comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ccesserunt autem disci¬
puli non tantura loco.
s etiam fide ⁊ deuoci¬
sae: ut suscipent pacem populo
sus. Nisi enroi illi accessissent: sa¬
sutas ad nos uersser. Et aperies
os suiren docebat cos dicens. Non¬
uatat quod minc eum dictum est
apusse os suum: qui in lege ueti
aperire solebat ora prophetare.
Per os quoqz uerus designatur
homo. Quod autem dicit docebat
cos: ꝑ auctoritatem doctrine diuu¬
nam̃ ostendit naturam. que hu¬
manam in se suscipere dignata est
formam. ꝑ quam doceret. Peati
pauperes spiritu: quoniain ip̃õꝵ¬
est regnum celoꝵ. Ne quis puta
rit pauꝑtatem que non nrĩqraͣ
necessitatem patitur a domino
predicari. adimrit spiritu: ut
humilitatem intelligeremus nõ
possidebunt terram. Ron terram
iudee nec terram huius mundi.
nec terram maledictam spinas
⁊ tribusos afferentem. quam cru¬
delissimus quisq ⁊ bellator ma¬
gis possidet: s tecram qmͣ ꝑsal¬
mista desiderat dicens. C redo ui¬
dere bona domiui: in regione ui

Expanded text:
ccesserunt autem discipuli non tantum loco, sed etiam fide et devotione, ut susciperent pacem populo suo. Nisi enim illi accessissent, sanitas ad nos non veniret. Et aperiens os suum docebat eos, dicens. vacat quod nunc eum dictum est sse os suum, qui in lege veteri aperire solebat ora prophetarum. Per os quoque verius designatur homo. Quod autem dicit, docebat eos, per auctoritatem doctrinae divinam ostendit naturam, quae humanam in se suscipere dignata est formam, per quam doceret. Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum regnum est coelorum. Ne quis autem putaret paupertatem, quae nonnunquam necessitatem patitur, a Domino praedicari, adjunxit spiritu, ut humilitatem intelligeres, non possidebunt terram. Non terram Judaeae, nec terram istius mundi, nec terram maledictam spinas et tribulos afferentem, quam crudelissimus quisque et bellator magis possidet, sed terram quam Psalmista desiderat, dicens: Credo videre bona Domini in terra vi
Abbreviated transcription (Latin):
muns ascendit. nisi illoꝵ qui
ea ꝑfrui digni iueniũtur quoꝵ
nomina scripta sunt ra libro ui¬
te qui ⁊ laucrunt stolas suas
in sanguine agni. ⁊ sunt ante
sedem dei. serunitq edie ac
nocte. Non est senectus ibi. neq
senectutis miseria: dũ om̃es
cccurrunt in uicũ ꝑfactum. in
mensuram itatis plantubĩs

Expanded text:
minis ascendit, nisi illorum qui minis ascendit, nisi illorum qui ea perfrui digni inveniuntur, quorum nomina scripta sunt in libro vitae, qui et laverunt stolas suas in sanguine Agni, et sunt ante sedem Dei, serviuntque ei die et nocte. Non est senectus ibi, nec senectutis miseria, dum omnes occurrunt in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
iud hac uita beacius
ubi non est pauper¬
tatis metus. non
egrituduns imbecillitas: nemo
leditur. nemo irascitur. nemo
muidet. cupiditas nulla exar¬
descit. Nullum cibi desiderium:
nuilla honoris pulsat. aut po¬
testatis ambicio. Nullus ibi
demonum metus. insidie dya¬
bosi nille tecror iohanne pro¬
cul. Mors neq corporis. naqz
amme. s gloria ĩmortalitati
munere iocunda. Nulla erit
tunc usqm discordia. s cũcta
consona cuncta conuemiencia.
quia ommũ sanctorum una
concordia. par cuncta ⁊ leticia
contuna. Tranquilla sunt
Quia ciuitas ut legitur illa
non egebit lumine sous: sed
dominus ommpotens illũabit
eam ⁊ lucerna eius est agnus.
Ubi sancti fulgebunt ut stelle
imperpetuas eterintates: ⁊ situt
splendor firmamenti. qui erudi¬
unt multos. Quappter nox
ubi nulla. nulle tenebre concur¬
sus nubuun missus. nec frigo¬
ris ardoris ue asperitas ulla.
s taus quedam erit rerum tem¬
peries. quam nec orulus uidit.
nec auris auduunit. nec in cor ho¬

Expanded text:
id hac vita beatius, ubi non est paupertatis metus, non aegritudinis imbecillitas? Nemo laeditur, irascitur nemo, nemo invidet, cupiditas nulla exardescit, nullum cibi desiderium, nulla honoris pulsat aut potestatis ambitio, nullus ibi diaboli metus, insidiae daemonum nullae, terror gehennae procul, mors nulla neque corporis, neque animae, sed immortalitatis munere jucunda vita. Nulla erit tunc usquam discordia, sed cuncta consona, cuncta convenientia quia omnium sanctorum erit una concordia. Pax cuncta et laetitia continet, tranquilla sunt Quia civitas, ut legitur, illa non egebit lumine solis, sed Dominus omnipotens illuminabit eam, et lucerna ejus est Agnus . Ubi sancti fulgebunt ut stellae in perpetuas aeternitates, et sicut splendor firmamenti qui erudiunt ibi nulla, nullae tenebrae, concursus nubium nullus, nec frigoris aut ardoris asperitas ulla; sed talis quaedam erit rerum temperies, qualem nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor ho
Abbreviated transcription (Latin):
ei aum ineffabilis.
⁊ immensa bonitas
ctiam hoc preuidit. ut laborum
quidem tempris ⁊ agonis non
extenderet. nec longum faceret
aut eternum. s brae ⁊ ut ita
dicam momentaneum: ut ĩ hac-
brau ⁊ exigua iita agones essẽt
⁊ labores. m illa uero que et̾na
est. corona ⁊ prerma meritoꝵ
ut labores quidem cito fimirent᷑.
meritoꝵ uero prennia sine fine
durarent. ut post huns mũdi
tenebras uisuri essent candidis¬
sutani lucem. ⁊ accepturi ma¬
iorem passionum cunctaꝵ acer¬
bitatib beatitudinem: testãte
hoc apostolo ubi ait. Non sunt
condigne passiones huius tẽ¬
poris: ad futuram gloriam qͥ
reuelabitur in nobis. Quam
leto sum de prelio reuertentes
prostrato trophea ferentib oc¬

Expanded text:
ei enim ineffabilis et immensa bonitas etiam hoc providit, ut laborum quidem tempus et agonis non extenderet, nec longum faceret aut aeternum; sed breve et, ut ita dicam, momentaneum: ut in hac brevi et exigua vita agones essent et labores; in illa vero quae aeterna est, corona et praemia meritorum: ut labores quidem cito finirentur, meritorum vero praemia sine fine durarent: ut post hujus mundi tenebras visuri essent candidissimam lucem, et accepturi majorem passionum cunctarum acerbitatibus beatitudinem, testante hoc Apostolo, ubi ait, Non sunt condignae passiones hujus temporis ad superventuram gloriam quae revelabitur in nobis . Quam laeto sinu de praelio revertentes prostrato tropaea ferentibus oc
Abbreviated transcription (Latin):
um triumphantib
uiris et femme ue¬
niunt. que cum se¬
tulo sexum quoq uicerunt: et
geminata gloria misicie uirgi¬
nes cum pueris: teneros ãnos
uirtutib transeuntes. Sed ⁊
cetera fidelium turba aule per¬
petue regiam intrauit. qui sin-¬
cecitatem fidei inconcussis pre¬
ceptoꝵ celestium disciplins :
unica pace obseruauerunt.
Ergo agite nunc fratres agg¬
diannir iter uite: reuertanur
ad ciuitatem celestem in qua
scripti sumus et ciues decreti.
Roti sumus hospites sed ciues
sanctoꝵ ⁊ domestici der: etiam
illius heredes. coheredes autem
xpisti. Hhuius nobis urbis ia¬
nuuis apiet fortitudo: et fiducia
latum prebebit ingressum. Cõ
illius felicitatem: in quantũ
considerare possibile est. Ut
em uere est: comprehende nul¬
lus ẜmo sufficiet. Dicitur de
ea in quodam loco sit: quod au¬
fugiet ibi dolor ⁊ tristicia ⁊ ge¬

Expanded text:
um triumphantibus uiris et feminae ueniunt quae cum saeculo sexum quoqugeminata gloria militiae virgines cum pueris teneros annos virtutibus transeuntes. Sed et caetera fidelium turba aulae perpetuae regiam intravit, qui sinceritatem fidei inconcussis praeceptorum coelestium disciplinis unita pace observaverunt. Ergo agite nunc, fratres aggrediamur iter vitae, revertamur ad civitatem coelestem, in qua scripti sumus et cives decreti. Non sumus hospites, sed cives sanctorum et domestici Dei ; etiam illius haeredes, cohaeredes autem Christi. Hujus nobis urbis januas aperiet fortitudo, et fiducia latum praebebit ingressum. 3. Villius felicitatem, in quantum considerare possibile est. Ut enim vere est, comprehendere nullus sermo sufficiet. Dicitur de ea in quodam loco sic, quod aufugiet ibi dolor et tristitia et ge
Abbreviated transcription (Latin):
orum est hic. Cui soror pueri.
Dis inquit ut uadam ⁊ uocẽ
tibi hebream mulierem que ͤ
nutrire possit infantulũ. Rn-¬
dit. Dade. Perrexit puella et uo
erum istum:et nutri in: Ego tͥ
dabo mercedem tuã. Suscepit
mulier et nutriuit puerũ: adul¬
tumqz tradidit filie pharaonis.
quem illa adoptauit in locum.
filii. uocauitqz nomẽ eus moy¬
sen dicens: quia de aqua tuli

Expanded text:
pueri, Vis, inquit, ut vadam, et vocem tibi Hebraeam mulierem, quae nutrire possit infantulum? Respondit ei, Vade. Perrexit puella, et voerum istum et nutri mihi: ego tibi dabo mercedem tuam. Suscepit mulier et nutrivit puerum, adultumque tradidit filiae Pharaonis; quem illa adoptavit in locum filii, vocavitque nomen ejus Moyses, dicens: Quia de aqua tuli
Abbreviated transcription (Latin):
tenderet. et quasiinter denisissic̃s
delictoꝵ tencbras splendidissimũ
iusticie solera. lucis sue radio pre¬
monstraret. de seipso dicens. Ego
nox clamantis in desecto. Uidẽ¬
arnus in quo deserto: iõ est in ga¬
cum ꝑopulo. Uacua enum pecto¬
ia da tanore ⁊ sprcitu sancto aren¬
cia: deserto squalentis herem com¬
rarantur. Desertus erat hic mũ
bat. tariquam ager raicultus.
⁊ nulla penitus bonoꝵ opum
seuriditatem aiͣtulerat: ñuillum
iibrem graciẽ spũalis accepat.
Mittitur beatus iohannes. qui
eum per propheticara atq apo¬
olicam predicacionem annũ¬
ciando pentaiciam quasi rudm
appum ꝓsunderet. faidaret
exto leret. diuini nerbi seminib
iplcret. ⁊ ad maturam frugẽ.
dest ad regenerasioins glam¬

Expanded text:
tenderet, et quasi inter densissimas delictorum tenebras, splendidissimum justitiae solem lucis suae radio demonstraret, de se ipso dicens, Ego vox clamantis in deserto . Videamus in quo deserto, id est, in Gentium populo. Vacua enim timore Dei pectora, et Spiritu sancto carentia, deserto squalentis eremi comparantur. Desertus enim erat hicbat tanquam ager incultus, et nullam penitus bonorum operum fecunditatem attulerat, nullum imbrem gratiae spiritualis acceperat. Mittitur beatus Joannes, qui eum per propheticam atque apostolicam praedicationem, annuntiando poenitentiam, quasi rudem campum proscinderet, fecundaret et excoleret, divini verbi seminibus impleret: et ad maturam frugem, id est, ad regenerationis gra
Abbreviated transcription (Latin):
ost illum sacroscm̃ do¬
mini nr̃i natalem diẽ
nullius hominis natiuitatem
legimus celebrari: nisi sosum be-¬
atu ioheunus baptiste. In aliis
sanctis ⁊ electis dei nouinus illũ
diem colli: quo illos post consum¬
macionẽ laboꝵ ⁊ deuictum triũ¬
phatumq mundum in perpetu¬
as eternitates presens rata par¬
turiit. In aliis consummata
ustum diei mecita celebrantur:
in hoc etiam prima dies etiam
hominis micia consecrantur.
pro hac absq dubio sausa. quia
p hunc dominus aduentum su¬
non agnosçerent.¬
ohannes figura fuit
ueteris testamenti-
⁊ in se formain pre¬
nulii legis. Et ideo iohannes pre¬
aunciat saluatoreni: sicut lex
gratiam precurrit. Quod autẽ
non dum natus est de secreto
materi uteri prophetauit. et
expers lucis iam testis est ueci¬
tatis. hoc est intessigendum.
quod latens sub̃ uelamine et
carne littere. ⁊ redemptorem
mundo spiritus predicauit et
nobis deuin nri de quedam le¬
gis utero procreauit. Ergo inda
errauerunt a uentre: idest a lege

Expanded text:
ost illum sacrosanctum Domini natalem diem, nullius hominis nativitatem legimus celebrari, nisi solius beati Joannis Baptistae. In aliis sanctis et electis Dei novimus illum diem coli, quo illos post consummationem laborum, et devictum triumphatumque mundum in perpetuas aeternitates praesens haec vita parturiit; in aliis consummata ultimi diei merita celebrantur: in hoc etiam prima dies et ipsa etiam hominis initia consecrantur; pro hac absque dubio causa, quia per hunc Dominus adventum sunon agnoscerentautem figura fuit veteris Testamenti, et in se formam praetulit Legis: et ideo Joannes praenuntiavit Salvatorem, sicut Lex gratiam praecucurrit. Quod autem nondum natus de secreto materni uteri prophetavit, et expers lucis jam testis est veritatis: hoc est intelligendum, quod latens sub velamine et carne litterae, et Redemptorem mundo spiritu praedicavit, et nobis Dominum nostrum de quodam Legis utero proclamavit. Ergo quia Judaei erraverunt a ventre, id est, a Lege
Abbreviated transcription (Latin):
biit moyses: et reuer¬
sus est ad iethro cõs¬
natum siiũ. Dixitq
a. Dadam et reuertar ad frẽs
meos in egyptum. ut uideam
si ad huc uiuũt. Cui ait iethro.
Dade in pace. Dixit ergo dñs
ad moysen:ĩ madyan. Dade
et reuertere in egyptimn. Mortu
sunt enĩ omnes qui querebant
animam tuã. Tulit moyses
uxorem suã et filios suos: et ĩ¬
posuit eos suꝑ asinũ: reuersus¬
qz est in egyp̃tum. portãs uir

Expanded text:
biit Moses et reversus est ad Iethro cognatum suum dixitque ei vadam et revertar ad fratres meos in Aegyptum ut videam si adhuc vivunt cui ait Iethro vadad Moysen in Madiam: Vade, et revertere in Aegyptum: Mortui sunt enim omnes qui quaerebant animam tuam. Tulit ergo Moyses uxorem suam, et filios suos, et imposuit eos super asinum, reversusque est in Aegyptum, portans vir
Abbreviated transcription (Latin):
postqͣm constan¬
Stino augusto cõ¬
tra maxentium
fuisset ostensum. et ip̃o feliciter
obtinente triumphũ. ab helena
iam dicti principis matre sc̃a
crux fuisset ĩuenta. Atq ꝑ sam¬
e tatem egroti cognita. et resusci-¬
tatoẽm mortui fuiss euidenti
indicio uirtutis ens declarata:
regina uoti compos effecta. ita
salutare lignum fecit setari per
medium. ut et crucem constan¬
itinopolim deferret ad filium. et
crucem ierosolimis thecis argẽ
ubi fuerat mẽbuis dom̃icis ap¬
tata supplicio. ibidem glificata
uen̾aretur a populo. R Dulce¬

Expanded text:
postquam, Constantino Augusto cotra Maxentium fuisset ostensum, et ipso feliciter obtinente triumphum, ab Helena jam dicti principis matre sancta crux fuisset inventa, atque per sanitatem aegroti et resuscitationem mortui fuisset evidenter indicio virtutis declarata, regina, voti compos effecta, ita salutare lignum fecit secare per medium, ut et crucem Constantinopoli deferret ad filium, et crucem Hierosolymis thecis argentubi fuerat membris Dominicis aptata supplicio, ibidem glorifica veneraretur a populo. Mu
Abbreviated transcription (Latin):
gat culpam: ut possit reis re¬
tribuere ueniam. Ot quos in¬
formare ĩstruendo nõ potuit.
es possit confitendo purgare.
Accipiũt indumenta pellicea:
et qui confessi delictum iam¬
fuerant. ueniam cultus hũ¬
militate participent. R Ponã¬
arcum meum ĩ nubib celi dicit

Expanded text:
gat culpam, ut possit regat culpam, ut possit retribuere veniam, ut quos formare instruendo non potuit, eos possit confitendo purgare: accipiunt indumenta pellicea, ut qui confessi jam delictum fuerant, veniam cultus humilitate perciperent. Ostenarcum meum in nubibus coeli, et
Abbreviated transcription (Latin):
priuãtur. Fasti sunt quod nõ
erant:dum amittãt qd̃ fue¬
rant. Adeo gaudeat serpens
se ꝑpetrasse quod uoluit: letat᷑
Exultat se malicie affectus¬
ĩ homine deceptionẽ implesse:
et nescit infelix uulnatum
semetip̃m dum uulnat. tru¬
cidatũ dum trutidat. dũ ho¬
contempsisse qͣm mortem Se
tamen plus malicia serpẽtis
qͣm homis contemptu ꝯmo¬
tus est: plus falaciam dya¬
boli qͣm hominis ꝑfidiam de.¬
notauit. Adeo dominus deus
et seuiciam excetratus ẽ hostis:
et casum miseratus est hom̃is
Crudelitatem hostis exhortu¬
it:et deceptum hominem pa¬
terna pietate condoluit. Ini-¬
mici atrecitate ꝑmotus est:
et hominẽ lementer doluit.qͥ.
deceptus est. Deniq dominus
deus ubi es inquit adam. Ad
confessionẽ prouocat. dum ĩ¬
terrogat. uult em̃ fateri pecca¬
tum. dum ab eo ĩquirit ad¬
missũ. Querit misereri: dũ
cum reo de culpa collequitur.
ueniam cogitat. qui causam
contempte legis ĩcusat. obiur¬

Expanded text:
privantur, facti sunt quod non privantur, facti sunt quod non erant, dum amittunt quod fuerant. Adeo gaudet serpens perpetrasse quod voluit, laetatur Exsultat malitiae effectus hominis deceptionem implesse. Et nescit infelix vulneratum semet, dum vulnerat; trucidatum dum trucidat, dum hocontempsisse quam mortem, sed tamen plus malitia serpentis quam hominis contemptu commotus est, plus fallaciam diaboli quam hominis perfidiam denotavit: adeo Dominus Deus et saevitiam exsecratus est hostis, et casum miseratus est hominis: crudelitatem hostis exhorruit, et deceptum hominem paterna pietate condoluit, inimici atrocitate permotus est, et hominem clementer doluit qui deceptus est. Denique Dominus Deus, Ubi es, inquit, Adam? Ad confessionem provocat dum interrogat. Vult eum fateri peccatum, dum ab eo inquirit admissum. Quaerit misereri, dum cum reo de culpa colloquitur. Veniam cogitat, qui causam contemptae legis incusat. Objur
Abbreviated transcription (Latin):
eniqz consentiẽs .uͭ.¬
mulier talis cirra
uirũ extitit: qualẽ
circa se maliciã serpentis ĩue-¬
uit. Adeo ꝑsuasa est et ꝑsuasit.
infecta est̃. et infecit. decẽpta et
decepit. Que quidẽ mulier feri¬
tur sententia duplici. altera
propria. altera cõmuni. ꝓpria
qua filios parere ĩ dolore p̾cepta
est:cõmuni. qua cũ uiro mor¬
ti addicta est. Altera qua serpẽ¬
ti assensit. altera qua marito
ꝑsuasit. De consensu enĩ. ĩ mor¬
tis sententiã incidit. de ꝑsuasu
ĩ dolore filios par̃e meruit. Hãc
igitur sententiã et qui nõ no
dum patitur discit. et qui nes¬
at dum expungitur sentit. et
qui ignorat. dum exꝑit agnos¬
cit. Pronefas. Preceptum dei
contempnitur: et persuasco ẜ¬
pentis auditur. Despicit᷑ deus
ꝓuidens:et serpens auditur
decipiens. Sꝑnũtur saluta¬
ria monita: et excipruntur ue¬
nenata colloquia. Unde addi¬
citur homo ex contemptu mor¬
ti: qui masuit obedire serpẽti.
Spoliantur gloria: dignitate

Expanded text:
Denique consentiens mulier talis circa virum exstitit, qualem circa se malitiam serpentis invenit. Adeo persuasa est et persuasit, infecta est et infecit, decepta est et decepit. Quae quidem mulier feritur sententia duplici, altera propria, altera communi: propria, qua filios parere in dolore praecepta est; communi, qua cum viro morti addicta est. Altera qua serpenti assensit, altera qua marito persuasit. De consensu enim in mortis sententiam incidit, de persuasu in dolore filios parere meruit. Hanc igitur sententiam, et qui non novit, dum patitur discit; et qui nescit, dum expungitur sentit; et qui ignorat, dum experitur agnoscit. Proh nefas! praeceptum Domini contemnitur, et persuasio serpentis auditur. Despicitur Deus providens, et serpens auditur decipiens. Spernuntur salutaria monita, et recipiuntur venenata colloquia. Unde addicitur homo ex contemptu morti, qui maluit obedire serpenti. Spoliantur gloria, dignitate
Abbreviated transcription (Latin):
niciem oꝑantur. Deniq plus
adam domesticis. qͣm inunici-
iaculis leditur: plus proprio
qͣm hostili ense ꝑimitur. plus
mulieris qͣm extraneo gladio
uulneratur. Accessit enim ser¬
pens subtilis ut faleret: et acces¬
sit non ut uiro. sedut mulieri
serpentinũ uirus inflig̾et. As¬
cessit inqͣm. ut unius ꝯsensu
utusq nocere potuisset. Soli

Expanded text:
erniciem operantur. Denique plus erniciem operantur. Denique plus Adam domesticis quam inimici jaculis laeditur, plus proprio quam hostili ense perimitur, plus mulieris quam externo gladio vulneratur. Accessit enim serpens subtilis ut falleret, et accessit, non ut viro, sed ut mulieri serpentinum virus infligeret. Accessit, inquam, ut unius consensu utrique nocere potuisset. Sed soli
Abbreviated transcription (Latin):
emo est qui nesciat ĩ¬
principio hominem
sic a deo plasmatum¬
ẽẽ: ut instrueretur prudencia.
conformaretur consilio. ratõis
capax. diuina ꝓuidencia redde¬
tur. Instrueretur inqͣm prudẽ¬
cia qua hostis caliditatem ui¬
taret. consilio: quo salutaria
ac recta ꝑquireret. ratione: qua
deo genitori parendum ẽẽ cog¬
nosceret. Etenĩ dominus deus
armauit. Quippe qui cũ dya¬
bolo fuerat pugnaturus: ue¬
lut quibusdam armis. hoc est
erat instruendus. Addidit p̾ter¬
ea legem. qua dei uoluntatẽ
cognosceret. et quid contempnẽ¬
quidem homo ĩcautus dum dya
bolo ꝑsuadenti magis qͣm dño
iibeñti consensit: sit et uitam
qͣm hũit perdidit. et mortem
quam ignorabat accepit Sta¬
bat autem adam inter uxorem
et dyabolum. inter euam ⁊ ho
iuenit: mulier ĩ cauta serpenti
adam prothoplaustũ cicũueĩt.
Adam uero ꝑ uxorem inuenit
interitũ. quãm a deo acceperat
in auxilium. Prodolor. ꝓspera
in contrariũ cedunt: utilia ꝑ¬

Expanded text:
est qui nesciat principio hominem sic a Deo plasmatum ut instrueretur prudentia, consilio formaretur, rationis capax, divina providentia redderetur. Instrueretur, inquam, prudentia qua hostis calliditatem vitaret; consilio, quo salutaria ac recta perquireret; ratione, qua Deo genitori parendum esse cognosceret. Etenim Dominus Deus armavit, quippe qui cum diabolo fuerat pugnaturus, velut quibusdam armis, hoc est erat instruendus. Addidit praeterea legem qua Dei voluntatem agnosceret, et quid contemnenquidem homo incautus, dum plus diabolo persuadenti quam Deo jubenti consensit, et sic vitam quam habuit perdidit, et mortem quam ignorabat accepit. Stabat Adam inter uxorem et diabolum, inter Evam et homvenit, mulier incauta serpentiuAdam protoplastum circumvenit. Adam vero per uxorem invenit interitum, quam a Deo acceperat in auxilium. Proh dolor! prospera in contrarium cedunt, utilia p
Abbreviated transcription (Latin):
o homo grauiorem culpã esse.
post ueniam. renouatum iul¬
nus peius dolore post curã. mo¬
lestius hominem sordidari pose
gram. Quare idulgentie ĩgre.¬
tus est: qui post ueniam peccat
sanitatis ĩdignus est. qͥ semet.¬
ip̃m postqͣm curatus est milne¬
rat. Nec mundari meretur. qui
sepm̃ post grãm sordidat. Por¬
ro qui post absolutionẽ non pec¬
cat m̾etur et premũ: qui post
curam cautus est. sanitatis pol¬
sidet donũ. qui grãm dei illesã-
tenuerit. eternitatis accipiet
regnũ. Graue est enim hominẽ
ĩstructum delinquere: grauius.
iam absolutũ peccatẽ Seruo
peior est. qui patronũ post datã
libertatem ostendit. Genefichi
ngratus est: qui datorem tu¬
moris arrogantia despicit. Qre
aut salutem de exemplo adqͥre.
aut de consortio similem sentẽ¬
ciam metue: ne seuerũ senti¬
as iudicem. qui benignũ con¬
memetip̃m iuraui dixit dominꝰ
nõ adiciam ultra aquas diluui
suꝑ terram. pacti mei recordabor.

Expanded text:
o homo, graviorem culpam esse o homo, graviorem culpam esse post veniam, renovatum vulnus pejus dolere post curam, molestius hominem sordidari post gratiam. Quare indulgentiae ingratus est, qui post veniam peccat; sanitate indignus est, qui semetipsum postquam curatus est vulnerat, nec mundari meretur qui semetipsum post gratiam sordidat. Porro qui post absolutionem non peccat, meretur et praemium; qui post curam cautus est, sanitatis possidet donum; qui gratiam illaesam tenuerit, aeternitatis accipiet regnum. Grave est enim hominem instructum delinquere, gravius jam absolutum peccare. Servo pejor est qui patronum post datam libertatem offendit. Beneficiis ingratus est, qui datorem tumoris arrogantia despicit. Quare aut salutem de exemplo acquire, aut de consortio similem sententiam metue, ne severum sentias judicem, qui benignum conmemetipsum juravi, dicit Dominus, non adjiciam ultra aquas diluvii super terram. Pacti mei recordabor,
Abbreviated transcription (Latin):
possunt: ita nũqͣm bomi mali¬
q merito separant᷑. Ut enim
non potest a corpores boms ani¬
mus separari. ita ab anim ma̾¬
lis corpus non potest dissociari.
Si enim in dei iudicio utreq
substancie. aut supplicio. aut
expurgentur: cur non et ĩ isto
seculo pariter aut mesticia. aut
leticia ꝑfruunt. Unde et tibi
xp̃ianẽ excusatio nulla est: qui
post seruitutem liberatus es. post
captiuitatem redemptus. post
uexationem curatus. post int̾¬
tum restitutus. Habes ĩ moni¬
tis qd̃ excerceas: habes exempla
que timeas. Adam enim nec
fallaciam dỹaboli uou̾at. nec
decepti cuiusqͣm casum defleu̾at.
Qui quidem forsitan posset eua¬
dere: nͥ prior cum hoste dũ corifu¬
git occumberet. Te iam instrurit
dominus: tibi gestoꝵ exempla
ꝓposuit. Ecce inquit sanus fac¬
tus es: iam noli peccare. ne qͥd
tibi deterius fiat. Noli inquit
peccare post ueniam: noli uul¬
nerari post turam. noli sordi¬
dari post grãm. Cegita inquit

Expanded text:
possunt, ita nunquam boni malipossunt, ita nunquam boni malique merito separantur. Ut enim non potest a corporis bonis animus separari, ita ab animi malis corpus non potest dissociari. Si enim in Dei judicio utraeque substantiae aut supplicio aut expurgentur, cur non et in isto saeculo pariter aut moestitia aut laetitia perfruantur? Unde tibi, Christiane, excusatio nulla est, qui post servitutem liberatus es, post captivitatem redemptus, post vexationem curatus, post interitum restitutus: habes in monitis quod exerceas, habes exempla quae timeas. Adam enim nec fallaciam diaboli notat, nec decepti cujusquam casum defleverat. Qui quidem forsitan posset evadere, nisi prior cum hoste dum confligit occumberet. Te jam instruit Dominus, tibi gestorum exempla proposuit. Ecce, inquit, sanus factus es, noli jam peccare, ne quid tibi deterius fiat . Noli, inquit, peccare post veniam, noli vulnerari post curam, noli sordidari post gratiam. Cogita, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
stendit dominus qͥb
officiis possint delic¬
ta purgari. oftendit¬
s confessione et deformitate cultꝰ.
ri. Ut enun contumacia est ce¬
lare. qd̃ deo teste cõmiseris. sic
periculosum est si splendore cul¬
Atus animi ĩnocentiam mẽtia¬
ris. Nemo itaq nemo pocorũ
uicia. desꝑata letitia contegat.
nemo ĩfecto. delictis animo. dis¬
simulationis uirus infundat.
Animi uicia:corporis merore
monstrentur. Si uexatus est
animus lugeat corpus. qͦmã
queciens corpus in causa est.
animus mesticia condolescit.
Certe quale est corporis uicia
sine anime compassione ẽẽ nõ
posse:tale est animi uitia cor¬
poris compassione nõ priuari.
Parter contristentur: ut ueniã
pauter consequantur. Qͦniã
utrosq simul aut beneficio fo¬
ueri: aut ĩiuria uexari necces¬
se est. Nec enĩ aliud est hamo:
qm corporis animiqz contrecio.
Hec enim duo qͣntum diffini¬
ticinib differunt: tantum ho¬
minẽ dum iuguntur efficiũt.
Utenim in uita separari nõ

Expanded text:
stendit Dominus quibus officiis possint delicta purgari, ostendit confessione et deformitate cultus ri. Ut enim contumacia est celare quod Deo teste commiseris, sic periculosum si splendore cultus animi innocentiam mentiaris. Nemo itaque, nemo peccatorum vitia desperata laetitia contegat, nemo infecto delictis animo dissimulationis virus infundat. Animi vitia, corporis moerore monstrentur. Si vexatus est animus, lugeat corpus, quoniam quoties corpus in causa est, animus moestitia condolescit. Certe quale est corporis vitia sine animi compassione esse non posse, tale est animi vitia sine corporis compassione non privari. Pariter contristentur, ut veniam pariter consequantur, quoniam utrosque simul aut beneficio foveri, aut injuria vexari necesse est. Nec enim aliud homo est quam corporis animique concretio. Haec enim duo quantum diffinitionibus differunt, tantum hominem dum junguntur efficiunt. Ut enim in vita separari non
Abbreviated transcription (Latin):
ue carminib uel detractionib
aurem libenter aꝑit: hanc aĩe
sue portam mortis efficit. Ce¬
terosqz qui non seruat sensus
mortis sibi ip̃e reserat aditus.
Et lec iudua erat: et turba ci¬
uitatis multa tũ ea. Diduã.
esse eccliam. om̃is anima que
sponsi dominiqz fui se morte
redemptã mem̃it: agnoscit.
Diuino autẽ nictu. multa do-¬
minũ turba. multa uiduam
comitabat᷑: ut uiso tanto mi¬

Expanded text:
ve carminibus, vel detractionibus ve carminibus, vel detractionibus aurem libenter aperit, hanc animae suae portam mortis efficit, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi ipse reddit aditus.Et haec vidua erat, et turba civitatis multa cum illa. Viduam esse Ecclesiam, omnis anima quae sponsi Dominique sui se morte redemptam meminit, agnoscit. Divino autem nutu multa Dominum turba, multa viduam comitabatur, ut viso tanto mi
Abbreviated transcription (Latin):
Efunctus hic qui extre
portam ciuitatis. mul¬
tis estratuentib elatꝰ.
significat hominẽ letali trimi¬
num funere soporatũ. eandẽq
insuꝑ anime mortem non cor¬
dis adhuc cubili tegentem sed
ad multorũ noticiam ꝑ lautiois
oꝑis re iudiciũ. quasi ꝑsue c-¬
uitatis ostia propalantẽ. Qui
bene unicus filius matris fue fi¬
isse ꝑhibetur. Quia licet emul¬
tis collecta ꝑsonis. una sit perfec¬
ta. et ĩmaculata uirgo mater et¬
clesia. singuli quiq tamen fide¬
lium uniusalis se eccl̃ie filio
rectissime fatentur. Nam ⁊ el ec¬
tus quilibet quando ad fidem
imbuit filius est. Quando ad¬
fidem alios imbuit.mater est.
Ortam ciuitatis uiiiͣ¬
qua defunctus effere¬
batur:puto aliquem¬
ee de sensibz corporeis. Qui eñ
seminat interfratres discordia.
qui iniquitatem in excelso leqͥt.
ꝑ oris portam extrahitur mortuꝰ.
Qui uiderit mulierẽ ad concu¬
piscendum eam: ꝑ oculorũ por¬
tam sue mortis iudicia ꝑfert.
Qui fabulis giosis obsceuis¬

Expanded text:
efunctus hic, qui extra portam civitatis multis est intuentibus elatus, significat hominem lethali criminum funere soporatum, eamdemque insuper animae mortem, non cordis adhuc cubili tegentem, sed ad multorum notitiam per locutionis operisve indicium, quasi per suae civitatis ostia propalantem. Qui bene filius unicus matris suae fuisse perhibent, quia licet e multis collecta personis, una sit perfecta et immaculata virgo, mater Ecclesia, singuli quique tamen fidelium universalis se Ecclesiae filios rectissime fatentur. Nam et electus quilibet, quando ad fidem imbuitur, filius est. Quando alios imbuit, mater.ortam civitatis qua defunctus efferebatur, puto aliquem de sensibus esse corporeis. Qui enim seminat inter fratres discordias, qui iniquitatem in excelsum loquitur , per oris portam extrahitur mortuus. Qui viderit mulierem ad concupiscendam eam , per oculorum portam suae mortis indicia profert. Qui fabulis otiosis, obscenis
Abbreviated transcription (Latin):
lles mei dilectissimi. Sit au¬
tem om̃is homo uelox ad au¬
diendum.tardus ad loquen¬
dum. et tardus ad iram. Ira
enim uiri: iusticiam dei non

Expanded text:
tres mei dilectissimi: Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus ad loquendum, et tardus ad iram. Ira enim viri justitiam Dei non
Abbreviated transcription (Latin):
stulet a deo qui dat om̃ib affluẽ¬
ter. et non improꝑat et dabitur
ei. Postulet autem ĩ fide nichil
hesitans. Qui enim hesitat: si¬
milis est fluctui maris qui a
uento mouetur et circunfert᷑.
Non enĩ estimet homo ille: q̃d̃
accipiat aliquid a domino⁊
¶Dir duplex animo: ĩconstãs¬
est in om̃ib uiis suis. Gloriet
autem frat̾ humilis in exaltã¬
tionesua. diues autem in hu-¬
militate sua. qm̃ sicut flos fem̃
transibit. Exortus est enĩ sol.
cum ardore. et arefecit fenum
et flos eius decidit. et decor uul¬
tus eius depiit. Ita et diues ĩ
itinerib suis marcescit. Rin.¬

Expanded text:
deo, qui dat omnibus affluenter et non inproperat, et dabitur ei. postulet autem in fide, nihil haesitans: qui enim haesitat, similis est fluctui maris, qui a uento mouetur et circumfertur. non enim aestimet homo ille quod accipiat aliquid a domino, uir duplex animo inconstans in omnibus viis suis glorietur autem frater humilis in exaltatione sua dives autem in humilitate sua quoniam sicut flos faeni transibit exortus est enim sol cum ardore et arefecit faenum et flos eius decidit et decor vultus eius deperiit ita et dives in itineribus suis marcescet
Abbreviated transcription (Latin):
nere lũcem. Nec dubitandũ
quia rogantes exaudit nes:
quãto qd̃ ip̃e precepit regamꝰ¬
si qd̃ dare ip̃e desiderat intenta
mente poscimus. Quomodo
enĩ pie supplitantib famulis
negare credendũ est donũ dare.
retebant aꝑire non renuit. Qͥ
cum illum an homo xp̃s ẽẽt
nem tantũ: sed eciam dominũ
ihñ xpĩri et dei filium se esse
non tacuit. Rndit enim eis
dicens. Lqquor uob̾ et non
creditis. Opera que ego facio
ĩ nomine patris mei: hec testĩo¬
nium ꝑhibent de me: sed uos nõ

Expanded text:
nere lucem. Nec dubitandum nere lucem. Nec dubitandum quia rogantes exaudiet nos, quando quod ipse praecepit rogamus: quod dare ipse desiderat, intenta mente poscimus. Quomodo enim pie supplicantibus famulis negare credendus est bona  Al., petebant, aperire non renuit? Qui cum illum an homo, an Christunem tantum, sed etiam Deum Christum, et Dei Filium se esse non tacuit. Respondit enim eis, dicens: Loquor vobis, et non creditis. Opera quae ego facio in nomine Patris mei, haec testimonium perhibent de
Abbreviated transcription (Latin):
Ircundemus ergo eũ¬
et nos fr̃es carissimi
non licut iudei ĩsidiis appeten¬
do. s ut fidelissima domus eus
placidam illi ĩ nobis sedem pa¬
rando. de quib mito dicatur.
Sanctificauit tabernaculũ suũ
altissimus: deus ĩ medio eius
non commouebit. Petamus
eũ: non ut illi uesaniendo: qͥͦ¬
usq animã nram tollis: si tu
es xp̃us dic nob̃ palam. Quid
enĩ uesanius qͣm ut magistrũ
ueritatis. ⁊deo sͥ animã tolłe
querẽtur. quia non eis ĩcredulis
et contradicentibz aperte sue
maiestatis archana reserauit.
S ut scͥptura admonet sentiẽ¬
do de illo ĩ bonitate. et in simpli-¬
citate cordis querendo illum:
quoniã ĩuenitur ab his qui
non temptant illum. apparet
autẽ eis qui fidem hẽnt in illũ.
Dicamus et supplices. quia
pem ex temꝑe factum ẽẽ cogno¬
uimus. da ut qd̃ interim pia
fide uen̾amur. plena ĩ futuro
uisione speculemur. Hec est ẽĩ
unica anime nr̃e salus ⁊ uita.
tuum ꝑpetuo uultũ: tuam cer¬

Expanded text:
ircumdemus ergo et nos eum, charissimi, non sicut Judaei insidiis appetendo, sed ut fidelissima domus ejus placidam illi in nobis sedem parando, de quibus merito dicatur: Sanctificavit tabernaculum suum Altissimus; Deus in medio ejus non commovebitur . Petamus eum, non ut illi vesaniendo; quousque animam nostram tollis? si tu es Christus, dic nobis palam. Quid enim vesanius quam ut magistrum veritatis ideo sibi animam tollere quererentur, quia non eis incredulis et contradicentibus aperte suae majestatis arcana reseraverit? Sed, ut Scriptura admonet, sentiendo de illo in bonitate, et simplicitate cordis quaerendo illum. Quoniam invenitur ab iis qui non tentant illum; apparet autem eis qui fidem habent in illo. Dicamus pem, ex tempore factum esse cognovimus, da ut quod interim pia fide veneramur, plena in futuro visione speculemur. Haec est etenim unica animae nostrae salus et vita, tuum perpetuum vultum, tuam cer
Abbreviated transcription (Latin):
multis uecteretur in scanda¬
lumr: in raculoꝵ potencia
reddebat attonites ques ad au¬
diendam ueritatis mam uetꝰ
⁊ innatꝰ aror effecerat fastidi¬
osos. Per mannis aum reuerẽ¬
di pontificis tantas xp̃us ope¬
rabatur uiitutes: ut uerbo de¬
mones fugaret. leprosos mũ¬
daret cunictisqz languentib
opem crutis medicanñe largi

Expanded text:
nullis verteretur in derisum, miraculorum potentia reddebat attonitos, quos ad audiendam veritatis viam veternus et innatus error effecerat fastidiosos. Per manus enim reverendi pontificis tantas Christus operabatur virtutes, ut verbo daemones fugaret, leprosos mundaret, cunctisque languentibus opem crucis medicamine largi
Abbreviated transcription (Latin):
eatus uilianus
roma genierosi¬
tate clarissimꝰ
lingua facundus. iusticia in¬
signs. maito fidei ꝑ celebris
primus apostolꝰ cenomannis
urbis a deo destinatur. His¬

Expanded text:
aque Julianus Romana generositate clarissimus, lingua facundus, justitia insignis, merito fidei percelebris, primus apostolus Cenomanicae urbi a Deo destinatur:
Abbreviated transcription (Latin):
ed ad sancti preco¬
mũ quanta est hec
lauudacio: cum inef¬
fabiliter multa ⁊ stupenda fie¬
rent sub momento: ceterũ ele¬
mosinis quantũ fuecit ꝑdig̾
explicari non poterit nec si tori
populi uox in uno se glutinet.
Qui frequenter contentus una
casula uel tunica quicquid erat
residui muidus pauperẽ uestiebat:
ut inops calefaceret largitorẽ
algentem. Quanta etiam fue¬
rit redemptionis effusio: nulla¬
tinus explicabitur uel loco uel
uumer

Expanded text:
ed ad sancti praecoium quanta est haec laudatio, cum ineffabiliter multa et stupescenda fierent sub momento? 192 Ceterum eleemosynis quantum fuerit prodigus, explicari non poterit nec si totius populi vox in uno se glutinet. Qui frequenter contentus una casula vel tunica quidquid erat residui nudum pauperem vestiebat, ut inops calefieret largitore algente. 193 Quanta etiam fuerit redemptionis effusio, nullatenus explicabitur vel loco vel numer
Abbreviated transcription (Latin):
tpr̃e. slla anͣ ffundamenta templi
huius sapĩa sua fundauit deus. in
quo domunũ celi collaudant angeli.
subruant uenti. et fluant flumina.
non possunt ea mou̾e unqͣm. fun¬
data enim erat supͣ petram ĩ p̃. tp̃e.

Expanded text:
e. Ant. Fundamenta templi hujus sapientia sua fundavit Deus, in quo Dominum coeli collaudant angeli. Si irruant venti, et fluant flumina, non poterunt illud movere unquam. Fundatum enim est supra petram. Ant.
Abbreviated transcription (Latin):
Ost excessum beatissi¬
mi martini ep̃i beatꝰ
bricius cathedrã episcopalem susce¬
ordinationis sue anno contra eũ
lamentabile crimẽ. nam quedam
mulier que cubicularis uestimẽta
abluebat. concepit et peꝑit. et omne
crimen ep̃o obiciũtanͣ. Illo quoq
negante iussit afferri sibi ĩfantẽ.
cunq oblatus fuiss triginta ab
ortu habens dies. ait ad eũ briciꝰ
adniro te per deum ut si ego te gen̾a¬
ui coram cũctis edicas. anͣ. Rndẽs
autem infans coram om̃i populo
beato uiro dixit. nõ es tu ĩquit pat̾
meus. ã. Sanctus bricius satiffa¬
ciens populis prunas ardentes ab
urbe ĩ birro suo deferens. et ante se¬
pulchrum beati martimni corã popło
ꝓiciens uestimentum suũ inustũ
apparint. cp̃m. cre sacerdos. hyꝰ

Expanded text:
ost excessum beatissimi Martini episcopi, beatus Briccius cathedram episcopalem susceordinationis suae anno oritur contra eum lamentabile crimen. Nam quaedam mulier quae cubiculariis vestimenta abluebat, concepit et peperit et omnecrimen episcopo objiciunt. Ant. Illo quoque negante, jussit afferri infantem. Cumque oblatus fuisset triginta ab ortu dies habens, ait ad eum Briccius: Adjuro te per Deum, et si ego te generavi coram cunctis edicas. Ant. Respondens autem infans coram omni populo, beato viro dixit: Non es tu, inquit, Pater meus. Ant. Sanctus Briccius satisfaciens populo prunas ardentes ab urbe in birro suo deferens, et ante sepulcrum beati Martini coram populo projiciens, vestimentum ejus inustum apparuit. Vers. Ecce sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
interpretatio. Refer
ꝓpagines crescere paullaitun ⁊̃
gẽmas: et post flores uuas ma¬
turescere. calicemq pharaonis
ĩ manu mea.Tuli ergo uuas
et expressi in calicem quẽ tene¬
bain: et tradidi poculum phara¬
oni. Rudit ioseph. Hec est inter¬
pretatio sompnii. Tres ꝓpagĩes:
tres adhuc dies. post quos rẽcor¬
dabitur pharao m̃isterii tui: et
restituet te in gradum pͥstinũ.
dabisqz ei calicem iuxta offici¬
um tuũ. sicut antea facere con¬
sueueras. Tantũ memẽto mei
cũ tibi beue fuerit. et facies me
de terra hebreoꝵ: et hic ĩnocens
ĩ lacum missus sum. Didens
denter sompniũ dissoluiss: ait.
Ego uidi sompniũ ꝙ haberem
tua canistra farine suꝑ caput
meũ: et in uno canistrõ quod¬
erat excelsius portare me pu¬
tabain om̃es cibos qui fuint
arte pistoria: aues qz comede
ex eo. Rndit ioseph. Hec est ĩ¬
terpretatio sompnii. Tria ca

Expanded text:
interpretatio? refertpropagines, crescere paulatim in gemmas, et post flores uvas maturescere: calicemque Pharaonis in manu mea: tuli ergo uvas, et expressi in calicem quem tenebam, et tradidi poculum Pharaoni. Respondit Joseph: Haec est interpretatio somnii: Tres propagines, tres adhuc dies sunt, post quos recordabitur Pharao ministerii tui, et restituet te in gradum pristinum: dabisque ei calicem juxta officium tuum, sicut facere ante consueveras. Tantum memento mei, cum tibi bene fuerit, et facias mecde terra Hebraeorum, et hic innocens in lacum missus sum. Videns denter somnium dissolvisset, ait: Et ego vidi somnium, quod haberem tria canistra farinae super caput meum: et in uno canistro quod excelsius, portare me putabam omnes cibos qui fiunt arte pistoria, avesque comedere ex eo. Respondit Joseph: Haec est interpretatio somnii: Tria ca
Abbreviated transcription (Latin):
xinde dies tertius:
natalis pharaonis erat. qui
faciens grande cõuiuiũ pue¬
rs siuis. recordatus est inter
epulas magistri pincernaꝵ¬
et pistorum principis. Resti¬
tuitq alter̃ in locum suum.
ut poraigeret regi poculũ. altere¬
q suspendit in patibulo: ut cõ¬
iectoris u̾itas probaretur. Et
tamen succedentib prosperis:
ppositus pincernarx oblitus ⁊
interpretis sui. Post duos an¬
nos: udit ꝓharao sompnium.
Putabat se stare suꝑ fluuiũ de
quo ascendebant septẽ boues
pulcre et crasse nimis. seque¬
bantur alie septem fede ⁊ma-¬

Expanded text:
xinde dies tertius natalitius Pharaonis erat; qui faciens grande convivium pueris suis, recordatus est inter epulas magistri pincernaet pistorum principis restituitque alterum in locum suum ut porrigeret regi poculum alterum suspendit in patibulo ut coniectoris veritas probaretur et tamen succedentibus prosperis praepositus pincernarum oblitus est interpretis sui post duos annos vidit Pharao somnium putabat se stare super fluvium de quo ascendebant septem boves pulchrae et crassae nimis et pascebantur in
Abbreviated transcription (Latin):
Ingredere tu et om̃is domus
tua. in archani. Te em̃ nidi in¬
stum coram me: in gen̾atione
hac. Ex om̃ib animãtib mũ¬
dis tolle septena et septena mas-¬
cultuu et feminã. De animãtib
u̾o ĩmundis: duo et duo mascu¬
lũ et feminam. Sed et de uola¬
na et septena: masculũ et ferm¬
et post dies septem: ego pluam
suꝑ terram quadraginta diebz
et quadraginta noctib: ⁊ delebo
omnem substantiã quam feci
de suꝑficie terre. Fecit ergo noe
omnia. que mandau̾at et dñs.
Eratqz sexcentoꝵ annorum.
quando diluuii aque ĩundaue¬
nt super terram. Lectio. t̾cia.

Expanded text:
s tua in arcam, te enim vidi justum coram me in generatione hac. Ex omnibus animantibus mundis tolle septena et septena, masculum et feminam; de animantibus vero non mundis duo et duo, masculum et feminam. Sed et de volana et septena, masculum et femiet post dies septem ego pluam super terram quadraginta diebus et quadraginta noctibus, et delebo omnem substantiam quam feci, de superficie terrae. Fecit ergo Noe omnia quae mandaverat ei Dominus. Eratque sexcentorum annorum quando diluvii aquae inundaverunt super terram. C. XX.
Abbreviated transcription (Latin):
urbe que de longe
ad audiendũ ueni¬
unt descendentes ĩ
sampĩ brũ curantur a tactu
discipuli quia in minorib iã
sunt instituti in montis sacu¬
mine ad maiora ꝓuehuntur.
eum transfiguratũ secreto ĩ mõ¬
te speculentur. Unus pre oĩbz
briandus: magistri recumibit
in pectore. Raroq uspiam in
dominũ sequi. uel quẽpiam de¬
bilem in monte curari. s extine¬
ta febre libidinum accensa qz
sapiencie luce. pedetertun unũ¬
quẽqz ad cusmen subire uirtu¬
discipulos suos: dicebat. Getiti
dei. Et si generaliter omnibz lo¬
quitur specialius tamen ocdõs
saluator in discipulos leuat
ut his qui uerbum intenta cor¬
dis aure ꝑcipuiit lactus. sa¬
poris intimi lumen aꝑiat

Expanded text:
urbae quae de longe ad audiendum confluunt, descendentis in campum Domini curantur attactu. Discipuli qui in minoribus jam sunt instituti, in montis cacumine ad majora provehuntur. eum transfiguratum secreto in monte speculentur. Unus prae omnibbriandus, magistri recumbit in pectore. Raroque uspiam vel  sequi, vel quempiam debilem invenies in monte curari, sed exstincta febre libidinum, accensaque scientiae luce, pedetentim quemque ad culmen subire virtudiscipulos suos, dicebat, Beati Dei. Et si generaliter omnibus loquitur, specialius tamen oculos Salvator in discipulos levat, ut his qui verbum intenta cordis aure percipiunt latius saporis intimi lumen aperiat
Abbreviated transcription (Latin):
uis autem sit domi¬
ni salus:ysaias ex
parsona domini loỹs:
osfendit dicens. Terra sicut ue¬
stimentum acfetur. et hĩtatores
eius sicut hec interibunt. salus
autẽ mea in sempit̾num erit.
Ille est utiqz qui angelo teste.
saluum faciet populum suũ
a pccis eorum. Iechonias p̾parãs
siue p̃paratio dicitur. illum signi¬
ficat de quo ysaias ait. In nouis

Expanded text:
uis autem sit Domini salus Isaias ex persona Domini loquens, ostendit dicens: Terra sicut vestimentum atteretur, et habitatores ejus sicut haec interibunt; salus autem mea in sempiternum erit ; ille utique qui, angelo teste, salvum faciet populum suum a peccatis eorum . Jechonias, praeparans, sive praeparatio dicit; et illum signific
Abbreviated transcription (Latin):
omum iacob eccle¬
siam dicit uiner¬
sam que per fidem
et confessionem xpisti ad prĩar¬
chare ꝑtinet sortem siue in huis
qui de prĩarchare sticx carnis
originem duxerunt. seu in illis
qui de alus nacionibz carnalit̾
editi. spãli lauacro sunt in xp̃o
renati. In qua uidelz domo re¬
gnabit in etecriũ ⁊ regni aus
non erit finis. Regnat quippe
un presenti uita cum electoꝵ cordã
ꝑ fidem ⁊ dilectionem suam in¬
hĩtans ꝑ fidem regit. atq ad per¬
cipienda suꝑne reccibucionis do

Expanded text:
ue Jacob Ecclesiam dicit universam, quae per fidem et confessionem Christi ad patriarcharum pertinet sortem, sive in iis qui de patriarcharum stirpe carnis originem duxerunt, seu in illis qui de aliis nationibus carnaliter editi, spirituali lavacro sunt in Christo renati. In qua videlicet domo regnabit in aeternum, et regni ejus non erit finis. Regnat quippe in ea in praesenti vita, cum electorum corda per fidem et dilectionem suam inhabitans regit, atque ad percipienda supernae retributi
Abbreviated transcription (Latin):
furnto statu terporalis exilii ad
hĩtacionem patrie celestis intro¬
duxit: in qua presenti eius insi¬
one senm admoniti. nl aliud
agere qͣm eius uacare laudib
gaudent. Dixit autera maria
ad angelum. Quomodo fiet
istud qm̃ uux non cegnosco:
Quomodo inquit ficci potest ut
concipiam pariam q filium
que in castimonia uirginitatis
uitam consũmare disposui: Põ
autem quasi in credula uerbis
angeli quomodo hec implei uale¬
ant requirit. s cuncta quia opor¬
tebat impleri quod ⁊ tunc ab an
gelo audiebat. ⁊ prins a ꝓpheta
dictum legerat: quo ordine com¬
plaidum sit interrogat. Quia
indel propheta qui hoc futurum
predixit quomou fieri posset nõ

Expanded text:
exsilii, ad habitationem patriae coelestis introducit: in qua praesenti ejus visione semper admoniti nihil aliud agere quam ejus vacare laudibus gaudent. Dixit autem Maria ad angelum: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? Quomodo, inquit, fieri potest, ut concipiam pariamque filium, quae in castimonia virginitatis vitam consummare disposui? Non autem quasi incredula verbis angeli, quomodo haec impleri valeant, inquirit, sed certa quia oportebat imgelo audiebatur, et prius a propheta dictum legerat, quo in ordine complendum sit interrogat, quia videlicet propheta qui hoc futurum praedixit, quomodo fieri posset, non
Abbreviated transcription (Latin):
uitas. ut que contra humane
condicionis morem uirgo conci¬
pis: supra humane consurtudĩs
modum dei filium generes. Oẽs
quippe homines in mniquitatibz
concipimur: et in delictis nascim¬
Et quotquot autem donante deo
ad iutam preordinati sumus et̾¬
nam: ex aqua ⁊ spiritu sancto
renascumur. Solus uero redem¬
ptor nr̃ pro nobis incarnari di¬
gnatus mox sanctus natus est:
quia sine iniquitate conceptꝰ est.

Expanded text:
vitas, ut quae contra humanae vitas, ut quae contra humanae conditionis morem virgo concipis, supra humanae consuetudinis modum Dei Filium generes. Omnes quippe homines in iniquitate concipimur, et in delictis nascimur: quotquot autem donante Deo ad vitam praeordinati sumus aeternam, ex aqua et spiritu sancto renascimur. Solus vero Redemptor noster pro nobis incarnari dignatus, mox sanctus natus est: quia sine iniquitate conceptus est.