comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non ex operibur : alio quingratice icomnonest grauiuan
Sesinegitur conuicicerinobir de manicheo s iouiniano
quibur enim conuitieris in nobis quossubsequati neguiere
nomposiumus : orginale peccatum uideres si oculos abere
& tacceres si rontem haberer. Siautem caclumnio ius
es ut clibi affirmar semedicar apeccatis hominem non
posse mundocri: quũ itadicam posse uteo quoque ꝑ dicatꝰ
ubibeatissimus pec care non possit. Iul̃its dixit.
Nuncautem omnibur ꝑfidur: dicir factaminnatura
carnis pecacti necessitactem. AC̃SR. Tunega dixisse
apostolum : quum essetis serui peccati liberi fuistis iustiticce:
Autsi hoc abeo dictumesse nonnegas. non eum recte dixisse redcer¬
gue: siccutem non auder. nega si potes. eos quibus hocdixit
habuisse inmalis liberamuoluntootem Quando sueruñ
liberi iustiticce: autꝰ cebuisse libercminbonis quando fue¬
runt serui pecacti : & abac ser uitute eos audedicere perse

Expanded text:
non ex operibus; alioquin gratia jam non est gratia . non ex operibus; alioquin gratia jam non est gratia . Desine igitur conviciari nobis de Manichaeo et Joviniano: quibus enim convicieris in nobis, quos subsecuti negare non possumus originale peccatum, videres si oculos haberes, et taceres si frontem haberes. Sic autem calumniosus es, ut alibi affirmasse me dicas, a peccatis hominem non posse mundari: cum ita dicam posse, ut eo quoque perducatur, ubi beatissimus peccare non possit. XCIX. JUL. Nunc autem omnibus perfidus, dicis factam in natura carnis, peccati necessitatem. AUG. Tu nega dixisse Apostolum, Cum essetis servi peccati, liberi fuistis justitiae. Aut si hoc ab eo dictum esse non negas, non eum recte dixisse redargue. Si autem non audes, nega, si potes, eos quibus hoc dicit, habuisse in malis liberam voluntatem, quando fuerunt liberi justitiae: aut habuisse liberam in bonis, quando fuerunt servi peccati: et ab hac servitute eos aude dicere per se
Abbreviated transcription (Latin):
Semitte nobis debita nr̃a Quõ sidixerint senon habere
peccatum scipsor decipiunt &ueritaos in eis non est:
uidestergo quod inaniter loqueris me iouinia no nea per¬
Atẽ coniungi quaedicit baptiaactum hominem nom pos¬
sepeccare absit ut tamsimus surdi & muti et non
audiccmus eorum quibapti zoeti sunt uocem uel non com
eis dicccmus dimitte nobir debitaenra. E quo autem
homo incipit utiuoluntactis arbitrio & pecceere &n
peo care potest : sed alterumhorum non faccit nisi ad¬
utus abeo quidixit sine menihil potestis feccere
Alterumuero propria uoluntate siue astioso siue abalio
deceptores eductur uelpeccato sicut seruus addictur
Adiutos autem hominer no uimusdĩ ipũ &ea uelleot
que disunt & centebaptismum sicut cornelium. quos¬
demuero nec post baptismum sicutsimonẽ magum
uditieo enimdisunt sicut multa abesur e gratioc eius

Expanded text:
Dimitte nobis debita nostra . Quoniam si dixerint se non habere Dimitte nobis debita nostra . Quoniam si dixerint se non habere peccatum, se ipsos decipiunt, et veritas in eis non est . Quid est ergo quod inaniter loqueris, me Joviniano in ea parte conjungi, qua dicit baptizatum hominem non posse peccare? Absit ut tam simus surdi et muti, ut non audiamus eorum qui baptizati sunt vocem, vel non cum eis dicamus, Dimitte nobis debita nostra. Ex quo autem homo incipit uti voluntatis arbitrio, et peccare et non peccare potest: sed alterum horum non facit, nisi adjutus ab eo qui dixit, Sine me nihil potestis facere : alterum vero propria voluntate, sive a se ipso, sive ab alio deceptore seductus, vel peccato sicut servus addictus. Adjutos autem homines novimus Dei spiritu, ut ea vellent quae Dei sunt, ante Baptismum, sicut Cornelium : quosdam vero nec post Baptismum, sicut Simonem Magum . Judicia enim Dei sicut multa abyssus : et gratia ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ab uno principio erroris fueritis erressi uelminur in hones¬
tumerat eque conse quuntur amitterer. N quia
cummanichaeo dicirnatura malce id est manco
liber tocte. Delinquidiceres. cum codem nullo illam
pcccto possemundari: Quod quidemalibi affirmar
sed quod necessario consequebatur adiungeres. ideo ei
opus nonesse baptis matis sec cramentis: Aut sicum
iouiniano ec temporesus cepte fidei imprimis asserirbonas
cupiditacter diceres cumeodem bonam & antebaptir¬
na fuissenaturam quelic& habere possibilitatem
inceli nontecmen habuerit necessitatẽ Acꝑhoc inad dis¬
similabile bonum consecrata peruenerit. Hoc enim
modo & sirationi nequa quac tamen eorum quos seque¬
ris dozmatib conuenirer. Ac̃ t̃ Oblituser quĩdicam
recordecre queso nossumus qui uobis reclamantibus
dicimus &i ccmiustir quacin diusunt in hacuita non
deesie. Vnde in orationesua deipsis uerecciter diccent

Expanded text:
ab uno principio erroris fueritis egressi, vel minus inhonesab uno principio erroris fueritis egressi, vel minus inhonestum erat, si quae consequuntur admitteres, et quia cum Manichaeo dicis, natura mala, id est, manca libertate delinqui, diceres cum eodem, nullo illam pacto posse mundari: quod quidem alibi affirmas; sed quod necessario consequebatur adjungeres, ideo ei opus non esse Baptismatis sacramentis. Aut si cum Joviniano, a tempore susceptae fidei imprimi asseris bonas cupiditates; diceres cum eodem, bonam et ante Baptisma fuisse naturam, quae licet haberet possibilitatem mali, non tamen habuerit necessitatem, ac per hoc ad indissimulabile bonum consecrata pervenerit. Hoc enim modo, etsi rationi, nequaquam tamen eorum, quos sequeris, dogmatibus contravenires. AUG. Oblitus es quid dicamus: recordare, quaeso. Nos sumus qui vobis reclamantibus dicimus, etiam justis, quamdiu sunt in hac vita, non deesse, unde in oratione sua de se ipsis veraciter dicant,
Abbreviated transcription (Latin):
ioitur medius & timorem: adiouitue no corisertum
confa gsti ed ma nichecei. lupeenar nedum ue lauuns to
uerumtt men taento te in nocentior iouinianus quantoio
uimano profanior manicheus. Vt enim ad huc breui¬
us quodegimus colligatur : Manicheur dicit in omini¬
bur hominibus in spiratrix male uoluntectis tenebra¬
rũ natura delinquid &ꝰ aliud feccere non potest:¬
udicis incunctir hominib primipeccati tenebrir in¬
fectec: & ꝑ hoc mede uoluntatis auetor natura de¬
li quid etbonum uelle nom potest: Iouinianur dicit.
uoluntes quidem sedusquȩ adbaptisma delinquid¬
ei posteaccutemnisibonum uelle non potest. Catholici¬
dest nosdicimur quod abinitio usq codfinem sine
aliquo naturclium coactu uoluntcor et ante baptis¬
ma inuno quoque delinquid: queillo ipso tempore quo
peccat potestoc temhab& recedere ameclo: et feccere bo¬
num ut conste rectio libertactir: Vestrum itaq nulli
quidem ueritactis dogmatum constat: Tamen cum

Expanded text:
orem, ad Joviniani consortium confugisti, sed Manichaei lupanar necdum reliquisti. Verumtamen tanto te innocentior Jovinianus, quanto niano profanior Manichaeus. Ut enim adhuc brevius quod egimus colligatur, Manichaeus dicit: In omnibus hominibus inspiratrix malae voluntatis tenebrarum natura delinquit, et aliud facere non potest. Tu dicis: In cunctis hominibus primi peccati tenebris infecta, et per hoc malae voluntatis auctor natura delinquit, et bonum velle non potest. Jovinianus dicit: Voluntas quidem hominum, sed usque ad Baptisma delinquit; postea autem nisi bonum velle non potest. Catholici, id est nos, dicimus, quod ab initio usque ad finem sine aliquo naturalium coactu, voluntas et ante Baptisma in unoquoque delinquit, quae illo ipso temporquo peccat, potestatem habet recedere a malo, et facere bonum, ut constet ratio libertatis. Vestrum itaque nulli quidem veritas dogmatum constat: tamen cum
Abbreviated transcription (Latin):
& quacmuis ueni alicotaomen aliqua pec cata com¬
mittit: hecb& quur semper hic dicat : dimitte nobis
debitanostra. hacec quoque chatolica ueritar iouin¬
aniu redcer guit uanitatem Vtrumque autem :
idest & quod contra maenicheum et quod contra
iouiniccnum dicimus. heresim uram coclumnias que

Expanded text:
uamvis venialia, tamen aliqua peccata committit: habet cur semper hic dicat, Dimitte nobis debita nostra . Haec quoque catholica veritas Joviniani redarguit vanitatem. Utrumque autem, id est, et quod contra Manichaeum, et quod contra Jovinianum dicimus, haeresim vestram calumniasque
Abbreviated transcription (Latin):
tat struget. Iug̃ a ltinam manichcum fortter dostrua¬
eres nontur piter adiuuarer: illenam que nimic puersus in¬
raria nondicit iurecm: inceli cobene stacere abeana¬
tura malique bonum non potest uelle : acꝑ hoc mirabiliter
demens naturã maliuult et̃ immutabilem : mutabi¬
lemuero neturẽ boni : Pro inde uoluntatõ malcemt
abece inspira nec turce quebonũ uelle non potest : Certum
est dicere manicheui: uolun titẽ uero bonam: ab ea insim¬
duhatura que malum n on potest: nondicit manicheus ncit

Expanded text:
adstrueres. AUG. Utinam Manichaeum fortiter destruadstrueres. AUG. Utinam Manichaeum fortiter destrueres, non turpiter adjuvares. Ille namque nimia perversus insania non dicit naturam mali cogi bene tura mali, quae bonum non potest velle: ac per hoc mirabiliter demens naturam mali vult esse immutabilem, mutabilem vero naturam boni. Proinde, voluntatem malam ab ea inspirari natura, quae bonum velle non potest, certum est dicere Manichaeum: voluntatem vero bonam ab ea infundi natura, quae malum velle non potest, non dicit Manich
Abbreviated transcription (Latin):
sin gulerum. rerum. inponit. nece ssitactem : ut ppria uolenti
non possins uelle contrarioe : Internos & illum certe grande dha
ose Nndeamus nunc quantum. ab eotureoes seris: dicis esselibera
uoluntatem : sedut malum tantum modo. sttcicot: non aut̃
esse in hoc liberam. ut malum deristat. operari nisiei suerit
imposita neces sitas. uolen dibonum ab ea nͭturce: queut tuis
ut aser monib malum non potest uelle: Definis ergo genus homi¬
num ꝑ liberum arbitrium nihil aliud qucc peccccre nec aliud porse
stecere perquod ab solute prenuntics humana natura unũ somp
cupere quod malumest: & uelle non posse comreerium: natu¬
ram autẽ dimalum non pose uelle : & ideo nisineces sitectis suce
participem secerit inclã hominum naturam bonũ inea
ac cionis esse. nom posse: Post. hec itaque utrum. non multum
ames manicheum in cor distui secreto ds̃ uiderit: quantũ tamen
ex doematum germanitate monstrcctur: nihilaliud prorsus
enti quec utordine cũ muteto idem quoo ille eed sirmara t̃

Expanded text:
ularum rerum imponit necessitatem, ut propriae voluntates non possint velle contraria. Inter nos et illum certe grande chaos est: videamus nunc quantum ab eo tu recesseris. Dicis esse liberam voluntatem, sed ut malum tantummodo faciat, non autem esse in hoc liberam, ut malum desistat operari, nisi ei fuerit imposita necessitas volendi bonum, ab ea natura, quae, ut tuis utar sermonibus, « malum non potest velle » . Definis ergo, genus hominum per liberum arbitrium nihil aliud quam peccare, nec aliud posse facere. Per quod absolute pronuntias, humanam naturam unum semper cupere quod malum est, et velle non posse contrarium: naturam autem Dei malum non posse velle; et ideo, nisi necessitatis suae participem fecerit malam hominum naturam, bonum in ea actionis esse non posse. Post haec itaque utrum non multum ames Manichaeum, in cordis tui secreto Deus viderit: quantum tamen ex dogmatum germanitate monstratur, nihil aliud prorsus egisti, quam ut ordine commutato idem quod ille affirmarat
Abbreviated transcription (Latin):
ins peira ni uoluntetem malc̃ abecenatura quebonum nor
petest uelle ntaque fieri. ꝑ malin aturã & meclum achtiboroi
natura quẽm nihil uultesse aliutd qucem nceturã di uergohunc
adiuuas negendo humanã pececcto primihominis uttietre es io
naturam: ut naturȩ meeli quẽ fungit atribuat quid quidma¬
lorum in manifestisma inuenit miseriae paruulorum
Neinde cum dis plic& tibi hominẽ nom posse bonum uelleris

Expanded text:
tura, quae bonum non potest velle; itaque fieri per mali naturam, ut malum velit boni natura, quam nihil vult esse aliud quam naturam Dei. Tu ergo hunc adjuvas, negando humanam peccato primi hominis vitiatam esse naturam, ut naturae mali quam fingit, attribuat quidquid malorum in manifestissima invenit miseria parvulorum. Dei
Abbreviated transcription (Latin):
nequid facicctis meli sids̃non liberat a peccatis nisiueniam dan¬
do pr&eritis : Iul .ð Denique quid exortacio ipsius tener&
ostendit premittenr huinconum est quod dico propt̃ infirmi¬
tantm carnisurȩ sicutenim ex hibuistis membra: seruireim

Expanded text:
ne quid faciatis mali ; si Deus non liberat a peccatis, nisi veniam danne quid faciatis mali ; si Deus non liberat a peccatis, nisi veniam dando praeteritis? CIX. JUL. Denique quid exhortatio ipsius teneret, ostendit, praemittens: Humanum est quod dico, propter infirmitatem carnis vestrae: sicut enim exhibui
Abbreviated transcription (Latin):
non cbhac iusticia liberos. Consequentius ergo hȩclo qui¬
tio nenos adiuuaremur sidicemtam leues res premere uel¬
lem: sed cebsit hoc sensum intellegim: a postoli & elocutio¬
num simplicit̃ prolatarum officio contempti sumus
Rihilaliud dixitma gistergencium nisiliberi fuistis non ser¬
uistis iusticiae liberatiestis peccatorũ ueniã suscepistis
manentes corbitrii libestate ꝑ quam potuerunt & ante pec¬
cato:  postec oboedire iusticiae, Aqͥs nr Existo her&ico
sensu quodicitis nonfieri ꝑ gracic̃ liberacionem cpeccato
nisi quum de p̃terito accipitur uenia : Non autẽ &ic̃ nedo¬
min&ur peccatum quum quisq: a concupiscencia sua : Trahi¬
tur meius assensum &iam scorum oracionib: contradictis:
Vt quidenim dõ dicitur nenos inferas intemptacionẽ sicut hoc
nonfiat in liberi cerbitrii nr̃i est potestate: qđ nobis natura¬
lit̃ insitumest: Vt quid dicit a postol : oramus autem ad m̃

Expanded text:
non ab hac justitia liberos. Consequentius ergo hac elocunon ab hac justitia liberos. Consequentius ergo hac elocutione nos adjuvaremur, si etiam tam leves res premere vellemus. Sed absit hoc: sensum intelligimus Apostoli, et elocutionum simpliciter prolatarum officio contenti sumus. Nihil aliud dixit Magister Gentium, nisi, Liberi fuistis, non servistis, justitiae: liberati estis, peccatorum veniam suscepistis, manente arbitrii libertate; per quam potuerunt et ante peccato, et postea obedire justitiae. AUG. Ex isto haeretico sensu, quo dicitis non fieri per gratiam liberationem a peccato, nisi cum de praeterito accipitur venia; non autem etiam ne dominetur peccatum, cum quisque a concupiscentia sua trahitur in ejus assensum; etiam sanctorum orationibus contradicitis. Utquid enim Deo dicitur, Ne nos inferas in tentationem; si, ut hoc non fiat, in liberi arbitrii nostri est potestate, quod nobis naturaliter insitum est? Utquid dicit Apostolus, Oramus autem ad Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
cati: Quis hoc dixerit ab hacergo necessitecte seruitutis ille
sicut fuerant serui ante peccati. ꝑ quod potes eos iamtus.
plac& liberos dicere peccato quum seruiunt iusticiae
sicut cbillo dictisunt Aiusticicliberi quum seruirent delicto
Ineptissime itacq simpliciteti ceposto liceuo liusti calumniã
cominouere : Neque enimille ut putas uigilantissimẽ hoc
qđ estimas intimauit: sed tu somniculo sissime quo dille pro¬
tulit intueris. Argumentaris quippeideo illũ liberatar
dicere macluisse quãc liberos ut intellegerem: arbitrii liber¬
tacte mele quidem posse beneccutem fiere non posse: Verũ
ips&ibi uerborumeius ordo renititur: namsihoc qđ tupu¬
tass& quiccliber tate solum peccar&ur debuit dicere liberi
fuistis peccato non liberi fuistis iusticiae. Vt illedicer &ur
esse liber cuio peratur ipsa libertes: sienim plac& &icm
casuum pensccremom̃ta: huic illos iusticiedix esseliberos

Expanded text:
cati? quis hoc dixerit? Ab hac ergo necessitate servitutis ille cati? quis hoc dixerit? Ab hac ergo necessitate servitutis ille sicut fuerant servi ante peccati. Per quod potes eos jam tu, si placet, liberos dicere peccato, cum serviunt justitiae; sicut ab illo dicti sunt a justitia liberi, cum servirent delicto. Ineptissime itaque simplicitati apostolicae voluisti calumniam commovere. Neque enim ille, ut putas, vigilantissime hoc quod aestimas intimavit: sed tu somniculosissime quod ille protulit intueris. Argumentaris quippe, ideo illum liberatos dicere maluisse, quam liberos, ut intelligeremus arbitrii libertate male quidem posse, bene autem fieri non posse. Verum ipse tibi verborum ejus ordo renititur. Nam si hoc, quod tu, putasset, quia libertate solum peccaretur; debuit dicere, Liberi fuistis peccato; non, Liberi fuistis justitiae: ut ille diceretur esse liber cui operabatur ipsa libertas. Si enim placet etiam casuum pensare momenta, huic illos justitiae dixit esse liberos,
Abbreviated transcription (Latin):
quum ille moregeris humania bono liberos cmalo dixe¬
ric liberatos. Quum ergo inquid seruies s&is peccati li¬
beri fuisti: iusticrae quem fructũ habuistis tunc in his in
quib: nunc erubesc&is sed n&ua estimcres seruosnos peo¬
cato fieriꝑnaturam: Audupsum apostolum in hisdem¬
locis loquente anescitis quocu exibitis uos medipsos seruos
adoboediendum seruiestis ei : cui oboeditis siue peccati siue¬
obauditionis iusticia uos m&ipsor inquid & hibuistis pec¬
catoseruos ut intellegeros eum uoluntati nonnatiuita¬
ti imputeere peccatum: Obhoc ergo solum eordixit
liberos fuisse iusticie quiced & rectassent ei: p̃cepte ser¬
uccre. A q̃s .ñ. Siobhoc solu dicti sunt homines liberi
fuis seiusticiae qđ de tr&taessent ei : ꝓ̃ceptẽc p̃cepto ser¬
uocre : Ergo ante quã acciperant p̃ceptec iusticie que de¬
trec terent serucere honerant liberi iusticie seruiq: pec¬

Expanded text:
cum ille more generis humani, a bono liberos, a malo dixecum ille more generis humani, a bono liberos, a malo dixerit liberatos? Cum ergo, inquit, servi essetis peccati, liberi fuistis justitiae: quem fructum habuistis tunc in his, in quibus nunc erubescitis? Sed ne tu aestimares servos nos peccato fieri per naturam, audi ipsum Apostolum in ostolus: nescitis quoniam cui exhibetis uos seruos ad oboediendum, serui estis eius cui oboeditis, siue peccati iobauditionis justitiae ? Vosmetipsos, inquit, exhibuistis peccato servos; ut intelligeres, eum voluntati, non nativitati imputare peccatum. Ob hoc ergo solum eos dixit liberos fuisse justitiae, quia detrectassent ejus praecepta servare. AUG. Si ob hoc solum dicti sunt homines liberi fuisse justitiae, quod detrectassent ejus praecepta servare; ergo antequam acciperent praecepta justitiae, quae detrectarent servare, non erant liberi justitiae, servique pec
Abbreviated transcription (Latin):
primconatiuitate contrecherere. Quid estergo qđ te
a postolis &ominib: catholicis stellaciter iungis ꝓuando¬
quidem apostolo fraudulentꝰ catholica aut tpo & mar¬
turi in eoqdsentit cum orientaeli &occidenteeli catholi
ca apestis sime contradicis Iuł dix̃ Exposicio sane
quecm paulicpłi sermonib: a mouȩ uisticum risu ess& p̃te¬
reun dac inisi scripturarum terrere timaros. Quumes¬
s&is inquid apostolis serui peccati. liberi fuistis iusticiae: dice¬
reutique non poterat liberatos qu ̃ ohicsermoliberationis
tunc decenter infestur & proprie cum homo a noxiis liberat᷑
Iiberiautẽ auistutib: dicipossunt : quid ecernunt nihiildebe¬
reuirtutib: Liberergo & cebono & cemeelo dici potest.
uicclteri seruiens stud& alteri nihildebere : liberatus
Lautem nisiccmalo dici nom potest: Quia uerbu¬
liberationis in sehcob& iniudiciũ illi:quipro
qui propulsat᷑
angoris qua gi turhic questio apło de uerbis suis fieripo tuit

Expanded text:
nativitate contrahere. Quid est ergo quod te Apostolis et omnibus Catholicis fallaciter jungis; quandoquidem Apostolo fraudulenter, catholico autem Episcopo et Martyri, in eo quod sensit cum orientali et occidentali catholica Ecclesia, apertissime contradicis? CVII. JUL. Expositio sane, quam Pauli apostoli sermonibus admovisti, cum risu esset praetereunda, nisi Scripturarum terreret ignaros. Cum essetis, inquit Apostolus, servi peccati, liberi fuistis justitiae. Dicere utique non poterat, Liberatos: quoniam hic sermo liberationis tunc decenter infertur et proprie, cum homo a noxiis liberatur; liberi autem a virtutibus dici possunt, qui decernunt nihil debere virtutibus. Liber ergo et a bono et a malo dici potest, qui alteri serviens, alteri studet nihil debere: liberatus autem nisi a malo dici non potest; quia verbliberationis in se habet indicium illius qui propulsatur angoris. Quae igitur hic quaestio Apostolo de verbis suis fieri potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
tib. uenoncedere: & ubi ceditur indulgentiã atq ut ñceda¬
tur adiutoriũ di affectũre legiosȩ pietatis exp̾cere ĩ pcerte diso
aut̃ sinemo peccas s& ñ ess& actio pietatis. ex pugnare uitia
Quõ ꝑmansio felicitatis esset uicie non habere : sed ñ ess& in¬
dicio hominũ contrec uicio uercetit̃ dimican tium eaq
inpudenter freq tat᷑ a uob̃ lacudatio. uitiorũ tane uero iuł
quaendo dicebat. ambrosius : omiꝰ omines sub peccocto
nascimur: quorũ ipseortus in uitioẽ: aut medicebat. aucto¬
rẽ aut in strm eebat natiui totẽ Necor re geret. actionem:
Itane uero grego rius quando dicebat uenerecr incetiuit ccte
ꝑquã t̃ rene natiuitatis uinculis liberectus es Aut quando
delietis cond Rno si miat ñostre Autquendo dicebat. hilecnas¬

Expanded text:
tibusve non cedere; et ubi ceditur, indulgentiam, atque ut non cedatur, adjutorium Dei, affectu religiosae pietatis exposcere. In paradiso autem, si nemo peccasset, non esset actio pietatis expugnare vitia: quoniam permansio felicitatis esset vitia non habere. Sed non est indicium hominum contra vitia veraciter dimicantium, ea quae impudenter frequentatur a vobis laudatio vitiorum. Itane vero, Juliane, quando dicebat Ambrosius, « Omnes homines sub peccato nascimur, quorum ipse ortus in vitio est » ; aut me dicebat auctore, aut infamabat nativitatem, ne corrigeret actionem? Itane vero Gregorius, quando dicebat, « Venerare nativitatem, per quam terrenae nativitatis vinculis liberatus es » ; aut quadelictis genuerunt nos matres nostrae; » aut quando dicebat Hila
Abbreviated transcription (Latin):
in imicus nosterpat auit : Argumentatus quippe
hoc modo si a postolus imitacionem inquid uoluiss&
dixiss& : Dediabolo quippe scriptum est: Imitan
tur eum qui sunt expaeste ei : sedideo ꝑunum hominẽ
dixit a quo generacio uti que hominum coepit ut
pergenerationem docer&is seperomnes originale
peccatum: In hocergomentitur quod affirmat be
atum paulum pronunciasse qui a ꝑunum hominẽ
peccatum intrauerit inmundum: Atqueita in om¬
nes homines pertransierit: hoc in quam in magistri
gencium sermonibus nonten&ur : Ile quippe non
dixit peccatum transisse sed mortem: Estergo ordo
uerborum sicut perunum hominem. peccatum in
mundum intrauit &perpeccatum mors &itec in om̃s¬

Expanded text:
inimicus noster putavit. Argumentatur quippe inimicus noster putavit. Argumentatur quippe hoc modo: « Si Apostolus imitationem, » inquit, « voluisset dixisset. de diabolo quippe \'scriptum est: imitantur autem eum, qui sunt ex parte ipsius. sed ideo per unum hominem dixit, a quo generatio . utique hominum coepit, ut per generationem doceret isse per > omnes originale peccatum Paulum pronuntiasse, quia per unum hominem peccatum intraverit in mundum, atque ita in omnes homines pertransierit: hoc, inquam, in Magistri Gentium sermonibus non tenetur; ille quippe non dixit peccatum transisse, sed mortem. Est ergo ordo verborum: Sicut per unum hominem peccatum in mundum intravit, et per peccatum mors; et ita in om
Abbreviated transcription (Latin):
ibi sola sepultasit: Necerrauit quȩ dixit:
Tulerant dnm̃ meum demonumento quamuis eius
sola caro ibi posita fuerit manente ergo de ani¬
ma obscurissima questione potuit dici ꝑ unũ
hominem peccatum intrauit inmandum : diam¬
siad propaginem solacaro pertin eathecitaque¬
Ixii attende & quamnihildixeris uide quł dix̃
Hiciam lic& egerro pastes suas ueritas t amen at
sit intentus lector ammoneo plurimum igitur
in hoc conflictu de meo iure deposui sequutus que
quo aduersccrii temerit cs prouocauerat ad eo
sane fideiscita defendi ut &iam simagistri gencũ
uerba essent quibus illum usum traducianus
putauit li e ere tamen eum nihil denaturali sen¬
sisse peocato qui nominando hominem sedunum &
non utique generationem criminis sed &empla
culpass& aR Exemplum de disti sed uanita¬
tis inte ipso quiasi &xemplum peccati a primopecca¬
tore homine a postolus poner& idest adam profec¬
apostoli qđrum uerborum eum ordinem quem.

Expanded text:
ibi sola sepulta sit. Nec erravit quae dixit, ibi sola sepulta sit. Nec erravit quae dixit, Tulerunt Dominum meum de monumento ; quamvis sola caro ibi posita fuerit. Manente ergo de animo obscurissima quaestione, potuit dici, Per unum hominem peccatum intravit in mundum; etiamsi ad propaginem sola caro pertineat. Haec itaque attende, et quam nihil dixeris vide. LXII. JUL. Hic jam, licet egerit partes suas veritas, tamen ut sit intentus lector, admoneo. Plurimum igitur in hoc conflictu de meo jure deposui, secutusque quo adversarii temeritas provocaverat, adeo sanae fidei scita defendi, ut etiamsi Magistri Gentium verba essent, quibus illum usum Traducianus putavit; liqueret tamen eum nihil de naturali sensisse peccato, qui nominando hominem, sed unum, non utique generationem criminis, sed exempla culpasset. AUG. Exemplum dedisti, sed vanitatis in te ipso: quia si exemplum peccati a primo peccatore homine Apostolus poneret, id est, Adam; profecapostolicorum verborum eum ordinem, quem
Abbreviated transcription (Latin):
a postolussiquidtccle sensiss& perunam carnẽ
non punum hominem peccatum intrase dixirs&
ergenerationem uero substancia carnis subo li
sola pcesticipat quia non anima de anima sed caro
decarne trahitur : In nomine autem hominis da¬
nimus proprie indicatur &corpus: Ac perhoc
apostolus unum hominem nominando nec negociũ
fecunditatis ostendit in quonihil pr&er substan¬
ciam carnis impertire nouerat nec duo s intelleg
uoluit Qũiunum inculcauit ut docer& imita cio¬
ne transisse non generatione peo catum AQ̃S R¬
Quidest ergo iamnon sunt duo sed una caro nisi non
Usunt duo homines propterunam carneni eum dipsa
caro possit dicihomo apcerte totum sicut uer¬
bum caro factum est quicchomo factus est
De quodic tum est : apostolus &iam quod ait & to¬
rior homo corrum pitur puto quod carnon
intellegi uoluit: Propter quod recte loquimur
cum dicimus hominis sepulchrum: quamuiscars

Expanded text:
Apostolus si quid tale sensisset, per unam carnem, Apostolus si quid tale sensisset, per unam carnem, non per unum hominem peccatum intrasse dixisset. Per generationem vero substantia carnis soboli sola participat: quia non anima de anima, sed caro de carne trahitur: in nomine autem hominis, et animus proprie indicatur et corpus: ac per hoc Apostolus unum hominem nominando, nec negotium fecunditatis ostendit, in quo nihil praeter substantiam carnis impertiri noverat; nec duos intelligi voluit, qui unum inculcavit, ut doceret imitatione transisse, non generatione peccatum. AUG. Quid est ergo, Jam non sunt duo, sed una caro; nisi, Non sunt duo homines, propter unam carnem? Cum et ipsa caro posset dici homo, a parte totum: sicut, Verbum caro factum est ; quia homo factus est, de quo dictum est. Apostolus etiam quod ait, Exterior homo corrumpitur ; puto quod carnem intelligi voluit. Propter quod recte loquimur, cum dicimus, Hominis sepulcrum; quamvis caro
Abbreviated transcription (Latin):
gis Audes &iam pacradysi possessione dotare : Nullo
duo in carneuna: neque enim tamlonge x orbitas
a uerit a tis uia: ut &iam coniunctione xp̃i &ȩclesie
hanc audeas in postare libi dinem: Porrosi possunt
si ne isto esse duo in carneuna xp̃s &ȩcclesi ã potue¬
runt ei amuir &uxor sinemopeccass& non puden¬
da libidine dequaerubescit & qui eam laudare
nonerubescit : Sed merito laudanda caritate con¬
iungi efiliorum procreandorum causa esse duo
incarneuna : Unde dñs cumdicit Igtur iaminonsant
Auo seduna caro nonuti quedicit : Nonsunt dux sed
ana caro Quidergo non sunt duo nonnisihominost
Antate enuis uel deuerecundia potestdia bolus uindi¬
care a qͣs R Quid est quod dicis deuerecundia
anconfusionem nominare confunderis stdio et
pudendam libidinem & antepeccatum fiussedicis
ineis de quibus dicit scriptura : Nudierant & non
consundebantur uł di&̃ Uerum tamen hio

Expanded text:
gis, audes etiam paradisi possessione dotare; nullo gis, audes etiam paradisi possessione dotare; nullo ligi, Erunt duo in carne una. Neque enim tam longe exorbitas a veritatis via, ut etiam conjunctioni Christi et Ecclesiae, hanc audeas importare libidinem. Porro, si possunt sine ista esse duo in carne una Christus et Ecclesia; potuerunt etiam vir et uxor, si nemo peccasset, non pudenda libidine, de qua erubescit et qui eam laudare non erubescit, sed merito laudanda charitate conjungi, et filiorum procreandorum causa esse duo in carne una. Unde Dominus cum dicit, Igitur jam non sunt duo, sed una caro; non utique dicit, Non sunt duae, sed una caro. Quid ergo non sunt duo, nisi homines? sditate ejus, vel de verecundia potest diabolus vindicare. AUG. Quid est quod dicis, « de verecundia? » An confusionem nominare confunderis? Et tamen pudendam libidinem, et ante peccatum fuisse dicis in eis de quibus dicit Scriptura, Nudi erant, et non confundebantur . LXI. JUL. Verumtamen hic
Abbreviated transcription (Latin):
conuincia nihilte adiuuantia nisimaledicendi libidi¬
ne loquereris Iuł dIX Uerum hȩc missa faciamus Ign¬
& illud quod a uobis appar& posse in hoc loco refer¬
ri rationis uiribus d&eramus : Siergo dixeris scrip¬
tum esse dehac commixtione quod funt duo in car¬
neuna & secundum huncmodum a postolum per
unum hominem dixisse ut cedherencia sibi generan¬
tum membra signar& respondebo Hoc quo que
contrauestram impi&satem ualere : Non enim dictũ
est : Erunt duo homines in uno homine sed erunt duo
in carneuna: quo unitionis nomine uoluptas illa coe¬
untium & libido quȩ sensum afficiens membra conster¬
nat acsicut ille prudens intellexit unam carnem gestit
efficere adõ institutã & corporibus ante peccatum
doc&sur insertãc aq̃sr. iutessent duo incarneuna
facere nisi libido non poss& quam susceptam ⁊uam:
talem prorsus qualis nuncate & laudatur & &puga¬
tur q̃uam pudendam confiteris &sinepudore sic dili¬

Expanded text:
convicia nihil te adjuvantia, nisi maledicendi libidiconvicia nihil te adjuvantia, nisi maledicendi libidine, loquereris. LIX. JUL. Verum haec omissa faciamus, et illud quod a vobis apparet posse in hoc loco referri, rationis viribus deteramus. Si ergo dixeris, scriptum esse de hac commixtione, quod fiant duo in carne una, et secundum hunc modum, Apostolum per unum hominem dixisse, ut adhaerentia sibi generantcontra vestram impietatem valere. Non enim dictum est, Erunt duo hoin carne una ; quo unitionis nomine voluptas illa coeuntium et libido, quae sensum afficiens membra consternat, ac sicut ille prudens intellexit, unam carnem gestit efficere, a Deo instituta, et corporidoceretur inserta. AUG. Si ut essent duo in carne una, facere nisi libido non posset quam susceptam tuam talem prorsus, qualis nunc a te et laudatur et expugnatur, quam pudendam confiteris et sine pudore sic dili
Abbreviated transcription (Latin):
bene meminerunt deleramenta huius inrideant :
Quamuis possem dicere ideo non duos sed unum homi¬
nem dixisse a postolum: perquem peccatum intrauit
inmundum quia scriptum est : Erunt duo incarne
una: Vnde dñs̃ ait: Igituriam non sunt duo sed una
caro maxime quandouir adheret uxori &initur
concupitus : De concubito autem prolqs gignitur tra¬
hens originale peccatum utio propagante uitium
dõ creante natur am quam naturam coniuges &iam
bene utentes uitio non possunt t amen ita genera re
ut possitesse sinetio quod ille quisine ipso natus est
uitio euacuat in paruulis &iam nolente iuliano
iuł di xNutsi foste quõ aliter dogmatuum stare non¬
÷ potestãdam exse concepisse & peperisse responde¬
ris apostolum quidem non hoc sensisse nulli dubrum
tuuero quid sexurtuo uolueris euenire monstrabis:
Aq̃s R Non ex pauescis quid scriptum est neque male¬
dici regum đi possidebunt : Neque enim tam foeda

Expanded text:
bene meminerunt deliramenta hujus irrideant. bene meminerunt deliramenta hujus irrideant. Quamvis possem dicere ideo non duos, sed unum hominem dixisse Apostolum, per quem peccatum intravit in mundum, quia scriptum est, Erunt duo in carne una : unde Dominus ait, Igitur jam non sunt duo, sed una raro : maxime quando vir adhaeret uxori, et initur concubitus. De concubitu autem proles gignitur, trahens originale peccatum, vitio propagante vitium, Deo creante naturam: quam naturam conjuges, etiam bene utentes vitio, non possunt tamen ita generare, ut possit esse sine vitio: quod ille qui sine ipso natus est vitio, evacuat in parvulis, etiam nolente Juliano. II. JUL. Aut si forte quoniam aliter dogma tuum stare non potest Adam ex se concepisse et peperisse responderis: Apostolum quidem non hoc sensisse nulli dubium; tu vero quid sexui tuo volueris evenire monstrabis. AUG. Non expavescis quod scriptum est, Neque maledici regnum Dei possidebunt ? Neque enim tam foeda
Abbreviated transcription (Latin):
mina pacriatideo perunum hominem peccatum
intrauit inmundum : Quia per semen generatio¬
nis intrauit quod auiro excipiens concepit femina :
Quomorena sciuoluit: quisolus sine peccato est
natus exfemina : Iuł di& In refutabiliter confectũ
est peccatum illud ostendit ab apostolo moribus ad
posteros non seminib: fuisse deuectum : Quan ta ergo
deor &uo effluxerit falsitas intuere sedideo ꝑunũ
hominem a postolus dixit aquo generacio utique homi¬
num cepit ut pergenerationem doceretusse ꝑ omnef
origincde peccatum : Cumideo a postolus ꝑunũ ho¬
minem dixerit neputar&ur. isse ꝑonines originale
peccatum : Ineptisito Ouix teneam cachinum quidi¬
cis generacionem abuno homine coepisse cum &uni¬
uersitas sexcuum & leccio diuina test&ur generatio¬
nem non esse potuisse nisi duo prius homines Idestuir
&mulier extitissent Aq̃s R Qui hoc legunt legant
iterum superiorem responsiõnem meam aut sicius

Expanded text:
mina pariat: ideo per unum hominem peccatum mina pariat: ideo per unum hominem peccatum intravit in mundum, quia per semen generationis intravit, quod a viro excipiens concepit femina: quo more nasci noluit, qui solus sine peccato est natus ex femina. LVII. JUL. Irrefutabiliter confectum est, peccatum illud ostendi ab Apostolo moribus ad posteros, non seminibus fuisse devectum. Quanta ergo de ore tuo effluxerit falsitas, intuere: « Sed ideo per unum hominem Apostolus dixit, a quo generatio utique hominum coepit, ut per generationem doceret iisse per omnes originale peccatum » : cum ideo Apostolus per unum hominem dixerit, ne putaretur isse per omnes originale peccatum. Ineptis ita, ut vix teneam cachinnum, qui dicis generationem ab uno homine coepisse; cum et diversitas sexuum, et lectio divina testetur, generationem non esse potuisse, nisi duo prius homines, id est vir et mulier, exstitissent. AUG. Qui hoc legunt, legant iterum superiorem responsionem meam; aut si ejus
Abbreviated transcription (Latin):
quedamnasse : Ideo prudentissime unũmaluit
nominare qui non sufficiens ad generationis inditiũ
adsignum abundar& &emplum at que imitacio¬
nem accusatur grauar& : Nec fecundita tem nume¬
ratus arguer& & ut breuiter quod egimus colligatꝰ
fecunditas in primis hominibus instituta nisi ꝑduos
aginon potest: Pec catum autem a postolus intras¬
se pronunciat sed perunum a qs r̃ predixeram
te nihiles sedicturum: &itaestcuiustardissimocla¬
rum est : Numquid enim euam nonimitantur
peteates Aut peccatum generis humani non magis
& ipsac sumpsit initium a muliere initium tuũ esse
peccati Et propter illam sicut scriptum est
morimur omnes : Quur ergo nonuis at tendere
propterea pocius a postolum unum dixisse hominẽ
perquem peccatum intrauit inmundum: Quia non
imitacionem sed generationem uolebat intellegi
sicut enim amuliere iniciũ peccati fuit sic initium ge¬
nerationis auiro esti Prior enimuir seminat ut se¬

Expanded text:
que damnasse. Ideoque prudentissime unum maluit que damnasse. Ideoque prudentissime unum maluit nominare, qui non sufficiens ad generationis indicium, ad signum abundaret exempli; atque imitationem accusatus gravaret, nec fecunditatem numeratus argueret. Et ut breviter quod egimus colligatur, fecunditas in primis hominibus instituta, nisi per duos agi non potest: peccatum autem Apostolus intrasse pronuntiat, sed per unum. AUG. Praedixeram te nihil esse dicturum; et ita esse, cuivis tardissimo clarum est. Numquid enim Evam non imitantur peccantes, aut peccatum generis humani non magis ex ipsa sumpsit initium? A muliere initium factum est peccati, et propter illam, sicut scriptum est, morimur omnes . Cur ergo non vis attendere, propterea potius Apostolum unum dixisse hominem, per quem peccatum intravit in mundum, quia non imitationem, sed generationem volebat intelligi? Sicut enim a muliere initium peccati fuit, sic initium generationis a viro est: prior enim vir seminat, ut fe
Abbreviated transcription (Latin):
hee dogatoc namerus ut a postolus tanta cura non
solum hominem sedunum hominem nomina re
Uerum appar& cautus agustisermo consilii qui reue¬
lante spus c̃õ temporum nostrorum precauit & ex¬
urmauit errores : In infamationem aliquid insti¬
tũ adõ coniugii uel benedictȩ fecunditactis dixisse
putaor &ur cumcauscposcer& ut peccati replica¬
r& &ordia pereum dixit numerum transis sepec¬
catum : qui f&ibus non poterat conuenire : Et certe
primi homines ambodeliquerant : Qui ambo merito
uocantur forma posteris fuisse peccati: quur nonigi¬
tur a postolus perduos ait transisse peccatum quod
& adfidem magis historiȩ congruebat : Verumnihil
potuit ab eo prudentius fieri uidit enim siduo nomi¬
nass& qui preuaricationi initiam exemplum que
prestiterant: &pereos affirmass& transisse pec¬
catum errori oc casione pateriut putar &ur ꝑdu.¬
orum nomina coniunctionem fecunditatem¬

Expanded text:
haec dogmata numerus, ut Apostolus tanta cura, non haec dogmata numerus, ut Apostolus tanta cura, non solum hominem, sed unum hominem nominaret? Verum apparet cautus augusti sermo consilii, qui revelante Spiritu sancto, temporum nostrorum praecavit et exarmavit errores: ne in infamationem quippe aliquid instituti a Deo conjugii vel benedictae fecunditatis dixisse putaretur; cum causa posceret ut peccati replicaret exordia, per eum dixit numerum transisse peccatum, qui fetibus non poterat convenire. Et certe primi homines ambo deliquerant, qui ambo merito vocantur forma posteris fuisse peccati: cur non igitur Apostolus per duos ait transisse peccatum; quod et ad fidem magis historiae congruebat? Verum nihil potuit ab eo prudentius fieri: vidit enim si duos nominasset, qui praevaricationi initium exemplumque praestiterant, et per eos affirmasset transisse peccatum, errori occasionem patere, ut putaretur per duorum nomina conjunctionem fecunditatem
Abbreviated transcription (Latin):
.vI. bunt Iuł dix̃ Ostendit a postolus nona sedictum esse
peccatum generatione transisse quando nominas
hominem adiecit unum: unusenim numeri principium est
&ille explicans perquem dicer& intrasse peccatum
non solum eum nominauit uerum &iam numerauit:
Perunum inquid hominem peccatum inhunc mundũ
transiit : Hic autem unus prebende imitacionis suf¬
ficit generationiimplendȩ non suffcit: Peccatũ
autem nontransiit sed perunum manifestum est
Imitationem hic non generationem coargui: quȩ nisi
perduos sieri non potest : Nut igtur ostende pera¬
dam solum sinemuliere generationem exstitis se
Nec hoc enim abelegancia t ui ab orr& ingenii Autcer¬
te quõ uides generationem : nisi perduos constare
non posse assentire uel sero accusatum non esse ꝑ unũ
numerum opus duorum: Perunum in quidhomi¬
nem peccatum intrauit inmundum quidixit ꝑ unũ
intellegi perduos noluit: Quid rogo querebat inter

Expanded text:
bunt. LVI. JUL. Ostendit Apostolus non a se dictum esse, bunt. LVI. JUL. Ostendit Apostolus non a se dictum esse, peccatum generatione transisse, quando nominans hominem, adjecit unum; unus enim numeri principium est: et ille explicans per quem diceret intrasse peccatum, non solum eum nominavit, verum etiam numeravit: Per unum, inquit, hominem peccatum in hunc mundum transiit. Hic autem unus praebendae imitationi sufficit, generationi implendae non sufficit. Peccatum autem transiit; sed per unum. Manifestum est, imitationem hic, non generationem coargui, quae nisi per duos fieri non potest. Aut igitur ostende, per Adam solum sine muliere generationem exstitisse; nec hoc enim ab elegantia tui abhorret ingenii: aut certe quoniam vides generationem nisi per duos constare non posse, assentire vel sero, accusatum non esse per unum numerum opus duorum. Per unum, inquit, hominem peccatum intravit in mundum: qui dixit per unum, intelligi per duos noluit. Quid, rogo, quaerebat inter
Abbreviated transcription (Latin):
catorem propter peccatum quod imitati sunt
c&eri posuisses adam pro fecto primum iustum
propteriusticiam c̃&eris imitandum non xp̃m
poner & sed abel: primus quippe abel nullum homi¬
num imitans sed c&eris imitandus iustus fuit :
Sciens autem quod lo quer&ur a postolus adam posuit
ad peccatum xpm̃ adiusticiam : Quia illum nouerat¬
generationis istum regener a q auctorem uł dixꝰ
Acperhoc hardissime argimentatus es quodsi a posto¬
lus paulus perimitacionem transisse peccatum uo¬
luisse intellegidiabolum magis quam adam Nominas¬
s& cumclare at & homines & diabolimalum nonnis
imitacione transire potuisse : Uerum disiecto quod
tu exstrux eras nonta meneis quam ipsius rationis
manibus quid nunc a nobis afferatur adtende aqͣsR
Nonte disiecisse quod struxeram nec sane rationis sedua¬
nȩ tuȩ opinionis manus tefrustra intulisse structurȩ
nostrȩ utrius que nostrum uerba quilegerint iudica¬

Expanded text:
catorem, propter peccatum quod imitati sunt catorem, propter peccatum quod imitati sunt caeteri, posuisset Adam; profecto primum justum, propter justitiam caeteris imitandum, non Christum poneret, sed Abel: primus quippe Abel, nullum hominum imitans, sed caeteris imitandus, justus fuit. Sciens autem quid loqueretur Apostolus, Adam posuit ad peccatum, Christum ad justitiam; quia illum noveratgenerationis, istum regenerationis auctorem. LV. JUL. Ac per hoc bardissime argumentatus es, quod si apostolus Paulus per imitationem transisse peccatum voluisset intelligi, diabolum magis, quam Adam nominasset: cum clareat, et hominis et diaboli malum non nisi imitatione transire potuisse. Verum disjecto quod tu exstruxeras, non tam meis quam ipsius rationis manibus, quid nunc a nobis afferatur attende. AUG. Non te disjecisse quod struxeram, nec sanae rationis, sed vanae tuae opinionis manus te frustra intulisse structurae nostrae, utriusque nostrum verba qui legerint judica
Abbreviated transcription (Latin):
Et apostolus peradam otnes peccasse dixiss&:
Ego libere prae scriberemusus seriptura rum esse
a postolum uindicandum Ut quo modo dñs diabolũ
dixerat paotrem qui substancia generare nonpo¬
terat Ita a postolus hominem scripars& imicabi¬
lem nequid docuisse contrarationem perspicuam
creder&ur Nq̃s R Num quid adam prior in pecca¬
to imitabilis fuit: ut merito perillum hoc pec cati ge¬
nus intrasse dicer&ur inmundum: Nonnedi abalds
prior imitabilis in peccato extitit perillum ergo
intrasse inmundum peccatum a postolus dicere
S. peccato quodimitando alii facerent eo locouelle
intellegi Iuł dix̃ Nunc uero si calumniar quȩ sunt Liuii¬
in euangelio abusiue prolatas non sustinent multo
magis apostolus paulus nullam errori occassionem pre¬
buit quinihil dixit improperium si pronunciauit
peccatorem primum hominem sequentibus peccanti¬
bus exemplum fuisse XT̃SR Nonergo debuit istos
duos proponere: unum ad peccandum alterum ad

Expanded text:
et Apostolus per Adam omnes peccasse dixisset: et Apostolus per Adam omnes peccasse dixisset: ego libere praescriberem usu Scripturarum esse Apostolum vindicandum, ut quomodo Dominus diabolum dixerat patrem, qui substantia generare non poterat; ita Apostolus hominem scripsisset imitabilem, ne quid docuisse contra rationem perspicuam crederetur. AUG. Numquid Adam prior in peccato imitabilis fuit, ut merito per illum hoc peccati genus intrasse diceretur in mundum? Nonne diabolus prior imitabilis in peccato exstitit? Per illum ergo intrasse in mundum peccatum, Apostolus diceret, si peccatum quod imitando alii facerent, eo loco vellet intelligi. LIV. JUL. Nunc vero si colligam, quae sunt in Evangelio abusive prolata, non sustinent: multo magis apostolus Paulus nullam errori occasionem praebuit, qui nihil dixit improprium, si pronuntiavit, peccatorem primum hominem sequentibus peccantibus exemplum fuisse. AUG. Non ergo debuit istos duos proponere, unum ad peccatum, alterum ad
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis sed adnõ de monstrasti esse poscendum sic ex po¬
nens quod oramꝰ & dicimus fiatuo luntastua si cut
in celo &interra iuł dix Cedut imitationis uoca¬
bolum rebus diuersis manifestumest communiter:
conuenire. Ita generacio uera & propriȩ generantẽ
substanciam indicat non propinȩ autem sed ab usiuo
studiis applicatur: Et tamen quiahie est iamusus
loquendi & quod indicar& agioscitur & proprida¬
tibus quȩ iudicium afferre nonsinitur: Dicitur
ergo dilocus generare peccantes secundum quod
dñs in euangelio . uos ait expate diabo lo estis:
Quo sermone eumdixit criminosorum patrem cui:
malimitatem conuincebantur imitari & tamen
in absoluto est intelle gencia qui aper hoc nomen
uidelic& patris nec diabolo sexus nec hominibus
illis er at ista scripta substancia: Iam igtur
quid confici hincuoluerimus appareat si proprie
numquam homem homo iudi car&ur imitari:

Expanded text:
a nobis, sed a Domino demonstrasti esse poscendum, sic expoa nobis, sed a Domino demonstrasti esse poscendum, sic exponens quod oramus et dicimus, Fiat voluntas tua, sicut in coelo et in terra. LIII. JUL. Sed ut imitationis vocabulum rebus diversis manifestum est communiter convenire; ita generatio vere et proprie generantem substantiam indicat: non proprie autem, sed abusive studiis applicatur. Et tamen quia hic est jam usus loquendi, et quod indicarit agnoscitur, et proprietatibus praejudicium afferre non sinitur. Dicitur ergo diabolus generare peccantes, secundum quod Dominus in Evangelio: Vos, ait, ex patre diabolo estis . Quo sermone, eum dixit criminosorum patrem, cujus malignitatem convincebantur imitari: et tamen in absoluto est intelligentia, quia per hoc nomen, videlicet patris, nec diabolo sexus, nec hominibus illis aeria sit adscripta substantia. Jam igitur quid confici hinc voluerimus appareat. Si proprie nunquam hominem homo judicaretur imitari,
Abbreviated transcription (Latin):
lectus: His ergo uerbis tam ad or tantib: quam de¬
terrentibus ostenditur imitationis aesfctus.
quiuti que siessȩ non poss& non in dicereur
cauendus AVS R Sed peccatum imitationis idest
quodimitacione fieres non in trauit inmundum
Nisi ꝑeum quiut imitatione pec car&ur sine imitaci¬
one peccauit: & non est adcm ceste iste seddi abulds:
Quienim dixit in trauit inmundum in itium peccati
huius ostendit : Quodinitium manifestum est non esse
factum ꝑ hominem sed perdiabolum si peccatum quod
imit arentur peccantes uelimus attendere : Restat
igitur ut pec catum quod perunum hominem intra¬
uit inmundum non imitationȩ sed generationi recte
locutus errorem uoluntatem bonam qua imitamur
bonos non uiribus nostriliberi arbitrii sed auxilio dĩesse
tribuendam uel ut corus cante tibi ueritate confessus es
Quando quidem ut angelos imitemur non presumendum

Expanded text:
lectus . His ergo verbis, tam adhortantibus quam delectus . His ergo verbis, tam adhortantibus quam deterrentibus, ostenditur imitationis affectus, qui utique si esse non posset, non indiceretur cavendus. AUG. Sed peccatum imitationis, id est, quod imitatione fieret, non intravit in mundum, nisi per eum, qui ut imitatione peccaretur, sine imitatione peccavit: et non est Adam certe iste, sed diabolus. Qui enim dixit, intravit in mundum, initium peccati hujus ostendit: quod initium manifestum est, non esse factum per hominem, sed per diabolum; si peccatum quod imitarentur peccantes, velimus attendere. Restat igitur ut peccatum quod per unum hominem intravit in mundum, non imitationi, sed generationi recte a vestrum locutus errorem, voluntatem bonam qua imitamur bonos, non viribus nostri liberi arbitrii, sed auxilio Dei esse tribuendam, velut coruscante tibi veritate confessus es: quandoquidem ut Angelos imitemur, non praesumendum