de passione Christi, malitiae Judae deputabitur: habebit ille mercedem maliti
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc ꝓmissio implebit᷑ quid erimꝰ. quales erimꝰ : quȩ bona
millo itgno accepturi sumus. qͣndoqͥdem xp̃o moriente
ꝓ nob̾. tale iam pignus accepimus : quał erit sp̃s hominis
nullum om̃ino habens uitium. nec fub quo iaceat. nec
cui cedat. nec contͣ qđ saltẽ laudabiliter dimicet pacca¬
tissima uirtute ꝑfectus: rerũ ibi om̃ium qͣnta. qͣm spe¬
ciosa. qͣm certa scientia. sine errore aliqͦ uł labore. ubi
dĩ sapientia de ipso fonte potabitur cum sũma felicita¬
ditum. et eo sufficient̃ uuuificatum. nullis alimoniis
indigebit. Non cnĩ animale s sp̃uale erit. habens qͥdẽ
carnis s sine illa carnali corruptione substantiam.

Expanded text:
haec promissio conplebitur, quid erimus! quales erimus! Quae bona haec promissio conplebitur, quid erimus! quales erimus! Quae bona in illo regno accepturi sumus, quando quidem Christo moriente pro nobis tale iam pignus accepimus! Qualis erit spiritus hominis nullum omnino habens uitium, nec sub quo iaceat, nec cui cedat, nec contra quod saltem laudabiliter dimicet, pacatissima uirtute perfectus! Rerum ibi omnium quanta, quam speciosa, quam certa scientia, sine errore aliquo uel labore, ubi Dei sapientia de ipso suo fonte potabitur, cum summa felicitaditum et eo sufficienter uiuificatum nullis alimoniis indigebit! Non enim animale, sed spiritale erit, habens quidem carnis. sed sine ulla carnali corruptione substantiam.
Abbreviated transcription (Latin):
dem habemꝰ. Si fidem ñ habemꝰ. xp̃iani non fumꝰ. Si aũ
habemus fidem. iam aliquid habemus iusticię. Ipsum ali¬
quid ius nosse quantũ sit : iustus ex fide uunt. Iustus in¬
quam exfide uiuit. qͥ credit̾ ñ uidet qđ. Grati simus ex co
qđ habemꝰ. ut addat qđ ñ habemꝰ. et ñ ꝑdamꝰ qđ habemꝰ.
Ergo et hoc t̾cium. iam agitur in nob̾. Iustificati sumus.
s ipsa iusticia cum ꝓficimũs crescit. Qui etiam filio¬
suo ꝓpͥo non peꝑcit. s ꝓ nob̾ om̃ib tradidit illum.
Quid dabit eis quos p̃destinauit ad uitam. si tanta¬
dedit etiam cis quos p̃destinauit ad mortẽ : quȩ bo¬
na in illa beata uita facit eossumere. ꝓ quib in hac mise¬
ra unigenitũ suũ uoluit filiũ usq ad mortẽ mala tanta
ꝑferre : unde apłs de ipsis in illud regnum p̃destinatis
loquens.qui ꝓpͥo inquit filio ñ peꝑcit. s ꝓ nob̾ om̃ib tra¬
didit cum. Quomͦ ñ et cum illo om̃a nob̾ donauit : cum

Expanded text:
dem habemus: si fidem non habemus, christiani non sumus. Si autem fidem habemus, jam aliquid habemus justitiae. Ipsum aliquid, vis nosse quantum sit? Justus ex fide vivit : justus, inquam, ex fide vivit; quia credit quod non quod habemus: ut addatur quod non habemus, et non perdamus quod habemus. Ergo et hoc tertium jam agitur in nobis. Justificati sumus: sed ipsa justitia, cum suo proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum. Quid dabit eis quos praedestinavit, etc., dedit etiam eis quos praedestinauit ad mortem? Quae bona in illa beata uita faciet eos sumere, pro quibus in hac misera unigenitum suum filium uoluit usque ad mortem mala tanta perferre? Unde apostolus de ipsis in illud regnum praedestinatis loquens: Qui proprio, inquit, filio non pepercit, sed pro\'nobis omnibus tradidit eum, quo modo non et cum illo omnia nobis donabit? Cum
Abbreviated transcription (Latin):
diuimus exhortantẽ et confirmantẽ nos cum diceret no¬
bis. Si ds̃ ꝓ nob̾ quis contͣ nos : ꝓ quib aũt sit ds̃. suꝑius
ostendit ubi ait. Quos aũt p̃destinauit. illos et uocauit.
Quos aũt uocauit. illos et iustificauit. Quos aũt iustifica
uit. illos et głificauit. Quid gͦ dicimꝰ adhȩc. si ds̃ ꝓ nobis
quis contra nos: ds̃ ꝓ nob̾. ut p̃destinaret nos. ds ꝓ nob.
ut uocaret nos. Ds ꝓ nob̾. ut iustificaret nos. Ds ꝓ nobis.
ut głificaret nos. Si ds̃ ꝓnob̾ quis contra nos: predestina¬
uit ante quã eẽmus. uocauit cũ auersi ẽemus. iustifica
ꝓnob̵ quis contͣnos: predestinatis a dõ. uocatis. iustisiglo¬
rificatis. qui uult aduersari paret se si potest bellare ad¬
uersus dm̃. Ubi enim audiuimꝰ. si ds ꝓ nob̾ qͥs contra nos.
nͥ qui dm̃ uincit ñ ledit nos. & quis ẽ. qui uincit om̃ipo¬
tentem : quicũq reluctari uoluerit sibi nocet. Hoc ẽ. qđ
et paulo adhuc saulo de cęlo xp̃c clamauit. Non tibi ex¬

Expanded text:
divimus exhortantem et confirmantem nos, cum diceret nobis: Si Deus pro nobis, quis contra nos? Pro quibus autem sit Deus, superius ostendit, ubi ait: quos autem praedestinavit, illos et vocavit; quos autem vocavit, illos et justificavit; quos autem justificait, illos et glorificavit. Quid ergo dicemus ad haec? Si Deus pro nobis, quis contra nos? Deus pro nobis, ut praedestinaret nos; Deus pro nobis, ut vocaret nos; Deus pro nobis, ut justificaret nos; Deus pro nobis, ut glorificaret nos. Si Deus pro nobis, quis contra nos? Praedestinavit, antequam essemus; vocavit, cum aversi essemus; justificanobis, quis contra nos? Praedestinatis a Deo, vocatis, justificatis, glorificatis, qui vult adversari, paret se, si potest bellare adversus Deum. Ubi enim audivimus, Si Deus pro nobis, quis contra nos? nisi qui Deum vincit, non laedit nos. Et quis est qui vincit Omnipotentem? Quicumque reluctari voluerit, sibi nocet. Hoc est, quod et Paulo adhuc Saulo de coelo Christus clamavit: Non tibi ex
Abbreviated transcription (Latin):
mundus aduersus eos. Popłi meditabantur in ania. pͥnci¬
pes conueniebant in unum. et cogitabant᷑ noui cruciatus.
et pęnas incredibiles inueniebat ingemosa crudelitas.
Obruebantur opprobriis. falsis arguebantur criminib.
custodiis intolerabilib induebantur. ungulis arabantur.
dus contͣ uos et dicitis. quis contra nos : responđent tibi.
& quid ẽ. totus mundus. quando ꝓ eo morimͣ ꝑquem

Expanded text:
mundus adversus eos, populi meditabantur inania, principes conveniebant in unum : excogitabantur novi cruciatus, et poenas incredibiles inveniebat ingeniosa crudelitas. Obruebantur opprobriis, falsis arguebantur criminibus, custodiis intolerabilibus includebantur, ungulis exarabantur, dus contra vos, et dicitis: Quis contra nos? Respondent tibi: Et quis est totus mundus, quando pro eo nos morimur,
Abbreviated transcription (Latin):
tinatione uocatione. iustificatione. glificatione. In . ꝗg qua¬
tuor reb considare debemus. quid im habeamus. et quid
adhuc expectemus. In his enim quȩ iam habemꝰ. lauda¬
mus dm̃ largitorẽ. in his quȩ nondum habemꝰ tenemꝰ de¬
bitorẽ. Debitor enim factus ẽ. ñ aliquid a nob accipiendo.
s qđ ei placuit ꝓmittendo. Predestinati enim iã sumus.¬
et antequã eẽmus. uocati sumus qͣndo xp̃iani facti sumus.
lam gͦ et hoc habemus iustificati. qͥcqͥd ẽ. iustificati aude¬
mus dicere. et hoc tercium habe nos : et erit quisquã nr̃m
audes hoc dicere. occurrit tͥ ioħs. Si dixerimꝰ inquit q¬
peccatũ ñ habemus. nos ipsos seducimꝰ. et ueritas in nob̾

Expanded text:
tione, glorificatione; in his ergo quatuor rebus considerare debemus quid jam habeamus, et quid adhuc exspectemus. In his enim quae jam habemus, laudemus Deum largitorem: in his quae nondum habemus, teneamus debitorem. Debitor enim factus est, non aliquid a nobis accipiendo, sed quod ei placuit promittendo. et antequam essemus. Vocati sumus, quando christiani facti sumus. Jam ergo et hoc habemus. Justificati, quid? Quid est, justificati? Audemus dicere, jam hoc tertium habere nos? Et erit quisquam nostrum audes hoc dicere, occurrit tibi Joannes: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et veritas in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
celoꝵ. Iustificamur inuocatione miscđię. et timore iu¬
ate saluari. Uocati renunciamꝰ diabolo ꝑpenitentiã. ne
sub iugo eiꝰ remaneamꝰ. Iustificati. sanamͣ ꝑ miscđiam. ne
tudicium timeamꝰ. Glificati. tͣnsimꝰ inuitam ȩt̃nam. Ad¬
hoc ꝑtinere arbitror. qđ dñs ait. Ecce eicio demonia et¬
sanitates ꝑficio hodie et cras. et tercia consũmor. Qđ etiã
intriduo suȩ passionis et dormitionis et uigilationis osten¬
dit. Crucifixus ẽ. enim et sepultus ẽ. et resurrex̃. Incruce
de pͥncipib et potestatib triumphauit. in sepulchro re¬
qͥeuit. in resultatione exultauit. Pęnitentia cruciat. ius

Expanded text:
coelorum» . Justificamur in vocatione misericordae, et timore jucoelorum» . Justificamur in vocatione misericordae, et timore juante salvari. Vocati, renuntiamus diabolo per poenitentiam, ne sub jugo ejus remaneamus: justificati, sanamur per misericordiam ne judicium timeamus: glorificati, transimus in vitam aeternam, hoc pertinere arbitror quod Dominus ait: « Ecce ejicio daemonia hodie et cras, et tertia die consummor . » Quod etiam in triduo suae passionis et evigilationis ostendit. Crucifixus est enim, et sepultus et resurrexit. In cruce de principibus et potestatibus triumphavit, in sepulcro requievit, in r
Abbreviated transcription (Latin):
accus abit aduersus electos dĩ : et si ds̃ ꝓ nob̾ quis contra
nos : qui unigenito filio suo ñ peꝑcit s ꝓ nob̾ om̃ib tradidit
multomagis reconciliati salui erimꝰ ab ira ꝑ ipsum. Hloc
ẽ. inuictissimũ scutũ quo repellitur inimicus. desꝑatio¬
nem salutis suggerens multitudine tribulationum. et
Itẽptationum. Sic enim ad et̃nam beatamq tendimꝰ
uitam. pͥmitus nr̃a peccata dãnando. deinde bene iuiuen¬
do. ut post uitam condẽnatã malam. et gestam bonam:
mereamur ȩt̃nam. Scđm ꝓpositum enim occultissimȩ
iusticiȩ bonitatisq suȩ. ds̃ quos p̃destinauit illos et uoca¬
ficauit. ipsos et głificauit. Predestinatio nr̃a ñ in nobis
facta ẽ. s inocculto apud ipsum. in eiꝰ prescientia. Tna
uͦ reliqua in nob sunt. uocatio. iustificatio. głificatio.
Uocam᷑ p̃dicatione pęnitentiȩ. Sic enim cẽpit dñs euan
głizart. agite pęnitentiã. apꝓpinquabit enim regnũ

Expanded text:
accusabit adversus electos Dei? Et si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui unigenito Filio suo non pepercit; sed pro nobis omnibus tradidit multo magis reconciliati, salvi erimus ab ira per ipsum. » Hoc est invictissimum scutum, quo repellitur inimicus, desperationem salutis suggerens in multitudine tribulationum et tentationum. Sic enim ad aeternam beatamque tendimus vitam, primum nostra peccata damnando, deinde bene vivendo, ut post vitam, condemnatam malam et gestam bonam, mereamur aeternam. Secundum propositum enim occultissimae justitiae bonitatisque suae Deus quos praedestinavit, illos et vocaficavit, ipsos et glorificavit. Praedestinatio nostra non in nobis facta est, sed in occulto apud ipsum in ejus praescientia: tria vero reliqua in nobis fiunt, vocatio, justificatio, glorificatio. Vocamur praedestinatione poenitentiae, sic enim coepit DominuAgite poenitentiam; appropinquavit enim regnum
Abbreviated transcription (Latin):
dñs qui sunt ciꝰ. Ipse sunt oues. aliqͣndo scipse nesciunt.
s pastor nouit eas. Scđdm istam p̃destinationẽ. scđm istã
dĩ p̃scientiam. scđm lectionẽ ouium ante constitutionẽ
mundi. Nam et hoc dic̃ apłs. Sicut elegit nos in ipso an¬
te constitutionẽ mundi. Scđ̾m istam gͦ p̾scientiã dĩ et
p̃destinationẽ qͣm multȩ oues foris. quã multi lupi intꝰ.
Et qͣm multe oues intus. et multi lupi foris. Quidgͦ¬

Expanded text:
unt, sed pastor novit eas, secundum istam praedestinationem, secundum istam Dei praescientiam, secundum electionem ovium, ante constitutionem mundi: nam et hoc dicit Apostolus, Sicut elegit nos in ipso ante constitutionem mundi . Secundum istam ergo praescientiam Dei et praedestinationem, quam multae oves foris, quam et quam multae oves intus et multi lupi foris! Quid
Abbreviated transcription (Latin):
sta gͥ sua dona quibuscumq ds̃ donat. ꝓcul dubio se
donaturũ ẽẽ. p̃sciuit. et in sua p̃scientia p̃parauit.
Quos ꝗͦ p̃destinauit. ipsos et uocauit uocatione illa de
qua dictũ ẽ. Sine penitentia sunt dona et uocatio dĩ
Nãq in sua quȩ falli mutariq ñ potest p̃scientia oꝑa
sua disponere. id om̃ino nec aliud quicꝗ̃ ẽ p̃destinare.
hos et iustificauit. sta scĩficatio concedit᷑ iustis. scad

Expanded text:
aec sua dona quibuscunque ipse donavit, procul dubio se daturum esse praescivit, et in sua praescientia praeparavit. Quos ergo praedestinavit, ipsos et vocavit vocatione illa de qua dictum est, sine poenitentia sunt dona et vocatio Dei. Nam in sua, quae falli mutarique non potest, praescientia opera sua disponere, in Domino nec aliud quidquam esqui et resurrexit. Ista sanctificatio conceditur justis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
gunt᷑ ut credant: Hanc enim et ipse dñs satis aꝑit. ubidi¬
cit. Non uos me elegistis s ego elegi uos. Nam si ꝓpt̃ea
electi crant qr credidant. ipsi eum pͥus elegerant creden¬
do in eum ut eligi mererentur. Aufer hoc om̃ino qͥdic̃.
quidẽ elegert̃ eum qͣndo credidunt in eũ. unde ñ ob ali¬
ud dic̃. Non uos me elegistis. s ego uos elegi. nͥ qr ñ elege¬
runt. ut eligeret eos. s ut cligerent eũ degit eos. qr mi

Expanded text:
 satis aperit ubi dicit: « Non vos me elegistis, sed ego vos elegi . » Nam si propterea electi erant quia crediderant, ipsi eum prius utique elegerant credendo in eum, ut eligi mererentur: aufert autem hoc omnino, cul dubio elegerunt eum, quando crediderunt in eum; unde non ob aliud dicit: « Non vos me elegistis, sed ego vos elegi, » nisi quia non elegerunt ut eligeret eos, sed ut eligerent eum elegit eos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cet et p̃paratio beneficioꝵ dĩ. quib certissime. lib̾ant᷑. qͥ¬
cumq libant᷑. Ccteri aũt ubi nͥ in massa ꝑditionis iusto
diumo iudicio relinquuntur: Quod gͦ ait. p̃destina¬
tos conformes fieri imaginis filii dĩ. potest scđm int̾iorẽ
mur dĩ filio. Potest et sic accipi. ut quẽ ad modum uille
mortalitate. ita nos illi efficiamur immortalitate confor¬
mes. qđ qͥdem et ad ipsam resurrectionẽ corpoꝵ. ꝑtinet.
hanc imaginẽ filii sui cui ꝑ immortalitatẽ conformamur
incorpore. etiam illud agimus qđ itẽ dicit idem apłs. Sic̃
portauimꝰ imaginẽ t̾reni. portemꝰ etiam imaginẽ eiꝰ qui
de cęlo ẽ. ut scilicet qui scđm adam mortales fuimꝰ scđm
xp̃m immortales nos futuros. fide uera et spe certa fir¬
maq teneamꝰ. Sic enim nũc eandẽ imaginẽ portare pos¬
sumus. ñdũ inuisione s in fide. ñdum in it s in spe. de¬

Expanded text:
ertissime liberantur quicunque liberantur. Caeteri autem ubi, nisi in massa perditionis justo divino judicio relinquuntur? Quod ergo ait, praedestinatos conformes fieri imaginis Filii Dei, potest secundum interiorem mur Dei Filio. Potest et sic accipi: Ut quemadmodum nobis ille mortalitate, ita nos illi efficiamur immortalitate conformes: quod quidem et ad ipsam resurrectionem pertinet. hanc imaginem filii, cui per immortalitatem conformamur, in corpore etiam illud agimus, quod item dicit idem Apostolus. Sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem ejus qui de coelo est : ut scilicet qui secundum Adam mortales fuimus, secundum Christum immortales nos futuros, fide vera et spe certa firmaque teneamus. Sic enim nunc eamdem imaginem portare possumus, nondum in visione, sed in fide; nondum in
Abbreviated transcription (Latin):
hunis mundi tolerabilia ducere spe futuri. Sic enĩ usu
quodam bono. conuertunt᷑ in bonũ. dũ ñ augent nr̃am
concupiscentiã s exercent pacientiã. de q̃re apłsait. Sc¬
quit. Non solum gͦ illa quȩ appetunt᷑ ut suauia. uerũ
etiam illa quȩ ut molesta uitantur. qͣndo alia sic sumi¬
mus ne capiam᷑. alia sic ferimꝰ ne frangam᷑. et scđm p̃¬
cepta diuina in om̃ib gr̃as agimꝰ ei de quo dicimꝰ. Be¬
nedicã dñm in om̃i tp̃r. semꝑ laus eiꝰ in ore meo. & bo¬
nũ ẽ.mͥ qm̃ humiliasti me. ut discã iustificationes tuas.
Neq enĩ re uera si fallacis ꝓsꝑitatis sẽꝑ hic tͣnqͥllitas ar¬
ridẽt. anima humana portũ illũ uere certeq securita¬
oꝑante cũ uolumꝰ. ad bona pietatis oꝑa nichil ualeꝑꝰ.
le. De cooꝑante illo cũ iã uolumꝰ et uolendo agimꝰ. sci
mus enĩ in qͥt qm̃ diligentib dm̃ om̃a cooꝑantur in
bonũ. Quid ẽ. om̃a. nisi et ipsas t̾ribiles seuasq passio¬

Expanded text:
huius mundi tolerabilia ducere spe futuri. sic enim usu quodam bono conuertuntur in bonum, dum non augent nostram concupiscentiam, sed exercent patientiam. de qua re apostquit, non solum ergo illa, quae appetuntur ut suauia, uerum etiam illa, quae ut molesta uitantur, quando alia sic sumimus, ne capiamur, alia sic ferimus, ne frangamur, et secundum praecepta diuina in omnibus gratias agimus ei, de quo dicimus: Benedicam dominum in omni tempore; semper laus eius in ore meo et: Bonuneque enim re uera, si fallacis prosperitatis semper hic tranquillitas adrideret, anima humana portum illum uerae certaeque securitaoperante, cum uolumus, ad bona pietatis opera nihil ualemus. le; de cooperante illo, cum iam uolumus et umus enim, inquit, quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum . Quid est omnia, nisi et ipsas terribiles saevasque passio
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͦlibet mͦ lector ꝓnunciauerit ñ sit inculpa. Nisi
enĩ fides rtuocet qͣ credimꝰ dm̃ ñ accusaturũ aduersus
clectos suos. et xp̃m ñ condẽnaturũ electos suos. potest
illud sic ꝓnunciari. Quis accusabit aduersus clectos
dĩ : ut hanc int̃rogationẽ qͣsi responsio conscqͣtur. ds̃
qui iustificat. & item int̾roget᷑. Quis ẽ. qui condẽnet :

Expanded text:
ut quolibet modo lector pronuntiauerit, non sit in culpa. nisi ut quolibet modo lector pronuntiauerit, non sit in culpa. nisi enim fides reuocet, qua credimus deum non accusaturum aduersus electos suos et Christum non condemnaturum eleillud sic pronuntiari: Quis accusabit adversus electos Dei? ut hanc interrogationem quasi responsio consequatur: Deus qui justificat; et iterum interrogetur: Quis est qui condemnet?
Abbreviated transcription (Latin):
uł possidebis s om̃a mea tua sunt. Nec tam̃ ita sunt cius.
ut ipsius dĩ. Qđ enim ẽ. in nr̃a peccuna. potest familię
nr̃ae uł alim̃tum eẽ. uł ornam̃tum. ułaliquid huiꝰmodi.
& certe cũ ipsum patrem recte ille possit suũ dicere.
ñ uideo quȩ ipsius recte sua uocare ñ possit. diuersis dũ¬
taxat modis. Cum enĩ beatitudinẽ illam optinuerimꝰ.
nr̃a erunt ad uiuendũ suꝑiora. nr̃a erũt ad conuiuen¬
dũ eqͣlia. nr̃a erunt ad dñandum inferiora. Quis¬
accusabit aduersus dectos dĩ : dĩ qͥ iustificat: quis est
qui condẽnet : Quecũq aũt de ambiguis distinc¬
tionib diximꝰ. eadem obscruanda sunt et in ambiguis
ꝓnunciationib Nam̃ et ipse nͥ lectoris nimia uicient᷑
incuria. aut rtguł fidei corrigunt᷑. aut p̃cedentis uł
consequentis conexio sermonis. aut si neutrũ hoꝵ adhi¬
betur ad correctionẽ nichilominꝰ dubie remanebunt.

Expanded text:
vel possidebis; sed, Omnia mea tua sunt. Nec tamen ita sunt ejus, vel possidebis; sed, Omnia mea tua sunt. Nec tamen ita sunt ejus, ut ipsius Dei. Quod enim est in nostra pecunia, potest familiae nostrae vel alimentum esse vel ornamentum, vel aliquid hujusmodi. Et certe cum ipsum patrem recte ille posset suum dicere, non video quae ipsius recte sua vocare non possit, diversis duntaxat modis. Cum enim beatitatem illam obtinuerimus, nostra erunt ad videndum superiora, nostra erunt ad convivendum aeqaccusabit adversus electos Dei? Deus qui justificat? Quis est qui condemnet, etc., Quaecunque autem de ambiguis distinctionibus diximus, eadem obseruanda sunt et in ambiguis pronuntiationibus. nam et ipsae, nisi lectoris nimia uitientur incuria, aut regulis fidei corriguntur aut praecedentis uel consequentis contextione, sermonis aut, si neutrum horum adhibetur ad correctionem, nihilominus dubiae remanebunt,