comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ulłam ordinatã pt̃atẽ g̾ebat qm̃uis ĩiurio¬
sum ⁊ imꝓbum occidi. u̾mptũ aĩe u̾tutis
capates ac fertiles ꝑmittunt sepe uicia qͥb
lpx ip̃m indicent cui uͥtuti sint potissim̃
accomodate. si fu̾int p̾ceptis excułte. dic.n.¬
iugentes h̾bas ꝓgign̾e frumentis aptas eẽ
ꝓnunciant. ⁊ ufilicem aspex̾int. lic eradi¬
candam sciant ualidis uitib ħĩlem intłłut.
et q̃m montẽ oleastris siluesc̾e aspex̾int o¬
leis ẽẽ utilem cultura accedente non dũbi¬
tant. Sic ille aĩ motꝰ quo moyses pegͥnũ fra¬
trẽ aciue ĩpbo iniuriam ꝑꝑetientem ã obs¬
uato ordine pt̃atis inultum eẽ nõ ꝑtulit.
s̃ uͥtutũ fructib ĩnutił erat. S ad huc ĩcul¬
tus uiciosa quid̾. s magna fertilitatis sig¬
ua fiuidebat. lpẽ deniq ꝑ angłm suũ di¬
ardente u̾b̾ q dñicis ad frugem obedĩe p̾
p̃pauit. aui ĩ saulum ecc̃am ꝑseq̃ntem de

Expanded text:
nullam ordinatam potestatem gerebat, quamuis iniurionullam ordinatam potestatem gerebat, quamuis iniuriosum et inprobum occidi. uerumtamen animae uirtutis capaces ac fertiles praemittunt saepe uitia, quibus hoc ipsum indicent, cui uirtuti sint potissimum adcommodatae, si fuerint praeceptis excultae. sicingentes herbas progignere, frumentis aptam esse pronuntiant, et ubi filicem aspexerint, licet eradicandam sciant, ualidis uitibus habilem intellegunt, et quem montem oleastris siluescere aspexerint, oleis esse utilem cultura accedente non dubitant: sic ille animi motus, quo Moyses peregrinum fratrem a ciue inprobo iniuriam perpetientem non obseruato ordine potestatis inultum esse non pertulit, non uirtutum fructibus inutilis erat, sed adhuc incultus uitiosa quidem, sed magnae fertilitatis signa fundebat. ipse denique per angelum suum diardente uerbisque dominicis ad frugem oboedientiae praeparauit: qui etiam Saulum ecclesiam persequentem de
Abbreviated transcription (Latin):
beid tam magnũ mistinim sb̾ditũ in
suscipiendo. fidelem in su̾ando strenuũ in
exeq̃ndo / in regenco pp ͦ uigilantẽ incorri¬
gendo uelxm̃tẽ. in a mando ardentẽ. ĩ susti¬
nendo pacientẽ. qui ꝓ eis quib p̃fut deo¬
suit irascenti. huuc itaq calem ac tant̃
uirũ absit a uob̾ ut amaledito fausti o¬
re pensenuis. si ex ore plane u̾idici dei q ͥ
u̾acit᷑ hominem q̃m fec̾at nou̾at. qñ qͥd̾¬
⁊̃ poc̃a hoĩm que ip̃e non fac. ⁊ in diffẽntib
ut iudex aguoscit. ⁊ confitentib ut pat̃
ignoscit. ex ore oĩo eius moysen suũ enis
⁊ amanius ⁊ admiram̃. ⁊ anͣtũ possumus iun¬
camur cumsimus longe illiuis m̾tas ĩfł¬
ores. ⁊̃ ulło egyptio. uł occiso uł expoliato.
ulło bello gesto. quoꝵ ille ad futi indole de¬
unde nũc uon ago s oĩo tamꝙͣ nͥl signifi¬
cau̾int fcã ilła discucio. Consulta uo illa¬
et̃na lege reꝑio ñ debuisse lpĩem ab eo qͥ

Expanded text:
sando tam magnum ministerium , subditum in suscipiendo, fidelem in servando, strenuum in exsequendo; in regendo populo vigilantem, in corrigendo vehementem, in amando ardentem, in sustinendo patientem; qui pro eis quibusuit irascenti: hunc itaque talem ac tantum virum, absit a nobis ut ex maledico Fausti ore pensemus; sed ex ore plane veridici Dei, qui veraciter hominem, quem fecerat, noverat: quand peccata hominum. quae ipse non facit, et in diffitentibus ut iudex agnoscit et in confitentibus ut pater ignoscit. ex ore omnino eius Moysen seruum eius et amamus et admiramur et quantum possumus imitamur, cum simus longe illius meritis inferiores, etiam nullo Aegyptio uel occiso uel expoliato, nullo bello gesto, quorum ille aliud futuri indole deunde nunc non ago, sed omnino tamquam nihil significauerint facta illa discutio consultaerna lege reperio non debuisse hominem ab illo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
adułtoꝵ concubitu forͣtur ⁊ nascit᷑ lp̃
de hpĩm oꝑe malo. honũ opus dei. sicut
in pͥcedenti sĩnone iam dixiuuis de fe¬
cunditate seminũ non deturpitudĩe ui¬
cioꝵ ita in scripturis ꝓpħicis nõ tm̃¬

Expanded text:
adulterorum concubitu formatur et nascitur homo, de hominum opere malo bonum opus dei — sicut in praecedenti sermone iam diximus, de fecunditate seminum, non de turpitudine uitiorum — ita in scripturis propheticis non t
Abbreviated transcription (Latin):
tenda ⁊ p̃ꝑse contempnenda. molestias tẽpo¬
rales ⁊ a se posse imꝑari. ⁊ pp̃ se deb̾e colłari.
Q̾ gͦ crudele moyses aut mandauit aut
fecit. cũ ꝯmissũ sibi ppłm scẽ delans ⁊ uni
rodeo sb̾ditĩs cupiens postea qm cognouit
ad fab̾cand̾ ⁊ cołend̾ ydolũ defluxisse. m̃¬
temq inpudicam ꝓstituisse deno demoĩb
in paucos eoꝵ uindicans gładio quos deꝰ
ip̃e q̃m offend̾a̾nt alto ⁊ certo iudicio fe¬
riendos uoluiss infri. ⁊ in p̾sentisalub̾t
t̾ruit. ⁊ indiscipliuam in post̾m sauxit. Nã
eumi ulła crudelitate. s magna dilectione
fecisse qd̾ fecit. Quis nou in u̾b̾ eius ag
tis illis pcc̃m dimiste. sin & dele me de libro
tuo. Comꝑans gͦ unusquisqꝙ pie p̃dẽs
ilsam cedem ⁊ hnͣc p̾cem uidet ꝓscõ
s amabilit̾ tradidit hominẽ satħane
in int̾ctũ carnis. ut sp̃c saluus sit ĩ dien
dñi i̾u. tradidit talios. ut dr̃ent non

Expanded text:
tenda et propter se contemnenda, molestias tempotenda et propter se contemnenda, molestias temporales et a se posse inperari et propter se debere tolerari. quid ergo crudele Moyses aut mandauit aut fecit, cum commissum sibi populum sancte zelans et uni uero deo subditum cupiens posteaquam cognouit ad fabricandum et colendum idolum defluxisse mentemque inpudicam prostituisse daemonibus, in paucos eorum uindicans gladio, quos deus ipse, quem offenderant, alto et secreto iudicio feriendos uoluisset inferri, et in praesenti salubriter terruit et disciplinam in posterum sanxit? nam eum nulla crudelitate, sed magna dilectione fecisse quod fecit, quis non in uerbis eius atis illis peccatum, dimitte; sin autem, dele me de libro tuo? conparans ergo unusquisque pie prudens illam caedem et hanc precem uidet profecto sed amabiliter tradidit hominem satanae in interitum carnis, ut spiritus saluus sit in die domini Iesu. tradidit et alios, ut discerent non
Abbreviated transcription (Latin):
distributio iudicantis miserantis dei cͥ
alius sic. alius a sic occultis fit cm̃s iustis
tñ. Noncũ ideo nescimus omĩa istasu
dicio ⁊ mña deifieri. lic in abdito poĩtis ñ¬
suris ⁊ nu̾is ⁊ pond̾ib quib omĩa disponũ¬
ordinent᷑. Nec uniu̾sitatis nͣm turbare
tatum eisd̾ ꝓsꝑitatib alii corrũpant᷑. alii
temꝑant᷑ utant᷑. ⁊ eusd̾ ad u̾sitatib. alii
deficiant. a lii ꝓficiant. Cumq ip̃a hũa
mortał q uita temptatio sit suꝑꝑt̾ram.
quis hõm nouit cui ꝓsit aut obsit. in
pate regnare uł su̾ire uł nacare uł mori ĩ
bello. aut imꝑare uł pugͣre. uł uinc̾e uł oc¬
cidi. Cumi ħ tñ constet ⁊ cui ꝓdest ñ ñ ꝑ
dimim ꝓdesse bñficiũ. ⁊ cui obest. ñ ñ ꝑ di¬
uinũ obẽe iudiciũ. quid gͦ insilimũs ĩ
tem̾arias rep̾hensiones. atq utinã lp̃m
⁊ non dei seruerunt dispensatores uet̾is
res occidendo s̾u̾ierint. dispensatores noui

Expanded text:
distributio iudicantis et miserantis dei, cur alius sic, alius autem sic, occultis fit causis, iustis tamen. non tamen ideo nescimus omnia ista iudicio aut misericordia dei fieri, licet in abdito positis mensuris et numeris et ponderibus, quibus omnia disponunordinentur, ne uniuersitatis naturam turbare tatum eisdem prosperitatibus alii corrumpantur, alii temperanter utantur, et eisdem aduersitatibus alii deficiant, alii proficiant, cumque ipsa humana mortalisque uita temptatio sit super terram: quis hominum nouit, cui prosit aut obsit in pace regnare uel seruire uel uacare uel mori, in bello autem imperare uel pugnare uel uincere uel occidm prodesse beneficium et cui obest non nisi per diuinum obesse iudicium. Quid ergo insilimus in temerarias reprehensiones atque utinam hominum et non dei? seruierint dispensatores ueteris res occidendo, seruierint dispensatores noui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ iam fecimꝰ de abrahm ysaat nacob.
quoꝵ se dñi ita dͥ uoluit. tanꝙͣ soloꝵ
eẽt deus. qui deus eẽt uniu̾se creature.
non frustra utiq tm̃ eis tabuens hono¬
rem nͥ qr nou̾at in eis ꝙ solus ⁊̃ ꝑft̃e sum

Expanded text:
 iam fecimus de Abraham et Isaac et Iacob, quorum se deus ita dici uoluit, tamquam solorum esset deus. qui deus est uniuersae creaturae, non frustra utique tantum eis tribuens honorem, nisi quia nouerat in eis, quod solus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
relicta fornicatione in castũ ꝯugiũ
ꝯmutetur. Et quid tam in congruũ
orem.⁊ ad uitam corrigendã mulieri
consultũ est. et figure sacͣmentũ de qͥ ͦ
mox loqͥmur exp̾ssim. Siquis nõ uide
it inħ fc̃o quid poꝰ maĩcheoꝵ offendat
atorem . s. qr solent date oꝑam m̃etri¬
as ue gͣuide fiant. ꝓinde istis fornica¬
tia mag̾ ꝑmanens płacebat. ut dñi.
p̃oꝵr nonligar qm̃ unius uiri facta
Suis ip̃nis fideł. ⁊ sc̃e scͥpture testĩoĩo re¬
derguit᷑. qm̃ pecłantib ⁊ muigacib fa
lausti conuiciis. Illa .n. de illo ⁊ quid
lom pͥus hñiss. et quid mali faciendo
e ducebatur ibat. s quo malio leñ
beipitante ferebatur eniebat. hip̃o
eni mag̾ ismuau̾ũt sc̃i lib̾ religiofis¬

Expanded text:
relicta fornicatione in castum coniugium commutetur? et quid tam incongruum eorem, et ad uitam corrigendam mulieri consultum est et figurae sacramentum, de quo mox loquemur, expressum. sed quis non uideat, in hoc facto quid potius Manichaeorum offendat. quia solent dare operam meretrices, ne grauidae fiant. proinde istis fornicaria magis permanens placebat, ut deum ipsorum non ligaret, quam unius uiri facta us ipsius fidelis et sanctae scripturae testimonio redarguitur quam petulantibus et nugacibus Fausti conuiciis? illa enim de illo et quid boni prius habuisset et quid mali faciendo te ducebatur, ibat, sed quo maliuolentia praecipitante ferebatur, inruebat. hoc ipso enim magis insinuauerunt sancti libri religios
Abbreviated transcription (Latin):
drin nec gub̾nationi cõis utilitatis ĩꝑtit
ppͥea lya sororisue dicit. Parũ est tibi qd̾
utũ meũ accepisti. insuꝑ ⁊ mand̃goras fi¬
lu mei is acciꝑe. ꝑ unũ uirũ sigͣns eos õms
qui cum sint agendiuͥtute hĩles ⁊ digni
auib regimẽ ecc̃e comitatur ad dispẽsãd̾
sitei sacram̃tũ illi acceusi studio doct᷑ue
it indagande seu contemplande sapĩe
habom̃ib actionũ molestus remou̾e.
aꝑ mocio discendi ⁊ docendi condo uo¬
lunt. Ita gͦ dc̃m est. parimi esttibi ꝙ ac¬
cepisti uirum meũ insuꝑ ⁊ mand̃goras fi¬
ln mei uis acciꝑe. ac sidrẽtur parũ est ꝙ
homines ad laborem rerũ gͥendaꝵ ucͣtioᷤ
sue illa nocte. ut .s. qui uͥtute laboniosa
uacare deleg̾ant suscipiant exꝑiẽtiam
temptationũ curaꝵ q sarcinam. ꝓ utili¬
ute cõi ne ip̃a doct̾na sapĩe cuiuacare
datu̾ant blasplemetur. n adipiscat᷑ab

Expanded text:
net, nec gubernationem communis utilitatis impertit. net, nec gubernationem communis utilitatis impertit. Propterea Lia sorori suae dicit: Parum est tibi, quod uirum meum accepisti, insuper et mandragorica filii mei uis accipere? per unum uirum significans eos omnes, qui cum sint agendi uirtute habiles et digni, quibus regimen ecclesiae committatur, ad dispensandum fidei sacramentum illi accensi studio doctrinae atque indagandae - et contemplandae sapientiae se ab omnibus actionum molestiis remouere atque in otio discendi ac docendi condere uolunt. ita ergo dictum est: parum est tibi, quod accepisti uirum meum, insuper et mandragorica filii mei uis accipere? ac si diceretur: parum est, quod homines ad laborem rerum gerendarum necessuae illa nocte, ut scilicet qui uirtute laboriosa uacare delegerant, suscipiant experientiam temptationum curarumque sarcinam pro utilitate communi, ne ipsa doctrina sapientiae, cui uacare statuerunt, blasphemetur neque adipiscatur ab
Abbreviated transcription (Latin):
filius mala mandͣgorica inuenit gã
in agrum .i. hpneste ambłans ad eisl
foris sunt. Doct᷑na n̾o ilło sapĩe. que
a uulgi stcepitu temotissima in ꝯtẽpl¬
ne u̾itatis dulq delectatione desigitir¬
q̃retur nͥ ꝑ eos qui in mediis curbiꝰ
gendo ac suadendo ppłis p̾sunt. nõi
p̾sint. ħ ut ꝓsint. Quĩa dum isti acli¬
osi et negaciosilpmies ꝑ quos muba¬
tud̾is administatur utilitas. et quoꝵ
t̃ uite p̃ꝑ studiũ ꝯquirende ⁊ contempsi¬
de u̾itatis ociose quodam modo mali
mandragorita ꝑ lẏam ꝑueniñt o
in qua est om̃is ftuctus labonose as
int᷑ inc̾ta temptationũ ꝑiditantis acti¬
mnis. qmͣ płiq lono ingenio p̃diti studio¬
ꝙ flagrantes qmͣms ydonei regendis po
spotiose rachel feruittur amplexum. S qr
bnũ est. ut ⁊̃ ħ uita lacius innotescens
płarem głiam m̾eatur. inustũ est ꝓ ut
amconseq̃tur si amatorem suis admĩstũ¬
dis ecc̃asticis curis aptum ⁊ p̾doneũ mocio¬

Expanded text:
filius mala mandragorica inuenit exiens in agrum, id est honeste ambulans ad eos, qui foris sunt; doctrina uero illa sapientiae, quae a uulgi strepitu remotissima in contemplatione ueritatis dulci delectatione deequeretur, nisi per eos qui in mediis turbis agendo ac suadendo populis praesunt, non ut praesint, sed ut prosint: quia dum isti actuosi et negotiosi homines, per quos multitudinis administratur utilitas, et quorum ter studium conquirendae et contemplandae ueritatis otiosae, quodam modo mala mandragorica per Liam perueniunt ad in qua est omnis fructus laboriosae atque inter incerta temptationum periclitantis actionis: quam plerique bono ingenio praediti studioque flagrantes quamuis idonei regendis popspeciosae Rachel feruntur amplexum. Sed quia bonum est, ut etiam haec uita latius innotescens popularem gloriam mereatur, iniustum est autem, ut eam consequatur, si amatorem suum administrandis eccles
Abbreviated transcription (Latin):
furturoꝵ. aut si nͥl tale significant ad hoc
intͥponũt᷑. ut sit iuide illa significanͣ tã ꝙͣ
sonancia connectantur. Has autẽ terum
gestaꝵ allegoricas nartationes siuolunt
non est luctand̾ cũ hom̃ib qui dñt. Nõ
sapit palato meo qd saꝑe dicistuo. d̾ tñ
ea que d̾mitꝰ p̾cipiũtur aut mores pie¬
tatẽ qr foͣrre. aut aͥd figurate sig̃ificare.
uł credantur uł intlligantur. aut utcũꝙ
potius qm̃ neutrum. d̾ tñ ⁊ ip̃a q̃ fig̾ate
dc̃a ux fc̃a intlłigunt᷑ ad eos mores bonos
nr̃ displicet intlłcs. uł r̃o uł opĩo. illud
sufficiat qd̾ pr̃es m̃os. quib deus ꝑhib bo¬
ne uite. atq in suis p̃̾ceptis obodĩe testi¬
monium ea u̾itatis regula defendunt᷑.
laudauit uł redarguit. uł tm̃ nartata no

Expanded text:
futurorum aut, si nihil tale significant, ad hoc futurorum aut, si nihil tale significant, ad hoc interponuntur, ut sit, unde illa significantia tamquam sonantia conectantur. Has autem rerum gestarum allegoricas narrationes si nolunt non est luctandum cum hominibus, qui dicunt: "non sapit palato meo, quod sapere dicis tuo", dum tamen ea, quae diuinitus praecipiuntur, aut mores pietatemque formare aut aliquid figurate significare uel credantur uel intellegantur aut utrumque potius quam neutrum; dum tamen et ipsa, quae figurate dicta uel facta intelleguntur, ad eosdem mores bonos noster displicet intellectus uel ratio uel opinio, illud sufficiat, quod patres nostri, quibus deus perhibet bonae uitae atque in suis praeceptis oboedientmonium, ea veritatis regula defenduntur, laudavit vel redarg
Abbreviated transcription (Latin):
qr᷑ nõ s̃ concide ⁊bibe. Ita ille uitulus ꝑ
ignem zesi ⁊aciem u̾bi ⁊ aqm̃ bap̃i ab̃
dis pocius quos ab sorbe conabatur absor¬
quib eisdem scripturis caluupniant᷑ ꝑstau
ma ora uł obmutesc̾e omło debent cũ opi¬
lantur aꝑtissina aꝑtusimau̾itate. Cont
unt ⁊ maluuit miseri maĩfeitatione eius
suas fances obtutari. qm̃ suauitate pectus
iam ascẽndit incelum. ⁊ ħ corpus escius qd̃
us infinem laborat in t̾ra sc̃benciũ lr̃as u̾e
non signifie aliꝙ fututoꝵ nisique ideo.
poĩta sunt. ut ex eis quodam modo religẽt᷑
ea que illum regem płmq eius sũ ꝓp̾is sũ
siguratis locutionib reb ue ꝓmĩcient.
Sicut autẽ meytharis ⁊ huidemodi orgaĩs mu¬
sitis. non quidꝰ omia que tangunt᷑ canoꝵ
cychare corꝑe ideo fab̾cata sunt ut eẽt ubi
uincitentur. Uñ ⁊ quotende̾ntur iile qͣs ad
cantilene suauitatẽ modulaturꝰ. ⁊ ꝑcussur̾
est artifex ita nshiis ꝓph̾icis narratiõib

Expanded text:
quare non etiam: concide et bibe ? ita ille uitulus per ignem zeli et aciem uerbi et aquam baptismi ab eis potius, quos absorbere conabatur, absorquibus eisdem scripturis calumniantur haeretma ora obmutescere omnino debent, cum oppilantur apertissima ueritate, contra unt et malunt miseri manifestatione eius suas fauces obturari quam suauitate pectus iam ascendit in caelum, et hoc corpus eius, quod usque in finem laborat in terra, scribentium litteras uere non significet aliquid futurorum, nisi quae ideo posita sunt, ut ex eis quodam modo religentur ea, quae illum regem populumque eius siue propriis siue figuratis locutionibus rebusue praenuntient. sicut enim in citharis et huiuscemodi organis musicis non quidem omnia, quae tacitharae corpore ideo fabricata sunt,. ut esset, ubi uincirentur, unde et quo tenderentur illae, quas ad cantilenae suauitatem modulaturus et percussurus. est artifex: ita in his propheticis narrationibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ inde rem ꝯꝑi płccam ⁊ suane olemẽ
Sapore aͥ insipido. ⁊ ideo cur eam missi
tanto oꝑe concupiuit ignorare mesi¬
teor. nisi forte p̃p̃ pomi raritatẽ. ⁊ adon
iocunditatẽ. Cur u̾o ip̃am remges
scã scͥptura tac̾e uolu̾it non utiqr¬

Expanded text:
inde rem conperi pulchram et suaueolentem, sapore autem insipido; et ideo cur eam mulier tantopere concupiuerit, ignorare me fateor, nisi forte propter pomi raritatem et odoris iucunditatem. cur uero ipsam rem gestam sancta scriptura tacere noluerit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ppłe. ut ⁊ista regna d̾m dare ⁊ anft̾e ñ¬
rias apparẽt dei uołiuitate p̾stati istiñ
resistendo int̾fc̃isut. ut potiorẽ eẽ d
cent incoriam ꝓfide u̾itatis occidi. q
sb figura salomonis quuilatiue litpnt pe

Expanded text:
e, ut ista regna Deum dare et auferre osrias appareret Dei voluntate praestari; isti non resistendo interfecti suocerent uictoriam pro fide ueritatis occidi. qusub figura Salomonis — qui latine inte
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ bessum g̾ebat. et uell consu̾atũ. ⁊ fle¬
hĩliatum. ħ talia multa landanda
imitanda iisso scõ reꝑiunt᷑ iro si non
ꝑu̾sus auimius eam scripturam q̃ de illo
Ioquitur ꝑscrucetur maxue simente
sb̾dita ipia ⁊ plane fideli seqͣniur siñam
dei qui eius nou̾at occulta cordis bͥ ĩꝯstr¬
tu eius qui falli non pt̃ ita placuit ut:
filiis suis imitandis ab illo ꝓponet᷑. ad
autẽ aliud amͣ cordis eius ꝓfunda cͥnebit
continuoq ad ħ unũ u̾bũ audire m̾uit ꝙ
acceꝑit ueniam. ad qmͣ rem nͥ ad sẽpitũ
salutem. Neq .ii. p̃c̾missa est in ilło ꝓs
dei cõminationem fiagelłi pr̃m discipłia
ita ⁊ confessus iuet̾num lib̾aretur. ⁊ affir¬
tus temꝑalit̾ ꝓbaret᷑. Aut u̾o mediocte
fidei robur fuit: aut ꝑuũ mitis ⁊ obediẽ¬
mendatio. nec murm̾are adu̾sus d̾m q̃¬

Expanded text:
tum bellum gerebat, et uellet conseruatum et fletum bellum gerebat, et uellet conseruatum et flemiliatum. haec et alia multa laudanda et imitanda in illo sancto reperiuntur uiro, si non peruersus animus eam scripturam, quae de illo loquitur, perscrutetur, maxime si mente subdita et pia et plane fideli sequamur sententiam dei, qui eius nouerat occulta cordis, ubi in conspectu eius, qui falli non potest, ita placuit, ut etiam filiis suis imitandus ab illo proponeretur. Quid enim aliud quam cordis eius profunda cernebat continuoque ad hoc unum uerbum audire meruit, quod acceperit ueniam? ad quam rem nisi ad sempiternam salutem? neque enim praetermissa est in illo secundum dei comminationem flagelli paterni disciplina, ut et confessus in aeternum liberaretur et adflictus temporaliter probaretur. haud uero mediocre fidei robur fuit, aut paruum mitis et oboedienmendacio nec murmurare aduersum deum, q
Abbreviated transcription (Latin):
in eum talia iacularet᷑ oꝑpba ibi ingregẽ
sibi ꝗmissum canta dilectio pastorał. ut
cor regis fu̾at suꝑͣ ꝑtemptatum. in quo
occulto iudicio deus apd̾ q̃m nõ est imqͥ¬
tas. ⁊ quos nou̾at indignos hac uita
sp̾traxit huic uite. iin illo qui de hõmi
copia se extułat cumorẽ aĩ hũaui eiusd̾
copie dintione sauauit. Ibi tam religi¬
osus deitimor sacͣmẽtum xͥ in sc̃a nuctio¬
ne seruabat. ut cor eius ꝑia sollicitudĩe
trepidau̾it qñ exiguam ꝑticłam de ueste
ip̃ius saulis latent᷑ abscidit. ut hr̃et uñ
illi fidem fac̾et. ꝙ noll eum cũ poss occide̾.
ibi tam prudens infilios ⁊ canta clem̃cia
ut cum in nocentem pu̾m ꝓ quo egrotã¬
ce multis lacrimnis ⁊ ħmlitatis sordib se¬
se abicieus dñm fu̾at dep̾catus mortuũ
noulux̾it idem uiuentem filiũ ꝑicidali
furore p̾cipitem qui i pr̃nũ cubile stupͥs
nephariis maculau̾at et cont̃ p̃rem ᷤ celestũ¬

Expanded text:
in eum talia iacularetur obprobria. ibi in gregem in eum talia iacularetur obprobria. ibi in gregem sibi commissum tanta dilectio pastoralis, ucor regis fuerat superbia pertemptatum: in quo occulto iudicio deus, apud quem non est iniquitas, et. quos nouerat indignos hac uita, subtraxit huic uitae et in illo, qui de hominum copia se extulerat, tumorem animi humani eiusdem copiae diminutione sanauit. ibi tam religiosus dei timor sacramentum Christi in sancta unctione seruabat, ut cor eius pia sollicitudine trepidauerit, quando exiguam particulam de ueste ipsius Saulis latenter abscidit, ut haberet, unde illi fidem faceret. quam nollet eum, cum posset, occidere. ibi tam prudens in filios et tanta clementia, ut cum innocentem puerum, pro quo aegrotante multis lacrimis et humilitatis sordibus sese abiciens dominum fuerat deprecatus, mortuum non luxerit, idem iuuenem filium parricidali furore praecipitem, qui et paternum cubile stupris nefariis maculauerat et contra patrem sceles
Abbreviated transcription (Latin):
imitanda sunt. Sic̾ nec in poncio piłato
nocentẽ dñm indicauit. nec in petro lau
q̃ dei sunt eum uoluit a passione ħ est anr̃a
salute reuocare. ꝑ aulo asi gͦ dc̃us b̾s. paulo¬
pꝰ dc̃s est sathanas. S quid iu llo optinu̾it
appellatus euis et martirii corona testat᷑.
quid uic̾it satis in ꝓmptu est nõ maliuo¬
le cecitati qr in scõs libros ⁊ uiros faustꝰ
ui. Nam legant isti atq uideant in
cissimũ ĩimicum qui quociens illi ẽ ĩma¬
mis fortissimas datus tociens ab ilło est
de ianib pussims dimissus illesus. Ibi
memorabiłꝰ hũilitas so̾ fagesso dei ⁊c̃uix
regia dñico sugo ita sb̃dita. ut armat᷑ et
ꝯmitatus armatis amara ex ĩimiciore cõ¬
uicia pacientissime sustin̾et suũq ꝯmitẽ
accensum iracũdia ꝙ talia rex eius auduz
gentẽ modestissime refrenaretur regali
sue iusłiomi d̾iui timoris pondꝰ adiciens
⁊ dicens m̃itis suis ħ redditum suꝑno iu¬
dicio quo ille ĩniurio sus missus ẽẽt. ut

Expanded text:
sunt. Sicut nec Pontio Pilato nocentem Dominum iudicavit. Nec in Petro laudquae Dei sunt, eum voluit a passione, hoc est, a nostra salute revocare. Paulo ante dictus est post dictus est satanas. sed quid in illo obtinuerit, apostolatus eius et martyrii corona testatur. quid uicerit, satis in promptu est non maliuolae caecitati, qua in sanctos libros et uiros Faustusrni. nam legant isti et uideant in cissimum inimicum, qui, quotiens illi est in manus fortissimas datus, totiens ab illo est de manibus piissimis dimissus inlaesus. ibi memorabilis humilitas sub flagello dei et ceruix regia dominico iugd ita subdita, ut armatus et comitatus armatis amara ex inimici ore conuicia patientissime sustineret suumque comitem accensum iracundia, quod talia rex eius audireergentem modestissime refrenaret. regali suae iussioni diuini timoris pondus adiciens et dicens meritis suis hoc redditum superno iudicio, quo ille iniuriosus missus esset, ut
Abbreviated transcription (Latin):
isto globo non foriusccus fig̾et. S cur
isto tribili hpste intus iucludei. Curgͥ
non iuste p̾or sit ad penã dampnatiõis
cum pͥor est ad crimẽ nc̃citatis. Qnͣto gͦ
melius elig̾etis dm̃ in conp̃one peioris.
non qualem colimus. S qualem nose
le uł fingitis uł ꝓutatis. qui sũ ulło eq¬
tatis examiue. sine ulla diffĩctione dep̃¬
nationis ⁊ discipline non ꝑc̾et in su̾issu¬
is: nec pc̃cori nec iusto: pccius qm̃ non
tas crimen non est uł illi obtemꝑando
fc̃is nocentib. si ⁊ nc̃atas qͥmen ñ e̾. uit
ab illo metͥnsĩ dampuarent cũ quo uł¬

Expanded text:
illo globo non forinsecus figeret, sed cum illo globo non forinsecus figeret, sed cum ipso terribili hoste intus includeret. cur enim non iuste prior sit ad poenam damnationis, qui prior est ad crimen necessitatis ? quanto ergo melius eligeretis deum in conparatione peioris. non qualem colimus, sed qualem nos colere uel fingitis uel putatis, qui sine ullo aequitatis examine, sine ulla distinctione damnationis et disciplinae non parceret in seruis suis nec iusto nec peccatori, potius quam non tas crimen non est, uel illi obtemperando factis nocentibus, si et necessitas crimen est, ut ab illo in aeternum damnarentu
Abbreviated transcription (Latin):
tate gͥ iniciũ pc̃ci. unde autẽ suiciũ pc̃tĩ.
inde iniciũ mali. uł faciendi cont iustũ¬
p̾ceptum. uł paciendi ẜm iustũ iudiciũ
Pinde ulła cã est cur q̃tentes uñfit malũ
itrueritis in huiꝰ errons tom magnũ ma¬
qm̃ non ħ̾ebitis si nolitis. s uos dũ ułtũ
islud qd̾ irriustis quoquo mado defende̾
aufertis originem põci a uoluntatis ar¬
mali. ac ꝑ hec restat. ut dicatis ⁊̃ qis
aĩas in horribiliglobo et̾na colligation
dampnandas non uoluntate: s nc̃c ni
ꝓ desse possitis eis quarum cãm dem̃rt
ncc̃itate defenditis. et tałem regem u
citias adu̾sus uos ⁊ ip̃m non uõluntate.
s ncc̃itate extitisse ꝑhibetis. nec sndul¬
genciam impetͣte ualeatis. O ĩmanissi¬
mã crudelitate̾ uͥ qd̃ conũtitis uos adm̃
faciat excusetis. Sigͦ possetis inuenice
alt̾m iudicem qui lib̾ inuincło nc̃citanis
mod̾ator exift̾et equitatis. Istũ cectem

Expanded text:
tate igitur initium peccati; unde autem initium peccati, tate igitur initium peccati; unde autem initium peccati, inde initium malipraeceptum uel patiendi secundum iustum iudicium. proinde nulla causa est, cur quaerentes, unde sit malum, inrueritis in huius erroris tam magnum maquam non habebitis, si nolitis . sed uos dum uultis illud, s quo inruistis, quoquo modo defendere, aufertis originem peccati a uoluntatis armali. ac per hoc restat, ut dicatis etiam illas animas in horribili globo aeterna conligatione damnandas non uoluntate, sed necessitate prodesse possitis eis, quarum causam demonstrata necessitate defenditis, et talem regem, acitias aduersus uos et ipsum non uoluntate, sed necessitate extitisse perhibetis, nec indulgentiam inpetrare ualeatis. o inmanissimam crudelitatem! nisi quod conuertitis uos ad ipsius faciat excusetis. si ergo possetis inuenire alterum iudicem, qui liber uinculo necessitatis moderator existeret aequitatis, istum certe in
Abbreviated transcription (Latin):
pesse sunt quo faciente nͥ ille pͥmiitꝰ qui
ut ase in tm̃ malũ ꝓced̾ent imꝑauit.
bonũ appetiuit cupiens ꝑfrui non noc̾e ille
sciens. nocuit ille nesciens. S deus ĩfirmꝰ
atꝙ mnob̃s alit̾ sibi confułe nõ ualebat.
p̾us adu̾sus hostem imꝓbum. et post adu̾¬
sus inclusum saltim g̾ͥ non accuset eas
quarũ obedĩa tutus est. quarũ morte
securus est. Si .n. coactus est p̾liati nũꝙͥ
⁊ calumpniari. Nam añ se ertare apͥore
lucida sua ñ passe sunt ⁊ inimice lm̃ sc̃õ exti¬
t̾unt ad hoc utiq ab hoste coactesunt cui
si resist̾e non ualuerunt ĩnocentes dapnã¬
tur. Si&e ualuerunt nec uoluerunt quid
ad huc tam fabulose inducitis nͣm moli
sua cupa non ui aliena fec̾unt. q cum
possent malo resist̾e noluerunt. O .n.
si fac̾ent bñ facent. Si autẽ nõ fac̾ent:
gͣuit᷑ ĩmanit̃ ꝙ pͤcarent. Si potuer̃t ⁊ ñ
fet̾unt utiq noluerũt. Si gͦ noluetiuit
uoluntatis crim̃ est.: nõ ncc̃itatis. Auslũ¬

Expanded text:
pessae sunt. quo faciente nisi illo primitus, qui, ut a se in tantum malum procederent, imperauit? bonum adpetiuit cupiens perfrui, non nocere: ille sciens nocuit, ille nesciens. sed deus infirmus atque inops aliter sibi consulere non ualebat, prius aduersus hostem inprobum et post aduersus inclusum. saltem ergo non accuset ' eas, quarum oboedientia tutus est, quarum morte securus est. si enim coactus est proeliari, numquid et calumniari? nam quando se errare a priore sua lucida natura passae sunt et inimicae lumini sancto extiterunt, ad hoc utique ab hoste coactae sunt, cui si resistere non ualuerunt, innocentes damnantur; si autem ualuerunt nec uoluerunt, quid adhuc tam fabulose inducitis naturam msua culpa, non ui aliena fecerunt, quod, cum possent malo resistere, noluerunt. quod enim si facerent, bene facerent, si autem non facerent, grauiter inmaniterque peccarent , si potuerunt et non fecerunt. utique noluerunt. si ergo noluerunt, uoluntatis crimen est, non necessitatis. a uolun
Abbreviated transcription (Latin):
mulites uenirent dñtes. ⁊ nos qͥd ⁊ faci¬
emus: sende̾t eis. arma abicite. inslici¬
am istam desi̾te. neminẽ ꝑcutite. ułue¬
rate. ꝓsf̾uite neminẽ. S qr sciebat cos
cũ ħ militando fac̾ent non ẽẽ homitidas.
s mĩstros legis. ⁊ nõ ultores iniuriaꝵ su¬
arum s salutis pu ͨ ͤ defensores: sendit
eis. Neminẽ concuciatis ulli calũpuiã
fet̾itis. Sufficiat uob̾ stipendiũ ur̃m. s
qr maĩchi ioħem aꝑte błasphemare con
hes dicit deb̾e suffic̾e militi. Reddite ĩ ꝙ
cesari q̃ cesaris sinit. ⁊ deo que dei sunt.
Et ad hoc .n. tributa p̾stantur. ut ꝓpt̾
bella nccͣio militi stipẽdiri p̾beat᷑. m̃ito ⁊
illius cẽturioñs dñtis. ⁊ ego hõsũ sb̾pt̃ate
ꝯstitutꝰ hñs sd̾ me milites. ⁊ dico ħuic. uade.

Expanded text:
milites uenirent dicentes: et nos quid facimilites uenirent dicentes: et nos quid faciemus? responderet eis: arma abicite, militiam istam deserite, neminem percutite, uulnerate, prosternite; sed quia sciebat eos, cum haec militando facerent, non esse homicidas, sed ministros legis, et non ultores iniuriarum suarum, sed salutis publicae defensores, respondit eis: neminem concusseritis, nulli calumniam feceritis, sufficiat uobis stipendium uestrum. sed quia Manichaei Iohannem aperte blasphemare consri, quod Iohannes dicit debere sufficere militi. reddite inquit, Caesari, quae Caesaris sunt, et deo, quae dei sunt. et ad hoc enim tributa praestantur, ut propter bella necessario militi stipendium praebeatur. merito et illius centurionis dicentis: et ego homo sum sub potestate constitutus habens sub me milit
Abbreviated transcription (Latin):
ns aue dei sunt. s que sunt hõm
ge utiuam he sicut petrus dignꝰ au¬
nte fuisses ato id qd̾ indeo sensu ĩfi̾io
hũa duricia atq in reb rectis uolun
q fac̾e̾ patiq conueniat. nec bella per
moysen gesta miretur aut ħprreat. qr ⁊
in illis dĩna secutꝰ imꝑia. non seuiens
S obediens fuit. Nec deus cum iubebat
ista semebat: S digna dignis retͥbue¬
bat. dignos q t̾rebat. Quid .n. culpat᷑
domentur inpace uicturi. ħ tep̾hende̾
tiundoꝵ est non religiosoꝵ nocendi
cupiditas. ulciscendi crudelitas iuꝑatat᷑
atq inplacabił animꝰ feritas rebellãdi.
libido dn̾andi. et siqua siłia. ħ sunt q̃ ĩ
niant᷑ adu̾sus uiolenciam resistentiu
sũ deo. sũ aliquo legitino imꝑio iuben¬
te ip̃e ip̃a bella suscipiũt᷑ a bonis cũ ĩ eo
reꝵ hũaꝵ ordine inueniunt᷑. ubi eos
uł iube̾ tale aliꝙ̾ uł in calib obedire
iuste ordo ip̃e consfͥngit. Alio qͥn
Iohes cum ad eum bapti zandiny sen¬

Expanded text:
ae dei sunt, sed quae sunt hominum. atque utinam hoc sicut Petrus audire dignus fuisses atque id, quod in deo sensu infirmo humana duritia atque in rebus rectis uoluntque facere patique conueniat, nec bella per Moysen gesta miretur aut horreat. quia et in illis diuina secutus imperia non saeuiens, sed oboediens fuit, nec deus, cum iubebat ista, saeuiebat, sed digna dignis retribuebat dignosque terrebat. quid enim culpatur domentur in pace uicturi? hoc reprehendere timidorum est. non religiosorum. nocendi cupiditas, ulciscendi crudelitas, inpacatus atque inplacabilis animus, feritas rebellandi, libido dominandi et si qua similia, haec sunt, quae in niantur, aduersus uiolentiam resistentium siue deo siue aliquo legitimo imperio iubente gerenda ipsa bella suscipiuntur a bonis. cum in eo rerum humanarum ordine inueniuntur, ubi eos uel iubere tale aliquid uel in talibus oboedire iuste ordo ipse constringit. alioquin Iohannes, cum ad eum baptizandi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃am xͥ natiuitatẽ qua hõdes turbatusẽ
negunt ip̃oꝵ iudeoꝵ ĩmanitatẽ et ce¬
aitatẽ legant q̃mad̾m illit tm̃mõ nar¬
tetur non uituꝑetur. et tũ ab omib de¬
cestetur. S inquiunt iste iudas qui cũ
sua nuru concubuit int̾ .xii. pr̃ĩarthas
amemoratur. Quid .ni. ⁊ ille iudas qͥ
tus cit. et cumeis unus ex eis ad pͥiudi¬
cand̾ es̃ngłiũ. dyabolus missus est. s
shuc sandent ⁊ dñt. Ille post tale fa¬
ouis slaqueo suo ꝑemptus. ⁊ apłoꝵ nũo

Expanded text:
a Herodes perturbatus est, negant, ipsorum Iudaeorum inmanitatem et caecitatem legant, quemadmodum illic tantummodo narretur, non uituperetur, et tamen ab omnibus detestetur. Sed, inquiunt, iste ludas, qui cum sua nuru concubuit, inter duodecim patriarchas conputatur. quid enim? et ille ludas, qui tus est et cum eis unus ex eis ad praedicandum euangelium diabolus missus est? sed adhuc respondent et dicunt: ille post tale facinus laqueo suo peremptus et aposto
Abbreviated transcription (Latin):
ilsa ꝯmemorat nc̃ce sit aꝓpbare qͥn
pocius noc̃e est. ut qnͣto ilłam teligios¬
acce accipsimis tanto fidencius illa aͦ¬
pemus. que ꝑ eius u̾itatem cͥcius cul¬
panda didicimus. Ibin. forncatio
om̃is illicitus concubitus d̾mo iuit
dampnatur. ac ꝑ hoc non talia quoꝵs
laudanda psctibit. Quis .ñ. ũu nẽ¬

Expanded text:
ista commemorat, necesse sit approbare. Quin potius necesse est ut quanto istam religiosius accipimus, tanto fidentius illa culpemus, quae per ejus veritatem certius culpanda didicimus: ibi enim fornicatio et omnis illicitus concubitus divino jure damnatur. Ac per hoc cum talia quorumdam non laudanda perscribit. Unde hic e
Abbreviated transcription (Latin):
terapũ filis dei fcñs ex młre. fc̃us sd̾ lege
ut eos qui sb̾ lege erant redim̾et. ftĩ ei
semine dauid ẜm carnem. mittit discipi¬
los uelud oues in medio lupoꝵ. ⁊ mon it
timeant eos qui corpusocaidinit. aĩam l¬

Expanded text:
 filius dei factus ex muliere, factus sub lege, ut eos, qui sub lege erant, redimeret, factus ex semine Dauid secundum carnem mittit discipulos uelut oues in medio luporum et monet, ne timeant eos, qui corpus occidunt, animam
Abbreviated transcription (Latin):
modo cã gn̾andi utiposat femũs płib.
pectut tã ⁊ ip̃am uiolat hũam societa¬
tem. cui nccia est ꝓpagatio filioꝵ. Si qr
homines alit̾ se hñtib iammorib et
legib non possut delectari uxoꝵ nl
titudine msi libid̾is maguitudine. i
errant ⁊ putant hr̃ omĩo non potus¬
se uxores multas. nisi flagantia ꝯ uũ

Expanded text:
modo causa generandi uti possit feminis pluribus. peccat tamen et ipsam uiolat humanam societatem, cui necessaria est propagatio filiorum. sed quia homines aliter se habentibus iam moribus et legibus non possunt dtitudine, nisi libidinis magnitudine, ideo errant, et putant omnino haberi non potuisse uxores multas, nisi flagrantia concu
Abbreviated transcription (Latin):
ieh delibro dei. Et quid siłe ignot᷑ ho
ulma ꝑcussus. ⁊ deus ex egypti su̾itute
sb̾ans ꝑ diuisum mare tnͣsiens fluctib
escq̾ntes ĩimi cos oꝑiens ydolo sibi ꝑre¬
hestis sb̾rigi. qmͣ gadio ꝑcuti iubent.
estat in maledc̃is ⁊ sacrilegis rep̾hen¬
renfornicaniam. ⁊ fac filios de fornica¬
ria iuqua scͥptura sic excecatũ est in¬
mĩd̾ cor eoꝵ. ut nec aꝑtissima u̾ba
cuigłica intlłigant dñi dũtis ad iu

Expanded text:
et de libro dei? et quid simile ignotus homo palma percussus et deus ex Aegypti seruitute liberans per diuisum mare traiciens, fluctibus persequentes inimicos operiens, idolo sibi praebestiis subrigi quam gladio percuti iubent. Restat in maledicis et sacrilegis reprehenrem fornicariam et fac filios de fornicaria. in qua scriptura sic excaecatum est inmundum cor eorum, ut nec apertissima uerba euangelica intellegant domini dicentis ad Iu
Abbreviated transcription (Latin):
spͥnt ħo ad ꝯcubitũ non ingrediatur
neuitate gn̾andi. s luxuriandi libi¬
dierapiatur ⁊ tñ nascatur homo. bonũ
diopus defecunditate seminũ: nõ de
arpitudine nitioꝵ. sicut gͦ sc̃i apli
anditorib admirantib doctuam suã

Expanded text:
o ad concubitum non ingrediatur uoluntate generandi, sed luxuriandi libidine rapiatur et tamen nascatur homo. bonum dei opus de fecunditate seminum, non de turpitudine uitiorum. sicut ergo sancti apostoli auditoribus admiranti
Abbreviated transcription (Latin):
hñc rem ꝑtim adu̾sus c̾minautẽ faustũ
dixiunis eadem ⁊̃ ꝓ ysaat filio eius ua¬
lent que recensere non est difficile. nͥ
fortestudiosoꝵ aliquis q̃rat. in cuiꝰ fig̾e
sacram̃to accipiend̾ sit̃ ꝙ tex alienigena
reboctam uiri sui cõiugem tũc ẽẽ cogno¬
uit. qñ enm cum illa ludentẽ uidit. qd̾
non cognouiss nisicum coniuge ille sic
lud̾et. año cum ea que conux coniux
non ẽẽt. lude̾ uon dece̾t. Ꝙ cum scĩ cõ¬
tugati facũit non manit̾. Si prudent᷑
Descendunt .n. quodãmedo ad semi¬
nei sexus inft̾nitatẽ. ut aliꝙ blanda
hylantate uł dicant uł faciant non
enu̾antẽs. s temꝑantes nitlem ingorẽ.
o tñ ei que uxor non est qui dixit. aut
fet̾t curpis est. um hec ad̾ ad mores hu¬
manitatis ꝑtim dix̾im. ne auisam̃ du¬
rus ⁊ sine affc̃ũ id ip̃m ꝓcrimine obi¬
ciat scõ uiro. ꝙ cumsuaconiugelusit.¬

Expanded text:
hanc rem adtinet, aduersus criminantem Faustum diximus, eadem etiam pro Isaac filio eius ualent. quae recensere non est difficile; nisi forte studiosorum aliquis quaerat, in cuius figurae sacramento accipiendum sit, quod rex alienigena Rebeccam uiri sui coniugem tunc esse cognouit, quando eum cum illa ludentem uidit: quod non cognouisset. nisi cum coniuge ille sic luderet, quomodo cum ea, quae coniux non esset, ludere non deceret. quod cum sancti coniugati faciunt, non inaniter faciunt, descendunt enim quodam modo ad feminei sexus infirmitatem. ut aliquid blanda hilaritate uel dicant uel faciant, non eneruantes, sed temperantes uirilem uigorem: quod tamen ei, quae uxor non est, qui dixerit aut fecerit, turpis est. uerum hoc, quod ad mores humanitatis pertinet, dixerim, ne quisquam durus et sine adfectu id ipsum pro crimine obiciat sancto uiro, qu
Abbreviated transcription (Latin):
hpc misto regno porib ⁊ post̾iorib regib
ad impletur. Cum autẽ di de pte cẽ soro¬
rem xͥ ecc̃am. non de mr̃e. non t̾rene
que inet̾nũ manebit cognatio cõm̃dat᷑
accepta ptãte fiłii doi nocemu̾s ⁊ simꝰ.
Neq .n. huͣc gr̃am de synagoga mr̃e¬
xp̃i ẜ̃m ca̾nem. S de deo ꝑr̃e ꝑcepimꝰ
hũc u̾o coguationẽ t̾renam q̃ ad mortẽ
temꝑalr̾ gn̾at uotans in aliam uitam
ubi muillus moritur negare nos xp̃c do¬
cuit. non fati cum discipuł ait ne uob̾
dicatis p̃rem in t̾ra. Unus est .n. pr̃
ur̃ qui in ceł est. Cuius rei pͥbuit exͣ

Expanded text:
hoc in isto regno prioribus et posterioribus regibus hoc in isto regno prioribus et posterioribus regibus adimpletur. Cum autem dicitur de patre esse soroEcclesiam, non de matre, non terrenae quae in aeternum manebit, cognatio commendatuaccepta potestate, ut filii dei uocemur et simus. neque enim hanc gratiam de synagoga mm carnem, sed de deo patre percepimus. hanc uero cognationem terrenam, quae ad mortem temporaliter generat uocans in aliam uitam, ubi nullus moritur. negare nos Christus docuit. non fateri, cum discipulis ait: ne uobis dicatis patrem in terra; unus est enim pater uester, qui in caelis est. cuius rei
Abbreviated transcription (Latin):
pħicum ꝑscu ꝑserutari. ⁊ sacram̃ti hostumi
piafide studioq pulsare. ut aꝑiat dñs et
oñdat quis cunc in illo figurabatur uito.
macłariꝙ uou sinit᷑. ut sit uiro sus sine
uiuit ecc̃a. ut pulcrituco oius iouon sit
uiro suo eiis. sicut abrahmͣ pp̃ satre pł¬
critudinem iut̾ alienigenas honorabat᷑
ei ꝙ ip̃i cui dr̃ in canticis canticoꝵ. O pulc̾
nit̾ mulieres. ip̃ius pulcͥtudinis m̃ito re¬
ges offerunt mun̾a. sicut sarre optulit
rex abimalech plus in ea mirans forne¬
or. occulte quippe atq intꝰ iabscondito
secreto spiritali aĩa hũa hłpt ubo dĩ. ut
sint duo in carne una. Ꝙ magnũ ꝯiugii
sacͣmentũ ⁊ in yp̃o ⁊ in ecc̃a cõmendat apꝰ¬
ꝓ inde regnũ t̾remĩ scħi huius ciĩ figurã
g̾ebant reges qui sarram pollu̾e ꝑmissinõ
pͥncipio uirosuo sb̾dita coh̾er. nisicum
molare temptauit. et dino testimoĩo
sue sb̾dere inpͥorib nou euasuit. Nam qd̾
tunc in eod̾ rege pͥus ⁊ postu̾s figuratũ est

Expanded text:
icum perscrutari et sacramenti ostium pia fide studioque pulsare, ut aperiat dominus et ostendat, quis tunc in illo figurabatur uiro macularique non sinitur, ut sit uiro suo sine uiuit ecclesia, ut pulchritudo eius honori sit uiro eius, sicut Abraham propter Sarae pulchritudinem inter alieique cum dicitur in Canticis canticorum, O pulchra inter mulieres, ipsius pulchritudini merito reges offerunt munera, sicut Sarae obtulit rex Abimor. occulte quippe atque intus in abscondito secreto spiritali anima humana inhaeret uerbo dei, ut sint duo in carne una: quod magnum coniugii sacramentum in Christo et in ecclesia commendat apinde regnum terrenum saeculi huius. cuius figuram gerebant reges, qui Saram polluere permissi non amquam principio uiro suo subdita cohaereret, nisi cum uiolare temptauit et diuino testimonio suae subdere in prioribus non eualuit. nam qtunc in eodem rege prius et posterius figuratum est,
Abbreviated transcription (Latin):
apũtam fuueste uoluptatis ut̾ent᷑
credd̾ent nͥ eius ignoranciam ꝓcura¬
tent. Namq ut scͥptũ est mebria¬
u̾ñt eum. ⁊ se nescienti miscuerũt. Q¬
po culpandꝰ est quid̾ nõ tñ qnͣtũ ille
sicestus. S qnͣtũ illa m̾etur ebrietas.
Namt hñc lex et̾na condepnat. quia
abums ⁊ potum ad ordiuẽ nat᷑alẽ nõ
nsi grã consu̾ande salutis admittit.
lt nam nec ebriosus sẽꝑ est ebͥus. nͥ¬

Expanded text:
a tam funestae voluptatis uterentucrederent. nisi eius ignorantiam procurarent. namque, ut scriptum est, inebriauerunt eum et se nescienti miscuerunt. quapropter culpandus est quidem, non tamen quantum ille incestus, sed quantum illa meretur ebrietas. nam et hanc lex aeterna condemnat, quia cibum ac potum ad ordinem naturalem non nisi gratia conseruandae stersit: nam nec ebriosus semper est ebrius, n
Abbreviated transcription (Latin):
itt̾ptare dñm d̾msuũ. Neq .n. ⁊ ip̃e
saluator nõ pot̾at tueri discipulos suoᷤᷤ
quib tñ ait. siuos ꝑsecun fu̾int in una
ciutan: fugite maliam. cuius rei por
gemplim p̾buit. Nam cũ pt̃atẽ hĩet
poncadi aĩam suam nec eam pon̾et in si
cam uell. In egyptum tñ infans poitã¬
tib ꝑentib fugit ⁊ ad diem festũ non
enident᷑. s latent̾ deͤscendit. cũ alis ꝑa
lam loq̃retur iudeis irascentib. et ĩumi¬
assĩmo auimo audiendientib. nec tñ ua¬
lentib in eum mitłe manus. qui a nõ¬
cog̾etur mori. S cuius hore oportum ͭ ͤ
dignaret᷑ occidi. Quid gͦ palam docẽto
et arguendo ⁊ tñ ĩimicoꝵ rabiem uale ĩ
se aliꝙ̾ non simendo dei deur̃abat potãte.

Expanded text:
temptare dominum deum suum. neque enim et ipse saluator non poterat tueri discipulos suos, quibus tamen ait: si uos persecuti fuerint in una ciuitate. fugite in aliam. cuius rei prior exemplum praebuit. nam cum potestatem haberet ponendi animam suam nec eam poneret, nisi cum uellet, in Aegyptum tamen infans portantibus parentibus fugit. et ad diem festum non euidlam loqueretur Judaeis irascentibus, et de inimicissimo animo audientibus, nec tamen valentibus in eum mittere manus, quia noncogeretur mori, sed cuius horae oportunitate dignaretur occidi. qui ergo palam docendo et arguendo et tamen inimicorum rabiem ualere in se aliquid non sinendo dei demonstrabat potestatem,
Abbreviated transcription (Latin):
apidine. et deo qui id iam sibi de sar¬
atõiuge in ꝓmisat minime credons
om pelice uolutatus sit. In sana uois
ise faustus criminandi cupioitate cẽ¬
citus ⁊ hesis sue nefas ꝓdidit. ⁊ abrale
concubitũ nesciens erransq laudauit.
d̃itut .n. lex ilła et̾na .i. uoluntas dei
cteaturaꝵ om̃i conditoris ꝯsu̾ando ñli
oidiꝯsulẽs. nonut saciende libidim sꝰ

Expanded text:
eo, qui id iam sibi de Sara coniuge promiserat, minime credens, cum pelice uolutatus sit. insana uero iste.Faustus criminandi cupiditate caecatus et haeresis suae nefas prodidit et Abrahae concubitum nesciens erransque laudauit. sicut enim lex illa -aeterna, id est uoluntas dei creaturarum omnium conditoris conseruando naturali ordi
Abbreviated transcription (Latin):
arcius colligetur ꝓleni aute omĩa dem¬
tan a cõcumbentib ub. ut deus eoꝵ tͥpi
lapsu pocius esfundat᷑: qm̃ crudeli nexũ
sana cupiditate flagrabat. S maĩcheꝰ
pł deuitande insaua uanitate delirabat.
ꝓinde ille n ͤ ordinẽ seruans nͥ inhũ ano
concubitu agebat. nͥut homo nasc̾etur.
iste ꝑu̾sitatem fabule obsemans nͥl in
quol concubitu timeda timebat ñ ue
deus captinaret᷑. ubi a faustus in facto
ibrale uelud conscĩam cłpat uꝑoxis.
ibiuo malo quidẽ aĩo ⁊ intentiõe ui¬
tuꝑandi. s tñ nesciens ⁊ nolens uttũ
colandat. Neq .n. ea ꝯsciam suam
fiagitio ꝯiugis miscuit. auoille suam
sllem sciens ancillaris uti fecunditatẽ
iusum uirisui pocestate licita uĩdica¬
lit. ã cedens uiro ꝯcupiscenti. Srubens
sledienti. n ħ iordinata suꝑͣ. Quis .n.
nescit uxorem marito tamqm̃ dño debe̾
suire. d qd admeubͣ corꝑis attin quib
ĩoxus ip̃e distinguitur apsus dicit. S mlr̾¬

Expanded text:
conligetur, prolem ante omnia deuitari a concumbentibus iubet, ut deus eorum turpi lapsu potius effundatur quam crudeli nexu Üsana cupiditate flagrabat, sed Manichaeus prolis deuitandae insana uanitate delirabat. proinde ille naturae ordinem seruans nihil humano concubitu agebat, nisi ut homo nasceretur; iste peruersitatem fabulae obseruans nihil in quolibet concubitu timebat, nisi ne deus captiuaretur. Ubi autem Faustus in facto Abrahae uelut conscientiam culpat uxoris, ibi uero malo quidem animo et intentione uituperandi, sed tamen nesciens et nolens utrumque conlaudat. neque enim conscientiam suam flagitio coniugis miscuit, quo ille suam sterilem sciens ancillaris uteri fecunditatem in usum iuris sui potestate licita uindicauit, non cedens uiro concupiscenti, sed iubens oboedienti. neque hoc inordinata superbia. quis enim nescit uxorem marito tamquam domino debere seruire? sed quod ad membra corporis adtinet, quibus sexus ipse distinguitur, apostolus dicit: sim
Abbreviated transcription (Latin):
contemplatio p̾cellit. In hc̃ .n. ⁊ p̾mago
dei est qua ꝑfidem ad spem tesormani᷑
cum siles cieriuuis qñ indebimus eũ
sicuti est. effã ⁊̃ inspiritali coxꝑe ex grã
eius equales angłis enis recepta stola
pͣ ĩmortalitatis ⁊ incorraptionis qua ĩ¬
duetur hoc mortale ⁊ cormuptibile nr̃m
ab sorbeatur mors in uictoria ⁊ iusticie¬

Expanded text:
contemplatio praecellit. in hac enim et imago dei est, qua per fidem ad speciem reformamur. cum similes ei erimus, quoniam uidebimus eum, sicuti est, effecti etiam in spiritali corpore ex gratia eius aequales angelis eius recepta stola prima inmortalitatis et incorruptionis, qua induetur hoc mortale et corruptibile nostrum, ut absorbeatur mors in uictoria iustiti
Abbreviated transcription (Latin):
ħ quo intueamur. qm̃ ob cãm ilłis inst̾a
sint lr̃is quas ad utilitatem uite p̾sentiste¬
gende. ⁊ fute adipiscende conditas salub̾t᷑
dubitat debuisse conscribi. de ar pot cẽ q̃o
mitationem. sũ imp̃is lib̾rep̃henso nõ
sint. ⁊ ideo putari ł possint nonẽẽ pc̃ca:
sñ illis quo rep̾hensa sint sbͥ afacili spe
uenie comuetant᷑. que in sc̃it ĩuento st̃᷑.
contͣ et̃nam legem. lex ilo et̃na ẽ tõdi¬
uina uł uoluntas dei ordinem ñlẽ ꝯsu̾ari
iubens ꝑtirbati necans. Quis namg̃ sĩt

Expanded text:
que intueamur, quam ob causam illis inserta sint litteris, quas ad utilitatem uitae praesentis regendae et futurae adipiscendae conditas salubriter dubitat debuisse conscribi. de illis ergo potemitationem, siue in ipsis libris reprehensa non sint et ideo putari etiam possint non esse peccata, siue illic quoque reprehensa sint, sed sub facili spe ueniae committantur, quia et in sanctis inuenta sunt. contra aeternam legem. lex uero aeterna est ratio diuina uel uoluntas dei ordinem naturalem conseruari iubens, perturbari uetans. quisnam igitur sit
Abbreviated transcription (Latin):
non srecit. S in eoꝰ/ ista rõnalia fcãs¬
ut inẽet eis possibłitas refrenandi d¬
tationem ab illicito qm̃ nõ reften
ratur ꝑ qm̃siuoluiss non cecidiss. a¬
eam. Condidit .n. ⁊ inferiores que nõ
post̾ pectare. Condidit ⁊ meliores qui
uolunt peccare. Bestiał .ni. ñ nõ pcaat
qr nieħ facit contͣ ccnam legẽ cui sic sõ¬
dita est ut esus ꝑticeps ẽẽ non possit. s ͥ¬
sum angłia sbͣlimis natura nõ pectat.
qr ita ꝑticeps est legis et̾ne. ut soluseĩ
delect dens. cuius uolũtati sñ ullo exꝑi¬

Expanded text:
non stetit: sed in eo genere ista rationalia facta sunt, ut inesset eis possibilitas frenandi delectationem ab illicito, quam non frenando uratur, per quam si voluisset, nec cecidisset. Maeam. condidit enim et inferiores, quae non possunt peccare; condidit et meliores, quae nolunt peccare. bestialis enim natura non peccat, quia nihil facit contra aeternam legem, cui sic subdita est, ut eius particeps esse non possit. rursus angelica sublimis natura non peccat, quia ita particeps est legis aeternae, ut solus eam delectet deus, cuius uoluntati sine ullo ex