comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enim torquetur impius mũdi exagerãdo
cõmodai ꝙͣ iustus degat tollerando adũsa
¶Qui uero bona mundi diligiti uelit nolit
timoris pene et doloris succumbit ¶Quiq
plusꝙͣ opportz res transsitorias diligunt.¬
et maiorem sibi ingerũt dolorẽ rei ablate.¬
ꝙͣ ipsius amorem parturiebãt possesse.
¶Quomam graui cum dolore a mictitutur.
autem carendo dolemus i que minꝰ possi¬
potentia minor esti tanto magis liber a pc̃to
temptatio est ¶plus enm uenerãt᷑ hoĩes
in hoc seculo pro temporali potencia. ꝙͣ
sunt om̃ino despiciuntur. ¶ Superna cõ¬

Expanded text:
 torquetur impius mundi exaggerando commoda, quam justus tolerando adversa. Qui enim bona mundi diligit, velit, nolit, timoris et doloris poenae succumbit. Quique plusquam oportet res transitorias diligunt, majorem sibi ingerunt dolorem res ablatae quam amorem parturiebant possessae. Cum gravi enim dolore amittuntur autem carendo dolemus quae minus possipotentia minor est, tanto magis liber a peccato tentatio est: 11. Plus venerantur homines in hoc saeculo pro temporali potentia, quasunt, omnino despiciunt. 12. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ipĩs tamen mora nen modica fieri credit᷑
¶Quia quãtolibet breuis sit temꝑis spacioi
tamen et si uiuẽti parum i amãti ꝓcul
dubio longum est / qui uite p̃ntis lõgitu/¬
dinem non suo de Interualloi sed de eiꝰ fine
considerat/ ac ꝙͣ sit breuis et misera. satis
utiliter pensat ¶ Uĩta enĩ pñs quia ip̃is
mento perit i dum id quod uidet᷑: in futuro
proficeres in preterito de ficit ¶ Item ex
matur fint uita homĩsi et explet᷑. dicb
querit᷑ usꝰ recte augmentũ. An Rectiꝰ
detrimẽtum dicatur. ¶ Sed quomodo p̃cor
Recte possit dici augniẽtumo qd̾ ꝑ dunẽfiones¬
temporum uel etatum ad mortis tenditur
eternam ¶Nam ad istam de qua ad erudĩe¬
duun te destendit, uita eterua idest xpĩs ten¬

Expanded text:
 fieri creditur, quia, quantumlibet breve sit temporis spatium, tametsi viventi parum est, amanti procul dubio longum est. 3. Qui vitae praesentis longitudinem non de suo spatio, sed de ejus fine considerat quam sit brevis et misera, satis utiliter pensat. Vita enim praesens, quia ipsis mento perit, dum id quod videtur in futuro proficere in praeterito deficit. Item ex imatur filis, et vita hominis expletur diebus quaeritur utrum augmentum an rectius detrimentum dicatur. Sed quomodo possit recte dici augmentum, quod per dimensiones aetatum ad mortis tendit aeternam; non ad istam, de qua ad erudiendum te descendit vita aeterna, id est, Christ
Abbreviated transcription (Latin):
suin: Nec pro latront
patrem Roqas. sed potesta¬
bus Repente flagiciosũ
sanctificas et celestibz
inuchis sedibus et tetũ
in gloria locas. O ma
cramentum fidei. i¬

Expanded text:
ur, non pro latrone Patrem rogat, sed potestabus, repente flagitiosum sanctificat, et coelestibus invehit sedibus, et secum in gloria locat. Hoc mentum fidei
Abbreviated transcription (Latin):
quos ina si paciuntur ĩ m¬
qua tuor dolores pa¬
cuiitut in morte. Pri¬
mus dolor est angustia
cor porea. tanta et tam
grauis. quãta et qua lis
nec est nec fuit in pñti
uita ante dissolucionem
illai qd̾ in quibusdam et¬
si non in omnibz apirẽt
premimo dolore discrepã
et incomparabilis est uio¬
lencia qñ nerus illi et spũ¬
ales nodi inter cor pus et
aiãm di frũpuntur. Unde
propheta lamentãdo ait
Circundederũt me dolores
mortis . Nota. Circun¬
dederunt me. Non est mĩ¬
brũ non apticulus in
corpore qd penitus non in¬
uoluatur illo merplica¬
hili dolore. Secundus do¬
Lor est qñ ĩam plene defa¬
tigato corpore et suis ex
multo liberius uidet in
momento occurrere omia
opera bona bel mala que
fecit. q̃ omnia Reducunt.
ante oculos interiores. Do¬
lor iste tantus et retructa¬
cio ista iã grauis est ꝙ
aia plurimum tuplata
cogitur quasi seipãm odis
me. Nota. Torrentes cũ
magno impetu ueniũt et
bidentur dipuere omnia
ita in morte uidebit ma¬

Expanded text:
quos mali patiuntur in mquatuor dolores patiuntur in morte. Primus dolor est angustia corporea, tanta et tam gravis, quanta vel qualis nec fuit, nec est in praesenti vita ante dissolutionem illam. Quod in quibusdam, etsi non in omnibus apparet, prae nimio dolore seipsos et incomparabilis est violentia, qales nodi inter corpus et animam disrumpuntur. Unde propheta lamentando ait: «Circumdederunt me dolores mortis». Nota: Circumdederunt me. Non est membrum, non est articulus in corpore quod penitus non involvatur illo inexplicabili dolore. 2 Secundus dolor est, quando iam plene defatigato corpore et suis exhima multo liberius videt tunc in momento occurrere omnia opera bona vel mala que fecit, que omnia reducuntur ante oculos interiores. Dolor iste tantus, et retractio ista tam gravis est, quod anima plurimum turbata cogitur quasi seipsam odissme». Nota: torrentes cum multo impetu veniunt et videntur diruere omnia, ita in morte videbit ma
Abbreviated transcription (Latin):
det eciam tam bonus ꝙͣ.
malus anteꝙͣ aĩa ere¬
diatur a corpore xpĩn in
cruce positum. Malus
ad confusionem ut euu¬
lis dr̃. uidebunt in quẽ
pupugerunt quod mntes¬
ligitur de aduentu xp̃i¬
tis. et de aduentu ad indi

Expanded text:
det etiam tam bonus quam malus, antequam anima egrediatur de corpore, Christum in cruce positum. Malus videt ad confusionem, ut erulis dicitur: «Videbunt in quem pupugerunt», quod intelligitur de adventu  et de adventu ad di
Abbreviated transcription (Latin):
Prmmuis aduentus inin¬
sibilis fit in mente iusti
per gram. uinde dominꝰ¬
up̃s de uixo iusto ait. ad
eum uememus et man¬
sionem apud eum faciemꝰ
ma iusti et sedes et hĩta¬
culũ dei. qr deus sedet̾ in
ea per graciã. Secundus
aduintus inuisibilis est
in obitu cuiisq fidelis.
unde iohannes ĩ apoc desi¬
deruns li berri a carcere

Expanded text:
Primus adventus invisibilis fit in mente justi, per gratiam; unde Christus de viro justo ait: « Ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus ma justi sedes et habitaculum eo per gratiam. Secundus adventus invisibilis est in obitu uniuscujusque fidelis; unde Joannes in Apocalypsi: desiderans liberari a carcere
Abbreviated transcription (Latin):
dolor est qñ aĩa adhuc
in corpore posita uidet spũs
malignos ad Recipiendũ
se paratos ubi tantus do¬
Lor est et timor ꝙ misera
potest Refugiat. et tempꝰ
sul captinitatis Rediiãt
anteꝙͣ de hoc corpore ceat
propter hoc qd̾ dicit sopho¬
mas propheta. A prima
porta exit clamor, et a se¬
cunda ulutatus. Prima
porta dicitur qñ amma
maligna ꝙͣcito egreditur
a corpore tancito rapit᷑
a malignis spipitib ad
etepna supplicia. Secũ¬
da porta dicitur qñ post
diem iudicii pumetur m
corpore ⁊ in aĩ sine fint
Pumuntur enum ma¬
li in aĩa sua tm̃ usq ad¬

Expanded text:
dolor est, quando anima adhuc in corpore posita videt spiritus malignos, ad rapiendum se paratos, ubi tantus dolor est et timor, quod mispotest, refugiat, ut tempus suae captivitatis redimat, antequam de corpore exeat. Propter quod dicit Sophonias propheta cap. I: « A prima porta exit clamor, et a secunda ululatus. » Prima porta dicitur, quando anima mala quam cito egreditur a corpore, tam cito rapitur a malignis spiritibus ad aeterna supplicia; secunda porta dicitur, quando post diem judicii punientur in corpore et anima sine fine. Puniuntur enim mali in anima tant
Abbreviated transcription (Latin):
cum tristicia ⁊ dolore. Nu¬
trit cum angustia et la bore
Custodit cum instancia et
nudus Regreditur.
Pauper accedit. et pauper
recedit. Iob̾. Nudus inqͥt
egressus sum de utero mats
mee ⁊ midus Reuertar illuc
Nichil intulimus in hunc
mundũ. aut dubiũ qr nec
auferre quid possumus.
Si quis aũt indutus egre¬
ditur actendat quale pro¬
ferat indumentum. Turpe
dictu. turpius auditu. tur¬
pissimum uuisu. fedam pelli¬
culam sangiune cruentatã
hec ẽ illa materia de quo
thamar ait in partu.¬
sam uocauit nom en pueri
phares. quod interpretatur

Expanded text:
cum tristitia et dolore, nucum tristitia et dolore, nutrit cum angustia et labore, custodit cum instantia et nudus regreditur, pauper accedit et pauper recedit. «Nudus, inquit, egressus sum de utero matris mee, et nudus revertar illuc». «Nichil intulimus in hunc mundum, haud dubium, quia nec auferre quid possumus». Si quis autem indutus ingreditur, attendat quale proferat indumentum. Turpe dictu, turpius auditu, turpissimum visu. Foedam pelliculam sanguine cruentatam. Haec est illa maceria, de qua Thamar inquit in partusam vocavit nomen ejus Phares, quod interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
ostentiu. plexiq uero diminu¬
ti membris et sensibus cor¬
mpti nascuntur. amicorũ
tristicia. parentum infannia
uerecundia propinquorum.
Quid hoc particulariter de
neraliter omnes sine sciencia
sinc uerbo. et sine uirtite na¬
illa statim utorta sunt gra¬
diuntur. Nos aũt non solũ¬
non erecti pedibus non ince
latu infantis.
mnes nascimur
euilantes ut nature
miseriam exprimanus.
Masculus emm recenter
natus dicit a. femina dicit
nascuntur ab eua. Quid
utrũq est dolentis interiec¬
tio doloris expͥmens magni¬
ante pectatum uirago. post
peccatum eua meruit ap¬
pellari. Ex quo sibi dictu
paries. Non est ennni delor
sicut dolor parturientis.
unde Rachel preminio dolore
partus interiit . et moriens
uocauit nomen filii sui ben¬
nom .i. filius doloris. Uyor
phynees subitis doloribus
Irruentibus peperit simul ac
Mulier autem ut naufraqꝰ
cũparit tristiciam habet.
cum uero peperit non meni
inmũdicia et fetore. parit

Expanded text:
ostentui. Plerique vero diminuostentui. Plerique vero diminuti membris, et sensibus corrupti nascuntur, amicorum tristitia, parentum infamia, verecundia propinquorum. Quid hoc particulariter dixerim de neraliter omnes sine scientia, sine verbo, sine virtute nailla statim ut orta sunt, gradiuntur: nos autem non solum erecti pedibus non incedlatu infantis. mnes nascimur eiulantes, ut nature miseriam exprimamus. Masculus enim recenter natus dicit a, femina vero e quotquot nascuntur ab Eva. Quid Utrumque dolentis est interiectio, doloris exprimens magniante peccatum virago, post peccatum Eva meruit appellari, ex quo sibi dictum paries». 2 Non est enim dolor sicut parturientis: unde Rachel pre nimio dolore partus interiit et moriens vocavit nomen filii sui Benoni, id est filius doloris. Uxor Phinees subitis doloribus inruentibus peperit simul ac ulier autem, ut naufragus, cum parit tristitiam habet; cum vero peperit puerum, iimmunditia et fetore, parit
Abbreviated transcription (Latin):
conceptus mitrĩat᷑ ĩ utero.
sed actende dequo cibo
in utero. Profecto ex sangiũe
mens truoso qui cesfat ex
fẽmina post conceptum Ut
femina. Qui fertur ẽẽ tam
decesta bilis et inmundus
Ut eius contactu fruges nõ
germinent. arescant arbu¬
sta. moriantur herhe. Amit¬
tant arboree fetus . Si cancs
inde comederint: in rabiam
efferuntur. Concepti fetus
ulcuĩ sem̃is contrahunt ita
ut leprosi et elephantici ex
hac corrupcione nascantur¬
moysi. mulier que men¬
strua patitur. Reputatur
ĩmunda. et si quis ad meni¬
struatam accesserit. iubet.
diciam menstruorũ p̾cipit.
ut mulier si masculum pa.¬
misero lux et uita
hiis qui sunt inamaritu
moriuntur anteꝙͣ orlant.
prius mortem sencientes
quam uitam scientes. Qui¬
dam emm tam de formes et
prodigiosi nascuntur. Ut
non hommes sed abhonna¬
ciones pocius uideantur. qͥbz
forte meluis fuisset proiui¬
sum si ninꝙͣ prodiissent
in uisum. ꝙͣ ut monstra
monstrantur et ostendũtur

Expanded text:
conceptus nutriatur in utero. conceptus nutriatur in utero. Sed attende quo cibo in utero. Profecto sanguine menstruo, qui cessat ex femina post conceptum, ut femina. Qui fertur esse tam detestabilis et immundus, ut ex ejus contactu fruges non germinent, arescant arbusta, moriantur herbae, amittant arbores foetus, et si canes inde comederint in rabiem efferantur. Concepti fetus vitium seminis contrahunt, ita ut leprosi et elephantici ex hac corruptione nascanturMosaicam, mulier quae menstruum patitur, reputatur immunda ; et si quis ad menstruatam accesserit, jubeturditiam menstruorum praecipitur, ut mulier si masculum pamisero lux, et vita iis qui sunt in amaritumoriuntur antequam oriantur. Prius mortem sentientes, quam vitam scientes. Quidam enim tam deformes et prodigiosi nascuntur, ut non homines, sed abominationes potius videantur, quibus forte melius fuisset provisum, si nunquam prodiissent ad visum, quoniam ut monstra monstrantur, et ostenduntur
Abbreviated transcription (Latin):
positis uiciis origmaliter
corrumpuntur. uis ra¬
cionalis per ignornciam
ut non discernat inter bonũ
et malum. uis irascibilis
per iracondiam ut respuat
tum. ultinia parit pctĩn
media delictum generat et
non facere facienda. pectatũ
agere non agenda. hec tria ui¬
cia contrahuntur ex carne cor¬
rupta per tres carmis illece¬
brus. In carnis quid̃ cõmix¬
tione racionis soxitur intluitꝰ
ut ignorancia semiẽtur. li¬
bidinis irritatur pruritus
ut concupiscencia propaget.
uoluptatis saciatur affectus
ut concupiscencia contra ha¬
tur. hic est tiãmis carie
ler membrorum fomes pc̃ti
langnor nature. pabulũ
mortis. sine quo nullus na¬
scitur. sine quo nillus mo¬
ritur. Qui si qñq transit
reatu. semper tamen Rema¬
Si dixerimus qr peccatum
non habxmus nos ipõr sedu¬
cimus. et ueritas in nobis
tas et infelix condicio. anteꝙͣ
peccemus peccato constringi
intrauit. et per peccatum
patres nr̃i comederunt uuã¬
acerbam et dentes filiorimi

Expanded text:
positis vitiis originaliter positis vitiis originaliter corrumpuntur. Vis rationalis per ignorantiam, ut non discernat inter bonum et malum, vis irascibilis per iracundiam, ut respuat tum, ultima parit peccatum, media delictum generat et non facere faciendum, peccatum agere non agendum. 3 Hec tria vitia contrahuntur ex carne corrupta per tres carnales illecebras. In carnali quippe commercio, rationis sopitur intuitus, ut ignorantia seminetur: libidinis irritatur pruritus, ut iracundia propagetur: voluptatis satiatur affectus, ut concupiscentia contrahatur. Hic est tyrannus carnis, lex membrorum, fomes peccati, languor naturae, pabulum mortis, sine quo nemo nascitur, sine quo nullus moritur: qui si quando transit reatu, semper tamen remam dixerimus quia peccatum non habemus, nosipsos seducimus, et veritas in ntas et infelix conditio. Antequam peccemus, peccato constringimavit, et per peccatum « patres uvam comederint acerbam, et
Abbreviated transcription (Latin):
apuireat natus ex muliere¬
in mniquitatibus conceptus
sum. et in peccatis concepit
me mater mea . Non in
una tantum iniquitate.
non in uno tantum delicto
sed in multis iiquitatib
et in multis delictis. In de¬
emi duplex concepcio. una
seminũ. et altera natura¬
rum. Primia fit in cõmis¬
sis. secunda in contractis
Parentes emm cominctunt
in prima: proles contrahit
nisecunda. Quis enim ne¬
sciat concubitum ecian cõ¬
iugalẽ m̃iꝙͣ om̃o commicti¬
posse sine pruritu carins:
sine feruore libidinis. sine
ardore luxurie. Uonde semĩa
tur et uiciantur. Ex quib
ammia tandẽ infusa con¬
trahit labem peccati macu¬
lain culpe. sordem iniquita¬
tis. dicut ex uase corrupto
liquor infusus corrũpit.
et polutũ actingens ex ip̃o
contactu polluitur. Habet
autem aĩa tres naturales
potencias siue tres natura¬
les uires. Racionalẽ ut.
discernat inter bonum et
malum. Irascibilem ut
Respuat malum. Concupi¬
scibilem ut appetat homini¬
¶ Iste tres uires tribus op¬

Expanded text:
us de muliein iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis concepit me mater mea . » Non in una tantum iniquitate, non in uno tantum delicto, sed in multis iniquitatibus, et in multis delictis. In deautem duplex conceptio, una seminum et altera naturarum: prima fit in commissis, secunda in contractis. Parentes enim committunt in prima, proles contrahit in secunda. Quis enim nesciat concubitum etiam coniugalem nunquam omnino committi sine pruritu carnis, sine fervore libidinis, sine fetore luxurie? Unde semina tur et vitiantur, ex quibus tandem anima infusa contrahit labem peccati, maculam culpe, sordem iniquitatis. Sicut ex vase corrupto liquor infusus corrumpitur et pollutum contingens ex ipso contactu polluitur. 2 Habet enim anima tres naturales potentias sive tres naturales vires. Rationalem ut discernat inter bonum et malum, irascibilem ut respuat malum, concupiscibilem ut appetat bonum. Iste tres vires tribus op
Abbreviated transcription (Latin):
duni Quid ergo lutuni.
subexbis. Dequo puluis
extollie. Unde ciis glori¬
d Illud forsi tam
¶respondebis ꝙ adã
ip̃e fuit de limo terre formatꝰ
tu aũt ex humano semĩe pro¬
creatus. At ille fuit formatꝰ
de terra s uirgine. tu uero pro¬
creatus de señne sed in mũdo¬
iob. Quis emi potest facere
muridũ de innuĩdo conceptũ

Expanded text:
dum. Quid ergo lutum dum. Quid ergo lutum superbis? De quo pulvis extolleris? Unde cinis glorin illud forsan respondebis, quod Adam ipse fuit de limo terrae formatus, tu autem ex humano semine procreatus? At ille fuit formatus de terra, sed virgine; tu vero procreatus de semine, sed immundo. « Quis enim potest facere mundum de immundo conceptum
Abbreviated transcription (Latin):
deus hominem de
lio terre que ceteris est
indigmor est elementis.
Planetas etstellas. fecit
de igne. Flatus et uentos
fecit exatre. Pisces et
uolucres. fecit ex aqua
homines et iumenta fecit
de terra. Considerans igr̃
aqua tica se uilem muem̃t
Consideruns acrea . se uili¬
orem agroscit. Considtrãs
ignea. se uilissimũ repu¬
tabit. Nec ualebit se pari¬
ficare celestibus. nec au¬
debit se preferre terreis.
qz parem se iumentis inue¬
miet. suuilem recognoscet
hon et sumentorum inte¬
ritus et equa utriusq cõdi¬
cio. et nichil habet homo.
xui orta sant. et in terram
pariter reuertuntur. uer¬
ba non sunt ista cuiusli¬
bet homis. sed sapientissi¬
mi salomonis.¶ Qid
est igr̃ homo insi lutum
hinc eciam deus dicit. adi
Cmmis es et in cinerem Reuer¬
teris. Cemparatus sun.
ait luto. et assimilltus
sum fauile ⁊ cieri. Lutũ
efficitur ex aqua et puluere
utroq manente. Cmis aũt
fit ex ligno. et iqne utroqi
deficiente. Expressum mi¬
steruu . se ale exprimen¬

Expanded text:
Deus hominem de limo terre», que ceteris est indignior elementis. Planetas et stellas fecit ex igne, flatus et ventos fecit ex aere, pisces et volucres fecit ex aqua: homines et iumenta fecit de terra. Considerans igitur aquatica homo se vilem inveniet, considerans aeria se viliorem agnoscet, considerans ignea se vilissimum reputabit, nec valebit se parificare celestibus, nec audebit se preferre terrenis, quia parem se iumentis inveniet et similem recognoscet. inum et iumentorum interitus et equa utriusque conditio, et nichil habet homo ra orta sunt et in terram pariter revertuntur». Verba sunt ista non cuiuslibet hominis, sed sapientissimi Salomonis. Quid est igitur homo nisi lutum Hinc et Deus dicit ad Cinis es, et in cinerem reverteris». «Comparatus sum, ait, luto et assimilatus sum faville et cineri». Lutum efficitur ex aqua et pulvere, utroque manente; cinis autem fit ex igne et ligno, utroque deficiente. Expressum misterium, sed alias exprimen
Abbreviated transcription (Latin):
indigna condicio humane ui¬
litatis. herlas et arbores in¬
uestiga. Ille de se prõducunt
flores frondes et fuictus . et
tu de te lendes pediculos et
lumbricos. Ille de se fundũt
oleum uinũ et balsamum.
et tu de te sputũ urmam et
stercus . Ille de se spurrint sua¬
uitatem odoris. et tu de te .¬
reddis abhominacõem fetoris
Qualis e arhor. talis est frui¬
tus. Non emi potest arbor¬
mala fuctus bonos factre
Quid enm est homo secundũ
formam insi quedam arbor
euersa. cuiuls radices sunt
crines. truncus est caput
cum collo. stipes est pectus
cui aluo. Ramni sunt ulne
cum tibiis. frondes sunt di¬
giti cum articulis. In iob.¬
hoc est foliũ quod uento rayi¬
tur. et stipula que a sole sic
n primordio condicõ¬
nis humane nogẽtis
amus et ampluis hommnes
uixisse leguntur. Sed pau¬
latim uita homĩs declinan¬
te dixit dñs ad noe. In genesi.

Expanded text:
o indigna vilitatis humane conditio! Herbas et arbores investiga: ille de se producunt flores, frondes et fructus, et tu de te lendes, pediculos et lumbricos. Ille de se fundunt oleum, vinum et balsamum, et tu de te sputum, urinam et stercus; ille de se spirant suavitatem odoris, et tu de te reddis abhominationem fetoris. Qualis est arbor talis est fructus, non enim potest mala arbor fructus bonos facereQuid est enim homo secundum formam, nisi quedam arbor eversa? Cuius radices sunt crines, truncus caput cum collo, stipes est pectus cum alvo, rami sunt ulne cum tibiis, frondes sunt digiti cum articulis. Hoc est folium quod a vento rapitur et stipula que a sole siccimordio conditionis humane nongentis annis et amplius homines vixisse leguntur. Sed paulatim vita hominis declinante, dixit Dominus ad Noe: «Non
Abbreviated transcription (Latin):
dum est hanc proprictate
inomib psaluis non ẽẽ.
ut per totam seriem unus as¬
fectus ostendat᷑. sed sepe ex a¬
lio affectu transitur in a¬

Expanded text:
dum est hanc proprietatem in omnibus psalmis non esse, ut per totam seriem unus affectus extendatur; sed saepe de alio affectu transitur in a
Abbreviated transcription (Latin):
metus ert̾ret. tremor concu¬
tit. horror abducit dolor.
affligit. conturbat tristicia
contristat turbacio. paupe¬
demqz boni et mali. omies
mundanis cruciatibus af¬
fliguntur. et mundams af¬
flictionibus cruciantur. Ex¬
perto crede maqr̃o. Iob. Si
impius inquit fuero uẽ michi
est. et si iustus. non leuabo
caput satiuritus afflictione
auperes enim premũ¬
tur media. cruciãt.
erumpna. fame siti. friggo¬
re. nuditate. uilescunt et ta¬
bescunt. spernũtur et confũ¬
duntur. Ounẜabilis condi¬
pudore confunditur. Si non
petit: egestate consumitur
Sed ne mendicet: neccessita¬
te cempellitur. deum causa¬

Expanded text:
metus exterret, tremor concumetus exterret, tremor concutit, horror obducit, dolor affligit, conturbat tristitia, contristat turbatio tdenique bonus et malus, omnes mundanis cruciatibus affliguntur et mundanis afflictionibus cruciantur. Experto crede magistro: «Si impius, inquit, fuero, ve michi est; et si iustus, non levabo caput saturatus afflictione Pauperes enim premuntur inedia, cruciantur aerumna, fame, siti, frigore, nuditate: vilescunt, tabescunt, spernuntur, et confunduntur. O miserabilis mendipudore confunditur, et si non petit, egestate eonsumitur, sed ut mendicet, necessitate compellitur. Deum causa
Abbreviated transcription (Latin):
rant. utquestus multipli¬
cent. Ut lucra sectantur. ut
honores acquirunt. Ut diqni¬
tates extollant. Ut potestates
extendant. Et hoc quoq labor
et mentis afflictio. Sed mi
chi non creditur. salomom
gnificaui inquit opera mea
edificaui michi domos et .¬
plantaui uiẽas . feci michi¬
or tos et pomaria et con sei
extruyi ibi piscinas aqua¬
rum ut irrigarem silulim
lignorum germinancum.
Possedi seruos et ancillas
multamqz familiam habui
arm̃ta quoq et multes ouiũ
greges ultrr omnes qui fue¬
runt ante me in ihrlm. Oa¬
ceruaui michi aurum et
argentum et substancias
Regum et proiunciarinii
Feti michi cantores et can¬
tatrices et delicias filiorui
hoñi ciphos urceolos in miste¬
rio ad uina fundenda et suꝑ¬
gressus sum opibus omines
manus mee. et ad labores in¬
quibus frustra sudaueram
uidi in omnibus uanitate
⁊ afflictionem anim. et nichil
sis anxietatibus.
uanta mortales an¬
git auyietas. affli¬
git cura. sollicitudo molestat

Expanded text:
gent, ut questus multipligent, ut questus multiplicent, ut lucra sectentur, ut honores acquirant, ut dignitates extollant, ut potestates extendant. Et hec quoque labor et mentis afflictio. 3 Si michi non creditur, Salomoni gnificavi, inquit, opera mea, edificavi michi domos et plantavi vineas, feci hortos et pomaria, consevi Extruxi michi piscinas aquarum ut irrigarent silvam lignorum germinantium, possedi servos et ancillas, multamque familiam habui, armenta quoque et magnos ovium greges, ultra omnes qui fuerant ante me in Ierusalem. Coacervavi michi aurum et argentum et substantias regum et provinciarum. Feci michi cantores et cantatrices et delicias filiorum hominum, scyphos et urceos in ministerio ad vina fundenda, et supergressus sum opibus omnes, manus mee et ad labores quibus frustra sudaveram, vidi in omnibus vanitatem et afflictionem animi, et nichil sis anxietatibus. O quanta mortales angit anxietas, affligit cura, sollicitudo molestat,
Abbreviated transcription (Latin):
per scrutator enim mauesta¬
tis opprimetur a gloxil.
gis dubitat. et ille uidetur
plus sibi sapere qui plus de¬
scire quod nescias. fecit aũt
dñs hominem Rectum et ip̃e
runt mor tales per
semitas per sepes. Ascendũt
montes. transcendunt colle
transuolant Ruyes. peruolãt
alpes. transgrediuntur foue¬
as. Ingrediuintur cauernas.
Rmiantur uiscera terre. pro¬
funda maris. incerta flumi¬
num. opaca nemoris. Imã
solitudinis. Exponũt se uen¬
tis et ymbrib. tomtruis et
cudunt et conflant . Lapides
sculpunt et polut . ligna
succidunt et dolent . telas or¬
diuntur et tereunt. Uuestes
incidunt et consuũt et con¬
sumũt. Edificant domos . plã¬
tant ortos . excolunt agr os.
palmnant uineas. succendũt¬
clibanos. Extruunt molen¬
dina. piscantur uenantur
et aucupantur. Meditantur
et cogitant. consiliantur et
ordinant. querelantur et
litigant. dixipiunt et furã¬
tur. decipiant et mercantur
Contendunt et preliantur et
m̃unera talia u̾topes conge¬

Expanded text:
Perscrutator enim majestatis opprimetur a gloria Pgis dubitat: et ille videtur sibi plus sapere, qui plus descire quod nesciat. « Fecit autem Deus hominem rectum, et ipserunt mortales per sepes et semitas, ascendunt montes, transcendunt colles, transvolant rupes, pervolant alpes, transgrediuntur foveas, ingrediuntur cavernas, rimantur viscera terrae, profunda maris, incerta fluminis, opaca nemoris, invia solitudinis, exponunt se ventis et imbribus, tonitruis et cudunt et conflant, lapides sculpunt ei poliunt, ligna succidunt et dolant, telas ordiuntur et texunt vestes, sincidunt sic et consuunt, aedificant domos, plantant hortos, excolunt agros, pastinant vineas, succenduclibanos, extruunt molendina, piscantur, venantur et aucupantur. 2 Meditantur et cogitant, consiliantur et ordinant, querulantur et litigant, diripiunt et furantur, decipiunt et mercantur, contendunt et preliantur, et innumera talia ut opes congre
Abbreviated transcription (Latin):
mens euis. et hoc nonne ua¬
intas: Non est quidꝙͣ sine
lahore sub sole. non est sine
defectu sub luna. non est¬
non est sine uaiitãte sub
tempore. Tempus est moru
motus rerum mutabiliũ.
cia. unus est tñ oñn finis et
idem effectus. labor et afflic¬
cio spũs. Ocupicio mana tre
entes et inuestigent
da maris. desingulis dispu¬
tent. cuncta pertractent. ut¬
de cunctis discant. semper aũt
doceant. et quid in hac occupa¬
cione inisi laborem et dolorem
denciam atq doctrinai. ex¬
rores atq stulticiam . et ag¬
noui ꝙ hic eẽt labor et afflic¬
cio. spũs eo ꝙ in multa scien¬
cia mmulta sit indignatio.
et qui addit scienciam addit
teat indagantes multis in¬
sudare ugiliis et iniugila¬
re laboribus et sudoribus. uix
tamen est quidꝙͣ tam facile
prehendatur ad liquidum
insi forsan illud perfecte sci
lis redargucio consequatur¬
corpus quod corrumpitur.
agqrauat aiãm. et terrena

Expanded text:
mens eius. Et hoc nonne vamens eius. Et hoc nonne vanitas? Non est quicquam sine labore sub sole, non est sine defectu sub luna, non est sine vanitate sub tempore. Tempus enim est mora motus rerum mutabilium. rcitia. Unus est tamen omnium finis et idem effectus, labor et afflictio spiritus. «Occupatio magna creaentes et investigent da maris. De singulis disputent, de cunctis pertractent, discant semper aut doceant. Et quid ex hac occupatione nisi laborem et dolorem dentiam atque doctrinam, errores et stultitiam, et agnovi quod esset labor et afflictio spiritus, eo quod in multa sapientia multa sit indignatio, et qui addit scientiam addit teat indagantem et multis insudare vigiliis, et invigilare laboribus et sudoribus, vix tamen est quidquam tam vile,comprehendatque ad liquidum, nisi forsan illud perfecte scialis redargutio consequaturcorpus quod corrumpitur, aggravat animam,
Abbreviated transcription (Latin):
Rpletur multis miseriis
Qui quasi flos egreditur
et contexitur et fugit uelut
umbra. et nĩꝙͣ in eodem sta¬
ad senectutem accesserit. sta¬
tu cor eius affligitur et
caput concutitur. languet
spũs. et fetet anhelitus. fa¬
cies Rugatur. et statura
curuatur. Caligant oculi
et uacillant articuli. Na¬
res effluũt. et crines deflu¬
urit. Tremittactus: et depe¬
ritactus. Dentes putrescũt
et aures surdescunt. Senex
facile prouocatur. et diffi¬
tile Reuocatur. Cito credit
et tarde discredit. Tenax et
cupidus: tristis et queru¬
lus. uelor ad loquendum.¬
et tardus ad audiendum.
sed non tardus ad iram
Laudat antiquos. sperint
modernos. Uituperat pñs
et cõmendat preteritũ. Sus¬
pirut et anuiatur. torpet.
et infirmatur. Audipoeta.
nricõmoda. Porro. nec sener
contra. Iulienem glorletur
nec insolescat iuuens ꝯtͣ.
senem. Quia quod sumus
landum . et homo
nasciturad laboraindum.
Cuncti dies eus laboribz
et erumpnis plen sunt.
nec per noctem Requiscit

Expanded text:
multis miseriis. Qui quasi flos egreditur et conteritur, et fugit velut umbra et nunquam in eodem staad senectutem processerit, statim cor eius affligitur, et caput concutitur, languet spiritus et fetet anhelitus, facies rugatur et statura curvatur, caligant oculi et vacillant articuli, nares effluunt et crines defluunt, tremit tactus et deperit actus, dentes putrescunt et aures sordescunt. Senex facile provocatur et difficile revocatur, cito credit et tarde discredit, tenax et cupidus, tristis et querulus, velox ad loquendum, tardus ad audiendum, sed non tardus ad iram, laudat antiquos et spernit modernos, vituperat presens et commendat preteritum, suspirat et anxiatur, torpet et infirmatur. Audi poetamincommoda. Porro nec senes contra iuvenem glorientur, nec insolescant iuvenes contra senem, quia quod sumus landum, et homo nascitur ad laborem. Cuncti dies eius laboribus et erumpnis pleni sunt, nec per noctem requiescit
Abbreviated transcription (Latin):
Non Remanebit sp̃s meus
in homme meternũ quia
potest tam de termino uite ꝙͣ
de spacõ peintendi. ex tunc.
enm Rarissime leguntur
hommes plus uirisse Sed
cum magis ac magis uita
rescinderetur humana. dictũ
est a psalmista. Dies anno¬
rum nr̃oꝵ in ip̃is septua¬
gnita ami. Si autem in
potentatib octoginta am
amplius eorum la bor et do

Expanded text:
Non permanebit spiritus meus in homine in aeternum, quia potest tam de termino vitae, quam de spatio poenitendi. Ex tunc enim rarissime leguntur homines plus vixisse, sed cum magis ac magis vita recideretur humana, dictum est a Psalmista: « Dies annorum nostrorum in ipsis septuaginta anni. Si autem in potentatibus octoginta anni, et amplius eorum labor et
Abbreviated transcription (Latin):
ciles nec potest eas homo expli¬
care sermone. Esto ꝙ homo
diebus et noctibus sompnũ
non capiat ecculis. nillam¬
dei operum potest inuenire
racionem. Et quanto plus
laborauerit ad querendus
tanto minus inuemet. ĩps.
deficiũt scrutantes scrutimo
qmĩ accedet homo ad cor altũ

Expanded text:
ciles, non potest eas homo explicare sermone». «Est homo qui diebus ac noctibus sompnum non capit oculis et nullam operum Dei potest invenire rationem, et quanto plus laboraverit ad querendum, tanto minus inveniet». / 3 Deficiant ergo scrutantes scrutinio, quoniam acced
Abbreviated transcription (Latin):
nerem. De tenegris ĩferm
eprobi uero non-
solum exteriorib
seo interioribus tenerr
inuoluentur. qͥr spũali
luce pariter et cor por all
capebunt. Scriꝑtime
impius ne uideat qlian
dei qui solus tunc erit
in gliãm sempiternam
Tantã aũt in penis Rep¬
bi sustinebũt angustiam
ut uix aliquid cogitare ua¬
leant preter penas. Sed il¬
luc dixirigent impetum
cogitacioms ubi sencient
discipulus quidã fertur ape¬
ruisse magistro suo post mor¬
tem suã. quem magister
cum intellerisset esse aimp¬
natum. quesit ab eo si
alique questiones apud
inferos uerterentur qui
dicitur Respondisse. apud
insi pena. Sed et salomõ
ait. Nec opus nec Racio
nec sapiencia nec scĩa ẽ
apud inferos quo tu pro
confusio Racionis ut Ra¬
ro uel munꝙͣ ad cogitan¬
dum quidy de deo possint
assurgere. nec dum adcõ¬
fitendum ualcant respim¬
re. Nania mortuo perit
confessio. tanꝙͣ ab eo qui
non est & criptum est en¬
In psalmo . Non mortui la¬
dabunt te domine . ntq oc

Expanded text:
 De tenebris inferni. 1 Reprobi vero non solum exterioribus, sed etiam interioribus tenebris involventur, quia spirituali luce pariter et corporali carebunt. Scriptum impius, ne videat gloriam Dei», qui solus tunc erit «in lucem sempiternam». 2 Tantam autem in penis reprobi tollerabunt angustiam, ut vix aliquid cogitare valeant propter penam, sed «illuc dirigent impetum cogitationis, ubi sentient discipulus quidam fertur apparuisse magistro post mortem. Quem magister cum intellexisset esse dampnatum, quesivit ab eo si alique questiones apud inferos verterentur. Qui dicitur respondisse apud sit poena. » Sed et Salomon ait: « Nec opus, nec ratio, nec scientia, nec sapientia est apud inferos, quo tu propconfusio raro vel nunquam ad cogitandum quidquam de Deo possint assurgere, nedum ad confitendum valeant respirare. Nam «a mortuo perit confessio», tanquam ab eo qui non est. Scriptum est enim: «Non mortui laudabunt te Domine, neque omnes
Abbreviated transcription (Latin):
guibilis. as origine mũ¬
di. Sicut scriptum est.¬
iqme qͣui non suctendi¬
tur. Creditur ãt esse
sub terra secundum
illud propheticum ysare¬
infirmis subter contur¬
batus ẽ m octupsum ad¬
uentus tui. Sed eciam
omnis locus Reprobis est
penalis. qui semper secũ
deferunt crnciatum et
Obiq contra se tormentũ
ducam inquit iqnem de
midio tui qui comedet
te. Igins autem gehen¬
ne semper ardebit et mñis
lucebit. sed fed semper ure
et iiꝙ consumet. semꝑ
afficiet et mĩꝙͣ deficiet
Est emm apud inferos su¬
ma tenebraynin obfol¬
ritas. ĩmena penapũ
acerbitas. infinita
miẜrayum etermtas¬
manib et pedib nuttẽt
eum in tenebrus coteri¬
ores. shi exit fsetus
stridor denciui. Sin¬
gula membru pr̃o sin¬
gulis pectatis propria
sustinebunt tormenta .
Ut i eõ pumentur in
quo desinquerunt. Scrip¬
tum est emin. per que
pectat, homo per hec et
corquetur. unde qui in
lingua peccauerit cou¬
ciabitur in singua. prop¬
ter quod ip̃e diues clama¬

Expanded text:
nguibilis ab origine mundi. Sicut scriptum estignis qui non succenditur». Creditur autem esse sub terris, secundum illud propheticum: «Infernus subter conturbatus est in occursum adventus tui». Sed et omnis locus reprobis est penalis, qui semper secum deferunt cruciatum et ubique contra se tormentum ducam, inquit, ignem de medio tui, qui comedet te». 2 Ignis autem gehenne semper ardebit, et nunquam lucebit: semper uret, et nunquam consumet: semper afficiet, et nunquam deficiet. Est enim apud inferos summa tenebrarum obscuritas, immensa penarum acerbitas, infinita miseriarum eternitasmanibus et pedibus, mittite eum in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium». 3 Singula membra pro suis peccatis propria sustinebunt tormenta, ut in eo puniantur in quo peccaverunt. Scriptum est enim: «Per que peccat homo, per hec et torquetur». lingua peccaverat, cruciabatur in lingua. Propter quod ipse clama
Abbreviated transcription (Latin):
pro eo ꝙ eleuate sunt
filie syon et ambulaue¬
iunt extenso collo et mi¬
tib oculoꝵ ibant deca¬
luabit doimiis uerticẽ
filiarum spon et comem
earum nudabit. In die
illa au ferẽt dominus
et armillas et mitras
et discrimãlia et peris¬
chelidas et mupemillas
et olfacha uiola. et au¬
reos a nuilos et geminas
in fronte pendentes et nu¬
tatoria et pallia. et lin¬
telimĩa et acus et specu
La et sindones et uirtas
et teristru. et exit pro fu¬
aui odore fetor. et pro zon
fumculus. et pr̃o coisp¬
ti crme caliiciũ. et pro
falscia pectornili ciliciũ
ecce iusta redditur pena
pro cuspa ut in eo pͥuinã¬
tir in quo pectauerũt
O tyre byssus uaria de
egipto terta est tibi in
belum iactintus et pur¬
pua de insulis elysa fac¬
ta ẽ operimentũ tuum
dentes eburneos et ebem¬
nos cõmutauerunt in
precio tuo. geminã et pur¬
purã et scutulatam et
byssum et fericum et coc¬
tum proposuerunt in mer¬
cato tuo dedan. Institores
tui in tapetibus ad seden

Expanded text:
Pro eo quod elevatae sunt filiae Sion, et ambulaverunt extento collo, et nutibus oculorum ibant, decalvabit Dominus verticem filiarum Sion, et crinem earum nudabit. In die illa auferet Dominus et aret discriminalia, et veriscelidas, et murenulas, et olfactoriola, et inaures, et annulos, et gemmas in fronte pendentes, et mutatoria, et pallia, et linteamina, et acus, et sla et sindones et vittas et theristra. Et erit pro suavi odore fetor, et pro zona funiculus, et pro crispanti crine calvitium, et pro fascia pectorali cilicium». 2 Ecce iusta redditur pena pro culpa, ut in eo puniantur in quo peccaverunt. O Tire, bissus varia de Egipto texta est tibi in velum, iacintus et purpura de insulis Elisa facta sunt operimentum tuum. Dentes eburneos et hebeninos commutaverunt in pretio tuo. Gemmam et purpuram et scutulata et bissum et sericum et codum proposuerunt in mercato tuo. Dedan institores tui in tapetibus ad sedend
Abbreviated transcription (Latin):
et erugo eorũ erit uobis in
testimoniũ. et manducui¬
bit carnes uras sicut ignis
thesaurizatis uobis iram
Ecce merces oparioꝵ qui
messuerũt regiones urñe
q̃ fraudata est a uobis cla¬
mat et clamor ip̃arũ in
aures dnn sabbaoth introi¬
uit. proptereai ueritas pre¬
cipit qn maͦ Nolite the¬
saurizare uobis thauros in
terra ubi erugo et tina
demolitur et fures effodiũt

Expanded text:
in testimonium et manducabit carnes vestras sicut ignis. Thesaurizate vobis iram Ecce merces operariorum qui messuerunt regiones vestras, que fraudata est a vobis, clamat et clamor ipsorum in aures Domini Sabaoth introivit». Propterea veritas precipit: «Nolite thesaurizare vobis thesauros in terra, ubi erugo et tinea demolitur et ubi fures effodi
Abbreviated transcription (Latin):
pilli non dixerunt . et iudi¬
ciũ pauperis non iudicaue¬
rũt. Sed in lege precipitur.¬
cia personarũ. ita paruñ
audit tis ut magnum nec
accipietis cuiusqm personã
qr dei iudiciũ est. Non est
enim personarũ accepcioapud
deũ. De uendicione iusticie.
Ios autem nec graci¬
Lam gratis datis nec
non proueinit . nec datur insi
uendatur. Sepe iusticiam
tm̃ differtis ꝙ litigantib
plusqm totũ aufertis. qr
maior est sumptus expense
qm fructus sentencie. Quid
aulem poteritis illi in disti¬
to iudicio respondere quipre¬
cepistis gratis date. lucrũ
inarcha. dampnũ in con¬
sciencia. Pecumam capta¬
tis. sed aiam captiuatis.
¶Uerũ quid proficit
honii si mundũ uniuersũ
lucretur. aĩe uero sue detri¬
mentum paciatur. Aut
quã dabit homo commiuta

Expanded text:
pilli non dixerunt, et iudipilli non dixerunt, et iudicium pauperum non iudicaverunt». Sed in lege precipiturtia personarum, ita parvum audietis aut magnum. Nec accipietis cuiusquam personam, quia Dei iudicium est». «Non est enim personarum acceptio apud Deum». V De venditione iustitie. 1 Vos autem nec gratiam gratis datis, necnon provenit, nec datur nisi vendatur. Sepe iustitiam tantum differtis, quod litigantibus plus quam totum aufertis, quia maior est sumptus expense quam fructus sententie. Quid autem illi poteritis in districto iudicio respondere, qui precepistis, gratis date?». Lucrum in archa, dampnum in conscientia: pecuniam captatis, sed animam captivatis. Verum «quid proficit homini si mundum universum lucretur, anime vero sue detrimentum patiatur? Aut quam dabit homo commu
Abbreviated transcription (Latin):
stancia promouetis . In il¬
lis rigorem ostenditis: in
istis ex mansuctudine dis¬
pensatis. Illos cum difficul¬
tate Recipitis. istos cum fa¬
uore tractatis. Illos negli¬
genter auditis. istos subti¬
liter ascultatis. Clamat
pauper. et nullus eraudit .
Loquitur diues et quilibet
Loquutus est diues et omes
per loquutus est et dicimit¬
omnes. quis est hic: et si of¬
fendit subuertunt illum.
Cla mat uun paciens et
nullus exaudit. uoci fera¬
tur et non est qui iudlcet.
Si forte pauperũ causam
suscipitis; illos remisse
pertinaciter adiuuatis.
Pauperes despicitis : diui¬
tes honoratis. Istis reuerẽ¬
tur assurgitis: illos despi
in sordido habitu. et inten¬
dadis in eum qui indutus
ẽ ueste preclara et dixeritis
ei. tu sede hic bene. pauꝑi
uero dicetis. tu sta illic ⁊
aut sede sub sca bello pedĩ
nr̃oꝵ. Nonne iudicatis
apud uosietipos et facti
estis iudlces cogitatiom̃i¬
iniquarũ de uobis emm
et contra uos dicit propheta.

Expanded text:
stantia promovetis. In ilstantia promovetis. In illis rigorem ostenditis, cum istis ex mansuetudine dispensatis. Illos cum difficultate respicitis, istos cum favore tractatis. Illos negligenter auditis, istos subtiliter auscultatis. Clamat pauper et nullus exaudit, loquitur dives et omnes locutus est et omper locutus est, et dicunt: ‘quis est hic?’ et si offenderit subvertent illum». Clamat vim patiens et nullus exaudit, vociferatur et non est qui iudicet. 3 Si forte pauperum causam suscipitis, illos remisse pertinaciter adiuvatis. Pauperes despicitis, divites honoratis; istis reverenter assurgitis, illos despicin sordido habitu, et intendatis in eum qui indutus est veste preclara et dixeritis ei: ‘Tu sede hic bene’; pauperi vero dicatis: ‘Tu sta illic, aut sede sub scabello pedum meorum’; nonne iudicatis apud vosmetipsos et facti estis iudices cogitationiniquarum?». De vobis enim et contra vos dicit propheta:
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscencia oculorũ. aut su¬
berbia uite. Concupiscen¬
cia carnis ad uoluptates .¬
oculoꝵ concupiscencia ad
opes. superbia uite pertinet
ad honores. Opes qenerant
cupiditatẽ et auariciã. uo¬
luptates paruĩt qulam et
lururiam. honores nitruit
su berbiam et iactanciam .
De acteꝑcione persone.
Ił Uobis qui corrupti
Aestis prece uel precio.
qui tacti amore uel odio di¬
citis bonũ malum . et ma¬
lũ bonũ. ponentes tentbraᷤ
lucẽ. et lucẽ tenebras. morti¬
ficantes aĩas que non moriu̾¬
tur. et unuficantes aiãs q̃
non unuit. Uos enim nõ
accenditis merita causaꝵ.
seo merita per sonarnm
non iuru sed mimera . nõ
iusticiã sed pecumã. Non
quod Racio dictat. sed quod
clinatis aĩmũ ad iusticiũ.
aminũ. non ut quod licet hoc
liceat. Nuuqm in uobis ita
simplex est oculus. ut totu
corpus sit lucidum . sedalt
quid semper adiniscetis fer¬
menti quo totam massam
corrumpitis. pauperlim
causam cũ mora negligitie.
diuitum causam cum in¬

Expanded text:
iscentia oculorum et superbia vite». Concupiscentia carnis ad voluptates, concupiscentia oculorum ad opes, superbia vite pertinet ad honores. Opes generant cupiditates et avaritiam, voluptates pariunt gulam et luxuriam, honores nutriunt superbiam et iactantiam.De acceptione personarum. 1 Ve vobis qui corrupti estis prece vel pretio, qui tracti amore vel odio «dicitis bonum malum et malum bonum, ponentes tenebras lucem et lucem tenebras», mortificantes animas, que non moriuntur, et vivificantes animas, que non vivunt. Vos enim non attenditis merita causarum, sed merita personarum, non jura, sed munera: non justitiam, sed pecuniam: non quod ratio dictat, sed quod clinatis animum ad justitiam, animum: non ut quod licet hoc libet. Nunquam in vobis ita simplex est oculus, ut totum corpus sit lucidum Matth. VI, sed aliquid semper admiscetis fermenti, quo totam massam corrumpitis I Cor. V. Pauperum causam cum mora negligitis, divitum causam cum in
Abbreviated transcription (Latin):
non dabit deo placacione
suam. nec preciũ Redemꝑ
uos ait. Iacobus apostolus
Agite mĩc diuites plorã¬
tes et ululantes in mise¬

Expanded text:
non dabit Deo placationem suam, nec pretium redemptvos Iacobus apostolus ait: «Agite nunc divites, plorate ululantes in mise
Abbreviated transcription (Latin):
at ne cadat. Nain sepe dãꝑ¬
natur innocens. et nocene
absoluitur. pius punitur
et impius honoritur. Ihẽ
crucisigitur. et barrabas
liberatur. Hodie uir quietꝰ
mutilis. uir Religiosus
ꝓpocrita uir simplex fu¬
tuus Reputatur. Iob.¬
deridetur enm iusti simpli¬
atas. Lampas contempta
apud cogitaciones diuitũ.
ria marnne solẽt
homines affecta¬
priua. De uoluptatibut
turpia. de honoribus ua¬
na procediiit. hinc eĩ Iohẽs
aplus ait Incano Nolite
diligere nunidũ. neq ea q̃
in mudo sunt. qr quidqͣd

Expanded text:
at ne cadat. Nam sepe dampnatur innocens et nocens absolvitur, pius punitur et impius honoratur, Iesus crucifigitur et Barrabas liberatur. Hodie vir quietus inutilis, vir religiosus ypocrita, vir simplex fatuus reputatur. «Deridetur enim iusti simplicitas, lampas contempta apud cogitationes divitum». ria maxime solent homines affectaprava, de voluptatibus turpia, de honoribus vana procedunt. Hinc enim Iohannes apostolus ait: «Nolite diligere mundum, neque ea que in mundo
Abbreviated transcription (Latin):
sis genlexibus torm̃ entorũ.
ud dicam de mise¬
per ininiera tormentorũ
genem perumunitur. cedũt.
fustibus. et glad iis iugulã¬
tur. cremantur flãmis.
et lapidibus obruũtur. dis¬
crepuntur ungulis. et rai¬
tibulis suspenduntur . tor
piomib flagellantur. ar¬
tantur uniculis. et laq̃is
sulligantur. detrudinitur
carcerib et ieuiniis mace¬
rantur. precipitantur
et submergtuntur. excoria¬
Qui admortẽ ad morten.
et qui ad gladiui ad gla¬
diũ. qui ad famẽ ad famẽ
et qui ad captinitatem ad
captuntatem. Qrndele
iudiciũ. ĩmant supplicui
triste spectaculum. dantur
in escã uolatilib celi. bestiis
terxe. piscibus maris. heu
heu heu miserere mr̃es que
tam infelices filios gemustis

Expanded text:
sis generibus tormentorum. Quid dicam de miseper innumerabilia tormentorum genera puniuntur? Caeduntur fustibus, et gladiis jugulantur, cremantur flammis, et lapidibus obruuntur, discerpuntur ungulis, et patibulis suspenduntur, torqupionibus flagellantur, arctantur vinculis, et laqueis strangulantur, detruduntur carceribus, et jejuniis macerantur, praecipitantur et submerguntur, excoriaqui ad mortem ad mortem et qui ad gladium ad gladium et qui ad famem ad famem et qui ad captivitcaptivitatem». Crudele iudicium, immane supplicium, triste spectaculum; dantur in escam volatilibus celi, bestiis terre et piscibus maris. Heu, heu, heu, misere matres, que tam infelices filios genuistis
Abbreviated transcription (Latin):
michi consciuis sum . n.
tñ in hoc iustificatus sum¬
sapiens. Quis est hic et
laudabimus eũ iob Ecte int̾
scõs nemo est imitabilis.
deli non sunt mundi in
conspectu eus et inange¬
lis sius reperit prauita tẽ
Quanto magis a bhoni¬
na bilis ẽ homo et mutilis
qui bibit quasi a quã
Penituit exgo deum ꝙr ho¬
minem fecisset in terra eo
tempore ad malũ prona¬
in terra. et ideo tactus do¬
lore cordis intrinsecus de¬
leuit hommẽ quem cre¬
perhabundauit miqui¬
tas et refriguit capitas

Expanded text:
scius sum, non tamen in hoc iustificatus sum?». «Quis est hic et laudabimus eum?». «Ecce inter sanctos nemo est immutabilis, celi non sunt mundi in conspectu eius», «et in angelis eius repperit pravitatem». «Quanto magis abhominabilis est homo et inutilis, qui bibit quasi aquam Penituit ergo Deum quod hominem fecisset in terra, eotempore ad malum intenta: et ideo tactus dolore cordis intrinsecus, delevit hominem quem creperbundavit iniquitas, et refriguit charitas
Abbreviated transcription (French):
tores. deo odibiles. contuẽ¬
tores maloꝵ. parentibus
non obedientes. insipien¬
tes. incompositi. sineaf¬
fectione. sine federe. sine
habundat hereticis et scis¬
maticis. perfidis tirãms.
simomacis et ypocritis. a¬
biciosis et cupidis. Raptori¬
bus et predombus. uiole¬
ciis et exactoribus. et fal¬
sariis impiis et sacrilegis.
proditori bus et menda¬
cibus. adulatoribus
et fallacib. garrulis
uersutis. gulosis et ebri¬
osis. Adulteris et incestu¬
osis. mollib et ĩmundis.
ꝑigris et negligentibus.
uanis et prodigtis. impe¬
tuosis et ipacũdis. imipa¬
cientib et inconstanti¬
b. ueneficis auguribus
per uuiis et erecrat . pre¬
sumptilofis et aprogan¬
tib. incredulis et despe¬
ratis. deinde umuersis
uiciis ipreticis. porro sicut
deficit fumus deficient. et
sicut fluit cera a faciẽ ig

Expanded text:
es, contumentores malorum, parentibus non obedientes, insipientes, incompositi, sine affectione, sine federe, absquabundat haereticis et schismaticis, perfidis et tyrannis, Simoniacis et hypocritis, ambitiosis et cupidis, raptoribus et praedonibus, violentis et exactoribus, usurariis et falsariis, impiis et sacrilegis, proditoribus et mendacibus, adulatoribus et fallacibus, garrulis et versutis, gulosis et ebriosis, adulteris et incestuosis, mollibus et immundis, pigris et negligentibus, vanis et prodigis, impetuosis et iracundis, impatientibus et inconstantibus, veneficis et auguribus, perjuris et exsecratis, praesumptuosis et arrogantibus, incredulis et desperatis, demum universis vitiis irretitus. Porro, « sicut deficit fumus deficient, et sicut fluit cera a facie igni