comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uideristotiens amicidulcirsimi recordictus nauigatio¬
nem quum parum perdistulleras pases & quia non est
in homine uiacius & ad ĩogrerius hominis diriguntur
si soste quod procul ab sit aliquid suerit in pedimento queso
ut quos caritas iungit terrarum longitudo non sepast
& ubsentem lucinum nostrum semper senten aciiubet¬
rum uicissitudine senti amus. ex plicit adlxcirũbetio¬

Expanded text:
uideris, totiens amici dulcissimi recordatus nauigatiouideris, totiens amici dulcissimi recordatus nauigationem, quam parumper distuleras, pares. et quia non est in homine uia eius et a domino gressus hominis diriguntur, si forte - quod procul absit - aliquid fuerit inpedimento, -quaeso, ut, quos caritas iungit, terrarum longitudo non separet et absentem Lucinum nostrum semper praesentem litterarum uicissitudine sentiamus. LXXII. AD VIT
Abbreviated transcription (Latin):
& diaedominico apłm̃paulum & cumeo credentes fecisse
legimus : necta men manicheaȩ her&icus ac cusandisunt
cum carnalis cibus pseferri nondebuerit spitali eucharisti¬
am quoque absque condemptionem nostri & pungente
conscientia semꝑ accĩpese & psalmistam audiredicentem
gustate & uid&e qm̃ suauis est dñs & cum eo canese erue¬
tauit cormeum uerbumbonum. nechoc dico quo festis dieb
leiunandum putem & contextas quinquaginta diebus fe¬
riis auferam sed unaqueque prouincia habund& insen¬
susuo & psecepta maiorum leges apostolicas arbritre tur
duo pallio la&amphimallum d&uis usibus uel utenda
uel scĩs danda suscepi. ego in sigme paupertatis & cottidiani
sinboli apenitentia &ibi & sororituae misi quat tuor cilici¬
ola apta proposito &usibus uestris & codicem hoc est uisio¬
nis esaiae ualde obscurissimas quas nuper historica
explunationedis serui ut quotiens cum quanea opuscultu

Expanded text:
et die dominico apostolum Paulum et cum eo credentes fecisse et die dominico apostolum Paulum et cum eo credentes fecisse legimus — nec tamen Manicheae hereseos accusandi sunt, cum carnalis cibus praeferri non debuerit spiritali -, eucharistiam quoque absque condemnatione nostri et pungente conscientia semper accipere et psalmistam audire dicentem: gustate et uidete, quam suauis est dominus, et cum eo canere: eructuauit cor meum uerbum bonum! nec hoc dico, quo festis diebus ieiunandum putem et contextas quinquaginta diebus ferias auferam, sed unaquaeque prouincia abundet in sensu suo et praecepta maiorum leges apostolicas arbitretur. Duo palliola et amphimallum de tuis usibus uel utenda uel sanctis danda suscepi. ego insignia paupertatis et cotidianae symbola paenitentiae tibi et sorori tuae misi, quattuor ciliciola apta proposito et usibus uestris et codicem, hoc est uisiones Esaiae ualde obscurissimas, quas nuper historica explanatione disserui, ut, quotienscumque mea opuscula
Abbreviated transcription (Latin):
octatheuco quem nuncinmanibus habeo pueristuis
& notariis dis cribendum dediseptu aginta interps&um
edicionem & tehuberent dubito: & ante annos pluri¬
mos diligentis sime emendactum studiosis tradidino¬
uumtestamentum : grȩcȩ reddidi auetoritati: ut enim
u&erum librorum fides de hebreis uoluminibus exumi¬
nandu est : ita nouorum grecisermonis normum de side¬
rat: de sabbato quod quȩris utrum ieiun andumsit. & de
euchuristia anuccipienda cotidie quod romanu eccle¬
siu & hispanie obseruare perhibentur : scripsit quide
&ippolitus uirdis sestissimus i carptim diuersi auecorir
inuarus auctoribus edidere: sed ego illud bseuiterte am¬
monendum puto: traditiones a ecclesiasticas presertim quȩ
fidei non officiunt ita obseruandas . ut amu ioribus tra¬
ditesunt: necaliarum consu&udinem aliarum contrario
more subuesti: at que utinum omnitempore ieiuna sepossi¬
mus : quod in actibus a postolorum diebus pente coste

Expanded text:
octateucho, quem nunc in manibus habeo, pueris tuis octateucho, quem nunc in manibus habeo, pueris tuis et notariis describendum dedi-septuaginta interpretum editionem et te habere non dubito — et ante annos plurimos diligentissime emendatum studiosis tradidi. nouum testamentum Graecae reddidi auctoritati. ut enim ueterum librorum fides de Hebraeis uoluminibus examinanda est, ita nouorum Graeci sermonis normam desiderat. De sabbato quod quaeris, utrum ieiunandum sit, et de eucharistia, an accipienda cotidie, quod Romana ecclesia et Hispaniae obseruare perhibentur, scripsit quidem et Hippolytus, uir disertissimus —-{\' in carptim diuersi auctores in uariis auctoribus edidere-, sed ego illud breuiter te admonendum puto, traditiones ecclesiasticas — praesertim quae fidei non officiunt - ita obseruandas, ut a maioribus traditae sunt, nec aliarum consuetudinem aliarum contrario more subuerti. atque utinam omni tempore ieiunare possimus, quod in Actibus apostolorum diebus pentecostes
Abbreviated transcription (Latin):
rent diligentius & emendarent : ego enim tantauolumina prȩ
frequentia commeantum & peregrinorum turbis relegere
non potuie ut ipsi probare prȩsentes longotentus in commodo
uix diebus quad ragensime quibus ipsi proficis cebantur respira¬
re coepi: undes par agrã matareppereris. uelminus aliqua dis¬
cripta sunt quae sensum legentis impediant: non mihi debes
imputa resedtuis. & in peritiae notariorum librariorum que
in curiaequi scribunt non quod in ueniunt sed quod intellegunt :¬
& dum alienus errores emendarenituntur : ostendunt suos.:
porrolo seppylibros & sanctorum papiae & policarpiuo lu¬
mina falsus adterumur pestulit ame esse trans lata qui a
ne coti necurium est tantas ses eadem in alteram linguam
exprimere uenustate: origenis & sc̃ĩ didi imi paucatranstulli¬
mus: uolentis nostris expaste osteder e quid greca doc¬
trina r&iner& : canonem hebreicȩueritatis. excepto

Expanded text:
rent diligentius et emendarent. ego enim tanta uolumina prae rent diligentius et emendarent. ego enim tanta uolumina prae frequentia commeantium et peregrinorum turbis relegere non potui et, ut ipsi probauere praesentes, longo tentus incommodo uix diebus quadragesimae, quibus ipsi proficiscebantur, respirare coepi. unde, si paragrammata reppereris uel minus aliqua descripta sunt, quae sensum legentis inpediant, non mihi debes inputare, sed tuis et inperitiae notariorum librariorumque incuriae, qui scribunt non, quod inueniunt, sed, quod intellegunt, et, dum alienos errores emendare nituntur, ostendunt suos. porro Iosephi libros et sanctorum Papiae et Polycarpi uolumina falsus ad te rumor pertulit a me esse translata, quia nec otii nec uirium est tantas res eadem in alteram linguam exprimere uenustate. Origenis et Didymi pauca transtulimus uolentes nostris ex parte ostendere, quid Graeca doctrina retineret. canonem Hebraicae ueritatis excepto
Abbreviated transcription (Latin):
am indigentiam redundicrent: fecisti tibi amicos deiniquo
mamona : qui te reciperent in a &erna tabernacula : Laudan¬
dases &a postolicorum temporum uistutibus coequanda quan¬
douenditis possessionibus suis credentes afferebunt pecunias.
at que fundebant ante pedes a postolorum. ostendentes auuri¬
tiam eẽ calcandam : sed dñt magis quȩrit animas credentium
quum opes : Legimus redemsio animȩ uirt̃propriae diuitiae :
possumus quidem diuitias proprias intellegere : quae nondta lien .o.
non de rapinis sunt iuxta illud honoradm̃ d&uir iustis laboribus :
sed meliorẽm illa intellegentia : ut diuitias proprias cognas camus
thesauros absconditos. quos nec furpossic suffodere nec latro
uiolentus eripere: opusculamea que non suimerito sedbonitate
tua desiderare tedicis ad discribendum hominibustuis dedi & discrip¬
ta uidi incartaceis codicibus. acfrequenter ad monui ut confer¬

Expanded text:
am indigentiam redundarent. fecisti tibi amicos de iniquo am indigentiam redundarent. fecisti tibi amicos de iniquo mammona, qui te reciperent in aeterna tabernacula. laudanda res et apostolicorum temporum uirtutibus coaequanda, quando uenditis possessionibus suis credentes afferebant pecunias atque fundebant ante pedes apostolorum ostendentes auaritiam esse calcandam. sed dominus magis quaerit animas credentium quam opes. legimus: redemptio animae uiri propriae diuitiae. possumus quidem diuitias proprias intellegere, quae non de alieno, non de rapinis sunt, iuxta illud: honora dominum de tuis iustis laboribus, sed melior est illa intellegentia, ut diuitias proprias cognoscamus thesauros absconditos, quos nec fur possit suffodere nec latro uiolentus eripere. Opuscula mea, quae non sui merito, sed bonitate tua desiderare te dicis, ad describendum hominibus tuis dedi et descripta uidi in chartaceis codicibus ac frequenter admonui, ut confer
Abbreviated transcription (Latin):
uir: qui tangit picem: in quinabitur abea : quam diuuersa¬
mur in rebus secđi & anima nr̃a possessionum acredituum
procuratione deuincta est dedõ libere cogitast non possu¬
mus : quue enim pastici patio iustitiae cum iniquitate
aut que soti & as lucis ad tenebras qui consensus xp̃i adbelial
quȩ pars fidelicum in fidele: non potestis inquit dñs seruise
dõ & mamone: aurum deponere incipientium est non per¬
fectorum facit hoc tebanus crutes fecit antis it nesseipsum
offerredõ propriae christianorum & a postolorum: quid uotũ
uidu &ꝓ aupertatis suae ingazofilutio aeramit tentes : totum
censum quem habuerant dño tradiderunt : & merentur audise :
sedebitis superduo deermsoliõs iudicantes duodeom tribus irrł :
haec & ipse intellegis quo animo replicem: & quod sub ali is uer¬
bis te ad scõrum locorum inuitem hubitaculum: ab undantia
tua multorum inopiam sustentauit : ut &brum diuitiae in tu¬

Expanded text:
uir: qui tangit picem, inquinabitur ab ea. quamdiu uersauir: qui tangit picem, inquinabitur ab ea. quamdiu uersamur in rebus saeculi et anima nostra possessionum ac redituum procuratione deuincta est, de deo libere cogitare non possumus. quae enim participatio iustitiae cum iniquitate aut quae societas luci ad tenebras? qui consensus Christi ad Belial? quae pars fideli cum infidele? non potestis, inquit dominus, seruire deo et mammonae. aurum deponere incipientium est, non perfectorum. fecit hoc Thebanus Crates, fecit Antisthenes. se offerre deo proprie Christianorum est et apostolorum, qui duo cum uidua paupertatis suae in gazophylacio aera mittentes totum censum, quem habuerant, domino tradiderunt et merentur audire: sedebitis super duodecim solios iudicantes duodecim tribus Israhel. Haec et ipse intellegis quo animo replicem et quod sub aliis uerbis te ad sanctorum locorum inuitem habitaculum. abundantia tua multorum inopiam sustentauit, ut et horum diuitiae in tu
Abbreviated transcription (Latin):
se extendit. & scit illud ibunt deuistute in uirtutem ĩnisticum
sostitus est nomen. & uiam tibi a peruit quomodo non quȩ¬
ras eaquetua sunt sedquȩ aliena. & illos putes parentes.
fratres ad fines adque cognutos qui tibi in xp̃o copulati
sunt : mater inquid mea & fratres mei hu sunt : qui faciun
uoluntatem patrȩsmei : habestecum prius in carnenunc
inspũsociam: de coniuge germanum. defemina uiruni de
subieta parem. quȩ sub eodem iugo ad celestia simulregna
sestin& : cautarei familiuris dispensatio & ad cauculas
rediois noncito deponitur: iosepcum tunica egipti effuge¬
renon potuit adulescens ille qui o pestus sindonesequeba¬
tur iłim: quiatentus fuerat aministris terrenum abiciens
operimentum nudus euasit: heli as igneo curru raptus
ad caelimꝰ melotem reliquid in terris: helistus: boues & iu¬
ga prioris operis uertit in uota. Lo quitur sapientis simus

Expanded text:
se extendit et scit illud: ibunt de uirtute in uirtutem, mysticum se extendit et scit illud: ibunt de uirtute in uirtutem, mysticum sortitus est nomen et uiam tibi aperuit, quomodo non quaeras ea, quae tua sunt, sed, quae aliena, et illos putes parentes, fratres, adfines atque cognatos, qui tibi in Christo copulati sunt. mater, inquit, mea et fratres mei hi sunt, qui faciunt uoluntatem patris mei. Habes tecum prius in carne, nunc in spiritu sociam, de coniuge germanam, de femina uirum, de subiecta parem, quae sub eodem iugo ad caelestia simul regna festinet. cauta rei familiaris dispensatio et ad calculos rediens non cito deponitur. Ioseph cum tunica Aegyptiam effugere non potuit. adulescens ille, qui opertus sindone sequebatur Iesum, quia tentus fuerat a ministris, terrenum abiciens operimentum nudus euasit. Helias igneo curru raptus ad caelum melotem reliquit in terris. Heliseus boues et iuga prioris operis uertit in uota. loquitur sapientissimus
Abbreviated transcription (Latin):
ne laitiae remmer oris patior: ruth in lacrimas uerbu pro¬
rumpant : tacheus publicanus ad unius borȩ conuersionem
hospitem habere meruit suluutorem : mastha & maria con¬
uiuo preparato dm̃m sus cspere: merarix lauit fl&ibus pedes :¬
& unguntis bonorum operum dñi corporisdedicat sepultu¬
ram: Simonleprosus inuitat magistrum cudis cipulis:
& non contemnitur: abrahaedicitur : egredered&erra
tua &de cognationetua & dedomopa tristui: & uude inter¬
ram quam monstrauerotibi : relsquid chaldeam. nelinquid
mesopotamiam: quȩrit quo dnescit. neꝑ dut queminuene¬
rat : Nonenim arbitratus est simulhabere posse & patriã
&domum : sed iam tunc illud proph&ȩ dauid opere conple¬
bat aduenasum apudte & peregrinus sicut omnes patses
mei : haebreus idẽ perotes atque transitor. dum non est pre¬
sentiuistute contentus sed pie teritorum obliuis cens infuturũ

Expanded text:
ne laetitiae rem maeroris patior, ut in lacrimas uerba prone laetitiae rem maeroris patior, ut in lacrimas uerba prorumpant. Zacheus publicanus ad unius horae conuersionem hospitem habere meruit saluatorem, Martha et Maria conuiuio praeparato dominum suscipere. meretrix lauat fletibus pedes et unguentis bonorum operum dominici corporis dedicat sepulturam. Symon leprosus inuitat magistrum cum discipulis et non contemnitur. Abrahae dicitur: egredere de terra tua et de cognatione tua et de domo patris tui et uade in terram, quam monstrauero tibi. relinquit Chaldaeam, relinquit Mesopotamiam; quaerit, quod nescit, ne perdat, quem inuenerat. non enim arbitratus est simul habere se posse et patriam et dominum, sed iam tunc illud prophetae Dauid opere conplebat: aduena sum apud te et peregrinus sicut omnes patres mei. Hebraeus, id est nzeQavrjg atque transitor, dum non est praesenti uirtute contentus, sed praeteritorum obliuiscens in futurum
Abbreviated transcription (Latin):
uũ mefecit apusillanimitate sp̃s & tempestate : Obsecro ergote
& moneo parentis affectu : ut qui sodomã reliquisti. admonta na
festinans post tergum nerespicias: neara tristiuum ne fimbriam¬
& suluutoris. ne incinostius noctisrorem adefucids quod se mel
tenese coepisti aliquando dimittas: nedetec tuuistutum pristina
quefiturus uestimenta descendus nede agro seuestaris domum: ne
campestriacum loth. & amo aenu ostorum diliges quȩ non in rigan¬
tur decaelo ut terrascĩ. sed d& urbidoso flumine iordane postquã
dulces aquas muris mostui commistionemutauit : coepisse multorũ
est : ad culmen peruenis se paucorum : qui instadiocurruntoñs
quidem currunt : unus acceͥpit coronam: ate contradenolus dici¬
tui: sic currite ut ad prehendutis non est inuidus agonithe ta
nt̃ : nec alterius palmum alteri parat ignominiam : om̃s alle¬
tassuos desiderat consonase: gaud& animumea : & magnitudi¬

Expanded text:
uum me fecit a pusillanimitate spiritus et tempestate. obsecro ergo te uum me fecit a pusillanimitate spiritus et tempestate. obsecro ergo te et moneo parentis affectu, ut, qui Sodomam reliquisti ad montana festinans, postergum ne respicias, ne aratri stiuam, ne fimbriam saluatoris, ne cincinnos eius noctis rore madefactos, quod semel tenere coepisti, aliquando dimittas, ne de tecto uirtutum pristina quaesiturus uestimenta descendas, ne de agro reuertaris domum, ne campestria cum Loth et amoena hortorum diligas, quae non inrigantur de caelo ut terra sancta, sed de turbido flumine Iordane, postquam dulces aquas Maris Mortui commixtione mutauit. Coepisse multorum est, ad calcem peruenisse paucorum. qui in stadio currunt, omnes quidem currunt, unus autem accipit coronam. at e contra nobis dicitur: sic currite, ut adprehendatis. non est inuidus agonitheta noster nec alterius palma alteri parat ignominiam. omnes athletas suos desiderat coronari. gaudet anima mea et magnitudi
Abbreviated transcription (Latin):
fidem : Apł paulus scribens ad romanos cum in spaniã ꝓficisci coepero
spero quod p̃teriens uideam uos. & a uobis deducar illuc : tantis
fructib: ad probauit quid deillu ꝓuincia que rerst : In breui tempo¬
re abhrero solimis usque in hilricũ euangelii iaciens fundamenta :¬
romam uinctus ingreditur. ut uinctos suꝑ stitiones erroribus
liberos faciat: man& in hospitio conductobienniũ : ut uobis
utriusq instrumenti a &ernã reddat domum : Piscator homi¬
nummiscer& &upostolico tequoque quasi pulcherrimũ auratã in
t̃numera pisciũ genera traxit adlitus : reliquisti a maros fluctos¬
salsos gurgites scissuras montiũ : & leuiathan regnante in aquiscũ
ihũ desesta exp&ens contemsistait possis proph&icũ illud canere :
In terra desesta & in inuio & in a quoso sic in scõ apparuitibi : &iterȩ :
ecicolongaui fugiens & mansi in solitudine : expectabã eũ quisal¬

Expanded text:
fidem. apostolus Paulus scribens ad Romanos: cum in Hispaniam proficisci coepero, fidem. apostolus Paulus scribens ad Romanos: cum in Hispaniam proficisci coepero, spero, quod praeteriens uideam uos et a uobis deducar illuc, tantis fructibus adprobauit, quid de illa prouincia quaereret. breui tempore ab Hierosolymis usque in Illyricum euangelii iaciens fundamenta Romam uinctus ingreditur, ut uinctos superstitionis erroribus liberos faciat. manet in hospitio conducto per biennium, ut uobis utriusque instrumenti aeternam reddat domum. piscator hominum misso rete apostolico te quoque quasi pulcherrimum auratam inter innumera piscium genera traxit ad litus. reliquisti amaros fluctsalsos gurgites, scissuras monitum, et Leviathan regnantem in aquis, cum Jesu deserta expetens, contempsisti, ut possis Propheticum illud canere: In terra deserta, et invio, et in inaquoso, sic in sancto apparui tibi . Et iterum: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine. Exspectabam eum qui sal
Abbreviated transcription (Latin):
& precor ut iubeas presbitero ipsius loci suscipere uelum alec¬
tore quod a nobis missum .ẽ. & de inceps precipere inecclesia
xp̃i istius modo uel aquȩ contrarelegionẽ nr̃am ueniunt non
adpendi: dec& enimhonestatem tuam hanc magis haberesol¬
licitudinẽ descro polositate quȩ dignicẽ ecclesi ae xp̃i: & popu¬
lis qui tibi creditisunt : palladium uero galutam quiquonđdã
carus nobis fuit & nunc miseri cordiađi indiget : Caue quia
origenis herestm predicat & doc& nefoste aliquos depło
tibi credito adperuersitatem suiinducat erroris. łx. Ad ioħm¬
tqło gaudiꝙ plenȩ quiescentẽ animã susatur : statima most com¬
plecterer que moculis ignorabum : & illud mecum tacitus musitarẽ :
multideoriente & occidente uenient & recumbent in sinuhabrae ::
cornelius centurio cohortis italicȩnã nunc lucini mei p̃figurabat

Expanded text:
t precor, ut iubeas presbytero ipsius loci suscipere uelum a lect precor, ut iubeas presbytero ipsius loci suscipere uelum a lectore, quod a nobis missum est, et deinceps praecipere in ecclesia Christi istius modi uela, quae contra religionem nostram ueniunt, non adpendi. decet enim honestatem tuam hanc magis habere sollicitudinem et uti scrupulositate, quae digna est ecclesiae Christi et populis, qui tibi crediti sunt. Palladium uero Galatam, qui quondam carus nobis fuit et nunc misericordia dei indiget, caue, quia Origenis heresem praedicat et docet, ne forte aliquos de populo tibi credito ad peruersitatem sui inducat erroris. LII. AD Ntanto gaudiorum plenae, quiescentem animam suscitarunt, ut statim amore complecterer, quem oculis ignorabam, et illud mecum tacitus mussitarem: multi de oriente et occidente uenient et recumbent in sinu Abrahae. Cornelius, centurio cohortis Italicae, iam tunc Lucini mei praefigurabat
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesi astico facerem & uenissem aduillim quȩ ducitur
anablata. Uidissem que ibi pr&enens lucernam ardentem
& interrogassem quid locixus esser: didicissem que ẽẽ ecclesiã
& intrassem ut orarem : inueniibi uelumpendens inforibus eiusdẽ
ecdesi ae tinctum at quedepinctum. & habens imaginem quasi
xp̃i uel scĩ cuiusdum: Non enim sutis memini : cuius imugo fuerit . :¬
cum ergohoc uidissem in ecclesi a xp̃i contra auetoritatẽ scrip¬
turarum hominis pendere imuginem : scidulud & mugis dedicon¬
silium custo dibus ciusdẽ loci ut pauperemmostuum eom obuol¬
uerent & efferent: illique contramurmbrantes. dicerent siscin¬
dere uoluerat iustum erat ut aliud dur& uelum. atq mutar& . ⁊¬
quod cum audissem medaturum. eẽ pollicitussum. & ilico esse
misurum : paululum aũ morarum fuit inmedio : du quȩro
obtimum uelum pro eo mittere: arbi trabur enim decypro
mihi essemittendum : Nunc aũ misi quod potui repperire :¬

Expanded text:
ecclesiastico facerem, et uenissem ad uillam, quae dicitur ecclesiastico facerem, et uenissem ad uillam, quae dicitur Anablata, uidissemque ibi praeteriens lucernam ardentem et interrogassem, qui locus esset, didicissemque esse ecclesiam et intrassem, ut orarem, inueni ibi uelum pendens in foribus eiusdem ecclesiae tinctum atque depictum et habens imaginem quasi Christi uel sancti cuiusdam; non enim satis memini, cuius imago fuerit. cum ergo hoc uidissem, in ecclesia Christi contra auctoritatem scripturarum hominis pendere imaginem, scidi illud et magis dedi consilium custodibus eiusdem loci, ut pauperem mortuum eo obuoluerent et efferrent. illique contra murmurantes dicere: \'si scindere uoluerat, iustum erat, ut aliud daret uelum atque mutaret! quod cum audissem, me daturum esse pollicitus sum et ilico esse missurum. paululum autem morarum fuit in medio, dum quaero optimum uelum pro eo mittere; arbitrabar enim de Cypro mihi esse mittendum. nunc autem misi, quod potui repperire, e
Abbreviated transcription (Latin):
& faciem habebut angeli quȩ ab omnibus cernebatur ⁊ hoc aut̃
quod in paucis diximus de omnibus intellegendũ ut impleatur illud
quod scriptum ẽ  Om̃s qui scĩficat sem& ipsũ interbeatos nume¬
rabitur ⁊ beatienĩ mundo corde quia ipsidm̃ uidebunt : cum haeo
ita sehabeant dilectissime custodi animũ tuam. & desine circa
nos murmurare : Dicit enĩ scriptus a diuina : Nolite murmura¬
re ad inuicem sicut quidem murmurauerunt : & a serpentibus
perierunt: magis ad quiesce uerituti : & diligens diligentes
te & ueritatem ds̃ aut̃ pucis prest& nobis iuxta suum clementi¬
am : ut conteratur sathanas subpedibus xp̃i anorum. & abiciatur
om̃s occasio peruersa nescindatur in nobis uinculum caritatis
& pacis & reetȩfidei predicatio: pseterea quia audiui quos¬
dam murmdrare contrame quando simul pergebumus ad scm̃
locum quiuo caturbethel: ut ubi collec̾tam tecum exmose

Expanded text:
t faciem habebat angeli, quae ab omnibus cernebatur. hoc autem, t faciem habebat angeli, quae ab omnibus cernebatur. hoc autem, quod in paucis diximus,. de omnibus intellegendum, ut inpleatur illud, quod scriptum est: omnis, qui sanctificat semet ipsum, inter beatos numerabitur. beati enim mundo corde, quia ipsi deum uidebunt. Cum haec ita se habeant, dilectissime, custodi -animam tuam et desine circa nos murmurare; dicit enim scriptura diuina: nolite murmurare ad inuicem, sicut quidam murmurauerunt et a serpentibus perierunt. magis adquiesce ueritati et dilige diligentes te et ueritatem. deus autem pacis praestet nobis iuxta suam clementiam, ut conteratur satanas sub pedibus Christianorum et abiciatur omnis occasio peruersa, ne scindatur in nobis uinculum caritatis et pacis et rectae fidei praedicatio. Praeterea — quia audiui quosdam murmurare contra me — quando simul pergebamus ad sanctum locum, qui uocatur Bethel, ut ibi collectam tecum ex more
Abbreviated transcription (Latin):
runt & ꝑ has incaenũ demersi sum pec catorũ : Nos aut̃ dilectissi¬
me esedimus his quȩ locutus ẽ dñs & scimus quod incunctis ho¬
minibus imugođi ꝑmaneat. ipsique concedimus nosse inquu par¬
te homo adimaginẽ dĩ conditussit ⁊ Sed neque illud quod quiđã
epistolu iohannis legentes non intellegunt quẽ quũ decipiat :
ubi loquitur : nunc filii dĩsumus : & nescimus quales futuri sumis ⁊
nouimus aũt quia cum illereuelutus fuerit : similes ei erimus ⁊
uidebimus enim cum sicuti. ẽ : hoc enim ꝓp̃t gloriam quȩ  ibi reue¬
landu ẽ scĩs cius dictũ ẽ sicut & in alioloco legimus. agloria
ingloriã : cuius gloriae : iaministos ȩculo sc̃i arrobonẽ & postiun¬
culũ susceperunt : primus morses cuius flsit facees uulde & radi¬
abut uel utifulgor autsol: secundus elias. ĩgneo curruraptus in
caclum & ignis d&rimenta non sentiens ⁊ stephunus lupidutur :¬

Expanded text:
nint et per has in caenum demersi sunt peccatorum. nos autem, dilectissinint et per has in caenum demersi sunt peccatorum. nos autem, dilectissime, credimus his, quae locutus est dominus, et scimus, quod in cunctis hominibus imago dei permaneat, ipsique concedimus nosse, in qua parte homo ad imaginem dei conditus sit. sed neque illud. quod quidam in epistula Iohannis legentes non intellegunt, quemquam decipiat, ubi loquitur: nunc filii dei sumus et nescimus, quales futuri sumus. nouimus autem, quia, cum ille reuelatus fuerit, similes ei erimus. uidebimus enim eum, sicuti est. hoc enim propter gloriam, quae ibi reuelanda est sanctis eius, dictum est, sicut et in alio loco legimus: a gloria in gloriam; cuius gloriae iam in isto saeculo sancti arrabonem et portiunculam susceperunt: primus Moyses, cuius fulsit facies ualde et radiabat ueluti fulgor aut sol; secundus Helias igneo curru raptus in caelum et ignis detrimenta non sentiens; Stephanus lapidabatur e
Abbreviated transcription (Latin):
ut nongratius aliquid loquar & similis efficiar uel ipsi uel discipulis
eius. qui audent inpericulo animae suat ad serere quod cũ quecis in bue¬
cã uenerit: & magis iubeređo & non habeo uel errare uel discestuerr¬
tatẽ : quidic̃ enim corum dicunt : quod imugo quã prius accepit adũ
illo peccante perierit ⁊ alu suspicantur quod filius đi corpus hubitu
rus et̃ exmaria ipsam eẽ imuginẽ alii sensum aliiuis tutem istibap¬
tis mahi quod homo adimuginẽ dĩ domin&ur omnibus. ebrcorum
more haec uellla ruc tantes : quos opostebat tantum effugere dir¬
crimen : Neo negase quȩ loquitur ds̃ & credentes simplicit᷑ saluos
fieri. id eoque concederedonationis suae certamen & ueram scien¬
tiam in qua potissimũ paste hominis condiderit ad imuginẽ & simi¬
litu dinẽ suã ÷ qui haec relinquentes multis se quescionibus implica¬

Expanded text:
ut non grauius aliquid loquar et similis efficiar uel ipsi uel discipulis ut non grauius aliquid loquar et similis efficiar uel ipsi uel discipulis eius, qui audent in periculo animae suae adserere, quodcumque eis in buccam uenerit, et magis iubere deo et non ab eo uel orare uel discere ueritatem. quidam enim eorum dicunt, quod imago, quam prius accepit Adam, illo peccante perierit; alii suspicantur, quod filius dei corpus habiturus esset ex Maria, ipsam esse imaginem, alii sensum, alii uirtutem, isti baptisma, hi, quod homo ad imaginem dei dominetur omnibus, ebriorum more haec uel illa ructantes, quos oportebat tantum effugere discrimen nec negare, quae loquitur deus, et credentes simpliciter saluos fieri deoque concedere donationis suae certam et ueram scientiam, in qua potissimum parte homines condiderit ad imaginem et similitudinem suam; qui haec relinquentes multis se quaestionibus inplica
Abbreviated transcription (Latin):
testamento : quod non perdideront homines imaginẽdĩ : Ia cobus enĩ
a postolus & frat̃ dñi cuius & supra meminimus : instru& nos neori¬
genis laqueis capiamur. habest hominẽ imagnẽ & similitudinẽ dĩ ⁊
Nam cũ de lingua hominũ latius disputas i&: ad iecit:instabile
malũ : in ipsabene dicimusđm & patit̃ : & in ipsa muledicimus ho¬
mines qui ad similitudinẽdĩ conditisunt : Paulus quoque uas
electionis & quido ctrinã euangelicã suu predicatione conple¬
uit : doc&nos quod homo adimuginẽ & similitudinẽ dĩ conditus
sit dicens : Virnon deb& nutrire comani cũgloria & imugo
dĩ sit ⁊ imaginẽ simplicit᷑ suo appelluns nomine similitud inem
aut̃ gloriat ne appellactione significans: ꝓtribus igitur testi¬
moniis qu&̧ ibi descripturascã srepperirem dicebas posse super fic est
eccac .vii. testimonia dedimus: quis ergo sustinebit origenis ineptias

Expanded text:
testamento, quod non perdiderint homines imaginem dei. Jacobus\'. enim, testamento, quod non perdiderint homines imaginem dei. Jacobus\'. enim, apostolus et frater domini, cuins et supra meminimus, instruit nos, ne Origenis laqueis capiamur, habere hominem imaginem et similitudinem dei. nam cum de lingua hominum latius disputasset, adiecit: instabile malum: in ipsa benedicimus deum et patrem et in ipsa maledicimus homines, qui ad similitudinem dei conditi sunt. Paulus quoque, uas electionis et qui doctrinam euangelicam sua praedicatione conpleuit, docet nos, quod homo ad imaginem et similitudinem dei conditus sit, dicens: uir non debet nutrire comam, cum gloria et imago dei sit, imaginem simpliciter suo appellans nomine, similitudinem autem gloriae appellatione significans. Pro tribus igitur testimoniis, quae tibi, de scriptura sancta si repperirem, dicebas posse sufficere, ecce septem testimonia dedimus. quis ergo sustinebit Origenis ineptias?
Abbreviated transcription (Latin):
cima generatione post annos ñ cclaxii : Vindicans đr imagi¬
nemsciam & ostendens quod gratiam quã dediss& hominibus
perscuerar& in eis. ait . : Ne cõmeder &is carnẽ isanguinem ⁊¬
ego enim ulcis car sanguinem ur̃m demanu om̃s hominis effun¬
dentis illũd quia adimuginẽ dĩ fecihominẽ : Nec non post alte¬
ras decẽgenerationes usque ad abraham & ab abra ham us que
ad dauid alias generationes. .xiiii: quae xxiiii generationes
mo octauo psałm cumquerer&ur deomnibus hommibus quod
inuanitate ambularent & peccatis essent ob noxir loquitur :
Verum tamen inimaginem per ambulat omnis homo ⁊ nec non
postdauid &i am subsalomone filio eius legimus talequiddũ
suꝑ dĩimaginẽ nominatũ ⁊ dicit enimin sapientia qua& ituloeus
s cribitur ⁊ Creauit in corruptũ homine : & imaginẽ sua ȩ ꝓprie¬
tatis dedit ei ÷ & rursũ post anñ cxi. plusminus in nouolemus

Expanded text:
cima generatione post annos IICCLXII uindicans deus imagicima generatione post annos IICCLXII uindicans deus imaginem suam et ostendens, quod gratia, quam dedisset hominibus, perseueraret in eis, ait: ne comederitis carnem in sanguine; ego enim ulciscar sanguinem uestrum de manu omnis hominis effundentis illum, quia ad imaginem dei feci hominem. nec non post alteras decem generationes usque ad Abraham et ab Abraham usque ad Dauid alias generationes XIIII, quae XXIIII generationes mo octauo psalmo, cum quereretur de omnibus hominibus, quod in uanitate ambularent et peccatis essent obnoxii, loquitur: uerumtamen in imagine perambulat omnis homo. nec non post Dauid etiam sub Salomone, filio eius, legimus tale quiddam super dei imagine nominatum. dicit enim in Sapientia, quae titulo eius scribitur: creauit incorruptum hominem et imaginem suae proprietatis dedit ei. et rursum post annos mille CXI plus minus in nouo legimus
Abbreviated transcription (Latin):
malu &iam illud ausus ẽ dicere perdidisse imagnemdĩ adu
cum hoc innullo penitus locoscriptura signific& ⁊ sienimita
cẽs numquum omnia quȩ inmundo sunt seruirent semini
adce id est uniuerso generi hominum sicut &ia cobus apołs
loquitur ⁊ omnia domantur : & subiecta sunt nature huma¬
nȩ inũ quũ enim uniuers a subiecta essent hominibus si non
haberent homines iuxta id quod uniuersis imperentimagi¬
nemdĩ: coniungens aũ atq consocians scriptura diuina
gratiumbenedictionis quã adũ donauerit. & generatio¬
nibus quae ex eo erant nequiforsitan maligna interps&atio.¬
ne auderent dicese unidatã gratiamdĩ. & illum factum ẽẽ
adimagineidĩ quia plas mutus ẽẽt ex humo & uxorerieus¬
per ordinem iungit & dicit⁊ & uixit adic̃ annos ccaaax. & cog¬
nouit euam uxorem suam. & peperit ei filium iuxtas peciem
& iuxta imaginẽ eius. & uocauit nom̃ eiuss& herursũque in de¬

Expanded text:
mala etiam illud ausus est dicere, perdidisse imaginem dei Adam, mala etiam illud ausus est dicere, perdidisse imaginem dei Adam, cum hoc in nullo penitus loco scriptura significet. si enim ita esset, numquam omnia, quae in mundo sunt, seruirent semini Adam, id est uniuerso generi hominum, sicut et Iacobus apostolus loquitur: omnia domantur et subiecta sunt naturae humanae. numquam enim uniuersa subiecta essent hominibus, si non haberent homines iuxta id, quod uniuersis imperent, imaginem dei. coniungens autem atque consocians scriptura diuina gratiam benedictionis, quam Adam donauerat, et generatiobus, quae ex eo erant, ne qui forsitan maligna interpretatione auderent dicere uni datam gratiam dei et illum solum factum esse ad imagineper ordinem iungit et dicit: et uixit Adam annos CCXXX et cognouit Euam, uxorem suam, et peperit ei filium iuxta speciem et iuxta imaginem eius et uocauit nomen eius Seth. rursumque in de
Abbreviated transcription (Latin):
sum illum pugnus que sus cepi ÷ sed ut simpliciter fatear.
doleo & uuldedoleo : uidens plurimos fratrũ & eorum
precipue qui professionem habent non minimam. & in
gradum quoque sacerdotii maximum per uenerunt:
eius persuasione deceptos. & peruersissima doc trinucibũs
factos eẽ diaboli : inquibus conpl&um ẽ illud quod dicitur ⁊
suꝑ omnem municionem ludit : & aescȩ eius electȩ : & con¬
gregauit sicut arenam captiuitatem : Te autẽ frater liber
& ds̃ & scm populum xp̃i qui tibi creditur ẽ. & om̃s fratres
qui cecumsunt : & maximerufinum presbiterum ab ab heresipi
origenis & aliis heresibus & perdicione earum ⁊ Sienimpp̃t̃
unũ uerbum aut duoquȩ contraria fidei sunt multa chereses
abiec iesunt ab ecclesia quanto magis hic interher&icos habe¬
batur qui tantas peruersitates & tammalu dognata contra
fidem ad inuenitđi & ecclesiae hostis extitits iñ multa enim

Expanded text:
sum illum pugnasque suscepi, sed —- ut simpliciter fatear — sum illum pugnasque suscepi, sed —- ut simpliciter fatear — doleo et ualde doleo uidens plurimos fratrum et eorum praecipue, qui professionem habent non minimam et in gradum quoque saejus persuasionibus deceptos, et perversissima doctrina cibos factos esse diaboli: in quibus completum est illud, quod dicitur: « Super omnem munitionem ludit, et escae ejus electae, et congregavit sicut arenam captideus et sanctum populum Christi, qui tibi creditus est, et omnes fratres, qui tecum sunt, et maxime Rufinum presbyterum ab heresi Origenis et aliis heresibus et perditione earum. si enim propter unum uerbum aut duo, quae contraria fidei sunt, multae hereses abiectae sunt ab ecclesia, quanto magis hic inter hereticos habebitur, qui tantas peruersitates et tam mala dogmata contra fidem adinuenit, dei et ecclesiae hostis extitit! inter multa enim
Abbreviated transcription (Latin):
tus stulticiae : qui reliquerunt illud quod in prouerbis
dicitur. Audifili sermonem patristui. & ne abiciasle¬
gemma tristuae : & conuersisunt aderrorem. & dicunt
stulto ut princeps suisit. ñec contemnunt resfatuus quȩ
dicuntur a fatuo sicut scriptura testatur. fatuus autem¬
fatua loquitur : & cor eius uana intellegit: undeobse
crotediłme: & quasi meis membris parcens propt᷑ caritatẽ
quam inte hubeo precor. scribens &orans ut impleas illud
quod dicitur: Nonne hodientes te dñe odiui & super in i¬
micustuos tabescebameinimica & dignu odio origenis uerba
sunt & dẽorepugnantia & scis eius: & non ista solu que dixi
sed & aliu inumerabilia : neque enim nunc mihi propo¬
situm .ẽ aduersum omnia origenis dogmata dis puta st :¬
nihil mihi subripuit origenes : Nec in mea generatione fuit.
nec propt̃ aliquas res mundi & hereditatem. odium aduer¬

Expanded text:
tus stultitiae, qui reliquerunt illud, quod in Prouerbiis tus stultitiae, qui reliquerunt illud, quod in Prouerbiis dicitur: audi, fili, sermonem patris tui et ne abicias legem matris tuae, et conuersi sunt ad errorem et dicunt stulto, ut princeps sui sit, nec contemnunt res fatuas, quae dicuntur a fatuo, sicut scriptura testatur: fatuus autemfatua loquitur, et cor eius uana intellegit! unde obsecro te, dilectissime, et quasi meis membris parcens propter caritatem, quam in te habeo, precor scribens et orans, ut inpleas illud, quod dicitur: nonne odientes te, domine, odiui et super inimicos tuos tabescebam? inimica et digna odio Origenis uerba sunt et deo repugnantia et sanctis eius, et non ista sola, quae dixi, sed -et alia innumerabilia; neque enim nunc mihi propositum est aduersum omnia Origenis dogmata disputare. nihil mihi subripuit Origenes nec in mea generatione fuit nec propter aliquas res mundi et hereditatem odium aduer
Abbreviated transcription (Latin):
cesse est ut & ficus uerasit & alia ligna. & adum uerus
statim a principio plus matus incorpore sicut euu & non
fantastice. & post ruinam ut uult origens. propterpec¬
catum post ea corpus accepit: sed dicis: Legimus quod sc̃s pau¬
lus raptus sit usque ad tercium cȩlum : &usque in para disũ ⁊
benedicis: quando ponit tercium caclum & postea ad didit
&inparadi sum ostendit alibi esse caelum. & alibi para¬
disum: illus uero praestigias quis non statim abiciat atq
contemnat. dicente origene de aquis quȩ superfirmumentũ
sunt non . ẽẽ. aquus. sed fortitudine quus dum angłcȩ
potestatis: & rursum aquus quȩ super terram sunt. hoc ẽ.
subfirmatmento esse uistutes contrarias. id ẽ. demones o¬
& quo modo legimus indiluuio apestas cateractas caeli.
& aquus inundusse diluuii unde apesti sunt fontes abisi.
& totus mundus opestus .ẽ aquis : & furor hominum iune¬

Expanded text:
cesse est, ut et ficus uera sit et alia ligna et Adam uerus cesse est, ut et ficus uera sit et alia ligna et Adam uerus statim a principio plasmatus in corpore sicut Eua et non in phantasmate et post ruinam, ut uult Origenes, propter peccatum postea corpus acceperit. sed dicis: legimus, quod sanctus Paulus raptus situsque ad tertium caelum et usque in paradisum\'. bene dicis: quando ponit tertium caelum\' et postea addidit \'et in paradisum\', ostendit alibi esse caelum et alibi paradisum. illas uero praestigias quis non statim abiciat atque contemnat dicente Origene de aquis, quae super firmamentum sunt, non esse aquas, sed fortitudines quasdam angelicae. potestatis, et rursum aquas, quae super terram sunt, hoc est sub firmamento, esse uirtutes contrarias, id est daemones? et quomodo legimus in diluuio apertas cataractas caeli et aquas inundasse diluuii, unde aperti sunt fontes abyssi et totus mundus opertus est aquis? Heu furor hominum iunc
Abbreviated transcription (Latin):
deposuit cdam & euum interram : sed eiecit eos
deparadiso & hubita refecit contrapara disum. & non adiecit
cos subparadiso & posuitrum pheam flummeam & cherubin
custodire introitum ligniuite & non as censum. & fluuius
egreditur exeden. nondixit descendit exeden: iste diuiditur
inquattuor pricipia: nomen uni fison: & nomen secundi
geon ÷ Ego. ego uidi aquus gron:aquus quas his oculis carnis
aspicere. iste est gton : quem hieremias demonstrat dicens ⁊
quid uobis & uiae aegypti ut bibutis aquum ggon turbidum e
bibi & demagno flumine eufraten aquus simplicrter quus
manu tangere & ore sorbere non aquus spitales : ubi autem
flumina sunt quȩ & uidentur & bibuntur : ibi consequens
est quod & ficus & alicligna dequibus dicit ds̃ ex omnilig¬
no quod . ẽ. in para diso comedes similiu sunt fluminibus
& aquis: si autem aqua quae cernitur uere aquu est: ne¬

Expanded text:
\'deposuit Adam et Euam in terram\', sed: eiecit eos \'deposuit Adam et Euam in terram\', sed: eiecit eos paradiso; et: b a bit are fecit contra paradisum, et non \'abiecit eos sub paradiso\'; et: posuit rumpheam flammeam et cherubin custodire introitum ligni uitae, et non-"ascensum"; et: fluuius egreditur ex Eden, non dixit \'descendit ex Eden\'. iste diuiditur in quattuor principia: nomen uni Phison et nomen secundi Geon. ego, ego uidi aquas Geon, aquas, quas his oculis carnis aspicerem. iste est Geon, quem Hieremias demonstrat dicens: quid uobis et uiae Aegypti, ut bibatis aquam Geon turbidam? bibi et de magno flumine Eufrate aquas simpliciter, quas manu tangerem et ore sorbirem, non aquas spiritales. ubi autem flumina sunt et aquae, quae uidentur et bibuntur, ibi consequens est, quod et ficus et alia ligna, de quibus dicit deus: ex omni ligno, quod est in paradiso, comedes, similia sunt fluminibus et aquis. si autem aqua, quae cernitur, uere aqua est, ne
Abbreviated transcription (Latin):
adam loquentem nonsecundum allegoriam sed uerehoc
nunc os ex ossibus meis. & caro de carnemea: Aut nead sump¬
tumestillud quod diuinus sermotestatur. & iniescit dĩso¬
porem super adum & dormiuit & sumpsit unam decostis
eius & udimpleuit proea carnem. & edificauit costam
quum tullerat ex eo illi inuxoremid t quȩ corpora conte¬
gebidt adum & euafoliis fici postquum comederunt
de arbore u& itu: quis autem patienter ferat origenem
lubricis argumentationibus resurrectionem carnis
huius negantem. sicut declarat manifestissime in uolumi¬
ne explanationum primi psulmi & in cliis multis locis
aut quis audict Intertio caelo donantẽ nobis &rige¬
nena paradisum & illum quem scriptura commemorat de
terra ad caelestia transferentẽ : & om̃s arbores quuescri¬
buntur ingenesi si allegoricae intellegentes. scibe&
quod urbores angelicȩ fortitudine sint cum hoc ueri¬
tas non recipi& neque enim dixit scriptura diuinu

Expanded text:
Adam loquentem . non secundum allegoriam, sed uere: hoc Adam loquentem . non secundum allegoriam, sed uere: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea? aut unde adsumptum est illud, quod diuinus sermo testatur: et iniecit deus soporem sUperAdam, et dormiuit; et sumpsit unam de costis eius et adinpleuit pro ea carnem et aedificauit costam, quam tulerat ex eo, illi in uxorem? aut quae corpora contegebat Adam et Eua foliis ficus, postquam comederunt de arbore uetata? quis autem patienter ferat Origenem lubricis argumentationibus resurrectionem carnis huius negantem, sicut declarat manifestissime in uolumiue Explanationum primi psalmi et in aliis multis locis? aut quis audiat in tertio caelo donantem nobis Origenem paradisum et illum, quem scriptura commemorat, de terra ad caelestia transferentem et omnes arbores, quae scribuntur in Genesi, allegorice intellegentem, scilicet quod arbores angelicae fortitudines sint, cum hoc ueritas non recipiat? neque enim dixit scripturk diuina:
Abbreviated transcription (Latin):
scripturarum fonte ad sumentes testimonia. non ita inter¬
pr&entur ut scripta sunt. sed simplicitatem sermonis eccle¬
si asticiiduolunt significase quod ipsisentiunt: illud quoque
quod ad serere nititur: doleam ne anrideam. nescio doctor t̃ñ¬
egregius audi& docere diabolum id rursum futurum esse
quod fuerat : & ud e andem rgluram dignitatem: & concessurũ
regna caelorum: pronefas : quis tam uecors asto lidus hocse¬
cipict ut sc̃s io hanner baptista & p&rus & iohannes aposł
& euangelista. esaias quoque & hreremias & reliqui pro¬
ph&e coheredes fiant di aboli in regnacaelorum: preter eo
friuolũ eius expositionem supestunicis pellicus q̃uunto conatu
quantis que egerit argumentis. ut tuni caspellicias adum
& euaeridmani festum est ergo inquit: quod decorporibus
nr̃is loquatur : & s hoc ita est. quomodo legimus antepellici¬
astunicas. & ante in oboedientiam & deparadisoruinum

Expanded text:
scripturarum fonte adsumentes testimonia non ita interscripturarum fonte adsumentes testimonia non ita interpretantur, ut scripta sunt, sed simplicitatem sermonis ecclesiastici id uolunt significare, quod ipsi sentiunt. Illud quoque, quod adserere nititur, doleamne an rideam, nescio. doctor egregius audet docere diabolum id rursum futurum esse, quod fuerit, et ad eandem rediturum dignitatem et conscensurum regna caelorum. pro nefas! quis tam uecors et stolidus hoc recipiat, ut sanctus Iohannes baptista et Petrus et Johannes apostolus et euangelista. Esaias quoque et Hieremias et reliqui prophetae coheredes fiant diaboli in regno caelorum? praetereo friuolam eius expositionem super tunicis pelliciis, quanto conatu quantisque egerit argumentis, ut tunicaset Euae? manifestum est ergo, inquit, quod de corporibus nostris loquatur. et, si hoc ita est, quomodo legimus ante pellicias tunicas et ante inoboedientiam et de paradiso ruinam
Abbreviated transcription (Latin):
tates: demitteñda nobis est doctrina apłrm & proph&arũ
& legis & ipsius dñis aluutoris in euungelio pertonantis.
Econtrario origens precpit & legendat : ut nondicam cons-¬
tringit discipulos suos nequis: ol& incelũ ascendese. nepe¬
ius ittrum peccans quum interris ante peccauerat pse¬
cipit&ur inmundum quam quã istius modi nugas & deli¬
ramenta soleat illescripturarum interpsetatione per¬
uersa. & aliud significante quamuerum est ad firmase
dicens ⁊ prius quam a malitia humiliarer ergo deliqui :¬
& illudereuestere animamea in requiemtuum : nec non
& aliud⁊ educ de carcere animã meam: & in alio loco :
Confitebor dño in regione uiuorum: cum alius procul-
dubio sensus sit scriptura e diuinȩ quũ ille inhere sim
suam maligna inter pr&atione detorquet: quod faci¬
unt & manichȩi & gnostici. & hebionitȩ & marcionis
sectutores & aliae hestse numero Lxxx. quidepurissi mo

Expanded text:
tates. dimittenda nobis est doctrina apostolorum et prophetarum tates. dimittenda nobis est doctrina apostolorum et prophetarum et legis et ipsius domini saluatoris in euangelio pertonantis: e contrario Origenes praecipit et legem dat — ut non dicam: constringit discipulos suos —, ne quis oret in caelum: ascendere, ne peius iterum peccans, quam in terris ante peccauerat, praecipitetur in mundum. quamquam istius modi nugas et deliramenta soleat ille scripturarum interpretatione peruersa et aliud significante, quam uerum est, adfirmare dicens: priusquam a malitia humiliarer, ego deliqui et illud: reuertere, anima mea, in requiem tuam nec non et illud: educ de carcere animam meam et in alio • loco: confitebor domino in regione uiuorum, cum alius procul dubio sensus sit scripturae diuinae, quam ille in heresim suam maligna interpretatione detorquet; quod faciunt et Manichei et Gnostici et Hebionitae et Marcionis sectatores et aliae hereses numero LXXX, qui de purissimo
Abbreviated transcription (Latin):
tas. quia de caelestibus ad inferiora uenientes calorem
pristinum amiserint : nunc corpus hoc obid iuxtagitcos
Nex ac id est uinculum. siue iuxta aliam ꝓpri&atẽ cadauer
dici qui anime decaeloruerint : A plerisque autem secuñdũ
uicriam greci sermonis supellectilem corpus CVMU hoc
ẽ. memoriam inter pr&arieo quod ita animum inseclau¬
sam habeant quomodo sepulcra & tumuli cadauera mor¬
tuorum: & si hoc uerum ẽ. ubi .ẽ fides nr̃a ubi pse conium resur¬
rectionis. ubi a postolica doctrina quae in ecdesiis xp̃i huc usq
perdurat. ubi illa benedictio ad adum & ad semen eius. & ad
noe & ad filios eius crescite & multiplicumini & repl&e
terram. Iam enim nonerdt benedictio sed muledictio iux¬
ta originem qui angł uertit in animas & desublimi fastigi¬
odignitatis. facit ad inferiora descendere : quu siđs̃ generihu¬
mano non possit animas perbenedictionemdure nisi an-¬
głi pectauerint. & tot incaelis ruine sint. quođ in terra nãui¬

Expanded text:
tas, quia de caelestibus ad inferiora uenientes calorem pristinum amiserint, nunc corpus hoc ob id iuxta Graecos SljAa?, id est \'uinculum\', siue iuxta aliam proprietatem \'cadauer dici, quia animae de caelo ruerint; a ple-. risque autem secundum uariam Graeci sermonis supellectilem corpus a7|ja, hoc est \'memoriam\' interpretari, eo quod ita animam in se clausam habeat, quomodo sepulchra et tumuli cadauera mortuorum. et, si hoc uerum est, ubi est fides nostra? ubi praeconium resurrectionis? ubi apostolica doctrina, quae in ecclesiis Christi hucusque perdurat? ubi illa benedictio ad Adam et ad semen eius et ad Noe et ad filios eius: crescite et multiplicamini et replete terram? iam enim non erit benedictio, sed maledictio iuxta Origenem, qui angelos uertit in animas et de sublimi fastigio dignitatis facit ad inferiora doscendere, quasi deus generi humano non possit animas per nedictionem dare, nisi angeli peccauerint, et tot in caelis ruinae sint, quot in terra natiui