comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uel dignitatis aestimanda ẽ quis nobi¬
lior ipso dauidrege : & cuius semine.
quasi deregalis excellentiae nobilitate
non seruilis conditionis ignobilitate
xp̃snas ciuoluit inmundo si addeita¬
tis gloriam respicis. quis dĩ filio qui
induabus naturis unus atqueidem
fuit aequari potest: Cuinullus scõrũ
nobilitate uellibestate uel potestatis
priuulegio similis eẽ. potuituel pote
rit. Illuduero quodais eum propt̃
gnobili tatem beate urginis quae
se ancillam di humiliuoce ꝓtesta¬
tur: seruum eẽ condicionalem.
Si scĩs sima uirgomaria iuxta uestrã
temeritatem condicionalis estan¬
cilla. Ergo nobilior ẽ sarra secun¬
dum a postolicam attoritatẽ de
qua ipse doctor gentium ait. scriptũ
est qnm abrabam duos filios habuit
unum de ancilla & unũ delibera.
sed quide ancilla secundum carnẽ

Expanded text:
vel dignitatis aestimanda est, quis nobivel dignitatis aestimanda est, quis nobilior ipso David rege, ex cujus semine quasi de regalis excellentiae nobilitate, non servilis conditionis ignobilitate Christus nasci voluit in mundo? Si ad Deitatis gloriam respicis, quis Dei Filio, qui in duabus naturis unus atque idem fuit, aequari potest, cui nullus sanctorum nobilitate vel libertate, vel potestatis privilegio similis esse potuit vel poterit? III. Illud vero quod ais: « Illum propter ignobilitatem beatae Virginis, quae se ancillam Dei humili voce protestatur, servum esse conditionalem. » Si sanctissima virgo Maria juxta vestram temeritatem conditionalis est ancilla, ergo nobilior est Sara secundum apostolicam auctoritatem, de qua ipse doctor gentium ait: Scriptum est quoniam Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, et unum de libera. Sed qui de ancilla, secundu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt nisi cuius lib& pacti necessitate
inius feneratoris obligati : quorũ
nihil dexp̃o piacre dulitas permit¬
tit dici. Quod uero ais condicionalẽ
eũ eẽ seruũ quae catholicae aures
hanc tantã blas phemiã pacienter
sufferunt : ut xp̃s dĩfilius uili condicio¬
ne & dura necessitate seruus sit dipa¬
tris. quidergo dicis deadã utrum¬
nã libera dignitate uelseruili conditio¬
ne creatussit : Si condicionalis ser¬
uus formatus est quomodo estima¬
godi : uelubiliberum illius arbitriũ
fuit : aut quid peccando perdidit :
si uero liber quo modo non multo ma¬
raliter habitabat libera dignitate
non condicionali seruitio exregiae
nobilitatis uirgine natũ esse creden¬
dũ ẽ de quobeatus agustinus in epis¬
tdã ad consentiũ cdsupsit in quit for¬
mã serui non dñi mutando naturã
imꝑtinendo dominicã gratiã non
seruilem in iuriã r&inendo Sienĩ
humana nobilitas alicuius momenti

Expanded text:
sunt, nisi cujuslibet pacti necessitate sunt, nisi cujuslibet pacti necessitate in jus feneratoris obligati, quorum nihil de Christo pia credulitas permittit dici? Quod vero ais conditionalem esse servum: quae catholicae aures hanc tantam blasphemiam patienter sufferunt, ut Christus Dei Filius vili conditione et dura necessitate servus sit Dei Patris? Quid ergo dicis de Adam? Utrumnam libera dignitate, vel servili conditione creatus sit? Si conditionalis servus formatus est, quomodo est imago Dei? Vel ubi liberum illius arbitrium fuit? Aut quid peccando perdidit? Si vero liber, quomodo non multo maraliter habitabat, libera dignitate, non conditionali servitio ex regiae nobilitatis Virgine natum esse credendum est? De quo beatus Augustinus in epistola ad Consentium : « Assumpsit, inquit, formam servi non Domini mutando naturam: impertiendo Dominicam gratiam, non servilem injuriam retinendo. » Si enim humana nobilitas alicujus momenti
Abbreviated transcription (Latin):
tionis recapitulatio subiecta ẽ ut intelle¬
ger&ur de quib: dixis s& debitis. Ait enim
ipse dñs in sequentib Si dimiseritis homi¬
nib: peccata eorũ dimitt& & uob pater
uester caelestis delicta urã. Ctubiunus
euangelista dicit debita nr̃a ibialius
ꝓdebitis peccata ponit sidebitor ẽ.
qui & peccator ut euan gelica ueritas
ostendit Nũ quid & xp̃s peccator fuit
ut debitor dicidebeat : nisi foste alio
sensu debitorẽ uelis intellegere. ante¬
actiui delic& cuius lib& beneficii remu¬
ea singulari benefitio indifiliũ electus
eẽ. credendus est ut huus tanti benefi¬
cu debitor sitdicendus : Non ne in ipso
naturarũ facta ẽ. coniunctuonip
so utero uirginali intanta personae
unitate. Vt hic totus qui ex uir gine
natus est indubitanter dici & credi
debeat unusuerus filius di A libi quo¬
q: in euangelio dedebitore dicitur:
Duo debitores fuerunt fene ratori
uno quidhic debitores intellegendi

Expanded text:
tionis recapitulatio subjecta est, ut intellitionis recapitulatio subjecta est, ut intelligeretur de quibus dixisset debitis; ait enim ipse Dominus in sequentibus: Si dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et vobis Pater vester coelestis delicta vestra . Et ubi unus evangelista dicit, debita nostra, ibi alius pro debitis peccata ponit . Si debitor est, qui et peccator, ut evangelica veritas ostendit, nunquid et Christus peccator fuit, ut debitor dici debeat? nisi forte alio sensu debitorem velis intelligere, anteacti videlicet cujuslibet beneficii remuea singulari beneficio in Dei Filium electus esse credendus est, ut hujus tanti beneficii debitor sit dicendus? naturarum facta est conjunctio in ipso utero virginali, in tanta personae unitate, ut hic totus, qui ex virgine natus est, indubitanter dici et credi debeat unus verus Filius Dei. Alibi quoque in Evangelio de debitore dicitur: Duo debitores fuerunt feneratori uni . Qui hic debitores intelligendi
Abbreviated transcription (Latin):
nes euan gelicae paginae &apostolicae
scripturae xp̃m ueraciter dñm dm̃
adq dĩ filium a pestissime testentur
Necalicui scõrum tanta fuit latitudo
sapientiae ueltã grandis eloquentia
digne potuis s& en arrare: Superat
enimomnẽ sensum uctionalis crea¬
ture huius mrsteri magnitudo
quo dĩfilius inunitatẽ persone huma¬
nitatis naturã cedsumere dignatus ẽ
&inter homines homo ds̃ conuersari
qui in caelis adoratur ab angelis. quẽ
infelixistorũ temeritas debitorem
seruitutis uel condicionalem seruũ
nominare non metuit & infima quaeq
debitae seruitutis necessitate constric¬
tũ. eẽ. contendis: dic oro in quo fuit
xp̃sihs debitor Num quid peccata
habuit ut ꝓpt̃ peccatorẽ remissionẽ
debitor && Namin oratione domi¬
nica debita propeccatis ponuntur
Sicut solemus ex praecepto ipsius ueri¬
tectis cotidiae decantare & dimitte
nobis debita nr̃a sicut & nos dimittimus
debitorib nr̃is : Vnde & mox huius p&i¬

Expanded text:
nes evangelicae paginae et apostolicae nes evangelicae paginae et apostolicae Scripturae Christum veraciter Dominum Deum, atque Dei Filium apertissime testentur. Nec alicui sanctorum tanta fuit latitudo sapientiae, vel tam grandis eloquentiaedigne potuisset enarrare. Superat enim omnem sensum rationalis creaturae hujus mysterii magnitudo, quo Dei Filius in unitatem personae humanitatis naturam assumere dignatus est, et inter homines homo Deus conversari, qui in coelis adoratur ab angelis: quem infelix istorum temeritas debitorem servitutis, vel conditionalem servum nominare non metuidebitae servitutis necessitate constrictum esse contendis, dic, oro, in quo fuit Christus Jesus debitor? Nunquid peccata habuit, ut propter peccatorum remissionem debitor esset? Nam in oratione Dominica debita pro peccatis ponuntur, sicut solemus ex praecepto ipsius Veritatis quotidie decantare: Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Unde et mox hujus peti
Abbreviated transcription (Latin):
debuiss& istos adoptionis uel nuncupationis
INxp̃o adsestores ut tacerent quia ipse¬
omnes nouitates uocũ cunctis catholicae
fidei filiis sub anathe matis terrore
interdixit. Sed obstinata mens nul¬
lis terrorib: emollita ã suae peruer¬
si tatis pertinacia conpescitur
Nec eorũ damnationis exemplo sem&¬
ipsã corrigere curat quiante actis tẽpo¬
rib nouas sectas a postolicisq traditio¬
nibus contrarias introducere tẽpta¬
runt. Ita enim necisti qui huius noui¬
tatis introductiones fidei catholicae
inserere conantur sepia humilita¬
tis consideratione luo uile uniuersa¬
lseccleside perapostoliae fide
unitatẽ reuocare studeNt . Et non solã
male plata salubriore sensu emena¬
dare non consentiunt. uerum &iã
peiorib sedenuo implicare errorib
contendunt. unde &iste felix infelia¬
ciore audacia cumc&eris suae peruer¬
sitatis sequa cib xp̃oinicere tẽptat liã¬
debitã seruitutẽ & conditionale serui¬
tium & necessariã subiaectionẽ dumom¬

Expanded text:
debuisset istos adoptionis vel nuncupationis in Christo assertores, ut tacerent, quia omnes novitates vocum cunctis catholicae fidei filiis sub anathematis terrore interdixit. Sed obstinata mens nullis terroribus emollita a suae perversitatis pertinacia compescitur: nec eorum damnationis exemplo semetipsa corrigere curat, qui anteactis temporibus novas sectas, apostolicisque traditionibus contrarias introducere tentarunt. Ita enim nec isti, qui hujus novitatis introductiones fidei catholicae inserere conantur, se pia humilitatis consideratione in ovile universalis Ecclesiae per apostolicae fidei unitatem revocare student. Et non solum male prolata salubriore sensu emendare non consentiunt: verum etiam pejoribus se denuo implicare erroribus contendunt. Unde et iste Felix infeliciore audacia, cum caeteris suae perversitatis sequacibus Christo injicere tentat debitam servitutem, et conditionale servitium, et necessariam subjectionem: dum om
Abbreviated transcription (Latin):
dignis simco quaceintanittc̃ dicinae po¬
tes tatis megitudinẽ sublimc tã est
ut suꝑ omnico opercedĩ constituer&ur
Itẽ in alio loco a postoł Quitradidit
sem& ipsũ pronobis oblationẽ e hostiã
In hoc quodait trecdidit sem& ipsum
uoluntariae setradentis non conditio¬
naliter semulentis ostendit affectũ
Diciu & ipsa dauid subpersona scorũ
uoluntamqẽ sacrificabo tibii Siscõrũ
sacrificia quaedõ solent offerri uolu¬
oturia fuissse manifestiũ ẽ: quomo¬
do hod solum segrifitiũ in quototius
mundipedẽpe est. perne cessita tẽ
fuis seucalunlaris ee non peruolun no¬
ꝓph&a in alioloꝙo ait incapite libri

Expanded text:
tam divinae potestatis magnitudinem sublimata est, ut super omnia opera Dei constitueretur! Item in alio loco Apostolus: Qui tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam . In hoc quod ait: Tradidit semetipsum, voluntarie se tradentis, non conditionaliter servientis, ostendit affectum. Dicit et ipse David sub persona sanctorum: Voluntarie sacrificabo tibi . Si sanctorum sacrificia, quae Deo solent offerri, voluntaria fuisse manifestum est, quomodo hoc solum sacrificium, in quo totius mundi redemptio est, per necessitatem fuisse calumniaris, et non per voluntapropheta in a
Abbreviated transcription (Latin):
tris & filius ancillae eius uerissime
edo c&ur. Quod quã cbsurdum & quã
in eptũ sit hoc deuero dĩfilio ac dõ uero
credere piorum igorat nemo IantR
plexos que quos dicis xp̃m putape
per oboedienciã seriuredo unus quidã
omne nomen : sed inferius filiorũ no¬
mine : Filii quippe nomen omnibus
scĩs dĩ dignatione communiter donatũ
est. quod est ergo illud excellentius
ceteris nominib: nomen quod xp̃oa do
patre a postolo teste datũ eẽ dicitur
propter oboedientiae mirabile sacra¬
mentũ : Illud scilic& quodidem ipse
subiungit dicendo. ut in nomine ihu
omnegenu flectatur. Ccelestium ter¬
restriũ & infernorũ & omnis lingua
confiteatur quia dñs ihs xp̃s ingloria

Expanded text:
tris et filius ancillae ejus verissime tris et filius ancillae ejus verissime edocetur? » Quod quam absurdum sit, et quam ineptum hoc de Deo, Dei Filio, ac Deo vero credere piorum ignorat nemo. Inter plerosque, quos dicis Christum putare per obedientiam servire Deo, unus quidem omne nomen, sed inferius filiorum nomine. Filii quippe nomen omnibus sanctis, Dei dignatione, communiter donatum est. Quod est ergo illud excellentius caeteris nominibus nomen, quod Christo a Deo Patre, Apostolo teste, datum esse dicitur, propter obedientiae mirabile 841 sacramentum? Illud scilicet quod idem ipse subjungit dicendo: Ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernorum, et omnis lingua confiteatur quia
Abbreviated transcription (Latin):
tatexp̃m computire non times sicut
extuis uerbis iam antea ostendimus
Inquo &iã gradu condici onalis serui¬
tu & ipsum diabolũ posuisti dicens
Nempe diabolus seruus dr̃ per
condicionẽ insacro eloquio dicitur.
Ui des pequote tuaꝑ duxit Blasphe¬
mia ut uno seruitutis genere xp̃m & da¬
bolũ computares: Nec ipsum xp̃m.
consentire uis uoluntaria oboedien¬
tia dõ patri deserure in dieb carnis
suae sed condicionali necessitate sicut
diabolum Num quid non omne cbris¬
tianorum seruitium in relegione
scĩtatis uoluntarium dõ deb& cẽ ma¬
gis quã neces sariũ . Intantũ utuolun¬
tes bona proopere conputetur. quã¬
uis aliqua neces sittes operandi in pe¬
diat facul tatẽ: addis adhuc decon¬
dicionali seruitio xp̃i. haec uerba
Num quidais quiuexus ost d̃s̃ pie¬
tis modis multisq: documentis non tãn¬
tũ propter oboedientiã ut pleriq: uo¬
lunt sed &iã & pernaturã seruus pa¬

Expanded text:
tate Christum computare non times, sicut tate Christum computare non times, sicut ex tuis verbis jam antea ostendimus. In quo etiam gradu conditionalis servitii, et ipsum diabolum posuisti dicens: Nempe diabolus servus Domini per conditionem in sacro eloquio dicitur. Videsne quo te tua perduxit blasphemia, ut uno servitutis genere Christum et diabolum computares: nec ipsum Christum consentires voluntaria obedientia Deo Patri deservire in diebus carnis suae, sed conditionali necessitate, sicut diabolum. Nunquid non omne Christianorum servitium in religione sanctitatis voluntarium Deo debet esse magis quam necessarium, in tantum, ut voluntas bona pro opere computetur, quamvis aliqua necessitas operandi impediat facultatem? Addis adhuc de conditionali servitio Christi haec verba: « Nunquid, ais, qui verus est Deus, fietis modis multisque documentis, non tantum propter obedientiam, ut plerique volunt, sed etiam et per naturam servus Pa
Abbreviated transcription (Latin):
dicit patri. libera eum ut non descen¬
dat in corruptionẽ. Sicutiam supra
diximus dicere eius .ẽ. libera cum homi¬
nem paturam hominis assumendo
liberam demonstrare. Exea quippe
carne quã sumpsit : etiam hanc
ostendit liberam quã redemit. Quae
redempte ui delic& caro nossumus
qui cognitione nr̃i reatus adstringi¬
mur : sed mediatoris tanti uequitate
liberamur: sicut ipse ait siuos filius
libercuerit uere liberi eritis: Nimiũ
ergo in gratus uideris liberatori huma¬
nigeneris quito cies illũ non solum abso
durã demonstrat. necessitatẽ non uo¬
luntariae munus oboedientiae: seo
& inter cetera quote uagus sermonis
tiu perduxit textus. &iã ad hoc ꝑuenist
ut diceres duo genera seruitutis es sein
creatoris. uoluntariũ quidem & con¬
dicionale QUIAINquiS ΟΜΝSCREΛ¬
rura uoluntait seu neces sitate
per condicionẽ doseruit. Plant oco¬
anisus patet inferius essogenus
condicionadis seruitu quamuo luntaru
Sub quo inferi ori gradu impia temeri¬

Expanded text:
dicit Patri: Libera eum, ut non descendat in corruptionem . Sicut jam supra diximus, dicere ejus est, libera eum hominem, naturam hominis assumendo liberam demonstrare. Ex ea quippe carne, quam sumpsit, etiam hanc ostendit liberam, quam redemit. Quae redempta videlicet caro nos sumus, qui cognitione nostri reatus astringimur, sed mediatoris tanti aequitate liberamur, sicut ipse ait: Si vos Filius liberaverit, vere liberi eritis » . Nimium ergo ingratus videris liberatori humani generis, qui toties illum non solum absolduram demonstrat necessitatem, non voluntariae munus obedientiae. IV. Sed et inter caetera, quo te vagus sermonis tui perduxit textus, etiam ad hoc pervenisti, ut diceres duo genera servitutis esse in creaturis, voluntarium quidem et conditionale, quia, inquis, omnis creatura voluntate seu necessitate per conditionem Deo servit. Plane omnibus patet inferius esse genus conditionalis servitii, quam voluntarii, sub quo inferiori gradu impia temeri
Abbreviated transcription (Latin):
potestatẽ tradidt filios di cesse quo modo potest
fieri ui poces tatẽ ñ haber& scipsu filiud. ꝓpriũ
facere ÷ uel quo modo qucciuis induabus naturis
diunitatis scilic& & humanutatis proprius po¬
tuit esse filius hominis & ñ potiut totus induabus
caturis ꝓprius esse filius dĩ Ergosiille qui na¬
tus ẽ exurgine. totus est ꝓprius uirginis fili¬
s aequum est ut credamus eũ ndem tocũ esse
li patris ppopriũ filium. Naturarum enĩ
onditor uulla natura resistit ut exea ficere
non possit quod uelit quiomnia exnihilo
creare potuit dumuoluit: Excreatis igitur
multo magis perficere poterat quicquid
illius omnipotentiae placuit : humania
quipperatio inuestigare. Non poterit quo¬
modo qui fecit omnia factus est inuterom¬
nia de quo multa dici possint: si est in aliqu
aliquid deeo dignedicere ucdeat
Sed hic paululum respiremus quate¬
nustuis sermonib: quostu uel in scãẽ
ecclesice aduersitatẽ uel &iam in nost
nominis suggillationẽ multipli care

Expanded text:
 filios Dei esse, quomodo potest fieri ut potestatem non haberet se ipsum Filium Dei proprium facere? Vel quomodo quamvis in duabus naturis, divinitatis scilicet et humanitatis, proprius potuit esse Filius hominis, et non potuit totus in duabus naturis proprius esse Filius Dei? Ergo si ille qui natus est ex Virgine totus est proprius Virginis filius, aequum est ut credamus eumdem esse Dei Patris proprium Filium. Naturarum enim Conditori nulla natura resistit, ut ex ea facere non possit quod velit, qui omnia ex nihilo creare potuit dum voluit. Ex creatis igitur multo magis perficere poterat quidquid illius omnipotentiae placuit. Humana quippe ratio investigare non poterit quomodo qui fecit omnia factus est inter omnia. De quo multa dici possunt. Et est in aliquoaliquid de eo digne dicere valeat? Sed hic paululum respiremus, quatenus tuis sermonibus, quos tu vel in sanctae Ecclesiae adversitatem, vel etiam in nostri nominis suggillationem multiplicare
Abbreviated transcription (Latin):
uirginẽ concillam nominari non nege¬
mus. Tamen concede omni potentiae
diuinae ut de ancilla creare potiuss&
quic quid placuiss& suae in effabili uo¬
luntati nisi foste resistere uelis dõ & di¬
cere nolo ut aliquid aliud fiat deancilla
nisi seruus tantũ. sed reuera xp̃s solus
ut ꝓph&a de eo praeccecinit inter
mostuos liber est inuentus. De qua
eius gloriosa libestate beatus cassio dorus
in octogesimi septimipsalmi expositi¬
one itadicit. Solus enim intermostuos
liber fuit quiipsa quoq: mostis laustra
confregit. Ipsius enim tantũ mors
libera quicc & uoluntaria fuit qui potes¬
tatẽ habebat ponendi animã suam
& iterũ sumen dieã sed cum ille eẽ
intermostuos liber a estimatus ẽ ta¬
men ã dementib: sicut uulnerati dor¬
mientes. Uere autẽ dictus ẽ. dñs liber
qui humanum genus beniuola suace
oboedientiae subiectione liberũ fecit.
Sed longealiter beatus gregorius inli¬
bro moradium uigesimo testio dehac

Expanded text:
Virginem ancillam nominari non negeVirginem ancillam nominari non negemus: tamen concede omnipotentiae divinae, ut de ancilla creare potuisset quidquid placuisset suae ineffabili voluntati. nisi forte resistere velis Deo, et dicere: Nolo ut aliquid aliud fiat de ancilla, nisi servus tantum. Sed revera Christus solus, ut Propheta de eo praececinit, inter mortuos liber est inventus . De qua ejus gloriosa libertate beatus Cassiodorus in octogesimi septimi psalmi expositione ita dicit: « Solus enim inter mortuos liber fuit, qui ipsa quoque mortis claustra confregit: ipsius enim tantum mors libera, quia et voluntaria fuit, qui potestatem habebat ponendi animam suam, et iterum sumendi eam . Sed cum ille esset inter mortuos liber, aestimatus est tamen a dementibus, sicut vulnerati dormientes. Vere autem dictus est Dominus liber, qui humobedientiae subjectione liberum fecit. Sed longe aliter beatus Gregorius in libro Moralium vigesimo tertio de hac
Abbreviated transcription (Latin):
quid dicit scripturã. eice ancillam
& filium eius : Non emĩ heres critfi¬
lius ancillae cum filio liberȩ Foste
& apudte nobilior estisa ac quã xp̃s
quia postolico testimonio deliberana¬
&omnes ad optiui filii di qui sunt no¬
biliores sunt xp̃o. De quib: ipsa ueritas
ait lamnon dicã uos seruos sed amicos
De quib & praedi cator gentium ait
misit ds̃ spm filii sui in corda nr̃a. cla¬
mantem abba pater . Itaq: iamnon
est seruus sed filius. quo dsifilius &
heres per dm̃ Dicis quio potuit
dea cilla nascipisi seruus. Ubi est
Int ellecentatua non consideraus
multa conimalium genene de terra.
es se creatũ & plurimas piscium diuer¬
sitates ex aquis. Quomodo ergo uiua
creatura ex insensibili idest terrae uel:
a quae natura creari poterit uel quo¬
modo depuluere arbores & de arborib:
flores fructusq nascuntur : quare
nontantũ pulius depuluere nascitur :
sicut dicis quo dnil potius s& de ancilla
nascinisi seruus. ut interim bea tam

Expanded text:
ptura? Ejice ancillam et filium ejus: non enim haeres erit filius ancillae cum filio liberae . Forte et apud te nobilior est Isaac quam Christus: qui apostolico testimonio de libera naet omnes adoptivi filii Dei qui sunt, nobiliores sunt Christo, de quibus ipsa Veritas ait: Jam non dicam vos servos, sed amicos . De quibus et praedicator gentium ait: Misit Deus spiritum Filii sui in corda nostra clamantem, Abba pater. Itaque jam non est servus, sed Filius. Quod si Filius, et haeres per Deum . Dicis: « Quid potuit de ancilla nasci, nisi servus? » Ubi est intelligentia tua, non considerans multa animantium genera de terra esse creata, et plurimas piscium diversitates ex aquis? Quomodo ergo viva creatura ex insensibili, id est, terrae vel aquae natura creari poterit? Vel quomodo de pulvere arbores, et de 840 arboribus flores fructusque nascuntur? Quare non tantum pulvis de pulvere nascitur, sicut dicis, quod nil potuisset de ancilla nasci, nisi servus. Ut interim beatam
Abbreviated transcription (Latin):
lis orfertur. Desecundo autem modo in
presenti disputatione maxime uersutu
torum probatissimis testimonus robor
profitemur. Hon ex parte dm̃ uerum
exparte dm̃ nuncupatiuum sicut tua
sol& in docti nouitas adfirmare dicen
autem ds̃ est nuncupatiuus & adoptiuus
filius. Qui si ex parte diuinitatis sit ue¬
tis. inparte uero humanitutis run¬
copatio & non pura ueritus. Audiergo
nuomodo beatus agustinus tuae partition
indis putitione contra maximinum her&icũ
hab&a respondeat . Aitenim porroxp̃s

Expanded text:
lis offertur. De secundo autem modo in lis offertur. De secundo autem modo in praesenti disputatione maxime versatur torum probatissimis testimoniis roborati profitemur: non ex parte Deum verum, ex parte Deum nuncupativum, sicut tua solet indocta novitas affirmare, dicenautem Deus es nuncupativus et adoptivus Filius: quasi ex parte divinitatis sit veritas; in parte vero humanitatis nuncupatio, et non pura veritas. Audi ergo, quomodo beatus Augustinus tuae partitioni in disputatione, contra Maximinum haereticum habita, respondeat, ait enim : « P
Abbreviated transcription (Latin):
temnat uel minus catholicum reputa legut
sciagustimi uerba quae de explanatione
catholici simboli composuit & inaenia meuli as
certis simne utisensibus qui ubique puris¬
simus in catholica fide & ueracissimus doctor
ensse comprobatur. Tribus enim modis ut iden
sc̃s agustinus ait. scripcura scaorte dexpo
loquidr. Primum secundum summamillim
diuinitatem patri ae qualem. at quoco a &rnu
ante ad sumptionem carnis. Alter modus ẽ
cum ad sumptu carne. lamidem ds quihomio
&idem homo quids̃. secundum quandlaa
suue excellentiae humanita tem qua non
ceteris co aequatur hominibus. sed ẽ.
mediator & caput ecclesiue & legitur
& intellegitur Tertius modus est cum
quodum modo tocus xp̃s inplenitudine
et desiue id est caput & corpus. secundum
plenitu da emiper fecti cuius damuri.
In quo uie oesfecti sumus membra & creden¬
tibus praedicatur & prudentibus agnoscib¬

Expanded text:
temnat, vel minus catholicam reputet, legat temnat, vel minus catholicam reputet, legat sancti Augustini verba, quae de explanatione catholici Symboli composuit, et inveniet me illius certissime uti sensibus, qui ubique purissimus in catholica fide et veracissimus doctor esse comprobatur. Tribus enim modis, ut idem sanctus Augustinus ait, Scriptura sacra de Christo loquitur; primus, cum secundum summam illam divinitatem Patri aequalem atque coaeternum ante assumptionem carnis vocat. Alter modus est, cum assumpta carne jam idem Deus, qui homo; et idem homo, qui Deus, secundum quamdam suae excellentiae humanitatem  Forte, dignitatem, qua non caeteris coaequatur hominibus, sed est mediator; et caput Ecclesiae et legitur et intelligitur. Tertius modus est, cum quodammodo totus Christus in plenitudine Ecclesiae, id est, caput et corpus secundum plenitudinem perfecti cujusdam viri, in quo viro effecti sumus membra, et credentibus praedicatur, et prudentibus agnoscibi
Abbreviated transcription (Latin):
te propri&itis perman& unus ẽ
dis̃ puter: & unum hab& filium.
substuntia. & diuinitatis & buma¬
nitatis. unus atque idem est dĩ fili
dicente. Ex quibus xp̃s secundum cainẽ
quiest super omnia ds̃ benedictus
inscetula. Et alibi. unus enimds unuse
unumergo atque eundem dim nr̃m
licis sententiis. &dmuerum. & homine
conprobumus. Quicum aequalem in pus¬
sibilitatem & in mortalitatem cum pu¬
tre possideut propter nostram tamer
salutem passibilem suscepit bominis
naturam in passibilis diuinitatis maies¬
tatem non amittens nec ut permutar& ur
inbumanitatem diuinitas. sedut diuinit¬
ta sociure tur bumanitas. Secundum hu¬
dius ergo hominis ueritatem difilius ud
tedemptionem nostram natus exuir¬
gine est. & sp̃u scõ. sic enim ad murium
incuangelio angelus loquitur Sp̃s
scs superueni& inte. & uirtus ultis sim
obum brabittibi & propterea qđ nas¬
si quis uero hanomeae fide proses sonem con¬

Expanded text:
te proprietatis permanet. Unus est te proprietatis permanet. Unus est Deus Pater, et unum habet Filium substantia et divinitatis et humanitatis, unus atque idem est Dei Filiudicente: Ex quibus Christus secundum carnem, qui est super omnia Deus benedictus in saecula . Et alibi: Unus enim Deus, un. Unum ergo atque eumdem Dominum nlicis sententiis, et Deum verum et hominem comprobamus, qui cum aequalem impassibilitatem et immortalitatem cum Patre possideat, propter nostram tamen salutem passibilem suscepit hominis naturam, impassibilis divinitatis majestatem non amittens: nec ut permutaretur in humanitatem divinitas, sed ut divinitati sociaretur humanitas. Secundum ergo hujus hominis veritatem, Dei Filius ad redemptionem nostram natus est ex Virgine et Spiritu sancto. Sic enim ad Mariam in Evangelio angelus loquitur: Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi: et propterea quod nas. Si quis vero hanc verae fidei professionem con
Abbreviated transcription (Latin):
cantis a fectus quiu unus. homo est
quisimuldol& uel gauda. Ita dĩ filius
sua propria carne passusest. Non
alter in corpore passibilis. & alter
indiuinitate in passibilis: sed unus
in utroque nec iterum xp̃m diuidimus
induos filios. uel duos deos. uel duas
cum nestorio personus. quilic& duus
palum non dixiss& personus. Ta¬
menomnia quae duubus in essene¬
cesse est personis in suu professione
fatetur. Simili modo & tulic& fu¬
gius uerba dua rumpersonurum.
tamenomnia quae necesse est du¬
abus in esse personis. te in tuis
litteris inuenimus profiteri. Quis
lenim nesciat apud unum patrem.
alteranesse per adoptiuifilii. & alteram
proprufilu. Necenim ullus pater iux tia
bumanȩ consu&udinis rationem poterit
proprium filium sibi adoptare quasi
alienum aut quem adoptat sibuinfiliu
poterit sibi proprium facere quem pa¬
cernitus alterius sibi fecit alienum
quiu adoptio ex alieno quo lib& effi¬
citur. Proprius uero filius in uerita¬

Expanded text:
etantis affectus; quia unus homo est, etantis affectus; quia unus homo est, qui simul dolet vel gaudet: ita Dei Filius sua propria carne passus est, non alter in corpore passibilis, et alter in divinitate impassibilis, sed unus in utroque. Nec iterum Christum dividimus in duos filios, vel duos deos, vel duas cum Nestorio personas. Qui licet duas palam non dixisset personas, tamen omnia quae duabus inesse necesse est personis, in sua professione fatetur. Simili modo et tu, licet fugias verba duarum personarum, tamen omnia quae necesse est duabus inesse personis, te in tuis litteris invenimus profiteri. Quis enim nesciat, apud unum Patrem alteram esse personam adoptivi filii, alteram proprii Filii? Nec enim ullus pater, juxta humanae consuetudinis rationem poterat proprium filium sibi adoptare, quasi alienum: aut quem adoptat sibi in filium, poterit sibi proprium facere, quem paternitas alterius sibi fecit alienum; quia adoptio ex alieno quolibet efficitur; proprius vero filius in verita
Abbreviated transcription (Latin):
autem xp̃mes se uitum ipsius testimo¬
nio in euan gelio dicentis. Disce. Ego
in actibus a postolorum. bectus pe¬
trus populo praedi cansait. Vos
autem uirum homicidam petistis
dimitti uobis. auctoremuero uitue
peremistis. De quo & bectus crpri¬
anus ait iudicatur iudicaturus
&disermo ad uictimum tucens ducitur.
Cregorius quoque. natatenus. Indigu¬
imus ait dm̃ in carnatum & mortifica¬
tum ut nosuiuamus resenimue tuserat
ut homomoriretur quod ne semper
uuler& in homine. res nouu facta et:
ut ds̃ morir&ur. Sed quia carne mus¬
tuus est non diuinitate. Nec uero ulla.¬
tenus confundimus naturas in xp̃o
sicut tuadseris nos fecisse. sed suluu.
utrius que naturae propri&ate dicu¬
nae scilic& & humune: unum con
nima conpatiturt corporis dolorib.
Quumuis anima in mortalis permit¬
neat tamencorpus sine animat con¬
pussione non putitur quuc animu&
par pusunus est homo & communes sunt
lanimae & corpori uel dolentis uella¬

Expanded text:
autem Christum esse vitam ipsius testimoautem Christum esse vitam ipsius testimonio in Evangelio dicentis, disce: Ego in Actibus Apostolorum beatus Petrus populo praedicans ait: Vos autem virum homicidam petistis dimitti vobis, auctorem vero vitae peremistis . De quo et beatus Cyprianus ait: « Judicatur judicaturus et Dei sermo ad victimam tacens ducitur. » Gregorius quoque Nazianzenus: « Indiguimus, ait, Deum incarnatum et mortificatum, ut nos vivamus; res enim vetus erat, ut homo moreretur: quod ne semper auderet in homine, res nova facta est, ut Deus moreretur, sed quia carne mortuus est, non divinitate. » XI. Nec vero ullatenus confundimus naturas in Christo, sicut tu asseris nos fecisse: sed salva utriusque naturae proprietate, divinae scilicet et humanae, unum confnima compatitur corporis doloribus, quamvis anima immortalis permaneat, tamen corpus sine animae compassione non patitur: quia anima et corpus unus est homo, et communes sunt animae et corporis vel dolentis vel la
Abbreviated transcription (Latin):
naturae & ineffabili unitate fieriex
tempore filius hominis: qui semperfuit
ante omnia tempe a filius dĩ perquem
facta sunt tempora: Sedtucar nali
cogitatione plenus. potentiam di prõ
proprium posse habere filium ex¬
uirgine nom putus. Nisitale aliquio
patiatur qualia substantie pacitur
carnis. quando gignit carnem. Hoc
enim insipientiue quorundam incre¬
dibile uid&ur. Dum omniarecte sa¬
pientibus dõ possibiliu essẽ eredun¬
tur. Ipsa ueritute dicente: hoc actem
apud homines in possibile ert &pud
dm̃ autem omnia possibilia sunt &¬
hoc ergo possibile essedinoscitur.
ut proprium ex uirgine filium ha¬
bere potuiss& fecit enim idem filius
dĩ sibi tempus in quo fier& homo
adsuppsit dematre unde moripotuis¬
sa quiin mortalis mansit in axernum
uoluit moritur. sicut in libro exodi
dñs locutus est per morsen. Ec uide¬
bitis uitam uescram pendentem in lig¬
no & non creditis uitae uestrae. Dm̃

Expanded text:
naturae, et ineffabili unitate fieri ex naturae, et ineffabili unitate fieri ex tempore filius hominis, qui semper fuit ante omnia tempora Filius Dei, per quem facta sunt tempora. Sed tu carnali cogitatione plenus potentiam Dei proprium posse habere Filium non putas, nisi tale aliquid patiatur, qualia substantia patitur carnis, quando gignit carnem. Hoc enim insipientiae quorumdam incredibile videtur, dum omnia recte sapientibus Deo possibilia esse creduntur, ipsa Veritate dicente; hoc autem apud homines impossibile est, apud Deum autem omnia possibilia sunt . Et hoc ergo possibile Deo esse dignoscitur, ut proprium ex Virgine Filium habere potuisset. Fecit enim idem Filius Dei sibi tempus, in quo fieret homo; assumpsit de matre, unde mori potuisset, qui immortalis mansit in aeternumanea voluntate, dum voluit, moritur: sicut in libro Exodi Dominus locutus est per Moysen: Et videbitis vitam vestram pendentem in ligno, et non credetis vitae vestrae . Deum
Abbreviated transcription (Latin):
bominusquemi filiumdĩ Suideme filus¬
quifiliusdi unu est ꝓrsusueritus &
unum nomen filii in xp̃o quia uinitu r
personae dualitatem filiationisres¬
puit in xp̃o nec ad optio locum inuenit
ubi pro pri&us praecesnt nec diuini¬
tus humunis ten&ur praciudicus
umerinia secundum prõpriam uolunta¬
us poaentiamoperatur que uultincado
& interra quiait pater meus us quemodo
operatur. & ego operor quid uero prac¬
sumnptiosã mente. & stulta temeritute
altiora teri mare non metuis. & te me¬
diuim inter diuinitatem & bumanit¬
tem difilu inmittere temptus. Huma¬
na quat ratiocinatione diuinae bonita¬
tis in effabile racramentum seruituri
niteris. Nec tue scientiae modum
inponere nosti quinecte ipsum discer¬
nere poteris uel quomodo animatuu
tenerrimis in materno utero tuae
coaculationis primordus in mitte¬
retur ex primere sufficis. Sin&e
enim dĩ filius fecit quod uoluit sce¬
but numque dĩ sapientia sine suidi¬
iqͥnatione se infundere humanue.

Expanded text:
em Filium Dei? Si idem esFilius Dei, una est prorsus veritas, et unum nomen Filii in Christo: quia unitas personae dualitatem filiationis respuit in Christo, nec adoptio locum invenit, ubi proprietas praecessit; nec divinitas humanis tenetur praejudiciis, cum omnia secundum propriam voluntatis potentiam operatur, quae vult in coelo et in terra, qui ait: Pater meus usque modo operatur, et ego operor . X. Quid vero praesumptiosa mente et stulta temeritate altiora te rimari non metuis, et te medium inter divinitatem et humanitatem Dei Filii immittere tentas, humanaque ratiocinatione divinae bonitatis ineffabile sacramentum scrutari niteris? Nec tuae sententiae modum imponere nosti, qui nec te ipsum discernere poteris, vel quomodo anima tua tenerrimis in materno utero tuae coagulationis primordiis immitteretur, exprimere sufficis. Sine te enim Dei Filius fecit, quod voluit: sciebat namque Dei sapientia sine sui imminutione 854 se infundere humanae
Abbreviated transcription (Latin):
in mutusti sermones ubi illeait succes¬
sionis. tuposuisti susceptionis & ubicut
quirens quod omni sensucar&. Hanc
eandem sententiabis posuistiin libello
tuo. Gaudens utreor in adoptionis no¬
mine. Quod omnino de nobis in hoc loco
positumẽ non de xp̃o qui sibi nr̃ue
adoptionis ius id est potestatemad¬
quirere dicitur. & nescio utrum
mala uoluntate more tibi consu&o.
anmutasti sermoner illius. uel &iam
inperitia. Simala uoluntute scorum pati
purissimos senius inmutare temptuns.
Cur nontimes scripturam dicentem. Os
quod mentitur. occidit animam: si uero
imperitia miror quur non erubescas
insipientium tuam. quia dum sapiens¬
nem sapiens potuisses putari sitacuis ses
Ad sumis &ium & beatissimi leonis papue
testimonium tuae sectae in adiutorium
quod perspicuetuis sensibus ualde
contrarium ẽẽ dinoscitur. ubiait. qui
enimuerus est Ds. uerus est homo
& nullum est in hacunitate mendaciu
dum in inuicem sunt. & humilitas homis

Expanded text:
immutasti sermones, ubi ille ait, successionis, tu posuisti, susceptionis; et quirens; quod omni sensu caret, hanc eamdem sententiam bis posuisti in libello tuo; gaudens, ut reor, in adoptionis nomine: quod omnino de nobis in hoc loco positum est, non de Christo, qui nostrae adoptionis jus, id est, potestatem acquirere dicitur. Et nescio utrum mala voluntate, more tibi consueto, immutasti sermones illius, vel etiam imperitia. Si mala voluntate sanctorum Patrum purissimos sensus immutare tentas, cur non times Scripturam dicentem: Os quod mentitur occidit animam ? Si vero imperitia, miror cur non erubescas insipientiam tuam; quia dum sapiennem sapiens potuisses putari, si tacuisses. Assumis etiam et beatissimi Leonis papae testimonium tuae sectae in adjutorium, quod perspicue tuis sensibus valde contrarium esse dignoscitur, ubi ait: « Qui enim verus est Deus, verus est homo, et nullum est in hac unitate mendacium, dum in invicem sunt, et humilitas hominis,
Abbreviated transcription (Latin):
nec regulis recte loquendi ullo modo
conueniunt pec sensu ca tholice fidei
adstipulantur : Timuistiforte dicere
abs que ullis praecedentibus meritis
quia mox insequentibus eruditionis
tuae sensibus inuenitur tedixisse
quae ille inquis de humanitate
filudĩ in quanatus homo perad¬
optionis gratium meruit esse qđ
est & accipere quod hab&. Tudicis
cumante es seribus tuis pelagio & ner¬

Expanded text:
nec regulis recte loquendi ullo modo nec regulis recte loquendi ullo modo conveniunt, nec sensu catholicae fidei astipulantur. Timuisti forte dicere, absque ullis praecedentibus meritis: quia mox in sequentibus eruditionis tuae sensibus invenitur, te dixisse: « Quae ille, inquis, de humanitate Filii Dei, in qua natus homo, per adoptionis gratiam meruit esse quod est, et accipere quod habet: » tu dicis cum antecessoribus tuis Pelagio et Nes
Abbreviated transcription (Latin):
maniari tis adalttudine a scepdit dicu¬
itatis Nonuer sibilicuep moturao
sed dignutione bonoris Itcmnponis
crstimoniumm de librobeatiagusani
quemenduri diusr ipse namuncauo: do
quo & uum lilio oliminquã damepistola
tua multum peruot c&idoaculasticius¬
dem scĩ patris uerba in mit cans eaque
numquam ille dixia Sic & iniscoces¬
timonio dicis quae ille nulla tanus
dixit. nec aliquo rationali sensdi
conueniunt. Vbi enim ille ait quia
honno ille nullis preciden tibus me¬
ritis in ipso exordionaturae suae
quo es secoepit douerbo cocopulare¬
tur intuntam persomae unitatem.
utidem ipse essa difilius qui filius
hominis & filius hominis quifilius di
tudicis quia homo nullis praecedentibus
maris. Quid autem uis significare per
mares: nisi forte maritos quod tamen
omnino secundum regulas latinae eloquen¬
tiae stare non potest Siadmares per¬
tinere uoluisti maribus debuisses dicere
non maris. Sed singularis cuae peritiae
eloquenti talibus sol& uti uerbis . quae

Expanded text:
tudinem ascendit divinitatis, non versibilitate naturae, sed dignatione honoris. Item ponis testimonium de libro beati Augustini, quem Enchiridion ipse nominavit: de quo etiam libro olim in quadam epistola tua multum perverse maculasti ejusdem sancti Patris verba, immittens ea quae nunquam ille dixit. Sic et in isto testimonio dicis, quae ille nullatenus dixit, nec aliquo rationali sensu conveniunt. Ubi enim ille ait . « Quia homo ille nullis praecedentibus meritis in ipso exordio naturae suae, quo esse coepit, Deo Verbo copularetur in tantam personae unitatem, ut idem ipse esset Dei Filius, qui filius hominis, et filius hominis, qui Filius Dei. » Tu dicis: Quia nullis praecedentibus maris. Quid autem vis significare per mares, nisi forte maritos? Quod autem omnino secundum regulas Latinae eloquentiae stare non potest: si ad mares pertinere voluisti, maribus debuisses dicere, non maris; sed singularis tuae peritiae eloquentia talibus solet uti verbis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
totus homo uidit sed oculi tuntum mo¬
do Siccum dicimus ds pussus est
sed carnesola. Alia enim sunt opent in
humano corpore capitis alia pedum
Nam unum quodq membrum hab&
& opus suum speciale sed unum est cor¬
pus & linus homo in quo operantur ca¬
put & pedes anima regente & uiui fi¬
cante. Aliter enim sentit liuo remcor¬
pus. Aliter animus uerbum durum
tamen unus est homo sic est unusds̃
qui pas sus est & nonpussus passus
est in humanitate & non passus indi¬
uinitate. Vnde & unus filius dĩ in una
persona & duabus nNaturis. digne
Die qua e confitendus est si ne enim¬
dõ uerbo segregato carnis natuna
non est concepta in uirginali utero
sed in effabi liter dĩ uerbum unitumest
carni ut uere & in confusce perfectus
fier& homo unde eum hominem simul
& dm̃ confitemur habentem inseipso
utrum que & natunam carnis quic
idem ds̃ & naturam carnis quia idem
ds̃ homo est. Totus & perfectus ds̃ in
homine & perfectus homo indõ

Expanded text:
totus homo vidit, sed oculi tantummototus homo vidit, sed oculi tantummodo: sic cum dicimus, Deus passus est, sed carne sola. Alia enim sunt opera in humano corpore capitis, alia pedum; nam unumquodque membrum habet et opus suum speciale, sed unum est corpus, et unus homo, in quo operantur caput et pedes, anima regente et vivificante. Aliter enim sentit livorem corpus, aliter animus verbum durum, tamen unus est homo: sic est unus Deus, qui passus est et non passus; passus est in humanitate, et non passus in divinitate. Unde et unus Filius Dei in una persona et duabus naturis digne pieque confitendus est. Sine Deo Verbo segregato carnis natura non est concepta in virginali utero; sed ineffabiliter Dei Verbum unitum est carni, ut vere et inconfuse perfectus fieret homo: unde eum hominem simul et Deum confitemur habentem in seipso utrumque, et naturam Verbi, qua Deus est, et naturam carnis, qua idem Deus homo est. Totus et perfectus Deus in homine, et perfectus homo in Deo:
Abbreviated transcription (Latin):
runt. omnesq nouitates uos cum exse¬
crantes & contradicentes omnidoctrinae
quaecum que hanc fidem dexp̃oihũ ascĩs
patribus promulgatam subuertereni¬
titur Nec nobis lcudem quaerentes
sed catho licam fidem defendentes pa¬
nti satis facere quantum nobis diuina
donauerit gnatia omniposcenti nos
rationem fidei credentes sc̃orum patrũ
testimoniis & euangelicae auctorituti
sensus nostros. subicientes pracedican¬
tes uerum dm̃ conceptum esse &natũ
xp̃m dĩfilium. Dicente scã si nodo
calci donense sequamur patrum nos¬
gelio utrum que se dicit & filium di
& filium hominis. Ait enim caeco
Pucredis infiliumdĩ & interroganti
quis ess&. respondit. &uidis tieum
& qui loquitur tecum ipse est. Itẽ ubi as
Cum uenerit filius hominis in maiesta¬
tesua Natunts in xp̃o duas confite¬
mur & duccs operationes un amta¬
men diuinitatem Nonducas. sicut enĩ
cum dicimus. homoui dit Nontimen

Expanded text:
runt, omnesque novitates vobiscum exserunt, omnesque novitates vobiscum exsecrantes et contradicentes omni doctrinae, quaecunque hanc fidem de Christo Jesu a sanctis Patribus promulgatam subvertere nititur; nec nobis laudem quaerentes, sed catholicam fidem defendentes, parati satisfacere, quantum nobis divina donaverit gratia, omni poscenti nos rationem fidei, credentes sanctorum Patrum testimoniis, et evangelicae auctoritati, sensus nostros subjicientes; praedicantes verum Deum conceptum esse et natum Christum Dei Filium: dicente sancta synodo Chalcedonensi: 830 Sequamur Patrum nosgelio utrumque se dicit, et Filium Dei et filium hominis; ait enim caeco: Tu credis in Filium Dei? et interroganti quis esset, respondit: Et vidisti eum, et qui loquitur tecum, ipse est . Item ubi ait: Cum venerit filius hominis in majestate sua . Naturas in Christo duas confitemur, et duas operationes; unam tamen divinitatem, non duas. Sicut enim cum dicimus: homo vidit, non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
mundus ess& apud patrem hoc est ut idẽ
filinomen eandem xp̃i personam homo
ltãt̃ in eodem trcctat. Ideoque & quod
nas c&ur exte scm̃ uocabitur filius dĩ
Ad distinstionem nostre scĩtatis. ihs
singulariter sc̃s nasciturus dsseritus
Nos quippe & siscĩ efficiamur nonta¬
mennascimur. Illeccutem solus uercc¬
citer scs̃ est quiut ipsã conceptionẽna¬
tunce corruptibibis uincer& excõmꝙ¬
tione carnalis copulȩ conceptus non .ẽ.
Scm̃ inquid uocabitur filius dĩ. quid hic dicis
nestoriane qui bectam mariam neguns di
esse genetricm apestam niteris inpug¬
nare ueritatem. eccedm̃ dixit super¬
uenturum dĩfilium nasciturum quo¬
modo ergo aũđi filius ds non est cuit
quaedm̃ edidit quomoteo tocos id est
dĩ genetrix non esse potest: his & hu
suffulti Nihilaliud dexpo credimus
uel prcedicamus nisi illa quae scĩssimo
ecclesiarum dĩ doctores nobis tradide¬

Expanded text:
mundus esset apud Patrem, hoc est, ut idem mundus esset apud Patrem, hoc est, ut idem Filii nomen eamdem Christi personam homo » Item in eodem tractatu: « Ideoque et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei. Ad distinctionem nostrae sanctitatis Jesus singulariter sanctus nasciturus asseritur. Nos quippe, etsi sancti efficiamur, non tamen nascimur. Ille autem solus veraciter sanctus est, qui, ut ipsam conceptionem naturae corruptibilis vinceret, ex commixtione carnalis copulae conceptus non est. Sanctum, inquit, vocabitur Filius Dei. Quid hic dicis, Nestoriane, qui beatam Mariam negans Dei esse genitricem, apertam niteris impugnare veritatem. Ecce Deum dixit superventurum, Dei Filium nasciturum: Quomodo ergo aut Dei Filius Deus non est: aut quae Deum edidit, quomodo θεότοκος, id est, Dei genitrix non esse potest? » XIII. Hitatibus suffulti nihil aliud de Christo credimus vel praedicamus, nisi illa quae sanctissimi Ecclesiarum Dei doctores nobis tradide
Abbreviated transcription (Latin):
altis simiuo cabitur modo dicit filius di
ut quem antea altis simũ dixerat modo dm̃
ostender&. De io hannedicitur ab eodem
angelo magnus erit corin dõ. hic enim
dicitur magnus ad distinctionem illius
& filius altis simi ut intelleres aliter lohan¬
nem magnũ dicit aliterihm̃ qui p̃nuntiatus
ẽ ab angelo ille homo magnus hic ds̃mag
nus idẽ ergo filius cltis simi qui in utero
uirginadi conceptus & natus estidem homo
intempore crectus ex matre quids̃ est an¬
te tẽpont̃ natus exputre. Siigitur idem
homo quids̃ est &idem ds̃ qui homo desinat
omnis heretica prauittas uel hominem
hunc purum credere uel seruũ prcedica¬
re. condicionalem uel induos diuidire
filios quem angelica adnuntiatio unumes¬
s& difiliũ praedixit ut intractitu prcesto¬
tibaede presbiteri legitur quem in lu¬
ce scripsit euangelium. homo inquid¬
cid sumptus indm̃durificatus ea clari¬
tate qua uerbum di habuit prius quã

Expanded text:
Altissimi vocabitur , modo dicit: Filius Dei; Altissimi vocabitur , modo dicit: Filius Dei; ut quem antea Altissimum dixerat, modo Deum ostenderet. De Joanne dicitur ab eodem angelo: Magnus erit coram Deo . Hic enim dicitur magnus ad distinctionem illius: et Filius Altissimi; ut intelligeres, aliter Joannem magnum dici, aliter Jesum, qui praenuntiatus est ab angelo. Ille homo magnus, hic magnus Deus: idem ergo Filius Altissimi qui in utero virginali conceptus et natus est, idem homo in tempore creatus ex matre qui Deus est ante tempora natus ex Patre. Si igitur idem homo qui Deus, et idem Deus qui homo, desinat omnis haeretica pravitas, vel hominem hunc purum credere, vel servum praedicare conditionalem, vel in duos dividere filios, quem angelica adnuntiatio unum esse Dei filium praedixit, ut in tractatu praefati Bedae presbyteri legitur , quem in Lucae scripsit Evangelium: « Homo, inquit, assumptus in Deum clarificatus est ea claritate quam Verbum Dei habuit priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
Dicis enum qua auctoritate idem homodo¬
minicus exutero matris uerus ds̃ conceptus &
uerus ds̃ natus a uobis p̃dicatur cũ sit naturac
uerus homo & peromnia subditus dõ
Si austoritatem quueris quaredm̃ uerũ p̃dice¬
mus quianatus ẽ ex uirgine habes insuperio¬
rib: multorum patrum quos posuimus ñ
contempnendã austoriactẽ : Tamen si illo¬
rum auctoritati credererennuis uel ipsi¬
us scĩs p̃s perquem & dequo illa mirebilis
dĩ filii conceptio in utero uirgincdi facta ẽ
crede cuius aduentum quaerenti uirgini
quomodo fieripos sint quae abangelodica
sunt ei Idẽ archangelus gabriel adõ missus
eidem uirgini pntenunticuit. Nũ quid aliud
potuit angelus nuntiare nisi quod illi adom
nipotente mandatum erat . quid dicit angelis
sp̃s̃ scs superuem& inte & uistus altis simi¬
obumbntbit tibi. Ideoq quod nasc& ur ex
te scm̃ uocabitur filiusdĩ Dum ante ceban¬
gelo dictum est erit enim magnus & filius

Expanded text:
Dicis enim: « Qua auctoritate, idem homoDicis enim: « Qua auctoritate, idem homominicus ex utero matris uerus deus conceptus et uerus deus natus a uobis praedicatur, cum sit natura verus homo, et per omnia subditus Deo? » Si auctoritatem quaeris quare Deum verum praedicemus qui natus est ex Virgine, habes in superioribus multorum Patrum, quos posuimus, non contemnendam auctoritatem. Tamen si illorum auctoritati credere renuis, vel ipsius sancti Spiritus, per quem et de quo illa mirabilis Filii Dei conceptio in utero virginali facta est, crede, cujus adventum quaerenti Virgini quomodo fieri possint quae ab angelo dicta sunt ei, idem archangelus Gabriel a Deo missus eidem Virgini praenuntiavit. Nunquid aliud potuit angelus nuntiare, nisi quod illi a Deo omnipotente mandatum erat? Quid dicit angelustus Altissimiobumbrabit tibi: ideoque quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . Dum ante ab angelo dictum est: Erit enim magnus, et Filius