comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iestroꝵ merita cogitationesq discutite
Oidete si quid iam bomi uobiscũ initus
agitis: uidete si in mumero hoꝵ agminũ
que breuiter tangendo perstrinxinus.
sortẽ uestre uocationis ĩuenitis. De ãt
aĩe. que in se de his boiis que enumerauim
nimime aliquid recognoscit. Ei que ad¬
huc ue deterius ĩminet: si et priuatã
Pensemus igitur accepta electoꝵ nune¬
ra et uirtute qua possumus. ad amorem
tante sortis anhelemus. Qui in se donoꝵ
at. Quia et suꝑue ille distinctiones bea¬
toꝵ spũum ita sũt condite: ut alie aliis
sint prelate. Fertur uero dyonisits ario¬
pagita. antiquus uidelicet et uenerabi¬
lis pater dicere: quod ex minoribus an¬
geloꝵ aguimibus foras ad explendũ
ministerũ: Uisibiliter uel ĩuisibilr̃ mittũtur
Sclicet quia ad humana solatia. aut
angeli aut archangeli uenuĩt. Nam su¬
periora illa agnima. ab intinus nũqmͣ
recedunt: qm̃ ea que preminent. usum ex¬

Expanded text:
vestrorum merita cogitationesque discutite. vestrorum merita cogitationesque discutite. Videte si quid jam boni vobiscum intus agitis, videte si in numero horum agminum, quae breviter tangendo perstrinximus, sortem vestrae vocationis invenitis. Vae autem mae quae in se de his bonis quae enumeravimus minime aliquid recognoscit, eique adhuc vae deterius imminet, si et privatam Pensemus ergo accepta electorum munera, et virtute qua possumus ad amorem tantae sortis anhelemus. Qui in se donoruat, quia et supernae illae distinctiones beatorum spirituum ita sunt conditae, ut aliae aliis sint praelatae. Fertur vero Dionysius Areopagita, antiquus videlicet et venerabilis Pater, dicere quod ex minoribus angelorum agminibus foras ad explendum ministerium vel visibiliter vel invisibiliter mittuntur, scilicet quia ad humana solatia ut angeli aut archangeli veniunt. Nam superiora illa agmina ab intimis nunquam recedunt, quoniam ea quae praeeminent usum ex
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s qui dei et proximi. caritate ceteris
ampluis pleni sũt: meritoꝵ suoꝵ sortẽ
inter cherubim numeros perteperũt
Et sunt non nulli. qui suꝑne contẽ¬
plationis facibus accensi: in solo condi¬
toris sui desiderio anhelant. Nil iam ra
hoc mũdo cupunit. solo cternitatis amo¬
re pascuntur. Terrena queqz abiciunt.
cuncta temporalia mẽte transcendunt.
Amant et ardent. atqz in ipso suo ardo¬
re requiescũt. Amando ardent: loquẽdo
et alios accendũt, Et quos uerbo tan¬
gunt. ardere protinus in dei amore fa¬
ciunt. Quid ergo istos nsi seraphim
dixerim. quoꝵ cor in igne conuersũ lu¬
cet et urit: Quia et mentiũ oculos
ad suꝑna illuminant: et compungen¬
Do in fletibus uicioꝵ rubignẽ purgãt.
Qui ergo ad amorẽ sui conditoris ita¬
inflamati sũt. quo insi inter seraphim
numerũ sue sortẽ uocationis acceperũt
Sed hec frẽs Rm̃i. me loquẽte in trorsus
uos ad uos metipsos reducite: secretoꝵ

Expanded text:
omnes qui Dei et proximi charitate caeteris omnes qui Dei et proximi charitate caeteris amplius pleni sunt meritorum suorum sortem inter cherubim numeros perceperunt. Et sunt nonnulli qui, supernae contemplationis facibus accensi, in solo conditoris sui desiderio anhelant, nihil jam in hoc mundo cupiunt, solo aeternitatis amore pascuntur, terrena quaeque abjiciunt, cuncta temporalia mente transcendunt, amant et ardent, atque in ipso suo ardore requiescunt, amando ardent, loquendo et alios accendunt, et quos verbo tangunt, ardere protinus in Dei amore faciunt. Quid ergo istos nisi seraphim dixerim, quorum cor in igne conversum lucet et urit, quia et mentium oculos ad superna illuminant, et compungendo in fletibus vitiorum rubiginem purgant. Qui ergo ita ad amorem sui conditoris inflammati sunt quo nisi inter seraphim numerum sortem suae vocationis acceperuntes charissimi, me loquente, introrsus vos ad vosmetipsos reducite, secretorum
Abbreviated transcription (Latin):
paratione ceteri hoĩes ut ita dicerim
serui sũt: insi inter numeros dñationũ
currũt: Et sũt nõ nulli qui dũ sibi¬
metipĩs uigilanti cura dominãtur:
dũ se sollicita intentione discutiunt.
diuino tunori semꝑ inherẽtes. hoc in
nunere birtutis accipiũt qd̵ iudicare
recte et alios possint. Quoꝵ profecto
mẽtibus dũ diuina contemplatio pre¬
sto est: in his uelut inthrono suo dñs
presidens. alioꝵ facta excaminat. et
cuncta mirabiliter de sua sede dispen¬
sat. Quid ergo isti nisi thom sui con¬
ditoris sunt: Del quo nisi ad suꝑnaꝵ
sediũ numcros adscribũtur: Per ques
dum scã eccl̃ia regitur: plerũq de qui¬
busdã suis infirmis actibus etiã electi in¬
dicantur. Et sũt nõ nulli qui tanta
dei ac proxini dilectione pleni sũt ut
cherubini uire nominẽtur. Quia emĩ
ut prefati sumus. cherubim plenitudo
scientie dicitur. et paulo dicente didici¬
mus. quia plenitudo legis est caritas:

Expanded text:
paratione ceteri homines, ut ita dixerim, paratione ceteri homines, ut ita dixerim, servi sunt, ncurrunt? Et sunt nonnulli qui, dum sibimetipsis vigilanti cura dominantur, dumque se sollicita intentione discutiunt, divino timori semper inhaerentes, hoc in munere virtutis accipiunt, ut judicare recte et alios possint. Quorum profecto mentibus dum divina contemplatio 1607 praesto est, in his velut in throno suo Dominus praesidens, aliorum facta examinat, et cuncta mirabiliter de sua sede dispensat. Quid ergo isti nisi throni sui conditoris sunt? vel quo nisi ad supernarum sedium numeros ascribuntur? Per quos dum sancta Ecclesia regitur, plerumque de quibusdam suis infirmis actibus etiam electi judicantur. Et sunt nonnulli qui tanta Dei ac proximi dilectione pleni sunt, ut cherubim jure nominentur. Quia enim, ut praefati sumus, cherubim plenitudo scientiae dicitur, et Paulo dicente didicimus quia plenitudo legis est charitas ,
Abbreviated transcription (Latin):
celestium sũma: et capere preualent et
nũciare. Quo ergo isti. insi inter archã¬
geloꝵ et numerũ deputantur: Et sũt
non nulli qui nra faciũt. signa ualẽter
operantur. Quo ergo isti. insi ad suꝑnaꝵ
uirtutũ sortem et numerũ congenunt:
Et sũt nõ nulli qui etiã de obsessis cor¬
poribus maligno ᷤ sp̃s fugant: eosq
uirtute orõnis. et ui accepte potestatis
eicuint. Quo itaq ist meritũ suũ.
insi inter potestatũ celestiũ numerũ
sortumtur: Et sũt nõ nulli qui etiã¬
acceptis uirtutibus electoꝵ hominã
merita transcendũt. Cũqz et bonis
meliores sũt: electis quoq fratribus prĩ¬
cipantur. Quo ergo isti sortẽ suã. nisi
iter principatuũ numerũ acceperũt:
Et sũt nõ nulli. qui sic in semetipsis
cunctis uiciis omnibus que desideriis
dominãtur: ut ipso iure mũditie. dii
niter homines uocentur. DOnde et ad
moysen dicitur. Ecce cõstituite deum
pharaonis. Quo ergo isti. quoꝵ com¬

Expanded text:
elestium summa et capere praevalent et nuntiare. Ubi ergo isti nisi inter archangelorum numerum deputantur? Et sunt nonnulli qui mira faciunt, signa valenter operantur. Quo ergo isti, nisi ad supernarum virtutum sortem et numerum congruunt? Et sunt nonnulli qui etiam ab obsessis corporibus malignos spiritus fugant, eosque virtute orationis et vi acceptae potestatis ejiciunt. Quo itaque isti meritum suum nisi inter potestatum coelestium numerum sortiuntur? Et sunt nonnulli qui acceptis virtutibus etiam merita transcendunt, cumque et bonis meliores sint, electis quoque fratribus principantur. Quo ergo isti sortem suam, nisi inter principatuum numeros acceperunt? Et sunt nonnulli, qui sic in semcunctis vitiis omnibusque desideriis dominantur, ut ipso iure munditiae dii inter homines vocentur; unde et ad Moysen dicitur: Ecce! constitui te deum Pharaonis. Quo ergo isti, quorum com
Abbreviated transcription (Latin):
pedire. Ticet rusticitas mee eloquentie
quasi fatua resonet quia uet peritus ser¬
mone existo: tamẽ quando cũ sapienti¬
bus sermo est. pauca et uera testimoĩa
magna sũt rerũ emolumẽta. Sensus
suos pro testunonio habent. qui fideli

Expanded text:
pedire, licet rusticitas meae eloquentiae pedire, licet rusticitas meae eloquentiae quasi fatua resonet, quia nec peritus sermone existo, tamen, quando cum sapientibus sermo est, pauca et vera testimonia magna sunt rerum emolumenta: sensus suos pro testimonio habent qui fideli
Abbreviated transcription (Latin):
ant. E go hodie habeo diẽ. et iã totus tre¬
mo. quando te expectare habeo: Tũc ego
nonciose michi illũ in platea tociens
unicnis. Ego tibi do quod queris. Sta¬
tun ambore diuimus. Et cũ in cellã
mcã ingressi manus uterq leuassemuᷤ.
protuli linteũ. ex quo scm̃ corpus dulcis
dãpni tersum fucrat. tuli ego pariui¬
lam partem ut darẽ ei. et ille francus. cũ
grandi furore. ait ame. Tolle homo
quid mentiris: Ego audiui qd̵ ille bñ¬
dictus non linteũ sed pãnos in usum
habuerit quod ego lauari uolo. et cum
aqua desidero bibere: Tũc ego cũ lacri¬
mis. dixi. Sene dicis. Oerũ audisti.
Sed hinc corpus ip̃ius scm̃. quãdo trã¬
sunt detersũ est. Et ille. Ergo inquit
da. si sanus sis. Acceptũ itaq statim in
cadem hora a dño sanitatẽ sensit. Sed
quia bencficia or̃onũ serui dñi. que cor¬
poribus. et aĩabus xp̃s per illũ prestitit.
oĩo nulla ligna ualet ut dignũ est ex¬

Expanded text:
ait: 'Ego hodie habeo diem, et iam totus treait: 'Ego hodie habeo diem, et iam totus tremo; quando te expectare habeo?' Tunc ego non otiose mihi illum in platea totiens ni', inquio, 'iuvenis; ego tibi do quod quaeris'. Statimque ambo redivimus, et cum in cellula mea ingressi manus uterque lavassemus, protuli linteum, ex quo sanctum corpus dulcis domni tersum fuerat. Tuli ergo parvulam partem, ut darem ei, et ille Francus cum suo grandi furore ait ad me: 'Folle homo, quid mentiris ? Ego audivi, quod ille benedictus non linteum, sed pannos in usum habuerit, quod ego lavare volo et cum aqua desidero bibere'. Tunc ego cum lacrimis dixi: 'Bene dicis, verum audisti; sed hinc corpus ipsius sanctum, quando transivit, detersum est'. Et ille: Da, inquit, 'ergo, si sanus sis'. Acceptum itaque, statim in eadem hora a Domino sanitatem sensit. 43. Sed quia beneficia orationum servi Domini, quae corporibus et animabus Christus per illum praestitit, omnino nulla lingua valet, ut dignum est, ex
Abbreviated transcription (Latin):
sit agebatur. ut etiã a medicis dispera¬
tur. Ille uero ut ds̃ propicius quibus
uult mederi ĩspirat fide et alacritate ce¬
pit petere. ut aliquid qd̃ de uestibus fa¬
muli dñi erat. ip̃a lauatũ bibendũ da¬
retur. Tũc adme. uel a̾ reliquos absen¬
tes. qui inde sibi aliquid reseruauerãt.
curritur apud quẽ piam quesitũ. ĩuẽ¬
tum datũq est de uestimẽto qd̵ exhibi¬
tum est. aquã ipãm sumpsit samusq
effectus est Hhuiusq miraculi testis
per seip̃m existit. Alius uero euntẽ per
plateã francus quidã iam totus frigo¬
re quartaue febris ĩcuruus aque treme¬
bundus ante ambulabat. Et cũ belo¬
cifer ire disponerẽ ego quo citaueram
post me cepit clamare. Benedicte si ha¬
bes da michi de drapo sc̃i cesarii. ꝓpter
frigoras. quia multis ualet. uolo bibe¬
re. Ego qui uelociter prosperare uole¬
bam quo ceperã dixi. Si me expectas.
crastina do tibi quod queris. Ille uero

Expanded text:
sic agebatur, ut etiam a medicis desperasic agebatur, ut etiam a medicis desperaretur. Ille vero – ut Deus propitius quibus vult mederi inspirat – fide et alacritate coepit petere, ut aliquid, quod de vestibus famuli Domini erat, ipsi lavatum bibendum daretur. Tunc ad me vel ad reliquos absentes, qui inde sibi aliquid reservaverant, curritur. Apud quempiam quaesitum inventum datumque est de vestimento, quod exhibitum est: aquam ipsam sumpsit sanusque effectus est, huiusque miraculi testis per se ipsum existit. 42. Alius vero, eunte me per plateam, Francus quidam iam totus frigore quartanae febris incurvus, aeque tremebundus ante me ambulabat. Et cum velociter ire disponerem eo quo coeperam, post me coepit clamare: 'Benedicte, si habes, da mihi de drapo sancti Caesarii; propter frigoras, quia multis valet, volo bibere'. Ego, qui velociter properare volebam quo coeperam, dixi: 'Si me expectas, crastino do tibi quod quaeris'. Ille vero
Abbreviated transcription (Latin):
post transitũ ip̃ius dereliquis eius acta
sũt paucis referam. ¶Cartarius pu¬
blicus noĩe desiderius cũ multo tpr̃e quar¬
tanis febribus fortiter ita urgeretur. ut
etiã preualida iuuẽtute carteret. aquã
unde corpus illud scm̃ lotũ est paululũ
ausit atqz statim ita sanatus est. ut nõ
solũ febris ista iuuenẽ nõ appeteret. sed
etiã uistus et robur pristunus in ipso dño
annuẽte rediret. Filius uero illustris uiri
salui cum febribus tertiais satis graui¬
ter urgeretur et ut est studiũ talis uiri
crebris pociomibus huius ĩfirmitati cõ¬
petentibus illũ studeret mederi nichil
prorsus uiuari potuit. Tũc ut xp̃ianꝰ
uir. curre ĩquit filio suo. et quere ut aquã
unde dñs ep̃s locus ẽ. aut certe de uestanẽ¬
to suo reliquias. Taua et bibe. et dñs da¬
bit santatẽ. Statim ut fc̃z est omĩs fe¬
bris et quicquid incõmodũ fuit. ab eo
discessit. Filius etiã illustris uiri condã
martini grauiter febribus incõmodis

Expanded text:
post transitum ipsius de reliquiis eius acta sunt, pauca referam. 39. Chartarius publicus nomine Desiderius, cum multo tempore quartanis febribus fortiter ita urgeretur, ut etiam praevalida iuventute careret, aquam, unde corpus illud sanctum lotum est, paululum hausit, atque statim ita sanatus est, ut non solum febris ipsa iuvenem non repeteret, sed etiam virtus et robur pristinus in ipso, Domino annuente, rediret. 40. Filius vero illustris viri Salvi, cum febribus tertianis satis graviter urgeretur, et, ut est studium talis viri, crebris potionibus huic infirmitati competentibus illum studeret mederi, nihil prorsus iuvari potuit. Tunc ut christianus vir: 'Curre', inquit filio suo, 'et quaere aut aquam, unde domnus episcopus lotus est, aut certe de vestimento suo reliquias lava et bibe, et Dominus dabit sanitatem'. Statim ut factum est, omnis febris et quicquid incommodum fuit ab eo discessit. 41. Filius etiam illustris viri quondam Martiani graviter febribus incommodis
Abbreviated transcription (Latin):
unũ ubi pater et filius et sp̃s scũs
sũt unũ. Uioete nobis cõmendari
unitatẽ. Certe. trinitas est ds̃ nr̃
Pater nõ est filius. filius nõ est pa¬
ter: sps̃ scũs nec pater est. nec filius.
sed amboꝵ spũs: et tamẽ ista tria
nõ tres dii. nõ tres omipotẽtes: sed
unus ds̃ omp̃s. Ipã trinitas unus
deus: quia unũ est necessariũ. Ad
hoc unũ nõ uos ꝑduxit: nisi młti
habeanus: cor unũ. Bona sũt mi
nsteria circa pauꝑes. et maxime
circa scõs dei seruitia debita: obseqͥa
religiosa. Reddũtur enĩ nõ dãtur:
dicente apło. Si nos uobis spirita¬
lia seminauimus magnũ est siurã
carnalia metamus: Bona sũt
Exortamur ad hec. et ĩuerbo dei
edificamus uos. Nolite prgri esse:
ad suscipiẽdos scõs. Aliquãdo nes¬
cientes suscipiẽdo. quos nesciunt
anglos susceperũt. Sona sũc hec
Melius est tamẽ qd̃ elegit maria
Illud enĩ habet ex necessitate occupa¬
tionẽ: illud autẽ ex caritaie suam¬
tatẽ. Uult homo currere quando

Expanded text:
unum ubi Pater et Filius et Spiritus sanctus sunt unum. Videte nobis commendari unitatem. Certe Trinitas est Deus noster. Pater non est Filius, Filius non est Pater, Spiritus sanctus nec Pater est, nec Filius, sed amborum Spiritus: et tamen ista tria non tres dii, non tres omnipotentes, sed unus Deus omnipotens, ipsa Trinitas unus Deus: quia unum necessarium est. Ad hoc unum non nos perducit, nisi multi habeamus cor unum. CAPUT Inisteria circa pauperes, et maxime circa sanctos Dei servitia debita, obsequia religiosa. Redduntur enim, non dantur, dicente Apostolo, Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si carnalia vestra metamus ? Bona sunt, exhortamur ad haec, et in verbo Domini aedificamus vos, nolite pigri esse ad suscipiendos sanctos. Aliquando nescientes, suscipiendo quos nesciebant, Angelos susceperunt . Bona sunt haec: melius est tamen quod elegit Maria. Illud enim habet ex necessitate occupationem: istud autem ex charitate suavitatem. Vult homo occurrere quando
Abbreviated transcription (Latin):
precessit eã dñs et saluator nr̃. ex
ea uera fide genitus ad celestia: ut
tulabũdus xp̃o canit. A fũmo ĩ quit
celo egressio eius: Ascendit ergo
eandẽ gliam resupturus: licet nõ
annserit quã prius habuerat. anteꝙͣ
mundus fieret. Ascendit. et prepa¬
sime locũ ĩmortalitatis: ut cũ eo reg¬
nare possit imperpetuũ. Et hec est¬
eius presentis diei festiuitas: in qua
głosa et felix. ad ethereũ ꝑuenit tha¬
lamũ. Que profecto festiuitas. sicuti
et uirgo ĩcomparabilis est ceteris
uirginibus: ita et ĩcõparabilis est
ista festiuitas. omniũ scõꝵ festiuita¬
tibus: et admirãda etiã uirtutibus
angłicis. Propter qd̃ ex ꝑsona suꝑ¬
noꝵ cuiiũ. in eius ascentione admi¬
Que est ista que ascendit per desertũ.
quasi uirgula fumi ex aromatib:
Et bene quasi birgula fumi. quia
gracilis et delicata: quia diuinis ex¬
tenuata discipluus. Et enĩ cõcre¬
mata intus in holocaustũ. ĩcendio
pii amoris et desiderio caritatis:

Expanded text:
praecessit eam Dominus et salvator noster, ex ea vera fide genitus ad coelestia, ut tulabundus Christo canit: A summo, inquit, coelo egressio ejus, eeamdem gloriam resumpturus, licet non amiserat quam prius habuerat antequam mundus fieret. Ascendit et praepagini locum immortalitatis, ut cum eo regnare possit in perpetuum. Et haec est praesentis ejus diei festivitas, in qua gloriosa et felix ad aethereum pervenit thalamum. Quae profecto festivitas, sicuti et virgo incomparabilis est caeteris virginibus, ita et incomparabilis ista est festivitas omnium sanctorum festivitatibus, et admiranda etiam virtutibus angelicis; propter quod ex persona supernorum civium in ejus ascensione admiQuae est ista quae ascendit per desertum sicut virgula fumi ex aromatibus ? Et bene quasi virgula fumi, quia gracilis et delicata, quia divinis extenuata disciplinis, etenim concremata intus in holocaustum incendio pii amoris, et desiderio charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ocentẽ soluendo dampnandũ. Non
longo post tempore dũ in periculis ad est
famulo sequitur. clara bntus ac maxima
Itaq in soptiana quidã uinũ mercari
cupiens propcrabat. Prius tamẽ basili¬
cami gloriosi triuĩphatoris amãcii ĩgressuis :¬
tur lcuiq labore diffusũ emensus iter. in
septimanã uenit uiiũ mertatur. Adur¬
beni remeat
sctulis gaudens rebus. Ĩ ter trausgreditur
iam sũme rupis euertice prime uaillis ag¬
muelẽ fluentẽ carne conspicit flumẽ. iam
uotis dulcis nati blandis pendũ ex oculis iã
urbe fruitur. iam parentũ cuuũq potitur
in urbe est. et excelsi montis uga carpit itine
repente a troci luctu gaudia perturbãtur. Nã
impulsũ saxoq uehiculũ quatitur. ex tussoq
uchitulo uasa troci resultat sompno atq ymti
petens uallis in planis tandẽ collabitur. Hec
et emptor ꝑspiciens abrumpit cesariẽ. ge¬
nasq dilacerat et uertens amocmam crulos

Expanded text:
innocentem, vel solvendo damnatum. 10. Non longo vero post tempore, dum ipse in periculis adest famulis, sequitur clara virtus ac maxima. Jamque in Septimaniam quidam vinum mercari cupiens properabat, prius tamen basilicam gloriosi triumphatoris ingressus tur levique labore diffusum emensus iter in Septimaniam venit, vinum mercatur, ad urbem remeat. ndis gaudens rebus iter transgreditur, iam summae de vertice rupis in imo vallis amne leni fluentem Tarnem conspicit flumen, iam votis dulces nati blandis pendent ex osculis, iam urbe fruitur, iam parentum civiumque potitur in urbe est et excelsi montis iuga carpit itinere, repente atroci luctu gaudia perturbantur, nam impulsum saxo vehiculum quatitur excussoque vehiculo vas atroci resultat sono atque ima petens vallis in planis tandem collabitur. 72 Quod emptor perspiciens abrumpit caesariem genasque dilaniat et vertens ad moenia oblitos
Abbreviated transcription (Latin):
Bitur martinus sabarie pan¬
nonioꝵ opido oriundus fuit:
sed itra italiam triralitus
est. Parentibus scdm̃ sdi digiuttitẽ. nõ ĩfimis.
gentilibus taimẽ. Pater euis miles primũ:
post tribunus nulitũ fuit. Ipse armatã mi¬
liciã in adolescentia secutus. inter scalares
alas sub rege constantino. demde sub iuilia¬
no cesare nulitaut. Non tamẽ ponte q¬

Expanded text:
gitur Martinus Sabaria Pannoniarum oppido oriundus fuit, sed intra Italiam Ticini alius est, parentibus secundum saeculi dignitatem non infimis, gentilibus tamen. Pater ejus miles primum, post tribunus militum fuit. Ipse armatam militiam in adolescentia secutus, inter scholares alas sub rege Constantio, deinde sub Juliano Caesare militavit: non tamen sponte: q
Abbreviated transcription (Latin):
narũ mole oppressus: dignas meriti penas
ni quo uos de quo ederat properabat. Dt
lacrimas scilicet causa lacrumarũ aiugeret
et dolor dampni presentis maioris amisse
penas exegerat. Cũ ergo ad locũ uenit flen:
aspicit repente nuraculo: bas integrũ umoq
plenũ. Et patronũ quẽq rebatur absentẽ:
Uirtute cdara presentẽ intesligit. I acrune

Expanded text:
narum mole oppressus , dignas meritis paenain quo vas deciderat properabat, cum lacrimas scilicet causa lacrimarum augeret et dolor damni praesentis maiores a misero paenas exigeret. 74 Cum ergo ad locum flens venit, aspicit repente stupendo miraculo vas integrum vinoque plenum et patronum quem querebatur absentem virtute clara praesentem intelligit. Lacrimae
Abbreviated transcription (Latin):
anfugit. Senit post triduũ ĩnocentiã
quasi presentiã monstraturus. illa illico
nefarii furis certissima cepit euolare in
faciem openiq damorib querere. Cri¬
minosus et enĩ consciẽtia sceleris teritus
cursi uelocis se prorepit. equũq cõsen¬
dit. Hamis prodit cellula cupiens peri¬
re lamorib. Quẽ tardis cqui gressu
non pottrat ad sanctã tamẽ basilicã cri¬
gens oculos ac fideli deuotionc et maxi¬
ma uote procdamabat. Ne si gas sum¬
me sacerdos amanci defensorq fortissiẽ
abire predouẽ. ne deseras uiduã amĩ et
Cũqs hec supplex depromerit miris re¬
pente modis conspicit in medio aten m
morem cautis riguisse cornupedũ Acce¬
derat enĩ ut ea die sacre depositioiis celch¬
rentur festa ãnua orbe cõpleto. E grediũ¬
tur et basilica ppsi expectantes ex more sõ¬
lẽmibus stupent miraculi nouitate per¬
culsi erebat reus stupens corpore. Staibat
anus in nixa baculo fundit crimuniosus

Expanded text:
aufugit, venitque post triduum quasi innocentiam aufugit, venitque post triduum quasi innocentiam suam praesentialiter monstraturus. Illa illico nefarii furis certissima, coepit evolare in faciem ejus, opemque clamoribus quaerere: criminosus et ipse conscientiae suae scelere territus, cursu subito cito se proripit equumque conscendit. Anus prodit e cellula, cupiens praeire clamoribus quem tardo sequi gressu non poterat. Ad sanctam tamen basilicam erigens oculos, hoc fideli devotione, et maxima voce proclamabat: Ne sinas, summe sacerdos, defensorque fortissime, abire praedonem meum, ne deseras viduam et Cumque hoc supplex depromeret, miris repente modis conspicit in medio atrio in morem cautis riguisse cornipedem. Acciderat enim ut ea die sacrae depositionis ejus celebrarentur festa, annuo orbe completo, et egrediebantur de basilica populi expletis ex more solemnibus, stupentque miraculi novitate perculsi. Haerebat anus innixa baculo. Fundit tandem criminosus
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑcula qua ractabant pariter fragi¬
litas seniũ solidudo egostas: Digeltt
contẽptor. Hec quo propior diuino oꝑi
floret cellulã prope sc̃ĩ antistitis basilicã
collocauerat. ut frcquẽtatione qmͣ tarda
senectus negauerat uicinitas cellule re¬
stauraret. Huic mercandi uendendi que
i usũ necessitas uariarũ artiũ magistra
mõstrauerat. Mercabatur itaq uende¬
bat que hoc modo uina ut qd̃ superat
prctii fieret substãtie laborãtis: ness⁊
plus lucri caperit augnentũ qͣm uictus
necessitas postulabat. Demit ad hanc
uir quidã atroci scelere. aliis criminosis
ne duitius teneret forsitan properantẽ¬
et sceleratis studio aniles castigat mora¬
cet. Ĩlle uero circũs pectare cepit. omĩa
uigisqz lumiub uniuersa ꝑcurre si
qua essent uiduc simul et pauperi cru¬
delissimus predo possit auferre. Dũ
ergo hec muliebri leuitate turbatur.
mox ille capsulã tũ exigua pectuma cõ¬
spicit. diripit octulitq uina mercatur

Expanded text:
pauper: quam arctabant pariter fragilitas senii, et solitudo, et egestas. Vigebat contemptor. Haec quo propior divino operi foret, cellulam prope sancti antistitis basilicam collocavit, ut frequentiam, quam tarda senectus ei negaverat, vicinitas cellulae restauraret. Huic mercandi vendendique vini usum necessitas, variarum artium magistra, monstraverat. Mercabatur itaque vendebatque hoc modo vina, ut quod supererat pretii fieret substantia laborantis; neque plus lucri caperet augmentum, quam victus necessitas postulabat. Venit ergo ad hanc vir quidam atroci scelere, aliis longe criminosis ne diutius teneret reum, forsitan properantem, celeritatis studio seniles castigat moras. Ille vero circumspectare coepit omnia, vagisque luminibus universa percurrere, si quae essent quae viduae simul et pauperi crudelissimus praedo posset auferre. Dum ergo haec muliebri levitate turbatur, mox ille capsulam cum exigua pecunia conspicit, diripit abstulitque, et vino mercato
Abbreviated transcription (Latin):
it precibus qd̃ fidei alacritate posce¬
bat. Uerũ quia longũ est que et
quanta mirabilia per singulas quasq
ciuitates ad laudẽ noĩs sui dñs per
eam sit operatus. per ordinẽ narrare.
ad rerũ exitus redeamus. Igitur cũ
per ducta fuisset ad regẽ xp̃õ duce sa¬
lutatura eũ adgreditur. Interea fa¬
mulã xp̃i nõ iam fama uulgante
sed corporali presentia cõprobante.
tã rex quã regina et optinales sui:
cũ magno honore ac reuerencia ue¬
nerari ceperũt. Inquirẽti bero regi
.prĩcipibus suis si uera essent. que
ip̃i de ea fuerãt nũciata: illa cũ iura¬
mẽto asseruit testificãs deũ. Non
solũ se nõ fecisse. sed nec cogitare po¬
tuisset huiusmodi rem. Cũq ista
agerẽtur. et rex ip̃e dubietatẽ insus
eño gereret filius suus quẽ halde di¬
ligebat extrema a gere tepit. Et
qued ei antea fuerat predictũ per
i inusta iudicia que in dei famulã
exercuerat: filiũ se amifsurũ com¬

Expanded text:
it precibus, quod fidei alacritate posceit precibus, quod fidei alacritate poscebat. 15. Verum quia longum est, quae et quanta mirabilia per singulas quasque civitates ad laudem nominis sui Dominus per eam sit operatus, per ordinem narrare, ad rerum exitus redeamus. Igitur cum perducta fuisset ad regem, Christo duce salutatura eum adgreditur. Interea famulam Christi, non iam fama vulgante, sed corporali praesentia comprobante, tam rex quam regina et optimates sui cum magno honore et reverentia venerari coeperunt. Inquirenti vero regi principibus suis, si vera essent quae ipsi de ea fuerant nuntiata, illa cum iuramento asseruit, testificans Deum, non solum se non fecisse, sed nec cogitare potuisse huiusmodi rem. Cumque ista agerentur, et rex ipse dubietatem in suo animo gereret, filius suus, quem valde diligebat, extrema agere coepit, et quod ei antea fuerat praedictum, per iniusta iudicia, quae in Dei famulam exercuerat, filium se amissurum, com
Abbreviated transcription (Latin):
Nlius per furtũ. Alius ꝑ homici¬
dũ: uel reliquis malis. Unus autẽ
ex ipsis dicebat quia in fonte se posu¬
erat, Cũ autẽ uellet bibere de aqua
ip̃a. infelix ip̃e homo. et signũ crucis
ibidẽ minime fecisset. ita in eũ fuisset
ingressus sp̃s malignus. Et obtesta¬
bãtur eam per crucẽ et clauos dñi. ut
nõ cos uiberet egredi de domiciliis¬
suis. Illa autẽ. ne ual in modico ioctẽ¬
Ne subiaceret. redẽptionis dm̃ce crutẽ
imponens et orans. pretinus. sulu si¬
bantur. Cũ ad basilicã lli deallrii
martiris maxima cũ deuoiion
nisset. et fores clausas reperisset: ubi
scm corpus erat positũ. fidci alacrira¬
te repleta. postulat mrem xp̃i dicẽs:
Deatissime amice dei. ad esto michi
nũc tribulanti et ꝑmitte me accedere.
ut procũbens exorẽ ad scã uestigia
tua. Het ea dicente disrupte s̃t ca¬
fhene. et reserata sũt claustra. Et
toto corpore prostrata humo. obtinu¬

Expanded text:
alius per furtum, alius per homicialius per furtum, alius per homicidium, vel reliquis malis. Unus autem ex ipsis dicebat, quia in fonte se posuerat; cum autem vellet bibere de aqua ipsa infelix ipse homo et signum crucis ibidem minime fecisset, ita in eum fuisset ingressus spiritus malignus. Et obtestabantur eam per crucem et clavos Domini, ut non eos iuberet egredi de domiciliisuis. Illa autem, ne vel in modico iactantiae subiaceret, redemptionis dominicae cruapita eorum imponens et orans, protinus salvabantur. 14. Cum ad basilicam sancti Desiderii martyris maxima cum devotione venisset et fores clausas reperisset, ubi sanctum corpus erat positum, fidei alacritate repleta postulat martyrem Christi, dicens: 'Beatissime amice Dei, adesto mihi nunc tribulanti et permitte me accedere, ut procumbens exorem ad sancta vestigia tua'. Haec ea dicente, disruptae sunt catenae et reserata sunt claustra, et toto corpore prostrata humo, obtinu
Abbreviated transcription (Latin):
uiros dñi timẽtes. qui cũ honore et re¬
u̾entia ad se eam deberẽt perducere
Sed et de singulis ciuitatibus que
illi necessaria erant opes ministrari
precipiens. Quanta uero murabilia
in itinere ip̃e dñs per eius operationes
sit operatus. plane refferã. In cuute¬
tibus uero in quibus famula dei ben¬
tura erat. uexati abspiritibus ĩmũ¬
dis. ante plurimis diebus aduentũ
eius prenũciabant dicentes. Ecce
famula dei iam uenit ut nos torque¬
at. et de habitatione nrã eiciat: et
quasi stadiis tribus aut quatuor ue¬
nientes obuiã ei humiliter proster¬
nebantur. cõfitentes atqz dicentes.
Cur nos famula xp̃i torquere ueni¬
sti et de domicilis nr̃is expellere:
Inquirẽti uero xp̃i ancille quo casu
uel neglegentia sp̃s maligni in hoĩbz
ĩtroissent: cõfitebatur unusquisqz
per singula. Dnus. quia poculũ aque:
absqz signaculo ausisset. Alus qz
per gulam. Alius per ꝑiurium,

Expanded text:
viros Deum timentes, qui cum honore et reviros Deum timentes, qui cum honore et reverentia ad se eam deberent perducere, sed et de singulis civitatibus quae illi necessaria erant opes ministrari praecipiens. 13. Quanta vero mirabilia in itinere ipse Dominus per eius operationes sit operatus, plane referam. In civitatibus vero, in quibus famula Dei Ventura erat, vexati ab spiritibus immundis ante plurimis diebus adventum eius praenuntiabant, dicentes: 'Ecce! famula Dei iam venit, ut nos torqueat et de habitatione nostra eiciat'; et quasi stadiis tribus aut quatuor venientes obviam ei, humiliter prosternebantur, confitentes atque dicentes: 'Cur nos famula Christi torquere venisti et de domiciliis nostris expellere?' Inquirenti vero Christi ancillae, quo casu vel neglegentia spiritus maligni in hominibus introissent, confitebatur unusquisque per singula, unus, quia poculum aquae absque signaculo hausisset, alius, quia per gulam, alius, quia per periurium,
Abbreviated transcription (Latin):
Demqz ut supra diximus. ĩtrogres¬
sa incella monasterii ipĩus more cõ¬
sueto dũ peruigil in scĩs or̃onibus
insisteret: ĩqui hoĩes consilio dyaibo¬
lico armati lapidibus domũ obruẽ¬
tes suꝑ ipsam uenerũt. Sed nichil
illi nocere poterat. quã xp̃i grã prote¬
gebat. Expletis itaq septẽ diebus:
educitur de ciuitate. itinere quo cepe¬
rãt pergens. Dñs autẽ qui nõ dere¬
linquit sperãtes in se. sed exaltat
humiles: ip̃e misit angelũ suũ et
abstulit obprobriũ a filiis ifrł. Re¬
uelauitq per spm̃ suũ scm cuidã
apłico uiro ep̃o ciuitatis uiẽnensis.
noĩe meritis qz domnulo. ut prõ¬
tinus ad regẽ gradiretur: et denũ¬
ciaret ipsi grauẽ se offensionẽ dei
habere. eo qd̃ ĩiusto indicio condẽp¬
nasset famulã xp̃i: et protinus se a si¬
lio orbari protam ĩmisericordi ussioẽ.
Audiens auatẽ hec rex timore nimio
coxripitur. Et dixerit duos comites

Expanded text:
Denique, ut supra diximus, introgresDenique, ut supra diximus, introgressa in cella monasterii ipsius, more consueto dum pervigil in sanctis orationibus insisteret, iniqui homines consilio diabolico armati, lapidibus domum obruentes, super ipsam venerunt; sed nihil illi nocere poterat quam Christi gratia protegebat. 12. Expletis itaque septem diebus, educitur de civitate, itinere quo coeperat pergens. Dominus autem, qui non derelinquit sperantes in se, sed exaltat humiles, ipse misit angelum suum et abstulit obprobrium a filiis Israel revelavitque per Spiritum suum sanctum cuidam apostolico viro episcopo civitatis Viennensis nomine meritisque Domnulo, ut protinus ad regem gradiretur et denuntiaret ipsi gravem se offensionem Dei habere, eo quod iniusto iudicio condempnasset famulam Christi, et protinus se a filio orbari pro tam immisericordi iussione. Audiens autem haec rex timore nimio corripitur et direxit duos comites
Abbreviated transcription (Latin):
ret sanguinẽ suũ cũ sanguine xp̃i¬
r auaille fundi: maximũ ei gaudiũ eẽ
futurũ Igitur instigatione presẽ¬
ĩctiũ. nec m̃ocencie fides attenditur
net accusatioius ueritas flagitatur.
sed falsis adsertionibus condẽpriata
extrrhitur a sc̃õ omle atqz in cella
monasterii. qd est in quitate sub
⁊custodia mãcipatur. Cõgregatio uero
quibus ducatũ sue sc̃ĩtatis gerebat
uidentes ĩpie directũ fuisse sibi pasto¬
rem: nõ potest dici quali me mero¬
re sint afflicte: Fundũt lacrimas:
nec est qui opẽ prebeat pietatis. Uel
qui ferre ualeat consolationũ sola¬
tia. Ouile xp̃i qui modulatis psal¬
lentiũ uocibus. in dei laudibus re¬
sultabat: pro matris absentia ulu¬
latis et gemitils resonabat, Cõuer¬
sus est illis dies in nocte: Dulcedo
in amaritudine. Cantica in lucti.
lux in tenebris. Uita in morte. Os̃
omino mori magis quã piissima
matre absente uiuere cupiebant:

Expanded text:
ret sanguinem suum cum sanguine Chriret sanguinem suum cum sanguine Christi ancillae fundi, maximum ei gaudium esset futurum. 11. Igitur instigatione praesentium nec innocentiae fides attenditur, nec accusationis veritas flagitatur, sed falsis adsertionibus condempnata abstrahitur a sancto ovile atque in cella monasterii quod est in civitate sub custodia mancipatur. Congregatio vero, quibus ducatum suae sanctitatis gerebat, videntes impie direptam fuisse sibi pastorem, non potest dici, quali maerore sint afflictae. Fundunt lacrimas, nec est qui opem praebeat pietatis, vel qui ferre valeat consolationum solatia. Ovile Christi, qui modulatis psallentium vocibus in Dei laudibus resultabat, pro matris absentia ululatibus et gemitibus resonabat. Conversus est illis dies in nocte, dulcedo in amaritudine, cantica in luctu, lux in tenebris, vita in morte; omnes omnino mori magis quam piissima matre absente vivere cupiebant.
Abbreviated transcription (Latin):
rent: qd̃ culpabilis ĩuenta fuisset
beatissima uirgo. xp̃i in hoc falsq
ecrimine. Et amplius furore accẽ¬
sus rex: misit quendã de obtimati¬
bus: suis. noĩe faraulfũ: qui suis
eam presentaret optutibus. Ipẽ ue¬
yo ueniens. cepit grauiter ĩsisteee:
ut extraheret ascõ ouli uirginem
xp̃i. Illa autẽ cũ regi celoꝵ plusꝙͣ
terreno se obedire protestaretur. et
magis se mori uelle quã transgredi
preceptũ sc̃ĩ patris cesarii. uidens
supra scriptus uir. quia qd̃ iussũ
sibi fuerat si nõ ad ĩpleret periculũ
sibi esse uenturũ. cepit ex ussione
regis. prĩcipi ciuitatis ip̃ius noĩe
nynifidio minacibus uerbis adhe¬
rere: qd̃ si eã ip̃a die de monasterio
nõ abstraheret. periculũ sapitis sui
esse futurũ. Ille uero eo qd̃ cũ niniũ
ueneraretur fanuilã dei. cũ lacruis
et humilitate qua decebat eã preca¬
batur: Ut absq aliqua ĩiuria uolũ¬
tarie egrederetur. Hoc cũ iuramẽ¬
to protestaus. qd si iussio ĩpia iube¬

Expanded text:
rent, quod culpabilis inventa fuisset beatissima virgo Christi in hoc falso crimine. Et amplius furore accensus rex misit quendam de obtimatibus suis nomine Faraulfum, qui suis eam praesentaret optutibus. Ipse vero veniens coepit graviter insistere, ut extraheret a sancto ovili virginem Christi. Illa autem cum regi caelorum plus quam terreno se obedire protestaretur et magis se mori velle quam transgredi praeceptum sancti patris Caesarii, videns suprascriptus vir, quia quod iussum sibi fuerat, si non adimpleret, periculum sibi esset venturum, coepit ex iussione regis principi civitatis ipsius nomine Nymfidio minacibus verbis adserere, quod si eam ipsa die de monasterio non abstraheret, periculum capitis sui esset futurum. Ille vero, eo quod nimium veneraretur famulam Dei, cum lacrimis et humilitate qua decebat eam precabatur, ut absque aliqua iniuria voluntarie egrederetur, hoc cum iuramento protestans, quod si iussio impia iube
Abbreviated transcription (Latin):
professus est fuisse uestitũ. Lectio quĩta¬
t ad confirmandũ tam boni oꝑis
testimoniũ. in eodẽ se habitu. quẽ
pauper acceperat: est digra osfẽdere.
Quo uiso uir beatissimus. nõ in gl̾iam
nulicic renũciauit. tribum sui precibus
de uictus: cui cõtuberuũ faminare pre¬
stabat. Et cñĩ transacto tribunatus sui
tempore: renũciaturũ se scło pollicebat᷑

Expanded text:
professus est fuisse uestitum: et ad confirmandum tam boni operis testimonium in eodem se habitu, quem pauper acceperat, est dignatus ostendere. 1 quo uiso uir beatissimus non in gloriam litiae renuntiauit, tribuni sui precibus euictus, cui contubernium familiare praestabat: etenim transacto tribunatus sui tempore renuntiaturum se saeculo pollicebat
Abbreviated transcription (Latin):
se semꝑ uirgĩs marie more eoꝵ qui
de clamatorie in ecclesiis solent loqui
ad ppłm. Quod utiq genus docendi:
nec dũ attigerã. Sed quia negare

Expanded text:
semper Virginis Mariae, more eorum qui declamatorie in Ecclesiis solent loqui ad populum: quod utique genus docendi, necdum attigeram. Sed quia negare
Abbreviated transcription (Latin):
proximo: pro studio eterne intentioĩs
exhibere. Nam quisquis hec pro tem¬
porali ĩtentione exhibet: crucẽ quidem
bauilat. scd ire post dnm recusat. Qz
uero sublimia precepia data sũt: proti¬
nus comparatio edificande sublimitatis
adiusigitur cũ dicitur. Quis enĩ exuo¬
bis uolens turrĩ edificare. nõ prius sedẽs¬

Expanded text:
proximo pro studio aeternae intentionis proximo pro studio aeternae intentionis exhibere. Nam quisquis haec pro temporali intentione exhibet, crucem quidem bajulat, sed ire post Dominum recusat. 6. Quia vero sublimia praecepta data sunt, protinus comparatio aedificandae sublimitatis adjungitur, cum dicitur: Quis enim ex vobis volens turrim aedificare
Abbreviated transcription (Latin):
O ip̃m uero aĩc odiũ. qualit᷑
exhiberi debrat: ueritas subdẽ¬
do manifestat dicens. Qui nõ bauilat
crucẽ suã et uenit post me: nõ potest
meus esse discipulus. Crux quippe.
a truciatu dicitur. Et duobus modis
crutẽ dñi bamilamus: aut cũ per aͥstinẽ¬
ciam carnẽ afficimus. aut per cõpassio¬
nẽ proximi: nccessitatẽ illius nostrã
putamus. Qui enĩ dolorẽ exhibet in¬
in aliena necessitate: trucẽ portat inmc̃te.
Scicudũ uero est: qd̃ sũt nõ nulli. qui
carnis abstinentiã nõ pro deo. sed pro
mani glia exhibent. Et sũt pleriq.
qui compassionẽ proximo nõ spirita¬
liter sed tarnaliter ĩpendunt: ut ei nõ
ad uirtutẽ. sed quasi nuserando ad cul¬
ferre: sed dnm nõ sequũtur.
Unde rectẽ hec eadem ueritas dicit. Qͥ
nõ bauilat crucẽ suã. et uenit post me:
nõ potest meus esse discipulus. B aui¬
lare et eñĩ crucẽ et post dñm ire est: uel
carnis abstinentiã. uel compassionẽ

Expanded text:
 ipsum vero animae odium qualiter exhiberi debeat, Veritas subdendo manifestat, dicens: Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discipulus. a cruciatu dicitur, et duobus modis crucem Domini bajulamus: cum aut per abstinentiam carnem afficimus, aut per compassionem proximi necessitatem illius nostram putamus; qui enim dolorem exhibet in aliena necessitate, crucem portat in mente. Sciendum vero est quod sunt nonnulli qui carnis abstinentiam non pro Deo, sed pro inani gloria exhibent. Et sunt plerique qui compassionem proximo non spiritaliter, sed carnaliter impendunt, ut ei non ad virtutem, sed quasi miserendo ad culferre, sed Dominum non sequuntur. Unde recte haec eadem Veritas dicit: Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discipulus. Bajulare etenim crucem et post Dominum ire, est vel carnis abstinentiam, vel compassionem
Abbreviated transcription (Latin):
ferat cibũ. Ardentẽ hxbeat lucernã: ut
esurient. hibuat alimentũ. Pretuictes ha¬
beat lũhos: ut nõ expoliet uestitũ. Nrdẽ¬
tem hebcat lucernã: ut uestiat nudũ. Pre¬
cuictos babeat lũbos: ut fugiat elationẽ
N rdentẽ habeat luccruã: ut ĩeruet huita¬
tem. P. ctuitos habcat lũbos: ut expel¬
lat ase ĩuidiam et liuorẽ. Ardentẽ ha¬
beat luceruã: ut purã cunctis exhibret
caritatẽ. Pretiictos habeat l ũbos: ut nõ

Expanded text:
ferat cibum; ardentem habeat lucernam, ut ferat cibum; ardentem habeat lucernam, ut esurienti tribuat alimentum: praecinctos habeat lumbos, ut non spoliet vestitum; ardentem habeat lucernam, 551 ut vestiat nudum: praecinctos habeat lumbo; ardentem habeat lucernam, ut servet humilitatem: praecinctos habeat lumbos, ut expellat a se invidiam et livorem; ardentem habeat lucernam, ut puram cunctis exhibeat caritatem: praecinctos ha
Abbreviated transcription (Latin):
calcatur luxuria. dũ auaritia contẽpin¬
tur et rapina: dũ proximis lesis deuita¬
tur. dũ suꝑbia ui.acitur: dũ ĩuidia suꝑa¬
tur. Ardent uero lucerne fiddluĩ. dũ recte¬
riunt. et celestia concupiscũt: dũ solliciti
pacem custodĩt. dũ se ĩruicem pure dili¬
gunt: dũ mutuo se honore preuenuunt.
dũ mansuctudine cordis et humilitate
hpͣ lcriter faciũt. dĩq in opibus bonis.
nõ hourmbus scd deo placere contendũt
Om̃is ergo rp̃ianus pretinctes habeat
lũbos: ut fugiat libidinẽ. Ardentẽ habeat
lucernã: ut custodiat castitatẽ. Precũctos
habcat sũbes: ut aliquid ali nrĩ net rapi¬
at nec furctur. Ardentẽ habcat lucernã:
ur de suo misericorditer oꝑctur. Precĩctos
habcat lũbos: ut minorẽ nõ opprimat.
Ardentẽ habeat luceenã: ut opresso beia¬
men iustice dũ taxat defensionis ĩpendat
Precinctos habcat iũbos: ut habenti nõ au¬

Expanded text:
calcatur luxuria, dum avaritia contemnicalcatur luxuria, dum avaritia contemnitur et rapina, dum proximi laesio devitatur, dum superbia vincitur, dum invidia superatur. Ardent vero lucernae fidmnunt et coelestia concupiscunt, dum solliciti pacem custodiunt, dum se invicem pure diligunt, dum mutuo se honore praeveniunt, dum mansuetudine cordis et humilitate hilariter faciunt, dumque in operibus bonis non hominibus, sed Deo placere contendunt. 12. Omnis ergo Christianus praecinctos habeat lumbos, ut fugiat libidinem; ardentem habeat lucernam, ut custodiat castitatem: praecinctos habeat lumbos, ut aliquid alienum nec rapiat, nec furetur; ardentem habeat lucernam, ut de suo misericorditer operetur: praecinctos habeat lumbos, ut minorem non opprimat; ardentem habeat lucernam, ut oppresso velamine justitiae justae defensionis auxilium impendat: praecinctos habeat lumbos, ut habenti non au
Abbreviated transcription (Latin):
conferamus. Otrũq eñ testamentũ ds̃
unus ĩstituit: unus d̃s̃ dedit. Et si sunt
uiriusq testamc̃ti. diuersa pro tẽporibus
sacra: ⁊ẽta: concordat tamẽ in utroqz sa¬
lutis hume ne sententia qua precipitur
ut nõ pectenius. et iubetur ut bonis eꝑi¬
bus isistamus. Precepit itaq dñs per
lacitũ dauid dicens. Dedina a malo. et
fec honũ. Per pͥseiam quoq. orĩs his
ãmonet uerbis. Auferte malũ cogitatio¬
nũ br̃aꝵ ab oculis meis: quiescite agere
puerse. disate benefacere Hoc ergo nunc
scõs patriarchas pphetesq mãdauit. Sd
est crũ sint lũbi br̃ĩ precancti. nisi dedinate
a malo: Quid est lucerne ardentes. nisi
fauite bomũ: Quid est sint lũbi ur̃i precĩs¬
ti. asi gaiescite agere ꝑuerse: Qui est lu
terne ardentes. ilisi dicite benefacere:
Precinguntur iggitur fideliũ lũbi. dum
concupiscẽtia mala cõprimitur. dũ ĩ qua
cogitatio cohibetur. dũ libidini resistit am¬
mis. dũ lascinis denegatur effectus. Dũ

Expanded text:
conferamus. Utrumque enim Testamentum Deus unus instituit, unus Dominus dedit; et si sunt utriusque Testamenti diversa pro temporibus sacramenta, concordat tamen in utroque salutis humanae sententia, qua praecipitur ut non peccemus, et jubetur ut bonis operibus insistamus. Praecipit itaque Dominus per beatum David, dicens: Declina a malo, et fac bonum . Per Isaiam quoque omnes his admonet verbis: Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis; quiescite perverse agere, discite benefacere . Hoc ergo nunc etiam patriarchas prophetasque mandavit. Quid est enim, Sint lumbi vestri praecincti, nisi, Declinate a malo? Quid est, Sint lucernae ardentes, nisi, Facite bonum? Quid est, Sint lumbi vestri praecincti, nisi, Quiescite agere perverse? Quid est, Sint lucernae ardentes, nisi, Discite benefacere? 11. Praecinguntur igitur fidelium lumbi, dum concupiscentia mala comprimitur, dum iniqua cogitatio cohibetur, dum libidini resistit animus, dum lasciviae denegatur affectus, dum
Abbreviated transcription (Latin):
uera sanciqs doctrina: hec est mẽsura tri¬
tici. de qua dñi redemptoris est pascenda
familia. Ex hac uobis quantũ dñs tri¬
buit danius: ipm̃q dnin iugiter exora¬
mus. ut et nos et uos in timore gr̃ẽ sro
pascere dignetur auxilio. Auferat a uob̃
dñationẽ prauc cupiditatis: donet emĩ¬
bus pr ꝯfectũ et ꝑseuerantiã sariteis.
Iumibos nrõs ip̃e precingat: lucernas
nrãs ipẽ ardere faciat̃. ardentesq custodi¬
at: ut nec refrigescat nr̃a caritas. net ali¬
qua nobis dũctur ũquitas. Sed dñs as
redemptor nr̃ omibus grãm suã tribuat:

Expanded text:
era sanaque doctrina. Haec est mensura tritici de qua Domini redemptoris est pascenda familia. Ex hac vobis , quantum Dominus tribuit, damus; ipsumque Dominum jugiter exoramus, ut et nos et vos in timore gratiae suo pascere dignetur auxilio. Auferat a nobis dominationem pravae cupiditatis, donet omnibus profectum et perseverantiam caritatis. Lumbos nostros ipse praecingat, lucernas nostras ipse ardere faciat ardentesque custodiat: ut nec refrigescat nostra caritas, nec aliqua nobis dominetur iniquitas. Sed Dominus Redemptor noster omnibus gratiam tribuat,
Abbreviated transcription (Latin):
uos ofilie pulsate matrẽ precibus.
pulsate ad ostiũ ĩuitantis amuci:
si quomodo tandẽ uobis aperiãtur.
que reserata sũt matri. Derũtamẽ
de his quid plura dicã: Omĩa salua¬
toris gesta et beate marie obsequia.
net nõ et aitus uite: et euãgłio didi¬

Expanded text:
o filiae, pulsate matrem precibus, pulsate ad ostium invitantis amici: si quomodo tandem vobis aperiantur, quae reserata sunt matri. Verumtamen de his quid plura dicam? Omnia Salvatoris gesta, et beatae Mariae obsequia, necnon actus vitae ex Evangelio didi
Abbreviated transcription (Latin):
tro quetũqz estis filie. que¬
cũqz mat̾res. cogitate attentius. et
ꝑpendite diligẽtius: quibus afficie¬
batur beata et ĩtemerata birgo do
pletis om̃ibus que de ip̃o erãt aban

Expanded text:
o quaecumque estis filiae, quaecumque matres, cogitate attentius, et perpendite diligentius, quibus afficiebatur beata et intemerata virgo Maria pletis omnibus quae de ipso erant ab an
Abbreviated transcription (Latin):
rari eas fecit simul et decrcto in sempiter¬
nũ statuit omibus epĩs id ip̃m assentiẽtib.
ut dies relatioiis et exaltationis: sc̃e ac
uenerabilis dñice crucis. in omi ĩperio suo.
ab om̃ĩbus fidelibus ppłis per singulos
ãnos solẽnter ageretur. Sed et precurrẽ¬
tibus ãnis leone romaius ĩperatore. apud
beati pctri apli. capsam argenteã que in
angulo obscurissimo dintissime iacuerat.
et mea crucẽ diuersis ac preciosis lapidi¬
bus adornatã. dño reuelãte repperit. De
qua tractis quattuor petalis quibus g̃ẽme
indause erant mire magnitudinis por¬
cionẽ ligni salutiferi diñce crucis. ĩterius
repositã inspexit. Que ex tẽpore illo
annis om̃ibus in basilica saluatoris que
appellatur cõstantumana. die exaltatioĩs
eius ab omi osculatur ppło atqz adoratur:¬

Expanded text:
rari fecit. Simul et decreto srari fecit. Simul et decreto statuit omnibus episcopis id assentientibus, ut dies relationis et exaltationis sanctae ac venerabilis Dominicae crucis, in omni imperio suo ab omnibus fidelibus populis per singulos annos solemniter ageretur. Sed et procurrentibus annis, Leone Romanis imperante, apud beati Petri apostoli capsam argenteam, que in angulo obscurissimo diutissime iacuerat, et in ea crucem diversos ac prętiosis lapidibus adornatam, Domino revelante, repperit. De qua tractis quattuor petallis, quibus gemmae inclusae erant mirac magnitudinis, portionem ligni salutiferi dominice crucis interius reposita inspexit. Quae ex tempore illo annis omnibus in basilica Salbatoris quae appellatur Constantiniana die exaltationis eius ab omnibus osculatur atque adoratur