comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
la gignitur. Terebintus arbor g̾cũ nom̃. gene¬
rans cesinam orm̃ resinarum p̃stantiorem. Bu¬
xuis g̃cũ nomen ẽ ex parce altissimis corrup¬
cum. Piros enĩ appellatur ap̃ eos. arbor semꝑ
uirens. ⁊ lenitate materie. elementoꝵ apicibus
sit foliis laure fumilib. flore ut rosa. aibor ue¬
neta uenenata. intficit cenĩani malia. ⁊ med̾¬
cur serpentiũ uexationes. Esrbitũ uocauert̃
pastores. eoꝗ. uice herbe p̃benur peccorib. uibi
pascua desunt. curbiscus quod de uno eespite
eius multa uirgulta sirgunt qi̾ turba. Etepa
uocata. p̃p quod exea stipenitir tecta. hinc et
spula ꝑdiminutionẽ. Artudo dicta quod cito
areseat. hancueteres canam uocauert̃ aiundi¬
nem. pꝰea uarro dixit. sciend̾ sane quod alatinũ
canna de hebrea lingua dixit. sumpsit. Apud
eos enĩ calamus canna dicit᷑. Cicuta autẽ q̃uod E¬
ẽ iter nodos cantarum. dicta quod lateat u

Expanded text:
la gignitur. Terebinthus arbor, Graecum nomen, genela gignitur. Terebinthus arbor, Graecum nomen, generans resinam omnium resinarum praestantiorem. Buxus Graecum nomen est, ex parte a Latinis corruptum; πύξος enim appellatur apud eos. Arbor semper virens et levitate materiae elementorum apicibus sit foliis lauri similibus, flore ut rosa; arbor venenata. Interficit enim animalia, et medetur serpentum vexationes. Herbitum vocaverunt pastores eo quod vice herbae praebeatur pecoribus, ubi pascua desunt. Turbiscus, quod de uno cespite eius multae virgultae surgunt, quasi turba. Stipa vocata propter quod ex ea stipentur tecta. Hinc et stipula per diminutionem. Arundo dicta quod cito arescat. Hanc veteres cannam vocaverunt; arundinem postea Varro dixit. Sciendum sane quod Latinum canna de lingua Hebraea sumpsit; apud eos enim calamus 'canna' dicitur. Cicuta autem est quod est inter cannarum nodos, dicta, quod lateat. 58.
Abbreviated transcription (Latin):
ciendis. cuius seminis hanc dut eẽ nat᷑am
ur surius illito in pocłõ hauserit: ubis care¬
at. s ⁊ feminas infecundas facit. ppls autẽ
⁊ salix ⁊ tiliũ: molles mat̾iẽ s̃. ⁊ ad sepulturã
apte. Uimen uocari eo quod uĩ hat multam
inroris. Natura enĩ eius talis ẽ. ut etiam
si areffacta abluat᷑. uuescat. demde ⁊ excisa
atꝑ ihumo faira. indicib sese ipã dimigat.
M Uirice quam latini tuamatiam uocant ex
amantuidine nominata. gusttis enim eius nimis
amartis ẽ. hec arbor insolitudine ⁊ saxo humo
nascictir. exqua etiam arbore maleficis artibus
ridicta. eo quod magis litorea arb̾orsit. Unde
⁊ uirgł̾. litora mircecis leciffima. ⁊ amantes ut¬
Medicoꝵ autem libri hatic arborem aptã scri¬
bunt mulieram necĩtatib płimis. Lentiscus
quod cuspis ipsuis lentus sit.⁊ mollis. nã lentum
fructus oleum desudat. corter. resinam q̃ max¬
tis appellat᷑. cuus płima ⁊ melior inchio insũ¬

Expanded text:
ciendis. Cuius seminis hanc dicunt esse naturam ciendis. Cuius seminis hanc dicunt esse naturam ut si quis illud in poculo hauserit, liberis careat; sed et feminas infecundas efficit. Populus autem t salix, et tilia, mollis materiae sunt, et ad sculpturam aptae. 48. Vimen vocatur, eo quod vim habeat multam viroris. Natura enim 338 ejus talis est, ut etiam si arefacta alluatur, virescat; deinde excisa, atque in humo fixa, radicibus sese ipsa demergat. 49. Myricae, quam Latini tamaricem vocant, ex amaritudine nominata. Gustus enim ejus nimis amarus est. Haec arbor in solitudine et saxosa humo nascitur, ex qua etiam arbore maleficis artibus ri dicta, eo quod magis littorea arbor sit. Unde et Virgilius: Littora myrtetis laetissima; et: Amantes litMedicorum autem libri hanc arborem aptam scribunt mulierum necessitatibus plurimis. Lentiscus, quod cuspis ipsius lentus sit et mollis: nam lentum fructus oleum desudat, cortex resinam, quae mastix appellatur; cuius plurima et melior in Chio insu
Abbreviated transcription (Latin):
das uiuit. Hinc ⁊ cenera ⁊ nolls. quia in
humectum locum uascitur. Ulinus nomen ac¬
cepit. quod uligmosis locis: humidis melniꝰ
ꝑficit. nã inmontanis ⁊ asꝑis. minꝰ letaẽ. La¬
rer cui ħ nom̃ a castello laurrio inditum est
ex qua tabulis cabule tegtils admixe flam¬
mam repellunt. neq ex se carbonẽ conbuste
esficiunt. Popłs dicta quod xeitis calce mul¬
citudo nascatur. cuius genu duplexẽ. diam
altera alba. altera nigra. aha a̾ ꝓpłs dicta:
quia folia exuna parce stinralba. ex alcera ui¬
ridia. hoc gͦ bicolor. hñs qiͣ noctis ⁊ diei notaᷤ.
que ꝙpr̃a ortu solis occasuꝙ constant. generat
etiã resinã cͥca eridanũ fluuiũ uł ut alii me¬
morant infinib firie. Tilitim dicunt uoca¬
cam. eo quod utilis sit adusum celoꝵ intore
leuitate iaculandi. Elst enĩ genus ieuissime
materie. Salix dicta: quod editer satat hocẽ
uelocit᷑ erescat. arbor lenta uirib habilisum¬

Expanded text:
das vivit. Hinc et tenera et mollis, quia in das vivit. Hinc et tenera et mollis, quia in humecto loco nutritur. Ulmus nomen accepit quod uliginosis locis et humidis melius proficit; nam in montanis et asperis minus laeta est. Larex, cui hoc nomen a castello Laricino inditum est, ex qua tabulae tegulis adfixae flammam repellunt, neque ex se carbonem ambustae efficiunt. Populus dicta quod ex eius calce multitudo nascatur. Cuius genus duplex est: nam altera est alba, altera nigra. Alba autem populus dicta quia folia eius una parte sunt alba, altera viridia. Haec ergo bicolor, habens quasi noctis et diei notas, quae tempora ortu solis occasuque constant. Generat etiam resinam circa Eridanum fluvium vel, ut alii memorant, in finibus Syriae. Tilium dicunt vocatum eo quod utilis sit ad usum telorum nitore et levitate iaculandi: est enim genus materiae levissimae. Salix dicta quod celeriter saliat, hoc est velociter crescat, arbor lenta, vitibus habilis vin
Abbreviated transcription (Latin):
ti euint dii gentium querentib responsa
dare uł p̃eatiere. arbor multũ annosa. sic̃
legitir de quercti mambre subqua habita¬
uit abraham que ferctir usq ad constan¬
cimregis imꝑrum ꝑmulta scła ꝑduuisse.
huius fructuis gaua appellatur. exqitib
uiia ag̾stis. Honfaticis dicta parua for¬
ma. s firmo corꝑe nodoso acq que mectica¬
minib ⁊ incaustis adhibet᷑: alt̾a balanis.
lenis acleuis. ⁊ nimiũ ꝑforata luc̾maram
antum ufibus necĩa. Fraxinus uocari ferbꝰ
quod magis in aspeui loca. montanaq fraga
masctuir hinc ꝑ dituationẽ fraxinꝰ scut
inde ⁊ toxiea uenena: expͥmunt᷑. ex hat arcꝰ
parchi ⁊ alie geltes faciunt. Unde ⁊ poeta
intos taxi torquent᷑ inarcuo. Itẏreos autẽ
dicit parthos. acerb colorib inpar. robtir
aũ gn̾aliter dicit᷑ exomĩ inat̾ia quicqͥd ẽ fir¬
missimum. Alinis uocataquot alatur ansie.
pxima enĩ aque nascitur. nei facile extraun¬

Expanded text:
ti erant dii gentium quaerentibus responsa ti erant dii gentium quaerentibus responsa praecanere, arbor multum annosa; sicut legitur de quercu Mambre, sub qua habitavit Abraham, quae fertur usque ad Constantis regis imperium per multa saecula perdurasse. Huius fructus galla appellatur. Ex quibus una agrestis ὀμφακίτης dicta, parva forma, sed firmo corpore atque nodoso, quae medicaminibus et incaustis adhibetur; altera βάλανος, lenis ac levis et nimium perforata, lucernarum tantum usibus necessaria. Fraxinus vocari fertur quod magis in aspera loca montanaque fraga nascatur. Hinc per derivationem fraxinus, sicut unde et toxica venena exprimuntur. Ex hac arcus Parthi et aliae gentes faciuntos taxi torquentur in arcus. Ityraeos autem dicit Parthicos. Acer coloribus inpar. Robur autem generaliter dicitur ex omni materia quidquid est firmissimum. Alnus vocatur quod alatur amne; proxime enim aquae nascitur, nec facile extra un
Abbreviated transcription (Latin):
cem. temploꝵ ꝙͦ trabib apctini. In penetrabi¬
l souditate. ntimꝙͣ oneri cecłit. s ea qua mnpͥ¬
cipio fu̾it firmitate ꝑseuerat. antiqui cipssi
iamos ꝓpe rogim constitriere solebant. ut
odorem cadauerum dũ uierentur oppͥme
dicta. siue quod ab amplo in angustũ sint
ut ignis siue quod concepitim duiteneat.
ignẽ ut adeo ut si pͭ ne eius cinere fuĩnt Ø¬
perte. usq ad annũ ꝑueniant. pud em̃ ap̃
alia magna ẽ .sbenus inindia ⁊ ethiopia nas¬
citur. qͥ cesus datescit inlapidem. cuuis lig¬
nim nigrumẽ. ⁊ corcex leuis ut lauri. Sed
pitur. in nullo maculatunẽ. s ẽ ingrumleue
⁊corneum. ẽ autẽ mare otica palus undie he
Ebenus aũ crepuudiis inligat᷑ rt infantis
uisit᷑. nigra non terreant. Platanꝰ a latitudi¬
ne folioꝵ icta. uł quod ipã arbor patulasit.
⁊ampla. N̾am platos g̾ei latum uocant. Esx¬
p̃ssit hiius arboris scͥpttira ⁊ nom̃ ⁊ formam
simiib. Quercus fiue qͥrinus quodea soli¬

Expanded text:
aptum, impenetrabili soliditate nunquam oneri cedit, sed ea qua in principio fuerit firmitate perseverat. Antiqui cypressi ramos prope rogum constituere solebant, ut odorem cadaverum, dum urerentur, opprimdicta, sive quod ab amplo in angustam finiat, ut ignis sive quod conceptum diu teneat ignem; adeo ut si prunae ex ejus cinere fuerint opertae, usque ad annum perveniant; πῦρ enim apud alia magna est. Ebenus in India et Aethiopia nascitur, qui caesus durescit in lapidem. Cuius lignum nigrum est et cortex levis, ut lauri; sed pitur, in nullo est maculatum, sed est nigrum, lene et corneum. Est autem Mareotica palus in India,Ebenus autem crepundiis inligatur ut infantem visu nigra non terreant. Platanus a latitudine foliarum dicta, vel quod ipsa arbor patula sit et ampla; nam πλατύς Graeci latum vocant. Expressit huius arboris Scriptura et nomen et formam similis. Quercus, sive quernus, quod ea soli
Abbreviated transcription (Latin):
docent. S ⁊neptumis eqtiestris ludiẽ. qũe
dis equisunt consecrati. ⁊ ip̃i quadrigis p̃¬
sint. Circenses aticem lucdi ideo dicti it ad̃¬
uendo. uł quod ibi non mete nunc mete st̃.
dingladii poncbar tur. quios quadrige c̾cum¬
ium Et inde dicti curenses ab ensib. citea
quos cuirebant. si quid̾ ⁊ inlictore ripas firrmi¬
num cursus agicantes glatios inordine in
npe lutore ponebant. ⁊ erat artis eura ꝑicua
quĩ torquere. Inde ⁊ cͥcenses dicti puitant᷑. qua
de fastigio edis enacat. quod non pucauerant
sibcceto cousecrand̾ quẽ inaꝑto hñt. Et autẽ

Expanded text:
docent; sed et Neptunus equestris ludi est, quedocent; sed et Neptunus equestris ludi est, queovis in ludis equi sunt consecrati, et ipsi quadrigis praesunt. Circenses autem ludi ideo dicti, undo, vel quod, ubi nunc metae sunt, olim gladii ponebantur quos quadrigae circumibant; et inde dicti Circenses, ab ensibus circa quos currebant. Siquidem et in litore circa ripas fluminum currus agitantes, gladios in ordine in ripae litore ponebant, et erat artis equum circa pericula torquere. Inde et Circenses dicti putantur, quasde fastigio aedis emicat, quod non putaverint sub tecto consecrand
Abbreviated transcription (Latin):
minatam dñt. Scilicet quod in uictan¬
do cũ mecdius arripiant fere quatiant.
ideoq aptid g̾eos palim itocat᷑. Quidam
opinantur artem luctandi. ii soꝵ conteni
one monstratam. namq int̾ cet̾as feras. as
solos erigi cong̾ssos. ⁊ fubsibere celiter ac renꝰ¬
ti ⁊ modo manibus cemptare inuicẽ: modo
complexii abigere se se more luctantium.
cant. afrequentia qua celebranitir. siquid
et oitiem cetum atq conuena agona dici.
alii quod in circulis ⁊ quie sunt agonas .i.
sine angło locis ederenitir. nuncupatos
mensitas uiruu. cuisus cełitis. sagutandipi¬
cia. stancti pacientia. ad certamen qͦ uł tibi¬
as incectendi gestus. de morib ꝙͦ de form
decantandi modtilatione terrestͥł qr bel¬
li inatialis p̃tii. ꝑpetiendoꝵ ꝙ supplitiorĩ
certamina.
tiis usus ad demoniorum cultus trans latꝰ ẽ.
Itiꝙ castori ⁊ pollunici deputant᷑. hec spẽs
quib equios amercuito distribtitos historie

Expanded text:
minatam dicunt, scilicet quod in luctanminatam dicunt, scilicet quod in luctando, cum medios arripiant, fere quatiant; idque apud Grecos pallin vocatur. Quidam opone monstratam. Namque inter caeteras feras eos solos, et erigi congressos, et subsidere celeriter, ac reverti, et modo manibus tentare invicem, modo complexu abigere sese more luctantium. cant, a freqet omnem coetum atque conventum agona dici; ali quod in circulis et quasi agoniis, id est sine angulo locis, ederentur nuncupatos mensitas virium, cursui celeritas, sagittandi peritia, standi patientia, ad citharam quoque vel tibias incedendi gestus, de moribus quoque, de forma, de cantandi modulatione, terrestris quoque belli et navalis proelii, perpetiendorumque suppliciorum certamina. ralis usus, ad daemoniorum cultum translatus est. Itaque Castori et Polluci deputantur haec species, quibus equos a Mercurio distributos historiae
Abbreviated transcription (Latin):
probatur. hinc accidit ut oĩm prope ar¬
tium ei̾cicia: ginnasia dicantur. ante enĩ
in locis cercantes e i ti erint. ne muidarent᷑.
post telarato cingło repente ꝓstratꝰ exami-¬
natus ẽ. Quidamꝰ cursoꝵ querunt excon¬
silio decreto. Tuncarconipomenes. ut non
deinceps om̃s ex̾citarentur. ꝑmisit exillo
gimasiũ dictum. quod uiuenes midi ex̃¬
ce̾ntur incampũ. ubi sola tm̃ uerecunda
operiuntur.
enera ginncorum. U. idẽ saltus cͥ¬
sus. iacttis. utirtus. atq luctatio. uñ
ferunt quidam regem tot filios adoles
lire maltum. ẽ enim salcus altius exili
ususẽ atreptos iapides procul ferire. as
tas pondere libratas iacere sagiitas arcu¬
eminere uii. Uutus ẽ imnenitas uiriũ
in labore ⁊ pondere corꝑis uinT uetano a
laterum conplexii uocata. quib comims
certantes inintuntur. qui gre&ł appellatioe
athlete uocantur.ix. Locnis aũ lucta¬
tionis palestra dicitur. Parestia atitem

Expanded text:
onprobatur. Hinc accidit ut omnium prope aronprobatur. Hinc accidit ut omnium prope artium exercitia gymnasia dicantur. Ante enim in locis certantes cincti erant, ne nudarentur: post relaxato cingulo repente prostratus exanimatus est quidam cursor. Quare ex consilii decreto tunc archon Hippomenes ut nudi deinceps omnes exercitarentur permisit. Ex illo gymnasium dictum, quod iuvenes nudi exercentur in campo, ubi sola tantum verecunda operiuntur.enera gymnicorum quinque: id est saltus, cursus, iactus, virtus atque luctatio. Unde ferunt quendam regem tot filios adolesclire in altum: est enim saltus altius exilirusus est arreptos lapides procul ferire, tas pondere librato iacere, sagittas emittere arcu. Virtus est immensitas virium in labore et pondere corporis. Luctatio a laterum complexu, quibus comminus certantes innituntur, qui greca appellatione athlete vocantur: locus autem luctationis palestra dicitur. Palestram autem
Abbreviated transcription (Latin):
Ecta aucem spectͥacula. eo quod hominibus
publica ibi p̃beatur inspectio. hec ⁊ ludicͣ
uuncupata quod in ludis gerant᷑ in scenis
ludoꝵ origo fic tradit᷑ udios ex asia. cransue¬
fiatri suo cesserat regnum. Contentione
igitur iuetruria uiter ceteros ritus iuꝑ¬
stitionũ suaram specta cula qͦ religiomis
nomina instituerunt. inde romani arres¬
sitos artifices iraitati sunt. ⁊ inde ludi a
lidiis uocati sunt. Uarro autẽ dicit ludos
aluso uocatos quod iutienes ꝑ dies festos so¬
lebant ludi exultatione ppłm delectare. uñ
yeum luisum iuuenum ⁊ ctieb festis tẽpliᷤ
⁊ religionib reputant. nicħ iam de causa no¬
cabuli clumrei causa idolatͥasit. unde ⁊ ꝑ¬
miscue lucti lib̾alia. tiocabamur ob hanoeẽ
liberi paiͥs. ob hec despicienda ẽ origuns ma¬
cula ne bonum estunes quod inictũ amalo
inincus ludris ẽ uelocitatis ẽ ac uiri¬
um gła cuuis locus ginnasiuĩ dicit᷑.
ibi exercentur athlete ⁊ cursoꝵ uelocitas ꝯ¬

Expanded text:
cta autem spectacula eo quod hominibus publica ibi praebeatur inspectio. Haec et ludicra nuncupata, quod in ludis gerantur aut in cenis. Ludorum origo sic traditur: Lydios ex Asia  Tyrreno, qui fratri suo cesserat regni contentione. igitur in Etruria inter ceteros ritus supers titionum suarum spectacula quoque religionis nomine instituunt. inde Romani arsitos artifices mutuati sunt; et inde ludi a Lydis vocati sunt. Varro autem dicit ludos a luso vocatos, quod iuvenes per dies festos solebant ludi exultatione populum delectare. Unde et eum lusum iuvenum et diebus festis et templis et religionibus reputant. Nihil iam de causa vocabuli, dum rei causa idolatria sit. Unde et promiscue ludi Liberalia vocabantur, ob honorem Liberi patris. Ob hoc dispicienda est originis macula, ne bonum aestimes quod initium a malo nicus ludus est velocitatis ac virium gloria. Cuius locus gymnasium dicitur, ubi exercentur athletae et cursorum velocitas c
Abbreviated transcription (Latin):
raliter dicitur ensis inp̃lis. h ensis
ferrum tm̃. gladitis tͦ totus. pͥe
autem appellatus gladius quod gailam
diuidit. ⁊ ceruicem secat. ad hoc eniꝰ pͥm̃y
ẽ factus. na n cetera menbra magis secu¬
rib exeiditur cecdunt᷑. collum qladio
tantum. Acies autem gladii ab actimi¬
ne dicta. Capulus uocatus. uł qitia cap̃
ẽ gladii. quia ibi capitur ut cenenitr.
Namana a cies stru non suattu᷑s.
sumitur. Mucro non tantum gladiiedt
s ⁊ cuius sibet teliacumen. Aictu̾s alon¬
gitudine. nã macron g̾ri longum uocat
Hinc ⁊ macera. mac̾ra autemẽ gladitis
songus exuna parte acutus. Funneagͥla
dius exutiaq parte acutus. quẽ uul¬
go spatum uocant. ppãẽ ramphea. fra¬
mea autem dicta. quia ferrea ẽ. nanisic̃
ferramentu: sic framea dicitur. ac
ꝑinde oriis gladitis farnea. s paptaapaᷤᷤ¬

Expanded text:
raliter dicitur ensis in praelio, sed ensis ferrum tantum, gladius vero totus. Proprie autem appellatus gladius, quod gulam dividit, id est, cervicem secat. Ad hoc enim primum est factus; nam caetera membra securibus magis caeduntur, collum gladio tantum. 2. Acies autem gladii ab acumine dicta. Capulus vocatur, vel quia caput est gladii, vel quia ibi capitur, ut teneatur. Nam alias acies ferri non sinit. sinit. Mucro non tantum gladii est, sed et cujuslibet teli acumen: dictus a longitudine: nam Macron Graeci longum vocant: hinc et machaera. Machaera autem est gladius longus, ex una parte acutdius ex utraque parte acutus, quam vulgo spathan vocant. Ipsa est et romphaea. Framea autem dicta quia ferrea est. Nam sicut ferramentum sic framea dicitur, ac proinde omnis gladius framea
Abbreviated transcription (Latin):
inbitit: asserant nuincupatum. ⁊ abea caxi
ippellationem argcimentanttir: fuit atitẽ ma¬
a ⁊ uenefica ⁊ sacerclos demonum incuius ha
eis. inter. oua honori pollueis ⁊ castoris ad se¬
bun. qui illos ouo editos. de cigno io¬
ue non erubescunt. fingunt autem eutensia io¬
nami ad causas mundi referce. tit sub hac sp̃e
suꝑsticionis uanitatũ suarum excisent. iiii.
Metarum quippe appeltatione propͥe t̾mi¬
tm ae finẽ munoi designare uolunt abeoꝙ
aquis emersus finis ẽ. siue. attiẽ testimomo
entis occidentisq solis. U Oboliscũ meitres¬
egipti pͥmis fecisse fertur. tali ex causa: eũ
piodm tempore mlus iuiolenti inund atione

Expanded text:
nt nuncupatum, et ab ea circi appellationem argumentantur. Fuit autem maga et venefica et sacerdos daemonum, in cuius hacus, carcer. Ova honori Pollucis et Castoris adscribunt, qui illos ovo editos credendo de cygno Iove non erubescunt. Fingunt autem Circensia Romani ad causas mundi referre, ut sub hac specie superstitiones vanitatum suarum excusent. De metis . Metarum quippe appellatione proprie terminum ac finem mundi designare volunt, ab eo quod aliqui emensus finis est, sive ad testimonium orientis occidentisque solis. De obelisco rex Egipti, primus fecisse fertur tali ex causa: cum quodam tempore Nilus violenti inundatione
Abbreviated transcription (Latin):
aũ pͥus inqͥsitio uocabatur. Unde ⁊ auctͥoreᷤᷤ
udiciorum. ⁊ p̃positos questores. uł quesito.¬
is uocanu. Negocium multa significat.
mͦ actũ reialiciuus. eui contruime otuĩ. mͦ
actionẽ cause quod ẽ iurgium litis. E dictũ
negotiũ: quasi negans otiũ .i. sine ocio ne¬
gocuiaũ incausis: negoctanio incõm̃ciis dir̃.
suoniquam testib mimꝗͣ cabulid dat ꝓba¬
domona. s soła inuestigatione inuenit ueri¬
citem unde dic̃tum argimentum .i. ar¬

Expanded text:
nquisitio vocabatur; unde et actores iudiciorum et praepositos quaestores vel quaesitores vocamus. Negotium multa significat: modo actum rei alicuius, cui contrarium est otium; modo actionem causae, quod est iurgium litis. Et dictum negotium quasi nec otium, id est sine otio. Negotium autem in causis, negotiatio in commerciis dicitur, numquam testibus, numquam tabulis dat probationem, sed sola investigatione invenit veritatem; unde et dictum argumentum
Abbreviated transcription (Latin):
lumen antisit. qui post cecitatẽ institeer pto. cu¬
os obolutos solisacratit. Oboliscus enim sagit¬
tadicitur. qtuidto imnetio ccumponit᷑. quia
ꝑmedium mundui sol curat. metio autem
spacio ab ntraꝙ meta conititasꝰ obolisetis sasti¬
gitim. siimmitatẽꝙ celi signiticat cũ soi abuc̾q
spacio mectio horairum discͥsimie. transcenoit sũ¬
mo obolisco. suꝑpositimẽ quod dam auintã in
abeate qua⁊ ille carcer quiẽ inetuitate. quod uc
ibioapnati homines attꝙ inclusi. ita hic: equi
eohercerentur. ne erenit antequam signũ emto¬
uł pectices. auuga prope dicttis quos cureũ
agat ⁊ regat. siuie quod fenat uinctos equos.
Iam haurtt ferit. ⁊ latus baurit aꝑtum Apẽ es¬
obiset agitator. i uicrberator abagendo dictus.
Aurige aute duobus colorib sunt quibus

Expanded text:
lumen amisit, qui post cecitatem, visu recepto, duos obeliscos soli sacravit. Obeliscus enim sagitta dicitur, qui ideo in medio circo ponitur, quia per medium mundum sol currit: medio autem spatio ab utraque meta constitutus obeliscus, fastigium summitatemque celspatio medio, horarum discrimine transcendat. Summo obelisco superpositum est quoddam auratum, in ab illa re qua et ille carcer qui est in civitate, quod ut ibi homines damnati atque inclusi; ita hic equi coercentur, ne exeant antequam signum emitsive pedites. Auriga proprie dictus, quod currum agat, et regat, sive quod feriat junctos equos. Nam haurit, FERIT, ut: Latus haurit apertum. 2. Ipse est, et agitator, id est, verberator ab agendo dictus. Aurigae autem duobus coloribus sunt, quibu
Abbreviated transcription (Latin):
ones sfunt dͥ muliebri indumento gestis in¬
pudiecarũ feminartim expͥmebantꝰ. hii atĩ
sarando ⁊ historias ⁊ res gestas demonstra¬
bant. Dicti autem istones. sue quod histͥa
dienus sit addtictũ. siue quod ꝑplexas hi¬
tum humanarum sint imitatores. nam habebãt
suum auctorem quiantequam minum agerẽt
fablam ꝓmuntiarent. Namstibule ita conpo¬
dicit abarcade salio quẽ initaliã eneas sectĩ ad¬
duxit. qͥꝙ pͥmo doctat romanos at olescentes no¬
liberi ⁊ ueneris parrocinium que pͥuata ⁊ pͥa
sunt scene degestu ⁊ corꝑis deftuixu. Nam mol¬
lieiam libo ⁊ uenei imolabant illi ꝑsexũ. iii
dis ⁊organis. ⁊ liris tranifigunt᷑ apollies ⁊ imii

Expanded text:
ones sunt qui muliebri indumento gestus inpudicarum feminarum exprimebant; hi autem saltando etiam historias et res gestas demonstrabant. Dicti autem histriones sive quod ab Histria id genus sit adductum, sive quod perplexas hirum humanarum sint imitatores; nam habebant suum auctorem, qui antequam mimum agerent, fabulam pronuntiarent. Nam fabulae ita conpodicit ab Arcade Salio, quem Aeneas in Italiam secum adduxit, quique primo docuit Romanos adolescentes noliberi et veneris patrocinium, que privata et propria sunt scene de gestu et corporis fluxu. Nam molliciem libero et veneri immolabant, illi per sexum, illi dis et organis et lyris transiguntur, Apolli
Abbreviated transcription (Latin):
pe pendenda : nominatũ. antiqtu enĩ ad¬
pendere pecumã soliti erant magis quã
adnumerare. Moneta appellata ẽ quia
monet ne qua fiuus inmetalio uił pioi¬
dere fiat. Nu misma ẽ sotidꝰ aureus
bargenteus: uł aerens. qui iõ nomisima
dicit᷑. qͥa  nominib pͥncipipũ esfigi

Expanded text:
pe pendenda nominatum. Antiqui enim appe pendenda nominatum. Antiqui enim appendere pecuniam soliti erant magis, quam annumerarmonet, ne quae fraus in metallo vel in pondere fiat. Numisma est solidus aureus, vel argenteus, sive aereus: qui ideo numisma dicitur, quia nominibus principum effigi
Abbreviated transcription (Latin):
cabattir qͥ erat diues. nunc uͦ pectiniosus. an¬
tiquissimi nondum auro argentoq inuento
ere utebant᷑. Nampͥtis erea pectina in usum
fuit. post ea argentea. de inde aurea. suibsata¬
taẽ. sed abea quacepit ⁊ nom̃ retinuit. Und̾
⁊ erarium dictum. quia pͥcis es cantũ inusieit
⁊ ip̃m solum recondebattir atiro argentoꝙ ron¬
dum signato. Exquoꝵ metallis. quamuis pꝰca
fuiset facta pecuma: nom̃ camen erari ꝑ¬
mansit. ab eo metallo: unde iniciũ sumpsit.
thesis posicio dicit᷑. ⁊ ẽ nomen exg̾co latinoq
sermone ꝯpositũ. nam tes g̾ci: repositũ dĩt.
latim aurum. quod uictum sonat: repositũ
anitim. Amaria nomen ht̃ ab auro. Ibura
uͦeo quod antea ꝑtͥb singłas exigebantir si¬
cuti mins ꝑsingula territoria. sicaũ intres
parces duusum fitisse romanoꝵ ppłm con¬
stat. ut ea que erant insingłis paitib cbum
dicerent᷑. Uñ etiã sumptus quos dabant

Expanded text:
cabatur qui erat dives, modo vero pecuniosus. Ancabatur qui erat dives, modo vero pecuniosus. Antiquissimi nondum auro argentoque invento, aere utebantur. Nam prius aerea pecunia in usu fuit, post argentea, deinde aurea subsecuta est, sed ab ea, qua coepit, et nomen retinuit. Unde et aerarium dictum, quia prius aes tantum in usu fuit, et ipsud solum recondebatur, auro argentoque nondum signato; ex quorum metallis quamvis postea fuisset facta pecunia, nomen tamen aerarii permansit ab eo metallo unde initium sumpsit. θέσις positio dicitur, et est nomen ex Graeco Latinoque sermone conpositum. Nam θες Graeci repositum dicunt, Latini aurum, quod iunctum sonat repositum aurum. Auraria nomen habet ab auro. Tributa vero, eo quod antea per tribus singulas exigebantur, sicuti nunc per singula territoria. Sic autem in tres partes divisum fuisse Romanum populum constat: ut ea, quae erant in singulis partibus, tribuni dicerentur. Unde etiam sumptus, quos dabant
Abbreviated transcription (Latin):
situm lingue futura p̃ntintiari fingunt᷑. Bro¬
nea acapite testudinum ⁊ onitͥb eacłi puitatur.
urestnͥgere fulminis ictus. hienia lapis inocłis
hicnsrꝰ bestie muenit᷑. qͥ sublingua hominis
subditus fuĩt natitra futura eus p̃cinere dñt.
s⁊ corallus cempestati ⁊ gradini resistere fer¬
tur. Ponticaẽ gemina quedam liuore ꝑlucida.
int̾̃oicire demones ⁊ fugare. inqͥbidam gẽmaꝵ
generib it eliis afalsis disc̾nere magn̾a diffi¬
cisltas ẽ quippe cũ inuentum fui̾t sitͦ ex uno
giealtt̾us in alia falsa ꝑtrans lucere ut sarcdo¬
nus que t̾renis glutinantur geminis. itaut
dephendi non possit. fuigunt enim eas excli¬
nid gnere. nigro. candido. minioq colore. Nlã
⁊ ꝓla̾ꝑide p̃cioisssimo sinaragdo quidamuitrã
arre inficitnt. ⁊ fallit ocłos. subdole quedam
lium ⁊ arguat. siczalia alio atq: alio modo
ẽ sine fraude ulia uita mortalium. Dm̃s
ldem non translucidas  genmas cecas

Expanded text:
situm linguae futura pronuntiare finguntur. Brositum linguae futura pronuntiare finguntur. Brontea a capite testudinum; e tonitribus cadi putatur, et restinguere fulminis ictus. Hyaenia lapis in oculis hyaenae bestiae invenitur; qui si sub lingua hominis subditus fuerit, futura eum praecinere dicunt. Sed et corallius tempestati et grandini resistere fertur. Pontica est gemma quaedam livore perlucida, interrogare daemones et fugare. In quibusdam gemmarum generibus veras a falsis discernere magna difficultas est, quippe quum inventum sit ex vero genere alterius in alia falsa transducere; ut sardonyches, quae ternis glutinantur gemmis ita ut deprehendi non possint. Fingunt enim eas ex diverso genere: nigro, candido mineoque colore. Nam et pro lapide pretiosissimo smaragdo quidam vitrum arte inficiunt, et fallit oculos subdole quadam atum et arguat; sic et alia alio atque alio modo. Neque est sine fraude ulla vita mortalium. Omnes autem non translucidas gemmas caecas
Abbreviated transcription (Latin):
politura pingnescit. duriori tantamẽ us
ut alie gẽme scu̾pant᷑ sugmentis eiꝰ. solb¬
nomen stmpsit. fercur auĩ deficiente luna
celo cadere. cirius non modͥicam magitͥbii¬
unt potestatẽ. namexeo lunares motus
exentari purant. sinit ⁊ quedam gemmaꝵ
rimcantri coloris ẽ. Scorpitis scorpionẽ ⁊ colo
it⁊ esfigie refert. Mirmititis formice reptan¬
tis esfigim imitattir: itaos pauoniẽ similis.
Hieratits accipitͥs colore. Eticis aquile. Egop¬
tamos. capͥno ocdõ similis. Licopialmos: qua¬
tuor colortim ex ratilo sangͥnea. In medium
ingnim candidus cingit. ⁊ lupoꝵ ocłõs. Me¬
conices papauer expͥmit. sunt ⁊ gemine q̃ttã
quas gentiles insuꝑsticionib quib dã ucunt᷑.
lperta sufim om̃s bestias euocare tradunt.
dmantitide in ingromantia demonum ima¬
gnis euocare dñt. Sinotitide umbras inferoꝵ
cuocatas teneri auint. Celonites ocł ẽ indice
cestudini uartus ⁊ purpureus. hunc magimpo¬

Expanded text:
politura pinguescit. Duriori tanta inest vis, politura pinguescit. Duriori tanta inest vis, ut aliae gemmae scalpantur fragmentis ejus. 17. Clonomen sumpsit. Fertur autem, deficiente luna, e coelo cadere, cui non modicam magi tribuunt potestatem. Nam ex eo lunares motus excitari putant. 18. Sunt et quaedam gemmarum rini cancri color est; scorpitis scorpionem et colore et effigie refert; myrmecitis formicae reptantis effigiem imitatur; taos pavoni est similis; hieracitis accipitris colore, aetitis aquilae; aegopthalmos caprino oculo similis; lycopthalmos quattuor colonigrum candido cingit, ut luporum oculi; meconites papaver exprimit. Sunt et quaedam gemmae quas gentiles in superstitionibus quibusdam utuntur. Liparea suffita omnes bestias evocare tradunt. Anancitide in hydromantia daemonum imagines evocari dicunt. Synochitide umbras inferorum evocatas teneri aiunt. Chelonitis oculus est Indicae testudinis, varius et purpureus. Hunc magi inpo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ intub̾ quodsit intus cosos. Cepa. ⁊ ocattir
nuncupata. ex una uibiũ palestine: que asca¬
lone dicit᷑. Unde pͥis aduectaẽ. alliũ dicꝰ¬
rem hãt. fasaps uocatri auint asselo insu¬
le gͣcie. ubi non procul mons ouimpus est.
Porrum
Cuius auo gnã. capititꝰ ⁊ sectilis. sctius par¬
uiis capitattis maior. Dera apito nos osis
ciꝑhibent᷑. silacte mellito eortun semenma¬
fundatur.
Cueurbita.
Apoperes.
Sanepepapo meli pepo ocimũ g̾a nomi¬
nasiit. ⁊ eoꝵ arigo latinis incerta.
Olns moue.
atͥplex.
Drasfica.
Ousarirum.
Nastintium sapor appellattir. quad ac non
suinasum torqueat. fungi quod ignt aicep¬
tum: contipiuno. fos enim ignise Unsoe eo
cesa utilgiodieit. quod stmes ignis ⁊initri

Expanded text:
et intubus, quod sit intus tobus. Cepa vocatur,et intubus, quod sit intus tobus. Cepa vocatur,nuncupata ex una urbium Palaestinae quae Ascalon dicitur, unde prius advecta est. Alium dictrem habeat. Phaselos vocari aiunt a Phaselo insula Graeciae, ubi non procul mons Olympus est. Porrum, cuius duo genera, capitatus et sectilis; sectilis parvus, capitatus maior. Beta apud nos oleris ur, si lacte mellito eorum semen infundatur. Cucurbita. Apoperes. Sane pepo, melipepo, ocimum Graeca nomina sunt, et origo eorum Latinis incerta. Olus molle. Atriplex. Brassica. Olisatrum. Nasturcium sapor appellavit, quod acrimonia sui nasum torqueat. Fungi, quod aridi ignem acceptum concipiant; φῶς enim ignis est; unde et esca vulgo dicitur, quod sit fomes ignis
Abbreviated transcription (Latin):
pͥe s̃: que frugib p̃cerpintur. Triticũ uł atͥ¬
tum dictũ. quod purissimũ hotreo condatur.
molarim usus nondum erait. s framentũ in
pila misstm frangebant. ⁊ hoc erat genris mo¬
iendi adhorreum tritici genus quod id̾ itrilgo
semen cticit᷑. Ceclor quondã appellatũ ab eden¬
do. quia eo pͥmo usis̃ homines. quia in sacͥfi¬
cio ipsius gm̃s panis ad aras offerebat᷑. Unde
et ad horrea sacͥficia dicuntur. Siliquo genus
iͥrici aselecto dictim. nam in pane spẽs einis p̃ci¬
pnaẽ. Trimense cͥticum ideo muncupatũ. qtiia
satum post tres meuses colligit᷑. Nlamu̾ pp̃ aquã
aliam ne eausam matura satio. Oinissaẽ p̾sidiũ
abhis petit᷑. Alica grecũ nomenẽ. alicastrum
simileẽ alice pondere ⁊ bonitate p̃cipna. Hor¬
deum dictum quod p̃ceteris gen̾ib firimenti
ante frat aridum. ut quod spica eras ordines
hat᷑. horuim tͥa gnã. pͥmum exaticũ uocatur: eo
quod spica eiussex ordines hãt. quod quidam

Expanded text:
e de frugibus praecerpuntur. 4. Triticum, vel a tritura dictum, quod purissimum horreo condatur, molarum usus nondum erat, sed frumentum in pila misslendi. Adoreum tritici genus, quod idem vulgo semen dicitur. Ador quondam appellatum ab edendo, quia eo primo usi sunt homines, sive quia in sacrificio ipsius generis panis ad aras offerebatur. Unde et adorea sacrificia dicuntur. Siligo genus tritici a selecto dictum; nam in pane species eius praecipua est. Trimestre triticum ideo nuncupatum quia satum post tres menses colligitur; nam ubi propter aquam aliave causa matura satio omissa est, praesidium ab hoc petitur. Alica Graecum nomen est. Alicastrum simile est alicae, pondere et bonitate praecipua. Hordeum dictum quod prae ceteris generibus frumenti ante fiat aridum, vel quod spica eius ordines habeat. Horum tria genera. Primum hexaticum vocatur eo quod spica eius sex ordines habeat; quod quidam
Abbreviated transcription (Latin):
mia ꝑfringit᷑. quod siab artifice mutatur uuir¬
sus redit ad eum quimisit. huius meminit
catenas. Unde ⁊ cos hispani ⁊ galli rauianoᷤ
uocant. Falaricaẽ telum ingens tormo facttum
hñs ferrum: cubitale. ⁊ rcitun ditatẽ de plũbo

Expanded text:
, vi nimia perfringit; quod si ab artifice mittatur, rursum redit ad eum qui misit. Huic meminit cateias. Unde et eos Hispani et Galli tautanos vocant. Falarica est telum ingens torno factum, habens ferrum cubitale et rotunditatem de plumbo
Abbreviated transcription (Latin):
rem legentib faciunt. qͥ pp̃ formaᷤᷤ
coꝵ ⁊ caracteres ut auictorib signata stuit:
subicianus. Ilutera: signifitat dimidiũ
obolum. nirga equaliter iacens ⁊ porre¬
cta simplicit̾ siguificat obolũ.Egemina¬
ta uirgula duo oboli sunt. T. latinuͤ signi
quod in una dragina ser ueniant. quod est
pondus denarii argentei. H& a litteni sig¬
inficat siltquas octo .i. tremissem. N latinũ
significat nomistna gractĩ .i. solid̾. Iẜ lota ad¬
uincta beta: significat limidium solidũ.
uirgule due ex uno angulo alena index¬
tram se diuidentes: significant dragman¬
unam. quã etiam oloem appellant. Ns lati¬
num adiuineto gamma g̾eo: significat semi¬
unciam. To gaimmaaũ grece lutere.s lati¬
num infinem adiunctã significat unciam.
A. lauda grecum ꝑmecdium sui .i. latinum
a diectum significat libram. Ky cappagre¬
cum cͥca finem cornui aditincto. fix latinum
significat ciatum. Ko. siuͦ .o. latinũ habu¬

Expanded text:
rem legentibus faciunt. Quapropter formas rem legentibus faciunt. Quapropter formas eorum et characteres, ut a veteribus signata sunt, subiciamus. Z littera significat dimidium obolum. — Virgula aequaliter iacens et porrecta simpliciter significat obolum. = Geminata virgula duo oboli sunt. T Latinum signifiquod in una dragma sex veniant, quod est pondus denarii argenti. H Eta littera significat siliquas octo, id est tremissem. N Latinum significat nomisma Graecum, id est solidum. IB. Iota adiuncta Beta significat dimidium solidum. < Virgulae duae ex uno angulo a laeva in dexteram se dividentes significant dragmam, quam etiam olcen appellant. NΓ. N Latinum adiuncto Gamma Graeco significat semiunciam. Γo Gamma autem Graecae litterae O Latinum in fine adiunctum significat unciam. ᗑ. Labda Graecum per medium sui I Latinum adiectum significat libram. Kv. Kappa Graecum circa finem cornu adiuncto V Latinum significat cyatum. KO. Si vero O Latinum habu
Abbreviated transcription (Latin):
apud hebreos nominat᷑ sup̃tio siue leuacio.
eoquod qͥ metit᷑ eand̾ menstirã sumat ac le¬
uet. Est ⁊ aluid satum menstira sextariorcum
.xxii. capax: quasi moduis. Batus uocattr
hebraica lingna abolearia mola. que ap̃ eos
uł bata nominattr capiens quinquaginta
sextaria. que menstiri una mole uice ꝓteri¬
Heegrece asiguri stu dicta dicitur. quod eiꝰ
anse geminate uideanttir. aures imitari. reci
uͦmodios italicos tres. Cadus g̾e anforaẽ. conti¬
nens urnas tres. Urna mensinẽ. quã quidam
quartarum uocant. ꝓpͥe antẽ urna uas est
que ꝑconclendis uł destinctoꝵ ciuerib adhib̃i
.u. modios metiatur. quiẽ dimidius inimerꝰ
Gomor quindecim modioꝵ unus adpendet.
Hic exebraico sermone descendit qͥuocat᷑ corã
asimilituctine collis. Corehan hebraice: colł
appellat᷑. Coac̃uati enĩ inodii .xxx. instar
collis uident᷑. ⁊ honus cameli effictunt. De
signa pleriq ignota siuit. ⁊ m̃ erro¬

Expanded text:
apud eos nominatur sumptio vel elevatio, apud eos nominatur sumptio vel elevatio, eo quod qui metitur exinde mensuram sumat ac elevet. Est et aliud satum mensura sextariorum vigintiduorum capax quasi modius. Batus vocatur hebraica lingua, ab olearia mola que habetur apud eos; vel bata nominatur capiens quinquaginta sextaria. Que mensura una mole vice proteriec Graece a figura sui dicta dicitur, quod eius ansae geminatae videantur aures imitari. Recipvero modios Italicos tres. Cadus Graeca amphora est continens urnas tres. Urna mensura est quam quidam quartarium dicunt. Proprie autem urna vas est, quae pro condendis defunctorum cineribus adhiberi ue modiis metiatur, qui est dimidius numerus em inpleverunt. Gomor quindecim modiorum onus adpendet. Hic ex Hebraico sermone descendit, qui vocatur 'cor' a similitudine collis: 'corea' enim Hebraice colles appellantur. Coacervati enim modii triginta instar collis videntur, et onus cameli efficiunt. § signa plerisque ignota sunt, et inde erro
Abbreviated transcription (Latin):
informẽ. anglõs. lucem. celos sitꝑiores. terram.
aquam. atq aerem. Sedã stie: firmamenitun
solum. Tercia die: iiiͬi. marta. semina. sationes.
aity plantaria. Quarta die: tͥa. solt̃. linrã. et
stellas. Quinta die .iii. pisces. ⁊ reptilia aqͦꝵ.
molaritia. Sexta die: iiii. bestias. pecudes. rep¬
tiua terre: ⁊ hominem. ͦ fficta sunt omt̃a xxii.
genera. indieb .ui. Et uiginti due generatio¬
ues s̃. ab adam usq ad iacob. exciius semine
li tterarũ sunt elementa. quib constat diui¬
tie legis doctͥna. His gͥ exemplis modius .xx.
.ii. sextarioꝵ amoyse scdm sacre legis mensitrã
dus badiciant ignorant᷑. ł detrabant. apud
hebreos constuticionẽ diuinã cali ratione ser¬
uantr. Modius atrtẽ amodo dicłris. hinc et
modica dicit᷑ .i. moderata. modicis enĩ: modꝰ
nomeninposuit. nam modica ꝓ parcus: abusi¬
uixta morem ꝓuincie. palestine unũ ⁊ dimidi¬
um modium capiens. cuutis nomen eapiens.¬
ex hebreo sermone: tuictumẽ. Satum enĩ

Expanded text:
informem, angelos, lucem, caelos superiores, terram, aquam atque aerem. Secunda die firmamentum solum. Tertia die quattuor: maria, semina, sationes atque plantaria. Quarta die tria: solem, lunam et stellas. Quinta die tria: pisces et reptilia aquarum et volatilia. Sexta die quattuor: bestias, pecudes, reptilia terrae et hominem. Et facta sunt omnia viginti duo genera in diebus sex. Et viginti duae generationes sunt ab Adam usque ad Iacob, ex cuius semine litterarum sunt elementa, quibus constat divinae legis doctrina. His igitur exemplis modius viginti duorum sextariorum a Moyse secundum sacrae legis mensuram edus vel adiciant ignorantes vel detrahant, apud Hebraeos constitutione divina tali ratione servatur. Modius enim a modo dictus. Hinc et modica, id est moderata. Modicis enim modus nomen inposuit: nam modica pro parvis abusiiuxta morem provincie Palestine, unum et dimidium modium capiens, cuius nomen ex hebreo sermone tractum est; satum enim
Abbreviated transcription (Latin):
nucitũ facit hastilia. nomen autem
hasta ab astu sumpsit. Unde ⁊ astricia.
Goncum ferram non habet. s tantũ cuspi¬
de acutaẽ. Uirgls. ferratasq sues trudes ⁊ acu¬
tacuspide concus. Canciis auem qiͣ conitũ.
ẽ enim concũ actita rotunditas. Trades ami¬
tes sunt. cũ lunato ferro. que g̾cia plaustrea

Expanded text:
it hastile. Nomen autem hasta ab astu sumpsit, unde et astutia. 2. Contus ferrum non habet, sed tantum cuspide acuta est. Virgilius: Ferratasque trudes, et acuta cuspide contos Contus autem, quasi conitus. Est enim conus acuta rotunditas. 3. Trudes hastae sunt cum lunato
Abbreviated transcription (Latin):
nes transusos. sit tañ firma manus. Lancea
ẽ hasta amentum hñs inmeclio. Dictaaritẽ
lancea quod equa lance .i. equali amento pon¬
derata uibratur. Amentum uincłmẽ iacu¬
lorum bastilium. quod mediis hastis ap¬
tatur. Er inde amentum. quod mediahas¬
ta religatur ⁊ iaculatur. Ciaua ẽ qualis fuit
hereulis dicti: quot sit clauis ferreis inui

Expanded text:
 firma manus. 5. Lancea est hasta amentum habens in medio; dicta autem 382 lancea, quia aequa lance, id est, aequali amento ponderata vibratur. 6. Amentum vinculum est jaculorum hastilium, quod mediis hastis aptatur. Et inde amentum, quo media hasta religatur et jacitur. 7. Clava est, qualis fuit Herculis
Abbreviated transcription (Latin):
dupiler murto. ac bifixeus in modum ciud̃
nundinee formatux. Unde ⁊edi cdomanis di¬
citir: Sica asecando dicta ẽ enim gladuiꝰ
preuis quo mixime utuntur qui apud
italos latͦcinia exc̃ent. aquo ⁊ sicarii dicti
Tranquillus auteni dicit. dũ ciidam
glacliatoꝵi in ludo emissum gladium stus

Expanded text:
duplex mucro, ac bifurcus in modum caudae hirundineae formatur, unde et chelidoniacus dicitur. 8. Sica a secando dicta est. Est enim gladius brevis, quo maxime utuntur qui apud Italos latrocinia exercent, a quo et sicarii dicti sunt. Tranquillus autem dicit: Dum cujusdam gladiatoris in ludum emis
Abbreviated transcription (Latin):
inauis picio ferunt. quamilie ꝓiclicio uit¬
torie acceptam. tutele sue auspiciatus. eam
lagiori siguimi dedit. quo factumẽ ut de¬
inoeps dictum sigius comita feritir cuiuis
mominit lucantis dicens. signa pares a qͥlas.
ab appolline morte phitonis serpentis in¬
ehoata sunt. dx hiuc ag̾cis ⁊ romanis inbel¬
lo gestari ceꝑunt. Pilamin signo ferctr con¬

Expanded text:
uisse ferunt, quam ille pro indicio victoriae acceptam tutelae suae auspicatus eam legioni signum dedit, quo factum est ut deinceps militum signa comitaretur. Cujus meminit Lucanus dicens: Signa pares aquilas, ab Apolline morte Phitonis serpentis inchoata sunt: dehinc et a Grecis et Romanis in bello gestari ceperunt. Pilam in signo con
Abbreviated transcription (Latin):
morum secditionẽ nocari. quã g̾ci diastasim
tiocant. quo enĩ differat: utitĩq cicero docet.
Potest tẽ inquit bellum ut cumultꝰ non sit.
maior inuor orianir. uude etiam dictꝰ cu¬
mulnis quasi ermor inultus. Grauiuseñ

Expanded text:
ci diastasin vocant: quoniam autem differant utrumque Cicero docet: « Potest enim, inquit, esse bellum, ut tumultus non sit; major timor oriatur? Unde etiam dictus tumultus, quasi timor multus: gravior autem
Abbreviated transcription (Latin):
stpiedebat. ab indicium quod ꝑtuictoriam
quisi ad sitꝑnam magnittiditiẽ ascenderent.
inde colore rust ꝑini dantur quasi imita¬
remur diuuui ignis esfigiem quod ti a car¬
insice contingelitur .i. indiciũ ut adtan¬
cum fantigium eiteetr mecdiocͥtatis humaue

Expanded text:
sedebat, ob indicium quod per victoriam quasi ad supernam magnitudinem accederent. 6. Inde et colore rufo perliniebantur, quasi imitarentur divini ignis effigiem. Quod vero a carnifice contingebantur, id erat indicio, ut ad tantum fastigi
Abbreviated transcription (Latin):
refereus. Nartlus herbaẽ spiconia. Uñ ⁊ã
dica alia siriaca uocattir. non quod ilsiru
nascatur. sed quodinons inquoinuenit᷑ alio
latere indram speccat. alio siriam. Est autẽ
indicũ multifdine. s meluis siriacũ. leue.
fuluum. comoum. spica. paruũ. odorissim̃.
ciꝑm. similans. que si multũ inore tartlauit
linguam siocat. Nardum celticũ aregione
gauie nomen taxit. nascuur enimsepius
inligarie alpib. ⁊ insiria frcitice partio. radi¬
cib ininampli colleotis ligamentis. flos eius
cantum pp̃ odorẽ bonus tirsi euis atq radi¬
cule utiles ꝓbant᷑. usib nris. C ostũ ractix
herbe nascentis ininctia arabia. ⁊ siria s meliꝰ
arabicum. ẽ enĩ albũ ⁊ lene sliaue iocundiodo¬
ris. Indicũ colore atro. ⁊ leue ut ferula stria¬
re ac. sumit camen aibum. leue. aridum.
gustu incendens. Cnrũ dictũ ab oppidoci¬
licie. quod uocat᷑ coticiũ. quãꝙͣ ⁊ albi nasca¬

Expanded text:
referens. 348 3. Nardus herba est spicosa, unreferens. 348 3. Nardus herba est spicosa, unndica, alia Syriaca vocatur; non quod in Syria nascatur, sed quod mons, in quo invenitur, alio latere Indiam spectat, alio Syriam. Est autem Indicum multiforme, sed melius Syriacum, leve, fulvum, comosum, spica parvum, odorissimum, cyperum similans. Quod si multum in ore tardaverit, linguam siccat. Nardum Celticum a regione Galliae nomen traxit; nascitur enim saepius in Liguriae Alpibus et in Syria, frutice parvo, radicibus in manipulo collectis ligamentis. Flos eius tantum propter odorem bonus: thyrsi eius atque radiculae utiles probantur usibus nostris. Costum radix herbae est nascentis in India, Arabia et Syria: sed melius Arabicum. Est enim album et leve, suave, iucundi odoris, Indicum colore atro et leve, ut ferula, Syriare acri, summum tamen album, leve, aridum, gustu incendens. Crocum dictum ab oppido Ciliciae qui vocatur Corycium, quamquam et alibi nasca
Abbreviated transcription (Latin):
ideo c̃adiectione significat᷑. eo quod ꝑcussus
ferreis uncimilis cortex ligni ꝑcau̾nas exi¬
mii odoris guitã distillat. Caũna enĩ g̾co
sermone opo dicit᷑. Cuuis gurit̃ adułterãt
admixto ci pͥno oleo uł melie. sed fricũ sin¬
cerũ ꝓbatur amelle. sicũ lacte: coagłau̾it. ab
oleo si nistillatum aque. arit ad mixtꝰ facile
fu̾it. sesoluit᷑. p̃cerea: ⁊ si lane uestes ex ipõ
pollute non macłant᷑. adult̾atum quid̃ neq¬
c̃ lacte congłãt ⁊ ut oleum inaqua suꝑnatat.
⁊ uestẽ macłat. Balsama aũ si prira fui̾nt.
tantã uĩ hiit: ut si sol excanduerit. susti¬
neri inmanu non pos sĩt. Deherbis aro
dam herbarũ nomina que ex aliqua
slui cauea resonant. htĩtes uonuum eplan¬
tionem. non tarnen nominũ herfaituu esi¬
ce innatans inindie littorib conligat᷑. quoo
luio ꝑforattĩ siceant indi atq reponunt. fer¬
tur aucẽ paradisi eẽ horba gustti uarctum

Expanded text:
ideo cum adjectione significatur, eo quod percussus ideo cum adjectione significatur, eo quod percussus ferreis ungulis cortex ligni per cavernas eximii odoris guttas distillat. Caverna enim Graeco sermone ὀπὴ dicitur. Cujus guttam adulterant admisto Cyprino oleo, vel melle. Sed sincera probatur a melle, si cum lacte coagulaverit; ab oleo, si instillata aqua, aut admista, facile fuerit resoluta, praeterea si laneae vestes ex ipsa pollutae non maculantur. Adulteratum quidem, neque lacte coagulat, et ut oleum in aqua supernatat, et vestem maculat. Balsama autem si pura fuerint, tantam vim habent ut, si sol excanduerit, sustineri manu non possint. CAPUT IX. De dam herbarum nomina, quae ex aliqua sui causa resonant, habentes nominum explanationem. Non tamen omnium herbarum etce innatans in Indiae littoribus colligitur. Quod lino perforatum, siccant Indi, atque reponunt. Fertur autem Paradisi esse herba gustu nardum
Abbreviated transcription (Latin):
momum uocattĩ quod ueluti odorem cinami
referat. nascit᷑ in siria ⁊ armena. fracer botro¬
sum semen recddens sͥ ꝯuexumflore albo. uelu¬
tiuiole foliis fumlibꝰ bͥonie otore ⁊̃ bono sõp¬
nos suauificat. Cassia nascit᷑ in arabia uirga
robristi corticis ⁊ purpurei. foliis ⁊ piꝑis.
ẽ aũ uͥtutis cinamoit similis. s potenciam
c̃ medicamentis admiscetur. Calamꝰ aroma¬
cicꝰ asimiluudine calami usualis uocat᷑. gig¬
nitur iuindia. multis modis geniculatuis.
fuluus. flagnis spc̃ suauitate. qͥcũ frangittis
inmultas fit partes scissilis. si milaus gtistri
cassiam. cũ leui acͥmonia remordenti. Bal¬
sami arbor inuiclea. intra t̾minos .xx. tmͣ¬
ingeruierat. Postquam ead̾ regione roma¬
i pociti sint. E latissimis collib pagata ẽ
stirpe similis tritis. fouiis similis. rute. sed
albidiorib semꝑq manentib. Arbor aũ
balsamũ. lignũ u eius xilobalsamũ drͣ.

Expanded text:
Amomum vocatum, quod veluti odorem cinnamomi Amomum vocatum, quod veluti odorem cinnamomi referat. Nascitur in Syria et Armenia: frutex ejus botrosum semen reddens sibi connexum, flore albo veluti violae, foliis similibus brioniae, odore etiam bono, somnos suavificat. 12. Casia nascitur in Arabia, virobusti corticis, et purpureis foliis ut piperis. Est autem virtutis cinnamomi similis, sed potentia in medicamentis admiscitur. Calamus aromaticus a similitudine calami usualis vocatus. Gignitur in India multis nodis geniculatus, fulvus, fragrans spiritus suavitate. Qui cum frangitur, in multas fit partes scissilis, simulans gustu casiam cum levi acrimonia remordenti. Balsami arbor in Iudaea intra terminos tgerum erat: postea quoniam eadem regione Romani potiti sunt, etiam latissimis collibus propagata est: stirpe similis viti, foliis similis rutae, sed albidioribus semperque manentibus. Arbor autem balsamum, lignum ejus xylobalsamum dicitur: