comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qui & et̾m uocant᷑. qͥa uitã consequnt᷑ eternã. Nec int̾eunt
cũ mundo.s ẽẽ credunt᷑ et̾ni. fiant in capite ioseph. om̃s
scił benedictioes iste suꝑ caput xp̃i ponunt᷑. quas incar-¬
natꝰ accepit. & suꝑ u̾ticem natarei. de quo scriptũ ẽ qm
naz areus uocabitur .i. sc̃s dei. Int̾ fr̃s suos. quia ipse cap̃t
eniamin lupꝰ rapax. mane comedet de brĩamin Smis.
p̃dam. uesꝑe diuidet spolia. Quib dictis apłspau¬
lus designatur. debeniamin stirpe ꝓgenitꝰ. qͥa mane ra-
puit p̃dam .i. in pͥmordiis fideles quos potuit deuastauit:
dientib discretiõe mirifica dispensauit. Legimus quendã
ex doctorib ad urbem ierłm ea que de beniamindictast̃
referentẽ. Beniamin inqͥt filius odoris int̾p̾tatur. hic sor¬

Expanded text:
aeterni vocantur, quia vitam consequuntur aeternam, nec intereunt cum mundo, sed esse creduntur aeterni. Fiant in capite Joseph, omnes scilicet benedictiones istae super caput Christi ponuntur, quas incarnatus accepit: et super verticem Nazaraei, de quo scriptum est: id est, sanctus Dei. Inter fratres suos, quia ipse est caput Benjamin lupus rapax, mane comedet praedam, et vespere dividet spolia. Quibus dictis, apostolus Paulus designatur, de Benjamin stirpe progenitus. Qui mane rapuit praedam, id est, in primordiis fideles quos potuit devastavit, dientibus discretione mirifica dispensavit. Legimus quemdam ex doctoribus ad urbem Jerusalem ea quae de Benjamin scripta sunt referentem. Benjamin, inquit, filius
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Nam uinea dnĩ sabahot domꝰ isrł est. & ad uitem
filimi asinã suam. Ipse dixit ego sũ uitiᷤuera. Ad hanc
gͥ uitẽ alligat asinam suã cui suꝑsedit .i. eccłam exna¬
tionib congregatã. hanc itaq ad uitẽ corporis sui. al¬
ligauit uincło caritatis. & discipline euangłicenexii.

Expanded text:
sunt. Nam vinea Domini Sabaoth domus Israel est . Et ad vitem, sunt. Nam vinea Domini Sabaoth domus Israel est . Et ad vitem, o fili mi, asinam suam. Ipse dicit: Ego sum vitis vera . Ad hanc ergo vitem alligat asinam suam cui supersedit, Ecclesiam ex nationibus congregatam. Hanc itaque ad vitem corporis sui alligavit vinculo charitatis, et disciplinae evangelicae nexu,
Abbreviated transcription (Latin):
sa mortemortis imꝑiũ uicit. Bñ idem iterũ ut catulus
leonis. qͥa die t̾cio resurrexit. Und̾ & sic adiungit᷑ de re¬
surrectione eiꝰ. Qͥs suscitabit eum : hoc÷ qͥa nullus hõi¬
nũ nͥ ipse. iuxta quod idem de corpore suo dixit. Soluite
templũ hoc: &in tͥduo suscitabo illud. Non deficiet pͥn¬
ceps de popło iuda. nec dux de femorib eius donee ueniat
qͥ mutendus : & ipse erit expectatio gentium. Hic locus
manifestissime ad iudã refertur. Tamdiu enĩ fuit ex se¬
mine eiꝰ ap̃d iud eos intem̾ata successio regni: donec xp̃e
ad redẽptionẽ mundi ex uirgine nasceretur. Probantħ
historie iudeoꝵ. in qͥb ostendit᷑ hero dem pͥmum
niret cui repositũ est. S quia non solũ iudeis ꝓfu-¬
it qͥ mittendus erat. idõ seq̃r. & ipse erit ex pectatio
gentiũ. Alligans ad uineam pullũ suum. Pulluᷤ siui
ex gentib popłs. cui adhuc nũ quã fuerat legis onꝰ ĩposi¬
tum. hunc copulauit ad uineam apłoꝵ: qui exiudeis

Expanded text:
um ut catulus leonis, quia die tertia resurrexit. Unde et sic adjungitur de resurrectione ejus: Quis suscitabit eum? hoc est quia nullus hominum nisi ipse, juxta quod idem de corpore suo dixit: Solvite hoc templum, et in triduo suscitabo illud . Non deficiet princeps de populo Juda, nec dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus est; et ipse erit exspectatio gentium. Hic locus manifestissime ad Judam refertur. Tam diu enim fuit ex semine ejus apud Judaeos intemerata successio regni, donec Christus ad redemptionem mundi nasceretur. Probant hoc historiae Judaeorum, quibus ostenditur primum niret cui repositum est. 23. Sed quia non solum Judaeis profuit, qui mittendus erat, ideo sequitur: Et ipse erit exspectatio gentium, alligans ad vineam pullum suum. Pullus suus ex gentibus, populus cui adhuc nunquam fuerat legis onus impositum: hunc copulavit ad vineam apostolorum, qui ex Jud
Abbreviated transcription (Latin):
deturcadere ẽ. ex hac uita repente decidere. & ad q̃ supplicia
ducat᷑ ignorare. & qͥa iudea sui erroris laqueis capta ꝙ
te in electoꝵ uoce conu̾sus: dicens. Salutare tuum ex¬
ad acciuctꝰ p̾liabit᷑ ante eum. De gad¬
Ite gad accinctꝰ ꝑsonam dñi expͥmit. qͥ in pͥmo
accinctus gladio u̾bi sui. circa femur potentissime. qͦ inimi¬
cos diuisit .i. filiũ a patre. filiã a matre. nurũ a socrii iuxta qͦd
legitur in euangłio. Non ueni pacem mitt̾e. s gladium. Quod
ait. & ipse accingetur retͦrsum. claritas dnĩ nr̃i in scđo aduentu
eiꝰ uestigia xp̃c celeri aduentu ꝓgredietur. ut int̾ficiat eũ gladio
oris sui. lnd̾ & beneidem gad latruncłs interpͤtatur. eoqͦd post̾ĩor
id: secꝰ pedes qͣsi latruncuł rapido atq inpuiso aduentu ȩxiliat

Expanded text:
detur, cadere, est ex hac vita repente decedere, et ad quae supplicia detur, cadere, est ex hac vita repente decedere, et ad quae supplicia ducatur ignorare. Et quia Judaea errorite in electorum vocem conversus est dicens: Salutare tuum exGad accinctus praeliabitur ante eum. te Gad accinctus personam Domini exprimit, qui in primo accinctus gladio verbi sui circa femur potentissime , quo inimicos divisit, id est, filium a patre, filiam a matre, nurum a socru. Juxta quod legitur in Evangelio: Non veni mittere pacem, sed gladium ; quod autem ait: Ipse accingetur retrorsum , claritas Domini nostri in secundo adventu ejus vestigia Christus celeri adventu progrediens, ut interficiat eum gladio oris sui. Unde et bene idem Gad latrunculus interpretatur, eo quod posterior, id est secus pedes, quasi latrunculus rapido atque improviso adventu exsiliat
Abbreviated transcription (Latin):
dulitatem sinagoge ꝑopłm reliquisset. innum̾abilẽ sibi
plebem eccłe ex om̃ib gentib ampliauit. Qͦd & dauid ceci¬
nit dicens. Reminiscent᷑ & conuertent᷑ ad dnm uniu̾si fineᷤ
t̾re. filiꝰ accrescens & decorus aspectu. Om̃s enĩ suꝑat illuis
pulcͥtudo. iuxta qͦd & de ipso in psalmis canit᷑. Speciosꝰ for¬
ma p̾filiis hominũ. Filie di̾currert̃ suꝑ murũ.i.gentes ł¬

Expanded text:
dulitatem Synagogae populum reliquisset, innumeram sibi plebem Ecclesiae ex omnibus gentibus ampliavit. Quod et David cecinit dicens: Reminiscentur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae . Filius accrescens, et decorus aspectu: omnes enim superat illius pulchritudo, juxta quod et de ipso in Psalmis canitur: Speciosus forma prae filiis hominum . Filiae decurrerunt super murum. Id est
Abbreviated transcription (Latin):
abulon in littore maris habitabit. & in statione nauiũ:
zabulon qͥ int̾p̾tatur habitacłm fortitudinis. eccłam
significat fortissimam ad omnẽ tolerantiã passionis. hec
in littore maris habitat. & in statione nauiũ. ut credentibu
sit refugiũ. & piclitantib demonstret fidei portũ. ħ cont᷑
om̃s tͣbines scłi ĩmobili & inconcussa firmitate solidata.
ex pectat naufragiũ iudeoꝵ. & hereticoꝵ ꝓcellas. qͥ ccũfe-¬
runt᷑ omi uento doctrine. quoꝵ & si tunditur fluctib frangit
tam̃ ipsa fluctꝰ ñ frangit᷑. Nec ullis ħesiũ tẽptatiõib cedit: nec ul¬
li uento scismatũ cõmota succũbit. ꝑtendit aut̃ usq ad sydonẽ.
hoc ÷ usq g̾s ꝑuenit. Legit᷑ enĩ in euangłio iñ assũptos ẽẽ aliquos
apłoꝵ. & in ipsis locis sepe dñm docuisse. sic̃ scriptũ ẽ. Terra za¬
bulon & t̾ra neptalim uia maris tnͣsiordanem galilee gentium.
ꝑopłs qui ambulabat in tenebris. uidit lucem magnã

Expanded text:
bitabit, et in statione navium. Zabulon, qui interpretatur habitaculum fortitudinis, Ecclesiam significat, fortissimam ad omnem tolerantiam passionis. Haec in littore maris habitat, et in statione navium; ut credentibus sit refugium et periclitantibus demonstret fidei portum. Haec contra omnes turbines saeculi immobili et inconcussa firmitate solidata exspectat naufragium Judaeorum, et haereticorum procellas, qui circumferuntur omni vento: quorum etsi tunditur fluctibus, frangit tamen ipsius fluctus, non frangitur, nec ullius haereseos tempestatibus cedit, nec ulli vento schismatum commota o pervenit. Legitur etiam in Evangelio inde assumptos esse aliquos apostolorum, et in ipsis locis Dominum saepe docuisse, sicut scriptum est: Terra Zabulon et terra Nephtalim, via maris trans Jordanem Galilaeae gentium. Populus qui am
Abbreviated transcription (Latin):
murum amore pulcritudinis. xp̃i accense discurr̃t. ut ue¬
rũ sp̃onsũ ꝑ contẽplationẽ aspiciant. & oscło caritatis illi
copulenturatq adħeant. S ob uirgati stͣ eũ. qnͣ falsis te¬
stimoniis. calũpniantes scm̃ dnĩ opprim̾e.sinagoge popli
cogitauer̃t. In uidunt illi habentes iacła. Neq in ioseph¬

Expanded text:
ulchritudinis Christi accensae discurrunt, ut verum sponsum per contemplationem aspiciant, et osculo charitatis illi copulentur atque adhaereant. Sed objurgati sunt eum, quando falsis testimoniis calumniantes, sanctum Domini opprimere Synagogae populi cogitaverunt. Inviderunt illi habentes jacula. Neque e
Abbreviated transcription (Latin):
si qͥs manducau̾it ñ moriet᷑ in et̾num. Iste enĩ prebet delici
tioꝵ suoꝵ. qͥ castigant corpora sua. & in seruitute subiciunt.
eptalim qͥ int̾pretat᷑ dilatatio.
apłos & scõs p̃dicatores significat. quoꝵ doctrina in la-¬
titudine totiꝰ mundi diffusa est. Ex hac enĩ tribu fuert᷑ apłi. qͥ
talim. qui sinedubio ad ꝑsonam referunt᷑ apłoꝵ. Ipsi sunt fi¬
sagite excusse ꝑuenert usq ad fines terre. Und̾ & bñ hie nep¬
talim c̃̾uus emissus seribitur. quia nimirũ apłi siue p̃dica¬
torẽ. ueloci saltu exiliente̾. ĩmorẽ c̾uoꝵ tͣnscendũt ĩplicañita scłihuiꝰ:
ilius accrescens ioseph. hec ppħia pꝰ passionẽ dñi pa

Expanded text:
si quis manducaverit, non morietur in aeternum. Iste etiam praebet deliciatiorum suorum, qui castigant corpora sua, et in servitutem subjiciunt.eptalim, qui interpretatur latitudo, os et praedicatores significat, quorum doctrina in latitudine totius mundi diffusa est. Ex hac enim tribu fuerunt apostolitalim, qui sine dubio ad sagittae excussae pervenerunt usque ad fines terrae. Unde et bene hinc Nephthalim cervus emissus scribitur, quia nimirum apostoli sive praedicatores veloci saltu exsilientes in morem cervorum transcendunt implicamenta saeculi hujus, Filius accrescens Joseph. Haec prophetia post pa
Abbreviated transcription (Latin):
iurta qͦd & ipse dix̾at. Potestatẽ habeo ponendi aĩam
meã. & nemo eã tollitame. s ego eã pono. Qd uͦ addidit.
& ut catulus leonis. indͤ enĩ mortuus. unde & natus. Phisi-¬
ci enĩ de catulo leonis scribunt qͦd cũ natꝰ fuerit tͥb dieb
&trib noctib dormit. Tunc deinde patris fremitu. ł ru¬
gitu ueluti tremefactꝰ cubilis locus suscitare dicit᷑ catu
lum dormientẽ. Qͦd ualde conuenient de passioni̾ mor¬

Expanded text:
juxta quod et ipse dixerat: Potestatem habeo ponendi animam juxta quod et ipse dixerat: Potestatem habeo ponendi animam meam, et nemo eam tollit a me, sed ego eam pono . 18.Et ut catulus leonis Juda, quia inde mortuus unde natus. Physici autem de catulo leonis scribunt, quod cum natus fuerit tribus diebus et tribus noctibus dormiat, tunc deinde patris fremitu vel rugitu veluti tremefactus clum dormientem: quod valde convenienter de passionis mor
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ patͥa temploq subu̾so ꝑ orbem t̾re incredulũ genꝰ¬
uda te laudabunt fr̃istui. De iuda¬
cistropheo. & suos ꝓtexit. & inimicos & adu̾sarias potesta¬
tes curuauit. Iuxta quod & pat̾ ꝓmittit ei dicens. Sede
ad dext̾am meã donec ponam inmicos tuõ scabellũ pe¬
iacob ad orabt̃ eum ꝑ electionẽ grẽ salui facti. Catulus
leonis iuda. qm uascendo paruulus factus : sic̃ scriptũ ẽ.
dens in crucem captiuos popłos redemisti: & quos ille¬
leo contͣriꝰ inuaserat. tu moriens eripustiͥ deniq redi¬
ens ab inferis ascendisti in altũ captiuã duxisti captiuita¬
tẽ. Reqͥescens accubusti ut leo. Manifestissime in passiõe
xp̃c recubuit qnͣ inclinato capite tͣdidit spm̃. siue qnin
sepulchro securꝰ uelut qͦdã corporis sompno qͥeuit. S
quare ut leo. & uelut catulus leonis : In sõpno enĩ suo
leo fuit. qͥa ñ necessitate. s potestate hoc ipsum impleuit

Expanded text:
quorum patria temploque subverso, per orbem terrae incredulum genquorum patria temploque subverso, per orbem terrae incredulum genuda, te laudabunt fratres tuicis trophaeo et suos texit, et inimicos, et adversarias potestates curvavit, juxta quod Pater promittit ei, dicens: Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos scabellum peJacob adorent eum, per electionem gratiae salvi facti. Catulus leonis Juda, quando nascendo parvulus factus est nobis. Ad dens in crucem, captivos populos redemisti, et quos ille contrarius invaserat, tu moriens eripuisti. Denique rediens ab inferis ascendisti in altum, captivam duxisti captivitatem. Requiescens accubuisti ut leo. Manifestissime in passione Christus recubuit, quando inclinato capite tradidit spiritum: sive quansepulcro securus, velut quodam corporis somno, quievit. Sed quare, ut leo, et velut catulus leonis? In somno enim suo leo fuit, quia non necessitate, sed potestate hoc ipsum implevit,
Abbreviated transcription (Latin):
Letare sterilis queñ paris. erũpe xclama q̃ ñ parturiᷤᷤ.
autẽ sare ñ ÷ dubitatio. s ꝓpħia. Qui risus duplicẽ habet
& ipse qͥ natus est. de sara. risus nom̃ accepit. Ysaac
eñi ex hebrea lingua in latinũ sermonẽ risus interpͤta
magnã: & benedicent᷑ in eo ait om̃s gentes terre. Quibus
u̾bis duo historialit̾ illi ꝓmissa sunt. gens iudeoꝵ scdđm
carnẽ & om̃s gentes scđm fidẽ.

Expanded text:
Laetare sterilis, quae Laetare sterilis, quae autem Sarae non est dubitatio, sed prophetia. Qui risus duplicem habet et ipse qui natus est de Sara, risus nomen accepit. Isaac enim ex Hebraea lingua in Latinum sermonem risus interpretamagnam: Et benedicentur in eo omnes gentes terrae. Quibus verbis duo historialiter illi promissa sunt, gens Judaeorum secundum carnem, et omnes gentes secundum fidem.
Abbreviated transcription (Latin):
nec corpꝰ dñi qͦd ÷ uitulus. sine lacte legis. nec lac legis sine
butiro. hoc ÷ sine eu̾głii testimonio ẽẽ potest. Tria aut̃
sata unde sara subcineritios panes fecit triũ filioꝵ
noe imaginẽ indicauert ex quib om̃e genꝰ humanũ
natũ ÷. qui diuine tͥnitati credentes. ex aqua baptis¬
matis. ꝑ eccłam cuiꝰ inago sara erat conspargendi ee̾nt:¬
& in uno pane corporis xp̃i redigendi. hec sunt illa
ta sata que muller in euangłio cognoscit᷑ fermͣtas¬
se. Aruni autẽ panes. eo qͦd sine fermento malitie. & sine
angore neqͥtie. sine feruore puerse doctrine. oporteat
ẽẽ credentiũ unitatẽ. Subcin̾itii autẽ idõ. ut ꝑ peniten¬
tiã p̾teritoꝵ delictoꝵ. sp̃c sc̃i uapore decocti. uelud esca
beneplacita deo acceptabiles efficiant᷑. Sub arbore aut̃
eos sedisse. passionis dnĩce erat signũ: cuiꝰ ipsi sunt p̾di¬
catores. Qͦd autẽ ꝓmittit deus saresterili filiũ dicens.

Expanded text:
nec corpus Domini, quod est vitulus, sine lacte legis, nec lac legis sine butyro, hoc est, sine Evangelii testimonio esse potest. 10. Tria autem sata, unde Sara panes subcinericios fecit, trium filiorum Noe imaginem indicaverunt, ex quibus omne genus humanum natum est, qui, divinae Trinitati credentes, ex aqua baptismatis per Ecclesiam, cujus imago Sara erat, conspergendi essent, et in uno pane Christi corporis redigendi. 11. Haec sunt illa tria sata quae mulier in Evangelio cognoscitur fermentasse . Azymi autem panes, eo quod sine fermento malitiae, et sine angore nequitiae, sine fervore perversae doctrinae oportebat esse credentium unitatem. Subcinericii autem ideo, ut per poenitentiam praeteritorum delictorum Spiritus sancti vapore decocti, velut esca beneplacita Deo, acceptabiles efficiantur. 12. Sub arbore autem eos sedisse, passionis dominicae erat signum, cujus ipsi sunt praedicatores. Quod autem promittit Deus Sarae sterili filium, d
Abbreviated transcription (Latin):
dñs abrahe in conualle manbre. sedenti ad ostiũ tabͣ¬
nacłi. Cũq leuasset ocłos. apparuert̃ ei tres uiri stantes
iuxta eum. Quos cũ uidisset ad orauit. & ait. D nẽ si inue¬
ni grãm in ocłis tiuus. lauent᷑ pedes urũ & reqͥescite sub
arbore. Et abiit abraham ad saram. & iussit eam ex tͥb
satis facere subcinericios panes. quos cũ uiculo qͦm ꝑau̾at
iuxta eos sub arbore. Cumq comedissent: dixert̃ ad eũ.
Ubi e sara uxor tua ͣ At ille. Ecce inqͥt in tab̾nacło est.
Cui dixit. Reu̾tens ueniã ad te tempore isto: & habebit
filiũ sara uror tua. Quo audito sara risit. Notandũ qͥp¬
pe. qͦͥd abraham tͥplicẽ hãt figuram. in semet ipso. Pri¬
mã saluatoris. qnͣ relicta cognatiõe sua uenit in hunc
mundũ. Alt̾am patris: qn immolauit unicũ filiũ fuũ

Expanded text:
nus Abrahae in convalle Mambre, sedenti ad ostium tabernaculi: cumque levasset oculos suos, apparuerunt tres viri stantes juxta eum. Quos cum vidisset, adoravit et ait: Domine, si inveni gratiam in oculis tuis, laventur pedes vestri, et quiescite sub arbore. satis facere subcinericios panes, quos apposuit juxta eos sub arbore. Cumque comedissent, dixerunt ad eum: Ubi est Sara uxor tua? At ille: Ecce, inquit, in tabernaculo est; cui dixit: Revertens veniam ad te tempore isto, et habebit filium Sara uxor tua. 3. Quo audito, Sara risit. Notandum quippe quod Abraham triplicem habeat figuram in semetipso. Primam Salvatoris, quando, relicta cognatione sua, venit in hunc mundum; alteram Patris, quando immolavit unicum filium;
Abbreviated transcription (Latin):
glio ait. Abraham q̃siuit uidẽ diem meũ: uidit & gaui-¬
sus est. Tunc enĩ futuri aspexit mysteriũ sacͣmenti. Un¬
de & pedes eoꝵ lauat. ut in extͣmo lauacri purificationẽ
demonstraret fut᷑am. Pedes enĩ nouissima significant. Si¬
ĩmolatus. hic ÷ uutulus dñici corporis. qͥ in euanglio ꝓ
li apposuit. Lac qͥppe pͥscelegis habuisse figurã. apłs nob̾
annunciat dicens. Lac uob̾ potum dedi ñ escam. Nundũ
enĩ pot̾atis: nec adhuc qͥdem potestis. Tradid̾at enĩ illis
legis mandatũ. qͣsi lac de ub̃ib duarũ tabularũ exp̃s¬
sum. hoc ÷ testam̃tũ fidei. Necdũ enĩ pot̾ant. ꝓpter infanti-¬
am sensus sui. euangłice doctrine solidã et robustã escam
acciꝑe. Butirũ aut̃e ub̃rimũ & pinguisimũ euangłioꝵ est

Expanded text:
lio ait: Abraham quaesivit videre diem meum, vidit et gavisus est . Tunc enim futuri aspexit mysterium sacramenti. Unde et pedes eorum lavit, ut in extremo lavacri purificationem demonstraret futimmolatus. Hic est vitulus dominici corporis, qui in Evangelio pro li apposuit. Lac quippe priscae legis habuisse figuram Apostolus noster annuntiat dicens: Lac vobis potum dedi, non escam . Nondum enim poteratis, sed nec adhuc quidem potestis. Tradiderat enim illis legis mandatum, quasi lac de uberibus duarum tabularum expressum: hoc est, testamentum fidei. Necdum enim poterant propter infantiam sensus sui Evangelicae doctrinae solidam et robustam escam accipere. Butyrum autem uberrimum et pinguissimum Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba iuxta pondꝰ historiȩ ꝑscrutem᷑. nec si hec animꝰ plusꝗͣ necesse
ẽ spalit̃ imuestigat. a u̾boꝵ eiꝰ uberib sanguis noħ placte respon¬
deat. Si q̃nuͦ quedã mistica in suoꝵ oꝑum nairatione ꝑmiscet.
ad hoc necesse ẽ ut mens concita redeat. atq banc ipse ut dat᷑
intelligi ordo loquentis uocat. Aperi os tuũ muto. & causis¬
omniũ filioꝵ qͥ ꝑtͣnseunt. Muti enĩ dicunt᷑. qͥ p̾dicatoꝵ u̾bis contͣ
dicendo minime resistunt. Qͥ etiã ꝑtͣnͣseuntes st̃. qr intentionẽ m̃tis
in amore uite p̾sentis figere dedignant᷑. Igit᷑ qr malus ad diẽ ꝑditi¬

Expanded text:
scrutemur, ne si haec animus plusquam necesse est spiritaliter investiget, a verborum ejus uberibus sanguis nobis pro lacte respondeat. Si quando vero quaedam mystica in suorum operum narratione permiscet, ad haec necesse est ut mens concita redeat, ad quae hanc ipse, ut datur intelligi, ordo loquentis vocat. Nam sanctus omnium filiorum qui transeunt . Muti enim dicuntur qui praedicatorum verbis dicendo minime resistunt, qui etiam pertranseuntes sunt, quia intentionem mentis in amore vitae praesentis figere dedignantur. Mem. « De
Abbreviated transcription (Latin):
aurẽ suã ne audiat legẽ. or̃o eiꝰ erit erecrabilis. Cor qͥppe nr̃m nos
in oratione rep̾hendit. cũ resistere p̾ceptis eiꝰ quẽ postulat. se me¬
minit. Et oratio eiꝰ fit execrabił. cũ a censura au̾titur legis. Dignũ
ꝓfecto ẽ. ut ab eiꝰ beneficiis sit qͥsq extraneus. cuiꝰ nimirũ iussio
nib ñ uult ẽẽ subiectus. Qua in re boc ẽ salubre remediũ. ut
cũ mens se ad memoriã culpȩ rep̾hendit. hoc pͥus in oratione de-¬
fleat qđ errauit. quatiꝰ dũ ab erroris macła fletib t̾git᷑. in peti¬
tione sua cordis facies ab auctore munda uideat᷑. S curandũ
nimis ẽ ne ad hoc rursũ ꝓruat. qđ se mundasse fletib exultat.
ne dũ deplorata iterũ culpa cõmitut᷑. in conspectu iustuudicis

Expanded text:
aurem suam, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Cor quippe nos aurem suam, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Cor quippe nos in petitione reprehendit, cum resistere se praeceptis ejus quem postulat meminit, et oratio fit exsecrabilis, cum a censura avertitur legis, quia dignum profecto est ut ab ejus beneficiis sit quisquenibus non vult esse subjectus. Qua in re hoc est salubre remedium, ut cum se mens ex memoria culpae reprehendit, hoc prius in oratione defleat, quod erravit; quatenus erroris macula cum fletibus tegitur, in petitione sua cordis facies ab auctore munda videatur. Curandum est etiam, ne ad hoc rursus proruat, quod se mundasse fletibus exsultat; ne, dum plorata iterum culpa committitur, in conspectu justi judicis
Abbreviated transcription (Latin):
& acciꝑe disciplinã. Hinc ẽ qd̃ dñs dic̃. Int̾feci & ꝑdidi ppłm apos-¬
tatã istũ. ⁊ tñ a uiis suis ñ st̃ reu̾si. Hinc rursus ait. ppłs ñ est re-¬
u̾sus ad ꝑcutientẽ se. Hinc uoce flagellantiũ ꝓpħa conquerit᷑ di¬
cens. Curauimꝰ babylonẽ. & ñ ÷ curata. Babilon qͥppe curat᷑. nec t̃n
ad sanitatẽ ꝑducit᷑. qñ mens in praua actione ꝯfusa. u̾ba correpti-
Sc̃ĩ itaq uiri despecti st̃. & uelut indigni omĩa tolerant. S dig¬
nos se suꝑnis sedib ꝯfidentes. et̾nitatis głam cũ certitudine ex¬
expectant. Gũq laborant foris adu̾sitate ꝑsecutionis. ad muni-¬
tã recurrunt intͥnsecus arcẽ m̃tis. & cuncta sub se despiciunt. int̾
que tͣnsire corꝑalit̾ etiã semet ipsos cernunt. Minas ñ metuunt.
qr & torm̾ta patiendo contẽnunt. Hinc ab eodẽ iterũ scͥptumẽ.¬
in oĩb despiciunt. inde ꝯtra omĩa securiores fiunt. Qui au̾tit¬

Expanded text:
linam . Hinc est quod Dominus dicit: Interfeci et perdidi populum istum, et tamen a viis suis non sunt reversi . Hinc rursum ait: Populus non est reversus ad percutientem se . Hinc voce flagellantium propheta conqueritur, dicens: Curavimus Babylonem et non est sanata . Babylon quippe curatur, nec tamen ad sanitSancti itaque viri foris despecti sunt, et velut indigni omnia tolerant; 192 sed dignos se supernis sedibus confidentes, aeternitatis gloriam cum certitudine exspectant; cumque laborant foris adversitate persecutionis, ad munitam recurrunt intrinsecus arcem mentis; et inde cuncta sub se ire despiciunt, inter quae et transi e corporaliter etiam semetipsos cernunt; minas non metuunt, quia et tormenta patiendo contemnunt. Hinc enim per Salomoin omnibus despiciunt, inde contra omnia securiores fiunt.  Vet
Abbreviated transcription (Latin):
penetrat. ut ea qͦ ipsã latebant animã. ante eiꝰ oclos flenda re-
dixisset ostenderet. adiunx̃. Sensus cordis mei turbati sunt.¬
qͥppe uulneris disciplinã insimiat corꝑeȩ ꝑcussionis. Plage uͦ in
secretiorib uentͥs. st̃ int̾na m̃tis uulnera. qͥ ꝑ ꝯpunctionẽ fiunt.
Sic̃ enĩ uent̾ cibis repletꝰ extendit᷑. ita mens prauis cogitationiby di¬
latata subleuat᷑. Abst̾gunt gͥ mala &e liuor uuln̾is. ⁊ plage in se¬
cretiorib uentͥs. qͥa ce disciplina ext̾ior culpas diluit. & extensã
mentẽ ꝑ ꝯpunctionẽ penitentiȩ ultio tnͣsfigit. S hoc int̾ se utraq
differunt. qd̃ plage ꝑcussionis dolent. lam̃ta ꝯpunctionis sapi¬
unt. Ille affligentes cruciant. ista reficiunt dũ affligunt. ꝑ illas
in afflictione meror ẽ. ꝑ hec in merore leticia. Quia tñ ipsa ꝯpun¬
ctio mentẽ lacerat. eandẽ ꝯpunctionẽ. ñ in congrue disciplinã

Expanded text:
ulta mentis penetrat, ut ea quae de seipsa latebant animam, ante ejus oculos flendo redudixisset ostenderet, adjunxit: Sensus cordis mei turbati sunt.ppe vulneris, disciplinam insinuat corporeae percussionis. Plagae vero in secretioribus ventris sunt interna mentis vulnera, quae per compunctionem fiunt. 751 Sicut enim venter cibis repletus extenditur, ita mens pravis cogitationibus dilatata sublevatur. Abstergunt igitur mala, et livor vulneris, et plagae in secretioribus ventris, quia et disciplina exterio ultione transfigit. Sed hoc inter se utraque haec differunt, quod plagae percussionum dolent, lamenta compunctionum sapiunt. Illae affligentes cruciant, ista reficiunt, dum affligunt. Per illas in afflictione moeror est, per haec in moerore laetitia. Quia tamen ipsa compunctio mentem lacerat, eamdem compunctionem non incongrue disciplinam
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ ꝑsonas suscipiens. quasi solus locutꝰ ñ ẽ. Unde ⁊ alia st̃ qͦ in libro
eodẽ ꝑinqͥsitionẽ mouent᷑. atq alia quȩ prationẽ satisfaciunt.

Expanded text:
torum personas suscipiens, quasi solus locutus non est: unde et alia sunt quae in libro torum personas suscipiens, quasi solus locutus non est: unde et alia sunt quae in libro eodem per inquisitionem moventur, atque alia quae per rationem satisf
Abbreviated transcription (Latin):
appellat᷑. Eccłastes aut̃ ꝓpͥe concionator dr. In contione uͦsen¬
tentia pmit᷑. ꝑ quã tumultuose turbȩ seditio compͥmat᷑. & cum
multi diu̾sa sentiunt. ꝑ concionantis rationẽ ad unã sententiam
ꝑducunt᷑. Hic gͥ lib̾ iccirco concionator dr. qr salomon in eo quasi
tumultuantis turbȩ suscepit sensũ. ut ea ꝑ inqͥsitionẽ dicat. que
fortasse ꝓtẽptationẽ imꝑita mens sentiat. Nã ꝑ sententias quas ꝑ¬
inquisitionẽ mouet. qͣsi tot in se ꝑsonas diu̾soꝵ suscipit. s concio¬
nator uerax. uelut extensa manu omniũ tumultꝰ sedat. eosq ad
unã sententiã reuocat. cũ in eiusdẽ libri t̾mino ait. finẽ loquendi
om̃s parit audiamꝰ. Dm̃ time & mandata eiꝰ obserua. hoc ẽ oĩs hõ.¬
cur ad audiendũ loquendi finẽ secũ paut̃ om̃s ammonebat: Qui
gͥ in fine libri dic̃. om̃s parit̃ audiamꝰ. ipse qͥ testis ẽ. qͥa in sensu mul¬

Expanded text:
lesiastes autem proprie concionator dicitur: in concione vero, sententia promitur, per quam tumultuosae turbae seditio comprimatur, et cum multi diversa sentiant, per concionantis rationem ad unam sententiam perducuntur. Hic igitur liber idcirco Concionator dicitur, quia Salomon in eo quasi tumultuantis turbae suscepit sensum, ut ea per inquisitionem dicat quae fortasse per tentationem imperita mens sentiat. Nam quot sententias per inquisitionem movet, quasi tot in se personas diversorum suscipit. Sed concionator verax, velut extensa manu, omnium tumultus sedat, eosque ad unam sententiam revocat, cum in ejusdem libri termino ait: Finem loquendi omnes pariter audiamus: Dominum time, et mandata ejus observa, hoc est enim ocur ad audiendum loquendi finem secum pariter omnes admonebat? Quia igitur in fine libri dicit: Omnes pariter audiamus, ipse sibi testis est quia, in se mul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsꝑat᷑. sic̃ de eo sub antiochi specie ꝑ danielẽ dr. Robur datum ẽ
aꝑte etiã in beati iob libro ꝑ gallũ scõs p̃dicatores accipimꝰ. Ad se

Expanded text:
prosperatur: sicut de eo sub Antiochi specie per Danielem dicitur, Robur datum est ei prosperatur: sicut de eo sub Antiochi specie per Danielem dicitur, Robur datum est ei apte etiam hoc loco gallum sanctos praedicatores accipimus. Ad se
Abbreviated transcription (Latin):
tib nullus sufficit om̃ino resistere. qͥa qͣmlibet ꝑsecutor obuiet &¬
seuiat. intentionẽ eoꝵ ñ ualet p̃pedire. Sciunt enĩ ad eũ quẽ desi¬
derant anxie currere. & moriendo ꝑuenire. Ponit᷑ gͦ pͥmus leo. se¬
sequentiũ ppłoꝵ. Hec adhuc melius affirmamꝰ. si eiusdẽ loci etiam¬
uat᷑. cum dm se ẽẽ mentit᷑. S eleuatꝰ in sublime stultus apparebit.
qr in ipsa eleuatione sua ꝑ aduentũ ueri iudicis deficit. Qđ̃ si uitel¬
lexisset ori ĩposuisset manũ. id÷ si suppliciũ suũ cũ suꝑbire exorsus
ẽ p̃uidisset. bene aliqñ conditꝰ in tanta iactatione suꝑbire. ñ fuis¬
set elatꝰ. de qͦnequaꝗͣ moueat. qđ suꝑiꝰ dictũ ẽ. Quartũ qđ incedit
gallus. & aues bene incedunt. s ñ hic felicit̾. qr ꝑsecutionẽ & bel¬
la patiunt᷑. Quartũ uͦ felicit̾ & ñ bene incedit. qr in fallacia sua
antixp̃c gradit᷑. s uixta breue tempꝰ uite p̾sentis. ipsa illi fallacia

Expanded text:
nullus rex sufficit omnino resistere, quia quilibet persecutor obviet, intentionem eorum non valet praepedire. Sciunt enim ad eum quem desiderant, et anxie currere, et moriendo pervenire. Ponitur ergo primus leo, sesequentium povabitur, cum Deum se esse mentietur. Sed elevatus in sublime stultus apparebit, quia in ipsa elatione sua, per adventum veri judicis deficiet; quod si intellexisset, ori imposuisset manum, id est, si supplicium suum, cum superbire exorsus est, praevidisset, bene aliquando conditus in tantae jactatione superbiae non fuisset elatus. De quo nequaquam moveat, quod superius dictum est, Quartum quod incedit gallus et aries bene incedunt, sed non feliciter, quia persecutionum bella patiuntur. Quartum vero feliciter, et non bene incedit, quia in fallacia sua Antichristus graditur, sed juxta breve tempus vitae praesentis ipsa illi fallacia
Abbreviated transcription (Latin):
tentionẽ ꝓuidam int̾ ꝓcellas huiꝰ scłi ñ tenere. Sic̃ enĩ cum gu-¬
bernator clamat ⁊ sollicite nauẽ stͥngit. mͦ uentoꝵ impetꝰ ꝑ¬
obliquũ findit. ita cũ mens uigilant̃ animã regit. mͦ alia supe¬
rans calcat. mͦ alia ꝓuidens declinat. ut p̾sentes labores subiti¬
at. & ꝯtra futura certamina ꝓuidendo ꝯualescat. Uerb̾auer̃t¬
me s ñ dolui. traxerunt me & ego ñ sensi. Qnͣdo euigilabo. & rursũ
uina reꝑiam: Mens qͥppe a cura suȩ sollicitudinis dormiens. uer¬
berat᷑ & ñ dolet. qr sic̃ imminentia mala ñ ꝓspicit. sic nec quȩ ꝑ¬
petrauit agnoscit. Trahit᷑ & nequaꝙͣ sentit. qr ꝑ illecebras ui¬
in quo sollert̃ uigilare debuerat. ad illud uigilare appetit. ad qd̃

Expanded text:
tentionem providam inter procellas hujus saeculi non tenere. Si enim gutentionem providam inter procellas hujus saeculi non tenere. Si enim gubernator claobliquum findit. Ita cum mens vigilanter animam regit, modo alia superans calcat, modo alia providens declinat; ut et praesentia laborando subjiciat, et contra futura certamina prospiciendo convalescat. Hinc rurme, sed non dolui; traxerunt me, et ego non sensi. Quando evigilabo, et rursum vina reperiam ? Mens quippe a cura suae sollicitudinis dormiens verberatur et non dolet, quia sicut imminentia mala non prospicit, sic nec quae perpetraverit agnoscit. Trahitur et nequaquam sentit, quia per illecebras viin quo solerter vigilare debuerat, ad illud vigilare appetit, ad quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓculdubio cainib saciant᷑. Garnes quippe ad uescendũ ꝯferre ẽ
in collocutione derogationis uicissĩ ꝓorimoꝵ uicia dicere. de qͦꝵ
aliene uite se debriant. Simbola uͦ dare ẽ: sic̃ unusqͥsq solet de
parte sua cibos ad uescendũ apponere. ita in confabulatione de¬
tractionis u̾ba ꝯferre. S uacantes potib. & dantes simbola con¬
sument᷑. qͥa sic̃ scͥptum ẽ. omĩs detractor eradicabit᷑. Uestiet᷑ aũ¬
pannis dormitatio. qr despectũ & in opẽ a cunctis bonis oꝑib
mors sua inuenit. quẽ hic ad alienȩ uitȩ exqͥrenda cͥmina de¬
mediomari. & quasi sopitꝰ gubernator amisso clauo. In medio
enĩ mari dormit. qͥ in huiꝰ mundi tẽptationib positꝰ. p̾uid̃e motꝰ
irruentiũ uitioꝵ. quasi ĩminentes undarũ cumulos negligit.
Et qͣsi clauũ gub̾nator amittit. qñ mens ad regendã nauẽ corꝑis
studiũ sollicitudinis ꝑdit. Clauũ qͥppe in mari amittere ẽ: in¬

Expanded text:
cendum conferunt . Carnes quippe ad vescendum conferre est in collocutione derogationis vicissim proximorum vitia dicere. De quorum alienae vitae se debriant. Symbolum vero dare est, sicut unusquisque solet pro parte sua cibos ad vescendum, ita in confabulatione detractionis verba conferre. Sed vacantes potibus et dantes symbolum consumentur, quia sicut scpannis dormitatio. Quia despectum et inopem a cunctis bonis operibus mors sua inveniet, quem hic ad alienae vitae exquirenda crimina demedio mari, et quasi sopitus gubernator amisso clavo . In medio enim mari dormit, qui in hujus mundi tentationibus positus, providere motus irruentium vitiorum quasi imminentes undarum cumulos negligit. Et quasi clavum gubernator amittit, quando mens, ad regendam navem corporis, studium sollicitudinis perdit. Clavum quippe in mari amittere, est in
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Nicħ ÷ gͦ in t̾ra sine causa. qñ & studioso tarditas ad p̾miũ ꝓficit.
& desidioso uelocitas ad suppliciũ crescit. Iria st̃ que bene gradi

Expanded text:
rat; nihil ergo est in terra sine causa, quando et studioso tarditas ad praemium proficit, rat; nihil ergo est in terra sine causa, quando et studioso tarditas ad praemium proficit, et desidioso velocitas ad supplicium crescit. Mentis desidi
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ uniu̾sa ꝑturmas suas. qr uideł derelicta gentilitas aliena dudũ
a diuino regimine extitit. s tñ ordinata pꝰmodũ ꝯtra adu̾santes sp̃c
Pierũq enĩ aues quas ad uolandũ penne subleuant. in ueprib re¬
sident. & stellio qͥ ad uolandũ pennas ñ habet nitens manib regis
in prauis actib remanent. & simplices qͦs ingenii penna ñ adiuuat.
ad optinenda et̾ni regni menia. uirtꝰ oꝑationis leuat. Stellio gͦ dum¬
manib nititͣ. in regis edib morat᷑. qi illic simplex ꝑ intentionẽ recti
oꝑis ꝑuenit. qͦ ingeniosus minime ascendit. S his auditis questio
nr̃o cordi suborit᷑. cur negligenti intelligentie donũ tributt᷑. uel
studiosus qͥsq sensus sui tarditate p̾pedit᷑. ad quã citiꝰ respondet᷑
osus ingeniũ accipit. unde negligens etiã iustiꝰ puniat᷑. qͥa qđ sine
labore asseqͥ potuit. scire contẽnit. & iccirco nonñqͣm studiosus tai¬

Expanded text:
ditur universa per turmas suas , quia videlicet derelicta gentilitas aliena dudum a divino regimine exstitit, sed tamen ordinata postmodum contra adversantes spiritus e aves quas ad volandum penna sublevat, in vepribus resident; et stellio, qui ad volatum pennas non habet, nitens manibus regni in pravis actibus remanent, et simplices, quos ingenii penna non adjuvat, ad obtinenda aeterni regni moenia virtus operationis levat . 2. Stellio manibus nititur, in regis aedibus moratur, quia illo simplex per intentionem recti operis pervenit, quo ingeniosus minime ascendit. Sed his auditis, quaestio nostro cordi suboritur, cur vel negligenti intelligentiae donum tribuitur, vel studiosus quisque sensus sui tarditate praepeditur? Ad quam citius respondetur, osus ingenium accipit, ut de negligentia justius puniatur, quia quod sine labore assequi potuit, scire contemnit, et idcirco studiosus tar
Abbreviated transcription (Latin):
Et̃ eo mortis mortis auctores fiunt. qͦ uirꝰ qd̾ pot̾ant eicere lo
se lingua sub magni modaminis libratione refrenanda ẽ. ñ inso-¬
lubilit̾ obliganda. ne aut laxata in uitio defluat. aut restricta
etiã ab utilitate torpescat: Hinc nãq ꝑquendã dr. Sapiens tacebit
usq ad tempꝰ. ut nimirũ cũ oportunũ ꝯsiderat. pꝰtposita censura si¬
lentii loquendo qͦ congruunt. in usũ se utilitatis impendat.
in hoc qͦq omĩpotentis di imitatores st̃. qđ laudes suas hoĩb lo
alienꝰ & ñ os tuũ. quomͦ facit ipse qđ ꝓhibet: Ey si uͥtutes suas
om̃ps dñs taceret. eũ nullus cognosceret. Si eũ nullus agnos¬
ceret. nullus amaret.Si nullus amaret. nullꝰ ad uitam rediret.
Unde ⁊ psalmista do dic̃. Uirtutẽ oꝑum suoꝵ anñciabit ppło suo.
ut det illis h̾editatẽ gentiũ. Hirtutes gͦ suas anñciat ñut laudi

Expanded text:
et eo mortis auctores fiunt, quo virus quod portant curare noet eo mortis auctores fiunt, quo virus quod portant curare nose lingua sub magni moderaminis libratione frenanda est, non insolubiliter obliganda, ne aut laxata in vitium defluat, aut restricta etiam ab utilitate torpescat? Hinc namque per quemdam dicitur: Sapiens tacebit usque ad tempus , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura silentii, loquendo quae congruunt, in usum se utilitatis impendat. in hoc quoque omnipotentis Dei imitatores sunt, qui laudes suas hominibus alienus, et non os tuum , quomodo facit ipse quod prohibet? Sed si virtutes suas omnipotens Deus taceret, eum nullus agnosceret; si eum nullus agnosceret, nullus amaret; si nullus amaret, nullus ad vitam rediret. Unde et per Psalmistam de eo dicitur: Virtutem operum suorum annuntiabit populo suo, ut det illis
Abbreviated transcription (Latin):
ut scire sollicite studeant. ñ solũ quales foras ostendere. s etiam
quales se debeant irtꝰ exhibere. ut plus ex cogitationib occultũ
uidiciũ. qͣm ex sermonib rep̾hensionẽ metuant. ꝓrimoꝵ. Unde¬
mista ait. Cor meũ dereliqͥt me. Hinc ad semet ipsũ rediens dicit.
Inuenit seruus tuus cor suũ. ut oraret te. Cũ gͦ cogitatio ꝑ custodiã
restringit᷑. cor qđ fugere ꝯsueuit inuenit᷑. Ne des alienis honorem
dũ accepta despicit᷑. quanti sit muneris amissa sentit᷑. Et infructuo se
pleant᷑ extͣnei uirib tuis. & labores tui sint in domo aliena. ⁊ gemas

Expanded text:
ut scire sollicite studeant, non solum quales foris ostendere, sed etiam quales se debeant intus exhibere, ut plus ex cogitationibus occultum judicium quam ex sermonibus reprehensionem metuant proximorum. Scmista ait: Cor meum dereliquit me. Hinc ad semetipsum rediens dich: Invenit servus tuus cor suum, ut oraret te. Cum ergo cogitatio per custodiam restringitur, cor, quod fugere consuevit, invenitur. A cunctis autem dum accepta despicitur, quanti sit muneris amissa sentitur. Et infructuose pleantur extranei juribus tuis, et labores tui si
Abbreviated transcription (Latin):
celare u̾bum. & gła dei ẽ inuestigare sermonẽ. qr ⁊ honor ẽ hominũ
eoꝵ secreta abscondere. & gła dĩ est mist̾ia sermonis eiꝰ aꝑire. Ipsa
aut̃ ꝑse u̾itas discipłis dic̃. Que dico uob̾ in tenebris dicite in lumine.
id÷ aꝑte exponite. qͦin allegoriarũ obscuritatib auditis. Magne gͦ
humilitatis ẽ. ipsa obscuritas eloqͥoꝵ di. qͥ exercet sensũ ut fati¬
gatione dilatet᷑. x exercitatione excipiat. qđ caꝑe ñ posset ociosus.

Expanded text:
celare verbum, et gloria Dei est investigare sermonem, quia et honor est hominum eorum secreta abscondere, et gloria Dei est mysteria sermonis ejus aperire . Ipsa autem per se Veritas discipulis dicit: Quae dico vobis in tenebris, dicite in lumine ; id est, aperte exponite quae in allegoriarum obscuritatibus auditis. Magnae vero utilitatis est ipsa obscuritas eloquiorum Dei, quia exercet sensum ut fatigatione dilatetur, et exercitatus capiat quod capere non posset otiosus.
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ. Sic̃ ꝑfecti uiri ꝑu̾sosꝑximos ñdebent fugere. qr & eos sepe ad
mi qͥq societatẽ debent declinare maloꝵ. ne mala qͦ frequent̃ as¬
piciunt & corrigere ñ ualent. delectent᷑ imitari. Sic enĩ u̾ba pxi¬
moꝵ audiendo cotidie sumimꝰ inm̃te. sic̃ flando atq respirando
aerẽ trahimꝰ corꝑe. & sic̃ malus aer assiduo flatu tractꝰ in ficit corpꝰ.
ita ꝑu̾sa locutio assidue audita infirmoꝵ inficit animũ. ut ta¬
bescat delectatione praui oꝑis. assidui iniqͥtate sermonis. Unde
paulus ait. Corrũpunt mores bonos. colloquia mala Noli ẽẽ¬

Expanded text:
ti viri perversos proximos non debent fugere, quia et eos saepe ad mi quique societatem debent declinare malorum, ne mala quae frequenter aspiciunt, et corrigere non valent, delectentur imitari . Sic verba proximorum audiendo quotidie sumimus in mente, sicut flando atque respirando aerem trahimus corpore. Sicut malus aer assiduo flatu tractus inficit corpus, ita perversa locutio assidue audita infirmantium inficit animum, ut tabescat delectatione pravi operis, et assidui iniquitate sermonis. Unde Paulus ait: Corrumpunt mores bonos colloquia mala .
Abbreviated transcription (Latin):
cota similit̃ eccła sꝑemꝰ ẽẽ faciendã. quatinꝰ ita teneat᷑ rei geste ueri-¬
tas. ut ñuacuet᷑ rei gerendȩ ꝓpħia. Dona enĩ quȩ de scõꝵ uita co-¬
gnoscimꝰ. si u̾itate carent nulla st̃: si mist̾ium ñ habent minima.
fulgeat. & tñ sensus a fide historie ñ recedat. quatinꝰ tanto fixior ani¬
mus in suo intellectu ꝑmaneat. qͣnto h̃c qͣs in quodã medio consti¬
tutũ erga futura spes. & erga p̾t̾ita fides ligat. Date ei de fruc
tu manuũ suaꝵ. & laudent eã inportis oꝑa eiꝰ. Tc̃ quippe scã eccł̃a
de fructu manuũ suaꝵ accipit. cũ eã ad ꝑcipienda celestia laboris
sui retͥbutio attollit. Tc̃ eã sua oꝑa in portis laudant. qñ eiꝰ mem¬
bris in ipso regni aditu dr̃. Esuriui. ⁊ dedistis mͥ manducare. Siq¬

Expanded text:
gestae Verigestae Veritas, ut non evacuetur rei gerendae prophetia. Bona enim, quae de sanctorum vita cognoscimus, si veritate carent, nulla sunt; si mysteria non habent, minima.fulgeat, et tamen sensus a fide historiae non recedat, quatenus tanto fixior animus in suo intellectu permaneat, quanto hunc quasi in quodam medio constitutum, et erga futura spes, et erga praeterita fides ligat. Vet. XXVI, Rectu manuum suarum, et laudent eam in portis opera ejus . Tunc quippe sancta Ecclesia de fructu manuum suarum accipit, cum eam ad percipienda coelestia laboris sui retributio attollit. Tunc eam sua opera in portis laudant, quando ejus membris in ipso regni aditu dicitur: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sit
Abbreviated transcription (Latin):
in linteo demonstrant᷑. qr peccatoꝵ animȩ miscdit̾ agregate. in
blanda fidei qͥete continent᷑. hanc gͦ sindonẽ eccła fec̃ & uendidit.
qr fidẽ quã credendo texuerat loqͣndo dedit. ⁊ a fidelib finẽ recte
conu̾sationis accepit. Que & chananeo cingulũ tradidit.qr ꝑuigorẽ
aemonstrate ĩticis fluxa oꝑa gentilitatis astͥnxit. ut hoc qđ p̾cipit᷑
semitas domꝰ suȩ. x panẽ ociosa ñ comedit. Semitas qͥppe domꝰ suȩ
scã eccła considat. qr cunctas suȩ conscientie cogitationes subtilit̃
inuestigat. Panẽq ociosa ñ comedit. qr ea qͦ de sacro eloqͥo intelligen
doꝑcipit. ante et̾ni uidicis ocłos exhibendo oꝑib oftendit. Mori aut̃
tis suȩ uicissitudine funditꝰ extinguit᷑. ut in ea iã hoc qd acumen
intimȩ uisionis ĩpediat. nullomͦ iã uiuat. Tanto enĩ tt̃ ueriꝰ int̾na
ꝯspicit. qͣnto cunctis ext̾iorib plemꝰ occũbit. hanc itaq mortẽ. hane

Expanded text:
in linteo demonstrantur, quia peccatorum animae misericorditer aggregatae, in blanda fidei quiete continentur. Hanc ergo sindonem Ecclesia fecit et vendidit, quia fidem, quam credendo texuerat, loquendo didicit, et a fidelibus vitam rectae conversationis accipit. Quae et Chananeo cingulum tradidit, quia per vigorem demonstratae justitiae fluxa opera gentilitatis exstinxit. Ut hoc quod praecipitur semitas domus suae, et panem otiosa non comedit . Semitas quippe domus suae considerat, quia cunctas suae conscientiae cogitationes subtiliter investigat. Panem otiosa non comedit, quia hoc quod de sacro eloquio intelligendo perceperit, ante aeterni judicis oculos exhibendo operibus ostendit. Mori autemtis suae vicissitudine funditus exstinguit, ut in ea jam hoc quod acumen intimae visionis impediat ullo modo nihil vivat. Tanto enim verius tunc interna conspicit, quanto cunctis exterioribus plenius occumbit. Hanc itaque mortem, hanc
Abbreviated transcription (Latin):
tur qualit̃ illud ex infirmantiũ ꝑsona intulit. hoc uͦ ex rationis
diffinitione subiunxit. Nã ipsas ꝓtinus rationis causas edisserit.¬
& de domo luctus quȩ sit utilitas ostendit dicens. In illa enĩ finis
cunctoꝵ ammonet᷑ hominũ. & uiuens cogitat qͥd futurũ sit. Rur-¬
sum illic scͥptum ẽ. Letare uiuenis in adolescia tua. Et paulo pꝰt.
subdit᷑. Adolescentia enĩ & uoluptas uana st̃. Qui dũ hoc postmo¬
dum uanũ eẽ redaiguit. qđ prius ãmonuisse uidebat᷑ patent̃ in¬
dicat. qͥa illa qͣsi ex desidio carnali u̾ba intulit. hȩc uͦ ex iudicii
u̾itate subiunx̃. Sic̃ gͦ ex delectatione pͥus carnaliũ exprimens.
curis postpositis denunciat bonũ ẽẽ manducare &e bibere. qđ tñ
pᷤtmnodũ ex iudicii rõe rephendit. cũ meliꝰ ẽẽ dic̃ ire ad domũ luct᷑¬

Expanded text:
tur quia illud ex infirmantium persona intulit, hoc vero ex rationis definitione subjunxit. Nam ipsas protinus rationis causas edisserit, et de domo luctus quae sit utilitas ostendit, dicens: In illa enim finis cunctorum admonetur hominum, et vivens cogitat quid futurus sit . Rursum illic scriptum est: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Et paulo post subditur: Adolescentia enim et voluptas vana sunt . Qui dum hoc postmodum vanum esse redarguit, quod prius admonuisse videbatur, patenter indicat, quia illa quasi ex desiderio carnali verba intulit, haec vero ex judicii veritate subjunxit. Sicut ergo delectationem prius carnalium exprimens, curis postpositis, denuntiat bonum esse manducare et bibere, quod tamen postmodum ex judicii ratione reprehendit, cum e
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uident᷑. qͥa pͥuato nos amore diligentes. clausis nob̾ocłis in nr̃a
primoꝵ mala leuia grauit̾ iudicemꝰ. Scͥptum nãq ẽ. Erunt ho¬
mines scipsos amantes. Et scimus qͥa uehement̃ claudit ocłm
mus. & plerũq leue qͥd agit᷑ a ꝓximo. & nimis nob̾ detestabile
ximo. nͥ qr nec nos sic̃ primum. nec ꝓrimum cognoscimꝰ. sicut
nos. Si enĩ nos sic̃ primũ aspiceremus. nr̃a rep̾hensibilia distͥcte
nob̾ appaieret intolerabił. qͥ sepe fortasse talia egimꝰ. & nicħ nos
primo intolerabile fecisse putabamꝰ. Hoc male diuisũ m̃tis nr̃e
iudiciũ corrigere ꝑlegis p̾cepta moyses studuit. cũ dixit. ut us¬
tus deberet ẽẽ modiꝰ. equusq sextariꝰ. Hoc uͦ salomon ait. Pondꝰ
& pondus. mensura ⁊ m̃sura. utrũq ab hominale ẽ apud dm.
Scimus qͥa innegociatoꝵ duplici pondere. aliud maiꝰ. aliud
minus ẽ. Nã aliud pondus habent ad qđ pensant sͥ. aliudpon¬
dus ad qđ pensant ꝓximo. Ad dandũ pondera leuiora. ad acci¬

Expanded text:
identur, quia privato nos amore diligentes, clausis nobis oculis, in nostra proximorum mala levia graviter judicemus. Scriptum quippe est: « Erunt homines seipsos amantes . » Et scimus quia vehementer claudit oculum mus, plerumque agatur a proximo et nimis nobis detestabile roximo, nisi quia nec nos sicut proximum, nec proximum conspicimus sicut nos? Si enim nos sicut 1205 proximum aspiceremus, nostra reprehensibilia districteejus actio appareret intolerabilis, qui saepe fortasse talia egimus, et nil nos proximo intolerabile fecisse putabamus. Hoc male divisum mentis nostrae judicium corrigere per legis praeceptum Moyses studuit, cum dixit ut justus deberet esse modius, aequusque sextarius . Hinc Salomon ait: Pondus et pondus, mensura et mensura, utrumque abominabile est apud Deum . Scimus quia in negotiatorum duplici pondere aliud majus, aliud minus est. Nam aliud pondus habent ad quod pensant sibi, et aliud pondus ad quod pensant proximo. Ad dandum pondera leviora, ad acci
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ fatureas solet intelligi. Girculus inqͥt aureus in narb suis.
uidit resplendere. nec tam̃ sapientiȩ apto intellectui ꝯgruere.
& ait. Circulus aureus innarib suis. id÷ pulchra & circũflexa
locutio. in sensib mentis stulte. Cui ex eloqͥo aurũ splendet.
s tam̃ ex t̾renȩ intentionis pondere. morib suis ad suꝑiora
ñ respicit. Qd̃ secutꝰ exposuit dicens. Mulier pulchra & fatua.
id doct᷑na heretica. pulchra ꝑu̾bum. & fatua ꝑ intellectum.
Anuma quȩ benedic̃ impinguabit᷑. & qͥ inebriat ipse qͦq ine¬
briabit᷑. Qui enĩ ext̾ĩus p̾dicando benedicit. int̾ioris augm̃ti pin¬
guedinẽ recipit. & dũ diuino eloqͥo auditoꝵ mentẽ debriaie ñ
desinit. potũ multiplicati muneris debriatꝰ exercet. Unde ⁊ dd̃
hoc do in munere. obtulit. qđ p̾dicationis gr̃am quã acceꝑat non
abscondit. dicens. Ecce labia mea ñ ꝓhibebo. dñe tu cognouisti.

Expanded text:
 aureus in naribus eloquii resplendere, nec tamen sapientiae apto intellectu congruere. Ait ergo: Circulus aureus in naribus suis, id est pulchra et circumplexa locutio in sensibus mentis stultae: cui ex eloquio aurum pendet, sed tamen ex terrenae intentionis pondere, more suis, ad superiora non respicit. Quod secutus exposuit, dicens: Mulier pulchra et fatua, id est doctrina haeretica, pulchra per verbum, fatua per intellectum.Anima quae benedicit, impinguabitur; et qui inebriat, ipse quoque inebriabitur . Qui enim exterius praedicando benedicit, interioris augmenti pinguedinem recipit; et dum vino eloquii auditorum mentem debriare non desinit, potu multiplicati muneris debriatus excrescit. Audiant quod David hoc Deo in munere obtulit, quod praedicationis gratiam quam acceperat non abscondit, dicens: Ecce labia mea non prohibebo. Domine, tu cognovisti;