comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nonsic. Cũ non erit sic impius
ut superius dix̃ & ut in mobili¬
ter crederes firmitatẽ negati¬
onis iterando monstra utt
Nã silocũ eorũ diligent̃ inqͥras
audi a pocalipsin iohannis di¬
centẽ & diabolus qui seduce¬
bat eos mis¬
sus ẽ ins¬
tugnũ ignis
phoris
ubulla
bestia & pseudo ꝓph &e qđ ui¬
delic& cdomnes ꝑtin&. impi¬
os cruciabunt᷑ illicdie ac noct
in scła scłorum amen:
s ed taimquã puluis quem proic̃
uentus a facie terrę
on grua nimis facta compa¬
ratio puluis enĩ ẽ: resolu¬
tio t̃rȩ et quia homo terren
quando inflatur seductorio
uento suꝑbiȩ: desoliditate t̃rȩ
ui uentiũ quasi puluis abicit᷑
quia sua leuitate ad firmam̃¬
tũ mandatorũ. se tenere ñ po¬
tuit. Merito puluis dicitur
qui tãquã substantiã tenuis
uiciorũ flutib uentilatur:
sed hanc damnationẽ grauis¬
simã ñ putemꝰ uentortuludri¬
brus cõparatã quȩ corpora
facile mobilia in aurecs & he¬

Expanded text:
non sic, quoniam non erit sic impiis, non sic, quoniam non erit sic impiis, ut superius dixit. Et ut immobiliter crederes, firmitatem negationis iterando monstravit. Nam si locum eorum diligenter inquiras, audi Apocalypsim Joannis dicentem: Et diabolus, qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis phuris, ubi illa bestia et pseudopropheta, quod videlicet ad omnes pertinet impios, cruciabuntur illic die ac nocte, in saecula saeculorum . Sed tanquam pulvis quem projicit ventus a facie terrae. Congrua nimis facta comparatio. Pulvis enim est resolutio terrae. Et quia homo terrenus, quando inflatur seductorio vento superbiae, de soliditate terrae viventium quasi pulvis abjicitur, quia sua levitate ad firmamentum mandatorum se tenere non potuit, merito pulvis dicitur, qui tanquam substantia tenuis vitiorum flatibus ventilatur. Sed hanc damnationem gravissimam non putemus ventorum ludibriis comparatam, quae corpora facile mobilia in auras aethe
Abbreviated transcription (Latin):
amen. Et seniores ceciderunt
rerum tediũ scriptura diuina
qm̃ sic̃ in cissumpto corpore
fuit humilitas: itu ẽ pꝰresurrec¬
tionem dñi xp̃i declecrata ma¬
iestas. Nunc ad reliqua uenia
ubi memorat quȩ impii
cũ peccatorib sustinebunt. ut¬
schẽ eorũ actus refugiatur. quorũ
poena cog¬
noscitur
quod
schema
dicitur
paradigma
schema autem ẽ. figura dictio¬
nis in ordinem uerborũ cum
decore composita. E enĩ pa¬
radigma narratio ꝑ exẽpla
hortans aliquẽ aut de terrens
Inuitauit aut̃ cũ dic̃ bettus uir
& reliqua De terruit aut̃ cũ
ait. Nonsic impu xonsie &c&
efficacissimũ plune doctrinȩ
genus & inuitare ꝓsperis &
terrere contrarix sic̃ & pat̃
augustinꝰ in libris dedoctrina
xpiana memorat dicens. De¬
b& igit᷑ diuinarũ scriptura sx
tractator &doctor defensor
recte isł fidei ac debellator er¬
roris & bonadocere. &i mula
dedocere. Qđ institutionis
supplici. mugnitudo sẽꝑ in p̃¬
mus. Dicit᷑ ergo Non sic impii

Expanded text:
ores ceciderunt, rerum talium Scriptura divina, quoniam sicut in assumpto corpore fuit humilitas, ita est post resurrectionem Domini Christi declarata majestas. Nunc ad reliqua veniamubi memorat quae impii cum peccatoribus sustinebunt, ut eorum actus refugiatur, quorum poena cognoscitur. Quod schema dicitur paradigma. Schema autem est figura dictionis in ordine verborum cum decore composita; est enim paradigma narratio per exempla, hortans aliquem, aut deterrens. Invitavit autem cum dixit: Beatus vir, et reliqua; deterruit autem cum ait: Non sic impii, non sic, etc. Efficacissimum plane doctrinae genus, et invitare prosperis, et terrere contrariis; sicut et Pater Augustinus in libris de Doctrina Christiana memorat dicens : Debet igitur divinarum Scripturarum tractator et doctor, defensor rectae fidei, ac debellator erroris, et bona docere, et mala dedocere. Quod institutionis supplicii, magnitudo semper in praemiis. Dicit ergo: Non sic impii,
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃. &ostendit mihi flum̃ aquȩ
uitice splendidũt ac̃quã cristal¬
lũ exiens d& ronodĩ &ugni in me¬
dio plateȩ eius. & exutraq paste
fluminis arborẽ uitae quȩ facit
fructũ duo decies. singulis mensi¬
b reddens fructum suum & folia
arboris illius s̃ ad saniattem
gentiũ deputata:
et omnia quecũq fece¬
Rit PRos PERABuntuR:
Aptissime contra illud adepo¬
nitur cuiꝰ facta nob̵ aduersa
ita ille hum ano generi a mari¬
tudinẽ mortis inflixit. Trib
ergo modis haec p̃dicationis for¬
ma constructa ẽ. Dicendo quid
uitecuerit. referendo quid ege¬
rit. Testio atquẽ finem fructꝰ
ipse ꝑuenerit. Sed hoc breuiter
atq mediocrit̃ positũ ẽ ꝓpt̃humi¬
litatem humcnitatis ad sũpte.
C&erũ si magnificentiã ei uellis

Expanded text:
dicit: Et ostendit mihi flumen aquae dicit: Et ostendit mihi flumen aquae vivae splendidum, tanquam crystallum, exiens de throno Dei et Agni; in medio plateae ejus, et ex utraque parte fluminis, arborem vitae, quae facit fructum duodecies, singulis mensibus reddens fructum suum; et folia arboris illius sunt ad sanitatem gentium deputata . Et omnia quaecunque faciet prosperabuntur. Aptissime contra illud Adae ponitur, cujus facta nobis adversa ita ille humano generi amaritudinem mortis inflixit. Tribus ergo modis haec praedicationis forma constructa est, dicendo quid vitaverit, referendo quid egerit, tertio ad quem finem fructus ipse pervenerit. Sed hoc breviter atque mediocriter positum est propter humilitatem humanitatis assumptae. Caeterum si magnificentia
Abbreviated transcription (Latin):
tirtuit tempore comp&enti
Hoc ẽ quando beate in carna¬
tionis sacracmenta suscepit.
Ofructus ille mirabilis qui huma¬
nũ genus dulcissima credulitate
saciauit. Unde ñgustare pec¬
care ẽ & potius genus ẽ p̃uarica¬
tionis acibis talib abstinere
fructus enĩ dicit᷑ a fruendo &n
ttindũ quia dabit dix̃. qđ adra¬
ciomabilem sensũ. & cd offeren¬
tis ꝑtin& uoluntatem. Nã lica
& ulia ligna erumpentes in ferai
fructus. hoc reste de redicitus
quace u&na p̃mia doncre mons¬
dẽ sermo ipsius nulla causa
aueritate discedit. sed tã quã
in arbore palme folia manen¬
tia s̃. Itac & ista infixa ueritat
cestis promissionib ꝑseuerant.
sic in euangelio dicitur. Caelũ
& terrã traenseuntes: uerba aut̃
meac ñ p̃teribunt. Et in tuere
dñi uerba. foluis arboris conpa¬
rata. Quȩ sic̃ illa fruet̃ teguni
sic promissiones succs & ista cal¬
todiunt. Haec sunt aque spiri¬
ides haec sunt solia sclutaria.
dequib in apocalipsi beatus iohans

Expanded text:
tituet tempore competenti, hoc est, quando beatae incarnationis sacramenta suscepit. O fructus ille mirabilis, qui humanum genus dulcissima credulitate satiavit! Unde non gustare peccare est; et potius genus est praevaricationis a cibis talibus abstinere. Fructus enim dicitur a fruendo. Et notandum quia dabit dixit, quod ad rationabilem sensum, et ad offerentis pertinet voluntatem. Nam licet et alia ligna erumpentes inferant fructus, hoc recte dare dicitur, quia aeterna praemia donare mons sermo ipsius nullo casu a veritate discedit, sed tanquam in arbore palmae folia manentia sunt, ita et ista infixa veritati certis promissionibus perseverant, sicut in Evangelio legitur: Coeet terra transibunt, verba autem mea non praeteribunt . » Et intuere Domini verba foliis arboris comparata: quia sicut illa fructus tegunt, sic promissiones suas, et ista custodiunt. Haec sunt aquae spirituales, haec folia salutaria, de quibus in Apocalypsi beatus Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
qua in eugło dicitur. siscires quis
ẽ qui ate ccquã petit. p&isses ab eo
ut dar& tibi aquã uiuã. Et cer
ta opere p̃ciũ ẽ quoq ꝑpendere.
quare dixerit secus decursus
aquacrum: scilic&. ut nec nimia
in undatio lignũ leder&. nec
iterũ inrigatio ꝓcul constituta

Expanded text:
qua in Evangelio dicitur: « Si scires quis qua in Evangelio dicitur: « Si scires quis est, qui a te aquam petit, petisses ab eo, ut daret tibi aquam vivam, etc. . » Operae pretium est quoque perpendere quare dixerit, « secus decursus aquarum, » scilicet ut nec nimia inundatio lignum deleret, nec iterum irrigatio procul constituta
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde enĩ mors habuiss& introitũ
si ccdã ñ monstrass& deuotionis
affectũ. Hinc scĩssimi patres sua¬
uissima me lla sudauer̃ dicentes
Dedit mandatũ ut inuenir& arbi¬
triũ. fixit legem ut facer& cauti¬
orem. Sed ille in prouide secut᷑
ẽ hostem : & infelicit̃ uitȩ reliqͥd
auctorẽ. Tunc lam̃ tabili sorte
deceptus: uit cẽ ꝑp&uã quã posse¬
surus erat cmisit. & in mortẽ
quã non habebat incurrit: sed
ut cd conceptȩ similitudinis
instituta redeamꝰ. quod dicitur
pluntatũ ẽ idẽ instiaitũ ẽ lig¬
nũ crucis adeo qđ semꝑ infide
uirer& ac crescer&. hoc sche¬
ma parabolae dicit᷑ id ẽ genere
dissimiliũ comparatio. Sic enĩ
in sub sequentib & monti &leoni
secus decursus aquarũ. In cõpa
rationis gratia ꝑ seuerat. Nã
sic̃ terrestris aquac decurrens ui¬
ta ẽ lignorũ uirentiũ : sic aqua
spĩtalis signũ crucis inundat
quȩ sclus ẽẽ fidelium cognoscitur
animarũ. Haecergo aqua ẽ. de

Expanded text:
Unde enim mors habuisset introitum, si Adam monstrascet devotionis affectum? Hinc sanctissimi Patres suavissima mella sudaverunt, dicentes: « Dedit mandatum, ut inveniret arbitrium: fixit legem, ut faceret cautiorem. » Sed ille cum improvide secutus est hostem, et infeliciter vitae reliquit auctorem, tunc lamentabili sorte deceptus vitam perpetuam, quam possessurus erat, amisit, et in mortem, quam non habebat, incurrit. Sed ut ad conceptae similitudinis instituta redeamus, quod dicit plantatum est, id est, institutum est lignum crucis a Deo, quod semper in fide vireret ac cresceret. Hoc schema parabola dicitur, id est genere dissimilium comparatio. Sic enim in subsequentibus et monti, et leoni, Secus decursus aquarum. In rationis gratia perseverat. Nam sicut terrestris aqua decurrens vita est lignorum virentium, sic aqua spiritalis signum crucis inundat, quae salus esse fidelium cognoscitur animarum. Haec ergo aqua est, de
Abbreviated transcription (Latin):
ta istac contemptuitas. sic̃ incen¬
tesimo quasto decimo psadmo le¬
gitur. Testimonia tua doceme
Id ẽ adiis aquib: eos &ic̃ nominas¬
se noscuntur. Nox autẽ dicta ẽ.
eo qđ noceat as pectib siue actio
mis singularisq felicitis ut
sic̃ actio miranda descripta est.
Itrc & eius prospera mugnifica.
similitudine referantur. Bene
ut arbitror ligno fructi fero
crucem quã ꝓhominũ salute
suscepit. quae merito lignum
troni in eadem confitenti dictũ
ẽ. Am̃ dico tibi hodie mecũ esis
in paradiso. Deniq: &hodie
omnis inecc credens a&nȩ uitae
dona consequitur: siue ut histo¬
ria refert. Hignũ reuera suit
in paradrso ꝑ hennis uitȩ side¬
testubilis in oboedientia ñ fuiss&

Expanded text:
ta ista continuitas, sicut in centa ista continuitas, sicut in centesimo decimo octavo psalmo legitur: Testimonia tua doce meid est a diis, a quibus eos etiam nominasse noscuntur. Nox autem dicta est, eo quod noceat aspectibus sive actionimis, singularisque felicitas; ut sicut actio miranda descripta est, ita et ejus prospera magnifica similitudine referantur. ut arbitror, ligno fructifero crucem, quam pro hominum salute suscepit, quae merito lignum pensus est, et latroni in eadem confitenti dictum est: « Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso. » Denique et hodie omnis in eo credens aeternae vitae dona consequitur; sive, ut historia refert, lignum revera fuit in paradiso perennis vitae, si detestabilis ino
Abbreviated transcription (Latin):
cipiũ libro deipso deb& intellegi
& mandatũ dni semꝑ eũ constat
loquar ab initio. ñ uult ꝑsonc̃ suã
alicubi fostusse p̃teriri. Nos
tam̃ diuersorũ patrũ auctorita¬
te secuti. & ecclesia uerba dedi¬
mꝰ & proph&ȩ & iustissimos quos¬
ꝙ homines uł peccatores diximꝰ
loqui quos suis locis euident̃ os¬
tendimus. ut uari&as ipsa rerũ
oblectre possit auditũ:
die ae nocte.
aec complexio continuũ tẽpus
ostendit qđ si ud litterã intendas
omnino ñ conuenit ut die ac
nocte iugit̃ legẽchĩ aliquis. aut
legat aut p̃dic& dum reficiendi
tempꝰ corporib: d&ur. & capiendi
somni necessittis afferat᷑. sed ille
ꝓbat legem continue meditaet᷑
qui omã secundũ scĩtatem gesens
caelesti se in omnib puritatẽ trac¬
tauit. Hoc reuera ipsi capitidño
xp̃o certũ ẽ conuenire quã uis
ud exẽplum scĩtatis eiꝰ & mebris
dic̃ apł̃s. Omnia quȩcũq facitis
in uerbo aut infacto. omnia inglo¬
riadĩ facite. Est & alibi p̃dica¬

Expanded text:
cipium libri de ipso debet intelligi, et mandata Domini semper eum constat Loquar ab initio, non vult personam suam alicubi fortasse praeteriri; nos tamen diversorum Patrum auctoritatem secuti, et Ecclesiae verba dedimus et prophetae, et justissimos quosque homines, vel peccatores diximus loqui, quos suis locis evidenter ostendimus, ut varietas ipsa rerum oblectare possit auditum. Die ac nocte. Haec complexio continuum tempus ostendit; quod si ad litteram intendas, omnino non convenit, ut die ac nocte jugiter legem Domini aliquis aut legat aut praedicet, dum reficiendi tempus corporibus detur, et capiendi somni necessitas afferatur. Sed ille probatur legem continue meditari, qui omnia secundum sanctitatem gerens, coelesti se in omnibus puritate tractavit. Hoc revera ipsi capiti Domino Christo certum est convenire, quamvis ad exemplum sanctitatis ejus, et membris dicit Apostolus: Omnia quaecunque facitis in verbo aut facto, omnia in gloria Dei facite . Est et alibi praedica
Abbreviated transcription (Latin):
delinquid. pestilentem scilic&
qui ꝓximũ suum depopulcct᷑ op¬
primit atq ledit. Sed qđ uis
horum recipias nihiltale in dño
fuisse cognoscis. Cathedra ẽ enĩ
exaliquamatheria composita
forma sedibilis: quȩ noscuruatos
molliter adorso suscipi& suoq
gremio demissos uelut abilis
seca conplectitur: Haec propriaȩ
doctorib datur. sic̃ ait in euagło
suꝑ cathedrã morsi sederunt
scribȩ &phacrisei. sic&icm iu¬
dicũ tribunal & soliũ regum pro¬
prium eẽ memoramus. Consi¬
derandus ẽ &iã hic ordo dictorũ
quẽ cdmodum contra adcm
totus cept&ur: Habiit. cũ re¬
cessit ap̃cepto dĩ. stetit. cum de¬
lectatus ẽ peccato quando adquȩ¬
siturum sescientiã boni maliq
deceptus arbit̃ estimauit. Ca¬
thedram uero pestilentiae sedit.
cum posteris ꝑnicio sed octrinȩ
exempla dereliquid. Et nota
quã pulchrȩ singula uerbare¬
b singulis dedit. Idẽ habut
stetit & sedit. quae figura dicit᷑
yporeussis. quando diuersa uer¬

Expanded text:
delinquit; pestilentem scilicet, qui proximum suum depopulatur, opprimit atque laedit. Sed quodvis horum recipias, nihil tale in Domino fuisse cognoscis. Cathedra est enim ex aliqua materia composita forma sedibilis, quae nos curvatos molliter a dorso suscipit, suoque gremio demissos velut habilis theca complectitur. Haec proprie doctoribus datur, sicut ait in Evangelio: Super cathedram Moysi sederunt scribae et Pharisaei . Sic etiam judicum tribunal, et solium regum proprium esse memoramus. Considerandus 13 est etiam hic ordo dictorum, quemadmodum contra Adam totus aptetur: abiit cum recessit a praecepto Domini: stetit, cum delectatus est peccato, quando acquisiturum se scientiam boni et mali, deceptus arbiter aestimavit; cathedram vero pestilentiae sedit, cum posteris perniciosae doctrinae exempla dereliquit. Et nota quam pulchre singula verba rebus singulis dedit; id est abiit, stetit et sedit. Quae figura dicitur hypozeuxis, quando diversa ver
Abbreviated transcription (Latin):
difinitionem pastesq dicemꝰ : ut rudi¬
b eccrũ serũ nihil semanere possit
ambiguũ. Categoricus itiq syl¬
logismus ẽ quẽ dialectici sũma
laude concelebrant. Ratio in
qua positis quib: dã clia quedã ex
necessitate ueniunt ꝑ eccquȩ posi¬
ta s: Iste ex duab ꝓpositionib
& conclusione format᷑ sic̃ hic
constat effectũ : cuiꝰ prima propo¬
sitio ẽ: Beatus uir cuiꝰ uoluntis
in lege dñi ẽ Secunda ꝓpositio e
nullus cuius uoluntas in lege dñit
Habiit in consilio impiorũ ꝓuenit
expectata conclusio. Nullus igu᷑
bectus uir habiit in consilio im¬
piorũ. Hoc quidem in diuersis
locis diligens tibi ꝑscrutitor
inuenies qđ nos rarius ponendũ
sitione proposita multũ dicen¬
qui peccata contempsit. Reliqui
aut̃ mostales merito sublege s̃.
qui delictis honerantib inclinan᷑
Iex enĩ dicit᷑ ex eo qđ ammasnrã¬

Expanded text:
definitionem partesque dicemus, ut rudidefinitionem partesque dicemus, ut rudibus earum rerum nihil remanere possit ambiguum. Categoricus itaque syllogismus est, quem dialectici summa laude concelebrant: oratio, in qua positis quibusdam, alia quaedam ex necessitate veniunt per ea quae posita sunt. Iste ex duabus propositionibus et conclusione formatur, sicut hic constat effectum. Cujus prima propositio est: Beatuscunda propositio: Nullus cujus voluntas in lege Domini est, abiit in consilio impiorum. Provenit exspectata conclusio: Nullus igitur beatus vir abiit in consilio impiorum. Hoc quidem in diversis locis diligens tibi perscrutator invenies, quod nos rarius ponendum sitione proposita multa dicenqui peccata contempsit. Reliqui autem mortales merito sub lege sunt, qui delictis onerantibus inclinantur. Lex enim dicitur ex eo quod an
Abbreviated transcription (Latin):
quam: SEDINLEGE
drĩ fuit uoluntas eiꝰ
Non magna gloria fuerat de¬
clinasse uitiosa isidicer& &
omnino laudanda sic̃ & alibi
doc&. Declincc amalo & facbo¬
num. Tex ergo dnĩ ẽ indecli¬
nandis peccatis. scã p̃cepia quaẽ
inmonte srna moysen accepisse
manifestum ẽ : Inquatota
mentis intentione illeuere fuit
qui peccata ñ habuit: Nos enĩ
& si ad momentũ legis p̃cepta
cogitamus. delicti tam̃ tempo¬
se uoluntas nr̃a in lege ñ ꝑman&
Uoluntas enĩ decent̃ ẽ posita. ut
constantiã continue meditati¬
onis ostender& quȩdũ ꝑseueran¬
ter cisumitur laboris tedia nes¬
ciuntur. Sed neipsam uolun¬
tatem putares ociosam. sequit᷑
operationis effectus quaescõ
proposito non sufficiebat tantũ
bona uelle : nisi &icc̃ desideriũ
suum continuo pioq labore sa¬
ticcr&. Hic potest syllogis mus
categbricus in ueniri quem p̃t̃¬
mittere nondebemꝰ Nequi in¬
tellectus ẽ primus inconp&ent᷑
uideatur eẽ p̃teritus: cuius

Expanded text:
 Sed in lege Domini fuit voluntas ejus. Non magna gloria fuerat declinasse vitiosa, nisi et diceret omnino laudanda, sicut et alibi docet, Declina a malo, et fac bonum . Lex ergo Domini est in declinandis peccatis sancta praeceptio, quam in monte Sina Moysen accepisse manifestum est: in qua tota mentis intentione ille vere fuit, qui peccata non habuit; nos enim etsi ad momentum legis praecepta cogitamus, delicti tamen tempore voluntas nostra in lege non permanet. Voluntas enim decenter est posita, ut constantiam continuae meditationis ostenderet, quae dum perseveranter assumitur, laboris taedia nesciuntur. Sed ne ipsam voluntatem putares otiosam, sequitur operationis effectus, quia sancto proposito non sufficiebat tantum bona velle, nisi etiam desiderium suum continuo pioque labore satiaret. Hic potest syllogismus categoricus inveniri, quem praetermittere non debemus, ne qui intellectus est primus, incompetenter videatur esse praeteritus. Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
qua passus ẽ utile fueraat ut eũ
ꝑ actus suos consequert̃ exponera
Alio quin minus doc& qđ fuerit
in explicata ꝓpositione derelic¬
tum. Trib: itiq modis proueni¬
re humanos constat errores
cogitatione. facto. & dicto
quos hic ꝑ ordinem abnegat di¬
cens. Non habut in consilio im¬
piorum primum detestabiles de¬
negat cogitationesq sibi familia¬
stt uindicant genus humanum
hoc debere intellegi. dednõ sal
ece uenio. In capite libi scriptũ
ẽ deme: Habut enĩ significat
qđ auia recta discedens in calles
labitur tortuosas Deinde ac¬
tus uiciose conuersationis exlu¬
dit dicendo. et inuia peccatorũ
nonstetit. Utiq qui auenit in
mundũ qui ẽ uia peccatorũ. sed
ibi nonstetit. qm̃ eiꝰ uita in macu¬
lata conuersatione transiuit.
ponendo hic uiã peccatorum:
latam uult intellegi qm̃ angus¬
tam consiat eẽ iustorũ. Testio
loco sub iuncxit. & incathedra
pestilentiȩ non sedit: ad doctri¬
nas hocuidetur ab hominabiles

Expanded text:
qua passus est, utile fuerat ut eum per actus suos consequenter exponeret; alioquin minus docet, quod fuerit in explicata propositione derelictum. Tribus itaque modis provenire humanos constat errores, cogitatione, facto, et dicto, quos hic per ordinem abnegat dicens: Non abiit in consilio impiorum. Primum detestabiles denegat cogitationes quas sibi familiariter vindicat genus humanum,hoc debere intelligi de Domino Saecce venio; in capite libri scriptum est de me . Abiit enim significat quod a via recta discedens, in calles labitur tortuosos. Deinde actus vitiosae conversationis excludit dicendo: Et in via peccatorum non stetit; utique quia venit in mundum, qui est via peccatorum; sed ibi non stetit, quoniam ejus vitia immaculata conversatione transivit. Ponendo autem viam peccatorum latam vult intelligi: quoniam angustam constat esse justorum. Tertio loco subjunxit: Et in cathedra pestilentiae non sedit. Ad doctrinas hoc videtur abominabiles
Abbreviated transcription (Latin):
ȩstatis ad rid&: Cũ ad consu&udino
arborũ omnis homo fruct suos apea
Sȩculũ enĩistud similitudo ẽ homsai
factorũ nrõrũ omne germen indusi
nec potest deeis iudicari quȩ probantis
siue argum̃tũ quȩ rei dubie fidemꝑ
exempla confirmat. ostensum ẽoũ
cito impius cadere ꝑfenũ & holera:¬

Expanded text:
aestatis arridet, cum ad consuetudinem aestatis arridet, cum ad consuetudinem arborum omnis homo fructus suos aperit. Saeculum enim istud similitudo est hiemis, ubi factorum nostrorum omne germen inclusum est; nec potest de eis judicari, quae probantur sive argumentum, quod rei dubiae fidem per exempla confirmat; ostensum est enim cito impios cadere per fenum et olera
Abbreviated transcription (Latin):
cito decident: Pedditaẽ causa ꝓba¬
bilis quare sequi ñ debeam̃ quosscimꝰ celerit̃
eẽ perituros Faenũ pulchrares ẽ dũ ui¬
ret dũ flor& sed cũ aruerit mutato ꝓtinꝰ
colore marcescit: Sic s̃ impilquiquasi flo¬
rida la&itia relucentes p̃maturo fine sic¬
cant᷑: Primo feno conparatis̃ ut aresce¬
enĩ dix̃ olera hosterũ sed herbarũ ut sig¬
nificar& potius illa uilissim aque ꝑagros
sponte nascunt᷑: holera enĩ ab olladicta
s̃ ubi collecta de quoquunt᷑: Qua propt̃
fenũ mundi nobilib: comparemꝰ qui& fa¬
cile ꝓficiunt. & uiriditatis magnaqua¬
si gratia uestiunt᷑: holera herbarũ me¬
diocres ponant᷑ & humiles quȩ ꝑloca in¬
cultit copia pullulante consurgunt:
& naturȩ suȩ a grestẽ atq ispidã r&inent
qualitatẽ: Sed & illud uelocit̃ arescit¬
& ista cito decident: Seddicat aliquis
quando hocillis euenire credendũ ẽs
lic& tempore iudicu quando splod

Expanded text:
cito decident. Reddita est causa probacito decident. Reddita est causa probabilis quare sequi non debeamus quos scimus celeriter esse perituros. Fenum pulchra res est dum viret, dum floret; sed cum aruerit, mutato protinus colore marcescit. Sic sunt impii, qui quasi florida laetitia relucentes praematuro fine siccantur. Primo feno comparati sunt, ut aresceenim dixit, olera hortorum, sed, herbarum; ut significaret potius illa vilissima quae per agros sponte nascuntur. Olera enim sunt, ubi collecta decoquuntur: quapropter fenum mundi nobilibus comparemus, qui et facile proficiunt, et viriditatis magna quasi gratia vestiuntur. Olera herbarum, mediocres ponantur et humiles, quae per loca inculta, et naturae suae agrestem atque hispidam retinent qualitatem. Sed et illud velociter arescit, et ista cito decidunt. Sed dicat aliquis, Quando hoc illis evenire credendum est? Scilicet tempore judicii, quando splendor
Abbreviated transcription (Latin):
piũ psalmi idẽ noliem ulari interma¬
lignantes neq emulat᷑ fueris facientes mni¬
quitatẽ Qm̃ tũ quã faenũ uelocit̃ arescent
& sic̃ olera herbarũ cito decident Cate
gorici syllogismi qualitate formatũ ẽ
ita qui malignant᷑ et faciunt iniqͥtatẽ
tã quã faenũ uelocit̃ arescent & sic̃ olerte
herbarũ cito decident: Om̃s quitã quã
facnũ uelocit̃ arescunt & sic łolera herbarx
multosenĩ sollictat cohoss nefanda peccan¬
tiũ et delectatione quadã decipimur quan¬
do cũ plurimis delinquere festinamꝰ: De¬
inde sequit᷑ ut nec singillatĩ inmittemur.
in sanosdũ eos fonsittn credimꝰ eẽ felices qui
ad tempꝰ lib̵tate criminũ ꝑfruunt : Aemu¬
lariuero hic significat malos act᷑ imitari
cũ sedies ꝑdidisse putant: Quitardã sibi
malor licentiã ꝓuenisse suspirant : Nã
& inbo uerbũ hec ponit apłsdicens ȩmula¬
mini chrismata meliora: Om̃tãquã¬
faenũ uelocit̾arescent et sic̃ olera herbarx

Expanded text:
in psalmo XXXVI: Noli aemulari inter malignantes, neque aemulatus fueris facientes iniquitatem: quoniam tamquam faenum cito arescent et sicut holera prati citgorici syllogismi qualitate formatum est ita: Qui malignantur et faciunt iniquitatem, tanquam fenum velociter arescent, et sicut olera herbarum cito decident: omnes qui tanquam fenum velociter arescent, et sicut olera herbarum Multos enim sollicitat cohors nefanda peccantium; et delectatione quadam decipimur, quando cum plurimis delinquere festinamus. Deinde sequitur, ut nec singillatim imitemur insanos, dum eos forsitan credimus esse felices, qui ad tempus libertate criminum perfruuntur. Aemulari vero hic significat malos actus imitari, cum se dies perdidisse putant, qui tardam sibi malorum licentiam provenisse suspirant. Nam et in bono verbum hoc ponit Apostolus, dicens: Aemulamini charismata meliora fenum velociter arescent, et sicut olera herbarum
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ tudnẽ singularit̃ in spe constiaustime
ontra humanos tumultos
& felicitates caducas quas
mundus estimabat eẽ p̃cipuas.
pulcherrime pacẽ cordis obiec̃.
quã habere ñ possunt qui se¬
iulurib: actib: in plicantur
Pax enĩ Fista hab& tranquil¬
lissimã uitum. quaȩ cũ sua m̃¬
te ñ litigat. sed in dnĩ benefi¬
cus ꝑ seurans cemoenia tranqͥl¬
state ꝑfruitur. Deipsa dic̃
dñs in euangelio. pacẽ mecc̃
do uob pacẽ m ec̃ relinquo uob
sed ne istam pacẽ tẽporalem
puttcres. ad didit in idipsũ dor¬
miã & requiescam. In idipsum
quippe dr̃ qđ nulla rerũ uicis¬
situdinẽ cõmutatur. sed ipsũ
inseꝑmanens in cõmutabili ꝑ¬
ennitate consistit. Dormiã fi¬
nẽ uitȩ uult intellegi. Reqͥ escã
futurã beatitudinẽ indicare
monstratur : quando iac requies
dabitur scĩs & gloriosapausatio
quobubylonie populus non
potest adipisci. & cũ dic̃ cons¬
tituistime. significat dignã
deliberatãq sententiã quã hic

Expanded text:
mine, singulariter in spe constituisti me. Contra humanos tumultus et felicitates caducas, quas mundus aestimabat esse praecipuas, pulcherrime pacem cordis objecit, quam habere non possunt, qui saecularibus actibus implicantur. Pax enim ista habet tranquillissimam vitam, quae cum sua mente non litigat: sed in Domini beneficiis perseverans amoena tranquillitate perfruitur. De ipsa dicit Dominus in Evangelio: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . Sed ne pacem istam temporalem putares, addidit: In idipsum dormiam et requiescam. In idipsum quippe dicitur, quod nulla rerum vicissitudine commutatur; sed ipsum in se permanens incommutabili perennitate consistit. Dormiam, finem vitae vult intelligi; requiescam, futuram beatitudinem indicare monstratur, quando jam requies dabitur sanctis, et gloriosa pausatio.quod Babyloniae populus non potest adipisci. Et cum dicit: Constituisti me, significat dignam deliberatamque sententiam, quam hic
Abbreviated transcription (Latin):
Im̃ superius clem̃tissima
mat ãmonuit. ab antiqͥs
suꝑstitionib discedendũ. se
unda positione doc&. ut re¬
nati homines ñ uictimis pe¬
corũ studeant. sed seipsosdõ
sacrificio conentur offerre.
uictimã dare . qualehominũ
deuotũ pectus offerre. Nã
ficiũ ei nos m&ipsos offerre
ut possimꝰ regis nrĩ imitati¬
one guudere. s. Dixit enĩ sa¬
irificate: & n e intelligeres
pecudes. sub iunx̃. sacrifici¬
ũ iustitiȩ. Id ẽ. recte uiuite.
spes felicior subsequatur.
Non enĩ hic plane recipere
possumꝰ. & icc̃sibonos actus
diuinis conspectib offert¬
mus. sed sperare docemur
ind nõ. ut infuturo pmissasa¬
luturia consequamus: sed
spes istac ñ decipit. uoluntas
talis ñ ꝑuenit adreatũ sic
dic̃ apłs. spes autem non confun¬
d& quia caritas dĩ diffusa ẽ in

Expanded text:
superius clementissima mater admonuit ab antiquis superstitionibus discedendum, in secunda positione docet, ut renati homines non victimis pecorum studeant, sed seipsos Deo sacrificium conentur offerre: victimam dare, quale hominum devotum pectus offerre. Nam ficium ei nosmetipsos offerre, ut possimus Regis nostri imitatione gaudere! Dixit enim: Sacrificate; et ne intelligeres pecudes, subjunxit: Sacrificium justitiae, id est, recte vivite, t vitam bonam spes felicior subsequatur. Non enim hic plene recipere possumus, etiamsi bonos actus divinis conspectibus offeramus; sed sperare docemur in Domino, ut in futuro promissa salutaria consequamur. Sed spes ista non decipit, voluntas talis non pervenit ad reatum, sicut dicit Apostolus: Spes autem non confundit: quia charitas Dei diffusa est in
Abbreviated transcription (Latin):
legcitur ad sũptũ. ut ẽ illud
descĩs la& abuntur incubilib
suis conpungimini. significat
penitentiã cigite. Nam con¬
conpunctione quadã animarĩ
fit obtata conuersio. Ac sidices
deserite prauas cogitationes
ur̃as ante quã scelera ꝑ p&reos
sequitur quoq diapsalmatis
silentiũ ubi merito diuisione

Expanded text:
legatur assumptum; ut est illud legatur assumptum; ut est illud de sanctis. Laetabuntur in 23 cubilibus suis . Compungimini, significat, poenitentiam agite; nam compunctione quadam animarum fit optata conversio: ac si diceret, deserite pravas cogitationes vestras, antequam scelera perpetretis. Sequitur quoque diapsalmatis silentium: ubi merito
Abbreviated transcription (Latin):
ph&a becctus quod ẽ quidẽ consu¬
&udinis ꝑmisit. qđ uero culpȩ ꝓ¬
hibuit. Nã siirascamur. nec dñi
consideratione refrenemur sed
auoto nr̃o in pediamur alicone¬
cessitatis abiectu. tunc utiq cons¬
t at nos facti crimen postire &iã¬
si ñ possum quae uolebam efficere.
siue ut quibdã plac& p̃teritis
peccatis irasci debem̃. ut p̃sentẽ
nequitiã possimꝰ effugire. Delic¬
ta enĩ recentia delinare non
possumus nisi u&usta liuidab
execratione damnem̃. quid est
enim aliud penitere. nisi rasci
sibi uthorreat quod seẽ Et
cruciatus a se exigat. ne uidex
potius iratus ad fligat. addi¬
dit. quae dicitis in cordib urĩs
& incubilib urĩs c̃pungimini
putatis audire. Et ideo creditis
occultũ quae ñ ẽ uerbi affectione
uulgatũ. Sequit᷑ & incubilibus
ur̃is conpungimini. ferarum
domiciliũ ꝓpriae. cubile dica᷑
acubando ferociũ ergo cogita¬
tiones apte dix̃ cubilia. quã uis
hoc int̃ dum & inbono ab usiue

Expanded text:
pheta, quod est quidem consuetudinis permisit, quod vero culpae prohibuit. Nam si irascamur, nec Domini consideratione refrenemur, sed a voto nostro impediamur aliquo necessitatis objectu, tunc utique constat nos facti crimen portare, etiamsi non possimus quae volebamus efficere. Sive, ut quibusdam placet, praeteritis peccatis irasci debemus, ut praesentem nequitiam possimus effugere; delicta enim recentia declinare non possumus, nisi vetusta laudabili exsecratione damnemus. Quid est enim aliud poenitere, nisi irasci sibi, ut horreat quod fecit, et cruciatus a se exigat, ne judex potius iratus affligat? Addidit: Quae dicitis in cordibus vestris, et in cubilibus vestris compungimini,que quod non putatis audiri; et ideo creditis occultum, quia non est verbi affatione vulgatum. Sequitur: In cubilibus vestris compungimini. Ferarum domicilium proprie cubile dicitur a cubando. Ferocium ergo cogitationes apte dicit cubilia, quamvis hoc interdum et in bono abusive
Abbreviated transcription (Latin):
frumenti uini & olei sui multiplicatis
dhuc beneficia numerat.
Aquae possident xp̃iuni.
Hic enĩ nonistã l&itiã dic̃ quã
cacinno uocis exprimimꝰ. sed lȩ¬
titiã rectefidei quã bone cons¬
cientiȩ p̃stare dñs consueuit.
Tunc enĩ uerauit̃ l& amur quan¬
do & recte credimus. & ad iuto¬
rio dñi ꝓbabili nos conuersatio¬
ne tractamus. Breuis ser¬
mo. sed ꝑfecta conplexio
quid enĩ umplius adubitan¬
tib querit᷑ quũ qđ & signo
crucis reginos militare cog¬
noscimur & deꝑfecta fide
dnõ p̃stante gaudem us. sos
A tẽpore frumenti uini &olo
sui multiplicati s̃. Reꝗdu
ad eos qui reb carnalib ꝓ¬
bantur intenti. nec uacat
qđ his trib id ẽ. frum̃ti an
& olei cdditũ ẽ sui. est en
& dnĩ panis uiuus. qui decȩlo

Expanded text:
frumenti, vini, et olei sui multiplicati sunt. Adhuc beneficia numerat quae possident Christiani. Non enim istam laetitiam dicit quam cachinno vocis exprimimus; sed laetitiam rectae fidei, quam bonae conscientiae praestare Dominus consuevit. Tunc enim veraciter laetamur, quando et recte credimus, et adjutorio Domini, probabili nos conversatione tractamus. Brevis sermo, sed perfecta complexio. Quid enim amplius a dubitantibus quaeritur, quam quod et signo crucis Regi nostro militare cognoscimur, et de perfecta fide Domino praestante gaudemus? Sequitur: A tempore frumenti, vini et olei sui, multiplicati sunt. Redit ad eos qui rebus carnalibus probantur intenti. Nec vacat, quod his tribus, id est, frumenti, vini et olei, additum est sui. Est enim et Domini panis vivus qui de coel
Abbreviated transcription (Latin):
dit nob̵ bona signatum ẽ suꝑ noslum̃
uultus tui dnẽ:
estamine quodã facto p̃ar¬
itiũ corda fideliũ salutarit̃
construuntur. Dicunt enĩ
multi adhuc carnalit̃ scpi¬
entes qđ nec pauci dicere de¬
buissent. quis ostendit nob̵bo¬
na. Illa scilic& quae p̃dicat
semꝑ ȩcła resurrectionem
eẽ uentu rom. in quaiusti
omnes a&na p̃mia consequan

Expanded text:
natum est super nos lumen vultus tui, Domine. Certamine quodam facto partium, corda fidelium salutariter construuntur. Dicunt enim multi adhuc carnaliter sapientes, quod nec pauci dicere debuissent: Quis ostendit nobis bona? Illa scilicet quae praedicat semper Ecclesia, resurrectionem esse venturam, in qua justi omnes aeterna praemia consequen
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ enĩ ira quae ced affectũ indigna¬
tionis suae ñ ꝑuenit. sic̃ scriptũ ẽ.
m elior. ẽ qui uinc̃ irã quã capit
ciuitatem. Et ideo p̃ceptũ curati¬
onis adhib&ur ut siiã irascimur
non in consulta temeritate peccemͦ
Motũ siquidẽ animi feruidũ.
ꝓpt̃ humanã fragilita tẽ in po¬
tes tate habere ñ possumꝰ suffra

Expanded text:
fectum indignationis suae non pervenit. Sicut scriptum est: « Melior est qui vincit iram, quam qui capit civitatem . » Et ideo praeceptum curationis adhibetur, ut si jam irascimur, non inconsulta temeritate peccemus. Motum siquidem animi fervidum propter humanam fragilitatem in potestate habere non possumus, suffra
Abbreviated transcription (Latin):
dum ꝓpriis p̃dicabat. dũ clama¬
uero dic̃ idẽ cũ bonis operib
diuinitati supplicauero. Ipse
enĩ clamor ẽ qui tatitus addm̃ ꝑue¬
nit . & ex audire facit cos quibonis
operib constant̃ insistunt:¬

Expanded text:
dum populis praedicabat. Cum clamavero, dicit, id est cum bonis operibus divinitati supplicavero. Ipse enim clamor est qui tacitus ad Deum pervenit, et exaudiri facit eos qui bonis operibus constanter insistunt
Abbreviated transcription (Latin):
salutari ut aduere religio¬
nis affectũ corda dem̃tiũ explo¬
sa prauitate conuestat: ꝓnunti¬
ans illis ueritatis archanũ ut in¬
carnationem scãm uenerabilit̃
ueritas ꝓfit&ur. Custo diani¬

Expanded text:
salutari, ut ad verae religionis affectum, corda dementium explosa pravitate convertat: pronuntians illis veritatis arcanum, ut incarnationem sanctam venerabiliter Veritas profitetur: Custodi ani
Abbreviated transcription (Latin):
& oleum. In pinguasti in oled
capud meũ. Ergo istadĩ Non
habent peccatores sed sua.
⁊dẽ terrena: undecorpꝰ uiuat.
ñ anima ꝑ fruat᷑ frum̃tũ enĩ
dictũ ẽ u frumine id ẽ ae sũma
paste gulȩ. Antiqui enĩ ca¬
putgulȩ frum̃ uocabant
multiplicatis enĩ pessimis
neplerũq causas ꝓfundissi¬
mas indicari ut ẽ positũ sui:¬

Expanded text:
 oleum: Impinguasti in oleo caput meum. Ergo ista Dei non habent peccatores: sed sua, id est terrena, unde corpus vivat, non anima perfruatur. Frumentum enim dictum a frumine, id est a summa parte gulae; antiqui enim caput gulae frumen vocabant. Multiplicati sunt enim pessimis ne plerumque causas profundissimas indicari, ut est hic positum, sui
Abbreviated transcription (Latin):
sis. latine autẽ ꝑ cunctatio ubi
& int̃rogatiosit. & responsio pa¬
rata: subsequitur. Adiecit
Lum̃ uultustuidnẽ. Incruce¬
enĩ. inpassione. Lum̃ ẽ uultus
dĩ quȩ semꝑ in eis noscitur rocdi¬
care. qui se aliquac ñ eligunt
prauitate polluere sic̃ dic̃apłs

Expanded text:
peusis, Latine autem percunctatio, ubi peusis, Latine autem percunctatio, ubi et interrogatio fit, et responsio parata sLumen vultus tui, Domine in crucis impressione, lumen est vultus Dei, quia semper in eis noscitur radiare, qui se aliqua non eligunt pravitate polluere, sicut dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ nos lum̃ uultus tui dnẽ
quae sic̃ nũmus imperatoris
postat imaginẽ itcc& fidelib
signa ciclestis principis in¬
primunt᷑. Hoc munimine
diabolus multi formis expel¬
litur frccudulenta machi¬
natione ñ p̃ual& superare
tẽpeatũ quẽ habuit primi
hominis succsione captiuũ¬
Crux ẽ enĩ humiliũ inuictatui¬
tio. suꝑborũ deiectio. uictori axp̃i.
ꝑdiatio diaboli. Infernorũ dis¬
tructio. caelestiũ confirmatio.
mors infideliũ uit a iustorum:
Dequo loco iohannes constanti¬
no politanȩ ciuitatis antestes
quasi multi farias definitionum:
stellas. incrucis declamatione
norũ spes. Crux romanorum
uictoria. Crux mostuorum
resurrectio. Crux cecorũ dux
Crux conuersorũ uia.
Crux clodorum baculus.
Crux pauperũ c̃solatio. &ce¬
tera quȩ habeo in hunc modũ
diuina aspirationȩ ꝓfusa sunt :
Ece uera munera. eccedona
p̃sentia quib: maledicorũ lin¬
guȩ dacmnatis faucib: obstru¬
untur. Haec figura dicit᷑ peu

Expanded text:
super nos lumen vultus tui, Domine. Quia sicut nummus imperatoris portat imaginem, ita et fidelibus signa coelestis Principis imprimuntur: hoc munimine diabolus multiformis expellitur, et fraudulenta machinatione non praevalet superare tentatum, quem habuit primi hominis suasione captivu enim humilium invicta tuitio, superborum dejectio, victoria Christi, perditio diaboli, infernorum destructio, coelestium confirmatio, mors infidelium, vita justorum. De quo loco Joannes Constantinopolitanae civitatis antistes, quasi multifarias definitionum stellas in crucis declamatione norum spes. Crux Romanorum victoria, crux mortuorum resurrectio, crux caecorum dux, crux conversorum via, rux claudorum baculus, crux pauperum consolatio, etc., quae ab eo in hunc modum divina aspiratione profusa sunt. Ecce vera munera, ecce dona praesentia, quibus maledicorum linguae damnatis faucibus obstruuntur. Haec figura dicitur Graece
Abbreviated transcription (Latin):
usi ante fata p̃mia beceton ñ contẽ¬
liaionẽ suã fuisse dic̃ semꝑ ad dñm
plcherrime aut̃ cognosciturhȩc fac¬
adiuersitas: solent enĩ qui ante pe¬
lssuos ñ intuent᷑ in laqueos in rue¬
e uit in fouearũ hiatus in cidere.
boccuit̃ mirabilit̃ & ueracit᷑ dictũ ẽ
insione reddit alienos:
sꝙerius dix̃. Oculimei semꝑ cad dnm
ninc dic̃ respice inme quẽc dmodũ
go inte & miserere mei: Na qui ad
ilud semꝑ respic̃ exigit ut eũ miserat᷑
ipse respiciat: Addidit quoq miseri¬
andiȩ amplissimas causas quando
olus ueracis fidȩi sacram̃ta custodit :
biessitatib meis eripe mepis¬
icata ẽ ecłae tribulatio dũ cogi¬
ltiones suas ꝑmundi calamitates
diẽseminata distendit: Necerse
sdñ ut copioso fascedeprimatur:
s promultis ad fligit᷑: denecessita¬
tib eiẽ dide quas ꝑsecutorũ atq here

Expanded text:
ia beatorum, nunc contemplationem suam fuisse dicit semper ad Dominum. Pulcherrime autem cognoscitu haec facta diversitas. Solet enim qui ante pedes suos non intuetur, in laqueos irruere, aut in fovearum hiatus incidere. Hoc autem mirabiliter et veraciter dictum est, fensione reddit alienos Vsuperius dixit, Oculi mei semper ad Dominum, nunc dicit, Respice in me, quemadmodum ego in te, et miserere mei. Nam qui ad illum semper respicit, exigit ut eum miseratus ipse respiciat. Addidit quoque misericordiae amplissimas causas, quandosolus veracis fidei sacramenta custodit. Pnecessitatibus meis eripe me. Dest Ecclesiae tribulatio, dum cogitationes suas per mundi calamitates, ubi est seminata, distendit. Necesse est enim ut copioso fasce deprimatur, qui pro multis affligitur. De necessitanim dicit, quas persecutorum atque haer
Abbreviated transcription (Latin):
sine nob̵ regnitis. & utinã
regnare us ut & nos uobcum
regnem̃: eru diimi quiiudica¬
tis terram:
rudire docere ẽ: Nãdip
sum nom̃ significat ad phen¬
sam scientiã. Rudis enĩdicit᷑
sublatus id ẽ ub ignorantia
diuisus et in doc trine sinib:
collocatus qđ illis benedicit᷑
qui iã carnalia delicta domu¬
erunt. Ipsi enĩ benẽ iudicant
t̃ram quando rep̃ssis uitiis
corporib suis fauente dño
p̃cepta legis inponunt. Terra
aut̃ dicta ẽ aterendo quod

Expanded text:
sine nobis regnatis, et utinam regnaretis, ut et nos vobiscum regnemus . Erudimini qui judicatis terram. Erudire, docere est; nam et psum nomen significat apprehensam scientiam: rudis enim dicitur sublatus, id est ab ignorantia divisus, et in doctrinae finibus collocatus. Quod illis bene dicitur, qui jam carnalia delicta domuerunt; ipsi enim bene judicant terram, quando repressis vitiis, corporibus suis, favente Domino, praecepta legis imponunt. 19 Terra autem dicta est a terendo, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ced futuraspes suꝑficienter
instructa promissionis dñi
mentis puidentia contu&ur
Nec tantũ p̃sentib quantũ
futuris beneficiis gloriat᷑
merito ergo sion ȩculesia
dicitur. quia speculatio eius
in illa contemplatiua uis tute
disponitur.
Prȩdicans p̃ceptũ eius.
uod fec̃ euangłm docens ut
p̃dicationẽ ꝓph&arũ suc
manifestatione compler&.¬

Expanded text:
ad futuras spes sufficienter instructa, promissiones Domini mentis providentia contuetur; nec tantum praesentibus quantum futuris beneficiis gloriatur. Merito ergo Sion Ecclesia dicitur, quia speculatio ejus in illa contemplativa virtute disponitur. Praedicans praeceptum Domini. uod fecit Evangelium docens, ut praedicationem prophetarum sua manifestatione compler
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s estu. dictus ẽ & filili srł sicut
in exodo pharaoni dicitur. di¬
ergo qđ spernã unigeniti filii.
Adhuc euidenter designare
potuiss& : additum ẽ autem.
ego hodie genuite. quod nulli
alteri ꝓbaturi edictũ. sed solus
ille sine tempore genitus ẽ per
quem creccta constat uniuersa
sic isttc̃ ueri loquã pulcherrimã¬
q definitionem ad scolas sucas
traxit doctrina sȩcularis. dicens
eã substantialẽ supra quã genus
poterat inuenire:
que seruilem exeo qđ filius
ẽ uirginis. quic quid enĩ intem¬
pore accepit xp̃s secundũ homi

Expanded text:
meus es tu: dictus est et filius Israel, sicut meus es tu: dictus est et filius Israel, sicut in Exodo Pharaoni dicitur: Diergo quod personam unigeniti Filii adhuc evidenter designare potuisset. Additum est autem: Ego hodie genui te, quod nulli alteri probatur edictum; sed solus ille sine tempore genitus est, per quem creata constant universa. Sic istam veriloquam pulcherrimamque definitionem ad scholas suas traxit doctrina saecularis, dicens eam substantialem, supra quam genus poterat inveniri. que servilem, ex eo quod Filius est Virginis. Quidquid enim in tempore accepit Christus, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝑfidia conquiescati hoc fides
catholica. hoc sanitas mentis
intellegit : ut unigenitus filius
a patre. nec natura. nec tempore.
debeat nec potestate separari.
uoluerit declarare qd ẽ non
enĩ poterat substantialit̃ ꝑgenꝰ.
ac differenticis. ad eĩ ꝓprium
ꝑ uenire . qđ magis creccturis
quã creatori uid&ur posse con¬
qua propt̃ dissimilis ẽ ista
diffinitio illidefinitioni quae
substantialis uocatur : quue ꝑa
aptas differentias descendit ad
ꝓpriũ. substantialis enĩ ista
dici non potest. qm̃ quid sit dĩ
substantia. nullatenus p̃ual&
conp̃hendi potest tam̃ sicut
simplex & in cõmutabilis. Nunc
membra definitionis istius mi¬
nutissime ꝑ quiramus. dicit
enĩ primum. Ego autem cons¬
titutussũ rex abeo Sed & reges
terrarũ constituuntur adño
addidit suꝑ sion montem scm̃ eiꝰ
p̃dicans p̃ceptũ dñi. electi sunt
& proph&ȩ. ec clesiȩ p̃dicatores
sequitur. Dñs dix̃ ad me filius

Expanded text:
tis perfidia conquiescat. Hoc fides tis perfidia conquiescat. Hoc fides catholica, hoc sanitas mentis intelligit, ut unigenitus Filius a Patre, nec natura, nec tempore debeat, nec potestate separari. voluerit declarare quod est. Non enim poterat substantialiter per genus et differentias ad ejus proprium pervenire, quod magis creaturis quam Creatori vidQuapropter dissimilis est ista definitio illi definitioni quae substantialis vocatur, quae per habitas differentias descendit ad proprium. Substantialis enim ista dici non potest, quoniam quid sit Dei substantia nullatenus praevalet comprehendi. Potest tamen, sicusimplex et incommutabilis. Nunc membra definitionis istius minutissime perquiramus. Dicit enim primum: Ego autem constitutus sum rex ab eo. Sed et reges terrarum constituuntur a Domino. Addidit, Super Sion montem sanctum ejus, praedicans praeceptum Domini. Electi sunt et prophetae, Ecclesiae praedicatores. Sequitur: Dominus dixit ad me, Filius
Abbreviated transcription (Latin):
& dic filus isrł. ego sum qui sũ
& qui ẽ misit me uduos. qua¬
ꝓpt̃ ad̾nitatẽ suã uoluit apa¬
latione p̃sentis temporis in¬
dicari. P̃sens enĩ tempꝰ qđ ait
hodie: ꝓpt̃ ꝑ p&uitate poni
scripturarũ diuincrũ pro¬
priũ eẽ cognoscit᷑. Cenui te
natiuitatẽ illã significat. de
quac esaias dic̃ generationẽ
aut̃ eiꝰquis en narrauit : Num̃
exlumine. Omnip̃s deomni¬
potente. Ds̃ uerus dedõ uero
Ex quo om̃a ꝑ quẽ omnia in
quo om̃ã. De quo adhebreos
scribens ait apłs splendorglorie
& figura substaentiae eius
Gerens quoq: omnia uerbo uis¬
tutis suue purgationem pe¬
catorũ faciens sed & addex¬
terã maiestatis in excelsis.
Tcento melior angeli s effectꝰ
quanto differencius p̃illis
nom̃ hereditccuit. Cui enĩ¬
angelorum dixit aliquando. fi¬
lius meus estu. ego hodie genuite
& c&era quae demagnificentice
dii xp̃i. textus illȩ ploquitur
qua propt̃ cessent uccni loqui
disputattores. & ccrriceni dogma¬

Expanded text:
go sum qui sum; et qui est misit me ad vos . Quapropter aeternitatem suam voluit appellatione praesentis temporis indicari. Praesens enim tempus, quod ait, hodie, pro perpetuitate poni, Scripturarum divinarum proprium esse cognoscitur. Genui te, nativitatem illam significat de qua Isaias dicit: Generationem autem ejus quis enarrabit ? Lumen ex lumine, omnipotens de omnipotente, Deus verus de Deo vero: Ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia ; de quo ad Hebraeos scribens, ait Apostolus: Splendor gloriae, et figura substantiae ejus, gerens quoque omnia verbo virtutis suae, purgationem peccatorum faciens, sedet ad dexteram majestatis in excelsior angelis effectus, quanto differentius prae illis nomen haereditavit. Cui eniangelorum dixit aliquando: Filius meus es tu, ego hodie genui te ? et caetera, quae de magnificentia Domini Christi textus ille proloquitur. Quapropter cessent vaniloquae disputationes, et Ariani dogma
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis accepit. quod semꝑ di¬
uina possedit. Meciestati
enĩ ipsius dacri non poterat qđ
habebat. Terminus autem
dictus ẽ ut quidã uoluerunt
qđ lapis ipse a trib: pedib ali¬
quid minus hab& sed t̃minos
terrȩ non otiose aestimo tran¬
E scundum. Termini enĩ trȩs̃
qui tellurem cingunt atq
conludunt. ut ñ solũ arida
uerũ &iam totius aeris circũ¬
iecta substantia. & omniũ
creacturcrũ significaretur
integritas. Sic̃ & ipse in eugło¬

Expanded text:
nitatis accepit, quod semper dinitatis accepit, quod semper divina possedit: majestati enim ipsius dari non poterat quod habebat. Terminus autem dictus est, ut quidam voluerunt quod lapis ipse a tribus pedibus aliquid minus habet. Sed terminos terrae non otiose aestimo transeundum. Termini enim terrae sunt qui tellurem cingunt atque concludunt, ut non solum arida, verum etiam totius aeris circumjecta substantia, et omnium creaturarum significaretur integritas; sicut et ipse in E