comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rem: Tunc gͦ coceus bis tinguitur: quando erga se ce ꝓximũ examore
ueritatis. aninus inflammatur Sed inter hȩc sciendum nobis est: ut sie
exerceatur telus rectitudinis contra praua acta ꝓximoꝵ. quatinuis in
feruore districtionis. nullo mͦ relinquatur uirtus mansuetudinis Ira &¬
enim sacerdotis. ne quaquan debae ẽẽ p̾ceps & ꝑturbata: sed magis ex
consilii grauitate. miti ganda & portare igitur debemus quos corri¬
gimus. & corrigere quos portamus: Ne si ex ut roq unum defuerit. uł
inferbre uł in mansuetu dine. actio sacerdotalis ñ sit: Hine nãq est qd
in templi ministerio. in basibus templi sculptorio opere. leones. & boues &e
cherubim ex pressa sunt: Cherubim quippe. est plenitudo scientiȩ: S quid ẽ.
qđ in basibis nec leones sine bubus. nec boues sine leonibꝰ fiunt: quid enim
aluid designãt bases in templo: nisi sacerdotes in ȩccła ᷤqui dum sollicitudinẽ

Expanded text:
rem. Tunc ergo coccus bis tingitur, quando erga se et proximum ex amore veritatis animus inflammatur. 12. Sed inter haec sciendum nobis est ut sic exerceatur zelus rectitudinis contra prava acta proximorum quatenus in fervore districtionis nullo modo relinquatur virtus mansuetudinis. Ira etenim sacerdotis nequaquam debet esse praeceps et perturbata, sed magis ex consilii gravitate mitiganda. Et portare ergo debemus quos corrigimus, et corrigere quos portamus, ne si ex utroque unum defuerit, vel in fervore, vel in mansuetudine actio sacerdotalis non sit. Hinc namque est quod in templi ministerio in basibus templi sculptorio opere leones et boves et cherubim expressa sunt. Cherubim quippe est plenitudo scientiae. Sed quid est quod in basibus nec leones sine bobus, nec boves sinc leonibus fiunt? Qualiud designant bases in templo nisi sacerdotes in Ecclesia? Qui dum sollicitudines
Abbreviated transcription (Latin):
ut crescat. Ille uꝰ adhuc iniqus est: ammoneat᷑ ut corrigat᷑: quatinus
quisquis se ad sacerdotem iunxerit: sale sermonis illius conditus. recedat:
Hȩc fr̃s iem̃i uobiscum sollicite cogitate : hȩc ꝓximis ur̃is impendite Omni¬
potenti dõ fructum uos reddere de negocio qđ accepistis parate Sed
ista quȩ dicimus: melius apud uos orando quam loquendo obtinebunꝰ.
humano ore dicimur: in tuis oculis ee̾ ualeamus: ꝑ dnm̃ nrm̃ iħm xp̃m

Expanded text:
ut crescat; ille vero adhuc iniquus est, admoneatur ut se corrigat, quatenus ut crescat; ille vero adhuc iniquus est, admoneatur ut se corrigat, quatenus quisquis se ad sacerdotem junxerit, sale sermonis illius conditus recedat. Haec, fratres, vobiscum sollicite cogitate, haec et proximis vestris impendite; omnipotenti Deo fructum vos reddere de negotio quod accepistis parate. Sed ista quae dicimus melius apud vos orando quam loquendo obtinebimus.  ut hoc quod humano ore dicimur, in tuis oculis esse valeamus. Per Dominum nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ȩ sale condiatur: Cum uacantẽ quẽ piam & lubricũ uidemꝰ : ammo¬
nendus est. ut conuigio frenare studeat iniquitatem suã: quatinus ꝑ hoc
qđ licae discat suꝑare qđ non licoe Cum conuigatum uidemꝰ. ammo¬
nendus est. ut sic exerceat curam scłi ne post ponat amorẽ dĩ: sic placeat
uoluntati coniugis. ut ñ displiceat conditori: Cũ clericum uidemꝰ. ammo¬
nendus est. quatinus sic uiuat ut exemplum uitȩ suȩ secularibꝰ p̃beat.
ne si qͥd in illo iuste rep̾henditur : ex eius uitio. ipsa religionis nr̃ȩ estima¬
tio grauetur: Cũ monachum uidemꝰ  ammonendus est. ut reuerentiam
habitus sui. in actu. in locutione. in cogitacione sua. semꝑ circum spiciat.
& ea quȩ mundi sunt ꝑfecte deserat: & qđ ostendit humanis oculis habitu
hoc ante dĩ oculos moribus p̃tendat Iste itaq iam sc̃s est: ammoneatur

Expanded text:
nostrae sale condiatur. Cum vacantem quempiam et lubricum videmus, admonostrae sale condiatur. Cum vacantem quempiam et lubricum videmus, admonendus est ut conjugio frenare studeat iniquitatem suam, quatenus per hoc quod licet discat superare quod non licet. Cum conjugatum videmus, admonendus est ut sic exerceat curam saeculi, ne postponat amorem Dei; sic placeat voluntati conjugis, ut non displiceat conditori. Cum clericum videmus, admonendus est quatenus sic vivat, ut exemplum vitae saecularibus praebeat, ne si quid in illo juste reprehenditur, ex ejus vitio ipsa religionis nostrae aestimatio gravetur. Cum monachum videmus, admonendus est ut reverentiam habitus sui in actu, in locutione, in cogitatione sua semper circumspiciat, ut ea quae mundi sunt perfecte deserat, et quod ostendit humanis oculis habitu, hoc ante Dei oculos moribus praetendat. Iste itaque jam sanctus est, admoneatur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ neglegentiam nrãm deorsum tendimus Ingrediuntur electi. sacerdotum
manibus expiati. celestem patriã : & sacerdotes ipsi ꝑ uitam reꝓbam. ad
inferni supplicia festinant: Cui gͦ rei cui similes dixerim sacerdotes malos
nisi aquȩ baptismatis: quȩ peccata baptitoꝵ diluens. illos ad regnũ celeste
mittit. & ipsa postea in cloacas descendit : Timeamus hȩc fr̃s rñĩ c̃onue¬
niat actionem nrãm. ipsum ministerium nrm̃: De peccatoꝵ nostroꝵ¬
cotidie relaxatione cogitemus: ne nr̃a uita. peccato obligata remaneat
ꝑ quã omp̃s dĩ cotidie alios soluit Consideremus sine cessatione qͥd sumꝰ:.
pensemus negotium nrm̃: pensemꝰ pondus qđ suscepimus faciamꝰ cotidie
raciones nobiscum: quas cum nrõ iudice habęmꝰ. & sic debemus agere cura
nr̃i. ut non neglꝰ gamus curam ꝓximi: ut quisquis ad uingitur : ex linguȩ

Expanded text:
per negligentiam nostram deorsum tendimus. Ingrediuntur electi, sacerdotum per negligentiam nostram deorsum tendimus. Ingrediuntur electi, sacerdotum manibus expiati, coelestem patriam; et sacerdotes ipsi per vitam reprobam ad inferni supplicia festinant. Cui ergo rei, cui similes dixerim sacerdotes malos, nisi aquae baptismatis, quae peccata baptizatorum diluens, illos ad regnum coeleste mittit, et ipsa postea in cloacas descendit? Timeamus haec, fratres, conveniat actioni nostrae ipsum ministerium nostrum. De peccatorum nostrorum relaxatione quotidie cogitemus, ne nostra vita peccato obligata remaneat, per quam omnipotens Deus quotidie alios solvit. Consideremus sine cessatione quid sumus, pensemus negotium nostrum, pensemus pondus quod suscepimus. Faciamus quotidie nobiscum rationes, quas cum nostro judice habemus. Et sic debemus agere curam nostri, ut non negligamus curam proximi, ut quisquis ad nos jungitur ex linguae
Abbreviated transcription (Latin):
uersum ut ita dixerim mundum ducens Ibi andreas post se achaiam: Ioh̃s
asiam. Thomas indiam in conspectu sui regis conuersam ducit Ibi om̃s dñici
gregis arietes cum animarũ lucris apparebunt: qui scĩs suis p̾dicacionib dõ
ost se subditum gregem trahunt Cum igitur tot pastores cum
suis ante ȩterni pastoris oculos uenerint: qͥd nos miseri dicturi sumus. qui
ad dnm̃ nr̃m post negotium uacii redimus: qui pastoꝵ nom̃ habuimus.
& oues quas ex nutrimento nr̃o debeamus ostendere non habemus: Hic
pastores uocati sumꝰ: & ibi gregem ñ ducimus S numqͥd si nos neglegimus:
omnipotens ds̃ deserit oues suas: nullo modo: Nam ipse eas sic̃ ꝑ ꝓpħam pol
stimulis. compunctionis spũ erudit & ꝑ nos quidem fideles ad scm baptis¬
ma ueniunt: nr̃is precibus benedicuntur. ꝑ impositionẽ nr̃arum manuũ

Expanded text:
ersum, ut ita dixerim, mundum ducens. Ibi Andreas post se Achaiam, ibi Joannes ersum, ut ita dixerim, mundum ducens. Ibi Andreas post se Achaiam, ibi Joannes Asiam, Thomas Indiam, in conspectum sui regis conversam ducet. Ibi omnes dominici gregis arietes cum animarum lucris apparebunt, qui sanctis suis praedicationibus Deo post se subditum gregem trahunt. Cum igitur tot pastores cum gregibus suis ante aeterni pastoris oculos venerint, nos miseri quid dicturi sumus, qui ad Dominum nostrum post negotium vacui redimus, qui pastorum nomen habuimus et oves quas 1505 ex nutrimento nostro debeamus ostendere non habemus? Hic pastores vocati sumus, et ibi gregem non ducimus. 18. Sed nunquid si nos negligimus, omnipotens Deus deserit oves suas? Nullo modo; nam ipse eas, sicut per prophestimulis, compunctionis spiritu erudit. Et per nos quidem fideles ad sanctum baptisma veniunt, nostris precibus benedicuntur, et per impositionem nostrarum manuum a
Abbreviated transcription (Latin):
egerunt: Quis luxuriam ex nr̃a erudicione deseruit: Quis auaritiã. quis
suꝑbiam declinauit.: Pensemꝰ qđ lucrũ dõ fecimꝰ nos qui accepto talento ab
eo innegotium missi sumus & enim dixit: Negociamini dum uenio: Eece
iam uenit: ecce de nr̃o negotio lucrum requirit Quale ei animarũ luerum
de nr̃a negotiacione monstrabimꝰ  qͦt eius conspectui animarum manipulos
de p̃dicationis nr̃ȩ segete il laturi sumus: Ponamus ante oculos nrõs illum
tantȩ districtionis diem. quo uidex uenioe: & racionem cum seruis quibus
talenta credidit. ponae Ecce in maiestate terribili: in ter angłoꝵ atq ar¬
changłoꝵ choros udebitur: In illo tanto examine. electoꝵ om̃uĩ &e rep¬
boꝵ multitudo deducitur: & unus quisq quid sit oꝑatus ostenditur: Ibiꝰ
petrus cum iudea conuersa quam postse traxit. apparebit Ibi paulus. con-¬

Expanded text:
egerunt, quis luxuriam ex nostra eruditione deseruit, quis avaritiam, quis egerunt, quis luxuriam ex nostra eruditione deseruit, quis avaritiam, quis superbiam declinavit? Pensemus quod lucrum Deo fecimus nos, qui, accepto talento, ab eo ad negotium missi sumus. Etenim dicit: Negotiamini dum venio . Ecce jam venit, ecce de nostro negotio lucrum requirit. Quale ei animarum lucrum de nostra negotiatione monstrabimus? Quot ejus conspectui animarum manipulos de praedicationis nostrae segete illaturi sumus? 17. Ponamus ante oculos nostros illum tantae districtionis diem, quo judex veniet, et rationem cum servis suis, quibus talenta credidit ponet . Ecce in majestate terribili, inter angelorum atque archangelorum choros videbitur. In illo tanto examine electorum omnium et reproborum multitudo deducetur, et unusquisque quid sit operatus ostendetur. Ibi Petrus cum Judaea conversa, quam post se traxit, apparebit. Ibi Paulus conv
Abbreviated transcription (Latin):
in solitudinẽ agri redacta sunt: S nos pereunte popło. auctores mortis ex-¬
titimus: cui eẽ debuimus duces ad uitam: Ex nr̃o & enim peccato. populi
turba ꝓstrata est: quia faciente nr̃a neglegentia. ad uitã erudita non est:
Q uid aut̃ animas hominũ. nisi cybum dñi dixerim: quȩ ad hoc sunt conditȩ.
ut in eius corpore traiciantur: id est ut in ȩternȩ eccłȩ augmentũ tendant:
sumꝰ missis p̃dicatorib dicitur Uos estis sal terrȩ Si igitur cybus dĩ
ẽ popłi: condim̃tum cẏbi. sacerdotes e̾ẽ debuerunt S quia dum nos ab
oracionis &e eruditionis scẽ usu cessauimꝰ: sal infatuatum est: condire ñ
ualae cybũ dĩ: Atq id circo ab auctore non sũmitur : quia exigente
fatuitate nr̃a. minime conditur: Pensemus gͦ. qui umquã ꝑlinguã nrãm¬
conuersi. qui de puerso suo oꝑe nrã increpatione correpti. penitentiã

Expanded text:
in solitudinem agri redacta sunt. Sed nos pereunti populo auctores mortis exin solitudinem agri redacta sunt. Sed nos pereunti populo auctores mortis existimus, qui esse debuimus duces ad vitam. Ex nostro etenim peccato populi turba prostrata est, quia, nostra faciente negligentia, ad vitam erudita non est. Quid autem animas hominum nisi cibum Domini dixerimuut in ejus corpore trajiciantur, id est ut in aeternae augmentum Ecclesiae tendanmus, missis praedicatoribus dicitur: Vos estis sal terrae. Si igitur cibus Dei est populus, condimentum cibi sacerdotes esse debuerunt. Sed quia dum nos ab orationis et eruditionis sanctae usu cessamus, sal infatuatum est, condire non valet cibos Dei, atque idcirco ab auctore non sumitur, quia exigente fatuitate nostra, minime conditur. Pensemus ergo qui unquam per linguam nconversi, qui de perverso suo opere nostra increpatione correpti, poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
in capite omnium platearum: quia hii qui ꝑ uitam & oracionẽ intus semꝑ
ẽẽ debuerant: ꝑuitam reꝓbam foris uacant Ecce iam pęne nulla ẽ scłi actio.
quam non sacerdotes administrent: Dum gͦ inscõ habitu constituti. ex teriora
sunt quȩ exhibent: quasi scũ arii lapides foris iacent Quia enĩ greca uoce
platea a titudine uocatur : scũarii lapides in plateis sunt. cum religiosi
quiq lata mundi itinera sectantur Nec solum in plateis. sed in capite
platearum disꝑsi sunt: quia & ꝑ desiderium huus mundi oꝑa ꝑagunt:
itam̃ de religioso habitu. culmen honoris querunt: In capite ergo platearũ
ginr scĩtatis Quanto aut̃ mundꝰ gladio feriatur. aspicitis: quibus cotidie
ꝓcussionibus intereat populus. uidetis Cuius hoc nisi nr̃o p̃cipue peccato
agitur: Ecce depopulatȩ urbes euersa castra. ȩccłȩ ac monasteria destructa:

Expanded text:
in capite omnium platearum, quia hi qui per vitam et orationem intus semper in capite omnium platearum, quia hi qui per vitam et orationem intus semper esse debuerant, per vitam reprobam foris vacant. Ecce jam pene nulla est saeculi actio, quam non sacerdotes administrent. Dum ergo in sancto habitu constituti, exteriora sunt quae exhibent, quasi sanctuarii lapides foris jacent. Quia enim graeca voce platea a latitudine vocatur, sanctuarii lapides in plateis jacent, cum religiosi quique lata mundi itinera sectantur. Nec solum in plateis, sed et in capplatearum dispersi sunt, quia et per desiderium hujus mundi opera peragunt, et tamen de religioso habitu culmen honoris quaerunt. In capite ergo platearum magine sanctitatis. 16. Quanto autem mundus gladio feriatur aspicitis, quibus quotidie percussionibus intereat populus videtis. Cujus hoc nisi nostro praecipue peccato agitur? Ecce depopulatae urbes, eversa castra, Ecclesiae ac monasteria destructa,
Abbreviated transcription (Latin):
linquimus: ad terrena negotia uacamus: locum scitatis accepimus: & terre¬
nis actibus implicamur: Impletum est in nobis ꝓfecto qđ scriptum ẽ Et
uitȩ suȩ merito. uulgi transcendit actionẽ: Imploremus hieremiȩ lacrimas:
consider& mortem nrãm. & impłorans dicat: Quomͦ obscuratum ẽ. aurun
mutatus est. color obtimus : disꝑsi sunt lapides scũarii. in capite omnium
platearum: Aurum quippe obscuratũ ẽ: quia sacerdotum uita. quondã per
głam uirtutũ clara᷑ nunc ꝑ actiones infimas ostenditur reꝓba Color optimꝰ
est mutͥatus: quia ille scĩtatis habitus. ꝑ terrena & ab iecta oꝑa. ad ignomi¬
niam dispectionis uenit: Lapides uͦ scũarii intrinsecus habebantur: nec su-
qui apparere semꝑ debuimus in secreto dĩ. quos nũquã necesse est foris conspici.
id est numquã in extraneis actionib uideri Sed disꝑsi sunt lapides scũ arii

Expanded text:
linquimus, ad terrena negotia vacamus; locum sanctitatis accipimus, et terrelinquimus, ad terrena negotia vacamus; locum sanctitatis accipimus, et terrenis actibus implicamur. Impletum est in nobis profecto quod scriptum estmerito suae vulgi transcendit actionem. 15. Imploremus Jeremiae lacrymas; consideret mortem nostram, et deplorans dicat: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum? Aurum quippe obscuratum est, quia sacerdotum vita quondam per gloriam virtutum clara, nunc per actiones infimas ostenditur reproba. Color optimus est mutatus, quia ille sanctitatis habitus per terrena et abjecta opera ad ignominiam despectionis venit. Lapides qui apparere semper debemus in secreto Dei, quos nunquam necesse est foris conspici, id est nunquam in extraneis actibus videri. Sed dispersi sunt lapides sanctuarii
Abbreviated transcription (Latin):
tibus tolerat ds̃: quando eos quos ad aliorum correctionẽ posuit. dare dele
exempla prauitatis cernit: Quando ipsi peccamus. qui compescere peccata
debuimus: Plerumq qđ est grauius. sacerdotes qui ꝓpria dare debuerant:
&eriam aliena diripiunt: Plerũq si quos humiliter. si quos continenter uiuere
comspicuint. ĩ rrident: Considerate ergo qͥd de gregibus agatur. quando pasto¬
res. lupi fiunt: Hii enim custodiam gregis suscipiunt. qui insidiari gregido-¬
minico non metiunt: contra quos di greges custodire debueru̾nt Nulla ani¬
marum lucra querimus: ad nr̃a cotidie studia uacamus: Terrena concupiscinꝰ.
humanã głam intenta mente captamus & quia eo ipsi quoceteris prȩlati
sumus. ad agenda quelib&e maiorem licentiam habemus: susceptȩ benedis-¬
tionis ministerum. uertimus ad ambitionis argumentum Dĩ oausam re-¬

Expanded text:
tibus tolerat Deus, quando eos quos ad aliorum correctionem posuit dare de se tibus tolerat Deus, quando eos quos ad aliorum correctionem posuit dare de se exempla pravitatis cernit, quando ipsi peccamus, qui compescere peccata debuimus. Plerumque, quod est gravius, sacerdotes qui propria dare debuerant etiam aliena diripiunt. Plerumque, si quos humiliter, si quos continenter vivere conspiciunt, irrident. Considerate ergo quid de gregibus agatur, quando pastores lupi fiunt. Hi enim custodiam gregis suscipiunt, qui insidiari gregi dominico non metuunt, contra quos Dei greges custodiri debuerant. Nulla animarum lucra quaerimus, ad nostra quotidie studia vacamus, terrena concupiscimus, humanam gloriam intenta mente captamus. Et quia eo ipso quo caeteris praelati sumus, ad agenda quaelibet majorem licentiam habemus, susceptae benedictionis ministerium vertimus ad ambitionis argumentum; Dei causam re
Abbreviated transcription (Latin):
pereunt: & eos ad infernum tendere negligent̃ uidemus: S quan donos
uitam corrigere ualeamus alienã:ꝰ qui negligimus nrãm : Curis eni se¬
cularibus intenti. tanto insensibiliores intus efficimur: quanto ad ea quȩ
foris sunt. studiosiores uidemur: Usu quippe curȩ terrenȩ: cȩlesti desideno
obdurescit animus: E dum ipso suo usu durus efficitur. ꝑ actionẽ scłi adea
molliri non ualae. quȩ ꝑtinent ad caritatem dĩ Unde bene scã ȩccła de
menbris suis infirmantib dicit Posuerunt me custodem in uineis : Uineam
meam non custodiui Uineȩ quippe nr̃e actiones sunt: quas usu cotidian la¬
boris excolimus S custodes inuineis positi. nram uineam minime custodimꝰ.
quisdum extraneis actionibus implicamurꝰ ministerium actionis nr̃ȩ ne¬
glłgimus: Nullum puto fr̃s Rm̃i ab aliis maius preuidicium quã a sacerdo¬

Expanded text:
pereunt, et eos ad infernum tendere negligenter videmus. Sed quando nos pereunt, et eos ad infernum tendere negligenter videmus. Sed quando nos vitam corrigere valeamus alienam, qui negligimus nostram? Curis enim saecularibus intenti, tanto insensibiliores 1503 intus efficimur, quanto ad ea quae foris sunt studiosiores videmur. Usu quippe curae terrenae a coelesti desiderio obdurescit animus; et dum ipso suo usu durus efficitur per actionem saeculi, ad ea emolliri non valet quae pertinent ad charitatem Dei. Unde bene sancta Ecclesia de membris suis infirmantibus dicit: Posuerunt me custodem in vineis, vineam meam non custodivi . Vineae quippe nostrae actiones sunt, quas usu quotidiani laboris excolimus. Sed custodes in vineis positi, nostram vineam minime custodimus, quia dum extraneis actionibus implicamur, ministerium actionis nostrae negligimus. Nullum puto, fratres charissimi, ab aliis majus praejudicium quam a sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
eiciens cathederas uendentium columbas euertit: quia subditoꝵ quidem
colpa ppaistores ꝑeucit sed pastors uatia pseme ipsum feriet. Ecce modo
homunihus negari potos pote sutent agtur: Ille eerte surder ue sutimo de
cui tacendo quisq se non potest celare. quem negando non porest turuecet¬
Est alruos frs enũ: qd me de uta pastoꝵ uehem̃ter affligiat: S ne ciui los
nuriosum uideatur fortasse qđ assero: me quoq pariter accuso: q uaus
barbarici temporis necessitate xompulsus. ualde in his inuitus uceo iaus
exteriord enim negotia delapsi sumus: & aliud ex honore suscepimnus at
aliud officio actionis exhibemus. Ministerium p̃dicacionis reliquimnus ꝙ
ad penã nram ut uideo epĩ uocamtr: qui honoris nom̃ non uirtute tenenꝰ
Relinquunt namq dm̃ hii qui nobis cõmissi sunt : & tacemus: In prauis acisi
iacent : & correctionis manum non tendimus: Cotidie ꝑmultas nequitas

Expanded text:
ejiciens, cathedras vendentium columbas evertit , quia subditorum quidem ejiciens, cathedras vendentium columbas evertit , quia subditorum quidem culpas per pastores percutit, sed pastorum vitia per semetipsum ferit. Ecce modo hominibus negari potest quod latenter agitur. Ille certe judex venturus est, cui tacendo quisque se non potest celare, quem negando non potest fallerees charissimi, quod me de vita Pastorum vehementer affligit; sed ne cui hoc injuriosum videatur fortasse quod assero, me quoque pariter accuso, quamvis, barbarici temporis necessitate compulsus, valde in his jaceo invitus. Ad exteriora enim negotia delapsi sumus, et aliud ex honore suscepimus, atque aliud officio actionis exhibemus. Ministerium praedicationis relinquimus, et ad poenam nostram, ut video, episcopi vocamur, qui honoris nomen, non virtutem tenemus. Relinquunt namque Deum hi qui nobis commissi sunt, et tacemus. In pravis actibus jacent, et correptionis manum non tendimus. Quotidie per multas nequitias
Abbreviated transcription (Latin):
accipitur. ad p̃tium p̾betur: S redemptor nr̃ cathedras uendentiũ colu̾̃bas
eũtit: quia talium negociatorum sacerdotium destruit: Hinc est. qđ sacri
unt. qui delargiendis ordinibus p̾tium querunt: Cathedra gͦ uendentiũ
columbas eũtitur: quando hii qui spiritalem gr̃am uenundant. uel ante hu-¬
manos uel ante dĩ oculos. sacerdotio priuantur E quidem multa sunt alia
p̃positoꝵ mala: quȩ humanos modo oculos latent Et plerumq se pastores
scõs hominibus exhibent: atq in occultis sius uideri turpes ante interni ar-¬
bitris oculos non erubescunt: Ueni&e ueni&e ꝓfecto ille dies. nec longe est.
in quo pastoꝵ pastor appareat: & unius cuuisq facta in publicum dedu-¬
cat & qui mͦ subditoꝵ culpas ꝑp̃positos ulciscitur: tunc prepositorum
mala ꝑsemae ipsum seuiens dampnabit Unde & ingressus intemplum ꝑ¬
se quasi flagellum de funiculis fecit: & de domo di prauos negociatores

Expanded text:
accipitur, ad pretium praebetur. Sed Redemptor noster cathedras vendentium columbas evertit, quia talium negotiatorum sacerdotium destruit. Hinc est enim quod sacri unt, qui de largiendis ordinibus pretium quaerunt. Cathedra ergo vendentium columbas evertitur quando hi qui spiritalem gratiam venundant, vel ante humanos, vel ante Dei oculos, sacerdotio privantur. Et quidem multa sunt alia praepositorum mala quae humanos modo oculos latent. Et plerumque se pastores sanctos hominibus exhibent, atque in occultis suis videri turpes ante interni arbitri oculos non crubescunt. Veniet, veniet profecto ille dies, nec longe est, in quo pastorum pastor appareat, et uniuscujusque facta in publicum deducat, et qui modo subditorum culpas per praepositos ulciscitur, tunc praepositorum mala per semetipsum saeviens damnat. Unde et ingressus in templum quasi flagellum de funiculis fecit, et de domo Dei pravos negotiatores
Abbreviated transcription (Latin):
euis refoueat: ut nullo mͦ negligentes reddat: Sic peccata nr̃a ꝑturbent. ut
mens in desperacionẽ non ꝓruat: quia & sipsumentes metiumus. & metuentes
speramus : eternum regnũ citius adepturi sumus. ꝑ eum qui uiuit & regnat

Expanded text:
ejus refoveat, ut nullo modo negligentes reddat. Sic peccata nostra perturbent, ut ejus refoveat, ut nullo modo negligentes reddat. Sic peccata nostra perturbent, ut mens in desperationem non prorant, quia etsi praesumentes metuimus, et metuentes speramus, aeternum regnum citius adepturi sumus, per eum qui vivit et regnat
Abbreviated transcription (Latin):
in diem tanti terroris illius defensores adhibete Certe si apud quendam¬
magnũ iudicem. eausa quȩ lib& ur̃ã e& die crastino uentilanda: totus ho¬
diernus dies in cogitacione duceretur : patronũ ur̃a fraternitas quererers
magnđ p̃cibus agera. ut apud tantum iudicẽ sibi defensor uenira: Pece
districtus uidex ihe uenturus est. tanti illius angłoꝵ archangeloꝵq conali
terror adhibetur: In illo conuentu causa nr̃a discutitur: & tam̃ nos patrona
modo non querimus. quos tunc defensores habeamus: Adsunt defensores nrisẽ
martyres: rogari uolunt: atq ut ita dixerim quer̃. ut querantur: hos ergo
ad uitores ur̃e oracionis querite: hos protectores uri reatus inuenite: Quiane
punire peccatores debeat: rogari uult & ipse iudicat: Unde & tam songuo
tempore comminatur uam: & tam̃ misccãiter expectat Sic aut̃ nos & muiscuã

Expanded text:
in die tanti terroris illius defensores adhibete. Certe si apud quemdamin die tanti terroris illius defensores adhibete. Certe si apud quemdammagnum judicem causa quaelibet vestra esset die crastino ventilanda, totus hodiernus dies in cogitatione duceretur, patronum vestra fraternitas quaereret, magnis precibus ageret ut apud tantum judicem sibi defensor veniret. Ecce districtus judex Jesus venturus est, tanti illius angelorum archangelorumque concilii terror adhibetur. In illo conventu causa nostra discutitur, et tamen nos patronos modo non quaerimus, quos tunc defensores 1593 habeamus. Adsunt defensores nostri sancti martyres, rogari volunt, atque, ut ita dixerim, quaerunt, ut quaerantur. Hos ergo adjutores vestrae orationis quaerite, hos protectores vestri reatus invenite, quia ne punire peccatores debeat, rogari vult et ipse qui judicat. Unde et tam longo tempore comminatur iram, et tamen misericorditer exspectat. Sic autem nos et misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
terunt illi uicinius & dixerunt: Tu nos mͦ uisitas: nos te in die iudicu re¬
qui remus: & quicquid possumus prestabimus tibi Quo dicto: ab oculis eiꝰ
ablati sunt: Territa illa ad orandum rediit: seseq in lacrimis ꝓlixius effu¬
dit : & facta est post hoc tanto instantior in p̾ce: quanto certior de ꝓmis-¬
sione: Si aut iuxta pauli uocẽ est fides sperandarum substantia rerum
argum̃tum non apparentum: ne qua quã iam dicimus ut uenturam uitã
credatis : quia ecce ipsi qui in illa uiuunt humanis obtutibus uisibiliter
p̃sentantur: Qđ enim uideri potest: melius dicitur sciri quam credi: Uen¬
turã gͦ uitam nos dñs magis uoluit scire quã credere: qui eos quos inuisibi¬
ter recipit: apud se uiuere. nob̾ etiam uisibiliter ostendit Hos¬
in causa ur̃i examinis quã cũ districto uidice habetis patronos facite : hos

Expanded text:
terunt illi vicinius, et dixerunt: Tu nos modo visitas, nos te in die judicii reterunt illi vicinius, et dixerunt: Tu nos modo visitas, nos te in die judicii requiremus, et quidquid possumus, praestabimus tibi. Quo dicto, ab oculis ejus ablati sunt. Territa illa ad orandum rediit, seseque in lacrymis prolixius effudit. Et facta est post hoc tanto instantior in prece, quanto certior de promissione. Si autem, juxta Pauli vocem, Fides est sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium , nequaquam jam dicimus ut venturam vitam credatis, quia ecce ipsi qui in illa vivunt, humanis obtutibus visibiliter praesentantur. Quod enim videri potest, melius dicitur sciri, quam credi. Venturam ergo vitam nos Dominus 1592 magis voluit scire, quam credere, qui eos quos invisibiliter recipit, apud se vivere nobis etiam visibiliter ostendit. in causa vestri examinis, quam cum districto judice habetis, patronos facite, hos
Abbreviated transcription (Latin):
tẏrum corpora consistimus fr̃s mei: Num quid isti carnẽ suam in mortem
darent: nisi eis certissime constitiss& eẽ uitam ꝓ qua mori debuissent: Ꝙ
ecce qui ita crediderunt: miraculis coruseant: Ad extincta namq eorum
corpora uiuentes egri ueniunt: & sanantur: Piuri ueniunt: & demonio uex¬
antur: Demoniaci ueniunt: & liberantur: Quomͦ gͦ uiuunt illie ubi
uint: si in tot miracu lis uiuunt hic. ubi mortui sunt: Rem fr̃s iemĩ¬
dico breuẽ ũbo: sed non paruam merito: quã religiosis quibusdã seniorib
narrantibꝰ agnoui Gothorum tp̃re. matrona quedam fuit ualde religi¬
osa: quȩ ad hoꝵ martirum ȩccłam crebro ueniebat: Quadam die dum ex
more adorandum ueniss&: egrediens duos stantes sub peregrino habitu mo¬
nachos inuenit: Peregrinos credidit: dari eis aliquid elemosinȩ p̃cepit:
Sed prius quam eius erogator eis ad largͥendum elemosinã ꝓpinquass&e: asti¬

Expanded text:
tyrum corpora consistimus, fratres mei. Nunquid isti carnem suam in mortem tyrum corpora consistimus, fratres mei. Nunquid isti carnem suam in mortem darent, nisi eis certissime constitisset esse vitam pro qua mori debuissent? Et ecce qui ita crediderunt, miraculis coruscant. Ad exstincta namque eorum corpora viventes aegri veniunt et sanantur, perjuri veniunt et a daemonio antur, demoniaci veniunt et liberantur. Quomodo ergo vivit illic, ubi vivit, si in tot miraculis vidico brevem verbo, sed non parvam merito, quam religiosis quibusdam senioribus narrantibus agnovi. Gothorum tempore matrona quaedam fuit valde religiosa, quae ad horum martyrum ecclesiam crebro veniebat. Quadam die dum ex more ad orandum venisset, egrediens, duos stantes sub peregrino habitu monachos invenit, peregrinos credidit, dari eis aliquid eleemosynae praecepit. Sed priusquam ejus erogator eis ad largiendam eleemosynam propinquasset, asti
Abbreviated transcription (Latin):
populus si parua non acciper&e: magna non creder&: Omp̃s gͦ ds̃ largiendo ter¬
rena. suad& ad cęlestia: ut ꝑcipiens qđ uiderae. sperare discer& qđ minime
uidebat: & tanto solidior de inuisibilibus fier&: quanto eum ad spei cer¬
titudinẽ usibilia ꝓmissa fulcirent: Unde recte quoq płsalmistam dicitur:
Dedit eis regiones gentium. & labores populoꝵ possederunt: ut custodiant ius-¬
tificaciones eus. & legem eius exquirant: Sic ergo hoc loco riidibus discipulis
ueritas loquens. uidendum regnum dĩ ꝓmittit in terra: ut hoc ab eis fidelius
in cęlo p̾sumatur: Ex ipso itaq regno qđ iam udemus in mundo eẽ sublimatũ.
speremus regnũ qđ in cęlo credimus ꝑcipiendum: Nam sunt non nulli qui xp̃ia¬
nitatis nomine censentur: sed xp̃ianitatis non habent fidem: Sola ẽẽ uisibilia
estimant: inuisibia non appetunt: quia ea nec ẽẽ suspicantur: Ad scõꝵ mar-¬

Expanded text:
populus si parva non acciperet, magna non crederet. Omnipotens ergo Deus largiendo terpopulus si parva non acciperet, magna non crederet. Omnipotens ergo Deus largiendo terrena, suadet ad coelestia, ut percipiens quod videret, sperare disceret quod minime videbat; et tanto solidior de invisibilibus fieret, quanto eum ad spei certitudinem visibilia promissa fulcirent. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt, ut custodiant justificationes ejus, et legem ejus requirant . Sic ergo hoc loco rudibus discipulis Veritas loquens, videndum regnum Dei promittit in terra, ut hoc ab eis fidelius in coelo praesumatur. Ex ipso itaque regno quod jam videmus in mundo esse sublimatum speremus regnum quod in coelo credimus percipiendum. Nam sunt nonnulli qui Christianitatis nomine censentur, sed Christianitatis non habent fidem. Sola esse visibilia aestimant, invisibilia non appetunt, quia nec esse suspicantur. Ad sanctorum mar
Abbreviated transcription (Latin):
non admittuntur Quo uidelic& exemplo colligitur: qđ hoc loco reg¬
num dĩ. p̃sens ȩccła uocatur & quia non nulli ex discipulis usq adeo
in corpore uicturi erant. ut ęccłam dĩ constructam conspicerent. & contra
mundi huius głam erectam: consolatori a ꝓmissione nunc dicitur: dunt
quidam de hic stantib qui non gustabunt mortẽ : donec uideant regnũ
fuit ut ad hanc subito ꝓmissionẽ uenir&: Quod si subtiliter adtendamus.
quanta dispensatione pietatis agatur agnoscimus Discipulis enĩ rudibus
ȩtiam de p̾senti uita aliquid ꝓmittendum fuit: ut possent robustius in
futura solidari: Sic israhelitico populo ex egipti terra liberando. repmis¬
sionis terra ꝓmittitur: & cũ uocandus ess& ad dona cęlestia. terrenis ꝓmissi¬
onibus suadetur: Cur hoc : Ut dum e̾e̾t aliquid qđ e uicino pcipere. illus
iam fidelius creder&. qđ de longinquo audire potuiss&. Carnalis &eni

Expanded text:
non admittuntur. Quo videlicet exemplo colligitur quod hoc loco regnum Dei praesens Ecclesia vocatur. Et quia nonnulli ex discipulis usque adeo in corpore victuri erant ut Ecclesiam Dei constructam conspicerent, et contra mundi hujus gloriam erectam, consolatoria promissione nunc dicitur: Sunt quidam de hic stantibus qui non gustabunt mortem donec videant regnum  quid necessarium fuit ut ad hanc subito 1591 promissionem veniret? Quod si subtiliter attendamus, quanta dispensatione pietatis agatur agnoscimus. Discipulis enim rudibus etiam de praesenti vita aliquid promittendum fuit, ut possent robustius in futura solidari. Sic Israelitico populo ex Aegypti terra liberando repromissionis terra promittitur, et cum vocandus esset ad dona coelestia, terrenis promissionibus suadetur. Cur hoc? Ut dum esset aliquid quod de vicino perciperet, illud jam fidelius crederet quod de longinquo audire potuisset? Carnalis etenim
Abbreviated transcription (Latin):
faciat: ut tam̃ si noluerit. ea quȩ mundi sunt non relinquat At siqui
in fornicationis culꝑam uel fortasse qđ est grauius in adulteriũ laplus
tanto a se licita deb&e abscidere: quanto se meminit & illicita ꝑpetiuse¬
Heq enim par fructus ẽẽ boni operis deb&e eius qui minus. & euis qui an
plius deliquit: Aut eius qui in nullis. & eius qui in quibusdã facinorib
cecidit: ꝑhoc ergo qđ dicitur. facite fructus dignos penitentiȩ : unius¬
cuiusq conscientia conuenitur : ut tanto maiora querat bonoꝵ opum
lucra ꝑpenitentiã: quanto grauiora sibi intulit dampna ꝑculpam:¬
Sed iudei de generis nobilitate gloriantes. ideireo se agnoscere peccato¬
res nolebant: quia de abrahȩ stirpe descenderãt Iuibus recte dicitur
Et ne cęperitis dicere. patrem habemus abraham: Dico enim uobis: q

Expanded text:
faciat, ut tamen, si noluerit, ea quae mundi sunt non relinquat. At si quis faciat, ut tamen, si noluerit, ea quae mundi sunt non relinquat. At si quis in fornicationis culpam, vel fortasse, quod est gravius, in adulterium lapsus est, tanto a se licita debeNeque enim par fructus esse bonplius deliquit, aut ejus qui in nullis, et ejus qui in quibusdam facinoribus cecidit. Per hoc ergo quod dicitur: Facite fructus dignos poenitentiae, unusquisque conscientia convenitur, ut tanto mlucra per penitentiam quanto graviora sibi intulit dampna per culpamSed Judaei de generis nobilitate gloriantes, idcirco se agnoscere peccatores nolebant, quia de Abrahae stirpe descenderant. Quibus recte dicitur: Et ne coeperitis dicere, Patrem habemus Abraham; dico
Abbreviated transcription (Latin):
qđ malȩ soboles. maloꝵ parentum actiones imitantes. gemina uiperarũ
uocantur : quia ꝑhoc qđ bonis inuident. eosq ꝑsequuntur: qđ quibusdã
retribuunt. qđ lesiones ꝓximis exquirunt: qm̃ in his om̃ib. pr
suoꝵ carnalium uias sequuntur: quasi uenenati filii de uenenatis pa-¬
rentibus nati sunt S quia iam peccauimus: quia usu malȩ consuetu-¬
dinis inuoluti sumus: dicat. quid nobis faciendum sit: ut fugere a uen-¬
tura ira ualeamus: Sequitur: Facite gͦ fructus dignos penitentiȩ In
quibus ũbis notandũ est : qđ amicus sponsi non solum fructus peniten¬
nȩ sed dignos penitentiȩ ammonae esse faciendos Aliud namq ẽ. fruc
tum facere: aliud. dignum penitentiȩ facere. Ut enim scđm dignos
penitentiȩ fructus loquamur. scienlum ẽ. quia quisquis illicita nulla
comiisit: huic uire conceditur ut licitis utatur: Sicq pietatis oꝑa

Expanded text:
quod malae soboles, malorum parentum actiones imitantes, genimina viperarum quod malae soboles, malorum parentum actiones imitantes, genimina viperarum vocantur, quia per hoc quod bonis invident, eosque persequuntur, quod quibusdam mala retribuunt, quod laesiones proximis exquirunt, quoniam in his omnibus priorum suorum carnalium vias sequuntur, quasi venenati filii de venenatis parentibus nati sunt. 8. Sed quia jam peccavimus, quia usu malae consuetudinis involuti sumus, dicat quid nobis faciendum sit, ut fugere a ventura ira valeamus. Sequitur: Facite ergo fructus dignos poenitentiae. In quibus verbis notandum est quod amicus sponsi non solum fructus poenitentiae, sed dignos poenitentiae admonet esse faciendos. Aliud namque est poenitentiae fructum facere, aliud dignum poenitentiae fructum facere. Ut enim secundum dignos oenitentiae fructus loquamur, sciendum est quia quisquis illicita nulla commisit, huic jure conceditur 1520 ut licitis utatur; sicque pietatis opera
Abbreviated transcription (Latin):
caro accipit᷑ om̃is homo: salutare uidelica xp̃m. in hax uita om̃is homo uidere non potuit:
it: Ubi gͦ in hac sententia ꝓpħa ꝓphetiȩ oculum nisi ad extremi
diem tendit: ubi cum aptis cęlis. ministrantibꝰ angelis. consedentibus apłis.
in sede maiestatis suȩ xp̃c apparuerit. om̃s hunc & electi & reꝓbi pariter
uidebunt: ut & iusti de munere retributionis sine fine gaudeant. & iniusti
in ultione supplicii in ꝑpetuum gemant: Nam quia hoc ista sententia
intendit. qđ in extremo examine ab omni carne uidebitur : recte sub¬
iungitur: Dicebat aut ad turbas: quȩ exiebant ut baptizarentur ab eo
emina uiperarum: quis ostendit uobis fugere ab ira uentura : Uentura
enim ira ẽ. animaduersio ultionis extremȩ: Quã tunc peccator fugere¬
ñ ualce: qui nunc ad lamenta penitentiȩ non recurrit & notandum

Expanded text:
ristum, in hac vita omnis homo videre non potuit ristum, in hac vita omnis homo videre non potuit . Ubi ergo in hac sententia propheta prophetiae oculum, nisi ad extremi judicii diem tendit? Ubi cum, apertis coelis, ministrantibus angelis, consedentibus apostolis, in sede majestatis suae Christus apparuerit, omnes hunc et reprobi pariter videbunt, ut et justi de munere retributionis sine fine gaudeant, et injusti in ultione supplicii in perpetuum gemant. Nam quia hoc ista sententia intendit, quod in extremo examine ab omni carne videbitur, recte subjungitur. Dicebat ergo ad turbas, quae exibant ut baptizarentur ab ipso: Genimina viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Ventura enim ira est animadversio ultionis extremae, quam tunc fugere peccator non valet, qui nunc ad lamenta poenitentiae non recurrit. Et notandum
Abbreviated transcription (Latin):
tumuer̃: dicatur recte: Omnis uallis implebitur: & omĩs mons & collis hu-¬
miliabitur: quia hunales donũ accipiunt. qđ a se corda suꝑbientiũ repel¬
lunt: Sequitur &erunt praua indirecta: & asꝑa in uias planas: Praua.¬
in directa fuint: cum maloꝵ corda ꝑ in iustiãm detorta: ad iusticiȩ re-¬
gulam diriguntur Et aspera. in uias planas immutantur. Cum immites
atq iracundȩ mentes. ꝑ infusionẽ suꝑnȩ grȩ ad lenitatem man suetudi-¬
nis redeunt: Iuando enim u̾bum ueritatis ab iracunda mente non reci-¬
pitur: quasi asperitas itineris. gressum ꝑgentis repellit: S cum mens iracun-¬
da. ꝑ acceptam mansuetudinis grãm. correptionis uel exhortacionis ũbũ
recipit: ibi planam uiam predicator inuenit: ubi prius ꝑ asperitate itineris
ꝑgere id ẽ p̃dicationis gressũ pon̾e ñ ualebat: Seq̃r Et uidebit om̃is caro.salutare dĩ Quia om̃is

Expanded text:
tumuerunt, dicatur recte: Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis hutumuerunt, dicatur recte: Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur, quia donum humiles accipiunt, quod a se corda superbientium repellunt. 6. Sequitur: Et erunt prava in directa, et aspera in vias planas. Prava directa fiunt cum malorum corda per injustitiam detorta ad justitiae regulam diriguntur . Et aspera in vias planas immutantur cum immites atque iracundae mentes per infusionem supernae gratiae ad lenitatem mansuetudinis redeunt. Quando enim verbum veritatis ab iracunda mente non recipitur, quasi asperitas itineris gressum pergentis repellit. Sed cum mens iracunda per acceptam mansuetudinis gratiam, correptionis vel exhortationis verbum recipit, ibi planam viam praedicator invenit, ubi prius prae asperitate itineris pergere, id est praedicationis gressum ponere non valebat. 7. Sequitur: Et videbit omni
Abbreviated transcription (Latin):
non ideo letabatur in corde.qm̃ a populis humiliter audiebatur loquens:
sed quia ipse ueritatis uocem audiebat intus. ut loqueretur foras Qd bene
gaudium impletum dicit: quia quisquis de sua uoce gaud&: plenũ gaudi¬
um non habae A quo & subditur Illum oporta crescere : me aũt̃ minui
ua in re querendum ẽ. in quo creuit xp̃c: in quo imminutu
dentem. inter peccatores ambulantem intuens. eum non xpm̃ sed esse
ꝓpham credebat S dum ꝑ accessum temporis. & xp̃c qui ꝓpħa ẽẽ pu-¬
notuit: impletum est qł de xp̃o. suuis p̃cursor p̃dixit: illum oportet
crescere. me aut̃ minui: In estimacione quippe populi. & xp̃c creuit quia
agnitus ẽ. qđ erat: & iohannes decreuit. quia cessauit dici qđ non erat: Igitur
qm̃ &e isdem iohannes ideo inscĩtate ꝑstitit. quia in cordis humilitate ꝑdu¬
rauit: & multi idcirco ceciderunt. quia apud semae ipsos elata cogitacione

Expanded text:
non ideo laetabatur in corde, quoniam a populis humiliter audiebatur loquens, non ideo laetabatur in corde, quoniam a populis humiliter audiebatur loquens, sed quia ipse veritatis vocem audiebat intus ut loqueretur foris. Quod bene gaudium impletum dicit, quia quisquis de sua voce gaudet, plenum gaudium non habet. A quo et subditur: Illum oportet crescere, me autem minui . 5. Qua in re quaerendum est in quo crevit Christus, in quo imminutusdentem, inter peccatores ambulantem intuens, eum non Christum, sed esse prophetam credebat. Sed dum per accessum temporis et Christus qui pnotuit, impletum est quod de Christo suus praecursor praedixit: Illum oportet crescere, me autem minui . In aestimatione quippe populi et Christus crevit, quia agnitus est quod erat; et Joannes decrevit, quia cessavit dici quod non erat. Igitur quoniam et idem Joannes ideo in sanctitate perstitit, quia in cordis humilitate perduravit; et multi idcirco ceciderunt, quia apud semetipsos elata cogitatione
Abbreviated transcription (Latin):
ussimis diebus erit mons domus dni p̃paratus in uertice montium Nã hunc
tantibus om̃ib in cordibus suis de iohanne: ne forte ipse ess&e xpc̃: Quem¬
se uallis essae: repletus gr̃ȩ spũ non fuiss&e Qui ut hoc qđ erat ostenderet:
dixit: Uenit fortior me : cuius non sum dignus soluere corrigiam caltia
menti euis Et rursum ait Iui hab&e sponsam: sponsus est: Amicus autem
sponsi qui stat & audit eum: gaudio gaudae ꝓpter uocẽ sponsi Hoc aut̃
gaudium meum impletum est Illum oportae crescere : me autem minui
Ecce cum ꝓ mira operacione uirtutum talis essce. ut xp̃c esse credetur: non
solum xp̃m non se esse respondit: sed &iam corrigiam calciam̃ti eius soluere.
id est incarnacionis eius misterium ꝑscrutarinon se dignum eẽ ꝑhibuit Cuis
sponsi sum Nec ꝓpt̃ uocem suam sed in uoce sponsi segaudere ꝑhibebat: quia

Expanded text:
vissimo dierum erit mons domus Domini praeparatus in vertice montium . Nam hunc vissimo dierum erit mons domus Domini praeparatus in vertice montium . Nam hunc tante in cordibus suis de Iohanne, ne forte ipse esset Christusse vallis esset, repletus gratiae spiritu non fuisset. Qui ut hoc quod erat ostenderet, dixit: Venit fortioui habet sponsam sponsus est, amicus autem sponsi qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi. Hoc autem gaudium meum impletum est. Illum oportet crescere, me autem minui . Ecce cum pro mira operatione virtutum talis esset, ut Christus esse crederetur, non solum Christum non esse se respondit, sed etiam corrigiam calceamenti ejus solvere, id est incarnationis ejus mysterium perscrutari non se dignum esse perhibuit. Ejus sponsi sum. Nec propter vocem suam, sed in voce sponsi se gaudere perhibebat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nimirum infide mediatoris dĩ & hominũ hominis xp̃i iħu. & gentilitas
plenitudinem gr̃ȩ accepit: & uidea ꝑerrorem ꝑfidiȩ. hoc unde tumebat
ꝑdidit: Omnis enim uallis implebitur: quia corda humilium sacrȩ doc-¬
trine eloquio. uirtutum gr̃a replebuntur: iuxta hoc qđ scriptum ẽ Qui
emitit fontes in conuallibus: & unde rursum dicitur Et conualles abunda¬
bunt frumento A montibus namq aqua dilabitur. quia supbas mehtri
ueritatis doctrina deserit: S fontes in conuallibus surgunt: quia mentes
humilium. ũbum p̃dicationis accipiunt: lam uidemus: iam conualles frum̃¬
to abundare conspicimus: quia illoꝵ ora pabulo ueritatis impleta sunt
qui mites ac simplices huic mundo despicabiles eẽ uidebantur: Ipsum qͦq
iohannẽ baptistam quia mira scĩtate p̾ditum populus uiderat: illum hunc
ee̾ singularit᷑ celsum ac solidum montem credebat. de quo scriptum ẽ: Inno¬

Expanded text:
nimirum in fide Mediatoris Dei et hominum hominis Christi Jesu et gentilitas nimirum in fide Mediatoris Dei et hominum hominis Christi Jesu et gentilitas plenitudinem gratiae accepit, et Judaea per errorem perfidiae hoc unde tumebat perdidit. Omnis enim vallis implebitur, quia corda humilium sacrae doctrinae eloquio virtutum gratia replebuntur, juxta hoc quod scriptum est: Qui emittit fontes in convallibus . Et unde rursum dicitur: Et convalles abundabunt frumento . A montibus namque aqua dilabitur; quia superbas mentes veritatis doctrina deserit. Sed fontes in convallibus surgunt, quia mentes humilium verbum praedicationis accipiunt. Jam videmus, jam convalles frumento abundare conspicimus, quia illorum ora pabulo veritatis impleta sunt qui mites ac simplices huic mundo despicabiles esse videbantur. 4. Ipsum quoque Joannem Baptistam, quia mira sanctitate praeditum populus viderat, illum hunc esse singulariter celsum ac solidum montem credebat, de quo scriptum est: In no
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. ideo uox a ꝓpħa uocatus ẽ : quia u̾bum p̃ibat: Quid aut̃ clamaret.
aperitur cum subditur: Parate uiam dñi: rectas facite semitas eius Om̃is
qui fidem rectam & bona oꝑa p̾dicat. quid aliud quam uenienti dño ad corda
audientium uiam parat: ut hȩc uis gr̃ȩ penetrae. lumen ueritatis illustretꝰ:
ut rectas dõ semitas faciat. dum mundas in animo cogitaciones ꝑ ser monẽ
bonȩ p̃dicationis format: Omnis uallis implebitur : & omnis mons & collis
humiliabitur: Quid hoc loco uallium nomine: nisi humiles: quid monti
collium. nisi suꝑbi homines designantur : In aduentu igitur¬
toris. ualles impletȩ: montes uͦ &e colles humiliati sunt: quia uixta eius-
uocem.omĩs qui se exaltat humiliabitur: & om̃is qui se humiliat exaltabit᷑.
U allis ce enim impleta crescit: mons aut̃ &e collis humiliatus decrescit: quia

Expanded text:
tum est, ideo vox a propheta vocatus est, quia verbum praeibat. Quid autem clamaret tum est, ideo vox a propheta vocatus est, quia verbum praeibat. Quid autem clamaret aperitur cum subditur: Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus. Omnis qui fidem rectam et bona opera praedicat, quid aliud quam venienti Domino ad corda audientium viam parat? ut haec vis gratiae penetret, ut lumen veritatis illustret, ut rectas Deo semitas faciat, dum mundas in animo cogitationes per sermonem bonae praedicationis format. Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur. Quid hoc loco vallium nomine nisi humiles, quid montium et collium nisi superbi homines designantur? In adventu ergo Redemptoris valles impletae, montes vero 1518 et colles humiliati sunt, quia juxta ejus vocem: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et omnis qui se humiliat exaltabitur . Vallis etenim impleta crescit, mons autem et collis humiliatus decrescit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sed tam̃ baptismũ suũ in remissionẽ peccatoꝵ dare non potuit: Remissio
&e enim peccatoꝵ: in solo nobis baptismate xpisti tribuitur: Notandum
itaq qđ dicitur. p̃dicans baptismum penitentiȩ in remissionẽ peccatorum.
qm̃ baptismum qđ peccata soluerae. quia dare non poterat predicabat: ut
sicut incarnatum u̾bum patris p̾currebat ũbo p̾dicationis: ita baptismum
penitentiȩ quo peccata soluuntur. p̃currerae suo baptismate quo peccata
lui non possunt: ut quia eius sermo p̃currebat p̾sentiam redemptoris: ipsũ
quoq eius baptisma. p̃cedendo fierae umbra ueritatis: Sequitur Sicut serip-¬
tum est in libro sermonum eͥsaiȩ ꝓph̾ȩ: Uox clamantis in deserto. parate
uiam dñi: rectas facite semitas eius Isdem uͦ iohannes baptista requisitus
quis essae: respondit: Ego uox clamantis in deserto Qui sicut ante nos die-¬

Expanded text:
sed tamen baptismum suum in remissionem peccatorum dare non potuit. Remissio sed tamen baptismum suum in remissionem peccatorum dare non potuit. Remissio etenim peccatorum in solo nobis baptismo Christi tribuitur. Notandum itaque quod dicitur: Praedicans baptismum paenitentiae in remissionem peccatorum, quoniam baptismum quod peccata solveret, quia dare non poterat, praedicabat: ut sicut incarnatum Verbum Patris praecurrebat verbo praedicationis, ita baptismum poenitentiae, quo peccata solvuntur, praecurreret suo baptismate, quo peccata solvi non possunt; ut quia ejus sermo praecurrebat praesentiam Redemptoris, ipsum quoque ejus baptisma praecedendo fieret umbra veritatis. Sequitur: 3. Sicut scriptum est in libro sermonum Isaiae prophetae: Vox clamantis in deserto, Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus . Idem vero Joannes Baptista requisitus quis esset, respondit, dicens: Ego vox clamantis in deserto . Qui, sicut ante per nos dic