comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd neceẽ ÷ ut requiramꝰ. an
ĩ ꝯseq̃ntibꝰ eiꝰ ꝑu̾sitatis sit.
q̃ ÷ ĩ capite ip̃o sceli̾s uniꝰ :
Suꝑfluũ qͥppe ÷ expectare. in
postĩorib quał sit. q̃ expe¬
ctandi oĩno causas ĩa ĩpͥn¬
cipio ñ reliqͥt. Que enĩ rõ÷
explorare an ĩ siłitudinẽ sui
ꝑioris hereseõs eadẽ ꝓmit¬
tat hoĩ. q̃ qͦd ĩmanissimũ
scelꝰ ÷. cacłe tollit dõ. Itaut
pene impiũ sit. c̃ uideamꝰ
qͥd p̃cesserit. requitere qͥd se¬

Expanded text:
quiramus, an in consequentibus eius peruersitatis sit quae est in capite ipso sceleris unius? superfluum quippe est expectare in posterioribus qualis sit, quae expectandi omnino causas iam in principio non reliquit. quae enim ratio eerioris haereseos eadem promittat homini quae quod immanissimum scelus est eadem tollit Deo? Ita ut pene impium sit, cum videamus quid praecesserit, requirere quid se
Abbreviated transcription (Latin):
is scandalũ erit: dlunꝙͣ tu
iudeis atq gñtilibꝰ aut cũ
petro crucifigeris. aut cũ ia¬
cobo lapidabis. aut cũ pau¬
lo capite plesteriz. Nõ enĩ
ħt p̃dicatio tua illoꝵ offen¬
sionẽ. solitariũ hoĩnẽ. natũ.
solitariũ passũ. asseris. time̾
ñ potes. ne ꝑsecutiõe sua te¬
illi ledant. t̃ tu eos tua p̃di¬
catioe ꝯfirme. S uideamꝰ

Expanded text:
is scandalum erit: numquam tu is scandalum erit: numquam tu a Iudaeis atque gentilibus aut cum Petro crucifigeris aut cum Iacobo lapidaberis aut cum Paulo capite plecteris, non enim habet praedicatio tua illorum offensionem. solitarium hominem natum, solitarium passum asseris. timere non potes, ne persecutione sua laedant, cum tu eos tua praedicatione confirme
Abbreviated transcription (Latin):
respius scandalo. & istoꝵ
ñ sapis stoliditate. cur pau¬
li apł p̃dicatio aut paga¬
nis stulticia. aut iudeis
scandalũ fuit: Nunqͥd
potuãt offende̾ hoĩe. si
xp̃m ut tu asseris solitari¬
set: Cui enĩ natiuitas ilhꝰ
cui passio. cui crux. cui ꝑ¬
emptio incredibilis aut gͣ¬
ius eẽ potusset: Aut qͥd
noui ueł inaudit ĩ se pau¬
li p̃dicatio habua̾t. si id pas
qͦd passim cotictie in hõibꝰ ꝯ
ditio bũa toleraret: S illd̾
utiq erat qͦd gentilis stulti¬
cia ñ recipiebat. qͦd iudai¬
ca infidelitas ñ respuebat.
utiq qͦd impioꝵ sensꝰ refu¬
tabat. qͦd ꝑsidoꝵ aures fer¬
d̃ p̃dicari natiuitatẽ. cħ as¬
seri passionẽ. cħ annuncia¬
r crucẽ. Hoc utiq erat gͣue
hoc incredibile. qr hoc erat
incredule hũe audientie.
qͦd inauditũ fu̾at diuine
ꝯtigisse nate᷑. Itaꝙ securꝰ es
tali affirmatõe atq doctna.
qͦd nunꝙͣ p̃dicatio tua. aut
gñtilib stulticia. aut uide¬

Expanded text:
respuis scandalo et istorum respuis scandalo et istorum non sapis stoliditate: cur Pauli apostoli praedicatio aut paganis stultitia. aut Iudaeis scandalum fuit? numquid potuerat offendere homines, si Christum, ut tu asseris, solitariset? cui enim natiuitas illius, cui passio, cui crux, cui peremptio incredibilis aut grauis esse potuisset? aut quid noui uel inauditi in se Pauli praedicatio habuerat, si id passquod passim cotidie in hominibus condicio humana toleraret? sed illud utique erat quod gentilis stultitia non recipiebat, quod Iudaica infidelitas respuebat, utique quod impiorum sensus refutabat, quod perfidorum aures ferdei praedicari natiuitatem, dei asseri passionem, dei adnuntiari crucem. hoc utique erat graue, hoc incredibile, quia hoc erat incredulum a humanae audientiae, quod inauditum fuerat diuinae contigisse naturae. Itaque securus es tali affirmatione atque doctrina, quod numquam praedicatio tua aut gentilibus stultitia aut Iudae
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ erubuit. Et licet hoc
seandalũ eẽt iudeis. & stul¬
ticia gñtibꝰ d̃m audire na¬
audire crucifixũ. ñ tñ ille
ꝓpt̾ iudaici scandal impi¬
etatẽ. uirtutẽ pietatis sue
en̾uauit. aut ꝓpt̾ aliene
stulticie infidelitatẽ. fides
sue robur immirait. s
palam. ꝯstant̾. fortit̾. eñ
quẽ mat̾ eaidãt. hoĩes oc¬
cidant. lancea ꝑforͣat. crux
distendãt. uircutẽ dĩ & sa¬
pĩam p̃dicabat. Iudeis qui¬
de scandalũ. gentibꝰ aũt stul¬
ticiã. S tñ hoc qͦd erat ali¬
is scandalũ. ac stulticia. ali¬
is erat uirtꝰ dĩ & sapĩa. Pro
diu̾sitate enĩ ꝑsonaꝵ. erat
diu̾sitas sensuũ. & qͦd exꝑs
ni diffidentia insipiens de¬
denegau̾a̾t. id intͣ ip̃os aĩe
recessus sacrũ ẽẽ ac salutife¬
rum fidez sapiẽs sentiebat.
Dic mͥ heretice hostis qͥdẽ oĩuĩ
s tuus maxime. cui crux dñs¬
iħu xp̃i. & c̃ uideis scanda¬
lũ ÷. & stulticia c̃ gñtibꝰ. qͥ sa¬
cram̃ta ue̾ salutis & illoꝵ

Expanded text:
nomen erubuit. et licet hoc scandalum esset Iudaeis et stultitia gentibus, deum audire naaudire crucifixum, non tamen ille propter Iudaici scandali impietatem uirtutem pietatis suae eneruauit aut propter alienae stultitiae infidelitatem fidei suae robur imminuit, sed palam, constanter, fortiter eum, quem mater ediderat, homines occiderant, lancea perforarat, crux distenderat, uirtutem dei et sapientiam praedicabat, Iudaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam. sed tamen hoc, quod erat aliis scandalum ac stultitia, aliis erat uirtus dei et sapientia. pro diuersitate enim personarum erat diuersitas sensuum, et quod expers ni diffidentia insipiens denegauerat, id intra ipsos animae recessus sacrum esse ac salutiferum fides sapiens sentiebat. Dic mihi ergo, haeretice, hostis quidem omnium, sed, tuus maxime, cui crux ds scandalum est et stultitia cum gentibus, qui sacramenta uerae salutis et illorum
Abbreviated transcription (Latin):
tanto sulgore maiestatis ui¬
derat. recte iã se scdm carnẽ
ñ nosse dicebat: Cũ enĩ iu¬
bar illud diuimni luminis
qd̾ sustinẽ ñ potuit. ĩ ipsa
sui ꝓstratiõe iudisset : uox
hec secuta ẽ. Saule. saule:
qͥd me ꝑseq̃ris: Cui q̃renti qͥs
eẽt. ita euidenti dñs ꝑsone
sue sig̃catioẽ respond̾. Egosũ
iħc nararenꝰ : quẽ tu ꝑseq̃ris.
Te te inqͣm heretice nẽ int̾ro¬
go. te appello. credis de se apło
aut ñ credis : Aut si icd parũ
estimas. credis de se dño aut
ñcreclis: Si credis: finita q̃o
ẽ. Hoc enĩ neceẽ ẽ. qͦd noscre¬
dimꝰ crelas. Nos enĩ uixta

Expanded text:
tanto -fulgore maiestatis uiderat, recte iam se secundum carnem non nosse dicebat. cum enim iubar illud diuini luminis, quod sus- A tinere non potuit, in ipsa sui prostratione uidisset, uox haec secuta est: Saule Saule, quid me persequeris? cui quaerenti, quis esset, ita euidenti dominus personae suae significatione respondit: ego sum Iesus Nazarenus quem tu persequeris. te, te, inquam, haeretice, nunc interrogo, te appello: credis de se apostolo aut non credis? aut, si id parum aestimas, credis de se domino aut non credis? si credis, finita quaestio est. hoc enim necesse est quod nos credimus credas. nos enim iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ locutũ ĩ apło certi sumꝰ.
Dñm maiestatis sermo di¬
uinꝰ crucifixũ a pͥncipib
huiꝰ scłi dic̃. Tunegas. &
illi negabãt se dm crucifi¬
gere. qͥ crucisigebãt. Hñt
pło partẽ. habe̾s tu necẽe
÷ cũ ꝑseq̃ntibꝰ p̾ortionẽ.
Qͥ d gͦ ÷ hic iã qͦd dici queat:
Dñm maiestatis. crucifixũ
apłs dic̃. Immiita boc si
potes. seꝑa nc̃ si uales ihm
a dõ. crucifirũ c̾te auideis.

Expanded text:
quem locutum in apostolo certi sumus. dominum maiestatis sermo diuinus crucifixum a principibus huius saeculi dicit, tu negas: et illi negabant se deum crucifigere qui crucifigebant. habent postolo partem: habeas tu necesse est cum persequentibus portionem. quid ergo est hic iam quod dici queat? dominum maiestatis crucifixum apostolus dicit. inmuta hoc, si potes: separa nunc, si uales, Iesum a deo. crucifixum certe a Iudaeis
Abbreviated transcription (Latin):
ocls uidẽ. uł auris audire.
uł cor potuit cogitare. qͦd
maiestatis dñs uł nascitu¬
rus ẽẽt exuirgine. uł uen¬
turꝰ incarne. uł oĩ afficien¬
dꝰ pene & ꝯtirmelie passi¬
one. S hec utiq di dona
situt nemo ÷ qͥ c̃ eẽnt ab¬
scondita ĩ mysterio nosse

Expanded text:
oculus uidere uel auris audire uel cor potuit cogitare, quod maiestatis dominus uel nasciturus esset ex uirgine uel uenturus in carne uel omni afficiendus poenae et contumeliae passione. sed haec utique dei dona sicut nemo est qui, cum essent abscondita in myster
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ  hes qͦd agas: Claudes for¬
sitan aures ne audias. Hoc
celo ẽ. & indo & cũ eo atqꝙ
in eo. In suꝑioribꝰ inqͦ. &
in inferioribꝰ frut. ꝑseqͥ eũ

Expanded text:
quid habes quod agas? claudes forsitan aures, ne audias: hoc caelo est et in deo et cum eo atque in eo in superioribus, in quo et in infer
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ĩ suis impii ꝑsecunt᷑. S
offend̾ te dñice crucis nom̃.
hoc & iudeos semꝑ offend̃.
Exhorrescis dr̃a audire pas¬
sum. hoc & gñtilis error ir¬
risit. Quero gͦ nc̃ inqͣ ab
illis parte dissideas. c̃ ĩ hac
hãc dñice passiõis. ñ solũ

Expanded text:
eum in suis impii persequuntur. Sed offendit te Dominicae crucis nomen, hoc et Judaeos semper offendit. Exhorrescis Deum audire passum, hoc et gentilis error irrisit. Quaero ergo nunc, in qua ab illis parte dissideas, cum in hac hanc
Abbreviated transcription (Latin):
a ddo̾ pr̃e. ita & a dõ filio p̃di¬
cans. ꝯfessionẽ statim idñice
incarnatioĩs adiunx̃ dicñs.
Qͥ suscitauit eũ a mortuis.
U erũ scibi incarnati dĩ corpꝰ
suscitatũ amortuis. docũs.
uixta illud. Et si cognoumꝰ¬

Expanded text:
a deo filio praedicans confessionem statim dominicae incarnationis adiunxit dicens: qui suscitauit eum a mortuis, uerum scilicet incarnati dei corpus suscitatum a mortuis docens iuxta illud: et si cognou
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m dm̃ ẽẽ. ubi uides in¬
separabilẽ. xp̃i ac dĩeẽ sub¬
stantiã. inseꝑabiłe qͦ agno¬
sce ẽẽ ꝑsonã. Nisi forte or
apłs in alia nos manifestan
in alia añ tͥbimal cħ dix̃.
duo forte tͥbunabia facias.
& alios iudicandos a xp̃o.
alios a dõ censeaz. S hec¬
friuola & furiosa st̃. & in¬
samentibꝰ insaniora. Ag¬
nosce gͦ oĩũ dñm. agnosce
uniu̾sitatis dm̃n. agnosce
in tͥbunali dĩ tͥbunal xp̃i.
N elis enĩ nolis manifestandꝰ
añ tͥbunal xp̃i es. & seposi¬
ta impietatis blasphemia.
ac u̾boꝵ infideliũ canti¬
lena. si aliud putas tͥbu

Expanded text:
inseparabilem Christi ac dei esse substantiam, inseparabilem quoque agnosce esse personam: nisi forte, quia apostolus in alia nos manifestandin alia ante tribunal dei dixit, duo forte tribunalia facias et alios iudicandos a Christo, alios a deo censeas. sfrivola et furiosa sunt, et insanientibus insaniora. Agnosce ergo omnium Dominum, agnosce universitatis Deum, agnosce in tribunali Christi tribunal Dei.es. Velis enim nolis, manifestandus ante tribunal Christi es; et seposita impietatis blasphemia, ac verborum infidelium cantilena, si aliud putas tribu
Abbreviated transcription (Latin):
tis mortis formido p̃meret.
& tr̾or cõminantis desuper
maiestatis urgeret. audues
qͦ: illud ĩtanta mentis ꝯfui¬
sioẽ dignũ ꝑfidia tua no¬
men. saule saule. qͥd me
respondet᷑ e celo. ego sum
qͥd dice̾s: Nescio. Nõ plenũ
adhuc credo. delib̾are am¬
phꝰ mecũ uolo. quẽ te eẽ ex¬
istimẽ. qͥ de celo loqͣris. qͥ
me fulgore tue diuĩtatis
obrius. cuiꝰ uocẽ audio. &
maiestatẽ ferre ñ possum.
Tractandũ mͥ de hoc negocio
ẽ. credendũ tͥ sit an ñ credñ.
lus sis an in xp̃o. si xp̃c so

Expanded text:
tis mortis formido premeret tis mortis formido premeret et terror comminantis desuper maiestatis urgueret, audires quoque illud in tanta mentis confusione dignum perfidia tua nomen: Saule Saule, quid me responderetur e caelo: ego sum quid diceres? \'nescio, non ad plenum adhuc credo: deliberare amplius mecum uolo, quem te esse existimem qui de caelo loquaris, qui me fulgore tuae diuinitatis obruis, cuius uocem audio et maiestatem ferre non possum. tractandum mihi de hoc negotio est, credendum tibi sit an non credendum, lus sis
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Tugͦ sudem qͦd nos
credimꝰ credis. eacłẽ neceẽ÷
ficdĩ sacͣm̃ta fatearis. Si ã a
nob dillide. si naq eccl̃iis.
neq aplõ. neq ip̃i denq de
se dño credis. ostende nobis
in hoc qͦd apłs uidit. qͥd sit
caro & qͥd sit cłs. Ego enĩ hic
discerue̾ nicħ ualeo. Uideo in¬
effabiłẽ illuminationẽ. ui¬
deo inexplicabiłe claritatẽ.
uideo splendorẽ hũe fragili¬
tati intolerabilẽ. & supͣ id
qͦd ferre mortales och non
queunt. mnestimabili ma¬
iestatẽ cłĩ luce fulgentẽ. Que
hic diuisio: q̃ discretio ẽ:
In uoce iħ̃m audiuuimꝰ. in
maiestate dm̃ cernimꝰ. Qd
si tͥ nc̃ ꝑseq̃nt fide catholicã
id appareret. qͦd ignoranti
apło tc̃ apparuit. si te inopi¬
nantẽ atq securũ fulgor il¬
le circumdaret. & ꝑculsum
atq ꝑt̾ritũ splendor umm̃¬
si luminis ꝯst̾n̾aret. laceres¬
q ĩ tenebͥs ocłoꝵ atq erroꝵ¬
biles pauor mentis augeret.
dic mͥ obsecro. c̃ te imminen¬

Expanded text:
mus. tu ergo si idem quod nos credimus credis, eadem necesse est fidei sacramenta fatearis. si autem a nobis dissides, si neque ecclesiis neque apostolo neque ipsi denique de se deo credis, ostende nobis, in hoc quod apostolus uidit quid sit caro et t quid sit deus. ego enim hic discernere nihil ualeo. uideo ineffabilem inluminationem, uideo inexplicabilem claritatem, uideo splendorem humanae fragilitati intolerabilem et supra id quod ferre mortales oculi queunt inaestimabili maiestatem dei luce fulgentem. quae hic diuisio, quae discretio est? in uoce Iesum audimus, in maiestate deum cernimus: quid si tibi nunc persequenti fidem catholicam id appareret quod ignoranti apostolo tunc apparuit. si te inopinantem atque securum fulgor ille circumdaret et perculsum atque perterritum splendor inmensi luminis consternaret iaceresque in tenebris oculorum atqbilis pauor mentis augeret: dic mihi, obsecro, cum te inminen
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m sic̃ uerũ cd̃m. ita & uerũ
hoĩnẽ p̃dicandũ. ita semꝑ
maiestatẽ diuinitati ineo
p̃dicat. ut incarnatõis ꝯfes¬
sionẽ penitꝰ ñ reluiquat. ex¬
cludens itaq & fantasma
martionis incarnatõe u̾a.
& pauꝑtatẽ hebionis. diui¬
nitate ꝑfecta. ne sciłͣi ꝑ alt̾¬
utͣm blasphemie ꝑu̾sitatẽ.

Expanded text:
stum sicut uerum deum, ita et uerum hominem praedicandum, ita semper maiestatem diuinitatis in eo praedicat, ut incarnationis confessionem penitus non relinquat, excludens utique et phantasma Marcionis incarnatione uera et paupertatem Hebionis diuinitate perfecta, ne scilicet per alterutram blasphemiae peruersitatem
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩã. O fortissimũ ficħ ma¬
gistrũ. cui docendi eccłias
parũ eẽ hoc loco uisũ ÷. ut
certissimã & ualidissimã fi¬
cħ doct̾nã. eund̾ ꝙ̃ crucifitũ
dicẽt. ci sapĩã predicaret.

Expanded text:
sapientiam. o fortissimum fidei magistrum, cui docenti ecclesias parum etiam hoc loco uisum est utexertissimam et ualidissimam fidei doctrinam eundem, quem crucifixum diceret, dei sapientiam praedicar
Abbreviated transcription (Latin):
nit. una tñ÷ uirtꝰ mitten¬
tis dĩ. Et iõ missũ se adõ pr̃e
& dõ filio dic̃s. In ꝑsonis qͥ¬
dem dualem ostñd̾ nũm.
s ĩ missiõe unã docuit po¬

Expanded text:
niti, una tamen est uirtus mittentis dei. et ideo ille missum se a deo patre et deo filio dicens in personis quidem dualem ostendit numerum, sed in missione unam docuit po
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is qͥ negat filiũ. nec pa¬
trẽ ħt. Disce itaq inseꝑabi¬
lem eẽ pat̾s ac filii honorẽ.
inseꝑabiłẽ dignitatẽ. neq
honorari filiũ sũ patre. nec
patrẽ posse sũ filio. Honora¬
re ã dm ac dĩ filiũ nisi in
ualet. Qͥa spm̃ ip̃m utiq¬

Expanded text:
s qui negat filium, nec patrem habet. disce itaque inseparabilem esse patris ac filii honorem, inseparabilem dignitatem, neque honorari filium sine patre nec patrem posse sine filio. honorare autem deum ac dei filium nisi in ualet, q
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m scd̾ carnẽ. qr absorta ꝑ
diuinã maiestatẽ infirmi¬
tate corporea. nicħ sacro rese¬
dit corpori. ex qͦ imbescillitas
in eo carnis possit agnosci.
plicis. fcm̃: uirtutis uniiꝰ.
crucifixꝰ : ex infirmitate
nr̃a. totũ uiu̾e ex uirtute¬

Expanded text:
m carnem, quia absorta per diuinam maiestatem infirmitate corporea nihil sacro resedit corpori, ex quo inbecillitas in eo carnis possit agnosci. plicis, factum est uirtutis unius, crucifixus est ex infirmitate nostra, totum uiu
Abbreviated transcription (Latin):
caruẽ. qͦd cessante carnis fra¬
gilitate. ĩ sola eũ nouit dei
cande dnĩce diuinitatis
ꝙ satis idoneus testis. qͥ in
pͥncipio uocatiõis sue celi
basset. Uñ ⁊̃ apud agrippã
regẽ ut cet̾os mundi iridi¬
ces disserens. ita ait. Dum
irem damascũ c̃ potestate
& ꝑmissu pͥncipis sac̾dotũ.
die mectia ĩ uia uidi rex
de celo supͣ splendorẽ solis

Expanded text:
rnis fragilitate in sola eum nouerit dei candae dominicae diuinitatis et satis idoneus testis, qui in principio uocationis suae caelitbasset. Unde etiam apud Agrippam regem et ceteros mundi iudices disserens ita ait: dum irem Damascum cum potestate et permissu principis sacerdotum, die media in uia uidi, rex, de caelo supra splendorem s
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ hãc subtilit̾ obseruare.
& diligent̾ ꝯsid̾are uolo.
qͥdcredendꝰ qͥd iudicandꝰ
sit. Nõlo enĩ aliqͥd de offi¬
cio meo ꝑdere. ut c̃ te ut
hoĩnẽ despiciã. aliqͥd tͥ di-¬
iuni honoris impenda. Si
igͦ ut paulꝰ tũc apłs iacu¬
it. ꝓstratꝰ humi iaceres. q
fulgore diuini luminis ob¬
umbratꝰ extremos sp̃c age¬
res. hec forsitan dicẽs. hec o¬
ciose loqͣciratis garrulitate
mens ac semiaĩs ꝯcitisset.
dissimulantu ultͣ ñ censu¬
it. deliba̾ndu amphꝰ ñ pri¬
tauit. suffecitq ei qͦd inef¬
fabilibꝰ exꝑim̃tis. ꝙ̃ ignorãs
hoĩnẽ eẽ credit. admonitꝰ
d̃m eẽ cognouit. Nõ dissimui¬
lauit. ñ distulit. nec ma¬
le susceptũ errorẽ. infideli
amphꝰ delib̾atioẽ suspend̾.
s auditu e celis ih̃u dm̃i
sui noĩe. subdita ut famu¬
lus. trepida ut flagellatus.
deuota ut ꝯseruus uoce re¬
ꝑatissima ac deuotissima
fide id statim mu̾it. ut ꝙ̃
fidelit credid̃. eo ip̃o iugitꝰ

Expanded text:
c subtiliter obseruari et diligenter considerari uolo, quid credendus, quid iudicandus sis. nolo enim aliquid de officio meo perdere, ut, cum te ut hominem despiciam, aliquid tibi diuini honoris impendam: i si ergo, ut Paulus tunc apostolus iacuit, prostratus humi iaceres et fulgore diuini luminis obumbratus extremos spiritus ageres, haec forsan diceres, haec otiosae loquacitatis garrulitate mens ac semianimus concidisset, dissimulandum ultra non censuit, deliberandum amplius non putauit suffecitque ei quod ineffabilibus experimentis, quem ignorans hominem esse credidit, admonitus deum esse cognouit: non dissimulauit, non distulit nec male conceptum errorem infideli amplius deliberatione suspendit, sed audito e caelis Iesu domini sui nomine subdita ut famulus, trepida ut flagellatus, deuota ut conuersus uoce reparatissima ac deuotissima fide id statim meruit, ut, quem fideliter credidit, eo ipso iugiter
Abbreviated transcription (Latin):
ds his qͥ diligt̃ eũ. uides
Qͣ breuit̾ sermo apłicus
qͣnͣta dix̾it : Sapĩam se lo¬
qui dic̃. s sapĩam ꝙͣ per¬
fecti tm̃mͦ sciant. prudn¬
tes sch nesciant. Dei enĩ hoc
ait eẽ sapĩam. q̃ sit diumo

Expanded text:
s his qui diligunt eum. uides quam breuiter sermo apostolicus quanta dixerit. sapientiam se loqui dicit, sed sapientiam quam perfecti tantummodo sciant, prudentes saeculi nesciant. dei enim hoc ait esse sapientiam, quae sit diuino
Abbreviated transcription (Latin):
queat. nec disrunctionẽ
paratio p̃t. nlła disscissio.
pia. una tm sana confessi¬
o. adorare. amare. colere
mꝰ & cumulatiꝰ scire. nulła

Expanded text:
queat, nec disiunctionem paratio potest, nulla discissio: pia, una tantum sana. confessio, adorare, amare, colere nius et cumulatius scire nullam
Abbreviated transcription (Latin):
in eo iã nouimꝰ. nͥ uirtutẽ
diuinitatis. qr totũ ĩ eo uir¬
tus maiestatis diuine. u¬
bi ẽẽ desiit infirmitas un¬
bescillitatis hũe. Ome gͦ pe¬
nitꝰ hoc testimoio mysteriũ.
& sũpte carnis & ꝑfecte di¬
uinitatis exposuit. Dicens
ne di locutꝰ ẽ. Adiciẽs aũt
nc̃ iã ñ nouimꝰ : uim depo¬
site infirmitatis explicuit.
Ac ꝑ hoc cognitõ illa carnis
ad sig̃cationẽ ꝑtinet hoĩs:
ignorõ ã ad honorẽ diui¬
nitatis. Hoc ÷ enĩ dre. cog¬

Expanded text:
in eo iam nouimus nisi uirtutem diuinitatis, quia totum in eo uirtus est maiestatis diuinae, ubi esse desiit infirmitas imbecillitatis humanae. omne ergo penitus hoc testimonio mysterium et sumptae carnis et perfectae diuinitatis exposuit. dicens ne dei locutus est, adiciens autem nunc iam non nouimus uim depositae infirmitatis explicuit. ac per hoc cognitio illa carnis ad significationem pertinet hominis, ignoratio autem ad honorem diuinitatis. hoc est enim dicere: cog
Abbreviated transcription (Latin):
cuit oĩbꝰ qͦꝵ subscͥptio subt̾̃ an¬
nera. noĩa pot̾it declarare. ute¬
os qͥ impie de incarnatiõis dr̃u¬
ce sacͣmento sentiunt. qͣmius
intellectꝰ sui pͣuitate. a catholice
ficłi u̾itate recedentes. se ipso
dignos abiectioẽ feci̾nt. suo ⁊̃
sensui auctoritatis ur̃e p̃ceden

Expanded text:
cuit omnibus, quorum subscriptio subter annexa nomina poterit declarare, ut eos qui impie de incarnationis Dominicae sacramento sentiunt, quamvis intellectus sui pravitate a catholicae fidei veritate recedentes, seipsos dignos abjectione fecerint, suo etiam consensu, auctoritatis ve
Abbreviated transcription (Latin):
nobilioris admod̾ rei ortꝰ ex
ex illa aq̃ simplicitate. eg̃gi¬
or uini & admirabił sapor
natꝰ sit. qͦm aliud sit hau¬
stum. & aliud infusũ. Nun¬
qͥd cist̾na illa uł puteus hãc
nat᷑am habuit. ut aqͣs ex se
sup̃tas ĩ optuna uina mita¬
ret. dut nunqͥd uasoꝵ idqͣ¬
litas. aut ministroꝵ egit in¬
dustria. Nicħ utiq ipsoꝵ
Et qͦmͦ facti rõ cogitatiõe cor¬
uitas ꝯscĩe firmitate seruet.¬

Expanded text:
nobilioris ad- modum rei ortus ei nobilioris ad- modum rei ortus ei ei illa aquae simplicitate egregior uini et admirabilis sapor natus sit? quomodo aliud sit haustum, aliud infusum? numquid cisterna illa uel puteus hanc naturam habuit, ut aquas ei se sumptas in optima uina mutaret? aut numquid uasorum id qualitas aut ministrorum egit industria? nihil utique ipsorum. et quomodo facti ratio cogitatione corueritas c
Abbreviated transcription (Latin):
suit calũpnie tue. & ñ ui¬
dentes penitꝰ dĩ oĩpotntiã
cantilene: Sic mͥ queso tu
qͥ ñ nͥ exparibꝰ paria nasci
putas: uñ inexplicabilis
illa qͦndã ĩ heremo cotur¬
nicũ innũositas. ad pastũ
isrłitice plebis repente na¬
ta sit: Non enĩ eas añ ĩ ali¬
quo loco a genettibꝰ sius
editas. s subito aduentu
legimꝰ illatas. Cibꝰ deni¬
q ip̃e ille celestis. unde ꝑ
quadraginta annos ĩ he¬
breoꝵ castra defluxit:
Nunqͥd manna. manua
gñauit : S hec de uetu¬
stis rer̃ miracłis. Qͥ d de
nouis: Paucis pairibꝰ ac
tatis rõ incibis ñ fuit. q̃
esurientes causa inuisibi¬
li & archana sat᷑auit. p̃ser¬
tim c̃ plꝰ multo suꝑfu̾it
satietati. ꝙͣ appositũ fu̾at
esuritõi. Qua rõe hoc totũ. qͣ
causa actũ ÷. ut c̃ satietatẽ eden¬
tes caꝑent. ĩ augm̃tis in effa¬
bilibꝰ cibꝰ ip̃e ditesceret: Na¬
tũ ingalilea uinũ de aqͣ legi¬
mꝰ. Dic mͥ qͦmͦ disparẽ a sui qͣ¬
natiuitati maxime ꝯuenit

Expanded text:
 calumniae tuae et non uidentis penitus dei omnipotentiam cantilenae? dic mihi, quaeso, tu, qui non nisi ex paribus paria nasci putas, unde inexplicabilis illa quondam in heremo coturnicum innumerositas ad pastum Israheliticae plebis repente nata sit. non enim eas ante in aliquo loco a genetricibus suis editas, sed subito aduentu legimus illatas. cibus denique ipse ille caelestis unde per quadraginta annos in Hebraeorum castra defluxit? numquid mannam manna generauit? sed haec de uetustis rerum miraculis. quid de nouis? paucis panibus ac tatis ratio in Cibis non fuit. quae esurientes causa inuisibilis et arcana saturauit, praesertim cum plus multo superfuerit satietati quam appositum fuerat esuritioni? qcausa actum est, ut, cum satietatem edentes caperent, etiam aug- mentis ineffabilibus cibus ipse ditesceret? natum in Galilaea uinum de aquis legimus. dic mihi: quomodo disparem a sui qudominicae natiuitati maxime conuenit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑat imaginẽ. scrł̃i ut ꝑsua¬
deas. nicħ plꝰ fuisse ĩ eo. ĩ qͦ i¬
mago reꝑabat᷑. ꝙͣ ĩ ea ip̃a im̃a¬
ꝑatorem. ꝙͣ ip̃am imagurẽs cor¬
ruentẽ. Deniq qͥd agas. qͥd mo¬
liaris. seq̃ntib ꝓbas dicens. sñ
ꝑ hoĩnẽ nat᷑am suscitat. Simi¬
iħm fuisse asseris. Illũ utiq
sñ seĩe. & hũc sñ seĩe. Illũ ho¬
minẽ solũ. ħc hominẽ solita¬
riũ. Ac ꝑ hoc uides te diligen¬
aut forte melior putaretur.
cũ ita eos sibi mensuris paribꝰͦ
comꝑauis. ut derogaturũ te qͦ¬
damm ade aliqͥd crederes. si
ei dm qͥppiã p̃tulisses. Qm̃ e
nĩ inqͥs ꝑ hominẽ mors. iõ
& ꝑ hominẽ resurr̃õ mortu¬
oꝵ. Etiam ne apłico testimo¬
nio ꝑu̾sitatẽ tuã. ac scelꝰ ꝓba¬
re niteris. & ꝯtagione impie¬
tatis tue. uas electioĩs infamas:
Uidelicet ut q a te auctor salu
i apłicis testimoniis itti place¬
bat. cur uno eiꝰ ꝯtent᷑. cuincta si¬
liusti: & hoc ñ subdidisti statim:

Expanded text:
at imaginem, scilicet, ut persuadeas nihil plus fuisse in eo in quo imago reparabatur, quam in ea ipsa imaparatorem quam ipsam imaginem corruentem. Denique quid agas, quid moliaris, sequentibus probas, dicens: Sine m humanam naturam suscitat. simIesum fuisse asseris: illum utique sine semine et hunc sine semine, illum hominem solum et hunc hominem solitarium. ac per hoc uides te diligenaut forte melior putaretur; cum ita eos sibi mensuris paribus conparaueris, ut derogaturum te quodammodo Adae aliquid crederes, si ei deum quippiam praetulisses. Quoniam enim inquis per hominem mors, ideo et per hominem resurrectio mortuorum. etiamne apostolico testimonio peruersitatem tuam ac scelus probare niteris et contagione impietatis tuae uas electionis infamas, uidelicet ut, quia. a te auctor salutsi apostolicie testi- I montis uti placbat, cur uno eius contentus cuncta siluisti et, hoc non subdidisti statim:
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Cuiꝰ arbitriũ totũ agit.
cuiꝰ imꝑiũ totũ efficit. cui ni¬
chil ꝯtͣire. uil obsistere potu¬
it. & ad totũ qđ̃ possibilitate
agendu erat. uelle suffecit.
S tempꝰ tandem ÷. ut reliqͣs
ĩ occultiores & insidiosiore
blasphemias tuas. ꝙ qd̃ ma¬
liussemꝰ iam ignorare ñ possu¬
mus. saltem ne ignorantes capi¬
ant. detegamꝰ. Posuisti in qͦdam
pestifõ tractatu tuo dic̃s. qm̃
diuine nate imago ÷ ħo. Hãc
aũt ꝓiecit diabolꝰ in corrupti¬
onẽ. Doluit ꝓ imagine sua

Expanded text:
tur, cuius arbitrium totum agit, tur, cuius arbitrium totum agit, cuius imperium totum efficit, cui nihil contra ire, nihil obsistere potuit et ad totum quod possibilitate agendum erat uelle suffecit. Sed tempus tandem est ut reliquas etiam occultiores et insidiosiores blasphemias tuas, quia, quod maluissemus, iam ignorare non possumus, saltim ne ignorantes capiant detegamus. posuisti in quodam pestifero tractatu tuo dicens: quoniam diuinae naturae imago est homo, hanc autem proiecit diabolus in corruptionem, doluit sic pro imagine sua
Abbreviated transcription (Latin):
pleri t̾ras uidemꝰ. ꝓde eaꝵ se¬
nde enĩ ut uides exeunt. uñ
naseunt᷑. P rescribe his rebꝰ õĩbͦ
qd̾ homousyos parienti ẽẽ na¬
tiuitas sua debet. Et tñ inuenie¬
ris ĩ p̃scriptioĩbꝰ his ridiculis qͦ
nũc es in neganda dñi natius¬
tate furiosꝰ. Et qͥd pꝰt hecͦ
rlunqͥd ꝓgredi nos debere ultͣ
uł tu ip̃e existimas: Addimꝰ
tñ adhuc aliqͥd. Ex ouis uolu¬
chrũ qͣs in egypto hybe uocãt
basilisco serpentes gigni in¬
dubitabile ẽ. Qd cognatũ aũ
ꝯsentaneũ aui atq serpenti:
cur homousyos parienti na¬
tiuitas sua ñ ÷: Et tñ hec oĩa
nec gignentes agũt. nec nas¬
centes sciũt. s fuint latñtib
causis. & inexplicabili qͣdam
atq multiplici gignentis le¬
ge nate. Et tu eiꝰ natiuitati
t̾renaꝵ opinionũ p̃scͥptum¬
culas obicias. qͥ nec eaꝵ qͥde
natiuitatũ rõnẽ redde potes.
q̃ nutu ip̃iꝰ ac p̃ceptiõe nascũ¬

Expanded text:
pleri terras uidemus. prode earum sepleri terras uidemus. prode earum seinde enim, at uides, exeunt, unde nascuntur. praescribe his rebus omnibus, quod homousios parienti esse natiuitas sua debet, et tam inuenieris in praescriptionibus his ridiculus, quam nunc es in neganda domini natiuitate furiosus. et quid post haec? numquid progredi nos debere ultra uel tu ipse existimas? adhuc addimus tamen aliquid. ex ouis uolucrum, quas in Aegypto hibes uocant, basiliscos serpentes gigni indubitabile est. quid cognatum et consentaneum aui atque serpenti? cur homousios parienti natiuitas sua non est? et tamen haec omnia nec gignentes agunt nec nascentes sciunt, sed fiunt latentibus causis et inexplicabili quadam atque multiplici gignentis lege naturae. et tu eius natiuitati terrenarum opinionum praescriptiunculas obicias, qui nec earum quidem natiuitatum rationem reddere potes, quae nutu ipsius ac praeceptione nascun
Abbreviated transcription (Latin):
rum. qͥs finxit atq cõposuit:
Ingeniũ. iram. ꝓuisionẽ. mo¬
tum. placita. ꝯcordiã. dissensi¬
onem. bella. pacẽ. orcdinationẽ
dispositionẽ. officia. pͥncipatus.
oĩa deniq q̃ st̃ illis. qͣi c̃ hũano
gñe cõmunia. cuiꝰ doct̾na aut
cuiꝰ mune̾. qͦ imbuente atq ĩ¬
stituente sumpser̃t. Nunqͥd
hoc apat̾uo semine indepte
st̃. aut ĩ genitali utõ atq ĩ ma
t̾̃na didicunt: Nec ut̾m utiq
norunt. nec sem̃ sciunt. Depa¬
sti tm̃mͦ flores ĩ aluearia con¬
gu̾nt᷑. ex qͥbꝰ mnestimabili opifi¬
cio apes exeunt. ⁊ licħ illic geni¬
tricũ uiscera ꝓlibꝰ ꝯfu̾nt. neꝙ
rum flosculis. aĩantia ꝓdeũt.
Qͥd siłe herbis & aĩantib: Quis
fabricator gͥ rer̃ istaꝵ sit. cre¬
do intelligis. In hunc & ambi¬
ge an potiit natiuitati sue
dñs id tͥbuere. qͦd uides eũ ⁊̃
facturis minimis p̃stitisse.
Suꝑfluũ forte sit pꝰt hec & alia.
Locustis repente subteri aera. ĩ¬

Expanded text:
rum quis finxit atque composuit? Ingenium, iram, provisionem, motum, placiditatem, concordiam, dissensionem, bella, pacem, ordinationem, dispositionem, officia, principatus, omnia denique quae sunt illis quasi cum Humano genere communia, cuius doctrina aut cuius munere, quo imbuente atque instituente sumpserunt? numquid hoc a paterno semine indeptae sunt aut in genitali utero atque in materna carne didicerunt? nec uterum utique norunt nec semen sciunt: depasti tantummodo flores in aluearia congeruntur, ex quibus inaestimabili opificio apes exeunt. nihil illic genetricum uiscera prolibus conferunt neque rum flosculis animantia prodeunt: quid simile herbis et animantibus? quis fabricator igitur rerum istarum sit, credo, intellegis. i nunc et ambige, an potuerit natiuitati suae dominus id tribuere quod uides eum etiam facturis minimis praestitisse. superfluum forte sit post haec et alia ad cumulum. lucustis repente subtexi aera, im
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ dispensatõe homnẽ xp̃m no¬
minat. ĩ eo repudias ĩ qͦ dm.
Paulꝰ enĩ hominẽ iħm ñ negat.
tur. Et ita humano gñi ꝑ ho¬
minẽ resurrõnẽ uenisse p̃di¬
cat. ut ĩ hoĩe tñ ip̃o dm resur¬
rerisse ꝯfirmet. Uñ enĩ an eũ qͥ re
plebe redderes. dedisti ei abiqͥd
dignitatis. tͥbuens ei honorẽ
ut scõ hõi. ñ diuinitatẽ ut uo
hoĩ ac uo̾ do. Qͥd enĩ dicis.
Formauit ds dñicã incarnonẽ.
Theotocon formã honoremꝰ c̃
deo. sic̃ unã formã ditatis. sic̃
diuine uoluntatis inseꝑabilem

Expanded text:
pro dispensatione hominem Christum nominat; in eo repudias, in quo Deum? Paulus enim hominem Jesum non negat; tur: et ita humano generi per hominem resurrectionem venisse praedicat, ut in homine tamen ipso Deum resurrexisse confirmet. Vide enplebe redderes, dedisti ei aliquid dignitatis, tribuens ei honorem ut sancto homini, non diuinitatem ut uero homini ae uero deo. quid enim dicis? formauit deus dominicam incarnationem: theodochon formam honoremus cum deo sicut unam formam deitatis, sicut diuinae u
Abbreviated transcription (Latin):
do ẽ. ut poculis q̃ ꝯficiunt
uenenis. mella ꝑmisceãt. ut
dulcibꝰ nocita᷑ celent᷑. Et dũ qͥs
mellis dulcedine capit᷑. uene¬
ni peste ꝑunat᷑. Ita gͦ & tu di¬
cens. diuine nat᷑e imago÷ ħo.¬
ħac ã ꝓecit diabolꝰ ĩ corrupti.¬
onẽ. doluit sic ꝓ imagine sua
d. sic̃ ꝓ statua sua imꝑator.
horas qͦdamm᷑ pocłi pestilen¬
tis. dulcedine qͣdam. & quasi
melle cucumlinis. ut hauri¬
entes ingestũ pocłm hoĩes. du
illecebrosa degustant. ꝑnicio¬
sa ñ sentiant. Dei nom̃ obicit᷑
ut religioĩs noĩe mentiaris.
Sc̃a p̃mittis. ut ꝑu̾sa suadeas.
& ꝯfitendo dm̃ id efficias. ut
ñ uidet qͦ eas: qͥd moliaris:
Dicis qͥppe. Doluit sit̃ ꝓ ima¬
gine sua d. sic̃ ꝓ statua sua
imꝑator. & corruptã reꝑat i¬
maginẽ. & sñ semine forma

Expanded text:
do est, ut in poculis quae conficiunt uenenis mella permisceant, ut dulcibus nocitura celentur, et dum quis mellis dulcedine capitur ueneni peste perimatur. ita ergo et tu dicens: diuinae naturae imago  in corruptionem; doluit sicut pro imagine sua Deus, sicut pro statua sua imperator: ora quodammodo poculi pestilentis dulcedine quadam et quasi melle circumlinis; ut haurientes ingestum poculum homines, dum illecebrosa degustant, perniciosa non sentiant. Dei nomen objicis, ut religionis nomine mentiaris; sancta praemittis, ut perversa persuadeas; et confitendo Deum id efficias, ut non videt quo eas, quid moliaris? Dicis quippe: Doluit sicut pro imagine sua Deus, sicut pro statua sua imperator, et corruptam reparat imaginem, et sine semine forma
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc gͦ tanto studio. hoc tan¬
to actu. p̃locutõibꝰ blandis
fallar insidiator egisti. ut
dm̃ ĩ p̃cedentibꝰ noĩans. ad
hominẽ ĩ ꝯseq̃ntibꝰ ꝑuenires
& eũ ip̃m solitarii hõis ꝯtume¬
lia pꝰt afficeres. cui subdole hu¬
militatis officio. honorẽ dei
añs detulisti. Dicis gͦ. qd̾ ima¬
ginẽ di ꝙͣ diabolꝰ ꝓiecerit ĩ
corruptionẽ. pietas reparit.¬
diuina. Corruptã enĩ inqͥs re

Expanded text:
hoc ergo tanto studio, hoc tanto actu praelocutionibus blandis fallax insidiator egisti, ut deum in praecedentibus nominans ad hominem in consequentibus peruenires, et eum ipsum solitarii hominis contumelia post afficeres cui subdolae humilitatis officio honorem dei antea detulisti- . dicis ergo quod imaginem dei, quam diabolus proiecerit in corruptionem, pietas diuina repararit: corruptam enim
Abbreviated transcription (Latin):
bro sacre purgatiõis emun¬
& onocentauri. & pilosi. & di
ac religiõis decora resplende¬
ant. At sic̃ eiectis qͦnda ido¬
loꝵ cultibꝰ ext̾minatisq si¬
mulachͥs. fecisti ex fanis de¬
monũ tẽpla uirtutũ. inse¬
rens ĩ cau̾nas serpentium
& scorpionũ fulgentes lu¬
minis tui radios. & ex cu¬
bilibꝰ erroꝵ ac tͣpitudinũ.
domos ornam̃toꝵ ac pul¬
chritudinũ reddidisti. ita

Expanded text:
bro sacrae purgationis emunbro sacrae purgationis emunt onocentauri et pilosi et diuac religionis decora resplendeant. ac sicut eiectis quondam idolorum cultibus exterminatisque simulacris fecisti ex fanis daemonum templa !uirtutum, inserens in cauernas serpentium et scorpionum fulgentes luminis tui radios, et ex cubilibus errorum ac turpitudinum domos ornamentorum ac pulchritudinum reddidisti, ita
Abbreviated transcription (Latin):
captiuemꝰ omnẽ intellectũ
ĩ obedientia tua. qr ille u̾e li¬
ber fit. qͥ ceꝑit tͥ ẽẽ captiuuis.
Adesto gͦ tuo officio. tuo oꝑi.
tius ꝓte supͣ mensurã uiriũ
ꝯtendentibꝰ. da. hiantia no¬
ui serpentis ora & tumentia
illesos credentiũ pedes ingre¬
di. ac suꝑ aspidem & basilisc̃
ambulare. & ꝯculcare leonẽ
& draconẽ. tͥbuisq ꝑ intrepi¬
dam innocentie ꝯstantis au¬
datiã. ut delectet᷑ infans ab
ubere suꝑ foram̃ aspidis. &
in cau̾na regłi qͥ ablactatus
suĩt manũ suã mittat. Da
gͦ & nob in cau̾nis huiꝰ imnia¬
nissimi. ac scelestissimi
regłi innocuas manꝰ mittere.
Et si in foraminibꝰ iam qͥbus¬
dam id ÷ in sensuũ humano¬
rũ latebris aut cubile habu¬
it. aut oua posuit. aut squa¬
mosi tractꝰ semitã d̾eliquit
auf ab uni̾si ꝑnitiosissim
anguis huiꝰ sordidũ & ferale
ꝯtagiũ. Ex trahe illatas ꝑfidi¬
e immundicias. & obsessas
redolenti ceno aĩas. uentila¬

Expanded text:
captiuemus omnem intellectum captiuemus omnem intellectum in oboedientia tua, quia ille uere liber fit. qui coepent tibi esse captiuus. adostoI ergo tuo officio, tuo operi, tuis pro te supra mensuram uirium contendentibus. da hiantia noui serpentis ora et tumentia  scorpiones inlaesos credentium pedes ingredi ac super aspidem et basiliscum ambulare et conculcare leonem et draconem, tribuisque per intrepidam innocentiae constantis audaciam, ut delectetur infans ab ubere super foramen aspidis, et in cauerna reguli qui ablactatus fuerit manum suam mittat. da rgo et nobis in cauernas huius inmanissimi ac scelestissimi reguli innocuas manus mittere, et si in foraminibus iam quibusdam, id est in sensuum humanorum latebris aut cubile habuit aut oua posuit aut squamosi tractus semitam dereliquit, aufer ah uniuersis perniciosissimi anguis huius sordidum et ferale contagium, extrahe illatas perfidiae inmunditias et obsessas redolenti caeno animas uentila
Abbreviated transcription (Latin):
portubu sirtez. aut iuicina.
lutoribꝰ sara formidãt. hoc
mͥ admod̾ accidꝰ ut restrua¬
tis ad ultimũ qͥl uscdã heti do¬
rum calũpriis. c̃ iar ad exac¬
ti laboris t̾minũ ueni̾m. cũ
ip̃m finẽ incipiã metuere.
ad ꝙͣ desideraui̾m peruenire.
tor ÷. ñ timnebo qͥd faciat mn ho
ñ timeamꝰ p̃tentas hẽticoꝵ in¬
sidiantiũ foueas. & obseptas
spinis passim horrentibꝰ iuas.
que cũ asꝑent magis itin̾a qͣ
claudant. de emendatione no¬
bis potiꝰ ÷ labor. ꝗͣ de impos¬
sibilitate formido. Qͥa c̃ no¬
bis agentibꝰ rectũ iter. infir¬
mit̾ se obiciant. & horreant
tiõe qͦd agat. ꝙͣ ex difficulta¬
te qd timeat. Igit᷑ ad monstru¬
osum illud letiferi serpentis
caput mittentes manũ. & ꝑ¬
tractare oĩa ad mod̾ colligata
ingentibꝰ spiris tortuosi corꝑis
one oris ad destructionẽ mu¬
nitionũ cogitatões destruen-¬
tes. & omnẽ altitudinẽ extol¬
lentẽ se adu̾sꝰ scĩãm dĩ. ut

Expanded text:
portubus syrtes aut uiciua litoribus saxa formidant, hoc. mihi admodum accidit, ut reseruatis ad ultimum quibusdam haereticorum calumniis, cum iam ad exacti laboris terminum uenerim, eum ipsum finem incipiam metuere ad quem desiderauerim peruenire. tor est, non timebo quid faciat mihi homo : non timeamus praetentas haereticorum insidiantium foveas et obseptas spinis passim horrentibus vias, quae cum asperent magis itinera quam claudant, de emundatione nobis potius labor, quam de possibilitate formido. Quia cum nobis agentibus rectum iter infirmiter se objiciant, et horreant tione quod agat, quam ex difficultate quod timeat. Igitur ad monstruosum illud lethiferi serpentis caput mittentes manum, et pertractare omnia admodum illigata ingentibus spiris tortuosi corporis one oris ad destructionem munitionum, cogitationes destruentes et omnem altitudinem extollentem se aduersus scientiam dei, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ad ꝯfutanda meptiã. atq
insamã tuã. qͣ ais. qͦmͦ homou¬
syos parienti natiuitas eẽ de
bet. id÷ qd̃ dissiłem se quelib
parere ñ possit. ⁊̃ t̾renaꝵ rer̃
exempla ꝓfãm. qͦ ex dissiłib
nasci multa ꝯuncã. ñ qͦd in
tali re compar̃o ulla aut fieri
possit. aut ẽẽ debeat. s ut nõ
dubites ĩ sacro ortu eristere id
potuisse. qd̾ ĩ in t̾renis his &
caducis uideas ꝓuenire. Apes
sic̃ minima admod̾. ita pru¬
dentissima ac sollertissima a¬
nimalia. ex diu̾sissimis edi
legimꝰ. atq exire nat᷑is. Cum
enĩ sĩt miri ingenii aĩantia.
& ñ solo sensu. s ⁊̃ prudentia
habundent. excerptis qͥbꝰdam
herbaꝵ floribꝰ ꝓcreant᷑. Qͦd
marꝰ exempłu adhibencdu aũ
assumenctũ putas : Ex inani¬

Expanded text:
tamen ad confutandam ineptiam atque tamen ad confutandam ineptiam atque insaniam tuam, qua ais quod homousios parienti natst quod dissimilem se quaelibet parere non possit, etiam terrenarum rerum exempla proferam, quo ex dissimilibus nasci multa conuincam: non quod in tali re comparatio ulla aut fieri possit aut esse debeat, sed ut non dubites in sacro ortu existere id potuisse quod etiam in terrenis his et caducis uideas prouenire. apes, sicut minima admodum, ita prudentissima ac sollertissima animalia, ex diuersissimis edi legimus atque exire naturis. cum enim sint miri ingenii animantia et non solum sensu, sed etiam prudentia abundent, excerptis quibusdam herbarum floribus procreantur. quod maius exemplum adhibendum aut assumendum putas? ex inani
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s ip̃e p̃dixit. Si affigit ħo
dm suũ. qr uos affigitis me.
Si iõ natꝰ ex uirgine dñs ñ
putabit᷑. qr añrior parienti
nem habuisse credet᷑. Et tñ ad
prb̃ros ephesioꝵ dr̃. Regite ec¬
ne suo. Postremo qͦm auctor
cute. priuatꝰ uita existima¬
bit᷑ : Et tñ petrꝰ auctorem
inqͥt uite int̾fecistis. Nemo
uirgine dm̃ ñ putas. qr ħou¬
syos parienti debet ẽẽ natiui¬
tas. qͦmͦ res distłes ex dissiłib¬
crediturꝰ es substitisse naturis.
Ergo apud te nec cot᷑nices subi¬
to uentꝰ intulit. nec manna
cecidit. nec uinũ ex aqͣ ꝓdiit.
nec multa hoĩũ milia exigu¬
o cibo pasta st̃. nec pt lutũ ce¬
co lum̃ aꝑuit. Qͦd si hec omi¬
a incredibilia utiq & ꝯtͣ rõ¬
dant᷑. cur ĩ natiuitate eiꝰ de¬
negas qd̃ ĩ oꝑibꝰ ꝯfit̾is: Aut
nunqͥd p̃stare ortui suo ad¬
uentinq ñ potuit. qd̾ hũ ais
remediis atq utilitatibꝰ ñ ne¬
gauit. Longũ ÷ de hac re &
ppe fabulosũ ampliꝰ dicẽ. S

Expanded text:
s ipse praedixit: Si affiget homo Deum suum, quia vos affigitis me ? Si ideo natus ex Virgine Dominus non putabitur, quia anterior parienti inem habuisse creditur? et tamen ad presbyteros Ephesione suo. postremo quomodo auctor uitae priuatus ulta existimabitur? et tamen Petrus auctorem, inquit, uitae interfecistis. nemo uirgine deum non putas, quia homousios parienti debet esse\' natiuitas, quomodo res discrediturus es substitisse naturis? Ergo apud te nec coturnices subito ventus intulit, nec manna decidit, nec vinum ex aqua prodiit, nec multa millia hominum exiguo cibo pasta sunt, nec post lutum caeco lumen apparuit. Quod si haec omnia incredibilia utique et codantur, cur in natiuitate eius denegas quod in operibus confiteris? aut numquid praestare ortui suo aduentuique non potuit, quod humanis remediis atque utilitatibus non negauit? Longum est de hac re et prope fabulosum amplius dicere. sed
Abbreviated transcription (Latin):
mousios parienti debet ẽẽ
nũ huãis legibꝰ agas. cui im¬
possibilitatẽ suã obicias. q̃ t̾re¬
na infirmitate ꝯcludas com¬
munẽ õĩũ dicis ꝯditionẽ ẽẽ
nascendi. eancłe̾ legem ẽẽ ge¬
nandi. ñ potuisse penitꝰ ĩuni¬
u̾sitate gñis huãi uni tm̃ ho¬
puenire. Nõ intelligis de qͦ di
cas. ñ uides de qͦ loqͣris. qr au¬
ctor utiq oĩũ ꝯditionũ. cun¬

Expanded text:
mousios parienti debet esse mousios parienti debet esse num humanis legibus agas, cui impossibilitatem suam obicias, quem terrena infirmitate concludas. communem oniuium dicis condicionem esse nascendi, eandem legem esse generandi, non potuisse penitus in uniuersitate generis humani uni tantum hoprouenire. non intcas, non vides de quo loquaris: quia auctor utique omnium conditionum et cun
Abbreviated transcription (Latin):
Nicħ utiq hoꝵ. Presertum
aũt uidentibꝰ ⁊̃ obẽẽ possit.
Et qͦmͦ res nocendi uim ĩ se hñs
offm̃ remecdii ac salutis exhibu¬
qͣi ministͣ tũc sanitatis fu¬
it: Dicis itaq di hoc tͥbuisse
uirtutẽ. dĩ p̃stitisfe medici¬
nam: Et oĩa hec q̃ diximꝰ.
oĩpotentiã penitꝰ effecisse di¬
uinã. qͥ pot̾ns sit utiq. & ex
insolitis noua ꝯdere. & ex ꝯtͣ¬
riis salubria ꝯstituere. & ea
q̃ impossibilitatibꝰ atq inef¬
ficientiis siita sit. ĩ rer̃ possi¬
bilitates effectꝰq mutare.
dem gͦ de ortu ip̃iꝰ dñi. qd̾
de rebꝰ oĩbꝰ ꝯfitere. Crede de¬
um natũ ut uoluit. quẽ nõ
negas potuisse qd uoluit. Ni¬
si forte uirtutẽ q̃ ei ad alia oĩ¬
a affluit. ad se ip̃m estimas
defuisse. & ip̃i ad natiuita¬
tem suã oĩpotñtia sua defu¬
it. q̃ ab eo ꝓcedens uniu̾sa
penetͣuit. Tu mͥ ĩnatiuita¬
te dñi obicias. nemo añri¬
orem se parit. & in partu
qͦ oĩpot̾ns d̾s natꝰ ÷ dicas ho¬

Expanded text:
il utique horum, praesertim autem uidentibus etiam obesse possit. et quomodo res nocendi uim in se habens officium remedii ac salutis exhibui ministra tunc sanitatis fuit? dicis itaque dei hoc tribuisse uirtutem, dei praestitisse medicinam, et omnia haec quae diximus omnipotentiam penitus effecisse diuinam, qui potens sit utique et ex insolitis noua condere et ex contrariis salubria constituere et ea, quae in impossibilitatibus atque inefficientiis sita sint, in rerum possibilitates effectusque mutare. Idem ergo de ortu ipsius domini quod de rebus omnibus confitere. crede deum natum ut uoluit, quem non negas potuisse quod uoluit: nisi forte uirtutem, quae ei ad alia omnia affuit, ad se ipsum aestimas defuisse, et ipsi ad natiuitatem suam omnipotentia sua defuit, quae ab eo procedens uniuersa penetrauit. tu mihi in natiuitate domini obicias: nemo anteriorem se parit, et in partu quo omnipotens deus natus est dicas: ho
Abbreviated transcription (Latin):
cis. cui possibilitas ip̃a debe¬
tur. Si ꝑsonã dñi t̾renis un¬
firmitatibꝰ estimes. & oĩpotñ¬
tiã dĩ huãis rõibꝰ metiaris.
passioẽ dõ ꝯgruũ uideat᷑ in¬
uenies. Si enĩ iu̾siłe uderi
p̃t. ut maria añriorẽ se dm

Expanded text:
tas ipsa debetur? Si personam Domini terrenis infirmitatibus aestimes, et omnipotentiam Dei humanis rationibus metiaris, passiones Deo congruum videatur, invenies. Si enim verisimile videri potest, ut Maria anteriorem se Deum
Abbreviated transcription (Latin):
se. nega añriorẽ nasci ex mari¬
a đo nascente potuisse. Si at
impossibile do nicħ ẽ. cur ei ĩ¬
possibilitatẽ in suo ip̃o aduen¬
tu obicis. c̃ impossibile ĩ oĩbꝰ
niatrixẽ. qr ais homousyon
parienti debet eẽ natiuitas.
ñ disiłis suꝑiori. Uerbis enĩ
magis ꝙͣ re & gñe diu̾sa est
Cũ enĩ de natiuitate dĩ agit᷑.
idem dicis potentiorẽ ex ma¬
ria ñ potuisse nasci. qd̃ suꝑtꝰ
hoc responsũ puta. uł ĩ qͦd
nc̃ dicendu ẽ. ⁊̃ de illo respon¬
deri existima. dis gͦ. Homou¬
sios parieriti debet ẽẽ nati¬
tas. Si ad t̾renas creatiões respi¬
cis. uł marime ita euenit. Sin
ãt adortũ di. qͥd ĩ natiuitate
qꝰ nate exempla ꝯsidera: Qa
ꝯstitutões ꝯstitutori st̃ ob¬

Expanded text:
se, nega anteriorem nasci ex Marise, nega anteriorem nasci ex Maria deo nascente potuisse. si autem impossibile deo nihil est, cur ei impossibilitatem in suo ipso aduentu obicis cui impossibile in omnibus niatrix est qua ais: homousios parienti debet esse natiuitas, non dissimilis superiori: uerbis enim magis quam re et genere diuersa est. cum enim de natiuitate agitur dei, idem dicis, potentiorem ex Maria non potuisse nasci, quod superhoc responsum puta, uel id quod nunc dicendum est etiam de illo responderi existima. ais ergo: homousios parienti debet esse natiuitas. si ad t.errenas creationes respicis, uel maxime ita euenit: sin autem ad ortum dei, quid in natiuitate eius naturae exempla consideras, quia constitutiones constitutori sunt ob
Abbreviated transcription (Latin):
exemplo ut̾is. q̃ ip̃e utiq nõ
luit aduenit. nec tempꝰ el.
nec ꝑsona. nec ꝯsuetudo ho¬
minũ. nec exempla rer̃ p̃iu¬
dicart̃. qr obsistere ei lex ñ po¬
tuit creataꝵ. qͥ ÷ ip̃e creator
cunctoꝵ. Et posse ei qd̃ uolu¬
it ꝓmptũ fuit. qr potestas
affuit uoluntati. uis scire a
posse credo. qd̃ tu eũ de se ip̃o
face̾ potiusse ñ credis. Omĩa
enĩ aĩantia q̃ post̾iora sest̃.
paruit. si mͦ id d̾s iubeat. cc̃u¬
riora multo se parere faciliꝰ
possũt. ⁊lam cibi ip̃i & pocła
si ea diuinitatis uoluntas sit.
in oceptꝰ qͦsdam ⁊ ꝓgenies
uerti possũt. Aque demq ip¬
se qͥbꝰ ab erordio rer̃ manani¬
tibꝰ eque ad mod̾ oĩa aĩantia
utunt᷑. corꝑari. si id ds iubeat
in uiscĩb & gigni possũt. Qͥs
enĩ sacris oꝑibꝰ modũ statuit.
aut diuinã potñtiã cucũsqp¬
sit ͦ dut qͥs ut scͥptũ ÷ dicet ei.
qͥd fecisti: Si negas oĩa đͤm pos¬

Expanded text:
exemplo uteris, quae ipsae utique non exemplo uteris, quae ipsae utique non luit aduenit. nec tempus ei nec persona nec consuetudo hominum nec exempla rerum praeiudicarunt, quia obsistere ei lex non potuit creaturarum qui est creator ipse cunctorum, et posse ei quod uoluit promptum fuit, quia potestas affuit uoluntati. uis scire aluis facere posse credo quod tu eum de se ipso facere potuisse non credis. omnia enim animantia quae posteriora se pariunt, si modo id deus iubeat, anteriora multo parere se facilius possunt. nam et cibi ipsi et pocula, si ea diuinitatis uoluntas sit, in conceptus quosdam et progenies uerti possunt. aquae denique ipsae, quibus ab exordio rerum manantibus aeque admodum omnia animantia utuntur, corporari, si id deus iubeat, in uisceribus et gigni possunt. quis enim sacris operibus modum statuit aut diuinam potentiam circumscripsit, aut quis, ut scriptum est, dicet ei: quid fecisti? si negas omnia deum pos