comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ qͥ eugłm & actus apłoꝵ eccłiis derelin-¬
quens qͦmͦ apłi de piscatorib pisciũ pisca.¬
tores hominũ facti st̃. ita uͣt de medico cor-¬
porũ in medicũ ẽ ũsus animarũ: de qͦe in
alio loco. Misi inqͥt cũ illo frẽm. cuiꝰ lausẽ.
legit᷑ in eccłiis: totiens eiꝰ medicina ñ cessat
numerat᷑ popłns isrł dicente
scrip¬
tura sccł̾m capita eoꝵ: ita in
spũ grã fuerit. totũ facit hominẽ spũalem:
ut & caro sp̃ui seruiat. & anima ñ uincatur
a carne & redacta ni substantiam sp̃ualẽ
int̃pretant᷑ autẽ scłm hebreos paulus ad mi-¬
rabilis. timotheus beneficus. philemon mire
cdonatus si ue os panis ab ore ñ ab osse. appia
continens. aut lib̾tas arcippus longitudo
oꝑis. honesimꝰ respondens. epafras frugi¬
fer& uidens. siue succrescens: marcus sub¬
limis mandato. aristarcus mons oꝑisam¬
plioris demassilens: Iucas ipse consurgenꝰ.
Quȩ noĩa si iuxta int̾pretatio nẽsũoluẽ¬

Expanded text:
 Ecclesiis derelinquens, quomodo Apostoli de piscatoribus piscium, piscatores hominum facti sunt : ita de medico corporum, in medicum est versus animarum, de quo et in alio loco: Misi, inquit, cum illo fratrem, cujus laus est legitur in Ecclesiis, toties ejus medicina non cessat. numeratur populus Israel, dicente Scriptura, secundum capita 764 eorum : ita in spiritu gratia fuerit, totum facit hominem spiritalem: ut caro spiritui serviat, et anima non vincatur a carne, et redacta simul in substantiam spiritalem Interpretatur autem secundum Hebraeos, Paulus, admirabilis; Timotheus, beneficus: Philemon, mire donatus, sive os panis, ab ore, non ab osse; Appia, continens, aut, libertas; Archippus, longitudo operis; Onesimus, respondens; Epaphras, frugifer, et, videns, sive, succrescens; Marcus, sublimis mandato; Aristarchus, mons operis amplioris; Demas, silens; Lucas, ipse consurgens. Quae omnia, si juxta interpretationem suam volue
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝰ. ut cõmunicatio fidei tuȩ euidens fiat
in agnitionẽ omĩsboni. qđ in nobis ẽ in
xp̃oHȩc iã monuit paulus & timotheus
philemoni. & cȩteris: sed ut solus paulus
ad solũ philemonẽ loquit᷑ Grãs inquiens
do suo semꝑ. an memoriã eius faciat in
orationib suis semꝑ. & utrũq intelligi po¬
test Qui enĩ p̃cipit aliis. ut in om̃ib gr̃as
agant dõ. nullis angustuᷤ poterit coarta¬
ri. ut gras semꝑ dõ ipse ñ referat. Si enim¬

Expanded text:
iat in agnitione omnis boni, quod in vobis est in Christo. Haec jam non ut Paulus et Timotheus, Philemoni et caeteris; sed ut solus Paulus, ad solum Philemonem loquitur: Gratias, inquiens,Deo suo semper, an memoriam ejus faciat in orationibus suis semper. Et utrumque intelligi potest. Qui enim praecipit aliis, ut in omnibus gratias agant Deo, nullis angustiis poterit coarctari, ut gratias semper Deo ipse non referat. Si
Abbreviated transcription (Latin):
pulũ & ut iuinctũ xp̃i ita captiuũ quoq eius
pot uisse dici Aut certe ita qđ nobilis & ipse sit
mapłis ut andronicus & iulia : de quib scribit᷑
ad romanos Salutate andronicũ & iuliã cog¬
uatos a concaptiuos meos. qui st̃ nobiles in apli.
qui e ante me fuert̃ in xp̃o. Hȩc de epafra.¬

Expanded text:
Paulum; et vinctum Christi, ita concaptivum quoque ejus potuisse dici. Aut certe ita quod nobilis et ipse sit in apostolis, ut Andronicus et Junia; de quibus scribitur ad Romanos: Salutate Andronicum et Juniam cognatos et concaptivos meos, qui sunt nobiles in apostolis, qui et ante me fuer
Abbreviated transcription (Latin):
Qđsi ita ẽ: possumꝰ & epafrã illo tẽpore cap¬
tũ suspicari. qͦ captus ẽ paulus: o cũ paren¬
tib suis in colosis urbe asiȩ collocatũ. xp̃i
postea recepisse sermonẽ. Unde ad colo¬
senses ut supͣdiximꝰ scribit᷑. Salutat uos epa¬
frasqͥ ẽ. ex uobis & seruuᷤ xp̃i.: semꝑ sollicituᷤ
ꝓ uobis in orationib Hoc si se ita habet.&.

Expanded text:
si ita est, possumus et Epaphram illo tempore captum suspicari, quo captus est Paulus: et cum parentibus suis in Colossis urbe Asiae collocatum, Christi postea recipere sermonem. 763 Unde ad Colossenses, ut supra diximus, scribitur: Salutat vos Epaphras qui est ex vobis, servus Christi, semper sollicitus pro vobis in o
Abbreviated transcription (Latin):
tiare quod dubiũ ẽ forsitan inquit
ideo discessit Caute. timide. trepidant̃
forsitan. om̃ib seruis fugiendũ eẽt.
ut apłici fierent Qd̃ autẽ ad horã iun¬
xit: horã ꝓ tempore debemꝰ acciꝑe
Ad cõꝑationẽ enĩ ȩt̾nitatis. om̃e tẽpus

Expanded text:
tiare quod dubium est. Forsitan, inquit, tiare quod dubium est. Forsitan, inquit, ideo discessit: caute, timide, trepidanterforsitan, omnibus servis fugiendum esset, ut apostolici fierent. Quod autem, ad horam, junxit, horam pro tempore debemus accipere. Ad comparationem enim aeternitatis, omne tempus
Abbreviated transcription (Latin):
tibi &t incarne & in dño: Nonnũquã
malũ occasio fit bonoꝵ: & hominũ pͣua
consilia ds̃ ũtit ad rectũ. Qd̾ dico: inani¬
festius exemplo fiet loseph fr̃es sui zeli
stimulis incitati: hismaelitis xxͥ aureis
uendidert̃. Hoc iniciũ. oe patri & fr̃ib¬
& toti egipto bonorũ omĩum fuit Neniq
ipse postea ad frẽs. uos inquit cogitastis
de me in mala: ds̃ uͦ cogitauit de me in¬
bona.Simile quid in honesimo possumꝰ
intelligere. qđ mala pͥncipia occasiones
fuerint rei bonȩ. Si enĩ dñm ñ fugisset:
nũquã uenisset romã ubi erat uinctus
paulus in carcere. Si paulũ in uinculiᷤ
effectus filius. in opus eugłii mitteret᷑
Exquo paulatĩ. & ꝑ gradus suos reciꝓ¬
cante sententia. ideo minister eugłii
ẽ factus honesimꝰ. qr fugit a dño. Pul¬
chre autẽ ad dens forsitan. sententiã
temꝑauit. Occulta st̃ quippe iudicia
di. & temerariũ ẽ quasi de certo ꝓnũ-¬

Expanded text:
tibi, et in carne, et in Domino. Nonnumquam tibi, et in carne, et in Domino. Nonnumquam malum occasio fit bonorum, et hominum prava consilia Deus vertit ad rectum. Quod dico manifestius exemplo fiet. Joseph fratres, sui 758 zeli stimulis incitati, Ismaelitis viginti aureis vendiderunt . Hoc initium et patri, et fr omni Aegypto bonorum omnium fuit. Denique ipse postea ad fratres: Vos, inquit, cogitastis de me mala: et Deus cogitavit de me bona . Simile quid et in Onesimo possumus intelligere, quod mala principia occasiones fuerint rei bonae. Si enim dominum non fugisset, numquam venisset Romam ubi erat Paulus vinctus in carcere. Si Paulum in vinculis effectus filius, in opus Evangelii mitteretur. Ex quo paulatim, et per gradus suos, reciprocante sententia, ideo minister Evangelii est factus Onesimus, quia fugit a domino. Pulchre autem addens, forsitan, sententiam temperavit. Occulta sunt quippe judicia Dei, et temerarium est quasi de certo pronun
Abbreviated transcription (Latin):
honesimũ sibi in ministeriũ retinere:
sed si hoc sine philemonis uoluntate fe¬
cisset. bonũ quidẽ erat s ñ uoluntariũ.
Quod autẽ ñ erat uoluntariũ: alio gne
irguebatur ñ eẽ bonũ Nichil qͥppe bonũ
dici potest : nͥ quod ultroneũ ẽ Ex quo
aplĩ consideranda prudentia: qui idcir¬
co fugitiuũ seruũ remittit ad dnm̃ ut
ꝓsit dño suo. qui ꝓdesse ñ poterat. si dño
teneretur absente. Suꝑior gͦ quȩstio. ita
soluit᷑. Potuit ds̃. hominẽ sine uoluntate
eius bonũ facere. Porro si hoc fecisset:
ñ erat bonũ uoluntariũ. s necessitatis
Qd autẽ necessitate bonũ ẽ. ñ ẽ bonũ.
& alio gnẽ malũ arguitur Igitur ꝓpͥo
arbitrio nos relinquens. magis ad suã
imaginẽ & similitudinẽ fecit. Simil ẽ
autẽ dõ eẽ: absolute bonũ ẽ hnsitau
orsitan enĩ ideo discessit ad horã ut ȩt̾nũ illũ¬
es. ia ñ sicut seruũ. s ꝓ seruo frẽm karis¬

Expanded text:
Onesimum sibi in ministerio retinere. Onesimum sibi in ministerio retinere. Sed si hoc sine ipsius voluntate fecisset, bonum quidem erat, sed non voluntarium. Quod autem non erat voluntarium, alio genere arguebatur non esse bonum. Nihil quippe bonum dici potest, nisi quod ultroneum est. Ex quo apostoli consideranda prudentia, quod idcirco fugitivum servum remittit ad dominum, ut prosit domino suo, qui prodesse non poterat, si doteneretur absente. Superior ergo quaestio ita solvitur: Potuit Deus hominem sine voluntate ejus facere bonum. Porro si hoc fecisset, non erat bonum voluntarium, sed necessitatis. Quod autem necessitate bonum est, non est bonum, et alio genere malum arguitur. Igitur proprio arbitrio nos relinquens, magis ad suam imaginem et similitudinem fecit. Similem autem Deo esse absolute bonum est. Forsitan enim ideo discessit ad horam a te, uservo, fratrem charis
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ds uoluntarie. & ñ ex necessitate bo¬
nus ẽ: debuit hominẽ faciens ad suã
imaginẽ & similitudinẽ facere: hoc ẽ
ut ipse uoluntarie os ñ ex necessitate
bonus eẽt. Qui autẽ assert̃. ita eũ de¬
buisse fieri ut malũ recipere ñ posset.
hoc dicunt. Lalis debuit fieri: qui neces¬
sitate bonus ẽẽt. & ñ uoluntate. Quod
si talis fuisset effectus. qui bonũ ñ uolun¬
tate. sed necessitate ꝑficeret: ñ eẽt dõ
similis. qui idõ bonus ẽ. quia uult.: ñ q
cogitur. Ex quo manifestũ ẽ : rem eos
int̃ eose postulare contͣriã Nã ex eo quod
dicunt debuit homo dõ similis fieri. illud
petunt ut liberi fieret arbitrii. sicut ds̃
ipse ẽ. Ex eo autẽ quod infert̃. talis debuit
fieri qui malũ recipere ñ posset: dũ neces¬
sitatẽ eiboni important. illud uolunt
ut homo dõ similis ñ fieret. Potuit itaq
&o apł̃spaulus absq uoluntate philemoniᷤᷤ

Expanded text:
enim Deus voluntarie, et non ex necessitate boenim Deus voluntarie, et non ex necessitate bonus est, debuit hominem faciens, ad suam imaginem et similitudinem facere, hoc est, ut et ipse voluntarie, et non ex necessitate bonus esset. Qui autem asserunt ita cum debuisse fieri, ut malum recipere non posset, hoc dicunt: talis debuit fieri qui necessitate bonus esset, et non voluntate. Quod si talis fuisset effectus, qui bonum non voluntate, sed necessitate perficeret, non esset Deo similis: qui ideo bonus est, quia vult, non quia cogitur. Ex quo manifestum est, inter se postulare contrariam nam ex eo quod dicunt: « debuit homo Deo similis fieri, » illud petunt ut liberi fieret arbitrii, sicut Deus ipse est; ex eo autem quod inferunt: « talis debuifieri, qui malum recipere non posset; dum necessitatem ei boni important, illud volunt, ut homo Deo similis non fieret. Potuit itaque et apostolus Paulus absqu
Abbreviated transcription (Latin):
sciebat fugitiuũ: sciebat aliquando raptor
acd xp̃i fidẽ eẽ conũsũ Grandis laboris ẽ
talẽ hominẽ in eo ꝑseuerare qđ cepit la¬
circo filiũ suũ. o filiũ uinculoꝵ & mi¬
nistrũ eugłii inuinculis constituti in¬
culcat ac replicat. ut philemon ille pru¬
dent̃ & dispensatorie tantũ in p̃fatione
laudatus. ñ auderet negare: ne suis lau¬
dibus uideretur indignus. Qd̃ autẽ ait
tu autẽ illũ. id ẽ mea uiscera suscipe:
hoc ẽ qđ paulo ante dixi. uiscera signifi¬
care int̾nũ cordis affectũ. & plenã ex
animo uoluntatẽ: cũ totũ quicqͥd in
nobis ẽ suscipit̾ a rogato Alias autẽ. om̃s
liberi uiscera st̃ parentũ.
Sine consilio autẽ tuo nichil uolui
facere : ut ñ quasi ex necessitate bonũ
tuũ eẽt. s uoluntariũ. Hoc qđ a plerła
querit᷑ ot sepissime retractatur. quare
ds̃ hominẽ faciens. ñ eũ bonũ rectũq con¬
diderit: de p̾senti loco solui potest. Si

Expanded text:
sciebat fugitivum, sciebat aliquando raptorem sciebat fugitivum, sciebat aliquando raptorem ad Christi fidem esse conversum. Grandis laboris est talem hominem in eo perseverare quod coepit. Idcirco filium suum, et filium vinculorum, et ministrum Evangelii in vinculis constituti, inculcat, ac replicat, ut Philemon ille prudenter et dispensatorie tantum in praefatione laudatus, non auderet negare, ne suis laudibus videretur indignus. Quod autem ait: Tu autem illum, id est, mea viscera suscipe, hoc est, quod paulo ante dixi: viscera significare internum cordis affectum, et plenam ex animo voluntatem, cum totum quidquid in nobis est, suscipitur a rogato. Alias autem omnes liberi viscera sunt parentum. Sine consilio autem tuo nihil volui facere: ut non quasi ex necessitate bonum tuum esset, sed voluntarium. Hoc quod a plerisque quaeritur, et saepissime retractatur: quare Deus hominem faciens, non eum bonum rectumque condiderit, de 757 praesenti loco solvi potest. Si
Abbreviated transcription (Latin):
mea uiscera suscipe: quẽ ego uoluerã
mecũ detinere. ut ꝓ te mͥ ministrar&
in uinculis euangłu. Uolens impe¬
trare quod postulat. iam ñ ꝓseruo
philemonis. sed ꝓfilio suo se asserit
dep̃cari. & illo filio quẽ genuerit in
lis dño tantũ fuerit. neq enĩ qui ser¬
uus fuerat fugitiuus. alteri nocuit mͥ
dño suo: nunc econtͣrio utilitatis cõ¬
pensatione. qua & ipsi dño & paulo
utilis ẽ. cęt̾isq ꝑ paulũ. plus caritatis
meret᷑. quã odii ante meruerat. Un.¬
de ait: qui tibi aliquando in utilis
fuit. Libi inquit soli ñ ceteris: nc̃ au-
tẽ tibi o mͥ utilis. Utilis dño. in eo qr
posset paulo seruire ꝓ dño suo.
paulo uͦ. in eo utilis. quia illo in carce¬
re uinculisq detento. posset ei in
eugło ministrare. Simul autẽ ad.¬
mirandũ de magnanimitate apłi:
re corporis. caroꝵ seꝑatione. pęna.¬
libus tenebris coartatur. & ñ sentit
iniuriã. ñ dolore cruciatur: nichil noute

Expanded text:
mea viscera, suscipe, quem ego volueram mea viscera, suscipe, quem ego volueram mecum detinere, ut pro te mihi ministraret in vinculis Evangelii. Volens impetrare quod postulat, jam non pro servo Philemonis, sed pro filio suo se asserit deprecari; et de illo filio quem genuerit in lis domino suo tantum fuerit nec enim servus fur atque fugitivus alteri nocuit, nisi domino suo nunc econtrario utilitatis compensatione, qua ipsi domino et Paulo utilis est, caeterisque per Paulum, plus charitatis meretur, quam odii ante meruerat. Unde ait: Qui tibi aliquando inutilis fuit. Tibi, inquit, soli; non caeteris: nunc autem et mihi, et tibi utilis. Utilis domino in eo, quia posset et Paulo servire pro domino suo; Paulo vero in eo utilis: quia illo in carcere, vinculisque detento, posset ei in Evangelio ministrare. Simul autem admirandum de magnanimitate Apostore corporis, charorum separatione, poenalibus tenebris coarctatur, et non sentit injuriam, non dolore cruciatur, nihil novit a
Abbreviated transcription (Latin):
ego redcła. nec sponsor rei fieret ab¬
late. nͥ ẽẽt id qđ ablatũ fuerat dissi¬
patũ. Hic gͥ cũ ob confessionẽ xp̃i pau¬
lus romȩ ẽẽt in carcere. credidit in
dñm iħim: & ab eo baptizatus. digna
penitentia. maculas uitȩ pͥoris abster¬
sit: intantũ ut ipse apłs conũsionis
eius testis fieret.: qui quondã petrũ
increpauerat. ñ recto pede in eugłii
ueritate gradientẽ. Quantũ gͥ ad
peccatũ & ad facinus ꝑtinet. quo
dnm leserat. ueniam ñ meretur. quan¬
tũ uero ad apłi testimoniũ qui scit
eũ plene eẽ conũsũ. grandi pondere
p̃mitur qui rogatur. ut qui ẽ seruo
fugitiuo atq raptore minister apłi.
factus erat. Quod autẽ aliud habebat
lam ñ quasi a cdño sed quasi a conseruo
& coeuangelista ignosceretur ei. qui
seruus eẽt xp̃i similit̾ or minister
Obsecro te de meo filio quẽ genui in uin
culis honesimo. qui tͥ aliquando in¬
utilis fuit. nunc aut̃ẽ tibi & mͥ utilis

Expanded text:
ego reddam; nec sponsor rei fieret abego reddam; nec sponsor rei fieret ablatae, nisi esset id quod ablatum fuerat dissipatum. Hic igitur cum ob confessionem Christi Paulus Romae esset in carcere, credidit in Dominum Jesum, et ab eo baptizatus digna poenitentia maculas vitae prioris abstersit, in tantum ut Apostolus conversationis ejus testis fieret, qui quondam Petrum increpuerat non recto pede in Evangelii veritate gradientem. Quantum igitur ad peccatum et ad facinus pertinet quod m laeserat, veniam non meretur; quantum vero ad Apostoli testimonium, qui scit eum plene conversum, grandi pondere premitur, qui rogatur, ut qui e servo fugitivo atque raptore, minister Apostoli factus erat. Quod autem aliud habeat jam non quasi a domino, sed quasi a conservo, et coevangelista, ignosceretur ei, qui servus esset Christi similiter et minister. Obsecro te de meo filio, quem genui in 756 vinculis, Onesimo, qui tibi aliquando inutilis fuit; nunc autem et tibi, et mihi utilis
Abbreviated transcription (Latin):
caritatẽ magis obsecro cũ sis talis. ut
pauliis senex. nunc autẽ & iunctus ihu
xp̃i ultis in philemonẽ laudibus
ante p̃missis. cũ res talis sit ꝓqua roga¬
turus ẽ. quȩ & p̾stanti sit utilis & ro¬
ganti. poterat paulus magis imperare
quã petere. & hoc ex fiducia illa uenie¬
bat. quod qui tanta ob xp̃ĩn oꝑa ꝑpetra¬
rat. utiq impar sui in cȩteris eẽ ñ po¬
terat. Sed uult magis petere quã iu-¬
bere. grandi petentis auc toritate ꝓpo¬
sita: ꝑ quã & apłs obsecrat. & senex &
uinctus iħu xp̃i. Totũ autẽ ꝓ quo ro¬
gat. illud ẽ. Honesimus seruus phile-¬
monis fugã furto cumulans: quȩdã
rei publicȩ dnĩcȩ cõpilarat. Hic ꝑgens
ad italiã ne eꝓxino facilius posset
app̃hendi: pecuniani pͥ luxuriã ꝓde¬
gerat. Hoc nequis putet temere. &
ut libet a nobis fic tũ: in sequentib
cliscat. Nũquã enĩ paulus diceret. si
qđ nocuit tibi aut debet. hoc mͥ im¬
puta. ego paulus scripsi manu mea.

Expanded text:
aritatem magis obsecro, cum sis talis, ut Paulus senex, nunc autem et vinctus Jesu Christi. Multis in Philemonem laudibus ante praemissis, cum res talis sitturus est, quae et praestanti sit utilis et roganti, poterat Paulus magis imperare quam petere; sed hoc ex fiducia illa veniebat, quod qui tanta ob Christum opera perpetrarat, utique impar sui in caeteris esse non poterat. Sed vult magis petere quam jubere, grandi petentis auctoritate proposita, per quam Apostolus obsecrat, et senex et vinctus Jesu Christi. Totum autem pro quo rogat, illud est. Onesimus servus Philemonis fugam furto cumulans quaedam rei domesticae compilarat. Hic pergens ad Italiam, ne de proximo facilius posset apprehendi, pecuniam domini per luxuriam prodegerat. Hoc ne quis putet temere, et ut libet a nobis fictum, in sequentibus discat. Nunquam enim Paulus diceret, Si quid nocuit tibi, aut debet, hoc mihi imputa. Ego Paulus scripsi mea manu,
Abbreviated transcription (Latin):
mus oꝑe cõpleatur. Potest autẽ accidere
ut quis habeat fidem. &t eã oꝑe consũ¬
met: uerũ simpliciter & nude ñ ha¬
bens agnitionẽ neq scientiã eius. uixta
illud apłi. Confiteor. gelũ dĩ habent.
sed ñ scdm scientiã. Sunt hodie quoq
pleriq simpliciũ. qui faciunt oꝑa
scientiã. Unde addidit: ut cõmunica¬
tio fidei tuȩ euidens oꝑatrix fiat in
agnitione om̃is boni. Quantis gradib
quantisq ꝓfectib aplicus in altiora
sermo se tollit. Habet quispiam ea¬
ritatẽ & fide̾ in dm̃ & in scos eius. sed
forsitan ñ equali eã in om̃s lance cõ¬
municet comunicet forsitan in eune¬
tos. sed oꝑe ñ expleat uoluntatẽ. Im¬
pleat aliquis & oꝑe. sed gestoꝵ suoꝵ
ꝑ fectã habere ñ potest notionẽ Sit
impar ẽ. suis in aliqua parte uirtutib.
it ñ talis philemon. Habet quippe cõ¬
municationẽ oꝑatricis fidei. & caritati
in agnitione om̃is boni. Quȩ cũ in
qͥcqͥd boni & in philemone laudat᷑. oc

Expanded text:
tur, opere compleatur. Potest autem accidere, ut quis habeat fidem, et eam opere consummet: verum simpliciter et nude, non habens agnitionem nec scientiam ejus, juxta illud Apostoli: Confiteor zelum Dei habent, sed non secundum scientiam plerique simplicium, qui faciunt opera scientiam. Unde addidit: Ut communicatio fidei tuae operatrix fiat in agnitione omnis boni. Quantis gradibus quantisque saltibus, apostolicus in altiora sermo se tendit? Habet quispiam charitatem et fidem in Deum et in sanctos ejus: sed forsitan non aequali eam in omnes lance communicet. Communicet forsitan in cunctos, sed opere non expleat: voluntate impleat aliquis et opere, sed gestorum suorum perfectam habere non potest notionem. Sit impar est suis in aliqua parte virtutibus. An non talis Philemon? Habet quippe communicationem operatricis fidei, et charitatis in agnitione omnis boni. Quae cum in quidquid boni et in Philemone laudatur et
Abbreviated transcription (Latin):
sortẽ. habeto &t honesimũ: quẽ ego
Quẽ si ñ susceꝑis. nec habere uolueriᷤ:¬
debet. hoc mͥ imputa. Imitator dñi¬
sui o xp̃m in se loquentẽ habens: ea
iuxta uires suas debet facere quȩ
xp̃s. Si enĩ ille infirmitates nr̃as por¬
tauit. & plaga nr̃a doluit: iuste apłs
ꝓ honesimo se opponit: & spondet
quȩ ille debebat. Ut autẽ supͣ diximꝰ.
totũ illud ẽ. qđ ablato furto & per
luxuriã ꝑdito. ñ poterat absolui.
Qđ phlemon grandi p̃cio cõpensa-¬
bat. dũ ꝓ seruo fugitiuo & pecunia
ꝑdita. frẽm karissimũ. & frem reci¬
peret et̾nũ. & ꝑ eũ sibi apłm faceret deb¬

Expanded text:
sortem, habeto et Onesimum, quem ego sortem, habeto et Onesimum, quem ego quem si non suscedebet, hoc mini sui, et Christum in se loquentem habens, ea juxta vires suas debet facere, quae Christus. Si enim ille infirmitates nostras portavit, et plagas nostras doluit, juste Apostolus pro Onesimo se opponit, et spondet quae ille debebat. Ut autem supra diximus, totum illud est quod ablatum furto, et luxuria perditum, non poterat absolvi, quod Philemon grandi pretio compensabat, dum pro servo fugitivo, et pecunia perdita, fratrem charissimum et fratrem reciperet aeternum, et per eum sibi Ap
Abbreviated transcription (Latin):
cat & docet: quare cdixerit grãs ago d̃o
internũ cordis affectũ & ꝓfundos ani¬
mi scõꝵ recessus suscipiendo refecerat.
docet. uolens plenã m̃tis ostendere cari¬
tatẽ Unde gaudens cũ gaudentib & cũ
ins qui requieuerant. refec tũ ẽẽ se cre
dens. habet lȩtitiã. ñ transitoriã & leuẽ
& quȩ fortuitd̾ possit accidere. sed mag¬
nã &r ꝓut erat in philemone caritas
eminentẽ Quã augebat consolatio suꝑ
philemonis caritate. descendens plena¬
a patre miscdiarũ. & dõ totius consola¬

Expanded text:
go Deo internum cordis affectum, et profundos animi sanctorum recessus suscipiendo refecerat. viscera vocet, volens plenam mentis ostendere charitatem. Unde gaudens cum gaudentibus, et cum his qui requieverant, se refectum esse dens, habet laetitiam non transitoriam et levem, et quae fortuitu possit accidere, sed magnam et prout erat in Philemone charitas eminentem, quam augebat consolatio super ejusdem Philemonis charitate, descendens a Patre misericordiarum et Deo totius consola
Abbreviated transcription (Latin):
responsio. ut ñ tã titus quã quicũq
epłe lector hoc diceret. & unde tito.
ut uiaticũ ñ habentib largiret᷑. soluit
hanc quȩstionẽ: it quasi nichil sibi op¬
ponatur elidit dicendo. Discant autẽ et
nr̃i. bonis oꝑib p̃eẽ in necessariᷤꝰ usib :
ut ñ in fructuosi sint. Nr̃os. suos uocat
qui in xp̃o crediderant: qͥ quia xp̃i
erant. recte a pauli &c titi appellari mere¬
bantur Habes inquit in discipulos potesta¬
tẽ: doce eos ñ eẽ infructuosos. s euangeli¬
stis & apłicis uiris qui bonis oꝑib serui¬
unt ministrare. & ministrare ñ in qͥb¬
cũq causis. s in necessariiꝰ usib Nabentes
&s qui altario seruiunt de altario ui¬
uunt. & qui participes spũaliũ nr̃orũ
facti st̃: debent nobis sua participare car¬
nalia. Et ne forsitan uel epłam pauli.
uel p̃ceptũ titi facile contẽnerent: infru¬
tuosos uocat. qͥcũq euangelistis ñ in ini¬

Expanded text:
responsio, ut non tam Titus quam quicumque responsio, ut non tam Titus quam quicumque Epistolae lector hoc diceret: et unde Tito, ut viaticum non habentibus largiretur, solvit hanc quaestionem, et quasi nihil sibi opponatur elidit, dicendo: Discant autem et nostri bonis operibus praeesse in necessariis usibus, ut non infructuosi sint. Nostros suos vocat qui in Christo crediderant: qui quia Christi erant, recte et Pauli et Titi appellari merebantur. Habes, inquit, in discipulos potestatem; doce eos non esse infructuosos: sed evangelistis et apostolicis viris, qui bonis operibus serviunt, ministrare: et ministrare, non in quibuscumque causis, sed in necessariis usibus: Habenteset qui altario serviunt, de altario vivant: et qui participes spiritualium nostrorum facti sunt, debent nobis sua participare carnalia. Et ne forsitan vel epistolam Pauli, vel praeceptum Titi facile contemnerent, infructuosos vocat, quicumque evangelistis non mini
Abbreviated transcription (Latin):
drinus ex iudeis. ualde eloquenꝰ & ꝑfec¬
tus in lege. ep̃s corinthiorũ: quẽ ꝓpt̃
dissensiones quȩ in corintho erant ad
uicinã insulã cretã. cũ ⁊ ena legis doe¬
tore putandũ ẽ transfretasse. & pauli
epła dissensionib que corintin ortȩ
fuerant tẽperatis: rursũ corinthũ re.¬
uertisse Tenã uͦ legis doctorẽ. de alio
scripturȩ loco qui fuerit ñ possumꝰ
dicere. nͥ hoc tantũ quod &t ipse apłicũ
uir id oꝑis fuerit qͦd apollo exercebat
habuerit. xp̃i ȩccłas exstruendi Preci¬
pit itaq tito: ut qm̃ de creta ad greciã
nauigaturi erant. ñ eos faciat sistargiiᷤ
indigere. s habere ea quȩ ad uiaticũ
necessaria st̃
Discant autẽ o nr̃i. bonis oꝑib p̃eẽ in
necessarus usib ut ñ infructuosi sint.
Supͣ dixerat. ⁊enã legis doctorẽ & ap¬
pollo sollicite p̃mitte : ut nichil illis
desit. Quia gͦ poterat suboriri occulta

Expanded text:
drinus ex Judaeis valde eloquens et perfecdrinus ex Judaeis valde eloquens et perfectus in lege, episcopus Corinthiorum: quem propter dissensiones quae in Corintho erant, ad unam insulam Cretam cum Zenan legisdoctore putandum est transfretasse, et Pauli epistola dissensionibus quae Corinthi ortae fuerant temperatis, rursum Corinthum revertisse. Zenan vero legisdoctorem de alio Scripturae loco, qui fuerit non possumus dicere, nisi hoc tantum quod ipse apostolicus vir id operis, 661 quod Apollo exercebat, habuerit, Christi Eccpit itaque Tito, ut quoniam de Creta ad Graeciam navigaturi erant, non eos faciat marsupiis indigere, sed habere ea, quae ad viaticum necessaria sunt. Discant autem et nostri bonis operibus praeesse in necessariis usibus, ut non infructuosi sint. Supra dixerat: Zenam Legis doctorem et Apollo sollicite praemitte, ut nihil illis desit. Quia ergo poterat suboriri occulta
Abbreviated transcription (Latin):
& constituas ꝑ ciuitates p̃s biteros sicut
ego tibi disposui: ut quia nuꝑ cretenses.
crediderant. recedente paulo & ad alias
excłas transeunte. ñ dimitterent᷑ or phani:
s haberent apłicũ uirũ qͥ ea quȩ uidebant᷑
deeẽ corrigeret Quia gͦ post fundam̃tũ
aliarũ ȩccłarũ necessarus erat titus. qui
ȩdificiũ suꝑstrueret: scribit ei. ut cũ arte¬
mã uel tythicũ unũ scilicet e duobus.
qui secũ fuerant. cretã misisset. impletu
ibi se hiematurũ ẽẽ contestans. Ex quo
in locũ eius artemas uel titicus successor
aduenerit Nichopolis. ipsa ẽ. quȩ ob
uictoriã augusti quod ibi antoniũ
cleopatrãq superarit. nom̃ accepit
Tenã legis doctorẽ & appollo sollicite
p̃mitte: ut nichil illis desit. Iste ẽ apol¬
lo. de quo & ad corinthios scribit᷑. unus¬
quisq urm dicit. Ego sũ pauli: & ego sũ¬
apollo. & ego cephȩ fuit autẽ uir alexan¬

Expanded text:
et constituas per civitates presbyteros, sicut et constituas per civitates presbyteros, sicut ego tibi disposui. Ut quia Cretenses nuper crediderant, recedente Paulo, et ad alias Ecclesias transeunte, non dimitterentur orphani: sed haberent apostolicum virum, qui ea quae videbantur deesse, corrigeret. Quia ergo post fundamentum aliarum Ecclesiarum necessarius erat Titus, qui aedificium superstrueret, scribit ei, ut cum Arteman vel Tychicum, unum scilicet e duobus qui secum fuerant, Cretam misisset, impleturibi se hiematurum esse contestans. Ex quo in locum ejus Artemas, aut Tychicus successor advenerit. Nicopolis ipsa est, quae ob victoriam Augusti  Ms., Agusti quod ibi Antonium Cleopatramque superarit, nomen accepit. Zenan legisperitum et Apollo sollicite praemitte, ut nihil illis desit. Iste est Apollo, de quo et ad Corinthios scribitur: Unusquisque vestrum dicit: Ego sum Pauli, et ego Apollo, et ego Cephae . Fuit autem vir Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
errore suo ñ uult corrigi. errare ȩstimat
corrigentẽ: & econt̾rio se ad pugnas & uir¬
gia ũborũ parans. eũ lucrifacere uult¬
a quo docetur Propterea uͦ a semet ipso
dicitur eẽ dam natus. quia fornieator.
adult̃. homicida. & cętera uicia ꝑsacer¬
dotes de ȩccła ꝓpellunt᷑: heretici uͦ in se¬
ipsos sententiã ferunt. suo arbitrio de
ȩccła recedentes:: quȩ recessio ꝓpͥe consci¬
entiȩ uidetur eẽ damnatio. Int̾ heresim¬
& scisma hoc eẽ arbitram᷑. qđ heresis ꝑ¬
uersũ dognia habeat. scisma ꝓpt̾ episco
palem dispensationẽ ab ȩccła separetur
Qđ quidẽ in pͥncipio aliqua ex parte
intelligi potest. ceterũ nullũ scisma ñ
sibi aliquã confingit heresin. ut recte
ab eccła recessisse uideatur
festina uenire ad me nichopolim: ibi
enĩ statui hiemare. Legimus in exor¬
dio istius epłȩ. huius rei grã reliqui
te crethȩ. ut ea quȩ deerant corrigas.

Expanded text:
errore suo, non vult corrigi, errare aestimat errore suo, non vult corrigi, errare aestimat corrigentem: et e contrario se ad pugnas, et jurgia verborum parans, eum vult lucrifacere a quo docetur. Propterea vero a semetipso dicitur esse damnatus, quia fornicator, adulter, homicida, et caetera vitia, per sacerdotes de Ecclesia propelluntur; haeretici autem in seipsos sententiam ferunt, suo arbitrio de Ecclesia recedentes; quae recessio, propriae conscientiae videtur esse damnatio. Inter haeresimet scisma hoc esse arbitramur, quod heresis perversum dogma habeat, scisma post epispalem dissensionem ab aecclesia separetur. Quod quidem in principio aliqua ex parte intelligi potest. Ceterum nullum scisma non sibi aliquam confingit heresim, ut recte ab ecclesia recessisse videaturfestina venire ad me Nicopolim, ibi enim statui hiemare. Legimus in exordio istius Epistolae: Hujus rei gratia reliqui te Cretae, ut ea quae deerant corrigas:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝑfacile sit unicuiq cognoscere. quib sin¬
guli ducant᷑ errorib Arrius o ed̾nomius.
&e nouȩ auctor hereseos. utinã tam noti.
ñ ẽẽnt: minus forsitan plurimos decepissent
Hereticũ gͥ hominẽ post unã correptio¬
nẽ: siue ut in greco melius habet᷑ ñ oyoeciãñ
deuita. Noyoecian autẽ. magis cõmotionẽ
& doctrinã. absq increpatione significat.
Legitur in latinis codicib quod uerũ papa
quoq athanasius apꝓbat. post unã & alte¬
rã correptionẽ: qđ scilicet ñ sufficiat tan¬
tũ semel eũ corripi. uel cõmoneri qui ali¬
quo sit de pͣuatus errore: sed & sedã ei sit
ad hibenda doctrina: ut in ore duorũ aut
triũ testiũ stet om̃e ũbũ. Quare autẽ pꝰ
pͥmã & scdam correptionẽ deuitandꝰ. sit.
reddit causã dicens. quod subũsus ẽ eius¬
modi. et peccat. cũ sit asemet ipso damna¬
tus Qui enĩ semel bisq correptiis audito

Expanded text:
cum perfacile sit unicuique cognoscere quibus sincum perfacile sit unicuique cognoscere quibus singuli ducantur erroribus. Arius et Eunomius, et novae auctor haereseos, utinam tam noti non essent, minus forsitan plurimos decepissent! Haereticum igitur hominem post unam correptionem, sive ut in Graeco melius habetur, νουθεσίαν, det doctrinam absque increpatione significat. Legitur in Latinis codicibus quod verum Papa quoque Athanasius approbabat: Post unam et alteram correptionem; quod scilicet non sufficiat tantum semel eum corripi, vel commoneri qui aliquo sit depravatus errore: sed et secunda sit ei 738 adhibenda doctrina, ut in ore duorum aut trium testium stet omne verbum. Quare autem post primam et secundam correptionem devitandus reddit causas, dicens: « Quod subversus est ejusmodi et peccat, cum sit a semetipso damnatus. » Qui enim semel, bisque correptus, audito
Abbreviated transcription (Latin):
nos a regno di. ita etiã hereses nobis auferan
regnũ dĩ: & ñ int̾ ẽ quomͦ quis. dũ tantũ
de te . In malũ. Petimꝰ autẽ: ut a te audiamꝰ.
quid sentias De heresi enĩ ista notũ ẽ nobi
quia ubiq ei contradicit᷑. Et licet nom̃ he¬
reseon mileti ñ dicatur: a paulo tam̃ oꝑa
nominat᷑. loquente ad p̃s biteroᷤ eccłe Pg
graues in uos. ñ parcentes gregi. & ex u
ipsis consurgent uiri loquentes ꝑũsa. ut ab¬
ducant discipłos post se. Nec intransitu dicta
sint. ubi & alibi heresis appellat᷑: nc̃ ipsũ no¬
men uidet᷑ plenissime uentilandir Heresis
grece ab electione dr̃. qđ scilicet unꝰ quisq
id sibi eligat. qđ ei melus eẽ uideat᷑ Philo¬
sophi quoq stoici. peripatetici. achademici.¬
& epicurei. illius uel illius hereseos appel¬
lantur: Suꝑfluũ ẽ ire ꝑsingula. & martio¬
nẽ. ualentinũ. apellen. hebionẽ. muntanũ
& manicheũ cũ suis enumerare doginatib

Expanded text:
a regno Dei: ita etiam nobis haereses auferant regnum Dei; et non interest quomodo quis, dum tantum de te in malum. Petimus autem, ut audiamus a te quid sentias: de haeresi enim ista notum est nobis, quia ubique ei contradicitur . Et licet nomen haereseos Mileti non dicatur, a Paulo tamen opera nominantur, loquente ad presbyteros Ecclesiaegraves in vos, non parcentes gregi: et ex vobis ipsis consurgent viri loquentes perversa, ut abducant discipulos post se . Haec in transitu dicta sint, ubi et alibi haeresis appelletur. Nunc ipsum nomen videtur plenissime ventilandum. Haeresis Graece ab electione dicitur, quod scilicet unusquisque id sibi eligat quod ei melius esse videatur. Philosophi quoque Stoici, Peripatetici, Academici, Epicurei, illius vel illius haereseos appellantur. Superfluum est ire per singula, et Marcionem, Valentinum, Apellem, Ebionem, Montanum, et Manichaeum cum suis enumerare dogmatibus:
Abbreviated transcription (Latin):
credere ñ ualebit nec adduci ad fidẽ
uetis testam̃ti. nͥ quȩcũq de patriar¬
chis & ꝓpłns. & aliis insignib uiris.
narrat historia cõꝑbarit: ut ex fide
legis ad fidẽ ueniat eugłii. & iusti¬
tia di in eo reueletur ex fide ex in
fide̾. sicut scriptũ ẽ Iustus autẽ ex
fide uiuit. Precipit̾ & in alio loco.
Sci estote. qm̃ ego sc̃s sũ dicit dñs ds̃

Expanded text:
credere non valebit: nec adduci ad fidem credere non valebit: nec adduci ad fidem veteris Testamenti, nisi quaecumque de patriarchis et prophetis, et aliis insignibus viris narrat historia, comprobarit: ut ex fide Legis, ad fidem veniat Evangelii, et justitia Dei in eo reveletur ex fide in fidem, sicut scriptum est: Justus autem ex fide vivit . Praecipitur et in alio loco: Sancti estote
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ Credidit quispiã in conditorẽ dm̃.
ñ potest credere nͥ prius crediderit.
de scĩs eius uera ẽẽ quȩ scripta st̃:
adam a dõ plasmatũ. euã ex costa il¬
luis & latere fabricatã. enoch trans la¬
tũ. noe naufrago solũ orbe seruatũ.
quod pͥmus abrahã de terra sua & de
cognatione iussus exire. circũcisionẽ
quã in signũ futurȩ ꝓlis acceperat po¬
steris de reliquit. qđ isaac oblatus uic¬
tima sit. & ꝓ illo aries immolatus coro¬
natusq sentibus passionẽ dñi deforma¬
rit: quod moyses & aaron. decẽ plagiᷤ
egiptũ afflixerint: quod ad iħu filu
naue p̃ces steterit sol ingabaon. & lu¬
na in ualle ailom. Longũ ẽ uniũsa
iudicũ gesta ꝑcurrere. & totã fabulã
samson ad ueri solis. hoc quippe nom̃
sis obsequente samuhele. pluiȩ de
cęlo flumina repente manart̃. & da¬
raptus ẽ currui: & heliseus spũ dupli¬
cato mortuus mortuũ suscitauerit.
quis uniũsa crediderit: in dm̃ scõrũ

Expanded text:
. credit quispiam in conditorem Deum: non potest credere, nisi prius crediderit, de sanctis ejus vera esse quae scripta sunt: Adam a Deo plasmatum, Evam ex costa illius, et latere fabricatam, Enoch translatum, Noe naufrago solum orbe servatum: quod primus Abraham de terra sua, et cognatione jussus exire, circumcisionem quam in signum futurae prolis acceperat, posteris dereliquit: quod Isaac oblatus victima sit, et pro illo aries immolatus, coronatusque sentibus, passionem Domini deformarit: quod Moyses et Aaron decem plagis Aegyptum afflixerint: quod ad vocem Jesu filii Nave precesque steterit sol in Gabaon, et luna in valle Ailon. Longum est universa Judicum gesta percurrere: et totam Samson fabulam, ad veri solis hoc quippe nomen sis, obsecrante Samuele, pluviae de coelo, et flumina repente manarunt: et Daraptus est curru, et Elisaeus spiritu duplici mortuus mortuum suscitavit. quis universa crediderit, in Deum sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
Rõinoỹ. enĩ resonat. caritatẽ quã habes
quã habes in dño iħu & in om̃s scõs eius
Ad expositionẽ huius loci: de exodo su¬
mamus exemplũ Credidit populus dõ:¬
& moysi seruo eius. Una atq eadem
credulitas. in moysen refertur & dm̃:
ut populus qui credebat in dnm. eque
ñ solũ in moyse. sed in om̃ib scĩs ẽ: ut¬

Expanded text:
atem quam habes quam habes in Domino Jesu, et in omnes sanctos ejus. Ad expositionem hujus loci de Exodo sumamus exemplum: Credidit populus Deo et Moysi servo ejus . Una atque eadem credulitas in Moysen refertur, et in Deum: ut populus qui credebat in Dominum, anon solum in Moyse, sed in omnibus sanctis eju
Abbreviated transcription (Latin):
lis ut̃q apud dm̃. Similit̃ qui sc̃m
dicit eẽ ñ scm̃. & rursũ ñ scm̃ asserit
scm̃: ab hominabilis apud dm̃ ẽ
errat & labitur. asserens m̃brũ eius
fiat. Ue ait esaias. qui dicunt dulce
amarũ. & amarũ dulce: ponentes te¬
nebras lucẽ. & lucẽ tenebras. Nulcẽ
puto eẽ scĩmoniã. Amarũ quod scĩ¬
moniȩ contrariũ ẽ Eque lux sc̃imonis
intelligi potest: tenebrȩ contrariȩ sc̃i¬
tati. Quis putas ẽ nobis ꝓbandi ñmuisma¬
tis callidis trapezeta. ñ errabit in dis¬
cretione scõꝵ: Qui eũ in dm̃ or in scõs
eius equalem caritatẽ habuerit & fidẽ
ipsius fidei cõmunicationẽ debet haberi
ñ disparem: ut sicut credit & diligit:
ita dilectionẽ suã & fidẽ oꝑe consũme.
Unde ait. Cuidens fiat in agnitionẽ
om̃is boni. siue ut in greco melius ha¬

Expanded text:
lis uterque apud Deum est : similiter qui sanctum dicit esse non sanctum, et rursum non sanctum, asserit sanctum, abominabilis apud Deum eserrat et labitur, asserens membrum ejusfiat: Vae, ait Isaias, qui dicunt dulce amarum, et amarum dulce: ponentes tenebras lucem, et lucem tenebras . Dulce, puto esse sanctimoniam: amarum, quod sanctimoniae contrarium est; aeque lux sanctimonia intelligi potest, tenebrae contrariae sanctitati. Quis putas e nobis probandis numismatibus callidus trapezita, non errabit in discretione sanctorum? Qui cum in Deum vel in sanctos ejus aequalem charitatem habuerit, et fidem, ipsius fidei communicationem debet habere non disparem: ut sicut credit et diligit, ita dilectionem suam et fidem opere consumat. Unde ait: Evidens fiat in agnitione omnis boni; sive ut in Gr
Abbreviated transcription (Latin):
in sapientia. ñ indiuituᷤᷤ. ñ in eloquen¬
tia & potentia scłari. sed in xp̃i passio¬
nibus głatur: tali & ad galathas epłam
sermone concludens. De eȩtero nemo
mͥ molestus sit Ego enim stigmata dñi
autẽ qui uinctus ẽ. uinctus ẽ xp̃i sed quso¬

Expanded text:
in sapientia, non in divitiis, non in eloquenin sapientia, non in divitiis, non in eloquentia et potentia saeculari, sed in Christi passionibus gloriatur. Tali et ad Galatas Epistolam sermone concludens: De caetero, ait, nemo mihi molestus sit: ego enim stigmata Dominautem qui vinctus est vinctus est Christi; sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
a pͥmo ȩccłȩ missus spolio ꝓ consule ser¬
gio paulo. uictoriȩ suȩ trophea retulit.
erexitq uexillũ. ut paulus diceret᷑ ẽ sau¬
lo Si autẽ interp̃tatio nominis queritur:
paulus in hebreo mirabilem sonat. Reuera
mirũ. ut post saul qui int̾pretatur expe¬
titus eo qđ ad uexanda ȩccłam fuisset
a diabolo postulatus. de ꝑsecutore uas
fieret electionis. Plus forsitan quã opor¬
tuit. sed necessarie disputatũ ẽ Quod
autẽ sequit᷑ uinctus ihũ xp̃i. in nulla
e pła hoc cognomine usus ẽ. licet in
corpore epłarũ ad ephesios uidelicet
&e phil ipenses. & colosenses. ẽẽ se in uincu¬
lis ꝑ confessione testetur Maioris autẽ
dicere: quã apłm. Głabantur quippe
apłĩ quod digni fuerant ꝓ nomine iħu
xp̃i contumeliã pati. sed necessaria auc¬
tor itas uinculorũ. Rogaturus ꝓ onesimo.
talis rogare debuit. qui posset impetra¬
re quod posceret. felix nimirũ. qui ñ

Expanded text:
a primo Ecclesiae spolio proconsule Sera primo Ecclesiae spolio proconsule Sergio Paulo, victoriae suae trophaea retulit, erexitque vexillum, ut Paulus diceretur e Saulo. Si autem et interpretatio nominis quaeritur, Paulus in Hebraeo, mirabilem sonat. Revera mirum, ut post Saul, qui interpretatur, expetitus, eo quod ad vexandum Ecclesiam, fuisset a diabolo postulatus, de persecutore vas fieret electionis. Plus forte quam oportuit, sed necessarie disputatum est. Quod autem sequitur, vinctus Jesu Christi, in nulla Epistola hoc cognomine usus est, licet in corpore Epistolarum, ad Ephesios videlicet et Philippenses, et Colossenses, esse se in vinculis pro confessione testetur. Majoris autem dicere, quam Apostolum. Gloriabantur quippe apostoli, quod digni fuerant pro nomine Jesu Christi contumeliam pati ; sed necessaria auctoritas vinculorum. Rogaturus pro Onesimo, talis rogare debuit, qui posset impetrare quod posceret. Felix nimirum qui non
Abbreviated transcription (Latin):
pseudo ꝓpham. noie bariesu cũ ꝓcunsule
sergio paulo uiro prudente. Qui accitiᷤ
ait scriptura qui & paulus. repletus spũ
scõ. intuens in eũ dix̃ Oplene om̃i dolo.
& om̃i fallacia. fili diaboli: inimice omĩs
iustitiȩ: ñ desinis subũtere uias dñi rec¬
tas. Et nc̃ ecce manus dñi suꝑ te: & eriˢ
cecus. ñ uidens solem usq ad tẽpus
Confestimq cecidit in eũ caligo & te¬
nebrȩ: & circuens querebat qui ei ma¬
nus daret Tẽ ꝓconsul cũ uidisset factũ:
credidit ad mirans suꝑ doctrinã dñi
Et cũ a papho nauigassent paulus &
qui cũ eo erant: uener t̃ ꝑgen panphiliȩ
Diligent̃ attende. quod hic pͥmũ pauli
noñ acceꝑit Ut enĩ scipio subiecta affri¬
ca. affricani sibi nom̃ assũpsit. & metel¬
lus creta insula subiugata. insigne cre-¬
tici suȩ familiȩ reportauit. & imꝑatores
nc̃ usq romani ex subiectis gentib adia¬
bennici. parthici. sarmatici nũcupant᷑.
ita & saulus ad p̃dicationẽ gentiũ missitꝰ.

Expanded text:
pseudoprophetam nomine Bar Jesu, cum proconsule Sergio Paulo viro prudente. Qui accitis ait Scriptura qui et Paulus, repletus Spiritu sancto, intuens in eum dixit: O plene omni dolo, et omni fallacia, fili diaboli, inimice omnis justitiae, non desinis subvertere vias Domini rectas? Et nunc ecce manus Domini super te, et eris caecus, non videns solem usque ad tempus. Confestimque cecidit in eum caligo et tenebrae, et circuiens quaerebat qui ei manus daret. Tunc proconsul, cum vidisset factum, credidit, admirans super doctrina Domini. Et cum a Papho navigassent Paulus, et qui cum eo erant, venerunt Pergen Pamphyliae. Diligenter attende, quod hic primum nomen Pauli acceperit. Ut enim Scipio, subjecta 747 Africa, Africani sibi nomen assumpsit: et Metellus, Creta insula subjugata, insigne Cretici suae familiae reportavit: et Imperatores nunc usque Romani ex subjectis gentibus, Adiabenici, Parthici, Sarmatici nuncupantur: ita et Saulus ad praedicationem gentium missus,
Abbreviated transcription (Latin):
nũ xp̃i in carne mea ꝑcorpore eius qđ
ẽ eccła. Et in fine Salutatio mea manu
pauli: memores estote uinculorũ meoꝵ
Hoc ideo: ut sciamus has quoq epłas de
carcere & int̾ uincula fuisse dictatas.
lilud autẽ ꝓprie habet ad colosenses
quod idem onesimus qui nunc philems¬
ni commendatur. plator eiusdẽ seris¬
nis eius fuit Deniq ait. Quȩ circa me st̃.
om̃a uobis nota faciet tithicus karissi¬

Expanded text:
pro corpore ejus, quod est Ecclesia . Et in fine: Salutatio mea manu Pauli, memores estote vinculorum meorum . Hoc ideo, ut sciamus has quoque Epistolas de carcere et inter vincula fuisse dictatas. Illud autem proprie habet ad Colossenses, quod idem Onesimus, qui nunc Philemoni commendatur, etiam perlator ejusdem sermonis fuit. Denique ait: Quae circa me sunt, omnia vobis nota faciet Tychicus charissi
Abbreviated transcription (Latin):
micosurõs Diligit sc̃s inimicos suos. & ideo
in fide diligit. quia credit in eũ qͥ pollici¬
tus ẽ se ꝓ expletione mandati retributurũ
ẽẽ mercede
Grã dni nr̃i. cũ om̃ib uobis. Sciendũ.
qđ in grecis codicib ita scriptũ ẽ. grã cum
om̃ib uobis. ut nec dnĩ nec nr̃i in libris
ferat᷑ autenticis. In cõmime itaq sc̃is atq
credentib tito & ceteris qui cũ eo erant in¬
p̃eatur gram̃ : & quomͦ isaac patriarcha
benedixit filiũ suũ iacob. & ipse iacob
& si digna erat domus requiescebat pax
eorũ suꝑ eã. si uͦ se exhibebat indignã
reũtebatur ad eos qui eã fuerant imp̃ca¬
& erat in potestate credentiũ. si talem
se benedictus qualem benedicens p̃bere
uoluisset Explicit explanatio¬

Expanded text:
micos vestros . Diligit sanctus inimicos suos, et ideo micos vestros . Diligit sanctus inimicos suos, et ideo in fide diligit: quia credit in eum qui pollicitus est se pro expletione mandati retributurum esse mercedem. Gratia Domini nostri cum omnibus vobis. Sciendum quod in Graecis codicibus ita scriptum est: Gratia cum omnibus vobis: ut nec Domini, nec nostri, in libris feratur authenticis. In commune itaque sanctis atque credentibus, Tito et caeteris qui cum eo erant, imprebenedixit filium suum Jacob , et ipse Jacob . » Et si digna erat domus, requiescebat pax eorum super eam; si vero se exhibebat indignam, revertebatur ad eos qui eam fuerant imprecaet erat in potestate credentium, si talem se benedictus, qualem benedicens, praebere voluisset. Explicit ad Ti
Abbreviated transcription (Latin):
qui parce seminat. parce &r metet. Apł¬
cisuiris & euangłizatorib xp̃i in necessa¬
riis usib nolle tribuere: sterilitatis se¬
ipsũ ẽ condemnare
S alutant te qui mecũ st̃ om̃s. Uelso¬
lita consuetudine usus ẽ. ut titũ ab om̃i¬
bus qui secũ erant diceret salutari. uel
certe ꝓpͥe intitũ. qđ talis ẽẽt ut amorẽ
eoꝵ qui cũ paulo erant om̃ium mereritͥ
Magna uͦ laus titi. ꝑ paulũ ab om̃ib salu
S aluta eos qui nos amant i tari.¬
in fide. Si om̃is qui amat. amaret infi¬
de & ñ ẽẽnt alii qui absq fide diligerent.
nũquã paulus ad amorẽ. fidẽ apposuis
peis &x oppetere sint parite. sed ñ amant
infide: & uxores maritos. qͥb frequentissime
cõmoriunt᷑. s amor ille ñ ẽ infide. Sola
seõꝵ dilectio ẽ in fide diligit: intantũ ut
etiã si ille qui diligitur infidelis sit. tam̃
sc̃s in fide eũ diligat scdmn illud. om̃a ur̃a
infidei caritate fiant. & alibi. diligite in i¬

Expanded text:
qui parce seminat, parce et metet. Apostolicis viris et Evangelizatoribus Christi in necessariis usibus nolle tribuere, sterilitatis seipsum est condemnare. Salutant te qui mecum sunt omnes. Vel solita consuetudine usus est, ut Titum ab omnibus qui secum erant diceret salutari: vel certe proprie in Titum, quod talis esset, ut amorem eorum qui cum Paulo erant omnium mereretur. Magna vero laus Titi per Paulum ab omnibus salutari. Saluta eos qui nos amant in fide. Si omnis qui amat, amaret in fide, et non essent alii qui absque fide diligerent, numquam Paulus ad amorem, fidem apposuissmortem pro eis oppetere sint paratae; sed non amant in fide: et uxores maritos quibus frequentissime commoriuntur; sed amor ille non fidei est. Sola sanctorum dilectio in fide diligit: intantum ut etiam si ille qui diligitur infidelis sit: tamen sanctus in fide eum diligat, secundum illud: Omnia vestra in fide fiant . Et alibi: Diligite ini
Abbreviated transcription (Latin):
ualde autẽ simplicit̃ errare.si putent
cibũ emere. hospitiũ p̃parare. uestim̃ta
conquirere. ẽẽ peccatũ: & asserere. fugari
spm scm̃. si corpusculi paulisper neces¬
sitatib seruiamꝰ. Nolite inquit apłs con¬
in ordinẽ uiciis peccatisq digestis. ad
extremũ inferens. In om̃ib his contri¬
stabas me Alioquin calicẽ aquȩ frigi¬
dȩ porrigere. pedes lauare. immola¬
re uitulũ. pͣndiũ p̃parare. peccatũ sit:
cũ sciamus ex his rebus indi quoscłã
filios adoptari. Non ẽ huiꝰ tẽporis ad om̃a res¬
intulimꝰ. Qđ si ñ putant eoꝵ eẽ parua quoꝵ¬
& parua magna st̃. alterũ mͥ conditorẽ iuxta
ualentinũ. martionẽ. & appellem. formicȩ
uermiũ. culicũ. locustarũ. alterũ cęli. t̾rȩ
maris & angłorũ debent introducere An¬

Expanded text:
Valde autem eos et simpliciter errare, si putent Valde autem eos et simpliciter errare, si putent cibum emere, hospitium praeparare, vestimenta conquirere, esse peccatum, et asserere fugari Spiritum sanctum, si corpusculi paulisper necessitatibus serviamus. Nolite, inquit Apostolus, conin ordine vitiis peccatisque digestis, ad extremum inferens: In omnibus istis contristabas me. Alioqui calicem aquae frigidae porrigere, pedes lavare, immolare vitulum, prandium praeparare, peccatum sit: cum sciamus ex his rebus in Dei quosdam filios adoptari? Non est hujus temporis ad omnia resintulimus. Quod si non putant eorum esse parva quorum et magna sunt, alterum mihi conditorem juxta Valentinum. Marcionem et Apellem formicae, vermium, culicum, locustarum: alterum coeli, terrae, maris et angelorum debent introducere