comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potestates cruenta impietate indi popłin
seuiebant: cũ ad maximã ꝑtin̾e głam suã
ducent. si de t̾ris nom̃ xp̃ianũ auferrent:
nescientes eccl̃iã dĩ ꝑ furorẽ sue crudelita¬
tis augeri: qm̃ insuppliciis & mortibꝰ bea¬
toꝵs martyrũ qͥ putabant᷑ minui num̾o:
multiplicabant᷑ exẽplo. Deniq tm̃ fidei

Expanded text:
impietate in Dei populum saeviebant, cum ad maximam pertinere gloriam suam ducerent, si de terris nomen Christianum auferrent; nescientes Ecclesiam Dei per furorem suae crudelitatis augeri: quoniam in suppliciis et mortibus beatorum martyrum, qui putabantur minui numero, multiplicabantur exemplo. De
Abbreviated transcription (Latin):
in omĩbꝰ locis adorari. Parat fraudes. fin¬
git ꝯfessioẽs: erũpit incedes. Et ut reliqͥis
eoꝵ qͦs adhuc fallit utat᷑. inuidia uritur
inuideis⁊ simulatione insidiat᷑ inheticis
seincia accendit᷑ in paganis.¶lidet enin

Expanded text:
in locis omnibus adorari. Parat fraudes, finin locis omnibus adorari. Parat fraudes, fingit consensiones, erumpit in caedes, et ut reliquiis eorum quos adhuc fallit utatur, invidia uritur in Judaeis, simulatione insidiatur in haereticis, saevitia accenditur in paganis. Videt eni
Abbreviated transcription (Latin):
educi. & ad cognaitionẽ u̾i luminis c̾nimꝰ ad¬
uocari. diuine ꝓculdubio gr̃e splendor oꝑat᷑.
& qͥcqͥd incordibꝰ tenebrosis noue lucis appa¬
ret. de eiꝰdẽ stelle radiis micat: ut m̃tes qͣs
suo fulgore contigerit & miracło moueat:
& ad d̾m ad orandũ p̾eundo ꝑducat. Si aut̃
sollicito intellectu uelimꝰ aspice̾. qͦmͦ etiã tri¬
plex illa spẽs munerũ ab om̃ib qui ad xp̃m
gressus ficdi ueniunt offerat᷑. ñ ne incordib
recte credentiũ eadẽ cebrat᷑ oblatio: Aurũ
gem uniui̾sitatis agnoᷤcit. Mirrã offert: qui
unigenitũ d̃i credit uerã sͥ hoĩs unisse nat᷑a.
Et qͦdam eũ thure uen̾at᷑: qͥ innullo ipsũ pa¬
dilectissimi prudent̾ inspectis ĩuenimꝰ etiã
herodis ñ de eẽ ꝑsonã: cuiꝰ ip̃e diabolꝰ sic̃ tc̃
fuit occultꝰ incentor⁊ ita nc̃ qͦq ĩdefessus
& cotidiana potestatis sue destructione tor¬
quet᷑: dolens uͥq se deseriꝰ & uerũ regem

Expanded text:
gnitionem veri luminis cernimus advocari, divinae procul dubio gratiae splendor operatur; et quidquid in cordibus tenebrosis novae lucis apparet, de ejusdem stellae radiis micat: ut mentes quas suo fulgore contigerit, et miraculo moveat, et ad Deum adorandum praeeundo perducat. Si autem sollicito intellectu velimus aspicere, quomodo etiam triplex illa species munerum ab omnibus qui ad Christum gressu fidei veniunt offeratur, nonne in cordibus recte credentium eadem celebratur oblatio? Aurum tum regem universitatis agnoscit; myrrham offert, qui Unigenitum Dei credit veram sibi hominis uniisse naturam; et quodam eum thure veneratur, qui in nullo ipsum padilectissimi, prudenter inspectis, invenimus etiam Herodis non deesse personam, cujus ipse diabolus, sicut tunc fuit occultus incentor, ita nunc quoque indefessus m gentium, et quotidiana potestatis suae destructione torquetur, dolens ubique se deseri, et verum Regem
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis q̃ tẽ ẽ. reuelata tͣnsierit: nichilq: ad
nos nͥ rei geste fama ꝑuen̾it. ꝙͣ fides sus¬
ciꝑet & memoria celebͣret: cũ młtiplicato
gͦ narratio euangłice lectioĩs illo ᷤ ꝓprie
recenseat dies. inqͥbꝰ tres uiri qͦs nec pro¬
phica p̾dicat̾o docuerat. nec testificatio
legis instrux̾at. ad cognoscendũ dm̃. are¬
motissima orientis parte uenerunt: hoc
idem tam̃ & manifestiꝰ nc̃ & copiosiꝰ fieri
inoĩum uocatoꝵ illuminatiõe ꝑspicimꝰ. qm̃¬

Expanded text:
is, quae tunc est revelata, transierit, nihilque ad nos nisi rei gestae fama pervenerit, quam fides susciperet, et memoria celebraret; cum multiplicato ergo narratio evangelicae lectionis illos proprie recenseat dies in quibus tres viri, quos nec prophetica praedicatio docuerat, nec testificatio legis instruxerat, ad cognoscendum Deum a remotissima Orientis parte venerunt; hoc idem tamen et manifestius nunc et copiosius fieri in omnium vocatorum illuminatione perspicimus, q
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ pͥmũ gentibꝰ saluator mundi xp̃e
apparuit. sacͦ nob̾ honore uenerandꝰ ẽ: et
illa hodie cordibꝰ nrĩs concipienda sunt
gaudia. qͦ intͥũ magors fuere pectoribꝰ ⁊ qñ
regẽ celi & t̾re signo educto noui sidis inci¬
tati. quẽ credicdant ꝓmissũ adorau̾e cons

Expanded text:
 primum gentibus Salvator mundi Christus apparuit, sacro nobis honore venerandus est; et illa hodie cordibus nostris concipienda sunt gaudia, quae in trium magorum fuere pectoribus, quando Regem coeli et terrae signo et ductu novi sideris incitati, quem crediderant promissum, adoravere con
Abbreviated transcription (Latin):
atur. Habet gͥ dilectissimi pax nr̃a ꝑi¬
cula sua. & fidã frustͣ de ficłi lib̾tate se¬
curi sunt: qͥ uicioꝵ desidiis ñ resistunt.
Cor hominũ de oꝑmostendit᷑ qͣlitate: &
formas m̃tiũ spẽs detegit actionũ. Nã
re: factis aut̃ negant. Tere enĩ reatꝰ nega¬
cionis incurrit᷑: qͣndo bonũ qđ insono
uocis audit᷑. in conscientia ñ habet᷑. fra

Expanded text:
. Habet igitur, dilectissimi, pax nostra pericula sua; et frustra de fidei libertate securi sunt qui vitiorum desideriis non resistunt. COR HOMINUM de operum ostenditur qualitate, et formas mentium species detegit actionum. Nam re, factis autem negant . Vere enim reatus negationis incurritur, quando bonum quod in sono vocis auditur, in conscien
Abbreviated transcription (Latin):
mascłos quam feminas fouent. Erudi-¬
cio gͦ ista communis rationabił scientie
ad omnẽ ꝓpemodũ ꝑuenit sensum: om̃s
instruit om̃s fouet. Siqͥs in ea iurił aĩ
fuerit. ⁊ uoluerit celestia querere & diui¬
na sectari. ueluti medicatꝰ ⁊ fotꝰ: ꝑ huiꝰ
cemodi eruditiones. addiuinoꝵ intelli¬
gentiã paratior ueniͨt. E. enĩ una uelut
passer. que celsiora docet. & rationabił
doctrine pennis in altum uolare ꝓuo¬
cunda. morał ẽ. & mores componit: u̾e
seruare. Et sephora que passer int̾p̃tatur
legi que spũalis ẽ. posse conferri: phua
uero que rubens uł uerecunda ẽ. indicare
euangłia que xp̃i sanguine rubent. & ꝑ
uniu̾sum mundum passionis eiꝰ rutilãt¬
cruore. Ab his gͦ anime que nascuntur
in eccł̃ia uelut obstetricibꝰ medicant᷑: qr.
nis medicamina conferunt᷑. Temptat
tam̃ ꝑħ pharao necare eccłie mascłos: cũ
sensus ⁊ ꝑuersa dogmata suggerit. s stat
immobile fundamentum łi. Timent enĩ

Expanded text:
am feminas fovent. Eruditio ergo communis est rationabilis scientia, et ad omnem pene pervenit sensum, omnes instruit et fovet. Si quis in ea virilis animi fuerit, qui velit coelestia quaerere, divina sectari, velut medicatus et fortis, per has eruditiones ad divirorum intelligentiam paratior veniret. Est enim una, velut passer, quae celsiora docet, et rationabilis doctrinae pennis in altum provocunda, moralis est, mores componit, verecservare, et Sephora, quae passer interpretatur, legi, quae spiritualis est, convenire: Phua vero, quae rubens vel verecunda, indicare Evangelia, quae Christi sanguine rubent, et per universum mundum passionis cruore rutilant. Ab his ergo animae quae nascuntur in Ecclesia, velut obstetricibus medicantur, quia de nis medicamina conferuntur. Tentat tamen Pharao per has necare masculos, cum reses et prava dogmata suggerit. Sed stat immobile fundamentum Dei. Timent enim
Abbreviated transcription (Latin):
tem rationabilis sensus. et intellestualis
celestia capere. qͥ potest intellig̾e d̾m. &¬
que sursum sunt querere. Hunc odit pha¬
rao rex ⁊ princeps egypti: hunc necari
carnis sunt iuuere. Et que ad mat̾iam
ꝑtinent corporalẽ. ħ ñ solum uiu̾e sed
.a. augeri ⁊ excoli cupit. Wlt enim ut om̃s
carnalia sapiant temporalia desid̾ sut:
det ad celum ocłos suos. nemo requirat
unde huc uen̾it: nemo patͥam parady¬
Nsi recordetur. Cum gͦ uicdis homines in
uoluptatibꝰ & deliciis uitam ducere. luxu¬
nib. ⁊ impudiciciis oꝑam dare. in istis
iudeas unum ex mille ad dm conuerti.
ocłos sursum erigere. que ꝑpetua ⁊ et̾na¬
istum quasi masculũ quasi uirũ cupit ne¬
eum machinis pugnat. Odit tales: uiu̾e
eos inegypto ñ sinit. Inde gͦ ẽ. qđ in hoc

Expanded text:
tem rationabilis est sensus, et intellectualis coelestia capere, Deum intelligere, quae sursum sunt quaerere. Hunc odit princeps Aegypti et necari carnis sunt, vivere, et quae ad materiam pertinent corporalem, hae non solum vivere, sed augeri et excoli: vult enim ut omnes carnalia sapiant, temporalia et quae vet ad coelum oculos; nemo requirat unde huc venerit; nemo patriam paradisum recordetur. Cum ergo videris homines in voluptatibus vitam ducere, luxuet impudicitiis operam dare, scito de mille ad Deum converti, oculos sursum erigere, aeternaistum quasi masculum necari cupit e machinis oppugnat; odit tales, vivere in Aegypto non sinit. Inde est quod in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ: nequitiã diaboli inimici & accusa¬
toris nr̃i effugiemꝰ. Sic enim & alibi ꝓpħa
dicit. Dic tu pͥor iniquitates tuas: ut
uistificeris. Nonne euident̾ myst̾ium
dequo tractamꝰ ostendit. cum dicit dic
tu prior. ut ostendat quia p̃uenire illũ
debeas qui paratus ẽ. ad accusandum. Tu
gͦ inquit dic prior ne ille te p̃ueniat:
qui si pͥor dixeris ⁊ satͥficium penitencie
obtuleris. & tradid̃is carnem tuam inin¬
teritum. ut sp̃s saluiis fiat in die dñz
dicetur & tibi quia recepisti mala inuita tua

Expanded text:
accusatoris effugimus: sic enim et alibi propheta dicit: Dic tu, inquit, iniquitates tuas prior, ut justificeris . Nonne evidenter mysterium quod tractamus ostendit, cum dicit: Dic tu prior? Ut ostendat tibi quia praevenire illum debeas, qui paratus est ad accusandum. Tu ergo, inquit, dic prior; ne te ille praeveniat. Quia si prior dixeris, et sacrificium poenitentiae obtuleris, et tradideris carnem tuam in interitum, ut spiritus salvus fiat in diem Domini , dicetur et tibi, quia recepisti in vita tua
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. int̾p̃tatũ nob̃cum ds. Quẽ si intanta
ꝓpͥetate sacͥ nõis ñ uidebas⁊ indauitica
saltim uoce didicisses: ne contra testifica
filium dauid denegares. quẽ dauid do¬
ꝑ ineffabilem grãm cłi ȩccłia fideliũ gen¬
tium consetuta ẽ. qđ carnalitm iudeoꝵ
sy nagoga ñ meruit: dicente dauid. no¬
tum fecit dñs salutare suum. incons¬
pectu gentiũ reuelauit iusticiã suam:
⁊ ysaia similit̾ p̃dicante popłs qui se¬
debat intenebris uidit lucem magnã.
nouerunt inuocabunt te. & popłz
qui te nesciunt ad te confugient: ex ultemꝰ
indie salutis nr̃e: & ꝑ nouũ testam̃tũ inꝯ
sortium eiꝰ assumpti. cui drͣ a patre filius¬

Expanded text:
est interpretatum, Nobiscum Deus . Quem si in tanta est interpretatum, Nobiscum Deus . Quem si in tanta proprietate sacri nominis non videbas, in Davidica saltem voce didicisses, ne contra testificatristum David filium denegares, quem David Do ineffabilem gratiam Dei Ecclesia fidelium gentium consecuta est, quod carnalium Judaeorum Synagoga non meruit, dicente David: Notum fecit Dominus salutare suum, in conspectu gentium revelavit justitiam suam ; et Isaia similiter praedicante: Populus qui sedebat in tenebris vidit lucem magnam; nouerunt inuocabunt te et populi qui te nesciunt ad te coin die salutis nostrae, et per novum Testamentum in consortium ejus assumpti, cui dicitur a Patre per p
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ dauid inspl̃i uocat eum dñm dicens:
dixit dñs dño meo secle adextͥs meis:
Int̾clusistis uob̃ iudei intelligentie uiã :¬
& dum solam naturam carnis aspicitis:
tota uos u̾itatis luce pͥuatis. Expectan
sa sigmenta dauid filium desola styr¬
pe corporea. dum spem uram̃ ĩ hoĩe
tm̃ constitiustis dłm di filium reppulistis.
głice p̃dicatioĩs instriumur. legentes lib̾
generatioĩs iħu xp̃i filii dauid. S iõ a
ur̃a impietate disc̾nim᷑: quia quẽ ex pro¬
genie dauid hoĩem nouimꝰ natum ⁊ eũ¬
dem scdm qđ u̾bum caro factũ ẽ: d̃m do
patͥ credimꝰ coȩt̾nũ. Unde si teneres õ ssrł
tui nominis dignitatem. & ꝓpħicaᷤᷤ de-¬
nuntiationes ñ obtecato corde ꝑtͣreres ÷
ysaias tͥ euangłicã pancłet u̾itatẽ: ⁊ ñ
surdus audires diuina inspiratione di¬
centẽ. Ecce uirgo inut̾o accipiet & pariet¬
filiũ. & uocabit᷑ nom̃ eiꝰ emmanuel: qł

Expanded text:
ergo David in spiritu vocat eum Dominum, dicens: ergo David in spiritu vocat eum Dominum, dicens: Dixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis ? Interclusistis vobis, o Judaei, intelligentiae viam, et dum solam naturam carnis aspicitis, tota vos veritatis luce privastis. Exspectantsa figmenta, David filium de sola stirpe corporea, dum spem vestram in homine tantum constituistis, Deum Dei Filium repulistis: gelicae praedicationis instruimur, legentes: Liber generationis Jesu Christi, filii David . Sed ideo a vestra impietate discernimur, quia quem ex progenie David hominem novimus natum, eumdem, secundum quod Verbum caro factum est , Deum Deo Patri credimus coaeternum. Unde si teneres, o Israel, tui nominis dignitatem, et propheticas denuntiationes non obcaecato corde percurreres, Isaias tibi evangelicam panderet veritatem, et non surdus audires divina inspiratione dicentem: Ecce Virgo 105 accipiet ivocabunt nomen ejus Emmanuel, quod
Abbreviated transcription (Latin):
iestatis euecta sit. ut in nomine ihu om̃e
genu flectatur. celestium t̾restrium & in¬
fernoꝵ. & om̃is lingua confiteat᷑ qr iħs
xp̃c in gła ẽ. di patͥs: indesinent̾ tam̃ ip¬
sum partũ salutifere uirginis adoramꝰ:
& illam u̾bi & carnis indissolubilẽ copu¬
lam ñ minꝰ suscipimꝰ inp̃sepi iacentẽ. ꝙͣ in
throno pat̾ne altitudinis consedentem.
Immutabił enĩ deitas qͣnuis intͣsemetip¬
sam & claritatẽ suam. & potenciã ꝯtiuni̾et:
ñ tam̃ ideo ñ erat conserta nascenti. qr
humano aspectui ñ patebat ÷ ut ꝑ u̾i
hominis inusitata pͥmordia ille agnos¬
ceret᷑ genitꝰ: qͥ regis dauid. & dñs eẽt. ⁊¬
& filiꝰ. Ipse enĩ ꝓpħico spũ cantat. Dix¬
stimonio sic̃ eu̾głm refert: ꝯfutata est
impietas iudeoꝵ. Nam cũ ih̾u int̾rogan¬
te uideos. cuiꝰ filium dicerent xp̃m.
respondissent dauid: confestim dñs ce¬
citatem illoꝵ arguens ait. Quomͦ dd̾

Expanded text:
jestatis evecta sit, ut in nomine Jesu omne jestatis evecta sit, ut in nomine Jesu omne genu flectatur coelestium, terrestrium, et infernorum, et omnis lingua confiteatur, ia 104 est Dei Patris , indesinenter tamen ipsum partum salutiferae Virginis adoramus, et illam Verbi et carnis indissolubilem copulam non minus suspicimus in praesepe jacentem, quam in throno paternae altitudinis considentem. Immutabilis enim Deitas, quamvis intra semetipsam et claritatem suam et potentiam contineret, non ideo tamen non erat inserta nascenti, quia humano aspectui non patebat: ut per veri hominis inusitata primordia ille agnosceretur genitus, qui regis David et Dominus esset et filius. Ipse enim prophetico spiritu cantat, dicstimonio, sicut Evangelium refert, confutata est impietas Judaeorum. Nam cum Jesu interrogante Judaeos, cujus filium dicerent Christum? respondissent, David, confestim Dominus caecitatem illorum arguens ait: Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
tionis summitati exultacio innum̃abi¬
lium uingit᷑ angłoꝵ: ut excellentius
fieret testimoniũ: cui militie celestis
multitudo ꝯcineret. inhonorẽ cłi una
benedictione dicentiũ. gła in excelsis d̾o:
& int̾ra pax hominibꝰ bone uoluntatis.
Dei gͦ gła ẽ: ex matre uirgine xp̃i nas¬
centis infantia. Et reparatio humani ge¬
neris merito in laudem sui refertur auc¬
toris: quia & ipse beate marie missus a
deo gabriel angłs dix̾at. Sp̃s sc̃s suꝑ¬
ueniet inte: & uirtus altissimi obumbra¬
cabitur filiꝰ d̃i. Int̾ra autẽ illa pax con¬
ditur: que homines efficit bone uolun¬
tatis. Quo enun spũ de intemerate ma¬
tris uiscer ibꝰ nascitur xp̃c. hoc de
pax ẽ. ad̃i uoluntate ñ diuidi: & his
solis que d̃s diligit delectari. Natalẽ gͥ
ex om̃ibꝰ p̃t̾itoꝵ tẽpors diebꝰ electꝰ ẽ: licet
dispensatio actionũ corporaliũ. sic̃ et̾no
ꝯsilio fuerat p̃ordinata transierit. totaq
redẽptoris humilitas inglam pat̾ne ma¬

Expanded text:
tionis summitati exsultatio innumerabilium jungitur angelorum ut excellentius fieret testimonium, cui militiae coelestis multitudo concineret in honorem Dei una benedictione dicentium: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Dei ergo gloria est ex matre Virgine Christi nascentis infantia, et reparatio humani generis merito in laudem sui refertur auctoris: quia et ipse beatae Mariae missus a Deo Gabriel angelus dixerat: Spiritus s virtus Altissimi obumbracabitur Filius Dei . In terra autem illa pax conceditur, quae homines efficit bonae voluntatis. Quo enim Spiritu de intemeratae matris visceribus nascitur Christus, hoc de pax est, a Dei voluntate non dividi, et in his solis quae Deus diligit delectari. CAP. II. Naex omnibus praeteritorum temporum diebus electus est, licet dispensatio actionum corporalium, sicut aeterno consilio fuerat praeordinata, transierit, totaque Redemptoris humilitas in gloriam paternae ma
Abbreviated transcription (Latin):
accepistis spm seruitutis it̾ũ intimore:
s accepistis spm̃ adoptioĩs filiors. inqͦ cla¬
mamꝰ abba pat̾. Dignum ẽ. enĩ atꝙ: ꝯue¬
niens. ut testantis patͥs uoluntas adopti¬
rp̃i conparticipes: qͥ sunt fut᷑i future głe
coheredes. Honoretur mninfantia sua dñs:
nec ad ditatis referantur iniuriã. ex ordia
& incrementa corporea. Qm̃ nat᷑e incom¬
mutabili nec addit aliqͥd nat᷑a nr̃a. nec
minuit. S qͥ insimilitudinẽ carnis pecca¬
ti dignatꝰ ẽ. hominibꝰ eẽ. conformis : inu¬
nitate deitatis patͥ ꝑmanet equał: cum
quo & cum sp̃ũ scõ uiuit & regnat in scła

Expanded text:
um in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater . Dignum est enim atque conveniens, ut testantis Patris voluntas ab adoptiChristi comparticipes, qui sunt futuri gloriae cohaeredes . Honoretur in infantia sua Dominus, nec ad Deitatis referantur injuriam exordia et incrementa corporea: quoniam naturae incommutabili nec addidit aliquid nostra natura, nec minuit; sed qui in similitudine carnis peccati dignatus est hominibus esse conformis, in unitate Deitatis Patri permanet aequalis; eum quo et Spiritu sancto vivit et regnat in sa
Abbreviated transcription (Latin):
xcedit qͥdem dilectissimi multũꝙ
suꝑeminet humani eloqͥi faculta.¬
tem: diuini oꝑis magnitudo. Et inde
oritur difficultas fandi: uñ adẽ. ratio ñ
tacendi. Quia in ih̾u xp̃o filio cłi ñ solũ
ad diuinã eẽntiam: s etiam adhumanã
nerationẽ eiꝰ quis enarrabit: Utrãq: enĩ
substanciã in unam ꝑuenisse ꝑsonam.
nͥ fides credat: sermo ñ explicat. Et ideo
sufficit copia laudatoris. Gaudeamꝰ gͥ
qd ad loquendũ tante miscdie sacram̃tũ
inpares sumus. Et cum salutis nr̃e alti¬
tudinẽ ꝓmere ñ ualemꝰ : sentiamꝰ nob̃ bo¬
num eẽ. qđ uncim᷑. Nemo enĩ ad cog¬
nitionẽ ueritatis magis ꝓpinquat: ꝙͣ
qui intelligit in reb cliuinis. etiã si mul¬
tum ꝓficiat semꝑ sͥ suꝑ ẽẽ qdđ querat.
Nam qui se ad id quo tendit ꝑuenisse
p̾sumit: ñ quesita repꝑit: s minquisiti¬
one defecit. Ne autẽ infirmitatis nr̃e
ꝑturbem᷑ angustiis: euangłice nos &¬
ꝓphice adiuiant uoces. Quibꝰ ita ac¬

Expanded text:
it, dilectissimi, multumque supereminet humani eloquii facultatem divini operis magnitudo, et inde oritur difficultas fandi, unde adest ratio non tacendi: quia in Jesu Christo Filio Dei non solum ad divinam essentiam, sed etiam ad humanamnerationem ejus quis enarrabit? Utramque enim substantiam in unam convenisse personam nisi fides credat, sermo non explicat: et ideo nquam sufficit copia laudatoris. Gaudeamus igitur, quod ad eloquendum tantae misericordiae sacramentum impares sumus; et cum salutis nostrae altitudinem promere non valemus, sentiamus nobis bonum esse quod vincimur. Nemo enim ad cognitionem veritatis magis propinquat, quam qui intelligit in rebus divinis, etiamsi multum proficiat, semper sibi superesse quod quaerat. Nam qui sed ad id in quod tendit pervenisse praesumit, non quaesita reperit, sed in inquisitione defecit. Ne autem infirmitatis nostrae perturbemur angustiis, evangelicae 103 icae adjuvant voces, quibus ita ac
Abbreviated transcription (Latin):
tione uiꝑea simplices qͦsq decipiunt : ne¬
gantes in xp̃o utramq uerã eẽ. nat᷑am.
dum aut ditatem hoĩe aut hõiem ditate
dispoliant: cũ uniꝰ temporis gemino do¬
cum̃to. utͣq falsitas sit ꝑempta: qi & ꝑfa¬
mem corporis ꝑfecta humanitas: & ꝑfa
mulantes angłos demonstta ẽ. manifesta

Expanded text:
tione viperea, simplices quosque decipiunt, netione viperea, simplices quosque decipiunt, negantes in Christo utramque veram esse naturam, dum aut Deitatem homine, aut hominem Deitate dispoliant, cum unius temporis gemino documento utraque falsitas sit perempta: quia et per famem corporis perfecta humanitas, et per famulantes 151 angelos demonstrata est perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
negligentiꝰ euagantes: qͣs ꝑ ꝓcliuia uo¬
luptatum. & ꝑ deuexa luxͣie indiu̾soria
mortis indicat. Inflãmat itaq iras ⁊ nu-¬
trit odia: mouet cupiditates: irridet ꝯti¬
euangłica patefecit hystoria. cũ saluator
nr̃ pꝰ qͣdraginta dierũ noctiũq: ieiuniũ.
infirmitatis nr̃e in se recepiss esuriẽ ⁊ ga¬
uisus diabolus signũ se in eo passibił atq
mortał inuenisse nature. ut exploraret po¬
tenciam quam timebat: si filiꝰ ͦ  d̾i es.
dic ut lapides isti panes fiant. Pot̾at utiq
istud omĩps. & facile erat ut ad creatoris
creatura tͣnsiret: sic̃ cũ uoluit inconuiuio
nuptiali aꝙͣ mutauit inuinũ. S ħ magiᷤᷤ
salutiferis dispensatiõib congruebat:
Deniq: fugato diabolo. & om̃ib aitib cal¬
lidi dẽptatoris elisis: accesserunt ad dnm̃
angłi a ministrabant ei. Confundant᷑ filii
gͥ diaboli atq: discipłi qui repleti inspira¬

Expanded text:
negligentius evagantes, quas per procliva vonegligentius evagantes, quas per procliva voluptatum et per devexa luxuriae in diversoria mortis inducat. Inflammat itaque iras, nutrit odia, acuit cupiditates, irridet contievangelica patefecit historia, cum Salvator quadraginta dierum noctiumque jejunium, infirmitatis nostrae in se recepisset esuriem, gavisus diabolus signum se in eo passibilis atque mortalis invenisse naturae, ut exploraret potentiam, quam timebat: Si Filius Dei, inquit, es, dic ut lapides isti panes fiant . Poterat utique istud Omnipotens, et facile erat ut ad Creatoris creatura transiret; sicut, cum voluit, in convivio nuptiali aquam mutavit in vinum : sed hoc magis salutiferis dispositionibus congruebat, Denique fugato diabolo, et in omnibus artibus suis tentatore frustrato, accesserunt ad a Divinitas. Confundantur itaque filii diaboli atque discipuli, qui repleti inspira
Abbreviated transcription (Latin):
rii aliqͥd ad damꝰ augm̃ti. Parũ enĩ reli¬
giosꝰ alio tẽpore demonstrat᷑: qͥ inhis diebꝰ
ñ religiosior inuenitur. Unde oportune
aurib nr̃is lectio apłice predicationis in¬
sonuit dicens. Ecce nunc tempꝰ acceptum:
ecce nunc dies salutis. Qd enĩ acceptiꝰ hoc
ne ullus pateret locus tẽptatoris insidiiᷤ.
s mͦ tͥ maior cautio & sollicicior ẽ. assum̃da
prudentia. qͣndo idem hostis tiuis acͥore
seuit inuidia. Nc̃ enĩ in totomundo po¬
testas ei antiq: dñatioĩs aufert᷑. & innu¬
mera illi captiuitatis uasa rapiuntur.
Renuntiat᷑ atͦcissimo p̃doni apopłis oĩ¬
um nationum. oiũmq: linguaꝵ ⁊ & nul¬
lum iã genꝰ hoĩum reꝑit᷑. qđ ñ tyranni¬
cis legib reluctetur: dũ ꝑ om̃s fines t̾re
impiꝰ furor: & nouum querit lucrun.
qi ius ꝑdit antiquũ. Captat indefessuᷤ
& ꝑuigil. siquas reꝑiat oues a sacͥs gregibꝰ

Expanded text:
riis aliquid addamus augmentis. Parum enim reliriis aliquid addamus augmentis. Parum enim religiosus alio tempore demonstratur, qui in his diebus non religiosior invenitur. CAP. II. Unde opportune auribus nostris lectio apostolicae praedicationis insonuit, dicens: 149 Ecce nunc tempus acceptum, ecce nunc dies salutis . Quid enim acceptius hoc ne ullus pateret locus tentatoris insidiis; sed modo tibi major cautio et sollicitior est adhibenda prudentia, quando idem hostis tuus acriori saevit invidia. Nunc enim in toto mundo potestas ei antiquae dominationis aufertur, et innumera illi captivitatis vasa rapiuntur. Renuntiatur atrocissimo praedoni a populis omnium nationum, omniumque linguarum, et nullum jam genus hominum reperitur, quod non tyrannicis legibus reluctetur, dum per omnes fines terrarum impius furor, et novum quaerit lucrum, quia jus perdidit antiquum. Captat indefessus et pervigil, si quas reperiat oves a sacris gregibus
Abbreviated transcription (Latin):
ipse legitimi tẽporis recͦsũ ĩdicat ⁊ cohor¬
tacio tam̃ etiam nr̃i sermonis adhiben¬
da ẽ: que auxiliante dño nec inutilis
sit pigris : nec onerosa deuotis. Nam
cũ omnẽ obseruantiã nr̃am ratio istoꝵ
dierũ poscat augeri: nemo ẽ. ut ꝯfido
de uob̾ qͥ se ad opꝰ hors ñ gaudeat incita¬
ri. Natura enĩ nr̃a manente adhuc
mortalitate mutabit. etiã si ad sũma q̃q
uututũ studio ꝓuehat᷑. semꝑ tam̃ sicut
potest habere quo recidat. ita potest ha
nunꝗͣ p̃sumant se eẽ. ꝑfectoͤ. ne ab iti¬
neris ñ dũ finiti intencione cessantes.
ibi incidant deficiendi ꝑicłm: uͥ ꝓfici¬
endi deposuerint appetitum. Quia gͦ ne¬
mo nrm dilectissimi tã ꝑfectus & sc̃s est
ut ꝑfectior sanctiorq ẽẽ. ñ possit: om̃s si¬
mul sine differentia gͣduũ. sine discretioẽ
m̾itoꝵ. abhis inque ꝑuenimꝰ inea que ñ¬
dum app̃hendimꝰ. pia a uiditate cͣramꝰ :
& ad mensurã consuetudinis nr̃e necessa¬

Expanded text:
ipse legitimi temporis recursus indicat, cohortatio tamen etiam nostri sermonis adhibenda est, quae, auxiliante Domino, nec inutilis sit pigris, nec onerosa devotis. Nam cum omnem observantiam nostram ratio istorum dierum poscat augeri, nemo est ut confido de vobis, qui se ad opus bonum non gaudeat incitari. Natura enim nostra, manente adhuc mortalitate, mutabilis, etiamsi ad summa quaeque virtutum studia provehatur, semper tamen sicut potest habere quonumquam praesumant se esse perfectos, ne ab itineris nondum finiti intentione cessantes, ibi incidant deficiendi periculum, ubi proficiendi deposuerint appetitum. Quia ergo nemo nostrum, dilectissimi, tam perfectus et sanctus est, ut perfectior sanctiorque esse non possit, omnes simul sine differentia graduum, sine discretione meritorum, ab iis in quae pervenimus, in ea quae nondum apprehendimus, pia avidsa
Abbreviated transcription (Latin):
ant indilectionẽ: si inimicicie ꝯu̾tant᷑
inpacem: si tͣnqͥllitas extinguat iram :
simansuetudo remittat inuiriã: si deni¬
q dnõꝵs atq seruors tam ordinati moreᷤ¬
sint ut illors potestas mitior: & istoꝵs
sit disciplina deuotior. Hac gͥ obser¬
uantia dilectissimi obtinebit᷑ miscdia d̾i.
& oblito peccatoꝵ reatu. religiose uene¬
randũ pascha celebrabit᷑. Qđ & romani
orb̃ piissimi imꝑatores sc̃a antiquitus
minice passionis alticudinẽ sue potesta¬
tis inclinant: & constitucionũ suarum
se ueritate mollita multaꝵ culpaꝵ reoᷤ
p̃cipiunt relaxari: ut indieb qͥbꝰ mundꝰ
saluatur miseratione diuina. etiam
ipsoꝵ suꝑne bonitatis imitatͥx sit ennui¬
indulgentiã regiĩs incitentur exem¬
plis. Non enim fas ẽ. pͥuatas leges
austeriores ẽẽ. quam publicas. Remit¬
tantur culpe: uincla soluantur: dele¬
ant᷑ offense : ꝑeant ultiones: ut sacra

Expanded text:
ant in dilectionem, si inimicitiae convertantur ant in dilectionem, si inimicitiae convertantur in pacem, si tranquillitas exstinguat iram, si mansuetudo remittat injuriam, si denique dominorum atque servorum tam ordinati sint mores, ut et illorum potestas mitior, et istorum sit disciplina devotior. Hac igitur observantia, dilectissimi, obtinebitur misericordia Dei, et abolito peccatorum reatu, religiose venerandum Pascha celebrabitur. Quod et Romani orbis piissimi imperatores sancta dudum ctionis altitudinem suae potestatis inclinant, et constitutionum suarum severitate mollita, multarum culparum reos faciunt relaxari; ut in diebus, quibus mundus salvatur miseratione divina, etiam ipsorum supernae bonitatis imitatrix sit aemuindulgentiam regiis incitentur exemplis. Non enim privatas leges fas est austeriores esse quam publicas. Remittantur culpae, vincula solvantur, deleantur offensae, pereant ultiones: ut sacra
Abbreviated transcription (Latin):
deuotioẽ. & alacͥ fide suscipiamꝰ sollẽpne
ieiuniũ. ñ inst̾ili in edia quã plerumq
& ĩbetillitas corporis & a uaricie morb
indicit. s in larga beniuolentia celebͣndũ:
ut simus de illis deqͥb ipsa u̾itas dicit.
Beati qͥ esuriunt & sitiunt iusticiã: qm̃
ipsi sat᷑abunt᷑. Delicie gͥ nr̃e sint oꝑa pi¬
etatis: & ilł cibis qui nos ad et̾nitatẽ nu¬
triunt impleam᷑. Letem̃ in refectioibꝰ pau¬
ꝑum: qͦs impendia nr̃a satiauerint. Iocun¬
dem᷑ inuestitu eoꝵs: quoꝵ nuditatẽ indu¬
mentis necessar iis texerimꝰ. Sentiant
humanitatẽ nr̃am egͥtudineᷤ decũben¬
tium⁊ imbecillitates debiliũ: labores
qui ñ aliqͣm possit exequi beniuolentie
portionẽ. Nulli enĩ paruus ẽ. census.
cui magnꝰ ẽ. animꝰ: nec de rei familiaris
exercendaꝵs oportunitate iurtutũ. st̃ &
aliarũ in signia uirtutũ: q̃ nullo horre¬
dicetur ebrietas ⁊ & carnis ꝯcupiscentia
castitatis legibꝰ edometur: si odia tͣnse¬

Expanded text:
devotione et alacri fide suscipiamus solemne jejunium, non in sterili inedia, quam plerumque et imbecillitas corporis et avaritiae morbus indicit, sed in larga benevolentia celebrandum: ut scilicet simus de illis de quibus ipsa Veritas dicit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Deliciae igitur nostrae sint opera pietatis, et illis cibis qui nos ad aeternitatem nutriunt impleamur. Laetemur in refectionibus pauperum, quos impendia nostra satiaverint. Jucundemur in vestitu eorum quorum nuditatem indumentis necessariis texerimus. Sentiant humanitatem nostram aegritudines decumbentium, imbecillitates debilium, labores qui non aliquam possit exsequi benevolentiae portionem. NULLI enim parvus est census, cui magnus est animus; nec de rei familiaris exercendarum opportunitate virtutum, sunt et aliarum insignia coronarum, quae nullo horredicetur ebrietas, et carnalis concupiscentia 152 castitatis legibus edometur; si odia transe
Abbreviated transcription (Latin):
tum scĩ sp̃s donũ salubrit̾ & necessarie ꝯ¬
suetudo ẽ. ordinata ieiunii: ut siqͥd forte
it̾ ipsa festiuitatũ gaudia. negligens
libertas ⁊ licentia inordinata p̃sũpste.
hoc religiose abstinentie censura castiget:
que obhoc quoꝗ: studiosiꝰ exequenda ẽ.
ut illa in nob̾ que hac die eccłie diuinitꝰ
sunt collata ꝑmaneant. Templũ enim
uini fluminis irrigati. nulliᷤ debemꝰ con¬
cupiscentiis uinci: nullis uiciis possidĩ :
ut uututis habitacłm nulla sit contami
adiuuante dño om̃ibꝰ obtinere possibile
est: si ꝑieuinii p̃ificationẽ. ac ꝑ miscd̾ie
largitatẽ studeamꝰ ⁊ peccatoꝵ sordibꝰ lib̾a¬

Expanded text:
s donum, salubriter et necessarie consuetudo est ordinata jejunii: ut si quid forte inter ipsa festivitatum gaudia negligens libertas et licentia inordinata praesumpsit, hoc religiosae abstinentiae censura castiget: quae ob hoc quoque studiosius exsequenda est, ut illa in nobis quae hac die Ecclesiae divinitus sunt collata permaneant. Templum enim pia divini fluminis irrigati, nullis debemus concupiscentiis vinci, nullis vitiis possideri, ut virtutis habitaculum nulla sit contaminadjuvante Domino omnibus obtinere possibile est, si per jejunii purificationem, ac per misericordiae largitatem studeamus et peccatorum sordibus libera
Abbreviated transcription (Latin):
inp̃cia captiuoꝵ. ⁊inquelibet oꝑa pietatis
impendit᷑. ñ minuit᷑. s auget᷑: nec unꝙͣ
apud dm̃ ꝑire pot̾it. qđ fideł benignitas
ubi testimoniũ pietatis affuerit. Quarta
lias apud beatissimũ petrũ apłm celebre¬

Expanded text:
in quaelibet opera pietatis impenditur, non minuitur, sed augetur, nec umquam apud Deum perire poterit quod fidelis benignitas ubi 316 testimonium pietatis affuerit. Quarta m apud beatissimum Petrum apostol
Abbreviated transcription (Latin):
nium: qđ animis corporibꝰꝗ: curandis sa¬
lubrat᷑ institutũ. deuota nob̾ ẽ. obseruan¬
tia celebrandũ. Repletis namq apłis uir-¬
tute ꝓmissa. ⁊ in corda eorũ spũ u̾itatis in¬
gresso: ñ ambigimꝰ int̾ cet̾a celestis sacͣm̃ta
doctͥne. hanc spiritalis continentie disci¬
plinã de paraliti magist̾io pͥmitꝰ fuisse
ꝯceptam⁊ ut sc̃ificate ieninio m̃tes confe¬

Expanded text:
um, quod animis corporibusque curandis salubriter institutum, devota nobis est observantia celebrandum. Repletis namque apostolis virtute promissa, et in corda eorum Spiritu veritatis ingresso, non ambigimus inter caetera coelestis sacramenta doctrinae, hanc spiritalis continentiae disciplinam de Paracleti magisterio primitus fuisse conceptam: ut sanctificatae jejunio m
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sidebat. S contra instantes impetꝰ ꝑse¬
quentiũ. ꝯtͣminaces fremitꝰ impioꝵ. ñ
corporis fortitudine. nec carnis erat satͣi¬
tate certandũ÷ cum hoc maxime hoĩs
int̾iora corrũpat. qđ ext̾iora delectat: &¬
tanto fiat rationał aĩa pͣgatior. qͣnta
fuerit substancia carnis afflictior. Hii
naturi. abstinentie arma raꝑent. qͥb
uicioꝵs incentiua truncarent᷑. Inuisibi¬
les enĩ adu̾sarii & incorporales hostes
ñ ert̃ otra nos ualidi: si nullis carnalibꝰ
desidiis fuerimꝰ ĩmersi. Qupiditas qͥdẽ
nocendi intemptatore ꝑpetua ẽ: s ĩ er¬
mis atꝙ inefficax erit. fi nicħ in nob̾ uñ
contͣ nos pugnet inuen̾it. Qͥs autẽ hac
fragili carne circundatꝰ. & in isto mortis
corpor⁊ constituitꝰ. etiã qͥ multũ ualdeq
ꝓfecerit: ita iam de sua salute securꝰ
sit. ut ab oũim se illecebrarũ ꝑiculo
credat alienũ. Donet licet scĩs suis co¬
tidianã grã diuina uuctoriã. ñ aufert

Expanded text:
sidebat. Sed contra instantes impetus persequentium, contra minaces fremitus impiorum, non corporis fortitudine, nec carnis erat saturitate certandum; cum hoc maxime hominis interiora corrumpat, quod exteriora delectat; et tanto fiat rationalis anima purgatior, quanto fuerit substantia carnis afflictior. CAP.naturi, abstinentiae arma caperent, quibus vitiorum incentiva truncarent. Invisibiles enim adversarii et incorporales hostes non erunt contra nos validi, si nullis carnalibus desideriis fuerimus immersi. Cupiditas quidem nocendi in tentatore perpetua est, sed inermis atque inefficax erit, si nihil in nobis unde contra nos pugnet invenerit. Quis autem hac fragili carne circumdatus, et in isto mortis corpore constitutus, etiam qui multum valideque profecerit, ita jam de sua salute securus sit, ut ab omnium se illecebrarum periculo credat alienum? Donet licet sanctis suis quotidianam gratia divina victoriam, non aufert
Abbreviated transcription (Latin):
deitatem: & inuerbo suscepti hominiᷤ
tem cordium preparare deþemꝰ de in¬
carnatioẽ uerbi ꝑstͥnxisse sufficiat. qm
aliquotiens hinc instructos uos eẽ. me¬
ministis. Nunc deuotionem uram
de eo qđ tempus poscit ammoneo. itt
scm̃ & salubre ieuinium oꝑibꝰ pietatis
ornetis: & quia ꝓ indulgentia maxime
laborandũ ẽ. delictorum. indubitabi¬
lem uob̃ diuinam miscd̃iam ꝓmittatisˢ
si ipsi quoq: erga subditos urõs oẽm
offensam transtuleritis adueniam.
Placidos enim atq: concordes ad tan¬
tam festiuitatem decet d̃ĩ popłos con¬
uenire: ut seu̾itas ultionum que nunc
etiam inpublicis iudiciĩs relaxatur:.
młtomagis in xp̃ianorũ cordib mitigt᷑.
Quia ad hoc potius intenta debet eẽ.
cura scoẽum. ne ullus algeat: ne ullꝰ
merore tabescat: ne aliquem uincla as¬
trictum: ne aliquẽ habeat carcer in clu¬
sum. Quantelibet enim existant cause
offensionis : abhomine tam̃ inhoĩem

Expanded text:
Deitatem; ut et in Verbo suscepti hominis Deitatem; ut et in Verbo suscepti hominis tem cordium praeparare debemus, de incarnatione Verbi perstrinxisse sufficiat, quoniam aliquoties hinc instructos vos esse meministis. Nunc devotionem vestram de eo, quod tempus poscit, 180 admoneo ut sanctum ac salubre jejunium operibus pietatis ornetis. Et quia pro indulgentia maxime laborandum est delictorum, indubitabilem vobis divinam misericordiam promittatis, si ipsi quoque circa subditos vestros omnem offensam transtuleritis ad veniam. Placidos enim atque concordes ad tantam festivitatem decet Dei populos convenire: ut severitas ultionum, quae nunc etiam in publicis judiciis relaxatur, multo magis in Christianorum cordibus mitigetur, quia ad hoc potius intenta debet esse cura sanctorum, ne ullus algeat, ne ullus erore tabescat, ne aliquem vincula obstrictum, ne aliquem habeat carcer inclusum. Quantaelibet enim existant causae offensionis, ab homine tamen in hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc autẽ sentire. hoc aurib x pĩane ple¬
bis ingerere. qͥd aliud ẽ. quam ipsa reli-¬
gionis nr̃e fundamenta conuellere ⁊ &
qd uerꝰ filius dei uerus sit hominis filiꝰ
denegare: Inquosolo ẽ. humani ge¬
neris restitucio testificata ꝑ legem. ꝓ¬
missa ꝑ ꝓpħas. & omnibꝰ ueteris testam̃¬
ti significatiobꝰ nuntiata: ut magnum
illud & scł̃is om̃ibꝰ ꝓfuturũ. diuine
miscd̃ie sacramentum. qđ sepe & diu
fuerat significatũ÷ inp̾stituto tempore
ñ dubitaretur impletum. Unde licet
ex quo uerbum caro factum est. ita m
xp̃o dei atq hominis una ꝑsona sit
ut nullis actionibꝰ fiat nature utusq
dissio. studet tam̃ euangłica u̾itas
ipsũ quem di filium predicat sepissi¬
me filium hominisconfiterr⁊ ut qͣm¬
uis ea que disseruntur alia sint hu¬
manitatis. alia deitatis ⁊ sub nomine
ria uirgine. dm̃ simulatq hominẽ
creditura. cunctetur fateri. aut
in deo humanitatẽ. aut in homine

Expanded text:
Hoc autem sentire, hoc auribus Christianae pleHoc autem sentire, hoc auribus Christianae plebis ingerere, quid aliud est, quam ipsa religionis nostrae fundamenta convellere, et quod verus Filius Dei, verus sit filius hominis, denegare? In quo solo est humani generis restitutio testificata per legem, missa per Prophetas, et omnibus veteris Testamenti significationibus nuntiata: ut magnum illud et saeculis omnibus profuturum divinae misericordiae sacramentum, quod saepe et diu fuerat significatum, in praestituto tempore non dubitaretur impletum. Unde licet, ex quo Verbum caro factum est , ita in Christo Dei atque hominis una persona sit, ut in nullis actionibus fiat naturae utriusque divisio; studet tamen evangelica veritas ipsum quem Dei Filium praedicat, saepissime filium hominis profiteri: ut quamvis ea quae disseruntur, alia sint humanitatis, alia Deitatis, sub nomine tria Virgine, Deum simul atque hominem creditura, cunctetur fateri aut in Deo humanitatem, aut in homine
Abbreviated transcription (Latin):
bia. mansuetudinẽ : petulantia uere¬
cundiã: auaritia largitatẽ. Et tam ꝑ¬
tinaces habet diu̾sitas ista conflictꝰ. ut
etiã si ext̾iꝰ conquiescat. ipsa tam̃ pioꝵ
cordiũ peneclia inqͥetare ñ desinae: ut
uerũ sit qd qui uoluerint inxp̃o pie ui¬
dentibꝰ in eo maxime diaboli insidiat᷑
tatem. subruat fidem. In aliã enĩ tͣns¬
fert᷑ uiã. qͥsqͥs a ꝯfessione ueritatis ab¬
ducit᷑: totꝰq: eiꝰ cursꝰ abscessio ẽ. Et tanto
erit morti uicinior: qͣnto fuerit a catho¬
lica luce longinquior. Qd̃ etiã indiebꝰ
olim destructi erroris olimq dampnati.
ueterẽ insaniã conceꝑunt ⁊ qͥ geminã in
xp̃o audent negare nat᷑ã. aut ñ suscepta
carniᷤᷤ. scił. u̾itate. aut ĩ carnẽ d̾itate ꝯu̾sa:ũ aut
scłm machineũ nulla eiꝰ sit resurrectio. cuiꝰ
nulla ẽ. pasio. aut scłm apollinarẽ ip̃a ditas
uerbi mutabił. ipsa sit facta passibilis

Expanded text:
bia mansuetudinem, petulantia verebia mansuetudinem, petulantia verecundiam, avaritia largitatem: et tam pertinaces habet diversitas ista conflictus, ut etiamsi exterius conquiescat, ipsa tamen piorum cordium penetralia inquietare non desinat; ut verum sit quod qui voluerint in Christo pie videntibus, in eo maxime diaboli insidiaturtatem, subruat fidem. In aliam enim transfertur viam, quisquis a confessione veritatis abducitur, totusque ejus cursus abscessio est, et tanto erit morti vicinior, quanto fuerit a catholica luce longinquior. Quod etiam in diebus olim destructi erroris olimque damnati veterem insaniam conceperunt, qui geminam in Christo audent negare naturam, aut non suscepta carnis scilicet veritate, aut in carnem Deitate conversa; ut aut secundum Manichaeum nulla ejus sit resurrectio, cujus nulla est passio, aut secundum Apollinarem ipsa Deitas Verbi mutabilis ipsa sit facta passibilis.
Abbreviated transcription (Latin):
totamq: eccłiam ꝑtinere: que salutare
suum inhis qͥ aderant uniu̾salit̾ audie¬
bat. Sicut gͦ tociꝰ ẽ. temporis pie uiuere:
ita totiꝰ ẽ. temporis crucẽ ferre. Que fer
mensuris ab uno qͦq toleratur. Unum
tore occulto. ꝙͣ hoste manifesto. Beatꝰ iob
alt̾nantibꝰ bonis ac malis mundi istiꝰ eru¬
ditꝰ: pie ueracit̾q dicebat. Nonne tẽp
mitate membroꝵ graui morbo urgetur.
si carnis uoluptate mollit᷑. S cũ caro ꝯ
carnem: p̃sidio crucis xp̃i mens ratio¬
nalis instruitur. nec cupiditatib noxiis
illecta consentit: qm̃ continentie clauis.
&. cdi timore transfigitur. I bono ergo
ꝓposito constitutis. inimicicie dissimiliũ.
diabolo instigante ñ desunt: & facile
inodia ꝓrumpunt. quoꝵ imꝓbi mores
de testabiliores siunt comparatione rectoꝵ.
Iniquitas cum iusticia ñ habet pacem.
Temꝑantiã odit ebͥetas. falsitati nulla ẽ.
cum u̾itate concordia. Non amat suꝑ¬

Expanded text:
totamque Ecclesiam pertinere, quae salutare totamque Ecclesiam pertinere, quae salutare suum in his qui aderant universaliter audiebat. Sicut ergo totius est temporis pie vivere, ita totius est temporis crucem ferre: quae mermensuris ab unoquoque toleratur. Unum tore occulto quam in hoste manifesto. Beatus Job alternantibus bonis ac malis mundi hujus eruditus pie veraciterque dicebat: Nonne tentamitate membrorum, gravi morbo urgetur, si carnis voluptate mollitur. Sed cum caro carnem, praesidio crucis Christi mens rationalis instruitur: nec cupiditatibus noxiis illecta consentit, quoniam continentiae clavis et Dei timore transfigitur. In bono ergo proposito constitutis inimicitiae dissimilium diabolo instigante non desunt, et facile in odia prorumpunt, quorum improbi mores detestabiliores fiunt comparatione rectorum. Iniquitas cum justitia non habet pacem, temperantiam odit ebrietas, falsitati nulla est cum veritate concordia; non amat super
Abbreviated transcription (Latin):
& congruo suscipiendo cociꝰ nos quidẽ
temporis instituta p̃formant: s deuoti¬
onem nrãm p̾sentes uł marime dies exi¬
guunt. quoᷤ illi sublimissimo diuine ni¬
mune consortiũ crucis xp̃i. etiã nos a¬
liqͥd in eo qđ ꝓpt̾ nos gessit ageremꝰ. sic̃
apłs ait. Si compatim᷑: & gł conglorifica¬
bim᷑. Certa atq secura ẽ. expectacio ꝓ¬
misse beatitudinis: uͥ ẽ. participatio do¬
minice passionis. Nemo ẽ. dilectissimi
cui ꝑconditionẽ tẽporis societas huiꝰ głe
denegetur: tanꝙͣ tranquillitas pacis.
uacua sit occasione iuitutis. Apłs enĩ
p̃dicat dicens. Om̃s qui uolunt pie ui¬
uere in xp̃o: ꝑsecutionem pacient᷑. Et id̾o.
nunꝙͣ de ẽ. tͥbulatio ꝑsecutionis: si nũꝙͣ
desit obseruantia pietatis. Dñs ipse in
exhortaciõibꝰ suis dicit. Qui ñ accip̃ crucẽ
suam & sequit᷑ me: ñ est me dignus. Nec
dubitare debemꝰ hanc uocem ñ solum
ad discipłos xp̃i sed ad cunctos fideles

Expanded text:
grue suscipiendo totius quidem nos temporis instituta praeformant; sed devotionem nostram praesentes vel maxime dies exigunt, quos illi sublimissimo divinae mimune consortium crucis Christi etiam nos aliquid in eo quod propter nos gessit ageremus, sicut Apostolus ait: Si compatimur, et conglorificabimur . CERTA atque secura est exspectatio promissae beatitudinis, ubi est participatio Dominicae passionis. Nemo non est, dilectissimi, cui per conditionem temporis 178 societas hujus gloriae denegetur, tamquam tranquillitas pacis vacua sit occasione virtutis. Apostolus enim praedicat, dicens: Omnes qui pie volunt vivere in Christo, persecutionem patientur ; et ideo NUMQUAM deest tribulatio persecutionis, si numquam desit observantia pietatis, Dominus ipse in exhortationibus suis dicit: Qui non accipit crucem suam, et sequitur me, non est me dignus ; nec dubitare debemus hanc vocem non solum ad discipulos Christi, sed ad cunctos fideles,
Abbreviated transcription (Latin):
cente autẽ dño. ñ ueni uocare iustos.
s peccatores: nulli xp̃iano quenquam
nus. S c̃s ut declinet ꝓhibita: benignꝰ
ut faciat imꝑata. Quãuis enĩ magnũ
sit hab̾e fidem rectam. sanãq doctnã:
& multa laude digna sit cum circũcisio
gule. lenitas mansuetudinis. pͣitas
castitatis: nude tamen st̃ õs fine caritate
iurtuteᷤᷤ: nec potest dici inqͣlibet morum
excellentia fructuosũ: qđ ñ dilectioĩs partꝰ
edidit. Unde in ioh̃is euangłio dñsait. In
hoc cognoscent om̃s qi discipłi mei estis:¬

Expanded text:
cente autem Domino: Non veni vocare justos, cente autem Domino: Non veni vocare justos, sed peccatores , nulli Christiano quemquam nus: sanctus, ut declinet prohibita; benignus, ut faciat imperata. Quamvis enim magnum sit habere fidem rectam sanamque doctrinam, et multa laude digna sit circumcisio gulae, lenitas mansuetudinis, puritas castitatis, nudae sunt tamen omnes sine charitate virtutes, nec potest dici in qualibet morum excellentia fructuosum quod non dilectionis partus ediderit. Unde in Joannis Evangelio Dominus dicit: In hoc cognoscent omnes q
Abbreviated transcription (Latin):
reparari: & in eabona que ipse ꝑdidit in-¬
troduci. Nec mirũ si peccati auctor ꝓbi¬
tate recte agentiũ cruciat᷑. & eoꝵ qͦs dei¬
cere ñ potest. stabilitate torq̃tur: qͣndo¬
quidem etiã int̾ homines reꝑiuntur. qͥ
oꝑa huus malignitatis imitentur. Mlti
enim qdđ dolendum ẽ. ꝓfectib uruntur.
armant᷑ in eors odiũ. quoꝵs ñ secunt᷑
exemplum. Serui autẽ di & discipłi ue¬
ritatis. etiam disfimiles sui diligunt:
& bellum uitiis potiꝰ quam hominib
indicunt: nulli malum ꝓmalo redden¬
tes. s correctionẽ peccantium sẽꝑ optãtes.
Pulchrũ enim ualde ẽ. ⁊ diuine beni¬
uolentie cõparandũ. sui quenq in alt̾o
meminisse: & amare ꝓpͥam etiam in
hoste naturã: siquidẽ plurimos noue¬
rimꝰ inoptimos mores tͣnsisse depessimiꝰ:
ex eb̃osis sobͥos: ex crudeb miscdẽs et
rapacibꝰ largos: ex incontinentib cas¬
tos ⁊ ex ferocibꝰ factos eẽ tͣnqͥlloᷤ. Di¬

Expanded text:
reparari, et in ea bona quae ipse perdidit inreparari, et in ea bona quae ipse perdidit introduci. Nec mirum si peccati auctor probitate recte agentium cruciatur, et eorum quos dejicere non potest stabilitate torquetur: quandoquidem etiam inter homines reperiuntur qui opera hujus malignitatis imitentur. Multi enim, quod dolendum est, profectibus uruntur armantur in eorum odium quorum non sequuntur exemplum. Servi autem Dei et discipuli veritatis etiam dissimiles sui diligunt, et bellum vitiis potius quam hominibus indicunt, nulli malum pro malo reddentes , sed correctionem peccantium semper optantes. Pulchrum enim valde est, et divinae benevolentiae comparandum, sui quemque in altero meminisse, et amare propriam etiam in hoste naturam. Siquidem plurimos novimus in optimos mores transiisse de pessimis, ex ebriosis sobrios, ex crudelibus misericordes, ex rapacibus largos, ex incontinentibus castos, ex ferocibus factos esse tranquillos. Di
Abbreviated transcription (Latin):
debet esse insingłis⁊ quia ⁊ si ñ cadem
ẽ. membroꝵs omniũ pulcͥtudo. nec in
tota uarietate partium meritoꝵs potest
eẽ. parilitas: cõmunionẽ tam̃ obtinet
decoris conexio caritatis. In scõ enim
amore consortes. etiã si ñ essdẽ utunt᷑
grẽ beneficiis gaudent tam̃ bonis in-
uicem suĩs ⁊ & ñ potest ab eis extͣneũ
eẽ. qđ diligunt: quia incremento dites¬
cunt ꝓp̾o ⁊ qͥ ꝓfectu letantur alieno. In
hac dilectissimi unitate scor̃um. uͥ idẽ
amatur. idem diligitur. idenq sentit᷑:
nec suꝑb̾ locꝰ ẽ. nec inuidis. nec auaris:¬
& qͥoqͥd ẽ. qͦ aut uanitas głat᷑. aut ira
seuit. aut luxuria lasciuit ⁊ ñ inxp̃i
federe. s in diaboli parte censetur: lon¬
geq: a sedibꝰ pietatis excluditur. fremit
itaq innocentie adu̾sarius & pacis
inimicꝰ. & quia ipse inueritate ñ stetit :
dotamq nat᷑e sue głam dum suꝑbit
amisit: dolet hominẽ d̃i misericordia

Expanded text:
debet esse in singulis: quia etsi non eadem debet esse in singulis: quia etsi non eadem est membrorum omnium pulchritudo, nec in tanta varietate partium meritorum potest esse parilitas, communionem tamen obtinet decoris, connexio charitatis. In sancto enim amore consortes, etiamsi non iisdem utuntur gratiae beneficiis, gaudent tamen invicem bonis suis, et non potest ab eis extraneum esse quod diligunt, quia incremento ditescunt proprio, qui profectu laetantur alieno. CAP. II. In hac, dilectissimi, unitate sanctorum, ubi idem amatur, idem diligitur, idemque sentitur, nec superbis locus est, nec invidis, 182 nec avaris quo aut vanitas gloriatur, aut ira saevit, aut luxuria lascivit, non in Christi foedere, sed in diaboli parte censetur, longeque a sedibus pietatis excluditur. Fremit itaque innocentiae adversarius et pacis inimicus, et quia ipse in veritate non stetit , totamque naturae suae gloriam, dum superbit, amisit, dolet hominem Dei misericordia