comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
thia sicut gothia a magog filio iaphet
fertur cognominata. Cuius t̾ra olim ingeis
meodites init nͥasubium ⁊ occeansi usq ad
g̾manie fines porrigebat᷑. Scithia pͥma eu¬
ꝓpter barbaras gentes quib urhabitafor bar¬
baricã dicit᷑. huiꝰ pars pͥma albania est q̃ ad
iñeotides paludes ꝑtingit. Post hanc dacia uͥ
⁊ gothia deinde gͣmania. uͭ plurimam partẽ

Expanded text:
thia sicut et Gothia a Magog filio Iaphet fertur cognominata. Cuius terra olim ingens Maeotides inter Danubium et Oceanum usque ad Germaniae fines porrigebatur. Postea vepropter barbaras gentes, quibus inhabitatur, Barbarica dicitur. Huius pars prima Alania est, quae ad Maeotidis paludes pertingit; post hanc Dacia, ubi et Gothia; deinde Germania, ubi plurimam partem
Abbreviated transcription (Latin):
ma g̾. diuisio seꝑatio. Scisma ascissura
animorum dicta. Eodem enim cultu ⁊ r̃
tu credit ut cet̾i solo congregationis. de:¬
lectatur discidio. Scismatici sunt qui¬
in causis fidei. recta sentiunt. s ex corta
mente quiblibet contentionib pacis com¬
munione dirupta. a fraterns consortĩose̾¬

Expanded text:
antes quam ceteri. Schisma ab scissura animorum vocata. Eodem enim cultu, eodem ritu credit ut ceteri; solo congregationis delectatur discidio. Fiin causis fidei recta sentiunt, exortis tamen quibuslibet contentionibus, pacis communione disrupta, a fraterno consortio sep
Abbreviated transcription (Latin):
elementis sunt. s ex aere t̾raq gignunt᷑.
Ex aer quidem uisus. odor auditus. Ex
t̾ra tͣractus saporq nascitur. Sensus¬
dicti. quia per eos anima subtilissime
totum corpus exagitat ugore sentiendi
q ad inuentio. memoria uero: reinuen¬
te recordatio. Ille: ex cogitata reperit. hec:

Expanded text:
elementis quattuor, sed ex aere terraque gignuntur. Ex aere quidem uisus, odoratus, auditus; ex terra tactus saporque nascitur. dicti, quia per eos anima subtilissime totum corpus agitat vigore sentiendi. sque adinuentio; memoria, rei inuentae recordatio. Ille excogitata repperit, haec
Abbreviated transcription (Latin):
Accidentia st̃ que ex qualitate uł quantitate
animi. uł corporis uł extrinsetus forte eite¬
mentium trahuntur que possunt incre.aen¬
tum uł diminuttõem susciꝑe ꝑ que compara¬
tio nascitur. sine quib substantia intelligi po¬
test. ea uero nisi illa pͥor intelligat᷑ eẽ ñ posst̃.¬

Expanded text:
accidentia autem sunt, quae ex qualitate uel quantitate animi uel corporis uel extrinsecus forte euenientium trahuntur, quae possunt incrementa uel diminutiones accipere, per quae comparatio nascitur, sine quibus substantia intellegi potest: ea uero nisi prior illa intellegatur, esse non poss
Abbreviated transcription (Latin):
uis non in omnibus hoo obserua
nes uerborum sunt .u. actuum.
passuium. commune. Neutrum.
deponens. que triplicitet consideratur. sig¬
nificatione. uel litetatura. seu utro¬
q modo. Genus tamen proprie est.
uel inactu. uel in passione. et omnia
uerba perfectam habentia declinati¬
onemi. et equalem ueb in o. dosinunt
uel in or. In o. desinunt due specios
actiua. et neutralis. Nam in or. os¬
tere finuint. Actuia quidem est pro¬
prie. quo semper actum alicuius sensus.
significat. ot sumendo u. facit ex se pas¬
siuam. ut audio. audior. Excipiunt᷑
metuo. metuor. dimeo. timeor. que
e. contrario significant. et conuingi¬
tur transitiue genitiuo uel datiuo
uel acusatiuo casiu. ut abstineo iaꝵ
unper o tibi. oro de. In transitus uͦ
ungitur̾ nominatiuo et uocatiuo.
utd legit pettus. uel lege petre. in ea¬
dem persona. Gum ablatiuo uero

Expanded text:
uis non in omnibus hoc obseruetuis non in omnibus hoc obseruetnes uerborum sunt V: actiuum, passiuum, commune, neutrum, deponens; que tripliciter considerantur: significatione uel litteratura seu utroque modo; genus tamen proprie est uel in actu uel in passione. 2 Et omnia uerba perfectam habentia declinationem et equalem uel in o desinunt uel in or; in o desinunt due species, actiua et neutralis; nam in or cetere finiunt. 3 Actiua quidem est proprie, que semper actum alicuius sensus significat et sumendo r facit ex se passiuam, ut "audio, audior"; excipiuntur "metuo, metuor", "timeo, timeor", que e contrario significant. 4 Et coniungitur transitiue genitiuo uel datiuo uel accusatiuo casui, ut "abstineo irarum", "impero tibi", "oro te". 5 Intransitiue uero iungitur nominatiuo et uocatiuo, ut "legit Petrus", uel "lege Petre", in eadem persona. 6 Cum ablatiuo uero
Abbreviated transcription (Latin):
agondi. uel patiendi. signi¬
ficatuium. cum modis ⁊ tẽ¬
poribus sine casu. Dictum a uerbe¬
iatu aeris. Quod quamius sit pro¬
proprium nomen huius dictionis
qua frequentius utimur in omni
oratione. licet tamen uerbum pro
omini dictione dicere. uerbo accidũt
octo. significatio. tempus. modus.
species. figura. coniugatio. Perso¬
na cum numero. deficuint autẽ
quedam uerba. supra dictis acciden¬
tibus sicut etiam alie partes. mo¬
dis quatuor. Proptet naturam re.
ut puerperus propter naturam
uocis .i. incommnoditatem ut ris.¬
ris. proptor fortunam inusitatio¬
nis. ut for. ditio. propter fortunã
in concumitudinuis. uel turpitudi¬
nis. ud metut᷑us. nutritrix. Diffe¬
tentie quoq causa quedam deficũt
adoras. longa penult᷑. ad similitu¬
dinem uero neutroꝵ ut equoris.
breuis esse deberet. Similiter in
uerbis. maneo manui. non fecto
pmpter differentiam.ẜao duc. dic.
fer: non face. duce. dice. fere. dici¬
tu. propter differentiam. quam¬

Expanded text:
agendi uel patiendi significatiuum cum modis et temporibus sine casu, dictum a uerberatu aeris; quod quamuis sit proprium nomen huius dictionis, qua frequentius utimur in omni oratione, licet tamen uerbum pro omni dictione dicere. 2 Verbo accidunt VIII: significatio, tempus, modus, speces, figura, coniugatio, persona cum numero. 3 Deficiunt autem quedam uerba supradictis accidentibus, sicut etiam alie partes, modis IV: propter naturam rei, ut "puerperus"; propter naturam uocis, id est incommoditatem, ut "risrix"; propter fortunam inusitationis, ut "for", "ditio"; propter fortunam inconcinnitudinis uel turpitudinis, ut "metuturus", "nutritrix". 4 Differentie quoque causa quedam deficiuntadoras" longa penultima, ad similitudinem uero neutrorum - ut "equoris" - breuis esse deberet. 5 Similiter in uerbis "maneo" "manui" non fecit propter differentiam; "fac", "duc", "dic", "fer" non "face", "duce", "dice", "fere" dicitur propter differentiam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
est. In t̾ualla sunt spacia int̃capita ualloꝵ
.i. stipitum quib uallum fit. uñ cet̾a quoq
t̾ior tunica hoc est suparium quod uulgo
tata hereditas est que testam̃to scͥpta ñ est¬
hẏ aut si scͥpta sit iure tam̃ non est edita. Intes
tin̾a dñr eoquod corporis int̾iori parte cohi¬
bent᷑ que idcuro longius nexib incirtuloꝵ
ordinata st̃ modo ut susceptas escas pau¬
latim egerant ⁊ suꝑadditis cibis non im¬

Expanded text:
. Intervalla sunt spatia inter capita vallorum, id est stipitum quibus vallum fit; unde et cetera quoque nterior tunica, hoc est, supparum, quod vulgo tata hereditas est quae testamento scripta non est, aut, si scripta sit, iure tamen nequaquam estina dicuntur eo quod corporis interiore parte cohibentur. Quae idcirco longis nexibus in circulorum ordinata sunt modo, ut susceptas escas paulatim digerant, et superadditis cibis non im
Abbreviated transcription (Latin):
sermonib int̾iecta affectum commotiani¬
mi expͥmit. ut cum dicit᷑ abexultante. uah.
a dolente heu. ab irascente.he: a tim̃te hen:
Que uoces quaruncũq linguarũ ꝓpͥe st̃.
nec in aliam linguam facile tͣnfferunt᷑.¬

Expanded text:
terposita, affectum commoti animi exprimit, sicut cum dicitur ab exultante 'vah', a dolente 'heu', ab irascente 'hem', a timente 'ei'. Quae voces quarumcumque linguarum propriae sunt, nec in aliam linguam facile transferunt
Abbreviated transcription (Latin):
sis ut fabule feruut alta petens penns
colore solis solutis. mari in quo cecidit no¬
cẏcladib una q̃ icareo mari nom̃ cdedit. Hec
int̾ sanium ⁊ micomum ꝓcurrentib saxis
inhospitalis est. ⁊ nullis finib portuosa. Drͣ

Expanded text:
sis, ut fabulae ferunt, altiora petens, pennis solis calore solutis, mari, in quo cecidit, noCycladibus, quae Icario mari nomen dedit. Haec inter Samum et Myconum procurrentibus saxis inhospitalis est, et nullis sinibus portuosa. Dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
dicta ab indo flumine quo ex parte occiden¬
tali claudit᷑. hec a meridiauo usq ad ortũ¬
⁊ opida insulamq taꝓbanem elefantis re¬
fertam. crisam ⁊ argiren. auro argentoq fe.¬
cundas. tylen quoq arborum fructib nũ¬
quam carentẽ. In annob metit fruges. bis¬
hyemẽ ⁊ estatẽ patitur. Gignit aũ homines

Expanded text:
vocata ab Indo flumine, quo ex parte occidentali clauditur. Haec a meridiano maroppida, insulam quoque Taprobanam elephantis refertam, Chrysen et Argyram auro, argentoque fecundas, Tylen quoque arborum foliis nunquam carentem. 6. Habhiemis Etesias patitur. Gignit autem
Abbreviated transcription (Latin):
Mens uocata qd̵ emineat in anima. uel
quod in eminit. Uñ et inmnores a men¬
tes. Quia ꝓpt̃ non animas ħ qͣuod excel¬
lit in anima mens uocatur tanꝙͣ capud
eius uł oculus uñ et ip̃e homo scd̾m men¬
tem imago det dicit᷑. Ita autẽ hec omnia
adiuncta sunt anime ut una res sit. ꝓ
efficientiis enim causarum diu̾sa noĩa
sortita est anima. Dum enim uiuificat̃
corpus anima . ẽ. dum uult animus est̾.
dum scit mens ẽ. dum recolit memoria est
dum rectum udicat ratio est. dum spi¬
rat sp̃c est. dum aliquid sentit sensus ẽ.
Mentem. ab animo antiqui sepauer̃t
Mentem ut sciat animum ut uelit. ut
cedit intelligentia. Ratio uero est qͥda
motus animi uisum mentis acuens
ueraq a falsis clistinguens. Mens est sen

Expanded text:
em vocata, quod emineat in anima, vel quod meminit. Unde et inmemores amentes. Quapropter non anima, sed quod excellit in anima mens vocatur, tamquam caput eius vel oculus. Unde et ipse homo secundum mentem imago Dei dicitur. Ita autem haec omnia adiuncta sunt animae ut una res sit. Pro efficientiis enim causarum diversa nomina sortita sit anima. Dum enim vivificat corpus, anima est; dum vult, animus est; dum scit, mens est; dum recolit, memoria est; dum rectum judicat, ratio est; dum spirat, spiritus est; dum aliquid sentit, sensus est. mentem ab animo antiqui separauerunt: mentem ut sciat, animum ut uelit aut cedit intellegentia. Ratio uero est motus quidam animi uisum mentis acuens, ueraque a falsis distinguens. Inter sen
Abbreviated transcription (Latin):
minantur s etiam cib ⁊ potus. teginen
⁊ omnis municio. Nomen autem medi
to contͣstat᷑ natura. Mediocrit̃ autẽ gau¬
laude uł ope ampliauit. S postqͣm ful¬
minis ictu esculapius ꝑiit. int̃dicta fer¬
tur medendi cura. ⁊ ars simul cum au¬

Expanded text:
minantur; sed etiam cibus et porus, tegmennomine eius. Nomen autem Medicto contristatur natura, mediocriter autem gaulaude vel opere ampliavit. Sed postquam fulminis ictu Aesculapius interiit, interdicta fertur medendi cura; et ars simul cum au
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc enim ꝑacdytus ille post mundata
et benedicta corpora. libens a patre des¬
cendit. ⁊ quasi suꝑ baptisini aquam.
tanquan suꝑ pͥstinam sedem recognoscens
quiescit. Nam legitur quod in principio

Expanded text:
Tunc enim ille Paracletus, post mundata et benedicta corpora, libens a Patre descendit, et quasi super baptismi aquam, tanquam super pristinam, sedem recognoscens, quiescit. Nam legitur quod in principio
Abbreviated transcription (Latin):
quamuis puta quoq aduerbium
dicitur. Ideoq corripitur. uł sunt
composita. ut uterea. preterea uel
sunt ablatiui nominum. pro adu̾biis
ut una qua. nequa roma. Et scien¬
dum quod propria ciuitatum noĩd.
si prime uł sed̾e sunt declinationis.
genitõ quidem casu pro adu̾bro in lo¬
co accipiuntur. ut rome sum. tarent
mam eo. tarentum. kartaginem. ł
athenas. ablatiuo deloco. uł per lo¬
cum. ut roma exeo. tarento. transes:
Sin tereze sint. ablatiuo uinguit᷑.
tam in loco. quam de loco. uel per
locum. ut kartagine sum. kartagi¬
ne uenio. kartagine transeo. Idem

Expanded text:
quamuis "puta" quoque aduerbium quamuis "puta" quoque aduerbium dicitur ideoque corripitur, uel sunt composita, ut "interea", "preterea", uel sunt ablatiui nominum pro aduerbiis, ut "una", "qua", "nequa", "Roma". 15 Et sciendum quod propria ciuitatum nomina, si prime uel secunde sunt declinationis, genitiuo quidem casu pro aduerbio "in loco" accipiuntur, ut "Rome sum", "Tarenmam eo", "Tarentum", "Carthaginem" uel "Athenas"; ablatiuo "de loco" uel "per locum", ut "Roma exeo", "Tarento transeo". 16 Sin tercie sint, ablatiuo iunguntur, tam "in loco" quam "de loco" uel "per locum", ut "Carthagine sum", "Carthagine uenio", "Carthagine transeo". 17 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
ut ab. ex. extra .a. con. contra. Est qm̃
nomina per omnes casus aduerbia¬
lem constructionem suscipientia.
loco aduerbioꝵ suscipiuntur. ut mł¬
tum iactatus. ⁊ pͥmum aspice. et
sublune uolans. Per nominatusũ
ut fors. ⁊ nota facit. ⁊ sole recens or¬
co. Per genit̃m ut rome. domi. milz¬
tie. Per datiuũ ut uesperi. sorti. ru¬
ri. ꝑ acusatiuũ. ut romam. athe¬
nas. Per ablatiusi ut cartagine
forte. Dronomina quoq pro aduer¬
biis ponuntur. ut hoc pro huc. et
hac. Gum autem loco adu̾bioꝵ acci¬
piuntur manent iu declinabilia. l¬
cet uingantur nominum pronomz¬
uum. uł participiorum diuersis ca¬
sib. ut sublime uolans uolantis. uo¬
lanti. Sic igitur discernas nomĩa
omuia ium aduerbioꝵ accipientie
uel non. Et pͥmitiua quidem sunt
sine regula. deriuatiua plerumq
sub regula . a. gͥ. fminantia uł suit
pͥmitiua. ut ita quod solum a cor̾.

Expanded text:
ut ab "ex" "extra", a "con" "contra". 10 Est quando ut ab "ex" "extra", a "con" "contra". 10 Est quando nomina, per omnes casus aduerbialem constructionem suscipientia, loco aduerbiorum suscipiuntur, ut "multum iactatus" et "primum aspice" et "sublime uolans": per nominatiuum, ut "fors et uota facit" et "sole recens orto"; per genitiuum, ut "Rome", "domi", "militie"; per datiuum, ut "uesperi", "sorti", "ruri"; per accusatiuum, ut "Romam", "Athenas"; per ablatiuum, ut "Carthagine", "forte". 11 Pronomina quoque pro aduerbiis ponuntur, ut "hoc" pro "huc" et "hac". 12 Cum autem loco aduerbiorum accipiuntur, manent indeclinabilia, licet iungantur nominum, pronominum uel participiorum diuersis casibus, ut "sublime uolans, uolantis, uolanti"; sic igitur omnia discernas nomina uim aduerbiorum accipientia, uel non. 13 Et primitiua quidem sunt sine regula, deriuatiua uero plerumque sub regula. 14 A igitur terminantia, uel sunt primitiua, ut "ita", quod solum a corripit
Abbreviated transcription (Latin):
ctiones pleriq posuerunt. quamiuis
significatio ab negatiua aduerbiis
ea magis applicet. ut nedici quidẽ
opus est. Non imꝑatiuo proprie fi
potest uingi. nisi in compositione.
noli. Indicatino uero sociatur uel
subiunctiuo. uł optatiuo. ut sĩ cessaᷤ.
⁊ferrea simͥ uox ñ omnia dice̾ possim.
E tempore non illo moneat qͥs uelle
finem. Num soli indicto ad quod
pertinet interrogatio. ut nunquid
meministi:
ccidit adu̾bio. sp̃es. sigcatio. fi¬
gura. spẽs pͥmitiua. et deriuati¬
ua. Drimitiua que a se nascitur. ut
uel abaliis aduetbiis deriuantur. ut
prope. ꝓpius. ultra. ult̾ius. uel a noĩ¬
b. ut latinus. latine. felix. feliciter.
uł a u̾bo. siue participio. seu ꝑncipaa¬
li. ut sentio. sensus. sensum. sto statꝰ.
statim. iudulgens. indulgentet. uel
a nomine et uerbo. ut a pede et temp¬
to. pedetemptim. uel a pronomine itt
hic. illio. ab. hic. ille: uel a spositione

Expanded text:
ctiones plerique posuerunt, quamuis ctiones plerique posuerunt, quamuis significatio abnegatiua aduerbiis ea magis applicat, ut "ne dici quidem opus est". 6 "Non" imperatiuo proprie non potest iungi, nisi in compositione, "noli"; indicatiuo uero sociatur uel subiunctiuo uel optatiuo, ut "non cessas" et "ferrea si michi uox, non omnia dicere possim" et "tempore non illo moneat conuellere funem". 7 "Num" soli indicatiuo, ad quod pertinet interrogatio, ut "num quid meministi?". 8 Accidit aduerbio species, significatio, figura. 9 Species primitiua et deriuatiua: primitiua que a se nascitur, ut uel ab aliis aduerbiis deriuatur, ut "prope, propius", "ultra, ulterius", uel a nominibus, ut "Latinus, Latine", "felix, feliciter", uel a uerbo, siue participio seu participiali, ut "sentio, sensus, sensim", "sto, status, statim", "indulgens, indulgenter", uel a nomine et uerbo, ut a "pede" et "tempto" "pedetemptim", uel a pronomine, ut "hic", "illic" ab "hic", "ille", uel a prepositione,
Abbreviated transcription (Latin):
ficatio uerbis uel participiis additur.
sicut adiectiua fixis. ut prudens ho¬
mo prudenter agit. Nec sine his ple.¬
nam habet sententiam. Nam uel ante
dictum uerbum refertur. uel ꝑ eclyp¬
dico diserte: subauditur. dicis. ⁊ non
malus homo. subauditur ẽ.⁊alia si¬
milia. Unde et diotum aduerbium:
quod uerbo inuitat᷑. Sunt autem
quedam aduerbia que conuenienter
sociant᷑ temporib ut sapient dico. di¬
xi. dicam. Quedam uero separatim. ut
hodie facio. heri feci. cras faciam. St̾
que omnib sociant᷑ modis. ut diligen¬
ter curo. cura. curarem. Sunt que fi
omnib ut ne dehortatiuum iudicati¬
uo ñ uingit᷑. s uel imperatiuo. uel
optatiuo. ut tune cede malis. ⁊ uti¬
nam ne in mentem uenisset. Ad sub¬
iunctiuo uel in funitiuo ut ne dicã
dolo. ⁊ ne dici opus est. Utinam quoq
optatiuo uingitur ut utinam xp̃c
michi assit. Ni subiunctuo. ut ni
metuam partem. S tamen .iii. ⁊ ne
qñ pro rieq accipuuitur inter conĩt¬

Expanded text:
ficatio uerbis uel participiis additur, sicut adiectiua fixis, ut "prudens homo prudenter agit"; nec sine his plenam habet sententiam. 2 Nam uel ad ante dictum uerbum refertur uel per eclipdico << diserte >> subauditur dicis et << non malus homo >> subauditur est et alia similia: unde et dictum aduerbium, quod uerbo innitatur. 3 Sunt autem quedam aduerbia que omnibus conuenienter sociantur temporibus, ut "sapienter dico, dixi, dicam", quedam uero separatim, ut "hodie facio", "heri feci", "cras faciam"; sunt que omnibus sociantur modis, ut "diligenter curo, cura, curarem"; sunt que non omnibus, ut "ne" dehortatiuum indicatiuo non iungitur, sed uel imperatiuo uel optatiuo, ut "tu ne cede malis" et "utinam ne in mentem uenisset", aut subiunctiuo uel infinito, ut "ne dicam dolo" et "ne dici opus est". 4 "Vtinam" quoque optatiuo iungitur, ut "utinam Christus michi adsit"; "ni" subiunctiuo, ut "ni metuam patrem". 5 Sed tamen "ni" et "ne", quando pro "neque" accipiuntur, inter coniun
Abbreviated transcription (Latin):
fore. codo. insit. aio. preterito ꝓfecto
it to futuro deficiunt. ut penitere. penitu¬
isse. Sic etiam met̾uisse. mẽtuere. ti¬
mere. tunuisse. latere. latuisse. appare
tra secunde coniuigationis. horrers. hor¬
ruisse. tepere. tepuisse. rubere. rubuis¬
se. pauere. pauisse. et omnia inchoati¬
ua ⁊ meditatiua. Preterito et futuro.
deficiunt. Et quedam etiam perfecta
si suit eiusdem forme futuro deficiunt.

Expanded text:
fore", "cedo", "infit"; "ado" preterito perfecto fore", "cedo", "infit"; "ado" preterito perfecto ito futuro deficiunt, ut "penitere, penituisse"; sic etiam "metuere, metuisse", "timere, timuisse", "latere, latuisse", "apparertra secunde coniugationis, "horrere, horruisse", "tepere, tepuisse", "rubere, rubuisse", "pauere, pauisse". 32 Et omnia inchoatiua et meditatiua preterito et futuro infinito deficient; et quedam etiam perfecta, si sint eiusdem forme, futuro deficiunt
Abbreviated transcription (Latin):
eram. ero. Inchoatiua quoq et medi¬
tatua. deficiunt preterito prerfecto
et plusquam perfecto. et futuro sub¬
unctuo. ut feruesco. calesco. esurio. mi¬
cturio. parturio. Quedam etiam alia
uerba sunt. quibus preteritum. et
que exeo nascuntur deficiunt. non
natura sed usu. Ergo prohis alioꝵ
preteritis perfectis ut imur. que ut¬
dentur. habere eandem significationẽ
ut ferto. pertussi. apercitio. Sisto.
statui. a statuo uel steti. asto. tollo. su¬
stuli. a sustulo autique. Suffero. sustu¬
li. fero. tuli. a tulo. furo. in sanuii. ab
insanio. Meto. messui. uel messem
feci. Gerno creu. a cresco. Et in om¬
nibus uerbis in or. desinentibus dũ
deficiunt his temporibus. partici¬
piis cum sum es. est. pro eis. utimur.
ut amor. amatus sum. es. est. In .o.
etiam desinentia quinq passiua ne¬
utra. ut gaudeo gauisus sum. ⁊ cet᷑a.
Quibus dam uerbis tempora dest̃
et persoue. ut fores. foret. forent.

Expanded text:
eram, ero". 27 Inchoatiua quoque et medieram, ero". 27 Inchoatiua quoque et meditatiua deficiunt preterito perfecto et plusquam perfecto et futuro subiunctiuo, ut "feruesco", "calesco", "esurio", "micturio", "parturio". 28 Quedam etiam alia uerba sunt, quibus preteritum et que ex eo nascuntur deficiunt, non natura, sed usu; ergo pro his aliorum preteritis perfectis utimur, que uidentur habere eandem significationem, ut "ferio, percussi", a "percutio", "sisto, statui", a "statuo", uel "steti", a "sto", "tollo, sustuli", a "sustulo" antique, "suffero, sustuli", "fero, tuli", a "tulo", "furo, insaniui", ab "insanio", "meto, messui", uel "messem feci", "cerno, creui", a "cresco". 29 Et in omnibus uerbis in or desinentibus, dum deficiunt hiis temporibus, participiis cum "sum, es, est" pro eis utimur, ut "amor, amatus sum, es, est"; in o etiam desinentia V neutra passiua, ut "gaudeo, gauisus sum" et cetera. 30 Quibusdam uerbis tempora desunt et persone, ut "fores, fores, forent,
Abbreviated transcription (Latin):
bo uersum. priore parte scripta. extre¬
ma pars deest. Ex hoc igitur preterz¬
tum imperfectũ nascitur. ut si incep¬
tum uersum unperfectum reluiqͣm:
tuue dico scͥbebami uersum. Exeodẽ
presenti nascitur preteritum perfectũ.
ut si ad finem perueniat presensin¬
ceptum. dico. soripli uerlum. Ex prete¬
rito uero perfecto nascitur plusquam
senti nascitur. cum prẽsens medium
sit preteriti imperferli. et futuri. Ita¬
q enim seruant consonantes. ut di¬
co. dicebam. dicam. Sed tamen futu¬
rum coniuuctiu preteriti seruat
consonantes. ut dixi. dixero. Neo
sine causa. sed quia cognatio est alł
ad infinitatem temporis. ⁊dest pre¬
cerito et futuro. Quod etram affir¬
mant uerba infinita. ut dixisse. dic¬
tum ire et participia. ut amatus.
a maturus. amans. amandus. ⁊ ra¬
tio anomalorum. ut fero. ferebam.
feram. tuli. tule ro. Quod lioot
non faciant quedam anomala.
tamen significatio manet. ut sum

Expanded text:
bo uersum", priore parte scripta extrebo uersum", priore parte scripta extrema pars deest. 22 Ex hoc igitur preteritum imperfectum nascitur, ut si inceptum uersum imperfectum relinquam, tunc dico "scribebam uersum". 23 Ex eodem presenti nascitur preteritum perfectum, ut, si ad finem perueniat presens inceptum, dico "scripsi uersum". 24 Ex preterito uero perfecto nascitur plusquam senti nascitur, cum presens medium sit preteriti imperfecti et futuri; itaque eius seruant consonantes, ut "dico, dicebam, dicam", sed tamen futurum coniunctiui preteriti seruat consonantes, ut "dixi, dixero". 26 Nec sine causa, sed quia cognatio est illis ad infinitatem temporis, id est preterito et futuro, quod etiam affirmant uerba infinita, ut "dixisse, dictum ire", et participia, ut "amatus, amaturus, amans, amandus", et ratio anomalorum, ut "fero, ferebam, feram, tuli, tulero"; quod licet non faciant quedam anomala, tamen significatio manet, ut "sum,
Abbreviated transcription (Latin):
habeat ium nominis rei ipsius. uide
et nomen uerbi dictum. est. Dico enim
bonum est legere. ut boua est lectio. Et
ceteri per hunc interpretantur ut le¬
go. melegere indico et cetera. Gerun¬
dia uel participialia seu supina tẽ¬
pora non habent. Imporsouale aute
uerbum cuncta tempora et modos
habet. Sciendum uero cognationem
quandam esse presentis quidem tempo¬
cuius pars preteriit. pars est futura.
Gum enim tempus fluuiz more insta¬
bili uoluatur cursu: uix punctum
potest habere in presenti. hoo eft iustan¬
ti habet igitur partes scd̾m actum
nostrum quod preteriit uol futurũ
est. Quas partes sine substantiuo ũ
babet. Id enim omnium semper est ꝑ¬
fectissimum. cui nichil de est. Unde p̃¬
teriti iuim babet.: ut lectus sum. Si
nilia sunt uocatiua uerba. Uocor io¬
hannes. nominor. dicor. Getera uero
uerba. presensi. tempus quasi ad quen¬
dam punctum coniunotum habent
de preterito et futuro: ut cum dico scͥ¬

Expanded text:
habet uim nominis rei ipsisus, unde habet uim nominis rei ipsisus, unde et nomen uerbi dictum est; dico enim "bonum est legere", ut "bona est lectio". 13 Et ceteri per hunc interpretantur, ut "lego, legere me indico", et cetera. 14 Gerundia uel participialia seu supina tempora non habent. 15 Impersonale autem uerbum cuncta tempora et modos habet. 16 Sciendum uero cognationem quandam esse presentis quidem tempocuius pars preteriit, pars est futura. 18 Cum enim tempus, fluuii more, instabili uoluatur cursu, uix punctum potest habere in presenti, hoc est instanti; habet igitur partes secundum actum nostrum quod preteriit uel futurum est. 19 Quas partes "sum", substantiuum, non habet. 20 Id enim omnium semper est perfectissimum, cui nichil deest; unde preteriti uim habet, ut "lectus sum". 21 Similia sunt uocatiua uerba, "uocor Johannes", "nominor", "dicor"; cetera uero uerba presens tempus quasi ad quendam punctum coniunctum habent de preterito et futuro, ut cum dico "scri
Abbreviated transcription (Latin):
sis a nobis actis nomen: ipsi tempors
imponimus. Dreteritum eium ur¬
perfectum dicitur. in quo res. cepto
gerz nec dum tamen perfecta est. Dre.¬
teritum uero perfectum: inquo res iã
diuiduum est propriẽ. Uixenim stat
Sed quia in eo actus adhucesse. non
potest intelligi. non protendatur.
imperfectum nominatur. Q uod
preponitur quia in ipso sumus di
loquimur de preterrto et futuro. ⁊
pet id illa intelliguntur et quodꝙ
ipso cetera tempora trahunt ratione
futurum est quod neccdum cepit fi¬
eti. tamen debebit seo est infinitum.
Guius uox nichil significaret niss
cogitando sumeremus notitionem.
ex presenti uel preterito. Indicaturꝰ
modus. omuia tempora habet. Impa¬
tiuus. tantum presens et futurum. Op
presens cum preterito imperf. preteri¬
tum perfectum. cum preterito plusꝙͣ
perfecto. Subiunctiuus omnia habet
tempora. et diuisa. infinitus conuinc¬
ta habet tempora sicut deoptatiuo ẽ
dictum. Notaudum quod infinitum

Expanded text:
bus a nobis actis, nomen ipsi tempori bus a nobis actis, nomen ipsi tempori imponimus: preteritum enim imperfectum dicitur in quo res cepit geri, necdum tamen perfecta est; preteritum uero perfectum, in quo res iamdiuiduum est proprie; uix enim stat, sed quia in eo actus adhuc esse non potest intelligi, nisi protendatur, imperfectum nominatur. 6 Quod ideo preponitur, quia in ipso sumus dum loquimur de preterito et futuro et per id illa intelliguntur, et quod ex ipso cetera tempora trahunt rationem. 7 Futurum est quod necdum cepit fieri, tamen debebit, sed est infinitum; cuius uox nichil significaret, nisi cogitando sumeremus notionem ex presenti uel preterito. 8 Indicatiuus modus omnia tempora habet; imptiuus tantum presens et futurum; opttus, id est presens cum preterito imperfecto, preteritum perfectum cum preterito plusquam perfecto. 10 Subiunctiuus omnia habet tempora et diuisa. 11 Infinitus coniuncta habet tempora, sicut de optatiuo est dictum. 12 Notandum uero quod infinitum
Abbreviated transcription (Latin):
amplifico. cas. Si uero facio. uel fio. cũ
infinitis. ante se componantur. sion so¬
lum significationem. et coniugatio¬
nem. sed et iam accentum seruant. ut
conuigationem mu̾tant oum genere
in eadem significatione. ut labo. bas.
labor. beris. lauo. uas. lauo. uis. St̃
que coniugatione mutant significa
ce et conuigatione. diuersas habent
significationes. ut torreo. uro. ueb
ro. committo. procredo. et pecco. Sa¬
pio. pro prudenti. et sapore. Gratu
lor. gaudeo. uel gratias ago. post
agnitionem genoris. modus est cog¬
uoscendus. qui ipsam significatio¬
nem cliuersificat. Ipsum uero mo¬
igitur accidit uerbo ad quanilibet
diuersi actus significationem cdiftin¬
guendam. Tempora uero naturah¬
ter duo sunt. preteritum ⁊ fut᷑um
Sed secundum ordinem nostrorum
gestorum. tria esse perhibentur:
presens. preteritum et futurum.
Preteritum item quia solum nobes
est certum rursus in tria duuditur.
preteritum imperfectum. preteritũ
perfectum. preteritum plusquamper̾¬

Expanded text:
amplificas". 38 Si uero "facio" uel "fio" cum infinitis ante se componantur, non solum significationem et coniugationem, sed etiam accentum seruant, ut coniugationem mutant cum genere in eadem significatione, ut "labo, labas" "labor, laberis", "lauo, lauas" "lauo, lauis"; sunt que cum coniugatione mutant significatce et coniugatione diuersas habent significationes, ut "torreo" "uro" uero", "committo" pro "credo" et "pecco", "sapio" pro "prudenti<a>" et "sapore", "gratulor" pro "gaudeo" uel "gratias ago". 40 Post agnitionem generis, modus est cognoscendus, qui ipsam significationem diuersificat; ipsum uero moigitur accidit uerbo ad quamlibet diuersi actus significationem distinguendam. 2 Tempora uero naturaliter duo sunt, preteritum et futurum, sed secundum ordinationem nostrorum gestorum tria esse perhibentur: presens, preteritum et futurum. 3 Preteritum item, quia solum nobis est certum, rursus in tria diuiditur: praeteritum imperfectum, praeteritum perfectum, praeteritum plusquam per
Abbreviated transcription (Latin):
demũ anno quã fuerat euersa. Deduc¬
tisq ciuium romanorum familiis qͥ
eam incolerent: restituta et repleta est
magno añ procligio p̃cedente. Nam cũ
messores ad limitandum cartaginensem
agrum missi essent stipites t̾minorũ in¬
lices fixos. nocte a lupis reuulsos moedies
corrososq reꝑissent. aliquandiu hesitatũ
ẽ: utrũ romane paci expediret cartaginẽ¬

Expanded text:
demum anno, quam fuerat eversa, deductis civium Romanorum familiis, quae eam incolerent, restituta et repleta est, magno ante prodigio praecedente. Nam cum mensores ad limitandum Carthaginiensem agrum missi, stipites, terminorum indices fixos, nocte a lupis revulsos mordicus, corrososque reperissent, aliquamdiu haesitatum est, utrum Romanae paci expediret, Carthagine
Abbreviated transcription (Latin):
tum.Cafsia nascitur m arabia uga ro¬
busti corticis purpureiꝰᷤ foliis ut piperis.
Est aut̃ u̾ͥtutis cinnamomi simił. s poten¬
tia inferior. uñ et ꝓcinnamomi ucedu¬
plex eiꝰ pondus in medicamento admes¬

Expanded text:
Casia nascitur in Arabia, virga robusti corticis, et purpureis foliis, ut piperis. Est autem virtutis cinnamomi similis, sed potentia inferior; unde pro cinnamomi vice duplex ejus pondus in medicamentis adm
Abbreviated transcription (Latin):
diluitur acus hẏemps grata uice ueris et fa¬
lonii. Trahuntq siccas machine carinas.
ls mq iam tectis gaudet petꝰ aut arator ig
li⁊ prata canis albicant pruinis. Iam ci¬
pa mhoros ductt uenꝰ ĩminente luna innic¬
lat numphis gr̃e decentes. alt̾uo tram quatĩ¬
lat pede. dũ grauis iclopum nulcanus ar¬
dens iit officiuas. Quinta oda ẽtucolos te

Expanded text:
lvitur acris hiems grata vice veris et Favoni trahuntque siccas machinae carinas ac neque iam stabulis gaudet pecus aut arator igni nec prata canis albicant pruinis. iam Cytherea choros ducit Venus imminente luna iunctaeque Nymphis Gratiae decentes alterno terram quatiunt pede, dum gravis Cyclopum Volcanus ardens visit officinas. nunc decet
Abbreviated transcription (Latin):
uel. R. est .S. in solis illis. que ab .s.
incipiunt. Infine uero uel .e. contra
primam liquidam .A. sequentenr mu¬
tam. b. uel. p. postremam .s. ut ubs
stirs. Sin auten in duas consonantes
desinat dictio. necesse est priorem liqui¬
dam esse. et secundam .S. uel .x. ut
ars. lanx. uel .c. aut .t. autecedente
ut hinic. diciurt. uel .s.t. ut est. ast.
post. Uult quoq et fert irregulari¬
a. uel loco. y.b. s. uel. p .s. ut celebs
princeps. In principio tamen non tu¬
si. ꝑ .s. ut pseudo. Nunc de ordine
in duĩsis sillabis.
illaba est consequens com pre

Expanded text:
uel r est, sed l in solis illis que ab s uel r est, sed l in solis illis que ab s incipient; in fine uero econtra primam liquidam r, sequentem mutam b uel p, postremam s, ut "urbs", "stirps". 28 Sin autem in duas consonantes desinat dictio, necesse est priorem liquidam esse et secundam s uel x, ut "ars", "lanx", uel c aut t antecedente n, ut "hinc", "dicunt", uel st, ut "est", "ast", "post" "uult" quoque et "fert" irregularia, uel - loco PS - bs uel ps, ut "celebs", "princeps". 29 In principio tamen non nisi ps, ut "pseudo". 30 Nunc de ordine in diuersis sillabis. illaba est consequens compre
Abbreviated transcription (Latin):
dus. In fine autem sillabe omnes
liquide aute .s. iuueniuntur ut
plus hiemps. mons. ars. Similiter
ante .x. excepta.m. ut falax. laux.
arx. In mutis proponitur mutis .b.¬
⁊ .g. sequente .t. ut abdir̾ mig̃¬
don.o. uero et.p preponuntur se¬
quente.t. ut tactus aptus. Semr¬
uocalis nulla preponitur mutis. nisi
.s. sequentibus . b.c.p.q.t. ut ab es¬
tus. scutum. spes. squalor. status. Mu¬
te omnes preter .b. ⁊ f. que non pre¬
ponuntur liquidis .l. n.r. ut blan¬
dus. clam. abodlas. flos. glos. plus.
gratus. pratum. tractus. Aute.M. qͦq
inueniuntur.c. d.g.t. ut alcmene. ad¬
metus. agnen. tinolius. Tres uero
conantes non aliter possunt uingi in
principio sillabe. nisi sint prime.s.
.p .c. secunde post.s.c. p.t. d. ut scriba
splendidius. stratus. cqͥparic. Post .c.
autem uel principales. Secunda .t.
uictrix sceptrum. Tertia igitur.l.

Expanded text:
dus". 20 In fine autem sillabe omnes dus". 20 In fine autem sillabe omnes liquide ante s inueniuntur, ut "puls", "hiems", "mons", "ars"; similiter ante x, excepta m, ut "falx", "lanx", "arx". 21 In mutis preponitur b et g, sequente d, ut "abdit", "Migdon"; c uero et p preponuntur sequente t, ut "tactus", "aptus". 22 Semiuocalis nulla preponitur mutis, nisi s sequentibus b, c, p, q, t, ut "asbestus", "scutum", "spes", "squalor", "status". 23 Mute omnes preter b et f, que non preponuntur n preponuntur liquidis l, n, r, ut "blandus", "clam", "Abodlas", "flos", "glos", "plus", "gratus", "pratum", "tractus". 24 Ante m quoque inueniuntur c, d, g, t, ut "Alcmene", "Admetus", "agmen", "Tmolus". 25 Tres uero consonantes non aliter possunt iungi in principio sillabe, nisi sint prime, s, p, c, secunde post s, c, p, t, PH, ut "scriba", "splendidus", "stratus", "SFRAGIS". 26 Post c autem aut p principales secunda t, ut "uictrix", "sceptrum". 27 Tercia igitur l
Abbreviated transcription (Latin):
timur. sed loco eius in grecis nominib
.e. uel .i. productam ponimus.I. qui¬
dem quando consonans ut.L. sequit᷑
ut nellos. nilus. Uocali uero sequeni¬
te. plerumq .e. ut kaayoriera calli¬
opea. crioga gioc. spondeus. Que uero
in ia. solum desinunt apud grecos. ra¬
ro fit hoc ut alexaudria nichomedia.
largia. raro dixi propter medeam pla¬
team. Ideo uero in .e. et non in .i. quia
in latinis dictionibus nisi in quibus¬
dam et a grecis transformatis ut dia.
raro inuenies .i. prod̾. aute uocalem
nisi in grecis in uis. desmentibus il
lius. et in uerbo fiam. fias. fiat. In
gretis autem apud uos non mutatis
producitur interdum etiam. breur¬
al̃. ut maria. alexaudria. Dicimus
tamen platea. pro platia. sic alexan.¬
drea. Subtrahitur etiam .i. et corͣ.
e. ut tiphoeus protipheius. In senuuo¬
calibus similiter sunt alie preposi¬
tiue aliis in eadem sillaba. m .n. ut
in nesteus. amuis. sii. ut smarag¬

Expanded text:
timur, sed loco eius in Grecis nominibus timur, sed loco eius in Grecis nominibus e uel i productas ponimus; i quidem quando consonans ut l sequitur, ut "Neilos, Nilus"; uocali uero sequente, plerumque e, ut "KALYOPEIA, Caliopea", "SPONDEIOS, spondeus". 16 Que uero in ia solum desinunt apud Grecos; raro fit hoc, ut "Alexandria", "Nicomedia", "Langia": raro dixi propter "Medeam", "Plateam". 17 Ideo uero in e, et non in i, quia in Latinis dictionibus nisi in quibusdam et a Grecis transformatis, ut "dia" raro inuenies i productam ante uocalem, nisi in genitiuis in ius desinentibus, "illius", et in uerbo "fiam, fias, fiat"; in Grecis autem apud nos non mutats producitur, interdum etiam breuiatur, ut "maria", "Alexandria". 18 Dicimus tamen "Platea" pro PLATIA", sic "Alexandrea"; subtrahitur etiam i et corripitur e, ut "Tiphoeus" pro "Tiphoeius". 19 In semiuocalibus similiter sunt alie prepositiue aliis in eadem sillaba: mn, ut "Mnesteus", "amnis"; sm, ut "smarag
Abbreviated transcription (Latin):
uocalem consonautem cum . i. Post.u.
additur. ut gaudeo gauisus. naus. na¬
uis. Transit etiam. ĩb. aufero. abstul.
E contrario. a. et u. diuisa in diptongũ
transit lauor lautus. faueo. fautus.
transit in .o. prod̾. lotus. pro lautus.
cotes. pro cautes. sicut e contra austrũ
pro ostrum. quod frequenter antiqui
faciebant. In .e. transit. audio obedio.
In .ui. defrudo. includo. Eu transit
in .e. longam. achilles pro achilleus.
ulices. pro ulixeus. In u fugio pro he¬
yrio. ¶ De. apud nos. oy. est apud gre¬
cos. Est igitur quando perdieresin in
grecis nominibus. profertur. ut tro¬
ia trissillabum protrora. Accipitur
etiam .i. pro duplioi consonante apd̾
nos. et tunc est dissillabum. in .ii. lõ¬
gam phoenices. puuices. poena. pu¬
nio. sicut oy. in .ii. moysa. musa. Nũ¬
quam mutatur diptongus int̾ptato.¬
niłi cedo. cicidi. licet aufero alistul. ui¬
deatur. ¶ Gi. diptongo nunc non u¬

Expanded text:
uocalem in consonantem, cum i post u uocalem in consonantem, cum i post u additur, ut "gaudeo, gauisus", "NAYS, nauis"; transit etiam in b, "aufero, abstuli"; ro" ponitur. 10 E contrario a et u diuisa in diptongum transit, "lauor, lautus", "faueo, fautor". 11 Transit in o productam, "lotus" pro "lautus", "cotes" pro "cautes", sicut econtra, "austrum" pro "ostrum" quod frequenter antiqui faciebant; in e transit "audio, obedio"; in u, "defrudo", "includo". 12 Eu transit in e longam, "Achilles" pro "Achilleus", "Vlixes" pro "Vlixeus"; in u, "fugio" pro "FEYGO". 13 Oe apud nos OY est apud Grecos; est igitur quando per dieresin in Grecis nominibus profertur, ut "Tro&#239a" trissillabum pro "Troea" accipitur etiam i pro duplici consonante apud nos et tunc est dissillabum; transit in u longam, "Phoenices, Punices", "poena, punio", sicut OY in u, "MOYSA, Musa". 14 Numquam mutatur diptongus in preternisi "cedo, cecidi", licet "aufero, abstuli" uideatur. 15 Ei diptongo nunc non u
Abbreviated transcription (Latin):
tur. In eisdem igitur sillabis uocales
prepositiue. sunt alis uocalib. a. e.o.
Subiumaiue. e. u. Sunt igitur diptoi¬
gi. quibus nunc utimur.iiiͦi. ae. au.
cu. oe. Nam ei. liptongo nunc non utz¬
mur. quam antiqui pro omni .i. longa
antiquorum grecorum more scribobantꝰ.
Inuenitur.ui. diptongus in grecis no¬
minibus ut anpya. Diptongus dicta
quod duos ptongos. idest duas uoces.
comprehendat. Nam singule uocales su¬
as uoces habent. as. uero in metro diuidi¬
tur. et tunc per ay. greco scribitur ut
aulai. pro aule. nam ai greca diptongus.
est eadem que apud nos. ae ut maia. S
apud nos cum diuiditur. idest duplex
consonaus efficitur. transit in .i. prod̾.
quero. inquiro. Donitur pro .e. longa.
ut sociena. pro. cł Niin. et pro .a. ut aes¬
culapius. pro a chan Pyoc. Inuenitur
tamen correpta ante uocalẽ in compo¬
sitis. ut preustus. sicut longa uocalis
dohisco. Ut sudibusue preustis. ¶ au.
quasi patiens diuisionem uertit .u.

Expanded text:
tur. 4 In eisdem igitur sillabis uocales tur. 4 In eisdem igitur sillabis uocales prepositiue sunt aliis uocalibus a, e, o, subiunctiue e, u. 5 Sunt igitur diptongi quibus nunc utimur IV, ae, au, eu, oe; nam ei diptongo nunc non utimur, quam antiqui pro omni i longa antiquorum Grecorum more scribebant; inuenitur yi diptongus in Grecis nominibus, ut "ARPYIA". 6 Diptongus dicta quod duos "ptongos", id est duas uoces, comprehendat: nam singule uocales suas uoces habent. 7 Ae uero in metro diuiditur et tunc per ai Grece scribitur ut "aulai" pro "aule"; nam ai Greca diptongus est, eadem que apud nos ae ut "Maia", sed apud nos cum diuiditur, id est duplex consonans efficitur, transit in i productam "quero, inquiro". 8 Ponitur pro e longa, ut "scaena" pro "SKENE", et pro a, ut "Aesculapius" pro "ASKLEPIOS"; inuenitur tamen correpta ante uocalem in compositis, ut "preustus" sicut etiam longa uocalis: "dehisco", ut "sudibusue preustis". 9 Au quasi patiens diuisionem uertit u
Abbreviated transcription (Latin):
tur. quis. cuius. sequor. secutus. lo¬
quor. locutus. Transit in .s. torqueo.
torsi. abicit .n. sicut .c. linquo. liqui.
iunco. uioi. Transit in .x. coquo. coxi.
duco. duxi. apud autiqiuos. quu. pro
cu. et econtra ponebatur. T. transit
in .s. uerto. uersus. octa. ossa. E ante¬
sedente. in .x. pecto. pexiui.y.⁊ .℥. tan¬
tum in grecis dictionib ponuntur quã¬
ius.U. pro.y. posuerint. ut fuga. pro
.D. yga. et .z. prods. coniuinctis accipit᷑.
pro qͥua .s. ueld. posuerunt. odor pro õ¬
zem. massa. pro mata. Scienlum quoq
tantam cognationem esse inter .o.g. ch.
ut inuicem pro se. ponantur similiter.
inter .d.t.t. h. et inter .p.h. ph. uel. ẜ.
ut gubernator acibernetes chere. apoto¬
uel in diuersis uidetur consid̾an¬
dus. Primum uero de uocalibus et ĩ
cadem sillaba dicendum. Cum in oa¬
dem sillaba due uocales non amitten¬
tes uim littere sole. uel cum consonan¬
te uinguntur diptongum facere dicun¬

Expanded text:
tur, "quis, cuius", "sequor, secutus", "lotur, "quis, cuius", "sequor, secutus", "loquor, locutus"; transit in s, "torqueo, torsi"; abicit n sicut c, "linquo, liqui", "uinco, uici"; transit in x, "coquo, coxi", ut "duco, duxi"; apud antiquos quu pro cu et econtra ponebatur. 31 T transit in s, uerto, uersus, "OCTA, ossa"; c antecedente in x, "pecto, pexui". 32 Y et z tantum in Grecis dictionibus ponuntur, quamuis u pro y posuerint, ut "fuga" pro “OYGA", et z pro ds coniunctis accipitur, pro qua s uel d posuerunt, "odor" pro "OZEM", "massa" pro "MAZA". 33 Sciendum quoque tantam cognationem esse inter c, g, ch, ut inuicem pro se ponantur; similiter inter t, d, th et inter p, b, ph uel f, ut "gubernator" a "cibernetes", "chere" apo touel in diuersis uidetur considerandus. 2 Primum uero de uocalibus et in eadem sillaba dicendum. 3 Cum in eadem sillaba due uocales, non amittentes uim littere, sole uel cum consonante iunguntur, diptongum facere dicun
Abbreviated transcription (Latin):
si .o. transit. in i. consonantem. quiesco.
quieiu. In .x. clico dixi. In .s. parco. pabs.
In .g. autesedente .n. quadragiita. Sost
s. posita. transit aliquando. in .t. uel
assumit.t. ut irascor. iraatus. pascor pas.¬
tus. pasciscor. pactus. d. transit. in .o.
ut accidit quicquam. Nam in .Q. nul¬
la transit littera in.g. ut aggero. In .l.
allido. In .p. appono. In .R. arrideo me¬
ridies. antiqui. pro. ad. au. pouebant.
ut aruocatus. Unde arresso. ab artio. ꝓ
addicio quod nunc accio dicitur. Tran¬
sit ui .s. ut assideo. In duas quoq cedo
cessi. In .t. attineo. Interponiturꝰ causa
hiatus. ut prodest. Subtrahitur cum se¬
quens sillaba ab s. et alia consonante in¬
cipit. ut asto. aspiro . F. et .h. non nuitan¬
tur. Loca tamen aspiratiouis subit .x.
traho. traxi. ueho. uexi. G. transit in .s.
ut spargo. sparsi. iii .x. rego. rexi. in .ct.
ago. actus. R. superuacua est. Q. eandẽ
uim. habet quam .c. unde in eam muta¬

Expanded text:
si". 25 C transit in u consonantem, "quiesco, si". 25 C transit in u consonantem, "quiesco, quieui"; in x, "dico, dixi"; in s, "parco, parsi"; in g antecedente n, "quadringenta"; post s posita, transit aliquando in t uel assumit t, ut "irascor, iratus", "pascor, pastus", "paciscor, pactus". 26 D transit in c, ut "accidit", "quicquam" nam in q nulla transit littera; in g, ut "aggero"; in l, "allido; in p, "appono"; in r, "arrideo", "meridies"; antiqui pro ad ar ponebant, ut "aruocatus"; unde "arcesso" ab "arcio" pro "adicio" quod nunc "accio" dicitur; transit in s, ut "assideo", in duas quoque, "cedo, cessi"; in t, "attineo"; interponitur causa hiatus, ut "prodest"; subtrahitur cum sequens sillaba ab s et alia consonante incipit, ut "asto", "aspiro". 27 F et h non mutantur; loco tamen aspirationis subit x, "traho, traxi", "ueho, uexi". 28 G transit in s, ut "spargo, sparsi"; in x, "rego, rexi"; in ct, "agor, actus". 29 K superuacua est. 30 Q eandem uim habet quam c, unde in eam muta
Abbreviated transcription (Latin):
tulus. In .c. eicquid proenquid. Expel¬
litur a grecis dum fuint latina. ⁊ econtͣ
tem. sino. siui. R. transit in .l. niger. ii¬
gellus. In .s. arbos. pro arbor. In duas .ss.
uro. uss. in .u. consonantem. tero. trui.
sero. seui. In .n. eneus. pro ereus .s. in me¬
tro apud uetustissimos ium suam amisit̾
frequenter ut uirgilius. Ponite spes si¬
bi quisq. Ne etiam coniunctione sequen¬
te cum apostropha. penitus tollitur. ut
ne: us ne: Tollitur etiam in grecis no
flos. floris. pistrix. pro pistis. Transit
in .d. custos. custodis. In .t. nepos. nepo¬
tis. In .ii. consonantem. bos. boius. Poni¬
tur. ꝓh. sex. prohex. semis. prohemis. Gũ
p. uel b. loco ypsi fungitur. urbs. in obs.
.x. duplex est nam accipitur pro .es. uel ꝓ¬
gs. ut pax lex. Tusit etiam ii .u. ut nix.
niuis. In .ct. nox noctis. Subit loco aspi¬
rationis. ueho. uexi. uertitur in .ẜ. effi¬
glomus. suppono. surripio. iubeo. iub¬

Expanded text:
tulus"; in c, "ecquid" pro "enquid"; expeltulus"; in c, "ecquid" pro "enquid"; expellitur a Grecis dum fiunt Latina et econtratem, "sino, siui". 21 R transit in l, "niger, nigellus"; in s, "arbos" pro "arbor"; in duas ss, "uro, ussi"; in u consonantem, "tero, triui", "sero, seui"; in n, "eneus" pro "ereus". 22 S in metro apud uetustissimos uim suam amittit frequenter, ut Virgilius: "Ponite spes sibi quisque"; ne etiam coniunctione sequente cum apostropha penitus tollitur, ut ne?", "uisne?"; tollitur etiam in Grecis nom"flos, floris", "pistrix" pro "pistris"; transit in d, "custos, custodis"; in t, "nepos, nepotis"; in u consonantem, "bos, bouis"; ponitur pro h, "sex" pro "hex", "semis" pro "hemis"; cum p uel b loco PS fungitur, "urbs", "inops". 23 X duplex est, nam accipitur pro cs uel gs, ut "pax", "lex"; transit etiam in u, "nix, niuis", in ct, "nox, noctis"; subit loco aspirationis, "ueho, uexi"; uertitur in f, "effiglomus", "suppono", "surripio", "iubeo, ius
Abbreviated transcription (Latin):
ut quis. lingua .s. quoq autecedente
et sequente. a. uel .e. hoc idem sepe fit
ut suadeo. suesco.l. transit. in .x. ut¬
uelum. uexillum. In .l. tabula tãbella.
M. transit̃ in .ni. maxime.d .c. q.t. se¬
quentib. tantum. tantundem. num.
nuncubi. nunquis. nunquam. idem.
ideutidem. am etiam.ẜ.c. sequentib.
ut an fractus. ancisus. anquiro. Uocal
uero sequente intercipit.b. ut ambitus.
ambesus. ambustus. ambages. sic etiam
comburo. Circumpatitur elisionem uo
hitur uocali sequente. Illum exspirantem. l¬
cet uetutissimi non subtraheront. N.t. an¬
sit in .in. sequentib .b. p.i. Imbibo. impe¬
ro. immitto. uel per translationem pelion
pelium. Transit in .g. ignotus. ignarus.
cognatus. licet in quibusdam conscisa ui¬
deatur.n. dum in simplicib. g. addita. re¬
lus. colligo. illido. In .R. corrumpo. irrito.
Transit in.s. scindo. scissus. In.t. canis. ca¬

Expanded text:
ut "quis", "lingua". 15 S quoque antecedente ut "quis", "lingua". 15 S quoque antecedente et sequente a uel e, hoc idem sepe fit, ut "suadeo, suesco". 16 L transit in x, "uelum, uexillum"; in r, "tabula, taberna". 17 M transit in n, maxime d, c, q, t sequentibus: "tantum, tantundem", "num, nuncubi", "nunquis", "nunquam", "idem, identidem"; am etiam f, c, q sequentibus, ut "anfractus", "ancisus", "anquiro"; uocali uero sequente intercipit b, ut "ambitus", "ambesus", "ambustus", "ambages" sic etiam "comburo". 18 "Circum" patitur elisionem uochitur uocali sequente "illum expirantem", licet uetustissimi non subtraherent. 20 N transit in m sequentibus b, p, m, "imbibo", "impero", "immitto", uel per translationem, "Pelion, Pelium"; transit in g, "ignotus", "ignarus", "cognatus", licet in quibusdam concisa uideatur n, dum in simplicibus g addita re, "unus, ullus", "colligo", "illido"; in r, "corrumpo", "irrito"; transit in s, "scindo, scissus"; in t, "canis, ca