comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
proposuit. hominis habentis duos filios & diuidentis inter
cos substantiam: Cumq minor facultatibus ꝑditis egere
coepiss&. & comedere siliquas porcorũ cibum : reuersus
Adpatrẽ susceptus cebeo ẽ.⁊ frat̃ quoq inuidens senioꝵ
patris uoce corripitur : quod ladari debuerat & gaudere
quia frat̃ eiꝰ mortuus fuerat & reuixit. ꝑditus &inuentus
est : Has tres para bolas Entrapharisacos & scribas lo¬
quũitus ẽ: quinolebant recipere pęnitentiã peccatorum
& publicanorũ salutẽ.: Dicebat autem inquit & addis¬
cipulossuos. haut dubiũ quin parabolã sicut prius
adscribas &phariseos: quac parabola adclementiam
discipulos hosta r&ur. Maliis uerbis dicer&.: dimittite
& dimittetur uobis : &inoratione dominicalibera fron¬
te poscans. Dimitte nobis debita nr̃a sicut & nos
dimittimus debitoribus nr̃is.: Quae est ergo parabo
la clementiã ad discipulos prouocamis: homo qui¬

Expanded text:
proposuit hominis habentis duos filios et diuidentis inter proposuit hominis habentis duos filios et diuidentis inter eos substantiam. cumque minor facultatibus perditis egere coepisset et comedere siliquas, porcorum cibum, reuersus ad patrem susceptus ab eo est. frater quoque inuidens senior patris uoce corripitur, quod laetari debuerit et gaudere, quia frater eius mortuus fuerat et reuixit, perditus et inuentus est. has tres parabolas contra pharisaeos et scribus locutus est, qui nolebant recipere paenitentiam peccatorum et publicanorum salutem. dicebat autem, inquit, et ad discipulos suos — haud dubium, quin \'parabolam\'—, sicut prius ad scribas et pharisaeos, qua parabola ad clementiam discipulos hortaretur et aliis uerbis diceret: dimittite et dimittetur uobis, ut in oratione dominica libera fronte poscatis: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. quae est ergo parabola ad clementiam discipulos prouocantis? homo qui
Abbreviated transcription (Latin):
lteram deeuangelio lucȩ quaestiunculam proposuisti :
qui sit uilicus iniquitatis. quidni uoce laudatus est.:
Cuiuscum uellem scire rationem & dequo fonte proces¬
serit : reuolui uolumen euangelicum: &imter c&era reppe¬
ri : quod ad propinquantibus saluatori publicanis & peccato¬
ribus ut audirent cum. mur murabant pharisei &scribȩdicer¬
tes: Quare iste peccatores suscipit & comedit cumeis: qui lo¬
quutus ẽ cis parabalã centũ ouium. & unius ꝑditȩ : quae in¬
uenta pastoris humeris repostataẽ : & quur es s& ꝓposita
statim intulit.: Dicouobis sicerit gaudium in caelo super
unopeccatore penitentiam agente ĩ magis quã suꝑ non a¬
ginta nouem iustis quinon habent opus paenientiam.
Viam decem quoq parabolam decem dragmarum uni¬
usq ꝑditȩ & repertȩ cum ꝓ posuiss&: similiam finecon¬
pleuit. : fedico uobis gaudiumerit coram angelis dĩ. suꝑuno
peccatore penuentiam agente .: Tertiã quoq para bolam

Expanded text:
lteram de euangelio Lucae quaestiunculam proposuisti: qui sit uilicus iniquitatis, qui domini uoce laudatus est. cuius cum uellem scire rationem et de quo fonte processerit, reuolui uolumen euangelicum et inter cetera repperi, quod adpropinquantibus saluatori publicanis et peccatoribus, ut audirent eum, murmurabant Pharisaei et scribae dicentes: quare iste peccatores suscipit et comedit cum eis? qui locutus est eis parabolam centum ouium et unius perditae, quae inuenta pastoris humeris reportata est, et, cur esset proposita, statim intulit: dico uobis: sic erit gaudium in caelo super uno peccatore paenitentiam agente magis quam super nonaginta nouem iustis, qui non habent opus paenitentiam. aliam quoque parabo!am decem dragmarum uniusque perditae et repertae cum proposuisset, simili eam fine conpleuit: sic dico uobis: gaudium erit coram angelis dei super uno peccatore paenitentiam agente. tertiam quoque parabolam
Abbreviated transcription (Latin):
menti ut ad euangelicam plenitudinẽ ueniat Sc̃iuiri erudi
praenotuntur : per & hic amnos ducunt ad dieo logam: & ub
xdementis occidentis litterae quue destruitur : transire faciut
ud sp̃m uiui ficantem : quiergo mundo & xelementis eius
mostui sumus : Non debemus ea obseruure quae mundi sunt
quiu in altero initium altero per fectio est ⁊
uid sit quodidem a postolus adthes salonicenses scribit : Nisi
discessio uenerit primum & reuelatus fuerit homo peo¬
cati & reliquu ⁊ ti primu ad hes sulonicenses scripserat : d&e
porib uutẽ & mosmentis fratres non necesse hab&is ut uobis
scribam ipsienim diligenter scitis quia dies dñi sicut furlu
nocte itaueni& : cum enim dixerint pax & securitas : tunc re¬
pentinus illis instubit interitus. sicut dolor inutero hubentis
& non effugient: supra enim ad eos scripserat : Hoc uobis dici¬
mus in uerbo dñi quiunos quiuiuimus qui residui sumus in

Expanded text:
menti, ut ad euangelicam plenitudinem ueniant, sancti uiri eruditmenti, ut ad euangelicam plenitudinem ueniant, sancti uiri eruditpraenotantur, per ethicam nos ducunt ad theologiam et ab elementis occidentis litterae, quae destruitur, transire faciunt ad spiritum uiuificantem. qui ergo mundo et elementis eius mortui sumus, non debemus ea obseruquia in altero inituim, in altero perfectio est. CAP. XI.--Quid sit quod idem Apostolus ad Thessalonicenses scribit: Nisi discessio uenerit primum etreue- latus f uerit homo peccati et reliqua. — In prima ad Thessalonicenses scripserat: de temporibus autem et momentis, fratres, non necesse habetis, ut uobis scribam; ipsi enim diligenter scitis, quia dies domini sicut fur in nocte ita ueniet. cum enim dixerint: \'pax et securitas\', tunc repentinus illis instabit interitus sicut dolor in utero habenti et non effugient. supra enim ad eos scripserat: hoc uobis dicimus in uerbo domini, quia nos, qui uiuimus, qui residui sumus in
Abbreviated transcription (Latin):
corporib suis inad sumptionẽ ciborũ contẽnentes interdũ
quue habent & quuerentes quue non habent: exqua
necessitate debilitates interdum & morbos contrahũa ⁊
Nec honorantꝰ sem& ipsos cum omnia mundusint
mundis. Nihilq possit esse pollutũ : quod cum gratiu¬
rum actione percipitur : & idcirco ad no sit creatum:
ut saturitate &icdam pl&ione carnis. humanos astos
ueg&& atq sustent&: Vementa uutẽ mundi aquib
immo quibus mostui sumus lex morse & omne u&us in strumentũ
intellegendum est: quibus quusi xelementis & religionis eordus
dm̃ discimus: quomod oelementa uppellantur litterae ꝑquas
sillabas acuerbi coniungimus & ad texendam orationẽ longa
meditatione procedimus. Ars quoq: musica hub& xelementa
sua & geo m&rica ab ielementis incipit lineurũ & didetica
atqi medicinuhabent oicariu sac suus sic xelementis u& eris testa¬

Expanded text:
eorporibus suis in adsumptione ciborum contemnentes interdum, eorporibus suis in adsumptione ciborum contemnentes interdum, quae habent, et quaerentes, quae non habent - ex qua necessitate debilitates interdum et morbos contrahunt —, nec honorant semet ipsos, cum omnia munda sint mundis nihilque possit esse pollutum, quod cum gratiarum actione percipitur, et idcirco a domino sit creatum, ut saturitate et adinpletione carnis humanos artus uegetet atque sustentet. elementa autem mundi, a quibus, immo quibus mortui sumus, lex Moysi et omne uetus instrumentum intellegendum est, quibus quasi elementis et religionis exordiis dominum discimus. quomodo enim elementa appellantur litterae, per quas syllabas ac uerba coniungimus et ad texendam orationem longa meditatione procedimus, ars quoque musica habet elementa sua et geometrica ab elementis incipit linearum et dialectica atque medicina habent eloaycoyag suas, sic elementis ueteris testa
Abbreviated transcription (Latin):
corne spiritali obseruatione conplendũ sit : sequitur quue sunt
rationẽ quidẽ habentia supientiae: hocloco quidẽ coniunctio:
suꝑ fluccest: quod in plerisq: locis propter in peritiã astis gramat¬
cae apostolum fecisse repperimus: Neque enim sequitur uel aliu
coniunctio quae sol& ei praepositioni ubi quidẽ positũ fuerit res¬
pondero : uidentur igitur obseruationes iuduicae apud impe¬
ritas &iuilem plebiculam imaginẽ habererationis humutie
sapientiue : unde & doctores eorũ codõi. hoc est supientes
uocantur ⁊ & siquando cestis diebus traditiones suus expo¬
nunt discipulis suis solent dicere oic oboi erteporcin
sonare quã uicium: sed hic Tapi noꝙ poci nm̃ sic intellegen¬
da quod humilia sentiunt atq: terrena : abidia autem
cuatõc cuius nomen latinus sermo non explicat. apud
nos dicitur ad non parcendum corpori : Non purcunt iudei

Expanded text:
carnem, spiritali obseruatione conplendum sit. Sequitur: quae sunt carnem, spiritali obseruatione conplendum sit. Sequitur: quae sunt rationem quidem habentia sapientiae. hoc loco quidem\' coniunctio superflua est, quod in plerisque locis propter inperitiam artis grammaticae apostolum fecisse repperimus; neque enim \'sed\' sequitur uel alia coniunctio, quae solet ei propositioni, ubi \'quidem\' positum fuerit, respondere. uidentur igitur obseruationes Iudaicae apud inperitos et uilem plebiculam imaginem habere rationis humanaeque sapientiae, unde et doctores eorum σοφοί, hoc est \'sapientes\', uocantur. et si quando certis diebus traditiones suas exponunt, discipulis suis solent dicere: οἱ σοφοὶ δευτεροῦσιsonare quam uitium; sed hic ταπεινοφροσύνη sic intellegenda, quod humilia sentiant atque terrena. ἀφειδία autem σώματος, cuius nomen Latinus sermo non explicat, apud nos dicitur \'a d non parcendum corp ori\'. non pareunt Iudaei
Abbreviated transcription (Latin):
lae reuoluere neq: eo. neq: enim libripatitur magnitudo. &
pleraq tam turpia sunt uter ubescam dicere : Dicã auta unũ
in ignominiũ gentis inimicae: praepositos habent synu¬
gogis sapientissimos quosque fedo operi delegatos: ut san¬
guinem uirginis siue menstruatȩ mundumꝰ uel in mundũ.
terea quia iussum est ut diebus sabbatorum sedeat
unus quisq indoma sua & nonegrediatur nec ambul& de
loco in quo habitat siquando eos iuxta littera coeperimus a
tare : ut non ambulent noniaceant Nonstent sed tientũ sedeant
suelint pra ecepta seruare : solent respondere & dicere :̃barradnbas
&simeon & helles magistri nri tradiderunt nobis ũtduomilia
pedes ambulemus in sabbato & e&era istius modido arinas homi¬
nũ praeferentes dostrinae đi : Non quo dicamus sedenduesse semꝑ
insabbato & deloco inquo quis fuerit occupatus penitus nonre¬
uedendum sedid quod in possibilelegis est in quo in firmatur pe

Expanded text:
lae, evolvere nequeo. Neque enim libri patitur magnitudo, et pleraque tam turpia sunt, ut erubescam dicere. Dicam tamen unum in ignominiam gentis inimicae. Praepositos habent synagogis sapientissimos quosque, foedo operi delegatos, ut sanguinem virginis, sive menstruatae, mundum, vel immundum, terea, quia iussum est, ut diebus sabbatorum sedeat unusquisque in domo sua et non egrediatur nec ambulet de loco, in quo habitat, si quando eos iuxta litteram coeperimus artare, ut non iaceant, non ambulent, non stent, sed tantum sedeant, si uelint praecepta seruare, solent respondere et dicere: \'Barachibas et Symeon et Helles, magistri nostri, tradiderunt nobis, ut duo milia pedes ambulemus in sabbato\' et cetera istius modi, doctrinas hominum praeferentes doctrinae dei. non quo dicamus sedendum esse semper in sabbato et de loco, in quo quis fuerit occupatus, penitus non recedendum, sed quo id, quod inpossibile legis est, in quo infirmatur per
Abbreviated transcription (Latin):
solus ds̃ pater ⁊ Cumque hucusque blasphemiae suae deuios
calles potuerint in uenire : in consequentibus in pingit & conru
quomodo enim ꝓpatre quis aud& mori & profilio uix mo¬
ritur. cum propter nomen xp̃i tantus marterum san¬
guis effusus sit: qui igitur simpliciter hunc xponit locũ.¬
hoc potest dicere quo d inuoleri legeinqua iusticia estiux
pauci inuenti sunt qui suum fuderint sanguinem lanouo
aute instrumento inquo bonitas .ẽ. atq lementia isru¬
merabiles extiterint marty res: sedexeo qđ posuit. forsitan
quisatã audeat mori. &pendulo gradu sententiam tẽperauit
in ueniri posso non nullos qui audeant mori ꝓeuangelio ofien¬
dit ñsie acci piendũ sedex superiorib & inferiobus sensũ locihiu¬
lus deber& ractari : dicens eñi paulus a postolus segloriari in
tribulationib: quia tribulatio patientiã operat᷑. patientia pro¬
bationẽ ꝓbatio uero spem. spes autẽ ñ confundit iquatexeo¬

Expanded text:
si unus deus pater. cumque hucusque blasphemiae suae deuios si unus deus pater. cumque hucusque blasphemiae suae deuios calles potuerit inuenire, in consequentibus inpingit et corruit. quomodo enim pro patre quis audet mori ct pro filio uix moritur, cum propter nomen Christi tantus martyrum sanguis effusus sit? qui igitur simpliciter hunc exponit locuhoc potest dicere, quod in ueteri lege, in qua iustitia est, uix pauci inuenti sint, qui suum fuderint sanguinem, in nouo autem instrumento, in quo bonitas est atque clementia, innumerabiles extiterint martyres. sed ex eo, quod posuit: forsitan quis etiam audeat mori et pendulo gradu sententiam temperauit, inueniri posse nonnullos, qui audeant mori pro euangelio, ostendit non sic accipiendum, sed ex superioribus et inferioribus sensum loci huius debere tractari. dicens enim Paulus apostolus se gloriari in tribulationibus, quia tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem, spes ue
Abbreviated transcription (Latin):
Ilux eni ꝓiustoquis morit᷑ nam ꝓbono forsitan quis audeat mori ⁊
dughereses exoccasione huius testimonii qđ non intellegunt: di¬
uerso quidem errore sed pari impi&ate blas phemant: mar¬
ton enim qui iustum dm̃ & creatorem legis facit & ꝓph&arũ.
bonum autem euangeliorũ & a postolorum cuius uult eo filiũ xp̃
duos introducit deos: alterum iustum : & alterũ bonum: & ꝑusto ad¬
serit uel nullos uel paucos obp&isse mortem: probono autem idẽ
xp̃osinnumerables martrres extitisse: porro arrius. iustum ad
xp̃m refert : de quo dictum est. dsiudicium tuum recida. &
iusticiamtuam filio regis : &ipse dese in euangelio. Noneni
pater iudicat quem quam sedomne iudicium dedit filio: &
ego sicut audio itaiudico⁊ bonum autemdm̃ patrem: dequo
ipsefilius confit&ur. quid me dicis bonum: nemo est bonus ni¬

Expanded text:
: uix enim pro iusto quis moritur; nam pro bon a forsitan quis audeat mori. - : uix enim pro iusto quis moritur; nam pro bon a forsitan quis audeat mori. - Duae hereses ex occasione huius testimonii, quod non intellegunt, diuerso quidem errore, sed pari inpietate blasphemant. Marcion enim, qui iustum deum et creatorem legis facit et prophetarum, bonum autem euangeliorum et apostolorum, cuius uult esse filium Christum, duos introducit deos: alterum iustum et alterum bonum. et pro iusto adserit uel nullos uel paucos obpetisse mortem, pro bono autem, id est Christo, innumerabiles martyres extitisse. porro Arrius iustum ad Christum refert, de quo dictum est: deus, iudicium tuum regi da et iustitiam tuam filio regis ipse de se in euangelio: non enim pater iudicat quemquam, sed omne iudicium dedit filio et: ego, sicut audio, ita iudico —, bonum autem deum patrem, de quo ipse filius confitetur: quid me dicis bonum? nemo est bonus ni
Abbreviated transcription (Latin):
sed spm̃ scm̃ negans : prudentior itaq fuit paulus apostolus
intranf gressione legisfiliis quon dam lucis qui in legis obseruano¬
ne uersati : xpm quidĩpatris uerum lumen .ẽ. ꝑdiderunt: Am¬
brosius quidem medio lanensis ep̃s quiddehoc loco senserit: in.
cõmentarus elus legere poteris . ⁊ Origenis & didimi in hac para¬
bola explationẽ inuenire non potui.⁊ Qutrum abo lita sit
temporum uetustate. An ipsi nonscripserint: Incertũ habeo.
mihi iuxta priorem inter praetationẽ hoc uid& ur: quod de
iniquo mamona debeamus nobis amicos facere : Nonquos¬
lib& pauperes : sedeos quinos possint recipere indomos suas
& in a &erna taber nacula. : &cum eis parua prȩbuerimus reci¬
piamus ab illis magna : &dantes aliena : nostra suscipiamus: & se¬
minemus in benedictione : ut m&amus benedictionem : qui
enim parce seminauerit: parce & in&et
Iuo sensu accipiendum sit. quod in epistaila legimus adromianos¬

Expanded text:
, sed spiritum sanctum negans. prudentior itaque fuit Paulus apostolus , sed spiritum sanctum negans. prudentior itaque fuit Paulus apostolus in transgressione legis filiis quondam lucis, qui in legis obseruatione uersati Christum, qui dei patris uerum lumen est, perdiderunt. Ambrosius, Mediolanensis episcopus, quid de hoc loco senserit, in commentariis eius legere poteris. Origenis et Didymi in hanc parabolam explanationem inuenire non potui et, utrum abolita sit temporum uetustate an ipsi non scripserint, incertum habeo. mihi iuxta priorem interpretationem hoc uidetur, quod de iniquo mamona debeamus nobis amicos facere non quoslibet pauperes, sed eos, qui nos possint recipere in domos suas et in aeterna tabernacula, ut, cum eis parua praebuerimus, recipiamus ab illis magna et dantes aliena nostra suscipiamus et seminemus in benedictione, ut metamus benedictionem; qui enim parce seminauerit, parce et metet. Quo sensu accipiendum sit, quod in epistula legimus ad Romanos
Abbreviated transcription (Latin):
bant misericordia dĩ ÷ & decentenario numero qui plenusẽ. atq
ꝑfectus : fecit eos scribere quinquagenariũ. qui ꝓpriae paem¬
tentũ ẽ. iuxta iõbeleum : &illam in euangelio parabolam
inqua alteri quingenti. altẽq̃uinquaginta denarii dimittuntur .:
secundum aut̃ uocauit populũ iudeoꝵ : quitritco mandatorũ
dĩ nutritus erat. &debebat eicente narium numerum. & co egit
ut decentum octogina facer&: idẽ. crederet indĩresur rectio¬
nẽ: quae octa uaedici numero contin&ur. & deocto conpler& ur
decades ut desabbato transir& ad primã sabbati : obhane causam
ad ño predicatur quod bene fecerit: & salutesua in euangelu de¬
mentiam delegis austeritate mutatussit : quod si quȩ sieris qua¬
reuocetur uilicus iniquitatis In lege quȩ dĩ est. iniquus erat ui¬
licus quibenequidem offerebat᷑: sed non benediuidebat.:
Credens in patrem : sed filium ꝑsequens: habens dm̃ omnipotentẽ

Expanded text:
bant misericordia dei, et de centenario numero, qui plenus est atque bant misericordia dei, et de centenario numero, qui plenus est atque perfectus, fecit eos scribere quinquagenarium, qui proprie paenitentium est iuxta iubeleum et illam in euangelio parabolam, in qua alteri quingenti, alteri quinquaginta denarii dimittuntur. secundum autem uocauit populum Iudaeorum, qui tritico mandatorum dei nutritus erat et debebat ei centenarium numerum, et coegit, ut de centum octoginta faceret, id est crederet in domini resurrectionem, quae octauae diei numero continetur, et de octo conpleretur decadis, ut de sabbato transiret ad primam sabbati. ob hanc causam a domino praedicatur, quod bene fecerit et pro salute sua in euangelii clementiam de legis austeritate mutatus sit. quodsi quaesieris, quare uocetur \'uilicus iniquitatis\' in lege, quae dei est: iniquus erat uilicus, qui bene quidem offerebat, sed non bene diuidebat credens in patre, sed filium persequens, habens deum omnipotentem
Abbreviated transcription (Latin):
Dixitq: in cordesuo: quid faciã qui magister fui & ullicus. cogor
csse discipulos &operarius. fodere nonualeo ÷ omnialłman¬
dati legis quae terrȩ incubabant cerno destructa: & legem
aꝓpb&as usque adiohannem baptistam esse finitos : mendicare
erubesco ⁊ ut quidoctor futram iudeoꝵ: cogaragentibus &ad disci¬
pulo annania. saluns & fidei mendicare doctrinam : faciamigit᷑
quod mibi utile esse intellego : ut postquam proiectus fuero deuilica¬
tone mea : recipiant mexp̃iam in domossuas: coep̃itq eos quipriui
uersabantur in lege & sic in xp̃õ crediderant. utarbitra rentur se
in lege iusti ficandos deere legem abolitam : ꝓpholas praeterisse. &
quae antea ꝓlucro fuerint. reputari instereora : uocauit itaq
duos deplũrimis debitorib primũ quide beba t centũ batos olei :
cos uidelic& qui fucrant exgentib congregan. & magna indige¬

Expanded text:
Dixitque in corDixitque in coresse disciulus et operarius. fodere non ualeo. omnia enim mandata legis, quae terrae incubabant, cerno destructa et legem et prophetas usque ad Iohannem Baptistam esse finitos. mendicare erubesco, ut, qui doctor-fueram Iudaeorum, cogar a gentibus et a discipulo Annania salutis et fidei mendicare doctrinam. faciam igitur, quod mihi utile esse intellego, ut, postquam proiectus fuero de uilicatione mea, recipiant me Christiani in domos suas. coepitque eos, qui prius uersabantur in lege et sic in Christo crediderant, ut arbitrin lege justificandos, dicere legem abolitam, prophetas praeteriisse, et quae antea pro lucro fuerant, reputari in stercora. Vocavit itaque duos de plurimis debitoribus. Primum, qui debebat centum cados olei, eos uidelicet, qui fuerant ex gentibus congregati et magna indige
Abbreviated transcription (Latin):
esta nobis omne quod sacculi est in fideles fuistis eaquat ur̃a
amare non posse : Igitur &a postolis siuelint a maređm :
esse pecunias contemnendas s unde scribȩ & pharisei qui
erant auari. aduersũ se dictam intellegentes parabo¬
lam: subsannabant cum. Carnalia. &certa & prȩ¬
sentia. spiritalib Ac futuris & quasi icestis praepo¬
nentes .⁊ Theo filus anthiochene ecclesiae septimus
post parũ apostolũ episcopus qui quat tuor cuangelista¬
rum in unum opus dicta conpingens ingenii sui nobis monu¬
menta dimisit: haecc suꝑ hac parabola in suis conmentariis est
quonihilestditius : huius dispensator paulus quiad pedes gama¬
lieł sacras lit teras didicit. legem dĩ susceperat dispensandam.
quicum coepiss& credentes in xp̃o ꝑsequi. ligare. occidere. &om¬
nem dm̃ sui dissipare substantiã : correptus ad nõ ẽ. saule sau¬
le quidme ꝑsequeris. durum tibi est contra stimulum calcitrare .:

Expanded text:
autem nobis omne, quod saeculi est — infideles fuistis, ea, quae ueautem nobis omne, quod saeculi est — infideles fuistis, ea, quae ueamare non posse. igitur et apostolis, si uelint amare deum, esse pecunias contemnendas. unde scribae et pharisaei, qui erant auari, aduersum se dictam intellegentes parabolam subsannabant eum carnalia et certa et praesentia spiritalibus ac futuris et quasi incertis praeponentes. Theophilus, Anti- . ochenae ecclesiae septimus post Petrum apostolum episcopus, qui quattuor euangelistarum in unum opus dicta conpingens ingenii sui nobis monumenta dimisit, haec super hac parabola in suis commentariis est ns est, quo nihil est ditius. huius dispensator Paulus, qui ad pedes Gamaliel sacras litteras didicit, legem dei susceperat dispensandaQui cum coepisset credentes in Christum persequi, ligare, occidere, et omnem Dei sui dissipare substantiam, correptus a Domino est. Saule, Saule, quid me persequeris? Durum est tibi contra stimulum calcitrare.
Abbreviated transcription (Latin):
suos suneos quisibi creditisunt misericordes fuerint: Dem¬
q post parabolam intulit: & ego dico uobis. facite uobis ami¬
cos demi quo mamona ⁊ Iniquus aut̃ mamona. non he¬
brȩorum sed syrorum lingua diuitiae nuncupantur.
quod de iniquitate collectȩ sint .⁊ siergo inqͥttis bene dispensa¬
ta uertitur iniustitiã. quanto magis sermodiuinus in
quonulla ẽ inquitas quia postolis creditus ẽ. sibene fuerit
dispensatus. dispensatores suos leuabit incaelum : quam
obrem sequitur : Qui fidelisẽ in minimo hocest in carnalib:
&inmultis fidelis erit. idest inspiritalibus : Quiautem in
paruo iiquus ẽ. ut non d& fratribus adutendum quod
adõ proomnibus est creatum : iste & inspiritali pecuna diui¬
denda iniquuserit. ut non ꝓ necessitait sed propersonis
tur nonbene dispens&is. ueras adernasq diuinas doctri¬
nȩdĩ quis d& uobis : & sunhis quȩ aliena sunt. alienum aut̃

Expanded text:
suos, si in eos. qui sibi crediti sunt, misericordes fuerint! densuos, si in eos. qui sibi crediti sunt, misericordes fuerint! denique post parabolam intulit: et ego dico uobis: facite uobis amicos de iniquo mamona. iniquus autem mamona non Hebraeorum, sed Syrorum lingua diuitiae nuncupantur, quod de iniquitate collectae sint. si ergo iniquitas bene dispensata uertitur in iustitiam, quanto magis sermo diuinus, in quo nulla est iniquitas, qui et apostolis creditus est, si bene fuerit diobrem sequitur: Qui fidelis est in minimo, hoc est in carnalibus, et in multis fiparuoiniquus est, ut non det fratribus ad utendum, quod a deo pro omnibus est creatum, iste et in spiritali pecunia diuidenda iniquus erit, ut non pro necessitate, sed pro personis tur, non bene dispensetis, ueras aeternasque diuitias doctrinae dei quis credet uobis ? et si in his, quae aliena sunt — alienum est
Abbreviated transcription (Latin):
fuistis. quod uestrũ ẽ. quis dabit uobis: ne moseruus
potest duob: dominis seruire .: Aut enim unum hab& odio
& alterum dilig& : Aut unum audi&. &alterum contemn&.:
non potestis dõ seruire : & mamonȩ : Audiebant aut̃ haec
om̃a pharisei quierant auari: & subsannabant
illum : Totum parabolae huius textum posui: ut non
nobis intellegentiam aliunde quaeramus. & in para¬
bolas cestas nitamur inuenire personas. sed inter prae¬
temur cam quasi parabolam hocẽ similitudinẽ qua eabeo uoca¬
tur quod alteri nãpa BΑMEΠ hocẽ adsimulatur qͣuasium¬
bra probemiũ ueritatis ẽ : sicergo dispensator inqui mamo¬
nae : dñi uocelaudatur quod dere iniqua sibi iustitiam prae¬
parit. &passus dis pendium dñs laudat dispensatoris pruden¬
tiam quod aduersus dnm quidẽ fraudulenter. sed prose pri¬
denter egerit. quanto magis xp̃s quinullum damnum susti¬
nere potest & pronus ẽ. adclementiam. laudabit discipulos

Expanded text:
fuistis, quod uestrum est, quis dabit uobis? nemo seruus potest duobus dominis seruire. aut enim unum habebit odio et alterum diliget aut unum audiet et alterum contemnet. non potestis deo seruire et mamonae. audiebant autem haec omnia pharisaei, qui erant auari, et subsannabant illum. totum parabolae huius textum posui, ut non nobis intellegentiam aliunde quaeramus et in parabola certas nitamur inuenire personas, sed interpretemur eam quasi parabolam, hoc est similitudinem, quae ab eo uocatur, quod alteri παραβάλλετι, hoc est adsimilatur, et quasi umbra prooemiumue ueritatis est. si ergo dispensator iniqui mamonae \' domini uoce laudatur, quod de re iniqua sibi iustitiam praepararit, et passus dispendia dominus laudat dispensatoris prudentiam, quod aduersus dominum quidem fraudulenter, sed pro se prudenter egerit, quanto magis Christus, qui nullum damnum sustinere potest et pronus est ad clementiam, laudabit discipulos
Abbreviated transcription (Latin):
nos quiuiuimus qui residui sumus simulrapiemur cum illis
innubib obuiam dño inaera & sic semꝑ cum dño erimus
ituq consolumini inuicem in uerbis istis: quoduudientes
macedones non intellexerunt quos secum uiuentes a pos¬
tolus uoc& & quidicantur residui quicũ illo rapiantur
innubibus obuium dño: sed arbitratisunt dumudhuc
ess& incorpore. & antequũ gustur& mortẽ xp̃m in sua
aduentus dñis aluatoris : & omnia proph&arũ docentuo¬
lumina & euangeliorũ fides : quod primũ in humilitate
uenerit : & postea sit uenturus ingloria: ipso dño protes¬
tunte quue ante consummationẽ mundi futura sint:
& quomodo uenturus antichristus quando loquitur a¬
ic postolosicum uideritis ab ominationẽ desolationis quue
dieta est adanihele. stantẽ in loco sco. quilegit intellegat :¬
Tunc qui iniudcea sunt fugiant ad montes. & qui intecto
Non descendat tollere aliquid dedomosua: &iterũ. t unc

Expanded text:
mur cum illis in nubibus obuiam domino in aera et sic semper cum domino erimus. itaque consolamini inuicem in uerbis istis. quod audientes Macedones non intellexerunt, quos secum uiuentes apostolus uocet et qui dicantur residui, qui cum illo rapiantur in nubibus obuiam domino, sed arbitrati sunt, dum adhuc esset in corpore et antequam gustaret mortem, Christum in sua aduentus domini saluatoris et omnia prophetarum docent uolumina et euangeliorum fides, quod primum in humilitate uenerit et postea sit uenturus in gloria, ipso domino protestante, quae ante consummationem mundi futura sint et quomodo uenturus antichristus, quando loquitur a ergo videritis abominationem desolationis quae dicta est a Danihelo propheta stantem in loco sancto qui legit intellegat tunc qui in Iudaea sunt fugiant ad montes et qui in tecto non descendat tollere aliquid de domo sua et qu
Abbreviated transcription (Latin):
Ego aut̃ mortuus suũ : & inuentumẽ. mihimandatum quoderat
aduitã hocesse ad moetẽ.⁊ peccatum enim occasione accepta
absit.: sedut peccatum adpocreat peccatũ p̃erbonum mi hi
operatum est mortem. Vt fiat supra modum peccans
peccatum permandatum .⁊ sci musenim quialex spiritalis ẽ:
ego autem carnalissum uenundatus subpeccato .: Quod
enim operor ignoro.: Nonenim quoduolo horago. sed
quod odii illud facio.⁊ siaut̃ quod nolo hocfacio : consentiole¬
gi quia bonaẽ .⁊ Nuncaut̃ lam nonego operor illud: sed
quod in habitat inpeccatũ .⁊ scio enim quia non habitat in
me. hoc est in carine mea bonumnelle enim adie& mihi.
perficere autem bonum nequaquã : Nonenim quoduolo
faciobonum : sed quod nolo malum hocago ⁊ siaut̃ quod nolo
ego hoc facio : noniam ego operor illud. sed quod habitat in
me peccatum.⁊ In uenio igitur legem uolente mihi facere
bonum : quia mubi malum adiac&: condelector enim le¬

Expanded text:
ego autem mortuus sum et inuentum est mihi mandatum, quod erat ego autem mortuus sum et inuentum est mihi mandatum, quod erat ad uitam, hoc esse ad mortem. peccatum enim occasione accepta absit. sed, ut peccatum appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem, ut fiat supra modum peccans peccatum per mandatum. scimus enim, quia lex spiritalis est, ego autem carnalis s u m, uenundatus sub peccato. quod enim operor, ignoro. non enim, quod uolo, hoc ago, sed, quod odi, illud facio. si autem, quod nolo, hoc facio, consentio legi, quia bona est. nunc autem iam non ego operor illud, sed, quod habitat in me, peccatum. scio enme, hoc est in carne mea, bonum. Velle enim adjacet mihi, perficere autem bonum non invenio. Non enim quod volo, facio bonum; sed quod nolo malum, hoc ago. Si autem quod nolo, hoc facio, non iam ego operor illud, sed, quod habitat in me, peccatum. inuenio igitur legem uolenti mihi facere bonum, quia mihi malum adiacet. condelector enim le
Abbreviated transcription (Latin):
&bonumꝰ: non putemus essediuersum. necaliquam pro¬
priae significare ꝑsonam: sodabsolute iustam rem& bonã
proquadifficulter interdum aliquis inueñiri potest
qui suum sanguinem fundat. :¬
UIII Quidsibi uelit quod ad romanos scribit apostolus: occasione accepta.
peccatum ꝑmandatum operatum est in me omnẽ concupiscen¬
nam ⁊ ponamus totum testimonium & singula xp̃i auxilio dis¬
serentes : quid nobis uidetur simpliciter indicemus : Non prae¬
iudicantes tuo sensui quiduelis intellegere : sed nr̃am sementiã
breuit̃ explicantes: quid ergo dicimus lexpeccatum est : absit ÷
sed peccatum non cognoui nisiper legem : Nam concupiscentiã
nes ciebam : nisi lex dicer& non concupisces : Oc casion eautem acep¬
ta : peccatum ꝑmandatum operatũ est in meomnẽ concupis
centiam.⁊ sine lege enim peccatũ moriuũ erat: Ego aut̃ uiuebã
sinclege aliquando ⁊ sedubiuenit mandatum. peccatũ reuixit :

Expanded text:
et bonum non putemus esse diuersum nec aliquam proet bonum non putemus esse diuersum nec aliquam proprie significare personam, sed absolute iustam rem et bonam, pro qua difficulter interdum aliquis inueniri potest, qui suum sanguinem fundat. Quid sibi uelit, quod ad Romanos scribit apostolus: accept o ne accept a peccatum per mandatum operatum est in me omnem concupiscentiam. — Ponamus totum testimonium et singula Christi auxilio disserentes, quid nobis uideatur, simpliciter indicemus non praeiudicantes tuo sensui, quid uelis intellegere, sed nostram sententiam breuiter explicantes. oquid ergo dicimus? lex peccatum est? absit.. sed peccatum non cognoui nisi per legem. nam concupiscentiam nesciebam, nisi lex diceret: non concupisces. occasione autem accepta peccatcentiam. sine lege enim peccatum mortuum erat, ego autem uiuebam sine lege aliquando, sed, ubi uenit mandatum, peccatum reuixit.
Abbreviated transcription (Latin):
fini is & peccatorib: moi uoluerit : & mori oportuno temporedo
quo ipsedicnt tẽpore opportuno exaudiuite : oindiesalutis auxilia¬
tus sũ tui : & rur sũ eccetẽpus acceptabile eccedios salutisi quando om¬
nes peccauerunt si mul inutiles facti sunt : non fuit qui facera bo¬
num non fuit usq adunum: incredibilis ergo bonitas obele
& bono suum sanguinem fundere. m&umortis cuncta ter¬
rente s naminueniri interdum ut aliquis ꝓpgre iusta &bona
audeat mori: Caria saut̃ dĩ quã ẽi n obise hine maxime con¬
probaturs Quodcum adhuc peccatores essemus xp̃s pro nobs
mortuus ẽ. & sublataẽ d&erra uitaelus. & piniquitatibus po¬
puliductus ẽ. ad mortem. & portauit peccata nr̃a & tradi¬
taest in motte anima illius. &cũ imquis reputatus ẽ. ut nos
impios uinfirmos & peccatores : pios & robustos &iustos face¬
r& . Nonnulli ita interpra&antur ⁊ sulle pronobis impios
mortius est & peccatorib: quanto magis nos absq: ulla dubi

Expanded text:
inpiis et peccatoribus mori uoluerit et mori oportuno tempore, de quo ipse dicit: tempore oportuno exaudiui te et in die salutis auxiliatus sum tui et rursum: ecce tempus acceptabile, ecce dies salutis. quando omnes peccauerunt, simul inutiles facti sunt, non fuit, qui faceret bonum, non fuit usque ad unum. incredibilis ergo bonitas et et bono suum sanguinem fundere metu mortis cuncta terrente; nam inueniri interdum, ut aliquis pro re iusta et bona audeat mori —, caritas autem dei, quam in nobis habuit, hinc maxime conprobatur, quod, cum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus est et sublata est de terra uita eius et pro iniquitatibus populi ductus est ad mortem et portauit peccata nostra et tradita est in morte anima illius et cum iniquis reputatus est, ut nos inpios et infirmos et peccatores pios et robustos et iustos faceret. nonnulli ita interpretantur: si ille pro nobis inpiis mortuus est et peccatoribus, quanto magis nos absque ulla dubi
Abbreviated transcription (Latin):
surgent enim pseud oxp̃i & pseudo proph&ae & dubunt
signa magna & prodigia . Ita ut inerrorẽ inducantur
si fieri potest &iameletti. Ecce praed ixiuobis: siergo dixeriat
uobis ecce in desesto nolite exire : ecceinpen& rabilibus No¬
lite credere : Sicut enim fulgur exit᷑ aboriente & pur& usq
in occidentem : ita erit & aduentus filihominis : Ac deinde

Expanded text:
eudoprophetae et dabunt signa magna et prodigia ita ut in errorem inducantur si fieri potest etiam electi ecce praedixi vobis si ergo dixerint vobis ecce in deserto est nolite exire ecce in penetrabilibus nolite credere sicut enim fulgur exit ab oriente et paret usque in occidente ita erit et adventus Fil
Abbreviated transcription (Latin):
tudine. libtate possunt & alii iudicare : Pudicitiã solu nouit cons¬
cientia & humuni oculi huius reicesti iudices ẽẽ r̃possunt absq his
qui passim in morem brutoꝵ animaliũ libidini expositde sunt : unde
& a postolus. De uirginib: inquit receptũ dñi non habeo: quusi mor ses
loquutꝰ: feminulib egononuestio: tec in pono alicui necessitatem.
quiuult sacerdo set̃ ipse seuestiat: O quantae iuirgines & quantoꝵ
sperata pudicitia inodie iudicii dehonestubitur: quantoꝵ infamata
pudititia adõ iudice coronubit : Igitur ipsi ad sumamus feminalio
ipsi nr̃a uerecundu operiamus t̃ quȩ ramus alienos oculos tategont
resintaliu : ut nulloꝵ oculis pateant ꝓequando intramus insca sc̃oꝵ
si quu apparuerit turpitudomnoste moriamur : lamser mofiniturdi¬
a adsuperiora t̃rahor ł anta deb& ẽt scientia &eruditio porti ficis do

Expanded text:
etudine, liberalitate, possunt et alii iudicare: pudicitiam sola nouit consetudine, liberalitate, possunt et alii iudicare: pudicitiam sola nouit conscientia et humani oculi huius rei certi iudices esse non possunt absque his, qui passim in morem brutorum animalium libidini expositi sunt. unde et apostolus: de uirginibus, inquit, praeceptum domini non habeo, quasi Moyses loquatur: \'feminalibus ego non uestio nec inpono alicui necessitatem; qui uult sacerdos esse, ipse se uestiat\'. o quantae uirgines et quantorUm sperata pudicitia in die iudicii dehonestabitur, quantorum infamata pudicitia a deo iudice coronabitur! igitur ipsi adsumamus feminalia, ipsi nostra uerecunda operiamus, non quaeramus alienos oculos. ita tegantur genitalia, ut nullorum oculis pateant, ne, quando intramus sancta sanctorum, si qua apparuerit turpitudo, morte moriamur.. Iam sermo finitur et ad superiora retrahor. tanta debet esse scientia et eruditio pontificis dei,
Abbreviated transcription (Latin):
accipimus ueritatem profest sermo doctrinam: In ꝑ fecta sunt uniuersa
nisitam decoro currui dignus quȩ ratur aurga : & suꝑcreaturas crea¬
tor insistens: regat ipse quae condidit: quodolim in lãmina monstra¬
bat nunc in signo ostenditur crucis: Auro legis sunguis euangelii p̃¬
tiosior est : Tunc signum iuxta ez echielis uocem gementib figebatur¬
infronte nunc postantes crucem dicemus: signatũ e st suꝑnos lumen
uultustuidñe : Bis in exodo legimus p̃cipientedño & moyse iussa
faciente octo uestium genera pontificis in leuitico deseptem tantum
scriptũ est : & sefestur quomodomorses frem suum aaron illis in¬
duerit: Desolis feminalib: Nihildicitur: hacut arbitror causa:
quodud genitalia nr̃a & uerecundu lex nonmittit manum sed ipsi se¬
cr&iora nr̃a & confusione dignutegere & uelare debemus. & cons¬
cientĩa puritatis ac seminũ dõiudici seseruare : Dec&eris uistuti¬
b uerbi gratia. sapientia fostitudine iustitia humilitate mansu¬

Expanded text:
accipimus veritatem, profert sermo doctrinam: imperfecta sunt universa, nisi tam decoro currui dignus quaeratur auriga, et super creaturas creator insistens, regat ipse quae condidit. Quod olim in lamina monstrabatur, nunc in signo ostenditur Crucis. Auro legis, sanguis Evangelii pretiosior est. Tunc signum juxta Ezechielis vocem gementibin fronte, nunc portantes crucem dicimus: signatum est super nos lumen uultus tui, domine. bis in Exodo legimus praecipiente domino et Moyse iussa faciente octo uestium genera pontificis. in Lenitico de septem tantum scriptum est et refertur, quomodo Moyses fratrem suum Aaron illis induerit: de solis feminalibus nihil dicitur hac, ut arbitror, causa, quod ad genitalia nostra et uerecunda lex non mittit manum, sed ipsi secretiora nostra et confusione digna tegere et uelare debemus et conscientiam puritatis et seminum deo iudici reseruare. de ceteris uirtutibus, uerbi gratia-sapientia, fortitudine, iustitia, humilitate, mansu
Abbreviated transcription (Latin):
nectamen matris dñi scriptura commemorat. A postolũ uisesse an non
sia postolus est al feifilius erit & cred& in iħm & nonerit deillis fratrib:
de quibus scriptum est. Neq enim fratreseius tunc credebant in eũ: Si ñ
est a postolus tertius nescio Quis ia cobus est frater dm̃ putandus : & quo¬
modo tertius ad distinctionẽ maioris appellubiturminor : cũ maior &
minor non intertres. sed inter duos soleant psebere distantiã : & frater drũ
a postolus sit paulo dicente. dende post trienniũ ueni hiero solimam
uiderep&rũ & mansia pud illũ dieb: quindecim. aliũ autẽ uidi neminẽ nisi

Expanded text:
nec tamen matris Domini Scriptura commemorat, Apostolum vis esse, an non? Si Apostolus est, Alphaei filius erit; et credet in Jesum; et non erit de illis fratribus, de quibus, scriptum est: Neque enim tunc fratres ejus credebant in eum. Si non est Apostolus, sed tertius nescio quis Jacobus, quomodo est frater Domini putandus, et quomodo tertius ad distinctionem majoris appellabitur minor, cum major et minor, non inter tres, sed inter duos soleant praebere distantiam; et frater Domini Apostolus sit, Paulo dicente: Deinde post triennium veni Jerusalem videre Petrum, et mansi apud illum diebus quindecim. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
putes filiũ tebedei lege actus a postolorũ iam abherode fuerat int̃emptus :
Restat conclusio ut maria ista quae ia cobiminoris scribeur mater fuerit
uxor alfei & soror mariae matris dñi : quã mariam cleopȩ iohannes euange¬
lista cognominat a patre siue a gentilitate familiae  ut quacũq: alia causa
ei nomen inponens. si autẽ in d&ibi alia atq alia uid&ur quo dalibi dicatur
maria iacobi minoris mater & hic maria cleopȩ : discescripturȩ consu&u¬
dinẽ eundem hominem diuersis nominib: appelluri : Raguel socer
morsi & iothor dicitur: degedeon non nullis causis inmutati nominis
Ante prae missis subito ierobo al legitur : Otias rexiuda uicissimatarias uocat᷑
ons tabortabiriũ dicitur : Rursũ hermon fenices cognominant sanior &

Expanded text:
um filium Zebedaei, lege Actus Apostolorum. Jam ab Herode fuerat interemptus. Restat conclusio, ut Maria ista quae Jacobi minoris scribitur mater, fuerit uxor Alphaei, et soror Mariae matris Domini, quam Mariam Cleophae Joannes Evangelista cognominat, sive a patre, sive gentilitate familiae aut quacumque alia causa ei nomen imponens. Si  Al. Sin autem inde tibi alia atque alia videtur, quod alibi dicatur: Maria Jacobi minoris mater: et hic Maria Cleophae Al. Cleophe: disce Scripturae consuetudinem, eumdem hominem diversis nominibus nuncupari. Raguel socer Moysi, et Jethro dicitur. Gedeon, nullis causis immutati nominis ante praemissis, subito Jerobaal legitur. Ozias rex Juda, vicissim Azarias vocatur. Mons Thabor, Itabyrium dicitur. Rursum Hermon Phoenices cognominant Sanior
Abbreviated transcription (Latin):
dentis partib: adorientem turbo tras gressus minitabatur plu¬
rimis magna naufragia. Tunc impl&um est. putas ueniens fili¬
us hominis inueni& fidem superterram : Refrigerata caritate
multorum pauci qui amabant fidei ueritatem. nostro
luteri iungebantur: quorum publice p&ebatur capudeor¬
traquos omnes opesu perabantur ita ut barabbas quoque
ab ducer&ur in illam simulationem immo a pertum parri¬
cidium quod non uiribus seduoluntate commisit
& cece uniuersa tompestas dño flante del& aest. expletã¬
que uaticinium proph&ale auferens spm̃ eorum & defi¬
tuent & inpuluere n suum reuertentur It illa diue
peribunt omner cogitationis eorum: & illud eu angelium,

Expanded text:
dentis partibus ad orientem turbo transgressus minitabatur pludentis partibus ad orientem turbo transgressus minitabatur plurimis magna naufragia. tunc inpletum est: putas, ueniens filius hominis inueniet fidem super terram? refrigerata caritate multorum pauci, qui amabant fidei ueritatem, nostro lateri iungebantur, quorum publice petebatur caput, contra quos omnes opes parabantur, ita ut Barnabas quoque abduceretur in illam simulationem, immo apertum parricidium, quod non uiribus sed uoluntate commisit. sed ecce uniuersa tempestas domino flante deleta est expletumque uaticinium prophetale: auferes spiritum eorum et deficient et in puluerem suum reuertentur. in illa die peribunt
Abbreviated transcription (Latin):
holo causta & uictimas non suscipiam eas ingladio enim fame
& pestilentia ego consumam cos : dicas qud hoc ad laudem mar¬
cellie damnationes her&icorum haeo fuit principium dũ addu¬
cit testes qui prius abeius eruditi & postea aberico fuerant erro¬
re correcti dum ostendit multitudinem deceptorum dũ impia
it enia paccit ingerituo lumina quȩ emendatamanus corpui
monstrabantur dum acciti frequentibus litteris her&ici & se
defenderent uenire non ausi sunt : tantaqueuis conscientiȩ fuit
ut magis absentes damnari quam presentis coargui malue¬
rint huiiustam gloriosȩ uictoriae origo marcellaẽ : tuque
caput horum & oaurabonorum quaescirme uera nairrare. quȩ
nosti uix demultis pauca dicere : neglegentis fastidium fatiat
odiosa replicatio & uidear aput maliuolos suboccasione laudis
alterius stomachum ineum digerere: pergam adreliqua. deocci¬

Expanded text:
holocausta et uictimas, non suscipiam eas; in gladio enim, fame holocausta et uictimas, non suscipiam eas; in gladio enim, fame et pestilentia ego consumam e o s. dicas: \'quo hoc?\' ad laudem Marcellae. damnationis hereticorum haec fuit principium, dum adducit testes, qui prius ab eis eruditi et postea ab heretico fuerant errore correcti, dum ostendit multitudinem deceptorum, dum inpia negl clqucov ingerit uolumina, quae emendata manu scorpii monstrantur, dum acciti frequentibus litteris heretici, ut se defenderent, uenire non ausi sunt tantaque uis conscientiae fuit, ut magis absentes damnari quam praesentes coargui maluerint. huius tam gloriosae uictoriae origo Marcella est tuque caput horum et causa bonorum, quae scis me uera narrare, quae nosti uix de multis pauca dicere, ne legenti fastidium faciat odiosa replicatio et uidear apud maliuolos sub occasione laudis alterius stomachum meum digerere. pergam ad reliqua. De occi
Abbreviated transcription (Latin):
in adsensũ sui traher& ac simplicitati in luder&episcopoquide¬
suo ingͣnio c&eros estimabat publice restitit malens dõplacere
quã hominib Laudat saluator euangelio uilicũ iniquitatis
qđ contra dnm̃ qui demattamen ꝓse prudenter fecerit. Cerueuess
her&icideparua scintilla maxima incendia concitare ndppostõt
dudũ flama i madculmina ꝑuensse. ec posse latere qđemultos
deceperat : p&unt & imp&rant ecclesiasticas epistolas ut commu¬
nicantes eccdesiae discendere uiderentur : Nonmultum tem¬
pus in medio succedit in pontificatum uir in signis anastasius
quem diu roma habere non meruit. neorbis caput subtali epis copi
truncar& immo idcirco raptus atque trans latus est nesemellatã
sententiã precibus sius flectere conar&ur dicente dño adhiere¬
miam neoraueris propopulo isto neque depreris in bonum quia
si ieiunauerint non exaudiam preces corum: &si optulerint

Expanded text:
in adsensum sui traheret hereticus ae simplicitati inluderet episcopin adsensum sui traheret hereticus ae simplicitati inluderet episcopsuo ingenio ceteros aestimabat, publice restitit malens deo placere quam hominibus. Laudat saluator in euangelio uilicum iniquitatis, quod contra dominum quidem, attamen pro se prudenter feceiit. cernentes heretici de parua scintilla maxima incendia concitari et suppositam dudum flammam iam ad culmina peruenisse nec posse latere, quod multos deceperat, petunt et inpetrant ecclesiasticas epistulas, ut communicantes ecclesiae discedere uiderentur. non multum tempus in medio, succedit in pontificatum uir insignis Anastasius, quem diu Roma habere non meruit, ne orbis caput sub tali episcopo truncaretur; immo idcirco raptus atque translatus est, ne semel latam sententiam precibus suis flectere conaretur dicente domino ad Hieremiam: ne oraueris pro populo isto neque depreceris in bonum, quia, si ieiunauerint, non exaudiam preces eorum et, si obtulerint
Abbreviated transcription (Latin):
herdica inhis proiuntis exorta tem pestas. cune talt ueborum
& intrntam rabiem concitata est: ut necsibi nec ulli bonorum
parcer& & quasi parum ess& hicuni uersa moiissenauẽ
plenam blas phemiarum romano intulit portiue lauuenit que
protinus patella operculum & romane fide puris sinium
fontem lutosa ceno permis cuere uestigia: aacomirur sun
plateis & inforor eum uenalium factus ariolus stultorum
uerber& nates & obtorto fuste dentes mordentium quatiat:
cum ueniata spurca que dootrina romȩ inuenerit quos indu¬
cer&tunc librorum tepiapxuti infamis interpr&atio tun
discipulus oabiot uere nominis sui suntalem magistrum
non inpegiss& t unc nostrorum diattipos contradietio &e
pharis eorum turbata scola : Tunc sca marcella quȩ diuicon¬
ibuerat neper emulationem quippiam facere ereder& urt
postquam sensit fidẽ apostolico oreliudatã in plerisq uio lapino
ut sacer dotes quoq & non nuillos monachorũ maximeq secłi omines

Expanded text:
haeretica in his provinciis exorta tempestas, cuncta turbavit; et in tantam rabiem concitata est, ut nec sibi, nec ulli bonorum parceret. Et quasi parum esset, hic universa movisse, navem plenam blasphemiarum Romano intulit portui. Invenitque protinus patella operculum, et Romanae fidei purissimum fontem, lutosa cplateis et in foro rerum venalium pictus ariolus stultorum verberet nates et obtorto fuste dentes mordentium quatiat, cum venenata spurcaque doctrina Romae invenerit, quos induceret. Tunc librorum περὶ ἀρχῶν infamis interpretatio, tunc discipulus ὄλβιοσ vere nominis sui, si in talem magistrum non inpegisset, tunc nostrorum διάπυροσ contradictio et Pharisaeorum turbata schola. Tunc sancta Marcella, quae diu coniverat, ne per aemulationem quippiam facere crederetur, postquam sensit fidem apostolico ore laudatam in plerisque violari, ita ut sacerdotes quoque nonnullos monachorum maximeque saeculi homines
Abbreviated transcription (Latin):
cunus crunt : dumhȩe aguntur imebus tor ribilis decccidontẽ
sumora ad fertur obsideri romam & auro sabose sulsurtiar¬
dimos polutos que rursum circum duror ut post sibstantian
unt n quoqut nusnc ⁊pitur urbs quad oturm̃ qos orpordntu
imio famc peritante quamgladio Eui pruenquie perentur
inuno sisui heranosandos cibos erupti esurentiur rabies. dt
suusnuscem icin bradamarunt. Dum mitor ponporet Loctonti

Expanded text:
cuius erunt? Dum haec aguntur in Iebus, terribilis de occidente rumor adfertur obsideri Romam et auro salutem ciuium redimi spoliatosque rursum circumdari, ut post substantiam unt uimmo fame perit ante quam gladio et uix pauci, qui caperentur, inuenti sunt. ad nefandos cibos erupit esurientium rabies et sua inuicem membra laniarunt, dum mater non parcit lactanti