comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sitomilitare uolẽtem segne̾ som nolentũ atq temulentũ et̃ nondebere: qͣm̃ ab his
trib uitiis nisi quifuerit eleclinatus. securus nũquã potest ẽe uł tutios:
inmo &e periculis om̃ib & ipsi etiam morti eritis: semꝑ obnoxii Fortitu¬
elo eni inimi cũ obpͥmit: uigilãtia conantib insilias obsiscit. sobrietas
& apłos suos nob p̃cepit ab om̃ib uitiis & maxime ab aebrietatib que omũ
uitioꝵ gurges est penitꝰ abfinere: Decuiꝰ mat̾riae inalo uolumis lecto¬
ri aliꝙta ꝓferre que̾tantis monitis hortam̃ animũ iutentũ apponere.
sermonis: aut artificiosã eloquẽtiã expectare: U̾nde pͥmitꝰ ꝓpt᷑ libellicitu¬
lũ uł clecorem fructus & bona sobrietatis inetũ possumꝰ ꝓfaeramꝰ. & pꝰea
cebricetatis inclecoras molestias publicemꝰ Sobriaetas nãq castitas ẽ. son¬

Expanded text:
sito militare volentem, segnem, somnolentum atque temulentum esse non debere: quoniam ab his sito militare volentem, segnem, somnolentum atque temulentum esse non debere: quoniam ab his vitiis tribus nisi quis fuerit declinatus, securus nunquam esse potest vel tutus, imo et periculis omnibus, et ipsi etiam morti erit is semper obnoxius. Fortitudo enim inimicum opprimit, vigilantia tendentibus insidias obstat, sobrietas olos suos nobis praecepit, ab omnibus vitiis, et maxime ab ebrietate, quae omnium vitiorum gurges est, penitus abstinere. De cujus vitii malo volumus lectori aliquanta proferre, quem tantum monitis hortamur animum intentum apponere, sermonis, aut artificiosam eloquentiam exspectare. Unde primitus propter libelli titulum vel decorem, fructus et bona sobrietatis in quantum possumus proferamus; et postea ebrietatis indecoras molestias publicemus. Sobrietas namque castitas est sen
Abbreviated transcription (Latin):
nonꝙͣ dose uorgit ds̃ honunr̾iiꝰ ẽ ds: Hiomane legesint᷑ triginta ãnos litigiosas om̃s
perimunt qͦs tioneside xp̃s circa quingentos annos natiuitatis suȩ causas p̃stat: ortꝰ
suilites patit᷑: statꝰ sui sustin&. eistiones: Hȩxetice desine iudicare iudicẽ tuũ. sa
ora in cȩlis dm̃. quẽ dĩ magꝰ adorauit utris. Meipte Senero Set¬
uo mostalio st uRcaNts
seuplentu dine maloꝵ ad actus bonos. suie concordia ñtis exbonis admalos
p̃cipites trans ferait᷑. disputandi mat̾rias : noꝵ ponderib gignunt: Qub agnitas
correctos lȩtent᷑. in conu̾tibiles aut insuis iniquis morib confundant᷑: Difficile
nanq bonoꝵ appetitores inuenies. ꝙ maloꝵ de sertores: ꝙ ꝙ plurib & pene cune¬
tis mortalib dul ciasunt eaq carnemfouent. quã qu&e auitiis frenant C
qm̃stu elii com mocla anob̃ sug gerenclasunt. hon estatis: admonemꝰ intali ꝓpo.¬

Expanded text:
ngit Deus homini, unus est Deus? Humanae leges intra triginta annos litigiosas omnes interimunt quaestiones, et Christus circa quingentos annos nativitatis suae causas praestat, ortus sui lites patitur, status sui sustinet quaestiones? Haeretice, desine judicare judicem tuum, et adora in coelis Deum, quens seu poenitudine malorum ad actus bonos, sive socordia mentis ex bonis ad malos praecipites transferantur; disputandi materias morum ponderatoribus gignunt, quibus agnitis correcti laetentur, inconvertibiles autem in suis iniquis moribus confundantur. Difficilius namque bonorum appetitores invenias, quam malorum desertores: quia t magis ea quae carnem fovent, quam quae a vitiis frenant. Et quoniam studii commoda a nobis suggerenda sunt honestatis, admonemus in tali propo
Abbreviated transcription (Latin):
culpã caclant ciuicta obseruatione ꝓcurent. & eos iusta increpatione-
apłs obuirget dicens Estimas aũt ðhomo qͥuidicas eos qͥtalia
agunt & facis ea qmͣ tueffugies udiu dĩ Itẽ. qͥaliũ. doces te
ipsũ nũcloces: Quiab hominaris idola sacrilegiũ facis: E cce¬
t̾ra qͥb arguit eos. ql uitiis qͥb prohibent & ipsi se non abstinent. et in
quo alios uidicant seipsos condemnant: Quare om̃ib clerieis laicis &¬
in diu̾sis huiꝰ mundi dignitatib constitutis hunc libellũ frequentius
lectitandũ suademꝰ. ut conniorib bonis & sobrietate dõ gratus quis pro-¬
fecerit. elecorreptione nr̃a iidño dõ lȩcus semꝑ exultet agens dõ grãs.¬

Expanded text:
culpam cadant, cauta observatione procurent, et eos justa increpatione culpam cadant, cauta observatione procurent, et eos justa increpatione Apostolus objurget dicens, Aestimas autem, o homo, qui judicas eos qui talia agunt, et facis ea, quoniam tu effugies judicium Dei? Item: Qui alium doces, te ipsum non doces; qui abominaris idola, sacrilegium facis : et caetera, quibus arguit eos qui a vitiis, quibus prohibent, ipsi se non abstinent; et in quo alios judicant, se ipsos condemnant. Quare omnibus clericis et laicis in diversis hujusmodi dignitatibus constitutis hunc libellum frequentius lectitandum suademus: ot cum moribus bonis et sobrietate Deo gratus quis profecerit, de correptione nostra in Domino Deo laetus semper exsultet, agens Deo gra
Abbreviated transcription (Latin):
uino clominante extinctisunt. et seruitutis uigo sub acti innumebiles
uũ dominacionis liu recusantes. uinolentia in alienũ reclegit a¬
reddit et egenos. infinitinumero uino inpellente in tusta. impia.
homicida commiserunt: Quã plurimȩ urbes cdlui obsesse nee capte cl¬
ipsetiuit frequenter uexatus sit. & nunc uexat᷑: Quarũ rerũ
side cdomi nicis uł secularib libris uellem ad singula exempla ꝑsonasq
ꝑquas resꝰ geste sunt. ꝓferre : enormitas libri legentib fastidiũ at tulis-¬
sa: Nos tam̃ in hoc oꝑe ꝓpt̾rea sacerdotib & deuitis uituperationẽ sinmul
& a monitionis initiũ facimꝰ nec ab hac inueetione qua cunctos hu ic uitio
cleclitos de dominica correptione contundimꝰ inniunes forte elericos
aut clĩ ministros facere uicleremur Quib magis conuenit ut qui
popłm acliuersis culpis abstinere clocent. ne inaliqu oel uitiũ aut̃

Expanded text:
vino dominante exstincti sunt, et servitutis jugo subacti. Innumerabiles vino dominante exstincti sunt, et servitutis jugo subacti. Innumerabiles jugum dominationis diu recusantes, vinolentia in alienum redegit areddidit et egenos. Infiniti numero, vino impellente, injusta impiaque homicidia commiserunt. Quamplurimae urbes diu obsessae, nec captae; cuiste dudum frequenter est vexatus, et nunc vexatur: quarum rerum si de dominicis vel saecularibus libris vellem ad singula exempla personasque, per quas res gestae sunt, proferre, enormitas libri legentibus fastidium afferret. Nos tamen in hoc opere propterea sacerdotibus et levitis vituperationem simul et admonitionis initium fecimus, ne ab hac infectione, qua cunctos huic vitio deditos de dominica correptione confundimus, immunes forte clericos aut Dei ministros facere videremur: quibus magis convenit, ut qui populum a diversis culpis abstinere docent, ne in aliquod vitium aut
Abbreviated transcription (Latin):
do euqs nonteget᷑ Et deutroq sexu. multos ait ext̾minat unũ: Et it̾rũ pru¬
dentiã ab sorb& ebriȩtas Et iterũ amaritudo anima uinu̾multũ potatũ¬
etiã pellente iunotorigenitalis oblite pudicitiã suã ad ulteris cͣdiderunt
& moechis clemorte pactefunt maritorũ: Quã plures inpellente uino
p̃cipites indecent᷑ seconuentib polluerunt. & degenitorib aut genitri¬
cib defilus aut filiab defratrib aut sororibus. legeueris aut nu¬
rib nefado ut dictũ ẽ concubitu sibi filios genuerunt: Perunolentiã
enĩ plurimi plurumnȩq ascopioq ꝓposito exciclerunt. &a sui oblitiamisis
honorib ignobiles remanserunt. & sedib patriis ꝓfugi. uitã non ubi
sunipserunt fuuierunt. Per hoc enĩ uinum fortes ab infir miis elisi
sunt. & inmorte quã plures ic tumuliebri prost̾ai. & inuicti exercitũ

Expanded text:
do ejus non tegetur. Et de utroque sexu, Multos, ait, exterminat vinum. Et iterum: Prudo ejus non tegetur. Et de utroque sexu, Multos, ait, exterminat vinum. Et iterum: Prudentiam absorbet ebrietas. Et iterum: Vinum multum potatue etiam impellente vino thori genitalis oblitae, pudicitiam suam adulteris tradiderunt, et cum moechis de morte pactae sunt maritorum. Quamplures impellente vino praecipites indecentibus se conventibus polluerunt: et de genitoribus aut genitricibus, de filiis aut filiabus, de fratribus aut sororibus, de generis aut nuribus, per nefandos, ut dictum est, concubitus sibi filios genuerunt. Per vinolentiam enim plurimi plurimaeque a sancto pioque proposito exciderunt et sui obliti amissis honoribus ignobiles remanserunt: et sedibus patriis profugi, vitam non ubi sumpserunt finierunt. Per hoc quippe vinum fortes ab infirmis elisi sunt, et in mortem quamplures ictu muliebri prostrati: et invicti exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
capatiorem poculũ porrexerit nonquae pensũ integrum ante uesꝑũ
ad sgnauerit coccinus eñi autuarios ꝓsinosq colores inuino: Honintu¬
nicis delectat᷑ & nonuestiũ facien darũ s uini quęrit illa mensuram
Nontuendȩ castitatis telas adextexendũ erigit. quȩ iqsum telȩ olim de
domo ꝑ aebrietatẽ anisit Quas celas ane illis ociantib subtꝰxit. & texen¬
das araneis ddedit Hȩx cũ cibos capit uix come deuelo semuntiã pamisae¬
tingit. & pocula deuincens absorb&. & ꝓpt̾ea pul m̃tors sibi eata plasima¬
ta qͣuerit. Hȩc ꝙ diu ugilauerit. bib&. Aut si oblormierit. sitis eisom¬
nũ abrũpit. S ael hue quied inmoror : Siebrietatis uoluero ecinctaui¬
tia narare anteme cẽpus deficit Cc̃potiora inecelesiasti co salomonis sp̃s
sc̃s clamet dicens Mylier ebriata ira magna ẽ & contumelia. Et᷑pitu¬

Expanded text:
capacius poculum porrexerit, quam quae pensum integrum ante vesperum capacius poculum porrexerit, quam quae pensum integrum ante vesperum assignaverit. Cathinis enim aut variis persinisque coloribus in vino, non in tunicis, delectatur: et non vestium faciendarum, sed vini quaerit allatam mensuram. Non tuendae castitatis causa telas ad texendum erigit, quae usum telae olim de domo per ebrietatem amisit: et telas quas ancillis otiantibus subtraxit, texendas araneis dedit. Haec cum cibos capit, vix comedendo semiunciam panis attingit, et pocula deinceps absorbet, et propterea pulmentorum sibi cataplasmata quaerit. Haec quamdiu vigilaverit, bibit: aut si obdormierit, sitis ei somnum abrumpit. Sed adhuc quid immoror? Si ebrietatis voluero cuncta vitia enarrare, ante me tempus deficiet: cum potiora in Ecclesiastico Salomonis Spiritus sanctus clamet, dicens, Mulier ebria, ira est magna, et contumelia et turpitu
Abbreviated transcription (Latin):
uirgantis uiri cogitat autgorẽ: Idem cotilie neglecta domꝰ. ilapsũ
tempus ornatu cotielianao intantũ destruit᷑. ut semꝑ maritꝰ eius mortẽ
exoptet. cuius labor gubernatioque subtali clomina cotidie minuit᷑.
& inlapsũ uenit. nonẽ. cũqua quippia clecuranomꝰ conferat᷑ ut inme¬
lius aliquis elisponat᷑. qispeciẽ uxoris nom̃ cantaĩ nonmores ostendit
nilea clisponamꝰ maritalis cotidie cura nonsine tristicia fatigatur:
Quia uelut iuncti uehiculo boues suiꝰ conari subonerecesset. alt̾rũ
conat᷑u clisrũpet: Uinolentia uigit᷑ clomina subt̾etis locoꝵ clauib
oĩa cemptant᷑. cellariorsq plenitudo fortis cotidie seruilib ĩantẽ.
in lisciplinatȩq familiae clamorib om̃is clomꝰ ꝑstrepit. Lane ficui
uero aut neglegens aut nulla aut ab hominabilis effiͣtur cura.
⁊alib eñi dominȩ ancilla magis clarior atq amabilior erit quae

Expanded text:
jurgantis viri cogitat, aut vigorem. Inde quotidie neglecta domus per illapsum jurgantis viri cogitat, aut vigorem. Inde quotidie neglecta domus per illapsum tempus ornatu quotidiano in tantum destituitur, ut semper sibi maritus mortem exoptet, cujus labor gubernatioque sub tali domina quotidie minuitur, et in lapsum venit. Non est cum qua quidpiam de cura domus conferatur, ut in melius aliquid disponatur: quia scilicet uxoris nomen tantum, non mores ostendit. Nihil ea disponente, maritalis quotidiana cura non sine tristitia fatigatur: quia velut juncti in vehiculo boves, si unus conari sub onere cesset, alterum conatus disrumpet. Vinolentia igitur dominae subtractis locorum clavibus, omnia tentantur: cellariorum plenitudo furtis quotidie servilibus inanitur, indisciplinataeque familiae clamoribus domus omnis perstrepit. Lanificii vero aut negligens, aut nulla, aut abominabilis efficitur cura. Tali enim dominae ancilla charior atque amabilior erit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
au̾t m̃te aliena & sui omnino nesciat eui cultus capitis u̾git iupar¬
te. & semi nuclũ mtinstra uiclentib crinem. & omni exparte climissis
a conspicientib erubescit᷑: Et quid elomi gerat᷑ ignorat peri clitant᷑
in tali sine dubio pucdor & omne secretũ. Quod sobrietas infeminis
custolit. tenulentia publicat᷑ Quae cũ humifuerit uertigine capta
lectoq ꝓstͣta. circũ cursare sibi cunctos conspicit parietes Cul minaq
clomꝰ ininio. & una in altũ putat ẽẽ. porrecta. & uelut sepulta som no
recipit᷑. Lectis ternia uͦ qu&e ab infantib contumeliis leformant᷑ acunc¬
tis feminis uł ancillis non iã occultis s uidentib cachinnis talis clominȩ
temulentia clericlet᷑: Sic itaq transeunte tpr et ebrietatis uitio ꝑmanen¬
te cle eius corele omis euolat timor nec correꝑtionẽ nec t̾rorẽ sape. ob¬

Expanded text:
autem mente alienata, et sui omnino nescia, cui cultus capitis vergit in parautem mente alienata, et sui omnino nescia, cui cultus capitis vergit in partem, et seminudam monstrat videntibus cervicem, et omni ex parte demissa a conspicientibus erubescitur, et quid domi geratur, ignorat. Periclitatur in tali sine dubio pudor, et omne secretum, quod sobrietas in feminis custodit, temulentia publicat. Quae cum humi fuerit vertigine rapta lectoque prostrata, circumcursare sibi cunctos conspicit parietes: culminaque domus in imo, et ima in altum putat esse porrecta, et velut sepulta somno recipitur. Lectisternia vero quae ab infantibus contumeliis deformantur, a cunctis feminis vel ancillis, non jam occultis, sed videntibus cachinnis talis dominae temulentia deridetur. Sic itaque transeunte tempore, et ebrietatis vitio permanente, de ejus corde omnis evolat timor: nec corruptionem, nec terrorem saepe ob
Abbreviated transcription (Latin):
e ligit nãq atq excoi ꝗet ebrietas infancla inuereeũclã dõnib se ha¬
bentib uocem & cui subripuerit ꝑauiditatẽ nimietas uini. nullũ
potest habere tacencli pudorẽ. ex qua magis temulentia menbro
consequit᷑ infirmitatem. & ita fit ut sic utinauis quae ualidissimi
maris fluctibis scopulo illesa comininut᷑: ita fȩminȩ corpias aenits
grandi iuni ꝓcella illesa m̃bris omib dissoluat᷑ Nãq naturalit᷑ fir¬
ma figere non potest gͦdiendo uestigia. que admolũ incelere ualebit
cũ uini fuerit ĩgenti ꝓcella ꝑcussa  Lassa unde gresfu ac in nunens sẽꝑ
cõtortis occulis resupina aut inclinata ceruice familiaregente pedis¬
sequa clete mulentia siue culpe. Ibi sanitas & cura clomꝰ nulla uł familiȩ
gubernatio: Lingua balbuciens sermonis officio priuat᷑ aut in uocẽ ꝓrũ¬
pere uolens nontãtũ nonintellegit᷑ s etiã ab auclienttib dericdet᷑ Est

Expanded text:
 inverecundam de omnibus se habentibus vocem, et cui subrepserit per aviditatem nimietas vini, nullum potest habere tacendi pudorem: ex qua temulentia membrorum consequitur infirmitatem. Et ita fit, ut sicuti navis validissimi maris fluctibus scopulo illisa comminuitur; ita feminae corpus ac mens grandi vini procella illisa, membris omnibus dissolvatur. Nam quae naturaliter firma figere non potest gradiendo vestigia; quomodo incedere valebit, cum vini fuerit ingenti procella percussa, lapsabunda gressu ac innuens, semper contortis oculis resupina, aut inclinata cervice, famula regente pedissequa de temulentiae suae culpa? Ibi sanitas et cura domus nulla vel familiae gubernatio, lingua balbutiens sermonis officio privatur, aut in vocem prorumpere volens, non tantum non intelligitur, sed etiam ab audientibus deridetur. Est
Abbreviated transcription (Latin):
auclire merebit᷑ Amͦ clicouobis. quã eliu uni exminimis istis fe
cistis: mͥ fecistis Obenignis simum cdnm ad edomadã hominũ aua¬
ritiã. qui sibi dariclicit. quod uł minimo pauperi donatu̾fue¬
rit Uobis autͣ fr̃s prȩstet dñi miscłia. ut ie iuniis & ele¬
mosinis in bonis oꝑib. seruiatis. ut ad cet᷑nã & uerã uitã uos.

Expanded text:
audire merebimur: Amen dico vobis, quandiu fecistis uni ex minimis istis, audire merebimur: Amen dico vobis, quandiu fecistis uni ex minimis istis, mihi fecistis . O benignissimum Dominum ad edomandam hominum avaritiam, qui sibi dari dicit quod vel minimo pauperi donatum fuerit! Vobis autem, fratres, praestet Domini misericordia ut jejuniis et eleemosynis, bonis operibus se
Abbreviated transcription (Latin):
re eam : uoluit occulte. dimit cere eam Et quomodo iustus
qui con ceptũ sponsae nondiscutit. suscepti non easequit᷑ cau¬
sas pudoris. congii famã nonuinelicat s relinquit.  uoluit oc¬
uirtutes siseparatȩ fueruit dilabunt᷑: Aequitas sine bonitate
saeuitia ẽ & isticia sine pietate crudelitas Ios eph gͦ mercto
caruit Dũ causam tẽperat: iudiciũ custodiuit Dũ iun dictã
disfert: crũ euasit dũ refugit aceus are : fugit ipse seatãtia:¬
stuabat animꝰ sc̃s negotii nõuitate ꝑculsus: stabat sponsa p̃nans
s digoe Sabat plena pignore: sed non uacua pudore: etabat de
con ceptu sollieita s ele integritate secura ⁊cabat uestita ma¬
terno muniere. sed noni honore ur ginita cis eruta ⁊ponsas
quid faceret idstiet accusare erim̃ herat ibse inocdtuos cosas. Vuhue¬

Expanded text:
imittere eam . Et quomodo justus, qui conceptum sponsae duxit non discutere? Suspecti non exquirit causam pudoris, conjugii famam non vindicat, sed requirit? Voluit ocirtutes si separatae fuerint, dilabuntur; aequitas sine bonitate saevitia est, et justitia sine pietate crudelitas. Joseph ergo meritocaruit; dum causam temperat, judicium custodivit; dum vindictam differt, crimen evasit; dum refugit accusatorem, fugit sententiam. Aestuabat animus sanctus negotii novitate perculsus, stabat sponsa praegnans sed virgo; stabat plena pignore, sed non vacua pudore; stabat de conceptu sollicita, sed de integritate secura; stabat vestita materno munere, sed non honore virginitatis exclusa. Sponsus quid faceret ad ista? Accusaret de crimine? Se
Abbreviated transcription (Latin):
rata Ille ꝑfidus cũꝑfidis. Interibit: tuscĩficatus cũ dro regnabis:
Vt qui fueras tẽporalis medicus: sis ȩtͣna gła clecoratus: Nee quie¬
ꝙ iã uiscło formi dabis: qui auctorẽ for̃ milinif diabolũ cũscło. suꝑͤat¬

Expanded text:
rata: ille perfidus cum perfidis interibit; tu sanctificatus cum sanctis regnabis; rata: ille perfidus cum perfidis interibit; tu sanctificatus cum sanctis regnabis; ut qui fueras temporalis et mendicus, sis aeterna gloria decoratus. Nec quidquam in saeculo formidabis; quia auctorem formidinis diabolum cum sa
Abbreviated transcription (Latin):
teupne prae sentia. ut futura ꝑcipias Temporalia. sperne. ut at̾na
pos sis accipere Possidebis cęlũ. qđ diabolus possidere non potuit:
habebis para dy̧sũ uncde inimicus excͥususẽ: quia te liccipit uidet¬
Ille accipit. qui iussit ut claref Neque hoc ex nr̃o corele aut huma¬
na con iectura dicimus Ipsũ audi monẽtẽ. & tibi securitatẽ scribẽtem
suriui inquit. & de clistis mihi manclucare Et cũ euumeratis officiis
eoꝵ responelissent: quã dote uidimus esurientẽ: Ille respondit: Cũ
une exminimis meis fecistis: nihi fecistis Menclicat pauꝑ s accipitiliue
Dasei qui con sumat. accipit ile quirellit Neque hoe readeditur us et¬
quod accipit: fenerari seuoluit: Plus promittit . ꝙ. declerts Ex uere
amisit: Illũ ad t̾rã ꝓfidia deiecit: te iucaelũ ficdes iuponit Illecon-

Expanded text:
temne praesentia, ut percipias futura: temporalia sperne, ut aeterna temne praesentia, ut percipias futura: temporalia sperne, ut aeterna possis accipere. Possidebis coelum, quod diabolus possidere non potuit; habebis paradisum, unde inimicus exclusus est: accipiIlle accipit qui jussit ut dares. Neque hoc ex nostro corde aut humana conjectura dicimus: ipsum audi et te monentem, et tibi securitatem scribentem. Esurivi, inquit, et dedistis mihi manducare. Etespondissent, Quando te vidimus esurientem? ille respondit, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Mendicat pauper, sed accipit dives: das ei qui consumat, accipit ille qui reddat. Neque hoc redditurus quod accipit: fenerari se voluit, plus promittit quam dedeamisit. Illum ad terram perfidia dejecit; te in coelum fides imponit: ille cont
Abbreviated transcription (Latin):
bello uigilare consicebait. Nonsit securitate renissus neei aliqua
erparte subripiat in iuicus: Sobrui inquit estote. uigilate
circutar iuãto hostis uigilat ut noceat. tanto aepͥranus uigulet
ut uincat Nũ quã enĩ uigilãtib sub ripit mimi cus: nũ quã sollici¬
coscir cũ uenet hostis: Neque eñ tunctã cũ cauendis est hostis quã dom
bellũ eĩ seriuis ingerit. Inpace magis nob uigilãdũ est. ex ercẽ elus auinꝰ.
exercẽda uirtꝰ. ñtis itẽtio dĩ timnore firmãclaẽ Facit em̃ hostisse¬
curos: quascupit eẽ captiuos Facit inquã securos. ut in cautos
aiti Siquis miles subimꝑratoris conspectu certam̃ eũhoste mierit.
quãlta instãtia quã tałiurtute pugnabit ut placere illi eui militar.
pessit: nec stipendium promotionẽ aie aclipisci postest: nͥsuperans hos¬
tem fortit᷑ uicerit Uligilat xp̃i ane suboculis. ut ꝑfectius uictoria
quite optat iuncere. tecũ ẽ: xp̾s. quite clesiderat munerari Con-¬

Expanded text:
utior, quam in bello vigilare consuevit: non sit securitate remissus, ne aliqua ex parte subrepat inimicus. Sobrii, inquit, estote et vigilate; circuit . Quanto hostis vigilat, ut noceat; tanto christianus vigilet, ut vincat. Nunquam enim vigilantibus obrepit inimicus; nunquam sollicitos circumvenit hostis. Neque enim tunc tantum cavendus est, quando bellum Dei servis indicit: in pace magis vigilandum est nobis; exercendus animus, exercenda virtus, mentis intentio Dei timore firmanda. Facit enim hostis securos, quos cupit esse captivos; facit, inquam, securos, ut incautos xerit. Si quis miles sub imperatoris conspectu certamen cum hoste inierit; quanta instantia, quanta virtute pugnabit, ut placere illi cui militat, possit! Nec stipendium promotionemve poterit adipisci, nisi superans hostem fortiter vicerit. Vigila, christiane, sub oculis Dei, ut perfecta victoria qui te optat vincere, tecum est Christus, qui te desiderat munerari. Con
Abbreviated transcription (Latin):
uiri pariẽ cũ peccatorib afficiĩt᷑. nͥ qr ad em̃clationẽ peccatorib. ustis ad
pbationẽ ista ꝓficiuit: ut enĩ peccatores his remediis corrigut᷑ amalis.
ta usti actenus augent᷑ inbonis Illos eñ enĩdat ds̃ ut corrigat hosuꝰ
pbat ut augeat: Illos aculpa reuocat. hos scĩores sibi reseruat Illte
peccata corrigũ̾t᷑: hic merita uirtutis augent̾᷑ Illic recordatio poenitẽs.
hc purentis laeticia gaudens: Ille inelul gentiã liuinam exoptat. hic
imia ymissa iã cegiat. Iue pum iudicem ueniã postulat. hic iustã re¬
mmoneratione ea pecat. Iue sollicitꝰ ut possit quod postulat im pedre¬

Expanded text:
catoribus afflictantur, nisi quia ad emendationem peccatoribus, justis ad probationem ista proficiunt? Ut enim peccatores his remediis corriguntur a malis; ita justi hactenus augentur in bonis. Illos enim emendat Deus, ut corrigat; hos vero probat, ut augeat: illos a culpa revocat; hos sanctiores sibi reservat. Illic peccata corriguntur, hic merita virtutis augentur - illic recordatio poenitens, hic purae mentis laetitia gaudens. Ille indulgentiam divinam exoptat; hic praemia promissa jam cogitat: ille pium judicem veniam postulat; hic justum remuneratorem exspectat: i
Abbreviated transcription (Latin):
mesta.  fellis uenena amariora sufsũ clat. aut int᷑ uernãtes florib cãpos
acptorũ uarietate gẽmatos. tͥbuloꝵ int̾ ietione animas gͤtiodoris occidst¬
Procul contẽtiones. ꝓeullites iodia. ꝓcul malidicta mittãt᷑. nqͥa
insuppliciũ suu̾ uincula sibi mortis adducat. Amate pacẽ. &tran

Expanded text:
mella, felle venena amariora suffundat aut inter vernantes floribus campos mella, felle venena amariora suffundat aut inter vernantes floribus campos ac pratorum varietate gemmatos, tribulorum interjectione animas grati odoris occidProcul contentiones, procul lites, procul maledicta mittantur: et quia in supplicium suum vincula sibi mortis innectat. Amate pacem, et tra
Abbreviated transcription (Latin):
res filbioꝵ yrcerdotis est monere qđ doebet: plebis ẽ audire Imonas
qui ẽ quia nonlico paftorti prohibere nefiat gregisẽ auerre ttifo¬
de quod puniattinet sacerddos pos sit habere quodoleat Seruenus
mandato qpenie fuitt Teneat sepro funde pacis nexib conligata frat̾nitas. et
salutar i uinculo caritatis nutua se dilectione constringat: quia uilectio
magna nimen facit Suauis ẽ. dilectio. non zelat᷑ non emulat᷑: Dilectio
nonẽ. falsiloqua non inflatur. nulli dede cors admiscet᷑: non quaerit.
quae sua sunt: Hon exacerbat᷑. nongitat malũ. nongaud& iniusticia: cor
gaudet aũt uerstati. Dĩa credit omĩa sperat. oĩa sustin&e Dilectio gͦ.
oñib uots ꝓ ac desiderus ampletenda ẽ: qu& tot bona potest habere
hab& locũ quo obrepat inimicus. ne intritici segetẽ ualeat rirania se¬
messis maturitatẽ sub elucat. aut uinũ uetꝰtate suauius. acriorisubͥto
ꝑfidia demutatũ int̾fus e fecis se ꝑmixtione coniungat aut int̾ clulcia

Expanded text:
iorum. Sacerdotis est, admonere quod decet; plebis est, audire quod monet. Quidquid non licet, pastoris est prohibere ne fiat; gregis est audire, ut faebe quod puniat, nec sacerdos potest habere quod doleat. Servemus mandata, quae vitae sunt; teneat se profundae pacis nexibus colligata fraternitas, et salutari vinculo charitatis, mutua se dilectione constringat; quia dilectio magnanimum facit. Suavis est dilectio, non zelatur, non aemulatur. Dilectio non est falsiloqua, non inflatur, nihil dedecoris admittit, non quaerit quae sua sunt, non exacerbatur, non cogitat malum, nonia credit, omnia sperat, omnia sustinet . Dilectio ergo omnibus votis ac desideriis amplectenda est, quae tot bona potest habere, pace est. Non habeat locum quo obrepat inimicus, ne in tritici segetem valeat zizania setus in ipsa messis maturitate subducatur; aut vinum vetustate suavius, in acriori subito perfidia demutatum in effusae faecis se permixtione conjungat; aut inter dulcia
Abbreviated transcription (Latin):
sicut scriptũ est mapło: Pax ergo conuentionis amabilẽ dõ facit
infr̃ib qu& caritatis inclicat testimoniũ: Pax dilectionis mat᷑ est
concordiȩ uinculũ acpuremͣtis indiciuͣ Manife stu᷑q sibiexi
gebit de dõ quod uelit Quic quid uoluerit petat Quic quid
inom̃ib custoclire Nam diuidere unitatẽ. nonẽ. magistrũ sequi.sed.
cis ẽ: hoc ẽ. hoc habere inmagistro exparte qđ diligas. & exparte:
q lam nes Illud ẽ. amare doctorẽ. doctoris mandata inom̃i buscus¬
todire dicẽtis: Pacẽ meã clouobis: pacẽ relinquo uobis Licee fr̃s
inpaee pt here moras. Delectat hoc dioxisse fre quẽt᷑ & t̃rũ ataꝑ itrĩ

Expanded text:
sicut scriptum in Apostolo . Pax ergo conventionis amabilem Deo facit sicut scriptum in Apostolo . Pax ergo conventionis amabilem Deo facit in fratribus, quae charitatis indicat testimonium. Pax dilectionis mater est, concordiae vinculgit de Deo quod velit; quae quidquid voluerit, petit; quidquid in omnibus custodire. Nam dividere unitatem, non est magistrum sequi; sed cis est, hoc est hoc habere in magistro ex parte quod diligas, et ex parte quod damnes. Illud est amare doctorem, doctoris mandata in omnibus custodire, dicentis: Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis. Libet, fratres, in pace protrahere moras; delectat hoc dixisse frequenter, et iterum atque iterum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ap̃o. ubi instantia patris habere cũfilio. caleste regnũ participa¬
ri. cũ dũo. & in consortiũ ꝑpetuitatis admitticũ dño: quaesit hec
prauitas morũ inuidere meliorib atq insordidiorib inherere.
adoptati uictoriã ꝑclere ac nolle here clitatẽ regnoꝵ caelestium
possicdere: Et filium enĩ sedĩ & coheredẽ denegat ap̃i. qui recu¬
sauerit patris regimine gubernari Pax concor elia ẽ. fratrũ. sicut
scriptũ ẽ. Intrib placiut sp̃iu meo.que sunt probata coram dõ et
hominib. Concor dia fratrum & amor ꝓximoꝵs. &uir. o mulier consen¬
tientes sibi Concordia ergo fr̃m uolũotas ẽ. dĩ. Iocũditas xp̃i. ꝑfectio
scitatis. iusticiȩ regula materia doctrine. moꝵ custodia. atq in reb
om̃ib laudib lisciplina. pax suffragiũ prȩcũ ẽ. supplicationum
facilis atq impet᷑bilis. qr desideriorum omnium conpetensẽ. plenitudo

Expanded text:
cum Christo, substantiam Patris habere cum Filio, coeleste regnum participacum Christo, substantiam Patris habere cum Filio, coeleste regnum participari cum Domino, et in consortium perpetuitatis admitti cum Domino? Quae sit haec pravitas morum, invidere melioribus, atque in sordidioribus inhaerere, adoptati victoriam perdere, ac nolle haereditatem regnorum coelestium possidere? Etenim filium se Dei et cohaeredem denegat Christi, qui recusaverit Patris regimine gubernari. Pax concordia est fratrum, sicut scriptum est: In tribus placuit spiritui meo, quae sunt probata coram Deo et hominibus: concordia fratrum, et amor proximorum, et vir et mulier consentientes sibi . Concordia ergo fratrum, voluntas Dei est, jucunditas Christi, perfectio sanctitatis, justitiae regula, materia doctrinae, morum custodia, atque in rebus omnibus laudabilis disciplina. Pax suffragium precum est, supplicationum facilis atque impetrabilis via; quia desideriorum omnium competens est plenitudo
Abbreviated transcription (Latin):
Clices pa cifici. qm̃ filii dĩ uocabunt᷑ Meritũ xp̾iane
uirtutis. uil escit incunctis. siunita tẽ non habeat pacis Nec
ꝑuenit aduocabulũ filii nͥꝑnom̃ pacifici Pax est qui ea po-¬
liat honunẽ seruitute: Dat nom̃ ingenuũ. mutat cum conditione. ꝓsonam:
Ex famulo liberũ. filiũ facit ex seruo Dm̃ patren uocat et conmutat
seruũ ĩfilio. Amicũ facit ex dõ patrẽ redelit ex ełoͥ Sic sic facit qui
non uult perire qͣ facit: Felices pacifici. qm̃ filii dĩ uocabũt᷑. Et fi¬
lius esse dĩ incipit. qui pacificus eẽ coepit Non uult filius dici.
qui pacificus noluerit inueniri Negat sibi patrẽ elm̃. quihe¬
res paciseẽ nequiuit Seuerũ sensurus est dm̃ quẽ clementẽ
blanlũq de clignatꝰ ẽ patrẽ Felices pacifici. qm̃ filiiꝰ elĩ
uocabũtur Caudẽamꝰ hoc nomine quasifilii & here des dĩ. eohere¬
des aũt xp̃i: Quãta ẽ huius pacis retributio here ditatẽ possidere

Expanded text:
lices pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. Meritum christianae virtutis vilescit in cunctis, si unitatem non habeat pacis, nec pervenit ad vocabulum filii, nisi per nomen pacifici. Pax est, quae exspoliat hominem servitute, dat nomen ingenuum, mutat cum conditione personam; ex famulo liberum, filium facit ex servo; Deum patrem vocat, et commutat servum in filio, amicum facit ex Deo, patrem reddit ex Domino. Sic sic facit, qui non vult perire, quod facit. Felices pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. En filius Dei esse incipit, qui pacificus esse coepit. Non vult filius dici, qui pacificus noluerit inveniri: negat sibi patrem Deum, qui haeres pacis esse nequivit. Severum sensurus est Deum, quem clementem blandumque dedignatus est patrem. Felices pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. Gaudeamus hoc nomine quasi filii et haeredes Dei, cohaeredes autem Christi. Quanta est hujus pacis retributio, haereditatem possidere
Abbreviated transcription (Latin):
qͣuit p̃tat᷑ nob eũ eds̃ Nob̾cũ ds̃: cũillis homo Nlale dictus homo qui sp̃ẽ suam
ne quit᷑ ꝓserutaris: audi adhuc quisit iħs Pariuas filiũ & uocab̾ nom̃ eius tħ̃m: I pse
s sedoꝰ quipeccata donat sici ristianis noneredis: erede infidelissime. uł uicleis
dicentib Cũsis homo. facis ceipsũ dm̃: nemopotest peccata climitt̾re nͥsolꝰ els̃. Illi
eñi negabant cdm̃. qui peccata cũ dimit̾t᷑r & non crelebant: tu ab eo peccata climitti
credis. & dm̃ clubitas confiteriꝰ Ulbũ carofactũ: ut homo caro ꝓmoueret᷑ ugłan

Expanded text:
rpretatur Nobiscum Deus . Nobiscum Deus, cum illis homo. Et maledictus homo, qui spem nequiter perscrutaris. Audi adhuc quid sit Jesus: Paries Filium, et vocabis nomen ejus Jesum; ipse Esse Deum, qui peccata donat, si Christianis non credis, crede infidelissime vel Judaeis dicentibus: Cum sis homo, facis teipsum Deum: nemo potest peccata dimittere nisi solus Deus . Illi eum negant Deum, qui cum peccata dimitteret, non credebant. Tu ab eo dimitti credis, et Deum dubitas confiteri. Verbum caro factum est, ut homo caro promoveretur in
Abbreviated transcription (Latin):
nutriebant. separatisunt nerui aconpaginib sus. solaremanserunt ossa
que seruantur. Inex empla uiuentiũ ut non cognaoscant᷑ reliquie mortuoꝵ
mes & ignis consumunt eũ & fletus nondesit aboculis eius Strilor den-¬
tiũ freque̾tat eũ. eoq pessimi dolores ꝑ urgent eũ. & non desuiunt. poene

Expanded text:
nutriebant; abscesserunt nervi a compagibus suis: sola remanserunt ossa, nutriebant; abscesserunt nervi a compagibus suis: sola remanserunt ossa, quae servantur in exempla viventium, ut cognoscantur reliquiae mortuorum. mes et ignis consument eum, et fletus non desinet ab oculis ejus. Stridor dentium frequentat eum, eo quod pessimi dolores perurgent eum, et non desinunt poenae
Abbreviated transcription (Latin):
multi plicauit agros. plantauit uineas. inplens horrea. intectis multis. lae¬
tatus ẽ. in habundatia sua & ecce subito ablata sunt ab oculis euis Plau¬
cleba t᷑ sibi per scemata multa. pͣtiosis uestib erat inclutus. pon̾passibi & lu¬
xurias. hhbens. epularũ dilicias exercebat Saltationes & iocos inhebrie¬
tatib exibebat: Prã clia sua cũ cena miscebat. & laticiȩ suȩ uix dabat
finẽ. &ecce ablatata sunt oĩa aboculis eius Ubi gͦ abierunt illa oĩa:
tremũ ipsa cupiditas : quȩ cũoĩa cotidie quȩ agit nescit ꝙ do possit
tecum amittere: ubisapientia illa & foris excogitanda dis sertio:
ubi ad plausus laudũ & ad ulatio amicoꝵ assidua ubi seruoꝵ subditi
greges. & lãpaclarũ radiantia luminis: ubi ante ceclentiũ t̾ba clienti¬
um: transierunt oĩa aboculis eius & ult̾ nouerit memoria eius: Iacet
insepulcro redactus inpuluere. defluxerunt carnes eius quas dilitie

Expanded text:
multiplicavit agros, plantavit vineas, implens horrea sua in apothecis multis, et laetatus est in abundantia sua: et ecce subito ablata sunt omnia ab oculis ejus. Plaudebat sibi per schemata multa, sericis vestibus indutus, pompas et luxurias sibi adhibens, epularum divitias excolens, saltationes et jocos in ebrietatibus exhibebat, prandia sua cum coena miscebat, et laetitiae suae vix dabat finem: et ecce ablata sunt omnia ab oculis ejus. Ubi ergo abierunt illa omnia? tremo ipsa cupiditas, quae cum omnia quotidie quae vult agit, nescit quando totum habet amittere? Ubi sapientia illa et foris excogitata dissertio? Ubi applausus laudum, et adulatio amicorum assidua? Ubi servorum subditi greges et lampadarum radiantia lumina? Ubi antecedentium turba clientium? Transierunt omnia ista ab oculis ejus, et ultra non erit memoria ejus. Jacet in sepulcro redactus in pulverem; defluxerunt carnes ejus quas deliciae
Abbreviated transcription (Latin):
& ego odio malũ qui auges numerũ maloꝵs: ius uincere inimicũ tuum. at¬
tende in trinssecus tuos. ne ibi habeas quẽ uincere debeas. & edũ ista consi¬
derauerif dices tibi Homo est quimelesit: Nogen pillo dnm̃ ut peniteat eũ.
&esiita feceris: & inimicũ ꝑdidisti & amicũ ael qui sisti Quã elo ille quite
laesit. ex malo orationib tuis factus fuerit bonus nec defendi ante dnm̃ serui
in uere cũ da festinatione ꝓperemꝰ. ut cũ dies ille undicte ad uenerit. non
cũ impiis & peccatorib puniam᷑. S cũ iustis & edm̃ tim̃tib honorem̃ inscła scłoꝵ aõ¬

Expanded text:
Et ego odi malum, qui auges numerum malorum? Vis vincere inimicum tuum? AtEt ego odi malum, qui auges numerum malorum? Vis vincere inimicum tuum? Attende te intrinsecus, et vide, ne ibi habeas quem vincere debeas. Et dum ista consideraveris, dices tibi, Homo est qui me laesit: rogem pro illo Dominum ut poeniteat eum. Et si ita feceris, et inimicum perdidisti, et amicum acquisisti, dum ille si laesit, ex malo orationibus tuis factus est bonus. Nec defendi ante Dominum servi inverecunda festinatione properemus; ut cum dies ille vindictae advenerit, non cum impiis et peccatoribus puniamur, sed cum justis et Deum timentibus honoremur in sa
Abbreviated transcription (Latin):
ortis hooro auiouit de inimicosuo uindicari. ꝓuocat in
ledere qr nocuit. uis & tunocere ut & tuum eas amplius magis
quã ille nocuit quomͦ uincis malũ ĩmalo. non hoc dix it apłs. non
hoc audisti Ergo noli iunci amalo audisti. & forsitã respondes hoc
ce illũ tua miscłia Ecce quite sua auaritia ex poliauit: ecce eg&.
ecce esurit. ecce sitit. ecce m̃dicat: mnimicus tuus ẽ Sed si esurierit¬
uba illũ: Sisitit: potũ da illi Hoc eñi faciens carbones ignis congeres
super caput eius Q.uasi amalitiã nos ortatus ẽ tã quã dixerit ut plis
ei noceas ut carbones congeras suꝑ caput eiꝰ Si hoc cogitas. in malouis
uincere malũ. & in ipsã ȩlȩmosinã ut facias amore uin dictȩ uisfacere
S dico Quid ẽ carͥones ignis congeres suꝑ caput euis: carbones ignis
sunt inqͥb urit᷑. ut peniteat. illũ contͣte inimicitias habere Homoes:
homo ẽ: L&e dere uoluit: Lȩdere uis Ecce duo mali estis: Quomͦ gͦ dic is.

Expanded text:
Omnis homo qui vult de inimico suo vindicari, provocat in laedere: quia nocuit, vis et tu nocere; et ut tu vincas amplius, magis quam ille nocuit. Quomodo vincis malum in malo? Non hoc dixit Apostolus, non hoc audisti. Ergo, Noli vinci a malo, audisti. Et forsitan respondebis, Hoc ce illum tua misericordia. Ecce qui te sua avaritia exspoliavit, ecce eget, ecce esurit; vindica te, inimicus tuus est. Sed si esurit, ciba illum; si sitit, potum da illi: Hoc enim faciens, carbones ignis congeres supei noceas, ut carbones congeras super caput ejus: si hoc cogitas, in malo vis vincere malum; et ipsam eleemosynam ut facias, amore vindictae vis facere. Sed dicis, Quid est, Carbones ignis congeres super caput ejus? Carbones ignis sunt, in quibus uritur ut poeniteat illum contra te inimicitias habuisse. Homo es, homo est: laedere voluit, laedere vis? Ecce duo mali estis. Quomodo ergo dicis,
Abbreviated transcription (Latin):
t̾re ur̃ae. neq languescetꝰ uitis. in agro ur̃o. & beatos uos dicent
om̃s g̃s: Bene facereds̃ sẽper paratus est. si hominũ nequitia non¬
quã subigis. meũ sem̃ qđ spargis. iea pecora quae fatigas. meist̃
ibres & pluuice & uentoꝵ flamina measũt: Mei sunt solis ar¬
modas. solã clecinã merebaris: Sed quia pienos pascit omp̃s ełs̃.
amplisimam tribuit laborã di mercedẽ. sibi tãtũ decimã uindicãs.
nobis oĩa condona uit: Ingͤte fraudat᷑ acꝑfide: diuina teuoce

Expanded text:
terrae, neque languebit vitis in agro vestro, et beatos vos dicent omnes gentes . Benefacere Deus semper paratus est; sed hominum malitia prquam colis, mea sunt semina quae spargis, mea animalia quae fatigas, mei sunt imbres et pluviae, ventorum flamina mea sunt, meus est solis cmodas, solam decimam merebaris? Sed quia pie nos pascit omnipotens Deus, amplissimam tribuit minus laboranti mercedem; sibi tantum decimam vindicans, nobis omnia condon
Abbreviated transcription (Latin):
mabsui s Audi gͦ indeuota mortalitas nosti qr cli sunt cumcta
que ꝑpͥis. & lesuo non com modas rer̾ omiũ creatori: neget dñsds̃.
csrefundis: Frimicias omnium rerũ & clecimas petit. & negas
habere: Quid faceres : sinou̾e̾ partib sũptis solã tibi clecima᷑
reliquis set: Quod certe ia factũ ẽ Cun messis tua ieiuina

Expanded text:
audas? Audi ergo indevota mortalitas: Nosti, quia Dei sunt cuncta quae percipis, et de suo non commodas rerum omnium creatori? Non eget Dominus, refundas. Primitias rerum et decimas petit, et negas? Avare, quid faceres, si novem partibus sibi sumptis, tibi decimam reliquisset? Quod certe jam factum est, cum messis tua pluvia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ putat quales in carcerib patiuntur inclusi. & utinã tales essent Et tam̃
tes: Intalib tenebris in clusi sunt martires : Tenebrȩ circũ quaq fũ debãtur.
dicit᷑: quiodit fratrẽ suum intenebris ẽ. usq adhuc: Alio loco dicit Qui odtt
fratrẽ suum homicida ẽ: Ergo quiodit fratrẽ sium ambulat. exit inẽt
ꝓcedit. nullis catenis oneratus. innullo carcere inclusus. s ẽ. ligatus reatu¬
suo. noluillum putare sine carcere eẽ. Cor eius carcer ei ẽ Cũ eni quiodit.

Expanded text:
es patiuntur in carceribus inclusi. Utinam tales essent! Et tamentes. In talibus enim tenebris inclusi sunt martyres. Tenebrae circumquaque fundebantur, dictum est, Qui odit fratrem suum, in tenebris est usque adhuc? In alio loco dicit: Qui odit fratrem suum, homicida est . Qui odit fratrem suum, ambulat, exit, intrat, procedit, nullis catenis oneratus, nullo carcere inclusus: reatu tamen ligatus est. Noli illum putare sine carcere esse: carcer ejus, cor ejus est.
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificiũ fili Magnum hic ⁊igrãde uido̾ sacram̃tũ Aliud abraham corde
gestabat: alius filio promittebat S neq queꝓnittebat siliũ fallelat: neq aligͦs
infirmitas coreiꝰ aꝓpositꝰ. mutauerat Qud plura: pergit uiam. uidet locum
delonge:: ista tuens pueros suos. ibieis talia uerba ꝓfert dicens. Se de te hi̧ eun
asino. ego aũt ipuer dimꝰ usq illuc. & cũ adora uerimus reu̾tem᷑ aduos. OSc̃e
Abaham. quid ẽ. qđł dicis cũ aliud tibr depuero agendũ se hum quid aut te.¬

Expanded text:
sacrificium, fili. Magnum hoc et grande video sacramentum: aliud Abraham corde sacrificium, fili. Magnum hoc et grande video sacramentum: aliud Abraham corde gestabat et aliud filio promittebat, sed neque quae promittebat filium fallebant, neque aliqua infirmitas cor ejus a proposito immutaverat. Quid plura? pergit viam, videt locum de longe et statuens pueros suos ibi, eis talia verba profert dicens: Sedete hic cum asino, ego autem et puer ibimus usque illuc, et cum adoraverimus, revertemur ad vos. O sancte Abraham, quid est quod dicis, cu
Abbreviated transcription (Latin):
spes pariendi destitutã sterilitas. & tas que iã fecerat᷑: atque ilo bene dictionem
omium gentium. ꝓmissam firmissime tenet: s adhuc eũ caritas ꝓbat᷑. ꝓbatũq
comm̃dat : & quem ad modũ nichil p̃ferat do pos teris monstrat llocat eũ dñs
decȩlo: dicens. abraham. abrahao Et ille tãquã seruis oboe diens. eccesumait:
Et dãs. Accipe filiũ tuum illum quem diligis Isaac: et uade int̾rã excel¬
sam. & offere um gholocaustum. inunũ montiũ quem tibidixero Nec hac
iussione t᷑bat᷑ aut sran git. seruuus sidelis: Ad ẽ. em̃i uirtꝰ caritatis: oĩa credit
simu ducit: coꝑgit acdlocũ: Tunc intentus isa ac factus. patrem int̾rogat dicẽs.
Pat᷑: ait etille Quid ẜ fili: et filius Ecce ait ignis ecligna: ubiẽ. oiuis quam
in molaturis es adbolo caustũ: Et pat̾ respondit: Dr̃s ꝓuide bit sibiouem ad

Expanded text:
spe pariendi destitutam sterilitas aetasque jam fecerat, atque in illo benedictionem spe pariendi destitutam sterilitas aetasque jam fecerat, atque in illo benedictionem omnium gentium promissam firmissime tenet; sed adhuc eum charitas probat probatumque commendat, et quemadmodum nihil Deo praeferat, posteris monstrat. Vocat eum Dominus de coelo dicens: Abraham! Abraham! Et ille tanquam servus obediens: Ecce sum, ait. Et Dominus: Accipe filium tuum illum quem diligis Isaac, et vade in terram excelsam, et offeres eum holocaustum in unum montium quem tibi dixero. Nec hac quidem jussione turbatur aut frangitur servus fidelis: adest enim ei virtus charitatis quae omnia credit. simul adducit et pergit ad locum. Nunc intentus factus Isaac patrem interrogat dicens, Pater, ait, at ille, Quid est, fili? Et filius: Ecce, ait, ignis et ligna, ubi est ovis quam immolaturus es ad holocaustum? Et pater respondit: Deus providebit sibi ovem ad
Abbreviated transcription (Latin):
A ediam hinc aliquã do trãsȩxn᷑ ũt cet̾ra per ser  tariualeamꝰ P rocedat in medio
seslle abra hãn: ⁊ sus nos doceat exemplo possidere urtitẽ cartatis quȩ oĩa crt̾st¬
Corta lis non ẽ. cuncta tus adunã uocationẽ. reliquere patriã se dcõ domĩ: faguliaor
aut dixxit quoeanr̃ cuime committam̃ inquã t̾rã uadã: s. stlatim ut audit surgit᷑:
net ambulat recto itinere: Nec oberrã tib uestigiis alibi quã debuit declinauit᷑.
qr quiȩum adignotã t̾rã mittebat: ipse quimut tebat. Non dimit tebat: Hec eum ipse
fe fellit᷑: Red dit᷑ mer ces credenti: acdt̾ram ꝑuenit᷑. dilatat᷑. multi plieat᷑ E x pau¬
pere effxit̾ diues: exig nobili potens. ditat᷑ om̃ib bonis: qͥ in illo implet᷑ qđ dr̃is
parentes. causa nomis mei  inhac uita ceutuplũ accipiet: unfuturoscło uitã conseqͦt
tis qͥoĩa credit: audit exultat ampliꝰ diligit: suscipit filiũ ex coniuge sterili quan

Expanded text:
Sed jam hinc aliquando transeamus, ut caetera perscrutari valeamus. Procedat in medio sanctus ille Abraham; et suo nos doceat exemplo possidere virtutem charitatis quae omnia credit, qui non est cunctatus ad unam vocationem relinquere patriam sedem, domum, familiam. aut dixit, Quo eam? cui me committam? in quam terram vadam? sed statim ut audit, surgit, net. Ambulat recto itinere, nec oberrantibus vestigiis alibi quam debuit, declinavit: quia qui eum ad ignotam terram mittebat, ipse qui mittebat non dimittebat. Nec eum ipse fefellit: redditur merces credenti. Ad terram pervenit, dilatatur, multiplicatur: ex paupere efficitur dives, ex ignobili potens, ditatur omnibus bonis; et in illo impletur plum accipiet et in futuro saeculo vitam consequetur aritatis quae omnia credit; audit, exultat, amplius diligit, suscipit filium de conjuge sterili, quam
Abbreviated transcription (Latin):
deponit aspectũ. Ebrietas aũt anisso pudore ituerȩcondos engit uuli
Sdrietas aute cian siat ma trepidatiõne Inrep̃hensibile ⁊eũsilẽtis ꝓrile¬

Expanded text:
deponit aspectum: ebrietas autem amisso pudore inverecundos erigit vultus. deponit aspectum: ebrietas autem amisso pudore inverecundos erigit vultus. Sobrietas enim cum summa trepidatione irreprehensibile, et cum silentio pr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓp̃os pensabunt᷑. ex quib sirguli mercedẽ sicut gesserut: nonsieis du
natisunt reportabunt: Drũ ca iurgo uigilias funebres uł ceteras qua
Inpͥuatis clomib eueniunt deb& effugere. ubi p̃cipue sine cdiseretione
serus con mixti conueniunt: Dtũ ea uirgo quae sceł̃m ꝓpͥas iuires nulla
qua pucdoras sui diño ꝓmisit eistoliã. gerat. nitat᷑. nec incessiut notabis
nec nutu aut dicto molli nec otiositate u̾bi. nec corpore neent̃te dleb
ereelimꝰ posse sufficere. ex quib p̾ceptis etiã clĩ serius uł laieis cunelis
conueniat obseruare: iãdebemꝰ adiunolentiae crimina enumerandi
uenire. & docere aebricetatẽ cuncta uitia suprare: Ipsis pͥmo uirginibs
ebriȩtas castitatis ꝓmissa complere nonꝓmittit. q sc̃ce pollicitation
sutroq seru inimica seꝑ eititit: udõ ebrietas pucdlori comes eẽ. non potas
ꝗł nec castitas. fute aliꝙ do socia cemulentiae Sobrietas ifeminis. adt̾rã

Expanded text:
prii pensabuntur, ex quibus singuli mercedem sicut gesserunt, non sicut nati sunt, reportabunt. Dominica virgo vigilias funebres vel caeteras quae in privatis domibus eveniunt, debet effugere, ubi praecipue sine discretione sexus commixti conveniunt. Dominica virgo quae secundum proprias vires nulla quae pudoris sui Domino promissi custodiam gerere nititur, nec incessu notabili, nec nutu aut dicto molli, nec otiositate verbi, nec corpore, nec mente debet credamus posse sufficere, ex quibus praeceptis etiam Dei servis vel laicis cunctis conveniat observare: jam debemus ad vinolentiae crimina enumeranda venire, et docere ebrietatem cuncta vitia superare. Ipsis primo virginibus ebrietas castitatis promissa implere non permittit; quia sanctae pollicitationi in utroque sexu inimica semper exstitit: et ideo ebrietas pudori comes esse non potest, quia nec castitas fuit aliquando socia temulentiae. Sobrietas in feminis ad terram