comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pcda conuenientes ubi testes essent singuloꝵ qui oppressi uidebantur.
E creliqua ad hunc modũ ꝑtinentia. quȩ ꝓlixitatẽ uitantes hic ñ in se¬
riuimꝰ. qͥa hȩc sufficere credimꝰ. Siquis aut̃ his non est contentꝰ: legat
n& satiabit᷑. Scimꝰ enĩ. in ermes homines ñ posse cũ armã rite pu¬
guare. Sic nec illi qͥ eiecti uł suis bonis sunt expoliati. cũ illis qui in
sio stant statu & suis fruunt᷑ amicis atq bonis litigare rite possunt
It scł̃i quoq leges hȩc scłarib fieri ꝑmittunt. sed priꝰ eiectos uel
ppressos aut expoliatos cũ suis om̃ib restitui iubent. & postea suo
tẽpore sicut lex eoꝵ continet ad placita uenire prȩcipunt. nec
ulla carceris custodia appellantẽ arceri ꝑmictunt. Docent eñi ex
parte sicut nostis. terrena: quȩ sunt cȩlestia: uI Acco satores uͦ
eaccusationes quas scłi leges non asciscunt Nullatenꝰ in horũ ad¬

Expanded text:
 in Ecclesia convenientes, ubi testes essent singulorum, qui oppressi esse videntur.  in Ecclesia convenientes, ubi testes essent singulorum, qui oppressi esse videntur. Et reliqua, ad hunc ordinem pertinentia: quae prolixitatem ruimus, quia his sufficere credimus. Si quis autem his non est contentus, legat ea et saciabitur. Scimus enim homines inermes non posse cum armatis rite pugnare. Sic nec illi qui ejecti, vel suis bonis sunt expoliati, cum illis qui in suo stant statu, et suis fruuntur amicis atque bonis, litigari rite possunt. Nec saeculi quoque leges haec saecularibus fieri permittunt; sed prius ejectos vel oppressos aut expoliatos cum suis omnibus restitui jubent, et postea suo tempore, sicut lex eorum continet, ad placita venire praecipiunt; nec ulla carceris custodia appellantem arceri permittunt. Docent enim ex parte, sicut nostis, terrena, quae sunt coelestia. Accusatores vero et accusationes, quas saeculi leges non adsciscunt, nullatenus sunt in horum ad
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possunt. nec in eos testificari: qui adeundẽ ñ debent nec possust
ꝓuehi honorẽ iIII.U ocatio eñi ad sẏnodũ iuxta decreta pa¬
trũ canonica eiꝰ qui impetitur: rationabilib scriptis ꝑ spaciũ fier
debet congruũ atq canonicũ. Quia nisi canonice uocatꝰ fuerit su
tẽpore. & canonica ordinatione : licet uenerit ad conuentũ quacs
necessitate. nisi sponte uoluerit nullatenꝰ suis respondebit insida¬
toribus. Qm̃ nec scłileges hoc ꝑmittunt fieri. qͣnto magis diuinȩ
De eiectis uͦ atq siuis rebꝰ expoliatis nichil uob̾ uerius signifi¬
care nequeo quã scĩ patres definiert̃. & nr̃i prȩdecessores aplica
auctoritate roborauert᷑. Ita eñi hȩc se habent. Ep̃os eiectos aut sul
fieri sanciuerunt. iudices e̾e decernentes ep̃os recte sapientes se
ist uolentes. ad tẽpus diuq illis resũptis uirib & suis potestatiue

Expanded text:
non possunt, nec in eos testificari, qui ad eumdem non debent, nec possunt non possunt, nec in eos testificari, qui ad eumdem non debent, nec possunt provehi honorem. IV. Vocatio enim ad synodum juxta decreta Patrum canonica ejus, qui debet congruum atque canonicum. Quia, nisi canonice vocatus fuerit suo tempore, et canonica ordinatione, licet venerit ad conventum, in quacunque necessitate, nisi sponte voluerit, nullatenus suis respondebit insidiatoribus quoniam nec saeculi leges hoc permittunt fieri, quanto magis divinae. V. De ejectis vero atque suis rebus exspoliatis, nihil vobis verius significare queo, quam sancti Patres definierunt, et nostri praedecessores apostolica auctoritate roboraverunt. Ita enim haec se habent: episcopos ejectos atque suis facere sanciverunt, judices esse decernentes episcoporum, episcopos recte sapientes et juste volentes, ad tempus diuque illis, resumptis viribus, et suis potestative
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo omia quȩ in notuistis ñ licere mandarẽ: nisiuos tã plenit instru¬
ctos esse scirẽ. qđ cuncta suꝑ quib consulitis illicita esse ñ dubitetis
politanos unacũ om̃ib suis cõꝓuintialib ita ut nemo ex eis desit.
& om̃s in singuloꝵ concordent negotus: licet. Sed definire eoꝵau
sedis auctoritate minime licet. qu̾a om̃s appellare. si necesse fuerit
& etꝰ fulciri auxilio oportet. Nã ut nostis. sẏnodũ sine eiꝰ auetori¬
tate fieri ñ est catholicũ. Nec ep̃s nisi in legitima sy nodo & suo
tt̃pore apłica uocatione congregata. definite dãnari potest Neq
ulla unqua concilia rata legunt᷑: quȩ ñ st̃ fulta aplica auctoritate
infamia & suspicione uł manifesta macula. & uerȩ fidei pleniter
instructi e̾e̾ debent. & tales quales ad sacerdotiũ eligi diuina iuba
auctoritas. Qm̃ sacerdotes ut antiqua tradit auctoritas criminari

Expanded text:
Ideo omnia quae innotuistis, non licere mandarem, nisi vos tam pleniter instructos esse scirem, quod cuncta super quibus consulitis inlicita esse non dubitetiss negotiorum metropolitanos, una cum omnibus suis comprovintialibus, ita ut nemo ex eis desit, et omnes in singulorum concordent negotiis, licet; sed definire eorum atque hujus sanctae sedis auctoritate minime licet; quam omnes appellare, si necesse fuerit, et ejus fulciri auxilio oportet. Nam, ut nostis, sinodum sine ejus auctoritate fieri non est catholicum, nec episcopus nisi in legitima synodo et suo tempore apostolica vocatione congregata, definite dampnari potest; neque ulla umquam concilia rata leguntur, quae non sunt fulta apostolica auctoritate. infamia, aut suspicione, vel manifesta macula, et verae fidei pleniter instructi esse debent, et tales, quales ad sacerdotium eligere jubet divina auctoritas: quoniam sacerdotes ut antiqua tradit auctoritas criminari
Abbreviated transcription (Latin):
necessitatibꝰ. ne ꝑeatis una cũ om̃ib uob̾ cõmissis. sed salui sitis it
patiuoluit. promptos uos in cunctis eiꝰ ꝑmanere seruitiis. nec quidẽ
quoquo mͦ a cõmissa cura recedere. sedtotis uirib in cõmissis uobis
negotiis fortit᷑ usq infinẽ ꝑdurare. Qm̃ beatꝰ est qui ꝑseueraueris¬

Expanded text:
necessitatibus, ne pereatis una cum omnibus vobis commissis, sed salvi sitis in necessitatibus, ne pereatis una cum omnibus vobis commissis, sed salvi sitis in pro nobis pati voluit, promptos vos in cunctis ejus permanere servitiis, nec quidem quoquo modo a commissa cura recedere, sed totis viribus in commissis vobis negotiis fortiter usque in finem perdurare: quoniam beatus est, qui perseveraveri
Abbreviated transcription (Latin):
patiunt᷑. Ideo fr̃s km̃i ñ uos afflictionũ amaritudo a pio mentis
ur̃e ꝓposito coartet recedere considerantes quanta ꝓ absolutione
nr̃i & liberatione creator dñsq redẽptor nr̃ ꝑtulerit. quibꝰue se
contumeliis afficiendũ tradiderit. ut nos auinculis potestatis diahi¬
licȩ liberaret: Attendite itaq uob̃ & om̃i gregi in quo uos sp̃s sc̃s¬
constituit ep̃os. regere ȩccłam dĩ quã adquisiuit ꝓpͥo sanguine ut
ñ sit qͥ uos decipiat aut subducat in subtilitate sermonis: ut plebes
quieti uos tradatis. ut uos solũmꝰ saluetis. & filios orphanos relinqu
habentiũ conscientiã suã: Propt̾ qđ uigilate & orate. ut ñ intretis
intẽptationẽ. qu̾a uere mentis transgressio oꝑat᷑ in iis qͥ ñ credidert̃
sermonib dñi. & recessert̃ ꝓ sua quiete a seruitio sibi cõmisso. & suh
se subdidert̃ uoluptatibꝰ. Talib quippe & aliis ꝓpopło dĩ constrica

Expanded text:
ater carissime non uos afflictionum amaritudo a pio mentis uestrae proposito coartet recedere considerans quanta pro absolutione nostri et liberatione creator dominus que noster pertulerit quibus ue se contumeliis afficiendum tradiderit ut nos a uinculis potestatis diabolicae liberaret. constituit episcopos regere ecclesiam Dei, quam acquisivit proprio sanguine, ut non sit qui vos decipiat aut seducat in subtilitate sermonis, ut plebes quieti vos tradatis, et ut vos solummodo salvetis, et filios orphanos relinquhabentes suam conscientiam . Propter quod, vigilate et orate, ut non intretis in tentationem . Quae vero mentis transgressio operatur in his, qui non crediderint sermonibus Domini, et recesserint pro sua quiete a servitio sibi commisso, et suis se subdiderint voluptatibus? Talibus quippe et aliis pro populo Dei constricti
Abbreviated transcription (Latin):
debas furẽ & currebas cũ eo : hȩc sunt quȩ deinceps intuitu diuiniiua¬
cu omnẽ catholicũ ep̃m expedit custodire :i. PRim̃: ut extra cor¬
scientiã metropolitani ep̃i. nullus audeat ordinare ep̃m. Integr̃ua
eni iudiciũ : qđ plurimoꝵ sententiis confirmat᷑. Nec unꝰ ep̃s ordinoar
synodus nicena constituit atq definiuit .II. Siquis post remiss¬
sionẽ peccatoꝵ cingulũ militiȩ scłaris habuerit: ad clericatũ ad¬
mitti om̃ino ñ debet. III Siquȩ causȩ uł contentiones int̃¬

Expanded text:
idebas furem et currebas cum eo; haec sunt quae deinceps, intuitu divini judicii, omnem catholicum episcopum expedit custodire. CAP. I. 3. Primum, ut extra conscientiam metropolitani episcopi nullus audeat ordinare ; integrum enim est judicium, quod plurimorum sententiis confirmatur: nec unus episcopus ordinare  Constituit etiam atque definivit: Si quis post remissionem peccatorum cingulum militiae saecularis habuerit, ad clericatum admitti omnino non debet. III. Si quae autem causae vel cont
Abbreviated transcription (Latin):
atq apłicȩ ȩccłȩ urbis romȩ: Stephano archiep̃o concilii maurita¬
niȩ. & uniuersis ep̃is africanȩ ꝓuintiȩ. Lectis fr̃nitatis ur̃ȩ litteris:
pͥmo gras ago qđ tantoꝵs fr̃m merui benedictione frui. deinde quod
circa fr̃s sollicitos uos repperi. & cũ eis crucẽ dñi deferre qͥait. Qui
uult uenire post me abneget semet ipsũ. & tollat crucẽ suã & sequat᷑¬
ne igit᷑ qm̃ in prȩsenti importune gestoꝵs consultatione. apłicis ur̃a
baitudo uiscerib cõmota. nos hortata est tuitionẽ fr̃ib apłica im¬
pendere auctoritate. & eoꝵs iniuriis subuenire. dũ constet uos eadẽ
cũ apło cõpassibilit̾ dicere. quis infirmat᷑ & ego ñ infirmor. qͥs scanda¬
licatur & ego ñ uror: satagamꝰ ne aliqͥs de iis qui nob̾ crediti sunt a
seuis bestus laceret᷑ aut capiat᷑. Proquare oportet iunxta ur̃am pru

Expanded text:
ae Ecclesiae urbis Romae, Stephano archiepiscopo concilii Mauritataniae, et universis episcopis Africanae provinciae. Lectis fraternitatis vestrae litteris, primo gratias ago, quod tantorum fratrum merui benedictione frui; deinde quod circa fratres sollicitos vos reperi, et cum eis crucem Domini deferre, qui ait: Qui vult venire post me, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatniam in praesenti opportune gestorum consultatione apostolicis vestra beatitudo visceribus commota, nos hortata est, tuitionem fratrum apostolica impendere auctoritate, et eorum injuriis subvenire, dum constet, eadem vos cum Apostolo compassibiliter dicere: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? satagentes, ne aliquis de his, qui vobis crediti sunt, a saevis bestiis laceretur aut capiatur: pro qua re oportet
Abbreviated transcription (Latin):
in dño salutẽ. Suggestũ nob̾ est. quod ꝓ prȩteritis laborib & infa¬
tionib nonnulli ur̃m assignatas sibimet & adõ cõmissas relinquant
plebes. & infuturũ plures relinquere uelint eas quas tueri debent
ȩccłas. & ꝓ ouib sibi cõmissis laborare neglegant. & monasterioꝵ se
quieti contradere festinent. & uacationẽ ab episcopatꝰ laboribꝰ elige¬
re. & silentio atq ocio uitã ducere magis appetant. quã in iis quȩ sibi
cõmissa st̃ ꝑmanere. dicente dño. Beatꝰ qͥ ꝑseuerauerit usq infinẽ
Unde nanq est beata ꝑseuerantia. nisi de uirtute patientiȩ: Qm̃ scđm

Expanded text:
io Suggestum namque nobis est , quod pro praeteritis laboribus et infestationibus nonnulli vestrum assignatas sibimet, et a Deo commissas relinquunt plebes, et in futuro plures relinquere velint eas, quas tueri debent, ecclesias, et pro ovibus sibi commissis laborare negligant, et monasteriorum se quieti contradere festinent, et vacationem ab episcopatus laboribus eligere, et silentio atque otio vitam degere magis appetant, quam in his, quae sibi commissa sunt, permanere, dicente Domino: Beatus qui perseveraverit usque in finem . Und
Abbreviated transcription (Latin):
aliud in urbe romana congregatũ est. quo catholici ep̃i addidert̃
de seũ sc̃o quia postea hic error inoleuit: ut quidã ore sacrilego audereNT
dicere sp̃m sc̃m factũ esse ꝑfiliũ Unde anathematizamꝰ om̃s. qui ñ tota
libertate ꝓclamant eũ cũ patre & filio uniꝰ potestatis esse atq substantiȩ
Anathematizamꝰ eos quoq qui sabellii sequunt᷑ errorẽ. eundẽ dicentes
patrẽ ẽẽ que & filiũ. Anathematizamꝰ arriũ atq eunomiũ. qͥ pari
pfidiã mutauert̃ sed nom̃. Anathematizamꝰ fotinũ qui hebionis he
tonẽ carnis ex uirgine. A nathematizamꝰ eos: qͥ ꝓhominis anima ra-

Expanded text:
aliud in urbe Romana postea congregatum est, quo catholici episcopi addiderunt de Spiritu sancto, quia postea is error inolevit ut quidam ore sacrilego auderent dicere Spiritum sanctum factum esse per Filium. Unde anathematizamus omnes qui non tota libertate proclamant eum cum Patre et Filio unius potestatis esse atque substantiae. Anathematizamus quoque eos qui Sabellii sequuntur errorem, eumdem dicentes esse Patrem quem Filium. Anathematizamus Arium atque Eunomium, qui pari perfidiam mutavere, sed nomen. Anathematizamus Photinum, qui Hebionis hionem carnis ex Virgine. Anathematizamus eos qui pro hominis
Abbreviated transcription (Latin):
De consignandis uͦ infantib manifestũ est. ñ ab alio quã ab ep̃o fieri lie¬
re. Nam prb̃rilicet sint sacerdotes: pontificatꝰ tam̃ apicẽ non habent
Hoc aũt pontificib solis deberi ut uł consignent uł paraclytũ sc̃m tra¬
chrismate baptizatos unguere licet sed qd ab ep̃o fuerit consecratũ
ñ tam̃ frontẽ eodẽ oleo signare. qđ solis debet᷑ ep̃is cũ tradunt sp̃mpo¬

Expanded text:
De consignandis infantibus manifestum est, non ab alio quam ab episcopo fieri liceDe consignandis infantibus manifestum est, non ab alio quam ab episcopo fieri licere. Nam presbyteri, licet sint sacerdotes, pontificatus tamen apicem non habent. » Hoc autem pontificibus solis deberi, ut vel consignent, vel paracletum Spirchrismate baptizatos unguere licet, sed quod ab episcopo fuerit consecratum; non tamen frontem ex eodem oleo signare, quod solis debetur episcopis, cum tradu
Abbreviated transcription (Latin):
quã romanȩ existimant consuetudinẽ esse seruandã .i. Pacem igtꝰ
asseris ante confecta mysteria quosdã popłis imꝑare uł sibi int̾ se sae¬
dotes tradere. cũ post omĩa quȩ aꝑire ñ debeo pax sit necessario in¬
dicenda. ꝑ qua constet popłm ad omĩa quȩ in mysterus agunt᷑ atq
in eccła celebrant᷑ prebuisse consensũ. ac finita e̾e̾ pacis concludentis
precẽ sacerdos faciat. atq eoꝵs oblationes quoꝵs nomina recitanda sunt
oratione cõmendet: qu̾a suꝑfluũ sit & ipse ꝑtuã prudentiã recognost̃
Ut cuiꝰ hostiã necdũ dõ offeras. eiꝰ ante nomen insinues. Quãuis illi incit¬
nitũ nichil sit: Priꝰ gͦ oblationes st̃ cõmendandȩ. ac tunc eoꝵ nomina¬
quorũ sunt edicenda: Ut int̾ sacra mysteria nominent᷑ non int̃ li
quȩ ante prȩmittimꝰ. ut ipsis mysteriis uiã futuris precibꝰ aꝑiamꝰ. i¬

Expanded text:
quam Romanae existimant consuetudinem esse servandam. CAP. I.--Pacem igitur quam Romanae existimant consuetudinem esse servandam. CAP. I.--Pacem igitur asseris ante confecta mysteria quosdam populis imperare, vel sibi inter se sacerdotes tradere, cum post omnia, quae aperire non debeo, pax sit necessario indicenda, per quam constet populum ad omnia quae in mysteriis aguntur atque in ecclesia celebrantur, praebuisse consensum, ac finita esse precem sacerdos faciat, atque eorum oblationes, quorum nomina recitanda sunt, sua oratione commendet, quam superfluum sit, et ipse pro tua prudentia recognoscis, ut cujus hostiam necdum Deo offeras, enitum sit nihil. Prius enim oblationes sunt commendandae, ac tunc eorum nomina sunt edicenda, ut inter sacra mquae ante praemittimus, ut ipsis mysteriis viam futuris precibus aperiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
hortet eos hoc sequi qđ ȩccła romana custodit: a qua eos principium
ucepisse ñ dubium est. Ne dũ ꝑegrinis assertionibꝰ student: caput
nstitutionũ uideant᷑ omittere. Sepe dilectionẽ tuã adurbẽ uenisse.
ac nobiscũ in ȩccłam conuenisse ñ dubiũ est. & quẽ morẽ uł in conseras¬
dismysteriis uł incȩteris agendis archanis teneat cognouisse. Quos
sufficere ad informationẽ eccłȩ tuȩ uł reformationẽ si prȩcessores dui
minꝰ aliquid aut alit̃ tenuerint. satis cercũ haberẽ : nisi de aliquibus
consulendos nos ẽe̾ duxisses. Quibꝰ iccirco respondemꝰ: ñ qđ te aliqui
ignorare credamꝰ. sed ut maiore auctoritate uł tuos instituas. uł siqu
a romanȩ eccłȩ institutionib errant. aut cõmoneas aut indicare ñ difi
ras. ut scire ualeamꝰ qͥ sint qͥ aut nouitates inducunt. aut alteriꝰ ȩccłe

Expanded text:
oportet eos hoc sequi, quod Ecclesia Romana custodit, a qua eos principium oportet eos hoc sequi, quod Ecclesia Romana custodit, a qua eos principium accepisse non dubium est, ne dum peregrinis assertionibus student, caput institutionum videantur omittere. 3. Saepe dilectionem tuam ad Urbem venisse, ac nobiscum in ecclesia convenisse, non dubium est, et quem morem vel in consecrandis mysteriis, vel in caeteris agendis arcanis teneat, cognovisse. Quod sufficere ad informationem ecclesiae tuae, vel reformationem, si praecessores tui minus aliquid aut aliter tenuerunt, satis certum haberemus, nisi de aliquibus consulendos nos esse duxisses. Quibus idcirco respondemus, non quod te aliqua ignorare credamus, sed ut majori auctoritate vel tuos instituas, vel si qui a Romaeras; ut scire valeamus qui sunt qui aut novitates inducunt aut alterius Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
MOCENTTUS DECEIITIO ep̃o esubino salutẽ. Si instituta
xcłastica ut sunt abeatis apłis tradita. integra uellent seruare dñi
sacerdotes: nulla diuersitas. nulla uarietas. in ipsis ordinibꝰ & consecra¬
tionibꝰ haberet᷑. Sed dũ unusqͥsq ñ qđ traditũ est sed qđ sibi uisũ fuerit
hoc existimat ee tenendũ: inde diuersa in diuersis locis uł ecclesi is
ut teneri aut celebrari uident᷑. Ac fit scandalũ popłis. Quidũ nesci¬
ut traditiones antiquas humana p̾sũptione corruptas: putant
eccłe traditũ est ac nunc usq custodit᷑. ab om̃ib debere seruari. nec
suꝑduci aut intro diici aliquid qđ auctoritatẽ ñ habeat aut aliunde
acciꝑe uideat᷑ exemplũ. prȩsertim cũ sit manifestũ. in omnẽ italiam.
gallias. hispanias. africã att siciliã. insulasq int̾ iacentes. nullum
instituisse eccłas nͥ eos qͦs uenerabilis apłs eetrus aut eiꝰ successores
instituert̃ sacerdotes: Aut legant sii his ꝓuintiis alius apłorũ

Expanded text:
ocentius Decentio episcopo Eugubino salutem. Si instituta ecclesiastica, ut sunt a beatis apostolis tradita, integra vellent servare Domini sacerdotes, nulla diversitas, nulla varietas in ipsis ordinibus et consecrationibus haberetur. Sed dum unusquisque non quod traditum est, sed quod sibi visum fuerit, hoc existimat esse tenendum, inde diversa in diversis locis vel ecclesiis, aut teneri, aut celebrari videntur: ac fit scandalum populis qui, dum nesciunt traditiones antiquas humana praesumptione corruptas, putant Ecclesiae traditum est, ac nunc usque custoditur, ab omnibus debere servari; nec superduci aut introduci aliquid, quod auctoritatem non habeat, aut aliunde accipere videatur exemplum? praesertim cum sit manifestum, in omnem Italiam, Gallias, Hispanias, Africam atque Siciliam, et insulas interjacentes, nullum instituisse ecclesias, nisi eos quos venerabilis apostolus Petrus aut ejus successores constituerint sacerdotes. Aut legant, si in his provinciis alius Apostolo
Abbreviated transcription (Latin):
pdlicant libertate. cũ patre & filio sp̃m scm unius eiusdeq substantiȩ
potestatis existere. Similit̾ aut̃ anathematizamꝰ & eos quierrorẽ
ibellii sunt secuti. eundẽ dicentes patrẽ esse qũe & filiũ. Anathema¬
qiamꝰ arriũ & eunomiũ. qui simili impietate licet uerbis discrepent.
mitauerunt: Anathematizamꝰ fotinũ. qui hebionis heresim renouans.¬
dimnr̃m iłim xp̃m solũ ex maria confitetur. Anathematizamus
itã eos qͥ duos filios e̾e̾ ꝓfitent᷑. unũ ante scła. & aliũ post carnis assũ¬
itonẽ ex uirgine. Anathematizamꝰ & eos: qui ꝓ rationali anima
confirmant qͥa dĩ uerbũ in humanã carnẽ conuersũ est. Ipse nanq
filius uerbũ dĩ. non ꝓrationali anima & intelligibili in suo corpore
factus est. sed nr̃am hoc est rationalẽ & intelligibilẽ animã sine pec¬
cato assũpsit atq saluauit. Anathematizamꝰ & eos: qͥdicunt uer¬
ui dĩ productione & correptione a patre separatũ. & sine substantia

Expanded text:
tum Spiritum unius ejusdemque substantiae atque potestatis existere. 2. Similiter autem anathematizamus et eos qui errorem Sabellii sunt secuti, eumdem dicentes Patrem esse quem Filium. 3. Anathematizamus Arium et Eunomium, qui simili impietate, licet verbis discrepent, mutaverunt. 5. Anathematizamus Photinum, qui Hebionis haeresim renovansx Maria confitetur. 6. Anathematizamus etiam eos qui duos filios esse profitentur: unum ante saecula, et alium post carnis assumptionem ex Virgine. 7. Anathematizamus et hos qui pro rationali anima confirmant quia Dei Verbum in humanam carnem conversum est; ipse namque Filius Verbum Dei, non pro rationali anima et intelligibili in suo corpore factus est; sed nostram, hoc est rationalem et intelligibilem animam sine peccato assumpsit atque salvavit. 8. Anathematizamus et eos qui dicunt Verbum Dei productione et corruptione a Patre separatum, et sine subsistent
Abbreviated transcription (Latin):
& radicitꝰ euelli. Post hanc omiũ consonã responsionẽ: GREGIORIIS
papa apłicus ante corpꝰ memoratũ uenerabilis xẽi apłoꝵ pͥncipis¬

Expanded text:
atque radicitus evellatur. Post hanc omnium consonam responsionem Gregorius atque radicitus evellatur. Post hanc omnium consonam responsionem Gregorius apostolicus papa ante corpus memoratum venerabilis Christi
Abbreviated transcription (Latin):
ingemiscens dico. qͥa popłi xp̃iani aliqͦs ꝑ ꝓuintiã italiã cõmoran-¬
tes. audio temere c̃tra catholicã fidẽ & patrũ statuta patrare. ita ut
dõ sacratas feminas ducere p̾sumant mulieres. & ꝓpinquas coniugio
socient. Qđ o portunũ. ẽ. sp̃uali ãputari mucrone. atq si ur̃ȩ placet
sc̃itati radicitꝰ euelli. ne seges boni agricolȩ ziranioꝵs mixta horren¬
radicitꝰ tantȩ miseriȩ squalores a fideliũ mñtibꝰ abstergant᷑. & qͣsi
uulnꝰ corpori infixũ aditu talis miseriȩ obserato salutari antidoto
curet᷑: sicut bene ꝓuisũ est. int̾dictione anathematis. ne denuo
quispiã hoc romanꝰ. langobardus. uł cuiꝰcunq sit gentis sacriq
baptismatis unda lotꝰ actẽptet. ut ñ tanti piaculi mole oppressus
p̃cipitationẽ incidat. aut uoragine mergat᷑ iniqͥtatis. uetari debet

Expanded text:
ingemiscens dico: Quia populi Christiani aliquos per provinciam Italiae commoraningemiscens dico: Quia populi Christiani aliquos per provinciam Italiae commorantes, audio temere contra catholicam fidem, et Patrum statuta patrare, ita ut Deo sacratas feminas ducere praesumant mulieres, et propinquas conjugio socient. Quod opportunum est spiritali amputare mucrone, atque si vestrae placet sanctitati: radicitus evelli, ne seges boni agricolae zizaniorum mista horrent tantae miseriae squalores a fidelium mentibus detergantur, et quasi vulnus corpori infixum aditu talis miseriae obserato salutari antidoto curetur, sicut bene praevisum est interdictione anathematis, ne denuo quispiam hoc Romanus, Longobardus, vel cujuscunque sit gentis, sacrique baptismatis unda lotus, attentet, ut non tanti piaculi mole oppressus praecipiti incidat, aut voragine mergatur iniquitatis, vitari debeat,
Abbreviated transcription (Latin):
rectores: studiosius nos c̃uenit dĩ prȩsidiũ ꝓ eoꝵ sepe cogitare sa¬
lute. ne de creditis frustratisq qđ absit animabꝰ insidiis antiqui
hostis. ante om̃iũ pastorẽ nisi succedat pͣueniendo de offensis corre¬
ctio: districtã cogam soluere rationẽ. Dũ itaq ꝑpendo uł ad animũ
reduco. qͣnta circũspectione nos oporteat in uigilando ẽtra sui ciuiꝰq
sceleris nequiciã obuiare. & si qͣndo insilierit ad ꝑturbandas fideliũ¬
m̃tes adiutorio suꝑno ictui eiꝰ resistere: ualde c̃cutior atq animis
tabesco. ne serpentina calliditate qđ absit. leuiores quosq decipiat.
õ uͦ fauente sollicitudine nimia freti. anĩ ȩquiore m̃te diuino iu¬
uamine ꝓsalute om̃iũ studere debemꝰ. ut in confuso uultu ñ de
fraude cuiꝰ quã ꝑculsi assistere ȩt̾no iudici meream᷑. & uocẽ audire
inquientẽ. Euge seruebone & fidelis. qr suꝑ pauca fuisti fidelis.
supͣ multa te constituã. intraingaudiũ dr̃u tui. Hinc nanq est qđ

Expanded text:
rectores, studiosius nos convenit Dei praesidio pro eorum saepe cogitare salute, ne de creditis frustratis quod absit animabus, insidiis antiqui hostis ante omnium pastorem, nisi succedat praeveniendo de offensis correctio, destrictam cogamur solvere rationem. Dumque perpendo, vel ad animum reduco, quanta circumspectione nos oporteat in vigilando contra sui cujusque sceleris nequitiam obviare, et siquando insilierit ad mentes adjutorio superno ictui ejus resistere valde concutior, atque nimis tabesco, ne serpentina calliditate quod absit leviores quosque decipiat, Deo vero favente sollicitudine nimia freti, animam aequiore mente divino juvamine pro salute omnium studere debemus, ut inconfuso vultu non de fraude cujusquam perculsi assistere aeterno judici mereamur, et vocem audire inquientem: « Euge, serve bone, et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, supra multa te constituam: intra in gaudium Domini tui . » Hinc namque est quod
Abbreviated transcription (Latin):
sari. Qđ si passim dimittimꝰ: om̃ibꝰ fugiendi ȩccłastici iuris domi¬
niũ occasionẽ p̃bemꝰ. Si uͦ festinantes ad om̃ipotentis dĩ seruicũ
incaute recinemꝰ : illi inuenim᷑ negare quȩdã. qͥ dedit om̃ia. Inde
necesse.ẽ. ut siqͥs ex iuris ȩcłastici seruitute ad dĩ seruiciũ con
uerti desiderat: ꝓbet᷑ prius in laico habitu c̃stitutꝰ. Et si mores
illiꝰ atq conu̾satio bono desiderio eiꝰ testimoniũ fert̃: absq ulla
abhumano seruicio liber recedat. qͥ ꝓ diuino obseqͥo districtiorem

Expanded text:
sari. Quod si passim dimittimus, omnibus fugiendi ecclesiastici juris domisari. Quod si passim dimittimus, omnibus fugiendi ecclesiastici juris dominium occasionem praebemus. Si vero festinantes, ad omnipotentis Dei servitium incaute retinemus, illi invenimur negare quaedam qui dedit omnia. Unde neceverti desiderat, probetur prius in laico habitu constitutus. Et si mores illius atque conversatio bono desiderio illius testimonium ferunt, absque ulla ab humano servitio liber recedat, qui in divino obsequio districtiorem
Abbreviated transcription (Latin):
delectari nequeat: ipse tam̃ animꝰ carnis uoluptatibꝰ reluctans. in
delectatione carnali aliqͦ mͦ ligat᷑ inuitꝰ. ut ei & ratione c̃tradicat ne
c̃sentiat: & cam̃ delectione ligatꝰ sit. sed ligatũ se uehem̃t̾ ingemisa
Vnde & ille cȩlestis exercitꝰ p̃cipuus miles gemebat dicens. Uideo alia
legẽ in mẽbris meis repugnantẽ legi m̃tis meȩ. & captiuũ me duen¬
tẽ in lege peccati quȩ. ẽ in mẽbris meis. Si aut̃ captiuus erat: mi¬
nime pugnabat. Sed pugnabat. Qua ꝓpt̾ captiuus ñ erat. Pugna¬
bat gͥ lege m̃tis: cui lex quȩ in mẽbris ẽ. repugnabat: Si sic pugna¬
bat: captiuus ñ erat. Ecce itaq homo est ut itã dixerĩ. captiuus &
liber. Tiber: ex iusticia quã diligit. Captiuus: ex delectatione quã

Expanded text:
sine animo nequeat, ipse tamen animus carnis voluptatibus reluctans in sine animo nequeat, ipse tamen animus carnis voluptatibus reluctans in delectatione carnali aliquomodo ligatur invitus, ut ei ex ratione contradicat nec consentiat; et tamen delectatione ligatus sit, sed ligatum se vehementer ingemiscat. Unde et ille coelestis exercitus praecipuus miles gemebat dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis. Si autem captivus erat, minime pugnabat. Sed et pugnabat, quapropter captivus non erat. Et pugnabat igitur lege mentis, cui lex quae in membris est repugnabat. Si hoc pugnabat, captivus non erat. Ecce itaque homo est, ut ita dixerim, et captivus et liber: liber ex justitia quam diligit, captivus ex delectatione quam
Abbreviated transcription (Latin):
gestione an delectatione. uł qđ maius. ẽ. peccati consensu acciꝰ¬
derit. Tribꝰ eñi modis implet᷑ om̃e peccatũ. Uidelicet suggestio¬
ne. delectatione. consensu. Suggestio qͥppe fit ꝑdiabolum. dele¬
ctatio ꝑ carnẽ. consensus ꝑ sp̃m. Quia & pͥmã culpã serpens
suggessit. eua uelut caro delectata est. adam uͦ uelut sp̃s consen¬¬
sit. Et piecessaria est magna discretio. ut int̾ suggestionẽ atꝙ
delectationẽ. int̾ delectationẽ & consensũ iudex sui animꝰ p̾sideat.
Cũ eni malignꝰ sp̃s peccatũ suggerit inm̃te si nulla peocati delectacio¬
sequat᷑ peccatũ om̃imꝰ ꝑpetratũ nonest. Cũ uͦ delectari caro ceꝑit.
delectatione fit nutrim̃tũ. in consensu ꝑfectio. Et sepe c̾tingit. ut
hoc qđ malignꝰ sp̃s seminat in cogitatione carnẽ in delectationẽ ta¬
hat. nec tam̃ animꝰ eidẽ delectationi c̃sentiat. Et cũ caro sine anima

Expanded text:
gestione, an delectatione, vel, quod majus est, peccati consensu accigestione, an delectatione, vel, quod majus est, peccati consensu acciderit. Tribus enim modis impletur omne peccatum; videlicet suggestione, delectatione, consensu. Suggestio quippe fit per diabolum, delectatio per carnem, consensus per spiritum: quia et primam culpam serpens suggessit, Eva velut caro delectata est, Adam vero velut spiritus consensit: et necessaria est magna discretio, ut inter suggestionem atque delectationem, inter delectationem et consensum, judex sui animus praesideat. Cum enim malignus spiritus peccatum suggerit insequatur peccatum omnino perpetratum non est. Cum vero delectari caro coeperit, delectatione fit nutrimentum, in consensu perfectio. Et saepe contingit ut hoc quod malignus spiritus seminat in cogitatione, caro in delectationem trahat, nec tamen animus eidem delectationi consentiat, et cum caro delectari
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃imy sterii uł missarũ solennia celebrandi. cũ fortasse aut fest
dies exigit. aut exhiberi mysteriũ ꝓ eo qđ sacerdos aliꝰ in loco
de est ipsa necessitas cõpellit. Nã si assunt alii qͥ implere ministe¬
riũ ualeant: illusio ꝓ crapula facta a ꝑceptione sacri mysterii
ꝓhibere ñ debet. sed ab immolatione sacri mysterii abstineri ut
arbitror humilit̾ debet: si tam̃ dormientis m̃tẽ turpi imaginatio.¬
animꝰ etiã in somno corporis positꝰ. turpibꝰ imaginationibꝰ ñ foedet᷑
Qua in rẽ una. sibiostendit᷑ ipsa mens rea. ñ tunc uł suo iudicio lib̾a
cũ sẽ & si dormienti corpore nichil meminit uidisse. tam̃ in uigiliis
corporis memuinit in ingluuiem cecidisse. Si uͦ exturpi cogitatione
uigilantis. orit᷑ illusio dormientis: patet animo suus reatꝰ. Uidet
eiũm a qua radice inquinatio illa ꝓcesserit: qui qđ cogitauit sciens.
hoc ꝑtulit nesciens. Sed pensandũ est: ipsa cogitatio utrũ sug.¬

Expanded text:
olemnia celebrandi, cum fortasse aut dies festus exigit, aut exhibere mysterium, pro eo quod sacerdos alius in loco deest, ipsa necessitas compellit. Nam si adsunt alii qui implere ministerium valeant, illusio pro crapula facta, a perceptione sacri mysterii prohibere non debet, sed ab immolatione sacri mysterii abstinere ut arbitror humilitanimus, etiam in somno corporis positus, turpibus imaginationibus non foedetur. Qua in re unum ibi ostenditur, ipsa mens rea, non tamen vel suo judicio libera, cum se, etsi dormienti corpore, nihil meminit vidisse, tamen in vigiliis corporis, meminit in ingluviem cecidisse. Sin vero ex turpi cogitatione vigilantis oritur inlusio dormientis, patet animo reatus suus: videt enim a qua radice inquinatio illa processerit, quia quod cogitavit sciens, hoc pertulit nesciens. Sed pensandum est, ipsa cogitatio utrum sug
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc etiã ad dauid de pueris suis ꝑ sacerdotẽ dr̃ ut si amulierbꝰ
mundi e̾ent: panes ꝓpositionis acciꝑent. Quos om̃ino ñ acciꝑent:
nisi priꝰ mundos eos dauid a muleribꝰ fateret᷑ Tunc aut̃ uir qui
post cõmixtionẽ c̃iugis lotꝰ aqua fuerit. etiã sacrȩ cõmunionis¬

Expanded text:
Hinc etiam ad David de pueris suis per sacerdotem dicitur, ut si a mulieribus Hinc etiam ad David de pueris suis per sacerdotem dicitur, ut si a mulieribus mundi essent, panes propositionis acciperent; quos omnino non acciperent, nisi prius mundos eos David a mulieribus fateretur. Tunc autem vir qui post commistionem conjugis lotus fuerit aqua, etiam sacr
Abbreviated transcription (Latin):
c̃iuges etiã de sua cõmixtione qđ defleant: Hoc enĩ eis c̃cedit scã
pͣdicatio. & tam̃ de ipsa c̃cessione metu animũ concutit. Nã cum
paulus apłs diceret. qͥ se c̃tinere ñ potest habeat uxorẽ suã: statĩ
subiungere curauit. Hoc aut̃ dico scđm indulgentiã. ñ scd̾m un¬
periũ. Non eñi indulget᷑ : qđ licet qͥa iustũ est. Qđ gͦ indulgeri
dix̃: culpã ẽẽ de monstrauit. Uigilanti uͦ m̃te pensandũ est: qđ
in synamonte dñs ad popłm locuturus. priꝰ eundẽ popłm absti¬
nere a mulierib p̾cepit. Et si illic ubi dñs ꝑ creaturã subditã
hõinibꝰ loquebat᷑. tanta ꝓuisione. ẽ. mundicia corporis reqͥsita
ut qͥ uerba dĩ ꝑciꝑent mulieribꝰ mixti ñ e̾e̾nt: qͣnto magis qui
corpꝰ dñi om̃ipotentis accipiunt. custodire in se mundiciã carnis
debent. ne ipsa inestimabilis mẏsterii magnitudine pͣ grauent᷑ :

Expanded text:
conjuges etiam de sua commistione quod defleant. Hoc enim eis concedit sancta conjuges etiam de sua commistione quod defleant. Hoc enim eis concedit sancta praedicatio, et tamen de ipsa concessione metu animum concutit. Nam cum Paulus apostolus diceret: Qui se continere non potest, habeat uxorem suam, statim subjungere curavitri dixit, culpam esse demonstravit. Vigilanti vero mente pensandum est quod in Sina monte Dominus ad populum locuturus prius eumdem populum abstinere a mulieribus praecepit. Et si illic ubi Dominus per creaturam subditam hominibus loquebatur tanta provisione est munditia corporis requisita, ut qui verba Dei perciperent mulieribus misti non essent, quanto magis qui corpus Domini omnipotentis accipiunt custodire in se munditiam carnis debent, ne ipsi inaestimabilis mysterii magnitudine praegraventur?
Abbreviated transcription (Latin):
animꝰ ꝑturbat᷑ Contra uitia qͥpt̃ delinquentiũ iratꝰ fuerat: qͥ dice
Turbatꝰ est prȩ ira oculus m̃s. Quia enĩ ñ ualet nͥ tranqͥlla mens in con¬
tẽplationis lucẽ se suspendere : in ira suũ oculũ turbatũ dolebat
tẽplatione cogebat᷑. Et laudabilis gͦ est ira c̾tra uitiũ : & tam̃ mo.¬
lesta. qͥa turbatũ se reatũ aliquẽ incurisse estimabat. Oportet itaq
legitima carnis copula ut causa ꝓlis sit ñ uoluptatis. & carnis com¬
mixtio creandoꝵ liberoꝵ sit gr̃a ñ satisfactio uitioꝵ. Siqͥs uͦ suã¬
c̃iugẽ ñ cupidine uoluptatis raptꝰ. sed solũmͦ liberoꝵ creandorũ
gr̃a utit᷑: iste ꝓfecto siue de ingressu ȩccłȩ seu de sum̃do dñici cor¬
poris sanguinisq mẏsterio. suo est relinquendꝰ iudicio. Quia a nob̾
ꝓhiberi ñ debet acciꝑe : qͥ in igne positꝰ nescit ardere. Cũ uͦ ñ amor
ꝓcreandȩ sobolis. sed uoluptas dominat᷑ in oꝑe cõmixtionis: habeN

Expanded text:
 delinquentium iratus fuerat qui dicebat: Turbatus est prae ira oculus meus. Quia enim non valet nisi tranquilla mens in contemplationis lucem se suspendere, in ira suum oculum turbatum dolebat, templatione cogebatur. Et laudabilis ergo est ira contra vitium, et tamen molesta, quia turbatum se reatum aliquem incurrisse aestimabat. Oportet itaque legitima carnis copula ut causa prolis sit, non voluptatis; et carnis commistio creandorum liberorum sit gratia, non satisfactio vitiorum. Si qundorum gratia utitur, iste profecto de ingressu ecclesiae, seu de sumendo corporis dominici sanguinisque mysterio, suo est relinquendus judicio, quia a nobis prohiberi non debet accipere, qui in igne positus nescit ardere. Cum vero non amor procreandae sobolis, sed voluptas dominatur in opere commistionis, habent
Abbreviated transcription (Latin):
areNRATG Si post illusiont̃ quȩ
ꝑ somniũ solet accidere. uł cepꝰ dñi quilibet acciꝑe ualeat. uł
si sacerdossit sacra mysteria elebrare. PESRGREGR¬
Hunc qͥdem testam̃tũ ueteris legs sicut in suꝑiori capitulo iam
diximꝰ pollutũ dicit. & nisi lõtiaqua & usq aduesꝑam intrare
incelligens sub eodẽ intellectu accipiet que prȩfati sum. Quia qͣsi
ꝑsominũ aludit᷑: qͥ tẽptatꝰ immundicia. ueris imaginibꝰ in cogi
tatione inquinat᷑. Sed lauandus . c̃. aqua: ut culpas cogitationis
lacrimis abluat: Et nisi priꝰ ignis tẽptationis recesserit: reum
se quasi usꝙ aduesperũ cognoscat. Sed est in eadẽ illusione ual¬
de necessaria discretio. quȩ subtilit᷑ pensare debeat ex quare acci¬
dat unti dormientis Aliquando eni ex crapula. aliqndo ex natũ¬
re suꝑfluitate uł infirmitate. aliqͣndo ex cogitatione contingit
Et qͥdem cũ ex naturȩ suꝑfluitate uł infirmitate euenerit: omimꝰ

Expanded text:
regorii. Si post illusionem quae per somnium solet accidere, vel corpus Domini quislibet accipere valeat, vel, si sacerdos sit, sacra mysteria celebrare? Rehunc Testamentum Veteris legis, sicut in superiori capitulo jam diximus, pollutum dicit, nisi lotum aqua. Ei usque ad vesperum intrare intelligens, sub eodem intellectu accipiet quo praefati sumus: quia, quasi per somnium illuditur, qui tentatus immunditia, veritatione inquinatur. Sed lavandus est aqua, ut culpas cogitationis lacrymis abluat, et nisi prius ignis tentationis recesserit, reum se quasi usque ad vesperum cognoscat. Sed est in eadem illusione necessaria valde discretio, quae subtiliter pensari debeat, ex qua re accidat menti dormientis. Nam aliquando ex crapula, aliquando ex naturae superfluitate, vel infirmitate, aliquando ex cogitatione contingit. Et quidem quum ex naturae superfluitate, vel infirmitate evenerit, omnimodo
Abbreviated transcription (Latin):
apłs dicit. Om̃ia munda mundis. coinqͥnatis aut̃ & infidelibꝰ nichil
est mundũ. Atq mox eiꝰdẽ coinqͥnationis causã annuncians. subiungit.
Coinqͥnata st̃ enĩ eoꝵs mens & c̃scientia: Si gͦ ei cibꝰ immundꝰ ñ. ẽ cuiꝰ
mens immunda ñ fuerit: cur qđ munda m̃te mulier ex natura patit᷑.
ei inimmundiciã reputet᷑ : Uir aut̃ cũ ꝓpͥa c̃iuge dormiens. nisi
lotꝰ aqua intrare ȩccłam ñ debet. Sed neq lotꝰ. intrare statim debet
Lex aut̃ ueteri popło p̾cipit. ut mixtus uir mulieri & bauari aqua
debeat: & ante solis occasũ eccłam intrare. Qđ intelligi sp̃ualit̃ potest
Quia mulieri uir miscet᷑: qͣndo illicitȩ c̃cupiscentiȩ animꝰ in cogitatio¬

Expanded text:
apostolus dicit: Omnia munda mundis, coinquinatis autem et infidelibus nihil apostolus dicit: Omnia munda mundis, coinquinatis autem et infidelibus nihil est mundum. Atque mox ejusdem coinquinationis causam annuntians, subjungit: Coinquinatae sunt enim eorum et mens et conscientia. Si ergo ei cibus immundus non est, cujus mens immunda non fuerit, 1160 cur quod munda mente mulier ex natura patitur, ei in immunditiam reputetur? Vir autem cum propria conjuge dormiens, nisi lotus aqua intrare ecclesiam non debet, sed neque lotus intrare statim debet. Lex autem veteri populo praecepit, ut mistus vir mulieri, et lavari aqua debeat, et ante solis occasum ecclesiam non intrare. Quod intelligi spiritaliter potest quia mulieri vir miscetur q
Abbreviated transcription (Latin):
poris & sanguinis accedere ñ p̾sumunt: de sua recta c̃sideratione
laudandȩ sunt. Dũ uͦ ꝑcipiendi ex religiosȩ uitȩ c̃suetudine eiꝰdẽ
mysterii amore rapiunt᷑ : repͥmendȩ sic̃ p̃diximꝰ ñ st̃. Sic̃ enĩ in
ueteri testam̃to exteriora oꝑa obseruant᷑: ita in testam̃to nouo ñ¬
tã qdđ exteriꝰ agit᷑ quã id qͦd interiꝰ cogitat᷑ sollicita intentioNie
a deneliͭ cur siubtili sententia puniat᷑ Nã cũ multa lex uelut immumn¬
da manducari ꝓhibeat: in euangłio tam̃ dñs dicit Non q inti atinos
coinqͥnat hõinẽ. sed quȩ exeunt᷑ de corde illa st̃ quȩ coinqͥnant hõinẽ.
Act poulo post subiecit exponens. Ex corde exeunt cogitationes malȩ
Ubi ubertĩ indicatũ est. qͥa illud ab om̃potenti dõ pollutũ ee̾ in oꝑe
ostendit᷑. qđ ex pollutȩ cogitationis radice generat᷑. Unde faulus qͦq

Expanded text:
poris et sanguinis accedere non praesumunt, de sua recta consideratione poris et sanguinis accedere non praesumunt, de sua recta consideratione laudandae sunt. Dum vero percipiendi ex religiosae vitae consuetudine ejusdem mysterii amore rapiuntur, reprimendae, sicut diximus, non sunt. Sicut enim in veteri Testamento exteriora opera servatam quod exterius agitur, quam id quod interius cogitatur sollicita intentione attenditur, ut subtili sententia puniatur. Nam cum multa lex velut immunda manducari praecipiat, in Evangelio tamen Dominus ait: Non quod intrat in os coinquinat hominem, sed quae exeunt de corde, illa sunt quae coinquinant hominem. Atque paulo post subjecit, exponens: Ex corde exeunt cogitationes malae. Unde ubertim indicatum est quia illud ab omnipotenti Deo pollutum esse in opere ostenditur, quod ex pollutae cogitationis radice generatur. Unde Paulus quoque
Abbreviated transcription (Latin):
diehꝰ ꝑciꝑe ñ debet ꝓhiberi. Si aut̃ ex ueneratione magna ꝑciꝑe
ñ p̃sumit: laudanda est. Sed si ꝑceꝑit: ñ iudicanda. Bonarũ qͥppe
mentiũ est. & ibi aliqͦ mͦ culpas suas agnoscere ubi tulpa ñ est. quia
sepe sine culpa agit᷑. qđ uenit ex culpa Unde etiã cũ esurimꝰ sine
culpa comedimꝰ. quib ex culpa pͥmi hõinis factũ. ẽ. ut esuriremus
Menstrua enĩ c̃suetudo mulierib ñ aliqͣ culpa est. uidelicet qͥa natira¬
lit̾ accedit. sed cam̃ qđ natura ipsa uitiata. ẽ. ut etiã sine uoluntatis
studio uideat᷑ ẽẽ polluta. ex culpȩ uenit uitio. in qͦ se ipsã qualis ꝑ
iudiciũ facta sit humana riatura cognoscat. & homo qͥ culp̃a sponte
ꝑpetrauit : reatũ culpȩ portet inuitꝰ. Atq ideo feminȩ cũ semet¬
ipsas c̃siderant. & in menstrua c̃suetudine ad sacram̃tũ dñici cor¬

Expanded text:
diebus percipere non debet prohiberi. Si autem ex veneratione magna percipere diebus percipere non debet prohiberi. Si autem ex veneratione magna percipere non praesumit, laudanda est; sed si perceperit, non judicanda. Bonarum quippe mentium est etiam ibi aliquo modo culpas suas agnoscere, ubi culpa non est, quia saepe sine culpa agitur quod venit ex culpa. Unde etiam cum esurimus, sine culpa comedimus, quibus ex culpa primi hominis factum est ut esuriremus. Menstrua enim consuetudo mulieribus non aliqua culpa est, videlicet quia naturaliter accidit; sed tamen quod natura ipsa ita vitiata est, utstudio videatur esse polluta, ex culpa venit vitium, in quo se ipsa qualis per judicium facta sit, humana natura cognoscat. Et homo qui culpam sponte rpetravit, reatum culpae portet invitus. Atque ideo feminae cum semetipsas considerant in menstrua consuetudine, si ad sacramentum dominici cor
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa mulier quȩ fluxũ patieba sanguinis. poste̾rgũ dñi humilit̃ ueni¬
ens uestim̃ti eiꝰ fimbriã tetiat. atq abea statĩ sua infirmitas recessit
Sigͦ in fluxu sanguinis positalaudabilit̾ potuit dñi uestĩtũ tangere.
cur quȩ menstrua sanguinis patit᷑ ei ñ liceat dñi eccłam intrare:
Sed dicis Illã infirmitas cõpulit. has uͦ dẽqͥbꝰ loqͥm᷑ c̃suetudo con-¬
patimur: ex infirmitate naturȩ est digno dĩ uidicio post dilpã
ordinatũ. Esurire nanq. sitire. estuare. algere. lassescere. ex in¬
firmitate naturȩ est. Et qͥd est aliud. ctra famem alim̃ta. contra
sitim potũ. c̾tra estũ auras. c̾tra frigus uestẽ. c̾tra lassitudinem
Feminis itaq. & menstruus sui sanguinis fluxus ȩgritudo est. Sigͥ
ꝑsonȩ infirmanti c̃cedit᷑. cur ñ concedat᷑ cunctis mulicribꝰ quȩ na¬
ture suȩ uitio infirmant᷑ͦ Sc̃ȩ aut̃ cõmunionis mẏsteriũ in isdẽ

Expanded text:
nguinis, post tergum Domini humiliter veniens, vestimenti ejus fimbriam tetigit, atque ab ea statim sua infirmitas recessit . Si ergo in fluxu sanguinis posita, laudabiliter potuit Domini vestimentum tangere, cur quae menstruam sanguinis patitur, ei non liceat Domini ecclesiam intrare? Sed dicis: Illam infirmitas compulit; has vero de quibus loquimur, consuetudo conpatimur ex infirmitate naturae, est digno Dei judicio post culpam ordinatum. Esurire namque, sitire, aestuare, algere, lassescere, ex infirmitate naturae est. Et quid est aliud, contra famem alimenta, contra sitim potum, contra aestum auras, contra frigus vestem, contra lassitudinem Feminae itaque et menstruus sui sanguinis fluxus egritudo est. Si igpersonae infirmanti conceditur, cur non concedatur cunctis mulieribus, quae naturae suae vitio infirmantur? Sanctae autem communionis mysterium in eisdem
Abbreviated transcription (Latin):
ferueat: dignũ se c̃grẽgatione fr̃m estimare ñ debet. qͥ se grauari
ꝑ neqͥciã prauȩ uoluntatis uidet. Quãuis de hac rẽ diuersȩ hominũ
nationes diuersa sentiant. atq alia custo dire uideant᷑. Romanors
tam̃ seꝑ ab antiquioribꝰ usus fuit. post admixtionẽ ꝓpͥȩ coniugis
& lauacri purificationẽ quȩrere. & ab ingressu ȩccłȩ paululũ reue¬
rent̾ abstinere. Nec hȩc dicentes: culpam deputamꝰ e̾ẽ c̃iugiũ Sed
a sacri loci ingressu abstinendũ. ẽ: qͥa uoluptas ipsa eẽ sine culpa
nullatenꝰ potest. Non enĩ de adulterio uł fornicatione. sed legitimo
c̃iugio natꝰ fuerat: qͥ dicebat. Ecce eñi ininiqͥtatibꝰ c̃ceptꝰ sũ: & in
delictis peꝑit me mat̾ mea. Queni ininiqͥtatibꝰ c̃ceptũ se nõue¬
rat: in delicto se natũ gemebat. Quia portat arbor in ramo humo¬
foedam᷑. sic̃ sepe irasceilo culpas in quim᷑. & tranqͥllitatẽ nob ani¬

Expanded text:
num se congregationi fratrum aestimare non debet, qui se gravari per nequitiam pravae voluntatis videt. Quamvis de hac re diversae hominum nationes diversa sentiant, atque alia custodire videantur, Romanorum tamen semper ab antiquioribus usus fuit, post admixtionem propriae conjugis, et lavacri purificationem quaerere, et ab ingressu Ecclesiae paululum reverenter abstinere. Nec haec dicentes, culpam deputamus esse conjugium; sa sacri loci ingressu abstinendum est; quia voluntas ipsa esse sine culpa nullatenus potest. Non enim de adulterio, sive fornicatione, sed de legitimo conjugio natus fuerat qui dicebat: Eccpeccatis concepit me mater mea . Qui enim in iniquitatibus conceptum se noverat, a delicto se natum gemebat: quia portat  Al. add. arbor in ramo humofoedamur; sicut saepe irascendo culpas insequimur, et tranquillitatem
Abbreviated transcription (Latin):
mundo celebrant᷑. coniugati quiq c̃uocant᷑. ut qͥ in uia . c̃ iugii p̾ces¬
sert̃. in subseqͣntis qͦq copulȩ gaudio misceant᷑. Cur ñ gͦ & in hac
spuali ordinatione qua ꝑ sacrum mysteriũ homo dõ c̃iungit᷑ tales
conueniant. qͥ uł in ꝓueccu ordinati ep̃i gaudeant. uł ꝓ eiꝰ custodia
om̃ipotenti dño p̾ces parit̾ fundant: INTR AUIG Qualiter

Expanded text:
mundo celebrantur, conjugati quique vocantur, ut qui in via jam conjugii praecesmundo celebrantur, conjugati quique vocantur, ut qui in via jam conjugii praecesserunt in subsequenti quoque gaudio misceantur. Cur non ergo et in hac spiritali ordinatione qua per sacrum mysterium homo Deo conjungitur tales conveniant qui vel in profectu ordinati episcopi gaudeant, vel pro ejus custodia omnipotenti Domino preces pariter fundant? Nona inter
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. Quia sic̃ in iis qͥ ꝑ ignorantiã fecert̃. culpa aliquatenꝰ toleranda
est: ita est in iis fortit̾ insequenda. qͥ ñ metuunt sciendo peccare.
NTRAUTi. Si longinquitas itineris magna int̾ iacet. ut ep̃i ñ faci¬
Uinueniris: ordinare ep̃m ñ alit̃ nisi sine epĩs potes. Nã qͣndo de
galliis ep̃i ueniunt. qͥ in ordinatione ep̃i testes assistant: Sed frat̃¬
nitatẽ tuã ita uolumꝰ epos ordinare. ut ipsi sibi ep̃i longo int̾uallo
minime disiungant᷑. quatinꝰ nulla sit necessitas ut in ordinatione ep̃
c̃uenire ñ possint pastores qͦq alii. quoꝵs pͣsentia ualde est utilis
ep̃oꝵ ordinatio sine aggregatis tribꝰ uł qͣttuor ep̃is fieri non debet
ã in ipsis rebꝰ sp̃ualibꝰ ut sapient̃ & mature disponant᷑: exemplũ¬
trahere a reb etiã carnalibꝰ possumꝰ. Certe enĩ dũ coniugia iN

Expanded text:
sunt: quia sicut in his qui per ignorsunt: quia sicut in his qui per ignorest, ita in his fortiter insequenda, qui non mentuunt sciendo peccare. Interrogatio Augustini. --Si longinquitas itineris magna interjacet, ut episcopi non facicopus inveniris, ordinare episcopum non aliter nisi sine episcopis potes. Nam quando de Galliis episcopi veniunt, qui in ordinatione ipsi testes assistant? Sed fraternitatem tuam ita volumus episcopos ordinare, ut ipsi sibi episcopi longo intervallo minime disjungantur, quatenus nulla sit necessitas ut in ordinatione episcopi convenire non possint; pastorum quoque aliquorum praesentia, quia valde est utilis, episcoporum ordinatio sine aggregatis tribus vel quatuor episcopis fieri non debet. Nam quod in ipsis rebus spiritualibus ut sapienter et mature disponantur, exemplum a rebus etiam carnalibus sumere possumus. Certe enim, dum conjugia in