comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta ittilitate: Qd hñt uenustato qnad h
fidentis somnis ñ mͦ epicurꝰ nmetrodoe
i hertiar t contra pragoram. platonem
empedoclemq dixerunt. s meretricula eciam
leuntium contra theofrastum scrib̾e ausa sit:
ri ortus habuit licẽtie. & soletis q̃ri reno qͥd̃
etiam litigabat. quid dicam albutũi: Hã
fedro nich̃ elegantiꝰ. nicħ humaniꝰ s stomaca¬
batur senex siqͥd asꝑiꝰ. dixeram. cũ epicurꝰ
aristotilem uexarit contumeliosissime fe¬
doni socͣtico turpissime maledir̾it metro¬
dori sodalis su fr̃em timocraten quia nescio qͥd
inphilosophia dissentiret. totis uoluminib
concid̾et indemocͥtum ipsum quem secutꝰ ẽ.
fuerit ingͣtꝰ. nausiphanem magistrũ suũ a qͦ
nicħ didicerat tam male acceꝑit. Teno qͥd̃ nõ
eos solum qui tũ erant apollodoꝵ sillum cet̾os
figebat maledictis s socraten ipsum parentẽ
philosophie latino u̾bo utens scurram atticũ

Expanded text:
ta utilitate quid habent venustatta utilitate quid habent venustatfidentes somniis non modo Epicurus et Metrodorus et Hermarchus contra Pythagoram Platonem Empedoclemque dixerunt, sed meretricula etiam Leontium contra Theophrastum scribere ausast antum Epicuri hortus habuit licentiae. Et soletis queri; Zeno quidem etiam litigabat; quid dicam Albucium; nam Phaedro nihil elegantius nihil humanius, sed stomachabatur senex si quid asperius dixeram, cum Epicurus Aristotelem vexarit contumeliosissime, Phaedoni Socratico turpissime male dixerit, Metrodori sodalis sui fratrem Timocraten, quia nescio quid in philosophia dissentiret, totis voluminibus conciderit, in Democritum ipsum quem secutus est fuerit ingratus, Nausiphanem magistrum suum, a quo non nihil didicerat, tam male acceperit. Zeno quidem non eos solum qui tum erant, Apollodorum Sillim ceteros, figebat maledictis, sed Socraten ipsum parentem philosophiae Latino verbo utens scurram Atticum
Abbreviated transcription (Latin):
cionem agnosc̾em ñ in uitꝰ. Hicħ taledicitis.
s casui ẽẽ factũ ut eẽmꝰ similes cleoꝵ. Ea ñe
argum̃ta querenda sunt quib hoc refellia¬
tur. Utriam tã facile uera in uerure possun
ꝗ falsa conuĩt̾e. Et enĩ enumerasti memo¬
riter et copiose ut mͥ qͥd̾ ad mirari iub̾et ẽe
in homine romano tantã sciama usq ad tẽ¬
lemilesio cdedoꝵ natura philoso phoꝵ sentẽ¬
cias. Dm̃ei ne tͥ illi delirare uisi surtt q sine
manib ⁊ pedib constare dm̃ posse decreue
rum ut iudicetis menbris humanis deos
neg̾e. Qd eñi pelib opꝰ est sine ingressu:
Quis manib si nicħ conp̾hendendn ẽ ⁊ ao¬
reuq̃ cestͥptione om̃iũ corꝑ is parseñ icaqua
nich none. nicħ si ne causa. nich suꝑ uacus¬
neũ ee Itaq nulla ars unitari sollerciam ii¬
ture pot. habebit gͥ linguam de ⁊a loq̃¬
ea srustra habebit ds̃. nec extua magos qͥ
ratiora cor. pulmones. iecuri cetͥaꝵ detras¬

Expanded text:
tionem agnoscerem non invitus. nihil tale dicitis, tionem agnoscerem non invitus. nihil tale dicitis, sed casu esse factum ut essemus similes deorum. Et nunc argumenta quaerenda sunt quibus hoc refellatur. utinam tam facile vera invenire possim quam falsa convincere. Etenim enumerasti memoriter et copiose, ut mihi quidem admirari luberet in homine esse Romano tantam scientiam, usque a Thale Milesio de deorum natura philosophorum sententias. omnesne tibi illi delirare visi sunt qui sine manibus et pedibus constare deum posse decreverrum, ut iudicetis membris humanis deos non egere? quid enim pedibus opus est sine ingressu, quid manibus si nihil conprehendendum est, omnium corporis partium, in qua nihil inane nihil sine causa nihil supervacuaneum est, itaque nulla ars imitari sollertiam naturae potest. habebit igitur linguam deus et non loquea frustra habebit deus; nec externa magis quam interiora, cor pulmones iecur cetera— quae detrac
Abbreviated transcription (Latin):
uttẽ. auirtute ad r̃onẽ. uideo te uenisse
eradi. Arone adhumanã figinã quoier
atedis. Precipitare ilue qͥ ẽ non descẽdere
Nec uͦ intelligo cur maluerit epicurꝰ deos hõũr se¬
miles dice quã homines deoꝵ. Queres. qͥdintere¬
aities iem̃ hoc nlli siumile sit̃. ee illud huic udeo
S hoc dico ñ ab hoĩb forme figurã uenisse
addeos. Du enĩ semꝑ fuerunt. nati nũquã
siunt. Si qͥdem et̾ui sunt futuri. At hor̃es ua¬
tu qnte gͥ humano forma ꝙͣ homines ea qͣ erãt
forma dis imortales. Non gͦ illoꝵ humana
forma s nr̃a diuina dicenda ẽ. Uerũ hoc qͥd̾ ut
uoletis. Ilud q̃ro q̃ fuerit tanta fortuna. iu¬
ch eñi r̾one in rerũ natura factũ eẽ. uultis. di
tam̃ qͥs iste tantꝰ casus unde tam felix ꝯcur¬
sus atonoꝵ ut repente homines deoꝵ forma
nasc̾entur. Semina deoꝵ decidisse detelo puta¬
m int̾ras ⁊ sic homuines deoꝵ forma patrũ
similes exticisse ⁊ uellem dic̾etis deoꝵ cogna¬

Expanded text:
virtutem, a virtute ad rationem video te venisse gradibus; a ratione ad humanam figuram quo modo accedis? praecipitare istuc quidem est, non descendere. Nec vero intellego cur maluerit Epicurus deos hominum similes dicere quam homines deorum. quaeres quid intersit; si enim hoc illi simile sit, esse illud huic. video, sed hoc dico, non ab hominibus formae figuram venisse ad deos; di enim semper fuerunt, nati numquam sunt, si quidem aeterni sunt futuri; at homines nati; ante igitur humana forma quam homines, eaque erant forma dii inmortales: non ergo illorum humana forma sed nostra divina dicenda est. Verum hoc quidem ut voletis; illud quaero, quae fuerit tanta fortuna nihil enim ratione in rerum natura factum esse vultis—sed tamen quis iste tantus casus, unde tam felix concursus atomorum, ut repente homines deorum forma nascerentur? Seminane deorum decidisse de caelo putamus in terras et sic homines patrum similes extitisse? vellem diceretis; deorum cogna
Abbreviated transcription (Latin):
refero artẽ sine sc̃ia ee ñ posse. An pateretur ħ
reusis aut phidias aut policlitus nicħ se scire
cũ ĩ his eẽt tanta sollercia: ¶dͦ si eos docuisset
aliquis quam uim hr̃e dr̃et᷑. Scientia desinerẽt
irasci. ne nob̾ quid̃ succenserent cũ didicissent io
cia quẽq uoluerunt. de ũi ita ten̾i. si sciens
falłit qd̾ in sc̾ia multa u̾saretur inuita. tũ qͥ
testimonũ dr̃et ut arbitrari se dr̃et etiam qd̃
ipse uidissetq̃q uirati iudices cognouissent

Expanded text:
refero artem sine scientia esse non posse. an pateretur hoc refero artem sine scientia esse non posse. an pateretur hoc Zeuxis aut Phidias aut Polyclitus, nihil se scire, cum in iis esset tanta sollertia? quod si eos docuisset aliquis quam vim habere diceretur scientia, desinerent irasci; ne nobis quidem suscenserent, cum didicissent id tia quemque voluerunt, deinde ita teneri si sciens falleret, quod inscientia multa versaretur in vita; tum qui testimonium diceret ut arbitrari se diceret etiam quod ipse vidisset, quaeque iurati iudices cognovissent
Abbreviated transcription (Latin):
no gestũ conficiebat. Nam cũ extensis digitis adũ¬
sam manũ ostñderat. uisũ inqͥebat huiꝰ mͦi ẽ. De¬
in cũ paulũ digitos constrmxerat ad sensus hiuiꝰmu
tũ cũ plane conp̃serat. pugiã q fecerat: conp̃hensi¬
onẽ illam tẽ dicebat. que exsimilitudine ẽ. et iam
nom̃ ei rei quod aute nonfuerat catalempsi mi¬
posuit. Cum autẽ lenã manũ aduertent: ullũ
pugnũ arte uehem̃tt̾q conp̾sserat sciam talem
ẽẽ dicebat. cuiꝰ conpote nͥ sapientẽ ẽẽ neminem.
s qui sapientes aut sint aut fuerint ne ipsi
quidꝰ solent dic̾e ita tu nc̃ catulle lucere nescis.
ne tu hortensi intuai uilla nos ẽẽ. Nũ minꝰ bec ĩ¬
udiose dñr nec tñ nimis elegant᷑. Illa subtiliꝰ:
S qͦ modo tu si conp̃ndi nicħ possit artificiosa
concid̾e dicebas nec michi dabas id q ꝓbabile
cẽt satis magnam iuĩ hr̾e ad arces: sic ego nc̃ tͥ

Expanded text:
no gestu conficiebat. nam cum extensis digitis adveno gestu conficiebat. nam cum extensis digitis adversam manum ostenderat, 'visum' inquiebat 'huius modi est'; dein cum paulum digitos contraxerat, 'adsensus huius modi'; tum cum plane conpresserat pugnumque fecerat, conprensionem illam esse dicebat, qua ex similitudine etiam nomen ei rei, quod ante non fuerat, kata/lhmyin imposuit; cum autem laevam manum admoverat et ilium pugnum arte vehementerque conpresserat, scientiam talem esse dicebat, cuius compotem nisi sapientem esse neminem. sed qui sapiens sit aut fuerit ne ipsi quidem solent dicere. ita tu nunc Catule lucere nescis, nec tu Hortensi in tua villa nos esse. num minus haec invidiose dicuntur? nec tamen nimis eleganter; illa subtilius. Sed quo modo tu si conprendi nihil posset artificia concidere dicebas nec mihi dabas id quod probabile esset satis magnam vim habere ad artes, sic ego nunc tibi
Abbreviated transcription (Latin):
ai appellam᷑ am abutimur gła nomuris aut
cur coginuir eos seqͥ qͥ int̾ se dissident ⁊ In ħ
ipso q in dem̃tes dialectici docent quo modo
nexũ ẽ. ut hoc si dies est sucet. qnͣta contẽ cio
ẽ  aliter dioro. altt̾ pbilini. cͥuppo. alter pla¬
cet. Q d cũ deante ooctore suo quã multis rebꝰ
c̃sippꝰ dissidet: Qͥa duo ł pͥncipes dialeticoꝵ.
antipr ⁊ archidemꝰ opiniosissimi homines. Hon¬
ne multis in reb dissentũt: Qͥd me gͥ luculle
ĩ ininuidiã ⁊ tarquã inconcionẽ nocas: Et qͥ¬
dem ur sediciosi tͣbuni solent. occludi tab̾nas
uibes. Quo eñi expectat illud cũ artificio tolli
q̃reris a nob̾ nͥ ut opifices concitent᷑:. Qͥsi undiꝙ
om̃s ꝯuenerĩt. facile contra uos in sanos ẽẽ dicatis¬
Deinde ad illa ueniã q̃ iam ñ ad multitudinẽ
s aduos met ipsos qͥ adestis ꝑtinent. Hegat it
uos. zeno. negat antio chꝰ scire ͥccͣ. Qͦ Iͦ. inqͥes :¬

Expanded text:
ci appellamur an abutimur gloria nominis? aut ci appellamur an abutimur gloria nominis? aut cur cogimur eos sequi qui inter se dissident? In hoc ipso quod in elementis dialectici docent, quo modonexum est ut hoc 'si dies est lucet', quanta contentio est: aliter Diodoro, aliter Philoni, Chrysippo aliter placet. Quid cum Cleanthe doctore suo quam multis rebus Chrysippus dissidet; quid duo vel principes dialecticorum Antipater et Archidemus spinosissimi homines nonne multis in rebus dissentiunt? Quid me igitur Luculle in invidiam et tamquam in contionem vocas, et quidem ut seditiosi tribuni solent occludi tabernas iubes? quo enim spectat illud cum artificia tolli quereris a nobis nisi ut opifices concitentur; qui si undique omnes convenerint facile contra deinde ad illa veniam, quae iam non ad multitudinem sed ad vosmet ipsos qui adestis pertinent. negat enim vos Zeno, negat Antiochus scire quicquam. 'Quo
Abbreviated transcription (Latin):
nũ quã qͥd inuita seq̃retur habiturũ. Hicħ
gͥ me ꝑutatis hec ⁊ alia ĩ nimembilia cũ
audiam moi̾ti: Tam moueor. qͣm tu lucul¬
le uec me min̾ꝰ hoĩẽ qͣm te putau̾is incerẽ qd̾ tu cum
es ꝯmotꝰ asciscis. assentiris. approbas u̾ũ illud cer¬
tum conp̾nsũ. ꝑceptũ. ratũ. firnũ. sixũ. fuisse
nis de quo eo nulla t̾one neq pelli neq molu po¬
tes. Ego nicħ eiꝰ mͦi ẽẽ arbitror cui sun ad seusus si
non assenciar. sepe false. qm̃ u̾a a falsis nullo dis
cͥmine seꝑantur. p̾sertim cũ iudicia ista dialectie
q uideatur. aliud myrinaicoꝵ: Qui p̃ter ꝑmocio¬
nes intumas nicħ putant ee iudicii aliud epycuri.
qui om̃e iudiciũ insensib ⁊ ĩ rerã noticiis ⁊ ĩ uolu¬
ptate constituit. Plato autẽ om̃e uidiciũ u̾itatis ue¬
ritatẽq ipsam abductam ab opinionib. ⁊ a lẽ
sunt der̾one loqũdi mułti ⁊ multũ ꝓbati aut

Expanded text:
numquam quid in vita sequeretur habiturum. Nihil numquam quid in vita sequeretur habiturum. Nihil igitur me putatis, haec et alia innumerabilia cum audiam, moveri? tam moveor quam tu Luculle, nec mes commotus adsciscis adsentiris adprobas, verum illud certum conprehensum perceptum ratum firmum fixum fuisse vis deque eo nulla ratione neque pelli neque moveri potes, ego nihil eius modi esse arbitror cui si adsensus sim non adsentiar saepe falso, quoniam vera a falsis nullo visi discrimine separantur, praesertim cum iudicia ista dialecticaque videatur, aliud Cyrenaicorum, qui praeter permotiones intumas nihil putant esse iudicii, aliud Epicuri qui omne iudicium in sensibus et in rerum notitiis et in voluptate constituit; Plato autem omne iudicium veritatis veritatemque ipsam abaductam ab opinionibus et a sensunt de ratione loquendi multi et multum probati, aut
Abbreviated transcription (Latin):
si ipsũ finẽ uelim seqͥ. ñ ne ipsa u̾itas ⁊ gͣuis¬
⁊ recta rõ mͥ ob u̾setur cũ cũ honestas ĩ uola¬
ptate ꝯtẽnenda consistat si honestatẽ cũ uo¬
luptate tamquã hominẽ cũ belua copula¬
bis: Unũ gͥ par qd̾ de pugnet reliquũ ẽ
uoluptas cũ honestate de qͦ chrisippi sunt.
Qͣtũ ego senfio ñ magna conte. Alt̾am si
se quare multa ruuint ⁊ magna ꝯmuni¬
tas cũ hoiu gen̾e caritas. Amicitia iusticia
relique untutef. ꝗͣrũ eẽ nulla pot̾ nͥ erit
gratuita. Namq uoluꝑtate qͣsi m̾cede
aliqͣ adofficiũ ĩ ꝑellitur. ea non est uirtus
s fallax imitacio. simulacioq uͥtutis. Andi contͣ
allos qui nom̃ honestatis a se ne intelligi qui¬
dem dicant. nisi forte qd̾ głosum sit in uulgꝰ
idhonestũ uelimꝰ dĩce fontem oĩu bonoꝵ ĩ corꝑe
ẽẽ hanc uormã. hant regłam hanc ẜrescͥptio¬
nem eẽ. nature: aqua qui aberrauisset eũ

Expanded text:
si eum ipsum finem velim sequi, nonne ipsa severitas si eum ipsum finem velim sequi, nonne ipsa severitas  recta ratio mihi obversetur: 'tune, cum honestas in voluptate contemnenda consistat, honestatem cum voluptate tamquam hominem cum belua copulabis?' Unum igitur par quod depugnet relicum est, voluptas cum honestate; de quo Chrysippo sunt, quantum ego sentio, non  magna contentio. alteram si sequare, multa ruunt et maxime communitas cum hominum genere, caritas amicitia iustitia reliquae virtutes, quarum esse nulla potest nisi erit gratuita; nam quae voluptate quasi mercede aliqua ad officium inpellitur, ea non est virtus sed fallax imitatio simulatioque vir- tutis. audi contra illos qui nomen honestatis a se ne intellegi quidem dicant nisi forte quod gloriosum sit in volgus id honestum velimus dicere, fontem omnium bonorum in corpore esse, hanc normam hanc regulam hanc praescriptionem esse naturae, a qua qui aberravisset eum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ honestate ꝯiung̾ent ñ multo setꝰ cos qͥ ad bo¬
nestatẽ pͥnia nature ꝯmoda ad iuingent Ita tris
relinquit sentencias quas putet ꝓ babil it̾ posse
defendi. Sit sane ita. quãquã apolemonis. ⁊
ꝑ hypatericoꝵ ⁊ antiochi finib non facile di¬
uellor. nec qͥcꝙͣ habeo ad huc ꝓbabiliꝰ. Uerũ tũ
uides quam suauit̾ uoluptas sensib nr̃is blã¬
diatur. labore ut assenciar epicuro aut aristip¬
po reuocat uirtꝰ uł pociꝰ rep̃ndit manui. Petu¬
dum illos motꝰ ẽẽ dicit. hominẽ iũgit deo. Pos¬
sum cẽ. mediꝰ ut q̃m aristippꝰ qͣi animũ nullũ
habeamꝰ corpus solũ tuetur zeno qͣsi corꝑis
simꝰ exꝑtes animũ solũ ꝯplectitur. ut caliphõ¬
tem sequar cuiꝰ qͥd̃ sentenciam carneade sistas
studio se defensitabat ut eam ꝓ bare etĩa uide¬
retur. qͣmꝗͣ clitomachꝰ ad firmabat nũꝙͣ se
intellig̾e potuisse qͥd carneadi ꝓ baretur.s

Expanded text:
cum honestate coniungerent, nec multo secus eos qui ad hocum honestate coniungerent, nec multo secus eos qui ad honestatem prima naturae commoda adiungerent. ita tris relinquit sententias quas putet probabiliter posse defendi. Sit sane ita — quamquam a Polemonis et Peripateticorum et Antiochi finibus non facile divellor nec quicquam habeo adhuc probabilius. verum tamen video quam suaviter voluptas sensibus nostris blandiatur; labor eo ut adsentiar Epicuro aut Aristippo: revocat virtus vel potius reprendit manu, pecudum illos motus esse dicit, hominem iungit deo. possum esse medius, ut, quoniam Aristippus quasi animum nullum habeamus corpus solum tuetur, Zeno quasi corporis simus expertes animum solum conplectitur, ut Calliphontem sequar — cuius quidem sententiam Carneades ita studiose defensitabat ut eam probare etiam videretur; quamquam Clitomachus adfirmabat numquam se intellegere potuisse quid Carneadi probaretur — sed
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpta g̾ce iocantẽ dixisse carneadi. Ego tͥ carneade
p̃tor eẽ ñ uideor qi sapiens ñ sñ: Nam ħ urbs. nͦ
mea ciuitas : Tum ille. huic stoico ñ uid̾is. Aristo¬
teles aut renocrates qͦs antiochꝰ seqͥ uolebat : ñ
dubitauiss qͥn ⁊ p̃tor ille ẽẽt ⁊ roma urbs. ⁊eã
cuutas ĩcoleret S ille nr̃ est. plane ut supͣdixi
stoicꝰ. ꝑ ꝑauca balbuciens. uos autẽ mͥ ueremi¬
ni ne labar adopinionẽ. ⁊ aliqͥd ad sciscam. ⁊ cõ¬
ꝓbem ĩ cognitũ qd minime uultis. Qͥd ꝯsilii
datis : Testatur sepe chrisippꝰ trissolas ẽẽ sentẽ¬
cias qua defendi possunt definitis bonoꝵ cͥcũci¬
di etiam putat mnultitudinem. Aut enim honesta¬
tem ex̃ finem aut uoluptatẽ. aut utrũq. Nam
qui sumimũ botiũ dicant id ẽe. si uacemꝰ om̃i mo¬
lestia eos inuidiosum nom̃ uoluptatis fug̾e.s
inuicinitate u̾sari qd̾ fact eos etiam qͥ illud id

Expanded text:
scripta Graece, iocantem dixisse Carneadi: 'ego tibi Carneade scripta Graece, iocantem dixisse Carneadi: 'ego tibi Carneade praetor esse non video, quia sapiens non sum, nec haec urbs nec in ea civitas?'; tum ille: 'huic Stoico non videris'. Aristoteles aut Xenocrates, quos Antiochus sequi volebat, non dubitavisset quin et praetor ille esset et Roma urbs et eam civitas incoleret; sed ille noster est plane ut supra dixi Stoicus perpauca balbutiens. vos autem mihi verenti ne labar ad opinionem et aliquid adsciscam et conprobem incognitum, quod minime vultis, quid consilii datis? Testatur saepe Chrysippus tris solas esse sententias quae defendi possint de finibus bonorum; circumcidit et amputat multitudinem. aut enim honestatem esse finem aut voluptatem aut utrumque. nam qui summum bonum dicant id esse, si vacemus omni molestia, eos invidiosum nomen vo- luptatis fugere sed in vicinitate versari; quod facere eos etiam qui illud idem
Abbreviated transcription (Latin):
academiã ĩruꝑit nescio: Illa uero ferre non
possum ñ quo mͥ displiceant. sunt eni socͣtica
pleraq mirabilia stoicoꝵ q̃ paradora nominãt᷑
S ubi renocrates uͥ aristoteles istate igitur. hoc
eñi qͣsi eosd̃ ẽe uultis. Illi unꝙͣ dic̾ent sapientes
solos reges. solos diuites. solos formosos om̃ia q̃ uͥq
eẽnt sapientis ẽẽ neminẽ consulẽ. p̃torem. imꝑato¬
rem. nescio an ne qͥnqͥ uirũ qͥd̾ ꝗ̃ quã ni sapientem
pꝰtremo sola cuiẽ solũ lib̾ñ. insipientes. om̃s ꝑegͥnoᷤᷤ
exules. seruos. furiosis deniq: Scͥꝑta ligurgi solo¬
si es ad sensus antiocho familiari tuo tam sunt
defendenda quã menia. M autẽ bono mͦ tm̃ qͣntũ
uidebitur. legi apud clytomachũ cũ carneades
⁊ stoicꝰ diogenes ad senatũ ĩ capitolio starent au
cello ꝯsul p̾torẽ tecũ qͥ tũ auo tuo luculle ꝯsul
fuit. doctũ sane hoĩẽ ut indicat ipsiꝰ historia

Expanded text:
Academiam inruperitnescio. Ilia vero ferre non Academiam inruperitnescio. Ilia vero ferre non possum — non quo mihi displiceant, sunt enim Socratica pleraque mirabilia Stoicorum, quae para/doca nominantur; sed ubi Xenocrates, ubi Aristoteles ista tetigit hos enim quasi eosdem esse vultis: illi umquam dicerent sapientes solos reges solos divites solos formosos; omnia quae ubique essent sapientis esse; neminem consulem prae- torem imperatorem, nescio an ne quinquevirum quidem quemquam nisi sapientem; postremo solum civem solum liberum, insipientes omnes peregrinos exules servos, furiosos denique; scripta Lycurgi Solosi es adsensus Antiocho familiari tuo, tam sunt defendenda quam moenia, mihi autem bono modo tantum quantum videbitur. Legi apud Clitomachum, cum Carneades et Stoicus Diogenes ad senatum in Capitolio starent, cello cos. praetor esset, eum qui cum avo tuo Luculle consul fuit, doctum sane hominem ut indicat ipsius historia
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ sapientis animũ : nũquã nec cu piditate
mou̾i nec leticia nec ferri: Age. hec ꝓ babi¬
lia sane suit. ñ etiam illa nũquã tim̾e. nũꝙͣ
dolere. Sapiens ne ñ timeat nec si patͥa deleat᷑
minime cui p̃ter honestatẽ multa bona. p̃¬
ter turꝑitudinẽ inulta mala uidentur.q̃ et
uenientia metuat sapiens neceẽ est ⁊ uenisse
doleat. S q̃ro qñ ante ista fueriit achademia uẽ¬
tere dicta ut animũ sapientis conmoueri et cõ¬
turbari negarent. Mediocͥtates illi ꝓbabant ⁊ ĩ
om̃i ꝓmotione naturalem uolebant ẽẽ quẽ¬
dam mod̾. Legumnꝰ om̃s gratitoris academie de
luctu. est enũ ñ ñ magnꝰ uerũ aureolus. ⁊ ut tu¬
boni panetiꝰ p̃cipit ad u̾bum ediscendus libellꝰ.
Atq illi qͥd̃ ⁊̃ utilit̾ a natura dicebant ꝑmocio¬
fortitudinis qͣsi cotẽ eẽ dicebant. recte setꝰ ne ali¬
as uid̾imꝰ. Atrocitas qͥd̃ ista tua quo mͦ ĩ uet̾em

Expanded text:
mus, sapientis animum numquam nec cupiditate mus, sapientis animum numquam nec cupiditate moveri nec laetitia ecferri? age haec probabilia sane 5 sint; num etiam ilia, numquam timere numquam dolere: sapiensne non timeat ne patria deleatur, minime, cui praeter honestatem multa bona, praeter turpitudinem multa mala videntur, quae et venientia metuat sapiens necesse est et venisse doleat. Sed quaero quando ista fuerint Academia vetere †dunttia, ut animum sapientis commoveri et conturbari negarent: mediocritates illi probabant et in omni permotione naturalem volebant esse quendam modum. legimus omnes Crantoris veteris Academici de luctu; est enim non magnus verum aureolus et ut Tuberoni Panaetius praecipit ad verbum ediscendus libellus. atque illi quidem etiam utiliter a natura dicebant permotiofortitudinis quasi cotem esse dicebant — recte secusne alias viderimus; atrocitas quidem ista tua quo modo in veterem
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia pecc̃a ẽẽ paria. at hoc antiocho uehem̃¬
tissime displicet. Liceat tand̾ mͥ consid̾are utrã
sentñciam seqͣr. Precide inqͥt statue aliqñ qͥd
q partem et paria. non ne caueam ne scelus
faciam: Scelus enim dicebas ẽẽ. luculle dog¬
na ꝓde. Contineo gͥ me ne incognito assenciar
qd̃ mͥ tecũ ẽ dogma conmune. Ecce multo ma¬
ior eciam disseusio renomuna urtirte p ositã
beatam uitam putat. Qͥd antiocꝰ: Etiam inqͥt
beatam s ñ beatissimã. Ds̃ ille qui uicħ ceusuit
de ẽẽ uͥtuti. homũcio hic qͥ multa putat p̃ter
disserte copioseq dicente. Et hic metuo ne uix
sibi constet qui cũ dicat eẽ. q̃dam ⁊ corꝑis et for¬
si sapiens sit. Distrahor tũ hoc mͥ ꝓbabiliꝰ tũ ilłd̾
uidetur. Et tñ nesi alt̾utrũ nͥ uirtutẽ. iac̾e
ꝑ lase ꝑuto uerũ inhis discreꝑant. Qitid illd̃¬
inquib consentiunt: Non ꝓu̾is ꝓbare possu¬

Expanded text:
omnia peccata esse paria; at hoc Antiocho vehemeomnia peccata esse paria; at hoc Antiocho vehementissime displicet. liceat tandem mihi considerare utram sententiam sequar. Praecide' inquit, 'statue aliquando qque partem et paria, nonne caveam ne scelus faciam? scelus enim dicebas esse Luculle dogma prodere; contineo igitur me, ne incognito adsentiar, quod mihi tecum est dogma commune. Ecce multo maior etiam dissensio. Zeno in una virtute positam beatam vitam putat. quid Antiochus? 'etiam' inquit 'beatam, sed non beatissimam'. deus ille qui nihil censuit deesse virtuti, homuncio hic qui multa putat praeter diserte copioseque dicente, et hic metuo ne vix sibi constet, qui cum dicat esse quaedam et corporis et forsi sapiens sit: distrahor, tum hoc mihi proba- bilius tum illud videtur, et tamen nisi alterutrum sit virtutem iacere plane puto. Verum inconsentiunt num pro veris probare possu
Abbreviated transcription (Latin):
rias. Ad nos nc̃ refero quẽ sequar. mͦ ne qͥs illud
tam ineruditũ absurduniq respondeat quẽ li¬
bet mͦ aliquẽ. Nicħ pot dici in consideracius.
Cupio seqͥ stoicos licet ne. Ne omitto ꝑ aristoti¬
lem meo iudicio inphy losophia ꝓpe singłarẽ
ꝑ ipsũ antiochũ qui appellabatur academi¬
cus. erat qͥd̃ si ꝑ pauca mutauisset germanuissi¬
mꝰ stoitis: erit gͥ res iam indiscͥmine. ham
aur stoicꝰ constituatur sapiens aut uet̾is a¬
chademieis ytr̃q non põt. Est enĩ uiter eos ñ
de tͥminis s de tota possessione ꝯtẽcio. Nom oĩs
ro uite defuntione sũtui bomi contraetur. de
qua qui dissident de om̃i uite r̾one dissident.
false adsenciens nos qͥd nicħ ẽẽ. dicitis a sapi¬
ente tam alienũ eẽ. si ñ nera sunt renonis
ead̾ in uet̾es academicos. ꝑ ypateticosq dicẽ¬
sentit abhis qͦs amat stoicis: Non ne indicat
non posse ꝓbanda ẽẽ sapienti: Placet stoitis

Expanded text:
rios. Ad vos nunc refero quem sequar; modo ne quis illud rios. Ad vos nunc refero quem sequar; modo ne quis illud tam ineruditum absurdumque respondeat 'quemlubet, modo aliquem': nihil potest dici inconsideratius. Cupio sequi Stoicos. licetne — omitto per Aristotelem, meo iudicio in philosophia prope singularem — per ipsum Antiochum, qui appellabatur Academicus, erat quidem si perpauca mutavisset germanissimus Stoicus. erit igitur res iam in discrimine; nam aut Stoicus constituatur sapiens aut veteris Academiae — utrumque non potest; est enim inter eos non de terminis sed de tota possessione contentio; nam omnis ratio vitae definitione summi boni continetur, de qua qui dissident de omni vitae ratione dissident; falsae adsentiens vos quidem nihil esse dicitis a sapiente tam alienumesse; sin vera sunt Zenonis, eadem in veteres Academicos Peripateticosque dicenrebus ab his quos amat Stoicis, nonne indicat non posse illa probanda esse sapienti? Placet Stoicis
Abbreviated transcription (Latin):
multũq defensa sunt: ¶ Alii uoluptatẽ finẽ
eẽ bonoꝵ uoluerunt. quoꝵ pͥnceps aristippꝰ qͥ socͣ¬
tate ꝯsenciens. uoluptatẽ ⁊ honestatẽ finẽ ẽẽ bo¬
noꝵ. calippo censuit uacari õĩ molestia ieronimꝰ.
hoc id honestate diodorus ambo hiꝑipatetici.
honeste autẽ uid̃e fruentẽ rebus his qͣs pͥmas ho¬
mini natura conciliet et uetus aca demia censu¬
it ut indicant scripta polemonis quem antiocꝰ
ꝓbat maxime. Ei aristotiles eiꝰq amici nẽ xxi¬
me uidentum acced̾e. Introducebat etiam carne¬
ades ñ qͦ ꝓbaret s ut oppon̾et stoitis sũmũ lioñ
eẽ. frui reb his qͣs pͥmas natura conciliauisser
honesta autẽ uidere ꝗ ducatur a conciliacto¬
ne nature xeno statuit finẽ eẽ. bonoꝵ qͥ inuẽtor
⁊ pͥnceꝑs stoicoꝵ fuit. Iã illud ꝑspicuũ est iom̃rib
his fuub bonoꝵ qͦs exposui maloꝵ fines ẽẽ ꝯtra¬

Expanded text:
multumque defensa sunt. Alii voluptatem finem multumque defensa sunt. Alii voluptatem finem esse voluerunt, quorum princeps Aristippus, qui Socrtate consentiens. voluptatem autem et honestatem finis esse Callipho censuit, vacare omni molestia Hieronymus, hoc idem cum honestate Diodorus, ambo hi Peripatetici. honeste autem vivere fruentem rebus is quas primas homini natura conciliet et vetus Academia censuit, ut indicant scripta Polemonis quem Antiochus probat maxime, et Aristoteles eiusque amici huc proxime videntur accedere. introducebat etiam Carneades, non quo probaret sed ut opponeret Stoicis, summum bonum esse frui rebus is quas primas natura conciliavisset. honeste autem vivere, quod ducatur a conciliatione naturae, Zeno statuit fine esse bonorum, qui inventor et princeps Stoicorum fuit. iam illud perspicuum est, omnibus is finibus bonorum quos exposui malorum fines esse contra
Abbreviated transcription (Latin):
minaui. De inde.eum secuti parmenides ⁊ ze
no. Itaq ab his eretriaci ꝓ hilosophi nomina¬
bantur. Post enclides socͣtis discipłs magareus
aquo id illi megarici dicti qui id bonũ solum ẽẽ
dicebant qd̃ ẽẽt unum: ⁊ simile: ⁊ idem semꝑ. hi
qͦ multa aplatone amenedemo aũ qd̃ iseretria
fuit eretriaci appellati. Quoꝵ om̃e bonũ inmẽte
positũ ementis acie quam u̾ũ cerneretur. ulli si¬
milia s opinor explicata ub̃iꝰ ⁊ ornatiꝰ. hos si
ꝯtẽpnimꝰ etiam ab iectos putamꝰ illos. Certe minꝰ
despic̾e debemꝰ aristonẽ: qui cũ ⁊e nonis fuiss au¬
ditor. reꝓbauit ea q̃ ille u̾b̾ nicħ ẽẽ bonũ nͥ uirtutẽ
nec malũ nͥ ꝙ uirtuti eẽt contrariũ. In mediis ea
mom̃ta que deno noluit nulla eẽ censuit. hiuic
sũmũ bonũ ẽ. in his rebus neutrã in partem mo¬
ueri q̃ adiaporia abipso dr̃. Phyrro aũ ne ea sen¬
tire quid̃ sapientẽ q̃ apati nominatur. has gͥ

Expanded text:
minavi, deinde eum secuti Parmenides et Zeno minavi, deinde eum secuti Parmenides et Zeno  itaque ab is Eleatici philosophy nominabantur, post Euclides Socratis discipulus Megareus, a quo idem illi Megarici dicti, qui id bonum solum esse dicebant quod esset unum et simile et idem semper; hi quoque multa a Platone. a Menedemo autem, quod is Eretria fuit, Eretriaci appellate, quorum omne bonum in mente positum et mentis acie qua verum cerneretur, Erilli similia, sed opinor explicata uberius et ornatius. Hos si contemnimus et iam abiectos putamus, illos certe minus despicere debemus: Aristonem, qui cum Zenonis fuisset auditor re probavit ea quae ille verbis, nihil esse bonum nisi virtutem nec malum nisi quod virtuti esset contrarium; in mediis ea momenta quae Zeno voluit nulla esse censuit. huic summum bonum est in is rebus neutram in partem moveri, quae adiafori/a ab ipso dicitur. Pyrrho autem ea ne sentire quidem sapientem, quae apa/qeia nominatur. Has igitur
Abbreviated transcription (Latin):
mentiri ñ possunt ꝑlus ꝙͣ duo de uigniti
ꝑtib maiorẽ eẽ. quam t̾rã. Ex qͦ illa ꝯ clusio
nascitur. Si sol qͣntꝰ sit ꝑcipi ñ pot̃. qͥ cet̾as res
eod̾ modo magnitudine soł approbat. is eas
res ñ ꝑcipit. Magnitudo autẽ solis ꝑcipi ñ
q dicant. Nec eñi possunt dic̾e aliud alio ma¬
gis minꝰue conp̾hendi qm̃ oĩũ rerũ una ẽ de¬
finitio conp̾hendendi. S qd̾ ceꝑam qͥd habe¬
mꝰ in reb bonis ⁊ malis explorati: Nẽpe fi¬
nes constituendi sunt ÷ ad qͦs et bonoꝵ et maloꝵ
sũma referat᷑. Qua de re est gͥ inter sumos uiroᷤᷤ
maior dissensio: Et omitto illa q̃ relicta iam
uidentur exillum qͥ ĩ cognitione ⁊ sc̾ia sũmũ
bonũ ponit. Ecũ renonis auditor eẽt. uides ꝙͣ¬
tum ab eo dissenserit. ⁊ quam ñ multũ aplato¬
ne. Megaricoꝵ fuit nobilis disciplina cuĩsqͥ
tum uideo pͥnceps xenophanes quem ego no¬

Expanded text:
metiri non possunt, plus quam duodeviginti metiri non possunt, plus quam duodeviginti partibus maiorem esse quam terram. ex quo illa conclusio nascitur: 'si sol quantus sit percipi non potest; qui ceteras res eodem modo quo magnitudinem solis adprobat is eas res non percipit; magnitude autem solis percipi non que dicant. nec enim possunt dicere aliud alio magis minusve conprendi, quoniam omnium rerum una est definitio conprehendendi. Sed quod coeperam: quid habemus in rebus bonis et malis explorati? nempe fines constituendi sunt ad quos et bonorum et malorum summa referatur. qua de re est igitur inter summos viros maior dissensio? Et omitto illa quae relicta iam videntur, Erillum qui in cognitione et scientia summum bonum ponit; qui cum Zenonis auditor esset vides quantum ab eo dissenserit et quam non multum a Platone. Megaricorum fuit nobilis disciplina, cuius ut scriptum video princeps Xenophanes quem modo no
Abbreviated transcription (Latin):
ingenioꝵq naturale quodam qͣsi pabulũ conside¬
racio contemplacioq nature. Erigimur elaciores
fieri uidemur humana despicunꝰ. cogitantesq
suꝑa atq ce lestia. ħ nr̃a ut exigua ⁊ mnuuma cõ¬
tempnimꝰ. Indagatio ipsa rerum tum max una¬
rum tũ ⁊ occultissimaꝵ. ht̃ oblectacionem. Si uͦ
aliquid occurrit qđ ueri simile uideatur humanis¬
datiadfiriet: Nr̾ ut uereatur tem̾e oꝑinari.
p̃clareq agi secũ putet. si meiꝰ mͦi reb uerisi¬
mile ꝙ sit inuen̾it. Ueniamꝰ nc̃ adbonoꝵ ma
loꝵq nationẽ ⁊ paulũ ante dicendũ ẽ. qd̃ ut¬
non mͥ uidentur ꝯsid̾are cen phyfici ista ual¬
de adfirmant eaꝵ etiam rerũ aucboritatẽ sic
que in lustriores uideantur amitt̾e. Nĩ eñi ma¬
gis assenciuntur neq approbant luc̾e qͥs quã
c̃ cornix cetu̾it cũ aliquid eã. aut iub̾e aut
uetare nec magis affirmabunt signũ ullũ
si erunt mensi sex pedũ ẽẽ quam selẽ quam

Expanded text:
eniorumque naturale quoddam quasi pabulum consideratio contemplatioque naturae: erigimur, altiores fieri videmur, humana despicimus cogitantesque supera atque caelestia haec nostra ut exigua et minima contemnimus. indagatio ipsa rerum cum maximarum tum etiam occultissimarum habet oblectationem; si vero aliquid occurrit quod veri simile vi- deatur, humanisdat adfirmet, noster ut vereatur temere opinari praeclareque agi secum putet si in eius modi rebus veri simile quod sit invenerit. Veniamus nunc ad bolorumque notionem; et paulum ante dicendum est. Non mihi videntur considerare cum physici ista valde adfirmant earum etiam rerum auctoritatem si quae inlustriores videantur amittere. non enim magis adsentiuntur nec adprobant lucere nunc quam cum cornix cecinerit tum aliquid eam aut iubere aut vetare, nec magis adfirmabunt signum illud si erunt mensi sex pedum esse, quam solem, quem
Abbreviated transcription (Latin):
quid iformare possimꝰ cũ mens nr̃a quiduis
uideatur cogitacione posse depingere.
ait eñi ium̃ diuinã inracione ẽẽ positam
⁊ ĩ unuu̾se nature animo atq m̃te. ipsum¬
q mũdũ dm̃ dicit ẽẽ. et eiꝰ anumi fusionẽ

Expanded text:
quidem informare possimus, cum mens nostra quidvis quidem informare possimus, cum mens nostra quidvis videatur cogitatione posse depingere. ait enim vim divinam in ratione esse positam et in universae naturae animo atque mente, ipsumque mundum deum di
Abbreviated transcription (Latin):
deluans in his libris quos scͥpsit contra uolũ¬
tatẽ tũ fingit formã quandam et sp̃em deoꝵ.
tũ diuinitatẽ om̃em tribuit astris. tũ nicħ
racione censet ẽt̃. diuiniꝰ. Ita fit ut deus ille ꝙ̃
mente noscimꝰ atq in animi nocione. Atq tã¬
quam in uestigio uolumꝰ reponere. prorsus aꝑ¬
pareat. At ꝑ seus eiꝰdem zenonis auditor eos
dicit ẽe. habitos deos aquib magna utilitas
ad uite cultum ẽẽt. inuenta. ipsasq res utiles
⁊ salutares deoꝵ ẽẽ uocabulis nũcupatas. ut ne
hoc quid̃ dicet illa in uenta ẽẽ deoꝵ s ipsa di¬
uina. Quo quid absurduss quam aut res sordidas¬
quã ant res d̾formes deoꝵ honore adfic̾e. aut
homines iam morte deletos repon̾e indeos qͦꝵ
om̃is cultus ẽẽt. futurꝰ in luctu. Iam uͦ crisippꝰ
qui stoicoꝵ somnioꝵ ueterrimꝰ habetur iit̾¬
pres magnam turbam congregat ignotoꝵ
deoꝵ. atq ita ignotoꝵ. ut eos ne con iectura

Expanded text:
delirans in his libris quos scripsit contra volupdelirans in his libris quos scripsit contra voluptatem tum fingit formam quandam et speciem deorum, tum divinitatem omnem tribuit astris, tum nihil ratione censet esse divinius. ita fit ut deus ille, quem mente noscimus atque in animi notione tamquam in vestigio volumus reponere, nusquam prorsus appareat. At Persaeus eiusdem Zenonis auditor eos esse habitos deos a quibus aliqua magna utilitas ad vitae cultum esset inventa, ipsasque res utiles et salutares deorum esse vocabulis nuncupatas, ut ne hoc quidem diceret, illa inventa esse deorum, sed ipsa divina; quo quid absurdius quam aut res sordidas atque deformis deorum honore adficere aut homines iam morte deletos reponere in deos, quorum omnis cultus esset futurus in luctu. Iam vero Chrysippus, qui Stoicorum somniorum vaferrumus habetur interpres, magnam turbam congregat ignotorum deorum, atque ita ignotorum ut eos ne coniectura
Abbreviated transcription (Latin):
an nis mensib annoꝵq mutacionib. Cum
uero esiodi theogoniam idẽ originẽ deoꝵ in¬
t̾retatur. tollit oĩo usitatas ꝑceptasq cog¬
nitiones deoꝵ. neq enĩ iouẽ. neq iunonẽ. ne¬
q uestam. neq quemquã qui ita appelletur
indeoꝵ ht̃ numero. s reb in animis atq mu¬
tis ꝑ ꝗͣdam significationẽ hec docet tributa
nomina. Cuiꝰ discipuli aristonis ñ minꝰ mag¬
no inerrore sentencia ẽ. qui neq formã dei ĩ¬
telligi posse censeat neq indiis sensum ẽe. di¬
tat. dubitetq om̃ino deus animans nec ne
sit. cleantes autem qui zenonẽ audiuit. una
cũ eo quẽ ꝓxime nominaui. tũ ipsum deũ¬
mũdũ dicit ẽẽ. tum tociꝰ nature m̃ti atq aĩo
tribuit hoc nom̃. tum ultimũ et altissimũ.
atq undiq cirtũfusum et extremũ oĩa cin¬
gentẽ atq conplexum ardorem qui ether no¬
minetur certissimũ dm̃ iudicat. idemq qͣsi

Expanded text:
annis mensibus annorumque mutationibus. cum annis mensibus annorumque mutationibus. cum vero Hesiodi Theogoniam id est originem deorum interpretatur, tollit omnino usitatas perceptasque cognitiones deorum; neque enim Iovem neque Iunonem neque Vestam neque quemquam qui ita appelletur in deorum habet numero, sed rebus inanimis atque mutis per quandam significationem haec docet tributa nomina. Cuius discipuli Aristonis non minus magno in errore sententiast, qui neque formam dei intellegi posse censeat neque in dis sensum esse dicat dubitetque omnino deus animans necne sit. Cleanthes autem, qui Zenonem audivit una cum eo quem proxime nominavi, tum ipsum mundum deum dicit esse, tum totius naturae menti atque animo tribuit hoc nomen, tum ultimum et altissimum atque undique circumfusum et extremum omnia cingentem atque conplexum ardorem, qui aether nominetur, certissimum deum iudicat; idemque quasi
Abbreviated transcription (Latin):
frasti inconstancia ferenda ẽ. modo eñĩ m̃ti
diuinũ tribuit pͥncipatum. mͦ celo. tũ autẽ
signis sicłibq celestib. Hec audiendus eꝰ an¬
ditor strato is qͥ phisicus appellatur qͥ oẽm
iũ diuinã in naturam sitam eẽ. censet. q̃ au¬
sas gignendi augendi minuendi habeat. s
careat om̃i sensn et figura. Teno autẽ ut
iam adur̃os balbe ueniã naturalem legem
diuinã ẽẽ. censet. eamq uĩ optinere rectam
imꝑantem ꝓhibentẽq contraria. quã legẽ
qͣmͦ esficiat animantẽ inteslig̾e non possu¬
mꝰ deum autẽ animãtem certe uolumꝰ eẽ.
atq hic idem alio loco ethera deũ dic suĩ¬
telligi pot̾ nicħ senciens deus qui nũqͣm
nobis occurrit neq inprecib neq inoptatis
neq in uotis. aliis autem libris rõnẽ quãdã
ꝑ om̃iũ naturã rerum ꝑtinẽtẽ ut diuinã ẽẽ. ad¬
fectam putat. id astris hoc idem tribuit ñi

Expanded text:
phrasti inconstantia ferenda est; modo enim menti phrasti inconstantia ferenda est; modo enim menti divinum tribuit principatum modo caelo, tum autem signis sideribusque caelestibus. Nec audiendus eius auditor Strato is qui physicus appellatur, qui omnem vim divinam in natura sitam esse censet, quae causas gignendi augendi minuendi habeat sed careat omni et sensu et figura. Zeno autem, ut iam ad vestros Balbe veniam, naturalem legem divinam esse censet, eamque vim obtinere recta imperantem prohibentemque contraria. quam legem quo modo efficiat animantem intellegere non possumus; deum autem animantem certe volumus esse. atque hic idem alio loco aethera deum dicit: si intellegi potest nihil sentiens deus, qui numquam nobis occurrit neque in precibus neque in optatis neque in votis. aliis autem libris rationem quandam per omnium naturam rerum pertinentem vi divina esse adfectam putat. idem astris hoc idem tribuit, tum
Abbreviated transcription (Latin):
illum sensu pͥuat. etiã prudentia. Quo por¬
ro mͦ mundus moueri carens corꝑe. aut
quo mͦ semꝑ semouens ẽẽ quietus et beatꝰ
potest ⁊ Nec uͦ eiꝰ cũ discipulus xenocrates ĩ
hoc gn̾e prudentior cuiꝰ iis inlibris qui st̃
ĩnatura deoꝵ nulla sp̃es diuina deicribit᷑
Deos eñi octo eẽ. dicit. qͥnq eos qͥ instellis
uagis nominãtur unũ qui ex om̃ib syclibꝰ
que infixa celo sint exdisꝑsis qͣsi menbris
simplex sit putandu̾s deus septimũ solẽ
adiungit. octauamq lunam qui qͦ sensu be¬
ati ẽẽ possunt intelligi ñ pot̃. Exead̾ plato¬
nis scola ponticꝰ heraclides ꝑ uerilib fabu¬
lis refersit libros ⁊ tñ mũdo mũdũ tũ mẽ¬
tẽ diuinã eẽ. putat. putat errantib etiã Relł
diunitatẽ tribuit sensuq dm̃ pͥuat ⁊ eiꝰ
formã mutabilẽ eẽ uult. eod̾q in libro rur¬
sus tͥram et celum refert in deos nec uͦ thes¬

Expanded text:
illum sensu privat, etiam prudentia. quo porillum sensu privat, etiam prudentia. quo porro modo mundus moveri carens corpore aut quo modo semper se movens esse quietus et beatus potest? Nec vero eius condiscipulus Xenocrates in hoc genere prudentior est, cuius in libris qui sunt de natura deorum nulla species divina describitur; deos enim octo esse dicit, quinque eos qui in stellis vagis nominantur, unum qui ex omnibus sideribus quae infixa caelo sint ex dispersis quasi membris simplex sit putandus deus, septimum solem adiungit octavamque lunam; qui quo sensu beati esse possint intellegi non potest. Ex eadem Platonis schola Ponticus Heraclides puerilibus fabulis refersit libros, et tamen modo mundum tum mentem divinam esse putat, errantibus etiam stellis divinitatem tribuit sensuque deum privat et eius formam mutabilem esse vult, eodemque in libro rursus terram et caelum refert in deos. Nec vero Theo
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ri non oportere eũdemq et solem ⁊
animũ dm̃ dic̾e. ꝙ modo unũ. tũ aũ
plures deos que sunt isdem inerratis
fere qͥb ea q̃ de platone dicumꝰ. atq etꝰ¬
am antisthenes in eo libro qui phisicꝰ
inscribitur popularis deos multos: na¬
turalem unũ ẽẽ. dicens. tollit uim
⁊ naturam deoꝵ. nec multo secꝰ spensip¬
pus platonẽ auũculum subsequens
et uin quãdam dicens qua om̃ia regant᷑.
eamq animalem. euellere ex animis conat᷑
cogntionẽ deoꝵ. Aristotilesq int̾cio dephilo¬
sopha libro multa turbat. amagistro uno
platne dissenciens: Modo enĩ m̃ti tribuit
om̃m diuinitatẽ. moduͦ mũdũ ipsum
dm̃dicit eẽ. modo aliũ quẽdam p̃ficit mũ¬
do:eiq eas partes tribuit ut replicatione
qͣdĩ mũdi motũ regat atq tueatur. Tum
cen ardorem deum dicit eẽ. non intelligẽs
celũ mũdi ẽẽ partem. quẽ alio loco ipse
designarit deum. Quo modo autem celi

Expanded text:
quaeri non oportere, eundemque et solem et quaeri non oportere, eundemque et solem et animum deum dicere, et modo unum tum autem plures deos; quae sunt isdem in erratis fere quibus ea quae de Platone dicimus. Atque etiam Antisthenes in eo libro qui physicus inscribitur popularis deos multos naturalem unum esse dicens tollit vim et naturam deorum. Nec multo secus Speusippus Platonem avunculum subsequens et vim quandam dicens, qua omnia regantur, eamque animalem, evellere ex animis conatur cognitionem deorum. Aristotelesque in tertio de philosophia libro multa turbat a magistro suo Platone dissentiens; modo enim menti tribuit omnem divinitatem, modo mundum ipsum deum dicit esse, modo alium quendam praeficit mundo eique eas partis tribuit ut replicatione quadam mundi motum regat atque tueatur, tum caeli ardorem deum dicit esse non intellegens caelum mundi esse partem, quem alio loco ipse designarit deum. quo modo autem caeli
Abbreviated transcription (Latin):
qua nicħ semꝑ suo statu maneat neget eẽ.
Quid aer. qui diogenis apolloniates uti¬
tur deo. quem sensum hr̃e pot̾ aut quã
formã dei: Iam de platonis inconstancia
longum est dic̾e quiuitimeo patrem hꝰ
mũdi nominari neget posse. in legum
autẽ libris quid sit om̃io deus anq̃ri
oportere ñ censeat. Quod uero sine corpe
ullo deum uult ẽe. ut greci dicunt aso¬
maton: id quale eẽ. possit intelligi ñ
pot̾. Careat eñĩ sensu necẽe ẽ. Careat i
prudentia. carrat uoluptate q̃ oĩa una
cũ deoꝵ nocione conp̾hendimꝰ. Idem et
intimeo dicit et in legib et mũdũ dũ
eẽ. ⁊ celum. ⁊ astra: tt̾ram. ⁊ animos
et eos quos maioꝵ institutis accepinꝰ.
q̃ ⁊ ꝑ se sunt falsa ꝑspicue et uit̾ se
uehement̾ repugnãtia. atq etiam
xenofon pauciorib uerbis ead̾ ferepec¬
cat. facit eñi iuhis q̃ a socͣte dicta re¬
tulit socͣten disputantẽm. formã dĩ

Expanded text:
quia nihil semper suo statu maneat, neget essequia nihil semper suo statu maneat, neget esseQuid aer, quo Diogenes Apolloniates utitur deo, quem sensum habere potest aut quam formam dei? Iam de Platonis inconstantia longum est dicere, qui in Timaeo patrem huius mundi nominari neget posse, in Legum autem libris quid sit omnino deus anquiri oportere non censeat. quod vero sine corpore ullo deum vult esse ut Graeci dicunt asw/maton, id quale esse possit intellegi non potest: careat enim sensu necesse est, careat etiam prudentia, careat voluptate; quae omnia una cum deorum notione conprehendimus. idem et in Timaeo dicit et in Legibus et mundum deum esse et caelum et astra et terram et animos et eos quos maiorum institutis accepimus. quae et per se sunt falsa perspicue et inter se vehementer repugnantia. Atque etiam Xenophon paucioribus verbis eadem fere peccat; facit enim in his quae a Socrate dicta rettulit Socratem disputantem formam dei
Abbreviated transcription (Latin):
lum quẽ appellat deum. in quo ne¬
q figuram diuinã neq sensũ. qͥsꝙͣ
suspicari põt. multaq eiꝰdem monstra.
quippe qui bellum. qui discordiam
qui cupiditatẽ. cet̾aq eiꝰd generis ad
deum reuocat. que uel morbo ł som¬
no ł obluuone ł uetustate delent᷑
eademq desidib que rep̾hensa ri
alia iam in hoc omittantur. Empe¬
docles autẽ multa alia peccans in
dcoꝵ opinione turpisime l abiͣ tur.
Quatuor eñi naturas ex quib om̃ia consta¬
re censet. diuinas ẽẽ. uult. quas et nasci
et extingui ꝑspicuum ẽ ⁊ sensu om̃i ca¬
rere. Nec uͦ pͥthagoras qui sese negat õi¬
no dedeis quod liqueat scire sint ñ sĩt
quales ue sint qͥcꝗͣ uidetur de natura deoꝵ
suspicari. Quid democritꝰ qui tũ imagines
eoꝵq circũitꝰ indeoꝵ nu̾o refert. tum illã
naturã que imagines fundat ac mittat
tum sentenciam intesligentiamq nr̃am.
honne ĩ maximo errore u̾satur cũ iđ oĩo

Expanded text:
lum, quem appellat deum; in quo nelum, quem appellat deum; in quo neque figuram divinam neque sensum quisquam suspicari potest. multaque eiusdem monstra, quippe qui bellum qui discordiam qui cupiditatem ceteraque generis eiusdem ad deum revocet, quae vel morbo vel somno vel oblivione vel vetustate delentur; eademque de sideribus, quae reprehensa in alio iam in hoc omittantur. Empedocles autem multa alia peccans in deorum opinione turpissume labitur. quattuor enim naturas, ex quibus omnia constare censet, divinas esse vult; quas et nasci et extingui perspicuum est et sensu omni carere. Nec vero Protagoras, qui sese negat omnino de deis habere quod liqueat, sint non sint qualesve sint, quicquam videtur de natura deorum suspicari. Quid Democritus, qui tum imagines eorumque circumitus in deorum numero refert, tum illam naturam quae imagines fundat ac mittat, tum sententiam intellegentiamque nostram, nonne in maximo errore versatur? cum idem omnino,
Abbreviated transcription (Latin):
reliquisq sidili animoq p̃terea diui¬
nitatẽ dedit: non sensit sese mortalib re¬
b ĩmortalitatẽ dare. Nam pythagoras qͥ
censuit anuũ eẽ. ꝑ naturam rerum oẽm
intentũ et conmeantẽ ex quo ur̃i animi
carperentur. non uidit distractione hu¬
manoꝵ animoꝵ discerpi. et lacerari dm̃.
et cũ miseri animi eẽnt. quod plerisq cõ¬
ting̾et tum dei partem ẽẽ. miseram qd̾
fieri non pot̃. Cur autẽ qͥcꝗͣ ignoraret
animꝰ hominis si ẽẽt. ds̃: E modo par¬
ro cdeus iste si nicħ ẽẽt nisi animꝰ aut in¬
fixus aut ĩ fusus ẽẽt. ĩ mũdoe tum xe¬
nofanes qui mente ad uincta om̃em p̾¬
terea qđ ẽẽt infinitum dm̃ uoluit eẽ
de ipsa mente ita rep̾henditur ut cet̾i
de infinitate autẽ uehem̃tiꝰ. in qua ni¬
nam parmenides qui d̃ cnuentiũ
quiddam corone similem efficit.
Stephaniũ appellat. continentem
ardorem. lucis orbem qui cingit ce¬

Expanded text:
reliquisque sideribus animoque praeterea divireliquisque sideribus animoque praeterea divinitatem dedit, non sensit sese mortalibus rebus inmortalitatem dare. Nam Pythagoras, qui censuit animum esse per naturam rerum omnem intentum et commeantem, ex quo nostri animi carperentur, non vidit distractione humanorum animorum discerpi et lacerari deum, et cum miseri animi essent, quod plerisque contingeret, tum dei partem esse miseram, quod fieri non potest. cur autem quicquam ignoraret animus hominis, si esset deus? quo modo porro deus iste, si nihil esset nisi animus, aut infixus aut infusus esset in mundo? Tum Xenophanes, qui mente adiuncta omne praeterea, quod esset infinitum, deum voluit esse, de ipsa mente item reprehendetur ut ceteri, de infinitate autem vehementius, in qua niNam Parmenides quidem commenticium quiddam: coronae similem efficit stefa/nhn appellat continentem ardorum lucis orbem, qui cingit cae
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ statuit eumq gigni. eẽq in mensum
et infinitum ⁊ semꝑ ĩmotu quasi aut aer
sine ulla forma deus eẽ. possit cum p̾sertĩ
dm̃ ñ mͦ aliqua s pulcherrima sp̃e deceat ẽẽ.
aut non om̃e qđ ortũ sit mortalitas conseiͣtur
Inde angragoras qui accepit ab angramene
disciplinam pͥmꝰ om̃iũ rerũ descͥtionem ⁊
modũ mentis in finite in ac racionẽ dissig¬
nari et confici uoluit in quo ñiuidit neq me¬
cũ sensu iunctũ. et continentem infinito
ullum eẽ. posse: neq sensum omino qͦ
non ipsa natura pulsa sentiret. De inde
si mentẽ istam quasi animał aliquod
uoluit eẽi erit aliquid interiꝰ ex quo il¬
lud ał nominetur ⁊ Quid autẽ interuis
mente: Cingatur gͥ corꝑe ext̾no: Quod
qm̃ ñ placet aꝑta simplexq mens nulla
re adiuncta que sentire possit fugere in¬
telligentie nr̃e uim et nocionem udet᷑
Crotomates autẽ alcineo qui soli et lune

Expanded text:
deum statuit, eumque gigni esseque inmensum deum statuit, eumque gigni esseque inmensum et infinitum et semper in motu: quasi aut aer sine ulla forma deus esse possit, cum praesertim deum non modo aliqua sed pulcherrima specie deceat esse, aut non omne quod ortum siui accepit ab Anaximene disciplinam, primus omnium rerum discriptionem et modum mentis infinitae vi ac ratione dissignari et confici voluit. in quo non vidit neque motum sensu iunctum et in continentem infinito ullum esse posse, neque sensum omnino quo non ipsa natura pulsa sentiret. deinde si mentem istam quasi animal aliquod voluit esse, erit aliquid interius ex quo illud animal nominetur; quid autem interius mente: cingatur igitur corpore externo; quod quoniam non placet, aperta simplexque mens nulla re adiuncta, quae sentire possit, fugere intellegentiae nostrae vim et notionem videtur. Crotoniates autem Alcmaeo, qui soli et lunae