comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deretaehis se dicere cum quib in unius ȩccłȩ cõmunione uinebat
consequenter annexuit. qđ non ꝑpeti tales ꝓpeccatis huiisimodo
aresiet eum talis utiq ipse non. eẽt nisi manifestare uellet eoꝵ sas¬
ca segemere. qui ei ñ solum in ȩccłȩ unitate. sed eciã collegii corser
uingerentur. quamuis ab ea uita. morib ꝓposito. corede. discrepans
habut in ipsa unitate cyprianus. Credant ei qui uolunt. or adus¬
sus eamala quȩ de morib eoꝵ in facie simulantium fuerint o eb
claudant᷑. e go eos acdilla priora unitatis tempora reuocabo. & do
enr ianus de tam malo collegio testimonio libȩ uoeis. uscp. ae enosio¬

Expanded text:
nderet de his se dicere, cum quibus in unius Ecclesiae communione vivebat, nderet de his se dicere, cum quibus in unius Ecclesiae communione vivebat, consequenter annexuit: « Quid non perpeti tales pro peccatis hujusmodi  nullo modo dixisset, cum talis utique ipse non esset, nisi manifestare vellet eorum facta se gemere, qui ei non solum Ecclesiae unitate, sed etiam collegii consortio jungerentur, quamvis ab eis vita, moribus, corde, propost in ipsa unitate Cyprianus. credant eis qui uolunt et aduersus ea mala, quae de moribus eorum faciem dissimulantium feriunt, oculos claudant; ego eos ad illa ipsa priora unitatis tempora reuocabo et ab is ecclesiae Cyprianus de tam malo collegio testimonio liberae uocis usque ad ea scrip
Abbreviated transcription (Latin):
Soe ergo parmenianus quantum arbitror eiutare conatus. e. oe sib
sesponderetur ut id ñ poneret qđ ꝓ eus causa ualidissie sonare
ipsis. Sect quia nunc hoc diximus. fortasse isti audebunt negare
habi inter auaros. aut maledicos aut ebriosos. aut rapaces. ot upsun
optatum qui uniuersȩ affrice notissimus fuit. quẽ tamdu ꝑculeit
quamdiu timuerunt. fortasse ddefende conabuntur. Dicant eigro si
possunt meliorem se hac atq purgatiorem habere nune ecel̃am
qua erat ip sa unitas beatissimi eypriani temporib qͥ colleg asiu¬
a quib ñ nulla corporali disiunctione seꝑatus. ẽ nullum eoꝵ nomi¬
natum appellans s prudenter ac sobrie salubrimȩ mordaeitat eor¬
feremꝰ mecim̃am. his uerbis grauiter arguit. quia esurentib iuocada¬
frib habere antentum largiter uellent. fundos in sidiosis fiaulibona¬
perent usuris inultiplicantib fenus augerent. Et ut aꝑtesime ost̃

Expanded text:
Hoc ergo Parmenianus, quantum arbitror, evitare conatus est, ne sibi Hoc ergo Parmenianus, quantum arbitror, evitare conatus est, ne sibi responderetur: ut id non poneret quod pro ejus causa validissime sonare ipsis. 8. Sed nunc quia hoc diximus, fortasse isti audebunt negare haberi inter se avaros, aut maledicos, aut ebriosos, aut rapaces; et ipsum Optatum, qui universae Africae notissimus fuit, quem tamdiu pertulerunt, quamdiu timuerunt, fortasse defendere conabuntur. Dicant ergo, si possunt, meliorem se atque purgatiorem habere nunc Ecclesiam, quam erat ipsa unitas beatissimi a quibus tamen nulla corporali disiunctione separatus est, nullum eorum nominatim appellans, sed prudenter ac sobrie saluberrimae mordacitatis inferens medicinam, his uerbis grauiter arguit, quod esurientibutribus, habere argentum largiter vellent, fundos insidiosis fraudibus raperent, usuris multiplicantibus fenu
Abbreviated transcription (Latin):
enit. apłs. cuius ultimam particłam ponendã credidit parmeni¬
ius. dicens. eẽ. scriptum. auferte malum ex uobipsis. Qđ utiq
cta sunt. unde ad hoc uentum. ẽ. pret̃misit. quib utiq ad id qđ
uadere cupiebat. seꝑationem fieri a malis corporaliter oportere
pterat adiuuari. dicente apło cum huiusmodi nec cibũ simul
mere. Cur gͦ ñ commemorauit. qđ eius intentionẽ maxime
ale uiuentib corporalem seꝑationem faciendam. eẽ. ꝑsuadeat.
r ñ adhibet testimonium apłi dicentis. si quis fr̾ nominatur.
si hoc diceret posse sibi respondi. ita ne uos & fornicatores.
dolis seruientes. aut ñ habetis. aut eos ignoratis: Nullũ ne¬
arũ aut maledicum. aut ebriosum. aut rapacẽ. inter uos
uidetis & nostis. Cur ergo cum talib contra p̃ceptum apinica folũ
cibum mensȩ ur̃e sumitis. s: etiam cenam m̃se dñicȩ cõmunicate it

Expanded text:
uenit apostolus, cuius ultimam particulam ponendam credidit Parmeniuenit apostolus, cuius ultimam particulam ponendam credidit Parmenianus dicens esse scriptum: auferte malum ex uobis ipsis. quod udicta sunt unde ad hoc uentum est praetermisit, quibus utique ad id quod persuadere cupiebat, separationem a malis fieri corporaliter oportere, poterat adiuuari dicente apostolo: cum eiusmodi ne quidem cibum simul sumere. cur ergo non commemorauit quod eius intentionem maxime male viventibus corporalem separationem faciendam esse persuadeat, cur non adhibet testimonium Apostoli dicentis, Si quis frater nominatusi hoc diceret, posse sibi responderi, Itane vos etiam fornicatores et idolis servientes aut non habetis, aut eos ignoratis? Nullum avarum, aut maledicum, aut ebriosum, aut rapacem inter vos videtis et nostis? Cur ergo cum talibus contra praeceptum Apostoli, non solum cibum mensae vestrae sumitis, sed etiam coenam mensae Dominicae communicatis?
Abbreviated transcription (Latin):
meminisse quid fuerit. & multomagis misereri lapsoꝵ. quandoqͥ
quasi dissimulanter negligantur aliena peccata. qđ non.ẽ mi¬
noris crudelitatis. quam illud suꝑbiȩ. sequitur & dicit. Scripsi
uob̾ in ȩpła ñ commisceri fornicariis. ñ fornicariis huiꝰ mundi.
aut auaris. aut raptorib. aut idolis seruientib. alioquin debue¬
tatis de hoc mundo exisse. Opus enim ur̃m in hoc mundo illud
E.ut peccatores xp̃o ad salutem lucremini. Qđ fieri ñ potest si
oꝵ colloquia conuictumq fugiatis. Nunc aut̃ inquit scripsi uob̃
commisceri. Si quis fr̃ nominatur. & ẽ. inter uos. aut fornicator.
ut idolis seruiens. aut auarus. aut maledicus. aut ebriosus. aut
tpax. cum eiusmodi nec cibum quidem simul sumere. Quo e
um mͥ de his qui foris sunt iudicare : Nonne de his qui intꝰ
unt uos iudicatis: De his aut̃ qui foris sunt ds̃ iudicabit. Aufer
malum ex uobipsis. Ecce quemadmodum ad hanc sententiã

Expanded text:
meminisse quid fuerit et multo magis misereri lapsorum, quandoqmeminisse quid fuerit et multo magis misereri lapsorum, quandoqquasi dissimulanter neglegantur aliena peccata, quod est non minoris crudelitvobis in epistola, non commisceri fornicariis; non fornicariis hujus mundi, aut avaris, aut raptoribus, aut idolis servientibus: alioquin debueratis de hoc mundo exisse. Opus enim vestrum in hoc mundo illud est, ut peccatores Christo ad salutem lucremini. Quod fleri non poterit, si eorum colloquia convictumque fugiatis. Nunc autem, inquit, scripsi vobis non commisceri: si quis frater nominatur inter vos aut fornicator, aut idolis serviens, aut avarus, aut maledicus, aut ebriosus, aut rapax, cum ejusmodi nec cionne de his qui intus sunt uos iudicatis? de his autem qui foris sunt deus iudicabit. auferte malum ex uobis ipsis. Ecce quemadmodum ad hanc sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
his quia ñdum tales erant. & eos ad compagem sui corporis ñ pe¬
tinere arbitrantur. tanquã eosdem admonet cũ dicit. ut sic̃ estis
sitis. Nouerant enĩ & illi qui iam sic erant. & ãmonente apło ml
gis magisq nosse debebant sufferre illos qui ñdum sic erant. u
sufferendo inuicẽ in dilectione seruarent unitatẽ sp̃s in uindo
pacis. & inuicẽ onera portantes sua. implerent utiq legem xpi
tem crucis humiliari. dignatus. ẽ. & tanquam medicus egrotal¬
ces. ita cum dilectione ꝑtuilit peccantes. de quib dixerat. ñ est s
quicquid in eis suꝑbiȩ de ueteri homine remansisset. Itaq ins
diẽ festum celebremꝰ. non utiq unũ diem s totã uitam ñ in ferm̃to
ueteri. neq in ferm̃to malitiȩ & malignitatis. s in arimis sinceritatis
& ueritatis. Malitiȩ quippe. ẽ. malignitas uelut de alieno peccato
głari. quasi tunc debeat de iustitia sua quisq gaudere. cum de

Expanded text:
his qui nondum tales erant, et eos ad compagem sui corporis non pehis qui nondum tales erant, et eos ad compagem sui corporis non pertinere arbitrarentur; tanquam eosdem admonet cum dicit, ut sitis estis.\' nouerant enim et illi qui iam sic erant et ammonente apostolo magis magisque nosse debebant sufferre illos qui nondum sic erant, ut sufferendo inuicem in dilectione seruarent unitatem spiritus in uinculo pacis et inuicem onera sua portantes implerent utique legem Chrrtem crucis humiliari dignatus est et tamquam medicus aegrotantes ita cum dilectione pertulit peccantes de quibus dixerat: non est oquidquid in eis superbiae de uetere homine remansisset. itaque, inquit, diem festum celebremus, non utique unum diem sed totam uitam, non in fermento ueteri neque in fermento malitiae et malignitatis, sed in azymis sinceritatis et ueritatis. malitia quippe est et malignitas uelut de alieno peccato gloriari, quasi tunc debeat de iustitia sua quisque gaudere, cam al
Abbreviated transcription (Latin):
tus fuerit homo in aliquo delicto. uos qui spuales estis instruite hui
modi in sp̃u mansuetudinis. intendens teipsum ne & tutempteris
Alter alterius onera portate: & sic adimplebitis legem xp̃i. Quid est
dixit inuicẽ onera portate. & sic adimplebitis legem xp̃i. hoc alio
loco dit. sufferentes inuicẽ in dilectione. studentes seruare unitatẽ
sp̃s in uincło pacis. Nam & in illo phariseo. modicum ferm̃tum a
uidebatur. quia peccatorem ñ solum ñ dolebat. sed suꝑ eiꝰ peccata.
de siuis meritis se excollebat. Sed descendit ille confitens peccata su
ustificatus magis quam ille phariseus. iactans merita sua. qm̃ qui
ferm̃tum ut sitis noua comsꝑsio sicut estis atimi. Quid ẽ ut sitail
& quid. ẽ sicut estis. nisi quia erant ibi tales. erant ibi ñ tales e
ut tales. eent. exemplo talium cõmonebat: Tamen om̃s in uno
tanquam eosdem admonet. ne illi quia tales erant desꝑarent. de¬

Expanded text:
tus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui sptus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spdinis, intendens te ipsum, ne et tu tempteris. alter alterius onera portate, et sic adimplebitis legem Christi. quid est dixit: inuicem onera uestra portate, et sic adimplebitis legem Christi, hoc alio loco ait: sufferentes inuicem in dilectione, studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis. nam et in illo Pharisaeo modicum fermenti esse uidebatur, quia peccatorem non solum non dolebat, sed super eius peccata de suis se meritis extollebat. sed descendit ille confitens peccata sua iustificatus magis quam ille Pharisaeus iactans merita sua, quoniam fermentum, ut sitis noua consparsio sicut estis azymi. quid est ut sitis et quid est \'sicut estis\', nisi quia erant ibi tales, erant ibi non tales, quos ut tales essent exemplo talium commonebat? tamen omnes in uno tamquam eosdem ammonet, ne illi qui tales erant des
Abbreviated transcription (Latin):
bona głatio ur̃a uel ꝑ exꝓbrationẽ ꝓnuntiationis. bona głatio
i. Si enim ñnulli & maxime latini codices hoc habeant. cũ ead
utraq sententia teneatur. ñ metuendum. ẽ. ne quis intelligat
stis & ñ potius luctum habuistis. & hoc continuo subiungat.
citis quia modicum ferm̃tum totã massã corrumpit. Quid ad
im inanis głationis corruptionem congruentius referri potest:
bia quippe uelut ex uetustate primi hominis. qui lapsus ẽ qͣsi
sibimet in eam simili iactantiȩ uanitate consentiunt. & głari qui¬
dem ñ de peccatis sius. s suꝑ alterius peccata tanquã ex comꝑatione
in nocentiȩ suȩ modicum uidetur ferm̃tum. quia de suis etiam iniqͥ¬
tatib głari multum ferm̃tum. ẽ. Sed & illud modicũ totam massam
corrumpit. Cadit enim suꝑbus merito suꝑbiȩ suȩ. & incipit etiã pec¬
cata sua defendendo uelle głari. Quod p̃uidens. idem apłs ait. Qui¬
ꝓpter qui se putat stare. uideat ne cadat. Ꝙ idem iterũ. Si poccupi¬

Expanded text:
o vestra: vel per exprobrationem pronuntiationis, Bona gloriatio vestra. Sic enim nonnulli, et maxime latini codices habent, cum eadem in utroque sententia teneatur. non enim metuendum est, ne quis intellegat estis et non potius luctum habuistis et hic continuo subiungat: nescitis quia modicum fermenti totam massam corrumpit, quod ad ipsam inanis gloriationis corruptionem conSuperbia quippe ex vetustate primi hominis, qui superbia lapsussibimet in eam simili jactantiae vanitate consentiunt. Et gloriari quidem, non de peccatis suis, sed super alterius peccata, tanquam ex comparatione innocentiae suae, modicum videtur fermentum; quia de suis etiam iniquitatibus gloriari, multum fermentum est: sed et illud modicum totam massam corrumpit. Cadit enim superbus merito superbiae suae, et incipit etiam peccata sua defendendo velle gloriari. Quod praevidens idem apostolus ait: Quapropter, qui se putat stare, videat ne cadat . Et iterum: Si praeoccupa
Abbreviated transcription (Latin):
qđd est potentissim̃ udei nefario scismate diuiser. cum possent us
delidum ne moriantur. & illud in leuitico. Homo qͥ habuen
macłam &e uitiũ. ñ accedat dona offerre deo. Bene quidẽ de i¬
spualem obfuerit. uł in sacerdotib. ut inter ppłm constitut᷑ in
aut macłatus sacerdos. Ubi erat moyses & aaron. ibi murmura
phas & ceteri tales ibi racharias. ibi symeon & ceteri boni. Ubi sas
ior dauid. ubi ieremias. ubi ysaias. ubi daniel. ubi ezechiel. i
bicese ꝙͣ scelerata suꝑbia dicant neminem. eẽ inter collegas suo
habuerit macłam aut uiciũ. ñ accedat dona offerre deo. slulias
ipse doma tꝰ. St tanto isti amore hominũ cecis̃. & corde impudis
fuisse contendant. Quis dabit ocłis meis fontẽ lacrimarumt d
congruus huic sceleri gemitꝰ. concusso pectore ex primet᷑ : Sed
interĩ atcendant utrum saltĩ optatis habuerit aliqͣm macłam
aut aliqđ uiciũ. Non uscy adeo ceci s̃ ut istiꝰ uitã omĩno ĩma¬

Expanded text:
sos nefario schismate diuiserunt, cum possent utique, in se delictum, ne moriantur, et illud in Leuitico: homo qui habuerit maculam et uitium non accedat offerre dona deo. bene quod de uetendum salutem spiritalem obfuerit uel in sacerdotibus uel inter populum constituto malus aut maculatus sacerdos. ubi erat Moyses et Aaron, ibi murmuratores Caiphas et ceteri tales, ibi Zacharias, ibi Simeon et ceteri boni; ubi Saul, ibi Dauid; ubi Hieremias, ubi Esaias, ubi Danihel, ubi Ezechiel, ibdicere quam scelerata superbia dicatur neminem esse inter collegas suoshabuerit maculam et uitium non accedat offerre dona deo. nullamne ipse Donatus? Sed tanto isti amore hominum caeci sunt, et corde impudicofuisse contendant. Quis dabit oculis meis fontem lacrymarum ? Quis congruus huic sceleri gemitus concusso pectore exprimetur? Sed interim attendant, utrum saltem Optatus habuerit aliquam maculam aut vitium? Non usque adeo caeci sunt, ut istius vitam omnino i
Abbreviated transcription (Latin):
ctis punut ele nare in scismaticos suos maxam ianistas ꝓ eanqͣ
plonici conscilla soi tentia calia dixer uieloces pedẽseom aiees¬
fundendu sangunẽ cum ab eis constet corporilsto  eminem
licis ꝑ uidiciarias potestates excluderentur: qualid ante sepatis¬
nemarimanistarum cũ in unũ pariter. eent multa fecs Efsr
ꝯpmora en parte donati scismata feceranty Cici enĩtrq scisima¬
impudenter parci uolunt cũ a sola ipsa uera unitate iustissime
selsmata pumantur. s eo mͦ ista punendatr unu &d qͦdi a¬
soinatm pumart pr ineipẽ ppl̃i sic e ministri pst̃ & q̃lis ẽ rector
ciuitatis tales & in habitantes. si intelligerent qͦ ꝑtinet. nec no¬
lia obicerent. nec ipsi uana iactantia suꝑbirent. Nos enĩ ut h
qm̃ scriptum meminimꝰ. maledictus qͥ spem suã ponit in homi
tingat in ea uiuere ciuitate ubi ñ sit bonꝰ ep̃s. arbitret᷑ impune
malũ fieri. usurpans ad defensionẽ suam tã ꝑuerse istã script

Expanded text:
anistas per eamdem plenarii concilii sui sententiam talia dixerunt, Veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem: cum ab eis constet corporaliter neminemlicis per judiciarias potestates excluderentur, qualia ante separationem Maximianistarum, cum in unum pariter essent, multa fecerunt eis qui priora ex parte Donati schismata fecerant? Cui enim unquam schismaatici sunt, nimis impudenter parci uolunt, cum a sola ipsa uera unitate iustissime schismata puniantur, si eo modo ista punienda sunt? Et ndum principem populi sic et ministri ipsius, et qualis rector est ciuitatis tales et inhabitantes, si intellegerent quo pertinet, nec nobis obicerent nec ipsi uana iactantia superbirent. nos enim, ut hominum collocemus, quoniam scriptum meminimus: maledictus qui spem suam ponit in homine, rte contingat in ea uiuere ciuitate, ubi non sit bonus episcopus, arbitretur impune se malum fieri, usurpans ad defensionem suam tam peruerse intellect
Abbreviated transcription (Latin):
nullius pacifici patientiã. malo ñ consentientẽ ab ullis malis posie
madari. atꝙ ita sentiant in qͣ ꝑditione maneant. qͥ ꝓpt̾ falsa siue
uera ñ enim queruntur nc̃ crimina afroꝵ unitatẽ sp̃s in uinclo pa¬
nescim̃ an sint ꝑ cot gentes t̃rarum transmarmarũ bonixꝑiani impꝰ¬
dentissime dicerent. Ds enim ꝑhibet testimoniũ frumentis suis que
ꝑ totũ agrum seminans. qͣuis cum zitanuis adiabolo suꝑseminatꝰ
tarĩ usc ad messẽ erescert mancdauit. Unde & si homines ipsosminꝰ

Expanded text:
nullius pacifici patientiam malo non consentientem, ab ullis malis posse nullius pacifici patientiam malo non consentientem, ab ullis malis posse maculari; atque ita sentiant in qua perditione jaceant, qui propter falsa sive vera non enim hoc quaeritur nunc crimina Afrorum, unitatem spiritus in vinculo paNescimus an sint per tot gentes terrarum transmarinarum boni christiani; impudentissime dicerent: Deus enim perhibet testimonium frumentis suis, quae per totum agrum seminata, quamvis cum zizaniis a diabolo superseminatis; tamen usque ad messem crescere praenuntiavit. Unde et si homi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i unitate tolerare debuer̃ & ꝑ hanc obstinationẽ animositat
coguntur miseri in scismate suo ferre. qͦs norunt ab orbe tr̃arui
cusatos ⁊ dampnatos. eẽ. Quisqͥs gͦ uł qđ potest arguendo corri¬
culo pacis excludere ñ potest equitate imꝓbat. firmitate suppori
hic .ẽ. pacificus. & ab isto maledicto qđ scriptura dicit. ue his qͥ di
Qđ nequam .ẽ. bonum. uł qđ bonũ est neꝙͣ. qui ponunt lucẽ tene
ic solita cecitate simile. De uob̾ inquiunt dic̃ scriptura. Qui iudica
iustũ iniustum. iniustũ uͦ iustum execrabił. ẽ. apđd dm̃. Cur ñ istaa
cratio potiꝰ in illos cadit. qͥuniuersum orbẽ terrarum xꝑianũ ausi sit¬
dubitatione fuer̃ & sunt ab eoꝵ criminib in nocentes: Hoc gͦͣ m q
iustũ est iniustum iudicarẽt cum optatũ Gildonianũ decennalẽ.
asfricȩ gemitũ tanꝙͣ̃ sacerdotẽ atq collegam honorantes in cõmuni¬
ne tenuer̃. Aut si eũ corde imꝓbabant. s ꝓpace tolerabant. discant

Expanded text:
i unitate tolerare debuerunt, et per hanc obstinationem animositatis suae coguntur miseri in schismate suo ferre quos norunt, in orbe terrarum accusare quos nesciunt. Quisquis ergo vel quod potest, arguendo corriculo excludere non potest equitate improbat, firmitate subportat: hic est pacificus et ab isto maledicto quod scriptura dicit: Ve his, qui dicunt quod nequam est bonum et quod bonum est nequam, qui ponunt lucem tenebras aliquid solita caecitate. de uobis, inquiunt, dicit scriptura: qui iudicat iustum in- iustum, iniustum uero iustum, execrabilis aput deum. cur non ista execratio potidubitatione fuerunt et sunt ab eorum criminibus innocentes? Hoc ergo modo quod justum est injustum judicarunt, cum Optatum Gildonianum, decennalem totius Africae gemitum, tanquam sacerdotem atque collegam honorantes in communione tenuerunt. Aut si eum corde improbabant, sed pro pace tolerabant; discant
Abbreviated transcription (Latin):
ab aristeo philosopho platonico. Dic̃t
gͦ iudei iđo .lxx. tacuisse misterium
sc̃ȩ tͥnitatis. ne tholonĩs qͥ uniꝰ di cultor
.i. patͥs ⁊ filii. ⁊ ido ñ errando. s pru¬
dentiori consilio ħ fecert̃. ne uidelic&.

Expanded text:
ab Aristaeo philosopho Platonico. Dicunt ergo Judaei ideo LXX tacuisse mysterium sanctae Trinitatis, ne Ptolomaeus, qui unius Dei cultor m Patris et Filii; et ideo non errando, sed prudenti consilio hoc fecerunt. Nescio quis
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾naculo c̃i aliĩ offerebant aurum.¬
alii lapides p̃ciosos. byssũ. coccũ. &
pur purã. s uͦ sufficere. si saltẽ pilos
caprarũ offerret. Hanc dicit uilẽ
portionẽ. humiliando se. cũ tamen

Expanded text:
tabernaculo Dei alii offerrent aurum, lapides onychinos, byssum, coccum et purpuram; sibi vero sufficere, si saltem pilos caprarum offerret. Hanc dicit vilem portionem humiliando se, cum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
umꝙ fugiss płs isrł a facie philistiim stetit ille in medio
agri .i. in campo unde płs fugerat. & tutatus ẽ.i. defendit
eum scilicet campũ ut eũ optineret fugatis uł ꝓstratis hos¬
tibꝰ. Necnon & ante in alio scilicet p̾lio qđ ante hoc factum
fuerat descenderant tres fortes qͥ erant pͥncipes int̾. xxx .i.¬

Expanded text:
Cumque fugisset populus Israel a facie Philisthiim, stetit ille in medio Cumque fugisset populus Israel a facie Philisthiim, stetit ille in medio agri; id est in campo unde populus fugerat: et tutatus est, id est defendit eum; scilicet campum ut cum obtineret fugatis vel prostratis hostibus. Nec non, et ante; in alio scilicet praelio, quod ante hoc factum fuerat. Descenderant tres fortes, qui erant principes inter tri
Abbreviated transcription (Latin):
quo direaꝰ est sꝑe dĩ. Has sequunt᷑ tres quasi imagiesas¬
arum. Disciplma sapientiȩ. mansuetudo humslitatis. eon¬
stantia fortitudinis. has autẽ scd̃as tres nounsime sequentes
ꝑi̾se pnitant᷑. Biscipliã ypoc̾sis. mansuetudinẽ pigritia. cons¬
stantiã ꝑtinatia. Pauid sedens in cathedra qͥ octingentos int¬
fortitudinẽ. qua omĩa penetrat᷑ & nichil ei resistere potest.
in tantũ ut suꝑ octingentos una uice irruere possit & ui¬
cere. Post hunc eleatar scds scilicet in fortitudine post dauid.
int̾ tres fortes qui erant cũ daiid quando philistiim exꝓbra¬
uerͣt ifrł scilicet timiditatẽ & qđ eis resistere ñ poterant
& congregati st̃ ipsi philistei illuc ubi erat dauid in p̃lium.
Hoc uidei dicũt ibidẽ factũ. ubi goliath agminib ifrł exꝓbi
philisteos ꝑcussit. & ubi: subiungit quia cong̾gati st̃ philistiim
n statione .i. in loco ubi castris positis stabant & morabantur.

Expanded text:
iritus Dei. Has sequuntur tres quasi imagines aliarum: disciplina, sapientiae; mansuetudo, humilitatis; constantia, fortitudinis. Has autem secundas tres novissimae sequentes perverse imitantur. Disciplinam, hypocrisis; mansuetudinem, pigritia; constantiam, pertinacia. David sedens in cathedra, qui octingentos intfortitudinem; qua omnia penetrat, et nihil ei resistere potest; in tantum ut super octingentos una vice irruere possit, et vincere. Post hunc Eleazar, secundus scilicet in fortitudine post David. Inter tres fortes, qui erant cum David quando Philisthini exprobraverunt Israel, scilicet timiditatem, et quod eis resistere non poterant: et congregati sunt ipsi Philisthaei illuc ubi erat David in praelium. Hoc Judaei dicunt ibidem factum ubi Goliath agminibus Israel expPhilisthaeos percussit, et ubi subjungit: quia congregati sunt Philisthiim in statione; id est in loco ubi castris positis stabant et morabantur.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩdã & sculpture. & subt̾ leones & boues quasi lora ex¬
ere dependentia. Et . iiͦiͦi. rotȩ ꝑ bases singłas & axes erei
& hum̾uli a .iiiͦi. partib erecti quasi ad ꝯtinendas bases ro¬
tis suꝑpositus & luterẽ basib impositũ. Os quoq lut̾is intͥn¬
secus erat. Sic dic̾e uidet᷑ qd̾ a fundo lut̾is intͥnsecꝰ quasi
fistula rotunda surgens in altũ cubito & dimidio tenebat᷑.
cuiꝰ altitudinis cubitꝰ quidã supͣ lut̾em eminebat. dimidiꝰ
autẽ cubitꝰ intͤ ꝓfundũ lut̾is erat. In cuiꝰ fistulȩ sũmita¬
te os erat ipsiꝰ lut̾is ꝑ qd̃ aquȩ eg̾diebant᷑. In angulis
autẽ colũpnaꝵ .i. basiũ uariȩ celaturȩ erãt & media¬

Expanded text:
quaedam et sculpturae. quaedam et sculpturae. aere dependentia. Et quatuor rotae per bases singulas, et axes aerei, et humeruli a quatuor partibus erecti, quasi ad continendas bases rotis superpositas, et luterem basibus impositum. Os quoque luteris intrinsecus erat. Sic dicere videtur, quod a fundo luteris intrinsecus quasi fistula rotunda surgens in altum, cubito, et dimidio tenebatur, cujus altitudinis cubitus quidam supra luterem eminebat. Dimidius autem cubitus intra profundum luteris erat. In cujus fistulae summitate os erat ipsius luteris, per quod aquae egrediebantur. In angulis autem columnarum, id est basium, variae coelaturae erant;
Abbreviated transcription (Latin):
sculpturȩ int̾ iuncturas. & int̾ coronulas & plectas leones &e
boues & cherubin. & int̾ iuncturas similit̾ desuꝑ & subt̾
leones & boues quasi lora ex ere dependentia. Obscura est
descͥptio nec facile qͥd intelligendũ sit agnoscit᷑. Uidetur
autẽ significare qd̾ in ip̃sis basib ꝑ singła lat̾a diu̾si fuertͣ
ordines sculpturaꝵ. & ubi illi ordines siue u̾sus iungebantur
sculpturȩ uariȩ in lineã ducte int̾ u̾sum & uersũ discreti¬
onẽ facientes. Ĩni autẽ u̾sus quasi areolȩ quȩdã int̾ lineas
& liueas patentes: habebant circulos insculptos in similitu¬
dinẽ coronaꝵ & plectaꝵ quoꝵ alii leones alii boues. alii che¬
rubin continebant. & int̾ iuncturas similit̾ desuꝑ. Ubi
desuꝑ: fortassis hoc dic̾e uult qd eiꝰmodi sculpturȩ ñ per
totũ factȩ st̃ s sursũ & deorsũ in lat̾ib basiũ quasi hore

Expanded text:
sculpturae inter juncturas, et inter coronulas, et plectas: leones, et sculpturae inter juncturas, et inter coronulas, et plectas: leones, et boves, et cherubim, et inter juncturas similiter, et subter leones, et boves quasi lora ex aere dependentia. Obscura est descriptio nec facile, quid intelligendum sit, agnoscitur. Videtur autem significare quod in ipsis basibus per singula latera diversi fuerint ordines sculpturarum, et ubi illi ordines sive versus jungebantur sulpturae variae in lineam ductae, inter versum, et versum discretationem facientes. Ipsi autem versus quasi areolae quaedam inter lineas et lineas patentes, habebant circulos insculptos in similitudinem coronarum et plectarum quorum alii leones, alii boves, alii cherubim continebant. Et inter juncturas similiter desuper, ubi desuper? Fortassis hoc dicere vult, quod ejusmodi sculpturae non per totum factae sunt, sed sursum, et deorsum in lateribus basium quasi orae
Abbreviated transcription (Latin):
b ordinib cirea inferiorẽ partẽ luteris . iͥ.xii. boues ex
ere fusos suꝑ qͦs positꝰ fuerat contingebat᷑. Sic enĩ uidet᷑ qd̾
basis lut̾is significata sit quadrata .x. cubitoꝵ in singłis
lat̾ib in ꝗͣ erant duo ordines sculpturaꝵ hisf̾ataꝵ hobus
supposita.xii. suꝑ quã ipsũ mare fundatũ erat. Crasfitudo
aurẽ lut̾is .i. spusitudo erat tͥum unciaꝵ. Puo milia batos
capiebat luter & tͥa milia metretas. Par qͣntitas in dissi¬
mili num̾o. Idem enĩ ualent. uł si de eadẽ msura legit᷑.
tantũ st̃ duo mulia bati in ficcis ꝑ cumulũ quantũ tͥa
milia iu liqͥdis ꝑ planũ. Cumulata enĩ m̃surã planã conti¬
nent totam & dimidiũ eꝰ Et fecit .x. bases eneas. litȩ bases ñ ad
mare s ad alios luteres p̾parant᷑ qͥb singłis singłi suꝑpositi sunt.
psũ opus basiũ int̾ rasile erat .i. int̾ rasili oꝑe factȩ st bases et

Expanded text:
bus ordinibus circa inferiorem partem luteris, ubi duodecim boves ex bus ordinibus circa inferiorem partem luteris, ubi duodecim boves ex aere fusos super quos positus fuerat, contingebat. Sic enim videtur, quod basis luteris significata sit quadrata decem cubitorum in singulis lateribus, in qua erant duo ordines sculpturarum histriatarum hobus supposita duodecim; super quam ipsum mare fundatum erat. Crassitudo autem luteris, id est spissitudo erat trium unciarum: duo millia batos capiebat luter; et tria millia metretas. Par quantitas in dissimili numero. Idem enim valent, vel si de eadem mensura legitur, tantum sunt duo millia bati in siccis per cumulum; qmensura, planam continet totam et dimidium ejus. Et fecit decem bases aereas. Istae bases non ad mare, sed alios luteres praeparantur, quibus singuli superpositi sunt. Ipsum opus basium interrasile erat; id est, interrasile opere factae sunt bases. Et
Abbreviated transcription (Latin):
suram colũne cont᷑ retiacula. Utrũ hȩc sed̃ã capitella pͥoris
iiꝑ posita fueriit an iuxta posita. ñ satis littera manifesa
feei de mare fuslt. Luterẽ magnũ signifieat fusuẽ et ere reo¬
tuncu desuꝑ incireuitu.xxx. eubitoꝵ ꝑ tͣusuersũ .⁊. Qd̾ alẽ¬
resticulamxxx cubitoꝵ cinxisse lutrẽ uł sic accipiendũ est
qã fimplicit quantitas ambitꝰ significata sit q̃ fune tante
longitudiris posset ambiri. uł restẽ intellige torquẽ ertã ex
ipso oꝑe fusam in similitudine restis ipsum mare ambientẽ.
Sculptura subt labiũ circuibat ilud.x. cubitis. Quom.x. eubi
bitis cireuire pot̾at cũ dictũ sit ipsũ ambitũ. xxx. fuise cubiltaꝵ
Auñ totũ erreuibat. s .x. tantũ cubitis ipsius ambit᷑ seulpti
tuer̾t: An dece sũ ambitꝰ artabat᷑ subt̾ labiũ ut .x. eubitis sub¬
ter labiũ poss ambiri. uͥ sculptura erat in cireuitu in duo¬

Expanded text:
suram columnae contra retiacula. Utrum haec secunda capitella prioribus suram columnae contra retiacula. Utrum haec secunda capitella prioribus superposita fuerint, an juxta posita, non satis littera manifestat. Fecit quoque mare fusile. Luterem magnum significat fusilem ex aere rotundum desuper in circuitu riginta cubitorum cinxisse luterem; vel sic accipiendum est, quod simpliciter quantitas ambitus significata sit, cum fune tantae longitudinis posset ambiri; vel restem intellige torquem aeream ex ipso opere fusam in similitudinem restis ipsum mare ambientem. Sculptura subter labium circumibat illud decem cubitis. Quomodo decem cubitis circuire poterat, cum dictum sit ipsum ambitum triginta fuisse cubitorum? Annon totum circuibat, sed decem tantum cubitis ipsius ambitus sculpti fuerunt. An deorsum ambitus arctabatur subter labium, ut decem cubitis subter labium posset ambiri, ubi sculptura erat in circuitu in duo
Abbreviated transcription (Latin):
in cireuitu capitellũ ambiebant ut ipsa malo granata extͥn¬
secus pendentia quasi tegere uid̾ent᷑ reciacula capitelloꝵ .i.
ipsa capitella quȩ erant suꝑ su̾mtatẽ colũpnaꝵ. Capitella
autẽ ista quȩ erant suꝑ sũmitatẽ colũpnaꝵ quasi oꝑe lilii fa¬
bricata erant .i. in eisdẽ capitellis cũ malo granatis similitudo
folioꝵ lilis facta erat desuꝑ in ipsis. Qd̃ sequit᷑ in porticu
.iiii. cubitoꝵ obscurũ est. & fortassis sic intelligi potest
qd̾ ipsa capitella desuꝑ ñ rotunda ad simi litudinẽ colũ¬
naꝵ quib suꝑposita erant s quadrata fuerͣt habentia
in singlis latib iuͦii cubitos. Qd̾ gͦ ait in porticu.iͦi. cubitoꝵ nor
sis legenaũ ut ipsa porieus. iͦi cubitos babuisse dicat᷑ s̃ potus
ipsa capitella .iͦ. cubitos habentia fabricita funsse in portleit.
& rursũ alia capitella in sũmitate colũnaꝵ desuꝑ iurta men¬

Expanded text:
in circuitu capitellum ambiebant, ut ipsa malogranata extrinin circuitu capitellum ambiebant, ut ipsa malogranata extrinsecus pendentia quasi tegere viderentur retiacula capitellorum, id est ipsa capitella, quae erant super summitatem columnarum. Capitella autem ista, quae erant super summitatem columnarum quasi opere lilii fabricata erant, id est, in eisdem capitellis cum malogranatis similitudo foliorum lilii facta erat desuper in ipsis. Quod sequitur: In porticu quatuor cubitorum, obscurum est. Et fortassis sic intelligi potest, quod ipsa capitella desuper non rotunda ad similitudinem columnarum quibus superposita erant, sed quadrata fuerunt habentia in singulis lateribus quatuor cubitos. Quod ergo ait: In porticu quatuor cubitorum; non sic legendum ut ipsa porticus quatuor cubitos habuisse dicatur; sed potius ipsa capitella quatuor cubitos habentia fabricata fuisse in porticu. Et rursum alia capitella in summitate columnarum desuper juxta men
Abbreviated transcription (Latin):
alia domꝰ regis siue extͥnseca siue intͥnseca. Et finxit .i. artifi¬
ciose cõposuit. uł formauit duas colũpnas ereas .i. ex ere fusa s.
Iste colũpnȩ ñ ad portendam fabricã s adornatũ facte st̃ & in
porticu tẽpli erectȩ. Altȩ .xu.ii. cubitoꝵ in cireuitu.xii. cubitoꝵ¬
ambiret eam & totam rotunditatẽ eius cõplecteret᷑ ul ambitꝰ
colũpnȩ scd̾m ductũ linearẽ .xii. cubitoꝵ erat uł linea fusili
oꝑe illi circũducta ambiebat eam .xii. cubitoꝵ. Capitella sũmi¬
erat quasi in modũ retis & catenaꝵ sibi inuicẽ nuiro ordine
ꝯtextaꝵ. Quantũ ex hac descͥptione apparet ipsa capitella non
solida s ꝑforata undiq fusa st̃ ut conexiones eius introrsũ
& ext̾uis retis formã expͥmerent. Quȩ conexiones & ꝑplexitates
.UII. modis ab imo sursũ in capitelli ambitu uariatę sunt qͦs
modos .uii. uersus uocat. Deinde duo ordines malo granatoꝵ.

Expanded text:
alia domus regis, sive extrinseca, sive intrinseca. Et finxit, id est artifialia domus regis, sive extrinseca, sive intrinseca. Et finxit, id est artificiose composuit vel formavit duas columnas aereas, id est ex aere fusas. Istae columnae non ad portandam fabricam, sed ad ornatum factae sunt, et in porticu templi erectae. Altambiret eam et totam rotunditatem ejus complecteretur. Vel ambitus columnae secundum ductum linearum duodecim cubitorum erat, vel linea fusili opere illi circumducta, ambiebat eam duodecim cubitorum. Capitella summierat, quasi in modum retis et catenarum sibi invicem miro opere contextarum. Quemadmodum ex hac descriptione apparet ipsa capitella non solida, sed perforata undique fusa sunt, ut connexiones eorum introrsum, et exterius retis formam exprimerent. Quae connexiones et perplexitates septem modis ab imo sursum in capitelli ambitu variatae sunt, quos modos septem versus notant. Deinde duo ordines malogranatarum
Abbreviated transcription (Latin):
erant in int̾itu oraculi sic formata. Et porticũ colũpnaꝵ fe¬
in faciẽ maioris porticꝰ .i. ante maiorẽ porticũ. Porticũ qͦq
solii in qua tͥhunal fecit. soliũ regnantis tͥbunal uidi¬
cantis. Et ẽ domuncula in qua sedet᷑ ad iudicandũ. seor¬
sum ad dictandã sententiã. uł palã ad proferendã.
am intͥnsecus ꝙͣ extͥnsecus serrati .i. secti & politi in utra¬
ꝙ suꝑficie parietis. Et extͥnsecus usq ad mauis atriũ por¬
recto tali oꝑe. Mauis atriũ extͥnsecus. minꝰ atͥum interius.
Necñ & in atͥo domꝰ dñ int̾iori & in porticu domꝰ dñs tale
optis factũ est. Qd̃ autẽ in structura parietũ ꝑ uarios or¬
din es. nc̃ quadratos siue politos lapides posuit ñc cedros
.i. ligna imputͥbilia udeireo factũ ut uaritas ipsa struc¬
turȩ gratior fieret atq decentior. Alia autẽ fuer̃t atria domꝰ dñs.

Expanded text:
erant in introitu oraculi sic formata. Et porticum columnarum feerant in introitu oraculi sic formata. Et porticum columnarum fein facie majoris porticus, id est ante majorem porticum. Porticum quoque solii in qua tribunal fecit. Solium regnantis, tribunal judicantis, et est domuncula in qua sedetur ad judicandum; seorsum ad dictandam sententiam, vel palam ad proferendam. Tam intrinsecus, quam extrinsecus serrati, id est secti et politi in utraque superficie parietis. Et extrinsecus usque ad majus atrium porrecto tali opere. Majus atrium extrinsecus, minus atrium interius. Necnon, et in atrio domus Domini interiori; et in porticu domus Domini, tale opus factum est. Quod autem in structura parietum per varios ordines, nunc quadratos, sive politos lapides posuit, nunc cedros, id est ligna imputribilia; idcirco factum, ut varietas ipsa structurae gratior fieret atque decentior. Alia autem fuerunt atria domus Domini;
Abbreviated transcription (Latin):
sitionẽ tres ordines uitͥnsecꝰ erant colũpnaꝵ. & .iiͦii. de am¬
bulacra hoc ẽ int̾ualla & int̾ colũpnas a pariete uiq ad
pͥmũ ordinẽ unũ int̾uallũ a pͥmo ad scd̾m aliud. a se¬
cundo uiꝙ ad tͥciũ aliud. a t̾cio itẽ usq ad parietẽ alt̾un
aliud. In hebreo habet᷑. T abulata cedrina desuꝑ suꝑ ordi
continebant. Hoc ẽ qđ dicit cooꝑtura tres ordines subauditur
habebat respicientes alt̾um ad alterũ ter. In ipsis ordinib single
tabulȩ ordinis uniꝰ singłas tabulas alt̾nis ordinis oppositas respicie¬
bant. ita qđ alt̾a ad alt̾am iungebat᷑ ter .i. tres in singłis ordins¬
bus aliis trib alt̾ius ordinis oppositis connecterent᷑ insertis capi¬
tib alt̾ius ad alt̾am. Et suꝑ colũpnas quadrangulata ligni
in cunctis equalia. In hebreo hoc sic habet᷑. E omia hostia e pos¬
tes quadrata unũ contͣ alt̾um. Qđ autẽ dicit hic õstia qͣͥdrata

Expanded text:
sitionem tres ordines intrinsecus erant columnarum; et quatuor deambulacra, hoc est intervalla. Et inter columnas a pariete usque ad primum ordinem, unum intervallum; a primo ad secundum, alterum; a secundo usque ad tertium aliud; a tertio item usque ad parietem iterum aliud. In Hebraeo habetur: Tabulata cedrina desuper ordinescontinebant. Hoc est quod dicit, cooperatura tres ordines, subauditur habebat, respicientes alterum ad alterum ter. In ipsis ordinibus singulae tabulae ordinis unius singulas tabulas alterius ordinis oppositas respiciebant; ita, quod altera ad alteram jungebatur ter, id est, tres in singulis ordinibus aliis tribus alterius ordinis oppositis connecterentur, insertis capitibus alterius ad alteram. Et super columnas quadrangulata ligna in cunctis aequalia. In Hebraeo hoc sic habetur. Et omnia ostia et postes quadrata unum contra alterum. Quod autem dicit hic, ostia quadrata,
Abbreviated transcription (Latin):
ũꝙ ueniss dies alt̾a tulit stragulũ & infudit ipsi aquã. uł aqͣ
ipsũ infudit .i. ꝑfudit. Hoc ẽ accepit pannũ & madefecit in aqͣ
& expandit suꝑ faciẽ eiꝰ. Ip̃se arael tulit pannũ & madefactum
expandit suꝑ faciẽ dñi sui. scilic⁊ ad refrig̾andã faciẽ eiꝰ q calo¬
re estuabat. In hebreo exp̃ssiꝰ dr̃ expandit suꝑ faciẽ suã
ut ñ atael s ipse benadab pannũ madefecisse
⁊ob refrig̾iũ suꝑ faciẽ suã expandisse intelligat᷑.
Qd̾ tñ nil ꝓdesse potuit. qͥa mortuus est. Quo mor¬

Expanded text:
ue venisset dies altera, tulit stragulum et infudit ipsi aquam, vel aqua ipsum infudit, id est perfudit, hoc est accepit pannum et madefecit in aqua et expandit super faciem ejus. Ipse Hazael tulit pannum et madefactum expandit super faciem domini sui, scilicet, ad refrigerandam faciem ejus quia calore aestuabat. In Hebraeo expressius dicitur: Expandit super faciem suam, ut non Hazael, sed ipse Benadab pannum madefecisse et ob refrigerium super faciem suam expandisse intelligatur. Quod tamen nil prodesse potuit, quia mortuus est. Quo mor
Abbreviated transcription (Latin):
in mecdio tẽpli int̾ioris .i. oraculi uersis uultib ad orientẽ in¬
rtliquas duas ad inuicẽ iungerent in medio oraculi tan¬
ta fieret extensio alaꝵ quanta fuit latitudo oraculi. Et
fecit in eis scilicet parietib cherubin. alias formas cheru¬
bin in diu̾sis locis sculpsit in parietib & palmas manu¬
um & alias figuras uarias. In ing̾slu oraculi fecit ostiola
auo ut post det̾minat. Quo hostia de lignis abiegnis
altͥnsecus scilicet unũ hinc: aliud inde. & utrũq hostiũ
auplex erat .i. duas ualuas habens & in se inuicẽ tenens quia
conexe ualuȩ ad postem in medio positũ aꝑiebant᷑. Et edificauit
atrium int̾uis qđ ext̾iori cingebat᷑ dispositis ordinib in pari¬
ete tͥb lapidũ politoꝵ & ino lignoꝵ cedri. E dificauit qͦc¬

Expanded text:
in medio templi interioris, id est oraculi, versis in medio templi interioris, id est oraculi, versis reliquas duas adinvicem jungerent in medio oraculi tanta fieret extensio alarum, quanta fuit latitudo oraculi. Et fecit in eis, scilicet parietibus, cherubim, alias formas cherubim in diversis locis sculpsit in parietibus; et palmas manuum, et alias figuras varias. In ingressu oraculi fecit ostiola duo, ut post determinat. Duo ostia de lignis abiegnis altrinsecus, scilicet unum hic, alterum illinc. Et utrumque ostium duplex erat, id est duas valvas habens; et se invicem tenens, quia connexae valvae ad postem in medio positum aperiebantur. Et aedificavit atrium interius, quod exteriori cingebatur. Dispositis tribus ordinibus in pariete, tribus lapidum politorum et uno lignorum cedri. Aedificavit q
Abbreviated transcription (Latin):
in longitudine domꝰ erant separauit. in poft̾iori parte domłꝰ.i.
occidentali q int̾itꝰ ad orientẽ erat atꝙ in illa parte similiter
edificans tabulata cedrinꝗ a pauim̃to sursũ fecit de parte eadẽ
t̾itus ñ patebat. Porro. xl. cubitoꝵ erat ipsum templũ ꝓ forib ora¬
Oraculũ autẽ in medio domꝰ .i. intͣ domũ fecerat. in int̾iori par
.xx. cubitis inferius erat reliqua domo. Sed & altare uesti¬
uit cedro. Hoc ẽ altare thimiatis qd̾ stabat ante oraculum.
&e totũ altare oraculi texit auro. Iosũ ẽ qd̾ suꝑius texit cedro
nunc auro. quod stabat ante oraculũ. Qumnq cubitoꝵ ala
cherubin una subaudiendũ ẽ lata erat. & qͥnq alt̾a ut a
s̃mitate .i. extremitate uniꝰ usꝙ ad summitatẽ altius ꝑ tranũ¬
sum scilicet .x. eent cubiti latitudo equa altitudini. Nã cor¬
pus cherubin int̾ alaꝵ expansionẽ tenebat᷑. Posuitq cherubin

Expanded text:
in longitudine domus erant, separavit in posteriori parte domus; id est in longitudine domus erant, separavit in posteriori parte domus; id est occidentali; quia introitus ad orientem erat. Atque in illa parte similiter aedificans tabulata cedrina a pavimento sursum fecit de parte eadem troitus non patebat. Porro quadraginta cubitorum erat ipsum templum pro foribus oraOraculum autem in medio domus, id est intra domum, fecerat in interiori parte, viginti cubitis inferius erat reliqua domo. Sed, et altare vestivit cedro. Hoc est altare thymiamatis, quod stabat ante oraculum, t totum altare oraculi texit auro. Ipsum est quod superius texit cedro; nunc auro, quod stabat ante oraculum. Quinque cubitorum ala cherubim una, subaudiendum est lata erat, et quinque altera, ut a summitate, id est extremitate, unius usque ad summitatem alterius, per transversum, scilicet decem essent cubiti, latitudo aequa altitudini. Nam corpus cherubin inter alarum expansionem tenebatur. Posuitque cherubim
Abbreviated transcription (Latin):
ne inum strictꝰ. mediũ latiꝰ. sup̃mũ latissimũ ut colũpnȩ
qͥb sistentabant᷑ suꝑiora. ñ contingͥent inferiora tabulata
s extͥnsecus ab umo surgerent singlȩ. lita tabulata quasi exe¬
dre fuerunt foris miuro adberentia. T rabes autẽ quib susts¬
muris tẽpli .i. ut ñ eent infixȩ muris qi eiectura quȩdã in
ipso muro ꝑ circiitũ facta ipsas excipiebat & portabat in ilo
capite quo murũ contingebant in alt̾o capite colũpnis mas¬
tentes. uł de trabib intra domũ intelligi potest ad eundẽ
modũ dispositis. Sexit quoq domũ laquearib cedrinis. Tec¬
tum domꝰ more regionis planũ fecit quẽadmodñ extͥnsccus
tabulata Inteeto gͥ domꝰ laq̃aria cedrina posuit &e domũ lig¬
nis cedrinis. & paumm̃tũ texit tabulis abiegnis. E dificaust
quoꝙar cubitoꝵ tabulata cetrina. Uiguiti cubitos de .le. qui

Expanded text:
ne, imum strictius, medium latius, supremum latissimum, ut columnae ne, imum strictius, medium latius, supremum latissimum, ut columnae quibus sustentabantur superiora, non contingerent inferiora tabulata; sed extrinsecus ab imo surgerent singulae. Ista tabulata quasi exedrae fuerunt foris adhaerentia muro. Trabes autem quibus sustemuris templi, id est ut non essent infixae muris, quia ejectura quaedam in ipso muro per circuitum facta, ipsas excipiebat, et portabat in illo capite quo murum contingebant, in altero capite columnis innitentes. Vel de trabibus intra domum intelligi potest ad eumdem modum dispositis. Texit quoque domum laquearibus cedrinis. Tectum domus more regionis planum fecit, quemadmodum extrinsecus tabulata. In tecto igitur domus laquearia cedrina posuit, et domum lignis, et pavimentum texit tabulis abiegnis. Et aedificavit viginti cubitorum tabulata cedrina; viginti cubitos de sexaginta, qui
Abbreviated transcription (Latin):
pse ꝑcussit quos leones moab̾. & ipse descendit & ꝑeussit leoñẽ
in media cift̾na. magna audatia. ad tam ferocẽ aggdiendũ. so¬
lum descend̾e. Uerumtam̃ usq ad tres. scilicet primũ noms¬
natos ñ ꝑuen̾at ut illis equalis eẽt. Fecitq eum sibi auri¬
dictione accipiendũ ẽ. uł a secreto .i. de secreto. Quasi dic̾et
de secretis uł in secretis fecit eũ consiliariũ sͥ. Et addidit
furor dñi. Addidit supͣ dictis flagellis hoc .i. hanc ira. Et cõ¬
mouit. Ip̃se dñs cõmouit dauid in eis .i. ad faciendũ qđ fieret
ꝯtrariũ illis. daiud dico dicentẽ ioab. Uade num̾a nrł. hoc
ẽ qd sequit᷑. dix̃ rex ad ioab. Percussit autẽ cor dauid eũ.
.i. conscientia remordebat eũ eo qd̾ hoc fecerat. liber .iii.¬
enestras obliqͥs .i. arcuatas desuꝑ. uł in toto obliquas .i. in
teriꝰ laciores ꝓpt̾ claritatẽ. Suꝑ parietes .i. extͥnsecus ad
parietes. fecit tabislata quasi solaria ꝑ circuitũ tͥriplici ordi¬

Expanded text:
egitur duos principes Moab. Et ipse descendit, et percussit leonem in media cisterna. Magna audacia ad tam ferocem aggrediendum solum descendere. Verumtamen usque ad tres, scilicet primum nominatos, non pervenerat, ut illis aequalis esset. Fecitque eum David sibi auridictione accipiendum est, vel a secreto, id est de secreto, quasi diceret de secretis, vel in secretis fecit eum consiliarium sibi. . Et addidit furor Domini. Addidit supradictis flagellis hoc, id est hanc iram. Et commovit ipse Dominus, commovit David in eis, id est ad faciendum, quod fieret contrarium illis; David dico dicentem Joab: Vade, numera Israel, hoc est quod sequitur: Dixit rex ad Joab. Percussit autem cor David eum, id est conscientia remordebat eum eo quod fecerat. ADNOTATIenestras obliquas, id est arcuatas desuper, vel in toto obliquas, id est interius latiores propter claritatem. Super parietes, id est extrinsecus ad parietes, fecit tabulata quasi solaria per circuitum triplici ordi
Abbreviated transcription (Latin):
clausit apturã ciuitatis dauid pats sui. qd̾ sic intelligi potest qđ
mello edificauit & extulit in altũ & ꝑ hoc exitũ qͥ pͥus erat in
ciuitate dd̾ pat̾s sui clausit hanc fabricã ꝯtra portã ciuitatis
extruens. In libro uerboꝵ salomonis. Hic apud nos ñ inuenit
tare. Sic dictũ ẽ. quasi ascendit ad altare. Ascendit ut suꝑ al¬
tare incensũ pon̾et. siue aluid in ħc modũ. Me ꝓiecisti post
corpꝰ tuũ .i. ꝯtempsisti. Curauit altare dñi qd̃ destructũ
uidelicet eius baal. In hebreo sic habet᷑. Om̃e os qđ ñ oscu¬
latũ ẽ eũ. Notat modũ uen̾atiois in curuatione genuũ
& osculo oris O mĩa ꝓpt̾ q̃ misisti ad me seruũ tu̾ũ in
unitto sta cuie ãe aut̃ rem fice ñ posũ. Sic ẽ qͥsi dic̾et. qd̾ in inrto

Expanded text:
clausit aperturam civitatis David patris sui, quod sic intelligi potest, quod clausit aperturam civitatis David patris sui, quod sic intelligi potest, quod mello aedificavit et extulit in altum et per hoc exitum, qui prius erat in civitate David patris sui clausit: Hanc fabricam contra portam civitatis exstruens. In libro verborum Salamonis, hic apud nos non invenitr altare. Sic dictum est, quasi ascendit ad altare. Ascendit ut super altare incensum poneret, sive aliud in hunc modum. Me projecisti post corvidelicet ejus Baal. In Hebraeo sic habetur: Omnes os quod non osculatum est eum. Notat modum venerationis in curvatione genuum et osculo oris. Omnia propter quae misisti ad me servum tuum in nitio faciam; hanc autem rem facere non possum. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͦ uram̃to & ñ teneat qd iurauit coactꝰꝙ ab illo cus
iurauit ueniat corã altari tuo in domũ tuã ut testifica¬
tione p̾sentis diuinitatis se absoluat. si negau̾it corã te iuram̃tum
qd̾ fecit ꝓximo suo occulte de qͦͥeũq re & ñ reueritꝰ fuerit p̾senti¬
am tuã quo minꝰ m̃tiat᷑. tu exaudies in celo .i. cognosces & intel¬
liges fallatiã illiꝰ qͥ fraudat & facies hoc scilicet uidicabis seruos tuos
paludosã. uł palustrẽ ꝓpt̾ ulitatẽ mun̾is. In domo saltꝰ libans
qr forte de libano mat̾ia sũpta ẽ. E dificauit mello & cocqͣuit uoraginẽ
ciuitatis dauid patͥs sui. Edificans mello .i. locũ illũ partẽ scili¬
cet inferiorẽ ciuitatis coeqͣuit ipsũ qͥ pͥus uorago &. qͥsi sentina
erat ciuitatis datud patͥs sui ut eqͥlis scilicet eẽt parti eminen¬
tiori ciuitatis. In qͦ inuriã patͥ fac̾e uidebat᷑ uilissima & abiecta
sũmis oꝑib iliꝰ coequãs. In hebreo sic habet᷑. Edificauit mello &

Expanded text:
 ab illo cui juravit; veniat coram altari tuo in domum tuam, ut testificatione praesentis Divinitatis se absolvat; si negaverit coram te juramentum, quod fecit proximo suo occulte de quacunque re, et non reveritus fuerit praesentiam tuam, quominus mentiatur: Tu exaudies in coelo, id est cognosces et intelliges fallaciam illius qui fraudat, et facies hoc, scilicet judicabis servos tuos, paludosam vel palustrem propter vilitatem muneris. In domo saltus Libani, quia forte de Libano materia sumpta est. Aedificavit mello, et caoequavit voraginem civitatis David patris sui aedificans mello, id est locum illum, partem scilicet inferiorem civitatis coaequavit ipsum, qui prius vorago, et quasi sentina erat civitatis David patris sui: Ut aequalis, scilicet esset parti eminentiori civitatis in quo injuriam patri facere videbatur vilissima et abjecta summis operibus illius coaequans. In Hebr