comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ħ nõis erat sig̾a ñm̃bri. Sie nat̾am nr̃ã ds̃ uoluit denudari. ut
ñ in nob̾. aut cupiditas ardet: aut ambitio suadẽt.  aut affectꝰ
carneus p̃minet. s ab oĩbꝰ puciis. nos dĩ amor. ⁊p̃sentiũ ꝯ tẽptus.
erueret. dix̃ qͥdã ꝓpͥiꝰ ppħa gentiũ. Probitas laudatur. ⁊ alget. Testi¬
moniũ ħuer ẽ. Nullus enĩ illã stipat ppłs. nulsa multitudo ãbit.
hõ nullus ãplectit᷑. ⁊ ĩmundo isto. ułut ĩnou̾cali domo horret. Riã.
necessariis de oꝑta: quã du ñuestẽ sue habuerit dignitatis. Age
siuidet᷑. totũ tramitẽ u̾itatis ꝑpatͥarehar̃ gesta. ułut ꝑuiua uesti-¬
gia decurramꝰ. uc̾cũcisionem que scĩficat demõstremꝰ. Transeo isacte¬
egrinantẽ. q ipsũ incͥcũcisioĩs forma ꝯsistit. rebeccãq ꝓpt̾ philistinoꝵ
insidias sororẽ deuxore dicentẽ. Qd̃eq qd magni sacm̃tisit: tͥ existi¬
mandũ relinqͦ. Taceo iacob ꝑ duas ãnoꝵ ebdłas. matres duodecĩ¬

Expanded text:
nis erat figura, non membri. Sic naturam nostram Deus voluit denudari, ut non in nobis aut cupiditas arderet, aut ambitio sudaret, aut affectus carneus praeemineret, sed ab omnibus praeputiis nos Dei amor et praesentium contemptus exueret. Dixit quidam us eam stipat populus, nulla multitudo ambit, homo nullus amplectitur: et in mundo isto velut in novercali domo horret, etiam necessariis deoperta, quamdiu non vestem suae habuerit dignitatis. Age si videtur, totum tramitem veritatis per patriarcharum gesta velut per viva vestigia decurramus, ut in circumcisionem quae sanctificat demonstremus. Transeo Isaac peregrinantem; quod ipsum in circumcisionis forma consistit: Rebeccamque propter Philistinorum insidias sororem de uxore dicentem : quod aeque quam magni sacramenti sit, tibi existimandum relinquo. Taceo Jacob per duas annorum hebdomadas, matres
Abbreviated transcription (Latin):
ĩspicabilẽq miremͥ. ĩqua obscur̃ ẽẽ pot̾it siuidet᷑. Quã manichei nõ-
uidentes inearne. arriani ñ intelligentes ĩsp̃u. uniꝰ libri paginarũ
ꝯfedatã dissecau̾e uĩcturã: ⁊ mediatorẽ duoꝵ. ꝯsertis manibꝰ. ħeti
entes accde mundiali philosofia uenientes. tanta oꝑti aꝑtiq libri
ꝯcathenationis subtilitas p̃t̾iuit: cũ eũ nec uidei qͥipsiꝰ erant. cũ
ĩ sua ueniss agnou̾nt: Qui dũ decelo signũ postulant. qͣsi celes-

Expanded text:
 esse poterit, effundetur. Quam Manichaei non videntes in carne, Ariani non intelligentes in spiritu, unius libri paginarum confoederatam dissecuere juncturam, et mediatorem duorum consertis manibus, haereticentes ac de mundiali philosophia venientes, tanta operti apertique libri concatenationis subtilitas praeterivit: cum eum nec Judaei qui ipsius erant, cum in sua
Abbreviated transcription (Latin):
dine pat̾na m̃tit̾. Ds enĩ ẽẽ. nͥ patͥ id ẽ. dõ simił sit: ñ pot̾. Similẽ
aũ ẽẽ: nec illũ qͥforis scriptꝰ ẽ. deĩt̾ioribꝰ aliqͥd ꝑdidisse. illos cotidianꝰ
sermo. ĩstruere debuisset: qͦfilios patribꝰ sius similes ita cupimꝰ ap¬
ꝓbare ut dicamꝰ. de ore eiꝰ exiit. Sͦ om̃is fuiꝰ ꝙͣ libet sed̾m earnalẽ
gen̾ationẽ alt̾ gen̾et᷑: tñ siforte patri ꝑ om̃ĩa simił sit. dicetur ab
ore eiꝰ ꝓfectꝰ. Quis inudet. dm̃ u̾bũ decorde patris eructuatum.
nec aliunde ĩspũ. quã hore ꝓlatũ: etiã iuxta ꝯmunionẽ om̃ũ sensuũ
patri similem iudicare : Qd̃ uͥ fidelit̾ senserimꝰ. tũ ⁊ ea queforis seripta

Expanded text:
d est, Deo similis sit, non potest: similem autem esse, nec illum qui foris scriptus est de interioribus aliquid perdidisse, illos quotidianus sermo instruere debuisset, quo filios patribus suis similes ita cupimus approbare, ut dicamus, De ore ejus exiit. Ergo omnis filius, quamlibet secundum carnalem generationem aliter generetur: tamen si forte patri per omnia similis sit, dicetur ab ore ejus profectus. Quis non videt Deum Verbum de corde Patris eructatum, nec aliunde in spiritu quam ore prolatum, etiam juxta communem omnium sensum Patri similem judicari? Quod ubi fidel
Abbreviated transcription (Latin):
racłis. Inplanũ ds̃ siñ aliqͥd sedm hominẽ uidẽt̾ ignorare: ꝓcesserat. Tur-¬
batꝰ ẽ. ĩ quid. idẽ. feculentia carnis diuinitas iudeoꝵ ocłis ñꝑdenda mis-
cet̾. ⁊ adignorationẽ humanã dĩtas uelanda reuocat᷑. Sic turbat᷑ ⁊ fons
cũ exeitat᷑ qͣsi aliqͦlimꝰ puritatẽ liqͥdi densat elem̃ti: ⁊duar̃ una cõ
fusic diserim̃ ꝓpͥetatũ. dũ separat᷑ excludit᷑. Ait nãq U̾ eũ posiustis:
⁊ ħ turbatꝰ. Iudeis deitatẽ celat ĩ homine. ⁊ splendorẽ diuinitatis
ĩ tanta oꝑatione coruscature ignorantia mortalitatis obducit: ut cũ
possit ĩsuscitando lataro ds̃ ad orari: hõ insepulcͥ eiꝰ ignoratione.
uilescat. Sic dũ acecis uidet᷑. auidentibꝰ ñuidet̾. sic dũ delapidibꝰ sus¬
citat filios habrahe: filios ꝑditionis ĩ lapide. offensionis ĩpinguit. illud

Expanded text:
raculis. In planum, Deus si non aliquid secundum hominem videretur ignorare, processerat. Turraculis. In planum, Deus si non aliquid secundum hominem videretur ignorare, processerat. Turbatus est, inquit, id est, fetulentia carnis divinitati non prodendae miscetur, et ad ignorantiam humanam deitas velanda revocatur. Sic turbatur et fons, cum excitatus casu aliquo limus, puritatefusio discrimine proprietatum dum separatur excluditur. Ait namque, ubi eum posuistis? Et hic turbatus Judaeis deitatem celat in homine, et splendori divinitatis in tantae operationis coruscatione ignorantiam mortalitatis obducit, ut cum possit in suscitando Lazaro Deus adorari, homo in sepulcri ejus ignoratione vilescat. Sic dum a caecis videtur, et a videntibus non videtur: sic dum de lapidibus suscitat filios Abrahae , filios perdition
Abbreviated transcription (Latin):
mir̃: ut cũ localit̾ ꝯspic̾et᷑ ĩ homine: diuinitate tñ nusquã ab ẽẽ
credẽt᷑. Festinat ĩ bethaniã : sub musitantibꝰ pene discipłis. pietas fac¬
tura miracłm: defuc̃ti sorores occurrũt tetro abitu. ore lacͥmoso.
bitare ꝯfirmat. Uidet etiã multitudinem mar
Que ue formidinis: Quid aut erubescit. aut metuit. cũ ⁊ urtus sit
habit̾a: miracłm. ⁊dĩtas ñsit subiecta terrori : Que sepule̾ tã iꝯsul¬
ta: reqͥsitio. ut omĩno credas det̾bato. cõfusioq: Profecto ille ds̃ nr̃
qͥ discipłis ꝯstant̾ dix̾at de absente. Latarꝰ mortuus ẽ: qͥsorortibꝰ eiꝰ ꝯfi¬
dent̾ ꝓmiserat demortuo. resurrecturꝰ ẽ. sub noua nescio qͣꝯ fusione.
sepulerũ querit. qͣsi ħ solũ qͥ om̃ia tnosset ⁊p̃rare pot̾at agnoraret.
Nõ plane ħ ẽ. Nã aliꝰ intellectꝰ occłit᷑. Indictis ꝓmissisq suꝑioribꝰ satis sedi-¬
uinitas publicarat. Ad erat turba iudeoꝵ: tantis semꝑ ñamica mi-¬

Expanded text:
piceretur in homine, ex divinitate nusquam abesse crederetur. Festinat in Bethaniam, submussitantibus pene discipulis, pietas factura miraculum: defuncti sorores occurrerunt tetro habitu, ore lacrymoso, bitaturae, confirmat: videt etiam multitudinem Martquae formidinis? Quid aut erubescit aut metuit, cum et virtus sit peractura miraculum, et deitas non sit subjecta terrori? Quae sepulcri tam inconsulta requisitio? Ut omnino credas de turbato confusoque profectam: Ille Deus noster qui discipulis constanter dixerat de absente: Lazarus mortuus est; qui sororibus ejus confidenter promiserat de mortuo, resurrecturus est: sub nova nescio qua confusione sepulcrum quaerit, quasi hoc solum qui omnia et nosset et praestare poterat, ignoret: non plane hoc est: nam alius intellectus occulitur: in dictis promissisque superioribus satis se divinitas publicaret. Aderat turba Judaeorum, tantis semper non amica mi
Abbreviated transcription (Latin):
un̾ laudauerant. p̾dicare. offendendus utiq siꝯtra uo¬
luntatẽ eiꝰ qͥpetrus senserat fat̾ent᷑. qm̃ sifacultatẽ loq̃ndi se.¬
tribuere uoluiss excusatio ꝓditori p̾destinata uidebatur: pot̾at q
dic̾e. ꝑ misisti nob discipłis tuis ut te om̃ibꝰ pandemꝰ. nec ĩputãdũ
mͥẽ. sialio adte aliqͥs amo uenit ꝗͣ. ego te tiuis laudator ostendi.
aiuda ꝑcłet᷑ ĩdigne. Iubet gͦ discipłis ne cui dicant qd ip̃e ẽ. xp̃c.

Expanded text:
um laudaverat praedicare: offendendus utique, si contra voluntatem ejus quod Petrus senserat faterentur, quoniam si facultatem loquendi tribuere voluisset, excusatio proditori praedestinata videbatur: poteratque dicere, permisisti nobis discipulis tuis, ut te omnibus panderemus, nec imputandum mihi est, si alio ad te aliquis animo venit quam ego te tuus laudator ostendi. a Juda proderetur indigne. Jubet ergo discipulis ne cui dicant, quod ipse est Christus.
Abbreviated transcription (Latin):
lacet. nudus aut fug̾it. qͥd sit qͥ hic ppłs mare transit. ipharaonis ñ
transit er̾citus. ⁊spes labentis. nature sub hoĩuĩ ꝑsona mutat᷑. qͥd etiã:
qip̃ũ mare euiꝰdentibꝰ egipdũ. iacob filiis occurrit. qͣmtãtbꝰ ñoceur
currit. tͥ ħ eucta estimanda. ⁊tuxta tuam uitã. ⁊ uxta eccliȩ mis¬
teria delinqͦ. ũ his u̾itatẽ eͥcũcisionis arehanȩ in aaron aspiciens. ua¬
euatã formã signi iudaici.: ñ mireris. Igͥ qm̃ strictĩ unuisa dicendas.
ne ilongũ sermo ꝓcedat. ⁊ seges m̃ oĩs simul isrłite gentis ẽ. inuadẽla

Expanded text:
a, nudus aufugerit: quid sit quod hic populus mare transierit, et Pharaonis non transiit exercitus, et species labentis naturae sub hominum pede mutatur. Quid est, quod ipsum mare evadentibus Aegyptum Jacob filiis occurrat? Tibi haec cuncta examinanda, et juxta tuam vitam, et juxta Ecclesiae mysteria derelinquo: ut in his veritate circumcisionis arcana, quam in Abraham aspicis, vacuatam formam signi Judaici non mireris. Igitur quoniam strictim universa dicenda sunt, ne in longum sermo procedat, seges mihi omnis Israelitae gentis est invadenda,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scĩtatẽ. naturał quedã necessitas ꝯtinebat. Ad iob ueniã. in altã
gen̾ationis lineã. de isaac g̾mine. iã ꝓlapsũ. nec int̾. xiͦii. iacob filios
heditiitũ.: ꝑ esau genitũ. pͥmitiue b̃nedictionis extorrẽ. pͥmogeniti
digintatib expoliatũ. int̾ eodẽ pͥneipes: qͥdo plac̾et ĩuentũ. ħ tñ¬
cͥcũcisionẽ naturalẽ eqͣminit̾ possit ferre: tẽptat᷑. Fit pauꝑ exdi-¬
uite. S ħ etiã scli hoĩes: ꝯtẽpn̾e nouer̃. Tot orbitatibꝰ uuln̾atur.
qͦt successionibꝰ głabat᷑. Exclamat fortiuoce. nudꝰ censu. nudꝰ ifi-¬
liis nudũ se exisse deut̾o matris sue. nudũ etiã intratũ subt̾ra:
dñm dedisse. dnm̃ abtuilisse. Oiuir̃ nat̾am scl̃i respuentẽ. ñse la¬
crimis. ñsegemitib̾. ñse etiã tenebris tradidisse. s potiꝰ detrim̃ta

Expanded text:
nebat. Ad Job veniam, in aliam generationis lineam de Isaac germine jam prolapsum, nec inter duodecim Jacob filios haereditatum, per Esau genitum, primitivae benedictionis extorrem, primogeniti dignitatibus exspoliatum, inter Edom principes qui Deo placeret inventum. cumcisionem naturalem aequanimiter possit ferre tentatur. Fit pauper ex divite: sed hoc etiam saeculi homines contemnere noverunt. Tot orbitatibus vulneratur, quot successionibus gloriabatur. Exclamat forti voce, nudus censu nudus et filiis, nudum se exisse de utero matris suae, nudum etiam iturum sub terras, Dominum dedisse, Dominum abstulisse . O virum naturam saeculi respuentem, non se lacrymis, non se gemitibus, non se etiam tenebris tradidisse, sed potius detrimenta
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ sat̾auit. Foris scribit̾ c̃amici morte lacͥmat̾: intꝰ scribitur
cũ ipsũ quẽ flebat exsuscitat. Foris scbit̾ eũ assigit̾ erucis: intꝰ seribit̾
cũ paradisũ latroni ꝓmittit ĩcruce. Foris scribit̾. cũ sp̃m moriens sedo
rationẽ humane carnis emittit: intꝰ scribit᷑ cũ inpassione sol fugit.
dies absꝯdit᷑ t̾ra ꝯcutit̾. foris scribit᷑ cũ sepelit̾: int̾ scribit᷑ eũ t̾cia die
apłos clausis. hostũ s. qͥ intrare uisus ñfuiss apparet. S miro mͦ cũ in¬
tior scriptura libri magis obscurasit: ampli̾ hom̃iuĩ tñtes turbat
ertior. tudentes illã que udĩt ꝑ hominẽ ñ pot̾. istã que pot̾ ꝑ homi¬

Expanded text:
h. XIV, 20. Foris scribitur, cum amici morte lacrymatur . Intus scribitur, cum ipsum quem flebat exsuscitat. Foris scribitur, cum affigitur cruci; intus scribitur, cum paradisum latroni promittit in cruce. Foris scribitur, cum spiritum moriens secundum rationem humanae carnis emittit; Intus scribitur, cum in passione sol fugit, dies absconditur, terra concutitur. Foris scribitur, cum sepelitur; intus sribitur, cum tertia die, apostolos, clausis ostiis, qui intrare visus non esterior Scriptura libri magis obscura sit, amplius hominum mentes turbat exterior. Et videmus illa quae videri per hominem non possunt: ita, quae po
Abbreviated transcription (Latin):
istis ds̃ ẽ: siq isti possut̃. ille ñ potuit. Lã susti posst̃ in carne ꝯstitu-¬
ti. alienã caꝑe nat̾am. cur ille ĩcarne positꝰ suã seruare ñposset:
uidelicet ut semꝑ ds̃ sit necorruptele ãmixt᷑. ĩcipiat eẽ corruptꝰ:
Mira disputatio. dm̃ distribuit: dũ honorat. Alaioris enĩ uirtutis ẽ.
obtin̾e int̾rena substantia dĩtatẽ: ꝙͣ. dĩ sp̃alit̾ indĩtate durare.
Quid gͦ mirabor ĩdõ. nͥ qdcũ homo ẽẽ dignatussit. tñ in hom̃ie qd ds̃
cusatione mͦ uiciose m̃a sit ipse sine excusatione. qd dũ ꝓ nob̃ pec¬
catũ factus ẽẽt: peccator ẽẽ ñpotuit. S ħ manicheus. Arrianus
ueniens ñ amiserit dĩtatẽ. uidensq dnm ĩnauicłã dormientẽ. nõ-¬

Expanded text:
istis Deus est, si quod isti possunt, ille non potuit. Nam si isti possunt in carne constituti alienam capere naturam: cur ille in carne positus suam servare non possit; videlicet ut semper Deus sit, ne corruptelae admixtus incipiat esse corruptus? Mira disputatio, Deum destruit, cum honorat. Minoris autem virtutis est obtinere in terrena substantia deitatem, Quid ergo mirabor in Deo, nisi quod cum homo esse dignatus sit, tamen in homine, quod Deus nobis peccatum factus esset, peccator esse non potuit. Sed hic Manichaeus, Arianus veniens non amiserit deitatem: vidensque Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥ audebit. Et qͥcũq aliꝰ occupau̾it. aliꝰ de eo scribendi licẽtiã ñ habe¬
bit. Enpociꝰ humanitatis tue ẽ. ĩqͦ ueniã tͥ tribiuis ĩdulg̾e ⁊ cet̾is. Ego
enĩ ñtã uet̾a abolẽ conatꝰ sũ q̃ lingue mee hoĩb em̃data degreco ĩ¬
latinũ transtuli. quã ea testimonia q̃ auideis p̾t̾ missa st̃. uł ea cor-¬
rupta ꝓferre ĩ mediũ. ut scirent nr̃i qd̃ hebrea u̾itas ꝯtin̾et. Sicu
leg̾e ñplacet: nemo ꝯmpellit ĩ uinũ. Bibat uinũ uetꝰ cũ suauitate
⁊ nr̃a musta ñ ꝯtẽnat q̃ in explanationẽ pͥoꝵ edita st̃ : ut sicuͥ illa ñ-¬

Expanded text:
loqui audebit et, quodcumque alius occupauerit, alius de eo scribendi licentiam non habeloqui audebit et, quodcumque alius occupauerit, alius de eo scribendi licentiam non habebit. quin potius humanitatis tuae est, in quo ueniam tibi tribuis, indulgere et ceteris. ego eniLatinum transtuli, quam ea testimonia, quae a ludaeis praetermissa sunt uel corrupta. proferre in medium, ut scirent nostri, quid Hebraea ueritas contineret. si cui legere non placet, nemo compellit inuitum. bibat uinum uetus cum suauitate et nostra musta contemnat, quae in explanatione p
Abbreviated transcription (Latin):
qđ illi explanare ñpotuer̃: Simanifesta: suꝑfluũ ẽ. te uoluisse dis-¬
serere q̃ illos lat̾e ñpotuit maxiie ĩ explanatione psalmoꝵ qͦs apd̃
grecos int̾p̃tatist̃ multis uoluminibꝰ. pͥmꝰ otigines. seds eusebiꝰ cesa-¬
riensis. Terciꝰ theodorꝰ eracleos quartꝰ asteriꝰ cithopolita. Qu̾ntꝰ apol-
mos opuscła. S nũc deĩtegro psalmoꝵ corꝑe dicimꝰ. Apd̃ latinos
aut̃ hilariꝰ pietauensis. ⁊ eusebiꝰ u̾cellensis ep̃i: origenẽ ⁊ eusebiũ
transtuler̃. quoꝵ pͥorẽ tñr ambrosiꝰ inqͥbꝰ dã secutus ẽ. Respondeat
mͥ prudentia tua. quare pꝰtantos itales int̾p̃tes ĩexplanatiõe psal¬
moꝵ diu̾sa senseris. Sienĩ obscurist̃ psalmi : teqͦ ĩ eis falli potuisse
crelendũ est. Simanifesti: illos ĩeis falli minime potuisse credit᷑.
Ac ꝑ hoc utroq mͦ suꝑflua erit int̾p̾tatio tua. ⁊ hac lege p̾ost pͥores. nullꝰ

Expanded text:
 illi explanare non potuerunt? si manifesta, superfluum est te uoluisse disserere, quod illos latere non potuit, maxime in explanatione psalmorum, quos apud Graecos interpretati sunt multis uoluminibus primus Origenes, secundus Eusebius Caesariensis, tertius Theodorus Heracleotes, quartus Asterius Scythopolita, quintus Apollmos opuscula, sed nunc de integro psalmorum corpore dicimus. apud Latinos autem Hilarius Pictauensis et Eusebius, Uercellensis episcopus, Origenem et Eusebrem et noster Ambrosius in quibusdam secutus est. respondeat mihi prudentia tua, quare post tantos et tales interpretes in explanatione psalmorum diuersa senseris. si enim obscuri sunt psalmi, quoque in eis falli potuise credendum est; si manifesti, illos in eis 15 falli potuisse non creditur. ac per hoc utroque modo superflua erit interpretatio tua et hac lege post priores nullus
Abbreviated transcription (Latin):
ł imꝑicia. hoc dix̾int eẽ ĩuoluminibꝰ hebreoꝵ qͥ ingrecis ⁊ latinis co-¬
dicibꝰ. ꝯtinet̾ manifestũ ẽ. eos aut hebreas litt̾as ignorare. aut irri-
dendo cucurbitarios uoluisse m̃tiri. Peto ĩfine ĩsine epłe ut qͥes¬
centẽ senẽ olĩq uet̾anũ militare ñcogas. ⁊rursũ deuita ꝑiditari:
Tu qͥuiuenis es ⁊ ĩpontificale culmine cõstitutꝰ doceto ppłos. ⁊ nouis
affrice frugibꝰ romana tecta locupleta. Mͥ sufficit

Expanded text:
uel inperitia hoc dixerunt esse in uoluminibus Hebraeorum, quod in Graecis et Latinis couel inperitia hoc dixerunt esse in uoluminibus Hebraeorum, quod in Graecis et Latinis codicibus continetur, manifei. peto in fine epistulae, ut quiescentem senem olimque ueteranum militare non cogas et rursum de uita periclitari. tu, qui iuuenis es et in pontificali culmine constitutus, doceto populos et nouis Africae frugibus Romana tecta locupleta. mihi suffici
Abbreviated transcription (Latin):
male qͥd dã int̾p̃tatũ. ⁊ seditione ppͦłi ꝯclamante ꝓpt̾ uniꝰ uerbi
dissonantiã ep̃m pene sac̾dotiũ ꝑdidisse. ⁊ qͥd sit illud qͥmale int̾¬
p̃tatꝰsũ subtrahis. auferẽs mͥ occasioẽm deffensioĩs meȩ. neqͥcqͥd
dix̾is: me respondente soluat᷑. Nisi forte aut ante annos płimos
cucurbita uenit ĩmediũ asserente illiꝰ tp̃ris cornelio ⁊ asinio polli
ĩ hebreo uolumine.cĩccioñ. scͥptũ ht̃ quã uulgo sẏri sicciam̃ uo-¬
cant. Est aũ genꝰ uirgłti lata habentis folia immodũ pampini. sũq
plamatũ fuĩt. cito ꝯsurgit ĩ arbusculã absq ullis calamoꝵ ⁊ asti-¬
liũ ad mini cłis qͥbꝰ ⁊ eucurbite ⁊ hedẽ ĩdigent. suo trunco se sustinẽs
hoc gͦ u̾bũ deu̾bo hͣdisserens. siciccioñ. trans ferre uoluissem. nullus
intellig̾et. sicucurbitã: id dic̾em qͥ mhebraico ñ habet᷑. Hed̾am posui:
ut cet̾is int̾p̾tibꝰ ꝯsentirem. Sin aũ iuidĩ ur̃i ut ip̃e asseris malitia.

Expanded text:
male quiddam interpretatum et seditione populi conclamante propter unius uerbi dissonantiam episcopum paene sacerdotium perdidisse. et quid sit illud, quod male interpretatus sim, subtrahis auferens mihi occasionem defensionis meae, ne, quicquid dixeris, me respondente soluatur, nisi forte ut ante annos plurimos cucurbita uenit in medium adserente illius temporis Cornelio et Asinio Pollioin Hebraeo uolumine \'ciceion\' scriptum habet, quam uulgo Syri \'ciceiam\' uocant; est autem genus uirgulti lata habens folia in modum pampini, cumque plantatum fuerit, cito consurgit in arbusculam absque ullis calamorum et hastilium adminiculis, quibus et cucurbitae et hederae indigent, suo trunco se sustinens. hoc ergo uerbum de uerbo edisserens si \'ciceion\' transferre uoluissem, nullus intellegeret, si \'cucurbitam\', id dicerem, quod in Hebraico non habetur; \'hederam\' posui, ut ceteris interpretibus consentirem. sin autem Iudaei uestri, ut ipse adseris, malitia
Abbreviated transcription (Latin):
lorio nordueñ. iͥ ugnorabunt᷑. Nẽ siuidet᷑. qͥd sent̾ntia illa sa
his tã humił locꝰ. uͥ discurrãt. aet abiectꝰ offert̾: ut loci despectu
ꝑarundineta uolitab̃t. ⁊ sidẽi forma fulgoris stirpe t̾rar̃ miserri¬
mas ꝑmebt̃ ẽlonge ĩꝯgrue misceant᷑. ł fulgores arundinetis. uł
arundineta fulgoribꝰ: anĩadu̾te orote : diuini u̾ba mist̾ii. cui ut
ñ debub̾. ita nec de arundineto curaẽ. Aut ĩresurretionẽ aruu-¬
dineta qͥd faciũt. nͥ qd nos ꝑ oĩũ formas ułpecudũ uł stirpiũ laborat
eie grata. ⁊ ĩt̾nis cassa uͥtutibꝰ. Que uͥ pͥmũ sp̃e uanitatis ĩ flarit.
nsibila serpentis imnitent̾. ⁊ sonos patͥos.: iuꝑar̃ ꝓgenies: obloqͣnt᷑.
Scintille ĩqͥd ĩ arundineto. scĩ gͦ ĩt pecc̃orẽs: qm̃ ñ õĩs caro eadẽ
caro. In arundineto .i. ĩt̾ uacua luce corꝑa. det alienis arsura ful-

Expanded text:
runt, ita et ignorabuntur. Nunc, si videtur, quid sententia illa Salhis tam humilis locus ubi discurrant et abjectus offertuvolitabunt, et in siderei forma fulgoris stirpes terrarum miserrimas permeabunt: cum longe incongrue misceantur, vel fulgores arundinetis, vel arundineta fulgoribus? Animadverte, oro te, divini verba mysterii: cui ut non de bobus, ita nec de arundineto cura est: aut in resurrectione arundineta quid faciunt, nisi quod nos per omnium formas, vel pecudum, vel stirpium laborat cie grata, et interius cassa virtutibus, quae ubi primum spiritus vanitatis inflarit, sibila serpentis imitentur, et sanos partus, viperarum progenies obsequantur. Scintillae, inquit, in arundineto. Sancti ergo inter peccatores, quoniam non omnis caro eadem caro. In arundineto, ait, id est, vacua luce corpora, et alienis arsura fulgo
Abbreviated transcription (Latin):
Uacate ⁊ uidete. Q qđo erit ut possint ĩtͣri. qd ꝑ occupationes scł̃i necdũ
uit̾ lic ⁊ saltibꝰ qͥ pociꝰ dici pot̾ ꝗͣ passib ꝑfestinatiõe. ad sinẽ usq de-¬
durimꝰ. Nũc qͣre ñ ab oĩb it̾ isti modi uideat᷑: accipe rationẽ. qđo¬
qͥdẽ tem̃ã u̾bositas delect̾at. ⁊ꝗͣ negligentib ĩdignã udicas : dum
attendis studiosiꝰ ĩdiuina. Cũ ille qͥpmꝰ nob̃ mortis sem̃ ĩuex̃. mundũ
istũ .i. possessiõẽ hoĩs uicto s homine subiugass regutũq illiꝰ ip̃o re-¬
ge iã capto. subpedibꝰ suis ⁊ditioe hab̾e cepiss eaq oĩa q̃ ĩ mundos
ułut suis peculiis ⁊ uictorie sue manubiis ut̾et᷑. neqđõ hõ ad amis¬
sam sap̃iã suspiraret. aut debitũ s uite. q̃reret testam̃tũ. sic eucta
fucis sue artis ĩsec̃. ut uł stulticiã sap̃ie colore uestiret. ⁊ mortem
m̃tite uite lenocimiis obũbraret. ut mala ñ surg̾et. qͥnc̾neret oppo-¬

Expanded text:
ccupationes saeculi necdum  passibus pro festinatione ad finem usque perduximus. Nunc quare non ab hominibus etiam istius mundi videatur, accipe rationem, quandoquidem te mea verbositas delectat, quam negligentius judicas, dum attendis studiosius ad divina. Cum ille qui primus nobis mortis semen invexit, mundum istum, id est, passionem hominis, victo sibi homine subjugasset, regnumque illius ipso rege jam capto, sub pedibus suis et ditione cepisset: eaque omnia quae in mundo sunt, velut suis peculis, et victoriae suae manubiis uteretur: ne quando homo amissam sapientiam, aut debitum sibi vitae quaereret testamentum, sic cunctis fucis suae artis infecit, ut et stultitiam sapientiae colore vestiret, et mortem mentitae
Abbreviated transcription (Latin):
sensũ uidet᷑ impletũ: Iacob ĩlocũ pͥmitiui fr̃is fraudulent᷑ ĩua-¬
dit: nec ordine ꝓhibet᷑. nec dolositate dãpnat᷑. Iosebh filii. ꝑauũ p̾-¬
postera sed̾m nascendi gradũ bedictioe signãt᷑. Lec cecitas errat
futura ꝓspiciens. nec monitor filiꝰ dext̾am parentis. q̃ pingiuoriᷤ
bedictioĩs succo uiniorẽ irrigabat ĩflex̃. q̃utiq qͣrias oĩa. sipu

Expanded text:
sensum videtur impleta? Jacob primi locum fratris fraudulenter invadi ordine prohibetur, nec dolositate damnatur. Joseph filii per avum praepostera secundum nascendi gradum benedictione signantur, nec caecitas errat futura prospicientis, nec monitor filius dexteram parentis, quae pinguioris benedictionis succo minorem irrigabat, inflexit. Quae utique omnia su
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ dissimile ĩ nb̃ uidet̾ auetori. id õe uitio trans gressio
actibꝰ deformauit. suãq pͣuitatẽ. nr̃is etiã m̃bris dũ m̃bra cotru¬
pit. ascribit. q̃ oĩa ꝑresurectiois głam male ad iect̾a. aut immu¬
tata. diluentur: ⁊id solũ qd auctorẽ rer̃ tãꝙͣ specło reddat: emi¬
cabit ut ñt̾ polator opꝰ suũ se doleat ꝑdidise. ⁊ hõ tandẽ integͣtũ

Expanded text:
 dissimile videtur auctori, id omne vitio transgressioniactibus deformavit, suamque pravitatem nostris etiam membris, dum mentes corrupit, inscripsit: quae per resurrectionis gloriam male adjecta, aut imminuta diluentur: et id solum quod auctorem rerum tamquam in speculo reddat, emicabit: ut interpolator opus suum se doleat perdidisse, et homo tandem se integrum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħas uet̾es nulla miracłã ꝓpͥs edidisse uͥtutibꝰ. Deniq ip̃e heliseꝰ cũ
spũ magistri heditatꝰ adiordanẽ ulut ĩsolentior donoꝵ remunatiõe
ueniss : scindẽ tñ aqͣs nͥ sub dĩ ĩuocatiõe ñpotuit s fac ip̃iꝰ hãc q̃ ꝓpo
sitaẽ. ĩt̾im fuisse uͥtutẽ. ut maior dĩ nr̃i głasit. sitẽptatorẽ etiam dũ
cedimꝰ: oppͥmamꝰ. Qd ais dñi blasphemator: Nec ĩfut᷑o. heliseus ip̃e mor
urã muniret. lapide militibꝰ. obsidẽt: credo neresurrectio eiꝰ. idone¬
is testibꝰ indig̾et: nã resurrectur̃ ⁊ sinolebatis credẽ. nou̾atis. subito

Expanded text:
as veteres nulla miracula propriis edidisse virtutibus. Denique ipse Eliseus cum spiritu magitri haereditatus, velut insolentior donorum remuneratione venisset, scindere tamen aquas, nisi sub Dei invocatione non potuit. Sed fateor ipsius hanc quae sit, si tentationem etiam dum credimus opprimamus. Quid ais, Domini blasphemator? Eliseus, inquit, ipse mortus infidelitas vestra muniret, lapidem milites obsederent, credo, ne resurrectio ejus idoneis testibus indigeret. Nam resurrecturum, si volebatis credere, noveratis; subit
Abbreviated transcription (Latin):
ut ĩcubilibꝰ suis illos sin̾ dubitatioẽ gaudẽ uideamꝰ. Nãque alia tał
gratlatio aĩas illoꝵ pot̾it ĩtͣre. ꝗͣ cũ añ ip̃a cubilia. idẽ. ut diximus
cisci sen̾ siñ torm̃taꝵ acerbitate ꝓfitent᷑: ħ ilł stole iste qͣs it̾auit sp̃alis
per̃. In hac forma mulier illã insalomone laudat᷑. qͥ dupplices uestes fecit
uiro suo. Unã inpatientia passiõĩs: alt̾ã inuͥtute iũdicte. Sic nb̃ leg̾e.

Expanded text:
sine dubitatione gaudere videamus. Nam quae alia talis gratulatio animas illorum poterit intrare, quam cum ante ipsa cubilia, id est, ut diximus,cisci se non sine tormentorum acerbitate profitentur? Hoc illis stolae istae quas iteravit specialis c habere coeperunt. In hac forma mulier illa in Salomone laudatur, quae duplices vestes facit viro suo: unam in patientia passionis, alteram in virtute vindictae. Sic nobis legere
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectio mortuoꝵ seminat᷑ ineorruptiõe. surget aũ ĩcor¬
ruptionẽ: Que possio p̾sentiũ hun̾o spei pot̾it ꝯparari autqͥd erit
aliud qđ nos inꝯtẽptu mortis attollat. ꝗͣ. ħ meditatio diinis ꝓ-¬
missionibꝰ. ⁊ ꝓpħar̃ uocibꝰ ercitata : Quid tale: tenbroniꝰ ãbrociota
ĩplatonis lib̾ro. socte dispitante didic̾at: qͥ homicida s ẽẽ ñtunut̃.
acse altissimo p̾cipitauit muro. dũ ⁊ nullũ pꝰ mortẽ autumat
nebula huiꝰ erroris ĩuoluit. ut up̃e tã laudabił ut putant doc
morose. obscuris tectis umbracłis. s celesti illustratꝰ ex lumine.
nec ĩ ludo aliqͦ litt̾a lio ĩt̾ puerulos oscitantes. s ĩt̾cio celo. ĩt̃ a¬
dñm ꝑ q̃ ħ mortale ab immortalitate absorbeat᷑. ĩquirit. Et enĩ
ĩtelligit ei lucrũ ẽẽ mori. cuisit uita fut̾a ẽxͦ. Sin̾ dño aũ sietiã¬

Expanded text:
mortuorum seminatur in corruptione; surget autem in incorruptione . Quae possessio praesentium huic spei poterit comparari? Aut quid erit aliud, quod ad contemptum mortis attollat, quam haec meditatio divinis promissionibus et prophetarum vocibus explicata? Quid tale Cleombrotus Ambraciota in Platonis libro disputante didicerat, qui homicida sui esse non timuit, ac se altissimo praecipitavit e muro, dum et nullum post mortem autumaret nebula hujus erroris involvit, ut et ipse tam laudabilis, ut putant, docmorose obscuris tectus umbraculis, sed coelesti illustratus lumine: nec in ludo aliquo litteratorio inter puerulos oscitantes, sed in tertio coelo inter astum Dominum, per quem hoc mortale ab immortalitate absorbeatur, inquirit. Etenim intelligit ei lucrum esse mori, cui sit vita futura cum Christo. Si
Abbreviated transcription (Latin):
pulatũ: crescit ĩ aucm̃tũ dĩ. Quid gͦ uentur̃ iudiciũ. ⁊diẽ dñi piis
obtabilẽ. ⁊ impis fugiendũ: qͥd illud igneũ diluuiũ ñ aqͣr̾. fumante
t̾ra. sugiente mari. celo ĩ libri spetiẽ ꝯplicato. loqͣr: Tristia ħ diuitibꝰ¬
scł̃i. s expetenda pauꝑibꝰ. ꝓqͥb̃ ĩpsalmis dñs ip̃e suspirat dicens: ꝓpt̾
miserias ĩopũ ⁊ gemitũ pauꝑũ. nũc̃ exurgã. Quid tͥbunal illud ex
maiestate iudicantis ĩm̃sũ ⁊duodecĩ sedilibꝰ ad orandũ. tantãq datã
creator ad dictaᷤ. dicente apl̃o: nescitis qm̃ anglos iudicabimꝰ: & qͥd

Expanded text:
crescit in augmentum Dei . Quid ergo venturum judicium; et diem Domini piis optabilem, et impiis fugiendum; quid illud igneum diluvium, non aquarum, fumante terra, fugiente mari, coelo in libri speciem complicato, loquar? Tristia suntpsalmo Dominus suspirat, dicens: Propter miseriam inopum, et gemitum pauperum nunc exsurgam . Quid tribunal illud ex majestate judicantis immensum, et duodecim sedibus adorandum, tantamque datam a  quasi eorum creator addictas, dicente Apostolo: nescitis quoniam et angelos judicabimus ? Et quid
Abbreviated transcription (Latin):
audatiã. qm̃ q̃ ipsi s̃ nemo extͣ ipsũ pot̾it explicare. Uer̃ enĩ uͦ. un miseris
tanta fidutia. uñ int̾ pellandi dm̃. familiaritatis tã amica. ut in hac uocẽ
audemꝰ erũꝑe. oscłet᷑ me oscło ori sui: qͥs tantũ ꝯcipiet obtatũ. qͥs tã gran¬
dia uota. su estimator negligẽs. suspirabit: ut ip̃iꝰ os cominꝰ ꝯcupiscat at
meamur. qͥ totã sapĩe plenitudine de dñi ip̃iꝰ ore duxer̃. Quã ꝗͣ ⁊ simagnoꝵ
m̃itoꝵ pͥuilegiis fulcirem̃. posita erãt ĩexẽplis ułut alte q̃dã repetita fun¬
dam̃ta u̾ecũdie etiã neqͥd ĩdecens ĩ oenata p̾sũptio leuitatis audet. Qd nãq
electiꝰ bõ petro. qͥd ad spem erectiꝰ. qͥd libiꝰ infide. ꝗͣ oris su oscło dñs oscłãtur̃

Expanded text:
uoniam quae ipsius sunt, nemo extra ipsum poterit explicare. Etenim mirum unde miseris tanta fiducia: unde est interpellandi Dominum familiaritas tam amica, ut in hanc vocem audeamus erumpere: Osculetur me osculo oris sui ? Quis tantum concepit optatum? Quis tam grandia vomereamur, qui totam sapientiae plenitudinem de Domini ipsius ore didicerunt. Quanquam, etsi magnorum meritorum privilegiis fulciremur, posita erant in exemplis, velut alta quaedam repetita fundamina verecundiae: ne quid indecens et inordinatae praesumptio levitatis auderet. Quid tam electius beato Petro
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmundo: letat᷑ ĩcubili suo. at diues ꝯt
despecti qͦndã ĩopis. diu¬
nũ implorat auxiliũ. eiꝰq uł minimo
ex obtat digitulo ꝯtingi:
cuiꝰ egestatẽ ĩt̾ opͥmnas dapes suas. ⁊ co¬
piosa ꝯuiuia: ne micis
quidem dem̃sa decidentib. sustentabat. Con scriptũ itaq uidi¬

Expanded text:
mundo, laetatur in cubili suo. At dives e cdespecti quondam inopis divinum implorat auxilium, ejusque vel minimo exoptat digitulo contingi, cujus egestatem inter opimas dapes suas et copiosa convivia ne micis quidem de mensa decidentibus sustentabat. Cum itaqu
Abbreviated transcription (Latin):
tuñta. pͣ ĩt̾pellationẽ immo potiꝰ imputatioẽm pene tã longe pati-¬
entie ⁊ sustinentie. queq utiq c̃accipiũt. qͥs ñ intelligit ut nouat
illos ueste ita uͥtute ꝑfusos qua nẽ emicãt ⁊ apparent: Qđ si aliud
postulassent. ialiud accepissent. aut dona respuerent: aut ampli̾
q̃rerent᷑ irrisi. At cũ irridẽ illos dĩ ñ sit. qͥbꝰ magna ꝓmisit. ⁊ hii
pꝰ scdit munificentiã ñ q̃runt᷑: dubitamꝰ ne ad ꝯsolationẽ q̃relar̃¬

Expanded text:
mo post immutationem tam longae patientiae sustinentiaeque. Quae utique cum accipiunt, quis non intelligit, ut nova illos veste, ita virtute perfusos, qua nunc emicant et apparent? Quod si aliud postulassent, aliud accepissent, aut dona respuerent, aut amplius quaererent irrisi. At cum nec irridere illos, Dei sit, quibus magna promisit: et hi post secundam munificentiam non querantur, dubitam
Abbreviated transcription (Latin):
tantis se seripturar̃ molibꝰ adutã speciẽ opponentibꝰ. ut lassari
faciliꝰ sit. ꝗͣ euadi: qn̾ oĩs scͥptura cũctoꝵ sensu unꝰ tͣmes sit
q̃ ñ hũo sermone decurrere qͥs ualebit. nec siangłicas pennas.
mortaliũ linguis sp̃s diuinitatis ascͥbat: redire ad ꝓpositũ
dinis oriat᷑. ł spes sit. facile ten̾i posse q̃cernit᷑. Dicebamꝰ sem̃ muli¬
calcauit: Ip̃e enĩ solus supͣ dracones ⁊ corpiões ambulaũ. ip̃e cap¬
tiuã dux̃ captiuitatẽ. Nã qd subdit̾. ⁊tu eiꝰ obseruab̾ calcaneũ. ad q̃¬

Expanded text:
entibus ut lassari sit facilius quam evadi: quando omnis scriptura cunctorum sensuum unus trames sit, quem humano sermone decurrere quis valebit, nec si angelicas pennas mortalium linguis spiritus ascribat: redire ad propositudinis oriatur, vel spes sit facile teneri posse quod cernitur. Dicebamus semen mulicalcavit? Ipse enim solus super dracones et scorpiones ambulavit: ipse captivam duxit captivitatem. Nam q
Abbreviated transcription (Latin):
laẽ: ita u̾forte iã nulla. ab eadẽ t̾ra q̃ illud corrupit ĩnichilũ. qm̃¬
u p̃a libͣandaẽ. aseruitute corruptioĩs. ĩ integrã membroꝵ suoꝵ
soliditatẽ. uĩstatu pulcͥtudinẽ decorẽq reformandã. que tał cogi-¬
milłas. aut minimas. certe ⁊ siqͣntulas c̃q at tam̃ sordidas ⁊ a¬
uiuis suĩqͣ si ñ orrore ꝯspectas. ĩ fitũ itiũ hoĩe ñut pitaeoras ios¬

Expanded text:
lae sit, aut forte jam nulla, ab eadem terra, quae illud corrumpit in nihilum: quoniam ipsa liberanda est a servitute corruptionis, in integram msoliditatem, et in statum pulchritudinis decoremque renovandum. Quem talis cogirum aut nullas aut minimas certe, et quantulascunque, attamen sordidas, et animi nunquam sine horrore inspectas in suum it
Abbreviated transcription (Latin):
apparendi hab̾ent tp̃s. hoĩe cui se ꝓdẽnt ĩqͥrebant. illũ certe. eu sub-
ea fide reuelarent᷑ qͣ martiria fecissent. Sic donatũ ẽ. ambrosio: qͥ au-¬
donanda ẽ: necessario tñ pͥmũ ĩitalia ꝓcessit. cui ĩ fidelitas fu̾at ir-¬
illud. qͥ nec his remediis potuit ħetica mens curari. ut uł tandẽ eũ
m̃sura illiꝰ expleret᷑ excreuit. lic ⁊ħ disputatio ipsar̃ meditationũ sit:
qm̃ beatꝰ qͥ ĩ lege dñi meditabit̾ die hac nocte. R sane difficile ẽ. siluã
explicari. Eece ħ ip̃a hoĩe illũ nr̃m nosse ꝗͣ pulerũẽ. solũ iuntalibꝰ

Expanded text:
apparendi haberent tempus, hominem cui se proderent inquirebant. Illum certe cui sub ea fide revelarentur quae martyria fecissent. Sic donatum est Ambrosio quod Audonanda est, necessario tamen primum in Italia processit, cui infidelitas Ariana fue, quod nec his remediis potuit haeretica mens curari, ut vel tandem episcopum mensura illius expleretur, excrevit. Et haec dim beatus qui in lege Domini meditabitur die ac nocte . Et sane difficile est silvam explicare. Ecce haec ipsa hominem illum nostrum nosse quam pulchrum est solum i
Abbreviated transcription (Latin):
autumãs passur̃ ẽẽ deuire. sifidem ñ ad hibuerit defurore: Qd¬
etiã hi facient qͥtãꝗͣ correctores moꝵ. dñi familiã attentiꝰ cas-¬
tigatꝰq uiuentẽ. aut ĩuestis humili colore. aut ĩcibi arida par¬
citate. aũ ĩuigiliar̃ ñ ociosa sobrietatẽ: ułut au̾ĩduntis mol¬
lioribꝰ delicatã. aut epuł copio siorib̾ saginatã. aut thoris cali¬
sola erit ĩrusticłis suis facunda iusticia qͥ ĩfantũ fec̃ ora diserta.
⁊ mutoꝵ lĩguas nouũ soluit ĩcanticũ: celestẽ s armoniã ꝑ uisc̾a
miscłie desu ouicłis ad qͥsiuit. Ad cuiꝰ głam celebrãdã. etiã si
hõiũ studia cessau̾it ĩꝯfusionẽ gn̾is hũ a lapides clamaturi

Expanded text:
amnum esse de jure, si fidem non adhibuerit de furore? Quid hi facient, qui tanquam correptores morum, Domini familiam attentius castigatiusque viventem, aut in vestibus humili colore, aut in cibi arida parcitate, aut in vigiliarum non otiosa sobrietate, velut aut indumentis mollioribus delicatam, aut epulis copiosioribus saginatam, aut thoris calisola erit in rusticulis suis facunda justitia, quae infantium fecit ora diserta, et mutorum linguas novum solvit in canticum, coelestemm de suis oviculis acquisivit. Ad cujus gloriam celebrandam, etiam si hominum studia cessaverint, in confusionem generis humani, lapides clamaturi
Abbreviated transcription (Latin):
tua ⁊ bacłs tuus: ipsame ꝯsolatas. Uirga mat̾ ẽ. dñi. exqͣ bacłs ist
fesso iã ꝑetatẽ mundo: qͥ eũ susfentaret exiuit. Illũ gͦ inu̾ginis
ut̾ũ delapsũ. ut totã redẽptiois nr̃e historiã retexamꝰ. partu effu¬
sum. hoĩẽ se exibuisse ꝓ hoĩe. ⁊creaturã suã sedecreatore fecisse. il¬
lũ formã accepisse serͣui. exĩanisse potestatis uoluntate ñ nͣ dĩtatiᷤᷤ.¬

Expanded text:
s tuus ipsa me consolata sunt. Virga, mater est Domini; ex qua baculus iste, fesso jam per aetatem mundo qui eum sustentaret, exiit. Illum ergo in Virginis uterum delapsum, ut totam redemptionis nostrae historiam retexamus, partu effusum hominem se exhibuisse pro homine, et creaturam suam se de Creatore fecisse, illum formam servi accepisse, exinanisse se potestatis voluntate, non nat
Abbreviated transcription (Latin):
debant᷑ solebat flere peccatis. qͥ remotũ ⁊ quictũ uenenatis
linguis ⁊ iuꝑeo ore carpebant. Et uere ñ nullos experti
sumꝰ iniudos uirtitibꝰ inteq eiꝰ qͥ ĩ illo od̾ant qͥ ĩ se nõ
uidebant ⁊ qd̾ unitari ñ ualebant. Atq o nefas dolendũ.
⁊ ingemiscendũ: ñ alii fere insectatores eiꝰ. licet pauci ad¬
modũ: ñ alii tam̃ ꝗͣ ep̃i ferebant᷑. Nec uͦ quenꝗͣ nominari
necesse ẽ: licet nosmet ipsos pleriq cirtũ latrent. Sufficit:
ut siqͥs ex his hec legerit ⁊ agnouerit. erubescat. Nãsi iras-¬
cit᷑. de se dictũ ipse fatebit᷑: cũ fortasse nos de aliis senserimus.
Nõ refugimꝰ aũ: ut siqͥ eiꝰ modi s̃. nos qͦq cũ tali uiro oderint.
Illud facile cõfido: oĩbꝰ scĩs opusculũ istud gratũ fore. De
cet̾o siqͥs hec infidelit̾ legrrit. ipse peccabit. Ego mͥ rõscius
sũ : me rerũ fide.⁊ amore xp̃i impulsũ ut scribem. mani.¬
festa ex posuisse. uera dixisse. Paratũq ut sꝑo habebit a

Expanded text:
ores uidebantur, solebat flere peccatis, qui remotum et quietum uenenatis linguis et uipereo ore carpebant. et uere nonnullos experti sumus inuidos uirtutis uitaeque eius, qui in illo oderant, quod in se non uidebant et quod imitari non uet ingemiscendum! non alii fere insectatores ejus, licet pauci admodum, non alii tamen quam episcopi ferebantur; nec vero quemquam nominare necesse est, licet nosmetipsos plerique circumlatrent: sufficit, ut si quis ex his haec legerit, et agnoverit, erubescat: nam si irascitur, de se ipse dictum fatebitur, cum fortasse nos de aliis senserimus. Non refugimus autem, ut, si qui ejusmodi sunt, nos quoque cum tali viro oderint. Illud facile confido, omnibus sanctis opusculum istud gratum fore. De caetero si quis haec infideliter legerit, ipse peccabit. Ego mihi conscius sum, me rerum fide et amore Christi impulsum ut haec scriberem, manifesta exposuisse, vera dixisse: paratumque, ut spero, habebit a
Abbreviated transcription (Latin):
uoces. Nos nr̃a habiumꝰ tꝑ̃a: ⁊ cucurrimꝰ quantũ potuimꝰ. Hue
te currente. ⁊ longa spacia. tͣns mittente: nb̃ debet̾ ociũ. simulq
ut cũ uenia ⁊ honore tuo dix̾im. nesolꝰmͥ depoetis aliqͥd ꝓposuisse
uidearis. mem̃to daretis. ⁊ entelli. ⁊ uulgaris ꝓu̾bi. q̃ bos lassus foresꝰ
figat pedẽ. Tristes ħdictauimꝰ. Utinã merem̃ ꝯplexus tuos. ⁊ colla-¬
tione mutua : uł doc̾emꝰ aliqͣ. uł discemꝰ. Misit mͥ tem̾itate solita¬

Expanded text:
uoces. nos nostra habuimus tempora et cucurrimus, quantum potuimus; nunc te currente et longa spatia transmittente nobis debetur otium simulque, ut cum uenia et honore tuo dixerim, ne solus mihi de poetis aliquid proposuisse uidearis, memento Daretis et Entelli et uulgaris prouerbii, quod bos lassus fortius figat pedem. tristes haec dictauimus; utinam mereremur conplexus tuos et conlatione mutua uel doce
Abbreviated transcription (Latin):
sensus abundare. ⁊ puerił eẽ iactantie. q olim ad olescentuli fac̾e cõ¬
sue uerant. accusando illustres uiros: suo nomini famã reqͥrere.
Nectã stultus sũ ut diu̾sitatẽ expanationũ tuar̃ male deputẽ
qr nũc tuledis: sinos ꝯt̾ria senserimꝰ. S illaẽ. u̾a ĩt̾ amicos rep̾hen¬

Expanded text:
sensu abundare et puerilis esse iactantiae, quod olim adulescentuli facere consensu abundare et puerilis esse iactantiae, quod olim adulescentuli facere consueuerant, accusando inlustres uiros suo nomini famam quaerere. nec tam stultus sum, ut diuersitate explanationum tuarum me laedi putem, quia nec tu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ misisse. ħ nec ego fartũ audierã.S epłẽ cuiꝰdã qͣsi ad me scripte
ocłos ꝑdidãt: laudando ꝑdid̾it. Ego simplicit̾ fateor dignatioi-
plaribꝰ litt̾ar̃ credentiũ putaui. neforte me respondente lesus¬
iusus iuste ex postulares. Q probare ante debuissem tuũ ẽẽ ser¬
monẽ: ⁊ sic re scrib̾e. accessit ad morã. scẽ ⁊ uen̾abił paule longa
uł eiꝰ qͥ sub tuo nomine scripserit. obliti sumꝰ. memores illiꝰ u̾¬
sicłi. M usica ĩluctu: inportuna narratio. Itaq situa e̾. epła aꝑte
scribe. uł mite exẽplaria ueriora. ut ab̃q ullo rancore stomachi
inscriꝑturar̃ disputatione u̾sem̾. ⁊uł nr̃m em̃demꝰ errorẽ. uł aliũ
frustra rep̃hendisse doceamꝰ. absit aut̾ ame ut qͥcꝗͣ delibris be-¬
atitudinis tue attĩg̾e audeã. Sufficit enĩ mͥ ꝓbare mea: ⁊lie-
na ñcarꝑe. sec̾ũ obtime nouit prudentia tua. unũ quẽq ĩ suo

Expanded text:
non misisse. hoc nec ego factum audieram, sed epistulae cuiusdam quasi ad me scriptaeoculos perdiderat, laudando receperit. ego simpliciter fateor dignationi plaribus litterarum credendum putaui, ne forte me respondente laesus iuste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem et sic rescribere. accessit ad moram sanctae et uenerabilis Paulae longa tulae tuae uel eius, qui sub tuo nomine scripserat, obliti sumus memores illius uersiculi: Musica in luctu importuna narratio. itaque si tua est epistula, aperte scribe uel mitte exemplaria ueriora, ut absque ullo rancore stomachi in scriptufrustra reprehendisse doceamus. Absit autem a me, ut quicquam de libris beatitudinis tuae adtingere audeam. sufficit enim mihi probare mea et aliena non carpere. ceterum optime nouit prudentia tua unumquem- . que in suo
Abbreviated transcription (Latin):
ras: ut seiret irasci. ⁊ sciret ignosc̾e. Qui si istũ ipsũ breuiter
isertũ sermonẽ meũ ĩse ꝓlatũ forte cognou̾it. sciat nianagit
ore iniei. ꝙͣ amici aĩo me locutũ: qr sifieri posset obtarem ut
memoratio par̃ suauis ẽ tͣnseamꝰ: ⁊ ad martinũ nr̃m galle re¬
deamꝰ. Tũ ego cũ iã ad ẽẽ uesꝑũ. occiduo sole sentire: dies ĩquã
habut postumiane. surgendũ ẽ: simul tã studiosis auditorib
cena debetur:¬

Expanded text:
ras, ut nesciret irasci et sciret ignoscere. qui si istum ipsum breuiter ras, ut nesciret irasci et sciret ignoscere. qui si istum ipsum breuiter insertum sermonem meum in se prolatum forte cognouerit, sciat non magis ore inimici quam amici animo me locutum, quia, si fieri posset, optarem ut tum, cuius commemoratio parum suauis est, transeamus et ad Martinum nostrum, Galle, redeamus. Tum ego, cum iam adesse uesperum occiduo sole sentirem, dies, inquam, abiit, Postumiane: surgendum est: simul tam studiosis auditoribus cena debetur
Abbreviated transcription (Latin):
tari. Se ꝯuiciis ñ mou̾i: q̃magis illi aqͦ eẽnt effusa nocius¬
sent. Exinde c̃idẽ brictio. multis apd eũ magnisq cͥminibꝰ
ꝑsepe p̃m̾etur. cogi ñ potuit: ut eũ ap̾b̃io sub mou̾et. nesuã ꝑ¬
seqͥ udet᷑ ĩ uiriã : illud sepe ꝯmemorans. Si xp̃us uidã passus
ẽ.cur ego ñpatiar britionẽ: Ad ħ postumianꝰ. audiat ĩquit is¬
tud exemplũ nr̃ iste de ꝓximo: qͥcũ sit sapiens ĩ memor p̾sentiũ.
ĩ memor futuroꝵ.sifuerit offensus ĩ saniat: ĩsua se ñ ħns po¬
testate. Seuit ĩ clericos grassat᷑ ĩ laicoᷤ: tantũq t̾rar̃ orbem in
suã ꝯmmouet ultionem. Inqͣ ꝑtrienniũ iugit̾ dimicatione
ꝯsistens: nec tp̃r nec ratione sedat᷑. Dolenda hoĩs ⁊miseranda
ꝯdicio: etiã si hac sola ĩsanabił mali peste p̃m̾etur. Uer̃ ista
̃eu patientie ⁊ tͣnqͥllitatis exempla refferre sepiꝰ galle debue¬

Expanded text:
tari, se conviciis non moveri, quae magis illi a quo essent effusa, nocuistari, se conviciis non moveri, quae magis illi a quo essent effusa, nocuissent. Exinde cum idem Brictio multis apud eum magnisque criminibus persaepe premeretur, cogi non potuit, ut eum a presbyterio submoveret, ne suam ersequi uideretur iniuriam, illud saepe commemorans: si Christus ludam passus est, cur ego non patiar Brictionem ? Ad haec Postumianus, audiat, inquit, istud exemplum noster iste de proximo. qui cum sit sapiens, immemor praesentium, immemor futurorum: si fuerit offensus, insanit in sua se non habens potestate: saeuit in clericos, grassatur in laicos, totumque terrarum orbem in suam commouet ultionem: in qua per triennium iugiter dimicatione consistens nec tempore nec ratione sedatur. dolenda hominis et miseranda condicio, etiamsi hac sola insanabilis mali peste premeretur. uerum ista ei patientiae et tranquillitatis exempla referre saepius, Galle, debue
Abbreviated transcription (Latin):
certoq uultu decolor p̃furore rotabat u̾ba peccati: se asserens
sactiorẽ. qͥppe qr pͥmis annis ĩmonast̾io ĩt sacs ecclie disciplinas.
ipso martino educante creuiss Martiuũ uͦ ⁊ apͥncio qd ip̃e diffiti
tica uisionũ ridicła. ꝓrsus int̾ deliram̃ta senuisse. hec cũ multa
atq alia etiã q̃retic̾e meliꝰ ẽ. acerbiora uomuisset: egressus tandẽ
furore satiato. quasi qͥ se penitꝰ iundicasset: rapidis ea parte qua¬
uenerat gressibꝰ recurrebat: cũ int̾ea credo ꝑmartin orationes
fugatis ab illiꝰ corde demonibꝰ reductus ĩpenitentiã mox re¬
u̾tit᷑  atq ad martuii se genua ꝓst̾nit. ueniã poscens. Fatecur
errorẽ: nec sine demone sefuisse. tandẽ sanior ꝯfitet᷑. Nõ erat
apd̃ martinũ. labor iste difficił. ut ignoscere supplicanti. Tuẽ¬
tupsi iob̃ oĩbꝰ scĩs exposuit. qͣlit̾ illũ ademonibꝰ uidiss agi¬

Expanded text:
certoque uultu decolor prae furore rotabat uerba peccati, 88 asserens certoque uultu decolor prae furore rotabat uerba peccati, 88 asserens sanctiorem, quippe qui a primis annis in monasterio inter sacras ecclesiae disciplinas ipso Martino educante creuisset : Martinum uero et s principimata uisionum ridicula prorsus inter deliramenta senuisse. haec cum multa adque alia etiam, quae reticere melius est, acerbiora uomuisset, egressus tandem furore satiato, quasi qui se penitus uindicasset, rapidis ea parte quauenerat gressibus recurrebat, cum interea, credo per Martini orationes fugatis ab illius corde daemonibus, reductus m paenitentiam. mox reuertitur adque ad Martini se genua prosternit : ueniam errorem, nec sine daemone se fuisse tandem sanior confitetur. Non erat apud Martinum labor iste difficilis, ut ignosceret supplicanti. Tunobis omnibus Sanctus exposuit,. qualiter illum a daemonibus vidisset agi
Abbreviated transcription (Latin):
udet duos demones ĩ excelsa illa q̃ monast̾io suꝑ eminet ru-¬
pe ꝯsift̾e. ĩ cde alacres aclecos uocẽ istt̃ modi ad oratiõis emitt̾e. Eia
te briçio: eiate bricio. Credo cernebãt miser̃ emuiꝰ ꝓpinqͣntẽ:
ꝯseii qͣntã illi rabiẽ su spc̃ suscitassent. Nec mora brictio furi¬
bundus irrupit. Ibi plenꝰ insanie: euomit ĩmartinũ mille cõ-¬
uicia. Obiurgat᷑ enĩ p̾die abeo fuerat: cur qͥ nicħ unꝙͣ ante
clericatũ qͥppe ĩ monast̾io ab ip̃o martino nutritꝰ habiussec. eqͦs
licissimus ĩ fano felle ꝯmot᷑. uit credo p̾cipue demonũ illoꝵag
tatus ĩfictu: martinũ ita aggressus ẽ. ut uix manib teparet.
cũqͥdẽ sc̃s uultu placido. m̃te tranqͥlla. ĩfelicis am̃tiã ꝑmicia
u̾ba eohib̾et. S ita ĩeo neꝙͣ sp̃s redundabat: ut ne sua qͥdẽ
illi quanius uana ad modũ mens sub ẽẽt trem̃tibꝰ labis. in¬

Expanded text:
uidit duos daemones in excelsa illa, quae monasterio supereminet, ruuidit duos daemones in excelsa illa, quae monasterio supereminet, rupe consistere , inde alacres ac laetos uocem istiusmodi adhortationis emittere.: heia te Brictio, heia te Brictio. credo cernebant miserum eminus propinquantem, conscii quantam illi rabiem spiritus suscitassent. nec mora, Brictio furibundus inrupit: ibi plenus insaniae euomit in Martinum mille conuicia. obiurga.tus enim pridie ab eo fuerat, cur, qui nihil umquam ante clericatum quippe qui in monasterio ab ipso Martino nutritus habuisset, equos licissimus insano felle commotus et, ut credo, praecipue daemonum illorum agitatus s uultu placido, mente tranquilla infelicis amentiam per mitia uerba cohiberet. sed ita in eo nequam spiritus redundabat, ut ne sua quidem illi, quamuis uana admodum, mens subesset : trementibus labiis in