comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quam Lil& multiplicaueri quotus numerur fierit. torparter uel
menses erunt interillũ locũ in quoluna acceasa surit &allã partẽ
cełi ibilinã currit p̃sensilla ergepantẽ celi prima luna diẽ noc¬
tap complela ꝑcurrit siclũ ii ubi currit illio xxuii diersol p̃uemnat
&ita inuestigandum ẽ p̃caera:¬

Expanded text:
quamlibet multiplicaveris, quotus numerus fuerit, tot partes vel menses erunt inter illum locum, in quo luna accensa fuerit, et illam partem coeli, ubi luna currit praesens. Illam ergo partem coeli, quam prima luna die nocteque completa percurrit, sic luna 2, ubi currit, ibi 24 dies sol perveniet, et ita investigandum est per
Abbreviated transcription (Latin):
Rap usq xiiiust mai inquacumq die xiiii luna occurne¬
rit in fate ad celebrationes eẽ pasche ꝑducit. Siuero xiiui
est sed eandem luna cũ xox ꝑduxerit lunaque aliadie
nata suerit in ipra aut sem̃ paschȩ celebrabis. Similiter
acutus esto ut xiuii łc mai luna xiiii non trans cendat

Expanded text:
 in XIV Kal. Mai, in quacumque die 14 luna occurrerit, ipsa te ad celebrationem sancti Paschae perducit Si vero 14 est: sed cum eamdem lunam 30 produxeris, alia die nata fuerit, in ipsa caute sanctum Pascha celebrabis. Similiter cautus esto, ut XIV Kalend. Maii luna 14 non transcendat,
Abbreviated transcription (Latin):
Siraxii uł acausis annalib ał gentium fabulis nomina supserunt
nam ari&em marciomenst ꝓpt amarem iouem tribuunt qui ut
fabule ser inillo mense lił pat cũ suo &ce cito in india in arenosis locis
ubia quam non habebant Callis scientib iouis ostensio q infunẽ¬
corsua finasleudat Itemeiiseobiur inchronica dixit ficur cũ ellesoris
sucm sugidns insidias nouoꝵ callor usus ẽ ꝑherem uehi abariecem
ał eri aarti fuitautem naus ei parata fugianti cuius insignae
arieserat taurium aprili tribuunt ꝓpt̃ eundem iouem eo quod
iunio ad signatur eo qđ sol unillomense ad inserira reuertit̃
sc cancer inpulsur reero cursum dirigere sola. leonẽ que oc cadet
er culis iulio upt ium soruoris ad signam: ⁊lirginẽ augusto eo qđ
tuno tellus &usta calorib: nihilpaniat : librã septembrio aẽqui¬
tutem dioi & natis: scorpio & sgittariũ aequinis cruribus
& trema pisci simili pinguntur. eo qđ huius mensis ultima spa¬

Expanded text:
a causis annalibus, vel a Gentilium fabulis nomina sumpserunt. Nam Arietem Martio mensi propter Ammonem Jovem tribuunt, qui ut fabula fert, in illo mense Libero patri cum suo exercitu in India in arenosis locis, ubi aquam non habebant, et illis sitientibus Jupiter ostensus est in form Frixus cum Helle sorore sua fugiens insidias novercales visus est per eram vehi ab ariete velleris aurei. Fuit autem navis parata ei fugienti, cujus insigne aries erat. Taurum Aprili tribuunt propter eumdem Jovem, eo quodJunio adsignarunt, eo quod sol in illo mense ad inferiora revertitur, sicut Cancer impulsus retro cursum dirigere solet. Leonem, quem occidit Hercules, Julio propter vim fervoris adsignant. Virginem Augusto, eo quod tunc exusta caloribus tellus nihil pariat; Libram Septembri, ob aequalitatem diei et noctis; Scorpium et Sagittarium equinis cruribusextrema pisci similia pinguntur, eo quod hujus mensis ultima spa
Abbreviated transcription (Latin):
luona Siigitur seriãqueris. xiii lunȩ addẽ concurrenter anni
illus numeris ẽ quirelistus e utpũta ista xiii quiin p̃sentisunt
eusdem diei requiris ad denumero p̃scripto concurren
partitoq ꝑseptinarium & qđ romanserit ip̃se ẽdies luna
xiiiͣi sinichil ronanserit uii fr̃ ẽ. Igicur si d& ractis epastis
xx remanent tam̃ quo eumq suꝑ est ipse ẽ dies mensis in
ad sume iiior dexxxu. remanent xxxi. tolle xx remanent .÷
q uod semel intra xuiiii accidit annos quando ui epad
niendã instruẽ seriã qua xiuii luna occurrat ut puta
anno p̃senti dominicȩ incarnationis. dcclixxvi sume
ad uinii & fiunt .x. his adde uii reguł minores siunt
xuii. hos partire ꝑ uii bis uii .xiiii. & remanent .iii.

Expanded text:
. Si vero feriam quaeras XIV lunae, adde concurrentes anni illius numero, qui relictus est, ut puta istis tredecim qui in praesenti sunt, ium. Si vero feriam ejusdem diei requiras, adde numero praescripto concurrentpartitoque per septenarium, et quod remanserit, ipse est dies lunaXIIII, si nihil remanserit, VII feria est. Igitur si detractis epactis, XXX remanent, tamen quodcunque superest, ipse est dies mensis, inabsume IIII de XXXV, et remanent XXXI; tolle XXX et remanet una evenit, quod semel intra XVIIII accidit annos, quando VI epactae niendam instruam feriam, qua XIIII luna occurrat, ut puta anno praesenti Dominicae incarnationis 776, sume ad VIIII et fiunt X. His adde VII, et fiunt XVII, hos partire per VII; bis septem XIIII et remanent III,
Abbreviated transcription (Latin):
hab& apacta lunaris pro eoquod cum xuiiii instrioris anni
xuiii & suas xi ȩpasta addito &iã abaptus die uno fiunt
xx iđ luna mensis unius integra & nihil remansit. de
aepacta & quia in apłimense indici eo annoluna paschalis xiiii
tene regularer in xxxu. subtrahexxx iđ ipsa luna integra

Expanded text:
habet epactas lunares, pro eo quod cum noni decimi inferioris anni XVIII, et suis XI epactis, addito etiam ab Aegyptiis die una, fiunt XXX, id est luna mensis unius integra, et nihil remanet de epactis, et quod in Aprili mense incidit eo anno luna paschalis XIV, tene regulares in eo semper XXXV, subtrahe XXX, id est ipsa luna integra
Abbreviated transcription (Latin):
AQuod sunt diuisiones dieillius naturalis rcduequae re
idẽ dis dies &nox inde isidorurdicit spatia dioi natura¬
ergo demonstrat qđ dies & nox simuldier dr̃ C Inscriptura
diuina ostenditur. hubilegitur & fastum ẽ uespere idẽ nox
& mane dies unus tunc ostenđ qđ dios & nox simuldior ñ¬
cupantur. A quis ẽ ergo illedier artificalis  Abortu solis
terrã unde esidorus dixit . Dierẽ p̃sentia solis siue sol suꝑ
terrã sic̃ nox dr̃ absentia solis idẽ subterris A quomđ ergo

Expanded text:
Quot sunt divisiones diei naturalis? M. Duae, id est, dies et nox. Inde Isidorus dicit: Spatia diei naturanox simul dicitur? M. In Scriptura divina ostenditur, ubi legitur: Et factum est vespere hoc est nox et mane dies unus. Tunc ostendit quod nox et dies simul dies nuncupantur. D. Quis est ergo ille dies artificialis? M. Ab ortu solis terram. Unde Isidorus dicit: Dies, praesentia solis est, sive sol super terram; sicut nox dicitur absentia solis, id est, sol sub terris.
Abbreviated transcription (Latin):
DeCHIP SIN SOLIS
Edipsin solis ẽ quatiens luna xx ad eadem lineã qua sol uehitur ꝑ ue¬
nit eiq seobiciens solẽ obscurat namde ficere nobis uid&ur soldũ illi
orbis lune opponitur. de aeclipgin hunae
clipsin lunaȩ ẽ quatiens inumbram terne. luna incurrit nonenĩ
suũ lum̃ habere seda sole in luminari putatur. Vn de & defestum

Expanded text:
eclipsi solis . Eclipsis solis est, quotiens luna trigesima ad eandem lineam, qua sol vehitur, pervenit, eique se obiiciens solem obscurat. Nam deficere nobis sol videtur, dum illi orbis lunae opponitur. De eclipsi lunae . Eclipsis lunae est, quotiens in umbram terrae luna incurrit. Non enim suum lumen habere, sed a sole inluminari putatur, unde et defectum
Abbreviated transcription (Latin):
mechum spacium ꝑib& facere inicium primi mensi xiiii¬
&iam sidie sabbatorũ inciderit subsequentidie dominico
idest luna xx pascha caelebrare conseripsit. & sidiedomi¬
nico xiiii luna eiusdem primnimensis euenerit ipsa ebdo¬
mada transmissa ad alterũ diẽ dominicũ luna ꝓxi pascha
sine dubio caelebrare conscripsit. & hoc scae sinodus modir
omnib: p̃cauendũ ẽẽ constituit utante uernalem ȩqui no¬
cium qđ ẽ xiii łc ap̃ pascha nullus inquirat hoc autem¬
omnimodis a manemus nequis in primimensis agnitione
fallatur Inde maxime discrepandum festiuitatis uice error
&xoritur duminitium temporis ignoratur. Inicium aũt anni

Expanded text:
medio spatio, perhibet facere initium primi mensiiamsi die sabbatorum venerit, consequente die Dominico, id est 16 luna, Pascha celebrare conscripsit. Et si die Dominico luna 14 ejusdem mensis evenerit, ipsa hebdomada transacta, ad alterum diem Dominicum luna 21 Pascha sine dubio conscripsit. Et hoc sancta synodus modis omnibus praecavendum constituit, ut ante vernale aequinoctium, quod est XII Kal. April. Pascha nullus inquiratomnibus modis admonemus, ne quis in primi mensis agnitione fallatur: inde enim maxime discrepandae festivitatis unicae error exoritur, dum initium temporis ignoratur. Initium autem anni
Abbreviated transcription (Latin):
Si nom̃ ab alio accepit si abalio & altatur. Sisedes discipulis
p&entib: ꝓpria notestate non tribiuit Si quae sunt placita pa¬
tris facit & ab ipso amortiuir suscitatur aȩquũ neuid&ur
ut quidesua subiestione tanta hastalia dicit. patrief¬
ficiatur aequalis: prorus iudex dixit:
Niaduersus tam capiusã diuine auctori tatis testimonia
quae ab arrio defili subiectione ꝓ lata sunt aliquid athana¬
sio remanserit & conpetere uidecur edicere ñ mor&ur

Expanded text:
si nomen ab alio accepit, si ab alio exaltatur, si sedes discipulis si nomen ab alio accepit, si ab alio exaltatur, si sedes discipulis petentibus propria potestate non tribuit, si quae sunt Patri placita facit, et ab ipso a mortuis suscitatur, aequumne videtur ut qui de sua subjectione tanta ac talia dicit, Patri efficiatur aequalis? Probus judex dixit: Si adversum tam copiosa divinae auctoritatis testimonia, quae ab Ario de Filii subjectione prolata, sunt, aliquid Athanasio competere videtur, edicere non moretur
Abbreviated transcription (Latin):
x superiore ꝓsecutione mea lta & orsus sũ qđ athanasiũ ꝑfidiȩ
cacitatis p̃cipit& in pfundũ idũ enĩ uult fecundiã suis sermo¬
nis ostendere nescius incrimine uersatur scripturae diuine
dicendo. Eo qđ substantiadĩ quo aequ& filiũ genitori cũ ipse
silius deseꝓtest&ur &dicit. pat̃ maioa meẽ & qui me misit
Etsicut dixit mihi pater sicloquor & qđ dedit mihi seruari
& om̃ a quaȩ mihi dedit nemo auser& ame &rogabo eũ &&
hibebit mihi plus quã duo decimmilia legioner angelorum
& si hic calix non potest transire nisi illũ bibã fat uoluntas
tua & transeat ame calix iste non sic̃ ego uolo sed sic̃tuuis
& quae sunt ei placita egofacio semꝑ & sedere addȩ terã meã
terã suã & multa alia similia quaestudio breuitatis omitto
Siergo maiorem hab& simissus ẽ si spontanea uoluntatẽ
nonuenit. Suio luntatẽ suã nonsecit. Si qđ ei dicitur lo¬
quitur sisibidata custodit si rogat siꝓcalice dep̃ catur

Expanded text:
s sum, quod Athanasium perfidia caecitatis praecipitet in profundum. Dum enim vult facundiam sui sermonis ostendere, nescius in crimine versatur Scripturae divinae, dicendo quod in substantia Dei coaequetur Filius genitori, cum ipse Filius de se protestetur, et dicat: Pater major me est ; et Qui me misit, ; et Sicut dixit mihi Pater, sic loquor ; et Quod dedit mihi, servavi ; et Omnia quae mihi dedit, nemo aufert a me ; et Rogabo eum, et exhibebit mihi plusquam duodecim legiones angelorum ; et Si hic calix non potest tratua ; et Transeat a me calix iste. Non sicut ego volo, sed sicut tu ; et Quae sunt ei placita ego facio semper ; et Sedere ad dexteram meam teram suam , et multa his similia, quae studio brevitatis omitto. Si ergo majorem habet, si missus est, si spontanea voluntate non venit, si voluntatem suam non fecit, si quod ei dicitur loquitur, si sibi data custodit, si rogat, si pro calice deprecatur,
Abbreviated transcription (Latin):
& fons scitatis & sc̃ĩficationis ministrator. ꝑquẽ ds̃ in om̃s
credentes & suꝑ om̃s & filius quiꝑ am̃s trinitas ꝑfestagloria
& regnũ sempi t̃nũ in diuiduũ & in alienabile neq igitur
creatum aliquid & seruum seu famulum intrinitate . neq
aduenticiũ uł subintro ductum tam quam qđ ante non &¬
nterit & nouissimũ sub intrauerit neq defuit aliquando
filius patri neq: filio sp̃s sc̃r sed in cõmutabilas & in conuer¬
tibilis hac eadem trinitas semꝑ A MEN.

Expanded text:
s credentes et super omnes, et Filius qui per omnes, Trinitas perfecta, gloria et regnum sempiternum, individuum, et inalienabile: neque igitur creatum aliquid et servum seu famulum in Trinitate, neque adventitium vel subintroductum, tanquam quod ante non exstiterit, et novissimum subintraverit; neque enim defuit aliquando Filius Patri aut Filio Spiritus sanctus, sed immutabilis et inconvertibilis haec eadem Trinitas semper.
Abbreviated transcription (Latin):
Asit nemo xp̃i anus tres deos dicere potest quia ase in nullo di
sed cum gradus fieri non possit &parib: qui subdi non potest
quẽ ad modum numeratur unus ergo erit quia non hab& scđm
Scđo quippe minoris ordinem ten& minus alterũ facit alter
posteriorem indicat posterior inpar& signat remoue distan¬
tiam & qđ nomeris non habes &plitamen :¬

Expanded text:
sit, nemo Christianus tres Deos poterit dicere, quia in nullo a se Sed cum gradus fieri non possint ex paribus qui subdi possint quemadmodum numeratur, unus ergo erit, quia non habet secundum, secundus quippe minoris ordinem tenet, et minor alterum facit, alter posteriorem indicat, posterior imparem signal. Remove distantiam, et quod numeres non habebis.
Abbreviated transcription (Latin):
parẽ &filiũ dixerit anathema sit : Siquis filiũ dĩ demaria
in itiũ supsisse dixerit uł fuisse tempus quando non erat filius
anathemasit. Si quis filium dĩ nonuere inennarrabilit̃ dedõ
patre natũ. sed ab obtiuũ filũ dixerit anathema sit. Siquis
siliũ dĩ auttẽporalem authominẽ solũ & non ante om̃a scła
dedõ patre natũ ꝓfiteatur anathemasit Siquis patris & filii
ꝑfeste trinitatis unã ditatẽ ꝓsiteatur anathema sit. Siquis
dĩsilium ẽẽ ante om̃a quidem sđa & non ante omne omnino
tempur ut ei tempus ad sign& anathema sit. Siquis creata
om̃a non ꝑ uerbũ sed sine eo uł ante eã facta dicerit anathema
sit . Siquis aũt alieblas phemie arrii uł cuius lib& reꝑte

Expanded text:
patrem et filium dixerit, anathema sit. Si quis filium Dei de Maria initium sumpsisse dixerit, vel fuisse tempus quando non erat filius, anathema sit. Si quis filium Dei non vere inenarrabiliter de Deo patre natum, sed adoptivum filium dixerit, anathema sit. Si quis filium Dei aut temporalem, aut hominem solum, et non ante omnia saecula de Deo patre natum profiteatur, anathema sit. Si quis Patris et Filiiperfectae Trinitatis unam deitatem profiteatur, anathema sit. Si quis filium Dei esse ante omnia quidem saecula et non ante omne omnino tempus, ut ei tempus adsignet, anathema sit. Si quis creata omnia non per Verbum, sed sine eo vel ante eum facta dixerit, anathema sit. Si qui autem aliae blasphemiae A
Abbreviated transcription (Latin):
Isdem quã nisiquisq: integrã in uio latãq seruauerit absq
dubio in a& nũ perbit: Fiides aut̃ catholica haecẽ ut unum
cħm intrinitate & trinitate. inunitate ueneremur. Neque
confundentes ꝑ sonas neq: substantia separantes. alia ẽ ergo
una ẽ diuinitas aequalis gła quo a & namaiestas. Qualispat̃
talisfilius talis & pr̃ scr̃ Increatus pat̃ increatus filius in
sed unus a & nus Sic̃ nontres increati nectres in m̃si. sed unus
increatus & unus inm̃sus. Similiter om̃ps pat̃ om̃p̃s filius¬

Expanded text:
dem: quam nisi quis integram inviolatamque servaverit, absque dubio in aeternum peribit. Fides autem catholica haec est, ut unum Deum in Trinitate, et Trinitatem in unitate veneremur, neque confundentes personas, neque substantiam separantes. Alia est enimna est divinitas, aequalis gloria, coaeterna majestas. Qualis Pater, talis Filius, talis et Spiritus sanctus. Increatus Pater, insed unus aeternus. Sicut non tres increati, nec tres immensi, sed unus immensus et unus increatus. Similiter om
Abbreviated transcription (Latin):
& quioperatur ut ds̃ ut homo moritur . & quuit homo moritur :
resurgit utds̃ Quide uicto mortis imperio cum ea carne quana¬
tus ẽ passus & moatuus fuerat & resurreit. Astendit ad patrem
seditq ad dexterã ẽi ingłum quac̃ semꝑ habuit hab& habebit¬
quae in huius morte & sanguine credimus mundatornos ab eo
resuscitandos diȩ nouissimo in haccarne quanunc uiuimus
meriti aut poenã ꝓpeccatis a&̃ nis ipplicui. haclege hȩc r&ine

Expanded text:
et qui operatur ut Deus, ut homo moritur; et qui ut homo moritur, surgit ut Deus: qui devicto mortis imperio, cum ea carne qua natus et passus et mortuus fuerat, resurrexit, ascendit ad Patrem, sedetque ad dexteram ejus in gloria, quam semper habuit, habetque. In ejus morte et sanguine credimus nos emundatos, et ab eo resuscitandos die novissima in hac carne in qua nunc vivimus, i meriti, aut poenas pro peccatis aeterni supplicii. Haec retinete,
Abbreviated transcription (Latin):
dr dedõ figura substantie patris imagodĩ dr̃ uerbũ uiuendũ
& totius substantiae opifex sapientia continens om̃a que &¬
istunt & uirtutes totius creatrix creatura filius uerus
de uero patrȩ inuisibilis de in uisibile. incorruptibiles de in¬
corruptibile. in mortales de in mortali & sempi ternis

Expanded text:
de Deo, figura substantiae Patris, imago Dei, Deus Verbum vividum et totius substantiae opifex, sapientia continens omnia quae existunt, et virtus totius creabilis creaturae, Filius verus de vero Patre, invisibilis de invisibili, incorruptibilis de incorruptibili, immortalis de immortali, et sempit
Abbreviated transcription (Latin):
munũ dr̃ daorp uatio plas prieonae arrui. et ex¬
pogitio intecre et catrio lacae fidaei:¬
monensi firmauer̃ & manusua subscripser̃. Blis phemie arrii
lic& ante hacsuer̃ dãpnate latebant tam̃ occulta quia eum
blasphemass & gnorabatur uerũ fauente dõ ꝓcuratũ ẽ ut cons¬
titutis nob̵ ariminũ eĩ pestifera heresis repperir&ur. & ideo
simul cũ eĩblasphemus om̃s quoq: hereser quae ante hac ex sur¬
rexer̃ contra catholicã & apłi cã tradictionẽ sic̃iã dudum
dãpnate s̃ p̃terits conciliis & diuersis in locis nos quoq: dãpna¬
mus & anathimatit amus eos quidicunt filiũ dĩ nullis & tan¬

Expanded text:
et expositio integrae et catholicae fidei,minensi firmaverunt, et manu sua subscripserunt. Blasphemiae Arii licet antehac fuerunt damnatae, latebant tamen occultae; quia eum blasphemasse ignorabatur. Verum favente Deo procuratum est, ut constitutis nobis apud Ariminum ejus pestifera haeresis repeteretur. Et ideo simul cum ejus blasphemiis omnes quoque haereses, quae antehac exsurrexerunt contra catholicam et apostolicam traditionem, sicut jamdudum damnatae sunt praeteritis conciliis et diversis in locis, nos quoque damnamus: et anathematizamus eos, qui dicunt filium Dei de nullis exstan
Abbreviated transcription (Latin):
Vtationis &cusationẽ sibi inuenire nondesinunt. sicut nunc face¬
re arrium plenius ur̃a ꝑspicit magnitudo Mihiuero ad om̃a
pondisse sufficiat: propus iudex dixit:
studium dari quã ueritati parientiã cõmodare cumid adser¬
torib: sidei conueniat ueritatẽ pocius sequi quã erroris uł falsi¬
tatis compede p̃pediri horũ igitur mor ẽ quicũq: suȩ ꝑsi¬
diȩ causa ad sinemus quae uenire conspexerint m&uentes
necundis hominib: eorũ ꝑfidia in notescat. ad potioris se confer¬
re p̃sentiã inorantes qm̃ illic ueritati iuistoriã ad tribuitur:
Vbi potentia liberalis sententia ꝓmulgitur srustragitur arrius
uidetur de nr̃o iudicio ad principis appellare ꝑsonatã in con¬
flisto certaminis nihil aduersus se senserit prauitatis quisuã¬

Expanded text:
ationibus excusationem sibi invenire non desinunt, sicut nunc id facere Arium plenius vestra perspicit magnitudo. Mihi vero ad omnia pondisse sufficiat. XVI. Probus judex dixit: , pravitati potius 117 studium dare quam veritati patientiam commodare: cum id assertoribus fidei conveniat, veritatem potius sequi quam erroris vel falsitatis compede praepediri. Horum igitur mos est, qui cum suae perfidiae causam ad finem usque venire conspexerint, metuentes ne cunctis hominibus eorum perfidia innotescat, ad potioris se conferre praesentiam; ignorantes quoniam et illic veritati victoria tribuitur, ubi potentiae liberalis sententia promulgatur. Frustra igitur Arius videtur de nostro judicio ad principis appellare personam, cum in conflictu certaminis nihil adversum se senserit pravitatis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
sisse uidecur ꝓponere non grauetur. Quã quã utreor nihililli res¬
ponsionis remanserit quib: udelic& responsionib: athanasium
deunius substantiȩ iđt de homo usi rationẽ depellere. Sed ne
postmodũ dealiqua oppressione caus&ur a nobis Nullurei adres¬
pondendum lacus adimitur. ARRius dixit:
ulli dubium ẽ comagicis artib athanasius non sinat iudicis ꝑ¬
uertore sensum ut reste sidei tramitem ergic eos quieam reli¬
gosius sestantur & colunt tenere nom possit &id circo qđ in exa¬
mine tui culminis &plicaro nonualeo principis iudicio reser¬
uabo Vbiueritus indago p̃polit & magice urtis obuer e side
obseruantiã p̃uedere nom posse credendumẽ: atuaniasius dix̃:

Expanded text:
ponere non gravetur. Quanquam, ut reor, nihil illi responsionis remanserit; quibus videlicet responsionibus possit Athanasium de unius substantiae, id est, homousii ratione depellere. Sed ne postmodum de aliqua oppressione causetur a nobis, nullus ad respondendum locus et adimatur. Arius dixit: Nulli dubium est quod magicis artibus Athanasius non desinat judicum pervertere sensum; ut rectae fidei tramitem erga eos qui eam religiosius sectantur et colunt, tenere non possint. Et idcirco quod in examine tui culminis explicare non valeo, principis judicio reservabo, ubi veritatis indago praepollet, et magicas artes ob verae fidei observantiam praevalere n
Abbreviated transcription (Latin):
conforre p̃sentiac̃ quẽ constat athanasium ab homo usi defensio¬
nem qđ estunius substantiae diuellere paenitus potuisse seduteuis
suꝑflua decreuit intentio eũ nefaciat nullomodo resrenando
neuistũ ꝑsona non sustinens dea dempto sibi temporis spatio glori¬
etur Mea uero sollertiaȩ erit uniuersaq ab utrisq in nr̃a cogi¬
tione ꝓbata sunt gloriosi principis sensib: intimare ut falsi dicis

Expanded text:
nserit pravitatis, quem constat Athanasium ab homousii defensione quod est unius substantiae divellere penitus non potuisse. Sed ut ejus superflua decrevit intentio eum ne faciat nullo modo refrenabo, ne victi personam non sustinens, de adempto sibi temporis spatio glorietur. Meae vero solertiae erit universa quae ab utrisque in nostra cognitione prolata sunt gloriosi principis sensibus intimare; ut falsidicis
Abbreviated transcription (Latin):
flori fera prata diuine legis testimonia ꝑcurrentes longius a nr̃a
ꝓpositione uagemur. Adid qđ nos ostensurus ꝓmisimus reuertamur
Adhebreos quoq: paulus gentiliũ p̃dicator scribensait . Testificator
dñs In aclib quoq apłoꝵ adananiã dixisse meminimus. Vt quid
sathancs impleuit coatuũ mentiri spũi scõ & ostendens eũ dm̃ esse¬

Expanded text:
florifera prata divinae legis, testimonia percurrentes, longius a nostra propositione vagemur, ad id quod promisimus revertamur. Ad Hebraeos quoque Paulus gentium praedicator scribens, ait: Testificatur aDominus . In Actibus apostolorum, ad Ananiam dixisse Petrum meminimus: Utquid Satanas implevit co
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ eũ non ratione sequi sedꝑ uorbeꝵ inrationabiliũ campos
effranatius euagtori quiusq: nunc triũ substantianũ ratianem
ut superius fassus ẽ sic̃ athanasius ꝑmultũ unius substantiae do¬
cum̃tũ ostendit ꝑnescio quã nebulosã caliginẽ carcũ unes adsercio¬
nẽ suã nequi uerit de monstrare: ARRIuS dixit:
Ium quid quia & diuunis oraculis athanasius nescioquibȩdã articu¬
lis silium unius substantiȩ & patri quo aqualem ẽẽ ausu temerario
uisus ẽ ad firmare & scm spm qui patri uł silio minister ẽ . hisdẽ deb&

Expanded text:
tum est eum non rationem sequi, sed per verborum irrationabilium campos tum est eum non rationem sequi, sed per verborum irrationabilium campos effrenatius evagari, qui usque nunc trium substantiarum rationem, ut superius fassus est sicut Athanasius per multum unius substantiae documentum ostendit, per nescio quam nebulosam caliginem circumiens, assertionem suam nequiverit demonstrare. Arius dixit: Nunquid quia ex divinis oraculis Athanasius, nescio quibus articulis, Filium unius substantiae et Patri coaequalem esse, ausu temerario visus est af
Abbreviated transcription (Latin):
Exitatus amortuis ẽ ut nos xemplo resurrostionis amortuir
aculeo liberemur sedes discipulis p&entib: non seposse da
re uob ipseiã dudũ discipulis duo decim sediũ udicandi
tradidit potestatẽ quae sunt patri facit placita quia con¬
traria facerenescit : Nac quiait. Neni non ut faciã uolun¬
Pat̃ maiorme ẽ. Dix̃ : ego &pat̃ unũ sumus & sint in nob unũ
& creditis quicc egomiatre &pat̃inne. & pat᷑ ny oper atur &eero opertr
& sic̃ pat̃ sus citet mortuos &uiuificat lta & filius quos uult uiuificat :
Etmanifestacui nom̃tuũ hominib: &utomnis humane cabillatio¬
nis quies cat intentio . Iohannẽ euangelstam cuius superius usussũ
testimoniũ ꝓfeoram testem quo ait In principio erat uerbũ & uerbũ
erat apud db̃ & dr̃ erat uerbũ. Sibaec tanta diuinitati canueniontia
quib patrẽ & filiũ unũ ẽẽ dociumus ꝑsidis non sufficiunt: alia siui

Expanded text:
Excitatus a mortuis est, ut nos exemplo resurrectionis ejus a mortis Excitatus a mortuis est, ut nos exemplo resurrectionis ejus a mortis aculeo liberemur. Sedes discipulis petentibus se non posse dare vobis, ipse jam dudum discipulis duodecim sedium judicandi tribuit potestatem. Quae sunt Patri placita fecit, quia contraria facere nescit. Nam quia Pater major me est , dixit Ego et Pater unum sumus ; et Sint in nobis 113 unum, Pater meus operatur, et ego operor ; et Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat ; , et Manifestavi nomen tuum hominibus . Et ut omnis humanae cavillationis quiescat intentio, Joannem Evangelistam, cujus superius usus sum testimonio, proferam testem qui ait: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum ? Si haec tanta divinitati convenientia, quibus Patrem et Filium unum esse docuimus, perfidis non sufficiunt, alia si v
Abbreviated transcription (Latin):
sunt sua Sed sunlis quaedixit mendax filius inuenitur & euan
hac sicait erit ut nec pat̃ filio integre hacueracit̃ aliquid
in sepcorabiliter & indis crece contulisse conticis cantde¬
mentiũ hominũ linguȩ quaenituntur filiũ a patris substan¬
tia separare . Rogatsilius patrẽ ut hominẽ uerũ segestas¬
se contendat. Nã utditatissuȩ nitimar& potentiã:
m ari imperauit &uentis & quinq:milia hominũ dequinq
panib: saturauit calicẽ passionis ut homo tristis accepit
Vt ds̃ aũt fontẽ aque uitae salientis inuita a&̃ nacredentib
ꝓpinauit. Accepit nom̃ ut in hoc nomine caelestia terres¬
tria & infernac adorent &xcaltatus ẽ deimis ad superiora
iđt de carnis humane in firmitate addm̃ conscendens
sed& ad dexterã maiestatis ut eũ nondubit& humana in firmi¬
taes sequi ubi caput suũ uiderit glariari. unctusẽ ut chiris¬
matis sui unctione in alo pricrs hominis delicto pur gemur

Expanded text:
sunt. Sed si in his quae dixit mendax Filius invenitur, et evasunt. Sed si in his quae dixit mendax Filius invenitur, et evaac ita erit ut nec Pater Filio integre aut veraciter aliquid inseparabiliter et indiscrete contulit, conticescant dementium hominum linguae, quae nituntur Filium a Patris substantia separare. Rogat Filius Patrem, ut hominem verum se gestare ostendat. Nam ut deitatis suae intimaret potentiam, mari imperavit et ventis, et quinque millia hominum de quinque panibus saturavit. Calicem passionis ut homo tristis accepit; ut Deus autem fontem aquae vivae salientis in vitam aeternam credentibus propinavit. Accepit nomen ut in hoc nomine, coelestia, terrestria et inferna adorent. Exaltatus est de imis ad superiora, id est de carne humanae fragilitatis, ad Deum conscendens. Sedet ad dexteram majestatis ut eum non dubitet humana infirmitas sequi, ubi caput suum viderit gloriari. Unctus est, ut chrismatis ipsius unctione, a labe prioris hominis delicti purgemur.
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ pat̃ loquer&ur. Tunc magis patri in aequalis uł dissimilis
monstrar&ur. Si uero quȩ loquitur pat̃ ealoquitur filius
nũ quã inequalis patra aut dissimilis inuenitur qđ dedit
mihi inquid seruaui . & cm̃a quȩ mihi deđ nemo aufer& ame :
Dona enĩ diuina hoc modo intellegenda sunt filio at tributa
Dedit enĩpat̃ filia potentiã ommipotenti. Magestatẽ. tribuit
magestati Virtutẽ deđ uircuti. prudentiã prudenti prae¬
scientiã p̃scientia. a & nitatẽ. a &̃ nitati. diuinitate᷑. diuini¬
hab&. & quanta hab& tantũ hab& & siqua alia q: pat̃ filio in¬
diuisibilitor & in separabiliter contulisse monstratur. Qedhec
om̃a nascenti pacius quã indigenti dedisse ꝓbantur. Cui ad
silio diceur om̃a meatua sunt & tua om̃a near. Susta om̃a¬
quȩ ꝑ hib&cur pat̃ filio cantulisse alia ineo & aliauid&ur c̃e
infilio mendacem sine dubio facamus filiũ quidicit ẽẽ quȩ patris

Expanded text:
Deus Pater loqueretur, tunc magis Patri inaequalis vel dissimilis Deus Pater loqueretur, tunc magis Patri inaequalis vel dissimilis diceretur. Si vero quae loquitur Pater, ea loquitur Filius, nunquam inaequalis Patri aut dissimilis invenitur. Quod dedit mihi, inquit, servavi, et, omnia quae mihi dedit, nemo aufert a me. Dona enim divina hoc modo intelligenda sunt Filio attributa. Dedit enim Pater Filio potentiam omnipotenti, majestatem tribuit majestati, virtutem dedit virtuti, prudentiam prudenti, praescientiam praescienti, aeternitatem aeternitati, divinitatem diviniet quantum habet tantum dedit, vel si quae alia, quae Pater Filio indivisibiliter et inseparabiliter contulisse monstratur. Sed haec omnia habenti potius quam indigenti dedisse probatur, cui a Filio dicitur: Omnia mea tua sunt, et tua omnia mea sunt quae perhibetur Pater Filio contulisse, alia in eo, et alia videntur esse in Filio, mendacem sine dubio facimus Filium, qui dicit sua esse quae Patris
Abbreviated transcription (Latin):
nus quab: uidelic& nittur ob aqualitate patris filium
sequestrare . Cunstaq: ab eo ꝓlixius inserta nos cuntur:
dem &iã testimonus a nob eius intentio absque ulla diffa¬
cultate prostrabitur xp̃o ieitur pilius dĩ.
In forma seruiquã sũpsit & uirgino patridicitur ẽẽ subiec¬
Itus apło paulo nihilhiominus ad firmante. Vbiuenit inquid
plenitudo tẽporis misit dr̃ filiũ suũ natũ & muliere factum
sublege. Ileigitut dicetur eẽ subiectis. qui sublege ge muliegt
nos citurgeneratus & in ca forma maiorem se iudicat pa
Obicit qđ uoluntatẽ patris fecerit non suã in hocmagis lauda¬
lulis huius uerbi deb& amosci Quia quia patris uoluntatem
fecit aquanimit̃ & qualitatẽ hostendit apło confirmante:
Haec ẽ inquid uoluntas dĩ in xp̃o ihũ. Nã quia addidit sic̃ dixit
mihipat̃ sicloquor quis hominũ genus qđ rectum ẽ intelle¬
gens audita hoo uerbo turb&ur. Sienim aliter xp̃s quam

Expanded text:
niis; quibus videlicet nititur ab aequalitate Patris Filium sequestrare: cuncta quae ab eo prolixius inserta noscuntur, iisdem etiam testimoniis a nobis ejus intentio absque ulla difficultate frustrabitur. Christus igitur Filius Dei, in forma servi, quam sumpsit ex Virgine, Patri dicitur esse subjectus, apostolo Paulo nihilominus affirmante: Ubi venit, inquit, plenitudo 170 temporum, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factsub lege . Ille itaque dicitur esse subjectus qui sub lege ex muliere noscitur generatus, et in ea forma majorem se indicat PatObjicit quod voluntatem Patris fecerit, et non suam. In hoc magis laudabilis hujus verbi dicto debet agnosci: quia qui Patris voluntatem aequanimiter fecit, aequalitatem ostendit, Apostolo confirmante. Haec est, inquit, voluntas Dei in Christo Jesu . Nam quia addidit: Sicut dixit mihi Pater, sic loquor ; quare hominum genus, quod rectum est intelligens, audito hoc verbo turbetur? Si enim aliter Christus quam
Abbreviated transcription (Latin):
unius potestatis ẽẽ cũ hisdem socius inuenitur dño ad fsirman¬
fessio qđ absq: eo in sacramto fidei nilil consertur credentib: Nã sicut
clecratur Itec enim in actib: apłoꝵ repperimus scriptũ pero in quid
cum illis nihil dubitans quicc ego eos misiadte &iterũ segregate mi¬
hibarnaban & paulum in opere qđ elegi eos &iterũ. Ad tendite¬
eum pctre &silio & superius ostensum ẽ qđ creator ẽ in quominor¬
est uł ministri ꝑsona utipse fateri non m&ius tantam uiestas

Expanded text:
unius potestatis cum iisdem socius invenitur, Domino affirmanfessio, quomodo absque eo in Sacramento fidei nihil confertur credentibus? Nam sicuclaratur. Ita enim in Actibus apostolorum reperimus scriptum: Petro autem cum eis, nihil dubitans, quia ego misi eos ad te . Et iterum: Segregate mihi Barnabam et Paulum in opus quo assumpsi eos . Ecum Patre et Filio, ut superius ostensum est, procreavit, in quo minoris vel ministri personam, ut ipse fateri non metuis, tanta majestas
Abbreviated transcription (Latin):
posuit dicens. In principio erat uorliũ & uerbũ erat apud dm̃
& ds̃ erat uerbũ. &iterũ alioloco scriptura tradidit dicens:
Initiũ operũ uerbũ non qđ increationẽ uerbi iđt afilii creatio¬
nem ederas caepit facere creaturas. Sed quia ꝑ uerbum dĩ
ris sociumẽe ostender& secutus ẽdicens & sps̃ oris eĩ omnis uir¬
tus eoꝵ Multa s̃ enĩ quae defilio scripturae ꝑ hibeant testimoni¬
um qđ desua substantia patris iđt deid qđ ipse ẽ genitus deg¬
monstrar&ur. Dequa substantia non tantũ similis sed quo¬
aequedis patrifilius comꝓbatur. haec fides ẽ quit xp̃r apłip tra

Expanded text:
t dicens: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Et iterum alio loco Scriptura tradidit dicens: Initium operis Verbum . Non quod in creatione Verbi, id est a Filii creatione caeteras coepit facere creaturas: sed quia per Verbum Dei, ris socium esse ostenderet, secutus est dicens: et Spiritu eris ejus omnis virtus eorum. Multae sunt denique de Filio Scripturae divinae perhibena; quod de substantia Patris, id est de eo quod ipse est, genitus demonstretur: de 110 qua substantia non tantum similis, sed coaequalis Patri Filius comprobatur. Haec fides est quam Christus apost
Abbreviated transcription (Latin):
Inus dỹpat̃ uerbi uiuentis sapientiae subsistentis & uirtutis suae
sigura ꝑ fectus ꝑfesti genitor pater filii unigeniti. uinus dñs so¬
lus & solo dõ sigura &mmago dĩtatis. Verbum penetrans sa¬
pientia conp̃hendens om̃a & uirtute : Quiatota creatura
sueri patuit filius uerur ueri &uiiusibilis & nuisibili & incor¬

Expanded text:
us Pater Verbi viventis, sapientiae subsistentis, et virtutis suae et figurae, perfectus perfecti genitor, Pater Filii unigeniti. Unus Dominus solus ex solo Deo, figura et imago Deitatis, verbum penetrans, sapientia comprehendens omnia, et virtus qua tota creatura fieri potuit. Filius verus veri, et invisibilis
Abbreviated transcription (Latin):
Altercẽ spãlẽ quȩ rationẽ ministr&. Sed dicimus unã ẽẽ eandẽq
animũ in homine quae & corpus sua soci&ate uiuific& & sem&¬
ipsã succ rationẽ disponat . habens in se lib̵ tatẽ arbitrii ut in sua
habere animã substantiuã quae & uta corporeuiuit & sensus suos
atq: ingenia uiuaciterten& neq: cũ corpore moritur sic̃ arabes

Expanded text:
alteram spiritalem quae rationem ministret; sed dicimus unam esse eamdemque animam in homine, quae et corpus sua societate vivificet, et semetipsam sua ratione disponat, habens in se libertatem arbitrii, ut in suae habere animam substantivam, quae exuta corpore vivit, et sensus suos atque ingenia vivaciter tenet. Non cum corpore moritur, sicut Aratus
Abbreviated transcription (Latin):
potuit. Namre surgens die tercia ad sedem patriam¬
reuolauit Ministeris q angeloꝵ neducitur aterris ad celum
Plura quoq & hissimilia eius omni potentia facta sunt. geddicit
incredulus qđ & ꝓph&e miracula multa secerunt. Verum ẽ
N ullus tamen ẽ eorum ut xpr mortuus resurroxit & incelum as¬

Expanded text:
potuit. 5. Nam resurgens die tertia, ad sedem patpotuit. 5. Nam resurgens die tertia, ad sedem patrevolavit, ministeriisque angelorum reducitur a terris ad coelum. Plura quoque, et his similia ejus omnipotentia facta sunt. Sed dicit incredulus quod et prophetae miracula multa fecerunt. Verum est; nullus tamen eorum mortuus resurrexit, et in coelum as
Abbreviated transcription (Latin):
uisũ . haec enĩ om̃a sanitatun signa in aduentum xp̃i facta sunt
Statim enĩ ut natus ẽ p̃caedente stella adora uerunt magi obtuler̃
munera deinde uccria aduentus eius rep̃sentauit miracula:
Caecis enĩ utdm̃ cognor cerent ꝓfunde noctis caligo decegitur. De¬
sinctip rediuiue lucis gratia redditur ut anime uuu sicarentur
Surdiauditũ fidei susciperent audire ceper. Clodi utaddm̃ cur¬
nerent incessu alacri uege tantur. multi ut dm̃ consiterentur
claris uocib: clamauerunt . Lȩpsi ꝓ abolentis contagiis anime
lurida membra de posuer. Esfectu enĩ i aiestatis sue multa
fecit quae p̃tere unda sunt : dum cuncta legantur Nã & ꝙ cel¬
lentiae suae uirtuti pendulis gressib: tumentes equoris fluctus
calcauit & maris magni ꝓcellans suo imperio nitigauit Iam
uero passionis eius obitum eciam elementa tremuerunt
dumsol fugit dumtellus concutitur. suxa quaesese in liden¬
tia dirsoluuntur. Si quidem & ipsamons eũ tenere non

Expanded text:
na in adventu Christi facta sunt. Statim enim ut natus est, praecedente stella adoraverunt eum magi, et obtulerunt munera. Deinde varia adventus ejus repraesentavit miracula. Caecis, enim, ut Deum cognoscerent, profundae noctis caligo detergitur. Defunctis redivivae lucis gratia redditur, ut animae vivificarentur. 3. Surdi, ut auditum fidei susciperent, audire coeperunt. Claudi, ut ad Deum currerent, incessu alacri vegetantur. Muti, ut Deum confiterentur, claris vocibus clamaverunt. Leprosi pro abolendis contagiis animae lurida membra deposuerunt; effectu enim majestatis suae multa fecit, quae praetereunda sunt, dum cuncta legantur. 4. Nam excellentiae suae virtute pendulis gressibus tumentes aequoris fluctus calcavit, et maris magni procellas suo imperio mitigavit. 33 Jam vero passionis ejus obitum etiam elementa tremuerunt, dum sol fugit, dum tellus concutitur, saxaque sese illidentia dissolvuntur, siquidem et ipsa mors eum tenere non
Abbreviated transcription (Latin):
nos cerent nec sus ciperent. & cuiusdiem abrahan uidit
que secuntur. Cuius populi duritia sio non mitatur quomo¬
do nec & hiopis color. autpardi uari&as ħiere¬
mia testante. Si in mutare potest & hiops pellẽ suã ut
pardus uari&atersuas : Sed ꝑiuia euo iudei non aquios
centes concnegatisunt ad interpicienduo euo
et uniuersale ad seusũ i pas gioue eĩ p̃auenuat:
talegitur. Quare fremuerunt gentes idẽ romani & ppłi
meditatir̃ in ania. hoc est iudaei Ad stiter̃ reges terre
hoc est herodes &pilatus & principes conuener̃ in unũ
Scilic& principes sacerdotum & seniorer iudaeorũ ad uer¬

Expanded text:
erent, nec susciperent. Et cujus diem Abraham vidit,quae sequuntur. Cujus populi duritia sic non mutatur, quomodo nec Aethiopis color, aut pardi varietas, Jeremia testante: Si mutare potest Aethiops pellem suam, aut pardus varietates suas centes, congregati sunt ad interficiendum eum, et universalem assensum in passione ejus praebuerunt, ita legitur: Quare fremuerunt gentes, id est, Romani, et populi meditati sunt inania, hoc est, Judaei. Astiterunt reges terrae, hoc est, Herodes et Pilatus; et principes convenerunt in unum, scilic
Abbreviated transcription (Latin):
sion lapidem p̃ciosũ electum angularem & qui crediderit
in eũ non confund&ur. Hunc enĩ uidit danihel abscisum
suisse credimus ante partũ uirginẽ ꝑmansisse postpartum¬
etedil E gechielo ꝓph&ca testante. Conuertome adiua porte secu¬
mansisse uirginẽ confitemur. Cenitalianamq: fem in ea
ꝓ eoqđ claustra partur aperiunt portedicuntur. Sicut ait
iob quia nonclusit portas uentris qui portauit me . Dñrenĩ¬
nr̃ i hr̃ xp̃r mirabilit̃ & potentialit̃ natur tã quã sponsus ꝓces¬
sit d&halamo suo idẽ & uirginis utero. postcuius ortum
nullũ cũmaria canuenisse nullũ ex ẽĩ utero genitũ &ecitisse :
iaar & t tub& hlem domus eufratha paruolus es inmilibiuda. &temih
eegredi&ur quis it dominator isrł. E gressus eius a dieb: a& nitatis
Propter hoc dabit eos usq ad tempus in quo parturiens pari& sitq
Postquã locũ originis eius p̃dixit deinde regnum eius futurum in
uitatis xp̃i. &abacuc ꝓph&ca sic ait : Dr̃ abafrico ueni&. b&hlẽ

Expanded text:
Sion lapidem pretiosum, electum, angularem, et qui crediderit in eum non confundetur . Hunc enim vidit Daniel abscissum fuisse credimus ante partum, virginem permansisse post partum, Ezechiele propheta testante: Converti me ad viam portae sanctginem permansisse confitetur. Genitalia namque feminea, pro eo quod claustra partus aperiunt, portae dicuntur, sicut ait Job: Quia non clausit portas ventris, qui portavit me . Domi Christus mirabiliter et potentialiter natus, tanquam sponsus processit de thalamo suo , id est, ex Virginis utero, post cujus ortum nullum cum Maria convenisse, nullum ex ejus utero genitum exstitisse pes in millibus Juda? ex te mihi egredietur qui sit dominator in Israel, et egressus ejus a diebus aeternitatis. Propter hoc dabit eos usque ad tempus in quo parturiens pariet . 2. Sicque postquam locum originis ejus praedixit, deinde regnum ejus futurum in vitatis Christi et Habacuc propheta sic ait: Deus ab Africo veniet. Bethlehem
Abbreviated transcription (Latin):
& filius : quomodogenitur sit a patre. Siquidem &ggnendi
fili quaeritur ratio : eo qđ filius non nisi & duob nas catur u
habeat in quam sibi huufmodi goneris hortum conditio ca¬
duca mortalium xp̃p enĩ & patre ita emicuit : ut splendor
alumine : ut uerbum abore ut sapientia & corde:¬
ostdeclanatum xp̃i diuine n atiutatis misterium: de inde: quia
idem & dr̃ & dñs est exemplis scãrum scripturarũ adibitis de¬
monstremus. Six p̃r dr̃ non est : cuidicitur in psalmis. Sedestua¬
&odisti iniquitatem ꝓpterea uncxitte dr̃ dc̃ tuus oleo lecitiȩ
p̃consortib:tius. Quis est igitur iste dr̃ unctus adeo responde
ne monstratur : cum ds̃ unctus insinuatur. dumenĩ audis dr̃
p̃hendo dexteram. Vt subiciam ante faciem eius gentes. & dor¬
sa regum uertam & aperiam ante eum ianuas : & porte non
claudentur. Ego ante ibo & gloriosor terre humiliabo por¬
tas aereas conteram & uectes ferreos confringam. E da botibi

Expanded text:
et Filium, quomodo sit genitus a Patre. Siquidem et gignendi et Filium, quomodo sit genitus a Patre. Siquidem et gignendi Filii quaeritur ratio, eo quod Filius non nisi ex duobus nascatur; habeat, inquam, sibi hujusmodi generis ortum conditio caduca mortalium; Christus enim ex Patre ita emicuit, ut splendor a lumine, ut verbum ab ore, ut sapientia ex cordeost declaratum Christi divinae nativitatis mysterium, deinde, quia idem Deus et Dominus est, exemplis sanctarum Scripturarum 7 adhibitis demonstremus. Si Christus Deus non est, cui dicitur in Psalmis: Sedes tuainiquitatem, propterea unxit te, Deus, Deus tuus oleo laetitiae, prae consortibus tuis ? 2. Quis est igitur iste Deus unctus a Deo? Respondeane monstratur, cum Deus unctus insinuatur. Dum enim audis Deum prehendi dexteram, ut subjiciam ante faciem ejus gentes, et dorsclaudentur. Ego ante te ibo, et gloriosos terrae humiliabo, portas aereas conteram, et vectes ferreos confringam, et dabo tibi
Abbreviated transcription (Latin):
nantium obseditine. Canũ aũt nom̃ in eos ẽ. & quã ꝑ
÷ ꝓph&am alterũ constitutum. Inesaia enĩ scriptum ẽ . Om̃r
Hilarius pastorem ad ludere gregem nosse in sidiantes serar
ꝑ sequi aduero isti caecicaner pastorẽ suũ non uidenter
officium non intellegentes. latratus suos aferis ad gregem
Afurib: addnm ÷ & orserunt. Vnde & aliur ꝓph&a dehis
itadicit pacti r̃ mihi insagittã reci procum: Et guia
tricinta arqeateis ad preciatus uerruudatus eet:
Ser zachariam Ita ipse p̃nunciauit. Sibonum ẽ in quid m
dñr adme. Proice illud ad statuariũ dequoꝵ p̃ciũ qđ ad p̃cia¬
motus petuniã reportauit. & ꝓiecit intẽplũ. & habiit. & la¬
queo sesuspendit. Vtimpler&ur qđ dixerat esaias Testis falsus
ñ erit in punitus ꝓ eo qđ uendidit argento iustũ quã pecuniam
benedñr mercedẽ suã dixit . multa enĩ opera apud eos fecerat
Reddens uitã mortuir : Hucẽ caecir auditũ surdis. cressũ clodis

Expanded text:
. Canum autem nomen in eos est etiam per prophetam alterum constitutum. In Isaia enim scriptum est: Omnes t noster Hilarius, Pastori alludere, gregem nosse, insidiantes feras persequi. At vero isti caeci canes, pastorem suum non videntes, officium non intelligentes, latratus suos a feris ad gregem, a furibus ad Dominum retorserunt. Unde et alius propheta de his ita dicit: Facti sunt mihi in sagittam reciprocam. CAPUtriginta argentis appretiatus, et venundatus est, per Zachariam ita ipse praenuntiavit: Si bonum est, inquit, in Dominus ad me: Projice illos ad statuarium, decorum pretium, quo appretiamotus pecuniam reportavit, et projecit in templo, et abiens laqueo se suspendit . Ut impleretur, quod dixerat Isaias: Testis falsus non erit impunitus, pro eo quod vendidit argento Justum . 3. Quam pecuniam bene Dominus mercedem suam dixit; multa enim opera apud eos fecerat, reddens vitam mortuis, lucem caecis, surdis auditum, gressum claudis;
Abbreviated transcription (Latin):
bat̃panes meos ampli auit aduersũme subplantationem
Etiterũ. Tuueno homo unianimis duxim̃s & natus m̃r : qui simul
mecũ dulcer capiebas cibor. Deipso autem iuda ꝓditore. hie¬
remias prescius. ita antep̃ dexit. ꝓeccatũ iuda seriptum ẽ
stilo ferreo inungue adamantino : quod siue adiudã siue
adiudeor non in congruae conuenit. qui sic pecca uerunt
inxm ut nonsit peo catũ eoꝵ a tram̃to conscriptũ qđ deleri
forsitan potest. ged stilo serreo inungue adamantino &ara¬
gemetipsuortra didit:

Expanded text:
bat panes meos, mangnificavit super me subplantacionemux meus, et notus meus, qui simul mecum dulces capiebas cibos . 2. De ipso autem Juda proditore Jeremias praescius ita ante praedixit: Peccatum Juda scriptum est stylo ferreo in ungue adamantino , quod sive ad Judam, sive ad Judaeos non incongrue convenit, qui sic peccaverunt in Christum, ut non sit peccatum eorum atramento conscriptum, quod deleri forsitan potest, sed stylo ferreo in ungue adamantino exarasemetipsum tradidit
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ nedere linquas nos. dũ enĩ dicit tibi peccauimus & priit iu¬
daedrũ ꝑsonã qui indm̃ pec cauer̃ quando uenientẽ eũ in forma homi¬
nis crucifixerunt. Obtulitenĩ se aspestib: hominũ tã quã uagum
hominẽ inquilinũ. Illiaũt putantes hoctantũ eẽ qđ uidebatur
Tenera quoq: & uirtuter curationũ tanto ante p̃scriptas̃ ꝑesaiã
esaias
aperientur oculicaecorũ & aures surdorũ audient : Tunc sali& clo¬
dos quasi ceruus & plana erit lingua mutoꝵ &iterũ Sp̃r dñi suꝑ¬

Expanded text:
ne derelinquas nos . 9. Dum enim dicit, tibi peccavimus, exprimit Judaeorum personam, 32 qui in Deum peccaverunt, quando venientem eum in forma hominis crucifixerunt; obtulit enim se aspectibus hominum, tanquam vagum hominem, et inquilinum; illi autem putantes hoc tantum esse quod videbatur, ecit. 1. Genera quoque et virtutes curationum tanto ante praescripta sunt per Isaiam aperientur oculi caecorum, et aures surdorum audient. Tunc saliet claudus sicut cervus, et plana erit lingua mutorum . Ibi au
Abbreviated transcription (Latin):
In qualestione non solũ quia abectus apparuit xp̃. sed &iam ibi¬
& eius generatio caelestir& primitur . In firmitas quoq suscepte
carnis eiur manifestatur. Cantumeliaequoq: passionis eĩ crux mors
sepultura ibi monstratur & qđ in nocens dã pnatur & tacens ibi
panditur. Dr̃ enĩ suscipiens in carne pauperir formã se humiliare dig¬
natus ẽ nisiquȩ causa ut salos ꝑditos redder&ur & iamusq: ad mortẽ
ohoediens fastus ẽ qđ alibi idem esaiar p̃fatus ẽ. Nonclamauit

Expanded text:
In qua lectione non solum, quia abjectus apparuit Christus, sed etiam ibi ejus generatio coelestis exprimitur, infirmitas quoque susceptae carnis ejus manifestatur, contumelia quoque passionis ejus, crux, mors, sepultura ibi monstratur, et quod innocens damnatur, et tacens ibi patitur. 7. Deus enim suscipiens in carne pauperis formam se humiliare dignatus est, nostrique causa, ut salus perditis redderetur, etiam usque ad mortem obediens factus est, quod alibi idem Isaias praefatus est: Non cl