comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
separant: et ꝓpt̾ delicta ur̃a auertit faciẽ
a uob ne miscreat᷑. Delicta potius nr̃a te¬
putemus: actus nr̃i et animi secreta uol¬
uentes. conscientie merita pondemꝰ. Rede¬
at in cor nr̃m non ambulasse nos in uus
dĩ. et abiocisse legem dei: p̃cepta eiꝰ et mo¬
nita salutaria nunqũa seruare uoluisse.
Quid de eo boni sentias. quẽ timorẽ fuisse
apud eum. quam fidem credas. quẽ corri¬
gere noc metus potiut. quẽ ꝑsecutio ipsa
non reformauit.: Alta et eresta ceruix. nec
quia cecidit inflexa ẽ. Tumens animꝰ et su¬
ꝑbus. nec quia uictus ẽ. fractus ẽ lacens
stantib et indegris uulneratus minatur.
et qđ non statim dĩ corpus inquinatiᷤᷤ ma¬
nib accipiat. aut ore polluto dnĩ sangui¬
nem bibat. sacerdotib sacrilegus irascit᷑.
Atq o tuam nimiam furiose dementiam.
tur. ei minaris qui ꝓ te dnũi miscđiam de¬
p̃cat᷑ qui uulnus tuum sentit qđ ipse ñ

Expanded text:
separant et propter peccata uestra auertit faciem separant et propter peccata uestra auertit faciem a uobis ne misereatur. delicta nostra reputemus, actus nostri et animi secreta uoluentes conscientiae merita ponderemus. redeat in cor nostrum non ambulasse nos in uiis Domini, abiecisse legem Dei, praecepta eius et monita salutaria numquam seruare uoluisse. Quid de eo boni sentias, quem timorem fuisse aput eum, quam fidem credas, quem corrigere nec metus potuit, quem persecutio ipsa non reformauit? alta et recta ceruix nec quia cecidit inflexa est: tumens animus et superbus nec quia uictus est fractus est. iacens stantibus et integris uulneratus minatur et quod non statim Domini corpus inquinatis manibus accipiat aut ore polluto Domini sanguinem bibat, sacerdotibus sacrilegus irascitur. adque — o tuam nimiam, furiose, dementiam! tur; ei minaris qui pro te Domini misericordiam deprecatur, qui vulnus tuum sentit quod ipse non
Abbreviated transcription (Latin):
robur incolume. nec dicere aliquid aut
facere contra xp̃m pot̃. cuiꝰ et spes et fides
et uirtus. et gła omnis in xp̃o est. Ut ab ep̃is
contra mandatũ dei fiat auctores ẽẽ ñ possũt:
qui ipsi dei mandata fecer̃. An quisquam
maior deo aut diuina bonitate clementior.
qui aut infectũ uelit qđ passus ẽ. ds̃ fieri.
aut quasi illi minus potestatis ad ꝓtegendã
eccłiam suam fuerit. auxilio nos suo puta
posse seruari: Hisi si hec ignaro deo gesta s̃
aut uon ꝑmittente illo omnia ista uener̃:¬
cum doccat indociles. et admoneat uume¬
mores scͥptura diuina. que loquit᷑ dicens.
Quis dedit in direptionẽ iacob et isit eis
qui p̃dabantur illũ: Nonne deus cui per¬
cauer̃. et nolebant in uiis eiꝰ ambulare.
neq audire legem eius: Et suꝑduxit suꝑ
cos iram animationis fue & alibi destatur
ac dicit. Nunqͥd non ualet manus dei ut
saluos faciat: Aut grauauit aurem ut ñ
exaudiat: S peccata ur̃a int̾ uos et dm̃

Expanded text:
robur incolume, nec dicere aliquid aut robur incolume, nec dicere aliquid aut facere contra Christum potest cuius et spes et fides et uirtus et gloria omnis in Christo est: ut ab episcopis contra mandatum Dei fiat, auctores esse non possunt qui ipsi Dei mandata fecerunt. an quisquam maior Deo aut diuina bonitate clementior qui aut infectum uelit quod passus est Deus fieri aut quasi illi minus potestatis ad protegendam ecclesiam suam fuerit, auxilio nos suo putet posse seruari ? Nisi si haec Deo ignorante gesta sunt aut non permittente ipso omnia ista uenerunt: doceat indocibiles et admoneat inmemores scriptura diuina quae loquitur dicens: quis dedit in direptionem Iacob et Israhel eis qui praedabantur illum? nonne Deus cui peccauerunt et noluerunt in uiis eius ambulare neque audire legem eius? et superduxit super eos iram animationis suae. et alibi testatur ac dicit: numquid non ualet manus Dei ut saluos faciat aut grauauit aurem ut non exaudiat? sed peccata uestra inter uos et Deum
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrio ẽ. Nec quicquã sibi usurpat et
uindicat humana sententia. nisi annuat
Eensura diuina. in euangłio dñs loquit᷑
dicens. Qui confessus fuerit me corã ho¬
minib. et ego confitebor eum coram patre
meo qui in celis ẽ. Qui aut̃ me negauerit:
et ego negabo eum. Si se negantẽ nõ negat.
nec confitentẽ confitet᷑. Non pot̾̃ euan¬
głiũ in parte consistere: et in parte nutare
aut utrũq oportet ualeat: aut utrũq
uim ueritatis amicat. Si negantes rei cu¬
minis non er̃: noc confitentes p̃miũ iur¬
tutis accipiunt. Porro si fides que uicerti
coronat᷑: necesse ẽ ut et uicta ꝑfidia puni¬
atur. lta mardy res aut nichil possunt si
euangłiũ solui pot̾: aut si euangłiũ non
pot̾ solui. contra euangłiũ facere non pos¬
sunt. qui de euangłio martxres fiunt.
Nemo fr̃s dilectissimi nemo infamet mar¬
tyrum dignitatem: nemo eoꝵ głas des¬
truat et coronas. Alanet incorrupte fidei

Expanded text:
arbitrio est, nec quicquam sibi usurpat et arbitrio est, nec quicquam sibi usurpat et uindicat humana sententia, nisi adnuat et censura diuina. In euangelio Dominus loquitur dicens: qui confessus me fuerit coram hominibus, et ego confitebor eum coram patre meo qui est in caelis: qui autem me negauerit, et ego negabo eum. si negantem non negat, nec confitentem confitetur. non potest euangelium in parte consistere et in parte nutare. aut utrumque oportet ualeat aut utrumque uim amittat amittat. si negantes rei criminis non erunt, nec confitentes praemium uirtutis accipiunt. porro si fides quae uicerit coronatur, necesse est et uicta perfidia puniatur. ita martyres aut nihil possunt, si euangelium solui potest, aut si euangelium solui non potest, contra euangelium facere non possunt qui de euangelio martyres fiunt. nemo, fratres dilectissimi, nemo infamet martyrum dignitatem, nemo eorum glorias destruat et coronas. manet incorruptae fidei
Abbreviated transcription (Latin):
ait orare ꝓ populo hoc et noli postulare ꝓ
eis in p̃ce et oratione. quia non exaudiam
in temꝑe in quo inuocabunt me in tẽꝑe
afflictionis sue. Quid uͦ iustius noe. qui
cũ repleta eẽt. t̾ra peccatis. solus inuentus
ẽ iustus in terris: Quid głosius danihele.
quid ad facienda martyria in fidei firmi¬
tate robustius. in dei dignatione felicius.
qui totiens et cũ confligeret uicit. et cũ
unceret suꝑuixit: Quid iob in oꝑib ꝓm¬
ptiꝰ in temptationib fortiꝰ. in dolore pati¬
entiꝰ. in timore summissus. in fide uerius
Nec bis tam̃ si rogarent concessurũ se ds̃
dixit: cum ꝓpħa iherechiel ꝓ delicto po¬
puli deprecaret᷑. Cerra inquit quecũq
peccauerit mͥ ut delinquat delictũ: ex
ram ab ea hominem et peccora. Et si fue¬
rint tres uiri hii in medio eiꝰ noe. et da¬
nihel et iob: non libabunt filios neq fi¬
lias. Ipsi soli salui er̃. A deo non omẽ qđ
petitur: in p̃uditio petentis. s in dantis

Expanded text:
it, orare pro populo hoc et noli postulare pro eis in prece et oratione, quia non exaudiam in tempore quo inuocabunt me, in tempore adflictationis suae. quid uero iustius Noe, qui cum repleta esset terra peccatis, solus inuentus est iustus in terris? quid gloriosius Danihele ? quid ad facienda martyria in fidei firmitate robustius, in Dei dignatione felicius, qui totiens et cum confligeret uicit et cum uinceret superuixit? quid Iob in operibus promptius, in temptationibus fortius, in dolore patientius, in timore summissius, in fide uerius? nec hi tamen si rogarent, concessurum se Deus dixit. cum propheta Ezechiel pro delicto populi deprecaretur, terra, inquit, quaecumque peccauerit mihi ut delinquat delictum, extram ab ea hominem et pecora. et si fuerint tres uiri hi in medio eius Noe et Danihel et Iob, non liberabunt filios neque filias, ipsi soli salui erunt. adeo non omne quod petitur in praeiudicio petentis sed in dantis
Abbreviated transcription (Latin):
foris possunt dilationẽ sustinere causa
teneat᷑: eoꝵ aut̃ quoꝵ uite sue fine ur¬
gens exttus dilationẽ non pot̾ ferre. acta
penitentia et ꝓfessa frequent̃ suoꝵ de¬
testatione factoꝵ. si lacrimis. si gemitib
si fletib dolentes ac uere penitentes ani¬
mi signa ꝓdidint: cum spes uiuendi se¬
cũdũ hominem nulla substiterit. ita
demũ caude et sollicite subuenir: deo
ipso sciente quid de talib faciat. et qͣ¬
lit̾ uiditii sui examinet ponda: nob tam̃
anxie curantib ut nec ꝓnã nr̃am imꝓbi
homines ludant facilitatẽ ⁊ nec uere pe¬
nitentes accusent nrãm quasi durã cru¬
delitatẽ. Optamꝰ de beatissime ac glosis¬
sime papa semꝑ in dño bene ualere.¬

Expanded text:
moras possunt dilationis sustinere causa moras possunt dilationis sustinere causa teneatur, eorum autem quorum uitae suae finem urgens exitus dilationem non potest ferre, acta paenitentia et professa frequenter suorum detestatione factorum, si lacrimis, si gemitibus, si fletibus dolentes ac uere paenitentes animi signa prodiderunt, cum spes uiuendi secundum hominem nulla substiterit, ita demum caute et sollicite subueniri, Deo ipso sciente quid de talibus faciat et qualiter iudicii sui examinet pondera, nobis tamen anxie curantibus ut nec pronam nostram inprobi homines laudent facilitatem nec uere paenitentes accusent nostram quasi duram crudelitatem. optamus te, beatissime ac gloriosissime papa, semper in Domino bene ualere
Abbreviated transcription (Latin):
sicut scriptum est qui me negauerit co¬
rã hominib negabo et ego eũ corã patre
meo et coram angłis eius. Deus enim ut ẽ.
indulgens: ita ẽ p̃ceptoꝵ suoꝵ exastor ꝙ
quidem diligens. Et sic̃ ad conuiuro uo¬
cat: sic habitum nuptiarum non habentẽ.¬
ligatis manib et pedib extra scõꝵ cetũ
foras iactat. Parauit celum: s ꝑauit et
tartarum. Parauit refrigeria. s ꝑauit d̃.
et̃na supplitia. Parauit in accessibilẽ lucẽ:
s ꝑauit etiã ꝑpetue noctis uastã et̾nã¬
q caliginem. Cuius temꝑam̃ti modamen
nos hic tenere querentes dui et quidẽ
multi. et quidẽ cum quibdam epĩs ui¬
cuuis nob̾ et appropinquantib et quos
ex aliis ꝓuntiis longe positis ꝑsecuti¬
onis istius ardor eiecerat aute constitu¬
tionẽ ep̃i nichil innouandũ putauimus:
s lapsoꝵ curã medioerit̃ temꝑandã esse
credidimꝰ. ut interim dum ep̃s dari a
deo nob sustinetur in suspenso eoꝵ qui

Expanded text:
sic scriptum est: qui me negauerit cosic scriptum est: qui me negauerit coram hominibus, negabo et ego eum coram patre meo et coram angelis eius. Deus enim ut est indulgens, ita est praeceptorum suorum exactor et quidem diligens, et sicut ad conuiuia uocat, sic habitum nuptiarum non habentem manibus et pedibus extra sanctorum coetum foras iactat. parauit caelum, sed parauit et tartarum. parauit refrigeria, sed parauit etiam aeterna supplicia. parauit inaccessibilem lucem, sed parauit etiam perpetuae noctis uastam aeternamque caliginem. Cuius temperamenti moderamen nos hic tenere quaerentes diu et quidem multi et quidem cum quibusdam episcopis uicinis nobis et adpropinquantibus et quos ex aliis prouinciis longe positis persecutionis istius ardor deiecerat,. ante constitutionem episcopi nihil innouandum putauimus, sed lapsorum curam mediocriter temperandam esse credidimus, ut interim dum episcopus dari a Deo nobis sustinetur in suspenso eorum qui
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ dolet casus armatos eẽ. se credant
Multũ illis ꝓficiet petito modest
postulatio uerecunda. humuuitas ne¬
cessaria: pationua non otiosa. Mittãt
legacos ꝓ sius dolorib lacrimas. Aduo¬
catione fundantur ex intimo pectore
ꝓlati gemitus: dolorem ꝓbantes comissi
criminis et pudorem. lmmo si declecoris
ad missi magnitudinem ꝑhorrescunt. si
pectoris et conscientie sue letalem plagã
et simiosi uulneris altos recessus uere me¬
dica manu trastant. erubescant et petere:
nisi quia maioris ẽ rursum et ꝑicłi et pu¬
doris auxiliũ pacis non petisse. S hoc co¬
tũ in sacram̃to. s in ipsuis postulationis
lege temꝑis facto temꝑam̃to. s postulati¬
one demissa. s p̃ce subdita: qm̃ et qui pe¬
titur flesti debet non incitari. et sic̃ respi¬
ci debet duna clem̃tia. sic respici debꝙ
et diuina censura: et sicut scriptum est
donaui tͥ omne debitũ quia me rogasti:

Expanded text:
illorum dolet casus, armatos esse se credant. illorum dolet casus, armatos esse se credant. multum illis proficiet petitio modesta, postulatio uerecunda, humilitas necessaria, patientia non otiosa. mittant legatos pro suis doloribus lacrimas, aduocatione fungantur ex intimo pectore prolati gemitus dolorem probantes commissi criminis et pudorem. Immo si dedecoris admissi magnitudinem perhorrescunt, si pectoris et conscientiae suae letalem plagam et sinuosi uulneris altos recessus uere medica manu tractant, erubescant et petere: nisi quia maioris est rursum et periculi et pudoris auxilium pacis non petisse. sed hoc totum in sacramento, sed in ipsius postulationis lege temporis facto temperamento, sed postulatione demissa, sed prece subdita: quoniam et qui petitur flecti debet, non incitari, et sicut respici debet diuina clementia, sic respici debet et diuina censura, et ut scriptum est: donaui tibi omne debitum, quia me rogasti,
Abbreviated transcription (Latin):
noscentes intelligant non mom̃ĩtaneã neq
p̃proꝑam desicłare medicinam. Orem̃ ut
effectus uroulgentie lapsoꝵ subsequatur
penitentiã: ut intellecto suo crimine ue¬
lint nob̃ interim p̾stare patientiã: nec
adhuc flustuantẽ turbare eccłie statũ.
ne intderiorem nob̾ ꝑsecutionem ipsi in¬
cendisse uideantur. et accedat ad crimi¬
nũ cumulũ qđ etiã inquieti fuer̃. Ala¬
xime cium ilł congruit uerecundia:
quoꝵ in delictis dampna t᷑ mens inue¬
recunda. Pulsent sane foris: s non ut¬
q confringant. Ad eant ad lim̃ eccłie. s
non utiq transiliant. Castroꝵ celestiũ
excubent portis: s armati modestia
qua intelligant se desertores fuisse.
Resumant p̃cũ suarũ tubam: se⁊ qua
non bellicũ clangant. Arment se qui¬
dem modestie telis: et quẽ uegando mor¬
tis metu. fidei dimiserant elipeũ resi¬
mant: s ut contra hostem diabolũ uł
nunc armati. non contra eccłiam que

Expanded text:
noscentes intellegant non momentaneam neque noscentes intellegant non momentaneam neque praeproperam desiderare medicinam. oremus ut effectus indulgentiae lapsorum subsequatur et paenitentiam, intellecto suo crimine uelint nobis interim praestare patientiam, nec adhuc fluctuantem turbent ecclesiae statum, ne interiorem nobis persecutionem ipsi incendisse uideantur et accedat ad criminum cumulum quod etiam inquieti fuerunt maxime enim illis congruit uerecundia quorum in delictis damnatur mens inuerecunda. pulsent sane fores, sed non utique confringant. adeant ad limen ecclesiae, sed non utique transiliant. castrorum caelestium excubent portis, sed armati modestia qua intellegant se desertores fuisse. resumant precum suarum tubam, sed qua non bellicum clangant. arment se quidem modestiae telis et quem negando mortis metu fidei dimiserant clipeum resumant, sed ut contra hostem diabolum uel nunc armati, non contra ecclesiam quae
Abbreviated transcription (Latin):
orbem pene uastatũ. et ubiq iacere
de expeti consiliũ: quã late ꝓpagatũ
uidetur ẽẽ. delictũ. Non sit̾ minor me¬
dicina quã uulnus est non sint minora
remedia quã funera: ut quomͦ qͥ ruer̃¬
obhoc ruer̃ qł ceca temeritate nimis
in cauti fuer̃ ⁊ ita qui hoc disponere
nituntur omni consilioꝵ moderamine
utant᷑: ne quid non ut oportet factũ tã¬
quã irritum ab omnib uidicetur. Uno g̾
codem q consilio isdẽ p̃cib et fletib tam
nos qui usq adhuc uidem̃ temꝑis istius
riunas subt̃ fugisse. quã illi qui in has tẽ¬
poris uident᷑ clades incidisse diuinã maies¬
tatẽ dep̃cantes. pacẽ eccłiastico nomini poꝰ¬
tulemus: mutuis uotis nos inuicẽ foue¬
amus. custodiamꝰ. armemꝰ. Oremꝰ ꝓ lapsis:
ut erigant᷑. Oremꝰ ꝓ stantib ut non ad ru¬
inas usq temptent᷑. Oremus ut qui aeridi¬
se referunt᷑: delicti sui magnitudinẽ ag¬

Expanded text:
orbem paene uastatum et ubique iacere orbem paene uastatum et ubique iacere de expeti consilium quam late propagatum uidetur esse delictum. non sit minor medicina quam uulnus est, non sint minora remedia quam funera, ut quomodo qui ruerunt hoc ruerunt quod caeca temeritate nimis incauti fuerunt, ita qui hoc disponere nituntur, omni consiliorum moderamine utantur, ne quid non ut oportet factum tamquam inritum ab omnibus iudicetur. Vno igitur eodemque consilio, isdem precibus et fletibus tam nos qui usque adhuc uidemur temporis istius ruinas subterfugisse, quam illi qui in has temporis uidentur clades incidisse, diuinam maiestatem deprecantes pacem ecclesiastico nomini postulemus. mutuis uotis nos inuicem foueamus, custodiamus, armemus. oremus pro lapsis ut erigantur, oremus pro stantibus ut non ad ruinas usque temptentur, oremus ut qui cecidisse referuntur delicti sui magnitudinem ag
Abbreviated transcription (Latin):
gentia uenire uideatur. tam̃ in mar¬
tyrio suo tͥ ex aliquo debitores facti eẽ
uideant᷑. S ut ad id unde digressus ser¬
mo uidebat᷑ eẽ. rursus reuertat᷑: qͥles
litteras in siciliam quoq muiserimus: sub¬
iestas habebis. Quã qu̾ã nob̃ differende
huiꝰ rei necessitas maior incumbat: qͥb
Pͦ excessum nobilussime memorie nii fa¬
biani nondum ẽ. episcopꝰ ꝓpt̃ rerũ et tẽ¬
poꝵ difficultates constitutus. qͥ omnia
ista modetur: et eoꝵ qui lapsi sunt poᷤ¬
sit cum austoritate et cum consilio ha¬
be rationẽ. Quãꝙͣ nob̃ in tam ingenti ne¬
gotio placeat. qđ et tu ipse tractasti:
prius eccłie pacem sustinendam. deinde
laicis facta. lapsoꝵ trastare rationẽ. ꝑ¬
quã enim nob̃ et iniuidiosum et onerosũ
uidet᷑. non ꝑ multos examinare. ⁊ qđ ꝑ
multos cõmisũ uideatur fuisse. et unã
sententiã dicere cum tam grande crũ
ꝑ multos diffusũ notet᷑ exisse qm̃ nec

Expanded text:
gentia venire videatur, tamen in margentia venire videatur, tamen in martyrio suo tibi ex aliquo debitores facti esse videantur. Sed ut ad id unde digressus sermo videbatur esse, rursus revertatur, quales litteras in Siciliam quoque miserimus, subjectas habebis. VI. Quamquam nobis differendae hujus rei necessitas major incumbat, quibus, post excessum nobilissimae memoriae viri Fabiani, nondum est episcopus propter rerum et temporum difficultates constitutus, qui omnia ista moderetur, et eorum qui lapsi sunt possit cum auctoritate et consilio habere rationem. Quamquam nobis in tam ingenti negotio placeat quod et tu ipse tractasti; prius Ecclesiae pacem sustinendam, deinde r ac stantibus laicis facta, lapsorum tractare rationem. Perquam enim nobis et invidiosum et onerosum videtur, non per multos examinare quod per multos commissum videatur fuisse, et unum sententiam dicere cum tam grande crimen per multos diffusum notetur exisse; quoniam nec
Abbreviated transcription (Latin):
gous illibatũ dignitademq seruare
quã qui se excrutiandos et excarni¬
ficandos ꝓ euangłio furentib cracli¬
dissent. ne marty.rii honorem merito
ꝑdidissent. si in occasione martx. ri
p̃uaricatores euangłii eẽ uoluissent.
Nam qui qd habet non custodit in
eo ex quo illud possidet: dũ id ex eo¬
qđ possidet. amittit illud qđ possi¬
debat. In quo loco maximas tibi atq
uberes grãs referre debemus. et red¬
dimis: qđ ad illoꝵ carceris denebras
liiteris tius illuminasti qđ ad illos
uenisti. quomͦ introire potiusti. qđ
illoꝵ animos sua fide et confessione ro¬
bustos. tius allocutionib litteris q
recreasti. quod felicitates eoꝵ condig̃¬
nis laudib ꝓsequutus. accendisti ad mul¬
to ardentiorem celestis głe cupiditatẽ
qđ pro nos impulisti qđ ut credimus
et optamus uictores futuros uirib tui
sermonis animasti: ut quãquã hoc totũ
de fide confitentiũ et de diuina indul¬

Expanded text:
goris inlibatam dignitatem seruare goris inlibatam dignitatem seruare quam qui se excruficandos pro Evangelio furentibus tradidissent, ne martyrii honorem merito perderent, si in occasione martyrii, praevaricatores Evangelii esse voluissent: nam qui quod habet, non custodit in eo ex quo illud possidet, dum id ex quo possidet violat, amittit illud quod possidebat. V. In quo loco maximas tibi atque uberes gratias referre debemus et reddimus, quod illorum carceris tenebras litteris tuis illuminasti, quod ad illos venisti quomodo introire potuisti, quod illorum animos sua fide et confessione robustos tuis allocutionibus litterisque recreasti, quod felicitates eorum condignis laudibus persecutus accendisti ad multo ardentiorem coelestis gloriae cupiditatem, quod pronos impulisti, quod, ut credimus et optamus, victores futuros viribus tui sermonis animasti: ut quamquam hoc totum de fide confitentium et de divina indul
Abbreviated transcription (Latin):
tur. et noua ꝑ misccłiam falsã uul¬
nera ueterib transgressionis uulne¬
rib impͥmantur ut miseris ad euer¬
sionẽ maiorẽ eripiatur et penitentia.
ubi enu poderit indulgentie medi¬
cina ꝑficere. si etiã ipse mediciis in¬
tercepta penitentia indulget ꝑicłis
si tantũmͦ ꝑit uulnus nec suit̾ neces¬
saria demꝑis remedia coirducere cica¬
tricem: Hoc non ẽ. curare: s si uerũ
dicere uolumꝰ occidere. Quã quã cõ¬
fessoꝵ quoqr quos hic adhuc in car¬
cerem dignitas sue confessionis in¬
clusit. et ad certam̃ euangłicũ sua fi¬
des iam in confessione iam głosa se¬
mel coronauit. Litteras habeas cons¬
pirantes cũ litceris nrĩs: quib seue¬
ritatẽ euangłice discipline ꝓtuler̃.
et illicitas peticiones ab eccłie pudo¬
re reuocauer̃. Nisi hoc fecissent disci¬
pline euangłice rumas non facile sar¬
cirent: p̃sertim cum nulli magis tam
congruens eẽt. denorem euangłici ui¬

Expanded text:
tur et noua per misericordiam falsam uultur et noua per misericordiam falsam uulnera ueteribus transgressionis uulneribus inprimantur, ut miseris ad euersionem maiorem eripiatur et paenitentia. ubi enim poterit indulgentiae medicina procedere, si etiam ipse medicus intercepta paenitentia indulget periculis, si tantummodo operit uulnus nec sinit necessaria temporis remedia obducere cicatricem? hoc non est curare, sed si dicere uerum uolumus occidere. Quamquam confessoram quoque, quos hic adhuc in carcerem dignitas suae confessionis inclusit et ad certamen euangelicum sua fides in confessione iam gloriose semel coronauit, litteras habeas conspirantes cum litteris nostris, quibus seueritatem euangelicae disciplinae protulerunt et inlicitas petitiones ab ecclesiae pudore reuocarunt, ne si hoc facile fecissent, disciplinae euangelicae ruinas non facile sarcirent, praesertim cum nulli magis tam congruens esset tenore euangelici ui
Abbreviated transcription (Latin):
licet p̃sentes cum fierent non affuissẽt
cũ p̃sentiã suam utiq ut sic scrib̾entur
mandando fecissent. Non est enim un¬
munis a scelere. qui ut fieret imꝑauit.
noc ẽ. alienus a crimine cuiꝰ consensu
licet non a se admissũ crim̃ tam̃ pu¬
Nlice legitur. et cũ totũ fidei sacram̃¬
tũ in confessione xp̃i nominis intelli¬
gat᷑ eẽ. digestum. qui fallaces in er¬
cusatione p̃stigias querit negauit
uoluit. nec non etiã contra illos qͦ.
qui illicitis sacrificus manus suas
atq ora polluerant. pollutis ante
mentib ꝓpriis. unde etiã sunt ipse
reanus atq ora polluta: fidẽ nrãm
consensũq monstrauimꝰ. Absit enĩ
ab eccłia romana uigorẽ suũ tã ꝓfa¬
na facilitade dimittere. et neruos
seueritatis euersa fidei maiestate di¬
soluere. ut oũ adhuc nontantũ ia¬
ceant. s. et cadant euersoꝵ fr̃m ru
ne ꝓpata nimis remedia cõmunica¬
tionum utiq non ꝓfutura p̃testen¬

Expanded text:
licet praesentes cum fierent non adfuissent, licet praesentes cum fierent non adfuissent, cum praesentiam suam utique ut sic scriberentur mandando fecissent. non est enim inmunis a scelere qui ut fieret inpetrauit, nec est alienus a crimine cuius consensu licet non admissum crimen tamen publice legitur: et cum totum fidei sacramentum in confessione Christi nominis intellegatur esse digestum, qui fallaces in excusationem praestigias quaerit negauit, uoluit. necnon etiam contra illos quoque qui inlicitis sacrificiis manus suas adque ora polluerant pollutis ante mentibus propriis, unde etiam sunt ipsae manus adque ora polluta, fidem nostram consensumque monstrauimus. absit enim ab ecclesia Romana uigorem suum tam profana facilitate dimittere et neruos seueritatis euersa fidei maiestate dissoluere, ut cum adhuc non tantum iaceant, sed et cadant euersorum fratrum ruinae, properata nimis remedia communicationum utique non profutura praesten
Abbreviated transcription (Latin):
generem fuisse: maxrimũ crim̃ ẽ. on¬
nus ẽ. enim dedecoris nunquã ad p̃¬
conium laudis accessisser quã de fas¬
tigio landis riisse. Alinus ẽ. crima¬
nis honoratũ bõno testimonio ñ fu¬
isser quã honorẽ bonoꝵ testimonioꝵ
ꝑdidissẽ. omuis c̃ sine p̃dicatione uir¬
tutum ignobilem sine laude iacuisse:
quã ex heredem fidei factum. laudes ꝓ¬
prias ꝑdidisse. ea enim que in alicuius
glam ꝓferuntur: nisi anxio et sollictto
labore seruent᷑: in inuidiam maximi cri¬
minis intiumescunt. Hoc nos non falso
dicere suꝑiores nr̃e littere probauerunt:
in quib uob sententiam nrãm diluci¬
da expositione ꝓtulimus. et aduersus
eos qui se ipsos infideles illicita nefari
euasuri irretientes illos diaboli laque¬
os uident᷑. quo non minus quã si ad ne¬
farias aras accessissent. Hoc ipso qđ ip¬
sum contestati fuerant tenerentur. s
etiam aduersus illos qui acta fecissẽt.

Expanded text:
generem fuisse maximum crimen est. Migenerem fuisse maximum crimen est. Minus est enim dedecoris numquam ad praeconium laudis accessisse, quam de fastigio laudis ruisse: minus est criminis honoratum bono testimonio non fuisse, quam honorem bonorum testimoniorum perdidisse: Minus est sine praedicatione virtutum ignobilem sine laude jacuisse, quam exhaeredem fidei factum laudes proprias perdidisse. Ea enim quae in alicujus gloriam proferuntur, nisi anxio et sollicito labore serventur, in invidiam maximi criminis intumescunt. III. Hoc nos non falso dicere superiores nostrae litterae probaverunt, in quibus vobis sententiam nostram dilucida expositione protulimus et adversus eos qui se ipsos infideles illicita nefarioquasi evasuri irretientes illos diaboli laqueos viderentur, quo non minus quam, si ad nefarias aras accessissent, hoc ipso quod ipsum contestati fuerant tenerentur, sed etiam adversus illos qui acta fecissent,
Abbreviated transcription (Latin):
cessariũ: quã debitã seueritatẽ diuini
uigoris tenere: Quam qui remiserit
instabili rerũ cursu erret necesse est.
et huc atq illuc uariis et incertis ne¬
gotioꝵ tempestatib dissipetur: et qͥsi
ex toto de manib consilioꝵ gubnacło.
nauem eccłiastice salutis illidat in
scopulos: ut appareat non aliter salu¬
ti eccłiastice consuli posse. nisi si qͥ et
contra ipsam faciunt quasi quidã
aduersi fluctus repellantur: et
discipline ipsuis semꝑ custodita i¬
tio. quasi salutare aliqt gubnacłm
intempestate seruet᷑. Nec hoc nob̃ nc̃
nuꝑ consiliũ cogitatum est nec hec
apud nos aduersus improbos mͦ suꝑue¬
ner̃. repentina subsidia: s antiqͥ hec
apud nos seueritas antiqua fides. di¬
ciplina legitur antiqua: qm̃ nec tan
do. quia fides ur̃a predicatur in to¬
to mundo. nisi iam exinde ugor iste
radices fidei de temꝑib illis mutua¬
tus fuisset. Quarũ laudũ et głe de¬

Expanded text:
cessarium, quam debitam severitatem divini cessarium, quam debitam severitatem divini vigoris tenere? quam qui remiserit, instabili rerum cursu erret semper necesse est, et huc atque illuc variis et incertis negotiorum tempestatibus dissipetur, et quasi extorto de manibus consiliorum gubernaculo, navim ecclesiasticae salutis illidat in scopulos: ut appareat non aliter saluti ecclesiasticae consuli posse, nisi si qui et contra ipsam faciunt quasi quidam adversi fluctus, repellantur; et disciplinae ipsius semper custodita ratio, quasi salutare aliquod gubernaculum in tempestate, servetur. II. Nec hoc nobis nunc nuper consilium cogitatum est, nec haec apud nos adversus improbos modo supervenerunt repentina subsidia, sed antiqua haec apud nos severitas, antiqua fides, disciplina legitur antiqua. Quoniam nec tantado, Quia fides vestra praedicatur in toto mundo , nisi jam exinde vigor iste radices fidei de temporibus illis mutuatus fuisset; quarum laudum et gloriae de
Abbreviated transcription (Latin):
x. eRiano pape prbrue
et diacones rome con sioe¬
animus et euangłice
discipline uigore sub¬
nixus. et uerus sibi in decretis celes¬
tib testis effectus soleat solo deo ui¬
dice eẽ. condentus. nec alteriꝰ aut
laudes petere. aut accusationes ꝑti¬
mescere: tam̃ geminata sunt laude
condigni. qui cũ conscientiã sciant dõ
soli debere se uidiei. actus suos tam̃
desidant etiam ab ipsis suis fr̃ĩb cõ¬
probari. Qt de fr̃ cy priane facere ñ
mirum est: qui pro tua uerecundia
et ingenita industria consilioꝵ tuoꝵ
nos non tam uidices uoluisti qũa par¬
ticipes inueniri. ut in tius reb gestĩ
laudem tecum dum illas ꝓbauus in¬
ueniremus: et tuoꝵ consilioꝵ bonoꝵ co¬
heredes quia et affirmatores eẽ. possemꝰ.
ldem enim om̃s crederemur oꝑati: in qͦ
deprebenderem᷑ eadẽ om̃s censure et
discipline consensione consotiati. Quid¬
enim tam magis aut in pace tam ap¬
tum aut in bellis ꝑsecutionis tam ne¬

Expanded text:
X. CVPRIANO PAPAE PRESBVTERI ET DIACONI ROMAE CONSanimus et euangelicae disciplinae uigore subnixus et uerus sibi m decretis caelestibus testis effectus soleat se solo Deo iudice esse contentus nec alterius aut \' laudes petere aut accusationes pertimescere, tamen geminata sunt laude condigni qui cum conscientiam sciant Deo soli debere se iudici, actus tamen suos desiderant etiam ab ipsis suis fratribus conprobari. quod te, frater Cypriane, facere non mirum est, qui pro tua uerecundia et ingenita industria consiliorum tuorum nos non tam iudices uoluisti quam participes inueniri, ut in tuis rebus gestis laudem tecum dum illas probamus inueniremus et tuorum consiliorum bonorum coheredes quia et adfirmatores esse possemus. idem enim omnes credemur operati, in quo deprehendimur omnes eadem censurae et disciplinenim magis aut in pace tam aptum, aut in bellis persecutionis tam ne
Abbreviated transcription (Latin):
tib dñs cõminet᷑ ad pęnã: qͥd cont᷑ confĩ¬
tentib promittat ad głam. Si hec cogitã¬
tib acmeditantib nobis suꝑuenerit ꝑse¬
cutionis dies: miles ap̃i p̃ceptis eiꝰ & mo¬
nitis eruditus. non expauescit adpugnã
s paratꝰ est ad coronam. Opto uos fratres
sinũ. semꝑ bene ualere. Explicit ad¬

Expanded text:
tibus Dominus comminetur ad poenam, quid contra confitibus Dominus comminetur ad poenam, quid contra confitentibus promittat ad gloriam. si haec cogitantibus ae meditantibus nobis superuenerit persecutionis dies, miles Christi praeceptis eius et monitis eruditus non expauescit ad pugnam, sed paratus est ad coronam. opto uos, fratres carissimi, semper bene ualere. Epist
Abbreviated transcription (Latin):
et̃ne gaucdium capias. abraham .Y. saac.
et dĩ amicisin regno cȩlorum date im¬
mortalitatis uoluptate gaucłe. fumere
illic qđ nec ocłs uidit. necauris audiuit.
nec in cor hominis ascendit. Maiora enĩ
nos acciꝑe quã qđ hic aut oꝑam᷑. aut
patim᷑. apłs predicat dicens. Nõ funt cõ¬
digne passiones huiꝰ temꝑis: ad suꝑuen¬
turam elaritatem quȩ reuelabitu in
nobis. Cum reuelatio illa uenerit cũ cla¬
ritas suꝑnos ds̃ fulserit: iam beati eria
et leti. dignatione dni honorati. Quam
rei remanebant & miseri qui dĩ deserto¬
res aut contra dm̃ rebelles uoluntatẽ
fecerunt diaboli: ut eos necesse sit cũ
ipso simul inextin guibili igne torg̃ri
hȩc fraties dilectissimi. hereant cordi¬
bus ur̃is. hȩc sit armorũ nr̃orũ p̃para¬
cio. hȩc duturna. ac nocturna. medi¬
tatio: ante ocłos habere et cogitatione
semꝑ ac sensib uoluere iniquorũ fupp¬
cia & p̾mia ac merita tustorũ. qͥd negã¬

Expanded text:
aeternae gaudium capias, Abraham et Isaac aeternae gaudium capias, Abraham et Isaac ustis et Dei amicis in regno caelorum datae inmortalitatis uoluptate gaudere, sumere illic quod nec oculus uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascendit. maiora enim nos accipere quam quod hic aut operamur aut patimur apostolus praedicat dicens: non sunt condignae passiones huius temporis ad superuenturam claritatem quae reuelabitur in nobis. cum reuelatio illa uenerit, cum claritas super nos Dei fulserit, tam beati erimus et laeti dignatione Domini honorati, quam rei remanebunt et miseri qui Dei desertores aut contra Deum rebelles uoluntatem fecerunt diaboli, ut eos necesse sit cum ipso simul inextinguibili igne torqueri. Haec, fratres dilectissimi, haereant cordibus uestris. haec sit armorum nostrorum praeparatio, haec diurna ac nocturna meditatio, ante oculos habere et cogitatione semper ac sensibus uoluere iniquorum supplicia et praemia ac merita iustorum, quid negan
Abbreviated transcription (Latin):
fidĩ quo protegente quicquid iaculat᷑
inimicꝰ possit extingui. accipiamꝰ qͦ
ad tegum̃tum capitis galeã spũalem:
ut mumantur aures ne aucdiant etic¬
ta feralia muniantur ocłi ne uideãt
detestanda simulacra. muniat᷑ fions. ut
signum dĩ in colume seruet᷑. muniatur
armemus et dexteram gladio sp̃uali.
ut sacrificia sunesta fortit̾ respuat. ut
eucharistiȩ memor quȩ dnĩ corpꝰ accep̃
ipsum complectat᷑. postmodũ dñm. sup¬
tura p̃miũ cęlestiũ coronarum. O dies
ille quantus & qualis adueniet fr̃s dilec¬
tissimi: cum ceꝑit popłm suum dñs re-¬
censere. et diuine cognitionis eramine
singłorũ merita recognoscere. mittere
ingehennam nocentes & ꝑsecutores nr̃os
flãmȩ penał ꝑpetuo ardore damꝑnare.
nobis uert mercedem. fidĩ & deuotionis
xxboluere. Quȩ erit illa gła & quanta
leticia: admitti ut dm̃ uideas. honorari
ut cum xp̃o dño dõ tuo saluris aclucis

Expanded text:
fidei, quo protegente quicquid jaculatur fidei, quo protegente quicquid jaculatur inimicus possit extingui. Accipiamus quoque ad tegumentum capitis galeam salutarem, ut muniantur aures, ne audiant edicta feralia; muniantur oculi, ne videant detestanda simulachra; muniatur frons, ut signum Dei incolume servetur; muniatur  fateatur. Armemus et dexteram gladio spiritali, ut sacrificia funesta fortiter respuat, ut, Eucharistiae memor, quae Domini corpus accepit, ipsum complectatur, postmodum a Domino sumptura praemium coelestium coronarum. X. O dies ille qualis et quantus adveniet, fratres dilectissimi, cum coeperit populum suum Dominus recensere et divinae cognitionis examine singulorum merita recognoscere, mittere in 94 gehennam nocentes, et persecutores nostros flammae poenalis perpetuo ardore flammare, nobis vero mercedem fidei et devotionis exsolvere! Quae erit gloria et quanta laetitia admitti ut Dut cum Christo Domino Deo tuo salutis ac lucis
Abbreviated transcription (Latin):
lapsi: ut & lapsus recipiati qđ amisto. Inte¬
Non ẽ. nob̾ colluctatio aduersus carnẽ
& sanguinẽ: sed aduersus principes &
actuersus spc̃ neqͥciȩ incelestib. Propt̃
qł induite tota arma ut possitis resistere in
die nequissimo: ut cũ omĩa ꝑfeceritis ste¬
tis accincti lumbos u̾ros inueritate indu¬
ti loricam iusticiȩ. & calciati pedes inp̃pa¬
ratione euangłii pacis: assum̃tes scutũ
sidĩ in qͦ possitis omĩa ignita iacła neqͥs¬
simi extinguere. & galeã salutis. & gladi¬
um spẽ qͥest sermo dĩ. Hȩc arma fuma¬
mus. his nos tutam̃tis spũalib & cȩlestib
muniamꝰ: ut in die nequissimo resistere
diaboli minis et repugnare possimus
Induam᷑ loricã iusticie: ut contͣ inimi¬
ci iacła munimtum sit pectus & tutum.
Calciati sint euangłico magisterio &
armati pedes: ut cũ serpens calcari a
nobis et obteri ceꝑit. mordere ac supplã¬
tare non possit. Portemꝰ fortit scutum

Expanded text:
lapsi. ut et lapsus recipiat quod amisit, intelapsi. ut et lapsus recipiat quod amisit, intenon est nobis conluctatio aduersus carnem et sanguinem, sed aduersus poteadversus spiritus nequitiae in coelestibus. Propter quod induite tota arma, ut possitis resistere in die nequissimo; ut cum omnia perfeceritis, stetis accincti lumbos vestros in veritate, induti loricam justitiae, et calciati pedes in praeparatione evangelii pacis, assumentes scutum fidei, in quo possitis omnia ignita jacula nequissimi extinguere, et galeam salutis, et gladium spiritus, qui est sermo Dei . IX. Haec arma sumamus, his nos tutamentis spiritalibus et coelestibus muniamus, ut in die nequissimo, resistere diaboli minis et repugnare possimus. Induamus loricam justitiae, ut contra inimici jacula munitum sit pectus et tutum. Calciati sint evangelico magisterio et armati pedes, ut, cum serpens calcari a nobis et obteri coeperit, mordere et supplantare non possit. Portemus fortiter scutum
Abbreviated transcription (Latin):
nietur igne et sulphure sub ocłis scõrum
angłorum et subocłis agni. et fumꝰ detorm̃
bunt requiem die ac nocte: quicũq ad¬
orant bestiam et immaginem eiꝰ. Ad¬
agonem scłarem & exeicent᷑ homines &
parant᷑. et magnam głam computant
honorem fui. si illis expectante popło
& imperatore p̾sente contigerdt coronari.
Scce agon sublimis et magnꝰ & coronȩ
cȩlestis p̾mio głosus. ut spectet nos certã¬
tes ds̃ et suꝑ eos quos filios facere dignatꝰ
est. ocłos suos pandens certaminis nr̃i spec¬
tacło ꝑfruatur. Preliantes nos & fidĩ cõ¬
gressione pugnantes spectat ds̃: spectat̃
tas. quanta felicitas p̃side dõ congredi:
et. xp̃o iudice coronari. Armem᷑ fraties di¬
lecdissimi uirib totis: & parem᷑ aalagonẽ
mente incorruꝑta. fide integra. uirtute
deuota. Ad aciem quȩ nob̾ indicit᷑: dĩ
castra procedant. Arm̃tur integri: ne
ꝑdat integer qđ nuꝑ stetit. Arm̃tur &

Expanded text:
nietur igne et sulphure sub oculis sanctorum nietur igne et sulphure sub oculis sanctorum Angelorum et sub oculis Agni: et fumus de tormbunt requiem die ac nocte quicumque adorant bestiam et imaginem ejus agonem saecularem exercentur homines et parantur et magnam gloriam conputant honoris sui, si illis spectante populo et imperatore praesente contigerit coronari. ecce agon sublimis et magnus et coronae caelestis praemio gloriosus, ut spectet nos certantes Deus et super eos quos filios facere dignatus est oculos suos pandens certaminis nostri spectaculo perfruatur. proeliantes nos et fidei congressione pugnantes spectat Deus, spectantgloriae dignitas, quanta felicitas praeside Deo congredi et Christo iudice coronari? armemur, fratres dilectissimi, uiribus totis et paremur ad agonem, mente incorrupta, fide integra, uirtute deuota. ad aciem quae nobis indicitur Dei castra procedant. armentur integri, ne perdat integer quod nuper stetit. armentur et
Abbreviated transcription (Latin):
et fecit: ut discipłs excusatus eẽ. non possit
qui discit et non facit. Neq aliqͥs exuobis
fr̃s dilectissimi futurȩ ꝑsecutionis metu
aut antixp̃i imminentis aduentu sic t̃reat᷑.
ut non cuangłicis exortationib & p̃ceptis
satur et seuit inimicus: s & statim seqͥtur
dominus. passiones nr̃as & uulnera uin¬
dicaturꝰ. Irascitur aduersarius & minatur.
s ẽ. qͥ possit de eiꝰmanib liberare. Ille me¬
tuendus est cuiꝰ irã nemo poterit euadere:
ipso p̃monente et docente. Netimnueri¬
tis eos qui occidunt corpꝰ: animã autem nõ
possunt occide. Magis autem metuite eum:
qui potest et corpus et animã ꝑdere ingeen¬
na. Et iterum. Qui amat animã. suã ꝑdet
illam. Et qui odit animam suã in isto scło:
inuitam et̾nã conseruabit illã. &apocha¬
adorat bestiam & immaginem eiꝰ. & accepit
notam in fionte sua & inmanu: bib& &
ipse de uino ire dĩmixto in pocło ue eiꝰ et pu¬

Expanded text:
et fecit, ut discipulus excusatus esse non possit et fecit, ut discipulus excusatus esse non possit qui discit et non facit. Neque aliquis ex nobis, fratres dilectissimi, futurae persecutionis metu aut antichristi inminentis aduentu sic terreatur ut non euangelicis exhortationibus et praeceptis satur et saeuit inimicus, sed statim sequitur Dominus passiones nostras et uulnera uindicaturus. irascitur aduersarius et minatur, sed est qui possit de eius manibus liberare. ille metuendus est cuius iram nemo poterit euadere ipso praemonente et dicente: ne timueritis eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere. magis autem metuite eum qui potest et corpus et animam occidere in gehennam. et iterum: qui amat animam suam, perdet illam, et qui odit animam suam in isto saeculo in uitam aeternam conseruabit illam. QVOadorat bestiam et imaginem ejus, et accipit notam in fronte sua aut in manu, bibet et ipse de vino irae Dei mixto in poculo irae ejus, et pu
Abbreviated transcription (Latin):
cisa ẽ. Ostensum łeminem eẽ. aꝑicło est¬
ꝑsecutionis immunẽ: qͣndo & tales mar¬
aria fecerunt. Quam uͦgrauis fit causa
hominis xp̃ĩani. seruu pati nolle cum
passus sit pͥor dñs et pro peccatis nr̃is
nos pati nolle cũ peccatũ suũ propͥum
non habens passus sit ille pro nobis. fi¬
lius dĩ passus ẽ: ut nos filios dĩ faceret: &
filius hominis pati non uult. ut ẽẽ dĩ filiꝰ
ꝑseueret: Si odio scłi laboramꝰ: odiũ scłi
sustinuit prior xp̃c. Si contumelias in
hoc mundosi fugã si torm̃ta toleramus:
grauiora exꝑtus est mundi factor dñs.
Qui et actmonet dicens. Si scłm inquit
uos odit: mem̃to . qm me pͥmo odit. Side¬
scło essetis: scłm qđ suum ẽẽt amaret.
S quia de scło non estis. & ego elegiuos
de scło: propterea odit uos scłm. Mem̃tote
sermonis quem dixi uobis: non ẽ. seruus
maior dño suo. Sime ꝑsecuti sunt: & uos

Expanded text:
cisa est. Ostensum est neminem esse a periculo pecisa est. Ostensum est neminem esse a periculo persecutionis immunem, quando et tales martyria fecerunt. quam uero grauis causa sit hominis christiani seruum pati nolle, cum passus sit prior Dominus, et pro peccatis nostris nos pati nolle, cum peccatum suum proprium non habens passus sit ille pro nobis? filius Dei passus est ut nos filios Dei faceret, et filius hominis pati non uult ut esse Dei filius perseueret si odio saeculi laboramus, odium saeculi sustinuit prior Christus: si contumelias in hoc mundo, si fugam, si tormenta toleramus, grauiora expertus est mundi factor et dominus, qui et admonet dicens: si saeculum, inquit, nos odit, mementote quoniam me psaeculo essetis, saeculum quod suum esset amaret: sed quia de saeculo non estis et ego elegi uos de saeculo, propterea odit uos saeculum. mementote sermonis quem dixi uobis: non est maior seruus domino suo. si me persecuti sunt, et uos
Abbreviated transcription (Latin):
et coronat᷑. Sicͥ daniel cum cõpellereaur
adorare idolum bel quem tunc & rex &
popłs colebant: inasserendum dĩ sui ho¬
norem plena fide & libertate prorupit
dicens. Nichil colo ego: nisi dñm dm̃ me¬
um qͥc̃didit celũ & t̾ram. Quid in macha¬
beis beatorum martyrũ grauiora. torm̃ta
et multiformes septem frm pene. & confi¬
tans mat̾ lib̾os suos inpenis. & moriens ipsi
quoq cũ liberis: Nonne magnȩ uirtitis
& fidĩ docum̃ta testant᷑ & nos ad marty¬
rũ triumphum fuis passionib adortant
Quid ꝓpħȩ qͦs ad p̾scienciã futurorim
Nonne cum iusti occidunt᷑ ⁊ ꝓpt̃ iusticiã
moni. nos quoq docuerunt: xp̃i natul¬
tas amartẏ riis infantium statim ceꝑit: ut
hoc nom̃ eiꝰ ab immatu & infra qͥ suerant
necarent᷑. Aetas nec dum habił ert ad
pugnam idonea exaitit ad coronam: ut
appareret innocentes eẽ. qui ꝓpteꝵ xp̃m
neocant᷑ infantia in nocens obnom̃ eiꝰ oc¬

Expanded text:
et coronatur. sic et Daniel cum conpelleretur et coronatur. sic et Daniel cum conpelleretur adorare idolum Bel quem tunc populus et rex colebat in adserendum Dei sui honorem plena fide et libertate prorupit dicens: nihil colo ego nisi Dominum Deum meum qui condidit caelum et terram. Quid in Machabaeis beatorum martyrum grauia tormenta et multiformes septem fratrum poenae et confortans liberos suos mater in poenis et moriens ipsa quoque cum liberis, nonne magnae uirtutis et fidei documenta testantur et nos ad martyrii triumphum suis passionibus adhortantur? quid Nonne cum justi occiduntur propter justitiam mori nos quoque docuerunt? Christi nativitas a martyriis infantium statim coepit, ut ob nomen ejus a bimatu et infra qui fuerant necarentur: aetas necdum habilis ad pugnam idonea extitit ad coronam: ut appareret innocentes esse qui propter Christum necantur, infantia innocens ob nomen ejus oc
Abbreviated transcription (Latin):
pere de camino ignis ardentis: et de ma¬
nibus tiuis rex liłubit nos. Et sinon. no¬
tum tͥ sit: quia diĩs tuis non deseruimꝰ.
et immaginem aureã. quã statiusti nõ
adorabimꝰ. Credebant se illi scłm fidem
posse euacde: s addiderunt & sinon: ut
sciret rex illos propt̃ dm̃ quẽ colebant. &
mori posse. Hocẽ: enim robur uirtutis
et fidĩ credere et scire qđ ds̃ amorte p̃senti
liberare possit: et tam̃ mortem non timere
nec cede ⁊ ut probari potiꝰ fides possit. En¬
pit ꝑos scõrum sp̃s sc̃s incorruptus. et inui¬
tus uigor: ut appareat uera ẽẽ. quȩ in euã¬
głio suo dñs edixit dicens. Cum autẽ uos
app̃hendint: nolite cogitare qͥd loqͣmini.
Dabit᷑ enĩ uob̾ in illa quid loqͣmini. Nõ
enim uos estis qui loqͥmini: s sp̃c patris
ur̃i qui loquitur inuob̾. Dixit qd loqui
et responde possimꝰ dari nobis milla hora
discedit neq diuiditur. ipse in nobꝰ loqͥt᷑.

Expanded text:
pere de camino ignis ardentis, et de mapere de camino ignis ardentis, et de manibus tuis, rex, liberabit nos. Et si non, notum sit tibi quia diis tuis non seruimus et imaginem auream quam statuisti non adoramus. credebant se illi secundum fidem posse euadere, sed addiderunt et si non, ut sciret rex illos propter Deum quem colebant et mori posse. hoc est enim robur uirtutis et fidei credere et scire quod Deus a morte praesenti liberare possit, et tamen mortem non timere nec cedere, ut probari fortius fides possit. erupit per os eorum spiritus sancti incorruptus et inuictus uigor, ut appareat uera esse quae in euangelio suo Dominus edixit dicens: cum autem uos adprehenderint, nolite cogitare quid, loquamini. dabitur enim uobis in illa hora quid loquamini. non enim uos estis qui loquimini, sed spiritus patris uestri qui loquitur in uobis. dixit quid loqui et respondere possimus dari nobis in illa hora discedit neque diuiditur, ipse in nobis et loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
furrectione promisit. Nec minor ẽ. mar¬
tirũ gła nõ publice et int̾ multos ꝑisse.
cũ ꝑeundi causa sit. propt̃. xp̃m ꝑire. Suf¬
ficit ad testimoniũ martiris sui ille testis:
qͥ probat martues et coronat. Immittemur
fr̃s dilectissimi abel iustum: qͥ initiauit mar¬
tiria dum propt̃ iusticiã pͥmꝰ occidit᷑. Immit¬
tem᷑ abraham dĩ amicum: qͥ nõ ẽ. cunctatꝰ
ut filiũ uictimam suis manib offerret ctũ
dõ fide deuocionis obseqͥt᷑. Immitem᷑ tres
pueros ananiã. azariam: misaelem: qui
nec ȩtate t̾riti nec captiuitate fracti. uidea
cdeuicta. et ierosolimis captis in ipso regno
suo regem fidĩ uirtute uicerunt. qui ad¬
orare statuam. quam nabuchodonosor rex
fecerat uissi. et minis regis & flãmis forti¬
ores exciterunt procdamantes & fidem
suã ꝑhȩo uerba testantes. Nabucõdono
sor rex non opꝰ ẽ. nob̾ de hoc uerbo responde tͥ.
Est enim ds̃ cui nos seruimꝰ potens nos en¬

Expanded text:
surrectione promisit. nec minor est marsurrectione promisit. nec minor est martyrii gloria non publice et inter multos perisse, cum pereundi causa sit propter Christum perire. sufficit ad testimonium martyrii sui testis ille qui probat martyras et coronat. Imitemur, fratres dilectissimi, Abel iustum qui initiauit martyria dum propter iustitiam primus occiditur. imitemur Abraham Dei amicum qui non est cunctatus ut filium uictimam suis manibus offerret, dum Deo fide deuotionis obsequitur. imitemur tres pueros Ananian Azarian Misaelem, qui nec aetate territi nec captiuitate fracti Iudaea deuicta et Hierosolymis captis in ipso regno suo regem fidei uirtute uicerunt qui adorare statuam quam Nabuchodonosor rex fecerat iussi et minis regis et flammis fortiores extiterunt, proclamantes et fidem suam per haec uerba testantes: Nabuchodsor rex, non opus est nobis de hoc verbo respondere tibi. Est enim Deus, cui nos servimus, potens nos eri
Abbreviated transcription (Latin):
sit: amplectam᷑ occasionem de diuna
promissione & dignatione uenientẽ
& fungam᷑ eritu mortis. cũ p̃mio im¬
mortalitatis. nec ueream᷑ occidi. qͦs¬
spexerit metu ꝑsecutionis et spargi. cont᷑¬
betur qđ collectam fr̃nitatẽ nõ uideat:
nec tractantes ep̃os audiat. Simultunc
om̃s ẽẽ. non possunt: quib occidere ñ
licet. s occidi necesse ẽ. Uicũq in illis di¬
ebus unus quisq frm̃ fuerit a grege
interim hac necessitate temporis corpore
non spũ separatꝰ non moueat᷑ ad suge illiꝰ
horrorem nec recedens et latens. solitudi
infuga comes ẽ. Solus non est: qui tẽplũ
dĩ seruans ubicũq fuerit. sine dõ non ẽ.
Et si fugientem in solitudine ac montib
latro oppresserit. fera inuaserit. fami̾s ac
sitis. aut frigus afflxerit. uł ꝑmaria p̾ci¬
piti nauigatione proꝑantem tempestas
aut procella submerserit: expectat militẽ
onis causa pronominis fui honore mori¬
enti p̃mium reddit. qđ daturũ se in re¬

Expanded text:
it, amplectamur occasionem de divina promissione et dignatione venientem, et fungamur exitu mortis cum praemio immortalitatis, nec vereamur occidi, qstrum fugari conspexerit metu persecutionis et spargi, conturbetur quod collectam fraternitatem non nec tractantes episcopos audiat. simul tunc omnes esse non possunt, quibus occidere non licet, sed occidi necesse est. ubicumque in illis diebus unusquisque fratrum fuerit a grege interim ac necessitate temporis corpore non spiritu separatus, non moueatur ad fugae illius horrorem nec recedens et latens deserti loin fuga comes est. solus non est qui templum Dei seruans ubicumque fuerit sine Deo non est. et si fugientem in solitudine ac montibus latro oppresserit, fera inuaserit, fames aut sitis aut frigus adflixerit, uel per maria praecipiti nauigatione properantem tempestas ac procella submerserit, spectat militem onis causa pro nominis sui honore morienti praemium reddit quod daturum se in re