comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
constiterit: et nos equȩ ualere ꝓbet et as¬
serat: Neminẽ autẽ qui dubitet ex istere pu¬
to. angłos ea quȩͣ uolunt fortitudine fungi
S fortassis queret aliquis quid nobis tc̃¬
illa fortitudo p̃stet. cum singłis tam con¬
uenient̃ ut conuenientius nequeant ubi¬
q dispositis: nil mutandũ. nil eu̾tendũ.
nil statuendũ sit in quo uires suas qͥ uis
exerceat Qui hȩc dicit: paucis nobiscum
quid in Shuiꝰmodi habeat usus humanꝰ
attendat. et uidebit quia ñ semꝑ omnib
quȩ habemꝰ. et quȩ nos habere non parũ
gaudemꝰ: actu utim. sicut uerbi causa
uisu ipso. potestate aliqua. scientia rerũ¬
ñ nullarũ. et multis in hunc modũ Sic
et tunc de qua agit᷑ fortitudine erit. So¬
la namq possessio eius grata nobis erit
et exultatio grandis: Licet nequaquã sit
nobis in actu. cunctis ut dictum ẽ in suo
statu locatis: hȩc eadẽ quȩstio. si aut de

Expanded text:
constiterit, et nos aeque valere probet et asconstiterit, et nos aeque valere probet et asserat. Neminem autem qui dubitet existere puto angelos ea qua volunt fortitudine fungi. Sed fortassis quaeret aliquis quid nobis illa fortitudo praestet, cum singulis tam convenienter, ut convenientius nequeant, ubique dispositis, nihil mutandum, nihil evertendum nihilque standum sit in quo vires suas quivis exerceat. Qui haec dicit, paucis nobiscum quid in hujusmodi habeat usus humanus attendat, et videbit quia non semper omnibus quae habemus et quae nos habere non parum gaudemus actu utimur, sicut, verbi causa, visu ipso, potestate aliqua, scientia rerunonnullarum et multis in hunc modum. Sic et tunc, de qua agitur, fortitudo erit. Sola namque possessio ejus grata nobis erit, et exsultatio grandis erit, licet nequaquam sit nobis in actu, cunctis, ut dictum est, in suo statu collocatis. Haec eadem quaestio, si aut de
Abbreviated transcription (Latin):
litate corporũ suorũ pociant᷑. Quam cũ
adepte fuerint: ñ erit qđ amplius uelint:
hec itaq corpora si eas a sua uelocitate
aliquatenꝰ tardiores aut grauiores effice¬
re deberent: nimirũ pocius eorũ consor
cium horrerent: quã appeterent: Igit᷑
ea quã dm̃s uelocitate ꝑfungemur. cũ
mꝰ fortitudinẽ. quã pleriq ꝑosa imbecil¬
litate plurimũ amant: Prestabunt igit᷑
uiribꝰ quicumq suꝑnis meruerĩt ciuib
assonari in tantũ ut nullatenꝰ illis obsis¬
tere quicquã ualeat. uel si mouendo aut
euertendo uoluerint quid a suo statu qͦ¬
mcumq diuertere: ñ ilico cedat Nec in
eo qđ dicimꝰ maiori conatu laborabunt qͣm
nos mͦ inmotu oculorũ nr̃orũ: Ne queso ex¬
cidat animo quã ad ipiscem᷑ angłorũ si¬
militudo. quatinus si hic aut inhis quȩ
dicturi sumꝰ aliud exemplũ ñ occurrerit:
ipsa occurrat. atq in quibꝰ angłos ualere

Expanded text:
litate corporum suorum potiantur; quam cum litate corporum suorum potiantur; quam cum adeptae fuerint, non erit quod amplius velint. Haec itaque corpora, si eas a sua velocitate aliquatenus tardiores aut graviores efficere tium abhorrerent quam appeterent. Igitur ea quam dicimus velocitate perfungemur, cum mus fortitudinem, quam plerique perosa imbecillitate plurimum amant. Praestabunt igitur viribus, quicunque supernis meruerint civibus associari, in tantum ut nullatenus illis obsistere quidquam valeat, si movendo aut evertendo voluerint quid a suo statu quomodocunque divertere quin illico cedat. Nec in eo quod dicimus majori conatu laborabunt quam nos modo in motu oculorum nostrorum. Ne, quaeso, excidat animo, quam adipiscemur angelorum similitudo, quatenus, si hic aut in iis quae dicturi sumus aliquod exemplum non occurrerit, ipsa occurrat, atque in quibus angelos valere
Abbreviated transcription (Latin):
quippe hoc sicut ipse testat᷑ in corruptionẽ
et mortale induet in mortalitatẽ: Huiꝰ quaq
uelocitatis exemplũ in radio solis licet in¬
tueri. qui statĩ orto sole in plaga orientali.
et ꝑtingit inultima plage occidentalis ut
in eo ꝑpendamꝰ ñ eẽ impossibile qđ de nr̃a
dicimus futura uelocitate. p̃sertim cũ rebꝰ
animatis soleat in eẽ. maior. uelocitas quã
inanimatis: hinc radio solis simile uelo¬
citatis exemplũ habemꝰ in nobis: Radius
quippe oculorũ nr̃orũ insub leuatio¬
ne palpebrarũ cȩlũ usq ꝑtingit. et in ic¬
tu earũ totus in semet ac integer redit:
locorũ int̾capidine separata menbratim
fuerint siue disꝑsa in ictu oculi asserit re¬
surrectura: satis innuit quã uelocitatem
eadẽ corpora iam incorruptibilia sint ha¬
bitura C. Amplius constat quidẽ animas
scõrũ quȩ iam cęlestia tenent nec dum
plena felicitate frui. donec in corruptibi¬

Expanded text:
ipse testatur, incorruptionem, ipse testatur, incorruptionem, et mortale induet immortalitatem . Hujus quoque velocitatis exemplum in radio solis licet intueri, qui statim orto sole in plaga orientali, pertingit in ultima plagae occidentalis, ut in eo perpendamus non esse impossibile quod de nostra dicimus futura velocitate, praesertim cum rebus animatis soleat inesse major velocitas quam inanimatis. Huic radio solis simile velocitatis exemplum habemus in nobis. Radius quippe oculorum nostrorum in sublevatione palpebrarum coelum usque pertingit, et in ictu earum totus in semet, ac integer redit. locorum intercapedine separata membratim fuerint, sive dispersa, in ictu oculi asserit resurrectura, satis innuit quam velocitatem eadem corpora jam incorruptibilia sint hait. Amplius, constat quidem animas sanctorum, quae jam coelestia tenent, necdum plena felicitate frui, donec incorruptibi
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicit reformabit corpus humilitatis nr̃ȩ
configuratũ corpori claritatis suȩ Ista fa¬
tetur auctoritas. cui contradicere scitur
eẽ. nefas: Hȩc tamen si quis uelit sibi ratio¬
ne ꝓbari. credo nulli debere in credibile
uidere. et iustos puchritudinẽ solis in illa
uita ubi mortale hoc absorbebit᷑ a uita sor¬
tiri cum uere dicant᷑ et sint templũ et sedes
dei. qđ nus quã in diuina pagina de sole
isto uisibili meminimus legi
tanta nos comitabit᷑. ut ipsis angłis dei eqͦ
celeres simꝰ. qui a cęlo ad t̾ras. et a t̾ris ince¬
lũ dicto citius dilabunt᷑ Quȩ celeritas
ꝑli grã dici forsitan posset. hominẽ mortali
ad huc carne grauatũ mox a uidea ꝑ angłm
incaldeã delatũ. indeq tradito prandio
qđ deferebat sine mora relatũ Ergo cũ istis
omnino par uelocitas illis erit quibꝰ sic ꝓmis¬
sa ẽ. illorũ ȩqualitas inerit Corruptibile¬

Expanded text:
qui dicit: Reformabit corpus humilitatis nostrae qui dicit: Reformabit corpus humilitatis nostrae configuratum corpori claritatis suae . Ista fatetur auctoritas, cui contradicere scitur esse nefas. Haec tamen si quis sibi velit ratione probari, credo nulli debere incredibile videri justos pulchritudinem solis in illa vita, ubi mortale hoc absorbebitur a vita . sortiri, cum vere dicantur et sint templum et sedes Dei, quod nusquam in divina pagina de solo isto visibili meminimus legi. tanta nos comitabitur ut ipsis angelis Dei aeque celeres simus, qui a coelo ad terras, et a terris in coelum dicto citius dilabuntur. Quae celeritas,exempli gratia, dici forsitan posset hominem, mortali adhuc carne gravatum, mox a Judaea per angelum in Chaldaeam delatum, indeque, tradito prandio quod deferebat, sine mora relatum. Ergo cum istis omnino par velocitas illis erit, quibus, sicut promissa est, illorum aequalitas inerit. Apostol
Abbreviated transcription (Latin):
ta curare subt̃fugiunt. ut sunt uerbi gr̃a
pulchritudo corporis atq uoluptas: utiq
ñ iccirco id faciunt qł ea naturaltt̃ noliit.
s ne dm in eis quo quomͦ offendant: Nlam
si ꝑ ea nil offensionis in dm contrahi posse
certo sentirent uel se ab amore ȩt̃norũ im¬
pediri ñ ꝑtimescerent: ꝓfecto iocumdius
in ipsis qua in eorũ contrariis sese deduce¬
rent: his ita p̃libatis singula quȩ ꝓposui¬
mꝰ breui tractemꝰ. et qualit̃ illis post corpo¬
rum nr̃orũ resurrectionẽ ꝑfruemur. ꝓ ut
bonũ qđdam ẽ et qł naturalit̃ acunctis
haberi amat᷑ In illa gͥ uita pulcͥritudo us¬
torũ solis pulchritudini. qui septemplici.¬
ter quã modo sit speciosior erit ad ȩquabi¬
tur. quemadmodũ diuina scriptura testa¬
tur: fulgebunt iusti inquiens sicul sol in
conspectu dei: Ad hoc corpus dñicũ clari¬
tati solis p̃lucere. nescio aliquẽ posse am¬
bigere: Et ei similes attestante apło erimꝰ.

Expanded text:
ta curare subterfugiunt, ut sunt, verbi gratia, ta curare subterfugiunt, ut sunt, verbi gratia, pulchritudo corporis atque voluptas, utique non idcirco id faciunt quod ea naturaliter nolint, sed ne Deum in eis quoquomodo offendant. Nam si per ea nihil offensionis in Deum contrahi posse certo sentirent, vel se ab amore aeternorum impediri non pertimescerent, profecto jucundius in ipsis quam in eorum contrariis sese deducerent. His ita praelibatis, singula quae proposuimus breviter tractemus, et qualiter illis post corporum nostrorum resurrectionem perfruemur, prout bonum quoddam est et quod naturaliter a cunctis haberi amatur. In illa igitur vita pulchritudo justorum solis pulchritudini, qui septempliciter quam modo sit speciosior erit, adaequabitur, quemadmodum divina Scriptura testatur: Fulgebunt, inquiens, justi, sicut sol in conspectu Dei . Ad haec, corpus Dominicum claritati solis praelucere nescio aliquem posse ambigere. Et ei similes, attestante Apostolo, erimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ticulatim diuisũ: Itaq diuidamꝰ in partes
magna quȩ diximus. ut in de possint ad
uitã nutriri. de qui bꝰ agimꝰ: Quȩ ut me¬
lius eluceant: consideremꝰ quȩ in hac ui¬
ta mens amet humana: Et ex his ꝓ ut
possumꝰ cũ iectemꝰ. et ea multo excellen¬
tius eos habituros inuita futura. siquidẽ
int̾ mundana temptationũ ꝑicula cons¬
tituti. dñica fuerint p̾cepta secuti. atq
cum ipsa illic ad epti fuerint: plenitudi¬
ne desiderii sui se nequaquã fraudatos
ꝑcipient: Hȩc in quã faciamꝰ. et aminimis
paulatim ꝓgrediamur Ecce ut primo qͦ
ad corpus attinent bona succincte enume¬
remꝰ: ista ut estimo sunt quȩ ꝓpt̾ se et ꝓpt̃
quȩ alia queq ab hominib appetunt᷑ Pul¬
chritudo. uelocitas. fortitudo. libertas. sani¬
tas. uoluptas. duiturnitas uitȩ Si autem
inhis aliqua sunt. quȩ aliqͣndo serui dei non
mͦ ñ appetunt. s etiam magnoꝑe in hac ui¬

Expanded text:
ticulatim divisum. Itaque dividamus in partes ticulatim divisum. Itaque dividamus in partes magna quae diximus, ut inde possint ad vitam nuttriri de quibus agimus. Quae ut melius eluceant, consideremus quae in hac vita mens amet humana, et ex his, prout possumus conjectemus, ea multo excellentius eos habituros in vita futura, si quidem inter mundana tentationum pericula constituti, Dominica fuerint praecepta secuti, atque cum ipsa illic adepti fuerint, plenitudine desiderii sui se nequaquam fraudatos percipient. Haec, inquiam, faciamus, et a minimis paulatim progrediamur. Ecce, ut primo, quae ad corpus attinent bona succincte enumeremus, ista, ut aestimo, sunt quae propter se et propter quae alia quaeque ab hominibus appetuntur: pulchritudo, velocitas, fortitudo, libertas, sanitas, voluptas, diuturnitas vitae. Si autem in his aliqua sunt quae aliquando servi Dei non modo non appetunt, sed etiam magnopere in hac vi
Abbreviated transcription (Latin):
possunt: repetit᷑ hoc ipsũ aliis uerbis et
dicit᷑ eis Premiũ qđ hiis qui in hac uita
deo seruiunt infutura uita reconpensat᷑:
uita ȩt̾na. beatitudo ȩt̾na. ȩt̾na iocundi¬
tas. sufficientia scilicet ẽ omniũ comino¬
dorũ scđm uoluntatẽ et sine omni indi-¬
gentia: hȩc gͦ cum illis hoc mͦ dicuntur:
bona quidẽ et magna ut sunt eẽ. uiden¬
tur. S quia ñ intelligunt quid in ipsa
uita ȩt̃na habituri sunt. nec subito quid
sit omniũ cõmodorũ scđm uoluntatem
sufficientia. et sine omni indigentia
ꝑciꝑe possunt: herent animo. nec mul¬
tũ efficaci ad audita sapore trahunt᷑
Quid gͦ agendũ ut hȩc illis aliquatenus
sapiant. et sic ad oꝑa bona euigilentꝰ
Puerorũ more cibandos existimo. qui si
quando grossum aliquod pomũ edendũ
ꝑcipiunt: illud obdentiũ teneritudinẽ
et oris angustiã absumere nequeunt. si
pro illorũ capacitate primo ñ fuerit par¬

Expanded text:
possunt, repetitur hoc ipsum aliis verbis, et possunt, repetitur hoc ipsum aliis verbis, et dicitur eis: Praemium quod iis qui in hac vita Deo serviunt in futura vita recompensatur, vita aeterna, beatitudo aeterna, aeterna jucunditas, sufficientia scilicet est omnium commodorum secundum voluntatem et sine omni indigentia. Haec ergo cum illis hoc modo dicuntur, bona quidem et magna, ut sunt, esse videntur; sed quia non intelligunt quid in ipsa vita aeterna habituri sint, nec subito quid sit omnium commodorum secundum voluntatem sufficientia et sine omni indigentia percipere possunt, haerent animo, nec multum efficaci ad audita sapore trahuntur. Quid ergo agendum ut haec illis aliquatenus sapiant, et sic ad opera bona evigilent? Puerorum more cibandos existimo, qui, si quando grossum aliquod pomum edendum percipiunt, illud ob dentium teneritudinem et oris angustiam absumere nequeunt, si pro illorum capacitate primo non fuerit par
Abbreviated transcription (Latin):
cum narrat᷑ sermone inculto & c̃tẽptibili:
solet ñnunquã magis offendere animũ
audientis quã demulcere Qua ꝓpt̾ ue¬
reor. ne hoc ipsũ in meo facto alicui con¬
tingat. scilicet et ne materia decens in¬
decenti stilo digesta. id apud hominum
mentes efficiat. ut quȩ prius ꝑ se sine
scripto placebat. ex scripti deinceps
feditate uilescat S certe qđ scripsi
tua sincera dilectione ꝓuocatus tibi
scripsi. hoc solum intendens ut ea simpli¬
cit᷑ dicerẽ quȩ me in eodem capitulo ꝑ
id temporis. uel alibi abore ipsus patris
de eadem re accepisse recordari ualebã:
nunt᷑. et ut se in eis scłi uani¬
tatẽ post posita exerceant ad monent᷑:
in quirere solent quã obrem quo p̃mio.
qua retributione: Respondetur itaq illis
qđ scriptũ ẽ quia nec oculus uidit. nec
auris audiuit. nec incor hominis ascendit
qł p̃parauit ds iis qui diligunt illum:
Quod cũ illi ñ clare quid sit aduertere

Expanded text:
cum narratur sermone inculto et contemptibili, cum narratur sermone inculto et contemptibili, solet nonnunquam magis offendere animum audientis quam demulcere. Quapropter vereor ne hoc ipsum in meo facto alicui contingat, scilicet ne materia decens indecenti stylo digesta, id apud hominum mentes efficiat, ut quae prius per se sine scripto placebat, ex scripti deinceps foeditate vilescat. Sed certe quod scripsi, tua sincera dilectione provocatus tibi scripsi, hoc solum intendens ut ea simpliciter dicerem, quae me in eodem capitulo per id temporis, vel alibi ab ore ipsius Patris, de eadem re accepisse recordari valebam. nuntur, et qui ut se in eis, saeculi vanitate postposita, exerceant admonentur, inquirere solent quamobrem, quo praemio, qua retributione. Respondetur itaque illis quod scriptum: « Quia nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit quod praeparavit Deus iis qui diligunt illum . » Quod cum illi non clare quid sit advertere
Abbreviated transcription (Latin):
euerendo dño et fr̃i
et amico suo guil¬
lelmo mõnacho mã¬
suetudine. modes¬
tia et honestate ui¬
tȩ multũ amando:
fr̃ ead merus mona¬
chorũ eccłiȩ xpisti
cantuariensis infimũs. qđ d̃s ꝓmisit di-¬
ligentibus se Recordatur ut estimo scĩ¬
tas tuȩ dilectionis honorande fr̃. quia
censi aliquantis diebus moraret᷑. et loqͤis
areligioso ipsius loci conuentu ꝓ sua reue-¬
rentia deuotissime audiret᷑: tua p̃ce me-¬
cũ egisti. quatinus uerbũ qđ de ȩterna
beatitudine in capitulo corã positis fr̃ibus
fecit: stili officio tuo conspectui p̃sentarẽ:
Ego gͥ ut pote qui libenti animo uolebã
pro meo posse tuȩ uoluntati morẽ gere¬
re: opus ilico aggressus sum. estimans
illud leuioris ad explicandũ negocii fo¬
re: quã postea senserim Nouerit gͦ Rm̃a
mͥ dilectio tua. quia tui solius causa te¬
nuit me ne cepto desisterẽ licet fortas¬
sis melius fuisset penitus destitisse: Ma¬
teria siquidẽ pulchra et appetibilis.

Expanded text:
everendo domino, et fratri et amico suo, Guillelmo monacho, mansuetudine, modestia et honestate vitae multum amando, frater Eadmerus, monachorum Ecclesiae Christi Cantuariensis infimus, quod Deus promisit diligentibus se. Recordatur, ut aestimo, sanctitas tuae dilectionis, honorande frater, qucensi aliquantis diebus moraretur, et loquens, a religioso ipsius loci conventu, pro sua reverentia devotissime audiretur; tua prece mecum egisti quatenus verbum, quod de aeterna beatitudine in capitulo coram positis fratribus fecit, styli officio, tuo conspectui praesentarem. Ego igitur, utpote qui libenti animo volebam pro meo posse tuae voluntati morem gerere, opus illico aggressus sum, aestimans illud levioris ad explicandum negotii fore quam postea senserim. Noverit ergo charissima mihi dilectio tua, quia tui solius causa tenuit me ne coepto desisterem, licet fortassis melius fuisset penitus destitisse. Materia siquidem pulchra et appetibilis
Abbreviated transcription (Latin):
N baptismo qͣmuis tota et plena fiat remiᷤᷤ¬
sio peccatorum: tamen si continuo tota et
plena etiam hominis in ȩternam nouitatẽ
mutatio fieret non dico et in corpore quod
certe manifestum ẽ ad huc in ueterem corrup¬
tionem atq in mortem tendere. infine postea
renouandũ quando uere tota nouitas erit:
sed excepto corpore si in ipso animo qui ẽ hõ¬
interior ꝑfecta in baptismo nouitas fieret: non di¬
ceret apłs: Et si exterior homo nr̃ corrumpitur:
sed interior renouatur de die indiem: Profec¬
to enim qui de die in diẽ ad huc renouatur:
ad huc inuetustate sunt quamuis iam bapti¬
zati. ex hoc etiam adhuc sunt filii seculi: ex hoc
autem quod in nouitate sunt. hoc ẽ ex plena
et ꝑfecta remissione peccatorũ: et quantum¬
cumq illud ẽ qd̾ spiritaliter sapiunt eiq c̃¬
gruos mores agunt: filii dei sunt: Intrinsecꝰ
enim exuimus ueterem hominem et induimus
cat quid sit exui ueterem hominem et indui
nouum. qui setundum deum creatus ẽ in iꝰti¬

Expanded text:
n baptismo quamuis tota et plena fiat remissio peccatorum, tamen, si continuo tota et plena etiam hominis in aeternam nouitatem mutatio fieret—non dico et in corpore, quod certe manifestum est adhuc in ueterem corruptionem atque in mortem tendere in fine postea renouandum, quando uere tota nouitas erit, sed excepto corpore si in ipso animo, qui est hominterior, perfecta in baptismo nouitas fieret -, non diceret apostolus: etsi exterior homo noster corrumpitur, sed interior renouatur de die in diem. profecto enim qui de die in diem adhuc renouatur, adhuc in uetustate sunt, quamuis iam baptizati, ex hoc etiam adhuc sunt filii saeculi; ex hoc autem, quod in nouitate sunt, hoc est ex plena et perfecta remissione peccatorum, et quantumcumque illud est quod spiritaliter sapiunt eique congruos mores agunt, filii dei sunt. intrinsecus enim exuimus ueterem hominem et induimus cat quid sit exui ueterem hominem et indui nouo, qui secundum deum creatus est in iusti
Abbreviated transcription (Latin):
tu: Deipso precio das aliquid. et erit arra ñ
pignus. quod sit complendum. non quod au¬
ferendum: Iam gͦ intellige: Si inuenio dilec¬
torem. habet arram et ex arra desiderat ple¬
nitudinem: Arram ipsam consideret Hoc
enim implebitur unde arra data ẽ: Ipsam co.¬
gitet. ipsam apud se discutiat. ipsam in spici.¬
at. ipsam deplenitudine illa quã non uidet
Inde habemus aliquid. inde asꝑsi sumus. in.
de irrorati Cuius ros talis ẽ. qualis fons:
Rore isto asꝑsus s flagrans infontem. dic
deo tuo. qm̃ apud te ẽ fons uitȩ In rore isto
natum ẽ desiderium. infonte saciaberis: Ibi

Expanded text:
tu, de ipso pretio das aliquid; et erit arrha, non tu, de ipso pretio das aliquid; et erit arrha, non pignus; quod sit complendum, non quod auferendum. Jam ergo intellige. Si invenio dilectorem, habet arrham, et ex arrha desiderat plenitudinem. Arrham ipsam consideret: hoc enim complebitur, unde arrha data est. Ipsam cogitet, ipsam apud se discutiat, ipsam inspiciat, ipsam de plenitudine illa quam non videt, inde irrorati. Cujus ros talis est, qualis fons? Rore isto aspersus, sed flagrans in fontem, dic Deo tuo: Quoniam apud te est fons vitae. In rore isto natum est desiderium, in fonte satiaberis. Ibi
Abbreviated transcription (Latin):
caritas xꝑi incordibus nr̃is. non tamen ex
diffusa ẽ caritas in cordibus nr̃is. et deus
caritas ẽ. ecce iam ex quantulocumq pis.¬
nore de ambulat deus in nobis: Pignus
enim accepimus: Quid illud ẽ. cuiꝰ pignus
tale ẽ: Quamquã melius habeant cõdiceᷤᷤ
qui habent arram. quã qui habent pignꝰ:
Eandem quippe rem interpretes dicere
uoluerunt: Inter ẽ tamen aliquib in loqͦn¬
di usu. inter arram et pignus: Pignꝰ enim
quando datur. cum datum fuerit propter
quod ꝑignus datum ẽ. pignus aufertur: Ac.
cipis uerbi gr̃a codicem ab amico tuo. ut tͥ
det das aliquod pignus: Cum reddideris
quod accepisti. ꝓpter quot pignus posuisti.
ille quod reidideris habebit. tu pignus re¬
cipies: Non enim habebit ambas res Quid
biterit qua ꝓmissa pignus dedit. auferen¬
dum ẽ a nobis ꝑignus: Absit: S quod dedit
hoc implebit: Ideo melius arra quã pignus:
Aliquando enim p̃cium uerbi gr̃a preparas
dare pro ea re quam tenes bonȩ fidei contͣc¬

Expanded text:
aritas in cordibus nostris, non tamen ex diffusa est charitas in cordibus nostris, et Deus charitas est ; ecce jam ex quantulocumque pignore deambulat Deus in nobis. Pignus enim accepimus. Quid illud est, cujus pignus tale est? Quanquam melius habent codices, qui habent arrham, quam qui habent pignus. Eamdem quippe rem interpretes dicere voluerunt. Interest tamen aliquid in loquendi usu inter arrham et pignus. Pignus enim quando datur, cum datum fuerit propter quod pignus datum est, pignus aufertur.cipis, verbi gratia, codicem ab amico tuo; ut tibi det, das aliquod pignus: cum reddideris quod accepisti, propter quod pignus posuisti, ille quod reddideris habebit, tu pignus recipies: non enim habebit ambas res. CAPUTdiderit, qua promissa pignus dedit, auferendum est nobis pignus? Absit. Sed quod dedit, hoc implebit. Ergo melius arrha quam pignus. Aliquando enim pretium, verbi gratia, praeparas dare pro ea re quam tenes bonae fidei contrac
Abbreviated transcription (Latin):
exaltatꝰ fuero at̾ra: oĩa traham post me
ẽ. fides: Non itaq hoc ad uniuersitatẽ om¬
niũ retulit s ad creaturȩ integritatem id
uisibiles et contrectabiles sumus: Qui enĩ
dixit capillus capitiᷤᷤ ur̃i non ꝑibit. omnia
trahit post se

Expanded text:
exaltatus fuero a terra, omnia traham post me. est fides. Non itaque hoc ad universitatem hominum retulit, sed ad creaturae integritatem, idvisibiles et corruptibiles sumus. Quod enim dixit: Capillus capitis vestri non peribit, omnia trahit post se
Abbreviated transcription (Latin):
ex muliere: Quo nomine quis catholicus
nesciat. non eum priuationẽ iurginitatis
s differentiam sexus. hebreo loquendi¬
more significare uoluisse: Cum itaq ait
misit d̾s filiũ suũ factum ex muliere. satis
ostendit eo ipso missum filium quod factꝰ
ẽ. ex muliere: Quod gͦ de deo natus est. in
hoc mundo erat. quod autẽ de maria natꝰ
ẽ. in hunc mundum missus aduenit: E¬

Expanded text:
ex muliere: quo nomine quis catholicus nesciat non eum priuationem uirginitatis, sed differentiam sexus hebraeo more loquendi significare uoluisse? cum itaque ait: misit deus filium suum factum ex muliere, satis ostendit eo ipso missum filium, quo factus est ex muliere. quod ergo de deo natus est, in hoc mundo erat; quod autem de Maria natus est, in hunc missus aduenit.
Abbreviated transcription (Latin):
clusit omnia sub peccato: S qua spe: Spe
gr̃ȩ. spe miscdiȩ: Accepisti legẽ. stare uoluis.¬
ti. non potusti: d suꝑbia cecidisti. languorẽ
tuũ uidisti Curre ad medicũ laua faciem:
litterȩ detrahas. littera occidit: Si occidit.
ubi spes: Sꝑc autẽ uiuificat: S conclusit¬

Expanded text:
clusit omnia sub peccato: sed qua spe? Spe clusit omnia sub peccato: sed qua spe? Spe gratiae, spe misericordiae. Accepisti Legem; facere voluisti, non potuisti: a superbia cecidisti, languorem tuum vidisti. Curre ad medicum, lava faciem. litterae detrahas, littera occidit: si occidit, ubi spes? Spiritus autem vivificat . 6. Eli
Abbreviated transcription (Latin):
nisi magis reos: Quare: Quia legis audito.¬
res et non factores. ac ꝑ hoc peccatores
preuaricatores Mortuus ẽ puer hospi¬
te hominis dei. et missus ẽ baculus ꝑ ser¬
uum et positus ẽ. suꝑ faciem ipsius. et ñ
reuixit: Quid facit lex sine gr̃a: Apłs iam
uidens. iam ex ceco illuminatꝰ quid dicit: Si
enim data esset lex quȩ posset uiuificare. om¬
nino ex lege esset iusticia Intendite respon¬
deamꝰ et dicamus: Quid ẽ. quod dixit: Si data
esset lex quȩ posset uiuificare. omnino ex lege
esset iusticia: Si non poterat uiuificare ut
quid data ẽ: Secutus adiunxit: S conclu¬
sit scriptura omnia sub peccato. ut ꝓmissio
ex fide iħu xꝑi daretur credentibus: Pro.¬
missio illuminationis. ꝓmissio dilectionis
ex fide iħu xꝑi ut daretur credentibus.
scriptura illa id ẽ lex conclusit omnia sub
peccato Quid ẽ conclusit omnia sub pecca
to: fecit delictorem. etiã preuaricatorem.
nam sanare non potuit peccatorem: Con¬

Expanded text:
nisi magis reos? Quare? Quia Legis auditores et non factores, ac per hoc peccatores, praevaricatores. Mortuus est puer hospitae hominis Dei, et missus est baculus per servum, et positus est super faciem ipsius, et non revixit. Quid facit Lex sine gratia? Apostolus jam videns, jam ex caeco illuminatus, quid dicit? Si enim data esset Lex quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia. Intendite: respondeamus, et dicamus: quid est quod dixit? Si data esset Lex quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia. Si non poterat vivificare, ut quid data est? Secutus adjunxit: Sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus . Promissio illuminationis, promissio dilectionis ex fide Jesu Christi, ut daretur credentibus, Scriptura illa, id est, Lex, conclusit omnia sub peccato. Quid est, conclusit omnia suto? Fecit delictorem etiam praevaricatorem. Nam sanare non potuit peccatorem. Con
Abbreviated transcription (Latin):
uelam̃ de qͦ nẽ loqͥt᷑ in qͣtuor colũpniꝰ extentũ: De
scõrum hoc ẽ intus intra uelũ. foris autem
mensa et candelabrũ et cȩtera quȩ paulo
ante dixit quemadmodũ fierent scã dicta
sunt. et ñ sc̃a scõrum. et significauit foriᷤ
uetus testamentũ: Intus autẽ nouũ cũ
sit utrumq in lectione ueteris testam̃ti
et ex pressum oꝑibꝰ et significatione figu¬
ratũ: Ac ꝑ hoc in scĩs figura ẽ. figurȩ. quia
figura ẽ ueteris testamenti: In scĩs autẽ
scõrum figura ẽ ipsius ueritatis. quia fi¬
gura ẽ noui testamenti: Totũ quippe uetꝰ
testamentũ in his rebus et celebrationib
quȩ ita obseruanda. p̃cipiunt᷑ figura est :¬

Expanded text:
elamen, de quo nunc loquitur, in quatuor columnis extentum. De sanctorum, hoc est, intus ultra velum: foris autem mensa et candelabrum, et caetera quae paulo ante dixit quemadmodum fierent, sancta dicta sunt, et non sancta sanctorum. Et significatur foris Vetus Testamentum, intus autem Novum, cum sit utrumque in lectione Veteris Testamenti, et expressum operibus, et significatione figuratum. Ac per hoc in sanctis figura est figurae, quia figura est Veteris Testamenti: in sanctis autem sanctorum figura est ipsius veritatis, quia figura est Novi Testamenti. Totum quippe Vetus Testamentum in his rebus et celebrationibus, quae ita observanda praecipiuntur, figura est
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas et uerbum per quod facta sunt omnia.¬
uerbum caro factum ẽ. ut habitaret in nobis:
non solum ꝑuenientibꝰ possessionem. sed etiam
uiam se prebere uoluit uenientibus: ad princi
pium uiarum uoluit carnem assumere: Unde
ẽ etiam illud Dñs creauit me in principio uia-¬
rum suarum: ut inde inciperent qui uellent
uenire Apłs igitur quamuis adhuc ambula¬
ret in uia. et ad palmam suꝑnȩ uocationis se¬
queretur uocantem deum: tamen ea quȩ retͦ
sunt obliuiscens. et in ea quȩ ante sunt extentꝰ:
iam principium uiarum transierat: hoc ẽ eo
non indigebat. a quo tamen aggrediendum
et exordiendum iter ẽ omnibus qui aduerita¬
tem ꝑuenire et inuita ȩterna permanere desi-¬
derant: Sic enim ait Ego sum uia et ueritas
et uita: hoc ẽ per me uenitur. ad me perueni¬
nulla res in uia tenere nos debeat: quando
nec ipse dñs inquantum uia nr̃a eẽ dignatꝰ ẽ
tenere nos uoluerit sed transire: ne rebus
tem poralibus quamuis ab illo ꝓ salute nr̃a sus¬

Expanded text:
ueritas et uerbum, per quod facta sunt omnia, caro factum esset, ut habitaret in nobis, non solum peruenientibus possessionem sed etiam uiam se praebere uoluit uenienpium viarum, voluit carnem assumere: unde est etiam illud, Dominus creavit me in principio viarum suarum ; ut inde inciperent, qui vellent venire. Apostolus igitur quamvis adhuc ambularet in via, et ad palmam supernae vocationis sequeretur vocantem Deum, tamen ea quae retro sunt obliviscens, et in ea quae ante sunt extentus , jam principium viarum transierat; hoc est, eo non indigebat, a quo tamen aggrediendum et exordiendum iter est omnibus qui ad veritatem pervenire, et in vita aeterna permanere desiderant. sic enim ait: ego sum uia et ueritas et uita, hoc est "per me peruenitur, ad me perueninulla res in uia tenere nos debeat, quando nec ipse dominus, in quantum uia nostra esse dignatus est, tenere nos uoluerit, sed transire, ne rebus temporalibus, quamuis ab illo pro salute nostra sus
Abbreviated transcription (Latin):
omnino scripturas canonicas unũ librũ
uocent. qđ ualde mirabili et diuina uni¬
tate concordent. et hinc ẽẽ dictũ. in ca¬
pite libri scriptũ ẽ de me. ut faciam uo¬
luntatẽ tuã: ut sic intelligatur ꝑfiliũ
pat̾ fecisse mundũ: Cuius conditionis pͥn¬
cipiũ scripturarumẽ in libro geneseos:
uel magis quia ꝓpħia uidetur eẽ ñ fac¬
ta narrans s futura p̃nuncians: Non
enĩ ait qd fecerim s ut faciã siue ut fa.¬
cerẽ uoluntatẽ tuã: Ad illud hȩc senten¬
tia referenda ẽ. qđ in pͥmis partibꝰ eiusdẽ

Expanded text:
omnino Scripturas canonicas unum librum vocent, quod valde mirabili et divina unitate concordent: et hinc esse dictum, «In capite libri scriptum est de me, ut faciam voluntatem tuam;» ut sic intelligatur per Filium Pater fecisse mundum, cujus conditio principium Scripturarum est in libro Geneseos. Vel magis quia prophetia videtur esse, non facta narrans, sed futura praenuntians non enim ait, quod fecerim; sed, «ut faciam,» sive, «ut facerem voluntatem tuam»; ad illud haec sententia referen
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntati diuinȩ deputet ñ po testati
inimici Seiuire ille pot̾. ferire si ille no¬
luerit ñ pot̾ E si ille uoluerit ut feri¬
at. nouit suũ quemadmodũ excipiat:
Quẽ enĩ diligit dñs corripit. flagellat
autẽ omnẽ filiũ quẽ recipit Quid sibi
gͦ plaudit iniquus. quia flagellum sibi
de illo fecit pat̾ m̃s: Illũ assumit ad mi¬
isteriũ. me erudit ad patrimoniũ: Nec
attendere debemꝰ quantũ ꝑmittit in ius¬
tis. s quantũ reseruet iustis. S debemꝰ
optare etiã illis ꝑ quos flagellam᷑. ut
conuertant᷑ et flagellent᷑: Sic enĩ suos
fideles erudiebat. quando de saulo sibi¬
flagellũ fecerat S postea c̃ittit & saulũ¬

Expanded text:
oluntati divinae deputet, non potestati inimici. Saevire ille potest: ferire, si ille noluerit, non potest. Et si ille voluerit ut feriat, novit suum quemadmodum excipiat: Quem enim diligit Dominus, corripit: flagellat autem omnem filium quem recipit . Quid sibi ergo plaudit iniquus, quia flagellum sibi de illo fecit Pater meus? Illum assumit ad ministerium, me erudit ad patrimonium. Nec attendere debemus quantum permittat injustis, sed quantum servet justis. 5. Sed debemus optare etiam illis per quos flagellamur, ut convertantur, et flagellentur. Sic enim suos fideles erudiebat, qui de Saulo flagellum sibi fecerat, sed postea convertit et Saulu
Abbreviated transcription (Latin):
quadam uulua alienati sunt
peccatores. in qua dolores patiebatur caritas
ꝑ apłm dicens: Quos iterum parturio. do
re. noli tibi tribuere iudicium. quod forte ñ
nosti Carnał es. adhuc c̃ceptꝰ es Eo ipso qͦ acc epis¬
ti nom̃ xͥ. sacram̃to qͦtdã natꝰ es inuiscerib ma-¬

Expanded text:
quadam vulva alienati sunt peccatores, in qua dolores patiebatur charitas, per Apostolum dicens, Quos iterum parturio, donre. Noli tibi tribuere judicium quod forte non nosti. Carnalis es adhuc, conceptus es: eo ipso quo accepisti nomen Christi, sacramento quodam natus es in visceribus ma
Abbreviated transcription (Latin):
clamantẽ abba pater id ẽ nos clamare fa¬
cientem: De ipso quippe sꝑu alio loco bicit:
Accepimus sꝑm ad optionis filiorum. in quo
clamamus abba pater: Nos gͦ clamamꝰ. s ille
clamare dictus ẽ. qui efficit ut clamemus:¬

Expanded text:
clamantem, Abba, Pater , id est, nos clamare facientem. De ipso quippe Spiritu, alio loco dicit, Accepimus Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater . Nos ergo clamamus, sed ille clamare dictus est, qui efficit ut clamemus
Abbreviated transcription (Latin):
Si modũ que¬
certissime tenere debemꝰ. dm aut ꝑsuã
substantiã loqui. aut ꝑsibi subditam cre¬
aturã. s ꝑ suam substantiã non loqui nͥ
ad creandas om̃s naturas: Ad spiritales
uero atq intellectuales non solum cre¬
andas s etiã illumminandas. cum iam
possunt capere locutionẽ eius qualis ẽ
cum loquit᷑ ds. non nisi ꝑ creaturam lo¬
quit᷑. aut tantummꝰ spiritalẽ siue in som¬
nis. siue in extasi in similitudinẽ corpo¬
ralium. aut etiã ꝑ ipsam corporalem dũ
sensibus corporis uel aliqua species ap¬
paret. uel in sonant uoces: Ad hoc enim
uolui. quia non nulli heretici putant
substantiã filii dei. nullo assumpto cor¬
pore ꝑse ipsam eẽ uisibilẽ. et ideo an-¬
tequam ex uirgine corpꝰ acciꝑet. ipsum
eẽ uisum patribꝰ opinant᷑. tanquã de
solo deo patre dictum sit. quẽ nemo
hominũ uidit nec uidere pot̾̃. quia fi¬
lius uisus sit. ante acceptam serui for¬
mã etiã ꝑ ipsam substantiã suã. quȩ ĩ¬

Expanded text:
Si modum quaecertissime tenere debemus, Deum aut per substantiam suam loqui, aut per sibi subditam creaturam; sed per substantiam non loqui, nisi ad creandas naturas. Ad spiritales vero atque intellectuales non solum creandas, sed et illumpossunt capere locutionem eius, qualis eat cum loquitur deus, non nisi per creaturam loquitur aut tantummodo spiritalem siue in somnis siue in extasi in similitudine rerum corporalium aut etiam per ipsam corporalem, dum sensibus corporis uel aliqua species apparet uel insonant uoces. si ergo uolui, quia nonnulli haeretici putant substantiam filii dei nullo assumto corpore per se ipsam esse uisibilem; et ideo, antequam ex uirgine corpus acciperet, ipsum uisum esse patribus opinantur, tamquam de solo deo patre dictum sit: quem nemo hominum uidit nec uidere potest, quia filius uisus sit ante acceptam serui formam etiam per ipsam substantiam suam: quae im
Abbreviated transcription (Latin):
tem Unde seruat ueritatẽ: Quam red¬
det mͥ dñs in illa die iustus uidex: Indul.¬
gentiã donauit. coronã reddet: Dona.¬
tor ẽ indulgentiȩ. debitor coronȩ. Un.¬
de debitor: Accepit aliquid: Cui debet
aliquid ds: Ecce uidemus quia tenet eũ
debitorem paulus: Consecutus ẽ miseri¬
cordiam. exigens ueritatem: Reddet in¬
quit mͥ dñs. in die illo Quid tibi rebdet
nisi quod tibi debet: Unde tibi debet:
Quid ei dedisti: Quis prior dedit illi et
retribuetur ei: Debitorem dñs ipse se
fecit. non accipiendo s ꝓmittendo: Non
ei dicitur. redde qđ accepisti. s redde qđ
ut faceret me innocentẽ. nam prius fui
blasphemus et iniuriosus. ẜ ex illius grã
factus sum innocens: Ille autẽ qui prero¬
gauit miscłiam. negare poterit debitũ:¬

Expanded text:
tem. Unde servat veritatem? «Quam redtem. Unde servat veritatem? «Quam reddet mihi Dominus in illo die justus judex» . Indulgentiam donavit, coronam reddet: donator est indulgentiae, debitor coronae. Unde debitor? accepit aliquid? Cui debet aliquid Deus? Ecce videmus quia tenet eum debitorem Paulus, consecutus misericordiam, exigens veritatem: «Reddet quit, «Dominus in illo die.» Quid tibi reddet, nisi quod tibi debet? Unde tibi debet? quid ei dedisti? Quis prior dedit illi, et retribuetur ei ? Debitorem Dominus ipse se fecit, non accipiendo, sed promittendo: non ei dicitur, Redde quod accepisti; sed, Redde quod nquit, ut faceret me innocentem: nam prius fui blasphemus et injuriosus; sed ex illius gratia factus sum innocens. Ille autem qui praerogavit misericordiam, negare poterit debitu
Abbreviated transcription (Latin):
ricordiã diligit qua mͥ primo subuenit.
ueritatẽ diligit. ut credenti det qđ ꝓmi¬
sit: Audi miscłiam et ueritatẽ in apło
paulo. prius saulo Psecutor in digebat
misccłia. et dixit in se factam: Qui prius
fui blasphemus et ꝑsecutor. et in uiriosus
s miscłiam consecutus sum. ut in me os.¬
tenderet. xꝑc iħc omnẽ longanimitatẽ.¬
in eos qui credituri sunt illi in uitã ȩter.¬
nam. ut cum indulgentiã tantorũ sce¬
lerum acciꝑet paulus. nemo desperare
posset sibi donari quecumq peccata:
Ecce habes misccłiam: Noluit tunc d̾s
exercere ueritatẽ. ut puniret peccantẽ:
E enĩ si puniretur peccator. nonne ue¬
ritas eẽt: Aut dicere auderet non habeo
qui prius fui blasphemus et ꝑsecutor. et
in uiriosus. s gr̃a dei sum quod sũ: Postea
dicit cum passioni ꝓpinquaret: Bonum
ago nem certaui. cursum comsuminaui.
fidẽ seruaui. suꝑ ẽ michi corona iusticiȩ:
Ille qui tribuit miscđiam. seruat uerita.¬

Expanded text:
ricordiam diligit, qua mihi primo subvenit: veritatem diligit, ut credenti det quod promisit. Audi misericordiam et veritatem in apostolo Paulo, prius Saulo persecutore. Indigebat misericordia, et dixit in se factam: «Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed misericordiam consecutus sum, ut in me ostenderet in eos qui credituri sunt illi in vitam aeternam» . Ut cum indulgentiam tantorum scelerum acciperet Paulus, nemo desperaret posse sibi donari quaecumque peccata. Ecce habes misericordiam. Noluit tunc Deus exercere veritatem, ut puniret peccantem. Etenim si puniretur peccator, nonne veritas esset? aut auderet dicere, Non debeo qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed gratia Dei sum quod sum» . Postea dicit, cum passioni propinquaret: «Bonum agonem certavi, cursum consummavi, fidem servavi; superest mihi corona justitiae». Ille qui tribuit misericordiam, servat verita
Abbreviated transcription (Latin):
meã iusticiã quȩ ex lege ẽ. cum sua ñ eẽt
lex ipsa s dei. nisi quia suam dixit iusti.¬
ciam quamuis ex lege ẽẽt. quia sua uolun¬
tate legẽ se posse putabat implere sine ad¬
uitorio gr̃ȩ. quȩ ẽ. ꝑ fidem xꝑi: Ideo cum
dixisset non habens meã iusticiã quȩ ex
lege ẽ. secutus adiunxit S eam quȩ est
ꝑfidem xꝑi quȩ ẽ ex deo: Hanc ignoraban
de quibus ait: Ignorantes dei iusticiã. id
ẽ quȩ ex deo ẽ: Hanc enim dat non litt̾ra
occidens. s uiuificans sꝑc Q suam uo¬
lentes constituere. quã dixit iyse ex lege
iusticiã. cum diceret non habens meam

Expanded text:
meam justitiam quae ex lege est; cum sua non esset lex ipsa, sed Dei: nisi, quia suam dixit justitiam, quamvis ex lege esset, quia sua voluntate legem se posse putabat implere sine adjutorio gratiae quae est per fidem Christi? Ideo cum dixisset, non habens meam justitiam quae ex lege est; secutus adjunxit, sed eam quae estfidem Christi, quae est ex Deo. Hanc ignorabant, de quibus ait, ignorantes Dei justitiam, id est, quae est ex Deo hanc enim dat non littera occidens, sed vivificans spiritus; et suam volentes constituere, quam dixit ipse ex lege justitiam, cum diceret, no
Abbreviated transcription (Latin):
scimus ipsum eẽ lumen: quo tenebrȩ nr̃ȩ
illuminant᷑: Et idipsum attende: quemad¬
modum inculcet: Habemus autem inquit¬
thesaurum istũ in uasis fictilibꝰ. ut subli¬
mitas sit uirtutis dei et non ex nob̃ In omĩ

Expanded text:
scimus ipsum esse lumen, quo tenebrae nostrae illuminentur. Et idipsum attende quemadmodum inculcet: Habemus autem thesaurum istum in vasis fictilibus, ut eminentia virtutis sit Dei, et non ex nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
quuint ẽ aer Iam dudũ inuitabat ut ma¬
mula chro telluris. nunc inuitat. ut aerẽ
colamus: Elementa sunt ista quib mun-¬
dus iste consistit: Hoc gͦ apłs paulus in
epła sua ꝓponens. cauete inquit nequis
uos decipiat ꝑphilosophiam et manem
fallaciam. scłm elementa huius mundi
Ipsos enĩ tangebat qui quasi prudentius
idola exponunt: Ideo cum diceret philo¬
sophiam. in eodem loco. ait. scdm elemen¬
ta mundi huius non quasi qualescumq
ad orantes simulachrorũ s quasi doctio¬
res interp̾tatores signorũ cauendos eẽ.
ad monens:¬

Expanded text:
quiunt, est aer. Jam dudum invitabat ut mamulacro telluris: nunc invitat ut aerem colamus. Elementa sunt ista, quibus mundus iste consistit. Hoc ergo apostolus Paulus in Epistola sua proponens: Cavete, inquit, ne quis vos decipiat per philosophiam et inanem fallaciam, secundum elementa mundi hujus . Ipsos enim tangebat, qui quasi prudentibus idola exponunt. Ideo cum diceret philosophiam; in eodem loco ait, secundum elementa hujus mundi: non quasi qualescumque adoratores simulacrorum, sed quasi doctiores interpretatores signorum cavendos esse admonens
Abbreviated transcription (Latin):
ntelligitur quidẽ et scđm tempus. quia si
ex illa conditione et infirmitate mortalita¬
tis quã portamus surripit ira xꝑiano. non
debet diu teneri et fieri pridiana Eice il¬
lam decorde antequã occidat lux ista uisi¬
bilis. ne te deserat lux illa inuisibilis: Set¬
et aliter melius intelligitur. quia nr̃ sol
iusticiȩ et ueritatis xꝑc ẽ. cuius ueritate
anima humana illustratur. ad quẽ gauden
angłi: Hominũ autẽ infirmitate acies cor¬
dis et si trepidant sub radiis eius ad eum ta¬
men contemplandũ ꝑmandata purgant᷑
Cum ipse sol cȩperit in homine habitare
ꝑfidem. non tantam iudeat inte iracundiã
quę nascitur. ut occidat sol suꝑ iracundiã
tuam. id ẽ deserat cłs mentẽ tuam. quia ñ¬

Expanded text:
ntelligitur quid est, et secundum tempus. Quasi ex ipsa conditione et infirmitate mortalitatis, quam portamus, subrepit ira Christiano non debet diu teneri et fieri pridiana; ejice illam de corde antequam occidat lux ista visibilis, ne te deserat lux illa invisibilis. Sed aliter melius intelligitur, quia noster sol justitiae et veritatis Christus est, cujus veritate anima humana illAngeli, hominum autem infirmatae acies cordis etsi trepidant sub radiis ejus, ad eum tamen contemplandum per mandata purgantur. Cum coeperit iste sol in homine habitare per fidem, non tantum in te valeat iracundia quae in te nascitur, ut occidat super iracundiam tuam, id est, deserat C
Abbreviated transcription (Latin):
recdes. eiusq coheredes: Misit enim filiũ
suũ ñ in carne peccati. s in similitudine
carnis peccati Qł misit filius eiꝰ. eos quos
natos in carne peccati. scĩficauit alabe pec¬
illi menbra sunt eiꝰ: ideo ait qł sequitur.
Q ꝓ eis ego scĩfico me ipsum Quid est
enim et ꝓeis ego scĩfico me ipsum. nisi eos
in me ipso scĩfico. cum et ipsi sint ego:
Quoniã de quibꝰ hoc ait. ut dixi menbra
sunt eius: et unus ẽ. xꝑc caput et corpꝰ¬
Cum enĩ dixisset. et ꝓeis ego scĩfico me¬
ipsum. ut intelligeremus hoc eum dixis¬
se quod eos scĩficaret in se. mox addidit.
Ut sint et ipsi scificati inueritate: Quoo
quid ẽ aliud quã in me: Scłm id qđ
ueritas ẽ uerbũ illud inpͥncipio d̾s Inqͦ¬
et ipse filius hominis scificatus ẽ ab ini¬
tio creationis suȩ quando uerbum caro¬
factum ẽ quia una ꝑsona facta ẽ uerbũ
et homo: Tunc gͦ scĩficauit se inse. hoc
ẽ hominẽ se inuerbo se. quia unus ẽ. xꝑc

Expanded text:
Misit ergo Deus Filium suum, non in carne peccati, sed in similitudine carnis peccati ; et misit Filius ejus eos quos natos in carne peccati sanctificavit a labe pecilli membra sunt ejus; ideo ait quod sequitur, Et pro eis ego sanctifico meipsum. Quid est enim, Et pro eis ego sanctifico meipsum, nisi, eos in meipso sanctifico, cum et ipsi sint ego? Quoniam de quibus hoc ait, ut dixi, membra sunt ejus, et unus est Christus caput et corpCum enim dixisset, Et pro eis ego sanctifico meipsum, ut intelligeremus hoc eum dixisse, quod eos sanctificaret in se, mox addidit, Ut sint et ipsi sanctificati in veritate. Quod quid est aliud quam, in me, secundum id quod veritas est Verbum illud inipse filius hominis sanctificatus est ab initio creationis suae, quando Verbum factum est caro; quia una persona facta est Verbum et homo. Tunc ergo sanctificavit se in se, hoc est, hominem se in Verbo se; quia unus Christus
Abbreviated transcription (Latin):
aliud dixit scĩfica eos inueritate. nisi scĩ¬
tuus inquit ueritas ẽ: Quid aliud lixit
quã ego ueritas sum: Grecum quippe
ȩuangłium logos habet. qđ etiam ibi le-¬
gitur ubi dictum ẽ: Inpͥntipio erat u̾bũ
et uerbũ erat apud łm. et ds erat uerbũ
Q utiq ipsum uerbũ nouimꝰ unigenitũ¬

Expanded text:
loco dixit: Sanctifica eos in veritate, nisi: Sanctituus, inquit, veritas est. Quid aliud dixit quam: Ego veritas sum? Graecum quippe Evangelium Λόγος habet, quod etiam ibi legitur ubi dictum est: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Et utique ipsum Verbum novim
Abbreviated transcription (Latin):
eiũs: Gratia dei illa qua salui facti sumꝰ.
qua creati in operibus bonis sumus: Ipsus
enim sumus figmentũ creati in xꝑo iħu
in operibus bonis: Non solum quippe ho¬
mines. s etiam iustos si tamen sumus. ipse
fecit nos et non ipsi nos: Ipse ẽ enim pax¬

Expanded text:
ejus? Gloria Dei illa, qua salvi facti sumus, qua creati in bonis operibus sumus: ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operibus bonis ; non solum quippe homines, sed etiam justos, si tamen sumus, ipse fecit nos, et non ipsi nos . 4. vers.
Abbreviated transcription (Latin):
Dec ẽ domus quȩ sicut psalmus canit tate.¬
ȩcificatur post captiuitatẽ. qm̃ qui sunt adi¬
abolo eruti aquo captiui tenebantur. de his
ȩdificatur corpus xꝑi. quȩ domus appellat᷑
ȩccłia Hanc autẽ captiuitatẽ ipse captiuauit
qui diabolum uicit. et ne illa quȩ futura eran
scĩ capitis menbra. in ȩternũ suppliciũ secũ
traheret. eum iusticiȩ prius. deinde poten¬
tię uinculis alligauit: Ipse itaq diabolus ẽ.
appellata captiuitas. quã captiuauit qui as¬
cendit in altum et dedit dona hominibus
uel accepit in hominibus: Bonee occurramꝰ¬

Expanded text:
ec est domus, quae, sicut psalmus canit, aedificatur post captiuitatem, quoniam qui sunt a diabolo eruti, a quo captiui tenebantur, de his aedificatur corpus Christi, quae domus appellatur ecclesia. hanc autem captiuitatem ipse captiuauit, quia diabolum uicit. et ne illa quae futura erant sancti capitis membra in aeternum supr plicium secum traheret, eum iustitiae prius, deinde potentiae uinculis alligauit. ipse itaque diabolus est appellata captiuitas, quam captiuauit qui ascendit in altum et dedit dona hominibus uel accepit in hominibus. Petrus a
Abbreviated transcription (Latin):
Uandiy enim sumus in corpore
peregrinamur adomino: et in quantum in-¬
de peregrinamur: in tantum non sumus in
regione uiuorum: Confidimus autem et be-¬
ne arbitramur magis peregrinari a corpore:
et manere in dominum: Et ideo ambulamꝰ
demptionem corporis nr̃i: sed cum absorta
fuerit mors in uictoriam. et corruptibile ħ
quia nullus lapsus: et nullus lapsus quia
nulla corruptio & ideo iam non ambiemus
placere: sed omnino placebimus in conspec-¬
tu domini in regione uiuorum:

Expanded text:
uamdiu enim sumus in corpore, peregrinamur a Domino nostro;» et in quantum inde peregrinamur, in tantum non sumus «in regione vivorum.» «Confidimus autem et bene arbitramur magis peregrinari a corpore, et immanere ad Dominum; et ideo ambimus, demptionem corporis nostri : sed cum absorpta fuerit mors in victoriam, et corruptibile hoquia nullus lapsus; et nullus lapsus, quia nulla corruptio. Et ideo jam non ambiemus placere, sed omnino placebimus in conspectu Domini, in regione vivorum.