comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aqua: quã gladius deuorasset. Et tan¬
u ibi ꝑierunt. ut etiã aqua redundaret
cadauerib mortuoꝵ. Aqua enĩ impleue¬
illos trib dieb et trib noctib usq ad
fluuiũ qđ fuit uixta ardennã. siue ar¬
gonnã int̃fectis ex hostib maxina mul¬
titudine. Desinens aut ꝑsequi illos lo¬
thariꝰ rex reu̾sus ẽ infrantiã cũ magna
rex ut ueniret nec ipse. nec exercitꝰ eius.
infrantiã. Inipso aũt anno pacificatus ẽ
lothariꝰ rex cũ otone rege remis cuutate
cõtra uoluntatẽ hugonis. et hainrici frĩs
sui. contͣ uolũtatẽ exercitꝰ sui. Dedit autẽ
lothatiꝰ rex otoni regi inbenefitio lothariũ
regnũ quȩ causa magis cõtristauit corda
pͥncipũ francoꝵ. Anno. dcccc. Lxxui. obiit
lothariꝰ rex senex &e plenus dierũ. sepul¬
tusq ẽ inbasilica scĩ Remigii. cui succes¬
sit ludouicus filiꝰ eiꝰ uiuenis. Anno. dccce.¬
lxxxiͦi. obiit ludouicus rex iuuenis. qui

Expanded text:
aqua quam gladius vorasset, et tanaqua quam gladius vorasset, et tanti ibi perierunt, ut etiam aqua redundaret cadaveribus mortuorum, aqua enim impleveillos tribus diebus et tribus noctibus usque ad fluvium quod fluit juxta Ardennam sive Argonam, interfectis ex hostibus maxima multitudine. Desinens autem persequi illos Hlotharius rex, reversus est in Frantiam cum magna rex ut veniret, nec ipse nec exercitus ejus, in Frantiam. In ipso anno pacificatus est Hlotharius rex cum Ottone rege Remis civitate contra voluntatem Hugonis et Heinrici fratris sui contraque voluntatem exercitus sui. Dedit autem Hlotharius rex Oregnum. Quae causa magis contristavit corda principum Francorum. Anno 976 obiit Lotharius rex jam senex, plenusque dierum, sepultusque est in basilica Beati Remigii Remis. Cui successit Ludovicus filius ejus juvenis. Anno 977 obiit Ludovicus rex juvenis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
gno rainardus comes. & archenbardus
itaq bruno dux sotius eiꝰdẽ helponis. qui
obsederat trecas ciuitatẽ qđ mortiuis eẽt
sotius suus helpo cũ suis: reu̾sus ẽ ĩpatͥã
suam. Dem̃ nõ post multos dies clothariꝰ
rex cõgregans ex̃citũ copiosũ ualde. reno¬
uauit inditione sua lothariũ regnũ. Ue¬
niensq ad palatiũ qđ dicit᷑ aquis grani.
ubi cõmanebat oto imꝑator eũ uxore sua
hora prandendi. ing̃ssusq ĩpalatiũ nemi¬
ne cõtradicente. comederũt & biberunt
qͥcqͥd illi adusus suos ꝑauerant. Oto uero
imꝑator cum uxore sua & popło fugiens
reliquit palatiũ. Dep̃dato itaq lotharius
imꝑator cong̾gans ex̃citũ suũ uenit pa-¬
illiꝰ. Iactauerat nanq se extollendo. dicẽs
illis ꝑsecutus ẽ eos usq suessionis ciuita¬
tem. Illi aũ ing̾ssi fluminis alueũ qđ
dicit᷑ arona. nescientes uadũ plurimi
ibi ꝑierunt. et multos plures cõsumpsit

Expanded text:
gno Rainardus comes et Archembaldus gno Rainardus comes et Archembaldus itaque Bruno dux, socius ejusdem Helponis, qui obsederat Trecas civitatem, quod mortuus esset socius suus Helpo cum suis, reversus est in patriam suam. Deinde vero non post multos dies Hlotharius rex congregans exercitum copiosum valde , renovavit in ditione sua Hlotharium regnum. Veniensque ad palatium quod vocatur Aquisgrani, ubi commanebat Otto imperator cum uxore, hora prandii, ingressusque palatium nemine contradicente, comederunt et biberunt quicquid illi ad usus suos paraverant. Otto vero imperator cum uxore sua et populo fugiens, reliquit palatium. Depredato itaque Hlotharius rex imperator congregans exercitum suum, venit Parillius. Jactaverat namque se extollendo dicens, illis persecutus est usque Suessionis civitatem. Illi autem ingressi fluminis alveum quod dicitur Axona, nescientes vadum, plurimi ibi perierunt, et multo plures consumpsit
Abbreviated transcription (Latin):
ti eus ex filia odonis regis. hugo dux frã¬
coꝵ. effectꝰ ẽ. & oto dux burgundionũ. De¬
functo otone duce burgundionũ. successit
hanricus fr̃ eius. Sup ipso temꝑe orit᷑ con¬
tenctio int ansegisũ ep̃m trecarũ. & rob̾tũ
comitẽ. Fiectus uͦ eciuitate ep̃s ansegisus
arobto comite ꝑrexit insaroniã adotonem
imꝑatorẽ. ad ductosq saxones mense octobͥo
archiep̃s. et rainaldus comes uetulus cũ ex̃¬
citu maximo inloco qui dr̃ uillare. int̃fectosq
saxones cum duce suo helpone nomine. se¬
nones extiterunt uictores. Dixerat eñi helpo
incensurũ se eccłias. et uillãs quȩ sũt suꝑ
uenenam fluuiũ usq ad ciuitatẽ. infigẽtq
lanceam suã inporta scĩ leonis. Int̾fectus¬
ẽ aut̃ cũ popło suo a senonensib. reportat᷑q:
ẽ inpatriam suam ardennã aserius suis.
sic enĩ iusserat mat̃ ipsiꝰ helponis nomine
uuarna. Planxerunt aut̃ eũ planctu ma¬

Expanded text:
ti ex filia Odonis regis. Hugo dux Franti ex filia Odonis regis. Hugo dux Francorum effectus est et Otto dux Burgundionum. Defuncto Ottone duce Burgundionum, successit Heinricus, frater ejus. Sub ipso tempore oritur contentio inter Ansegisum episcopum Trecarum et Robertum comitem. Ejectus vero ex civitate episcopus Ansegisus a Roberto comite, perrexit in Saxoniam ad Ottonem imperatorem, adductosque Saxones, mense Octobrio archiepiscopus et Rainaldus comes Vetulus cum exercitu maximo in loco qui vocatur Villare, interfectosque Saxones cum duce suo Helpone nomine; Senonenses extiterunt victores. Dixerat enim Helpo incensurum se ecclesias et villas quae sunt super Venenas fluvium usque ad civitatem, inflanceam suam in portam Sancti Leonis. Interfectus autem cum populo suo a Senonensibus, reportatus est in patriam suam Ardennam a servis suis. Sic enim jusserat mater ipsius Helponis, nomine Warna. Planxerunt autem cum planctu ma
Abbreviated transcription (Latin):
anno mense septembri. ludouicꝰ rex totum
tempꝰ uite suȩ plenũ ducens angustiarum.
& tribulationũ. diem clausit extremũ. sepul¬
tusq ẽ remis inbasilica scĩ Remigii. Seq̃nti
qͦ mense .ii. idus nouembris lotharius iam
iuiuenis filiꝰ eius unctus ẽ in regẽ renus.
& hugo magnus factus ẽ dux francorum.
Scdo aũt anno pꝰ hec mense augusto. obse¬
dit p̃dictꝰ hugo magnus pictauis ciuitatẽ.
urbẽ. quadã die intonuit dñs trore magno.
dirupitq turbo papilionẽ eiꝰ. asũmo usq
deorsũ. stuporq magnꝰ ĩuasit illũ cũ exerci¬
tu suo. ita ut uiuere nequirent. Statimq ĩ
fugã uersi. recesserũt aburbis obsidione. fe¬
cit aut ds̃ hoc ꝑ int̃cessionẽ beati hylarii.
qui semꝑ tutor ẽ & defensor illiꝰ urbis. In ip̃o¬
aut anno defunctꝰ ẽ gisleb̾tus dux burgũ¬
berti incõiugio. Scdo anno obut hugo
magnus dux francoꝵ. apud drodingam

Expanded text:
anno, mense Septembri, Ludovicus rex totum anno, mense Septembri, Ludovicus rex totum tempus vitae suae plenum ducens angustiarum et tribulationum, diem clausit extremum 954, sepultusque est Remis in basilica S. Remigii. Sequenti quoque mense, II Idus Novembris, Lotharius jam juvenis, filius ejus, unctus est in regem Remis, et Hugo Magnus factus est dux Francorum. Secundo autem anno post haec, mense Augusto, obsedit supradictus Hugo Magnus Pictavis civitatem ;urbem, quadam die intonuit Dominus terrore magno, disrupitque turbo papilionem ejus a summitate usque deorsum, stuporque magnus invasit illum eum exercitu suo, ita ut vivere nequirent. Statimque in fugam versi, recesserunt ab urbis obsidione. Fecit autem hoc Deus per intercessionem beati Hylarii, qui semper tutor et defensor illius est urbis. In ipso anno defunctus est Gislebertus dux Burgunberti in conjugio. Secundo anno obiit Hugo Magnus dux Francorum apud Drodingam
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ xp̃ianos & paganos ĩmonte chalo. ꝑ¬
una cũ francis accersiens guillelmũ archi¬
ep̃m. misit illũ adogiuã uxorẽ iã dicti ka¬
roli simplicis. ut inde reduceret ludouicũ
filiũ eiꝰ. fũgerat eñi ad patrẽ suũ regem
angloꝵ obtimorẽ herb̃ti &e hugonis. Ueni¬
ens illuc guillelmꝰ archiep̃s. datisq obsidi
bus subsacram̃ti titulo ꝯgiuȩ matri eius. &¬
simplicis apud laudunũ. Sequenti aũ men¬
se .ix. kł apͥł. ungri adhuc pagani. franciã.
burgundiã. atq aquitaniã ferro et igne de¬
poplari ceꝑunt. Post hec rebellauerũt fran¬
coꝵ ꝓceres contra ludouicũ regẽ. suꝑ õs aut̃
hugo magnus. In ipso anno facta ẽ fames
ualida ꝑtotũ regnũ francoꝵ. ita ut modius
filiꝰ karoli simplicis baiocas ciuitate anorman¬
nis. multis ex francoꝵ popło int̾emptis. cõsen¬
ciente hugone magno. Post hec mense maio
feria .uͭi. pluit sanguis suꝑ oꝑarios. Et ipss

Expanded text:
inter christianos et paganos in monte Chalo, perinter christianos et paganos in monte Chalo, peruna cum Francis accersiens Guillelmum archiepiscopum, misit illum ad Ogivam, uxorem jam dicti Karoli Simplicis, ut idem reduceret Hludovicum filium ejus. Fugerat enim ad patrem suum regem Anglorum ob timorem Herberti et Hugonis. Veniensque illuc Guillelmus archiepiscopus, datisque obus sub sacramenti titulo matri ejus, us Caroli Simplicis apud Laudunum. Secundo s, Hungri adhuc pagani Franciam, Burgundiam atque Aquitaniam ferro et igne depopulari coeperunt. Post haec rebellaverunt Francorum proceres contra Ludovicum regem, super omnes autem Hugo Magnus. In ipso anno facta est fames valida per totum regnum Francorum, ita ut modius filius Caroli Simplicis, dolo, Bajocas civitate, a Normannis, multis ex Francorum populo interemptis, consentiente Hugone Magno. Post haec, mense Maio, feria III, pluit sanguis super operarios. Et ipso
Abbreviated transcription (Latin):
rob̾tus pͥnceps rebellauit cõtra karolum
lo uͦ acede belli uictore reuertente. occur¬
rit illi herb̾tus infidelium nequissimus.
et subficte pacis simulatione in castro qđ
parrona dicit᷑ ut hospitandi grã diuerteret
compulit. & sic eum dolo captũ retinuit.
Habebat eñi rob̾tꝰ sororẽ istiꝰ herb̃ti ĩcõiugio.
de qua ortus ẽ hugo magnus. Illic itaq po¬
situs karolus. rodulfũ nobilẽ filiũ ricardi
burgundionũ ducem. quẽ de sacro fonte su¬
sceꝑat. uinaq cũ cõsilio hugonis magni. filii
supradicti rob̃ti. & ꝓcerũ francoꝵ ĩregnũ
sullimauit. Idem aũt karolus sumplex post
longam carceris macerationẽ defunctꝰ ẽ.
inipsa custodia et sepultꝰ ẽ inipsa custo¬
dia. et sepultus ẽ inbasilica scĩ fur sei cõ¬
fessoris. que est in ipso parrona castro. Unctꝰ
uͦ ẽ in regẽ ipse rodulfus .iiͦi. idus uilii sues¬
sionis ciuitate. his temꝑib iterũ pagani
burgundiã uastauerunt. factũq ẽ bellũ

Expanded text:
Robertus princeps rebellavit contra Karolum lo vero a cede belli victore revertente, occurit illi Herbertus infidelium nequissimus, et sub fictae pacis simulatione in castro quod Parrona dicitur ut hospitandi gratia diverteret conpulit. Et sic eum dolo captum retinuit. Habebat enim idem Robertus sororem istius Herberti in conjugio; de qua ortus est Hugo Magnus. Illic itaque positus Karolus, Rodulfum, nobilem filium Richardi, Burgundionum ducem, quem de sacro fonte susceperat, una cum consilio Hugonis Magni, filii supradicti Roberti, et procerum Francorum sublimavit. Isdem autem Karolus Simplex post longam carceris macerationem defunctus est in ipsa custodia, et sepultus in basdia, et sepultus in basilica Sancti Fursei confessoris, quae est in ipsa Parrona castro. Unctus est vero in regem ipse Rodulfus, IV Idus Julii, Suessionis civitate. His temporibus pagani iterum Burgundiam vastaverunt, factumque est bellum
Abbreviated transcription (Latin):
sergio: leo quartus. et leoni. benedic tꝰ.
et benedicto: nicholaus. et nicholao: a¬
porib ap̃ urbẽ aurelianensẽ teo dulfus
ep̃s. qui propt̃ scientiȩ p̃rogatiuã qua pol¬
lebat amemorato imꝑatore karolomagno
abitalia ingallias adductus. et floriacen¬
sem ab eo abbatiã. et aurelianensẽ simul
p̃sente illos pulcherrimos uersus qui
et honor tibi sit rex xp̃e redemptor.

Expanded text:
Sergio Leo quartus, et Leoni Benedictus, et Benedicto Nicholaus. Floporibus apud urbem Aurelianensem Theodulfus episcopus, qui propter scientiae praerogativam qua pollebat, a memorato imperatore Carolo Magno ab Italia in Gallias adductus, et Floriacensem ab eo abbatiam et Aurelianensem simul e illos pulcherrimos versus, quiet honor tibi sit, Rex Christe Redemptor.
Abbreviated transcription (Latin):
ta. et om̃s adquas ꝑuenire potuerũt eccłie
lere. Unde rex karolus cũ p̃fato tyramno
fedus pepigit. et hostẽ quẽ ferro nequibat.
auro cõpescuit. Quo federe securus alstagnꝰ
afrancoꝵ t̾ra ꝑocceanũ pelagus italiã ten¬
dens. luȩ portũ attigit. et ipsam urbem
continuo cepit. Qua potitus. ꝑ numerosa
annoꝵ. curricula ibidẽ deguit. regiq fami¬
liaris postmodũ factus ẽ ex inimico anucꝰ.
Uerũ iste alstagnus. uulgo gurnundus

Expanded text:
 et omnes ad quas pervenire potuerunt ecclesiae ierat. Unde rex Karolus cum prefato tyranno fedus pepigit, et hostem, quem ferro nequibat, auro conpescuit. Quo federe securus Alstagnus a Francorum terra per oceanum pelagus Italiam tendens, Lunae portum attigit, et ipsam urbem continuo cepit. Qua potitus, per numerosa annorum curricula ibidem deguit, regique familiaris postmodum factus est, ex inimico amicus. Verum iste Alstagnus vulgo Gurmundus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑstite Rarolo. pͥmo regni sui anno in aqui
inpagũ augustudunensẽ. et discurrentib
utrĩq uiris nobilib p̃fatus comes guillmus
regi se tradidit. unde rex illi bituricensem
pagum cũ ciuitate donauit. In eodẽ etiam
mannensiũ ciuitatẽ. Eodẽ etiã anno. hunni
montiũ transeuntes. galliã infestare ceꝑut̃.¬

Expanded text:
e primo regni sui anno in Aquitin pagum Augustidunensem, et discurrentibus utrimque viris nobilibus, comes prefatus regi se subdidit. Unde rex illi Bituricensem pagum cum civitate donavit. In eodem etiam mannensium civitatem.s, juga montium transeuntes, Galliam infestare ce
Abbreviated transcription (Latin):
rib crudelĩt impugnatꝰ. fuit tam̃ semꝑ p̃¬
ceptorum dñi feruentissimꝰ executor. & le¬
gis scẽ strenuus propagator. Cong̃gatis nẽ¬
pe ep̃is & nobilissimis uiris. fecit cõponi
et ordinari librum canonice uite normã
poni ab ep̃is et clericis cingula balteis au¬

Expanded text:
rudeliter impugnatus. Fuit tamen semper preceptorum Domini ferventissimus executor et legis sanctae strenuissimus propagator. Congregatis nempe episcopis et nobilissimis viris, fecit componi et ordinari librum canonicam normam contponi ab episcopis et clericis baltei gem
Abbreviated transcription (Latin):
morati regis rob̃ti. pluuiarũ inundatiõe
diuersis inregionib flumina suos p̃terire¬
tas. ita ut uillas penitraret. casas euertẽt.
et ouilia cum ouilib raꝑet. & ruricolaꝵ
nõmillos pueros int̾ficẽt. Cometes etiam

Expanded text:
regis Rotberti pluviarum inundatione diversis in regionibus flumina excrevereriit, ita ut villas penetraret et casas everteret et ovilia cum ovibus raperet et ruricolarum nonnullos pueros interficeret. Cometes etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Huiꝰ mat̾ cõstantia maximã regni portio¬
et donnũ martinũ. puteolũq. et mele¬
dimũ. necnon & pissiacũ. et codiciacum.
Multos etiã franciȩ ce burgundiȩ ꝓcereᷤ
sibi cõciliauerat. quos afilii fidelitate¬

Expanded text:
jus mater Constancia magnam regni porcioet Donnum Martinum et Puteolum et Milidunum et Pisciacum et Codiciacum. Multos etiam Franciae et Burgundiae proceres sibi conciliaverat et a filii fidelitate
Abbreviated transcription (Latin):
se t̾ritoriũ ita penitus attriuerunt: ut et
scĩ quintini mr̃is monatĩum flãmis exu¬
rerent. & nichil extra portam nouiomen¬
sis ciuitatis: illesum & incõtaminatũ relui¬
querent. S & scĩ medardi monastiũ ab eis

Expanded text:
se territorium ita penitus attriverunt, ut et sancti Quintini martyris monasterium flammis exurerent et nichil extra portam civitatis Noviomensis illesum et incontaminatum relinquerent. Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
nerant. pꝰ exequias statim aurelianis cõuene¬
runt. & propt̃ ꝑturbatores regni salubri cõ
silio ludonicũ iuuenẽ religionis amatorem.
morib mansuetum. armis streniłu. bello ac̃
inregem unxerunt. ante altare sc̃e crucis
et coronam regni capiti eius imposuert
damibertus senonensis archiep̃s. hiuio
carnotensis ep̃s. Ioħs aurelianensis ep̃s.
hubertus siluanectensis ep̃s. prouocati¬
plurimis exemplis aliorum regum qui di¬
uersis in locis propt̃ inimmentes turbas
adiuersis epĩs consecrati sunt:¬

Expanded text:
nerant, post exsequias statim Aurelianis convenerunt, et propter turbatores regni, salubri accepto consilio, Ludovicum juvenem, religionis amatorem, moribus mansuetum, armis strenuum, bello acertephani, in regem unxerunt, ante altare S. Crucis, et coronam regni capiti ejus imposuerunt Daimbertus Senonensis archiepiscopus, Ivo Carnotensis, Joannes Aurelianensis, Hubertus Silvanectensis, Walo Pplurimis exemplis aliorum regum, qui diversis in locis propter imminentes turbas a diversis episcopis consecrati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
me paschali pape successit eugenius.
rabilis mris sebastiani. Qcd̃ et impetra¬
uit. et honorabilit ut dicebat iuxtaroe¬
insuessonica ciuitate. Fodem qͦ tempore
scĩssimoꝵ. mr̃m ypoliti atq tyburcii ossa
aroma delata. et inscĩ dionisii eccłia non
longe aburbe parisiaca sunt tumulata.

Expanded text:
 Paschali vero papae successit Eugenius. rabilis martiris Sebastiani. Quod et impetravit, et honorabiliter, ut decebat, juxta corin Suessonica urbe. ADO. Eodem etiam tempore sanctissimorum martirum Yppoliti atque Tyburcii corpora a Roma delata et in sancti Dyonisii ecclesia non longe ab urbe Parisiaca sunt tumulata.
Abbreviated transcription (Latin):
Eo temꝑe gens mncredula normanno¬
rum ꝑ gallias sese diffudit. cedib
incendiis atq om̃i crudelitatis gñe
debachata. Deinde franci burgun¬
diones. et aquitanẽses ꝓceres con¬
gregati in unũ. odonẽ pͥncipem
elegerunt sibi inregem. Obeunte
uͦ odone rege kl̃ iañ. recepit regnũ
karolus simplex filiꝰ ludoui. Sub
ipso temꝑe uenerunt normanni¬
inburgundia ad sc̃m florentinũ.
Occurrit aũ illis ricardus dux bur¬
nordorense. irruensq ineos ꝑcussit¬
multitudinẽ exeis more gladii: et

Expanded text:
Eo tempore gens incredula NormannoEo tempore gens incredula Normannorum per Gallias sese diffudit, cedibus, incendiis atque omni crudelitatis genere debachata. Deinde Franci, Burgundiones et Aquitanenses proceres congregati in unum, Odonem principem elegerunt sibi in regem . Obeunte vero Odone rege Kal. Januar., , recepit regnum Karolus simplex, filius Hludovici. Sub ipso temin Burgundia ad Sanctum Florentinum. Occurrit autem illis Ricardus dux Burnomultitudinem ex eis in ore gladii, et
Abbreviated transcription (Latin):
canones sardicensis cõcilii. et decre¬
tum pape leonis de ep̃is sedes suas
mutantib. s & affricani canones. ut
nõ fiant ep̃oꝵ. translationes. sic̃ nec
rebaptitationes. uł reordinationes.
pro frotario burdegalensi ep̃o. qui de
burgandegala pictauis. & inde adbi¬
turicensẽ urbẽ exiluisse dicebatur.
UII.Idus septembris inuitauit eũdẽ
papam indoniũ suã. et oppipare pascẽs
honorauit eũ multis donis ipse et
ipsius parte. ut pͥuilegio suo ipsum
p̃ceptũ cõfir maret. Tunc papa ioħs
protulit exemplar quasi facti p̾cepti
debat᷑. ut agostleno ipsam abbatiã
uelut exratione tollere. & sibi hab̾e
posset. Et dicente papa iohe ut si uel¬
let rex ludouicus. ut suꝑ illiꝰ p̃ceptũ
pͥuilegiũ facẽt: suo p̃cepto illud patͥs
sui p̃ceptum firmaret. Qđ argum̃¬
tum sic̃ factio & nõ ratio imꝑfectũ
relinquens filiũ suũ paruulũ raro¬
lum nomine qui simplex appellat᷑.
cum regno incustodia odonis comitis.

Expanded text:
canones Sardicensis concilii et decretum papae Leonis de episcopis sedes suas mutantibus, sed et Affricani canones, ut non fiant episcoporum translationes; sicut nec rebaptizationes vel reordinationes, pro Frotario Burdegalensi episcopo, qui de Burdegale Pictavis indeque ad Biturigensem civitatem exilisse dicebatur. VII Idus Septembris, invitavit eundem papam ad domum suam, et opipare pascens, honoravit eum multis donis ipse et ipsius parte, ut privilegio suo ipsum praeceptum confirmaret. Tunc papa Iohannes protulit exemplar quasi facti praecepti debatur, ut a Gozleno ipsam abbatiam velut ex ratione tollere et sibi habere posset; et dicente papa Iohanne, ut, si vellet Hlodowicus rex, ut super illius praeceptum privilegium faceret, suo praecepto illud patris sui praeceptum firmaret. Quod argumentum, sicut factio et non ratio, imperfectum relinquens filium suum parvulum Karolum nomine, qui Simplex appellatur, cum regno in custodia Odonis principis.
Abbreviated transcription (Latin):
fungit᷑ ibiq sepelit᷑. Post hec exiius
rex karolus italiam ingredit᷑. orationis
gr̃a romã ꝓfecturus. Cui occurrit .xii.
aburbe lapide leo pontifex. eũq cum
ꝑperam ibiacta fuerant nudarentur.
S &e leo pontifex de obiectis sibi crimini¬
bus diu agens. cũ iam criminatores
refellisset ambonẽ cõscendit. suꝑ sc̃m̃¬

Expanded text:
fungitur, ibique sepelitur. Post haec eximius fungitur, ibique sepelitur. Post haec eximius rex Carolus Italiam ingreditur, orationis gratia Romam profectus: cui occurrit duodecimo ab Urbe lapide Leo pontifex eumque cum perperam ibi acta fuerant, nudarentur. Sed et Leo pontifex de objectis sibi criminibus diu agens, cum jam criminatores refellisset, ambonem conscendit, et s
Abbreviated transcription (Latin):
inde ad głosum regẽ karolũ insaxo¬
niam inloco qui dr̃ padrabugne. ibi¬
q honorifice susceptus. atq cũ eodẽ
honore romã remissus. Auaroꝵ gens
inꝑfidiam relapsa hericũ ducem
foro uiliensẽ ap̃ tarsanticã liburniȩ
ciuitatẽ. insidiis circũuentũ oppri¬
munt. Gerapdus qͦ baiouaria p̾fec¬
tus. cõmisso p̃lio cũ auaris occiditur.
S baleares insule quȩ amauris ⁊ sar¬
racenis dep̃datȩ fuerant. accepto a
francis auxilio ip̃si se dederũt. Brito¬
num signa. & arma ducũ nõib illoꝵ in¬
scripta ꝑ uiudonẽ marcensẽ. qͥ totã bri¬
tanniã ꝑlustrauerat. cãq indeditionẽ
acceꝑat. głoso regi karolo delata sunt.
Totaq britannia tunc pͥmũ francis sub¬
iugata ẽ. Głosus rex karolus reliqͥar̃
benedictionẽ de sepulchro dñi apa¬
triarcha iherosolimitano suscipiens.
soluis ad scã loca remittit. Leutgar¬
dis regina turonis .ii. nonas iunii de¬

Expanded text:
inde ad gloriosum regem Carolum in Saxoinde ad gloriosum regem Carolum in Saxoniam in loco qui dicitur Badrabunne, ibique honorifice susceptus, atque cum eodem honore Romam remissus. Avarorum gens in perfidiam relapsa, Herricum ducem Forojuliensem apud Tharsaticam Liburniae civitatem, insidiis circumventum opprimunt. Geraldus quoque Bajovariae praefectus, commisso praelio cum Avaris, occiditur. Sed Baleares insulae, quae a Mauris et Sarracenis depraedatae fuerant, accepto a Francis auxilio et ipsi sese dediderunt. Britonum signa et arma ducum nominibus illorum inscripta per Widonem Marchensem, qui totam Britanniam perlustraverat, eamque in deditionem acceperat, glorioso regi Carolo delata sunt, totaque Britannia tunc primum Francis subjugata est. Gloriosus rex Carolus reliquiarum benedictionem de sepulcro Domini a patriarcha Hierosolymitano suscipiens, solymis ad sancta loca remittit. Leutgardis regina Turonis, pridie Nonas Junias de
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃m uulferi quen ulfreiã patrio
noĩe appellauerut. baioariꝰ uiennẽ¬
lugdinensem leichradus uir scłaris
dignitatis intentissimus. et honore
rei publicȩ utilis. rexit eccłiam uien¬
nensẽ uulferi annis undecĩ. Cõstanti¬
nus imꝑator asius captus. & excecatꝰ
est. Helena mat̾ eiꝰ imꝑatrix cõstanti¬
nopolim residens .uiii. annos pꝰ ĩꝑa¬
uit. Hec adexcellentissimũ regem
karolũ legationẽ ꝑ pace seruanda
misit. Stella que martis dr̃ eo anno
amense ulio usq ad aliũ mensẽ iunii
uideri nõ potuit. Baleares insule a
mauris. & asarracenis dep̃date. hude¬
fons rex galetie. et austuriȩ. p̃data oli¬
sipona ultima ciuitate hispanie: ui¬
ctoriȩ insignia multas loricas. multoᷤ
runt ut fert᷑. linguãq ipsiꝰ p̃cidert̃.
Positus itaq incustodia ꝑmurũ noc¬
tu aufugit ad eccłiã beati petri.ubi
tunc forte legati francoꝵ. aderant.
Inde pͥmũ spoletum deductus. acde¬

Expanded text:
episcopum, Wlferi quem Wltreiam patrio episcopum, Wlferi quem Wltreiam patrio nomine appellarunt, Bajovarius ViennenLugdunensem Leidradus vir saeculari dignitati intentissimus, et honori reipublicae utilis, rexit Ecclesiam Viennensem Wlferi annis undecim. Constantinus imperator a suis captus et excaecatus est. Irena mater ejus imperatrix Constantinopoli residens octo annos post imperavit. Haec ad excellentissimum regem Carolum legationem pro pace servanda misit. Stella quae Martis dicitur, eo anno a mense Julio usque ad alium mensem Julium videri non potuit. Baleares insulae a Mauris et Sarracenis depraedatae sunt. Hadefons rex Galliciae et Austriae, praedata Olisipona ultima civitate Hispaniae, victoriae insignia, multas loricas, mulos, runt, ut fertur, linguamque ipsius praeciderunt. Positus itaque in custodia, per murum noctu aufugit ad ecclesiam beati Petri, ubi tunc forte legati Francorum aderant: inde primum Spoletum deductus, ac de
Abbreviated transcription (Latin):
ad pium regem ueniens: una cum
ciuitate semet tradidit. Ludouicus
filius magni pͥncipis karoli in hispa¬
niã mittitur. et cum eo adbella sarrace¬
ni filiꝰ abimnauge regis quia pulsus
mauritania: pio regi karolo se cõmi¬
serat. Porro pipinus aliꝰ filius ad dispo¬
nendũ italiã cõstituit᷑. Nortliuidi
transalbim sedentes legatos regios
qui tunc ad iusticias faciendas cum
eis uersabant᷑ cõp̃hendunt quosdã
exeis occidunt. quosdã adredimen¬
dum retinent. Dem̃ contra trasucho¬
nũ ducẽ apodritoꝵ et eburisum
legatum francoꝵ aciem dirigunt.
Ineo loco cesa sunt exnortluidis .iiͦii.
milia. ceteri pacẽ petentes se ipsos
dederunt. Uiennensẽ tunc temꝑis
eccłiam ursus. et addo lugdunen¬
seni eccłiam regebat. Post addonẽ
nepos eius hilduinus. paululum
lugdunensẽ eccłiam non ep̃s tenu-¬
it. Et abscedens lignis insulȩ mona¬
sterio: monachilẽ conũsationẽ susce¬
pit. Post ursum nume simplicitatis

Expanded text:
ad pium regem veniens, una cum ad pium regem veniens, una cum civitate Semeth tradidit. Ludovicus filius magni principis Caroli, in Hispaniam mittitur, et cum eo Abdella Sarracenus filius Zathibinmauge regis, quia frater pulsus Mauritania pio regi Carolo se commiserat. Porro Pippinus alius filius ad disponendam Italiam constituitur. Nortluidi, trans Albiam sedentes, legatos regios qui tunc ad justitias faciendas cum eis versabantur, comprehendunt: quosdam ex eis occidunt, quosdam ad redimendum retinent. Deinde contra Trassucconem ducem Abodritorum et Heburisum legatum Francorum, aciem dirigunt. In eo loco caesa sunt ex Nortluidis quatuor millia: caeteri pacem petentes seipsos dediderunt. Viennensem tunc temporis Ecclesiam, Ursus: Ado Lugdunensem Ecclesiam regebat. Post Adonem nepos ejus Ilduinus paululum Lugdunensem Ecclesiam non episcopus tenuit: et abscedens Lirinis insulae monasterio monachalem conversationem suscepit. Post Ursum, nimiae simplicitatis
Abbreviated transcription (Latin):
lant. ꝑadorandis imaginib abdicata¬
est penitus. Tudus pͥnceps auarorum
ad pium regẽ karolũ se contulit: et
cũ popło suo credens baptrtatus. mu¬
nerib regiis donatus. fidelis rediit.
S &e hereticus forouilensis dux. cuili
bello int̃ se abito. seductis & occisis aua¬
ris: misso uuomiro sclaioringũ genti
auaroꝵ. longe retro temporib quietũ
spoliauit. ablatis de thesauris mul¬
to illuc temꝑe collectis. quos pio karo¬
io pꝰmodũ misit. Et ille dõ gr̃as refe
inde misit. partẽ officialib regni.
et eccłiis aliis distribuit. Adrianus
sucessit: missis legatis ad piũ karo¬
lum. claues confessionis scĩpetri si¬
mul et uexillũ romanȩ urbis direxit.
Pipinus rex initaliani cõstitus. ĩ pan-¬
nonias cum exercitu ꝓficiscit᷑. & uic¬
tor rediens partẽ thesauroꝵ. que re¬
manserat ad patrẽ defert. Barcinona
ciuitas quȩ afrancis desciuerat: ꝑta-¬
tum sarracenũ restituit᷑. Nam isdem

Expanded text:
lant, pro adorandis imaginibus abdicatalant, pro adorandis imaginibus abdicata penitus. Tudun princeps Avarorum ad pium regem Carolum se contulit, et cum populo suo credens, baptizatus, muneribus regiis donatus, fidelis rediit: sed et Herricus Forojuliensis dux, civili bello inter se et victis et occisis Avaris, misso Wonomiro Clavobringum gentis Avarorum longe retro temporibus quietum spoliavit, ablatis inde thesauris multo illuc tempore collectis, quos pio regi Carolo postmodum misit. Et ille Deo gratias referpartem inde misit, partem officialibus regni et ecclesiis distribuit. Adrianus successit, missis legatis ad pium regem Carolum, claves confessionis sancti Petri simul et vexillum Romanae urbis direxit. Pippinus rex a patre in Italia constitutus, in Pannonias cum exercitu proficiscitur, ac, victor rediens, partem thesaurorum quae remanserat ad patrem defert. Barchinona civitas, quae a Francis desciverat, per Zatum Sarracenum restituitur. Nam idem
Abbreviated transcription (Latin):
rolus suꝑ albiam fluuiũ pontẽ cõstitu¬
it: & incapite pontis exutra parte edifi¬
cauit castra. atq scͥauos quoꝵ uocabu¬
lum ẽ uult ze ꝑdomuit. Habebat aut̃
iam saluos quoꝵ uocabula sut siuir¬
bi. necnõ et abotriti. Horũ pͥnceps
erat uulzã. auaroꝵ gens effera finib
baioariorum infestissua. eccłias oppi¬
daq circa fines suos ĩmanissime de po¬
pulans atq deuastans. metu pii et gło¬
si regis. ac timore ex̃citu illiꝰ. dimissis
zans. qui ad p̃sentiã adriani pontificis
romani deductus. heresim uerbis so¬
iũmͦ abdicauit. Synodus iterũ facta
cõtra supra dictam heresim infra cano¬
theophilato & stephano ep̃is. et aucto¬
ritate scõꝵ. patrum cõuictus et dãnat᷑
est. Iterũ felix cũ errore suo ꝑpetuo exi¬
lio ap̃ lugdunũ relegatus ẽ. quẽ ferut
in eodem errore suo mortuũ. S & ꝑseu¬
do synodus quã septimã greci appel¬

Expanded text:
rolus super Albiam fluvium pontes constiturolus super Albiam fluvium pontes constituit, et in capite pontis ex utraque parte aedificavit castra; atque Sclavos, quorum vocabulum est Wlizi, perdomuit. Habebat autem jam Sclavos, quorum vocabula sunt Swrbi, necnon et Abotriti: horum princeps erat Wtizam. Avarorum gens effera, finibus Bajovariorum infestissima, ecclesias oppidaque circa fines suos immanissime depopulans atque devastans, metu pii et gloriosi regis ac timore exercitus illius, dimissis zans, qui ad praesentiam Adriani pontificis Romani deductus, haeresim verbis soI: « Synodus iterum facta contra supradictam haeresin in FranconoTheophylacto et Stephano episcopis, et auctoritate sanctorum Patrum convictus et damnatus est iterum Felix cum errore suo, perpetuoque exsilio apud Lin eodem ipso suo errore mortuum. Sed pseudosynodus quam Septimam Graeci appel
Abbreviated transcription (Latin):
rioꝵ insuꝑ missis receptis: cuiꝰ ꝑfidia uo¬
ta passim uulgabat᷑. Int̾iecto tempore
undiq ex̃citib regiis thassillo cõstrictꝰ.
ad conuentũ publicum francoꝵ. aliar̃q
gentiũ. sub ditione eoꝵ. iam positarum.
muilla quȩ dr̃ ingelenachini. aut uo¬
lens aut nollens occurrit. In medio po¬
situs. cũ criminalia ei obicerent᷑. & ipse
ꝑuria sua publice fateret᷑: dãnatꝰ ipse
cũ filio suo teudone admortẽ ẽ. S clem̃¬
tia piissimi regis eis uita cõcessa. tonsora¬
ti ĩmonasterio penitentiã acturi reclu
pugnã iniũt. similit̃ & cũ auaris &e frã¬
cis qui initalia cõmanebãt. Similit̾ int̾
baiouarios et auaros. In his omĩb uicto¬
ria penes francos fuit. Iterũ auari baio¬
uariis p̃sidentib francis cũ pugnare
disponerent. strage ualidissima ce si. ma¬
rima pars eoꝵ. fluiuo danubio int̃cepta
ibiq necata ẽ. Excellentissimus rex ka¬

Expanded text:
riorum insuper missis receptis, cujus perfidia noriorum insuper missis receptis, cujus perfidia nota passim vulgabatur: interjecto tempore undique exercitibus regiis Thassilo constrictus, ad conventum publicum Francorum, aliarumque gentium subditione eorum jam positarum, in villa quae dicitur Ingilena, aut volens, aut nolens, occurrit; in medio positus cum criminalia ei objicerentur, et ipse perjuria sua publice fateretur, damnatus ipse cum filio suo Theudone ad mortem est. Sed clementia piissimi regis ei vita concessa, tonsurati in monasterium poenitentiam acturi recludpugnam ineunt, similiter et cum Avaris et Francis qui in Italia commanebant; similiter inter Bajovarios et Tauros: in his omnibus victoria penes Francos fuit. Iterum Avari cum Bajovariis praesidentibus Francis cum pugnare disponerent, strage validissima caesi, maxima pars eorum fluvio Danubio intercepta, ibique necata est. Excellentissimus rex Ca
Abbreviated transcription (Latin):
norum cum inꝑfidia sepe relaberent᷑
fortissimo rege cum francis. pene eos
subinde usq adint̾netionẽ obterendo.
inuiticingis & albi cũ sociis. qui diu
saxones adrebellionẽ ꝑmouerant ꝑ ob¬
sides recepti.atq benignissime apio
rege ꝑfidia indulta matiniaco bapti¬
zati: maximã pacẽ regioni cõtulert̃.
Arichisus dux beneuentanoꝵ. rege ka¬
rolo ap̃ romã posito. cũ magnis mune¬
rib romoldum filium filiun misit.
postulans ne intra ducatum beneuenta¬
norum introiret. S cũ esset idẽ arichisꝰ
suspecte fidei. głosus rex beneuentii
proficiscit᷑. Ad cuiꝰ aduentũ idẽ dux
arichisus relicto beneuento. salerno se
reclusit. Metuens uidere fatiẽ regis:
duos filios obsides dedit. romoldum et
grimoldũ quẽ adhuc secũ retinebat cum
maxinus munerib. Sic obsidib receptis:
puis rex karolus reuertit᷑. obstrictis iura¬
mento beneuentanis cũ pontifice romano.
scõ pascha celebrato. tassilonis ducis baioa¬

Expanded text:
norum, cum in perfidiam saepe relaberentur, fortissimo rege cum Francis pene eos subinde usque ad internecionem obterente . Witigingis et Albi cum sociis, qui diu Saxones ad rebellionem permoverant, per obsides recepti, atque eis benignissime a pio rege perfidia indulta, in Attiniaco baptizati maximam pacem regioni contulerunt. Arichisus, dux Beneventanorum, rege Carolo apud Romam posito, cum magnis muneribus Romoldum filium suum misit, postulans ne infra ducatum Beneventanorum introiret. Sed cum esset idem Arichisus suspectae fidei gloriosus rex Beneventum proficiscitur. Ad cujus adventum dux Arichisus, relicto Benevento, Salerni se reclusit, metuens videre faciem regis, duos filios obsides dedit, Romoldum et Grimoldum, quem adhuc secum retinebat cum maximis muneribus. Sic, obsidibus receptis, pius rex Carolus revertitur, obstrictis juramento Beneventanis, cum pontifice Romano sancto pascha celebrato, Thassilonis duci Bajova
Abbreviated transcription (Latin):
traiciunt᷑. Aldulfus inbritannia reductus
aquodã redemptꝰ. romã reũsus ẽ. Transco
dux apodritoꝵ collecta ualida manu. asa¬
xonib etiã auxilio accepto. uicinos suos
sclauos qͥ multi dñr aggressus. ferro et
igni uastat. Sineldingoꝵ maximã ciuita¬
tem impugnãt. atq his successib om̃s qͥ
abeo defecerant ad suam societatẽ reuerti
gregat᷑. anno ĩcarnationis dñi. dccc.ix.¬
inqua fẏnodo de ꝓcessione sp̃s scĩ q̃stio
agitat᷑. utrũ sic̃ ꝓcedit apatre. ita ꝓcedit
a filio. Hanc questionẽ ioħs monachus ie¬
rosolimitanus mouerat. cũ regła ⁊ fides
eccłiastica firme sp̃m sc̃m apatre & filio
ꝓcedere. nõ creatũ. nõ genitũ. s patri et
filio coet̃nũ. et cõsubstantialẽ ẽẽ testetur.

Expanded text:
trajiciuntur. Adulphus in Britanniam reductus, trajiciuntur. Adulphus in Britanniam reductus, a quodam redemptus, Romam reversus est. Trasco dux Abodritorum collecta valida manu, a Saxonibus etiam auxilio accepto, vicinos suos Scavos, qui Wltzi dicuntur, aggressus, ferro et igni vastat: Seneldingorum maximam civitatem expugnat: atque his successibus omnes qui ab eo defecerant, ad suam societatem reverti gregatur, anno Incarnationis Domini octinagitatur, utrum sicut procedit a Patre, ita procedat a Filio. Hanc quaestionem Joannes monachus Hierosolymitanus moverat, cum regula et fides ecclesiastica firmet Spiritum sanctum a Patre et Filio procedere, non creatum, non genitum, sed Patri et Filio coaeternum et consubs
Abbreviated transcription (Latin):
recepit. S godefridus destructo ĩꝑio.
qđ in oceani litore cõstitutũ lingua da¬
norum telicꝑdo dicebat᷑. trans latisq
inde negotiatorib soluta classe ad por¬
tum qui liestor dr̃ cũ uniu̾so exercitu
suo uenit. Ibi ꝑ aliquot dies moratus. li¬
mitẽ regni sui qui saxoniã respicit uallo
munire cõstituit. ut aborientali maris
sinu quẽ illi hostarsal dicunt. usq ad oc¬
cidentalẽ occeanũ totã egit more flumi¬
nis aquilonarẽ ripã moninĩto ualli ꝑte¬
geret: una tantũ porta dimissa. ꝑ quam
carra et equites dimitti recipiq potuis¬
sent. Nordan himbroꝵ. rex earldof re¬
gno pulsus britanniȩ: nouiomagi ad ĩ¬
ꝑatorem uenit. Iñ romã ꝑficiscit᷑. cũ le¬
gatis postinodũ imꝑatoris & pontificis
ĩregnũ suũ reducit᷑. Reũtentib legatis
aldulfus natione saxo diaconus leonis
pontificis apuatis capit᷑ Cetĩ uͦ sine ꝑicło

Expanded text:
recipit. Sed Godefridus destructo emporio recipit. Sed Godefridus destructo emporio quod in Oceani littore constitutum lingua Danorum Relic dicebatur, translatisque inde negotiatoribus, soluta classe ad portum qui Liesthorp dicitur, cum universo exercitu suo venit: ibi per aliquot dies moratus, limitem regni sui qui Saxoniam respicit vallo munire constituit, ut ab orientali maris sinu, quem illi Hostharsaltia dicunt, usque ad occidentalem Oceanum totam Egidore fluminis aquilonalem ripam munimento valli protegeret, una tantum porta dimissa, per quam carra et equites emitti recipique potuissent. Nordanimbrorum rex Eardof regno pulsus Britanniae, Noviomagi ad imperatorem venit; inde Romam proficiscitur, cum legatis postmodum imperatoris et pontificis in regnum suum reducitur. Revertentibus legatis, Adulphus, natione Saxo, diaconus Leonis pontificis a piratis capitur. Caeteri sine periculo
Abbreviated transcription (Latin):
cipͥani a carthagine. cũ reliquiis beatoꝵ
scillitanoꝵ martẏrum. sperati sotioꝵq
euis. et posita sunt in eccłia beati ioħis
baptistȩ incuutate lugdini. Sarraceni
sardinia pulsi. pͥmũ cũ sardis p̃liũ cõmi¬
serunt. Amissis trib milib suis: incorsi¬
cam directo d cursu ꝑuenerunt. Ibiq cũ
classe cui burgariꝰ comes p̃erat decertan¬
defridus qͦ rex danoꝵ ĩ apodritos cum
ex̃citu traiciens ducẽ drasconẽ. ducẽ apo¬
dritoꝵ loco pepulisset. aliũq ducẽ dolo
captum patibulo suspendisset: magno
tam̃ copiarũ suarũ detrimento reu̾sus ẽ.
Amisit enĩ filiũ fr̃is sui raginaldũ. quũ
oppugnatione cuiꝰdã oppidi cũ płimis da
inlinones: ⁊ sineldincos qͥ ad godefridũ
defecerant ex̾citũ cui p̃erat quanta potu¬
it celeritate transpossint. Populatisq
circũquaq eoꝵ agris: transito iterũ albia
fliuno. incolonia ex̃citũ insaxoniã ipse

Expanded text:
Cypriani a Carthagine, cum reliquiis beatorum Cypriani a Carthagine, cum reliquiis beatorum Scillitanorum martyrum, Sperati sociorumque ejus, et posita sunt in ecclesia beati Joannis Baptistae in civitate Lugdunensi. Sarraceni, Sardinia pulsi, primum cum Sardis praelium commiserunt, amissis tribus millibus suorum, in Corsicam directo cursu pervenerunt, ibique cum classe cui Burgarius comes praeerat, decertandefridus quoque rex Danorum in Abodritos cum exercitu trajiciens, licet Brasconem ducem Abodritorum loco pepulisset, aliumque ducem dolo captum patibulo suspendisset, magno tamen copiarum suarum detrimento reversus est. Amisit enim ibi filium fratris sui Raginoldum, qui in oppugnatione cujusdam oppidi cum plurimis Danin Linones et Smeldincos, qui ad Godefridum defecerant, exercitum cui praeerat, quanta potuit celeritate, transposuit. Populatisque circumquaque eorum agris, transito iterum Albia fluvio, incolumi exercitu in Saxoniam se
Abbreviated transcription (Latin):
randã dalinatiã mittit᷑. Eclipsis une
it eclipsis solis media die. stante utͦq
demq anno t̃ luna obscurata ẽ:⁊ sol
semel. & acies mire magnituduus uise.
Rathertus missus imꝑatoris qͥ de oriente
reũtebat᷑. una cũ legatis regis ꝑsarum
defungitur. Munera aut̃ huiusmodi st̃.
quȩ legati imꝑatori detulerũt. Papilio¬
nẽ ac temptoria acrubissima uario co¬
lore simul cũ funib pari ordine dis¬
tinctis. pallia serica multa et copiosa.
Balsamũ et odores. atq unguenta. S et
horologiũ auricalco arte mechanica miri¬
fice cõpositũ. in quo .xii. horarũ cursus ad
clepsidã uersabat᷑. cũ totidẽ ereis pillulis
que ad cõpletionẽ horarũ decidebant. & ca¬
suo suo subiectũ sibi cimbalũ tinnire fa¬
bant. Et impulsu ingressionis suȩ totidẽ
fenestras quȩ pꝰ erant aꝑtȩ claudebant.
necnõ &e alia multa in ipso horologio erãt
mua. Tunc temꝑis delata sunt ossa beati

Expanded text:
randam Dalmatiam mittitur. Eclipsis lunae randam Dalmatiam mittitur. Eclipsis lunae it eclipsis solis media die, stante utroqudemque anno ter luna obscurata est, et sol semel, et acies mirae magnitudinis visae. Ratbertus missus imperatoris, qui de Oriente revertebatur, una cum legatis regis Persarum defungitur. Munera autem hujusmodi sunt, quae legati imperatori detulerunt, papilionem et tentoria atrii bissina, vario colore, simul cum funibus pari ordine distintis; pallia serica multa et pretiosa, balsamum et odores atque unguenta . Sed et horologium aurichalco arte mechanica mirifice compositum, in quo duodecim horarum cursus ad clepsydram vertebatur, cum totidem aereis pillulis quae ad completionem horarum decidebant, et casu suo subjectum sibi cymbalum tinnire fabant, et impulsu egressionis suae totidem fenestras quae prius erant apertae, claudebant, necnon et alia multa in ipso horologio erant mira. Tunc temporis delata sunt ossa beati
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ dñi cũ eo celebrẽ duxit. Dem̃ aquis¬
grani. Et donatũ magnis muneribus
ꝑbaiouariã ire uolentẽ deduci fecit
usq rauennã. Causa aduentus eiꝰ fuit
qr imꝑator miserat ad eum ꝑrei uerita¬
te inquirencla. si qđ ferebat᷑ sangius xͥ
inciuitate mantua fuisset reꝑtus. accep¬
ta gͥ pontifex occasione. in lon gobardi¬
am quasi ꝑ inquisitione exiit. Inde usq
adimꝑatorẽ ꝑuenit. Theodorus capu¬
anus princeps hunoꝵ ꝓpt infestationẽ
locũ adhabitandũ int̃ sabaria: ⁊ carnu¬
tiũ abimꝑatore postulauit. Quẽ ĩꝑator
benigne suscepit. & p̃cib eiꝰ annuens
munerib donatũ redire ꝑmisit. Imꝑa¬
tor int̃ filios suos regna diuidit: ut
sciret quisq si suꝑstes eẽt quã partem
tueri & regere debuisset. Testamentũ
inde factũ. & uire uirando ab optimatib
francoꝵ cõfirmatũ. & leoni pape nussũ:
re cui nicheta patriciꝰ p̾erat: ad recupe¬

Expanded text:
tem Domini cum eo celebrem duxit, deinde Aquistem Domini cum eo celebrem duxit, deinde Aquisgrani, et donatum magnis muneribus per Bajovariam ire volentem deduci fecit usque Ravennam. Causa adventus ejus fuit, quia imperator miserat ad eum pro rei veritate inquirenda, si, quod ferebatur, sanguis Christi in civitatem Mantua fuisset repertus. Accepta igitur pontifex occasione, in Longobardiam quasi pro inquisitione exiit, inde usque ad imperatorem pervenit. Theodorus Capuanus princeps Hunnorum propter infestationem dari ad habitandum inter Sabariam et Carnutum ab imperatore postulavit. Quem imperator benigne suscepit, et precibus ejus annuens, muneribus donatum redire permisit. Imperator inter filios suos regna dividit, ut sciret quisque si superstes esset, quam partem tueri et regere debuisset. Testamentum inde factum et jurejurando ab optimatibus Francorum confirmatum, Leoni papae missum, re, cui Niceta patricius praeerat, ad recupe
Abbreviated transcription (Latin):
ris deducti: inexiliũ retrusi sũt. Hire¬
ne imꝑator adimꝑatorẽ karolũ iter̃
misit ꝓpace int̾ frãcos & grecos firman¬
da. Ornata cuitas initalia indeditionẽ
accepta. luceria qͦ freq̃nti obsidione
fatigata. & ipsa indeditionẽ uenit. Uui¬
beneuentanoꝵ duce capit᷑. Quẽ tam̃
cuta. Hirene ab imꝑio deposita. & nice¬
forus imꝑator cõstantinopoli creatus.
qui legatos suos una cũ legatis imꝑato¬
ris karoli remisit. Nam ĩꝑator karolꝰ
gesse ep̃m ambianensẽ. & helinigau¬
dĩ comitẽ. cõstantinopolĩ direxerat.
Susceꝑunt aũt legati nichefori ĩꝑatoriᷤ
epłam inscriptã de fedẽ pacis. sicq tali
pacto cõstantinopolĩ reuersi. Godefri¬
dus rex danoꝵ ꝓmisit se pͥmũ adcollo¬
quiũ imꝑatoris uenturũ. s cõsilio suoꝵ.
t̃ritus. ꝑlegatos imꝑatori qđ uoluit
mandauit. Imꝑator om̃s saxones qui
trans albiam. et inuib inhodi
habitabant. cũ mulierib & infantib

Expanded text:
cti, in exsilium retrusi sunt. Irene imperatrix ad imperatorem Carolum iterum misit pro pace inter Francos et Graecos firmanda. Hortona civitas in Italia in deditionem accepta; Luceria quoque frequenti obsidione fatigata, et ipsa in deditionem venit. WiBeneventanorum duce, capitur. Quem tamen cuta. Irene ab imperio deposita, et Nicephorus imperator Constantinopoli creatus, qui legatos suos una cum legatis imperatoris Caroli remisit. Nam imperator Carolus Jesse episcopum Ambianensem, et Elinigaudium comitem Constantinopolim direxerat. Susceperunt autem legati Nicephori imperatoris epistolam inscriptam, de Foedere pacis, sicque tali pacto Constantinopolim reversi sunt. Godefridus rex Danorum promisit se primum ad colloquium imperatoris venturum: sed consilio suorum territus, per legatos imperatori quod voluit mandavit: imperator omnes Saxones qui trans Albiam et in Wibmhodi habitabant, cum mulieribus et infantibus
Abbreviated transcription (Latin):
serant obsides capientes . xiiͦi. kł
augusti insabb̃o auriliante illis
suꝑna clementia ꝑ int̾cessionem
scẽ dĩ genitricis mariȩ. Post hec aũt
inmense marcio apparuit stella apar¬
te circii. emittens radũ magnũ fere
dieb.xiii. Sequenti anno fuit fames
magna ꝑ totã galliã. Demile fere pꝰ.u.¬
annos kł feb̾r ignee acies uisȩ sunt ĩce¬
io diuersoꝵ coloꝵ. qđ mirũ fuit alt̃nis
se uicib inseq̃ntes. Ipso anno fuit mag¬
na dissensio int̾ regem &e pͥncipes eius.
Obhanc causam płimȩ strages ꝑpetrate
sunt xp̃iani popłi. s fauente dõ om̃is il¬
la cõtradictio cessauit. Tertio aũt anno

Expanded text:
serant, obsides capientes, XIII Kal. Augusti, in Sabbato, auxiliante illis superna clementia, per intercessionem sanctae Dei genitricis Mariae. Post haec igitmense Martio, apparuit stella a parte Circii, emittens radium magnum, fere diebus XIV. Sequenti anno, fuit fames magna per totam Galliam. Deinde pannos, Kal. Februarii, igneae acies visae sunt in coelo diversorum colorum, quod mirum fuit, alternis se insequentes. Ipso anno, fuit magna dissensio inter regem et principes ejus. Ob hanc causam plurimae strages perpetratae sunt Christiani populi, sed, favente Deo, omnis illa contradictio cessavit. Tertio autem anno
Abbreviated transcription (Latin):
Audientes aut̃ hugo abbas & ceteri pͥma¬
tes qui cum filiis quondã senioris suilu¬
douici agebant. ludouicũ nepotẽ cum
uxore sua mistas partes uenturũ. qͦsclã
ep̃os miserunt ad ferrarias monasteri¬
um. et ibi con secrari eos accoronari¬
eos in reges feccrunt. Quo temꝑe ioħs¬

Expanded text:
Audientes Hugo abbas et caeteri primates qui 81 cum filiis quondam senioris sui Ludovici agebant, Ludovicum nepotem cum uxore sua ad has partes venturum quosdam episcopos miserunt ad Ferrarias monasterium, et ibi consecrari eos et coronari in reges fecerunt. » Item i
Abbreviated transcription (Latin):
regem fecerat. ut imꝑii noñ sortiretur
ꝑ drogonẽ patruũ romã misit. Cui sergiꝰ
iam tunc pontifex coronã imponens. ac¬
clamante uniuerso popło ut imꝑator
ce augustus ẽ salutatus. Lothariꝰ imꝑa¬
tor infirmari se cõspiciens. regnũ inter
filios diuidit. Karolo minori. ꝑuintiã
et partẽ burgundie. lothario medio
filio sedem suã. ludouico imꝑatori ita¬
liam consignari iubet. Ipse uͦ ꝑmie mo¬
nasteriũ regno tempouis se ęxuens in¬
greditur. tonsoratus ac monachus effe¬
ctus. aliquib dieb int̾positis de fũgit᷑.
Anno ab incarnatione dñi. dccc . Lu. impe

Expanded text:
regem fecerat, ut imperatoris nomen sortiretur, regem fecerat, ut imperatoris nomen sortiretur, per Drogonem patruum Romam misit. Cui Sergius jam tunc pontifex coronam imposuit, acclamante universo populo, imperator et Augustus est salutatus. Lotharius imperator infirmari se conspiciens, regnum inter filios dividit, Carolo minori Provinciam et partem Burgundiae: Lothario medio filio sedem suam: Ludovico imperatori Italiam consignare jubet. Ipse vero in Prumiae monasterium regno temporis se exuens ingreditur tonsuratus, et monachus effectus, aliquot diebus interpositis defungitur, anno ab Incarnatione Domini octinge