comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt quiduos status facerent archiedemꝰ coniecturalẽ et finitiuũ exclusa qualtiat
quia sic deea qui e tri existibat qͥd eẽt inquũ. qͥ diniuistã quid distaudientẽ ⁊ ee. qđ uoci
decodẽ et alio haic diuersa sententia eorũ fuit . quiduos quidẽstatus eẽ uoluer᷑ sedunũ
inficaalẽ alterũ uiridicalẽ Infitialis quẽ dicimas comectura le . cui ab in siti andonomen
ẽ quigretediit᷑ AIRΑΙo AoriΚoC sed quẽ ad modĩ ab arcdiae demoqualitas exclusa ẽ
sst ab iis repudiata finitio. Nã subiciuin eã uiridiciali quȩ rendũq arbitrant᷑. uistã ne siti
sacrilegiũ appellari qđ obiciat᷑ uł furtũ uł ameđtiã qua in opinione pamphilas fucc sẽd
qualitatẽ in plura partitus ẽ. Plurimi deincepsmutatis tantũ nominib: inrẽ dequa non

Expanded text:
uerunt , qui duos status facerent: Archedemus coniecturalem et finitivum, exclusa qualitate, uerunt , qui duos status facerent: Archedemus coniecturalem et finitivum, exclusa qualitate, quia sic de ea quaeri existimabat, quid esset iniquum, quid iniustum, quid dicto audientem non esse; quod vocat de eodem et alio. huic diversa sententia eorum fuit, qui duos quidem status esse voluerunt, sed unum infitialem, alterum iuridicialem. infitialis est, quem dicimus coniecturalem, cui ab infitiando nomenest qui Graece dicitur δικαιολογικός Sed quemadmodum ab Archedemo qualitas exclusa est, sic ab his repudiata finitio. nam subiiciunt eam iuridiciali, quaerendumque arbitrantur iustumne sit, sacrilegium appellari quod obiiciatur vel furtum vel amentiam. qua in opinione Pamphilus fuit, sed qualitatem in plura partitus est; plurimi deinceps, mutatis tantum nominibus, in rem de qua constet, et in rem de qua non
Abbreviated transcription (Latin):
diligentiuas legentibus que deutra q reditã Eruis enĩ plura malco quã q hiselem̃ as cõplen¬
duntur Apad plures auctores legiplaciusse quibdã anũ om̃i nostatũ. eẽ c̃ iectural̃
sed quibus placuerit neq alitradider ineq ego usquã reperire pociu. Ratione tamen
nc secuti dicuntur qđ amis res signis colliger et̃  quomodo licet qualitatis quo ꝗ solam
statũ facant quia ubiq qualissit cuius preinatura quȩri potest. sed utro cunq modo sequi
summa donfusio Neq inter ẽ unũ quistatũ faciat annullũ si om̃s causesins conditionis
onusdẽ somiestura dicta ẽ a coniectu idẽ lestione quadã nactons adueritate. Vnde
etiã sonmuorũ atq omĩ ũ int̃preces coniectere suocant᷑ appellatũ tam̃ ẽ hogen uaria
sicut sequentibus apparebit. QUOT ET QVI STATUS¬

Expanded text:
diligentius legentibus, quae de utraque re dicam. erunt enim plura multo, quam quae his elementis comprehendiligentius legentibus, quae de utraque re dicam. erunt enim plura multo, quam quae his elementis comprehenduntur. apud plures auctores legi, placuisse quibusdam, unum omnino statum esse coniecturalem. sed quibus placuerit, neque illi tradiderunt neque ego usquam reperire potui. rationem tamen hanc secuti dicuntur, quod res omnis signis colligeretur. quo modo licet qualitatis quoque solum statum faciant, quia ubique, qualis sit cuiusque rei natura, quaeri potest. sed utrocunque modo sequetur summa confusio. neque interest, unum quis statum faciat an nullum, si omnes causae sunt condicionis eiusdem. coniectura dicta est a coniectu, id est directione quadam rationis ad veritatem, unde etiam somniorum atque ominum interpretes coniectores vocantur. appellatum tamen est hoc genus varie, sicut sequentibus apparebit. f
Abbreviated transcription (Latin):
intẽ plodacidere: an eculauerit quido muletut. lepus terũ qđ RAICO a ppellars Hancautẽ
uideriuolunt speaẽ illius cẽporis uit ȩsatẽ uł hemẽ huic subicit᷑ ille im pestilentia comist
cadit in spetiẽ qu antitatis anthra sybolo triginta p̃nia debeant᷑ qui tortyrã nos sestiuert i aua
cuiplurime subiacent lites. quotiens factũ ñ negat᷑. sed quia usta ratione sit factũ defendi: ⁊eorro¬
cũul qđa liomodo fieriliet aliodia factũ hinc c̃ alilter lonis esas ut famenetatus licuisonem
fastorũ qđ ẽ aꝑtuis quã ut eł unt̃ pretandũ uel exomplosit demonsr andum. tam̃ a got dat
corton uocant hi quo q nulã questionẽ extra heo putant Quidã detramint du assurts nunerẽ
et catiso ũ et proilo quẽ dixi actu subicuntres id c̃ pear aiata que ne pieris setudtr¬
satis iabuattingere Cȩtert̃ his necstatus ostondi necoms continerilotos creo Qđ ap paces

Expanded text:
ellant; hanc autem videri volunt speciem illius temporis, ut aestatem vel hiemem; huic subiicitur ille in pestilentia comissacadit inspeciem quantitatis, an Thrasybulo triginta praemia debeantur, quia tot tyrannos sustulerit? causam , cui plurimae subiacent lites, quotiens factum non negatur, sed quia iusta ratione sit factum, defenditurlter loris caesus vel fame necatus. occasionem factorum, quod est apertius, quam ut vel interpretandum vel exemplo sit demonstrandum, tamen ἀφορμὰς ἔργων vocant. hi quoque nullam quaestionem extra haec putant. quidam detrahunt duas partes, numerum et occasionem, et pro illo qusatis habui attingere. ceterum his nec status satis ostendi nec omnes contineri locos credo, quod apparebit
Abbreviated transcription (Latin):
ut probet factũ ẽ. hoccẽ factũ ñ recto factũ iure seintendere circa species easdẽ iis omĩs uersabit
ins latis tantũ aliquandi partib: ut incausis quib: dep̃mo agit᷑ recte factũ petit᷑ probat
hec quattuor uelut ꝓ posita formȩq actionis quȩtũ genera lesstatus uocabuã induo ut ostendi
genrã discedues rationile et legale. Rationale simplicius ẽ. quia ipsiustantã naturȩ cantẽplation
constait Itaq in eo satis ẽ ostendissẽ coniecsturã finitionẽ qualitatẽ. Legaliũ plures sis ecesse ẽ

Expanded text:
ut probet factum esse, hoc esse factum, non recte factum, iure se intendere. ita circa species easdem lis omnis versabitur translatis tantum aliquando partibus, ut in causis, quibus de praemio agitur, recte factum petitor probat. haec quattuor velut proposita formaeque actionis, quae tum generales status vocabam, in duo ut ostendi genera discedunt rationale et legale. rationale simplicius est, quia ipsius tantum naturae contemplatione constat. itaque in eo satis est ostendisse coniecturam, finitionem, qualitatem. legalium plures sint spe
Abbreviated transcription (Latin):
latino caret. Est et cirta hoc questio qđ memoriã in ordinẽ partiũ quidã muentioni
quidã dispesctioni subunxer̃. Nolis quarcus ei locus inaxime placet eonenĩ tantum

Expanded text:
Latino caret. est et circa hoc quaestio, quod memoriam in ordine partium quidam inventioni, Latino caret. est et circa hoc quaestio, quod memoriam in ordine partium quidam inventioni, quidam dispositioni subiunxerunt; nobis quartus eius locus maxime placet. non enim t
Abbreviated transcription (Latin):
exeomutuari putẽ qđ hoc aucius dixerĩ qđ in partitionib: oratorus ad easdẽ de quibus
res acdispositionẽ inuentioni uerba et ꝓnuntiationẽ elocutioni dedit. quintã quoq:
constituit cõmunẽ ac uelit custodẽ omiũ memoriã. Idẽ in oratore quinq reb: cõnstare elo¬
quentiã dicit in quib: postea soripascertior etas sententia ẽ. Non minꝰ mihi cupidi nquitatis
aliciuꝰ uident᷑ fuisse quiadieter̃ ardinẽ cũ dispositionẽ dixissent. quasi aliua sit dspostio
quã rerũ ordine quã optimo collocatio Dion onuentionẽ modo etelis positionẽ tradidit
pars ie morie accedat . Theo dorcifere inuentionẽ duplicẽrerũ atq elocutionis deinde
tris ꝓteras partes. Hormagorus udiciũ particionẽ ordinẽ quȩq suese looutionis subicit
oeconomi quȩ grere appellata excura rerũ domesticarũ et iuc ꝑ abusonẽ poscta namie

Expanded text:
ex eo mutuari putem. quod hoc audacius dixerim, quod in Partitionibus oratoriis ad easdem, de quibus ex eo mutuari putem. quod hoc audacius dixerim, quod in Partitionibus oratoriis ad easdem, de quibus elocutionem, res ac dispositionem inventioni, verba et pronuntiationem elocutioni dedit quintamque constituit, communem ac velut custodem omnium, memoriam. idem in Oratore quinque rebus constare eloquentiam dicit, in quibus postea scriptis certior eius sententia est. non minus mihi cupidi novitatis alicuius videntur fuisse, qui adiecerunt ordinem, cum dispositionem dixissent, quasi aliud sit dispositio quam rerum ordine quam optimo collocatio. Dion inventionem modo et dispositionem tradidit pars memoriae, accedat. Theodorei fere inventionem duplicem, rerum atque elocutionis, deinde tris ceteras partes. Hermagoras iudicium, partitionem, ordinem, quaeque sunt elocutionis, subiicit oeconomiae, quae Graece appellata ex cura rerum domesticarum et hic per abusionem posita nomine
Abbreviated transcription (Latin):
uł uoce ł gestu ꝓnuntiatio. huio quoq igit᷑ tribaendas ẽ necessario quintus locus. Nec audie
nolã quorũ ẽ albatius qui tris nodo primas eẽ partis uolus qui a memoria atq actio
natura non arte contingat. Quarũ nos p̃cepta saio loco dabimꝰ. licet thra sy madius quoq
ide deactione crediderit : his adieter̃ quidã sextã partẽ it a ut inuentioni iudiciũ sab necdi
quia primũ eet̃ inuenire deinde iudicare Ego porro neinuenisse quidẽ credo eũ qui non
iudicauit Nseq enĩ contraria cõmunia stulta in uenisse dicit᷑ quis quã. sed ñ uitasse. Et cicero
quidẽ inrhecoricis iudiciũ subietit inuentioni. Mili autẽ ad eo trib: primis partib: iudecur
eẽ ꝑmixtũ nã neq dispositio si ne eo neq elocutio fuerit. ut ꝓnuntiationẽ quoq uł pluririũ

Expanded text:
vel voce vel gestu pronuntiatio. huic quoque igitur tribuendus est necessario quintus locus. nec audiendi vel voce vel gestu pronuntiatio. huic quoque igitur tribuendus est necessario quintus locus. nec audiendi quidam, quorum est Albucius, qui tris modo primas esse partes volunt, quoniam memoria atque actio natura non arte contigan it quarum nos praecepta suo loco dabimus, licet Thrasymachus quoque idem de actione crediderit. his adiecerunt quidam sextam partem, ita ut inventioni iudicium subnecterent, quia primum esset invenire, deinde iudicare. ego porro ne invenisse quidem credo eum, qui non iudicavit; neque enim contraria, communia, stulta invenisse dicitur quisquam, sed non vitasse. et Cicero quidem in Rhetoricis iudicium subiecit invention; mihi autem adeo tribus primis partibus videtur esse permixtum nam neque dispositio sine eo neque elocutio fuerit, ut pronunti ttionemn quoque vel plhrilmumn
Abbreviated transcription (Latin):
ne cesseẽ: Curtam̃ hanc primã origint̃ putet i ñ uideo cũ sint adhac quȩdã uagȩ et sincurbis
et sinelegibi dentes e cam̃ quisiurs inus nati elegationib: fungant᷑ et accusent aliqua
atq defendant et doniq aliũ alio melius loqui credant. QMREPARTES:¬
nnis autẽ oraudi ratio ut plurimi maximiq auctores tradider. quinq partib: cõnstat
inuentione dispositione elocutione. memoria ꝓnuntiatione siue aetioneutrꝙ enũ
mododicit : Omis uͦ sermo quo quidẽ uoluntas aliqua enuntiat᷑ habeat necessẽ ẽ reotuerba
a csiẽ breuis et una conclusione finitus. nihil fortasse ultra desideret. At oratio longior plura
exigit Non enĩ tantũ refert. qͥd et quo modo dicam. sed etiã quolato Opis ergo e et dispositionor
Sedneq omia quȩ res pastulat dicere neq suoquȩq loco poterimꝰ nusi aduiuante memoria
uaꝓpt̃ ea quoq pars quartaerit. Verũ hȩo cuncta corrũ pit acꝓpemodũ ꝑdic indecora

Expanded text:
huc quaedam vagae et sine urbibus ac sine legibus gentes, et tamen qui sunt in iis nati et legationibus fungantur et accusent aliqua atque defendant et denique alium alio melius loqui credant. omnis autem orandi ratio, ut plurimi maximique auctores tradiderunt, quinque partibus constat, inventione, dispositione, elocutione, memoria, pronuntiatione sive actione, utroque enim modo dicitur. omnis vero sermo, quo quidem voluntas aliqua enuntiatur, habeat necesse est rem et verba. ac si est brevis et una conclusione finitus, nihil fortasse ultra desideret; at oratio longior plura exigit. non tantum enim refert, quid et quo modo dicamus, sed etiam quo loco; opus ergo est et dispositione. sed neque omnia, quae res postulat, dicere neque suo quaeque loco poterimus nisi adiuvante memoria; quapropter ea quoque pars quarta erit. verum haec cuncta corrumpit ac propemodum perdit indecora
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ suant᷑ oratoris omnẽ actionẽ opimone ñicientia contineri quia et apud eos dicat qui
nescian et ipsedicat aliqͥd qđ nesciat ex hs alterũ idẽ ansciat iudex de quodict᷑ nihul
adoratoris artẽ alteri respondendũ ansearũ rerũ ẽ que sount᷑ ÷ hetorice arsẽ

Expanded text:
quae sciantur; oratoris omnem actionem opinione, non scientia contineri, quia et apud eos dicat, qui quae sciantur; oratoris omnem actionem opinione, non scientia contineri, quia et apud eos dicat, qui nesciant, et ipse dicat aliquando, quod nesciat. ex his alterum, id est, an sciat index, de quo dicatur, nihil ad oratoris artem; alteri respondendum, Ars earum rerum est, quae sciuntur. rhetorice ars
Abbreviated transcription (Latin):
nerit alio qui nec armorũ quia sȩpegladiatores subeodẽ ma gistro eruditi interse
cõponunt᷑ nec gub nandi quia naualib: p̃lus gub̵ nator ẽ gub̵ natori aduersus nec
imperatoria qͥa imperator cũ imperatore c̃tendit. Itẽ ñ eueratapus rhetorice
qđ efficit. Neq enĩ posicũ a seargum̃tũ soluit orator sednerhetorice quidẽ quia apud
eosquin ꝑ suadendo finẽ putanđ. aAut siqͥsut dixi casus duos int̃ sebonos iuros cõposuerit
ueri simnilia quȩrent᷑ Non autẽ si qͥdẽ altero credibilius idei contrariũ ẽ. qđ fuit credibile¬
iñ dicenda not dicendis contrarta. sed quȩ inquaq ausi dicencla suas. Non sẽ ꝑautẽ etiã¬
uifrequentiss metuenda uerita serit. sed aliquando coqnunis atilitas ut etiã falsidefenda
Ponunt᷑ hȩ quoq in secđo ciceronis deoratore libro contradictiones artẽ earũ rerũ eẽ

Expanded text:
non erit; alioqui nec armorum, quia saepe gladiatores sub eodem magistro eruditi inter se non erit; alioqui nec armorum, quia saepe gladiatores sub eodem magistro eruditi inter se componuntur; nec gubernandi, quia navalibus proeliis gubernator est gubernatori adversus; nec imperatoria, quia imperator cum imperatore contendit. item non evertit opus rhetorice, quod efficit. neque enim positum a se argumentum solvit orator sed ne rhetorice quidem, quia apud eos, qui in persuadendo finem putant, aut si quis ut dixi casus duos inter se bonos viros composuerit, verisimilia quaerentur; non autem, si quid est altero credibilius, id ei contrarium est, quod fuit credibilenon dicenda nec dicendis contraria, sed quae in quaque causa dicenda sunt. non semper autem ei, etiamsi frequentissime, tuenda veritas erit; sed aliquando exigit communis utilitas, ut etiam falsa defendat. ponuntur hae quoque in secundo Ciceronis de Oratore libro contradictiones: artem earum rerum esse,
Abbreviated transcription (Latin):
inde hȩt nullã eẽ artẽ contrariã sibi rhetoricen eẽ contrariã sibi. Nullã antẽresttuer
qdeffecerit accidere hocrhetorices aperi. lt̃ aut dicenda eã docere. aut ñ dicenda
Iat ꝑ hoc qđ cũ dicenda p̃ceperit etiã contraria hus doceat. Quȩ omĩa apparet deea
rhetoricedici quȩ sit abonouiro atq abipsa urtite seuncta : alioqui ubi iniuista causiẽ
ubir hetorice ñẽ ad eo ut ex ad mirabili quadã asu possit actidereiut exutraq ptrteontor
id ẽ urlonꝰ dicat. tam̃ qm̃ hocquoq inrerũ naturã cadit ut duossipientes aliquando iusta
causȩ indiuersa trahanꝰ quando etiã pugnaturos eosint se siratio taduxerit credunt
Respondȩ ꝓpositis Aeq ita qͥ dẽ itappareathȩc aduersis eos quoy frustra exeo grtata. qu
malis morib nom̃ oratori sindulges. Nã rhetorice ñ ẽ contraria sibi sausaenĩcũ caua¬
ñilla sotũ ipsa cõ ponit᷑: Necsipugnent int̃ se qͥdẽ didicerunt icirco ars quȩ utri tradita ẽ

Expanded text:
inde haec: nullam esse artem contrariam sibi, rhetoricen esse contrariam sibi; nullam artem destruere quod effecerit, accidere hoc rhetorices operi; item aut dicenda eam docere aut non dicenda quod, cum dicenda praeceperit, etiam contraria his doceat. quae omnia apparet de ea rhetorice dici, quae sit a bono viro atque ab ipsa virtute seiuncta; alioqui ubi iniusta causa est, ibi rhetorice non est, adeo ut vix admirabili quodam casu possit accidere, ut ex utraque parte orator, id est vir bonus, dicat. tamen quoniam hoc quoque in rerum naturam cadit, ut duos sapientes aliquando iustae causae in diversum trahant, quando etiam pugnaturos eos inter se, si ratio ita duxerit, credunt respondebo propositis, atque ita quidem, ut appareat, haec adversus eos quoque frustra excogitata, qui malis moribn illa secum ipsa componitur. nec , si pugnent inter se, qui idem didicerunt, idcirco ars, quae utrique tradita est,
Abbreviated transcription (Latin):
heodorꝰ quoq uedix hisdẽ generalib: capitib: utit᷑ ansit qͥd sit qualesit quantũ st ad aliquid
ius agendi sit ł facere aliqͥd conueniat. ancontrahunc : anhoc tẽpore : ansio. Orĩ aem̃ ita
referriad aliqd necesseẽ aAlii sex statis putans coniecturã quã genesi uocars. et qualitatẽ
et cõparationẽ et trans lationẽ cuiꝰ ab hoc nouũ nom̃ inuentũ ẽ: Met acit. nouũ tanqua
instatualio qui ab hermagora int̃spoties uridicialis usitatũ Aliis septẽ eẽ placut. a quib:
nec trains latio nec quantitas nec cõparatio recepta ẽ sed in horũ triũ locũ sub ditȩ quattus
adiecta a quibusclã de inde diuisaratio ẽ ut statis rationales appellarens questiond
hancitadiaidt dea ppetendis e fugieneds que ẽpars delibertiua deꝑseniei ostendet

Expanded text:
Theodorus quoque, ut dixi, iisdem generalibus capitibus utitur. an sit? quid sit? quale sit? quantum sit? ad aliquid. Theodorus quoque, ut dixi, iisdem generalibus capitibus utitur. an sit? quid sit? quale sit? quantum sit? ad aliquid. ius agendi sit? vel, facere aliquid conveniat? an contra hunc? an hoc tempore? an sic? omnia enim ista referri ad aliquid necesse est. alii sex status putant, coniecturam, quam γένεσιν vocant, et qualitatem, et comparationem, et translationem, cuius adhuc novum nomen inventum est μετάστασις novum, inquam, in statu, alioqui ab Hermagora inter species iuridiciales usitatum. aliis septem esse placuit; a quibus nec translatio nec quantitas nec comparatio recepta est, sed in horum trium locum subditae quattuor adiecta. A quibusdam deinde divisa ratio est, ut status rationales appellarent, quaestiones hanc ita dividit, de appetendis et fugiendis, quae est pars deliberativa; de persona, ea ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
in nominib: differentia : Suns qui ΥΠΑ ΜΑΤΙΚΕΝ trans lationẽ eẽ existiment secutihanc
mutationis significationẽ. fecer alii totidẽ status. sed alios ansit qͥd sit qualesit quantũ st¬
st ut ȩtilius et theon. Aristoteleqs inrhetorics. ansit quale quantũ et quã multũ sit
quȩ rendũ putat . Quodã tam̃ loco finitionis quoquim intelligit quodicit quȩdã sicde fendi
sustuli sed ñ furtũ feci percussi sed ñ inuiriã feci. Posuerat et cicero in libris rbetoricis facti
nominis genrĩs actionis ut in facto c̃iectura in nomine finitio ingenrẽ qualitas in actione
ius intelligeret᷑ Iuri subieterat trans lationẽ. Verũ hic legales q̃q questiones alio lo cotractat
ut species actionis łuer qui facerers quinq coniecturã finitionẽ qualitatẽ quanti tatẽ ad ali qui

Expanded text:
in nominibus differentia. sunt qui ὑπαλλακτικήν translationem esse existiment, secuti hanc in nominibus differentia. sunt qui ὑπαλλακτικήν translationem esse existiment, secuti hanc mutationis significationem. fecerunt alii totidem status, sed alios, an sit? quid sit? quale sit? quantum sit? ut Caecilius et Theon. Aristoteles in rhetoricis, an sit , quale , quantum , et quam multum sit? quaerendum putat. quodam tamen loco finitionis quoque vim intelligit, quo dicit quaedam sic defendi, sustuli , sed nonfurtum feci; Percussi, sed non iniuriam feci. posuerat et Cicero in libris rhetoricis, facti, nominis, generis, actionis; ut in facto coniectura, in nomine finitio, in genere qualitas, in actione ius intelligeretur. iuri subiecerat translationem. verum hic legales quoque quaestiones alio loco tractat ut species actionis. fuerunt qui facerent quinque, coniecturam, finitionem, qualitatem, quantitatem, ad aliquid.
Abbreviated transcription (Latin):
cegalã iumidic̃u ueo quet uerginio placens horũ deinde feceruis spcties ita ut
secnili subiceres finitione et alios qui ex scripto ducunt᷑ legũ contrariarũ que anti no
dicitor et icripti etsententiȩ uł uoluntatis id .ẽ ΚΑΤΑΡΕΤΟΝΚΑΙ ΛΙΑΝΟΙ ΑΝ et
inet alẽ psomiquã nos uarie trans latiuã transũ ptiuã transpositiuã nocamꝰ CINΑΟΓΙCΜΟ
quẽ accepimꝰ rationtinatiuũ ł collectiuũ ambiguitatis quȩ ΑMΜ ΦΥBOΛΟΙΑ nominat᷑
Quos posui quia et ipsi aplerisq status appellant᷑ quibusdã legales potius questiones eas dici
tiuũ qui sua soriȩ ẽꝓprius CΥΝΤΕΑΙΚΗN qua coniectuni significarimagis exhis quȩ
sequunt᷑ quã exipso nomine apparet ΥΠΑΜΑΤΙΚΠΝ eafinitio ẽ Mutatione enim
nominis constat iuridicialẽ eadẽ appellatione greca qua cȩteriusus. Nã ẽ ut dixi multa

Expanded text:
egalem, iuridicialem; qui et Verginio placent. horum deinde fecerunt species, ita ut legali subiicerent finitionem et alios, qui ex scripto ducuntur, legum contrariarum, quae ἀντινομία dicitur, et scripti et sententiae vel voluntatis, id est κατὰ ῥητὸν καὶ διάνοιαν et μετάλημψιν, quam nos varie translativam, transumptivam, transpositivam vocamus, συλλογισμόν quem accipimus ratiocinativum vel collectivum, ambiguitatis, quae ἀμφιβολία nominatur; quos posui, quia et ipsi a plerisque status appellantur, cum quibusdam legales potius quaestiones eas dici tativum, qui suasoriae est proprius; συντελικήν, qua coniecturam significari magis ex his, quae sequuntur, quam ex ipso nomine apparet; ὑπαλλακτικήν ea finitio est, mutatione enim nominis constat; iuridicialem, eadem appellatione Graeca qua ceteri usus. nam est, ut dixi, multa
Abbreviated transcription (Latin):
dederit calitis. sũmaratio et exercitatio ⁊ secuideo quare curã duendiputent quida inde
cocpis iqđ i qui in discrim̃ aliqđ uo cabant᷑ ad curatius logui defendendi saigratia instetue
herensat honestiorausa. itaon utiq prior ẽ cũ p̃sertĩ accusatio p̃codat defersionẽ misiqus
digt etiã gladiũ fabricatũ ab eoprius quiferrũ intutelã sui quã quimn ꝑniaẽ alteruis
cõpairarit. Initiũ ergo dicendi deditnatura initiũ artis ob seruatio: hominesenĩ sic̃in me
cũ uderent alia salubria alia in salubria. ex obseruatione eorũ effecer artẽ. Itacũ inditena
alio uelia aliaanucilia de prenderen. notar̃ ei adimitandt̃ uit andũq et quȩda seađin¬

Expanded text:
dederit utilitas, suilllncl ratio et exercitatio? nec video, quare curam dicendi patent quidam inde coepisse, quod ii, qui in discrimen aliquod vocabantur, accuratius loqui defendendi sui gratia institueon utique prior est, cum praesertim accusatio praecedat defensionem; nisi quis dicet, etiam gladium fabricatum ab eo prius, qui ferrum in tutelam sui quam qui in perniciem alterius compararit. initium ergo dicendi dedit natura, initium artis observatio. homines enim, sicuti in medicina, cum viderent alia salubria, alia insalubria, ex observatione eorum effecerunt artem, ita, cum in dicendo alia utilia, alia inutilia deprehenderent, notar
Abbreviated transcription (Latin):
solet in cõ modiactidere is quiseumi liciuge nrĩ dedider̃ utsi asperitas usplacat alituiꝰ uncetuã
inlemiaereomiso causirũ genrẽ ñ exuant. Sitenuitas aut nuditis in aperis grauib q causs
ponderi rerũ parũ respondeaus. cũsit diũsa ñ causarũ modo int̃ipsac̃detio. sed insingulisetia
ausspartũ sntq alialenit᷑ alia aperealuac gtate aia remisse alia docend alia nouendigrã
dicenta qu& eñiũ dissinilis atq diũsa inc̃seratio ẽ . Itane hoc qͥdẽ suaserĩ un sealicu ꝓ pͥe
quẽ ꝑomĩa sequat᷑ aadicere. Longe ꝑ fectisimꝰ gre demostlienes. aliqͥd tam̃ aliquo inloco melius
ali plarimaulo: Sea ñ quimaxime initanđ et solus imitanł ẽ Qud ergoñẽs atisam̃a sicdiere

Expanded text:
soletin commodi accidere iis, quise uni alicui generi dedi derunt, ut si asperitas his placuit alicuius, hanc etiam soletin commodi accidere iis, quise uni alicui generi dedi derunt, ut si asperitas his placuit alicuius, hanc etiam in leni ac remisso causatum genere non exvant: si tenuitas aut nuditas, in asperis gravibusque causis ponderi rerum parum respondeant: cum sit diversa non causarum modo inter ipsas conditio, sed in singulis etiam causis partium: sintque alia lenteer, alia aspere, alia con citate, alia remisse, alia docendi, alia movendi gratia dicenda: quorum omnium dissimilis atque diversa inter se ratio. 7. Itaque ne hoc quidem suaserim, uni se alicui proprie, quem per omnia sequatur, addicere. Longe perfectissimus Graecorum Demosthenes, aliquid tamen aliquo in loco melius alii, plurima ille: sed non qui maxime imitandus, etiam solus imitandus est. Quid ergo? non est satis omnia sic dicere
Abbreviated transcription (Latin):
onere consulat suã suires naquȩdã s̃imitabilia quib aut in firmitas naturȩ n sufficiat
a uo diuersitas repugn& nec uitenue ingenũent sola uelit fortia& a brupta qui forte
qui dem̃ sed in domitum am̃ore subtilitatis & uim suam ꝑdat & elegantiã qua oupit nꝑ¬
⁊ iusequatur Nihil ẽ enim tã in decens quã cũ mollia dure funt atq ego illi p̃ ceptori quẽ
in stitueram in libro secundo credidi nonca sola docenda osse ad quaequẽ discipulorũ¬
inana turti copositũ uider& Nanis & aduuare deb& qua in quo qeoꝑ in uent bona
et quantũ fieripetest adicere q̃ des et em̃ dare q̃dã emutare. Restor enĩ ẽ alieno iugenerati
parserrat noinoratione poetas nob̵ et hrstoricos inillis operib oratores auede damitoras
apedu so poingredit. habectam̃omĩs eloquentia aliqͥl cõmine idunitem̃ q đ õmanee scia lioc

Expanded text:
onere consulat suas vires. nam quaedam sunt imitabilia, quibus aut infirmitas naturae non sufficiat onere consulat suas vires. nam quaedam sunt imitabilia, quibus aut infirmitas naturae non sufficiat aut diversitas repugnet. ne , cui tenue ingenium erit, sola velit fortia et abrupta; cui forte quidem, sed indomitum, amore subtilitatis et vim suam perdat et elegantiam quam cupit non persequatur; nihil est enim tam indecens, quam cum mollia dure fiunt. atque ego illi praeceptori, quem institueram in libro secundo, credidi non ea sola docenda natura compositum videret. Nam is adiuvare debet quae in quoque eorum invenerit bona, et quantum fieri potest, adi cere quae desunt, et emendare quaedam et mutare. Recctor enim est aliorum ingeniorum atque dum, in quo magna pars errat, ne in oratione poetas nobis et historicos, in illis operibus oratores aut declamatores tragoedia socco ingreditur. habet tamen omnis eloquentia aliquid commune; id imitemur
Abbreviated transcription (Latin):
atq: inuentionis non ad se quuntur sed plerumque decli.ant in peiuis & ꝓxim a uirtucibus
uitia cophendunt fiuntq prograndib: tumnidi pressis exiles fortib: tẽmerani letis
corrupti cõpositis exultantes simplicib neglegentes. Ideoq qui horride at̃q in cõposit
quid lib& illud frigidum & mane extulerunt antiquis se pares credunt qui carent cultu
atq sententiis attici scibc&. quipcisis conclusionib: obscuri saiustiũ atq hrerdidem
superant tristes acieiunipolionẽ aemulanturotiosi & supinisi quid modo longius circum¬
duxerunt iurant ita ciceronẽ locuturũ fuisse. Nouerã quosde quisepul chit eox pressisse
gemisilladiaolestis huius indicendo iurisibi uiderentur si nclausula pocius sent esse uuideat
Ergo primũ ẽ ue qđ imitaturus ẽ quisq intellogat & quare bonam sic seiat tũ in suscipiendo

Expanded text:
atque inventionis non adsequuntur, sed plerumque declinant in peius et proxima virtutibus atque inventionis non adsequuntur, sed plerumque declinant in peius et proxima virtutibus vitia comprehendunt fiuntque pro grandibus tumidi, pressis exiles, fortibus temerarii, laetis corrupti, compositis exultantes, simplicibus negligentes. ideoque qui horride atque incomposite quidlibet illud frigidum et inane extulerunt, antiquis se pares credunt; qui carent cultu atque sententiis, Attici scilicet; qui praecisis conclusionibus obscuri, Sallustium atque Thucydidem superant; tristes ac ieiuni Pollionem aemulantur: otiosi et supini, si quid modo longius circumduxerunt, iurant ita Ciceronem locuturum fuisse. noveram quosdam, qui se pulchre expressisse genus illud caelestis huius in dicendo viri sibi viderentur, si in clausula posuissent esse videatur. ergo primum est, ut quod imitaturus est quisque intelligat et quare bonum sit sciat. tum in suscipiendo
Abbreviated transcription (Latin):
ta sit tum ipsa uarietate gratissona sua propt̃ ex actissimo uidicio cir cahano partẽ studiorum
examinanda sunt om̃a primũ quos imitetur. Nam sunt plurimi qui sim litudinẽ pessimi cuiusq
& corruptissimi concupierint Tum in ipsis quos elegerimus quid sit quodnos efficiendũ cõparemꝰ
Nã in magnis quoq auctorib: incidunt aliquauitiosa & adoctis intipsos etiam mutuo rep̃hensa
ac ꝓ utina cãbona imitantes dicerent meluis. quãm ale peius dicant: Nec uero saltẽ is quib:
adeuitanda uitia iuditi satis fuit suffitiat imagine uirtutis effingere & solã ut dixerim
cucem ł potiusilla sepicuri figuras qua e summis corporib: dicit effluere. Hoc autẽ his accidic¬
quinon introspectis penitus uertutib: ad primũ seuelut aspeccũ orationis aptarunt Et cum
us felicissi me cessit imitatio uerbis atq numeris sunt non multũ differentes uimdicendi

Expanded text:
ta sit, tum ipsa varietate gratissima. 4. Quapropter exactissimo iudicio circa hane partem studiorum ta sit, tum ipsa varietate gratissima. 4. Quapropter exactissimo iudicio circa hane partem studiorum examinanda sunt omnia: Primum, quos imitemur. nam sunt plurimi qui similitudinem pessimi cususque et corruptissimi concupierint. Deinde in ipsis quos elegerimus, quid sit ad quod efficiendum nos comparemus. Nam in magnis quoque autonbus incidunt aliqua vitiosa, et a doctis inter ipsos etiam mutuo reprehensa. atque utinam tam bona imitantes dicerent melius, quam mala peius dicunt. Nec vero saltem iis, quibus ad evitanda vitia iudicii satis fuit, sufficiat imaginem virtutis effingere, et solam ut sic dixerim, cutem, vel potius Epicuri figuras, quaqui non introspectis penitus virtutibus ad primum se velut aspectum orationis aptarunt; et cum iis felicissime cessit imitatio, verbis atque numeris sunt non multum differentes, vim dicendi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗꝗeuenit nãq usquȩ in exemplũ as sumimꝰ sub ẽ natura et uera uiscontra omis imitatio facta ẽ
et ad alienũ ꝓpositũ cõmodit᷑ quo fit. ut miꝰ sanguins ac uirũ declamationes habe arsquaĩ orationes
qđ in illis uera in his ad similata materia ẽ. adde quod eãq: in ora tore maximaosunt imi¬
cabilia non sunt. In genium inuentiouis facilitas & quid quid arte non craditur. Ideoq:
pleriq: cum uerba quaedam exorationib: excerpserunt autaliquos cõpositionis certosredes
mirae se quaelegerunt effingi arbi trancur & cum uerba int̾cidant in ualescantq teporib:
ut quorum certissimasit regula in c̃suetudine ea que non sua natura sincbond aut mala. Naꝑse
soni tantũ sunt sed prout oportune proprieq aut secus conlocatas & copositio cureb: ac cõmoda¬

Expanded text:
evenit. Namque iis quae in exemplum assumimus, subest narura, et vera vis: contra omnis imitatio ficta est, evenit. Namque iis quae in exemplum assumimus, subest narura, et vera vis: contra omnis imitatio ficta est, et ad alienum propositum commodatur. Quo sic, ut minus sanguinis ac virium declamationes habeant: quam orationes: quod in illis vera, in his assimulata materia est. Adde quod ea, quae in oratore maxima sunt, imitabilia non sunt, ingenium, inventio, vis, facilitas, et quidquid arte non traditur. Ideoque plerique cum verba quaedam ex orationibus ex cerpserunt, aut aliquos compositionis certos pedes, mire a se, quae legerunt, effingi arbirrantur: cum et verba intercidant, in valescantque temporibus, ut quorum certissima sit regula in consuetudine, eaque non sua natura sine bona aut mala nam per se soni tantum sunt sed prout opporrune proprieque aut secus collocata sunt: et compositio cum rebus accomoda
Abbreviated transcription (Latin):
fas ñ ẽ qͥ malo sperare possumꝰ ilũ oratorẽ ꝑfectũ cũ in his quos maximos ad huc nouimꝰ ne mositinuentꝰ
in quonilil desideret᷑ aut rep̃hendat᷑ : Sed etiã quisũmã ñ appecunt. contendere potius quã sequi
debent. Nãquint pͥorsit forsitanetiã siñ transierit ȩquabit. eũ uͦ nemopotestȩ quare cuiꝰ uestigus
sibi utiq in sistendũ putat. Nlecesseẽ enĩ sẽꝑ sit posterior quisequit᷑ ad de qđ plerũq facilius ẽ plusfacer
quãidẽ. Lanta enĩ difficultatẽ habet similitudo ut neipsa qͥdẽ natura in hocita eualuerit. ut ñ
res q̃ simillimȩ uideant᷑ discrimine aliqͦ discernant᷑ adde qđ qui id qđ alteri simile ẽ necesse ẽ
minꝰ sit eo qđ imitat᷑ ut umbra corpore et imago facie et actus iustrinũ ueris ad fectib: Qđ inorationib

Expanded text:
fas non est, quomodo sperare possumus illum oratorem perfectum? cum in his, quos maximos adhuc novimus, nemo sit inventus, fas non est, quomodo sperare possumus illum oratorem perfectum? cum in his, quos maximos adhuc novimus, nemo sit inventus, in quo nihil aut desideretur aut reprehendatur. sed etiam qui summa non appeEum vero nemo potest aequare, cuius vestigiis sibi utique insistendum putat, necesse est enim semper sit posterior, qui sequitur. Adde quod plerumque facilius est plus facere, quam idem. Tantam enim difficultatem haber similitudo, ut ne ipsa quidem natura in hoc ita evaluerit, ut non res quae simillimae videantur, discrimine aliquo discernantur. Adde quod quidquid alteri simile est, necesse est minus sit eo quod imitatur, ut umbra corpore et imago facie, et actus histrionum veris affectibus. Quod in orationib
Abbreviated transcription (Latin):
in posterostradider nobusuis aliarũ rerũ aderudiendas aliasñ ꝑderit : sediililhabe bemꝰ nsibene ficu
alieni : quẽ admodũ pictoresinid solũ studens ut describere abulas mñsuris ac linois scians Turpe etiã
illudẽ õtentũ eẽ id c̃ sequi qđ miteris. Nãrursus qͥderat fitarũ si nemoplis effecisset eo quẽ sequebat᷑
Nihulinpoetis supraluũ andronicũ niluilin hystorus supra pontificũ annales haberemꝰ satib: ad huc nauiga¬
remꝰ. ñ eẽt pictura nisi q̃ lineas modo extremas umlrȩ quã corpora insole fetissens circũ scriberet acsi
omia ꝑcenseas. nullas g ars qualis inuenta ẽ nec intrainitiũ stetit nisi forte nrã potissimũ tẽpora dãnamꝰ
huiꝰ infelicitatis ut nunc demũ nihilcrescat. Nihil autẽ crescit sola imitatione . Qđsi priorib: adicere

Expanded text:
in posteros tradiderunt, nobis usus aliarum rerum ad eruendas alias non proderit, sed nihil habebimus nisi beneficii in posteros tradiderunt, nobis usus aliarum rerum ad eruendas alias non proderit, sed nihil habebimus nisi beneficii alieni? quemadmodum quidam pictores in id solum student, ut describere tabulas mensuris ac lineis sciant. turpe etiam illud est, contentum esse id consequi quod imiteris. nam rursus quid erat futurum, si nemo plus effecisset eo quem sequebatur? nihil in poetis supra Livium Andronicum, nihil in historiis supra Pontificum annales haberemus; ratibus adhuc navigaremus; non esset pictura, nisi quae lineas modo extremas umbrae, quam corpora in sole fecissent, circumscriberet. ac si omnia percenseas, nulla mansit ars, qualis inventa est, nec intra initium stetit, nisi forte nostra potissimum tempora damnamus huius infelicitatis, ut nunc demum nihil crescat. nihil autem crescit sola imitatione. quodsi prioribus adiicere
Abbreviated transcription (Latin):
ut q̃ ꝓlamꝰ in alus facere ipsiuelimꝰ. Sic litterarũ ductus ut scribendi fiatusus pueri sequant᷑ Sic
musii uocẽ docentiũ pictore sopera pͥorũ rusticiꝓbatã experuñto culturã in exemplũ intuent᷑
O muis deniq discapline initia adꝓpositũ sibi p̃scriptũ formariuidemꝰ: ethertule netesseẽ aut sumles
aut disfimiles bons sinꝰ. Similẽ raro natura p̃stc frequent̃ imitatio Sedhocipsũ qđ anto faciliore nb
sibi aut cogitandũ putassen : nẽ penihil fuisset inuentũ Carigit᷑ nefas ẽ reporirialiqͥd a nob̵i qđ ante
ñ fuerit : an illirudessolam̃tis natura ductis iihoc. uttã multa generaress : qos ad quȩrendũ ñ eoipso
c̃atem᷑ qđ certe scimꝰ inuenissee os qui quȩ sior̃ Etaulli quinillũ cuꝰ quã rei halbuer̃ magistrũ plurina

Expanded text:
ut quae probamus in aliis facere ipsi velimus. sic litterarum ductus, ut scribendi fiat usus, pueri sequuntur, sic ut quae probamus in aliis facere ipsi velimus. sic litterarum ductus, ut scribendi fiat usus, pueri sequuntur, sic musici vocem docentium, pictores opera priorum, rustici probatam experimento culturam in exemplum intuentur; omnis denique disciplinae initia ad propositum sibi praescriptum formari videmus. ethoc ipsum quod tanto faciliorem nobis sibi aut cogitandum putassent? nempe nihil fuisset inventum. cur igitur nefas est reperiri aliquid a nobis, quod ante non fuerit? An illi rudes sola mentis natura ducti sunt in hoc ut tam multa generarent, nos ad quaerendum non eo ipso concitemur, quod certe scimus invenisse eos qui quaesierunt? et cum illi, qui nullum cuiusquam rei habuerunt magistrum, plurima
Abbreviated transcription (Latin):
dulcib: uitus. Velles eũ suo ingenio dixisse alie noiudicio nã simile quã c̃tẽ ꝑsisset si parũ ñ
concupisset siñ om̃i asua amasset sirerũ pondera minutissimis sententus ñ foregisset c̃sensu
potiuseruditꝵ quã puer&e amore tõ ꝓbaret᷑. Verũ sic ꝗꝗ iã robustis et seud oiore genere sitis
firmaas legenđ ł ideo qđ exertere patest utrũ q iudiciũ. Multamũ ut dixiꝓbanda in eo multa
etiã ad mirand as eligeremͦ cure set qđ utinã ipse fecset. digia fut illa natura quȩ meliora
uellet. qđ uoluit effecit
Eneliscȩ teriq̃ lesionedignis auctorib et uerbeꝵ sum̃ dacopia ẽ etuarietas figurarũ etiõ nendiratu
Aũ alexemplũ uirtutũ oñi ã mens dirigenda. iseq enĩ dibitari pocest. quin artis pars magna c̃tinreat᷑

Expanded text:
dulcibus vitiis. velles eum suo ingenio dixisse, alieno iudicio. nam si oblique contempsisset, si parum recta non dulcibus vitiis. velles eum suo ingenio dixisse, alieno iudicio. nam si oblique contempsisset, si parum recta non concupisset, si non omnia sua amasset, si rerum potius eruditorum, quam puerorum amore comprobaretur. Verum sic quoque jam robustis, et severiore genere satis firmatis legendus vel ideo, quod exercere potest utrumque judicium. Multa enim, ut dixi, probanda in eo, multa etiam admiranda sunt. Eligere vero curae sit, quod utinam ipse fecisset. Digna enim fuit illa natura, quae meliora vellet; quod voluit effecit. ex his ceterisque lectione dignis auctoribus et verborum sumenda copia est et varietas figurarum et componendi ratio, tum ad exemplum virtutum omnium mens dirigenda. neque enim dubitari potest, quin artis pars magna contineatur
Abbreviated transcription (Latin):
eũ magis quã imitabant᷑ tantũq ab illo defluehan quantũ ille ab antiqͥs descenderat. faret enĩ
optandũ pares ac saltẽ ꝓximos illi uirofieri. sed placebat ꝓpt̃ solauitia. et ad ea seqͥsq dirigebat
effingenda quȩ poterat. deinde cũ sei actaret eodẽ mododicere . senetã infamabat . cuiꝰ et multȩ
alioquin et magnȩ uirtutes fuer̃ ingeniũ facile etcopiosũ plurimũ studu multarerũ cognitio
inqua tam̃ aliquando ab his quib: in quirenda quȩdã mandabat deceptꝰ ẽ. tractauit etiã omnẽ
ferestudiorũ materiã. Nã et orationes eiꝰ et poemata et epistulȩ et dialogi ferunt᷑. in phula saphi
parũ diligers. egregiustam̃ uiti& in sectator fuit multȩ in eo clarȩq sententiȩ multa etiã
moꝵ grã legenda sed ineloqͥauendo corrupta pleraq: atq eo ꝑniciosissima qđ habundant

Expanded text:
eum magis quam imitabantur tantumnque ab eo defluebant, quantum ille ab antiquis descenderat. foret enim eum magis quam imitabantur tantumnque ab eo defluebant, quantum ille ab antiquis descenderat. foret enim optandum pares ac saltem proximos illi viro fieri. sed placebat propter sola vitia et ad ea se quisque dirigebat effingenda quae poterat; deinde cum se iactaret eodem modo dicere, Senecam infamabat. cuius e multae alioqui et magnae virtutes fuerunt, ingenium facile et copiosum, plurimum studii, multa rerum cognitio; in qua tamen aliquando ab his, quibus inquirenda quaedam mandabat, deceptus est. tractavit etiam omnem fere studiorum materiam. nam et orationes eius et poemata et epistolae et dialogi feruntur. in philosophia parum diligens, egregius tamen vitiorum insectator fuit. multae in eo claraeque sententiae, multa etiam morum gratia legenda; sed in eloquendo corrupta pleraque atque eo perniciosissima, quod abundant
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ s̃ qͥdephulo soplua scripserus qͦ in genrẽ paucissimos ad huo eloquentes ltterȩromanȩ culer̃ Idẽigit᷑
Ml .tul. qui ubiq etiã in hocopere platonis emulus exiat. egregius uͦ multoq quã in orationib: p̃stantiq
brutus suffect ponderi rerũ. Scas eũ sentire quȩdict. Scripsit ñ parũ multa cornelius celsas sextios
quadã nare eũ et in usũ ꝗꝗ habere sũ creditꝰ. Qđ accidit mihi dũ corruptũ etomib: uitus fradũ dicendi
genꝰ reuocare ad se ueriora uidicia c̃tendo Cũ autẽ solus hic fere inmanib: ad olescentiũ fait̃ quẽ ñ
equidẽ omi no conabat excutere. sed potiorib: p̃ferri ñ sinebã qͦ sille ñ destiterat incessere cũ diũ si
sibi conscius generis placere seindicendo posse inquib: illi placerens diffideret. amabant autẽ

Expanded text:
supersunt qui de philosophia scripserint, quo in genere paucissimos adhuc eloquentes litterae Romanae tulerunt. idem igitur supersunt qui de philosophia scripserint, quo in genere paucissimos adhuc eloquentes litterae Romanae tulerunt. idem igitur M. Tullius, qui ubique, etiam in hoc opere Platonis aemulus exstitit. egregius vero multoque quam in orationibus praestantior Brutus suffecit ponderi rerum; scias eum sentire quae dicit. scripsit non parum multa Cornelius Celsus, Sextios qua damnare eum et invisum quoque habere sum creditus. quod accidit mihi, dum corruptum et omnibus vitiis fractum dicendi genus revocare ad severiora iudicia contendo. tum autem solus hic fere in manibus adolescentium fuit. quem non equidem omnino conabar excutere, sed potioribus praeferri non sinebam, quos ille non destiterat incessere, cum diversi sibi conscius generis placere se in dicendo posse iis, quibus illi placent, diffideret. Amabant autem
Abbreviated transcription (Latin):
Nsã etuacis quantã in nullo coqnodi feliitas ex ꝓnuntiatio łiscȩnus iuffectura etdecor Omiã deniq
ei quȩ sunt extra suꝑ fuer̃. Ec uibius crispis cõpositꝰ et iocunđ et delectationi natꝰ. pͥuatis tam̃ caasis quã
publicis melior Iulior secundo si longior c̃tigisset ȩtas. claris sinũ ꝓfecto nom̃ oratoris a pud pasteros
foret. Adietisiet enĩ atqadiciebat ȩteris uirtutib: siuis qđ desderari potest id ẽ autẽ ut eẽt multo magis
pugnax et sȩpius ad curã rerũ ab elocutionerespiceret. cȩterũ int̃ ceptus q magnũ sibi uindicat locũ
magnũ eos quin uno uiges materiã uere laudandi Sus enĩ sũmahodie qͥb: in lustrat᷑ forũ ingeniã Nãq et
c̃ sũ maticam patroni ueterib: emulant᷑ et eosiuuenũ ad optima tendentiũ imitat᷑ ac seqͥ t̃ industria

Expanded text:
nam et vocis, quantam in nullo cognovi, felicitas et pronuntiatio vel scenis suffectura et decor, omnia denique nam et vocis, quantam in nullo cognovi, felicitas et pronuntiatio vel scenis suffectura et decor, omnia denique ei, quae sunt extra, superfuerunt; et Vibius Crispus compositus et iucundus et delectationi natus, privatis tamen causis quam publicis melior. iulio Secundo, si longior contigisset aetas, clarissimum profecto nomen oratoris apud posteros foret. adiecisset enim atque adiiciebat ceteris virtutibus suis quod desiderari potest; id est autem, ut esset multo magis pugnax et saepius ad curam rerum ab elocutione respiceret. ceterum interceptus quoque magnum sibi vindicat locum; magnam eos, qui nunc vigent, materiam vere laudandi. sunt enim summa hodie, quibus illustratur forum, ingenia. namque et consummati iam patroni veteribus aemulantur et eos iuvenum ad optima tendentium imitatur ac sequitur industria.
Abbreviated transcription (Latin):
famã trilȩorationib: meruit. Mlalea sicũ iudicio legat᷑ dabit imitatione digna cassius seuerꝰ qui si¬
i  cȩteris iurtũtib: colorẽ rtgrauitatẽ orationis adiecisset ponendus int̃ p̃cipuos foret Nãetingenu
plurimũ ẽ uieo et acerbanitas mira et urbanitas et sermo. sed plis stomacho quã c̃silio dedit
Prȩterea ut amaris ales aca frequent̃ amaritudo ipsa ridicula ẽ. Sut salumulti disera qͦs ꝑsequi
longũ ẽ. Eoꝵ qͦs uidert̃ domitius aferet iulius africanꝰ longe p̃stantissimi. Verbo arte ille et coto
generedicenest̃ p̃ferendus et quẽ in numero ueterũ habereñtimeas. hicẽ citatior selincura uerboꝵ¬
utanimius et tõpõsitione ñ nunꝗ longior et tratslationib: parũ modicis. Erats clara et nuꝑ ingenia
Nã et trachalus plerũ q subliis et satis aꝑtas fuit . et quẽ uelle optima crederes. auditꝰiam̃ maior

Expanded text:
famam tribus orationibus meruit. multa , si cum iudicio legatur, dabit imitatione digna Cassius Severus, qui sfamam tribus orationibus meruit. multa , si cum iudicio legatur, dabit imitatione digna Cassius Severus, qui si ceteris virtutibus colorem et gravitatem orationis adiecisset, ponendus inter praecipuos foret. nam et ingenii plurimum est in eo et acerbitas mira, et urbanitas et fervor; sed plus stomacho quam consilio dedit. praeterea ut amari sales, ita frequenter amaritudo ipsa ridicule est. sunt alii multi diserti,quos persequi longum est. eorum quos uiderim Domitius Afer et Iulius Africanus longe praestantissimi. arte ille et toto genere dicendi praeferendus et quem in numero veterum habere non timeas; hic concitatior, sed in cura verborum nimius et compositione nonnunquam longior et translationibus parum modicus. erant clara et nuper ingenia. nam et Trachalus plerumque sublimis et satis apertus fuit et quem velle optima crederes, auditus tamen maior;
Abbreviated transcription (Latin):
p̃seferttam̃ felicissi mã faalitatẽ. Quare ñ inmerito abominib ȩtatissuȩ regnare inudius dełẽ.
lun hoeꝓ postũ aob sit exemplũ Ille sȩꝓfecissescuat cucicero ualde placebit Ailta una sino pollione
inuenio sũ madiligentia ad eout qͥb dã etiã nimia uideat᷑ et c̃siluet animisatis anitore et iocum¬
u dita ciceronis i talongtab ẽ ut uideri possit sȩculo prior at messala nitidus ec candidus et qͦ dã modo¬
÷ i p̃ferers indicendo nobilitatẽ siã uirib: muor. C.uͦ cȩsar si forotantũ uacasset ñ alius exnrĩs¬
appareat Exornat cam̃ hȩc om̃a mira sermonis cuꝰ ꝓpͥestudiosus fuit elegantia . Multũ ingenu
inglio et p̃cipue inactusando multa urbanitas. dignꝰ quir cuet mers elior etuitalongior c̃ngiset
atticq featq illi ꝓperatamorsiniuriã si qͥd adiectur fut : Et seruius sulpicius in signẽ ñ in merito

Expanded text:
prae sefert tamen felicissimam facilitatem. Quare nonprae sefert tamen felicissimam facilitatem. Quare nonus, hoc propositum nobis sit exemplum, ille se profecisse sciat, cui Cicero valde placebit. multa in Asinio Pollione inventio, summa diligentia, adeo ut quibusdam etiam nimia videatur, et consilii et animi satis; a nitore et iucunditate Ciceronis ita longe abest, ut videri possit saeculo prior. at Messala nitidus et candidus et quadam modo praeferens in dicendo nobilitatem suam, viribus minor. C. vero Caesar si foro tantum vacasset, non alius ex nosappareat; exornat tamen haec omnia mira sermonis, cuius proprie studiosus fuit, elegantia. multum ingenii in Caelio et praecipue in accusando multa urbanitas, dignusque vir cui et mens melior et vita longior contigisAtticorum, fecitque illi properata mors iniuriam, si quid adiecturus fuit. et Servius Sulpicius insignem non inmerito