comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&segulo scriptura rum est: Primas ustantelle gcertus are
iuregihistoriam  secundu i uxta tropologiam Testus itpta
intellegentiam spiritulem in histore eo ridm qbra snrsurq
sunł ordoseru tur intropologia delit teratad suutum est surg¬
mus o saquiequid in priori populo cerbaediter snetirae st amelu
mota tonuestimus : inspirituli oeuopĩa ad subludnor  auiss¬
mura terrena dimittimus ad futurorum beattaudre  sceeles¬
tilos dis putamus. ut praesentis uitac mediratio timbra oo feture¬
rum bcatitudinis: quostales xp̃s inuenerit let&co rebeantꝰ
amime & spi integri conseruentur && perfsetsm bibeusa
emplicis in sõis uentae ueritite: hosiua pacese Rerbsii refcion¬
he oes fectosimulti simpliciter hune lo euuudluloreuey rectione
intollegunt : ut& sp̃s & amima & corpus incduentudm̃
integra conseruentur : Alii exhocloco : triplicem in homine uo¬
luntꝰ ad firmure substantiam ⁊ sp̃s quosentimus anim& quauiu¬

Expanded text:
et regula scripturarum est: prima, ut intellegamus eas et regula scripturarum est: prima, ut intellegamus eas iuxta historiam, secunda iuxta tropologiam, tertia iuxta intellegentiam spiritalem. in historia eorum, quae scripta sunt, ordo seruatur; in tropologia de littera ad maiora consurgimus et, quicquid in priori populo carnaliter factum est, iuxta menta conuertimus; in spiritali θεωϩία ad sublimiora transimus, terrena dimittimus, de futurorum beatitudine et caelestibus disputamus, ut praesentis uitae meditatio umbra sit futurae beatitudinis. quos tales Christus inuenerit, ut et corpore et anima et spiritu integri conseruentur et perfectam habeant triplicis in se scientiae ueritatem, hos sua pace sanctifier hunc locum de resurrectione intellegunt, ut et spiritus et anima et corpus in aduentu domini integra conseruentur. alii ex hoc loco triplicem in homine uolunt adfirmare substantiam: spiritus, quo sentimus, animae, qua uiu
Abbreviated transcription (Latin):
esambul&. oculus uideat. auris audiat. dentes cibos molar̃
stomachus coquat aluus digerat. aut sinulla paste membrorum
truncatus est & hocquisquam potest csedere apostolum ꝓeseden¬
ibus depraetari ut indie iudicui integrum ominum spstoruus m
colim̃t sepesta suerint adhuc spirantia habediter debeltetesos as
& maxime mastrrum & corum qui ꝓxp̃inomine uelocudos effoi¬
os uel am putatas nares. uel ab scisasmanus habente nregs eateqtũ
ad mo istrationem xp̃iihoc corpus et elesiae est. Et quicirnque ba¬
ius corporis tenuerit caput &e cacta membrerunu erat iliabe
dicero potato De nedie anima meadnm̃ quisa batt osuues inr¬
mititestuas: &dequa scriptum est a mmaset uercbuqsando nona
operesc arsbis mostificamus inspua d ferimusque oalnts
spuctus enus scaritatem. gaudium pacem istems describe er
pmolienter inconsilio &scientia: & sespondeas uegbic mptioti
insquiproponunt tbi: Triplex incorde mostro desenꝓtio

Expanded text:
pes ambulet, oculus uideat, auris. audiat, dentes cibos molant, pes ambulet, oculus uideat, auris. audiat, dentes cibos molant, stomachus concoquat, aluus digerat aut si nulla membrorum parte truncatum est: et hoc quisquam potest credere, apostolum pro credenibus deprecari, ut in die iudicii integrum omnium Christus coruolunt, reperta fuerint adhuc spirantia, habeant debilitates suas, et maxime martyrum et eorum, qui pro Christi nomine uel oculos effossos uel amputatas nares uel abscisas manus habeant? ergo integrum administrationem Christi. hoc corpus ecclesia est et, quicumque huiudicere potest: Benedic anima mea Dominum, qui sanat omnes infirmitates tuas ; et opera carnis mortificamus spiritu adferimusque omnes fructus eius: caritatem, gaudium, pacem et cetera. Aliter:  eatripliciterin consilio et scientia, ut respondeas uerba ueritatis his, qui proponunt tibi. triplex in corde nostro descriptio
Abbreviated transcription (Latin):
fides in eodem sp̃u. Alii gratiu sanitatũ VIIIꝓpheciu alii descr&io
spm : Omnia aut̃e hȩc operatur unus atq idem sp̃s diuidens singi
stantiu sui sedei a quo aufestur extinguitur : Egoputo: unum at¬
qidem significarei spm̃ nolite extinguere : & quodinalio loco
scribit spuferuentes : In quo enim feruor sp̃s multiplicat ax̧ qui¬
tate & carititis rigore nonte pescit : In hoc sp̃s nequaquam extin¬
guitur : Ds igitꝰ pacis sc̃ific& uos ꝑ omnia uel in omnib: siue plenos
atq perfectos : hoc enim magis oroteaeĩc sonat : Dsenim appel¬
latur pacis : quiu ꝑ xp̃m ei reconciliati sumus. qui est pax nostra
quifecit utraq unum : Qui & in alio loco paxdĩ dicitur. superans
imnem sensum : quae custo dit corda cogitationes que scõrum
Quiautem sc̃ificatur siue perfectus est in omnibus: in hoc & sp̃s
& anima & corpus indiedm̃ conseruatur : Corpus si singulorum
membrorum utatur officiis uerbi gratia sio per& urmanus

Expanded text:
ii discretio spirituum. omnia autem haec operatur unus atque idem spiritus diuidens singulis, stantia sui, sed ei, a quo aufertur, extinguitur. ego puto unum atque idem significare: spiritum nolite exiting uere et, quod in alio loco scribit: spiritu feruentes. in quo enim feruor spiritus multiplicata iniquitate et caritatis frigore non tepescit, in hoc spiritus nequaquam extinguitur. deus igitur pacis sanctificet uos per omnia uel in omnibus siue plenos atque perfectos; hoc enim magis ὁλοτελει̃ς sonat. deus autem appellatur pacis, quia per Christum ei reconciliati sumus, qui est pax nostra, qui fecit utraque unum, qui et in alio loco pax dei dicitur superans omnem sensum, quae custodit corda cogitationesque sanctorum. qui autem sanctificatur siue perfectus in omnibus est, in hoc et spiritus et anima et corpus in die domini conseruatur. corpus, si singulorum membrorum utatur officiis, uerbi gratia, si operetur manus,
Abbreviated transcription (Latin):
quis uiderit tanta ꝑseuerencia staremartrres atq torqueri. & in
suis cruciatib gloriari : odor notitiȩdi disseminatur ingentes: &
subit tatita cogitatio. Quod nisiuerũ ess& : euangelium Nũ quã
sanguine defendercur: deq: enĩ deligata & diuiciis studens
ac secura confessio est : sed incarceribus in plagis in ꝑsecucionb:
nfame & nuditate & sitihic trium phus di estã postoloꝵ que
uictoria: sed poterat audiens respondere : quomodoer¬
go non omscrediderunt : prius ergo quã interrogẽs soluit
auerit ogopaũ: &iux tamore suum quic quid alius obicere
orst ante qua obiciatur edir serita&xe sensus uomini s cẽquse quo ooonus¬

Expanded text:
quis uiderit tanta perseuerantia stare martyres atque torqueri et in quis uiderit tanta perseuerantia stare martyres atque torqueri et in suis cruciatibus gloriari, odor notitiae dei disseminatur in gentes et subit tacita cogitatio, quod, nisi uerum esset euangelium, numquam sanguine defenderetur. neque enim delicata et diuitiis studens ac secura confessio est, sed in carceribus, in plagis, in persecutionibus, in fame et nuditate et siti. hic triumphus est dei apostolorumque uictoria. sed poterat audiens respondere: \'quomodo ergo non omnes crediderunt?\' prius ergo, quam interroget, soluit avdvnocpOQav et iuxta morem suum, quicquid alius obicere potest, antequam obiciatur, edisserit. et est sensus: nominis Christi in omn
Abbreviated transcription (Latin):
rat perrexitq in macedoniã apapho apparuerat enĩ ei uir macedodico
Transiens adiuuanos e tubi in ueniratitũ &uisitar& fr̃s uel ꝑsecucioni
quodẽ triũphat denob̵siue tria phũsuũ agit ꝑnos : qui in alio locodixerat
s̾pestaculũ factisumus mundo angelis & hominib: deniq narrat in conse¬
quentib itiã conuenis semus macedoniã nullã requiem habuit caronr̃i
sedomnem tribulationẽ passi foris puguue intus timores : sed qui
consolatur humiles consolatus ẽ nos ds in aduentutiti : Non solũ aũ in aduen¬
tuenus sed oxiã in solatio⁊ ergo ꝓpterea ualefaciens troianis sue troadon¬
ib ꝓfectus ẽ. macedoniã : ut inucniraibititũ & haber& inter p̃tatu
euangeliiq solatiũ: quẽ intellegimus nom ibireꝑtũ : sed post tribulationes
& ꝑ secutiones a postoli suꝑ uenisse ⁊ Prius ergo quã ueniratitus mulia
trrũ ꝓxp̃i nomine cruoris effusio & in t̃tormenta lxicia : Cũerum

Expanded text:
rat, perrexitque in Macedoniam-apparuerat enim ei uir Macedo dicens: transiens adiuua nos —, ut ibi inueniret Titum et uisitaret fratres uel persecutionibus quod est: \'triumphat de nobis\' siue \'triumphum suum agit per nos\' —, qui in alio loco dixerat: spectaculum facti sumus mundo et angelis et hominibus. denique narrat in consequentibus: nam cum uenissemus Macedoniam, nullam requiem habuit caro nostra, sed omnem tribulationem passi. foris pugnae, intus timores. sed, qui consolatur humiles, consolatus est nos deus in aduentu Titi, non solum autem in aduentu eius, sed etiam in solacio. ergo propterea ualefaciens Troianis siue Troadensibus profectus est Macedoniam, ut inueniret ibi Titum et haberet interpretationis euangeliique solacium, quem intellegimus non ibi repertum, sed post tribulationes et persecutiones apostoli superuenisse. prius ergo, quam ueniret Titus, multa pro Christi nomine cruoris effusio et inter tormenta laetitia. cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
rscrutetur ⁊ sinccut đs uolens ostendere iram & notam fac¬
e potendam suom. sustinuit in multa patientia uascirue
ꝓtacdinteritum. ut ostendera diuitias gloriȩ suae in uasa
nsericordice quae preparauit ingloriam quos & uocauit nostã
olũ exiudeis sedeciam eegentib sicut inof eedicit. Uocabo nom ple¬
bemmeam plebemmȩ am & nondileeam dileetam : eritinlo co ubidictũc
non plebsmea uosibi uocabuntur filudĩuiui & cȩtera quae secuntur s
quia patienciadi in durauit pharaone: & multo tẽpore poenas disti
isiabelis utiustius condemnar& quos tantotempore sustinuerat d
accusan daes patientia &xinfinit& clem̃cioe sedeoꝵ duricia quibonit
sul uacenties aliulique facitalie indurat Alic solurt Ailicors tram
Asquatur enĩ cera. &indoraturlutũ : & tam̃ none ealorusdseosa nanꝰ¬

Expanded text:
perscrutetur. sin autem uolens deus ostendere iram et notam facperscrutetur. sin autem uolens deus ostendere iram et notam facere potentiam suam, sustinuit in multa patientia uasa irae apta in interitum, ut ostenderet diuitias gloriae suae in uasa misericordiae, quae praeparauit in gloriam, quos et uocauit nos non solum ex Iudaeis, sed etiam ex gentibus, sicut in Osee dicit: uocaui non plebem me am plebenon plebs mea uos, ibi uocab untur filii dei uiui et cetera, quae sequuntur. si, inquit, patientia dei indurauit Pharaonem et multo tempore poenas distulit Israhelis, ut iustius condemnaret, quos tanto tempore sustinuerat, non dei accusanda patientia est et infinita clementia, sed eorum duritia, qui bonisubiacentes alia liquefacit, alia indurat, alia soluit, alia constringit; liquatur enim cera et induratur lutum et tamen non est caloris diuersa na
Abbreviated transcription (Latin):
uin durat pharaone: ergo frustra querit atꝙ causatur nos uel
una & fecisse uel fecis semalu cũinpotes tate illius sit & uoluntate:
bsqbonis eemalis operib uelelegere aliquẽ uel abicerei p̃se tc̃ a
uetionẽ ser ipturar ũ ratione contetã &pene in sulubilẽ breuiapos¬
lis sermone dis soluit dicens. Omotuquis es quires ponde a sđo ÷
est sensusexeo qđ respondis do &culũ nia facis & descripturis tan
ioquiris utloquaris contradm̃ quinstrtã uolutquis eius in quiras
rea tũ putas &illius ĩ posse resistere uoluntati: hoc considera qu
as ficile non dicit figulo qua remesic fecisti: figulus enimbaba po¬
ero in contumelia sd̃saũequalscunctos sor tegenerauit. & dedit
ibitru libertatẽ. ut faciat unus quisq quoduul siuebonum siue
ulum : Inatantum autem dedit omnib potestatemũt uox impia
sput& contracreatorem suum & causas uoluntatis illius

Expanded text:
et indurat Pharaonem, ergo frustra queritur atque causatur nos uel et indurat Pharaonem, ergo frustra queritur atque causatur nos uel bona non fecisse uel fecisse mala, cum in potestate illius sit et uoluntate absque bonis et malis operibus uel eligere aliquem uel quaestionem scripturarum ratione contextam, et pene insolubilem brevi Apostolus sermone dissolvit, dicens: O homo, tu quis es, qui respondeas Deo? Et est sensus, ex eo quod respondeas Deo, et calumniam facis ei, de scripturis tanta perquiris, ut loquaris contra Deum, et justitiam voluntatis ejus inquiras, creatum putas, et illius non posse resistere voluntati, hoc considera, quia vas fictile non dicit figulo: quare me sic fecisti? Figulus enim habet po-, deus autem aequali cunctos sorte generauit et dedit arbitrii libertatem, ut faciat unusquisque, quod uult, siue bonum siue malum. in tantum autem dedit omnibus potestatem, ut uox impia disputet contra creatorem suum et causas uoluntatis illius
Abbreviated transcription (Latin):
uos serui & minori & in malachia legimus lacob lexi esuuaui odiohia¬
Ssuienientẽq elatere questionẽ mose suo ꝓponit & disserit. & hac solata
petitur adidde quod loqu coeperat disputare: siesiuu &iac ob needũ
un erant iaec aliquid egerant bondut mal ut uel ꝓ mererentur dm̃ uel offen¬
itt & clectio eorum atq abiectio non merita singulorum seduoluntatens
lentis ex abicientis ostendit: quidergo dicemus iniquusest d̃ secd illud
mplum quod loquitur admorsen miserebor cuimisestus fuero &
Nericordiam prestubo cuimiserebor si hocinquit secipimus ut facia
quod cumq uoluerit & absꝙ merito &operibus uei eltgat aliquem
lcondemn& : Ergonon est uolentis iueq currentis sed inisesentis dĩq naa¬
me cum eadem scriptura. hocẽ Idemds̃ loquatur ad pharaonem In
cip sum excitauite. uttostendam inte uistutẽ meã. &adnuntixur nomon
cũ iiuniuer sa terra: sihocitaẽ & ꝓuoluntate suu miser eurisraheli

Expanded text:
lexi, Esau autem odio habui, uenientem e latere quaestionem more suo proponit et disserit et hac soluta reuertitur ad id, de quo coeperat disputare. si Esau et Iacob necdum nati erant nec aliquid egerant boni aut mali, ut uel promererentur deum uel offenderent, et electio eorum atque abiectio non merita singulorum, sed uoluntatem eligentis et abicientis ostendit, quid ergo dicimus ? iniquus est deus ? secundum illud exemplum, quod loquitur ad Moysen: miserebor, cui misertus . fuero, et misericordiam praestabo, cuius miserebor, si hoc, inquit, recipimus, ut faciat deus, quodcumque uoluerit, et absque merito et operibus uel eligat aliquem uel condemnet, ergo non est uolentis neque currentis, sed miserentis dei, maxime cum eadem scriptura, hoc est idem deus, loquatur ad Pharaonem: in hoc ipsum excitaui te, ut ostendam in te uirtutem meam et adnuntietur nomen meum in uniuersa terra. si hoc ita est et pro uoluntate sua miseretur Israheli
Abbreviated transcription (Latin):
u&ur Famosa quaestio sedbreui sermone tractanda supra dreerati
sp̃m ndite extinguere: quod si fuerit intellecũ : statĩsdemus quis istesit
sp̃s quicũ anima & corpore in dieaduentus dñi conseruandusẽ : Quis enĩ
possit credere qd instar flaminȩ quue extinta desinitesse quod fuerat exti¬
guatur sp̃s sc̃s & susaneat abolicionẽ sui Qui fuit quodam inisrahel quan¬
do ꝑesaiam & hieremiã & singulos ꝓph&as dicere poterat haec dic̃ dñf&
nunc in ecclesiam ꝑagabum dicitur haec dicit sp̃s sc̃s diuisiones aut̃ donoꝵ
sunt : idemuero sp̃s : & diuisiones minysteriorũ sunt: Idem aut̃ dñs:¬

Expanded text:
uetur. — Famosa quaestio, sed breui sermone tractanda. supra dixerat: spiritum nolite extin g uere, quod si fuerit intellectum, statim sciemus, quis iste sit spiritus, qui cum anima et corpore in die aduentus domini conseruandus est. quis enim possit credere, quod instar flammae, quae extincta desinit esse, quod fuerat, extinguatur spiritus sanctus et sustineat abolitionem sui, qui fuit quondam in Israhel, quando per Esaiam et Hieremiam et singulos prophetas dicere poterat: haec dicit dominus, et nunc in ecclesia per Agabum loquitur: haec dicit spiritus sanctus. diuisiones autem donorum sunt, idem uero spiritus, et diuisiones ministeriorum sunt, idem autem d
Abbreviated transcription (Latin):
redo corando rxepo loquimur: Harrat corunehius quaefecost squae
pissusst. e quomodo incunctisdõ agia gratiuas & subereriol espi
ulos prouoc& adcestandum : Veni inquit tro adẽ que rimsi oha
apoes labatur: ut euangeliumxp̃i imasiã preditardusse NE siue pseria
ostul apestu m essex it dño hocest plurimi credidiscertsiueꝑsigria
st quei uistrts quas in me operabutur ds̃ spes õ& nasceros coc eft ipe
sidr & pndño suserescentis ⁊ onbabu requiema spiimeo hoc efi spe¬
ritam consolationem inouenire non potui. eoquod tituta sra siuc
mcu noninuenerim: siuequem ib repperiendum putabam: si ue
quem ibi audieram degere. uel quãlluc uenturum ed sedxeretc
Quac autens fuit t anta consolatio & quae requies sp̃u mpsdoni
Aliquetiens diximus apostolum paulum uirũ fuisse doctissimun
& eruditũ adpedes gamualihel quima postoloꝵ actib: concionatur
rũqi linguaru gratiã possider& undeipse in dño gloria t & dic̃ gratias¬

Expanded text:
eo in Christo loquimur. Narrat Corinthiis quae fecerit, quae passus sit, et quomodo in cunctis Deo agat gratias, ut sub exemplo sui illos provocet ad certandum. Veni, inquit, Troadem, quae prius Troja appellabatur, ut Evangelium Christi in Asia praedicarem. Cumque mihi ostium apertum esset in Domino, hoc est, plurimi credidissent, sive per signa atque virtutes quae in me operabatur Deus, et spes esset nascentis fidei, et in domino succrescentis, non habui requiem spiritui meo, hoc est speratam consolationem inuenire non potui, eo quod Titum, fratrem meum, non inuenerim siue, quem ibi repperiendum putabam, siue, quem ibi audieram degere, uel. qui illuc uenturum esse se dixerat\'. quae autem fuit tanta consolatio et quae requies spiritui in paliquotiens diximus apostolum Paulum uirum fuisse doctissimum et eruditum ad pedes Gamalihel, qui in apostolorum Actibus contionatur arumque linguarum gratiam possideret-unde ipse gloriatur in
Abbreviated transcription (Latin):
&icir codieni gentes quȩ non sec tabcentur iusticiã ad pateherues
iustieiam quia n suꝑbierint sedinx p̃m crediderint Israbebns
mcgn c̃parte ide corr uisse qui a offenderit inla pidẽ effeosi¬
mis t p̃rotram scandali & ignorauerit iusticiã dibrequeleicens
Vegi incuius dt̃ cõmentariis sic respondisse a postolũ utena gos
plicuerit quit soluerieat questio ne: acte nñ adid qđ ꝓ posuer¬
qodergo dicemus num quidiniquitas apud dm̃ & nonestuolenissae dxcusron¬
eius quis potestresistere sica postolum respondisser Omiuteontra iuns
tuũ Nũ quid figmi tum potest dicer eei quise fureret quarenne ss
feristun auni onbiaboe potestatem figulus luti encudemimas sa so¬
cere aliud quidemuas in honorem aliud in contumel ienenou

Expanded text:
idcirco dicit gentes, quae non sectabantur iustitiam, adprehendisse iustitiam, quia non superbierint, sed in Christum crediderint, Israhelis autem magnam partem ideo corruisse, quia offenderit in lapidem offensionis et petram scandali et ignorauerit iustitiam dei et quaerens legi in cuiusdam commentariis sic respondisse apostolum, ut magis inplicuerit, quam soluerit quaestionem. ait enim ad id, quod proposuerquid ergo dicimus? numquid iniquitas apud dejus quis potest resistere? sic Apostolum respondisse, o homo, qui terratuum? nunquid figmentum potest dicere ei qui se finxit, quare me sic fecisti? aut non habet potestatem figulus luti ex eadem massa aliud qu
Abbreviated transcription (Latin):
diderur : usq ad quad ragimũ secuđ annũdatũ ẽ tẽpus penitentiȩ: post
quos ꝑseuerantib illis inblasphemĩaegressisunt duo ursi desiluis¬
egresfisunt duo ursi desiluis
gertiũ romanoꝵ uespasianus &titus &blaspemantes puero fasci¬
edific&ur ꝓcu nouaciuitas quã fluminis in p&us la&ificat : equu mediu
greditꝰ fons quitotius orbis amuritudinẽ mitigauitiut miserabilis hisi
ruinus tẽplinudatis plangat lacestis & in xp̃mturbu csedentiũ nouacor¬
die uideat eccdesiae tectu consurgere : &dicat. sion angustus mihi locus
impleaturq illud quod inesuia scriptũ ẽ &erit sepulchrum ei
inclitum:
uo modo soluator scđ io hunnẽ in sufflitiss¬

Expanded text:
tentiae, post quos perseuerantibus illis in blasphemia egressi sunt duo ursi de siluis gentium Romanorum, Uespasianus et Titus, et blasphemantes pueros ascaedificetur pro ea noua ciuitas, quam fluminis impetus laetificat et de cuius medio egreditur fons, qui totius orbis amaritudinem mitigauit, ut miserabilis Israhel ruinas templi nudatis plangat lacertis et in Christum turba credentium noua cotidie uideat ecclesiae tecta consurgere et dicat Sion: angustus mihi locus est impleaturque illud, quod in Esaia scriptum est: et erit sepulchrum eius inclitum. i Quomodo saluator s
Abbreviated transcription (Latin):
Quid signific& quod ineuungelistu matheo scriptumẽ : Ihs̃ aut̃ clamans uoce
magnũ emisit sp̃m. & uelum tẽpli scisum ẽ induus pastes a sũmo usq deorsũ

Expanded text:
Quid significet, quod in euangelista Matheo scriptum est: . I e sus autem clamans uoce ee Quid significet, quod in euangelista Matheo scriptum est: . I e sus autem clamans uoce ee magna emisit spiritum. et uelu
Abbreviated transcription (Latin):
lccpidis & sui ostendisse p̃sentiam : quȩ omnia uidebantur splendo¬
tẽ fatie ipsius & orrorẽ tenebrarũ fulguris daritate uincentem :¬
Quomodo mattheus scribit & marcus qđ incndatũ sit a postolis ꝑmulies
ingressus ẽianuis. & putantib qđ uider&ur in spũ manus & latus obtulit
us & lancea uulneratũ : Aiud quando scđ lucã prebuit se eis in mi
argumentis ꝑdies qua draginta cpparens eis & loques deregnođi. & cor¬
uesceñs p̃cepit eisudihieru solimis nedisceder erT : In altero enĩ ꝓconsolito
famili aritate erat & ꝑseuerantiu ut cũ eis parĩt uescer&ur .: Vinde &
paulus apostolus sefest eũ quingentis simul apparuisse discipulis : &
in iohanne legimus quod piscantib: a postolis in litore st&erit & partẽ assips¬
cis fauumq comedit. quaeuese sesurrectionis indiciu sunt : in hieru sulem aut̃
nihilhorum fecisse narratur

Expanded text:
lapidis et sui ostendisse praesentiam. quae omnia uidebantur splendelapidis et sui ostendisse praesentiam. quae omnia uidebantur splendente facie ipsius et horrorem tenebrarum fulgoris claritate uincente. Quomodo Matheus scribit et Mingressus est januis, et putantibus quod videretur in spiritu, manus, et latus obtulit, clavis, et lancea vulneratum: aliud quando secundum Lucam, praebuit se eis in multis argumentis per dies quadraginta, apparens eis et loquens de regno Dei: et conuescens praecepit eis, ab Hierosolymis ne discederent. in altero enim 2 pro consofamiliaritas erat et perseuerantia, ut cum eis pariter uesceretur. unde et Paulus apostolus refert eum quingentis simul apparuisse discipulis et in Iohanne legimus, quod piscantibus apostolis in litore steterit et partem assi piscis fauumque comederit, quae uerae resurrectionis indicia sunt. in Hierusalem autem nihil horum fecisse narratur.
Abbreviated transcription (Latin):
uaita naptimo sesꝑteriti ut mostui putarentꝰ: A ut dimisisse sepulehr̃u & fo¬
ose credendi suñ Autita & animo & corpore obtor puisse ut ñdicã uiros
siomuilierculus quidem sepul chr̃u intrare cupiente s auderet̃ ꝓbibere :¬
apius eñi timor eos exterruerat. uidentes lapidem reuolutũ & terre
noui facturet ex more solito sedmagñir qui cuncta concuter& acuersio
touiltur ut lam padas humuna lumone aste succoi sđm sed fulgur uni¬
trsur cadi quo inlustrantur omniu unde & intenebris iuidere portue¬
runt: Itaq libere introcunt: Uenerat enim maria muglualens quae
cisnuntiuuerat lapidem reuolutum: & corpusdm̃ demo numento c̃ẽ
siblatumi angelum autem nom pe̾temus ideireo uenisse ut aperra
sepulchrum dño sesur genti aetseuoluer&e lupidem: sedpostquae
dñs sesurrexite hora qua ipse uoluit ex quae nulli mostulurii eogit
test inchcasse quod factum est : &x sepulehrum uacum seuolitione

Expanded text:
anto timore perterriti, ut mortui putarentur, aut dimisisse sepulchrum et fugisse credendi sunt aut ita et corpore et animo obtorpuisse, ut non dicam uiros, sed nec mulierculas quidem sepulchrum intrare cupientes auderent prohibere. magnus enim timor eos exterruerat uidentes lapidem reuolutum et terrae motum factum non ex more solito, sed magnum, qui cuncta concuteret et euersro uultu, ut non lampadas et 1 humana lumen arte succensum, sed fulgur imitaretur caeli, quo inlustrantur omnia. unde et in tenebris uidere potuerunt. itaque libere introeunt; uenerat enim Maria Magdalene, quae eis nuntiauerat lapidem reuolutum et corpus domini de monumento esse sublatum. angelum autem non putemus idcirco uenisse, ut aperiret sepulchrum domino resurgenti et reuolueret lapidem, sed, postquam dominus resurrexerit hora, qua ipse uoluerat et quae nulli mortalium cognita est, indicasse, quod factum est, et sepulchrum uacuum reuolutione
Abbreviated transcription (Latin):
Oboedir coport& dõ magis quã hominib: cortuas suscitant: int flagello
tant: fundunt sanguinẽ cesuis supplicus coronant᷑: Ndũ exgo erat s p̃sia¬
postolis nec deuentre eoꝵ fluebant gratia espiritales : qui a dñs necdum
fueratglori ficatus : quuesit aũ gloricuĩ pseine uaangeho loquił: pat glor¬
camegloric quãc apud tebabui prius quã mundus ess& : gloria salucco
ris putibulũ triũ phantise :cruci figitur uthomo : glorificatur
đs : deniq solfugit : luna mutatur in sanguinẽ : aeterremotus in so¬
lito more contremescit: Aperiuntur inferi : morturam bulant
saxarũ puntur: huec estgloric dequa loquebatur in psalmo
Exsurgegloria mea exurge psalteriũ &ertara: Ipsaque des
respondit gloria : & dispensatio carnis ad sumpt& exurgam
diluculo :ut impleatur uicesimi prumi psalm titulus : pro
ad sumptione matutinae ⁊ haec dicimus non quođ cdiũđm
& aliũ hominẽ essecredamus. & ducis personcis fatiami

Expanded text:
oboedire magis deo oportet an hominibus? mortuos suscitant, inter flagella laetantur, fundunt sanguinem et suis suppliciis coronantur. nondum ergo erat spiApostolis, nec de ventre eorum fluebant gratiae spiritales, quia Dominus necdum fuerat glorificatus. Quae sit autem gloria, ipse in Evangelio loquitur: Pater glorifica me gloria, quam apud te haburis patibulum triumphantis est. crucifigitur ut homo, glorificatur ut deus. denique sol fugit, luna mutatui in sanguinem, terra motu insolito contremiscit, aperiuntur inferi, mortui ambulant, saxa rumpuntur. haec est gloria, de qua loquebatur in psalmo: exsurge, gloria mea, exsurge, psalterium et cithara. ipsaque de se respondit gloria et dispensatio carnis adsumptae: e xsurgam diluculo, ut impleatur uicesimi primi psalmi titulus: pro adsumptione matutina. haec dicimus, non quod alium deum et alium hominem esse credamus et duas personas facia
Abbreviated transcription (Latin):
a pestu sunt in signum futurae resurrectionis : multaq: scorum corpor
ex euntia desepulchris. uenerunt in scam ciuitatẽ & apparuerur
ultis : scam̃ciuitatẽ hiero solimũ debemus accipere ad distinctionẽ amini
ciubitatũ quactunc idolis seruiebant: In hacenim solu fuerat templum
mus dicultus & uera religio : & nonomnib: apparuerurł sedmultis
use surgentẽ dñm susceperunt : Dcinuxtu anaruore n dicoñdu quod

Expanded text:
aperta sunt — in signum futurae resurrectionis — multaque sanctorum corpora aperta sunt — in signum futurae resurrectionis — multaque sanctorum corpora exeuntia de sepulchris uenerunt in sanctam ciuitatem et apparuerunt multis. sanctam ciuitatem Hierosolymam debemus accipere ad distinctionem omnium ciuitatum, quae tunc idolis seruiebant; in hac enim sola fuit templum et unius dei cultus et uera religio. et non omnibus apparuerunt, sed multis, qui resurgentem dom
Abbreviated transcription (Latin):
scõrum quidor mieran surrexerunt & exeuntes de monumõtis post sesur¬
rectionem eius. uenerunt in sanctam ciuitatẽ & apparueruri multis
Et hocloco inhisdem commoitariis disseruimus : Primumq dicoidum quod
diuinȩ potentiae indicium sit : ponere animam quando uoluerit &rurssi
accipere eam. Densq centurio uidenseum dixisse ad patrem inmanus
tuus cõmoido spm̃meum & stutim sponte spm̃ dimisisse : cõmotus signi
magnitudine ait. ueredĩ filius erat iste : uelum quoq templi scisum est in
duus pastes ut compler&ur illud quod sefest io sephus. Prae sides templidix¬
se uistutes. transeamus ex his sedibus .: In euangelio autem quohebraicis
litteris scriptum ẽ. Legimus Nonuelum templi scisum : sed suꝑ liminure
templi mirae mugnitudinis corruisse . : Terra inquit motaest. pendentẽ
dñm suum ferre non sustinens : & p&rae scisae surt : ut indicarent duritũ
iudeorum qui p̃sentẽ difilium intellegere noluerunt : & monumenta

Expanded text:
resurrectionem eius uener unt in sanctam ciuitatem et apparuerunt multis. — Et\' de hoc loco in isdem commentariis disseruimus. primumque dicendum, quod diuinae potentiae indicium sit ponere animam, quando uoluerit, et rursum accipere eam. denique centurio uidens eum dixisse ad patrem: in manus tuas commendo spiritum meum et statim sponte spiritum dimisisse commotus signi magnitudine ait: uere dei filius erat iste. uelum quoque templi scissum est in duas partes, ut conpleretur id, quod refert Iosephus praesides templi dixisse uirtutes: \'transeamus ex his sedibus\'. in euangelio autem, quod Hebraicis litteris scriptum est, legimus non uelum templi scissum, sed superliminare templi mirae magnitudinis conruisse. terra, mquit, mota est — pendentem dominum suum ferre non sustinens — et petrae scissae sunt — ut indicarent duritiam Iudaeorum, qui praesentem dei filium intellegere noluerunt — et monumenta
Abbreviated transcription (Latin):
dite mosturerant. Ex cum se surgente xp̃o at quiuente iuuerentadem
gederentur caclestem hierusulem & haberent mumicipatũ enequa qũ a¬
nterra sedincarlo morientesq cũ terreno adũ resurgerent cũ adelm
calsti Porro secundũ litteram Niulli uiolentũ ẽẽ uideatimostuo sulua¬
drt appelluri hnerusidẽ scũmciuitatẽ: cũusq ad destructioñe enus
semꝑ a postoli tempłu ingresiit & obscandalum eoꝵ quide ud eis crediderag

Expanded text:
tate mortui erant, et cum resurgente Christo atque uiuente uiuerent et tate mortui erant, et cum resurgente Christo atque uiuente uiuerent et ingrederentur caelestem Hierusalem et haberent municipatum nequaquam in terra, sed in caelo, morientesque cum terreno Adam resurgerent cum Adam caelesti. porro secundum litteram nulli uiolentum esse uideatur mortuo saluatore appellari Hierusalem sanctam ciuitatem, cum usque ad destructionem eius s
Abbreviated transcription (Latin):
uar uelunsterius disrum pendũ. utommitqque gnune nob abi condit
uidemus inenigi n ate e&e cumhistoriae nobis uelum scissum se t ut aogre¬
aiamur atriumdi : Tamoni secrexaeius & uniuersanasteriu qquaetur
berusulem caclestẽ clausu r&inentur scire non possuntus Cgetor
nens sonedr̃ tefra cõmotuẽ. iuxta illud quod scriptum est inadgeo
Ahuc ego scmel mouebo caclum & terram & ueni& desiratus cunetis
pntib utaboriente & occidente ueniant & recũbarł cũ abraham isaac
& iacob: E p&re scis sae sunt dura cordugentilium siue paraeoluoi¬
uer sauaticiniis ꝓphecurum : qui & ipsi a para hocẽ axp̃o cũ apostolis
per rae uocabulũ susce perunt : ut quic quid ineisduro legis ueldusore
dlan debictus : sci ssum pater& gentibus: momoita quoqͣ dequib serip
mune eo sestis sepulehra extrinsecus declbata quacintus plenasep̃
ossib mostuoꝵ I deosunt aꝑta ut egrederentur dehis quuprius ufideir¬

Expanded text:
am uelum interius disrumpendum, ut omnia, quae nunc nobis abscondita uidemus in imagine et, cum historiae nobis uelum scissum sit, ut ingrediamur atrium dei, tamen secreta eius et uniuersa mysteria, quae in caelesti Hierusalem clausa retinentur, scire non possumus. igitur in passione domini terra commota est iuxta illud, quod scriptum est in Aggeo: adhuc ego semel mouebo caelum et terram et ueniet desideratus cunctis gentibus, ut ab oriente et occidente ueniant et recumbant cum Abraham, Isaac et Iacob. et petrae scissae sunt: dura corda gentilium; siue petrae uniuersa uaticinia prophetarum, qui et ipsi a petra Christo cum apostolis petrae uocabulum susceperunt, ut, quicquid in eis duro legis uelamine . claudebatur, scissum pateret gentibus. monumenta quoque, de quibus scriptum est: uos estis sepulchra extrinsecus dealbata, quae intus plena sunt ossibus mortuorum, ideo sunt aperta, ut egrederentur de his, qui prius in fideli
Abbreviated transcription (Latin):
Nuomo docusto diente nilitũ turbũ poerus &iohannes libere in gressisuñ se¬
pul chr̃unullo prohibente custodum:
Hac uide lite causa: quiu ues pere subbiti quȩ lucscebat inprrrra
bati uenit maria magdidens & altera maria uidere sepulchr̃i. Fecce
nb retus factus ẽmagnuss dngelus em̃dm̃ descondit decaelo: E accedens se¬

Expanded text:
uomodo custodiente militum turba, Petrus et Joannes libere ingressi sunt sepulcrum, nullo prohibente custodum . Hac videlicet causa, quia vespere sabbati, quae lucescebat in prima sabbati, venit Maria Magdalene, et altera Maria videre sepulcrum. Et ecce terraemotus factus est magnus.
Abbreviated transcription (Latin):
ceam cintũ libris mrrrȩ circumlitũ erat : estimar& ab unupaui¬
muliere posse posturi : Cumq ihs̃ appellass& eam atq dixiss&.
Maria ut quẽ facienon agnoscebut uoce intelleger& : Illa merro¬
re ꝑsistens nequaquam dnm sed rabboni idẽ magis trũ uocat &
u de quanta turbatio: quȩ̃ otto lanũ putans dñm nuncuparat d
filiũ resurgentẽ magistrũ uocat : Itaq ad eã quueq̃: rebat ui¬
uentẽ cũ mortuis quue errore femineo & in becillitate mulie¬
brihucillucq: currebat. & corpus quȩrebat occisicuius pedes
uuentis tenuerat: loquit̃ dñs & dic̃ nolime tangere tibnenĩ
nandũ enĩ ascendi ad patrẽ meũ : & est sensus : Quẽ mortu¬
um quȩris. uiuentẽ tangenere ñ mereris: sinec dũ meputas
oscendisse ad pratrẽ sed hominũ fraude sublatũmeotaetã
aũ dicebat ĩ ut studiũ q̃ rentis obtunder& : sedut dis pensatioñe cartusdb¬

Expanded text:
ceam centum libris myrrhae circumlitum erat, existimaret ab una,ceam centum libris myrrhae circumlitum erat, existimaret ab una,muliere posse portari. Cumque Jesus appellasset eam, atque dixisset: Maria, ut quem facie non agnoscebre persistens nequaquam dominum, sed \'\'rabboni\',idest magistrum, uocat. et uide, quanta turbatio! quae hortulanum putans dominum nuncuparat, dei filium resurgentem magistrum uocat. itaque ad eam, quae quaerebat uiuentem cum mortuis, quae errore femineo et inbecillitate muliebri huc illucque currebat et corpus quaerebat occisi, cuius pedes uiuentis tenuerat, loquitur dominus et dicit: noli me tan g ere, tibi enim nondum ascendi ad patrem meum. et est sensus: \'quem mortuum quaeris, uiuentem tangereascendisse ad Patrem, sed hominum fraude sublatum, meo tactu autem dicebat: non ut studium quaerentis obtunderet; sed ut dispensationem carnis
Abbreviated transcription (Latin):
in caligine possidebat : Vt ne angeloꝵ quidem p̃sentiũ sentir& aspectũ. sed mu¬
lebriter responder& & dicer& : ideo ploro qr tuler̃ dnm meũ & nescio ubi posuer̃
cum : Omaria sid nm credis . dnm̃tuum quomodo arbitrtris ab hominib: ẽ
sublatum : Nescio inquit ubi posuer eũ Quo modo nescis quem paulo a nTead¬
orasti : Cũ uider& angelos & quos cernebat ignorar& : stupore ꝑ territa huc
illucq faciem circũ ferebat nihilaliud nisi dnm̃ uidere desidestins : Con¬
uoluntate diuersus acuarius uider&ur : sed quomaria obstupe¬
facta miraculo ostolanum putar& quẽ tanto studio sequirebut: ito
& dñs hsdem uerbis quib: & angeli. loquitur ad eam : mulier quid
ploras : additq desuo quem quȩris : Illa respondit : Dnesitu sustulisti
sequium : E uide quanta ignorantia : quem custo diebat cohors militum
cuius sepulchro angeli p̃sidebant ab uno osto lano arlntiratur cabliata ppe¬

Expanded text:
in caligine possidebat, ut ne angelorum quidem praesentium sentiret aspectum, sed muin caligine possidebat, ut ne angelorum quidem praesentium sentiret aspectum, sed muliebriter responderet et diceret: ideo ploro, quia tulerunt dominum meum et nescio, ubi posuerunt eum. o Maria, si dominum credis et dominum tuum, quomodo arbitraris ab hominibus esse sublatum ? nescio, inquit, ubi posuerunt eum. quomodo nescis, quem paulo ante adorasti ? cumque uideret angelos et, quos cernebat, ignoraret stupore perterrita, huc atque illuc faciem circumferebat nihil aliud nisi dominum uidere desiderans conutasset et pro uoluntate diuersus ac uarius uideretur, sed quo Maria obstupefacta miraculo hortulanum putaret, quem tanto studio requirebat. itaque et dominus isdem uerbis, quibus et angeli, loquitur ad eam: mulier, quid1 ploras? additque de suo: quem quaeris? at illa respondit: domine, si tu sustulisti obsequium. et uide, quanta ignorantia! quem custodiebat cohors militum, cuius sepulchro angeli p
Abbreviated transcription (Latin):
omapide et̃ quomose n umentũ clausum fuerat uidissoee ablatum:
ecunde t adpimonẽ petru &adalterũ disci pulũ que ibissamabbro
sorunteũ erfor mulieris cũ pietate sociatusẽ, Pieres meodit
lit tilerunt dño demonu mento ecetera: Deniq cũ petrus
aohannes introeuntes sepul orũ uidissent linte a mii separa
No sunhs ũ quocapud dm̃i fuerat in uolutũ seorsũ posouierte¬
suerecis sect auerent cuius corpus n inuenerant in serulebre
iditduos angelos in albis sedentes in loco monumenstodesain
a podes ubi positũ fuerat eor pus ihu: ut sub tanta custocdiȩ digni¬
tate :¬
non creder& ab hominib potuisse furari qui a ministris angelis seruaba:
Dicuñ qre i angeli quoscernebat: mulier quid ploras : Scđ illud qđ dñs loq¬
admatre Quidmihi& tibi est mulier : ñ dũ uenit horameu :ut ex eoqđ appol¬
lurunł mulierẽ argueren frustraplorantem & dicerenT quid plortas : IntanTu
aut̃ maria magdalenȩ stupe fasta torpuerat& fidem miraculis territã quasi

Expanded text:
lapidem, quo monumentum clausum fuerat, uidissetablatum, cucurrit ad Simonem Petrum et ad alterum discipulum, quem Iesus amabat suerunt eum . Error mulieris cum pietate sociatus est. Pietas in eobat: Tulerunt Dominum de monumento, et caetera. Denique cum Petrus, et Joannes introeuntes sepulcrum et sudarium, quo caput domini fuerat inuolutum, seorsum positum et resurrexisse crederent, cuius corpus non inuenerant in sepulchro, idit duos angelos in albis sedentes in loco monumenti ad caput et pedes, ubi positum fuerat corpus Iesu, ut sub tanta custodiae dignitate non crederet ab hominibus potuisse furari, qui ministris angelis seruabatur. dicuntque ei angeli, quos cernebat: mulier, quid ploras? secundum illud, quod doad matrem: quid mihi et tibi est, mulier? nondum uenit hora mea, ut ex eo, quod appellauerunt mulierem, arguerent frustra plorantem et dicerent: quid ploras? in tantum autem Maria Magdalene obstupefacta torpuerat et fidem miraculis territa quasi
Abbreviated transcription (Latin):
aa dequom ꝓph&a legimus. Calicem sulutaris accipiam &nomit̃ dm̃
quo cabo i& alibi. calixtuus iebrians quã p̃clarus est Sienim paness
aq mundatu. & accipiamus ab eo sursum calicem noui teftañtribiꝙ eũ
s pascha celebrantes : inebre emur abto uino sobricttis. Honc̃epime peos¬
mlli cibus &e potus sediustitiua &gaudium & pax in spr suontt eo rercrses
udit nobis panem uerũ: sed dñs ħis ipse coniuua &e coruiui betpse coene¬
dens a qui comedit᷑ : Illius bibimus sungiuñe : & sine ipso poture nompe¬
smus. cctidie in sacrificus eius degenimine uitis ucrno ia endes soreeh
quues tet ptidtur electa rubentiu mustu calamus. ⁊e norĩe erhisuimũ¬
hibiomus i nsegno patris ⁊ oequuqũa inueusticte lotterge sedum ouot ere
spsi cun tantes canticum riguũ: quod nemo potest canere eusuns eagre
code siar: qd segniũ patris ẽ : Hune panẽ & ia cob comeder xledienlsum
cupisiet dicens s. fuerit dñs dĩ necũ & dederit milipañe adedenedidu

Expanded text:
 propheta legimus: calicem salutaris accipiam et nomen domini inuocabo, et alibi: calix meus inebrians quam praeclarus est! si enim panis,atque mundatum et accipiamus ab eo sursum calicem noui testamenti ibique cum eo pascha celebrantes inebriemur uino sobrietatis. non est enim regnum dei cibus et potus, sed iustitia et gaudium et pax in sdit nobis panem uerum, sed dominus Iesus, ipse conuiua et conuiuium, ipse comedens et qui comeditur. illius bibimus sanguinem et sine ipso potare non possumus et cotidie in sacrificiis eius de genimine uitis uerae et uineae Sorech, quae interpretatur \'electa\', rubentia musta calcamus et nouum ex his uinuo patris nequaquam in uetustate litterae, sed in nouitate spiritus canentes canticum nouum, quod nemo potest canere nisi in regno ecclesiae, quod regnum patris est. hunc panem et Iacob comedere patriarcha cupiebat dicens: si fuerit dominus deus mecum et dederit mihi panem ad uescendu
Abbreviated transcription (Latin):
uius questionis duplea solutio est: autenim non reciproris mabres
Atessi moniuom queodinraris festur euangeluis omnib ordeuer libris
pene hoccapitulã in ẜmens nonhabentib prae sestm cunediussnden oũ
contraria eiungelistis c&eris .. orrart uideatur autchoe sespondendũ
quodinerq uerũ dixerit. Mat theus quando dñsresur rexit idẽ uess¬
re sabbat: marcusccũ quando eũ uiderat mariam agdalenȩ idẽ mas
rũ ꝑspũ coartato instrendũ. prima sabbatimaneapparuit man¬
÷ magdedenȩ sut qui uespere sabbati iuxta mattheũ resur rexerat:
mane prima sabbatiiuxta marcũ upparuit mariȩ mugdiden ȩqđ
quidẽ & iohannes euangelista sini ficat ĩnune eũ alterius dieiu su

Expanded text:
Hujus quaestionis duplex solutio est; aut enim non recipimus Marci testimonium, quod in raris fertur Evangeliis, omnibus Graeciae libris pene hoc capitulum in fine non habentibus, praesertim cum diversa atque contraria euangelistis ceteris narrare uideatur, aut hoc respondendum, quod uterque uerum dixerit: Matheus, quando dominus resurrexerit,. id est uespere sabbati, Marcus autem, quando eum uiderit Maria Magdalene, id est ma, et parumper spiritu coartato inferendum: prima sabbati mane apparuit Mariae Magdalenae, ut, qui uespere sabbati iuxta Matheum resurrexerat, mane prima sabbati iuxta Marcum apparuerit Mariae Magdalenae. quod quidem et Iohannes euangelista significat mane eum alterius diei
Abbreviated transcription (Latin):
misericor diũ ꝓbuns infert. muxime in domesticos fidei : domesticus fdeiq̃
quieadẽ tibi religione coniunȩ gitur quẽ confortio fratnitatis peccata non
seperant: qđ side inimicis quoq: nobis p̃cipitur u sie surierint demusciscb
Neq uero hoc quod dicitꝰ. hoc enĩ fatiens carbone s ignis congregabis suꝑcapus
eius in malt partẽ accipiendũ est : sed inbonã quando enĩ inimicis ñs
prebem: beneficia muliciã eoꝵ nẽ bonitate superamus. & molli mi
riciã iratũq: animũ ad molliciẽ & beni uolentiam flectimus : atqe
congregamus carbones supercapitaeoꝵ dequib scriptũ est : sagiae
potentis acutae cũ carbonib: desolutorus Nt quomodo de altir

Expanded text:
misencordiamprobansinfert: maxime in domesticos fidei. domesticus fidei est, misencordiamprobansinfert: maxime in domesticos fidei. domesticus fidei est, qui eadem tibi religione coniungitur, quem a consortio fraternitatis peccata non separant. quodsi de inimicis quoque nobis praecipitur, ut, si esurierint, demus eis ristiani sancti! neque uero hoc, quod dicitur: haec enim faciens carbones ignis congregabis super caput eius, in malam partem accipiendum est, sed in bonam. quando enim inimicis nostris praebemus beneficia, malitiam eorum nostra bonitate superamus et mollimus duritiam iratumque animum ad necessitudinem flectimus atque ita congregamus carbones super caput eorum, de quibus scriptum est: sagittae potentis acutae cum carbonib
Abbreviated transcription (Latin):
daꝓpinquis : quos &iã si haberes iureeis dñs p̃ferr&ur : sed da pau perib
intellegit suꝑegenũ & pauperẽ : Intellegencia opus est: & post inteli¬
tiae beatitu dinẽ : quisitegenus & pauꝑ: Nutiq: ille quimendicitate &x po¬
ꝑ tate atq squalore cooꝑtus ẽ. & tamen fi recedit auicis sed dequib: aposis¬
sos loquitur ⁊ Tantũ ut pauperũ memores essemus: ob quoꝵ refrige
primã sabbati : & hanc ipsam oblationẽ non ꝑalios sed perse deferre festi¬
nant his quisius ꝓxp̃o amisere substantias : qui ꝑ secutiones passis : qui dixer
sunt qui faciunt uoluntatẽ putrismei: & hoc dicim: tõ quo in pauperes iudeoss
genilles & õninocuius lib& gentis sint pecuperes ꝓlibeam fatiendã elemosinã
sed quo xp̃ianos e credentes puuperes incredulis p̃ferami : & int̃ipsos xp̃ia nos
sitmulta diuersitas : utrũ peccator ansc̃s sit:unde & a postobbs paessiuã inõms¬

Expanded text:
pinquis, quos etiamsi haberes, jure his Dominus praeferretur: sed, da pauperibus: intelligit super egenum et pauperem . Intelligentia opus est, ut post intelligentiae beatitudinem, sciatur qui sit egenus et pauper. Non utique ille qui mendicitate, et squalore coopertus est, et tamen non recedit a vitiis; sed de quibus Apostolus loquitur: Tantum ut pauperum memores essemus . Ob quorum refriprimam sabbati, et hanc ipsam oblationem, non per alios, sed per se deferre festinant his, qui suas pro Christo amisere substantias, qui persecutiones passi sunt, qui dixerunt sunt, qui faciunt uoluntatem patris mei. et haec dicimus, non quo in pauperes Iudaeos siue gentiles et omnino, cuiuslibet gentis sint pauperes, prohibeamus faciendam elemosynam, sed quo Christianos et credentes pauperes incredulis praeferamus et inter ipsos Christianos sit multa diuersitas, utrum peccator an sanctus sit. unde et apostolus passiuam in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
putrismei  Ex hocloco quidammille annoꝵ fabulam struims
in quibus xp̃m regnaturum corporalit̃ ẽẽ contelurt : &bibiturum
uinũ quod ex illo tempore usq ad consũmationẽ mundi non biber
Nosaũ audiumus Panem quẽ fregit dñs deditq discipulis eẽcorpusdũ
sul uatoris : ipsodicote ad eos Accipite & comadite hoc est corpusinẽ
& calicem illũ ẽe de quo iterũ locutus ẽ : bibitt ex hoc om̃s hicẽ enim cabonꝰ¬

Expanded text:
patris mei. — Ex hoc loco quidam mille annorum fabulam struunt, patris mei. — Ex hoc loco quidam mille annorum fabulam struunt, in quibus Christum regnaturum corporaliter esse contendunt et bibiturum uinum, quod ex illo tempore usque ad consummationem mundi non biberit. nos autem audiamus panem, quem fregit dominus deditque discipulis, esse corpus domini saluatoris ipso dicente ad eos: accipite et comedite, hoc est corpus meum, et calicem illum esse, de quo iterum locutus est: bibite ex hoc omnes; hic est enim san
Abbreviated transcription (Latin):
quit uictũ & uestitũ hscontenti suni: : Siplus habes quã tibia diustim
uestimentũq necessariũe illuderoga in illo debitricẽte ẽẽ noue¬
ris An nanias & suffira u postoli meruere sentenciã quic suu in¬
dȩ reserucrunt : erganeinquies puniendus ẽ quia sua t̃ dederitmin¬
merpuniti sunt : quia mentiri uoluerunt spui sc̃o: &reseruantes neci¬
suria uictui suo : quasi ꝑfecte sȩculo renuntiantes uunã gloriã̃ secta¬
bantur : Alio quinlic & libere ueldere uel nondare: quã quãei quicups
ẽt ꝑfectus presens pauꝑtas futuris diuiciis cõpensandasit: quon¬
docũ uidia uiuere debeat: breui sermone a postolus conp̃hendite
&e saluint̃ scripsim plenius dictũ putamus: IIQuegtio Secun +¬
Quid sit quod in mattheo scriptũ e dicocũ uobis non bibã amodo dehas
genimȩ neuitis usq in diemillũ quobibũ illud nouũ uobiscũ in regnis

Expanded text:
quit, victum, et vestitum, his contenti simus . Si plus habes, quam tibi ad victum quit, victum, et vestitum, his contenti simus . Si plus habes, quam tibi ad victum vestitumque necessarium est, illud eroga, et in illo debitricem eris. Ananias et Sapphira apostoli meruere sententiam, quia sua timide reseruarunt. \'ergone\', inquies, \'puniendus est, qui sua non dederit? \' minime. puniti sunt, quia mentiri uoluerunt spiritui sancto et reseruantes necessaria uictui suo quasi perfecte saeculo renuntiantes uanam gloriam sectabantur. alioquin licet libere uel dare uel non dare, quamquam ei, qui cupiat esse perfectus, praesens paupertas futuris diuitiis conpensanda sit. quomodo autem uidua uiuere debeat, breui sermone apostolus conprehendit et Saluinam scripsimus, plenius dictum putamus. Quid sit, quod in Matheo scriptgenimine uitis usque in diem illum, quo illud bibam uobiscum nouum in regno