comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enon nauclerus per quem mrhi tue sanctitatis lras dixisti eẽ trãsmissas
unam tantum et breuem eplam̃ beati pape amabilis reddidit: solita nni¬
miscula continentem. Satisq mixor quid cause fuerit ut cum in benedi¬
ctionib et tius et illus preferendis fidelis extiterit: in reteta cum in¬
retinenda eplã negligens approbetur. Neq enim te falli arbitror discipulum ueritatis

Expanded text:
enon nauclerus, per quem mihi dicis tuae sanctitatis litteras esse transmissas, unam tantum et breuem epistulam beati papae Amabilis reddidit solita munuscula continentem. satisque miror, quid causae fuerit, ut, cum in benedictionibus et tuis et illius perferendis fidelis extiterit, in reddenda epistula neglegens adprobetur. neque enim te falli arbitror, discipulum ueritatis,
Abbreviated transcription (Latin):
rabilia super Hoc exempla cõgerere et omnẽ lacessentis procacitatem testimoniorũ nube
Uerum adhuc pau̾ca subiciam: ut his similia ipse sibi lector uueniat. Loquitͥ
in genesi sermo diuimis. Et tradiderunt iacob deos alienos qui erant nmanibus

Expanded text:
r hoc innumerabilia exempla congerere, et omnem lacessentis procacitatem, testimoniorum nube r hoc innumerabilia exempla congerere, et omnem lacessentis procacitatem, testimoniorum nube celare; verum adhuc pauca subjiciam, ut his similia ipse sibi lector inveniat. 7. Loquitur in Genesi sermo divinus: Et tradiderunt Jacob deos alienos, qui erant in manibus
Abbreviated transcription (Latin):
cristi qui in aduentum eius crediderunt: deinde finis cum tradiderit regnum deo
et patri cum destruxerit ominem principatum et omnem ptãtem et uirtutem.
Oportet enim eum regnare donec ponat ouies inmicos sub pedibus eius
deo qui passus est crucem qui postea sedere iubetur a dextris. Quid sibi uit
hoc qd̾ ait oportet enm illum regnare donec ponat omnes inimicos sub pedib
eius. Nunquid tamdin regnaturus est dominus donec nimici incipiant eẽ
sub pedibus eius et postꝗͣ illi sub pedibus fuerint regnare desistet. cum utiq¬
tunc magis regnare incipiat cum nimici ceperint eẽ sub pedibus: Dauid qͦq
quarto graduum psalmo. Sic oculi aucille in mambus domine sue:it.
oculi nostri ad dominum Deum nostrum donec misereatur nr̃i. Ergo tã diu
pheta ocirlos hahebit ad domimum quasi diu msericordiam impetrẽt. et por
impetratam misericordiam oculos torquebit ad terras. qui in alio loco dicit oclĩ

Expanded text:
Christi, qui in adventu ejus crediderunt: deinde finis, cum tradiderit regnum Deo Christi, qui in adventu ejus crediderunt: deinde finis, cum tradiderit regnum Deo et Patri, cum destruxerit omnem prinOportet enim eum regnare, donec ponat omnes inimicos sub pedibus ejusde eo qui passus est crucem, qui postea sedere jubetur a dextris. Quid sibi vult hoc quod ait: Oportet enim illum regnare donec ponat omnes inimicos sub pedibus ejus? Nunquid tam diu regnaturus est Dominus, donec incipiant inimici sub pedibus ejus esse, et postquam illi sub pedibus fuerint, regnare desistet? cum utiqtunc magis regnare incipiet, cum inimici coeperint esse sub pedibus? David quoque in quarto graduum psalmo: Sicut oculi ancillae in manibus dominae suae, ita oculi nostri ad Dominum Deum nostrum, donec misereatur nostri . Ergo tamdiu Propheta oculos habebit ad Dominum, quamdiu misericordiam impetret, et post impetratam misericordiam, oculos torquebit in terram? Qui in alio loco dicit: Oculi mei
Abbreviated transcription (Latin):
ter respondemus : et cognoscebat. et usq sermonem in scripturis sanctis dupliciter
intelligi. Et de eo quid̾ quod scriptum est cognoscebat ad coitum quoq esse refe¬
rendum ipse disseruit: nullo dibitante quin ad scientiam sepe referatur ut ibi
Remansit puer iesus ii hierusalem: et non cognouerunt parentes eius. Nunc
disseruit. in eius assumptoẽ siginficat. sepe infinitum ut est illud quod deus ad
quosdam loquitur in prophetis. Ego sum ego sum et donec senescatis ego sum.
Nunquid postꝗͣ illi senuerunt deus eẽ desistet. Et saluator in enangelio ad apłe
Ecce ego inquit uobiscum sum omnibus diebus usq ad cõsumnationem seculi
Ergo post cõsummationem seculi a discipulis dominus abscedet et tunc quando
lus quoq apls cornithiis scribens : primicie ait iesus cristus demde hi qui sunt

Expanded text:
d quod nos breviter respondemus, et cognoscebat, et usque, sermonem, in Scripturis sanctis, dupliciter d quod nos breviter respondemus, et cognoscebat, et usque, sermonem, in Scripturis sanctis, dupliciter intelligi. Et de eo quidem quod scriptum est, cognoscebat, ad coitum esse referendum, ipse disseruit: nullo dubitante, quin ad scientiam saepe referatur, ut ibi: Remansit puer Jesus in Jerusalem, et non cognoverunt parentes ejus. Nunc disseruit in ejus assumptione significat, saepe infinitum, ut est illud, quod Deus ad quosdam 211 loquitur in Propheta: Ego sum, ego sum, et donec senescatis ego sum . Numquid postquam illi senuerint, Deus esse desistet? Et Salvator in Evangelio ad Apostolos, Ecce ego, inquit, vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Ergo post consummationem saeculi a discipulis suis Dominus abscedet, et tunc quando lus quoque apostolus Corinthiis scribens: Primitiae, ait, Christus: deinde hi qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
et non cognoscebat eam donec peperit filium et uocauit nomen eius iesum. In quo
primum adnersarius superfluo labore desudat. cognoscendi uerbum ad coitum magis
ꝗͣ ad scientiam eẽ referendum: quasi hoc quisdã negauerit. et eas meptias quas redar¬
guit aliquando prudens quispiam potuerit suspicariꝰ Dende uult docere ꝙ donec
siue usq aduerbium certum tempus significet quo completo fiat id qd̾ usq ad illud
temporis quod prescriptum est non fiebat: uelut in presenti. et non cognoscebat ean
donec peperit filium. Apparet niquit cognitam esse post partum cuius cognitionẽ
filii tantum generatio differebat. Et ad hoc approbandum: congerit de scciptiuis
exempla ꝙͣ plurima more andabatarum gladium in tenebris uentilaus: et lingue
sonum ad confodienda sui tantum corporis mẽbra concutiens. Ad quos nos breui

Expanded text:
et non cognoscebat eam, donec peperit filium, et vocavit nomen ejus Jesum . In quo et non cognoscebat eam, donec peperit filium, et vocavit nomen ejus Jesum . In quo primum adversarius superfluo labore desudat, cognoscendi verbum ad coitum magis, quam ad scientiam referendum: quasi hoc quisquam negaverit, et eas ineptias quas redarguit, aliquando prudens quispiam potuerit suspicari. Deinde vult docere, quod donec, sive usque, adverbium, certum tempus significet: quo completo fiat id, quod usque ad illud temporis quod praescriptum est, non fiebat, velut in praesenti: Et non cognoscebat eam, donec peperit filium. Apparet, inquit, cognitam esse post partum, cujus cognitionem filii tantum differebat generatio. Et ad hoc approbandum congerit de Scripturis exempla quamplurima, more Andabatarum gladium in tenebris ventilans, et linguae sonum ad confodienda sui tantum corporis membra concutiens. 6. Hieronymus. --A
Abbreviated transcription (Latin):
ego dolentes querebamus te. Uon hic iudeorum ut pleriq argumentantur nõ
illudentium uox est. Euangeliste patrem diciuit. patrem maria cõfitetur. Non quo ut
rius indicaui uere iosepħ pater fuerit saluatoris: sed quo ad faman marie conseri¬
Dam pater sit ab ommibus estimatus. Qui anteꝗͣ ab angelo moneretur. ioseph fili dauid¬
inueris accipere mariam comugem tuam. quod enim in ea natum est de spiritu sãci
est. cogitabat occulte dimittere eam: in tantum suum non eẽ qui conceptus fuerat confi¬
debat. Sed iam satis docendi magis ꝗͣ. respondendi studio disputatum est: cur iosẽph p̃
domim: cur maria appellata sit coniuuix. In quo et hoc breuiter continetur cur fres eis
ad reliqua festinat oratio: nunc illud ẽ disserendum quo modo scriptura dicat. exurges
autem ioseph a sompno fecit sicut precepit ei angelus domini et accepit uxorem suã

Expanded text:
ego, dolentes quaerebamus te . Non hic Judaeorum, ut plerique argumentantur, non ego, dolentes quaerebamus te . Non hic Judaeorum, ut plerique argumentantur, non illudentium vox est. Evangelistae patrem Joseph dicunt: patrem Maria confitetur. Non quod ut superius indicavi vere pater Joseph fuerit Salvatoris; sed quod ad famam Mariae conservandam, pater sit ab omnibus aestimatus, qui antequam moneretur ab Ane timueris accipere Mariam conjugem tuam; quod enim in ea natum est, de Spiritu sancto est , cogitabat occulte dimittere eam. 210 Intantum suum non esse, qui conceptus fuerat, confidebat. Sed jam satis docendi magis, quam respondendi studio disputatum est, cur Joseph pater Domini, cur Maria appellata sit conjux: in quo et hoc breviter continetur, cur fratres ad reliqua festinat oratio: nunc illud est disserendum, quomodo Scriptura dicat: Exsurgens autem Joseph a somno, fecit sicut praecepit ei A
Abbreviated transcription (Latin):
ndo arguinententur uidei ysaia dicente ecce uirgo in utero concipiet et p̃arie
in hebreo uiuenculam scriptum eẽ non uirgnnem i. aalma non bethola. Adũ sum
s in alio loco competentius disseremus. Demq excepto ioseph et helizabeth
ipsa maria paucisq ad modum si quos ab his audire possumus estimare: onnes ie
filium estimabant ioseph i tantum ut etiam euangeliste opimonem uulgi
exprimentes que uera historie lex ẽ patrem eum dixerint saluatoris. ut ibi. Et
it in spiritu in templum: haud dubium quin symeon. Et cum inducerent i¬
rentes puerum iesum ut facerent de illo scdĩ consuetudinem legis. Et alibi. Et
ansit puer iesus in hierusalem et non cognouerunt parentes cius. Ipsa quoc
maria que ad gabrielem responderat dicens. quomodo erit hoc qr uirum nõ cogno
quid de ioseph loquitur ausculta. fili quid fecisti nobis sic: Ecte pater tiuis

Expanded text:
ndo, argumententur Judaei, Isaia dicente, Ecce virgo in utero concipiet, et pariendo, argumententur Judaei, Isaia dicente, Ecce virgo in utero concipiet, et pariein Hebraeo juvenculam scriptum esse, non virginem, id est, AALMA, non BETHULA? Adversus quos in alio loco competentius disseremus. Denique excepto Joseph, et Elisabeth, et ipsa Maria, paucisque admodum, si quos ab his audisse possumus aestimare, omnes Jesum filium aestimabant Joseph: intantum, ut etiam Evangelistae opinionem vulgi exprimentes, quae vera historiae lex est, patrem cum dixerint Salvatoris, ut ibi, Et venit in spiritu in Templum haud dubium quin Simeon et cum inducerent parentes ejus puerum Jesum, ut facerent de illo secundum consuetudinem legis . Et alibi: Et remansit puer Jesus in Jerusalem, et non cognoverunt parentes ejus . Ipsa quoque Maria quae ad Gabrielem responderat, dicens, Quomodo erit hoc, quia virum non cognovi, quid de Joseph loquitur, ausculta: Fili, quid fecisti nobis sic? Ecce pater tuus et
Abbreviated transcription (Latin):
ononni approbatur. si quis inquit inuenerit uirginem desponsatam uiro in cam
loco. si autem fuerit adolescentula desponsata uito et inuenerit eam homo in
uitate et dorimerit cum ea: educetis utrunq ad portam ciuutatis illius. et lapidabũ
lapidibus et morientur: adolescentula quid̃ qr non proclamauit in ciutate. i
eam ¶Si cui autem scrupulus commnouetur quare desponsata et non
potius sine sponso. siue ut scriptura appellat marito uirgo conceperit. sciat triplicem
sse rationem. Nimo ut per genealogiam ioseph cuius maria cognata erat .o.
quoq marie monstraretur ¶secundo nẽ iuxta legem morsi ut aduitera lapidaretur
riti. Quis enim in tempore illo uirgim credidisset de sancto eam spũ concepire
isse angelum gabriel. dei fuisse matrem. ac non magis quasi adulteram uii
exemplum susanne sentencie hominum condẽpnassent. cum hodie toto credente iã¬

Expanded text:
timoniis approbatur: Si quis, inquit, invenerit virginem desponsatam viro in campo, timoniis approbatur: Si quis, inquit, invenerit virginem desponsatam viro in campo, loco: Si autem fuerit adolescentula desponsata viro, et invenerit homo eam in civitate, et dormierit cum ea, educetis utrumque ad portas civitatis illius, et lapidabuntur lapidibus, et morientur. Adolescentula quidem, quia non proclamavit, cum esset in eam . Si cui autem scrupulus commovetur, quare desponsata, et non potius sine sponso, sive ut Scriptura appellat marito, virgo conceperit, sciat triplicem fuisse rationem. Primo, ut per genealogiam Joseph, cujus Maria cognata erat, origo quoque Mariae monstraretur. 209 Secundo, ne juxta legem Moysi ut adultera lapidaretur riti. Quis enim in tempore illo credidisset Virgini de sancto eam Spiritu concepisse; venisse angelum Gabriel, Dei detulisse mandatum; ac non magis quasi adulteram, juxta exemplum Susannae, sententiae omnium condemnassent, cum hodie, toto jam credente mu
Abbreviated transcription (Latin):
iam reni fuisse ut que prius sponsa fuerat eẽ uxor inciperet. Quasi dixerit. Año
oscula amplexusq miscerent. antequam rem agerent nuptiarum: muenta ẽ habens
ro. Inuenta ẽ autem a nullo alio insi a ioseph. qui sponse uterum tumentem pe¬
ne iam licentia maritali et curiosis oculis deprehendit. Non tam sequitur ut prio¬
us dociumus exemplis. eiun cum maria conuenisse post partum: cuius conuenien
desiderium uteri conceptione sublatum est. Quod autem dr̃ ĩ sompins ad ioseph ne
ieas accipere mariam uxorem tuam et rursum exsurgens autem ioseph a sompi
fecit sicut precepit ei angelus domini et accepit uxorem suam: nullum debet mouere
isi ex eo ꝙ uxor est ap̃pellata. sponsa eẽ desierit. cum hanc eẽ scripture diuine cõ¬
etudinem nouerinius ut sponsas appellet uxores. sicut in sequentibus testimomis deu¬

Expanded text:
in eo jam rem fuisse ut, quae prius sponsa fuerat, esse uxor inciperet. Quasi dixerit: Antequam in eo jam rem fuisse ut, quae prius sponsa fuerat, esse uxor inciperet. Quasi dixerit: Antequam oscula amplexusque miscerent; antequam rem agerent nuptiarum, inventa est habens in utero. Inventa est autem a nullo alio, nisi a Joseph, qui sponsae uterum tumentem pene jam licentia maritali, et curiosis oculis deprehendit. Non tamen sequitur, ut prioribus docuimus exemplis, eum cum Maria convenisse post partum, cujus conveniendi desiderium, uteri conceptione sublatum est. Quod autem in somnis dicitur ad Joseph: Ne timeas accipere Mariam uxorem tuam. Et rursum: Exsurgens autem Joseph a somno, fecit sicut praecepit ei Angelus Domini, et accepit uxorem suam, nullum movere debet, quasi ex eo quod uxor est appellata, sponsa esse desierit: cum hanc esse Scripturae divinae consuetudinem noverimus, ut sponsas appellet uxores. Sicut in sequentibus Deuteronomii tes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ conuenirent. qr nemo de non pransuro dicit anteꝗͣ prandere̾t. Doleam ne an ride
iescio. Impencie arguam: an temeritatis accusem: Quasi quis dixerit añqͣ
in portu pranderem ad affricam nauigaui non possit stare sententia uisi ei in portu quqs
bome in uincula coniectus est aut certe illud eluidius anteꝗͣ penitentiam c ageret mor
preuentus est. statim aut paulopost uincula ad hispanias sit eundum: aut et elu
penitentia agenda post mortem cum scriptura dicat ĩ inferno autem quis cõfitebitur
ic non potius sic intelligendum ꝙ ante preposicio. licet sepe et consequentiã indi¬
cet. tamen nõnũꝗͣ ea tantum prius cogitabantur ostendat. nec necesse sit ut cogita
fiant cum ideo aliud interuenerit ut ea que cogitata sunt fierent. Igitur c̃
euangelista dicat priusꝗͣ conuenirent. proximum nuptiarum tempus ostendit: et

Expanded text:
squam convenirent: quia nemo de non pransuro dicit, antequam pranderet, doleamne, an rideam, squam convenirent: quia nemo de non pransuro dicit, antequam pranderet, doleamne, an rideam, nescio. » Imperitiae arguam, an temeritatis accusem? Quasi si quis dixerit: Antequam in portu pranderem, ad Africam navigavi, non possit stare sententia, nisi ei in portu prandRomae in vincula conjectus est. Aut certe illud: Helvidius antequam poenitentiam ageret, morte praeventus est: statim aut Paulo post vincula ad Hispanias sit eundum: aut Helvidio poenitentia agenda post mortem; cum Scriptura dicat: In inferno autem quis confitebitur tibi ? Ac non potius sit intelligendum, quod, ante, praepositio, licet saepe consequentiam indicet, tamen 208 nonnumquam ea tantum quae prius cogitabantur, ostendat. Unde nec necesse sit ut cogitata fiant, cum aliud ideo intervenerit, ne ea quae cogitata sunt, fierent. Igitur cum Evangelista dicat: priusquam convenirent, proximum nuptiarum tempus ostendit, et
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce inquit. Habes desponsatam non cominendatam ut dicitis. Et utiq non ob
aliud desponsatam msĩ quandoq npturam. Neq enm de non conuenturis euan¬
gelista dixisset priusꝗͣ. conuenirent qr nemo de non pransuro dicit auteꝗͣ pranderet.
Deinde ab angelo uxorem appellatã atq conũctam. Audiamus minc quid scaptura pro¬
nunciet. Exurgens inquit ioseph a sompno: fecit sicut preceperat ei angelus domini
Et accepit uxorem suam et non cognouit eam donec peperit filium. Turramus per
singula. et impietatem istam quibus ingressa ẽ uestignis persequentes pugnantia inter
se dixisse doceamus.Desponsatam cõfitetur et statim uxbrem uult eẽ quam cõfessus
est sponsam. Nursum quam uxorem nominat: dicit non ob aliud desponsatam
quandoq nupturam. ¶ Et ne parum hoc arbitremur: Habentes inquit de¬
sponsatami non commendatam: id est nec dum uxorem necdum maritali uinculo copu¬
in. In eo uero qd̾ ait. Neq enim de non conuenturis euangelista dixisset. pru¬

Expanded text:
ancto est . Ecce, inquit, habes desponsatam, non commendatam, ut dicis, et utique non ob aliud desponsatam, nisi quandoque nupturam. Neque enim de non conventuris Evangelista dixisset: Priusquam convenirent: quia nemo de non pransuro dicit, antequam pranderet. Deinde ab Angelo uxorem appellatam et conjunctam. Audiamus nunc quid Scriptura pronuntiet: Exsurgens, inquit, Joseph a somno, fecit sicut praeceperat ei Angelus Domini: et accepit uxorem suam, et non cognovit eam, donec peperit filium susingula, et impietatem iisdem, quibus ingressa est, vestigiis persequentes, pugnantia inter se dixisse doceamus. Desponsatam confitetur: et statim uxorem vult esse quam confessus est sponsam. Rursum quam uxorem nominat, dicit non ob aliud desponsatam, nisi quandoque nupturam. Et ne parum hoc arbitremur: « Habes, inquit, desponsatam, et non commendatam, id est, necdum uxorem, necdum maritali vinculo copulatam. In eo vero quod ait, Neque enim de non conventuris Evangelista dixisset: Priu
Abbreviated transcription (Latin):
riis. qui dei per ierennam uoce laudantur: et promittitur eis ꝙ non deficiat de stirpe eoꝵ¬
ꝯis sunt et illi filii recab. qui uinũ et siceram non bibebant. qui morabantur in tente¬
et eorum qui primi in captiuitatem ducti sunt. Iste est ionadab filius rechab. qui in regnoꝵ¬
stans coram dnõ. Hoc reor et septuagesu psalii titulum significare filiorũ ionad¬
Habitantes: ad extremũ pp̃ irruptionem chaldaici excercitus hierosolimam intrare cõ¬
o scribitur currum ascendisse cum hieu: et huius fuln sunt qui in tabernaculis semp

Expanded text:
riis, qui Dei per Jeremiam voce laudantur, et promittitur eis quod non deficiat de stirpe eoriis, qui Dei per Jeremiam voce laudantur, et promittitur eis quod non deficiat de stirpe eohis sunt et illi filii Recab, qui vinum et siceram non bibebant, qui morabantur in tentet eorum, qui primi in captiuitatem ducti sunt. iste est Ionadab, filius Rechab, qui in Regnostans coram Domino. Hoc reor et septuagesimi Psalmi titulum significare: Filiorum Jonadhabitantes ad extremum propter inruptionem Chaldaici exercitus Hierosolymam intrare coo scribitur currum ascendisse cum Hieu; et huius filii sunt, qui in tabernaculis semp
Abbreviated transcription (Latin):
quid facis m urbib que utiq nõ sunt solorum habitacula sed multorum. Habet unũqd̃q
propositum principes suos. Romam duces: ñnitentur camillos. fabricios. regulos. sci¬
piomentup hiboscepin proponant sibi pithagoram: aocratem. platonem. aristotilẽ.. Poete
emulentur homerum. uirgilium. menandrum terencium. Stoici thichididem. salustuĩ.
herodotum. luuũ. Oratores lysiam. gracos. demostenem. tullium. Et ut ad nrã
ueniamus: eps et presbrĩ habeant in exemplum aplos̃ et apostolicos uiros: quorum ho¬
norem possidentes: hrẽ nitantur et meritum. Uos autem Habeamus propositi nr̃i
pencipes. paulos. antomos. iulianos. hilationes. macarios. Et ut ad scripturarum au¬
ctoritatem redeam: noster princeps helias. nr̃ heliseus: nr̃i duces filn prophetarũ qui
habitabant in agris et solitudine et faciebant sibi tabernacula pp̃ fluenta iordans.

Expanded text:
quid facis in urbibus, quae utique non sunt solorum habitacula, sed multorum? habet unumquodque quid facis in urbibus, quae utique non sunt solorum habitacula, sed multorum? habet unumquodque propositum principes suos: Romani duces imitentur Camillos, Fabricios, Regulos, Scipiones; philosophi proponant sibi Pythagoram, Socraten, Platonem, Aristotelen; poetae aemulentur Homerum, Uergilium, Menandrum, Terentium; historici Thucydiden, Sallustium, Herodotum, Liuium; oratores Lysiam, Gracchos, Demosthenen, Tullium; et ut ad nostra ueniamus, episcopi et presbyteri habeant in exemplum apostolos et apostolicos uiros; quorum. honorem possidentes habere nitantur et meritum. nos autem habemus propositi nostri principes Paulos, Antonios, Iulianos, Hilarionas, Macarios; et ut ad scripturarum auctoritatem redeam, noster princeps Helias, noster Helisaeus, nostri duces filii prophetarum, qui habitabant in agris et solitudine et faciebant sibi tabernacula propter fluenta Iordanis.
Abbreviated transcription (Latin):
militum: in qua scorta. mimi. scurre et omnia sunt que solent esse in ceteris urbibus: uel
monachorum solũmodo turbis frequentaretur: expetendum reuera huiuscemoĩ cũ
monachis esset habitaculum. Nunc uero summe studtiie est renuntiare seculo. di¬
ttere patriam. urbes deserere. monachum profiteri: et inter maiores pplõs peregr
uiuere: ꝗͣ eras ucturus in patria. De toto huc orbe concurtitur. plena est ciuitas
iuersi generis hominum: et tanta utrursq sexus constipatio. ut qd̾ alibi exparte
giebas: Hic totum sustinere cogaris. ¶Ai igitur fraterne interrogas per quam ui¬
am incedere debeas: reuelata tecum facie loquar. Si officium us excercere presbiteri. si
episcopatus te uel opus uel honor forte delectat: uue i urbib et castellis: et aliorũ
salutem fac lucrum anime tue. Sinautem cupis eẽ quod diceris monachus id est solus.

Expanded text:
militum, in qua scorta, mimi, scurrae et omnia sunt, quae solent esse in ceteris urbibus, uel si militum, in qua scorta, mimi, scurrae et omnia sunt, quae solent esse in ceteris urbibus, uel si monachorum solummodo turbis frequentaretur, expetendum reuera huiusce modi cunctis monachis esset habitaculum; nunc uero summae stultitiae est renuntiare saeculo, dimittere patriam, urbes deserere, monachum profiteri et inter maiores populos peregre uiuere, \'quam eras uicturus in patria. de toto huc orbe concurritur; plena est ciuitas uniuersi generis hominibus et tanta utriusque sexus constipatio, ut, quod alibi ex parte fugiebas, hic totum sustinere cogaris. Quia igitur fraterne interrogas. per quam uiam incedere debeas, reuelata tecum facie loquar. si officium uis exercere presbyteri, si episcopatus te uel opus uel honos forte delectat, uiue in urbibus et castellis et aliorum salutem fac lucrum animae tuae. sin autem cupis esse, quod diceris, monachus, id est solus,
Abbreviated transcription (Latin):
siue alibi equalem te pro operib tuis apud deum nostrum Habere mercedem. Reuera
simpliciter motum mentis mee fatear. considerans et propositum tuũ et ardorem qu
seculo renunciasti. differentias in locis arbitror. si urbib et frequentia urbium dexelicta¬
gello Habites: et cristum queras in solitudine. et ores solus in mente cum iesu: sã¬
ctorumq tantum locorum uicinitatib perfruaris: idest ut et urbe careas: et propositum
achi non amiittas. Quod loquor non de epis. non de presbrĩs non de clericis laqͦ
quorum aluid offĩcium ẽ: sed de monacho et monacho quondam apud sclm̃ nobili: qͥ
irco precium possessionum suarum ad pedes apostolorum posuit. docens pecuma
esse calcandam: ut humiliter et secreto uictitans semper cõtempnat quod semel cõtempse
Si crucis et resurrectoĩs loca non eeñt in urbe celeberrima. in qua curia: in qua aul

Expanded text:
siue alibi aequalem te pro operibus tuis apud deum nostrum haber6 mercedem. reuera, ut siue alibi aequalem te pro operibus tuis apud deum nostrum haber6 mercedem. reuera, ut simpliciter motum mentis meae fatear, considerans et propositum tuum et ardorem, quo saeculo renuntiasti, differentias in locis arbitror, si urbibus et frequentia urbium derelicta in agello habites et Christum quaeras in solitudine et ores solus in monte cum Iesu sanctorumque tantum locorum uicinitatibus perfruaris, id est, ut et urbe careas et propositum monachi non amittas. quod loquor, non de episcopis, non de presbyteris, non de clericis loquor, quorum aliud officium est, sed de monacho et monacho quondam apud saeculum nobili, qui idcirco pretium possessionum suarum ad pedes apostolorum posuit docens pecuniam esse calcandam, ut humiliter et secreto uictitans semper contemnat, quod semel contempserat. si crucis et resurrectionis loca non essent in urbe celeberrima, in qua curia, in qua ala
Abbreviated transcription (Latin):
uiueret. uno tantum die hierosolimam. ut nec contempneret sancta loca pp̃ uicimam. nec
ũs domini loco claudere uideretur. ¶Ab adriam temporib usq ad imperiun
constantim per annos circiter centum lxxx. in loco resurrectionis simulacrum ious. in cru¬
s rupe statia ex marmore ueneris a gentib posita colebatur: estimantibus persecutõ
auctoribus. ꝙ tollerent nobis fidem resurrectionis et crucis si loca sancta per idola polluisset̃
Bethleem nunc nostram et augustissimũ orbis locum. de qua psalmista cant. ueri¬
tas de terra orta est. lucus mumbrabat tiathinu. idest adomdis. Et in specu ubi qͦndã
repetita principio. Uidelicet ne quicꝗͣ fidei tue deesse putes. qr hierosolimam non uidi¬
: nec nos iccirto meliores estimes: ꝙ huiusmodi habitaculo fruimur: sed siue h

Expanded text:
uiueret, uno tantum die uidit Hierosolymam, ut nec contemneret sancta loca propter uiciniam nec uiueret, uno tantum die uidit Hierosolymam, ut nec contemneret sancta loca propter uiciniam nec rursus deum loco eludere uideretur. ab Adriani temporibus usque ad impe- rium Constantini per annos circiter centum octoginta in loco resurrectionis simulacrum Iouis, in crucis rupe statua ex marmore Ueneris a gentilibus posita colebatur aestimantibus persecutionis auctoribus, quod tollerent nobis fidem resurrectionis et crucis, si loca sancta per idola polluissent. Bethleem nunc nostram et augustissimum orbis locum, de quo psalmista canit: ueritas de terra orta est, lucus inumbrabat Thamuz, id est Adonidis, et in specu, ubi quondam c tam longo repetita priucipio?\' uidelicet ne quicquam fidei tuae deesse putes, quia Hierosolymam non uidisti, nec nos idcirco meliores aestimes, quod huius loci habitaculo fruimur, sed siue hic
Abbreviated transcription (Latin):
exiit apostolorum sonus: et in fines orbis tertarũ uͥ ba eorũ. ¶Saluator ad disciplõs
ens cum eet in tẽplo: surgite inquit abeanus hinc. Et ad ĩudeos relinquetur uo
domus uestra deserta. Si celum et terratransibunt: utiq omnia transibunt que terre
int. Et crucis igitur et resuxrectõnis loca his prosunt qui portant crucẽ suã et cũ
cristo resurgunt quotidie: qui dignos se tanto exhibent habitatulo. Ceterum qui dicunt¬
dum domini. templum dnii. templum domim: audiant ab aplõ. Uos estis templũ dei
et sps̃ sauctus habitat in uobis. Et de hierosolinns et de britanma equaliter patet aula
tis. Regnum enim dei intra nos est. ¶ Antonius et cuncta egipti et mesopota¬
mie. ponti. cappadocie. et armene examina monachorum non uidere hierosolumam: et pat
absq hac urbe paradisi ianua. ¶ Beatus hilarion cum palestinus eet̃. et in palestma

Expanded text:
exiit sonus apostolorum et in fines orbis terrae uerba eorum. saluator ad discipulos exiit sonus apostolorum et in fines orbis terrae uerba eorum. saluator ad discipulos loquens, cum esset in templo: surgite, inquit, abeamus hinc, et ad Iudaeos: relinquetur uobis domus uestra deserta. si caelum et terra pertransibunt, utique transibunt omnia, quae terrena sunt. et crucis igitur et resurrectionis loca his prosunt, qui portant crucem suam et cum Christo resurgunt cotidie, qui dignos se tanto exhibent habitaculo. ceterum, quidicunt:templum dominitemplum dominijtemplum domini, audiant ab apostolo: uos estis templum dei et spiritus sanctus habitat in uobis. et de Hierosolymis et de Britannia aequaliter patet aula caelestis; regnum enim dei intra nos est. Antonius et cuncta Aegypti et Mesopotamiae, Ponti, Cappadociae et Armeniae examina monachorum non uidere Hierosolymam, et patet illis absque hac urbe paradisi ianua. beatus Hilarion, cum Palaestinus esset, in Palaestina
Abbreviated transcription (Latin):
se municipatum cum iustis habere letatur. ¶Neq uero hoc dicens memetipsum
inconstantie redarguo: dampnoq quod facio: ut frustra uidear ad exemplum abrahe
et ineos et patriam reliquisse. sed non audeo dei ommpotentiam angusto fine cõdu¬
dere: et artare paruo terre loco. quem non capit celum. Singuli quiq credentium:
non locorum duiersitatib: sed fidei merito ponderantur. Et ueri adoratores neq hiero¬
solimis neq in monte garizim adorant patrem qr deus sp̃s est: et adoratores eius ĩ spũ
et ueritate adorare cumꝰ oportet. Spiritus autem spirat ubi uult. Domimi est terra et
plemtudo eius ¶Postꝗͣ siccato uidee uellere umuersus orbis celesti rore perfusus
est. et multi de oriente et occidente uementes recubuerunt in sinu habraham. desit
notus eẽ tantum in uidea deus: et in israel magnum nomẽ euis. Sed et i onnẽ terrã

Expanded text:
se municipatum cum iustis habere laetatur. < Neque uero hoc dicens memet ipsum se municipatum cum iustis habere laetatur. < Neque uero hoc dicens memet ipsum inconstantiae redarguo damnoque, quod facio, ut frustra uidear ad exemplum Abraham et meos et patriam reliquisse, sed non audeo dei omnipotentiam angusto fine concludere et artare paruo terrae loco, quem non capit caelum. singuli quique credentium non locorum diuersitatibus, sed fidei merito ponderantur; et ueri adoratores neque Hierosolymis neque in monte Garizin adorant patrem, quia deus spiritus est et adoratores eius in spiritu et ueritate adorare eum oportet. spiritus autem spirat, ubi uult. domini est terra et plenitudo eius. postquam siccato Iudaeae uellere uniuersus orbis caelesti rore perfusus est et multi de oriente et de occidente uenientes recubuerunt in sinu Abraham, desiit notus esse tantum in Iudaea deus et in Israhel magnum nomen eius, sed in omnem terram
Abbreviated transcription (Latin):
pauperem te spũ et opibus gloriaris. Nihil emni est grande. tristi et lurida facie
uel simulare uel ostentare ieuima. possessionũ reditib abundare: et uile iactare pallio
¶Crathes ille thebanus homo quondam ditissimus. cum ad Philosophandun
athenas pergeret: magnum auri pondus abiecit. nec putauit se posse et uirtutes simul et
tias possidere. Nos suffarcinati auro cristum pauperem sequimur. et sub pretextu
lemosine pristinis opibus incubantes. quomodo possumus aliena fideliter distribuere
qui nrã tumde reseruamus: Plenus uenter facile de ieiuinis disputat. Non iheroso¬
lime fuisse: sed iherosolimis hene uixisse: laudaudum est. Illa expetenda est ciuitas.
non que occidit prophetas et cristi sanguinẽ fudit: sed quam fluminis impetus letificat
que in monte tata est celari non potest: quã mnatrem sanctorum apls clainitat: i qua

Expanded text:
pectore pauperem te et spiritu et opibus gloriaris. jaihil est enim grande tristi et lurida facie pectore pauperem te et spiritu et opibus gloriaris. jaihil est enim grande tristi et lurida facie uel simulare uel ostentare ieiunia, possessionum reditibus abundare et uile iactare palliolum. Crates ille Thebanus, homo quondam ditissimus, cum ad philosophandum Athenas pergeret, magnum auri pondus abiecit nec putauit se posse et uirtutes simul et diuitias possidere. nos suffarcinati auro Christum pauperem sequimur et sub praetexto elemosynae pristinis opibus incubantes quomodo possumus aliena fideliter distribuere, qui nostra timide reseruamus? plenus \'uenter facile de ieiuniis disputat. non Hierosolymis fuisse, sed Hierosolymis bene uixisse laudandum est. illa, illa expetenda est ciuitas, non quae occidit prophetas et Christi sanguinem fudit, sed quam fluminis impetus laetificat, quae in monte sita celari non potest, quam matrem sanctorum apostolus clamitat, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
tatus: nouissimus in ordine: primus in meritis ẽ. qr extremus licet. plus omnibus l¬
borauit ¶Iudas qui quondam audierat tu autẽ homo dux meus et notus meus in do
dei amibulauiius cum consensu: proditor annci ac ingrĩ saluatoris arguitur uoc¬
et nodum informis leti trabe nectit ab alta. ¶ At econtrario latronem crux mutat pa¬
so: et facit homicidii pena martirium. Quanti hodie diu uiuendo portant func¬
ra sua: et quasi sepulchra dealbata plena sunt ossibus mortuorum. Subitus calor. lõ¬
i uincit teporem. Deniq et tu audita sentencia saluatoris. Si uis perfectus eẽ uã¬
et uende omnia que habes et da pauperibus et ueni sequere me: uerba uertis in opera
nudã crucem nudus sequens. expeditior et leuior. scandis scalam iacob. Tunicam
tas cum aiõ: nec pleno marsuppio gloriosas sordes appetis: sed puris mamibus et candido

Expanded text:
mutatus nouissimus in ordine, primus in meritis est, quia, extremus licet, plus omnibus lmutatus nouissimus in ordine, primus in meritis est, quia, extremus licet, plus omnibus laborauit. ludas, qui quondam audierat: tu autem, homo, dux meus et notus meus; in domo dei ambulauimus cum consensu, proditor amici, magistri, saluatoris arguitur et nodum informis leti trabe nectit ab alta. at e contrario latro crucem mutat paradiso et facit homicidii poena martyrem. quanti hodie diu uiuendo portant funera sua et quasi sepulchra dealbata pleni sunt ossibus mortuorum! subitus calor longum uincit teporem. Denique et tu audita sententia saluatoris: si uis perfectus esse, uade, uende omnia, quae habes, et da pauperibus et ueni, sequere me, uerba uertis in opera et nudam crucem nudus sequens expeditior et leuior scandis scalam Iacob. tunicam mutas cum animo nec pleno marsuppio gloriosas sordes adpetis, sed puris manibus et candido
Abbreviated transcription (Latin):
onus homo de bono thesauro cordis sui profert ea que bona sunt: et ex fructi¬
bus arbor cognoscitur. Netiris nos in uirtutib tuis. et paruos magnus ex
tollis: ultimãq partẽ coniuiui occupas: ut patrisfamilias iudicio promoue¬
aris. Quid enim in nobis: aut ꝙͣtulum est. ut docte uocis mereanur preconiũ.
ut iłlo ore quo religiosissimus princeps defenditur. Humiles modiciq laudemur Noli
ur frater karissime. annorum estimare nos numero: nec sapientiam canos reputes
sed canos sapientiam: salomone testante. Cam hominis prudentia eius. Nam et moises
uaginta presbrõs iubetur eligere: quos ipse sciret eẽ presbrõs: utiq non euo. sed prudi¬
tia iudicandos. Et damel adhuc puer longeuos iudicat: atq impudicos senes. et as la¬
tua cõdennat. Noli mꝗͣ fidem pensare temporibus: nec me iccirco meliorem put
Prior in cristi excercitu ceperim militare. ¶LPaulus apls̃ uas electionis de persẽcutore

Expanded text:
onus homo de bono thesauro cordis sui profert ea quae bona sunt , et ex fructibus arbor cognoscitur . Metiris nos virtutibus tuis, et parvos magnus extollis ultimamque partem conuiuii occupas, ut patris familiae iudicio proueharis. quid enim in nobis aut quantulum est, ut doctae uocis mereamur praeconium, ut illo ore, quo religiosissimus princeps defenditur, humiles modicique laudemur? noli igitur, frater carissime, annorum aestimare nos numero nec sapientiam canis reputes, sed canos sapientia Salomone teste: cani hominis prudentia eius. nam et Moyses septuaginta presbyteros iubetur eligere, quos ipse sciret esse presbyteros, utique non aeuo, sed prudentia iudicandos, et Danihel adhuc puer et longaeuos iudicat, atque inpudicos senes aetas lasciua condemnat. noli, inquam, fidem pensare temporibus nec me idcirco meliorem putes, quod prior in Christi exercitu coeperim militare. Paulus apostolus in uas electionis de persecutore
Abbreviated transcription (Latin):
istam cõfirmat sententiam quam eẽ uolumus nostram. Plus eĩ hoc suffragatur eis. qui ex
putant oẽs eẽ aĩas. Nam sicut conuertitur inquiũt puluis in tertam sicut fuii. et tr
caro de qua hoc dictũ est ad hominẽ non reuertetur ex quo propagata est. sed adterram
e primus homo factus est: sic et spiritus ex illus umus spũ propagatus. nõ tñ ad eum
reuertitur. sed ad deum a quo illi datus est. Uẽrum qr hoc testimomũ ita pro isus sonat.
õ om̃iodo huic opiõm quã defendi uolo uideatur eẽ contrariũ: admonend̃ tantũ
credidi prudentiam tuam: ne talib testimonns ex his angustris meconeris eruere. Nã
cet nemo faciat optando ut uerum sit qd̾ uerum non est: tanien si fieri posset: opta
ut hec seutencia uera eẽt. Et sic opto ut si uera est: abste liquidissime atq muctissime
defendatur.

Expanded text:
istam confirmat sententiam, quam esse uolumus nostram; plus enim hoc suffragatur eis, qui ex una istam confirmat sententiam, quam esse uolumus nostram; plus enim hoc suffragatur eis, qui ex una putant omnes esse animas. nam sicut conuertitur, inquiunt, puluis in terram, sicut fuit, et tamen caro, de qua hoc dictum est, ad hominem non reuertitur, ex quo propagata est, sed ad terram, unde primus homo factus est, sic et spiritus ex illius unius spiritu propagatus non tamen ad eum reuertitur sed ad dominum, a quo illi datus est. uerum quia hoc testimonium ita pro istis sonat, ut non omni modo huic opinioni, quam defendi uolo, uideatur esse contrarium, admonendam tantum credidi prudentiam tuam, ne talibus testimoniis ex his angustiis me coneris eruere. nam licet nemo faciat optando, ut uerum sit, quod uerum non est, tamen, si fieri posset, optarem, ut haec sententia uera esset, sicut opto, ut, si uera est, abs te liquidissime atque inuictissime defendatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sentencia. si hanc fidem fundatissimã nõ oppugnat: sit et mea. si oppugnat. non sit et
tua. Nolo mihi dicatur pro hac sentencia debere accipi: quod scriptum est. Qui finxit spi¬
n hois in ipso: et qui fixit singillatim corda ipõrum. Aliquid fortissimũ atq inuicti¬
simunt requirendum est: qd̾ nos non cogat deum credere ullarum animarũ sine culpa ali
danmatorem ¶N lam uel tantundem ualet uel plus ẽ forsitam creare qͣ fingere: et
tamen scriptum est. Tor mundum crea in me deus. ¶ Ilec ideo putari potest aiã hoc lo
otare se fieri: priusꝙͣ aliquid eẽt. Sicut ergo iam existens. creatur innouatõe iusticie
sic iam existens fingitur confiriatoẽ doctrine ¶Tlec illud quod in ecclesiaste scciptum ẽ
conuertetur interram p̃ulius sicut fuit. et sp̃s reuertetur ad deum qui fecit illum.

Expanded text:
sententia, si hanc fidem fundatissimam non oppugnat, sit et mea, si oppugnat, non sit et sententia, si hanc fidem fundatissimam non oppugnat, sit et mea, si oppugnat, non sit et tua. Nolo mihi dicatur pro hac sententia debere accipi, quod scriptum est: qui finxit spiritum hominis in ipso et: qui finxit singillatim corda eorum. aliquid fortissimum atque inuictissimum requirendum est, quod nos non cogat deum credere ullarum animarum sine culpa aliqua damnatorem. nam uel tantundem ualet uel plus est forsitan creare quam fingere et tamen scriptum est: cor mundum crea in me, deus. nec ideo putari potest anima hoc loco optare se fieri, priusquam aliquid esset. sicut ergo iam existens creatur innouatione iustitiae, sic iam existens fingitur conformatione doctrinae. nec illud, quod in Ecclesiaste scriptum est: tunc.conuertetur in terram puluis, sicut fuit, et spiritus reuertetur ad dominum, qui dedit illum,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnatois in pariuilos causam requiro: qr neq anmarũ si nocie fiunt singlis singule
deo eẽ: ullum in illa etate peccatum: nec a deo danmari aliquẽ credo. quẽ uidet nulliun
habere peccatum. An forte dicendum ẽ in paruulo carnem solam ẽẽ peccati. nouã uero
illi ammã fieri. qua scdm̃ dei precepta iuuente in adiutorio gre̾ cristi. et ipĩ carmi edomite
et subiuigate. possit incorruptionis meritum comparari. I E RO 5i M u S.¬
Demus operam ut pernciosissima heresis de ecclesia auferatur. que semper simulat
peitentiam. ut docendi in ecclesiis habeat facultatẽ: ne si aperta se luce prodiderit. foras
pulsa moriatur.mu.GUlSTN u
Lierenda cã atq reddenda ẽ quare dannẽtur aĩe que noue creantur singlis quibusq
entibus. si preter cristi sacramenta moriantur pariuuli. Dannari eĩ eas si sic de corpo.
exierint: et sancta scriptura. et sancta ẽ testis ecclesia. Unde illa de animarũ nouarum cre

Expanded text:
ionis in paruulos causam requiro, quia neque animarum, si nouae fiunt singulis singulae, uideo esse ullum in illa aetate peccatum nec a deo damnari aliquam credo, quam uidet nullum habere peccatum. An forte dicendum est in paruulo carnem solam esse peccati, nouam uero illi animam fieri, qua secundum dei praecepta uiuente in adiutorio gratiae Christi et ipsi carni edomitae ac subiugatae possit incorruptionis meritum comparari? sed quiDemus operam ut perniciosissima haeresis de Ecclesia auferatur, quae semper simulat poenitentiam, ut docendi in Ecclesiis habeat facultatem, ne si aperta se luce prodiderit, foras expulsa moriatur. Augustinus. Quaerenda causa atque reddenda est, quare damnentur animae, quae novae creantur singulis quibusque nascentibus, si praeter Christi sacramentum parvuli moriantur. Damnari enim eas, si sic de corpore exierunt, et sancta Scr
Abbreviated transcription (Latin):
illus potentiam. uinus corpusculi paruitate finire quem non capit celum. et tii
qui ubiq erat. etiam mͥ filio hominis totus erat. Diuina quippe natura et dei
sermo in partes secari non pt̃. nec locis diuidi. sed cum ubiq sit totus ubiq est.
Erat igitur ino eodq tp̃e et cum apostolis quadragnita dieb et cum angelis
et in patre et in extremis fimbus matis: erat et m oĩbus locis. Uersabatur cũ
thoma in india. cum petro rome. cum paulo in illirico. cum tito in cretha. cũ
andrea in achaia.cum singulis aplis et aplicis uixis in singulis cunctisq regioĩb
Quod autem dicitur deserere quodã uel non deserere̾ non nature illius
us ponitur. sed eorum merita describuntur apud quos esse dedignatur

Expanded text:
illius potentiam unius corpusculi paruitate finire. quem non capit caelum. et tamen, illius potentiam unius corpusculi paruitate finire. quem non capit caelum. et tamen, qui ubique erat, etiam in filio hominis totus erat; diuina quippe natura et deus sermo in partes secari non potest nec locis diuidi, sed, cum ubique sit, totus ubique est. erat igitur uno eodemque tempore et cum apostolis quadraginta diebus et cum angelis et in patre et in extremis finibus maris erat. in omnibus locis uersabatur: cum Thoma in India, cum Petro Romae, cum Paulo in Illyrico, cum Tito in Creta, cum Andrea in Achaia, cum singulis Epistola et apostolicis uiris in singulis cunctisque regionibus. quod autem dicitur deserere quosdam uel non deserere, non naturae illius terminus ponitur, sed eorum merita describuntur, apud quos esse dignatur
Abbreviated transcription (Latin):
derit et nichilominus aplis suã presentiam non negarit. Si det filum cõsid̾as
quo ẜmo est et illum eẽ qui loqr nonne celum et terram ego repleo dicit
dominus. et de quo alius propheta testatur celum mihi sedes est. terra autẽ
bellum pedum meorum. et ruxsum alibi qui tenet palmo celum. et teri
pugillo. de quo dauid canit quo ibo a spũ tuo et a facie tua quo fugiã. si ascẽ¬
oͦ in celum tu ibi es. si descendero in infernũ ades. et habitauero ĩ extremis
maris. et eĩ ibi manus tua deducet me et tenebit me dextera tua. Profecto
nõ ãbiges etiam ante resurrectionẽ sic in dominnco corpore habitasse deũ uerũ
ut et inppatre esset: et celi circulum clauderet. atq in omnnbus infusus esset et
circũ fusus ⁊ id est ut anicta penetraret interior. et cõtieret exterior/. Stultũ ẽ ergo

Expanded text:
nderit et nihilominus apostolis sui praesentiam non negarit. si deum dei filium consnderit et nihilominus apostolis sui praesentiam non negarit. si deum dei filium consideres, de quo sermo est, et illum esse, qui loquitur: nonne caelum et terram ego repleo, dicit dominus, et de quo alius propheta testatur: caelum mihi thronus est, terra autem scabellum pedum meorum, et rursum alibi: qui tenet caelum palmo et terram pug.illo, de quo Dauid canit: quo ibo ab spiritu tuo et a facie tua quo fugiam? si ascendero in caelum, tu ibi es; si descendero ad infernum et habitauero in extremis maris, etenim ibi manus tua deducet me et tenebit me dextera tua, profecto non ambiges etiam ante resurrectionem sic in dominico corpore habitasse deum uerbum, ut et in patre esset et caeli circulum eluderet atque in omnibus. infusus esset et circumfusus, id est, ut cuncta penetraret interior et contineret exterior. stultum est ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ hmireris meis herere uestigiis. nec adorare ut dnm̃. et eius tenere pedes quẽ
iestimas surrexisse. tibi enm necdum ascendi ad patrem meum. cetere uer
mulieres que pedes tangunt dnm̃ confitentur et merentur eius herere uestigus
an ad patrem ascendisse cõfidunt. qͣ ꝙͣ etiam si ead mulier in diuersis euãge
et tenusse dĩ pedes et nõ tenusse referatur facilis solutio sit: cum potuerit pri¬
in corripi quasi incredula et postea non repelli quasi ea que errorẽ cõfessi
mutauerat/. Qd̾ et de latrombus intelligi potest: cum alius euangelista utrũq
sphemasse. alius narret alterum esse cõfessum Extrema scedua
continebat. Utrum post resurrectionem quadraginta dieb dominus cũ disciplis
n̾satus sit. et nũꝗͣ alibi fuerit. aut latenterꝰ ad celum ascenderit atq desci¬

Expanded text:
\'non mereris meis haerere uestigiis nec adorare quasi dominum et eius tenere pedes, quem non \'non mereris meis haerere uestigiis nec adorare quasi dominum et eius tenere pedes, quem non aestimas surrexisse. tibi enim necdum ascendi ad patrem meum.\' ceterae uero mulieres, quae pedes tangunt, dominum confitentur et merentur eius haerere uestigiis, quem ad patrem ascendisse confidunt. quamquam, etiamsi eadem mulier in diuersis euangeliis et tenuisse pedes et non tenuisse referatur, facilis solutio sit, cum potuerit primum corripi quasi incredula et postea non repelli quasi ea, quae errorem confessione mutauerat, quod et de latronibus intellegi potest, cum alius euangelista utrumque blasph\'emasse, alius narret alterum esse confessum. Extrema schedula continebat, utrum post resurrectionem quadraginta diebus cum discipulis dominus conuersatus sit et numquam alibi fuerit an latenter ad caelum ascenderit atque desce
Abbreviated transcription (Latin):
sit ut nos estimamus: aut si carnalẽ int̾pretatõem seqͥmur. iudaicis fabulis acqͥescẽ¬
dum sit: ut rursum edificetur ierusalem. et hostie offerantur in tẽplo et spiritali
cultu inminuto caruales obtineantur cerimonie/. ¶Quartum est qd̾
esisti quomodo in iohannis euangelio post resurrectionem dicatur ad maria
magdalenam noli me tangere nundũ enm ascendi ad prem̃ meum. Et rursũ in
theo scriptum sit ꝙ adꝰ uestigia saluatoris mulieres corruerint cum utiq nõ
id ipsum tangere post resurrectionẽ pedes eius et non tangere Waria magdale
ipsa est a qua septem demonia expulerat ut ubi abundauerat peccatum sui¬
bundaret grã. Que qr dominũ ortulanum putabat. et quasi cum hoĩẽ loqͣbatꝰ
querebat᷑ iuuentem cum mortuis recte audiuit noli me tangere. Et est sen

Expanded text:
sit, ut nos aestimamus, aut, si carnalem interpretationem sequimur, Iudaicis. fabulis adquiescensit, ut nos aestimamus, aut, si carnalem interpretationem sequimur, Iudaicis. fabulis adquiescendum sit, ut rursum aedificeturHierusalem et hostiae offerantur in templo et spiritali cultu inminuto carnales obtineant caeremoniae. Quartum est, quod quaesisti, quomodo in Iohannis euangelio post resurrectionem dicatur ad Mariam Magdalenen: noli me tangere; nondum enim ascendi ad patrem meum, et rursum in Matheo scriptum sit, quod ad uestigia saluatoris mulieres corruerint, cum utique non sit id ipsum tangere post resurrectionem pedes eius et non tangere. Maria Magdalene ipsa est, a qua septem daemonia expulerat, ut, ubi abundauerat peccatum, superabundaret gratia; quae, quia dominum hortulanum putabat et quasi cum homine loquebatur et quaerebat uiuentem cum mortuis, recte audit: noli me tangere, et est sensus: