comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tͥmĩa. et quit qͥd boni p̃uales
atre pro uita et̾na Aꝑi pau¬
aꝑiat ianuã suã. et ĩtres
caro p̃cio te comꝑauit Terre¬
at te treliẽne metꝰ. qͦ uł sic
possit aptari Wts̃ homo qui
semꝑ est pauidꝰ Qd male
fecisti dũ potes emẽda. et dũ
est licencia penite Ueniã ñ
desꝑes si ad meliora qu̾teĩs.
qr desꝑacio peior est om̃i pct̃o
Aullatenꝰ gͦ de dei mĩa des
ꝑes. n ͨ ptꝰ centũ pcc̃a. ne pꝰ
mille tͥmĩa. qr nulla est tam
tͣuis culpa. q̃ penitendo non
ũuriã tibi faciat. tutace et
paciẽs esto fec rependas ꝯ¬
tumeliã. et meliꝰ t acendo uĩ¬
tes ĩiuriã Cũ maledicit᷑ tibi.
tu bñdic. et magnã habebis
gr̃a. si ñ ledas eũ aqͦ lesus
es Nullũ despicias. ñ egenũ¬

Expanded text:
d boni praevales, age pro vita aeterna. Aperi pauaperiat januam suam, et intres charo pretio comparavit. Terreat te gehennae metus, quo vel sic possit aptari: Beatus homo qui semper est pavidus . Quod male fecisti, dum potes emenda, dum est licentia poenitentiae; veniam non desperes si ad meliora converteris, quia desperatio pejor est omni peccato; nullatenus ergo de Dei mises, nec post centum peccata, nec post mille crimina: quia nulla est tam grandis culpa, quae poenitendo non injuriam tibi faciat; tu tace, patiens esto, nec rependas contumeliam; et melius tacendo vinces injuriam. Cum maledicitur tibi, tu benedic: et magnam habebis gratiam, si non laedas a quo laesus es. Nullum despicias, non
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ iam p̃misimꝰ pollicet᷑
dicẽs diligite ĩimicos ur̃os.
bñ facite hiis qͥ uos oderũt.
et orate pro calũpniãtibꝰ
uos. ut sitis filii prĩs qurĩ
qͥ in cel est Qui gͦ diligit
in morte. ¶Cũ hec ita sint

Expanded text:
supra jam praemisimus pollicetur, dicens: Diligite inimicos vestros: benefacite his qui oderunt vos: et orate pro calumniantibus vos, ut sitis filii Patris vestri, qui in coelis est . Qui ergo diligit,in morte . Cum haec ita sint
Abbreviated transcription (Latin):
sum est. oꝑa dꝑaboli exc̾tere.
fera securitate ut uln̾a ip̃a
putrescãt. ne alia ĩsuꝑ augea¬
remediũ uob̾ adhibe̾ festĩate
Oin magnis etiã oꝑibꝰ. uos
iugit̾ dilatare ꝯtendite. ita
ut qͥ fuit hactenꝰ suꝑbꝰ. sit
iam hũilis Qui eãt adult̾.
sit castꝰ Qui solebat furari.
aut res alienas tolle ĩcipiat
erogare Qui fuit ĩuidꝰ. sit¬
nũc benignꝰ Qui eãt ebrosq
sit sobriꝰ Qui fuit iracũdꝰ
sit paciẽs Oui fecit alteri ĩ¬
iuriã. cito ueiãm petat. Cui
ĩiuria ftã est. absq mora
dimittat. ut et illi dimittat᷑
Qua̾e ñ dimittat frĩ ꝑuũ.
totũ ͨ Nã et h ͦ elemosine
genꝰ est. ut dimittut aliqͥs
ex toto corde ei a qͦ les9 ex¬
titi̾t Qd̾ si aliq̾s ita sit pau¬
ꝑ ut nullã rem habeat. uñ
elemosiãm corꝑalem faciat.
ñ paciat᷑ ĩiuriã. si ex toto
corde oĩbꝰ in se pcantibꝰ
indulgeat et ꝯͣ nullũ hoĩe
odiũ in corde teneat. atꝙq
om̃s sic̃ semez ip̃m diligat.

Expanded text:
sum est opera diaboli exercere, fera securitate, ut vulnera ipsa putrescant, nec alia insuper augearemedium vobis adhibere festinate. In magnis etiam operibus vos jugiter dilatare contendite, ita ut qui fuit hactenus superbus, jam sit humilis; qui erat adulter, sit castus; qui solebat furari, aut res alienas tollere, incipiat erogare; qui fuit invidus, sit benignus; qui erat ebriosus, sit sobrius; qui fuit iracundus, sit patiens; qui fecit alteri injuriam, cito veniam petat; cui injuria facta est, sine mora dimittat, ut et illi dimittatur; aut quare non dimittat fratri parum, totum? 13. Nam et hoc eleemosynae genus est, ut dimittat aliquis ex toto corde ei a quo laesus exstiterit. Quod si aliquis ita sit pauper, ut nullam rem habeat unde eleemosynam corporalem faciat; non patiatur injuriam, si ex toto corde omnibus in se peccantibus indulgeat, et contra nullum hominem odium in corde teneat, atque omnes sicut semetipsum diligat,
Abbreviated transcription (Latin):
in domo. et dũ ambulatis
n ͨ obliuiscaniĩ ea cũ bñ fu̾i̾t
uob̾ E deũ semꝑ timete. et
ipĩ soli ẜuite. neirascat᷑ cõtra
uos furor eiꝰ Gcitote qr ip̃e
custodit pactũ et mĩa dili¬
gentibꝰ sẽ. et custodiẽtibꝰ p̃¬
cepta sua. oñsq ab eis tollet
lõguores Consid̾ate. qr sic̃¬

Expanded text:
is, et dum ambulatis, nec obliviscamini ea cum bene fuerit vobis: sed Deum semper timete, et ipsi soli servite; ne irascatur contra vos furor ejus. Scitote quia ipse custodit pactum et mirericordiam diligentibus se, et custodientibus praecepta sua, omnesque ab eis tollet languores. Considerate quia, sic
Abbreviated transcription (Latin):
bonitatis oꝑa. nichil aliud
et custodiatis mãdata eiꝰ
Od̾ si feceritis. Dabit uobis
sic̃ ꝑ scm̃ moysem pollicitꝰ
est. pluuias cõgruo temꝑe.
et t̾ra uiã gignet gmẽ suũ
Eĩt habũdãcia fructiũ̃ po¬
moꝵ uineaꝵq et segetũ. et
habũdabitis oĩbꝰ bonis Et
tũ. et absq t̾rore eritis. ip̃eq
hĩtabit ĩter uos. Etontͣ si ñ
custodieriti p̃cepta eiꝰ. ue
moyse p̃dicte. pestilencia sciz
fames et gladiꝰ Ei̾tqr ce¬
lũ sic̃ ferrũ. et t̾ra ur̃a qͣsi
eramẽtũ Pec ꝓferet t̾ra gͥ¬
men. et segetes onĩs delebũt᷑.
omĩsq labor uester ĩ cassũ
cõsumet᷑ Iinsuꝑ ꝯsurgent ĩ
uos hostes uiri. et deuorabit
uos gladiꝰ. et eĩt t̾ra urã de¬
ẜta et desolata Et tuc cla¬
mabitis p̃ angustia. et nõ
et ñ audierũt. clamabũt
iteꝵ ꝓpħa clamat Nõ est ab¬
breuiata manꝰ dñi. ut nõ

Expanded text:
bonitatis opera, nihil aliud et custodiatis mandata ejus . Quod si feceritis, dabit vobis, sicut per sanctum Moysem pollicitus est, pluvias congruenti tempore, et terra vestra gignet germen suum, erit abundantia fructuum, pomorum, vinearum et segetum, et abundabitis omnibus bonis. Et tum, et absque terrore eritis, ipseque habitabit inter vos. E contra, si non custodieritis praecepta ejus, in Mfames et gladius; eritque coelum sicut ferrum, et terra quasi aeramentum, nec proferet terra germen, et segetes omnes delebuntur; omnisque labor vester in cassum consumetur. Insuper consurgent in vos hostes vestri, et devorabit vos gladius, et erit terra vestra deserta et desolata . Et tunc clamabitis prae angustia, et non et non audierunt; et clamabunt, propheta clamat: Non est abbreviata m
Abbreviated transcription (Latin):
ne exaͥdiat Ut ista uo̾ ñ uob̾¬
qtingnat ꝯtingãt. custodite
q̃ p̃cepta sũt Implete dei mã¬
data ut uiuatis et bñ sit
uob̾ nichilq uob̾ calamitatꝭ
eueniat Ipẽ enĩ ꝑ ppħ̾am
ꝯsolat᷑ dicens Gi egerit ĩqͥt

Expanded text:
ne exaudiat . Ut ista vero vobis non contingant, custodite quae praecepta sunt. Implete Dei mandata, ut vivatis, et bene sit vobis, nihilque calamitatis eveniat. Ipse enim per prophetam consolatur dice
Abbreviated transcription (Latin):
ius paꝵ cũ bono aĩo optiaeit.
acceptabile dõ ei̾t Dñs eñ
ñ copia largitatis. s leniuo¬
lencia et deucõne delcãtur
et pascit᷑ largiẽtis Ut aũt
nullꝰ pauꝑ se ab elemosiã
excusare possit. ip̃e doꝰ pro
salice a que frigide. mercedẽ
reddituꝵ se promisit Qui eĩ
plures a dõ facultates accepͭ.
magis utiq iudicii ꝑicłmm
sustinebͭ Potuit nq̃ nempe
deꝰ om̃s hoĩes diuites face.
s pauꝑes idõ in h ͦ mũdo eẽ
uoluit᷑ ut diuites haberẽt.¬
elemosiã et bono et iusto la¬
bore. et ñ de alt̾iꝰ rapina Alu-¬
dite mõ añ fores urãs pau-¬
pes rogantes. ut ip̃i ꝓ uob
in die iudicii rogent ꝓphetã
attendite clamãtẽ Oui au̾te¬
rit ĩquit aurẽ suã ab egeno.
et ip̃e ĩuocab ͭ dnĩn. et ñ exau¬

Expanded text:
is parum cum bono animo obtulerit, acceptabile Deo erit. Dominus enim non copia largitatis, sed benivolentia et devotione delectatur et pascitur largientis. Ut autem nullus pauper se ab elemosina excusare possit, ipse Dominus pro calicem aquae frigidae mercedem redditurum esse promisit. Qui enim plus a Deo facultates accepit, magis utique iudicii periculum sustinebit: potuit nempe Deus omnes homines divites facere, sed pauperes it.elemosinam de bono et iusto labore et non de alterius rapina. Audite modo ante fores vestras pauperes rogantes, ut ipsi pro vobis in die iudicii rogent; prophetam adtendite clamantem: Qui avertit, inquid, aurem suam ab egeno, et ipse invocabit Dominum, et non exau
Abbreviated transcription (Latin):
retinet et oꝑe ꝑficit Qui
testioͫ non dicit. qui nec¬
mentit᷑ n ͨ ꝑiurat. qͥ aldul¬
teriũ ĩ cõmittit. qui nullum
hoĩem redit odit. s om̃s sicut
semetip̃m diligit. et qui ũanis¬
s discordes ad paceni reuocat
Mec eñi p̃cepta ip̃e doꝰ ꝑ sem¬

Expanded text:
retinet, et opere perficit; quitestimonium non dicit, qui necmentitur nec perjurat, qui adulterium non committit, qui nullum hominem laedit vel odit, sed omnes sicut semetipsum diligit; qui inised discordes ad concordiam revocat. Haec enim praecepta ipse Dom
Abbreviated transcription (Latin):
qr si ex toto corde semꝑ in
dei timore ꝑmãẜitis. et p̃¬
cepta eiꝰ custodieritis. it a
ut nullã ex gentili ꝯsue¬
tudĩe obẜuetis. nichil uob̾
ur̃a prosꝑabũt᷑ Recto enĩ¬

Expanded text:
quia si ex toto corde semper in Dei timore permanseritis, et praecepta ejus custodieritis, ita ut nulla ex gentili consuetudine observetis, nihil vobis vestra prosperabuntur: recto eni
Abbreviated transcription (Latin):
mũ. et comꝑat celeste regnã¬
DDat ꝑuã pecuniã. et enut
elemosiã. qr sic̃ scͥptũ est. ele¬
mosiã de morte liba̾t Et qui
eam fec̾it. ñ ibit in tenebras
aurũ Oui h argẽtũ. det ar¬
cũ bono aĩo det pauꝑibꝰ pa¬

Expanded text:
mum et conparat caeleste regnparvam pecuniam et emet elemosinam, quia, sicut scriptum est, elemosina de morte liberat, et qui eam fecerit, non ibit in tenebras.aurum, qui habet argentum, det arcum bono animo det pau
Abbreviated transcription (Latin):
cũ tͥbulam᷑. a d nõ corripimꝰ
ut ñ cũ h ͦ mũdo dãpnemͥ
Necnõ et illud flagellat
aũt deꝰ oem̃ filiũ quẽ recipͭ
Et illud Quos amat dñs
arguit et castigat. Md̾ si
semel uł bis nequitias.
quas ĩmictit uilit̾ at fide¬
lit̾ pro dei tiõre sustulerit.
itax ip̃m postea a ur̃a ĩfe¬
stacõne deꝰ dignabit᷑ repel¬
noce̾ Ilta gͦ uos si ueri et ñ
falsi uͥani estis. om̃s dyabo.¬
licas cͥtũuencõnes fugite.
ac despicite. et tota mẽte
uos ad deũ tenete. ut q̃cũq¬

Expanded text:
cum tribulamur, a Domino corripimur, ut non cum hoc mundo damnemur . Necnon et illud: Flagellat Deus omnem filium quem recipit . Et illud: Quos amat Dominus, arguit et castigat . Quod si semel vel bis nequitias quas immittit, viriliter atque fideliter pro Dei amore sustinueritis; ita ipsum postea a vestra infestatione Denocere. Ita ergo vos si veri et non falsi christiani estis, omnes diabolicas circumventiones fugite ac despicite, et tota mente vos ad Deum tenete; ut quaec
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fu̾i̾t cõu̾sꝰ a pͣuitate sua
ip̃e quidẽ in ũquitate sua
moriet᷑. tu aũt aĩa tuam
libasti Et ul̾ Clama ne
dũ dei iudiciũ. et ad deside¬
randũ celeste p̃miũ excita
re.ut uobiscũ ꝑit̾ merear
in ãgłoꝵ ꝯsorcio ꝑpetua pa¬
ce gaude̾ Idõq rogo ut diẽ
iudicii semꝑ ꝑtimescatis.
diemq mortis susptũ coti¬
die añ oclõs habeatis Cõ¬
sida̾tere qͣles eritis pñtã¬
pro mĩtis uicissitudĩem re¬
cepturi. si potitem illo die
illibatũ ⁊ eferre. ꝙ uaptisio
ꝓmisistis faemẽtote. qr tñc
pactũ cũ dõ. fecistis. atq
abrenũciare uos dyabolo
stis Qui potuit tũc. ip̃e per
se et pro se hec ⁊ ñd ͭ Qui u̾o
ñ potuit. fideiussor pro eo ad
eiꝰ uicem ista dõ ꝓmisit. ille
scilz qui eũ de sacro fonte sus¬
cep ͭ ¶ Considãte gͦ quale
renũciastis secuti estis Au¬
renũcͥastis enĩ dyabolo. et
idest ydol sortibꝰ auguriis
furtis fraudibꝰ fornitatõ¬
nibꝰ ebrietatibꝰ et mẽdaciis

Expanded text:
us a pravitate sua, ipse quidem in iniquitate sua morietur, tu autem animam tuam liberasti . Et illud: Clama, ne dum Dei judicium, et ad desiderandum coeleste praemium excitare: ut vobiscum pariter merear in Angelorum consortio perpetua pace gaudere. 2. Ideoque rogo ut diem judicii semper pertimescatis, et diem mortis suspectum quotidie ante oculos habeatis. Considerate quales eritis praesentanpro meritis vicissitudinem recepturi: si poteritis in illo die illibatum referre, quod in Baptismo promisistis. Mementote, quia tunc pactum cum Deo fecistis, atque abrenuntiare vos diabolo stis. Qui potuit, tunc ipse per se et pro se haec respondit: qui vero non potuit, fidejussor pro eo ad ejus vicem ista Deo promisit, ille scilicet qui eum de sacro fonte suscepit. Considerate ergo quale renuntiastis, secuti estis. Abrenuntiastis enim diabolo et id est, dolis, sortibus, auguriis, furtis, fraudibus, fornicationibus, ebrietatibus et mendaciis.
Abbreviated transcription (Latin):
ne ullũ ꝯsortiũ ap ͭ eos ha-¬
beatio Ilsta gͦ oĩa sꝑnẽtes.
ad dei uos auxiliũ ꝯferte. de
die dm̃ca ad eccłiam cõueĩte.
et ibi ñ cãs aut rixas ut ocio¬
sas fabulas agatis. s lcĩones
diuiãs cũ silencio auscultate
fabulari ñ tĩẽt. prose et ꝓ
aliis redditurꝰ est rõnem.
dũ n ͨ ip̃e u̾bũ dei audit.n ͨ

Expanded text:
neque ullum consortium apud eos habeatis. Ista ergo omnia spernentes ad Dei vos auxilium conferte, dedie dominico ad ecclesiam convenite, et ibi non causas aut rixas vel otiosas fabulas agatis: sed lectiones divinas cum silentio auscultate;fabulari non timet, et pro se et pro aliis redditurus est rationem: dum nec ipse verbum Dei aud
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s alloquor. uiris ꝑiter
et femĩs dico. corrigat se
unꝰqͥsq uicia sua dũ potest
emendet. mala oꝑa q̃ gessit
penitendo expiet Nullꝰ se
ĩebriet. nullꝰ ĩ cõuiuio to
gat aliũ plꝰ bube̾ ꝙͣ oportet.
qr uino młto deditos. uelie¬
ment̾ apło redarguit di

Expanded text:
omnes alloquor, viris pariter et feminis dico, corrigat se unusquisque, et vitia sua dum potest emendet, mala opera quae gessit poenitendo expiet. Nullus se inebriet, nullus in convivio suo cogat alium plus bibere quam oportet, quia vino multo deditos vehementer Apostolus redarguit
Abbreviated transcription (Latin):
qͣle est. ꝙ si artores ille ubi
miẜi hoĩes uota reddũt
ceciderint. n ͨ ex eia ligna
ad focũ fibi deferũt Et ui¬
dete qnͣtã stulticiã est homm.
si arbori ĩsensibili et mor¬
tue honorẽ ĩpendũt. et dei
oĩpotẽtis p̃cepta ꝯtempnũt
n ͨ ullam oĩno c̾aturam
p̃ter deũ ullꝰ adorandã credat.
qr oĩa ip̃e solꝰ condidit atq
disposuit Aitũ quidẽ est celũ.
ĩgens t̾ra. ĩmẽsũ mare. pul¬
chra syd̾a. s ĩmencior et pus¬
chrior sit ncce est qͥ hec c̾auit
Gi enĩ lec q̃ uident᷑ tam ĩꝯ¬
p̃hensibilia st̃. idest uariit̾re.
feuctꝰ. pulchritudo floꝵ. diu̾
sitas pomoꝵ. gn̾a aĩaliũ. alia
suꝑ t̾rã. alia in aquis. alia ĩ
res. tonitruoꝵ fragores. tẽp¬
uacprii recursꝰ. q̃ oiã nulla¬

Expanded text:
le est, quod si arbores illae, ubi miseri homines vota reddunt, ceciderint, nec ex eis ligna ad focum sibi deferunt? Et videte, quanta stultitia est hominum, si arbori insensibili et mortuae honorem inpendunt et Dei omnipotentis praecepta contempnunt. nec ullam omnino creaturam aeter Deum ullus adorandam credat, quia omnia ipse solus condidit atque disposuit. Altum quidem est caelum, ingens terra, inmensum mare, pulchra sidera, sed inmensior et pulchrior sit necesse est qui haec creavit. Si enim haec quae videntur tam inconprehensibilia sunt, id est varii terrae fructus, pursitas pomorum, genera animalium, alia super terram, alia in aquis, alia in res, tonitruorum fragores, tempvarius recursus, quae omnia nulla
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs suꝑ oia timete. illũ int̾
oĩa adurate. illis ultͣ oiã
illos imitanii. quos malos
ꝯspicitis castigate et corripi¬
te. ut duplicẽ mercedẽ hẽre
possitis Et qui hactenꝰ. a
toto corde pnĩaz agat.ãteq̈ͣ
de hac luce discedat Or si sĩ¬

Expanded text:
per omnia timete, illum inter omnia adorate: illum ultra omnia illos imitamini: quos malos conspicitis, castigate et corripite, ut duplicem mercedem habere possitis. Et qui hactenus idtoto corde poenitentiam agat, antequam de hac luce discedat: quia si si
Abbreviated transcription (Latin):
ubi sacͣmẽta xp̃i mittũtur
et ꝙ decet deũ semꝑ lauda̾e.
cantica dyabolica ꝓcedant
ñimici totoꝵ Lespͥne . et supͣ¬
dicta sacrilegia cũ omñ lo¬
nore fugite Nulli c̾ature
exhibete ffontes et arbores
quos sacros uotant succidi¬
te. pedũ eciã sili̾tudĩes quos
ꝑ biuia ponũt fieri uitate.
et uui ĩuenei̾tis igne tre¬
mate P nullã aliam artẽ

Expanded text:
i mittuntur, et cui decet Deum semper laudare, cantica diabolica procedant. inimici toto corde respuite et supradicta sacrilegia cum omni horrore fugite. Nulli creaturae exhibeatis; fontes vel arbores quos sacrivos vocant succidite; pedum similitudines, quos per bivios ponunt, fieri vetate, et ubi inveneritis, igne cremate. Per nullam
Abbreviated transcription (Latin):
dies deꝰ fecit faulla ad ĩcho¬
actendat Nullꝯ in kalen¬
dis ianuarii. nefanda et
lica sũt Nullꝰ ĩ festiuitate scĩ
nitatibꝰ. solsticia aut uallacõ¬
nes ut saltacõnes aut cantica
dyabolica exc̾ceat Aullꝰ xͥanoꝵ¬
noĩa demonũ aut neptunũ

Expanded text:
dies Deus fecit; nullus ad inchoadtendat, nullus in Kalendas Ianuarii nefanda et  festivitate sancti nitatibus solstitia, aut balationes, vel saltationes aut cantica diabolica exerceat. Nullus nomina daemonum, aut Neptunum,
Abbreviated transcription (Latin):
dicat᷑ ꝙ res scã sit. et lc̃iones
diu̾ĩas cõtineat Gͥa ñ est ĩ
eis remediũ xp̃i. sed uenenũ
dyaboli Pullꝯ p̃sumat lustra¬
ciones fac̾e . n ͨ herbas ĩcan¬
tare. nez pͤcora ꝑ cauain ar¬
borem uł ꝑ t̾ram foratam
dyabolo ꝯsecͣre Nulla mlier
p̃sumat sucinos ad collum
depend̾e. n ͨ in tela uł in tinc¬
tura sie quolib oꝑe. mi¬
neruã uł cet̾as ĩfanstas
ꝑsonas noĩare Sed in om̃i
optate. et in uirtute noĩs eiꝰ
toto corde ꝯfidite Rullꝰ si
qñ luna obscurat᷑ uocifera¬
re p̃sumat. qr dõ iubente
certis tꝑibꝰ obscurat᷑ Pet
luna noua quisꝙͣ timeat
aliqͥd oꝑis arriꝑe. qr deꝰ ad hͦ
lunã fecit ut tp̃a designet.
et noctuĩ tenebras temꝑet.
ñ ut alicuiꝰ opꝰ ĩpediat. aut
clemẽtem faciat loiẽm sic̃
stulti putant. qr demoĩbꝰ
ĩuasos alima pati arbitrãt᷑
Aullꝰ dnõs solẽ aut lunã
dei sũt. et necessitatibꝰ hom̃
iussu dei ĩẜuiũt Nullꝰ sibi
ꝓponat facũ ut fortuã.

Expanded text:
a sit et lectiones divinas contineat, quia non est in eis remedium Christi, sed venenum diaboli. Nullus praesumat lustrationes facere nec herbas incantare neque pecora per cavam arborem vel per terram foratam diabolo consecrare. Nulla mulier praesumat sucinos ad collum dependere nec in tela vel in tinctura sive quolibet opere Minervam vel ceteras infaustas personas nominare, sed in omni optare et in virtute nominis eius toto corde confidere. Nullus, si quando luna obscuratur, vociferare praesumat, quia, Deo iubente, certis temporibus obscuratur; nec luna nova quisquam timeat aliquid operis arripere, quia Deus ad hoc lunam fecit, ut tempora designet et noctium tenebras temperet, non ut alicuius opus inpediat aut dementem faciat hominem, sicut stulti putant, qui a daemonibus invasos a luna pati arbitrantur. Nullus dominos solem aut lunam Dei sunt et necessitatibus hominum iussu Dei inserviunt. Nullus sibi proponat fatum vel fortunam
Abbreviated transcription (Latin):
suit añ m̃di ꝯstitucõem
¶Pret̾ea qͦciens aliqͣ
ĩ firmitas ^n ite̾it ñ que¬
rãt᷑ p̃cantatores. ñ diuĩ. ñ
arbores uł uiuios. dyabo¬
qͥ egrotat. in sola dei mĩa
bñdictũ fidelit̾ ab eccłia
petat. uñ corpꝰ suũ in noĩe

Expanded text:
di constitutionem. Praeterea quoties aliqua infirmitas evenerit, non quaerantur praecantatores, non divini, non arbores, vel bivios diaboqui aegrotat, in sola Dei miserbenedictum fideliter ab Ecclesia petat, unde corpus suum in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
filacteria uł adĩuencõnes
dyaboli credit. s oẽm spͣm
suã in solo xp̃o ponit Qui
dicit iħospes fui. et suscepi¬
stis me Et qmͣ diu fecistis
uin ex miniinis mers. mͥ
est. qui hospitibꝰ pedes la¬
uat. et tamꝙͣ parẽtes caris¬
simos diligit Qui iuxͣ qd̾
habet. pauꝑibꝰ elemosinã
fructibꝰ sius ñ gustat. nisi
pͥus dõ aliqͥd offerat Qui
stateras dolosas et mẽsuras
duplices iĩ lĩt. qͥ pecuĩam
suam ñ t̾buit ad usuram
Qui et ip̃e caste uiuit. et fi¬
lios ac uicinos suos docet
ut caste et cũ timore dei ui¬
uant Et quociẽs sc̃ẽ sollẽ¬
pnitates ueniũt. añ dies
plures castitatẽ eciã cum
symbolũ et orõnem dnĩcã
meõrit̾ tenet. et filios ac fa¬
milias suas eandẽ docet
Oui tał est. sñ dubio uerꝰ¬

Expanded text:
filacteria vel adinventiones diaboli credit, sed omnem spem suam in solo Christo ponit; qui est: Hospes fui, et suscepistis me; et: Quamdiu fecistis uni ex minimis meis, mihi istianus est, qui hospitibus pedes lavat et tamquam parentes carissimos diligit; qui iuxta quod habet, pauperibus elemosinam fructibus suis non gustat, nisi prius Deo aliquid offerat; qui stateras dolosas, et mensuras duplices non habet; qui pecuniam suam non dedit ad usuram; qui et ipse caste vivit, et filios vel vicinos docet, ut caste et cum timore Dei vivant; et quoties sanctae solemnitates adveniunt, ante dies plures castitatem etiam cum symbolum vel orationem Dominicam memoriter tenet, et filios ac familiam eamdem docet. Qui talis est, sine dubio ver
Abbreviated transcription (Latin):
sit dicens Ilnferte ĩquit
omẽm decimã in horreis
meis. et probate me ini hiis¬
d dicit dñs Gi nõ aꝑuero uob̾
fructꝰ t̾re usq ad habũdãtiã
Recdite Reddite gͦ libenter
ꝙ ꝯgnoscitis dõ placãre Noli
remaneat Cõu̾timĩ ad hoc¬
de dicͭ doꝰ. ut aꝑiam uobis
catharactas celi. et effũdã
hĩtatis fame mortui fuerĩt.
tantoꝵ homicidioꝵ rei eritꝭ
Insuꝑ immittet uob̾ dñs pe
stilenciã et famẽ. et ꝑdetis
totũ ꝙ hẽtis. n ͨnõ ad huc
bis ñ uenieãt. festinate cũ
bono aĩõ dare. uñ aĩas uras
possitis ⁊ redim̾e̾ Nec eligatꝭ.
tereatis eũ qͥ meret᷑ acciꝑe.
qr nescitis in qͦ xp̃s dignet᷑
adueĩre Scitote. qr qd̾ pau

Expanded text:
sit, dicens: Inferte, inquid, omnem decimam in horreis meis et probate me in his, dicit Dominus, si non apperuero vobis fructus terrae usque ad abundantiam. Reddite ergo libenter quod cognoscitis Deo placere; nolitremaneat. Convertimini ad hoc, dicit Dominus, ut aperiam vobis cataractas caeli et effundam habitatis fame mortui fuerint, tantorum homicidiorum rei eritis. Insuper inmittet vobis Dominus pe et famem: et perdetis totum quod habetis, necnon adhuc bis non veniant, festinate cum bono animo dare, unde animas vestras possitis redimere. Nec eligatis tereatis eum qui meretur accipere: quia nescitis in quem Christus dignetur advenire. Scitote, quia quod pau
Abbreviated transcription (Latin):
ãbulabo et ero illoꝵ deus
Qcre audistis frẽs. qͣles sĩt
xͥani boni Idõ qnͣtũ potestis
cũ dei adiutoi̾o laborate. ut
mente. et ĩplete in orõne¬
oꝑacõne Redimẽtes aĩas
urãs de pena. dũ lẽtis in
ptãte remedia Elemosinã
iuxͣ uires facite. pacem et
caĩtatem habete. discordes
ad cõtordiã reuotate. men¬
daciũ fugite. ꝑiuriũ expa¬
uescite. falsum testio ͫ nolite
lacõnes et decimas eccłiis of¬
ferte luĩaria scĩs locis iuxͣ
qd̾ habetis exhibete Gimbo¬
lum et orõem dnĩtam meõ¬
ria retinete. et filiis urĩs ĩ¬
sinuate Filos eciã quos ex
baptismo suscepitis docete et
castigate. ut semꝑ cũ tĩore
dei uiuãt Ecitote uos fideius¬
sores ꝓ ip̃is ap ͭ deũ eẽ Ild

Expanded text:
 et ero illorum Deus . Ecce audistis, fratres, quales sint Christiani boni, ideo quantum potestis cum Dei adjutorio laborate, ut mente, et implete in operatione; redimite animas vestras de poena, dum habetis in potestate remedia: eleemosynam juxta vires facite, pacem et charitatem habete, discordes ad concordiam revocate, mendacium fugite, perjurium expavescite, falsum testimonium non lationes et decimas ecclesiis offerte, luminaria sanctis locis juxta quod habetis exhibete, symbolum et orationem Dominicam memoria retinete, et filiis vestris insinuate; filios etiam quos ex baptismo suscepistis docete et castigate, ut semper cum timore Dei vivant, scitote vos fidejussores pro ipsis apud Deum esse. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
ntes pit̾ et qͥ pẽstis et quibꝰ
q pẽstis. ĩ dei uos tĩore solida¬
te Retinete q̃ dc̃a st̃. facite
q̃ p̃cepta st̃ Habete semꝑ
te ¶ Gcitote qr multos hẽ¬
ĩpedire festĩant Idc̾co ĩ om̃i
loco. et oĩ hoͣ. cͬcis signacło
uos armate. ac ccis uexillo
uos munite ¶oc enĩ solum
tĩent. illud solũ expauescũt
Moc uob̾ datũ est scutũ. in
quo possitis om̃s sagittas ma¬
ue ãbulatis siue manducatis
siue lectũ ascenditis. siue ab
xp̃i muniat frontẽ Ut uos
semꝑ meõria dei uigilãtes
ꝓtegat. et in soporẽ custodiat
Et qciens in nocte excitati
fueritꝭ. et sompnꝰ ex ocłle
euolauei̾t. mox labus sig ͫ
occupet᷑. ac dei p̃ceptu iñ

Expanded text:
ntes pariter et qui praeestis, et quibus praeestis, in Dei vos timore solidate; retinete quae dicta sunt, facite quae praecepta sunt, habete semper te. Scitote quia multos habimpeloco, omni hora, crucis signaculo vos armate, crucis vexillo vos munite: hoc enim solum timent, illud solum expavescunt; hoc et vobis datum est scutum in quo possitis omnes sagittas mave ambulatis, sive manducatis, sive lectum ascenditis, sive ab  vestram muniat frontem, ut vos semper memoria Dei et vigilantes protegat, et in sopore custodiat; et quoties in nocte excitati fueritis, et somnus ex oculis evolaverit, mox labiis signum occupetur, ac D
Abbreviated transcription (Latin):
carnis resurrectõe. et uitã
ut ista ꝯfessio et ꝓmissio ur̃a.
semꝑ in ur̃ã teneat᷑ meõria
ad iudiciũ uob̾ sit. sed pociꝰ
ad remediũ Nã idõ ꝟͥani
faciatis Idest ut castitatẽ
fugiatis ¶ũilitatẽ teneati.¬

Expanded text:
carnis resurrectionem, et vitam ut ista confessio vel promissio vestra semper in vestra teneatur memoriaad iudicium vobis sit, sed pocius ad remedium. Nam ideo christiani hristiana faciatis, id est ut castitatem fugiatis, ebrietatem caveati
Abbreviated transcription (Latin):
Et ut eent memores bñficioꝵ
tis diebꝰ uite sue Nã collt̃ĩs
undiq ad eccłiam turbis.
mlt̾a quidẽ et magna u̾uit᷑
in ẜmoẽ cõplexa. sed in edi¬
ficacõne spi̾talit̾ copiosa. cũ
ꝓphetica fiducia ex altans
uocem huiꝯcemodi ad eos
aĩs auscultare uelitis. q̃ uob̾
pro salute urã sugge̾re uolo
Ompr̃s enĩ scit doꝰ. ꝙ po
prõpta erga uos caĩtate.
ista uob̾ ꝓfero Oue si ñ fec̾o.
ꝓtuldubio reꝰ debiti tene¬
bor Uos gͦ ñ pro mea pͣui¬
tate. s pro ur̃ã q̃ dico salute.
libent̾ suscipite Ita dũtaxat.
ut q̃ aure ꝑcipitis. opere
ꝯpleatis Ut et ego de meo
obsequio. et de ur̃o ꝓfectu
merear uobiscũ gaudẽ̾ ĩ cele¬
sti regno Gi cui forte displi¬
p̃dicare concendo. ⁊ogo nõ
mͥ molestꝰ existat. s mags

Expanded text:
memores beneficiorum tis diebus vitae suae. Nam collectis undique ad ecclesiam turbis, multa quidem et magna breviter in sermone conplexa, sed in aedificatione spiritaliter copiosa, cum prophetica fiducia exaltans vocem, huiuscemodi ad eos animis auscultare iubeatis, quae vobis pro salute vestra suggerere volos enim scit Dominus, quod prompta erga vos charitate ista vobis profero: quae si non fecero, procul dubio reus debiti tenebor. Vos ergo non pro mea parvitate, sed pro vestra quae dico salute libenter suscipite; ita duntaxat, ut quae aure suscipitis, opere compleatis: ut et ego de meo obsequio, et de vestro profectu merear vobiscum gaudere in coelesti regno. Si cui forte displiaedicare vobis contendo, rogo non mihi molestus existat, sed magis
Abbreviated transcription (Latin):
et a grestis orõis ĩdisciplinatoẽm
attendãt. cũ ꝑ sonaꝵ acceptorẽ. in
quo res agit᷑. inclitũ et uerũ xp̃i
militẽ anĩ oculos ponat. cui hũane
landari. a qͦ et ꝑ quẽ. tał meruit
fieri Ua itaz a ueratibꝰ de eo sc̃pta.
et simplicit᷑ ĩ unũ collecta. fidelit̾ re¬
legãt. et si nr̃e imꝑicie fuerĩt ĩ dig¬
nati. ad ueterũ moĩmẽta recurrãt
sed ãtiquoꝵ ãtiqua dicta. de abdi¬
tis admodũ tomis eruimꝰ. et ui̾¬
tatis sinceĩtate ẜuata. paginis ma¬
infestioribꝰ ĩdimꝰ Ceterũ nemi¬
nẽ sani capitis hec minꝰ accepta¬
re putamꝰ. qr ãt̾iori tp̃e reꝑta ñ
fuerãt. cũ liquido noscat.ꝙ is qui
creauit oĩa. simł noluit reuelari
tũcta. Ułcũctis ĩ simł. mlt̾aq maĩ¬
festa. iterũ ẽẽ tp̃e occultata Ad mẽ¬
tẽ eñ debet redire. ꝙ in liti̾s diui¬
nitꝰ ĩspiratis. legat᷑ de legris libro
diu latente. et denuo sb̃ admirati¬

Expanded text:
et agrestis orationis indisciplinationem et agrestis orationis indisciplinationem attendant, cum personarum acceptatorem in quo res agitur, inclytum et verum Christi militem ante oculos ponant, cui humanae laudari, a quo et per quem talis meruit fieri. Vera itaque a veracibus de eo scripta, et simpliciter in unum collecta fideliter relegant, et si nostrae imperitiae fuerint indignati, ad veterum monumenta recurrant: sed antiquorum antiqua dicta, de abditis admodum tomis eruimus, et veritatis sinceritate servata, paginis manifestioribus indimus. II. Caeterum neminem sani capitis haec minus acceptare putamus, quia anteriori tempore repetita non fuerant, cum liquido noscat quod is qui creavit omnia simul , noluit revelari cuncta, vel cunctis simul: multaque manifesta iterum esse tempore occultata. Ad mentem enim debet redire, quod in litteris divinitus inspiratis legitur , de legis libro diu latente, et denuo sub admirati
Abbreviated transcription (Latin):
grecoꝵ continet᷑ hystoriis. e qua¬
si sepulta ãtiquoꝵscrimis. apᵈ
latinos ñ modica porcione ẜua¬
bat᷑ obtecta. in lucẽ xp̃o iuuãte
reducerẽ. qͣtenꝰ deuotis exinde
ertra dei cultũ. et excellentissimi
martyrio sui deuocio cumulata
suctrescẽt. et debite ẜuituti nr̃e ĩ
domo dni qnͣtũ ad exiguitatẽ in
genioli attinet ciato gustũ fideli
uꝰ ꝓpinãti eiusdẽ amicr. dei. cuiꝰ
id amore studuimꝰ. ĩteruentio
sgliosa diuĩa misericordiã ĩpe¬
traret Ut eĩ añ nos ditm̃ est.
tresta bñ uiuẽciũ.elemẽta sũt
uitã uolenciũ. et exempla mar¬
tyrũ. exhortatõnes sũt martyrioꝵ¬
Oua pp̃ sentencia sequẽtia relegẽs.
poculo debriatꝰ p̃claro. fidẽ pieta¬
tis eructet. et ñ obsequiũ nr̃m noĩ
temei̾tatis assiguet Or u̾o̾ ut per
quẽdã sapiẽtem dicit᷑. młtociens
nichil p̃ferri debuisset. supplicit̾
õs. ĩ quoꝵ manꝰ hec uenerĩt dep̃¬
cor. ne ĩ hiis nr̃e ꝑsone hũilitatẽ.

Expanded text:
Graecorum continetur historiis, et quasi sepulta, antiquorum scriniis apud Latinos non modica portione servabatur obtecta, in lucem Christo juvante reducerem: quatenus devotis exinde erga Dei et excellentissimi martyris sui cultum devotio cumulata succresceret, et debitae servituti nostrae, in do mo Domini, quantum ad exiguitatem ngenioli nostri attinet, cyatho gustum fidelibus pro pinanti, ejusdem amici Dei, cujus id amore studuimus, interventio gloriosa divinam misericordiam impetraret. Ut enim et ante nos dictum est, gesta bene viventium, elementa sunt vitam volentium: et exempla martyrum, exhortationes sunt martyriorQuapropter sequentia relegens, poculo debriatus praeclaro, fidem pietatis eructet, et non obsequium nostrum nomini temeritatis assignet. Quia vero, ut per quemdam sapientem dicitur, multoties nihil praeferri debuisset, suppliciter omnes, in quorum manus haec venerint, deprecor, ne in his nostrae personae humilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ut de mlt̾is quedã designemꝰ ex
noĩe. eusebii cesariẽsis hystoriã.
et airistarchi grecoꝵ cronogra¬
phi. ad ho onesisorũ p̃miteriũ
epłam. et uisbii cõscͥptionẽ ꝑqui¬
uat et relegat. ibiq discere pot̾i̾t
qͥs iste dionisiꝰ fu̾it. et qualiter
ꝑ martirii palmã. ad xpm̃ ꝑue

Expanded text:
ut de multis quaedam designemus ex nomine, Eusebii Caesariensis historiam, et Aristarchi Graecorum chronographi ad Onesiphorum primicerium epistolam, et Visbii conscriptionem perquirat et relegat. Ibique discere poterit quis iste Dionysius fuerit, et qualiter per martyrii palmam ad Christum
Abbreviated transcription (Latin):
insignia. mlt̾a scõꝵ auro
argentoq et gẽmis fabri¬
cauit sepulchra Udest g̾ma¬
ni. seuerini. piatonis. quĩtĩ
luciam. genouese. colũbe.
maxinuanii. et loliani Ad¬
huc aũt et alioꝵ mlt̾orũ.
s p̃cipne btĩ martim turo¬
nis cĩtate. dagob̾to rege
ĩpensas p̃bente. miro opi¬
ficio ex auro et gẽmis cõ¬
texit sepulchꝵ Necnõ et tũ¬
bam scĩ brictionis. et aliã
ubi corpꝰ btĩ martini dudũ
iacuãt urbane cõposuit
Magnũ in suꝑ bñficiũ eidẽ
eccłie ap ͭ regẽm optinuit
soĩs martini. eligio rogã
eidem eccłie m̃dulsit. at ꝑ
sii. et tuguriũ suꝑ ipm̃
marmoreũ miro oꝑe de
auro et gẽmis. cristã qͦͦ
et species de fronte magͥfice
cõposuit fecnõ et apes ĩ
circuitu throni altai̾s auro
oꝑuit. et posuit in eis poma
aurea rotondilia atz gẽmata
S eoꝑuit q et electoruiet ostia
diligent̾ de metallo argenti
Q et tectũ thoni altai̾s. axibꝰ
oꝑuit argenteis pẽcit qͦ et

Expanded text:
insignia multa sanctorum auro argentoque et gemmis fabricavit sepulchra, id est Germani, Severini, Piatonis, Quintini, Lucii, Genovefae, Columbae, Maximiani et Loliani, Iuliani, adhuc autem et aliorum multorum. Sed praecipue beati Martini Toronus civitate, Dagoberto rege inpensas praebente, miro opificio ex auro et gemmis contexuit sepulchrum necnon et tumbam sancti Briccionis et aliam, ubi corpus beati Martini dudum iacuerat, urbane conposuit. Magnum insuper beneficium eidem ecclesiae apud regem obtinuit. soris Martini, Eligio roganteidem ecclesiae indulsit atque per ate, et tugurium super ipsum marmoreum miro opere de auro et gemmis: cristam quoque et species de fronte magnifice composuit, necnon et axes in circuitu throni altaris auro operuit, et posuit in eis poma aurea rotundilia atque gemmata: operuit quoque et lectorium et ostia diligenter de metallo argenti; sed et tectum throni altaris axibus operuit argenteis; fecit quoque et
Abbreviated transcription (Latin):
da martyriis et galliax
pͥmi sac̾dotis mi̾ta głiosa.
ut ubi salutifer primo
ceꝑat fructꝰ oriri. eo ã¬
pħus. maxĩꝰ cũctos assistẽ¬
fabil cũctis resplenduit. et
btĩssimi dyomisii se tadauer
erexit. scãq manu capͭ
a corꝑe dolabra littoĩs trũ¬
catũ. ãgelico ductu g̾ssũ
regente. et lute celesti cͥrũ¬
fulgente. pendilis cepͭ bra¬
chiis uectitare. sic̃ semꝑ a

Expanded text:
 martyris et Galliarum primi sacerdotis merita gloriosa, ut ubi salutifer primo coeperat fructus oriri, eo amphus, maximus cunctos honor assistenfabilis cunctis resplenduit; et beatissimi Dionysii se cadaver erexit, sanctaque manu caput a corpore dolabra lictoris truncatum, angelico ductu gressum regente, et luce coelesti circumfulgente, pendulis coepit brachiis vectitare. Et fa
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uiuẽdi penitꝰ spes aufer¬
ret᷑. nimis anpii ꝑntes ꝓ
filio. ad scm̃ confugiũt eli¬
giũ Confidẽtesq de mira¬
cłi̾s tanti ãtistitis. pueꝵ
illico deuouẽt ei supplices
pueiꝰ nõnulla offerũt or¬
eiꝰ spetiosissimũ. ꝓtĩꝰ cũ
deuocioẽ sepulchro ĩfigũt
Quo fc̃o. ꝯfestim sñ mora
int̾tedente ꝯfessore. egͥtudo
abscessit Et ad p̃sens puer
cõualescens sanitatẽ ilico
recep ͭ.uͣt deinceps ĩcolu¬

Expanded text:
erretur, nimis anxii parentes pro filio ad sanctum confugiunt Eligium, confidentesque de miraculis tanti antistitis, puerum illico devovent ei supplices, pueri nonnulla offerunt orejus speciosissimum protinus cum devotione sepulchro infigunt. Quo facto, confestim sine mora, intercedente confessore, aegritudo abcessit, et ad praesens convalescens puer, sanitatem ilico recepit ac deinceps incolo
Abbreviated transcription (Latin):
Udite iam aluid qd̾
ad sacͣcissimũ eligii
corpꝰ trestũ est miraclm
Quidã etem uir illustris
licam scĩ ãtistitis. cũ or̃õne
fc̃a pro foribꝰ astaret. pau¬
ꝑm illic t̾bam clamãtem
imiẜi talem habebitis ꝯsola¬
torẽ. qͣlem hũc btm̃ hu̾istis
antistitẽ O qͣlis ei poterat
sic̃ nũt mlt̾i faciũt. et eciã¬
adu̾sum se uteret᷑ ĩcrepacõ¬
nibꝰ. uisũ ei fuit uelut in
eptasi astitisse sibi ĩ momẽ¬
to scm̃ uirũ Ex qua uisioẽ
astaret. reppit subito ĩ ma¬
nu uel ueste sua aurũ. qd
pauꝑibꝰ erogare debẽt. ꝙ¬
secũ ex eo ꝙ accide̾a̾t cogi¬
tans exiit ab eclĩa et dis
llud q ñ nos effugiat.
ꝙ uir illustris ebroinꝰ

Expanded text:
udite jam et aliud quod ad sacratissimum Eligii corpus gestum est miraculum: quidam etenim vir illustris licam sancti antistitis, cum oratione facta pro foribus astaret, pauperum illic turbam clamantem  miseri, talem habebitis consolatorem, qualem hunc beatum habuistis antestitem! O qualis ei poterat sicuti nunc multi faciunt et eadversum se uteretur increpationibus, visum ei fuit, veluti in extasim adstitisse sibi in momento sanctum virum. Ex qua visione adstaret, repperit subito in manu vel Teste sua aurum, quod pauperibus erogari deberet; secum ex eo quod acciderat cogitans, exiit ab ecclesia et discoque non nos effugiat quod vir illustris Ebroinus,
Abbreviated transcription (Latin):
Mercheno aldo palacii p̃p̃o¬
sito. quãdã ob causam.
p̃dictũ iter eo tꝑe tũ ipõ
arriꝑe Cogebat᷑ w̾ ase¬
moribꝰ et abbatibꝰ tĩtatꝭ
sue. ut qͦ quom̃o satisfa

Expanded text:
Herchenoaldo palatii praeposito, quamdam ob causam praedictum iter eo tempore cum ipso arripere; cogebatur vero a senioribus et abbatibus civitatis suae, ut quoquo mo
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe dũ qͥetate᷑ age̾t uitã.
nefanda pustula nequit̾ est
ꝑcussa Quo tabo ĩcrescente.
iacebat tumida toto corꝑe.
et paulatĩ plaga adolestẽte.
sola iã sepult᷑a maritũ red¬
debat sollicitũ Uno ita ma¬
ne cũ abbas basilice scĩ eligii
flens et eiulans muliei̾s ma¬
ritꝰ. mortẽ quigis sue ĩdicat.
sepultͬamq ei in basilicel ꝯ¬
fessoi̾s supplicit̾ postulat Cũq
ab eo utꝵ u̾atit̾ eẽt mortua
int̾rogaret᷑. unũ in qͥt constat.
utrũ sit stm̃ an mox futuꝵ.
tũ iã muta et toto corꝑe decũ¬
bat p̃mortua Tũc ille festi
dit. et sumẽs ex eo qͥ ibi fũ¬
dit᷑ olei liquore. ad domũ
funei̾s qtinuo accedit Dite¬
bat eĩ l ͦ sibi ĩ nott᷑na uisioẽ
a scõ eligio p̃ceptũ fuisse. ut
allato olei liquore sanae̾t
ab ĩcõmodo mulierẽ Ing̾sso
gͦ omũ. uid ͭ corpꝰ int̾ la¬
mẽta affiniũ iac̾e̾ tumidũ
et gelidũ Et ociꝰ accedens.
ab hac peste Et ꝯfestim oleo

Expanded text:
tempore, dum quietam ageret vitam, nefanda pustula nequiter est percussa. Quo tabo increscente, iacebat tumida toto corpore, et paulatim plaga adolescente, sola iam sepultura maritum reddebat sollicitum. Uno itaque mane cum abbas basilicae beati Eligii flens et eiulans mulieris maritus, mortem coniugis suae indicat sepulturamque ei in basilicam suppliciter postulat. Cumque ab eo, utrum veraciter esset mortua, interrogaretur: 'Unum', inquit, 'constat, utrum sit factum an mox futurum, cum iam muta et toto corpore decumbat praemortua'. Tunc ille festine dit, et sumens ex eo qui ibi funditur olfuneris cito accedit; dicebat enim hoc sibi in nocturna visione a sancto Eligio praeceptum fuisse, ut allato olei liquore sanaret ab incommodo mulierem. Ingressus ergo domum, vidit corpus inter lamenta affinium jacere tumidum et gelab hac peste. Et confestim oleo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eis occͣrebat ĩgenium
qͣlit̾ id fac̾e possẽt Qm̃
sicũ catena ꝑmitt̾ent.
in ip̃os utiq qͥ eũdẽ duce¬
rent irruẽs. male cosdẽ
laniaret Tandẽ ingenio
reꝑto. aptauerũt ex fu-¬
stibꝰ quoddã tolocium
Qa scili ratione. ut si ad
p̃cedentem se mittͬe ullet
posti̾or eũ retro̾sũ attͣhẽt
Econtͣ si post̾iorẽ appetẽt.
prior nichilominꝰ retra

Expanded text:
eis occurrebat ingenium qualiter id facere possent, quoniam si cum catena permitterent, in ipsos utique qui eumdem ducerent irruens, male eosdem laniaret. Tandem igitur ingenio reperto, aptaverunt ex fustibus quoddam tolocium, ea scilicet ratione ut si ad praecedentem se mittere tentaret, posterior eum retrorsum attraheret; e contra si posteriorem appeteret, prior nihilominus retra
Abbreviated transcription (Latin):
de lecto. bñdicẽs et gli̾ficãs
ex h ͦ effecta. tepͭ eos compelle̾.
illic eo die tibũ sume̾ Nec alit̾
destitit nez ꝑmisit eos do¬
mũ suã exire. nͥ prandio
iposito. ip̃a eis cͥca frequẽs
et miste̾t et mĩstraret

Expanded text:
et glorificans ex hoc effecta, coepit eos compellere illic eo die cibum sumere, nec aliter destitit, neque permisit eos domum suam exire, nisi prandio apposito ipsa eis circa frequens et misceret et ministraret
Abbreviated transcription (Latin):
d ne illᵈ silendũ
languidos qui illic undiz
cõfluunt. quidã uir affla¬
tꝰ pessiõ demone. adductꝰ¬
est nouiomio ab urbe ãbi¬
anensi Gic nãz maligno
seuiente spũ ĩfestissimã
rabiẽ patiens. ñ catenã
ñ compedes ñ claustra
ostiorũ integra paciebat᷑
Cuiꝰ uidelic ferocitatem
nullꝰ sufferre potãt Nam
et alioꝵ nasos. alioꝵ au¬
mossisꝰ conting̾e̾ qͥuisset.
mdrdicꝰ amputabat Uñ¬

Expanded text:
d neque illud silendum languidos, qui illic undique confluunt, quidam vir, afflatus pessimo daemone, adductus Noviomo ab urbe Ambianense. Hic nempe, maligno saeviente spiritu, infestissimam rabiem patiens, non catenam, non compedes, non claustra ostiorum integra patiebatur; cujus videlicet ferocitatem nullus sufferre poterat; nam et aliorum nasos, aliorum aures si contingere quivisset, mordicus amputabat; eg
Abbreviated transcription (Latin):
sepulchꝵ scĩ eliii est
delatꝰ Ubi uix stabilitꝰ.
denũ ñ pꝰ longũ spa¬
ciũ. ꝯfessore orante. et
pͥ gͣtia largiẽte. meruit
reciꝑe sanitatẽ Quo enã
loco ualde iam deuotꝰ cłi̾cꝰ¬

Expanded text:
sepulcrum sancti Eligii est delatus; ubi vix stabilitus, demum non post longum spatium confessore orante, et Christi gratia largiente, meruit recipere sanitatem; quo etiam in loco valde jam devotus, c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbr̃o narrãte ꝯgnoni Ouidã
enĩ ut aiebat moͣchꝰ de no¬
uionio ueĩens. reliquias btĩ
eligii secũ detulit Quas ni-
mirũ ut decebat cũ magͣ
reuerẽtia basilice indidit
Atz pꝰ aliquot dies duo uiri
delit̾ illit excubãtes. solo scĩ
ĩteruentu sanati sũt Atiniꝵ
est o recipiens. pꝰ adeptã
ad loca ꝓpͥa ¶In alia ni

Expanded text:
ro narrante cognovi. Quidam enim, ut aiebat, monachus Noviomo veniens reliquias beati Eligii secum dmirum, ut decebat, cum magna reverentia basilicae indidit, atque post aliquot dies duo viri, deliter illic excubantes, solo sancti interventu sanati sunt; nimirum  recipiens, post adeptam ad lo
Abbreviated transcription (Latin):
maret. tu ĩquiens dñe tu
signa Tũt ille fidem hoĩs
cernẽs. signũ cͥcis ĩpressit Et
o mira xͥ potencia õtatim
signũ sunguĩs unda secuta.
dui clausas illico reserauit
sb̾ fronte fenestras. atzĩgre¬
diente die fecit discede̾ noc¬
tem uicq hõ duplo mun̾e
recepto. adorans xpm dis
restitutis Cͫ uiñ

Expanded text:
aret: Tu, inquiens, Domine, tu signa. Ille fidem hominis cernens, signum crucis impressit, et, o mira Christi potentia! statim signum sanguinis unda secuta, diu clausas illico reseravit sub fronte fenestras, atque ingrediente die fecit discedere noctem: sicque homo duplo munere recepto, adorans Christum discrestitutis.
Abbreviated transcription (Latin):
alia per eũ adño ꝑpetͣta magna¬
lia uniusa tomplecti G nez ꝓpo¬
siti nr̃i est eiꝰ moĩ mõ ꝓsequi si¬
gna. et narrãdis uirtutũ oꝑibꝰ
oꝑam dare ¶ ac gͦ se posita nar¬
ratione. pie aĩaduertẽdũ uidet ᷑.
ꝙ hic uiarũ suaꝵ finis bt̃s. et hic
labor ultimꝰ fuit In hꝰ oꝑe non
minꝰ utili ꝙͣ difficili. nec minꝰ
desꝑate tũc patis qmiͣ necessarie
Labores eiꝰ gliose cõpleuit. qui
matnifice semꝑ houestauit eñ

Expanded text:
alia per eum a Domino perpetrata, magnaalia per eum a Domino perpetrata, magnalia universa complecti. Sed neque propositi nostri est ejusmodi modo prosequi signa, et narrandis virtutum operibus operam dare. Hac ergo seposita narratione, pie animadvertendum videtur, quod hic viarum suarum finis beatus, et hic labor ultimus fuit. In hoc opere non minus utili quam difficili, nec minus desperatae tunc pacis quam necessariae, labores ejus gloriose complevit, qui magnifice semper honestavit
Abbreviated transcription (Latin):
concussione sedata. ꝑfectã se senciẽs
mulier sospitatẽ adeptã. exclamãẽ
ẜue dei inquit cõualui Que res
in tantã ãmirationẽ eciã durissi¬
mos qͦsq ꝑmouit. ut ꝑtucientes
pectora sua. ꝑ horã fẽre dimidiã.
cũ lacͥmis acclamarẽt Tantus
Deniq factus est impetꝰ. et cõcur¬
sus ꝓcidentiũ et deosculãtium
uiri dei sacra uestigia. ut ꝓpe mo¬
dũ cõpͥmeret᷑. donet tollentes eũ
frẽs. et imponentes ni nauicłam
a t̾ra modice subduxerũt Cũq
accedentes ad se pͥncipes. ut ce¬
perat pro pate rotaret. suspirã¬
tes dicebant O portet nos libent̾
audire eũ quẽ p̃i ternimꝰ. deꝯ
diluit et exaudit. et audito eo
multa face pro quo tanta facit
ii ocłis nr̃is Quibꝰ ille ut semꝑ
cantꝰ erat competerit᷑ ¶uiꝰ moĩ
nuit. Datis sibi ĩuitẽ dextris re¬
conciliati sũt in oscłõ pacis ĩDif¬
ficile foret itineris illiꝰ sic̃ et alia

Expanded text:
concussione sedata, perfectam se sentiens concussione sedata, perfectam se sentiens mulier sospitatem adeptam, exclamans: « Serve Dei, inquit, convalui. » Quae res in tantam admirationem etiam durissimos quosque permovit, ut percutientes pectora sua, per 1271 horam fere dimidiam cum lacrymis acclamarent. Tantus denique factus est impetus et concursus procidentium et deosculantium Viri Dei sacra vestigia, ut propemodum comprimeretur, donec tollentes eum fratres, et imponentes in naviculam, a terra modice subduxerunt. Cumque accedentes ad se principes, ut coeperat, pro pace rogaret, suspirantes dicebant: « Oportet nos libenter audire eum, quem, ut ipsi cernimus, Deus diligit et exaudit; et audito eo multa facere, pro quo tanta facit in oculis nostris. » Quibus ille, ut semper cautus erat competenter hujusmodi er definivit, datis sibi invicem dextris, reconciliati sunt in osculo pacis. Difficile foret itineris illius, sicut et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfuit his p̃ẜtim qui uariis ĩcõ¬
modis laborantes. remedia cõseq̃¬
bant᷑ in tarne. seu eciã qui uidẽ¬
tes edificabant᷑ͦ in fide Tantus
enĩ concursꝰ erat ut multitudiẽ
parit᷑. at importunitate sua. ip̃m
qͦ negociũ cõponende patis. pene
desꝑabilit̾ impediret. donec q̃sita
in medio flumina̾ insula. partis
utrisq pͥmarii ĩ nauicuł accesse¬
rũt Int̾ om̃s sane qͥsͣ ꝑ manũ
ẜ̃ui sui ibidẽ p̾stitit dñs sanitates.¬
celeberrima fuit cuiꝰ dã curacio
muliei̾s ¶ec ab ãnis octo. pessima
etrritudiẽ laborabat. uehiementi
tremore. et ualidis motibꝰ unuisa
parit̾ mẽbra contͥiens. Qũ autẽ
Uideret᷑ gͣuioribꝰ ortis difficulta¬
tibꝰ ꝓpe modũ. excidisse spes pacis.
dño disponẽte uenit me mulier
ita tremens. nec minꝰ horribilis
qmͣ miẜabil. et om̃s parit̾ ad
spectatulũ cõuenerũt. Orante
dei famulo. sub ocłis om̃i paulatĩ

Expanded text:
profuit, his praesertim qui variis incomprofuit, his praesertim qui variis incommodis laborantes remedia consequebantur in carne, seu etiam qui videntes aedificabantur in fide. Tantus enim concursus erat, ut multitudine pariter atque importunitate sua, ipsum quoque negotium componendae pacis pene desperabiliter impediret, donec quaesita in medio flumine insula, partis utriusque primarii in naviculis accesserunt. Inter omnes sane, quas per manum servi sui ibidem praestitit Dceleberrima fuit cujusdam curatio mulieris. Haec ab annis octo pessima aegritudine laborabat, vehementi tremore et validis motibus universa pariter membra concutiens. Cum autem videretur gravioribus ortis difficultatibus propemodum excidisse spes pacis, Domino disponente venit mulier ita tremens, nec minus horribilis quam miserabilis, et omnes pariter ad spectaculum convenerunt. Orante Dei Famulo sub oculis omnium paulatim
Abbreviated transcription (Latin):
uebat ᷑. sola utrĩq meditabant ᷑
arma. sola inibant ꝯsilia ma¬
lignãdi. tũ uir scũs eos quisecũ
uenerãt qsolans frẽs. ne turle¬
mini inquit. licet enĩ ꝑ multas
difficultates. omnino tanrẽ pax
desid̾ata ꝓueniet ¶uibꝰ etiam
Uñ id nosset. ĩnotuit dicens Bi
debar michi ꝑ nocturnũ soporẽ.
missã telebrare sollẽpnẽ Cũq ex¬
pleta. paulominꝰ oracione pͥmia.
recordarer angelicũ ex more cãti¬
cũ. idest trlĩa iii excelsis deo. p̃ce¬
dere depm debuisse. erubui. et
ꝙoblitꝰ omiserã. tanticũ in¬
choans. uobiscũ parit᷑. ad finem
usq cõpleui  Iam mediũ not¬
tis tnͣsierat ge cũ uir scũs de
p̃dictoꝵ penitudĩe pͥncipũ. lera¬
cione suscepta iocũde satis cõu̾sꝰ
ad suos. agnostite ait ꝓmisse
nob canende głie. et tantici pa
tractatũ est. et ob maxĩas difficul
tam certa de reformanda pace
ꝓmissio Ret parũ ip̃a dilatio

Expanded text:
vebatur, sola utrinque meditabantur vebatur, sola utrinque meditabantur arma, sola inibant concilia malignandi, cum vir sanctus eos qui secum venerant, consolans fratres: « Ne turbemini, inquit; licet enim per multas difficultates, omnino tamen pax desiderata proveniet. » Quibus etiam unde id nosset, innotuit dicens: « Videbar mihi per nocturnum soporem Missam celebrare solemnem. Cumque expleta paulo minus oratione prima recordarer angelicum ex more canticum, id est, Gloria in excelsis Deo, praecedere debuisse, erubui, et quod oblitus omiseram canticum inchoans, vobiscum pariter ad finem usque complevi. » Jam medium noctpraedictorum poenitudine principum legatione suscepta, jucunde satis conversus ad suos. « Agnoscite, ait, promissae nobis canendae Gloriae et cantici pactractatum est, et ob maximas difficulttam certa de reformanda pace promissio. Nec parum ipsa dilatio