comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatem deuotionis et fidei deferre p̃cipit. a pascha
dñi. id est ad transitũ: Pascha autem ẽ: quando ani-¬
ma irracionabilem deponit passionẽ: Sumit aut̃
bonam conuersatione. ut compatiatur xp̃o. et tran¬
situm eiꝰ in se suscipiat. ut inhabitet in ea et deam¬
bulet. et fiat eius deus: Gr̃a itaq ȩqualis ꝑ omnes:
iuirtꝰ autem diuersa insingulis: Unusquisq ergo
portionem cõpetentẽ suis uiribus sumat:ne ait
fortior indigeat. aut oneretur infirmior: Habes hoc
in euangłio. quia merces ȩqualis omnib soluitur
inunea laborantib: s pauci ad brauiũ. pauci ad coro¬
namperueniunt: Pauci dicunt reposita est michi co-¬
na iustitiȩ: Alia ẽ enim merces liberalitatis et gr̃ȩ. ali¬
ud uirtutis stipendium: laboris remuneratio: Ergo
didraginum redeptio ẽ: imino dimidiũ didragni: Re-¬
te. ne subiecti simus mundo. cui renuntiauimꝰ: Un¬
de dñs in euangelio dicit ad petrũ. ut uadat ad ma¬

Expanded text:
tatem devotionis et fidei deferre praecepit ad pascha tatem devotionis et fidei deferre praecepit ad pascha Domini, id est, ad transitum. Pascha autem est, quando anima irrationabilem deponit passionem, sumit autem bonam compassionem; ut compatiatur Christo, et transitum ejus in se suscipiat, ut inhabitet in ea, et deambulet, et fiat ejus Deus. Gratia itaque aequalis per omnes, virtus autem diversa in singulis. Unusquisque ergo portionem competentem suis viribus sumat, ne aut fortior indigeat, aut oneretur infirmior. 11. Habes hoc in Evangelio , quia merces aequalis omnibus solvitur in vinea laborantibus: sed pauci ad bravium, pauci ad coronam perveniunt, pauci dicunt: Reposita est mihi corona justitiae . Alia est enim merces liberalitatis et gratiae, aliud virtutis stipendium, laboris remuneratio. 12. Ergo didrachmum redemptio est, imo dimidium didrachmi. Rete; ne subjecti simus 780 mundo, cui renuntiavimus. Unde Dominus in Evangelio dicit ad Petrum, ut vadat ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
mus posse abundare omnibus. deficere nulli: Pleni
autem de sanguine. xp̃i intelligitur. cuiꝰ ad g̾ram ni
minuitur. nil adiungitur: Et si parum sumas. et
si plurimum haurias eadem ꝑfecte ẽ omnibꝰ mensu¬
ra redemptionis: Pascha quoq dm̃ hoc ẽ agnum ita
patres epulari iubentur: ut scãm numerum anima¬
rum epulentur suarũ: Neq plures. neq pauciores
neq aliis plus dari aliis minus. scđm anmas singło¬
rum. ne aut fortiores amplius sumant. aut infirmio¬
res minꝰ: Grã enim ȩqualis: singulis diuiditur: Redẽp¬
tio diuiditur: donum diuidit᷑ Neq plures oportet ẽe:
ne quis uacuus spei et redẽptionis recedat: Plures sunt:
quando aliqui extra numerũ st̃: Sc̃i aut̃e numerati
sunt omnes: et capilli eorũ: Cognouit enim dñs qui
sunt ipsuiꝙ pauciores ne magnitudine g̃rȩ. sit
ad recipiendum infirmior: Et ideo omnes ȩquali¬

Expanded text:
mus posse abundare omnibus, deficere nulli. 8. Plenius mus posse abundare omnibus, deficere nulli. 8. Plenius autem de sanguine Christi intelligitur, cujus ad gratiam nihil minuitur, nihil adjungitur. Et si parum sumas, et si plurimum haurias, eadem perfecta est omnibus mensura redemptionis. 9. Pascha quoque Domini, hoc est, agnum, ita Patres epulari jubentur , ut secundum numerum animarum epulentur suarum, neque plures, neque pauciores: neque aliis plus dari, aliis minus, sed secundum animas singulorum; ne aut fortiores amplius sumant, aut infirmiores minus. Gratia enim aequalis singulis dividitur, redemptio dividitur, donum dividitur. Neque plures oportet esse, ne quis vacuus spei et redemptionis recedat. Plures sunt, quando aliqui extra numerum sunt: sancti autem numerati sunt omnes, et capilli eorum ; cognovit enim Dominus qui sunt ipsius: neque pauciores, ne magnitudine gratiae sit ad recipiendum infirmior. 10. Et ideo omnes aequali
Abbreviated transcription (Latin):
mensura sapientiȩ. quȩ si supra mensurã sit. nocet: quia
scriptum ẽ: Noli ẽẽ multum sapiens: & paulus docuit
secundum mensuram dari diuisi onẽ gr̃arum: cũ dicit: qͥa
unicuiq datur manifestatio spiritꝰ adutilitatem: Alii ser¬
mo sapientiȩ: alii sermoscientiȩ: alii fides: Sapientiȩ ꝑ
sp̃m: scientiȩ secundũ eundem sp̃m: fides in eodem sp̃u:
et diuidi eam gr̃am scd̃m uoluntatẽ spiritus: Quod diui¬
dit: equitatis ẽ: Quod autẽ scd̾m uoluntatẽ suam diuidit
potestatis ẽ: uel quia id uelit unicuiq conferre quod ꝓ¬
futurum nouerit: Gomor ergo mensura ẽ: et mensura
iuni quod lȩtificat cor hominis: Qui autem nͥ sapientiȩ
potus iocunditas cordis ẽ: Hoc ẽ illud uinũ quod mis¬
cuit in craterȩ sapientia. et offert bibendũ. ut sumamꝰ
nobis sobrietatẽ et prudentiam. quod ea equalitate tranᷤ¬
fundi oportet sensibꝰ et cogitationibꝰ nr̃is. et omnibus
motibus qui intra hanc nr̃am sunt domum. ut scia¬

Expanded text:
mensura sapientiae, quae si supra mensuram sit, nocet; quia scriptum est: Noli esse multum sapiens . Et Paulus docuit secundum mensuram dari divisionem gratiarum, cum dicit: Quia unicuique datur manifestatio spiritus ad utilitatem, alii sermo sapientiae, alii sermo scientiae, alii fides sapientiae per spiritum scientiae secundum eumdem spiritum, fides in eodem spiritu ; et dividi 779 eam gratiam secundum voluntatem Spiritus. Quod dividit, aequitatis est: quod autem secundum voluntatem suam dividit, potestatis. Vel quia id velit unicuique conferre, quod profuturum noverit. 7. Gomor ergo mensura est, et mensura vini, quod laetificat cor hominis . Quid autem nisi sapientiae potus jucunditas cordis est? Hoc est illud vinum, quod miscuit in cratere Sapientia , et offert bibendum, ut sumamus nobis sobrietatem et prudentiam: quod ea aequalitate transfundi oportet sensibus et cogitationibus nostris, et omnibus motibus, qui intra hanc nostram sunt domum; ut scia
Abbreviated transcription (Latin):
sors dñi. offerri atq immolari ꝓpeccato: illum uero
in qͦ sors transmissionis. dimitti in desertum. ut acci.¬
piat populi iniqͥtates. uel alicuiꝰ peccatoris: Sicut enĩ
duo sunt in agro. et unus eorum assumetur. et aliꝰ
relinquet᷑: ita sunt duo hyrci. unus qui ad sacrifi¬
cium ẽ utilis: alius qui in desertũ dimittitur: Hic
filiis: Sicut enĩ ex his quȩ alimentorũ sunt qd bo¬
num ẽ editur. qd̾ inutile aut malum ꝓicitur: ita et
bonaoꝑa ȩpulatoria diciinus quȩ sint sui: Non place¬
bit ergo dno: si manducet sacerdos sacrificiũ. in quo
fraus sit oblationis non sedulȩ confessionis sinceritas:
Et ideo hẏrtus iste in desertum dimittendꝰ ẽ: ubi er.¬
rauerunt patres ñri: Errauerunt in eo: et non potue¬
runt ad resurrectionis terram ꝑuenire: sed interi ert
a terra memoria eorũ: Deniq quȩ sint ȩpulatoria
opera: audi: Et erunt sabbata terre uobis esca ẜpula.¬

Expanded text:
sors Domini offerri atque immolari pro peccato: illum vero sors Domini offerri atque immolari pro peccato: illum vero in quo sors transmissionis, dimitti in desertum; ut accipiat populi iniquitates, vel alicujus peccatoris . Sicut enim duo sunt in agro, et unus eorum assumetur, et alius derelinquetur ; ita sunt duo hirci, unus qui ad sacrificium est utilis, alius qui in desertum dimittitur. Hic filiis. Sicut enim ex iis, quae alimentorum sunt, quod bonum est, editur: quod inutile aut malum, projicitur; ita et bona opera epulatoria dicimus, quia sunt esui. 14. Non placebit ergo Domino, si manducet sacerdos sacrificium, in quod fraus sit oblationis, non sedulae confessionis sinceritas. Et ideo hircus iste in desertum dimittendus est, ubi erraverunt patres nostri, erraverunt in eo, et non potuerunt ad resurrectionis terram pervenire, sed interiit a terra memoria eorum. Denique quae sint epulatoria opera, audi: Et erunt sabbata terrae vobis escae . Epula
Abbreviated transcription (Latin):
remissione. Unde ait princeps sacerdotum: Meus
cibus ẽ: ut faciam uoluntatem patris mei qui in
cęlis ẽ: Que est uoluntas dei: nisi ea cum conuersus
ingemueris tunc saliuis eris:In illo ergo subdolo:
cybus nullus ẽ: Deniq nec ipse epulandi suauita¬
tem capere potest: in quo non sincera et pura con-¬
scientia ẽ Amaritudo enim fraudis epulandisua¬
uitatem obducit.: nec ꝑmittit mala conscientia
ut reficiat et pascat obnoxiũ animum pęnitentia:
deo ergo talis effectus. talis petitio. talis pęniten¬
tia: non ẽ usui aut uoluntatis sacerdotibus: Me-¬
ritoq hẏrcus ille qui ꝓpeccato oblatus ẽ in holo¬
caustum. qr non fuit sincera hostia: ustus ẽ: quia
in eius sacrificio ignis alienus reꝑtus ẽ: Non est
itaq conplacitũ. et acceptum sacrificiũ deo: Non est
emm acceptum: nisi quod fuerit in diuitiis sinceri
in quo sors d̾ni: alterum transmissionis: Illum quo

Expanded text:
remissione. Unde ait Princeps sacerdotum: Meus remissione. Unde ait Princeps sacerdotum: Meus cibus est ut faciam voluntatem Patris mei, qui in coelis est. Quae est voluntas Dei, nisi ea: Cum conversus ingemueris, tunc salvus eris. In illo ergo subdolo cibus nullus est; denique nec ipse epulandi suavitatem capere potest, in quo non sincera et pura conscientia est. Amaritudo enim fraudis epulandi suavitatem obducit, nec permittit mala consciut reficiat et pascat obnoxium animum poenitentia. 12. Ideo ergo talis affectus, talis petitio, talis poenitentia non est usui aut voluptati sacerdotibus. Meritoque hircus ille, qui pro peccato oblatus est in holocaustum, quia non fuit sincera hostia, exustus est ; quia in ejus sacrificio ignis alienus repertus est. Non est itaque complacitum et acceptum sacrificium Deo; non est enim acceptum, nisi quod fuerit in divitiis sinceritin quo sors Domini, alterum transmissionis; illum in quo
Abbreviated transcription (Latin):
nos sanguinem ꝓfluentem: Hic ẽ. qui peccatũ ⁊ achei
abstulit. dicentis. qd̃ dimidium bonorum suorum
daret p peribus. et si cui quicquam abstulit.
redderet quadruplum: Hic ẽ ignis qui abstersit
culyam latronis: Ignis enim consumens ẽ: qui dix̃
ei hodie mecum eris in paradyso: Illosꝙ sanaũ.
in quibꝰ simplicem et purã repperit confessionẽ. ni¬
chil. malignum. nichil fraudulentũ: Deniq iudas
ad remedium peruenire non potuit. cum diceret.
peccaui tradens sangumnẽ iustum: quia alienum
ignem uoluebat in pectore suo. qui eum inflam¬
mauit ad laqueum: Indignꝰ emm remedio fuit:
qr non intimo mentis conuersus ingemuit: et se¬
set miscd̃iam: Hanc ergo culyam sacerdotes non¬
auferunt. neq ƿeccatum eiꝰ. qui in dolo se offert:
et adhuc instudio delinquendi ẽ: Non enĩ possunt
epulari in eo: qd̃ plenum fraudis et serpentis e nteriꝰ
cicatricis ẽ: Cib enim sacerdotis ẽ. in peccatorum

Expanded text:
nos sanguinem profluentem . Hic est, qui peccatum Zachaei nos sanguinem profluentem . Hic est, qui peccatum Zachaei abstulit dicentis quod dimidium bonorum suorum daret pauperibus, et si cui quidquam abstulit, redderet quadruplum . Hic est ignis, qui abstersit culpam latronis; ignis enim consumens est, qui dixit ei: Hodie mecum eris in paradiso . Illos itaque sanavit, in quibus simplicem et puram reperit confessionem, nihil malignum, nihil fraudulentum. 10. Denique Judas ad remedium pervenire non potuit, cum diceret: Peccavi quod tradiderim sanguinem justum ; quia alienum ignem volvebat in pectore suo, qui eum inflammavit ad laqueum. Indignus enim remedio fuit, quia non in intimo mentis conversus ingemuit, nec seset misauferunt, neque peccatum ejus qui in dolo se offert et adhuc in studio delinquendi est. Non enim possunt epulari in eo, quod plenum fraudis et serpentis interius cicatricis est. Cibus enim sacerdotis est in peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
terat ubi ignis alienꝰ erat peccatum exuri: & hoc
sub conspectu dñi tui. cui occulta st̃ cognita: Nũqͥd
potest placere dño. siquis cũ ad huc uersetur in ini¬
quitatib. et iustitiã corde inclusam teneat. dicat
se agere pęnitentiam: Simile ẽ. ac siquis eger sesa¬
num simulet. magis egrotabit. quia nichil ei ꝓdes¬
se potest simulatio sanitatis. cum uerbo adumbre.¬
tur. ñ nullo fulciatur subsidio uirtutis: Ignis itaq
sed exuritur Namubi iste ignis alienꝰ ẽ. siquis in con¬
spectu se offerat dñi: ignis eum cęlestis absumet.
sicut abud et nadab. quos exu̾sit ignis cȩlestis pa¬
riter cum his quȩ ꝓ peccato sacris fuerant oblata
altaribus: Qui ergo uult mundare peccatũ suum
ignem ase remoueat alienum: Illi soli se igni offe¬
rat: qui culpam non hominem exurit: Qui sit iste
ignis: audi dicentem: Quia iħc baptizat in sp̃u scõ
et igni. hic ẽ qui siccauit ȩmorrouse ꝑ duodecim an¬

Expanded text:
terat, ubi ignis alienus erat, peccatum exuri, et hoc terat, ubi ignis alienus erat, peccatum exuri, et hoc sub conspectu Domini, cui et occulta sunt cognita? Nunquid potest placere Domino si quis cum adhuc versetur in iniquitatibus, et injustitiam corde inclusam teneat, dicat se agere poenitentiam? Simile est ac si quis aeger sanum se simulet, magis aegrotabit, quia nihil ei prodesse potest simulatio sanitatis, cum verbo adumbretur, non ullo fulciatur subsidio virtutis. Ignis itaquesed exuritur. Nam ubi iste ignis alienus est, si quis in conspectu se offerat Dsicut Abiud et Nadab, quos exussit ignis coelestis pariter cum iis quae pro peccato sacris fuerant oblata altaribus. Qui ergo vult mundare peccatum suum, 1059 ignem a se removeat alienum. Illi soli igni se offerat, qui eulpam, non hominem exurit. 9. Qui sit iste ignis, audi dicentem quia Jesus baptizat in Spiritu sancto et igni . Hic est ignis, qui siccavit haemorrhoissae per duodecim an
Abbreviated transcription (Latin):
decorum atq honestum: Iniquitas uero: opere cogi¬
tationi anteuertit: Pigra igitur et uerecunda ẽ pę¬
nitentia: quia premitur et reuocat᷑ presentiũ pudo¬
re: Solis enim intendit futuris: quorũ spes sera. tar.¬
dior fructus: Et ideo petitio ipsa tardior: Inter hȩc
spei et uirtutis molimina. precurrit impudentia et
speciȩ presentiũ pęnitentia excluditur: et tanquam
exuritur affectus eius. et huiꝰmodi aboletur intuitꝰ:
Querit eam lex et non inuenit: ambusta ẽ enimfer¬
uore et fumo iniquitatis: et indignatio quȩdã legiꝰ
mouetur: Bicit moyses de abolendam fuisse pȩni¬
tentiam in scĩs scõrum: sacerdotes quasi segniores
increpat: Respondit a aron ꝓuidum debere ẽẽ. iu-¬
dicium sacerdotale: nec facile male sane conscien¬
tiȩ committendũ id muneris. ne fiat error dete¬
rior priore: Uas enim fetidum: uel oleũ. uel uinũ.
facile corrumpit᷑ ac deteriorat᷑: Quomodo autẽ po¬

Expanded text:
decorum atque honestum: iniquitas vero opere cogidecorum atque honestum: iniquitas vero opere cogitationi antevertit. Pigra igitur et verecunda est poenitentia; quia premitur, et revocatur praesentium pudore; solis enim intendit futuris, quorum spes sera, tardior fructus, et ideo petitio ipsa tardior. 6. Inter haec spei et virtutis molimina praecurrit impudentia, et specie praesentium poenitentia excluditur, et tamquam exuritur affectus ejus, et hujusmodi aboletur intuitus. Quaerit eam Lex, et non invenit; ambusta est enim fervore et fumo iniquitatis, et indignatio quaedam legis movetur. Dicit Moyses devorandam fuisse poenitentiam in sanctis increpat. Respondit Aaron providum debere esse judicium sacerdotale, nec facile malae sanae conscientiae committendum id muneris, ne fiat error deterior priore. Vase enim fetido, vel oleum vel vinum facile corrumpitur ac deterioratur. Quomodo autem po
Abbreviated transcription (Latin):
Hatura: quia om̃s sub peccato: et qui carnem gerit.
culpȩ obnoxius ẽ: Ergo repugnat natura carnis:
et illecebra seculi: innocentiȩ. integritatiq Repug¬
nat etiam uerecundia: quia erubescit unusquisq
ꝓpriã culpam fateri. dum p̃sentia magis. quã futu¬
ra cogitat: Studebat autẽ moyses peccati uacuam rep.¬
perire animam. ut exiuuas erroris deponeret: et
nuda culpȩ sine ullo sui pudore discederet: S non
inuenit. quia cito impetus irrationabiles p̃uenit:
et flãma quȩdam celerrimi motus animam depas¬
cit. atq exurit eius innocentiã: Preponderant enĩ
futuris presentia: et uolenta moderatis. et illecebͦ
quitas. quȩ ad nocendũ occasiones suggerit: quia
ueloces pedes eius ad effundendũ sangiunem: Len¬
ta autem uirtꝰ omnis. et duiturna cunctatrix ante
iudicat. et adorienda incipit: Ita mens boni. specula¬
trix consilioꝵ suorum ẽ: priusq examinat quid

Expanded text:
natura, quia omnes 1058 sub peccato; et qui carnem gerit, natura, quia omnes 1058 sub peccato; et qui carnem gerit, culpae obnoxius est. Ergo repugnat natura carnis et illecebra saeculi innocentiae integritatique. Repugnat etiam verecundia; quia erubescit unusquisque propriam culpam fateri, dum praesentia magis, quam futura cogitat. 5. Studebat autem Moyses peccati vacuam reperire animam, ut exuvias erroris deponeret, et nuda culpae sine ullo sui pudore discederet: sed non invenit, quia cito impetus irrationabilis praevenit, et flamma quaedam celerrimi motus animam depascitur, atque exurit ejus innocentiam; praeponderant enim futuris praesentia, et violenta moderatis, et plura potquitas, quae ad nocendum occasiones suggerit; quia veloces pedes ejus ad effundendum sanguinem : lenta autem virtus omnis et diuturna cunctatrix, ante judicat, et adorienda inspicit. Ita mens boni speculatrix consiliorum suorum est, priusque examinat quid
Abbreviated transcription (Latin):
ad filios aaron eleazar. et itamar. qui superfuerañ:
dicens: Quare non manducastis qd̃ ꝓ peccato in lo-
manducare. ut auferatis peccatum synagoge.
intus manducandũ eẽ. sicut michi p̃ceptum est ait:
Cum ergo iratũ eum uidisset a aron: placide respon¬
dit ei: Si hodie obtulerint ꝓ peccato suo holocausta
sua contra dñm. et acciderint michi talia. man¬
ducabo qd̾ propeccato hodie obtulerunt: Nũquid
placebit d̾no: Et audiuit moyses: et placuit illi: Qa
ista significent: consideremꝰ: Nichil peccare: solius
ẽ dei: Em̃ stia. dare autem sapientis ẽ. et corrige¬
re erratum. et penitentiã gerere peccati Id tam̃ diffi¬
cile in hac uita hominiun: Quid tnĩ tam rarum. quã
ut inuenias uirum qui seipsum coarguat. et factũ
condempnet siuim: Rara itaq confessio de peccato.
rara pęnitentia: rara in hominib uerbi eius assertio
Repugnat et enim natura: repugnat uerecundia:

Expanded text:
ad filios Aaron Eleazar et Ithamar, qui superfuerant, ad filios Aaron Eleazar et Ithamar, qui superfuerant, dicens: Quare non manducastis, quod pro peccato immmanducare; ut auferatis peccatum Synagogae: et intus manducandum esse, sicut mihi praeceptum est, ait. Cum ergo iratum eum vidisset Aaron, placide respondit ei: Si hodie obtulerint pro peccato suo holocausta sua contra Dominum, et acciderint mihi talia; manducabo quod pro peccato obtulerunt hodie? Numquid placebit Domino? Et audivit Moyses, et placuit illi . Quid ista significent, consideremus. 4. Nihil peccare solius est Dei: emendare sapientis est, et corrigere erratum, et poenitentiam gerere peccati. Id tamen est difficile in hac vita hominum. Quid enim tam rarum, quam ut invenias virum qui seipsum coarguat, et factum condemnet suum? Rara itaque confessio de peccato, rara poenitentia, rara in hominibus verbi ejus assertio. Repugnat enim natura, repugnat verecundia:
Abbreviated transcription (Latin):
MsRosius simpliciano salutẽ: Quantus
sit unusquisq in suo munere exẽplo de¬
bet. ẽẽ. lectio. quȩ iure te mouit quod¬
qd moyses ille quo nemo presentius deũ uidit. neq
in monte: Ille inquã. cui deus dabat quos loquere¬
tur sermones. inuenit magis aaron fratris consiliũ
quam suum ꝓbasse: fuit ergo quisquã hominum
moyse prudentior. ad qui ipsum aaron postea cum
maria circa et iopisse personam legimus errasse:
S hoc ipsum diligenter discute. uͥ cun moyses sci¬
entia preponderet: ubi aaron consilio: Moyses mag¬
nus ꝓpħa. qui de xp̃o dixit. sicut me. ipsum audie¬
tis: et de quo ipse dñs ait: Si moysen et ꝓpħas ñ
dent: Ergo in causa ꝓphetiȩ prefertur moyses sicut
ꝓphaͭ ubi autem causa. et munus. et officium sacer¬
dotii e: prefertur a aron sicut sacerdos: Tractemus
ergo ipsum locum: Immolatus erat hyrcus ꝓpec¬
cato. et oblatus in holocaustum. quesiuit eum post¬
ea moyses et combustus erat: Et iratus moyses

Expanded text:
MBROSIUS SIMPLICIANO salutem. 1. Quantus sit unusquisque in suo munere, exemplo debet esse lectio, quae jure te movit, quod Moyses ille, quo nemo praesentius Deum vidit , nequin monte : ille, inquam, cui Deus dabat, quos loqueretur, sermones , invenitur magis Aaron fratris consilium quam suum probasse. Fuit ergo quisquam hominum Moyse prudentior et instructior? Atqui ipsum Aaron postea cum Maria circa Aethiopissae personam legimus errasse. 2. Sed hoc ipsum diligenter discute, ubi Moyses scientia praeponderet, ubi Aaron consilio . Moyses magnus propheta, qui de Christo dixit: Sicut me ipsum audietis . Et de quo ipse Dominus ait: Si Moysen et prophetasdent . Ergo in causa prophetiae praefertur Moyses sicut propheta: ubi autem causa, et munus, et officium sacerdotii est, praefertur Aaron sicut sacerdos. Tractemus ergo ipsum locum. 3. Immolatus erat hircus pro peccato, et oblatus in holocaustum. Quaesivit eum postea Moyses, et combustus fuerat: Et iratus est Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑfuit ei qui multũ: et ei qui minꝰ non defuit. Unꝰ¬
quisq enim ꝓ numero animarũ quȩ apud se erant
in tabernaculis. collegerunt ꝑ singula capita gomor.
id est mensuram uini sicut habet int̾pretatio: Est aut̃¬

Expanded text:
superfuit ei, qui multum, et ei qui minus, non defuit . Unusuperfuit ei, qui multum, et ei qui minus, non defuit . Unusquisque enim pro numero animarum, qui apud se erat in tabernaculis, collegerunt per singula capita gomor, id est, mensuram vini, sicut habet interpretatio. 6. Est aut
Abbreviated transcription (Latin):
bitut. a dimidia parte didragmi. cũ ceperuit dare obꝰ¬
lationem dño exorare ꝓanimis sius: Et accipies pecu¬
uiam illationis a filiis israhel. et dabunt illam in
opus tabernaculi testimonii: et erit filiis isrł legi¬
timũ memoriale in conspectu dñi. et orare ꝓ ani¬
mis ur̃is: Ita ergo deerat uel diues qui plus offerret.
uel pauꝑ qui minus haberet: sin pecuma dimidiũ
didraginum istud et non in uirtute ẽẽt Unde ad¬
uertendum. qd̃ non materialis ista. s intelligibi¬
lis dragma sit: quȩ ex equo ab hominibus conferenda
estimatur Deniq etiam de illa cęlesti esca Esca
autẽ et delectatio alimenti cęlestis sapientia ẽ: qua
uescebantur in paradẏso locati qui erat indeficiens
animȩ cibus: quem uocauit magna diuinus sermo:
Ita legimus. distributionem faciam ꝑ singulas ani¬
mas: ut ȩqualis fieret diuisio Et collegerunt scd̾m
dispositionem moysi. qui plurimũ et qui minimũ:
et mensuram fecerunt gomor: et ñ abundauit uel

Expanded text:
bitur a dimidia parte didrachmi; cum coeperint dare oblationem Domino, exorare pro animabus suis. Et accipies pecuniam illationis a filiis Israel, et dabis illam in opus Tabernaculi testimonii, et erit filiis Israel legitimum memoriale in conspectu Domini, exorare pro animis vestris . 4. Ita ergo deerat vel dives, qui plus offerret; vel pauper, qui minus haberet, si in pecunia dimidium didrachmum istud, et non in virtute esset? Unde advertendum quod non materialis ista, sed intelligibilis drachma sit, quae ex aequo ab omnibus conferenda aestimatur. Denique etiam de illa coelesti esca esca autem et delectatio alimenti coelestis sapientia est, qua vescebantur in paradiso locati, qui erat indeficiens animae cibus, quem vocavit manna divinus sermo ita legimus distributionem factam per singulas animas, ut aequalis fieret divisio. Et collegerunt secundum dispositionem Moysi, qui plurimum, et qui minimum: et mensuram fecerunt gomor, et non abundavit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ligamꝰ qͣnta ⁊ dantiũ ⁊ accipientiũ deuotio¬
ne curandũ sit. ne tantũ benedictionis sacͣ¬
mentũ negligent̃ uideatur impletum Et
idõ pie ⁊ laudabilit᷑ apłici morem gesseris
instituti. si hanc ordinandoꝵ sac̾dotũ formã
cui a uesꝑe sabbi inicium constat ascribis¬
⁊ que tantis diuinaꝵ dispensationũ myste¬
riis ẽ ꝯsecͣta: ut quicqͥd a dño ẽ insignius
constitutũ. in huiꝰ diei dignitate sit gestũ:
In hac mundꝰ sumpsit exordiũ: in hac per
resur rectionẽ xͥ ⁊ mois int̾itũ: et uita sũpsit inicium. dnhͣ¬
apłi a dño p̃dicandi om̃ib gentib eugłi tubam sumunt:
et inferendum uniu̾so mundo sacram̃tum regn̾atioĩs acei¬
in unum discipłis. clausis ianuis ad eos dñs introiss.: insuf¬
flauit et dix̃. Accipite sp̃m scm̃ quoꝵ remiseritis pecta remit
celebranda nobis eẽ mistĩa sacerdotalium benedictionum: in

Expanded text:
um et accipientium devotione curandum sit ne tantae benedictionis sacramentum negligenter videatur impletum. Et ideo pie et laudabiliter apostolicis morem gesseris institutis, si hanc ordinandorum sacerdotum formam, Cui a vespere Sabbati initium constat ascribi, et tantis divinarum dispensationum mysteriis est consecrata ut quidquid est a Domino insignius constitutum, in hujus diei dignitate sit gestum. In hac mundus sumpsit exordium. In hac per resurrectionem Christi et mors interitum, et vita accepit principium. i a Domino praedicandi omnibus gentibus Evangelii tubam sumunt, et inferendum universo mundo sacramentum regenerationis acciin unum discipulis, clausis januis, ad eos Dominus introisset, insufflavit, et dixit: Accipite Spiritum sanctum; quorum remiseritcelebranda nobis esse mysteria sacerdotalium benedictionum, in
Abbreviated transcription (Latin):
lum: Qm̃ qͥ fut᷑e beatitudinis qͣsi ꝓpͥum ẽ uocabulũ: iure
eo tp̃re mag̃ frequentat᷑. quo resurgens dñs eiꝰdẽ beati¬
tudinis spem nob ppinauit ⁊ ꝓmisit: Ut aũ aliis qͦ tẽpo¬
rib ad missam cañet᷑. olim romane eccłe ꝯsuetudo ñ erat:
s a bãto õgorio institutũ ĩmo restitutũ ẽ Nanq ã tp̃re
damasi pape. cũ priꝰ fuisset eadẽ ꝯsuetudo: defec̾at: Deniq¬
cũ de hoc ⁊ de aliis ñnullis quosdã mͦmurare sentiret:
cccłam secuti sumꝰ Nam ut alleluia hic ñ dic̾et᷑. de
icrosolimoꝵ eccła ex beati ieronimi tͣditione. tp̃re bea¬
te memorie damasi p̃p. tͣdit᷑ tͣctum Eidõ in hac mag̃

Expanded text:
titudinis, quasi proprium est vocabulum, jure eo tempore magis frequentatur, quo resurgens Dominus, ejusdem beatitudinis spem nobis propinavit et promissum. Ut autem aliis quoque temporibus ad missam caneretur, olim Romanae Ecclesiae consuetudo non erat, sed a B. Gregorio institutum, imo restitutum est. Namque a tempore Damasi papae, cum prius fuisset eadem cum de hoc et quibusdam aliis quosdam murmurare sentiret, Ecclesiam secuti sumus. Nam ut alleluia hic non diceretur, de Hierosolymorum Ecclesia, ex B. Hieronymi traditione, tempore beatae memoriae Damasi papae tradi
Abbreviated transcription (Latin):
Iom̃ium que dũr ad misse officium Sic̃ .it. caput p̾¬
minet corꝑi. ⁊ illi cęt̾a m̃bra subseruiut᷑: sic eugłiũ toti
officio p̾minet: &  que ibi legunt᷑ ł canunt᷑ intellectuali
congruat ipsi Ad hoc breui argum̃tatione hoc mo¬
do respondendum ẽ. Iecirco aduenit filiꝰ dĩ. ut ge¬
nus humanum Uã diabolo pecc̃oꝵ. uincłis li¬
gatum miseratꝰ
cendo. placidꝰ assessor
cordiũ reduc̾et Hoc aũ ꝓcul
dubio. inisticꝰ eugłii eiusdẽ ꝯtiuet intellect ueu¬

Expanded text:
omnium quae dicuntur ad missae officium. Sicut enim caput praeeminet corpori, et illi caetera membra subserviunt, sic Evangelium toti officio praeeminet et omnia quae ibi leguntur vel canuntur, intellectuali congruat tempori. Ad hoc brevi argumentatione hoc modo respondendum est. Idcirco advenit Dei Filius, ut genus humanum a diabolo peccatorum vinculis colligatum miseratuscendo, placidus assessor cordium reduceret. Hoc autem procul dubio mysticus Evangelii ejusdem continet intelle
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ añꝙͣ nasc̾et᷑ magnifice ꝓmissꝰ: gentẽ francoꝵ sim ul
eũ rege pͥmꝰ ꝑduxit ad fiõẽ catholicam. Quam eius
missionem ormisda pontifex romanꝰ. a b̾ato petͦ qͥnqͣgesimꝰ
inꝰ. ut debuit approbans eidẽ rem̃si pontifici uices suaᷤᷤ
de legauit. ꝑ om̃e regnũ ludouici: & remĩsis eccłe pͥmatũ
pallii suis successorib dereliqͥt: Magontie: crescens
apłi pauli discipłs p̾dicauit: Graiecto: sc̃s yillibrordꝰ a
sergio p̃p miss. S pͥmatũ colonia metͦpolis obtinuit:

Expanded text:
am nasceretur, magnifice promissus, gentes Francorum simul cum rege primus perduxit ad fidem catholicam. Quam ejus missionem Ormisda pontifex Romanus a B. Petro quinquagesimus tertius, ut debuit, approbans, eidem Remensi pontifici vices suas delegavit per omne regnum Ludovici, et Remensis Ecclesiae primatum pallii suis successoribus dereliquit. Moguntinae Crescens, apostoli Pauli discipulus, praedicavit. Trajecti Sanctus Willibrordus, a Sergio papa missus. Sed primatum Colonia metropolis obtinu
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ: s in conualle ploratioĩs positꝰ ĩa tũ ascensio¬
nes incorde suo disposuit: Quaꝵ ratio cũ in multis
inueniat᷑ locis: in mysticis maxime. xͤͦ. gͣduũ canticis
distincta ẽ. E imodi ascensoris initiũ ⁊ imꝑfectionem
cantor innuens. ad gͣdũ sepiꝰ ꝯsistit: ⁊ infi̾or eo stare con¬
lleluia. latine lingue ꝑegͥnum nom̃ est: Alleluia.¬
cuiꝰ myst̾ium uelut quoddã gaudii stillicidiũ de

Expanded text:
e plorationis positus, jam tamen ascensiones in corde suo disposuit . Quarum ratio cum in multis inveniatur locis in mysticis maxime quindecim graduum canticis distincta est. Ejusmodi ascensoris initium et perfectionem cantor innuens, ad gradum saepius constitit, et inferior eo stare cone alleluia. Alleluia Latinae linguae peregrinum nomen est, cujus mysterium, velut quoddam gaudii stillicidium, de
Abbreviated transcription (Latin):
et̾num angłoꝵ ⁊ beataꝵ animaꝵ ꝯuiuiũ qͦd ẽ semꝑ laudare
dm̃: ⁊ p̾sentis semꝑq uidendi uultꝰ d̾i. nouũ sine fine can¬
tare miraculũ Ad hoc uide p̾sentis inopia: nullatenus
aspirare meretur: Scire aũ uͥ sit. ⁊ p̾gustare illud gau¬
dio spei÷ sitire ⁊ esurire qͦd gustaueris: hec illa q̃ dr̃ sc̃oꝵ¬

Expanded text:
 beatarum animarum convivium, quod est semper laudare Dominum, et praesentis semperque videndi vultus Dei, novum sine fine cantare miraculum. Ad hoc vitae praesentis inopiam nullatenus aspirare meretur, scire autem ubi sit et praegustare illud gaudio spei, sitire et esurire quod gustaveris, haec illa, quae
Abbreviated transcription (Latin):
remun̾atoꝵ s laborem oꝑantiũ: ꝓpt̾ quod dieb
pentecosten de officio tollit᷑: qr uideł dies illi futurum in
tilabro qͦd ẽ in manu eiꝰ purgata erit: nullũq ex resi¬
duis gͣnis ĩa timebit. qͦd ab horreo dñico debeat in ig¬
nem paleaꝵ in extinguibilem ꝓici At tñ in pͥma pas¬
che ebdomada cantari ꝯsucuit: cuiꝰ c̃suetudinis cau¬

Expanded text:
remuneratorum, sed laborem operantium. Propter quod diebus Pentecosten de officio tollitur, quia videlicet dies illi futurum in tilabro, quod est in manu ejus, purgata erit, nullumque ex residuis granis jam timebit, quod ab horreo dominico debeat in ignem palearum inexstinguibilem projici . Attamen in prima Paschae hebdomada cantari consuevit, cujus consuetudinis cau
Abbreviated transcription (Latin):
custos dũs nr̃ iħc xͣ. hominẽ illũ quẽ ã latͦnib despolia¬
tũ. uuln̾atũ. ⁊ seimuiuũ relictũ inuenerat cõmisit: ꝓfe¬
habe: & qͦdc̃q suꝑerogau̾is. ego cũ rediero reddã tͥ: Bene
Differt̾ aut̃ pene pariter ut lex aut ꝓpħe a maiestate sc̃i
eugłii: quia uideł parit̾ de morib tͣctant: & eugłii sacͣ¬
menta illi uent᷑a denuntiant: hi ia p̾terita cõmeniorant
Igͥ ut supͣ dictũ est. morale legis officiũ agit epła: tan¬
tum distans ab eo qͦd in officio misse p̾cellit scił eugłio:
quantũ seruus a dño: p̾co ã iudice: legatꝰ ab eo qui
mores eoꝵ eugłice fidĩ suscipiende p̾ꝑans. implebat qͦd
de illo p̾dixat angłs: ipse p̾ibit aũ illũ in sp̃u ⁊ uͥtude
helic.p.d. plebẽ perfectaca xxxii. De manipulo.
ampulꝰ quẽ in brachio sinistͦ gestat subdiaconꝰ
dextro uacante. ut ex peditꝰ sit ad ministͣndum:
illud nob̾ innuit: qͦd si tun̾tes securim iudicii et̾ni

Expanded text:
 hominem illum, quem latronibus despoliatum, vulneratum, et semivivum relictum invenerat, commisit. Profehabe, et quodcunque supererogaveris, ego, cum rediero, reddam tibi . » Bene  a majestate sancti Evangelii, quia videlicet pariter de moribus tractant. Et Evangelii sacramenta illi ventura denuntiant, hi jam praeterita commemorant. Igitur, ut supra dictum est, morale legis officium agit epistola, tantum distans ab eo quod in officio missae praecedit sancto evangelio quantum servus a Domino, praeco a judice, legatus ab eo qui mores eorum evangelicae fidei suscipiendae praeparans , implebat quod de illo dixerat angelus: « Ipse praeibit ante Dominum in spiritu einum plebem perfectam . » CAPUT XXXIII. De manipulo. Manipulus quem in brachio sinistro gestat subdiaconus, dextro vacante, ut expeditum sit ad administrandum, illud nobis innuit, quod si timentes securim judicii aeterni;
Abbreviated transcription (Latin):
Rgressus gͦ sac̃dos: uͥ sc̃o altari assistit. curibulũ ei qͦ incensũ
adoleat dat᷑ in manu: Nam p̾dictꝰ angłs sic̃ in alia diuisio
ne ꝑioca apocalypseos legimꝰ stetit iuxta aram tẽpli. hũs
turibulũ aureũ in manu suar dũ in ꝯspectu eccłe se os¬
tendit dĩ filiꝰ hñs ĩmacłatũ corpꝰ. qͦd ⁊ impleuit igne: q¬

Expanded text:
ngressus ergo sacerdos, ubi sancto altari assistit, thuribulum ei qui incensum ngressus ergo sacerdos, ubi sancto altari assistit, thuribulum ei qui incensum adoleat, datur in manu. Nam praedictus « angelus, » sicut in alia periocha Apocalypseos legimus, « stetit juxta arani, habens thuribulum aureum in manu sua , » dum in conspectu Ecclesiae se ostendit D
Abbreviated transcription (Latin):
antipha p̾dicta ñ minꝰ qͣ. semel decantata cũ eiꝰmodi poni¬
pa: q̃ significate rei aptissime ꝯgruit: Precedt̃̾ flãmantes
cereoli: uideł in signum gaudii. qͦd in ortu saluatoris õi
mundo effulsit De qͦ angłs ad pastores: Annuntio uobis
gaudium magnũ: & cet̾a Preueniunt sac̾dotem ninistr
duo. ñ parit̾ neq latere incedentes: s ante subdiaconus:¬
pꝰ diaconꝰ. Signant .N. hi duo uetꝰ ⁊ nouũ testam̃tũ .i. legem¬
⁊ eugłiũ: qͦꝵ lex tpr̃e pͥor: eugłiũ uͦ dignitate maiꝰ ẽ hec
nanq duo salutis minist̾ia mundo saluator inuexit: qͥ
eugłiũ qͥd̃ attulit: legẽ uͦ ñ solu̾e s adimplere uenit: Isti
⁊t̃ duo pedes angłi qui ut supͣ dictũ ẽ descendit de celo a¬
mictꝰ nube: & posuit pedem suũ dextrũ supͣ mare: sini¬
strum suꝑ t̾ram Legalis .N. moralitas. ioħe baptista uł
mirabiles elationes maris ⁊ fluxa ⁊ salsa corda timue¬
tem: clausũ erat in libro legis. sacramentum eius

Expanded text:
antiphona praedicta, non minus quam semel decantata cum ejusmodi pompa quae significatae rei aptissime congruit. Procedunt flammantes cereoli, videlicet in signum gaudii, quod in ortu Salvatoris omni mundo effulsit, de quo angelus ad pastores: « Annuntio vobis gaudium magnum , » etc. Praecedunt sacerdotem ministri duo, non pariter, neque a latere incedentes, sed ante subdiaconos. Signant enim hi duo Vetus et Novum Testamentum, id eum vero dignitate majus est. Haec namque salutis ministeria Salvator invexit, qui Evangelium quidem attulit, legem vero non solvere, sed adimplere venit . Isti sunt duo pedes angeli, qui, ut supra dictum est: Descendit de coelo amictus nube, et posuit pedem dextrum suum supra mare, sinistrum super terram . Legalis enim moralitas, Joanne Baptista vel mirabiles elationes maris, fluxa et falsa corda timuetem, clausum erat in libro legis sacramentum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
dict̃. ⁊ in t̾ra pax hõib .b. uoł qr pacẽ quã nemo om̃ium
qui in celo s̃ uł qͥ suꝑ t̾ram ł qͥ subtꝰ t̾ram poterant fac̾e
int̾ dm̃ ⁊ homine ͤ. hic factor om̃iũ d̾s. ꝓpt̾ hoĩes hõ factꝰ. iã
facturꝰ eẽt in carne sua. soluto pariete inimiciciar um¬
ue pꝰ hec sequunt᷑ xxx. De collecta.
apocalypsi ꝑ fumũ aromatũ qͥ ascendit in ꝯspectu dĩ de ma¬
nu angeli. Homo nauq uerꝰ passioni ꝓpt̾ nos destinat᷑ꝰ.
cuiꝰ illa uox ẽ. holocaustũ ⁊ ꝓpec̾eo ñ postulasti. tc̃ dixi. ecce¬

Expanded text:
 nemo omnium, qui sunt in coelo, vel qui subtus terram , poterat facere inter Deum et homines, hic factor omnium Deus, propter homines homo factus, jamjam facturus esset in carne sua, soluto pariete inimicitiarum . CAPUT XXXI. De collecta. Apocalypsi per fumum aromatum, qui ascendit in conspectu Dei de manu angeli . Homo namque verus, passioni propter nos destinatus cujus illa vox est: « Holocaustum pro peccato non postulasti, t
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑfectionẽ ꝓfitentis: & ad ꝑfectionẽ eugłicam suos audi¬
tores tͣnsmittentis: Quanuis aut̃ sepe de apłicis sumatur
litt̃is: tñ in eo gͣdu ẽ. ac si semꝑ de lege sit ⁊ ꝓpħis: Semꝑ n¬

Expanded text:
imperfectionem profitentis, et ad perfectionem evangelicam suos audiimperfectionem profitentis, et ad perfectionem evangelicam suos auditores transmittentis. Quamvis autem saepe de apostolicis sumatur litteris, tamen in eo gradu est, ac si semper de lege sit et prophetis. Sem
Abbreviated transcription (Latin):
sibile ẽ et̾na d̾i beneficia ꝑ aliam uiã decurr̾e ad nos
qͣ ꝑ ipsum. ꝑ ipsũ gͦ petimꝰ ⁊ impetͣmꝰ. sic̃ seꝑe ꝑ median¬
tem cͥstalli lapidem. in subiectã escam a longinquo so¬
le celestem mutuamꝰ ignem Huc usq misse initiũ qͦd dr̃
intͦitꝰ cõmemorans nob̾ int̾itum saluatoris in hc mun¬
dum :. ã natiuitate eiꝰusq ad ioħ̃is p̾dicationẽ: qñ baptiza
p̃cursionis debitum agit officiũ. ante scm̃ xͥ eugłi
um lex .it. ꝑ manũ moysi infantẽ dĩ ppłm uelut peda¬
gogꝰ custodiendũ suscipiens: futurũ ꝙͥ aduentũ ex¬
pectare docuit: & ꝑ os digitũq ioħ̾is iam p̾sentem
xp̃m eidem alĩo suo iã adulto ut eũ seq̃ret᷑ indicauit:
Precessit nanq lex eugłiũ. sic̃ uirga sp̃m mansuetudinis:
sic̃ timor caritatẽ: sic̃ initiũ ꝑfectionẽ: sic̃ dñantis p̾ceptũ.
p̾cedit amantis ꝯsiliũ Epła uͦ uox legis est. suã in ioh̾e

Expanded text:
na Dei beneficia per aliam viam decurrere ad nos quam per ipsum. Per ipsum ergo petimus et impetramus, sicut saepe per mediantem cristalli lapidem subjectam escam, a longinquo sole coelestem mutuamus ignem. Huc usque missae initium quod dicitur introitus, commemorans nobis introitum Salvatoris in hunc mundum, id est a nativitate ejus usque ad Joannis praedicationem quando baptizatpraecursionis debitum agit officium ante sanctum Chrium. Lex enim per manum Mosi infantem Dei populum, velut paedagogus, custodiendum suscipiens, futurum Christi adventum exspectare docuit, et per 14 os digitumque Joannis, jam praesentem Christum eidem alumno suo jam adulto, ut eum sequeretur, indicavit . Praecessit namque lex evangelium, sicut virga Spiritum mansuetudinis, sicut timor charitatem, sicut initium perfectionem, sicut dominantis praeceptum praecedit amantis consilium. Epistola vero vox legis est, suam in Joannem
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bi dĩ uisitationẽ pͥmꝰ intulit Cantuarie uͦ nobili
angloꝵ metͦpoli. augꝰtinꝰ ã b̾ato Gregorio missꝰ ẽ ponti¬
fex pͥmꝰ. qͥ toti angloꝵ genti ut xp̃m cognosceret. strenu¬
a p̃dicationis administͣtione subuenit. Et de uestib
qͥd̾ sacͥs qͣntum ad p̾sens attinet: ꝓ posse satis dictũ est.
ad scm altare ing̾sso: debet tã ipse sac̾dos ꝙͣ ⁊ to¬
ta p̾sens eccła dilatare animã suã: & amplo fidĩ sinu
teu̾e memoriã incarnationis: natiuitatis: passionis:
resurrectionis ⁊ ascensionis dñi nr̃i iħuxͥ÷ & memo

Expanded text:
bi Dei visitationem primus intulit. Cantuariae vero, nobili Anglorum metropoli, Augustinus a B. Gregorio missus est pontifex primus, qui toti Anglorum genti, ut Christum cognosceret, strenua praedicationis administratione subvenit. Et de vestibus quidem sacris, quantum ad praesens attinet, pro posse satis dictum. CAPU altare ingressuro, debet tam ipse sacerdos quam et tota praesens Ecclesia, dilatare animam suam, et amplo fidei sinu tenere memoriam incarnationis, passionis, resurrectionis et a
Abbreviated transcription (Latin):
ti signasse ꝓbat᷑: cũ de sponso xͦ loquens. cuiꝰ inqͥt ñ sum
dignꝰ corrigiam calciam̃ti eiꝰ solu̾e. Copulani gͦ illã ineffa¬
qͥb diuinitas u̾bi nr̃e carni se conu̾axit: ꝑ sandalioꝵ
corrigias designari accipimꝰ Pret̾ea dũ tã saerũ tamq
misticũ pontifex pedis sui spectat ornatũs memmisse
debet ⁊ scire sc̃ qͦ pedem ẽẽ speciosũ: iuxta illudꝰ quã
pulcͥ suꝑ montes pedes auñtiantis ⁊ p̾dicantis pacẽ ⁊ cet̾a

Expanded text:
ti signasse probatur, cum de sponso Christi loquens: « Cujus, inquit, non sum ti signasse probatur, cum de sponso Christi loquens: « Cujus, inquit, non sum dignus corrigiam calceamenti ejus solvere . » Copulaquibus divinitas Verbi nostrae carni se conjunxit, per sandaliorum corrigias designari accipimus. Praeterea dum tam sacrum tamque mysticum pontifex pedis sui spectat ornatum, meminisse debet et scire se quoque pedem esse speciosum, juxta illud: « Quam pulchri supra montem p
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ signauit illa tunica dñi qͣm scindẽ milites noluert
eo qd eẽt inconsutilis. desuꝑ ꝯtexta ꝑ totũ: damuũ fo¬
re maximũ sig̃cantes his qui xp̃iane fidei scͥpturã.
heresib scindere conarent᷑. xxiii. De sandaliis. o¬
andalia pontificis illud sig̾cant dñice incarna¬
tionis calciam̃tũ: de qͦ ipse in psalmo. In ydu¬
meam inqͥt extendã calciam̃tũ meu̾i. in gentibꝰ no
tam faciã incarnationẽ meani Ut u sac̃dotio fung̃it᷑
ꝓ nob̾ filiꝰ dĩ: nr̃a carne qͦsi calciatꝰ in hc̃ mundũ ue¬
nit Sandalia gͦ pontificis: incarnationẽ ut dictũ
ẽ sig̾̃cant filii dĩ Et pulchre. qd̾ in amictu capitis:
idem in calciam̃to pedũ signat᷑. Nam ⁊ in carne di¬
uinitas latuit: & ꝑ carne̾ eiꝰ noticia uniu̾sũ iundũ
ꝑeurrit. ꝑ ligulas qͥb ipsa pedib sandalia constrin¬
guntur. id ipsũ accipimꝰ qd̃ ioħs baptista ꝑ corrigiã calciam¬

Expanded text:
quoque signavit illa tunica Domini, quam scindere milites 12 noluerunt, eo quod esset inconsutilis, desuper contexta per totum , damnum fore maximum significantes his qui Christianae fidei Scripturam haeresibus scindere conarentur. CAPUT XXIV. De sandaliis. Sandalia pontificis illud significant Dominicae incarnationis calceamentum, de quo ipse in psalmo: « In Idumaeam, inquit, extarnationem meam. Ut enim sacerdotio fungeretur pro nobis Filius Dei, nostra carne quasi calceatus in hunc mundum venit. Sandalia ergo pontificis incarnationem, ut dictum est, significant Filii Dei. Et pulchre quod in amictu capitis idem in calceamento pedum signatur; nam et in carne divinitas latuit, et per carnem ejus notitia universum mundum percurrit. Per lingulas, quibus ipsa pedibus sandalia constringuntur, idipsum accipimus quod Joannes Baptista per corrigiam calceamen
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipis apłoꝵ apłicꝰ nominatur Qui aũ ab eis ꝑ ꝓuinci-¬
as missi st̃. tã ipsi ꝙͣ successores eoꝵ archiep̃i uocantur:
⁊ qͥ abhis ꝑ urbes cõꝓuinciales ordinati st̃ ⁊ qͥ illis
succedunt: usq hodie simplicit᷑ ep̃i noĩant᷑. Initium
gͦ fidĩ habentes ab apłica sede. regłam hãc metͦpolitane
obseruant eccłe: ut neminẽ habeant pontifice nͥ ab
ead sede missum: a qua pͥmꝰ illis p̾dicator fidĩ missꝰ ẽ.
lla aũ missio supͣdicti pallii largitio ẽ: qͦd ut dictũ ẽ
a collo dependens: humilitatẽ dñi sig̾̃cat dicentis:
sic̃ misit me pat̾ ⁊ ego mitto uos Int̾ cet̾os uͦ galliar ũ
archip̾sules. m̾ito rem̃sis auctoritate p̾minet: qr uide

Expanded text:
 apostolicus nominatur. Qui autem ab eis per provincias missi sunt, tam ipsi quam successores eorum, archiepiscopi vocantur, et qui ab his per urbes comprovinciales ordinati sunt, et qui illis succedunt, usque hodie simpliciter episcopi nominantur. Initium ergo fidei habentes ab apostolica sede regulam hanc metropolitanae observant Ecclesiae, ut neminem habeant pontificem, nisi ab eadem sede missum, a qua primus illis praedicator fidei missus est. Illa autem missio, supradicti pallii largitio est, quod, ut dictum est, a collo dependens, humilitatem Domini significat, dicentis: « Sicut misit me Pater, et ego mitto vos . » Inter caeteros vero Galliarum arc
Abbreviated transcription (Latin):
cantent archana: qͥ canant ꝓ octaua: qui clangant
tubis: qͥ ꝑsonent bucinis: qui ꝯcrepent lẏris: cymba¬
lis: nablis: organis: In his om̃ib ad filium respic it. Ascen
ꝑi ꝯsucuit. mnultomag̃ ꝯuenient̾ designare humanita¬
tem saluatoris xͥ: que in lat̾e fenestr̃a ht̃ .i. uulnꝰ lancẽe

Expanded text:
cantent arcana, qui canant pro octava, qui clangant cantent arcana, qui canant pro octava, qui clangant tubis, qui personent buccinis, qui concrepent lyris, cymbalis, nablis, organis . In his omnibus ad filium respicit. « Ascenpi consuevit, multo magis convenienter designare humanitatem Salvatoris Christi, quae in latere fenestram habet, id e
Abbreviated transcription (Latin):
dixit Quomͦ pot̾ hic nob̾ carne̾ suã dare ad man¬
ducandũ: Uocabat aũ eũ pͥꝰ abimelech .i. patͥs mn
regnum: & accepto regno suꝑ uerũ iudã uerũq
isrł. nc̃ iuxta misticũ sensũ paralypomenon indu¬
tus stola byssina. uestitꝰ ephot lineo: p̾centor in¬
clitus choros duc̃ sacͥficans: & subsilit corã arca
fedis dũi Oregẽ. o sacroꝵ pͥncipem: Qd sͥ uult tantũ.
tã clari capitis tͥpudium: dũ tendit arce di tab̾nacłm. ⁊
indutꝰ ephot offert holocaustũ. ⁊ in noĩe dñi benedicit
ipłim: ad quẽ cũ ẽẽt de tͥbu iuda ñ ꝑtinebat sac̃dotium:
tbum iuda: elegit dd seruũ suũ Ecce p̾gestit rex de tͥbu
iuda c̾fident᷑ ag̃e in his que deb̾i sciebat filio suo. dño
tu es sac̾dos in.e. ẜ ordiũ melchised̃. Ecce imꝑat sac̾dotib:
mandat leuitis ut sc̃ificent᷑: cantores ꝯstituit: eligit qͥ

Expanded text:
hic nobis carnem suam dare ad manhic nobis carnem suam dare ad manducandum? Vocabat autem eum prius Abimelech, id est patris mei regnum, et accepto regno super verum Judam verumque Israel, nunc mysticum sensum Paralipomenon, « indutus stola byssina, vestitus Ephod lineo, » praecentor inclytus choros ducit sacrificans, et subsilit coram arca oederis Domini . O regem, o sacrorum principem! Quid sibi vult tantum, tam clari capitis tripudium, dum tendit arcae Dei tabernaculum, et indutus Ephod offert holocaustum, et in nomine Domini benedicipopulum. Ad quem cum esset de tribu Juda, non pertinebat sacerdotium. tribum Juda, elegit David servum suum. Ecce praegestit rex de tribu Juda confidenter agere in iis quae sciebat filio suo deberi a Domino secundum ordinem Melchisedech . » Ecce imperat sacerdotibus, mandat levitis, ut sanctificentur, cantores constituit, eligit qui
Abbreviated transcription (Latin):
claudit ⁊ nemo aꝑit: gͣtulari ⁊ cantare licebit anime
mee. qd̾ eam rex in cellam uinariam intͦduxerit. Hoc
u sacͣrium ꝓpitiationis ẽ: hoc illud ꝓpiciatoriũ ui qͦd
u̾sis uultib duo cherubĩ.i. duo testam̃ta mutuo se as¬
piciunt: Nam qͦd inuet̾i testam̃to ꝓmissũ. p̾signatũ.
⁊ a longe salutatũ: in nouo aut̃ datũ. reuelatum
⁊ palã factũ ẽ. hic p̾sentialit̾ ex̾ibet᷑ : ñ in umbra s
in u̾itate: ñ in figura s in re: hic illud agit᷑ in qͦñ
pendens incruce: & impingebat ad ostiũ ciuitatiᷤ
.i. ad ꝯclusa corda ñ credentia sͥ: qñ ferebat᷑ in mani¬
bus suis teneus panẽ ⁊ uinu ⁊ dicens. hoc ẽ corp
meu̾: hic ẽ sangͥs m̃s: nouum testam̃tũ: qñ defluc¬
bant saliue in barbã :i. uidebat᷑ loqui infantilia
dicens: nͥ manducau̾itis carne̾ meã ⁊ bib̾itis me¬
um sangͥnem. ñ habebitis uitam in uob fugit qͥppe
ab illo ppło suo quem nc̃ uocat achis .i. qͦmͦ ẽ. eo qͦd¬

Expanded text:
claudit et nemo aperit , gratulari, et cantare licebit animae meae, quod eam rex in cellam vinariam introduxerit . Hoc enim sacrarium propitiationis est, hoc illud propitiatorium, in quod versis vultibus duo cherubim , id est duo Testamenta mutuo se aspiciunt. Nam quod in Veteri Testamento promissum, praesignatum et a longe salutatum, in Novo autem datum, revelatum et palam est factum, hic praesentialiter exhibetur, non in umbra, sed in veritate, non in figura, sed in re . Hic illud agitur, in quopendens in cruce, et impingebat ad ostia civitatis , id est ad conclusa corda non credentia sibi, quando ferebatur in manibus suis tenens panem et vinum, et dicens: « Hoc est corpus meum, hic est sanguis meus novum testamentum , » quando defluebant salivae in barbam, id est videbatur loqui infantilia, dicens: « Nisi manducaveritis carnem meam et biberitis meum sanguinem, non habebitis vitam in vobis . » Fugit quippe ab illo populo suo, quem nunc vocat Achis, id est q
Abbreviated transcription (Latin):
baptizatis imp̃on̾ermanꝰ ut acciꝑent sp̃m sc̃m: sic ⁊ hoc
accepit in suis sac̃dotib filiꝰ ille ꝓdigꝰ. cui reu̾tenti de
longinqua regione uͥ porcos pauerat benignꝰ pati oc¬
currens. uitulũ saginatũ fec̃ ocoidi: applaudit sͥ tota
familia patͥs. in gła penitentis filii: fr̃. aũ eiꝰ maior ille
agͣriꝰ foris stans. inuidia torquet᷑: & fr̃ne salutis con¬
uiuio participare noluit: XXUi. De pallio a
na qd̃ dr̃ pallium. ab apłica sede datum: qͦo a collo
direqͥ pectꝰ de pendens: situ suo illã que ualde condecit

Expanded text:
baptizatis imponere manus, ut acciperent Spiritum sancbaptizatis imponere manus, ut acciperent Spiritum sancaccepit in suis sacerdotibus filius ille prodigus, cui revertenti de longinqua regione, ubi porcos paverat, benignus pater occurrens vitulum saginatum fecit occidi. Applaudit sibi tota familia patris in gloria poenitentis filii, frater autem ejus major ille agrarius foris stans invidia torquetur, et fraternae salutis convivio participari noluit . CAPUT XXVII. De pallio arna, quod dicitur pallium, ab apostolica sede datum; quod a collo circa pectus dependens, situ suo illam, quae valde condecet