comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ens ꝑsona tał incidit. solita primũ
examinatione discutite. & longo
tẽpore nͥ forte sup̾mus finis inmi¬
neat indagate. utrum nemo pęnitꝰ
sit qͥ testimonio suo iuuare possit
ignorantiam nescientis. & cũ cͥsti¬
terit hunc qͥ baptismatis indiget
acram̃to. sola inanit᷑ suspicione ꝓͦhi¬
Bi: accedat intrepidus ad c̃sequendaᷤ
grãm. cuiꝰ in se nullũ sçit ẽẽ uestigiũ.
qͣm nunꝗͣ ante docet᷑ ingressus. Idẽ

Expanded text:
sona talis inciderit, solicita primum sona talis inciderit, solicita primum examinatione discutite, et longo tempore nisi forte supremus finis immineat indagate, utrum nemo penitus sit, qui testimonio suo juvare possit ignorantiam nescientis, et, quum constiterit, hunc, qui baptismatis indiget sacramento, sola inaniter suspicione prohiberi, accedat intrepidus ad consequendam gratiam, cujus in se nullum scit esse vestigium, q
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑ ee laudabilis. quȩ ꝓpt̾ dĩ timorẽ
apud om̃s erubescere non ueretur.
tam̃ qr nͨ omĩum huiꝰmodi st̃ peccata.
ut ea quȩ pęnitentiam poscunt non
timeant publicare. renouat᷑ cam̃ ĩp¬
babił c̃suetudo. ne multi apęniten¬
tiȩ remediis arceant᷑. dũ aut erube¬
scunt. aut metuunt inimicis suis
sua facta reserare. quib possint legũ
cstitutione ꝑcelli. Sufficit enĩ illa
c̃fessio quȩ primũ dõ offert᷑. tc̃ etiã
sac̾doti qui ꝓ delictis pęnitentium
peccator accedit. Tc̃ enĩ plures ad pe¬
nitentiã potuer̾ ꝓuocari. si populi
aurib nͦ publicetur conscientia
confitentis.
in morte crucifixi & in resurreca¬
one ex mortuis potentia baptisma¬
tis nouã creaturam c̾dit ex uetere.
ut in renascentib & mors. xp̃i oꝑet᷑¬

Expanded text:
laudabilis, quae propter Dei timorem apud homines erubescere non veretur: tamen, quia non omnium hujusmodi sunt peccata, ut ea qui poenitentiam poscunt non timeant publicare, removeatur improbabilis consuetudo, ne multi a poenitentiae remediis arceantur, dum aut erubescunt, aut metuunt inimicis suis sua facta reserari, quibus possint legum constitutione percelli. Sufficit enim illa confessio, quae primum Deo offertur, tunc etiam sacerdoti, qui pro delictis poenitentium peccator accedit. Tunc enim plures ad poenitentiam potuerunt provocari, si populi auribus non publicetur conscientia poenitentis.in morte crucifixi, et in resurrectione ex mortuis potentia baptismatis novam creaturam condit ex vetere, ut in renascentibus et mors Christ
Abbreviated transcription (Latin):
ecesse ẽ autẽ ut quȩdã popłi pars
sua deuotione ꝓriuetur. si unius
tantũ missȩ seruato more sacrificiũ
nsedit: tua qͦq cura ñ negligat. ut ꝑ¬
mã nob̾ fide & actib congruamur.
opt̾ qͦd remeante filio nr̃o possido¬
uo prb̃o hanc ad dilectione tuam
płam dedimꝰ ꝑferecidam. qui nrĩs
om̃ibꝰ apłicȩ sedis auctoritas teneret

Expanded text:
ecesse est autem, ut quaedam populi pars sua devotione privetur, si unius tantum missae more servato sacrificium insedit tua quoque cura non negligat, ut omnia nobis fide et actibus congruamus. Propter quod, remeante filio nostro Possidonio presbytero, hanc ad dilectionem tuam epistolam dedimus perferendam, qui nostris omnibus apostolicae sedis auctoritas teneret
Abbreviated transcription (Latin):
medicinȩ utilitate plenissimũ ẽ
ut siue prb̃i siue diaconi. sicie sub¬
diaconi. aut cuiꝰlibȩt ordinis clerici.
qui se correctos uidi uolunt. atq
ad catholicam fide̾ quã pride̾ ami¬
serant rursũ reu̾ti ambiunt: pͥus
errores suos & ipsos auctores erro¬
ris a se damnatos sine a̾biguitate
fateant᷑. & sensib prauis etiã ꝑemptis
nulla desꝑandi suꝑsit occasio. nec ullũ
mẽbrũ caliũ possit societate uiolari.
Circa qͦs etiã illã canonũ c̃stitutionem
p̾cipimꝰ custodiri. ut in magno habe¬
ant beneficio. si adempta sibi omni
spe ꝓmotionis in qͦ inueniunt᷑ ordine
stabilitate ꝑpetua maneant. si tam᷑
iterata tinctione nͨ fuerint maculati.

Expanded text:
medicinae utilitate plenissimum est, ut sive presbyteri, sive diaconi, vel subdiaconi, aut cujuslibet ordinis clerici, qui se correctos videri volunt, atque ad catholicam fidem quam pridem amiserant, rursum reverti ambiunt, prius errores suos et ipsos auctores erroris a se damnatos, sine ambiguitate fateantur; et sensibus pravis etiam peremptis, nulla sperandi supersit occasio, nec ullum membrum talium possit societate violari, Circa quos etiam illam canonum constitutionem praecipimus custodiri, ut in magno habeant beneficio, si adempta sibi omni spe promotionis, in quo inveniuntur ordine stabilitate perpetua maneant, si tamen iterata tinctione non fuerint maculati.
Abbreviated transcription (Latin):
t quidã ꝓ modulo ꝑsonȩ habitꝰ matro¬
lis auiduali ueste distinccꝰ. qui potest
elib c̃iugatis salua religionis causa ł¬
seruantiaᷤ c̃uenire. hc̃ te maritꝰ si depo¬
re noluit. ne te uelud uiduã illo uiuente
atares. puta qͥa ñ fuerat in hac reusq ad
sensionis scandalũ ꝑducentdus. magis
bedientiȩ malo ꝙͣ ulliꝰ abstinentiae
nio. Quid enim ÷ absurdiꝰ ꝙͦ mulicrem
humili uieste uiro suꝑbire cui te potiꝰ
pediret obtemꝑare candidis moribꝰ
m nigelł uestib repugnare : Quia
It indum̃tũ monachȩ delectabat. etiã
egratiꝰ posset marito obseruato exora
sumi. ꝗͣ illo inconsulto c̃cẽptoq p̾su
Qd si omnino ñ sineret. quid cuo ꝓ
deꝑiret. Absit ut hinc displiceres
d c̃iuge tuo nondũ defuncto ñ indu¬
nullꝰ fideł cuiꝰcunq c̃ditionis sit. oc¬
a nuptias faciat: s benedictione a sac̾
accepta publice nubat in domino.
iauas paschȩ. ⁊ trib ebdomadib ante

Expanded text:
t quidam pro modulo personae habitus matronalis a uiduali ueste distinctus, qui potest fidelibus coniugatis salua religionis obseruantia conuenire. hunc te maritus si deponere noluit, ne te uelut uiduam illo uiuente iactares, puto, quia non fuerat in hac re usque ad dissensionis scandalum perducendus magis inoboedientiae malo quam ullius abstinentiae bono. quide humili veste viro superbire, cui te potius expediret obtemperare candidis moribus m nigellis uestibus repugnare, quia. etsi te indumentum monachae delectabat, etiam hoc gratius posset marito obseruato exoratoque sumi quam illo inconsulto contemptoque praesumi? quod si omnino non sineret. quid tuo proposito deperiret? absit, ut hinc displiceres deo. quod coniuge tuo nondum defuncto non induidelis, cujuscunque conditionis sit, occulte nuptias faciat; sed benedictione a sacerdote accepta, publice nubat in Domino. octavas Paschae, et tribus hebdomadibus ante
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tam̃ ob.xpĩ legem mulierẽ in seri¬
tẽ redigi. dum ille ñ ex c̃sensu c̃iugi
seruũ fec̃. quẽ lib̾m ipsa maritun¬
Reconciliatio coniugatarum. Ly¬
Ib isto die in antea istam tuã c̃iugẽ a
ullũ malũ ingeniũ ate separabis. a
uiuente aliã accipies. sic te ds̃ adiue

Expanded text:
n ob Christi legem mulierem in servitutem redigi, dum ille non ex consensu conjugis se servum fecerit, quem liberum ipsa marituReconciliationis juramentum. Ab isto die in antea istam conjugem tuamullum malum ingenium a te separabis, nec ea ivente aliam accipies. Sic te Deus adjuv
Abbreviated transcription (Latin):
denali idõ tuus maritꝰ eẽ desticerat. ũno
utanto sanctiꝰ int̾ uos c̃iuges manebatis.
into sanctiora c̃cordit̃ placita seruabatis.
abil gͦ de tua ueste nichil de auro uel ar¬
tnto .ł. quacunq pecunia ł rebꝰ ulł t̾renis
eis sine arbittio eiꝰ facere debuisti. Item¬

Expanded text:
o tanto sanctius inter uos coniuges manebatis, quanto sanctiora concorditer placita seruabatis. nihil ergo de tua ueste, nihil de auro uel argento uel quacumque pecunia, rebus ullis terrenis tuis sine arbitrio eius facere debuisti, ne
Abbreviated transcription (Latin):
Ulud uͦ cõmuni decreto scđm canonũ ins¬
tuta definimꝰ. ⁊ p̃iudicamꝰ: ut siquis cun
uxore altiꝰ uiuente eo fornicatus fuerit
moriente marito synodali iudicio ad
ei claudat᷑ illicitꝰ. ne ultiꝰ ei c̃iungatus
matrimonio: quã pͥus polluit adulten
Nolumꝰ enĩ. nec xp̃ianȩ religioni c̃uenit
ut ullus ducat in c̾iugiũ. quã pͥus pollus¬

Expanded text:
lud vero communi decreto secundum canonum instituta definimus, et praejudicamus ut, si quis cum uxore alterius, vivente eo, fornicatus fuerit, moriente marito, synodali judicio aditus ei claudatur illicitus, ne ulterius ei conjungatur matrimonio, quam prius polluit adulterio. Nolumus enim, nec Christianae religioni convenit, ut ullus ducat in conjugium quam prius pollu
Abbreviated transcription (Latin):
cce placuit c̾tinentia mulieri. uiro
placuit. Discessit auiro mulier. ⁊ cept
uiuere c̃tinent᷑. ipsa scił casta mansura
s factura qͦd dñs ñ uult. adulterũ uirui
qͥ cũ se ñ c̃tinuerit: alt̾am queret. Qe
sumꝰ dicturi mulieri. nonne qͦd dic̃ ȩcđ
sana doctrina. Redde debitum uiro. n
dũ tu queris unde ampliꝰ honoreris. i
unde damnet᷑ inueniat Item ad¬
mentarium & paulinam. unde supi
tecũ susciꝑe animi seu carnis infirme
recusaret. Nam ⁊ uouenda talia ñ st
corrigenda temeritas. ꝗͣ ꝑsoluenda
missio. Neq enĩ dĩ exigit siqͥs ex alica
aliquid uouerit: s potius usurpares
uod dõ pari consensu ambo uouera
ꝑ seuerant᷑ usq infinem redde̾re do
istis. A qͦ ꝓposito s lapsus ille. tu salte
enuisses eꝰ assensum: numerꝰ te nullus

Expanded text:
ce placuit continentia mulieri, viro non placuit: discessit ab eo mulier, et coepit vivere continenter, ipsa scilicet casta mansura, sed factura, quod Dominus non vult, adulterum virum; qui cum se non continuerit, alteram quaeret. Quid sumus dicturi mulieri, nisi quod dicit Ecclesiae sana doctrina? Redde debitum viro, ne dum tu quaeris unde amplius honoreris, ille unde damnetur inveniat. Hoc enim et illi dce placuit continentia mulieri, viro non tecum suscipere animi seu carnis infirmitate recusaret. Nam et vovenda talia non sunt rigenda temeritas quam persoluenda promissio. neque enim deus exigit, si quis ex alieno aliquid uouerit, sed potius usurpare deo pari consensu ambo uoueratis, perseueranter usque in finem reddere ambo debuistis. a quo proposito si lapsus est ille, tu saltemtenuisses eius adsensum, numerus te nullus
Abbreviated transcription (Latin):
płs nec ad tempꝰ uacetis orationi nͥ ex
consensu uoluit c̾iuges carnali inuicet
fraudarẽ debito. Item De eodem. Lui
idicat uir dimito qͥdẽ uxorẽ meã sine
ulla causa fornicationis. s c̃tinens pe¬
manebo. Idõ nedicemꝰ eũ impune fe¬
se qͦd fec̃: Quis hoc dicere audebit. qui

Expanded text:
s nec ad tempus, ut vacetur orationi, nisi ex consensu, voluit conjuges carnali invicem fraudare debito. Item: Si dicat vir « Dimitto quidem uxorem sine ulla causa fornicationis, sed continens permanebo, » ideone dicemus impune fecisse, quod fecit? quis hoc dicere audebi
Abbreviated transcription (Latin):
uib placuerit ex consensu ab usu car¬
nał concupiscentiȩ in ꝑpetuũ c̾tinere:
absit ut uincłm int̾ eos coniugale rũpat᷑.
imo firmiꝰ erit. qͦ magis ea pacta secum
ñ uoluptariis corpoꝵ nexib .s uolunto¬

Expanded text:
 placuerit ex consensu ab usu carnalis concupiscentiae in perpetuum continere, absit ut vinculum inter illos conjugale rumpatur: imo firmius erit, quo magis ea pacta secum non voluptariis corporum nexibus, sed volunta
Abbreviated transcription (Latin):
elestinꝰ uniu̾sis epĩs ꝑ apuliam &
calabriã constitutis. Nulli sac̾doti
liceat canones ignorare. nec quicqͣm
facere qͦd patrum possit reguł obuiare.
Quȩ enĩ a nob res digna reseruabit᷑ si de¬
cretaliũ norma c̃stitutoꝵ ꝓ alioꝵ libitu
licentia popłis ꝑmissa frangat᷑.uii¬
si nesciunt eos quid liceat. quid ue
ñ liceat cõmonere. nͨ his consensum
p̃b̾e debemꝰ. Quisquis uͦ conatꝰ fuerit
temptare ꝓhibita: sciat censurã sedis
apłicam minime defuturã.

Expanded text:
ELESTINUS universis episcopis per Apuliam et Calabriam constitutis. Nulli sacerdoti liceat canones ignorare, nec quemquam facere quod Patrum possit regulis obviare. Quae enim a nobis res digna reservabitur, si decretalium norma constitutorum pro aliquorum libitu licentia populis si nesciunt, eos quid liceat quidve non liceat commonere, non his consensum praebere debemus. Quisquis vero conatus fuerit tentare prohibita, sentiet censuram sedis apostolicae minime de
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniis. canta facinoꝵ accusatione
pulsatꝰ. sacrarũ ut dr̃ uirginũ pollutꝰ
incesto epc̃ asserit᷑ ordinatus: & ut in
nrĩ libellis scrinii c̃tinet᷑. quoꝵ ad uos
qͦq exemplaria direximꝰ. in pontificu
dignitatẽ hoc tẽpore qͦ ad causã dicen¬
dam missis a nobis litteris uocabat᷑.
obrepsit Sacro nomini absit iniuria.
Facilius ẽ ut hanc dignitatẽ cali dando
amiserit ordinator. quã eã obtineat
ordinatꝰ. Cui c̃uicto sociabit᷑ qͥ eũ sibi
credidit largiendo pontificiũ socian.¬
dum. Qualis enim ipse sit qͥsqͥs cales
ordinauerit: ostendit. Syxtus.

Expanded text:
estimoniis, tanta facinorum accusatione pulsatus, sacrarum, ut dicitur, virginum pollutus incestu, episcopus asseritur ordinatus. Et, ut in nostri libellis scrinii continetur, quorum ad vos quoque exemplaria direximus, in pontificii dignitatem hoc tempore, quo ad causam dicendam missis a nobis literis vocabatur, obrepsit. Sacro nomini absit injuria! Facilius est, ut hanc dignitatem tali dando ipse amiserit ordinator, quam eam obtineat ordinatus; cui convicto sociabitur, qui sibi eum credidit largiendo pontificium sociandum. Qualis enim ipse sit, quisquis tales ordinaverit, ostendit. C.
Abbreviated transcription (Latin):
scit᷑: ñ possint dnĩ sac̾dotes accusare.
N ec uiles ꝑsonȩ ad accusationẽ eoꝵ admit¬
tant᷑. Similit̾ hi qui in aliqͥb criminibꝰ
irretiti st̃. uł qui st̃ suspiciosi: uocem
adu̾sus maiores natu non habeant
accusandi. qr suspiciosa uer & inimica
ueritatẽ solet oppͥmere.¬
De peregrinis

Expanded text:
n possint Domini sacerdotes accusare, ne viles personae ad accusationem eorum admittantur. Similiter hi qui in aliquibus criminibus irretiti sunt, vel qui sunt suspiciosi, vocem adversus majores natu non habent accusandi, quia suspiciosa vox et inimica veritatem solet opprimere. Peregrin
Abbreviated transcription (Latin):
nullis eccłasticis ordinibꝰ ad tantȩ
dignitatis fastigium fuerint instituti.
ctra patrũ decreta huiꝰ usurpatione
qui se hȩc recognoscit fecisse didicimꝰ.
cũ ad ep̃ãtum his gradib quib freqͦn¬
tissime cautum ẽ debeat ꝑueniri. ut
minorib iniciati officus ad maiora
firm̃tur. Debet enĩ ante eẽ discipłs.
qͥsquis doctor eẽ desid̾at. ut possit do¬
cere qͦd didicit. Omnis uitȩ institutio.
hac ad id qͦd tendit se ratione c̾firmat.
Qui minune litteris oꝑam dederit. p̃ce¬
ptor. eẽ. ñ potest litterarũ. Qui ñ ꝑ singla
stipendia creuerit: ad meritũ stipendii
ordinem ñ potest ꝑuenire. Solũ sac̾do¬
tiuint᷑ ista rogo uilius ÷ quod facilius
tribuitur. cũm difficilius impleatur.

Expanded text:
nullis ecclesiasticis ordinibus ad tantae dignitatis fastigium fuerint instituti, contra Patrum decreta, hujus usurpatione, qui se haec recognoscit fecisse, didicimus: cum ad episcopatum his gradibus, quibus frequentissime cautum est, debeat perveniri, ut minoribus initiati officiis ad majora firmentur. Debet enim ante esse discipulus, quisquis doctor esse desiderat, ut possit docere quod didicit. Omnis vitae institutio, hac ad id quo tendit, se ratione confirmat. Qui minime litteris operam dederit, praeceptor esse non potest litterarum. Qui non per singula stipendia creverit, ad meritum stipendii ordinem non potest pervenire. Solum sacerdotium inter ista, rogo, vilius est, quod facilius tribuitur, cum difficilius impleatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ordinationib ẽ ꝓuisa inserendam
putaui. ut scđ̾m eã ordinationes in
posterũ celebrandas eẽ sciamꝰ. ne cui
int̾p̃tandi alit̾ lib̃m arbitriũ relinqͥt᷑.
Ac pͥmũ quȩ st̃ prohibita digerantur.¬

Expanded text:
ordinationibus est provisa inserendam ordinationibus est provisa inserendam putavi, et secundum hanc ordinationes in posterum celebrandas, ne cui interpretandi aliter liberum arbitrium relinquatur: ac primum quae s
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ corneliũ orationib atq
nẽ petrũ ipsum uidisse. Nunquid ꝑ
baptismũ hȩc illi ablata st̃. ꝓ ꝓter
quȩ baptisma ei c̃cessum eẽ uidetur
Si ita credit᷑: mͥ credite nꝰ modicum
Q copula qr dĩ mandato ꝑficit᷑.
nͣ potest dici peccatũ. & qđ pcecatũ ñ ẽ
solui int̾ peccata omnino credi non
debet. eritq integrũ estimare abo¬
leri ñ posse prioris nomꝰ uxoris.
cũ ñ dimissum sic peccato qͦd ex dĩ
sit uoluntate completũ. Ut qͥcunq¬
tales fuerint ordinati. cum ordi¬
natorib suis deponant᷑. Cap̃.iii.xui.¬
nnocentiꝰ uniuersis epĩs in tholoso¬
na synodo constitutis. Siqͥs adu̾sus
formas canonũ ad ȩccłasticũ ordinẽ.
uł ad ipsũ sac̾dotiũ uenire tẽptauerit.
una cũ ordinatoribꝰ suis ipso in quo
Rmĩ regulȩ nicenȩ sint cognitȩ. scđm
qͦs ordines faciendos eeͦ ꝑ sententiam
decernimꝰ : tamꝰ aliquã partẽ quȩ de

Expanded text:
hominem Cornelium orationibus atque hominem Cornelium orationibus atque nem, Petrumque ipsum vidisse. Nunquid per baptismum haec illi ablata sunt propter quae ei baptisma esse concessum videtur? Si ita creditur, mihi credite, non modicum ergo copula, quia Dei mandato perficitur, non potest dici peccatum, et quod peccatum non est, solvi inter peccata omnino credi non debet, eritque integrum aestimare, aboleri non posse prioris nomen uxoris, quum non dimissum sit pro peccato, quod ex Dei sit voluntate completum. Ccum ordinatoribus suis deponantur, cap. 3 . Innocentius universis episcopis in Tolosana synodo constitutis. Si quis adversus formas canonum ad ecclesiasticum ordinem, vel ad ipsum sacerdotium venire tentaverit, una cum ordinatoribus suis, ipso in quo imi, regulae Nicaenae sint cognitae secundum quas ordines faciendos esse per sententiam decernitis; tamen aliquam partem, quae de
Abbreviated transcription (Latin):
locutꝰ eẽ credat᷑ quȩ ptͦ baptismum
sortiunt᷑: meminerint hoc & a uideis
eẽ int̾rogatũ. & iudeis eẽ responsũ.
Quero & sollicitꝰ quero. si una eademq
sit uxor eiꝰ quĩ ante catecuminꝰ. postea
sit filios. filiosq ex ea cũ eẽt catecuminꝰ
genuerit. aut postea alios cũ eẽt fidelis.
utrũ sint fr̃s appellandi an non. ha¬
beant postea defuncto patre cũ cęteris
herciscundę hereditatis consortium.
iudicare absurdũ ẽ quod malũ ratio. ẽ.
hoc defendi. & uacua magis opinione
lactari. quã aliqua auctoritate roborari
cũ ñ possit int̾ peccata deputari. quod
p̾cepit. qͦd dis c̾iunxͦ.  Nunquid siquis
catecuminꝰ uirtutib studuerit. humi¬
litatẽ secutꝰ fuerit. pacienti ã tenuerit
elemosinas fecerit. morti destinatos
qͥlibet ratione eripuerit. adulteria
ex horruerit. castitatẽ renuerit: qͥro
baptismũ totũ qͦd uetꝰ homo gesserat
pacat᷑ auferri: Aspiciamꝰ gentilẽ

Expanded text:
locutus esse credatur, quae post baptismum locutus esse credatur, quae post baptismum sortiuntur, meminerint hoc, et a Judaeis esse interrogatum, et Judaeis esse responsum. Quae vero et sollicitus quaero, si una eademque sit uxor ejus, qui ante catechumenus, postea sit fidelis, filiosque ex ea, quum esset catechumenus, susceperit, ac postea alios cum fidelis, utrum sint fratres appellandi an non? Habeant postea defuncto patre cum caeteris herciscundae haereditatis consortium, judicare absurdum est, quae malum ratio est hoc defendi, et vacua magis opinione jactari, quam aliqua auctoritate roborari, quum non possit inter peccata deputari, quod lex praecepit, et Deus conjunxit? Nunquid si quis catechumenus virtutibus studuerit, humilitatem secutus fuerit, patientiam tenuerit, eleemosynas fecerit, morti destinatos qualibet ratione eripuerit, adulteria exhorruerit, castitatem tenuerit, quaerbaptismum totum, quod vetus homo gesserit putatur auferri? Aspiciamus gentilem
Abbreviated transcription (Latin):
in uetere homine gestũ ẽ sit absolutũ
Dicite mͥ cũ pace urã loqͦi. crimina cantũ¬
in baptismo dimittunt᷑. an & illa quȩ
scđm dnĩ p̾cepta ac dĩ instituta com¬
plent᷑ Uxorem ducere crim̃ ẽ aut
xerĩ erit auccor in culpa. qui ut cri¬
mina cõmitterent᷑ in paradiso cũ ipse
& salomon addidit. etenĩ a dõ p̾parat᷑
uiro uxor: quomͦ credit᷑ intͦ crimina
et̃ dimissũ. qđ dõ auccore legit᷑ consum¬
matũ  Et qđ de talium filiis ꝑcenset᷑.
& nunqͥd nͦ ert̃ ad mittendi in heredi¬
tatis consortio qui ex ea suscepti st̃
quȩ ante baptismũ fuerit uxor. er̃q
appellandi uł naturales uel spuru.
qi ñ ẽ legitimũ matrimoniũ. nͥ illud
ut nob̾ uidet᷑ quod ptͦ baptismũ assu¬
mit᷑ Ipse dñs cũ int̾rogaret᷑ a uideis
siliceret dimictere uxorem. atq expo¬
neret fieri ñ deb̾e: addidit. Qd uͦ deus
c̾iunx. homo ñ separet. Re ne de his

Expanded text:
in vetere homine gestum est, sit solutum. in vetere homine gestum est, sit solutum. Dicite mihi, cum pace vestra loquor, crimina tantuin baptismo, an et illa quae secundum Legis praecepta ac Dei instituta complentur? Uxorem ducere crimen est, axerim; erit auctor in culpa, qui ut crimina committerent, in paradiso, cum ipse ita et Salomon addidit: Etenim a Deo praeparatur viro uxor : quomodo creditur inter crimina esse dimissum, quod Deo auctore legitur consummatum? 5. Quid de talium filiis percensetur ? numquid non erunt admittendi in haereditatis consortio, qui ex ea suscepti sunt, quae ante baptismum fuit uxor? eruntque appellandi vel naturales vel spurii; quia non est legitiut vobis videtur, quod post baptismum assumitur? Ipse Dominus cum interrogaretur a Judaeis, si liceret dimittere uxorem, atque exponeret fieri non debere, addidit: Quod vero Deus conjunxit, homo non separet. Ac ne de his
Abbreviated transcription (Latin):
transisse. & ad uertite qͦd utiq ut dicitis
necessitas imꝑauit in pace iam ęccłas
c̃stitutas ñ p̃sumere. S ut sepe accidit
qͣtiens a popłis aut a turba peccat᷑. qͥ a
in om̃s ꝓpt᷑ multitudinẽ ñ potest
uindicari: inultũ soleat transire:
Priora gͦ dico dimittenda dĩ uidicio. &
de reliquo maxima sollicitudine p̾ca¬
einde ponit᷑ ñ dici oportere diga¬
mũ cũ qui catecuminus habuerit
atq amiserit uxorẽ. si ptͦ baptismum
fuerit aliã sortitꝰ. eamq pͥmam uideri
quȩ nouo homini copulata ẽ qr illud
criminib sit ablutũ. Qͦd cum de u̾cia
utiq dr̃. certe si tres habuerit in ueter
positus homine uxores. erit ei quȩ
pt᷑ baptismũ quarta ẽ si sic int̾pretat᷑
prima. Uirginis ȩque nomꝰ accipiet
quȩ qͣrto ducta ẽ loco. Qͥsoro istud ñ
uideat c̾tra apłi eẽ p̾ceptũ. qͥ ait. unius
uxoris uirũ oportere ficri sac̾dotẽ:
S obicit᷑ qͦd in baptismo totũ quicqͥd

Expanded text:
tis, necessitas imperavit in pace jam ecclesias constitutas non praesumere, sed, ut saepe accidit, quoties a populis, aut a turba peccatur, quia in omnes propter multitudinem non potest vindicari, multum soleat transire. Priora ergo dimittenda dico Dei judicio, et de reliquo maxima sollicitudine praecaDeinde ponitur non dici oportere digamum eum qui catechumenus habuerit atque amiserit uxorem, si post baptismum fuerit aliam sortitus, eamque primam videri quae novo homini copulata sit, quia illudcriminibus sit ablutum. Quod quum de una utique dicitur, certe, si tres habuerit in vetere positus homine uxores, erit ei quae post baptismum quarta est, sic interpretantibus prima; virginisque nomen accipiet, quae quarto ducta est loco. Quis, oro, istud non videat contra Apostoli esse praeceptum? qui ait: unius uxoris virum oportet fieri sacerdotem. Sed objicitur, quod in baptismo totum quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
rit. & desꝑauit de clem̃tia dĩ qui eũ
addsubueniendũ morienti sufficere
uł mom̃to posse ñ credidit. Perdidis¬
sec latro in cruce p̾mium ad xp̃i dex¬
terã pendens. si illũ unuis horȩ pęni¬
tentia ñ iuuisset. Cum ee̾t in pena pę¬
nituit. & ꝑ uniꝰ sermonis ꝓmissionẽ¬
habitacłm paradisi dõ promittente
ꝓmeruit. Uera gͦ ad dm̃ conuersio in
ultimis positoꝵ m̃te potius ⁊ estiman¬
da quã tempore. ꝓpħa hoc talit᷑ asse¬
rente. Cũ conuersus ingemueris: tc̃

Expanded text:
rit. Et desperavit de clementia Dei, qui eum ad subveniendum morienti sufficere, vel momento posse non credidit. Perdidisset latro in cruce praemium ad Christi dexteram pendens, si illum unius horae poenitentia non juvisset. Cum esset in poena poenituit, et per unius sermonis promissionehabitaculum paradisi Domino promittente promeruit. Vera ergo ad Dominum conversio in ultimis positorum mente potius est aestimanda quam tempore, propheta hoc taliter asserente: Cum conversus ingem
Abbreviated transcription (Latin):
nitano. Hoc autẽ specialit᷑ & sub
p̃decessoribꝰ nrĩs. & nuꝑ a nob̾ inter¬
dictũ constat litteris ad gallias his¬
paniasq transmissis. in quib regioni¬
b familiarius ẽ ista p̾sumptio. qͦnuis
nec affrica suꝑ hoc admonitione nr̃a
habeat᷑ aliena: nequis pęnitꝰ contra
patrũ p̾cepta qui eccłasticis disciplins
ꝑ ordinem nͦ fuisset imbutꝰ. & cẽpdꝵ
approbatione diuinis stipendus eru¬
ditus: nequaquã ad sũmum ecclesiȩ
sacerdotium aspirare p̾sumeret. &. nͦ
solũ in eo ambitio inefficax haberet᷑.
uerũ etiam ut ordinatores eiꝰ careren
eo ordine quẽ contra p̾cepta patrũ
credid̾ant p̾sum̃dum. Idem epis

Expanded text:
nitano, cap. 1 . Hoc autem specialiter, et sub praedecessoribusn ostris, et nuper a nobis interdictum constat litteris ad Gallias, Hispaniasque transmissis, in quibus regionibus familiarior est ista praesumptio, quamvis nec Africa super hac hoc admonitione nostra habeatur aliena, ne quis penitus contra Patrum praecepta, quia ecclesiasticis disciplinis per ordinem non fuisset imbutus, et temporum approbatione divinis stipendiis eruditus, nequaquam ad summum Ecclesiae sacerdotium, aspirare praesumeret, et non solum in eo ambitio inefficax haberetur, verum etiam ordinatores ejus carerent eo ordine, quem contra praecepta Patrum credideran
Abbreviated transcription (Latin):
quas a diabolo inuentas eẽ ñ dubiũ ẽ.
& ludoꝵ auc munerũ apparatib aut
p̾esse aut forsitan int̾esse. Sit certe in
exemplũ sollicitudo & tristicia frm̃
quã sepe ꝑtulimꝰ imꝑatore presente
cũ ꝓ his sepuis rogaremꝰ. ꝙͣ ipse nob̾cum
positꝰ cognouisti. Quibꝰ ñ solũ inferiores
clerici excurialibꝰ uerũ etiã iam in sac̾¬
dotio constituti ingens molestia ut
redderent᷑ instabat. Idem exuperio
uesitum etiã ẽ suꝑ his qͥ ptͦ baptismũ
Ladministrauerint. & aut tormenta
sola exercuert᷑. auc etiã capitalẽ ꝓtuls
sententiã. Hichil de his legimꝰ a maioribꝰ
definitii. Meminerant enĩ adõ potesta¬
tes has fuisse c̃cessas. & ꝓpt̾ uindictam
nexioꝵ gladiũ fuisse ꝑmissũ & dĩ mi¬
nisterium eẽ datũ in huiꝰmodi uindicẽ.

Expanded text:
quas a diabolo inventas esse non dubium est, quas a diabolo inventas esse non dubium est, et ludorum aut munerum apparatibus, aut praeesse, aut forsitan interesse. Sit certe in exemplum sollicitudo, et tristitia fratrum, quam saepe pertulimus imperatore praesente, cum pro his saepius rogaremus, quam ipse nobiscum positus cognovisti, quibus non solum inferiores clerici ex curialibus, verum etiam jam in sacerdotio constituti ingens molestia, ut redderentur, instabat. XII. De esitum etiam est super his, qui post baptismum administraverunt, et aut tormenta sola exercuerunt, aut etiam capitalem protulere sententiam, nihil de his legibus a majoribus definitum est. Meminerant enim a Deo potestates has fuisse concessas, et propter vindictam noxiorum gladium fuisse permissum, et Dei ministrum esse datum in h
Abbreviated transcription (Latin):
rat᷑. Tunc alt̾ de altera eligatur eccła.
si de ciuitatis ipsius clero cui ẽ epc̃ or
dinandus nullus dignꝰ quod euenire
ñ credimꝰ pot̾it repꝑiri. Primũ enĩ illi
repbandi st̃. ut aliqui de alienis eccłus
fruccũ militiȩ in eccła in qua suam¬
ꝑ omã officia transegit ȩtatẽ. in aliena
stipendia minime alter obrepat. nec
alii debitam alt̾ sibi audeat uendicare
mercedẽ. Sit facultas clericis remutendi
si se uidint p̃grauari. & qͦs libi ingeri
ex transuerso nouerint ñ timȩant
refutare. Qui si ñ debitũ p̾miũ. uł lib̾m
de eo qui eos recturꝰ ẽ. debent habere

Expanded text:
 Tunc alter de altera eligatur ecclesia, si de civitatis ipsius clericis, cui episcopus est ordinandus, nullus dignus, quod evenire non credimus, potuerit inveniri. Primum enim illi reprobandi sunt, ut aliqui de alienis eccfructum suae militiae in Ecclesia, in qua suam per omnia transegit aetatem, in aliena minime stipendia alter obrepat, nec alii debitam alter sibi vindicare audeat mercedem. Sit facultas clericis retinendi, si se viderint praegravari, et quos sibi ingeri ex transverso agnoverint non timeant refutare. Qui etsi non debitum praemium, vel liberum de eo, qui eos recturus est, debent habere
Abbreviated transcription (Latin):
ontra statuta patrũ c̾cedere aliqͥd
Quel mutare ne huiꝰ quidem sedis
potest auccoritas. Apud nos enim in
conuulsis radicib uiuit antiquitas.
cui decreta patrũ sanxere reuerentiã¬

Expanded text:
ontra statuta Patrum concedere aliquid, vel mutare, nec hujus quidem sedis potest auctoritas. Apud nos enim in convulsis radicibus vivit antiquitas, cui decreta Patrum sanxere reverentia
Abbreviated transcription (Latin):
tentiã morientib denegari. nec illor
desiderus annui. qui obitꝰ sui tẽpori
hoc animȩ suȩ cupiunt remedio
impietatis aliquẽ repꝑiri. ut de dĩ pie¬
tate desꝑet. quasi ñ possit a se quo uiᷤ
tẽpore concurrenti succurrere. & ꝑi¬
clitantẽ sub onere peccatoꝵ hominẽ
ꝑdłe. quo se uelle expediri desidat
& lib̾ari. Qͥd gͦ hoc aliud .ẽ. quã mori¬
enti mortẽ addere. eiꝰq animam sua
crudelitate ne absolui possit occide:¬

Expanded text:
tentiam morientibus denegari, nec illorum desideriis abnui, qui obitus sui tempore hoc animae suae cupiunt remedio impietatis aliquem reperiri, ut de Dei pietate desperet: quasi non possit ad se qtempore concurrenti succurrere, et periclitantem sub onere peccatorum hominem perdere, quo se ille expedire desiderat, et liberari. Quid hoc rogo aliud est quam morienti mortem addere, ejusque animam sua crudelitate, ne absoluta esse possit, occide
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ iudiciũ. & c̾gregare synodũ ante
diem lcalendarum nouembriũ. ut si
adesse uoluerit p̾sens si confidit ad
obiecta respondeat. Si uͦ adesse negle¬
xerit : dilationẽ sententiȩ de absenti.
nͨ lucret᷑. Nam manifestũ ẽ confiteri¬
eũ de crimine. qui indulto & totienᷤ
delegato iudicio purgandi se occa¬
sione non utitur. Celestinus.¬

Expanded text:
esse judicium, et congregare synodum ante diem Kalendarum Novembrium; ut si adesse voluerit, praesens, si confidit, ad objecta respondeat. Si vero adesse neglexerit, dilationem sententiae de absentia non lucretur. Nam manifestum est, eum convictum de crimine, qui indulto, et toties delegato judicio purgandi se occasione non utitur. Item epis
Abbreviated transcription (Latin):
Nec alicui liceat sine p̾iudicio tamen
romanȩ eccłȩ cui in omĩb causis
debet reuerentia custodiri relictis
his sac̾dotib qui in eadem ꝓuincia
dĩ ȩccłas nutu diuino gubernant.
ad alias c̃uolare ꝓuincias. aut alioꝵ¬
ab officio cleri submotꝰ. & iniuriarũ
reus ab omnib iudicet᷑. Si autẽ maio¬
res causȩ in medio fuerint deuolutȩ
ad sedẽ apłicam sic̃ synodus statuit.
& heata consuetudo exigit ptͦ iudiciũ

Expanded text:
nec alicui liceat, sine praejudicio tamen Romanae Ecclesiae, cui in omnibus causis debet reverentia custodiri, relictis his sacerdotibus qui in eadem provincia Dei Ecclesiam nutu divino gubernant, ad alias convolare areus ab omnibus judicetur. Si autem majores causae in medio fuerint devolutae, ad sedem apostolicam, sicut synodus statuit, et vetus consuetudo exigit, post judicium
Abbreviated transcription (Latin):
arint iub ebitis in medio collocari.
discussisq obiectionib quȩ ipsis prbis
impingunt᷑. si c̃uicti fuerint: a sac̾do¬
tali remoueant᷑ officio. Qͥa qui scĩ
ñ sc̃ scã tractare ñ posst̾. atq alieni
efficiant᷑ a ministerio. quod uiuendo
illicite polluer̾. Miram᷑ autẽ hec eoꝵ
dissimulare epos. ut aut cohibere aut
nesçire eẽ illicita udicent᷑. Idem¬

Expanded text:
r, jubebitis in medio collocari, discussisque objectionibus, quae ipsis presbyteris impinguntur, si convicti fuerint, a sacerdotali removeantur officio quia qui sancti ncta tractare non possunt, atque alieni efficiantur a ministerio quod vivendo illicite polluerunt. Miramur autem haec eorum dissimulare episcopos, ut aut cohibere , aut nescire esse illicita, judicentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Prohibendum ÷ de curialib aliquẽ
ad ȩccłasticũ ordinẽ uenire posse qui ptͦ
baptismũ coronati fuerint. uł sac̾dotiũ
qͦd dr̃ sustinuerint. & editiones publicas
celebrauerint. Nam & hoc de curialibꝰ. ẽ.
cauendũ. ne idem qͥ ex curialib fuerint
aliqͣndo a suis curus qͦd freqͤnt᷑ uidemꝰ
accide reposcant᷑. quȩ omã rationabilit᷑
ꝓhibita oportet modis om̃ibꝰ custodiri.¬

Expanded text:
Prohibendum est de curialibus aliquem ad ecclesiasticum ordinem venire posse, qui post baptismum vel coronati fuerunt, vel sacerdotium quod dicitur sustinuerint, et editiones publicas celebraverint. Nam et hoc de curialibus est cavendum, ne idem qui ex curialibus fuerint, aliquando a suis curiis quod frequenter videmus accidere reposcantur, quae omnia rationabiliter prohibita, oportet modis omnibus custodiri
Abbreviated transcription (Latin):
ad ministrauerit. De curialib aut̃ mani¬
festa ratio. ẽ. qm̃ & si inueniant᷑ huiꝰ modi
uiri qui debęant clerici fieri: tam̃ qm̃
sepiꝰ ad curiã repetunt᷑ cauendũ abhis ÷
ꝓpt̃ cribulationẽ quȩ sepe de his eccłe
ptitati st̃. ac sic se instituer᷑ ut opinio
coꝵ in nullo uacillet. ut aut clericis
iuncti sint aut monasteris ex quo
baptitati st̃ heserint. si ñ c̾cubinã.
clericatꝰ sortem assumi. ita sane ut in
eis tẽpora a maiorib c̃stituta seruent᷑
ne cito quilibet lector cito accolitus.
cito diaconꝰ. cito sac̾dos fiat. Idem¬

Expanded text:
administraverit. De curialibus autem maniadministraverit. De curialibus autem manifesta ratio est; quoniam etsi inveniantur hujusmodi viri, qui debeant clerici fieri, tamen quoniam saepius ad curiam repetuntur, cavendum ab his est propter tribulationem, quae saepe de his Ecclesptizati sunt, ac sic se instituerunt, ut opinio eorum in nullo vacillet, ut aut clericis juncti sint, aut monasteriis, ex quo baptizati sunt, haeserint, et si non concubam, clericatus sortem assumi. CAP. V.--Ita sane, ut in eos tempora a majoribus constituta serventur . Nec cito quilibet lector, cito acolythus, cito diaconus, cito sacerdos fiat:
Abbreviated transcription (Latin):
cenꝰ seruatum ẽ sic habeamꝰ. ne aut disci¬
plinã au̾tere aut c̾tra auccoritatẽ dnĩ
uenire uideam᷑. Ipsis autẽ in ratione
municantes uiri cũ adulteris uxo¬
rib ñ c̃ueniant. cũ ec̾tra uxores in ẽ¬
s uiros suos mulieres ñ facile de ad¬
ult̾io accusant. & ñ habent latentia
peccata uindictam: uiri autẽ liberiꝰ
uxores adulteras apud sac̾dotes deferre
consuer. & idõ mulierib ꝓdito carũ
crimine cõmunio denegat᷑. uirorũ
autẽ latente cõmisso ñ facile quisqͣm
ex suspicionib abstinet᷑. Qui utique
submouebit᷑. si eiꝰ flagitiũ detegat᷑.
Cũ enĩ par causa sit. int̾dum ꝓbatione
cessante uindictȩ ratio conquiescit.
sit laicis constitutũ. Neq enĩ clerici
nasci & ñ ficri possc̃. S designata st̃
genera de quib ad clericatum ꝑue¬
nire ñ posst᷑. Id .ẽ. siquis fidelis mili¬
tauerit. siquis fidelis causas egerit.
boc .ẽ. postulauerit. siquis fidelis

Expanded text:
bemus, ne aut disciplinam evertere, aut contra auctoritatem Domini venire videamur. Ipsis autem in ratione municantes viri cum adulteris uxoribus non conveniant, cum contra uxores in cosed viros suos mulieres non facile de adulterio accusant, et non habent latentia peccata vindictam; viri autem liberius uxores adulteras apud sacerdotes deferre consueverunt, et ideo mulieribus, prodito earum crimine, communio denegatur, virorum autem lateex suspicionibus abstinetur. Qui utique submovebitur, si ejus flagitium detegatur. Cum ergo par causa sit, interdum probatione cessante, vindictae ratio conquiescit. sit laicis constitutum. Neque enim clerici nasci, et non fieri possunt: sed designata sunt genera, de quibus ad clericatum pervenire non possunt, id est, si quis fidelis militaverit, si quis fidelis causas egerit, hoc est, postulaverit, si quis fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
inspectis istis suic ea quȩ ad canones
ꝑtinent. suie ea quȩ a nob̾ st̃ nuper
mandata seruentur. siue quae de
ȩccłasticis causis tuȩ reuelationi c̾ci¬
gerit. sub tua nob̾ insinuatione pan¬
dant᷑. Erit hoc studii ac sollicitudinis
tuȩ ut talem te in his quȩ iuingunt᷑
exhibeas. ut fidem integritatẽq eiꝰ cui
curam suscipis imiteris. Itẽ ad epõs ꝑ

Expanded text:
inspectis istis sive ea, quae ad canones pertinent, sive ea, quae a nobis sunt nuper mandata, serventur, sive ea, quae de ecclesiasticis causis tuae revelationi contigerint, sub tua nobis insinuatione pandantur. Erit hoc studii ac solicitudinis tuae, ut talem te in his, quae injunguntur, exhibeas, ut fidem integritatemque ejus, cujus curam suscipis, imiteris. C. VII.
Abbreviated transcription (Latin):
diaconꝰ. uł clericꝰ. papa incolume. & co
in consulto aut subscriptionẽ pro ro¬
mano pontificatu ẽ moliri ausus aut.
pictatia ꝓmittere. aut sacram̃tum p̾b̾e
tẽptauerit. aut aliqͦd certe suffragiũ

Expanded text:
diaconus, aut clericus, papa incolume et eo inconsulto, aut subscriptionem pro Romano pontificatu commodare, aut pictationem promittere, aut sacramentum praebere tentaverit, aut aliquod certe suffragium
Abbreviated transcription (Latin):
iniuste posside aut iniqua uł iniusta
defensione in eis ꝑdurat. Debet tam̃¬
lit aut iniuste ablatas retinet eqͥtao
patrocinante legib restituat. Qđ si
neglexerit & necessitas compulerit.
demũ p̾donẽ sac̾dotalis districtio ma
ꝓ remedio peccatoꝵ uł salute aut req
animarũ suarũ unꝰ quisq uenerabili
ȩccłȩ c̾tulerit aut certe reliquerit.
ab his quib maxime seruari c̃uenit.
aut possedit. nͥ se cito correxerit quo
irat᷑ d̃s animas ꝑcutit anathemate¬
feriat᷑. Sitq accipienti & danti uel
possidenti a nathema & institutȩ pen
c̃tub̾niũ assiduũ. nec aliqͦ se ante tribunal
xpi obstacło muniat. qui a religiosis
animab ad substantiã pauꝑm derelicta

Expanded text:
injuste possidere, aut iniqua seu injusta defensione in eis perdurat. Debet tamlit, aut injuste ablatas retinet, aequitate patrocinante legibus restituat. Quod si neglexerit, et necessitas compulerit, demum praedonem sacerdotalis districtio matpro remedio peccatorum, vel salute aut requie animarum suarum unusquisque venerabili ecclesiae contulerit, aut certe reliquerit, ab his, quibus haec maxime servari convenit, aut possederit, nisi se cito correxerit, quo iratus Deus animas feriatur, sitque accipienti, et danti, et possidenti anathema, et institutae poenae contubernium assiduum. Nec aliquo se ante tribunal Christi obstaculo muniat qui a religiosis animabus ad substantiam pauperum derelicta
Abbreviated transcription (Latin):
Quirginũ obimmanitatẽ tanti faci¬
noris decestam᷑ illos uehem̃tiꝰ ꝑ seq̃n¬
do. qui sacras uirgines uł uolentes cił
inuicas matrimonio suo sociare tẽ
minis a trocitate a cõmunione suspen¬

Expanded text:
virginum ob immanitatem tanti facinoris detestamur, illos vehementius persequendo qui sacras virgines vel volentes vel invitas matrimonio suo sociare tentminis atrocitate a communione suspen
Abbreviated transcription (Latin):
& generalis.ẽ. gemitꝰ qđ intra ȩccłam
nris & retroactis temporib de inuasi¬
one rerũ eccłasticarũ & uexatione sacer¬
dotũ cognouimꝰ. Quȩ res ñ nos solos.
s om̃s dnĩ tangit sac̾dotes. Et licet hȩc
a p̃decessorib nrĩs iam ꝓhibita sint.
& tales p̾sumptores damnati. & ascĩs
canonib anathematitati ne tamen
ꝑpetuã eoꝵ dãnationẽ: & qͦd sepe pre¬
sumit᷑. sepiꝰ ut in hibeat᷑ necesse. ẽ. Sy¬

Expanded text:
ralis est gemitus, quod intra Ecclesiam nostris et retroactis temporibus de invasione rerum ecclesiasticarum et vexatione sacerdotum cognovimus, quae res non nos solos, sed omnes Domini tangit sacerdotes. Et, licet haec a praedecessoribus nostris jam prohibita sunt, et tales praesumptores damnati, et a sanctis canonibus anathematizati, ne tamen perpetuam damnationem, et quod saepe praesumitur, saepius ut inhibeatur necesse est. S
Abbreviated transcription (Latin):
dicis qͣnuis religiosis nulla de eccła¬
sticis facultatib aliquid disponendi
legit᷑ unquã attributa facultas. Itẽ
Liliqͦ mͦ ꝓ aliqͣ necessitate. nec in usu
qͣlege & om̃s custodes astringuntur.
ut donator assentator uenditor honorẽ¬
⁊̃ qͥ subscripserit. anathema sit cũ eo
qdedit uł qui recepit. nͥ restituat᷑.¬
quibus libet eccłasticis ꝑsonis con¬
tradicere. & cũ fructib aliena reposc̾e.¬

Expanded text:
icis quamvis religiosis nulla de ecclesiasticis facultatibus aliquid disponendi legitur usquam attributa facultas. » Item aliquo modo pro aliqua necessitate, nec in usumQua lege omnes custodes adstringantur, ut donator, accensator, venditor honore subscripserit anathema sit cum eo, qui dedit vel qui recepit, nisi restituatquibuslibet ecclesiasticis personis contradicere, et cum fructibus alienata reposce
Abbreviated transcription (Latin):
lioꝵ forte hominũ causas dis̃ uoluerit
ꝑ homines t̾minare. sedis istiꝰ p̾sulũ
suo sine questione reseruauit arbitrio.
Noluit beati petri apłi successores
cȩlo tantũ deb̾e innocentiã & subti¬
lissimi discussoris indagini inuiola¬
Non grandis. c̃. differentia utrũ letũ
inferas an admittas. Mortẽ languen¬
tib qͥ cũ possit ñ excludit. infixit᷑.

Expanded text:
liorum forte hominum causas deus uoluerit per homines terminare: sedis istius praesulem suo sine quaestione reseruauit arbitrio. uoluit beati Petri apostoli successores caelo tantum debere innocentiam et subtilissimi discussoris indagini inuiolaNec grandis est differentia utrum lethum inferas, an admittas, mortem languentibus qui cum possit non excludit, inflixit.
Abbreviated transcription (Latin):
ONNE dirccta u̾ba st̃ canonum .i.
qͥcunq clericoꝵ ab epõ suo ante
sententiȩ tempꝰ ꝓ dubia suspicione
discesserit manifestam eum manere
priꝰquã sub luce obiecta constiterint :
concilia sine auctoritate apłica .iii.
qͦt annis decreta ꝑ ꝓuincias. qr᷑ p̾sen¬
tiam papȩ ñ habent: ualitudinem
ꝑdidert̃. Legite insanissimi aliq̃ndo

Expanded text:
onne directa sunt verba canonum, quicunque clericorum ab episcopo suo ante sententiae tempus pro dubia suspicione discesserit, manifestam eum manere priusquam sub luce objecta constiterint, concilia sine auctoritate apostolica. Iquotannis decreta per provincias quia praesentiam papae non habent, valetudinem perdiderunt. Legite insanissimi, aliquando,
Abbreviated transcription (Latin):
fraudare inuice̾. nͥ ex consensu ad tempꝰ
ut uacetis orationi. ⁊ itm reu̾timini in
id ipsũ ne temptet uos sathanas ꝓꝑter
innocentiam urãm. Ergo si ñ ex c̃sensu
fraudentur inuicẽ. s reu̾tant᷑ in id ipsũ.
p̾sertim cũ dicat apłs. Uxor potestatẽ¬
Salemoni constantiensi epõ. Quod
ciscitat᷑ a nob̾ scĩtas tua si aliqͥs homo¬
duas spiritales cõmatres hab̾e ualeat
unã ꝑtͦ alt̾am. in qͦ fr̾nitas tua meminisse
deb̾ dscriptum ẽẽ. Ert̃ duo in carne una.
ltaq cũ constet q uit ⁊uxor una caro
ꝑ conubiũ efficiunt᷑. restat nimirum
uirũ cõpatrẽ c̃stitu illi mulieri cui iN
matrimonio assũpta uxor cõmater eẽ
uidebat᷑. ⁊ iccirco liquet uirum ñ posse
erat cũ qͣ idẽ una fuerat caro effectus.

Expanded text:
fraudare invicem, nisi ex consensu ad tempus, fraudare invicem, nisi ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi, et iterum revertimini in idipsum, ne tentet vos Satanas propter incontinentiam vestram . Ergo si non consensu fraudentur invicem, sed revertantur in idipsum praesertim cum dicat Apostolus: Uxor potestateSALOMONI Constantiensi episcopo. Sciscitatur a nobis sanctitas vestra si aliquis homoduas spirituales commatres habere valeat, unam post alteram. In quo fraternitas tua meminisse debet scriptum esse: Erunt duo in carne una. Itaque cum constet quia vir et uxor una caro per connubium efficiuntur, restat nimirum virum compatrem constitui illi mulieri cui in matrimonio assumpta uxor commater esse videbatur: et idcirco liquet virum illi femierat ejus, cum qua idem una fuerat caro effectus.
Abbreviated transcription (Latin):
diligere debet homo eũ qͥ se suscepit
potius habenda spiritalis ꝓximitas.
De int̾ eos ñ arbitramur fieri posse
libet c̃iugale conubiũ. quandoqͥdem
int̾ eos qͦui natura ⁊ cos qͥ in adopti¬
one filu st̃ uenerandȩ romanȩ leges ma¬
trimoniũ c̾trahi ꝑmittunt. Itẽ. Si int̾ eos
ñ contrahit᷑ matrimoniũ quos adoptio
iungit. qͣnto potiꝰ acarnali oportet int̾
se c̾tub̾nio cessare. qͦs ꝑ cȩleste sacram̃tũ
entius filiꝰ patris mei uł fr̃ m̃s appellat᷑
is quẽ grã diuina. quã quẽ humana
prudentiꝰq ad alt̾nam corporis cõmix¬
filium ex alia genitum femina de
ex alia femina genitũ de sacro fonte le¬
uauerit. ptͦ modũ possit cũ eodem uiro
copulari. qͦs ideo uingi posse decernimꝰ.
qr scđm sacros canones nisi amborum
consensu nullius religionis obtentu
debet coniunx dimittere ciugẽ̾. Pertinet
autẽ ad ingens uroris exicium. q̃ habens
odio uirum uł infirmitatẽ eiꝰ ñ c̃sid̾ans

Expanded text:
diligere debet homo eum qui suscepit ipsed habenda spiritualis proximitas. Unde inter eos arbitror non possegale connubium, quando quidem nec inter eos qui natura et eos qui adoptione filii sunt, venerandae Romanae leges matrimonia contrahi non permittunt. Item: Inter eos non contrahitur matrimonium quos adoptio jungit, quanto magis a carnali oportet inter se contubernio cessare, quos per coeleste sacramentum entius filius patris mei vel frater meus appellatur is, quem gratia divina quam quem humana prudentiusque ab alterna corporis commisae viri filium ex alia filia genitum de ex alia femina genitum de sacro fonte levaverit, postmodum possit cum eodem viro copulari. Quos ideo jungi posse decernimus, quia secundum sacros canones, nisi amborum consensu, nullius religionis obtentu debet conjunx dimittere conjugem. Pertinet autem ad ingens uxoris exitium, quae habens odio virum, vel infirmitatem ejus non considerans,
Abbreviated transcription (Latin):
on illud te moueat qͦd qͥdam ñ cafide
ad baptismũ ꝑcipiendum paruulos fert̃.
ut gr̾a spiritali ad uitam regerent᷑ ȩt̾nam:
s eos putant hoc remedio temporalẽ reti¬
nere uł reciꝑe sanitatẽ. non enĩ ꝓptra
illi ñ regenerant᷑. qi ñ ab istis hac inten¬

Expanded text:
Nec illud te moueat, quod quidam non ea fide ad baptismum percipiendum paruulos ferunt, ut gratia spiritali ad uitam regenerentur aeternam, sed quod eos putant hoc remedio temporalem retinere uel recipere sanitatem. non enim propterea illi non regenerantur, quia non ab istis hac inten
Abbreviated transcription (Latin):
cũ misteriũ baptismi ñ contẽptꝰ religion
s articulus necessitati sex cludit. Et sic̃ in
illo latrone qͦd de baptismi sacramento
defuerat compleuit omĩpotentis beniqi
defuerat: sic infantib qui baptitati mo¬
riunt᷑ eadem grã omnipotentis ex pler
credenda ẽ qͦd ñ ex impia uoluntate: s
ex etatis indigentia nec corde credere
adiusticiã posst̾. nec ore c̃fit̾i ad salutẽ.
ldõ cũ ꝓeis orat᷑ ut impleat᷑ erga cos cele

Expanded text:
cum mysterium baptismi non contemptus religionis, sed articulus necessitatis excludit. Et sicut in illo latrone quod de baptismi sacramento defuerat complevit Omnipotentis benigninecessitate defuerat; sic infantibus qui baptizati moriuntur eadem gratia Omnipotentis explere credenda est, quod non ex impia voluntate, sed ex aetatis indigentia, nec corde credere ad justitiam possunt, nec ore confiteri ad salutem. Ideo cum pro eis oratur, ut impleatur erga eos cele
Abbreviated transcription (Latin):
etuler̾ nuncii tui qͦd fuerit in eadẽ pro¬
Quintia sac̾dos. qͥ latinam linguã penitꝰ
ignorabat. & dum bapti taret᷑ nesciens
latini eloqͥi infringens linguã diceret.¬
considauit rebaptitare. S scĩssime fr̃ si
ille qͥ baptizauit in errorẽ introducens
aut heresim. s ꝓ sola ignorantia romane
locutionis infringendo linguã ut supra
fati sumꝰ baptitans dixisset: ñ possumus
consentire ut denuo baptitentur

Expanded text:
etulerunt nuncii tui, quod fuerit in eadem provincia sacerdos, qui latinam linguam penitus ignorabat, et, dum baptizaret, nesciens latini eloqconsideravit rebaptizare. Sed, sanctissime frater, si ille qui baptizavit, non errorem introducens, aut haeresim, sed pro sola ignorantia Romanae locutionis infringendo linguam, ut supra, fati sumus, baptizans dixisset, non possumus consentire, ut denuo baptizentur