comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trait᷑ pauꝑtate. ⁊ leta contẽpnit itrificia. łdiem soł nonurettẽ. neqi
luna ꝑnoetẽ. Nolo orare in anguł platearũ: ne rectũ it p̃cũ cuarũ fran¬
gat aura popłaris. Nolo te dilatare simbrias. ⁊ ostentiu bab̾e filacteria.
ieonscientiare pugnante pharisaiea ambicione circũdari. biuc de
pendet eugłiũ. inde erute ⁊ ppłie. fideł mecũ lector intellige. Qd taceã.
hȩc erat incorde portare. quã incorpore dnm hab̾e fautore ñ aspetꝰ
hominũ: Uis seire quales dñs querat ornatꝰ. habitu prudencia. iusti¬
cia. tẽꝑancia. fortitudine his plagis cęli includẽ. hecte qͣdriga ue.¬
liut aurigã xp̃i ad meti concitũ fuerat. Hichil boc monili p̾ciosiꝰ ni
cłnl ae gẽmarũ uarietate distinciꝰ. Ex omi parce decoraris. cingeris
ipse de traus aut alios audias de trahentes. sedens in qͥd adiis frem¬

Expanded text:
trahitur paupertate: et laeta contemnit et tristia. Per diem sol non urit eum, neque luna per noctem. Nolo te orare in angulis platearum, ne rectum iter precum tuarum frangat aura popularis. Nolo te dilatare fimbrias, et ostentui habere phylacteria, et conscientia repugnante, pharisaica ambitione circumdari. Inde pendet Evangelium, inde lex et prophetae. Fidelis mecum lector intelligis est haec in corde portare quam in corpore, Deum habere fautorem, non aspectus hominum. Vis scire, quales dominus quaerat ornatus? Habeto prudentiam, iustitiam, temperantiam, fortitudinem. His plagis caeli includere, haec te quadriga velut aurigam Christi ad metam concitum ferat. Nihil hoc monili pretiosius, nihil hac gemmarum varietate distinctius. Ex omni parte decoraris, cingeris,aliis detrahas, aut alios audias detrahentes. « Sedens, inquit, adve
Abbreviated transcription (Latin):
s p̃ciũ uestitũ lintearũ ñ ab̃e. landabile:. Alioqͥn: ridiculũ ⁊iplenũ
dedecoris. referto marsupio qd̃ sudariũ orariũq ñ habeas głari. Sins
qͥ pauꝑib parũ tribuunt ut ampliꝰ accipiant: ⁊ sub p̃textu elemosi¬
ne querant diuicias. que magis uenacio appellanda ÷: qua elemosina.
Sic bestie. sic aues. sic capiunt᷑ ⁊ pisces: modica mamo esca ponit᷑. ut ma¬
tronarũ ineo sacculi ꝓtraant᷑. Scct ep̃s cui cõmisa÷ aeccłȩ cura: que dis¬

Expanded text:
sed pretium uestium linearum non habere laudabile est; alioquin ridiculum et plenum sed pretium uestium linearum non habere laudabile est; alioquin ridiculum et plenum dedecoris referto marsuppio, quod sudarium orariumque non habeas, gloriari. sunt, qui pauperibus parum tribuunt, ut amplius accipiant, et sub praetextu elemosynae quaerunt diuitias: quae magis uenatio appellanda est quam elemosyna. sic bestiae, sic aues, sic capiuntur et pisces: modica in hamo esca ponitur, ut matronarum in eo sacculi protrahantur. scit episcopus, cui commissa est ecclesia, quem dis
Abbreviated transcription (Latin):
Marcꝰ tulliꝰ adque pulcherrimũ illud elogiũ:: de mosthenes tͥ p̃ripuit
ne esses pͥmꝰ oratortulli. ne solꝰ in oratione ꝓ qͥnto gallio. qͥd de fauore uulgi.
ide imꝑitis concionatorib loq̃t᷑ atende. de his aut̾ ludis. locor enĩquesũ
ipse nuꝑ exꝑtꝰ. unꝰ qͥdã poeta nominat᷑ homo ꝑ litteratꝰ. Cuiꝰ sunt illa
coniuuia poetarũ ac philosophoꝵ. cũ facerae erupiden: unenandrũ
int̾se ⁊ alio loco socraten. atq epichoꝵ disserentes. quoꝵ ȩtatẽ n annis
s secuł scimꝰ fuisse disiunctas atq his qͣntos plausꝰ iclamores mouae.
Multos enĩ con discipłos habet intheatro: qͥ simul litteras ñ didicerẽ.
Uestes pullas aeq uita ut candidas. ornatꝰ. ⁊ sordes parimͦ fugiende. qi
alterũ delicias. alterũ głam redoloe: Nabsq amictu linteo in cidẽ.

Expanded text:
M. Tullius in quem pulcherrimum illud elogium est: « Demosthenes tibi praeripuit, M. Tullius in quem pulcherrimum illud elogium est: « Demosthenes tibi praeripuit, ne esses primus Orator: » tu illi, ne solus in oratione pro Quinto Gallio, quid de favore vulgi, et de imperitis concionatoribus loquatur, attende, ne his fraudibus ludaris. Loquor enim, quae sum pertus — unus quidam poeta dominatur, homo perlitteratus, cuius sunt illa conuiuia poetarum ac philosophorum, cum facitEuripiden etMenandrum inter se et alio loco Socraten atque Epicurum disserente, quorum aetates non annis, sed saeculis scimus fuisse disiunctas. atque his quantos plausus et clamores mouet! multos enim condiscipulos habet in theatro, qui simul litteras non didicerunt. Vestes pullas aeque uita ut candidas; ornatus et sordes pari modo fugiendae, quia alterum delicias, alterum gloriam redolet. non absque amictu lineo incedere,
Abbreviated transcription (Latin):
eni disensionis: as̃. s. pacis. Gla patris. fili sapiens. Gaudeat ep̃s ui
dicio suo: eũ tales ap̃o elegerit sacer dotes. dicente te in garfa. ñ clamor
popll s. gemitꝰ susctetꝰ. Lacrime audtoꝵ. laudes ture seit. Ser noiprir
scriptarũ lectione condie sit. holote de clamatorẽ ẽẽ. ⁊igarxulũ sine ra¬
cone: s misterii ꝑitũ ⁊ sacram̃toꝵ dĩ tui eruditissimũ. Uerba uoluere.
⁊celeritate dicendi apud inꝑitũ uulgꝰ admiracionẽ sui facere. indoe¬
torũ hominũ ÷. atrita frons: int̾p̃tat᷑ sepe qd̃ nescit. Et cũ aliꝰ hauserit:
sibi qͦ usurpat scienciã. Pceptor qͦndã m̃s gregoriꝰ nazant enꝰ. rogatꝰ ame
mante. cogeris inuitꝰ scire qd̾ nescis: aut certe si solꝰ tacueris. ab om̃ib
stulticiȩ condẽpnaberis. Nichil t̾a facile quã uisẽ plebeculã ⁊ indoctã
concionẽ lingue uolubilitate deciꝑe: que qͥcqͥd ñ intelligit plus mirat᷑.

Expanded text:
est dissensionis Deus, sed pacis. Gloria patris est filius sapiens; gaudeat episcopus iudicio suo, cum tales Christo elegerit sacerdotes. Dicente te in ecclesia non clamor populi, sed gemitus suscitetur; lacrimae auditorum laudes tuae sint; sermo presbyteri scripturarum lectione conditus sit. nolo te declamatorem esse et rabulam garrulumque, sed mysterii peritum et sacramentorum dei tui eruditissimum. uerba uoluere et celeritate dicendi apud inperitum uulgus admirationem sui facere indoctorum hominum est. adtrita frons interpretatur saepe, quod nescit, et, cum aliis suaserit, sibi quoque usurpat scientiam. praeceptor quondam meus Uregorius JNazanzenus rogatus a me,mante cogeris inuitus scire, quod nescis, aut certe, si solus tacueris, solus ab omnibus stultitiae condemnaberis.\' nihil tam facile, quam uilem plebiculam et indoctaconcionem, linguae volubilitate decipere. quae quidquid non intelligit, plus miratur.
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃ta. Numeri uͦ ñne tociꝰ arithineticȩ ⁊ ꝓphetiȩ balaa.
iqͣdraginta duarũ ꝑheremũ mansionũ. mysteria c̃tinent᷑:
de utero nomium qͦq scda lex ⁊ eugłice legis p̾figuratio:¬
ñne sic ea hab& que pͥora sunt ut tam̃ noua sint omĩa de
ria suo sermone conplectit᷑: ꝓsa incipit. uersu labit᷑. pedes.¬
tri sermone finit᷑. Onĩs leges di alectice. ꝓposiciore. assũp¬
cione. confirmatione. c̃clusione. de t̾minat. Singula ĩ eo

Expanded text:
ero nonne totius arithmeticae et prophetiae Balaam et quadraginta duarum per heremum mansionum mysteria continent? Deuteronomium quoque, secunda lex et euangelicae legis praefiguratio, nonne sic ea habet, quae priora sunt, ut tamen noua sint omnia de ria suo sermone complectitur? Prosa incipit, versu labitur, pedestri sermone finitur: omnesque leges dialecticae, propositione, assumptione, confirmatione, conclusione determinat. Singula in eo
Abbreviated transcription (Latin):
assirios. regnũ uida ⁊regũ isrł describie. Si historiã respicias. u̾ba
simplicia sunc. Si in litteris sensũ latentẽ ȩccłe paucitas. ⁊ bereticoꝵ¬
cont̾ ȩccłam bella narrant᷑. duodecĩ ꝓpħe in uniꝰ uoluminis ang̾tias
coarcati: multo aliud quã sonat inlittera p̃figurant. Osee er ebro nomi.¬
nat epbraim. samariã. ioseph ierram isrł ⁊ uxorẽ fornicariã ⁊ fornicatio¬
nis filios. & adulterã cubiculo clausã mariti. multo tẽpore sede uiduã.
⁊ sub ueste lugubri. uiri ase reditũ p̃stolari. Iohel filiꝰ phatuel deseribit
tra duodecĩ tribuũ eruca bruco. loc̾ta rubigine uastante c̃sũptã. łt p̾
eu̾sionẽ prioris ppłi effusuri sp̃m sem̃ suꝑseruos di. ⁊ ancillas. id: suꝑ .c. uigui.

Expanded text:
Assirios, regum Iuda et Israel descripsit historiam. Respicias verba: simplicia sunt. Si in litteris sensum latentem inspexeris, eccontra Ecclesiam bella narrantur. Duodecim Prophetae in unius voluminis angustias coarctati, multo aliud quam sonant in littera, praefigurant. Osee crebro nominat Ephraim. Samariam, Joseph, Jezrael, et uxorem fornicariam, et fornicationis filios, et adulteram cuet sub veste lugubri viri ad se reditum praestolari. JOEL filius Phatuel describit terram duodecim tribuum, eruca, brucho, locusta, rubigine vastante consumptam; et post eversionem priori
Abbreviated transcription (Latin):
meȩ uires mea magna potentia sol. Et pꝰ u̾ba saluatoris
in cruce. talia ꝑstabat memorans fexusq manebat. Pue¬
rilia s̃ hec: ⁊ circulatorũ ludo similia. docere qd̾ ignores.
umino ut eũ stomacho loqͣr: ne hoc qͥdẽ scire qđ nescias.
Uidelicae manifestissima ẽ genesis: inq̃ creat᷑a mundi de
exordio humani generis. de diuisione t̾re. de c̃fusione
cũ decẽ plagis. cũ decalogo. eũ mysticis diuinisq p̾ceptis.
iꝓnitu : leuitieꝰ liber: in qͦ singła sacrificia immo pene¬

Expanded text:
meae uires, mca magna potentia solus, et post uerba saluatoris meae uires, mca magna potentia solus, et post uerba saluatoris in cruce: talia phs tab at memorans fixusque manebat. puerilia sunt haec et circulatorum ludo similia, docere, quod ignores, immo, ut cum Clitomacho loquar, nec hoc quidem scire, quod nescias. Uidelicet manifestissima est Genesis, in qua de creatura mundi, de exordio generis humani, de diuisione terrae, de confusione cum decem plagis, cum decalogo, cum mysticis divinisque praeceptis. In promptu est LEVITICUS liber, in quo singula sacrificia, immo sin
Abbreviated transcription (Latin):
aducto suꝑ cilio grandia u̾ba trutinantes: int̾ mulierculas de sacris
litteris philosophant᷑. Alii discunt ꝓpudor afeminis. qd̃ uiros doceant.
& ne parũ hoc sit. qͣdã facilitate uerboꝵ immo audacia. e dissert̃ aliis
qd ipsi ñ intelligunt. Iaceo de meis similib qͥsi forte adscript᷑as sc̃as post
scłares litteras ueneruit. ⁊ sermone cõposito aurẽ popłi mulserint.
qͥ qͥd dixerunt. hoc legẽ dĩ putant. Nec scire dignant᷑ qͥd¬
apħe. qͥd apłi senserint. s ad sensũ suũ in corgrua aptant
testimonia: qͣsi grande sit. ⁊ ñ uiciosissimũ dicendi genꝰ de¬
prauare sentencias ⁊ ad uoluntatẽ suã scripturã traere re¬
pugnantẽ qͦsi ñ legerimꝰ homero centonas ⁊uurgilio. centodã.
Ac ñsic &iã maronẽ. sine xp̃o possimꝰ dicere xp̃ianũ. Quia
scripserit iã redit ⁊ uirgo: redeunt sat᷑nia regna. iã noua
ꝓienieᷤ. cęlo dimitat᷑ alto. Et patrẽ loguentẽ ad filiũ. Mate

Expanded text:
adducto supercilio grandia uerba trutinantes inter mulierculas de sacris litteris philosophantur, alii discunt — pro pudor! — a feminis, quod uiros doceant, et, ne parum hoc sit, quadam facilitate uerborum, immo audacia disserunt aliis, quod ipsi non intellegunt. taceo de meis similibus, qui si forte ad scripturas sanctas post saeculares litteras uenerint et sermone conposito aurem populi mulserint, quicquid dixerint, hoc legem dei putant nec scire dignant sed ad sensum suum incongrua aptant testimonia, quasi grande sit et non uitiosissimum dicendi genus deprauare sententias et ad uoluntatem suam scripturam trahere repugnantem. quasi non legerimus Homerocentonas et Uergiliocentonas ac non sic etiam Maronem sine Christo possimus dicere Christianum, quia scripserit: iam redit et uirgo, redeunt Saturnia regna, iam noua progenies caelo demittitur alto, et patrem loquentem ad filium: nate,
Abbreviated transcription (Latin):
amorẽ xp̃i. Na prudenciã ⁊ eloqͥi uenustatẽ eciã absq illo ipsa epła
pferebat. festina que sote ⁊ erentis insalo naui funẽ magis pcide qua

Expanded text:
amorem Christi. nam prudentiam et eloquii uenustatem etiam absque illo ipsa epistula praeferebat. festina, quaeso te, et haerentis in salo nauiculae funem magis praecide, qua
Abbreviated transcription (Latin):
placuerint dõ. ⁊ uictimas obtulerint: ⁊ iniob uolumine legerimꝰ
qd̾ ipse noblator munerũ fuerit. isacerdos. ⁊ cotidie ꝓfiliis suis hostias
inmolarit. &auint ipsũqͦ iob ñ suisse de genere leui: s de ftirpe ȩsau.
licet aliud hebrei autument. Quomͦ aut̃ noe in ebriatꝰ ⁊ nudatꝰ atq de

Expanded text:
placuerint deo et uictimas obtulerint et in Iob uolumine legerimus, placuerint deo et uictimas obtulerint et in Iob uolumine legerimus, quod ipse et oblator munerum fuerit et sacerdos et cottidie pro filiis suis hostias immolarit. et aiunt ipsum quoque Iob non fuisse de genere Leui, sed de stirpe Esau, licet aliud Hebraei autument. Quomodo autem Noe inebriatus in domo sua e
Abbreviated transcription (Latin):
illuc deuolutꝰ: ut eũ angłm dicer&. Isdẽq pene argumͣtis qͥb scriptor
tuus de spũ scõ. ille de suꝑnis uirtutib : lo cutꝰ. Transiui ad didimũ secta¬
torẽ eiꝰ. iuidi hominẽ pedib inmagistri isse sentenciã. Uertine adhe po¬
litũ hereneũ eusebiũ cesariensẽ. ⁊ emisenũ. apollinarẽ qͦ inr̃m eusta
chiũ. qͥ pͥmꝰ antiochene ep̃s ȩccłȩ contͣ arriũ clarissima tuba bellicũ ceci¬
nit. ⁊ dep̃hendi hoꝵ om̃iũ opinies: diu̾sis argum̾tacionib ac diu̾ticu
adunũ competũ ꝑuenisse: ut dicerent melchisedec hominẽ fuisse chana¬
neũ regẽ urb̾ iherusolime. que pͥmũ salẽ. pꝰea ieb ad extremũ ierłm
appellata sit. Nec mirũ eẽ. si sacerdos dĩ altissimi describat᷑ absq cir cũci¬
sione ⁊ legalib cerimoniis ⁊genere aaron. cũ ab el qͦq uenoc. ⁊ noe.

Expanded text:
illuc deuolutus est, ut eum angelum diceret, isdemque paene argumentis, quibus scriptor illuc deuolutus est, ut eum angelum diceret, isdemque paene argumentis, quibus scriptor tuus de spiritu sancto, ille de supernis uirtutibus est locutus. transiui ad Didymum, sectatorem eius, et uidi hominem pedibus in magistri isse sententiam. uerti me ad Hippolytum, Irenaeum, Eusebium Caesariensem et Emisenum, Apollinarem quoque etcum cecinit, et deprehendi horum omnium opiniones diuersis argumentationibus j ac deuerticulis ad unum conpetum peruenisse, ut dicerent Melchisedech hominem fuisse Chananaeum, regem urbis Hierosolymae, quae primum Salem, postea Iebus, ad extremum Hierusalem appellata sit, nec mirum esse, si sacerdos dei altissimi describatur absque circumcisione et legalibus cerimoniis et genere Aaron, cum Abel quoque et Enoch et Noe
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ subtratxeris. anille qͥ scribit. ut ꝑiculũ fuger& dis¬
putandi: auctorẽ noluerit c̃fiteri. Qd cũ legissẽ intellexi famosisimã
questionẽ suꝑ pontificẽ melchi sedech illuc plurimis argum̾tis. eẽ.
ꝑductã. ut docere cͥonatꝰ sit cũ qui benedixerit tanto patriarche.
aut̃ sp̃s sẽs panẽ uinũq ꝓtulerit ⁊ decimas p̾de qͣs abrabã uictis qͣtuor rggib
reportarat accepit omino tangere noluit. petisq ut qͥd mͥ uł descriptor e
uł dequestione uideat᷑ respondeã. ꝥ ateor uolui dissimulare sentencia.
dixissẽ rep̃hensores babiturꝰ forẽ. S rursũ cũ epłam legerẽ & iuenissẽ
inextreniti pagella mirisme ob testationib aduiratũ. ne ꝑnerẽ p̾catorẽ:
reuolui ueterũ libxos. ut uiderẽ qͥd singuli dicerent. ⁊ ibi qͣsi demul¬
toꝵ c̃silio responderẽ. Statĩq in fronte geneseos. pͥmã omeliarũ ori¬
genis reppi seriptã de melchisedec: inqͣ multiplici sermone disputans

Expanded text:
nomen subtraxeris; an ille qui scripsit, ut periculum fugeret disputandi, auctorem noluerit confiteri. Quod cum legissem, intellexi, famosissimam quaestionem super pontifice Melchisedech illuc plurimis argumentis esse perductam , ut docere conatus sit eum qui benedixerit tanto patriarchae us sanctus panem uinumque protulerit et decimas praedae, quas Abraham uictis quattuor regibus reportarat, acceperit, omnino tangere noluit; petisque, ut, quid mihi uel de scriptore uel de quaestione uideatur, respondeam. fateor, uolui dissimulare sententiam dixissem, reprehensores habiturus forem. sed, rursum cum epistulam legerem et inuenissem in extrema pagella miris me obtestationibus adiuratum, ne spernerem precatorem, reuolui ueterum libros, ut uiderem, quid singuli dicerent, et tibi quasi de multorum consilio responderem. Statimque in fronte Geneseos primam omeliarum Origenis repperi scriptam de Melchisedech, in qua multiplici sermone disputans
Abbreviated transcription (Latin):
ille IS20. s oc noc. tuus habitare ñ uult ⁊ sediciones ac tͣbas con¬
satis facere. ⁊ qͣsi ad sco lasticã materiã exercens. eadẽ enĩ die mane
pulsabat ad hostuĩ qͥ ꝓfecturꝰ erat. simulq ut ostenderẽ obtrectato¬
rib meis. qđ iego possĩ qͥeqͥd uenir&e inbucã dicere. Unde ⁊de scrp¬
turis pauca ꝑtrinxi nec orationẽ meã ut in ceteris libris facere solitꝰ
sũ: illarũ florib texui. Ex tẽporal : dictio. ⁊ tanta adlum̃ lucerne
facilitate ꝓfusa. ut notarioꝵ manꝰ lingua p̾currerce: ⁊ signa ac fur¬
ta u̾boꝵ uolubilitas sermonis obruer&. Qđ id circo dixi. ut qͥ non
ignoscit ingenio. ignoscat uł tẽpori.emlch⁊ sedec epła.

Expanded text:
ille γηροβόσκος tuus habitare non vult, et seditiones ac turbas conille γηροβόσκος tuus habitare non vult, et seditiones ac turbas consatisfacere, et quasi ad scholasticam materiam me exercens. Eadem enim die mane pulsabat ostium, qui profecturus erat. Simulque ut ostenderem obtrectatoribus meis, quod et ego possim, quicquid uenerit in buccam, dicere. unde et de scripturis pauca perstrinxi nec orationem meam, ut in ceteris libris facere solitus sum, illarum floribus texui. extemporalis est dictio et tanta ad lumen lucernulae facilitate profusa, ut notariorum manus lingua praecurreret et signa ac furta uerborum uolubilitas sermonis obrueret. quod idcirco dixi, ut, qui non ignoscit ingenio, ignoscat uel tempori. CXVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
pecces. Magis ate dicat᷑ filia separari. qͣntu ab illa se uingi. babes filiũ
⁊ filiũ. ⁊generũ. immo ẽtubernalẽ filiȩ tue. Qd queris alięna solacia
& ignes iã sopitos suscitas: Honestiꝰ tͥ÷ saltẽ culpã filiȩ sustentare. quã oc¬
casionẽ tui querere. Sit tecũ filiꝰ monachus. piȩtatis uidutatisq p̃¬
sidiũ. Qd tͥ aliȩnũ hominẽ in ea p̾sertĩ domo. que filiũ. ⁊ filiã caꝑę
nͣ potiut: Ciꝰ iã etatis es: ut possis nepotes hab̾e de filia. Inuita adte u¬
trũq reuertat᷑ cũ uiro. que sola exierat. Uirũ dixi: ñ maritũ. Nemo
calũpniet᷑. Sexũ significare uolui ñ coniungiũ. Aut si erubescit &
retractat. ⁊ domũ inqͣnata ÷ arbitrat᷑ angꝰtã: uos ad eiꝰ hospiciolũ
ꝑgite. Quã uis artũ sit faciliꝰ potest matrẽ ⁊ frẽm caꝑe. quã aliȩnũ
hominẽ. cũ qͦ certe in uno cubiculo manere ñ poterat. Si aut̃ ⁊t̾ciꝰ¬

Expanded text:
pecces. Magis a te discat filia separari, quam tu ab illa sejungi. Habes filium, et filiam, et generum, imo et contubernalem filiae tuae. Quid quaeris aliena solatia, et ignes jam sopitos suscitas? Honestius est tibi saltem culpam filiae sustentare, quam occasionem tuae quaerere. Sit tecum filius Monachus, pietatis viduitatisque prsidium. quid tibi alienum hominem in ea praesertim domo, quae filium et filiam capere non potuit ? eius iam aetatis es, ut possis nepotes habere de filia. inuita ad te utrumque. reuertatur cum uiro, quae sola exierat — uirum dixi, non maritum; nemo calumnietur: sexum significare uolui, non coniugium-, aut, si erubescit , et retractat et domum, in qua nata est, arbitratur angustam, uos ad eius hospitiolum pergite. quamuis artuhominem, cum quo certe in uno cubiculo manere non poterat. Sint i
Abbreviated transcription (Latin):
cos. Inp̾ori uagant. et. disputacionẽ. ⁊ ad u̾sario respondentẽ. nẽ hec nẽ illa
ꝓponere argum̃tari ut lib&. aliud loqͥ aliud agere. pane ut dr̃ ostendẽ. &
lapidẽ tenere: isequenti aut̃ aꝑta frons. ut ita dicã ĩgemutã necessaria :.
aliud ÷ quecere. aliud defiuire. In altõ ꝓugnandũ ĩ altõ docendũt. Iume stantẽ
iplio. i deuita piclitantẽ. studios magist᷑ doceas. Noli ex oblico :i un de ñ
putaris uiluꝰ iferre. diceeto ꝑcute gladio. durpe t̃÷ hoste dolis gimere n
urib. Qsi ñ ⁊ hec ars sũma pugnantei sit alibi minitari: i alibi ꝑcutere. Le¬
gite obseero uos demostenẽ. legite tulliũ. acne forsitan rethore ᷤ uob̾ displice¬
ant. quoꝵ artis: ueris similia magis quã uera dicere: legite platonẽ cheophras¬
tũ. xenofonta. aristotelẽ. ⁊ reliqͦs qͥdesoctis fonte mananteᷤ. diuisis cucurrere

Expanded text:
κῶς: in priori uagam esse disputationem et aduersario respondentem nunc haec nunc illud proponere, argumentari, ut libet, aliud loqui, aliud agere, panem, ut dicitur, ostendere, lapidem tenere; in sequenti autem aperta frons et, ut ita dicam, ingenuitas necessaria e. In altero pugnandum: in altero docendum est. Tu me stantem in praelio, et de vita periclitantem studiosus magister doceas. Noli ex obliquo, et unde non putaris, vulnus inferre. Directo percute gladio. Turpe tibi est hostem dolis ferire, iribus. Quasi non et haec ars summa pugnantium sit, alibi minari, alibi percutere. Legite, obsecro vos, Demosthenem, legite Tullium: ac ne forsitan Rhetores vobis 223 displiceant quorum artis est, verisimilia magis quam vera dicere, legite Platonem, Theophrastum, Xenophontem, Aristotelem, et reliquos qui de Socratis fonte manantes, diversis cucurrere
Abbreviated transcription (Latin):
re sormidinis. Dec hec dicens stati iactancie reussũ: qd cet̾is dornienab
sob pugnauerĩ. S hoc dico cauciꝰ eos posse pugnare: qͥme uictint lulueratũ
Polo talẽ certam̃. in qͦte tantũ ꝓtegas. ⁊torpente dextã: sinustra dipeũ circũ¬
aaulPar i serat dut feriendũ tͥs: aut cadendũ ñ possui ce estimare uetore n
aa usariuĩ uido erueidatũ. Legimꝰ o ceuitcissimi uiri iseoł pariẽ. atistote

Expanded text:
re formidinis. nec haec dicens statim iactantiae reus sum, quod ceteris dormientibus re formidinis. nec haec dicens statim iactantiae reus sum, quod ceteris dormientibus solus pugnauerim, sed hoc dico, cautius eos posse pugnare, qui me uiderint uulneratum. nolo tale certamen, in quo te tantum protegas, et torpente dextera sinistra clipeum circumferri. aut feriendum tibi est aut cadendum. non possum te aestimare uictorem, nisi aduersarium uidero trucidatum. Legimus, O eruditissimi uiri, in scolis pari
Abbreviated transcription (Latin):
destructa edifica n cũ adu̾sariũ uicerit. suo noiussimo mucrone feriat: Si
rusticaui homineᷤᷤ. uł retborice uł dialetice artis ignari detraerent mͥ cri¬
buerẽ ueniã unpiciȩ ne accusationẽ rep̾enderẽ ubi ñ uoluntatẽ ĩ culpa cer-¬
nerẽ s ignoranciã. Nc̃ u̾ cũ diserci homineᷤ ⁊ lib ałib studiis exuditi magis uo¬
lunt lede. quã incelligere: breuit̃ ame responsũ habeant. Corrigere cosdebse
peceata ñ rependẽ. Pate cãpꝰ. stat econtia acies adusarũ. Dognia manifestũ t &e
ut uirgilianũ aliꝗͥd ĩferã. ullũ aspice contra qͥuocat. Respondeant alit. re¬
neant modũ idis putando. ⁊me ĩ libris suis ꝗd uł p̃t miseri. uł addideri
doceant. Nep̃ensore ñ audio. seqͦr magistros delicata doctrina: pugnanti
itꝰ dictare demuro ⁊cũ ipse ungentis delibitꝰsis cruentũ milite accusa-¬

Expanded text:
destructa aedificet et, cum aduersarium uicerit, suo nouissime mucrone feriatur? si destructa aedificet et, cum aduersarium uicerit, suo nouissime mucrone feriatur? si rusticani homines et uel rhetoricae uel dialecticae artis ignari detraherent mihi, tribuerem ueniam inperitiae nec accusationem reprehenderem, ubi non uoluntatem in culpa cernerem, sed ignorantiam; nunc uero, cum diserti homines et liberalibus studiis eruditi magis uolunt laedere quam intellegere, breuiter a me responsum habeant: corrigere eos debere peccata, non reprehendere. patet campus, stat e contra acies, aduersarii dogma manifestum est et — ut Uergilianum aliquid inferam — illum aspice contra, qui uocat: respondeant aliter, teneant modum in disputando et me, in libris suis quid uel praetermiserim uel addiderim, doceant. reprehensores non audio, sequor magistros. delicata doctrina est pugnanti ictus dictare de muro et, cum ipse unguentis delibutus sis, cruentum militem accusa
Abbreviated transcription (Latin):
Qeꝗͥd ĩ quã delaude dixerint nuptiarũ: libent̾ audimꝰ. Laudari nuiptus
libent̃ audimꝰ inuptias c̃dẽpnamꝰ  Eccła matrimonia ñ dãpnate s
subicit. Uelitis nolitis maritũ subicit uirginitati uuduitati ȩccła nup-¬
tias. S nuptias ĩ suo oꝑe ꝑmanenteᷤᷤ subicit: ñ dãpnat. Nec abicit s dis-¬
pensat. In potestate nr̃a÷: si uelitis scđm pudiciciȩ gradũ scandẽ. Qd in dig¬
namun. si int̾cio stantes nolitis ad suꝑiora ꝓꝑare : Igt᷑ cũ tociens. itã crebro
lectorẽ amonuerĩ ⁊ psingła pene tractatuũ milia cautꝰ uator icesserĩ me
ita recipe nuptias. ut eis c̃tiuente ᷤᷤ uiduas uirginesq p̃ferrẽ: debuerat
prudens ⁊ benignꝰ lector. etia ea que uidebane᷑ dura estimare. de ceteri
iñ muno aiq eodẽ libro criminari me diusas sententias ꝓ tulisse. qͥ senĩ
tã bebes. ⁊ sic ĩseribendo rudie. ut idẽ dãpn&e ⁊ laudec: edificata destriat.

Expanded text:
libenter audimus. laudari nuptias libenter audimus, et nuptias condemnamus? ecclesia matrimonia non damnat, sed subicit — uelitis nolitis, mariti, subicit — uirginitati et uiduitati. ecclesia nuptias, sed nuptias in suo opere permanentes subicit, non damnat, nec abicit, sed dispensat. in potestate uestra est, si uelitis, secundum pudicitiae gradum scandere. quid indignamini, si in tertio stantes nolitis ad superiora properare? Igitur, cum totiens et tam crebro lectorem admonuerim et per singula paene tractatuum milia cautus uiator incesserim, me ita recipere nuptias, ut eis continentes, uiduas uirginesque praeferam, debuerat prudens et benignus lector etiam ea, quae uidebantur dura, aestimare de ceteris et non in uno atque eodem libro criminari me diuersas sententias protulisse. quis enim tam hebes et sic in scribendo rudis, ut idem damnet et laudet, aedificata destruat,
Abbreviated transcription (Latin):
lerib ⁊ pomis. ⁊ uilib cibis : dicens bis ẽẽ uiuendum : quia carnes ⁊ exqͥsite epule. in-¬
his similia. ubi nat̾e satis factũ. Ecqͥd sup̾ fuerit ñ adiute necessitatẽ expectare.

Expanded text:
leribus et pomis, et vilibus cibis dicit esse vivendum; quia carnes, et exquisitae epulae, inleribus et pomis, et vilibus cibis dicit esse vivendum; quia carnes, et exquisitae epulae, inhis similia, ibi naturae satisfactum . Quidquid supra fuerit, non ad vitae necessitat
Abbreviated transcription (Latin):
re. docet crassa ⁊ obesa corꝑa que crescendi nĩsuram impleuerint. nͥ cito ab-¬
latione sanguis imminuantur. inparabsin ⁊ pessima morborũ genera exũpe
I ilcirco. ẽẽ necessariã dẽtionem ut rursũ habeant inque possint crescere. Nõ
eiũ manere in uno stati natura corporũ . s. aut crescere semꝑ aut decrescere.
Nec posse uiuere anmal. nͥ crescendi capax sit. Uncde & galienus uł cloctis.¬
simꝰ hi pocratis int̾p̃s athletas quorũ uita  ars sag̃itͥta ÷ dic̃ in exortatione medi¬
tascine. nec uiuere posse diu nec sanos ẽẽ aiumasq eorũ tra iumio sangguine ⁊
aclipib quasi luto in uolutꝰ nichil tenue. nichil. celeste s semꝑ decarnib ⁊ ructuri
uentris ingluuie cogitare. Diogenes arannos ⁊ subuersiones urbiũ bellaq uł hosti¬
exercitari. Qdq mirandũ. sic epicurus uoluptatis assertor om̃s libros suos repleuit o.¬

Expanded text:
mis docet, crassa et obesa corpora, quae crescendi mensuram compleverint, nisi cito abmis docet, crassa et obesa corpora, quae crescendi mensuram compleverint, nisi cito ablatione sanguinis imminuantur, in paralysim et pessima morborum genera erumpere, et idcirco esse necessariam demtionem, ut rursus habeant in quae possint crescere; non enim manere in uno statu naturam corporum, sed aut crescere semper, aut decrnec posse vivere animal, nisi crescendi capax sit. Unde et Galenus vir doctissimus, Hippocratis interpres, athletas, quorum vita et ars sagina est, dicit in Exhortatione medicinae, nec vivere posse diu, nec sanos esse: animasque eorum ita nimio sanguine, et adipibus, quasi luto involutas, nihil tenue, nihil coeleste, sed semper de carnibus, et ructu, et ventris ingluvie cogitare. Diogenes tyrannos et subversiones urbium, bellaque vel hostiexcitari. Quodque mirandum sit, Epicurus voluptatis assertor, omnes libros suos replevit o
Abbreviated transcription (Latin):
deudũ: de aͣbulandũ. ⁊dormiendũ. ⁊ digerendũ. ⁊ postea ĩflatis uenis. in-¬
centiua libidinis sustinenda. Luxuriosa resuinũ: ⁊c̾tumeliosa ebrietaᷤ. Om̃is
re: aut comesos magno partas uꝑditos labore doleamꝰ. holerũ ⁊ pomoꝵm g
adeguminũ ⁊ facilior aparatꝰ :: ⁊ arte ĩpendiisq cocoꝵ ñ ĩdigae. Et sine curaꝰ
sustentat humanũ genꝰ: moderate sũptꝰ qr nec auide deuorat᷑. Et qd̃ irritam̃-¬
ta gule nͣ hab&: leuiori digestione c̃qͦqͥt᷑. Nemo enĩ uno uduob cibis hisq uili¬
b usq ad iflationẽ uentris onerat᷑. Que diu̾sitate carniũ ⁊ saporis delectato¬
ne c̃cipit᷑: cũ uariis nidorib fumant patine. ⁊i ad esũ sui ex pleta esurie. qͣsi
captiuos traunt. Unde ⁊ morbi exsat̾itate nimia ẽcitant᷑. Multiq ĩpacienciã
gule uomitu remediant᷑. ⁊ qd̾ tͣpit̃. ingesserĩ tͣpiꝰ egerẽ. hipoerateᷤ in. a dor rore¬

Expanded text:
et deambulandum, et dormiendum, et digerendum, et postea inflatis venis incentiva libidinis sustinenda. Luxuriosa res est vinum, et contumeliosa ebrietas. Omnis ter digerere, aut comesos magno partos et perditos labore doleamus. Olerum, et pomorum, ac leguminum, et facilior apparatus est, et arte impendiisque coquorum non indiget, et sineavide devoratur quod irritamenta gulae non habet leviori digestione concoquitur. Nemo enim uno aut duobus cibis hisque vilibus usque ad inflationem ventris oneratur, quae diversitate carnium et saporis delectatione percipitur. Quum variis nidoribus fumant patinae, ad esum sui expleta esurie quasi captivos trahunt. Unde et morbi ex saturitate nimia concitantur, multique impatientiam gulae vomitu remediantur, et quod turpiter ingesserunt turpius egerunt. Hippocrates in aphoris
Abbreviated transcription (Latin):
carneᷤᷤ ñ reqͥrere. Sapienciȩ qͦ oꝑa dare ñpossumꝰ. si m̃se habundanciã cogitemꝰ
gue labore nimio ⁊ cura ĩdigae. Cito explet᷑ nat̾e necessitas. Frigꝰ. ⁊ fames. sĩpli¬
tenti simꝰ. delicie epularũ uarietaᷤ: fom̃ta st̃ auaricie. Grandis exultacio ani-¬
me ÷. cũ paruo c̃tentꝰ fueriᷤᷤ mundũ hab̾e. sub pedib. omnẽ eiꝰ potenciã epulas.
⁊ olle epularũ ilibinis luxuriã nem. uer& diuicias. q̃rũ usꝰ aut ĩuentre. aut sub
uentre ÷. Regrotat ñ alit̃ recipit sanitatẽ. nͥ tenui cibo. ⁊ gastigata uictu: que. anr¬

Expanded text:
carnes non requirere. Sapientiae quoque operam dare non possumus, si mensae abundantiam cogitemus, quae labore nimio et cura indiget. Cito expletur naturae necessitas: frigus et fames simplirandis exsultatio animae est, cum parvo contentus fueris, mundum habere sub pedibus, et omnem ejus potentiam, epulas, Tolle epularum et libidinis luxuriam, nemo quaeret divitias, quarum usus, aut in ventre, aut sub ventre est. Qui aegrotat, non aliter recipit sanitatem, nisi tenui cibo et castigato victu, qua
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. Si ꝑ coitũ qd̾ muiꝰ: impedit᷑. multomagis qd maiꝰ ÷. diximꝰ ĩ̾eodẽ uolumi¬
ne. panes ꝓpositionis exlege ñ potuisse comede dauid ⁊ socios eiꝰ: nͥ se triduo
mundos amulierib respondissent. nͣ utiq amere tricib qd dãpnabat᷑ in
lege. s abuaorib qͥb litito uingebat᷑. Popłm qͦ qͣndo accepturꝰ erat legẽ in
monte sina: trib dieb ussũ. eẽ. ab uxorib abstineri. Scio rome hanc ẽẽ
c̃suetudinẽ. ut fideles sẽꝑ xp̃i corpꝰ accipiant. Qđ nec rep̃endo: necꝓbo.
coitũ cõmunicant ⁊ iusta ꝑsium noctẽ flumine purgant.¬
aut biduũ sanctiorẽ efficiant xp̃ianũ. ut qd̃ hodie nͣ merui cras ułpendie me-¬
possit aut uelit. s ꝗͥd script᷑ȩ p̃cipiant dicere. Illud qͦ ĩ cõm̃tarioł meis eiꝰ dẽ
apłi carpit᷑. inqͥb dixi uerũ neqͥs putae̾ exeo qd̾ segt᷑ ut uacetis orationi. Et i¬

Expanded text:
 quod minus est, inpeditur, multo magis, quod maius est. diximus in eodem uolumine panes propositionis ex lege non potuisse comedere Dauid et socios eius, nisi se triduo mundos a mulieribus respondissent, non utique a meretricibus, quod damnabatur in lege, sed ab uxoribus, quibus licito iungebantur. populum quoque, quando accepturus erat legem in monte Sina, tribus diebus iussum esse ab uxoribus abstineri. scio Romae hanc esse consuetudinem, ut fideles semper Christi corpus accipiant, quod nec reprehendo nec probo — coitum communicant, et juxta Persium, noctem flumine purgantaut biduum sanctiorem efficiat Christianum, ut, quod hodie non merui, cras uel perendie mepossit aut uelit, sed, quid scripturae praecipiant, dicere. Illud quoque in commentariolis meis eiusdem apostoli carpitur, in quibus dixi: uerum ne quis putet ex eo, quod se
Abbreviated transcription (Latin):
malii ÷ tangere. Nichil enĩ bona ẽtrarui:: nͥ malũ. Siaut̃ malũ÷ ⁊ignoscit ido con¬
cedit᷑ ne malo qͥd deteriꝰ fiac ⁊icet̾a usq ad ꝓposicionẽ alteriꝰ capituli. hoc idõ sub
iecimꝰ: qr apłs dixerat. Bonũ ÷ homini mulierẽ ñ tangere. & pt̃ fornicationeᷤ aut̃
unꝰ qͥsq uorẽ suã habeat. ⁊una queq uirũ suũ habeat. Inqͦ differt̃ mea u̾ba asen-
bonũ÷ homini mulierẽ ñ tangere. ego timeo. Quero sibonũ : meilierẽ nͣ tangere:
sidubitantis ÷ ñ ẽfirmantis. Ille dic̃ bonũ ÷ ñ tangere: ego gͥd bonũ t̃ trariũ eẽ. possit ad¬
uingo. Statĩq inc̾sequentib anĩ ad u̾tenda apłl prudentia. ñ dix̃ bonũ: ueorẽ non¬

Expanded text:
st et ignoscitur. ideo conceditur, ne malo quid deterius fiat, et cetera usque ad propositionem alterius capituli. hoc ideo subiecimus. quia apostolus dixerat: bonum est homini mulierem non tangere; propter fornicationem autem I unusquisque uxorem suam habeat et unaquaeque . uirum suum habeat. in quo differunt mea uerba a sensbonum est homini mulierem non tangere, ego timide quaero, si bonum est mulierem non tangere. \'si\' dubitantis est, non confirmantis. ille dicit: bonum est non tangere, ego, quid bono contrarium esse possit, adiungo. statimque in consequentibus: ani
Abbreviated transcription (Latin):
uit cũq se sol ĩclinauerat: diogenis siniul p̃toriũ utebat᷑. Qdã uͦ tẽꝑe habers
ad potandũ caucũ ligneũ. indit puerũ manu c̃caua bib̃e ⁊ belississe illud
fert᷑ adt̾rã dicens. Nesciebã qd̃ tenat᷑a haberet poculũ. Uirtutẽ eiꝰ ⁊ c̾a

Expanded text:
et utcumque se sol inclinauerat, Diogenis simul praetorium uertebatur. Quodam uero tempore, habens et utcumque se sol inclinauerat, Diogenis simul praetorium uertebatur. Quodam uero tempore, habens ad potandum caueum ligneum, uidit puerum manufertur ad terram, dicens: "Nesciebam quod et natura haberet poculum." Ad quem etia
Abbreviated transcription (Latin):
antisteneᷤᷤ nullũ reciꝑae: ⁊ ꝑseuerantẽ diogenẽ remouere ñ poss& nouissi-
me elauã minatꝰ ÷ : nͥ abirae. Cui ille subiecisse dr̃ capd̃: ⁊ dixisse. Nullus tã
durꝰ bacculꝰ erit: qͥ me atuo possit obseqͥo separare. Refere satirꝰ. qͥ illustriũ ui¬
roꝵ seribit hystorias qd̃ diogene ᷤ pallio duplici usꝰ sit ꝓpt̾ frigꝰ perã ꝓcellario
habuerit. Secũq portarit clauã: ob corpꝰculi fragilitatẽ q̃iã senex m̃bra sus-¬
tentare solitꝰ erat: ⁊ a rettporoc. uulgo apellatꝰ sit. In p̾senti ora poscens a
qͣlib&: ⁊ accipiens cibũ. Habitabat aut̃ ĩpotarũ uestibuł: ũporticib cui¬
tatũ. Cũq c̃torquerae ĩdolio. uolubilẽ hab̾e domũ iocabat᷑: ⁊ secũ tẽpo¬
rib ĩmutantẽ. Frigore enĩ osdolii u̾tebat ĩmeridiẽ: estate ad septẽ trionẽ.

Expanded text:
Antisthenes nullum reciperet, et perseverantem DiogeneAntisthenes nullum reciperet, et perseverantem Diogeneme claua minatus est, nisi abiret. Cui ille subiecisse dicitur caput atque dixisse: 'Nullus tam durus baculus erit qui me a tuo possit obsequio separare'. Refert Satyrus, qui illustrium uirorum scribit historias quod Diogenes pallio duplici usus sit propter frigus, peram pro cellario habuerit, secumque portarit clauam ob corpusculi fragilitatem qua iam senex membra sustentare solitus erat et hemerobios uulgo appellatus sit, in praesenti poscens a quolibet et accipiens cibum. Habitauit autem in portarum uestibulis et in porticibus ciuitatum. Cumque se contorqueret in dolio uolubilem habere domum iocabatur et se cum temporibus immutantem. Frigore enim os dolii uertebat in meridiem, aestate ad septentrionem,
Abbreviated transcription (Latin):
randos dõs. carnib ñ uescendũ. Orpheus ĩ carmine suo: esũ carniũ penitꝰ de¬
testat᷑. Pithagore. soeratis. antistenis ⁊ reliquoꝵ frugalitatẽ referrẽ in c̃fusionẽ
nram: nͥ ⁊ longũ eẽt iprii oꝑis ĩdigerae officiũ. Bic certe ÷ antistene qͥcũ glõse
dociuss& retoricã audissecq socraten: dixisse fert᷑ adiscipłos suos. Abite: ⁊ ma¬
gistrũ querite. Ego enĩ iã repꝑi. Statĩq uenditis que habebat ⁊ publice distri-¬
butis. nichi sibi ampliꝰ quã palliolũ reseruauit. Pauꝑtatisq eiꝰ ⁊ laboris exeno-¬
phon testis÷ insimposio ⁊ ĩnumerabile ᷤᷤ libri eiꝰ. Quoꝵ alios philosopbico alios
rethorico gene c̃ seripsit. Huiꝰ: diogenes ille famosissimus sectator fuit.
potencior rege alexandro. ii nature humane uicdor Hãcũ discipłoꝵ

Expanded text:
randos deos, carnibus non vescendum. Orpheus in carmine suo esum carnium penitus derandos deos, carnibus non vescendum. Orpheus in carmine suo esum carnium penitus detestatur. Pythagorae, Socr. Hic certe est Antisthenes qui cum gloriose docuisset rhetoricam, audissetque Socratem, dixisse fertur ad discipulos suos: Abite, et magistrum « quaerite, ego enim reperi. » Statimque venditis quae habebat, et publice distributis, nihil sibi plusquam palliolum reservavit. Paupertatisque ejus et laboris et Xenophon testis est in Symposio, et innumerabiles libri ejus; quorum alios philosopho; alios rhetorico genere conscripsit. Hujus Diogenes ille famosissimus sectator fuit, potentior rege Alexandro, et naturae humanae victor. Nam cum discipulorum
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ieuiniũ u̾terent maturã. suꝑ quoꝵ uita ⁊philo uir doctissimꝰ ꝓpͥũ uolum
edidit. Cleanteᷤ eicerenꝰ. ⁊ as depiadeᷤ cipriꝰ. etate q̃ pignialioi ĩ oriente regna¬
ieloguentissimi. excepta farina ⁊ bolere nichil ãpliꝰ ĩcibo sumere. Apuo
elusinã ȩtiã uolucrib ⁊piscib. ⁊ qͥbꝰdã pomis. abstinere solẽpne. Barde¬
sanes uir babiloniꝰ: in duo dogmata apd̾ ĩdos gymnosophistas diuidit. Quoꝵ
unũ apellat bragmanas: alterũ samaneos. ꝗͥ tante c̾tinenciȩ sint: ut uł po¬
mis arboꝵ. iusta gangen fluuiũ uł publico oryire ⁊ farine. alant᷑ cibo. Ec eũ
trari sitã. Euxipide ᷤ ĩcreta iouis ꝓpħas ñ solũ carnib s neoctis cibis abstinius¬
se refert. benocrate ᷤ pbilo sophus de treptolemi legib apd̃ athenienseꝰ tria
tantũ p̃cepta intẽplo ȩleusine reside seribit: honorandos parentes uene¬

Expanded text:
ir doctissimus, proprium volumen edidit. Neantes Cizycenus, et Asclepiades Cyprius, aetate qua Pygmaleon in Oriente regnaet eloquentissimi, excepta farina et olere, nihil amplius in cibo sumere. Apud Eleusinam, etiam volucribus et piscibus, et quibusdam pomis abstinere, solemne est. Bardesanes, vir Babylonius, in duo dogmata apud Indos, Gymnosophistas dividit: quorum alterum appellat Brachmanas; alterum Samanaeos: qui tantae continentiae sint, ut vel pomis arborum juxta Gangen fluvium, vel publico orizae, vel farinae alantur cibo: et cum trari sitam. Euripides, in Creta Jovis prophetas non solum carnibus, sed et coctis cibis abstinuisse refert. Xenocrates Philosophus de Triptolemi legibus apud Athenienses tria tantum praecepta in templo Eleusinae residere scribit: honorandos parentes, vene
Abbreviated transcription (Latin):
monacos c̃tinenteᷤ. idñ laudare qd̃ faciunt castranteᷤ se ab uxorib sius: ut imi¬
tentͤ uirginũ castitate. udipsũ nolt̾ maritos. eẽ. qđ uirgines. aut uigune itaq irno¬
qd̾ nuptiarũ oꝑi p̃tulerc̃. anrudis ĩ seript̾is ⁊ nẽ pͥmũ sacra uolumina legens
lineã ⁊ ut ita dicã tenue dicendi filũ. int̾ iurginitatẽ ⁊ nupeias seruare ñ
potuis Sidelic& nesciȩbã dictũ. aoli eẽ iustꝰ multũ. ⁊dũ unũ latꝰ ꝓtego ĩaltõ¬

Expanded text:
monachos et continentes id non laudare, quod faciunt. castrant se ab uxoribus suis, ut imimonachos et continentes id non laudare, quod faciunt. castrant se ab uxoribus suis, ut imitentur uirginum castitatem, et id ipsum uolunt maritos esse, quod uirgines? aut iungantur itaque uxoquod nuptiarum operi praetulerunt. an rudis in scripturis et nunc primum sacra uolumina legens lineam et, ut ita dicam, tenue dicendi filum inter uirginitatem et nuptias seruare non potui? uidelicet nesciebam dictum: noli esse iustus multu
Abbreviated transcription (Latin):
uidear int̾ uxorẽ uurginẽ cõparatione delinqͥ. Ego sibene ꝓblematis memu
ni iouinianũ ⁊ nos ista ẽtencio÷. qd̃ ille exequet uirginitati nupcias nos subicia¬
mꝰ. Ile uł parũ uł nichil: nos multũ int̾ eẽ dicamꝰ. deniq id circo te post dnm̃ fa¬
ciente dãpnatꝰ ÷: qd̃ ausꝰ sit ꝑpȩtuȩ castitati matrimoniũ cõparare. At si id ipsũ
uirgo putat᷑. inupta. cur piaculũ uocis hius roma audire ñ potuit. uirgo auiro.¬
ñ uirgo apartu: mediũ eẽ. nichil potest. Aut mea sentencia sequenda aut io-¬
uniani. Si rep̃endor qd̃ nuptias uirginitati subicio laudet᷑ ille qͥ cõparat.
Siaut̃ dãpnatꝰ ÷ qr ȩq̃les putabat: dãpnacio eiꝰ mei oꝑis testimoniũ sit. Si
scł̃i homineᷤᷤ ĩdignant᷑ ĩ minori gradu.se eẽ. quã uirgine. miror clericos &

Expanded text:
uideatur inter uxorem et uirginem conparatio derelinqui. ego si bene problematis memini, uideatur inter uxorem et uirginem conparatio derelinqui. ego si bene problematis memini, inter Iouinianum et nos ista contentio est, quod ille exaequet uirginitati nuptias, nos subiciamus; ille uel parum uel nihil, nos multum interesse dicamus. denique idcirco te post dominum faciente damnatus est, quod ausus sit perpetuae castitati matrimonium conparare. aut, si id ipsum uirgo putatur et nupta, cur piaculum uocis huius Roma audire non potuit? uirgo a uiro, non uirgo a partu. medium esse nihil potest: aut mea sententia sequenda est aut Iouiniani. si reprehendor, quod nuptias uirginitati subicio, laudetur ille, qui conparat; si autem damnatus est, qui aequales putabat, damnatio eius mei operis testimonium sit. si saeculi homines indignantur in minori gradu se esse quam uirgines, miror clericos et
Abbreviated transcription (Latin):
dod ante huc usq ñ scripsi: causa fuit silenciũ tuĩ. Uerebar enĩ nesi ta¬
centi scrib̾em. molestũ me magis quã officiosũ putareᷤᷤ. Nc̃ aut̃ ꝓ uocatꝰ
aulcissimis litt̾is tuis ⁊ huiꝰcemodi littĩs queme adphilosofiã nr̃i dogmatis ꝓuo¬
carent: ⁊ c̃ discipłm qͦndã ⁊ sollalẽ ⁊ amicũ. obuiis ut auinc manib excipio:
defensorẽq meoꝵ opꝰculoꝵ paro. ita tñ si ante te placatũ uidicẽ babuero. immo
si oratorẽ meũ suꝑ omib que uime arguunt᷑ instruxero. hoc enĩ ⁊ tulliꝰ ms. ⁊ an¬
te illũ ibreui ⁊solo uolumine seribit antoniꝰ. pͥmã causã eẽ. uictoriã.: diligent̃
causã ꝓq̃ dicturꝰ es. discere. Nep̃endt̃ ĩme qͥdã. qd ilibris qͦsad u̾sũ iouinianũ
scripsi. nuniꝰ fuerĩ uł ĩlaude uirginũ. uł ĩ suggillacione nuptarũ. ⁊ aiunt con¬
dẽpnacionẽ gͦdãmꝰ eẽ. matrimonũ. ĩtantũ pudiciciã p̃dicari. ut nulla posse

Expanded text:
Quod ad te huc usque non scripsi, causa fuit silentium tuum. uerebar enim, ne, si tacenti scriberem, molestum me magis quam officiosum putares. nunc autem prouocatus dulcissimis litteris tuis et huiuscemodi litteris, quae me ad philosophiam nostri dogmatis prouocarent, et condiscipulum quondam et sodalem et amicum obuiis, ut aiunt, manibus excipio defensoremque meorum opusculorum paro, ita tamen, si ante te placatum indicem habuero, immo, si oratorem meum super omnibus, quae in me arguuntur, instruxero. hoc enim et Tullius tuus et ante illum in breui et solo uolumine scribit Antonius, primam causae esse uictoriam diligenter causam, pro qua dicturus es, discere. Reprehendunt in me quidam, quod in libris, quos aduersum Iouinianum scripsi, nimius fuerim uel in laude uirginum uel in suggillatione nuptarum, et aiunt condemnationem quodammodo esse matrimonii in tantum pudicitiam praedicari, ut nulla posse
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmͦ frugeᷤᷤ querer& nͥ ante fundam̃ta ieciss&. q̃racione ȩdificiũ struer&. ⁊oꝑtu¬
rũ cuncta de suꝑ culm̃ ĩponera : siradicẽ nuptias. uirginitatẽ fruge dixmꝰ:

Expanded text:
quomodo fruges quaereret? nisi ante fundamentaiecisset, qua ratione aedificium extrueret et opertuquomodo fruges quaereret? nisi ante fundamentaiecisset, qua ratione aedificium extrueret et operturum cuncta desuper culmen inponeret? si radicem nupti
Abbreviated transcription (Latin):
E thac lege uirgine qͦ ueste nunonis uniuirȩ. ĩ sc̃arũ queant ordine numerari.
Et post paululũ. Seruus uocatꝰ es: ñ sit tͥ cure. s i sipotes liber fieri: magis utere
Etiã si habe inꝗͥd uadrẽ. ⁊ illi alligatꝰ es. ⁊ soliꝰ debitũ. ⁊ñ habes tui corpis potestatẽ.
atq ut manifestius log̃r. seruus uxoris es: noli ꝓpt̃ hoc hab̾e tristiciã. nec deainusa
urginitate suspire: s ȩtiã si potes causas aliq̃s ĩuenire discidii. ut lib̾tate pudi¬
ciciȩ ꝑfruaris noli salutẽ tuã cũ alteriꝰ ĩteritu querere. habeto paułꝑ urorẽ nec
p̾curras morantẽ. Expecta dũ seqt᷑. Siegeris pacient̃: c̃uix mutabit᷑ ĩsororẽ.Ineo
qͦ loco ubi tractauimꝰ cur dcxiss&e apłs de uirginib aut̃ p̾ceptũ dnĩ nͣ habeo. ẽsiliũ
ordinẽ seruaremꝰ. Si uirguutatẽ dñs imꝑass&: uidebat᷑ nuptias ẽdẽpnare. ꝙ
hominũ aufferre seminariũ. unde upsa uirguutas nascit᷑: Si p̃cidisse radicẽ

Expanded text:
et hac lege uirgines quoque Uestae et Iunonis uniuirae in sanctarum queant ordine numerari. et post paululum: \'seruus uocatus es: non sit tibi curae; sed et si potes liber fieri, magis utere\\ etiam si habes, inquit, uxoremetilli alligatuseset soluis debitum et non habes tui corporis potestatem atque — ut manifestius loquar — seruus uxoris es, noli propter hoc habere tristitiam nec de amissa uirginitate suspires. sed etiam sipotescausasaliquas inuenire discidii, ut libertatem pudicitiae perfruaris, noli salutem tuam cum alterius interitu quaerere. habeto paulisper uxorem nec praecurras morantem: expecta, dum sequitur. si egeris patienter, coniux mutabitur in sororem. In eo quoque loco, ubi tractauimus, cur dixisset apostolus: de uirginibus autem praeceptum domini non habeo; consilium ordinem seruaremus: si uirginitatem dominus imperasset, uidebatur nuptias condemnare et hominum auferre seminarium, unde et ipsa uirginitas nascitur. si praecidisset radicem,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmoienita sua : nͣne ꝓpt̾ cibũ : In pacienciãq gule: lacrimis em̃dare ñ poᷤ¬
tuit. Eiectꝰ de egipto popłs isrł: unt̾rã reꝓmissionis lacte ⁊ melle manan
tẽ ĩtroducendꝰ: egrptias carneᷤᷤ ⁊peponeᷤᷤ. aliaq desid̾at. Utinã in qͥens o¬
bissemꝰ ꝑcussi adnõ int̾rã egipti. qͣndo suꝑ ollas carniũ sedebamꝰ. & iterũ.

Expanded text:
primogenita sua? nonne propter cibum? impatientiamque gulae lacrymis emendare non poprimogenita sua? nonne propter cibum? impatientiamque gulae lacrymis emendare non potuit. Ejectus de Aegtem introducendus, Aegyptias carnes, et pepones, alliaque desiderat. Utinam, inquiens, obissemus percussi a Domino in terra Aegypti, quando super ollas carnium sedebamus Exod.
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ poma arboꝵ: ⁊ fruges segeteᷤᷤ. ⁊ herbarũ holera. ei tradunt᷑ incibũ:
ut exul qͦ paradisi ñ carnib quȩ ĩparadiso ñ erant s similitudinẽ fru-¬
gũ paradisi uesceret᷑. Postea uͦ uidens ds̃ qd diligent̃ apositũ eẽt. ad malici¬
ã cor hoĩs ab ad olescentia ⁊ sp̃s eiꝰ mbis ꝑ manere ñ poss&: qi erant caro. oꝑa
carnis diluiuo cdẽpnauit: ⁊ auidissimã bominũ gulã ꝓbans. dedit eisli¬
centiã comedendariũ carniũ. ut dũ sibi ĩtelligunt licere omia ñ desidareñ
magnoꝑe qd̵ libebat nec mandatũ ĩcausã u̾terent p̾uaricacionis quã quã
⁊ in archa noe de ĩmundis bina. demundis ĩtroducunt᷑ imparia: utiq in¬
mundoꝵ esus ablatꝰ sit ne sine causa dicerent᷑ ĩmunda: ex parte leuituũ
dedicatũ ÷ : docens abstinenciã om̃iũ in quoꝵdã recisione. Cur ꝑdidit esau

Expanded text:
tantum poma arborum et fruges segetum, et herbarum olera ei traduntur in cibum: tantum poma arborum et fruges segetum, et herbarum olera ei traduntur in cibum: ut exsul quoque paradisi, non carnibus, quae in paradiso non erant, sed similitudine frugum paradisi vesceretur. Postea vero videns Deus quod diligenter appositum esset ad malitiam cor hominis abcarnis Diluvio condemnavit, et avidissimam hominum gulam probans, dedit eis licentiam comedendarum carnium: ut dum sibi intelligunt licere omnia, non desiderarent magnopere quod licebat; ne mandatum in causam verterent praevaricationis. Quamquam et in Arca Noe de immundis bina, de mundis introducantur imparia et utique immundorum esus ablatus sit, ne sine causa dicerentur immunda, ex parte jejunium dedicatum est, docens abstinentiam omnium 347 in quorumdam recisione. Cur perdidit Esau