comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tor ẽ intimoꝵ. Expectat omia ds.
nicħẽ qͦd eum p̃tereat. nemo qͥ fal¬
lat: cui om̃ia p̃sentia qͤ futura s̃.
& manifesta quȩ latent. Etenum si
sol iste mundanꝰ. clausis plerumq
domicilioꝵ habitaculis lum̃ suum
int̾serit: qͣntomagis. ds. summꝰ. etis
etiam secta penetͣlia m̃tis human¬

Expanded text:
tor est intimorum. spectattor est intimorum. spectatnihil est quod eum praetereat, nemo qui fallat: cui omnia praesentia quae futura sunt, et manifesta quae latent. Etenim si sol iste mundanus clausis plerumque domiciliorum habitaculis suum lumen interserit; quanto magis Deus summus, aeternus, etiam secreta penetralia m
Abbreviated transcription (Latin):
confessio fit ad salutem. Iuiꝰ ungua
uulnerat. lingͣ autẽ prudentiũ sanat.
Unde c̃ expostularet dauid cũ rege
saul. qͦd oblitꝰ bñficiis salutis. ingra¬
tus eũ ꝑsequeret᷑ ad mortẽ. a qͦ toti¬
ens iam se uideret eẽ saluatũ. ⁊ ui¬
tam eiꝰ appeteret. qͥuitã suam ꝓ re¬
gis salute ꝑicuł obtulisset: ait sͥ fruc¬
tũ ñ ꝑire iustitiȩ. qͥ insidiatorẽ suũ
in manꝰ suas a dño sͥ tͣditum ñ ꝑe¬
misset. Ab iniustis iniqͥtas ꝓdiuit.
uenenũ a serpentib effusum ẽ: ue¬
nenũ ⁊ iniqͥtatis arma ꝑierunt. Ido
sͥptum ẽ. Dixit iniustꝰ ut delinqͦtsͥ.
Qͥd dixit: Ponam thronũ meũ suꝑ
nubes: ⁊ ero similis altissimo. Effec¬
tũ ñ habent uerba: s peccatũ hñt.
Inanis qͥppe pompa iactantiȩ: s su
siullus d̃i timor eiꝰ ieẽt affectiu. ñ
in conspectu di plena doli gerenda
sͥ ausu temerario edidisset: qͣsid̾s
ñ possit occulta cognosee. qͥscruta¬

Expanded text:
confessio fit ad salutem. illius lingua confessio fit ad salutem. illius lingua uulnerat, lingua autem prudentum sanat. unde cum expostularet Dauid cum rege Saul, quod oblitus beneficii salutis ingratus eum persequeretur ad mortem a quo totiens iam uideret se esse seruatum, et uitam eius appeteret qui uitam suam pro regis salute periculis obtulisset, ait sibi fructum non perire iustitiae, qui insidiatorem suum in manus suas a domino sibi traditum non peremisset. antibus effusum est; uenenum et iniquitatis arma perierunt. Ideo scriptum est: dixit iniustus, ut delinquat sibi. quid dixit ? ponam thronum meum super nubes et ero similis altissimo. effectum non habent uerba, sed peccatum habent; inanis quidem pompa iactantiae, sed susi ullus dei timor eius inesset affectui, non in conspectu dei plena doli gerenda sibi ausu temerario credidisset, quasi deus non possit occulta cognoscerequi scruta
Abbreviated transcription (Latin):
iustꝰ: ⁊ cͥ ꝓfuit. Dixit cayn: numqͥd
p̃clare ait: ⁊ m̃tita ẽ iniqͥtas sͥ. Sibi
enum ante m̃tit᷑: cũ suum m̃tit᷑ exi¬
ciũ. Sibi delinqͥt: qͥ sͥ innocentiȩ
eripit suauitatẽ. Qͥs enĩ puritate
⁊ simplicitate pectoris dulcior fructꝰ.
qͥ cibꝰ suauior. qͣm is qͤm animꝰ bñs
conscii. ⁊ mens innocentis epulat᷑:
At uͦ iniqͥtas uelut qͦdam plumbeo
talento ut scͥptura testificat᷑: ꝯscien¬
tiam gͣuat. Meritoq dauid ait. Sic̃
onꝰ graue: gͣuate s̃ suꝑme. Et salomon.
Sicut uua ac̃ba dentib. ⁊ fumꝰ ocłis:
ita miqͥtas om̃ib utentib ea. Gra¬
uis pena qͤ cibum impedit. asƿectũ
obducit. ⁊ qͦd ẽ ampliꝰ. ocłis m̃tis in¬
t̾ne tenebrosam offundit caliginẽ:
ut ⁊ qͦd uerum ẽ uidere ñ possit. in
Iustus autẽ loquit᷑: ut aliis ⁊ sͥ ꝓsit.
Ille loquit᷑ ad ꝑnitiem: ħ loquit᷑ ad
salutẽ. De iustis uͦ ⁊ fidelib: dictũ ẽ.
Corde credit᷑ ad iustitiã: ore autem

Expanded text:
i profuit. Dixit Cain: Numquidpraeclare ait: Et mentita est iniquitas sibi . Sibi enim ante mentitur, cum suum mentitur exitium, sibi delinquit, qui sibi innocentiae eripit suauitatem. qui enim puritate et simplicitate pectoris dulcior fructus, qui cibus suauior quam is, quem animus bene sibi conscii et mens innocentis epulatur? at uero iniquitas uelut quodam plumbeo talento, ut scriptura testificatur, conscientiam grauat, meritoque Dauid ait: sicut onus graue grauatae sunt super me, et Salomon: sicut uua acerba dentibus et fumus oculis, ita iniquitas omnibus utentibus ea. grauis poena quae cibum impedit, aspectum obducit et, quod est amplius, oculis mentis internae tenebrosam offundit caliginem, ut, quod uerum est, uidere non possit iniuiustus autem loquitur, ut et aliis et sibi prosit; ille loquitur ad perniciem, hicloquitur ad salutem. de iustis uero et fidelib\'is dictum est: corde cre ditur ad iustitiam, ore autem
Abbreviated transcription (Latin):
iurtꝰ: ut ñ frangaris adu̾sis. ñ extolla¬
ns scd̃is. Id te lex docet. ut afflictionẽ
mea ⁊ fortitudo mea hec tͥbuit mͥ: sed
om̃ia noueris diuinȩ miscdiȩ depu¬
tanda. Clamat ysaias. ñ confundet᷑
qͥ angustia ẽ: usq in tempꝰ. Hoc pri¬
mum bibe. Qd ẽ hoc pͥmum bibe: Se¬
qstremꝰ mistica: ꝑsequam moralia qͤ
locet litt̾a. Propt̾ erroꝵ gͣuia gͣues con¬
intiones ⁊ uexationes ppłi dicit futuraˢ.
e oportuit eas p̾cedere. ut sequeret᷑ mi¬
scd̃ia. Bibegͦ pͥnum tͥbulationẽ. Per
multas enĩ tͥbulationes: oportet nos
int̾ire in regnũ dĩ. Bibe: ut sensꝰ tͥbu¬
lationis pectori tuo infundat᷑ interiꝰ.
bibe ꝯpatientis affectũ: merentis do
libe. ut sis in dolore ⁊ angustiis: cito
iamq letitia infundit errorẽ. Pingͥs
factꝰ ⁊ ineͣssatꝰ ppłs. surrexit ludere:
⁊ recessit adno. Pdest tͥ cor habe ꝯtri¬
cum. Hoc bibe pͥmum: ut sacͥficiũ

Expanded text:
uirtus, ut non frangaris aduersis, non extollauirtus, ut non frangaris aduersis, non extollaris secundis. id te lex docet, ut in afflictione mea et fortitudo mea haec tribuit mihi, sed omnia noueris diuinae misericordiae deputanda. Clamat Esaias: non confundetur qui in angustia est usque in tempus. hoc primum bibe. quid est \'hoc primum bibe\'? sequestremus mystica, persequamur moralia quae docet littera. propter errorum grauia graues contritiones et uexatioet oportuit eas praecedere, ut sequeretur misericordia. Bibe ergo primum tribulationem; per multas enim tribulationes oportet nos introire in regnum Dei; bibe, ut sensus tribulationis pectoris tui infundatur internis: bibe cum patientis affectu moerentis dolbibe; ut sis in dolore et angustiis. Cito laetitia infundit errorem. Pinguis factus et incrassatus populus surrexit ludere, et recessit a Domino. Prodest tibi cor habere contritum. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ⁊ celestiũ umbra futuroꝵ bonoꝵ: q̃¬
is qͥ cͤdit in lege. in eũgłio recognoset
Meditet᷑ in tenebͥs ⁊ die: id ẽ ⁊ in adu¬
sis positꝰ ⁊ in ꝓsꝑis. Lex enim p̃cipit
ut diligas dñm d̃m tuũ. Q diligit. iu
om̃i statu suo debet seruare diut᷑nȩ ca¬
ritatis affectũ. Pat̾ diligit filium. dili¬
git etiam cũ arguit: diligit etiã cum
uerbat bacło. Q enim parcit baculo
suo: odit filium suũ. Nos quoq dñs
castigat ⁊ diligit. Itaq etiam cũ dig¬
na cohertione ꝯmittunꝰ: ille tñ diligt
qͥ etiam recipit offensum. Pastigat au¬
tem dñs omnẽ filiũ qͣm recipit. Et tu
cũ castigaris. dilige: quia ido castiga¬
facultatib: cum lib̃is gaudes: Etho¬
muni a qͦ acceꝑimꝰ bñficium: grãmre¬
ferre ꝯsueiumꝰ. Deniq cum laudaretꝰ
iob iudicio celesti. hoc retulit diabolꝰ
minune mirũ. sigratꝰ eẽt d̃o. eui co¬
ꝓbandum. si illa amittat uniu̾sa. et
pi cultoris p̃stet officium. Hec gͥ pͥma

Expanded text:
 caelestium, umbra futurorum bonorum. qui quae credit in lege in euangelio recognoscit, meditetur in tenebris et die, id est et in aduersis positus et prosperis; lex enim praecipit, ut diligamus dominum. qui diligit, in omni statu suo debet seruare diuturnae caritatis affectum. pater diligit filium, diligit etiam cum arguit, diligit etiam cum uerberat baculo; qui enim parcit baculo suo, odit filium suum. nos quoque dominus castigat et diligit. itaque etiam cum digna cohercitione committimus, ille tamen diligit, qui etiam recipit offensum; castigat autem dominus omnem filium quem recipit. et tu cum castigaris dilige, quia ideo castigafacultatibus liberis gaudes? et homini, a quo acceperimus beneficium, gratiam referre consueuimus. denique cum laudaretur Iob iudicio caelesti, hoc retulit diabolus: minime mirum si gratus esset deo, cui tad tunc probandum, si illa amittat uniuersa et pii cultoris praestet officium. haec igitur prima
Abbreviated transcription (Latin):
ei: Hẽ autẽ locũ p̃mitens ipħa. ait
Sic om̃s gentes ut stillicidiũ de uren
estimatȩ s̃. ⁊ reliqͣ: ut agnoscas intel¬
lectũ istũ ẽ int̾pretatione apłica ꝯue¬
uire. S qͥd euidentiꝰ eo qͦd ꝑituras
naturas ñ uidet᷑ inducere: c̃ ipse sub
in iudicio. Qͥ autẽ resurgit. ẽ utiq et
manet: s qͥa ñ cͦdidit in xꝑm. iã iudi¬
catꝰ ẽ. Et id̾o ñ uenit in iudiciũ: qͦm
pacti iã manet pena iudicii. Et de re¬
surrectione qͥd̃ płima scͥpturarũ s̃ tes¬
cinonia: qͦ ñ pret̾misimꝰ in libͥs oso¬
iationis ⁊ resurrectionis. De eo autẽ
cund̾ eũgl̃m absoluta sententia ẽ: qr
ñ om̃s iudicabunt᷑. Apl̃s autẽ ait. Os
enĩ oportet nos stare ante tͥbunal xͥ.

Expanded text:
 autem locum praemittens propheta ait: s i omnes gentes ut stillicidium de urceo aestimatae sunt et reliqua, ut agnoscas intellectum istum cum interpretatione apostolica conuenire. Sed quid euidentius eo, quod perituras naturas non uideatur inducere, cum ipse subiin iudicio\'. qui autem resurgit, est utique et manet; sed quia non credidit in Christum, iam iudicatus est et ideo non uenit in iudicium, quem peracti iam manet poena iudicii. et de resurrectione quidem plurima scripturarum sunt testimonia, quae non praetermisimus in libris Consolationis et Resurcundum Evangelium absoluta sententia est, quia non omnes judicabuntur. Apostolus autem ait: Omnes enim oportet nos stare ante tribunal Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
bet te mat᷑itatis em̃dare ꝓcessus. Gͦ
in gͣuiora ñ abeas: in leuiorib ñ stes.
Habes ⁊ hoc in ysaia dictũ a dño. Exi
a babylone: fugiens a caldeis. Hocẽ.
&. siintͣsti in confusionẽ uitioꝵ: exi.
N oportuit intͣre. s ingͤssus es carniᷤ
lege cogente. ⁊ captiuante te in legẽ
peccati: exi. egͥdere. uł seruus exuete
seruitio gͣui. N potiusti ñ intͦire in
peccatũ ꝑ fragilitatẽ: dat᷑ tͥ exire a¬
peccato ꝑ sobͥetatem. Exigͦ de baby¬
lone: fugiens a caldeis. Uabyloncon¬

Expanded text:
bet te maturitatis emendare processus. ergo bet te maturitatis emendare processus. ergo in grauiora non abeas, in leuioribus non stes, habes hoc et in Esaia dictum a domino: exi a Babylone fugiens a Chaldaeis, hoc est: etsi intrasti in confusionem uitiorum, exi. non oportuit intrare, sed ingressus es carnis lege cogente et captiuante te in lege peccati; exi, egredere uel serius, exue te seruitio graui. non potuisti non introire in peccatum per fragilitatem; datur tibi exire peccato per sobrietatem. exi ergo de Babylone fugiens a Chaldaeis.
Abbreviated transcription (Latin):
ut possis dicere. Ne ꝑdas cũ impiis
d̾s animã meã: ⁊ cum uiris sangͥnũ
uitã ineã. Negͦ cogites qͦ s̃ impia. Qͤ
s̃ illa: nͥ qͦ in d̾i excogitant᷑ inuiriã:
Pietas enim pͥma in d̃m: sca in pa¬
rentes. Et qͥdem inunicꝰ inserit freqͤnt̃
diuersa m̃tib nr̃is: ⁊ id̾o caute ꝓpħa
cogitationes magis qͣm infusiones
imꝓuisas putauit ad cͥmen tenendas.
Abstiniustigͦ ab impioꝵ consilus. rec¬
te: ñ tñ statim beatꝰ. Caue etiã ne in
uia peccatoꝵ steteris. Qͣnto examine
seͥpture diuinȩ u̾ba ponunt᷑. Etenĩ
qͥ a om̃s sub peccato sumꝰ. ñ a te exigit
qͦd ultͣ naturã ẽ. ut peccatũ ñ facias.
qr nͨ uniꝰ diei infans sine peccato: s
ut ñ maneas in peccato. qͣdam sta¬
tione diut᷑na. Non qi om̃s impus
id̾o reuocaris ab omnib cogitati¬
ouib ⁊ coniurationib impiorum:
declinare: ut desinas peccare. Si fu¬
eris adolescentioris lapsꝰ etatis: de¬

Expanded text:
ut possis dicere: ne perdas cum impiis, ut possis dicere: ne perdas cum impiis, deus, animam meam et cum uiris sanguinum uitam meam nec cogites quae sunt impia. quae sunt illa nisi quae in dei excogitantur iniuriam? pietas enim prima in deum, secunda in parentes. et quidem inimicus inserit frequenter diuersa mentibus nostris et ideo caute propheta cogitationes magis quam infusiones inprouisas putauit ad crimen tenendas. abstinuisti ergo ab impiorum consiliis; recte, non tamen statim beatus. caue etiam, ne in uia peccatorum steteris. Quanto examine scripturae diuinae uerba ponuntur! etenim quia omnes sub peccato sumus, non a te exigit quod ultra naturam est, ut peccatum non facias, quia nec unius diei infans sine peccato, sed ut non maneas in peccato quadam statione diuturna. non omnes impii sunt; ideo reuocaris ab omnibus cogitationibus et coniurationibus impiorum; ideo ammoneris ut desinas peccare. si fueris adulescentioris lapsus aetatis, de
Abbreviated transcription (Latin):
ant: qͥ leg̾it estimabit. Nam qͥ semel
male cogitauit: nͨ stare in eo debuit.
gitauit. Et siñ stetit. tñ in eo ipso qͦd
cogitauit male. utr habeat beatitu¬
dinis fructũ: clementẽ aliqͤm qͤrere
debet int̾p̃tem. Postremo qͥa nemo
potest dicere mundũ se habere cor.
esto. ut ueniabił cogitatio sit: nũqͥd
ueniabił oꝑatio peccatoꝵ: Postremo
si ueniabił statio: nũqͥd etiã plena
ꝑseuerare: ut beatꝰ sit: Qͥ tͥa hec iuire
certe ordo diuisus. Primũ ẽ enĩ. ut
ñ ꝑseueret in peccato. scdm. ut ñ stete¬
rit in eo: t̾cium. ut ñ cogitait̾it qͦd eẽt
errors. Qͥ enĩ nͣ ꝑseuerauit: potuit
tñ stare. Qͥ ñ stetit: potuit cogitare.
Qͥ autẽ nͨ cogitauit: uͤͦ beatꝰ ẽ. Unde
asseramꝰ. ut qͥbeatꝰ uult eẽ. ñ abeat
in consilio impioꝵ. hoc ẽ in eoꝵ cogi¬
tationib ñ ambulet. deinde ñ stet
in uia peccatoꝵ: t̾cio. ñ sedeat in ca
tendis. abstine ab impioꝵ consilus:

Expanded text:
ant, qui legerit, aestimabit. Nam qui semel ant, qui legerit, aestimabit. Nam qui semel male cogitavit, nec stare in eo debuit, gitavit. Etsi non stetit, tamen eo ipso quod cogitavit male, utrum habeat beatitudinis fructum, clementem aliquem quaerere debet interpretem. postremo quia nemo potest dicere mundum se habere cor, esto ut ueniabilis cogitatio sit: numquid ueniabilis operatio peccatorum? postremo si ueniabilis statio, numquid etiam plena perseuerare ? ut beatus sit, qui tria haec iure certe ordo diuersus est. primum est enim, ut non perseueret in peccato, secundum, ut non steterit in eo, tertium, ut non cogitauerit quod esset erroris. qui enim non perseuerauit, potuit tamen stare, qui non stetit, potuit cogitare, qui autem nec cogitauit, uere beatus est. Unde asseramus, ut, qui beatus uult esse, non abeat in consilio impiorum, hoc est in eorum cogitationibus non ambulet, deinde non stet in uia peccatorum, tertio non sedeat in cattendis, abstine ab impiorum consiliis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħicam. Beatꝰ inqͥt uir qͥ ñ abiit i
consilio impioꝵ. ⁊ in uia peccatorũ
ñ stetit: ⁊ in cathedra pestilentiȩ ñ
sedit. Possumꝰ dicere tres eẽ spẽs pec¬
catoꝵ. qͣs hic putamꝰ exp̃ssas. cogita¬
tionis. oꝑationis. ꝑmansionis: bea¬
tũq eum significari. qͥ ⁊ ñ cogitauli
qͦd inalum ẽ. Nam qͦmͦ potest beatͥ
ẽẽ: qͥ suis cogitationib accusantib
die iudicii reuincendꝰ ẽ: Et iam si
hominẽ fefellit. testem refugit. ac¬
cusatorẽ euasit. se tñ sui accusati¬
rẽ uitare ñ poterit: qͣm maxime de¬
bet timere. qͥa ⁊ accusatorẽ habe¬
bit. ⁊ confitentẽ reum. Beatus gͦ
ẽ qͥ ⁊ ñ cogitauerit qͦd malum ẽ.
ñ oꝑatus fuerit peccatum: qr int̾¬
dum ⁊ sine cogitatione delinqͥmꝰ
Ex multilo quio enim: ñ effugui
peccatum. ⁊ si ñ ꝑseuerauerimt᷑mn
peccato. Uelsie. Beatꝰ qͥ ⁊ ñ cogitaue¬
rit qͦd eẽt erroris. uel in ea cogitatio
aduertent. S hec utrũ recte ꝯueni¬

Expanded text:
inquit, vir qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit, et in cathedra pestilentiae non sedit. Possumus dicere tres esse speeies peccatorum, quas hic putamus expressas, cogitationis, operationis, permansionis; beatumque eum significari, qui et non cogitaverit quod malum est. nam quo modo potest beatus esse, qui suis cogitationibus accusantibus die iudicii reuincendus est? etiamsi hominem fefellit, testem refugit accusatorem euasit, se tamen sui accusatorem uitare non poterit; - quem maxime debet timere, quia et accusatorem habebit et confitentem reum. beatus ergo est, qui et non cogitauerit quod malum est et non operatus fuerit peccatum — quia interdum et sine cogitatione delinquimus; ex multiloquio enim non effugimus peccatum — et non perseuerauerit in peccato. uel sic: qui et non cogitauerit quod esset erroris uadverterit. Sed haec utrum recte conveni
Abbreviated transcription (Latin):
& innil : merabiliũ miliũ: con¬
templatione gͦ hoꝵ. gentes ut stil¬
licidium de urceo estimatȩ s̃: cuiꝰ
ẽ omis plenitudo. Ex illa gͥ ple¬
nitudine celesti tanqͣm gutta ca¬
dens: estimatȩ s̃ gentes. Qͦmͦ enĩ
poterant maximȩ uideri. c̃ ipsa
terra in qͦ sunt gentes. minima
mundi portio sit: ⁊ omniũ qͦ oꝑa¬
tus ẽ ds. tanqͣm staterȩ exigua
inclinatio. gentes sint: Simul
cognosce ꝑ hanc staterã om̃ia dm
cum iustitia condidisse. ⁊ in ipsis
gentib meẽ qͥddam naturaliter.
in qͦ iustitiȩ uidẽtur uł exignũ
ẽẽ momentũ.⁊ sputum ipsum
tanqͣn ex unu̾sitate totiꝰ corꝑis. inti¬
orẽ existe portionẽ. Nagis gͦ hic mise¬

Expanded text:
ilium millium; contemplatione ergo horum gentes ut stillicidium de urceo aestimatae sunt, cujus est omnis plenitudo. Ex illa igitur plenitudine coelesti tamquam gutta cadens aestimatae sunt gentes. Quomodo enim poterant maximae videri, cum ipsa terra in qua sunt gentes, minima mundi portio sit, et omnium quae operatus est Deus, tamquam staterae exigua inclinatio gentes sint? Simul cognosce per hanc stateram omnia Deum cum justitia condidisse, et in ipsis gentibus inesse quiddam naturaliter, in quo justitiae videretur vel exiguum esse momentum, et sputum ipsum tamquam ex universitate totius corporis interiorem existere portionem. 50. Magis ergo hic mise
Abbreviated transcription (Latin):
&. flebant suȩ captiuitatis erũpnam
ut hic ipse ꝓpħa testat᷑. Illic suspen¬
dert̃ organa sua. ⁊ omnẽ deposue¬
re letitiam: uͥ gͣuiora tolerauerun.
Deniq reliqͦͤ decem tͥb ad assyrios
ductȩ s̃: duȩ autẽ iuda ⁊ beniamin
tanqͣm gͣuioris reş flagitui. in babi¬
loniã tͣnsiert̃. Atrotiꝰ enĩ sac̃dotis fi¬
lia adultera qͣm cet̾e puniunt᷑: qͥa
sac̾dotalis gen̾is gr̃am tͦpi opprobode¬
colorauit. Sic̃ gͦ illi in temptationib
gͣuissimis fuert̃. ita multis tempta¬
tionib se saluator nr̃ obiecit: ut nul¬
la temptationis nr̃ȩ c̾tamina p̃ceri¬
ret. Piantatꝰ gͦ recte dicit᷑ secꝰ decursꝰ
hoꝵ fluminũ. ñ in ipsis decͤsib: ut¬

Expanded text:
et flebant suae calamitatis aerumnam et flebant suae calamitatis aerumnam et, ut hic ipse propheta testa- tur, illic suspenderunt organa sua et omnem deposuere laetitiam, ubi grauiora tolerarunt. denique reliquae decem tribus ad Assyrios ductae sunt, duae autem Iuda et Beniamin tamquam grauioris reae flagitii in Babyloniam transierunt. atrocius enim sacerdotis filia adultera quam ceterae puniuntur, quia sacerdotalis generis gratiam turpi obprobrio decolorauit. Sicut illi ergo in temptationibus grauissimis fuerunt, ita multis temptationibus se saluator noster obiecit, ut nulla temptationis nostrae certamina praeteriret. plantatus ergo recte dicitur secus decursus horum fluminum, n
Abbreviated transcription (Latin):
ut fructũ daret in temꝑe suo. Non enĩ
potuit arescere ista plantatio: qͦ habe
ent aqͦ uiuȩ. Hoc autẽ dicebat de spu:
qͣm incipiebant acciꝑe. qͥ cͤdituri erag̃¬
in eum. Est ⁊ alia tͣditio: qͥa s̃ aqͤ de
qͥb ꝓhibet nos bibere iheremias di¬
ceus. Qͥd tͥ ⁊ uiȩ egipti. ut bibas aqͣm
gyon: Est ⁊ tigris flumꝰ. assyrios pt̃¬
fluens. Est ⁊ eufraten: in babylomã
tendens. Est ⁊ physon. qͥ latina int̾p̃ta¬
pis carbunculꝰ. ⁊ lapis pͣssinus. Meri¬
to os illic ꝯnuitat᷑. ut ñ teneat᷑ ꝓmis¬
soꝵ fides: s sit in ore dolꝰ. uͥ ẽ aurũ bo¬
num. Auaritia enim fidẽ frangit.
nͨ tenet uerboꝵ simplicitatẽ. Orua¬
m̃ta qͦ p̃ciosa. m̃tẽ animũq cõmu¬
tant: ut aliud in pectore. aliud inser¬
mone sit. In illis gͦ regionib flumi¬
nũ fuert̃ uidei captiui. abducti in
egiptũ. ⁊ ad assyrios. ⁊ ad babyloni¬
os: uͥ suꝑ flumina babylonis sedebar̃.

Expanded text:
ut fructum daret in tempore suo. non enim ut fructum daret in tempore suo. non enim potuit arescere ista plantatioquae habebent aquae uiuae. hoc autem dicebat de spiritu, quem incipiebant accipere qui credituri erain eum . 36. Est et alia traditio, quia sunt aquae de quibus prohibet nos bibere Hieremias dicens: Quid tibi et viae Aegypti, ut bibas aquam Geon ? Est et Tigris fluvius Assyrios praeterfluens. Est et Euphrates in Babyloniam tendens. Est et Phison, qui Latina interpretapis carbunculus et lapis prassinus. merito os illic commutatur, ut non teneatur promissorum fides, sed sit in ore dclus, ubi est aurum bonum; auaritia enim fidem frangit nec tenet uerborum simplici- tatem, ornamenta quoque pretiosa mentem animumque commutant, ut aliud in pectore, aliud in sermone sit. in illis ergo regionibus fluminum fuerunt Iudaei captiui abducti in Aegyptum et ad Assyrios et ad Babylonios, ubi super flumina Babylonis sedebant
Abbreviated transcription (Latin):
secerit ꝓsꝑabunt᷑. Qͤ ista beatitudo
ĩ qͦ ligno arboris comꝑat᷑. nͥ intelli¬
gamꝰ in ꝑadiso. illo beatoꝵ loco. lignũ
ductũ: Int̾ multa enĩ ligna qͦ erant
setiosa ad aspectum. ⁊ bona ad escã.
etiam hoc lignũ t̾ra ꝓduxit. ⁊ in medio
adisi erat: ut cet̾a ligna eiꝰ uiridita¬
tflorerent. Qͦd eẽ hoc lignũ dicunꝰ. nͥ
qͦd nob̃ salus uenit: Et recte hoc t̾ra
puxit. qr eum uirgo gen̾auit: q erat
tra scđm auctoris sententiã qͦ in eum
hcta ẽ. t̾ra es. ⁊ in t̾ram ibis. Pulchre
ͥm medio legit᷑ lignoꝵ alioꝵ. qr erat
ninedio apłoꝵ discentiũ: uel qͥa erat
iimedio m̃tis ⁊ cordis. sic̃ ipse ait. Me¬
lius ur̃m stat: qͦm uos nescitis. Et ali
hait. Ego autẽ sum in medio ur̃m.
leniq de ipso ⁊ salomon dixit. Lignũ
ntȩ est: omnib ꝑcipientib eum. Qͥgͦ
nũ uitȩ. Lignũ uitȩ. lignũ sapientiȩ.
lantatũ ini utero iurginis uoluntate
patͥs. aqͦ imꝑpetuũ mansuruĩ plantat᷑.

Expanded text:
sperabuntur. Quae ista beatitudo est, quae ligno arboris comparatur, nisi intelligamus 755 in paradiso, illo beatorum loco, lignum ductum? inter multa enim ligna, quae erant speciosa ad aspectum et bona ad escam, etiam hoc lignum terra produxit et in medio paradisi erat, ut cetera ligna eius uiriditate florerent . quod esse hoc lignum dicimus nisi per quod nobis salus uenit? et recte hoc terra produxit, quia eum uirgo generauit, quae erat terra secundum auctoris sententiam quae in eum dicta est: terra es et in terram ibis. pulchre quoque in medio legitur lignorum aliorum, qui erat in medio apostolorum discentium, uel quia in medio erat mentis et cordis, sicut ipseait: medius uestrum stat quem uas nescitis; et alibi ait: ego autem sum in medio uestrum. denique de ipso et Salomon dixit: lignum uitae est omnibus percipientibus eum. qui ergo qui est lignum uitae, lignum sapientiae, plantatum in uterum uirginis uoluntate patris, a quo in perpetuum mansurum plantatur,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uoluntatẽ habuit in lege. ⁊ medi¬
tabit᷑ in ea. aut sic̃ aqͥla posuit. re¬
sonauit in lege. ut p̃cepta resones¬
egis uita eiꝰ. mores resultent. sic̃ illoꝵ
qͦr momnẽ t̾ram exiuit sonꝰ. forte
hic. sonꝰ doctnȩ hominũ exeat. illic
autẽ uͥ facie ad faciem dabit᷑ uidere.
plenior qͥdam uerbi fieri uideat᷑ exp̃s¬
sio. Ngͦ sic̃ beatꝰ iste qͥ hec fecerit. qͥerit
tanqͣm lignũ plantatũ. cuiꝰ gesta oĩa

Expanded text:
qui uoluntatem habuit in lege et mediqui uoluntatem habuit in lege et meditabitur in ea aut, sicut Aquilas posuit, resonabit in lege, ut praecepta legis resonet uita eius, mores resultent, sicut illorum quorum in omnem terram exiuit sonus. forte hic sonus doctrinae hominum exeat, illic autem, ubi facie ad faciem dabitur uidere, plenior quaedam uerbi fieri uideatur expressio. non ergo, sicut beatus iste qui haec fecerit, qui erit tamquam lignum plantatum, cuius gest
Abbreviated transcription (Latin):
ligni sapientiȩ nati ex uirgine. uitã
suam actꝰq formarent. Nam grecꝰ te
qͦd potes ad beatum referre: al acͤam¬
ut sit. qͥa beatus dabit fructũ in re¬
surrectione sua: qͣndo potest ꝑpetuĩ
lignũ. cuiꝰ facta om̃ia ꝓsꝑabunt᷑. in
qͦ euidens testificatio: qi de saluator
dictum ẽ. Cuiꝰ enim nͥ eiꝰ facta posẽ
unuersa laudari: ⁊ ꝓsꝑos habere et¬
cumq hominẽ referendũ uidet᷑. qͥm
dirigit dñs fauore celesti. A dño eñ
dirigunt᷑ gͦssus uiri. Et orationem
suam in conspectu di. dauid ꝓpħadi¬
rigi postulauit. S ⁊ ipse dñs dirext
oꝑa sua: ut nullo erroris curuarent
ainfractui. Sequit᷑. Non sic impuñ
sic: s tanqͣm puluis qͦm ꝓicit uentꝰ
a facie t̾rȩ. Hoc ẽ. ñ sicut beatꝰ uit
qͥ ideo beatꝰ qr ñ abut in consilio imi¬
oꝵ. qͥa in peccato ñ stetit. in concili
pestilentium ñ sedit. uolentiũ uel
credentes pie uł uiuentes ꝑuertere

Expanded text:
ligni sapientiae nati ex uirgine uitam ligni sapientiae nati ex uirgine uitam suam actusque formarent. nam Graecus quod potest ad beatum referri — xaut sit: \'qui beatus dabit fructum\' in resurrectione sua, quando potest perpetuum lignum, cuius facta omnia prosperabuntur. in quo euidens testificatio, quia de saluatore dictum est; cuius enim nisi ipsius facta possunt uniuersa laudari et prosperos habere ecumque hominem referendum uidetur quem dirigit dominus fauore caelesti; a domino enim diriguntur gressus uiri et orationem suam in conspectu dei Dauid propheta dirigi postulauit. sed et ipse dominus direxit opera sua, ut nullo erroris curuarentur anfractu. Sequitur: non sic impii, non sic, sed tamquam puluis quem pr oicit uentus a f acie terrae, hoc est: non sic ut beatus uir, qui ideo beatus, quia non abiit in consilio impiorum, quia in peccato non stetit, in concilio pestilentium non sedit uolentium uel credentes pie uel uiuentes peruertere,
Abbreviated transcription (Latin):
ralia autẽ ornam̃ta decoris s̃: ñ sub¬
sidia redemptionis. Prestare autẽ
mistica moralib. etiã ipse dñs docet
in eũgłio suo. dicens. de maria qͥ sedeis
secꝰ pedes dĩi. audiebat uerbũ illiꝰ. cũ
martha cͥca minist̾iĩ festinaret. ⁊ qͤ¬
reret᷑ qͦd soroi eam ꝓpͥa. cͥca m̃sȩ mini¬
st̃ium ñ uuaret. Martha martha:
maria optumã partẽ elegit sͥ. qͤ ñ au¬
feret᷑ illi. Si illa qͤ xꝑo ministrabat
ad m̃sam. ñ ꝯferebatur ei qͦ uerbum
cupiebat audire. qͣm oꝑantẽ. studio
cognitionis et̾nȩ conferre pot̾imꝰ. ita
tñ ut nͨ illiꝰ oꝑationi fides. nͨ huiꝰ cog¬
nitioni sic̃ mariȩ desit oꝑatio: ne uł
folia sine fructu sint. uł fructꝰ sine
monim̃tis naturalib sit intellectus.
& pateat in uiriȩ: Possumꝰ etiã illud
intelligere. qr foliis texerunt se adam
ꝯsueuerat. ꝑitura eẽt in xꝑo. nͨitors
omniũ qͥ scd̃m eũgł̃m. ad imitationẽ

Expanded text:
ralia autem ornamenta decoris sunt, non subralia autem ornamenta decoris sunt, non subsidia redemptionis. praestare autem mystica moralibus etiam ipse dominus docet in euangelio suo dicens de Maria, quae sedens secus pedes domini audiebat uerbum illius, cum Martha circa ministerium festinaret et quereretur, quod soror eam propria circa mensae ministerium non iuuaret: Martha Martha, Maria optimam partem elegit sibi, quae non auferetur illi. si quae Christo ministrabat ad mensam non conferebatur ei quae uerbum cupiebat audire, quem operantem studioso cognitionis aeternae conferre poterimus, ita tamen, ut nec illius operationi fides nec huius cognitioni, sicut Mariae, desit operatio, ne uel folia sine fructu sint uel fructus sine munimentis naturalibus sit intectus et pateat iniuriae? Possumus etiam illud intellegere, quia foliis se texerunt Adam consueuerat, peritura esset in Chrisomnium, qui secundum euangelium ad imitationem
Abbreviated transcription (Latin):
uł a sole torrenti. uł a frigore defen¬
dant᷑. fructꝰ uidet᷑ eẽ. fides. pax. doc¬
tͥna. excellentia uͭ cognitionis. inten¬
tio bona: mystiorum ratio. Hos fruc¬
tꝰ bona uita custodit: mala etiam¬
si ꝑceꝑit amittit. Peccatori autem
dixit ds: qͣre tu en arras iustitias medͤ
Inmysticis fructꝰ ẽ: in moralib foliũ.
ꝯtemplatione myst̾iorum celestium.
Nam uirtutes sine fide. folias̾. uiden¬
t᷑ iurere: s ꝓdesse ñ possunt. Agitan¬
tͣ uento: ꝙr ñ hñt fundam̃tũ. Qnti
gentiles hñt miscdiam. habent sobͥ¬
etatẽ: s fructũ ñ hñt. qͥa fidem ñ ha¬
bent. Labunt᷑ cito folia. uͥuentꝰ fla¬
uerit. Et aliqͥ udei hñt castimoniã.
sedulitatẽ in lectione multã ⁊ dili¬
ã: s sine fructus̃. s uersant᷑ ut
a. Ne forte s̃ folia. qͥsaluator in
illa ficu repperit: s fructũ ñ repperit.
Mistica saluant:⁊ amorte lib̃ant. No¬

Expanded text:
uel a sole torrenti uel a frigore defenuel a sole torrenti uel a frigore defendatur. fructus uidetur esse fides, pax, doctrinae excellentia, uerae cognitionis intentio, mysteriorum ratio. hos fructus bona uita custodit, mala, etiamsi percepit, amittit. peccatori autem dixit deus: quare tu enarras iustitias m e a s ? in mysticis fructus est, in moralibus folium contemplatione mysteriorum caelestium. nam uirtutes sine fide folia sunt; uidentur uirere, sed prodesse non possunt, agitantur uento, quia non habent fundamentum. quanti gentiles habent misericordiam, habent sobrietatem, sed fructum non habent, quia fidem non habent! labuntur cito folia, ubi uentus flauerit. et aliqui Iudaei habent castimoniam, sedulitatem lectionis multam et diligentiam, sed sine fructu sunt, sed uersantur ut folia. haec forte sunt folia, quae saluator in illa ficu repperit, sed fructum non repperit. Mystica saluant et a morte liberant, mo
Abbreviated transcription (Latin):
debes. Potest sapientia semꝑ fructũ
dire. s qͥa sapientia ẽ debet sapient̃
lare. dispensare prudent̃:si qͣndo nos
plenã m̃suram aut meream᷑ aut pos¬
smꝰ acciꝑe. Sicut hic extͤmũ tempꝰ
hictũ. ita ⁊ illic dabit fructũ bonũ
ngentib: ut resurrectionis eiꝰ ꝯsor¬
cũ caꝑe ac seruare possimꝰ. Nc̃ ñ pos¬
sumꝰ: odioso scl̃o nͨ sustinemꝰ. Hic enĩ
urupcela ẽ. ⁊ cauendũ fuit ne cor
rumꝑemꝰ bonos fructꝰ. qͦs lignũ uitȩ
daret. qr nẽ corrupti. illic autẽ incor¬
rupti: qͣndo ⁊ mortin inqͥt resurgen
incorrupti.⁊ nos ꝯmutabim᷑. Oportet
euĩ corruptibile hoc induere incorrup¬
telã: ⁊ mortale hoc induere inmorta¬
litatẽ. Qͥd gͦ ꝓderat morituro acciꝑe.
qͦd ei mors habebat auferre: Nouit
gͦ sapientia. quibꝰ. qͣndo. dare debeat.
q̃ nͣ foluĩ amittit ligni sui. Et id̾o qͥs
fructꝰ sit sapientiȩ. qͦd foliũ: consid̾e¬
mꝰ. Fructꝰ int̾ior ẽ: folium qͦ fructus

Expanded text:
debes. potest sapientia semper fructum dare, sed, quia sapientia est, debet sapienter dare, dispensare prudenter, si quando nos plenam mensuram aut mereamur aut possimus accipere. sicut hic extremum tempus fructum, ita et illic dabit fructum bonum indigentibus, ut resurrectionis eius consortium capere ac seruare possimus. nunc non possumus, in uitioso saeculo non sustinemus; hic enim corruptela est. et cauendum rumperemus bonos fructus, quos lignum vitae daret; quia nunc corrupti, illic autem incorrupti: quando et mortui, inquit, resurgent incorrupti, et nos commutabimur. Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptelam et mortale hoc induere inmortalitatem. quid ergo proderat morituro accipere, quod ei mors habebat auferre? nouit ergo sapientia, quibus quando dare debeat, quae nec folium amittit ligni sui. et ideo, quis fructus sit sapientiae, quod folium, consideremus. Fructus interior est, folium, quo fructus
Abbreviated transcription (Latin):
demit. ut in om̃ib ⁊ illũ qͥ deceptꝰ fuerat
reformaret. Ile calicẽ aureũ babilo¬
nis excogitauit. ut qͥcumq plꝰ bibent
płꝰ sitirent: ⁊ qͥa potus placere ñ pote¬
rat. auri p̃cio illiceret ab bibendũ.
pinauit de suo uino: cin etiam me¬
Qͥ biberunt in typo: satiatis̃. Q bibe¬
runt in ueritate: mebͥatis̃. Bona ebͥ¬
& poculum tuũ inebͥans qͣm p̃clarũ ẽ.
Nec te moueat. qͦd babilonis aureũpo¬
culum ẽ: qͥa ⁊ tu bibis pocłm sapien¬
uitis ẽ: bibe xꝑm qͥa petra ẽ qͦ uomu¬
it aqͣm. Bibe xꝑm qͥa fons uite ẽ. bibe

Expanded text:
demit, ut in omnibus et illum, qui deceptus fuerat, demit, ut in omnibus et illum, qui deceptus fuerat, reformaret. ille calicem aureum Babylonis excogitauit, ut quicumque plus biberent plus sitirent et, quia potus placere non poterat, auri pretio inliceret ad bibendum. propinauit de suo uino, cui mequi biberunt in typo satiati sunt, qui biberunt in ueritate inebriati sunt. bona ebret poculum tuum inebrians quam praeclarum est! nec te moueat, quod Babylonis aureum poculum est, quia et tu bibis poculum sapienuitis est, bibe Christum, quia petra est quae uomuit aquam, bibe Christum, quia fons uitae est, bibe
Abbreviated transcription (Latin):
tientiã oꝑat᷑. patientia autẽ ꝓbatio¬
nẽ ꝓbatio uͦ spem: spes autẽ ñ ꝯfun¬
dit. Piũ bibe tͥbulationẽ. ut pꝰea tͥ
tot uirtutũ pocła ministrent᷑. Et
ut scias qͥa bibit᷑ tͥbulatio: audisti
hodie dicentẽ ꝓpħam: potasti nos ui¬
no ꝯpunctionis. Et in posteriorib ait.
Et potum dabis eis in lacͥmis in m̃¬
sura. In m̃sura petit potum. ñ supͣ
m̃suram: ne ferre ñ possit. Deniq qͣm
bono hoc p̃caret᷑ affectu. suo ꝓbat exẽ¬
plo. qͥ potum suũ cũ fletu miscebat:
ut dñi se inclinaret miscđia. Bibegͦ
pͥmum uetꝰ testamentũ. Nisi pͥmum
biberis: scdm bib̃e ñ poteris. Bibe pͥm̃.
ut siti mitiges. Dibe scđ̃m: ut bi¬
bendi satietatẽ haurias. In uet̾i testa¬
iñto comƿunctio: in nouo letitia ẽ.
Nide. qͤmadmodũ dñs artib diabłi
ꝓ suis seruuł obuiauerit. Ille cibo frau¬
dis decepit unũ. ut in uno om̃s cͥcũ¬
ueniret: iħc autẽ cibo salutis om̃s re¬

Expanded text:
tientia autem probationem, probatio uero spem; spes autem non confundit. primum bibe tribulationem, ut postea tibi tot uirtutum pocula ministrentur. et ut scias, quia bibitur tribulatio, audisti hodie dicentemprophetam:potasti nos uino conpunctionis, et in posterioribus ait: et potum dabis eis in lacrimis in mensuram. in mensuram petit potum, non supra mensuram, ne ferre non possint. denique quam bono hoc precaretur affectu, suo probabat exemplo, qui potum suiun cum fleut Domini in se inclinaret misericordiam. 3et nouum testamentum. nisi primum biberis, secundum bibere non poteris. bibe primum ut sitim mitiges, bibe secundum ut bibendi satietatem haurias. in ueteri testamento conpunctio, in nono laetitia est. uide quemadmodum dominus artibus diaboli pro suis seruulis obuiauerit. ille cibo fraudis decepit unum, ut in uno omnes cireumueniret; Iesus autem cibo salutis omnes re
Abbreviated transcription (Latin):
parẽ recognoscimꝰ. Paria gͥ studia u̾ͥtu¬
tis: qi par p̃rogatiua ẽ cͤaturȩ. Qd autẽ
sexũ discutias. uͥ ñ corꝑis ate. s aĩe c̾ta¬
mina postulant᷑ qͣ sexũ ñ ht̃: N gͦ illie
disc̾nas honorẽ. m̃cedẽ diuida: uͥͭ ñ dis¬
ẽnit᷑ sexꝰ. Nincaute tũ si pͥor uocet᷑ ad
ex̾titiũ: qͥ fuit pꝰterior ad lapsũ. Qmale
u̾ecundior. Male eua nat᷑e ordinẽ p̃t̾misit
expectare debuit p̃cedentẽ. Astute sp̃ens

Expanded text:
parem recognoscimus. Paria igitur studia virtutis, quia par praerogativa est creaturae. Quid autem sexum discutias, ubi non corporis a te, sed animae certamina postulantur, quae sexum non habeonorem, mercedem diuidas, ubi non discernitur sexus. non incaute tamen, si prior uocetur ad exercitium, qui fuit posterior ad lapsum. quae male uerecundior. male Eua naturae ordinem praetermisit, expectare debuit praecedentem. astute serpens
Abbreviated transcription (Latin):
parari: Potestis gͦ gentiles reforma¬
tionẽ negare naturȩ: qͥ mutationẽ
potestis asi ere: Potestis ñ credere
sum audiamꝰ ꝓpħam. Sic enimait.
Et facta ẽ suꝑ me manꝰ dñi. ⁊ edux̃
mne in spũ dñs. ⁊ posuit me in medio
nis. ⁊ cͥcum duxit me ꝑ girum eoꝵ:
⁊ ecce multa ualde in faciem cãpi
arida nimis. Et ait ad me. Fili ho¬
minis uiuent ossa ista: Et dixi. Dñe.
tu scis ista. Et ait ad me. Propħita

Expanded text:
parari. Potestis ergo, gentiles, reformaparari. Potestis ergo, gentiles, reformationem negare naturae, qui mutationem potestis asserere? Potestis non credere sum audiamus prophetam; sic enim ait: Et facta est super me manus Domini, et eduxit me in spiritu Dominus, et posuit me in medio nis: et circumduxit me per gyrum eorum, et ecce ossa multa valde in facie campi, arida nimis. Et ait ad me: Fili hominis, si vivent ossa ista? Et dixi: Domine tu scis. Et ait ad me: Prophetiza
Abbreviated transcription (Latin):
pollicent᷑. Et bñros significat᷑. qͦ ge¬
iutalia om̃ia t̾rarũ semina suscitas¬
roris exub̃ant: ⁊ accepto humore ui¬
admodum arentib uigor ossib re¬
fundat᷑. sensꝰ redeat. motꝰ accedat.
rigescat humani: quẽ admodũ nimis
arida renatis ossa uiscerib uestiant᷑.
uenarumq hiatꝰ. ⁊ sangͥnis ruuilus.
extentȩ cutis uelam̃ obducat. In ip̃is
dum leginꝰ ꝓpħicis sermonib huma¬
noꝵ uidet᷑ seges corꝑm rediniua con¬
surgere: atq ipsa spacia campoꝵ dif¬
fusa noiis uideas pullulare semini
b. Qͦd si uet̾es sapientes satis hydri
dentib in regione thebana inhorru¬
isse armatorũ segetem crediderunt.
ex serpente homines nascerent᷑. ut
in sua natura resurgere. nͨ a satione
sua segetes discrepare. nͨ duris mol¬
lia. nͨ mollib dura riuiescere nͨ in
sanguinẽ uenena conuerti. s car¬
nem de carne. osde ossib. sangͥnem
de sangͥne: humorẽ de humore re¬

Expanded text:
pollicentur. Et bene ros significatur, quo gepollicentur. Et bene ros significatur, quo genitalia omnia terrarum semina suscitanroris exuberant, et accepto humore viadmodum arentibus vigor ossibus refundatur, sensus redeat, motus accedat, rigescat humani: quemadmodum nimis arida renatis ossa visceribus vestiantur, venarumque hiatus, et sanguinis rivulos extentae cutis velamen obducat. In ipsis, dum legimus, propheticis sermonibus humanorum videtur seges corporum rediviva consurgere, atque ipsa spatia diffusa camporum novis videas pullulare seminibus. 70. Quod si veteres sapientes satis hydri dentibus 1153 in regione Thebana inhorruisse armatorum segetem crediderunt: ex serpente homines nascerentur, ut in suam naturam resurgere, nec a satione sua segetes discrepare, nec duris mollia, nec mollibus dura viviscere, nec in sanguinem venena converti; sed carnem de carne, os de ossibus, sanguinem de sanguine, humorem de humore re
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. hec erumpnȩ adicit᷑. Nam qͥd illa
meum hoc qͦd multa mala passũẽ:
ysaias quoꝙ resurrectionẽ pͦpłis ad¬
nuntians: dñici se nunciũ dixit eẽ
dũi loquutũ sit ppłos ẽẽ dicturos
qͥ habitant t̾ram: resurgent qͥmmo
num̃tis sunt. Rosenun qͥ abs te ẽsa¬
nitas ẽ illis: t̾ra uͦ impiorum ꝑibit.
Ambulate ppłs nieus. ⁊ intra in re¬
cessus tuos. absconde te pusillum¬
aliquantulũ: don transeat furor
dñi. Quã bene recessus ẽẽ signauit
absconduñ: ut in uidiciũ dñi qͦd ꝓ
nr̃is scelerib ius debite indignatiõis
assumet. tolerabiliꝰ tͣnsire possimꝰ. ui¬
uit gͥ qͥ abscondit᷑⁊ quiescit. quasie
medio se subtͣhens ⁊ recedens: ne eum
artiorib laqueis mundi huiꝰ inuol¬
uat erumpna. Quib etiam repositã¬
eẽ resurrectionis letitiã. sanitatẽq
corꝑin solutorũ diuino rore reparabi¬
lem.: celestia oracula ꝓpħicis uocibus

Expanded text:
ratur, haec aerumnae addicitur. 67. Nam quid illa ratur, haec aerumnae addicitur. 67. Nam quid illa meum hoc, quod multa mala passum est ? Esaias quoque resurrectionem populis annuntians, Dominici se nuntium dixit esse Domini locutum sit populos esse dicturos,qui inhabitant terram, resurgent qui in monumentis sunt : ros enim qui abs te, sanitas est illis, terra vero impiorum peribit. Ambula, populus meus, et intra in recessus tuos. Abscondere aliquantulum, donec transeat ira Dei. 68. Quam bene recessus esse signavit abscondimur; ut in judicium Dei, quod pro nostris sceleribus jus debitae indignationis assumet, tolerabilius transire possimus! Vivit igitur qui absconditur et quiescit, quasi e medio se subtrahens et recedens; ne eum arctioribus laqueis mundi hujus involvat aerumna, quibus repositam resurrectionis esse laetitiam, sanitatemque corporum solutorum divino rore reparabilem; coelestia oracula propheticis vocibus
Abbreviated transcription (Latin):
&. creata sunt: cͤ mirem᷑ renascipos¬
se qͦd fuerit. cum uideamꝰ natum
eẽ quod ñ fuit. Iilud mirũ. qͦd cum
resurrectionẽ ñ credant. tam̃ ne
genꝰ ꝑeat humanũ clem̃ti qͣdam
benignitate ꝓspitiunt: ⁊ id̾o tͣnsi¬
re ac demigrare in corꝑa dicunt a¬
nimas: ne mundꝰ int̾eat. S qͥd sit
difficilius ipsi asserant. tͣnsire animaᷤᷤ
an redire: sua repetere. an noua qͤre
re.S illi dubitent qͥ ñ didicerunt.
głm: dubitare fas non ẽ. Quis enim
dubitet cum legit. in temꝑe illo sal¬
uabit᷑ omnis plebs tua qͦ scͥpta ẽ in
libro: ⁊. multi dormientiũ in terra
splendebrnt ut splendor firmam̃ti.
⁊ ex iustis multi quasi stellȩ Bene
telligas mortẽ ñ ẽẽ ꝑpetriam. quȩ
somini uice init᷑ ad tempꝰ. ⁊ ad tempꝰ
excludit᷑. meliorẽ q ꝓfectũ uitȩ eiꝰ¬
eiꝰ q̃ aute mortẽ merore ac dolore
transigit᷑. Siqͥdem illa stellis comꝑa¬

Expanded text:
et creata sunt , cur miremur renasci poset creata sunt , cur miremur renasci posse, quod fuerit; cum videamus natum esse, quod non fuit? 65. Illud mirum, quod cum resurrectionem non credant, tamen ne genus pereat hominum, clementi quadam benignitate prospiciunt; et ideo transire ac demigrare in corpora dicunt animas, ne mundus intereat. Sed quid sit difficilius, ipsi asserant, transire animas an redire: sua repetere, an nova quaerere. 66. Sed illi dubitent, qui non didicerunt: tolos, Evangelium, dubitare fas non est. Quis enim dubitet, cum legit: Et in tempore illo salvabitur omnis plebs tua, quae scripta est in libro: et multi dormientium in terrae splendebunt ut splendor firmamenti, et ex justis multi sicut stellae in satelligas mortem non esse perpetuam, quae somni vice initur ad tempus, et ad tempus excluditur: melioremque profectum vite ante mortem 1152 moerore ac dolore transigitur. Siquidem illa stellis compa
Abbreviated transcription (Latin):
pomisq duersis: anni etas extͤma
habilis maturandis. Nob̃ ꝙͦ mun¬
di consumiatio tanquã extͤmis
annis ad cõmoda resurgendi p̃̾scͥbit
etatem. Et bñ in consuminatione
mundi. resurrectio mortuorũ ẽ: ne
pꝰ resurrectionẽ in hoc malũ nobis
ruerent. ⁊ obeẽt renasci. si renasce
respondet: nͨ in sola hominũ succeᷤᷤ¬
sione degen̾at. Tempꝰ. qi omĩa in an¬
ni fine gñant᷑. Mundi temꝑa: annꝰ
unꝰ ẽ. Et qͥd mirũ. si annꝰ: qͣndo dies¬
duxit ad umeã dicens. Quidhͥsta¬
tis totadie ociosi: Causȩ originũ.
semina s̃. Sem̃ eẽ corpꝰ humanum:
gentiũ doctor asseruit. Gͤ ẽ substan¬
tia resurgendi: qͣndo series ẽ seminasdi
Qͦd sisubstantia aut causa ñ eẽt:
substantia ẽẽ uissit ⁊ factum est:
Celum aspice. t̾ram intuere. unde
stellarum ignis. unde orbis. solis
siluarum. unde uel diffusus aer:
omnia deus fecit ex nichilo. ipse enĩ
dixit ⁊ facta sunt. ipse mandauit

Expanded text:
pomisque diversis anni aetas extrema pomisque diversis anni aetas extrema habilis maturandis: nobis quoque mundi consummatio tamquam extremus anni finis accommodam resurgendi praescripsit aetatem. Et bene in consummatione mundi 1151 resurrectio mortuorum est; ne post resurrectionem in hoc malum nobis ruerent et obesset renasci, si renascerrespondet, nec in sola hominum successione degenerat: tempus, quia omnia in anni fine generantur. Mundi tempora annus unus est. Et quid mirum si annus unus esduxit ad vineam, dicens: Quid hic statis tota die otiosi ? 64. Causae originum semina sunt. Semen esse corpus humanum gentium Doctor asseruit . Est ergo substantia resurgendi, quando est series seminandi. Quod si substantia aut causa non esset, substantia esse jussit, et factus est? Coelum aspice, terram intuere. Unde stellarum ignes? unde orbis solis esilvarum? unde vel diffusus aer,  si haec omnia Deus fecit ex nihilo  Ipse enim dixit et facta sunt: ipse mandavit,
Abbreviated transcription (Latin):
tate: surgit in uirtute. Semina¬
tͦ corpꝰ animale: surgit corpꝰ sp̃ua¬
le. Et tugͦ seminaris ut ceteri. qͥd
miraris si resurgis ut cet̾a: Sed
illa credis qr uides: ista ñ credis
quia ñ uides. Beatiores qͥñ uidert̃
& crediderunt: Lam̃ ancequã tẽpꝰ
ueniat: nͨ illa credunt᷑. Non enim
omne tempꝰ commodũ: ad resusci¬
tanda semina. dlio triticũ semina¬
t᷑ alio nascit᷑. Alio uitis inserit᷑ alis
geminantia sarm̃ta pubescunt.
luxuriat pampinꝰ: uua formatur.
Auo plantat᷑ olea: alio uelut aluo
grauis. ⁊ onusta ꝓle baccarũ. fruc
tẽ. nunc arentẽ ipsam omniũ cer¬
nas parentẽ: qͦ utiq uellet omnib
se uestire temꝑib. nec unqͣm area
segetũ. nͨ uiridantia pͣtoꝵ indum̃ta
deponere. ipsa suiegens. ⁊ ꝓuentu¬
um suoꝵ qͦ in alios transfudit. in¬
dotata compendiis. Qͦ nrãm re
credis exemplo: usues crediturus.
Et aliis qͥdem fructib. ut uiti. oleȩ

Expanded text:
tate, surgit in uirtute; seminatate, surgit in uirtute; seminatur corpus animale, surgit corpus spiritale. restituet miraris si resurges ut caetera? Sed illa credis, quia vides: ista non credis, quia non vides: Beati qui non viderunt, et crediderunt . 61. Tamen antequam tempus veniat, nec illa creduntur; non enim omne tempus accommodum ad resuscitanda semina. Alio triticum seminatur, alio nascitur: alio vitis inseritur, alio gemmantia sarmenta pubescunt, luxuriat pampinus, uva formatur: alio plantatur olea, alio velut alvo gravis et onusta prole baccarum, fructbus, nunc arentem ipsam omnium cernas parentem. Quae utique vellet omnibus se vestire temporibus, nec umquam aurea segetum aut viridantia pratorum indumenta deponere: ipsa sui egens, et proventuum suorum, quae in alios transfuderit, indotata compendiis. 62. Ergo et credis exemplo, usu es crediturus. Et aliis quidem fructibus, ut viti, oleae,
Abbreviated transcription (Latin):
sa succendat. ⁊ rursꝰ de fauillis suiᷤ
&e cinerib reuiuiscat. S fortasse
natura discretior. sdei quoq discre¬
tionẽ uideat᷑ afferre in origine:⁊
ad pͥncipium hominis ꝓcreandi meis
nr̃a redeat. Hiri estis. feminȩ estis.
qͦ humana sunt ñ ignoratis. Et si
quid ignoratis: ex nichilo putatis
esse qͦd nascim᷑. qͣm ex paruo qͣnti
exurgimꝰ. ⁊ si ñ expͥmimꝰ intelligi¬
mꝰ. Tam̃ qͥd uelimꝰ uel potiꝰ qͥd no¬
limꝰ dicere. unde hoc caput. ⁊ uultꝰ
iste mirabił. cuiꝰ artificem ñ uide¬
mꝰ opus uidemꝰ. in uaria officia u¬
susq reformari. unde formȩ rec¬
tior status. excelsior faciendi uis.
sentiendi uiuacitas. gͣdiendi fa¬
cultas. Ignota certe nob̃ sunt na¬
turȩ organa: s nota mysteria. Et
tu semen fiusti: ⁊ tuũ corpꝰ sem̃ ẽ
resurrecturi. Audi paulum: &e dis¬
ce qi semen ẽ. Seminat᷑ in corrup¬
tione: surgit in incorruptione.
Seminatur in ignobilitate sur.¬
git in gła. Seminat᷑ in infirmi¬

Expanded text:
uis et cineribus reviviscat. 60. Sed fortasse natura discretior, fidei quoque discretionem videatur afferre: in originem principiumque hominis procreandi mens nostra redeat. Viri estis, feminae estis quae humana sunt, non ignoratis: et si qui ignoratis, ex nihilo putatis esse, quod nascimur. Quam ex parvo quanti exsurgimus! Et si non exprimimus, intelligitis tamen quid velimus, vel potius quid nolimus dicere. Unde hoc caput, et vultus iste mirabilis, cujus artificem non videmus, opus videmus, in varia officia ususque formatur? Unde forma erectior, status excelsior, faciendi vis, sentiendi vivacitas, gradiendi facultas? Ignota certe nobis sunt naturae organa, sed nota ministeria. Et tu semen fuisti, et tuum corpus semen est resurrecturi. Audi Paulum, et dis dicens: seminatur in corruptione, surgit in incorruptione; seminatur in ignobilitate, surgit in gloria; seminatur in infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
minis bonos undelicet sensꝰ: qͣsi pia
mat̾ infundit. Accipe etiam testi¬
monia discipline. fili ne neglexeris
disciplinã dei. ne defeceris ab eo cor¬
reptꝰ: qͤm enim diligit d̾s corripit.
Seuera qͥdem in corripiendo. s dul¬
cis in corrigendo ẽ disciplina: ne er¬
ta uagat᷑: ut scͥptum ẽ. S ꝓ conser¬
uatione hic posuit disciplinã. Tam̃
sicut sapientia. ita ⁊ disciplina
c ꝑfecta ⁊ imꝑfecta: eodem nõie
nuncupat᷑. S uͥ sñ adiectiõe uel
disciplina uł sapientia nuncupat᷑.
diffinitionẽ ꝑfectionis accipiunt.
Inexaminata gͦ fiuitat disciplina:
s examinata ñ fiuitat. De intellec
tu qͦ eadem scͥptura diffinit: qͥa
intellectꝰ bonꝰ ẽ om̃ib qͥ eũ faciunt.
Intellectꝰ autẽ cũ in se habeat ⁊ sa
pientiȩ grãm ⁊ ordinẽ disciplinȩ:
utiq docem qͦd ⁊ sapientia ⁊ dis¬
ciplina bonȩ sint eis qͥ earũ insti¬
tuta suis ministeriis exequunt᷑.

Expanded text:
minis, bonos videlicet sensus, quasi pia minis, bonos videlicet sensus, quasi pia mater infundit. Accipe etiam testimonia disciplinae: Fili, ne neglexeris disciplinam Dei, nec defeceris ab eo correptus ; quem enim diligit Deus, corripit. Severa quidem in corripiendo, sed dulcis in corrigendo est disciplina; ta uagatur, ut scriptum est. sed pro conuersatione hic posuit disciplinam. tamen sicut sapientia, ita et disciplina: et perfecta et inperfecta eodem nomine nuncupatur; sed ubi sine adiectione uel disciplina uel sapientia nuncupantur, definitionem perfectionis accipiunt. inexaminata ergo fluitat disciplina, sed examinata non fluitat. de intellectu quoque eadem scriptura definit, quia intellectus bonus ect omnibus qui eum faciunt. intellectus aute et ordinem disciplinae, utique docemur quod et sapientia et disciplina bonae sint eis, qui earum instituta suis ministeriis execuntur.