comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
m̃is sui coronam meruisset au¬
cipere: cautatem ꝓ armis habe¬
bat:. et per ipãm ubiq iũcebat.
Per caritatem dei seuientibz iu¬
deis non cessit:ꝑ caritatẽ ꝓxi¬
mi pro lapidantib intercessit.
Per caritatem arguebat errã¬
tes ut corugerentur. per carita¬
tem pro lapidantibz exorauit
ne pimirentur. Caritatis uir¬
tute subnixus uicit saulum
cuideliter seuientẽ. et quem ha¬
buit ĩterra ꝑsecuitorem. ĩ celo
meruit habere consortem. Ip̃a
sancta et ĩdefessa caritas desi¬
derabat orando acquirere: quos
nequiuit moriendo cõuertere.¬

Expanded text:
minis sui coronam meruisset acminis sui coronam meruisset accipere, caritatem pro armis habebat, et per ipsam ubique vincebat. Per caritatem Dei saevientibus Judaeis noncessit, per caritatem proximi pro lapidantibus intercessit. Per caritatem arguebat errantes, ut corrigerentur; per caritatem pro lapidantibus orabat, ne punirentur. Caritatis virtute subnixus, vicit Saulum crudeliter saevientem, et quem habuit in terra persecutorem, in coelo meruit habere consortem Ipsa sancta et indefessa caritas desideravit orando acquirere quos nequivit monendo convertere
Abbreviated transcription (Latin):
Agnũ quippe dona iii.¬
non solum copiose ditauit. sed
etiam ad certandũ ĩuictissime
confortauit. Attullit donũ nãq
caritatis. qd̃ ꝑduceret homines¬
ad consortiũ deitatis. Qd̃ ergo
attulit errogauit. Nec sibi aliqͥd
minuit. sed mirabiliter ⁊ suoꝵ¬
fidelium pauꝑiem ditauit: et
ĩdeficientib thesauris plenus
ip̃e ꝑmansit. Caritas ergo que
phanũ de terris eleuauit ad
celum. Caritas que precessit
ĩ rege: ip̃a subsequẽter refulsit
ĩ milite. O admiranda ribiq
potencia saluatoris: o p̾dican¬
da indesinẽter gratia redempto¬
ris. Ostendit ĩ matre iurginita¬
tis eterne miraculũ: demõstra-¬
uit ĩ martire ĩuicte caritatis
indicium. Integritas quippe
ĩtemerata ꝑmansit ĩ uirgine:
dilectionis iurtus ĩuicta ꝑse¬
uerauit ĩ martire. Et sicut ĩ
matre domini nõ potuit uir¬
ginitas uiolari: sic ĩ marti¬
ris mente non potiit xp̃i cari¬
tas tanto seuientiũ agmine
supari. Stephanus ergo ut ne¬

Expanded text:
Magnum quippe donanon solum copiose ditavit, sed etiam ad certandum invictissime confortavit. Attulit namque donum caritatis, quo perduceret hominesad consortium deitatis. Quod ergo attulit, erogavit: nec sibi aliquid minuit, sed mirabiliter et suorum pauperiem ditavit, et indeficientibus thesauris plenus ipse permansit. 3. Caritas ergo quaephanum de terra elevavit ad coelum. Caritas quae praecessit in Rege, ipsa subsequenter refulsit in milite. O admiranda ubique potentia Salvatoris! O praedicanda indesinenter gratia Redemptoris! Ostendit in matre virginitatis aeternae miraculum, demonstravit in martyre invictae caritatis indicium. Integritas quippe intemerata permansit in virgine, dilectionis virtus invicta perseveravit in martyre. Et sicut in matre Domini non potuit virginitas violari, sic in martyris mente non potuit Christi caritas tanto saevientium agmine superari. Stephanus ergo, ut no
Abbreviated transcription (Latin):
seuitiam iudeoꝵ potuit suꝑa¬
re: ut ita meriusset felicit᷑ trium¬
e phare. Neq enĩ paruipendenda
sunt:talis uirtus . talisq triũ¬
phus. Haud u̾o uilib armis
potuit p̾muniri: qui a multis
potuit supari. Inuicte nãq in
eo enituit ĩsigne uirtutis iudi
ciũ: que nec fremenciũ seuiciã
formidauit. nec lapidantiũ ittibs
deuicta succubuit. Usq a deo
et inter lapidum fuit cruciamẽ¬
ta securus: ut ĩcredulitatem iu¬
deorũ fideliter argueret. et bemi¬
gnus ꝓ lapidantib exoraret.
Qd̃ est ergo tam magnũ atq
insuꝑabise genus armoꝵ. quo
muñitus seuientes argueret.
patiens suꝑaret. iñsiꝑ ⁊ occisus
aulam celestis regni unius et
coronatus intraret. Pculdubio
munimine regio septus nul¬
latenus est ab adusariis supa¬
tus. Qm̃ rex nr̃ cum sit altis¬
simus pro nob̾ humilis uenit.
sed ĩanis uenire non potuit . R¬

Expanded text:
um potuit superare, ut ita meruisset feliciter triumphare. Neque enim parvipendenda sunt talis virtus, talisque triumphus. Haud vero vilibus armis potuit praemuniri, qui a multis non potuit superari. Invictae namque in eo enituit insigne virtutis, quae nec frementium saevitiam formidavit, nec lapidantium ictibus devicta succubuit. Usque adeo it interritus , et inter lapidum fuit cruciamenta securus, ut incredulitatem Judaeorum fidenter argueret, et benignus pro lapidantibus exoraret. Quod est ergo tam magnum atque insuperabile genus armorum, quo munitus saevientes argueret, patiens superaret; insuper et occisus aulam coelestis regni vivus et coronatus intraret? Procul dubio munimine regio septus, nullatenus est ab adversariis superatus: quoniam Rex noster, cum sit altissimus, pro nobis humilis venit, sed inanis venire non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
enum corpori suo uirginis p̃pa¬
rauit uterũ: ip̃e martiri suo
aꝑire dignatus est celum. Do¬
minus ihũs xp̃us angustia s
intrare non dedignatus ẽ ut̾r
ut animã stephani latitudo su¬
scipet celi. Neccessarium tamẽ¬
nobis est fratres agnoscere. qͥb¬

Expanded text:
is praeparavit uterum, ipse martyri suo aperire dignatus est coelum. Dominus Christus angustias intrare non dedignatus est uteri, ut animam Stephani latitudo susciperet coeli. 2. Necessarium nobis est, fratres car
Abbreviated transcription (Latin):
hodie miles egressus est de erga¬
stulo carnis. Heri xp̃us pro no¬
bis pãnis est ĩuolutus: hodie
stephanus stola est ab eo ĩmor¬
talitatis ĩdutus. Heri p̾sepis
angustia xp̃m portauit infã¬
tem. hodie ĩmensitas celi susce¬
pit stephanũ triumphantẽ . R¬
Hesterna die dommus natus est ĩ
terris. ut stephanus nasceretur in
celis. ingressus est dominus mũ¬
dum: ut stephanus ĩgrederetur ĩ

Expanded text:
hodie servus egressus est de ergastulo carnis. Heri Christus pro nobis pannis est involutus; hodie Stephanus stola est ab eo immortalitatis indutus. Heri praesepis angustia Christum portavit infantem; hodie immensitas coeli suscepit Stephanum triumphantem. Hesterna die Dominus natus est in terris, ut Stephanus nasceretur in coelis; ingressus est Dominus mundum, ut Stephanus ingrederetur in
Abbreviated transcription (Latin):
aulus ⁊ ioh̾es
dixerunt iuliano nos
unũ deum colimus
qui fecit celum ⁊ terram. Dñs¬
regnͣ. Paulus ⁊ iolẽs dicerũt
ad terencianũ si tuus dñs est iuli¬
anus habeto pacem cum islo nob̃

Expanded text:
aulus et Joannes dixerunt ad Julianum: Nos unum Deum colimus, qui fecit coelum et terram. Ant. Paulus et Joannes dixerunt ad Terentianum: Si tuus Dominus est Julianus, habeto pacem cum illo. Nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ui uacantem quẽ¬
mam et lubricũ uide¬
mus. admonendus
est ut amiugio frenare iniquitatẽ
licet. discat suꝑare quod nõ licet.
Cum cr ringatuni uidemus ad¬
monendus est: ut sic exerceat
curamn seculi ne post ponat a¬
morem dei. Sic placeat uosun¬
tati conugis: ut non displiceat
conditeri. Cum clericum uidem
admonendus est ut sic uiuat:
quatinꝰ exemplum uite sclarib
prebeat. Ne si quid in illo iuste
reprehenditur: ex eiꝰ uicio ip̃a reli¬
gionis nr̃e estimacio grauetur.
Cum monachũ uidemꝰ ad mo¬
nendus est. ut reuerenciã hĩtus
sui in actu. in lorucione in eigi¬
tatione sua semꝑ circunspiciat.
et ea que mundi sunt ꝑfecte de¬
serat. et quod ostendit hunianis
scults habitu: hoc ante dei oclõs
morib pretendat. Iste iste itaq
iam sanctus est: admoueatur
ut crescat. Ille utero ad huc in¬
quus est: admoueat᷑ ut corri¬
gat. Quatinus ut quisquis se
ad sacerdotem piurerit: sale ẜmo¬
nis illuts conditus recedati ħec

Expanded text:
um vacantem quemiam et lubricum videmus, admonendus est ut conjugio frenare studeat iniquitatem licet discat superare quod non licet. Cum conjugatum videmus, admonendus est ut sic exerceat curam saeculi, ne postponat amorem Dei; sic placeat voluntati conjugis, ut non displiceat conditori. Cum clericum videmus, admonendus est quatenus sic vivat, ut exemplum vitae saecularibus praebeat, ne si quid in illo juste reprehenditur, ex ejus vitio ipsa religionis nostrae aestimatio gravetur. Cum monachum videmus, admonendus est ut reverentiam habitus sui in actu, in locutione, in cogitatione sua semper circumspiciat, ut ea quae mundi sunt perfecte deserat, et quod ostendit humanis oculis habitu, hoc ante Dei oculos moribus praetendat. Iste itaque jam sanctus est, admoneatur ut crescat; ille vero adhuc iniquus est, admoneatur ut se corrigat, quatenus quisquis se ad sacerdotem junxerit, sale sermonis illius conditus recedat. Haec,
Abbreviated transcription (Latin):
cce qualem sentenciã
merebitur audire: qui
ad cõuiuiũ miptiale. id
est ad altare domini. aut ebriosꝰ.
aut adulter. aut odium in corde
retinens p̾sumit accedere. Au̾tat
et concedat ut mala sue uolun¬
uelimus admittere. aut si ad¬
missa fuerint. sine ulla mora-
penitentia uel pace studeamus
sanare. et largioribz elemosinis
festinemus abluere. ne forte cũ
si pocõrum uuln̾ib ante tribu¬
nal eterni iudicis uenimus. ab
illa etarna eccł̃ia. et ab illa cele¬
sti ierłm. ꝓpetua excõmunicatr̃e
separemur. Hec ergo cogitantes
fratres carissimi. tam casti ⁊ tã
sobrii. et tam patifici ad istud
altare deo auxiliante studeamꝰ
accedere. ut ab illo et̾no altari
non meamur excludi. Qui enĩ-
ad altare istud casto corpore et
mũdo corde. cum secura et ꝓura:
consciencia uenerit: ad illud al¬
tare qd̃ in celis est. felici trãsmi¬
gratione ꝑueniet. R. Maue sur-¬

Expanded text:
cce qualem sententiam merebitur audire, qui ad convivium nuptiale, id est, altare Domini, aut ebriosus, aut adulter, aut odium in corde retinens praesumit accedere. Avertatet concedat ut mala velimus admittere; aut si admissa fuerint, sine ulla mora poenitentia vel pace studeamus sanare, et largioribus eleemosynis festinemus abluere: ne forte, si cum peccatorum vulneribus ante tribunal aeterni Judicis venerimus, ab illa aeterna Ecclesia, et ab illa coelesti Jerusalem perpetua excommunicatione separemur. 4. Efratres carissimi, tam casti et tam sobrii, et tam pacifici ad istud altare, Deo auxiliante, studeamus accedere ut ab illo aeterno altari non mereamur excludi. Qui enim ad istud altare casto corpore et mundo corde cum secura et munda conscientia venerit, ad illud altare, quod in coelis est, felici transmigratione perveniet. Ad extr
Abbreviated transcription (Latin):
Ene autem dicitur
quia misit eos bines¬
alite taciem suam: in omneui
ciuitatem et locum quo erat ip̃e
uenturus. Predicatores enim
suos dominus sequitur: quia
p̾dicatio preuenit. et tunc ad mẽ¬
tis nr̃e hitaculum dominus ue¬
uis. qͣndo uerba exhortationis p̾¬
ciurrunt. atqz per hec uitas ĩ men¬
te suscipitur. Hinc namq eisdẽ
predicatorib dicit ysaias. Para¬
te uiã domini: rectas facite se¬
mitas dei nr̃i. Hinc illis psalmi¬
sta ait. Iter facite ei qui ascendit
suꝑ occasum. Suꝑ eccasum nã¬
qz dominus ascendit. quia unde
in passione eccubuit. inde maio¬
rem suam gloriam resurgendo
manifestauit. Super occasum
uidelz ascendit: quia mortem do¬
mini quam ꝑtulit resurgendo
calcauit. Et ergo qui ascendit sr̃
occasum iter facimus. cum nos
eins gloriã uestris mentibz pre¬
dicamus: ut eas et ip̃e post neni¬
ens ꝑ amoris sui presentiã illu¬
stret. Missis autem predicato¬
ribus quid dominus dicat: au¬
diamus. Messis quidem multa

Expanded text:
ene autem dicitur quia misit eos ante faciem suam in omnem civitatem et locum quo erat ipse venturus. Praedicatores enim suos Dominus sequitur, quia praedicatio praevenit, et tunc ad mentis nostrae habitaculum Dominus venit, quando verba exhortationis praecurrunt, atque per haec veritas in mente suscipitur. Hinc namque eisdem praedicatoribus Isaias dicit: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Hinc illis Psalmista ait: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum namque Dominus ascendit, quia unde in passione occubuit, inde majorem suam gloriam resurgendo manifestavit. Super occasum videlicet ascendit, quia mortem quam pertulit resurgendo calcavit. Ei ergo qui ascendit super occasum iter facimus cum nos ejus gloriam vestris mentibus praedicamus, ut eas et ipse post veniens per amoris sui praesentiam illustret. 3. Missis autem praedicatoribus, quid dicat audiamus: Messis quidem multa,
Abbreviated transcription (Latin):
quietat. Si queris quid ibi sit
ubi tanta et talis beatitudo ꝯsi¬
stit. aliter dici non potest. nisi
quicquid boni est. ibi est: et qͥd¬
quid mali est. nusqͣm est. Qd̃
ĩquis bonũ. Illud est qd̃ oculuꝰ¬

Expanded text:
regnat. Sed quaeres quid ibi sit, ubi tanta et talis beatitudo persistit. Aliter dicere nemo potest, nisi quia quidquid boni est, ibi est: et quidquid mali est, nusquam ibi est. Quod, inquis, bonum illud est? Qu
Abbreviated transcription (Latin):
flere. Tunc dixerũt cornelius
et phebus discipuli eius. Fres.¬
oremus unanimes deũ: ut ostẽ-¬
dat nobis beati mris sui excubi¬
as. Orantib autem populis:
recessit mare in simi suo ꝑtria
fere miliaria. Et ingssi populi
per siccum: ĩuenerunt ĩ modũ
templi marmorei hĩtaculum
a deo paratum. et ibi in archa
sarea corpus sancti dementis
petri discipili et anchoram cum¬
discipulis eius:ut non eũ tol
intimatũ est. ꝙ om̃i anno die
depositionis eius recedat mare-
mentib siccum iter p̾beat. Et¬
hoc ad laudem fui nom̃is iussit
dominus fieri: us ĩ hodiernũ
diem. Ex hoc autem facto: ões g̃s¬

Expanded text:
illis, dixerunt Cornelius et Phoebus discipuli ejus: Omnes unanimes oremus, ut ostendat nobis Dominus martyris sui exuvias. Orantibus autem populis, recessit mare in sinu suo, per tria fere millia. Et ingressi per siper siccum inuenerunt in modum templi marmorei habitaculum a deo paratum; et ibi in archa saxea corpus sancti Clementis Petri discipuli et ancoram iudiscipulis eius intimatum est quod omni anno die passionis ejus recedat mare et siccum iter praebeat. Quod ad laudem nominis sui facit Dominus fieri usque in hodiernum diem. Hoc autem ut factum es
Abbreviated transcription (Latin):
tam ĩuidiosa relatio cucurrit
ad imꝑatorem traianũ. ut dice
accedere. cessit multitudini: ⁊ so¬
lum clementem cogebat ad sacri¬
domino ut penitus mutari nõ
posset: dixit ad suos. Pducatur
ad mare. et ligetur ad collũ eiꝰ¬
anchora ⁊ p̾cipitetur in mediũ
maris. ut non possint xp̃iani

Expanded text:
tiosa relatio cucurrit ad imperatorem Trajanum, ut diceraccedere, cessit multitudini, et solum Clementem episcopum cogebat ad sacriDomino, ut penitus moveri non posset, dixit ad suos: Perducatur ad mare, et ligetur ei ad collum ancora et praecipitetur in medio mari, ut non possint populi
Abbreviated transcription (Latin):
sset:didiscit ab eis ꝙ de uiͦ mili¬
ario aquam sibi suam hume¬
ris deportarent. Tunc sanctus¬
demens dixit. Oremus dnm̃
at. Et qui ꝑcussit in deserto si
na petrani. et flurerunt aque
ĩ abundantia. ip̃e nob̃ laticem
affiuentem imꝑtiatur. ut de

Expanded text:
sset, didicit ab eis quod a sexto milliario aquam sibi humeris apportarent. Tunc S. Clemens dixit: Oremus Dominat; et qui percussit petram in monte Sina, et fluxerunt aquae in satietatem, ipse nobis laticem affluentem aperiat. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
orõne completa hinicinide circũ¬
spiceret: uidit agnũ stantem qͥ
pede dextro leuato. quasi locũ sibi
iutelligens dominũ esse. quem
cum et dixit. In nomine patris
et filii et spũs sancti: in isto loco
ꝑcutite. Cum omnes ĩ gyro rasts
effoderent. et non ip̃m locum in
quo agnus stabat contingerent:
accepto breui sarculo sc̃s clemẽs.
leui ictu locum sub pede agni ꝑ¬
cutiens. fontem affluentibz ue¬
nis emanantem aꝑuit. qͥ suo
impetu euomens fluuiũ fecit.
Tunc uniũsis gaudentib: scs̃
demens responsorm̃ dixit. Itutis
impetus letificat aiuitatem del.
Ad istam autem famã cõfluxit
omis prouincia. et ueuientes
uniuersi ad doctrinã sancti cle¬
mentis conu̾tebantur ad dn:¬

Expanded text:
one completa hinc inde circumspiceret, vidit agnum stantem, qui, pede dextro erecto, quasi locum sanctintelligens Dominum Jesum Chriscum, et dixit: In nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti, in isto loco percutite. Sed cum omnes per gyrum rastris effoderent, et non ipsum locum, in quo agnus stabat contingerent, accepto brevi surculo S. Clemens levi ictu locum sub pede agni percutiens, fontem affluentibus venis ornatum aperuit. Qui subito impetu evomens fluvium fecit. Tunc universis gaudentibus beatus Clemens responsorium dixit: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei; ad istam autem famam confluxit omnis provincia; et venientes universi ad doctrinam sancti Clementis, convertebantur ad D
Abbreviated transcription (Latin):
audiendum tradidit. Qui be¬
atum ianuariũ pacienter audi¬
dieus: spiritu da illuminatus
credere cepit. Quan protinus be¬
atus presoiter cum uxore ma¬
gna nomine. ⁊ familia ꝓmiscin

Expanded text:
audiendum tradidit. Qui beatum Januarium patienter audiens, spiritu Dei illuminatus credere coepit. Quem protinus beatus presbyter, cum uxore Marina nomine, et familia promisc
Abbreviated transcription (Latin):
minus thesauros
incõparabiles qͥs
michi se donatirix prourisit si
confessione. Non ergo potero
ad murtiam prioris amatoris
uel aspicere alium. ⁊ illum de¬
relinquere: cum quo sum ca¬
ritate comuncta. Cinus ge
nerositas celsior. possibilitas
fortior aspectus pulcrior. amor
suaior. ⁊ omins gracia ele¬
gancior. A quo michi iam
thalamus collocatus est. Cuiꝰ
michi organa medrlatis uo¬
cib resonant: cuiꝰ michi uir¬
gines iustissimis uocib can¬
tant. Iam mel ⁊ sac ex aus
orre fuscepi iam amplerib aͦ¬

Expanded text:
thesauros incomparabiles, quos mihi se daturum repromisit, si ore. Non ergo potero ad contumeliam prioris amatoris vel aspicere alium et illum relinquere, cum quo sum charitate devincta; cujus est generositas celsior, possibilitas fortior, aspectus pulchrior, amor suavior, et omni gratia elegantior. A quo mihi jam thalamus collocatus est, cujus mihi organa modulatis vocibus resonant, cujus mihi virgines justissimis vocibus cantant. Jam mel et lac ex ore ejus suscepi, jam amplexib
Abbreviated transcription (Latin):
cimo etatis sue anno mortẽ
ꝑtulit ⁊ uitam inuenit. quiaͦ
Infancia computabatur in an¬
ins: sed erat senectus mentis ĩ¬
mensa. Corpore quidem iueu¬

Expanded text:
cimo aetatis suae| anno mortem perdedit uitam inuenit Quia infantia conputabatur in annis . sed| erat senis mente corpore quidem iuuen
Abbreviated transcription (Latin):
si consensum sinum aiusqz con¬
ingium non negaret. Ad hec-
beata agnes tale nuuen fertur
dedisse responsum. Discede a
me fomes peccati. mitrimentũ
facinoris. pabulum mortis
discede a me: quia iam ab alio
amatore preuenta sum. R¬

Expanded text:
si consensum suum ejus conjugio non negasset. 3. Ad haec beata Agnes tale fertur juveni dedisse responsum: Discede a me, fomes peccati, nutrimentum facinoris, pabulum mortis: discede a me; quia jam ab alio amatore praeventa sum,
Abbreviated transcription (Latin):
eritis. Et ecce symon frater uester
scio qd̃ uir consilii est ip̃m audite
semper: et ip̃e uobis erit pater.E
iudas machabeus fortis iurib
a iuentute sua sit nob̃ pͥncep
milicie. et ip̃e aget bellum popl
Et adducetis ad uos omnes
factores legis. Et uindicate uin¬
dictam populi uestri. Et retribu.¬
ite retributionem gentihus. Et
intendite in p̾ceptum legis. Et
benedixit ets. et appositus est ad
patres suos. Et defunctus est ce¬
tesimo et quadragesimo et sex¬
to anno. et sepultus est a filus
sius in sepustus ꝑatrũ suorũ in
modin. Et plauxerunt eũ omis
israel. planctu magno: uo-¬

Expanded text:
eritis et ecce Simeon frater vester scio quod vir consilii est ipsum audite semper et ipse vobis erit pater et Iudas Macchabeus fortis viribus a iuventute sua sit vobis princeps militiae et ipse aget bellum populi et vos adducetis ad vos omnes factores legis et vindicate vindictam populi vestri et retribuite retributionem gentibus et intendite in praeceptum legis et benedixit eos et adpositus est ad patres suos et defunctus est centesimo et quadragesimo et sexto anno et sepultus est a filiis suis in sepulchris patrum suorum in Modin et planxerunt eum omnis Israhel planctu magno
Abbreviated transcription (Latin):
Ta uerbis uiri ꝓc̃coris
ne timueritis. qͥa glia
eius stertus et uermis
est. Hodie extollitur. et cras non
ĩuenietur: quia conuersus est
terram suam. et cegitatio eius pe¬
riet. Uos ergo filii confortamint
et iuiriliter agite ĩ lege. quia cũ¬

Expanded text:
a verbis viri peccatoris on timueritis quia gloria eius stercus et vermis est hodie extollitur et cras non invenietur quia conversus est in terram suam et cogitatio eius periet vos ergo filii confortamini et viriliter agite in lege quia
Abbreviated transcription (Latin):
celi et terre qͣndo create
sunt. in die quo fecit do¬
minus deus celuin et terrain.
et omne uirgultũ agri anteꝙͣ
oriretur in terra: omnerqz he¬
bam regionis priusqͣm gͥmi

Expanded text:
cȩli et terrȩ, quando create sunt, in die quo fecit Dominus Deus cȩlum et terram et omne uirgultum agri, antequam oriretur in terra, omnemque herbam regionis regi
Abbreviated transcription (Latin):
t dirit beatus
sirtus ad templũ
martis. Destruat
te xpistus filius dei uiui. Qd
xpistiani amen. Et subito ce¬
cidit aliqua pars templi: et
cõminuta est. Turc milites

Expanded text:
 dixit beatus Sixtus ad templum Martis: Destruat te Christus Filius Dei vivi. Et Christiani, Amen, subito cecidit aliqua pars templi, et comminuta est. Tunc beatus
Abbreviated transcription (Latin):
braham exultauit. ut
uideret diem xp̃i: ⁊ uidit
et gauisus est. ysaias qͦq
et micheus et multi alii proplete:
uiterunt gloriã domini. Qui et
proptea uidentes sunt appellati¬
sunt. Et hii omnes a longe as-¬
picientes et salutantes: ꝑspecł̃m
in enigiate uiderũt. Apõstoli ãt
in p̾sentia hentes dominũ conues
centesqz ei et que uoluissent. ĩtro¬
gando discentes. nequaqͣm ꝑ an¬
gelos. aut uarias uisionũ specie.
opus habebant docer. Quos uero.
lucas multos ꝓphetas et reges
dicit: matheus aꝑicius ꝓplxtas
et iustos appellat. Ip̃i sunt enim
reges magni: qui temptationũ.
sũarum motib non consenciẽdo
uerunt.

Expanded text:
braham exsultavit ut videret diem Christi, et vidit, et gavisus est. Isaias quoque, et Micha, multi alii prophetae viderunt gloriam Domini, qui et propterea Videntes sunt appellati. Sed hi omnes a longe aspicientes et salvantes per speculum et in aenigmate viderunt , apostoli autem impraesentiarum habentes Dominucentesque ei, et quaeque voluissent interrogando discentes, nequaquam per angelos aut varias visionum species opus habebant doceri. Quos vero Lucas multos prophetas et reges dicit, Matthaeus apertius prophetas et justos appellat: ipsi sunt enim reges magni qui tentationum suarum motibus non consentiendo verunt:
Abbreviated transcription (Latin):
a die qua eduxi ess de egipto ris
ad diem hanc: sicut deceliquer̃t
me. et seruierũt diis alienis. sic
facient etiã tibi. Nunc gͦ audi
uocem eorum. Uerũtamen con¬
testare ecs et predic eis ius re
gis. qui regnaturus est sr̃ ess.
ixit itaq samuel nĩ¬
L
om̃ia uerba domini
ad populũ qui petie¬
rant a se regem et ait Uoc ent
ius regis qui regnaturus est fr¬
ĩ nobis. Filios uestros tollet et
ponet in curribz suis. Ffaciet sͥ
equites et p̾cursores quadrige¬
rum suarũ. Et constituet sib̾i
tribunos et centuriones ⁊ ara¬
tores agrorum suoꝵ. et messo¬
res segetum. et fabros armorii
et curruũ suorum. Filias queq
uestras faciet sͥ unguentanas
et focarias et panificas. Agros qͥ¬
qz uestros et uineas. ⁊ oliueta
optima tollet: et dabit seruis
suis. sed et segetes ur̃as ⁊ uine¬
auĩ redditus aDecimabit. ut
det eunuchis et famulis suis.
Seruos etiam uestros ⁊ ancilla
et iuuenes optimos et asines
auferet et ponet in opere suo .g¬

Expanded text:
die quo eduxi eos de Aegypto usque ad diem hanc: sicut dereliquerunt me, et servierunt diis alienis, sic facient etiam tibi. Nunc ergo audi vocem eorum: verumtamen contestare eos, et prgis qui regnaturus est super eos dixit itaque Samuhel omnia verba Domini ad populum qui petierat a se regem et ait hoc erit ius regis qui imperaturus est vobis filios vestros tollet et ponet in curribus suis facietque sibi equites et praecursores quadrigarum suarum et constituet sibi tribunos et centuriones et aratores agrorum suorum et messores segetum et fabros armorum et curruum suorum filias quoque vestras faciet sibi unguentarias et focarias et panificas agros quoque vestros et vineas et oliveta optima tollet et dabit servis suis sed et segetes vestras et vinearum reditus addecimabit ut det eunuchis et famulis suis servos etiam vestros et ancillas et iuvenes optimos et asinos auferet et ponet in opere suo g
Abbreviated transcription (Latin):
fontes: trentur fluminaq igni.
S tuba tamen sonitũ tristem
dimittet ab alto. Orbe gemens
facinus: miserũ uariosq labo¬
res. Tartareũq chaos monstra¬
bit terra dehiscens. Et coram hoc
domino: reges sistentur ad imũ.
Recidet e celo ignisq sulphuriͤ¬
et ampnis. Hec de xp̃i natiuita-¬
te. passione et resurrectione atq
secundo eius aduẽtu ita dicta
sunt. ut si quis ĩ greco capita
horum u̾suum discern̾e uoluit.
ĩueniat ihus xpistus yos theoy¬
tis eistem u̾sib. apparet ihus
qd̃ grecarum litterarũ ꝓprietaˢ
nõ adeo potuit obseruari. Cre¬
do iam uos inmici iudei tantis
testib ita obrutos. ꝯfutatosq ẽẽ
ip̃a u̾itate: ut nichil ultra re¬
pugnare nichil q̃rere debeatis.
R Uirgo israel reu̾tere ĩ ciuitates
tuas. usq quo dolens auerteris ge¬
nerabis dominũ saluatorem et¬

Expanded text:
fontes torrentu n fuminaque igni, fontes torrentu n fuminaque igni, Et tuba tum sonitum tristem dimittet ab alto Orbe gemens facinus miserum vanosque labores, Tartareumpue chaos monstrat terra deinceps, Et coram hic Domino reyes sistentur ad unum. Procedit e celo ignisque et sulphuris amnis. Hec de Christi nativitate, passione et resurrectione atque secundo eius adventu tradita sunt, ut si quis in Greco capitulo horum versibus discernere voluerit, inveniet: Iesus Christus, hios thetis eisdem versibus apparet, d Grecarum litterarum proprietas non adeo potuit observari. Credo vos, o inimici Iudei, tantis testibus ita obrutos confutaturos esse ipsa veritate, ut nichil aliquid repugnare, nichil querere debeatis. Virgo Israel, revertere in civitates tuas , » usquequo dolens averteris? Generabis Dominum Salvatorem
Abbreviated transcription (Latin):
illum ex gente uestra natum:
sed in errore uestro nõ delictũ
itreducam. qui meruit teneri
decrepitus ĩ hac luce. quousqz ui¬
deret ueram lucem. quem quidẽ
iam etas compellebat ire. sed
expectabat susciꝑe quem sciebat
ienire. Cũ iste senex admonitꝰ
esset ab spũ sancto ꝙ non ante
moreretur. qͣm uideret xp̃m dei
natum:quẽ cognoscens prexit
ad templũ. Ub̃i uo portari ma¬
tris manib uidit. et diuinã ĩ¬
fanciã pia senectus uidit ⁊ ag-¬
nouit:tulit ĩfantem ĩ mãib
suis. Ille quidem xp̃m ferebat:
sed xpus senem regebat. Rege¬
bat qui portabatur: ne ille ãte
ꝓmissum a corpore solueretur.
Quidtamẽ dix̾it. Quẽ tam̃
confessus fuerit aduertite ini¬
mici: non xp̃i sed uestri. Bene¬
dicens deuin exclamauit senex
ille: et dixit. Nunc dimittis dr̃e.
seruũ tuum in pace: quia uide¬
runt cculi mei salutare tuu.
Illi etiam parentes bi iohãnis
zacharias et elizabeth iuienes
steriles ĩsenecta fecundi: dicãt

Expanded text:
illum ex gente vestra natum, sed in errore vestro non relictum, ntroducam, qui meruit teneri decrepitus in hac luce quousque videret veram lucem, quem quidem jam aetas compellebat ire, sed exspectabat suscipere quem sciebat venire, cum iste senex admonitus esset a Spiritu sancto, quod non ante moreretur quam videret Christum Dei natum. Quem cognoscens perrexit in templum. Ubi vero eum portari matris manibus vidit, et divinam infantiam pia senectus agnovit, tulit infantem in manibus suis. Ille quidem Christum ferebat, sed Christus senem regebat. Regebat qui portabatur, ne ille ante promissum a corpore solveretur. Quid tamen dixerit, quem tamen confessus fuerit, advertite inimici, non Christi, sed vestri. Benedicens Deum exclamavit senex iste, et dixit: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace, quia viderunt oculi mei salutare tuum Illi etiam parentes Joannis Zacharias et Elizabeth juvenes steriles, in senectute fecundi, dicant
Abbreviated transcription (Latin):
quod facta sunt om̃ia ĩ p̃sepe
iaciusti. Agnouit bos possesso¬
rem suũ: et asinus presepe do¬
mini sui. In medio duũ ani¬
maliũ cegnosceris. Quid est
ĩ medio duũ animalium ceg¬
nosceris. nisi aut ĩ medio duo¬
rum testamentoꝵ. aut ĩ medio
duorum latronũ. aut ĩmedio
moysi et helye cũ eo in monte
sermocinanciũ. Ambulauit ĩ¬
quit uerbũ: et exiit ĩ campis.
Derbum caro factũ est. ⁊ habita¬
uit ĩ nobis. Hoc et ierennas. ait
Post hec in t̾ris usus est: et cum
hom̃ib conu̾satus est. Ecce quẽ¬
admodum sͥ cõueniũt testes u¬
ritatis: esce queadmodũ conui¬
cunt filios falsisatis. R Ecor iã¬

Expanded text:
quod facta sunt omnia, in praesepio jacuisti. Agnovit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui . In medio duum animalium cognosceris. Quid est, in medio duum animalium cognosceris, nisi aut in medio duorum Testamentorum, aut in medio duorum latronum, aut in medio Moysi et Eliae, cum eo in monte sermocinantium? Ambulavit, inquit, Verbum, et exivit in campis. Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Hoc est Jeremias ait: Post haec in terris visus est, et cum hominibus conversatus est . Ecce quemadmodum sibi conveniunt testes veritatis, ecce quemadmodum convincunt filios falsitatis. Suffi
Abbreviated transcription (Latin):
tendite legem. Testimoniũ q̃rĩ¬
tis de xp̃o. In lege uestra scͥptum̃
est. ꝙ duorum hominũ testimo¬
niũ uerum sit. Precedant ex legẽ¬
uestra nõ tantũ duo: sed etiam
plures testes xp̃i. et cõuincantꝰ
auditores legis non factores
Dic ysaia testimoniũ xpõ. Ecce
inquit u̾go ĩ ut̾o concipiet ⁊ pa¬
riet filium: et uocabitur nome
eius emanuel. qd̃ est int̾preta¬
tum nob̾cum deus. Accedebat et
alius testis. Dic et tu ierenuia
testimoniũ xp̃o. Hic est inquit
deus uester: et nõ estimabitur
alius absqz illo. qui adĩuenit
iacob pu̾o suo. et israel dilecto
et cũ hom̃ib conu̾satus est. Ec̃ce
duo testes ydonei ex lege uestrai
ex quorum testinionio nõ sũt
compũcta corda uestra. S aliis
atq alii ex lege uestra xͥ testes.
introducãtur: ut frontes duris¬
sime inimicoꝵ conuertantur.

Expanded text:
imonium quaeritis de Christo? In lege vestra scriptum est, quod duorum hominum testimonium verum sit? Procedant ex lege non tantum duo, sed etiam plures testes Christi, et convincant auditores legis, nec factores. Dic, Isaia, testimonium Christo. Ecceuit, in utero concipiet, et pariet Filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel, quod interpretatur Nobiscum Deus . Accedat et alius testis. Dic et tu, Jeremia, testimonium Christo. Hic est, inquit, Deus noster, et non aestimabitur alius absque illo, qui invenit Jacob puero suo, et Israel dilecto et cum hominibus conversatus est . Ecce duo testes idonei ex lege vestra, ex quorum testimonio non sunt compuncta corda vestra. Sed alii atque alii ex lege Christi testes introducantur, ut frontes durissimae inimicorum conterantur.
Abbreviated transcription (Latin):
legis dator dux pplĩ
isra el:testimoniũ
anima que nõ audierit ꝓphe¬
ip̃m audi in euangelio xpistũ.
Non est ĩquit ꝓpha sine honore:
nisi patria sua. Accedat autem
et dauid testis fidelis: ex cuius
semine processit ip̾e. cui lex et ꝓ¬
phete testimoniũ dicũt. Dicat¬
et ip̃e de xp̃o. Adorabunt inqͥt
eum omnes reges terre: om̃es
gentes seruient ei. Cui seruiẽt.
Dic cui seruient. Uis audire
cui: Dixit dominus domino
meo. sede ad dexteram meam:
donec ponam inimicos tuos.
scabellum pedum tuorum. Et
exp̾ssius atq nominatim.
Quare ĩquit tumultuate st̃
gentes: et popłi meditati sũt
ĩnania. Astiterunt reges terre
et principes cõuenerũt in unũ:

Expanded text:
legislator, dux populi Israel, testimonium anima quae non audierit propheipsum audi in Evangelio. Non est, inquit, propheta sine honore, nisi in patria sua . Accedat autem David sanctus, testis fidelis, ex cujus semine processit ipse cui lex et prophetae testimonium dicunt, dicatet ipse de Christo. Adorabunt, inquit, eum omnes reges terrae, omnes gentes servient illi . Cui servient? Dic, cui servient? Vis audire cui servient? Dixit Dominus Domino meo, Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum . Expressius atque nominatim: Quare, inquit, tumultuatae sunt gentes, et populi meditati sunt inania? Astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in
Abbreviated transcription (Latin):
Uerat et ille daniel. sanctꝰ u
uenis.quidem etate.senior uo
sciencia et mansuetudĩe ꝯuin¬
cat omnes falsos testes. Sicut
conuicit seniores impudicos:
ita suo testimonio xp̃i conterat
inimicos. Dic sancte daniel:
dic de xp̃o quod nosti. Cum ue¬
nerit ĩquit sanctus scõrum:
cessabit unctio uestra. Quare
illo presente cui ĩsultantes dice¬
batis: tu deteip̃o testimonium
dius.testimoniũ tuum nõ est
uerum. cessabit unctio uestra.
nisi quia ip̃e est qui uen̾at sc̃s
sanctorũ. De sicut uos dicitis
nondũ uenit. sed expectatur
ut ueniat sanctus scõrum de¬
monstrate unctõem. Si autẽ
qd̃ uerum est cessauit unctio.
uestra: agnoscite uenisse señt
scõrum. Isp̾e est enĩ et lapis il¬
le abscisus de mõte sine mãĩbz
conscindentiũ. id est xpus natꝰ
de uirgine sine maĩbz comples¬
tentũr: qui tantũ creuit. i mriõs
magnus fieret. et impleret u¬
niu̾sã faciem terre. De qͦ mõ¬
te dicit ꝓpleta. Uenite ascenda¬
nus ad montẽ domini. Et de

Expanded text:
at et ille Daniel sanctus, juvenis quidem aetate, senior vero scientia ac mansuetudine, convincat omnes falsos testes; sicut convicit seniores impudicos, ita suo testimonio Christi conterat inimicos. Dic, sancte Daniel, dic de Christo quod nosti. Cum venerit, inquit, Sanctus sanctorum, cessabit unctio . Quare illo praesente cui insultantes dicebatis, Tu de te testimonium dicis, testimonium tuum non est verum, cessavit unctio vestra, nisi quia ipse est qui venerat Sanctus sanctorum? Si, ut vos dicitis, nondum venit, sed exspectatur ut veniat Sanctus sanctorum, demonstrate unctionem. Si autem quod verum est cessavit unctio vestra, agnoscite venisse Sanctum sanctorum. Ipse est enim et lapis ille abscissus de monte sine manibus conscindentium, id est, Christus natus de virgine sine manibus complectentium, qui tantum crevit ut mons magnus fieret, et impleret universam faciem terrae. De quo monte dicit Propheta: Venite, ascendamus in montem Domini . Et de
Abbreviated transcription (Latin):
quo placuit deo hĩtare in eos
hunc cognouit petrus:dices.
Tu es xpistus filius dei iui.
Agnouit montẽ: et ascendit ĩ
montem. Testimoniũ dixit ue¬
ritati: et dilectus est a u̾itate. su¬
pra petrain fundatus est petrus:
ut mortem susciꝑet illũ amã¬
do: quẽ ter negauerat timedo.R¬

Expanded text:
are in eo? Hunc cognovit Petrus, dicens: Tu es Christus Filius Dei vivi . Agnovit montem et ascendit in montem, testimonium dixit Veritati, et dilectus est a Veritate. Supra petram fundatus est Petrus, ut mortem susciperet, illum amando quem ter negaverat timendo.
Abbreviated transcription (Latin):
stimoniũ de xp̃o. Domine ĩqͥt
audiui auditum tuum et ti¬
mui: consideraui oꝑa tua. et ex¬
paui. Que oꝑa dei iste mirat
expauit. Nunquid fabricam.
mundi iste miratus expauit.
Absit. Sed aubi ad quid expa¬
uit. In medio ĩquit duum ã¬
nimaliũ cognosceris. In me

Expanded text:
imonium Christo. Domine, inquit, audivi auditum tuum, et timui: consideravi opera tua, et expavi . Quae opera Dei iste miratus expavit? Nunquid fabricam mundi iste miratus expavit? Absit. Sed audi quid expavit. In medio, inquit, duum animalium cognosceris. Ope
Abbreviated transcription (Latin):
ista o iudei: an adhuc
ad confusionẽ uestrã¬
ex lege et gente uestra alios ĩtro¬
ducemus testes. ut illi testimo¬
niũ ꝑhibeant. cui ꝑdita mente
insultantes dicebatis. Tu de te
uelim exlege et ꝓphetis. omnia.
que dexp̃o dicta sunt colligere:
facilius me tempus qͣm copia
deserit. Deruntamen senem

Expanded text:
ista, o Judaei, an adhuc ad vestram confusionem ex lege et ex gente vestra alios introducemus testes, ut illi testimonium perhibeant cui perdita mente insultantes dicebatis: Tu testimsi velim ex lege et prophetis omnia quae de Christo dicta sunt colligere, facilius me tempus quam copia deserit. Verumtamen senem
Abbreviated transcription (Latin):
martiris tui natalis
semꝑ excipiat: qui et iecundita¬
tem nobis sue glorificacionis
infundat. ⁊ tibi nos reddat ac-¬
ceptos ꝑder.

Expanded text:
martyris tui Natalis semper excipiat, qui et jucunditatem nobis suae glorificationis infundat, et tibi nos reddat acceptos. Per.
Abbreviated transcription (Latin):
ilia mea male a de¬
nonio uexatur. Ege
tiliam eccl̃ie puto animas essi
credentium que male a demo¬
nio uexabantur: ignorantes.
creatorem et adorantes lapidẽ.
Qui non respondit ei uerbũ.
Non de supbia phariseica. nec
de scribarum suꝑcilio. sed ne ip̃e
tates samaritanoꝵ ne ĩtraue¬
ritis. Nolebat enim occasionẽS
calumpniatorib dare. ꝑfectam¬
qz salutem gentium passioniis
et resurectionis tempori seruabat.
me aurora est reudit ei nõ dimittam
te nisi bnorreris michi. Et bñdixit
eum in eodem loco. u̾. Bñdicens bene¬
dicam tibi et multiplicabo te. Et be.¬
t accedentes disciixͣ.¬
puli enis: regabãt
eum dicentes. Di¬
nutie eara. quia clamat post
nos. Discipuli adhuc illo tem¬
pore. misteria domini nesciẽ¬
tes. uel misicordia cõmoti: ro¬
gabãt pro chananea muliere.
quam alter etrangelista syro¬
phenissan appellet: uel importu¬
nitate eius caiere cupientes.
qua nõ ut clementem: s ut
durum riedicũ crebrius ĩcla

Expanded text:
ilia mea male a daemonio vexatur. Ego filiam Chananaeae, puto animas esse credentium, quae male a daemonio vexabantur, ignorantes Creatorem, et adorantes lapidem. Qui non respondit ei verbum. Non de superbia Pharisaica, nec de Scribarum supercilio; sed ne ipse tates Samaritanorum ne intraveritis . Nolebat enim occasionem calumniatoribus dare, perfectamque salutem gentium passionis et resurrectionis tempori reservabat. me, aurora est. Respondit ei: Non dimittam te, nisi benedixeris mihi. Et benedixit eum in eodem loco. Vers. Benedicens benedicam tibi, et multiplicabo te. Et bet accedentes discipuli ejus, rogabant eum, dicentes: Dimitte eam, quia clamat post nos. Discipuli illo adhuc tempore mysteria Domini nescientes vel misericordia commoti, rogabant pro Chananaea muliere, quam alter Evangelista Syrophoenissam appellat, vel importunitate ejus carere cupientes, quia non ut clementem, sed ut durum med
Abbreviated transcription (Latin):
cribis et phariseis ca¬
lumpmiatorib dere¬
lictis transgreditur in partes
tyri et syonis. ut tyrios h̃doni¬
osqz curaret. Miilier autem
chananea egreditur definib
ꝓpriis: damans ut filie impe¬
traret sanitatem. Obserua qd̃
in quintodecimo loco filia cha:¬
nanee sanatur. Miserere mei
fili dauid: filia mea male a
demonio uexatur. Inde uero
nouit uocare filium dauid: qͥs
egressa iam fuat definibz sius
et errorem tyroꝵ et sydoniorũ
loci ac fidei cõmutatione dimi¬

Expanded text:
cribis et Pharisaeis calumniatoribus derelictis transgreditur in partes Tyri et Sidonis ut Tyrios Sidoniosque curaret. Mulier autem Chananaea egreditur de finibus pristinis clamans, ut filiae impetret sanitatem. Observa quod in quinto decimo loco, filia Chananaea sanatur. Miserere mei, Domine, fili David, filia mea male a daemonio vexatur. Inde vero novit vocare filium David, quae egressa jam fuerat de finibus suis, et errorem Tyrorum ac Sidoniorum loci ac fidei commutatione dimi
Abbreviated transcription (Latin):
tib euangeliũ. iusta fieret au
gentes transinigratio R Mi¬
nor sum cunctis miserationib tuis
domine abraham. ĩ baculo meo
transiui iordanẽ istum. et mĩc cũ
duabus turmis regredior. Cibera
me domine de manibz esau. Qͥa
ualde cõtrerait cor meũ illũ tunẽs. A¬

Expanded text:
tibus Evangelium, justa fieret ad gentes transmigratio. nor sum cunctis miserationibus tuis, Domine Abraham. In baculo meo transivi Jordanem istum; et nunc cum duabus turmis regredior. Libera me, Domine, de manu Esau, quia valde contremens cor meum illum timet.
Abbreviated transcription (Latin):
E se ergo loquentib¬
exhibuit:sed de se du¬
bitantib sognitionis sue speciẽ
abscondit. Derba quidem con
tulit: duriciã intellectus increpa¬
uit. Sacre scripture misteria q̃
de selp̃o erant aperuit: et tamẽ
quia adhuc ĩ eorum cordib
ꝑegrimuis erat a fide. ire se longiꝰ
finxit. Fingere namqz compoͦ¬
nere dicimus: unde et composi¬
tores luti figulos uogamus.
Nichil ago simplex u̾itas per
duplicitatem fecit. sed talem
se eis exhibuit in corpore: qual
apud illos erat in mente. Pro¬
bandi autem erant:sed hii qui
eum. et si necdũ ut deuin dili¬
gerent: saltem ut ꝑegrinũ ama¬
re potuissent. Sed quia esse ex¬
tranei a caritate non poterãt.
hii cum quib u̾itas gradieba¬
tur: eũ ad hospicium̃ quasi ꝑe¬
grinũ uocant. Cur autem dĩxi¬
mus uocant. cum illic scriptũ
sit coegerunt eum. Ex quo ru¬
mirum exemplo colligitur. qͥfl
inuitandi fũt: sed etiam tra¬
hendi. Mensam ponut. cibos
offerunt. et deum quẽ in expo¬

Expanded text:
e se ergo loquentibexhibuit, sed de se dubitantibus cognitionis suae speciem abscondit. Verba quidem ctulit, duritiam intellectus increpavit; sacrae Scripturae mysteria quae de seipso erant aperuit, et tamen quia adhuc in eorum cordibus peregrinus erat a fide, se ire longius finxit. Fingere namque componere dicimus; unde et compositores luti figulos vocamus. Nihil ergo simplex Veritas per duplicitatem fecit, sed talem se eis exhibuit in corpore qualis apud illos erat in mente. Probandi autem erant, si hi qui eum etsi necdum ut Deum diligerent, saltem ut peregrinum amare potuissent. Sed quia esse extranei a charitate non poterant hi cum quibus Veritas gradiebatur, eum ad hospitium quasi peregrinum vocant. Cur autem dicimus, vocant, cum illic scriptum sit Et coegerunt eum? Ex quo nimirum exemplo colligitur quia invitandi sunt, sed etiam trahendi. Mensam ponunt, cibos offerunt, et Deum quem
Abbreviated transcription (Latin):
pauca loquẽda sunt:
et fortasse hec utilius proderũt.
Quia sepe alimenta que mi¬
nus sufficiunt: auidius su-¬
mũtur. L cõnis gͦ euangelice
sũmatim sensum statũi. nõ
per singula uerba discutere: ne
dilectiõnem uestrã ualeat ser¬
mo prolixior expositionis one¬
rare. Ecce audistis fratres caris¬
simi quia duobz discipulis
ambulantib ĩ uia. non quidẽ
credentibz. sed tamen de se loq̃¬
tibz dominus apparuit:sed eis
speciem quã recognoscent nõ
ostendit. Hoc ergõ egit foris do-¬
minus ĩ oculis corporis quod
apud ip̃os agebatur ĩtus ĩ ocu¬
lis cordis. Ispsi namq apud
semetipos intus et amabant
et dubitabant. Eis autẽ dñs
foris et presens aderat: et quis
esset non ostendebat. r Maria¬

Expanded text:
pauca loquenda sunt, et fortasse haec utilius proderunt, quia saepe et alimenta quae minus sufficiunt, avidius sumuntur. Lectionis ergo evangelicae summatim sensum statui non per singula verba discurrere, ne dilectionem vestram valeat sermo prolixior expositionis onerare. Ecce audistis, fratres charissimi, quia duobus discipulis ambulantibus, in via, non quidem credentibus, sed tamen de se loquentibus Dominus apparuit, sed eis speciem quam recognoscerent non ostendit. Hoc ergo egit foris Dominus in oculis corporis quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Ipsi namque apud semetipsos intus et amabant et dubitabant, eis autem Dominus foris et praesens aderat, et quid esset non ostendebat.
Abbreviated transcription (Latin):
rxit ergo abraain ad
loth. Ne queso sit iur¬
gium inter me et te:
et inter pastores meos ⁊ pastoreᷤ
tuos. Fratres enĩ sumus. Eoce
uniuersa terra coram te est: re¬
cede a me obsecro. si ad sinistrã
ieris: ego dexterã tenebo. Si dex¬
tram elegeris: ego ad sinistrã
pergam.

Expanded text:
xit ergo Abram ad Lot: Ne, quaeso, sit jurgium inter me et te, et inter pastores meos et pastores tuos, fratres enim sumus. Ecce universa terra coram te est; recede a me, obsecro. Si ad sinistram ieris, ego dexteram tenebo; si tu dexteram elegeris, ego ad sinistram pergam.
Abbreviated transcription (Latin):
ffeit tamen repente cũ temptati¬
one ꝓuentũ diuina clementia:
et ꝑ uisiones quasdã futuris q̃si
p̾ludens miraculis. martirẽ in
ꝓximo signis glifitandum. redi¬
turam post luctũ leticiam. et tur¬
bam languidorum bñficiorum
gr̃am ĩnuit consecuturam. R¬

Expanded text:
fecit tamen repente cum tentatione proventum divina clementia: et per visiones quasdam, futuris quasi praelucens miraculis, martyrem in proximo signis glorificandum, redituram post mortem laetitiam et turbam languidorum, beneficiorum gratiam innuit esse consecuturam.
Abbreviated transcription (Latin):
ltuna u̾o martiris
uerba que pre confu¬
sione clamoris discerni uix po¬
terant iuxta ꝓpius astantium
assertionem hec fuerunt. Deo et
sanctis huius eccłie patronis.
meip̃m cõmendo et eccl̃ie causã.
In om̃ib autem cruciatib qͦs
inuictissimus dei athletha ꝑtu¬
lit: nõ clamorẽ anisit. non edi¬
dit gemitũ. non brachium aut
erat. donec consummaretur te¬
nẽs ĩmobile. quasi ad orõnem
prostratus obdormiit in dño.
Regressi ergo uiri scelerati ĩ scĩ

Expanded text:
ltima vero martyris verba, quae prae confusione clamoris discerni vix poterant, juxta proprius astantium assertionem, haec fuerunt: « Deo et sanctis hujus ecclesiae patronis meipsum commendo, et Ecclesiae causam. » In omnibus autem cruciatibus, quos invictissimus Dei athleta pertulit, non clamorem emisit, non gemitum edidit, non brachium aut erat, donec consummaretur, tenens immobile, quasi ad orationem prostratus, obdormivit in Domino. Regressi vero viri scelerati in sancti
Abbreviated transcription (Latin):
denter loqͥt᷑ relinquimꝰ oĩa.
oĩa enim relinquit: qui uo¬
luntatem hñdi deserit. S
quia non sufficit tantum relĩ¬
quere: iungit quod ꝑfectum ẽ
⁊ secuti sumus te. ffecimus qd̃
iussisti. quid igitur dabis no¬
bis premii: Ihesus autem di¬
rit as. Amen dico uobis. qd̃
uos qui seuti estis me un rege¬
neracione cum sederit filius ho-

Expanded text:
denter, reliquimus omnia. Omnia enim relinquit, qui voluntatem habendi deserit. Sed quia non sufficit tantum relinquere, jungit quod perfectum est, et secuti sumus te, fecimus quod jussisti, quid igitur dabis praemii? Jesus autem dixit illis: Amen dico vobis, quod vos, qui secuti estis me in regeneratio
Abbreviated transcription (Latin):
stri fieri fratres mei:
scientes quoniã ma-¬
gis iudiciũ sumitis. In multi
enu offenidimus omnes. Si
quis enin ĩ uerbo non offen¬
dit: hic ꝑfectus est uir. Potest
enim freno circunducere totũ.
corpus. Sicut autem equis
frenos in ora mittimus ad
consenciendum nobis: ⁊ om̃i
corpus illorum circumferim¬
Et ecce naues cum magne
sint:et a uentis ualidis mi¬
nentur. cirtunferuntur autẽ
a modico gubernaculo. ubi ĩ¬
petus dirigentis uoluerit. Ita
et lingua medicum quidẽ mẽ¬
brum est. ⁊ magna exaltat .ii.¬
cce quantus ignis¬
qͣm magnam filuã
incendit. Et linguã¬
quidem ignis est: uniuersiteis
imquitatis. Lingua ꝯstituit᷑¬

Expanded text:
stri, fratres mei, scientes quoniam majus judicium sumitis. In multis enim offendimus omnes. Si quis in verbo non offendit, hic perfectus est vir: potest etiam freno circumducere totum corpus. Si autem in equorum ora frenos mittimus ad consentiendum nobis, et omne corpus illorum circumferimus. Ecce et naves, cum magnae sint, et a ventis validis minentur, circumferuntur autem a modico gubernaculo, ubi impetus dirigentis voluerit: ita et lingua modicum quidem membrum est, et magna exaltat. Ecce quantus ignisquam magnam silvam incendit. Et lingua ignis est, universitas iniquitatis lingua
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a benedicimus deum et ꝑatrẽ.
et in ip̃a maledicimus homĩes
qui ad similitudinem dei facti
sunt. Et ex ip̃o ore: ꝓcedit bñdic¬
tio et maledictio. Non oportet
fratres met hec ita fieri. Nunqd
fons de eodem foramine ema-¬
nat dulcem et amaram aquã:
Nunqͥd potest fratres mei ficus
uuas facere aut uitis ficus: Sie
neqz salsa dulcem potest facere
aquam. Quis sapiens et disci¬
pliuatus inter uos. Ostendat ex
lona conu̾satione oꝑationem
suam ĩ mansuetudine sapiẽcis

Expanded text:
trem: et in ipsa maledicimus homines, qui ad similitudinem Dei facti sunt. Ex ipso ore procedit benedictio, et maledictio. Non oportet, fratres mei, haec ita fieri. Numquid fons de eodem foramine emanat dulcem, et amaram aquam? Numquid potest, fratres mei, ficus uvas facere, aut vitis ficus? Sic neque salsa dulcem potest facere aquam. Quis sapiens, et disciplinatus inter vos? Ostendat ex bona conversatione operationem suam in mansuetudine sap
Abbreviated transcription (Latin):
est iersin dierum afflictionis
sue. et p̾uaricationis om̃ium
desiderabiliũ suorum. que ba¬
buerat a dieb antiquis: cum ca-¬
deret populus ens in mani bo-¬
stili et nõ esset auxiliator. Uide¬
runt eam hostes: et deriserunt
sabbata enis. Heth. Peccatum
peccauit ierusalem: propter ea
instabilis facta est. Om̃es qui
glorificabant eam spreuerunt
illam: quia uiderũt ignom̃i¬

Expanded text:
rum afflictionis suae, et praevaricationis omnium desiderabilium suorum, quae habuerat a diebus antiquis, cum caderet populus ejus in manu hostili, et non esset auxiliator: viderunt eam hostes, et deriserunt sabbata ejus.  Heth.  Peccatum peccavit Jerusalem, propterea instabilis facta est, omnes, qui glorificabant eam, spreverunt illam