comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lut ipsum quod in eo de¬
rident suꝑbi. aspicite qmͣ
pulcrum sit internis lu¬
minib. Inspicite uulnera
pendentis. cicatrices resur¬
gentis. sanguinem mori¬
entis. precium credentis.
cõmertium redimentis.
hec quanti ualeant co¬
gitate. hec in statera ca¬
ritatis appendite. & qͥcqͥd
amoris nuptiis urĩs im¬
pendendũ habebatis illi
rependite. Bene interio
querit. ubi uobis dedit
potestatem filios dei fieri.
frenetis & carnem. Non ẽ
cui de uobis quisquam
mentiatur. & faciat seiuire
zelantem. Uidete cum qͣn¬
ta securitate ametis. cui¬
suspicio displicere falsis
suspicionib non timetis.
Uir ce uxor amant se. qm̃
uident se. & quod non ui¬
dent timent in se. Nec
certi gaudent ex eo qd̾
in manifesto est. dum in
occulto suspicant᷑ plerũq
quod non est. Uos in isto
quem oculis non uidetis.
&e fide conspicitis. nec ha¬
betis uerum quod repre¬
hendatis. nec eum metu¬
itis ne de falso forsitan
offendatis. Si gͦ magnum

Expanded text:
lud ipsum, quod in eo delud ipsum, quod in eo derident superbi, inspicite quam pulchrum sit; internis luminibus inspicite uulnera pendentis, cicatrices resurgentis, sanguinem morientis, pretium credentis, commercium redimentis. Haec quanti ualeant cogitate, haec in statera caritatis adpendite et quidquid amoris in nuptias uestras inpendendum habebatis, illi rependite. Bene, quod intudinem quaerit, ubi uobis dedit potestatem filios dei fieri, refrenatis et carnem. non est cui de uobis quisquam mentiatur et faciat saeuire zelantem. uidete, cum quanta securitate ametis, cui displicere falsis suspicionibus non timetis. uir et uxor amant se, quoniam uident se, et quod non uident, timent in se; nec certi gaudent ex eo, quod in manifesto est, dum in occulto suspicantur plerumque quod non est. uos in isto, quem oculis non uidetis et fide conspicitis, nec habetis uerum quod reprehendatis, nec eum metuitis, ne de falso forsitan offendatis. si ergo magnum
Abbreviated transcription (Latin):
decens habitus. non tumidꝰ
aut fluxus incessus. Iam
non redditis malum ꝓ ma¬
lo. nec maledictum ꝓ ma¬
ledicto. Iam postremo illã
mensuram dilectionis im¬
pletis. ut ponatis animas
les estis. quia & tales esse
debetis. Hec addita uirgi¬
nitati angłicam uitam
hominib &e celi mores exiͥ¬
bent terris. S quanto
magni estis. quicumq
ita magni estis. tanto hu¬
miliate uos in om̃ĩb ut
coram deo inueniatis grãm.
ne suꝑbis resistat ne se ex¬
altantes humiliet. ne in¬
flatos ꝑ angusta non tra¬
iciat quamuis suꝑflua sit
sollicitudo. ne ubi feruet
caritas desit humilitas. Si
lioꝵ hominum. ex quib
gigneretis filios hominũ.
toto corde ainate speciosũ
forma p̃ filiis hominum.
Uacat uobis. liberum est
cor. a conuigalib uincu¬
lis. Inspicite pulctitudi¬
nem amatoris ur̃i. cogi¬
tate equalem patri sub¬
ditum & matri. &e̾ in celis
dñantem. & in terris ser¬
uientem. creantem omĩa.
creatum inter omnia. Il¬

Expanded text:
decens habitus, non tumidus decens habitus, non tumidus aut fluxus incessus; iam non redditis malum pro malo nec maledictum pro maledicto; iam postremo illam mensuram dilectionis inpletis, ut ponatis animas les estis, quia et tales esse debetis. haec addita uirginitati angelicam uitam hominibus et caeli mores exhibent terris. sed quanto magni estis, quicumque ita magni estis, tanto humilate uos in omnibus, ut coram deo inueniatis gratiam, ne superbis resistat, ne se exaltantes humilet, ne inflatos per angusta non traiciat: quamquam superflua sit sollicitudo, ne ubi feruet caritas, desit humilitas.. Sifiliorum hominum, ex quibus gigneretis filios hominum, toto corde amate speciosum forma prae filiis hominum: uacat uobis, liberum est cor a coniugalibus uinculis. inspicite pulchritudinem amatoris uestri, cogitate aequalem patri, subditum et matri, etiam in caelis dominantem et in terris seruientem, creantem omnia, creatum inter omnia. il
Abbreviated transcription (Latin):
dilectione firmantur. Et
que forte adhuc desunt.
tanto dantur facilius. qͣnͣto
desid̾antur humilius. ꝑse-¬
uerantes in numero ur̃o p̃-¬
beant uobis ȩxemplum. ca-¬
dentes autem augeant ti¬
morem urm. Illud amate
ut imitemini: hoc lugete
ne in flemini. Iusticiam
urãm nolite statuere. do
uos iustificanti subdite.
alienis. orate ꝓ ur̃is. fut᷑a
uigilando uitate. p̃terita
confitendo delete. Ecce ta
les estis ut ꝓfesse atq ser¬
uate uirginitati ceteris &e̾
morib congruatis. Ecce ĩa
non solum homicidiis. sa¬
crificiis diabolicis. & ab-¬
hominationib. furtis. ra¬
pinis. fraudib ꝑiuriis.
ebriositatib omnibq
lururia. auaritia. simula¬
tione. emulationibus. un¬
pietatib. crudelitatibus
abstinetis. uerum &e illa que
leuiora uł sunt. uł putant᷑.
non inueniuntur nec oruin
in uob̾. non improb uultꝰ.
non uagi ocłi. ñ in frenis
lingua. non petulans risus
non scurrilis iocus. non in¬

Expanded text:
dilectione firmantur; et dilectione firmantur; et quae forte adhuc desunt, tanto dantur facilius, quanto desiderantur humilius. perseuerantes in numero uestro praebeant uobis exemplum; cadentes autem augeant timorem uestrum. illud amate, ut imitemini, hoc lugete, ne inflemini. iustitiam uestram nolite statuere, deo uos iustificanti subdite. alienis, orate pro uestris; futura uigilando uitate, praeterita confitendo delete. Ecce iam tales estis, ut professae atque seruatae uirginitati ceteris etiam moribus congruatis. ecce iam non solum homicidiis, sacrificiis diabolicis et abominationibus, furtis, rapinis, fraudibus, periuriis, ebriositatibus omnique luxuria et auaritia, simulationibus, aemulationibus, inpietatibus, crudelitatibus abstinetis, uerum etiam illa, quae leuiora uel sunt uel putantur, non inueniuntur nec oriuntur in uobis: non inprobus uultus, non uagi oculi, non infrenis lingua, non petulans risus, non scurrilis iocus, non in
Abbreviated transcription (Latin):
humilis corde. Humiliter
ad humilem uenite si ama¬
tis. & ne discedatis ab illo.
ne cadatis. Qui enim timet.
ab illo discedere. rogat & di¬
cit. Non ueniat mͥ pes suꝑ¬
bie. ꝑgite uiam sublimi¬
tatis. pede humilitatis. Ipse
exaltat humiliter sequen¬
tes. quem descenłe non pi¬
guit adiacentes. Dona eius
illi seruanda conmittite. for¬
titudinem urãm ad illum
custodite. Quicquid mali
ipso custodiente non com¬
mittitis. tanquam ab illo
remissum deputate. nec mo¬
dicum existimantes uobis
dimissum modicum diliga¬
tis. & tundentes pectora.
publicanos runosa iactan¬
tia contempnatis. de uiri¬
bus ur̃is exꝑtis cauete. ne
quia ferre aliquid potu¬
istis inflemini de in exꝑtis
autẽ orate. ne supra quã
potestis ferre temptemini.
E ristimate aliquos in oc¬
culto suꝑiores. quib estis
in manifesto meliores. Cũ
alioꝵ bona forte ignota
uobis benigne creduntur a
uobis. ur̃a uobis nota non
comꝑatione minuunt᷑. s

Expanded text:
humilis corde. humiliter humilis corde. humiliter ad humilem uenite, si amatis, et ne discedatis ab illo, ne cadatis. qui enim timet ab illo discedere, rogat et dicit: non mihi ueniat pes superbiae. pergite uiam sublimitatis pede humilitatis. ipse exaltat humiliter sequentes. quem descendere non piguit ad iacentes. dona eius illi seruanda committite, fortitudinem uestram ad illum custodite. quidquid mali ipso custodiente non committitis, tamquam remissum ab illo deputate, ne modicum uobis existimantes dimissum modicum diligatis et tundentes pectora publicanos ruinosa iactantia contemnatis. de uiribus uestris expertis cauete, ne, quia ferre aliquid potuistis, inflemini; de inexpertis autem orate, ne supra quam potestis ferre temptemini. existimate aliquos in occulto superiores, quibus estis in manifesto meliores. cum aliorum bona forte ignota uobis benigne creduntur a uobis, uestra nobis nota non conparatione minuuntur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
licitus moneo. Facilius se¬
quuntur agnum & si non
qͦcũq ierit. certe qc̃q potuerĩt con¬
iugati humiles. quam suꝑ¬
bientes uirgines. Quomͦ it
sequitur ad quem non uult
acced̾e : Aut quomͦ accedit
ad quem non uenit ut dis¬
cat. qm̃ mitis est & humilis
corde: Illos ꝓinde sequen¬
tes agnum quocumq ierit.
dicit. in quib prius ipse uͥ
caput inclinet inuenerat.
Nam quidam suꝑb &e dolo¬
sus. hoc ei dixerat. Dñe se¬
quar de quocumq ieris.
Cui respondit. Ulpes foueas
habent & uolucres celi ni¬
dos. filius autem hominis
non habet ubi caput suũ
reclinet. Arguebat quippe¬
nomine uulpium dolosita
lucrum uentosam elatioẽm
in qͦubi requiesceret. piam
non inueniebat humilita¬
tem. Ac ꝑ hoc nusquam se
quutus est dñm qui se ꝓmi¬
serat non usq ad quendam
ꝓuectum. s omnino quoẽq
ierit sequuturum. Qua ꝓp̃
hoc agite uirgines dĩ hoc
agite. sequimini agnum
& discite qm̃ mitis est &

Expanded text:
licitus moneo: facilius selicitus moneo: facilius sequuntur agnum, etsi non quocumque ierit, certe quousque potuerint, coniugati humiles quam superbientes uirgines. quomodo enim sequitur, ad quem non uult accedere? aut quo modo accedit, ad quem non uenit, ut discat, quoniam mitis est et humilis corde? illos proinde sequentes agnus quocumque ierit ducit, in quibus prius ipse ubi caput inclinet inuenerit. nam et quidam superbus et dolosus hoc ei dixerat: domine, sequar te quocumque ieris. cui respondit: uulpes foueas habent et uolatilia caeli nidos; filius autem hominis non habet, ubi caput suum inclinet. arguebat nomine uulpium astutam lucrum uentosam elationem, in quo ubi requiesceret piam non inueniebat humilitatem. ac per hoc nusquam omnino secutus est dominum, qui se promiserat non usque ad quendam prouectum, sed omnino quocumque ierit secuturum. Quapropter hoc agite, uirgines dei, hoc agite: sequimini agnum t discite, quoniam mitis est et
Abbreviated transcription (Latin):
ut coram d̃o inueniant
grãm. Quamlibet enim
gistro suo. Et utiq ille est
dñs qui dicit. omĩa mͥ tra¬
dita sunt a patre meo. & il
le magister qui dicit ue¬
nite ad me om̃s qui labo¬
ratis. & discite ame. Et tam̃
quid discimus : Qm̃ mitis
sum inquit &e humilis cor¬
de. hic dicit aliquis. Non
est hoc iam de uirginitate
s de humilitate scribere.
Quasi uͦ quecumq uirgi¬
nitas ac non illa quȩ scd̃m
dm̃ est. a nobis p̃dicanda
suscepta est. Quod bonum
quanto magnum uideo.
tanto ei ne pereat futurã
suꝑbiam ꝑtimesco. Non gͦ
custodit bonum uirgina¬
le. nisi d̃s ipse qui dedit. &
d̃s caritas est. Custos gͦ uir¬
ginitatis caritas. Locus aũ
huius custodis. humilitas.
Ibi quippe habitat qui di¬
xit. suꝑ humilem & quie¬
tum & trementem uerba
sua requiescere sp̃m suum.
Quid itaq alienum feci. si
bonum quod laudui uolens
tutius custodiri. euraui &e̾
locum p̾parare custodi : nec
lit mecum sibi timeant sol¬

Expanded text:
ut coram deo inueniant ut coram deo inueniant gratiam. quamlibet enim ulus magistro suo. et utique ille est dominus, qui dicit: omnia mihi tradita sunt a patre meo, et ille est magister, qui dicit: uenite ad me omnes, qui laboratis, et discite a me. et tamen quid discimus? quoniam mitis sum, inquit, et humilis corde. Hic dicet aliquis: non est hoc iam de uirginitate. sed de humilitate scribere. quasi uero quaecumque uirginitas, ac non illa, quae secundum deum est, a nobis praedicanda suscepta est. quod bonum quanto magnum uideo, tanto ei, ne pereat, in futurum superbiam pertimesco. non ergo custodit bonum uirginale nisi deus ipse, qui dedit, et deus caritas est. custos ergo uirginitatis caritas; locus autem huius custodis humilitas. ibi quippe habitat, qui dixit super humilem et quietum et trementem uerba sua requiescere spiritum suum. quid itaque alienum feci, si bonum, quod laudaui, uolens tutius custodiri, curaui etiam locum praeparare custodi? fidenut mecum sibi timeant sol
Abbreviated transcription (Latin):
fessione peccatis continuo
subiecit. Filioli mei hec
scripsi uobis ut non pec¬
cetis. Et siquis peccauerit
aduocatum habemus ad
patrem iħm xp̃m iustum.
nr̃oꝵ. Nemo itaq a pec̾ẽo
tanquam rediturus absce-¬
dat. Nec se huiusmodi qͣsi
societatis pacto cũ iniqͥta¬
te constringat. ut eam
confiteri magis quã ca
ne peccent surrepunt qͦ¬
dammͦ ex humana fragi¬
litate peccata. quãuis par¬
ua. qu̾auis pauca. non tñ
nulla. eadem ipsa fiunt
magna &e grauia si eis su¬
ꝑbia incrementum & pon¬
dus adiecerit. A sacerdote
autem quẽ habemꝰ in celis.
si pia humilitate ꝑimant᷑
tota felicitate purgantur.
S non contendo cum eis qͥ
asserunt hominem posse
in hac uita. sine ullo pecco
uiuere. non contendo. non
contradico. Fortassis enĩ ex
nrã miseria magnos meti¬
mur. & comparantes nos¬
metipsos nobismetipsis.
non intelligimus. Uñ scio
quod isti magni quales ñ
sumus. quanto magni st̃.
tanto humilient se in omĩb

Expanded text:
fessione peccatis, continuo fessione peccatis, continuo subiecit: filioli mei, haec scripsi uobis, ut non peccetis. et si quis peccauerit, aduocatum habemus ad patrem Iesum Christum iustum; rum. nemo itaque a peccato tamquam rediturus abscedat nec se huius modi quasi societatis pacto cum iniquitate constringat, ut eam confiteri quam cauibusque, ne peccent, subrepunt quodam modo ex humana fragilitate peccata, quamuis parua, quamuis pauca, non tamen nulla, eadem ipsa fiunt magna et grauia, si eis superbia incrementum et pondus adiecerit; a sacerdote autem, quem habemus in caelis, si pia humilitate perimantur, tota felicitate purgantur. Sed non contendo cum eis, qui adserunt hominem posse in hac uita sine ullo peccato uiuere, non contendo, non contradico. fortassis enim ex nostra miseria magnos metimur, et conparantes nosmet ipsos nobismet ipsis non intellegimus. unum scio, quod isti magni, quales non sumus, quanto magni sunt, tanto humilant se in omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
seruata que non rediret
amissa. S eadem ipsa apo¬
calypsis ubi tales taliue ue
lati sunt etiam hinc eos lau¬
dat quod in ore eoꝵ non
sit inuentum mendatium.
meminerint ce̾ in hoc esse
ueraces ne se audeant di¬
cere non habere peccatum.
Idem quippe qui illud ui-¬
dit. hoc dixit. Si dixerimus
quia peccatum non habemꝰ
nos ipsos seducimus. & ue¬
ritas in nobis non est. Qd̾¬
si confessi fuerimus pecc̾a
dimittat nob̾ peccata nr̃a
& purget nos ab om̃ĩ ini¬
quitate. Quod si dixerimꝰ
qm̃ non peccauimus men¬
dacem facimus eum. & uer-¬
bum eiꝰ non erit in nobis.
hoc certe non illis aut illis.
&e uirgines se debent ag¬
noscere. Sic enim erunt si¬
ne mendacio quales in apo¬
calipsi apparuerunt. Ac ꝑ
hoc quaidiu non dum ẽ
in celesti sublimitate ꝑfectio.
inuituꝑabiles facit. in humi¬
litate confessio. S rursus ne
ꝑ occasionem huius senten¬
tiȩ quisquam cum mortifera
securitate peccaret. seq tra¬
hendum ꝑmitteret tanquã
mox delendus facili con¬

Expanded text:
seruata, quae non rediret amissa; sed quia eadem ipsa Apocalypsis, ubi tales tali reue. lati sunt, etiam hinc eos laudat, quod in ore eorum non sit inuentum mendacium, meminerint etiam in hoc esse ueraces, ne se audeant dicere non habere peccatum. idem quippe Iohannes, qui illud uidit, hoc dixit: si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et ueritas in nobis non est. quodsi confessi fuerimus delicta dimittat nobis peccata nostra et purget nos ab omni iniquitate. quodsi dixerimus, quoniam non peccauimus, mendacem faciemus eum, et uerbum eius non erit in nobis. hoc certe non illis aut illis, et uirgines se debent agnoscere. sic enim erunt sine mendacio, quales in Apocalypsi apparuerunt. ac per hoc quamdiu nondum est in caelesti sublimitate perfectio, inuituperabiles facit in humilitate confessio. Sed rursus, ne per occasionem huius sententiae quisquam cum mortifera securitate peccaret seque trahendum permitteret tamquam mox delendis facili con
Abbreviated transcription (Latin):
dicit apłs : qui dedit nobis
pignus spm̃. Si pignus acce¬
pimꝰ. ut incipiamus in dño &
in do nr̃o ẽẽ tranquilli ut
simus in dõ nr̃o mites: simꝰ
in do pacientes. Erimus etiam
in illo unde pignus accepimꝰ
in eternum quieti: qd̾ erit sab¬
batum sabbatoꝵ ꝓpter ipsam
requiem ꝑtinentem ad donum
sp̃c sc̃i. Terciũ itaq preceptũ
de sabbato qd diximus quod
carnaliter iudei celebrant:
nos sp̃ualiter agnoscamꝰ. Nam
ꝓpterea septimũ diem sc̃ĩficauit
d̾s: quando fecit omĩa oꝑa sua.

Expanded text:
dicit Apostolus: Qui dedit nobis dicit Apostolus: Qui dedit nobis pignus Spiritum . Si pignus accepimus, ut incipiamus in Domino et in Deo nostro tranquilli esse, ut simus in Deo nostro mites, simus in Deo patientes; erimus etiam in illo unde pignus accepimus, in aeternum quieti; quod erit sabbatum sabbatorum, propter ipsam requiem pertinentem ad donum Spiritus sancti. Tertium itaque praeceptum de sabbato, quod diximus, quod carnaliter Judaei celebrant, nos spiritualiter agnoscamus. Nam propterea septimum diem sanctificavit Deus, quando fecit omnia opera sua
Abbreviated transcription (Latin):
cum nr̃o aduersario concordemꝰ.
Putate me citharedum ẽẽ. Qͥd
uobis possem amplius canere:
Ecce psalterium fero: decem cor¬
das habet. hoc uos paulo ante
cantastis: antequam incrꝑem
ticum nouum cantabo tibi.
in psalterio decem cordarum
psallam tibi÷ Ipsas decem cor-¬
das modo ꝑcutio. Quare ama-¬
ra est uoxr psalterii dei: Esal¬
lam tͥ in psalterio decem corda¬
rũ: non uobis hoc canto: qd̾
uos non facitis. decalogus enĩ
legis : decem p̃cepta habet. Que
decem p̃cepta sic sunt distribu¬
ta. ut tria ꝑtineant ad dm̃:¬
septem ꝑtineant ad homines.
Tria ad dm: que iam dixi unꝰ
debemꝰ facere. & non forncari
post dm̃ qui unus ẽ: quia ds
& xp̃c filius cłi. unũ ẽ cum pa¬
tre. et ido non debet a nob̾
accipi in uanum ut putemus
eum factum id est creaturam
aliquam ꝑ quem facta st̃ oĩa:
quia ipse unus ds pater ẽ &
est in dono di. requies nobis
sempiterna ꝓmittitur: inde
mͦ pignus accepimus. Sic em̃

Expanded text:
cum nostro adversario concordemus. 6. cum nostro adversario concordemus. 6. Putate me citharoedum esse; quid vobis possum amplius canere? Ecce psalterium fero, decem chordas habet: hoc vos paulo ante cantastis, antequam inciperem ticum novum cantabo tibi, in psalterio decem chordarum psallam tibi ? Ipsas decem chordas modo percutio. Quare amara est vox psalterii Dei? Psallam tibi in psalterio decem chordarum. Non vobis hoc canto, quod vos non faciatis. Decalogus enim Legis decem praecepta habet: quae decem praecepta sic sunt distributa, ut tria pertineant ad Deseptem pertineant ad homines. Tria ad Deum, quae jam dixi: Unus debemus facere, et non fornicari post Deum, qui unus est: quia Deus et Christus Filius Dei unum est cum Patre. Et ideo non debet a nobis accipi in vanum, ut putemus eum factum, id est, creaturam aliquam, per quem facta sunt omnia: quia ipse unus Deus, Pater esest, in dono Dei, requies nobis sempiterna promittitur. Inde modo pignus accepimus. Sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
die. memini me dixisse sci̾tati
ur̃e. quia si citharedi essemus.
aut huiꝰmodi aliquid popula¬
rit̾ exibentes. ꝓ studiis nugaci¬
tatis urẽ. que iam quesumus
ut relinquatis tenuissetis nos
ut daremus uobis diem: &
quisq ꝓ modulo suo nobis¬
conferret mercedem. Qua re
ambularemꝰ delectati uanis
canticis nulli rei ꝓfut᷑is : ad
tempus dulcib. in posterum
amaris. Talibꝰ etenim turpi¬
tudinib cantionum humani
animi illecti eneruantur: &
decidunt a uirtute. defluen¬
tes in turpitudinem. Et ꝓpter
ipsas turpitudines postea sen¬
tiunt dolores : & cum magna
amaritudine digerunt. qd̾ cũ
dulcedine temꝑali biberunt.
Melius gͦ nos amare uob̃ cantamꝰ
ad tempis. que postea dulces¬
cant in uobis ÷ nec mercedem
aliquam exigimus. nisi ut fa-¬
ciatis que dicimus : immo non
faciatis si nos dicimus. Si aũt
omĩb ille dicit qui neminem
timet ÷ & ꝑ quem fit in nomine
om̃s audiuimꝰ. om̃s faciamꝰ. om̃s

Expanded text:
die memini me dixisse Sanctitati die memini me dixisse Sanctitati vestrae, quia si citharoedi essemus, aut hujusmodi aliquid populariter exhibentes pro studiis nugacitatis vestrae, quae jam quaesumus ut relinquatis, tenuissetis nos, ut daremus vobis diem, et quisque pro modulo suo conferret nobis mercedem. Quare ambularemus delectati vanis canticis nulli rei profuturis, ad tempus dulcibus, in posterum amaris? Talibus etenim turpitudinibus cantionum animi humani illecti enervantur, et decidunt a virtute, defluentes in turpitudinem; et propter ipsas turpitudines postea sentiunt dolores, et cum magna amaritudine digerunt quod cum dulcedine temporali biberunt. Melius ergo nos amara vobis cantamus ad tempus, quae postea dulcescant in vobis. Nec mercedem aliquam exigimus, nisi ut faciatis quae dicimus: imo non faciatis, si nos dicimus: si autem omnibus ille dicit, qui neminem timet, et per quem fit in nomine omnes audivimus, omnes faciamus, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
me. non fallis eum cuiꝰ sumꝰ
non fallis eum qui nos emit.
hec atq huiꝰmodi. audiens ille
que non solet: dum non uult
in se fieri sanus. in me fit in¬
sanus. Irascitur. male dicit:
fortassis etiã dicit. Quomͦ fac¬
tum ẽ ut huc ille ueniret :
aut uxor mea ipso die in eccłiã
cogitatione sua dicit. Nam li¬
bere erũꝑe in uocem non au¬
det: nec aute solam uxorem
suam. Fortassis enim si eruꝑit
& hoc dixerit: potest illa res¬
ponde & dicere. Quare male di¬
cis. eui paulo ante acclamabas:
serte coniuges sumꝰ. cũ lingua
tua discordas: mecũ concordit̾
uoluntates urãs attendimꝰ. Nam
ce medicus si uoluntatẽ atten
dat egri: nuinqu̾ã illum curat.
Quod non est faciendum ñ fiat:
quod ꝓhibet d̃s non fiat. Qͥ dõ
credit : ab ipso audit quod dicimꝰ.
certe melius erat quibusdam
nolentib corrigi. ut uł huc
non ueniremꝰ si ista dicturi era¬
mus: uel quia iam uenimꝰ ñ
ea diceremus. Nudius terciano

Expanded text:
, non fallis eum cujus sumus, , non fallis eum cujus sumus, non fallis eum qui nos emit. Haec atque hujusmodi audiens ille, quae non solet, dum non vult in se fieri sanus, in me fit insanus, irascitur, maledicit; fortassis etiam dicat, Quomodo factum est ut huc ille veniret, aut uxor mea ipso die in ecclesiacogitatione sua dicat: nam libere erumpere in vocem non audet, nec ante solam uxorem suam. Fortassis enim si eruperit, et hoc dixerit, potest illa respondere, et dicere: Quare maledicis, cui paulo ante acclamabas? Certe conjuges sumus: cum lingua tua discordas, mecum concorditervoluntates vestras attendimus: nam et medicus si voluntatem aegri attendat, nunquam illum curat. Quod non est faciendum, non fiat: quod prohibet Deus, non fiat. Qui Deo credit, ab ipso audit quod dicimus. Certe melius erat quibusdam nolentibus corrigi, ut vel huc non veniremus, si ista dicturi eramus; vel quia jam venimus, non ea diceremus. 5. Nudiustertiano
Abbreviated transcription (Latin):
relȩ cotidiane sunt: quãquã
ipse femine iam nec audent
conqueri de uiris suis. Ita in¬
uaclens omĩa consuetudo ꝓ lege
obseruat᷑: ut. iam &e mulierib
forte ꝑsuasum sit licere hoc
uiris. ñ licere mulierib. Soles
enĩ audire adductas ẽẽ mulie
res ad foꝵ. que forte cum ser¬
uis inuente sunt: ad ductũ
uirum ad foꝵ quia inuentꝰ
est cum ancilla sua nũquam
audierunt. Cum sit par pena
in peccato pari: in nocentiorẽ
facit uideri uirum non diui¬
na ueritas. s humana ꝑuersi¬
tas. & si forte hodie acriorem
quisquam passus fuerit urorẽ
suam. & liberius murmurantẽ
cui iam uidebatur. quia lice¬
bat uiro: & audiuit in eccłiã
quia non licet uiro. Si gͦ pass
fuerit urorem suam liberiꝰ iã
ut dixi murmurantẽ & dicentẽ
sibi. non licet quod facis simul
audiuimus xp̃iani sumꝰ: qd̾
a me exigis redde mͥ. fidem tͥ
debeo. fidem mͥ debes. fidem
xp̃i ambo debemus: &e si fallis¬

Expanded text:
relae quotidianae sunt, quanquam relae quotidianae sunt, quanquam ipsae feminae jam nec audent conqueri de viris suis. Ita invadens omnia consuetudo pro lege observatur, ut jam et mulieribus forte persuasum sit, licere hoc viris, non licere mulieribus. Solent enim audire adductas mulieres esse ad forum, quae forte cum servis inventae sunt: adductum virum ad forum, quia inventus est cum ancilla sua, nunquam audierunt; cum sit par peccatum. In peccato pari innocentiorem facit videri virum, non divina veritas, sed humana perversitas. Et si forte hodie acriorem quisquam passus fuerit uxorem suam, et liberius murmurantem, cui jam videbatur quia licebat viro et audivit in Ecclesia quia non licet viro: si ergo passus fuerit uxorem suam liberius jam, ut dixi, murmurantem, et dicentem sibi, Non licet quod facis; simul audivimus, christiani sumus, quod a me exigis, redde mihi: fidem tibi debeo, fidem mihi debes, fidem Christo ambo debemus; et si me fallis
Abbreviated transcription (Latin):
S hoc uerbum creditis assũp¬
sisse creaturam de uirgine ma¬
ria: assumpsisse mortalitatem.
& passum fuisse ꝓ nobis: ea
legimus ce credimus ut saluem᷑
Nec in eo inmoratus sum: ut
quieqͥd facitis ꝓ spe futura fa¬
ciatis. Noui eñi õĩũ xp̃ianoꝵ mentes
de fut᷑o scło cogitaie. Qͥ enĩ ñ de fut᷑o
scło cogitat. nec ꝓpterea. xp̃ianꝰ est.
ut id quod in fine d̃s ꝓmittit
accipiat: non dum xp̃ianus ẽ.
Neq in eo moratus sum: ubi di¬
cit sermo cł̃i. honora patrẽ tuũ.
& matrem tuã. Multi enim ho¬
norant parentes : &e raro inue¬
nimus parentes conquerentes
de inꝓbitate filioꝵ: quãquã
non desint. s tam̃ quam raro
sit: tam breuiter monendum
fuit. Nec in eo ubi dictum est.
ñ occides: inmorari uolui. Non
credo enĩ ẽẽ hic turbam homi¬
cidarum. Ilud uͦ malum late
serpens plus occupauit : &e in
eo uehementius irritatur ad¬
uersariꝰ ille: qui id̾o clamat.
ut sit aliquando amicus. Que¬

Expanded text:
et hoc Verbum creditis assumpet hoc Verbum creditis assumpsisse creaturam, de virgine Maria assumpsisse mortalitatem, et passum fuisse pro nobis: ea legimus, et credimus, ut salvemur. Nec in eo immoratus sum, ut quidquid facitis, pro spe futura faciatis. Novi enim omnium Christianorum mentes de saeculo futuro cogitare. Qui enim non de futuro saeculo cogitat, nec propterea christianus est, ut id quod in fine Deus promittit, accipiat, nondum christianus est. Neque in eo immoratus sum, ubi dicit sermo Dei, Honora patrem tuum et matrem tuam. Multi enim honorant parentes, et raro invenimus parentes conquerentes de improbitate filiorum; quamvis non desint: sed tamen quam raro fit, tam breviter monendum fuit. Nec in eo ubi dictum est, Non occides, immorari volui: non enim credo esse hic turbam homicidarum. Illud vero malum late serpens plus occupavit, et in eo vehementius irritatur adversarius ille, qui ideo clamat, ut sit aliquando amicus. Que
Abbreviated transcription (Latin):
uult ut uror sequatur: hec
iubendo: sermo dei aduersarius
est. Nolunt eim homines facere:
quod uult sermo di. Et quid
dicam quia adu̾saruis est sermo
di qm̃ iubet: timeo ne ego ip̃e ad¬
uersarius sim quibdam: quia
hec loquor. Quid ad me ꝑtinet:
fortem me faciat qui terret ut
loquar: ut non timeam quere¬
las hominũ. Nam qui nolunt
& habundant tales: nolunt me
ista dicere. Sed uelint nolut:
dicturus sum. Si enĩ uos non
exhortor ut cum aduersario
concordetis: ego cum illo in lite
remanebo. Qui uobis iubet ut
faciatis: ipse nobis iubet ut
loquamur. Si non faciendo qd
iubet ut faciatis. aduersarii
eiꝰ estis: non dicendo quod iu¬
bet ut dicamꝰ. aduersarii eiꝰ
remanebimus. Numquid in¬
ceteris que supra dixi multis
ĩmoratꝰ sum: hoc enĩ p̃sumimꝰ
de caritate ur̃a: qr unũ dm̃
esse filium dĩ: qm̃ omĩs creatura
uanitati subiecta est. Sed credi
de lumine. choeternum illi qͥ
genuit. unũ cũ illo qͥ genuit.

Expanded text:
vult ut uxor sequatur? Haec vult ut uxor sequatur? Haec jubendo sermo Dei adversarius est. Nolunt enim homines facere quod vult sermo Dei. Et quid dicam, quia adversarius est sermo Dei, quoniam jubet? Timeo ne ego ipse adversarius sim quibusdam, quia haec loquor. Quid ad me pertinet? Fortem me faciat qui terret ut loquar, ut non timeam querelas hominum. Nam qui nolunt et abundant tales, nolunt me ista dicere. Sed velint nolint, dicturus sum. Si enim vos non exhortor ut cum adversario concordetis, ego cum illo in lite remanebo. Qui vobis jubet ut faciatis, ipse nobis jubet ut loquamur. Si non faciendo quod jubet ut faciatis, adversarii ejus estis; non dicendo quod jubet ut dicamus, adversarii ejus remanebimus. CAPUT Icaeteris, quae supra dixi, multis immoratus sum? Hoc enim praesumimus de Charitate vestra, quia unum Deum esse Filium Dei. Quoniam omnis creatura vanitati subjecta est . Sed creditde lumine, coaeternum illi qui genuit, unum cum illo qui genuit;
Abbreviated transcription (Latin):
tationũ. Illo uiuo quem uis
moi. te homicidam tenet. ii
corde. Dicitur tͥ Non mechab̾is:
id est non ibis ad aliquã aliã
pret̾ urorem tuam. Tu autẽ
exigis hoc ab urore: & non uis
hoc reddere urori. Et cum de¬
beas in uirtute p̃cecłe urorem.
qm̃ castitas uirtus ẽ: tu subi¬
to uno impetu libidinis cadis.
& uis uxorem tuam uictricem
eẽ tu uictus iacens: et cũ tu
caput sis uxoris tuȩ. p̃cedit te
ante dm. cuius caput es. Uis
domũ tuã capite deorsum pen-¬
dere: caput est enĩ mulieris
uir. Ubi autẽ melius uiuit mu¬
lier quã uir: capite deorsum
pendet domꝰ. Si caput ẽ uir.
melius debet uiuere uir. & p̃¬
cedere in omnib bonis factis
uxorem suam: ut illa imitet᷑
uirum. sequatur caput suum.
capitis sui: sic unius cuiꝰq domꝰ
habet caput uirum: & tanquã
carnem feminam. Quo caput
ducit: illuc debet corpus seqͥ.
Quare gͦ uult caput ire : quo
non uult ut corpus sequatur:
Quare uult ire uir. quo non

Expanded text:
tationum? Illo vivo quem vis tationum? Illo vivo quem vis mori, te homicidam tenet in corde. Dicitur tibi, Non moechaberis : id est, non ibis ad aliquam aliam praeter uxorem tuam. Tu autem exigis hoc ab uxore, et non vis hoc reddere uxori: et cum debeas in virtute praecedere uxorem, quoniam castitas virtus est; tu sub uno impetu libidinis cadis, et vis uxorem tuam victricem esse, tu victus jacens: et cum tu caput sis uxoris tuae, praecedit te ad Deum, cujus caput es. Vis domum tuam capite deorsum pendere? Caput enim mulieris est vir: ubi autem melius vivit mulier quam vir, capite deorsum pendet domus. Si caput est vir, melius debet vivere vir, et praecedere in omnibus bonis factis uxorem suam; ut illa imitetur virum, et sequatur caput suum. capitis sui: sic uniuscujusque domus habet caput virum, et tanquam corpus feminam . Quo caput ducit, illuc debet corpus sequi. Quare ergo vult caput ire, quo non vult ut corpus sequatur? Quare vult ire vir, quo non
Abbreviated transcription (Latin):
c&e unum cum patre. Sicitur tͥ
ut spiritalit̾ obserues sabb̃m:
non quomͦ iuidei obseruant
sabbatũ carnali ocio. yacare
enim uolunt ad nugas atq¬
luxurias suas. Melius enĩ fac̾et
iudeus in agro suo aliqd utile qm
in theatro seditiosus existeret.
Et meliꝰ femine eoꝵ die sabba¬
ti lanam facerent: quam to¬
ta die in menianis suis inpu¬
dice saltarent. Tibi aũt dr
ut obserues spiritaliter sab¬
batum: in spe future quietis
quam tibi ꝓmittit dñs. Qͥ sqͥs
enĩ ꝓpter illam quietẽ futurã
agit quicquid potest: quã¬
uis laboriosum uideatur qd̃
agit. tam̃ si ad fidem ꝓmisse
quietis id refert: non dum qͥd̃
sabbatũ habet in re. sed habet
in spe. Tu autẽ ad hoc uis reqͥ¬
escere ut labores: cũ ad hoc
irrogas parentib: quã non
occides. tu autem occidere uiꝰ
inimicũ tuũ: &e ideo forte ñ
facis. quia times iudicem ho¬
minem: non qr cogites dm̃.
Ignoras quia ille testis ẽ cogi¬

Expanded text:
et unum cum Patre. Dicitur tibi et unum cum Patre. Dicitur tibi ut spiritualiter observes sabbatum: non quomodo Judaei observant sabbatum carnali otio; vacare enim volunt ad nugas atqluxurias suas. Melius enim faceret Judaeus in agro suo aliquid utile, quam in theatro seditiosus existeret: et melius feminae eorum die sabbati lanam facerent, quam toto die in maenianis suis impudice saltarent. Tibi autem dicitur ut observes spiritualiter sabbatum, in spe futurae quietis, quam tibi promittit Dominus. Quisquis enim propter illam quietem futuram agit quidquid potest, quamvis laboriosum videatur quod agit; tamen si ad fidem promissae quietis id refert, nondum quidem sabbatum habet in re, sed habet in spe. Tu autem ad hoc vis requiescere, ut labores; cum ad hoc tumeliam irrogas parentibus, quam non occides. Tu autem occidere vis inimicum tuum: et ideo forte non facis, quia times judicem hominem, non quia cogitas Deum. Ignoras quia ille testis est cogi
Abbreviated transcription (Latin):
det te iudici. iudex autem mi¬
nistro: minister in carcerem.
Eloquia ista euangłica sunt:
recordantur nobiscum uł qui
iegerunt uł qui audierunt.
q̃ quis ẽ aduersariꝰ: Sermo dei.
Sermo d̃i: aduersaruus tiuuis est.
Quare aduersarius: e uia con¬
traria iubet que tu facis. dicit
tibi¶ Unꝰ ẽ ds tuus: unum cole
dm̃. Tu uis dimisso dño do tan¬
quam legitimo uiro animȩ. for¬
nicari ꝑ multa demonia. Et
quod est grauius. non quasi
aꝑte deserens & repudians sic̃
apostate faciunt. s tanquam
manens in domo uiri tui. ad¬
mittis adulteros: id est tanquã
xp̃ianꝰ non dimittis eccłiam.
consulis mathematicos aut aru¬
spices. aut augures. aut male¬
ficos. Quasi de uiri domo non
recedis adultera anima: & ma¬
nens in eiꝰ coniugio fornicaris.
dicitur tͥ Me accipias in uanũ
nomen dñi d̃i tui: ne existimes
creaturam ẽẽ. xp̃m. quia ꝓ te
suscepit creaturam: & tu con¬
tempnis eũ qͥ equalis ẽ patri.

Expanded text:
det te judici, judex autem midet te judici, judex autem ministro, minister in carcerem . Eloquia ista evangelica sunt, recordantur nobiscum, vel qui legerunt, vel qui audierunt. Ergo quis est adversarius? Sermo Dei. Sermo Dei adversarius tuus est. Quare adversarius est? Quia contraria jubet, quam tu facis. Dicit tibi, Unus est Deus tuus; unum Deum cole. Tu vis dimisso uno Deo tanquam legitimo viro animae, fornicari per multa daemonia: et quod est gravius, non quasi aperte deserens et repudians, sicut apostatae faciunt; sed tanquam manens in domo viri tui admittis adulteros: id est, tanquam christianus non dimittis Ecclesiam, consulis mathematicos, aut aruspices, aut augures, aut maleficos; quasi de viri domo non recedens adultera anima, et manens in ejus conjugio fornicaris. Dicitur tibi, Ne accipias in vanum nomen Dei tui. Ne existimes creaturam esse Christum, quia pro te suscepit creaturam: et tu contemnis eum qui aequalis est Patri,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ cogitaueris. quantũ tͥ non
format scriptura. s fingit co¬
gitatio: quantum uis diem
iudicii prolonga. Numquid
ultimum diem tuũ id est uitȩ
sui autem potest: Nonne ex¬
se. iam potest & mori: Possi¬
bilitatem mortis: initium ui¬
te facit. In hac terra & in ge¬
nere humano. ille solus mori
non dum potest: qui non dũ
cepit uiuere. Incertus gͦ dies:
tanquã cotidianus sperandus
est. Si autem tam cotidianus
sꝑandus est incertus dies:
componatur cum aduersario
dum est tecum in uia. Uia
enĩ uocatur hec uita: ꝑ quã
om̃s transeunt & non recedit
iste aduersarius. Quis est iste
aduersariꝰ : Aduersariꝰ iste:
non ẽ diabolus. Nam nũquã
te hortaretur scriptura: ut
cũ diabolo concordares. Est
ꝗͦ alius aduersariꝰ: quẽ sibi
facit aduersarium homo. Na
ille si aduersarius esset : tecũ
in uia non esset. Ad hoc est
tecum in uia: ut concordet
tecum. Scit enim quia nisi
in uia concordaueris. iam tra¬

Expanded text:
tum cogitaveris, quantum tibi non tum cogitaveris, quantum tibi non format Scriptura; sed fingit cogitatio, quantum vis diem judicii prolonga; numquid ultimum diem tuum, id est, vitae cui autem potest? Nonne exe, jam potest et mori? Possibilitatem mortis initium vitae facit. In hac terra et in genere humano ille solus mori nondum potest, qui nondum coepit vivere. Incertus ergo dies tanquam quotidianus sperandus est. Si autem tanquam quotidianus sperandus est incertus dies, componatur cum adversario, dum est tecum in via. Via enim vocatur haec vita, per quam omnes transeunt; et non recedit iste adversarius.adversarius? Adversarius iste non est diabolus: nam nunquam te hortaretur Scriptura, ut cum diabolo concordares. Est ergo alius adversarius, quem sibi homo facit adversarium: nam ille si adversarius esset, tecum in via non esset. At hic est tecum in via, ut concordet tecum. Scit enim quia nisi in via secum concordaveris, jam tra
Abbreviated transcription (Latin):
uocum istarum. Non sint
in anes: conuertantur ad
gemitum. Tempus ẽ con¬
cordandi cum aduersario
tuo. Tam longanimis est
ds uidendo iniqua & non
puniendo: ut tamen cito
sit futurum iudicium.
More quippe humane uite
ꝓlixum ẽ: quod do breue
est. Sed & ipsi scło & huma¬
no generi. quod longe ui¬
detur quid consolatur
Numquid si totius generis
humani ultimus dies longe ẽ.
dico. Ex adam multi anni euo-¬
liti sunt. multi anni flure¬
runt: & deinceps fluent. Non
quidem tam multi: s tam̃ usq
in finem scłi transibunt anni.
sicut & illi transierunt. Lon¬
gũ uidet᷑ quod restat: quã¬
quã non erit tantũ quantũ
transactum ẽ. Ettam̃ extrans
quidam dies qui diceret᷑ ho-¬
diernus ÷ ex illo usq ad hunc
hodiernũ. nonne quicqͥd fuit
futurum. preteritum factum
est: Tale habetur: ac si non
fuerit. Sic erit: quicquid restat
extremum. Sed sit & hoc lon¬
gum. sit ꝓlixum. quantum pu-¬
taueris. quantũ dixeris. quan¬

Expanded text:
vocum istarum: non sint vocum istarum: non sint inanes, convertantur ad gemitum. Tempus est concordandi cum adversario tuo cito. Tam longanimis est Deus videndo iniqua et non puniendo, ut tamen cito sit futurum judicium. More quippe humanae vitae prolixum est, quod Deo breve est. Sed et ipsi saeculo et humano generi quod longe videtur, quid consolatur? Numquid si totius generis humani ultimus dies longe est,dico, ex Adam multi anni evoluti sunt, multi anni fluxerunt, et deinceps fluent; non quidem tam multi, sed tamen usque in finem saeculi transibunt anni, sicut et illi transierunt: longum videtur quod restat quanquam non erit tantum, quantum transactum est, et tamen ex transuit tunc quidam dies qui diceretur hodiernus, ex illo usque ad hunc hodiernum; nonne quidquid futurum fuit, praeteritum factum est? Tale habetur, ac si non fuerit. Sic erit quidquid restat extremum. Sed sit et hoc longum, sit prolixum, quantum putaveris, quantum dixeris, quan
Abbreviated transcription (Latin):
Ille misericors ẽ & miserator:
& multum misericors. Ne
talia homines dicerent:
unum uerbum addidit in
fine quod ait. & uerar. Et
excussit leticiam male p̃¬
sumentium: & induxit ti¬
morem dolentium. Gaude¬
amus ad misericordiam
dñi. Parcit: sed non tacet.
Tacet: sed semꝑ non tace¬
bit. Audi dum non tacet
in uerbo: ne non tibi ua¬
cet audire. dum non tace
licet tibi causam tuam
componere. Ante ultimũ
iudicium dei tui: com¬
pone causam tuam. Non
est unde p̃sumas cum ille
uenerit. nec falsos testes ad¬
duces quib ille fallatur:
nec patronum fraudulen¬
tis circumuentionib & lin¬
guosis artib adhibebis:
nec ambies aliquo mͦ ut
iudicem possis corrumꝑe.
Quid gͦ agis apud talem
iudicem: quem nec fallere
nec corrũꝑe pot̾is: & tam̃
est quod agas. Tunc enim
ipse erit uidex cause tuȩ:
qui modo testis est uite
tue. Clamauimus & lauda¬
uimus : componamus cau¬
sam nrãm: qui testis ẽ ope¬
rum nr̃oꝵ. ipse testis est

Expanded text:
Ille misericors est, et miserator Ille misericors est, et miserator et multum misericors. Ne talia homines dicerent, unum verbum addidit in fine, quod ait, Et verax; et excussit laetitiam male praesumentium, et induxit timorem dolentium. Gaudeamus ad misericordiam Domini. Parcit, dum tacet. Tacet, sed non semper tacebit . Audi dum non tacet in verbo, ne non tibi vacet audire dum non taceb. Modo enim licet tibi causam tuam componere. Ante ultimum judicium Dei tui compone causam tuam. Non est unde praesumas; cum ille venerit, nec falsos testes adduces, quibus ille fallatur, nec patronum fraudulentis circumventionibus et linguosis artibus adhibebis, nec ambies aliquo modo, ut judicem possis corrumpere. Quid ergo agis apud talem judicem, quem nec fallere, nec corrumpere poteris? Et tamen est quod agas. Tunc enim ipse erit judex causae tuae, qui modo testis est vitae tuae. Clamavimus, et laudavimus: componamus causam nostram. Qui testis est operum nostrorum, ipse testis est
Abbreviated transcription (Latin):
tum misericors & uerar: quã
largiter prerogat miseri¬
cordiam in p̾senti scło: tam
seuere minatur iudicium
dixi scripta sunt. & diui¬
nis auetoritatib continent᷑:
quia misericors & miserator
dñs. longanimis & multũ
misericors. & uerax. Multũ
delectat om̃s peccatores &
amatdres scłi huius. quia
misericors & miserator dñs:
quia longanimis & multũ
misericors. S si amas tam
multa initia: time ibi & ul¬
timum quod ait &e uerax. Si
enim nichil aliud diceret
ad securitatem & impuni¬
tatem & ad licentiam pecca¬
toꝵ: faceres quod uelles. ute¬
reris scło uel quantum tͥ
ꝑmitteretur. uł quantum
tibi libido iussisset. Et si
quis de bene monendo ob¬
iurgaret atq terreret ut
cohiberes te ab immod̾ato
fluru. eundo post coneu¬
piscentias tuas. & deserendo
dm̃ tuum. Inter medias uo¬
ces obuirgantis existeres in¬
pudenti quidem fronti: ue¬
luti audita diuina auetori¬
tate. & legeres de libro dñi-¬
co. Quid me terres de cło nr̃o:

Expanded text:
tum misericors, et verax; quam largiter praerogat misericordiam in praesenti saeculo, tam severe minatur judicium dixi scripta sunt, et divinis auctoritatibus continentur, quia, Misericors et miserator Dominus, longanimis et multum midelectat omnes peccatores et amatores saeculi hujus, quia misericors et miserator Dominus, quia longanimis et multum misericors. Sed si amas tam multa mitia, time ibi et ultimum quod ait, Et verax. Si enim nihil aliud diceret,ad securitatem et impunitatem, et ad licentiam peccatorum; faceres quod velles, utereris saeculo, vel quantum tibi permitteretur, vel quantum tibi libido jussisset: et si quis te bene admonendo objurgaret atque terreret, ut cohiberes te ab immoderato fluxu eundo post concupiscentias tuas, et deserendo Deum tuum; inter medias voces objurgantis obsisteres, impudenti quidem fronte, veluti audita divina auctoritate, et legeres de libro dominico: Quid me terres de Deo nostro?
Abbreviated transcription (Latin):
Quere in quo. Ut fiduciã
habeamus in die uidicii.
Quisquis fiduciam habet
in die iudicii: ꝑfecta est
in illo caritas. Quid est ba¬
bere fiduciam in die iu¬
dicii: Non timere. ne ue¬
niat dies iudicii. Sunt
homines qui non credunt
diem iudicii. Isti fiduciam¬
die iudicii: quam uent᷑am
ẽẽ non credunt. Pretermit¬
tamus istos: excitet illos
ds ut uiuant. de mortuis
ut quid loquam᷑ : Non cre¬
dunt futurum diem iu¬
dicii: nec timent nec desi¬
derant quod non credunt.
Cepit aliquis credere diẽ
iudicii. Si cepit credere:
cepit & timere. S quia ti¬
met : ad huc non dum ha¬
bet fiduciam in die iudicii.
Non dum est in illo ꝑfecta
caritas. Numquid tamen
desꝑandum est: In quo
uides initium: cur desꝑas
finem: Quod in itium ui¬
deo inquis: Ipsum timorẽ.
Audi scripturam. Initiũ
sapientie timor dñi. Ce¬
pit gͦ timere diem iudi¬
cii. timendo corrigat se.
uigilet aduersus hostes
suos. id est aduersus pec¬
cata sua. incipiat reuiuis¬
cere interius. & mortifi¬

Expanded text:
Quaere, in quo? Ut fiduciam habeamus in die judicii. Quisquis fiduciam habet in die judicii, perfecta est in illo charitas. Quid est habere fiduciam in die judicii? Non timere ne veniat dies judicii. Sunt homines qui non credunt diem judicii; isti fiduciambere in die quam venturam esse non credunt. Praetermittamus istos: excitet illos s, ut vivant; de mortuis utquid loquimur? Non credunt futurum diem judicii, nec timent, nec desiderant quod non credunt. Coepit aliquis credere diem judicii: si coepit credere, coepit et timere. Sed quia timet adhuc, nondum habet fiduciam in die judicii, nondum est in illo perfecta charitas. Numquid tamen desperandum est? In quo vides initium, cur desperas finem? Quod initium video, inquis? Ipsum timorem. Audi Scripturam: Initium sapientiae timor Domini . Coepit ergo timere diem judicii: timendo corrigat se; vigilet adversus hostes suos, id est, adversus peccata sua; incipiat reviviscere interius, et mortifi
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd ẽ in manifestatione: In so¬
le. id est in hac luce. Unde aũ
potuit uideri in sole qͥ fecit
solem: nisi quia in sole posu¬
it tab̾naculũ suum. &e iꝑse
tanquã sponsus ꝓcedens de
thalamo suo÷ exultauit ut
gygas ad currendam uiam:
Iue ante solem: qͥ fecit solem.
Ille ante luciferum. ante oĩa
sylera. ante om̃s angłos. uerꝰ
qui solem uicdent. ipsum tab̾¬
naculum suũ in sole posuit:
id est carnẽ suam in manifesta¬
tione huius lucis oftendit. Et
ulius sponsi thalamꝰ. fuit uterꝰ
uirginis: quia in illo ut̾o uir¬
ginali sunt coniuncti duo. spon¬
sus & sponsa. Sponsus uerbũ:
&e sponsa caro. Qͥa sic scriptum
ẽ ÷ & erunt duo in carne una.
ro. Et ysaias optime meminit
unũ ẽẽ ipsos duos. Loquitur
enim ex ꝑsona xp̃i &e dicit. Sic̃
sponso imposuit mͥ mitram:
& sicut sponsam ornauit me
ornamento. Unus uidet᷑ loqͥ
Et sponsum se fecit¬
⁊ sponsam se fecit. qͥa
non duo sed una caro:

Expanded text:
Quid est, in manifestatione? In soQuid est, in manifestatione? In sole, id est in hac luce. Unde autem potuit videri in sole qui fecit solem, nisi quia in sole posuit tabernaculum suum, et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo, exsultavit ut gigas ad currendam viam ? Ille ante solem qui fecit solem, ille ante luciferum, ante omnia sidera, ante omnes Angelos, verus qui solem vident; ipsum tabernaculum suum in sole posuit, id est carnem suam in manifestatione hujus lucis ostendit: et illius sponsi thalamus fuit uterus Virginis, quia in illo utero virginali conjuncti sunt duo, sponsus et sponsa, sponsus Verbum et sponsa caro; quia scriptum est, Et erunt duo in carne una ro . Et Isaias optime meminit unum esse ipsos duos: loquitur enim ex persona Christi, et dicit, Sicut sponso imposuit mihi mitram, et sicut sponsam ornavit me ornamento . Unus videtur loqui, et sponsum se fecit et sponsam se fecit; quia non duo, sed una caro:
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum caro quã uidere possem᷑.
ut sanaretur in nobis unde u̾bũ
uideremꝰ. Et uidimus inquit:
et testes sumus. Forte aliqui fr̃m
nesciunt. qui grece non norunt.
quid sint testes grece: & usita¬
tum nom̃ ẽ omib. & religiosũ.
Quos enĩ testes latine dicimus:
grece martires sunt. Qͥs autem
ñ audiuit martires: aut in
cuius xp̃iant ore non cotidie
habitat nomen martirũ: Atq
utinam sic habitet & in corde:
ut passiones martirũ imitem᷑.
non eos calcib ꝑsequamur. C̃
hoc dixit. Hidimus ⁊ testes su¬
mus: audiuimꝰ c&e mres sumus.
Testimoniũ enĩ dicendo ex
eo qd̾ uiderunt. & testimoniũ
dicendo ex eo quod audiert̃
ab his qui uiderunt: cũ dis¬
pliceret ipsum testimonium
hominib aduersus quos dice¬
batur: passi sunt omĩa quȩ
passi sunt martires. Cestes d̃i
habere homines: ut & hoĩes
habeant testem dm̃. Uidimꝰ
inquit: & testes sumꝰ. Ubi ui¬
derunt: In manifestatione.

Expanded text:
Verbum caro, quam videre possemus, Verbum caro, quam videre possemus, ut sanaretur in nobis unde Verbum videremus. 2. Et vidimus, et testes sumus. Forte aliqui fratrum nesciunt, qui graece non norunt, quid sint testes graece: et usitatum nomen est omnibus et religiosum; quos enim testes latine dicimus, graece martyres sunt. Quis autem non audivit martyres, aut in cujus christiani ore non quotidie habitat nomen martyrum? Atque utinam sic habitet et in corde, ut passiones martyrum imitemur, non eos calcibus persequamur. Ergo hoc dixit, Vidimus, et testes sumus: Vidimus, et martyres sumus. Testimonium enim dicendo ex eo quod viderunt, et testimonium dicendo ex eo quod audierunt ab his qui viderunt, cum displiceret ipsum testimonium hominibus adversus quos dicebatur, passi sunt omnia quae passi sunt martyres. Testes Dei voluit homines, ut et homines habeant testem Deum. Vidimus, inquit, et testes sumus. Ubi viderunt? In manifestatione.
Abbreviated transcription (Latin):
Quis est qui manib tractet
uerbum: nisi quia uerbum
caro factũ est. & habitauit
in nobis: Hoc autẽ uerbũ
qd caro factũ ẽ. ut manib
tractaretur: ceꝑit ẽẽ caro ex
uirgine maria. Oz non tunc
cepit ẽẽ uerbũ: quia quod
erat ab inicio dixit. Uide¬
te si non ad testatur epła sua
eũgłio suo: ubi mͦ audistis
in principio erat uerbũ. ⁊ uer¬
bũ erat apud dm̃. Forte ne
de u̾bo uite sic quisq accipi-¬
at quasi loquutionẽ qnͣdam
de. rp̃o. non ipsum corpus xͥ.
ab initio: s ñ erat manifestata
hominibus. Manifestata autẽ
erat angłis uidentib: & tanꝙͣ
pane suo eybantib. Sed quid
dixit script᷑a: Panem angłoꝵ
manducauit homo. Ergo ma¬
nifestata est ipsa uita in carne.
quia in manifestatione posita
ẽ: ut res que solo corde iuderi
potest. uideretur & oculis ut
corda sanaret. Solo enĩ corde.
uidetur u̾bum: caro aũ ⁊ ocłis
corporalib uidetur. Erat unde
uideremꝰ carnem: s non erat uñ
uideremus uerbum. factũ est

Expanded text:
Quis est qui manibus tractat Verbum, nisi quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis? Hoc autem Verbum quod caro factum est, ut manibus tractaretur, coepit esse caro ex virgine Maria: sed non tunc coepit Verbum, quia quod erat ab initio dixit. Videte si non attestatur Epistola sua Evangelio suo, ubi modo audistis, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum . Forte de Verbo vitae sic quisque accipiat quasi locutionem quamdam de Christo, non ipsum corpus Chriab initio; sed non erat manifestata hominibus: manifestata autem erat Angelis videntibus, et tanquam pane suo cibantibus. Sed quid ait Scriptura? Panem Angelorum manducavit homo . Ergo manifestata est ipsa vita in carne; quia in manifestatione posita est, ut res quae solo corde videri potest, videretur et oculis, ut corda sanaret. Solo enim corde videtur Verbum: caro autem et oculis corporalibus videtur. Erat unde videremus carnem, sed non erat unde videremus Verbum: factum est