comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
effudit indignationẽ suam suꝑ eos. ꝓsan
suꝑ t̾ram. dicente in euangłio saluatore.¬
requiret᷑ sanguis qui effusus ẽ. agenera¬
tione hac asanguine abel iusti usq ad san¬
guinem zacharie filii barachie. que ef¬
fuderunt int̾ altare ce templum. Non so¬
lum autem effudert̃ sanguinẽ. s & pol¬
luert̃ t̾ram scelerib suis. Quã obrẽ disꝑ¬
sit eos uł subbabiloma captiuitate
uł sub romana. quando uere effuderunt
palee uentilant᷑. & iuxta uias suas ce in¬
uentiones pessimas iudicati. ita ut in
gentib quoq ad quas captiui ductifu¬
erant polluerent nom̃ sc̃m di. eoqd̃ ꝑ irri¬
sionem dicerent uniũse nationes. Ecce
popłs d̃i iste ẽ. qui iactabat ꝓprie nosse
cultum dĩ. Od̃ cũ uidissem ait: ñ ꝓpter
eos s ꝓpt̃ nom̃ meum scm. creator enim
omnium sũ: peꝑci eis. & sc̃ificaui illos. &
głe pͥstine restitui. ita ut suꝑ credentes
& ab errore conũsos effunderẽ aquam

Expanded text:
effudit indignationem suam super eos, proeffudit indignationem suam super eos, prosuper terram, dicente in Evangelio Salvatorerequiretur sanguis qui effusus est a generatione hac, a sanguine Abel justi usque ad sanguinem Zachariae, filii Barachiae, quem effuderunt inter altare et templum. » Non solum autem effuderunt sanguinem, sed et polluerunt terram sceleribus suis; quamobrem dispersit eos vel sub Babylonia captivitate vel sub Romana, quando vere effuderunt paleae ventilantur, et juxta vias suas, et inventiones pessimas judicati, ita ut in gentibus quoque ad quas captivi ducti fuerant, polluerent nomen sanctum Dei: eo quod per irrisionem dicerent universae nationes: Ecce populus Dei iste est, qui se jactabat proprie nosse cultum Dei. Quod cum vidissem, ait, non propter eos, sed propter nomen meum sanctum Creator enim omnium sum peperci eis, et sanctificavi illos, et gloriae pristinae restitui, ita ut super credentes, et ab errore conversos, effunderem aquam
Abbreviated transcription (Latin):
sus montium isrł qui prius desem
fuerant &e postea restituti: nc̃ manifest
ponit᷑. Redditq causas ds. quare po¬
pulũ isrł captiuitati tradid̾it. & ꝓpt̾
suam clem̃tiam pollicet᷑ reducturũ se
eos int̾ram iudeam. & multo ampliora
tributurum. quã abstulerat. Qd̃ quida
iudeoꝵ refert ad zorobabel temꝑa qñds
tbu uida & beniamin plurumi reduchib
in iuideã. Aliuͦ ad mille annoꝵ tegnũ se¬
ferunt. qñdo sub xp̃o quẽ pittant ese
uenturum. et ciuitas extruatur ierłm.
e edificet᷑ templum. de quo in ultima
parte huiꝰ ꝓpħie dicturi sumꝰ. Et interĩ
ut iudaicas fabulas relinquamꝰ. & inter
acł̃iasticam intelligentiam disseramus.
Domꝰ isrł hoc ẽ popłs iudeorum habitauit
quond̾a in t̾ra sua hoc est int̾ra iuidee. qñ
eoucta ẽ de egipto. s polluerunt eã in ui¬
is & instudiis siue idolis suis. & intantum
extitere polluti. ut immundicie mulieris
menstruatȩ comparati sint. Propt̃ qͦd d̃s

Expanded text:
sus montium Israel, qui prius deserti fuerant, et postea restituti, nunc manifestius ponitur. Redditque causas Deus quare populum Israel captivitati tradiderit, et propter suam clementiam pollicetur reducturum se eos in terram Judaeam, et multo ampliora tributurum, quam abstulerat. Quod quidam Judaeorum referunt ad Zorobabel tempora, quatribu Juda, et Benjamin plurimi reducti sunt in Judaeam. Alii vero ad mille annorum regnum referunt, quando sub Christo, quem putant esse venturum, ut civitas exstruatur Jerusalem, et aedificetur templum, de quo in ultima parte hujus prophetiae dicturi sumus. Et interim, ut Judaicas fabulas relinquamus, et inter, juxta ecclesiasticam intelligentiam disseramus. Domus Israel, hoc est, populus Judaeorum habitavit quondam in terra sua, hoc est, in terra Judaeae, quando educta est de Aegypto; sed polluerunt eam in viis et in studiis, sive idolis suis, et intantum exstitere polluti, ut immunditiae mulieris menstruatae comparati sint. Propter quod Deus
Abbreviated transcription (Latin):
recordabunt᷑ uiarum suaꝵ pessimaꝵ.
& studioꝵ ñ bonoꝵ quib offenderant
dm̃ & displicebunt eis iniquitatel sue
ce scelera sua quib prius errauerant.
scm̃ suum. Unde ꝓuocat domũ isrł ut
confundat᷑ &e erubescat suꝑ priorib uitiis.
& suum intelligat creatorem. Postqũã
autẽ mundaũit credentiũ ex iudeis po¬
pulũ ab iniquitatib suis. & habitare fece¬
rit urbes eccłie. & instauraũit ruinosa q̃
insinagogis conciderant. & t̾ra confessio¬
nis fuerit exculta cerimoniis d̃i. q̃ qͦnd̃a
uisa ẽ. desolata omnib scĩs. qui t̾rene
conũsationis oꝑa p̃tereunt: tc̃ om̃s dis¬
cent quomodo t̾ra uidea quȩ quond̾a

Expanded text:
recordabuntur viarum recordabuntur viarum et studiorum non bonorum quibus offenderant Deum. Et displicebunt eis iniquitates suae et scelera sua, quibus prius erraverunt. m suum. Unde provocat domum Israel, ut confundatur et erubescat super prioribus vitiis, et suum intelligat Creatorem. Postquam autem mundaverit credentium ex Judaeis populum ab iniquitatibus suis, et habitari fecerit urbes Ecclesiae, et instauraverit ruinosa quae in synagogis conciderant, et terra confessionis fuerit exculta caeremoniis Dei, quae quondam visa est desolata omnibus sanctis, qui terrenae conversationis opera praetereunt: tunc omnes dicent: Quomodo terra Judaea quae quonda
Abbreviated transcription (Latin):
inpopulũ d̾i & dñs erit eis ind̾m. qd̃ in¬
p̃senti tp̃re comꝓbat᷑. Cumq saluati fue¬
rint. uocabit dñs frum̃tum. & multipli¬
cabit illud. nisi enim granum tritici ca¬
dens int̾ram mortuũ fuerit. ipsũ solũ
manet. & nequaquam patient᷑ famem.
ñ famen panis & sitim aquȩ. s famem
audiendi sermonis d̃i: quam passus ẽ.
ille qui apatre ꝓfectꝰ. omnẽ qũa accepe¬
rat substantiam dissipauit. quando fa¬
mis necessitate cogente. porcoꝵ pastꝰ est
siliquis. Tõ multiplicabit᷑ fructꝰ ligni
hocẽ sapientie. de quo scͥptum ẽ. lignũ
uite ẽ. omnib qui requirunt eam. &e ge¬
nimina agri. in similitudinẽ iacob cuiꝰ
odor erat quasi odor agri pleni cui bene¬
dixit dñs. Nec ultra portabunt obpro¬
brium famis ingentib. qd̃ hodieq ui¬
deorum patit᷑ incredulitas. S postqͣm
beatitudinem fuerint consecuti: imita¬
bunt᷑ apłm qui dicit. ñ sum dignꝰ uo¬
cari apłs quia ꝑsecutꝰ sũ eccł̃iam d̾i. &

Expanded text:
rit eis in Deum, quod praesenti tempore comprobatur. Cumque salvati fuerint, vocabit Dominus frumentum et multiplicabit illud: « Nisi enim granum tritici cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet . Et nequaquam patientur famem, non famem panis, et sitim aquae, sed famem audiendi sermones Dei , quam passus est ille qui a patre profectus, omnem quam acceperat substantiam dissipavit, quando, famis necessitate cogente, porcorum pastus est siliquis . Tunc multiplicabitur fructus ligni, hoc est sapientiae, de quo scriptum est: Lignum vitae est omnibus qui requirunt eam, et genimina agri in similitudinem Jacob, cujus odor erat, quasi odor agri pleni, cui benedixit Dominus . » Nec ultra portabunt opprobrium famis in gentibus, quod hodieque Judaeorum patitur incredulitas: sed postquam beatitudinem fuerint consecuti, imitabuntur Apostolum qui dicit: Non sum dignus vocari Apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei . Et
Abbreviated transcription (Latin):
que sermone ꝓmisit. Rursumq cohortat᷑
sermo ꝓpħicꝰ penitentes. ut etiã cũ reg̾s¬
si fuerint in eccłias. semꝑ requirant
dñm. & inueniant eum. ut multiplicent᷑
redeuntium turbis greges dñi. ñ ium̃toꝵ
urbis ierłm. incunctis sollemnitatibus
quas dĩ clem̃tia recepeit. ut postquam
ciuitates dñi huiuscemodi gregũ multi

Expanded text:
quae sermone promisit. Rursumque cohortatur quae sermone promisit. Rursumque cohortatur sermo propheticus poenitentes, ut etiam cum regressi fuerint in Ecclesia, semper requirant Dominum, et inveniant cum: ut multiplicentur redeuntium turbis greges Domini: non jumenurbis Jerusalem, in cunctis solemnitatibus, quas Dei clementia receperunt; ut postquam civitat
Abbreviated transcription (Latin):
recordabuntur uiaiũ suarũ pessimarum.
& scient ubi fuerĩt. & displicebunt sibi in
e cohortatur errantes. ut confundantur
& erubescant in uiis suis. &e restituant᷑
murbes eccł̃ie. que rursum habitetur ab
eis. c omnia que ineis corruerant edificen¬
iur. & ad pͥstinas redeant cerimonias. &
t̾ra quondadeserta que accolis &e peregri¬
nis. & mundi huius conu̾̃sationem tranꝰ¬
euntib. uisa fuerat desolata. reu̾tatur
in pͥstinum statum. om̃sq mirentur &
dicant. Terra illa inculta . t̾ra deserta. in
qua om̃s quond̾a ꝑiere uirtutes. ñc facta
ẽ quasi ortꝰ uoluptatis. & paradisus dei.
Et ciuitates quondam deserte que dm̃
hospitem ñ habebant. & destitute erant
a spũ scõ. & suffosse in credulitate. munite
erunt fide xͥ: ut sciant om̃s in circuitu
qͦd dñs edificauĩt animas dissipatas. &
plantaũit in eis atq conseu̾it cuncta¬
tũ uirtutũ arbores. & ipse reb p̾sticerit.

Expanded text:
recordabuntur viarum suarum pessimarum, recordabuntur viarum suarum pessimarum, et scient ubi fuerint, et displicebunt sibi in et cohortatur errantes, ut confundantur, et erubescant in viis suis, et restituantur in urbes Ecclesiae, quae rursum habitentur ab eis, et omnia quae in eis corruerant, aedificentur: et ad pristinas redeant caeremonias, et terra quondam deserta, quae accolis et peregrinis, et mundi hujus conversationem transeuntibus visa fuerat desolata, revertatur in pristinum statum; omnesque mirentur, et dicant: Terra illa inculta, terra deserta, in qua omnes quondam periere virtutes, nunc facta est quasi hortus voluptatis et paradisus Dei; et civitates quondam desertae, quae Deum hospitem non habebant, et destitutae erant a Spiritu sancto, et suffossae credulitate, munitae erunt fide Christi: ut sciant omnes in circuitu, quod Dominus aedificaverit animas dissipatas, et plantaverit in eis, atque conseverit cunctarum virtutum arbores; et ipse rebus praestiterit,
Abbreviated transcription (Latin):
sermonis dĩ. & mundabo illos ab om̃ib
inquinam̃tis suis. &e ab uniu̾sis idolis
atq errorib que in suo corde simulaue¬
rant. Et dabo inquit eis cor nouum qd
ꝑ peccatum ꝑdiderant. & sp̃m rectũ in¬
nouabo in cordib eorum. & auferã cor
lapideum. cor uidelicet incredulũ. & da¬
bo cor carneum molle & tenerũ. qd̃ d̃i p̃cep¬
ta suscipiat. ita ut ambulent in p̃cepus
meis ce faciant iudicia que prius negls¬
erant. & habitent int̾ra quam dederat
patrib eoꝵ. magistris uidelicet atq docto¬
rib & rursum sit populus d̃i. & dñs eis
ũtatur indm̃. quẽ prius offend̾ant. Tunc
saluabunt᷑ ab uniu̾sis inquinam̃tis suis.
e multiplicabit᷑ eis frum̃tum de quo effi¬
cit᷑ celestis panis & ñ patient᷑ ultra famen
sermonis di. & multiplicabit᷑ in eis lignum
sapĩe & genimina in eoꝵ pectore comple¬
bunt᷑. nec erunt ultra obꝓbrium ingenti¬
b. S postquam misertus eoꝵ fuerit d̃s.

Expanded text:
sermonis Dei. Et mundabo illos ab omnibus sermonis Dei. Et mundabo illos ab omnibus inquinamentis suis, et ab universis idolis atque erroribus, quae in suo corde simulaverant. Et dabo, inquit, eis cor novum, quod per peccatum perdiderant, et spiritum rectum innovabo in cordibus eorum . Et auferam cor lapideum, cor videlicet incredulum. Et dabo cor carneum molle et tenerum, quod Dei praecepta suscipiat, ita ut ambulent in praeceptis meis, et faciant judicia, quae prius negleerant, et habitent in terra quam dederam patribus eorum, magistris videlicet atque doctoribus: et rursum sit populus Dei, et Dominus eis vertatur in Deum, quem prius offenderant. Tunc salvabuntur ab universis inquinamentis suis, et multiplicabitur eis frumentum, de quo efficitur coelestis panis; et non patientur ultra famem sermonis Dei; et multiplicabitur in eis lignum sapientiae, et genimina in eorum pectore complebuntur. Nec erunt ultra opprobrium in gentibus; sed postquam misertus fuerit eorum Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
ad eccł̃iam: b̃uit̃ dixisse sufficiat. Nc̃ tro¬
pologice eadem b̃uitate aꝑiendꝰ ẽ. sensus.
Quicumq de domo ẽ. isrł. & cernit pacem
traditum est. Sin autem polluerit utr̃aq
t̾ram inuus suis pessimis. & immundicie
mulieris menstruate fuerit comparatuo:
effundit d̃s indignationẽ suam suꝑ eum
ꝓsanguine. uł suo uł eoꝵ quos scandalra¬
bitur int̾ra instar palearum. ut afrum̃to
eccłie separet᷑. & iudicet᷑ scd̃m uias suas.
Od̾ si nec sic senserit peccatum suũ s pol¬
luerit nom̃ scm̃ eiꝰ: dicent om̃s int̾ qͦs
habitauĩt. Ecce popłs dĩ. ecce qͥ egressꝰ
est de tr̃a eius. immo ꝓiectꝰ. Sin autẽ ege¬
rint penitentiam & sc̃ĩficatꝰ fuero in me¬
dio eoꝵ: tt̾ omnis. gentium turba cogno¬
scet quod ego eos tollam de t̾ris in quas
disꝑsi erant & reducam eos in t̾ram eccd̃e
& esfundam suꝑ illos nequaqu̾a aquas
baptismi salutaris. s aquas doctrine &

Expanded text:
ad Ecclesiam, breviter dixisse sufficiat. Nunc troad Ecclesiam, breviter dixisse sufficiat. Nunc tropologiae eadem brevitate aperiendus est sensus. Quicumque de domo est Israel, et cernit pacem traditum est. Sin autem polluerit utramque terram in viis suis pessimis, et immunditiae mulieris menstruatae fuerit comparatus: effundit Deus indignationem suam super eum, pro sanguine, vel suo, vel eorum, quos scandalizabitur in terra instar palearum, ut a frumento Ecclesiae separetur, et judicetur secundum vias suas. Quod si nec sic senserit peccatum suum, sed polluerit nomen sanctum ejus, dicent omnes inter quos habitarit: Ecce populus Dei, ecce qui egrest de terra ejus, imo projectus: sin autem egerint poenitentiam et sanctificatus fuero in medio eorum, tunc omnis gentium turba cognoscet quod ego eos tollam de terris in quas dispersi erant, et reducam in terram Ecclesiae. Et effundam super illos nequaquam aquas baptismi salutaris, sed aquas doctrinae et
Abbreviated transcription (Latin):
quem saluauit contentꝰ munere. s mul-¬
to maiora p̾̃stabit. Inueniet᷑ enĩ adomo
isrł qui multo temꝑe quesitus fuerat.
&e ñ inuentus. & postquam inuenerit
eum: multiplicabit eos sic̃ oues ñ bruto¬
rũ animantium s oues hominũ. qui
rationis confessionisq st̃ pleni. sic̃ oues
scãs & gregem ierłm inqua ꝓprie d̃i cul¬
tus &e uisio pacis est: in sollemnitatib
eiꝰ quando comedimꝰ azima sincerita¬
tis ce uĩtatis. & agni carnib uescimur.
&e cruore potam᷑. & in septẽ ebdomadib
& intab̃naculis huius scłi dominica festa
celebramꝰ. ut ciuitates quond̾a deserte.
plene fiant gregib hominũ. & hac ratio¬
ne cognoscant qd ipse sit dñs qͥ cẽta p̃stite¬
ec uxta hystoriȩ uĩtatem immo ur¬
Ita ꝓpħie fidem quomͦ popłs isrł rest¬
tuatur in integrum statum. &e reliquie
populi iudeoꝵ apło paulo docente salue
sint inapłis & in omnib qui ex uideis in
principio crediderunt. & usq hodie redeus

Expanded text:
salvaverit contentus munere; sed multo majora praestabit. Invenietur enim a domo Israel, qui multo tempore quaesitus fuerat, et non inventus. Et postquam invenerit eum, multiplicabit eos sicut oves: non brutorum animantium, sed oves hominum, quae rationis confessionisque sunt plenae, sicut oves sanctas et greges Jerusalem, in qua proprie Dei cultus, et visio pacis est, in solemnitatibus ejus 429 quando comedimus azyma sinceritatis et veritatis , et Agni carnibus vescimur et cruore potamur, et in septem hebdomadibus, et in tabernaculis hujus saeculi Dominica festa celebramus, ut civitates quondam desertae plenae fiant gregibus hominum, et hac ratione cognoscant, quod ipse sit Dominus, qui cuncta praestiteHaec juxta historiae veritatem, immo juxta prophetiae fidem: quomodo populus Israel restituatur in integrum statum, et reliquiae populi Judaeorum, Apostolo Paulo docente , salvae sint in Apostolo, et in omnibus qui ex Judaeis in principio crediderunt, et usque hodie redeunt
Abbreviated transcription (Latin):
te fuerant &e destitute & sua incredulita¬
ce suffosse. nc̃ erecte & munite st̃ incon¬
fessione & nomine dñi saluatoris. ita ut
omnis creatura cognoscat & multitudi¬
nes angłorũ que t̾ram ambiunt isrł.
qd̃ dñs dissipatas edificauĩt ciuitates.
& incultas plantauĩt regiones. & quod

Expanded text:
 destitutae, et sua incredulitate suffossae, nunc erectae et munitae sunt in confessione, et nomine Domini Salvatoris? ita ut omnis creatura cognoscat, et multitudines Angelorum, quae terram ambiunt Israel, quod Dominus dissipatas aedificaverit civitates, et incultas plantaverit regiones, et quod
Abbreviated transcription (Latin):
na. Qd̃q addidit. & scd̃m iudicia eors u¬
dicabo eos. illud euangłicum sonat. in qͦ
iudicio iudicaueritis. iudicabitur de uob̾.
Et apłicum. In quo enĩ iudicio iudicas
alterum: te ipsum condempnas. Eadem
enĩ oꝑaris: queludicas.
Et scient quia ego dñs. Iste uersiculus
freq̃nter in hoc ꝓpħa ponitur. qd̃ supplicia
atq cruciatus sequatur scientia dĩ: ut
quem ñ intelligebant ꝑbeneficia. ꝑtorm̃¬

Expanded text:
rna. » Quodque addidit: « Et secundum judicia eorum jurna. » Quodque addidit: « Et secundum judicia eorum judicabo eos, » illud evangelicum sonat: « In quo judicio judicaveritis, judicabitur de vobis. » Et apostolicum: « In quo enim judicio judicas alterum, teipsum condemnas; eadem enim operaris quae judicas. » « Et scient quia ego Dominus. » Iste versiculus frequenter in hoc propheta ponitur, quod supplicia atque cruciatus sequatur scientia Dei, ut quem non intelligebant per beneficia, per torme
Abbreviated transcription (Latin):
sicite gallina congregat sub alas pullos
suos: & noliusti. Principes quoq uel in par¬
res: uel incontrariamilli quib dr̃. audite
in xp̃o baptizati st̃: xp̃m in duerunt.
t manus popłi c̾re conturbabuntur.
fuerit in ꝓpħa. & legis scientia in sacerdote. &
consilium inseniorib rexq luxerit. & pͥnceps
fuerit in merore siue interitu: consequent᷑
ꝙ. popłi manus conturbabunt᷑. suum ꝑden¬
tes ordinem. siue dissoluentur. antiquam
fortitudinem ñ habentes. Pulchreq ñ popłs
municipatus in celo: s popłs t̾re de quo scͥp¬
tum est. recedentes suꝑ t̾ram scribant᷑.¬
stulerunt: ulciscar eos. Peccatorib reddit
ds̃ uixta uias suas: ut teneat iudicii ue¬
ritatem. Ceterum in scĩs excedit modum
clementie. Neq enĩ digne sunt passiones
huiꝰ temꝑis: ad futuram głam que reuela¬
bitur in nob̃. Stipendia enim peccati mors:
de qua paulus loquit᷑. Donum dĩ uita et̃¬

Expanded text:
sicut gallina congregat sub alas pullos sicut gallina congregat sub alas pullos suos, et noluisti ! 79 Principes quoque vel in res; vel in contrariam illi quibus dicitur: « Audite in Christo baptizati sunt, Christum induerunt . » « Et manus populi terrae conturbabuntur. fuerit in propheta, et legis scientia in sacerdote, et consilium in senibus, rexque luxerit, et princeps fuerit in moerore sive in interitu, consequenter et populi manus conturbabuntur suum perdentes ordinem, sive dissolventur, antiquam fortitudinem non habentes. Pulchreque non popumunicipatus in coelo, sed populus terrae, de quo scriptum est: « Recedentes a te super terram scribenttuaginta transtulerunt, « ulciscar eos. » Peccatoribus reddit Deus juxta vias suas, ut teneant judicii veritatem. Caeterum in sanctis excedit modum clementiae. « Neque enim condignae sunt passiones temporis hujus ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Stipendia enim peccati mors, de qua Paulus loquitur, « Donum Dei vita aete
Abbreviated transcription (Latin):
& congregatione. magna oꝑa dñi. Hec au¬
tem ñ solum eo temꝑe qñ babilonius con¬
tra ierłm ueniebat exercitus. a ꝓpħ̃is. sa¬
cerdotib. & seniorib querebantur : s co¬
tidie inecclł̃iis requirunt᷑. Que si uisionẽ.
legem. consiliumq ꝑdiderint: frustra
ꝓpħas. &e satirlotes. & semiores habere se iac
ex lugebit: & princeps indurstant.¬
tur merore. Siue iuxta.lix. interitu qui
nescio quad uolentes. hoc qd̃ de hebraico
sermone exp̃ssimꝰ. rex lugebit. omnino ta¬
cuerunt. Luxisse autem sedechiam. ꝙ õs
pͥncipes popłi iudeorum fuisse merore co¬
oꝑtos: scã scͥptura cõmemorat. Possumꝰ
autem qͣnqm hoc pͥma fronte iudeatur
eẽ blasphemũ. regem lugentẽ nr̃a uicia
atq peccata xp̃m dicere: qui loquitur in
psaimis. Que utilitas in sanguine meo:
dum descendo incorruptionem: Et appro¬
pinquans ierłm: fleuit eam ce dĩx̃. Ierłm.
ierłm: occidis ꝓpħas ce lapidas missos ad
te. Quotiens uolui congregare filios tuos

Expanded text:
 congregatione, magna opera Domini . Haec autem non solum eo tempore, quando Babylonius contra Jerusalem veniebat exercitus, a prophetis, sacerdotibus et senioribus quaerebantur; sed quotidie in Ecclesiis requiruntur. Quae si visionem, legem, consiliumque perdiderint, frustra prophetas et sacerdotes, et seniores habere se jactant. Rex lugebit, et princeps induetur moerore, nescio quid volentes, hoc quod de Hebraico sermone expressimus, rex lugebit, omnino tacuerunt. Luxisse autem Sedeciam, et omnes principes populi Judaeorum fuisse moerore confectos, sancta Scriptura commemorat. Possumus autem, quamquam hoc prima fronte videatur esse blasphemum, regem lugentem nostra vitia atque peccata, Christum dicere, qui loquitur in Psalmis: Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem ? Et appropinquans Jere occidis Prophetas, et lapidas missos ad te; quoties volui congregare filios tuos,
Abbreviated transcription (Latin):
ut multo plures moriens quam uiuus oc¬
cideret. Heliseus licet corꝑis hab̾et calui¬
cium. tñ quia nazareus dñi erat: cincin¬
tes. ascende calue. ascende calue: ferarum
laniati sunt morsib quarũ saltus ac silue
rgentum cor foras ꝓicictur: ꝙ aurũ
eorum insterquiliniũ erit .lix. Argen¬
tum eorum inplateis ꝓitiet᷑. & aurum e¬
rũ erit contemptui. fuga & captiuitate
cogente. diuitias ce auri argentiq ponde¬
ra ꝑicient in plateis. suas tm̃ animas ser¬
uare cupientes: ne sint ponderi q̃ priꝰ fue¬
re luxurie. Alioquin & iuxta anagogen
captiuorũ atq fugientium de ierłm omĩ
argentũ ꝓicietur in plateis. in lata ce spa¬
ciosa ua que ducit ad mortẽ: qr angustã
salutis semitam reliquert. S omẽ aurũ
erit contemptui. ł insterqͥliniũ atq in
inmundiciã reputabit᷑. Non eñi potest hr̃

Expanded text:
ut multo plures moriens quam vivens ocut multo plures moriens quam vivens occideret. Elisaeus vero licet corporis haberet calvitium, tamen quia Nazaraeus Domini erat, cincintes: Ascende, calve: ascende, calve , 74 ferarum laniati sunt morsibus; quarum saltus ac silvae rgentum eorum foris projicietur, et aurum eorum in sterquilinium erit. LXX: Argentum eorum in plateis projicietur, et aurum eorum erit contemptui. Fuga et captivitate cogente, divitias et auri argentique pondera projicient in plateis: suas tantum animas servare cupientes, ne sint ponderi quae prius fuere luxuriae. Alioquin et juxta anagogen, captivorum atque fugientium de Jerusalem omne argentum projicietur in plateis, in lata et spatiosa via quae ducit ad mortem, quia angustam salutis semitam reliquerunt. Sed et omne aurum erit contemptui, vel in sterquilinium atque immunditiam reputabitur. Non enim pote
Abbreviated transcription (Latin):
tur: dictũ ẽ. Facies meretritis facta ẽ tibi:
nescis erubescere. Caluiciũ qͦ capitis luctũ
Dĩa inquit capita in oĩ loco attondentur:
ꝙ oĩs barba radet᷑. Micheas quoq: ad ean¬
dem ierłm. De caluare ait & tondere suꝑ
filios deliciarum tuaꝵ: dilata caluitium
tuum sicut aquila & suꝑ mortius iube¬
tur fieri caluicium. Soli autem sc̃i. hoc ẽ
nazarei. & qui ad pontificatũ dñi merue¬
runt ꝑuenire: ñ radunt capita sua. Neq
enim habent mortis oꝑa. nec inmundi st̃:
quia natarei. id ẽ sc̃i dñi sunt. Qd̃ si iuxta
eos quispiam mortuus fuerit: omẽs di¬
es pristim ñ reputabuntur scĩficationis
eorum. Samuel dĩ sc̃s erat. & ꝓpterea et̃¬
na capitis ornamenta possedit: audiuit¬
q illud de cantico canticorum. Cincinni tui
nigri sicut coruus. Porro sanson qͥa ꝑdidit
comam: ꝑdidit fortitudinim. Paulatimq
renascentib capillis: uires rediere pͥstine.

Expanded text:
tur, dictum est: Facies meretricis facta est tibi, tur, dictum est: Facies meretricis facta est tibi, nescis erubescere . Calvitium quoque capitis, luctusropheta; Omnia, inquit, capita in omni loco attondentur, et omnibus barba radetur . Michaeas quoque ad eamdem Jerusalem: Decalvare, ait, et tondere super filios deliciarum tuarum, dilata calvitium tuum sicut aquila . Et super mortuis jubetur fieri calvitium. Soli autem sancti, hoc est, Nazaraei, et qui ad pontificatum Domini meruerunt pervenire, non radunt capita sua . Neque enim habent mortis opera, nec immundi sunt, quia Nazaraei, id est, sancti Domini sunt. Quod si juxta eos quispiam mortuus fuerit, omnes dies pristini non reputabuntur sanctificationis eorum. Samuel Dei sanctus erat, et propterea aeterna capitis ornamenta possedit: audivitque illud de Cantico Canticorum: Cincinni tui nigri sicut corvus . Porro Samson quia perdidit comam, perdidit fortitudinem : paulatimque renascentibus capillis, vires rediere pristinae,
Abbreviated transcription (Latin):
sub babiloniis. s &e sub romanis: qñ ꝑuenit
in eos usq adfinem. ira dĩ. Ceterum q in
nr̃a iudea in qua ẽ. dñi confessio. qñ niul¬
tiplicate fuerint iniquitates & refrixerit
multorũ caritas: om̃s manꝰ bonoꝵ oꝑũ
dissoluent᷑. & cuncta genua siue femina
fluent aquis. coꝵ qui illicitos quer̃ concu¬
bitus. & quos in lege tonopieis. id ẽ fluxũ
seminis sustinentes. & immundos scͥptura
commemorat. Unde qui tales st̃: debent se
accingere ciliciis penitentrȩ. & uenturum
iudicium formidare. Quod qui fecerit:
merebit᷑ isaiam audire dicentẽ. Conforta¬
mini manꝰ dissolute: & genua debilia ro
N om̃i facie confusio: &e sboramini.¬
Am uniũsis capitib caluitium. Rubor
uultꝰ. pudoris indicium ẽ: & conscientia
peccatoꝵ lucet in facie. Spesq salutis ẽ.
qñ delictum sequitur uerecundia. Unde
ad eã quȩ corde duro insius pectatis głaba¬

Expanded text:
sub Babyloniis, sed et sub Romanis, quando pervenit sub Babyloniis, sed et sub Romanis, quando pervenit in eos usque ad finem ira Dei. Caeterum et in nostra Judaea in qua est Domini confessio, quando multiplicatae fuerint iniquitates, et refriguerit multorum charitas, omnes manus bonorum operum dissolventur, et 73 cuncta genua, sive femora fluent aquis eorum qui illicitos quaesierunt concubitus, et quos in lege γονοῤῥύεις, id est, fluxum seminis sustinentes, et immundos Scriptura cognominat. Unde qui tales sunt, debent se accingere ciliciis poenitentiae, et venturum judicium formidare. Quod qui fecerit, merebitur Isaiam audire dicentem: Confortamini, manus dissolutae: et genua debilia ron omni facie confusio, et in universis capitibus calvitium. Rubor vultus, pudoris indicium est, et conscientia peccatorum lucet in facie: spesque salutis est, quando delictum sequitur verecundia. Unde ad eam quae corde duro in suis peccatis gloriaba
Abbreviated transcription (Latin):
alas columbe. ꝙ auolauerint & requie¬
uerint. Que columbe quandiu in ual¬
lib sunt trepidant. & ad singła reformi¬
dant: quar̾ precipim᷑ imitari in nocenti¬
am. Et de quib in psalmo scriptũ ẽ.
Si dormietis inter medios cleros. penne
columbe deargentate: & posteriora eius
Pulchreq iuxta theodotionẽ uocabimꝰ
columbam meditantem. eũ qui in lege
dnĩ. die ac nocte meditatur: & de quo
scriptum ẽ. Os iusti meditabitur sapien
Imẽs manꝰ dissoluentur. & Stiam
omĩa genua fluent aquis: & accingent
se cilicus &e oꝑiet eos formido. Pro geni¬
femora polluentur humore. Cum om̃s
trepidauerint. & ad montana confuge¬
rint. manꝰ omniũ dissoluentur. & nulrꝰ
contra hostes poterit resistere. pauoris¬
q magnitudine. urina polluet genua
nec ualebit ꝓfluentes aqͥs uesica cohibẽ
Accingent se ciliciis: & tremor omnia pos¬
sidebit. hoc in illo popło factum sit. ñ solũ

Expanded text:
alas columbae, et avolaverint, et requiealas columbae, et avolaverint, et requieverint. Quae columbae quamdiu in vallibus sunt, trepidant et ad singula reformidant: quarum praecipimur imitari innocentiam, et de quibus in psalmo scriptum est: Si dormiatis inter medios cleros pennae columbae deargentatae, et posteriora dorsi ejus Pulchreque juxta Theodotionem vocabimus columbam meditantem , eum qui in lege Domini die ac nocte meditatur, et de quo scriptum est: Os justi meditabitur sapienes manus dissolventur et omnia genua fluent aquis, et accingent se ciliciis, et operiet eos formido. » Pro geni« femora polluentur humore. » Cum autem omnes trepidaverint, et ad montana confugerint, manus omnium dissolventur, et nullus contra hostes poterit resistere, pavorisque magnitudine urina polluet genua, nec valebit profluentes aquas vesica cohibere. Accingent se ciliciis et tremor omnia possidebit. Hoc in illo populo factum est, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
conuallium: siue ut theodotion transtu¬
lit meditantes. omnino tacuerunt. Hoc¬
q qd̃ nos int̾p̃tati sumꝰ. õs trepidi. unus¬
quisq ininiquitate sua. theodotion tran¬
stulit. Om̃s musitantes una queq in mi¬
quitate sua: ut submetafora columba¬
rum meditantiũ. significet unũquẽq
de popło suum flere peccatum. & intel¬
ligere atq sentire cur ista patiatur. Lres
Autem partes alioꝵ qui inurbe pestilentia
& fame moriantur. & alioꝵ qͦs gladius foriꝰ
interficiet. & eorum qui captiuitatẽ fuga
euaserint supͣlegimiis. quors qui saluus
fuerit transibit ad montes: & instar mus¬
sitantium columbarum. sua trepictꝰ pec¬
cata deflebit. Tropologice uͦ sic accipiendũ.
qd̾ qui inagro & campo ẽ. extra fines dñ¬
ce ciuitatis que infpretat᷑ eccł̃ia: aduersa¬
rii mucrone feriatur. Qui autem inciuita¬
te egerit negligenter. nec p̾parauerit sibi ci¬
bos de quib in ꝓuerbiis scriptum ẽ. qui
tem qui ł hereticor gladium ł desidie

Expanded text:
convallium, sive, ut Theodotio transtulit, meditantes, omnino tacuerunt. Hocque quod nos interpretati sumus, omnes trepidi: unusquisque in iniquitate sua, Theodotio transtulit ita: omnes mussitantes, unaquaeque in iniquitate sua; ut sub metaphora columbarum meditantium, significet unumquemque de populo suum flere peccatum, et intelligere atque sentire cur ista patiatur. Tres autem partes aliorum qui in urbe pestilentia et fame 72 moriantur, et aliorum quos gladius foris interficiet, et eorum qui captivitatem fuga evaserint, supra legimus: quorum qui salvus fuerit, transibit ad montes, et instar mussitantium columbarum, sua trepidus peccata deflebit. Tropologice vero sic accipiendum, quod qui in agro et campo est, extra fines Dominicae civitatis, quae interpretatur Ecclesia, adversarii mucrone feriatur, qui autem in civitate egerit negligenter, nec praeparaverit sibi cibos, de quibus in Proverbiis scriptum est: Qui tem, qui vel haereticorum gladium, vel desidiae
Abbreviated transcription (Latin):
pestilentes. & contaminab̃t illud. Cum in¬
quit ꝓpt̾ suꝑiores causas abominationũ
popłi. auertero faciem meam ab eis. & nequa¬
quam eos dignos meis oculis iudicauero:
tunc uiolabunt archanũ meũ. qd̃ significat
scã scõrs. Pro quo .lix. uisitationẽ transtu¬
lerunt: ut in scĩs dĩ fuisse presentiam de¬
monstrarent. & irrumꝑent in ea impii ꝙ
pestilentes t̾re: que exceptis sacerdotib so¬
loq pontifice. nullꝰ altꝰ audebat intrare.
Qd̃ scimus & ababiloniis & a rege antio¬
cho. atq pompeio. & ad extremum factum
ẽẽ sub uespasiano & tito. qnͣdo tempłm cap¬
tum atq subuersum ẽ. ꝙ omĩa ꝑ petrata:
que sequens ꝓphe sermo complectitur. Ad
nr̃a quoꝙ mala oꝑa: au̾̃tit ds faciem suam.
Et quia au̾sa est facies. ideo dĩ uiolatur
archanũ: ut ꝓsacerdotib & scĩs dĩ pestilen¬
tes ingrediantur. & uniu̾sa contaminent:
ut qui locus eẽ debuit sc̃itatis. fiat locus un¬
mundicie. iuxta illud euangłicum. Domus

Expanded text:
et contaminabunt illud. » Cum, inquit, propter superiores causas abominationum populi, avertero faciem meam ab eis, et nequaquam eos dignos meis oculis judicavero, tunc violabunt arcanum meum; quod significat sanctorum, pro quo Septuaginta, visitationem transtulerunt ut in sanctis Dei fuisse praesentiam demonstrarent et irrumpent in ea impii et pestilentes terrae: quae exceptis sacerdotibus soloque pontifice nullus alius audebat intrare. Quod scimus et a Babyloniis, et a rege Antiocho Cneoque Pompeio, et ad extremum factum esse sub Vespasiano et Tito, quando templum captum atque subversum est, et omnia perpetrata quae sequens prophetae sermo complectitur. Ad nostra quoque mala opera avertit Deus faciem suam: et quia aversa est facies, ideo Dei violatur arcanum, ut pro sacerdotibus et sanctis Dei pestilentes ingrediantur, et universa contaminent: ut qui locus esse debuit sanctitatis, fiat locus immunditiae, juxta illud Evangelicum: Domus
Abbreviated transcription (Latin):
& in ierłm. quando nos ł ꝑsecucio publi¬
ca. ł uariorum incentiua sutiorum suꝑ¬
are nituntur: frustra magistri canunt
tuba. & preparare nos ad bella festinant.
cum nulla sit inpopło fortitudo. q̃ iccir¬
co sub tracta ẽ. quia iram dñi p̾sentia me¬

Expanded text:
em, quando nos vel persecutio publica, vel variorum incentiva vitiorum superare nituntur, frustra magistri canunt tuba et praeparare nos ad bella festinant, eum nulla sit in populo fortitudo, quae idcirco subtracta est, quia iram Domini
Abbreviated transcription (Latin):
pessimi gentium possidebunt domos poten¬
tium. & suꝑborum. & obtinebt̃ scãria eoꝵ: quia
locũ scĩmonie spurtꝰ ingͣdit᷑. & sua eum conta¬
minat ĩ mundicia. Significanter aittẽ quia
polluta fuerant sca dĩ. & uolatum archanũ
eiꝰ. ñ dixit possideb̃t scãria mea. s sc̃aria eoꝵ.
quia post contaminationẽ mea eẽ cessarunt

Expanded text:
pessimi gentium possidebunt domos potenpessimi gentium possidebunt domos potentium et superborum, et obtinebunt sanctuaria eorum, quia locum sanctimoniae spurcus ingreditur, et sua eum contaminat immunditia. Significanter autem qupolluta fuerant sancta Dei, et violatum arcanum est, non dixit, possidebunt sanctuaria mea, sed sanctuaria eorum, quia post contaminationem mea esse cessaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
num: ce ciuitas plena iniquitatũ. Uerbũ
hebraicũ arethic. aqͥla conclusionẽ. sym¬
Igitur o ꝓpħa. iram meam suꝑ t̾ram iudcã.
&e suꝑ urbem ierłm breui sermone concdude.
ut quomͦ t̾ra plena ẽ iudicio sanguinũ. om̃s
eñi insanguine iudicant᷑. fundentes in noxiũ
sanguinem. qd̃ & in nabuthe ꝑsona fecisse
uideos scriptura cõmemorat: sic ipsorũ quo¬
q fundatur cruor. & plena iniquitatis cuu¬
tas demonstref᷑. Nam ce sub manasse. reple¬
ta ẽ. urbs ierłm a porta usq ad portam: san¬
guine ꝓpħarum. Uenietq eis conclusio ꝙ
ꝑturbatio atq confixio: ut nullus de immi¬
nentib miseriis possit euadere.
Et adducam pessimos de gentibu: ce posside¬
gentium adducam babilonios: ut domos
guinib. & habitatio plena iniquitatis.
Et quiescere faciam suꝑbiam potentium:
ce possidebunt scũaria eoꝵ. Lix. Et auertã
fremitum fortitudinis eorum. &e polluent᷑
sca cors. Omĩs suꝑbia: ostencuit dm̃. Popta

Expanded text:
iniquitatum. Verbum Hebraicum ARETHIC  , Aquila conclusionem, SymIgitur, o propheta, iram meam super terram Judaeam, et super urbem Jerusalem brevi sermone conclude, ut quomodo terra plena est judicio sanguenim in sanguine judicantur fundentes innoxium sanguinem, quod et in Nabuthae persona fecisse Judaeos Scriptura commemorat, sic ipsorum quoque fundatur cruor, et plena iniquitatis civitas demonstretur. Nam et sub Manasse repleta est urbs Jerusalem a porta usque ad portam sanguine prophetarum. Venietque eis conclusio et perturbatio atqnentibus miseriis possit evadere. Et adducam pessimos de gentibus, et possidegentium adducam Babylonios, ut domos guinibus, et habitatio plena iniquitatis. Et quiescere faciam superbiam potentium: et possidebunt sanctuaria eorum. LXX: Et avertam fremitum fortitudinis eorum: et polluentur sancta eorum. Omnis superbia offendit Deum. Propterea
Abbreviated transcription (Latin):
ni die sollemnitatis nr̃ȩ. Et in euangłio.¬
Nolite tuba clangere: ante uos. Et tu¬
bas ductiles atq argenteas. numeroꝵ nar¬
rat historia: que sermoni ꝓpħico com¬
parantur. & doctrine apłice. Precipitur¬
q nc̃ ut os ad signũ clangoris &e bucti¬
ne p̃parentur ad bella. Porro quod dixe¬
ir. lix. & iudicate omĩa. nulli dubiũ ẽ. qͥn
apłoꝵ conueniat potestati: qui postqͣm ce¬
cinerit angłorũ tuba iudicaturi sunt in
xͦͫi. chronis .xii. trib isrł. quorum paulus
loquebatur. angłos iudicabimꝰ. E alibi. In
uob̾ iudicabitur mundꝰ. Iuxta p̾sentẽ autẽ
sensum. iubentur ꝑ hironiam hi qui huic
officio mancipati sunt. tuba clangere: ut
om̃s contra babiloniũ parent᷑ exercitum
Et ñ ẽ qui uadat ad p̾lium. Ira eñĩ mea:
ad exercitũ p̾parandum. qͥ babiloniors pos¬
sit resistere fortitudini: s nicħ ꝓfuit imꝑas¬
se: cũ ñ sit inpopło qui audeat ad bella ꝓ

Expanded text:
ni die solemnitatis nostrae ; et in Ani die solemnitatis nostrae ; et in ANolite tuba clangere ante vos . Et tubas ductiles atque argenteas Numerorum narrat historia , 71 quae sermoni prophetico comparantur, et doctrinae Apostolicae. Praecipiturque nunc, ut omnes ad signum clangoris, et buccinae praeparentur ad bella. Porro quod dixere LXX, et judicate omnia, nulli dubium est quin apostolorum conveniat potestati. Qui, postquam cecinerit angelorum tuba, judicaturi sunt in duodecim thronis duodecim tribus Israel. Quorum Paulus loquebatur: Angelos judicabimus ; et alibi: In vobis judicabitur mundus . Juxta praesentem autem sensum jubentur per ironiam hi qui huic officio mancipati sunt, tuba clangere, ut omnes contra Babylonium parentur exercitum. Et non est qui vadat ad praelium. Ira enim mea suad exercitum praeparandum, qui Babyloniorum posset resistere fortitudini; sed nihil profuit imperasse, eum non sit
Abbreviated transcription (Latin):
usq adioħm baptistam: pꝰ int̾fectionem
saluatoris nequaqͣm regrediatur ad eos:
nec ultra mereantur habere ꝓpħas. Signifi¬
canterq ad omnẽ inquit multitudinem:
uisio ñ regredief. Ergo reg̃dietur ad eos
qui ex iudeis dño crediderunt: apłos ui¬
delicet &e reliquias popłi iudaci. que ex
isrł salue facte sunt. S nec isti duo uersus
habentur inseptuaginta editione.
obtinebit. Et est sensus iuxta hebraicũ.
Non proderit homĩ iniquitas sua: nec
ei p̃bebit aliquam fortitudine̾. Iuxta.
do putauit eẽ preciosũ ñ obtinebit: s
lib̾tate pereunte. amittet᷑ omne qd pul¬
chrum ẽ. Ambiguitas autẽ litterarum
ne discernuntur: fecit alios iniquitait.
alios oculos interp̃tari.
anite tuba: p̃parentur om̃s. lxx. Clan¬
gite tuba: &e iudicate omiã. De tubarum
clangore. & sonitu inmultis locis legimꝰ
ut ibi. Sĩc tuba: exalta uocem tuã. Et ali¬
bi. Clangite in neomenia tuba: in insig¬

Expanded text:
usque ad Joannem Baptistam , post interfectionem usque ad Joannem Baptistam , post interfectionem Salvatoris nequaquam regrediatur ad eos, nec ultra mereantur habere prophetas. Significanterque ad omnem, inquit, multitudinem visio non regredietur. Ergo regredietur ad eos qui ex Judaeis Domino crediderunt, apostolos videlicet, et reliquias populi Judaici, quae ex Israel salvae factae shabentur in Septuaginta editione: obtinebit. » Et est sensus juxta Hebraicum: Non proderit homini iniquitas sua, nec ei praebebit aliquam fortitudinem. Juxta Sdo putavit esse pretiosum, non obtinebit, sed libertate pereunte, amittetur omne quod pulchrum est. Ambiguitas autem litterarum ne discernuntur, fecit alios iniquitatem, alios oculos interpretari. « Canite tuba, praeparentur omnes. LXX: Clangite tuba, et judicate omnia. De tubarum clangore et sonitu in multis locis legimus, ut ibi: Sicut tuba exalta vocem tuam ; et alibi: Clangite in neomenia tuba, in insig
Abbreviated transcription (Latin):
ũtetur. cum iuxta hẏstoriam penitꝰ ñ co¬
heret: iuxta anagogen hunc sensum ba¬
bere potest. ut dicamꝰ eum qui heretico
fuerat errore deceptus: cum intellexerit
magistri fraudulentiã. nequaqͣm reu̾ti
ad uenditorẽ. id ẽ ad magistrum. s eum
despicere atq contempuere.
Et ad huc inuiuentib uita eorũ: quia
uisio ad omnẽ multitudinẽ eiꝰ ñ reg̃dietur.
Iuomͦ possessio ñ reuertet᷑ ad pͥorem dnm̃
euersione urbis instante. sic uisio & cõmi¬
uatio ꝓpħalis que ad omnem multitudi¬
nem urb̾ dirigitur. nequaquam regredie-¬
tur &e irrita fiet: sed reb explebitur. uiuen¬
tib adhuc his ad quos ꝓpħalis sermo diri¬
gitur. Hoc autem ait. ut ostendat immi¬
uentem captiuitatem: ne scłm consuetu¬
dinem dicerent. uisio hec in longos dies
erit. & post temꝑa multa complebitur
Dossumus & hoc dicere. qd̃ postqmͣ recesse¬
rit a uideis uisio ꝓpħalis. lex enuĩ et ꝓpħe

Expanded text:
ertetur, cum juxta historiam penitus non coertetur, cum juxta historiam penitus non cohaereat, juxta anagogen hunc sensum habere potest: ut dicamus eum qui haeretico fuerat errore deceptus, cum intellexerit magistri fraudulentiam, nequaquam reverti ad venditorem, id est, ad magistrum; sed eum despicere atque contemnere. 70 Et adhuc in viventibus vita eorum, quia visio ad omnem multitudinem ejus non regredietur. Quomodo possessio non revertetur ad priorem dominum, eversione urbis instante: sic visio et comminatio prophetalis, quae ad omnem multitudinem urbis dirigitur, nequaquam regredietur, et irrita fiet; sed rebus explebitur, viventibus adhuc his, ad quos prophetalis sermo dirigitur. Hoc autem ait, ut ostendat imminentem captivitatem, ne secundum consuetudinem dicerent: Visio haec in longos dies erit, et post tempora multa complebitur. Possumus et hoc dicere, quod postquam recesserit a Judaeis visio p
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ñ possideant. Et qui utunt᷑ mun¬
do isto: quasi ñ utantur. Nam & diluuiũ
ementes oppressit atq uendentes: ut dñs
loquit᷑ in euangelio.
uua ira suꝑ omnẽ popłm eiꝰ. Hoc in
lix. ñ habctur. Pro popło: potest multitu¬
do & turba iuxta hebraicum accipi. Hoc
enĩ significat ãmonã. Causaq ꝑspicua ẽ
qd̾ iccurco qui emit gaudere ñ debeat. & qͥ
uendit flere desistat: quia ira dĩ inbreui
uentura sit semꝑ omnẽ multitudinem
t̾re uidee siue ierłm. Ex suꝑiorib enĩ intel
terre isrł: & cetera.
uia qui uendit: ad io qd̃ uendidit ñ
reu̾tetur Iuxta hebraicum morẽ loqͥtur.
Omĩs enim emptio ad uenditorẽ reuer¬
tebatur quinquagesimo anno remissioĩs:
qui apud illos uocatur iubeleus. Ante gͥ
quam annus remissionis adueniat. qñ
possessiones ad pͥores dños reũtuntur: in¬
gruet captiuitas. que omnẽ urbis aufe
runt. quia qui emet ad uenditorẽ ñ re-¬

Expanded text:
quasi non possideant; et qui utuntur munquasi non possideant; et qui utuntur mundo isto, quasi non utantur . » Nam et diluvium ementes oppressit, atque vendentes, ut Dominus loquitur in Evangelio: « Quia ira super omnem populum ejus. » Hoc inn habetur, pro populo potest multitudo et turba juxta Hebraicum accipi. Hoc enim significat amona. Causaque perspicua est, quod idcirco qui emit, gaudere non debeat, et qui vendit lugere desistat, quia ira Dei in brevi ventura sit super omnem multitudinem terterrae Israel, etc. Quia qui vendit, ad id quod vendidit non revertetur. Juxta Hebraicum morem loquitur. Omnis enim emptio ad venditorem revertebatur quinquagesimo anno remissionis, qui apud illos vocatur jubilaeus. Ante igitur quam annus remissionis adveniat, quando possessiones ad priores dominos revertuntur, ingruet captivitas, quae omnem urbis aufernstulerunt: Quia qui emet, ad venditorem non rev
Abbreviated transcription (Latin):
ultabat. dñs loquitur. Stulte. hac noc te
auferetur anima tua a te. que autem pre¬
parasti cuiꝰ erunt: Unde & apł̃s. Tempꝰ ait
ad breuiatum ẽ. Et in alio loco. Preterit enĩ
figura mundi huiꝰ. Notandumq qd̃ ñ in
futurum distulerit: sed depresenti dixit.
p̾terit. & cotidie labitur figura mundi.
Numqͣm enĩ in eodem statu ꝑmanet: ce sẽꝑ
crescentium ce de crescentium figura p̃ter¬
uolat & mutatur. Uñ & dñs. Celũ inquit
& f̾ra p̾teribit. Sinautem ħ quib omĩa q̃
inmundo sunt continent᷑ pretereunt. at¬
q ꝑtranseunt: quid pot̾ in humanis re-¬
b eẽ. perpetuum:
ui emit ñ letetur: &e qui uendit ñ lu¬
geat. Naturale ẽ. in possessionũ emptioẽ
letari: inuendicione lugere. Cum aute
instet seruitus atq captiuitas: ce gau¬
ro. qui habent uxores: sic sint quasi ñ ha¬
ueant. Et qui flent: quasi ñ fieant. Et qui
gaudent: quasi ñgaudeant. Et qui emũt:

Expanded text:
sultabat, Dominus loquitur: Stulte, hac nocte sultabat, Dominus loquitur: Stulte, hac nocte auferetur anima tua a te: quae autem praeparasti, cujus erunt ? Unde et Apostolus: Tempus, ait, abbreviatum est . Et in alio figura hujus mundi . » Notandumque quod non in futurum distulerit, sed de praesenti dixerit, praeterit. Et quotidie labitur figura mundi. Nunquam enim in eodem statu permanet, sed semper crescentium et decrescentium figura praetervolat et mutatur. Unde et Dominus: coelum, inquit, et terra praeteribit. Sin autem haec quibus omnia, quae in mundo sunt continenter praetereunt, atque pertranseunt, quid potest in humanis rebus esse perpetuum? « Qui emit, non laetetur; et qui vendit, non lugeat. » Naturale est in possessionum emptione laetari, in venditione lugere. Cum autem instet servitus atque captivitas, et gauro, qui habent uxores sic sint, quasi non habeant, et qui flent, tanquam non fleant. Et qui gaudent, tanquam non gaudeant. Et qui emunt,
Abbreviated transcription (Latin):
In eo autem qd̃ & ipsi similiter transtule¬
runt. floruit uirga: illo testimonio uti pos¬
sumꝰ. Ne austras uirgam afilio tuo. Et apłs.
Quio uultis: In uirga ueniam ad uos. an
in caritate. & spũ mansuetudinis: Sed ꝙ
ds̃ ore psalmiste resonat. Uisitabo in uirga
abeis. Ideo ergo dñis uisitat & ꝑcutit: ut
oriatur &e pateat omĩs suꝑbia. que du late¬
bat inclusa: &e suscitetur iniuria contͣ or¬
tam & germinantẽ suꝑbiam. conteraturq
fortitudo iniqui: ñ cum ꝑturbatione. neq
cum festinatione. finis enĩ florentis uirge.
sanitas ẽ. atq correctio: que ñ eorũ merito
uenit qui corripiunt᷑. nec pulchritudine
discrepans. quib pleraq de theodotionis
editione addita sunt: ut aliquam hr̃e con¬
Ienit tempꝰ. appropinquauit dies.
ei tempꝰ captiuitatis .ꝙ. appropinquauerit
dies quo babilonio sit uallanda exercitu:
sed et ei qui extructis &e dilatatis horreis ex¬

Expanded text:
In eo autem quod ipsi similiter transtuleIn eo autem quod ipsi similiter transtulerunt, floruit virga, illo testimonio uti possumus: Ne auferas virgam a filio tuo . Et Apostolus: Quid vultis? In virga veniam ad vos, an in charitate et spiritu mansuetudinis ? Sed et Deus ore Psaab eis . Ideo ergo Dominus visitat et percutit, ut oriatur et pateat omnis superbia, quae diu latebat inclusa; et suscitetur injuria contra ortam et germinantem superbiam, conteraturque fortitudo iniqui, non cum perturbatione, neque cum festinatione. Finis enim florentis virgae, sanitas est atque correctio, quae non eorum merito venit, qui corripiuntur, nec pulchritudine, multum discrepans, quibus pleraque de Theodotionis editione addita sunt, ut aliquam habere conVenit tempus, appropinquavit dies. ei tempus captivitatis, et appropinquaverit dies quo Babylonio sit vallanda exercitu; sed et ei qui exstructis et dilatatis horreis ex
Abbreviated transcription (Latin):
q uicina captiuitas: floruit uirga que
multo uob̃ temꝑe minabatur. & de flore
germinaũqd̃ merebamini. ut suꝑ uirgam
impietatis ur̃e qua subiectos uos impie cede¬
batis consurgat iniquitas. quȩ ñ est ex mi¬
serabili popło.neq ex his qui instar bruto¬
rum animantiũ ducuntur a magistris:
neq exclamore eoꝵ & sonitu quo frustra
uociferant᷑. asacerdotib phariseisq seduc¬
ti. ut consona uote clamarent &e dicerent
crucifige crutifige talem. Unde ñ erit eis
requies: s ef̾na captiuitas. Porro. lix. iux¬
ta illum sensum in quo scribitur. neq eni
scis quid uentura pariat dies: dixerunt.
Ecce dies parit: qd̃ multo ante conceꝑat.
Uenitq finis. & egressa ẽ complexio. que
mala ur̃a omina complectatur & teneat.
siue ut syminachꝰ interp̃tatꝰ ẽ. inspectio: uͭ
omiã uideat ds que fecistis. & consideret
opa ur̃a. & reddat unicuiq qd meretur.

Expanded text:
que vicina captivitas, Floruit virga quae que vicina captivitas, Floruit virga quae multo vobis tempore minabatur, et de flore germinavit quod merebamini, ut super virgam impietatis vestrae, qua subjectos vobis impie caedebatis, consurgat iniquitas, quae non est ex miserabili populo, neque ex eis qui instar brutorum animantium ducuntur a magistris, neque ex clamore eorum et sonitu, quo frustra vociferabantur, a sacerdotibus Pharisaeisque seducti, ut consona voce clamarent et dicerent: 68 Crucifige, crucifige talem . Unde non erit eis requies, sed aeterna captivitas. Porro Septuaginta juxta illum sensum in quo scribitur: neque enim scitis quid ventura pariat dies , dixerunt: Ecce dies parit, quod multo ante conceperat: venitque finis, et egressa est complexio, quae mala vestra omnia complectatur et teneat, sive ut Symmachus interpretatus est, inspectio, ut omnia videat Deus quae fecistis, et consideret opera vestra, et reddat unicuique quod meretur.