comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
neratione coronã. Nos autẽ omnes hanc decretoꝵ¬
& nc̃. & infuturo impensissime cõm̃damꝰ. obsecian¬
tes ut hanc & reuerent᷑ adimpleant. & ab emulis
benigne defendant. Contemnentib autẽ eã diui¬
ne seueritatis ultio pauenda proueniat. Obseruan¬
tib autẽ miscdia ꝓfluens. pax ꝑpetua. & gła sempit̃na
contingat. Huiusquoq sententiȩ fortitudine uel
uigore. decreti nri seriem quã in serenissim dnĩ nri
Reccesuinthi regis edidimus nomine ꝓreb adiiȩ
memoriȩ patre suo quolibet tytulo eonqͥsitis decer¬
nimꝰ omnino constare. Legem deniq quã ꝓcoereen¬
da pͥncipũ horrenda cupioitate idem clementissimus
edidit pͥnceps fuili robore firmamꝰ atq ut futuris
ret᷑ tẽporib modis omĩb obseruetur. pari sententia
definimꝰ. Que etiam ne taciturna tẽporũ uł obli¬
cõmendanda. ut acunctis regulis suꝑius oedinatis.

Expanded text:
neratione coronam. Nos autem omnes hanc decretoneratione coronam. Nos autem omnes hanc decretoet nunc et in futurum impensissime commendamus, obsectes ut hanc et reverenter adimpleant, et ab aemulis benigne defendant. Contemnentibus autem eam divinae severitatis ultio pavenda proveniat; observantibus autem omnia profluens pax perpetua et gloria sempiterna contingat. Hujus quoque sententiae fortitudine vel vigore decreti nostri seriem quam in serenissimi Domini nostri Reccesiunthi regis edidimus nomine, pro rebus a divae memoriae patre suo quolibet titulo exquisitis decernimus omnino constare; legem denique quam pro exsecranda principum horrenda cupiditate idem clementissimus edidit princeps simili robore firmamus, atque ut futuris retro temporibus modis omnibus observetur, pari sententia definimus. Quae etiam ne taciturna temporum vel oblicommendanda, ut a cunctis regulis superius ordinatis
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerit sententia dissentire: ut uere sacrilegum
se nouerit condemnari. Diuinȩ tͥnitatis inseparabi¬
le nom̃ sic̃ inspiratione mirabili nr̃m tractatũ pri¬
mordio illuminauit. ita consũmatione sublum
eundẽ iã ꝑficiendo concludat. ut in illo sit nr̃m
explicuisse. a quo nob̃ fuit inchoasse. Damꝰ gͦ glam
& honorẽ eid̃e scẽ atq indiuisibili tͥnitati: quȩ nobis
& hec dicere contuilit. & ex se dicta cõpleuit: que re¬
formauit in extremitate scłoꝵ remedia pictatũ & resolun
ligamina urincłoꝵ collatiõib grͣaru Salus & benedi¬
cꝰtio exercituũ dño suꝑ serenissimo reccesiunto pͥn¬
cipe głoso. Grãrũ actio & reuerentie plenitudo a nob̾
om̃ib in cõmune ipsi clementissimo pͥncipi bonoꝵ
gratifico largitori: cui uotoꝵ instantia benigna ds̃
attulit cõplementa cuiꝰ dispositione piissima. p̾ssriraꝵ
tempora. diuturnã cũ scĩs omĩb tribuat in remu¬

Expanded text:
voluerit sententia dissentire, ut vere sacrilegum voluerit sententia dissentire, ut vere sacrilegum se noverit condemnari. Divinae Trinitatis inseparabile nomen sicut inspiratione mirabili nostrorum tractatuum primordia lineavit, ita consummatione 440 sublimi eadem jam perficiendo concludit, ut in illo sit nostrum explicuisse a quo nobis adfuit inchoasse. Damus ergo gloriam et honorem eidem sanctae atque indivisibili Trinitati, quae nobis et ex se dicere contulit etatum, et resolvit ligamina vinculorum. Sit gratiarum salus et benedictio exercituum Domino superserenissimo Reccesiuntho, principe glorioso, gratiarum actio, et reverentiae plenitudo a nobis omnibus in commune ipsi clementissimo principi, bonorum gratifico largitori, cui votorum instantia benigna Deus attulit complenda, cujus dispositio piissima pressurarum tempora diuturnam cum sanctis omnibus tribuat in remu
Abbreviated transcription (Latin):
cipis obsecratione piissima. ꝓuideoꝵ abomina¬
bili ac nefanda ꝑfidia execranda nr̃o cȩtui ꝑpatuit
causa. Quã idcireo infine sententiarũ censuimꝰ
esse ponendam: qm̃ eandẽ gentẽ delict sui merito
retroductam. ꝑ diuinȩ sanctionis oracula in capite
ita qͦꝙ ꝓ illis est mortuus. iuxta qđ ipse ait ñ sũ missus
nisi ad oues que ꝑierant domꝰ isrł: necessariũ duximꝰ
sũmam ꝓeis impendere curã. ꝓ qͥb suã ponere ñdedig
natus. ẽ. animã id quoq pͥncipal elem̃tia deuotissime
approbante. quȩ obhoc sui regni apicẽ a do solidari
poptat. si catholicȩ fidi ꝑeuntiũ turmas ad quirat.
indignũ reputans orthodoxe ficłi pͥncipẽ sacrilegis
ꝓhis ex nr̃a sententia definitur. qu̾a ut decreta con¬
cilii toletani. qđ diuȩ memoriȩ sisenandi regis ag¬
gregatũ est tempore.a nob̾ ac posteris omĩmoda
suppleantur intentione. Qui autẽ ab eiꝰde synodi

Expanded text:
cipis obsecratione piissima pro Judaeorum abominacipis obsecratione piissima pro Judaeorum abominabili ac nefanda perfidia exsecranda nostro coetui perpatuit causa, quam idcirco in fine sententiarum censuimus esse ponendam; quoniam eamdem gentem delicti sui merito retroductam per divinae sanctionis oracula a capite s ita quoque pro illis est mortuus juxta quod ipse ait: Non sum missus nisi ad oves quae perierant domus Israel, necessarium duximus sumnatus est animam » id quoque principali clementia devotissime approbante, quae ob hoc sui regni apicem a Deo solidari praeoptat, si catholicae fidei pereuntium turmas acquirat, indignum pro his ex nostra sententia definitur, quam ut decreta concilii Toletani, quod divae memoriae Sisenandi regis aggregatum est tempore, a nobis ac posteris omnimoda suppleantur intentione: quisquis autem ab ejusdem synodi
Abbreviated transcription (Latin):
nimus unanimitate conexi: ut quecũq ꝓfidi causis
eccłiasticisq negociis aut inp̃teritis gestisaut in prȩ¬
sentib constitutis. aut in futuris etiã decretis. uel
st̃ ut fuerint definitiones consepte uniu̾salis aue¬
toritatis. nullus deincȩps contradicere audeat. nullꝰ
uertere p̾sumat. nullus ñ implere contendat. Nã
siquis ex religione contra hȩc in obediens. aut susur¬
rans aut certe lacerator. aut inuidꝰ. ac ñ potiꝰ eorunde
factor exstiterit gͣciosꝰ. & honoris sui & cõmunionis
sacre lugeat amissione multatus. Cũ uͦ aut q̃libet
scã synodus agitur. aut pacificȩ int̾ pontifices qͥppiã
definitur. si pauciores ꝑ nescientiã uł contentione
forte dissentiant: aut cõmoniti plurimoꝵ sententiȩ
cedant aut ab eoꝵ cetu cũ dedecore confusionis abscedañ.
autex c̃omunicationis annuȩ sententiam luant .xii
uodecime questionis ꝓpositione sacratissimi pͥn¬

Expanded text:
nimus unanimitate connexi, ut quaecumque pro fidei causis nimus unanimitate connexi, ut quaecumque pro fidei causis ecclesiasticisque negotiis aut in praeteritis gestis, aut in praesentibus constitutis, aut in futuris etiam decretis, vel sunt vel fuerint definitione conscriptae universalis auctoritatis, nullus deinceps contradicere audeat, nullus vertere praesumat, nullus non implere contendat. Nam si quis ex religione contra haec inobediens, aut susurrans, aut certe lacerator, aut invidus, ac non potius eorumdem factor exstiterit, gratia et honoris sui et communionis sanctae lugeat amissione mulctatus. Cum vero quaelibet sancta synodus agitur aut pacifice inter episcopos quidpiam definitur, si pauciores per nescientiam vel contemptionem forte dissentiant, aut commoniti plurimorum sententiae cedant, aut ab eorum coetu eum dedecore confusionis abscedant et excommunicationis annuae sententiam luant. XII. Duodecima quae est finalis et ultima sacratissimi prin
Abbreviated transcription (Latin):
detractor & non potius uenerator decreti eiꝰde atty le¬
gis esse maluerit. siue religiosus ille siue sit laieus.
non solũ eccłiastica excõmuncatione plectat᷑. uerũ
& sui ordinis dignitate priuetur:
ndecime occasionis articulo decretoꝵ uniu̾saliũ ꝑhen¬
ne dedimus firmam̃tũ÷ seientes quod multimoda
semꝑ d̃s oppressione iudicioꝵ erũnas releuat opp̾ssoꝵ.
& sicut malis exigentib hominũ ꝑmittit exercere pe¬
nurias ultionũ ita cum uoluerit grauedines releuat
p̃ssurarũ. Hinc & decreta precedentiũ patrũ ad contei¬
tionis iurgiũ radicitus euellendũ. rite synodale fie¬
ri censuere conuentũ. ut illuc de diu̾sitate iudicioꝵ
ꝓtensȩ lites habeant t̃minũ ubi scs̃ sp̃s uniuersałe
eoadunauerit cetũ. Adhoc gͦ spũ scõ succensi ne
qui libet inposterũ haudimpune ualeant cõmoue¬
ri: aut generalia statuta conuellere: plena decer

Expanded text:
detractor et non potius venerator decreti ejusdem atque ledetractor et non potius venerator decreti ejusdem atque legis esse maluerit, sive religiosus ille sit, sive laicus, non solum ecclesiastica excommunicatione plectatur, verum et sui ordinis dignitate privetur. XI. Undecimae occasionis articulo decretorum universalium perenne dedimus firmamentum, scientes quod multimoda semper Deus oppositione judiciorum aerumnas relevat oppressorum; et sicut malis exigentibus hominum permittit exerceri penurias ultionum, ita cum voluerit gravedines relevat pressurarum. Hinc et decreta praecedentium 439 Patrum ad contentionis jurgium radicitus evellendum rite synodalem fieri censuere conventum, ut illic diversitate judiciorum protensae lites habeant terminum ubi sanctus Spiritus universalem coadunaverit coetum. Ab hoc ergo Spiritu sancto succensi ne quilibet in posterum aut impune valeant commoveri aut generalia statuta convell
Abbreviated transcription (Latin):
tionis gratissime reb ñ ꝓspectantes ꝓprii iura cõmodi.
s consulentes patriȩ atꝙͣ genti. De reb congregatis
ab eis illas tantũ sib uindicent partes quas dictaue¬
rit auctoritas pͥncipalis regum. quȩcũq in ordinata
reliquerint. hereditabt̾ successores. Propͥa eoꝵ ⁊ ante
regnũ iustissime conquisita. aut filii aut heredes
capiant iure ꝓximitatis. De affiniũ successione
ut munere. quãuis in ordinata relicta sint. aut pͥmo
tantũ filiis aut heredib sequent̾ ꝓficiant uł ꝓpinqͥs.
Ita ineoꝵ eunctis actib morib atq reb pͥuace legis
auctoritas erit ualitura. ut & ꝑhennit̾ maneat incon¬
nulsa. & ñ priꝰ apicẽ regni quisq ꝑcipiat. quã se illa
ꝑomiã suppleturũ iusurandi taxatione definiat.
Cui etiã lege uł decreto. ep̃alẽ ñ solũ infuturo. s etiã
inp̃senti reuerentiam apponentes decernimꝰ: ut qͥẽꝙ

Expanded text:
tionis gratissime rebus non prospectantes proprii jura commodi, tionis gratissime rebus non prospectantes proprii jura commodi, sed consulentes patriae atque genti. De rebus congregatis ab eis, illas tantum sibi vendicent partes quas dictaverit auctoritas principalis verum; quaecunque inordinata reliquerint, haereditabunt successores proprii eorum, et ante regnum justissime conquisita, aut filii, aut haeredes capiant jure proximitatis. De affinium successione vel munere, quamvis inordinata relicta sint, aut primo tantum filiis, aut haeredibus frequenter proficiant vel propinquis. Ita in eorum cunctis actibus, moribus atque rebus privatae legis auctoritas erit valitura, ut et perenniter maneat inconvulsa, et non prius apicem regni quisque percipiat, quam se illam per omnia suppleturum jurisjurandi taxatione definiat. Cui etiam legi vel decreto episcopali, non solum in futuro sed etiam in praesenti reverentiam apponentes, decernimus, ut quicunque
Abbreviated transcription (Latin):
hensibilis natura se conditioni mortaliũ inunione
ꝑsone coniunxit. mysterio redeptionis humanȩ
nos quoꝙ membra capitis huiꝰ & ꝑfidiȩ malũ &
concupiscentiã quȩ radix maloꝵ est omĩũ & auari¬
tiã que inuenit᷑ seruitus idoloꝵ. pari simul igne
ac mucłone totoq artificio radicitus euellamris
ac desecemꝰ. Abhinc gͦ deinceps ita ert̃ in regni głam
p̃ficiendi rectores. ut aut inurbe regia aut in loco
ubi pͥnceps decęsserit. cum pontificũ maioꝵꝙ pa¬
lacii omnimͦ eligantur assensu. non forensi cȩtu.
aut conspiratione paucoꝵ. aut rusticarũ plebrũ
seditioso tumultu: s ert̃ catholice fidi assertores.
iudicii & uita modesti. ert̃ inpuisionib rerum
parei plusquã extenti: ut nulla ui ł̃ factione sẽpturarũ ł
definitionũ qualiũcũq contractꝰ a subditis uł exi¬
gant uł exigendos intendant. ert̃ in conqͥsitis obla

Expanded text:
hensibilis natura se cohensibilis natura se copersonae conjunxit mysterio redemptionis humanae, nos quoque a membris capitis hujus et perfidiae malum et concupiscentiam quae radix malorum est omnium, et avaritiam quae invenitur servitus idolorum, pari simul igne ac mucrone totoque artificio radicitus evellamus ac desecemus. Abhinc ergo et deinceps ita erunt in regni gloriam praeficiendi rectores, ut aut in urbe regia aut in loco ubi princeps decesserit cum pontificum majorumque palatii omnimodo eligantur assensu, non forinsecus aut conspiratione paucorum aut rusticarum plebium seditioso tumultu; erunt catholicae fidei assertores ejudiciis et vita modesti; erunt in provisionibus rerum tam parci amplius quam extenti, ut nulla vi aut factione Scripturarum vel definitionum qualiumcunque contractus a subditis vel exigant
Abbreviated transcription (Latin):
gesime esum carniũ p̃sũpserit attemptare. ñ solũ
reus erit resurrectionis dominicȩ. uerũ etiã alienus
ab eide diei scã cõmumone. Et hoc illi cumuletur ad
penã. ut ipsius anni tempore ab om̃i esu carnũ absti¬
neat gulam. quia sacris dieb abstinentiȩ oblitꝰ ẽ. dis¬
ciplinã. Illi uero qͦs aut ȩtas ineuruat. ant languor
extenuat. aut necessitas artat. ñ ante ꝓhibita uiolare
p̃sumant. quã a sacerdote ꝑmissũ accipiant:
Necimȩ colluctationis assensu. molestis actib qͦs
sagar indagatio pietati obuiare detexit. ꝙ non
non bene regendi licentia&. quã se mansuetudo impug¬
nasse ꝓbauit: satis ut opinam᷑ & lege gloriosi pͥncipis &
decreto scẽ synodi huiꝰ contradictũ esse conspęximꝰ. Ita
uit. ut uitali flatu uerboꝵ inposterũ omnẽ exureret
male concupiscentiũ rabiem animoꝵ. Actũ namq
.ẽ. definitionib ipsis ut qͥa pietatis diuinȩ in cõprȩ¬

Expanded text:
gesimae esum carnium praesumpserit attentare, non solum gesimae esum carnium praesumpserit attentare, non solum reus erit resurrectionis Dominicae, verum etiam alienus ab ejusdem diei sancta communione, et hoc illi cumuletur ad poenam, ut ipsius anni tempore ab omni esu carnium abstineat gulam, quia sacris diebus abstinentiae oblitus est disciplinam. Illi vero quos aut aetas incurvat, aut languor extenuat, aut necessitas arctat, non ante prohibita violare praesumant quam a sacerdote permissum accipiant. X. Decimae collocutionis assensu molestis actibus, quos sagax indagatio pietati obviare detexit, et non bene regendi licentiae quam se mansuetudo impugnasse probavit, satis, ut opinamur, et lege gloriosi principis et decreto sanctae synodi hujus contradictum esse conspeximus. Ita vit, ut vitali flatu verborum inposterum omnem exureret male concupiscentium rabiem animorum. Actum namque est definitionibus ipsis ut, quia pietatis divinae in compre
Abbreviated transcription (Latin):
necessariã ꝑdicendi. aut a maiorib adlectionis exerci¬
tia cogantur inuiti:
Ione intentionis admonitu detecta est ingluuies
horrenda uoraciũ. quȩ dũ freno parsimoniȩ non
astringitur. religioni contraire monstrat᷑. Nam dicente
contemnere uideantur: Et eñĩ cum quadragesimȩ
dies quȩ anni totiꝰ decimȩ deputent᷑. quȩ & in oblatio¬
ne ieiunii dño consecrantur: quib etiã saluberrime
conditio humani generis expiatur: dũ a qͣttuor mũdi
partib ad hanc homo religionẽ creiturus adducit᷑
& qͣttuor elementis format᷑ & ppt̃ tnͣsg̾ssionẽ decalogi
quat̾ decies conuenient̃ affligit᷑. illi qͥ temerario hȩc
omĩa contenmunt. nec uoracitatis ingluuiem frenatł̃
& qđ peius. ẽ. paschalia festa illicitoꝵ esuum ꝑceptioe
ꝓfanant. quib exhoc adeo. acerrimȩ int̾dicit᷑. ut qͥsqͥs
sine meuitabili necessitate. atq fragilitate. & eudenti
languore. seu etiam impossibilitate ȩtatis. dieb quadra¬

Expanded text:
necessaria perdiscendi aut a majoribus ad lectionis exercitia cogantur inviti. IX. Nonae intentionis admonitu detecta est ingluvies horrenda voracium, quae dum fraeno parcimoniae non astringitur religioni contraire censetur, nam dicente contemnere videantur. Etenim cum quadragesimae dies anni totius decimae deputentur, quae in oblationem jejunii Domini consecrantur, quibus etiam saluberrime conditio humani generis expiatur, dum a quatuor mundi partibus ad hanc homo religionem crediturus adducitur, et quatuor elementis formatus propter transgressionem decalogi quater decies convenienter affligitur, illi ausu temerario haec omnia contemnentes nec voracitatis ingluviem et quod pejus est Paschalia festa illicitorum esuum perceptione profanant, quibus ex hoc adeo acerrime interdicitur, ut quisquis sine inevitabili necessitate, atque fragilitate, et evidente languore, seu etiam impossibilitate aetatis, diebus Quadra
Abbreviated transcription (Latin):
& uerissime iõ ac fidi meȩ placitã sententiã oare: ut
sic̃ mnͥ diuina pietas regimer fideliũ dedit cũ qͥb se
a me głificari cognoscit. ita qͦꝙ ĩfideliũ asseqͥ tͥbuat lucrũ.
in quib & uoluntatis iuę fieri bonũ. & in eiꝰ conue¬
nisse congaudeam uenerabile regnũ. Datũ sub die

Expanded text:
et verissime Deo ac fidei meae placitam sententiam dare, ut et verissime Deo ac fidei meae placitam sententiam dare, ut sicut mihi divina pietas regimen fidelium dedit cum quibus se a me glorificari cognoscit, ita quoque infidelium assequi tribuat lucrum, in quibus et voluntatis suae fieri bonum et ejus advenisse congaudeam venerabile regnum. Datum sub die
Abbreviated transcription (Latin):
tũmꝰ noui t̾ram regiminis mei pollutã esse peste
contagii. Nam cũ ds̃ omĩpotens om̃s ex hac regio¬
ne radicitus exstirpauerit hereses. hoc solũ sacrilegii
dedecus remansisse dinoscitur. qđ aut nr̃e deriotionis
instantia corrigat. aut ultionis sue uindicta disꝑdat.
Exeis enĩ qͦsdam traditionis errore uetusto uideo retine¬
re iura ꝑfidie: quosõa uͦ sacri baptismatis expiatos ab¬
lutione. ita inapostasie denuo relapsos errorẽ. ut oetes¬
tabilior inueniat᷑ meis ꝓlatio blasphemiȩ. quã millis
qͣs nondũ constat purificatos esse regenerationis sacrȩ
liquore. Pro qͦ bone intentionis agone & lucro fidĩ
taxato contestor tremendȩ connuirationis tenore: ut
absꝙ omĩ fauore. absq omĩ ꝑsonarũ partis ipsoꝵ ac¬
ceptione. qcͥqd ad dñi & redemptoris mei iłnu. xp̃i ue¬
ram fide. uierũq ꝑtinet honorẽ dehis iubeatis ardent̃

Expanded text:
tummodo novi terram regiminis mei pollutam esse peste tummodo novi terram regiminis mei pollutam esse peste contagii; nam cum Deus omnipotens omnes ex hac regione radicitus exstirpaverit haereses, hoc solum sacrilegii dedecus remansisse dignoscitur, quod aut nostrae devotionis instantia corrigat aut ultionis suae vindicta disperdat. Ex his enim quosdam traditionis errore vetustae video retinere jura perfidiae, quosdam vero sacri baptismatis expiatos ablutione ita in apostasiae doleo relapsos errorem, ut detestabilior inveniatur in eis profanatio blasphemiae, quam in illis quos nondum constat purificatos esse regenerationis sacrae liquore. Pro quo bonae intentionis agone et lucro fidei r supra taxatum contestor tremendae conjurationis tenorem, ut absque omni favore, absque omni personarum partis ipsorum acceptione quidquid ad Domini et Redemptoris mei Jesu Christi veram fidem verumque pertinet ad honorem, de his jubeatis ardenter
Abbreviated transcription (Latin):
modeste & cum om̃ĩ dignemini intentione cõplere:
scientes quia meo qd̃ hȩc mea sobria iura cõpletis uos
do amabiles assignatis. & in eo quod decretoꝵ ur̃oꝵ
edicta fauoris exhibitione corroboro. me uobiscũ
simul dño placiturũ assigno. In cõmune iã uobis
cunctis & oiuini cultus ministris iooneis. & exaula
ctis: adicio consensionis meȩ uerũ purũq ꝓmissũ.
ut quodcumq iustitiȩ aut pietati salutari dis¬
cretione uicinũ decernere seu ad implere cũ consen¬
su elegeritis. omĩa fauente dõ ꝑficiã. & adũsus om̃i
fenda. Prȩmissis illis ꝙ̃ ad domesticos fidi regula
u̾itatis ꝑtinuisse ꝓbauit: adhuc aliud a beatitudinis ur̃e
conuentu eiꝰdẽ ficdi auiditas sc̃a deposcit. idẽ ut det̾natis adu̾s
me lucrari xp̃c exoptet. iniic̃a tam̃ sibi ẽẽ ñ ambi¬
git. donec quod ardent̃ optat. euidenter optineat.
Iudeoꝵ scilicet &̧ uitam moresq denuntio. quoꝵ tan¬

Expanded text:
modeste et cum omni dignemini intentione complere, modeste et cum omni dignemini intentione complere, scientes quia in eo quod haec mea salubria vota completis, vos Deo amabiles assignatis, et in eo quod decretorum vestrorum edicta favoris exhibitione corroboro, me vobiscum simul Deo placiturum assigno. In commune jam vobis cunctis et ex divino cultu ministris idoneis et ex aula ctis, adjicio consensionis meae verum purumque promissum, ut quodcunque justitiae aut pietati salutarique discretioni vicinum decernere seu adimplere cum nostro consensu elegeritis, omnia favente Deo perficiam et adversus omnimfendam. Praemissis illis quae ad domesticos fidei regula veritatis pertinuisse probavit, adhuc aliud a beatitudinis 426 vestrae conventu ejusdem fidei aviditas sancta deposcit, connectente me me lucrari Christus exoptet, inimicam sibi tamen esse non ambigit, donec quod ardenter optat evidenter obtineat: Judaeorum scilicet et vitam moresque denuntio, quorum tan
Abbreviated transcription (Latin):
et̃nȩ fuscipiat. & uisio delectationis dĩ sibi ꝑhennit̃
inherere concedat. Yos etiã illustres uiros quos exof¬
ficio palatino huic scẽ sy nodo int̾esse pͥmatꝰ optinuit.
ac nohilitas exspectabilis honorauit. & exꝑientia equi¬
tatis plebium rectores exegit. qͦs inregimine socios.
in aduersitate fidos. & ĩpsperis amplector strenuos.
ꝑ quos iustitia ległs implet. miseratio legi simpletͥ
contra iustitiã legu inoderatio equitatis tẽꝑantiã
legis extorquet. adiurans obtestor ꝑ omne illuo
ad mirabile. & solũ unius sacre fid̾i sacram̃tũ qͦmͦ &¬
uenerabiłe omĩũ scõꝵ patrũ sum obtestatus
conuentũ. ut ad cuncte ueritatis ac oiscretionis
iustissime formułã. ita animos dirigatis. ut nil
m̃tis ducentes obtutũ quieqͥd innocentię uicinum.
quicqͥd iusticiȩ proximũ. quicqͥd a pietate non alie¬
nũ ut soli d̾o cognoueritis existere placitũ instant̃.

Expanded text:
aeternae suscipiat, et visio delectationis Dei sibi perenniter aeternae suscipiat, et visio delectationis Dei sibi perenniter inhaerere concedat. Vos etiam illustres viros quos ex officio palatino huic sanctae synodo interesse primatus obtinuit, ac nobilitas spectabilis honoravit, et experientia aequalitatis plebium rectores exegit, quos in regimine socios, in adversitate fidos, et in prosperis amplector strenuos, per quos justitia leges implet, miseratio legis impletur, contra justitiam legum moderatio aequitatis temperantiam legis extorquet, adjurans obtestor per omne illud admirabile et solum unius sacrae fidei sacramentum, quo venerabilem omnium sanctorum Patrum sum obtestatus conventum, ut ad tantae veritatis ac discretionis justissimae formulam ita animos dirigatis, ut nihil  aliorsum mentis ducentes obtutum quidquid innocentiae vicinum, quidquid justitiae proximum, quidquid a pietate non alienum vel soli Deo cognoveritis existere placitum, instanter,
Abbreviated transcription (Latin):
gine psalute mundi uera fioes in toto orbe denun
ficandi sunt scĩ: ut quȩcumq negocia de quarũli¬
bet querelarũ auditib exstiterint patefacta. cum
iusticia & uigore miscdit᷑. & cum temꝑamento mi¬
serationis iustissime concordit̃ t̾minetis. in legũ
sententiis quȩ aut de prauata consistunt. aut ex
suꝑfluo uł indebito comecta uidentur: nr̃ẽ sereni¬
tatis accõmodante consensu. hȩc solũ que ad sincerã
iustitiã negocioꝵ sufficientiã conueniant ordinetis.
canonũ obscura queda & indubiũ uersa. inmeridiẽ
luc ioȩ intelligentie reducatis. om̃ĩũq negotiorũ
conuentus ordinũq statꝰ qui inurãm exstiterint de¬
uoluti presentiã. ita maiorũ regulis concordantes.
iustissime pieq ac temꝑant̾ constituere studeatis.
ut & mͥ qui adstudioꝵ fructus bonoꝵ anhelo. pars
beatoꝵ adueniat. & uos qui ad implentes uolunta¬
tẽ di me ñsꝑnitis imp̃cantẽ regio beatitudinis

Expanded text:
gine pro salute mundi, vera fides in toto orbe denuntgine pro salute mundi, vera fides in toto orbe denuntficandi sunt sancti, ut quaecunque negotia de quorumlibet querelarum auditibus exstiterint, patefacta cum justitia et vigore misericorditer et cum temperamento miserationis justissimae concorditer terminentur in legum sententiis quae aut depravata consistunt, aut ex superfluo, vel indebito conjecta videntur, nostrae serenitatis accommodante consensu haec solum quae ad sinceram justitiam et negotiorum sufficientiam conveniant ordinetis, canonum obscura quaedam et in dubium versa, in meridiem lucidae intelligentiae reducatis, omniumque negotiorum conventus ordinumque status, qui in vestram exstiterint devoluti praesentiam, ita majorum regulis concordantes justissime, pieque ac temperanter constituere studeatis, ut et mihi qui ad studiorum fructus bonorum anhelo pars beatorum adveniat et vos qui adimplentes voluntatem Dei, me non spernitis, imprecantem religio beatitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ & sic funditꝰ damnationis astipulato retinet᷑.
ne pietati que apło prȩcinente adomĩa utilis est. qͦcũꝙ
aditus reseruetur: uris hec cõmitto fidenti animo sacris
ꝑtractanda iudiciis. ac dirimenda sententiis. Unde iã
urm̃ erit inspirante uobis miseratione diuina. ita
utriusꝙ discriminis temperare m̃surã. ne aut in ura¬
mento conditio teneat reos. aut impietatis ultio ha¬
beat in humanos: sicq ur̃i nos instruat forma iudicii.
ut subiectos popłos nec inꝓfanationib habeamus
subditos. nec impietatis uinculis doleamus conta¬
minatos. Post huius conuentionis alloquiũ seqñtiũ
causas negotioꝵ simili quoq subiungimꝰ uos inten¬
dere attentione. Decernimus attestanteᷤᷤ uni u̾sitatẽ
urãm ꝑsũmȩ diuinitatis coequałe & coet̃nam & in se¬
parabiłẽ trinitatẽ. atq illius mysterii sacram̃tum.
quo incarnatũ tłi filium de spũ scõ & maria uir¬

Expanded text:
ditur, et sic funditus damnationis astipulatio retinetur, ditur, et sic funditus damnationis astipulatio retinetur, ne pietati quae Apostolo praecinente ad omnia utilis est , quicunque aditus reservetur, vestris haec committo fidenti animo sacris pertractanda judiciis, ac dirimenda sententiis, unde jam vestrum erit, inspirante vobis miseratione divina, ita utriusque discriminis temperare mensuram, ne aut in juramento conditio teneat reos, aut impietatis ultio habeat inhumanos, sicque vestri nos instruat forma judicii, ut subjectos populos, nec in profanationibus habeamus subditos, nec impietatis vinculis doleamus contaminatos. Post hujus contentionis alloquium, sequentium causas negotiorum simili quoque subjungimus vos intendere attentione. Decernimus attestantes universitatem nostram per summae divinitatis coaequalem, et coaeternam, et inseparabilem Trinitatem, atque illius mysterii sacramentum quod incarnatum Dei Filium de Spiritu sancto, a Maria Vir
Abbreviated transcription (Latin):
se nosse dm. factis autẽ negant. Ut gͦ hanc fide supra
lapide illũ solidatã quẽ reprobauert̃ quidã edificantes.
ide tam̃ a dño factus est in caput anguli. & est admira
bilis inocłis nrĩs. pleniꝰ habeamꝰ eiusq insignib de¬
centius exornemur. attendite cuiꝰ oꝑis fructũ. cuiꝰꝙ
oꝑationis augm̃tũ. studiis huiꝰ sc̃ẽ fidi consociare
uelimꝰ & in nectere quantopere optemus. Itaq reuo¬
lutis retro tẽporib ita uos omneq popłm iurasse re¬
colimꝰ: ut cuicũq ordinis uł horioris ꝑsonaqͣ ĩ necẽ
regiam excidiũq gothoꝵ gentis ac patriȩ. detecta fuiss
uł cogitasse noxia uł egisse. irreuocabilis sententiȩ
multatus atrocitate. nusquã mereretur ueniȩ reme¬
diũ. uł alicuiꝰ temꝑantiȩ ꝑciꝑe qualecũq subsidium.
It nc̃ quia graue onerosũq censet᷑: quia pietatis actibꝰ
graui contradictione hec sententia resultare ꝑpen¬

Expanded text:
se nosse Deum, factis autem negant. Ut ergo hanc fidem supra se nosse Deum, factis autem negant. Ut ergo hanc fidem supra lapidem illum solidatam quem reprobaverunt quidem aedificantes, idem tamen a Domino factus est in caput anguli, bilis in oculis nostris , » plenius habeamus, ejusque insignibus decentius exornemur, attendite cujus operis fructum, cujusque operationis augmentum studiis hujus sanctae fidei consociare velimus, et innectere quantopere optemus. Itaque revolutis retro temporibus, ita vos omnemque populum jurasse recolimus, ut cujuscunque ordinis vel honoris persona quae in necem regiam excidiumque Gothorum gentis ac patriae detecta fuisset vel cogitasse noxia vel egisse, irrevocabilis sententiae multatus atrocitate, nusquam mereretur veniae remedium, vel alicujus temperantiae percipere qualecumque subsidium. At nunc quia grave onerosumque censetur, quia pietatis actibus gravi contradictione haec sententia resultare perpen
Abbreviated transcription (Latin):
trũ congregatio definuit. sic̃ ephesini pͥmi cętꝰ unitas
affirmauit. sicut calcedonensis concilii definitio ꝓtu¬
lit Hanc cum fidelib seruans. adhanc saluandos infide¬
les inuitans.inhanc subiectos popłos regens hanc ꝓpriis¬
gentib tenendam insimians. hanc popłis alienis anñti¬
ans et in illa glorificans d̾m ut int̾ mortales me sũme
diuimitatis felicitas assequat᷑. & int̾ra uiuentiũ heredi¬
tas a me głe capiatur. EN reuerentissimi patres qnͣtũ
adueritatẽ fid̃i scẽ ꝑtinuit. ex toto animã meã suȩ con¬
fessionis tytulos explicuisse. honorificentia ur̃a pen¬
sauit. Iam nc̃ magnoꝑe arbitror esse mͥ oportunius pe¬
cendu uos societati eiꝰde uerȩ ficd̃i studia scẽ oꝑationis
innectere. ne hanc aut sine oꝑib mortuã habeamꝰ. aut
ñ plenitudinis sue dignitate ꝑspicua: decidat in ho¬
nesta. dum scͥptura ñ silente de qͥbd̾a inferat. qͥ dicunt

Expanded text:
trum congregatio definivit, sicut Ephesini primi coetus unitas trum congregatio definivit, sicut Ephesini primi coetus unitas affirmavit, sicut Chalcedonensis concilii definitio praetulit, hanc cum fidelibus servans, ad hanc salvandos infideles invitans, in hanc subjectos populos regens, hanc gentibus tenendam insinuans, hanc populis alienis annuntians, ut in illa glorificans Deum et in tempore mortalium me summae divinitatis felicitas assequatur, et in terra viventium 424 haereditas a me gloriae capiatur. En, reverentissimi Patres, quantum ad veritatem fidei sanctae pertinuit ex toto animam meam suae confessionis titulos explicuisse honorificentia vestra pensavit. Jam nunc magnopere arbitror esse mihi opportunius enitendum societati ejusdem verae fidei studia sanctae operationis innectere, ne hanc aut sine operibus mortuam habeamus aut non plenitudinis suae dignitate perspicua decidat inhonesta, dum Scriptura non silente de quibusdam infertur qui dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
timare decreuerim. in huiꝰ thomi seriȩ conscͥpta tenete.
ac relecta ꝑnoscite. & cunctis quȩ tenori eiꝰ nr̃e amplitu¬
omis potestas imp̃ssit. ur̃e beatitudinis grauitas effectũ
tam eis ꝓmat ac miserant᷑ impendat. qĩã nr̃e mansuȩ¬
tudinis serenitas hȩc uobis implenda cõmendat. Exor¬
dium itaq allocutionis meȩ exdiffinitione sc̃ẽ fidi incho¬
ans. cȩtera quȩ futuris st̃ ꝓsecutionib intimanda uelut
supra soliditatẽ petre constructurꝰ. ado etiã oꝑis mei
edificiũ cong̾ssurus. eo seqñtia ualidius ponã. quo de¬
centius firmissima p̃tulerim. Primo itaq corã se re¬
uerentia urã habeat. qđ nosse ñ ambigit me orthodorȩ
fidi uerã. scãm & sinceram regulam de corde puro & con¬
scientia bona plenissime habere. ueracit̃ scire. & firmis
synodꝰ nicena constituit. sic̃ constantinopolim. scõꝵ pa¬

Expanded text:
timare decreverim, in hujus tomi serie conscripta tenete timare decreverim, in hujus tomi serie conscripta tenete ac relecta praenoscite, et cunctis quae tenori ejus nostrae amplitudinis potestas impressit vestrae beatitudinis gravitam eis promat ac miseranter impendat, quam nostrae mansuetudinis serenitas hoc nobis implenda commendat. Exordium itaque allocutionis meae ex definitione sanctae fidei inchoans, caetera quae futuris sunt prosecutionibus intimanda, velut supra soliditatem petrae constructurus, a Deo etiam operis mei aedificium congressurus, eo consequentia validius ponam, quo decentius firmissima praetulerim. Primo itaque coram se reverentia vestra habeat quod nosse non ambigit me orthodoxae fidei veram, sanctam, et sinceram regulam de corde puro et conscientia bona plenissime habere, veraciter scire et firmisssynodus Nicaena constituit, sicut Constantinopoli sanctorum Pa
Abbreviated transcription (Latin):
bili dono regulam fidi mee solid̾a tenens. & instructam
agnoscens. atq inhonore eiꝰ diadema głe cu cordis hu¬
militate ꝓsternens. illo letꝰ auditu qd̃ om̃s reges terre serui¬
unt & obediunt dõ. en reue̾ndipat᷑s excellentiori mͥ uenerati¬
onis honore sublimes. cor̃a uob̃ aduenio: ̃i gr̃a mansuetudiniᷤᷤ¬
uisionis ur̃ȩ me & corã oĩs otentis di nutibꝰ tremendis¬
& acclinans. referens illi corde leto grãs opulentas. qd̃
uos elementia uoluntatis ipsius ex nr̃e iussu celsitui¬
dinis. ad huiꝰ scẽ congregationis uotiuum dignatus
do unanimum ac religiosũ demonstratis effectũ.
& dispositionis meȩ in regendis popłis quã piũ sit po¬
teritis patent̃ agnoscere uotũ. Nẽ gͥ quia monens prȩ lo¬
cutio longe dictionis. ñ capit excessum. qͥd oe scã fide no¬
patrũ ora cognoui. seu quid de secuturis negottis ꝓ qͥb
hunc conuentũ congregationis coadunari ꝑcensui. in¬

Expanded text:
bili dono regulam fidei meae solidam tenens, et instructam agnoscens, atque in honore ejus diadema gloriae cum cordis humilitate prosternens, illo laetus auditu quod omnes reges terrae serviunt et obediunt Deo, eo reverendi Patres excelsiori mihi venerationis honore sublimes, coram vobis advenio in gratiam mansuetudinivisionis vestrae me et coram omnipotentis Dei nutibus tremendis acclinans, referens illi corde laeto gratias opulentas, quod vos clementia voluntatis ipsius ex nostrae jussu celsitudinis ad hujus sanctae congregationis votivum dignatus do unanimum ac religiosum demonstratis affectum, et dispositionis meae in regendis populis quam pium sit poteritis patenter agnoscere votum. Nunc igitur quia monens praelocutio longae dictionis non capit excessum, quid de sanctam fide noPatrum ora cognovi, seu quid de secuturis negotiis pro quibus hunc conventum vestrae congregationis coadunare percensui in
Abbreviated transcription (Latin):
te &cterũ. exore tuo condemnaberis & ex ore tuo¬
iustificaberis: tam̃ pietatis intuitu. & parcendi uiã
pandimꝰ & miscd̃iam progamꝰ. Huiꝰ sane pmis¬
sionis in cautȩ crudam cruentãq temꝑare senten¬
tiã illa quã maxime cõpellimur causa. qͦd hȩc duo
mala licet sint omĩno cautissime p̃cauenda. tamen
si ꝑicul necessitas exhis unũ temperare cõpulerit.
id debemus resoluiere. qͦd minor nȩxu noscit᷑ obli¬
gari. Qd autẽ exhis leuius quid ue sit grauuis. pie¬
tatis acumine uestigemꝰ Et enĩ dũ ꝑ iurare com¬
pellim᷑. creatorẽ qͥde offendimus s nos tantũ mͦ ma¬
culamꝰ Cum uͭ noxia ꝓmissa cõplemꝰ: & di iussa

Expanded text:
te te stificaberis , » tamen pietatis intuitu, et parcendi viam pandimus, et misericordiam prorogamus; hujus sane promissionis incaute crudam cruentamque temperare sententiam, illa quam maxime compellimur causa, quod haec duo mala licet sint omnino cautisime praecavenda, tamen si periculi necessitas ex his unum temperare compulerit, id debemus resolvere, quod minori nexu noscitur obligari; quid autem ex his levius, quidve sit gravius pietatis acumine vestigemus. Etenim dum perjurare compellimur, creatorem quidem offendimus, sed nos tantummodo macula
Abbreviated transcription (Latin):
aliene uindicte a se d̃ĩ remouere uindictã. Libat
enĩ dño ꝓspera: qui ab afflictis pellit aduersa. Unde
iob ante passionis experientiã impendens patien¬
tib qͦd in passionis suȩ patientia memorabat: suarũ
uirtutũ cathalogum tȩxens. int̾ cętera sicconectit.
Benedictio perituri suꝑ me ueniebat: & cor uidue
consolatus sum Et paulopost Nlebã qndam suꝑ
eo qͥ afflictus erat: & compatiebatur anima mea
pauꝑi. Hinc & salomon. Erue eos qͥ ducuntur ad
mortẽ: & qͥ trahunt᷑ ad interitũ liberare ne cesses.
Quib scẽ auctoritatis instruct decretis. nec se m̃
nom̃ ꝓfanasse nos constat. qđd̃ nullatenꝰ ꝓfanandũ
ius nre p̃dicationis insinuat. & indulgentie uis¬
cerib adaꝑtis. licet oris fui ꝓfessione damnati dif¬
ticile mereant᷑ absolui iuxta qd̾ scͥptũ est sanguis
tuus suꝑ caput tuũ. os enĩ tuũ locutũ. ẽ. adu̾sum

Expanded text:
alienae vindictae a se Dei removere vindictam: libat alienae vindictae a se Dei removere vindictam: libat enim Domino prospera qui ab afflictis pellit adversa. Inde Job ante passionis experientiam impendens patientibus quod in passionis suae patientia memorabat, suarum virtutum catalogum texens inter caetera sic connectit: Benedictio perituri super me veniebat, et cor viduae consolatus sum: et paulo post: Flebam quondam super eum qui afflictus erat, et compatiebatur anima mea pauperi. Hinc et Salomon: Erue eos qui ducuntur ad mortem, et qui trahuntur ad interitum liberare non cesses. Quibus sanctae auctoritatis instructi decretis, nec sanctum nomen profanasse nos constat, quod nullatenus profananjus nostrae praedicationis insinuat, et, indulgentiae visceribus adapertis, licet oris sui professione damnati difficile mereantur absolvi, juxta quod scriptum est: « Sanguis tuus super caput tuum, os enim tuum locutum est adversum
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc ut mentib humanis diuina uoluntas
panderet quod uolebat ne labans fragilitas pro
incerto teneret qđ inuiolate ueritatis ꝓmissio ex¬
pͥmebat. ꝑ isaiam loquit᷑ dicens. Ego dñs & nõ
est alius. in me metipso uiraui. Si ergo tantȩ
institutionis limite st̃ uotiua iuram̃ta seruanda
qͥs alienꝰ a ueritate constituat exsecrabilit̃ uio¬
landa: Stabunt gͦ sacre auctoritatis uiuifica iussa:
nec uana ꝓfanatione erunt aliquatenꝰ temeranda.
Uerũ neiuram̃ta quȩ data sunt. uideantur in nos
ita penitus miserationũ conclisisse p̃cordia. ut
nulła de pietatis affectu anime uiscera concipi¬
ant indulgentiã pariturã. sic stabilitis contractibꝰ
uiram̃ti sinũ miscdie aꝑimus. atq ita cunctis
do placita deuotione misereri censemꝰ ut nos nec
iuram̃ti teneat cautio reos.nec in humanitas fa¬
eiat execrandos. Occurrere certe miseroꝵ ruinis
debet subsidio unusquisq qͦ ualet: & ex releuatione

Expanded text:
Hinc et ut motibus humanis divina voluntas Hinc et ut motibus humanis divina voluntas panderet quod volebat, ne labens fragilitas pro incerto teneret quod inviolatae veritatis promissio exprimebat, per Isaiam loquitur dicens: Ego Dominus et non est alius, in memetipso juravi: si ergo tantae institutionis limite sunt votiva juramenta servanda, quis alienorum a veritate haec adstruat execrabiliter violanda? Stabunt ergo sacrae auctoritatis vivida jussa nec vana profanatione erunt aliquatenus temeranda; verum ne juramenta quae data sunt videantur in nos ita penitus miserationum conclusisse praecordia, ut nullam de pietatis affectu animae viscera concipiant indulgentiam parituram, sic stabilitis contractibus juramenti sinum misericordiae aperimus, atque ita cunctis Deo placita devotione misereri censemus, ut nos nec juramenti teneat cautio reos, nec inhumanitas faciat exsecrandos. Occurrere certe miserorum ruinis debet subsidio unusquisque quo valet, et relevatione
Abbreviated transcription (Latin):
mus parit̃ & optamꝰ nulia ꝓfanatione solius & sũ¬
mȩ diuinitatis nom̃ existere assumendũ. nullo ꝑiu¬
rii sacrilegio indebito ꝓfanandũ. nullo unquam
contacti fallaciȩ contingendũ. Nam si attestante
ueritate ꝓpt̃ ꝓphanationẽ ꝑuirii euitandam ꝓhibet᷑
ommno iu̾rare cum dicitur: sit sermo ur̃. est est. non
erit nom̃ tante głȩ uoluntariȩ ꝓfanasse: dumn in
eo taxata fides dinoscitur int̾isse: Uel quatenus
pacis federa int̾ gentium discidia ligabuntur: fiñ
uiramenti pacta sanctiori integritate seruantur.a
Et enĩ omne quod inpacis federa uenit. tc̃ solidiꝰ
subsistit. cũ uiram̃ti hoc int̾positio roborat. Seo
& omne qd animos amicoꝵ conciliat. tẽ fixius
durat: cũ id sacramenti uincula ligant. Omne
etiam qđ testis astipulat: tẽ uerius constat. cũ id
adiectio iurationis affirmat. Qđ si & testis deficiat:
nnocentis fidẽ sola usiurandi taxatio manifestat.

Expanded text:
mus pariter et optamus, nulla profanatione solius et summus pariter et optamus, nulla profanatione solius et summae divinitatis nomen existere assumendum, nullo perjurii sacrilegio indebite profanandum, nullo uspiam contractu fallaciae contingendum. Nam si attestante Veritate propter profanationem perjurii evitandam prohibetur omnino jurare, cum dicitur: Sit sermo vester: EST, EST, erit nomen tantae gloriae voluntarie profanasse, dum in eo taxata fides dignoscitur interiisse, vel quatenus pacis foedera in gentium discidia ligabuntur, si non juramenti pacta sanctiori integritate serventur? Etenim omne quod in pacis foedere venit tunc solidius substat, cum juramenti hoc interpositio roborat, sed et omne quod animos amicorum conciliat tunc fixius durat, cum eos sacramenti vincula ligant, omne etiam quod testis astipulat, tunc verius constat, cum id adjectio jurationis affirmat; quod si et testis deficiat, innocentis fidem sola jurisjurandi taxatio manifestat.
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ pariet execrandam: Absit. Et enĩ si puibli¬
cis sacram̃itoꝵ gestis. quod õs auertat a quiblibet
illicita uł ñ bona exstitisse conditio allegatur: quȩ
aut iugulare animam patris. aut agere compelle¬
ret stuprum sacratissime uirginis: nunquio tole¬
rabilius esset stulte ꝓmissionis reicere uota quã ꝑ
inutilium ꝓmissoꝵ custodiã. exhorrend̃a eriminũ
implere mensurã: Qđ si ita esset: quomͦ crederetur
tinius obseruantia iussionis. fons pietatis. cũ emit¬
teret t̾bulos ultionis. Aut quęnam illa eẽt saerȩ
obseruatio legis: quȩ sacrilegia cõmitteret ꝓbitatis:
Uel cuiꝰ mensure ȩquitas uideretur: ut exumus pre¬
cepti cautela necis exoriretur immanitas truculenta:
At nc̃ non ita contendimꝰ. ut contentionũ diuortuis
concitatis. nosipsos contentionis certaminib mis¬
deuius nos casus a dispositione secludat. Unde ple¬

Expanded text:
mortem pariet exsecrandam? absit. Etenim si publimortem pariet exsecrandam? absit. Etenim si publicis sacramentorum gestis, quod Deus avertat, a quibuslibet illicita vel non bona exstitisset conditio alligata, quae aut jugulare animam patris aut agere compelleret stuprum sacratissimae virginis; nunquid non tolerabilius esset stultae promissionis rejicere vota, quam per inutilium promissorum custodiam exhorrendam criminum implere mensuram? Quod si ita esset, quomodo crederetur unius observantia jussionis esse fons pietatis, cum emitteret rivulos ultionis? aut quaenam illa esset sacrae observatio legis quae sacrilegia committeret pravitatis, vel cujus mensurae aequitas videretur, ut ex unius praecepti cautela necis exoriretur immanitas truculenta? At nunc non ita contendimus ut contentionum divortiis concitatis nos ipsos contentionis certaminibus misdevium hoc a sua dispositione secludat: unde ple
Abbreviated transcription (Latin):
Qui odit frem̃ suum homicida. ẽ. Et scitis quia
omĩs homicida ñ habet uitam ec̃nã in se manentẽ.
Et ꝑ semet ipsam ueritas. Diligite inimicos ur̃os:
bene facite his qui uos oderunt. Et iterũ. Dimit¬
tite & dimutcetur: uob̃. Si autẽ non dimiseritis:
nec pat̾ ur̃ cȩlestis dimittet uobis peccata urã. Sece
sunt dominicȩ iussionis hinc inde astipulata fir¬
missima cautione prȩcepta: ac proinde quia st̃
auum oris ꝑ secutione taxata. manebunt ꝑ omiã
et̃na lege p̾fixa. Q uid gͦ: Nunqͥd aut iuram̃t᷑a iustitͣie.
aut misccłiȩ pacem. sibi contraire narrabimus
dum scͥptũ sit. miscdia & ueritas obuiauert̃ sibi.
iustitia & pax complȩxe sunt se: Atqui controuer¬
siarũ lapsus eẽ incontentione fassi sumus. Et cutm
uniꝰ partis assertionẽ narrauimꝰ non implendam:
cur alterius assertio partis iacturȩ patiet᷑ in stan¬
tiam: Et quia iuram̃ti custodia ultionẽ ñ tem¬
ꝑat pauescendam: iocireo impietatis atrocitas

Expanded text:
homicida est, et scitis quia omnis homicida non habet vitam aeternam in se manentem? Et per semetipsum Veritas: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui vos oderunt: et iterum: Dimittite et dimittetur vobis; si autem non dimiseritis, nec Pater vester coelestis dimittet vosunt Dominicae jussionis hinc inde astipulata firmissima cautione praecepta, ac proinde quia sunt divini oris prosecutione taxata manebunt per omnia aeterna lege praefixa. Quid ergo? Nunquid juramenta justitiae et juramenta pacis sibi contra ire narrabimus dum scriptum sit: « Misericordia et veritas obviaverunt sibi, justitia et pax complexae sunt se . » At quia controversiarum lapsus sese in contentione diffundunt, adeo unius partis assertionem narrabimus non implendam? cur alterius assertio partis jacturae comminatur instantiam? Et quia juramenti custodia ultionem non temperat pavescendam, idcirco impietatis atrocitas
Abbreviated transcription (Latin):
mines ñ ẽ.Omnes in sanguine iudicantur: unus¬
manus p̃parant. Beneficentiȩ certȩ que diuinis
ocłis tanto.ẽ. grauior quanto & inuenit᷑ eẽ p̾sentior.
sic nos isaias instruit dicens. Dissolue colligatio¬
nes impietatis: solue fasciculos depͥmentes. Paulꝰ
etiã uas electionis. Pietas ad omĩa utilis.ẽ. Et iacob.

Expanded text:
mines non est; omnes in sanguine judicantur; unusmines non est; omnes in sanguine judicantur; unusmanus praeparant. » Ad beneficentiam certe quae divinis oculis tanto est gratior, quanto et invenitur esse praesentior, sic nos Isaias instruit, dicens: « Dissolve colligationes impietatis, solve fasciculos deprimentes . » Paulus etiam vas electionis: « Pietas ad omnia utilis est . » Et Jacobus: «
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ dni di sui infrustra. Item in leuitieo. Non ꝑ¬
iurabis innomine meo: nec pollues nom̃ dñi di
tui. ego dñs. At uero quia illata p̾ssurarum acerbitas
resolui possit ac debeat. tam uinculoꝵ & lam̃toꝵ horror
insinuat: quam eiꝰdẽ auctoritatis dnĩcȩ p̃cepta com¬
mendant. Et enĩ iuxta ueterẽ translationẽ. ita qͦs d̾ã
ꝑisaiam graui exprobratione ds increpitat dicens.
Tȩ filiis desertionis dicit dñs. fecistis conciliũ ñ ꝑme
& sponsionẽ non ꝑ spm̃ meũ. adicere peccatũ super
peccatũ. Itẽ in ieremia. Iniqͥtates nr̃ȩ declinauert̃¬
omĩa: & peccata nr̃a amouert̃ bona a nobis.quia inuen¬
t sunt in popło meo impii & loqñtes uana.Statue¬
runt ad disꝑgendos uiros: & comp̾hendert̃. Ut la¬
queus uenantis plenus uolatilib. sic domus eoꝵ
plenȩ dolo. Et item ꝑeundem. Ue in anima mea
quia periit reuerens at̃ra: & qui corrigat int̾ho¬

Expanded text:
nomen Domini Dei sui frustra. Item in Levitico: Non pnomen Domini Dei sui frustra. Item in Levitico: Non perjurabis in nomine meo, nec pollues nomen Domini Dei tui: ego Dominus. At vero quia illata pressurarum acerbitas resolvi possit ac debeat tam vinculorum et lamentorum horror insinuat, quam ejusdem auctoritatis Dominicae praecepta commendant: etenim juxta veterem translationem ita quosdam per Isaiam gravi exprobratione Dominus increpat dicens: Vae filii desertionis, dicit Dominus: fecistis consilium non per me, et sponsionem non per spiritum meum, adjicere peccatum super peccatum. Item Jeremias: Iniquitates nostrae declinaverunt ista et peccata nostra amoverunt bona a nobis, quia inventi sunt in populo meo impii et laqueos statuerunt ad dispergendos viros et comprehenderunt: ut laqueus stans plenus 429 volatilibus, sic domus eorum plena dolo. Et per Michaeam: Eheu mihi anima, quia periit revertens ad terram, et qui corrigat inter ho
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝑficias qđ implere pauemꝰ. Simus gͦ inte reqͥes¬
centes. & erroneoꝵ fluctuum pauorib abiectis. cõ¬
mertia nos iube disponere pacis. Inchoemus illa
q̃ & ingłam tue omĩpotentiȩ conferantur. & huma¬
ne saluti te annitente donentur. Temporib ñ ꝓcul
excursis. cum quorunda refugarum tu multuosa
seditio. frequent̃ uastationes t̾ris inferret. & scandala
popłis cum excidiis irrogaret. adeo ut captiuorũ
quȩ tali concusse st̃ peste. ut quilibet conatus neq̾at
reparare. exactum. ẽ. iii potius necessitatis exorte
quam de lib̃atione iudicii. ut contra eosd̃e eisdẽq si¬
millimos cũ omĩ fere popło acerrima iuramenta
daremꝰ. Unde iurasse nos ꝑ attestationẽ diuini noĩs
conditio uiramenti demonstrat. & ne resolui queat.
sacrȩ septurȩ auctoritas instat. Scͥptum namq in
exodo est. Non assumes nom̃ dñi di tui inuanum.
Nec enĩ insontem habebit dñs eum. qui assũpserit

Expanded text:
do perficias quod implere pavemus. Si jam ergo in te requiesdo perficias quod implere pavemus. Si jam ergo in te requiescentes, erroneorum fluctuum pavoribus abdicatis, commercia nos jubes disponere pacis, inchoemus illa quae et in gloriam tuae omnipotentiae conferantur et humanae saluti te annuente donentur. Temporibus non procul excursis cum quorumdam refugarum tumultuosa seditio frequenter vastationes terris inferret, et scandala populis cum excidiis irrogaret, adeo ut captivorum quae tali concussae sunt peste quilibet conatus nequeat reparare, exactum est vi potius necessitatis exortae quam deliberatione judicii, ut contra eosdem eisdemque simillimos cum omni fere populo acerrima juramenta daremus, unde jurasse nos per attestationem divini nominis conditio juramenti demonstrat, et ne resolvi queat sacrae Scripturae auctoritas instat; scribitur namque in Exodo: Non assumes nomen Domini Dei tui in vanum, nec enim insontem habebit Dominus eum qui assumpserit