comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sed dignam supernis aspectibus uir¬
tutem suicertam inis beatus p̃¬
cursor dominicae natiuitatis.
predicationis et mortis ostendit.
qui ut scriptura ait. et si coram
hominibus tormenta passus est:
spes illius in mortali tate plena
est. Cuius diem ncitalis meri¬
to festa caelebritate repetimꝰ
quẽ ipse propria passione nobis
sollempnẽ reddidit quẽ ros eo
sanguinis sui. fulgore decorauit
M erito memoriam illius cũ spiri¬
tali goudio ueneramur: qui tes
martirii signaculo conclusit.
Neque enĩ dubi tundum est
qđ becitus io hannes proredẽptoris
nrĩ quẽ p̃currebat testimonio.
carcerem et uincula sustinuit
pro ipso et animã posuit. cui non
est dictũ a ꝑ secutore ut xpm̃ ne¬
garet: sed ut ueritate̾ reticerẽt.
et tam̃ pro xp̃o occubuit.
Quic enim xp̃s ipse ait. ego sũ ueri¬
tas: ideo utiq proxp̃o. quia pro
ueritate sanguinem fudit.
Et cui nascituro. predicaturo b abtiaa¬
turo prius nascendo. p̃dicando acbab¬

Expanded text:
Sed dignam supernis aspectibus virSed dignam supernis aspectibus virtutem sui certaminis beatus praecursor dominicae nativitatis, praedicationis et mortis ostendit, qui ut Scriptura ait: Et si coram hominibus tormenta passus est, spes illius immortalitate plena est . Cujus diem natalis merito festa celebritate repetimus, quem ipse propria passione nobis solemnem reddidit, quem roseo sanguinis sui fulgore decoravit: merito memoriam illius cum spirituali gaudio veneramur, qui testmartyrii signaculo conclusit. Neque enim dubitandum est quia beatus Joannes pro Redemptoris nostri, quem praecurrebat, testimonio, carcerem et vincula sustinuit, pro ipso et animam posuit: cui non est dictum a persecutore ut Christum negaret, sed ut veritatem reticeret, et tamen pro Christo occubuit. Quia enim Christus ipse ait: Ego sum veritas , ideo utique pro Christo, quia pro veritate sanguinem fudit: et cui nascituro, praedicaturo, baptizaturo, prius nascendo, praedicando ac bap
Abbreviated transcription (Latin):
ante ai facere si ex cus aba tur
possec disponebat. Quisi coput
hero dicidis peteretur: nullidu¬
biũ quini illud dare ueracit̃
tristis ab nueret. Propt̃ iura¬
mentũ citẽ: et eos qui pari tes
recũ bebant: ussit dari
Misitq et decollauit iohanne᷑ in carce
et allatũ est capud eius indisco.
Indignũ quippe nacalisuo rex spec¬
tacu̾lũ prebuit : qui c̃uocatis ad
epulas principib tribunis ac duci¬
bus gentis. spectandũ indisco capud
occisi protulit. Indigni aequae ẽ
digni : equibus nullꝰ inuentꝰ est
qui hominem interfesta discum¬
bentium puniri. qui ab adulteris
isustum. qui iudicem auoris ca¬
piteplecti uecaret. Preserq̃cũ
rex assumpta spetie mesticiae
co actũ se hoc facere ꝓtestaret᷑.
eeẽq oportunum quo ortatu con¬
uiuantium a promisso scelere re¬
uocari debere. si non illum hȩc
in dustria p̃struisse cognoscerent.
immo ipsos quoq pareius dẽ scele¬
ris camor in retiret.

Expanded text:
antea facere, si excusabiliter antea facere, si excusabiliter posset, disponebat. Qui si caput Herodiadis peteretur, nulli dubium quoniam illud dare veraciter tristis abnueret. Propter juramentum autem, et eos qui pariter recumbebant, jussit dari: misitque, et decollavit Joannem in carcere, et allatum est caput ejus in disco. Indignum quidem natali suo rex spectaculum praebuit, qui convocatis ad epulas principibus, tribunis ac ducibus gentis, spectandum in disco caput occisi protulit. Indignique convivadigni, e quibus nullus inventus est qui hominem inter festa discumbentium puniri, qui ab adulteris justum, qui judicem a reis capite plecti vetaret: praesertim cum rex assumpta specie moestitiae, coactum se hoc facere protestaretur, essetque opportunum quod hortatu convivantium a promisso scelere revocari deberet, si non illum haec de industria praestruxisse cognoscerent, imo ipsos quoque par ejusdem sceleris amor irretiret.
Abbreviated transcription (Latin):
Atilla pmmnita. amatre sua. dami¬
chi inquid in disco capud ioħis
balitis iar. Et contristatꝰ estrex¬
T risticia regis non ablutio est
sed confusio sceleris. Haec et¬
enim est. suꝑni iusticia uidi¬
cu. ut plerumq reꝓbi et cog¬
noscant se et faceant̾ errasse.
certamq erroris sui penitu¬
dinẽ gerant. nec tunc aber¬
randd quiesccint. quatenus
eadem confessione ac peniten¬
tia. contra se ipsi testi moniũ
dent: quia non nesci delin
uecim ꝑditionis quã p̃uidere
ualuerunt. declinare negle
ticia herodis: qualis poeniten¬
tia pharaonis et iudae. quoꝵ
quisq facinoia sua post quã
accus ance conscientia inuitus
ꝓdidit: uecors augmenta uit.
taq herodes capud iohannis
petitus. tristiciam quidẽ p̃ten¬
debat in uultu: quem se ipse
dampnarec ostendendo cunctis
liquido. quia in sontẽ nouerat
ec scm̃: quem ercit neci daturꝰ:¬
U erum si diligentius cornefandũ
in spicimus: lactabatur occul¬
tue qđ ea petebatur : que et

Expanded text:
ta a matre sua, Da mihi, inquit, hic in disco caput Joannis Baptistae: et contristatus est rexTristitia regis non absolutio est, sed confessio sceleris. Haec etenim est superni justitia judicii, ut plerumque reprobi et agnoscant se, et fateantur errasse, certamque erroris sui poenitudinem gerant, nec tamen ab errore quiescant, quatenus eadem confessione ac poenitentia contra se ipsi testimonium dent: quia non nescii delinqveam perditionis quam praevidere valuerant declinare neglextitia Herodis qualis poenitentia Pharaonis et Judae, quorum quisque facinora sua, postquam accusante conscientia invitus prodidit, vecors augmentavit. Itaque Herodes caput Joannis petitus, tristitiam quidem praetendebat in vultu, quia se ipse damnaret, ostendendo cunctis liquido quia insontem noverat et sanctum, quem erat neci daturus. Verum si diliinspicimus, laetabatur occulte quod ea petebantur quae et
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo de sepulchro exire non poss&.
qui ex incorruptis uiscerib salua uirgini¬
tate ꝓcessit: Fefellit custodes: exsliuit
dese pulchro: apparuit discipulis icinuis
non aptis. Inde dciusus exut: huc exclu¬
sus intriruit: Immensȩ maiestaitis airchanũ pate¬
fecit etiã in morte mysteriũ. Crucifixus
rei dit abinferis. & trium phat. Infer
manũ tuã thoma lat eri saluatoris:
tange uulneni quȩ nñi peccatti fecerunt
Scruttire unde sanguis effluxit: ut nob̾
sanititis poculũ ꝓpinaret. Intuere tho¬
ma p̃cium nr̃m. signa clauorũ dili¬
gent̃ aid tende & in ipsis uulnerib medi¬
camentũ. uł thesciurũ humani generis
recognosce Nisi hoc ligno figeretur.
ligni illius p̃ucricatio minime tolleret᷑
Sedidõ seille ꝑcuti uoluit: Ne nos diutius
pet cata ꝑcuterent In nocentẽ crirdidit.
ut reum solueret: Quis tentã digne
possit eloqui pietatẽ: Linocensaf¬
fligit᷑ : ut noxius liberet᷑ Vt redi

Expanded text:
quomodo de sepulcro exire non posset, quomodo de sepulcro exire non posset, qui ex incorruptis visceribus salva virginitate processit? Fefellit custodes, exsilivit de sepulcro, apparuit discipulis januis non apertis. Inde clausus exiit, huc exclusus intravit. Immensae majestatis arcanum fecit etiam in morte mysterium. Crucifixus redit ab inferis, et triumphat. Infer manum tuam, Thoma, lateri Salvatoris: tange vulnera, quae nostra peccata fecerunt: scrutare unde sanguis effluxit, ut nobis sanitatis poculum propinaret. Intuere, Thoma, pretium nostrum, signa clavorum diligenter attende; et in ipsis vulneribus medicamentum vel thesaurum humani generis recognosce. Nisi hoc ligno figeretur, ligni illius praevaricatio minime tolleretur. Sed ideo se ille percuti voluit, ne nos diutius peccata percuterent: innocentem tradidit, ut reum absolveret. Quis tantam digne possit eloqui pietatem? Innocens affligitur, ut noxius liberetur; ut r
Abbreviated transcription (Latin):
quia redemptionis
Nnre precium ꝑso¬
licumest Non mo¬
dica quantittite
ipse factus . ẽ. p̃cid̾
sed salutiferu xp̃iano. Sur rex salua¬
tor cunstis diuinitatis sue manifescus
indicus Nam secutti eum scella post
utherum. gla post sepulchrũ. Tegres su rũ
cuscodit aingłs: qui nunciaiuerait Nascitu¬
rum. Reddunt inferna uictorẽ: & suꝑna
res piciunt trium phantẽ Tulit errorem
Natus : mortẽ calcauit occisus. Reuo¬
cauit cib inferis: quemcreauit. In illius
cruce & p̃cium nr̃m pendet : et regnũ
Re di in lucẽ creaturi cum d̃o Lum̃
enĩ ex lumine suscipere meruisti: qđ cũ
ant superi tenebrirs: quas saluatornt̃
etiã inferis denegtiuit Congaudetint
hic helem̃ta que planxenint: quia xp̃s
desua maiestate Nichil ꝑdidit. & hominẽ
monumenti lapidẽ si gnauerunt: ut non
haberet xp̃s egressum. Sed siquẽ mundus
nonccipit. & sẽpultuni custodit. tenet᷑ ibi.
sed ubiq regnat. Difficile surgeret: si
non antequã resurgeret suscittiret Nã

Expanded text:
quia redemptionis nostrae pretium persolutum est. Non modica quantitate ipse factus est pretium sed salutifera christiano. Surrexit Salvator cunctis divinitatis suae manifestus indiciis. Nam secuta est eum stella post uterum, gloria post sepulcrum. Regressum custodit angelus, qui nuntiaverat nasciturum. Reddunt inferna victorem, et superna suscipiunt triumphantem. Tulit errorem natus, mortem calcavit occisus, revocavit ab inferis quem creavit: in illius cruce et pretium nostrum pependit et regnum. Redit in lucem creatura cum Domino. Lumen enim ex lumine suscipere meruisti, quod cuant superi tenebras, quas Salvator noster etiam inferis denegavit. Congaudeant hic elementa quae planxerant; quia Christus de sua majestate nihil perdidit, et hominem monumentum lapide signaverunt, ut non haberet Christus egressum: sed si eum mundus non capit, sepultura quomodo custodit? Tenetur ibi, sed ubique regnat. Difficile surgeret, si non antequam resurgeret alios suscitaret. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
huic ardentius amat. uel eiꝰ uitã per¬
spicatius pensat. Quae nimirũ asuipri¬
mordio : tota ãmiratione dignissima ẽ.
an qua magnificũ illudest. qđ pat̾nas
uerat qui eẽ philo sophorũ uanastudie.
adhuc tener rimꝰ agnouit. Quigrande uo
animo. tunc haeremi uasticatẽ subire au

Expanded text:
hunc ardentius amat, vel ejus vitam perspicacius pensat, quae nimirum a sui primordio, tota admiratione dignissima est. Nam quam magnificum illud est, quod paternas,verat, qui esse philosophorum inania studia adhuc tenerrimus cognovit; qui grandaevo animo jam tunc eremi vastitatem subire au
Abbreviated transcription (Latin):
quiei elcitꝰ suꝑbic gratiarũ agen¬
darũ pichumilitate ñ sternicur.
similisq efficitur eis dequibus dicit
apłs. qui cũ cogno uissent dm̃. non
ut dm̃ magnificauer̃. aut gr̃as
egerunt. Qđ enĩ dicit eod dm̃ cog¬
nouisse. ostendic quidẽ alepra fu¬
isse mundacos. sed tam̃ statim ac¬
cusat INgratos. Et ait illi. Surge
uade : qm̃ sides tua te saluũ fecit
Qui deuotꝰ ante dnm caecidic sur¬
gere et ire p̃cipit᷑. quia qui infirmi¬
tuit̃ suc̃ subtilit̃ cognios ceris
humilit̾ iacet: ꝑ diuini uerb con¬
solationẽ surgere ad fortia oꝑa et
cresceratibus cotidie meritis. ad
ꝑ fectiora passim ꝓficere iubetur.
iutẽ sides saluũ fecit eũ quẽ ad
gendas saluatori et emundatori
qui de ac ceptis beneficiis. dõ głam
dcre Neglexerurit. Qua ꝓpt̃ hȩc
lectio saꝑiori etirctione coN iungi¬
tus quod ibisidem ꝑ humilitatem
ugeri debere parabola data decer¬
ntur. hic autẽ manifestius ipsis

Expanded text:
quia, elatus superbia, gratiarum agenquia, elatus superbia, gratiarum agendarum pia humilitate non sternitur, similisque efficitur eis, de quibus dicit Apostolus: Qui cum cognovissent Deum, non ut Deum magnificaverunt, aut gratias egerunt. Quod enim dicit eos Deum cognovisse, ostendit quidem a lepra fuisse mundatos, sed tamen statim accusat ingratos. Et ait illi: Surge, vade, quia fides tua te salvum fecit. Qui devotus ante Dominum cecidit, surgere et ire praecipitur, quia qui, infirmitatem suam subtiliter cognoscens, humiliter jacet, per divini verbi consolationem surgere ad fortia opera, et crescentibus quotidie meritis ad perfectiora passim proficere jubetur. Si autem fides salvum fecit eum quem ad agendas Salvatori et emundatori qui de acceptis beneficiis Deo gloriam dare neglexerunt. Quapropter et haec lectio superiori ea ratione conjungitur, quod ibi fidem per humilitatem augeri debere, parabola data decernitur, hic autem manifestius ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
tus est: itt illi nouẽ qui grt̃s non
egerunt. reꝓbi effecti: a consortio
unitatis exclusi sunt. Ideoq tales:
inno uenario numero tãquã im¬
ꝑfecti remanebunt. Et merito eos
salucitor : quasi ignotos. ubi sint
inquirit. Scire enĩ dĩ eligere est:
nescire reꝓbare est. N on est iN¬
uenitus qui rediret et daret głam
dõ. nisihic aligeni genai. Secundũ
corpꝰ quidẽ facie est uidere posse
hominẽ ñ habe leprã : ectam̃ animi
eẽ ñ boni. Scđm signisi cationẽ cutẽ
huius miraculi: conturbat c̃sideran¬
tĩq omodo mundus dici possit ingra¬
tus. Sediã facile est actiã illud ui¬
deri fieri posse : ut quis quis in aeccłȩ
societate doctrinã i tegrã ue¬
rtmq assequat᷑ et omĩa secundũ
ccitholicae regulã disserat. disun¬
gut acreutor: creciturã : eo qd
manifestetur uerietate m lati.¬
sũ. ttimquã leprao earuisse.  com̃
INgratꝰ sit dõ ec dño mundatori suo.

Expanded text:
tus est, ita illi novem qui gratias non tus est, ita illi novem qui gratias non egerunt, reprobi effecti, a consortio unitatis exclusi sunt. Ideoque tales in novenario numero tanquam imperfecti remanebunt. Et merito eos Salvator quasi ignotos, ubi sunt inquirit. Scire enim Dei, eligere; nescire, reprobare est. Non est inventus, qui rediret et daret gloriam Deo, nisi hic alienigena. Secundum corpus quidem facile hominem non habere lepram, et tamen animi esse non boni. Secundum significationem autem hujus miraculi conturbat considerantem, quomodo mundus dici potest ingratus. Sed etiam facile est etiam illud videre fieri posse, ut quisque in ecclesiae societate doctrinam integram veramque assequatur, et omnia secundum catholicae regulam disserat, distinguat a creatore creaturam, eoque manifestetur varietate mendaciorum tanquam lepra caruisse, et tamen ingratus sit Deo et Domino mundatori suo,
Abbreviated transcription (Latin):
retrorsum: ec cecider̃ in terrã.
Quidest hoc qđ electi in faciem.
et reprobiretrorsũ cadunt. nisi
cidit ubi uidet. Ini qui ergo quia
in in uisibilibus cadunt pꝰse cadere
dicuntur. qui ibi corruunt.
ubi quideos tunc sequet᷑ modo
uidere non possurit. Iustiuero
quia istis uisibilib semet ipsos
sponte deiciunt : ut in in uisibilib
eriguntur. quasi in faciẽ cadunt.
quia timore cõpunicti uidentes
humiliantur. R esponders
cutem ihs̃. dixit. Non ne mun¬
lati sunt decẽ. et nouẽ ubi sunt:
U nũ siaddatur ad Nouẽ: quedã
ffigies unitatis implecur. quo
sic tanta cõplexio. ut ultra ñ
ꝓgrediatꝰ numerus. nisi rursus
adunũ redectur. et haec ꝑ infi¬
nitatẽ numeri regula cũsto di¬
atus. Nouẽ utiq indigent
uno ut quadã unitatis for maco¬
agulentur et decẽ sint: unum
n᷑ ei ineuget. ue custo diae unita¬
tem. Auc̃ obrem ut unꝰ ille quia
gras ciegit unicae aeccłae signisi¬
ectione apꝓbatus atque lauda¬

Expanded text:
retrorsum, et ceciderunt in terram . retrorsum, et ceciderunt in terram . Quid est hoc, quod electi in faciem et reprobi retrorsum cadunt, nisi cidit ubi videt? Iniqui ergo, quia in invisibilibus cadunt, post se cadere dicuntur, quia ibi corruunt, ubi quid eos tunc sequatur modo videre non possunt. Justi vero, quia istis visibilibus semetipsos sponte dejiciunt, ut in invisibilibus erigantur, quasi in faciem cadunt, quia timore compuncti videntes, humiliantur. Respondens autem Jesus, dixit: Nonne decem mundati sunt, et novem ubi sunt? Unum si addatur ad novem, quaedam effigies unitatis impletur. Quo fit tanta complectio, ut ultra non progrediatur numerus, nisi rursus ad unum redeatur, ut haec per infinitatem numeri regula custodiatur. Novem itaque indigent, uno, ut quadam unitatis forma coagulentur, et decem sint. Unum autem non eis indiget, ut custodiat unitatem. Quamobrem ut unus ille qui gratias egit unicae Ecclesiae significatione approbatus atque lauda
Abbreviated transcription (Latin):
U Nius iste qͥ magnificans dm̃ regres¬
caderis cinite pedes dñi grãs egit.
lle enĩ ueredõ grc̃is agic: qͥ rẽpres¬
sis p̃sũptionis suae cogittationib
quã in semet ipso infirmꝰ sic humilic̃
uidet. qͥ nichił sibi uirtutis tribuit.
qͥ bonai quae aegit eẽ demiscđa con¬
sub iungitur. Echic erat.
scimaritanꝰ Samaritanus
qui ppe: int̃p̃tat᷑ custos. Quo
nomine: ille popłs aptissimae sig¬
nificat᷑. qͥ grãs agenido deo
a quo accepit. tribuit omẽ qđ
accepit: quodã modo caritans
illud depsalmo. Fortitudinem
mec̃ ad te custodiã: quia tues
quia ex malis quae se ꝑ petrasse
meminit erubescit. Ibi cadichomo
ubi c̃fundit. Unde et paulus.
quasi quibus dã in facie iacen¬
tibus dicebat. Quẽ ergo fructũ
habuistis tunc iN illis. in quib
NuNc erubescitis: At contra
deascensore aequi. idesc de eo
qui in huius mundi gła elatus
est dicitur. uecadat ascensor
eiꝰ reto. Rursumque : de ꝑsecu¬
torib dnĩ scriptũ est. Abierunt

Expanded text:
Unus iste, qui magnificans Deum regrescadens ante pedes Domini, gratias egit. Ille enim vere Deo gratias agit, qui, repressis praesumptionis suae cogitationibus, quam in semetipso infirmus sit humiliter videt, qui nihil sibi virtutis tribuit, qui bona quae agit esse de misericorsubjungitur: Et hic erat Samaritanus. Samaritanus quippe interpretatur custos. Quo nomine ille populus aptissime significatur, qui gratias agendo ei a quo accepit, tribuit omne quod accepit, quodammodo cantans illud de psalmo: Fortitudinem meam ad te custodiam, quia tu, Dquia ex malis quae se perpetrasse meminit erubescit; ibi enim cadit homo, ubi confunditur. Unde et Paulus quasi quibusdam in facie jacentibus dicebat: Quem ergo fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis ? At contra de ascensore equi, id est, de eo qui in hujus mundi gloria elatus est, dicitur: Ut cadet ascensor ejus retro . Rursumque de persecutoribus Domini scriptum est: Abierunt
Abbreviated transcription (Latin):
Flam ma urit᷑: quis hinc nondiccit.
factȩ s̃ michi lacrimȩ meȩ panes die
hac nocte dũ dicit᷑ michicortidie
ubi. ẽ ds̃ tuus : Credimꝰ quippe in eũ
iam sedentem addextenm patris:
sed ttim̃ quandiu sum in corpore. pe¬
regrinam᷑ abeo. Nec hunitameũ du

Expanded text:
is non dicat, Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte, dum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus ? Credimus quippe in eum jam sedentem ad dexteram Patris: sed tamen quamdiu sumus in corpore, peregrinamur ab eo , nec eum du
Abbreviated transcription (Latin):
licet unus inutroq sim. tamen quo uob
confor mor: patre sum minor. Quod
autẽ apatre non diuidor: etiã ipsẽ
nor ẽ. patre. uadat ad patrẽ : Et ibi
sit caro. ubi semꝑ est uerbũ. Et unc
eccłce catholicȩ fides. quem scđm
humanitatẽ. non difficet᷑ minorẽ.
Secundũ dĩcatẽ. credat aequalem
int̃p̃tatione blandit᷑. Acdicente
dño. Omnia quȩ habet pat̾ mea s̃.
Non intelligit sẽ patri demere. Quic¬
quid cudet filio denegare. Et itti
inhis que humana suntꝰ desipit. Ut
putet quod ideo unigenito pat̾ na
defuerint: Quii nr̃a suscepit:

Expanded text:
licet unus in utroque sim, tamen quo vobis licet unus in utroque sim, tamen quo vobis conformor, Patre sum minor; quo autem a Patre non dividor, etiam meipso nor est Patre, vadat ad Patrem, ut ibi sit caro ubi semper est Verbum; et una Ecclesiae catholicae fides, quem secundum humanitatem non diffitetur minorem, secundum Deitatem credat aequalem. interpretatione blanditur: ac dicente Domino: Omnia quae habet Pater mea sunt , non intelligit se Patri demere quidquid Filio audet denegare, et ita in his quae humana sunt desipit, ut putet quod ideo Unigenito paterna defuerint, quia nostra suscepit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui nuntiato sibi dñi tur babant᷑
abscessũ. Ad et̃ nagaudia honoris sun
incicint᷑ augmeñto. Si diligeretisme
inquit gtuderetis quia uado ad
patrem Foc est si ꝑfectti scientia
uideritis quid uobis głae confert.
Perhoc quod ex dõ patre genitus ȩtiã
ex homine matre sum ntus. Quod dñs
et̃ norũ. unus uolui esse mortalium.
Quod iusibilem me. in uisibilis prȩbui:
Quod formã serui informa dĩ sempit᷑ nꝰ
accepiguuderetis Quici uado ad
patrem̃. Uobis enim haec p̃stat̾ ascen¬
sĩo Et suꝑ om̃s cȩlos ad patris dexte¬
rm corilocanda ur̃a in me humilitas
eleuat᷑ Ego ciutẽ qui hoc sum cũ pa¬
tre. quod pat̃ ẽ: indiuiduus cumge¬
nitore ꝑmaneo. Et sic abillo. aduos
ueniens non recedo. Quem ad modũ.
et uos ad illd̾ redi ens non relinquo.
E audete ergo. qui a uado ad patrem.
qui pater maior meest̃. Uniui enĩ
uos michi et factus sum filius homi¬
nis ut uos filui dĩ essẽ possitis. Unde

Expanded text:
et qui denuntiato sibi Domini turbabantur et qui denuntiato sibi Domini turbabantur abscessu, ad aeterna gaudia honoris sui incitantur augmento: Si diligeretis inquit, gauderetis utique, quia vado ad Patrem ; hoc est, si perfecta scientia videretis quid vobis gloriae confertur per hoc quod ex Deo Patre genitus etiam ex homine matre sum natus, quod Dominus aeternorum, unus volui esse mortalium, quod visibilem me invisibilis praebui, quod formam servi in forma Dei sempiternus accepi: Gauderetis, quia vado ad Patrem. Vobis enim haec praestatur ascensio, et super omnes coelos ad Patris dexteram collocanda vestra in me humilitas elevatur. Ego autem; qui hoc sum cum Patre quod Pater est, individuus cum genitore permaneo, et sic ab illo ad vos veniens non recedo, quemadmodum et vos ad illum rediens non relinquo. Gaudete ergo, quia vado ad Patrem, quia Pater major me est. Univi enim vos mihi, et factus sum filius hominis, ut vos filii Dei esse possitis. Unde 312
Abbreviated transcription (Latin):
de quod spatio extendit᷑ qđ fine con¬
cludit᷑. Et quid quod nec semꝑ ubiq
nec totũ ẽ cogitatio detrinitatis
dĩcute concẽpta Nichil ꝑdistantiã
intellegat. Nihil ꝑgnidus quȩrat.
Acsi quid dignum de dõsenserit. Nulli
hoc ibi audecit negire ꝑsone. Tam quã
honorificeneius patri ad scribat. Quod
filio sp̃uq non tribuat Non est pietts
unigenito prȩferre genitorem. Filii con¬
tumelia. patris iniuriaẽ: Quod uNi
demitur : utiq detrahit᷑ : Nã cũ illis
sempit̃ nictis sit communis et deitt s.
Nec om̃ps pat̃. nec in cõmuttibilis
estimatur. Situt minorem se genuit.
autquem non habuit habendo pfecit:
euangelica lectione recita tũ est:
Sidiligeretis me gauderetis quia ua
do ad patrem. quia pat̃ maior ine est.
Sed hocille cures quȩ sepius audierua
ego et paẽ unum sumus. Et qui me ui¬
essentia intellegunt. quã sempit̾ nã
cũ patre. et eius dem naturae essẽ

Expanded text:
de quod spatio extenditur, quod fine conde quod spatio extenditur, quod fine concluditur, et quidquid nec semper ubique, nec totum est. Cogitatio de Deitate Trinitatis concepta nihil per distantiam intelligat, 311 nihil per gradus quaerat: ac si quid dignum de Deo senserit, nulli hoc ibi audeat negare personae, tamquam honorificentius Patri ascribat, quod Filio Spirituique non tribuat. Non est pietas Unigenito praeferre Genitorem; Filii contumelia Patris injuria est; quod uni demitur utrique detrahitur. Nam cum illis et sempiternitas sit communis et Deitas, nec omnipotens Pater, nec incommutabilis aestimatur, si aut minorem se genuit, aut quem non habuit, habendo profecit. gelica lectione recitatum est: Si diligeretis me, gauderetis utique, quia ad Patrem vado, quia Pater major me est ; sed hoc illae aures, quae saepius audierunt: Ego et Pater unum sumus ; et qui me viessentia intelligunt, quam sempiternam cum Patre et ejusdem naturae esse
Abbreviated transcription (Latin):
liter sapienterq noscamus: quid
patri. quid filio. quid sp̃ũi scõ
Inrepanstione nr̃ti propriũ quid¬
ue com mune sit etiquȩ pronobis
humilit̃ et corporliter gesta suN
itti procul dubio suscipiamus
ut nichil indignum de una
atq. etidem trinictitis gła senti¬
amus. Quam uis enim̃ nulla
mens ad cogictindum dedõ
nulla adloquendũ lingua sus¬
ficiat : ca menquantum cũ que
illud est. quod humano intellec¬
tu de essentia pat̾ nae deitacis
at tingit᷑ nisĩ unũ atq idem est
cum uel de unigenito eius. uel de
scõ sp̃u cogitat᷑ non piȩ sapitͦr sed
nimiscar nclit̃ caligat᷑ et ipsum
quod de patre congruent̃ sentire
uidebat᷑ a mittitur quia do tota
triniaite recedit᷑ si in ea et̃nitts
non tenetur. Nulla autẽ raitione
ad confitendum patrem et filium
et sp̃m scm̃ aciem mentis intendimꝰ
procul ab animo formas iuisibilium
rerũ et ȩtti test̃emportiliũ nacura¬
rũ procul Corporalocorũ & loca
corporum repellamꝰ Discedat a cor¬

Expanded text:
liter sapienterque noscamus quid Patri, quid Filio, quid Spiritui sancto in reparatione nostra proprium quidve commune sit, ea quae pro nobis humiliter et corporaliter gesta sunt ita procul dubio suscipiemus, ut nihil indignum de una atque eadem Trinitatis gloria sentiamus. Quamvis enim nulla mens ad cogitandum de Deo, nulla ad loquendum lingua sufficiat, tamen quantumcumque illud est quod humano intellectu de essentia paternae Deitatis attingitur, nisi unum atque idem est, cum vel de Unigenito ejus, vel de Spiritu sancto cogitatur, non pie sapitur, sed nimis carnaliter caligatur, et ipsum quod de Patre congruenter sentiri videbatur, amittitur: quia de tota Trinitate receditur, si in ea unitas non tenetur. Nulla autem ratione V. Cum igitur ad confitendum Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum aciem mentis intendimus, procul ab animo formas visibilium rerum et aetates temporalium naturarum, procul corpora locorum et loca corporum repellamus. Discedat a cor
Abbreviated transcription (Latin):
manserit. uirgo ante partũ. uirgo¬
Concepit et uirgo est: generat et
uirgo est: lactat: et uirgo est.
Mat̾ quippe eẽ potuit betita ma¬
rici: mulier eẽ ñ potuit. Mag¬
nũ meritum. magnũ donũ. mag¬
nagrã. Ancilla peperit dNĩmͦ.
creatura peperit creatore᷑
Uisceribus fecundis. et genita¬
libus in tegris. uirgo dnm̃ mat̾
effudit interris. Concipiens
uirgo. pariens uirgo: uirgo
ohomo. dm̃ sic nasci oportuit.
quando dignatus est eẽ homo.
INter haec igitur toto affectu.
ad auxiliũ becitaie uirginis.
con feramus. omni Nisu eius
patrocinia imploremus ut dũ
Nod etĩ supplici obsequio frequen¬
tamus in terris: ipsci nossedula
prece cõmendare dignetur in
ccelis. Qđ ipse prestare dignet᷑
qui intrinitate ꝑfecta uiuit et
regnat deus. ꝑ omĩa. scła scłoꝵ am.

Expanded text:
ermanserit, virgo ante partum, virgoermanserit, virgo ante partum, virgoconcepit et virgo est, generat et virgo est, lactat et virgo est. Mater quippe esse potuit beata Maria, mulier esse potuit. Magnum meritum, magnum donum, magna gratia, 48 ancilla peperit Dominum, creatura peperit Creatorem, visceribus fecundis et genitalibus integris virgo mater Dominum effudit in terris, concipiens virgo, pariens virgo, permanhomo, Deum sic nasci oportuit, quando dignatus est esse homo. Inter haec igitur toto affectu ad auxilium beatae Virginis conferamus. Omnes omni nisu ejus patrocinia imploremus, et dum nos eam supplici obsequio frequentamus in terris, ipsa nos sedula prece commendare dignetur in coelis. Quod ipse praestare dignetur, qui in Trinitate perfecta vivit et regnat Deus
Abbreviated transcription (Latin):
non est qđ metuas: et uirtus altis¬
sini obum brabit tibi. inde est quod
gaudeas: tunc enim sequetur dolor
partum. si precederet libido con¬
deoq qđ nascetur ex te scm̃. uo¬
da et prius in mente quam uen¬
tre concipiens. respondit angelo
Ecce ancilla dnĩ fiat michi se¬
cundũ uerbũ tuum. Nec mora
ut ad sensus uirginis panditur.
ccelestis sponsus in maculatum
corpus in greditur. et qui totomun¬
do ñ capitur : puellae innupte
membris infundicur. Namau¬
dite fr̃s dilecti. quomodo porta
ꝑ quam in gressus est dns semꝑ fu
erit clausa. sicut in hierechiel ꝓ¬
pheta inuisione diuina respexit᷑
Conuertime inquid aduiã portae
sanctuarii ex terioris. quae respi¬
ciebat cid orientẽ. et haec erat
clausa. Et dixit dns adme. sorta¬
haec quã uides clausa erit et non
aperietur. et uir ñ transiet ꝑ et̃.
et semꝑerit lcusa Ecce ubi eui¬
denter ostendit nob quia scã ma¬
ria semper uirgo fuerit. uirgo ꝑ¬

Expanded text:
non est quod metuas, et virtus Altisnon est quod metuas, et virtus Altissimi obumbrabit tibi; inde est quod gaudeas. Tunc enim sequeretur dolor partum, si praecederet libido conIdeoque quod nascetur ex te Sanctum, voda, et prius Christum mente quam ventre concipiens, respondit Angelo: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum . Nec mora, ut assensus Virginis panditur, coelestis sponsus immaculatum corpus ingreditur, et qui toto mundo non capitur, 47 puellae innuptae membris infunditur. Nam audite, fratres, quomodo porta per quam ingressus est Dominus semper fuit clausa, sicut Ezechiel propheta in visione divina respexit. Converti me, inquit, ad viam portae sanctuarii exterioris, quae respicit ad orientem, et haec erat clausa; et dixit Dominus ad me: porta quam vides, clausa erit, et non aperietur, et vir non transiet per eam et semper erit clausa . Ecce ubi evidenter ostendit nobis quia sancta Maria semper virgo fuerit, virgo p
Abbreviated transcription (Latin):
de ccelo suscepit ꝓlem: et mundo ge¬
nuit saluatorẽm. H aec enĩ mira¬
bili citque in effabili modo: om̃i u
rerũ et suũ peꝑit creatorẽ. Electa
quippe est uirgo in tegra : cui fe¬
cunditas matris
urrginis integrictis seruaretur. dienĩ
cogitemus uirginẽ quae sine c̃cupis¬
centia carnis concepit
et sine uiro peperit uir
Si uoluerimus facti huiꝰ querere Ra¬
tionem: in ipsa nrã inquisitione suc
cum bemus. cũ scriptũsit generatio¬
ne eiꝰ quis en narrabit. nam et ipsa
betita MANLA cuiꝰ hodie natalicia
caelebramus quae crededo peperio.
credendo concepit. Deniq cũ diui¬
nũ illi partũ angłs nunciasset. a tilla
propriae castitatis conscia diuinae
dispensctionis ignara angło dicit᷑
respondisse. Quomodo fiet istud
qm̾ uirũ ñ cognoseo: angelus illi
placido uultu respondit Sp̃s sc̃s
go partũ nec metuas: neque multũ
in ex perta formides. tantũ erede.
et concepisti. ama : et peperisti.

Expanded text:
de coelo suscepit prolem, et mundi gede coelo suscepit prolem, et mundi genuit Salvatorem. Haec enim mirabili et ineffabili modo omnium rerum et suum peperit Salvatorem. Electa quippe est virgo integra, cui fecunditas matris virginis integritas servaretur. Si enim cogitemus virginem, quae sine concupiscentia carnis concepcarnem, et sine viro peperit virum; et voluerimus facti hujus quaerere ratiocumbimus; cum scriptum sit: Generationem ejus quis enarrabit ? Nam et ipsa beata Maria, cujus hodie natalitia celebramus, quae credendo peperit, credendo concepit. Denique cum divinum illi partum angelus nuntiasset, at illa propriae castitatis conscia, divinae dispensationis ignara, angelo respondisset: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco ? angelus illi placido vultu respondit: Spiritus tum, Virgo, nec metuas, neque multum inexperta formides; tantum crede, et concepisti; ama, et peperisti.
Abbreviated transcription (Latin):
ria crecitorem tuũ. Lacta panẽ
eli. lacta p̃ciũ mundi. Prebe
limheti i mamillã : ut prote ip¬
se p̃betit ꝑcutienti maxillam.
Tu illi ut mat̾ tẽporalem minis¬
tra substantiam: ut ipse nobis
ec tibi uitam tribuat sempiter¬
nam. Lacta ergo eu qui fecit
te : quittilẽ fecicte. ut ipse fi¬
eret inte. Lacta eũ qui fruc¬
tũ foecunditatis tibidedit con¬
ceptus : et decus uirgini tatis
ñ abstulit notus. Uidete fr̃s
quã digne dnõ consecrtita uir¬
ginittis famulat᷑ quã sic a
quae femina et uirgo dicipossit.
ecmat. Quã p̃ferenda grã. et
cunctis scłis p̃dicanda : quce so¬
la et genetricis dignitatẽ obti¬
nuit. et uirginale pudicicia
ñ cimisit Slecta est queie aucto¬
rem suum edigerit. onique iuro
in ex ꝑta. separiturã obstipuit: quȩ
thalamũ ignorauit. O quã becita
mat̾ ista. quae sine c̃taminatione
c̃cepit: et sine dolore peꝑit medici¬
nã. Felix inquã mater : ꝑ quam
nr̃i generis uita est reparata. Quce

Expanded text:
ria, creatorem tuum, lacta panem caeli, lacta pretium mundi, praebe lambenti mammillam, ut pro te ipse praebeat percutientTu illi ut mater temporalem ministra substantiam, ut ipse nobis et tibi vitam tribuat sempiternam. Lacta ergo eum qui fecit te, qui talem fecit te, ut ipse fieret in te. Lacta eum qui fructum fecunditatis tibi dedit conceptus, et decus virginitatis non abstulit natus. Videte, fratres, quam digne Domino consecrata virginque femina, et virgo dici possit, et mater; quam praeferenda gratia, et cunctis saeculis praedicanda, quae sola et genitricis dignitatem obtinuit, et virginalem pudicitiam non amisit. Electa est quae auctorem suum ederet; denique viro inexperta se parituram obstupuit, quae thalamum ignoravit. O quam beata mater ista, quae sine contaminatione concepit, et sine dolore peperit medicinam! Felix, inquam, mater, per quam generis nostri vita est reparata, quae
Abbreviated transcription (Latin):
xit humilitcitẽ ancillę sucie. ecce
enĩ ex hoc becitã medicent omnes
generationes. quia fecit michi
magna qui potens est. Caiusam
tis erra¬
tꝰ miraculum
partꝰ euicit. Et euae planctus.
tercatione confligit: q ualis eẽt
istti salutttio. nuntius interĩ caeles¬
tis exequitur: Netimeas maria.
cipies et paries filiũ : et uocabis nom̃
cius ihm̃. Atilla. quomodo inquid
fiet istud qm̃ uiru ñ cognosco:

Expanded text:
 ancillae suae: ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Quia fecit mihi magna qui potens est. Causam tis errati miraculum partus evicit; et Evae planctum tercatione confligit, qualis esset ista salutatio. Nuntius interim coelestis exsequitur: Ne timeas, Maria; cipies in utero et paries filium, et vocabis nomen ejus Jesum. At illa: Quomodo, inquit, fiet istud, quoniam virum non cognosco?
Abbreviated transcription (Latin):
occidendo obfuit: maria uiuifi¬
cando ꝓfuit. Percussit illa: ista
sanciuit. Per in oboedientia eñi:
oboedientia cõmutatur. Fides.:
ꝑfidia cõpensatur. Lȩta igitur¬
mater maria gestat in fan̾tẽ
ex ultans amplectit filiũ : por¬
tat: ciquo portatur. Necfor¬
tui tu ut fingunt sabelli rep
perit paruulũ : sed decursis
no uom monsibus. peperit xp̃m.
laudac nunc organis maria.
et int̃ ueloces articulos. timpa¬
na puer pere concrepent.
Concinent lactun tes chori: et llt̃¬
nantibus modulis. dulcissima car¬
mina misceaintur. Audite igi¬
tur: quẽ ad modũ tĩ panistrica

Expanded text:
occidendo obfuit, Maria vivifioccidendo obfuit, Maria vivificando profuit. Illa percussit; ista sanavit. Pro inobedientia enim obedientia commutatur, fides pro perfidia compensatur. Laeta igitur Maria gestat infantem, exsultans amplexatur filium, portat a quo portabatur. Nec fortuitu, ut fingunt Sabelliani, reperit parvulum; sed decursis novem mensibus peperit Christum. Plaudat nunc organis Maria, et inter veloces articulos tympana puerperae concrepent. Concinant laetantes chori, et alternantibus modulis dulcisona carmina misceantur. Audite igitur quemadmodum tympanistria
Abbreviated transcription (Latin):
tum est p̃ciosũ liliũ conualliũ.
ꝑ cuius partũ mutatur natura.
plastorũ. quae deletur exculpa.
Precisa est in ea illud aeuae iN¬
felicitatis elogiũ. qua dicit. In
tristicia paries filios: quia ista
in laeticia dnm̃ parturiuit.
Fua enĩ luxit : ista exultauit.
Eua lacrimais: maria gaudium in
uentre portauit. Illa p̾eccatorem:
ista edidit in noceN tem.
Uirgo quippe genuic: ungo conce¬
pit. Iniuolata peperit quia
in conceptione libido nonfiuo
U trobiq miraculis et sine cor rupti¬
one grauida: et in partu uirgo
adeam grã plena : dñs tecum.
in benedictionẽ muttat᷑ mariae.
Auegrã plena: dñs tecũ. Tecũ
dñs incorde: tecũ inuentre. te¬
cum in utero. tecũ in ciuxilio.
aecaelo suo : inutero tuo. Ex sinu
patris : inuterũ dignatur des¬
cendere matris. Bene dictaituin
uiris et mulieribus peperisti. Mlaẽ
generis nrĩ : pęnã intulit mundo.
G enetrix dnĩ nri : salute᷑ actulit
mundo. Auctrix peccati eua:
auctrix meriti maria. Eua

Expanded text:
iosum lilium convallium, per cujus partum mutatur natura, protoplastorumque deletur et culpa. Praecisum est in ea illud Evae infelicitatis elogium quo dicitur, In tristitia paries filios : quia ista in laetitia Dominum parturivit. Eva enim luxit, ista exsultavit; Eva lacrymas, Maria gaudium in ventre portavit: quia illa peccatorem, ista edidit innocentem. Virgo quippe genuit, quia virgo concepit; inviolata peperit, quia in conceptu libido non fuit. Utrobique miraculum, et sine corruptione gravida, et in partu virgo ad eam, gratia plena, Dominus tecum. in benedictionem mutatur Mariae: Ave, gratia plena, Dominus tecum. Tecum Dominus in corde, tecum in ventre, tecum in utero, tecum in auxilio. 2e coelo suo venit in uterum tuum, ex sinu Patris in uterum dignatur descendere matris. Benedicta, inquit, viris et mulieribus peperisti. Mater generis nostri poenam intulit mundo; Genitrix Domini nostri salutem attulit mundo. Auctrix peccati Eva; auctrix meriti Maria; Eva
Abbreviated transcription (Latin):
goeẽ post partũ. Haec est dĩ tem¬
plũ fons ille signatꝰ: et porta in
domo dñi clausca. Ad hanc utique
sc s̃ descendit sps : huic uirtꝰ obum¬
brtiuit altissimi. exet poteris
uirtutũ xp̃s egredicur. Haec
est in maculata eoitu: fecunda
partu: uirgo casticate. Hlaec¬
concepit uirgo : ñ ex uiro sed
ex spũ scõ H acc peperis non
dolore sedgaudio. Hace nu¬
triuit angłosũ et hominum
cibum. Felix certe et omni
laude dignissima: quae sine hu¬
manosemine caelesti scło pro¬
tulit panẽ. et mundo genuit
saluatorem. Ofidei pactum
ofidei secretum. ꝓmittit uir¬
gini angłs filiumꝰ nasciturũ:
uirgo gciudec cupitq effici mat̾
Uere magnũ et scilutare misteriũ.

Expanded text:
go esse post partum, hoc est Domini temgo esse post partum, hoc est Domini templum, fons ille signatus, et porta in  Ecclesiae? Ad hanc utique sanctus descendit Spiritus; huic virtus obumbravit Altissimi, hinc potens virtute Christus egreditur. Haec est immaculata concubitu, fecunda partu, virgo castitate: hconcepit virgo, non ex viro, sed de Spiritu sancto; haec perperit, non dolore, sed gaudio; haec nutrivit angelorum et hominum cibum. Felix certe et omni laude dignissima, quae sine humano semine coelestem saeculo protulit panem, et mundi genuit Salvatorem! O fidei pactum! O fidei secretum! Promittit angelus virgini filium nasciturum: virgo gaudet, cupitque effici mater. Vere magnum et sal
Abbreviated transcription (Latin):
AELEBRITAS HODI¬
ernae diei ad monet:
ut in laude uirginis
in morare debea mꝰ.
Quic re uera dignũ est ut indie
tanctie genetricis : laudes dnĩ
ñ si leaclingua carnis. In hac siqui¬
dem die : competentes betitet
uirgo MARIA sponsa illace¬
lestis. abere pro clamat. Tenu¬
isti manũ dexterã metĩ: et in uo¬
luntate tua de duxistime: et cũ
gła ad sumpsistime. Hodie in¬
quã et ipsa: congrue absponso
Audiuit. Ueni proxima meai. spon¬
scimeti. colum ba mea: ꝗm̃ ecce
hiemps transuic. pluuia cibuit.
Ipsciq iã becta respondit. Flores
uisi sunt in terra: na tempus
sectionis aduenit. Anima meti
exultauit in dño: delectabitur
suꝑ scilucarisuo. Et in dño laudabit᷑
anima meti: audiant mittes et lae¬
tentur: et credo uidere bonadm̃:
in terra uiuentiũ. Uidetimꝰ itaq
fr̃s hem̃i : quae sit haec uirgo tam
scc̃ : adquã sp̃s sc̃s uenire dignatꝰ
est. Quett̃ spetiosci quã ds̃ elegit
sponsam: que ttĩ castti. ut possit uir¬

Expanded text:
Celebritas hodierni diei admonet ut in laude Virginis immorari debeamus. Quia revera dignum est ut in die tantae genitricis laudes Domini non sileat lingua carnis. In hac siquidem die competenter beata Virgo Maria, sponsa illa coelestis libere proclamat: Tenuisti manum dexteram meam, et in voluntate tua deduxisti me, et cum gloria assumpsisti me . Hodie, inquam, et ipsa congrue ab sponso audiat: Veni, proxima mea, speciosa mea, columba mea. Quoniam ecce hyems transiit, pluvia abiit . Ipsaque jam beata respondit: Flores visi sunt in terra, nam tempus sectionis advenit . Anima mea exsultavit in Domino, delectabitur super salutari suo . Et in Domino laudabitur anima mea. Audiant mansueti et laetentur . Et credo videre bona Domini in terra viventium . Videamus itaque, fratres, quae sit haec virgo tam sancta ad quam Spiritus sanctus venire dignatus est; quae tam speciosa quam Dominus elegit sponsam, quae tam casta ut possit vir
Abbreviated transcription (Latin):
faicilius uos qđ aigit maria quã ego qui
Unde et ego uob̾ uiuo. nunc caitẽ ui¬
uimus si uos frs statis in dño nolo in nob̃
sed in dño: quia neque qui plaritut
est ailiquid neque qui rigtat sed quim
crem̃tu dae ds̃. s

Expanded text:
facilius vos quod agit Maria, quam ego qui facilius vos quod agit Maria, quam ego qui unde et ego vobiscum vivo. Nunc autem vivimus, si vos, fratres, statis in Domino . Nolo in nobis, sed in Domino. Quia neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . S
Abbreviated transcription (Latin):
inspicite. et de hac ut dixi copiosius quȩ
loquimur cogitate. Uita uero iniqua
aberat : ab illadomo. Nec cũ marcha erat:
Nec cũ marici. Et sialiquando fuit dNo
intrante. fugit. Remanserune ergo
in illa domo: quȩ susceꝑat dnm̃. Inhis
duaibus feminis duae uitae ambae in no¬
centes ambae laudabiles. Una laborio¬
sa altera otiosa. Nulla stic inorosa
nulla desidiosa. Ambae in nocentes.
ambae in quã laudabiles: sed una
laboriosa. altera otiosa: nulla faici
ergo in illa domo isteduce uittie: et ipse
fonsuicae. In marcha erat imago presen¬
tui : in maria futurorũ. Qđ agebat mar¬
tha ibi sumus: qđ agebat maria hoc sꝑamꝰ.
hoc agamus bone. ut illud habeamꝰ plenę.
Nam quid in de habemus in quantũ habe¬
mus: quã diu hic sumꝰ. Quantũ est qđ in¬
dehabemus nam et modo. Inde aliquid
agimus remota negotus sepositis ftimi¬
liarib curis conueniens staitis iudicis in
quantũ hoc agitis mariae similes estis et

Expanded text:
inspicite; et de hac, ut dixi, copiosius quam inspicite; et de hac, ut dixi, copiosius quam loquimur cogitate. Vita vero iniqua aberat ab illa domo, nec cum Martha erat, nec cum Maria: et si aliquando fuit, Domino intrante fugit. Remanserunt ergo in illa domo, quae susceperat Dominum, in duabus feminis duae vitae, ambae innocentes, ambae laudabiles: una laboriosa, altera otiosa; nulla facinorosa, nulla desidiosa. Ambae innocentes, ambae, inquam, laudabiles, sed una laboriosa, altera otiosa: nulla facinergo in illa domo istae duae vitae, et ipse fons vitae. In Martha erat imago praesentium, in Maria futurorum. Quod agebat Martha, ibi sumus: quod agebat Maria, hoc speramus. Hoc agamus bene, ut illud habeamus plene. Nam quid inde habemus? In quantum habemus? Quamdiu hic sumus, quantum est quod inde habemus? Nam et modo inde aliquid agimus, remoti a negotiis, sepositis familiaribus curis, convenistis, statis, auditis. In quantum hoc agitis, Mariae similes estis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
remanet carittis unitatis. Ergo quod
elegit: ñ ciuferet᷑ ab ea. Ate autem
qđ elegisti utiq hoc sequit᷑: utique
hoc sub incelligit᷑. Ate qđ elegisti
auferetur. Sedbono tuo auferet᷑
ut qđ melius est detur. Auferet᷑
aeni atelabor: ut requies detur.
tror iã incelligitis in his duab muli¬
eribus quae timbefueranis deo grattie
ambe amabiles: ambae discipule :
U idetis ergo. et magnũ aliquid ir¬
telligitis. qui cumq intelligitis.
qđ cudire et scire debetis aeticim qͥ
non in telligitis : in his duab mulie¬
ribus ducis uitas eẽfiguratas pre¬
sentẽ et futuram. laboriosã etqͥ ect̃:¬
tem pbralem et aecernã. Duae sunt
uittie. De illis copiosi us uos iudicate:
quid habeat haec uita ñ dico mala. non
iniqua. ñ nefciria. ñ luxoriosa. ñ impia.
sel laboriosa: erumpnis plena timoribus
castigata. tempititionib sollicitti. Hanc
ipsam in nocentẽ uittĩ dico: qualẽ decebat
martha. Hanc ergo quantũ potestis

Expanded text:
remanet charitas unitatis. Ergo quod remanet charitas unitatis. Ergo quod elegit, non auferetur ab ea. A te autem quod elegisti: utique hoc sequitur, utique hoc subintelligitur: a te quod elegisti auferetur. Sed bono tuo auferetur, ut quod melius est detur. Auferetur enim a te labor, ut requies detur. tror, jam intelligitis, in his duabus mulieribus, quae ambae fuerant Domino gratae, ambae amabiles, ambae discipulae: videtis ergo, et magnum aliquid intelligitis, quicumque intelligitis, quod audire et scire debetis, etiam qui non intelligitis; in his duabus mulieribus, duas vitas esse figuratas, praesentem et futuram, laboriosam et quiettemporalem et aeternam. Duae sunt vitae: de illis vos copiosius cogitate. Quid habeat haec vita, non dico mala, non iniqua, non nefaria, non luxuriosa, non impia; sed laboriosa et aerumnis plena, timoribus castigata, tentationibus sollicita: hanc ipsam innocentem vitam dico, qualem decebat habere Martham: hanc ergo, quantum potestis,
Abbreviated transcription (Latin):
quã redimis: non sit Rixa. quẽ
concordas: non sit mors. quam
sepelis : in illo scło futuro : nonerunt
iste mala. ergo nec ista minis teria.
Bene ergo marcha cirea cor porailem
dni quid dicã. necessi ttite᷑ an uolun¬
tatẽ minis trabat: carni morto¬
li & In principio erac uerbum
et uerbis erat apud dm̃ ec deus
erat uerbu: Ecce qđ maria au¬
diebat uerbu caro stictumest:
et habictibit in nobis. Ecce maria
cui ministrabat. Ergo maria me¬
liore parcẽ elegit : quae ñ cufere¬
bit: ideo non ciuferetur ab eci.
Circa unũ seuoluit occupari. ia
tenebat. Michiautẽ. adherere
deo bonũ est. Sedebat ad pedes capi¬
tis nrĩ. Quanto humilius sed ebat:
tanto amplius capiebat. Confluit
eni aqua adhumilitatẽ conuallis.
delata de tumorib: collis. Nonergo
dns opus rep̃ hendit: sed manꝰ dis tinc¬
xit. Circa multa es occupata : porro
unu est necessariu. Iẽ hoc sibi maria
elegie. Transic lib̵ multitu dinis : et

Expanded text:
quem redimis? Non sit rixa; quem quem redimis? Non sit rixa; quem concordas? Non sit mors; quem sepelis? In illo saeculo futuro non erunt ista mala: ergo nec ista ministeria. Bene ergo Martha circa corporalem Domini, quid dicam, necessitatem an voluntatem? ministrabat carni mortli? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: ecce quod Maria audiebat. Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Ecce Martha cui ministrabat. Ergo, Maria meliorem partem elegit, quae non aufere non auferetur ab ea. Circa unum se voluit occupari. Jam tenebat: Mihi autem adhaerere Deo, bonum est . Sedebat ad pedes capitis nostri. Quanto humilius sedebat, tanto amplius capiebat. Confluit enim aqua ad humilitatem convallis, denatat de tumoribus collis. Non ergo Dominus opus reprehendit, sed munus distinxit. Circa multa es occupata: porro unum est necessarium. Jam hoc sibi Maria elegit. Transit labor multitudinis, et
Abbreviated transcription (Latin):
est autẽ quomodo intellegere debes
occupcita: quando unũ est neces¬
scriũ. Maria meliorẽ partẽ elegit.
Non tumeliorẽ. sediscae meliorem.
Sedunde melior est quia tu circa
multa. Illa circa unũ: p̃ponunt᷑
unũ multis Non enĩ aimultis unũ:
sed multa abuno. Multa sunt quȩ
fucta sunt: unus qui fecit caelũ¬
et terrã. mare et om̃ia quae ineis
sunt. Quã multa sunt quis ista
numeret: Quis horũ multitudi¬
nem cogitet. Quis hoc fecit:
Ds omnia. Eccebona ualde bona quȩ
fecit. Quanto melior ille qui fe¬
cit. At tendamus igitur : occu¬
pationes nr̃as. Circa multũ ne¬
cessariũ est : minis teriũ corpora
refecturis. Quare hoc : quia esu¬
ritur : quia sititur. Miscđa mise¬
ris necessaria esc: frangis panem
esurienti. quia inuenist esurientẽ.
Tolleftimẽ. cui frangis panẽ: tolle
ꝑ egrinationẽ. cui exibes hospita¬
litate. Tolle nudicatẽ. cui pre¬
partis uestẽ : non sic aegritudo.
quẽ uisitas. Nonsit captiuitas.

Expanded text:
es occupata, quando unum est necessarium. Maria meliorem partem elegit. Non tu malam: sed illa meliorem. Sed unde meliorem? Quia tu circa multa, illa circa unum. Praeponitur unum multis. Non enim a multis unum, sed multa ab uno. Multa sunt quae facta sunt, unus est qui fecit. Coelum, terra, mare, et omnia quae in eis sunt, quam multa sunt! Quis ista enumeret? quis horum multitudinem cogitet? Quis haec fecit? Deus omnia. Ecce bona valde . Bona valde quae fecit: quanto melior ille qui fecit? Attendamus igitur occupationes nostras circa multa. Necessarium est ministerium corpora refecturis. Quare hoc? Quia esuritur, quia sititur. Misericordia miseris necessaria est. Frangis panem esurienti; quia invenisti esurientem: tolle famem; cui frangis panem? Tolle peregrinationem; cui exhibes hospitalitatem? Tolle nuditatem; cui praeparas vestem? Non sit aegritudo; quem visitas? Non sit captivitas;