comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ena oua diriprat. hoc est ꝑddices alterius. & cor¬
pore foueat suo.sed frauis fuȩ frirtum habere
non posse. quia cum ecuxerit pullos suos emit¬
tit eos. quia ubi uocem eius audierint quȩ
oua generauit. relicta ea ad illam se natural
quodam munere & amore conferunt. quã ue¬
ram sibi matrem ouoꝵ generatione cognoue¬
rint. significantes hanc nutricis fungi officio.
illam parentis. Itaq sic in cassum ꝓprios fundit
labores. ac fraudis suȩ precio multat᷑. Unde et
ouans suȩ fraudis effectu. sed ludit oꝑa. quia
impenso labore alit & educit. quos ipsa diu¬
turnȩ fetus sedulitatis animauerit. Huuis
imitator ẽ diabolus. qui generationes cre¬
atoris et̃ni rapere contendit. & si quos insi¬
pientes & sensus ꝓprii carentes uigore po¬
tuerit congregare. fouens eos illecebris cor¬
ꝑalibus. ubi primum uox xp̃i paruulis fue¬
rit infusa discedunt. atq ad eam se confe¬
tunt matrem. quȩ pullos suos sieut auis ma¬
terno amore complectitur: Congregauit

Expanded text:
ena oua diripiat, hoc est perdicis alterius, et corpore founon posse; quia cum etit eos, quia, ubi uocem eius audierint quae oua generauit relicta ea ad illam se naturali quodam munere et amore conferunt quam ueram sibi matrem ouorum generatione cognouerint significantes hanc nutricis fungi officio, illam parentis. itaque incassum proprios fundit labores ac fraudis suae pretio multatur. unde et ouans suimpenso labore alii educit, quos ipsa diuturnae 118 fotu sedulitatis animaverit. Hujus imitator est diabolus, qui generationes creatoris aeterni rapere contendit; et si quos insipientes et sensus proprii carentes vigore potuerit congregare, fovens eos illecebris corporalibus, ubi primum vox Christi parvulis fuerit infusa, discedunt atque ad eam se conferunt matrem, quae pullos suos sicut avis materno amore complectitur. Congregavit
Abbreviated transcription (Latin):
ceris: cur illecebris corꝑalibus deditus. teipsum
inhonoras. dum uentri atq eius passionib¬
deseruis: cur intellectum tibi adimis. quem
tibi creador adhibuit: cur de iumentis com¬
paras. a quibus te uoluit ds̃ segregar dicens
nolite fieri sicut equus & mulus quibus non
est intellectus: aut si te edacitas equȩ incem
uoluptati est. delectet in freno maxillas cuas
chamoq constringere. Si crudelitas pasert.
ferarum hȩc rabies ẽ. quȩ ꝓpt̃ seuitiam tru¬
qͥidant᷑. Uide ne inte quoq crudelitatis cuę
uertatur immanitas. Piger asinus & expositus
ad predam. sensuq tardior. quid aliud nos do¬
cet. nisi nos uiuatiores ẽẽ debere. nec desidia

Expanded text:
ceris ? cur inlecebris corporalibus deditus ipsum te ceris ? cur inlecebris corporalibus deditus ipsum te inhonoras, dum uentri atque eius passionibus seruis ? cur intellectum tibi adimis, quem tibi creator adtribuit? cur te iumentis comparas, a quibus te uoluit deus segregare dicens: nolite fieri sicut equus et mulus, in quibus non est intellectus? aut si te edacitas equi intempeuoluptati est, delectet m formatos maxillas tuas camoque constringi. si crudelitas pascit — ferarum haec rabies est, quae propter saeuitiam trucidantur —, uide ne in te quoque crudelitatis tuae uertatur inmanitas. Piger asinus et expositus ad praedam sensuque tardior quid aliud docet nisi nos uiuaciores esse debere nec desidia
Abbreviated transcription (Latin):
terra non desinit. ut prisce animantiũ spẽs
reparabil generis successione. in nouas reparen¬
tur etates.Sed ius ad usum hommnis diriuari
que genita sunt. Noli ueritatem unicuiq
gis ea ad gr̃am aptabis humanam. Primũ
quia omina genera pecoꝵ bestiarum acpisciũ
in aluum natura ꝓstrauiti ut alie uentre re¬
pant aliaq pedibus sustentent᷑. dimersa ma¬
gis qua drupedi corꝑis gressu. & uelut affixa
terra uideas ẽẽ quam libera. Siquidem eri¬
gendi se non habent facultadẽ. de terra uctã
requirant. & uentris in quem deflectunt᷑ so¬
las sequunt᷑ uoluptates. Caue o homo pecco¬
rum more curuaRi. Caue ne in aluumte ñ
prce corpil tui formam. & speciem congruen¬
tem celsi uigoris assume. sine qua sola anima¬
lia ꝓna pascuntur Cur te medendosternis
ipse quem natura non strauit: cur eo delecta¬
ris. in quo naturȩ iniuria est: cur noctes et
dies cybo intentus. pecorum more t̾rena depas¬

Expanded text:
terra non desinit, ut priscae constitutione species terra non desinit, ut priscae constitutione species reparaDin feruntur successione m nouas reparentur aetates. sed uis ad usum hominis deriuare quae genita sunt? noli ueritatem unicuique gis ea ad gratiam aptabis humanam, primum quia omnia genera pecorum, bestiarum ac piscium in feruntur natura prostrauit, ut alia uentre repant, alia quae pedibus sustinentur demersa magis quadripedi corporis gressu et uelut adfixa terris uideas esse quam libera, siquidem, cum erigendi se non habeant facultatem, de terra uictum requirunt et uentris, in quem deflectuntur, solas sequuntur uoluptates. caue, o homo, pecorum more curuari, caue in aluum te non pice corporis tui formam et speciem congruentem celsi uigoris adsume, sine sola animalia prona pascantur. cur te in edendo diuitis ipse, quem natura non strauit? cur eo delectaris in quo naturae iniuria est? cur noctes et dies cibo intentus pecorum more terrena depas
Abbreviated transcription (Latin):
lunȩ globus eclipsim faciat. qm quȩ nichil ad nos
quasi nicbil ꝓfutura preteriit. Uidit enim in sp̃u sco
non illas marcescentes iam sapientiȩ uanitates
sequendas. quȩ rebus inexplicabilibus mentem
nrãm occupant luduntq oꝑam. sed ea potius
describenda quȩ ad uirtutis spectarent ꝓfectum.
Inbereamus gͥ ꝓpħicis dictis. nec sp̃s sc̃i quasi
uilia despectui habeamus alloquia. ducat in¬
Quid argumentamur alia. ubi euident̃ creatu¬
rarum terrestrium natura format᷑: Currit enĩ
in constitutione mundi ꝑ omnem creaturam dĩ
uerbũ. ut subito deterris omnia quȩ statuit ds
animantium genera ꝓducantur: & infuturũ
lege p̃scripta scd̾m genus sibi. similitudinem q
uniuersa fuccedane. ut leo leonem generet.tygris
tigridem. bos bouem. eygnus cygnum aquila a¬
quilam. Semel preceptum in ꝑpetuum moleuit
naturȩ & idõ ministerii sui obsequium p̃bere

Expanded text:
lunae globus eclipsis faciat, quoniam quae nihil ad nos lunae globus eclipsis faciat, quoniam quae nihil ad nos quasi nihil profutura praeteriit. uidit enim in sancto spiritu non illas marcescentis iam sapientiae uanitates sequendas, quae rebus inexplicabilibus mentem nostram occupant luduntque operam, sed ea potius describenda quae ad uirtutis spectarent profectum. Inhaereamus igitur propheticis dictis nec spiritus sancti quasi uilia despectui habeamus adloquia. producat inquid argumentamur alia, ubi euidenter creaturarum terrestrium natura formatur? currit enim in profundis mundi per omnem creaturam dei uerbum, ut subito de caue omnia quae statuit deus animantium genera producantur et in futurum lege praescripta secundum genus sibi similitudinemque uniuersa succedant, ut leo leonem generet, tigris tigridem, bos bouem, cygnus cygnum, aquila aquilam. semel praeceptum in perpetuum inoleuit naturae, et ideo ministerii sui obsequium praebere
Abbreviated transcription (Latin):
palmo. & uniuersam terram clausa manu:
Qus statut montes mlibra. s rupes uista¬
tera & nemora in uigo: Et infra. Qui tenetgi
sibi cum dõ potestatem audet etscientiã uen¬
dicare. ut que ds̃ maiestatis sue ẽẽ ꝓprio sig
naculo. hȩc sibi homo ad cognitionẽ suppete¬
re posse p̃sumat: Cer te moyses eruditus erat
in omni sapientia egyptiorum. sed quia spmdĩ acce¬
pit. quasi minister c̃i inanem illam & usurpato
riam philosophiȩ doctrinam ueritatis ratione
posthabuit. & ea descripsit michi quȩ nr̃ȩ speiac¬
commoda iudicauit. quod terram fecerie ds̃. qđ
ꝓduxerit terra uixta ommpotentis dĩ imꝑiũ
oꝑationemq domini iħ̃u uirgulta de terris
& omnem anmam uiuentem scđm genus.
An non ille putauit dicendum quantũ despa¬
cio aeris occupet terra umbra. cum sol recedit a
nobis. diem abducit inferiora axis illuminans.
& quemadmodum in regione mundi huius inceden

Expanded text:
palmo, et universam terram clausa manu? palmo, et universam terram clausa manu? Quis statuit montes in libra, et rupes in statera, et nemora in jugo ? et infra: Qui tenet gysibi cum Deo potestatem et scientiam audeat vindicare; ut quae Deus majestatis suae esse proprio signavit oraculo, haec sibi homo ad cognitionem suppetere posse praesumat? 8. Certe Moyses eruditus erat in omni sapientia Aegyptiorum: sed quia spiritum Dei accepit, quasi minister Dei inanem illam et uriam philosophiae doctrinam ueritatis rationi posthabuit et ea descripsit mihi quae nostrae spei adcommoda iudicauit, quod terram fecerit deus, quod produxerit terra iuxta dei omnipotentis imperium operationemque domini Iesu uirgulta de terris et omnem animam uiuentem secundum genus. at non ille putauit dicendum quantum de spatio aeris occupet umbra terrae, cum sol recedit a nobis diemque abducit inferiora axis inluminans, et quemadmodum in regionem mundi huius incidens
Abbreviated transcription (Latin):
quo minus repleti & esurientes ac uacui reu̾¬
tamini. quia scriptum ẽ. Confirmat ustosdñs.
&s indieb famis saturabuntur. Aulto pulchri¬
us ẽ ordeaceos panes non erubescere & aponẽ
quod habeas quam negare. Heliseus qui nichil¬
s retinuit. ppłis habundauit. Heliseus gͦ horde¬
aceos panes non erubuit apponere. nos eru¬
bescimus simplices intelligere creaturas. quȩ
simplicib & suis declarantur uocabulis: Cęlũ
legunus. C elum aspiciamus. Terrã legimus:
terram intelligamus fructifereram. Quid mͥ
querere que sit eius mensura circuitus. quã
geometri centum octoginta milib stadiorum
estimauerunt: Libent᷑ fateor me. nescire quod
Genera terrarum scire quam spatia. quȩ cir¬
cumfuso mari interiectis barbarorum regio¬
nib suffusa atq inuia paludib humo. quem¬
ad modum possum conp̃hendere quod impos
sibile ẽẽ om̃ib scriptura demonstrat dicente
dno. quis mensus ẽ manu aquam. & cȩlum

Expanded text:
quominus repleti et esurientes ac uacui reuerquominus repleti et esurientes ac uacui reuertamini, quia scriptum est: confirmat iustos dominus, et in diebus famis saturabuntur. multo pulchrius est ordeacios panes non erubescere et adponere quod habeas quam negare. Helisaeus, qui sibi nihil reliquit, populis abundauit. Helisaeus ergo ordeacios panes non erubuit adponere: nos erubescimus simplices intellegere circumfuso, quae simplicibus et suis declarantur uocabulis. caelum legimus, caelum accipiamus; ten\'am legimus, terram intellegamus frugiferam. Quid mihi quaerere quae sit eius mensura circuitus, quam geometrae centum octoginta milibus stadiorum aestimauerunt? libenter fateor me nescire quod genera terrarum scire quam spatia, quae circumfuso mari, interiectis barbarum regionibus, suffusa atque inuia paludibus humo quemadmsibile esse hominibus Scriptura demonstrat, dicente Deo: Quis mensus est manu aquam, et coelum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ rep̃hendere ꝓuidentiam creatoris. qui
cuerit. Sed hȩc dulcia primo uidentur. & po¬
stea fiunt amara. Quo enun copiosior fuerit
luxuria eo ꝑnitiosior intemꝑantia ẽ. Heliseus
autem amara apposuit. sed postea facta sunt dul¬
cia. Deniq qui ante millo cybo mortem putabãt.
postea ineo suauitatis & uitȩ gr̃amen sunt adepti.
Neq enun rursus formidinis ẽ ne plures iuidean
inuitasse. quam posunt pascere. & uobis panes
deficiant uerborum meorum. quia & heliseus
& si merito imitabilis nobis imitandus fide. ñ
considerauit quantos panes haberet.sed quos
haberet. diuidere omĩb uoluit. efficere om̃ib¬
re inplebem ussit ministro. & dixit ministesi.
Quid dabo hoc inconspectu centum uirorum:
& respondit. Da & manducent. qm̃ hec dixit
łns. Aanducabunt & relinquent. fides gͥ
utra. faciet habundare pauꝑis lingue conuiuiũ.
Nec uereor. ne ieiunia uos edaciores faciant.

Expanded text:
hoc est reprehendere fletur creatoris, qui hoc est reprehendere fletur creatoris, qui lla miscuerit. sed haec dulcia primo uidentur et postea fiunt amara. quo enim copiosior fuerit luxuries, eo perniciosior intemperantia est. Helisaeus autem amara adposuit, sed postea facta sunt dulcia. denique qui ante in illo cibo mortem putabant postea in eo suauitatis et uitae gratiam sunt adepti. neque enim rursus formidini est, ne plures uidear inuitasse quam possum pascere et uobis panes deficiant uerborum meorum, quia et Helisaeus etsi merito inimitabilis nobis imitandus fide non considerauit quantos panis haberet, sed quos haberet diuidere omnibus uoluit et sufficere omnibre in plebem iussit ministro. et dixit minister: quid dabo hoc in conspectu centum uirorum? et respondit: da et manducent, quoniam haec dicit dominus: manducabunt et relinquent. fides igitur uestra faciet abundare pauperis linguae conuiuium. nec uereor, ne ieiunia uos edaciores faciant,
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc retulisse. ut hec ad imnmanitates erimi¬
num. stulticiam peceatoꝵ nequitiam cogita¬
tionum referrent. Ego aũt simplices natas
unius cuiusq generis accipio. nec uereor ne
quis me pauꝑis conuiue p̃suptione conferen¬
dum putent. qui stucdio humanitatis cõplu¬
res roget. nec his qui equam nisi uiles & usi¬
catos apponat cybos & tenuȩ mense paupis¬
panco apparatu plus rep̃bensionis incurrat
in fasticdio comtimarũ. quam gr̃e referat ex¬
hoc hospitalitatio alfectu. Nec eium heliseum
amici quasi malum conuiuam agrestia appo-¬
nentem holera refutarunt. Sunile uanis rela¬
tionib exquisitum illud & accuratum opina¬
re conuiuium ẽ in quo fasiani aut turturis ap¬
ponit᷑ speties. & intus pullus manducatur. aut
pullus infertur. & ostreis ẽ fartus. aut spondi¬
lis. aut poculum bibitur. quod diuerso colore
atq odore in alienos mutetur sapores. Mari¬
tua terrenis.terrena maritimis fartiuntus.

Expanded text:
ad hoc rettulisse, ut haec ad inmanitates crimiad hoc rettulisse, ut haec ad inmanitates criminum, stultitiam peccatorum, nequitiam cogitationum referrent: ego autem simplices naturas uniuscuiusque generis accipio. nec uereor ne quis me pauperis conuiuae praesumptioni conferendum putet, qui studio humanitatis complures roget nec his quicquam nisi uiles et usitatos adponat cibos, ut tenui mensae pauperis adparatu plus reprehensionis incurrat ex fastidio conuiuarum quam gratias referat ex hospitalitatis adiectu; nec enim Helisaeum amici quasi malum conuiuam agrestia adponentem holera refutarunt. simile uanis relationibus exquisitum illud et adcuratum opipare conuiuium est, in quo fasiani aut turturis species adponitur et intus pullus manducatur aut pullus infertur et ostreis est fartus aut spondulis aut poculum bibitur, quod diuerso colore atque odore in alienos mutetur sapores. maritima terrenis, terrena maritimis pariter.
Abbreviated transcription (Latin):
uobis cõmune corꝑee fragilitatisẽẽ consortium
pre cet̾is. camen uos animi uirtate constare quȩ
sola nichil babet cõmune cum cetis. Nuncage
nacuras bestiarum dicamus. & hominis gene¬
rationem. Audio enim iam dudum aliquos
insusurrare dicentes. Quamdru aliera dis¬
cimus & nr̃a nescimus. quandiu de reliquis
animantibus docemur scientiam. & nosmet
ipsos ignoramtis. illud dicat quod mi chi ꝓsit.¬
unde meipsum nouerim. & iusta ẽ questio.
S ordo seruancdus ẽ quẽ seriptura contexiit. Si¬
mul quia non possumusplenius cognoscere
nisi prius que sit omnũ natura animantium
cognouerimus. ꝑ rodueat inquit terra
animam uuentem secundum genus. qͣdru¬
pedes & serpentes & bestias terre. & pecora sedm
genus. & omma reptilia ad genus. & fecit ds̃
tia t̾rȩ ad genus. & uidit ds̃ quia bona & dix ds̃
faciamus hominẽ. Hoc loco non ignoro quos¬
dam bestiarum & pecoꝵ ⁊ repentium terre spẽs

Expanded text:
uobis commune corporeae fragilitatis esse consortium, uobis commune corporeae fragilitatis esse consortium, prae ceteris tamen uos animi uirtute constare, quae sola nihil habet commune cum ceteris. Nunc age naturas bestiarum dicamus et hominis generationem. audio enim iamdudum aliquos insusurrare dicentes: quamdiu aliena discimus et nostra nescimus, quamdiu de reliquis animantibus docemur scientiam et nosmet ipsos ignoramunde me ipsum noverim. Et justa est conquestio: sed ordo servandus est quem Scriptura contexuit; simul quia non possumus plenius nos cognoscere, nisi prius quae sit omnium natura animantium cognoverimus. 4. Producat, inquit, terra anjmam uiuentem secundum genus, quadrupedes et serpentes et bestias terrae et pecora secundum genus et omnia reptilia ad genus. et fecit deutia terrae ad genus. et uidit deus quia bona et dixit deus: faciamus hominem. hoc loco non ignoro quosdam bestiarum et pecorum et repentium terrae species
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enim eadem dicendh conditio quȩ canendi
atq luctandi. cum in illis ludus offensionis. in
isto lapsus mortis sit. Illie si pecces spectantium
fastidrum est. hic dampnum ẽ audientiũ. Assis¬
tite gͥ michi tanquam corone uidices. & ingre
le docius uisibilis theatrum creature. Et enm
si is qui explorat nouoꝵ aduentus hospitum.
cat gr̃am. quantomagis sine fastidio accrpe
debetis. quod uelut quadam sermonis manu
ꝑbanc communionẽ uos circumduco in patri¬
am. & singularum rerum species ⁊ genera de¬
monstro. ex ommibus colligere cupiens qntã
uobis creator uniuersoꝵ grãm uberiorẽ quã
uniuersis donauerit: Sobis gͥ hec corona
ꝓponit᷑. uos hodie cupio nr̃o iudicio coronare.
Non enim nos athletarum modo marcentia
serta deposcimus.s uiride uĩx sanctitatis exa¬
men. quodet̾natis ꝑomnes quidem creaturas
ꝓuidentiam penetrare diuinã. sed cum ceteris

Expanded text:
neque enim eadem dicendi condicio, quae canendi neque enim eadem dicendi condicio, quae canendi atque luctandi, cum in illis ludus offensionis, in isto lapsus mortis sit. illic si pecces, spectantum fastidium est, frigus damnum est audientum. adsistite igitur mihi tamquam coronae iudices et ingrele totius uisibilis theatrum creaturae. etenim si is qui explorat inrideat aduentus hospitum, cat gratiam, quanto magis sine fastidio accipere debetis quod uelut quadam sermonis manu per hanc communionem uos circumduco in patria et singularum rerum species et genera demonstro ex omnibus colligere cupiens, quanto uobis creator uniuersorum gratiam uberiorem quam uniuersis iactet. uobis igitur haec corona proponitur, uos hodie cupio uestro iudicio coronare. non enim nos athletarum modo marcentia serta deposcimus, sed uiride uestrae sanctitatis examen, quo decernatis per omnes quidem creaturas prouidentiam penetrare diuinam, sed cum ceteris
Abbreviated transcription (Latin):
cum gallo cantauimus. iam dñi canamus mys¬
teria. & ad corpus iħu conueniant aquile pc̃coꝵ
ablutione renouatȩ. Iam cetus ille magnus ue¬
rum nobis ionam readdidit. & gratulemur
quod factus est ꝓ nob̃ resꝑe dies qͣnt᷑. & mane di¬
extus iste estdies. quo mundans
creaturȩ origo concludit᷑. Et
ido etiam sermonis nr̃ quem
finis paratur. Qui et si ꝑ qͥnq
iam dies non mecdioer labore
nobis ꝓcesserit. tamen hodierno die maiore cu¬
rarum ad crescit fenore. quia in hoc & supioru
nis. Etenim si infidibus aut cantib & athle¬
tarum contentionibus erebris licet & maxims
ludieris. tamensuꝑiores dies sine ullo coronȩ tns¬
figuntur dispendio. Postremus aut dles habet
sortem coronȩ. in quo ce discernendi pienlã est.¬
& cedendi obꝓbrium. & iuincendi p̃num. qͣ̃it¬
comagis in hoc tanto agone sapienti non pau
soluicitulo angit. ne et supio effunclamios
laborem cdierum.& p̾sentis subeamus puciorẽ.

Expanded text:
cum gallo cantauimus, iam domini canamus myscum gallo cantauimus, iam domini canamus mysteria, et ad corpus Iesu conueniant aquilae peccatorum ablutione renouata; iam enim cetus ille magnus uerum nobis Ionam reddidit, et gratulemur quod factus est nobis uesper, et fiat mane diextus iste est dies, quo mundanae creaturae origo concluditur, et ideo etiam sermonis nostri, qfinis paratur. qui etsi per quinque iam dies non mediocri labore nobis processerit, tamen hodierno die maiore curarum adcrescit faenore, quia in hoc et superionis. etenim si in fidibus aut cantibus et athletarum contentionibus crebris licet et maximis ludicris tamen superiores dies sine ullo coronae transiguntur dispendio, postremus autem dies habet sortem coronae, in quo et decernendi periculum est et cedendi obprobrium et uincendi praemium, quanto magis in hoc tanto agone sapientiae, tanto sollicitudo angit, ne et superiorum effundamus laborem dierum et praesentis subeamus pudorem.
Abbreviated transcription (Latin):
cedissuȩ laqueo strangulauit. fleuit errorem
suum petrus: & mesauit ut aliorum obolereter¬
rores.Sed iam tempus est quo finire sermonem
& claudere debeamus. tempus est quo meliusta¬
cetur aut fletur. tempus est quocelebratur in¬
dulgentia peccatoꝵ. Nobis quoq gallus iste
misticus in facris cantet. qͣm petrigallus in nr̃o
sermone cantauit. fleatꝓnobis petaus qui ꝑse
condonat: & munus remissionis opat᷑. Bonus
dominus dimittere ieiunos nonuult nequis
deficiat inuia. Si illedicit misereor bus t̃be
quia triduum ẽ quod ꝑseuerant mecum. & ñ
habent escam. & dimitere eos ieuinos nolo
ne deficiant in uia. cuiuf intenta sermoni ma¬
aia apparatus recusabate pularum. quanto
magis nos considerare debenius quia non
multi sunt qui in uerbodĩuiuunt & icd̃orefec¬
tio corꝑis desideratur: : certe illius tridui nr̃mhoc
post pridie laborius est. & ido qui cum aui bus

Expanded text:
cedis suae laqueo strangulauit. fleuit errorem cedis suae laqueo strangulauit. fleuit errorem suum Petrus et meruit ut aliorum aboleret errores. Sed iam tempus est quo finire sermonem et claudere debeamus, tempus est quo melius tacetur aut exinaniuit, tempus est quo celebratur indulgentia uacaret. nobis quoque gallus iste mysticus in sacris cantet, quoniam Petri gallus in nostro sermone cantauit. fleat pro nobis Petrus, qui pro se condonat et munus remissionis operatur. bonus dominus dimittere ieiunos non uult, ne quis deficiat m uia. si ille dicit: misereor huius turbae, quia triduum est quod perseuerant mecum et non habent escam, et dimittere eos ieiunos nolo, ne deficiant in uia, cuius intenta sermoni Maria adparatus recusabat epularum : quanto magis nos considerare debemus quia non multi sunt qui in uerbo dei uiuunt et ideo refectio corporis desideratur. certe illius tridui nostrum hoc postridie laboriosius est. et ideo qui cum auibus lusimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ta effusione sermonis effusione ẽẽ ꝓlapsum. sed
mentis quoq mutatione turbatũ. Ioem tam̃
post gallicantum fit fortior etiam digirus
quem xp̃c aspierat. Oeuli enim dñi fuꝑ rustos.
Agnouit uenisse remediũ. ꝑ quod iam errare
non posset. & inuirtutẽ ab errore mutatus.
amarissime fleuit. ut lacrimis fuis lauaret er¬
rorem. Respicito nos quoq domine iħu. ut et
nos ꝓpria recognos camuserrata. soluamus
pus fletibus culꝑam. mereamur indulgentiã
peccatoꝵ. Ideo confulto sermonẽ ꝓtraxtmus.
ut nobi quoqie gilis ancant a losienti
lbueniret. quo si quod delictum obrep silletan
uerbo. culpam xp̃edonares. Ua queso lacrimas
petai: nolo leticiam peccatoris. fleuerunt hebrez
& ꝑmare sunt undis dehiscentibus liberat. Le¬
tatus ẽ pharao quod hebreos tenebat inclusos. &
mari mersuscum ppłosuo oecidit. Pxultauit et
udas in mencede ꝓditionis fuȩ. sec̃ipsiusse mer¬

Expanded text:
ta effusione sermonis esse prolapsum, sed ta effusione sermonis esse prolapsum, sed mentis quoque nutatione turbatum. idem tamen post galli cantum fit fortior et non dignus quem Christus aspiciat; oculi enim domini super iustos. agnouit uenisse remedium, post quod iam errare non posset, et in uirtutem ab errore mutatus amarissime fleuit, ut lacrimis suis lauaret errorem. respice nos quoque, domine Iesu, ut et nos propria recognoscamus errata, . soluamus piis fletibus culpam, mereamur indulgentiam peccatorum. ideo consulto sermonem incorruptelam, ut nobis quoque gallus cantaret et loquentibus subueniret, quo si quod delictum obrepsisset in uerbo, culpam, Christe, donares. da quaeso lacrimas Petri, nolo laetitiam peccatoris. fleuerunt Hebraei et per mare sunt undis dehiscentibus liberati. laetatus est Pharao quod Hebraeos tenebat inclusos et mari mersus cum populo suo occidit. exultauit et Iuda in mercede proditionis suae, sed ipsius se mer
Abbreviated transcription (Latin):
latro suas relinquit insidias. hoc ipselucifer
excitacus oritur. celumq illuminat. hoc canen¬
te mesticiam trepidus nauta deponit omnisq
crebro uesꝑtinis flatibus excitata tempestas.
ad p̃candum. legendi quoq munus instaurat
hoc postremo eanente ipse ȩccłiȩ petra culpã
suam diluit. quam priusquã gallus cantar&
negando contraxerat. Ipsiuis cantuspes om¬
nibus reditegri releuant᷑ incommodo. minu¬
itur dolor uulnerũ. febriũ flagrantia mitiga¬
cur. reuertitur fides lapsis. iħc titubantes
respieit. errantes corrigit. Demq respexit pe¬
trum: & statim error abscessit. Pulsa ẽ negatio
secuta confessio: quod non fortuitu accidisse. sed
exsententia dominilectiodocet. Sic enim seͥp¬
tum est quia cixitiħe adsymonẽ. ñ cantabit gal¬
luspriuisquam meter neges. Bene fortisin die
petrus in nocte turbat᷑. & ante galli cantum
iabitur & labitur tercio. ut scias non inconsul¬

Expanded text:
latro suas relinquit insidias, hoc ipse lucifer latro suas relinquit insidias, hoc ipse lucifer excitatus oritur caelumque inluminat, hoc canente maestitiam trepidus nauta deponit omnisque crebro uespertinis flatibus excitata tempestas et us exsilit ad precandum, legendi quoque munus instaurat, hoc postremo canente ipsa ecclesiae petra culpam suam diluit, quam priusquam gallus cantaret negando contraxerat. istius cantu spes omnibus redit, aegri releuatur incommodum, minuitur dolor uulnerum, febrium flagrantia mitigatur, reuertitur fides lapsis, Iesus titubantes respicit, errantes corrigit. denique respexit Petrum, et statim error abscessit, pulsa est negatio, secuta confessio. quod non fortuito accidisse, sed ex sententia domini lectio docet. sic enim scriptum est, quia dixit Iesus ad Simonem: non cantabit gallus, priusquam me ter neges. bene fortis in die Petrus, nocte turbatur et ante galli cantum labitur et labitur tertio, ut scias non inconsul
Abbreviated transcription (Latin):
quasi noctuȩ in lumine uanuerunt. Uesꝑtilio
animalignobile. a uesꝑe nomen acceꝑit. Est
autem uolatilis eademq quadrupes & dentib¬
utibus utit᷑. quos in aliis auibus reꝑire ñ soleas.
paritut quadrupecdia ñ ouas pullos uiuentes.
uolitat autem inaere auiũ more. sed crepusculo
uesptinõ consueuit offundi. Uolitat autem ñ
aliquo loco pennarũ. s menbranȩ suȩ fulta
remigio. Quo suspensa uelut pennarũ uola¬
tu cireumfertur atq uegetat᷑. Habet illud hoc
uile animal. quod sibi inuicẽ adherent. quasi
specie botrions ex aliquo locopendent: ac si
se ultima queq laxauerit. omnes resoluunt᷑.
quod fit quodam munere caritatis. que diffi
est enim galli cantus suauus in noctib: non so¬
lum fuauis sedetiam utilis. qui quasi bonus
cohabitator. &s dormitantẽ excitat &sollicitũ
ammonet. & uiantem solatur. ꝓcessum noctis
canora significatione ꝓtestans. Hoc canente

Expanded text:
quasi noctuae in lumine euanuerunt. uespertilio quasi noctuae in lumine euanuerunt. uespertilio animal ignobile a uespere nomen accepit. est autem lion eademque quadrupes et dentibus utitur, quos in aliis auibus repperire non soleas. parit ut quadrupedia non oua, sed pullos uiuentes. uolitat autem in aere auium more, sed crepusculo uespertino consueuit offundi. uolitat autem non aliquo pinnarum, sed membranae suae fulta remigio, quo suspensa uelut pinnarum uolatu circumfertur atque uegetatur. habet et illud hoc uile animal, quod sibi inuicem adhaerent et quasi in speciem botryonis ex aliquo loco pendent ac, si se ultima quaeque laxauerit, omnes resoluuntur. quod fit quodam munere caritatis, quae diffist etiam galli cantus suauis in noctibus — non solum suauis, sed etiam utilis, qui quasi bonus cohabitator et dormitantem excitat et sollicitum admonet et uiantem solatur processum noctis canora significatione protestans. hoc canente
Abbreviated transcription (Latin):
pupillis nocturnarum tenebraꝵ caligantẽ non
sentit horrorem. & quo fuerit nox obscurior. eo
contra usum auium cetaꝵ. in offenso se exercet
uolatu. Exorto autem die & circunfuso splendore
solis. uisus eius hebetatur. quasi quibusdam erret
in tenebris. Quo  indicio  sui declarat ẽẽ aliquos
qui cum oculos habeant ad uidendum uidere
non soleant. & usus sui officio solis fungantur
in tenebris. De cordis oculis loquor.quos habẽt
sapientes mundi & non uident. In luce nichil
cernunt. in tenebris ambulant. dum demo¬
moꝵ tenebrosa rimantur & celi alta seuidere
credunt. describentes radio mundũ. mensurã
aeris ipsius colligentes. Porto autem afide deuii
ppetue cecitatis tenebris implicant᷑. habentes
dentes aꝑunt os quasi scientes omnia. acut
ad uana. hebetes ad gt̃na. & longe disputatio¬
ñil añfractu ꝓdentes scientie ꝑpriȩ ecitar. Itaꝙ
dum cupiune subtilibus uolttare sermonibus.

Expanded text:
pupillis nocturnarum tenebrarum caligantem non pupillis nocturnarum tenebrarum caligantem non sentit horrorem et quo fuerit nox obscurior eo contra usum auium ceterarum inoffensos exercet uolatus, exorto autem die et circumfuso splendore solis uisus eius hebetatur, quasi quibusdam erret in tenebris. quo indicio sui declarat esse aliquos, qui cum oculos habeant ad uidendum, uidere non soleant et uisus sui officio solis fungantur in tenebris. de cordis oculis loquor, quos habent sapientes mundi et non uident, in luce nihil cernunt, in tenebris ambulant, dum daemoniorum tenebrosa rimantur et caeli alta uidere se credunt describentes radio mundum, mensuram aeris ipsius colligentes, porro autem a fide deuii perpetuae caecitatis tenebris inplicantur habentes dentes aperiunt os quasi scientes omnia, acuti ad uana, hebetes ad aeterna et longae disputationis anfractu prodentes scientiae propriae caecitatem. itaque dum cupiunt subtilibus uolitare sermonibus,
Abbreviated transcription (Latin):
Repetunt diuerse aues auiaria sua quas uespen
cogit nocti decedere. & semlatibulꝰsuis abdunt.
canoro occasum carmine ꝓsequentes. ne ĩmunis
abeat gr̃arum. quibus creatorẽ suũ omnis creat᷑a
collaudat. Habetetiam nox carmina fua quibus
uigilias hominũ mulcere consueutt. habet et
noctua suos cantus. Quid aũt deluscimia dicam
quȩ ꝑuigil custos. cum oua quodam sinu et gre¬
mio fouet. insonmem longe noctis laborem canti¬
lene suauitate solatur: Ut michi uideat᷑ hec sũma
eius esse intentio. quo possit non minus dulciorib
inodulisquam fotu corꝑis animare infetusouaꝗͣ
foueat. hanc imitata tenuis illa mulier s pudi¬
ca. intusum lapidembrachio trahens. ut possre
alimentum panis suis paruulis non deesse. noctur¬
no cantumestum pauptatis mulcet affec̾tum.
& quamuis suauitatem luscimȩ non possit mutari
imitatur tamen eam sedulitate pietatis. Noctua
ipsa quemadmodum magnis & glaucis ocłoꝵ

Expanded text:
repetunt diuersae aues auiaria sua, quas uesper repetunt diuersae aues auiaria sua, quas uesper nocti cogit decedere, et se in latibulis suis abdunt canoro occasum diei carmine prosequentes, ne inmunis abeat gratiarum, quibus creatorem suum omnis creatura conlaudat. habet etiam nox carmina sua, quibus uigilias hominum mulcere consueuit, habet et noctua suos cantus. quid autem de luscinia dicam, quae peruigil custos, cum oua quodam sinu corporis et gremio fouet, insomnem longae noctis laborem cantilenae suauitate solatur, ut mihi uideatur haec summa eius esse intentio, quo possit non minus dulcioribus modulis quam fotu corporis animare oua quae foueat. hanc imitata tenuis illa mulier, sed pudica, incusum molae lapidem brachio trahens, ut possit alimentum panis suis paruolis non deesse, nocturno cantu maestum paupertatis mulcet adfectum et, quamuis suauitatem lusciniae non possit imitari, imitatur tamen eam sedulitate pietatis. noctua ipsa quemadmodum magnis et glaucis oculorum
Abbreviated transcription (Latin):
num casura sit bello. futura preda uulturibus.
qued uiqut erfecie mslructones humane q̃¬
dam uidencur tatone colligere. Ucy ad locustã
quoꝙ: gr̃a ddiuma penetrauit: quȩ cum agmine
conferto regionis cuiusq occupauerit latitu¬
dinem. innoxio primum feriat habitaculo. nec
fructus inhospitab incursione depascitur. nisi
diuine signum p̃ceptionis acceꝑit. Etenim sicut
in exodo legimus. ea quoq celestis offensionem
ultionis exequitur. pie ministra uindictȩ. Hanc
quoq arus deuorat seleucs.Sic enim greceauis
hec nuncupatur nomine. data ad remediũ malo¬
rum quȩ locusta consueuit inferre. Cui creator in¬
explebilem dedit deuorandi naturam: ut insaci¬
abili pastu plagam quam supra diximus possit ex¬
tinguere. Sed quid hoc estẽdtum sermonẽ ꝓducimꝰ
ecce iam tibi & nocturnȩ aues eircumuolant. &
in eo ipso quo finiendum sermonẽ admonent.
sui quoq assumendam commeniorationẽ ꝓduẽt.

Expanded text:
num casura sit bello futura praeda uulturibus? num casura sit bello futura praeda uulturibus? quod utique ex specie instructionis humanae qdam uidentur ratione colligere. usque ad lucustam quoque gratia diuina penetrauit, quae cum agmine conferto regionis cuiusque occupauerit latitudinem, innoxio primum feriatur habitaculo nec fructus inhospitali incursione depascitur, nisi diuinae signum praeceptionis acceperit. etenim sicut in Exodo legimus, ea quoque caelestis ultionem offensionis exequitur piae ministra uindictae. hanc quoque auis deuorat seleucis — sic enim graeco auis haec nuncupatur nomine - data ad remedium malorum, quae lucusta consueuit inferre. cui creator inexplebilem dedit deuorandi naturam, ut insatiabili pastu plagam quam supra diximus possit extinguere. Sed quid hoc est? dum sermonem producimus. ecce iam tibi et nocturnae aues circumuolant et in eo ipso, quo finiendum sermonem admonent, sui quoque adsumendam commemorationem producunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quit mea ꝓcexit eum. Theca gͦ tua est fides. im¬
ple eam bonisuirtutũ cuarum odorib. hoc est
castitatis misericordiȩ atq iusttȩlȩ. & in ipsa pene¬
tralia fidei suauis factorum prestantiũ odore redo¬
lentia totusingredere. Cate amictum fideexitus hu¬
ius uitȩ inueniat. ut possint ossa tua pinguescere.
& sint sicut ortus hebrius. cuius cito suscitantarꝰ
uirentia. Cognosce gͦ diem mortistuȩ sicut cogno¬
uit et paulus qui ait. Certamenbonum certaui.
cursum consummaui fidem seruaui. reposita est
michi corona iustieiȩ. Intrauit gͥtecam suam siẽ
bonus fenix. quam bono repleuit odore martirii.
Int̾rogabo de tuautem responde michi unde uul¬
tures mortem bominum signis quibusdam annũ¬
ciare consueuerunt. quo in ditio doct atq instiue¬
Ti finti ut cum bellum lacrimabile ĩt̃ se acies aues¬
se instruant. multȩ predicte uolucres se sequant᷑
augmine. & eos significent quo multitudo homi¬

Expanded text:
quit mea protexi eum. theca ergo tua est fides; imquit mea protexi eum. theca ergo tua est fides; imple eam bonis uirtutum tuarum odoribus, hoc est castitatis, misericordiae atque iustitiae et in ipsa penetralia fidei suaui factorum praestantium odore redolentia totus ingredere. ea te amictum fide exitus uitae huius inueniat, ut possint ossa tua pinguescere et sint sicut hortus ebrius, cuius cito suscitantur uirentia. cognosce ergo diem mortis tuae, sicut cognouit et Paulus. qui ait: certamen bonum certaui, cursum consummaui, fidem seruaui. reposita est mihi corona iustitiae. intrauit igitur thecam suam quasi bonus phoenix, quam bouobono repleuit odore martyrii. Interrogabo te, tu autem responde mihi unde uultures mortem hominum signis quibusdam adnuntiare consueuerint, quo indicio docti atque instructi sint, ut, cum bellum lacrimabile inter se aduersae acies instruant, multo praedictae uolucres sequantur agmine et eo significent quod multitudo homi
Abbreviated transcription (Latin):
git. paulatimq adolescit. ac ꝓcessu statuti tpr̃is
indi talarum remigia. atq insuꝑioris auis
spẽm formamq reparat᷑. Nos gͥ doceat hec auis
uel exemplo sui resurrectionẽ credere. que sine exẽ¬
plo et sine rationis ꝑceptione. ipsa sibi insignia
resurrectioms instaurat. & utiq aues ꝓpt̃ homi¬
nem sunt. non homo ꝓpt̃auem. Sit g exẽplo
nobis: quia auctor et creator auium. scõs suos
in ꝑpetuum ꝑire non patitur: qui auẽ unleam
ꝑire non passus. resurgentis eam suisemme uolu¬
it ꝓpagari. Quis igitur huic annunciat diem
mortis. ut faciat sibi thecam & impleat eam bonis
odoribus. atq ingrediat᷑ in eam & moriat᷑ illic. ub
odoribus gratis fetor funeris possit aboleri: fac&
tu homo tibi tecam: exspoliaris te ueterẽ hominem
cum actibus siuis nouum indue. Techa tua uagina
tua xp̃c est. qui te ꝓcegat & abscondat in diemalo.
Uis scire quia theca ꝓtectionis est: s haretra in¬

Expanded text:
git paulatimque adolescit ac processu statuti temporis git paulatimque adolescit ac processu statuti temporis induit alarum remigia atque in superioris auis speciem formamque reparatur. doceat igitur haec auis uel exemplo sui resurrectionem credere, quae sine exemplo et sine rationis perceptione ipsa sibi insignia resurrectionis instaurat. et utique aues propter hominem sunt, non homo propter auem. sit igitur exemplo nobis quia auctor et creator auium sanctos suos in perpetuum perire non patitur, qui auem unicam perire non passus resurgentem eam sui semine uoluit propagari. quis igitur huic adnuntiat diem mortis, ut faciat sibi thecam et inpleat eam bonis odoribus atque ingrediatur in eam et moriatur illic, ubi odoribus gratis faetor funeris possit aboleri? fac et tu, homo, tibi thecam: expolians te ueterem hominem cum actibus suis nouum indue. theca tua, uagina tua Christus est, qui te protegat et abscondat in die malo. uis scire quia theca protectionis est? pharetra in
Abbreviated transcription (Latin):
regum sunt. Cameleon quoq diuercas spes
fertur uario eolore menteri. Lepores quoꝙ qd
de ꝓximo facile cognouimus hyeme albescere
estace in fuum post colorem redire ñ dubiũ
est. Hec ideo libaui. ut ad comiutationis
fidem quȩ in resurrectionẽ futura ẽ etiam
ista gxempla uos puoent.Mita ut commitationẽ
illam dicamus quam apłs euident̃ exp̃ssit dicens.
omnes quidẽ resurgemus. s non om̃s imutabim̃.¬
nos inmutabimur. Oportet enim corrupti¬
bile hoc induere incorruptionẽ. & mortale
hoc induere immortalitatẽ. Pleriq enim
commutationis genus & formas int̃predant
Fenix quoq auis in locis arabie ꝑhibet᷑ degere.
atq eamusq ad annos quingentos longeuã etatẽ
ꝓducere. Quȩ cum sibi finem uitȩ adesse adũterie
facit sibi thecam de thurȩ & mirra & cetis odori¬
bus. in qua impleto uitȩ suȩ tempore intratet
moritur. Be cuius humore carnis uermis exur¬

Expanded text:
regum sunt . Chamaeleon quoque diversas species regum sunt . Chamaeleon quoque diversas species fertur vario colore mentiri. Lepores certe, quod de proximo facile cognovimus, hyeme albescere, aestate in suum colorem redire non dubium est. 78. Haec ideo libavi, ut ad commutationis fidem, quae in resurrectione futura est, etiam ista exempla nos provocent: sed ita ut commutationem illam dicamus, quam Apostolus evidenter expressit dicens: Omnes quidem resurgemus: non omnes autemportet enim corruptibile hoc induere fluuiis et mortale hoc induere inmortalitatem. plerique enim commutationis genus et formas, Phoenix quoque auis in locis Arabiae perhibetur degere atque eam usque ad annos quingentos longaeuam aetatem producere. quae cum sibi finem uitae adesse aduerterit, facit sibi thecam de ture et murra et ceteris odoribus, in quam impleto uitae suae tempore intrat et moritur. de cuius umore carnis uermis exsur
Abbreviated transcription (Latin):
cum pulmonem respirandiq munus atq
usum nequaquam habere ꝓdant᷑. sedaerio
uesci spiramine. Deniq si quis eas suꝑfundat
oleo ꝓpe necantur: eoquod obstructis poris aer¬
um spiramen illud haurire non possent. conti¬
nuoq siquis acetum his suꝑfundat ilico reui¬
uiscant. eo quod uis acet cito illos poros qui con¬
cretiore olei obstruunt᷑ humore feratur apire
alienum ea complecti. quȩ deu̾me indotradit
hystoria. uel eoꝵ relatio qui uidere potuerunt.
Fertur hic corniger uermis comierti primum
in speciem caulis. atq in eandem mutarina¬
turam. inde ꝓcessu quodam fieri babilus. nec eã
tamen formam figuramq custodre. sed latis
& latioribus foliis pennas uidet᷑ assumere. Ex
his foliis mollia illa seres depectunt uellera.
quȩ ad ususꝓprios diuites uendi carunt un¬
deet dominus dicit. Quid existis in desertũ
uidere. Hominẽ mollibus uestimentis indu¬
tum: Eece qui mollib uestrunt᷑ in domibus

Expanded text:
cum pulmonem respirandique munus atque cum pulmonem respirandique munus atque usum nequaquam habere prodantur; sed aerio vesci spiramine. Denique si quis eas superfundat oleo, propere necantur; eo quod obstructis poris aerium spiramen illud haurire non possint: continuoque si quis acetum his superfundat, illico reviviscunt, eo quod vis aceti cito illos poros, qui concretione olei obstruuntur, humore feratur aperiralienum ea complecti quae de verme Indico tradit historia, vel eorum relatio qui videre potuerunt. Fertur hic corniger vermis converti primum in speciem caulis, atque in eam mutari naturam; inde processu quodam fieri bombylius; nec eam tamen formam, figuramque custodit, sed laxis et latioribus foliis videtur pennas assumere. Ex his foliis mollia illa Seres depectunt vellera, quae ad usus sibi proprios divites vindicarunt. Unde et Dominus ait: Quid existis in desertum videre? hominem mollibus vestimentis indutum? Ecce qui mol
Abbreviated transcription (Latin):
usu ad commodo fulciant᷑. & ista ad natandũ
adiumenta habeant competentia. quomeliꝰ
aquis possint suꝑnatare. & quasi remis quibꝰ
nus quoq eur ꝓceriore collo utatur in ꝓntu
re. ceruicem extendat ad p̃dam. quȩ quasi p̃uia
reliqui corꝑis escam quam inuenerit raprat atq
eruat de ꝓfundo. Adde et illud quia suauior
& magis canorus ꝑ procera modulos colla dis¬
tinguit. & longiore exercitatione purior longe
resultat. Quam dulcis etiam in exgguo eycadis
guiture cantilena. quarum cantibus medio es¬
tu arbusta rumpuntur. eoquod magis canore
meridianis calorib quopuriorẽ aerem id tp̃us
attrahunt sp̃m. eo cantus resonant clariores.
Nec apes ipse insuaue quiddam canunt. ha¬
bent enim grãm in rauco illo uocis suȩ mmure.¬
& suauitatem. quam nos fracto tubarũ soni¬
tu lentius primum uidemur imitat. quos
crepitu ad exercitandos animos in uigorem
nichil aptius exstimat᷑. & hȩc illis gr̃a manet

Expanded text:
usu adcommodo fulciantur et ista ad natandum usu adcommodo fulciantur et ista ad natandum adiumenta habeant conpetentia, quo melius aquis possint supernatare et quasi remis quibusnus quoque cur proceriore collo utatur in prompre, ceruicem extendat ad praedam, quae quasi praeuia reliqui corporis escam quam inuenerit rapiat atque eruat de profundo. adde illud, quia suauior et magis canorus per procera modultinguitur, et longiore exercitatione purior longe resultat. Quam dulcis etiam in exiguo cicadis gutture cantilena, quarum cantibus medio aestu arbusta rumpuntur, eo quod magis canorae meridianis caloribus, quo puriorem aerem id temporis attrahunt spiritu, eo cantus resonant clariores. Nec apes ipsae insuave quiddam canunt; habent enim gratam in rauco illo vocis suae murmure suavitatem, quam nos fracto tubarum sonitu lentius primum videmur imitari, quo crepitu ad excitandos animos in vigorem nihil aptius aestimatur. Et haec illis gratia manet,
Abbreviated transcription (Latin):
Cur suꝑ terram dixerit certum est quia uictũ
de terra querunt. secos autẽ firmamentũ cȩb¬
quomͦ. cum aquilȩ ultra cet̃as aues uolant. &
tamen ipse non secus firmamentũ cȩli. Sed qr
rior in aere uolitantia genera dix̃ animantiũ
etiam iste aer quem possumus oculis compre¬
hendere. quasi crassus & densior uicem habeat
firmamenti.Nunc quia diximus quȩ uola¬
tilia quam naturam habeant uł grãm & ea
pauea de multis. neq enim uacat un iusa
describere. cum sint similia atq eiusdem ge
nices pedes uelut quibdam digitis distanti¬
bus separatos atq diuisos. Coruoꝵ quoq
pedes auium quȩ carne uescunt᷑. quasi incur¬
uos atq sinuatos. uelut ad predam paratos.
Ea uͦ quȩ natandi habent usum & consuetudi¬
nemn litos ubene pedes. ad menbruna qͣcam
ilos digitos pecdum libi conunctos atq copu¬
latos. in quo admirabilis patet ratio naturȩ.
ut et illa aduolandũ uel ad rapiendum cybũ

Expanded text:
Cur super terram dixerit, certum est; quia victum Cur super terram dixerit, certum est; quia victum de terra quaerunt. Secus firmamentum quomodo, cum aquilae ultra ceteras aues uolent et tamen ipsae non secus firmamentum caeli ? sed qurior, in aere uolitantia genera dixit animantiumetiam iste aer, quem possumus oculis conprehendere, quasi crassus et densior uicem habeat firmamenti. nunc quia diximus quae uolatilia, quam naturam habeant uel gratiam, et ea pauca de multis - neque enim uacat uniuersa describere, cum sint similia atque eiusdem innicis pedes uelut quibusdam digitis distantibus separatos atque diuisos, corui quoque pedes, auium quae carne uescuntur quasi incuruos atque illud, uelut ad praedam paratos. ea uenustior, quae natandi habent usum et consuetudinem, latos habent pedes et membrana quadam illos digitos pedum sibi copulatos atque coniunctos. in quo admirabilis patet ratio naturae, ut et illa ad uolandum uel ad rapiendum cibum
Abbreviated transcription (Latin):
cernitur. s in discretam sui grãm regibus
parit. ac medioeribus equali suauitate dulces¬
cit. nec regibus solum uoluptati. s etiã saluti
est. fauces obdulcat & curat uulnera. int̃nis
quoq medi camentũ infundit ulcerib. Itaq
cum sit infirma robore apis. ualida ẽ uigores a¬
pientiȩ et amore uirtutis. Beniq regẽ suũ sum¬
ma ꝓtectione defendunt. & ꝑire ꝓ eo pulchrũ
putant. In colume rege nesciuie mutare uidi¬
cium mentem inflectere. amisso fidẽ reseruan¬
di muneris derelinquunt. atq ipsa sua mella
diripiunt quodis qui principatum muneris
habuit interemptus ẽ. Itaq cum aliȩ aues uix
in anno edant singulos fecus. apes geminos ere¬
ant. & dupplici cet̾is fecunditate p̃ponderant. Con¬
sideremus nunc quid sit quod ait. ꝓducant aque
reptilia animarũ niuentiũ. & uolatilia uolantia
animaꝵ uiuentiũ. & uolatilia uolantia supeR
derram scđm genus. & secus firmamentũ cȩl.

Expanded text:
cernitur, sed indiscreta sui gratia regibus cernitur, sed indiscreta sui gratia regibus panterpariter ac mediocribus aequali suauitate dulcescit. nec solum uoluptati, sed etiam saluti est. fauces obdulcat et curat uulnera, internis quoque medicamentum infundit ulceribus. itaque cum sit infirma robore apis, ualida est uigore sapientiae et amore uirtutis. denique regem suum summa protectione defendunt et perire pro eo pulchrum putant. incolomi rege nesciunt mutare iudicium, mentem pretiosa, amisso fidem superflua muneris derelinquunt atque ipsae coniunx mella diripiunt, quod is qui principatum habuit muneris interemptus est. itaque cum aues aliae uix in anno edant singulos fetus, apes geminos creant et duplici ceteris fecunditate praeponderant. Consideremus nunc quid sit quod ait: producant aquae reptilia animarum uiuentium et uolatilia uolantiadum genus, et volatilia volantia super terram secundum genus secus firmamentum coeli.
Abbreviated transcription (Latin):
architectus eas docuit. sexagonia illa cellulaꝵ
indiscreta laterum equalitate componere.ac
tenues int̾ domorum septa ceras suspendere.
iunere.alias inuigilare querendo uictum.
nullam tamen alienis insidiari laborib
& rapto uitã querere. & utinam raptoꝵ insi¬
dias non timerent. Habent ta menspicula
sua. & int̾ mella fundunt uenena. si fuerĩt
lastessitȩ. animasq ponunt in uulnere ardo¬
re uindictȩ. Ergo mediis castroꝵ uallib
humor ille roris infundit᷑. paulacunq ꝓces¬
su temporis in mella cogitur. cum fuerit li¬
quidus ab exordio. & quo alita cere florũq
odore.fraglare mellis incipit suauitate. me¬
uo quesi donamn openriã setipuuape
p̃dicat dicens. llade ad apem: & uide quom̃
operaria ẽ. Oꝑationem in quã uenerabilem
iercatur. cuius laborem reges & medioeres
ad salutem sumunt. appetibilis enim est om̃i
ris oꝑationẽ. Uides quam laboriosa quã gra

Expanded text:
architectus eas docuit exagonia quia cellularum architectus eas docuit exagonia quia cellularum indiscreta laterum aequalitate componere ac tenues inter domorum saepta ceras suspendere, munere, alias inuigilare quaerendo uictum, nullam tamen alienis insidianinsidiari laboribus et rapto uitam quaerere. atque utinam raptorum insidias non timerent! habent tamen spicula sua et inter mella fundunt uenenum, si fuerint lacessitae, animasque ponunt in uulnere ardore uindictae. ergo mediis castrorum uallibus umor ille roris infunditur paulatimque processu temporis in mella cogitur, cum fuerit liquidus ab exordio, et coalitu cerae florumque odore fragrare mellis incipit suauitatem. merito quasi bonam operariam scriptura apem praedicat dicens: uade ad apem et uide quomodo operaria est, operationem quoque quam uenerabilem mercatur, cuius laborem reges et mediocres ad salutem sumunt; adpetibilis enim est omnibris operationem. uides quam laboriosa, quam gra