comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mtt̾e cõcessit. Ex qͣre ĩ hoc colligitur. ꝙ ab¬
sq ꝯcessione oĩpotẽtis d̾i ulłs malignus
sp̃c contra hominẽ potestatẽ h̃eat. qui in
porcos intrare nõ poterat uisi ꝑ missus.
potent̾ores simus. quãto cũ auctore om̃i
unũ efficimur ꝑ huilitate. Quid autem
mirum si ełti quiq in carne positi młta

Expanded text:
 hoc colligitur, quod absque concessione omnipotentis Dei nullam malignus spiritus contra hominem potestatem habeat, qui in porcos intrare non potuit nisi permissus. potentiores simus, quanto eum auctore omnium unum efficimur per humilitatem. Quid autem mi
Abbreviated transcription (Latin):
honoretur ⁊ dñs miiriã paciatur
⁊ inuste accipiat sacerdos pecuia
⁊ deus paciatur ab homĩe inuriam.
ꝑ qr ꝓcesso ordine deus ate nichil
expetit cur ate sac̾dos impudencer
pecuniam expetat. Deus homini
concedere uoluit gratis.⁊ Ep̃s ra-¬
pax pecuniam ab homine expetit gͣ¬
cis. Deus homni ut c̾te benignus gͣ¬
tis donauis ⁊ sac̾dos malignus eũ sñ
causa p̾dauit. Quid .n. habes ꝙ nõ
accepisti: Si aũt accepisti quid gła¬
ris quasi nõ acceꝑis: Ecce ad q̃ ma¬
la: ĩuoluitur deiflcus ordo. Ecce ad
tes. quib a dño dictũ est. Mos estis.
rũ lacebras illumiẽt cur ip̃e palpabi¬
lib tenebris tenet᷑ obstrictus. Et nõ
solũ qr ip̃e dũ male agit digne ꝑit ĩ¬
suꝑ ⁊ alios secũ indigne ꝑdit. Si .ii.
meruisti salis possidẽ sapore̾ utĩ¬
sipienciũ possis arma condire/ curĩ¬
famatus tal ͥuicõ inmũdis te porcoꝵ
conculcandis pedib p̃biusti ita ut

Expanded text:
honoretur, et Dominus iniuriam patiatur, honoretur, et Dominus iniuriam patiatur, et iniuste accipiat sacerdos pecuniam, et Deus patiatur ab homine iniuriam? Sed quia pro concesso ordine Deus a te nichil exspectat, cur a te sacerdos inprudenter pecuniam exspectat? Deus homini concedere voluit gratis, et episcopus rapax pecuniam ab homine expetit. Gratis? Deus homini, ut certe benignus, gratis donavit, et sacerdos malignus eum sine causa praedavit! 'Quid enim habes, quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris, quasi non accela volvitur deificus ordo: ecce ad tes, quibus a Domino dictum est: Vos estis rum latebras illuminet, cur ipse palpabilibus tenebris tenetur obstrictus? Et non solum quia ipse dum male agit, digne perit; insuper et alios secum indigne perdit. Si enim meruisti salis possidere saporem, ut insipientium possis arva condire; cur infatuatus tali vitio, immundis te porcorum conculcandum pedibus praebuisti, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
pecuniã quid accepisti. Gr̾am ep̃ale
acce pi. Rgo temt̾rogo. Hec gr̃acur
tali uocabulo nũcupat. Rñdit. Cur
inquis ut reor ꝓeo qr gͣtis dat᷑ iõ gr̃a
uocitatur. gͦ si gr̃a gracis dat᷑. ⁊ au¬
ro nõ estimatur. Ate cͣgr̃a pecuniis
sem ordinatꝰ si petiũas nõ dedissem
Ergo ut apꝑp ex rñsiõib tuis. gr̃amcũ
ordinareris nõ suscepisti qr gratuitu
estimasti te p̃cio posside̾: Nam ut ui¬
deo auxdans ꝑdidisti ⁊ scãm grãm ñ
acqͥsuusti. Adhuc tam̃ semel adiciens
ue̾dicis nos p̃t̾misisse uideamꝰ Quis
ꝑ homĩem dat deus. Homo inpoĩt ma¬
nus. deus largit᷑ gr̃m Sacerdos ĩ¬
ponit supplicem manũ dext̾am ⁊ d̾s
bñdicit ꝑ otenti dext̾a. Ep̃s mitiat
ordinẽ ⁊ deus tͥbuit dignitatẽ . O.
iusticia. O. equitas. Si homĩ peciũa
datur. qui nichil mordine amplius
oꝑatur. nͥ solũ seruiciũ ꝙ ei creditur.
tur deo tocũ negatur. qui ip̃m ordiem
largit᷑: Iustũ ne tibi udẽt ut suus

Expanded text:
uniam, quid accepisti? Gratiam episcopalem accepi. Ergo interrogo te: Haec gratia cur tali vocabulo nuncubatur? Respondet: Cur, inquis? ut reor, pro eo quod gratis datur, ideo gratia vocatur. Ergo si gratia gratis datur, et auro non aestimatur, a te cur gratia pecuniis sem ordinatus, si pecunias non dedissem'. Ergo ut apparet ex responsionibus tuis, gratiam, cum ordinareris, non suscepisti, quia gratuitu estimasti te pretio possidere? Nam, ut video, aurum dans perdidisti et sanctam gratiam non acquisisti. Adhuc tamen semel adiciens veridicis nos praetermisisse videamur. Quis per hominem dat Deus: homo imponit manus, Deus largitur gratiam: sacerdos imponit supplicem dexteram, et Deus benedicit potenti dextera: episcopus initiat ordinem, et Deus tribuit dignitatem. O justitia, o aequitas! Si homini pecunia datur, qui nihil in ordine amplius operatur, nisi solum servitium, quod ei creditur; cur Deo totum negatur, qui ipsum ordinem tibi largitur? Justumne tibi videtur ut servus
Abbreviated transcription (Latin):
diuinis credita ÷ dispensacio ⁊ qui gͥgẽ
xpĩ alendũ nt̾endũ q suscepimꝰ nõ sñ
ingencis ꝑicłĩ noxa nos c̾oimꝰ euasu
⁊ luc̾nã dĩni u̾bi cõp̃ssam sb̾modio re
petro apło cũcti suscepimiꝰ sac̾dotes mi¬
nime  seruauo᷑ ⁊ audire ꝑ h mẽar pro
lingue mee modlo. euge. euge serue
bone ⁊ fideł. qr in panca suisti fidelis
supͣ młta te cõsticuam int̾ in gaudiũ¬

Expanded text:
ispensatio, et gregem Christi alendum nutriendumque suscepimus: non sine ingentis periculi noxa nos credimus evasuret lucernam divini verbi compressam sub modio retPetro apostolo cuncti suscepimus sacerdotes, minime reseravero, ut audire per haec merear pro linguae meae modulo: Euge, serve bone et fidelis, quia in paucis fuisti fidelis, super multa te constituam
Abbreviated transcription (Latin):
n. ut dignitas sac̾dotalis p̾us noscatꝰ
a nob̾ ⁊ sic deinde seruet᷑ a nob̾. ut psal¬
migͣphi suĩa queat repelli a nob̾. Ho¬
mo cũ in honore eẽt nõ intlłxit. cõpa¬
tus est ium̃tis insipientib. ⁊ simłis
factus est ilł. Donor gͥ fr̃s ⁊ subłicas
ep̃alis / nullis potit conꝑacõnib ade¬
quari. Si regũ fulgori conꝑes ⁊ ꝑu̾ci¬
pũ dyademati. longe eit infłus. qmͣ si
plũbi metallũ ad auri fulgorẽ cõpareᷤ.
Qiuppe cum iudeas regũ colla ⁊ pͥnci¬
pũ submicti geĩb sac̾docũ. ⁊ exosculataᷤᷤ
eoꝵ dextras orõnib eoꝵ c̾dant se ꝯmũĩ
Q uid iam de plebeia dixim młtitu ͥ
cui nõ solũ p̃ferri adnõ meruit. fut
eã quo uire tueat᷑ pat cino p̃ceptis ĩ¬

Expanded text:
enim ut dignitas sacerdotalis prius noscatur a nobis, et sic deinde servetur a nobis; ut psalmographi sententia queat repelli a nobis: Homo cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est palis nullis poterit comparationibus adaequari. Si regum fulgori compares et principum diademati, longe erit inferius, quam si plumbi metallum ad auri fulgorem compares, quippe cum videas regum colla et principum submitti genibus sacerdotum, et exosculata eorum dextra orationibus eorum credant se communiri. Quid iam de plebeia dixerim multitudine, cui non solum praeferri a Domino meruit, sed, ut eam quoque iure tueatur patrio, praeceptis i
Abbreviated transcription (Latin):
accõ rñdeat nõĩ ne sit nom̃ ĩ ane. ⁊ c̾m̃ ĩ¬
mane ne sit honor sb̾limis ⁊ uita ꝓcliuiꝰ
ne sit deifica ꝓfessio ⁊ illicica actõ. ne sit
religiosus amictus ⁊ irreligiosus ꝓftcs.
ne sit gͣdus excelsus. ⁊ deformis excessꝰ
mle̾mꝰ colũbinã. ⁊ m̃tem heamꝰ caninã.
ne ꝓfessionẽ mr̃emꝰ ouinã ⁊ fõcitatem

Expanded text:
ondeat nomini: ne sit nomen inane, et crimen immane; ne sit honor sublimis, et vita poenalis; ne sit deifica professio, et illicita actio; ne sit religiosus amictus, et irreligiosus profectus; ne sit gradus excelsus, et deformis excessusmulemus columbinam, et mentem habeamus caninam; ne professionem monstremus ovinam, et feritatem
Abbreviated transcription (Latin):
ordinaret᷑ ep̃s. Aurũ fuit. ⁊ qd̃ ꝑdidic
anima fuit. Cũ aliũ ordinar ꝙ acce¬
ꝑit pecunia fuit. ⁊ qd̾ dedit lepra fuit.
Det sunc m̾cimoͣ iniquoꝵ in ꝑnicie
eoꝵ Int̾rogo tam̃ frẽm ⁊ coẽpmairm¬

Expanded text:
ordinaretur, aurum fuit: et quod perdidit, anima fuit. Cum alium ordinaret, quod accepit, pecunia fuit: et quod dedit, lepra fuit. « Haec sunt mercimonia iniquorum in pernicie eorum. Interrogo tamen fratrem et coepi
Abbreviated transcription (Latin):
loquor uulgus. qͦs iugit̾ monẽ con¬
sueui. s adipõs iã p̃dicatores uolgi me
a conu̾to u̾ba. ⁊ meis conseruis ueld̾
salutis cõmũia nõ retardabo. Nec p̃¬
tib cai̾tatis intuitu p̃rogẽ uẽditabo
aut uite ꝑstẽ me ẽẽ fateor cũ de uica
ꝑfecta alios moneo s pocius cũ hec
ad ilos loqui audeo simł cũ ilł q̃ loqr᷑
audiã. agg̃diar iam dĩna ope suffult᷑
facłtate qua ualeo ⁊ eoꝵ p̃cib adiutus
atissimi prẽs ⁊ signũ ducite scĩssumi fr̃s.
Audite me rogãtẽ uos ꝑit̾ ⁊ tim̃tẽ. et
cõmodis cõmo̾cõib. cõsulice cõsulentẽ

Expanded text:
loquor vulgus, quod jugiter monere consuevi, sed ad ipsos jam praedicatores vulgi mea verba converto: et meis conservis velut salutis commonitoria non retardabo. Nec prtibus charitatis intuitu praerogem, vindicavero; aut vitae perfectae me esse fateor, cum de vita perfecta alios moneo: sed potius cum haec ad illos loqui audeo, simul cum illis quae loquor audiam. Aggrediar jam, divina ope suffultus, facultate qua valeo, et, eorum precibus adjutus atissimi patres, et, si dignum ducitis, sanctissimi fratres: audite me rogantem pariter et timentem, et commodis communibus sollicite consulentem,
Abbreviated transcription (Latin):
erogandũ d susceꝑat. inc̾pauic dicẽs
Tu dedisses pecuniã meã ⁊ ego ueiẽs
cũ usuris ex egissem eam. nõ iã ocios
auditor colłcam sibi diuini muneriᷤ
eã cõmũicabłem faciẽs copiosius e
rogando securius possid ebit. uc sibi
tũ ⁊ ueld̾ decora arbor pomis ref̾ta
ñ instuctuose ꝓbat᷑ õccupae̾ t̾rã dũ
iuiuit cũ ⁊ ꝑ seipam suis ponus ornat᷑
ł omĩs qui ee ea fructũ ꝑcepit sagina

Expanded text:
praerogandum susceperat, increpavit dicens: Tu dedisses pecuniam meam, et ego veniens cum usuris exegissem eam ; non jam otiosus auditor collatam sibi divini muneris eam communicabilem faciens copirogando securius possidebit, ut sibi ptum, et velut decora arbor, pomis referta, non infructuosa probatur occupare terram, dum vivit, cum et ipsa suis pomis ornatur, et omnes qui e
Abbreviated transcription (Latin):
ficiũt desid̾ia nõ fu̾nt. hoc amore arsit
qsꝗs ad iu̾tatẽ attinge̾ potuit. Hinc
mea desid̾auit te ĩ nocte. S ⁊ spũ me¬
o ĩ p̃cordiis meis de mane iugilabo
ad te. Hinc ei itnͣ ecca ĩ tãtitis cãtito¬
ꝵ dicit. Uulu̾ata caritate ego sũ. Ius¬
tũ oppe est ut ex iusiõe medici ꝑtĩgat
ad salutẽ. q̃ ꝑ estũ eius desid̾ii uulnus
amoris porͣt. ĩ pectore. Hinc rursus ait.
Aia mea liq̃ftã ẽ ut diłtus loqutus
ẽ. Mẽs nõq hõis ꝯditoris sui spẽ nõ
q̃rentis male dur ẽ. qr ĩ sem ip̃a re¬
man frigida. At si arde̾ iã ex defid̾i
o ceꝑit ad seꝙ̃d̾ ꝙ̃ diligit liq̃ft̃a per
ignẽ amoris currit. fit desid̾io anxia
ẽ ꝙ extra ꝯditorẽ libeat. ⁊ q̃ pͥus de

Expanded text:
ficiunt, desideria non fuerunt. Hoc amore arsit, quisquis ad veritatem pertingere potuit. Hinc mea desideravit te in nocte, sed et spiritu meo in praecordiis meis de mane vigilabo ad te . Hinc iterum Ecclesia in Canticis canticorum dicit: Vulnerata charitate ego sum . Justum quippe est ut ex visione medici pertingat ad salutem, quae per aestum ejus desiderii vulnus amoris portat in pectore. Hinc rursus ait: Anima mea liquefacta est, ut dilectus locutus est . Mens namque hominis conditoris sui speciem non quaerentis male dura est, quia in semetipsa remanet frigida. At si ardere jam ex desiderio coeperit ad sequendum quem diligit, liquefacta per ignem amoris currit. Fit desiderio anxia, est quod extra conditorem libeat, et quae prius de
Abbreviated transcription (Latin):
le sue foram̃ amisit. ꝑ foram̃ gͦ
maxille ab eiꝰ ore sb̃ccti st̃. ꝙ post
ppetratõ tãte neqtie pẽitendo re¬
dierũt. Qͥs aũt hoĩm leuiathan
istiꝰ os euadat. ut illicita nlła ꝯ¬
dẽptori hũani gm̾s debitões sumꝰ
q nõ solũ nos ĩore leuachã ire

Expanded text:
e foramen amisit. Per foramen ergo maxillae ab ejus ore subtracti sunt, qui post perpetrationem tantae nequitiae poenitendo redierunt. Quis autem hominum Leviathan istius os evadat, ut illicita nulla cdemptori humani generis debitores sumus, qui non solum nos
Abbreviated transcription (Latin):
emplũ pnĩe poũit eos quos ꝑ pẽi¬
tẽtia uiu̾e̾ post lapsũ fetit ᷑  ꝓpen¬
do ⁊ eĩ petrũ. ꝯsid̾o latronẽ. aspicio
zacheũ. ĩtueor mariã. ⁊ nich̾ ĩ hiis
aliud iudeo nͥ alios añ ocłos pr̃os
põita spei ⁊ pnĩe exempla. Fortas¬
se .ii. ĩ fide lapsus ẽ aliqs aspiciat
petrũ q amare fleuit. ꝙ timide negͣ¬
crudelitatis exarsit. aspitiat latͦnẽ.
mia penitẽdo ꝑuenit / aliꝰ auarici¬
e estib anhełas aliẽa diripuit. aspi¬
ciat zacheũ ꝗ sud alitui abstulit qͣ¬
druplũ reddidit. alius libid̃is igͦ
succẽsus crͣnis m̃diciã ꝑdidit aspi¬
tiat mariã q̃ in se amorẽ crͣns is¬
ne d̾ini amoris excoxit. Ecce op̃c
oppoĩt. Mala gͦ displiceat uł exꝑta.
nob̾ ad ĩnocẽtio depure. Inquati
tis dei. tnͣsacta płagite. ĩ minẽtia
uitate. redẽptor nr̃ mom̃taneos

Expanded text:
e posuit eos quos per poenitentiam vivere post lapsum fecit. Perpendo etenim Petrum, considero latronem, aspicio Zacheum, intueor Mariam, et nihil in his aliud video, nisi ante oculos nostros posita spei et poenitentiae exempla. Fortasse autem in fide lapsus est aliquis, aspiciat Petrum qui amare flevit, quod timide negacrudelitatis exarsit, aspiciat latronem mia poenitendo pervenit. Alius avaritiae aestibus anhelans aliena diripuit, aspiciat Zacheum, qui si quid alicui abstulit, quadruplum reddidit. Alius libidinis igne succensus carnis munditiam perdidit: Aspiciat Mariam, quae in se amorem carnis igne divini amoris excoxit. Ecce omnipopponit. Mala ergo iam displiceant vel experta; nobis ad innocentiam deputare. Inquinati tis Dei; transacta plangite, imminentia vitate. Redemptor noster momentaneos
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾e occubuit. Hinc ẽ ꝙͣ nos cot
q̃ de huͣno gnͣe ceꝑat spolia ami¬
sit. suppłaratõis sue uictoriã ꝑdi¬
dit. Cotridie pccõres ad uitã re¬
deut̃. cottidie de eiꝰ fautib redẽp

Expanded text:
otiquae de humano genere coeperat spotia amisit, supplantationis suae victoriam perdidit. Quotidie peccatores ad vitam redeunt, quotidie de ejus faucibus Red
Abbreviated transcription (Latin):
ortulanus ẽẽt dicit ei. Dño si tus¬
tulisti eu dicito mͥ ubi poũistis eñ
⁊ ego eu tolla. Forsitã nec errando
didit. An nõ ei spitałr ortulanus
erat. ꝙ in eiꝰ pectore ꝑ amoĩs sui se¬
mĩa u̾tutũ uirẽtia płantabat: S¬
quid ẽ. ꝙ iuso eo ꝙ̃ ortłanũ credid̃
cui necdũ dixa̾tꝰ q̃rebat. ait. Dñe
si tu ẜtulisti eũ: Qiͣ .n. iã dixisset.
ex cuiꝰ desid̾io plagẽt. eũ dicit ꝙ̃ q̃¬
hoc age̾ sol ĩ aĩs ut ip̃ ip̃e sꝑ co¬
gitat nlł aliũ igͣrare credat. Rc̃e
⁊ hec młr quẽ q̃rit nõ dicit. ⁊ tñ
dicit. Si tu ẜculisti eũ. qr alt̾i ñ
putat ĩ ꝯgͥtu ꝙ̃ sic ip̃a ꝯtinuo.
płagit desid̾io. Dicit ei iħc. Ma¬

Expanded text:
anus esset, dicit ei: Domine, si tu sustulisti eum, dicito mihi ubi tu posuisti eum; et ego eum tollam. Forsitan nec errando didit. An non ei spiritaliter hortulanus erat, qui in ejus pectore per amoris sui semina virtutum virentia plantavit siso eo quem hortulanum credidit, cui necdum dixerat quem quaerebat, ait: Domine, si tu sustulisti eum? Quasi enim jam dixisset ex cujus desiderio plangeret, eum dicit qhoc agere solet in animo, ut quem ipse semper cogitat, nullum alium ignorare credat. Recte et haec mulier quem quaerit non dicit, et tamen dicit: Si tu sustulisti eum, quia alteri non putat incognitum, quem sic ipsa continuo plangit desiderio. Dicit ei
Abbreviated transcription (Latin):
fatiẽ misat. ꝙ̃ reẜrexisse mĩme cre¬
debat. S qr amabat ⁊ dubitabat.
mor oñd̾at. ⁊ dubietas abscõde¬
bat. Cuiꝰ ad huc igͦmantia expͥmi¬
tur tũ infertur. Et nesciebat qr

Expanded text:
sse minime credebat. Sed quia amabat et dubitabat, mor ostenderat. Dubietas abscondebat, cujus adhuc ignorantia exprimitur, cum infertur: Et nesciebat quia
Abbreviated transcription (Latin):
equałe pr̃i nõ credit ad huc ĩ e̾ius
pectore ad prẽ dñs nõ ascendit.
Ille gͦ ihm u̾a̾tit̾ tangit. q prĩ fili¬
um coet̾nũ credit. In corde eteni
isdẽ paulus dicebat. Qͥ cũ in fõr

Expanded text:
aequalem Patri non credit, adhuc in ejus pectore ad Patrem Dominus non ascendit. Ille ergo Jesum veraciter tangit, qui Patri Filium coaeternum credit. In corde etenim idem Paulus dicebat: Qui cum in for
Abbreviated transcription (Latin):
uus eit᷑. Et p̃cepto legis cauda hos¬
tie ĩ sacͥficio iubet᷑ offri. In cauda ꝙꝑ¬
pe finis ẽ corͣis. Et ille bñ imolat
qͥ satͥficiũ boĩ oꝑis us ad finẽ debi¬
te ꝑducit actõis. hĩc ioseph int̾ reli¬
quos frẽs tuĩca talarẽ hũisse destͥbr̃.

Expanded text:
um. Et praecepto legis cauda hostiae in sacrificio jubetur offerri. In caudam quippe finis est corporis. Et ille bene immolat, qui sacrificium boni operis ad finem debitae perducit actionis. Hinc Joseph inter reliqu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in dyocesi centũcellensis urbis hĩtauͭ
atq ecc̃e btĩ iohĩs que in loco qui tauri¬
ꝙisd̃ pb̾r ĩ eode loco inqͦ a q̃ calide uapões
nimios faciũt quociens ncc̃itas cor̃is
exigebat lauaĩ ꝯsueu̾at. Ubi dũ die
quadã fuiss ingressus. ĩueĩt quẽdam
ĩ cognitũ uix ad suũ obseq̾um ꝑatum
qui sibi de pedib suis calciam̃ta detra¬
heret ⁊ uestimenta susciꝑet. ⁊ exeũti e
calorib sabana p̃beret. at om̃e mnisti
cũ mag̾no famulatu ꝑageret. Cũq hac
sepius fie̾t isdẽ pbr die quada ad balnea
itururus intra semzip cogitans dixit
uiro illi qͥ in sol tã deuotisiẽ ad lauand̾¬

Expanded text:
 in dioecesi Centumcellensis urbis habitabat, atque ecclesiae B. Joannis quae in loco qui Taurisbyter in eodem loco in quo aquae calidae vapores nimios faciunt, quoties necessitas corporis exigebat, lavari consueverat. Ubi dum die  fuisset ingressus, invenit quemdam incognitum virum ad suum obsequium praeparatum, qui sibi de pedibus calceamenta abstraheret, vestimenta susciperet, ut exeunti e caloribus sabana praeberet, atque omne ministerium cum magno famulatu perageret. Cumque hoc saepius faceret, presbyter die quadam ad balnea iturus, intra semetipsum cogitans dixit: Viro illi qui mihi solet tam devotissime ad lavand
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃is qͦ attestantib ad huc ĩmoͣst̾i̾o poĩtꝰ
agnoui ꝙ hoc longobardoꝵ tp̃e iuxͣ ĩ hac
ꝓuĩtia que sb̃ura noĩatur quidam mõs¬
teri ꝓ tꝰ uite uenerabił suramis noĩe
fuit qui captiuis aduenientib atq a
lengobardoꝵ de p̃cacõe sugientib tũcta
que in mosterio uidebatur hrẽ largitus

Expanded text:
antibus, adhuc in monasterio positus agnovi quod hoc Langobardorum tempore, juxta in hac provincia quae Sura nominatur, quidam monasterii Pater vitae venerabilis, Suranus nomine, fuerit, qui captivis advenientibus, atque a Langobardorum depraedatione fugientibus, cuncta quae in monasterio videbatur habere, l
Abbreviated transcription (Latin):
atq incessanti tocius cõris motu qiͣ despi¬
tiendo ꝓdere. qr post menbͣ pontificis mulie¬
rẽ ferre nõ possit. Qd̾ uir eius prudenter
intuitus hũc ad eũdẽ uen̾abiłe iuirũ ꝓtin
retnͣsmisit. magnis p̃cib petens ut equ
ipm̃n possid̾et quẽ iuri suo sedendo ip̃e dedi¬
cass. de quo ⁊ illud mirabile anr̃is senio¬
ribꝰ narrari sol. ꝙ iu ꝯstantinopolitana ur¬
be ad portam que uocatur aurea ueniens
ppłoꝵ turbis sibi occurrentib ĩ ꝯspectu om̃i
roganti ceco lum̃ reddidit ⁊ manu suppo¬
sita oculoꝵ tenebras effugauit.

Expanded text:
s motu quasi despiciendo prodere, quia post membra pontificis mulierem ferre non posset. Quod vir ejus prudenter intuitus, hunc ad eumdem venerabilem virum protinus retransmisit, magnis precibus petens ut equum ipse possideret, quem juri suo sedendo dedicasset. De quo etiam illud mirabile a nostris senioribus narrari solet, quod in Constantinopolitana urbe ad portam quae vocatur Aurea, veniens, populorum turbis sibi occurrentibus, in conspectu omnium roganti caeco lumen reddidit, et manu superposita oculorum tenebras fugavit.
Abbreviated transcription (Latin):
requir̾e debuiss. ꝙ illic quid̾a nobił uir au¬
dieus eqũ que magna mansuctudĩe eiꝰ
ꝯiux sedere ꝯsuenerat ita ei obtulit ut cũ
retusmitti. factũq est ut usq adcertũ locum
p̃dcũo nir equo eodẽ sb̾uehente ꝑductus ẽ
Qui mox ut aliũ reꝑit illũ qũe accepat retnͣs¬
misit. Cũq eũ p̃dc̃i nobił uiri ꝯiux sed̾e̾ ex
more uoluiss ultra nõ ualuit qr post posses¬

Expanded text:
quiri debuisset. Quod illic quidam vir nobilis audiens, equum, quem pro magna mansuetudine ejus conjux sedere consueverat, ita ei obtulit, ut cum njugem retransmitti. Factumque est, et usque ad certum locum praedictus vir equo eodem subvehente perductus est. Qui mox ut alium reperit, illum quem acceperat retransmisit. Cumque eum praedicti nobilis viri conjux sedere ex more voluiss
Abbreviated transcription (Latin):
subito illa lux disparuit. et illa sanctissima aĩa tumꝙͣ
sidus cĩbus ꝟ̾tutib radians carmis resoluto ceno. celoꝵ¬
regna adiit gloriosa. In quib iam certe luminare con¬
icuũ retinet et splendore infinite beatitudĩs et młto
corruscatione ꝓdigioꝵ qm̃ nõ põt abscondi ciuitas supͣ¬

Expanded text:
subito illa lux disparuit, et illa anima sanctissima tanquam subito illa lux disparuit, et illa anima sanctissima tanquam sidus omnibus virtutibus radians, carnis resoluta coeno, coelorregna adiit gloriosa. In quibus jam certe tanquam luminare conspicuum renitet, et splendore beatitudinis, et multorum coruscatione
Abbreviated transcription (Latin):
s finitis uir dnĩ gloriosus satrũ dnĩ corpꝰ
suscipiẽs. ad terrã supiꝰ rediit. Deinde manꝰ
ĩ modũ crucis supͣ pectus tenens. Simeonis
ꝓphete uaticimũ decantauit. Quo finito cunctis qu
aderant cernẽtib. tanta in ioco in quo iacebat diuinitꝰ
lux effulxit. ut instat solis radii splendor quorũlibet ui¬
braret ocirlos ne possent morientẽ uirũ gloriosũ aliqua¬
liter intueri. Quaꝗdem luce ad horã ꝑ manẽte. ciecũstã¬
tiũ ꝗdam agnen angeloꝵ ibidem uiderunt. Undiq dis¬
currentiũ uti scintille in arundineto solent. Quidam
uero angelos nõ uiderũt: sed uocẽ lapsã celitꝰ audieru
sic dicentẽ. Ueni dilecte mi. tempus est enĩ mercedẽ¬
ut acripias de laboribus quos mei causa uiriliter sup¬
portasti. Quidã tũ nec uiderũt angelos nec hanc
audierũt uocẽ sed tantũ cũ iis a beato hieronimo ibla
finita uoce hec audierũt u̾ba. Ecte ad te uenio pie
lelis suscipe aĩam quã tuo recuꝑasti sanguine. Tunc

Expanded text:
s finitis, vir Domini gloriosum sacrum Domini Corpus suscipiens, ad terram supinus rediit. Deinde manus in modum crucis supra pectus tenens, Simeonis Prophetae vaticinium decantavit. Quo finito, subito cunctis qui aderant cernentibus, tanta in loco in quo jacebat divinitus lux effulsit, ut instar solis radii splendor quorumlibet vibraret oculos, ne possent morientem virum gloriosum aliqualiter intueri. Qua quidem luce ad horam permanente, circumstantium quidem agmen angelicum ibidem viderunt undique discurrentium, uti scintillae in arundineto solent. Quidam vero Angelos non viderunt, sed vocem lapsam coelitus audierunt sic dicentem: Veni, dilecte mi: tempus est enim, ut mercedem accipias pro laboribus, quos mei causa viriliter supportasti. Quidam nec viderunt Angelos, nec hanc audierunt vocem: sed tantum cum his a beato Hieronymo illa finita voce, haec audierunt verba: Ecce ad te venio, pie Jesu, suscipe animam quam tuo recuperasti sanguine. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
dica̾nis excubant. a sacͤ lcõis studio nõ recedãt.
Adhͦ nãq uectes ẽẽ in cͣcłis semꝑ iubent᷑ ut
cũ portaiꝰ archam oztunitas exigit. de ĩtͦmit¬
tendis uectib portandi tardicas nlła gn̾et
del enodare. S cͥculis uectes inh̾eant ut doc¬
tores seniꝑ in suis cordib eloqͥa sacͣ meditã¬
tes testam̃ti archã sine mora eleuẽt. siquid
nccẽ est ꝓtinꝰ doceant. Uñ bñ pͥmꝰ pastor.¬
Pastores ceto̾s ãmonuit dicens. ꝑatisp¬
ĩ uob̾ est spe. Ac si aꝑte dicat. Ut portãtes ai¬
cham nulla mora inpediat. uectes a c̾culis ñ¬
qm̃ recedant

Expanded text:
is studio non recedant. Ad hoc namque vectes esse in circulis semper jubentur, ut cum portari arcam opportunitas exigit, de intromittendis vectibus portandi tarditas nulla generdebet enodare. Sic circulis vectes inhaereant, ut doctores semper in suis cordibus eloquia sacra meditantes testamenti arcam sine mora elevent, si quidquid necesse est protinus doceant. Unde bene primus pastorpastores caeteros admonet, dicens: Pin nobis est, spe . Ac si aperte dicat: Ut ad portandam arcam nulla mora praepediat, vectes a circulis nunquam recedant
Abbreviated transcription (Latin):
usus indesmẽt᷑ destͣit. di̾ne ã monicõnis
u̾ba rest aurent a qui ad uecũstatẽ uite¬
ꝑ societatẽ scłariũ ducit᷑. ad amorẽ sꝑspita¬
lis prĩe cõpũctõis aspiracõne renouet᷑. ual¬
de nãq int̾ hũana u̾ba cordefluit. Cũq in¬
dubitant̾ constet ꝙ ex t̾renis occupaͦnũ tu¬
młtib ĩpulsũ a sen ip̃o corruat stude̾ inces¬
salalit̾ d. ut ꝑ erudicõis studiũ resgat. Hĩc

Expanded text:
usus indesinenter destruit, divinae admonitionis verba restaurent; et qui ad vetustatem per societatem saecularium ducitur, ad amorem semper spiritalis patriae compunctionis aspiratione renovetur. Valde namque inter humana verba cor defluit; cumque indubitanter constet quod externis occupationum tumultibus impulsum a semetipso corruat, studere incessabiliter debet, ut per eruditionis studium resurgat. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. alioqn adu̾sauis iudici ⁊ uidex
tradat eractori. Quia ex ẜmõe dm̃
ꝯtẽpto reus pccͣor tenebr̃ ĩ examĩe
iudicis. Qũe uidex exactori tͣdet.
Quia hũc maligno sp̃ui ad ultĩo
tit. Exactor mittit ĩ carceͣ. Quia
ꝑ malig ͫ sp̃m ĩ inferno retrudr̃ quo¬
us dies uidicii uẽiat. Ex qͦ iã ĩ infer¬
ni igͥb sił ⁊ ip̃e cruciet᷑. Expleta gͦ¬

Expanded text:
r. Alioquin adversarius judici, et judex tradet exactori, quia ex sermone Domini contempto reus peccator tenebitur in examine judicis. Quem judex exactori tradet, quia hunc maligno spiritui ad ultionem sit. Exactor mittit in carcerem, quia per malignum spiritum in inferno retruditur, quousque dies judicii veniat, ex quo jam in inferni ignibus simul et ipse crucietur. Dico
Abbreviated transcription (Latin):
reatꝰ sui ad t̾ra ꝯst̾nit᷑. cũ caro ꝙͣ
uitã suã credidit redĩe ad płue̾m.
urget᷑. Tũc ĩ mortẽ filii illiꝰ cadt̃
cũ cogitatões illicite quo mõ ex
illa ꝓdeũt ĩ extrema uite ultõe dis¬

Expanded text:
reatus sui ad terram consternitur, cum caro, quam vitam suam credidit, redire ad pulverem urgetur. Tunc in morte filii illius cadunt, cum cogitationes illicitae, quae modo ex illa prodeunt, in extrema vitae ultione dis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uã q̃ nesciebat audiat. et tñ adh
srbiẽs atz ꝯtep̃nens aut dolore cõ¬
pũcta redeat. aut bñficiis deuicta mͣ¬
lũ qd̃ fecit erubescat. Q quia iusita¬
mo uite ĩ mutis tͣditur: cũ qb ĩ et̾¬

Expanded text:
quae nesciebat, audiat et tamen adhuc superbiens atque contempnens, aut dolore conpuncta redeat, aut beneficiis devicta malum, quod fecit, erubescat. Sed quia visitamo vitae inimicis tradetur, / cum q
Abbreviated transcription (Latin):
uł qualr egredientes aĩe inise sint uł
quanta ĩp̃e dũ egredentur iuderint e¬
narrare. quatꝰ auctuanti animo ꝙͤ
plane rõ nõ ualet exẽpla suadeant
lib discipuł suis agnoni longe a capi¬
ana urbe positus germani eusdẽ ub
epi animam necte media ĩ globo ig¬
neo ad celũ ferri ab angłis aspexit.
qui eãdẽ quoq animã ascendẽtẽ iutu
eus mentis laxato simi qiͣ sb̾ uno sol
rAdio cũctũ in suis ocuł mũd̃ coͭ tm̃ ud̃¬

Expanded text:
vel qualiter egredientes animae visae sint, vel quanta ipsae dum egrederentur viderint enarrare, quatenus fluctuanti animo, quod plene ratio non valet, exempla suadeant.libus ejus discipulis agnovi, longe a Capuana urbe positus, Germani ejusdem urbis episcopi animam nocte media in globo igneo ad coelum ferri ab angelis aspexit. Qui eamdem quoque ascendentem animam intuens, mentis laxato sinu quasi sub uno solis radio cunctum in suis oculis collectu
Abbreviated transcription (Latin):
Ir reu̾entissimus lib̾tinꝰ qui regis
totile temꝑe euisd̾e fuudensis mo¬
nasfii p̃positus fuit. in discipłatu illiꝰ ꝯu̾sat
atq eruditus ẽ. de quo ꝙͣuis uͥtutes multas
płimornarratõ certa uulgau̾it tñ laurẽ¬
tius religiosus uir p̃dictus qui nũc suꝑ est
et ei ip̃o in ꝙe familiarissimꝰ fuit. multa
mͥ de illo dicere ꝯsueuit. exquib ca que
recolo pauca narrabo. In eadẽ proiĩcia
sampule quam supͣ iuemoraii idem uir.

Expanded text:
ir reverentissimus Libertinus, qui regis Totilae tempore eiusdem Fundensis monasterii praepositus fuit, in discipulatu illius conversatus atquo cruditus est. De quo quamvis virtutes multas plurimorum narratio certa vulgatius religiosus vir, qui nunc superest et ei ipso in tempore familiarissimus fuit, multa mihi de illo dicere consuevit. Ex quibus ea quae recolo, pauca narrabo. In eadem provincia Samnii, quam supra memoravi, isdem vir
Abbreviated transcription (Latin):
Iatebat in sinistro late̾. aspectũ eoꝵ ferre
nõ poterat uertebat᷑ adꝑietẽ ibi aderãt.
Cũq ꝯstrictus nimis relaxari se iam¬
nõ posse desparet/ cepit maguis uocib
clamare. Iñducias uł usq ntanc in du¬
cias uł usq mane. s cũ hoc diceret ĩ pĩs
uocib de hitatło sue tarnis euollus est.

Expanded text:
jacebat in sinistro latere, aspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis vocibus clamare: Inducias vel usque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec clamaret, in ipsis vocibus de habitaculo suae carnis
Abbreviated transcription (Latin):
se ões q̃ mͣost̾io incrant ꝯgregari fecit. At
illi ut putabant tali uiro moriente magnꝰ
quid ac dełcabule se abeo audire crediderũt.
Quib ip̃e afflctus ⁊ tremẽs ꝯpulsus ẽ pro¬
d̾e cui hosti traditus cogebatur exire. Nã
culte ꝯmedebã. ⁊ nũc ecce ad deuorandũ
dracom sum traditus. qui cauda sua mca
ienua pedesꝙ colligauit. Caput uero suũ
intra meũ os mittens spm̃ meũ ebiens
abstrahit. Quib dc̃is statini defiuictus ẽ.
at ut penitendo se lib̾arc potuiss a dcõe¬

Expanded text:
se omnes qui monasterio aderant congregari fecit. At illi tali, ut putabant, viro moriente, magnum quid ac delectabile se ab eo audire crediderant. Quibus ipse afflictus et tremens compulsus est prodere cui hosti traditus cogebatur exire. Nam culte comedebam, et ecce nunc ad devorandum draconi traditus sum, qui cauda sua mea genua pedesque colligavit, caput vero suum intra meum os mittens, spiritum meum ebibens extrahit. Quibus dictis statim defunctus est, atque ut poenitendo liberari potuiss
Abbreviated transcription (Latin):
do irascendo deridendo testabatur. In hac
aut pestilentia que nuꝑ huiꝰ urbis ppłm
ꝓteg̾ent. Iam coipus eius ab extrema fue¬
rat ꝑte p̃mortuũ. In solo tm̃mͦ pectore ui¬
talis ad huc talor anhelabat. Cũcti autẽ
eũ uidebant sb̾cełitate disced̾e. Cũ cepit
repente isdẽ frĩb assistentib clamare. at¬
q cũ magnis uocib or̃õnes eoꝵ ĩtrũꝑe
dicens. Recedite recedite ecce dracomi ad
deuorand̃ datus sum. qui pp̃ ur̃am pñtiã

Expanded text:
do, irascendo, deridendo, testabatur. In hac autem pestilentia, quae nuper hujus urbis populum protegerent. Jam corpus ejus ab extrema fuerat parte praemortuum, in solo tantummodo pectore vitalis adhuc calor anhelabat. Cuncti autem  videbant sub celeritate discedere, cum repente coepit eisdem fratribus assistentibus clamare, atque cum magnis vocibus orationes eorum interrumpere, dicens: « Recedite, ecce draconi ad devorandum datus sum, qui propter vestram
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ suꝑius memoria feci narrare ꝯsue¬
dus. caruis sue uoluptatib deditus. ii
acqrendis reb auaricie facib accensus.
Sed cũ tot malis finẽ diis ponẽ detreuis¬
s coͣrli hũc molestia ꝑcussit. qui ad extre¬
niũ ueniens ead̾ hora qua ĩa de corpore
erat exiturꝰ aꝑtis otulis uidit tetros et¬
nig̾rimos sp̃c cora se assist̾e. ⁊ nehem̃t
ĩmu̾re ut ad inferm claustra se raꝑent.
Cepit tͬeme pallesc̾e sudare. ⁊ maguis
uotib inducias pet̾e. filiũq suũ noĩe max¬
⁊ turbatis clamorib uocare diceus. Mai
curre nũꝙͣ t̾ aliꝙͥ mali feci. in fide tua me
stipe. Curbatus mox maxiniꝰ affuit. Lu¬
gens ⁊ ꝑstrepens familia ꝯuenit. eos at
quos ille insistẽtes sibi grauit̾ cołabas.
ipi malignos uudere sp̃ẽ non poterant. s¬

Expanded text:
uperius memoriam feci, narrare consdus, carnis suae voluptatibus subditus in acquirendis rebus avaritiae facibus accensus. Sed cum tot malis Dominus finem ponere decrevisset, corporali hunc molestia percussit. Qui ad extremum veniens, eadem hora qua jam de corpore erat exiturus, apertis oculis nigerrimos spiritus coram se assistere, et vehementer imminere, ut ad inferni claustra se raperent. Coepit tremere, pallescere, sudare, et magnis vocibus inducias petere, filiumque suum nomine Maxet turbatis clamoribus vocare, dicens: Maxime, curre, nunquam tibi mali aliquid feci, in fide tua me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens ac perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat, ipsi malignos spiritus videre non poterant, s
Abbreviated transcription (Latin):
uiderit ut eius iusio nob̾ ꝓficiat quos ad¬
huc dĩna pacĩa lõganimit̾ exspectat. Na
illi tetros sp̃c añ mortẽ uidisse ⁊ ĩducias
petiisse ꝙ ꝓfuit qui easd̾ ĩducias quas
petiuit non accepit.¬

Expanded text:
viderit, ut ejus visio nobis proficiat, quos adhuc divina patientia longanimiter exspectat. Nam illi tetros spiritus ante mortem vidisse, et inducias petiisse, quid profuit, qui easdem inducias quas petiit, non accepit
Abbreviated transcription (Latin):
bardoꝵ turba que ad illud mortis spec¬
tatulum aderat in laudẽ fauoris ꝯu̾sa
mirari cepit. uirũq di ꝯuerso more ue¬
uerari. quia ꝓfecto dam⁊ uerat cuiꝰ sci¬
tatis eẽt qui carnifitis sui brachiũ ĩ aera
sui carnificis sanaret negauit dicens.¬
sego pro eo nullo mõ orabo nisi michi añ
iuram̃tu dederis. qr cũ manu ista xͥanũ
hoĩem nõ eccidat. D longobardus idem
qui ut ita dicã brachiũ ꝯtra dm̃i tendendo
ꝑdiderat pena sua exigente ꝯpulsus est
iurare se xpĩanũ hominẽ nũꝙͣ occidere
Tune uir dñi p̃cepit dicens. De pone
manũ deorsum. Qui statim deposuit.
atq illico adiũxit. Remitte gladiũ inua¬
ginam. Qui statin remisit. Oẽs igitur
tante uirtutis hoĩem cognoscentes bo¬
ues ⁊ iumenta que depredati fuerant
certatĩ ei offerre munera uolebant. S
uir dñi tale munus susciꝑe renuit. mu¬
nus aũt bone mercedi ᷤ quesiuit ditens.

Expanded text:
bardorum turba quae ad illud mortis specbardorum turba quae ad illud mortis spectaculum aderat, in laudis pavorem conversa mirari coepit virumque Dei cum timore venerari, quia profecto claruerat, cuius sanctitatis esset, qui carnificis sui brachium in aere sui carnificis sanaret, negavit, diceris: 'Ego pro eo nullo modo orabo, nisi mihi ante iuramentum dederit, quia cum manu ista christianum hominem non occidat'. Sed Langobardus isdem, qui, ut ita dicam, brachium contra Deum tenendo perdederat, poena sua exigente conpulsus est iurare, se christianum hominem numquam occidere. Tunc vir Domini praecepit, dicens: 'Depone manum deorsum'. Qui statim deposuit. Atque ilico adiunxit: 'Remitte gladium in vagina'. Et statim remisit. Omnes igitur tantae virtutis hominem cognoscentes, boves et iumenta, quae depraedati fuerant, certatim ei ofFerre in munere volebant. Sed vir Domini tale munus suscipere renuit. Munus autem bonae mercedis quaesivit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
ui crutiatu uitam eius ꝯpendiosa morte
termiuarent. Cognito itaq ꝙ scũlus
ni honoris habebatur occidendus ẽẽt.
omnes qui in eodẽ loco inuenti sunt lon¬
gobardi ꝯuenerũt. Itaq sicut sunt ni¬
mie crudelitatis lete ad spectatłm mor¬
tis circũsteterunt acies. uir aũt dñi de
electus ẽ uinis dequo dubium nõ eẽt
ꝙ uno ictu taput eius abscderet/ uene¬
randus g̾ uir inter armatos deductus
ad sua arma statim cucurrit. Nam pe¬
ciit ut sibi paululũ orandi licencia dare¬
tur. Cui dũ cõcessum fuiss. interram
se strauit ⁊ orauit. Qui dũ paulo diutiꝰ
orarz hũc ełtus interfector calce pulsauͭ
ut surg̾et dicens. Surge ⁊ flexo genu
eductam contra se spatã intuens hoc
ginatum gladiũ tenens anuis.. for¬
ti in altũ brachiũ ꝑcussurꝰ leuauit. S
de pon̾e uullo modo potuit. Na repẽte
diriguit. ⁊ erecto incelũ gladio brachiũ
in flexibile remansit. Tũc oĩs longo¬

Expanded text:
avi cruciatu vitam eius conpendiosa morte avi cruciatu vitam eius conpendiosa morte terminarent. Cognito itaque, quod Sanni honoris habebatur, occidendus esset, omnes qui in eodem loco inventi sunt Langobardi convenerunt – sicut sunt nimiae crudelitatis – laeti. Ad expectaculum mortis circumsteterunt acies. Vir autem Domini deduelectus est unus, de quo dubium non esset quod uno ictu capud eius abscideret. Venerandus igitur vir inter armatos deductus, ad sua arma statim cucurrit. Nam petiit, ut sibi paululum orandi licentia daretur. Cui dum concessum fuisset, in terram se stravit et oravit. Qui dum paulo diutius oraret, hunc electus interfector calce pulsavit, ut surgeret, dicens: 'Surge et flexo genu eductam contra se spatam ginatum gladium tenens, adnisu forti, in altum brachium percussurus levavit, sed deponere nullo modo potuit: nam repente diriguit, et erecto in coelum gladio brachium inflexibile remansit. Tunc omnis Longo
Abbreviated transcription (Latin):
s ea ꝯdicõne int̾posita ut iste si fug̾it
peo ip̃e moriaris. Uir dñi libenter accĩpiẽs
p̃dictũ dyaconũ in sua suscepit fide quem
uocte media cũ longehardos om̃s somno
graui dep̾ssos asperit/ excitauit ⁊ ait. Sur¬
ge ⁊ ꝯtitus fuge lib̾et te op̃t deue. SS dem
draconus ꝓmissiõĩs ens nõ ĩmemoͬ̾ res¬
pondit dicens. Fug̾e pĩ nõ possum qr si ego
fug̃o pro me sine dubio ip̃e morieris. Qͥ ue
uir dñi stũlus ad fugiend ꝯpulit dicens.
Surge ⁊ uade. te op̃c deus eripiat. Nam
ego ĩmanu cius sum tautũ ĩme possunt
Facto igitur mane longobardi qui dyac
ad custodiend̃ dederũt uenerũt. quẽ dede¬
rant pecierunt. s hũc uen̾andꝰ pbr fugisse
respondit. Tunc illi inquiũt. Scis ip̃e menͦ
Cui dixcrunt. Bonus hõ es. Nolumus
te ꝑuerios cruciatus mori. elige tibi
me occidi ip̃e ꝑmiserit. Tũc õib qͥillie
aderant longobardis placuit ut eun
capite truntare debuissent. quatꝰ sine gͣ¬

Expanded text:
one interposita, ut, si iste fugerit, pro eo ipse moriaris. Quod vir Domini libenter accipiens, praedictum diaconum in sua suscepit fide. Quem nocte media, cum Langobardos omnes somno gravi depraessos aspiceret, excitavit et ait: 'Surge et concitus fuge; liberet te omnipotens Deus'. Sed isdem diaconus, promissionis eius non inmemor, respondit dicens: 'Fugere, pater, non possum, quia, si ego fugero, pro me sine dubio ipse morieris'. Quem vir Domini Sanctulus ad fugiendum conpulit, dicens: 'Surge et vade; te omnipotens Deus eripiat. Nam ego in manu eius sum; tantum in me possunt Facto igitur mane, Langobardi, qui diaconum ad custodiendum dederant, venerunt illi, quem dederant petierunt, sed hunc venerandus presbyter fugisse respondit. Tunc illi inquiunt: 'Scis ipse melius, Cui dixerunt: 'Bonus homo es, nolumus te per varios cruciatus mori, elige tibi me occidi ipse permiserit. Tunc omnibus qui illic aderant Langobardis placuit, ut eum capite truncari debuissent, quatenus sine gr
Abbreviated transcription (Latin):
semina ꝓduxit ext̾ra ⁊ sił om̃ia creauit ex
nichilo. S ne diucius moreris ꝙ ĩuirtute
dũi uenerabił uir sanctulus. exterius fet̾it.
andi exuirtute dñi quał intus fu̾it. Die
⁊ eĩ quada si longobardis captus quidam
dyaconus tenebat᷑ ligatus eũq ipñ qui
tenuerant int̾fit̾e cogitabant aduespascẽ¬
te aũt die uir dñi sanctulu s cisde ahlongo¬
bardis peciit ut releare eiq uitam ꝯcedere¬

Expanded text:
duxit ex terra et simul omnia creavit ex nihilo. Sed ne diutius mireris quid in virtute Domini venerandus vir Sanctulus exterius fecerit, audi ex virtute Domini qualis interius fuit. Die etenim quadam a Langobardis captus quidam diaconus tenebatur ligatus, eumque ipsi qui tenuerant, interficere cogitabant. Advesperascente autem die, vir Dei Sanctulus ab eisdem Langobardis petiit ut rela
Abbreviated transcription (Latin):
totum rusticitas. Itaq ꝓpter occupatioẽs aut nobis clau¬
endũ est hostiũ aut sccipturaꝵ ꝓpter quas aꝑiende sũt
fores studia relinquẽda. his igitur rõnib Inutati młti
philosophoꝵ reliquerũt frequẽtias urbium/. et ortirlos
suburbanos. ubi ager irriguus et arborũ comeret susur¬
rus auiũ fontis speculũ ĩmurmurãs et multe oculoꝵi
auriũq illecebre. ne ꝑ luxũ et abundantiã copiaꝵ. anime
fortitudo mollesceret᷑. et eius pudicicia constiparet᷑. Inutile
quippe est crebro uidere ꝑ que aliqñ captus sis. et eoꝵ te exꝑi¬
mento ꝯmitteͬ quib difficulter careas. Nã quos seculi carcer¬
incentiua uiciori ꝑtrahũt ad xunã. Ideoq obterende sunt
lib amputatis. conuersatio nr̃a tendat ad celum. Qd̾ fiet
si ludi si iocus si ꝯuiuia si sermo pene familiariũ debatur:
et que circũcidunt᷑ arescant. non uisu nõ auditu nõ tactu

Expanded text:
totum rusticitas. Itaque propter occupationes, aut nobis clautotum rusticitas. Itaque propter occupationes, aut nobis claudendum est ostium, aut Scripturarum, propter quas aperiendae sunt fores, studia relinquenda. His igitur rationibus invitati, multi philosophorum reliquerunt frequentias urbium, et hortulos suburbanos: ubi ager irriguus, arborum comae, et susurrus avium, fontis speculum immurmurans, et multae oculorum auriumque illecebrae, ne per luxum et per abundantiam copiarum animae foquippe est crebro uidere per quae aliquando captus sis, et eorum te experimento committere quibus difficulter careas. Nam et incentiua uitiorum pertrahunt ad ruinam. si uis, uturalibus amputatis, conversatio nostra tendat ad coelum. Quod fiet, si ludi, si jocus, si convivia, si sermo pene familiarium deseratur, et quae circumciduntur arescant: non visu, non auditu, non tactu,
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo factus est ut togatus in senatu sĩam diceret. Quo ui¬
delicet me stulticie ꝯdemnaret qui me putaret ea que sũt ĩ usus
creata nõ sumeͬ. Q si pulla fuerit tunica. etiã p̃tereuntium
digitis denotaberis. ac si nisi formosus fueris sanctus esse
nõ poteris. Hec istiꝰmodi cũ uitã in urbibus lacerẽt bonã.
quid facies frat̾ ĩ medio: Aut uiciis: aut anathemati
colla submittes .i. aut sectaberis que sũt aduersa ꝯtinẽtie:
salutationes. ob sequia matronari. Uariasq il lecebras: ꝗb
ꝑtrahunt᷑. Nũc autẽ illud affirmo ꝙ etiã si ista nõ ẽent.
uidere et inderi salutare et salutari/ laudare/ detrahe audire
a ꝓpoĩto monachor et a quiete aliena sũt. Aut enĩ uidemꝰ
ad nos uemẽtes et sientiũ ꝑdimꝰ: aut si nõ uidemꝰ et suꝑbie
arguimur. Interdũ ut iisitantib reddamꝰ uices. ad supbas
fores pergiraus. Inter linguas rodentiũ ministrori. postes

Expanded text:
ideo factus est, ut togatus in senatu sententiam diceret? Quo viideo factus est, ut togatus in senatu sententiam diceret? Quo videlicet me stultitiae condemnaret, qui me putaret ea quae sunt in usus creata non sumere. Quod si pulla fuerit tunica, etiam praetereuntium digitis denotaberis. Ac sic nisi formosus fueris, sanctus esse non poteris. Haec et istiusmodi cum vitam lacerent bonam, quid facis, frater, in medio? Aut vitiis, aut anathemati colla submittes, id est, sectaberis ea quae sunt adversa continentiae. salutationes, obsequia matronarum, variasque illecebras, quibus pertrahuntur. Nunc autem illud affirmo, quod etiam si ista non essent, videri et videre, salutare et salutari, laudare, vel detrahereproposito monachorum et quiete aliena sunt. aut enim uidemus ad nos uenientes et silentium perdimus, aut non uidemus et superbiae arguimur. interdumque, ut uisitantibus reddamus uicem, ad superbas fores pergimus et inter linguas rodentium ministrorum postes
Abbreviated transcription (Latin):
Et imitatores forsitan iudeorꝑ. nõne inquiẽt hic est filius
fabri: nõne frẽs eiꝰ et sorores apud nos sunt. Ego illum
memini ante tot ferme annos illud fecisse turpe dixisse
tirpius. Aliꝰ furẽ clamabit: et tecũ se sceleris finget esse
ꝑticipem. Dĩa prandia paritex ꝯsonabũt: et ĩ te temulentũ
conuiuiũ dissotuetͤ Q si uilis abstinueris carnib et nõ
rebro balnea frequẽtes. tũc uero ꝑ om̃es colũnas manichei
tibi titulus ascribet᷑. Si uolucrũ edirliũ refutauiͬs et tenellas
colũbas crassosq tuxtures/ expetenti gutturi durior dñs
denegaui̾s sacrrlegii cͥmen affigit᷑. statĩq auĩt hi sũt qui
creatorẽ mũdi ꝯdemnãt. in usus nrõs facta lunt oĩa. Audiui
dño teste nõ mentior quendã in suã gulã disertũ cũ rumore
cognosceret me crbis esculẽtiorib abitine̾ dicere Nũꝗd porceliꝰ

Expanded text:
Et imitatores forsitan Judaeorum: Nonne hic est, inquient, filius Et imitatores forsitan Judaeorum: Nonne hic est, inquient, filius fabri? Nonne fratres ejus et sorores apud nos sunt ? Ego illum memini ante tot ferme annos illud fecisse turpe, dixisse turpius. Alius furem clamabit et moechum, seque sceleris finget fuisse participem. Omnia pariter prandia consonabunt, et in te temulentum convivium dissolvetur. Quod si vilibus abstinueris carnibus, et non crebro balneas frequentaveris, tunc fere per omnes columnas Manichaei tibi titulus ascribetur. Si volucrum edulium refutaveris, et tenellas columbas, crassosque turtures expetenti gutturi durior dominus denegaveris, sacrilegii crimen affigetur. Statimque aient: Hi sunt qui creatorem mundi contemnunt: in Domino teste, non mentior, quemdam in sua gula disertum, cum rumore cognosceret, me cibis esculentioribus abstinere, se dicere: Numquid porcellus
Abbreviated transcription (Latin):
Onsidera obsecro satis esse difficile locũ Stephani
implere uel pauli et in angeliço stare ministerio. Preciosũ
Nauis ꝙͣius sit rudis et sou̾dis confixa clauis/. tumentesq
fluctus tabulata nõ sentiat. cito si ꝑ iculose nauigat/ ꝑforatͦ.
Et licet plenis uentis. lucrosiꝰ ad oꝑtata ꝑueniat. tamen
magis secura sunt que tranquilla sũt. Et ut aꝑtius loquar.
plus te ꝙ dicis hr̃e mercedem si ĩ media urbe consistens.
monachorũ uictites uita. Et sũt uera que dicis. sed non
tam facile explent᷑ opere ꝙͣ dicto. Nam si aliꝗs te de optima¬
tib inuitat ad prandiũ. certe aut eundũ tibi est aut negã
dum. si ieris. aut iisdem uesceris cibis/ aut aliis. Si aliis.
conuiuaꝵ offendunt oculi: si iifdẽ.perit abstinẽtia. Ꝙ si
ire nolueris. tũt mirser comederis ĩ prandio. Ad singulas
quasq phyalas et delibuta melle uina potaberis. Alius
in tuũ uultũ cauillabit᷑. Ille incessũ irridebit. hic hĩtum

Expanded text:
onsidera, obsecro, satis esse difficile locum Stephani implere vel Pauli, in angelico stare ministerio, et populosari. Navis quamvis sit rudis, et solidis confixa clavis, tumentes fluctus tabulata non et licet plenis ventis lucrosius ad optata perveniat: tamen magis secura sunt quae et tranquilla sunt. Et apertius loquar, plus te, quod dicis, habere mercedem, si in media urbe consistens monachus victites; et sunt vera quae dicis, sed non tam facile explentur opere quam dicto. Nam si aliquis te de optimatibus invitet ad prandium, certe aut eundum dum. Si ieris, aut eisdem vesceris cibis, aut aliis. Si aliis, convivarum offendentur oculi. Si iisdem, perit abstinentia. Quod si ire nolueris, tunc miser in prandio comederis. Ad singulas quasque phialas et delibuta mellis vina potaberis. Alius in tuum vultum cavillabitur, ille incessum ridebit, hic habitum.
Abbreviated transcription (Latin):
A sunt nõ nulli qui sollerti cura
spũalia p̃cepta ꝑscrutant᷑. s que
intlłndo penetrant puerse iuiuendo cõcul¬
tant Repente docent que nõ oꝑe s medi¬
tacõe didicerũt. ⁊ qd̾ u̾bis p̃dicant morib
impugnãt. Uñ fit ut cũ pastar per abruꝑ¬
ta gradit᷑ ad p̃cipitiũ grex sequatur
Hinc namq per ꝓph̾am dñs contͣ cõtẽpti ͤ
Cum ip̃i limpidissimã aquam biberatis
reliꝙͣ pedib urĩs turbabatis ⁊ oues
mee que concultata pedib urĩs fuerat

Expanded text:
 Sunt nonnulli qui solerti cura spiritualia praecepta perscrutantur, sed quae intelligendo penetrant vivendo conculcant. Repente docent quae non opere, sed meditatione didicerunt, et quod verbis praedicant moribus impugnant. Unde fit ut cum Pastor per abrupta graditur, ad praecipitium grex sequatur. Hinc namque per prophetam Dominus contra contemptibilem Cum ipsi limpidissimam aquam biberetis, reliquam pedibus vestris turbabatis; et oves meae quae conculcata pedibu