comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: Scimus aũt quia sp̃alis ẽ. ego
aũt carnalis sum uenundatus subpeccato:
Ep̃ualis eñi ẽ hec lex: que iubet nobis ut
insudore uultus nr̃i cõmedamus panem illum uerũ
qui de cęlo descendit: s nos carnales efficit uenunda¬
tio illa peccati: Quod rogo istud. cuiu̾ue peccatum ẽ:
Sine diibio adȩ: Cuniꝰ preuaricatione atq ut ita dicam
negotiatione damp̃nosa. frauduͭ coq cõmertio uenditi
sumus O minem cñi ꝓlem suã serpentis ꝑsuasione
seductus. illiciti cibi ꝑtractione distractam: iugo ꝑpe¬
tuȩ seruitutis addixit Hic nanq oros solet inter
uendentem emendemq seruari: ut is qui se alienõ eu¬
pit dño mancipare: precium ꝓiactura ꝓpriȩ libertatis.
& addictione ꝑpetue seruitutis: a suo consequatur em¬
ptore: Quod etiam interadam atq serpẽntem mani¬
festisime uidemus impletum: Ille eñi a serpente pre
petua dedere seruitute: a quo uetiti pomi letass p̾reciũ

Expanded text:
dicens: Scimus autem quia lex spiritalis est, ego autem carnalis sum, uenundatus sub peccato. spiritalis enim est lex haec quae iubet nobis, ut in sudore uultus nostri comedamus panem illum uerum qui de caelo descendit, sed nos carnales efficit uenundatio illa peccati. quod rogo istud cuiusue peccatum est? sine dubio Adae, cuius praeuaricatione atque ut ita dicam negotiatione damnosa fraudulentoque conmercio uenditi sumus. omnem enim prolem suam serpentis persuasione seductus inliciti cibi perceptione distractam iugo perpetuae seruitutis addixit. hic namque mos solet inter uendentem ementemque seruari, ut is qui se alieno cupit dominio mancipare, pretium pro iactura propriae libertatis et addictione perpetuae seruitutis a suo consequatur emptore. quod etiam inter Adam atque serpentem manifestissime uidemus impletum. ille enim a serpente pretpetua dedere seruitute, a quo uetiti pomi letale pretium
Abbreviated transcription (Latin):
per ib nr̃is post agnitionẽ boni & mali. cogitadionũ
spinas cepit actribulos germinare: quarũ acit¬
leis naturalia uirtutum semina prefocantur: ne illũ
panem nr̃m qui de celo descendit. quiq conforcat
cor bominis. edere absq sudore uultus nr̃i possimꝰ
Omine gͥ humanũ genus. huic grneraliter segi sine
ulla exceptione subicitur. Nullus eñi ẽ quanuis
sc̃s: qui supradictũ panem ñon eum
sudore uultus sui asollieita cordis intentione ꝑ

Expanded text:
peribus nostris post agnitionem boni ac mali, cogitationum peribus nostris post agnitionem boni ac mali, cogitationum spinas coepit ac tribulos germinare: quarum acleis naturalia uirtutum semina praefocantur, ne illum panem nostrum, qui de caelo descendit quique confortat cor hominis, edere absque sudore uultus nostri possimus. omne igitur humanum genus huic generaliter legi sine ulla exceptione subicitur. nullus enim est quamuis sanctus, qui supra dictum panem non cam sudore uultus sui et sollicita cordis inte
Abbreviated transcription (Latin):
T CONDELECTAN TUR quidem
legi dei scd̃mn interiorem hominem:
quia uisibilia uniuersa transcenden¬
tes. conantur deo soli semꝑ uniri:
s uident aliam legem inmembris suis. id est in
natura humane conditionis insertam. que repugnãs
legimentis eoꝵ ꝑtrahit sensum uiolenta lege peccati:
compellens scilicet eũ. relicto illo principali bono.
terrena cogitadione sũmitti: qm̃ quamuis necessa¬
ria atq utilis uideatur. cum dispensatione religio¬
se cuuispiam necessitatis impenditur. comparationẽ
tam̃ illius boni qđ scõꝵ omniũ oblectat intiitum.
mala utiq ab eis acfugienda decernitur: quia ꝑeã
quoquoinodo. uł admodicũ cempus abillius ꝑfecte
cati est. quã humano generi preuaricatio sin indux̃
auctoris. ꝑillius noxam inquem inquem lata est
equissimi iudicis sententia : maledicta terra ĩnoꝑib
tuis. spinas & tribulos germinabit tibi⁊ & usudore
uultus . edes panem tuũ: Hȩc inquam ẽ lex mem

Expanded text:
t condelectantur quidem Legi Dei secundum interiorem hominem, qui visibilia universa transcendens, conatur Deo soli semper uniri: sed vident aliam legem in membris suis, id est, in natura humanae conditionis insertam, quae repugnat legi mentis eorum, pertrahit sensum violenta lege peccati; compellens scilicet eos, relicto illo principali bono, terrena cogitatione submitti. Quae quamvis necessaria atque corpori utilis videatur, cum dispensationi religiosae cujuspiam necessitatis impenditur: comparatione tamen illius boni, quod sanctorum omnium oblectat intuitum, mala utique ab eis ac fugienda decernitur, qui per eam quoquo modo vel ad modicum tempus ab illius perfectae cati est, quam humano generi praevaricatio sui induxit auctoris, per illius noxam, in quem lata est aequissimi judicis illa sententia: Maledicta terra in operibus tuis; spinas et tribulos germinabit tibi, et in sudore vultus tui edes panem tuum . Haec, inquam, est lex memb
Abbreviated transcription (Latin):
eui uendidi uos: Ecce inqͣuitatib ur̃is uenditi uos¬
estis: & inscelerib ur̃is dimisi madrem ur̃ãm: His
etiam eudenter agnoscere cur te iugo seruitutis ad¬
dictum. redimere potentiȩ suȩ uirtute noluerit:
Audi quid adsuꝑiorem quib eisdem famulis pecca¬
toꝵ causam uoluntariȩ uenditionis. exꝓbrat adiecerit:
Nunquid abbreuiata & paruula facta ẽ manus mea.
ut non possim redimere. Aut non ẽ inme uirtus ad
liberandum: S quid huic potentissime miscđiȩ eius
semꝑ obstiterit: idem ꝓpha demonstrans. Ecce inquit
non ẽ abbreuiata manus dñi ut saluare nequeat:
neq aggrauata ẽ auris cius ut non exaudiat. s ini¬
quitates ur̃e diuiserunt inter uos & dñm ur̃m:
peccata ur̃a absconderunt faciem eius auobis: ne ex

Expanded text:
quitatibus uestris uenditi estis, et in sceleribus uestris dimisi matrem uestram. uis etiam euidenter agnoscere, cur te iugo seruitutis addictum redimere potentiae suae uirtute noluerit? audi quid ad superiora, quibus eisdem famulis peccatorum causam uoluntariae uenditionis exprobrat, adiecerit: numquid adbreuiata et paruula facta est manus mea, ut non possim redimere? aut non est in me uirtus ad liberandum? sed quid huic potentissimae misericordiae eius semper obstiterit, idem propheta demonstrans ecce, inquit, non est adbreuiata manus domini ut saluare nequeat, neque adgrauata est auris eius ut nonexaudiat: sed iniquitates uestrae diuiserunt inter uos et deum uestrum, et peccata uestra absconderunt faciem eiu
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis omniũ cogitationũ uł aptauerit uł reppii¬
lerit qualitatem: nequaquã structuram illam edificii
sp̃ualis cuius paulus ẽ architectus. ꝓbabili arce mo¬
sietur: nec pulchritudinẽ domus illius possidebit.
quam beatus dauid incorde suo dño cupiens exhibere.
dñe inquit dilexi decorẽ domus duȩ: & locum habita¬
tionis gle cue Siĩ decoram inicorde suo. atq indignã
sp̃i scõ domum. continuoq lapsurã imprudenter
attollit: non glorificandus beati eshabitatoꝵ cohabita¬
toris hospicio. s ruina constructionis suȩ. lugubrit̃¬
est opprimendus:¬

Expanded text:
caritatis omnium cogitationum uel aptauerit uel reppucaritatis omnium cogitationum uel aptauerit uel reppulerit qualitatem, nequaquam structuram illam aedificii spiritalis, cuius Paulus est architectus, probabili arte molietur, nec pulchritudinem domus illius possidebit, quam beatus Dauid in corde suo domino cupiens exhibere domine, inquit, dilexi decorem domus tuae, et locum habitationis gloriae tuae, sed indecoram in corde suo atque indignam spiritui sancto domum continuoque lapsuram inprudenter adtollet, non glorificandus beati eohabitatoris hospitio, sed ruina constructionis suae lugubriter opprimendus
Abbreviated transcription (Latin):
UAMOBREM ita monachi omnis intentio
inunum semꝑ ẽ defigenda. cunctarũq co¬
gitationũ eius ortus atd circuitus. inid
ipsum. idest ad memoriã dĩ strenue reuocandi. uelut
siquis teretis abside cameram uolens insublime conclii
ditatis parilitatem. & structiire colligat disciplinam:
Qui uͦ cam absq illius medietatis examine consũmare.
quamuis sũma artis aut iugenii presumptione temp¬
cauerint: impossibile est ut equalitatem circuitus il¬
lius sine errore custodiat: aut quantum uere rotun¬
ditatis pulcbritudimi errando subtraxerit solo depre¬
hendat aspectu: nisi ad illũ indicem ueritatis semꝑre¬
currens. atq eius arbitrio interiorem oꝑis sui ambitũ
exterioremq castigans: tam excelse magnitudinis
molem/ unius puncti lege concludat: Ita etiam mens
nrͣa nisi sola dñi caritate uelut centrum immobiliter
fixum ꝑunuersa oꝑum molitionumq nr̃arum mo¬
menta circiimagens. ꝓbabili ut ita dixerim ciremo

Expanded text:
uamobrem ita monachi omnis intentio in unum semper est defigenda cunctarumque cogitationum eius ortus atque circuitus in id ipsum, id est ad memoriam dei strenue reuocandi, uelut si quis teretis absidae cameram uolens in sublime concludeditatis parilitatem structurae colligat disciplina. qui uero eam absque illius medietatis examine consummare quamuis summa artis ant ingenii praesumptione temptauerit, inpossibile est ut aequalitatem circuitus illius sine errore custodiat aut quantum uerae rotunditatis pulchritudini errando subtraxerit solo deprehendat aspectu, nisi ad illum indicem ueritatis semper recurrens atque eius arbitrio interiorem operis sui ambitum exterioremque castigans tam excelsae magnitudinis molem unius puncti lege concludat. ita etiam mens nostra, nisi solam domini caritatem uelut centrum inmobiliter fixum per uniuersa operum molitionumque nostrarum momenta circumagens probabili ut ita dixerim circino
Abbreviated transcription (Latin):
litione fabrice mundialis. & omniũ que in ea sunt
subsistentia contemplari: Hȩc tam̃ omnia nec boni
nom̃ tenebunt si futuro illi scło comparentur: ubi
nulla bonoꝵ inmutatio. nulla ẽ uere beatitudinis for¬
midanda corruptio Cuiꝰ mundi ita beatitudo descri-¬
bitur: Erit lux lune. sic̃ lux solis: & lux solis sepitem¬
pliciter. sic lux septem dierũ: Magna gͥ hec & preclara
intiitu adq mirifica. si futuris exfide ꝓmissionib
conferantur: continuo uanitas apparebunt. Dicente
dauid Omĩa sic̃ uestiñtũ ueterescent: & sic̃ oꝑtoriũ
mutabis ea & mutabuntur: cui aũt idem ipse es &¬
anni dui non deficient Ergo quia nichil ẽ ꝑsemet¬
ipsum stabile. nichil immutabile. nicbil bonũ nisi
deitas sola: om̃s uero creature ut beatitudinẽ et̃ni¬
L tatis. uł immobilitatis optineant. non hoc ꝑsuam
naturam. s ꝑcreatoris sui participationẽ & grãm con

Expanded text:
litione fabricae mundialis et omnium quae in ea sunt litione fabricae mundialis et omnium quae in ea sunt subsistentia contemplari, haec tamen omnia nec boni nomen tenebunt, si futuro illi saeculo conparentur, ubi nulla bonorum inmutatio, nulla est uerae beatitudinis formidanda corruptio. cuius mundi ita beatitudo describitur: erit lux lunae sicut lux solis, et lux solis septempliciter sicut lux septem dierum. magna igitur haec et praeclara intuitu atque mirifica si futuris ex fide promissionibus conferantur, continuo uanitas apparebunt dicente Dauid: omnia sicut uestimentum ueterescent. et sicut opertorium mutabis ea, et mutabuntur: tu autem idem ipse esanni tui non deficient . Ergo quia nihil est per semetipsum stabile, nihil immutabile, nihil bonum, nisi Deitas sola; omnes vero creaturae ut beatitudinem aeternitatis vel immutabilitatis obtineant, non hoc per suam naturam, sed per Creatoris sui participationem et gratiam con
Abbreviated transcription (Latin):
etiam donũ et̃nitatis acquirant. tñ si diuinȩ contem¬
plationis meritis conferantur: uilia atq ut ita dixe¬
rim uendibilia censebuntur Et ut hanc eandem cõ¬
parationẽ etiã scripturar̾ confirmet auctoritas: nonne
de uniũsis que adeo creata sunt generaliter scriptu¬
ra ꝓnuntiat dicens. & ecce omnia que fecit dl̃ bona
ualde: Et iterum: Tnu̾sa que fecit ds̃: bona intem¬
pore suo Hec gͥ quȩ inpresenti ñ solum bona sim¬
pliciter. uerum etiam cũ additamento ualde bona
ꝓnuntiantur. Sunt em̃ reuera in hoc inundo cõmo¬
rantib nobis. aut ad usum uitȩ. aut ad corporis me¬
dicinam. aut aliquã causam ignote nobis utilitatis
accõmoda: uł certe in eo etiam ualde bona. qd̃ faciũt
nos inuisibilia dei a creatura mundi ꝑ ea que facta
sunt intellecta conspicere: sempiternam quoq uirtu¬
tem eius ac diuinitatem. extanta tanq ordinata mo¬

Expanded text:
etiam donum aeternitatis adquirant, tamen si diuinae contemetiam donum aeternitatis adquirant, tamen si diuinae contemplationis meritis conferantur, uilia atque ut ita dixerim uendibilia censebuntur. et ut hanc eandem conparationem etiam scripturarum confirmet auctoritas, nonne de uniuersis quae a deo creata sunt generaliter scriptura pronuntiat dicens: et ecce omnia quae fecitdeus, bona ualde, et iterum: uniuersa quae fecit deus bona in tempore suo? haec igitur quae in praesenti non solum bona simpliciter, uerum etiam cum additamento ualde bona pronuntiantur sunt enim re uera in hoc mundo commorantibus nobis aut ad usum uitae aut ad corporis medicinam aut ad aliquam causam ignotae nobis utilitatis adcommoda uel certe in eo etiam ualde bona, quod faciunt nos inuisibilia dei a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspicere, sempiternam quoque uirtutem eius ac diuinitatem ex tanta tamque ordinata mo
Abbreviated transcription (Latin):
UId ergo ẽ unũ quod illis tantis tamq
innumeris bonis. tam incõparabiliter pre¬
ponatur: ut spretis abiectisq omnib so
Elum debeat possideri: Nimirũ
illa pars optima: cuiꝰ magnificentiã ac ꝑpetiitatem
cũ relicto susceptionis atq humanitatis officio maria
preelegisset: ita predicatur a dño: Marcha martha
sollicita es: & turbaris circa plurima: Paucis uero opꝰ
platio dĩ: cui merito omnia iustificationum merita.
uinuersa uirtutum studia post poniintur: Et illa
quidem omnia que in apło paulo fuisse prediximꝰ.
non solum bona & utilia. uerũ etiam magna atq
preclara sunt: s sic̃ uerbi gr̃a stagni metallum qd̃
alicuiꝰ utilitatis & gr̃e putabatur. fit argenti contempla¬
tione uilissimũ: & rursũ auri compatione meritũ
euanescit argenti. aurũ quoq ipsum gemarũ col-¬
latione contempnitur: & ipsat᷑ nichilhominus quã¬
uis insigniũ multitudo gẽmarũ unius margarite

Expanded text:
uid ergo est unum, quod illis tantis tamque innumeris bonis tam incomparabiliter praeponatur, ut spretis abjectisque omnibus, solum debeat possideri? Nimirum illa pars optima, cujus magnificentiam ac perpetuitatem cum, relicto susceptionis atque humanitatis officio, Maria praeelegisset, ita praedicatur a Domino: Martha, Martha, sollicita es, et turbaris circa multa, paucis vero opus platio Dei, cui merito omnia justificationum merita, universa virtutum studia postponuntur, et illa quidem omnia quae in apostolo Paulo fulsisse praediximus non solum bona et utilia, verumetiam magna atque praeclara sunt. Sed sicut, verbi gratia, stanni metallum, quod alicujus utilitatis et gratiae putabatur, fit argenti contemplatione vilissimum; et rursum auri comparatione meritum evannescit argenti, aurum quoque ipsum gemmarum collatione contemnitur, et ipsarum nihilominus quamvis insignium multitudo gemmarum unius margaritae
Abbreviated transcription (Latin):
ON ENIM iuiscłia. patientia. & caritas. uł
illa predic. toꝵ precepta uirtutum. inquib utiq
bonũ ẽ principale. ꝓpt̾ ieiunia sunt tenenda:
s potius ieiunia ꝓpt̾ illa: Elaborandum ẽ
eñi. ut uirtutes ille que uere bone sunt. ieiuniis acqui¬
rantur: non ut ieiunioꝵ terminũ tendant. illarũ exercitia
iurtutũ Obhoc gͦ ẽ  utilis carnis afflictio: obhoc
ei ad hibenda ẽ in edie medicina: ut ꝑ illam ad caritatem
inqua immobile ac sine ulla temꝑis exceptione ꝑpetuũ
strumenta que adopus eius ꝑtinent exercentur. & non
potius ferramenta ꝓpt̾ artis exercitium preparant᷑. que
sic̃ utilia sunt ꝑitis: ita suꝑflua his. qui arcis ipsius ne¬
sciunt discipliuam: Et sic̃ his qui adefficiendum opus
suũ eoꝵ ministerio fulcruntur plurimũ ꝓsunt: ita illis
qui euiꝰ rei gr̃a instituta sint ignorantes. sola eoꝵ pos¬
sessione contenti sunt penitus ꝓdesse non possunt: qͥa
utilitas suȩ sũmã inretentatione eoꝵ tantũ. non inoꝑis

Expanded text:
on enim misericordia, patientia et caritas uel illa praedictarum praecepta uirtutum, in quibus utique bonum est principale, propter ieiunia sunt tenenda, sed potius ieiunia propter illa. elaborandum est enim ut uirtutes illae, quae uere bonae sunt, ieiuniis adquirantur, non ut ad ieiuniorum terminum tendant illa exercitia uirtutum. ob hoc ergo est utilis carnis adflictio, ob hoc ei adhibenda est inediae medicina, ut per illam ad caritatem, in qua inmobile ac sine ulla temporis exceptione perpetuum strumenta quae ad eius opus pertinent exercentur et non potius ferramenta propter artis exercitium praeparantur. quae sicut utilia sunt peritia, ita superflua his qui artis ipsius nesciunt disciplinam, et sicut his, qui ad efficiendum opus suum eorum ministerio fulciuntur, plurimum prosunt, ita illis, qui cuius rei gratia instituta sint ignorantes sola eorum possessione contenti sunt, penitus prodesse non possunt, quia utilitatis suae summam in retentatione , eorum tantum, non in . operis
Abbreviated transcription (Latin):
cesse est ut omi studio atq uirtute actualẽ
pͥmum scientiam consequat᷑. Nam
hec practica absq theorica possideri potest: theorica uero sine
actuali omĩmodis non potest apprehendi:. Gradus enim qͥdã
ita ordinati atq disficti sunt: unde humana humilitas pos¬
sit ad sublime conscendere:. Qui si inuicẽ sibi ea qua diximꝰ
ratione succedant: potest ad altitudinẽ ꝑueniri: ad quã subla-¬
to pͥmo gͣdu non potest transuolari: Frustra gͥ ad conspectũ
dĩ tendit. qui uitioꝵ contaga non delinat:. Sp̃s nanq dei
effugiet fictum. nec habitat in corpore subdito peccatis . Iii.
uod actualis perfectio duplici ratione subsistat:

Expanded text:
cesse est ut omni studio atque uirtute actualem primum scientiam consequatur. nam haec πραxτιxή absque theoretica possideri potest, theoretica uero sine actuali omnimodis non potest adprehendi. ita ordinati atque distincti sunt, ut humana humilitas possit ad sublime conscendere: qui si invicem sibi ea qua diximus ratione succedant, potest ad altitudinem perveniri, ad quam sublato primo gradu non potest transvolari. Frustra igitur ad conspectum Dei tendit, qui vitiorum contagia non declinat: Spiritus namque Dei effugiet fictum, nec habitabit in corpore subdito peccatis . CAPUT III. Quod actualis perfectio duplici ratione sub
Abbreviated transcription (Latin):
terotis p̾clari in omibus summȩq
scientiȩ uiri institutio subsequat᷑:
Qui cum sacrarum scripturarum
nos aliqua memorie cõmendasse.
& eoꝵ intelligentiam desiderare sen-¬
sisset:. talib nos adorsus est uerbis:
omnes aut omnino inutiles sint. aut p̾sentis tantũ uitȩ cõmo¬
dis ꝓsint: nulla est tñ que non habeat ꝓpͥu doctrinȩ suȩ ordinẽ
atq rationem. ꝑ quam ab expetentibus possit attingi:. Si ergo illȩ
artes ad insinuationẽ sui certis ac ꝓpͥis lineis diriguntur quanto
magis religionis nĩȩ disciplina atq ꝓfessio. que ad contẽplanda
inuisibilium sacramentorum tendit archana. nec presentes qͣstꝰ
sed etnam retributionem expetit pͬmiorum. certo ordine ac
ratione subsistit: Cuius quidẽ duplex scientia est. Prima
I parT IRN. idest actualis: que emendatione morum & uitioꝵ pur-¬
gatione ꝑficit᷑: Aitera. Ee uͦ pͣfr it: que in contemplati¬

Expanded text:
terotis praeclari in omnibus summaeque scientiae uiri institutio sabsequatur. qui eam sacrarum scripturarum nos aliqua memoriae conmendasse et eorum intellegentiam desi- derare sensisBet, talibus noe adorsus est uerbis omnes aut omnino inutiles sint aut praesentis tantum uitae conmodis prosint, nulla eet tamen quae non habeat proprium doctrinae suae ordinem atque rationem, per quam ab expetentibus possit adtingi. si ergo illae artos ad insinuationem sui certis ac propriis lineis diriguntur, quanto magis religionis nostrae disciplina atque professio, quae ad contemplanda inuisibilium sacramentorum tendit arcana nec praesentes quaestus, sed aeternorum retributionem expetit praemiorum, certo ordine ac ratione subsistit. eains quidem duplex scientia est: prima d est actualis, quae emendatione morum et uitiorum purgatione
Abbreviated transcription (Latin):
cum intimo cordis exclamabit affectu: Mira opera tua:
& anima mea cognoscit nimis. Istud ergo est mira¬
bile opus dĩ hominẽ carneum carnales affectus ĩ car¬
ne positum respuᷤse: & in tanta rerũ atq incursuu
uarietate unum tenere animi statu᷑: atq ĩmobilem
in om̃i accidentium ꝑmutatiõe durare. Qua uir¬
tute fundatus senex quidam. cũ apud alexandriam
turbis infideliũ circumfusus. non solu maledictis uer̃
etiam gͣuissimis impellentiũ urgeret᷑ iniuriis: eiq a
subsãnantib diceretur. quid miraculi xp̃c ur quẽ coli¬
tis fecit: ille ut inqͥt his aut maioribus si intuleritis nõ
mouear nec offendar iniuriis:¬
Germanus:de¬

Expanded text:
cum intimo cordis exclamabit affectu: mira opera tua, cum intimo cordis exclamabit affectu: mira opera tua, et anima mea cognoscit nimis. istud ergo est mirabile opus dei, hominem carneum carnales affectus in carne positum respuisse et in tanta rerum atque incursuum uarietate unum tenere animi statum atque inmobilem in omni accedentium permutatione durare. qua uirtute fundatus senex quidam cum apud Alexandriam turbis infidelium circumfusus non solum maledictis, uerum etiam grauissimis inpellentium urgueretur iniuriis eique a subsannantibus diceretur: quid miraculi Christus uester, quem colitis, fecit? ille, ut, inquit, his ac maioribus, si intuleritis, non mouear nec offendar iniuriisGERMANVS:
Abbreviated transcription (Latin):
N HIS IOITU R om̃ibus. quantũ mens ad sublimiore
profecerit puritatem. tanto sublimius intuebit᷑ dm̃. &̾
admirationis intͣ semet ipsam potius capiet incremẽta:
quã loquendi facultatem. aut sermonẽ narrationis in¬
ueniet. Ut enĩ uim leticiȩ huius inexꝑtꝰ mente ꝑciꝑe.
ita explicare sermone non ualebit exꝑtus: tanꝗͣ. si quis
dulcedinẽ mellis ei qui nunꝗͣ dulce gustauerit uelit
sermonib enarrare: ꝓfecto nec ille saporis illius suauita¬
tem ꝙͣ nunꝗͣ. ore ꝑcẽpit auribus capiet: nec iste dulcedi¬
nẽ ꝙͣ gustus uoluptate cognouit. uerbis poterit indica¬
re: sed ꝓpͥȩ tantum agnitione suauitatis illectus. ne¬
cẽẽ est̾ ut exꝑti saporis iocunditatem intͣ semet ipsũ solũmͦ
tacitus admiretur:. Tta igitur qͥsqͥs in hunc quẽ pͣ¬
diximus uirtutũ statum meruerit ꝑuenire. hec oĩa
que in suis peculiari grã dñs oꝑatur tacita m̃te ꝑliis¬
trans. hoꝵ ꝙ om̃ibus attonita consideratiõe flãmatus:

Expanded text:
n his igitur omnibus quantum mens ad subtiliorem profecerit puritatem, tanto sublimius intuebitur deum et admirationis intra semet ipsam potius capiet incrementa quam loquendi facultatem aut sermonem narrationis inueniet. ut enim uim laetitiae huius inexpertus mente percipere, ita explicare sermone non ualebit expertus: tamquam si quis dulcedinem mellis ei qui numquam quicquam dulce gustauerit uelit sermonibus enarrare, profecto nec ille saporis illius suauitatem quam numquam ore percepit auribus capiet, nec ille dulcedinem quam gustus uoluptate cognouit uerbis poterit indicare, sed propria tantum agnitione suauitatis inlectus necesse est ut experti saporis iucunditatem intra semet ipsum solummodo tacitus admiretur. ita igitur quisquis in hunc quem praediximus uirtutum statum meruerit peruenire, haec omnia quae in suis peculiari gratia dominus operatur tacita mente perlustrans horumque omnium adtonita consideratione flammatus
Abbreviated transcription (Latin):
EC Illiuis precepti utilitas ẽ silenda. qd
etiam si instigante ira uł qualibet alia
passione. sermone nos aliquo iunxerimꝰ.
quod anemine quidẽ monachoꝵ fieri pe¬
nitus debet. utruisq cam̃ rei causa. indegro mentis
est pensanda iudicio. & comparanda ẽ illa res quã
statuimus. huic ad quam transire compellimur.
atoi ad eam sine cunctatione ẽ transeundum. quȩ
suꝑueniente saniore tractatu uistior fuerit iu¬
dicata: Rectius enim ẽ nram nos immutare sen¬
tentiam. quam rei salubrioris acpie subire iactu¬
ram: Deniq numquã rationabiles ac ꝓbatos patres.¬
duros aut irreuocabiles in huiꝰcemodi inimuitatiõe
fuisse reminiscimur. s uelut cetera coram calore
solis. ita eos ratione sollicitos. & intendentes salubri¬
orẽ consilio. meliorib partib sine hesitatione cessisse:
Quoscumq aũt uidimus. deffinitionib suis ꝑtinacit̃
inherere. irratidnabiles semꝑ ꝓbauimus. ac discritio¬

Expanded text:
ec illius praecepti utilitas est silenda, quod etiam si instigante ira uel qualibet alia passione sacramento nos aliquo uinierimus, quod a nemine quidem monachorum fieri penitus debet, utriusque tamen rei causa integro mentis est pensanda iudicio, et eo conparanda est illa res quam statuimus hui6 ad quam transire conpellimur, atque ad eam sine cunctatione est transeundum quae superueniente saniore tractatu iustior fuerit iudicata. rectius enim est nostrum nos praeterire sermonem quam rei salubrioris ac piae subire iacturam. denique numquam rationabiles ac duros aut irrevocabiles in hujusmodi definitionibus fuisse reminiscimur; sed velut ceram calore solis, ita eos ratione mollitos, et intercedente salubriore consilio melioribus partibus sine haesitatione cessisse. Quoscumque autem vidimus definitionibus suis pertinaciter inhaerere, irrationabiles semper probavimus ac discretio
Abbreviated transcription (Latin):
occultosq pruritus. qui mentem tenui atq sub¬
tili suggestione compungunt. nec captiuitates animȩ
sue possunt purgatis obtutib intueri. s in uereeun¬
dis semꝑ cogitationib euagantes. uec dolere norunt.
cum abilla contemplatione que singłaris ẽ distrahun¬
tur: uec habent quod se doleant amisisse: qͣui  mentẽ
suam iungruentib ut libitum est cogitationib expen¬
dentes. nichil habent ꝓpositũ qd̃ principaliter teneant.
uł qd̃ omnimodis concupiseant:¬

Expanded text:
occultosque pruritas, qui mentem tenui atque suboccultosque pruritas, qui mentem tenui atque subtili suggestione conpungunt, nec captiuitates animae suae possunt purgatis obtutibus intueri, sed inuerecundis semper cogitationibus euagantes nec dolere norunt, cum ab illa contemplatione quae singularis est distrahuntur, nec habent quod se doleant amisisse, quippe qui mentem suam ingruentibus ut libitum est cogitationibus expandentes nihil habent propositum, quod principaliter teneant uel quod omnimodis concupiscant
Abbreviated transcription (Latin):
quanta inꝑuiciem nrãm uigilantissimus inimicus
seueritatem iudicis cõmouebit inuidia: quantomagis
cum illi occuldoꝵ omnitͣ cogndori. ꝓimminente ꝑ¬
petuę mortis ꝑiculo supplicamus. presertim cum edi¬
uerso callidus scoluctor pariter & criminator assistat:
intenta atq sollicita oratione iudicantis pietas implõ¬
randa est: Nec iniuste non solum leui peccato. s etiã
grauissimo crimine impietatis astringitur: qui
precem dõ fundens. subito a conspectu eius quasi
ab oculis non uidentis nec audicntis. cogitationis
imꝓbe uanitatem secutus abscedit Illi aũt qui ocu¬
los cordis sui contegunt crasso uelamine uitioꝵ:
ac scłm sententiã saluatoris. uidentes non uident.
& audientes non audiunt neq intelligunt: uix in
recessib pectoris sui etiã illa que magna & capita¬
lia sunt crimina contemplantur: Nullas aut̃ co¬
gitationũ surreptiones. s neq illos in se lubricos

Expanded text:
quanta in perniciem nostram uigilantissimus inimicus quanta in perniciem nostram uigilantissimus inimicus seueritatem iudicis conmouebit inuidia: quanto magis, cum illi occultorum omnium cognitori pro inminenti perpetuae mortis periculo supplicamus, praesertim cum e diuerso callidus seductor pariter et criminator adsistat, intenta atque sollicita oratione iudicantis pietas inploranda est! nec iniuste non solum leui peccato, sed etiam grauissimo crimine inpietatis adstringetur, qui precem deo fundens subito a conspectu eius quasi ab oculis non uidentis nec audientis cogitationis inprobae uanitatem secutus abscedat. illi autem, qui oculos cordis sui contegunt crasso uelamine uitiorum ac secundum sententiam saluatoris uidentes non uident et audientes non audiunt neque intellegunt, uix in recessibus pectoris sui etiam illa quae magna et capitalia sunt crimina contemplantur, nullas autem cogitationum subreptiones, sed neque illos in se lubricos
Abbreviated transcription (Latin):
nant: usq adeo ut qui sic̃ nr̃e uidetur incuriȩ. ne ce¬
nui quidem peccati neuo candorem uelut niuei cor¬
poris fuscauerund: multis sibi maculis uideantur
asꝑgi. si non dicam uane cogitationis imꝓbitas ina¬
tria mentis irrepserit: s uł psalmi qui dicendus ẽ
recordatio orationis tempore intentionẽ supplicantis
auerterit: Si eñi inquiunt cum aquolibet sublimi
homine non dicã ꝓuita acsalute nr̃a. s etiam ꝓ alicuiꝰ
lucri cõmodo supplicamus: totã incum & carnis &
mentis aciem defigentes. deiuitu eius crepida expecꝰ¬
cadione pendeinus: non mediocriter formidantes. ne
quod forte ineptum aut incongruũ uerbum miscdiã
audientis auertat: Tum deinde si nobis inforo acii¬
dicum scłariũ tribunalib constitutis. assistente etiã
econtra aduersario. ininedia ꝓsecutionȩ atq conflictu.
tiissis exereatus. risus. oscitatio. sompnus obrepserit:

Expanded text:
nant, usque adeo ut qui, sicut nostrae uidetur incuriae, ne tenant, usque adeo ut qui, sicut nostrae uidetur incuriae, ne tenui quidem peccati naeuo candorem uelut niuei corporis fuscauerunt, multis sibi maculis uideantur aspargi, si non dicam uanae cogitationis inprobitas in atria mentis inrepserit, sed uel psalmi qui dicendus est recordatio orationis tempore intentionem supplicantis anertent. si emm, inquiunt, cum a quoiibet sublimi homine non dicam pro uita ac salute nostra, sed etiam pro alicuius lucri conmodo supplicamus, totam in eum carnis et mentis aciem defigentes de nutu eius trepida expectatione pendemus, non mediocriter formidantes ne quod forte ineptum aut incongruum uerbum misericordiam audientis auertat, tum deinde si nobis. in foro ac iudicum saecularium tribunalibus constitutis, adsistente etiam e contra aduersario, in media persecutione atque conflictu tussis, excreatus, risus, oscitatio, somnus obrepserit,
Abbreviated transcription (Latin):
EIUT si inaliquã in aliquã magnã
domũ. multis sarcinis instrumentis.
uasculis impeditã. unũ integra uisuũ
acie ꝑspicacem. alterũ cui oculoꝵ lum̃
obtunderit lippitudo pariter ponamus ingressos:
nonne cũ ille cui aduidenda omnia hebes obsistit
obtutus. nichil illic aliud eẽ confirmet nisi armaria.
lectos. scamina. presepia. & quicquid ñ tam oculis
speculantis. quam manibus palpantis occurrerit:
E contra hic qui clarissimo luminũ sidere etiam occu¬
ta rimatus ẽ. multa illic minutissima: & que uix
possint etiam numero comprehendi in ẽẽ ꝓclamet:
quȩ si aliquando inunũ cumulũ congregentur:
paucoꝵ ille palpauerat magnitudinem numerosita¬
te compensent: aut etiam fortasse transcendant:
Ita gͥ etiã sc̃i. atq ut ita dicamus uidentes. quib sũ¬
mum ꝑfectionis ẽ studium. etiam illa que uelut
tenebrosus anuni nr̃i non intuetur aspectus. insemet
ipsis sagaciter deprehendunt. accerrimeq condemp¬

Expanded text:
elut si in aliquam magnam domum multis sarcinis, instrumentis, uasculis inpeditam unum integra uisuum acie perspicacem, alterum coi oculorum lumen obtuderit lippitudo pariter ponamus ingressos, nonne cum ille, cui ad uidenda omnia hebens obsistit obtutus, nihil illic aliud esse confirmet nisi armaria, lectos, scamna, praesepia et quidquid non tam oculis speculantis quam manibus palpantis occurrerit, e contra hic, qui clarissimo luminum sidere etiam occulta rimatus est, multa illic minutissima et quae uix possint etiam numero conprehendi inesse proclamet, quae si aliquando in unum cumulum congregentur, paucorum quae ille palpauerat magnitudinem numerositate conpensent aut etiam forte transcendant? ita igitur etiam sancti atque ut ita dicamus uidentes, quibus summum perfectionis est studium, etiam illa, quae uelut tenebrosus animi nostri non intuetur aspectus, in semet ipsis sagaciter deprehendunt acerrimeque condem
Abbreviated transcription (Latin):
nis sue contempsisse presentia: nisi cis cotidie renuntia¬
re ꝑstiterit usq adfinem. Namq huiꝰ uitȩ illud nobis
dicendũ ẽ cum ꝓpħ̃a:. & diem hominis non desideraui.
cu scis: Unde dñs ineuangłio. Siquis inquit uult
post me uenire: abneget se ipsum. & tollat crucem suã¬

Expanded text:
nis suae contempsisse praesentia, nisi eis cotidie renuntianis suae contempsisse praesentia, nisi eis cotidie renuntiare perstiterit. usque ad finem namque huius uitae illud nobis dicendum est cum propheta: et diem hominis non desideraui, tu scis. unde et dominus in euangelio si quis, inquit, uult post me uenire, abneget semet ipsum et tollat crucem sua
Abbreviated transcription (Latin):
apłs reddens. hoc iugiter animaret eloquio. unusqͥsq
inquiens ꝓpriam mercddem accipiet: scđm suũ laborẽ:
Nee ignoramus eẽ non nulla etiã inregionib nr̃is amena
secreta. inquib ponioꝵ copia & hortoꝵ grã uł ubertas. neces¬
sitatem uictus nr̃i mimmo labore corporis expedirent. nisi
inping endam nobis illam exꝓbrationem. que ad illum
ineuangłio directa ẽ diuitem uercremur: quia recepisti
consolationẽ tuã. inuita tua Sed despectis illis omnib
& cum uniuersa mundi huiꝰ uoluptate contemptis. his
tantũ squalorib delectamur. uniuersisq deliciis horren¬
dam solitudinis istius preferimus uastitatem: neq huic
harenarũ amaritudini quanta uis uberis glebe diui-¬
tias comparamus: non temꝑalia huiꝰ corporis lucra: s
eterua sp̃s emolumenta sectantes: Parum ẽ enim renun¬
tiasse monachum semeł. id est inprimordio conuersatio¬

Expanded text:
apostolus reddens hoc iugiter animaret eloquio, unusquisque, apostolus reddens hoc iugiter animaret eloquio, unusquisque, inquiens, propriam mercedem accipiet secundum suum laborem. nec ignoramus esse nonnulla etiam in regsecreta, in quibus pomorum copia, et hortorum gratia, vel ubertas, necessitatem victus nostri minimo labore corporis expedirent; nisi impingendam nobis illam exprobrationem quae ad illum in euangelio directa est diuitem uereremur: quia recepisti consolationem tuam in uita tua. sed despectis illis omnibus et cum uniuersa mundi huius uoluptate contemptis his tantum squaloribus delectamur uniuersisque deliciis horrendam solitudinis istius praeferimus uastitatem neque huic harenarum amaritudini quantasuis uberis glaebae diuitias conparamus, non temporalia huius corporis lucra, sed aeterna spiritus emolumenta sectantes. parum est enim renuntiasse monachum semel, id est in primordio conuersio
Abbreviated transcription (Latin):
nos gaudeant: nisi nobis illa sententia saluatoris
occurrens. quicquid ad fotum huiꝰ ꝑtinet carnis ex¬
clideret: qua dicitur. Qui non reliquerit siue oderit
patrem & matrem. & filios. & fr̃s: non pocest m̃s disci¬
pulus eẽ Quoͦsi parentũ quoq presidio essemus om¬
nIModis desolati: uł potentum mundi istius obse¬
quia deẽẽ non possent. qui ꝓmptissima largitate
necessitatib nr̃is cum omni gr̃arũ actione sũmi¬
nistrare gauderent: quoꝵ munificentia sustentati.
parandi uictus sollicidudine careremus: nisi nos
uehementer illa ꝓphetica maledictio deterreret: Nam
maleditus homo inquit: qui spem suam ponit in
homine Et nolite confidere inprincipib. Potiumꝰ
etiam cellulas saltem nr̃as supra nili fluminis al¬
ucum collocantes. aquã habere preforib. ne eam equa¬
tuor milib passuũ nr̃is cogereiur deferre ceruicib.
nisi nos adtolerantiã laboris istius indefessos beatus

Expanded text:
nos gaudeant, nisi nobis illa sententia saluatoris nos gaudeant, nisi nobis illa sententia saluatoris occurrens quidquid ad fotum huius pertinet carnis excluderet, quadicitur: qui non re 1 iquerit siue oderit patrem et matrem et filios et fratres, non potest meus esse discipulus. quodsi parentum quoque praesidio essemus omnimodis desolati, uel potentum mundi istius obsequia deesse non possent, qui promptissima largitate necessitatibus nostris cum omni gratiarum actione subministrare gauderent. quorum munificentia sustentati parandi uictus sollicitudine careremus, nisi nos uehementer illa prophetica maledictio deterreret. nam maledictus, inquit, homo, qui spem suam ponit in homine, et: nolite confidere in principibus. potuimus etiam cellulas saltim nostras supra Nili fluminis alueum conlocantes aquam habere pro foribus, ne eam a quattuor milibus passuum nostris cogeremur deferre ceruicibus, nisi nos ad tolerantiam laboris istius indefessos beatus
Abbreviated transcription (Latin):
ec dĩ uos in quit desideris renuutiasse
mundanis. nec mortificasse concupiscentias pristi¬
nas: cogitationũ ur̃arũ ꝓdit infirmitas Nam sicut
quã mente podius suscipere debuistis. carne tantũ¬
modo sustinctis: Sepulta eñi hȩc omnia. ac decordib
ur̃is euulsa penitus iam fuissent: si uel rationem ip¬
sius abrenuntiationis. uł principalem solitudins
causam inqua consistimus cepissetis Idoq uos illa
otii egridudine sentio laborare: quȩ inꝓuerbiis ita
nocatur: Indesideriis ẽ omnis otiosus: Et iterũ:
Desideria. pigrũ occidunt: Nam & nobis poterant
hȩc que cõmorastis carnaliũ cõmodoꝵ non deeẽ
compendia. si credidissemus ea nr̃o conuenire ꝓpo¬
sito: aut calem exillis amenitatum uoluptatib fruc¬
tum nobis iudicassemus posse conferri. qualis iste ẽ:
qui de hoc locoꝵ squalore & corporis contridione con¬
quiritur. Nec sumus ita parentũ solatio destituti.
ut nobis desint qui de suis substantiis sustentare

Expanded text:
ecdum uos desideriis renuntiasse mundanis nec mortificasse concupiscentias pristinas cogitationum uestrarum prodit infirmitas. nam sicut quam mente potius suscipere debuistis, carne tantummodo sustinetis. sepulta enim haec omnia ac de cordibus uestris euulsa penitus iam fuissent, si uel rationem ipsius abrenuntiationis uel principalem solitudinis causam in qua consistimus cepissetis. ideoque nos illa otii aegritudine sentio laborare, quae in Prouerbiis ita notatur: in desideriis est omnis otiosus, et iterum: desideria pigrum occidunt. nam et nobis poterant haec quae commemorastis carnalium commodorum non deesse conpendia, si credidissemus ea nostro conuenire proposito aut talem ex illis amoenitatum uoluptatibus fructum nobis iudicassemus posse conferri, qualis iste est qui de hoc locorum squalore et corporis contritione conquiritur. nec sumus ita parentum solacio destituti, ut nobis desint qui de suis substantiis sustentare
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiens: tanta eius meritum ab uniuersis ho¬
minib diuisione discreuit: Hac ergo sola abom¬
nib nob̃ exceptione distinguit᷑. quia nos non absq
peccato. illũ sine peccato constat fuisse temptatũ:
Quis & em̃i hominũ quãuis fortis aiq bellator sit.
hostium tam̃ celis plerumq non pateat. Quis uelut¬
impenetrabili carne circiundatus. tantis prelioꝵ ꝑi¬
culis sine ꝑiculo nusceatur: Ille aũt solus specio¬
sus forma prefiliis hominũ. condidionẽ mortis hu¬
manȩ cum uniuersa carnis fragilitate suscipiens.
nullius unquã ẽ. sordis maculatus attactu:¬

Expanded text:
suspiciens tanta eius meritum ab uniuersis hosuspiciens tanta eius meritum ab uniuersis hominibus diaisione discreuit ? hac ergo sola ab omnibus nobis exceptione distinguitur, quia nos non absque peccato, illum sine peccato constat fuisse temptatum. quia etenim hominam, quamuis fortis atqae bellator sit, hostilibus tamen telis plerumqimpenetrabili carne circumdatus, tantis praeliorum periculis sine periculo misceatur? Ille autem solus Speciosus forma prae filiis hominum conditionem mortis humanae cum universa carnis fragilitate suscipiens, nullius est umquam sordis maculatus attactu
Abbreviated transcription (Latin):
U.Tos quidem ẽẽ scõs aciustos negare
non possumus. s inter sc̃m & immacula¬
tũ. multa distantia ẽ Aliud ẽ eñi quẽ¬
piam cẽ sc̃m. id est diuino culdui conse¬
cratum. hoc enĩ nom̃ non solum hominib s etiam
locis & uasculis templi. atq leuitis scriptura atdestante
cõnuine ẽz Aliud ẽ aũt esse absq peccato. qd unius
Dequo etiam apłs uelut precipuũ quid ac specialiter ꝓ¬
nuntiat dicens Qui peccatum nonfec̃ Satis enĩ uilẽ
atq indignam eius preconiis laudem. quasi incom-¬
parabile ac diuinum ei aliquid assignauit. si etiam nos
illibatam abomni peccato exigere possumus uitã:
Rursum apłs adhebreos. non em̃i habemus inquit
pontificem qui non possit compati infirmitatib
absq peccato Si igitur terrenȩ humilitatis nr̃e cũ
illo excelso diuinoq pontifice hec pocest eẽ cõmunio.
ut etiã nos absq ulla peccati offensione temptem᷑.
cur in illo hoc apłs uelut unicum ac singulare

Expanded text:
gare non possumus, sed inter sanctum et inmaculatum multa distantia est. aliud est enim esse quempiam sanctum, id est diuino cultui consecratum: hoc enim nomen non solum hominibus, sed etiam locis et uasibus templi atque lebetibus scriptura adtestante conmune est. aliud est autem esse absque peccato, quod unius de quo etiam apostolus uelut praecipuum quid ac speciale pronuntiat dicens: qui peccatum non fecit. satis enim uilem atque indignam eius praeconiis laudem quasi inconparabile ac diuinum ei aliquid adsignauit, si etiam nos inlibatam ab omni peccato exigere possumus uitam. rursum apostolus ad Hebraeos: non enim habemus, inquit, pontificem qui non possit conpati inabsque peccato. si igitur terrenae humilitatis nostrae cam illo excelso diuinoque pontifice haec potest esse communio, ut etiam nos absque ulla peccati offensione temptemur. cur in illo hoc apostolus uelut; unicum ac singulare
Abbreviated transcription (Latin):
indicia colligantur. & rationem discernen¬
dorum egritudinum. id ÷ quo pacto uitia
que celantur innobis ualeant deprehendi
lũcide satis aꝑteq ꝑcepiius: Omĩa siquidẽ cotidiana
dicta sunt intuemur: Suꝑest gͥ. ut quemãmodũ ꝓbatio¬
nes causeq morboꝵ euidentissime᷑ nob̾ ratione patefacte
sunt: ita etiam curadionum medela monstret᷑ Nulli nãq
dubium ẽ. illum posse rectissime de remediis malarũ
ualitudinũ disputare: qui edꝵ prius causas atq ori¬
gines. conscientia egiotantum aicestante deprehenderit:
Itaq licit doctrina beatitudinis cuȩ uulnerum nr̃oꝵ
archana nudauerit. quo fit ut sꝑare aliquid etiam
de remediis audeamus: quia tam euidens declaratio
morbi. spem remedii pollicet᷑. tam̃. quia primum ut
dicis incongregationib initiũ salutis acquiritur: & sani
insolitudine esse non possunt nisi quos prius cenobioꝵ
medicina sanauerit: ꝑniciosa rursum desꝑatione conci¬

Expanded text:
indicia colligantur et rationem discernendarum aegritudinum, id est, quo pacto vitia quae celantur in nobis valeant deprehendi, lucide satis aperteque percepimus. Omnia siquidem quotidiana dicta sunt, intuemur. Superest igitur ut quemadmodum probationes causaeque morborum evidentissima nobis oratione patefactae sunt, ita etiam curationum medela monstretur. Nulli namque dubium est, illum posse rectissime de remediis, malarum valetudinum disputare, qui earum prius causas atque origines aegrotantium conscientia attestante deprehenderit. Itaque licet doctrina beatitudinis tuae vulnerum nostrorum arcana nudaverit, quo fit ut sperare aliquid etiam de morbi spem remedii pollicetur, tamen quia primum, ut ais, in congregationibus initium salutis adquiritur et sani in solitumedicina sanaverit, perniciosa rursum desperatione conci
Abbreviated transcription (Latin):
cunctos. excipit tñ sibi ex his qͦs debeat peculiari affectio¬
ne complecti: Et rursum int̾ ipsos qui in dilectione
sumini atq p̃cipui sunt: aliquos sibi qui ceteroꝵ affectui
suꝑexcollant᷑ excipit:

Expanded text:
cunctos, excipit tamen sibi ex his quos debeat peculiari affectiocunctos, excipit tamen sibi ex his quos debeat peculiari affectione conplecti, et rursum inter ipsos qui in dilectione summi atque praecipui sunt aliquos sibi qui ceterorum affectui superextollantur excerpit.
Abbreviated transcription (Latin):
ri. cum de ipso dicitur. discipulus ille quẽ diligebat iħs:
cum ittiq etiam reliqͦs undecim similit̾ electos. ita p̾cipua
dilectione complexus sit ut hoc etiam euangłica attestatio¬
ne designet dicens: Sicut dilexi uos: & uos diligite inui¬
cem: De quibus &e alibi dicit᷑: Diligens suos qui erant in
mundo: usq in finem dilexit eos: S ed hec unius dilectio
non erga reliquos discipulos teporem caritatis. sed largiorẽ
erga hunc suꝑhabundantiam amoris expressit: quã ei uir¬
ginitatis pͥuilegium & carnis incorruptio conferebat.
Que iccirco uelut sublimior cũ qͣdã exceptione signat᷑: qͥa
cã ñ odii cõparatio sed affluentior grã exuberantissimi
amoris extollit: Tale qͥd etiam ex ꝑsona sponsȩ legimus
in cantico canticoꝵ dicentis: Ordinate in me caritatem:
hec est uera caritas ordinata: q̃ odio habens neminem. qͦs¬
dam meritoꝵ uire plus dilig̃. q̃ q cũ generalit̾ diligat

Expanded text:
ri, cum de ipso dicitur: discipulus ille, quem diligebat Iesus, ri, cum de ipso dicitur: discipulus ille, quem diligebat Iesus, cum utique etiam reliquos undecim similiter electos ita praecipua dilectione conplexus sit, ut hoc etiam euangelica adtestatione designet dicens: sicut dilexi uos, et uos diligite inuicem: de quibus et alibi dicitur: diligens suos qui erant in mundo, usque in finem dilexit eos. sed hic unius dilectio non erga reliquos discipulos teporem caritatis, sed largiorem erga hunc superabundantiam amoris expressit, quam ei uirginitatis priuilegium et carnis incorruptio conferebat. quae idcirco uelut sublimior cum quadam exceptione signatur, quia eam non odii conparatio, sed afluentior gratia exuberantissimi amoris extollit. tale quid etiam ex persona sponsae legimus in Cantico Canticorum dicentis: ordinate in me caritatem. haec enim est uere caritas ordinata, quae odio habens neminem quosdam meritorum iure plus diligit, quaeque, cum generaliter diligat
Abbreviated transcription (Latin):
Nam diligite inqͥt inimicos ur̃os A i a  E ciC. aut̃. idest
affectio. paucis ãmodũ. & his qui parilitate moꝵ uł uir¬
tutũ societate soneri sunt cernitur exhiberi: licet etiam
ipsa. A iͥa decie multam in se differentiam habere uideat᷑:
Aliter enim parentes. alit cõn iuges: alit̾ fr̃s alit̃ filii dili¬
gunt᷑ Et in ipsa qͦ hoꝵ affectuum necessitudine. magha
distantia est: nec uniformis parentũ dilectio erga filios in¬
uenitur: Quod etiam iacob patriarchȩ ꝓbat᷑ exemplo: qͥ cũ
esset duodecim filioꝵ pat᷑. om̃sq pat̾na caritate diligeret. tñ
ꝓpenso ioseph dilexit affectu: ut de eo aꝑte scͥptura cõme¬
moret. inuidebant aut̃ ei fr̃s sui eo quod diligeret eum
pater suus᷑ scilicet non quo uir iustus & pat̾. non ualde dili¬
geret etiam ceteram ꝓlem: sed qͦd huius qui tipum dñi p̾fe¬
rebat affectui. dulcius qͦdammͦ atq indulgentius inhereret:
Hoc etiam de ioħe euangelista legimus euidentissime signa¬

Expanded text:
nam diligite, inquit, inimicos uestros. διάθεσις autem, id est adfectio, paucis admodum et his qui uel parilitate morum uel uirtutum societate conexi sunt exhibetur, licet etiam ipsa διάθεσις multam in se differentiam habere uideatur. aliter enim parentes, aliter coniuges, aliter fratres, aliter filii diliguntur, et in ipsa quoque horum affectuum necessitudine magna distantia est, nec uniformis parentum dilectio erga filios inuenitur. quod etiam Iacob patriarchae probatur eiemplo, qui cum esset duodecim filiorum pater omnesque paterna caritate diligeret, tamen propenso Ioseph dilexit affectu, ut de eo aperte scriptura conmemoret: inuidebant autem ei fratres sui, eo quod diligeret eum pater suus: scilicet non quo uir iustus et pater non ualde diligeret etiam ceteram prolem, sed quod huius, quia typum domini praeferebat, affectui dulcius quodammodo atque indulgentius inhaereret. hoc etiam de Iohanne euangelista legimus euidentissime designa
Abbreviated transcription (Latin):
defend̾e ꝑmittit᷑ c̃cditorib ꝑ cõ¬
petentes nr̃os magrãt᷑ boã q̃ eiꝰ
cum usu fructu futura fuiss⁊̃

Expanded text:
defendere, permittitur creditoribus per competentes nostros magistratus bona, quae eius cum usu fructu futura fuissent,
Abbreviated transcription (Latin):
at iñ capitis diminucionẽ mni¬
artauimus adsiłitudinẽ natura¬
liũ pare̾utum nic̾ uenĩ aliud n
tm̃ mͦ usus fructus tã uat̾alib
patͥb quã acoptiuis ꝑfilios fami
lias aquirit᷑ inhis ieb ꝗextrin¬
muuo eis integͦ resuatt. iuortuo
aũt filio a rogaro mat ptiua
familia ⁊̃ dm̃um eis ad arre¬
gatorẽ tͣnsit nisi suꝑ sĩt alie pͦ¬

Expanded text:
amen capitis deminutione miniartavimus ad similitudinem naturalium parentum: nihil etenim aliud nisi tantummodo usus fructus tam naturalibus patlias adquiritur in his rebus quae extrinminio eis integro servato: mortuo autem filio adrogato in adoptiva familia etiam dominium eius adrogatorem transit, nisi supersint aliae p