comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dentiũ ppłoꝵ gentiliũ credululitate cõter¬
rita formidauit scriberez Quod tamẽ
gaudebat dei famulus meruisse. cũ : me
scripta que fideliũ ser¬
mo testatur ĩpletã. C redendũ enĩ de his
est. et aibstersa dubietatis nube totis uirib
confibendũ: eos qui pro confessione dm̃i
ac dei ur̃i digni fucrint subire mͣriũ. etiã
ampliora ualuisse tolerare. quã uidetur
suctedẽtibus etatibus rclatio pec ppłos
toansmussa recoleie. Id ergo supplicatio
cõmunis obtincat. ut ueniã cõsequatur
Deuotus: si quid de uirtutibus preter¬
misit ignarus. Nam et si omĩa nõ ex
ase soluũtur credere umiuersitas increait᷑.
ut de dei fam̃ulis ctiã intuora sentiat. quã
sermo passionis explanat. qualiter eũ cul¬
torem dñi locus eius gaudens. Patroci
sicut fideliũ relatione didicimus. ip̃oꝵ
in uanũ martirũ. quantũ de se scire fci

Expanded text:
dentium populorum gentilium crudelitate conterdentium populorum gentilium crudelitate conterrita formidavit scribere, quod tarnen gaudebat dei famulos meruisse? cum sine scripta quae fidelium sermo testatur impleta. 5 Credendum enim de his est et abstersa dubietatis nube totis viribus confitendum eos qui pro confessione domini ac dei nostri digni fuerunt subire martyrium etiam ampliora tolerare valuisse, quam videtur succedentibus aetatibus relatio per populos transmissa recolere. 6 Id ergo supplicatio communis obteneat, ut veniam consequatur devotus, si quid de virtutibus praetermisit ignarus. Nam etsi omnia non a se exsolvuntur, credere universitas mereatur, ut dei famulus iam maiora sentiat quam sermo passionis explanat. 7 Qualiter enim cultor domini locus eius gaudens patrocinisic fidelium relatione didicimus –, ipsorum iuvamine martyrum quantum de se scire tri
Abbreviated transcription (Latin):
martirũ passionis. et pre¬
ciosa dño expectante
certamina quamqmͣ
digna sũt pro miraculoꝵ dignitate cõ¬
scribi. nequeunt tamẽ sine formidinis¬
et trepidatione cõplecti. quia cũ magnaꝵ
rerũ consideratur assumptio. Non ĩme¬
rito presumpti me operis regitur magnitu¬
do. co qd̾ tantũ sermo tenius explicare nõ
ualet: quantũ de se dici ueritas passioĩs
ĩponit damẽ proposito tante rei arduũ
habere uidcatur ũciũ in hoc mens trepi¬
datione fatigata resparat. qd̃ semꝑ opificẽ
suũ magisteriũ diuine ĩstructionis pre¬
statione comendat. Hat ergo considera¬
tione audatiã iime temeritatis ad su¬
mens que longi tẽporis fuerãt obũbrata
silentio ip̃ius diuinitatis auxilio suscep¬
ta sunt reserendo. Et ut habet testimo¬
nũ ueritas plus fĩdeliũ fũt relatione
cõperta. quã probentur ad nos lectione
transmissa. Unde nõ sine certa estina¬
tione conicitur. quod nouitas adhuc cre¬

Expanded text:
martyrum passiones et pretiosa domino expectante certamina quam digna sint pro miraculorum dignitate conscribi, nequeunt tarnen sine formidinis trepidatione conplecti, quia cum magnarum rerum consideratur adsumptio, non inmerito praesumpti operis retegitur magnitudo, eo quod tantum sermo tenuis explicare non valet quantum de se dici veritas passionis inponit. 2 Tarnen propositio tantae rei arduum habere videatur initium, in hoc mens trepidatione fatigata respirat, quod semper opificem suum magisterium divinae instructionis stauratione commendat. 3 Hac ergo consideratione audaciam nimiae temeritatis adsumens, quae longo temporis fuerant obumbrata silentio ipsius divinitatis auxilio suscepta sunt reseranda. Et ut habet testimonium veritatis plus fidelium sunt relatione comperta, quam probentur ad nos lectione transmissa. 4 Vnde non sine certa aestimatione conicitur, quod novitas adhuc cre
Abbreviated transcription (Latin):
Onsideransqz uenit ad do¬
mũ marie matris iohis. qui
cognominatus est marcus: ubi erãt
multi congregati. et orantes. Pulsã¬
te autẽ eo ostiũ ianue. processit puella
ad uidendũ: noĩe rode. Et ut cog¬
nouit uocem petri. pre gaudio nõ ap¬
peruit ianuã: sed intro currens nũ¬
ciauit petrũ stare ante ianuã. At
illi dixerũt ad eã. In sains. Illa aũt
affirmabat sic se habere. Illi aũt dice

Expanded text:
onsideransque venit ad domum Mariae matris Iohannis qui cognominatus est Marcus ubi erant multi congregati et orantes pulsante autem eo ostium ianuae processit puella ad audiendum nomine Rhode et ut cognovit vocem Petri prae gaudio non aperuit ianuam sed intro currens nuntiavit stare Petrum ante ianuam at illi dixerunt ad eam insanis illa autem adfirmabat s
Abbreviated transcription (Latin):
passerem comparari: cum legeris.
aĩa nostra sicut passer. erepta est
de laqueo uenariciũ. Et alibi.
Quomodo dictis anime mee trãs¬
migra in montem sicut passer
Ipsum quoqz hominẽ leginus
passeri comparari. quia scriptum
est. Ego autẽ sicut passer singu
passeribus in unũ passeremr. hoc
est spiritualis substancie. et subtili¬
tatis concordantis utriusqz ale:
compage formatus. Ergo passer
bonus est: cui uolandi natura
suppeditat. Est etiã malus passer:
qui uolandi usum terrene uicio
labiis auolauerit. Quales sunt
isti passeres qui dipondio ueneũt.
Alibi asse ueneunt: alibi dipondio.

Expanded text:
passerem comparari, cum legeris: Anima nostra sicut passer erepta est de laqueo venantium . Et alibi: Quomodo dicitis animae meae: Transmigra in montem sicut passer ? Ipsum quoque hominem legimus comparari passeri; quia scriptum est: Ego autem sicut passer singulpasseribus in unum passerem, hoc est, spiritalis substantiae subtilitatem, concordantis utriusque alae compage formatus. Ergo passer bonus est, cui volandi natura suppeditat. Est etiam malus passer, qui volandi usum terrenae vitio labis aboleverit: quales sunt isti passeres, qui dipondio veneunt. 117. Alibi asse veneunt, alibi dipondio
Abbreviated transcription (Latin):
tuã: Porro qd̃ patrẽ honorauit. ip̃e
sibi testis est: cũ ad uideos ait. Ego
gliani meã nõ quero: est qui querat
et indicet. Sed honorifico patrẽ
meũ. et uos in honorastis me. De
ret ueniens naz areth: et erat subdi¬
tus illis. Sed alia est naturee. qua
deus pater scõm se honoratur: alia
qua. Deni parẽtibus sub ditur: In
recte creditur: eo qd̃ uerbũ caro frm̃
est. et habitauit in nobis. unus em¬
manuhel: qd̾ est nobiscũ deus. Hãc
quippe unionẽ duuuitatis atqz hu

Expanded text:
. Porro quod patrem honoraverit, ipse . Porro quod patrem honoraverit, ipse sibi testis est, cum ad Judaeos ait: Ego gloriam meam non quaero: est qui quaerat et judicet: sed ego honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me . De ret veniens, ait, Nazareth, erat subditus illis . Sed alia est natura, qua Deus Pater secundum se honoratur, alia qua idem parentibus subditur. In recte creditur: eo quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis, unus Emmanuel, quod est, nobiscum Deus. Hanc quippe unionem divinitatis atque hu
Abbreviated transcription (Latin):
xpũs obmerita suoꝵ amplius cõpro¬
banda. tanta ac talia dignatus est
exihere per suos celi ministros circti
defuntes: querto magis credendũ¬
est. hodicruadie. militã celoꝵ cũ suis
agminibus festie obiuuã aduenisse
gentrici dei. E amqz ĩgenti lumĩe
circũfulcisse. et usq ad thronũ olĩ
sibi etiã ante mũdi constitutionẽ
paratũ cũ laudibus et canticis per
ducisse: Nulli dubiũ. quin omnẽ
illã telestẽ ihrł̾m tũc exultasse ĩeffa¬
bili leticia: tũc iocũdatam esse ĩ esti¬
mabili caritate. tũcq cũ omĩ gra¬
tulatione iubilasse. Quĩ festiuita s
hec que nobis hodie reuoluitur au¬
nua illis omĩbus facta est cõtinua.
Net in merito. Creditur enĩ qd̃
saluator omniũ. ip̃e quantũ datur
intelligi per se totus festiuus occur
rit: cũ gaudio eã secũ in throno col¬
locauit. Alias autẽ quomodo ĩple¬
uisse creditur qd̃ in lege precepit.
honora ĩquit patrẽ tuũ. et matrẽ

Expanded text:
us ob merita suorum amplius comprobanda, talia et tanta dignatus est exhibere per suos coeli ministros circa defunctos, quanto magis credendum hodierna die militiam coelorum cum suis agminibus festive obviam venisse genitrici Dei, eamque ingenti lumine circumfulsisse, et usque ad thronum olim sibi etiam ante mundi constitutionem paisse! Nulli dubium, omnem illam coelestem Jerusalem, tunc exsultasse ineffabili laetitia, tunc jucundatam esse inaestimabili charitate, tuncque cum omni gratulatione jubilasse: quoniam festivitas haec quae nobis hodie revolvitur annua, illis omnibus facta est continua. IX. Nec immerito: creditur enim quod Salvator omnium ipse, quantum datur intrit, et cum gaudio eam secum in throno collocavit. Alias autem quomodo implevisse creditur, quod in lege ipse praecepit? Honora, inquit, patrem tuum et matrem
Abbreviated transcription (Latin):
tris dñi nulla ĩuenitur ꝑfecta. quãius
uirtutibus exiua cõprobetur. Unꝰ
est pater nr̃: qui in celis est: Unus et
magister. Dua et forma uirgiutati
in maria. cui uos om̃s ut ymaginẽ re¬
formetis ĩtegritatis: faciẽ ĩprmmere de¬

Expanded text:
tris Domini nulla invenitur perfecta, quamvis tris Domini nulla invenitur perfecta, quamvis virtutibus eximiis comprobetur. Unus est Pater noster, qui in coelis est: unus et magister: una est forma virginitatis in Maria, cui vos omnes ut imaginem reformetis integritatis, faciem imprimere de
Abbreviated transcription (Latin):
angelos creare. nõ miracula deitatis
insignia oꝑari: sed tantũ humiliari.
ceteraq uirtutũ documẽta ĩtra hu¬
militatis custodiã aggregare. Unde
cũ ea semꝑ singularũ birtutũ pudici¬
cia comes ĩ remota mãsit: quia oĩno
pudor ĩdinduns uirginitati esse debet.
sine quo castitas uera seruari nõ po¬
test. Nũquã igitur btã maria: sine
pudoris sui custode processit. Et ideo
uirgo: placeat opus uirtutis. cuius
uita omniũ disciplina est. cuius mo¬
precellit cũctis: suꝑ enunet uniuersis.
Propterca quetũq uirgo. si ab ea
optat premiũ et ĩplorat auxiliũ. de¬
bet mutari exemplũ. Rogo uos o uir¬
gines. rogo et uidue: mutanim pau¬
et castitatis. imuitamini eustochiũ.
quã habetis uobiscũ uirginẽ: et for¬
mã ꝑfecte ĩ tegritatis. Q uod si ĩ illis
minus est quã ĩ matre dñi: ĩmo qr
est habctis prole fecundã. et uirginẽ ꝑ¬
petuã. Quia sic̃ in cõparatione dei
nemo bonus: ita et ĩcomparatiõe ma¬

Expanded text:
tis insignia operari: sed tantum humiliari, caeteraque virtutum documenta, intra humilitatis custodiam aggregare. Unde cum ea semper singularum virtutum pudicitia comes irremota mansit: quia omnino pudor individuus virginitati esse debet, sine quo recte castitas vera servari non potest. Numquam igitur beata virgo Maria sine pudoris sui custode processit, et ideo c tanta virgo, placeat et opus virtutis, cujus vita omnium est disciplina, cujus mopraecessit cunctos, supereminet universis. Propterea quaecumque virgo sibi ab ea optat praemium et implorat auxilium, debet imitari exemplum. Rogo vos, o virgines, rogo et viduae, imitamini Pauet castitatis. Imitamini Eustochium, quam habetis vobiscum virginem, et formosam perfectae integritatis. Quod si minus in eis est, quam in matre Domini, immo quia est, habetis prole fecundam et virginem perpetuam: quia sicut in comparatione Dei, nemo bonus, ita et in comparatione ma
Abbreviated transcription (Latin):
ibs: Recũbere quid est nisi uacare:
Recũbere quid est. nui requiesctre:
Quid est trãsibit et ministrabit eis:
Prius transit et sic mimstrat. Sed
ubr: In illo cõmiuno eterno de quodi¬
cit. A mẽ dico uobis qd̃ multi ab oriẽ¬
te et occidẽte uenient. et recũbent cũ
abrabã. ysaac et iacob. in regno celoꝵ.
Ibi dñs pascit: sed prius huit trãsit
Nam ut noueritis: pascha trãsitus
ĩterpectatur. Uemt dñs fecit diui¬
na. passus est humana. Nũquid
ad huc cõspuitur: Nũquid adhuc ex¬
palmatur: Nũquid adhuc spinis co¬
ronatur: Nũquid adhuc flagellatur:
Nũquid adhuc crucifigitur : Nũqͥd
adhuc lancea uulueratur : Trãsinit
Demqz et euãgeliũ fic loquitur:
quãdo pascha fecit cũ discipulis suis.
Quid dicit euãgłista: Cũ autẽ ue¬
nisset hora ut trãsiret ih̾s de hoc mũdo

Expanded text:
bere quid est, nisi vacare? Recumbere quid est, nisi requiescere? Quid est, Transibit, et ministrabit illis? Prius transit, et sic ministrat. Sed ubi? In illo convivio superno, de quo dicit: Amen dico vobis, multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham, et Isaac, et Jacob in regno coelorum . Ibi Dominus pascit, sed prius hinc transit. Nam ut noveritis, Pascha Transitus interpretatur. Venit Dominus, fecit divina, passus est humana. Numquid adhuc conspuitur? numquid adhuc expalmatur? numquid adhuc spinis coronatur? numquid adhuc flagellatur? numquid adhuc crucifigitur? numquid adhuc lancea vulneratur? Transivit. Denique et Evangelium sic loquitur, quando Pascha fecit cum discipulis suis. Quid dicit Evangelium? Cum autem venisset hora, ut Jesus transiret de hoc mundo
Abbreviated transcription (Latin):
git. Non tu malã: sed illa meliorẽ.
Audi unde meliorẽ:. que nõ auferetur
ab ea. Tidte auferctur aliquãdo ho¬
nus necessitatis: quia eterua est dulce¬
do: ueritatis. Non auferetur ab ea
quod elegit nõ auferetur: sed tamẽ
in bono ministerio bñdicta. pro isto¬
labore. labore tuo mercedẽ queris quie ns¬
tera. Modo occupata es: cirta multũ
ministeriũ. Pascere uis mortalia cor¬
pora:. licet scõꝵ. Nũquid cũ ueneris
ad illã patriã. ĩuenies peregrinũ quẽ
suscipias hospitio: Inuenies esuriẽ¬
tem. cui panẽ frangas: Sicientẽ. cui
potũ porrigas: E grũ quẽ uisites. liti¬
gantẽ quẽ ꝯcordes nortuũ quẽ sepelias:
Omĩa ista ibi nõ erũt. Sed quid ibi erit:
Quod maria elegit. Ibi pascunur.
nõ pascimus. I deo hoc ibi erit plenũ
atq ꝑfectũ qd̃ hic elegit. Mlaria de
illa mensa opulẽta de uerbis dũi im¬
cas colligebat. Nai uultis nosse qͥd
ibi erit : Dñs ip̃e dicit de serius suis.

Expanded text:
malam, sed illa meliorem. Audi unde meliorem: Quae non auferetur ab ea. A te auferetur aliquando onus necessitatis: aeterna est dulcedo veritatis. Non auferetur ab ea quod elegit. Non aufertur, sed tamen in bono ministerio benedicta, pro isto labore tuo mercedem quaeris, quietem. Modo occupata es circa multum ministerium, pascere vis mortalia corpora, licet sanctorum: numquid cum veneris ad illam patriam, invenies peregrinum, quem suscipias hospitio? invenies esurientem, cui panem frangas? sitientem, cui potum porrigas? aegrum, quem visites? litigantem, quem concordes? mortuum, quem sepelias? Omnia ista ibi non erunt: sed quid ibi erit? Quod Maria elegit: ibi pascemur, non pascemus. Ideo hoc ibi erit plenum atque perfectum, quod hic elegit Maria: de illa mensa opulenta, de verbo Domini micas colligebat. Nam vultis nosse quid ibi erit? Dominus ipse dicit de servis suis:
Abbreviated transcription (Latin):
quia talẽ exoratricẽ quã dudũ se
abmisisse lugebant protinus sibi
dei grã redonatã esse gauderẽt.
Interen aduentus eius xp̃i uirgi¬
nibus nũciatur Que mox in en¬
narrabili leticia replete. hymnũ
exultationis dño canunt qui reddi¬
dit pastorẽ ouibus afflictis. Intro¬
gressa igitur in sch̃ ouile. Unde ab¬
stracta fuerat excip̾itur a filiabus
modulatis uocibus psallẽtibus atq
dicẽtibus. Gl̾ia in excelsis deo: et
in terra pax hoĩbus bone uolũtatis.
Constipata igitur coris uirginũ
solioq proprio residens pia magi¬
stra pari dño uoce grãs referebat
Exortansqz discipulas que nimiũ
afflicte fuerãt absentia sui eoꝵ or̃o¬
nibus se in loco pristino restauratã
fuisse. mater scã fatebatur. Et in psal¬
nuste prorũpens uocẽ: magnificate
inquit dnm mecũ dilectissime filie.
et exultemus nomẽ eius in ĩuicẽ.
quia exquisiui dñm et exaudiuit
me et de om̃ĩbus tribulationibus
meis eripuit me: habitareqz fecit

Expanded text:
quia talem exoratricem, quam dudum se amisisse lugebant, protinus sibi Dei gratia redonatam esse gauderent. Interea adventus eius Christi virginibus nuntiatur, quae mox inenarrabili laetitia repletae, hymnum exultationis Domino canunt, qui reddidit pastorem ovibus afflictis. Introgressa igitur in sancto ovile, unde abstracta fuerat, excipitur a filiabus modulatis vocibus psallentibus atque dicentibus: Gloria in excelsis Deo et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Constipata igitur choris virginum solioque proprio residens, pia magistra pari Domino voce gratias referebat, exhortansque discipulas, quae nimium afflictae fuerant absentia sui, earum orationibus se in loco pristino restauratam fuisse mater sancta fatebatur. Et in psalmistae prorumpens vocem; 'Magnificate' inquit, 'Dominum mecum, dilectissimae filiae, et exaltemus nomen eius in invicem, quia exquisivi Dominum, et exaudivit me et de omnibus tribulationibus meis eripuit me, habitareque fecit
Abbreviated transcription (Latin):
Optimi catuli mater eris: qui domꝰ
lore capitis egrotaret. uenientẽ ad se
mulierculã. ut dolorẽ suis carminib
mitigaret cũ ĩdignatione nima ex¬
clamans repulit et abiecit. puerili ãl

Expanded text:
optimi catuli mater eris, qui domus lore capitis puerulus egrotaret, uenientem ad se mulierem ut eum suis carminibus mitigaret cum indignatione magna exclamans a se repulit et abiecit; nec defuit
Abbreviated transcription (Latin):
nacet: mortem dero nou else
bilem: quam locupletiore fe
sit ⁊̃ mortalitas redemptura.
pirauerat dñs simplicitatis af¬
in: uirtutem mentis erexerat.
sola nutabat. Bene eam deui

Expanded text:
aceat, mortem uero non esse terribilem, quam locupletiore faenore sit inmortalitas redemtura. inspirauera dominus simplicitatis adfectum, uirtutem mentis erexerat, fides sola nutabat; bene eam de ui
Abbreviated transcription (Latin):
sed intelligendũ que sũt ip̃oꝵ
operũ qualitates: cõtem¬
plandũqz semꝑ. adq prouehatur
humilitas carns: et adq ĩclinetur
altitudo diuinitatis. ita ut per om¬
iem textũ scĩ euãgłii: uideatur n¬
chil caro sine berbo agere. neqz uer¬
qd̃ cõcipit et parit uirgo. sic̃ nõ sine
potẽtia uerbi est: ita nõ sine uerita¬
tur. sicut deitatis est. ita humanita¬
tis. qd̾ et megyptũ per fuga ne capia¬
tur ad ducitur: Sic itaq omĩa bir¬
tutũ opera confiderãda sũt: ut red¬
damus deo que sũt dei. et hõi que sũt
hominis. Qd̃ sicuti est unus qui la¬
zarũ uerbo potẽcie sue uocat. ut exe

Expanded text:
Sed intelligendae sunt ipsorum operum qualitates: contemplandumque semper ad quae provehatur humilitas carnis, et ad quae inclinetur altitudo divinitatis: ita ut per omnem textum sancti Evangelii videatur nihil caro sine Verbo agere, neque Verquod concipit et parit Virgo, sicut non sine potentia Verbi est, ita non sine veritatur , sicut deitatis est: ita et humanitatis, cum in Aegyptum per fugam ne capiatur, adducitur. Sic itaque omnia virtutum opera consideranda sunt, ut reddamus Deo quae Dei sunt, et homini quae sunt hominis. Quoniam sicut est unus qui Lazarum verbo potentiae suae vocat, ut exe
Abbreviated transcription (Latin):
tencia ĩpioꝵ gaudens turba
appetere gladio: quos dñs suos mõstra¬
urbis partẽ xpĩanoꝵ inquisitione per¬
currerẽt. scm̃ dẏonisiũ contra ĩcredulos
dinucantẽ. parisius reperierũt. Cum¬
quo rusticũ. et elenteriũ archidiaconũ.
ꝑsecutionis furor ĩuenit. In oct̾ sãcte

Expanded text:
tentia, iniquorum gaudens turba appetere gladio, quos Dominus suos monstraristianorum inquisitione percurrerent, sanctum Dionisium conto incredulos demicantem Parisius reppererunt, quocum Rusticum et Eleutherium archidiaconem persecutionis furor invenit. Hii sanct
Abbreviated transcription (Latin):
nitionẽ. Unde et hoc proficit ad
salutem:ut sine permissione dei.
dyabolum nocere non posse cognos¬
cas: ne potenciã dẏaboli magis ti¬
meas. quã diuinitatis offensam.
I am illud non dubium est aĩe

Expanded text:
nitionem; unde et hoc proficit ad salutem, ut sine permissione Dei diabolum nocere non posse cognoscas; ne potentiam diaboli magis timeas, quam divinitatis offensam. 116. Jam illud non dubium est, a
Abbreviated transcription (Latin):
notum habet uerbũ sibi in corde sus.
actendit cui dicturus est. Ioquar
in nomine xpi auribus eruditis
in ecclesia: et audeo aliquid in sinua¬
re etiam quod sit subtilius. non ru¬
dibus. I ntendat ergo caritas ur̃ã
Uidete uerbũ corde conceptũ. que¬
rit procedere ut dicatur: attendit
cui dicatur. Inuenit grecũ. grecã
uocem querit. qua procedat ad gre
uotem querit: qua procedat ad pu¬
nicũ. Eemoue diuersitates aaditoꝵ.¬

Expanded text:
notum habet verbum sibi in corde suo, notum habet verbum sibi in corde suo, attendit cui dicturus est. Loquar in nomine Christi auribus eruditis in Ecclesia, et audeo etiam aliquid jam quod sit subtilius, insinuare non rudibus. Intendat ergo Charitas vestra. Videte verbum corde conceptum, quaerit procedere, ut dicatur: attendit cui dicatur. Invenit Graecum? graecam vocem quaerit, qua procedat ad Graevocem quaerit, qua procedat ad Punicum. Remove diversitatem audito
Abbreviated transcription (Latin):
non sonantes. et nichil docentes.
Si ergoͣ distinxistis inter uocem et uer¬
duni: audite quid iuirenun. in his
duabus ioh̾e et xp̃o. Uerbũ ualet
plurimũ et sine uoce: uox in anis est
sine uerbo. Reddanus rationem:
et quod proposiumus si placet ex li¬
cemus. Ecce uolaisti aliquid dicere.
Soc ipsum quod uis dicere: iam cor¬
de conceptũ est. Tenetur memoria.
paratur uoluntate: Uuut in intel¬
lectu. Et hoc ipsum quod uis dicere.
Non est alicuius lingue: nec grece.¬
nec latine. nec puince. nec hebree:
nec alicuius gentis. Res est tantũ
corde concepta. parata procedere. Er¬
go ut dixi res est quedam sentencia
quedã ratio corde concepta parata
procedere: ut insinuetur. audienti.
Si ergo quomodo nota est ei in cuius
corde est: uerbũ est. iam notum dic¬
turo. nondum audituro. Ecte ergo
uerbum iam formatũ: iam integrũ
manet in corde. Querit procedere:
ut dicatur audienti. Attendit ille
qui concepit uerbũ quod dicat: et

Expanded text:
non sonantes et nihil docentes. non sonantes et nihil docentes. Si ergo jam distinxistis inter vocem et verbum, audite quod miremini in his duobus, Joanne et Christo. Verbum valet plurimum et sine voce: vox inanis est sine verbo. Reddamus rationem, et quod proposuimus, si possumus, explicemus. Ecce voluisti aliquid dicere: hoc ipsum quod vis dicere, jam corde conceptum est; tenetur memoria, paratur voluntate, vivit intellectu. Et hoc ipsum quod vis dicere, non est alicujus linguae. Renec latinae, nec punicae, nec hebraeae, nec cujusquam gentis. Res est tantum corde concepta, parata procedere. Ergo, ut dixi, res est quaedam, sententia quaedam, ratio corde concepta, parata procedere, ut insinuetur audienti. Sic igitur quomodo nota est ei in cujus corde est, verbum est, jam notum dicturo, nondum audituro. Ecce ergo verbum jam formatum, jam integrum, manet in corde: quaerit procedere, ut dicatur audienti. Attendit ille qui concepit verbum quod dicat, et
Abbreviated transcription (Latin):
Queranius quid interfit. inter uocẽ
et uerbũ. esttenti queramus. Non
parua res est: nec paruã intentionẽ
desiderat. Dabit dñs: ut net ego in
explicando fatiger. nec uos in audiẽ¬
do. Ecte duo quedã: uex et uerbũ.
quid est uoxcͦ Quid est uerbũ:
Quid: Audite quod in uobis ipsis
approbetis: et uobis ipsis a uobis met¬
ipsis interrogati respondeatis. Uer¬
bum nisi habeat rationẽ significã¬
tem: uerbũ non est. Uox autẽ et¬
si tantũmodo sonet. et irrationabi¬
liter. prestrepat: tanquã sonus clamã¬
tis non loquentis. uox dici potest:
uerbũ dici non potest. Nescio quis
ingemuit: uox est. Eulauit. nox
est. In formus quidã sonus est: ge¬
stans uel nniferens auribus strepitũ.
sine aliqua ratione intellectus. Uer¬
bum autẽ nisi aliquid significet
nisi aliud ad aures ferat: uerbum
clames: uox est. Si dicas homo: uer¬
bum est. Si dicas pesus. si mundus.
si deus: uel quid aliud. Sas enĩ omĩs
uoces significantes dixi: non mnanes.

Expanded text:
Quaeramus quid intersit inter vocem et verbum: attenti quaeramus; non parva res est, nec parvam intentionem desiderat. Dabit Dominus, ut nec ego in explicando fatiger, nec vos in audiendo. Ecce duo quaedam, vox et verbum. Quid est vox? quid est verbum? Quid? Audite quod in vobis ipsis approbetis, et vobis ipsis a vobismetipsis interrogati respondeatis. Verbum, si non habeat rationem significantem, verbum non dicitur. Vox autem, etsi tantummodo sonet, et irrationabiliter perstrepat, tanquam sonus clamantis, non loquentis, vox dici potest, verbum dici non potest. Nescio quis ingemuit, vox est: ejulavit, vox est. Informis quidam sonus est, gestans vel inferens strepitum auribus sine aliqua ratione intellectus. Verbum autem, nisi aliquid significet, nisi aliud ad aures ferat, aliud mclames, vox est: si dicas, Homo, verbum est; si dicas, Pecus; si, Deus; si, Mundus, vel aliquid aliud. Has enim omnes voces significantes dixi, non inanes,
Abbreviated transcription (Latin):
flos decidit. Uerbũ autẽ dñi: ma¬
net ineternũ. Attendat. caritas ue¬
stra. Ioh̾es interrogatus quis esset:
utrũ xpũs esset. utrũ helyas utrũ
propheta. non sum inquit xpũs.

Expanded text:
flos decidit: Verbum autem Domini manet in aeternum » . Attendat Charitas vestra. Joannes interrogatus quis esset, utrum Christus esset, utrum Elias, utrum propheta, Non sum, inquit, Christus,
Abbreviated transcription (Latin):
gelite suffragatur. Dox enĩ clamã¬
tĩs in deserto: parate uiã dño: rectas
facite semitas eius. Et baptismata po¬
pulis frequentata declarant: cõuerse
plebis non mediocres factos esse pro¬
cessus: quia dũ creditur iohanni: cre¬
ditur xp̃õ. Non enim de se: sed de dño
predicabat prenuncius xp̃i. Et ideo
preiuit in conspectu dm̃i: in spũ et uir¬
tute helie. Bene ista uinguntur. Nun

Expanded text:
gelicae suffragantur — uox enim clamantis in deserto: parate uiam domino, rectas facite semitas eius — et baptismata populis frequentata declarant conuersae plebis non mediocris factos esse processus, quia dum creditur Iohanni, creditur Christo. non enim de se, sed de domino praedicabat praenuntius Christi. et ideo praeibit in conspectu domini in spiritu et uirtute Heliae. b
Abbreviated transcription (Latin):
niqz et alibi uiuenti substancie: pre¬
currere scĩficandi grãm. potuinius
aduertere. Cum dicit dñs. Priusquã
te formarẽ in utero noui te: et priusquã
exires de uulua scĩficaui te. et prophe¬
tam in gentibus posui te. Alius enĩ
est spũs uite huius: alius grẽ. Ille nas¬
cendo sumit exordiũ: moriendo defectũ.
Iste non temporibus. non etatibus
cohercetur: non obitu extinguitur.
prophetauit. Et heliseus mortuus.
defunctũ cadauer hominis tactu sui
corporis suscitauit. Et samuhel post
mortẽ scd̃m scripture testimoniũ: fu¬
tura non tacuit. et spũ inquit scõ reple¬
bitur. Cui enĩ adest spũs gr̃ẽ: nichil
de est. Et cui spũs scũs infunditur:
magnarũ plenitudo uirtutũ est. Dem¬
q multos inquit filioꝵ cõuerter ad¬

Expanded text:
nique et alibi uiuendi substantiae praecurrere sanctificandi gratiam potuimus aduertere, cum dicit dominus: priusquam te formarem in utero, noui te et, priusquam exires de uulua, sanctificaui te et prophetam in gentibus posui te. alius enim est spiritus uitae huius, alius gratiae. ille nascendo sumit exordium, moriendo defectum, iste non temporibus, non aetatibus cohercetur, non obitu exstinguitur,prophetauit et Helisaeus mortuus defunctum cadauer hominis tactu sui corporis suscitauit et Samuhel post mortem secundum scripturae testimonium futura non tacuit. et spiritu inquit sancto replebitur; cui enim adest spiritus gratiae nihil deest, et cui spiritus sanctus infunditur magnarum plenitudo uirtutum est. Denique multos inquit filiorum Isra
Abbreviated transcription (Latin):
docebat. nondũ magisterii personã
professus erat: qui iam apud patrẽ
angelis magister erat. Synieon ergo
cepit magisteriũ xpĩ. ibi baptismus
xp̃i cõmendatus est futurus: quia
et uiam parans et dicens. parata. ã
⁊ dño: rectuis fatite semitas eisis. Bap¬
tiztiri enim dñs uoluit a seruo: ut bide¬
rent quid accpiunt qui baptiz antur
a dño. Inde ergo cepit: unde merito
propheta precesserat. Dñabitur a
mari usqz ad mare: et a flumine usq
adterminos orbus terre. Ad ipsũ
perhibuit: magno se humiliauit.
ut a magno exaltaretur humilis.
et se amicũ sponsi dixit. Et qualẽ
amicũe fortassis equalẽ: Absit.
Nonge infra. Quantũ longee
Non sum dignus corrigiã calciamẽ
tr soluere: shic propheta. ĩmio ampli¬
or quã propheta. pronũciari meru

Expanded text:
docebat, nondum magistri personam docebat, nondum magistri personam professus erat, qui jam apud Patrem Angelis magister erat. Simeon ergo vcoepit magisterium Christi. Ibi Baptismus Christi commendatus est futurus: quia t viam parans, et dicens, Parate viam Domino, rectas facite semitas ejus . Baptizari enim voluit Dominus a servo, ut viderent quid accipiunt qui baptizantur a Domino. Inde ergo coepit, unde merito prophetia praecesserat: Dominabitur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis terrae . Ad ipsum testimonium perhibuit. Magno se humiliavit, ut a magno exaltaretur humilis. Et se amicum sponsi dixit: et qualem amicum? fortassis aequalem? Absit: longe infra. Quantum longe? Non sum dignus, ait, corrigiam calceamenti ejus solvere . Hic propheta, imo amplius quam prophet
Abbreviated transcription (Latin):
tõ suo testimoniũ. et eum qui uere spon¬
sus erat: sponso cõmendat. Ut anre¬
tur in illo: odit se amari pro illo. Qui
habet ainquit sponsã: sponsus est. Et
quasi diceres. quid t̃a: amicus autem
gaudio gaudet propter uõcẽ sponsi.
Statet audit. Discipulus audit
magistrũ. Quia audit stat: quia si
non audiat cadit. Set magnitudo
iohãnis. maxime cõmendatur: quia
cum posset putari xpũs. maluit xp̃s
testimoniũ perhibere. Illum cõmen¬
dare. se humiliare: quã pro ipso accipi.
et decipi: Merito dictus est amplius
quã propheta. De prophetis enin
qui fuerunt ante aduentũ dm̃: dñs
ipse ita loquitur. Aulti prophete et
iusti uoluerunt uidere que uidetis:
et non uiderunt. Et enim illi qui
nplebantur spũ dei: ut annũciarẽt
xpm̃ uenturũ: concupiscebant si fie¬
ri posset in terra uidere presentem.
Unde symeon ille differebatur exire
de seculo: ut uideret natũ. per quem
conditũ est scłm. Et ille quidẽ infautẽ
uidit. uerbũ dei incarne: sed nondũ

Expanded text:
onium amico suo, et eum qui vere sponsus erat, sponsae commendat: ut ametur in illo, odit se amari pro illo. Qui habet, inquit, sponsam, sponsus est. Et quasi diceres, Quid tu? Amicus autem, gaudio gaudet propter vocem sponsi . Stat, et audit: discipulus audit magistrum; quia audit, stat; quia si non audit, cadit. Hinc magnitudo Joannis maxime commendatur; quia cum posset putari Christus, maluit Christo, testimonium perhibere, illum commendare; se humiliare, quam pro ipso accipi, et a se decipi. Merito dictus est amplius quam propheta. De Prophetis enim, qui fuerunt ante adventum Domini, Dominus ipse ita loquitur: Multi Prophetae et justi voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt .Etenim illi qui implebantur Spiritu Dei, ut annuntiarent Christum venturum, concupiscebant, si fieri posset, in terra videre praesentem. Unde Simeon ille differebatur exire de saeculo, ut videret natum, per quem conditum est saeculum . Et ille quidem infantem vidit Verbum Dei in carne: sed nondum
Abbreviated transcription (Latin):
aliud sumus per peccatũ lapsi. aliud
per naturã conditi. Aliud q̃d̃ fecimꝰ.
aliud qd̃ facti sumꝰ. Relinquamus
nosmctipsos. quales pectando nos fa

Expanded text:
aliud sumus per peccatum lapsi, aliud per naturam conditi; aliud quod fecimus, aliud quod facti sumus. Relinquamus nosmetipsos quales peccando nos f
Abbreviated transcription (Latin):
miraculis passebãtur. Et bene ꝑ¬
seuerantes in õrone. nichil hesitãtes:
donec acciperent munera sp̃s sc̃ĩ que
possebant. Quos et uos o filie iuu¬
tamini. que inscola xp̃i ꝑmanere
nouistis: ꝑseuerate i orõmbus una¬
miniter uiuẽtes. quousqz intrare
possitis gaudia eterne uite: quo btã
uirgo feliciter hodie intrauit alter-¬
nãtibus. hỹpiidicis angeloꝵ choris.
infra pascua eterne uiriditatis. Ubi
ubi dulcis solẽnitas angłoꝵ: ubi
post labores et erumpnas. felix et su¬
auis refectio aĩaꝵ. Ihodic nãq głi¬

Expanded text:
miraculis pascebantur. Et bene perseverabant in oratione nihil haesitantes, donec acciperent munera Spiritus sancti quae poscebant. Quos et vos, o filiae imitamini, quae in schola Christi permanere vovistis: perseverate in orationibus unanimiter viventes, donec intrare possitis gaudia aeternae vitae, quo beata Virgo feliciter hodie introivit, alternantibus hymnidicis angelorum choris intra pascua aeternae viriditatis: ubi ubi dulcis solemnitas angelorum, ubi post labores et aerumnas felix et suavis refectio animarum. Hodie glori
Abbreviated transcription (Latin):
et ad basilicã scĩ deduxerũt ĩcolumẽ.
net ulterius a uiro uel a iidice que
sita est. O quantũ ĩnocentia prestat
quantũ mens pura meretur. Nam
simili sorte alia mulier a uiro suo ad¬
ulterii crimẽ suscepit. Od̾ corã udice
duitissime denegans cũ propra cõfessioẽ
superari nõ posset diuidicatur ĩmergi
De hinc currẽte ad spectaculũ ppło ad
pontẽ ducitur anuns ararici. Conue¬
xumqz cũ fune lapidẽ molarẽ collo

Expanded text:
et ad basilicam Sancti deduxerunt incolumem: et ad basilicam Sancti deduxerunt incolumem: nec ulterius a viro vel a judice esata. 800 O quantum innocentia praestat, quantum mens pura meretur! Nam simili sorte alia mulier a viro suo adulterii crimen accepit. Quod coram judice utissime denegans, cum propria confessione superari non posset, dijudicatur immergi. Dehinc concurrente ad spectaculum populo, ad pontem ducitur amnis Ararici, connexoque cum fune lapide molari collo
Abbreviated transcription (Latin):
una uoce clamauerũt dicentes. Genesi
betitissime eripe nos propria sc̃itate-
uirtute. ne percat plebs que fideliter ad¬
uenit. tua deuota solẽma celebrare.
Mox flante uẽto uulgus om̃e ad li¬
tus reduttũ. miratur se uirtute mar¬
tiris esse saluatũ. Nam et cancelli btĩ
sepulcri sepis a longobardis uel reli¬
quis hostibus confracti sũt. sed arrep¬
ti a demonio om̃s aut cõprehẽsi rabie
debaccantes aut propriis se dentibz
lacerãtes. nichil de his que uiolẽter. ce¬
perant abstulerũt. Ferũt etiã in hac
urbe fuisse mulierẽ cui auro crimen
in pinctũ nec om̃o probatũ. a iudice
Cui cũ ad collũ lapis ĩmẽsus in ma¬
nibus conligatus fuisset. in rodanũ
de naui precipitata est. Illa uero btĩ
martiris auxiliũ precabatur et nomẽ
eius ĩocans aiebat. Sc̃e genesi głose
martir qͥ has aquas natãdũ pulsu sc̃ificasti
erue me iuxta ĩnocentiã meã. Et
statim suꝑ aquas ferri cepit. Quod
bidẽtes ppłi susceperũt eã in naui:

Expanded text:
una voce clamaverunt, dicentes: 'Genesi beatissime, eripe nos propria sanctitatis virtute, ne pereat plebs, quae fideliter advenit tua devote solemnia celebrare'. Mox, flante vento, vulgus omne ad litus reductum, miratur, se virtute martyris esse salvatum. Nam et cancelli beati sepulchri saepius a Langobardis vel reliquis hostibus confracti sunt. Sed arrepti a daemone homines aut conprehensi rabiae, debachantes aut propriis se dentibus lacerantes, nihil de his quae violenter coeperant abstulerunt. Ferunt etiam in hac urbe fuisse mulierem, cui a viro crimen inpactum nec omnino probatum, a iudice, Cui cum ad collum lapis immensus funibus colligatus fuisset, in Rhodanum de navi praecipitata est. Illa vero beati Martyris auxilium precabatur, et nomen ejus invocans, aiebat: Sancte Genesi, gloriose Martyr, qui has aquas natandi pulsu sanctificasti, erue me juxta innocentiam meam: et statim super aquas ferri coepit. Quod videntes populi, susceperunt eam in navi,
Abbreviated transcription (Latin):
diligat mũdus ꝑditionis. qui odit mũ¬
dum redemptionis: diligit se utiqz falsa
dilectione nõ uera. proide falso se diligit.
et uere odit. Qui enĩ diligit miquitatẽ:
odit aĩam suã. Sed diligere se dicitur:
qm̃ nuquitatẽ qua miquus est diligit.
Et rursus odisse se dicitur: qm̃ quod ei
nocet hoc diligit. O dit ergo inse naturã:
diligit uitiũ. O dit quod factus est per
dei bonitatẽ: diligit qd̾ in co factũ est per
liberã uoluntatẽ. Unde nos quoq illũ
diligere et prohibemur: si recte intelliga¬
mus et iubemur. Prohibemur scilicet:
ubi nobis dicitur. Nolite diligere mun¬
dum. Iubemur antẽ ubi nobis dicitur:
diligite ũmitos uros. Ipĩ sũt enĩ mũdus:
qui nos odit. E rgo prohibemur diligẽ
in illo. quod ip̃e diligit in seipso: diligit¬
in scipso: et iubemur diligere in illo. qd̃
opificiũ: et diuersas bonitatis suc colla¬
tiones. Diciũ quippe in illo diligere pro¬

Expanded text:
diligat mundus perditionis, qui odit mundum redemptionis; diligit se utique falsa dilectione, non vera. Proinde falso se diligit, et vere odit. Qui enim diligit iniquitatem, odit animam suam . Sed diligere se dicitur, quoniam iniquitatem qua iniquus est diligit: et rursus odisse se dicitur, quoniam quod ei nocet, hoc diligit. Odit ergo in se naturam, diligit vitium: odit quod factus est per Dei bonitatem, diligit quod in eo factum est per liberam voluntatem. Unde nos quoque illum diligere et prohibemur, si recte intelligimus, et jubemur: prohibemur scilicet, ubi nobis dicitur, Nolite diligere mundum ; jubemur autem, ubi nobis dicitur, Diligite inimicos vestros . Ipsi sunt mundus qui nos odit. Ergo et prohibemur diligere in illo quod ipse diligit in seipso; et jubemur diligere in illo quod opificium, et diversas bonitatis suae consolationes. Vitium quippe in illo diligere pro
Abbreviated transcription (Latin):
tuo sanctiẽtur discipline. Et his dictis.
Detretũ ex qua bella recitauit. Tasciũ
cyprianũ gladio aĩaduerti placet.
Scũs cyprianus hec audiens. dixit.
Deo grãs ago. Et cũ duceretur po¬
pulus fratrẽ plangens dicebat. Et nos
cũ eo decollemur. Et ita ꝑductus gło¬
sus martir post pretoriũ in agro sexti.
exuit se lacero birro. et cõplicans posu¬
it ad genua sua. De hinic dalmaticã
tunicã tulit. et diaconibus tradidit.
Et stans in linea. sustinebat spiculatorẽ

Expanded text:
tuo sanctientur disciplinae. Et his dictis, tuo sanctientur disciplinae. Et his dictis, decretum ex tabella recitavit: Tascium Cyprianum gladio animadverti placet. Sanctus Cyprianus, hoc audiens, dixit: Deo gratias ago. Et cum duceretur, populus fratrum plangens dicebat - Et nos cum eo decollemur. Et ita perductus gloriosus martyr post praetorium in agrum Sexti, exuit se lacerno birro, et complicans posuit ad genua sua, dehinc dalmaticam tunicam tulit, et diaconibus tradidit, et stans in linea, sustinebat spiculatore
Abbreviated transcription (Latin):
nitate degebat. C ollectusq aib adsta¬
tore officii. secessit in hospitiũ eius in ui¬
cum saturni. Cõuenit autẽ ad eũ ouĩs
ppłs fratrũ. Qd̃ cũ cõperisset bcatissimus
martir. precepit custodiri puellas que
mane galerius. maximus. scm̃ cypria¬
nũ epm̃ offerri sibi precepit matrio se¬
cutiolo. Cui initer alia cũ dixisset pro¬
consul. iusserũt te sacratissimi prĩcipes cer¬
mocinare. Sc̃s cypͥanꝰ dix ͭ. Nõ faciã Maximꝰ ꝓcõ¬
sul dixͭ. Cõsule tͥ. Sc̃s cypͥanꝰ dix̃ Fac qd̃ tͥ p̾ceptũ¬
est. Nã ĩ re tã iusta nłla ẽ cõsulto. Maximꝰ pro¬
coniul dixit. Dui sacrilega mẽte uixi¬
sti. et nefarios. tue conspiratiomi hoĩes
aggregasti. ut municũ tediis romam s
et sacris et religionibus constitiusti. nec
te pii ĩperatores ad sectã cerimomiarũ
suarũ. euocare potuerũt, C ũ sis nequis¬
suni criminis auctor et signifer depre¬
hensus. eris ip̃e documẽto cũ his quos
scelcre tuo tetũ aggregasti. Sanguine

Expanded text:
nitate degebat, collectusque ab astatore officii, secessit in hospitium ejus in vicum Saturni. Convenit autem ad eum omnis populus fratrum. Quod cum comperisset beatissimus martyr, praecepit custodiri puellas quaemane Galerius Maximus sanctum Cyprianum episcopum offerri sibi praecepit in atrio secutiolo. Cui inter alia cum dixisset proconsul: Jusserunt te sacratissimi principes caeremoniari. Sanctus Cyprianus dixit: Non faciam. Maximus proconsul dixit: Consule tibi. Sest; nam in re tam justa nulla est consultatio. Maximus proconsul dixit: Diu sacrilega mente vixisti, et nefarios tuae conspirationis homines aggregasti, et inimicum te diis Romanis et sacris religionibus constituisti, nec te pii imperatores ad sectam caeremoniarum suarum evocare potuerunt: cum sis nequissimi criminis auctor et signifer deprehensus, eris ipse documento cum his quos scelere tuo tecum aggregasti, sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
ledicto legis: sed etiam de ipieta¬
tis morte perpetue nos redemit.
In sũma igitur hic seusus est. Si
Dñs uilibus auibus. et infidelib

Expanded text:
ledicto legis, sed etiam de inpietatis morte perpetua nos redemit. in summa igitur hic sensus est: si dominus uilibus auibus et infidelib
Abbreviated transcription (Latin):
istica uocatio publicam quẽ sequi
iubet nõ corporis gressir: sed
mentis affectu. Itaq ille prius auara
de mercedibus dura. de laboribus peri¬
culisqz nautarũ emolumẽta cõuertens:
uerbo uocatus. ꝓpria derelinquit qui rapi¬
ebat alieua. Ac uile illud sedile destruẽs
toto post dñu u̾estigio mẽtis incedit.
cõuiuii in quoqz magni exibet appara¬
tum. Qui em̃ domicilio xp̃m recipit n¬
terno. maxinuis delectationibus exuberã¬
tium pascitur uoluptatũ. I taq dñs libẽ¬
ter ĩgeditur. it in euus qui crediderit retũ¬
bit affettu: sed rursus accenditur ĩ uidia

Expanded text:
stica euocatio publicani, quem sequi iubet non corporis gressu, sed mentis adfectu. itaque ille prius auare de mercedibus, dura de laboribus periculisque nautarum emolumenta conuertens uerbo uocatus propria derelinquit, qui rapiebat aliena. ac uile illud sedile destituens toto pos dominum uestigio mentis incedit. conuiuii quoque magni exhibet adparatum; qui enim domicilio Christum recipit interno maximis delectationibus exuberantium pascitur uoluptatum. itaque dominus libenter ingreditur et in eius qui crediderit recumbit adfectu. sed rursus accenditur inuidia
Abbreviated transcription (Latin):
ubi xpũs pro nobis ĩtronit: ponti¬
fex factus in eternũ ad celi palatiũ
Hec est in quã dies. in qua usq
ad throni celsitudinẽ ĩtemerata
mater et uirgo processit: atqz in
regni solio sublimata. post xp̃i
glosa recedit. Sic itaqz ubiqz cõ¬
fitenter sc̃a dei canit eccl̃ia: qd̃ de
nullo alioꝵ scõꝵ fas est credere.
si similitudo pronuititur scĩs:
ueritas nõ negatur. Hoc quippe
priuilegiũ nõ nature est: sed grẽ
beate semꝑ uirginis marie. de qua
natus est ip̃e deus et homo. Id circo
plus est meritis et nõ natura. quã
uirgo et homo. Unde et si cetere
uirgines imitantur illã usq ad cõ¬
ceptũ partus. et gabrielis noue sa
lutationis obsequiũ: deinceps est
angelo. quia spũ scõ et uirtute altis¬
sinu obũbratur: Aute hoc ip̃m sane.
uterus uirgĩs. quãuis mũdus. quã¬
ius ĩpollutus. et ab om̃i cogitatiõe
adhuc uilitate humanitatis indu¬
itat: ut ita dicam ac si laua car di¬
dissima. siuisqz coloribus de albata.

Expanded text:
pro nobis introivit pontifex factus in aeternum ad coeli palatium. Haec est, inquam, dies, in qua usque ad throni celsitudinem intemerata mater et virgo processit, atque in regni solio sublimata, post Christum gloriosa resedit. Sic itaque ubique confidenter sancta Dei canit Ecclesia, quod de nullo alio sanctorum fas est credere, si similitudo repromittitur sanctis, veritas tamen negatur. Hoc quippe privilegium non naturae est, sed gratiae beatae virginis Mariae, de qua natus est ipse Deus et homo. Idcirco et ipsa plus est meritis, et non natura quam virgo et homo. Unde et si caeterae virgines imitantur illam usque ad contemptum partus, et Gabrielis novae salutationis obsequium: deinceps totuangelo: Quia Spiritus sanctus et virtus Altissimi obumbrabit te. Ante hoc ipsum sane uterus Virginis, quamvis mundus, quamvis impollutus et alienus a contagioneadhuc vilitate humanitatis induitur, ut ita dicam, ac si lana candidissima, suique coloris dealbata.
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ bene. Si aliquãdo. quare nõ modoͤ
Et talem sententiã mirabatur et lauda¬
bat hominẽ protulisse: deũ quidẽ timẽ¬
tem. Merũptamẽ in uilla natũ et nu-¬
tritũ. sed nõ multa lectionis eruditũ sci¬
encia: contra illũ scilicet sensũ egrotãtis
epĩ. de quo scũs in epl̃a sua quã de mor¬
talitate scripsit. martir cyprianus ita
retulit dicens. Cũ quia de collegiis et
cũ sacerdotibus nris ĩ firmitate defessuᷤ
et de appropĩquãte morte sollicitus. cõ
meatum sibi precaretur: astitit deprecã¬
ti etiã pene moriẽti iuuenis honore et
maiestate uenerabilis statu celsus. et
darus aspecti:. et quẽ assistendi sibi uix
posset humanus aspectus ocłis carna¬
libus ĩtueri: insi qd̵̃ talem uidere iã po¬
terat de scł̃o recessurus. Atqz ille non
sine quadã aniini et uocis ĩdignatiõe
ĩfremuit et dixit. Pati timetis. exire
nõ uultis. QQuid faciã uobis: euuͣgłm¬

Expanded text:
quam, bene; si aliquando, quare non modo? quam, bene; si aliquando, quare non modo? Et talem sententiam mirabatur et laudabat hominem protulisse, Deum quidem timentem, verumtamen in villa natum et nutritum, sed non multa lectionis eruditum scientia: contra illum scilicet sensum aegrotantis episcopi, de quo sanctus in epistola sua quam de Mortalitate scripsit martyr Cyprianus, ita retulit, dicens: Cum quidam de collegis et consacerdotibus nostris infirmitate defessus, et de appropinquante morte solmeatum sibi precaretur, adstitit deprecanti et jam pene morienti juvenis honore et majestate venerabilis, statu celsus et clarus aspectu, et quem assistentem sibi vix posset humanus aspectus oculis carnalibus intueri, nisi quod talem videre jam poterat de saeculo recessurus. Atque ille non sine quadam animi et vocis indignatione infremuit et dixit: « Pati timetis, exire non vultis, quid faciam vobis?
Abbreviated transcription (Latin):
dnm habemus. Et in his nõ angustinus
senex. elua cic librata ã mirabatur et
laudabat uerba. Ideo em̃ eñ dixisse ĩtesu¬
gendũ esse nec mori tueo. qm̃ bonũ do¬
minũ habemus ne credecetur prefidens
de sius purgatissimis moribus preinifis¬
se. non sic uixci ut me pudeat ĩter nos ui¬
uere. Hoc enĩ dixerat ad illud quod homi¬
nes de hoĩe nõ poterãt. Nam ad examẽ
equitatis diuine: de bono se dño magis
confidere. Cui ettã in or̃one cotidiana
dm̃ca dicebat: dimiste nobis debita nrã.
Cuiusdã quoq coepĩ et famliarissimi
sui caria. ĩ extremus uite. de talibus fre¬
quentissime referebat dictũ. Ad quẽ cũ
uisitandũ iam morti propinquantẽ
uentitasset: et ille manu gestu se de scl̃o
exiturũ significaret: atq a se illi esset
responsũ. adhuc eũ. eccl̃ie necessariũ ui¬
uere posse: illũ ne putaretur huius ui¬
te teneri cupiditate respondisse. Si nũ¬

Expanded text:
Dominum habemus. Et in his noster Augustinus Dominum habemus. Et in his noster Augustinus senex elimata ac librata admirabatur et laudabat verba. Ideo enim eum dixisse intelligendum esse, Nec mori timeo, quia bonum Dominum habemus; ne crederetur praefidens de suis purgatissimis moribus praesumpsisse, Non sic vixi, ut me pudeat inter vos vivere. Hoc enim dixerat ad illud quod homines de homine nosse poterant. Nam sciens examen aequitatis divinae, de bono se dixit Domino magis confidere: cui etiam in oratione quotidiana dominica dicebat, Dimitte nobis debita nostra . Cujusdam quoque coepiscopi, et familiarissimi sui amici, in extremis vitae de talibus frequentissime referebat dictum: ad quem cum visitandum jam morti propinquantem ventitasset, et ille manus gestu se de saeculo exiturum significaret, atque a se illi esset responsum, adhuc eum Ecclesiae necessarium vivere posse; illum, ne putaretur hujus vitae teneri cupiditate, ei respondisse: Si nun
Abbreviated transcription (Latin):
per quẽ cõiuncti essent. Sed plane ad hoc
sibi iam cõsentientes petitũ: ĩteresse de¬
bere sacerdotẽ: ut uel eoꝵ iam facta placita
firmarẽtur. uel bñdicerẽtur: et ne militie
cõmẽdatus ac male agens eius culpa suf¬
fragatori tribueretur: et ne per fecquentiã
n propriis comnioꝵ. ĩstitutus tẽperãtie
ãmitteretur modus Indicauerat quoq
nobis se predicti beate memorie uiri m
ultimo uite cõstituti: audisse sapiẽtissimũ
et piissimũ responsũ et multũ laudabat
ac predicabat. Nam cũ ille uenerabilis
ultima iaceret egritudine. et a fidelibus
honoratis lecto eius adstantibz et uidẽtib
eũ de scł̃o ad deũ inigraturũ. et ob hoc me¬
rentibus. quodtanti ac talis antistitis et¬
clesia posset priuari uerbi et sacramẽti dei
dispensatione: et rogaretur cũ lacrunis.
ut sibi a dño uite posceret cõmeatũ: cũ illis
dixisse. Non sic uixi. ut me pudeat ĩ ter
uos uiuere: sed nec mori tunco. qm̃ bonũ

Expanded text:
per quem conjuncti essent: sed plane ad hoc sibi jam illis consentientibus petitum interesse debere sacerdotem, ut vel eorum jam pacta et placita firmarentur, vel benedicerentur. Et ne militiae commendatus ac male agens, ejus culpa suffragatori tribueretur. Et ne per frequentiam in patriae conviviis constitutus temperantiae amitteretur modus. Indicaverat quoque nobis se praedicti beatae memoriae viri in ultimo vitae constituti audisse sapientissimum et piissimum responsum, et multum laudabat ac praedicabat. Nam cum ille venerabilis ultima jaceret aegritudine, et a fidelibus honoratis lecto ejus astantibus, et videntibus eum de saeculo ad Deum migraturum, et ob hoc moerentibus tanti ac talis antistitis Ecclesiam posse privari verbi et sacramenti Dei dispensatione, rogaretur cum lacrymis, ut sibi a Domino vitae posceret commeatum, eum illis dixisse: Non sic vixi, ut me pudeat inter vos vivere; sed nec mori timeo, quia bonum