comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lec quȩ grauiora sunt concessa ꝓbantur qiam ob
em nunc anido latriis concede posse promiserit
requirendum estl omnienim iure hic conces¬
ũ non fuerit nec in futuri morterit concedi
ic enim hic sicut dixit dñs: aut ligantꝰ aut sol¬
untur peocata in futurũ aunihil aliuderit
usi remuneratio : aut condemnatio : omnis
enim quihic iure repro batur non poterit ele¬
gi aut dignus infuturũ iudicari Iaudi amus
ergo quȩ dicat dñs deidolatriis adhieremiam
pph&am. Vade & dic in quid reuer timini ad
me commoratio israħ dicit dns & non firma¬
bo faciem meam in uos. quia misericors ego sum
dicit dns: nec irascor uobis in euum : ueru tam
cognosce ddectu tuu: impiae aegisti & posiustiuias
tuas in alienos subtus omne lignũ nemoro sum:
adeum: ut posta postasiam regressi remit tat
peccata : Et iterũ dicit ds per hieremiam de¬
licatimei ambula uerunt uias asperas ductisunt

Expanded text:
haec quae grauiora sunt concessa probantur. quam ob haec quae grauiora sunt concessa probantur. quam ob rem nunc, an idololatris concedi posse promiserit deus, requirendum est. omne enim quod iure hic concessum non fuerit, nec in futurum poterit concedi. hic enim, sicut dixit dominus, ant ligantur aut soluuntur peccata; in futurum autem nihil aliud erit nisi remuneratio aut condemnatio. omnis enim qui hic iure reprobatur, non poterit eligi aut dignus in futurum iudicari. Audiamus ergo quae dicat dominus de idololatris ad Hieremiam profetam: uade et dic, inquit, reuertimini ad me, commoratio Israhel, dicit dominus, et non firmabo faciem meam in uos, quia misericors ego sum, dicit dominus, nec irascor uobis in aeuum. uerum tamen cognosce delictum tuum; impie egisti et posuisti uias tuas in alienos subtus omne lignum nemorosum. onuertuntur ad eum, ut post apostasiam regressis remittat peccata. et iterum dicit deus per Hieremiam: delicati mei ambulauerunt uias asperas, ducti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
am consecutus ẽ : & quod amplius ẽ deflens refo¬
matus ẽ : cum enim a proph&a nathan arguera
peccatũ cȩlare non ausus ẽ sed confessus ẽ dicens
pec caui dño tunc respondit ei proph& :dixit absi¬
lit dns peccatu tuum & non morieris. quo penituss
p̃p̃mortem. nabuthe ibat plorans & conscid
uestimenta sua : Et p̃cinxit secilitio & factum
ẽ uerbum dñi in manu seruieiꝰ helie deachab. &
dixit dns: audisti quomodo motus ẽ achab a facie
mea: non inducam mala in dieb: eiꝰ: & niniu&is per¬
cata deflentib: imminente morte reparata est
uita : eccequantus ꝓfectus ẽ penitentiae : sed fort
dicatur econtra: concessum quidem ẽ sed nonqi¬
men idolatriae : recte tamen explora ẽ none
modica parte nouatiani adsertio: quaduo
ciꝰmina grauia concessa penitentiae uidentꝰ
quia si fornicationi ignosci non deb& sicut no¬
uatiano uid&ꝰ. quanto magis homicidio aut ad¬
ulterio: sed hmo uanitas eiꝰ appar&. quando

Expanded text:
niam consecutus est et, quod amplius est, deflens refoniam consecutus est et, quod amplius est, deflens reformatus est. cum enim a profeta Nathan argueretur, peccatum celare non ausus est, sed confessus est dicens: peccaui domino. tunc respondit ei profeta et dixit: abstulit dominus peccatum tuum et non morieris, quoniam paenipropter mortem Nabuthe ibat plorans et conscidit uestimenta sua et praecinxit se cilicio et factum est uerbum domini in manu serui eius Heliae de Achab et dixit dominus: audisti quo modo motus est Achab a facie mea? non inducam mala in diebus eius. et Nineuitis peccata deflentibus inminente morte reparata est uita. ecce quantus profectus est paenitentiae! Sed forte dicatur e contra: \'concessum quidem est, sed non crimen imodica parte Nouatiani adsertio, qua duo crimina grauia concessa paenitentiae uidentur, quia si fornicationi ignosci non debet, sicut Nouatiano uidetur, quanto magis homicidio aut adulterio! sed hinc uanitas eius apparet, quando
Abbreviated transcription (Latin):
filio passus proph& auit : tertius enimpsalmus
nux ta historiam post quinquage simu estꝰ sed for¬
te regi ignosciopor tuit : humilibus auignosci
non deb& : cum magis potentiorb: difficilius ignos¬
cendum uideatur: dis enim ꝑsonam hominis non ac¬
cipit : quanto enim quis sublimior est tanto ma¬
gis lic& leue peccatum eiꝰ graue est crimen:
sicut enim humilitas inpotente sublimis & mag¬
nificaẽ : ita & culpaeius procrimine habenda est :
& ceptis enim peccatis quȩ omnibus const& ee in li¬
cita non omnia licent potentib q sunt conces¬
sa humilib: dignitoso enim homininegotiari de¬
forme ẽ : & popinam ingredi uocabile ẽ : senato¬
ribus quoq: fenus in famia ẽ : siergo in his leuibus
inuenti notandi sunt: quanto magis reiconstitu¬
endi sunt si pec cauerint : ꝑ haec ergo appar&
dauid grauissime pec casse R quidem duplici
modo conuersus: tamen & homicidi & ad ulten us¬

Expanded text:
a filio passus profetauit; tertius enim psalmus a filio passus profetauit; tertius enim psalmus iuxta historiam post quinquagensimum est. sed forte regi ignosci oportuit, humilibus autem ignosci non debet, cum magis potentioribus difficilius ignoscendum uideatur. deus enim personam hominis non accipit. quanto enim quis sublimior est, tanto magis, licet leue peccatum eius, graue est crimen. sicut enim humilitas in petente sublimis et magnifica est, ita et culpa eius pro crimine habenda est. exceptis enim peccatis, quae constat omnibus esse inlicita, non omnia licent potentibus, quae sunt concessa humilibus. dignitoso enim homini negotiari deforme est et popinam ingredi notabile est; senatoribus quoque fenus infamia est. si ergo in his leuibus inuenti notandi sunt, quanto magis rei constituendi sunt, si peccauerint! per haec ergo apparet Dauid grauissime peccasse, et quidem duplici modo: conuersus tamen et homicidii et adulterii ue
Abbreviated transcription (Latin):
contendit : quando enim dicit ꝗ quinega uerit ns¬
lo modo ueniam habebit : sed negabitur & ipse in con¬
spectu angelorum di. enomodo non cũ dolo agend
penitentiã profit&ur : hinc aũ manifestȩ fras
ut huic peccato ueniam deneg&: unu sen sũ uult ee
uersatione fructum amputar& penitentiaȩ si
nulla uenia speranda ẽ negantibus : neq fructum
aliquis penitenti ꝗ hoc peccatum neq hic nequli
futuro remitti. dominica oracula ꝓmiserunt
hnc ergo appar& cumdo lo dicere nouatianũ agei¬
dampenitentiam : ut quid etum peniteat sidelic¬
tum ab oleri negatꝰ penitentiae enigemitus
V&us & lamentatio hoc ad quirit : ut & ueniam me¬
eatur & reformationem. deniq: dauid pȩnitens
consitens pec catum & ueniam meruit & ad pysti¬
um statum reditus ẽ : ꝗ& rex ꝑmansit & post ea
roph&auit : quod liquido probatur in quinquagen¬
simo enim psalmopenituit. & post ea ꝑsecutionẽ

Expanded text:
contendit. quando enim dicit quia \'qui negauerit. nucontendit. quando enim dicit quia \'qui negauerit. nullo modo ueniam habebit, sed negabitur et ipse in conspectu angelorum dei.\' quo modo non cum dolo agendam paenitentiam profitetur? hinc autem manifeste fraus ut huic peccato ueniam deneget, unum sensum uult esse c tergiuersatione fructum amputet paenitentiae. si nulla uenia speranda est negantibus neque fructus aliquis paenitentiae, quia hoc peccatum neque hic neque in futuro remitti dominica oracula promiserunt. Hinc ergo apparet cum dolo dicere Nouatianum agendam paenitentiam; ut quid enim paeniteat, si delictum aboleri negatur? paenitentiae enim gemitus, fletus et lamentatio hoc adquirit, ut et ueniam mereatur et reformationem. denique Dauid paenitens et coufitens peccatum et ueniam meruit et ad pristinum statum redditus est, quia et rex permansit et postea profetauit. quod liquido probatur; in quinquagensimo enim psalmo paenituit et postea persecutionem
Abbreviated transcription (Latin):
tentiã : nec enim suꝑ uacuae hoc dñs commone¬
& porro aũ sciens dns conuersis daridebere
peccatorum remissa : hoc p̃cipit quippe cum dixe
it nolo mortem morientis. quantũ ut reuerta¬
tus & uiuat : itaq est fructus penitentiaȩ sic claru¬
it conuersis addm : exclusa ẽ ergo u̾atiani impiȩ con¬
posita ad sertio qua uerborum dni sensum in uer¬
tat dĩcs ait dñs: quiie negauerit. Et ego nega¬
boeum : ut si aliquis xp̃ianus quicũq &x causa nega¬
uerit : iamredire non possit. autcerte reuer¬
ens minime suscipiatur : & ubierit demandata
penitentia : cum saluator postdatam hanc sen¬
tentiam negantem a posto lu p&rũ non negauent:¬
quareq penitentia sub sequente erratũ suũ amas¬
sime fleuit : scius utiq conuersis ignosci& refor¬
rieos ꝑpenitentiã sed nouatianꝰ fingit agendam
nitentiã: ꝗ enim aꝑte negare non aud& dandams
nitentiã adstrictus lege subtilit̃ hanc frustran

Expanded text:
tentiam; nec enim superuacue hoc dominus commonetentiam; nec enim superuacue hoc dominus commoneret porro autem sciens dominus conuersis dari debere prit: nolo mortem morientis, quantum ut reuertatur et uiuat. itaque est fructus paenitentiae, sicut claruit, conuersis ad deum. exclusa est ergo Nouatiani impie conposita adsertio, qua uerborum domini sensum inuertit dicens: \'ait dominus: qui me negauerit, et ego negabo eum\', ut si aliquis Christianus, quacumque ex causa negauerit, iam redire non possit aut certe reuertens minime suscipiatur. Et ubi erit demandata paenitentia, cum saluator post datam hanc sententiam negantem apostolum Petrum non negauequare? quia paenitentia subsequente erratum suum amarissime fleuit scius utique conuersis ignosci et reformari eos per paenitentiam. sed Nouatianus fingit agendam paenitentiam. quia enim aperte negare non audet dandam paenitentiam. adstrictus lege subtiliter hanc frustrare
Abbreviated transcription (Latin):
sensus eius adoliscendum prutusẽ : sine dubio igit
maior gratia nouae legis ẽ quã fuit u&eris siq
gomaior gratiaẽ quo modo negatꝰ hoc pͥstare
posse qđ pstitit illaq minorem gratiam habs
erat enim propensior in seueritate: itaq susta
penitentib ignouisse ꝓbatꝰ: quifien potest it
istaq clemens ẽ non recipiat penitentes
im & iudȩi filuidi appellati sunt : quiꝑ morsen & innu
& inmar baptizati: a postoli pauli auctoritate le¬
funtur: legem enim accepturi procul dubio puri¬
icati noscuntur : ut dec&ero acceptae legis red¬
lerent rationem : & si qui pec carent ꝑpenitenti¬
mserefor marent : dicente dno ꝑesaiam pro¬
h&am: penitentiam hab&e quierratis & con¬
ertimini : sed forte e contrario dr̃ penitentiã
uidem p̃dicataẽ non tam remissio : siergo peni¬
fentia p̃dicata ado ẽ est fructus agentib peni¬

Expanded text:
sensus eius ad ulciscendum promptus est. Sine dubio igitur sensus eius ad ulciscendum promptus est. Sine dubio igitur maior gratia nouae legis est quam fuit ueteris. si ergo maior gratia est, quo modo negatur hoc piaestare posse, quod praestitit illa, quae minorem gratiam habuit? erat enim propensior in seueritate. itaque si ista paenitentibus ignouisse probatur, qui fieri potest ut ista, quae clemens est, non recipiat paenitentes? nam et Iudaei filii dei appellati sunt, qui per Moysen et in nube et in mari baptizati apostoli Pauli auctoritate leguntur. legem enim accepturi procul dubio purificati noscuntur, ut de cetero acceptae legis redderent rationem et, si qui peccarent, per paenitentiam se reformarent dicente domino per Eseiam profetam: paenitentiam habete qui erratis et conuertimini. sed forte e contrario dicitur: \'paenitentia quidem praedicata est, non tamen remissio\'. si ergo paenitentia praedicata a deo est, est fructus agentibus paeni
Abbreviated transcription (Latin):
nanam & piam sepͥstitit : & haecq lemets uisa
aliquando iundicauit : annaniam &eni cusa phira:
uxor e sua diunitus caesi sunt : &atrinas magi
credulus &di legirepugnans ditꝰ iudicio & iur
cecatusẽ & hero des rex ꝓpt quod honorem
deditdo ab angelodi ꝑ cussus scatens uer mibie
rauit: ne ꝗ misericordia p̃dicatur inultũ om̃n
putarent homines & inpunae pec cantimorens
posuit ostendens ad hoc dariuemam dilector ilia
quasi & mor tuis uiuificati post ea abstinerent
contrariis: ut labor &ur nequis hinc cumcre¬
ne & eat: quia ad iudicium ueni&ꝰ hac enima
cuiq sententia inputatur inquade fungitꝰ quos
tur noualex plenitudinem hab& miseri cordie
contemtui ducer&ꝰ ab amatorb: peccatorũ inss
dictos uindi cauit : u&us uerolex quaqua adiu¬
dictam datasit : quibusdam tamꝰ ignouit neori¬
no crudelis dicer&ꝰ sed inplures uindicauit qui

Expanded text:
piam se praestitit et haec, quae clemens uisa est, aliquando uindicauit. Anania etenim cum Sapphira uxore sua diuinitus caesi sunt; et Etimas magus, incredulus et dei legi repugnans. domini iudicio et uirtute caecatus est; et Herodes rex, propter quod honorem non dedit deo, ab angelo dei percussus, scatens uermibus expirauit. ne, quia misericordia praedicatur, inultum omnino putarent homines et inpune peccari, timorem posuit ostendens ad hoc dari ueniam delictorum, ut quasi ex mortuis uiuificati postea abstinerent se a contrariis, ut id elaboretur, ne quis hinc cum crimine exeat, quia ad iudicium uenietur. haec enim uni cuique sententia inputatur, in qua defungitur. quoniam igitur noua lex plenitudinem habet misericordiae, ne contemptui duceretur ab amatoribus peccatorum, in supra dictos uindicauit. uetus uero lex, quamquam ad uindictam data sit, quibusdam tamen ignouit, ne omnino crudelis duceretur, sed in plures uindicauit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
xmum: & manus mea fundauit terram : dextera mea
uaauit caelum: & in sub iectis ego locutussum ego uocaui
o ad duxieum & ꝓsperum iter eiꝰ feci : accedite ad me
audite haec non in occulto ab initio locutus sum cum fie¬
ent illic eram & nunc dñs misit me & sp̃seꝰ quem¬

Expanded text:
manus mea fundauit terram, dextera mea solidauit caelum, et in subiectis: ego locutus sum, ego uocaui, ego adduxi eum et i prosperum iter eius feci. accedite ad me et audite haec: non in occulto ab initio locutus sum; cum fierent, illic eram et nunc dominus misit me et spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
&iam e&erip̃fecti iubere dicuntur ꝓpt̃ auctoyti¬
tem unius potestatis: quanto magis in unius di imnpẽ¬
no si lo cutus un us & tibus fuen non in congrue dicen¬
tur tres locuti: est enim eorum & natura & uoluntas
elent iterum p̃iudicare scõ spui. quod ideo degenera
dicitas sit in scyptuns diuinis: ut aliquando inuenias
nũ primum positum ut enim causa se tulent sic & po¬
itꝰ nullius enim in iuria est q unaeorũ diuinitas ẽ
tnq legimꝰ inesaia dicente dño : Ego sumpymus & ego

Expanded text:
raefecti iubere dicuntur propter auctoritatem unius potestatis, quanto magis in unius dei imperio, si locutus unus e tribus fuerit, non incongrue dicentur tres locuti! est enim eorum et natura et uoluntas una. Solent iterum praeiudicare sancto spiritui, quod ideo degener simplicitas sit in scripturis diuinis, ut aliquando inuenias tertium primum positum. ut enim causa se tulerit, sic et ponuntur. nullius enim iniuria est, quia una eorum diuinitas est. denique legimus in Eseia dicente domino: ego sum primus et ego
Abbreviated transcription (Latin):
quae patris sunt filii sunt & quae sunt filii : patiis
sunt & nemo potest quicquam rapere de manupa¬
tris neq demanu filii & sub iȩcit : ego & pater
unum sumꝰ & uerbaquȩ inquit lo quor uobis ameps¬
so non loquor: pat̃ aut̃ manens mme ipso loqutar
&operaquȩ facio ipse facit credite mihi quo d egor
patre & pat̃ inme: aliquin uel ꝓpt᷑ opera ipsacro¬
dite: ꝗ enimgeneratio non asem& ipsaẽ sed abeoꝗ
& tra unius di natur am&x istimar&. humilitus ero
enis maxima &c ultatio ẽ : Cumem uid&ꝰ se subiecore¬

Expanded text:
quae patris sunt filii sunt et quae sunt filii patris quae patris sunt filii sunt et quae sunt filii patris sunt: et nemo potest quicquam rapere de manu patris neque de manu filii. et subiecit: ego et pater unum sumus, et: uerba quae, inquit, loquor uobis, a me ipso non loquor, pater autem manens in me ipse loquitur; et opera quae facio ipse facit. credite mihi, quod ego in patre et pater in me; alioquin uel propter opera ipsa credite. quia enim generatio non a semet ipsa est, sed ab eo qui extra unius dei naturam existimaretur. humilitas ergo eius maxima exaltatio e
Abbreviated transcription (Latin):
sogmadiꝰ ess& non rapinam arbitratusẽ eẽ separẽ
do : siergo non rapinam arbitratus ẽ dicens sepa¬
remdo uerun se filiumdi demonstrauit : do enim
pares se non poterat nisi esr& deipso: pares enimli
sunt quia ut ambo ueri sunt aut ambo falsi nec eni
parilitate recipit cȩptum &ernum aut unitatem
unum enimse ee dicendo xps cum patre parȩmsedõ
fecit: non solũ enim inquit sol uebat sabbatũ sed&
patrẽ ꝓprsum sibi dicebat dm̃ aqualem se faciens do
hoc est parem : non ne manifestũ est aequalitatem
hanc depropri&ate natiuitatis descendere : pro¬
prium enim se idest uerum: ueru dicens difilium ae¬
qualem se faciebat do: hinc ẽ unde dicit qui me iu¬
dit uidit & patrem: ꝑ id quod enim consubstan¬
tiui sunt quiunũ uid&. ambos uid&: sicut eni pater
hab& uitam in sem& ipso. sic dedit & filio habere ui¬
tam: hoc ẽ aequalem sibi genuit filium pat᷑ : & om̃ a

Expanded text:
forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se parem forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se parem Deo . Si ergo non rapinam arbitratus est, dicens se parem Deo, verum se Filium Dei demonstravit. Deo enim par esse non poterat, nisi esset de ipso. pares enim hi sunt, qui aut ambo ueri sunt aut ambo falsi. nec enim parilitatem recipit coeptum et aeternum aut unitatem. unum enim se esse dicendo Christus cum patre parem se deo fecit. non solum enim, inquit, soluebat sabbatum, sed et patrem proprium sibi dicebat deum, aequalem se faciens deo, hoc est parem. nonne manifestum est aequalitatem hanc de proprietate natiuitatis descendere? proprium enim se, id est uerum, dicens dei filium aequalem se faciebat deo. Hinc est unde dicit: qui me uidit, uidit et patrem. per id quod enim consubstantiui sunt, qui unum uidet ambos uidet. sicut enim habet pater uitam in semet ipso, sic dedit et filio habere uitam, hoc est aequalem sibi genuit filium pater; et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
non est : sed scntur a dicit uerus ẽ ergo deipso est:
quienim negat dedo natum xpmi scipturȩ calumnan
facit. quaȩ ideo illu dicit ueru filium ut signific& deb
hunc natum: sienim non est dedo uerus filius di dir
fallax est sciiptura : quod siscmꝓtura non fallit quxd
negat ueru filiũdi : non enim uoluntas uerũ filiu fact
sed natiuitas: sed potenti&e in quiunt di: hoc sub est ie
falsa faciat uera immopotentia dĩ: Haec ẽ unded
omne laude dignus est : ꝗ ueru apud illum uerũ est &
falsu : nam sustud mendacisẽ ut falsũ dicatie¬
rũ quod do non comp&it . nam omnia quidem potestis
sed non facit : nisi quod conueniat ueritati eius atq
siustitiae : manifestum igitur est : id cir couerum
dicifilium di xpͥm ut proprius id est de substantiaeus
patus intollegatur: unde &apostolus quipropiho
pnqut silio nompeꝑcit : & malia ȩpistola quicionin

Expanded text:
non est. sed scriptura dicit: \'uerus est\': ergo de ipso est. non est. sed scriptura dicit: \'uerus est\': ergo de ipso est. qui enim negat de deo natum Christum, scripturae calumniam facit, quae ideo illum dicit uerum filium, ut significet de deo hunc natum, si enim non est de deo et uerus filius dei dicitur, fallax est scriptura. quod si scriptura non fallit, qui negat uerum filium dei. non enim uoluntas uerum filium facit, sed natiuitas. sed potentiae\', inquiunt, dei hoc subest, ut falsa faciat uera\'. immo potentia dei haec est, unde et omni laude dignus est, quia uerum apud illum uerum Est et falsum falsum. nam istud mendacis est, ut falsum dicat uerum, quod deo non conpetit. nam omnia quidem potest deus, sed non facit nisi quod conueniat ueritati eius adque iustitiae. Manifestum igitur est idcirco uerum dici filium dei Christum, ut proprius, id est de substantia eius natus intellegatur. unde et apostolus: qui proprio, inquit, filio non pepercit, et in alia ep
Abbreviated transcription (Latin):
eȩgrpto igitur dedicatio legisẽ pente coste: XCUI
uȩ renduorsi pascha trransitus inter pue¬
&ur sicut crecis uidetur.
postolus falli non potuit quiait .: paschanrmimmo
eseruitio haec & dic&is immolatio pascha hoc dm est.
uidam plius ẽ necessanum ad testimonium lex loquitꝰ
ipostolus ꝓbat: hoc suꝑẽ ut contradictor abiciatur:
t ꝑuicax manifestum ẽ enim transitũ post pascha fu¬
sedesanguine enim immolatiagni supra potef ostu
supra limen posuerunt : ut transiens nocte ange¬
s non ꝑcuter & domũ inqua signu sanguinis esr&
sanguis igitur salutem pͥstitit non transitus qut
transitus non nocer & obstitit sanguinis
patris & fili ostender& unitate sisi quro modo none
uerus di filius dicer &ur nisi exstitiss& desubstantiadi
patris. nec enim pater &ur ueritas & iustitiadi ueru
dicere filium side ipso non ess& non ẽ enimuerus si deqs

Expanded text:
de Aegypto, igitur dedicatio legis est pentecoste. XCVI. de Aegypto, igitur dedicatio legis est pentecoste. XCVI. QVAERENDUM SI PASCHA TRANSITUS INTERPRETETUR, SICUT GRAECIS UIDETUR. Apostolus falli non potuit, qui ait: pascha nostrum ideseruitio haec? et dicetis: immolatio pascha hoc domini est. quid amplius est necessarium ad testimonium? lex loquitur, apostolus probat; hoc superest, ut contradictor abiciatur ut peruicax. manifestum est enim transitum post pascham fuisse. de sanguine enim immolati agni supra postes ostii et supra limen posuerunt, ut transiens nocte angelus non percuteret domum, in qua signum sanguinis esset. sanguis igitur salutem praestitit, non transitus, quia, ut transitus non noceret, obstitit sanguis. patris et filii ostenderet unitatem fysico modo. non enim uerus dei filius diceretur, nisi exstitisset de substantia dei patris; nec enim pateretur ueritas et iustitia dei uerum dicere filium, si de ipso non esset. non est enim uerus, si de ipso
Abbreviated transcription (Latin):
tis ergo tn decim & ad ditisseptem & decim inuenes
quarta decima mensis piimi. quar tam fenam fusti
& neglegendi fastidium patians aut questionis singe
membra cuhose inspicere de compendium : it & deto¬
mero dierũ qua pascha usq ad datam legem sunt er¬
tussis & ab ipso facilius discas quot a fena factu est
paschatertiodie post secundum mensem lexdetas
sunt ergo menses duo & diestres r&rache dehis tho¬
o dies qui ante pascha fuer : & reliquert dies qun¬
fer: mannapima feha dataẽ ꝗ continur sex dieb
iligerunt. quȩ piyma fena sexto decimo die fuit
ensis secundi: ab hac itaq pmma fena in oc tauii de¬
mu diem quo lex data est quar tamfena inuemes:
sera uero quarta siue ante siue tro computes. in
unquage simu diem quar tafena est: idcir co ꝙ quar¬
i feria pascha egerunt in aegrpto iudei & quarta
ma legem ac ceperunt : quinta aufera profectist̃

Expanded text:
ctis ergo tredecim et additis septem et decem inuenies ctis ergo tredecim et additis septem et decem inuenies quarta decima mensis primi quartam feriam fuisse. Et ne legendi fastidium patiaris aut quaestionis singula membra curiose inspicere, do conpendium, ut et de numero dierum, qui a pascha usque ad datam legem sunt, certus sis et ab ipso facilius discas, quota feria factum est pascha. tertio die post secundum mensem lex data est; sunt ergo menses duo et dies tres. retrahe de his tredecim dies, qui ante pascha fuerunt, et reliqui erunt dies quindetur. manna prima feria data est, quia continuis sex diebus collegerunt, quae prima feria sexto decimo die fuit mensis secundi. ab hac itaque prima feria in octauum decimum diem, quo lex data est, quartam feriam inuenies. a feria uero quarta, siue ante siue retro conputes in quinquagensimum diem, quarta feria est. idcirco quia quarta feria pascha egerunt in Aegypto Iudaei et quarta feria legem acceperunt, quinta autem feria profecti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nden irep&itione inuenit᷑ꝰ demuiq sex diebus continus
manna colligerunt : septimo audie quiẽ sabbatum q¬
euer ab hocergo die usq ad terti mensis diem ter¬
um quo lex data est quȩ re & inuenies quartamse¬
am fusse quandolex datae : sunt enim a quinto decia
die mensis secundi quando sabbatum fuit usq ad tera
mensis diem tertium quolex dataẽ dies decem & nous¬
g ene ergo hos decem & nouem & redi suꝑ quintu dec¬
mu diem secundi mensis quo sabbatu fuit: ꝙ pnmo conpi¬
tatur quartus decimus & ꝑueni usq ad diem prhiu sai¬
dimensis & habebis alios xiiii quossuꝑ iunge ad detemd
nouem supra memoratos & inuenies pnꝰimudiem setui¬
dimensis sabbatum fuisse : suꝑ adde ad huc ad capud pyx
mensis dies septem & decem: ꝗ piimi mensis tndecim
dies r&rahendi sunt qui ante pascha fuerunt : quari
decima enum die pymimensis pascha facturest : rđra¬

Expanded text:
madem in repetitione inuenitur. denique sex diebus continuis madem in repetitione inuenitur. denique sex diebus continuis manna collegerunt, septimo autem die, qui est sabbatum, quieuerunt. ab hoc ergo die usque ad tertii mensis diem tertium, quo lex data est, quaere et inuenies quartam feriam fuisse quando. lex data est. sunt enim a quinto decimo die mensis secundi, quando sabbatum fuit, usque ad tertii mensis diem tertium, quo lex data est, dies decem et nouem. tene ergo hos decem et nouem et redi super quintum decimum diem secundi mensis, quo sabbatum fuit, qui a primo conputatur quartus decimus, et perueni usque ad diem primum secundi mensis et habebis alios XIIII; quos superiunge ad decem et nouem supra memoratos et inuenies primum diem secundi mensis sabbatum fuisse. superadde adhuc ad caput primi mensis dies septem et decem, quia primi mensis tredecim dies retrahendi sunt, qui ante pascha fuerunt; quarta decima enim die primi mensis pascha factum est. retra
Abbreviated transcription (Latin):
otumẽ pascha inaȩgrpto quinquagensi mus e hoc ẽ pente¬
resunde factume ut ad legem fidei pͥdicandam inpente
orũ imagines haberentur ad secuntatẽ fidȩinrae
salsum uideri non potest qđ ab initio pͥdicatuest:
eore missionis & reformationis tempus in quinqua¬
ensimo psalmo descibitur ut cadem proudentia
uinqua gensimi diei quȩ &e piꝰmie scir&ur hic faction
ł ut & marna prmo die quie dominicus aecaelo dar&ꝰ
pulo iudȩorum qđ ita ee sex dierũ continuatio ꝓbat quib:¬
llegerunt : & septima die ide sabbato querunt : man¬
a au crb: est ȩsce spintalis qu&e resurrectione dii
emor auimus : mensis primꝰ quo pascha quarta decima
e celebratum est in aegrpto haec dies quarta feha
ut unde & lex quarta fenadatae quod hinc datur
tellegiqua quinto decimodie mensis secundi ꝓfectio¬
sfiliorũ isrł sabbatũ uid&ur fuisse id circo nonindie
rex illis missus e cuturnicum sed uespere: mane aut

Expanded text:
factum est pascha in Aegypto, quinquagensimus est, hoc est pentefactum est pascha in Aegypto, quinquagensimus est, hoc est pentecosten. unde factum est, ut ad legem fidei praedicandam in penterorum imagines haberentur ad securitatem fidei nostrae, quia falsum uideri non potest quod ab initio praedicatum est. ideo remissionis et reformationis tempus in quinquagensimo psalmo describitur, -ut eadem prouidentia quinquagensimi diei, quae et primi est, sciretur. hinc factum est ut et manna primo die, qui est dominicus, de caelo daretur populo Iudaeoruseptima die, id est sabbato, quieuerunt. manna autem typus est escae spiritalis, quae resurrectione domini memorauimus. mensis primus quo pascha quarta decima die celebratum est in Aegypto, haec dies quarta feria fuit; unde et lex quarta feria data est. quod hinc datur intellegi, quia quinto decimo die mensis secundi profectionis filiorum Israhel sabbatum uidetur fuisse; idcirco non in die grex illis missus est.coturnicum, sed uespere. mane aute
Abbreviated transcription (Latin):
noscatur : dominico enim diefactus est mundiꝰ & post laos
rursus domini codie reformatus cuius reformationiss
guradatae primu incircumcisione : in qua futur&e si dest¬
num fuit: post ebdomadam enim quioctauus pimuse in
rexit quam fecit & secundum numerũ supra dictaȩ ratio¬
nis ipsadie & in monte sina legem dedit ꝑ famulũ suu mor¬
sen ut sicut agnus figura passionis dni fuit in sacra mento
paschȩ:ita & legis latio euangelicae pͥdicationis q eodt
pulos ut auoton tatẽ caperent acscirent euange licamus
pͥdicare qđ factum duplici testimonio confirmatur. qđ
pͥdistinatũ ostenditur & manifesta spr sci infusione dii¬
num & suꝑ caȩlestȩ probatur : inperiti enim diuersis liages
magnalia di loquebantur : filus ergo isrł tertiode
mensisie tertudata e lex ꝑ morsen sic in libro ꝓod
ran&ur : quidies aquar ta decima mensis piimi quo diẽ

Expanded text:
noscatur. Dominico enim die factus est mundus, et post lapsum noscatur. Dominico enim die factus est mundus, et post lapsum rursus dominico die reformatus; cujus reformationis figura data est primum in circumcisione, in qua futurae fidei signum fuit. Post hebdomadam enim, qui octavus est, primus est in rrexit quem fecit, et secundum numerum supra dictae rationis, ipso die et in monte Sina Legem dedit per famulum suum Moysen: ut sicut agnus figura passionis Domini fuit in sacramento Paschae; ita et legislatio, evangelicae praedicationis: quia eodem pulos, ut auctoritatem caperent, ac scirent evangelicum jus praedicare. Quod factum duplici testimonio confirmatur, quia et praedestinatum ostenditur et manitesta spiritus sancti infusione diuinum et supercaeleste probatur; inperiti enim diuersis linguis magnalia dei loquebantur.- Filiis ergo Israhel tertio die mensis tertii data est lex per Moysen, sicut in libro Exodi continetur, qui dies a quarta decima mensis primi, quo die
Abbreviated transcription (Latin):
audimus & credimus ante saecula pre odistinatic
idemus non solũ uocib: uerũ &iam signoru urtutib:
ommendata sed nuno illud est si eodem modo ut designa¬
a sunt a nobis intellegantꝰ ut dies pente costes : unde & quo
atione tractus sit congruae dinoscamus scpture &¬
um dominicaȩ sensus suos sollicitis & deuotis aperiunt : in¬
igentib: claudunt : nec enim parerat ut remq meꝯtis
cdignis reseruatae sunt passim ab omnib: uiderentur
inte costesergo quinquagiinus a pascha computatur dies:
no hab& rationem ut sicut post ebdomadam dominicus
espomꝰ ẽ inquo ad impl&um est paschae mistenum
in redemptionem salutis humanae quia semꝑ post curns¬
la dierũ septem ad pimu reuerti necessee ut ostendats
&atem mundi septenanonumero consuman ita & post el
aliodie quam dominico pente coste est : ut totũ qđ ad sali
humanam ꝑtin& dominico die & inchoatum & adimpleuo

Expanded text:
audimus et credimus, ante saecula praedestinata audimus et credimus, ante saecula praedestinata uidemus, non solum uocibus, sed etiam signorum uirtutibus commendata. sed nunc illud est, si eodem modo ut designata sunt a nobis intellegantur, ut dies pentratione tractus sit congrue dignoscamus. Scripturae enim dominicae sensus suos sollicitis et devotis aperiunt, negligentibus claudunt. Nec enim par erat, ut res quae meritis ac dignis reservatae sunt, passim ab omnibus viderentur. Pentecostes ergo, qui quinquagesimus a Pascha computatur dies, hanc habet rationem, ut sicut post hebdomadam dominicus dies primus est, in quo adimpletum est Paschae mysterium in redemptionem salutis humanae; quia semper post curricula dierum septem, ad primum reverti necesse est, ut ostendatur aetatem mundi septenario numero consummari, et ad requialio die quam die dominico Pentecostes est, ut totum quod ad salutem humanam proficit, dominico die et inchoatum et adimpletum
Abbreviated transcription (Latin):
ante quam lazarus morer &ur: quo d nisi post ea
factum inueniremus nesciremus quo tempore
factu ess& ÷ sed ne forte post nonam hor a factus
sit ut uidens impius & crudelissimus iudas oçcisan
saluatorem & obhoc uelũ templi scisum tran
tremuisse saxa fissa elementa comnteita ipsomli
correptus doluerit : non nescius iustum setradus¬
se: in cuius passione sic indignatus st iudex as sellꝰ
ost nonam horam occupatierant sicut aestimo se¬
ores & principes sacer dotũ. uespere enim eadẽ
e pascham acturꝰ erant : sabbato aũ nũ mospor¬
are non licebat secundum legem ac ꝑ hoc in ꝓbabile
apud me quodie immo tempore laqueo uitamfi¬
VNDE OrTA SIT ObSOuatio peute cotes uel
Ione ambiguũ cuncta relegionis nrae uentes¬
timonio roborari : & legis u&ens prerogatiua
ignar: omnia enim in pteritu infigura futur&e si
onrae gesta & de signata noscuntur : ut uerbum
nos tendere ambigeremus : quando ea quae nunc

Expanded text:
antequam Lazarus moreretur; quod nisi postea antequam Lazarus moreretur; quod nisi postea factum inueniremus, nesciremus quo tempore factum esset. Sed ne forte post nonam horam factum sit ut uidens impius et crudelissimus ludas occisum saluatorem et ob hoc uelum templi scissum, terram tremuisse, saxa fissa, elementa conterrita, ipso metu correptus doluerit, non nescius iustum se tradidisse, in cuius passione sic indignatus sit iudex deus? sed et post nonam horam occupati erant, sicut aestimo, seniores et principes sacerdotum. uespere enim eadem die pascham acturi erant; sabbato autem nummos portare non licebat secundum legem: ac per hoc inprobabile est apud me, quo die, immo tempore laqueo uitam fiUNDE ORTA SIT OBSERUATIO PENTECOSTES UELest ambiguum cuncta religionis nostrae ueri testimonio roborari et legis ueteris praerogatiua signari. omnia enim in praeteritum in figura futurae fidei nostrae gesta et designata noscuntur, ut uerum nos tenere non ambigeremus, quando ea, quae nunc et
Abbreviated transcription (Latin):
do iudas eis reculisse pͥtium sanguinis quod accipe¬
at ante crucem dni ꝓhatur : & dixisse illis in tem¬
popec cauiqđ traderim sangumem iustu. cumcon¬
st& utiq om̃s principes & seniores antepassionema
non fuisse intemplo quippe cum & incruce positons¬
sultarent ei : nec enim inde potest ꝓban: ꝙ ante
pasionem relatum ẽ cum sint multa quae cuman¬
te facta ꝓbentur nouissima ordinantur est
iterũ quando locus admittit ut quod post facta
ẽ ante ponatur: nam manifestu utiq est quinqu¬
gensimum psalmu antenorem ee qua tertium
sic ergo aliquando uenit ut di anticipentur
quae posten ora sunt Vnde & maria cum post
resur rectionẽ fratrissuilazari ante sex dies
paschȩ incaena unguento pedes dñ unxisse pro¬
b&ur ꝓpt̾ significationem eius ante cipatum est
ab euangelistadicente interc&sera : maria au
erat inquit quȩ uuxit dnm unguento hoc resga

Expanded text:
do ludas eis retulisse pretium sanguinis. quod acceperdo ludas eis retulisse pretium sanguinis. quod acceperat, ante crucem domini probatur et dixisse illis in templo: peccaui, quod tradiderim sanguinem iustum, cum constet utique omnes principes et seniores ante passionem domini non fuisse in templo, quippe cum et in cruce posito insultarent ei? Nec enim inde potest probari, quia ante passionem relatum est, cum sint multa, quae, cum ante facta probentur, nouissima ordinantur. est iterum, quando locus admittit, ut, quod post factum est, ante ponatur. nam manifestum utique est quinquagensimum psalmum anteriorem esse quam tertium. sic ergo aliquando euenit, ut anticipentur quae posteriora sunt. unde et Maria cum post resurrectionem fratris sui Lazari ante sex dies paschae in cena ungento pedes domini unxisse probetur, propter significationem eius anticipatum est ab euangelista dicente inter cetera: Maria autem erat, inquit, quae unxit dominum ungento. hoc referet
Abbreviated transcription (Latin):
bens testimonium uir tutis quae stabile eẽ quo dues¬
uem filiidi ee ꝓbentꝰ dum man& in eis : insignis ue
to& ꝓdigiis faciendis non man& in homine : seduoca¬
nis aduenit aut suggent necessana & recedit sim¬
÷ & intraditione uel ordinatione defons gratiã
pstat. uitionem &iam deferens deuotis fidei xciiii
quae renduo. Si iudas scariothi prodi¬
tor diu anteu pas sio pem sal ua
laqueo urtam finit:¬
radito saluatore in iucescente parasceue : oms
prncipes sacer dotum & segbe & seniores conuene¬
runt in domu caiphaȩ pontificis quo ꝑducendu sci¬
ebant ee ihm ut audirent eum : hoc & matheus &
marcus euangelistae testantur : & nullum & his an
teꝑsectum impiumopus ad omo p̃sidis ab scesis se quip¬
pe cumomnis instantia eoru & deuotio ad agendum
pscha mors ess& saluators oc cupatis ergo eis
idnecem dñi amane usq ad horam nonam quomo¬

Expanded text:
bens testimonium uirtutis, qua stabile esse, quod uerbibens testimonium uirtutis, qua stabile esse, quod uerbiquem filii dei esse probentur, dum; manet in eis. in signis uero et prodigiis faciendis non manet in homine, sed uocatus aduenit aut suggerit necessaria et recedit similiter et in traditione uel ordinatione de foris. gratiam praestat, tuitionem etiam deferens deuotis fidei. XCIIII. QVAERENDUM, SI IUDAS SCARIOTES PRODITOR DOMINI ANTE PASSIONEM SALUATORIS LAQVEO UITAM FINIIT. Tradito saluatore inlucescente parasceue omnes principes sacerdotum et scribae et seniores conuenerunt in domum Caiphae pontificis, quo perducendum sciebant esse Iesum, ut audirent eum. hoc et Matheus et Marcus euangelistae testantur et nullum ex his ante perfectum impium opus a domo praesidis abscessisse, quippe cum omnis instantia eorum et. deuotio ad agendum pascha mors esset saluatoris. occupatis ergo eis ad necem domini a mane usque ad horam nonam quomo
Abbreviated transcription (Latin):
non ambier&ur : ita & in supra dicta causa
formadata ẽ in principio : ut & eo traditioni
a postoli psente dño uir tutes facerent. potestas
rum formȩ donis sp̃r sci in apostolis sunt ostenss
quarum prma haec est : quae adius aec clesiasticumn
ꝑtin& in regenerandis uel c&ens officiis secundi
quȩ inpente costedata est quȩ est generalisn
solum eni in a postolos : ueru &iam inoms decidit
sp̃s sc̃s credentes : tertia formae quae solis a posto¬
lis uel ordinatis mitio est concessa insignis ac
urtutibus faciendis usque dum fidei semina iace¬
rentur ad cremen tum semina enim fidei sunt
uirtutes ꝑ apostolos factaȩ : ipsi antestites positi
sunt huius modi uertatis quiꝑ signa & prodigia
non mrationabilem ee fidem nram testarent
nulla eni maior ꝓbatio est ueritatis quam ius¬
tus f haec ẽ enim quae omnem terrenam filoso¬
fiam accussat: ꝗ semꝑ solis uerbis studuit non ha¬

Expanded text:
non ambigeretur, ita et in supra dicta causa non ambigeretur, ita et in supra dicta causa forma data est in principio, ut ex eo traditioni apostoli praesente domino uirtutes facerent, potestas rum formae donis spiritus sancti in apostolis sunt ostensae, quarum prima haec est, quae ad ius ecclesiasticum pertinet in regenerandis uel ceteris officiis; secunda, quae in pentecoste data est, quae est generalis — non solum enim in apostolos, uerum etiam in omnes decidit spiritus sanctus credentes —; tertia forma est, quae solis apostolis uel ordinatis initio est concessa in signis ac uirtutibus faciendis, usque dum fidei semina iacerentur ad crementum. semina enim fidei sunt uirtutes per apostolos factae. ipsi enim antistites positi sunt huius modi ueritatis, qui per signa et prodigia non inrationabilem esse fidem nostram s testarentur. nulla enim maior probatio est ueritatis quam uirtus. haec est enim quae omnem terrenam filosofiam accusat, quia semper solis uerbis studuit non ha
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius enim thumphantis dniuerba sunt & di¬
centis: quia iohannis quidem baptizauit aqua
tis nom post multos hos dies hoc tempore quo
ascendere ad patre disposuit inter fatus uide¬
tur illud au quod insuf lasse in discipulos dñs legi¬
tur post dies paucos resur rectionis suȩ & dixisse:
formatraditur: huius modi disciplinȩ dir eis:
ꝑtin& statim subiecit dicens cuius tenuentis peo¬
cata tenebuntur : sicuius remiseritis remit ten¬
tur eis inspiratio ergo haec gratia quȩ lamẽ
quȩ ꝑ traditionem in funditur ordinatis per
quam commendatiores habeantur : unde a pos¬
tolus dicit ad timot heum noli inquit neglege¬
regratiam qu&e est inte quȩ data est tibi
ꝑinpositionem maniuum prbrii semelergo
fien opor tuit ut dec&ero traditio ista non si¬
e dono spͥs sci ẽẽ creder&ur sicut enim in salua¬
tore for madata est uisibilit᷑ ut post baptis¬
mu sp̃r scs credentib: dec&ero muisibiliter di

Expanded text:
ipsius enim triumfantis domini uerba sunt et diipsius enim triumfantis domini uerba sunt et dicentis: quia Iohannes quidem baptizauit aqua,tis non post multos hos dies. hoc tempore quo ascendere ad patrem disposuit, interfatus uidetur. Illud autem quod insufflasse in discipulos dominus legitur post dies paucos resurrectionis suae et dixisse: forma traditur huius modi disciplinae, dicitur pertinet, statim subiecit dicens: cuius tenueritis peccata, tenebuntur; si cuius remiseritis, remittentur eis. inspiratio ergo haec gratia quaedam est quae per traditionem infunditur ordinatis, per quam commendatiores habeantur. unde apostolus dicit ad Timotheum: noli, inquit, neglegere gratiam quae est in te, quae data est tibi per inpositionem manuum presbiterii. semel ergo fieri oportuit, ut de cetero traditio ista non sine dono spiritus sancti esse crederetur. sicut enim in saluatore forma data est uisibiliter, ut post baptismum spiritus sanctus credentibus de cetero inuisibiliter dari
Abbreviated transcription (Latin):
potest accipere : ꝗ non uid& nec cognosc& eum:
os uid&is eum & cognos c&is ꝙ apud uos man&
i uobis cume quid est hoc negat datum spm
ante passionem rogaturum ause promit tit patre
ut mittat eum : item subiecit : q cum ipsis erat&
manebat apud eos post resurrectionem au legi
tas uideo in hac causa ꝑ turbationes ut quid tenen¬
dum sit nesciam in his omnibus quȩ ꝓposita sunt na
una est causa breuiter singularum causarũ sign¬
ficatae sunt formae : qunus quideme sp̃s sed dona
hab& multa : cum ergo legitur sp̃sscs intellegi
cum eiserat & uenturus erat non est falsum sedsi
non istud ad ꝑsonam trahas sed ad naturam: alteri
promittat &dicit : uos uid&is eumq apud uos i¬
n& & uobiscum est : ut secun essent apostoli q post
ascensum dñi non minorem aut degenerem ado
tionem habitun essent pastorem aut regem
nam non est dubium non datum esse credentibus
spmnisi sicut euangelista testatur post quam
de uicta morte resurgens clanficatus est dñs:

Expanded text:
 EUM; UOS UIDETIS EUM ET COGNOSCITIS, QVIA APUD UOS MANET ET UOBISCUM EST.\' QVID EST HOC? NEGAT DATUM SPIRITUM ANTE PASSIONEM, ROGATURUM AUTEM SE PROMITTIT PATREM, UT MITTAT EUM. ITEM SUBICIT, QVIA CUM IPSIS ERAT ET MANEBAT APUD EOS, POST RESURRECTIONEM AUTEM LEGITUR TAS UIDEO IN HAC CAUSA PERTURBATIONES, UT QVID TENENDUM SIT NESCIAM. In his omnibus quae proposita sunt non una est causa. breuiter enim singularum causarum significatae sunt formae, quia unus quidem est spiritus, sed dona habet multa. cum ergo legitur spiritus sanctus, cum eis erat et uenturus erat, non est falsum, sed si non istud ad personam trahas, sed ad naturam. alterum promittat, dicit: uos uidetis eum, quia apud uos manet et uobiscum est, ut securi essent apostoli, quia post ascensum domini non minorem aut degenerem ad tuitionem habituri essent pastorem aut regem. nam non est dubium non datum esse credentibus spiritum nisi, sicut euangelista testatur, postquam deuicta morte resurgens clariificatus est dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
it ꝓbat se osginem ado habere & uirtutẽ eꝰ see
dum non qđ non ẽ asemdipso ẽe sedicat sed abips. plac
enim commendatur xpͥs non inclinatur: que nimnas
loquitur uerus filius non est: uides ergo quarrius
muale in tellegint xpͥm unde bene intellegendes es
&sinde illum in ꝓbant & falsum dicunt: unde ueres
diee silius  ꝓ batur. nam clanficandum se asute
postulat & clanficare sepatrem quem p&t ꝓun c¬

Expanded text:
bat se originem a deo habere et uirtutem eius se esse, dum non quod est a semet ipso esse se dicit, sed ab ipso. per haec enim commendatur Christus, non inclinatur. qui enim a se loquitur, uerus filius non est. Uides ergo quia Arrii inde male intellegunt Christum unde bene intellegendus est, et inde illum inprobant et falsum dicunt, unde uerus dei esse filius approbatur. nam clarificandum se a patre postulat et clarificare se patrem quem petit
Abbreviated transcription (Latin):
ocirco sepotiorem ostendit quiads est: ode mea¬
tia fotini quixpm ante manam non faten uult :
quem uoce sua audit test antem quod ante abralia
sit :cumenim d&empore agerent cum eo iudȩi
dicentes quinquaginta annos nondumhabes &
abra ham ui disti respondit eis amendico uobis ante
abraham ego sum non dixit melior sum: sed ad intꝰ¬
rogata respondit : ꝗ ante erat quam putabant iu¬
dei maledictum plane legis fotinus euadere non
potest : ꝗ spemhab& in xpo : quem tantum hominem
dicit cum legat maledictus homo qui spem hab&
tum uita sperantes sumus inxpo miser abiliores
sumus omnibus hominibus nonergo homo tantu e
inquo spam habere do cemur quia uana spes in homi¬
ne haec diximus pauca demultis sufficer& enim s̃ bon
mentis ess& fotino hoc solum quod postremũ possum
xCII. quomodo intellegitꝰ qd dic salua

Expanded text:
idcirco se potiorem ostendit, quia deus est. 0 demenidcirco se potiorem ostendit, quia deus est. 0 dementia Fotini, qui Christum ante Mariam non fateri uult, quem uoce sua audit testantem quod ante Abraham sit! cum enim de tempore agerent cum eo Iudaei dicentes: quinquaginta annos nondum habes, et Abraham uidisti? respondit eis: amen dice uobis, ante Abraham ego sum. non dixit: \'melior sum\', sed ad interrogata respondit, quia ante erat quam putabant Iudaei. maledictum plane legis Fotinus euadere non potest, quia spem habet in Christo, quem tantum hominem dicit, cum legat: maledictus homo qui spem habet tum uita sperantes sumus in Christo, miserabiliores sumus omnibus hominibus. non ergo homo tantum est, in quo spem habere docemur, quia uana spes in homine. haec diximus pauca de multis; sufficeret enim, si bonae mentis Fotino hoc solum postremum posuimus. XCII
Abbreviated transcription (Latin):
qui uolunt scypturam ꝓsensus sui loqui capacitate s¬
des posita est : quae sensum scypturȩ secuta prem¬
um mereatꝰ: salomonicum sapientiam ad opo¬
tulass& responsum adno est ecce deditibi inqua
cor sapiens & prudens quale non fuit antete &ipss
te non ex surg& uir similis tibi : quid dicemus ur
est quod promisit ds immo ueru nemo ergohos¬
num similiserit salomoni : & quid uidebitur deaps
quiinter c&era regina inquid austa uenit ad
timis terrȩ audire sapientiam salo monis. & eeqꝰ
plus salomone hic: nunc elige cui credas fotine do.
aut xpͥopatix anfilio sipatiꝰ credis arguisfilium:
sifilio credis acusas patrem sienim homo tantum
ẽ xp̃s frustra sepreposuit salomoni contra pro¬
mssumdi: si au intellegitur ee & ds digne se ante¬
posuit salomoni & promissum in taminatum est di:
qui non & surrex homo similis salomoni : xp̃s enim

Expanded text:
qui uolunt scripturam pro sensus sui loqui capacitate, fqui uolunt scripturam pro sensus sui loqui capacitate, fides posita est, quae sensum scripturae secuta praemium mereatur. Solomoni, cum sapientiam a deo postulasset, responsum a domino est: ecce dedi tibi, inquit, cor sapiens et prudens, quale non fuit ante te, et post te non exsurget uir similis tibi. quid dicemus? uerum est quod promisit deus? immo uero. nemo ergo hominum similis erit Solomoni. et quid uidebitur de Christo, qui inter cetera: regina, inquit, austri uenit ab ultimis terrae audire sapientiam Solomonis: et ecce plus Solomone hic? nunc elige cui credas, Fotine, deo aut Christo, patri an filio. si patri credis, arguis filium; si filio credis, accusas patrem. si enim homo tantum est Christus, frustra se praeposuit Solomoni contra promissum dei; si autem intellegitur esse et deus, digne se anteposuit Solomoni et promissum intaminatum est dei, quia non exsurrexit homo similis Solomoni. Christus enim
Abbreviated transcription (Latin):
intis & uerbum erat apud dm & drerat haȩc er¬
polegis nrae sapientia est ut doceat ꝗ est ds̃ quȩ
ugua ẽ qua egens quȩ terra quȩ secta quȩ ne
& dm esse : & it quid in sinu& dicit : & uerbum
rat apud dm aut uerbum hoc quid uult intelleo¬
nisirationem eius ostendie: non enim propter dm
euangelium scribitur de quonemo dubitat : sed
propter uerbum dequo questiones fiunt mistenis
enim dĩ est : quod ideo creditur quia non est omns¬
bus manifestum ideoq: scrptura contendit doq¬
re quid sit uerbum dicens: & uerbum erat apud
dm & ds erat uerbum. hocerat in principio ap
dm: istud & rationi conuenit : & ꝓnuntiatio inte¬
gra e. ostendit enim quia uerbum hoc quod inph¬
cipio apud dmerat dserat : ut in sacramentoms¬
terii &ernidi quod ignotu erat a seculis & age¬
nerationibus : ds uerbum apuddm patrem fus¬
se credatur & quia carnalibus indubi um uenit

Expanded text:
antis: et uerbum erat apud deum et deus erat? haec erantis: et uerbum erat apud deum et deus erat? haec ergo legis nostrae sapientia est, ut doceat quia est deus? quae lingua est, quae gens, quae terra, quae secta, quae neget deum esse? et ut quid insinuet dicit: et uerbum erat apud deum? aut uerbum hoc quid uult intellenisi rationem eius ostendat? non enim propter deum euangelium scribitur, de quo nemo dubitat, sed propter uerbum de quo quaestiones fiunt. mysterium enim dei est, quod ideo creditur, quia non est omnibus manifestum. ideoque scriptura contendit docere quid sit uerbum dicens: et uerbum erat apud deum et deus erat uerbum. hoc erat in principio apud deum. istud et rationi conuenit et pronuntiatio integra est. ostendit enim quia uerbum hoc, quod in principio apud deum erat, deus erat, ut in sacramento mysterii aeterni dei, quod ignotum erat a saeculis et generationibus, deus uerbum apud deum patrem fuisse credatur. Et quia carnalibus in dubium uenit,