comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& quo modo ꝓillis tunc orabitur. quiiã nullatenus poss̃ adiustitiȩ opera ab iniquitate cõmutari : eadẽ
itaq causa est: quurnonor& tunc ꝓhominib: aerno ignedã natis. quȩ nunc &ã causa . ẽ. ut non
or& ꝓdiabolo & angelis cius &ernosupplicio deputatis. quȩ nunc &iã causaẽ ut ñ orent sci homi¬
nes ꝓhominib: in fidelib: impiis defunctis. Nisi quia deeis utiq: quos aerno supplicio deputatos
iã nouerant. Anteillũ iudicis iusti conspectũ orationissuȩ meritũ cassari refugiunt  qđ sinunc
quoq: ui uentes iusti mortuis & damnatis in iustis minime conpatiunt᷑ quanđo ad huc aliquid
quando ab omniuitio corruptionis exuti. ipsiã iustitiȩ uicinius atq artiu s inhȩrebunt : Sic quippe
corũ mentes ꝑhoc qđ iustissimo iudici inhȩrent. uisdistrictionis absorb& ut omnino eis non libeat
ratus dicit̃ diabolo & angelis cius Ae ꝑ hoc ñ in ꝓbabilit̃ forsitandicit᷑ alius ad eruciandos impios ado

Expanded text:
 quomodo pro illis tunc orabitur, quando jam nullatenus possunt ad justitiae opera ab iniquitate commutari. Eadem itaque causa est cur non oretur tunc pro hominibus aeterno igne damnatis, quae nunc etiam causa est ut non oretur pro diabolo angelisque ejus aeterno supplicio deputatis. Qunes pro hominibus infidelibus impiisque defunctis, nisi quia de eis utique quos aeterno supplicio deputatos jam noverunt, ante illum judicis justi conspectum orationis suae meritum cassari refugiunt: quod si nunc quoque viventes justi mortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, quando adhuc aliquid quando ab omni vitio corruptionis exuti, ipsi jam justitiae vicinius atque arctius inhaerebunt. Sic quippe eorum mentes per hoc, quod justissimo judici inhaerent, vis districtionis absorbet, ut omnino eis non libeat, ratus dicitur diabolo, et angelis ejus : ac per hoc non improbabiliter forsitan dicitur, alius ad cruciandos impios a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
es secut e a prescuens: antoseta dereuit. qualit̃ ꝑscła disponanturo Scatut̃ upbec lasolas ait
nn uel quantũ siunc mundi pros peritas sequiat᷑ uł quantũ ad uesitas ferauoo: eeletĩ osensusarte
in moderaaor pros peritas elote autnimia aduersitas gau&: statueã quo qẽ qiuantõ uo iosa uite
coma mnur e quedã dona ꝑcipimus a quibusdam uoro repuls inimis acemus Nemoenis ast quitantũ
uirtutis ad prȩhendat: quantũ desderat. quia om̃osds interiora discer nensipses on dloui& que
ualar unabillo quoq egregius prȩdicator qui raptus utq adt̃ tium celae suere o pende des auroscons
ne trauerat ed postr euelationõ tranquillus atq intẽptatus uolebat. Sel quia omprds ter minos conis¬

Expanded text:
praesciens, ante saecula decrevit, qualiter per saecula disponantur. Statutum quippe jam homini est, vel quantum hunc mundi prosperitas sequatur, vel quantum adversitas feriat: ne electos ejus aut immoderata prosperitas elevet, aut nimia adversitas gravet. Statutum quoque est, quantum in ipsa vita conamur, et quaedam dona percipimus, a quibusdam vero repulsi in imis jacemus. Nemo enim est qui tantum virtutes apprehendat, quantum desiderat, quia omnipotens Deus interiora discernens ipsis spiritualibus alet. Unde ille quoque egregius praedicator, qui raptus usque ad tertium coelum fuerat, paradisi arcana penetraverat, esse post revelationem tranquillus atque intentatus volebat al., non vale
Abbreviated transcription (Latin):
conuersone saluare. Quid enim aliud ẽ ꝓinimicis orandũ. niss hoc qđ apłsait. ut d& illis dspȩniten

Expanded text:
conversione salvare: quid conversione salvare: quid
Abbreviated transcription (Latin):
iustus crudlitate pascit᷑. & delisq uons ser cius asiodomino id erreo cȩdigrocipit utaonequitia corruent dio
Adhoc ergo uapulat. ut em̃dare debeat: Iniqui aũt gehennȩ ignib traditi. siad eerr ecdione ũpueniunt quo
ab iniquorũ ultione inꝑpetuũ ñ sedat᷑. Sed iniqui om̃s a&no supplicio deputati. sua quidem hi qui tate
puniuntur: & tam̃ ad aliquid ardebunt. scilic& ut iustiomis & indõ uideant gaudia q̃ ꝑcipiunt. & mn illis
ꝑspiciant supplicia q̃ euaser̃. Quatenus tato magis in a&nũ diuinȩ gratiȩ debitores sece cognoscant.
quanto in a&ernũ malapuniri conspiciunt quȩ eius adiutorio uicer: PETRCIS. Et abi est quod scis Rp
Orant pro in imicissuis eo tempore. quo poss̃ ad fructuosã penitentiã eorũ corda c̃uertere atq ipsa

Expanded text:
justus crudelitate pascitur, et delinquens servus a justo domino idcirco caedi praecipitur, ut a nequitia corrigatur; justus crudelitate pascitur, et delinquens servus a justo domino idcirco caedi praecipitur, ut a nequitia corrigatur; ad hoc ergo vapulat, ut emendari debeat. Iniqui autem gehennae ignibus traditi, si ad correctionem non perveniunt, quo ab iniquorum ultione in perpetuum non sedatur. puniuntur, et tamen ad aliquid ardebunt, scilicet ut justi omnes, et in Deo videant gaudia, quae percipiunt, et in illis respiciant supplicia, quae evaseruquanto in aeternum mala puniri conspiciunt, quae ejus adjutorio vicerunt. --PETRUS: Et ubi est, quod sancti Orant pro inimicis suis eo tempore, quo possunt ad fructuosam poenitentiam eorum corda convertere, atque ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
Ita prȩdestinasse. Idẽ et sad eã seipsos p̃destinare ꝑminisse. & c̃sequent̃ euertet̃ qđ tantis allegationib: co¬
naris efficere prȩdestinationem & prȩparationẽ dĩ . Ñnisi inclectis &iustisfieri Siinquã nichilaliudẽ
p̃destinatio quã prȩparatio : sequit᷑ ut quẽ ad modum prȩparati. id est prȩparari a seipsis ad poe
Est aut̃ malum ut &ita dixorim malorũ omnium pessimũ : prȩparare uł prodestinarese quem¬
lib& ad poenã. Ad quã nullus prȩparatur a se uel predestin antur. nisimala ꝑpe trando id ẽ

Expanded text:
ita praedestinasse, id est eos ad eam se ipsos praedestinare permisisse. Et consequenter evertetur quod tantis allegationibus coita praedestinasse, id est eos ad eam se ipsos praedestinare permisisse. Et consequenter evertetur quod tantis allegationibus conaris efficere: praedestinationem et praeparationem Dei, non nisi in electis et justis fieri. Si inquam nihil aliud est praedestinatio quam praeparatio; sequitur ut, quemadmodum praeparati, id est praepari a seipsis ad poenamEst autem malum, et, ut ita dixerim, malorum omnium pessimum, praeparare vel praedestinare se quemlibet ad poenam, ad quam nullus praeparatur a se vel praedestinatur nisi mala perpetrando, id est
Abbreviated transcription (Latin):
sibi seruirent prȩdestin auit eos faciendos sed ut ei uoluntate ꝑfecta nadhȩrerent: inuiti aũt ei serui¬
unt Non illorũ natura quã in eis fecit & in eis ñpunit. sed mala uoluntate quã in eis ñ ferit &¬
in eispunit. In eo enĩ qđ ei inuiti seruiunt. puniunt᷑ inseipsis suapoena : R. uelut explanando
preparare ꝑmittat . N dixisse temulto antea legimus. Θ ioħ. Simili modo sinichilaliud ẽ prȩder¬
tinatio nisseorũ quȩds̃ facienda prȩuidit p̃paratio & & rursũ .O. Ioħ. quo iure patost dici prȩdesti
natio id est prȩparatio in eo quinullo tẽporis int̃uallo p̃cest quo disponer& eaquȩ facturus eẽt cuius
operationẽ ñ prȩcedit prȩparatio. XSi scđm tenichil aliud ost prȩdestinatio quã prȩparatio cogimur
in hactua expositione intellegere dm̃ sicut prȩparasse. Id est impios ad poenã seipsos prȩparare ꝑminin

Expanded text:
sibi servirent, praedestinavit eos faciendos, sed ut ei voluntate perfecta adhaererent; inviti autem ei servisibi servirent, praedestinavit eos faciendos, sed ut ei voluntate perfecta adhaererent; inviti autem ei serviunt, non illorum natura, quam in eis fecit, et in eis non punit, sed mala voluntate, quam in eis non fecit, et in eispraeparare permittat. + Dixisse te multo antea legimus. Θ Simili modo si nihil aliud est praedestinatio, nihil eorum, quae Deus facienda praevidit praeparationatio, id est, praeparatio in eo, qui nullo temporis intervallo praecessit, quo disponeret ea, quae facturus esset? cujus paratio. CORRECTIO. + Si secundum te nihil aliud est praedestinatio quam praeparatio, cogimur in hac tua expositione intelligere Deum sicut praeparasse, id est impios ad poenam seipsos praeparare permisisse,
Abbreviated transcription (Latin):
hibent᷑ ꝑuenire ad ea quȩ libidinose appecunt efficitur eis poenali sinterituis ex suȩ miserrams cupidinuis
iustissimus cruciatus omnino fallacit᷑ ad seueras. Vbi& illud satis stupere nequeo. quipridietꝰ ignoran¬
tiã ueritatis &beatitud inis miseris induxeras. cuius appetitus eges nte niunc eos cruoiari definias quib:
bonis cuius piã appetendiiã noc scientia suberit neo uoluntas Sed acũ ueracit̃ aseras numnerũ utriusꝓ
partis electorũ atq repborũ adõ prȩdestinatũ & prȩfinitũ quid cauş ẽ ut prydestinatos ad interi¬
tũ ueges quorũ numerũ p̃destinatũ & prȩfinitũ minimedenegas : Videamus quid &iã coritrate ipsũ
siuellent antequam om̃s in uno peccarent : sed non omnib tribuens ut uelint postpeccatum. prȩ
parans electos adbeatitudinem disponens reprobos ut suis quã uis inuitilegib seruiant. cũ ñ ut sic

Expanded text:
hibentur pervenire ad ea quae libidinose appetunt, efficitur eis poenalis interitus, et suae miserrimae cupidinis hibentur pervenire ad ea quae libidinose appetunt, efficitur eis poenalis interitus, et suae miserrimae cupidinis justissimus cruciatus. CORRECTIO. + Omnino fallaciter asseveras; ubi et illud satis stupere nequeo, qui pridem ignorantiam veritatis et beatitudinis miseris induxeras, cujus appetitus egestate nunc eos cruciari definias, quibus boni cujuspiam appetendi jam nec scientia suberit nec voluntas. Sed et cum veraciter asseveras numerum utriusque partis electorum atque reproborum a Deo praedestinatum et praefinitum, quid causae est ut praedestinatos ad interitum neges, quorum numerum praedestinatum et praefinitum minime denegas? Videamus quid etiam contra teipsum si vellent, antequam omnes in uno peccarent: sparans electos ad beatitudinem, disponens reprobos, ut suis, quamvis inviti, legibus serviant, cum non, ut sic
Abbreviated transcription (Latin):
tratus dicor& : Dñe quid me iubos facere & uidit finẽ qua s iobsequentis udiscipuli nđ ꝓ cã nuse sceber
gutt̃ laqueo stringer& sequȩ peco antẽ punir& & deterius puniendo deciper& : undit ainiuit i de¬
linquentes sed c̃siderauit finẽ delinquentiũ paenitentiã correctorũ uidit quoq sonloniã delin¬
quentem sed considerauit finẽ ardoris luxoriȩ ignẽ gehennȩ. Vidt gentilitatis stnam quat pos¬
sesia iniquitatũ tenebris quandoq fidei luce clarescer&. Vidit &iã iudeȩ t̃minũ quod abe aluce
nã i ł interitũ hoc ẽ cireũ scripsit eos legib: suis in commu tabilib: quas eorũ impi&as cia dereã ꝑinit
tis : ꝓfato ueracit̃ definisti : porro qđ addis : ads poenã ꝓfecto suã . aa quippe disticultus it̃: quapro¬

Expanded text:
ostratus diceret: Domine, quid me vis facere ? Vidit finem quasi obsequentis discipuli, quod pro commisso scelere ostratus diceret: Domine, quid me vis facere ? Vidit finem quasi obsequentis discipuli, quod pro commisso scelere guttur laqueo stringeret, seque et peccantem puniret, et deterius puniendo deciperet. Vidit Ninivitas delinquentes, sed consideravit finem delinquentium poenitentiam correctorum. Vidit quoque Sodomam delinquentem, sed consideravit finem ardoris luxuriae, ignem gehennae. Vidit gentilitatis finem, quod possessa iniquitatum tenebris, quandoque fidei luce claresceret. Vidit etiam Judaeae terminum, quod ab ea luce nam vel interitum: hoc est circumscripsit eos legibus suis incommutabilibus, quas eorum impietas evadere non permittit. + Profecto veraciter definisti; porro quod addis: Θ Ad poenam profecto suam. Ea quippe difficultas qua pro
Abbreviated transcription (Latin):
lix indño sicut aliis quoq discipulis isdem doctor egregiusdicit: Nox precessit. diesaut̃ ad¬
ad pro pinquabit. Abiciamusergo operate nebrarum. & induamusnos armalucis sicut indie
hemeste a iibii leraus : Ninde & in canticis canticorũ ecclesia ueniente dicitur Que ẽ ista que pgre¬
ditur quas aurora consurgens apteenim eccla aurorte comparata describitur qui ptogni¬
tionẽ fidei apeccatorũ suoru tenebris inclaralucȩ iustitiȩ cõmutatur Tẽpusergoro suittenibras. agunu¬
uersorũ finẽ ipsec̃ siderat: uniuersorũ nomine & electos uoluit & reꝓboscõp̃hendi Uãbona facienr
& ordinansds̃ mala uero ñ faciens sed ab iniquis facta nei n ordinate eueniant ipse dis ponens c̃ siderat un¬
uersorũ finem & patient̃ tolerat omĩa atq intuet᷑ electorũ t̃minũ quoex malo mutent᷑ adbonũ intu¬
et̃ aiã epborũ finẽ quo de malo opere dignũ retrahant᷑ ad suppliciũ uidit finẽ ꝑsequentis tauli quo er¬

Expanded text:
lux in Domino . Sicut aliis quoque discipulis isdem doctor egregius dicit: Nox praecessit, dies aappropinquavit, abjiciamus ergo opera tenebrarum, et induamus nos arma lucis, sicut in die honeste ambulemus . Unde et in Canticis canticorum, Ecclesia veniente, dicitur: Quae est ista quae progreditur, quasi aurora consurgens? Aperte enim Ecclesia aurorae comparata describitur, quae per cognitionem fidei a peccatorum suorum tenebris in clara luce justitiae commutatur. Tempus ergo posuit tenebris, et universorum finet ordinans Deus, mala non faciens, sed ab iniquis facta, ne inordinate veniant ipse disponens, considerat universorum finem, et patienter tolerat omnia, atque intuetur malorum terminum, quo ex malo mutentur ad bonum. Intuetur etiam reproborum finem, quo de malo opere, digni trahantur ad supplicium. Vidit finem persequentis Sauli,
Abbreviated transcription (Latin):
Quocđautem scđm lxx legimus & pauscam oues occisionis in terra chanaan.
sic possumus intellegere quod populum iudeorum quidestinat᷑ est morgi. in toto orb

Expanded text:
Quod autem secundum LXX legimus: Et pascam oves occisionis in terra Chanaan , Quod autem secundum LXX legimus: Et pascam oves occisionis in terra Chanaan , sic possumus intelligere quod populum Judaeorum, qui dest
Abbreviated transcription (Latin):
intereẽ : quod predestinatio alicuius rei. multo ante in mente eius quidestinoe
quid futurum sit p̃figur&. propositum autem cumiam uicinasit machinatio
& pdene cogitationem sequatur effectus. Ꝙ & infra. IEROIPΑVS. Om̃isdis¬
pensatio quȩ & ante mundum & postea ẽẽ coepit inmundo tam in uisibilium
quam uisibilium oreaturarum. aduentum dĩfilii pollicebatur : Pet post
idest prȩdestinatio. & ꝓpositum simul posita sint Iuxta q̃ operatur om̃a dẽ
scđm consilium uoluntatissuȩ  Idem inisaia libro tercio ITRONIMUS¬
quomodo enim uestisq̃ humano sanguine eruentata ẽ lauarinon potest sed in¬
fecta sanguine igni comburitur ut maculȩ cum uestimento fedicruoris intereant
sic diaboli uiolenta p̃datio &tumultus ac turbȩ quib: humanum sibi subiecerat ge¬
nus. gebennȩ ignib: deputatȩ sunt. ꝓ Idem intacharia proph&a. IERONIMUS¬

Expanded text:
interesse, quod praedestinatio alicujus rei multo ante, in mente ejus qui destinet, interesse, quod praedestinatio alicujus rei multo ante, in mente ejus qui destinet, quid futurum sit praefiguret; propositum autem, cum jam vicina sit machinatio, et pene cogitationem sequatur effectus. + Et infra : Omnis dispensatio quae ante mundum et postea esse coepit in mundo, tam invisibilium quam visibilium creaturarum, adventum Dei Filii pollicebatur. + Et post id est praedestinatio, et propositum simul posita sunt, juxta quod operatur omnia Deus secundum consilium voluntatis suae.  + Idem in Isaia , libro tertio: Quomodo enim vestis, quae humano sanguine cruentata est, lavari non potest, sed infecta sanguine igni comburitur, ut maculae cum vestimento foedi cruoris intereant; sic diaboli violenta praedatio, et tumultus ac turbae, quibus humanum sibi subjecerat genus, gehennae ignibus deputatae sunt. + Idem in Zacharia propheta:
Abbreviated transcription (Latin):
TV Ne silantio prȩcereundũ uid &ur quod ausas es dicereliberales disciplinas comites eo in uestigtricesq sempiternas apientice quas enta
nimirũ inuentione hominuan adõ aluea sapuetia &xtornum atq ex ꝑtium repertas Sigimillȩ comeis inuastigatricesq creduitus
sim pacer ne sapienti aonsiquitia at inuesbie searũ homines aequentur ipsi sempiteruȩ sepientiae ꝑ quossuicomites suiq inuestiga¬
trices inuentẽ tredicanturit illa mtioreaturar a tinaes apientiae coȩquari deb& at que ullatius ual&. Falsũ estigitur casid:
inuentiones hum anas carũq reptores comites atq: inuestigatrices eẽ uerȩ sempiterneqi sapientiae Dici¬
filiorum ꝑiłm xp̃m posuit huic uero rpΟeCΙΝ. Id est propositionem : in torp¬
destinationem aũt & propositum h iquisolent inter uerba discutere hoc adsr

Expanded text:
e silentio praetereundum videtur, quod ausus es dicere, liberales disciplinas comites esse, investigatricesque sempiternae Sapientiae , quas constat e silentio praetereundum videtur, quod ausus es dicere, liberales disciplinas comites esse, investigatricesque sempiternae Sapientiae , quas constat nimirum inventione hominum a Deo et una Sapientia extorrium atque expertium repertas. Si enim illae comites investigatricesque creduntur sempiternae Sapientiae, sequitur ut inventores earum homines aequentur ipsi sempiternae Sapientiae, per quos sui comites suique investigatrices inventae praedicantur. Nulla autem creatura aeternae Sapientiae aequari debet, eaque ullatenus valet. Falsum est igitur eas, id est inventiones humanas, earumque repertores, comites atque investigatrices esse verae sempiternaeque Sapientiae, dicer Jesum Christum posuit, hic vero πρόθεσιν, id est propositionem. Inter praedestinationem autem et propositum, hi qui solent inter verba discutere, hoc asserunt
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersa creauit scđm consilium uoluntatissuȩ ut simus in laudem glo¬
riȩ eius nos qui ante sperauimus inxp̃o: hoc est quoddicit. quia dis pen¬
sacio prȩdicationis his decrota est ado qui ex iudeis crediderunt in xp̃m
Vnde nullus ex gentib: ad apostolatum electus est. Dignum enim erat
exhis eligi predicatores qui ante sperauerunt salutem quȩ illis promissa
erat inxpo : ꝑ Ieronimus in expositione eusdem epłȩ IERONIMUS
rpo opic oentoc ad eos rofertur qui antea non fuerunt & primius¬
quam fierent decis cogitatum est & postea substiter: E & infra. ItR¬
quod cum pro destin& nor siue prȩfiniat ds̃ in adoptionem filiorum ꝑiłim¬
tiȩdi est aliis gratificari inxp̃o alios a&ernis prȩparare suppicus & ineado¬
ItrOnimus Supra scđm placitum uoluntatissuȩ. Nunc seđm placitum
uum uoluntate de tracta tpo opic mion idest p̃destinationem in ad optionẽ¬

Expanded text:
universa creavit, secundum consilium voluntatis suae. Ut simus in laudem glouniversa creavit, secundum consilium voluntatis suae. Ut simus in laudem gloriae ejus nos, qui ante speravimus in Christo. Hoc est quod dicit, quia dispensatio praedicationis his decreta est a Deo, qui ex Judaeis crediderunt in Christum: unde nullus ex gentibus ad apostolatum electus est; dignum enim erat ex his eligi praedicatores, qui ante speraverunt salutem quae illis promissa erat in Christo. + Hieronymus in expositione ejusdem Epistolae: Προωρίστεντος ad eos refertur qui antea non fuerunt, et priusquam fierent de eis cogitatum est, et postea substiterunt. + Et infra : Quod cum prtiae Dei est aliis gratificari in Christo, alios aeternis praeparare suppliciis. + In eadem: Supra secundum placitum voluntatis suae , nunc secundum placitum suum voluntate detracta, προώρισμον, id est praedestinationem in adoptione
Abbreviated transcription (Latin):
origines effingit: quid quȩ soꝑtinent uerba latina uideo definio & des¬
tino ad grecum uocabulum quod est upus Num quid abeo uel deriua¬
ta sunt uł de nominato. e nium quid saltem ipsa litterarum suꝑfidies
quiddam simile representat: uerum quia nobis hanc inscitiã inuris. Nũ¬
quid & sc̃ĩs patrib non minus greca quam latina eruditione lam pantib
idem facinus obtendes e quorum ut c&eros omittam. ambrosium ie¬
ronimum augustinum: gregorium isidorum fulgentium. cassiodo¬
rum testes ueritatis adhibeo : quos grecam nouisse linguam atq scientio
Nullus Ruchil sciens ignorat. qui om̃s asio sensu uerbi eiusdem intellegentiã
pro sequuntur: Nam sc̃s ambrosiur in eo loco ubi apłs adephesios dicit : prȩ
sequitur : AMBrosius Hocdicit decreuisse dm̃ ut credentes in xp̃m
ad optarentur infiliosdõ ut caput ipsorum sit xp̃s uerus filius dĩ: & infraĩ

Expanded text:
origines effingit. Quid, quaeso, pertinent verba Latina video, definio, desorigines effingit. Quid, quaeso, pertinent verba Latina video, definio, destino, ad Graecum vocabulum, quod est ὡρῶ? nunquid ab eo vel derivata sunt, vel denominata? nunquid saltem ipsa litterarum superficies quiddam simile repraesentat. Verum, quia nobis hanc inscitiam inuris, nunquid et sanctis Patribus, non minus Graeca quam Latina eruditione lampantibus, idem facinus obtendes? quorum ut caeteros omittam Ambrosium, Hieronymum, Augustinum, Gregorium, Isidorum, Fulgentium, Cassiodorum testes veritatis adhibeo, quos Graecam novisse linguam atque scientiam, nullus nisi nihil sciens ignorat; qui omnes alio sensu verbi ejusdem intelligentiam prosequuntur. Nam sanctus Ambrosius in eo loco ubi Apostolus ad Ephesios dicit: Praedesequitur: Hoc dicit decrevisse Deum ut credentes in Christum adoptarentur in filios a Deo, ut caput ipsorum sit Christus verus Filius Dei. + Et infra:
Abbreviated transcription (Latin):
cognitonem uonitatis potuit ꝑuenire : & hoc fixum hab&e inanimo quod dicitis insgmbolo
passim tanta largitatis affluentia dispertiri cognoscitur : De inde ad fingis
alteram ignorantiae in famiam : quȩ ad rem non ꝑtinere Nichil ominus compro
inquibus prȩdestinationis interpretationullam ambiguitatis caliginem
gignit  quȩ si diligentius ab in quisitorib ueritatis non ab assertorib falsita¬
tis adtendantur quoties cumq siue debonis usitate siue demalis ab usiue
prȩdes tinatio frontis suȩ sapientib: quidem niotissimȩ inflatis uero superbiȩ
trpho abstrusissimȩ primas partes aperuerit to tanimirum nulla in ter¬
stantȩ morapie intellegentib: eam patebit: Est igitur uerbum apud grecos.
u pu. quod apud latinos trib: excipitur uerbis upu. quippe. & uideo &difi¬
tinis defecerit: ad grecanos retrahit . & in romanisser monibus gregas

Expanded text:
cognitionem veritatis potuit pervenire, et hoc fixum habete in animo quod dicitis in symbolocognitionem veritatis potuit pervenire, et hoc fixum habete in animo quod dicitis in symbolopassim tanta largitatis affluentia dispertiri cognoscitur. Neque alteram ignorantiae infamiam, quae ad rem non pertinere nihilominus comprobin quibus praedestinationis interpretatio nullam ambiguitatis caliginem gignit; quae si diligentius ab inquisitoribus veritatis, non ab assertoribus falsitatis, attendantur, quotiescunque sive de bonis usitate, sive de malis abusive praedestinatio frontis suae, sapientibus quidem notissimae, inflatis vero superbiae typho abstrusissimae, primas partes aperuerit, tota nimirum, nulla interstante mora, pie intelligentibus eam patebit. Est igitur verbum apud Graecos ὡρῶ, quod apud Latinos tribus excipitur verbis; ὡρῶ quippe et video, et defitinis defecerit, ad Graeca nos retrahit, et in Romanis sermonibus Graecas
Abbreviated transcription (Latin):
de sine igitur catholicis uirisq: eruditissimis hanc in portare contumeliam
cum totꝰ urbium coenobiorumq: sca examina memoracarum artium uideã
flo res legere fecus edere dulcis ama mella componere : Num quã unitibi
singulariuer deputauerim quod sapientia diues inom̃s qui in uoant illam.¬
I Hine &iscuias prophi&aaut. Vbies lateratus ub uerbalegis ponderans abidoctor pariulorum populum in prudontem
hid eo insermone dopassione dñi Leo Hanedilectissimi incarnationis dominicat sido
ꝑ quã tuta eccła corpus est xp̃ĩ in concussocorde seruantes abom nibus aer& icorum iciunato menda ciis.
a ita uobis credite miscđae opera profutura ita fructuose habendam continentie puntatem simentes ur ãe nulla prauarũ
opinionum intaminatione sordescunt. Abicite e x osad nõ mundan argumenta sipientiae : ꝑ quam nom o ad

Expanded text:
Desine igitur catholicis virisque eruditissimis hanc importare contumeliam,Desine igitur catholicis virisque eruditissimis hanc importare contumeliam,cum tot urbium coenobiorumque sancta examina memoratarum artium videam flores legere, fetus edere, dulcissima mella componere, nunquam uni tibi singulariter deputaverim quod sapientia: Dives in omnes qui invocant illam Hinc et Isaias propheta ait: Ubi est litteratus? Ubi verba legis ponderans? ubi doctor parvulorum? Populum imprudentem Hinc Leo in Sermone de Passione Domini: Hanc, dilectissimi, incarnationis Dominicae fidem, per quam tota Ecclesia corpus est Christi, inconcusso corde servantes, ab omnibus haereticorum jejunate mendaciis. Et ita vobis credite misericordiae opera profutura, ita fructuose habendam continentiae puritatem, si mentes vestrae nulla pravarum opinionum intaminatione sordescunt. Abjicite exosa Domino mundanae argumenta sapientiae, per quam nemo ad
Abbreviated transcription (Latin):
reliquisti: Num quid ics fulgentius uirabsq hesitatione doctissimus ignoran¬
tia disciplinarum earundem mentitus est: exponendo de p̃destinatione senten¬
tiam auigustini Incuius explanatione librum mirabili eloquentia. & ueria¬
tis scientia refertissimum ab soluit quem ita uioinum tem porib eiusdem
augustini nouimus. ut uł ab ipso uł ab auditorib: illius integritatem eius doc¬
trinȩ sincerit̃ ad discere potuiss&: Num quid & sẽs pros ꝑharum inscitia era¬
uit qui eundem propruis epłis consulens ab eoq rescriptis catholicis edoctus
adeoinas sertione ueritatis roboratus ẽ ut tam pro priȩ eruditionis scriptu
quam a postolicȩ sedis decretis doctrinam tanti patris defenderie defendiq
studuorit : Numquid beati antistites gregorius & isidorus harum ignorantia
errauerunt quarum eis ad fuisse plurimam scientiam nulla tenus ignoramus :

Expanded text:
reliquisti. Nunquid sanctus Fulgentius, vir absque haesitatione doctissimus, ignoranreliquisti. Nunquid sanctus Fulgentius, vir absque haesitatione doctissimus, ignorantia disciplinarum earumdem mentitus est, exponendo de praedestinatione sententiam Augustini, in cujus explanatione librum mirabili eloquentia et veritatis scientia refertissimum absolvit? quem ita vicinum temporibus ejusdem Augustini novimus, ut vel ab ipso, vel ab auditoribus illius, integritatem ejus doctrinae sinceriter addiscere potuisset. Nunquid et sanctus Prosper harum inscitia erravit, qui eumdem propriis epistolis consulens, ab eoque rescriptis catholicis edoctus, adeo in assertione veritatis roboratus est, ut tam propriae eruditionis scriptis quam apostolicae Sedis decretis doctrinam tanti Patris defenderit, defendique studuerit. Nunquid beati antistites Gregorius et Isidorus harum ignorantia erraverunt, quarum eis affuisse plurimam scientiam nullatenus ignoramus?
Abbreviated transcription (Latin):
philo sophos mundus suspicit. uera cit̃ ȩquiperari possit quippe cum ita eos inom¬
nib: uera sapientia instruxerit. ut tanto euidentius xossent quid in eis uitandi
qđ eẽt̃ appetendum quanto eidem uerȩ sapientiȩ conexius inhererent: Seqd
num quid quia easciri protempore ueritas non prohibuit. ideo mentiri iussit
siue coegit: at in quantis mentitussis quisquis eadem ueritate in lustratus
tua legit. patenter aduertit: Ac ꝑ hoc quem ad modum donante dño superi¬
ora indicant. tu potius nonsolum dicta dominica uerum &iam patrum
sententias tanta deprauatione tuis errorib: intorsisti. ut lector illorum
Necessariam prorsus habeat & exercitationem sedulã & p̃sentissimam ueri¬
tatem: Qua propter manifestum est teideo aueritate tantis ꝑexorbitasse. quia
innisus inflatiscientiȩ quoduerum erat spontanea ꝑ indeq suꝑbissima a uersione

Expanded text:
philosophos mundus suscipit, veraciter aequiparari possit: quippe cum ita eos in omphilosophos mundus suscipit, veraciter aequiparari possit: quippe cum ita eos in omnibus vera sapientia instruxerit, ut tanto evidentius nossent quid in eis vitandum, quid esset appetendum, quanto eidem verae sapientiae connexius inhaererent. Sed nunquid, quia ea sciri pro tempore Veritas non prohibuit, ideo mentiri jussit sive coegit? At in quantis mentibus sis, quisquis eadem Veritate illustratus tua legit, patenter advertit. Ac per hoc, quemadmodum, donante Domino, superiora indicant, tu potius non solum dicta Dominica, verum etiam Patrum sententias tanta depravatione tuis erroribus intorsisti, ut lector illorum necessariam prorsus habeat et exercitationem sedulam, et praesentissimam veritatem. Quapropter manifestum est te, ideo a veritate tantisper exorbitasse, quia innisus inflanti scientiae, quod verum erat spontanea proindeque superbissima aversione
Abbreviated transcription (Latin):
meum suꝑuos. & discite ame qui amitissum & humilis corde & inuenietis requiem
animab: ur̃is. Iugum enim meum suaue est & onus meum leue. Ecce magistraue
ueritas disciase humilitatem & mansuetudinem. Non re thoricam &dia lecticã
iub&. & apłseius ab hac inflante scientia filios suos ꝓhibens. humilitati & ueritie¬
ti euangelice studendum prȩcipitꝰ ꝑAppar& igitur cuius sifilius. qui abhorum sala¬
tari institutione desciscens Illiste inseris illis inflaris quȩ isti & reꝓbauer̃ & flocci
pendenda duxer̃. Quam uis quicquid in eisutile salubritate & simplicitati xp̃ianȩ
fidei iudicatur usq quaq: nec imꝓb&ur necignor&ur: Atcerte si nobis horum
ignorantiã in uris. Num quid mouerideb& nra humilitas cum uide amus om̃s orto¬
doxos patres nros eidem iniuriȩ substratos eadem in famia denotatos qui om̃s
tanta liberalium disciplinarum eruditione corusarunt. ut nullu s eis quos ad primo

Expanded text:
tis sum et humilis corde; et invenietis requiem animabus vestris. Jugum enim meum suave est, et onus meum leve . Ecce magistra Veritas disci a se humilitatem et mansuetudinem, non rhetoricam et dialecticam jubet. Et Apostolus ejus, ab hac inflante scientia filios suos prohibens, humilitati et veritati evangelicae studendum praecipit . Hinc et Isaitari institutione desciscens, illis te inseris, illis inflaris quae isti et reprobaverunt et flocci pendenda duxerunt. Quamvis quidquid in eis utile salubritati et simplicitati Christianae fidei judicatur, usquequaque nec improbetur nec ignoretur. Ac certe si nobis horum ignorantiam inuris, nunquid moveri debet nostra humilitas, cum videamus omnes orthodoxos patres nostros eidem injuriae substratos, eadem infamia denotatos, qui omnes tanta liberalium disciplinarum eruditione coruscarunt, ut nullus eis, quos apprime
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ꝓcul dubio prȩdestinauit. Id ẽ. ante scła disposuit. quia hoc p̃sciuit indubitant̃ atq
p̃nouit. Ñergo neg& immo tanta ꝑtinacia inpugn&ur quod auotoritate & ratio

Expanded text:
hoc procul dubio praedestinavit, id est ante saecula disposuit; quia hoc praescivit indubitanter, atque hoc procul dubio praedestinavit, id est ante saecula disposuit; quia hoc praescivit indubitanter, atque praenovit: non ergo negetur imo tanta pertinacia impugnetur quod auctoritate et ra
Abbreviated transcription (Latin):
tractatorum fideliũ Nonde initiis. sed define quẽ que iudicare Dicente scriptura &
uni uersorũ finem ipse considerat. Quarequȩso uniuersorum finem ipse considerat .
Numquid ut quippian noui & qđeatenus ignorauerit addiscat  absit Sed qui hominis
terminos constituit qui prȩteriri ñ poter ad hoc uniuersorũ finem considerat. ut de eo
unum quẽq di iudic&: Videlic&utaut definebono bonisbona retribuat. aut define malo
malis equem ala rependat: quid itaq: coxtrariũ uł fidei ułdĩ iustitiȩ susurratꝰ: sud pre¬
destinasse fidelissime p̃dic&ur qđ eum ułde creuisse. uel constituisse. uel considerare: uera
scriptura non ta& terminos igitur hominis quos constituit. id ẽ. prȩdestinauit atq dispo¬
suit & uniuersorum finem ipse considerat: ut ex eis unicuiq retribuat quod meretur

Expanded text:
tractatorum fidelium non de initiis, sed de fine quemquam judicare, dicente Scriptura: Et tractatorum fidelium non de initiis, sed de fine quemquam judicare, dicente Scriptura: Et universorum finem ipse considerat , quare, quaeso, universorum finem ipse considerat? nunquid, ut quidpiam novi, et quod eatenus ignoraverit, addiscat? Absit: sed qui hominis terminos constituit, qui praeteriri non poterunt, ad hoc universorum finem considerat, ut de eo unumquemque dijudicet. Videlicet ut aut de fine bono, bonis bona retribuat, aut de fine malo malis aeque mala rependat. Quid itaque contrarium vel fidei vel Dei justitiae susurratur, si id praedestinasse fidelissime praedicetur, quod eum vel decrevisse, vel constituisse, vel considerare, verax Scriptura non tacet. Terminos igitur hominis quos constituit, id est praedestinavit atque disposuit: Et universorum finem ipse considerat, ut ex eis unicuique retribuat quod meretur,
Abbreviated transcription (Latin):
te & am̃manitȩ Non in trabunt in eoclosiã dĩ Siue tunc ꝓantiquo tẽpore intellegamus
quod olim diuina sententia ista decreta sint. Non quo prȩseientiadĩ causã uastita tis
ad tulerit: sed quo futura uastitas đi maiestate prȩnotasit Xldem in eodem. IERONIMUS¬
dñs exercituum cogitauit ut detraher& superbiam om̃is glori&e. & ad ignominiam deducer&
uniuersos in dytos terrȩ quia supra in terrogantes more dixerat. quas cogitauit hoc suꝑ
trrum quondam coronatam nunc ipse respondet Non fatorum ut stulti putant ste fila
deductas. Non fortunȩ curritrota. sed dĩ iudicio & ipsius uoluntate ꝑfectum .ẽ. qui su¬
ꝑbis resistit &humilib: dat gratiam & common& arrogantes conditionissuȩ. ut dis¬
cant potentiam eius ꝑmiseriam cuius clem̃tiam ꝑbeneficia sentire noluerant ꝑ cer¬
tum est omnipotentissimum iudicem auctoritate diuine scripturȩ. ac concinentia

Expanded text:
tae et Ammonitae non intrabunt in Ecclesiam Dei , sive extunc pro antiquo tempore intelligamus, tae et Ammonitae non intrabunt in Ecclesiam Dei , sive extunc pro antiquo tempore intelligamus, quod olim divina sententia ista decreta sint; non quod praescientia Dei causam vastitatis attulerit, sed quod futura vastitas Dei majestate praenota sit. + Idem in eodem:  Dominus exercituum cogitavit ut detraheret superbiam omnis gloriae, et ad ignominiam deduceret universos inclytos terrae , quia supra, interrogantis more, dixerat: Quis cogitavit hoc super Tyrum quondam coronatam? nunc ipse respondet: non fatorum ut stulti putant sic fila deducta sunt, non fortunae currit rota; sed Dei judicio et ipsius voluntate perfectum est: Qui superbis resistit, et humilibus dat gratiam , et commonet arrogantes conditionis suae, ut discant potentiam ejus per miseriam, cujus clementiam per beneficia sentire noluerant. + Certum est omnipotentissimum judicem auctoritate divinae Scripturae, ac concinentia
Abbreviated transcription (Latin):
rent: Tucontra &ueritati & figmentis parit̃ contradicens. Aufersueri immosolius
dĩ ꝓuidentiã dispositionem atq iudiciũ cũ ꝓph&a isaias deuno & uero dõ manifeste ꝓclam¬
gitaui suꝑ omnẽ terrã. & haec est manus extenta suꝑ uniuersas gentes Dñsenim exercituũ decreuit
& quis poterit in firmarei & manuseius extenta & quis a uertieã : hoc lo co quidã arbitran
generalem eẽ contra omnem orbem ꝓph&iam & qđ uastitas babylonis & asiimiȩ ciuitatis
trpussit c̃sũ mationis mundi. Quib: nequaquã contradicimus dũ sciamus hic omnẽ t̃rã assy¬
riorũ ꝓprie significari &uniuersas gentes socias regis assyru demons tratas: Quic quid aut̃
adño decr&um est Nullius uirtute ꝓhb&ur & extentã manũ eius & ad ꝑcutienda puratã
moab ex tunc÷ ex quoputas tempore ÷ uidelio & exeo qđ creatus ẽ moab & dñs ait moabi¬

Expanded text:
rent. Tu contra, et veritati et figmentis pariter contradicens, aufers veri imo solius rent. Tu contra, et veritati et figmentis pariter contradicens, aufers veri imo solius Dei providentiam, dispositionem atque judicium, cum propheta Isaias de uno et vero Deo manifeste proclamgitavi super omnem terram, et haec est manus extenta super universas gentes; Dominus enim exercituum decrevit; et quis poterit infirmare? et manus ejus extenta; et quis avertet eam? Hoc loco quidam generalem esse contra omnem orbem prophetiam, et quod vastitas Babylonis et Assyriae civitatis typus sit consummationis mundi. Quibus nequaquam contradicimus, dum sciamus, hic omnem terram Assyriorum proprie significari, et universas gentes socias regis Assyrii demonstratas. Quidquid autem a Domino decretum est, nullius virtute prohibetur. Et extentam manum ejus, et ad percutiendum paratam, Moab ex tunc ; ex quo putas tempore? videlicet ex eo quo creatus est Moab; et Dominus ait: Moabi
Abbreviated transcription (Latin):
tiam saffatim prȩmissa confutant Neq nec esse est ut toties euirata. quasi formidanda
suꝑflue inculcentur. Quid tan toperedĩ ꝓuidentiã calcas & eius dispositionib: imp̃ius ob¬
uias  certe quidĩ potentiae dispensationisq exꝑtes. uitã duxer̃ quanta lib& ingeniorum
acrimonia p̃pollentem . quã uisfato fortunaq uitã humanã agi suadere conarentur Ne¬
qua quã absq ꝓuidentia fieri prȩdicabant. cũ eãdus deabq ad scriberent. quos propri
&iã uocabulis nuncupabant. fatum uidelic& & fortunam. Acrursum fatitri fidam distribu¬
tionem sub nominib: megfx. allecto &tisi fone quarum dispositionib: uitȩ humanȩ ortum
ꝓcursum finemq tribuebant. Ita ut nec felicitatem neq infelicitatem: neo fortunit neq
in fortunia. absq deorum suorum dearum ue ordinatione fieri posse ullatenus ad firma¬

Expanded text:
tiam, affatim praemissa confutant. Neque necesse est ut toties evitata, quasi formidanda tiam, affatim praemissa confutant. Neque necesse est ut toties evitata, quasi formidanda superflue inculcentur. Quid tantopere Dei providentiam calcas, et ejus dispositionibus impius obvias? Certe qui, Dei potentiae dispensationisque expertes, vitam duxerunt, quantalibet ingeniorum acrimonia praepollentem, quamvis fato fortunaque vitam humanam agi suadere conarentur, nequaquam absque providentia fieri praedicabant, cum ea diis deabusque adscriberent quos propriis etiam vocabulis nuncupabant, fatum videlicet, et fortunam. Ac rursum fati trifidam distributionem sub nominibus Megerae, Alecto, et Tisiphone. Quarum dispositionibus vitae humanae ortum, procursum, finemque tribuebant. Ita ut nec felicitatem, nec infelicitatem, nec fortunia, neque infortunia absque deorum suorum dearumve ordinatione fieri posse ullatenus affirma
Abbreviated transcription (Latin):
ante. Ero mortua omors ero morsus tuus inferne. Siergo ipse semortem ꝓnuntiat ẽe mo¬
tis. quo modo Negare audes mortem eẽ adõ Item quod dicis deseriado id eẽ interimi
Neq đ in eis ipse fecit relinqui uł deseri: Alio quin eorũ naturam adnichilũ redire sisu
essentia in eis nĩsit. sed qđ in eis ñfecit id ẽ suꝑbiã sperni : prorsus ueritati reniteris:
quȩ dm̃ iudicem iustissimũ atq: in rep̃hensibilem. idqđ fecit id est angelos apostatas &
homines ipios merito iniquitatis eorum punire prȩdicat Dm̃ quõq: in ea natura qu
ad se ereauit sẽphabitare falso adstruis: cuius habitatio ñ nisi ꝑ gratiam edoc&ur pinde
qđ in laudib: beati augustini ꝑ orans non eũ eodem modo uoluisse intellegi ad seueras qđ
dix̃ quos iuste prȩdestinauit ad poenam quo uoluit qđ dix̃ quos benigne p̃destinauit ad gra¬

Expanded text:
ante: Ero mors tua, o mors; ero morsus tuus, inferne . Si ergo ipse se mortem pronuntiat esse moante: Ero mors tua, o mors; ero morsus tuus, inferne . Si ergo ipse se mortem pronuntiat esse mortis, quomodo negare audes mortem esse a Deo? Item quod dicis deseri a Deo, id esse interimi : nec quod in eis ipse fecit, relinqui vel deseri: alioquin earum naturam ac nihilum redire, si summa essentia in eis non sit, sed quod in eis non fecit, id est superbiam, sperni : prorsus veritati reniteris, quae Deum judicem justissimum atque irreprehensibilem, id quod fecit, id est angelos apostatas et homines impios, merito iniquitatis eorum punire praedicat. Deum quoque in ea natura quam ad se creavit semper habitare falso astruis, cujus habitatio non nisi per gratiam edocetur. Proinde quod in laudibus beati Augustini perorans, non eum eodem modo voluisse intelligi asseveras quod dixit: quos juste praedestinavit ad poenam, quo voluit quod dixit: quos benigne praedestinavit ad gra
Abbreviated transcription (Latin):
incerprȩtem quodec& honore afficiendum uideo qui nouas nobis interprotandõ lino
adfingens Nequiit introspicere qđ ñ om̃a uerba latina que loco unius uł greci uelebreiue
qualitatib: nunc hocnunc illud ostendere quẽ ad modum interceteros uł maxime sc̃s ie¬
ronius de monstrat. sicut ẽ.bar quod in nr̃a lingua filiũ purũ triticum & spicarum
fasciculum atq: electum significat. Nũ quidideo unũ idemq: dicentur significare totroinana
uocabula quia pro uno uł ebrȩo uel syro sermone ꝓ intellegentiarũ uari&atib: posita le¬
guntur : pinde quod de prȩdestinatione prȩuisione & prȩfinitione morte poenis atq
suppliciis. loquacite dio garrulus magis quã eloquens iteras. Qm̃ supra satis ab undeq con¬
futatũ & cõminutũ noscit᷑ Netiu exemplo eadem non nocessariere petamus  consulte

Expanded text:
interpretem quo decet honore afficiendum video; qui, novas nobis interpretandi lineas interpretem quo decet honore afficiendum video; qui, novas nobis interpretandi lineas affingens, nequiit introspicere quod non omnia verba Latina, quae loco unius vel Graeci vel Hebraqualitatibus, nunc hoc nunc illud ostendere: quemadmodum, inter caeteros, vel maxime sanctus Hieronymus demonstrat; sicut est Bar, quod in nostra lingua filium, purum triticum, et spicarum fasciculum, atque electum significat. Nunquid ideo unum idemque dicentur significare tot Romana vocabula, quia pro uno vel Hebraeo, vel Syro sermone pro intelligentiarum varietatibus posita leguntur? Proinde, quod de praedestinatione, praevisione et praefinitione morte, poenis atque suppliciis, loquaci taedio, garrulus magis quam eloquens, iteras; quoniam supra satis abundeque confutatum et comminutum noscitur, ne tui exemplo eadem non necessarie repetamus, consulte
Abbreviated transcription (Latin):
nangis tris grecita eiiadirime scientib Numquã prȩdostinationem propre uisioni
tantia p̃scientiȩ & prȩdestinationis iam plura congessimus: Quodsiprȩdestinationis
uo cabulum huic intellectui subiacet. quid deceterissentiendum censes quȩ in eundem sens
posita eroberrime leguntur uelutiẽ depucati delegati parati p̃parati de creti iudicat dã nati
addicti dispositi dispensatior dinati statuti constituti p̃fixi definiti p̃finiti. &cetera qata
eundem in tellectum concurrentia. passim indiuinis paginis patrumq uenerabiliũ scripti
posita inueniuntur. Uerũ quis nesciat nonidem eẽ p̃uidit qđ est p̃finiuit : acꝑ hoc cũ
p̃finire & p̃destinare sibi concinant p̃uidere abhis multũ referre. Nulli sobrio incognitum liqu&
quiscut sȩpe notatũ .ẽ. multa p̃uidentur que nullatenus prȩfiniunt᷑ Interea admirandu

Expanded text:
magistris, Graecitatem apprime scientibus, nunquam praedestinationem pro praevisione magistris, Graecitatem apprime scientibus, nunquam praedestinationem pro praevisione t praedestinationis jam plura congessimus. Quod si praedestinationis vocabulum huic intellectui subjacet, quid de caeteris sentiendum censes, quae in eumdem sensum posita creberrime leguntur, veluti est deputati, delegati, parati, praeparati, decreti, judicati, damnati, addicti, dispositi, dispensati, ordinati, statuti, constituti, praefixi, definiti, praefiniti, et caetera. Quae, ad eumdem intellectum concurrentia, passim in divinis paginis, Patrumque venerabilium scriptis posita inveniuntur. Verum quis nesciat non idem esse praevidit, quod est praefinivit? Ac per hoc cum praefinire et praedestinare sibi concinant, praevidere ab his multum differre nulli sobrio incognitum liquet; quia, sicut saepe notatum est, multa praevidentur, quae nullatenus praefiniuntur! Interea admirandum
Abbreviated transcription (Latin):
uia credenda sint sustolli posse in cȩlo uelle uia uenire adtras. aut aliquid corporeum
sine rerum admixtione generari. repugnantes potentio̧ acꝓuidentiȩdĩ : Sciunt enim
legi in diuinis ueterib: ebrȩorum uoluminib: multa gesta ꝑmosen quȩ huma naratio ñ capit
ergo traditionẽ uł philosophiam. fallacem &inanem appellat. quia non apotentiadĩ or¬
dinata ẽ. sed ab in becillitate ratio cinationis humanȩ quȩ potentiã dĩ intra scientiã suã
co artat. Nealit̃ credat᷑ facere quam carnalis se contin& ratio. quã singulis elem̃tis di
uinitatis diuersitate deputant ad culturã ut obligent animos imperitorũ Nese ad ebñueri
excendant : Quam obrem cauendam mon& tradidonem istam : quia mundi culerte est Nondi
propositum cedeamus quia in latinis dictionib: attic as nob̵ origines in portas : tot ecclesarũ

Expanded text:
via credenda sint sustolli posse in coelo, vel levia venire ad terras, aut aliquid corporeum via credenda sint sustolli posse in coelo, vel levia venire ad terras, aut aliquid corporeum sine rerum admistione generari, repugnantes potentiae ac providentiae Dei: sciunt enim legi in divinis veteribus Hebraeorum voluminibus multa gesta per Moysen, quae humana ratio non capit ergo traditionem philosophiam fallacem et inanem appellat , quia non a potentia Dei ordinata est, sed ab imbecillitate ratiocinationis humanae, quae potentiam Dei intra scientiam suam coarctat, ne aliter credatur facere, quam carnalis se continet ratio; quam singulis elementis divinitatis diversitate al., diversitatem deputant ad culturam, ut obligent animos imperitorum, ne se ad Deum extendant. Quamobrem cavendam monet traditionem istam quia mundi cultrix est , non propositum redeamus, quia in Latinis dictionibus nobis Atticas origines importas, tot Ecclesiarum
Abbreviated transcription (Latin):
scđm xp̃m. quia in ipso habitat omis plenitudo diuinitatis corporalit̃. AMBROSIUS
Shilosophiam dicit terrenã ꝑ quã solent seduci qui cupiunt prudentes iudicari inmundos ha
argumentis & subtilitate minutiarum quarundam componitir quasi fisicas in uestiga¬
uerit rationes quȩ dam habens ad mixta quȩ horta menta sint boneuitȩ uł docum̃ta Ali¬
quando demensuris Neo non denumeris aliquando elem̃torum qualitatib & quantita¬
tib: ordinatam. Incuius disputationib: qui inciderit. uix &raro euad&. detin&urenim
uerisimilib: causis & commenticus rebus. Nichiltam uerum esti mans quã conspicitur
& intellegitur in ȩlem̃tis. & quia quȩ ad prȩsens sunt &cernunt᷑ oculis suauia &oblecta¬
bilia uidentur. aliquantos seducunt quispiritalem rationem dispiciendam & ridendã
putant desperatione futuri. omnem uim astris ad signantes. carnali ratione ob noxis. negra

Expanded text:
stum; quia in ipso inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. stum; quia in ipso inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Philosophiam dicit terrenam, per quam solent seduci, qui cupiunt prudentes judicari in mundo. Haec argumentis et subtilitate minutiarum quarumdam componitur, quasi physicas investigaverit rationes, quaedam habens admixta, quae hortamenta sint bonae vitae vel documenta, aliquando de mensuris, nec non et de numeris, aliquando de elementorum qualitatibus et quantitatibus ordinata. In cujus disputationibus qui inciderit, vixverisimilibus causis, et commentitiis rebus, nihil tam verum aestimans, quam quod conspicitur et intelligitur in elementis. Et quia quae ad praesens sunt, et cernuntur oculis, suavia et oblectabilia videntur; aliquantos seducunt, qui spiritalem rationem despiciendam et ridendam putant desperati
Abbreviated transcription (Latin):
ratione quiuere .ẽ. quia in commutabilis ẽ. eaquȩ mutabilia facta ñ sint. Ve hem̃t̃
hoc plato tenuit & diligentissime commnendauit & nescio utrũ hoc us piam repe¬
riatur in libris eorũ quiante platonem fuer̃ Nisiubi dictum ẽ. egosum quisum. &¬
diceseis: Quiestimisit me aduos. Sedunde cumq ista ille didicerit. siue prȩ¬
cedentibus eum ueͣrum libris. siue potius quomodo dicit apłs. quia quod notũ .ẽ. dĩ mani¬
festum est in illis. dsenim illis manifestauit. In uisibilia enim eius a constitutione mundi.
ꝑ ea q̃factas in tellecta conspiciunt᷑. sempiterna quoq uirtus eius & diuinitas: Non
in merito mepla tonicos philo sophos elegisse cum quib: agam quod in ista questione quã modo
sus cepimus agitur. ꝓ Vndebeatus paulus apłs: Videtenequisuos deturp&ur ꝑphilo¬
sopbiam & in anem fałsaciam scđm traditionem hominũ scđm elem̃ta huius mirli & non¬

Expanded text:
ratione, qui uere est quia incommutabilis est, ea quae mutabilia facta sunt non sint, uehementer ratione, qui uere est quia incommutabilis est, ea quae mutabilia facta sunt non sint, uehementer hoc Plato tenuit et diligentissime commendauit. Et nescio utrum hoc uspiam reperiatur in libris eorudices eis: Qui est misit me ad vos. Sed undecunque ista ille diceret, sive praecedentibus eum veterum libris, sive potius, quomodo dicit Apostolus: Quia quod notum est Dei, manifestum est in illis. Deus enim illis manifestavit: invisibilia enia sunt, intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque virtus ejus et Divinitas . Non immerito me Platonicos philosophos elegisse cum quibus agam quod in ista quaestione, quam modo suscepimus, agitur. + Unde beatus Paulus apostolus: Videte ne quis vos decipiat per philosophiam et inanem fallaciam, secundum traditionem hominum, s