comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunttam ab eato iohanne: quã ab
angło illius aecclesie: Et quia ꝑ¬
ũsi doctores reperti sunt: damp¬
Nati sub anathemate eiecti sunt
ab ȩccłesia: Similit̃ sab ellius. fotinꝰ.
& cȩteri latrones qui Non ꝑ hostiũ
intrasinum aecclesie intrauerant
latebant quousq ab aeccłȩ pasterib.
probarentur. ET PATICNTIAM
habes tolerando pacient illorum ꝑũsi¬
tatem. qui tibi mala ingerunt. Et
SUSTINUISTI. propt̃ Nom̃ in eum. Nec
defecisti. Acsi electoꝵ omnium ae¬
cclesiȩ dicer&ur. Quia in omnibus
paciencia habiuisti id circo utiq ea
quae tibi ab impiis sunt irlata tor¬
m̃ta sustiniusti: quae nisi pacienciã
habuisses in tot adũsis defecisses. Et
ideo pacienciam habens Non suc cũbis
quia Non ꝓterrena glouia. sed ꝓpter
Nomen meum hȩc sustiNef. SEDHA¬
BEO. adusus te quod caritatem tuã
primam reliquisti. Superius locutꝰ:
scis Nunc aut̃ loquitur reprobis
muniter eos illo quitur diuin sermo.

Expanded text:
sunt tam a beato Joanne quam ab sunt tam a beato Joanne quam ab angelo illius Ecclesiae. Et quia perversi doctores reperti sunt, damnati sub anathemate, ejecti sunt ab Ecclesia. Similiter Sabellius, Photinus, et caetori latrones, qui non per ostium intra sinum Ecclesiae intraverant, latebant quousque ab Ecclesiae pastoribus probarentur. Et patientiam habes tolerando patienter illorum perversitatem, qui tibi mala ingerunt. Et sustinuisti propter nomen meum, et non defecisti. Ac si electorum omnium Ecclesiae diceretur: Quia in omnibus patientiam habuisti, idcirco utique ea quae tibi ab impiis sunt illata tormenta sustinuisti, quia nisi patientiam habuisses, in tot adversis defecisses. Et ideo patientiam habens non succumbis, quia non pro terrena gloria, sed propter nomen meum haec sustines. Sed habeo adversus te quod charitatem tuam primam reliquisti. Superius locutus est sanctis, nunc autem loquitur reprobis,muniter eos alloquitur divinus sermo:
Abbreviated transcription (Latin):
fugere. ignorantes ꝗ impiũ sit ꝓpt̾
prauoru adũsitate. relinquere scoꝵ
unanimitate. Quisi paentiae stu¬
derent: quia alibi locus de ẽ: inse¬
m& ipsis inuenirent ubi eos euade¬
re possent. ETTEMPTASTIROS
qui sedicunt. eẽ apostolos & non sunt
inasia. uolentes corrumpere rectam
fidem. & p̃dicantes xp̃m minorem
erant missi axpo sed adiabolo: transfi¬
gurantes se in apłos xp̃i. a quo & se mis¬
sos dicebant. cũ non ueritatis sed falsoꝵ
dogmatum. eent. ductores: De talib
dñs ꝑ proph&am dĩt. Ipsi ueniebant:
cũ ego Non miserim eos. Dic̃ gͦ. Temp
inuenisti eos mñdaces. Temptatiories
eni : duȩ sunt: Sed hic temptatio:
ad ꝓbationem ꝑtin&. sicut & ibi:
Temptari os diebus .x. Sic & sancta
deccła cotidie temptat. id ÷ probat
corda singuloꝵ: ut qui rectam Non
tenent fidem aut corrigantur.
aut ab aeccłȩ soci & ate pͤllant᷑. sicut
eiecti sunt her&ici. ssti enim. id ÷
ebior & cȩteri antequam ex ainina¬
rentur occulti erant: sed probati

Expanded text:
fugere, ignorantes quam impium sit propter pravorum perversitatem relinquere sanctorum unanimitatem, qui si patientiae studerent, quia alibi locus deest, in semetipsis invenirent ubi eos evadere possent. Et tentasti eos qui se dicunt apostolos esse, et non sunt.in Asia volentes corrumpere rectam fidem, et praedicantes Christum minorem erant missi a Christo, sed diabolo, transfigurantes se in apostolos Christi, a quo et se missos dicebant, cum non veritatis, sed falsorum dogmatum essent. De talibus Dominus per Prophetam dicit : Ipsi veniebant, cum ego non miserim eos. Dicit ergo: Teinvenisti eos mendaces. Tentationes enim duae sunt, sed hic tentatio ad probationem pertinet, sicut et ibi: Tentat nos diebus decem . Sic et sancta Ecclesia quotidie tentat, id est probat corda singulorum, ut qui fidem rectam non tenent, aut corrigantur, aut ab Ecclesiae societate pellantur, sicut ejecti sunt haeretici. Isti enim, id est Ebion et caeteri, antequam examinarentur, occulti erant, sed probati
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ opera labor & pacientia dõs
cognita: Scire aut dei. eligereest:
Vnde in libris morsi frequent̃ populo
dr̃: Vosscit ds̃ ex omnib gentib i. uos
elegit: Et ipsimorsi nouite ex nomine
÷ teeligo specialit̃ preceteris: aliquãdo
aut̃ scire dr̃ ds̃ scientes reddere : Vnde ÷¬
tẽptat uos dñs dsur̃: ut si diligitis eũ

Expanded text:
quorum opera, labor, et patientia Deo sunt quorum opera, labor, et patientia Deo sunt cognita. Scire autem Dei, eligere est. Unde in libris Moysi frequenter populo dicitur: Vos scit Deus ex omnibus gentibus; id est: Vos elegit; et ipsi Moysi: Novi te ex no mine , id est: Te eligo specialiter prae caeteris. Aliquando autem scire dicitur scientes reddere; unde Tentat vo
Abbreviated transcription (Latin):
facit quidẽ aduentus sui p̃sentiã sen¬
tire reꝓbos sed quia fidẽ illorũ opera
non secuntur: nequaquã apud eosman&.
sed adelectorũ corda abeis transit.
inquib ꝑ opera uirtutũ in habit&: hoc
enĩ indicat colũba ix arca dimissa :
q̃suꝑ aquas diluuii uolitans cũ non
inueniss& reqͥ es cer& pes eius ad archã
reuersa: hinc in euangelio ipse dicit:
faciemus : inquib: uerbis ostendit :¬
quia adros &iã uenit: inquibus man¬
sionẽ noninuenit: Beneitaq dr̃
quianibulat in medio uii cande¬
labrorum aureorũ : acsiaꝑte diceret᷑:
tam diuint̃ electos & repbos exorta¬
tionis uerbo discurrit : quousq inue¬
niat apud que ꝑ opera uirtutum
mansionẽ faciat: Uel certe dum
quẽ lib& electorũ intimo discretio¬
nis ex amine ꝓbandum ad tẽpus in
tẽptatione deserit. atq ut alium
atẽptatione eripiat. piofauore ꝓ¬
sequitur : tam quam in medio VII
sed generalit̃ om̃ib: electis congruit:

Expanded text:
Facit quippe adventus sui praesentiam senFacit quippe adventus sui praesentiam sentire reprobos: sed quia fidem illorum opera non sequuntur, nequaquam apud eos manet, sed ad electorum corda ab eis transit, in quibus per opera virtutum inhabitet. Hoc enim indicat columba ex arca dimissa, quae super aquas diluvii volitans, cum non inveniret ubi requiesceret pes ejus, ad arcam reversa est. Hinc in Efaciemus . In quibus verbis ostendit quia ad eos venit in quibus mansionem non invenit. Bene itaque dicitur: Qui ambulat in medio septem candelabrorum aureorum. Ac si aperte diceretur: Tandiu inter electos et reprobos exhortationis verbo discurrit, quousque inveniat apud quem per opera virtutum mansionem faciat. Vel certe dum quemlibet electorum intimo discretionis examine probandum ad tempus, in tentatione deserit: atque ut alium a tentatione eripiat, pio favore prosequitur, tanquam in medio septem sed generaliter omnibus electis congruit,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. abstinentiã contẽplationem
&c &tera his similia quȩ o peratur
unusatq idẽ sp̃s: Quicũ ubiq pre¬
senssit dũdonorũ grameis discrete
largitur : quasi imedio candela broꝵ
cocti die ambulat. Uel certe ꝑmanũ:
possumus intellegere potentiã diui¬
nitatis ẽiꝰ quã nullus potest peuadere:
quia inmanu eiꝰ sunt om̃s fines terre.
in hac dex tera: continentur & boni &
mali : Boni quidẽ conprimuntur neuł
ultra mensurã acceptȩ uirtutis ꝑ in anẽ
gloriã transeant. uel a duiciorũ in le¬
cebras ruant : mali aut̃ nequantum
uolunt nocere possint: hac uirtutis
dextera retinentur: sedtã quã serui
sub potestate dnĩ adm̃ surã filios uerbere
cedant: Sunt ergo quidã ad quos dñs
uenit ꝑfidẽ: quã habent & aliquando
ꝑbonã uoluntatẽ : Sed quia iterũ repbis
morib eũ eiciunt & aduitia labuntur.
non potest ibi manere idcirco ambulat.
& adelectos transitũ facit apud quos
diuman& : & in eorũ cordib: moratur:

Expanded text:
abstinentiam, contemplationem, et caetera his similia, quae operatur unus atque idem Spiritus . Qui cum ubique praesens sit, dum donorum gratiam eis largitur, quasi in medio candelabrorum quotidie ambulat. Vel certe per manum possumus intelligere clementiam divinitatis ejus, quam nullus potest evadere, quia in manu ejus sunt omnes fines terrae. In hac dextera sunt boni et mali: boni quidem comprimuntur, ne vel ultra mensuram acceptae virtutis per inanem gloriam transeant, vel ad vitiorum illecebras ruant; mali autem, ne quantum volunt, nocere possint, hac virtutis dextera retinentur, sed tanquam servi sub potestate Domini, ad mensuram filios verbere caedant. Sunt ergo quidam ad quos Dominus venit per fidem quam habent, et aliquando per bonam voluntatem: sed quia iterum reprobis moribus eum ejiciunt, et ad vitia labuntur, non potest ibi manere, idcirco ambulat, et ad electos transitum facit, apud quos diu manet, et in eorum cordibus moratur.
Abbreviated transcription (Latin):
auctorẽ & scĩficatorẽ ieiunii conlaudare. ꝑ qđ nos
liberas a nr̃orũ debitis peccatorũ. Ergo suscipe ieiunantium
p̃ces. atq ut nos a malis om̃ib ꝓpitiatus eripias. iniquita¬
tes nr̃as quib merito affligimꝰ. placatus ab solue. ꝑ xp̃mđ:¬
Qui generi humano nascendo subuenit cũ ꝑ mort̾e passionis
mundũ de uicit. ꝑ głam resurrectionis uitae at̾ne adit̾u pate¬
fecit. & psuam ascensionẽ ad ealos nobis sꝑem ascendendi do¬
Anauit. per quẽ:

Expanded text:
auctorem et sanctificatorem jejunii collaudare, per quod nos liberas a nostrorum debitis peccatorum. Ergo suscipe jejunantium preces; atque ut nos a malis omnibus propitiatus eripias, iniquitates nostras, quibus merito affligimur, placatus absolve. Per Chrqui generi humano nascendo subvenit, cum per mortem passionis mundum devicit, per gloriam Resurrectionis vitae aeternae aditum patefecit, et per suam Ascensionem ad coelos nobis spem ascendendi donavit. Per quem
Abbreviated transcription (Latin):
tum misteriũ ÷ ubi aliud uidet᷑. & aliud
intellegit᷑ sic̃ uerbi grã. in xp̃icor¬
pore ubi cũuideatur panis uera ÷
caro. Vnde ipsi sacerdotes dicunt.
sacra m̃ta que supsimꝰ dnẽ : ꝑficiant
nobis adsalutẽ & anime & corporis:¬
Itaergo & hic sacram̃tũ erat: quia
in uiistellis. uel uii candelabris.
uniuer salis eccła ex primebatur:
Qđ enĩ significat᷑ ꝑ septẽ stellas:
idipsũ significatur. & ꝑ uiicandelabra
idest omĩs eccła. uel spexialit̾ sci
docto res: quinimirũ recte ꝑstellas
designantur & ꝑangłos: quia & inhiuꝰ
scłi nocte lucent ꝑmundiciã uitȩ &
aliis caelestia nunciando. angłi uerita

Expanded text:
ntum mysterium est, ubi aliud videtur, et aliud intelligitur, sicut verbi gratia in Christi corpore, ubi cum videatur panis, vera est caro. Unde ipsi sacerdotes dicunt: Sacramenta quae sumpsimus, Domine, proficiant nobis ad salutem corporisIta ergo et hic sacramentum erat, quia in septem stellis vel septem candelabris, universalis Ecclesia exprimebatur. Quod enim significatur per septem stellas, id ipsum significatur et per septem candelabra, id est omnis Ecclesia, vel specialiter sancti doctores, qui nimirum recte per stellas designantur et per angelos, quia et in hujus saeculi nocte lucent per munditiam vitae, et aliis
Abbreviated transcription (Latin):
adesertis montib & deinde subiungit.
qm̃ ds̃ iudex. ẽ obscura sentencia reddit᷑
Aut gͦ uicio scriptoꝵ ista talis facta . ẽ.
locutio: aut certe more scripturarum
ut dictũ ẽ Necessarias hab& quasdam
oratioreũ particulas. Sechoc sensũ uideamꝰ.¬
Fuit eni qͥda martir qͥ occisusẽ in aeccla ꝑgami.

Expanded text:
ertis montibus: et deinde subjungit: Quoniam Deus judex est, obscura sententia redditur. Aut ergo vitio scriptorum ista talis facta est locutio, aut certe more Scripturarum, ut dictum est, necessarias habet quasdam orationum particulas. Sed nunc sensum videamfuit enim quidam martyr, qui occisus est in
Abbreviated transcription (Latin):
Usq ꝑ xp̃m dnm nr̃m. Cuius diuinȩ natiuitatis
potentiam. ingenita uirtutis tua genuit magnitudo
Quem semꝑ filium. & ante t̾epora aet̾na genitũ. quia tibi pleno
atq ꝑfecto &terni patris nom̃ non defuit p̾dicamꝰ. Et honore.
maiestate. atq uirtute. &qualẽ tibi c̃sc̃o spũ confitemur.

Expanded text:
um nostrum. Cujus divinae Nativitatis potentiam ingenita virtutis tuae genuit magnitudo. Quem semper Filium, et ante tempora aeterna genitum, quia tibi pleno atque perfecto aeterni Patris nomen non defuit, praedicamus, et honore, majestate atque virtute aequalem tibi cum Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
dum eã &ch. Vocat᷑ &iam sermo dei gladi¬
us utraq parte acutus: quia diuidit
bonos amalis : Vnde ipse dñs dicit : Non
ueni pacẽ mittere interrã : sed gladiũ:
Veni enĩ separare patrẽ aduersus filiũ:
ideo gladius bis acutus uocatur : quia
& in ꝑfectos scđm litterã ixterius in for¬
mat : Et ꝑfectos iuxta misticũ intel¬
lectũ interius erudit Audit enim
dire: Dũ haec aut̃ facit: abscidit se ꝑdĩ
uerbũ acarnalib desideriis & delectatio¬
nibus ut haec diuini uerbi custodiendo
p̃cepta possit saluus fieri : Sapientior
quoq: considerat altiora mysteria.
ambit : quia desiderat iam frui eiꝰ p̃¬
sentia: cuiꝰ tanta in diuino eloquio p̃di¬
cat᷑ magnificentia: ET FACIES EIUS:
Sicut sollucet inuirtute sua Qiua xp̃s¬

Expanded text:
de suo. Vocatur etiam sermo Dei gladius utraque parte acutus, quia dividit bonos a malis. Unde ipse Dominus dicit: Non veni pacem mittere, sed gladium . Veni enim separare patrem adversus filium, ideo gladius bis acutus vocatur, quia et imperfectos secundum litteram exterius informat, et perfectos juxta mysticum intellectum interius erudit. Audit enim dire; dum autem haec facit, abscidit se per Dei verbum a carnalibus delectationibus, ut haec divini verbi custodiendo praecepta possit salvus fieri. Sapientior quoque considerat altiora mysteria, ambit, quia desiderat jam frui ejus praesentia, cujus tanta in divino eloquio praedicatur magnificentia. Et facies ejus sicut sol lucet in virtute sua. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
tia Idõq necessariȩ s̃ subauditiones ut ita
hanc sententiã ꝓnunciemꝰ. Et tenes Nom̃
meũ & ñregasti fide mea. &in dieb illis
inqͥb extitit antiplias testis nis fidelis qui
occisus ÷ apud uos: Non negasti fidẽ iea.
Tale ÷ &illud iripsalmo. Nolite extollere

Expanded text:
ut ita hanc sententiam pronuntiemus: Et tenes nomen meum, et non negasti fidem meam; et in diebus illis, in quibus exstitit Antiphas testis meus fidelis, qui occisus est apud vos, non negasti fidem meam. Tale est et illud in Psalmo: Nolite extollere
Abbreviated transcription (Latin):
figurã xp̃ĩ tenuit: Non enĩ alio : quam
xp̃onato passo ac sepulto & resuscitato
hac uerba conueniunt: Ipse ÷ primus
in qͦ facta st̃ omĩa : ipse nouissimus. ꝑͥ quẽ
restaurata suniuersa: Ipse primus.¬

Expanded text:
figuram Christi tenuit. Non enim alii quam figuram Christi tenuit. Non enim alii quam Christo nato, passo, ac sepulto, et resuscitato haec verba conveniunt. Ipse est primus, in quo facta sunt omnia; ipse novissimus, per quem restaurata sun
Abbreviated transcription (Latin):
qđ unus quia qđ uni loquitur. ad oñs
gulos refertur: Qđ aũt idẽ angłs
quibeato iohanni apparuit quedã
x posuit : que dã uero signata reliqd
nimirũ idcirco hoc egit. ne nob lectio
illius uilescer&. & ut haberemꝰ &iam
ubi sensũ nrm ixercitare possemus
Exposuit quedã. quia si extoto nob̃
clausus ess& liber: teder& nos eum
legere. ad cuiꝰ misteria intima non
aperir& : facilis nob ess& ad intelle¬
gendũ & idcirco &iã minus stu diose
illũ legeremꝰ: Angłi aut̃ quib: scrip¬
sit sicut insẽquentib inurniemus
noncȩlestes intelleguntur sp̃s quia
absurdũ est credere aliquid eẽ incae¬
lestib: spiritib dignũ rep̃ hensione sed
pocius fideles in aeccła consistentes :
dequib scriptũ est angłi pacisamare
flebunt Et ZACARIAS Labia sacer¬
dotis custodiunt scienciã : & legẽ eiꝰ

Expanded text:
 unus, quia quod uni loquitur ad omnes gulos refertur. Quod autem idem angelus qui beato Joanni apparuit quaedam exposuit, quaedam vero signata reliquit, nimirum idcirco hoc egit, ne nobis lectio illius vilesceret, et ut haberemus etiam ubi sensum nostrum exercitare possemus. Exposuit quaedam, quia si ex toto nobis clausus esset liber, taederet nos eum legere, ad cujus mysteria intima non aperiret, facilis nobis esset ad intelligendum, et idcirco etiam minus studiose eum legeremus. Angeli autem quibus scripsit, sicut in consequentibus inveniemus, non coelestes intelliguntur spiritus, quia absurdum est credere aliquid esse in coelestibus spiritibus dignum reprehensione, sed potius fideles in Ecclesia consistentes, de quibus scriptum est: Angeli pacis amare flebunt ; et Malachias: Labia sacerdotis custodiunt scientiam,
Abbreviated transcription (Latin):
iterũ lucebat in uirtute sua. iđ iam
i carne natꝰ passus & suscitatꝰ ipsa que
eiꝰ natiuitas passio & resurrectio totũ
claruerat ꝑ orbem &idcirco facies
angłi non simplicit̃. sed sic̃ solluc& in
uirtute sua splendebat. Etcũ uidis sẽ
eũ : cecidi ad pedes eiꝰ tã quã mortuus.
loħs in hoc loco omnẽ significat electorũ
multitudinẽ : angłs aut̃ solius capitis
ꝑsonã gerit. Non aut̃ hic pedes dnĩ sic̃
superius et̃nitatẽ diuinitatis eiꝰ. non p̃di¬
catores non deniq c&tra m̃bra sedtantũ
indicia passionis ei & humilitatis signi¬
ficant . quase humi liauit usq ad mortũ
Ad pedes ergo angłi iohs cadit dũ

Expanded text:
iterum lucebat in virtute sua; id est jam iterum lucebat in virtute sua; id est jam in carne natus, passus, et suscitatus, ipsaque ejus nativitas, passio, et resurrectio totum claruerat per orbem; et idcirco facies angeli non simpliciter, sed sicut sol lucet, in virtute sua splendebat. Et cum vidissem eum, cecidi ad pedes ejus tanquam mortuus. Joannes in hoc loco significat omnem electorum multitudinem, angelus autem solius capitis personam gerit. Non autem hic pedes Domini, sicut superius aeternitatem divinitatis ejus, non praedicatores, non denique caetera membra, sed tantum indicia passionis ejus et humilitatis significant, qui se humiliavit usque ad mortem. Ad pedes ergo angeli Joannes cad
Abbreviated transcription (Latin):
id circo&iã ipse solqui ad obsẽquiũ homi¬
nis fuerat conditꝰ claritatẽ suilumi¬
nis e maxima ꝑarte ꝑdidit: Sed cum
reparatꝰ fuerit homo atq post gene¬
ralẽ resurrectionẽ renouatꝰ tc̃ aipse
quã modo lucebit. Unde &iã nec postea
occasũ paciet᷑ sic̃ hisidorus testatur:
ne impii claritate luminis eiꝰ fruant᷑
ALITER Sol hab& ortũ & occa sũ ideoq
congrur conparatur xp̃o. qui habunt
ortũ nascendo tẽporalit̃ iematre:
& occasũ ꝑmortẽ. Porro facies illius
manifesta incarne p̃sentia intellegit᷑
quȩ abscondita : quando incruce occũ¬
buit sediterũ resurgens amortius
cepit lucere inuirtute sua inmulti¬
tudine scilic& mira cblorũ & p̃dicatione
doctorũ Na a de hoc occa supsal¬
mista dicit: It̃ facite ei qui a scendit
suꝑ occasũ. Suꝑ oc casũ nãq ascenđ
quia unde occubuit inde surreeit:
Et quando ista crrnebat ioħ̃s iam
ortus iũ adoccasũ uersus iã surgens

Expanded text:
idcirco etiam ipse sol, qui ad obsequium homiidcirco etiam ipse sol, qui ad obsequium hominis fuerat conditus, claritatem sui luminis maxima ex parte perdidit. Sed cum reparatus fuerit homo, atque post generalem resurrectionem renovatus, tunc et ipse multo clarius quae modo lucebit. Unde etiam nec postea occasum patietur, sicut Isidorus testatur, ne impii claritate luminis ejus perfruantur. Aliter: Sol habet ortum et occasum, ideoque congrue comparatur Christo, qui habuit ortum nascendo temporaliter ex matre, et occasum per mortem. Porro facies illius, manifesta in carne praesentia intelligitur, quae abscondita est quando in cruce occubuit, sed iterum resurgens a mortuis, coepit lucere in virtute sua, in multitudine scilicet miraculorum, et praedicatione doctorum. Nam et de occasu Psalmista dicit: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum namque ascendit, quia unde occubuit, inde surrexit. Et quando ista dicebat Joannes, jam ortus, jam ad occasum versus, jam surgens
Abbreviated transcription (Latin):
didorẽ cui conparare poss& eandem
claritatẽ idcirco dic̃ sic̃ solẽ resplenduis¬
se faciẽ eiꝰ: Et qualis tunc apparuit dñs
talis utiq uenturꝰ est adiudiciũ. Quo
in loco queri potest si dns ad generalẽ
resurrectionẽ cũ tanta claritate uen¬
turus ẽ. ad iudiciũ: quare non in eadẽ
claritate post suã resurrectionẽ ap¬
paruit discipulis : Ad qđ dicendũ ẽ idro
post suã refurrectionẽ claritatẽ sui
uultus discipulis abscondisse : ut eum
uel sufferre quiuissent: uel cognoscere.
qđ si non feciss& : mortaliũ oculi eũ¬
uidere non possent: Si enĩ cũ ad huc
mortale corpus gestaret. ferre non
potuer̃ claritatẽ uultus eiꝰ quando
tranfiguratus ẽ. in monte quanto minꝰ
hoc possent si eis post suã resurrectio¬
nẽ ipse non ut sol sed septẽ plicit̃ sole
fulgente suã manifestarit claritatem:
quid aut̃ ista dednõ dicimꝰ cũ aiam nos
miseriatq mortales claritatẽ scãrũ

Expanded text:
didiorem cui comparare posset eamdem didiorem cui comparare posset eamdem claritatem, idcirco dicit sicut solem resplenduisse faciem ejus. Et qualis tunc apparuit Dominus, talis utique venturus est ad judicium. Quo in loco quaeri potest: si Dominus ad generalem resurrectionem cum tanta claritate venturus est, quare non in eadem claritate post suam resurrectionem apparuit discipulis? Ad quod dicendum est, ideo post suam resurrectionem claritatem sui vultus discipulis abscondisse, ut eum vel suffere quivissent vel cognoscere; quod si non fecisset, mortalium oculi videre eum non possent. Si enim, cum adhuc mortale corpus gestaret, ferre non potuerunt claritatem vultus ejus, quando transfiguratus est in monte, quanto minus hoc possent, si post suam resurrectionem ipse, non ut sol, sed septempliciter sole fulgente suam manifestaret claritatem. Quid autem ista de Domino dicimus, cum etiam nos, miseri atque mortales, claritatem sanctarum
Abbreviated transcription (Latin):
&ipse dñs in euangelio dic̃: Tunc iusti
fulgebunt sicut sol: in regno patris mei
sII : qđ ui delic& non de isto solouisibili
intellegere debemꝰ cũ &ipse multo tc̃
maius lum̃ habiturussit. iuxta illud
ꝓpheticũ erit lux lunȩ. sicut lux solis
& lux solis sic̃ lux vii dierũ : sed pocius de
illo de quoscriptũ est. Vobis timentibus
nom̃ meũ orietur soliustitiȩ. Si aut scĩ
maius lum̃ habebunt quã soliste uisibilis
quantũ putamꝰ excellenciorẽ & sublimiorẽ
eẽ capitisclaritatẽ a quo m̃bra inlum i na¬
buntur. Vnde &cũ desole hic loqueret᷑
iołs addidit si c̃ solluc& in uirtute sua:
quando scilic& meridiano tẽpore in
centro cȩli ita resplendet: ut nulla tenꝰ
humanꝰ aspectus ferre ualeat clarita¬
tẽ luminis eiꝰ hanc claritatẽ ostendit
inmonte corã trib: discipulis : quando
facta est facies eiꝰ sic̃ sol : Centirs enĩ tan¬
tũ sic̃ dic̃beatꝰ hilarius fulsit : sed non
habuit ruuangelista creaturã splen¬

Expanded text:
inus in Evangelio dicit: Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui . Quod videlicet non de isto sole visibili intelligere debemus, cum et ipse multo tunc majus lumen habiturus sit, juxta illud propheticum: Erit lux lunae sicut lux solis, et lux solis sicut lux septem dierum , sed potius de illo de quo scriptum est: Vobis timentibus nomen meum orietur sol justitiae . Si autem sancti majus lumen habebunt quam sol iste visibilis, quantum putamus excellentiorem et sublimiorem esse capitis claritatem, a quo membra illuminabuntur! Unde et cum de sole hic loqueretur Joannes, addidit: Sicut sol lucet in virtute sua, quando scilicet meridiano tempore in centro coeli ita resplendet, ut nullatenus humanus aspectus ferre valeat claritatem luminis ejus. Hanc claritatem ostendit in monte coram tribus discipulis, quando facta est facies ejus sicut sol. Centies enim tantum sicut dicit beatus Hilarius fulsit, sed non habuit Evangelista creaturam splen
Abbreviated transcription (Latin):
uobis relinquens ex ẽplũ ut seqͥuamini
uestigia eiꝰ: Et hoc mortificando secũ
uitiis & ctincupiscentiis ad pedescius
cadit : quia dũ considerat redẽptorẽ
suũ mortuũ. mox mundo moriendo
ad imitanda eiꝰ uestigia. sim& ipsam
humilit̃ ꝓst̃nit : Bene aut̃ ioħs non
mortuus sed tã quã mortuus cecidissẽ
dr̃ ad pedes angłi quia electi imitantes
uestigia passionis xpĩ. & simoriuntur
mundo uiuunt tam̃ dõ: hinc apłs dic̃¬
xp̃s: &iterũ : Obsecrouos ut exibratis
quippe & immo latur &uiua ÷ : quia sc̃ĩ
& si se mortificant cũ uiciis & concupis¬
cenciis notam̃ poenitus a corpore
recedunt: Velcerte tã quã mortui
siunt cũ semortificant: quia inspe
futurȩ resurrectionis iamuiuunt iuxta
illud pauli apłi: Mortui estis: & uita
ura abscondita ÷ cũ xp̃o: Et cũ xp̃s¬

Expanded text:
obis relinquens exemplum, ut sequamini vestigia ejus , et hoc mortificando se cum vitiis et concupiscentiis. Ad pedes ejus cadit, quia dum considerat Redemptorem suum mortuum, mox mundo moriens, ad imitanda ejus vestigia semetipsum humiliter prosternit. Bene autem Joannes non mortuus, sed tanquam mortuus cecidisse dicitur ad pedes angeli, quia electi imitantes vestigia passionis Christi, etsi moriuntur mundo, vivunt tamen Deo. Hinc Apost iterum: Obsecro vos ut exhibeatis quippe immolatur, et viva est, quia sancti etsi se mortificant cum vitiis et concupiscentiis, non tamen penitus a corpore recedunt. Vel certe tanquam mortui fiunt, cum se mortificant, quia in spe futurae resurrectionis jam vivunt, juxta illud Apostoli: Mortui estis, et vita vestra abscondita est cum
Abbreviated transcription (Latin):
condonas. Et peccatorũ uita potius uolens qua morte non cosadin¬
teritũ condepnas sed ut corrigant᷑ miseratus expectas ꝑ xp̃m dinm¬
non egas. grata tibi tamen est tuorũ de uotio famuloru. Hec te
augent nr̃a preconia. sed nobis ꝓficiunt ad salutẽ. Qmsicut
font̾e uitae p̾terire causa moriendi est. sic codem iugit᷑ redundit
affectus est sine fine uitiendi. Et ideo cũ :AT I A¬
s aeterne ds̃. Et te in cessanter p̾cari. ut quite auctore fib¬
sistimus. te dispensante dirigamur: Non nr̃is sensib rebn¬
quainur. sed ad tuae reducti semꝑ tramite ueritatis hacc studeaimꝰ
xercere quae p̾cipis. ut possum dona ꝑcipere qua ꝓinittis. paxpͥmd¬

Expanded text:
condonas, et peccatorum vitam potius volens quam mortem, non eos ad incondonas, et peccatorum vitam potius volens quam mortem, non eos ad interitum condemnas, sed ut corrigantur miseratus exspectas. Per non egeas, grata tibi tamen est tuorum devotio famulorum; nec te augent nostra praeconia, sed nobis proficiunt ad salutem. Quoniam sicut fontem vitae praeterire causa moriendi est, sic eodem jugiter redundare, effectus est sine fine vivendi. Per Christum aeterne Deus: et te incessanter precari, ut qui te auctore subsistimus, te dispensante dirigamur. Non 631 nostris sensibus relinquamur, sed ad tuae reducti semper tramitem veritatis, haec studeamus exercere quae praecipis, ut possimus dona percipere quae promittis. P
Abbreviated transcription (Latin):
usq acc̃ne d̃s. Qui ꝓpterea iu t̾e punis errantes & clem̾ter
refoues castigatos. ut nos amalis operib abstrahas. & ad
bonus eienda conuertas. Quia nonuis in uenire qđ dampnes sedẽ
potus ⁊d corones. Qncũ ꝓnr̃is meritis iugiter mereamur a ffloi
tu tamen uditium ad correptionẽ temperas. non ꝑ petuam ex erces
ad poeña. Iuste enim corrigis. & clement᷑ ignoscis. In utroq uerax
in utroq muscricors. Qui nos ea lege disponis. ut coercendo in atnũ¬
perire non sinas. & parcendo spacium tribuas corrigendi. Qui ideo
malis p̃sentib nos flagellas. ut adbona futura ꝑducas. Ideo bonis
temporalib consolaris. ut de sempiternis faciascertiores. Quo tea
misit fidelib affuturũ. & p̃sentiae corporalis misteriis non desent
quos redemit. & maiestatis suae beneficiis non relinquat. Per qu̾e
usq aet̾ne ds. Qui usto pioq moderamine. ATT X¬
& ꝓpeccatis flagella ir rogas. & post flagella ueniã ꝓpitiatus

Expanded text:
s, aeterne Deus: qui propterea jure punis errantes, et clementer refoves 183 castigatos, ut nos a malis operibus abstrahas, et ad bona facienda convertas, quia non vis invenire quod damnes, sed esse potius quod corones. Qui cum pro nostris meritis jugiter mereamur affligi, tu tamen judicium ad correctionem temperas, non perpetuam exerces ad poenam. Juste enim corrigis, et clementer ignoscis, in utroque verax, in utroque misperire non sinas, et parcendo spatium tribuas corrigendi. Qui ideo malis praesentibus nos flagellas, ut ad bona futura perducas. Ideo bonis temporalibus consolaris, ut de sempiternis facias certiores; quo te, et m, 638 et praesentiae corporalis mysteriis non deserat quos redemit, et Majestatis suae beneficiis non relinquat. Per ques, aeterne Deus: qui justo pioque moderamine, et pro peccatis flagella irrogas, et post flagella veniam propitiatus
Abbreviated transcription (Latin):
siue in hoc libro siue in aeuangelio:
quod sequit᷑ uł p̾cedit spiritaliter ÷
intellegendum quia non corporishie
duris requiritur. sed cordis. Quam
uidelic& aurem Nisi quis habuerit
eloquia spiritꝰ capere nequa qua i¬
ualebit. Hinc dñs loquens turbis
in parabolis cum om̃s illic qui aderaNt
aures haberent. mon& apłs dicens.
Uobis dico qui duditis. Ac sidicat. Uerba
celestium sacram̃toꝵ illis aperio quos
eadem interria cordis aurȩ per¬
cipere cognosco. Carnis itaq au¬
cordis uero: auditu simul & intellec¬
tu iug&. Intuendũ quoq ẽ qui a
cum angłs in principio harum lo¬
cutioriũ expersona filii dĩ immo
certe ꝑ anglm̃ filius dĩ loquatur
Nondicitur hic quihab& aurem
audiat. quid filius dĩ dicat. sed qͥd
sp̃i. Quia uidelic& ũba filii: ũba sun
sp̃s scĩ. Iuo nomine &iã tota trini¬
tas intelligit᷑ dequa dr̃. Sp̃sẽ ds̃.

Expanded text:
sive in hoc libro, sive in Evangelio, sive in hoc libro, sive in Evangelio, quod sequitur vel praecedit, spiritualiter est intelligendum; quia non corporis hic auris requiritur, sed cordis, quam videlicet aurem nisi quis habuerit, eloquia spiritus capere non poterit. Sic Dominus loquens turbis in parabolis, cum illic omnes qui aderant aures haberent, monet apostolos dicens: Vobis dico qui auditis; ac si dicat: Verba coelestium sacramentorum illis aperio, quos eadem interna cordis aure percipere cognosco. Carnis itaque aucordis vero auditu simul et intellectu viget. Intuendum quoque est, quia cum angelus in principio harum locutionum ex persona Filii Dei, imo certe per angelum Filius Dei loquatur, non dicitur hic: Qui habet aurem, audiat quid Filius Dei dicat; sed, quid Spiritus; quia videlicet verba Filii, verba sunt Spiritus sancti. Quo nomine etiam tota Trinitas intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
terrena querentium. pariunt in
illis gerumina omnium uitiorum.
cupiditas. Nua uidelic& ꝑhanc.
alius ad rapinam. alius ad falsum
testimonium. Alius rapitur ad ꝑiuriu
mo cupidus aNumam suam uenalem
facit. & idolatra efficitur plus amari¬
do creacuram quam creatorem. Quod
eni dicit apłs degulosis quorũ ds̃ uent̃
es potest intelligi & decupidis similit̃
Num stultorum paganorum scilicet
dũt: quia non naturam sed oꝑa ho¬
minum drisse odio habere dicit
Inde Non licit odisti rucolartas
opus aũt illius malum odio haben¬
dum. QUIHABET AUREM AUDIAT
quid spiricus dicat aecclesiis. Cum
in principio locutionis huius uNi
angło uniq ephesiȩ cclesie scribere
dñs iusserit. hic aũt Non unum angłm
uł uriam a eccłam ad audierida
dicta spiritus inuit& patet ꝓfecto:
quia qđ uni dicit omnibus dicit. Et
inuno angło unaq effe siorum ȩcła
unitatẽ aecclesiȩ depingit Uerum
quotiens haec ad moniti u ncula ponit᷑

Expanded text:
terrena quaerentium, pariunt in terrena quaerentium, pariunt in illis genimina omnium vitiorum, cupiditas ; quia videlicet per hanc alius ad rapinam, alius ad falsum testimonium, alius rapitur ad perjurium, mo cupidus animam suam venalem facit, et idololatra efficitur, plus amando creaturam quam Creatorem. Quod enim dicit Apostolus de gulosis, quorum Deus venter est , potest intelligi de cupidis similiter, num, paganorum scilicet,autem, quia non naturam, sed opera hominum Dominus se odio habere dicit. Unde non dicit: Odisti Nicolaitas, opus autem illius malum odio habendum. Qui habet aurem, audiat quid Spiritus dicat Ecclesiis. Cum in principio locutionis hujus uni angelo, unique Ephesi ecclesiae scribere Dominus jusserit, hic autem non unum angelum vel unam ecclesiam ad audienda dicta spiritus invitet; patet profecto, quia quod uni dicit, omnibus dicit, et in uno angelo unaque Ephesiorum ecclesia, unitatem Ecclesiae depingit. Verum quoties haec admonitiuncula ponitur
Abbreviated transcription (Latin):
de suo Non÷ ds̃. Quorum facta duo
specialiter Notantur: Quia & idoloꝵ
Icultores. & fornicarii sepe uocantur
Quia enim rectã fidem Non habent: sinꝰ
ipse error quemsecunt᷑ ꝓcultura ido¬
lorũ illis imputat᷑. Fornicarii quoq
sunt: qui in munditiȩ carnis seruiuN
& ob hoc maxime pereunt. Iudeiqͦq
sunt stulti: quia in xpm̃ qui ẽ. sapier¬
tia patrisNiolunt credere: frustraq
iactant se habere patrem cuius fi
ui delic& quos interrerio amore
thesaurizare uideamꝰ. Niud enim
stultus. eẽ. potest quam eo loco tota
nitis anxietate pecurias recor¬
dere quo non lic& imperpetuua
abitare. Unde dñs discipulos ortat᷑
dicens. Nolite thesaurizare uobis
stultoꝵ numero computatur ille:
qui cum di cer& destruam horrea
mea & maiora fauam. quia Non ha¬
beo quo fructus congregem. audiuit
aclrio. Sculte har fuocte aruma
gasti cuius erunt: quae scilica lu¬
cra hominum insipientium solũmͦ

Expanded text:
de suo: Non est Deus . Quorum facta duo de suo: Non est Deus . Quorum facta duo specialiter notantur, quia et idolorum cultores et fornicarii saepe vocantur. Quia enim rectam fidem non habent, suus ipse error quem sequuntur, pro cultura idolorum ipsis imputatur. Fornicarii quoque sunt, qui immunditiae carnis serviunt, et ob hoc maxime pereunt. Judaei quoque sunt stulti, quia in Christum qui est sapientia Patris, nolunt credere, frustraque jactant se habere Patrem, cujus Filvidelicet, quos in terreno amore thesaurizare videmus; quid enim stultius esse potest, quam eo loco tota mentis intentione pecunias recondere, quo non licet in perpetuum sustinere? Unde Dominus discipulos hortatur, dicens: Nolite thesaurizare vobis stultorum numero computatur ille, qui cum diceret: Destruam horrea mea, et majora faciam, quia non habeo quo fructus meos congregem , audivit a Domino: Stulte, hac nocte animam gasti cujus erunt? Quae scilicet lucra hominum insipientium, solummodo
Abbreviated transcription (Latin):
principibus factum : contra quod inge¬
nesi dicitur. In principio fecit ds cęlũ
& terram. Et hee facca ra colattaru
abonis repudiant᷑. & ueliti stercora
detestaritur: Ui deamus aut : quos
isti spriraliter significent. Interpͣtat
enim Nuco laus: populus stultus. Nuo
Nomine gentiles figurantur qui stula
sunt quo ueram sapiencia. i. xp̃m. cre¬
quidem scandalum. gentibus aut
stulticiam. Nam hii commurter
utuntur uxoribus. & idolatita come¬
dunt: atq huuis seculi conditores. ho¬
mines fuisse ad firmant. iđ iouem sa¬
turnum. & reliquos quilic& ab illis
dii putentur homines tamen fuer
& in hac terra lic&s turpiter uitam
ducentes regnauerunt. Significat
quoq ricolaus hereticos: qui cumde
sunt. Dumenimliriu uel sectator es illiuꝰ¬
xp̃m. ee creatura ad firmant. fatui
atq stulti sunt: quia dum trini¬
tatis substantiam comfidunt. xp̃m
.eẽ. dm̃ contra dicunt. Dequibus
psalmista dicit. Dixit insipiens in cor¬

Expanded text:
principibus factum, contra quod in Geprincipibus factum, contra quod in Genesi dicitur: In principio creavit Deus coelum et terram . Et haec facta Nicolaitarum a bonis repudiantur, et veluti stercora detestantur. Videamus autem quos isti spiritu aliter significent. Interpretatur autem Nicolaus populus stultus; quo nomine gentiles figurantur, qui stulti sunt, quoniam veram sapientiam, id est Cquidem scandalum, gentibus autem stultitiam . Nam hi communiter utuntur uxoribus, et idolothyta comedunt, atque hujus saeculi conditores homines esse affirmant, id est: Jovem, Saturnum, et reliquos, qui licet ab illis dii putentur, homines tamen fuerunt, et in hac terra, licet turpiter vitam ducentes, regnaverunt. Significat quoque Nicolaus haereticos, qui cum desunt. Dum enim Arius vel sectatores Christum creaturam esse affirmant, fatui atque stulti sunt: quia dum Trinitatis substantiam confundunt, Christum esse Deum contradicunt. De quibus Psalmista dicit: Dixit insipiens in cor
Abbreviated transcription (Latin):
penitenciã egerit. Dicitur itaq inpe¬
uebo candelabrũ tuũ deloco suo nusi
penitertia egeris. Acsi ei diceretur
Munus sc̃itatis post lapsũ criminis a me
Nequaquã recipies fuisi cor ad penitentiã
emollire curaueris. SEDHOC HABES.
bonũ. sub audit᷑. qr odisti facta Nicolaita¬
rũ quȩ & ego odi. Iterũ in hoc loco ũtit
sermonẽ adꝑsona fideliũ dicens. odisti
facta ru colaitary. Ni colaus unus fuit
ex.uii. diacorub qui electi & ordinati
sunt ab apłis: sed c&eris ꝑmarientibus
inministerio sc̃o. ille recessit ab eorum fide
& doctrina: qui culparetur. eo quod habe¬
r& pulcherrima mulierem & rumium
Te lare tuream. ut se excusar& ab hac
suspicione respondit. Non .ẽ. mihi cure
quid faciat. qui uult utatur illa. Unde
& transut in communem usum Quod
factum coeper̃ &iam multi seccatores
eius imitari: Qui &iam idolotita co¬
medebant. & cibos suos cibis gentilium
commis cebantur. Dicebant quoq hunc
mundum Non adeo sed aquibus dam

Expanded text:
tur itaque impoevebo candelabrum tuum de loco suo nisi poenitentiam egeris, ac si diceretur: Munus sanctitatis post lapsum criminum a me nequaquam recipies, nisi cor ad poenitentiam emollire curaveris. Sed hoc habes, bonum subaudis, quia odisti facta Nicolaitarum, quae et ego odi. Iterum in hoc loco vertit sermonem ad personam fidelium, dicens: Odisti facta Nicolaitarum. Nicolaus unus fuit ex septem diaconibus qui electi et ordinati sunt ab apostolis, sed caeteris permanentibus in ministerio suo, ille recessit ab eorum fide et doctrina. Qui cum culparetur eo quod haberet pulcherrimam mulierem, et nimium zelaretur eam, ut se excusaret ab hac suspicione, respondit: Non est mihi curae quid faciat; qui vult, utatur illa. Unde et transiit in communem usum; quod factum coeperunt etiam multi sectatores ejus imitari, qui etiam idolothyta comedebant, et cibos suos cibis gentilium commiscebant. Dicebant quoque hunc mundum non a Deo, sed a quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
siis ecđa siue om̃s doctores: Qd enĩsingulis¬
angłis dr̃ : aduniuersos utq refertur : Nocqͥppe
dñs marifestit : qͥcũ desinguł angłis dicat angio
illius ȩcclȩ scribe. infineita concdudit: Qui
hab& aurẽ audiat qđ sp̃sdicat ȩclesus: Stellȩ
enim in noctelucent : similit̃ & candel abra
Atq: idõ ñ in conuenient̃ ꝑsona ȩcđt in his uerb
ex primit᷑ : maximȩ uero doctoꝵ qͥ in noctehuiꝰ¬

Expanded text:
ingulisangelis dicitur ad universos utique refertur. Hoc quippe Dominus manifestat, qui cum de singulis angelis dicat: Angelo illius Ecclesiae scribe, in fine ita concludit: Qui habet aurem, audiat quid Spiritus dicat ecclesiis . Stellae enim in nocte lucent, similiter et candelabra; atque ideo non inconvenienter persona Ecclesiae in his verbis exprimitur, maxime vero doctorum, qui in nocte hu
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis bibat:: ds̃ enĩ carita sest: Beneitaq
uoa singularis ap̃i. tãquã uoa aquarũ mul¬
tarũ dr : qr cũ una sit caritas sim̃tẽ repleuerit:
hanc ad innum era uirtutũ opera mula for¬
miter accendit: ETHASEBAT INDCX TEAA
sua .uii. stellas: Quid snt .uii. stelle. ipse

Expanded text:
itaque vox singularis Christi tanquam vox aquarum multarum dicitur, quia cum una sit charitas, si mentem repleverit, hanc ad innumera virtutum opera multiformiter accendit. Et habebat in dextera sua septem stellas. Quid sint septem stellae, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
corporis remotis sacrificiorũ carnaliũ obseruationibus.
se ipsũ tibi sacr̃ã hostiam agnũq immaculatu. sũmus sacerdos
ꝓsalute nr̃a immolauit. Per qu̾e maiest̃ : AL I A¬
Iusq ꝑ xp̃m dnm nr̃m. Per que te supplices exposcimus.
ut cuius muneris pignus accepimus. inanifesta dona cõ¬
p̃hendere ualeamꝰ. Et quae nobis fidelit᷑ speranda paschale con¬
tulit sacram̃tũ. ꝑ resurrectionis eius attingere mereamur
in effabile misterium. Perquẽ: Item alia¬
usq ꝑ xp̃m dñm nr̃m. Qui nos ꝑ paschale misteriũ edo¬
cuit uetustatẽ uita relinquere. & innouitate sp̃s ambu¬
lare. A quo ꝑ petuae mortis suꝑatur acerbitas. & at̾ne uitae
fidelib tribuitur integritas. ꝑ quẽ ma: Al A

Expanded text:
corporis, remotis sacrificiorum carnalium observationibus, 344 seipsum tibi sacram Hostiam, Agnumque immaculatum summus Sacerdos pro salute nostra immolavit. Per quem. Te is, aeterne Deus: per quem supplices exposcimus, ut cujus muneris pignus accepimus, manifesta dona comprehendere valeamus. Et quae nobis fideliter speranda paschale contulit sacramentum, per Resurrectionis ejus attingere mereamur ineffabile mysterium. Per quem. Te ine Deus: qui nos per paschale mysterium docuit vetustatem vitae relinquere, et in novitate spiritus ambulare, a quo perpetuae mortis superatur acerbitas, et aeternae vitae fidelibus tribuitur integritas. Per quem Majesta
Abbreviated transcription (Latin):
Erit tunc tribulatio. qualis non fuit niq fiit.:
Q đ atẽ alia trans latio auricalcũ libamiposuit ꝓ
eo qđ monsi pseiniudȩatẽ. ꝑhib&ur: liquido
manifestauit nouissima corporis a p̃i m̃bra.
in illis regionib: uehem̃ tustẽ uex anda cam̃i¬
no tribulationis ubi & dñseoꝵ crucifiacust̃
abimpris iudeis: Etuoa eiꝰ tamquã uoa aquarũ
multarum: Superius legimꝰ qđ audieret uo¬
cemangł̃i. tam quã tube. hic aut̃ tãꝗuocẽ aqͥrũ
multarũ : quia uidelic& prius ꝑpciucosp̃di
di quib: dñs dic̃: Messis quidẽ multa oꝑarũ
aut̃ ꝑcuci. & postra popłorũ multoꝵ officio
res ultauit. Aquȩ enĩ multȩ popłi sunt sicut
in sequentib legimꝰ: Qđ enĩ primũ pcuici p̃di¬
catores hoc postea totꝰmundus lamauit::
Fotest & uoa simił aquarũ multrũ cartta s intelligi.
quȩest fons& origo om̃iũ donorũ spiritalium

Expanded text:
Erit tunc tribulatio talis, qualis non fuit, neque fiet . Quod autem alia translatio auricalchum Libani posuit, pro eo quod mons ipse in Judaea esse perhibetur, liquido manifestavit novissima corporis Christi membra in illis tunc regionibus vehementius esse vexanda camino tribulationis, ubi et Dominus eorum crucifixus est ab impiis Judaeis. Et vox ejus tanquam vox aquarum multarum. Superius legimus quod audierit vocem angeli tanquam tubae, nunc autem tanquam vocem aquarum multarum, quia vidde quibus Dominus dicit: Messis quidem multa, operarii autem pauci ; et postea populorum multorum officio resultavit. Aquae enim multae populi sunt, sicut in sequentibus legimus, quod enim primum pauci praedicatores, hoc postea totus mundus clamavit. Potest et vox similis aquarum multarum charitas intelligi, quae est fons et origo omniu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcus set iob. ulcere pessimo: Sed postea¬
iterũ cohibitus est & fubclauere clusus:
ipsi que temptatori. eadẽ tẽptatio
creuit adcumulũ dãpnationis suȩ:
hisclauib: fuerat dimissuis quando pe¬
trũ timore c̃cutiens conpulit negare
dnm Reclusus ÷ iterũ quando dñs
rexpexit pecrũ & ille fleuit amare
ac maculas nenegationis lauit ama¬
rissimis lacrimis : his etiã clauibus
fuerat relaxatus : quando mariã
multis criminibus sibi deuincxerat:
Sed clausus est : quando dimisas ei
peccata multa: quia dilexit multũ:
his quoq clauib aꝑtis fuerat dimissus:
quando tẽptabat paulũ: cui nemar¬
nitudo reuelationũ ꝑctolleret
Datus fuerat stimulus carnis: his
diuini iudicii clauib: coctidie reserat᷑:
cũ ulectos tẽptationib fatigare ꝑmittit᷑:
Iterũq restringitur: cũ non supͣ modũ¬

Expanded text:
percussit Job ulcere pessimo . Sed posteapercussit Job ulcere pessimo . Sed postea cohibitus est et sub clavi reclusus, ipsique tentatori eadem tentatio crevit ad cumulum damnationis suae. His clavibus fuerat dimissus, quando Petrum timore concutiens, compulit negare Deum: reclusus est iterum, quando Dominus respexit Petrum, et ille flevit amare, ac maculas ternae negationis lavit amarissimis lacrymis. His etiam lacrymis fuerat laxatus, quando Mariam multis criminibus sibi devinxerat; sed clausus est quando dimissa sunt ei peccata multa, quia dilexit multum. His quoque clavibus apertis fuerat dimissus, quando tentabat Paulum, cui, ne magnitudo revelationum eum extolleret, datus est stimulus carnis. His divini judicii clavibus quotidie reseratur, cum electos tentationibus fatigare permittitur; iterumq
Abbreviated transcription (Latin):
claues eẽ incȩlo quẽ ad modũ sunt
in hostio sed ꝑclaues potestas ostin¬
ditur ligandiatq soluendi. Ita
ergo & hic clauũ nomine : potestas
aet̾na ostenditur Vnde alibi dicit᷑
quaperit & nemo claudit: claudit
& nemo aperit : Porro mors diabol
intellegitur : quia inuidia diaboli
mors introiuit in orbẽ terrarum
infernus aut̃ m̃bra illius ad poenas
inferniuentura: hab& itaq filius
dĩ claues mortis & inferni: quia
sua occulta rrseratione dat potestatẽ
diabolo uel eiꝰ menbris: ut seuiant in
ꝑsecutione scorũ. &iterũ cũ uult facit
omnẽ eorũ conqui escere tẽptationẽ:
his clauibus: conclusus erat diabolus
cũ dño dicen te. Numquid conside¬
rasti seruũ meũ iob qđ nonsit similis
eu nt̾ra uir simplex &iustus: tẽptan
nisi infacie benedixerit tibi : Reserauit
e dns clauẽ : cum potestatẽ tẽptandi
dedit dicens: Ecce in manu tua est:
Et ille accepta potestate egresius:

Expanded text:
claves esse in coelo, quemadmodum sunt claves esse in coelo, quemadmodum sunt in ostio, sed per claves potestas intelligitur ligandi atque solvendi. Ita ergo et hic clavium nomine potestas aeterna ostenditur. Unde et alibi dicitur: Qui aperit et nemo claudit; claudit et nemo aperit . Porro mors diabolus intelligitur, quia invidia diaboli mors introivit in orbem terrarum; infernus autem, membra illius ad poenas inferni ventura. Habet itaque Filius Dei claves mortis et inferni, quia sua occulta reseratione dat potestatem diabolo, vel ejus membris, ut saeviant in persecutionem sanctorum, et iterum cum vult, facit omnem conquiescere eorum tentationem. His clavibus conclusus erat diabolus, cum dicente Domino : Nunquid considerasti servum meum Job, quod non sit similis ei in terra, vir simpnisi in facie benedixerit tibi . Reseravit ei Dominus clavem, cum potestatem tentandi dedit ei, dicens: Ecce in manu tua est . Et ille, accepta potestate, egressus,
Abbreviated transcription (Latin):
surgens amortius : iam nonmoritur:
mors illi ultra non dominabit᷑ Quo
in loco magna consolatio intellegen¬
da est: ad hibit abeato iohanni: cui
iacenti tã quã mortuo dr̃ Uiuusfui
& mortuus & sũ uiuens in scła scłoꝵ:¬
Nihil enĩ affectioni congruentius .¬
quã qđ sĩbi similẽ in morte dnm̃
audiret : qui tã quã mortuus ia¬
cebat. Acs̃ dicer& xp̃s tã ipsi quã
omĩb fidelibus : Nolite timere ꝑ
me pati. quiestis menbra : cũ ego qͥ
sum capud ꝓuobis mori non dubita¬
uerim : quia sic̃ ego post moreẽ uiuo
ita & uos iuuetis resuscitatia capite.
adtendite ergo quia post mortẽ
uiuit uita urã q̃ constat incapite.
eemplũ uobis ostendens quandoq
ingła resurgendi si modo uano
timore non recesseritis de corpore :
Et habeo claues mortis & inferni
Perclaues: potestas et̃na &iudica¬
ria designat᷑. Vnde petro dictũ est:
Tibi dabo claues regni cyȩlorũ : sleq
enĩ puerilit̃ intellegere debemus

Expanded text:
surgens a mortuis, jam non moritur; mors illi ultra non dominabitur . Quo in loco magna consolatio intelligenda est adhibita beato Joanni, cui jacenti tanquam mortuo dicitur: Vivus fui et mortuus, et sum vivens in saecNihil enim hac affectione congruentius quam quod sibi similem in morte Dominum audiret, qui tanquam mortuus jacebat. Ac si diceret Christus tam sibi quam omnibus fidelibus: Nolite timere pro me pati, qui estis membra, cum ego qui sum caput, pro vobis mori non dubitaverim, quia sicut ego post mortem vivo, ita et vos vivetis resuscitati a capite. Attendite ergo quia post mortem vivit vita vestra, quae constat in capite, exemplum vobis ostendens quandoque in gloriam resurgendi, si modo vano timore non recesseritis de corpore. Et habeo claves mortis et inferni. Per claves potestas aeterna et judiciaria designatur. Unde Petro dictum est: Tibi dabo claves regni coelorum . Neque enim pueriliter intelligere debemus
Abbreviated transcription (Latin):
dex terã suã dicens : Noli timere: Non
sẽꝑ insacro eloquio: unus sermo ꝓuno
accipitur sensu. Legimꝰ quippe supe¬
rius dixterã significare sũmam bea¬
titudinẽ futurȩ uitȩ & ꝓsperitatem :
inqua scĩ iã consistunt in doi p̃destina¬
tione: Non ergo hic talit̃ accipienda :
dextera sic̃ & insuperiori uersu pedes.
non priora inse continent misteria:
sed tantũ exempla imitationis xp̃i
& passionis significant: Itaq in hoc
loco ꝑ dexterã angłi: debemus intel¬
legere scõs p̃dicato res. Vnde ꝑmor

Expanded text:
er me, dicens: Noli timere. Non semper in sacro eloquio unus sermo pro uno accipitur sensu. Legimus quippe superius dexteram significare summam beatitudinem futurae vitae et prosperitatem, in qua sancti jam consistunt Dei praedestinatione. Non ergo hic taliter accipienda est dextera, sicut in superiori versu: pedes non priora in se continent mysteria, sed tantum exempla imitationis Christi et passionis significant. Itaque in hoc loco per dexteram angeli debemus intelligere sanctos praedicatores. Unde per