comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
num interra miraculum manna non
pisset. Imple inquit gomor exeo. et custodiat᷑¬
infuturas retro generationes: ut nouerint pa¬
nẽ quo alui eos insolitudine. qñ educti estis de
integritas. Uidete frr̃s mei. considerate ꝑpendi¬
te. quid delitiarũ incorruptio corporis habet
in celo: si cibũ celi germinat in sepulchro. Qnͣtis
illic honorib sublimat᷑ beata uirginitas ubi
dinis tam ẽ mirabilit̾ głosa. Uñ et si ñ audeamꝰ
plenit̾ diffinire. pium tam̃ ẽ arbitrari. ut siẽ
de beata digenitrice credit᷑. ita etiã beatꝰ ioħes
iã resurrexisse ꝓbabilit̾ asserat᷑. quatinꝰ sicut
inuirginea fuerunt integritate participes: ita
nichilominꝰ et in anticipata resurrectione mĩto
uideant᷑ equales: nec sit in resurrectione diu̾sitaᷤᷤ.:
qͥb tanta fuerat unammitas conu̾sationis inui¬
ta. Si enĩ beatissimi uirgines isti. ioħes uidelicet
et maria nullatenꝰ surrexissent: cur in eoꝵ tu¬

Expanded text:
num in terra miraculum manna non num in terra miraculum manna non pisset: «Imple, inquitin futuras retro generationes ut noverint panem quo alui vos in solitudine quando educti estis de integritas. Videte, fratres mei, considerate, perpendite, quid deliciarum incorruptio carnis habeat in coelo, si cibum coeli, germinat in sepulcro. Quantis illic honoribus sublimatur beata virginitas, ubidinis tam mirabiliter est gloriosa. Unde et si non audeamus pleniter definire, pium tamen est arbitrari ut sicut de beata Dei Genitrice creditur, ita etiam B. Joannes jam resurrexisse probabiliter asseratur, quatenus sicut in virginea fuerunt integritate participes, ita nihilominus et in anticipata resurrectione merito videantur aequales; nec sit in resurrectione diversitas quibus tanta fuerat unanimitas conversationis in vita. Si enim beatissimi virgines isti, Joannes videlicet et Maria, nullatenus surrexissent, cur in eorum tu
Abbreviated transcription (Latin):
patuit. ipsũ celitꝰ aduenisse lucis actorẽ. Affuit
itaq dñs ꝓmissionis sue ñimmemor: qui et animã
eiꝰ in illa suꝑne ihrłm quiete susciꝑet: et sacratissi¬
mũ corpus inea que ipse nouit secreti recessus
archana tranfferret. Nam et de beato enoch legit᷑.
quia ambulauit cũdeo: et ñ inueniebat᷑ quia tran¬
stulit illũ ds̃. Iam uͦ illud quis dignȩ miet᷑ quod
insepulchro eiꝰ manna repꝑit᷑: et interrȩ specu
panis celi ñ semel s cotidie nascitur: De manna
quippe saluo altiori misterio scriptũ ẽ. Panem de
celo de disti eis dñe. habentẽ om̃e delectam entũ.
Ueniant gͥ om̃s nationes gentiũ: et obstupescant
miraculũ om̃ib ubiq scłis in auditũ. Ueniant
inquã et admirantes aspiciant. qr insepulchio
qđ ꝓculdubio domus ẽ uermiũ panis nascitur
one ꝓnuntient. qd̃ isrłitico ppło manna d̾s conces
scaturire conspicit᷑ insepulchro. Si enim mag¬

Expanded text:
patuit ipsum coelitus advenisse lucis auctorem. Affuit patuit ipsum coelitus advenisse lucis auctorem. Affuit itaque Dominus promissionis suae non immemor, qui et animam ejus in illa supernae Hierusalem quiete susciperet et sacratissimum corpus in ea, quae ipse novit, secreti recessus arcana transferret. Nam et de B. Enoch legitur quia ambulaverit cum Deo, et non inveniebatur, quia transtulit illum Deus . Jam vero illud quis digne miretur quod in sepulcro ejus manna reperitur et in terrae specu panis coeli non semel, sed quotidie nascitur? De manna quippe, salvo altiori mysterio, scriptum est: «Panem de coelo dedisti eis, Domine, habentem omne delectamentum .» Veniant igitur omnes nationes gentium, et obstupescant miraculum omnibus ubique saeculis inauditum. Veniant, inquam, et admirantes aspiciant quia in sepulcro, quod procul dubio domus est vermium, panis nascitur one pronuntiet quod Israelitico populo manna Deus concessscaturire conspicitur e sepulcro. Si enim mag
Abbreviated transcription (Latin):
dñs inter eos fore diu̾sitatẽ docuit: cũ dix̃ petro.
Sic eũ uolo manere donec ueniã. Quid adte: Tu
me sequere. Qui enĩ petrũ uoluit secũ in crucis sus¬
pendio triumphare ipse decreuit ioħem in eccłi¬
astica pace quiescere: quatinus et ille subeundi
martirii ceteris preb̾et exemplũ: et iste erecta
supra fundam̃ta fidei eccłie fabrica. quietus mi¬
graret ad celũ. Ille secuturis martirib eẽt con¬
stantiȩ forma: iste nouit̾ infide plantatis eẽt mo¬
rũ atq uirtutũ spũaliũ disciplina. Sic eũ uolo
manere: donec ueniã. Ueniã inquit: ut eũ iuncło
carnis absoluam. Ueniã: ut eũ ad głe meȩ consor¬
tiũ tranfferã. Ueniã ut laborib eiꝰ digne remune¬
rationis p̃miũ reddã. Ad huiꝰ deniq ꝓmissionis
effectum. clarũ dedit indiciũ. cũ in eiꝰ obitu radi¬
antẽ fecit enitescere lucẽ: ꝑ qmͣ uidelicet liqͥdo

Expanded text:
Dominus inter eos fore diversitatem docuit, cum dixit Petro: Dominus inter eos fore diversitatem docuit, cum dixit Petro: «Sic eum volo manere donec veniam. Quid ad te? Tu me sequere .» Qui enim Petrum voluit secum in crucis patibulo triumphare, ipse decrevit Joannem in ecclesiastica pace quiescere, quatenus et ille subeundi martyrii caeteris praeberet exemplum, et iste erecta supra fundamentum fidei Ecclesiae fabrica quietus migraret ad coelum; ille secuturis martyribus esset constantiae forma, iste noviter in fide plantatis esset morum atque virtutum spiritualium disciplina. «Sic eum volo manere donec veniam.» Veniam, inquit, ut eum vinculo carnis absolvam. Veniam, ut eum ad gloriae meae consortium transferam. Veniam, ut laboribus ejus dignae remunerationis praemium reddam. Ad hujus denique promissionis effectum clarum dedit indicium, cum in ejus obitu radiantem fecit enitescere lucem, per quam videlicet liquido
Abbreviated transcription (Latin):
tionis glam ñ obstupescat: Quia enĩ mirabiliter
iuxit: mirabilit̾ obiit. Et quia ñ cõmunẽ cum
hominib uitã duxit: ñ cominuni hominũ morte
transiuit. Nam ut hystoriȩ continent quadratã
in ȩccłia fieri foueam iussit: moxq in eã descendens
ex tensis manib post ꝓlixa fuse orationis uerba mi¬
grauit. Mox autẽ tanta suꝑ eum lux cęlitus est.
emissa: ut nullus eam ferret aspectus. Postmodũ uͦ
inuenta ẽ fouea. nichil aliud inse continens nisi
manna: qd̃ uidelicet sicut dicit᷑. usq hodie scaturi¬
re ñ desinit. Sic nimirũ sic dilectũ auctori uitȩ dis¬
cipulũ transire de scło dignum fuit: ut tam fieret
dolore mortis extraneus qmͣ acorruptione carnis
fuerat alienus. In sepultura crucis iacere uoluit:
quia crucem iugit̃ uiuendo portauit. Et sic̃ petrrꝰ
magistrũ secutus ẽ aꝑsecutorib crucifixus: ita
quod̾amͦ et ioħes in eccłistica pace sepultus. Sed

Expanded text:
tionis gloriam non obstupescat? Quia enim mirabiliter tionis gloriam non obstupescat? Quia enim mirabiliter vixit, mirabiliter obiit; et quia non communem cum hominibus vitam duxit, non communi hominum morte transivit. Nam, ut historiae continent, quadratam in Ecclesia fieri foveam jussit, moxque in eam descendens extensis manibus post prolixa fusae orationis verba migravit. Mox autem tanta super eum lux coelitus est emissa ut nullus eam ferret affectus. Postmodum vero inventa est fovea nihil aliud in se continens, nisi manna, quod videlicet, sicut dicitur, usque hodie scaturire non desinit. 346 Sic nimirum, sic dilectum auctori vitae discipulum transire de saeculo dignum fuit, ut tam fieret a dolore mortis extraneus quam a corruptione carnis fuerat alienus. In sepultura in crucis modum jacere voluit, quia crucem jugiter vivendo portavit, et sicut Petrus Magistrum secutus est, a persecutoribus crucifixus, ita quodammodo et Joannes in ecclesiastica pace sepultus. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
deinceps futurum eẽt usq imꝑpetuũ reuelaret.
Unde et illam nobilem suã scripsit apocalipsin:
quȩ nimirum tantis cognoscitur redundare
misteriis. ut tot iudeatur habere sacramenta.
quot uerba: immo inuerbis singulis. multiplices
latent intellectus. Quȩ ꝓfecto cum septem asie ec¬
clesiis mittitur. om̃i uniuersali ȩccłie quȩ subsepti
consequens ẽ: ut om̃s ȩccł̃iȩ ꝑ oebem terrarũ circum¬
quaq diffusȩ. ñ dubitent beatum ioħem se cõmunẽ
habere doctorem. Quibꝰ uidelicet tanqmͣ egregiꝰ
quidam regalis imꝑũ nuntius ab iħu xp̃o qui ẽ
testis fidelis primogenitus uiuoꝵ et mortuoꝵ. et
pͥnceps regum terre. cȩlitus destinatus. gr̃am simul
et pacem ab eo qui ẽ et qui erat et qui uenturus ẽ.
attulit: et multa secreti cȩlestis misteria patefecit.
Iamuero illa beatȩ migrationis eiꝰ mirabilis noui¬
tas quẽ non moueat: Quis felicissime consũma¬

Expanded text:
deinceps futurum esset usque in perpetuum revelaret. deinceps futurum esset usque in perpetuum revelaret. Unde et illam nobilem suam scripsit Apocalypsim, quae nimirum tantis cognoscitur redundare mysteriis ut tot videatur habere sacramenta quot verba, imo in verbis singulis multiplices lateant intellectus. Quae profecto cum septem Asiae Ecclesiis mittitur, omni universali Ecclesiae, quae sub septiconsequens est ut omnes Ecclesiae per orbem terrarum circumquaque diffusae non dubitent B. Joannem communem se habere doctorem. Quibus videlicet tanquam egregius quidam regalis imperii nuntius, ab Jesu Christo, qui est testis fidelis, primogenitus vivorum et mortuorum, et princeps regum terrae coelitus destinatus, gratiam simul et pacem ab eo qui est, et qui erat, et qui venturus est, attulit et multa secreti coelestis mysteria patefecit. Jam vero illa beatae migrationis ejus novitas mirabilis quem non moveat? Quis felicissimae consumma
Abbreviated transcription (Latin):
urib fulta: atq in eiuitabili ueritatis auctori¬
patris uerbum pendebat. substantiuũ et consub¬
stantiale patri ac sempit̾num ẽ: atq iccirco uerba
quȩ locutus ẽ quia sp̃c et uita sunt. inanit̾ tran
enĩ dixit matri. hic ẽ filius tuus: ita dixit disci¬
płis hoc ẽ corpus meũ. Et tantus fuit in illis uerbis
effectus: ut ilico panis ille quem dabat dominicũ
fieret corpus. Dixit enĩ et omĩa facta sunt: man¬
dauit et creata sunt. Ex quadam itaq similitu¬
dine si dicere audeamus. et beatus ioħes ñ solo
filii potitus ẽ nomine: s ꝓpt̾ illa uerba dominica
quoddã maius necessitudinis sacramentũ apud
beatam iuiginẽ meruit obtinere. Consideremus
itaq dilectissimi. quante głe magnus iur iste cre¬
dendus ẽ: qui ꝑ quoddã adoptionis archanȩ my¬
mysticȩ reuelationis culmen euexit: ut ei ñ mͦ
statum eccłiȩ presentis ostenderet: s etiam quid

Expanded text:
virtutibus fulta atque inevitabili Veritatis auctorivirtutibus fulta atque inevitabili Veritatis auctorie pendebat, substantivum, et consubstantiale Patri ac sempiternum est, atque idcirco verba quae locutus est, quia Spiritus et vita sunt, inaniter tranenim dixit matri: «Hic est filius tuus ,» ita dixit discipulis: «Hoc est corpus meum .» Et tantus fuit in illis verbis effectus ut illico panis ille quem dabat Dominicum fieret corpus. Dixit enim, et omnia facta sunt; mandavit, et creata sunt . Ex quadam itaque similitudine, si dicere audeamus, et B. Joannes non solum filii potitus est nomine, sed propter verba illa Dominica, quoddam majus necessitudinis sacramentum apud beatam Virginem meruit obtinere. Consideremus itaque, dilectissimi, quantae gloriae magnus vir iste credendus est, qui per quoddam adoptionis arcanae mymysticae revelationis culmen evexit ut ei non modo statum Ecclesiae praesentis ostenderet, sed etiam quid
Abbreviated transcription (Latin):
afflictionem et proximorum errantium
compassionẽ diu uiuendo portauit: et quo cȩ¬
teris apłis in carne ꝓlixius mansit:: eo durioris
martirii tormenta sustinuit. Unde pie creden¬
dum ẽ quod inter illa centũ quadraginta quatu¬
or milia uirginũ qui habent nomen agni et no¬
men patris eiꝰscriptũ infrontib suis qui empti st̃
de terra. et cantant canticũ nouũ ante sedem
dĩ et agni: hic beatus ioħes egregius et insignis ẽ.
Atq cum his om̃ib tantũ agnũ quocũq ierit¬
propinquior sequitur. quanto et eidem agno
dilectior ac familidrior extitit: et insuꝑ matri eiꝰ
quȩ uirgo ẽ uirginum ꝑpetua se filii subiectione
subiunxit. Nam exutriusq matris uidelicet
filiiq consortio. iohis uirginitas excellent̾ enitu¬
it: et quousq humana possunt merita ꝓuehi.
quasi meta uirtutũ factus indeficient̃ excreuit.
accipienda. ut humano tantum uideantur
more ꝓlata: s prorsus efficatia sunt et diuinis

Expanded text:
afflictionem, et proximorum errantium afflictionem, et proximorum errantium compassionem diu vivendo portavit: et quo caeteris apostolis in carne prolixius mansit; eo durioris martyrii tormenta sustinuit. Unde pie credendum est quod inter centum illa quadraginta quatuor millia virginum, qui habent nomen Agni, et nomen Patris ejus scriptum in frontibus suis, qui empti sunt de terra, et cantant canticum novum ante sedem Dei et Agni, hic B. Joannes egregius sit et insignis; atque cum his omnib sequitur, quanto et eidem Agno dilectior ac familiarior exstitit, et insuper matri ejus, quae Virgo est virginum, perpetua filii subjectione conjunxit. Nam ex utriusque, matris videlicet, filiique consortio, Joannis virginitas excellenter enituit, et quousque humana possunt merita provehi, quasi meta virtutum factus indesinenter excrevit. accipienda ut humano tantum videantur more prolata, sed prorsus efficacia sunt, et divinis
Abbreviated transcription (Latin):
funda simplicit̾ scrutabat᷑. nunc illustratȩ men¬
tis radio secreta cęlestia penetrat: my steria into
documenta: immo inspeculanda sumine diui¬
nitatis eentia precedit ꝓpħas: suꝑgreditur pa¬
triarchas: apłos suꝑat. Postremo totius humani-¬
tatis transcendit ingenia: et illuc usq aciem
mentis tendit. quo iux et angelica ualet attingere
ab eo qui nunc ẽ. homo iste tunc differebat: qñ
matre interueniente. rogabat ut ipsum cũ frr̃e
dñs. alterũ adextris alterũ sedere concederet
a sinistris. Nam qnͣtum ad uerba hoc petere
uisus ẽ: ut ex eis unũ dñs cũ dextris eligeret.
alterum asinistris cũ peccatorib reꝓbaret. S
quia insipient̾ petiit: repulsam patiens ilico ꝗd¬
merebatur audiuit. Nescitis quid petatis. Po¬
testis bibere calicem quem ego bibiturus sum.
Respondentib autẽ possumus: presto subiungit.
tyr utiq fuit: quia crucem dñi ꝑ sui corporis

Expanded text:
funda simpliciter scrutabatur, nunc illustratae menfunda simpliciter scrutabatur, nunc illustratae mentis radio secreta coelestia penetrat, mysteria intondocumenta: imo in speculanda summae divinitatis essentia praecedit prophetas supergreditur patriarchas, apostolos superat. Postremo totius humanitatis transcendit ingenia, et illuc usque mentis aciem tendit, quo vix et angelica valet attingere ab eo, qui nunc est, homo iste tunc differebat, quando matre interveniente rogabat, ut ipsum cum fratre Domini, alterum a dextris, alterum sedere concederet a sinistris. Nam quantum ad verba, noc petere visus est, ut ex eis unum Dominus cum dextris eligeret, alterum a sinistris cum peccatoribus reprobaret. Sed quia insipienter petiit, repulsam patiens, illico merebatur, audivit: «Nescitis, inquit, quid petatis. Potestis bibere calicem, quem ego bibiturus sum?» Respondentibus autem: «Possumus,» praesto subjungit: tyr itaque fuit, quia crucem Domini per sui corporis
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ consuetudinẽ ꝓpħarum semet ipsum con¬
spexit inspũ: et inter plurima reuelationum
celestiũ sacramenta dum aquile uolantis simi¬
litudinẽ uidit semet ipsũ ueraciter agnouit: Ete¬
chiel autẽ eandem aquilã spũ reuelante conspe¬
xit: ñ quidẽ uolantẽ. s ceteris animalib desuꝑ
eminentẽ. Cum quo uidelicet ꝓpħa: beatꝰ iohes
considerato utriusq uolumine inmultis ñ am¬
bigit᷑ concordare. Cum eo nimirũ et librũ qui qͣsi
mel dulcis erat in ore comedit et sanctuarii loca
describit: atq inplurib aliis ꝓpb̃a cum apło con¬
sonanter incedit. O quam ammirabilis ẽ inmu¬
tatio dextere excelsi: quam terribilis dñs incon¬
siliis suꝑ filios hominũ. Quis enĩ digne considẽt
de quanta humilitate iste piscator ad quantȩ cel¬
situdinis culmen meruit sublimari: Nam qui
olim uili nauicula contentus et retib maris ꝓ¬

Expanded text:
omnium consuetudinem prophetarum, semetipsum conomnium consuetudinem prophetarum, semetipsum conspexit in spiritu, et inter plurima revelationum coelestium sacramenta, dum aquilae volantis similitudinem vidit, semetipsum veraciter recognovit? Ezechiel autem eamdem aquilam spiritu revelante conspexit , non quidem volantem, sed caeteris animalibus desuper eminentem. Cum quo videlicet propheta beatus Joannes considerato utriusque volumine, in multis non ambigitur concordare. Cum eo nimirum et librum, qui quasi 344 mel, dulcis erat, in ore comedit, et sanctuarii loca describit , atque in pluribus aliis propheta cum apostolo consonanter incedit. O quam admirabilis est mutatio dexterae Excelsi! O quam terribilis Dominus in consiliis super filios hominum! Quis enim digne consideret, de quanta humilitate iste piscator ad quantae celsitudinis culmen meruerit sublimari? Enimvero qui olim vili navicula contentus, et retibus maris pro
Abbreviated transcription (Latin):
silentiũ uerbosis imponit. Quotiens siquidem
de uera humanitate ac diuinitate xp̃i certamen
questionis oboritur. quȩ uidelicet om̃ib inimi
cis pacis cõmunis ẽ materia dimicandi: ꝓtinus
ad ioħis euangeliũ currit᷑: ioħis inpugna pa¬
trociniũ queritur. et sic mox cuncta litigiosi
certaminis iuirgia conquiescunt. Quid igitur
necessariũ in doctrinis: qđ ioħis uolumina sa¬
croscã ñteneant: Quid iniuitutib qͥd inmeri¬
tis: quo beatissimus incomparabilit̾ ñ excellat:
Apłs si quidem in epłis: euangelista in euangłio:
ꝓpħa in apocalipsi. Propħa inquam et ñ qͣlisc̃q
s mirabilis: atq ad similitudinẽ alterius ioħis
plusqm ꝓpha. Nam quia ꝓpħȩ officiũ ẽ futura
predicere. ñ presentia demonstrare: beatus
ioħes baptista iccirco ceteris ꝓpħis eminuit: qr
dñm digito quem ꝓpħabat ostendit. Nunqͥd
et iste ioħes plusquam ꝓpħa non ẽ. qui preter

Expanded text:
silentium verbosis imponit. Quoties siquidem silentium verbosis imponit. Quoties siquidem de vera humanitate, ac divinitate Christi certamen quaestionis oboritur, quae videlicet omnibus pacis inimicis communis est materia dimicandi, protinus ad Joannis Evangelium curritur, Joannis in pugna patrocinium quaeritur, et sic mox cuncta litigiosi certaminis jurgia conquiescunt. Quid igitur necessarium in doctrinis, quod Joannis volumina sacrosancta non teneant? Quid in virtutibus, quid in meritis quo beatissimus incomparabiliter non excellat? Apostolus siquidem in Epistolis, evangelista in Evangelio, propheta in Apocalypsi. Propheta, inquam, et non qualiscunque, sed mirabilis atque ad similitudinem alterius Joannis, plusquam propheta. Nam quia prophetae officium est futura praedicere, non praesentia demonstrare, beatus Joannes Baptista idcirco caeteris prophetis enituit, quia Dominum digito, quem prophetabat, ostendit . Nunquid et iste Joannes plusquam propheta non est, qui praeter
Abbreviated transcription (Latin):
frat̾nitatis adeẽ conuentũ: quia dum
uos adhodiernã festiuitatẽ beati ioħis gła ꝓuo¬
tam deuote conueniatis indubitant̾ inspirat.
Dignum quippe ẽ ut qui ã xp̃o precunctis mor¬
talib specialit̾ ẽ dilectus: a xp̃i quoq fidelib¬
ca nos tante caritatis extiterit ut diuinitus sibi
traditis sapientie et scientie clauib om̃s sacra¬
mentoꝵ cȩlestium thesauros expenderet: et eter¬
ne uite diuitias quas solus acceꝑat nobiscũ
participando largit̾ ac fidelit̾ erogaret. Quid
enim diuine sapientie queris: quod apud io¬
hannẽ reꝑire non possis: Quȩ enim heretica
prauitas. que arriana ꝑfidia. quȩ iudeorum
uesania. calumpniaq gentiliũ. philosophoꝵ ꝙ¬
uersutia. que deniq scismaticoꝵ abhominanda
scissura. beati ioħis non ẽ eloquio suꝑata: eiꝰq
doctrinis euident̾ attrita: Si qñ enĩ abinimiciᷤᷤ
ueritatis obiciuntur nobis uolumina q̃stionũ:
ilico ioħes accedit inmediũ: ioħes occurrit: ioħs

Expanded text:
fraternitatis adesse conventum, quia dum nos ad hodiernam festivitatem, B. Joannis gloria provotam devote conveniatis, indubitanter inspirat. Dignum quippe est, ut qui a Christo prae cunctis mortalibus specialiter est dilectus, a Christi quoque dileca nos tantae charitatis exstiterit, ut divinitus sibi traditis sapientiae et scientiae clavibus, omnes sacramentorum coelestium thesauros expanderet, et aeternae vitae divitias, quas solus acceperat, nobiscum participando largiter ac fideliter erogaret. Quid enim divinae sapientiae quaeris, quod apud Joannem reperire non possis? Quae enim haeretica pravitas, quae Ariana perfidia, quae Judaeorum vesana calumnia, quae gentilium philosophorversutia, quae denique schismaticorum abominanda scissura, beatis Joannis non est eloquio superata, ejusque doctrina evidenter attrita? Si quando enim ab inimicis veritatis objiciuntur nobis volumina quaestionum, illico Joannes accedit in medium, Joannes occurrit, Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
Nam iuxta salomonis sententiã qui mollis et disso¬
lutus ẽ in oꝑe suo: fr̃ ẽ sua oꝑa dissipantis. Nimirũ
qͥ inmorib suis molles ac fluidi st̃: more aq̃ p̃cipites
adima defluunt. Qui uͦ constantes ac firmi. in arcẽ
cotidie iurtutis excrescunt. Qd̃ nimirũ et illud eiꝰdẽ
hystoriȩ significare ꝑpendit᷑ : qr transeunte eodem
ppło aquȩ suꝑiores ad instar montis intumescunt.
inferiores uͦ inmare mortuũ delabunt᷑. Quia ꝓfecto
ex eis qͥbaptizant᷑. alii in accepta cȩlestis gr̃e dulce¬
dine ꝑseuerant: alii inpeccatoꝵ a maritudinem
defluere reꝓbe iuiuendo ñcessant. Et uelut inmaris
mortiu salsuginẽ corruunt: dũ sapiendo terrena
ꝑ praue uitȩ decluua admortẽ tendunt. Nos autẽ
dilectissimi ñsic: s aduerã sapientiã animũ trans¬

Expanded text:
Nam juxta Salomonis sententiam: «Qui mollis et dissoNam juxta Salomonis sententiam: «Qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis ; » nimirum qui in moribus suis molles ac fluidi sunt, more aquae praecipiter ad ima defluunt; qui vero constantes ac firmi, in arcem quotidie virtutis excrescunt. Quod nimirum et illud ejusdem historiae significare perpenditur: nam, transeunte eodem populo, aquae superiores ad instar montis intumescunt, inferiores vero in mare mortuum delabuntur ; quia profecto ex eis qui baptizantur, alii in accepta coelestis gratiae dulcedine perseverant, alii in peccatorum amaritdefluere reprobe vivendo non cessant, et velut in maris mortui salsuginem corruunt, dum sapiendo terrena per pravae vitae declivia ad mortem tendunt. Nos autem non sic, dilectissimi, non sic, sed ad veram sapientiam animum trans
Abbreviated transcription (Latin):
sce trinitatis int̾ ipsa regenerationis nr̃ȩ rudim̃ta
cerdotes isrłiticȩ plebisolim transeundo iordanẽ
p̃cedebant: et ppłs sequebat᷑. S ñ sufficere illis ui¬
sum ẽ. si sacerdotũ tantũmͦ uestigia intransitu
sequerentur. ⁊ nisi et duodecim lapides de iorda¬
nis alueo tollerent: atq ingalgalis ꝓtestimonio
posuissent. Elige inquit dñs ad iosue duodecim
uiros singulos ꝑsingulas tribus et precipe eis
pedes. duodecim durissimos lapides: qͥsͦ ponetis in
loco castroꝵ. uͥ fixeritis hac nocte tentoria. Ut autẽ ñ
om̃ia licet plena misteriis u̾ba discutiã. qͥd ꝑ hoc fac¬
tũ nobis innuit᷑. nͥ ut postqmͣ mistici iordanis fluen¬
ta transmittimꝰ postqmͣ de lauacri salutaris fonte
consurgimꝰ. durissimos duodecim lapides. idẽ firmis¬
suma apłoꝵ exempla ad imitationẽ nobis ꝓponere
debeamus: Lapides quippe uͥ sac̃dotes pedes fixerãt

Expanded text:
sanctae Trinitatis inter ipsa regenerationis nostrae rudimenta sanctae Trinitatis inter ipsa regenerationis nostrae rudimenta sacerdotes Israeliticae plebis olim transeundo Jordanem praecedebant, et populus sequebatur. Sed non sufficere illis visum est, si sacerdotum tantummodo vestigia in transitu sequerentur, nisi et duodecim lapides de Jordanis alveo tollerent, atque in Galgalis pro testimonio ponerent. «Elige, inquit Dominus ad Josue, duoduiros, singulos per singulas tribus, et praecipe eis,eterunt pedes, duodecim durissimos lapides, quos ponetis in loco castrorum, ubi fixeritis hac nocte omnia, licet plena mysteriis, verba discutiam, quid per hoc factum nobis innuitur, nisi ut postquam mystici Jordanis fluenta transimus, postquam de lavacri salutaris fonte consurgimus, durissimos duodecim lapides, id est, firmissima apostolorum exempla ad imitationem 350 nobis proponere studeamus? Lapides quippe, ubi sacerdotes pedes fixerant,
Abbreviated transcription (Latin):
inuenire. Ait enĩ. Sp̃c ẽ qui uiuificat. Nam caro
carnalis institiuit. Ioh̃es uͦ tanto nobilius fr̃ ẽ qnͣto
et ipsius nature dñs eũ in affinitatẽ sibi spũalis¬
et adoptionis assũpsit. Quanqmͣ et ipse iacob
iccuro beatus sit: quia eiꝰdem spũalis affinitatis
cũ dño participium tenet. Alioquim nͥ ꝑ sp̃m dño
a dño nullatenꝰ saluaret᷑. Quod tanto excellentꝰ
ioħes: quanto et ante crucẽ constitutꝰ audiuit.
Ecce mat̾ tua. Merito gͦ qui eũ cet̾ĩs plus dilexit.
dignis ueneremur semꝑ obsequiis. Notandũ tñ.
quia nunquã tam digne. tam reuerent̾. beatos
apłos colimus: qmͣ cũ apłica p̃cepta seruamus.
Tunc eos inuia di p̃cedentes semꝑ attendimus.
cũ eoꝵ uestigia sequim᷑. cũ eoꝵ angustã et artam
semitã sine offensione tenemus. Enit uͦ inbaꝑtis¬
mo apłoꝵ ducatũ secuti sumus: quia ꝑ eos fidem

Expanded text:
invenire. Ait enim: Spiritus est qui vivificat, nam caro invenire. Ait enim: Spiritus est qui vivificat, nam caro carnalis instituit; Joannes vero tanto nobilius frater est, quanto et ipsius naturae Dominus, eum in affinitatem sibi spiritualis adoptionem assumpsit. Quanquam et ipse Jacobus idcirco beatus sit, quia ejusdem spiritualis cum Domino participium tenet. Alioquin, nisi Domino pea Domino nullatenus salvaretur. Sed tanto excellentius Joannes, quanto et ante crucem constitutus audivit: «Ecce Mater tua .» Merito ergo quo eum caeteris plus dilexit, dignis semper veneremur obsequiis. Notandum tamen, quia nunquam tam digne, tam reverenter beatos apostolos colimus, quam cum apostolica praecepta servamus, cum eos in via Dei praecedentes semper attendimus, cum eorum vestigia sequimur, cum eorum angustam et arctam semitam sine offensione tenemus. Enimvero in baptismo apostolorum ducatum secuti sumus, quia per eosdem fidem
Abbreviated transcription (Latin):
nitus illustrabam. Quantȩ gͥ reuerentiȩ haben¬
scło recedentẽ. Nimis enĩ honorati st̃ amici tui ds̃
Honorauit siquidẽ eũ inuita. cũ de saeroscõ pectore
sibi reclinatoriũ fecit: honorauit rursus in morte
eũ adsuscipiendã felicẽ meritis animã dignatꝰ ẽ
aduenire. Nec mirũ si diu̾sis eũ honorib cumu¬
lauit: quẽ et in consortiũ sibimet adoptiue frat̾ni¬
tatis absciuit. Dictus ẽ enĩ fũ dñ etiam beatꝰ iacob.
S ille fr̃ ex natura: iste fũ ex gr̃a. Ille excognatione.
iste exprecipua dilectione. Ille ꝑlineã maternȩ
consanguinitatis: iste ꝑuinculũ pat̾nȩ caritatis
Siquis inquit diligit me sermonẽ meũ seruabit.
et pat̾ m̃s diliget eum et ad eũ ueniemꝰ. et mansi¬
onẽ apud eum faciemꝰ. Et quid amplius dicam:
fũ dñi fuit illecarnalis: iste sp̃ualis. S quantũ
cognatio sp̃ualis carnalem necessitudinẽ ꝓbat᷑ excel¬
lere: inipsius dñi uerbis possumus luce clarius

Expanded text:
nitus illustrabam. Quantae igitur reverentiae habenntem: «Nimis enim honorati sunt amici tui Deus .» Honoravit siquidem eum in vita, cum de sacrosancto pectore suo sibi reclinatorium fecit. Honoravit rursus in morte, cum ad suscipiendam felicem meritis animam dignatus est advenire. Nec mirum si diversis eum honoribus cumulavit, quem et in consortium sibimet adoptivae fraternitatis ascivit. Dictus est etiam frater Domini B. Jacobus; sed ille frater ex natura, iste frater ex gratia; ille ex cognatione, iste ex praecipua dilectione; ille per lineam maternae consanguinitatis, iste per vinculum paternae charitatis: «Si quis, inquit, diligitet Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus et mansionem apud eum faciemus .» Et quid amplius dicam? Frater Domini fuit ille carnalis, iste spiritualis. Sed quantum cognatio spiritualis carnalem necessitudinem probatur excedere, in ipsius Domini verbis possumus luce clarius
Abbreviated transcription (Latin):
adearnalẽ ꝑtineat uoluptatẽ. Oleum autẽ frequen¬
t̾ iminittit᷑. ut om̃is nr̃ȩ oꝑationis oblatio hilarit̾
offerat᷑. Hilarem enĩ datorẽ diligit ds. In om̃ib enĩ
sal precipit᷑ admisceri: ut om̃e boni oꝑis sacͥficiũ.
rationis. discretionis. ac celestis sapientiȩ sit sale
ati ioħis uidet᷑ doctrina resꝑsa. ut mito dicat᷑ os di
głoꝵ: lapis uiuus: specłm lucis: logotheta duuni¬
tatis: fundator fidei: colũpna tẽpli: architectus
ueri tab̾nacłi. qd̾ fixit ds̃ et ñbomo. Nã et cherubin
iure ꝑhibet᷑: qui scientiȩ plenitudinẽ ex ipso redẽp¬
toris pectore ꝑcepisse cognoscit᷑. Ueruntam̃ eum nos
qͣnͣtũlibet efferre contẽdimꝰ. celsitudinis eiꝰ merita
ñ equamꝰ qr qͥ diuinȩ laudis preconia meruit: ad
eiꝰ digne merita collaudanda humanȩ linguȩ fra¬
gilitas ñ assiugit. Ipse quippe ẽ laus eiꝰ: qui illi et
dilectissimi ad redemptorẽ nr̃m pleno cordis amore

Expanded text:
ad carnalem pertineat voluptatem. Oleum autem frequenter immittitur, ut omnis nostrae operationis oblatio hilariter offeratur. « Hilarem enim datorem diligit Deus . » In omnibus etiam sal praecipitur admisceri ut omne boni operis sacrificium, rationis, discretionis ac coelestis sapientiae sit sale trina videtur respersa, ut merito dicatur os Dei, gelorum, lapis vivus, speculum lucis, logotheta divinitatis, forma fidei, columna 351 coeli, architectus veri tabernaculi, quod fixit Deus, et non homo. Nam et cherubim jure perhibetur, qui scientiae plenitudinem ex ipso Redemptoris pectore percepisse cognoscitur. Verumtamen cum nos quantumlibet efferre contendimus, celsitudinis ejus merita non aequamus; quia qui divinae laudis praeconia meruit, ad ejus digne collaudanda merita humanae linguae fragilitas non assurgit. Ipse quippe ejus est laus, qui illi et dilectissimi, ad Redemptorem nostrum pleno cordis amore
Abbreviated transcription (Latin):
que multos sub se popłos collegit. De quib popłis
dicitur. Populi meditati sunt mania. Hanc uine¬
am custodib tradidit: quia synagogam moysi
et ceteris patͥb custodiendam subiecit. De qua be¬
ne subditur. Uir affert ꝓ fructu eius mille argẽ¬
teos. Hec uinea fructum protulit: quia de syna¬
goga botrus ille magnus qui de terra ꝓmissionis
sit. De quo fructu pater ad dauid ait. De fructo¬

Expanded text:
quae multos sub se populos collegit. De quibus populis quae multos sub se populos collegit. De quibus populis dicitur: Populi meditati sunt inania . Hanc vineam custodibus tradidit; quia Synagogam Moysi et caeteris patribus custodiendam subjecit. De qua bene subditur: Vir affert pro fructu ejus mille argenteos. Haec vinea fructum protulit, quia ex Synagoga botrus ille magnus qui de terra promissionis sit. De quo fructu Pater ad David ait: De fruct
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Ego murus et ubera mea sicut turris x
quo facta sum coram eo quasi pacem repꝑiens. U
bera sua quasi turrim habuit̃. ex quo corã spon-¬
so pacem repꝑit: quia postqͣm sub ipso sp̃m pacis
accepit: predicatores contemplatione altos. et robo¬
re inflexibiles nutriuit. S quid:÷ quod ñ ait pa¬
cem s quasi pacem repꝑiens. nisi quia dũ in hoc
mundo sumus a peccato omĩmodis ñ desistimus ⁊¬
& qͣndiu cum peccato uiuimꝰ pacem ꝑfectam cũ
illo qui sine peccato in carne uixit. non habemus:
S qm̃ tantillam pacem qͣm habemꝰ ꝑ ipsum medi¬
atorem dei & hominũ tenemus: ideo subditur. U¬
nea fuit pacifico: in ea que habet popłos. Tradi¬
ꝑ ipsum deo omne genus humanũ recõciliatur.
Huic pacifico uinea fuit. quia in labore preceptoꝵ
carnalium synagogam plantauit. De qua dicit᷑:
uinea dñi sabaoth domꝰ isrł ẽ. Que uinea in ea que¬
popłos habet uinea extitit: quia in lege posita est.

Expanded text:
dicens: Ego murus, et ubera mea sicut turris, ex dicens: Ego murus, et ubera mea sicut turris, ex quo facta sum coram eo quasi pacem reperiens. 14. Ubera sua sicut turrim habuit, ex quo pacem coram Sponso reperit; quia postquam sub ipso spiritum pacis accepit, praedicatores contemplatione altos, et robore inflexibiles nutrivit. Sed quid est quod non ait pacem, sed quasi pacem reperiens; nisi quia dum in hoc mundo sumus, a peccato omnimodis non desistimus, et quandiu cum peccato vivimus, pacem perfectam cum illo qui sine peccato in carne vixit, non habemus? Sed quoniam tantillam pacem quam habemus, per ipsum Mediatorem Dei et hominum tenemus, ideo subditur Vinea fuit pacifico, in ea quae habet populos; tradi ipsum Deo omne genus humanum reconciliatur. Huic pacifico vinea fuit, quia in labore praeceptorum carnalium Synagogam plantavit, de qua dicitur: Vinea Domini sabaoth domus Israel est . Quae vinea in ea quae habet populos exstitit; quia in Lege posita est,
Abbreviated transcription (Latin):
ram exiuit sonus eoꝵ: & in fines orbis t̾rȩ u̾ba e¬
oꝵ. Sequit᷑. Si ostium ẽ compingamꝰ illud tabu¬
di accepisse scimus. Ostiũ ꝓculdubio in suns pre¬
dicatorib existit: quia ꝑ eos aditus ad uitam se
nobis aꝑit. Unde & ipsi pͥmo pastori eccłie dicit᷑.
Quodcumq ligaueris suꝑ t̾ram erit ligatum & in
celis: & quodẽq solueris suꝑ t̾ram. erit solutum
et in celis. Uel ostium in ipso suo capite existit: qr
Dipse de se ueratit̾ dixit. Ego sum ostrum. Ostit
uero tabulis cedrinis compi ngit᷑: quia sc̃a eccłia
fidem predicans multitudinib popłoꝵ decoratur.
& dum populi uariis uirtutib asꝑgunt᷑. ut iide¬
licet alius de reb quas possidet. indigentib ne-¬
cessaria tͥbuit: alius omĩa abiciens etiam a legiti¬
mo conubio se abstineat: alius uͦ tantum ꝓficiat.
ut etiam alioꝵ predicator fiat: tamqm pictura
multis colorib. sic eccłia multis dicionib honesta¬
tur. Que scõ spu conualescens. hilariter respondet

Expanded text:
us eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Sequitur: Si ostium est, compingamus illud tabudi accepisse scimus. Ostium procul dubio in suis praedicatoribus existit, quia per eos aditus ad vitam se nobis aperit. Unde et ipsi primo pastori Ecclesiae dicitur: Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis; et quodcunque solveris super terram, erit solutum et in coelis . Vel ostium in ipso capite suo existit, quia ipse de se veraciter dicit: Ego sum ostium . Ostium vero tabulis cedrinis compingitur, quia sancta Ecclesia fidem praedicans, multitudinibus populorum decoratur; et dum populi variis virtutibus asperguntur, ut videlicet alius de rebus quas possidet, indigentibus necessaria tribuat: alius omnia abjiciens, etiam a legitimo connubio se abstineat; alius vero tantum proficiat, ut aliorum etiam praedicator fiat; tanquam pictura multis coloribus, sic Ecclesia multis ditionibus honestatur, quae sancto Spiritu convalescens hilariter respondet,
Abbreviated transcription (Latin):
sonoꝵ ẽ ualde metallum argentea ꝓpugnacula
existunt: quia ꝑ miracula factum ẽ. ut eoꝵ u̾ba
ꝑ uniu̾sum mundũ conualescerent: & fidei predi¬
cationẽ inflexibilit᷑ circumquaq diffunderent.¬

Expanded text:
valde sonorum est metallum, argentea propugnacula valde sonorum est metallum, argentea propugnacula existunt, quia per miracula factum est, ut eorum verba per universum mundum convalescerent, et fidei praedicationem inflexibiliter circumquaq
Abbreviated transcription (Latin):
tente spũ ad resistendũ adu̾sariis impenet᷑biliter ro¬
boratur. Qd̃ manifestat idem petrus. sub ancilla ti-¬
midus: mox contͣ pͥncipes rigidus quib dicebat.
Obedire oportet magis deo qm hominib. Et iterũ.
Si uistum ẽ pocius uos audire qͣm dm̃: iudicate:
non loqui. Et deceteris discipłis scͥptum ẽ. Ibant
discipuli gaudentes a conspectu concilii: qm̃ dig¬
ni habiti sunt ꝓ nomine iħu contumeliã pati. Ec¬
ce qualismurus facta ẽ eccłia: que mͦ tenerrima. nec
pedem cuiusubet gradientis sine sui lesione gerit:
mͦ uero accepto mirabili artifice sp̃u scõ. uniu̾si ex¬
ercitus assultantis contumelias. illesa contempnit.
Suꝑ qm ꝓpugnacula edificant᷑: quia nos ut tã¬
tummͦ se defendat. s ut etiam impugnantes re-¬
pugnando ꝓsternat. miracula ei facere concedit᷑.
quȩ dũ non uiderint hostes. ab eius aggressione
iacula timentes terreant᷑. Que ꝓpugnacła bene
argentea eẽ ꝑhibentur: quia ipsa miracula do-

Expanded text:
tente, ad resistendum adversariis impenetrabiliter roboratur. Quod manifestat idem Petrus sub ancilla timidus, mox contra principes rigidus, quibus dicebat: Obedire oportet Deo magis quam hominibus . Et iterum: Si justum est vos potius audire quam Deum, judicate; non loqui . Et de caeteris discipulis scriptum est: Ibant discipuli gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Ecce qualis murus facta est Ecclesia, quae modo tenerrima, nec pedem cujuslibet gradientis sine sui laesione gerit, modo vero accepto mirabili artifice Spiritu sancto, universi exercitus assultantis contumelias illaesa contemnit. Super quam propugnacula aedificantur, quia ut non tantummodo se defendat, sed ut et impugnantes resistendo prosternat, miracula ei facere 459 conceditur, quae cum hostes viderint, ab ejus aggressione jacula timentes terreantur. Quae propugnacula bene argentea esse perhibentur, quia ipsa miracula cum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c eccłiam uocat: quia de ipsis apłis dicebat. Ite
dicite fr̃ib meis. Soror autẽ paruula. ubera ñ habe¬
bat. quando in solis apłis eccłia erat: in quib se¬
ipsam uł alios nutrire lacte predicationis ñ poterat.
Quid petrus aliis predicaret: cum se ipsum discipłm
xp̃i in unius uoce ancille detestando ⁊ iurando ne¬
garet: Parua gͦ eccłia ubera non habebat: quia
post resurrectionẽ in una domo inclusa. int̾ ꝑsecuto¬
res suos ñ dico predicare. s & uideri timebat. Con¬
sequent̃ gͦ dr̃. Quid faciemꝰ sorori nr̃ȩ: in die qͣndo
alloquenda ẽ : Allocutꝰ ẽ xp̃c sororem suã. quando
suꝑ apłos spm̃ sc̃m misit et eis in interiorib loq̃ns
illos om̃s mundi loquelas multiplici distributi¬
one docuit. S a quib hoc querere intelligendꝰ est.
quia omĩa nouit: nisi a scĩs patͥb quos ad queren¬
dum sp̃u sco instigauit: Quib eodem sp̃u quo in

Expanded text:
clesiam vocat, quia de ipsis apostolis dicebat: Ite, clesiam vocat, quia de ipsis apostolis dicebat: Ite, dicite fratribus meis . Soror autem parvula, ubera non habebat, quando in solis apostolis Ecclesia erat, in quibus seipsam, vel alios nutrire lacte praedicationis non poterat . Quid enim Petrus aliis praedicaret, cum seipsum discipulum Christi in unius ancillae voce detestando et jurando negaret ? Parva ergo Ecclesia ubera non habebat, quia post resurrectionem in una domo inclusa , inter persecutores suos non dico praedicare, sed et videri timebat. Consequenter ergo dicitur: Quid faciemus sorori nostrae in die quando alloquenda est. Allocutus est Christus sororem s apostolos misit , et eis in interioribus loquens, illos omnes mundi loquelas multiplici distributione docuit. Sed a quibus hoc quaerere intelligendus est qui omnia novit, nisi a sanctis patribus, quos ad quaerendum
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis diligit mundũ: non ẽ caritas patris in eo.
dit: S homo omnẽ substantiã domꝰ sue ꝓ dilec¬
tione tͥbuit. quando quicqͥd in mundo possidet.
ꝓ xp̃o distribuit: ut abiciens quod implet. dm̃ di¬
ligat: et terso puluere sollicitudinũ ocłos aꝑiat
ut uideat. Et cum omnẽ substantiã dederit. qͣsi
nichil eam despicit: quia postqm ocłm tersit. et
dm̃ conspexit: in illiꝰ uisione quicqͥd possederat
nichilipendit. Hoc apłi fecerunt: qui non solũ pos¬
sessa. s etiam cupita ut xpm̃ sequerent᷑ dimiseru.
ui mutiles sumus: quod debuimꝰ facere fecimꝰ. S
qm̃ abiecta terrena substantia non statim ad ꝑfecti¬
onẽ ascendit᷑. quia reb abnegatis restat labor ut
idem ipse homo a semet ipso abneget᷑. quatinus
gradatim ꝓficiat. & quandoq ꝓfectus. ñ solũ se
s et alios ad uitam tͣhat. ideo de noua et tenera
adhuc eccł̃ia uł una quaq anima consequent̃ dr̃
Soror nr̃a paruula ẽ: & ub̃a ñ habet. Qd faciemꝰ

Expanded text:
Si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo . dit? Sed homo omnem substantiam domus suae pro dilectione tribuit, quando quidquid in mundo possidet, pro Christo distribuit; ut abjiciens quod impedit, Deum diligat, et terso pulvere sollicitudinum, oculos aperiat ut videat. Et cum omnem substantiam dederit, quasi nihil eam despicit, quia postquam oculum tersit, et Deum conspexit, in illius visione quidquid possederat, nihil pendit. Hoc apostoli fecerunt, qui non solum possessa, sed etiam cupita, ut Christum sequerentur, dimiserunt. vi inutiles sumus; quod debuimus facere, fecimus . Sed quoniam abjecta terrena substantia non statim ad perfectionem ascenditur, quia rebus abnegatis, restat etiam labor, ut idem ipse homo a semetipso abnegetur, quatenus gradatim proficiat, et quandoque perfectus non solum se, sed et alios secum ad vitam trahat, ideo de nova et tenera adhuc Ecclesia, vel unaquaque anima consequenter dicitur: Soror nostra parvula est, et ubera non habet. 11.
Abbreviated transcription (Latin):
nutriunt᷑: in sꝑem ȩt̾nitatis intendentes. quasi
in montib concordes pascunt᷑. De quib predi¬
catorib sequit᷑. Collum tuũ sicut turris ebur¬
nea. Collũ sponse sicut turris eburnea dicit᷑.
quia predicatores eccłie et alti ꝑ contemplati-¬
onẽ. et fortes ꝑ scõrum oꝑum exercitationẽ: et

Expanded text:
nutriuntur, in spem aeternitatis intendentes, quasi nutriuntur, in spem aeternitatis intendentes, quasi in montibus concordes pascuntur. De quibus praedicatoribus sequitur: Collum tuum sicut turris eburnea. 7. Collum sponsae sicut turris eburnea dicitur; quia praedicatores Ecclesiae et alti per contemplationem, et fortes per sanctorum operum exercitationem,
Abbreviated transcription (Latin):
utiles efficiunt᷑. Sequitur. Umbilicus tuus cra¬
ter tornatilis: non indigens poculis. Umbilicus
etiam scõꝵ predicatoꝵ ordo ẽ: qui bene crater.
ẽẽ dr̃: quia dum ꝑ eos popłs eruditur: uino
spũali ipsoꝵ officio ebriatur. Qui bene torna-¬
tilis nuncupat᷑: quia iuxta mores uniu̾sos¬
hominũ necesse ẽ ut lingua predicatoris uol¬
uatur. Qui poculis non indiget: quia quod aliis
ꝓpinat. necesse ẽ ut ceteris abundantius bibat: et
plenius qd̃ dat contineat. Sequit᷑. Uenter tuus
aceruus tritici: uallatus liliis. ꝑ uentrẽ. latitudo
liliis uallatur: quia dũ scĩs oꝑib intendens in
celeste horreum p̃paratur: exemplis scõꝵ ut ꝑse
Duo ubera duo populi existunt: quia dũ in a¬
more frat̾no semꝑ uiuunt. se inuicem lacte pi¬
etatis in caritate nutriunt. Qui bene drio hyn¬
nuli capree gemelli nominant᷑: quia dũ ꝑp̾
dicationẽ synagoge in fide geniti in scͥpturis eiꝰ¬

Expanded text:
utiles efficiuntur. Sequitur. Umbilicus tuus crautiles efficiuntur. Sequitur. Umbilicus tuus crater tornatilis, nunquam indigens poculis. 4. Umbilicus etiam sanctorum praedicatorum ordo est: qui bene crater esse dicitur, quia dum per eos populus eruditur, vino spiritali ipsorum officio ebriatur. Qui bene tornatilis nuncupatur; quia juxta mores hominum universos necesse est ut lingua praedicatoris volvatur. Qui poculis non indiget; quia quod aliis propinat, necesse est ut abundantius caeteris bibat, et plenius quod dat, contineat. Sequitur: Venter tuus sicut acervus tritici, vallatus liliis. 5. Per ventrem, liliis vallatur; quia dum operibus sanctis intendens, in coeleste horreum praeparatur, exemplis sanctorum, utreae gemelli. 6. Duo ubera, duo populi existunt: quia dum in amore fraterno semper vivunt, se invicem lacte pietatis in charitate nutriunt. Qui bene duo hinnuli capreae gemelli nominantur: quia dum per praedicationem Synagogae in fide geniti, in ejus Scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
preꝑatione euangłii pacis. Calciam̃ta quippe: ex
mortuis animalib fiunt. Et nos pedes spũaliter
calciamꝰ : quando a patͥb scĩs carne mortuis ex¬
empla sumimꝰ: ut ad eoꝵ similitudinẽ mundi
huiꝰ temptationes expugnemꝰ. Potest tam̃ intelli¬
gi quod ȩccłia calciatur: quando in predicatiõe
sua ad ꝑferenda insurgentia mala morte xp̃i mu¬
filia ẽ pͥncipis: quia coram diuinis oculis placet
officium cuiꝰlibet electi scđm exempla patrũ pre¬
dicantis. Sequit᷑. Iunctura feminũ tuoꝵ: sicut
ꝑ iuncturam feminũ concordia designat᷑ predica¬
toꝵs: quib populi uniunt᷑. dum ad fidem ca¬
tholicam circumcisio et p̾putium ꝑ eos erudiua᷑.
Qui ut monilia existunt: quia dum insapien¬
entia qua refulgent sc̃a oꝑa faciunt. quasi in au¬
ro lapides gerunt. De quib sequit᷑. Que fabrica¬
ta sunt manu artificis. Manu artificis monilia
fabricant᷑: quia oꝑe xp̃i predicatores pulchri et

Expanded text:
praeparationem Evangelii pacis . Calceamenta quippe de mortuis animalibus fiunt. Et nos pedes spiritaliter calceamus, quando a patribus sanctis carne mortuis exempla sumimus, ut ad eorum similitudinem mundi hujus tentationes expugnemus. Potest tamen intelligi quod Ecclesia 450 calceatur, quando in praedicatione sua ad perferenda insurgentia mala morte Christi mufilia est principis; quia coram divinis oculis placet officium cujuslibet electi secundum exempla patrum praedicantis. Sequitur: Junctura feminum tuorum, sicuper juncturam feminum, concordia designatur praedicatorum, quibus populi uniuntur, dum ad Fidem catholicam circumcisio et praeputium per eos erudiuntur. Qui ut monilia existunt; quia dum in sapientia, qua refulgent, sancta opera faciunt, quasi in auro lapides gerunt. De quibus sequitur: Quae fabricata sunt manu artificis. Manu artificis monilia fabricantur, quia opere Christi praedicatores pulchri et
Abbreviated transcription (Latin):
bi mundana querunt. et ꝑ multiplices cupidi¬
iniquitates animũ diuidunt: sc̃a quelibet am¬
ma. in numero se eloctoꝵ stringit: multa q̃
uidet fastidiens. unũ qđ non uidet ardenter
appetit. Quod qͣmdiu ñ tenet. in fide se nutrit.
in caritate se unit: dũ id quod unum ẽ. et
id ipsum ẽ sequit᷑ & de huiꝰmodi multis una
eccłia conficitur: de qua ꝑ sponsum dr̃. Una
ẽ columba mea: ꝑfecta mea: una ẽ matͥs sue
electa genitricis suȩ. Mater nr̃a ẽ regeneratrux
grã: apud qͣm una columba eligit᷑: quia il¬
los solos eligit. qui in simplicitate ꝑmanent:
et abunitate ñ scindunt᷑. Multi quippe fideleᷤᷤ
dũ in id ipsum intendunt: dũ uno desidĩo xp̃i
se inuicem nutriunt: dũ habentes eor unũ & am¬
mã unã in caritate se uinciunt: ex multis m̃bris
corpus efficiunt: om̃sq inunitatis simplicitate
uiuentes. una columba existunt. Que sola electa

Expanded text:
bi mundana quaerunt, et per multiplices cupidbi mundana quaerunt, et per multiplices cupiditates animum dividunt, sancta quaelibet anima in numerum electorum se stringit, multa quae videt fastidiens, unum quod non videt, ardenter appetit, quod quandiu non tenet, in fide se nutrit, in charitate se unit. Et dum id quod unum et idipsum est sequitur, de hujusmodi multis una Ecclesia conficitur, de qua per Sponsum dicitur: Una est columba mea, perfecta mea, una est matri suae, electa genitrici suae. 9. Mater nostra est regeneratrix gratia, apud quam una columba eligitur, quia illos solos eligit, qui in simplicitate permanent, et ab unitate non scinduntur. Multi quippe fideles dum in idipsum intendunt, dum uno desiderio Christi se invicem nutriunt, dum habentes cor unum et animam unam, in charitate se vinciunt, ex multis membris corpus efficiunt. Omnesque in unitatis simplicitate viventes, una columba existunt. Quae sola perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
tem electoꝵ ñ ꝑtingunt: ideo subdit᷑. Et adoles¬
centularũ non ẽ numerꝰ. Cum enĩ scͥptum sit
adolescentia et iuuentꝰ uana sunt. quid ꝑ ad¬
olescentulas has nisi animas intelligimꝰ: Que
dum uana huiꝰ mundi sectant᷑ que diligunt:
numerum electoꝵ excedunt. De quib ꝑ psalmi¬
stam dr̃. Annuntiaui & loquutꝰ sum: multi¬
plicati sunt suꝑ numerũ. Quod enĩ electoꝵ
numerus apud dm̃ sit constitutus: manife¬
stat apłs paulus qui ate. Nouit dñs qui sunt
eius. ꝙ ꝑ semet ipsum dñs ait. Ego scio quos
elegerim.Quos quia ñ imꝑfecte scit s ꝑfecte
nouit. ꝓculdubio & numerũ in quo eligunt᷑ ag¬
noscit. De quib ꝑ apłm paulũ dr̃. Quos enĩ pre¬
sciuit & predestinauit conformes fieri imagims
filii sui. Bene autẽ adolescentularũ non ẽ nume
nitionẽ diuinã non ueniunt. Quib ipsa ueritas
in futuro iudicio dictura ẽ. Nescio uos: discedite
ame om̃s qui oꝑamini iniquitatẽ. S dum rep¬

Expanded text:
tem electorum non pertingunt, ideo subditur: Et adolescentularum non est numerus. Cum enim scriptum sit: Adolescentia et juventus vana sunt : quid per adolescentulas has, 446 nisi animas intelligimus, quae dum vana hujus mundi sectantur quae diligunt, numerum electorum excedunt? De quibus per Psalmistam dicitur: Annuntiavi et locutus sum, multiplicati sunt super numerum . Quod enim electorum numerus apud Deum sit constitutus, manifestat apostolus Paulus qui ait: Novit Dominus qui sunt ejus . Et per semetipsum Dominus ait: Ego scio quos elegerim . Quos quia non imperfecte scit, sec perfecte novit, procul dubio et numerum in quo eliguntur, cognoscit. De quibus per Paulum dicitur: Quos enim praescivit et praedestinavit conformes fieri imaginis filii sui . Bene ergo adolescentularum non est numernitionem divinam non veniunt. Quibus ipsa Veritas in futuro judicio dictura est: Nescio vos ; et: Discedite a me omnes qui operamini iniquitatem . Sed dum repro