comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum benianm longe posteanatus est cũ
iam transissent betbel. ⁊ appropinquatẽt
betbleen frustraquidã conautes istam
soluere qõnẽ dix̾unt nõ legẽdũ natisũt
sicut latini płiq codices h̃nt s fc̃isũt.
Grece eĩ scͥptũ ẽ egenento. ita uolentes in¬
telligi q̃ beniamin ꝙͣuis ibi natus nõfũit
ibi fcm̃ tñ. qr iam fũat utero seminatus
ut pregnas inde rachelexisse credat᷑. Hoc
aũt modo et̃ sinati sũt legẽtur possent
dicere iã iutero natus erat qr concepts
erat. Sicut de sc̃a maria demest ad iosepb
iacob grandes inde exierũt. iix annorism
duodecim ẽẽ potuerũt. Uigintinamq ati
ãnos illic expleuit quoꝵ primis septent
sine cõnigio fut donec ẜuiendo id adipis
ei filius nasceret᷑ duodecim annoꝵ ẽẽ potuit
pͥmitiuus cũ inde profectꝰ ẽ. Proinde si iã
ꝯceptus fũat benianim intra decem mẽse
Illa oĩs ma ꝑacta ẽ. et qͥdqͥdiitinere scͥp¬

Expanded text:
cum Beniamin longe postea natus sit, cum iam transiissent Bethel et adpropinquarent Bethleem, frustra quidam conantes istam soluere quaestionem dixerunt non legendum "nati sunt," sicut latini plerique codices habent, sed "facti sunt" — graece enim scriptum est Sfsvovco — ita uolentes intellegi etiam Beniamin, quamuis ibi natus non fuerit, ibi factum tamen, quia iam fuerat in utero seminatus, ut praegnans inde Rachel exisse credatur. hoc autem modo, etiam si "nati sunt" legeretur, possent dicere: iam in utero natus erat, quia conceptus erat; sicut de sancta Maria dictum est ad Iosepli: Jacob grandes inde exierunt, vix annorum duodecim esse potuerunt. Viginti namque annos illic explevit, quorum primis septem sine conjugio fuit, donec serviendo id adipisei filius nasceretur, duodecim annorum esse potuit primitiuus, cum inde profectus est. proinde si iam conceptus fuerat Beniamin, intra decem menses illa omnis uia peracta est et quidquid in itinere scrip
Abbreviated transcription (Latin):
est. hii sũt fili acob qui factisũt eimme
sopotamia. syrie. qõ. cxuiii.¬
od ponarratõnis ẽ mortis ysaac narra¬
tur. qͣs uxores esau acceꝑit. ⁊ quos creauit
recapitulatõ intelligenda est. Neq eĩmor¬
tem pͥꝯ ysaac fi̾ cepit cumiam eẽnt esaua
iacob. centũ iugniti annioꝵ. Nim eos sexa¬
genariꝰ suscepit et uieit om̃s annos uite
sue centũ octoginta. qõ. cxĩx.
¶estio ẽ quo scͥptura dicat. post mortẽ
ysaac prĩs sui. esau abscessisse detra chana¬
an.⁊ bitasse inmonte seyr. cũuemiẽte de
mesopotannia iacob fre eis. legatur. quod
iam illic b̾ĩtabat. promde qd̾ fĩ potuit ut
scͥptura falli ul fallere nõ credatur in ꝓmp¬
tu ẽ cogitare qd̾ semł esau postea qm mi
mesopotamia fr̃ eis abscessit. noluit hita¬
re cumparentib sius. siue exilla cõmotõe
qua dolebat se bũdictõne fraudatũ. sine
aliqua causa uł uxoꝵ suaꝵ qͣs odiosasi

Expanded text:
est: hi sunt filii Iacob, qui facti sunt ei in est: hi sunt filii Iacob, qui facti sunt ei in Mesopotamia Syriae. Quod post narrationem mortis Isaac narratur quas uxores Esau acceperit et quos creauerit, recapitulatio intellegenda est: neque enim post mortem Isaac fieri coepit, cum iam essent Esau et Iacob centum uiginti annorum. nam eos sexagenarius suscepit et uixit omnes annos uitae suae centum octoginta. Quaestio est, quomodo scriptura dicat post mortem Isaac patris sui Esau abscessisse de terra Chanaan et habitasse in monte Seir, cum ueniente de Mesopotamia Iacob fratre eius legatur, quod iam illic habitabat. proinde quid fieri potuerit, ut scriptura falli uel fallere non credatur, in promtu est cogitare. quod scilicet Esau, posteaquam in Mesopotamiam frater eius abscessit, noluit habitare cum parentibus suis siue ex illa commotione, qua dolebat se benedictione fraudatum, siue aliqua causa uel uxorum suarum, quas odiosas
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑ eius traditõem dm̃ passio cõpleretur.
.i. maliciam eis ad aliqͥd electam bñ utẽte
cłõ q̾malis. Illud actendimꝰ ubiait. iõ
de oĩb nob̾dico. egoscio quos elegi ubi de¬
clarat ad electõnem nõ ꝑtin̾e nͥbonos ac
ꝑ hoc illud qd̾ dcm̃ est. Ego uos .xii. elegi.
filiamiacob exiit loqui cũ eodẽ iacob queneĩt
⁊̃ filii eius qui absentes erãt. et ad om̃s dicit
emor.Sichem filiꝯ meus eligit aĩo filiã ur̃a¬
dicens date gͦ eã illi uxorem. Quia pocioreras
pr̃is ꝑsona ꝑ̃synodochem filiamur̃am dicens
q fres temut hoc noĩe quoꝵ nõ erat filia. l ñc
est illud. Currite ad oues ⁊ accipite nden
duos edos. Simul enĩpascebant᷑ oues et
edi. Et qr pociores sũt oues. eaꝵ qinoie ca¬
prim̃ pecus cõplexꝰ est. Sic qr pociorerat
nũs .xi. filioꝵ iacob quinati fuerãt ĩmeso¬
potamia. ip̃oꝵ ꝯmemoratõne scͥptura ꝯple
xaͤ et bemiamm quinõ erat ibi natus. ⁊dcm̃

Expanded text:
ut per eius traditionem domini passio compleretur, id est malitiam eius ad aliquid electam bene utente deo etiam malis, illud attendamus ubi ait: non de omnibus uobis dico; ego scio quos elegi; ubi declarat ad electionem non pertinere nisi bonos. ac per hoc illud quod dictum est: ego uos duodecim elegi, filiam Jacob exiit loqui cum eodem Jacob, et venerunt etiam filii ejus qui absentes erant, et ad omnes dicit Hemor: Sichem filius meus elegit animo filiam vestram, date ergo illi eam uxorem. Quia enim potior erat persona, per synecdochen filiam uestram dicens etiam fratres tenuit hoc nomine, quorum non erat filia. hinc est et illud: curre oues et accipe mihi inde duos haedos. simul enim pascebantur oues et haedi; et quia potiores sunt oues, earum nomine rum pecus complexus est. sic quia potior erat numerus undecim filiorum Iacob, qui nati fuerant in Mesopotamia, ipsorum commemoratione scriptura complexa est etiam Beniamin, qui non erat ibi natus, et dictum
Abbreviated transcription (Latin):
thel Aterũfcm est hoc loco qd̾ fem̃ fuerat
iterũ ꝯmemoratũ ẽ. S qd̾libet horũ sit sr̃
lapidem libanit iacob. nõ lapidilibauit.
Nong sicut idolatre solent aras aut la¬
pides constiuere et tanꝙͣ diis libare lapi¬

Expanded text:
thel. Iterum factum est hoc loco, quod factum fuerat? thel. Iterum factum est hoc loco, quod factum fuerat? an iterum commemoratum est? Sed quodlibet horum sit, super lapidem libavit Jacob, non lapidi libavit. Non ergo sicut idololatrae solent aras ante lapides constituere, et tanquam diis libare lapi
Abbreviated transcription (Latin):
eos nõ uocari qd̃ uocabant᷑. S qd̾ eis nom̃
nonũm ponebatur oĩo ampluis aliquid
nõ uocatos nͥ qd̃ eis impositum sit. istum
at ꝑ totam uitam suã. ⁊ deiceps pruitã
suam appellatũ ẽẽ iacob. cui semel deus
dixerat. nõ iam uocaneberis iacob. S isrł
erit nomẽ tuũ. Nmrũ gͦ nom̃ hoc adil¬
lam recte intelligitur ꝑtinere ꝓmissiõe
ubisic iuudebitur deus. quõ nonẽ añ apr̃i¬
bus uisus ubi nõ erit nomẽ uetus qr in
chil remanebit uł in p̃o corpore uetusta¬
tis. Et dei usio sũmũ erit p̾mium. cxu.¬
N promissis iacob drͣ gentes ⁊ ꝯgrega¬
tõnes gentiũ erũt exte. utrũgentes ẜm
carnẽ cõgregatõnes aũt gentiũ scd̾m¬
Sigentes appellari nõ possunt una gẽs
est. cum eo cistatuitu ia cobtitulum in¬
te loco in quo loqutus est cumeo. titu¬
lum lapideum. ⁊ libauit suꝑ eũ libamẽ
et infudit suꝑ eũ oleũ. ⁊ nocauit iacob uo¬
mẽ loci in qͦ loqutus est cũ eo illie deus be¬

Expanded text:
ari quod uocabantur, sed quod eis nouum nomen inponebatur, omnino amplius aliquid non uocatos nisi quod eis inpositum sit, istum autem per totam uitam suam et deinceps post uitam suam appellatum esse Iacob, cui semel deus dixerat: non iam uocaberis Iacob, sed Israhel erit nomen tuum. nimirum ergo nomen hoc ad illam recte intellegitur pertinere promissionem, ubi sic uidebitur deus quomodo non est antea patribus uisus. ibi enim non erit nomen uetus. quia nihil remanebit uel in ipso corpore uetustatis et dei uisio summum erit praemium. In promissis Iacob dicitur: gentes et congregationes gentium erunt ex te. utrum gentes secundum carnem, congregationes autem gentium ssi gentes appellari non possunt una gens est cum eo; et statuit Jacob titulum in loco in quo locutus est cum eo, titulum lapideum; et libavit super eum libamen, et infudit super eum oleum; et vocavit Jacob nomen loci, in quo locutus est cum eo illic Deus, Be
Abbreviated transcription (Latin):
enis in boe fc̃o noiantur qr eiusdem fci pͥncepes
atq auctores fuerũt. q̃o. cix¬
od ait iacobtimens bella finitunorum
apud ciuitatẽ salem qͣm expugnaueriut
filii eius ego aũt exignus sũmimero. ⁊ cõ¬
uenientes supͣ me occident me. pp̾bella plu¬
riũ que ꝯsurgere poterant sedixit mĩo
exiguũ. nõ qd minus multos br̃et qm i
possent sufficere expugnatõm illis ciuitatiᷤ.
cum suos initinenere in bina castra diuise
et fac ibi aram deo. qui apparuit tibi cum
fugeres afacie esaufrĩs tui. Qaud ẽ ꝙ non
diẽit ⁊ fac ibi aram mͥ qui apparuit tibi .s̾
deus dixit fac ibi aram deo qui apparuit t̾
bethel ubi uisus est aram fac̾e dicit domu
sue et oĩb qui cum illo erant. tollite deos
a lienos qui nob̾cũ sunt demediouñ et c̃.
Deinde dr᷑ et dederũt iacobdeos alienos q̃

Expanded text:
eius in hoc facto nominantur, quia eiusdem facti principes atque auctores fuerunt. Quod ait Iacob timens bella finitimorum apud ciuitatem Salem, quam expugnauerunt filii eius: ego autem exiguus sum <in> numero et conuenientes super me occident me. propter bella plurium, quae consurgere poterant, se dixit numero exiguum, non quod minus multos haberet quam possent sufficere expugnationi illius ciuitatis, cum suos in itineet fac ibi aram Deo, qui apparuit tibi, cum fugeres a facie Esau fratris tui. Quid est quod non dixit, Et fac ibi aram mihi, qui apparui tibi; sed Deus dicit, Fac ibi aram Deo qui apparuit Bethel, ubi jussus est aram facere, dicit domui suae et omnibus qui cum illo erant, Tollite deos alienos, qui vobiscum sunt, de medio vestrum, etc.; deinde dicitur, Et dederunt Jacob deos alienos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ad parentes ⁊ cũ mortuũ pr̃em sił sepelis¬
sent qr eos płimũ ditatos t̾ra illa sic̃ scͥp¬
tũ est iimme capiebat. abcessit ruusus
inseyr. et ibi ꝓpagauit gentẽ ydumeoꝵ
od scͥptum est. hii pͥncipes qõ .Cxx.¬
bitaret quustos gemut nõduuemente
millam tram esau. nõdũ utiq appellaba
batur de quo ꝓpagati sunt ydiunei ħest
dod senptuest ⁊bii reges qui regnane¬
nut inedom. añꝙͣ regnaret rexm ucł nõ¬

Expanded text:
ad parentes et, cum mortuum patrem simul sepelissent, quia eos in plurimum ditatos terra illa, sicut scriptum est, minime capiebat, abscessit rursus in Seir et ibi propagauit gentem Idumaeorum. Quod scriptum est: hi principis Chabitaret qui istos genuit nondum ueniente in illam terram Esau, nondum utique appellabatbatur, de quo propagati sunt Idumaei, hoc est uod scriptum est: et hi reges qui regnauerunt in Edom
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse deor alienoꝵ: Nam rebeocam afuo
qd̾ nõ fieret sicis maures hr̾e ornamenti
se que cumydolis date sunt ut dcm est
ydoloꝵ filacteria fuerũt.
¶Ofcus est tumor dei in ciutatib que
ccaillos erant nõ sũt sequti pr filios isrł
Incipiamus enĩ adutere ꝙ̃ admodum
deus opetur in hõinũ mentib. Aquo eĩ
timor dĩ feũs est nillis ciuitatib. nͥ ab
illo qui sua ꝓmissa miacob filiisq tuebat᷑.¬
que est in t̾ra chanaan que ẽ in bethel. aĩ¬
adu̾tendũ ẽ tria iam noĩa huis ciuitatiᷤᷤ
ꝯmemorata ullamaus qd̾ dcm̃ est eam
prius uocatam. cum illuc pͥus ꝑgens in
mesopotamiam uenisset iacob. ⁊bethel
ꝙ nom̃ ip̃e imposuit ⁊ intp̃tatur doms¬
hoc accidit in ciuitatib. ⁊ fluminibus:
et quibq traꝵ. ut ex aliis atq aliis cau¬
sis uł ad derẽtur uł mutarẽtur iniocabula
sicut et̃ ipĩs homimibus. qo .cxiiii.

Expanded text:
alienorum? Nam Rebeccam a servo quod non fieret si eis inaures ornamenti s quae cum idolis datae sunt, ut dictum est, idolorum phylacteria fuerunt.factus est timor dei in ciuitatibus quae circa illos erant et non sunt consecuti post filios Israhel. incipiamus animaduertere quemadmodum deus operetur in hominum mentibus. a quo enim timor dei factus est in illis ciuitatibus nisi ab illo, qui sua promissa in Iacob filiisque tuebaturquae est in terra Chanaan, quae est Bethel. animaduertencommemorata; Ulammaus, quod dictum est eam prius vocatam, cum illuc prius pergens in Mesopotamiam venisset Jacob ; et Bethel, quod nomen ipse imposuit , et interpretatur Dohoc accidit, et in civitatibus, et in fluminibus, sque terrarum, ut ex aliis atque aliis causis vel adderentur, vel mutarentur vocabula, sicut etiam ipsis hominibus. CXIV.
Abbreviated transcription (Latin):
apparuisse illis . xii. cũ articulo eĩ ħ greci co¬
dices hñt ut nõ possint intelligi qmieũq
duodecim. s illi in eo numero in signes. Eo
modo loqutõnis puto ⁊ illud a domino
dcm̃. Nõ ne ego uos duodeã elegi. ⁊ uus
ex uob̾ dyabolus est : ut nõ ad esectõnem¬

Expanded text:
illis duodecim. Cum articulo enim hoc Graeci codices habent, ut non possent intelligi quicumque duodecim, sed illi in eo numero insignes. Eo modo locutionis puto et illud a Domino dictum: Nonne ego vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est ? ut non ad electionem
Abbreviated transcription (Latin):
unitatem catholicam t̾rendo et coher¬
tendo redigere qui seuicudi tm̃ mo a
reliuquere.
Ai uerd cum ip̃e leges uenissent

Expanded text:
unitatem catholicam terrendo et cohercendo redigere quam saeuiendi tantum modo relinquere. 1 lam uero cum ipsae leges uenissent
Abbreviated transcription (Latin):
ad pedes eius et dixit stetit sangins cir¬
angłs occidere. Utrũ moysen.qr dcmẽ
et occurrit ei angls c⁊i querebat eũ occidere.
namcni putabitur oc currisse. nͥ illi qui
inũso suoꝵ comitati p̾fiit et a quo
ceteri ducebant᷑: An puerum querebat oc¬
cidere cui mat̾ circunicidendo sb̃uenit. ut
obhoc intelligatur occidere uoluisse in
fantemq nõ erat ciremincisus. atq ita
sanc̃ire p̾ceptũ circumcisionis seueritate
uindicte. Qd̾sita est inc̃tum est prius
de quodixerit querebat eum occidere. qr
ignorabatur quẽ. nͥ ex cõseq̃ntib reꝑiat᷑.
Mirasane loqutõne ⁊ musitata. ut pͥus
diceret occurrit ei. et querebat eñ occide
de quo nchilante dixerat. s talis ẽ in psal¬
no fundamẽta enis inmontib scĩs di¬
incipit. nec aliquid de illo uł de illa dix̃at
cins fundamẽta intelligi noluit dicens.
Fundamẽta enis in montib scĩs. S qr
sequit᷑. diligit dñs portas sion. ergo fu

Expanded text:
ad pedes eius ut dixit: stetit sanguis cirad pedes eius ut dixit: stetit sanguis cirangelus occidere, utrum Moysen, quia dictum est: occurrit ei angelus et quaerebat eum occidere. nam cui putabitur occurrisse. nisi illi qui uniuerso suorum comitatui praefuit et a quo ceteri ducebantur? an puerum quaerebat occidere, cui mater circumcidendo subuenit, ut ob hoc intellegatur occidere ufantem quia non erat circumcisus, atque ita sancire praeceptum circumcisionis severitate vindictae? Quod si ita est, incertum est prius de quo dixerit, Quaerebat eum occidere, quia ignoratur quem nisi ex consequentibus reperiatur, mira sane locutione et inusitata ut prius diceret occurrit ei, et quaerebat eum occidere, de quo nihil ante dixerat. Sed talis est in psalmo: Fundamenta ejus in montibus sanctis; diis Psalmus incipit, nec aliquid de illo vel de illa dixerat, cujus fundamenta intelligi voluit dicens: Fundamenta ejus in montibus sanctis; sed quia sequitur Diligit Dominus portas Sion, ergo fun
Abbreviated transcription (Latin):
ta. pp̃ qd̾ dicit moyses. lingue se tardio¬
ris. de uocis at gracilitate inchil ei dñs¬
adiutoriũ frĩs adiũxit. qui poiset ea
uti uoce que ppło dicendo sufficeret. Qd̃
aut̃ ait. ⁊ dabis u̾bamea in os eis ostẽ¬
dit qd̾ ea loq̃ndo eẽt daturus. Nam si
tĩmodo audiendo sic̃ pplõ in aures
diceret.denide qd̾ paruopost ait ⁊ lo¬
quetur ip̃e tibi ad ppłm et ip̃e erit osi¬
tinim. et hic sb̾auditur ad ppłm et cũ
dicit tibi loquetur ad ppłm. satis ĩdica
in moyse pͥncipatũ in aaron mĩstiũ. Ue¬
inde qd̾ ait. tuat illi eris in hiis quẽad
deũmagnũ bic fortassis ꝑscrutandũ
est sacramentũ. cuiꝰ figuram gerat ue¬
lut medis. moyses int̾ deũ ⁊ aaron a
medius aaron.int̾ moysen appłm.xi.
Neo qd̃ scrptũ est. et fcm̃ ẽ muna
ad refectõnem obuiauit ei angłs ⁊ q̃re¬
bat eũ occidere. ⁊ assũpto sephora calcu¬
lo circũcidit p̾puciũ filii su. ⁊ ꝓcidit

Expanded text:
ta, propter quod dicit Moyses linguae se esse tardiota, propter quod dicit Moyses linguae se esse tardioris. de uocis autem gracilitate nihil ei pradiutorium fratris adiunxit, qui posset ea uti uoce, quae populo docendo sufficeret. quod ergo ait: et dabis uerba mea in os eius, ostendit quod ea loquenda esset daturus: nam si tantummodo audienda sicut populo, in aures diceret. deinde quod paulo post ait: et loquetur ipse tibi ad populum et ipse erit tuum os, et hic subauditur "ad populum". et cum dicit: tibi loquetur ad populum. satis indicat in Moysen principatum, in Aaron ministerium. deinde quod ait: tu autem illi eris quae ad deum, magnum hic fortassis perscrutandum est sacramentum, cuius figuram gerat ueluti medius Moyses inter deum et Aaron et medius Aaron inter Moysen et populum. In eo quod scriptum est: et factum est in uia ad refectionem obuiauit ei angelus et quaerebat eum occidere. et adsumto Sepphora calculo circumcidit praeputium filii sui et procidit
Abbreviated transcription (Latin):
ppłu. Uidetur.n. tanꝙͣ difidenti. nõ dedis¬
se plenissimã facultatem ꝙͣ daturus
erat. ⁊ ꝑduos agi uoluisse. qd̾ ꝑ uiu
posset si credisset. Uerũptũ eadem ũba
omnia diligentius considerata. non
significant iratum dñm pro undicta
dedisse a aron. Sic eum dicit. Nonne
ecce iaron fr̃tinis leuites. scio qr eloq̃uꝰ
est loquetur ip̃e. Quib ũbis ostendit᷑
deus in crepasse pocius eũ qui cũ time¬
ret ire. qd ip̃e eẽt mĩꝯ idoneus. cũ hret
frẽm ꝑ quẽ posset ad ppłm loqui qd̃ uel¬
let.qui erat ip̃e gracilis uocis ⁊ lingue
tardioris. qͣmqͣm de deo totum sperare
debẽt. Uenide eadem ip̃a que paulo an
ꝓmiserat et postea ꝙͣ iratus ẽ dicit. dix̃a
em̃ aperi os tuũ ⁊ instrnam te. mĩc ãt
dicit apperiam os tuũ. ⁊ os enis. ⁊ instri
uos faciatis. S qm̃ addidit ⁊loquet᷑
ip̃e tibi ad ppłm. uidetur oris aꝑtio p̾sti¬

Expanded text:
populum. Videtur enim tanquam diffidenti non dedispopulum. Videtur enim tanquam diffidenti non dedisse plenissimam facultatem quam daturus erat, et per duos agi voluisse quod et per unum posset si credidisset. Verumtamen, eadem verba omnia diligentius considerata, non significant iratum Dominum pro vindicta dedisse Aaron. Sic enim dicit: Nonne ecce Aaron frater tuus Levites, scio quia eloquens est, loquetur ipse? Quibus verbis ostenditur Deus increpasse potius eum qui timeret ire, quod ipse esset minus idoneus, cum haberet r quem posset ad populum loqui quod uellet, quoniam erat ipse gracilis uocis et linguae tardioris; quamquam de deo totum sperare deberet. deinde eadem ipsa quae paulo ante promiserat et posteaquam iratus est dicit. dixerat enim: aperiam os tuum et instruam te; nunc autem dicit: aperiam os tuum et os eius et instruam uos quae faciatis. sed quoniam addidit: et loquetur ipse tibi ad populum, uidetur oris apertio praesti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mudius tciamm diẽ. qui eloquens nõ
fuisset. repente fieret. ex quo cum uio
eungłio dicente. Ego ueni. ut qui non
iude̾nt indeant. et qui uident cecifiant:
Quis aut insi in sipiens credidert au
accidere qd̾ deus nolit: S eum iuste
instructõnem oris. S ipam etiara
aꝑtõem ad dei uoluntatem et gr̃am
pertinere. Nonem ait tu api osᷤ tum
et ego instriramte. s utrũꝙ ip̃e ptnsit
apet̾iam et instruam. alibiaurẽ dicit
in p̃s. dilata os tuũ ⁊ ad implebo is̃.
ubi significat in hoĩe uoluntatem ãc¬
cipiendi quo deus donat u lenti. ut
ad uolũ ñs exordiu ptineat dilata os
tuum et ad implebo illd̾. hic ũo ⁊ aꝑiam
os tuum ⁊ instruamte. qo.x.
admodũ posset intelligi irascens deus.
qr nõ sicut homo ꝑirronabilem ꝑturba¬
tionem. ꝑ oĩa tenendũ est ubi tale aliqͥd
scͥptura dicit. ne de hoc eadem sepe dicẽ¬
dil sint. S merito q̃rͣ. cur iratus de fratre
moysi dixerit. qd̾ illi ip̃e loqueretur ad

Expanded text:
 nudiustertianum diem qui eloquens non fuisset, repente fieret, ex quo cum illoente Joan. X: Ego veni, ut qui non vident videant; et qui vident, caeci fiant. Quis autem nisi insciens crediderit alaccidere quod Deus nolit? Sed eum juste instructionem oris sed ipsam etiam apertionem ad dei uoluntatem et gratiam pertinere. non enim ait: tu aperi os tuum et ego instruam te, sed utrumque ipse promisit: aperiam et instruam. alibi autem dicit in psalmo: dilata os tuum et adinplebo illud — ubi significat in homine uoluntatem accipiendi quod deus donat uolenti, ut ad uoluntatis exordium pertineat "dilata os "et adinplebo illud" — hic uero: et aperiam os tuum et inadmodum posset intelligi irascens Deus. Quia non sicut homo per irrationabilem perturbationem, per omnia tenendum est, ubi tale aliquid Scriptura dicit ne de hoc eadem saepe dicenda sint. Sed merito quaeritur cur hic iratus de fratre Moysi dixerat, quod ipse illi loqueretur ad
Abbreviated transcription (Latin):
quriam ꝯmemorati fuerant m illis
septuaginta qͥnq in quib isrł int̾iit
terciamtribũ .i. leuiticãdes eẽ uolit᷑
sacerdotalem. qo .xui.¬
uod moyses dicit. ecce ego gͣciliuo¬
cusare de uocis gracilitate: uerim et᷑
p unũ hoĩem. miru sitam gracilisuo¬
os fuit. iit nec ab uno hoĩe posset au¬
diri. anforte regius fastus nõ eos per¬
mittebat de ꝓxiino loqui Nicitur ãt
ii. EEcce dedite deũ pharaom. ⁊ aare
fr̃tuus.erit tuus ppba. qo.xuii.
u stindũ ꝗd cum ad ppłm mitt̾et᷑
fie eidem̾i ẽ. Ecce dedite deum ppłoet
sr̃ tutus erit tuus ꝓpha. S fr̃tinis in¬
quit loquetur tibi ad ppsm. Uietum
hic insumatur nob̾. ea loqui ꝓphas dẽi
que audiunt ab eo. ichilq aliud ẽe
ꝓph̾am dein amiciatorem uerborũ de
hominb quideu uł nõ post̾ uł nõ me

Expanded text:
qui iam commemorati fuerant in illis qui iam commemorati fuerant in illis septuaginta quinque, in quibus Israhel intrauit tertiam tribum, id est Leuiticam deus esse uoluit sacerdotalem. Quod Moyses dicit: ecce ego gracili uocusare de uocis gracilitate uerum etiam propter unum hominem. mirum si tam gracilis uocis fuit. ut nec ab uno homine posset audiri. an forte regius fastus non eos permittebat de proximo loqui? dicitur autem illi: ecce dedi te deum Pharaoni et Aaron frater tuus erit tuus propheta. tandum quod cum ad populi mitteretur, non ei dictum est: Ecce dedi te Deum populo, et frater tuus erit tuus propheta; sed, frater tuus loquetur tibi ad populum. Dictum hic insinuatur nobis ea loqui prophetas dei quae audiunt ab eo nihilque aliud esse prophetam dei nisi enuntiatorem uerborum dei hominibus, qui deum uel non possunt uel non me
Abbreviated transcription (Latin):
gerebat femineus sexus comiteretur.
qdmandauit deus ere̾cturũ se eos de egip¬
to int̾rachanaan. phariomi aũt dicatur
qd̾ triu̾̃dierũt exire uellent indeẜ tum
ymolare deo suo exmandata eius. S
intelligend̾ est ꝙͣius deus sciret quid̃
dimitteret. Ut enĩ sic fierent oĩa q̃adino¬
duni ꝯsequens scͥptura testatur pharao¬
is cõtumacia meruit et suoꝵ. Neq eĩ
mendacit᷑ deus iubet. qd̾ scit nõ fcutum
ut quid me misisti. ex quo enĩmtram.
ad pharionem loqui intuo noĩe in hũc
pplm. ⁊ ñ liberasti ppłm tuum. nõ ꝯtuma¬
cie ubu sunt. uł indignatõnis. s inqui¬
sitõuis. ⁊ or̃onis. qd exhis app. que
uli dũs Rudit. Non ergo arguit infide¬
litatem enis s quid sit facturꝰ osten
ce dubiũ non est. qd̾ scͥptura uoleus
originem moysi demõstrare. qm̃ enus ͥ¬
accio iam expetebat. apͥmo genito iacob
inde aleii.ultra ꝓgressa nõ est. qui ex
leui. moyses. Pn at ꝯmemorantur

Expanded text:
gerebat, femineus sexus comitaretur. gerebat, femineus sexus comitaretur. mandauit deus eiecturum se eos de Aegypto in terram Chanaan, Pharaoni autem dicatur, quod trium dierum iter exire uellent in desertum immolare deo suo ex mandato eius. sed intellegendum est, quamuis deus sciret quid dimitteret. ut enim sic fierent omnia, quemadmodum consequens scriptura testatur, Pharaonis contumacia meruit et suorum. neque enim mendaciter deus iubet quod scit non facturum ut quid me misisti? ex quo enim intraui ad Pharaonem loqui in tuo nomine,  in hunc populum, et non liberasti populum tuum. non contumaciae uerba sunt uel indignationis, sed inquisius respondit. non enim arguit infidelitatem eius, sed quid sit facturus aperuit. se dubium non est, quod scriptura uolens originem Moysi demonstrare, quoniam eius actio iam expetebat, a primogenito Iacob,inde ad Leui; ultra progressa non est. quoniam ex Leui Moyses. hi autem commemorantur,
Abbreviated transcription (Latin):
edificans ihrłm dñs. nec siontamen.
nec dnm añtea noĩauerat. cumdic̃et.
fundamẽta enis in mõtib scĩs. sic abic
nondũ noĩato infante dem̃ est occurrit
ei et querebat eũ occidere. ut de quodiẽit
ꝙ sequĩtur. Si fieri potest intelligatur.
quid sibi uelit ĩo recessisse angesum
ab int̾fectõne ciuꝯlibet eoꝵ. qr dixit
mulier stetit sangius circumcisionis
infantis. non enim ait recessit ab eo
pp̃ qd̾ circimicidit infantem. s qrste¬
tit sanguis circu̾cisionis nõ qr cucur¬
rit. s qr stetit magno insi fallor sacra
mento.
os mposint uehiculis. ut cũ eis m egni¬
tum ꝑgeret.postea uõ ietro socer enis
illi cum eis occurrit postea qͣm edue
ppłm ex egipto. queri p̃t quo utrũq¬
uerũ sit. S intelligend̾ est ꝑtꝰ illam
que ab angelo futura erant inffectõe
moysi uł infantis reu̾sam fuisse cũ par¬
uulis. Nam quidam putanerũt pp̃han
gelum t̾russe. ne ad inpedimentu mis¬
teru qd̃ diuinitus impositum moyses

Expanded text:
tamen, nec Dominum antea nominaverat, cum diceret, Fundamenta ejus in montibus sanctis: sic et hic nondum nominato infante dictum est, occurrit ei, et quaerebat eum occidere; ut de quo dixerit, s quod sequitur, si fieri potest, intelligatur, quid sibi velit ideo recessisse angelum ab interfectione cujuslibet eorum, quia dixit mulier, Stetit sanguis circumcisionis infantis. Non enim ait, Recessit ab eo, propter quod circumcidit infantem: sed quia stetit sanguis circumcisionis; non quia cucurrit, sed quia stetit: magno, nisi fallor, sacramento. os imposuit vehiculis, ut cum eis in Aegyptum pergeret, postea vero Jothor socer ejus illi cum eis occurrit, posteaquam eduxit populum ex Aegypto ; quaeri potest quomodo utrumquerum. sed intellegendum est post illam, quae ab angelo futura erat, interfectionem Moysi uel infantis reuersam fuisse cum paruulis. nam quidam putauerunt propter hoc angelum terruisse, ne ad inpedimentum ministerii, quod diuinitus inpositum Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
indicius ĩudia ꝓ emulatione ponit᷑.
s quia utrũq hic locis sus dictum est.
utiq distinctionẽ de nob̾ flagitant. Nã
emulatõ ẽ doloranimm. cũ alius pueit
adrem ꝙͣ duopłes ne appetebant ⁊ iusi
abimo hũ nõ pot̾. Istam sanat paxq̃io
appetimus. qd̾ om̃s qui appetunt si alle¬
quant᷑ uiũ in cofiũt: Iuidis ñ dolor
a nimi est: cũ indiginis uidet᷑ Aliquid
assequi ⁊̃ qd tu nõ appetetas. hanc sciua¬
mansuetudo. cũ quisq adiudicui deire¬
uocans non resistit uolũtati enis ⁊ ma¬
gis ei credit recte fcm esse quẽ sibi aoͣ

Expanded text:
invidia pro aemulatione ponitur. Sed quia utrumque hic locis suis dictum est, utique distinctionem de nobis flagitant. Nam aemulatio est dolor animi cum alius pervenit ad rem quam duo pluresve appetebant et nisi ab uno haberi non potest. Istam sanat pax, qua id appetimus quod omnes qui appetunt si assequantur, unum in uno fiunt. Invidia vero dolor animi est, cum indignus videtur aliquid assequi, etiam quod tu non appetebas. Inter imansuetudo. Cum quisque adjudicium Dei revocans non resistit voluntati ejus, et magis ei credit recte factum esse quam sibi quod
Abbreviated transcription (Latin):
uicisi samant᷑ in nob̾. Ut aũt in aluo int̾
et ad sustimend̾ longamimitas. et adcu¬
rand̾ benignitas. et ad ignoscẽd̾ boĩtas
militat. Iam uero hesib fides. ĩuidier
incinsuetudo. ebrictatib et ꝯmessatõibͦ
contmentia reluctatur: se quis sanea¬
bitretur hoc ẽẽ ĩuudiam qd̾ enmulatio
uicia .n. sunt. et ppip̃am incinitatẽ ple

Expanded text:
sanantur in nobis. Ut autem in aliis, inter et ad sustinendum longanimitas, et ad curandum benignitas, et ad ignoscendum bonitas militat. Jam vero haeresibus fides, invidiae mansuetudo, ebrietatibus et comessationibus continentia reluctatur. Ne quis sane arbitretur hoc esse invidia quod est aemulatio. Vicinae enim sunt, et propter ipsam vicinitatem ple
Abbreviated transcription (Latin):
qua sola custodia est castitatis: Inm̃idi¬
cie aũt sunt oũis pturbationes de ia
formcatione concepte quib gaudum
tũquillitatis opponitur ydoloꝵ autem
fuitus. Ultima forncatio est cũe. pp̃ ꝙͣ⁊̃¬

Expanded text:
castitatis. Immunditiae autem sunt omnes perturbationes de illa fornicatione conceptae, quibus gaudium tranquillitatis opponitur. Idolorum autem servitus ultima fornicatio est animae,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ is benignitas. fides mansuetudo cõti¬
nentia. et addidit adu̾sus hiꝰ. nõẽ. lex
ut intelligamꝰ illos sub lege poĩtos in
quib ista nõ regnant. Nam in quib ista
regnant. ip̃i lege legutume ututur: q
non estilexils. ad coħ̾cendũ posita. maior

Expanded text:
gnitas, bonitas, fides, mansuetudo, contignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia: et addidit, Adversus hujusmodi non est lex; ut intelligamus illos sub Lege positos, in quibus ista non regnant. Nam in quibus haec regnant, ipsi Lege legitime utuntur, quia non est illis Lex ad coercendum posita: major
Abbreviated transcription (Latin):
trahebamus. Aliud est .n. non peccare ali
nõ regnat: nõ peccat .i. qui nou obedit
desidetiis eius in quo aũt nõ existunt
omĩno ista desideria. non solũ nõ petcar:
s etiam nõ ht̃ peccatũ ad̾ etiam si ex mł¬
tis partib in ista uita possit efficiex om̃i
tamen parte nonnisi m iesurrectione ci¬
nis aitq ꝯminncatione sperand̾ est. pot̾
qm̃ quitalici agunt regnũ dei nõ posside¬
bunt. Si queratur ubi ista predixit. Nam
minici epła non uuenitur. Ergoant pre¬
sens est esse hoc predix̾at. aut cognou̾cit
puenissead illos epistolam que missciẽ.
cid cornithios. Ibi em̃ sicut ait. Nolite ex¬
rare neq formcatores et neq u̾doł ẜui¬
entes. nez adult̾i. neq molles. nez mascu¬
larũ concubitores. ne fures. neq auari.
neq ebreos. n maledici. neq rapaces:
tegnũ dei possidebunt. hic ergo. cũ emiu̾i¬
aisset opacarnis quib cleusum ẽ regnũ¬
gaudiũ pax longamintas boni¬

Expanded text:
trahebamus. Aliud est enim non peccare; alitrahebamus. Aliud est enim non peccare; alinon regnat, non peccat, id est, qui non obedit desideriis ejus: in quo autem non existunt omnino ista desideria, non solum non peccat, sed etiam non habet peccatum. Quod etiam si ex multis partibus in ista vita possit effici, ex omni tamen parte nonnisi in resurrectione carnis atque commutatione sperandum est. Potest m qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt, si quaeratur ubi ista praedixerit, nam in hac Epistola non invenitur. Ergo aut praesens cum esset, hoc praedixerat; aut cognoverat pervenisse ad illos Epistolam quae missa est ad Corinthios. Ibi enim sic ait: Nolite errare, neque fornicatores, nequculorum concubitores, neque fures, neque avari, neque ebriosi, neque maledici, neque rapaces regnum Dei possidebunt . Hic ergo cum enumerasset opera carnis, quibus clausum est Dei regnugaudium, pax, longanimitas, beni
Abbreviated transcription (Latin):
Eunit. tũc ducicame non sp̃n.
Ainfesta aũt sunt inquit opera
carius. Que sũt formcationes
imũdicie ydoloꝵ seruitus ueneficia m
incicie ꝯtentiones animositates eniu¬
lationes dissensiones hereses muidie
ebuetates ꝯmessationes. et hus siłia
que predicouobis sicut p̃dixi: qm̃ qui
taliti agunt regnũ demon possidebũt.
Agunt autem hec qui cupiditatib car¬
nalib consentientes facienda eẽ deser¬
nũt etiam si ad implendũ facultas
nou datur. Eetui qui taugunt᷑ hi mo
motib minobiles in mciore carritate con¬
sistunt: non solum non eis ex hibentes mẽ
bra corporis ad male opand̾. s neq mutu
ꝯsensionis ad exhibendũ consentientes
non hoc eigunt et idoregnũ dei possideb̾t.
Non .n. iam regnat pec̃m in nr̃o mortali
corpore ad obediend̾ desid̾us eius ꝙ̃uis
habitet in eodẽ mortali corpore pecͥtatu.
nondũ extinctommpetu consuctudims nc¬
nr̃e. cũ etiam nos ip̃i peccato auximius.
ꝙ origine peccati humem dampnacõisq

Expanded text:
nt, tunc duci carne, non spiritu. « Manifesta autem sunt, inquit, opera carnis, quae sunt fornicationes, immunditiae, idolorum servitus, veneficia, inimicitiae, contentiones, animositates, aemulationes, dissensiones, haereses, invidiae, ebrietates, comessationes, et his similia; quae praedico vobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt. » Agunt autem haec qui cupiditatibus carnalibus consentientes facienda esse decernunt, etiam si ad implendum facultas non datur. Caeterum qui tanguntur hujusmodi motibus, et immobiles in majore charitate consbra corporis ad male operandum, sed neque nutu consensionis ad exhibendum consentientes, non haec agunt et ideo regnum Dei possidebunt. Non enim jam regnat peccatum in eorum mortali corpore ad obediendum desideriis ejus, quamvis habitet in eodem mortali corpore peccatum, nondum exstincto impetu consuetudinis nanostrae, cum et nos ipsi peccando auximus quod ab origine peccati humani damnationisque
Abbreviated transcription (French):
subditis. et impus et pcc̃orib celestis et o¬
taminatis parricidis et matricidio et homi¬
cidis fornicatorib masculoꝵ ꝯcubitorib
plagiarus mendacib ꝑiuris. et si quid
aliud scmc doctiine aduersatur. sbandit.¬

Expanded text:
subditis, impiis et peccatoribus, sceleratis et contaminatis, parricidis et matricidis, homicidis, fornicariis, masculorum concubitoribus, plagiariis, mendacibus, perjuris; et si quid aliud sanae doctrinae adversatur, qua
Abbreviated transcription (Latin):
pederaut illo nio fu̾ant creato erubes¬
fenda que instituenda iusa st̾ crecito¬
ri. Ita nec d̾o̾ nec homimi illa simp
nuditas displicebat. qũ nicħerat pu¬
dend̾ qr nicħ p̃cesserat puiend̃.
ssent aut̾ ꝓculdubio nuptie etiã
non p̾cedente pcc̃o quia neqr ob
alicam caui iuro adiutoriũ nõ almo
uir sed femĩa fc̃a est. et dei u̾ba. Cresci
Si cu̾it poc̃o nõ fuiss de honestata nc¬
tura absit ut opinem᷑ tales futuras
fuisse nuptias in padiso ut meis ꝓlẽ
seĩandũ non natura uoluntatis. sic̃
pes ad ambulandũ manus ad opan¬
dũ lingua adloquendũ. s estu libis¬
niẽbragenitalia mouerent᷑. Nec sicut
nẽ sit uirguntatis in tegritas ad cõcu¬
piscendos fenis. in turbidinciaretur
ardoris. S obscqueretut ipio tñsqͥ¬
lissime cantatis. Et eo mononeset co¬
lor et caior uirgnus cõcumbentis: qũo
nõ eẽt etiam mr̃is genitus parientis.
hec id̾o non credimt᷑. quia mista mor

Expanded text:
ei aut ullo modo fuerant creato erubescenda, quae instituenda uisa sunt creatori. itaque nec deo nec homini illa simplex nuditas displicebat, quando nihil erat pudendum, quia nihil praecesserat puniendum. Essent autem procul dubio nuptiae etiam non praecedente peccato, quia neque ob aliam causam uiro adiutorium non alius uir, sed femina facta est et illa dei uerba: crescitsi autem peccato non fuisset dehonestata natura, absit ut opinemur tales futuras fuisse nuptias in paradiso, ut in eis ad prolem seminandam non nutu uoluntatis, sicut pes ad. ambulandum, manus ad operandum, lingua ad loquendum, sed aestu libidinis membra genitalia mouerentur nec, sicut nunc fit, uirginitatis integritas ad concipiendos fetus ui turbidi uitiaretur ardoris, sed obsequeretur imperio tranquillissimae caritatis et eo modo non esset dolor et cruor uirginis concumbentis, quomodo non esset etiam matris gemitus parientis. haec i
Abbreviated transcription (Latin):
libiduns passione tũsquillitas
et motus geuitaliũ sicut aliorũ ineb
non aid effrenati caloris incitamentũ
os ad uoluntatis arbitaũ quales ni¬
tic pseu̾assent si pci nõ int̾uemset
obpbriũ nt̃ ostendi nõ põte: S ex hns
que diuma aucte conscripta sũt nõ
nuu̾to credi pot. Sic enĩ mõ nõ uue¬
uit sũ in prurente libidine cõcũbẽtẽ.
sicut non inuenio siue dolore et gemi¬
tu ꝑturientem sũ futura morte̾nos¬
centem et tũ scd̾m scupturarũ scãrũ
u̾itatem gemitus pturientis et mors
hoĩs nõ fuissent: si pecm nõ p̾cesiciet.
sic nec illud unde erubuenĩt qui mbͣ
illa tex̾unt quia et hoc ineisdem scĩs
lt̃s p̃oedente poc̃o scuptũ est cõsecutũ
Meibꝰ qiuippe ila nisi indecens motus
oculis eoꝵ non utiq clensis. s miltec
nõ aptis. hoc est non attentis n̾ue u̾tẽ¬
totũdeus landabile fecerat pudedĩ
uelandũq sensissent. qr msi putet᷑¬

Expanded text:
libidinis passione tranquillitas, et motus genitalium sicut aliorum membrorum, non ad effrenati caloris incitamentum, sed ad voluntatis arbitrium quales nuptiae perseverassent, si peccati non intervenisset obprobrium — nunc ostendi non potest, sed ex his quae diuina auctoritate conscripta sunt non immerito credi potest. sic enim modo non inuenio sine pruriente libidine concumbentem; sicut non inuenio sine dolore et gemitu parturientem, sine futura morte nascentem, et tamen secundum scripturarum sanctarum ueritatem gemitus parturientis et mors hominis non fuissent, si peccatum non praecessisset; sic nec illud unde erubuerunt, qui membra illa texerunt, quia et hoc in eisdem sanctis litteris praecedente peccato scriptum est consecutum. membra quippe illa nisi indecens motus oculis eorum non utique clausis, sed in hoc non apertis, hoc est non attentis, animaduertentotum deus laudabile fecerat, pudendum uelandumque sensissent, quia nisi prae
Abbreviated transcription (Latin):
rimus. ne uos ip̃os fallamus. hõ se¬
ip̃m non fallat. deus enĩ nemine
fallit humanũ est irasci et utinã u̾
hoc possumꝰ. hũanũ est iasci. S ht̃¬
paiut estodiũ. Sam sepe etiam
citur. Proptea irascitur tibi festucã¬
udes in oculo fratris tui trabem i

Expanded text:
mus; ne nos ipsos fallamus. Homo se non fallat, Deus neminem fallit. Humanum est irasci: et utinam nec hoc possemus. Humanum est irasci: saliud odium. Nam saepe etiam citur. Propterea dictum est: Festucam in oculo fratris tui vides;
Abbreviated transcription (Latin):
qd refundis. Primicias õmi reru et
decimas petit. et negat habere. Quid
faceres si nouẽ partibus sumptis so¬
lam tibi decimam peliquiss. Quod
terce iam fc̃m. cũ messis tua ieiuim¬
auare supputator. Nouẽ partes tͥ¬
retracte sunt qũ decimã tare uolu¬
isti. C onstat quid̃ qd̾ ip̃e nõ dedis¬

Expanded text:
od refundas. Primitias rerum et decimas petit, et negas? Avare, quid faceres, si novem partibus sibi sumptis, tibi decimam reliquisset? Quod certe jam factum est, cum messis tua pluavide supputator? Novem tibi partes retractae sunt, quia decimam dare noluisti. Constat quidem, quod ipse non ded
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. sequere adhuc. fiat uolũta
et incerra. ambula adhuc. panẽ
nr̃m cotidiamĩda nob̾ hodie. di¬
scendere. et aliud dicere. s nonest
quo tcansire possis. Ibi teneris. dic
quare dicis dimitte nobis debita

Expanded text:
t voluntas et in terra. Adhuc ambula: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Dilis transcendere, et aliud dicere. Non est qua transire possis, ibi teneris. Dic quare dicas, Dimitte nobis debita
Abbreviated transcription (Latin):
Qrm odit frẽm suũ intenebris ẽtus¬
q adhuic. alio locodicit. Qmi odit
trem sim̃ homicidacst. Ergo qͥ odit
tcẽm sim̃ ambulat. exit intrat ꝓte¬
dit nuus cathenis honeratus i ulło
carcerenichusus. s est ligatus reatu
suo. Nolieum putare sinecard̾e esse.¬

Expanded text:
 in tenebris est usque adhuc? In alio loco dicit: Qui odit fratrem suum, homicida est . Qui odit fratrem suum, ambulat, exit, intrat, procedit, nullis catenis oneratus, nullo carcere inclusus: reatu tamen ligatus est. Noli illum putare sine carcere ess
Abbreviated transcription (Latin):
legetur. debuit uos t̾rere eius sentẽ¬
tia ait enĩ. Tenebre transienĩt. et¬
lux uera iam lucet. deinde secutus
adũixit. Qui dicit se in line esse.
et frẽm suũ odit in tenebris ẽ ułe
adhuc. S forte tales tenebras ho eẽ

Expanded text:
etur, debuit vos terrere sententia. Ait enim: Tenebrae transierunt, lux vera jam lucet. Deinde secutus adjunxit: Qui se dicit in lumine esse, et fratrem suum odit, in tenebris est usque adhuc . Sed forte tales tenebras esse homo
Abbreviated transcription (Latin):
nõ es dicturus. si falsum dicturus es¬
Qud dicturus es ueꝵ qui frĩ tuo uo¬
mõteconsolor Oquisquis es sit̃es
et nõ de fictacaritate que indet deus ĩ
corte uude dixisti. s ille si nõ uult tͥ
diutt᷑e. Noli eẽ sollicitus serui estis
ambo. hẽtis dm̃incũ seruo tuo debes
uoluit tibi dimitt̾e. Interpella dñin
exigat seruus. dico et aliud. Admo¬
nui illũ qui nõ nult dimitt̾e frĩ suo

Expanded text:
hil es accepturus: si autem dicturus, falsQuomodo dicturus es verum, qui fratri tuo nome, non ficta charitate, quomodo Deus videt in corde unde dixisti, sed ille noluit tibi dimittere, noli esse sollicitus. Servi estis ambo, habetis Dominum: conservo tuo debes, noluit tibi dimittere; interpella Dominuexigat servus. Dico aliud: Admonui ergo eum qui noluit dimittere fratri suo,
Abbreviated transcription (Latin):
rem. Dicit .n. deus. Aguouit bos posses¬
sorem suũ. et asmus p̃ sepiũ dñ sui
Isrł aũt nõ mecognouit. et populꝰ
mens me nõ intellexit. O homines
stulti quid mnali imꝑat deus ut nõ
as aree tue et torcularis tui. non tarda¬
bis offerre michi. si tardius dare qd̾ ẽ¬
dedisse: Et it̾mdicit. honora dnĩn de¬
uni tuũ de tius iustis laboribus. et de
ei de fuictibus iusticietue nt replec̃t᷑
horrea tua frumento uiuo quo tor¬
cularia redundabũt. Non prestas
hoc gratis qd̾ enĩ cito recipies cum
forte cui proficiat qd̾ deus accepit
si dubitas perdidisti. Audi tñ incre

Expanded text:
bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui; Israel autem me non cognovit, et populus meus me non intellexit . O homines stulti, quid mali imperat Deus, ut non as areae tuae et torcularis tui non tardabis offerre mihi . Si tardius dare dedisse? Et itum tuum de tuis justis laboribus, deliba ei de fructibus justitiae tuae, ut repleantur horrea tua frumento, vinoque torcularia redundabunt . Non praestas hoc gratis, quod cito recipies cum forte cui proficiat quod Deus accipit si dubitas, perdidisti. Decimae e
Abbreviated transcription (Latin):
corrũpam fructũ terre ur̃e neq lan¬
guesset uitis in agro ur̃o. et beatos
uos dicent om̃is gentes. Benefac̾e
a non ꝓhiberetur. Qui a dñodeo s
dar nolunt om̃ia et nolũt illi ut¬
possit offerre. Quis si dic̾et deus nẽ¬
pe meus es honio quẽ feçimesi t̾ra
mea petora que fatigas. mei sunt
imbres et pluuie et uentoꝵ flam̃ia
mea sunt. Mei sunt solis ardores
et cũ mea sint om̃na elementa iiuẽ¬
di. tu qui manus solas accõmoda
solam decimam merebaris: S qr
pie nos pascit om̃pe deus. amplissi¬
mã tribuit laborandi mercedẽ sibi
tantũ decimam uẽdicans nob̾ oĩa

Expanded text:
corrumpentur fructus terrae, neque languebit vitis in agro vestro, et beatos vos dicent omnes gentes . Benefacere ia prohibetur: quia a Domino Deo sibi dari vult omnia, et noei offerre. Quid, si diceret Deus, Nempe meus es, homo, quem feci, mea est terra mea animalia quae fatigas, mei sunt imbres et pluviae, ventorum flamina mea sunt, meus est solis calor: et cum omnia mea sint elementa vivendi, tu qui manus accommodas, solam decimam merebaris? Sed quia pie nos pascit omnipotens Deus, amplissimam tribuit minus laboranti mercedem; sibi tantum decimam vindicans, nobis omnia
Abbreviated transcription (Latin):
suo. ut in eo qd̾ nõ ĩpetranit a fratre
suo securus sit de dũo deo suo. Est et
aliud qd̃ admoneam. peccauit inte
fcater tuus. et nõ nult tibi d mntt̾e
quia peccam inte hũndant uerba
peccare et erubescunt rogare. Non
erubescunt de miquitate et erubes
admoneo quicũꝙ habetis discordi¬

Expanded text:
 ut in eo quod non impetravit a fratre suo, securus sit de Domino suo. Est et aliud quod admoneam: Peccavit in te frater tuus, et noluit tibi dicei. Abundant verba peccare, et erubescunt rogare: non erubuerunt de iniquitate, et erubescadmoneo. Quicumque habetis discordi
Abbreviated transcription (Latin):
gẽmarũ ambitio et argenti pond
entia ua et foris excogitanda dis¬
sertio. ubi ad plansus laudũ et ad¬
ulatio amicoꝵ assidua. ubi ẜuorũ
sub diti greges et lampataꝵ redu¬
datio luminis. ubi antecedentiũ tur¬
taclientiũ transierunt om̃ia ab o¬
culis eius et ultra nõ erit memona
eius. Iacet in sepulcro redactus m
puluere. deflux̾unt carues eiꝰ. qs
delicie nutriebat sepati sunt neriu
a compagnib sius sola remanse

Expanded text:
gemmarum ambitio, et argenti pondus entia illa et foris excogitata dissertio? Ubi applausus laudum, et adulatio amicorum assidua? Ubi servorum subditi greges et lampadarum radiantia lumina? Ubi antecedentium turba clientium? Transierunt omnia ista ab oculis ejus, et ultra non erit memoria ejus. Jacet in sepulcro redactus in pulverem; defluxerunt carnes ejus quas deliciae nutriebant; abscesserunt nervi a compagibus suis: sola re
Abbreviated transcription (Latin):
ar̃abus sus. Audi ergoin deuota
mortalitas nosti qr dei sunt cũcta q̃
percipis. et de suo nõ cõmodas reꝵ
om̃iu ccectori. Noneget dũs deus
Non pͥmiũ postulat s honorẽ. Nõ
de

Expanded text:
at. Audi ergo, indevota mortalitas. Nosti quia Dei sunt cuncta quae percipis, et de suo non accommodas rerum omnium Creatori? Non eget Dominus Deus, non praemium postulat, sed honorem, non de
Abbreviated transcription (Latin):
ptret manifestabit consilia coidis
tũc laus etit inuciq a deo. M cimife¬
stuet em̃ apud ficeliores quia nõ so¬
lum de fcictis. s etiam de cogitatis ł
lcius cuit ncupeitõ a deo idicte tribu¬
citut. Item que ĩniti patimur cogita¬

Expanded text:
dis; tunc laus erit unicuique a Deo . Manifestum est enim apud fideliores, quia non solum de factis, sed etiam de cogitatis, aut laus aut vituperatio a Deo judice tribuatur. Item quod inviti patimur cogita
Abbreviated transcription (Latin):
cautorẽ suũ decipicit. si cũt incedent
meus hũans si surgentẽ cogitatio¬
nem moxdeleuert pot̾it moxsuũ re¬
tiore cautorem. Si cuĩt duitius reside
pmisetit ure cũ inagno labore p̾gat.
hec est añt prunci uctoria secreti cer

Expanded text:
suum recipit; si autem insederit mens humana, si surgentem cogitationem mox deleverit, potest suum retinere candorem; si autem diutius residere permiserit, vix cum magno labore purgatur. Haec est autem prima victoria secreti cer
Abbreviated transcription (Latin):
quitem cõgitationib malio re¬
pugnamndũet ut cũ aliquid aruale
aut soroidũ susurrau̾it aduersarius
beletiait et de cutiatur. solet em̾sasticiã
cuferre et dubitationes de ꝓposito. et de¬
speraitõem bonoꝵ aspirare et uarias
cupiditates iungerere. et om̃s omino
cagittts ficuere. Ut sicut unidecauo pscd¬
mo scriptũ est. ut scgitent in obsaure
rectos corte. ẽ uergo moxut eñ sesis¬
ista molliri geminato suspario addo¬
minũ mente comĩsa. ne ꝑmiitas sacce¬
rereconsiliũ qd sensũ possit inqnere
dicut emi nestunentũ candidũ si fuenr

Expanded text:
onibus malis repugnandum est, ut cum aliquid carnale aut sordidum susurraverit adversarius, deleatur, et excutiatur. Solet enim tristitiam afferre, et dubitationes de proposito, et desperationem bonorum aspirare, et varias cupiditates ingerere, et omnes omnino sagittas acuere, ut sicut in decimo Psalmo scriptum est, Ut sagittent in occulto rectos corde . Tu ergo mox ut coeperit, geminato suspirio ad Dominum mente conversa, ne permittas accedere consilium, quod sensum possit inquinare. Sicut enim ve
Abbreviated transcription (Latin):
tiplicauit agros plantauit ineas
implens horrea in tectis multis leta¬
tus est in habundantia sua et ecce sb̃¬
ito ablata sunt aboculis eius. Polaude¬
batur sibi per scemata multa p̾ciosis
cebat. Saltationes et iocos mebueta¬
tib exhibeat. prandia sua cũ scena
miscebat. et leticie sue ux dabat finẽ
et ecce ablata sunt ab oculis eius. u
ergo abierunt illa om̃ia. ubi pomiin
ubi scemata. ubi om̃ia exquisita u¬

Expanded text:
tiplicavit agros, plantavit vineas, implens horrea sua in apothecis multis, et laetatus est in abundantia sua: et ecce subito ablata sunt omnia ab oculis ejus. Plaudebat sibi per schemata multa, sericis olens, saltationes et jocos in ebrietatibus exhibebat, prandia sua cum coena miscebat, et laetitiae suae vix dabat finem: et ecce ablata sunt omnia ab oculis ejus. Ubi ergo abierunt illa omnia? Ubi pompa, ubi schemata, ubi exquisita
Abbreviated transcription (Latin):
quine lesit. ogepius dominũ nt
peniceat cum. Et si ita fec̾is et inimicũ
perdidisti. et amicũ ac quisisti. Qũdo
ille quite lesit ex malo or̃onib tius.
factus fuerit bonus nec deffendi aũ
dim sui ĩ u̾ecundia festinatione ꝓpe¬
remus ut cũ dies ille nudc̃e adue̾ne¬
rit nõ cũ impus et poc̃orib pumian.
S cũ iustis et dñi timentib honoie¬

Expanded text:
qui me laesit: rogem pro illo Dominum ut poeniteat eum. Et si ita feceris, et inimicum perdidisti, et amicum acquisisti, dum ille si laesit, ex malo orationibus tuis factus est bonus. Nec defendi ante Dominum servi inverecunda festinatione properemus; ut cum dies ille vindictae advenerit, non cum impiis et peccatoribus puniamur, sed cum justis et Deum timentib