comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tet. et an piꝑe conditũ sit int̾ro¬
gat. Aliqũ in giestu. et olfcñ. ut
cũ degustat et olfacit. Aliqñ in
gustu et tactu. ut cũ gustu scire
uelit ausit sapidũ et tactu an sit
calidũ uł fgidũ uł cepidũ. Aliqñ
ĩ olfcũ et uisus ut cũ aliquis dũ
logit ħbam iuxta se in cognitam
ĩuenit. et a legendo cessans. eam¬
q noso suo apponens olfacit. di¬
uq intuens eam studens agnos¬
cere que sit. Aliqñ in olfcõ et u̾¬
bo ut cũ eam olfaciens querit ab
alio que sit. Aliqñ in olfcũ er
tactu. ut eam olfacit et contree¬
tat ut sciat utrũ sit molł an du¬
fecit ut sibi nocĩa sit. s tantum
ut sciat q̃ uł quał sit. aliqnͣ ĩ
uisn et tactu ut aliquis neniens
añ m̃sam uͥ ẽ pransurus mox. sab.¬
leuata mappa qua panis ẽ cooꝑtͤ

Expanded text:
et an pipere conditum sit, interrogat. Aliquando in gustu et olfactu, ut cum degustat et olfacit. Aliquando in gustu et tactu, ut cum gustu scire quaerit an sit sapidum; et tactu, an sit calidum, frigidum vel tepidum. Aliquando in olfactu et visu, ut cum aliquis, dum legit, herbam juxta se incognitam invenit; et a legendo cessans, eamque naso suo apponens, olfacit; deinde intuens, eam studet agnoscere quae sit. Aliquando in olfactu et verbo, ut cum eam olfaciens, quaerit ab alio quae sit. Aliquando in olfactu et tactu, ut cum eam olfacit et contrectat, ut sciat utrum sit mollis an dufacit ut sibi necessaria sit; sed tantum ut sciat quae vel qualis sit. Aliquando in visu et tactu, ut cum aliquis veniens ante mensam ubi pransurus est, mox subleva
Abbreviated transcription (Latin):
be accipientes. ⁊ impie rep̃hende⁊¬
tes qr petro post gaulli cantum sur¬
genti nõ gͣtulati sant timi lucifero
dere datas eccĩe claues regni celoꝵ ip̃i
eas de manib amisunt. Isti sunt qui
carit esse mundiores. qui nom̃ suum si
uellent agnosde mũdanos se potuit
ꝯmͣ mundos uocarent. Nolentes enĩ
si pecciu̾int corrigi nthilaliud elege¬
runt ñ cum hoc mũdo dampnari. nam
nõ eos sanitatẽ aliqͣ custodiunt. S egͥs
subthunt medicmam. ⁊ uiduas suas
uri cogant qͣs nube nõ ꝑmittunt. Non
enĩ ꝓrndentiores hñdi sunt qmͣ paulus
apłs qui ait malo eis nubere qͣm un.
Nec eos audiamus qui carnis resinre
ctionem fut᷑am negant. ⁊ ⁊memorãt
qd̾ ait apłs paulus caro ⁊ sangͥs regñ
d̾i non possidebunt. nõ intelugente
qd̃ ip̃e dixit apłs. oportet corruptibłe
hoc ind̾ue in corruptõnem. ⁊ mortale

Expanded text:
rbe accipientes et inpie reprehendenrbe accipientes et inpie reprehendentes, quia Petro post galli cantum surgenti non gratulati sunt, cum lucifero, dere datas ecclesiae claues regni caelorum, ipsi eas de manibus amiserunt. isti sunt, qui m se praedicant esse mundiores: qui nomen suum si uellent agnoscere, mundanos se potius quam mundos uocarent. nolentes enim, si peccauerint, corrigi, nihil aliud elegerunt nisi cum hoc mundo damnari. nam aliqua sanitate custodiunt, sed aegris subtrahunt medicinam; et uiduas suas uri cogunt, quas nubere non permittunt. non enim prudentiores habendi sunt quam Paulus apostolus, qui ait: malo eas nubere quam uri. Nec eos auctionem futuram negant, et commemorant quod ait apostolus Paulus, Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt; non intelligentes quod ipse dicit Apostolus, Oportet corruptibile hoc i
Abbreviated transcription (Latin):
in celoꝵ date sunt. Et cum ei dicitur
ad om̃s d̾r amas me pasce oues meas
deb gͦ eccĩa catholica correctis ⁊ pie¬
tate armatis filiis libent̾ ignoscere
cum ip̃i petro ꝑsonã eius gestanti. S
cum in mari titubass. ⁊ cum dñm a
sum ter negass. ⁊ cum insimłatio¬
nem postea suꝑstitiosam lapsus eet
radennius ueniam ẽe ꝯcessam eumq¬
qr correctum atq sirmatum usq ad do
ꝑsequtionem que ꝑ arrianos heticos
fc̃a ÷ ac posteaꝗmͣ pax ꝯmͣ̃ quid̾ catho¬
lica in dño ten. ⁊ a principib scłi
reddita est ep̃i qui ꝑfidie arrianoꝵ
in ilła ꝑsequtione ⁊ senssant młtioꝵ¬
recti redire incatholitam deleg̾unt
dampna̾tes sue qd̾ ccedidant. siue ꝙ
se chedisse smmłau̾tut. hos edcĩa catho¬
lica mat̾no recepit sinũ tamꝙͣ petm
post fletum negatõis ꝑ galli cm̃ril̃
admointum. aut damqm euindẽ post
prauam scłatõnem pauli uoce corre¬
ctum. Hanc illi mats cantatem sũꝑ¬

Expanded text:
 Petro datae sunt. et cum ei dicitur, ad omnes dicitur: amas me? pasce oues meas. debet ergo ecclesia catholica correctis et pietate firmatis filiis libenter ignoscere, cum ipsi Petro personam eius gestanti, et cum in mari titubasset et cum dominuminum ter negasset et cum in simulationem postea superstitiosam lapsus esset, uideamus ueniam esse concessam eumque correctum atque firmatum usque ad dopersecutionem, quae per Arrianos haereticos facta erat, posteaquam pax, quam quidem catholica in domino tereddita est, episcopi qui perfidiae Arianorum in illa persecutione consenserant, multi correcti redire in Catholicam delegerunt, damnantes siue quod crediderant siue quod se credisse simulauerant. hos ecclesia catholica materno recepit sinu, tamquam Petrum post fletum negationis per galli cantum admonitum aut tamquam eundem post prauam simulationem Pauli uoce correctum. hanc illi matris caritatem supe
Abbreviated transcription (Latin):
capax d̾itus fc̃a nõ est cum carne sua
⁊ incipit ⁊ destuit uiu̾e q̃ qnͣdo cor¬
pori uitam no tͥbuit. ⁊ ip̃a nõ uunt.
atq ita miromͦ cum oñ carne aĩaui¬
uendi sit causa spus tñ nratonalis tã¬
din uunt qͣm diu in carne man̾e pot̾it¬
⁊ dum a carne sua seꝑat᷑ extingunt᷑
ita fit ut cum ip̃e uita carm sue sit ui¬
n̾e ip̃e nequeat qñ uitam carm mini¬
stͣre destit̾it. ⁊ si non sit caro cui intã
dare ualeat ip̃e quo eam protinus nõ
intas data est nec aliqd̾ eius usditium
p̃ꝑatur in quo eis uł bĩtudo pro bonis
uł dampnatio pro malis xeddat ᷑ oꝑib
ĩo autẽ in eis ulła oꝑdiscͥtio reqritur
qr nlłam intelligendi facultatem d̾ini¬
tus acceꝑunt. ꝓptea eoꝵ corpora resur
rectura non sunt qd̾ nec ip̃is aĩalibus
aut equitas aut micͥtas fuit pro qua
scd̃m creatoris in ꝯprehensibłem per¬
agunt uoluntatẽ one de suis factis mi¬

Expanded text:
capax divinitus facta non est, cum carne sua capax divinitus facta non est, cum carne sua et incipit et desinit vivere: quia quando corpori vitam non tribuit, et ipsa non vivit: atque ita mirovendi sit causa, spiritus tamen irrationalis tandiu vivit quandiu in carne manere pot dum a carne sua separatur, exstinguitur. Ita fit ut, cum ipse vita carnis suae sit, vivere tamen nequeat, quando vitam carni subministrare destiterit; et si non sit caro cui vitam dare valeat, ipse quoque eam protinus non s spiritibus data est, nec aliquod eis judicium praeparatur, in quo eis vel beatitudo pro bonis, vel damnatio pro malis reddatur operibus. Ideo autem in eis nulla operum discretio requiretur, quia nullam intelligendi facultatem divinitrectura non sunt, quia nec ipsis animabus aut aequitas aut iniquitas fuit, pro qua secundum Creatoris incomprehensibilem peragunt voluntatem, quae de suis factis nu
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃os ꝑ sĩngłos dies donet hodie aguo¬
minãtur. ut nõ obduret᷑ quis ex uobis
peccatoꝵ. siue qui sic de mĩa d̾i sperat
ut usq in finem inite p̾sentis in suoꝵ¬
ticiam ne de remissione pecc̃oꝵ desꝑemꝰ
nec remaneam in pocĩs. Scientes qd̾
illa oĩm hoĩm debita sit ex actura ecͥ¬
tas instissimi idicis q̃ nõ dimisi̾t mi¬
sericordiau clementissimi redempto
ita istĩa repelli ⁊ pimiet obduratos.
hii sunt qui pecrantes in sp̃m sc̃m. nec¬
q in hoc scło necq in fut᷑o remissionem
tura est in uidito qd̾ ordimanit d̾maui
stitia. ⁊ eiꝰdem retͥbut̃ois temꝑe quo
m̃ꝗmͣ licebit aut oꝑa mutare ant re¬
missionem pecratoꝵ suoꝵ de d̾ma mĩa
lium quib nõ est intellectus qd̾ qͥdã
eoꝵ de t̾ra qͥdam de aquis originem
ducunt. de aqͥs enim sunt recptilia ⁊
uolatilia. de t̾ra u̾o quedam reputant
quedam u̾o que gradunitur exorta
sunt tam dui spñs sunt qmͣdi ĩ cor¬
porib uiuũt. añ quppe que rat̃onis

Expanded text:
tipsos per singulos dies, donec hodie cognominatur, ut non obduretur quis ex vobis peccatorum. Sive, qui sic misericordiam Dei sperat, ut usque in finem vitae praesentis in suotitiam, nec de remissione peccatorum desperemus, nec remaneamus in peccatis: scientes quia illa omnium hominum debita sit exactura aequitas justissimi judicis, quae non dimiserit misericordia clementissimi Redemptorita justitia repellet et puniet obduratos. Hi sunt qui peccantes in Spiritum sanctum, neque in hoc saeculo, neque in futuro remissionem tura est in judicio quod ordinavit divina justitia, et ejusdem retributionis tempus, quo non etiam licebit, aut opera mutare, aut remissionem peccatorum suorum de divinalium quibus non est intellectus, quia quidam eorum de terra, quidam de aquis originem ducunt de aquis enim sunt reptilia et volatilia, de terra vero quaedam quae repunt, quaedam vero quae gradiuntur, exorta sunt, tandiu spiritus sunt quandiu in corporibus vivunt. Anima quippe quae rationis
Abbreviated transcription (Latin):
corporis. S ⁊̃ cordis lacͥmas fud̾it. ⁊ maloꝵ
oꝑm macłaic bonis oꝑib dilu̾e curau̾it õi¬
um pecc̾oꝵ indulgentiam mox h̾ebit. ħ
dicens. si ꝯu̾sus fu̾is ⁊ ingemuis salunꝰ
tantur. Numꝙͣ peccanti indicta ẽet pro pe¬
catis deprecatio si deprecanti nõ ẽẽt remi
ꝑsona bĩpetͥ ligandi soluendiq potesta¬

Expanded text:
iam cordis lacrymas fuderit, et malorum operum maculas bonis operibus diluere curaverit, omnium peccatorum indulgentiam mox habebit, hdicens: « Si conversus fueris et ingemueris, salvus tantur, nunquam peccanti esset indicta pro peccatis deprecatio, si deprecanti non esset remispersona beati Petri ligandi solvendique t
Abbreviated transcription (Latin):
no erunt. Ille autẽ nidex noinit qnͣtã
luit. ⁊̃ penitentiam fructuosam. Ideo ã
põita malitia bñ uniu̾e. ⁊ mutata uolũ¬
tiam in ꝯspectu d̾i nõ iueĩet. qd̾ ⁊ si
erit ibi st miłis penitud̾is nlła erit ibi
correptio uolũptatis. a talib enĩ it a
culpabitur miqͥtas sua. ut nlłatenus
possit uł diligi uł desid̾ari iustĩa. Uolu̾¬
tas enĩ eoꝵ tał eris ut h̾eat in se sꝑ ma

Expanded text:
 erunt: ille autem judex novit quantam luit esse etiam poenitentiam fructuosam. Ideo autposita malitia bene vivere, et mutata voluntiam in conspectu Dei non inveniet, quia etsi erit ibi stimulus poenitudinis, nulla ibi erit correctio voluntatis, a talibus enim ita culpabitur iniquitas sua, ut nullatenus ab eis possit vel diligi vel desiderari justitia, voluntas enim eorum talis erit, ut h
Abbreviated transcription (Latin):
reciꝑe benignitatis affectum. Quia siẽ
illi qui cum xp̃o regnabũt nllas inse
ssli qui erunt supplitio ignis et̾m cum
dya. ⁊ angelis eius deputati sicut nlłam
ult̾ius h̾ebunt requrem sic bonã nlłatenꝰ
h̾ere pot̾unt uoluntatẽ. ⁊ sicut cohedib¬

Expanded text:
tum, quia sicut illi, qui cum Christo regnabunt, nullas in illi qui erunt supplicio ignis aeterni cum diabolo et angelis ejus deputati, sicut nullam ulterius habebunt requiem, sic bonam nullatenus habere potuerunt voluntatem, et sicut cohaeredib
Abbreviated transcription (Latin):
natura extitit natus. ⁊ et̾num sine ĩ¬
fili c̃s̃ procedit. ob hoc gͦ tres mił recte
credimus. ⁊ dñis deum qr una prorsus
et̾ntas. Una ĩmensitas una naturalitex
na est enĩ p̃ris ⁊ filii ⁊ sp̃us sancti ẽẽntu¬
udp̃r aliud filius alindip̃us sc̃us. ꝯͣius
ꝑsonałr sit alius p̃r alius filius alius sp̃s
sanctus qd̃ nobis maxĩe in ip̃o sacraꝵ scͣp¬
ẏmaginem ostendit unam naturã ẽẽ
ad cuius ymagĩem homo fieret. cum no
dicit płalit̾ nr̃am ostendit eumdẽ deũ
ad cuiꝰ ymaginem homo fiebat nõ tmĩ
ceretur ad ymaginem nr̃am. s ad ymagi¬
nem meam. nec dixiss fatiam̾ s fatiam
si u̾o in illũ tͥb ꝑsonis tres ẽent intel¬

Expanded text:
natus exstitit; et aeternum ac sine inFiliique procedit. Ob hoc ergo tres unum recte credimus et dicimus Deum, quia una prorsus 503 aeternitas, una immensitas, una naturaliter na est enim Patris, et Filii, et Spiritus sancti essentud Pater, aliud Fliter sit alius Pater, alius Filius, alius Spiritus sanctus. Quod nobis maxime in ipso sanctarum Scimaginem, ostendit unam naturam esse, ad cujus imaginem homo fieret. Cum vero dicit pluraliter, nostram, ostendit eumdem Deum, ad cujus imaginem homo fiebat, non unamceretur, ad imaginem nostram, sed, ad imaginem meam; nec dixisset faciamus, sed, faciam. Si vero in illis tribus personis tres essent intel
Abbreviated transcription (Latin):
la corꝑa ua corꝑa credim. sicut enĩ non
oportebat ut hoĩes falłet fllius d̾r sic ñ¬
qui uniu̾sam creaturam e nichilo fabri¬
cauit nõ erat difficile u̾m corpus colum¬
be sme alioꝵ colimaboꝵ mĩst̾io fignrare
sic einõ fuit difficile m̾ corpꝰ in ut̾o maie
sine nirili semme fabricare cum creat᷑a
corporea. ⁊ in nisc̾ib femi̾e ad cormandu̾
hoĩem. ⁊ in ip̃o naundo ad formandam co¬
lũbam imꝑio dñi uoluntatiq serurr:
S stulti hoĩes. ⁊ mid̃ qd̾ aut ip̃i face
non possunt. aut mi uita sua nũgmi ui¬
derunt. ⁊ ab omĩpotentȩ d̾o si potuisse ñ
credunt. Nec eos audramꝰ qrni ꝓpt̾ea uołt
crg̾e ut int̾ creaturas filium di num̾emꝰ
qr passus est dicunt enim. si passus est.
mutabłis est. si mutabłs est creatura ÷¬

Expanded text:
la corpora, vera corpora credimus. Sicut enim non oportebat ut homines falleret Filius Dei, sic nqui uniuersam creaturam de nihilo fabricauit, non erat difficile uerum corpus columbae sine aliorum columborum ministerio figurare, sicut ei non fuit difficile uerum corpus in utero Mariae sine uirili semine fabricare, cum creatura corporea et in uisceribus feminae ad formandum hominem et in ipso mundo ad formandam columbam imperio domini uoluntatique seruiret. sed stulti homines et miseri quod aut ipsi facere non possunt aut in uita sua numquam uiderunt, et ab omnipotente deo fieri potuisse non credunt. Nec eos audiamus, qui propterea uolunt cogere, ut inter creaturas filium dei numeremus, quia passus est. dicunt enim: si passus est, mutabilis est; et si mutabilis est, creatura
Abbreviated transcription (Latin):
tñ in ea passone ⁊ morte aĩe eoꝵ occise
sunt dicit enĩ dñs. nolite tim̾e eos cni
corpus occidunt aĩe autẽ ichil possunt
facere. sicut gͦ martires mort uos. ⁊ pas¬
sos dicimꝰ in corꝑib que portabant. sine
aĩaꝵ int̾fectione uł morte sic d̾i filium
passum ⁊ mortuũ dicimꝰ in hoĩe cãm por¬
tabit. sine diuinitatis aliqͣ ⁊ mutat̃one
uł morte. Nec eos audiamꝰ qui negant
tale corpui dñe restrrexisse qͣle poĩtũ÷
in monumento. Si enim tale nõ fuisset
non ip̃e dixiss post resurrectionẽ disci¬
gum est enĩ cred̾e dñm nr̃m cum ip̃e sit
u̾itas in aliquo fuisse mentitum. Nec
uos moueat qd̾ clansis hoctiis subito eũ
appariusse discipłis scͥptum est ut ꝓpt̾ea
negemꝰ illd̾ fuisse corpꝰ humanũ q ꝯtͣ¬

Expanded text:
ne et morte animae eorum occisae sunt. dicit enim dominus: nolite timere eos, qui corpus occidunt, animae autem nihil possunt facere. sicut ergo martyres passos et mortuos dicimus in corporibus, quae portabant, sine animarum interfectione uel morte, sic dei filium passum et mortuum dicimus in homine, quem portabat, sine diuinitatis aliqua commutatione uel morte. Nec eos audiamus, qui negant tale corpus domini resurrexisse, quale positum est in monumento. si enim tale non fuisset, non ipse dixisset post resurrectionem discigum est enim credere Dominum nostrum, cum ipse sit Veritas, in aliquo fuisse mentitum. Nec nos moveat quod clausis ostiis subito eum apparuisse discipulis scriptum est , ut propterea negemus illud fuisse corpus humanum,
Abbreviated transcription (Latin):
apłs dicit hñtes spetiem pietatis. uir
tutem eius abnegantes. Eit enĩ mag¬
na unt᷑ pietatis pax ⁊ unitas. qr unꝰ
ẽe deus. hanc illi non hnt qi precisi st̾¬
ab unitate. Iͥtato si qui ex ip̃is ad tatho¬
licam u̾eniunt nõ it᷑ant ꝙx̃mpietatis
qͣm̃ nõ hñt. Nam ⁊ amputatos ramos

Expanded text:
s dicit: habentes speciem pietatis, uirtutem s dicit: habentes speciem pietatis, uirtutem autem eius abnegantes; est enim magna uirtus pietatis pax et unitas, quia unus est deus. hanc illi non habent, quia praecisi ab unitate sunt. itaque, si qui ex ipsis ad catholicam ueniunt, non iterant speciem pietatis, quam non habent. nam et amputatos r
Abbreviated transcription (Latin):
andire qd̾ dextͥm est. id est dm̃i głam
ꝑ catholicam ecciam latissĩe ꝑuagatam
om̃s gentes ewangelium fu̾it predica
cum mai̾testum sit ex quo ista ꝑs ab u¬
uitate precisa est non nĩas gentes po¬
stea credidisse.⁊ adhuc esse aliqͣs que
nondum decid̾unt. quib cotidre nõ ces¬
sat᷑ ecciã gcangeliũ predicari. Quis
tate armatur ut audeat dre om̃s ppłos
gentium qui mͦ adhuc accedunt ecciẽ
d̾i. ⁊ in d̾i filium festinãter credunt
manit̾ fac̾e qr nõ eos aliquis donasti¬
ta baptizaturt sine dubio iste execra¬
rentur hoĩes ⁊ eos sine dilatione re¬
linq̃rent si xp̃m quer̾ent si eccĩam di¬
lig̾ent. si lib̾i ẽẽnt si aurem integram
dext̾am retm̾ent. Nec eos audiamꝰ qui
qͣmuuis nemĩem rebaptizarent precite¬
runt cũ ab unitate. ⁊ lucifłam mag̾
dici glũ catholici malu̾nt. In eo enĩ qt̾
ti precisa gmͣ in ip̃a ite anteqm prci¬
d̾entur acceꝑant. Hii sunt enim de qͥb

Expanded text:
audire quod dextrum est, id est, Domini gloriam audire quod dextrum est, id est, Domini gloriam per catholicam Ecclesiam latissime pervagatam, omnes gentes Evangelium fuerit praedicatcum manifestum sit, ex quo ista pars ab unitate praecisa est, nonnullas gentes postea credidisse, et adhuc esse aliquas quae nondum crediderunt, quibus quotidie non cessatur Evangelium praedicari? Quis tate rapiatur, ut audeat dicere omnes populos gentium, qui modo adhuc accedunt ecclesiae dei et in dei filium festinanter credunt, inaniter facere, quia non eos aliquis donatista baptizat? sine dubio ista exsecrarentur homines et eos sine dilatione relinquerent, si Christum quaererent, si ecclesiam diligerent, si liberi essent, si aurem dexteram -integram retinerent. Nec eos audiamus, qui quamuis nemirunt se tamen ab unitate, et Luciferiani magis dici quam Catholici maluerunt. In eo enim quod ta praecisa, quam in ipsa vite, antequam praeciderentur, acceperant. Hi sunt enim de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Gladius enmi illo loco. si aiuid̾ ĩmalo põĩtꝰ
est discordiosam lingua significat qua
tũc ille infelix ectiam ꝑtussit. S nõ oc¬
cidit. hõ autem dixit dñs qui occib̾it
gladio gladio morietur s qui gladio ĩ
crnt usus fu̾it gladio morietur gͦ ille
ꝑcussit eccłiam lingua litigiosa qua ñ
ip̃e contiditur ut oio disꝑeat atco mori¬
atur. ⁊ tñ illud tũc apłs petͣs nõ suꝑuil
sua. S ꝯmͣuis carnali tñ amore d̾ni fecł¬
rat utiq ãmonitus recondit gladium
iste autem nes uictus hoc fecit. siqͥdera
sit inscimate ut suo gladio moreret
populus autemꝰ p̃ns ꝓnͣto nõ aisoit
diffusam. ⁊ audit scumaticos nonder
głam querentes s suam satis significat
serum se ẽẽ non lib̾m. ⁊ aurẽ dextram
h̾ere precisam. petͥs enĩ eirans in amo¬
re dñi seruo nõ lił̾o aurẽ dextͣm preci¬
dit ex quo significat eos qui gladio sciꝰ¬
matis fintur ⁊ seruos ẽe carnalium
desscerioꝵ nũdum oductos in lib̾tat e

Expanded text:
Gladius enim illo loco, siquidem in malo positus est, discordiosam linguam significat, qua tunc ille infelix Ecclesiam percussit, sed non occidit. Non enim dixit Dominus, Qui occiderit gladio, gladio morietur; sed, Qui gladio usus fuerit, inquit, gladio morietur. Ergo ille percussit Ecclesiam lingua litigiosa, qua nunc ipse conciditur, ut omnino dispereat atque moriatur. et tamen illud tunc apostolus Petrus non superbia sua, sed quamuis carnali, tamen amore domini fecerat. itaque admonitus recondit gladium; iste autem nec uictus hoc fecit, siquidem sit in schismate, ut suo gladio moreretur. Populus autem ipsius, quando non audit diffusam, et audit schismaticos, non Dei gloriam quaerentes, sed suam, satis significat servum se esse, non liberum, et aurem dexteram se habere praecisam. Petrus enim errans in amore Domini, servo, non libero, aurem dexteram praecidit. Ex quo significat, eos qui gladio schismatis feriuntur, et servos esse carnalium desideriorum, nondum eductos in libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
go mequaliũ c̃e non possi. S dum ad
ymagĩem unam uniꝰ d̾i homo factus
tas intimatur. demiq ⁊ paulo post pro
ctum scptura narcauit ut dr̃et. ⁊ fecit
dñs hoĩem ad y̾magĩem d̾i fecit eum
hanc tͥnitatem ꝑsonaꝵ atq unitatem
nature reuelatam sͥ ysaias nõ tacuit
cum se dicit seraphym uidisse claman
sanctus ꝑsonaꝵ tͥntatem. In eo u̾o qd̾¬
sancta trmitate qd̾ ĩo a nobis repetit᷑
ut u̾o cordi tenacius infigatur unus
est p̃r qui solus ẽentialit̾ de se ip̃o unũ
filium genuit. ⁊ unus filius qui de U¬
no pr̃e solus ẽ eẽntialit᷑ natus. ⁊ imꝰ

Expanded text:
on posset. Sed dum ad unam imaginem unius Dei homo factus tas intimatur. Deinde et paulo post pro ctum Scriptura narravit, ut diceret: Et fecit Deus hominem: ad imaginem Dei fecit eum . 6. Hanc Trinitatem personarum atqIsaias revelatam sibi non tacuit, cum se dicit seraphim vidisse clamantSanctus, personarum trinitatem, in eo vero quosancta Trinitate, quod ideo a nobis repetitur, ut vestro cordi tenacius infigatur, unus est Pater qui solus essentialiter de seipso unum Filium genuit, et unus Filius, qui de uno Patre solus est essentialiter natus; et unus
Abbreviated transcription (Latin):
corpus humanũ suideptum ẽe dicunt
aĩam uł aliqͥo hõis habuisse nͥ carnem
solam. Eitant enĩ młtura nec intellig̾t
ĩo carnem solam noĩatam esse in eo qd
ro soła potuit appar̾e. Nam si absurdũ÷
⁊ ualde indignum ut humanũ sp̃m ho
magis sosur dum ⁊ indignum est ut
uex sp̃ĩ nec aĩam hũerit. ⁊ hoc solum
cos audiamus qui tale corpus dr̃m¬
nr̃m huisse dñt quale apparuit in columba
sume corpus quomodo spus sanctus. Nõ
eni ⁊ columba illa deono nata est ai¬
unt. ⁊ tñ humanis ocus potuit appare¬
re quib primo illud R̾ndend̾ est qd̾ ibi
legninis in spetie colũbe appariusse ioħi¬
mina. ⁊ nõ oport in parte credere ewan¬
gelio. ⁊ in ꝑtenon credere. Unde enimcre¬
dis in columbe spetie demonstͣtum esse spi
ego ⁊ inde credo xp̃m natum ẽẽ de uirgi

Expanded text:
corpus humanum susceptum esse dicunt animam uel aliquid hominis habuisse nisi carnem solam. errant enim multum nec intellegunt ideo carnem solam nominatam esse in eo, quro sola potuit apparere. nam si absurdum est et ualde indignum, ut humanum spiritum homo magis absurdum et indignum est, ut nec spieos audiamus, qui tale corpus Dominostrum habuisse dicunt, quale apparuit in columba sumere corpus, quomodo spiritus sanctus. non enim et columba illa de ouo nata est, aiunt, et tamen humanis oculis potuit apparere. quibus primo illud respondendum est, quod ibi legimus in specie columbae apparuisse Iomina ; et non oportet in parte credere Evangelio, et in parte non credere. Unde enim credis in columbae specie demonstratum esse Spirego inde credo Christum natum de virgine
Abbreviated transcription (Latin):
dos in quib mares ⁊femme ꝑtinent ad
salutem nec mares fastidiunt qr marem
suscepit nec femĩas qr de femĩa natus et
huc accedit magnũ sacͣmentum ut qm̃
nam nasce̾tur. ut de utͣq nat᷑a. id est ma¬

Expanded text:
s et mares et feminae pertinent ad salutem, nec mares fastidivit, quia marem suscepit; nec feminas, quia de femina natus est. Huc accedit magnum sacramentum, ut quoniam nam nasceretur: ut de utraque natura, id est
Abbreviated transcription (Latin):
de se desꝑet pro quo tam bumilis ẽe no¬
luit filius d̾i. Quis beatã uitam arbi¬
tiet᷑ in hiis que ⁊tempnenda docuit
filius d̾i. quib adu̾sitatib oedat qui
naturam hõis cantis ꝑsecut̃oib custo¬
ditani credit in tilio di. Quis sͥ clau¬
sum regnũ celoꝵ putet. qui cognoscit
pupblicanos ⁊ m̾ecrices muttante ᷤ ẽẽ
filium. Qua ꝑu̾sitate non careat qua
facta ⁊ dicta intuet᷑. ⁊ diligit ⁊ secta¬
tur illuis hois in quo se nobis ad exem¬
plum uite prebuit filius d̾i. Itaqs iati
tata est. Alii neglecta demꝑalib bõis
conuolant ad diuma. Alii cedunt goꝵ
urtutib qui hec fatiunt. ⁊laudent qd
nint aꝵ nõ audent. pauci autẽ adhuc
murm᷑ant. ⁊ mam liuore torcãtar au̾ͥ
qui sua querunt in eccłia gmͣuis indẽat᷑
catholici aut ex ip̃o xp̃i noĩe głam que

Expanded text:
de se desperet, pro quo tam humilis esse uode se desperet, pro quo tam humilis esse uoluit filius dei? quis beatam uitam esse arbitretur in his, quae contemnenda esse docuit filius dei? quibus aduersitatibus cedat, qui naturam hominis tantis persecutionibus custoditam credit in filio dei? quis sibi esse clausum regnum caelorum putet, qui cognoscit publicanos et meretrices imitatos esse filium dei? qua peruersitate non careat, qui facta et dicta intuetur et diligit et sectatur illius hominis, in quo se nobis ad exemplum uitae praebuit filius dei? Itaque iam mota est. alii neglectis temporalibus bonis conuolant ad diuina; alii cedunt eorum uirtutibus, qui haec faciunt, et laudant, quod imitari non audent; pauci autem adhuc murmurant et inani liuore torquentur, aut qui sua quaerunt in ecclesia, quamuis uideantur catholici
Abbreviated transcription (Latin):
Nolite nos ip̃at ꝯtempn̾e femĩe. filius
d̾i natꝰ ex femĩa est Nolite tñ amare
carnalia qr in filio d̾i nec mastulus nͦ
femĩa simmꝰ. nolite amare temꝑalia
qr si bñ amarent᷑. amaret ea homo ꝗ̃
suscepit alius d̾i. Nolite tim̾e ⁊tinne¬
lias. ⁊ cruces ⁊ mortem. qr si nosc̾e̾nt
cẽnt facta illa omĩa que stultissimis di¬
splicent. quẽ dignatur muttar inti¬
osa iactantia. ut ad uirtutẽ ꝑcipiendã
possit adduci. si erubescit mutari eñ de
Si młtum de nobis sentimꝰ dignemur
mutari eun qui filiꝰ altissam uocatur
Si parum de nobis sentimꝰ audeamꝰ
mittari piscatores. ⁊ pupblicanos imi
ttati sunt. o medicinã om̃ib ꝯsulẽtem
omĩa timentia ꝯ prim̃tem oĩa tabesdẽ
reitientẽ. omĩa suꝑflua resecantẽ oĩa
neccia custodientem. omĩa ꝑdita repa¬
rantem oĩa depͣuantem corrigentem
Quis iam se extollat ꝯtͣ filĩd̾i. quis

Expanded text:
nolite uos ipsas contemnere, feminae; filius nolite uos ipsas contemnere, feminae; filius dei natus ex femina est. nolite tamen amare carnalia, quia in filio dei masculus nec femina sumus. nolite amare temporalia, quia, si bene amarentur, amaret ea homo, quem suscepit filius dei. nolite timere contumelias et cruces et mortem, quia, si nocerent s humanis, si non essent facta illa omnia, quae stultissimis displicent. quem dignatur imitari uitiosa iactantia, ut ad uirtutem percipiendam possit adduci, si erubescit imitari eum, dsi multum de nobis sentimus, dignemur imitari eum, qui filius altissimi uocatur; si parum de nobis sentimus, audeamus imitari piscatores et publicanos, qui eum imitati sunt. o medicinam omnibus consulentem, omnia tumentia comprimentem, omnia tabescentia reficientem, omnia superflua resecantem, omnia necessaria custodientem, omnia perdita reparantem, omnia deprauata corrigentem! quis iam se extollat contra filium dei? quis
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩe dñt gͥ hoc displic̾e. S in filio d̾i nõ
enĩ intelligunt quid sit et̾intas d̾i que
hoĩem assumpsit. ⁊ quid ip̃a humana
natura creat᷑a q̃ mutatõib suis in pris¬
tͥmam firmitatem reuorabatar. ut disc̾e¬
mus docente ip̃o dño infirmitates qͣs pec¬
cando collegimas recte fatiendo posse sa¬
nari. ostendebat᷑ enmi nobis ad qmͣ fra¬
fragilitate diumo auxilio lib̾etur. Ita
filius d̾i hoĩem assũpsit. ⁊ in illo huma¬
na ꝑpessus est. Hec medicina hoĩm tan¬
ta est ꝯnͣta nõ pot̃ cogitari. Nam que r̃a¬
ꝑbia sanaripot̾ sihumilitate filii d̾i
nõ sanat . que auaritia sanari pot̾: si
pauꝑtate filii d̾i nõ sanat᷑. que iracũdi¬
a sanari pot̾ : q̃ cantate filiidi̾ nõ sanat᷑
postremo que timditas sanari põt. si
sanat᷑. Erigat spem sum gẽnus huma¬
nat᷑am suam. uideat ꝗnͣtum locam
h̾eat in oꝑb d̾i. Nolite nos ip̃os ⁊tẽ¬
pñe uiri. flius di uirum suidepit.

Expanded text:
homine dicunt sibi hoc displicere, sed in Filio Dei. Non enim intelligunt quid sit aeternitas Dei, quae hominem assumpsit; et quid ipsa humana creatura, quae mutationibus suis in pristinam firmitatem revocabatur, ut disceremus, docente ipso Domino, infirmitates quas peccando collegimus, recte faciendo posse sanari. Ostendebatur enim nobis ad quam frafragilitate divino auxilio liberetur. Itaque Filius Dei hominem assumpsit, et in illo humana perpessus est. Haec medicina hominum tanta est, quanta non potest cogitari. Nam quae superbia sanari potest, si humilitate Filii Dei non sanatur? Quae avaritia sanari potest, si paupertate Filii Dei non sanats sanari potest, si charitate Filii Dei non sanatur? Postremo quae timiditas sanari potest, si sanatur? Erigat spem suam genus humanaturam suam; videat quantum locum habeat in operibus Dei. Nolite vos ipsos contemnere, viri; Filius Dei virum su
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis h̾eat humana. aĩam autẽ ⁊ cor¬
pus hñt ⁊ bestie s ratõnem non ha¬
bent que mentis est ꝓpria. s si execͣndi
sunt illi quȩ qui eum negant humanũ
eura hũaste qd̾ est optimum in hoĩe.
młtim enim lugenda est humana si uĩ¬
cit᷑ a suo corꝑx. si quid̃ in illo homĩe nõ
reformata est in quo ip̃m corp̾ humanũ
sit ut hoc credimꝰ qd̾ confinxit temaria
cecitas. ⁊ suꝑba loquacitas. Nec eos au¬
diamꝰ qui sic dñt ab illa et̾na sapĩa sus¬
captum ẽẽ hoĩem qui de unrgĩe natus est
quo mͦ ⁊ alii hoĩes ab ea sapientet ai¬
unt qui ꝑrofecte sapientes sunt. Nes
ssis credent sc̃o illum hoc pret̾ sete¬

Expanded text:
corpus habent et bestiae, sed rationem non habent, quae mentis est propria. sed si exsecrandi sunt illi, qui eum negant humanum habuisse, quod est optimum in homine. multum enim lugenda est mens humana, si uincitur a corpore suo: si quidem in illo homine non reformata est, in quo ipsum corpus humanum sit, ut hoc credamus, quod confinxit temeraria caecitas et superba loquacitas. Nec eos audiamus, qui sic dicunt ab illa aeterna sapientia susceptum esse hominem, qui de uirgine natus quomodo et alii homines ab ea sapientes fiunt, qui perfecte sapientes sunt. Nescssis credant ideo illum hoc praeter cae
Abbreviated transcription (Latin):
sum factum e̾ẽ post filium ⁊ horura
gentimi ⁊ eramentum. nescunt enĩ
quid logmͣtur. ⁊ de hiic reb qͣs per oc¬
culos carneo uidere ꝯsueu̾nt uanas
ẏmagnies ad disputat̾ones suas tͣnffe¬
runt. qr re u̾a magnũ est ment ꝯspi¬
cere gn̾atõuem que nõ fit ex aliquotẽ¬

Expanded text:
sum factum esse post Filium; et horum sum factum esse post Filium; et horum gentum et aeramentum. Nesciunt enim quid loquantur, et de his rebus quas per oculos carneos videre consueverunt, vanas imagines ad disputationes suas transferunt. Quia revera magnum est mente conspicere generationem, quae non fit ex aliquo te
Abbreviated transcription (Latin):
antem oñ ex q̃no omĩa ꝑ quem oĩa
in quo omĩa. nec eos audiamꝰ qui du̾t
esse ⁊ non h̾ere filium nec esse cum eo
dere filium. aliqñdo spm̃ sanctum. Nes¬
cipñ ex quo sunt omĩa. ⁊̃ ymagmẽ
eius ꝑ ꝯmͣ formantur om̃ia. ⁊ sancti¬
tatem eiꝰ i qmͣ ordinãtur omĩa. Nec
eos audiamꝰ qui indignãtur. ⁊ stoma¬
cantur. qr nõ tres deos colendos dñit
nescuit enĩ quid sit una eademq sub¬
stantia. ⁊ fantasmatib suis alluduntur
qr solent uid̾e corꝑalit̾ uł. aĩalia tͥa uol
quetumq corꝑa tria locis suis esse se¬
parata. Sic putant intelligendam intel¬
uiam suꝑbi sunt. ⁊ nõ poslat dide
qr nolunt credere. Nec cos audi m̾ qui
patrem solum u̾m deum ⁊ sampit̾nn
esse dñt flum autem non de ip̃o geni¬
timi. s ab ip̃o factum de nichilo. ⁊ fuis¬
se temp̾ qͣnͣdo non erat. s tñ primũ lo¬
cum in om̃i creatura. ⁊ sp̃m sanctum
in moris maiestatis ẽẽ qmͣ filium. ⁊ ip¬

Expanded text:
ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia. Nec eos audiamus, qui dicunt esse nec habere filium nec esse cum eo pellari filium, aliquando spiritum sanctum. nesium, ex quo sunt omnia, et imaginem eius, per quam formantur omnia, et sanctitatem eius, in qua ordinantur omnia. Nec eos audiamus, qui indignantur et stomachantur, quia non tres deoNesciunt enim quid sit una eademque substantia; et phantasmatibus suis illuduntur, quia solent videre corporaliter vel animalia tria, vel quaecumque corpora tria locis suis esse separata: sic putant intelligendam oniam superbi sunt, et non possunt discere, quia nolunt credere. Nec eos audiamus, qui patrem solum uerum deum et sempiternum esse dicunt, filium autem non de ipso genitum, sed ab ipso factum de nihilo, et fuisse tempus, quando non erat, sed tamen primum locumium, et ip
Abbreviated transcription (Latin):
sic ea ordinauit. ut ⁊ de bonis ⁊ de malis
bñ fatiat. qd̾ enĩ iuste sit bñ fit. Iuste
autem sunt beati bomi. ⁊ iuste mali pe¬
nas patiũtur. gͦ ⁊ de bonis ⁊ de malis
bñsacit deus qm̃ omĩa iuste facit. boĩ
sunt aute am dota uoluntate d̾o ser¬
uiunt. Mali antẽ neccessitate serin¬
unt. Nemo eĩ leges ompotentis e¬
uadit. S aliud est fac̾e̾ qd̾ lex nbet
a liud pati qd̾ lex ub. Quaꝓpt̾ scdm̾¬
intafed̾m carnem qmͣ portant usti mł
ta gͣiua ⁊ asꝑa tołant. nichil enĩ mali
patiuntrar qui iam possunt d̾re qd̾ ille
uir spetialis exultat. ⁊ predicat apłs
dicens gloriamur intͥbulat̾oib. sci¬

Expanded text:
sic ea ordinauit, ut et de bonis et de malis sic ea ordinauit, ut et de bonis et de malis bene faciat. quod enim iuste fit, bene fit. iuste autem sunt beati boni, et iuste mali poenas patiuntur. ergo et de bonis et de malis bene facit deus, quoniam omnia iuste facit. boni sunt autem, qui tota uoluntate deo seruiunt, mali autem necessitate seruiunt; nemo enim leges omnipotentis euadit. sed aliud est facere quod lex iubet, aliud pati quod lex iubet. quaprilta grauia et aspera tolerant. nihil enim mali patiuntur, qui iam possunt dicere, quod ille uir spiritalis exultat et praedicat apostolus dicens: gloriamur in tribulationibus, sci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ illicitas delectat̃ones suas ⁊ ponpas
⁊ ꝑincõsam curiositatem nobis domr¬
nari potest hic inundꝰ. id est ea que in
hoc mũto ꝑitiosa delectatione ꝯligãt
amatores temꝑaliũ reꝵ. ⁊ dẏabolo atio
angelis eiꝰ sernre cogunt. Quib om̃ib
si renuĩtiamimꝰ redigamꝰ in serntutem
corpus nr̃m. s ne quis forte hoc ip̃m
querat quo mͦ fiat ut corpꝰ nr̃m ser¬
untuti subitiamꝰ facile intellisꝵ ⁊ sic¬
fi̾ pot̃ si prins nos ip̃os subitiamꝰ deo.
bona uoluntate ⁊ cantate sincera Nã
omis creatura uelit nolit unr dõ ⁊ do¬
mino suo subiecta s̾. S hoc amonemꝰ
ut tota uoluntate sermamꝰ dño deoł
autem apeditus seruit oĩos tam̃ di¬
ume prouidentie seruurt. s alii obe¬
dut tamqͣm filii. ⁊ fatm̃t cũ ea qd̵
bonii est. alii u̾o ligantar tanꝙͣ ser¬
i. ⁊ fit de illis qd̾ iustum est. Ita de
om̃ipotens dñs uniu̾se creature qui
fecit omĩa sicut scͥptum est bona ualde

Expanded text:
 illicitas delectationes suas et pompas et perniciosam curiositatem nobis dominari potest hic mundus, id est, ea quae in hoc mundo perniciosa delectatione conligant amatores rerum temporalium et diabolo atque angelis eius seruire cogunt: quibus omnibus si renuntiauimus, redigamus in seruitutem corpus nostrum. Sed ne quis forte hoc ipsum quaerat, quomodo fiat, ut corpus nostrum seruituti subiciamus, facile intellegi et fieri potest, si prius nos ipsos subiciamus deo bona uoluntate et caritate sincera. nam omnis creatura, uelit nolit, uni deo et domino suo subiecta est. sed hoc admonemur, ut tota uoluntate seruiamus domino dautem conpeditus seruit. omnes tamen diuinae prouidentiae seruiunt; sed alii oboediunt tamquam filii et faciunt cum ea quod bonum est; alii uero ligantur tamquam serui, et fit de illis quod iustum est. ita deus omnipotens, dominus uniuersae creaturae, qui fecit omnia, sicut scriptum est, bona ualde,
Abbreviated transcription (Latin):
du qr ip̃ius aĩe que ꝯsulit corꝑi qͦ¬
dam modo ꝑsonã sustin caput. Ibi enĩ
a sapia d̾i. ⁊ u̾bum in principio ꝑ qd̾
facta sunt omĩa nõ sic assumpsit illũ
hoĩem ut cet̾os sanctos. S mlto excel¬
lentiut młts q sublimius. quo mͦ ip̃m
hõib appar̾et. sicut eam insibłr dece¬
bat oftendi. Qua p̃p alit̾ sunt sapiẽ

Expanded text:
quia ipsius animae, quae consulit corpori, quodam modo personam sustinet caput; ibi enim a Sapientia Dei, et Verbum in principio per quod facta sunt omnia, non sic assumpsit illum hominem ut caeteros sanctos; sed multo excellentius, multoque sublimius: quomodo ipsum hominibus appareret, sicut eam visibiliter decebat ostendi. Q
Abbreviated transcription (Latin):
la fit. nõ pot̾ gͦ fi̾ ut illi ħ uideant quat̾¬
renas gn̾atones nimis intuent᷑. ⁊ ad is¬
tas tenebras addunt adhuc fumũ quem
sͥ ꝯtentionib. ⁊ c̾tamtĩb cotidianis ex¬
aitare nõ cessant hñtes aĩas carnis affecti¬
b diffluentes tamgͣmͣ ligna humore sa¬
ginata in quib ignis fumũ solũ nonit
⁊ h̾ere flãmas lucidas nõ pot̾. ⁊ hoc qͥ¬
dem de om̃ib herecicis rectissi̾e dici pot̃
nitatẽ credamꝰ ⁊̃ dispensac̃onem temꝑa¬
lem pro salute gn̾is humani. Nec eos
audiamꝰ qui filium d̾i ih̾m xp̃m nichil
eẽ aliud qmͣ hoĩem dicunt. s itauistũ
ut dignus applari filius d̾i. ⁊ hos enĩ
catholica discipluta misit foras. qr uane¬

Expanded text:
la sit. non potest ergo fieri, ut illi haec uideant, qui terrenas generationes nimis intuentur, et ad istas tenebras addunt adhuc fumum, quem sibi contentionibus et certaminibus cotidianis excitare non cessant, habentes animas carnis affectibus diffluentes tamquam ligna umore saginata, in quibus ignis fumum solum uomit et habere flammas lucidas non potest. et hoc quidem de omnibus haereticis rectissime dici potest. initatem credamus etiam dispensationem temporalem pro salute generis humani. nec eos audiamus, qui filium dei legum Christum nihil esse aliud quam hominem dicunt, sed iut dignus sit appellari Filius Dei. Et hos enim catholica disciplina misit foras; quon
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ fec̾it. S ꝑ ip̃am nat᷑am suam bellas¬
se cum tenebris qd̾ nephas est cied̾e. Nec¬
q hos solum. S ⁊̃ illos qui uicti sunt fa
Dicunt enĩ enm ꝑ ip̾am ꝯmixtionem ꝑdidi¬
sse intellectum. ⁊ beatitud̾iem suam. ⁊
magnis errorib ⁊ cladib ẽe implicatã¬
gnã tñ impietatem ꝯtͣ om̃potentẽ d̾m
affirmarent cuiꝰ ꝑtem cred̾ent tanto tem¬
porẽ in eirorib ⁊ penis ẽẽ lactatam sine
aliquo petrati crim̾e. Nuc u̾o infelices
audent adhuc d̾re nec totam posse ꝓur¬
gari. ⁊ ip̃am ꝑtem quȩ purgari nõ potu¬
erit profic̾e̾ ad unicłm. ut inde muolua¬
cur ⁊ mligetur malitie sepulchro. ⁊ sic
bi semꝑ sit pax ip̃a d̾i misã que nichil
pecauit ⁊ affigatur in et̾mim cait̾i tene¬
braꝵ. Hoc illi dicunt ut simplices aĩas fa¬
llant. s quis tam simplex est ut istañ
sontiat ẽẽ sacͥlega quib affirmant oĩ¬

Expanded text:
quam fecerit, sed per ipsam naturam suam bellasquam fecerit, sed per ipsam naturam suam bellasse cum tenebris: quod nefas est credere. neque hoc solum, sed etiam illos, qui uicti sunt, fadicunt enim eam per ipsam commixtionem perdidisse intellectum et beatitudinem suam et magnis erroribus et cladibus esse inplicatagnam tamen impietatem contra omnipotentem Deum affirmarent, cujus partem crederent tanto tempore in erroribus et poenis esse jactatam sine aliquo peccati crimine. Nunc vero infelices audent adhuc dicere nec totam posse purgari; et ipsam partem quae purgari non potuerit, proficere ad vinculum, ut inde involvatur et illigetur malitiae sepulcro; et sic ibi semper sit pars ipsa Dei misera, quae nihil peccavit, et affligatur in aeternum carcere tenebrarum. Hoc illi dicunt, ut simplices animas fallant. Sed quis tam simplex est, ut ista non sentiat esse sacrilega, quibus affirmant omn
Abbreviated transcription (Latin):
uolare. ⁊ nos i esuetud̾ie hunc aerẽ
celum appłłamus uam cũ de sereno uł mi¬
bllo querimus aligñ dicimꝰ qͣlic est aer
aliq̃a dicimꝰ quale est celum hoc dixine
quis existimet hĩtare ibi mala demonia
ubi solem. ⁊ luam ⁊ stellas deus ordi
peccatores hoĩes tenebras applłat quibus
isti dñantur. ĩo ⁊ alio loco dicit fuistis
a ex peccatorib erant iustificati. Non gͦ
arbitremur in sũmo celo hĩtare dyabolu
cum angelis suis. Unde lapsum credimꝰ.
Dic enimi errau̾nt mainichei qui dicunt añ
mũdi ꝯstitut̃onem fuisse gentẽ denebraꝵ
runt ꝑtem d̾i. ⁊ temꝑati sunt. ut poss de
illis mundꝰ fabricari sic deum dñt per¬
uenisse ad uictoriam. cum magnis calami¬
tatib. ⁊ crutiatib ⁊ misłis menbroꝵ su¬
sic insd̾ib principiũ illoꝵ ut eos temꝑa¬
rent. ⁊ a furore ꝯpesc̾ent. ⁊ nõ intelliga̾t
tam sacͥlegam esse sectam suam ut cre¬
dant omĩpotentem deum nõ ꝑ creaturam

Expanded text:
 consuetudine hunc aerem caelum appellamus; nam cum de sereno uel nubilo quaerimus, aliquando dicimus: qualis est aer? aliquando: quale est caelum? hoc dixi, ne quis existimet ibi habitare mala daemonia, ubi solem et lunam et stellas deus ordinpeccatores homines tenebras appellat, quibus isti dominantur. ideo et alio loco dicit: fuistisa ex peccatoribus iustificati erant. non ergo arbitremur in summo caelo habitare diabolum cum angelis suis, unde lapsum esse credimus. Sic enim errauerunt Manichaei, qui dicunt ante mundi constitutionem fuisse gentem tenebrarurunt partem dei et temperati sunt, ut posset de illis mundus fabricari. sic dicunt deum peruenisse ad uictoriam cum magnis calamitatibus et cruciatibus et miseriis membrorum suosis uisceribus principum illorum, ut eos temperarent et a furore compescerent. et non intellegunt tam sacrilegam esse sectam suam, ut credant omnipotentem deum non per creaturam,
Abbreviated transcription (Latin):
luctat᷑onem adu̾sus rectores denebraꝵ
⁊ sp̾alia neqͥtie in celestib. ⁊ probami¬
norai. oport cretere adu̾sus dp abolũ
⁊ angelos einsuios dmucare qui gau¬
dent ꝑturbatẽib nr̃is. Nam ip̃e apłus
alioloco dẏabolum principem pocestatis
aeris hꝰ appłłat ꝯmͣuis ille locus uͥ ait spe¬
tialia nequitie in celestib possit ⁊ alit̾¬
intelligi ut nõ ip̃os preuaricatores an¬
gelos in celestib eẽ dix̾it s uos potuis
de quib alio loco dicit ꝯu̾satio nra ĩ
colis est ut nos in celestib ꝯstitutr id
est in sp̃alib p̃ceptis di ambłantes. di¬
micem᷑ adu̾sus spetialia neqͥtie que noᷤᷤ
conantꝰ inde abstraere. mag̃ gͦ illud q̃¬
rend̾ est quomͦ adu̾sus eos quos non in¬
demꝰ pugnare possimꝰ. ⁊ innoe ne putẽt
stulti adu̾sus aerẽ nos debere certare.

Expanded text:
onluctationem aduersus rectores tenebrarum et spiritalia nequitiae in caelestibus et probauivocari: oportet credere adversum diabolum et angelos ejus nos dimicare, qui gaudent perturbationibus nostris. Nam et ipse Apostolus alio loco diabolum principem potestatis aeris hujus appellat . Quamvis ille locus, ubi ait, Spiritualia nequitiae in coelestibus, possit ricatores angelos in coelestibus esse dixerit, sed nos potius, de quibus alio loco dicit, Conversatio nostra in coelis est : ut nos in coelestibus constituti, id est, in spiritualibus praeceptis Dei ambulantes, dimicemus adversus spiritualia nequitiae, quae nos inde conantur abstrahere. magis ergo illud quaerendum est, quomodo aduersus eos, quos non uidemus, pugnare possimus et uincere, ne putent stulti aduersus aerem nos debere certare.
Abbreviated transcription (Latin):
derent᷑ aut fug̾entur ab om̃ib s eligũt
cipitula de scͥpturis que simplices hoĩes
non intelligunt. ⁊ ꝑ illa decipiunt aĩas
inꝑitas querendo unde sit maln̾. sicut
in isto capło fatuit qd̾ ab apło scͥptũ
est pectores haꝵ tenebraꝵ.⁊ spetialia
neqͥtie in celestib auerunt enĩ illi de
ceptores. ⁊ int̾rrgant hoĩem scͥpturas
diumas non intelligente̾. unde sint ĩ
celo rectores tenebꝵͣ ut cum respondere
nõ potu̾nt traducat᷑ ab eis ꝑ crmosi¬
tatem qr om̃is aĩa indocta curiosa est
Qui autẽ fidem cꝯtholicam bñ didicit
⁊ bons morib. ⁊ n̾a pietate munttꝰ est
quis eoꝵ hesem nestiat. Respond illis

Expanded text:
derentur, aut fugerentur ab omnibus: sed eligunt capitula de Scripturis, quae simplices homines non intelligunt; et per illa decipiunt animas imperitas, quaerendo unde sit malum. Sicut in isto capitulo faciunt, quod ab Apostolo scriptum est, Rectores harum tenebrarum, et spiritualia nequitiae in coelestibus. ceptores illi, et interrogant hominem Scripturas divinas non intelligentem, unde sint in coelo rectores tenebrarum: ut cum respondere non potuerit, traducatur ab eis per curiositatem; quia omnis anima indocta curiosa est. Qui autem fidem catholicam bene didicit, et bonis moribus et vera pietate munitus est, quamvis eorum haeresim nesciat
Abbreviated transcription (Latin):
apłs loqiit᷑. omĩa enĩ ꝑ ip̃m facta sũt
sicut in ewangelio scͥptum est ⁊ sine ip¬
so fc̃m est nichil qui nr̃e isirmitatis mi¬
sertus est. Quam in becillitatem nõ eus
oꝑe s nr̃a uoluntate merumꝰ nã deus ho¬
minẽ in ext̾mĩabłem fecit. ⁊ ei lib̾um
uoluntatis arbitͥum dedit. Non emmi ẽẽt
optimus si d̾i preceptis neccessitate nõ
uoluntate seruiret facile ÷ oĩo qͣnͣtum
eristimo qd̾ intellig̾e nolunt. nam si no
biscum fatentur nat᷑am nr̃am nõ sana¬
ri nͥ recte fatiendo fateant ᷑ eã nõ infirina¬
ri nisi peccando ⁊ ĩo nõ est credend̾ aĩam
nr̃am. hoc esseqd̾ deus est: qr si hoc ẽẽt nͦ
sua uolũtate nec aliqͣ neccessitate in det̾iꝰ

Expanded text:
enim per ipsum facta sunt, sicut in Evangelio scriptum est, et sine ipso factum est nihil . Qui nostrae imbecillitatis misertus est; quam imbecillitatem non ejus opere, sed nostra voluntate meruimus. Nam Deus hominem inexterminabilem fecit , et ei liberum voluntatis arbitrium dedit. Non enim esset optimus, si Dei praeceptis necessitate, non voluntate serviret. Facile est omnino, quantum existimo: quod intelligere nbiscum fatentur naturam nostram non sanari nisi recte faciendo; fateantur eam non infirmari nisi peccando. Et ideo non est credendum animam nostram hoc esse quod Deus est: quia si hoc esset, nec sua voluntate, nec aliqua necessitate in deterius
Abbreviated transcription (Latin):
dum. miati autẽ dicunt quomodo possumꝰ
magistrum qui nobis demonitrare digna¬
tus est quomodo in uinsibles hostes inncã¬
tur de ilło eñ dicit apłus exuens se cͣrne
pricipatꝰ ⁊ potesterates exemplanit fi¬
duciant̾ tͥ umphans dos in sem ip̃o. Ibi e¬
cupiditates. nec̃ce est ut in nobis ip̃is
uncamius. ⁊ illum qui ꝑ ip̾as cupidita¬
tes regnat inhoĩe. gnͣdo enĩ dem̃ est dy¬
abolo. t̾ram̃ manducab̾. dcm̃ est pecca¬
toꝵ t̾ra es. ⁊ in t̾ram ibis. datus est gͦ¬

Expanded text:
. Multi autem dicunt: Quomodo possumus magistrum, qui nobis demonstrare dignatus est quomodo invisibiles hostes vincantur. De illo enim dicit Apostolus: Exuens se carne, principatus et potestates exemplavit, fiducialiter triumphans eos in semetipso . Ibi ecupiditates, necesse est ut in nobis ipsis vincamus et illum qui per ipsas cupiditates regnat in homine. Quando enim dictum est diabolo, Terram manducabis; dictum est peccatori, Terra es, et in terram ibis
Abbreviated transcription (Latin):
princeps est. S qr naturam nrãm pre¬
ceꝑat deceꝑat dignat᷑ est uingenit᷑.¬
d̾i filiꝰ ip̃am nat᷑am nr̃am suscipere ut de
ħt. ⁊t̃ sub nobis eun esse fac̾et ip̃m signi¬
ficat dicens. princeps hꝰ mundi missus est
qui diligũt temꝑalia bona q̃ hoc mũdo
insibłi ⁊tinentur non qr ip̃e dñs est ħꝰ
mundi s princeps cupiditatum eaꝵ qͥb
ꝯcupiscitur om̃e qd̾ tͣnssit ut ei sub iaoe¬
a fide ꝑenau̾nt. ⁊ inserunt se doloribus
mł̃tis ꝑ hanç cupiditatem reguat in hoĩe
dyã. ⁊ cor eiꝰ tenet tales sunt qui dilig̃t
istum mundũ mittitꝰ autẽ draꝰ foras anͣto
ex toto corde renũtiat᷑ hunc inundo. sic eĩ

Expanded text:
t. Sed quia naturam nostram deceperat, dignatus est unigenitDei Filius ipsam naturam nostram suscipere, ut de habet, etiam sub nobis eum esse faceret. Ipsum significat dicens: Princeps hujus mundi missus est qui diligunt temporalia bona, quae hoc mundo visibili continentur: non quia ipse dominus est hujus mundi, sed princeps cupiditatum earum quibus concupiscitur omne quod transit; ut ei subjacea fide erraverunt, et inseruerunt se doloribus multis . Per hanc cupiditatem regnat in homine diabolus, et cor ejus tenet. Tales sunt omnes qui diligunt istum mundum. Mittitur autem diabolus foras, quando ex toto corde renuntiatur huic mundo. S
Abbreviated transcription (Latin):
bem atq m precinctu fid̾i positi si
ne seruritate torpeant dicit om̃es qͥ
pie uolunt uiu̾e in xp̃o iħu᷑ persecu¬
b in rp̃o iħ̾n uincła. uerbera. flage¬
oẽs pre uiuentes ꝑsequtionem patiã¬
tur. An forte nem̾o pacis tempoꝵ ult
gͦ apłi snĩa nõ per spetialis quoꝵdam
S głialis om̃i ꝑsequtio d intelligi ⁊
quidam sunt multi intͣ sinum mentis
eocłie ꝯstituti qui pie uiuentes ĩ xp̃o
Atuneliis afficiuntur. obprobriis in¬
iuriis derisionib ꝙ lacessiti. ⁊ tũc est
generalis illa ꝑseqiut̃o ꝯͣm apłs omnẽ
dix̾im cum sint religiosi quib nemo
prauoꝵ audeat in fatiẽ deregare. ali
a u̾o intelligenda est que ĩmanor ⁊
magis noxia est gmͣ que nõ mat̾ralis
intorquet seu̾itas. s intioꝵ gignit
adu̾sitas.
uri enmatͣ humilitatẽ suꝑbia:
G̃ont̃ dni timorem in ams gła

Expanded text:
bem, atque in procinctu fidei positis ne securitate torpeant dicit: Omnes qui pie volunt vivere in Christo Jesu, persecubus in Christo Jesu vincula, verbera, flageomnes pie viventes persecutionem patiantur? an forte nemo pacis tempore vulialis quorumdam, sed generalis omnium persecutio debet intelligi. Et quidem sunt multi intra sinum matris Ecclesiae constituti, qui pie viventes in Christo, contumeliis assumuntur, opprobriis, injuriis, derisionibus lacessuntur. Ista nec illa generalis persecutio, quam Apostolus omnes sint quidam religiosi, quibus nemo pravorum audeat in faciem derogare. Alia vero quaedam intelligenda est, quae immanior, et magis noxia est, quam non materialis intorquet severitas, sed vitiorum gignit adversitas. Dum enim contra humilitatem superbia, contra Dei timorem inanis g