comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erunt nam linore ĩurie concitatus. Idas alteru gladio insuebauito
et costiem poeti altĩs ine. il tũis mors narrant ut lam sint non deoꝵ
metus ambo s simpłt non ut poete solent mortuos ee testatur na tug fiet
manuris assĩdentem priamo helena. cunctos grecie principes recognoscẽ
reliquit nsi memoria fraudu suarꝰ celos dignus qr palestras docust¬
duxit maot debellauit Sed minctus ille imꝑator indicus maximus ob
amorem ac libid imem turpissime uictus est delatus enĩ creta cũ semi¬
uito comitatu nactus est. Impudica mulierem in littore ac fiducia uicto¬
rie iudice uir ẽẽ noluit ne miiu molus idẽtur atq illã ptis prodit᷑ ce
fei̾s interem ꝑtritem ab alio relicta et repudiata sib moicuet emdunot

Expanded text:
erunt. Nam livore injuriae concitatus Idas, alterum gladio transverberavit; erunt. Nam livore injuriae concitatus Idas, alterum gladio transverberavit; et eosdem poetae alternis vivere alternis mori narrant: ut jam sint non deorulicet. Hos tamen Homerus ambos simpliciter non ut poetae solent mortuos esse testatur. Nam cum faceret in muris assidentem Priamo Helenam, cunctos Graeciae principes recognoscere, reliquit nisi memoriam fraudum suarum? Coelo scilicet dignus exercitum duxit, Indos debellauit. sed inuictus ille imperator Indicus maximus ab amore ac libidine turpissime uictus est. delatus enim Cretam cum semiuiro comitatu nanctus est inpudicam mulierem in litore ac fiducia uictoriae Indicae uir esse uoluit, ne nimium mollis uideretur, atque illam patris proditricem, fratris interempt
Abbreviated transcription (Latin):
Scilapius et ip̃e non sine flagitio apollinis natus quid fecit alud
diuinis honoribus dignu nisiꝙ sanauit ypolitum. mortẽ fane
hũĩt dariorem ꝙ adeo meruit fulminari Hũc tarqͥnus de illustbus uiris
disserens ait inc̾tis parentibus natu expositu eta uenatoribus innentu ca¬
nino lacte nutrstu chirom traditu didiasse mediana fuisse autem
messemũ s̃ epiclauri moratu. sulius etia cinosuris ait sepultu Qud apol¬
lo pater euis nõne ob amorem quo flagrabat turpissime grege paun alienũ
et muros lauinedonti extruxit cu neptum mertede ꝯdustus que or
negiti potuit inpune Ab eoq p̾mo rex ꝑfidus quicquid cu diis pepioisẽt
dielict ab negare Idem for mosu pueru et dũ amat molauathet ieñs bu¬
dit octidi es Nomiids maro et ꝑ grã cedis crimĩe ab athemensibin
libatis ne iudẽtur minis minus ferus et ĩmanis. Adulterim cu uene
musit Eastor et pollux du alienas sponsaco rapiñt eẽ gemimi desi¬

Expanded text:
sculapius et ipse non sine flagitio Apollinis natus, quid fecit aliud divinis honoribus dignum, nisi quod sanavit Hippolytum? mortem sane habuit clariorem, quod a Deo meruit fulminari. Hunc Tarquitius de illustribus viris disserens, ait incertis parentibus natum, expositunino lacte nutritum, Chironi traditum didicisse medicinam; fuisse autem Messenium, sed Epidauri moratum. Tullius etiam Cynosuris ait sepultum. quid Apollo pater eius? nonne ob amorem, quo flagrabat, turpissime gregem pauit alienum et muros Laomedonti extruxit mercede conductus, quae illi negari potuit inpune ? ab eoque primo rex perfidus quidquid cum diis pepigisset didicit abnegare. idem formonsum puerum et dum amat, uiolauit et dum ludit, occidit. homicida Mars et per gratiam caedis criliberatus, ne videretur nimis ferus et immanis, adulterium cum Venere commisit. Castor et Pollux, dum alienas sponsas rapiunt, esse gemini desi
Abbreviated transcription (Latin):
ad quã capiendam ⁊ formati a principio ⁊ nati sumꝰ ⁊ ad hanc intendi¬
mus et ad hanc spectat humana nã ad hanc ꝓuchit nes uirtus Quod bonũ
quia dep̃hendimus suꝑ est ⁊ ut est ĩ de ipã ĩ mortalitate dicamus slitois
argumenta ꝙͣuis ad rem multũ ⁊ferant tñ parum hñt firmitatis add
ꝓbandam et implendam ueritatem/ qm̃ nec rõnem totius misterii magni

Expanded text:
ad quam capiendam et formati a principio et nati sumus. ad hanc tendiad quam capiendam et formati a principio et nati sumus. ad hanc tendimus, hanc spectat humana natura, ad hanc nos prouehit uirtus: quod bonum quia deprehendimus, superest ut etiam de ipsa inmortalitate dicamus. Platonis argumenta quamuis ad rem multum conferant, tamen parum habent firmitatis ad probandam et inplendam ueritatem, quoniam nec rationem totius mysterii magni
Abbreviated transcription (Latin):
mias feretides et plato disputauer̃. hec uera ꝓp̃a est in nrã religiõe
doct̾na Ergo dicearcus cum demotrito errauit qui perite eum¬
cũ corpore ac dissolui argumentatus est esse inferos S enostoyꝯ
docit et sedes pioꝵ ab impns ẽẽ ddiscretas Et illos quidem pgetas
ac delectabiles eẽ inrolẽ rehiones hos nõ luere penas in tenebro siglo¬
cis atq inceniuoraginib horrendis Idem nobis ꝓħe palam fatuit
Ergo epicurus errauit qui poetaꝵ id figmentũ esse putaint et
ilias inferors penas que feruntur in hac ũta ẽẽ intp̃tatus est. Totam
igitꝰ neritatem et omne diuine religionis archanium pħi attinger̃
h aliis refellentib defende̾ id quod inuenerant nequluerũt. qr sin¬
gulis rõ non quadrauit nec ea que uera senserant in sumam religẽ po¬
tuer̃ sic̃ nos suꝑius fecimui Unum est igit᷑ sumum bonum ĩmortilitas

Expanded text:
animas Pherecydes et Plato disputauerunt: haec uero propria est in nostra religione animas Pherecydes et Plato disputauerunt: haec uero propria est in nostra religione doctrina. ergo Dicaearchus cum Democrito errauit, qui perire cum corpore ac dissolui argumentatus est. esse inferos Zeno Stoicus docuit et sedes piorum ab inpiis esse discretas et illos quidem quietas ac delectabiles incolere regiones, hos uero luere poenas in tenebrosis locis atque in caeni uoraginibus horrendis: idem nobis prophetae palam faciunt. ergo Epicurus errauit, qui poetarum id esse figmentum putauit et illas inferorum poenas quae ferantur in hac esse uita interpretatus est. totam igitur ueritatem et omne diuinae religionis arcanum philosophi attigerunt, sed aliis refellentibus defendere id quod inuenerant nequiuerunt, quia singulis ratio non quadrauit, nec ea quae uera senserant in summam redigere potuerunt, sicut nos superius fecimus. Unum est igitur summum bonum inmortalitas,
Abbreviated transcription (Latin):
plato Iad idem ꝓphete loquũtur Idemq ex sibille carmĩb appętẽtr
Errant igitut qui uel onnã sua sponte nata ec̃ dixer uel minutis fe¬
minib ꝯglobatis Qm̃ tanta res tam ornata tam magna n freri n
dispom et ordinari sine aliquo prudentissimo autoro potuit et
ea ipã ed qua ꝯstare acregi omia sentuit solertissime mentis artist¬
cem cõfitetur cã hominũ mundum et omia que in eo sunt eẽ facta
Stoia loquũtur idem nos diuune lrẽ dotent Errauit ergo de moet
qui uermiculos modo putauit effusos esse de terra nullo autore
nullaq rõne Curl ergo formatus sit homo duum sarmenti est qd
quia ille sare non poterat huãnam uitaz deduxit ad nixhiluz
ld ueritatem capescendam nasci hoieri Aristondiscernit no Idem
nos monemus ac discimus aꝓpħis Igit falsus aristippus qui ho¬
minẽ uoluptati hoc malo tanꝙͣ pecudem sbingauit i mortales esse

Expanded text:
Plato: idem prophetae locuntur idemque ex Sibyllae carminibus apparet. Plato: idem prophetae locuntur idemque ex Sibyllae carminibus apparet. errant igitur qui uel omnia sua sponte nata esse dixerunt uel minutis seminibus conglobatis, quoniam tanta res, tam ornata, tam magna neque fieri neque disponi et ordinari sine aliquo prudentissimo auctore potuit et ea ipsa ratio qua constare ac regi omnia sentiuntur, sollertissimae mentis artificem confitetur. hominum causa mundum et omnia quae in eo sunt esse facta Stoici loquuntur: idem nos diuinae litterae docent. errauit ergo Democritus, qui uermiculorum modo putauit effusos esse de terra nullo auctore nullaque ratione. cur enim formatus sit homo, diuini sacramenti est, quod quia ille scire non poterat, humanam uitam deduxit ad nihilum. ad uirtutem capessendam nasci homines Ariston disseruit: idem nos monemur ac discimus a prophetis. falsus igitur Aristippus, qui hominem uoluptati hoc est malo tamquam pecudem subiugauit. inmortales esse
Abbreviated transcription (Latin):
geret in corpus Is ꝓfecto non dissentiret a nobis. Sed hos nemo ficẽ
nisi iũ peritus ac sciens pot. Uerum aut̃ satt non nisi eius est qui sit docte
adeo Neq eni pot alit̾ repuhare que falsa sunt elige̾ ac ꝓbare que nera s
si uel casu io efficẽtur certissime philosopharetut⁊ ꝙ̃ius non poss diuinis
testimonis illa defendẽ tñ seipam̃ ueritas illutraret suo lumine Qua¬
re incredibili est erroꝵ illoꝵ qui cũ illam sectam ꝓbauerint eiq fe addre¬
erint cetãs damnant tanꝙͣ stilsas ⁊ ĩanes armantq se ad p̃uandum
nec ꝗͣ defondẽ debeant scientes nec ꝗ refutare in cursant q passimsñ
deletu omiã que affert᷑ quecũq dissentũit obhas coꝵ pimecissimas
contentiones nulla extitit pħia que ad uerũ ꝓpius excederet Nam p¬
ticulatim ueritas ab his tota ꝯp̃hensa ẽ stm eẽ adeo mundum dixit᷑

Expanded text:
geret in corpus, is profecto non dissentiret a nobis. sed hoc nemo facere geret in corpus, is profecto non dissentiret a nobis. sed hoc nemo facere nisi ueri peritus ac sciens potest, uerum autem scire non nisi eius est qui sit doctus a deo. neque enim potest aliter repudiare quae falsa sunt, eligere ac probare quae uera: sed si uel casu id efficeret, certissime philosopharetur, et quamuis non posset diuinis testimoniis illa defendere, tamen se ipsa ueritas inlustraret suo lumine. quare incredibilis est error illorum qui cum aliquam sectam probauerint eique se addixerint, ceteras damnant tamquam falsas et inanes armantque se ad proeliandum nec quid defendere debeant scientes nec quid refutare incursantque passim sine dilectu omnia quae adferunt quicumque dissentiunt. ob has eorum pertinacissimas contentiones nulla extitit philosophia quae ad uerum propius accederet: nam particulatim ueritas ab iis tota conprehensa est. factum esse a deo mundum dixit
Abbreviated transcription (Latin):
mde multi sunt Ita fit ut si ab illa reꝵ sum ma quã supius ꝯp̃hẽdimꝰ
aberram̃s om̃is ro intereat. ⁊ ad nichilũ quidem reuoluantur. Quã
ea fere quib suma ipã constat et inderint et explicauerint Sed di¬
ñsi ac duĩse illa omiã ꝓtulerunt non addnectentes nec cĩs reꝵꝵ nec
seꝙ̃tias nec roẽs ut summa ilta que continet uniuĩsa ⁊ ꝯpingẽt
pħos ⁊ sectas esse diuisara Non eni sic phyam. nos euertimus sut ache¬
demia solent quib ad oniã responolere ꝓpositum est quod est
potius caluimiari ⁊ illudẽ Sed docemus nullam sectam fiusse tam
Sed dum Soitendi studio in faniũt. dũ sua ⁊ falsa defendunt. alioꝵ
⁊ uera subu̾tant non tm̃ illis clapsa ueritas est quã seque̾ simulabant
Sed ipĩ eam potisimũ suo uitio ꝑdiderunt & si extitissent aliquis ꝙ
ueritatem spsam ꝑsingulos pfectasq diffusam colligẽt in unĩ ac reli¬

Expanded text:
unde multi sunt? ita fit ut si ab illa rerum summa quam superius conprehendimus unde multi sunt? ita fit ut si ab illa rerum summa quam superius conprehendimus aberraueris, omnis ratio intereat et ad nihilum omnia reuoluantur. Quam ea fere quibus summa ipsa constat et uiderint et explicauerint. sed diuersi ac diuerse illa omnia protulerunt non adnectentes nec causas rerum nec consequentias nec rationes, ut summam illam quae continet uniuersa et conpingerent per philosophos sectas esse divisam. Non enim sic phdemici solent, quibus ad omnia respondere propositum est, quod est potius cauillari et inludere, sed docemus nullam sectam fuisse tam sed dum contradicendi studio insaniunt, dum sua etiam falsa defendunt, aliorum etiam uera subuertunt, non tantum elapsa illis ueritas est quam se quaerere simulabant, sed ipsi eam potissimum suo uitio perdiderunt. quodsi extitisset aliquis qui ueritatem sparsam per singulos per sectasque diffusam colligeret in unum ac redi
Abbreviated transcription (Latin):
nulla Quid enim hñt dicẽ cur dii hom̃ĩb tam diligent᷑ suis quoq tẽ¬
porib exibeant. at ue illis far et meru debemꝰ ⁊ odorem thuris Et sangͥnẽ
pecudũ. que nec ĩ mortalib grata ee possũt qr sunt frigada fragilia n n
sui eẽ ex partib corpoꝵ que adusum corporaliũ data sunt / et tñ si ei
desiderarent sibi ip̃i possent exibere cum uollent. Siue igit intereu
aiẽ sine inet̾nim manent quã rõnem ziment cultꝰ deoꝵ. aut aquo
mundus ꝯstitutus est Cur aũt quando aut quousq quatenus hoiẽs
aut ꝙ̃obrem ꝓc̃ati cur nascuntur interuntur succedunt᷑ renotantur
Quiad dn ex cultib corassequant᷑ qui post mortem nich il futuri
sunt. Quiq p̃stant quid pollicentur ꝗ minantur aut homĩb aut
sauro animar. Ipsi illi ex quo fonte orũitur quo mõ aut qrͣ. aut¬

Expanded text:
nulla. Quid enim habent dicere, cur dii hominibus tam diligenter suis quaeque temnulla. Quid enim habent dicere, cur dii hominibus tam diligenter suis quaeque temporibus exhibeant? An ut illis far et merum demus, et odorem thuris, et sanguinem pecudum? quae neque immortalibus grata esse possunt, quia sunt fragilia; neque usui esse expertidesiderarent, sibi ipsi possent exhibere cum vellent. Sive igitur intereunt animae, sive in aeternum manent, quam rationem continet cultus deorum, aut a quo mundus constitutus est? cur, aut quando, aut quousque, quatenus homines, aut quamobrem procreati? cur nascuntur, intereunt, succedunt, renovantur? Quid dii ex cultibus eorum assequuntur, qui post mortem nihil futuri sunt? quid praestant? quid pollicentur? quid minantur aut hominibus, aut sauro animar
Abbreviated transcription (Latin):
quo sunt alieni qui scꝙtes pñtem uoluptatem t̾restrib et fragilib
se bonis ac dixer et aiãs ad celestia genitas suauitatib mõnferis
tãꝙ luto teno ne demi̾serunt Queramus nũc uicissim an in cultu deo
rõ ulla subsistat. siqui simulati sunt. si iõ tñ ab homĩb coluntur.ut
p̃stent illis opes nictorias honores qͥ que alia que non nisi ad pñs
ualent sine causa gignimur. si in homĩb parr indis prouidẽtia nulla xsat
si casu nobis metip̾is ic uoluptatib nr̃e gre̾ irascimur si nichil post mõ¬
sit caꝵ reꝵ quib uita hoiĩz substinet᷑ si est in anis si ao nichilũ intinꝰ
si nichil est in nobis maioris emolumenti deo. quod si est dictu nefas nec
putandum ẽ fieri posse non ob aliquã maxima rõnem fũt istitutum
quod ideamus maxima rõne constare que põt eẽ rõ in ns errorib

Expanded text:
quo sunt alieni qui sequentes praesentem uoluptatem terrestribus et fragilibus quo sunt alieni qui sequentes praesentem uoluptatem terrestribus et fragilibus se bonis addixerunt et animas ad caelestia genitas suauitatibus mortiferis tamquam luto caenoue demerserunt. quaeramus nunc uicissim an in cultu deorum ratio ulla subsistat. qui si multi sunt, si ideo tantum ab hominibus coluntur, ut praestent illis opes uictorias honores quaeque alia non nisi ad praesens ualent, si sine causa gignimur, si in hominibus procreandis prouidentia nulla uersatur, si casu nobismet ipsis ac uoluptatis nostrae gratia nascimur, si nihil post morsit earum rerum quibus uita hominis sustinetur, si est inanis, si ad nihilum interimus, si nihil est in nobis maioris emolumenti deo? quod si est dictu nefas nec putandum est fieri posse ut non ob aliquam maximam rationem fuerit constitutum quod uideas maxima ratione constare, quae potest esse ratio in his errorib
Abbreviated transcription (Latin):
uitam agunt nec assequi ĩ mortalitatem quent quia se uolupta¬
tib dediderunt que sunt uirtutis inimite Itaq iuta hec tempora¬
lis illi etne debet eẽ subiecta sit̃ corpꝰ aiẽ Euisquis ergo aĩe ita ma¬
luerit uitam corporis ⁊tep̃nat noct̾e est. Nec alt nitiꝰ ad siĩmum po¬
tit nisi que sunt mia despexit Qui aut corporis iuta fuĩt implexil
et cupiditates suas in terram deiecĩt. illam suꝑiorem uitã osequi non
põt Sed qui mauult bñiuere inetnu male uiuet ad tempus et eiffi¬
cietur omib molestiis et laborib ꝙͣ dui fuĩt in te̾ra ut heãt diuinũ
et celeste solatiiz et qui maluerit bñuiuẽ ad temp̃ dãnabitur ei
coli se deus expetit et honorari ab hoĩe tanꝙͣ pr̾ et urtutes ac sapiẽ¬
tia teneat que sola ĩmortalitatẽ parit Nam qr nullus alius p̃ter ip̃
conare eam põt qr solus possider pietatem hõis qua deum honoraue

Expanded text:
uitam agunt nec adsequi immortalitatem queunt, quia se uoluptauitam agunt nec adsequi immortalitatem queunt, quia se uoluptatibus dediderunt, quae sunt uirtutis inimicae. itaque uita haec temporalis illi aeternae debet esse subiecta sicut corpus animae. quisquis ergo animae uitam maluerit, uitam corporis contemnat necesse est nec aliter eniti ad summum poterit, nisi quae sunt ima despexerit. qui autem corporis uitam fuerit amplexus et cupiditates suas in terram deiecerit, illam superiorem uitam consequi non potest. sed qui mauult bene uiuere in aeternum, male uiuet ad tempus et adficietur omnibus molestiis et laboribus quamdiu fuerit in terra, ut habeat diuinum et caeleste solacium. et qui maluerit bene uiuere ad tempus, male r, ut uirtutem ac sapientiam teneat, quae sola inmortalitatem parit. nam quia nullus alius praeter ipsum donare eam potest, quia solus possidet, pietatem hominis qua deum honorauer
Abbreviated transcription (Latin):
dius in eloquiũ solluitur et mutu animal eẽdesinit Que rõ
Docet mõtalem nasai hoiem postra nõ ĩmortalem fieri cũ ceꝑit
excitauĩt deui hoiem̃ ad aspectum celi ac sin quod tũt fit cũ homo
celesti lanacro purificatꝰ exponit infantiã cũ om̃ labe inte p̾oris
luit homini deus. licet aiã et corpus ꝯsotiata sint.tñ contͣria sunt et ĩ¬
pugnant ĩuicem. Anim bona m ala sunt corporis i opum fuga uolupta¬
tum interdiatio. doloris mortisq contemptus It corporis bona sut
mala sunt aĩ corporis hoc est cupidittis et libido quib opes et appe¬
tuntur et suauitates uariaꝵ noluptatum quib enauatus aĩꝰ extino¬
uitur Io neccesse est iustum et sapientem in omib malis ee qm̃ ma
loꝵ uidtrix est fortitudo inuistos aut in diuichs aut inhonore et
potestate. Hec enim boma corporalia et terrena sunt Iui aũt tẽrersã

Expanded text:
ejus in eloquium solvitur, et mutum animal esse desinit. Quae ratio ejus in eloquium solvitur, et mutum animal esse desinit. Quae ratio docet, mortalem nasci hominem; postea vero immortalem fieri, cum coepeexcitaverit hominem Deus ad aspectum coeli ac sui. Quod tum fit, cum homo coelesti lavacro purificatus, exponit infantiam cum omni labe vitae prioris,omini Deus, licet anima et corpus consociata sint; tamen contraria sunt, et impugnant invicem. Animi bona, mala sunt corporis; id est, opum fuga, voluptatum interdictio, doloris mortisque comala sunt animi, hoc est cupiditas et libido, quibus et opes adpetuntur et suauitates uariarum uoluptatum, quibus eneruatus animus extinguitur. ideo necesse est iustum et sapientem in omnibus malis esse, quoniam malorum uictrix est fortitudo, iniustos autem in diuitiis, in honore, in potestate: , haec enim bona corporalia et terrena sunt; illi autem terrenam
Abbreviated transcription (Latin):
uina nobis data est It tursus duuna necessita te soluetur Ita ꝙ finẽ
ħr̃ sucmnã bonum non habet Et in illa nõ spirituali quam nec¬
ꝑ nos ipĩ acquirimus sũmum bonum continetur qr nec malum
potest habere nec finem Curiti argumẽtum nã et rõ cõporis p̃bet
Eetera nãq aĩalia in huriũ ñguntur quia tẽtena sunt nec apuit¬
ĩmortalitatem que de celo est homo aut̃ rectus in celũ spectat qr
ꝓposita ẽ illi ĩmortalitas. Nec tñ uenit nisi tribuat᷑ homĩ adeo. Nã
nichil int̾ ess int̃ uistũ et ĩuistũ. si ꝗ om̃is hõ natus ĩ mõtalis fieret
Ergo imitiortalitas nõ sequela nẽ Sed merces p̾miuq irtutis
damq homo non statim qnͥ natus est rectus ing̃ditur sed quad rupe¬
des pͥmo quia rõ corporis et huiꝰ pñtis inte cõmune est nobis cũ
ainimolib mutis Post de inde ⁊firmatis intib erigit: et lingua

Expanded text:
uina nobis data est, ita rursus diuina necessitate soluetur: ita quod finem uina nobis data est, ita rursus diuina necessitate soluetur: ita quod finem habet, summum bonum non habet. in illa uero spiritali, quam per nos ipsi adquirimus. summum bonum continetur, quia nec malum potest habere nec finem. cui rei argumentum natura et ratio corporis praebet. cetera namque animalia in humum uergunt, quia teimmortalitatem, quae de coelo est. Homo autem rectus in coelum spectat, quia proposita est illi immortalitas; nec tamen venit, nisi tribuatur homini a Deo. Nam nihil interesset inter justum et injustum, siquidem omnis homo natus immortalis fieret; ergo immortalitas non sequela naturae, sed merces praemiumque virtutis que homo non statim quam natus est, rectus ingreditur: sed quadrupes primo, quia ratio corporis et hujus praesentis vitae communis est nobis cum mutis animalibus; post deinde confirmatis viribus erigitur, et lingua
Abbreviated transcription (Latin):
tolerantiam maloꝵ ac laboꝵ ꝑ quã posset p̾min ĩ mõtalitatis ad ipisq
Namqr homo ex duab reb constat corpore et mã quoꝵ alterum
tertenũ est alterũ celeste. due me homĩ att̾bute sunt una rẽporalis
que corpori assignatur Altã sempitna que aĩe subiacet Illam nasce¬
do ampimꝰ hant assequimͦ labotando ne ĩ mortalitas homĩ ut ante
diximus sine ulla difficultate constaret Iua tẽtena est sic̃ corpus ⁊ ideo
funt᷑. hec nõ celestis sic̃ aiã et ideo t̾minu non ht̃ Illam p̾mã nesciẽtes
accepimꝰ hanc setundam scientes. Uirtuti eni non natute datur. Quia
uoluit nos dens uitam nobis in uita ꝑare ideo hanc pñtem dedit
ut illam ueram et ꝑpetuam aut ucns amittamus aut uirtute me¬
reamur in hac corponili non est sũmũ bonum qm̃ sic necessitate di¬

Expanded text:
est tolerantiam malorum ac laborum, per quam posset praemium inmortalitatis adipisci. est tolerantiam malorum ac laborum, per quam posset praemium inmortalitatis adipisci. nam quia homo ex duabus rebus constat, corpore atque anima, quorum alterum terrenum est, alterum caeleste, duae uitae homini adtributae sunt, una temporalis, quae corpori adsignatur, altera sempiterna, quae animae subiacet. illam nascendo accipimus, hanc adsequimur laborando ne immortalitas homini, ut ante diximus, sine ulla difficultate constaret; illa terrena est sicut corpus et ideo finitur, haec uero caelestis sicut anima et ideo terminum non habet; illam primam nescientes accipimus, hanc secundam scientes: uirtuti enim, non naturae datur, quia uoluit nos deus uitam nobis in uita conparare. idcirco hanc praesentem dedit, ut illam ueram et perpetuam aut uitiis amittamus aut uirtute mereamur. in hac corporali non est summum bonum, quoniam sicut necessitate di
Abbreviated transcription (Latin):
uib elementis ⁊ gͣuib in una dep̾ssis et celestia firmauit et rrena
ecuti sumus Luminaria posuit in celo quor moderatis otddabiras
monia ministiaret. Tum ꝓfectis omib que ad condinionem mũdi
ptinebant horem̃ finxit ex ipã terra quã illi a prinaipio in habitacu¬
ce rh duifat repũgnantib bonus ac malũ ciꝑet Et sic̃ tetra ipsafe
cunda ad fruges paĩendas sic et corpus homis quod assup̃tũ est etẽ¬
ra gnandi topiam facultatemq ꝓcreandi sobolis accepit ut qm̃ in
fragili matia informatꝰ inetnum manẽ nõ potat peracto tẽporalis
uite spatio cedẽt Et illua qd fragile atq imbecillũ gerebat ꝑpetua
suctessione renonaret Cum igit cum mortalẽ finxit et fragilem cũ
illius cansa mũdũ edificass.Primũ ut infinita uis aiãꝵ gignẽtur õẽ¬
q t̾ram multitudine oppleret. de inde ut ꝓpone̾t hõĩ uirtutem ĩ

Expanded text:
uibus elementis et grauibus in ima depressis et caelestia : firmauit et terrena uibus elementis et grauibus in ima depressis et caelestia : firmauit et terrena uniuersa exsecuti sumus. lumina igitur posuit in caelo, quorum moderatio et claritas moniam administraret. Tum perfectis omnibus, quae ad conditionem mundi pertinebant, hominem finxit ex ipsa terra, quam illi a principio in habitacuersis ac repugnantibus bonum ac malum caperet. et sicut terra ipsa cunda est ad fruges pariendas, ita corpus hominis, quod adsumptum est e terra, generandi copiam facultatemque prodendae subolis accepit, ut quoniam e fragili materia formatus in aeternum manere non poterat, peracto temporalis uitae spatio cederet et illut, quod fragile atque inbecillum gerebat, perpetua successione renouaret. cur igitur eum mortalem finxit et fragilem, cum illius causa mundum aedificasset? primum, ut infinita uis animarum gigneretur omnemque terram multitudine obpleret, deinde, ut proponeret homini uirtutem id
Abbreviated transcription (Latin):
id m̃a non cxigit quia de uita beata disserẽ ꝓpositum est explicanda
sunt diligentius et pleniꝰ ut dispositio dei et epꝰ uoliuitasq noseit᷑
Cum posset semꝑ spiritib suis ĩmortalib ĩ nimerabiles aiãs ꝓc̃are sit̃
angeles genuit. quib ĩmõtalitas sine ullo maloꝵ piculo et meti constat
Excogitauit tñ ĩenarrabile opus gao modum infinita multitudinem aiqr
crearet quas pͥmo fragilib et imbeallib cõporib illigatii constituerit
ne ĩ mortalitatei assequerentur ac mollit Sed ad illuo ĩutẽ xẽde ie¬
loqbile p̾miu cũ sũma difficultate ac magnis laborib puenire̾ñt Ergo
ut eas grauib ac uexibilib mẽbris indueret qm̃ ꝯsistere in mechõ mapi
non põterant ponderib et gͣuitate coporis deorsum pmente sedem
illis ac domialui pͥmo colendum eẽ decreuit Itaqr in effabili ꝓ ruste
ac potentia p̃clara munoi opa molitus est luspensit in altituoinem le¬

Expanded text:
ia nunc exigit, quia de vita beata disserere propositum est, explicanda sunt ista diligentius et plenius, ut dispositio Dei, et opus voluntasque noscatur. Cum posset semper spiritibus suis immortalibus innumerabiles animas procreare, sicut angelos genuit, quibus immortalitas sine ullo malorum periculo ac metu constat; excogitavit tamen inenarrabile opus, quemadmodum infinitam multitudinem crearet animarum, quas primo fragilibus et imbecillis corporibus illigatas constitueret ne immortalitatem delicate adsequerentur ac molliter, sed ad illut aeternae uitae ineloquibile praemium cum summa difficultate ac magnis laboribus peruenirent. ergo ut eas grauibus et uexabilibus membris indueret, quoniam consistere in medio inani non poterant ponderibus et grauitate corporis deorsum premente, sedem illis ac domicilium primo condendum esse decreuit. itaque lneflabili uirtute ac potentia praeclara mundi opera molitus est: suspensis in altitudinem le
Abbreviated transcription (Latin):
et nulla re indigenti ud si tantum honoris homĩ habuit ut ipĩꝰ cã
mundũ fabtaret᷑ et instruẽt eũ sapiã ut dum uiuentuĩ faceret eumq
diligeret tam ꝙͣ filiũ Cir mortalem fragilemq constieuit Cut omĩb
malis quem oiligebat obiecit. c̃ oporteret btiñ eẽ hoiem tanꝙͣ ⁊mc̃tũ

Expanded text:
et nulla re indigenti? uel si tantum honoris homini habuit, ut ipsius causa et nulla re indigenti? uel si tantum honoris homini habuit, ut ipsius causa mundum fabricaret, ut instrueret eum sapientia, ut dominum uiuentium faceret eumque diligeret tamquam filium, cur mortalem fragilemque constituit? cur omnibus malis quem diligebat obiecit, cum oporteret et beatum
Abbreviated transcription (Latin):
Quit defendissent ca que uera munerant aut i manici
crrores non incidissent Hec enim summa hic cardo re¬
rũ est quem qui non tenuĩt uoritas illi omnis illabit
omne cognoscent nũꝙ disputationem eoꝵ. et omnem pħiam de
tñsuerso achademia ingulass. Sicut ergo mundum non ꝑꝑse
disponendi ronem faciendi uirtutem ꝯsumandi et sensum admi¬
rari et noce ꝓloqui poss Quoꝵ oiũ summa est hec ut deũ colat.
Io enĩ cdit qui hec intelligit Is artificem reꝵ omnium is uerum pa¬
crem suum debita ueneratione psequit᷑ qui uirtutẽ maiestatiis eius de
suor opum inuentione inceptione ꝓfectione metit Quos planiꝰ argu¬
mencum fieri pot ꝓferei et mungum hois et hoiem sua causa deum fe
lum directi facies ad dcum spectas uultꝰ suo cũ parente coĩs sit uident᷑¬
q homiẽs deus qĩ portecta maũ ad eleuandum cehumo ad contẽpla¬
tionem sin exatasse Quid ergo inquit deo cultus homis confert beato

Expanded text:
aut defendissent illa quae uera inuenerant aut in maximos errores non incidissent. haec enim summa, hic cardo rerum est, quem qui non tenuerit, ueritas illi omnis elabitur, omne cognossent, numquam disputationes eorum et omnem philosophiam de transuerso Academia iugulasset. sicut ergo mundum non propter se qui prouidentiam disponendi, rationem faciendi, uirtutem consummandi et sensu admirari et uoce proloqui posset: quorum omnium summa haec est, ut deum colat. is enim colit qui haec intellegit, is artificem rerum omnium, is uerum parem suum debita ueneratione prosequitur qui uirtutem maiestatis eius de suorum operum inuentione inceptione « perfectione metitur. quod planius argumentum proferri potest et mundum hominis et hominem sua causa deum feclum directi, facies ad deum spectans, uultus cum suo parente communis sit uideaturque hominem deus quasi porrecta manu adleuatum ex humo ad contemplationem sui excitasse? quid ergo inquit deo cultus hominis confert beato
Abbreviated transcription (Latin):
molitꝰ est deus ip̃m̃ hoiem sexto die ultimũ fecit eumq induxit ĩ
hunc mundum tanꝙͣ in domũ um diligent̾ inscructam Ita m̃t
sexto die magno uerus homo uerbo dei fingit Io spuãlis populus
doitna ⁊ p̃ceptis dei ad iustitia figurat. Et sic tũe mortalis atq ĩ¬
ꝓfectus e terra fqctus est ut mille ãnis in hoc mũdo iunẽt Ita mis
ex hoc tẽrestri feculo ꝑfectus hõ fingit᷑ ut uiuificatꝰ adeo in hoc eod̾
mundo ꝑ ãnos mille dñetur Quõ aũt ꝯsumatio futura sit ⁊ qualis
exitꝰ humanis reb inpendeat. siquis diuinas iras fuit scrutatꝰ ĩue¬
mets ⁊ secularui ꝓphaͤfaꝵ congruẽtes cũ celestib uoçes fiẽ reꝵ et
occasum post brene tempus annũtiant describentes qͣ defatigiti et
dilabentu mũdi ultimã senectutem que uõ a ꝓphetis ⁊ nitib futura eẽ

Expanded text:
molitus est Deus, ipsum hominem sexto die ultimum fecit, eumque induxit in molitus est Deus, ipsum hominem sexto die ultimum fecit, eumque induxit in hunc mundum, tanquam in domum jam diligenter instructam: ita nunc sexto die magno verus homo verbo Dei fingitur; id est, sanctus populus doctrina et praeceptis Dei ad justitiam figuratur. Et sicut tunc mortalis, atque imperfectus e terra fictus est, ut mille annis in hoc mundo viveret: ita nunc ex hoc terrestri saeculo perfectus homo fingitur; ut vivificatus a Deo, in hoc eodem mundo per annos mille dominetur. Quomodo autem consummatio futura sit, et qualis exitus humanis rebus impendeat, si quis divinas litteras fuerit scrutatuet saecularium prophetarum congruentes cum caelestibus uoces finem rerum et occasum post breue tempus adnuntiant describentes quasi fatigati et dilabentis mundi ultimam senectutem. quae uero a prophetis et uatibus futura esse
Abbreviated transcription (Latin):
oculos tuos dnĩe mille anni tãꝙͣ dies unus. et sic̾ illos sexdies in tã
tis reb fabricandis laboranit. ita et religio eiꝰ et uitas in his sex milih
anmoꝵ laboret nect̃e est.malitia p̾ualeñte atq onañte. Et rursus qm̃
ꝑfectis oꝑpib requienit die septimo eũ q bñdixit necesse est / ut infinesexti
millesimi anni malicia omis aboleatur etẽna et regnet ꝑ ãnos mille
institia sit que tñsquillitas et requies a laborib quos mundus iã dm ꝑ¬
fart Uerum quatenꝰ euciãt ordme suo explicabo sepe diximus miõra
et gxigua mignoꝵ figuras ⁊ p̃monstrationes eẽ ut hunc diem nr̃
qui ortu solis occasu q finit diei magni spem̃ gerẽ quẽ arcuitꝰ ãñoꝵ
mille defminat eode modo et figuratio terreni hoĩs celestis populi p̃¬
ferebat in posterũ fictionẽ. Nam sic̃ ꝑfectis omĩb que in usu homis

Expanded text:
oculos tuos, Domine, mille anni tanquam dies unus. Et sicut Deus sex illos dies in oculos tuos, Domine, mille anni tanquam dies unus. Et sicut Deus sex illos dies in tantis rebus fabricandis laboravit: ita et religio, et veritas in his sex millibus annorum laboret necesse est, malitia praevalente ac dominante. Et rursus, quoniam perfectis operibus requievit die septimo, eumque benedixit, necesse est, ut in fine sexti millesimi anni malitia omnis aboleatur e terra, et regnet per annos mille justitia; sitque tranquillitas, et requies a laboribus, quos mundus jamdiu perfert. Verum quatenus id eveniat, ordine suo explicabo. Saepe diximus, minora et exigua magnorum figuras et praemonstrationes esse; ut hunc diem nostrum, qui ortu solis occasuque finitur, diei magni speciem gerere, quem circuitus annorum mille determinat. Eodem modo etiam figuratio terreni hominis coelestis populi praeferebat in posterum fictionem. Nam sicut perfectis omnibus, quae in usum hominis
Abbreviated transcription (Latin):
ciuꝰ rei argumentu p̃us erartandum est ut ratio eluceit. Mũ¬
dcũs deus et hoc roꝵ ñ aliĩ admirabile opꝰ sit̃ archanis sacre sipture
ꝯtinetur sex dieꝵ spatio consumauit diemq septimũ quo ab oꝑib siuis
iequieuerat sanxit hic aũt dies sabbati qui lingua hebiroꝵ a nno
nõmen accep̃ unde septenari nũs legitgnus ac płenꝰ est Nam et dieg
septem sunt quib ꝑ incẽ tenolutis orbes confitũtur annoꝵ septem
stelle que non occidunt et septem sidera que uocantur errãtia. quo¬
rũ dispates cursus et meguabiles motꝰ reꝵ ac tempoꝵ uarietates ef¬
figẽ credunt᷑. Ergo qm̃ sex dieb cũcta dei opa ꝑfecta sunt ꝑsecula sex i ã
noꝵ fex milia ꝑmanere in hoc statu mundum nectẽ est. Dies eni ma¬
gnus dei mille annoꝵ circulo t̾minat. sic̃ indicat ꝓphã qui dic̃ ante

Expanded text:
cujus rei argumentum prius enarrandum est, quo ratio eluceat. Mucujus rei argumentum prius enarrandum est, quo ratio eluceat. Mudum Deus, et hoc rerum naturae admirabile opus sicut arcanis sacrae Scripturae continetur sex dierum spatio consummavit; diemque septimum, quo ab operibus suis requieverat, sanxit. Hic est autem dies Sabbati, qui lingua Hebraeorum a numero nomen accepit, unde septenarius numerus legitimus ac plenus est. Nam et dies septem sunt, quibus per vicem revolutis orbes conficiuntur annorum; et septem stellae, quae non occidunt; et septem sidera quae vocantur errantia, quorum dispares cursus, et inaequabiles motus, rerum ac temporum varietates efficere creduntur. Ergo quoniam sex diebus cuncta Dei opera perfecta sunt, per saecula sex, id est annorum sex millia, manere hoc statu mundum necesse est. Dies enim magnus Dei mille annorum circulo terminatur, sicut indicat propheta qui dicit: Ante
Abbreviated transcription (Latin):
quia nec uisticia nec ulla inhisuera fuit iurrꝰ nõ ĩ mortalitatẽ
sibi si mortẽ pccis ac libidinib quesier nec cedeste pmiũ s inferna
supplicia meruerunt que pendent simł um his omib qui cor
ces digna soluatur et pena merita impiis irrogetur Plato et
multĩ alni phõrum cũ ignorarent origiẽ reꝵi. supp̃mum q ilid
tempꝰ quo mundus eẽt n effectꝰ multa milia seculoꝵ fluxisse
dixerũt Ex quo hic pulehꝰrimus mundus extiterit õdinatur
sicuti fortasse caldei qui ut Citero tradidit in libro de diuina¬
tione p̃mo quadraginta septuaginta milia annoꝵ monumentis cõ¬
p̃hensa se ht̃e delirant inquare quia posse argui non putabant libe¬
rũ sibi creduler̃ ẽẽ metiri Nos añt quos duune lr̃e ad scifi iu̾tatis
crudiũt pũcipiũ mundiq cognouimꝰ de quo mĩt in fine opis dis¬
mu eẽ ãnum conclusum. Quo nũo expleto consumationem¬
seculi fieri necte est et humanarũ reꝵ statũ in meli reformari

Expanded text:
us fuit, non inmortalitatem sibi, sed mortem\' peccatis ac libidinibus quaesierunt neque caeleste praemium, sed inferna supplicia meruerunt, quae pendent simul cum iis omnibus qui ut et iustis merces digna soluatur et poena merita inpiis inrogetur. Plato et multi alii philosophorum cum ignorarent originem rerum supremumque illut tempus quo mundus esset effectus, multa milia saeculorum fluxisse dixerunt, ex quo hic pulcherrimus mundi extiterit ornatus, secuti fortasse Chaldaeos, qui, ut Cicero tradit in libro de diuinatione primo, quadringenta septuaginta milia annorum monumentis conprehensa se habere delirant: in quo se quia posse argui non putabant, liberum sibi crediderunt esse mentiri. nos autem, quos diuinae litterae ad scientiam ueritatis erudiunt, principium mundimum annum esse conclusum: quo numero expleto, consummationem fieri necesse est, et humanarum rerum statum in melius reformari;
Abbreviated transcription (Latin):
quod sepe uarioꝵ ac dissimiluĩ corpoꝵ domicilia dmutent que
snã deliri hoies qm̃ riddicula ⁊ umo dignior dignior ꝙͣ scola fuit.n
refelli. quid serio debunt quod qui fat indet uereri ne quis io credat
Retereunda sunt igit᷑ nobis ea que ꝑ falso ꝯ falsim dissere¬
bantur satis est ca refictasse que ÷ uerum disputata sunt decla¬
raui ut opmor aiãs non esse solubilẽ sup ẽ citare testes quo
yauctoritate arguniẽta firmentur. Neq nũt ꝓpħas intestiõ niu nocabo
quoꝵ rõ et diuinatio in hoc selo posita est ut ad cultũ dei ⁊ ad ĩmõtalita¬
tem ab co accipiendam creani hominẽ doceant Sed eog potius quib istg

Expanded text:
quod saepe uariorum ac dissimilium corporum domicilia commutent. quae quod saepe uariorum ac dissimilium corporum domicilia commutent. quae sententia deliri hominis quoniam ridicula et mimo dignior quam scola fuit, refelli quidem serio debuit: quod qui facit, uidetur uereri ne quis id credat. praetereunda sunt igitur nobis ea quae pro falso contra falsum disserebantur: satis est ea refutasse quae contra uerum disputata sunt. Declaraui, ut opinor, animam non esse solubilem: superest citare testes, quorum auctoritate argumenta firmentur. neque nunc prophetas in testimonium uocabo, quorum ratio et diuinatio in hoc solo posita est, ut ad cultum dei et ad inmortalitatem ab eo accipiendam creari hominem doceant, sed eos potius quibus istos
Abbreviated transcription (Latin):
se queret in mortem dissolui Sedille fortasse epicurũ aliꝙ̃ uiderat
dum ⁊̃ morit philosophantem ac de sua dissolutione in extremo
spũ disserentem Quõ fieri potest ute dissolui sentiat an cõpore
liberari cum in exitu ligua mitescat. Ham dum sentit et loqui pot
lutum iri Quidinad uidemus plerosq morientuĩ non dissolui conq̃¬
rentes ut ut s exire se et ꝓficisci et ambulare testantes. Iaq aut gesta
significant aut si ad huc possunt ⁊ uoce ꝓnuntiant Unde nom ap¬
paret non dissolutionẽ fieri s sepationem que declarat uam p¬
mane. Cetã epicuri dogmatis argumenta pitagore tepugnant
disserenti aiãs migͣre de corporib uetustate ac morte ꝯfertis
insinuare s nous ac recons natis et easdem renasi semꝑ mõ in hoĩe
mõ in pecudem in bestia modo inuolue̾ ⁊ hac rõne s̃mortales eẽ

Expanded text:
se quereretur in morte dissolui: sed ille fortasse Epicureum aliquem uiderat se quereretur in morte dissolui: sed ille fortasse Epicureum aliquem uiderat etiam dum moritur philosophantem ac de sui dissolutione in extremo spiritu disserentem. quomodo sciri potest utrum dissolui se sentiat an corpore liberari, cum in exitu lingua mutescat? nam dum sentit et loqui potelutuiri. quid quod uidemus plerosque morientium non dissolui conquerentes, ut ait, sed exire se et proficisci et ambulare testantes idque aut gestu significant aut si adhuc possunt, et uoce pronuntiant? unde apparet non dissolutionem fieri, sed separationem, quae declarat animam permanere. cetera Epicurei dogmatis argumenta Pythagorae repugnant disserenti migrare animas de corporibus uetustate ac morte confectis et insinuare se nouis ac recens natis et easdem semper renasci modo in homine modo in pecude modo in bestia modo in uolucre et hac ratione inmortales esse,
Abbreviated transcription (Latin):
magis mare est quo artaiam̃ quia non est acius esuttit ex corpore m̃õ¬
talem uideri Sed paulatim se ex omib membris explicet a sũmis
pedib mapiens tamꝙsi eẽt etna uno temporis mom ento erũ peret.
quod sit mns qui ferro intereunt quos aut morbus interimit spum diuti
et extremitates teniores riui. deficiente uena fontis arescunt Nec
tñ qr sensus corporis defic̾ aie sensum extingu ⁊ octidẽ putaindum est
Non en anima corpore deficiente s corpaia decedente brutesat qr
sensum omnem crahit secum Cum aut pñs anima sensum tbuat fiuũ¬
⁊corpori et uiuẽ tid efficiat fieri non pot. ut non ipã ꝑse. et uuat
et sentiat. quĩ ipã est er sensus et uita Nam quod ait ꝙ ĩ mortalis
nrã foret mens. non tam se merons dissolui d queretͦ Sed magis
ire foras optaret. uestem q relinque̾ ut ag̃uis. Equidem nũꝙ̃ uidi qui

Expanded text:
magis inane est, quo ait animam, quia non citius emittatur ex corpore, mormagis inane est, quo ait animam, quia non citius emittatur ex corpore, mortalem videri, sed paulatim se ex omnibus membris explicet, a summis pedibus incipiens: tanquam si esset aeterna, uno temporis momento erumperet; quod fit in iis, qui ferro intereunt. Quos autem morbus interimit, spiritum diutius rriguntur et extremi ac tenuiores riui deficiente uena fontis arescunt. nec tamen quia sensus corporis deficit, animae sensum extingui et occidere putandum est. non enim anima corpore deficiente, sed corpus anima decedente brutescit, quia sensum omnem trahit secum. cum autem praesens anima sensum tribuat corpori et uiuere m efficiat, fieri non potest ut non ipsa per se et uiuat et sentiat, quoniam ipsa est et sensus et uita. nam quod ait: quodsi inmortalis nostra foret mens, non tam se moriens dissolui conquereretur, sed magis ire foras uestemque relinquere, ut anguis, equidem numquam uidi qui
Abbreviated transcription (Latin):
camptem uis aliqua morbi uitiauĩt moriet᷑ loco et quasi non q̃s¬
sata sede sua emigrat rechitura .s. cum medela ⁊ cũ santas domiałmu
sinim reformauĩt Nam quia uitcta estaĩa cum corpore Si uirtute
carrat ꝯtagio eiꝰ egrescit et imbeallitas de sotietate fragilitatis re¬
dundat as mentem Cum ant dissotiata fuĩt a copore indebit ipã
pse nec milla iam fragilitatꝭ conditione iam temptabit᷑ quia
indumentum fragile ꝑiecit sicut oculus inquit euulsus ꝯ ac se¬
parꝰ acorpore nichil pot uidere Ita ⁊ anima seꝑata nichil sentire qr
ipã pars est corporis. falsum hoc et dissimile est Anima enĩ nõ parg
corporis s in corpore ẽ sic̃ idem quod in nase ꝯtinetur uasis part nõ ẽ
nec eaque indomo sunt ptes domꝰ dicuntur Itai nec qiã ps est cõporis qr
corpus etulnas est aĩẽ uel recectaculũ Iam illud argumientum multo

Expanded text:
eam partem vis aliqua morbi vitiaverit, movetur loco, et quasi conquaseam partem vis aliqua morbi vitiaverit, movetur loco, et quasi conquassata, de sede sua emigrat, reditura scilicet, cum medela et sanitas domicilium suum reformauerit. nam quia iuncta est anima cum corpore, si uirtute careat, contagio eius aegrescit et inbecillitas de societate fragilitatis redundat ad mentem, cum autem dissociata fuerit a corpore, uigebit ipsa per se nec ulla iam fragilitatis condicione temptabitur, quia indumentum fragile proiecit. sicut oculus inquit eunlsus ac separatus a corpore nihil potest uidere, ita et anima separata nihil sentire, quia et ipsa pars est corporis. talsum hoc et absumle est: anima enim non pars corporis, sed in corpore est. sicut id quod uase continetur, uasis pars non est nec ea quae in domo sunt, partes domus esse dicuntur, ita nec anima pars est corporis, quia corpus uel uas est animae uel receptaculum. i
Abbreviated transcription (Latin):
dima ꝙͣ si carcerem quo cohibetur effugerit. Uerum anquit dolori
et luctui obnoxia est et ęb̾etate demĩne. Un fragilis ac mortalis appa¬
ret idarco igit᷑ uirtus ⁊ sapiã necessaria est ut et memor qui s̃hitͦ
inligna patiendo ac uidendo fortitudine repellat᷑. ⁊ uoluptas non
tute si noluptatib dedita moliatur morti fiet obnoxia qm̃ et uirt
ut docuimus in mortalitatis est fabritatrix et uoluptas mõtu
Mors aũt sic̃ oñdi non funiditꝰ pimnit ac. delet s et̾nis affit̾ ruciatib
Nam intĩre prorsus aiã non potest qm̃ ex des spũ qui etͥnus est origi¬
nem cepit Anima etiã inquit morbũ corporis sentit et obliuuione¬
a sui patit et sic egrestit ita ĩ sepe sanat. Hoc est ergo cur maxime
uirtꝰ adhibenda sit ne ullo dolors corpore frangat᷑. et obliuionem
sui non aiã si mens patit᷑ que qni ceta corporis regione ssistit cum

Expanded text:
diuina quam si carcerem quo cohibetur effugerit? uerum eadem inquit dolori diuina quam si carcerem quo cohibetur effugerit? uerum eadem inquit dolori et luctui obnoxia est et ebrietate dementit, unde fragilis ac mortalis adparet. idcirco igitur uirtus et sapientia necessaria est, ut et maeror, qui contrahitur indigna patiendo ac uidendo, fortitudine repellatur et uoluptas non tute, si uoluptatibus dedita molliatur, morti fiet obnoxia, quoniam et uirtus, ut docuimus, inmortalitatis est fabricatrix et uoluptas mortis. mors autem, sicut ostendi, non funditus perimit ac delet, sed aeternis afficit cruciatibus. nam interire prorsus anima non potest, quoniam ex dei spiritu qui aetnem cepit. Anima, inquit, etiam morbum corporis sentit, et oblivionem sui patitur, et sicut aegrescit, ita etiam saepe sanatur. Hoc est ergo, cur maxime virtus adhibenda sit, ne ullo corporis dolore frangatur, et oblivionem sui non anima, sed mens patiatur. Quae quoniam certa corporis regione consistit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
uitur aiã manet et iõ non exanimes s dementes appellantur.. Nemꝰ
ergo et intelligentia uel angetur uel minuit᷑ ꝑ etate aiã in statu suo semp est
etex quo tpie spirandi accipit facultatem eidem usq ad ultimũ durat do¬
nec emissa corporis daustro ad sedem suam reuolet. De inde ꝙ aia q̃nus
adeosit inspirata tnĩ qr tenebroso domicilio terreno taens inclusa est
sciam noirht que est diuinitatꝭ. audit ac discit omia. et sapiam̃ distẽdo
⁊ audiendo capit et senectꝰ non minuit sapiam̃ s auget. Si inuenalis¬
Si tñ iuuenilis etas irtute decursa est Sea si nimia se nectꝰ fregecit mẽ¬
bra non esse aĩe uitiũ siuisus euanuit. si lingua torpint di anditꝰ ab¬
sorduit si corporis At enim memoria deficit Quid mirũ si laberetur
domicilii tuina p̾mitur mens. et p̾tĩta obbuiscitur non alit futura

Expanded text:
uitur, anima manet, et ideo non exanimes, sed dementes appellantur. mens uitur, anima manet, et ideo non exanimes, sed dementes appellantur. mens ergo id est intellegentia uel augetur uel minuitur pro aetate. anima in statu suo semper est, et ex quo tempore spirandi accipit facultatem, eadem usque ad ultimum durat, donec emissa corporis claustro ad sedem suam reuolet. deinde, quod anima quamuis a deo sit inspirata, tamen quia tenebroso domicilio terrenae carnis inclusa est, scientiam non habet, quae est diuinitatis. audit igitur ac discit omnia et sapientiam discendo et audiendo capit, et senectus non minuit sapientiam, sed auget, si tamen iuuenilis aetas uirtute decursa est, et si nimia senectus fregerit membra, non est animae uitium, si uisus euanuit, si lingua torpuit, si auditus obsurduit, sed corporis. at enim memoria deficit. quid mirum si labentis domicilii ruina premitur mens et praeterita obliuiscitur, non aliter futura
Abbreviated transcription (Latin):
templa receptant. quod eius non erat dicẽ qui ꝑire aiãs c̃ corporibdis¬
ẜebat. Sed iictꝰ est ueritate et inpendenti rs̃ uera subrepsit. ꝑpea id
ipm̃ quod colligit dissolus hoc est aĩa cum cõpore simł interite. qm̃ simul
Nam si ũt simul nascũtur simul interirẽt non discedẽt aiã cõpusq dis
serit Sed uno temporis pũcto uteũq patit̾ dissiꝑet᷑. et tam celerit etiã
corpꝰ ad huc spũ in eomanente deliquestẽt at penixt ꝙ̃ celerit aiã fece¬
dit Imo nõ dissoluto corpore nanescẽt aiã ueluthumor fracto uase odiffu¬
sus Hlamsi tẽtenũ ⁊ fragile corpꝰ post secessu aiẽ seati difluit in toͬra¬
et in inuenib iuget et in senib diminuit apparet ẽẽ mõtalem. Primũ
non idem est aiã et mens Aluid est enim quod uuuimꝰ Amd quod cogi¬
tamꝰ Nam dorimentiũ meni non aiã sopitur et in furiosis mens extig¬

Expanded text:
templa receptant. quod eius non erat dicere qui perire animas cum corporibus distempla receptant. quod eius non erat dicere qui perire animas cum corporibus disserebat: sed uictus est ueritate et inprudenti ratio uera subrepsit. praeterea id ipsum quod colligit, dissolui animam, hoc est simul cum corpore interire, quoniam simul nam si ut simul nascuntorpusque desereret: sed uno temporis puncto utrumque pariter dissiparetur, et tam celeriter etiam corpus, adhuc spiritu in eo manente, deliquesceret ac periret, quam celeriter anima secedit; immo vero dissoluto corpore anima vanesceret, velut humor fracto vase diffusus. Nam si terrenum et fragile corpus post secessum animae non statim diffluit, in terramet in juvenibus viget, et in senibus diminuitur, apparet esse mortalem. Primum non idem est anima et mens: aliut est enim quo uiuimus, aliut quo cogitamus. nam dormientium mens, non anima sopitur, et in furiosis mens exting