comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis lineam. usq in septimam
ꝓgensem consanguineã ducat sua
uxorem. uł eã qͦ quomͦi in cesti macła
polluat. Si quis uͦ hoc temere p̃sũp¬
serit. ut incestum luat ac publice.
nedictione sacerdotis. Qui ante in¬
nupti erant a sac̾dote benedicti. nub̃e

Expanded text:
id est usque in septimam progeniem, consanguineam suam ducat uxorem, vel eam quoquo modo incesti macula polluat. Si quis vero hoc temere praesumpserit, ut incestum luat, ac publice, nedictione sacerdotis. Qui ante innupti erant, a sacerdote benedicti nube
Abbreviated transcription (Latin):
licet & non expedit.
IS de causis factũ ẽ uͥ exponens
diũ sermonem qd̃ ꝓlixum in monte
habit. uͥ uentum ad questionem & de con¬
uigib dimittendis uł ñ dimittendis adhibi
conuiges infideles. ut consentientes ha¬
bitare secum ñ dimitterent. Qd̃ utiq
idõ monendũ ñ uibendũ fuit. qr ñ tanto
pondere ꝓhibendi st̃ homines facere lici¬
bent᷑ illicita. Si ante alicubi apłs etiam
illa q̃ iubenda st̃ etiã monere dignat᷑.
hoc fecit parcendo infirmitati. ñ preui¬
dicando iussioni. Unde sic dix̃. Non ut
confundam uos. ħ. s. s ut filios hm̃os mo
neo. Qͥd habet questionis. uͥ ait. Ego dico

Expanded text:
licet nec expedit. His de causis factum est ut ego exponens Domini sermonem quem prolixum in monte habuit, ubi ventum est ad quaestionem de conjugibus dimittendis vel non dimittendis adhibuiconjuges infideles, ut consentientes habitare secum non dimitterent. Quod utique imo monendum, non jubendum fuit, quia non tanto pondere prohibendi sunt homines facere licipondere illicita. Si autem alicubi Apostolus etiam illa quae jubenda sunt, monere dignetur, hoc facit parcendo infirmitati, non praejudicando jussioni. Unde sic dixit: Non ut confundam vos scribo, sed ut filios charissimos moneo . Quid habet quaestionis, ubi ait: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
prestitit. ut ꝓpt̾ nuptias damationẽ lu¬
cretur totam. uł ꝓ parte. Si quid gͦ tale
contigerit ipsam donationẽ dotis & ancillã
lib̃ani facit. & nuptie consistant nulla
lege quatitum ꝑtinet ad seruitutẽ. huiꝰ¬
modi matrimonium consentiente. Sin
aut̃ dñs sp̃ualit̃ qͥdẽ nuptias aucillȩ
suȩ uł serui sui. non consenserit. sciens
ut pꝰea negocium moueat homini lib̾o.
qui ancillam eiꝰ duxerat uxorem. uł in¬
genuȩ mulieri qd̾ seruo eiꝰ nupta ẽ. si qͥd¬
rit. at tam̃ res scieris ñ ꝓhibuerit. &
nuptie integro uire consistant. & ser¬
uił conditionis ꝑsona eripiat᷑ ad inge¬
nuitatem illo sine dubitatione aꝑto
qd lib̃i. qui ex huiꝰmodi nuptius ꝓcre¬
ati fueruit. tam ingenui qͣ legituni
Ingemus homo ancillã alteriꝰ
uxorem duxerit. & existimat qd inge¬
nua sit: si ipsa femina fuerit in ser¬
ututem detecta. si eam ã seruititte re¬
dimere faciat. si ñ potest. si uoluerit

Expanded text:
praestitit, ut propter nuptias donationem lupraestitit, ut propter nuptias donationem lucretur totam vel pro parte. Si quid ergo tale contigerit, ipsam donationem dotis, et ancillam liberam faciat et nuptiae consistant, nulla lege, quantum pertinet ad servitutem, hujusmodi matrimonium concutiente. Sin autem dominus specialiter quidem nuptiis ancillae suae vel servi non consenserit, sciens ut postea negotium moveat homini libero, quod ancillam eius duxerit uxorem, vel ingenuae mulieri, quod servo eius nupta est rit, attamen nesciens non prohibuerit, et nuptiae integro jure consistant, et servilis conditionis persona eripiatur, ad ingenuitatem illo sine dubio aperto, quod liberi qui ex hujusmodi nuptiis procreati fuerint, tam ingenui quam legitimi ingenuus homo ancillam alterius uxorem acceperit, et aestimat quod ingenua sit; si ipsa femina fuerit postea in servitutem dejecta, si eam a servitute redimere potest, faciat; si non potest, si voluerit
Abbreviated transcription (Latin):
i maritꝰ uxori
parentes sine ꝑicło dotis amittente repudi¬
um marito ducere.¬
i uir ce mulier conuinxert̃ se in
matͥmonio. & pꝰea dixerit mulier
D uiro ñ posse nub̾e cũ eo. si poterit ꝓ¬
bare qd̾ uerum sit. accipiat aliũ. eo qd̃
uixta apłm non potuit illi uir suus
reddere debitum.
d̾ aut̃ int̃rogasti de his qͥ matͥmo¬
uo uncti st̃. &̾ nub̾e ñ possunt.
s ille aliã. uł illẽ alium ducere possint.
qͥb scͥptum ẽ. duxerit uir & mulier. si
se comunxerint. & pꝰ ea duxerit mulier
ꝓbare ꝑ iustum iudiciũ qd̃ uerũ sit: ac¬
ciꝑiat alium. Si aut̃ ille aliam acceꝑ it
qui ob causam frigidȩ nateͤ se dict̃
ñ posse in uicẽ oꝑa carnis dantes conmi¬
sceri. iste uͦ si ñ potest ea uti ꝓ uxore: ha¬
beat qͣsi sororem. qd si retinacłm ugale
uolunt discindere. maneant utiq innup
nifesta ratio patet. qr succedente diabo¬
lo odii fomitem exosam eam habuerit.
& idcͥco eã dimitere mͣdatii falsitate

Expanded text:
i maritus uxori parentes sine periculo dotis amittendae repudium marito dare.i vir et mulier conjunxerunt se in matrimonio; et postea dixerit mulier de viro non posse nubere cum eo; si poterit probare quod verum sit, accipiat alium, eo quod juxta Apostolum, non potuit ille vir suus reddere debitum.  sic: Interrogasti de his qui matrimonio juncti sunt, et nubere non possunt, si ille aliam, vel illa alium ducere possit, de quibus scriptum est: Vir et mulier, si se conjunxerint, et post dixerit mulier probare per justum judicium, quod verum sit, accipiat alium. Si autem ille aliam acceperiti de his, qui ob causam frigidae naturae dicunt se non posse invicem operam carni dantes commisceri. Iste vero si non potest ea uti pro uxore, habeat eam quasi sororem. Quod si retinaculum conjugale voluerint rescindere, maneant utrique innuptnifesta patet ratio, quia, suggerente diabolo odii fomitem, exosam eam habuit, et idcirco eam dimittere mendacii falsitate
Abbreviated transcription (Latin):
infideli habitare consentiat. Iubet fideli
dñs ne infidelem dimiitat. an ñ iubet :
Si dixeris iubet. reclamat apłs. Ego dico
ñ dñs. Si dixeris ñ iubet: causam reqͥro.
Neq illam mͥ responsurꝰ es. quã tuis litte¬
ris indicasti. qr dñs ꝓhibet fideles infideli¬
qͦd ꝓhibet apłs: Cernis enĩ iam uͥ existio
e francia: nobił qͥdem
homo nobilẽ de sanxoma saxonũ
ge duxit uxorem. Tenuit multis annis.
ex ea filios ꝓcreauit. Uerũ qr ñ eis utunt᷑
legib saxones & franci. Causatꝰ ẽ qd̾ eã
ñ sua .i. francoꝵ lege. desponsauerit. uel
acceꝑit. atq dotauerit. dimissaq duxit
alterã. diffiniuit. suꝑ hoc sc̃a sinodus.
uͥ ille transgressor euangłicȩ legis subi¬
gat᷑ penitentiȩ a scd̾a coniuige seꝑetur.
priorem resumere cogitur¬
orrendꝰ ÷ & incultꝰ uir.
semel peccauit. Nũqͥd uir alius¬
ẽ eligendꝰ. Conparẽ suũ & equs diligit¬

Expanded text:
fideli habitare consentiat. Jubet fideli fideli habitare consentiat. Jubet fideli Dominus ut infidelem dimittat, annon jubet? Si dixeris: Jubet, reclamat Apostolus: Ego dico, non Dominus; si dixeris, Non jubet, causam requiro. Neque illam mihi responsurus es quam tuis litteris indidisti, quia Dominus prohibet fideles infideliquod prohibet Apostolus. Cernis enim jam, ut aestino, e Francia nobilis quidam homo, nobilem de Saxonia Saxonum lege duxit uxorem. Tenuit multis annis, et ex ea filios procreavit. Verum, quia non iisdem utuntur legibus Saxones et Franci, causatus est quod eam non sua, id est, Francorum lege desponsaverit, vel acceperit, aut dotaverit, dimissaque illa duxit alteram. Definivit super hoc sancta synodus ut ille transgressor evangelicae legis subigatur poenitentiae; a secunda conjuge separetur, priorem resumere cogaturt vir. Semel placuit. Nunquid vir alius eligendus est? Comparem suum et equus diligit
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicis iubet dũs. uͥ docet apłs. utrumq
p̃cepit testam̃tũ. hoc aut̃ diu̾sum ẽẽ qͥs
abuuat : Ibi gͦ ñ de conuingendis s de con
iunctis. ãbo quippe uiꝰ eiꝰdẽq infidelitatis
fuert̃. quando coniuncti st̃. S euangłi¬
um cũ ueniss alt̾ sine alto̾. uł altera si¬
ne altero credidit. Si gͦ aliud ÷ hoc qd̾
sine scrupulo ulliꝰ dubitationis apparet.
cur fidelem cũ infideli conuigio ꝑ manere.
ñne & dñs sic̃ apłs iubet: nͥ forte istoloco
uacat illud. qd̃ tã fidelit̃ ipse ait. an uul¬
an in hoc explanando aliqͣnto diligentiꝰ
inmorabor. Attende ut rem ipsã expla¬
uandã. tanꝗͣ i conspectu consid̾andã
planiore sermone ponamꝰ. Ecoe conui¬
nulla de his questio ẽ. q̃ ꝑtineat ad illã dñi
er̃t anteꝗͣ coniungerent᷑. qͣles coniuncti
st̃. Uenit ȩuangłii p̃dicator. credidit eoꝵ
aut unꝰ aut una. S ita ibi infidelis cũ

Expanded text:
ut dicis, « jubet Deus, docet Apostolus, utrumque ut dicis, « jubet Deus, docet Apostolus, utrumque praecipit Testamentum. » Hoc autem diversum esse quis abnuaiunctis? ambo quippe unius eiusdemque infidelitatis fuerunt, quando coniuncti sunt; sed euangelium cum uenisset, alter sine altera uel altera sine altero credidit. si ergo aliud est hoc, quod sine scrupulo ullius dubitationis apparet, cur fidelem cum infideli in coniugio permanere non et dominus sicut apostolus iubet? nisi forte isto loco uacat, quod tam fidenter ipse ait: an uulAn in hoc explanando aliquando diligentius immorabor? Attende ut rem ipsam explanandam tanquam in conspectu declarandam planiore sermone ponamus. Ecce conjuNulla de his quaestio est quae pertineat ad illam Domini erunt, antequam conjungerentur, qualesque conjuncti sunt. Venit Evangelii praedicator, credidit eorum aut unus aut una, sed ita ut infidelis cum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ exponere uoluisset. qͥd sibi uellet
qd̃ ait. Ego dico ñ dñs cũ alloq̃ retur
fideles. qͥb eẽnt coniuges infideles di¬
xisti. qr dñs uissit ne conuigia sibimae
diuersȩ religionis copularent᷑. & ipsũ
adhibiusti dñi testimoniũ dicentis. Nõ
accipies uxorem filio tuo ã filiab alienigenarũ.
ne traducat eũ pꝰdeos suos. ut ꝑeat anima
eiꝰ. addidisti etiã uerba apłi. uͥ dix̃. Mulier al¬
ligata ẽ. qͣm dui uiuit uir eiꝰ. qd̃ si mortuus
fuerit. uir.e. i. a .l.u. cui uult. n .t. ĩ.d. qd̾ ita¬
tra dñi uissũ & contra doctrinã suã. contͣ
coniuigio positurꝰ ñ solũ iubet s etiã mo¬
net. ut si alt̾ ex conuigib credidiss. alterũ
ñ credentẽ secũ habitare. tam̃ consentien¬
tẽ ñ dimitteret. his uerbis tuis aliud hoc
aluidẽe illud satis eudent̃ ostendit. illd̃
enĩ de coniugiis his agit᷑. q̃ s pͥmitꝰ copulã¬
tur. ne nubat femina ñ religionis iuro.
uł ne uir talem ducat uxorem. Id enĩ

Expanded text:
cum exponere uoluisses, quid sibi uellet, quod ait: ego dico, non dominus, cum alloqueretur fideles, quibus essent coniuges infideles, dixisti: quia dominus iussit, ne coniugia sibimet diuersae religionis copularentur' et ipsum adhibuisti testimonium domini dicentis: non accipies uxorem filio tuo a filiabus alienigenarum, ne traducat eum post deos suos et pereat anima eius. addidisti etiam uerba apostoli, ubi dixit: mulier alligata est, quamdiu uir eius uiuit. quodsi mortuus fuerit uir eitra Domini jussum, contra doctrinam sanctam, contra conjugio positos non solum monet, sed etiam jubet, ut si alter ex conjugibus credidisset, alterum non credentem, secum habitare tamen consentientem, non dimitteret. His verbis suis aliud hoc, aliud esse illud, satis evidenter ostendis. Illud enim de his conjugiis agitur, quae sibi primitus copulantur, ne nubat femina non suae religionis viro, vel vir talem ducat uxorem. « Id enim, »
Abbreviated transcription (Latin):
antũ ualet sociale uindm. ut cũ cã
creandi colligit᷑. nec ipsa causa ꝓcre¬
andi soluat᷑. posset enĩ homo sterilem in do¬
mo dimittere uxorẽ. & ducere de qua filios
habeat. ꝙ tam̃ ñ licet. Itẽ. Manet uinculũ
nuptiarũ. etiã si ꝓles cuiꝰ causa inttium ÷
manifesta sterilitate ñ conseqͥt᷑. ita ut iã
scientib coniugib ñ se filios habituros.
seꝑare se tam̃ uł ipsa causa filioꝵ atq ali¬
is copulare ñ liceat. Qd̾ si fecerunt. cũ eis
adhib̾e aliã unde cõmunes filii nascant᷑.
uniꝰ cõmixtione ac semine alt̾ius autẽ
uire ac potestate. apd̾ antiqͦs patres fax
eratꝰ. ꝓtrũ & nc̃ fax sit. stare temere nõ

Expanded text:
antum valet socialevinculum, ut cum causa procreandi colligetur, nec ipsa causa andi solvatur. Posset enim homo sterilem dimittere uxorem, et aliam ducere de qua filios habeat, et tamen non licet. Item: Manet vinculum nuptiarum, etiamsi proles cujus causa initum est, manifesta sterilitate non subsequatur, ita ut jam scientibus conjugibus non se filios habituros separare se tamen vel ipsa causa filiorum atque aliis copulare non liceat. Quod si fecerint, cum eis adhibere aliam, unde comunes filii nascantur unius commistione, ac semine alterius autem jure ac potestate, apud antiquos Patres fas erat: utrum et nunc fas sit, non temere
Abbreviated transcription (Latin):
Rbt ꝓpͥo loco dimisso:
grans. nequaquam. recipiat᷑. nͥ sue mi¬
grationis causam dixerit. & se in nocẽ¬
tẽm uixisse in parrochia in qua ordi¬
natus ẽ sub testib ꝓbauerit. litteras
etiam habebit in quib sint nomina
epĩ. ⁊ ciuitatis. plunbo inp̃ssa. Quib
cognitis & talib uiuentis. quib fides
adhiberi possit recipiatur.

Expanded text:
rio loco dimisso grans nequaquam recipiatur, nisi suae migrationis causam dixerit, et se innocenter vixisse in paroecia in qua ordinatus est sub testibus probaverit. Litteras etiam habebit, in quibus sint nomina episcopi et civitatis plumbo impressa. Quibus cognitis, et talibus inventis, quibus fides adhiberi possit, reci
Abbreviated transcription (Latin):
eti uͦ aut aliqͥd exigi
om̃imͦ ꝓhibemꝰ. ne qdꝰ inreligiosum ualde
ẽ aut uenalis dicat᷑ eccłia. aut nos uidea¬
mini de humanis mortib gratulari. si
ex eoꝵ cadauerib studeatis querere qͣliba
mͦ compendium:¬
tem placuit ut altaria que passim per
agros. & ꝑ uias tanquam memoriȩ mar¬
tirum constituuntur. in quib nullum
corpꝰ aut reliquiȩ martirum conditȩ cõꝓ¬
bantur. ab ep̾is qui eiꝰdẽ locis p̾sunt si fi¬
eri potest euertantur Si aut̃ hoc ꝓpter
tumultꝰ popłares non sinitur. plebes
tam̃ ãmoneant᷑. ne illa frequentent: ut
qui recte sapiunt. nulla ibi suꝑsticio¬
ne deuicti teneant᷑. & om̃ino nulla
inemoria martirũ ꝓbabilit̾ accipiat. nͥ¬
aut uͥ origo alicuiꝰ habitõnis uł posse¬
tione tradit᷑. Namq ꝑ sonma & ina¬
nes quasi reuelationes quorũlibet ho¬
minum ucũq constituant᷑ altaria.
om̃imodo reꝓbentur:¬

Expanded text:
eti vero aut aliquid exigi omnino prohibemus, ne, quod irreligiosum valde est, aut venalis dicatur Ecclesia, aut vos videamini de humanis mortibus gratulari, si ex eorum cadaveribus, studeatis quaerere quolibet modo compendiumt : « Ut altaria quae passim per agros aut vias tanquam memoriae martyrum construuntur, in quibus nullum corpus aut reliquiae martyrum conditae probantur, ab episcopis qui iisdem locis praesunt, si fieri potest, evertantur. Si autem hoc per tumultus populares non sinitur, plebes tamen admoneantur, ne illa loca frequentent; ut qui recte sapiunt, nulla sibi superstitione devicti teneantur; et omnino nulla memoria martyrum probabiliter acceptetur, niaut origo alicujus habitationis vel pagine traditur; nam quae per somnia et inanes quasi revelationes quorumlibet hominum ubicumque constituuntur altaria omnimodo improbentur
Abbreviated transcription (Latin):
uerti uoluerit siue in morte siue in
uita : ut om̃ium rerũ & possessionum.
quas ꝓ salute anmȩ suȩ disponi decre¬
uit medietatem eccłiȩ. cui ipse ꝑtin̾e
dinoscit᷑ derelinquat. & sic demũ in
monasterium ꝓut sibi libitum ẽ eun¬
di conu̾tendiq licentiã habeat. Quic̾¬
q aut̃ huiꝰ nr̃i decreti contradictor.
comiulsor atq temerator extiterit:
gladio anathematis subiaceat:¬

Expanded text:
verti voluerit, sive in vita sive in morte, ut omnium rerum et possessionum quas pro salute animae suae disponi decreverit, medietatem ecclesiae cui ipse pertinere noscatur relinquat, et sic demum in monasterium prout sibi libitum est eundi convertendique licentiam habeat. Quicunque hujus nostri decreti contradictor, convulsor ac temerator exstiterit gladio anathematis subjace
Abbreviated transcription (Latin):
qui subu̾tere atq diuidere conant᷑
eccłiȩ unitatem. uidelicet abbates
&ꝰ monachi. qui ñ studio caritatis
s telo rapacitatis inuigilant & docẽt
atq seducere ñ cessant scłares homineᷤ.
quos illa q̾are posst̃. ut res suas atq
possessiones in uita siue in morte
in monasterũs illorum tradant. &
eccłiis quib subieeti ẽẽ uidentur &
aquib baptismum. penitentiã. eu¬
charistiam. nec ñ pabulũ uitȩ cũ lac¬
te carnis acceꝑunt uł accipitint. ni-¬
cħ de suis bonis relinquant. hanc deni¬
q fidem discordiȩ nos aĩaduertentes õi.¬
b modis inhib̾e uolumꝰ. &̾ ne ampliꝰ
fiat om̃ino ꝓhibemꝰ. consid̾antes ñ ẽẽ
bonum. ut illi. qui olim fuerut socii¬

Expanded text:
e atque dividere conantur Ecclesiae unitatem: videlicet abbates et monachi, qui non studio charitatis, sed zelo rapacitatis invigilant, et docent atque seducere non cessant saeculares homines, quos illaqueare possunt, ut res suas atque possessiones in vita vel in morte in monasteriis eorum tradant, et ecclesiis quibus subjecti esse videntur, et a quibus baptismum, poenitentiam, Eucharistiam, nec non pabulum vitae cum lacte carnis acceperunt vel accipiunt, nihil de bonis suis relinquant. Hanc denique famam discordiae nos animadvertentes, omnibus modis inhibere volumus, et ne amplius fiat omnino prohibemus, considerantes non esse bonum, ut illi qui olim fuerunt soc
Abbreviated transcription (Latin):
UDityor ẽ. aliquas abbatissas contͣ
morem sc̃ȩ dĩ eccłie benedictiones
& manus impositiones. & signaeula
sc̃ę crucis suꝑ caput uirorum dare.
nec ñ &̾ uelare uirgines cum benedi¬
ctione sacerdotali. qđ om̃ino a uobis
scĩssimi patres in ur̃is parrochiis il¬
lis interdicendũ ẽẽ. scitote
bitu uł nomine monachos ẽẽ &̃
ñ st̃ om̃imodis corrigant᷑ atq emendẽ

Expanded text:
ontra morem sanctae Dei ecclesiae benedictiones et manus impositiones et signacula sanctae crucis super capita virorum dare, necnon et velare virgines cum benedictione sacerdotali. Quod omnino a vobis, sanctissimi patres, in vestris parrochiis illis interdicendum esse scitote. bitu et nomine monachos esse, et non sunt, omnimodis corrigantur atque emende
Abbreviated transcription (Latin):
nõ possit. culpis grauiorib irretitꝰ ad
penitentiam uenerit. uł quȩ bona al-¬
teriꝰ imuste detinet. uł qui odiũ in
corde gerit. recognoscat se uerã peni¬
tentiam non posse ꝑ agere ꝑ quam
ad eternam uitam ualeat ꝑuenire.
nisi arma deponat ulteriꝰq ñ ferat.
uł officiũ deserat. odiũ ex corde diit¬
tat. bona quȩ in iuste abstulit resti¬
tuat : nec tam̃ desꝑet interim. Qcqͥd
boni facere potuerit ortamur ut fa
quas in usum pietatis concessas
ẽẽ. canonica auctoritas demonstrat.
a laicis possideri. apłica auctoritate
uł a quib libet ꝑsonis eas acceꝑint. nͥ
eccłiȩ reddiderint. sciant se sacͥlegii
nr̃os in abstinentia celebris ÷. habitus.
nos coꝵdem auctoritatem sequentes.
salubriter ammonemꝰ. ut quicũq se
xp̃ianȩ religionis participem. ẽẽ. deside¬
rat. ab esu carniũ eadem die nͥ maio
te: abstineant.
t nullus abbas decunas. & primi¬
tias. & reliqua quȩ scđm statuta
danonum ad ep̃os ꝑtinent. sine aucto¬

Expanded text:
is gravioribus irretitus ad poenitentiam venerit, vel qui bona alterius injuste detinet, vel qui odium in corde gerit, et recognoscat se veram poenitentiam non posse peragere, per quam ad aeternam vitam valeat pervenire, nisi arvel officium deserat, et odium ex corde dimittat, bonaque quae injuste abstulit restituat. Ne tamen desperet; interim quidquid boni facere poterit hortamur ut facecimas, quas in usum pietatis concessas esse canonica auctoritas demonstrat, a laicis possideri apostolica auctoritate vel quibuslibet personis, eas acceperint, nisi Ecclesiae reddiderint, sciant se sacrilegii nostros in abstinentia celebris est habitus, nos eorumdem auctoritatem sequentes, salubriter admonemus, ut quicunque se Christianae religionis participem esse desiderat, ab esu carnium eadem die, nisi mate, abstineat. VIII. Ut nullus abbas decimas et primitias, et reliqua quae secundum statuta canonum ad episcopos pertinent, sine aucto
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpture. qͦmͦ ꝑ metum aut fraudem. aut
ꝑ uim exorte fuerint. ut uł se lib̾are posset.
qͥc̃q ab eis conscͥpte. ł laborate fueruit inge¬
nio ad nullũ eis p̃iudiciũ uł nocum̃tum
ualere censemꝰ. neq eis ullã infannã uel
famiam. aut a suis sequestrationẽ bonis.
unquã auctore dõ a sc̃is apłis. eoꝵq sue.
cessorib sustinere ꝑmittimꝰ:¬
Udicantem tam̃
oportet cuucta rimari. & ordinem rerũ
plena inquisitione discutere. int̾rogandi
atq respondendi. adiciendiq p̃bita pacien¬
tia ab eo. ut ibi actio. ambarum parcium
elnminata suit plenit:¬

Expanded text:
per metum aut fraudem, aut per vim extortae fuerint, velut se liberare possent, quocunque ab eis conscriptae, vel laboratae fuerint ingenio, ad nullum eis praejudicium vel nocumentum valere censemus, neque ullam eis infamiam vel calumniam, aut a suis sequestrationem bonis unquam auctore Deo et sanctis apostolis eorumque uccessoribus sustinere permittimudicantem tamen oportet cuncta rimari, et ordinem rerum plena inquisitione discutere, interrogandi ac proponendi adjiciendique praebita patientia ab eo, ut ibi actio ambarum partium limitata sit plenit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlurimis causa ñ ft̃ querendi tes¬
teł. ut sc̃s ãbrosiꝰ in epła ad choriithios
dixit de forneatore sententiã exponens
apłi. Iudicis inquã ũ ẽ sine accusatore dãp¬
nare. qi dũs udas cũ fusset fur. qr ñ ẽ accu¬
satus miniie abiecit. Cognito autẽ oꝑe
isto pellendũ illũ de cetu fuisse. fr̃uitatis
censuit. Oñĩs enĩ cͥm̃ eiꝰ seiebant & ñ argu¬
ebant. Publice enĩ nouercã suã loco uxoris
habebat. In qua re neq testib opꝰ erat.
neq tergiuersatione aliqua poterat. tegi
cͥmen. & paulo pꝰ absens facie p̾sens aut̃
auetoritate sp̃s qui misꝗͣ ab est nã iudica¬
uI ut p̃sens eum qͥ hoc admisit tradi satha

Expanded text:
pluribus causa non sunt quaerendi tespluribus causa non sunt quaerendi testes, ut S. Ambrosius in epistola ad Corinthios dixit, de fornicatione sententiam exponens Apostoli. « Judicis, inquam, non est sine accusatore damnare; quia Dominus Judam, cum fuisset fur, quia non accusatus, minime abjecit. Cognito autem opere isto, pellendum illum de coetu fraternitatis censuit. Omnes enim crimen ejus sciebant et non arguebant. Publice enim novercam suam loco uxoris habebat. In qua re neque testibus opus erat, neque tergiversatione aliqua poterat tegi crimen. » Et paulo post: Absens facie, praesens autem auctoritate Spiritus qui nusquam abest, jam judicavi ut praesens eum, qui hoc admisit, tradi Sata
Abbreviated transcription (Latin):
Ds̃ om̃ĩp̃s cui nicħ ab sconditũ ẽ. sed
omĩa manifesta st̃ ei etiam antequã
fiant. ñ ob aliud hȩc ꝑ se inquirere dig¬
natꝰ ẽ. nͥ ut nob̃ exemplũ daret. sie
p̃cipites in discutiendis &̾ in iudican¬
dis frm̃ negocũs eẽmꝰ. & ne mala de
rendam sententiã unꝗͣ p̃cipites simꝰ.
queq quo qͦmͦ iudicemꝰ. dicente ueritatis uoce.
ta nullũ moueant. ne passim dicta absq certa
ꝓbatione quisquã unquam eredat. s ante
audita diligent̃ inquirat. nec p̃cipitando
quisquã aliqͥd agat. Si enĩ dñs om̃ium so¬
domoꝵ mala quoꝵ clamor ad celũ usq¬
ꝑueniat. om̃ia sciens. pͥꝰ nec credere nec
iudicare uoluit. quã ipse ea quȩ confi¬
delib testib diligent̃ inuestigans. audie
rat ex oꝑe ueracit̾ cognosceret. multo
magis nos humani &̃ peccatores hõies¬
qͥb in cognita st̃ occulta iudicia dei. hȩx
p̃cauere & nullũ ante ueram uistãq
ꝓbationem iudicare aut dãpnare debe
e manifesta & nota

Expanded text:
Deus omnipotens, cui nihil absconditum est, sed omnia manifesta sunt ei etiam antequam fiant, non ob aliud haec per se inquirere, dignatus est, nisi ut nobis exemplum daret, ne praecipites in discutiendis et judicandis fratrum negotiis essemus, et ne mala de rendam sententiam unquam praecipites simus, quaeque quoquomodo judicemus, dicente Veritatis voce: ta nullum moveant, nec passim dicta absque certa probatione quisque unquam credat, sed ante audita diligenter inquirat, ne praecipitando quis aliquid agat. » Si enim Deus omnium Sodomorum mala quorum clamor pervenerat usqpervenerat, omnia sciens prius nec credere, nec judicare voluit, quam ipse ea quae cum fidelibus testibus diligenter investigans arat ex opere veraciter cognosceret, multo magis nos humani et peccatores, quibus incognita sunt occulta judicia Dei, haec praecaventes, nullum ante veram justamque probationem judicare aut damnare debemus, De manifesta et nota
Abbreviated transcription (Latin):
In decretis nicholai. cap̃. u.
e ordinatis infra annos graue
uiderint. aut sciant. i. pͥus officia sacrȩ
castitatis conscia ꝑ cupiditatẽ cupiunt.
quã iacła incentiua nature exꝑire pos¬
sunt. Iec̾co sacͥ canones sanxert̃. ut subdia¬
conꝰ ñ ordinetur ante quattuord ecĩ annos.
test. qͦd nos qͦq pati mͦ seruari uibemꝰs

Expanded text:
 Decretis Nicolai, c. 6. De ordinatis infra annos vigintvideantur aut sciant, id est, prius officia sacrae castitatis conscientia per cupiditatem arripiunt quam jacula incentiva naturae experiri possint. Idcirco sacri canones sanxerunt ut subdiaconus non ordinetur ante XIV annos, test; quod nos quoque pari modo servari jubemus
Abbreviated transcription (Latin):
annos ȩtatis nec diaconi ordinen¬
tur. nec uirgines consecrent᷑. & ut lec¬
Cuiꝰ auctoritatem in canonib scĩ pat̾s
sec uti st̃. Nam & diuinȩ legis & concilio¬
rum p̃cepti ĩmemores infantes. & pue¬
ros leuitas facimꝰ. ante legituã ȩcatẽ
& ante exꝑientiam uitȩ. Idõq ne ul¬
teriꝰ fiat a nob̾ & diuinȩ legis oe̾ canonũ.

Expanded text:
annos aetatis nec diaconi ordinentur, nec virgines consecrentur, et ut leccujus auctoritatem in canonibus sancti Patres secuti sunt. Nos et divinae legis, et conciliorum praecepti immemores, infantes et pueros levitas facimus, ante legitimam aetatem, et ante experientiam vitae. Ideoque ne ulterius fi
Abbreviated transcription (Latin):
in episcopatum eligat᷑. nͥ qui in¬
facris ordinib religiose uiuens inuen¬
tus ẽ. Sacros autẽ ordines dicimꝰ. diaco¬
natꝰ. p resbitãtꝰ. hos siqͥdem solos pͥmiti¬
ua legit᷑ eccłia habuisse. Suꝑhis solis p̃.¬
ceptis apłi habemꝰ. Subdiaconos uͦ qr &
ipsi altarib administrant oportuuitate
exigente concedimꝰ. s rarissime. si tam̃ spe¬
ctate sint religionis &̾ scientie. Qđ ipsũ
ñ sine romani pontificis uł metropo¬
litani fiat licentia In decretis leon is¬
ssac erd otis electione tractabitur
ilie om̃ib p̃ponat᷑ quem cleri plebisq con¬
sensus concordit̾ postulaueruit. ita ut
in aliam fortasse parcium se uota diuise¬
rint. in metropolitani iudicio is alteri
p̃ferat᷑. qui maiorib & studiis uiuat᷑ &
meritis. tam̃ uun nullis inuitis oꝰ non
perentib ordinetur. ne plebs inuita ep̃m
ñ obtatum aut continet aut oderit. &ꝰ fi¬
at munꝰ religiosa quã conuenit. cui ñ
licet habere quem uoluit. In decretis¬

Expanded text:
in episcopatum eligatur, nisi qui sacris ordinibus religiose vivens inventus est; sacros autem ordines dicimus, diaconatus, presbyteratus, hos siquidem solos primitiva legitur Ecclesia habuisse. Super his solis praeceptum apostoli habemus; subdiaconos vero quia et ipsi altaribus administrant, opportunitate exigente, concedimus, sed rarissime si tamen spectatae sint vitae, religionis et scientiae. Quod ipsum non sine Romani pontificis vel metropolitani licentia m de summi sacerdotis electione traille omnibus praeponatur quem cleri plebisque consensus concorditer postulaverit, ita ut si in alium fortasse partium se vota diviserint, metropolitani judicio, is alteri praeferatur qui majoribus studiis juvatur et meritis, tamen ut nullus invitis et non petentibus ordinetur, ne plebs invita episcopum non optatum aut contemnat, aut oderit et fiat minus religiosa quam convenit, cui non licet habere quem voluit. DE ELECTI
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Prumum enĩ illi reꝓbandi ut aliqui
de alienis eccłus merito ꝓferant᷑. habe¬
at unꝰqͥsq suum fructum milicie in
segit ȩtatem. In aliena stipendia mini¬
me alter obrepat. nec alii debitam alter
sibi audeat uendicare mercedẽ. Sic
facultas clericis remittendi si se pregͣuari
runt. ñ timeant refutare. Qui si ñ de¬
bitum pͥmũ uł liberum de eo qͥ eos

Expanded text:
ri. Prius enim illi reprobandi sunt, ut aliqui de alienis ecclesiis merito preferantur. Habeat unusquisque fructum militiae ssegit aetatem: in aliena stipendia minime alter obrepat, nec alii debitam alter sibi audeat vendicare mercedem. Sit facultas clericis renitendi, si se viderint print, non timeant refutare: quod si non debitum premium vel liberum de eo, qui eos
Abbreviated transcription (Latin):
sentiat qd̾ ȩccłia de electione & ordina¬
tione ꝓprii p̃sulis seuelle monstrauerit:
i ꝑ ordinationem regiam honoris
istiꝰ culm̃ ꝑ uadere aliquid nimia
temeritate p̃sũpserit. a conꝓuitialib
loci ipsiꝰ ep̃is recipi penitꝰ nullatenꝰ
mereat᷑. Quen indebite ordinatũ ag
om̃ib seg̾gatꝰ. & ab ipsoꝵ om̃iũ carita¬
te rremotus Ex decretis annicii. cap̃ .i.¬
conueniant. ut ab om̃ib ordinet᷑ ipse.
Oportet autẽ qui illis preesse debet ab
cesse fuerit ceteris consentientib a tͥb
uissu archiep̃i consecrari posst̃ ep̃is.¬
S melius ẽ sũpsisse cum omĩb eum qͥ
dignꝰ ẽ elegerit. & eum parit̾ conseera¬
uerit. pontificem & licet istud necessi¬
tate cogente concessum sit. illud an
ganei eum ordinent. nullatenꝰ ĩ mutari
licet. quia qd illis p̃est ab om̃ib ep̃is. qͥ¬

Expanded text:
sentiat quod ęcclesia de electione et ordinasentiat quod ęcclesia de electione et ordinatione proprii presulis se velle monstraverit». r ordinationem regiam honoris istius culmen pervadere aliquis nimia temeritate presumpserit, a provincialibus loci ipsius episcopis recipi penitus nullatenus mereatur, quem indebite ordinatum agnomnibus segregatus et ab ipsorum omnium caritate semotusconveniant, ut ab omnibus ipse ordinetur. Oportet autem qui illis omnibus praeesse debet, ut ab cesse fuerit, ceteris consentientibus a tribus jussu archiepiscopi consecrari possunt epismelius est si ipse cum omnibus eum qui dignus est elegerit, et cuncti pariter consecraverint pontificem. Et licet istud necessitate cogente concessum sit, illud autganei eum ordinent, nullatenus immutari licet: quia qui illis praeest, ab omnibus epis
Abbreviated transcription (Latin):
romotiones & consecrationes
ep̾orũ concordans pͥorib conciliis
clericoꝵ electione ac decreto &e ep̃orum
neminem laicorum uł potentum. se¬
met iuserere electioni. uł ꝓmociom pa¬
triarchȩ uł metropolitani aut cuiꝰ lib&
ep̃i. ne uidelicet inordinata oe inꝯgrua
hinc fiat contentio. uł confusio. Presertim
cum nullam habeat potestatem. quam quã
potestatiuoꝵ uł cęterorũ laicoꝵ habere
conueniat. s sil silere & adtendere sibi us¬
q qͦ regłariter ã collegio eccłiȩ suscipiat
finem electio pontificis. Si uͦ quis laicoꝵ
ad concertandum & cooꝑandum inuitat᷑
ab ȩccłia. licet huiꝰ modi cũ reuerentia
si firte uoluerit obtẽꝑare a se facienti¬
b. Talit̃ eiũ dignum sibi regłarit̃ ad
autẽ scłariũ pͥncipum uł potentũ. uł
alteriꝰ dignitatis laicus aduersus cõmu¬
nẽ ac consonantem atq canonicã electi¬
onem ȩccłastici ordinis agere attempta¬
uerit. anathema sit. donec obediat &̾ cõ¬

Expanded text:
romotiones et consecrationes episcoporum, concordatis prioribus conciliis, clericorum electione ac decreto et episcoporum neminem laicorum principum vel potentum semet inserere electioni vel promotioni patriarchae vel metropolitani aut cuiuslibet episcopi, ne videlicet inordinata et incongrua hinc fiat contentio vel confusio. Presertim cum nullam in talibus potestatem quemquam potestativorum vel ceterorum laicorum habere conveniat, sed silere et attendere sibi, usquequo regulariter a collegio aecclesiae suscipiat finem electio futuri pontificis. Si vero quis laicorum ad concertandum et cooperandum invitatur ab aecclesia, licet huiusmodi cum reverentia si forte voluerit obtemperare se asciscentibus. Taliter enim dignum sibi regulariter ad autem secularium principum vel potentum vel alterius dignitatis laicus adversus communem ac consonantem atque canonicam electionem ęcclesiastici ordinis agere temptaverit, anathema sit, donec obediat et con
Abbreviated transcription (Latin):
dendum uim inferre. Cui em̃ uult deus
miseret᷑. & quem uult obdurat. Non
enim tales inuiti saluandi ft̃. s uolenteᷤ
ut integra sit forma iusticiȩ. Sic̃ homo
ꝓpͥa arbitrii uoluntate serpenti obediens
ꝑiit. sic uocante se grã dĩ. ꝓpͥa mentis cõ¬
uersione homo qͥsq credendo saluatur.
Ergo ñ ui s lib̾a arbitrii facultate. ut cõ¬
uertantur uocandi st̃: non potiꝰ ĩpellẽ¬
di Qͥ autem iam pridem ad xp̃ianitatẽ
coacti st̃: sic̃ factũ ẽ temꝑib religiosis¬
sumi pͥncipis sysemandi. qr iam constat
eos sacram̃tis diuinis associatos. & bap¬
tismi grͣam suscepisse & cͥsmate unctos
ticipes. oportet ut fidem etiã quã ui
uł necessitate susceꝑunt. tenere cogã¬
tur. ne nom̃ dñi blasphemet᷑. fidesq¬
quam susceꝑunt uilis & contemptibilis ha

Expanded text:
dendum vim inferre. Cui enim vult Deus dendum vim inferre. Cui enim vult Deus miseretur, et quem vult indurat . Non enim tales inviti salvandi sunt, sed volentes, ut integra sit forma justitiae sicut homo propria arbitrii voluntate serpenti obediens periit, sic vocante se gratia Dei propriae mentis conversione homo quisque credendo salvatur. Ergo non vi, sed libera arbitrii facultate, ut convertantur vocandi potius sunt, non impellendi. Qui autem jam pridem ad Christianitatem coacti sunt, sicut factum est temporibus religiosissimi principis Sisenandi, quia jam constat eos sacramentis divinis associatos, et baptismi gratiam suscepisse, et chrismate unctos ticipes, oportet ut fidem etiam quam vi vel necessitate susceperunt tenere cogantur, ne nomen Domini blasphemetur, fidesququam sus
Abbreviated transcription (Latin):
Miis us fidelib notum fore
desideramꝰ. qđ quorũdã pecca¬
toꝵ alienoꝵ conscii. nisi em̃dationis
&̾ salutis causa ꝓdiderint : delinqͣnt.
Unde scͥptum ẽ. Nichil ꝓdest illi suo
errore ñ pollui: qui consensũ p̾stat
erranti. Et alibi. Non solum qui faciũt.

Expanded text:
mnibus fidelibus notum fore desideramus, quod quorundam peccatorum alienorum conscit, nisi ea emendationis et salutis causa prodiderint, delinquant. Unde scriptum est Nihil prodest illi suo errore non pollui, qui consensum praestat erranti. Et alibi: Non solum qui faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
in accusatione fornicationis in¬
petit scd̾m p̃ceptum pauli apłi duo uł tria
testimonia reqͥrant᷑ ab illo. Qd̾ si ñ poterit
datis testimoniis approbare. qd̃ dixit accusa¬
tionem accusati accipiat.¬
elix p̃p. in pͥmo decretali suo. Cũ adiu
inpedim̃to concedant᷑. & uidices a se electi
tribuantur:

Expanded text:
in accusatione fornicationis impetit, secundum praeceptum Pauli apostoli duo vel tria testimonia requirantur ab illo. Quod si non potuerit datis testimoniis approbare quod dixit, excommunicationem accusati accusatelix papa in primo Decretali suo. Cum accusimpedimento concedantur, et judices a se electi tribuantur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ mulieres qui filios in baptismo
estis de sacro fonte susciꝑe. idõ sẽꝑ eos ammo¬
nete. ut castitatem custodiant. iusticiam
diligant. caritatem teneant. ante om̃ia
simbolum & orationem dñicam & uos ipsi

Expanded text:
 mulieres, qui filios in baptismo estis de sacro fonte suscipere: ideo eos semper admonete ut castitatem custodiant, justitiam diligant, charitatem teneant, ante omnia symbolum et orationem Dominicam, et vos ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
i quis ariolos aurus
pices uł incantatores obserua
riis usus fuerit: anathema sit:¬
Ui diuinatores
expetunt &̾ morem gentiliũ
subsequnt᷑. uł in domos suas homi¬
rendi aliqͥd arte magica. aut expi-¬
andi causa : sub regła qͥnquennii iace¬
ant. scđm gradꝰ penitentiȩ diffinitos:
officiis deditos uł clericos mag¬
ppos aut incantatores existere aut fa¬
cere filacteria q̃ animarũ suarum
uincula comꝓbantur
aut diaconꝰ. uł quilibet ex
los. aut certe augures. uł sortilegos¬
uł eos qui ꝓfitentur artẽ magicã
aut aliquos eoꝵ similia exercentes.
consuluisse fuerit dep̃hensus. ab¬
honore dignitatis depssiis monaste¬
rii curam excipiat. ibiq ꝑpetue
pententiȩ deditꝰ scelus admissi sacͥ

Expanded text:
i quis ariolos, aruspices vel incantatores observavriis usus fuerit, anathema situi divinationes expetunt et morem gentilium subsequuntur aut in domos suas huiurendi aliquid arte malefica aut expiandi causa, sub regula quinquennii iaceant secundum gradus poenitentiae definitos. officiis deditos vel clericos magos aut incantatores, aut facere philacteria quae animarum suarum vincula comprobantursive diaconus, vel quilibet ex los, aut certe augures vel sortilegos, vel qui profitentur artem magicam, aut aliquos eorum similia exercentes consuluisse fuerit dephonore dignitatis suae depositus, monasterii censuram excipiat, ibique perpetua poenitentia scelus admissi sac
Abbreviated transcription (Latin):
relicta ꝑuadere. licet cogat᷑ a pluri¬
mis : nisi forte quis cum rationabili cau¬
sa compellat. tanquam qui possit ibidem
constitutis plus lucri conferre. & in
causa religionis aliquid ꝓfecto ꝓspice

Expanded text:
relicta pervadere, licet cogatur a plurimis, nisi forte quaevis eum rationabilis causa compellat, tanquam qui possit ibidem constitutis plus lucri conferre, et in causa religionis aliquid profecto prospice
Abbreviated transcription (Latin):
pret̃ cõmendaticias litteras: & qui susce¬
ꝑunt &. qui susceptus ẽ. cõmunione pri¬
uent᷑. E x comunicato uero ꝓtelet᷑ ipsa cor¬
reptio: tanquam qui mentitus eccłiam
dei seduxerit.

Expanded text:
s litteras, et qui susceperunt, et qui susceptus communione priventur. Excommunicato vero proteletur ipsa correptio, tanquam qui mentitus sit, et Ecclesiam Dei seduxerit.
Abbreviated transcription (Latin):
nicatione aut ꝑ uirio. aut furtu
captus ẽ. deponat᷑. non tam̃ cõmuuio¬
ne priuet᷑. Dicit enim scͥptura. Nor
uindicauit dñs bis in id ipsum:. xy
imiliter & reliqui clerici huic con
ft̃ p̃cipimꝰ ut si uoluerint uxores acci¬
ꝑ iant. sed lectores cantoresq tantum mͦ
aut infideles iniq agentes. & ꝑ huius¬
modi uolentes timeri. deici ab officio
suo p̃cipimꝰ: quia nusquã uos hoc dñs
docuit econtraria uͦ ipse cũ ꝑcuteret᷑.
ñ reꝑcutiebat. cũ malediceret᷑ ñ rema¬
ledicebat. cum pateret᷑. ñ cõminabat᷑.
diaconus depositus iuste suꝑ certis cri¬
minib ausus fuerit adtrectare munstę¬
riumdudum sibi cõmissum: hie ab ȩccłia
erit dignittẽ: deiciatur & ipse ordinatoꝵ
eniꝰ &ẽ a cõmunone modis om̃ib abscidat᷑.
sicut simon magus a petro:

Expanded text:
rto captus est, deponatur, non tamen communione privetur, dicit enim Scriptura: Non judicabit Dominus bis in idipsum. XXVI. Similiter et reliqui clerici huic condsunt, praecipimus, ut si voluerint, uxores accipiant, sed lectores cantoresque tantummodaut infideles inique agentes, et per hujusmodi volentem timeri, dejici ab officio suo praecipimus, quia nusquam nos hoc Deus docuit. Econtrario vero, ipse cum percuteretur, non repercutiebat; cum malediceretur, non maledicebat; cum pateretur, non codiaconus depositus iuste super certis criminibus ausus fuerit attrectare ministerium dudum sibi commissum, hic ab eclesia erit dignitatem, deiciatur ipse et ordinator eius, et a communione modis omnibus abscidatur, sicut Symon magus a Petro.
Abbreviated transcription (Latin):
de numero clericorum relinquens
ꝓpriam parrochiam ꝑgat ad alienam.
& om̃ino demigrans pret̾ ep̃i sui con¬
scientiã in aliena parrochia cominoret᷑.
hunc ulteriꝰ ministrare ñ patim᷑: pre¬
cipue si uocatus ab ep̃o redire contẽp¬
serit. in sua inquietudine ꝑ seuerans.
eruxtam̃ tanquam laicus ibi cõmuni
p̃s uero apud quem xo. scet.¬
moratus eẽ. constiterit si contra
cos decretam cessationem ꝓ nichilo re¬
putans tanquam clericos forte susceꝑit
uelut magister inquietudinis cõmuni
one priuetur:
huptiis copulatꝰ. aut concubinam
habuerit non potest eẽ ep̃s ñ prb̃t aut¬

Expanded text:
de numero clericorum, relinquens propriam parochiam pergat ad alienam, et omnino demigrans praeter episcopi sui conscientiam in aliena parochia commoretur, hunc ulterius ministrare non patiamur: praecipue si vocatus ab episcopo redire contempserit, in sua inquietudine perseverans. Verumtamen tanquam laicus ibi communipus vero, apud quem memoratos esse constiterit, si contra eos decretam cessationem pro nihilo reputans, tanquam clericos forte susceperit: velut magister inquietudinis, communione privetur. nuptiis copulatus, aut concubinam habuerit, non potest esse episcopu
Abbreviated transcription (Latin):
N quis uiduam aug eiectam xii.¬
acceperit aut meretricem aus
ancillam uel aliquam de his que pu¬
plicis spectaculisiancipantur. non
aut ex eo numero qui ministerio
sacro deseruuunt. x.x.
uel filiam patris: clericus eẽ. ñ pot̾te

Expanded text:
 quis viduam, et ejectam acceperit, aut meretricem, aut ancillam, vel aliquam de his quae publicis spectaculis mancipantur, non  aut diaconus, aut ex eo numero qui ministerio sacro deserviunt. Qui dvel filiam fratris, clericus esse non poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
nus ad mortem fuerit iudicatꝰ. ad legi¬
timos heredes illiꝰ ꝑueniat. Di in atͥo
eccłiȩ cuiꝰ porta reliquiis scõꝵ conse-¬
crata. ẽ. huiꝰccinodi homicidiũ ꝑpetͣ¬
tum fuerit. simili mͦ em̃det᷑ uł cõponat᷑.
Si uͦ porta eccłie ñ ẽ. consecrata eodẽ mͦ cõ¬
ponat᷑ qđ in atrio cõmittit᷑ sic̃ cõponi
debet qđ inemunitate uiolata ꝯmittit᷑.¬
aNGuinis effusio in Lxxi.¬
eccła facta cũ fuste. si prb̃t fue¬
rit triplo cõponat᷑. duȩ partes eidẽ
prb̃o. terciam ꝓ fredo ad ecclãm insuꝑ¬
&̾ bannꝰ nr̃. Similit̃ de diacono iuxta
cõpositionẽ triplo ꝑsoluat᷑ & bannus

Expanded text:
nus ad mortem fuerit iudicatus, ad leginus ad mortem fuerit iudicatus, ad legitimos heredes illius perveniat. Si in atrio ecclesiae, cuius porta reliquiis sanctorum consecrata est, huiuscemodi homicidium perpetratum fuerit, simili modo emendetur vel conponatur. Si vero porta ecclesiae non est consecrata, eo modo conponatur quod in atrio committitur, sicut conponi debet quod in inmunitate violata conmittitanguinis effusio in esiis facta cum fuste, si presbiter fuerit, triplo conponatur, duas partes eidem presbitero, tertia pro fredo ad ecclesiam, insuper bannus noster. Similiter de diacono iuxta conpositionem eius in triplo cum banno
Abbreviated transcription (Latin):
ex leui causa aut sine causa¬
ei hominem in ȩccła int̾fecerit: de uitã
componat. Si uͦ foris rixati fuerint. & u¬
nus alterum in ȩccła fugerit. &̾ ibi se de¬
fendendo eum int̾fecerit. si huiꝰ facti te
stes ñ habuerit. cũ xii. iuratoribꝰ legiti¬
mis iurare cogat᷑. Is uͦ qui int̾fectꝰ. ẽ. abs¬
q compositione iaceat. ac deinde int̾fe¬
ctor scđm uditium canonicũ congruam
facmnori qđ admisit penitentiã accipiat.
iꝓpͥꝰ seruus hoc adimserit. iudicio aquę
feruentis examinet᷑. utrũ hoc sponte
an se defendendo fecisset. & si manus eiꝰ¬
exusta fuerit. int̾siciatur: Si aut̃ ñ fue¬
rit. dñs eius uixta qđ uirgildus illiꝰ ẽ. ad
ȩccłam ꝑsoluat. aut eum si uoluerit ei¬
dem eccłiȩ tradat. De ecclastico & fiscalino.
& beneficiario seruo. uolumꝰ ut ꝓ una
uice uirgildus eiꝰ ꝓ co cõponatur. Alte¬
ra uice. ipse seruus ad supplitiũ tradat᷑.
heditas uͦ libi hominis qui ꝓpt̾ tale faci¬

Expanded text:
ex levi causa aut sine causa hominem in ecclesia interfecerit, de vita conponat. Si vero foris rixati fuerint, et unus alterum in ecclesiam fugerit, et ibi se defendendo eum interfecerit, si huius fastes non habuerit, cum duodecim coniuratoribus legitimis iurare cogatur; is vero qui interfectus est, absque conpositione jaceat; ac deinde interfector secundum iudicium canonicum congruam facinori quod admisit poenitentiam accipiat. Si proprius servus hoc admiserit, iudicio aquae ferventis examinetur, utrum hoc sponte an se defendendo fecisset. Et si manus eiexusta fuerit, interficiatur. Si autem non fuerit, dominus eius iuxta quod wirgildus illius est, ad ecclesiam persolvat; aut eum, si voluerit, eidem ecclesiae tradat. De ecclesiastico et fiscalino et beneficiario servo volumus, ut pro una vice wirgildus eius pro eo conponatur, altera vice ipse servus ad supplicium tradatur. Hereditas tamen liberi hominis qui propter tale faci
Abbreviated transcription (Latin):
& missi inquisitionẽ faciant.
itrum ꝑ nogligentiã aut ꝑ ĩpossibi¬
litatem destructȩ st̃ & ubi negligentia in¬
uenta fuerit. ep̃ali auctoritate em̃dare co¬
gant᷑. ab his qui eas restaurare debuerunt.
ĩ uͦ ꝑ impossibilitatem contigit. ut aut
pluriores sint necesse sit. aut̃ maioris mag¬
nitudinis quam ut reb ad eas ꝑtinentib
restaurari possint. ep̃s modũ inueniat. qͥ

Expanded text:
t missi inquisitionem faciant utrum per negligentiam aut impossibilitatem destructae sint; et ubi negligentia inventa fuerit, episcopali auctoritate emendare cogantur, qui eam restaurare debuerant. Si vero per inpossibilitatem contigit, ut aut plures sint quam necesse sit, aut maioris magnitudinis quam ut ex rebus ad eas pertinentibus restaurari possint, episcopus modum inveniat, q
Abbreviated transcription (Latin):
municat ȩccłia in celo ligat᷑ exxom¬
municatꝰ cũ reconciliat. ȩccłia in celo sol¬
uitur reconciliatus:¬
emo contẽpnat
uincula eccłastica. ñ enĩ homo ẽ
qui ligat. s xp̃c qui hanc potestatẽ dedit.
& dños fecit homines tanti honoris:¬

Expanded text:
municat Ecclesia, in coelo ligatur excommunicatus; cum reconciliat Ecclesia, in coelo solvitur reconciliatusemo contemnat vincula ecclesiastica; non enim homo est qui ligat, sed Christus, qui hanc potestatem dedit, et dominos fecit homines tanti honoris
Abbreviated transcription (Latin):
non solum in ĩmundicia carius sedeti¬
am in om̃i caruali ẽ. concupiscentia duoad
plus iusto appetit homo turpe lucrum
dicitur. alunera inusta accrꝑe. accipe¬
uł etiam dare ꝓ aliquo scłari conque¬
stu p̃cio aliquem conducere. contenti¬
ones ⁊ lites uł rixas amare. in placotis
scłarib disputare excepta defensione
or pbanoꝵ aut uiduarũ conductores aut
ꝑiuratores. eẽ. scdariũ rerum tur bes¬
uł uerbi uł facti ioculatorem eẽ. uel
iocum scłarem diligere. aleas amare: or¬
namentum inconueniens ꝓposito suo
querere. in delitus uiuere. uelle gulam.
&ꝰ ebrietatem sequi. pondera iniusta uł
mensuras habere. negocium iniustũ exer¬
cere. non tam̃ iustum negotium. ẽ. contͣ¬
dicendum ꝓpt̾ necessitates diuersas. quia
scĩ benedicti p̃cipit᷑ preuidere. ꝑ quorũ
manꝰ negotiũ monasterũ transeat. Canes
&ꝰ aues sequi ad uenandum in om̃ib qͥbꝰ¬
libet sit causis suꝑfluum ẽẽ. Ecce talia or

Expanded text:
non solum in inmunditia carnis, sed etiam in omni carnali concupiscentia. Quicquid plus iusto appetit homo, turpe lucrum dicitur. Munera iniusta accipere vel etiam dare, pro aliquo saeculari conquestu pretio aliquem conducere, contentiones et lites saecularibus disputare, excepta defensione orphanorum aut viduarum; conductores aut procuratores esse saecularium rerum, turpis verbi vel facti joculatorem esse, vel jocum saecularem diligere, aleas amare, ornamentum inconveniens proposito suo quaerere, in deliciis vivere velle, gulam et ebrietatem sequi, pondera injusta vel mensuras habere, negotium injustum exercere nec tamen justum negotium est interdicendum propter necessitates diversas, quia sancti Benedicti praecipitur praevidere, per quorum manus negotium monasterii transeat: canes et aves sequi ad venandum, in omnibus, quibuslibet sit causis, superfluum esse. Ecce talia et
Abbreviated transcription (Latin):
ut eciam ꝑ sollempnissimos paschales
dies sacram̃tum corꝑis ce sangumis
dñi catecummis non detur nisi soli¬
tum salis. q si fideles ꝑ illos dies saera¬
menta non mutant. nec caticuminos
oportet mutare. quȩ forma etiam a pu¬
blice penitentib om̃ino sequenda. ẽ.
E his qui rebaptizati xxuii.¬
sine aliqua necessitate uł torm̃to
lapsi sunt. placuit ut circa eos illa ni¬
ceni sẏnodi statuta seruent᷑ quȩ de pre¬
uaricatorib constituta. eẽ. noscuntur.
id ÷. ut .uii. annis int̾ caticuminos o¬
rent. & duob int̾ catholicos.⁊ postea
moderatione ⁊ clem̃tia ep̃i fideliblꝵ
oblatione & eucharistia comunicest᷑.
quam formam sequant᷑ & reconfirmati.
lacuit ut clericꝰ si relicto xaue.¬
officio suo ꝓpt̃ districtionem ad
fectilarem fortasse confugerit. & is ad ꝗͣ
recurrit solatium defensionis impen¬
derit. cum eodem de eccłiȩ cõmunione
rilles &e uerbis turpib ioculares:
ab officio detrahendos:

Expanded text:
ut etiam per sollempnissimos paschales dies sacramentum corporis et sanguinis Domini caticuminis non detur, nisi solitum satis; quia si fideles per illos dies sacramenta non mutant, nec caticuminos oportet mutare. Quae forma etiam a publice penitentibus omnino sequenda est. 64. De his, qui rebaptizati sine aliqua necessitate vel tormento lapsi sunt, placuit, ut circa eos illa Nicenae sinodi statuta serventur, quae de praevaricatoribus constituta esse noscuntur; id est ut annis septem inter caticuminos orent, et duobus inter catholicos; et postea moderatione et clementia episcopi fidelibus in oblatione et eucharistia communicent. Quam formam sequantur et reconfirmati. lacuit, ut clericus si relicto officio suo propter districtionem ad saecularem fortasse confugerit, et is ad quem recurrit solatium defensionis impenderit, ces et verbis turpibus ioculares ab officio detrahendos