comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diendũ: Etcerte sicut uerissimũ est qđ istȩ ꝑcussiones
eẽ non possunt nisi dõ ꝑmittente itacertissimum
uillti alie uirtute ministrante nisi angło ꝑcunente
Quis nãq: itastultus est : qui nesciat & uisibiliter & in¬
uisibiliter omni potentẽ dñmflagellare homines ad
nenas & muscas & scynifas. & locustas nec tantum ꝑ
animantia sed ꝑ & in animata:
Sicut ꝑgranchinẽ ꝑflumina ꝑpluuias. ꝑsicenates. Nouit uti¬
ꝙ prudentia unt̃ unde loquamur auctore scã scriptunt : Sed
u sidexerimus leones cnabrones. brucũ erucã auruginẽ de¬
uotatione id est male dictionẽ quo uno nomine multa in¬
telligi possunt : eadẽ auctoreerit. Siaut̃ & ad diderimus
ursos lupos su̾es & ceruos siluestres lic& facile desoripturis
monstrcri non possit exepla tam̃ non deerunt quã iusox¬
ustiones istȩ suꝑ quib: mouemini non multũ distent aue¬

Expanded text:
diendum. Et certe sicut verissimum est quod istae percussiones diendum. Et certe sicut verissimum est quod istae percussiones esse non possunt nisi Deo permittente, ita certissimum nulla alia virtute ministrante, nisi angelo percutiente. Quisnam ita stultus est qui nesciat, et visibiliter et invisibiliter omnipotentem Deum flagellare homines ad ranas et muscas, et sciniphas, et locustas: nec tantum per animantia, sed per et inanimata, sicut per grandinem, per flumina, per pluvias, per siccitates. Novit utique prudentia vestra unde loquamur, auctore sancta Scriptura. Sed et si dixerimus leones, crabrones, brucum, erucam, aeruginem, devorationem, id est, maledictionem, quo uno nomine multa intelligi possunt eadem auctore erit. Si autem et addiderimus ursos, lupos, sues et cervos silvestres, licet facile de Scripturis monstrari non possit, exempla tamen non deerunt. II. Quamvis exustiones istae, super quibus movemini, non multum distent a ve
Abbreviated transcription (Latin):
ł nominat: Quod & quidã uenenendus fr̃ significau
nobis maxime in quadat̃ ecđa ubicuius dẽ sc̃ĩ corpꝰ uenerat᷑
nomine firmini : Et nunc ꝑuos comperimus adhuc &iam
alio genere fieri ut uideant᷑ & senoiantur in corporibus
hominum stigmata exustionis quasi si sulphur arsisse in lo¬
cis illis contigiss&: Nec tamen mori aliquem exis dictum
est nobis nec quemq alia ante infirmitate languentẽ cu¬
rari: Quȩ uidentes utriusq: sexus & diuersȩ ae tatis
homines afferunt in loco. aut sicut dicitis locis : Lam enim
& in aliis fieri uidetur quȩ dã donaria quȩ unus quisq:
potest aut incuro & argento uł pecoribus aut in qͥbis¬
cũq sp&ieb: nullius exortatione nulla netione adm¬
niti sed inrationabili terrore ꝑterrit: Quod nobis
multũ stulte fieri uidetur. cũ nulla signa sanitatũ
nulla spes ꝓpitiationis ibidẽ demonstrentur: Propter
quod facilius a uerti potenet: qua e ẽt cautela custo¬

Expanded text:
vel nominat. Quod et quidam venerandus frater significavit vel nominat. Quod et quidam venerandus frater significavit nobis; maxime in quadam ecclesia ubi cujusdam sancti corpus veneratur, nomine Firmini. Et nunc per vos comperimus adhuc etiam alio genere fieri, ut videantur et sentiantur in corporibus hominum stigmata exustionis, quasi si sulphur arsisse in locis illis contigisset: nec tamen mori aliquem ex his dictum est nobis, nec quemquam alia ante infirmitate languentem curari. Quae videntes utriusque sexus et diversae aetatis homines, offerunt in loco, aut, sicut dicitis, locis. Jam enim et in aliis fieri videntur quaedam donaria quae unusquisque potest, aut in auro et argento, vel pecoribus, aut in quibuscunque speciebus, nullius exhortatione, nulla ratione admoniti, sed irrationabili terrore perterriti: quod nobis multum stulte fieri videtur; cum nulla signa sanitatum, nulla spes propitiationis ibidem demonstrentur: propter quod facilius adverti poterat qua esset cautela custo
Abbreviated transcription (Latin):
uni uersali ecđae dõpublice supplicatur : obsistente in¬
fidelium & dõ aduersantiũ duritia &iaindicti p̃cȩp¬
ti oocasione diabolilaqueis remaneant implicate:
Certe in sacris ha nonibus constitutũ: utsiqui exess ad
iptismũ uenerint si uolueritep̃s ał quilib& fidelium
redimendi eos habeat potestatẽ : Quodnos libentis sime
facere cupimus hoc tantummodo postulantes ut eis uepi¬
endi adfidem facultas libene tribuatur: Nec hoo dici¬
mus quode isfilios uł seruos eex uiolenter auferendos eẽ
sentiamus sedut uemientibus a dfidem ad ab infidelib
licentia non negetur: ł¬
AMRARTHOLOMET̃ EẼMI DEQUORUNDAM
INLUSIONE SIGNORUAL
euerentissimo ac dilectissimo domno& frĩbar diolo
unt̃m quonam modo accipi debeat illud quod in quodã loco
cȩperunt fieri quȩ dũ ꝑ cussi ones ita ut cadereat quidã mo¬
re epllemticoꝵ uł gorũ quos uulgus dȩ monia cosputat

Expanded text:
universali Ecclesia Deo publice supplicatur, obsistente inuniversali Ecclesia Deo publice supplicatur, obsistente infidelium et Deo adversantium duritia, etiam dicti praecepti occasione diaboli laqueis remaneant implicatae. Certe in sacris canonibus constitutum, ut si qui ex eis ad baptismum venerint, si voluerit episcopus, vel quilibet fidelium, redimendi eos habeat potestatem . Quod nos libentissime facere cupimus; hoc tantummodo postulantes ut eis veniendi ad fidem facultas libera tribuatur. Nec hoc dicimus quod eis filios vel servos eorum violenter auferendos esse sentiamus, sed ut venientibus ad fidem ab infidelibus licentia non negeturBartholomeum de quorumdam inclusione signorum I. Reverendissimo ac dilectissimo domino et fratri Bartvestram, quonam modo accipi debeat illud quod in quodam loco coeperunt fieri quaedam percussiones, ita ut caderent quidam, modo epilepticorum, vel eorum quos vulgus daemoniacos putat,
Abbreviated transcription (Latin):
fendimus : Sihassequsmur impane tors indignationẽ ue¬
remur maxinie cummagister infideliũ iudȩ orum inces¬
santer nobis cõminetur semissos depalatio ad ducturitm
qui pistius modi rebus nos iudicent & dis tringant: Quȩ res nori
solum nobis ꝑturba nonẽ affert: uerum &iam eis qui a d fidẽ
facilec onuertipo tenent quantũ ingenet impedimentum
unẽe est prudentiae estimare : Unde patres scissim ac dõ
amantissimo liȩc nr̃ pericula quasiurã piis a nimis ꝑpende¬
tes intercedite apud xpĩa nissimum & de mentissimumim¬
peratorẽ ut huius modi impedimentum descã eccła alfe¬
ratur & intermulta & maxima quȩ piissimȩ & iustassinug
intrsdito & conseruato sibi axp̃o disponit imperio &iam hu
rei ꝓpt̃ amorẽ ipsius xp̃i miseri cordissima & solita benita¬
te succurrat: ne animȩ ex quib grix fideliũ augeri
potenit & ꝓquarũ salute indiebus passionis dominie ab

Expanded text:
fendimus; si has sequimur, imperatoris indignationem vefendimus; si has sequimur, imperatoris indignationem veremur; maxime cum magister infidelium Judaeorum incessanter nobis comminetur se missos de palatio adducturum, qui pro istiusmodi rebus nos judicent et distringant. Quae res non solum nobis perturbationem affert; verum etiam eis qui ad fidem facile converti poterant, quantum ingerat impedimentum, vestrae est prudentiae aestimare. Unde, Patres sanctissimi ac Deo amantissimi, haec nostra pericula quasi vestra piis animis perpendentes, intercedite apud Christianissimum et clementissimum imperatorem, ut hujusmodi impedimentum de sancta Ecclesia auferatur, et inter multa et maxima quae piissime et justissime in tradito et conservato sibi a Christo disponit imperio, etiam huic rei propter amorem ipsius Christi misericordissima et solita bonitate succurrat; ne animae, ex quibus grex fidelium augeri poterat, et pro quarum salutem in diebus passionis Dominicae ab
Abbreviated transcription (Latin):
les habent dominos non contemnant quia fr̃ssunt sed
magis seruiant quia fidelessunt & c&r̃: In quib: uer¬
bis euidentłir de omnib xp̃i anisseruis. sed quorum alii
fidelib alii infidelib dominis seruebant loquitur
Et tamen ini fidelium dominoꝵ seruis p̃ceptut consti¬
tuit : qui tunc utiq: ad huc infidelitatis uinculo tene¬
rentur obstricti si in hiaore eoꝵ quib: seruiebant ar¬
bitriũ sequerentur : Lesus est phile moa a seruo one¬
simo quẽ pculus apłs inuinculis positus ad xp̃ĩ fidem conuertit
sacribaptis matis fonte abluit: Nex superhis phile mon consalit
sedutuł credentem atqbaptitatũ quasi uiscera apłi suscipi¬
at admonetur: Quas nos austoritates se quicupienter & prȩ¬
ceptum quod quasi eximperi ed ꝓfentur auctoritate tneus¬
gredi m&uontes interduo uersemur pericula: Sienĩ prȩ¬
ceptũ illud obseruamus negleotis eedesia sticis regulis d m̃ of¬

Expanded text:
les habent dominos, non contemnant, quia fratres sunt, sed les habent dominos, non contemnant, quia fratres sunt, sed magis seruiant, quia fideles sunt et dilecti, qui bebis evidenter de omnibus Christianis servis, sed quorum alii fidelibus, alii infidelibus dominis serviebant, loquitur. Et tamen infidelium dominorum servis praecepta constituit: qui tunc utique adhuc infidelitatis vinculo tenerentur obstricti, si in hac re eorum quibus serviebant arbitrium sequerentur. Laesus est Philemon a servo Onesimo, quem Paulus apostolus in vinculis positus ad Christi fidem convertit, sacri baptismatis fonte abluit; nec super his Philemon conqueritur, sed etiam credentem atque baptizatum quasi viscera Apostoli suscipiat admonetur. Quas nos auctoritates sequi cupientes, et praeceptum, quod quasi ex imperiali profertur auctoritate, transgredi metuentes, inter duo versamur pericula. Si enim praeceptum illud observamus, neglectis ecclesiasticis regulis, Deum of
Abbreviated transcription (Latin):
uitute quȩ illi tantũ deb&ur. mandauit: dnm̃ dm̃
tuũ timebis & illi soliseruies: Et apłs. Fundẽ in teriorẽ ho¬
minẽ eb omni sexudiuersitate ab omni conditionis & ge¬
neris distantia liberũ eẽ demonstnons: Itadoc& expoli¬
antes uos ueterem hominẽ cũ actibus eius & induen¬
tes nouũ eũ qui renouatur in agnitionẽ scđm imagi¬
nem eiꝰ qͥ cnea uit eum ubi non est gentilis &iudgus
circũcisio & preputiũ barbarus & scyta seruus & liber
sedomnia & in omnib: xp̃s: Cũ ergo hi qui a dbaptismũ
ueniunt ꝑ agnitionẽ ucreatoris in interiore homine
qui cihomni seruitutis conditione liber est renouent᷑.
quȩ netio eẽ potest ut idserui absq ꝑmissu dominosuꝵ
consequi ꝓhibetntur : Nec seruire eis dõ liceut : nisi
licentiã ab hominib: imp& neuerint certe inepła
iugo serui dominossuos omnihonore dignos arbitrentur:
ne nomen dñi & doctrina blasfem&ur: qui aut̃ fide¬

Expanded text:
vitute, quae illi tantum debetur, mandavit: Dominum Deum vitute, quae illi tantum debetur, mandavit: Dominum Deum tuum timebis, et illi soli servies. Et Apostolus eumdem interiorem hominem ab omni sexus diversitate, ab omni conditoris et generis distantia liberum esse demonstrans, ita docet: Exspoliantes vos veterem hominem cum actibus ejus, et induentes novum, eum qui renovatur in agnitionem, secundum imaginem ejus qui creavit eum; ubi non est gentilis et Judaeus, circumcisio et praeputium, Barbarus et Scytha, servus et liber; sed omnia et in omnibus Christus. Cum ergo hi qui ad baptismum veniunt, per agnitionem Creatoris in interiore homine qui ab omni servitutis conditione liber est, renoventur; quae ratio esse potest ut id servi absque permissu dominorum suorum consequi prohibeantur, nec servire eis Deo liceat, nisi licentiam ab hominibus impetraverint? Certe in epistola iugo serui, dominos suos omni honore dignos habeant, ne nomen domini et doctrina blasphemetur. qui autem fide
Abbreviated transcription (Latin):
ciliationis & sadutis omnib: hominib: in differenter in lux̃
Quis tantȩ bonitati di iniuriã facere p̃sumat ponen¬
dolegẽ mise netionieius & ad arbitriũ impioꝵ eam
implorantib: imꝑtien dã constituendo quorũ ꝑtina¬
cissimu ꝑfidi nonsolũ neminẽ suoꝵ adfidẽ xpĩ ꝑ
mittitꝰ accedere: sod &iã credentes publice & occul¬
te blas phemare & de testari noncessat: deniq & pie
rae limo formauit & decostaeius adutorium illi simile
sibifecit quiq: exeis omne gonꝰ humanũ quasi exuno fon¬
te & una radice ꝓpagauit oms unius conditionis fecerit
& lic& peccatis eigentibus iustissimo & occultissimo
etꝰ iudicio aliis diuersis honorib: sublimati alii serui¬
tutis iugo de p̃ssisunt: Ita tam̃ aserus corporcle
ministeriũ dominis exhiberi ordinuerit ut in te¬
riorẽ hominẽ adimaginẽ suã conditũ. nulli hominum
nulli angłoꝵ nallio mnino creaturae se dsibi soli uolue¬
rit eẽ subiectũ: Vnde & inlege sua de hao mentis ser¬

Expanded text:
iationis et salutis omnibus indifferenter illuxit, quis tantae bonitati Dei injuriam facere praesumat, ponendo legem miserationi ejus, et ad arbitrium impiorum eam implorantibus impertiendam constituendo, quorum pertinacissima perfidia non solum neminem suorum ad fidem Christi permittit accedere, sed etiam credentes publice et occulte blasphemare et detestari non cessat? Denique et pirae limo formavit, et de costa ejus adjutorium illi similem sibi fecit, quique ex eis omne genus humanum quasi ex uno fonte et una radice propagavit, omnes unius conditionis fecerit. Et licet peccatis exigentibus, justissimo et occultissimo ejus judicio, alii diversis honoribus sublimati, alii servitutis jugo depressi sunt, ita tamen a servis corporale ministerium dominis exhiberi ordinaverit, ut interiorem hominem ad imaginem suam conditum, nulli hominum, nulli angelorum, nulli omnino creaturae, sed sibi soli voluerit esse subjectum. Unde et in lege sua, de hac mentis ser
Abbreviated transcription (Latin):
rc̃ dõ holo causto mata & ui tulo anniculos numquid
pla caripotest dñs in milib: arietum. cut in multis milib
ꝓscelere meo fructum uentris mer ꝓpeccato animȩ meco
&cum inlus omnib: negetur sub inferturilico in quibus
dns platccari possit cumdicit In dicabo tibi o homo quid
sitbonũ : & quid dñs quȩrat ate: Utiq facere iuidicium
& dligere miseri cordicm & sollictum ambulare cum
dõ tuo: Sicut enim rephensibile est rempciuperum non
pccuperib distribuere : sic in fruotuosum siea quȩ debe¬
peot ecdae debitũ m reuerentiam exhibentibero¬
gari cupiditatis estu anhelantibus. uel auare ser¬
uanda uel abutenda ꝓdige confenentur:¬

Expanded text:
ram ei holocaustomata, aut vitulum anniculum? numquid placari poterit Dominus in millibus arietum? aut in multis millibus pro scelere Et cum in his omnibus negetur, subinfertur illico in quibus Dominus placari possit, cum dicit: Indicabo tibi, o homo, quid sit bonum, et quid Dominus quaerat a te. Utique facere judicium, et diligere misericordiam, et sollicitum ambulare cum Deo tuo. Sicut enim reprehensibile est rem pauperum non pauperibus distribuere; sic infructuosum, si ea quae deberent Ecclesiae debitam reverentiam exhibentibus, erogari, cupiditatis aestu anhelantibus, vel avare servanda vel abutenda prodige conferantur
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ut ñ multũ dist& ab illa pauli sa mosteni p̃dicatione:
de inde subiungitis quasi exortantes nos ac dicentes
Sed quomodo nondũ erat cap̃s legite librũ betatisupͣ dio¬
tipa tris augustini capitulo .u. & ponitis ipsũ capitulum
multo aliũ sensum c̃tinentẽ quã uossentitis: Inillo enĩ
cupitulo scriptũ est : Cũ ergo xp̃i nom̃ etceo illisit qđ scrip¬
tũ est. vnxit te ds̃ ds̃tuus oleo eocultationis p̃participib
tuis : Vnde adid qđ homofactus est ꝑtin&. id est qđ formã
serui accipiens. habituẽ inuentus ut homo: Quiutiq ha¬
bitꝰ coepit ex tempore : De ipsotam̃ eodẽ q: xpãdictũ ẽ:
mittens : sed formã serui accipiens : Ecoe uerbabeati
gustini de qͥb: uos uultis affirmare dm̃ uerbũ.
xp̃ĩ nom̃ pͥus non habuisse quã caro factũ est c̃ũ e contra¬

Expanded text:
 ut non multum distet ab illa Pauli Samosateni praedicatione. XVII. Deinde subjungitis, quasi exhortantes nos ac dicentes: « Sed quomodo nondum erat Christus? » Legitis librum supradicti beati Patris Augustini, capitulo 6, et ponitis ipsum capitulum, multo alium sensum continentem quam vos sentitis. In illo enim capitulo scriptum est: « Cum ergo Christi nomen ex eo illi sit quod scriptum est, Unxit te Deus, Deus tuus oleo exsultationis prae participibus tuis. Unde ad id quod homo factus est, pertinet, id est, quod formam servi accipiens, habitu est inventus ut homo, qui utique habitus coepit ex tempore: de ipso tamen eodemque Christo dictum est,  Dei amittens, sed formam servi accipiens. » Ecce verba beati Augustini, de quibus vos vultis affirmare Deum Verbum Christi nomen prius non habuisse quam caro factum est, cum e contra
Abbreviated transcription (Latin):
sed &ĩ crodentes afide deicere insistebat: Vnde
& ipsos duces ao magis tros fidei xp̃ĩ anȩ quorũ doctrina¬
totũ poene orbẽ. contra sua scita
ũ : in epła qq ad timotheũ posto ꝓomnib: hominib: orari
& obse onetiones fieri p̃cepit apłs. ad ex tremũ intulit:¬

Expanded text:
sed etiam credentes a fide dejicere insistebat. Unde sed etiam credentes a fide dejicere insistebat. Unde et ipsos duces ac magistros fidei Christianae, quorum doctrintotum pene orbem contra sua scita vit. In epistola quoque ad Timotheum, postquam pro omnibus hominibus orari et obsecrationes fieri praecepit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit saluuserit : Quod& illi & oms de incepse o łasto¬
ci rectores omnifide & constantia obseruantes o non
solũ seruos quorũ lib& hominũ uerũ &ut̃ amiuges&
soboles impenctoꝵ & consulũ. & p̃dicando ad fide con¬
uertere & conuersos nullius oxpectata licenta barti¬
lare minime dubitarunt: Qđ cũ in alioꝵ gestis facile sit
roto noscere p̃cipuȩ in apłicis lit teris omnilucȩ clarius
de monstnotur: Legimus nũq infine epłae ad phylipen¬
ses : ita: Salutant uos om̃s scĩ maxime aut̃ quide iese¬
ris domosunt quẽ impiissimũ neronẽ fuisse nemoquis
dubit& cuius domesticos & ministros aulȩ regiȩ nullus
ambigit p̃dicatione apłica conuersos nũ quat mbaptis¬
mignt̃ sc̃ĩficari potuisse : sieius suꝑhaore uoluntas aut
ꝑ missio expectaret᷑ qui maximo ꝑsecutionis errore.
ñ solũ incredulos nead fidẽ uenirent de terrebat:

Expanded text:
fuerit, salvus erit. Quod et illi et omnes deinceps ecclesiastifuerit, salvus erit. Quod et illi et omnes deinceps ecclesiastici rectores omni fide et constantia observantes, non solum servos quorumlibet hominum, verum etiam conjuges et soboles imperatorum et consulum, et praedicando ad fidem convertere, et conversos nullius exspectata licentia baptizare minime dubitarunt. Quod cum in aliorum gestis facile sit recognoscere, praecipue in apostolicis litteris omni luce clarius demonstratur. Legimus namque in fine Epistolae ad Philippenses IV, 22 ita: Salutant vos omnes sancti, maxime autem qui de Caesaris domo sunt. Quem impiissimum Neronem fuisse nemo quis dubitet; cujus domesticos et ministros aulae regiae nullus ambigit praedicatione apostolica conversos, nunquam baptismi gratia sanctificari potuisse, si ejus super hac re voluntas aut permissio exspectaretur; qui maximo persecutionis terrore, non solum incredulos, ne ad fidem venirent, deterrebat,
Abbreviated transcription (Latin):
IMERUM DEPABIISMO RDAI CORYMANCIEORUAL
a gobardus seruulus Nouerit mansue tu¬
doꝰ unc prudentissima id circome adutrũ¬
q p̃sumpsisse quȩ secuntur scribere :¬
đm abq ambiguo uos noui p̃cipuos & pene solos inuia dieẽ
adiutores xp̃i anissimi impenetoris. & ꝓptered impdatio
eẽ unũ semꝑ & dterũ frequenter : ut in operibus pietit¬
tis quȩ absq omni errore querenda inuenienda te¬
nenda sunt: Vosilli prudentissimis ur̃is sug gessionibus
sitis exhortatores & ut dixi aduitores: Scripsi sinceritatiunt̃e
singulos breuos indiculos significans uob quandã feminũ
ꝑsecutiones sustinere ꝓpt̃ fidẽ quã suscepit xpi quas ꝑip
p̃ceptũ sit qͥb absq ulla discretione ꝑ sonarũ absq: ulla
exceptiune conditionũ genene lit̃ dictũ est: Funtes do¬
c& eoms gentes. baptitantes eas in nomine patris& fi¬
lii & spu sc̃ĩ Etiterũ : Funtes inmundũ uniugrsũ p̃di
cate eugłm omnicreaturȩ quicrediderit & bapitas

Expanded text:
impium de baptismo Judaicorum mancipiorum Agobardus servulus. Noverit mansuetudo vestra prudentissima idcirco me ad utrumque praesumpsisse quae sequuntur scribere, quoniam absque ambiguo vos novi praecipuos et pene solos in via Dei esse adjutores Christianissimi imperatoris, et propterea in palatio esse unum semper, et alterum frequenter, ut in operibus pietatis quae absque omni errore quaerenda, invenienda, tenenda sunt, vos illi prudentissimis vestris suggestionibus sitis exhortatores et, ut dixi, adjutores. Scripsi sinceritati vestrae singulos breves indiculos, significans vobis quamdam feminam persecutiones sexcellens eleemosyna vobis manet, ut de nulla alia possit esse major. Nunc autem causam hujus persecutionis, quae et fomes impii erroris esse potest, me vobis significante cognoscere dignamini. Quoddam praeceptum Judaei circumferunt, quod sibi datum ab m omni creaturae. Qui crediderit, et baptizatus
Abbreviated transcription (Latin):
Reputantes apudse macipsos & dicentes in cordib suis
Si quȩrela deme ad pdatiũ uenerit : causa ad causidi¬
cos dirigetur: Illic inueniũ patrentes uel amicosplures
ꝑ quos indubitanter fi& ut regedem offensionẽ nullam
incurram : Quut donũ absconditum extingu& iras & his
qͥ timen dus est aliis in terpositis. non uidebitꝰ insipientias
nrtẽs: Tedib uir eximiȩ occasionib: totumpȩne illud
euasisse głabatur: Apud paga nos uero uehementius
efferuescere mar tyrbectissimus cypritnus lugubri
nimis acmerentiuoce deflebat : inter leges in quiens
ipsas delinquitur. interiunt peccatur : in nocentia nec
illio ubi defenditur reseruatur : quis int hȩc uero sub¬
ueniat pectronus. sitd p̃uaricatur & decipit: iudex
sed sentĩ uendit quise de crimina uindicaturus
admittit. & ut reus in nocens pereat. fit nocensiu¬
dem nullus delegib: m&us. de questore de iudice
pauor nullus: Qđ potest redimi nontimetur admit¬

Expanded text:
reputantes apud semetipsos, et dicentes in cordibus suis: reputantes apud semetipsos, et dicentes in cordibus suis: Si querela de me ad palatium venerit, causa ad causidicos dirigetur. Illic inveniam parentes vel amicos plures, per quos indubitanter fiet ut regalem offensionem nullam incurram, quia donum absconditum exstinguet iras, et is qui timendus est, aliis interpositis, non videbit insipientias nostras. Talibus, vir eximie, occasionibus totum pene illud evasisse gloriabatur, apud paganos vero vehementius effervescere martyr beatus Cyprianus lugubri nimis ac moerenti voce deflebat: « Inter leges, inquiens, ipsas delinquitur, inter jura peccatur: innocentia nec illic ubi defenditur reservatur. Quis inter haec vero subveniat? Patronus? Sed praevaricatur, et decipit. Judex? Sed sententiam vendit: qui sedet crimina vindicaturus, admittit; et ut reus innocens pereat, fit nocens judex. Nullus de legibus metus: de quaestore, de judice pavor nullus: quod potest redimi, non timetur admit
Abbreviated transcription (Latin):
tere rerum sũ mamregentis quatinus & in disposi¬
tione aequitatis illieẽtis suffnegator: & in remu¬
neratione becntu dinis particeps: Nunc igitur qͥd
potissimum expedit deuotissimȩ intentionis urãe.
nisi ut omni conamine omniq: mentis aoiisu: Ita in
dispositionẽ rerũ saga cissimȩ uigila is. ut opprimet¬
tur iniquitus destruatur fucus & dolus dissip&ur
preuites. contenitur orudelitas. erigitur iustitia
consoletur humilitas. roboretur fides. sere netur eccła :
Nouerit namq: prudentia ura inistis regionibus quib:
nos uitinisumus intantum sexuritatuẽ unisse imprȩ tio¬
tem ut pȩne: nullus inueniatur qui iustitutin dili¬
gat ab in iustitia quȩ retedat : nisi ciuus diuina in¬
spinctio mentem tangit & deducit uolunta tem
ita ut gratuitũ pute tur ubicũq bonitatis uestigiet
conspitiuntur : Quieuittimor regũ & legum in mul¬
tis adeo ut pleriq: impsentine minem timendũ puteN

Expanded text:
tere rerum summam regentis; quatenus et in dispositere rerum summam regentis; quatenus et in dispositione aequitatis illi essetis suffragator, et in remuneratione beatitudinis particeps. Nunc igitur quid potissimum expedit devotissimae intentioni vestrae, nisi ut omni conamine omnique mentis adnisu, ita in dispositionem rerum sagacissime vigiletis, ut opprimatur iniquitas, destruatur fraus et dolus, dissipetur pravitas, conteratur crudelitas, erigatur justitia, consoletur humilitas, roboretur fides, serenetur Ecclesia? Noverit namque prudentia vestra, in istis regionibus, quibus nos vicini sumus, in tantam securitatem venisse impietatem, ut pene nullus inveniatur qui justitiam diligat ab injustitiaque recedat, nisi cujus divina inspiratio mentem tangit et deducit voluntatem; ita ut gratuitum putetur, ubicunque bonitatis vestigia conspiciuntur. Quievit timor regum et legum in maltis; adeo ut plerique in praesenti neminem timendum putent,
Abbreviated transcription (Latin):
RIA DEINUSTICUS
norum prestantissimo atq: in lustrissi momet fredo ago¬
berdus inxp̃õ dño iiuificatore ac saluatore nrõ uitã
& sadutem at ternam: Obsecro p̃cellentissimamelari¬
tatem urãm. ut pacienter & dementer udire digne¬
tur quȩ fide ł sug gerit seruulus: Quia teste dõ quiꝰ scru¬
taturcorda &renes non aliit intentionȩ dico : nisi
ꝓpt̃ ꝓfectum ꝓsperitatis urãe p̃sentis parit̃ & futu¬
rae: Vmps̃ sempi ternus & misericors ds apudquẽ ni¬
hil p̃teritũ nihil futurum est sed omnia uolumina
sȩculoꝵ quȩ apud mortales & temporales uoluuntur
intemponoliter apud eũ presentia ꝑmanent : Plegit
uos ante mundi constitutionẽ futurũ nr̃ispericulosis
temporibus ministrũ imprĩs & imperii & pnrecete¬
ris honori ficauit & ditauit non solũ exterius. ue¬
rum &iam interius: Prudentia uidelic& iustitia
fortitudine & temperentia quib: scđ mscriptunes
nhil utilius est inuite hominis: Constituitq: uos in loc¬

Expanded text:
ria de injustiis Virorum praestantissimo atque illustrissimo Matfredo Agobardus in Christo Domino vivificatore ac salvatore nostro vitam et salutem aeternam. Obsecro praecellentissimam claritatem vestram ut patienter et clementer audire dignetur quae fidelis suggerit servulus: quia, teste Deo qui serutatur corda et renes, non alia intentione dico, nisi propter profectum prosperitatis vestrae praesentis pariter et futurae. Omnipotens, sempiternus, et misericors Deus, apud quem nihil praeteritum, nihil futurum est, sed omnia volumina saeculorum quae apud mortales et temporales volvuntur, intemporaliter apud eum praesentia permanent, elegit vos ante mundi constitutionem futurum nostris periculosis temporibus ministrum imperatoris et imperii, et prae caeteris honorificavit et ditavit, non solum exterius, verum etiam interius, prudentia videlicet, justitia, fortitudine et temperantia, quibus secundum Scripturas nihil utilius est in vita hominis; constituitque vos in la
Abbreviated transcription (Latin):
tis ab nehã fuisse sine cp̃o. apłsait : Igitur qͥea fide s̃
benedicent᷑ cũ fideli ab nehiã : Et iterũ xp̃s nos rede mit
de made dicto legis fact ꝓnobis maledictũ ut ingenti¬
dictione abrchã : Et nos bene dictos &ic̃ diuersospu
unctosait ille xp̃s potuerit eẽ non xp̃ianꝰ. Nosq ꝓp̃ia¬

Expanded text:
tis Abraham fuisse sine Christo. Apostolus ait: Igitur qui ex fide sunt, benedicentur cum fideli Abraham. Et iterum: Christus nos redemit de maledicto legis, factus pro nobis maledictum, ut in gentidictione Abraham et nos benedictos, etiam diverso spiritu unctos, ut ille Christus potuerit esse, non Christianus, nosque Chri
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt ꝑdito consilio meliore : Melius enim facerent sisut
pcuiperib & hospitib erogarent & ad presbiteros eccłae cur
sieẽ ntsigna sanitatum quȩ dõ largiente ꝑ meritas cõrã
concessa uiderentur: concursus adea demlo cat consequens
et̃t Et si aliquid obsationum ibidareturmore er łastico
usu misdȩ: Nunc autẽ quia cupiditan quorundã & aua¬
itide fcimulantur : non exinde honoratur dñs nec
pcuperibus suc curritur : Hanc enimremsi scđm uolun¬
tatẽ dĩ agerent iuxtet quod ꝑ oms scãsscriptunes eamds
hominib: uoluit indicari soirentutiq: qua in sublimiter

Expanded text:
faciant, perdito consilio meliore. Melius enim facerent, si sua faciant, perdito consilio meliore. Melius enim facerent, si sua pauperibus et hospitibus erogarent, et ad presbyteros Ecclesiae currsi essent signa sanitatum, quae Deo largiente per merita sanctorum concessa viderentur, concursus ad eadem loca consequens esset; et si aliquid oblationum ibi daretur more ecclesiastusu misericordiae. Nunc autem quia cupiditati quorumdam et avaritiae famulantur, non exinde honoratur Deus, nec pauperibus succurritur. Hanc enim rem si secundum voluntatem Dei agerent, juxta quod per omnes sanctas Scripturas eam Deus hominibus voluit indicari; sciren
Abbreviated transcription (Latin):
scripturae : Et cũ sicut supre diximus non semꝑ nec inom¬
nib diabolus accipiat potestatẽ semꝑ ta menhabeat
momnib: & ꝑomnit omnimodat̃ nocendi uoluntactem
Maxime millos inhuat quib: ut dictũ est preualere se
posse uid& eo quod sint etiguȩ fidei & uicui pondere
rationis Et inde est quod pueros acpuellas & heb&es
quosq deicere uidetur & macculis exustionis notare:
Quodutiq fidelis quisq: & ratione p̃ditus cũ uid& aut
audit cor adsolius dĩ timorem leuat qui non ꝑmittit
nos temptari supne id quodferre possumus: Sicut faci¬
endũ est oriai cumbestia rum dentibus aut unde¬
cumq uel abi cumq: flagella mur ueł cdior flugelleori conspr¬
cimus : Quo duero illi de quibus nobis in notuistis ad easdem
eccłtis inquib: ꝑcutiuntur concurrunt & quic quid possunt
donant nos credimus omnino quod terroribus decepti hoo

Expanded text:
Scripturae. XI. Et cum, sicut supra diximus, non semper nec in omScripturae. XI. Et cum, sicut supra diximus, non semper nec in omnibus diabolus accipiat potestatem, semper tamen habet in omnibus et per omnia omnimodam nocendi voluntatem, maxime in illos inhiat quibus, ut dictum est, praevalere se posse videt, eo quod sint exiguae fidei et vacui pondere rationis. Et inde est quod pueros, ac puellas, et hebetes quosque dejicere videtur, et maculis exustionis notare. Quod utique fidelis quisque, et ratione praeditus, cum videt, aut audit, cor ad solius Dei timorem levat, qui non permittit nos tentari supra id quod ferre possumus. Sicut faciendum est etiam, cum bestiarum dentibus aut undecunque vel ubicunque flagellamur, vel alios flagellari conspicimus. XII. Quod vero illi de quibus nobis innotuistis, ad easdem ecclesias in quibus percutiuntur concurrunt, et quidquid possunt, donant; nos credimus omnino quod terroribus decepti hoc
Abbreviated transcription (Latin):
reuelationum extollat me datus est mihistimulus carnis
meae angłs si tanȩ qui me colufita: Terrores &iam tribula¬
tionum ꝑde monesfieri. in librospientiae legimus ubi cum nar¬
rar& scriptun deꝑcussionib ȩgepti quas ꝑmalos angłos inimis¬
sas psed imysta demonstrat aitꝰ inter alia: Neq eniim quȩ conti
ne batillos spelunca si ne timore custo diebat: Qm̃ sonitus des¬
cendens ꝑturbabat illos & ꝑsonȩ tristes apparentes pauo¬
rem illis prestabant : Vnde & ꝓphoa ꝓtectionem dĩ uiro
iusto ꝓmittit dicens: Scuto circum dabitte ueritas eius
nontimebis atimore nocturno. a sitgitta uolante ꝑdiẽ
ane gotio ꝑ ambulante in te nebris ab incurso & demonio
meridicino : Has iteq: aduersarias potestates : adõex¬
pectare & desidenere potestatemferiendi & nocendũ
acdis demonstret in euangłio ubiait discipulis suis:
om̃s bestiae silue : Catuli leonum rugientes ut rapiant
& quȩrant ado ȩscamsibi: Et multis cdus locis. diuinae

Expanded text:
 datus est mihi stimulus carnis meae, angelus Satanae, qui me colaphizet. X. Terrores etiam tribulationum per daemones fieri in libro Sapientiae legimus: ubi cum narraret Scriptura de percussionibus Aegypti, quas per malos angelos immissas Psalmista demonstrat, ait inter anebat illos spelunca, sine timore custodiebat: quoniam sonitus descendens perturbabat illos, et personae tristes apparentes, pavorem illis praestabant . Unde et Propheta protectionem Dei viro justo promittit, dicens: Scuto circumdabit te veritas ejus. Non timebis a timore nocturno, a sagitta volante per diem, a negotio perambulameridiano. Has itaque adversarias potestates a Deo exspectare et desiderare potestatem feriendi et nocendi et Dominus demonstrat in Evangelio, ubi ait discipulis suis. omnes bestiae silvae, catuli leonum rugientes, ut rapiant et quaerant a Deo escam sibi; et multis aliis locis divinae
Abbreviated transcription (Latin):
ges nec duos simul pontifices illo tempore: nã qđ reges
& pontifices ungebant᷑ ñ alit̃ nisi uno decedente un suc¬
cedens ungebantur in figune unius ueri xp̃i: Et hi qͥdã
dicebant᷑ xp̃i : Sed nos depatria st chis in t̃rogamus quo¬
modo eoscreditissine uisibili cdris mate absq aqua
baptis mo᷑tis: Sed unctos inuisibli tantũ & spãli chris mate¬
Similit inueteri testam̃to. non solũ om̃s scõspatriarchas¬

Expanded text:
ges, nec duo simul pontifices illo tempore. Nam quod reges ges, nec duo simul pontifices illo tempore. Nam quod reges et pontifices ungebantur, non aliter, nisi uno decedente, unus succedens ungebatur in figura unius veri Christi: et hi quidem dicebantur christi. XX. Sed nos de patriarchis interrogamus, quomodo eos creditis sine visibili chrismate, absque aqua baptismatis, sed unctos invisibili tantum et spiritali chrismateSimiliter in Veteri Testam
Abbreviated transcription (Latin):
dñs captꝰ est impeccatis nr̃is: de inde subiungitis dicen¬
tes : Non ergo omis dirismate unctus xpĩa nꝰ dicendus
est potius enim illi xp̃i quã xpĩani dicebantur.
ut illud inpselinis: Nolite tangere xpõs meos: Inhis
uerbis nr̃is negatis unctos idest reges & pontifices fuisse
xpĩa nos & ponitis testimoniũ psodmi qđ non de pontifi¬
cib aut regib sediantũ depatriardis. ab nehã sciliae
isa ac &iacob: Scriptune dicit : Ipsienĩ tnensier̃ degen¬
te ingentẽ & deregno ad populũ alterũ: Ideside
chaldea in mesopotamiam: deinde in tnomchanaan
&ȩgeptũ ac rursũ ingerare : Pro ipsis correptis reges:
abimelech. scilic& pharao. hemor & sichẽ & alii. Suꝑ
ipsis p̃cep̃ dñs. nolite tangere xpõsmeos dicens : Non
ta muerb̵ quã certitudine defensionis: Ecce hab& is
xpõsdictospatri archas quos nulla omnino corpora¬
li unctione ꝓbare poteritis fuisse unctos : Vnde

Expanded text:
nus captus est in peccatis nostris. XIX. Deinde subjungitis, dicentes: « Non ergo omnis chrismate unctus, Christianus dicendus est. Potius enim illi Christi quam Christiani dicebantur, ut illud in Psalmis: Nolite tangere Christos meos. » In his verbis vestris negatis unctos, id est, reges et pontifices, fuisse Christianos; et ponitis testimonium psalmi, quod non de pontificibus, aut regibus, sed tantum de patriarchis, Abraham scilicet, Isaac, et Jacob, Scriptura dicit: Ipsi enim transierunt de gente in gentem, et de regno ad populum alterum, id est de Chaldaea in Mesopotomiam, deinde in terram Chanaan, et Aegyptum, ac rursum in Gerare. Pro ipsis correpti sunt reges, Ahimelech scilicet, Pharao Hemor, et Sichem, et alii. Super ipsis praecepit Dominus, Nolite tangere christos meos, dicens non tam verbis, quam certitudine defensionis. Ecce habetis christos dictos patriarchas, quos nulla omnino corporali unctione probare poteritis fuisse unctos. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
nũ corpꝰbaptitati sumꝰ siue iudȩi si uerentiles siue
serui siue liberi & oms inuno spũ baptitatisumꝰ: hoc spũ
unctis patri ardiȩ. hoc multi martyres qͥsine baptis¬
mate corporali aduitã ȩternã traensierunt :
Qui om̃s quomodo unũ corpꝰ baptitatisumꝰ partriarebȩ
scilic& & martyres cũ c&eris fidelib: ueteris & nouites

Expanded text:
ei, sive gentiles, sive servi, sive liberi, et omnes in uno Spiritu potati sumus. Hoc Spiritu uncti sunt patriarchae, hoc multi martyres, qui sine baptismate corporali ad vitam aeternam transierunt. Qui omnes quomodo unum corpus baptizati sunt, patriarchae scilicet et martyres, cum caeteris fidelibus Veteris
Abbreviated transcription (Latin):
cidĩ & hominũ homo xp̃sđis sequester est dictus.
Ante quam uero humanũ corpus assumer&. & cẽt
apud patrem ad om̃s scõs quoscriptunt cõmemorat si¬
ne additam̃ tohominis quȩ̃ not dũ assumpserat media¬
tor tantum modo nuncupatur: Ipse quippe p̃cioso sangui¬
ne suo & nos & illos patriarchas scilic& & ꝓph&as dema¬
ledicto legis redemit: Ons enime xfide xp̃i iustifi¬
catisunt si quidẽ abraham uidit diẽ xp̃i. & laetatꝰ est
Et moyses maiores diuitias ȩstimauit thesauro egyp¬
tiorũ imꝓperiũ xp̃i. Aspiciebatenisꝰ in remunenttionẽ :

Expanded text:
ci, Dei et hominum homo Christus Jesus sequester est dictus. » ci, Dei et hominum homo Christus Jesus sequester est dictus. » Antequam vero hominum corpus assumeret, et esset apud Patrem et omnes sanctos quos Scriptura commemorat, sine additamento hominis, quem necdum assumpserat, mediator tantummodo nuncupatur. Ipse quippe pretioso sanguine suo et nos et illos, patriarchas scilicet et prophetas, de maledicto legis redemit. Omnes enim ex fide Christi justificati sunt. Siquidem Abraham vidit diem Christi, et laetatus est; et Moyses majores divitias aestimavit thesauro Aegyptiorum, improperium Christi. Aspiciebat enim in remuneratione
Abbreviated transcription (Latin):
sciat scõs doctores ita intellexisse. ut nouũ dica
religio sed abipst mundi origine descendenseo
Nã inde ab initio sp&iẽ formãq: suspiciens: Porro de unitate fide¬
liũ u&eris ac noui testa m̃ti. beatus hie ronimꝰ dicit : A uo modo
enim om̃s im ꝑto plasto adam necdũ nacti moriuntur : ita omi
&iã hi qui ante aduentũ xp̃i nactisunt in scđo adã uiuificant᷑
Atq iafit ut & nos legi seriuĩ erimꝰ impatrib: & illi grã sed uen¬
t᷑ infiliis : Iste intellest ecđae catholicae conuenit quȩ ue¬
teris & noui testa m̃ti unã asserit ꝓuidentiã: Nec distin¬
guit in tempore : quos conditione sociauit : Om̃s ȩ dificatisimꝰ
ri&e dissipans inimiticiã. utriusq populi insua carne des¬
trux̃ & antiqͣ legis difficultatẽ euangelicoꝵ dogmaty
integritate mutauit : Uere in xp̃o unus panis sumus & duo
consensimus suꝑ terram: Et quomodo nos suꝑ ꝓph&as fun¬
datisumus. ita & patriarhȩ iam apłoꝵ fundamine

Expanded text:
sciat sanctos doctores ita intellexisse, ut novum dicatur, t Christianorum religio, sed ab ipsa mundi origine descendens, e inde ab initio speciem formamque suspiciens. Porro de unitate fidelium Veteris ac Novi Testamenti beatus Hieronymus dicit: « Quo modo enim omnes in protoplasto Adam necdum nati moriuntur; ita omnes, etiam hi qui ante adventum Christi nati sunt, in secundo Adam vivificantur: atque ita fit ut et nos legi servierimus in patribus, et illi gratia salventur in filiis. » Iste intellectus Ecclesiae catholicae convenit, quae Veteris et Novi Testamenti unam asserit providentiam, nec distinguit in tempore quos conditione sociavit. Omnes aedificati simus, et medium parietem dissipans, inimicitiam utriusque populi in sua carne destruxit, et autiquae legis difficultatem evangelicorum dogmatum integritate mutavit. Vere in Christo unus panis sumus, et duo consensimus super terram; et quomodo nos super prophetas fundati sumus, ita et patriarchae jam apostolorum fundamine
Abbreviated transcription (Latin):
operatas ꝓpter nos & ꝓpt̃ illos nossiluant p̃terta :illos
futura: quia noscredimꝰ & tenem preterita. illicre di¬
der acte nuer futuno : &illi insolaconscientia & figu¬
ris futuroꝵ nos&icm impublica ꝓfessione uotis& an¬
nuntiatione p̃teritarũ rerũ cũ significatione tnrct abiliũ

Expanded text:
operata sunt propter nos et propter illos, nos salvant praeterita, illos operata sunt propter nos et propter illos, nos salvant praeterita, illos futura, quia quae nos credimus et tenemus praeterita, illi crediderunt ac tenuerunt futura; et illi in sola conscientia et figuris futurorum, nos etiam in publica professione, votis et annuntiatione praeteritarum rerum cum significatione tractabi
Abbreviated transcription (Latin):
hedificatio constructa crescit intẽ plũ scm̃ indnõ
in quo & uoscolie dificamini in habitaculũ di inspũ scõ
Et quare hanc excłam hoc corpꝰ qđ est plenitudo capi¬
tis hoc unũ qđ exutiaq fecit hosconditos inse m&ip¬
so: hos ambos reconciliatos inuno corporedõ ꝑcrucẽ hacio
hedificationẽ construotã hoc templũ scm̃ indño: hoc
habitaculũ dĩ inspũ : Uultis ita diuidere. ut aliud
illi fuerint aliud nossimus quidergo ꝓfuit qđ ꝑ
caput habemꝰ accessũ amboinuno spũ ad patrẽ sinul¬
lc̃ cõmunionẽ hab& radix oliuȩ cũ ole astrosibunser¬
to trib ruben & trib gad ac dimidia trib manasse
ꝓpterea construxer̃ altare ultr iordane in
qui icm timebant uos nedicor&is illis
cũ iordanem
tnensissent. non ꝑtinetis ad nos nonestis op̃iani : Sine
xp̃o ests quia necdũ erat xp̃s: Nihil omnino differidiuo
int̃ illos & nos nsi qui a sacrrm̃ta salutis quȩ ꝑ mediato ẽ

Expanded text:
o constructa crescit in templum sanctum in Domino, in quo et vos coaedifcamini in habitaculum Dei in Spiritu sancto. Et quare hanc Ecclesiam, hoc corpus, quod est plenitudo capitis, hoc unum, quod ex utraque fecit, hos conditos in semetipso, hos ambos reconciliatos in uno corpore Deo per crucem, hanc aedificationem constructam, hoc templum sanctum in Domino, hoc habitaculum Dei in spiritu, vultis ita dividere, ut aliud illi fuerint, aliud nos simus? Quid ergo profuit quod per caput habemus accessum ambo in uno spiritu ad Patrem, si nullam communionem habet radix olivae cum oleastro sibi inserto? Tribus Ruben, et tribus Gad, ac dimidia tribus Manasse, propterea construxerunt altare ultra Jordanem, quia jam timebant vos, ne diceretis illis, cum Jordanem transissent: Non pertinetis ad nos, non estis Christiani, sine Christo estis; quia necdum erat Christus. Nihil omnino differt aliud inter illos et nos, nisi quia sacramenta salutis quae per mediatorem
Abbreviated transcription (Latin):
dabit imperiũ regisuo & sublimabit cornuxp̃isui: Et hoc
& inillo tempr̃ quo necdũ erat rex in isrł: Et anteꝙ uti
guere t᷑. uł &iã nasceretur saulquẽ dignũ elegistis ad
negandos xpĩa nos: de deuid scriptũ est. Dix̃ uircui consti¬
tutũ est dexp̃o dĩ ia cobegregius psad mista isł ipsedđ ait
Mlagnificans salutbsregeseius & faciens miscđã xpõsuo¬

Expanded text:
Christi sui. Et hoc et in illo tempore quo necdum erat rex in Israel, et antequam ungeretur vel etiam nasceretur Saul, quem dignum elegistis ad negandos Christianos. De David scriptum est: Dixit vir, cui constitutum est de Christo Dei Jacob, egregius psalmista Israel. Ipse David ait: Magnificans salutes regis ejus, et faciens miserico
Abbreviated transcription (Latin):
de colentib eũ bibebant de spali consequentieos p&ra
sicut qͥdã eoꝵ tempta uer̃ & a serpentib: perierunt:
Nc̃ ut noueritis sublege non solũ p̃ĩa nos sed o iã filios xp̃ĩ
fuise : audite iterũ apłm. Ołcebatenĩ inqͥđ cũ ꝓpt̃ quem

Expanded text:
de colentibus eum: Bibebant de spiritali consequenti eos petra. de colentibus eum: Bibebant de spiritali consequenti eos petra. sicut quidam eorum tentaverunt, et a serpentibus perierunt. Nam ut noveritis sub lege non solum Christianos, sed etiam filios Christi fuisse, audite iterum Apostolum: Decebat enim, inquit, eum
Abbreviated transcription (Latin):
enent cdiristiani quare iterũ apłs dicit me mores esto¬
te qđ aliquando uosgentes in carne quidicimini p̃puti¬
ũ abea quȩ dr̃ circũcisio incarne manufacta. qr eratis
illo tẽ pr̃sine xp̃o : Alienati a conuersatione isrł & ospi
tes testa m̃ torũ ꝓmissionis spẽ non habentes & si ne dõ in
mundo: Eoce apłs doc&& gentes sine xpõ fuisse illo tem¬
pr. quando ꝓmissionis spe habebat isrł: Et quid
est
dicere enetis sine xp̃o alienati a conuersatione isrł. nisi ob¬
liq: demonstnere non fuisse sine xp̃õ isrł tempr̃ ꝓmissio¬
nis : Si qu xps noneret neq: christiani : curidẽ a płsdemo¬
yse dicit Negauit se eẽ filiũ . filiae pharaonis magis eligens
affligi cũ populo dĩ quẽ temporalis peccati habere iocundeta¬
tẽ maiores diuitias estimans thesa uro ȩgyptioꝵ imꝑperiũ
xp̃i. Aspiciebat enim in reinunerationẽ : ⁊ sublege posetai p̃m
& boni non coluer̃ & mali ñ temptauer : Curiterũ dicit

Expanded text:
erant Christiani; quare iterum Apostolus dicit: Memores estote quod aliquando vos gentes in carne, qui dicimini praeputium, ab ea quae dicitur circumcisio in carne, manu facta; quia eratis illo tempore sine Christo, alienati a testamentorum, promissionis spem non habentes, et sine Deo in mundo . Ecce Apostolus docet gentes sine Christo fuisse illo tempore, quando promissionis spem habebat Israel. Et quid est dicere: Eratis sine Christo, alienati a conversatione Israel, nisi oblique demonstrare, non fuisse sine Christo Israel tempore promissionis? Si Christus non erat, neque Christiani; cur idem Apostolus de Moyse dicit: Negavit se esse filium filiae Pharaonis, magis eligens affligi cum populo Dei, quam temporalis peccati habere jocunditatem; majores divitiai. Aspiciebat enim in remunerationem . Si sub lege positi Christum et boni non coluerunt, et mali non tentaverunt, cur iterum dicit
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s dis qͥde dit sem& ipsũ redemptionẽ ꝓ omnib: Etad
titũ: Postquĩ senes & anꝰ adulescentulus. iuuenes
seruos congruis p̃ceptis instruendos eẽ monstro uit.
hoo modo conlusit: Apparuit enim gno omnib: hominꝰ
festissime comꝓbatur: uoluntas dĩ saluatoris nr̃i est
oms homines saluos fieri & adagnitionẽ ueritatis

Expanded text:
edit semetipsum redemptionem pro omnibus. Et ad Titum, postquam senes, et anus, adolescentulas, juvenes, servos, congruis praeceptis instruendos esse monstravit, hoc modo conclusit: Apparuit enim gratia Dei Salvatoifestissime comprobatur, voluntas Dei Salvatoris nostri est omnes homines salvos fieri, et ad agni
Abbreviated transcription (Latin):
citur oi mulier. sicut scriptum est. Mulierem fortẽ quis inueni&
Et post ediqua: Nobilis importis uir eius quando secderit um
senatorib: terre. in eius ꝑsona quibusdã fidelib & paulusseri¬
cula nionest inte: Et illu de illo: Ueniat dilectus meus in hor¬
tũ suũ & comme dat fructum pomorũ suorum: Ista sponsa regi¬
na &uxor & anicilla est sedlios non mirum: Mirũ tomen
& omni miscđa plenum quod uireius & dñs &ium dominuest
illi sicut psalmȩsat decantat: Sictt oculi anoillȩ admanũ

Expanded text:
citur et mulier, sicut scriptum est: Mulierem fortem quis inveniet? citur et mulier, sicut scriptum est: Mulierem fortem quis inveniet? Et post aliqua: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae. In ejus persona quibusdam fidelibus et Paulus scricula non est in te. Et illa de illo: Veniat dilectus meus in hortum suum, et comedat fructum pomorum suorum. IV. Ista sponsa regina, et uxor et ancilla est. Sed hoc non mirum. Mirum tamen et omni misericordia plenum, quod vir ejus et dominus, etiam domina est illi, sicut Psalmista decantat: Sicut oculi ancillae ad manum
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas cũ & uinea habens uirũ : Vine enim in quid fuit pacifico
in e quȩ hab& populos tnedidit eum custodib: uir affert ꝓfruc¬
tuesꝰ mille argenteos. Dequa ipse uir & part̃. statĩ subungit¬
dicens: Vinea mea corũ meest. ipsa uineu regine quoꝙ est
& coniux dequa in carminȩ nuptiali canitur ipsi regi & spon¬
so: Stit coniux in dex ternetua in diademate aureo & ipse
spons & pat̃ : ait eidem coniugi. aAudifilia & uide & ipsȩ cuntor
huiꝰ citeminis eidẽ dicit & ofilia fortissims in munerib faciem
tuã dep̃cabuntur diui tes populi. Haxo urxtu hebnsicum. an¬
tiquiora ut trenslatio. ut eandẽ coniugem reginã & filici
regis ostender&. sic ait ipsi regi: Adstitat regina adextris
tuis Et post pauca Omĩs gła eius filiȩ regis ab intus. haec
regina non solũ uineti est. sed & ortus & fons. hortus con¬
dusus soror mea sponsit. hortus condasus fons signatus. Di¬

Expanded text:
civitas, cum et vinea habens virum? Vinea enim, inquit, fuit Pacifico civitas, cum et vinea habens virum? Vinea enim, inquit, fuit Pacifico in ea, quae habet populos. Tradidit eam custodibus: vir affert pro fructu ejus mille argenteos. De qua ipse vir et pater statim subjungit, Vinea mea coram me est. Ipsa vinea virginis quoque est et conjux, de qua in carmine nuptiali canitur ipsi regi et sponso: Stetit conjux in dextera tua, in diademate aureo. Et ipse sponsus et pater ait eidem conjugi: Audi filia et vide. Et ipse cantor hujus carminis eidem dicit: Et, o filia fortissimi, in muneribus faciem tuam deprecabuntur divites populi. Haec juxta Hebraicum. Antiquior autem translatio, ut eamdem conjugem reginam et filiam regis ostenderet, sic ait ipsi regi: Astitit regina a dextris tuis. Et post pauca: Omnis gloria ejus filiae regis ab intus. Haec regina non solum vinea est, sed et hortus, et fons. Hortus conclusus soror mea sponsa, hortus conclusus, fons signatus. Di