comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ audierunt: ñ solum uidere & audi¬
re: s etiam portare. deducere. amplec¬
ti. deosculari: nutrire & custodire.
Nontantum aut̃ ioseph: s & maria descẽ.¬
disse credenda . ẽ. de domo dauid. Alioqͥn
ñ fuisset desponsata uiro de domo dauid:
si ñ eẽt. & ipsa de domo dauid. Ambogͥ erãt
de domo dauid: s in altera cõpleta est
ueritas quã urauit dñs dauid. altero
tĩ conscio & teste ad implete ꝓmissiõis.
Infine aut̃ uersus: & nom̃ inqͥt urginis
maria. Loquam᷑ pauca & suꝑ hoc nomĩe
qđ iuterp̃tatum mnaris stella dicit᷑: et
matri uirgini ualde conuenient᷑ apta¬
tur. Ipsa namq aptissime sideri cõꝑatur:
quia sic̃ sine sui corruptione sidus. suũ emit¬
tit radium: sic absq sun lesione uirgo par¬
turit filium. Nec sideri radius suã minuit
claritatẽ: nec uirgini filius suã integrita¬
tem. Ipsa gͦ ẽ. nobilis illa stella ex iacob orta.

Expanded text:
et non audierunt; non solum videre et audiet non audierunt; non solum videre et audire, sed etiam portare, deducere, amplecti, deosculari, nutrire et custodire. Non tantum autem Joseph, sed et Maria descendisse credenda est de domo David. Alioquin non fuisset desponsata viro de domo David, si non esset et ipsa de domo David. Ambo igitur erant de domo David; sed in altera completa est veritas, quam juravit Dominus David, altero tamen conscio et teste adimpletae promissionis. 17. In fine autem versus, Et nomen, inquit, Virginis Maria. Loquamur pauca et super hoc nomine, quod interpretatum maris stella dicitur, et matri Virgini valde convenienter aptatur. Ipsa namque aptissime sideri comparatur; quia, sicut sine sui corruptione sidus suum emittit radium, sic absque sui laesione virgo parturit filium. Nec sideri radius suam minuit claritatem, nec Virgini Filius suam integritatem. Ipsa est igitur nobilis illa stella ex Jacob orta,
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis homo fuerit iste ioseph: cui mat̃
desponsata ẽ saluatoris. fidelis in quã
seruus & prudens. quẽ constituit dñs
suȩ matris solatium: sue carnis nutri¬
cium: solum deniq in terris magnicon¬
sili coadiutorẽ sibi fidissimum. Huc ac¬
cedit: qđ dicitur fuisse de domo dauid.
uere enĩ de domo daid: uere de regia
stirpe descendit uir iste ioseph. nobilis
genere: m̃te nobilior. Plane filius dd:
ñ degenerans a patre suo dauid. ꝓrsus
inqͣm filiis dauid: non tantũ carne: s
fide. s sc̃itate. s deuotione. Quẽ tanꝗͣ
alterum dauid dñs inuenit sed̾in cor
suum: cui tuto cõmitteret secretissimũ
ac sacratissimũ sui cordis archanum.
Cui tanquã alteri dauid incerta & occul¬
ta sapientie sue manifestauit: & dedit
illi non ignarum. ẽẽ. mmisterii qđ nemo
pͥncipum huiꝰ scłi agnouit. Cuidemq
datum ẽ. quod inulti reges & ꝓpħe eũ¬
uellent uidere ñ uiderunt. ⁊ audire

Expanded text:
fidelis homo fuerit iste Joseph, cui Mater fidelis homo fuerit iste Joseph, cui Mater desponsata est Salvatoris. Fidelis, inquam, servus et prudens, quem constituit Dominus suae matris solatium, suae carnis nutritium, solum denique in terris magni consilii coadjutorem sibi fidelissimum. Huc accedit quod dicitur fuisse de domo David. Vere enim de domo David, vere de regia stirpe descendit vir iste Joseph, nobilis genere, mente nobilior. Plane filius David, non degenerans a patre suo David. Prorsus, inquam, filius David, non tantum carne, sed fide, sed sanctitate, sed devotione: quem tanquam alterum David Dominus invenit secundum cor suum, cui tuto committeret secretissimum atque sacratissimum sui cordis arcanum: cui tanquam 743 alteri David incerta et occulta sapientiae suae manifestavit, et dedit illi non ignarum esse mysterii, quod nemo principum hujus saeculi agnovit: cui denique datum est quod multi reges eellent videre, non viderunt; audire,
Abbreviated transcription (Latin):
dictus & creditiis sit: conce & ex ꝓpͥo
uocabulo qđ augmentũ ñ dubitas
int̃pretari qui & quał homo fuerit
iste ioseph. S unul &e memento mag¬
in illius quondã patriarche uenditi
inegẏpto: & scito ipsius istum ñ solũ
uocabulum fuisse sortitum: s &̾ cas¬
timoniã adeptum: ini nocentiã asse-¬
cutũ & grãm. Si quidẽ ille ioseph
frat̃na ex inuidia uenditus & ductꝰ
inegẏptũ. xp̃i uenditionẽ p̃figura¬
uit: iste ioseph herodianã inuidiã
fugiens. xp̃i inegẏpto portauit.
Ille dño suo fidem seruans dñe noluit
cõmisceri: iste diĩam suã dñi sui matrẽ
uirginẽ agnoscens. & ipse continens
fidelit̃ custodiuit. Illi data ẽ intelligẽ¬
tia misteriis somniorum: isti datum ẽ.
conscium fieri atq participem cȩlestiũ
sacramentorũ. Ille frum̃ta sernaint
ñ sibi s om̃i ppło: iste panem uiuã ecelo
seruandum accepit. tam sibi quã toti
mundo. Non ẽ. dubium. quin boniis &

Expanded text:
dictus, et creditus sit: conjice et ex proprio dictus, et creditus sit: conjice et ex proprio vocabulo quod augmentum non dubitas interpretari quis et qualis homo fuerit iste Joseph. Simul et memento magni illius quondam patriarchae venditi in Aegypto : et scito ipsius istum non solum vocabulum fuisse sortitum, sed et castimoniam adeptum, innocentiam assecutum et gratiam. Siquidem ille Joseph, fraterna ex invidia venditus et ductus in Aegyptum, Christi venditionem praefiguravit: iste Joseph Herodianam invidiam fugiens, Christum in Aegyptum portavit . Ille domino suo fidem servans, dominae noluit commisceri : iste dominam suam, Domini sui matrem, virginem agnoscens, et ipse continens fideliter custodivit. Illi data est intelligentia in mysteriis somniorum : isti datum est conscium fieri atque participem coelestium sacramentorum . Ille frumenta servavit non sibi, sed omni populo : iste panem vivum e coelo servandum accepit tam sibi quam toti mundo. Non est dubium quin bonus et
Abbreviated transcription (Latin):
somnis dicens. Ioseph fili dauid noli
timere acciꝑe mariã coniugẽ tuam:
quod enuim inea natum ẽ. de sp̃n sc̃o ẽ.
Itaq ꝓpt̾ istas rationes desponsata est
maꝑia ioseph: uel potius sic̃ ponit enã¬
gelista. uiro cui nomen erat ioseph.
Uirum nominat: ñ quia maritus s qđ
homo uirtutis erat. Nel potius quia
uxta alium euangłistam ñ uir sum¬
plicit᷑ s uir eius dictus ẽ: merito ap¬
pellatur qđ necesarie putat᷑. Debuit
gͦ iur eius appellari. quia necesse fuit¬
& putari: sic̃ & pat̾ saluatoris. ñ qͥdẽ
eẽ. s dici meruit ut putaret᷑ eẽ: di¬
cente hoc ipso euangłista. Et ipse
iħc erat incipiens quasi annorũ .xxx:
ut putabat᷑ filius ioseph. Nec uir gͦ
matris. nec filii pat̾ extitit: quãuis
certa ut dictum ẽ. & necessaria dispen¬
satione. utrumq ad tempus ⁊ appella¬
tus sit & putatus. Coni̾ce tam̃ ex hac
appellatione qua licet dispensatoria
meruit honorari adõ. ut pat̾ dĩ et

Expanded text:
somnis, dicens: Joseph fili David, noli somnis, dicens: Joseph fili David, noli timere accipere Mariam conjugem tuam. Quod enim in ea natum est, de Spiritu sancto est . Itaque propter istas rationes desponsata est Maria Joseph, vel potius, sicut ponit evangelista, viro, cui nomen erat Joseph. Virum nominat, non quia maritus, sed quod homo virtutis erat. Vel potius quia, juxta alium evangelistam, non vir simpliciter, sed vir ejus dictus est, merito appellatur quod necessarie putatur. Debuit ergo vir ejus appellari, quia necesse fuit et putari: sicut et pater Salvatoris non quidem esse, sed dici meruit, ut putaretur esse, dicente hoc ipso evangelista: Et ipse Jesus erat incipiens quasi annorum triginta, ut putabatur, filius Joseph . Nec vir ergo matris, nec filii pater exstitit, quamvis certa ut dictum est et necessaria dispensatione utrumque ad tempus et appellatus sit et putatus. 16. Conjice tamen ex hac appellatione, qua, licet dispensatoria, meruit honorari a Deo, ut pater Dei et
Abbreviated transcription (Latin):
popłõ dure ceruicis: ppło ñ credenti et
contradicenti: Si diceret qdđ sentiebat.
qđ de illius puritate cõꝓbauerat: ñ ne
mox increduli & crudeles iudei subsan¬
uarent illũ. lapidarent illam: Quãdo
nãq ueritaticrederent tacenti inutero:
quã postea contempserunt clamantẽ
intemplo: Quid facerent nec dũ appa¬
renti: eui postmodũ impias manus in¬
iecerunt etiam miraculis choruscanti:
Merito gͦ uiriustus. ne aut mentiriaut
diffamare cogeret᷑ innoxiam: occulte
uoluit dimittere eã. Sinuͦ alit̃ quis
sentiat. & ioseph sic̃ hominẽ dubitasse
contendat: s quia iustus erat. noluisse
qͥdẽ habitare cũ ea ꝓpt̾ suspitionẽ. nec
tam̃ quia pius erat traducere uoluisse
suspectam. & ideo uoluerit occulte di¬
mitere eam: breuit̃ respondeo. etiã
sic illan dubitationẽ ioseph fuisse ne¬
cessariam: quȩ diuinomeruerit certi¬
ficari oraculo. Sic quippe scͥptum est.
Hȩc aut̃ eocogitante. quoꝰ scił occulte
dimiteret eã: apparuit ei angłs in

Expanded text:
populo durae cervicis, populo non credenti et contradicenti? Si diceret quod sentiebat, quod de illics puritate comprobaverat, nonne mox increduli et crudeles Judaei subsannarent illum, lapidarent illam? Quando namque Veritati crederent tacenti in utero, quam postea contempserunt clamantem in templo? Quid facerent necdum apparenti, qui postmodum impias manus injecerunt etiam miraculis coruscanti? Merito ergo vir justus, ne aut mentiri, aut diffamare cogeretur innoxiam, voluit occulte dimittere eam. 15. Sin vero aliter quis sentiat, et Joseph sicut hominem dubitasse contendat, sed quia justus erat, noluisse quidem habitare cum ea propter suspicionem, nec tamen quia pius erat traducere voluisse suspectam, et ideo voluerit occulte dimittere eam, breviter respondeo, etiam sic dubitationem illam Joseph fuisse necessariam, quae divino meruit certificari oraculo. Sic quippe scriptum est: Haec autem eo cogitante, scilicet quod occulte dimitteret eam, apparuit ei angelus in
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. ũbñ dm̃ memorat᷑. Michi autẽ
oro ut & inutero fiat: iuxta u̾bum
trũ. Nolo ut fiat mͥ aut declamatoriȩ
p̃dicitimi: ant figuralit᷑ significatũ:
aut ymagmatorie somniatũ: s silent̃
inspiratum: ꝑsonalit̾ incarnatum:
corporalit̃ inuisceratũ. Uerbum gͥ
qđ in se nec poterat fieri. nec indige¬
bat: dignetur in me: dignet᷑ & mͥ
fieri scđm u̾bũ tuũ. fiat quidẽ gene¬
ralit̾ om̃i mundo: s specialit̃ fiat mͥ¬

Expanded text:
esse verbum Domini memoratur: mihi autem esse verbum Domini memoratur: mihi autem oro ut in utero fiat juxta verbum tuum. Nolo autem ut fiat mihi aut declamatorie praedicatum, aut figuraliter significatum, aut imaginatorie somniatum; sed silenter 755 inspiratum, personaliter incarnatum, corporaliter invisceratum. Verbum igitur, quod in se nec poterat fieri, nec indigebat, dignetur in me, dignetur et mihi fieri secundum verbum tuum. Fiat quidem generaliter omni mundo, sed specialiter fiat m
Abbreviated transcription (Latin):
Uult aut a se requirid̃s: etiã qđ polli¬
cetur. Et ideo forte multa que dare dis¬
posuit pͥus pollicetur: ut ex ꝓmissiõe
deuotio excitetur: sicq qđ gratis. la¬
turꝰ erat deuota oratio ꝓmereat᷑. Sic piꝰ
dñs qui om̃s homines uult saluos
fieri. merita nobis extorquet a nobis:
etdum nos p̃uenit tribuendo qđ re¬
tribuat: gratis agit ne gratis tribu-¬
at. Hoc utiq prudens uirgo intellex̃.
qͣndo p̃uenienti se muneri gratuite
ꝓmissionis. iuxit meritũ sue orati¬
uideł indutum ñ aere. fiat mͥ non
tantũ audibile aurib: s & insibile
oculis: palpabile manib: gestabile
humeris. Nec fiat mͥ u̾bũ scriptum
& inutũ: s incarnatũ & uiuũ. Hoc.
ẽ. ñ mutis figuris. mortuis inpellib
ex aratum: s informa humana meis
castis uisceribis uinacit̃ inp̃ssum: &
hoc ñ mortui calam⁊ depictione.s
mini pꝰ me faciendum. Porro multi
liis more: aliis etiam inmanu factũ

Expanded text:
Vult autem a se requiri Deus etiam quod polliVult autem a se requiri Deus etiam quod pollicetur. Et ideo forte multa quae dare disposuit, prius pollicetur, ut ex promissione devotio excitetur: sicque quod gratis daturus erat, devota oratio promereatur. Sic pius Dominus, qui omnes homines vult salvos fieri, merita nobis extorquet a nobis: et dum nos praevenit tribuendo quod retribuat, gratis agit, ne gratis tribuat. Hoc utique prudens Virgo intellexit, quando praevenienti se muneri gratuitae promissionis, junxit meritum suae oratividelicet indutum, non aere. Fiat mihi non tantum audibile auribus, sed et visibile oculis, palpabile manibus, gestabile humeris. Nec fiat mihi verbum scriptum et mutum, sed incarnatum et vivum: hoc est, non mutis figuris, mortuis in pellibus exaratum - sed in forma humana meis castis visceribus vivaciter impressum: et hoc non mortui calami depictione, semini post me faciendum. Porro multifliis in ore, aliis etiam in manu factum
Abbreviated transcription (Latin):
tra aerias potestates p̃tendere panꝑtat
in signe debuerant. qđ utiq ad uersarii
nalde formidant. in mollitie uestim̃to¬
rum pacis potius p̃ferentes indicium.
ultrose hostib sine sanguine tradurt
inermes. Nec aliunde hec om̃ia ma.¬
la contingunt: nisi qđ illam qua
scłm deseruimus deserentes humi¬
litatem. dũ ꝑhoc cogimur mepta
demio sectari stuctia scłarinm: caneᷤ
efficimur reu̾tentes ad uomitũ. Au
diamus itaq quot qͦt tales sumus:
quid illa responderit quȩ dĩ mater
eligebatur. s humilitate ñ obliuisce¬
batur. Eoce ait ancilla dñi: fiat mͥ
seđm terbum tuum. fiat ẽ. desidii
signum: ñ dubitationis inditiũ. Et¬
ꝑ hoc qđ dicit fiat mͥ scđ̾m uerbũ tuũ.
magis intelligenda ẽ affectum expri¬
mere desidautis: qͣm effectum reqͥrere
inore dubitantis. Qũa quã nil obstat
intelligi: fiat. eẽ. u̾bum orationis. Ne¬
mo quippe orat: nͥ qđ credit & sperat

Expanded text:
tra aereas potestates praetendere paupertatis tra aereas potestates praetendere paupertatis insigne debuerant quod utique adversarii valde formidant, in mollitie vestimentorum pacis potius praeferentes indicium, ultro se hostibus sine sanguine tradunt inermes. Nec aliunde haec omnia mala contingunt, nisi quod illam, qua saeculum deseruimus, deserentes humilitatem, dum per hoc cogimur inepta denuo sectari studia saecularium, canes efficimur revertentes ad vomitum. 11. Audiamus itaque, quotquot tales sumus, quid illa responderit, quae Dei mater eligebatur, sed humilitatem non obliviscebatur. Ecce, ait, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Fiat est desiderii signum, non dubitationis indicium. Et hoc quod dicit, fiat mihi secundum verbum tuum, magis intelligenda est affectum exprimere desiderantis, quam effectum requirere more dubitantis. Quanquam nil obstat intelligi, fiat, esse verbum orantis. Nemo quippe orat, nisi quod credit et sperat.
Abbreviated transcription (Latin):
dolore uideri debet. post aggressã xp̃
militiam rursus scłaribis implicarin¬
negligere mores: sub p̃textu quoq:
munis utilitatis uerba uendere dium
& matronis salutationes: s & contrasi
imꝑatoris edictum coneupiscere alit
& sua cũ lite repetere: non audientes
apłm ex imꝑioregis tubicinantẽ. Ha
ipsum inquit delictum ẽ inuobis: ꝙͥ
causas habetis. Quare ñ magis fraude
suo uico uł oppido cogniti fuerint. mͦ
cireũeuntes prouincias: & curias freqͥi¬
tantes. regum noticias. pͥncipũ famib¬
aritates assecuti sint: Quid de ipsohi¬
bitudicam. inquo iã ñ calor s color rei¬
ritur: magisq cultin uestium qͣm uiro¬
tum insistitur: Pudet dicere. uincuniꝰ
in suo studio muliercule: qͣndo amonus
p̃cium affectatur inuestib ũ necessitas.
nee saltim forma religionis retentam ba
hiti. orniri ñ armari appetunt milites
xp̃i. qui dum se p̃parare ad p̾lium & con¬

Expanded text:
dolore videri debet post aggressam Christi dolore videri debet post aggressam Christi militiam, rursus saecularibus implicari nenegligere mores: sub praetextu quoque communis utilitatis, verba vendere divitibus, et matronis salutationes: sed et contra Imperatoris sui edictum concupiscere aliena, et sua cum lite repetere; non audientes apostolum ex imperio Regis tubicinantem: Hoc ipsum, inquit, delictum est in vobis, quod causas habetis. Quare non magis fraudesuo vico vel oppido cogniti fuerant, modo circumeuntes provincias et curias frequentantes, regum notitias, principumque familiaritates assecuti sint? Quid de ipso habitu dicam, in quo jam non calor, sed color requiritur; magisque cultui vestium, quam virtutum insistitur? Pudet dicere! vincuntur in suo studio mulierculae, quando a monachis pretium affectatur in vestibus, non necessitas: nec saltem forma religionis retenta, in habitu ornari, non armari appetunt milites Christi: qui, dum se praeparare ad praelium, et con
Abbreviated transcription (Latin):
q in eccła de ignobilib nobiles. de pau¬
perib diuites factos. subito intumes¬
cere: pͥstine oblinsci abiectionis: genꝰ
quoq suũ erubescere. & infimos dedig̃¬
nari parentes. Uideas & homines pe
uestium dum taxat mutatione non
mentiũ: & dignos se estimare digni
si audeo dicere adepti sunt nũmis. attri¬
buere meritis. O mitto aut̃ de his qͦs
excecat ambitio: & honor ipse suꝑbien¬
leo. post spretã scłi pompã ñ nullos
in scola humilitatis suꝑbiam magis
ad discere: ac sub alis mitis humilisq
magistri grauius in solescere: & impu¬
entes amplius fieri inclaustro. qͣm fus¬
sent inscło. Quodq magis ꝑuersume
pleriq indomodĩ ñ patiunt᷑ haben
contẽptui. qui insua ñ nisi contẽptiꝰ¬
les eẽ potuerunt: ut quia uideł ubi
a plurib honores appetuntur ipsilar
habere ñ meruerunt. saltim ibi ho¬
rabiles uideantur ubi ab om̃ib hono¬
Scontẽpnunt᷑. Uideo & alios qđ ñ sinc

Expanded text:
que in Ecclesia de ignobilibus nobiles, de pauque in Ecclesia de ignobilibus nobiles, de pauperibus divites factos, subito intumescere, pristinae oblivisci abjectionis: genus quoque suum erubescere, et infimos dedignari parentes. Videas et homines pecvestium duntaxat mutatione, non mentium; et dignos se aestimare dignitdque si audeo dicere adepti sunt nummis, attribuere meritis. Omitto autem de his quos excaecat ambitio, et honor ipse superbienleo post spretam saeculi pompam nonnullos in schola humilitatis superbiam magis addiscere, ac sub alis mitis humilisque magistri gravius insolescere, et impatientes amplius fieri in claustro, quam fuissent in saeculo. Quodque magis 754 peplerique in domo Dei non patiuntur haberi contemptui, qui in sua nonnisi contemptibiles esse potuerunt: ut quia videlicet, ubi a pluribus honores appetuntur, ipsi locum habere non meruerunt, saltem ibi honorabiles videantur, ubi ab omnibus honores contemnuntur. Video et alios quod non sine
Abbreviated transcription (Latin):
inquit ancilla dñi: fiat mͥ scđm u̾bũ
tuum. Semꝑ solet ẽẽ gr̃e diuine fami-¬
liaris uirtus. humilitas. Ds̃ enĩ suꝑb̃
resistit: humilib aut̃ dat grãm.
Humilitas gͦ respondetur: ut sedes
grȩ preparetur. Ecce inquit ancilla
dñi. Quȩ ẽ hȩc tam sublimis humi¬
litas. quȩ cedere non nouit honorib:
in solescere gła nescit: Mater dm̃eli¬
gitur: & ancillam se nominat: Hon
medioeris reuera humilitatis in signe:
nec oblata tanta gła oblinisci hu¬
militatem. Nonmagnum eẽ hu¬
milem mabiectione: magna ꝓrsus
& iara uirtus humilitas honorata.
Si me miserum homuntionẽ meis
decepta simulationib ad aliquẽ uel
mediocrẽ honorẽ ꝓuexerit eccła. deo
tim oblitus qui fuerim. talem me pu¬
to quał abhominib qͥ cor ñ uident pu¬
ñ attendo: & reputans ñ honorẽ uir¬
tutib s uirtutes honori: eo sanctiorẽ
quosuꝑiorẽ ine estimo. Uideas pleros¬

Expanded text:
inquit, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum inquit, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Semper soletilitas. Deus enim superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. Humiliter ergo respondet, ut sedes gratiae praeparetur. Ecce, inquit, ancilla Domini. Quae est haec tam sublimis humilitas, quae cedere non novit honoribus, insolescere gloria nescit? Mater Dei eligitur, et ancillam se nominat. Non mediocris revera humilitatis insigne, nec oblata tanta gloria oblivisci humilitatem. Non magnum est esse humilem in abjectione; magna prorsus et rara virtus, humilitas honorata. Si me miserum homuncionem meis decepta simulationibus ad aliquem vel mediocrem honorem provexerit Ecclesia, Deo tim oblitus qui fuerim, talem me puto, qualis ab hominibus qui cor non vident punon attendo; et reputans non honorem virtutibus, sed virtutes honori, eo sanctiorem, quo superiorem me aestimo. Videas pleros
Abbreviated transcription (Latin):
qđ tͥ offertur : Quid ꝑ aliam expectas:
qđ ꝑte mox ex hibebitur. dũ mͦ p̃beas as¬
sensum. respondeas uerbum: Respon¬
de itaq citius angło: immo ꝑ angłm
dño. Responde uerbum: & suscipe
uerbum. Profer tuũ: & concipe diui-¬
num. Emitte transitoriũ: & amplec-¬
tere sempit̃num. Quid tardas: Quid
trepidas: Crede: confitere: & suscipe.
Sunat humilitas audatiã ⁊ uerecun-¬
dia fiduciam: nullatenus conuenit
nunc. ut uirginał simplicitas obli¬
uiscatur prudentiam. In hac sola re
ne timeat prudens uirgo p̾sũptionẽ:
quia & sigrata insilentio uerecundia:
magis tam̃ nẽ inu̾bo pietas necessaria.
Aꝑi uirgo beata cor fidei: labia con¬
fessioni: uiscera creatori. Eoce desi¬
deratus cunctis gentibus: foris pul¬
sat ad ostium. O si te morante ꝑtran¬
sierit: & rursus incipias dolens que¬
rere quẽ diligit anima tua. Surge:
curre: aꝑi. Surge ꝑfidem: curre ꝑ
deuotionẽ: aꝑi ꝑ confessionẽ. Ecce

Expanded text:
quod tibi offertur? quid per aliam exspectas, quod tibi offertur? quid per aliam exspectas, quod per te mox exhibebitur, dummodo praebeas assensum, respondeas verbum? Responde itaque citius angelo, imo per angelum Domino. Responde verbum, et suscipe Verbum: profer tuum, et concipe divinum: emitte transilorium, et amplectere sempiternum. Quid tardas? quid trepidas? Crede, confitere, et suscipe. Sumat humilitas audaciam, verecundia fiduciam. Nullatenus convenit nunc ut virginalis simplicitas obliviscatur prudentiam. In hac sola re ne timeas, prudens Virgo, praesumptionem: quia, etsi grata in silentio verecundia, magis tamen nunc in verbo pietas necessaria. Aperi, Virgo beata, cor fidei, labia confessioni, viscera Creatori. Ecce desideratus cunctis gentibus foris pulsat ad ostium. O si te morante pertransierit, et rursus incipias dolens quaerere quem diligit anima tua! Surge, curre, aperi. Surge per fidem, curre per devotionem, aperi per confessionem. 9. Ecce,
Abbreviated transcription (Latin):
tiodãpnatorũ: salus deniq uniu̾sorũ
filiorũ adam: toenis generistin. Da uir¬
go responsum: festinant᷑ o dña respon¬
de ũbum: qđ t̾ra. qđ inferi. qđ expectãt
& suꝑi. Ipse quoq omiũ rex & dñs qͣntũ
coneupiuit decorẽ tuuĩ. tantũ desiderit
ce responsionis assensum: inqͣ nimirum
ꝓposuit saluare mundũ. Et eui placiuis¬
tuinsilentio. iam magis placebis ex u̾bo:
eũ ipse tͥ clamet e cęlo. O pulchra int̃ mu¬
lieres: fac me audire uocemtuã. Siergo
eũ tu facias audire uocem tuã: ipse tefa¬
ciet uidere salutem nr̃am. Numqͥd non
hoc ẽ qđ querebas: qđ gemebas: quod
dieb ac noctibis orando suspirabas:
Quid ĩgitur : Tues eni hoc ꝓmissumẽ.
analiam expectamus : Inimo tu ipsa.
ñ alia. Tu inquã illa ꝓmissa: illa expec¬
tata. illa desid̾ata: ex qua sc̃s pat̾ tiuis
iãcob iam morti appropinquans uitam
sꝑabat et̃nam: cum dicebat expectabo

Expanded text:
tio damnatorum: 753 salus denique universorum tio damnatorum: 753 salus denique universorum filiorum Adam, totius generis tui. Da, Virgo, responsum festinanter. O Domina, responde verbum, quod terra, quod inferi, quod exspectant et superi. Ipse quoque omnium Rex et Dominus quantum concupivit decorem tuum, tantum desiderat et responsionis assensum: in qua nimirum proposuit salvare mundum. Et cui placuisti in silentio jam magis placebis ex verbo, cum ipse tibi clamet e coelo: O pulchra inter mulieres, fac me audire vocem tuam. Si ergo tu eum facias audire vocem tuam, ipse te faciet videre salutem nostram. Nunquid non hoc est quod quaerebas, quod gemebas, quod diebus et noctibus orando suspirabas? Quid igitur? tu es cui hoc promissum est, an aliam exspectamus? Imo tu ipsa, non alia. Tu, inquam, illa promissa, illa exspectata, illa desiderata, ex qua sanctus pater tuus Jacob jam morti appropinquans vitam sperabat aeternam, cum dicebat: Exspectabo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa sapientia ẽ. ac ꝑ hoc ñ erit impossibi¬
ie apd̾ diñ om̃e uerbum. Audisti urgo
factum: audisti&e modum: utrumq
cia: audiamus & nos ate responsũ leci¬
ciȩ qđ desidãmus: ut iam exultent ossi
humiliata. Audistiinquã factũ &e cre¬
didisti: crede & de modo qđ auidisti.
Audistiquia concipies &e paries filiũ.
Ex pectat angłs responsum: tempiisẽ
em̃ ut reu̾tatur addm̃ qui misit eum.
Ex pectamꝰ & nos odñã ũbummiserati¬
onis: quos miserabilit̾ p̃mit sententia
dãpnationis. Et ecce offertur tͥ p̾cium
In sempit̾no dĩ u̾bo facti fuimus omnes
& ecre morimͣ: intuobrem responso sumꝰ
reficiendi ut ad uitã reuocem̃. Hoc sup¬
plicat ate o pia uirgo flebilis adam. cũ
misera sobole sua exul deparadiso: hoc
ne umbre mortis: hoc totus minidus tuis
genib ꝓuolutus expectat. Nec inmerito:
quando exore tuo pendet consolatio
miserorũ: redemptio captiuorũ: lib̾a¬

Expanded text:
quia sapientia est: ac per hoc non erit impossibquia sapientia est: ac per hoc non erit impossible apud Deum omne verbum. 8. Audisti, Virgo, factum; audisti et modum: utrumquetia, audiamus et nos a te responsum laetitiae quod desideramus, ut jam exsultent ossa humiliata. Audisti, inquam, factum, et credidisti: crede et de modo quod audisti. Audisti quia concipies, et paries filium: Exspectat angelus responsum: tempus est enim ut revertatur ad Deum qui misit illum. Exspectamus et nos, o Domina, verbum miserationis, quos miserabiliter premit sententia damnationis. Et ecce offertur tibi pretiIn sempiterno Dei Verbo facti sumus omnes, et ecce morimur: in tuo brevi responso sumus reficiendi, ut ad vitam revocemur. Hoc supplicat a te, o pia Virgo, flebilis Adam cum misera sobole sua exsul de paradiso, hoc ne umbrae mortis. Hoc totus mundus tuis genibus provolutus exspectat. Nec immerito quando ex ore tuo pendet consolatio miserorum, redemptio captivorum, libera
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ait quia ñ erit impossibile apnd
dm̃ om̃e factum: s om̃e u̾buĩ. In ideir¬
co posuit u̾bum qͥa qͣm facile possunt
homines loqui qđ uolunt. etiam quod
nullatenis facere possunt: tã facile
immo in cõꝑabiliter facilius ualet
dõ oꝑe implere. quicqͥd illi uerbo ua¬
lent ex pͥmere : Dicam aptnis. Si ho¬
minib tam facile eẽt facere qͣm dicere
qđ uolunt: & ipsis qͦ ñ eẽt impossibi¬
le om̃e uerbum. Hunc aut̃ qmuulga
loqui &e facere. s apđ homines ñ apł
dm̃: soli dõ quia idem ẽ facere qđ loqͥ.
idem loqui qđ uelle: meritoñerit im
turã. S nũquid facere ut conciꝑent uił
parerent: Ds aut̃ qui eis dedit posse p¬
uidere. quã facile potinit tẽ qđ uoluit ꝑ
illos p̃dicere: tam facile potiit nẽ qͣndo
uoluit ꝑse ipsum qđ ꝓmisitim plere.
S quidꝰ apud dm̃ nec uerbum dissidet
abintentione. quia ueritas ẽ: nec factũ
au̾bo. quia uirtus ẽ. nec modus a facto

Expanded text:
Quia non erit impossibile apud Deum omne factum; sed, omne verbum. An idcirco posuit verbum, quia quam facile possunt homines loqui quod volunt, etiam quod nullatenus facere possunt; tam facile, imo incomparabiliter facilius valet Deus opere implere, quidquid illi verbo valent exprimere? Dicam apertius. Si hominibus tam facile esset facere quam dicere quod volunt; et ipsis quoque non esset impossibileloqui et facere, sed apud homines, non apud Deum: soli Deo quia idem est facere quod loqui, idem loqui quod velle; merito non erit turam; sed nunquid facere ut conciperet et pareret? Deus autem, qui dedit eis posse praevidere, quam facile potuit tunc quod voluit, per illos praedicere, tam facile potuit nunc quando voluit, per se ipsum quod promisit implere. Siquidem apud Deum nec verbum dissidet ab intentione, quia veritas est; nec factum a verbo, quia virtus est; nec modus a facto,
Abbreviated transcription (Latin):
COQUENte me coram aliquando.
& dĩ inme grãm cõmendante. qđ scił ab ip¬
same in bono &e p̃uentum agnoscerem. &
ꝓuehi sentirem. & sꝑarem ꝑficiendum.
qͥd tu gͦ ait uniis ex circũstantib oꝑaris.
aut quid mercedis sꝑas uel p̃mii. si totum
facit dõ : Qud enĩ inqͣm tu consulis: Da
inquit głam dõ. qui gratis te p̃ueint. exei¬
tauit. iniciauit. & uiue digne de cȩtero.
qđ te ꝓbes & ꝑceptis beneficiis ñ ingͣtũ.
& ꝑcipendis idoneum. Et ego. Bonũ
Siquidẽ ñ ẽ enisdẽ facilitatis scire qđ.
faciendũ sit ⁊ facere. qĩ & diu̾sa sunt
ceco duicatũ. acfesso p̃bere uehiculum.
Nonquicũq ostendit uiam p̃bet etiã
maticũ itineranti. Aliud illi exhibet
qui facit nedeuiet. & aliud qͥ p̃stat ne
deficiat iniia. Ita nec qͥuis doctor statĩ
&dator erit boni qđcũq docuerit. Por
romͥ duo necessaria sunt. doceri ac iuua¬
ri. Tii homo recte quidem consuł igno¬
quo ualeam implere qđ consulis. Ecce

Expanded text:
oquente me coram aliquando, et Dei in me gratiam commendante, quod scilicet ab ipsa me in bono et praeventum agnoscerem, et provehi sentirem, et sperarem perficiendum: Quid tu ergo, ait unus ex circumstantibus, operaris; aut quid mercedis speras vel praemii, si totum facit Deus? Quid enim, inquam, tu consulis? Da, inquit, gloriam Deo, qui gratis te praevenit, excitavit, initiavit; et vive digne de caetero, quo te probes et perceptis beneficiis non ingratum, et percipiendis idoneum. Et ego: Bonum,Siquidem non est ejusdem facilitatis scire quid faciendum sit, et facere: quoniam et diversa sunt, caeco ducatum, ac fesso praebere vehiculum. Non quicunque ostendit viam, praebet etiam viaticum itineranti. Aliud illi exhibet qui facit ne deviet; et aliud qui praestat ne deficiat in via. Ita nec quivis doctor, statim et dator erit boni quodcunque docuerit. Porro duo mihi sunt necessaria, doceri ac juvari. Tu homo recte quidem consulis ignoorium, quo valeam implere quod consulis. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
Audi inquã. Non exoꝑib iusticie quȩ
fecimꝰ nos. s scd̾m suã miscđĩam saluos
nos fecit. Quid enim: Tu forte putaue¬
ras tra te creasse merita. tua posse salua¬
ri iusticia. qui nec saltem dicere dñm
qͥ dixerit. sine me uichil potestis facere.
& neq currentis neq uolentis. s mniseren¬
tisẽ dĩ : Quid gͥ agit ais lib̃um arbitri¬
um: Breuit̃ respondeo. saluat᷑. Tolle
lib̾um arbitrium. ñerit qđ saluetur.
Tolle grãm. ñ erit unde saluetur. O pꝰ
hoc sine duob effici ñ potest. uno. aquo
lib̾um arbitriũ. Qd̃ gͦ a solo dõ. & soli
datur lib̾o arbitrio. tam absq consen

Expanded text:
Audi, inquam: Non ex operibus justitiae quae fecimus nos, sed secundum suam misericordiam salvos nos fecit . Quid enim? Tu forte putaveras tua te creasse merita, tua posse salvari justitia, qui nec saltem Dominum Jesuquis dixerit: Sine me nihil potestis facere? et: Neque currentis, neque volentis, sed miserentis est Dei? 2. Quid igitur agit, ais, liberum arbitrium? Breviter respondeo: Salvatur. Tolle liberum arbitrium, et non erit quod salvetur: tolle gratiam, non erit unde salvetur. Opus hoc sine duobus effici non potest: uno a quo liberum arbitrium. Quod ergo a solo Deo, et soli datur libero arbitrio; tam absque consen
Abbreviated transcription (Latin):
cipio celitus fuerit instructa myste¬
riis. Uel ideo adhuc minciat᷑ mririȩ
conceptus elisabeth. ut audiẽs cogna¬
tam uetulã & grauidã cogitet inuen-¬
cula de obsequio: sicq illa ꝓperante
aduisitandum. paruulo ꝓpħȩ locus
& occasio detur. quo minori adhuc do¬
mino sui officii ualeat exhibere pͥmi¬
tias: & dum adse in uicẽ coneurrit
matrũ infantumq ab alterutro exei-¬
tata deuotio. mirabilius fiat miracu¬
lum de miraculis. Uide aut̃ ne hȩc
tam magnifica quȩ ab angło aridis
p̃nunciata: ab ipso sꝑes ꝑficienda. A qͦ
gͦ siqueris: ipsum angłm audi. Quia
ñ erit inquit impossibile a pud dm̃
om̃e uerbũ. Canqͣm diceret. Hȩc quȩ
ego tam fident̃ ꝓmicto ñ de mea s de il¬
lius qui me misit uirtute p̾sumo: qͥa
ñerit impossibile apud eum omẽ u̾bũ.
Quale enim illi u̾bũ impossibile pot̾it

Expanded text:
cipio coelitus fuerit instructa mystecipio coelitus fuerit instructa mysteriis. Vel ideo adhuc nuntiatur Mariae conceptus Elisabeth, ut audiens cognatam vetulam et gravidam, cogitet juvencula de obsequio: sicque illa properante ad visitandum, parvulo prophetae locus et occasio detur, quo minori adhuc Domino suo officii valeat exhibere primitias; et dum ad se invicem occurrit matrum, infantumque ab alterutro excitata devotio, mirabilius fiat miraculum de miraculo. 7. Vide autem ne haec tam magnifica, quae ab angelo audis praenuntiata, ab ipso speres perficienda. A quo ergo si quaeris; ipsum audi Angelum. Quia non erit, inquit, impossibile apud Deum omne verbum; tanquam diceret: Haec quae ego tam fideliter promitto, non de mea, sed de illius qui me misit, virtute praesumo. Quia non erit impossible apud Deum omne verbum. Quale enim illi verbum impossibil
Abbreviated transcription (Latin):
adño .S ideo sterił cognate conceptus.
uirgini nunciatur: ut dum iniracło
cumuletur. Porro necẽe. erat ñ mo¬
dicum leticie & amoris p̃ueniente
inflãmari incendio: quȩ filium pat̃¬
ne dilectionis cũ gaudio scĩ sp̃e mox
fuerat conceptiira. Neq enĩ nͥ mneleuo¬
tissimo atq hylarissimo corde: tanta
se caꝑe poterat dulcedinis & alacͥtatis
affluentiã. Uel ideo conceptus elisa¬
beth nunciat᷑ marie: quia ꝓfecto de
cebat ut uerbum mox diuulgandũ
ubiq. pͥus sciret uirgo ꝑ angłm qͣm
audiret ab homine. ne mat̾ uideł dĩ
a consiliis filii uideret᷑ a mota. si eoꝵ
quȩ int̾ris tam ꝓpe gererent᷑. reman¬
sisset ignarã. Uel ideo potius conceptꝰ
elisabeth marie nunciatus ẽ: ut dum
nimc saluatoris. nc̃ p̃cursoris edocet᷑
aduentũ. rerum tempus & ordinem
tenens. ipsa post modum melius scͥp¬
torib ac p̃dicatorib euangłii reseret
ueritatem: que plene de om̃ib apͥn¬

Expanded text:
a Domino . Sed ideo sterilis cognatae conceptus a Domino . Sed ideo sterilis cognatae conceptus Virgini nuntiatur, ut, dum miraculocumuletur. Porro necesse erat non modico laetitiae et amoris praeveniente inflammari incendio, quae Filium paternae dilectionis cum gaudio Spiritus sancti mox fuerat conceptura. Neque enim nisi in devotissimo corde atque hilarissimo tanta se capere poterat dulcedinis et alacritatis affluentia. Vel ideo conceptus Elisabeth nuntiatur Mariae, quia profecto 752 decebat ut verbum mox divulgandum ubique prius sciret Virgo per angelum, quam audiret ab homine: ne Mater videlicet Dei a consiliis Filii videretur amota, si eorum quae in terris tam prope gererentur, remansisset ignara. Vel ideo potius conceptus Elisabeth Mariae nuntiatus est, ut dum nunc Salvatoris, nunc praecursoris edocetur adventum, rerum tempus et ordinem tenens, ipsa melius postmodum scriptoribus ac praedicatoribus Evangelii reseraret veritatem, quae et plene de omnibus a prin
Abbreviated transcription (Latin):
rent̃ dixerit: qđ nascetur ex te scm̃. Ut¬
quid enĩ ita simplicit̾ sem̃: & absq ad di¬
tam̃to: Credo quia ñ habuit qͥd ꝓprie
digne ue nominaret illud eximiũ illud
magnificũ. illud reuerendũ: qđ de pu¬
rissima uideł uirginis carne cũ sua aui¬
ma. unico patris erat uniendum. Sidi¬
ceret sc̃a caro. uł sc̃s homo. uł sc̃s infans:
quicqͥd tale poneret: parũ sibi dixisse
uideretur. Posint gͦ indefinite scm̃:
quia qͥcqͥd illud sit qđ uirgo genuit.
etiam huiꝰ sterił. uirgini minciare con¬
ceptum: Nũquid forte dubiam adhuc
& incredulam oraculo: recentiori uolu¬
it confirmare miracło: Ibsit. Legimꝰ
rachariȩ incredulitatẽ ab hoc ipso an¬
gło fuisse castigatam: mariam aut̃ in
aliquo rep̃hensam ñ legimus: qͥn potiꝰ
fidem ipsius elisabeth ꝓpħantȩ lauda¬
tam agnouimus. Beata inqͥt que credi¬
disti: qm̃ ꝑficient᷑ inte quȩ dicta sunt tͥ

Expanded text:
renter dixerit, quod nascetur ex te Sanctum. Utrenter dixerit, quod nascetur ex te Sanctum. Utquid enim ita simpliciter Sanctum, et absque additamento? Credo quia non habuit quid proprie digneve nominaret illud eximium, illud magnificum, illud reverendum, quod de purissima videlicet Virginis carne cum sua anima Unico Patris erat uniendum. Si diceret, sancta caro, vel sanctus homo, vel sanctus infans; quidquid tale poneret, parum sibi dixisse videretur. Posuit ergo indefinite, Sanctum: quia quidquid illud sit quod Virgo genuit, etiam hujus sterilis Virgini nuntiare conceptum? Nunquid forte dubiam adhuc et incredulam oraculo, recentiori voluit confirmare miraculo? Absit! Legimus et Zachariae incredulitatem ab hoc ipso angelo fuisse castigatam: Mariam autem in aliquo reprehensam non legimus; quin potius fidem! ipsius Elisabeth prophetante laudatam agnovimus. Beata, inquit, quae credidisti, quoniam perficientur in te quae dicta sunt tibi
Abbreviated transcription (Latin):
sicut pluuia inuellus. Nam ꝑ hoc quod
sequit᷑ & sic̃ stillicidia stillantia suꝑ t̾rã¬
idẽ intelsigidatur qd ꝑinuentam rore
madidã areã. Pluiua nempe uolunta¬
ria qͣm segregauit ds̃ hereditatisue. pla-¬
cide prius & absq strepitu oꝑationis hu¬
um demisit inuterũ: post modum uͦ
ubiq t̾rarum diffusa ẽ. ꝑ ora p̾dicatoꝵ.
ñ iam sic̃ pluuia in uellus. s sic̃ stillici¬
dia stillantia suꝑ t̾ram. cũ quodã utiq
strepitu uerborum ac sonitu miraculo¬
rum. Siquidẽ recordate st̃ nubes ille
quȩ portabant pluuiã p̃ceptũ sibi fuis¬
se cũ mitterentur. Qd dico uob̃ intene¬
bris dicite inlumine: & qđ in aure au

Expanded text:
sicut pluvia in vellus. Nam per hoc quod sicut pluvia in vellus. Nam per hoc quod sequitur, et sicut stillicidia stillantia super intelligi, quod per inventam 739 rore madidam aream. Pluvia nempe voluntaria, quam segregavit Deus haereditati suae, placide prius et absque strepitu operationis huum demisit in uterum: postmodum vero ubique terrarum diffusa est per ora praedicatorum, non jam sicut pluvia in vellus, sed sicut stillicidia stillantia super terram, cum quodam utique strepitu verborum, ac sonitu miraculorum. Siquidem recordatae sunt nubes illae, quae portabant pluviam, praeceptum sibi fuisse cum mitterentur: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure
Abbreviated transcription (Latin):
refrigerium. Miserere meidnẽ iħu
miserere mei. qm̃ in te confidit aĩa
mea: & inumbra alarũ tuarũ sꝑabo.
donec transeat iniquitas. In hoc t̃n
ysaie testimomio florẽ filium. uirgã
intellige matrẽ: qm̃ & uirga floruit
absq germine: & uirgo concepit ñ
ex homine. Nec uirge utrorẽ floris
lesit emissio: nec uirginis pudorem
sacri partus editio. ꝓferamus & alia
uirgini matri dõq filio congrua de
scripturis testimonia. Quid illud ge¬
deonis significat uellus. quod utiq
de carne tonsum s sine uuluere carms
in area ponitur. & nc̃ quidẽ lana. nẽ
uͦ area rore ꝑfunditur: nͥcarnẽ assũp¬
tam de carne uirginis & absq detrim̃¬
to uirginitatis: Cui utiq distillantib
celis tota se infudit plenitudo diuini¬
tatis: ad eo ut ex hac plenitudine om̃s
t̃ra arida sumꝰ. Huic quoq gedeonice
facto ꝓpħicũ dictum pulchre satis cõ¬
uenire uidetur: ubi legitur. Descende

Expanded text:
refrigerium. Miserere mei, Domine Jesu, refrigerium. Miserere mei, Domine Jesu, miserere mei; quoniam in te confidit anima mea, et in umbra alarum tuarum sperabo, donec transeat iniquitas . In hoc tamen Isaiae testimonio, florem Filium, virgam intellige Matrem; quoniam et virga floruit absque germine, et virgo concepit non ex homine. Nec virgae virorem floris laesit emissio, nec virginis pudorem sacri partus editio. 7. Proferamus et alia Virgini Matri, Deoque Filio congrua de Scripturis testimonia. Quid illud Gedeonis vellus significat, quod utique de carne tonsum, sed sine vulnere carnis in area ponitur, et nunc quidem lana, nunc vero area rore perfunditur , nisi carnem assumptam de carne Virginis, et absque detrimento virginitatis? Cui utique distillantibus coelis tota se infudit plenitudo divinitatis: adeo ut ex hac plenitudine omnesterra arida sumus. Huic quoque Gedeonico facto propheticum dictum pulchre satis convenire videtur, ubi legitur: Descendet
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ. qua ñ uirge flore s floris fructu
designari dicebatur: noueris in
eadem aaronica uirga que ñsolũ
floruit s & fronduit. & fructum
emisit. ñ solum flore uel fructu. s
ipsis etiam frondib eundem signi¬
ficari. Noueris & apud moysen nec
fructu uirge nec flore: s ipsa uir¬
ga demonstrari. Illa utiq uirga:
qua feriente aqua uł diuiditur
transituris: uł de petra excutitur
bibituris. Nullũ aut̃ inconuenieis
ẽ diuersis rebus diu̾sis ex causis xp̃m
figurari: & in uirga qͥdẽ potentiã.
inflore uͦ fiagłantiã. infructu aut̃
saporis dulcedinẽ. infrondib quoq
sedulã eiꝰ intelligi ꝓtectionẽ: qua
uidelicet paruulos ad seconfugien¬
tes. sub umbra alarũ suarũ ꝓtegere
ñ desinit siue abestu carnaliũ desi¬
deriorum. siue a facie impioꝵ qui
eos afflixerunt. Bona & desiderabi¬
lis umbra sub alis iħu: tutumẽ
fugientib refugium: gratũ fessis

Expanded text:
tiae, qua non virgae flore, sed floris fructu tiae, qua non virgae flore, sed floris fructu designari dicebatur; noveris in eadem Aaronica virga quae non solum floruit, sed et fronduit, et fructum emisit non solum flore vel fructu, sed ipsis etiam frondibus eumdem significari. Noveris et apud Moysen nec fructu virgae, nec flore, sed ipsa virga demonstrari; illa utique virga, qua feriente, aqua vel dividitur transituris , vel de petra excutitur bibituris . Nullum autem inconveniens est, diversis rebus diversis ex causis Christum figurari; et in virga quidem potentiam, in flore vero fragrantiam, in fructu autem saporis dulcedinem, in frondibus quoque sedulam ejus intelligi protectionem, qua videlicet parvulos ad se confugientes sub umbra alarum suarum protegere non desinit, sive ab aestu carnalium desideriorum, sive a facie impiorum, qui eos afflixerunt. Bona et desiderabilis umbra sub alis Jesu, ubi tutum est fugientibus refugium, gratum fessis
Abbreviated transcription (Latin):
pendet & nr̃a om̃ium salus. & in¬
nocentie restitutio. & de hoste uic¬
toria: fortis om̃ino necesse ẽ ut p̃
sit ẽẽ idonea. S mulierẽ fortem
quis inueniet:Ae ne hoc quesisse
uideatur desperando: subdit ꝓpħan¬
do. Pculce de ultimis finibus p̃ciũ
eius. Hoc ẽ. Non uile. non paruũ.
non mediocre: non deniq de t̾ra
s de celo. nec de celo ꝓximo terris
p̃cium fortis huiꝰ mulieris: s asũ¬
mo cȩlo egressio eius. Qͥd deinde
rub ille quondã mosayeus porten¬
debat. flãmas quidẽ emictens s ñ
ardens: nisi mariã parientẽ & dolo¬
rem ñ sentientẽ: Quid rogo uirga
aaron florida nec humectata: nisi
ipsam concipientẽ qͣmuis uirum
ñ cognoscentem : Huiꝰ magni mi¬
raculi maiꝰ misteriũ ysaias edisse¬
rit dicens. egredietur uirga de ra-¬
dice iesse. & flos de radice eius ascen¬
det: uirgã uirginẽ. florem uirgi¬
nis partum intelligens. S sit qđ
suꝑiori uidetur aduersari senten-¬

Expanded text:
pendet et nostra omnium salus, et inpendet et nostra omnium salus, et innocentiae restitutio, et de hoste victoria: fortis omnino necesse est ut prsit esse idonea. Sed mulierem fortem quis inveniet? At ne hoc quaesisse putetur desperando, subdit prophetando, Procul et de ultimis finibus pretium ejus : hoc est non vile, non parvum, non mediocre, non denique de terra; sed de coelo, nec de coelo proximo terris pretium fortis hujus mulieris, sed a summo coelo egressio ejus. Quid deinde rubus ille quondam Mosaicus portendebat, flammas quidem emittens, sed non ardens , nisi Mariam parientem, et dolorem non sentientem? Quid, rogo, virga Aaron florida , nec humectata, nisi ipsam concipientem, quamvis virum non cognoscentem? Hujus magni miraculi majus mysterium Isaias edisserit, dicens, Egredietur virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet : virgam, virginem; florem, virginis partum intelligens. 6. Sed si superiori videtur adversari senten
Abbreviated transcription (Latin):
& sibi preparatam: ab angłis serua¬
tam. a patribus p̃signatam. apħis
ꝓmissam. Scrutare scripturas: & ꝓ¬
ba quȩ dico. Uisne ut & ego aliqua
ex his testimonia hic inseram: Ut
pauca loquar de pluribus: quã tͥ
aliam dõ predixisse uidetur qͣndo
ad serpentẽ ait: inimicitias ponã
int̾te &e milierẽ: & si adhlic dubitas
Ipsa conteret caput tuũ. Cui hec
seruata ẽ uictoria nͥ mariȩ: Ipsa
ꝓculdubio caput contriuit uene¬
natũ: quȩ om̃i modã maligni sub¬
gestionem tam de carnis illecebra
quã de mentis suꝑbia deduxit ad
nichilum. Quam uͦ aliam salomõ
requirebat cũ dicebat: mulierem
fortem quis inueniet: Nouerat
quippe uir sapiens huiꝰ sexiis infir¬
mitatẽ. fragile corpus. lubricã m̃tẽ:
quia tam̃ & dm̃ legerat ꝓmisisse.
& ita u idebat congruere. ut qui
uicerat ꝑfeminã. uinceret᷑ ꝑ ipsã.
uehement̾ ad mirans aiebat. Mu¬
lierem fortem quisinueniet:Qox
ẽ dicere. Si ita de manu femine

Expanded text:
et sibi praeparatam, ab angelis servaet sibi praeparatam, ab angelis servatam, a patribus praesignatam, a prophetis promissam. Scrutare 738 Scripturas, et proba quae dico. Visne ut et ego aliqua ex his testimonia hic inseram? Ut pauca loquar de pluribus, quam tibi aliam praedixisse Deus videtur, quando ad serpentem ait: Inimicitias ponam inter te et mulierem? Et si adhuc dubitas Ipsa conteret caput tuum . Cui haec servata victoria est, nisi Mariae? Ipsa procul dubio caput contrivit venenatum, quae omnimodam maligni suggestionem tam de carnis illecebra, quam de mentis superbia deduxit ad nihilum. 5. Quam vero aliam Salomon requirebat, cum dicebat: Mulierem fortem quis inveniet? Noverat quippe vir sapiens hujus sexus infirmitatem, fragile corpus, lubricam mentem. Quia tamen et Deum legerat promisisse, et ita videbat congruere ut qui vicerat per feminam, vinceretur per ipsam, vehementer admirans aiebat: Mulierem fortem quis inveniet? Quod est dicere: Si ita de manu feminae
Abbreviated transcription (Latin):
inthesauro indeficientis sue pieta¬
tis inuenit. Redditur nempe femi¬
na ꝓfemina: prudens ꝓ fatua.
humilis ꝓ suꝑba: quę ꝓ ligno mor¬
tis gustum tͥ porrigat uite: & pro
uenenoso cibo illo amaritudinis
dulcedinẽ pariat fructus et̃m. Mu¬
tagͥ uerbũ mique exousationis.
in uocẽ grarũ actionis: & dic. Diĩe
mulier quã dedisti dedit michide
ligno uite & comedi÷ & dulce factũ
ẽ. suꝑ mel orimeo: quia impso uiui¬
ficastime. Ecce enĩ ad hoc missus ẽ
angłs ad irginẽ. O ad mirandã:
& om̃i honore dignissimã iuirginẽ.
Ofeminã singnlarit᷑ uenerandam.
suꝑ om̃s femias admirabilem: pa-¬
rentum reparatricem: posterorum
uiuificatricẽ. Missus ẽ inqͥt angłs
ad uirginem. Uirgnnẽ carne: uir¬
ginẽ mente: uirginẽ ꝓfessione:
uirginẽ deuiq qualẽ describit apłs
m̃te & corpore scãm. Nec nouiter
nec fortuitu inuentam: s ascło
electam. ab altissimo p̃ cõgnitam

Expanded text:
in thesauro indeficientis suae pietain thesauro indeficientis suae pietatis invenit. Redditur nempe femina pro femina, prudens pro fatua, humilis pro superba; quae pro ligno mortis gustum tibi porrigat vitae, et pro venenoso cibo illo amaritudinis dulcedinem pariat fructus aeterni. Muta ergo iniquae excusationis verbum in vocem gratiarum actionis, et dic: Domine, mulier, quam dedisti mihi, dedit mihi de ligno vitae, et comedi; et dulce factum est super mel ori meo, quia in ipso vivificasti me. Ecce enim ad hoc missus est angelus ad Virginem, O admirandam et omni honore dignissimam Virginem! o feminam singulariter venerandam, super omnes feminas admirabilem, parentum reparatricem, posterorum vivificatricem! 4. Missus est, inquit, angelus ad Virginem. Virginem carne, virginem mente, virginem professione, virginem denique, qualem describit Apostolus, mente et corpore sanctam ; nec noviter, nec fortuitu inventam, sed a saeculo electam, ab Altissimo praecognitam
Abbreviated transcription (Latin):
infelicius ẽ prius ꝑemptores qͣm pa¬
rentes. Ambo inqͣm consolamini
suꝑ filia: & tali filia. S illa amplius
de qua malum ortum ẽ. prius: cuiꝰ
obꝓbrium inom̃s ꝑtransiit mulie¬
res. Instat nãq tempiis quo iam tol¬
latur obprobrium: nec habeat uir
quid causetur aduersus feminam:
qui utiq dum se imprudenter ex¬
cusare conaretur. crudelit̃ illam
accusare ñ cunctatus ẽ. dicens. Mu¬
lier qͣm dedistimͥ: dedit mͥ de liguo
& comedi. Propt̃ea curre eua ad ma¬
riam. curre mat̾ ad filiam: filia ꝓ
matre respondeat. ipsa matris obꝓ
satis faciat: quia ecce siuir cecidit ꝑ
feminã. iam non erigit᷑ nisi ꝑfeminã.
Quid dicebas oadam: Mulier quã
dedistimͥ: dedit mͥ de ligno & come¬
di. Uerba malitie sunt hȩc: quib
magis augeas. quã deleas culpam
Uerũptam̃ sapientia uicit malitiã:
cũ occasionẽ uenie qͣm a te ds̾ in t̾ro¬
gando elicȩre temptauit s ñ potuit:

Expanded text:
infelicius est, prius peremptores, quam painfelicius est, prius peremptores, quam parentes. Ambo, inquam, consolamini super filia, et tali filia; sed illa amplius, de qua malum ortum est prius, cujus opprobrium in omnes pertransiit mulieres. Instat namque tempus, quo jam tollatur opprobrium, nec habeat vir quid causetur adversus feminam: qui utique dum se imprudenter excusare conaretur, crudeliter illam accusare non cunctatus est, dicens, Mulier quam dedisti mihi, dedit mihi de ligno, et comedi . Propterea curre, Eva, ad Mariam; curre, mater, ad filiam; filia pro matre respondeat, ipsa  alias, itsatisfaciat: quia ecce si vir cecidit per feminam, jam non erigitur nisi per feminam. Quid dicebas, o Adam? Mulier quam dedisti mihi, dedit mihi de ligno, et comedi. Verba malitiae sunt haec, quibus magis augeas quam deleas culpam. Verumtamen Sapientia vicit malitiam, cum occasionem veniae, quam a te Deus interrogando elicere tentavit, sed non potuit,