comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t ep̃c de loco ignobili ad nobilem per
ambitionẽ ñ transeat. nec quisquã in¬
ferioris ordinis clericus. Sane si pro¬
utilitate ȩccłȩ faciendũ poposcerit. decreto ꝓ
sub rogato. Inferioris uͦ gradus sac̾dotes uł
de sua parrochia in aliã. nec ad limina apłor
causa orationis suȩ eccłȩ cura derelicta. nec
ad palatiũ causa int̾ pellandi. Quod si fece¬
rit. nichil ualet huiꝰmodi aut ordinatio.
dũ. ut qui causa or̾onis ad limina beatoꝵ
peccata sua. & sic ꝓficiscantur. quia aꝓpͥo
ep̃o suo aut sacerdote ligandi aut soluen¬
di sunt. ñ ab extraneo. Ex concł arelatens
sunt. & ad alia loca se transferunt.
placuit ut isdẽ locis ministrent. Qad si dere¬
lictis locis siuis ad alium se locũ transferre
on licet clericũ induarũ ciuitatũ con¬
scribi simul eccłiis. S inqua ab initio
ordinatus eͣ ministret. nec ad aliã con¬
fugiat. quasi ad potiorẽ. ob inanis głȩ cupidi¬
tatẽ. Hoc autẽ faciens reuocari debet ad suã

Expanded text:
scopus de loco ignobili ad nobilem per ambitionem non transeat, nec quisquam inferioris ordinis clericus, sane si utilitas Ecclesiae faciendum poposcerit, decreto prsubrogato, inferioris vero gradus sacerdotes vel de sua parochia ad aliam, nec ad limina apostolorum causa orationis, suae Ecclesiae cura derad palatium causa interpellandi. Quod si fecerit, nihil valet hujusmodi aut ordinatio s denuntiandum, ut qui causa orationis ad limina beatorupeccata sua, et sic proficiscantur: quia a proprio episcopo suo aut sacerdote ligandi, aut solvendi sunt, sunt, et ad alia loca se transferunt, placuit ut his in locis ministrent, qlictis locis suis ad alium se locum transferri Non licet clericum in duarum civitatum conscribi simul ecclesiis, sed in qua ab initio ordinatus est, ministret, nec ad aliam confugiat, quasi ad potiorem ob inanis gloriae cupiditatem. Haec autem faciens revocari debet ad suam
Abbreviated transcription (Latin):
Iexutraq parte ad causã di decrea
cendã uenerint. quia unus absq alt̾o¬
audiri nͣ debet. querendũ ẽ inudicio
cus sint conu̾sationis. & fidi atq suspitionis
accusatores. aut qua intentione hoc faciant:
S uia ad hoc admitti ñ debent nͥ bonȩ conusa¬
tionis. & recte fidei uiri. hi uidelicet qui om̃i
suspitione careant. & bone uitȩ clareant. neq
ccusatio suꝑqͣ nos consulere uoliustis. ñ¬
nͥ ab idoneis & ꝓbatissimis uiris. qui &
suspicionib & scelerib careant fieri de¬
bet. quia dñs sacri sui corporis tractatores.
ãuilib & reꝑbis ac ñ idoneis ꝑsonis infama¬
gi noluit nec calũpniari. E uͥaristus epis

Expanded text:
ex utraque parte ad causam dicendam convenerint quia unus absque alteraudiri non debet quaerendum est in judicio cujus sint conversationis et fidei, atque suspicionis aQuia ad hoc admitti non debent, nisi bonae conversationis et rectae fidei, viri hi videlicet qui omni suspicione careant, et bonae vitae clareant, neque ua nos consulere voluistis, nonnisi ab idoneis et probatissimis viris, qui et suspicionibus et sceleribus careant, fieri debet: quia Dominus sacri sui corporis tractatores a vilibus, et reprobis, ac non idoneis personis infamari noluit, nec calumniari permisit, s
Abbreviated transcription (Latin):
ecernimꝰ ñ credi accusatori. qui absen¬
te aduersario causam suggerit. ane
utriꝰq partis discussionẽ. Adrianꝰ ppa capͥa
Ncriminalib causis nec accusator. nͥ ꝑse ali¬
quẽ accusare potest. nec accusatꝰ ꝑ aliã ꝑsonã
se defendere ꝑmittit᷑.¬

Expanded text:
ecernimus non credi accusatori, qui, absente adversario, causam suggerit ante utriusque partis discussionem, nec accusaIn criminalibus causis, nec accusator, nisi per se aliquem accusare potest, nec accusatus per aliam personam se defendere permittit
Abbreviated transcription (Latin):
ficandi licentia denegetur his. qͥ xp̾iane religio¬
nis & nominis dignitatẽ. & suȩ legis uł sui ꝓpo¬
siti noritiã. aut regłarit᷑ ꝓhibita neglex̾unt:
s rans gressores enĩ spͥontȩ legis suȩ uiolatores. a¬
postatȩ nominant᷑. Omnis apostata refutandꝰ
est. ñ in accusatione recte agentiũ suscipiendꝰ.¬

Expanded text:
ficandi licentia denegetur his qui Christianae religionis et nominis dignitatem, et suae legis vel sui propositi normam, aut regulariter prohibita neglexerint; transgressores enim sponte legis suae violatores, apostatae nominantur. Omnis apostata refutandus est, nec in accusationem recte agentium aut te
Abbreviated transcription (Latin):
edidatiũ est falsa significatio cũ uolun
hominũ salute qͦđ pot̾. Cũ autẽ ad hoc
uentũ fuerit. ut tali saluti consulere nͥ peccan¬
ddo ñ possit.iam se existimet ñ habere quid
faciat. qnͣ̃ id reliquũ eẽ ꝓspexerit. qͦd recte
oui gens mendacii sumoꝑe fuge. Nec
casu. nec studio loquaris falsũ. nec ut
p̃stes mentiri studeas. nec qualibet fal¬
lacia uitã alicuiꝰ defendas. Caue menda¬

Expanded text:
endacium est falsa significatio cum volunthominum salute, quod potest, cum autem ad hoc ventum fuerit, ut tali saluti consulere non peccando non possit, jam se existimet non habere, quod faciat, quando id reliquum esse perspexerit, quod non recte Omne genus mendacii summopere fuge, nec casu, nec studio loquaris falsum, nec, ut praestes, mentiri studeas, nec qualibet fallacia vitam alicujus defendas. Cave menda
Abbreviated transcription (Latin):
nifestum ẽ ñ eẽ culpandũ aliqͥn uerũ tacere
falsum autͣ dicere ñ inuenitur concessũ sc̾is.
dicere nulli licet. aliquando aut̃ aliquid
dum dei regnum utrũ credatur an non. & xx
utrũ uera siue sint siue putentur. an falsa.
in his errare. idest aliud ꝓ alio putare. ñ ẽ.
arbitrandũ eẽ peccatũ. aut si ẽ. minimũ eẽ
atq leuissimum. Id eo in eodẽ cap̾ xxiii
sane mentiens iudicandus ẽ qui di¬
cit falsum. qͦd putat uerũ. qm quantũ
in ipso ẽ ñ fallit ipse. s fallitur. Non
it̃q mondatii temeritatis arguendus est.
ꝗa falsa uicautus credit. ac ꝓueris ħt. potiꝰq
ecentrario quantũ in ipso est ille mentitui.
qui dicio uerum qͦd putat falsum. Quantũ
enĩ ad amimũ ciꝰ attinet. quia ñ qͦd sentit.
boc dicit ñ uerũ dicit. quãuis uerũ inuenit᷑
esse. qͦd dicit. Nec ullo mͦ liber ẽ amendatio
qul ore nesciens uerũ loquitur. sciens autẽ

Expanded text:
nifestum est non esse culpandum, aliquando verum tacere, nifestum est non esse culpandum, aliquando verum tacere, falsum autem dicere, non invenitur concessum sanctis. dicere nulli licet, aliquando autem aliquid dum Dei regnum, utrum credantur, an non, et utrum vera sive sint, sive putentur, an falsa; in his errare, id est aliud pro alio putare, non arbitrandum est esse peccatum, aut si est, minimum esse atque levissimum. C. VIsane mentiens judicandus est, qui dicit falsum, quod putat verum, quando quantum in ipso est non fallit ipse, sed fallitur. Non itaque mendacii, sed temeritatis arguendus est, qui falsa incautus credit, ac pro veris habet, potiusque e contrario, quantum in ipso est, ille mentitur, qui dicit verum, quod putat falsum. Quantum enim ad animum ejus attinet, quia non, quod sentit, hoc dicit, non verum dicit, quamvis verum invenitur esse, quod dicit: nec ullo modo liber est a mendacio, qui ore nesciens verum loquitur, sciens autem
Abbreviated transcription (Latin):
mus saliet. filiis nr̃is. ddeo nr̃o. nͥ caritatas:
ueritatiꝰe ñ falsitatis : M arimȩ aut cũ ꝑ
ut boc ueniat incaput eoꝵ qͦd exit de ore¬
eius ipsius. si uerũ. uerũ. si falsũ. falsũ. cũ
gͦ fidlios suos. uł caput suũ. uł salutẽ suã qͥsq

Expanded text:
is, Deo nostro, nisi charitatis, veritatis, et non falsitatis? Maxime autem per Deum ut hoc veniat in caput eorum, quod exit de ore ipsius: si verum, verum; si falsum, falsum. Cum ergo filios suos, vel caput s
Abbreviated transcription (Latin):
iurauit. s bono pacto eius quo fidem seruauit.
Ieq hic eam fidem dico seruari. qua fideles uo¬
cantur. qͥ baptirant᷑ in xp̃o. Illa enĩ longe ẽ¬
alia ẽ longeq discreta afide humanoꝵ pla¬
citoꝵ. atq pactoꝵ. Ueruntamͣ sine ulla du¬
bitatione minus malũ ẽ. ꝑdos falsos iurare
ueracit̾. quã ꝑd̾m uerũ fallacit᷑. Quanto enĩ
ꝑ qͦd uiratur magis sc̃m ẽ. tanto magis est
penale ꝑiuiriũ. Alia questio ẽ utrũ ñ peccet.
qui ꝑfalsos dos sibi iurare fecit quia ille qui
ei uirat falsos dos colit. Cui questioni posst
illa testimonia suffragari. quȩ ipse cõmemo¬
rasti de labã & abimelech. si tam̃ abimelech
ꝑdos suos uirauit. sic̃ laban ꝑ dm sochot uł

Expanded text:
iurauit, sed bono pacto eius, quo fidem seruauit. iurauit, sed bono pacto eius, quo fidem seruauit. neque hic eam fidem dico seruari, qua fideles uocantur, qui baptizantur in Christo. illa enim longe alia est longeque discreta a fide humanorum placitorum atque pactorum. uerum tamen sine ulla dubitatione minus malum est per deum falsum iurare ueraciter quam per deum uerum fallaciter. quanto enim, per quod iuratur, magis est sanctum, tanto magis est poenale periurium. alia ergo quaestio est, utrum non peccet, qui per falsos deos sibi iurari fecit, quoniam ille, qui ei iurat, deos falsos colit. cui quaestioni possunt illa testimonia suffragari, quae ipse commemorasti de Laban et Abimelech, si tamen Abimelech per deos suos iurauit sicut. Laban per deum
Abbreviated transcription (Latin):
iurat . ꝓiurus ẽ. Unde hoc dico quia multi
sl in boc fallunt᷑. & putant quia nicħ ẽ ꝑ qͦd
pirant. nͣ̃ se crimine ten̾i ꝑurũ. Prorsus
ꝑiurus ẽ. quia ꝑid qͦd sc̃m ñ putas. falsum
iuras. Sed ego illuo sc̾m ñ puto. Sc̃m putat
cui iuras. Non eniͣ qn̾o iuras. tibi iuras. aut
lapidi iuras. s ꝓximo iuras. homini iuras.
ante lapidem. s nunqͥd ñ ante dm̃: Hon te
audit lapis loquentẽ. s punit d̾s te fallentẽ.
tem. Ream linguã ñ facit. nͥ rea mens.
utendũ sit. qui ut eã seruet ꝑdemonia
uirau̾it. Ubi te uolo pͥus considerare. u¬
trum si quis piã ꝑdos falsos iurau̾it. Illus aut̃
nemo rep̃hendẽt. quia fidem seruauit. Nunc
uͦ quia & iurauit ꝑ quos nͣdebuit. & contͣ pol¬
licitã fecit. fidẽ qͦd ñ debuit. bis utiq peccauit.
Ac ꝑ hoc qui utitur fide illius quẽ constat iuras¬
se ꝑ deos falsos. & utitur ñ ad malũ s ad licitũ.
& bonũ non peccato illius se sociat qͦ ꝑdemonia

Expanded text:
jurat perjurus est. Unde hoc dico quia multi etiam in hoc falluntur, et putant quia nihil est per quod jurant, non se crimine teneri perjurii, prorsus perjurus est, quia per id quod sanctum non putas, falsum juras, si tu illud sanctum non putas, sanctum putat cui juras. Non enim quando juras, tibi juras aut lapidi juras, sed proximo juras, homini juras ante lapidem. Sed nunquid non ante Deum? Non te audit lapis loquentem, sed punit Deus te fallentem. Item: Ream linguam non facit nisi rea mens.utendum sit, qui, ut eam seruet, per daemonia iurauerit. ubi te uolo prius considerare, utrum, si quispiam per deos falsnemo recte reprehenderet, quia fidem seruauit. nunc uero, quia et iurauit, per quos non debuit, et contra pollicitam fidem fecit, quod non debuit, bis utique peccauit; ac per hoc, qui utitur fide illius, quem constat iurasse per deos falsos, et utitur non ad malam sed ad licitam et bonam rem, non peccato eius se sociat, quo per daemonia
Abbreviated transcription (Latin):
sauenduo om̃ib modis mendatiũ. siue
ꝓ malo. siue etiam ꝓbono ꝓferri uidea¬
tur quia omne mendatiũ ñ ẽ adđo. seo
icut saluator dicit amalo ẽ. Auc de ubis¬
mentiris. si ñ eras peccator ante quã¬
mentireris. mentiendo efficeris qͦd euitaras. Ue¬
ritas inte non ẽ. nͥ te ita dixeris peccatorẽ. ut
etiã eẽ cognoscas. Ueritas autͣ ipsa ẽ ut qͦd es
dicas. Nam quomͦ ẽ uerittis. ubi regnat fal¬
nͣeͣ in augurio homo qualis ego ¶. De ħau
gurio etiam mandauit eis dicendũ ꝑ ho
habendũ m̃datium. Mendatia enĩ amendaci¬
bus. serio agunt᷑ ñ ioco. Cum aut̃ quȩ ñ sunt.
tanquã ioco dicunt᷑. ñ de puttuit᷑ mendatia.

Expanded text:
ue est omnibus modis mendacium, sive pro malo, sive etiam pro bono proferri videatur, quia omne mendacium non est ex Deo, sed, sicut Salvator ait, « a malo est. » CAP. mentiris, si non eras peccator ante, quamentireris, mentiendo efficeris quod evitaveras. Veritas in te non est, nisi te ita dixeris peccatorem, ut etiam esse cognoscas. Veritas autem ipsa est, ut quod es dicas. Nam quomodo est humilitas, ubi regnat falnon est in augurio homo qualis ego? De quo augurio etiam mandauit eis dicendum per hhabendum mendacium? mendacia enim a mendacibus serio aguntur, non ioco; cum autem quae non sunt tamquam ioco dicuntur, non deputantur mendacia.
Abbreviated transcription (Latin):
uiderunt. ut qui in sc̾is audet iurare.
hoc ieiunꝰ faciat. cũ om̃i honestate & ti¬
t hoc sc̃a sẏnodus decreuit. nͥ ꝓpace faci¬
enda. ut omnes fideles ieiuni ad sacra¬
e forma fidelitatis aliquid scribere mo¬
nitus. hȩc uob̃ quȩ secunt᷑ breuit᷑ ex li¬
broꝵ auctoritate notaui. Qui dño suo
fidelitatẽ iurat. ista sex in memoria semꝑdebet
habere. In colume. tutũ. honestũ. utile. fa¬
cile. possibile. In colume uidelicet. ne sit
in dãpnũ dño de corpore suo. Tutũ. ne sit
ei indãpnũ desecreto suo uł demunitiõib
ꝑ quas tutus pot̾ eẽ honestũ. ne sit ei dãpnũ¬
de sua iusticia. uł de aliis causis quȩ ad hone¬
statẽ eius ꝑtinere uidentur. Utilȩ. ne sit eis
indãpnũ de suis possessionib. Facile uł pos¬
sibile ne id bonũ qͦd dñs suus leuit᷑ face
pot̾at. faciat ei difficile. ne ue id qͦd pos¬
sibile erat. reddat ei impossibile. Ut fide ł
amalo. nͥ fiat qͦd bonum ẽ. Restat gͦ ut

Expanded text:
r, ut qui in sanctis habet iurare, hoc ieiunus faciat cum omni honestate et ti Sancta synodus decrevit, nisi pro pace facienda, ut omnes fideles jejuni ad sacrae forma fidelitatis aliquid scribere monitus, haec vobis quae sequuntur breviter ex librorum auctoritate notavi. Qui domino suo fidelitatem jurat, ista sex in memoria semper habere debet: Incolume, tutum, honestum, utile, facile, possibile. Incolume, videlicet, ne sit domino in damnum de corpore suo. Tutum, ne sit ei in damnum de secreto suo, vel de munitionibus per quas tutus esse potest. Honestum, ne sit ei de sua justitia, vel de aliis causis, quae ad honestatem ejus pertinere videntur. Utile, ne sit ei in damnum de suis possessionibus. Facile vel possibile, ne id bonum, quod dominus suus facere leviter poterat, faciat ei difficile, neve id, quod possibile erat, reddat ei impossibile. Ut fidelis a malo, n
Abbreviated transcription (Latin):
scelere iurat. Distant aut̃ ista ꝑ uiria quȩ duo
cominemoraui. Facit illũ. quĩa uerũ putat
ẽẽ ꝓ quo urat. Uerũ putat eẽ & cam̃ falsũ eͣ.
ponit. Da aliũ. Scit falsum eẽ & dicit uerũ
eẽ. & iurat tanquã uerũ sit. qͦd scit falsũ
ẽẽ.Ilidetis quã ista de testanda sit belua.
& de reb humanis extͣminanda: Quis enĩ
fieri uelit : Om̃s homines calia de testant᷑
ac aliũ. Putat falsum eẽ & iurat dinquã
uerũ sit. forte uerũ ẽ. Uerbi gr̃a ut intel¬
ligatis. Pluit in illo loco intͣrogas hominẽ
& respondet pluisse. & ad negotiũ ipsiuis
competit ut dicat pluit. si putat ñ pluisse
Dicit᷑ enĩ. Uere pluite̾ uere & iurat. & tam̃
pluit ibi. s ille nescit. & putat ñ pluisse ꝑ

Expanded text:
uo commemoravi. Fac illum jurare, qui verum putat esse, pro quo jurat: verum putat esse, et tamen falsum est. ponit. Da alium qui scit falsum esse, et dicit verum esse; et jurat tanquam verum sit, quod scit falsum esse. Videtis quam ista detestanda sit bellua, et de rebus humanis exterminanda? Quis enim hoc fieri velit? Omnes homines talia detestantur. Fac alium, putat falsum esse, et jurat tanquam verum sit, et forte verum est. Verbi gratia, ut intelligatis, Pluit in illo loco? interrogas hominem; et putat non pluisse, et ad negotium ipsius competit, ut dicat, Pluit: sed putat non pluisse; dicitur ei, Vere pluit? Vere, et jurat: et tamen pluit ibi, sed ille nescit, et pu
Abbreviated transcription (Latin):
dierit & corã nobis de re quã nouimꝰ falsũ
urau̾it. utrũ ꝓhibendus sit. ꝓditus etiã si
Inpicłm mortis incurrat. difficillima que¬
stio ẽ. S quia ñ hic exp̃ssit cui hoc indican¬
dũ ẽ. utrũ illi cui iuratur. an sac̾doti ł cui¬
piã quĩ ñ solũ eum ꝑsequi ñ pot᷑ irrogando
talib qui magis possint ꝓdesse quã obẽẽ
ꝑuiro. siue ad corrigendũ eũ. siue ad dm̃
peo placandũ. si & ipsi confessionis adhibet
illũ uraturũ falsũ anscit. Si enim
nesct & ido dicit iura michi. ut fides ei sit.
ñ audeo dicere ñ eẽ peccatũ. tam̃ humana
tẽpatio ẽ. Si autͣ nouit fecisse. si scit eum

Expanded text:
dierit et coram dierit et coram juraverit, utrum prodendus, si proditus etiam in periculum mortis incurrat, difficillima quaestio est. Sed quia hoc non expressit cui hoc indicatum sit, utrum illi cui juratur, an sacerdoti, vel cuipiam qui non solum eum persequi non potest irrogando talibus, qui magis possint prodesse quam obesse perjuro: sive ad corrigendum eum, sive ad Deum pro eo placandum, si et ipse confessionis adhibeat illum jurare falsum, an scit. Si enim nescit, et ideo dixit: « Jura mihi, ut fides ei sit, » non audeo dicere esse peccatum, tamen humana tentatio est. Si autem novit eum fecisse, si scit eum
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd iuras. ñ atuo. It em. Ille homo qͥ aliũ
re uincit homicidã. quia homicida corp̾
occisurus ẽ. ille animã. ĩmo duas ammas.
& eius quẽ iurare ꝓ uocauit & suã. Scis
uerũ eẽ qͦd dicis. falsum eẽ qͦd dicit ille. &
iurare cõpellis Ecce urat. ꝑ urat. ecce
ꝑit. quid cu inuenisti : immo & cu ꝑisti. quia
de illius morte saciari uolusti. d u̾o q̃stionũ
oc uident᷑ dicere peccare hominẽ.⁊u leuitico¬
quo audiente iurat aliqͥs falsũ. & seit eũ
Falsum iurare & tacet. C̃unc aut̃ scit. si ei rei
dequa iuratur testis fuit. aut uidens aut con¬
seuis fuit. ide̾ aliquomꝰ cognouit. aut ocłis sins
conspexit. aut ille ipse qui iurauit illi itidica¬
uit ita enĩ potuit esse conscius. s intͣ timorẽ
huiꝰ peccati. & cimorẽ ꝑditionis hominũ non
parua existit plerumq tẽptatio. Possiunus
enĩ paratũ ad ꝑiuriũ ammonendo ut ꝓhiben¬
do adã graui peccato reuocare. S si n au¬

Expanded text:
quod juras, non a tuo. Item, ibidem. Ille homo qui aliumesse juraturum, vincit homicidam, quia homicida corpus occisurus est, ille animam, imo duas animas, et ejus quem jurare provocavit, et suam. Scis verum ejurare compellis. Ecce jurat, perjurat, ecce erit, quid invenisti? Imo et tu peristi, quia de illius morte satiare voluisti. CAP. CIX.  uidetur dicere, peccare hominem, quo audiente iurat aliquis falsum, et scit eum falsum iurare et tacet. tunc autem scit, si ei rei de qua iuratur testis fuit aut uidit aut conscius fuit, id est aliquo modo cognouit aut oculis suis conspexit aut ipse qui iurat illi indicauit; ita enim potuit esse conscius. sed inter timorem huius peccati et timorem proditionis hominum non parua existit plerumque tentatio. possumus enim paratum ad periurium admonendo uel prohibendo a tam graui peccato reuocare; sed si non au
Abbreviated transcription (Latin):
tua. & rogađm ut forte remitcat᷑ tͥ cogitatio
cordis tui. In felle enĩ amaritudinis. & obliga¬
tionẽ iniquitatis. uideo te ẽẽ. Idõ tales nͥ resi
piscant. sp̃uali gladio ꝑcut̾e censemꝰ. Non enĩ
fas ẽ sp̃ui sc̃o m̃tiri. sicuti ananias. & saphira
m̃titi sc̾ & statĩ ꝑiert̾. Ex coucł arelatensi capͥui
ciendũ ẽ om̃ib. qͦd dõ sacratarũ femina¬
rũ corpora ꝑuotũ ꝓpriȩ sponsionis. &¬
uerba sac̾dotis. do consecrata templa eẽ
scͥpturarũ testimoniis comꝓbant᷑. & id̾o uiola¬
tores earũ sacrilegii ac iuxta apłm filii ꝑdi¬
tionis esse noscuntur. A postolus dicit.
recipue inquit ut uiduȩ irrep̃hensibi¬
les sint. Uidua eligat᷑ ñ minꝰ.xl. an¬

Expanded text:
tua, et roga Deum ut forte remittatur tibi haec cogitatio tua, et roga Deum ut forte remittatur tibi haec cogitatio cordis tui. In felle enim amaritudinis, et obligatione iniquitatis video te episcant, spirituali gladio percutere censemus. Non enim fas Spiritui sancto mentiri sicuti Ananias et Saphira mentiti sunt, et statim perierunt. Ex concilio Arelatensi, cap. 7. Sciendum est omnibus, quod Deo sacratarum feminarum corpora per votum propriae sponsionis everba sacerdotis Deo consecrata templa esse Scripturarum testimoniis comprobantur; et ideo violatores earum sacrilegi, ac juxta Apostolum filii perditionis esse noscuntur. Apostolus dicit. « Praecipe, inquit, ut viduae irreprehensibiles sint. Vidua eligatur non minus
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogasti de femina quȩ pꝰ obitũ maria sui
uelam̾ sacrũ suꝑ caput suũ imposuit. & fuirit
se sub eodẽ uelaminȩ sc̾imonialẽ eẽ. pꝰea uͦ ad
nuptias rediit. bonũ mͥ uidet᷑. quia ꝑ hypo¬
crisim eccłiasticã regłam conturbare uoluit.
& ñ legitimȩ in uoto suo ꝑ mansit. ut peni¬
tentiam agat de illusione nefanda. etiã re¬
litat᷑ ad id qͦd spopondit. & in sacro mini¬
sterio inchoauit. Nam si consenserimꝰ quod
om̃ia sacram̃ta eccłiastica quisq ꝓ ut uult
fingat. & ñ uere faciat. om̃is ordo eccłiasticꝰ
conturbabit᷑. nec catholicȩ fid̃i uira consistent
nec canones sacri rite obseruant᷑. Quid enĩ
ꝓfuit symoni mago baptismũ sacrũ fictȩ
susciꝑe. & in xp̾ianitate ꝑ mansurũ se finxis¬
se. euͣ ꝑ apłm fraude eiꝰ detecta qͥd sibi futu¬
rũ eẽt p̃nuntiatũ fuit : Ait enĩ. Pecunia
tua tecũ sit in ꝑdicione. cor enĩ tuũ ñ ẽ rectũ
corã do. Penitentiã itaq age ab hac nequitia

Expanded text:
interrogasti de femina quae post obitum mariti sui velamen sacrum super caput suum imposuit, et finxit se sub eodem velamine sanctimonialem esse, postea vero ad nuptias rediit, bonum mihi videtur quia per hypocrisim ecclesiasticam regulam conturbare voluit, et non legitime in voto suo permansit, ut poenitentiam agat de illusione nefanda, et revertatur ad id quod spopondit, et in sacro ministerio inchoavit. Nam si consenserimus quod omnia sacramenta ecclesiastica quisque, prout vult, fingat et non vere faciat, omnis ordo ecclesiasticus conturbatur, nec catholicae fidei jura consistunt, nec canones sacri rite observantur. Quid enim profuit Simoni Mago baptismum sacrum ficte suscipere, et in Christianitate permansurum se finxisse, cum per apostolum fraude ejus detecta, quod sibi futurum esset praenuntiatum est. Ait enim: Pecunia tua tecum sit in perditione; cor enim tuum non est rectum coram Deo: poenitentiam itaque age ab hac nequitia
Abbreviated transcription (Latin):
bs aut̃ fr̃s exortam᷑ in dño. ut ꝓpositũ
ur̾m custodiatis. & usq ad finẽ ꝑseuere¬
tis. Ac siqua oꝑa ur̃a mat᷑ ȩccłia deside¬
rau̾it. nec elatione auida suscipiatis. nec blan¬
diente desidia respuatis. s miti corde obtẽ¬
peretis do. cũ mansuetudine portantes eũ q
uos reg̾. quia dirigit mites inuidicio. doce¬
bit mansuetos uias suas. nec ur̃m ocium
ti si nulli boni ministrare uollent. quom̾
nasceremini ñ inueniretis. Ioẽ in epła ad¬
xhis qui inmonast̾io ꝑmanent. ñ tam̃¬
nͥ ꝓbatiores. atq meliores inclerũ assu¬
mere solemꝰ. Nisi forte sic̃ uulgares dicunt.
malus coraula bonꝰ simphoniacꝰ ẽ.ita idem
ipsi uulgares de nobis iocabunt᷑ dicentes.
malus monachꝰ. bonꝰ clericus ẽ. Niis do¬
lendũ.si ad tã runosam suꝑbiã monachos
surrigimꝰ. &  tã gͣui contumelia clericos
dignos putamꝰ. in quoꝵ numero sumꝰ. cuͣ

Expanded text:
atres, exhortamur in domino, ut propositum atres, exhortamur in domino, ut propositum uestrum custodiatis et usque in finem perseueretis ac, si qua opera uestra mater ecclesia desiderauerit, nec elatione auida suscipiatis nec blandiente desidia respuatis, sed miti corde obtemperetis deo cum mansuetudine portantes eum, qui uos regit, qui dirigit mites in iudicio, docebit mansuetos uias suas. nec uestrum otiti si nulli boni ministrare uellent, quo modo nasceremini, non inueniretis. sicut aex his qui in monasterio permanent, non tamenisi probatiores atque meliores in clerum assumere soleamus: nisi forte, sicut vulgares dicunt, Malus choraula bonus symphoniacus est; ita iidem ipsi vulgares de nobis jocabuntur dicentes, Malus monachus bonus clericus est. Nimis dolendum, si ad tam ruinosam superbiam monachos surrigamus, et tam gravi contumelia clericos dignos putemus, in quorum numero sumus; cum
Abbreviated transcription (Latin):
carcer. & solitudo para dỹsus ẽ. Qiuid
desideramꝰ urbiũ freq̃ntiã. qui de
singularitate censem᷑ : Moyses ut pͣesset popło
udoꝵ .xl. annis eruditus: inheremo. pastor
ouiũ. hominũ factus ẽ pastor. Apł̃i de pisca¬
tione lacus genezareth. ad piscatione̾ homi¬
nũ transierunt. Tunc habebant patre̾. rete
nauicłam. secuti sunt dñm ꝓtinus om̃ia reli¬
querunt. portantes cotidie crucẽ suã. & neuir
occupatũ. Si apłi habentes potestatẽ
de ęuangłio uiu̾e laborabant manibꝰ
suis ne quẽ grauarent. & aliis tribuebant
refrigeria. quoꝵ ꝓ sp̾ualib debebant me¬
tere carnalia. cur tu in usus tuos successu¬
ra ñ pͣpares : In desideriis ẽ om̃is ociosus.
gyptioꝵ monast̾ia hunc morẽ tenent. ut
nullũ absq oꝑe ac labore suscipiant. Non
tã ꝓptͣ uictus necessaria quã ꝓpt᷑ animȩ sa¬
lutem.ne uagentur ꝑnitiosis cogitationib
& instar fornicantis ierłm om̃i transeuita
diuaricent pedes suos. Au̾s in epła adeudoxi¬

Expanded text:
. Quid desideramus urbium frequentiam, quid de hac singularitate censemus? Moyses, ut praeesset populo Judaeorum, XL annis eruditur in eremo. Pastor ovium, hominum factus est pastor. Apostoli de piscatione lacus Genesareth ad piscationem hominum transierunt. Tunc habebant patrem, rete, naviculam, secuti sunt Dominum, protinus omnia reliquerunt, portantes quotidie crucem suam, et ne vipatum. Sic apostoli habentes potestatem de Evangelio vivere, laborabant manibus suis, ne quem gravarent, et aliis tribuebant refrigeria, quorum prosperitatibus debebant metere carnalia; cur tu in usus tuos successura non praepares? In desideriis est omnis otiosus. Aegyptiorum monasteria hunc morem nullum absque opere ac labore suscipiant, non tam propter uictus necessaria quam propter animae salutem, ne uagetur perniciosis cogitationibus et instar fornicantis Hierusalem omni transeunti diuaricet pedes suos. Du
Abbreviated transcription (Latin):
nientes ad sacrã religionẽ. & pallio capi
smnant᷑ relabi ad p̃uaricationis audatiã. Quȩ
i erbis om̃ib fuerint reꝑtȩ. animũ aut uestẽ
ntrans gressione dedisse. ex cõmunicationis
sententiã ferant. & rursus mutato habitu.
hmonast̾iis donec diẽ ultimũ claudant. sub
erumpnis arduȩ penitentiȩ ꝑ maneant reli¬
gate. Er decie gelasii pape ad sicilienses
epos missis capło ir. mmo¬
E& uiduas ad nuptias transire patimur.
q̃ religioso ꝓposito diuturna obseruatiõe
ꝑmansert. Similit̾ uirgines nub̾e ꝓhibemꝰ.
quas annis plurimis in monast̾iis etatẽ egis
iduas aꝓposito discedentes uiduita¬
tis suꝑ qͥb nos consulere uoluit dilec
lo. & amultis sc̃is patrib nͥ conu̾tant᷑ olim
eẽ dampnatas. Quas & nos apłica auctoritate

Expanded text:
nientes ad sacram religionem et pallio capitsinantur relabi ad praevaricationis audvero ex iis omnibus fuerint repertae animum aut vestem in transgressionem dedisse, excommunicationis sententiam ferant, et rursus mutato habitu in monasteriis, donec diem ultimum claudant, sub aerumnis arduae poenitentiae permaneant religatae. Ex decretis Gelasii papae ad Sicilienses episcopos missis, cap. 9. Neqe viduas ad nuptias transire patimur, quae in religioso proposito diuturna observatione permanserunt. Similiter virgines nubere prohibemus, quas annis plurimis in monasteriis aetatem egiViduas a proposito discedentes viduitatis, super quibus nos consulere voluit dilectlo, et multis sanctis Patribus, nisi convertantur, olim esse damnatas. Quas et nos apostolica a
Abbreviated transcription (Latin):
s uł coram se. uł coram eccłia palamq in con¬
uentu eosdẽ filios talia ħre ꝑ miserint. ad scła¬
rem reuerti habitũ ipsis filiis qnͣq penitꝰ non
licebit. s conuicti qͦd tonsurã aut religiosam
uestẽ aliqnͣ ħuerint. mox ad religionis cultũ
habitũq reuocent᷑. & sub strenua districtione
huiꝰcemodi obseruantiȩ in seruire cogantur.
terit esse. Postea uͦ an cũ uoluntate parentũ.
an suȩ deuotiõis sit solitariũ uotũ: erit filiis
licitũ religionis assum̾e cultũ. Quisqͥs autẽ ł
oblatione tonsurȩ. uł sec ularis usus assũptiõe
detectꝰ fuerit attigisse transg̾ssionẽ. ex cõ¬
municationis censurã accipiat᷑. & religioni
semꝑ inhereat.
maneant. Et si in p̃dicto anno & die ꝓ illis¬

Expanded text:
sed vel coram se vel coram Ecclesia, palamque in consed vel coram se vel coram Ecclesia, palamque in conventu eosdem filios talia habere permiserint, ad saecularem reverti habitum ipsis filiis quandoque penitus non licebit, sed convicti quod tonsuram aut religiosam vestem aliquando habuerint, mox ad religionis cultum habitumque revocentur, et sub strenua districtione hujuscemodi observantiae inservire cogantur. annum licentia poterit esse; postea vero an cum voluntate parentum, an suae devotionis sit solitarium votum, erit filiis licitum religionis assumere cultum. Quisquis autem vel abolitione tonsurae vel saecularis vestis assumptione detectus fuerit attigisse transgressionem, et excommunicationis censuram accipiat, et religioni semper inhaereat. et si in praedicto anno
Abbreviated transcription (Latin):
uite aut uoluntariȩ reu̾tant᷑. De uirginib
aut̃ nͣ uelatis. si deuiauerint. a sc̾e memoriȩ
pͣdecessore nr̃o papa in nocentio talit᷑ decre
lauert̾ ꝑ man̾ere. licet uelate ñ fuerint. si nup
quia sponsio earũ adño tenebatur. Si eniͣ int᷑
homines solet bone fidei contactꝰ nulla r̾one
dissolui. quanto mag̾ ista polliatitatio quã¬
cũ do pepigit. solui sine undicta ñ pot̾it:¬
& cet̾a. Nam si uirgines ñ dũ uelatȩ talit᷑
penitentia publica puniunt᷑. & a cetu fideliũ
usq ad satisfactionẽ ueniant excluduntur.
qͣnto potiꝰ uiduȩ quȩ ꝑfectioris etatis & ma¬
curioris sapientiȩ atq consilii ex istunt. ui¬
roꝵq consortio multotiens usȩ sunt. & ha¬
bitũ religionis assũpsert̾. & demũ apostata¬
uert. atq ad pͥoren uomitũ sunt reuersȩ¬

Expanded text:
t voluntariae revertantur. De virginibus autem non velatis, si deviaverint, a sanctae memoriae praedecessore nostro papa Innocentio taliter decrelaverunt permanere, licet velatae non fuerint, si nupsst; quia sponsio earum a Domino tenebatur. Si enim inter homines solet bonae fidei contractus nulla ratione dissolvi, quanto mago pepigit, solvi sine vindicta non poterit? Nam si virgines nondum velatae taliter poenitentia publica puniuntur, et a coetu fidelium, usquequo ad satisfactionem veniant, excluduntur; quanto potius viduae, quae perfectioris aetatis, et maturioris sapientiae atque consilii existunt, virorumque consortio multoties usae sunt, et habitum religionis assumpserunt, et demum apostataverunt atque ad priorem vomitu
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ causa mortis urgente. Ex concł nuleuitano
pe titor potens. uł raptor aliquis fornuidat᷑.
uł si etiã aliqn̾ mortis ꝑiculo scrupulo con¬
puncta fuerit. ne ñ uelata moriat᷑. aut exi¬
gentib parentib. aut his ad quoꝵ curã ꝑtinet
nos etatis: ñ ei obsit conciliũ. qͦd de isto numero
i nupserit uirgo ñ peccat. Non illa
uirgo. qͣ se semel di cultui dedicauit.
Harũ enĩ siqua nupserit. habebit dã¬
pnationẽ qͦd pͥmã fidem irritã fecit. Si aut̃
hoo de uiduis dictũ obiecerint. quanto magis
de uirginib pͣualebit cũ etiã his ñ liceat qͥb
aliqͣndo licuerit : uirgines enĩ quȩ pꝰ conse¬
crationẽ nupsert̾. ñ tam adult̾ȩ st̃ quã in¬
đo in rogasset. qui in hoc reusEt
ꝓpriȩ de hoc peccato ante ordinationẽ
int᷑rogatꝰ si reus inuentꝰ fuerit. ut cũ uelata
& consecrata nunna concubuisset. ab omni
peccatũ eẽ uidetur ante oculos ętͣni uidicis. qͦd
facientẽ intͣ ido latrie seruos constituet. &

Expanded text:
nisi causa mortis urgente. Ex concilio Milevitaportitor potens, vel si etiam aliquo in mortis periculo scripulo compuncta fuerit, ne non velata moriatur, aut exigentibus parentibus, aut his ad quorum curam pertinet, nos aetatis, non ei obsit concilium quod de isto numero i nupserit virgo, non peccat: non illa virgo, quae semet Dei cultui dedicavit. Harum enim si qua nupserit, habebit damnationem, quod primam fidem irritam fecit. Si autem hoc de viduis dictum objecerint, quanto magis de virginibus praevalebit; cum etiam iis non liceat, quibus aliquando licuerit? Virgines enim, quae post consecrationem nupserunt, non tam adulterae quam inDeo irrogasset, qui in hoc reus sit, ut proprie de hoc peccato ante ordinationem interrogatus si reus fuerit inventus, ut cum velata et consecrata una concubuisset, ab omni peccatum esse videtur ante oculos aeterni judicis, quod facientem inter idololatriae servos constituet, et a
Abbreviated transcription (Latin):
uelare pontificũ nullus a temptet. ꝓut
statutũ ẽ indecretis gelasii. capło .xiii.
qd nec auctoritas diuina. nec canonũ forma
pͥstun. Suȩ si ꝓpͥa fuerit uoluntate continen¬
tiã ꝓfessa. ut in eusdẽ gelasis capło.xxi. le
tenꝰ nubere uettibat᷑. sic secũ habita de lib̾ati¬
one ꝓmissã fidẽ pudicitiȩ đo debet eustodire.
Nos aut auctoritate patrũ suffulti. in hocsa¬
cro conuentu sancimꝰ. & libere iudicamꝰ. si
sponte uelam̃ quã uis ñ consecratũ sibi im¬
posuerit. & in eccłia int̾ uelatas oblationẽ dõ¬
obtulerit. uelit. nolit. sc̾imoniȩ habit ũ ul¬
terus ħre debet. licet sac̾m̃to confirmare ue¬
lic. eotenore & rõne uelam̃ sibi imposuisse:
ut iterũ posset deponere. Ex cond qurelia¬
idue quę spontanea uoluntate ab altari
sacrȩ conu̾sationis uelam̃ suscipiunt.
aeereuit sc̃a sr̃nodus in eodẽ ꝓposito eas ꝑma¬
nere. Non enĩ faseẽ decreuimꝰ ut pꝰquã se se¬

Expanded text:
elare pontificum nullus attentet, prout constitutum est in decretis Gelasii, capitulo XIII, quod nec auctoritas divina, nec canonum forma praestitit. Quae si propria fuerit voluntate continentiam professa, ut in ejusdem Gelasii capitulo XXI legitenus nubere vetabatur, sic secum habita deliberatione, promissam fidem pudiciNos autem auctoritate Patrum suffulti in hoc sacro conventu sancimus et libere judicamus, si sponte velamen, quamvis non consecratum, sibi imposuerit, et in Ecclesia intobtulerit, velit nolit, sanctimoniae habitum ulterius habere debet, licet sacramento confirmare velit eo tenore et ratione velamen sibi imposuisse, ut iterum posset deponere. Ex concilio AureliaViduae quae spontanea voluntate ab altari sacrae conversationis velamen suscipiunt, decrevit sancta synodus in eodem proposito eas permanere. Non enim fas esse decernimus, ut postquam se Do
Abbreviated transcription (Latin):
ñ extͣneus. nͥ de eadem congͥgatioe
quẽ sibi ꝓpͥa uoluntate concors fr̾m
nire nequeunt. sollert̾ sibi de aliis mona¬
st̾iis similit̾ eligant ordinandũ. Nleq con¬
stituto abbate. qͣ cũq ꝑsona qualibet occa¬
sione p̃ponat᷑. nͥ forte exstantib qͦd absit
cͥminib qͣ sacri canones piuure monstrant᷑.
Parit᷑ aut̃ custodiendũ ẽ. ut in uito abbate
adordinanda alia monast̾ia. aut adordines
sacros uł clericat᷑ officiũ tolli ex inde mo¬

Expanded text:
 nisi de eadem congregatione quem sibi propria voluntate concors fratrum nire nequeunt, sollerter sibi de aliis monasteriis similiter eligant ordinandum. Nęque constituto abbati quęcumque persona qualibet occasione preponatur, nisi forte extantibus, quod absit, criminibus que sacri canones punire monstrant. Pariter autem custodiendum est ut invito abbate ad ordinanda alia monasteria aut ad ordines sacros vel clericatus officium tolli exinde mo
Abbreviated transcription (Latin):
Lericos scuriles & u̾bis turpib tocu¬
latores. ab officio detrahendos.
ui uere & pure solitariã eligunt uitã.¬
digni sunt conuenienti honore. Quia
tam̃ st̃ qͥdã monachi habitantes indi¬
fferent᷑ ꝑciutates. nec ñ & ꝑ monast̾ia. seipsos
p̃sumptione ꝓpria cõmendantes. placuit ne¬
minẽ aut edificare aut constituere monast̾ia.
aut oratorii domũ. sine conscientia ipsiꝰ ciui¬
tatis ep̾i. Eos uͦ qui ꝑsingłas ciuitates seu
possessiones. Monasterii sunt. subiectos e̾e
deb̾e ep̃o. & quieti oꝑam dare atq obserua¬
re ieiunia. & or̾ones. in locis in quib semel
do se de uouert̾ ꝑmanentes. Et neq cõmu¬
nicare eccłiasticis. neq scłares aliquas ad trec¬
tare actiones. relinquentes ꝓpria monaste¬
ria. ñ forte iubeant᷑ ꝓptͣ urgentes necessi¬
tates ab ipsius ciuitatis ep̾o. Et neminem
seruoꝵ suscipi in monast̾iũ ut sit cũ eis mo¬

Expanded text:
lericos scurriles, et verbis turpibus joculatores ab officio detrahendos ui vere et pure solitariam eligunt vitamdigni sunt convenienti honore. Quia tamen quidam sunt monachi habitantes indifferenter per civitates, nec non et monasteria, seipsos praesumptione propria commendantes, placuit neminem aut aedificare, aut constituere monasteria, aut oratorii domum, sine conscientia ipsius civitatis episcopi. Eos vero qui per singulas civitates seu possessiones monasterii sunt, subjectos esse debere episcopo, et quieti operam dare, atque conservare jejunia et orationes in locis in quibus semel Deo se devoverunt permanentes, et neque communicare ecclesiasticas neque saeculares aliquas attrectare actiones relinquentes propria monasteria, nisi forte jubeantur propter urgentes necessitates ab ipsius civitatis episcopo; et neminem servorum suscipi in monasterium ut sit cum eis mo
Abbreviated transcription (Latin):
sacroꝵ canonũ contemptores. & ȩccłiasticȩ
scittis ꝓphanatores. ꝓprii gradus amissio¬
ne multent᷑. quia nͣ possunt simul do &
ordine clericoꝵ aruspices aut ariolos
lia exercentes consuͥisse fuerit de p̾nsus. ab
ibiq ꝑ petuȩ penitentiȩ deditꝰ. scelus ad mis¬

Expanded text:
sacrorum canonum contemptores et ecclesiasticae sanctitatis profanatores proprii gradus amissione mulctentur, quia non possunt simul Deo et ordine clericorum, magos aut aruspices aut ariolos  exercentes consulens fuerit deprehensus, ab ibique perpetuae poenitentiae deditus, scelus admis
Abbreviated transcription (Latin):
Si cupis ee qͦd diceris monachꝰ .i. solus.
quid facis in urbib ꝙͣ utiq ñ sunt solor
habitacula s multoꝵ Habet unũ qͦdꝙ
ꝓpositũ. pͥncipes suos. Et ut ad nr̃a uenianꝰ
nitant᷑ & meritũ. Nos aut̃ habeamꝰ ꝓpositi nr̃i
principes. paulos. & antonios. iulianos. hr̃¬
larios. macharios. Habeto simplicitatẽ colũ¬
hȩ. ne cuiqͣ. machineris dolos. & serpentis
astutiã. ne alioꝵ supplanteris insidiis. Non
multũ distat in uicio uł deciꝑe posse. ł deci¬
pi. A p̾ianũ quẽ senseris tͥ aut semꝑ aut cre¬
bro de nũmis loquentẽ. excepta elemosina
quȩ in different᷑ om̃ib patet. institorẽ potiꝰ
babeto quã monachũ. Pretͣ uictũ & uestitũ
& manifestas necessitates nicħ cuiquã cribuas.
ne filioꝵ panẽ canes comedant. Idtor in epl.

Expanded text:
Si cupis esse quod diceris monachus, id est solus, quid facis in urbibus? Quae utique non sunt solorum habitacula, sed multorum; habent unumquodque propositum principes suos, et ut ad nostra veniamnitantur et meritum. Nos autem habeamus propositi nostri principes Paulos et Antonios, Julianos, Hilarios, Macharios; habeto simplicitatem columbae, ne cuiquam machineris dolos, et serpentis astutiam, ne aliorum supplanteris insidiis: non multum distat in vitio vel decipere posse vel decipi. Christianum quem senseris tibi semper aut crebro de nummis loquentem, excepta eleemosyna quae indifferenter omnibus patet, institorem potius habeto quam monachum. Praeter victum et vestitum, et manifestas necessitates nihil cuiquam tribuas, ne filiorum panem canes comedant. CAP. CLXXVI.
Abbreviated transcription (Latin):
eaii bndicli canonica quȩ & precipue
patris & pͣdecessoris nr̃i sc̃i g̾gorii
ante unius anni ꝓbationẽ effici. E x condł¬
in gredi uoluerit. ante trienniũ mo¬
nachi habitꝰ ei ñ p̃stetur. Ec si intra
.III. annos. aut seruꝰ aut lib̾tꝰ uł colonꝰ quȩ¬
ratur adño suo reddat᷑ ei cũ om̃ib quȩ
at tulit. fide tam̃ acepta de impunitate.
Si autͣ int᷑ trienniũ ñ fuerit requisitꝰ. postea

Expanded text:
eati Benedicti, canonicaque et praecipue Patris et praedecessoris nostri sancti Gregorii ante unius anni probationem effici moningredi voluerit, ante triennium monachi habitus ei non praestetur. Et si intra tres annos, aut servus, aut libertus, vel colonus quaeratur a domino suo, reddatur ei cum omnibus quae attulit, fide tamen aSi autem infra triennium non fuit requisitus, postea
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ habebit qͦd ei ag̾e uelit. S audiat sc̃m̃¬
augustinũ dicentẽ. Cum enĩ uir auirtute
nom̃ acceꝑit. & mulier a molliciȩ. id ẽ fra¬
gilitate. qr contra crudelissimã libidinis
bestĩ. uult unusqͥsq uxorẽ suã ẽẽ uictri¬
cẽ. cũ ipse ad pͥmum libidinis ictũ uictus
cadat  Nã quicqͥd contͣ fidẽ catholicã ñ licet
mulierib. nec uiris licebit. Si aut̃ eadẽ mu¬
lier timore ꝑ territa. a loco ubi eã ep̃c desti¬
nauit aufugerit. & uir eiꝰ ab ep̃o semel aut
bis uł sepius repetierit. si uitam ei obtin̾e
possit ꝑ quirat & reddat. Sin aut̃. om̃ino¬
ñ reddat. Maritus uͦ quãdiu ipsa uiuit. nul

Expanded text:
tem habebit, tem habebit, Augustinum dicentem: Cum enim vir a virtute nomen accepit, et mulier a mollitie, id est fragilitate, quare contra crudelissimam libidinis bestiam vult unusquisque uxorem suam esse victricem, cum ipse ad primum libidinis ictum victus cadat? Nam quidquid contra fidem catholicam non licet mulieribus, nec viris licebit. Si autem eadem mulier timore perterrita, a loco ubi eam episcopus destinavit aufugerit, et vir ejus ab episcopo semel, aut bis, vel saepius repetierit, si vitam ei obtinere possit, perquirat et reddat: sin autem, omnino non reddat. Maritus vero, quandiu ipsa vivat, nullo
Abbreviated transcription (Latin):
rat. occidisse notent᷑. aut ꝓpinquitas uł alia
quȩlibet actio criminał impediat. Quod si
ꝓbatum fuerit. sine ulla spe cͣiugii cũ pe¬
nitentia ꝑ petuo maneant. Si autͣ negau̾i
se eandem feminã uiuente uiro nequaquã
ad ult̾asse. & p̃fati homicidii neuter eoꝵ
coniunci potuerit. purgent legalit᷑ famã
suȩ opinionis. & sũpto ut ant᷑ coniugio. si
alia ut dix̾im ñ inpedierit r̃o. Ex cond¬
ierius uxor constuprata fuerit. & ꝓpt̃¬
ea maritꝰ capitali sententia delere illã
machinau̾it. ipsa uͦ urgente mortis ꝑiełs
rosiore cura eã si pot̾ ep̃c liberare desudet.
ne occidatur. si uͦ ñ pot̾. nullomͦ liceat ei re¬
quirenti eam reddere ad occidendũ. quȩ se ei
obtulit ad defendendũ. S sollerti cura trans¬
mittat eã ad locũ quẽ ipsa delegerit. ut se¬
cura possit uiu̾e. Si uͦ intͣdum maritꝰ eã
inuenerit. & repetierit. scđm scłm. potesta¬

Expanded text:
rat, occidisse notentur, aut propinquitas, vel alia rat, occidisse notentur, aut propinquitas, vel alia quaelibet actio criminalis impediat. Quod si probatum fuerit, sine ulla spe conjugii cum poenitentia perpetuo maneant. Si autem negaverit se eamdem feminam, vivente viro, nequaquam adulterasse, et praefati homicidii neuter eorum convinci potuerit, purgent legaliter famam suae opinionis, et sumpto utantur conjugio, si alia, ut diximus, non impedierit ratio. Ccujus uxor constuprata fuerat, et propterea maritus capitali sententia delere illam machinaverit; ipsa vero urgente mortis pericurosius tamen si potest episcopus laborare desudet ne occidatur. Si vero non potest, nullo modo liceat ei requirenti eam reddere ad occidendum, quae se ei obtulit ad defendendum, sed solerti cura transmittat eam ad locum quem ipsa delegerit ut secura possit vivere. Si vero interdum maritus eam invenerit et repetierit, secundum saeculi potesta
Abbreviated transcription (Latin):
uente uiro suo iuram̃tũ suũ dedisse. ut
post legitimi mariti mortẽ si suꝑ uixisset.
ducet urorẽ. Quod & factũ ẽ. Cale gͥ conu¬
biũ ꝓhibemꝰ. & anathematizamꝰ. Exc̃ł ap al¬
pheũ habito p̾sente c̃̾rado rege capło.u.
Uuo uͦ cõmuni decreto scđm canonũ insti¬
tuta definimus. & pͣiudicamꝰ. ut siquis cũ
urore alt̾ius uiuente eo. fornicatꝰ fuerit. mo¬
riente marito. synodali iudicio aditus ei cla¬
udat᷑ illicitꝰ. ne ult̾ius ei coniungatur ma¬
trimonio. quã pͥus polluit adulterio. Nolu¬
mus eniͣ. nec xp̾ianȩ religiomi conuenit:
ut nullus ducat inconiugiũ. quã prius
polluit ꝑ adult̾ium. Ex cocł meldensi cap̾
s qui uiuente marito coniuge̾ illiꝰ ad ulte¬
rasse accusat᷑. & eo inꝓximo defuncto ean¬
dem sũpsisse dinoscitur. om̃i modis publice
penitentiȩ subigat᷑. Dequo etiã pꝰ peniten¬
tiã p̃fata si ex pedierit seruabit᷑ regła. nisi
forte idẽ aut mulier. uirũ qui mortuis fue¬

Expanded text:
vente viro suo, juramentum dedisse ut, post legitimi mariti mortem si supervixisset, duceret uxorem. Quod et factum est. Tale igitur connubium prohibemus et anathematizamus. CAPheum habito, praesente Conrado rege, cap. 5. Illud vero communi decreto secundum canonum instituta definimus, et praejudicamus ut, si quis cum uxore alterius, vivente eo, fornicatus fuerit, moriente marito, synodali judicio aditus ei claudatur illicitus, ne ulterius ei conjungatur matrimonio, quam prius polluit adulterio. Nolumus enim, nec Christianae religioni convenit, ut ullus ducat in conjugium quam prius polluit per adulterium69 . Is qui, vivente marito, conjugem illius adulterasse accusatur, et eo in proximo defuncto eamdem sumpsisse dignoscitur, omnimodis publicae poenitentiae subigatur. De quo etiam post poenitentiam praefatam, si expedierit, servabitur regula, nisi forte idem aut mulier virum qui mortuus fue
Abbreviated transcription (Latin):
suarũ sine iudicio coningũ. cũ ñ addis ad
redigendĩ. Quib coniugiũ penitꝰ de negatur
exceptis ad olescentib de quib ẽ beati pape¬

Expanded text:
suarum sine iudicio coniugum, cum non addis, adredigendi? quibus conjugium penitus denegatur, exceptis adolescentibus, de quibus est beati
Abbreviated transcription (Latin):
e accusationib gͦ clericoꝵ
de qͥb consulti sumꝰ qͥa om̃s eoꝵ accusatio¬
nes difficile ẽ ad sedẽ apłicã deferri.fi
& huiꝰ sc̾ȩ sedis auctoritate finiant᷑ sic̃ ab apłis
eoꝵq successorib multoꝵ consensu ep̃oꝵ iã
diffinitũ ẽ. Nec in eoꝵ ȩccłiis alii aut p̃ponant᷑. aut
qͣuis liceat ap̃ ꝓuinciales & metꝰpolitanos. & pͥmates
eor uentilare accusatiões uł cͥminationes. nͣ tam̃
lice diffinire secꝰ ꝗͣ. p̃dictũ ẽ. Reliquoꝵ uͦ cleri¬

Expanded text:
e accusationibus ergo clericorum, de quibus consulti sumus, quia omnes eorum accusationes difficile est ad sedem apostolicam deferri, fiut hujus sanctae auctoritate finiantur, sicut ab apostolis eorumque successoribus multorum consensu episcoporum jam definitum est. Nec in eorum Ecclesiis alii aut praeponantur, aut quamvis liceat apud provinciales et metropolitanos atque primates eorum ventilare accusationes vel criminationes, non tamen licet diffinire secus quam praedictum est. Reliquorum ver
Abbreviated transcription (Latin):
x hinc iam dicuntur super eum orationes:
ut fiat cathecuminus.tE m¬
unc datur baptizando sal IdE m¬
benedictum in os. ut persal tẏpum sa¬
pientiȩ sale conditus fetore careat mni¬
quitatis. ut nec auermib peccatorum ultra
putrefiat. sed magis illesus seruetur. ad ma¬

Expanded text:
Exhinc jam dicuntur super eum orationes, ut fiat catechumenus. Tunc datur baptizando sal benedictum in os, ut per sal typicum, sapientiae sale conditus, foetore careat iniquitatis, et nec a vermibus peccatorum ultra putrefiat, sed magis illaesus servetur ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
ne distincta. Natus est gͦ dei filius ex homine.
& non ꝑ hominem .i. non ex uiri coitu sicut
ebion dicit. sed carnem ex uirginis corpore tra¬
hens. & non decęlo secum afferens. sicut mar¬
cion origenis & eutices affirmant. Neq infan¬
tasia .i. absq carne. sicut ualentinus. neq
ao rtici .i. putatiue imaginatum. sed
corpus uerum. non cantum carnem excarne
sicut mathianus. sed uerus d̾s exdiuinitate.
& uerus homo excarne. unus filius in diuini¬
tate uerbum patris & deus. in homine anima
& caro. non anima absq sensu & ratione ut
apollinaris. Neq caro absq anima: ut a no¬
motũs. sed animam cum ratione sua. & carnẽ
cum sensib suis. ꝑ quos sensus ueros in passione.
& ante passionem carnis suȩ dolores sustinuit.
ut deitatis initium homo nascendo acce¬
perit. quasi antequam ex uirgine nasceretur.
d̾s non fuerit. sicut arthemon. & berillus &
marcellus docuerunt. sed ȩternus deus homo

Expanded text:
ne distincta. Natus est ergo Dei Filius ex homine ne distincta. Natus est ergo Dei Filius ex homine et non per hominem, id est non ex viri coitu, sicut Ebion dicit, sed carnem ex virginis corpore trahens, et non de coelo secum afferens, sicut Marcion, Origenes et Entiches affirmant, neque in phantasia, id est absque carne sicut Valentinus, neque Aorchi, id est putative imaginatum, sed corpus verum, non tantum carnem ex carne, sicut Marcianus, sed verus Deus, ex divinitate, et verus homo ex carne, unus Filius, et in divinitate Verbum Patris, et Deus in homine anima et caro, anima non absque sensu et ratione, ut Apollinaris. Neque caro absque anima, ut Anomacus, sed animam cum ratione sua, et carnem cum sensibus suis, per quos sensus veros in passione et ante passionem carnis suae dolores sustinuit.  Virgine ut deitatis initium homo nascendo acceperit, quasi antequam de Virgine nasceretur Deus non fuerit, sicut Arthemon et Berillus et Marcillus docuere, sed aeternus Deus homo