comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
olumus ut uxores de functoꝵ post obitũ
maritoꝵ tertiã partem collaborationis
quã simul in beneficio collaborauerunt
accipiant et de his rebus quasis qui illud
beneficium habuit. aliunde adduxit uł
comparauit. uł ei ab amicis collatũ est :
has uolumus tam ad orpbanos de functo¬
comitem uiduae. pupilli et pauperes uene¬
rint. primo eorũ causa audiatur & finiat᷑
& si testes ꝑse ad causas suas querendas ha¬
bere non potuerint. uł legem nescierint.
comes illos uł illas adiuuet. dando eis talẽ
hominẽ qui rationem eorum teneat. uł pro
cis loquatur:¬
Si liber homo accusatus fuerit de furto & res
ꝓprias habuerit in mallo ad prȩsentiam
comitis se ad ramiat. et si res non habet fide
iussores det qui eum ad ramire & inplacitũ
ad duci faciant & liceat ei prima uice ꝑsã
cramentum se scđm legem idoniare si potu¬
erit. At si alia uice duo uł tres eum de furto
accusauerint. liceat ei contra unum ex his
cum scuto et fuste in campo contendere :

Expanded text:
olumus ut uxores defunctorum post obitum maritorum tertiam partem collaborationis, quam simul in beneficio collaboraverunt, accipiant. Et de his rebus quas is qui illud beneficium habuit aliunde adduxit vel comparavit, vel ei ab amicis suis collatum est, has volumus tam ad orphanos defunctocomitem viduae, pupilli et pauperes venerint, primo eorum causa audiatur et definiatur. Et, si testes per se ad causas suas quaerendas habere non potuerint legemque nescierint, comes illos vel illas adjuvet, dando eis talem hominem qui rationem eorum teneat, vel pro eis loquaturSi liber homo de furto accusatus fuerit, et res proprias habuerit, in mallo ad praesentiam comitis se adhramiat. Et si res non iussores donet, qui eum adhramire et in placitum adduci faciant. Et liceat ei prima vice per sacramentum se secundum legem idoniare, si potuerit. At si alia vice duo vel tres eum de furto accusaverint, liceat ei contra unum ex his cum scuto et fuste in campo contendere.
Abbreviated transcription (Latin):
egerint. ab ipsis et ab aliis cõmunione pͥ¬
uentur. tanquã apłoꝵ patrũq aliorum
contẽptores. de quib: ait ꝓpħa Frunt
quasi non sint. et peribunt uiri qui contͣ¬
dicunt uobis:
uod nosse oporteat laicos. sacerdotibus
ligandi atq soluendi potestatẽ adõ eẽ
collatã et quod eorũ monitis parere atq
ex cõmunicationi humiliter suc cumbere
debeant:¬
tes secum ad mensam babeant. et lectio
diuina ibi ꝑsonet. et sumant cibũ cũ be
laude dĩ facite:¬

Expanded text:
egerint, ab ipsis et ab aliis communione pregerint, ab ipsis et ab aliis communione priventur tanquam apostolorum patrumque aliorum contemptores, de quibus ait propheta: Erunt quasi non sint, et peribunt viri, qui contradicunt vobis. uod nosse oporteat laicos, sacerdotibus ligandi atque solvendi potestatem a Domino esse collatam, et quod eorum monitis parere atque excommunicationi humiliter succumbere debeanttes secum ad mensam habeant, et lectio divina ibi personet, et sumant cibum cum benlaudem Dei facite
Abbreviated transcription (Latin):
Dc co etiã instrundos fideles necessario p̃uidimus
ut intelligant pactum quod cum dõ in baptis¬
mate fecerunt. Pactũ quod cũ dõ in baptis ma¬
te fit. amultis ex toto. amultis ex parce
transgreditur . Ex toto quippe transgredit᷑
quando quis post acceptam baptismatis
grãm. aut adinfidelitatem aut heresem.
aut certe ad scisma ꝓlabitur. Ex parte uͦ
quandoquis aut ad suꝑbiã aut ad inuidiã
aut ad cȩtera uitia spiritalia quȩ ex radice
suꝑbiȩ prodeunt labitur:
iquis de alio chrismate quã de illo nouo
quod ꝓprii epĩ largitione ł concessione acci¬
pit baptitare nisi prȩoccupante morte
temptauerit. ꝓtemeritatis ausu ipse in se
suȩ damnationis protulisse sententiã ma¬
nifestat:¬
quȩrelam habere iustam credidertat ñ
primates aut alios ad eant iudices priusquã
ipsos conueniant familiarit̃. non semel
sed sȩpissime ut ab eis aut suã iustitiam.
auc sũã recipiant ex cusationẽ : Si aũt sic

Expanded text:
De eo etiam instruendo fideles necessarium praevidimus, ut intellegant pactum quod cum Deo in baptismate fecerunt. Pactum quod cum Deo in baptismate fit, a multis ex toto, a multis ex parte transgreditur. Ex toto quippe transgreditur, quando quis post acceptam baptismatis gratiam aut ad infidelitatem aut ad heresim aut certe ad schisma prolabitur; ex parte vero, quando quis aut ad superbiam aut ad invidiam aut ad caetera vitia spiritualia, quae ex radice superbiae prodeunt, labitur. quis de alio chrismate, quam de illo novo, quod proprii episcopi largitione vel concessione accipit, baptizare nisi praeoccupante morte, temptaverit, pro temeritatis ausu ipse in se suae damnationis protulisse sententiam manifestatquerelam habere iustam crediderint, non primates aut alios adeant iudices, priusquam ipsos conveniant familiariter, non semel, sed saepissime, ut ab eis aut suam iustitiam aut iustam recipiant excusacionem. Si autem secus
Abbreviated transcription (Latin):
t testes ad testimonium dicendũ prȩmio non
conducantur. & ut nullus testimoniũ dicat.
aut sa cramentum iuret nisi iei unus. & ut
testes priusquã iurent sẽparatĩ discuti¬
antur. quid dicere uelint de illare unde¬
hexxiuii testimonium reddere debent:¬
uicunq absq licentia uł ꝑmissione princi¬
Ipis de hoste reuersus fuerit. quod factum
franci herisclit dicunt. uolumus ut antiqͣ
constitutio id est capitalis sententia erga¬
crim illum puniendũ custodiat᷑:¬
t ȩquales mensuras et rectas & pondera
iusta & ȩqualia om̃s habeant. siue inci¬
uitatib siue inmonasterio. siue addandũ¬
inuicem siue accipiendũ sicut in lege dñi

Expanded text:
t testes ad testimonium dicendum praemio non conducantur; et ut nullus testimonium dicat aut sacramentum iuret, nisi ieiunus. Et ut testes priusquam iurent, separatim discutiantur, quid dicere velint de illa re, unde testimonium reddere debentuicumque absque licentia vel permissione principis de hoste reversus fuerit, quod factum Franci heriscliz dicunt, volumus ut antiqua constitutio, id est capitalis sententia, erga illum puniendum custodiaturt aequales mensuras et rectas et pondera iusta et aequalia omnes habeant, sive in civitatibus, sive in monasteriis, sive ad dandum, sive ad accipiendum, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
francorũ inpublico fuerunt reuocatȩ & si
aliquid post modum post̃ quã ei concessa ÷¬
uita cum iusta ͭ Ac qͥrere potuerit in sua li¬
bertate teneat et defendat scđm legem. in
testimoniũ non recipiatur. et int̃scabineos
ad legem iudicandã non teneat᷑ et si ad sa¬
cramentũ aliquod iudicatũ fuerit quod
iurare debeat. si aliquis ipsũ sacramentũ
falsum dicere uoluerit contendant :
concessa et ipse post modũ aliqua mala
ꝑpetrauerit. et iustitiã reddere noluerit.
Sicendo quod mortuus sit. et ideo iustitiã
reddere non debeat. statutũ est ut suꝑius
iudicium sustineat. quod antea suftinere
debuit. et si aliquis aduersus eum aliqua
fecerit : scđm equitatis ordinẽ licentiam
habeat suã iustitiã requirendide causis
ꝑ petratis postquã ad mortẽ diiudicandus
est . De prȩteritis uͦmaneat sicut supͣ conp̃¬

Expanded text:
Francorum in publico fuerunt revocatae. Et si Francorum in publico fuerunt revocatae. Et si aliquid in postmodum, postquam ei vita concessa est, cum iustitia adquirere potuerit, in sua libertate teneat et defendat secundum legem. In testimonium non suscipiatur, nec inter scabinios ad legem iudicandam teneatur. Et si ad sacramentum aliquid iudicatum fuerit, quod iurare debeat, si aliquis ipsum sacramentum falsum dicere voluerit, contendat. 4vita concessa, et ipse in postmodum aliqua mala perpetraverit et iustitiam reddere noluerit, dicendo quod mortuus sit et ideo iustitiam reddere non debeat, statutum est, ut superius iudicium sustineat, quod antea sustinere debuit. Et si aliquis adversus eum aliqua mala fecerit, secundum aequitatis ordinem licentiam habeat suam iustitiam requirendi de causis perpetratis postquam ad mortem diiudicatus est; de praeteritis maneat, sicut sup
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse. quod seruus eius tale facinus
Si aũt ad quartũ uenire contẽpserit: posses¬
sio eius inbannũ mittatur donec ueniat. &
de re qua interpellatus fuerit : iustitiã faci¬
at: Sinfra annũ non uenerit. de rebus eius
quȩ in bannum missȩ sunt. rex interroget᷑.
et quicquid in de iudicauerit fiat: Prima aũ¬
bannitio suꝑ noctes .UII. scđa suꝑ noctes.xiiii.
tertia suꝑ noctes .xxi. quarta sũꝑ x liifiat:
Similiter et de beneficio hominis. si resꝓpͥas
forsitan non habuerit. mittantur inbannũ
usq rex interrogetur:¬
e illis hominib: qui ꝓpter eorũ culpas ad
mortem diidicati fuerint. et postea eis
uita fuerit concessa si ipsi iustitiã ab aliis a¬
requisierint. aut eis iustitiã quęrere uolue¬
rint. qualit̃ inter illos iudiciũ terminetur
Primo omniũ de illis causis ꝓquib: iudicat᷑
fuerit ad mortem. nullã potest facere repetiti¬
onem : quia omnes res suae scđm iudicium

Expanded text:
fuisset, quod servus eius tale facinus fuisset, quod servus eius tale facinus Si autem ad quartum venire contempserit, possessio eius in bannum mittatur, donec veniade re qua interpellatus fuerit, justitiam faciat. Si infra annum non venerit, de rebus ejus quae in bannum missae sunt rex interrogetur, ut quidquid inde judicaverit, fiat. Prima bannitio super noctes 7, secunda super noctes 14, tertia super noctes 21, quarta super noctes 42 fiat. Similiter et de beneficio hominis, si forte res proprias non habuerit, mittatur in bannum usque dum rex interrogeture illis hominibus, qui propter eorum culpas ad mortem diiudicati fuerint et postea eis vita fuerit concessa, si ipsi iustitiam ab aliis requisierint aut ab eis iustitiam quaerere voluerint, qualiter inter illos iudicium terminetur. Primo omnium de illis causis, pro quibus iudicatus fuerit ad mortem, nullam potest facere repetitionem, quia omnes res suae secundum iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
cartis quȩ eiusdem cancellariͥmanu firma¬
tȩ sint uł scriptȩ cuiuscunq fuerint suã
cartam quȩ tertia est ueram & legitimam
esse confirmet. Cancellarius tam̃ talis esse
debet. qui pagensib loci illius notus fuisset
et acceptus. Si aũt qui interpellatus fuerit
ad seruitiũ nec auctorem nec testimonia
babuerit neq duas alias carcas ad suam
cartam confirmandã inuenire potuerit :
tunc is qui eum in terpellauit. scđm legem
ipsam cartã fallam efficiat & seruum con¬
quirat. Siuͦ interpellator auctore aut
ex hoc quod uult efficere & non potuerit :
multam quȩ in ipsa ingenuitatis contine
ab ullo cuilibet illatum dimitere. sed iux¬
ta qualitatem damni dominus ꝑ illo respon¬
deat uł eum in compositionẽ aut ad
penam petitori offerat. Si aut seruus
ꝑpetrato scelere fugerit. ita ut adomino
penitus in ueniri non possit. sac ram̃ to
sẽ dominus eius ex cusare studeat
quod hoc suȩ uoluntatis nec conscientiȩ

Expanded text:
cartis, quae eiusdem cancellarii manu firmacartis, quae eiusdem cancellarii manu firmatae sint vel scriptae, cuiuscumque fuerint, suam cartam, quae tertia est, veram et legitimam esse confirmet. Cancellarius tamen talis esse debet, qui pagensibus loci illius notus fuisset et acceptus. Si autem qui interpellatus fuerit ad servitium, nec auctorem, nec testimonia habuerit, neque alias duas cartas ad suam cartam confirmandam invenire potuerit, tunc is qui eum interpellavit, secundum legem ipsam cartam falsam efficiat et servum conquirat. Si vero interpellator auctore, aut ex hoc quod voluit efficere et non potuerit, multam quae in ipsa ingenuitatis carta coab illo cuilibet inlatum dimittere, sed iuxta qualitatem damni dominus pro illo respondeat, vel eum in compositionem aut ad poenam petitori offerat. Si autem servus perpetrato scelere fugerit, ita ut a domino penitus inveniri non possit, sacramento se dominus eius excusare studeat, quod hoc suae voluntatis nec conscientiae
Abbreviated transcription (Latin):
recipimus ut summopere ꝑ iuria caueant᷑.¬
& non admitantur testes ad iuramentũ
ante quã discutiantur et si alit̃ discuti non
possunt separent᷑ ab inuicem & singularit̃
inquirantur & non soli accusatori liceat¬
testes eligere absente suo causatore. et
omnino nullus nisi iciunus ad iuramentũ uł
ad testimoniũ admutatur. Si aliquis uͦ refu¬
tatur dicat ille qui cum refutat. et prob Et
quare illum recipere nolit. et de ipso pago
aut de uicinis centenis eligantur. nisi forte
longius extra comitatum causa sit inqui¬
renda et si quis conuictus fuerit ꝑ iurasse¬
ꝑdat manum aut redimat:¬
Squis ꝑcartam ingenuus dimissus fuerit. et
a quolibet homine ad seruitium in terpellatꝰ
fuerit primũ legitimũ auctorem suȩ liber¬
tatis proferat: et insua libertate ꝑ seueret.
Si uͦ legitimus auctor de fuerit. testimoniũ
bonorũ bominũ qui tunc ad erant quando
liber dimisus fuerat se defendendo ꝑmit¬
tatur. Siuͦ destes defuerint cum duab aliis

Expanded text:
ecipimus ut perjuria caveantur, nec admittantur testes ad juramentum antequam discutiantur: et si aliter discuti non possint, separentur ab invicem, et singulariter inquirantur. Et non licet soli accusatori testes eligere absente suo causatore. Et omnino nullus nisi jejunus ad juramentum vel ad testimonium admittatur. Si vero aliquis refutatur, dicat ille qui eum refutat, et probet quare illum recipere nolit. Et de ipso pago non de altero testes eligantur, nisi forte longius extra comitatum causa sit inquirenda. Et si quis convictus fuerit perjurii, perdat manum, aut redimatSi quis per cartam ingenuus dimissus fuerit, et a quolibet homine ad servitium interpellatus fuerit, primum legitimum auctorem suae libertatis proferat et in sua libertate perseveret. Si vero legitimus auctor defuerit, testimonio bonorum hominum, qui tunc aderant quando liber dimissus fuerat, se defendere permittatur. Si vero testes defuerint, cum duabus aliis
Abbreviated transcription (Latin):
ulsatus ante suum iudicom causam dicat.¬
& non ante suum iudicẽ pulsatus si uoluerit
taceat. & ut pulsato quotiens appellauerit
induciae dentur:
res. quamuis eis post modum conueniat aut
eas dotauerint. uł nuptialit̃ cum consensu
parentũ suoꝵ acceperint. Si quis aũt uxorẽ
habere uoluerit. & a nonice & legaliter eã
accipiat & non rapiat. Qui uͦ eamꝰ rapucrit.
furatus fuerit aut seduxerit. nunquã eam
uaxorem habeat. sed propinquis suis eam le¬
gibus reddat & ĩtriplo plenum bannum
dominicum componat. & in suꝑ canonice pu¬
blicam pęnuentiã agat. Ad quod om̃s una
uoce clamauerunt dicentes. Ista om̃s firmit̃¬

Expanded text:
ulsatus ante suum iudicem causam dicat; etulsatus ante suum iudicem causam dicat; et non ante suum iudicem pulsatus, si noluerit, taceat. Et ut pulsato, quotiens appellaverit, induciae dentur. res, quamvis eis postmodum conveniat, et eas dotaverint, vel nuptialiter cum consensu parentum suorum acceperint. Si quis autem uxorem habere voluerit, canonice et legaliter eam accipiat, et non rapiat. Qui vero eam rapuerit, vel furatus fuerit, aut seduxerit, nunquam eam uxorem habeat, sed propinquis suis eam legibus reddat, et in triplo plenum bannum dominicum componat, et insuper canonice publicam poenitentiam gerat. Ad quod omnes una voce clamaverunt dicentes: Ista omnes tenere firmi
Abbreviated transcription (Latin):
interfici quod si ꝑ negligentiam factum in clxu¬
cendium comprobatur. damnũ quod cuicũq
illatum fuerit. resquȩ incendio perierit du¬
plicisatis factione sarciatur:¬
ebis qui irracionabiliter uersati sunt siue uer¬
santur inqua sententia sensus triplex est id
est quicum pecoribus coitumiati sunt aut
more peccatorum cũ c̃sanguineis usq affi¬
nitatis lineam inceftum commiserunt. aut
cummnasculis concubuerunt : Quis quis aut̃
ex his unum egerit. aut capite puniatur.
aut si ei uita concessa fuerit. iuxta ancirani
concilii sententiam quȩ incapitulo .xU. &¬
XUI. continet᷑ pęnitentiã ueracit̾ agat:¬
Siquis iratus crimen aliquod cuilibet temere
obiecerit conuicium non est ꝓ accusatione
habendum sed ꝑmisso tractandi spacio id
quod iratus dixit. ꝑ scripturam se probatu chxuii¬
rum esse fateatur. ut si fortasse resipiscens
ut qui non ꝓbauerit quod obiecit. pęnã quã
intulerit ipse patiatur:

Expanded text:
interfici. Quod si per negligentiam factum ininterfici. Quod si per negligentiam factum incendium comprobatur, damnum quod cuicunque illatum fuerit, resque quae incendio perierit, duplici satisfactione sarciaturis, qui inrationabiliter versati sunt sive versantur. In qua sententia sensus triplex est; id est de his, qui cum pecoribus coitu mixti sunt, aut more pecorum cum consanguineis usque affinitatis lineam incestum commiserunt, aut cum masculis concubuerunt. Quisquis autem ex his unum egerit, aut capitaut si ei vita concessa fuerit, juxta Ancyrani concilii sententiam, quae in capitulo 16 continetur, poenitentiam veraciter agats ergo iratus crimen aliquod cuilibet temere objecerit, convicium non est pro accusatione habendum, sed permisso tractandi spatio, id quod iratus dixit, per scripturam se probaturum esse fateatur, ut si fortasse resipiscens et qui non probaverit quod objecit, poenam quam intulerit ipse patiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
lericus aut laicus si crimine aut lite pulsatꝰ
fuerit. non aliubi quã in foro suo uocatus
audiatur:
ceris aut detentionis in iuriare custodia : sed¬
liceat appellatori uitiatã causam appellatio clxiuiE¬
nis remedio sub leuare:¬
uot ꝑsonȩ solent in udicus esse q̃uattuor : Ac¬
cusator causae. & defensor causȩ: testes. & iu¬
dex: Quo quisq utitur officio: iudex equitate.
testes ueritate. accusator intentione. ad ampli¬
ficandam causam defensor extenuatione ad
minuandam causam : Sȩpe enĩ fit causa ratio¬
cinationis. aut mecuaut gła. aut pecunia.
id est aut cõmodi aliquid appetendi uł in cõ¬
modi aliquid uitandi¬
gnati sunt. qui ꝑ uirlem sexum descendunt:
Xognati aũt qui ꝑfemineũ. & ideo patrui ut
patruoꝵ filii & agnati sunt & cognati : Auun¬
culiũ filii. uł auunꝰculorum : cognati sunt ñ
agnati:
Si aliquis maliciȩ studio incendium fecerit : de
hoc crimine conuictus. pęnis grauissimis iubet᷑

Expanded text:
lericus, sive laicus, si crimine aut lite pulsatus fuerit, non aliubi quam in foro suo provocatus audiatur. cerisliceat appellatori vitiatam causam appellationis remedio sublevareuot personae solent in iudiciis esse? Quattuor: accusator causae, defensor causae, testes, iudex. Quo quisque utitur officio? Iudex aequitate, testes veritate, accusator intentione ad amplificandam causam, defensor extenuatione ad minuendam causam. Saepe enim fit causa ratiocinationis aut metu aut gloria aut pecunia, id est, aut commodi aliquid appetendi, vel incommodi aliquid vitandignati sunt, qui per virilem sexum descendunt; cognati autem, qui per femineum. Et ideo patrui vel patruorum filii et agnai sunt et cognati; avunculi vero et avunculorum filii cognati sunt, non agSi aliquis malitiae studio incendium miserit, de hoc crimine convictus poenis gravissimis jubetur
Abbreviated transcription (Latin):
reprehenditur. in exemplo propriȩ conuersa¬
tionis urã prouidentia corrigere non negligat
Neuͦ eccłȩ illis cõmisse in restauratione aut lu
minarib: iuxta possibilitatẽ rerũ ab illis non
ura sollertia. et sicut alios ꝓhibetis ne deman¬
sis ad ecclesiȩ luminaria datis aliquid acci¬
piant sic et uos et urĩ archidia conide hisdẽ
mansis nichil accipiendo aliis exẽplũ p̃beatis:
sed potius ad id quod data sunt seruire conce¬
dantur : ut totum sicut dictum est in restau¬
ratione eccłarum & luminaribus ur̃a aueto¬
ritate & studio cedere possit. Scolȩ ad filios
& ministros ecclesiȩ in struendos uł edocendos
sicut uobis prȩcerito tempore in atchiniaco
ꝓmisistis & uobis in iunximus in congruis lo¬
cis ubinec dum ꝑfectum est ad multorũ utili¬
tatem & ꝓfectum a uobis ordinari ñ negligant᷑:¬

Expanded text:
reprehenditur, in exemplo propriae conversareprehenditur, in exemplo propriae conversationis vestra providentia corrigere non neglegat. Ne vero ecclesiae illis commissae in restauratione aut in inaribus iuxta possibilitatem rerum ab illis neglet solertia. Et sicut alios prohibetis, ne de mansis ad ecclesiae luminaria datis aliquid accipiant, sic et vos et vestri archidiaconi de eisdem mansis nihil accipiendo aliis exemplum praebeatis; sed potius ad id quod data sunt, servire concedantur, ut totum, sicut dictum est, in restauratione ecclesiarum et luminaribus vestra auctoritate et studio cedere possit. Scolae sane ad filios et ministros ecclesiae instruendos vel edocendos, sicut nobis praeterito tempore ad Attiniacum promisistis et vobis iniunximus, in congruis locis, ubi necdum perfectum est, ad multorum utilitatem et profectum a vobis ordinari non neglegat
Abbreviated transcription (Latin):
quosdam uernantes flosculos carpendo in unã
regulam canonicorũ et canonicarũ genere. et
canonicis uł scĩmonialibus seruandã contrade¬
re. ut ꝑ eam canonicus ordo absq ambiguitate
possit seruari et qm̃ illam sacer conuentus ita
etiã laudibus extulit. ut usq ad unum ita ob¬
seruandũ percenseret : statuimus ut ab om̃ib
in eadem professione de gentibus indubitant̃
teneatur: et modis om̃ib siue a canonicis siue
a scĩ monialib canonice degentib deinceps ob¬
seruetur:
Ue pueri sine uoluntate parentum tonsorentur.
uł puelle uelentur. modis om̃ib in hibitum est.
& qui hoc facere temptauerit : multam quae
incapitulis legis mundanȩ anobis constitutis
continetur ꝑ soluere cogatur :¬
magnum adhibete studium. ut qualit̃ uiuere
magna cura edoceant᷑ & ad moneant᷑ & ut
id facere studeant urã pontificali auctoritate
constringantur. quicquid in illis apopulis iuste

Expanded text:
quosdam vernantes flosculos carpendo, tractanquosdam vernantes flosculos carpendo, tractando in unam regulam canonicorum et canonicarum congerere et canonicis vel sanctimonialibus servandam contradere, ut per eam canonicus ordo absque ambiguitate possit servari. Et quoniam illam sacer conventus ita etiam laudibus extulit, ut usque ad unum iota observandam percenseret: statuimus, ut ab omnibus in eadem professione degentibus indubitanter teneatur, et modis omnibus sive a canonicis sive a sanctimonialibus canonice degentibus deinceps observetur. e pueri sine voluntate parentum tonsurentur vel puellae velentur, modis omnibus inhibitum est. Et qui hoc facere tentaverit, multam, quae in capitulis legis mundanae a nobis constituta continetur, persolvere cogaturmagnum adhibete studium, ut qualiter vivere magna cura edoceantur, et admoneanid facere studeant, vestra pontificali auctoritate constringantur. Quicquid autem in illis a populis iuste
Abbreviated transcription (Latin):
ulterio siue ex legitimo matrimonio. has tales
mulieres inmortem recipere comunionem pri¬
ores canones decreuerunt: Nos tam̃ ꝓmiscđia
siue tales mulieres. siue conscias scderũ ipsarũ
x. annis agere pęnitentiã iudicamus:
uideat ꝑ suam parrochiã ut eccła dei sũum
habeat honorem: simulq et altaria scđm suã
dignitatem uenerentur: & non sit domus dei et
altaria sacrata ꝑuia canibus: & ut uasi sacra¬
ab eis colligantur qui digni sunt. et cũ honore
seruentur et ut scłaria negocia uł uanilo quia
in eccłuis non agantur : quia domus dĩ domus
orationis debet esse non spelunca latronũ: & in¬
tentos habeant animos ad dm̃. quando ueniuNs
ad missarũ sollemnia et non ex eant ante cõple¬
tionem benedictionis sacerdotalis:¬
tia partim desidia dehonestatur: opere p̃tium
duximus dõ annuente apud sacrum conuentum. lxxu
ut dictis scõrũ patrum uelut ex diuersis pratis

Expanded text:
ulterio, sive ex legitimo conjugio, has tales ulterio, sive ex legitimo conjugio, has tales mulieres in morte recipere communionem priores canones decreverunt, nos tamen pro misericordia, sive tales mulieres, sive conscias scelerum ipsarum, decem annis agere poenitentiam judicamus. videat super suam paroechiam ut ecclesia Dei suum habeat honorem, simul et altaria secundum suam dignitatem venerentur, et non sit domus Dei et altaria sacrata pervia canibus, et ut vasa sacraab eis colligantur, qui digni sunt, vel cum honore serventur, et ut secularia negotia vel vana gloria in ecclesiis non agantur; quia domus Dei domus orationis debet esse, non spelunca latronum. Et ut intentos habeant animos ad Deum, quando veniunt ad missarum sollemnia; et non exeant ante completionem benedictionis sacerdotalistia, partim desidia dehonestabatur, operae pretium duximus, Deo annuente, apud sacrum conventum, ut ex dictis sanctorum patrum velut ex diversis pratis
Abbreviated transcription (Latin):
Cum ex communicatis non licet communicare. nec
cum his qui ꝑ domos conueniunt deuitantes ora¬
suscipiendum qui in alia minime congregatur :
ria non prȩbuerit. sed occasione continentiae¬
eos negligendos putauerit. anathema sit:¬
iuͦ qui male conceptos & ex adulterio factos uł
editos nec are studuerint. uł inuteris matrum
potionibus aliquib colliserint : in utroq sexu
adulteris uł post̃ sẽptem annoꝵ curricula com¬
munio tribuatur : Ita tam̃ ut omnib diebus
uitȩ suȩ fletibus & humilitati insistant: offici¬
um eis ministrandi recuperare non liceat: At¬
tam̃ inchoro psallentium a tempore receptȩ
cõmunionis inter sint ipsis beneficus In
ex itu tam̃ si facinora sua omni tẽpore uitae
suȩ fleuerint communio tribuatur:
inde natus fuerit occiderit. & quȩ studuerit
auorsum facere & quod conceptũ est necare:
aut certe ut non concipiat claborat. siue ex ad¬

Expanded text:
Cum excommunicatis non licere commuCum excommunicatis non licere commucum his qui per domos conveniunt, devitantes orae Ecclesia non suscipiendum, qui in alia minime congregatur. ria non praebuerit, sed sub occasione continentiae negligendos putaverit, anathema sit qui male conceptos ex adulterio factos vel editos necare studuerint, vel in uteris matrum potionibus aliquibus colliserint, in utroque sexu adulteris post septem annorum curricula communio tribuatur, ita tamen ut omni tempore vitae suae fletibus et humilitati insistant, officium eis ministrandi recuperare non liceat; attamen in choro psallentium a tempore receptae communionis intersint: ipsis veneficis in exitu tantum, si facinora sua omni tempore vitae suae defleverint, communio tribuatur. inde fuerit natus occiderit, et quae studuerit aborsum facere, et quod conceptum est necare, aut certe ut non concipiat elaborare, sive ex ad
Abbreviated transcription (Latin):
prbt in parrochia habitans ep̃o subiectus sit
illi in cuius parro chia habitat. et semꝑ in .xl.
orationẽ et ordinem ministerii sui. siue de
baptismo. siue defide catholica. siue depre¬
cibus et ordine misarum ep̃o reddat. & osten¬
dat̃. et quandocunq iure canonico ep̃s circũit
parrochiam popłos ad confirmandos. prbt
semꝑ paratus sit ad suscipiendũ ep̃m cũ col¬
lectione et adiutorio popłi quib: confirma¬
ri debet. et incena dñi semꝑ nouũ chrisma
ab ep̃o suo querat: et deuetere nullus bapti¬
tare p̃sumat sed ardere in luminarib: ecđȩ
uetus non tardet:¬
Siquis ep̃s damnat᷑ asynodo uł prbt. aut dia¬
conus a suo ep̃o ausi fuerint de sacro ministe¬
rio aliquid contingere. siue ep̃s iuxta p̃ceden¬
tem consuetudinẽ. siue prbt aut diaconus:
nullo modo liceat ei nec in alia sy nodo resti¬
tutionis sp̃em aut locũ habere satis factio¬
nis : sed et communicantes ei om̃s abici de

Expanded text:
presbyter in parrochia habitans episcopo subjectus sit presbyter in parrochia habitans episcopo subjectus sit illi in cujus parrochia habitat, et semper in quadragesima rationem et ordinem ministerii sui, sive de baptismo, sive de fide catholica, sive de precibus, et ordine missarum episcopo reddat. Et quandocunque iure canonico episcopus circumeat parrochiam ad populos confirmandos, presbyter semper paratus sit ad suscipiendum episcopum, cum collectione et adiutorio populi qui ibi confirmari debet. Et in coena Domini semper novum chrisma ab episcopo suo quaerat. Et dezare praesumat, sed ardere in luminaribus ecclesiae vetus non tardets episcopus damnatus a synodo, vel presbiter aut diaconus a suo episcopo, ausi fuerint de sacro ministerio aliquid contingere, sive episcopus iuxta praecedentem consuetudinem, sive presbiter aut diaconus: nullo modo liceat ei nec in alia synodo restitutionis spem aut locum habere satisfactionis. Sed et communicantes ei omnes abiciant
Abbreviated transcription (Latin):
iquis ep̃s. uł prb̵t. aut diaconus seu quilibet¬
clerici apud epõs quia alibi non oportet aqua¬
libet ꝑ sona fuerint accusati: quicunq fue¬
rit siue ille sublimis uir honoris. siue alteriꝰ
dignitatis qui hoc genus in laudabilis inten¬
tionis arripuerit. nouerit se docenda ꝓbatio¬
nibus monstranda documentis se debere infer¬
re. Si quis gͦ cirta huius modi ꝑsonas non pro¬
banda detulerit. auctoritate huius sanctio¬
nis intelligat se iactirã famȩ ꝓpriȩ sustinere.
ut damnopudoris existimationis dispendio.
discat sibi alienȩ uerecundiȩ impune insidia¬
ri saltem decetero non licere. Nam sicut epõs.
erint comprobare. ab eccłasticis gradibi ae¬
quum est remoueri. ita similis uideri debet
iustitiȩ modus. quod appetitȩ in nocentiȩ mo¬
deratã deferri ussimus ultionem Ideo huiusce¬
modi dum taxat causas ep̃i sub testificatione
multoꝵ actis audire debebunt:¬
De creuimus iuxta sc̃oꝵ canones ut unusquisq

Expanded text:
quis episcopus, presbiter aut diaconus vel quilibetclerici apud episcopos, quia alibi non oportet, a qualibet persona fuerint accusati, quicumque fuerit sive ille sublimis vir honoris, sive ullius alterius dignitatis, qui hoc genus inlaudabilis intentionis arripuit, noverit docenda probationibus, monstranda documentis se debere inferre. Si quis ergo circa huiusmodi personas non probanda detulerit, auctoritate huius sanctionis intelligat se iacturam famae propriae sustinere; ut damno pudoris, existimationis dispendio discat sibi alienae verecundiae impune insidiari saltem de cetero non licere. Nam sicut episcoperint comprobare, ab ecclesiasticis gradibus aequum est removeri: ita similis videri debet iustitiae modus, quod appetitae innocentiae moderatam deferri iussimus ultionem. Ideo huiuscemodi dumtaxat causas episcopi sub testificatione multorum actis audire debebunt quoque juxta sanctorum canones, ut unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
sissime instruantur qualit̃ se auitis caue¬
re debeant. & qualit̃ subdicos doceant. ne
torpentes uł ebetes indoctrina scã uł uitio
malȩ famȩ eoꝵ neglectu uł aliqua mala
similitudine quod absit asꝑgantur . qm̃
detractio sacerdotũ ad xp̃m ꝑtinet. cuiꝰ
et ministri uł nunti esse noscuntur: quia
nimis grauit̃ peccant. qui sacerdotes &
ministros xp̃i detrabunt. qm̃ testante
cuangelica tuba. melius est unicuiq ut
suspendatur mola asinaria collo eius &¬

Expanded text:
sissime instruantur, qualiter se a vitiis cavesissime instruantur, qualiter se a vitiis cavere debeant et qualiter subditos doceant; ne torpentes vel hebetes in doctrina sancta vel vitio malae famae eorum neglectu vel aliqua mala similitudine, quod absit, aspergantur: quoniam detractio sacerdotum ad Christum pertinet, cuius et ministri vel nuntii esse noscuntur, quia nimis graviter peccant, qui sacerdotes et ministros Christi detrahunt: quoniam testante euangelica tuba melius est unicuique, ut suspendatur mola asinaria collo eius
Abbreviated transcription (Latin):
gione polluentes. uiris mortalibus se conglu¬
tinauerunt. Quȩ etiã iuxta eundẽ apłm
paulum coquoduiduitatis ꝓpositũ dimiser̃.
& fidem quã cũ dõ pepigerunt frangere prȩ
sumpserunt. atq primã fidẽ p̃uaricauer̃
sunt damnandȩ a nobis ec uobis atq reliqͥs
nr̃ĩ ordinis uiris a singulis uidelicet sua in
diocesi aliminib eccłȩ & a coetu fidelium
usq ad satis factionẽ ut p̃dictũ est sunt eli¬
minandae : Ataliũ aũt consortio & societate.
om̃s fideles in om̃ibi abstinere mandamus
Suꝑ quib etiã placuit quousq. in ipso deces¬
tando & illicito att ia crilego carnis contu
inqua sunt accedat: Cũ quibi etiã ut iam¬
dictus sc̃s prȩcepit apłs. nulli fideliũ cibũ
sumere licet Quod siquis ex his quic quam
temptare aut temerare p̃sumpserit : paricũ
t prbi non ordinentur priusquã examinen¬
tur & ut ante ordinationẽ plenit̃ & studio¬

Expanded text:
gione polluentes viris mortalibus se conglugione polluentes viris mortalibus se conglutinaverunt: quae etiam iuxta eundem Paulum apostolum eo quod viduitatis propositum dimiserunt, et fidem qupserunt, atque primam fidem praevaricaverunt, sunt dampnandae, a nobisque et vobis atque a reliquis nostri ordinis viris, a singulis videlicet sua in diocesi, a liminibus ecclesiae et a coetu fidelium usque ad satisfactionem, ut praedictum est, sunt eliminandae. A talium autem consortio et societate omnes fideles in omnibus abstinere mandamus. Super quibus etiam placuit, quousque in ipso detestando et inlicito atque sacrilego carnis contubin qua sunt, accedat; cum quibus etiam, ut iamdictus sanctus praecipit apostolus, nulli fidelium cibum sumere licet. Quod si quis ex his quicquam temptare aut temerare praesumpserit, pari cum teri non ordinentur priusquam examinentur. Et ut ante ordinationem pleniter et studio
Abbreviated transcription (Latin):
entiae atq consilii existunt. uirorũq. consor¬
tio multotiens usȩ sunt et uelari sẽ ꝑmiscrunt
habitumq religionis assumpserunt & demũ
a postatauerunt. atq ad priorẽ uomitum
nibus et coetufideliũ usq ad satis factionem
sunt eliminandȩ & carcerib tradendȩ qua¬
liter iuxta beatum apłm paulũ tradentes
tur dicens. Auferte malũ de medio ur̃i: De
quibus & ꝑ propħam ait : letabitur iustus cũ
uiderit uindietã manus suas lauabit in
sanguine peccatoris. De talib nanq egrũq
similibus atq eisdem consentientib quia non
solum qui faciunt sed etiã qui consentiunt
loquitur dicens : Uidebas furem currebas
cum eo & cũ adulteris portionẽ tuã pone¬
bas ec multa talia ceꝵq similia Tales uͦ
ꝑsonȩ. indubitant̃ adulterȩ. eẽ manifestant᷑:
qm relicto immortali sponso ad anteriorẽ
a postatȩ factȩ illicita ac sacrilega se conta¬

Expanded text:
entiae atque consilii existunt virorumque consorentiae atque consilii existunt virorumque consortio multotiens usae sunt et velari se permiserunt habitumque religionis assumpserunt, et demum apostataverunt atque ad priorem vomitum minibus ecclesiae et coetu fidelium usque ad satisfactionem sunt eliminandae et carceribus tradendae; qualiter iuxta beatum apostolum Paulum tradentes itur dicens: Auferte malum de medio vestri. De quibus et per prophetam ait: Laetabitur iustus, cum viderit vindictam; manus suas lavabit in sanguine peccatoris. De talibus namque eorumque similibus atque eisdem consentientibus, quia non solum qui faciunt, sed etiam qui facientibus cens: Videbas furem et currebas cum eo, et cum adulteris portionem tuam ponebas; et multa talia, eorumque similia. Tales vero personae indubitanter adulterae esse manifestantur; quoniam relicto immortali sponso ad anteriorem apostatae factae inlicita ac sacrilega se conta
Abbreviated transcription (Latin):
das et a cõmunione fideliũ. et aliminib: eccłȩ
arcendas fore censemus. quo usq oboediant
ep̃is suis. et ad bonũ quod cȩperunt inuitae
aut uoluntarie reuertantur : De uirginib aut̃
non uelatis si deuiauerint : a sc̃ȩ memoriae
prȩdecessore meo papa innocentio tale de¬
cretum habemus : Hȩc uͦ quȩ nec dum sacro
uelamine tectȩ . tam̃ in ꝓposito uirginali sẽꝑ̃
se simulauerunt ꝑ manere. licet uelatȩ non fue¬
rint. si nupserint his agenda est aliquanto
tempore pȩnitentia : quia sponsio earũ ad nõ
tenebatur. Si enĩ inter homines bonȩ solet
fidei contractus nulla ratione dissolui: quan¬
tomagis ista pollicitatio quã cum dño pepigit.
solui sine uindicta non poterit : Et cetera
Namsi uirgines non dum uelatȩ talit̃ pęniten¬
tia publica puniuntur. et a coetu fideliũ usq
adiatis factionẽ exluduntur : quanto potius
uiduae quȩ ꝑfectioris ȩtatis et maturioris sapi¬

Expanded text:
das, et a communione fidelium atque a liminibus ecclesiae das, et a communione fidelium atque a liminibus ecclesiae arcendas fore censemus, usquequo obediant episcopis suis, et ad bonum, quod coeperunt, invitae aut voluntariae revertantur. § 1. De virginibus autem non velatis, si deviaverint, a sanctae memoriae praedecessore nostro papa Innocentio taliter decretum habemus: « Hae vero, quae necdum sacro velamine tectae tamen in proposito virginali semper se simulaverunt permanere, licet velatae non fuerint, si tempore poenitentia est, quia sponsio earum a Domino tenebatur. Nam si inter homines solet bonae fidei contractus nulla ratione dissolvi, quanto magis ista pollicitatio, quam cum Deo pepigit, solvi sine vindicta non pNam si virgines nondum velatae taliter poenitentia publica puniuntur et a coetu fidelium usque ad satisfactionem excluduntur, quanto potius viduae, quae perfectioris aetatis et maturioris sapi
Abbreviated transcription (Latin):
placuit eum nec infinẽ accipere cõmunio¬
nẽ: Sileuior quoq causa fuerit : int̃quinqͦn¬
nium accipere poterit cõmunionẽ : Si cati¬
cuminus fuerit. post quinquennii tempora
admitantur ad baptismum:
Delatores dicuntur. qui aut facultates ꝓdiderint
alienas. aut caput impetunt alienũ : Quisi conuicꝰ¬
ti fuerint: continuo stransgulentur. Siseruus suꝑ
dominũ fuerit delator. etiã si obiecta ꝓbauẽ¬
rit puniatur:¬
mortem : nulla illis in oblatione cõmemoratio
fiat. neq cum psalmis ad sepulturã eoꝵ cadaue¬
ra deducantur: Multi enĩ sibi hoc ꝑ ignorantiã
usurparunt. Similiter et de his placuit. qui pro
suis sceleribus puniuntur:
iduas aproposito discedentes uiduitatis super
quib: nos consulere uoluit dilectio tua frater
Rem̃e credo te nosse et a scõ apło & amultis
sc̃is patribus nisi conuertantur olim. eẽ. dam¬
natas quas et nos apłica auctoritate damnan¬

Expanded text:
placuit non nisi in fine accipere communioplacuit non nisi in fine accipere communionem. Si levior causa fuerit, infra quinquennium accipere poterit communionem. Si catechumenus fuerit, post quinquennii tempora admittatur ad baptismum. Delatores dicuntur, qui aut facultates prodiderint alienas aut caput inpetunt alienum. Qui si convicti fuerint, continuo strangulentur. Servus si super dominum fuerit delator, etiamsi obiecta probaverit, puniaturdo violente inferunt mortem: nulla illis in oblatione commemoratio fiat: neque cum psalmis ad sepulturam eorum cadavera deducantur. Multi etiam sibi per ignorantiam hoc usurparunt. Simisuis sceleribus puniuntur. iduas a proposito discedentes viduitatis, super quibus nos consulere voluit dilectio tua, frater carissime, credo te nosse a S. Paulo et a multis sanctis Patribus nisi convertantur, olim esse damnatas. Quas et nos apostolica auctoritate damnan
Abbreviated transcription (Latin):
scelere aliud immane malũ flagiciũ subter¬
latet id est homicidiũ quiã dum illȩ meretri¬
cessiue monasteriales siue seculares male con¬
ceptas soboles inpeccatis inpeccatis genuerint.
sȩpe maxima ex parte occidunt. non implen¬
tes xp̃i eccłas filiis adoptiuis sed tumulos
corporib & inferos miseris animab: satiant :
Ab sit enĩ ut ꝓtalibus pereatis et nos simul
cum regno cadamus głaq totius regnipereat :
q̃m ex prȩcedentib agnoiumusquȩ scłaris
nisi preuisa fuerint possunt euenire. Satius
est quoq nobis talibus carere quã cũ his ru¬
ere. regnumq ab ethnicis atq eius populato¬
ribus futuro tempore ad nullari uł possideri:
Scire onĩ uos cupimus quicunq suꝑhis aut fa¬
ciens aut libenter consentiens inuentꝰ fuerit :
nos eũ iuxta p̃dictã romanã legem uelle¬
puniri:
elator siquis ex titerit fidelis & ꝑdelationẽ
eius aliquis fuerit p̃scriptus uł interfectus:

Expanded text:
scelere aliud immane flagitium subterscelere aliud immane flagitium subterlatet, id est homicidium. Quia dum illae meretrices sive monasteriales sive seculares male conceptas soboles in peccatis genuerunt, saepe maxima ex parte occidunt, non implentes Christi ecclesias filiis adoptivis, sed tumulos corporibus et inferos miseris animabus satiant. Absit enim, ut pro talibus pereatis, et nos simul cum regno cadamus gloriaque totius regni pereat; quoniam ex praecedentibus agnovimus, quae secuturis, nisi praevisa fuerint, possunt evenire. Satius est quoque nobis talibus carere, quam cum his ruere, regnumque ab etnicis atque eius popularibus futuro tempore adnullari vel possideri. Scire enim vos cupimus, quicunque super his aut faciens aut libenter consentiens inventus fuerit, nos eum iuxta praedictam Romanam legem punire. elator si quis exstiterit fidelis, et per delationem ejus aliquis fuerit proscriptus vel interfectus,
Abbreviated transcription (Latin):
inputeũ mortis. quia quantos cunq uł p
bona exempla ad uita celestis patria ẽ
contrahimus. uł ꝑmala exempla ad ꝑditionẽ
sequentes prȩimus: de tantis ꝓculdubio ab ȩõ¬
no iudice uł peias uł prȩmia accepturi sumꝰ
& nobis infrancia et initalia imꝓperatur & ab
ipsis paganis imꝓperiũ est̃ spretis legalib: conu¬
biis adulterando et luxuriando ad instar sodõ
mitanȩ gentis fȩdam uitã dixerit. de tali com¬
mixtione meretricũ estimandũ est de gene¬
res populos et ignobiles et furentes libidine
fore ꝓcreandos & ad extrema uniuersã ple¬
bem ad deteriora & ignobiliora uergentem.
et nouissime nec in bello scłari fortẽ. nec in
hispaniȩ ꝓuinciȩ. et burgundionũ populis
contigit. quȩ sic adõ recedentes fornicatae s̃.
donee iudex omnipotens taliũ criminũ ultri¬
cespenas ꝑ ignorantiã legis dĩ et ꝑsarracenos
uenire et seuire ꝑmisit: Et notandũ qđ in illo

Expanded text:
in puteum mortis: quia quantoscumque vel per in puteum mortis: quia quantoscumque vel per bona exempla ad vitam coelestis patriae contrahimus vel per mala exempla ad perditionem sequentes praeibimus, de tantis procul dubio ab no iudice vel poenas vel praemia accepturi sumus nobis in Francia et in Italia inproperatur et ab ipsis paganis inproperium est, spretis legalibus connubiis adulterando et luxurimitanae gentis, foedam vitam vixerit, de tali commistione meretricum aestimandum est degeneres populos, et ignobiles, et furentes libidine, fore procreandos, et ad extremum universam plebem, ad deteriora et ignobiliora vergentem, et novissime nec in bello saeculari fortem, nec in Hispaniae, Provinciae et Burgundionum populis contigit, quae sic a Deo recedentes fornicatae sunt, donec ludex omnipotens talium criminum ultrices poenas per ignorantiam legis Dei et per Sarracenos venire et servire permisit. Et notandum, quod in illo
Abbreviated transcription (Latin):
quunt. quanto contra natuiã peccant ꝓ quo
etiã scelere igne cȩlesti conflagratȩ inferniq
hiatu quinq absortȩ sunt ciuitates nec non
& xl & amplius milia stirpis beniamineȩ
mucrone fratno confossa sunt: Hec porro
indicia & euidentes uindictȩ dedarant
quã detestabile et execrabile apud diuinã
maiestatẽ hoc uitium ex tet Scimus enĩ qm¬
talium criminũ patratores lex romana quȩ
est omniũ humanarũ mat̃ legũ ignecrema¬
ri iubet. Vobis ergo om̃ib terribilit̃ denun¬
tiamus ur̃isq cunctis ac uobis famulantib:
atq subdstis una uobiscum. sub dĩ distric¬
to iudicio atq. fidelitate nr̃a p̃cipimꝰ ab
his caueri. et hȩc facientib nec uerbis nec
factis ullo modo consentire. qm̃qui talia
agunt apło pollicente regnũ dĩ non con¬
sequantur. Tempus nanq est ut multitu¬
dini pereuntis popłi parcatis quȩ sequen¬
do exempla peccantis principis. cadebat

Expanded text:
quunt, quanto contra naturam peccant. Pro quo quunt, quanto contra naturam peccant. Pro quo etiam scelere igne caelesti conflagratae infernique hiatu quinque absorptae sunt civitates, nec non et 40 et eo amplius milia stirpis Beniamin a mucrone fraterno confossa sunt. Haec porro iuditia et evidentes vindictae declarant, quam detestabile et execrabile apud divinam maiestatem hoc vitium extet. Extant et talium criminum patratores lex Romana, quae est omnium humanarum mater legum, igne cremari iubet. Vobis ergo omnibus terribiliter denuntiamus vestrisque cunctis ac vobis famulantibus atque subditis una vobiscum sub Dei districto iudicio atque fidelitate nostra praecipimus, ab his caveri, et haec facientibus nec verbis nec factis ullo modo consentire; quoniam qui talia agunt, apostolo pollicente regnum Dei non consequentur. Tempus namque est, ut multitudini pereuntis populi parcatis, qui sequendo exempla peccantis principis cadebat
Abbreviated transcription (Latin):
It examen aquȩ frigidȩ quod actenus facie¬
bant amissis nr̃is om̃ib: interdicat᷑ ne ulte¬
rius fiat:¬
ullus prbt aut diaconus quilibet clericus
aut laicus decimas uendere aut dare . uł pig¬
norare. aut indebitare p̃sumat. aut antequã¬
teca eas cum omni integritate fidelit̃ collec¬
tas habeat. & infra septa eccłȩ cui iure de¬
bentur in suis utiliter graneis collectas habe
sii papae eas dispenset Si quis aũt hȩc parui¬
penderit uł infringere tẽp̃tauerit. si quidẽ
clericus fuerit. gradus sui periculo subiace
Sunt sane diuersoꝵ maloꝵ patratores quos
et lex diuina improbat & condonnat pro
quorũ etiã diuersis sceleribus & flagitiis
populus fame & pestilentia flagellat᷑ et
eccłȩ status infirmatur & regnũ periclitat᷑.¬
execrata nos necessariũ p̃uidemus iterum.
nrã admonitione & exortatione atq ꝓhi¬
rabilem dulcedinẽ piissimi creatoris ad a¬
maritudinẽ ꝓuocantes. tanto grauius delin¬

Expanded text:
t examen aquae frigidae, quod hactenus faciebant, a missis nostris omnibus interdicatur, ne ulterius fiatullus presbiter aut diaconus vel quilibet clericus aut laicus decimas vendere aut dare vel pignorare aut indebitare praesumat, antequam eas cum omni integritate fideliter collectas habeat et infra septa aecclesiae, cui iure debentur, in suis utiliter graneis collectas habeasii papae eas dispenset. Si quis autem haec parvipenderit vel infringere temptaverit, si quidem clericus fuerit, gradus sui peSunt sane diversorum malorum patratores quos et lex divina improbat et condemnat, pro quorum etiam diversis sceleribus et flagitiis populus fame et pestilentia flagellatur, et ecclesiae status infirmatur, et regnum periclitaturexecrata, nos necessarium praevidimus, iterum nostra admonitione et exhortatione rabilem dulcedinem piissimi Creatoris ad amaritudinem provocantes, tanto gravius delin
Abbreviated transcription (Latin):
Ds inquit constituit uos sacerddotes & potestatẽ
uobis dedit de nobis quoq iudicandi. et ideonos
a uobis recte iudicamur : Uos aũt non potestis
ab hominib: iudicari ꝓpt̃ quod dĩ solius int̃uos
expectate iudicium : ut ur̃a iurgia quȩ sint quȩ
ad illud diuinũ reseruentur examen. Uos& enĩ
nobis ad eo datiestis dii et conueniens non est
ut homo iudicet deos: sed ille solus de quo scrip¬
tum est. Ds stetit insinagoga deorũ in medio
aut deos discernit: Sed et hoc illis ad memoriã
reducendũ est qualit̃ beatus ꝓsper in libro quẽ
de contẽplatiua & actualiuita scripsit. lau¬
dem sãcerdotum comp̃henderit. Ipsis enim
inquit id est sacerdotib ꝓpriȩ animarũ cu¬
randarum sollicitudo cõmissa est qui pondus
populi sibi cõmissi. uirilit̃ sustinentes ꝓpecca¬
tis hominũ uelut ꝓsuis infatigabilit̃ supplicaN
dõ ac uelut quidã a aron incensũ contriti cordis
& humiliati sp̃s offerentes quo placatur ds auer¬

Expanded text:
Deus constituit vos sacerdotes et potestatem vobis dedit de nobis quoque iudicandi; et ideo nos a vobis recte iudicamur; vos autem non potestis ab hominibus iudicari. Propter quod Dei solius inter vos expectate iudicium, ut vestra iurgia quaecunque sint, ad illud divinum reserventur examen. Vos etenim nobis a Deo dati estis dii, et conveut homo iudicet deos, sed ille solus de quo scriptum est: « Deus stetit in synagoga deorum. In medio Deus autem deos discernit. » Sed et hoc illis ad memoriam reducendum est, qualiter beatus Prosper in libro, quem de contemplativa et actuali vita scripsit, laudem sacerdotum compraehenderit. « Ipsis enim, » inquit, id est sacerdotibus, « propria animarum curandarum sollicitudo commissa est; qui pondus populi sibi commissi viriliter sustinentes pro peccatis hominum velut pro suis infatigabiliter supplicant Deo; ac velut quidam Aaron incensum contriti cordis et humiliati spiritus offerentes, quo placatur Deus, aver
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s cognoscant nomen potestatẽ uigorẽ & dig¬
nitatẽ sacerdotalem. Quod ex uerbis dñi faci¬
le intelligi potest. quib beato petro cuiꝰ uicẽ
ep̃i gerunt. Ait: Quod cunq ligaueris super
terram. erit ligatum et incęlo. & quod cunq
solueris suꝑ terrã. erit solutũ et in cęlo Et

Expanded text:
omnes cognoscant nomen, potestatem, vigorem et digomnes cognoscant nomen, potestatem, vigorem et dignitatem sacerdotalem: quod ex verbis Domini facile intellegi potest, quibus beato Petro, cuius vicem episcopi gerunt, ait: Quodcumque ligaveris super terram, erit ligatum et in celo; et quodcumque solveris super terram, e