comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui uolunt debeatorum sede ad afflictos atq in torm̃tis positos transire. non
possunt: quia iustoꝵ animȩ. quãuis in suȩ naturȩ bonitate miscdĩam habe¬
ant.: iam tunc auctoris sui iusticiȩ coniunctȩ. tanta rectitudine constringunt᷑:
ut nulla ad reꝓbos compassione moueantur: Ipsi quippe iudici concordant:
cui inherent: Et eis quos eripere non possunt. nec ex miscdia condescendt̃:
quia tantum illos tunc a se uidebunt extraneos: quanto & ab eo quẽ diligunt
auctore suo conspiciunt repulsos: Nec iniusti gͦ ad beatorum sortem tran-¬
seunt. quia damnatione ꝑpetua constringuntur: nec iusti transire ad reꝓbos
possunt: quia erecti iam ꝑ iusticiam iudicis. eis nullo mͦ ex aliqua compassione
miserentur S post quam ardenti diuiti de se spes tollitur: ei animus ad-
ꝓpinquos quos reliquerat recurrit: Quia reꝓborum mentẽ. pęna sua quan-¬

Expanded text:
qui volunt de beatorum sede ad afflictos atque in tormentis positos transire, non qui volunt de beatorum sede ad afflictos atque in tormentis positos transire, non possunt, quia justorum animae quamvis in suae naturae bonitate misericordiam habeant, jam tunc auctoris sui justitiae conjunctae, tanta rectitudine constringuntur, ut nulla ad reprobos compassione moveantur. Ipsi quippe judici concordant cui inhaerent, et eis quos eripere non possunt nec ex misericordia condescendunt, 1658 quia tantum illos tunc a se videbunt extraneos, quantum ab eo quem diligunt auctore suo conspiciunt esse repulsos. Nec injusti ergo ad beatorum sortem transeunt, quia damnatione perpetua constringuntur; nec justi transire ad reprobos possunt, quia, erecti jam per justitiam judicii, eis nullo modo ex aliqua compassione miserentur. 8. Sed postquam ardenti diviti de se spes tollitur, ejus animus ad propinquos quos reliquerat recurrit, quia reproborum mentem poena sua quan
Abbreviated transcription (Latin):
tatis purgat: De omimꝰ ꝑtimescite: quia nõ nulla ętiam male acta ꝓspera
uita secuta est: De illis uͦ sollicite pensate : quia eoꝵ uitam magistra pauꝑtas
cruciat: quousq ad uitȩ rectitudinẽ ꝑducat Sequitur: & in his omnib
ios & uos chaos magnũ firmatum est. ut hii qui uolunt ad uos
ñ possi nt : neq inde huc transmeare: Iua in re ualde querendum est qͦmͦ
dicatur. hii qui uolunt ad uos transire. non possint. Quia enĩ hii qui in inferno
sunt. ad beatoꝵ sortem transire cupiunt: dubium non est: Qui uͦ iam in beati-¬
tudinis sortem suscepti sunt: quo pacto dicitur. quia transire ad eos qui in in-¬
ferno cruciantur. uolunt: S sicut transire reꝓbi ad electos cupiunt. idest
Asupplicioꝵ suoꝵ asflictione migrare: ita ad asflictos atq in tormentis po-¬
sitos transire iustorum ẽ. mente ire ꝑmiscdiam: eosq uelle liberare: Sed

Expanded text:
ertatis purgat. De vobis omnimodo pertimescite, quia nonnulla etiam male acta prospera ertatis purgat. De vobis omnimodo pertimescite, quia nonnulla etiam male acta prospera vita secuta est. De illis vero sollicite pensate, quia eorum vitam etiam magistra paupertas cruciat, quousque ad rectitudinem perducat. 7. Sequitur: Et in his omnibus inter nos et vos chaos magnum firmatum est, ute huc transmeare. Qua in re valde quaerendum est quomodo dicatur, ut hi, qui volunt ad vos transire non possint, quia enim hi, qui in inferno sunt, ad beatorum sortem transire cupiunt, dubium non est, qui vero jam in beatitudinis sorte suscepti sunt quo pacto dicitur quia transire ad eos, qui in inferno cruciantur, volunt? Sed sicut transire reprobi ad electos cupiunt, id est, a suppliciorum suorum afflictione migrare, ita ad afflictos atque in tormentis positos transire justorum est, mente ire per misericordiam, eosque velle liberare, sed
Abbreviated transcription (Latin):
exterioris bom aliquid accepistis: ipsi ut ita dicam donum ex terius ꝑtimescere
He iuidex qui hic bona exteriora restituit. a retributione boni intimi repellat:
ni aliquid habuisse. ex quo in hac uita bona reciper&: Rursumq dũ de lazaro
dicitur. quia recepit mala: ꝓfecto monstratur. & lazarus habuisse malũ
aliqđ. purgaretur: Sed mala lazari. purgauit ignis inopiȩ: & bona diuitis.
remunerauit felicitas transeuntis uitȩ: Illum pauꝑtas afflixit & tersit: istum
abundantia remunerauit. & reppulit: Quicumq gͦ bene in hoc scło ha-¬
betis: cum uos bona egisse recolitis. ualde de ipsis ꝑtimescite: ne concessa uob̾
ꝓsperitas. eoruidem remuneratio sit bonoꝵ: Et cum quos lib& pauperes non¬
nulla rep̾hensibilia ꝑpetrare conspicitis: nolite despicere. nolite desperare.
Quia fortasse qđ suꝑfluitas tenuissime prauitatis inquinat: caminus pauꝑ¬

Expanded text:
exterioris boni aliquid accepistis, ipsum, ut ita dicam, donum exterius pertimescereexterioris boni aliquid accepistis, ipsum, ut ita dicam, donum exterius pertimescerene judex qui hic bona exteriora restituit a retributione boni intimi repellat, aliquid habuisse, ex quo in hac vita bona reciperet. Rursumque dum de Lazaro dicitur quia recepit mala, profecto monstratur et Lazarus habuisse malum aliquod quod purgaretur. Sed mala Lazari purgavit ignis inopiae, et bona divitis remuneravit felicitas transeuntis vitae. Illum paupertas afflixit et tersit, istum abundantia remuneravit et repulit. Quicunque ergo bene in hoc saeculo habetis, cum vos bona egisse recolitis, valde de ipsis pertimescite, ne concessa vobis prosperitas eorumdem remuneratio sit bonorum. Et cum quoslibet pauperes nonnulla reprehensibilia perpetrare conspicitis, nolite despicere, nolite desperare, quia fortasse quod superfluitas tenuissimae pravitatis in quinat, caminus paup
Abbreviated transcription (Latin):
sed suꝑflue conuiuantẽ: Neq hunc de loquacitate narrauit: sed cũ elatione
& tenacia de edacitate peccasse S quia abundare in conuiuiis loqua-¬
citas solae: is qui hic male conuiuiatus dicitur: apud infernũ grauius in lin¬
gua ardere ꝑhibetur: Prima nãq male conuiuantib famulatꝰ culpa loquati¬
lusus sequatur : testatur sacra scriptura quȩ ait: Sedit popłs manducare &
bibere : & surrexer̃ ludere: Sed prius quam ad lusum moueatur corpꝰ. ad
ioca ac uerba in ania mouetur lingua. Quid gͦ ẽ qđ innuit᷑. quia in torm̃¬
tis positus diues. linguã suam refrigerari postulat: nisi qđ is qui conuiuando
magis de loquacitate peccauerat. ꝑ retribucionis iusticiam in lingua atroeius
ardebat: S cum graui ualde est pauore pensandum. hoc eid̃ ei ꝑ abrahe res-¬
pauore potius indig&: quam expositione: Nam siqui estis qui in hoc mundo

Expanded text:
sed superflue convivantem. Neque hunc de loquacitate narravit, sed eum elatione sed superflue convivantem. Neque hunc de loquacitate narravit, sed eum elatione et tenacia de edacitate peccasse. Sed quia abundare in conviviis loquacitas solet, is qui male hic convivatus dicitur, apud infernum gravius in lingua ardere perhibetur. Prima namque male convivantibus famulatur culpa loquaci quia edacitatem lusus sequatur, testatur sacra Scriptura, quae ait: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Sed priusquam ad lusum moveatur corpus, ad jocos ac verba inania movetur lingua. Quid ergo est quod innuitur quia in tormentis positus dives linguam suam refrigerari postulat, nisi quod is qui convivando magis de loquacitate peccaverat per retributionis justitiam in lingua atrocius ardebat? 6. Sed cum gravi valde est pavore pensandum hoc quod ei per Abrahae respavore potius indiget, quam expositione. Nam si qui estis qui in hoc mundo
Abbreviated transcription (Latin):
mei : & mitte lazarum ut intinguat extremum digiti sui in aqua. & refrige
linguã meã: quia crucior in hac flãma O quanta est subtilit.
est suꝑius. quia in hac uita lazarus cadentes micas de mensa diuitis querebat.
& nemo illi dabat: Nẽ de supplicio diuitis dicitur. quia de ex tremo digito
latari. distillari aquã in ore suo concupiscit: Hinc gͦ fr̃s colligite. quanta
sit districtio seueritatis dĩ Diues enĩ iste qui uulnerato pauperi mensȩ
suȩ uel minimũ dare noluit: in inferno positus usq ad minima querenda
nit: Nã guttã aquę petiuit : qui micas panis negauit: S ne
ualde est: quid sit qđ diues in igne positus. linguã suam refrigerari petit:
Mos quippe ẽ sacri eloquu ut aliquando aliud dicat: sed exeodẽ dicto aliud
innuat Suꝑius aut̃ hunc suꝑbũ diuitẽ dñs nõ loquacitati uacantẽ dixerat:

Expanded text:
e Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret e Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. O quanta est subtilitasdictum fuit quia in hac vita Lazarus cadentes micas de mensa divitis quaerebat, et nemo illi dabat; nunc de supplicio divitis dicitur quia de extremo digito Lazari distillari aquam in ore suo concupiscit. Hinc ergo, hinc, fratres, colligite quanta sit districtio severitatis Dei. Dives enim iste qui vulnerato pauperi mensae suae vel minima dare noluit, in inferno positus, usque ad minima quaerenda pervenit. Nam guttam aquae petivit, qui micas panis negavit. Sed notandum valde est quid sit quod dives in igne positus linguam suam refrigerari petit. Mos quippe est sacri eloquii ut aliquando aliud dicat, sed ex eodem dicto aliud innuat. Superius autem hunc superbum divitem Dominus non loquacitati vacantem dixerat,
Abbreviated transcription (Latin):
& egritudo tabefecit: Atq insuꝑ udebat ꝓcedentem diuitem obsequentibus cuneis
unfulciri : & se in infirmitate & inopia a nullo uisitari: Na
nemo ei ad uisitandum aderat: testantur canes qui licenter uulnera linge¬
bant: Ex una gͦ re omp̃s ds̃ duo iudicia exhibuit. dum lazarum pauꝑem
ante ianuam diuitis iacere ꝑmisit. t & diues impus damnationis sibi auge-¬
r& ultionem : & temptatus pauꝑ crescer& ad remuneracionem: Conspiciebat
ille cotidie cui nõ misereretur: udebat iste de quo ꝓbaretur: Duo inferius
corda sed unus desuꝑ inspector: Qui & hunc temptando exercebat ad głam.
uita misereri ñ uoluit: in suo iam supplicio positus. patronũ quęxit Nã ecce
subiungitur: Quia eleuans suos oculos cum ess& in torm̃tis: uidit abraham
a longe & lararum in sinu eius & ipse clamans dixit: Pater abraham miserere

Expanded text:
et aegritudo tabefecit. Atque insuper videbat procedentem divitem obsequentibus cuneis et aegritudo tabefecit. Atque insuper videbat procedentem divitem obsequentibus cuneis circumfulciri, et se in infirmitate et inopia a nullo visitari. Nam quia nemo ei ad visitandum aderat, testantur canes, qui licenter ejus vulnera lingebant. Ex una ergo re omnipotens Deus duo judicia exhibuit, dum Lazarum pauperem ante januam divitis jacere permisit, ut et dives impius damnationis sibi augeret ultionem, et tentatus pauper cresceret ad remunerationem. Conspiciebat ille quotidie cui non miseretur, videbat iste de quo probaretur. Duo inferius corda, sed unus desuper inspector qui et hunc tentando exercebat ad gloriam, vita misereri noluit in suo jam supplicio positus patronum quaerit. Nam ecce subjungitur: Qui elevans oculos, cum esset in tormentis, vidit Abraham a longe, et Lazarum in sinu ejus. Et ipse clamans dixit: Pater Abraham, m
Abbreviated transcription (Latin):
& deliciis affluentis posuit. in una eademq re & ex usione pauꝑis ñ mise¬
renti diuiti cumulum dampnationis intulit: & rursum ex uisione diuitis
temptatum cotidie pauꝑem ꝓbauit Quantas namq hunc egenũ & uulne¬
ribus obsessum temptaciones creditis insua cogitacione tolerasse. cũ ipse
eger& pane & non haberet etiam salutẽ.: atq ante se diuitem ceͣner&e. salutẽ
& delitias habere cum uoluptate: Se dolore & frigore afficiꝰ illum gaudere
conspicer &. bisso & purpura uestiri. Se deprimi uulnerib illum defluere
acceptis rebus: Se egere. illum nolle largiri :: Quantus putamus fr̃s rmĩ.
tunc incorde pauꝑis tumultus temptationis fuit : Cui certe poterat ad pęnã
sufficere pauꝑtas: etiam si sanus fuiss&: Rursum suffeciss& egritudo: ȩtiam¬
si subsidium adess&: Sed ut ꝓbaretur ampluis pauꝑ : simul hunc & pauꝑtas

Expanded text:
et deliciis affluentis posuit, in una eademque re et ex visione pauperis 1656 non miseet deliciis affluentis posuit, in una eademque re et ex visione pauperis 1656 non miserenti diviti cumulum damnationis intulit, et rursum ex visione divitis tentatum quotidie pauperem probavit. Quantas namque hunc egenum et vulneribus obsessum tentationes creditis in sua cogitatione tolerasse, cum ipse egeret pane, et non haberet etiam salutem, atque ante se divitem cerneret salutem et delicias habere cum voluptate; se dolore et frigore affici, illum gaudere conspiceret, bysso et purpura vestiri; se deprimi vulneribus, illum diffluere acceptis rebus; se egere, illum nolle largiri? Quantus putamus, fratres mei, tunc in corde pauperis tumultus tentationis fuit, cui certe poterat ad poenam sufficere paupertas, etiamsi sanus fuisset; et rursum suffecisset aegritudo, etiamsi subsidium adesset? Sed ut probaretur amplius pauper, simul hunc et paupertas
Abbreviated transcription (Latin):
atq ad ꝓbat. & suꝑbos ignorat.: Unde & quibusdã de miraculoꝵ uirtute
suꝑbientib in fine dicturus est Nescio uos unde sitis Discedite a me om̃s
operarii iniquitatis: At contra moysi dicitur Noui te ex nomine: Ait
gͦ de diuite. Homo quidam: Ait de pauꝑe : egenus nomine lazarus Ac
si aꝑte dicat: Pauꝑem humilem scio: suꝑbum diuitem nescio: Illum
cognitum ꝑ ad ꝓbationem habeo : hunc ꝑ udicium reꝓbationis ignoro:
iac&: Iua de re una. dñs duo iudicia expleuit habuiss& enim fortasse ali¬
quã excusacionẽ diues: si lazarus pauꝑ & ulcerosus ante eius ianuam ñ
iacuissce: si remotus fuiss&: si eius inopia non ess& oculis importiina Rur¬
sum si longe ete diues ab oculis ulcerosi pauꝑis: minorem tolerass& in ani-¬
mo temptacionẽ pauꝑ: Sed duni egenum & ulceratum ante ianuã diuitis

Expanded text:
 virtute  virtute superbientibus in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis: discedite a me omnes operarii iniquitatis . At contra Moysi dicitur: Novi te ex nomine . Ait ergo de divite: Homo quidam. Ait de paupere: Egenus, nomine Lazarus. Ac si aperte dicat: Pauperem humilem scio, superbum divitem nescio. Illum cognitum per approbationem habeo, hunc per judicium reprobationis ignoro 4. jacet. Qua de re una Dominus duo judicia explevit. Habuisset enim fortasse aliquam excusationem dives, si Lazarus pauper et ulcerosus ante ejus januam non jacuisset, si remotus fuisset, si ejus inopia non esset oculis importuna. Rursum si longe esset dives ab oculis ulcerosi pauperis, minorem tolerasset in animo tentationem pauper. Sed dum egenum et ulceratum ante januam divitis
Abbreviated transcription (Latin):
quã sermo dĩ tam iugilanter exprimer&. qđ dues qui torquetur apud
inferos. pur pura & bisso indutus fuiss&: Nemo quippe uestim̃ta p̃cipua.
nisi ad inanem gloriam quęrit: iudelic& ut honorabilior ceteris eẽ uide¬
deri Quam culpam possumus melius ȩtiam ex diuerso colligere: quia si ab
ictio uilis indum̃ti uirtus non ess&. euangelista uigilant̃ de iohanne non
dicer& Erat indutus pilis cameloꝵ: Sed notandum nobis magnopere
est: in ore ueritatis. de suꝑbo diuite & humili pauꝑe. quantus sit ordo
narrationis: Ecce enim dicitur: homo quidã erat diues & ꝓtinus sub infert᷑:
& erat quidam mendicus nomine latarus: Certe in populo plus solent nomina
diuitum quã pauꝑum sciri Quid est gͦ qđ dñs de pauꝑe & diuite uerbũ
faciens. nom̃ pauꝑis dicit. & nom̃ diuitis ñ dicit: nisi qđ ds̃ humiles nouit¬

Expanded text:
quam sermo Dei tam vigilanter exprimeret quod dives qui torquetur apud quam sermo Dei tam vigilanter exprimeret quod dives qui torquetur apud inferos bysso et purpura indutus fuisset. Nemo quippe vestimenta praecipua nisi ad inanem gloriam quaerit, videlicet, ut honorabilior caeteris esse videderi. Quam culpam possumujectio vilis indumenti virtus non esset, evangelista vigilanter de Joanne non diceret: Erat indutus pilis camelorum . Sed notandum nobis magnopere est, in ore Veritatis de superbo divite, et de humili paupere, quantus sit ordo narrationis. Ecce enim dicitur: Homo quidam erat dives. Et protinus subjungitur: Et erat quidam mendicus nomine Lazarus. Certe in populo plus solent nomina divitum quam pauperum sciri. Quid est ergo quod Dominus de paupere et divite verbum faciens nomen pauperis dicit
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ diues iste nõ abstulisse aliena rephenditur: sed ꝓpria nõ dedisse: Nec dicit᷑
quia ui quempiã oppressit : sed quia in acceptis rebus se extulit: Hinc gͦ hinc
summopere colligendum est. qua pęna multandus sit qui aliena diripit: si infer¬
ni damnatione ꝑcutitur qui ꝓpria ñ largitur: Nemo itaq securum se estim&
dicens: Ecce aliena non rapio. sed concessis licitȩ rebus fruor: Iuia diues iste ñ
id circo punitus est quĩ aliena abstulit: sed quia acceptis rebus sem& ipsum male¬
dereliquit: Hoc quippe fuit qđ hunc inferno tradidit. quia in sua felicitare
timidus non fuit: quia ꝑcepta dona ad usum arrogantiȩ inflexit: quia uis¬
cera pietatis ignorauit: quia peccata sua redimere. &iam cum sibi abun¬
dar&e p̾cium. noluit: & sũt non nulli : quicultum subtilium p̃tiosarumq
uestium. non putant ee̾ peccatum Quod si uidelic& culpa non ess&: nequa¬

Expanded text:
autem dives iste non abstulisse aliena reprehenditur, sed propria non dedisse. Nec dicitur autem dives iste non abstulisse aliena reprehenditur, sed propria non dedisse. Nec dicitur quia vi quempiam oppressit, sed quia in acceptis rebus se extulit. Hinc ergo summopere colligendum est qua poena multandus sit qui aliena diripit, si inferni damnatione percutitur qui propria non largitur. Nemo ergo securum se aestimet, dicens: Ecce aliena non rapio, sed concessis licite rebus fruor, quia dives iste non idcirco punitus est quoniam aliena abstulit, sed quia acceptis rebus semetipsum maledereliquit. Hoc quoque fuit quod hunc inferno tradidit, quia in sua felicitate timidus non fuit, quia accepta dona ad usum arrogantiae inflexit, quia viscera pietatis ignoravit, quia peccata sua redimere etiam cum sibi abundaret pretium noluit. Et sunt nonnulli qui cultum subtilium pretiosarumque vestium non putant esse peccatum. Quod si videlicet culpa non esset, nequa
Abbreviated transcription (Latin):
ei: Certe de moyse ueritas dicit: Si crederetis moysi: crederetis utiq & mͥ:
De me enĩ ille scripsit: Implet᷑ gͦ qđ ꝑ abrahȩ responsionẽ dicitur Ex mortius
enim dñs resurrexit: S iudaicus popłs quia moysi credere noluit: ei ȩtiam
qui resurrexit ex mortuis credere contempsit: Cumq moysi u̾ba spũaliter
intelligere contempsit: ad eum de quo moyses loqutus fuerat ñ ꝑuenit Hȩc
ad intuendam latius rei geste moralitatem animus recurrat Homo quidã erat
diues & induebatur purpura & bisso: & epulabatur cotidie splendide: Et erat
quidam mendicus nomine lararus: qui iacebat ad ianuam diuitis ulceribus
plenus Non nulli putant. p̃cepta ueteris testam̃ti districtiora eẽ. quam noui:
Sed hii nimirum in ꝓuida consideratione falluntur: In illo enim nõ tenatia
sed rapina multat᷑. ibi res iniuste sublata. restitutione quadrupli punitur: hu

Expanded text:
ei. Certe de Moyse Veritas dicit: Si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi. ei. Certe de Moyse Veritas dicit: Si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi. De me enim ille scripsit . Impletur ergo quod per Abrahae responsionem dicitur. Ex mortuis enim Dominus resurrexit, sed Judaicus ille populus, quia Moysi credere noluit, ei etiam qui resurrexit ex mortuis credere contempsit. Cumque Moysi verba spiritaliter intelligere contempsit, ad eum de quo Moyses locutus fuerat non pervenit. 3.ad intuendam latius rei gestae moralitatem animus recurrat: Homo quidam erat dives, et induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Et erat quidam mendicus, nomine Lazarus, qui jacebat ante januam divitis, ulceribus plenus. Nonnulli putant praecepta Veteris Testamenti districtiora esse quam Novi; sed hi nimirum improvida consideratione falluntur. In illo enim non tenacia, sed rapina multatur . Ibi res injuste sublata 1655 restitutione quadrupli punitur . Hic
Abbreviated transcription (Latin):
dicens Michi aut̃ adhere ͤdõ. bonum: Inter hȩc uero notandum ẽ. qđ ei dicit᷑:
memento fili Erce enim abraham filium uocat. quẽ tam̃ a torm̃to ñ li berat:
Im̃ huius infidelis popłi p̃cedentes patres fideles. quia multos a sua fide de-¬
iasse considerant: eos nulla compassione a torm̃tis eripiunt.
ꝑ carnem filios recognoscunt: In tormentis aut̃ diues positus. quinq fr̃s
habere se ꝑhib&: quia suꝑbus isdem iudaicus populus qui ex magna iam parte
d smnatus est : sequaces suos. quos suꝑ terram reliquit. quinq sensib corporis
deditos nouit: Quinario gͦ numero fr̃s quos reliquerat exprimit: quia eos
ad sp̃ualem intelligentiã non adsurgere. in inferno positus gemit Petit ut
l eos lazarus mittatur: cui quia moysen & ꝓpħas habeant dic
Si moysen & ꝓpħas non audiunt: neq siquis ex mortuis resurrexerit. credent

Expanded text:
dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Inter haec vero notandum est quod ei dicitur: dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Inter haec vero notandum est quod ei dicitur: Memento, fili. Ecce enim Abraham filium vocat, quem tamen a tormento non liberat, quoniam hujus infidelis populi praecedentes patres fideles, quia multos a sua fide deviasse considerant, eos nulla compassione a tormentis eripiunt, quos tamen per carnem filios recognoscunt. In tormentis autem dives positus quinque fratres habere se perhibet, quia superbus idem Judaicus populus, qui ex magna jam parte damnatus est, sequaces suos quos super terram reliquit, quinque sensibus corporis deditos novit. Quinario ergo numero fratres quos reliquerat exprimit, quia quos ad spiritalem intelligentiam non assurgere in inferno positus gemit, petit ut ad eos Lazarus mittatur. Cui quia Moysen et prophetas habeantSi Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent
Abbreviated transcription (Latin):
glegentib ꝑsalomonẽ dicitur: Omĩs labor hominis in ore eius: sed anima
illius ñ implebitur. Quia quisquis hoc solum modo laborat. ut sciat qđ loqui
debeat: ab ipsa refectione suę scientiȩ mente uacua ieuinat Ab ex tremo
digito se tangi desiderat: quia ȩternis suppliciis datus. optat oꝑatione iustoꝵ
uel ultima participari Cui respondetur qđ in hac uita bona rece perit:
quia omẽ suum gaudium.felicitatem transitoriã putauit: Habere hic et¬
enĩ possunt iusti bona. nec tam̃ hȩc in recompensatione recipere: quia dũ
meliora idest ȩterna appetunt: eoꝵ iuditio quęlib& bona a ffuerint. cũ
scĩs desideriis estuant. bona minime uidentur: Unde dauid ꝓpħa qui
regni diuitiis multisq obsequiis fulciebatur : quãuis & hȩc ad necessi-¬
tatem bona ẽẽ conspicer&: unt tam̃ singularit᷑ bono inhiant̃ estuabat

Expanded text:
gligentibus per Salomonem dicitur: Omnis labor hominis in ore ejus, sed anima gligentibus per Salomonem dicitur: Omnis labor hominis in ore ejus, sed anima illius non implebitur , quia quisquis hoc solummodo laborat, ut sciat quid loqui debeat, ab ipsa refectione suae scientiae mente vacua jejunat. Ab extremo digiti se tangi desiderat, quia aeternis suppliciis datus optat operatione justorum vel ultima participari. Cui respondetur quod in hac vita bona receperit, quia omne suum gaudium felicitatem transitoriam putavit. Habere hic etenim possunt et justi bona, nec tamen haec in recompensatione recipere, quia dum meliora, id est aeterna, appetunt, eorum judicio quaelibet bona adfuerint, cum sanctis desideriis aestuant, bona minime videntur. Unde David propheta, qui regni divitiis multisque obsequiis fulciebatur, quamvis et haec ad necessitatem bona esse conspiceret, uni tamen singulariter bono inhianter aestuabat,
Abbreviated transcription (Latin):
ab oriente & occidente: & recumbent cum abraham & isaac & iacob in regno
cȩlorum: Filii aut̃ regni : eicientur in tenebras exteriores: Qui enim purpura
indutus dicitur. recte regni filius uocatur: Qui de longinquo ad uidendum
latarum oculos leuat: quia dum ꝑ damnationis suȩ supplicia infideles in imo
sunt: fideles quosq ante diem extremi iudicii suꝑ se in requie adtendunt:
quorũ post gaudia contemplari nullatenus possunt: Longe uͦ est qd cons-¬
piciunt: quia illuc ꝑ meritum non adtingunt: In lingua aut̃ amplius ar-¬
dere ostenditur: cum dicit: Altite lararum ut intinguat extremũ digiti
sui in aqua. & refriger& linguam meã: quia crucior in hac flãma: Infidelis
popłs uerba legis in ore tenuit: quȩ opere seruare contempsit Ibi gͦ ampliꝰ
ardebat: ubi se ostendit scire qđ facere noluit Qua ꝓpt̾ bene de doctis & ne¬

Expanded text:
ab Oriente et Occidente, et recumbent cab Oriente et Occidente, et recumbent ccoelorum; filii autem regni ejicientur in tenebras exteriores . Qui enim purpura et bysso indutus dicitur recte regni filius vocatur. Qui de longinquo ad videndum Lazarum oculos levat, quia dum per damnationis suae supplicia infideles in imo sunt, fideles quosque ante diem extremi judicii super se in requie attendunt, quorum post gaudia contemplari nullatenus possunt. Longe vero est quod conspiciunt, quia illuc per meritum non attingunt. In lingua autem amplius ardere ostenditur, cum dicit: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, 1654 quia crucior in hac flamma . Infidelis populus verba legis in ore tenuit, quae opere servare contempsit. Ibi ergo amplius ardebit, ubi se ostendit scire quod facere noluit. Quapropter bene de doctis et ne
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓbatione dicitur: Canes muti. non ualentes latrare: Quia igitur p̃dicatores
scĩ. peccata damnant: confessionem uͦ peccatoꝵ adꝓbant dicentes. confitemini
alterutrum peccata urã & orate ꝓinuicem ut saluemini: ulcera lazari. canes
linguiit: Scĩ & enim doctores dum gentilium confessiones accipiunt: mentiu
uulnera. saluti restituunt: Unde & bene lazarus interp̃tatur ad utus: quia
ipsi hunc ad erectionem iuuant. qui eiꝰ uulnera ꝑ linguȩ correptionẽ curant
Potest etiam ꝑ linctionem canum: lata adulantium lingua signari Adulan-¬
tibus & enĩ uulnera nrã ling ere est.: quia plerumq solent ętiam ipsa mala
quȩ nos in nobis rep̾hendimus. in ꝓbo fauore laudare Contigit uͦ: ut uter-
moreretur: Diues qui induebatur purpura & bisso. sepultus
secretam requiem significat patris: De qua ueritas dicit: Multi enim uenient

Expanded text:
reprobatione dicitur: Canes muti, non valentes latrare . Quia ergo praedicatores reprobatione dicitur: Canes muti, non valentes latrare . Quia ergo praedicatores sancti peccata damnant, confessionem vero peccatorum approbant, dicentes: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini , ulcera Lazari canes lingunt. Sancti etenim doctores dum gentilium confessiones accipiunt, mentium vulnera saluti restituunt. Unde et Lazarus bene interpretatur adjutus, quia ipsi hunc ad ereptionem juvant, quia ejus vulnera per linguae correptionem curant. Potest etiam per linctionem canum lata adulantium lingua signari. Adulantibus etenim vulnera nostra lingere est, quod plerumque solent etiam ipsa mala quae nos in nobis reprehendimus improbo favore laudare. Contigit vero ut uterque moreretur. Dives, qui induebatur purpura et bysso, sepultus secretam requiem significat patris, de qua veritas: Multi, inquit, venient
Abbreviated transcription (Latin):
trinã legis non ad caritatẽ habuit. sed ad elationẽ: quasi de acceptis opibus
tiimuit: & quia ei uerba defluebant de scientia: quasi micȩ cadebant de
mensa At contra iacentis pauꝑis uulnera li ngebant canes: Non numquã
solent in sacro eloquio ꝑ canes. p̃dicatores intelligi Canum & enĩ lingua.
uulnus dum ling it curat: quia & doctores scĩ dum in confessione prccati¬
nr̃i nos instriunt : quasi uulnus mentis ꝑ linguã tangunt: & quia nos loquen¬
do a peccatis eripiunt: quasi tangendo uulnera. ad salutem redicunt Quia
enim canum nomine. p̃dicatorum lingua signatur: dño ꝑ psalmistã dicitur:
gua canũ tuoꝵ: ex inimicis ab ipso: Ex iudeis quippe fidelibus. scĩ p̃dicato¬
res electi sunt : qui in assertione ueritatis contra fures latronisq uenientes.
magnos ꝓdnõ ut ita dicam latratus dederunt: Quo contra. de quorundam

Expanded text:
trinam legis non ad charitatem habuit, sed ad elationem, quasi de acceptis opibus trinam legis non ad charitatem habuit, sed ad elationem, quasi de acceptis opibus tumuit. Et quia ei verba defluebant de scientia quasi micae cadebant de mensa. At contra jacentis pauperis vulnera lingebant canes. Nonnunquam solent in sacro eloquio per canes praedicatores intelligi. 1653 Canum etenim lingua vulnus dum lingit, curat, quia et doctores sancti dum in confessione peccatiri nos instruunt, quasi vulnus mentis per linguam tangunt; et quia nos loquendo a peccatis eripiunt, quasi tangendo vulnera ad salutem reducunt. Quia enim canum nomine, praedicatorum lingua signatur, Domino per Psalmistam dicitur: Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso . Ex Judaeis quippe infidelibus sancti praedicatores electi sunt, qui, in assertione veritatis contra fures latronesque venientes, magnos pro Domino, ut ita dicam, latratus dederunt. Quo contra de quorumdam
Abbreviated transcription (Latin):
qui induebatur purpura & bisso. & epulabatur cotidie splendide. nisi iudaicũ
popłm signat: qui cultum uitȩ exterius habuit: qui acceptę legis delici is
ad nitorem usus est. non ad utilitatẽ: quẽ uͦ lazarus ulceribus plenus. nisi
gentilem populum figuraliter exprimit: qui dum conuersus ad dm̃ peccata
sua confiteri non erubuit. huic uulnus in cute fuit : In cutis quippe uulnere
uirus. a uisceribus trahitur: & foras erumpit: Quidẽ gͦ peccatorum confessio. ⁊¬
nisi quȩdã uulnerũ ruptio: Qapeccati uirus salubriter aperitur in confessi¬
one: qđ pestifere latebat in mente: Uulnera & enĩ cutis: insuꝑficiem trahunt
humorẽ putredinis: & confitendo peccata. quid aliud agimus. nisi malũ
qđ in nobis latebat aperimus : Sed lazarus uulneratus cupiebat saturari de
micis quȩ cadebant de mensa diuitis. & nemo illi dabat: quia gentilem quemq
ad cognitionẽ legis ad mittere suꝑbus ille populus despiciebat: Iui dum doc-¬

Expanded text:
otidie splendide, nisi Judaicum populum significat, qui cultum vitae exterius habuit, qui acceptae legis deliciis ad nitorem usus est, non ad utilitatem? Quem vero Lazarus ulceribus plenus nisi gentilem populum figuraliter exprimit? Qui dum conversus ad Deum peccata sua confiteri non erubuit, huic vulnus in cute fuit. In cutis quippe vulnere virus a visceribus trahitur, et foras erumpit. Quid est ergo peccatorum confessio, nisi quaedam vulnerum ruptio? Quia peccati virus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente. Vulnera etenim cutis in superficiem trahunt humorem putredinis. Et confitendo peccata quid aliud agimus, nisi malum quod in nobis latebat aperimus? Sed Lazarus vulneratus cupiebat saturari de micis quae cadebant de mensa divitis, et nemo illi dabat, quia gentilem quemque ad cognitionem legis admittere superbus ille populus despiciebat. Qui dum doc
Abbreviated transcription (Latin):
suauiter oapitur: cum prius ꝑ historiam in ueritatis radice solidatur Sed
quia ñ numquã allegoria fidem ȩdificat. & historia moralitatẽ: nos qui auctore
dõ iam fidelibus loquimur. non abre credimus. si ipsum loquendi ordinẽ post¬
ponamus : quatinus qui fidem iam firmã tenetis. prius de allegoria aliquid bre-¬
uiter audire debeatis: & qđ uobis de moralitate historiȩ ualde est necessarium.
hoc in expositionis nr̃ȩ ordine seruetur extremũ : quia ea plerumq solent melius

Expanded text:
suaviter carpitur, cum prius per historiam in veritatis radice solidatur. Sed quia nonnunquam allegoria fidem aedificat, et historia moralitatem, nos qui auctore Deo jam fidelibus loquimur, non abs re credimus si ipsum loquendi ordinem postponamus, quatenus qui fidem jam firmam tenetis prius de allegoria aliquid breviter audire debeatis; et quod vobis de moralitate historiae valde est necessarium, hoc in expositionis nostrae ordine servetur extremum, quia ea plerumque solent melius
Abbreviated transcription (Latin):
condiatur: Sal &e enim terrȩ ñ sumus: si corda audientium non condimus.
Ił ꝓfecto condimentũ ille ueraciter ꝓximo impendit: qui pdicacionis uibu
non subtrahit. S tunc uere aliis recta p̃dicamꝰ: si dicta. rebus ostendimꝰ:
Ui mnos ipsi diuino amore compungimur : & humanȩ uitȩ quȩ sine culpa
transire ne quaquã potest cotidianas maculas. lacrimis lauamus: Tunc
aer de nobis uere compungimur. si studiose patrum p̾cedentium facta
pensamus: ut ex conspecta illoꝵ gła. in nr̃is oculis nob̾ nrã uita sordescat:¬

Expanded text:
condiatur. Sal etenim terrae non sumus, si corda audientium non condimus. condiatur. Sal etenim terrae non sumus, si corda audientium non condimus. Quod profecto condimentum ille veraciter proximo impendit qui praedicationis verbum non subtrahit. 10. Sed tunc vere aliis recta praedicamus, si dicta rebus ostendimus, si nosipsi divino amore compungimur, et humanae vitae, quae sine culpa transire nequaquam potest, quotidianas lacrymis maculas lavamus. Tunc autem de nobis vere compungimur, si studiose patrum praecedentium facta pensamus, ut ex conspecta illorum gloria, in nostris nobis oculis nost
Abbreviated transcription (Latin):
hortacionis uoce non sufficit simul cunctos ammonere᷑: deb& singulos in quan-¬
tum ualae instruere. priuatis locutionibus edificare: ex ortacione simplici
fructum in filioꝵ suoꝵ cordibus querere: Debemꝰ nãq pensare contuiue.
qͥd scĩs apłis dicitur: & ꝑ apłos nobis Uos estis sal t̾rȩ: Si igitur sal sumus:
condire mentes fidelium debemus Uos igitur qui pastores estis: pensate q
dĩ animalia pascitis: De quibus ꝓfecto animalibꝰ. dõ ꝑ psalmistam dicitur
nimalia tua in habitabunt in ea & sȩpe uidemus qđ pȩtra salis brutis
animalib ponitur : ut ex eadem salis petra lambere debeant. & meliorari
uasigͦ iunt̾ bruta animalia petra salis: debae ee̾ sacerdos in populis Curare
namq sacerdoti necesse ẽ. quȩ singulis dicat: unum quẽq qualiter moneat.
uo alusquus sacerdoti uingitur: quasi ex salis tactu. ȩternȩ uitȩ sapore

Expanded text:
hortationis voce non sufficit simul cunctos admonere, debet singulos, in quanhortationis voce non sufficit simul cunctos admonere, debet singulos, in quantum valet, instruere, privatis locutionibus aedificare, exhortatione simplici fructum in filiorum suorum cordibus quaerere. Debemus namque pensare continuo quod sanctis apostolis dicitur, et per apostolos nobis: Vos estis sal terrae . Si ergo sal sumus, condire mentes fidelium debemus. Vos igitur, qui pastores estis, pensate quia Dei animalia pascitis. De quibus profecto animalibus Deo per Psalmistam dicitur: Animalia tua habitabunt in ea . Et saepe videmus quod petra salis brutis animalibus ponitur, ut eamdem salis petram lambere debeant, et meliorari. Quasi ergo inter bruta animalia petra salis debet esse sacerdos in populis. Curare namque sacerdotem necesse est, quae singulis dicat, unumquemque qualiter admoneat, ut quisquis sacerdoti jungitur, quasi ex salis tactu, aeternae vitae sapore
Abbreviated transcription (Latin):
& enim contra possessorem clamat.
quam do contra pastorem suũ. iuste ȩccła murmurat: Cuius c iam sulei
deflent. si corda audientiũ quȩ a prȩcedentibus sunt patribus p̾dicacionis
uoce &e uigore inuectionis ex arata: uident aliquid qđ lugeant de uita
pastoris Cuius udelicoe terrȩ fructus. possessor bonus sine pecunia non
manducat: quia discretus pastor p̾rogat talentum ũ̾bi: ne ad dampnati-¬
onẽ suam de ȩccła stipendium sumat alimenti: Tunc enim de t̾ra nr̃a cũ
pecunia fructus comedimus: quando sumentes ȩcclesiastica subsidia. in
p̃dicatione laboramus: Precones namq uenturi uidiciᷤᷤ sumus: Iuis gͦ uentu-¬
rum uidicem nuntioe: si p̾̃co tac&. Pinde considerandum nobis est: ut in
quantũ ual&e quisq in quantũ sufficit: & terrorem uenturi uidicii & dul¬
cedinem regni. susceptȩ ȩccłȩ insinuare contendat: & qui una eademq ex-¬

Expanded text:
 enim contra possessorem suum clamat  enim contra possessorem suum clamat quando contra pastorem suum juste Ecclesia murmurat. Cujus etiam sulci deflent, si corda audientium, quae a praecedentibus sunt patribus praedicationis voce et vigore invectionis exarata, vident aliquid quod lugeant de vita pastoris. Cujus videlicet terrae fructus possessor bonus sine pecunia non manducat, quia discretus pastor praerogat talentum verbi, ne ad damnationem suam de Ecclesia stipendium sumat alimenti. Tunc enim de terra nostra cum pecunia fructus comedimus, quando sumentes ecclesiastica subsidia in praedicatione laboramus. Praecones namque venturi judicis sumus. Quis ergo venturum judicem nuntiet, si praeco tacet? 9. Proinde considerandum nobis est ut, in quantum valet quisque, in quantum sufficit, et terrorem venturi judicii, et dulcedinem regni, susceptae Ecclesiae insinuare contendat. Et qui una eademque ex
Abbreviated transcription (Latin):
dignum est insudamus Uix ꝓcul. pa sua. q̃uempiam aꝑta uoce reprehen-¬
dimus & adhuc qł est grauius. aliquando si ꝑ sona in hoc mundo potens
sit. eius forsitan & errata laudantur: ne si auersetur ꝑ iracundam: munus
sub trahat qđ impendebat S debenus sine cessatione meminisse. qđ deqͥb
dã in osee scriptum est: Peccata populi mei comedunt: Cur aut̃ peccata po:
płi comedere dicuntur: nisi quia peccata delinquentiũ fouent. ne tempo¬
ralia stipendia amittant: sed &e nos qui ex oblacionib fideliũ uuimus. quas
illi ꝓsius peccatis obtulerunt᷑. si comedimus & tacemus: eoꝵ ꝓcul dubio
peccata manducamus Pensemus gͦ cuius sit apud dm̃ criminis. peccatoꝵ pre¬
peccata p̃dicando agere: Audiamꝰ
qͥd beati iob uoce dicitur Si aduer-¬
sum me terra mea clamat: &e cum
ipsa sulci eius deflent: si fructus
eius comedi. absq pecunia: Terra¬

Expanded text:
dignum est, insudamus. Vix pro culpa sua quempiam aperta voce reprehendignum est, insudamus. Vix pro culpa sua quempiam aperta voce reprehendimus. Et adhuc quod est gravius aliquando si persona in hoc mundo potens sit, ejus forsitan errata laudantur, ne, si adversetur, per iracundiam munus subtrahat quod impendebat. Sed debemus sine cessatione meminisse quod de quibusdam scriptum est: Peccauli comedere dicuntur, nisi quia peccata delinquentium fovent, ne temporalia stipendia amittant. Sed et nos qui ex oblationibus fidelium vivimus, quas illi pro suis peccatis obtulerunt, si comedimus et tacemus, eorum procul dubio peccata manducamus. Pensemus ergo cujus sit apud Dominum criminis peccatorum prepeccata praedicando agere. Audiamus quid beati Job voce dicitur: Si adversum me terra mea clamat, et cum ipsa sulci ejus deflent, si fructus ejus comedi absque pecunia . 1500 Terra
Abbreviated transcription (Latin):
mercede se priuat Aiuisquis uͦ uel ea quȩ dicit. ideo hominibus placere ap¬
petit: ut dum placae qđ dicitur. ꝑ eadem dicta non ipse sed dñs ametur: uel
id circo t̾rena stipendia in p̃dicatione consequitur. ne a p̾dicacionis uoce ꝑ
indigentiam lassetur. huic ꝓcul dubio ad recipiendam mercedem nichil
obstat in patria. quia sumptus sũpsit in uia S qͥd nos qđ tam̃ dicere sine
dolore non possum. qͥd nos o pastores agimus: qui & mercedem consequim.
& tam̃ operarii nequa quã sumus: fructus quippe scẽ eccłȩ. in stipendio co-¬
tidiano ꝑcipimus: sed tam̃ ꝓȩterna ȩccła. minime in p̃dicacione laboramꝰ
ensemus cuius dampnationis sit: sine labore hic ꝑcipere mercedẽ labouh
Ecce ex oblatione fidelium iuuimus: s qͥd ꝓanimab fidelium laboramꝰ.
nec tam̃ contra peccata eadem uel oracionis studio uel predicationis. ut

Expanded text:
mercede se privat. Quisquis vero vel ea quae dicit, ideo placere hominibus apmercede se privat. Quisquis vero vel ea quae dicit, ideo placere hominibus appetit, ut, dum placet quod dicitur, per eadem dicta non ipse, sed Dominus ametur, vel idcirco terrena stipendia in praedicatione consequitur, ne a praedicationis voce per indigentiam lassetur, huic procul dubio ad recipiendam mercedem nil obstat in patria, quia sumptus sumpsit in via. 8. Sed quid nos quod tamen sine dolore dicere non possum quid nos, o Pastores, agimus, qui et mercedem consequimur, et tamen operarii nequaquam sumus? Fructus quippe sanctae Ecclesiae in stipendio quotidiano percipimus, sed tamen pro aeterna Ecclesia minime in praedicatione laboramus. Pensemus cujus damnationis sit sine labore hic percipere mercedem laboris. Ecce ex oblatione fidelium vivimus, sed quid pro animabus fidelium laboramus?nec tamen contra peccata eadem vel orationis studio, vel praedicationis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mia patriȩ cȩlestis offerimꝰ. Unde ȩtiam paulus hȩc ipsa ꝓminimo suscipi¬
ensdicit: Si nos uobis sp̃ualia seminauimus: magnũ ẽ si ur̃a carnalia me-¬
s ͤ & notandum qđ subditur Dignus est eni oꝑaruis mercede
quia iam de mercede operis. sunt ipsa alimenta sustentacionis: ut hic mer¬
ces de labore p̾dicacionis inchoetur. quȩ illic de ueritatis uisione ꝑfiit᷑
in uia: altera in patria Una quȩ nos in labore sustentat: alia quȩ in resur¬
rectione remunerat: Merces itaq quȩ inpresenti recipitur : hoc in nobis
debae agere. ut ad sequentem mercedem robustius tendatur Uerus ergo
quisq p̃dicator non ideo p̃dicare deboe. ut in hoc tempore mercedem recipi¬
at: sed idõ mercedem recipere. ut predicare subsistat: Quis quis namq ideo
p̃dicat. ut hic uel laudis uel muneris mercedem recipiat: ȩtna ꝓcul dubio

Expanded text:
praemia patriae coelestis offerimus. Unde etiam Paulus haec ipsa pro minimo suscipipraemia patriae coelestis offerimus. Unde etiam Paulus haec ipsa pro minimo suscipiens, dicit: Si nos vobis spiritalia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus? Et notandum quod subditur: Dignus est operarius mercede sua, quia jam de mercede sunt operis ipsa alimenta sustentationis, ut hic merces de labore praedicationis inchoetur, quae illic de veritatis visione perficiin via, altera in patria; una quae nos in labore sustentat, alia quae nos in resurrectione remunerat. Merces itaque quae in praesenti accipitur: hoc in nobis debet agere, ut ad sequentem mercedem robustius tendatur. Vetus ergo quisque praedicator non ideo praedicare debet, ut in hoc tempore mercedem recipiat, sed ideo mercedem recipere, ut praedicare subsistat. Quisquis namque ideo praedicat ut hic vel laudis vel muneris mercedem recipiat, aeterna procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ dicite Pax huic domui & si ibi fuerit filius pacis: requiesc&e suꝑ illã
par urã Si aut̃: ad uos reuertetur: Pax quȩ ab ore p̃dicatoris offertur:
aut requiesce in domo si in ea filius pacis fuerit. aut ad eundem p̃dicatorẽ
reu̾tetur: quia aut erit quisq p̾destinatus ad uitam. & cȩleste uerbum sequet᷑
qđ audit: aut si nullus audire uoluerit. ipse p̃dicator sine fructu ñ erit. quia
ad eum pax reu̾tetur: qm̃ ei a dño ꝓlabore sui operis merces recompensatur
ece aut̃ qui peram &e sacculum portare ꝓhibuit: sumptus & alimenta ex¬
eadem p̃dicatione concedit: Nam sequit᷑ In eadem aut̃ domo manete:
edentes & bibentes quȩ apud illos sunt: Dignus ẽ enim operarius mercede
sua Sipar nrã recipitur : dignum est ut in eadem domo maneamꝰ: edentes
ae bibentes quȩ apud illos st: ut ab eis terrena stipendia consequamur: quibus

Expanded text:
te: Pax huic domui. Et si ibic fuerit filius pacis, requiescet super illum te: Pax huic domui. Et si ibic fuerit filius pacis, requiescet super illum pax vestra; sin autem, ad vos revertetur. Pax quae ab ore praedicatoris offertur, aut requiescit in domo, si in ea filius pacis fuerit, aut ad eumdem praedicatorem revertitur; quia aut erit quisque praedestinatus ad vitam, et coeleste verbum sequitur quod audit; aut si nullus audire voluerit, ipse praedicator sine fructu non erit, quia ad eum pax revertitur, quoniam ei a Domino pro abore sui operis merces recompensatur. 7. Ecce autem qui peram et sacculum portare eadem praedicatione concedit. Nam sequitur: In eadem autem domo manete, edentes et bibentes quae apud illos sunt. Dignus est enim operarius mercede sua. Si pax nostra recipitur, dignum est ut in eadem domo maneamus edentes et bibentes quae apud illos sunt, ut ab eis terrena stipendia consequamur, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ oꝑum exempla signantur: Qui gͦ officium p̃dicationis suscipit᷑: dignũ
ñ est. ut onus scłarium negotiorum portae: ne dum hoc eus colla deprimit. ⁊¬
ad p̾dicanda cȩlestia non assurgat: Nec deboe stultoꝵ oꝑum exempla cons-¬
picere: ne sua oꝑa quasi ex mortuis pellibꝰ credat munire Sunt & enim
multi: qui prauitatẽ suam ex aliͤ prauitatibus tuentur Quia enim alios
talia fecisse considerant : se hȩc facere licenter putant: Hii qͥd aliud facuint.
nisi pedes suos ex mor tuoꝵ animaliũmunire pellibus conantur: Om̃is uͦ qͥ
saluitat in uia.: ex occasione salutat itineris. ñ ex studio optandȩ euisdem
salutis:. Iui igitur ñ amore ȩternȩ patriȩ. s p̃miorum ambitu salutem audi¬
entibus predicat: quasi in itinere salutat: quia ex occasione & ñ ex intentione
salutem audientib ex optat Sequitur: In quãcũque domũ intraueritis.

Expanded text:
tuorum operum exempla signantur? Qui ergo officium praedicationis suscipit, dignum tuorum operum exempla signantur? Qui ergo officium praedicationis suscipit, dignum non est ut onus saecularium negotiorum portet, ne dum hoc ejus colla deprimit, ad praedicanda coelestia non assurgat. Nec debet stultorum operum exempla conspicere, ne sua opera quasi ex mortuis pellibus credat munire. Sunt etenim multi qui pravitatem suam ex alienis pravitatibus tuentur. Quia enim alios talia fecisse considerant, se haec facere licenter putant. Hi quid aliud faciunt, nisi pedes suos ex mortuorum animalium munire pellibus conantur? Omnis vero qui salutat in via, ex occasione salutat itineris, non ex studio optandae ejusdem salutis. Qui igitur non amore aeternae patriae, sed praemiorum ambitu salutem audientibus praedicat, quasi in itinere salutat, quia ex occasione, et non ex intentione, salutem audientibus exoptat. 6. Sequitur: In quamcunque domum intraveritis,
Abbreviated transcription (Latin):
se ipse diligere ꝑ amorẽ pͥuatum nescit: cum nulla quȩ mundi sunt appetit:
cum terrenȩ cupiditatis oneribus. ne quaquã mentis colla supponit Unde
oe subditur: Holite portare sacculum. neq peram. neq calciam̃ta : & nemi¬
p̾̃sentis uitȩ sumptus quãuis non ꝓuideat. tam̃ sibi hos non deesse certissime
sciat: ne dum mens euis occupatur ad temporalia: minus aliis ꝓuideat ȩter
cione in iter p̾dicationis ꝑgere debeat. ostendatur Quȩ siquis uerba & iam
ꝑ allegoriam uelit intelligi: in sacculo pecunia clausa est Peccunia uͦ clausa.
ẽ sapientia occulta Iui igitur sapientiȩ uerbum hab&e. sed hoc erogare ꝓ¬
ximo neglegit: quasi pecuniã insaculo ligatam tenae: Unde ꝑ salomonem¬
scriptum est: Sapientia abscondita. & thesaurus occultus: quȩ utilitas in
utri. sq Qͥd gͦ ꝑ peram. nisi onera scłi: & quid hoc loco ꝑcalciam̃ta. nisi mor-¬

Expanded text:
seipsum diligere per amorem privatum nescit, cum nulla quae mundi sunt appetit, seipsum diligere per amorem privatum nescit, cum nulla quae mundi sunt appetit, cum terrenae cupiditatis oneribus nequaquam mentis colla supponit. 5. Unde et subditur: Nolite portare sacculum, neque peram, neque calceamenta, et nemipraesentis vitae sumptus quamvis non praevideat, tamen sibi hos non deesse certissime sciat; ne dum mens ejus occupatur ad temporalia, minus aliis praevideat aetione iter praedicationis pergere debeat ostendatur. Quae si quis verba etiam per allegoriam velit intelligi, in sacculo pecunia clausa est; pecunia vero clausa est sapientia occulta. Qui igitur sapientiae verbum habet, sed hoc erogare proximo negligit, quasi pecuniam in sacculo ligatam tenet. Unde scriptum est: Sapientia abscondita, et thesaurus occultus, quae utilitas in utrisque? Quid vero per peram, nisi onera saeculi; et quid hoc loco per calceamenta, nisi mor
Abbreviated transcription (Latin):
etiã. commissorum nobis uitã zelemur Sic gͦ amaritudo compunctio.¬
nis afficiat.: ut tam̃ a ꝓximoꝵ custodia ñ auertat Iiuid enim ꝓdest. si
amantes nosma ipsos. relinquiꝰmus ꝓximos : uel quid rursum ꝓdest. si amã¬
tes uel xelantes ꝓximos. relinquamus nos mae ipsos : in ornam̃to quippe
nr̃a dĩ & ꝓximi coloretur Ille aut̃ uere se diligit: qui pure diligit aue

Expanded text:
etiam commissorum nobis vitam zelemus. Sic ergo nos amaritudo compunctioetiam commissorum nobis vitam zelemus. Sic ergo nos amaritudo compunctionis afficiat, ut tamen a proximorum custodia non avertat. Quid enim prodest, si, amantes nosmetipsos, relinquamus proximos? Vel quid rursum prodest, si, amantes vel zelantes proximos, relinquamus nosmetipsos? In ornamento quippe as nostra Dei et proximi amore coloretur. Ille autem vere se diligit, qui pure diligit au