comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sper ut scias noctem partem
ẽẽ diei tunc enim consuma¬
tus est dies cum transit⁊
nox. Deniq sie dicinus i¬
bidem computamus ⁊ noctes
noctem. Ham si nox preisset
diem sub nocabulo noctis cõ¬
putaretur et dies. Quis ⁊ enĩ
dicat post quinq noctes ui¬
debo te et non post quinqz
dies nec legisse nos memi¬
nimus alicubi noctem ante
diem sigͣtam. Ham fint in¬
quit moyses i monte. Al
dieb. et .xl. noctib. ⁊ in pͦs.
Solinquit non uret te per
diem neq luna per noctem
et ut de ip̃is primordus de¬
mus exemplum fiant inꝯt
luminaria in firmam̃to celi
sic ut luceant super terram.
luminare maius inchoatoͬe
diei et luminare minus in
choationem noctis. S luna
non põt preponi soli. sicut ⁊
nox diei. s sicut luna subso¬
le est ita et nox sub die et ĩ
eungłio hemus sub aũcte et
nũo dierum signatas ⁊ noctes
Ait enim intercetera dñs. St
ħ quidam circum stantium ꝗ
non gustabunt mortem do¬

Expanded text:
sper, ut scias noctem partem sper, ut scias noctem partem esse diei. tunc enim consummatur dies, cum transit et non denique sic dicimusbidem cohputamus et noctes.noctem; nam si nox praeiret diem, sub uocabulo noctis conputaretur et dies. quis etenim hominum dicat: post quinque noctes uidebo te\\ et non: \'post quinque dies\'? nec legisse nos meminimus alicubi noctem ante diem significatam. nam fuit, inquit, Moyses in monte XL diebus et XL noctibus; et in psalmo: sol, inquit, non uret te per diem neque luna per noctem; et ut de ipsis primordiis demus exemplum: fiant, inquit, luminaria in firmamento caeli sic, ut luceant super terram; luminare maius in inchoationem diei et luminare minus in inchoationem noctis. si luna potest praeponi soli, sic et nox diei, sed, sicut luna sub sole est, ita et nox sub die. et in euangelio habemus sub auctoritate et numero dierum significatas et noctes. ait enim inter cetera dominus: sunt hic quidam circumstantium, qui non. gustabunt mortem, do
Abbreviated transcription (Latin):
et tñ claritate maior ẽ sol et t̾¬
ra aũ hominẽ et pecora ⁊ ce¬
tera aĩantia et tnͣ subicta st̃
hoĩ non ergo ideuro nox pre¬
ferri debet diei qr añ legunt᷑¬
et tenebre cum appareat et
dignitate lumen et tenebris
et tp̃re diem nocti anponi si¬
cut enim supra oñsum est
cum ẽent tenebre fc̃a est lux
et appellauit deus lucem di¬
em et tenebras appellauit
noctem et fc̃m ẽ uespere. ⁊ fa¬
ctum est mane dies unus.
Ham nͥ dies fuiss nee nox
tenebre en un erant que cũ
illuminate sunt et pret̾iit di¬
es cursu suo. pacto fẽs ẽ ues¬
per ⁊ cum post nespeꝵ illuxis¬
s fc̃s est dies primus nocte
transacta ut diem seq̃retur
nox koc et dignum ẽ et rõe
cõmendatumꝰ ut inferior ñ
per omnia subiecta sit. Aũo
nomen post diem legis. nõ
appellata fuiss nox neq ⁊
uesꝑ nͥ fc̃a luxdiem egiss ⁊
quo transacto fẽs ẽ uesꝑ q
et nox dies utiq fẽs est ue¬

Expanded text:
et tamen claritate maior est sol et teet tamen claritate maior est sol et terra ante hominem et pecora et cetera animantia et tamen subiecta sunt homini. non ergo idcirco nox praeferri debet diei, quia ante leguntur tenebrae, cum appareat et dignitate lumen tenebris et tempore diem nocti anteponi. sicut enim supra ostensum est, cum essent tenebrae, facta est lux. Et appellauit deus lucem diem et tenebras appellauit noctem; et factum est uespere et factum est mane dies unus. nam nisi dies fuisset, nec nox; tenebrae enim erant, quae cum inluminatae sunt et praeteriit dies cursu suo peracto, factus est uesper. et cum post uesperum inluxisset, factus est dies primus nocte transacta, ut diem sequeretur nox. hoc et dignum est et ratione commendatum, ut inferior natura per omnia subiecta sit potiornomen post diem legis? non enim appellata fuisset nox neque uesper, nisi facta lux diem egisset, quo transacto factus est uesper, qui est nox: dies utique factus est ue
Abbreviated transcription (Latin):
ut nicħ excipet que in celis sĩt
ait siue que in terris. In hac gͦ
non q̈ntum ad dignitatem
nam utiq multo melior lux
ꝙͣ tenebre in mundi tñ rõne
lux accepit nomen ut appella¬
retur dies et tenebre s hac .s.
quam diu redeat lux dr̃ nox
et illud tempus quo illumi¬
nantur tenebre appellatur di¬
es nox ergo cum dr̃ spatur fu¬
turus dies et cum dies dicit᷑
spatur fore nox. cum u̾o offi¬
tia hec cessauerint transeun¬
te mundo tenebre tm̃ dr̃etur.
et lumen non enii põt dici
nox cum perpetuo sint tene¬
bre neq dies cũ occidere cessa¬
uerit. lumen ubi enim eter¬
nitas est cessant bec nomina
quia cum mundo ceperunt.
Deinde ante qͣm lux fieret q̃
appellata est dies non nox lẽ
fuisse s tenebre que postqͣm
illummnate sunt et pret̾ut
lux uespe appellate sunt ⁊ ue¬
quantum apparet subiecta ẽ
nox diei. nec enim quia aṅt
tenebre leguntur quam lux
idciro aũ ponende debent in¬
deri quia et celum añ solẽ ẽ

Expanded text:
t, siue quae in caelis sunt, ait, siue quae in terris. In hac ergo non quantum ad dignitatem; nam utique multo melior lux quam tenebrae. in mundi tamen ratione lux accepit nomen, ut appellaretur dies et tenebrae nox, sed hquamdiu redeat lux, dicitur nox et illud tempus, quo inluminantur tenebrae, appellatur dies. nox ergo cum dicitur, speratur futurus dies et, cum dies dicitur, speratur fore nox. cum uero officia haec cessauerint transeunte mundo, tenebrae tantum dicentur et lumen. non enim potest dici nox, cum perpetuo sint tenebrae, neque dies, cum occidere cessauerit lumen. ubi enim aeternitas est, cessant haec nomina, quia cum mundo coeperunt. denique antequam lux fieret, quae appellata est dies, non nox legitur fuisse, sed tenebrae; quae postquam inluminatae sunt et praeteriit lux, uespera appellatae sunt quantum apparet, subiecta est nox diei. nec enim, quia ante tenebrae leguntur quam lux, idcirco anteponendae debent uideri, quia et caelum ante solem est
Abbreviated transcription (Latin):
pertinet tenebras. Cuii.¬
añ legimus quam lucem ea
enim que ad mundi fabricã
profecerunt. queq simł fc̃a
uidentur lumine priuata fu¬
isse considerantur.i. aqua t̾¬
ra tenebre exquib compagi¬
natus est mundus sient cõ¬
sa et tenebras enim ⁊ aquã
fc̃am sacra uolumina ip̃ius
dñi uoce testantur ꝑ ysaia¬
propħam. Ego enim inquit
deus qui feci lucem et creaui
tenebras e simłr et per dḋ et
aquas fcãs et terram firma¬
tam super aquas sp̃s sc̃s oñ

Expanded text:
pertinet, tenebras ante legimus quam lucem. ea enim, quae ad mundi fabricam profecerunt quaeque simul facta uidentur, lumine priuata fuisse considerantur, id est aqua terra tenebrae, ex quibus conpaginatus est mundus, sicut consa. et tenebras enim et aquam factam sacra uolumina ipsius domini uoce testanturper Eseiamprofetam: ego enim, inquit, deusqui feci lucem et creaui tenebras. similiter et per Dauid et aquas factas et terram firmatam super aquas spiritus sanct
Abbreviated transcription (Latin):
et in epta pertinaces fu̾nt
qͣm fortiores et uehem̃tio¬
res erunt cognita ueritate.
cum nescitur oditur cum
cognoscitur amatur.Dam

Expanded text:
et inepta pertinaces fuerunt, quam fortiores et uehementiores erunt cognita ueritate! cum nescitur oditur, cum cognoscitur amatur! nam
Abbreviated transcription (Latin):
ei uero pro certo hr̃ent data
sibi ab eo ꝑtatem ut hec face¬
rent non enim uictus appa¬
rebat. S tradens se uolũtati
eorum. Quare ergo sñia data
est. ut qui accepit gladiũ gla¬
dio pereat nͥ quia nulli licet
excepto uidice gladio q̃mꝙ̃
occidere. Apło auͣt petro usq
ad hoc permissum est quo do¬
lorem faceret non ꝙ occid̾et.
obhoc enim audiuit ne iteꝵ

Expanded text:
i uero pro certo haberent datam sibi ab eo potestatem, ut haec facerent. non enim uictus apparebat, sed tradens se uoluntati eorum. quare ergo sententia data est, ut qui accipit gladium gladio pereat, nisi quia nulli licet excepto iudice gladio quemquam occidere ? apostolo autem Petro usque ad hoc permissum est, quod dolorem faceret, non quod occideret. hoc enim audiens, ne iterum
Abbreviated transcription (Latin):
uidentes enim auxilus dei b̃ẽ
protegi multi imitatores eii
existunt. lucrum ergo uolens
facere perdidit semper enim fu¬
ror eius dampnosus est ei nã
munerentur digniores eos fa¬
cit ut cum zelat scm̃ iob dup¬
plicat ei meritum in celo et in
terra qui et bic auetus est et
in celo cum saluatore receptuᷤ
ut ista omnia ad scõrum pro¬
fitiant gloriam et dyaboli u̾o¬

Expanded text:
uidentes enim auxiliis dei hunc uidentes enim auxiliis dei hunc protegi multi imitatores eius exsistunt. lucrum ergo uolens facere perdidit; semper enim furor eius damnosus est ei. nam munerentur, digniores eos facit et, cum zelatur sanctum Iob, duplicauit ei meritum in caelis et in terra, quia et hic auctus est et in caelos cum saluatore receptus, ut ista omnia ad sanctorum proficiant gloriam, ad diaboli u
Abbreviated transcription (Latin):
uulnere ꝙ nemo hoĩum tole¬
rare poss nͥ solus iob qui uuĩ¬
cere potuit sathanam et cum
nec sic nequiela diaboli aliqd
murmur contra deum uiro
iusto elicere memor fuit pri¬
stine calliditatis sue qua dece¬
pit adam sategit si poss ⁊ istũ
per mułrem decipere quia faci¬
lius quis decipitur ꝑ dome¬
sticum et in huis omnib n¬
chil profitiens ĩmo detrim̃tũ
fatiens in pudentissimus sa¬
thanas non solum ĩmobilez
inuenit dei serum s et magi¬
strum. In ip̃a enim ncc̃itatẽ po¬
situs non tm̃ in dei timore du
rauit uerum etiam uxorem
contraria suggerentem mncre¬
pans docuit omnia que deo
permittente accidunt fortiter
tolleranda qd̃ ad duplicẽ penã
pertinet in prouidi sathane.
quia nec huic suasit ꝙ uoluit
et cum buic muidit alios fecit
discere ꝙ nec hũc scire uoleba
qͣntum enim prosit temptatõ
dei seruis et obsit dyabolo has
lectione plenius edocemur ẽ
enim putat se noce̾ eis ꝓmo¬
uet eos et cum unum pͥseqt̃¬

Expanded text:
ulnere, quod nemo hominum tolerare posset, nisi solus Job, qui vincere potuit satanam. Et cum nec sic nequitia diaboli aliquod murmur contra Deum viro justo eliceret, memor pristinae calliditatis suae, qua decepit Adam, sategit si posset et istum per mulierem decipere; quia facilius quis decipitur per domesticum. Et in his omnibus nihil proficiens, imo detrimentum faciens impudentissimus satanas, non solum immobilem invenit Dei servum, sed etiam magistrum. In ipsa enim necessitate positus, non trauit, uerum etiam uxorem contraria suggerentem increpans docuit omnia, quae deo permittente accidunt, fortiter toleranda. quod ad duplicem poenam pertinet inprouidi satanae, quia nec huic suasit quod uoluit et, cum huic inuidet, alios fecit discere quod nec hunc scire uolebat. Quantum ergo prosit temptatio dei seruis et obsit dia-10 bolo, hac lectione plenius edocemur. cum enim putat se nocere eis, promouet eos et, cum unum perseq
Abbreviated transcription (Latin):
dei regnum intrarent iam ñ
serui s filii dei. Qones noui
nullius egens quid ergo
opus fuitꝰ xp̃o saluatore ũ
nasceretur de deo et filium
sciret prius de se cum sit nͣ
simplex. et incorporens fili¬
um gnauit qui nichil ab
eo distaret ut magnitudinis
ꝯgruus responderet effectus
Quid enim ultra posset face
qͣm ut se alterum qui perfc̃s ẽ
gn̾aret ħ̾ ergo perfcm opus ẽ
quo nicħ possit uideri prancius.
Cetera enum minora omniast̃
Quanto enim excellentior ⁊¬
hiis omnib xp̃s ẽ tanto
mag̃ creatio illorum inferiꝰ
est gn̾ationi eius est et aliud
Deus eĩ ex quo sunt omnia ⁊
uolens condere creaturam. u̾¬
bum ꝑrius ꝙ in minist̾io a¬
pud se hebat gn̾auit ħ ẽ fec̃
exist̾e per quod u̾bum idcurco
filium nuncupauit. Ut oñ¬
teret de se illum extitisse ⁊ eẽ
sibi consubstantiuũ ut lex
qua filii de ꝑentib sũt ħ ere

Expanded text:
dei regnum intrarent, iam non serui, sed filii dei. QVAESTIONES NOUI NULLIUS EGENS: QVID ERGO OPUS FUIT CHRISTO SALUATORE UT NASCERETUR DE DEO ET FILIUM sciret, prius de se, cum sit natura simplex et incorporeus, filium generauit, qui nihil ab eo distaret, ut magnitudini suae congruus responderet effectus. quid enim ultra posset facere, quam ut se alterum, qui perfectus est, generaret? hoc ergo perfectum opus est, quo nihil possit uideri praestantius. cetera enim omnia minora sunt; quanto enim excellentior his omnibus Christus est, tanto magis creatio illorum inferior est generatione eius. est et aliud. deus enim. ex quo sunt omnia, uolens condere creaturam uerbum prius, quod in mysterio apud se habebat, generauit, hoc est fecit exsistere. quod uerbum idcirco filium nuncupauit, ut ostenderet de se illum exstitisse et esse sibi consubstantiuum, ut lex, qua filii de parentibus sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
abrabe et suum culmen aut
nũquid quia sp̃s dñi in silu¬
it in samson meretricantem
dignus dr̃ cum hoc fcm ĩtelli¬
gatur ad adophilorum perni
fiem. Ad uersum uideos.

Expanded text:
Abrahae et suum culmen. aut numquid, quia spiritus domini insiluit in Sampson meretricantem, dignus dicetur, cum hoc factum intellegatur ad allofilorum perniciem? XLIIII. ADUERSUS IUDAEOS.
Abbreviated transcription (Latin):
posse pulcrescere et clapere unũ
et idem est quia suplex es et
diuidi non potes. Tues deus
meus uiuus et uerus deus piꝰ
rex meus magnus. Te unum
deum colo uñ naturaꝵ prin cipi¬
um a quo uniuersitas inchoat
et ꝑficitur et continetur unũ
deum aquo sumus per quem

Expanded text:
posse, pulchrescere et clarescere unum et idem est; quia simplex es, et dividi non potes. Tu es Deus meus vivus et verus, Deus pius, rex meus magnus. Te unum Deum colo, unum naturarum principium, a quo universitas et inchoatur et perficitur et continetur: unum Deum a quo sumus, per quem
Abbreviated transcription (Latin):
gestorum ad deum promerẽ¬
dum quare et dñi testimoĩo
cõmendatur dicentis. aĩa uer¬
tistiait pu̾m meum iob. Nõ
tuit mereri cui tale testimo
nium dñs perhibet nͥ huic
qui non imitator inuenitur.
S auctor eorum que gessit.
Unde uerus dei cultor asseri¬
tur. Mulla enim potest hoc¬
simłatio comentitie ueritatis
in eo uideri qui ante se nõ
h̾t talem omnis enim qui
fingit. hoc fingit ꝙ cernit
nutari et hus tñ omnib¬
ad huc pociora sunt que di¬
cantur. In hus enim laudi¬
b nulla probamenta tribu¬
lationum fuerunt s propoi¬
tum deo dicatum in exercitio
et obseruationib constitu¬
tum qd quia ad coronam
meritorum temptatoru
non uisum ẽ plenum petit
ut ꝑmittetur ei diuersis tẽ¬
ptationib probare eius iusti¬
tiam in multus constrictus
alicubi hereret et poss modũ
excedere ad hoc selent peccã¬
tib diuerso pene inferri ut

Expanded text:
gestorum ad Deum promeregestorum ad Deum promeredum. quare et domini testimonio commendatur dicentis: animaduertisti ad puerum meum Iob? non tuit nium Dominus perhiberet, nisi hic qui non imitator invenitur, sed auctor eorum quae gessit? Unde et verus Dei cultor asseritur. Nulla enim potest simulatio commentitiae veritatis in eo videri, qui ante se non habet talem. Omnis enim qui fingit, hoc fingit quod cernitur imitari. Et his tamen omnibus potiora sunt quae dicuntur. In his enim laudibus nulla probamenta tribulationum fuerunt, sed propositum Deo dicatum in exercitio et observationibus constitutum: quod quia ad coronam meritorum tentatori non visum est plenum, petiit ut permitteretur ei diversis tentationibus probare ejus justitiam; ut in multis constrictus alicubi haereret, et posset modum excedere. Quia ad hoc solent peccantibus diversae poenae inferri, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nult ẽẽ et fructiferum ut et
nobis proficiat et illum mise¬
fieri. exemplum nobis iustiti¬
e in iob famulo suo demon¬
strauit sicut presens lectio de¬
testatur quod seculo et malo
carere et ad bonum uenire po
lr̃is editam operib sius exem¬
plar legis oñdit nulla m hac
causa alicuius documenta ad¬
discens s natura ip̃a duce cui
deus iustitie semen naturalit̾
in ẽẽ decreuit unde creatorire¬
uerentiam pia deuotione ser¬
uauit. Quanta gͥ laude dign
est et quib uerbis fc̃a eius d̾¬
bent extolli cui neq ante le
gem neq post legem parem
possumus inuenire q̃muis
siquis poss gesta eius imita¬
ri non iam cum eo conferend¬
non enim suum ẽẽt ꝙ talis
extitiss quia exemplum se¬
cutus fuiss alienum. Sẽs
aũt iob cum nichil talle ui¬
disset neq uoluminib lec¬
titasset talem se prestistit ut
nullus in se aliquid collatũ
hr̃et s ip̃e ceteris conferret
formam prebens mirabiliũ

Expanded text:
uult esse et fructiferum, ut et uult esse et fructiferum, ut et nobis proficiat et illum misefieri, exemplum nobis iustitiae in Iob famulum suum demonstrauit, sicut praesens lectio contestatur, quod secuti et malo carere et ad bonum uenire poslitteris editam operibus suis exemplar legis ostendit nulla in hac causa alicuius documenta addiscens, sed natura ipsa duce, cui deus iustitiae semina naturaliter inesse decreuit, creatori reuerentiam pia deuotione seruauit! Quanta igitur laude dignus est et quibus uerbis facta eius debeant extolli, cui neque agem, neque post Legem parem possumus invenire? Quamvis enim quis posset gesta ejus imitari, non tamen cum eo conferendNon enim suum esset quod talis exstitisset, quia exemplum secutus est alienum. Sanctus autem Job cum nihil tale vidisset, neque in voluminibus lectitasset, talem se praestitit, ut nullius aliquid in se collatum haberet, sed ipse caeteris conferret, formam praebens mirabilium
Abbreviated transcription (Latin):
impedim̃tum afferret sciens
res in amore ẽẽ mr̃es. Ideoq
celauit eam non ambigens
in pluri dedere quod ibet d̾s
ut hoc exemplo doceremur oĩ
cura dei facere mandata. Si eñ
fidelissimus abraham in re tã
graui et asꝑa obendiens inue¬
nitur quanto mag̾ nos quib
illa precipiuntur que possunt
portari. S fides deo dicata et
spes in dño firma que tam
cara et suauis est ut parẽtũ
ac filioꝵ affectib preponatur
dicente scriptura. Gustate ⁊
quid sequi deberet. Ideoꝙ ẜm
dñs nunc dixit tunc ille fecit
ut filio quãius carissimo de¬
um in dilectione preferret di¬
cente dño. Siquis dilig̃ pr̃ez
aut mr̃em. aut filios sr me nõ ẽ
me dignꝰ. uñ pr̾iarcha ut dño
precet᷑is dignus exift̾et ⁊ occi¬
dere filiumꝰ non recusauit:¬
tio est fr̃es di Cxuiii¬
lectissimi dei omnipo¬
tentis erga genus humanum
que intellecta quidem ꝑducit
ad regna celestia non intelłeta
aũt deducit ad inferos. Dans
enim bñfitium suum gratu

Expanded text:
impedimentum afferret, sciensres in amore esse matres; ideoque celavit eam, non ambigens impleri debere quod jubet Deus, ut hoc exemplo doceremur, ocura dei facere mandata. Si enim fidelissimus Abraham in re tam graui et aspera oboediens inuenitur, quanto magis nos, quibus illa praecipiuntur quae possunt portari! o fides deo dicata et spes in domino firma, quae tam cara et suauis est, ut parentum ac filiorum affectibus praeponatur dicente scriptura: gustate etquid sequi deberet. ideo secundum quod dominus nunc dixit, tunc ille fecit, ut filio quamuis carissimo deum in dilectione praeferret dicente det matrem, aut filios supra me, non est me dignus . Unde Patriarcha ut Domino prae caeteris dignus existeret, etiam occidere filium non recusavittio est, fratres dilectissimi, omnipotentis dei erga genus humanum, quae intellecta quidem perducit ad regna caelestia, non intellecta autem deducit ad inferos. deus enim beneficium suum gratum
Abbreviated transcription (Latin):
contempni. Quis enim time¬
at hoĩem pro crimine suo occi¬
sum ac si in noçens fuerit ti¬
meri tñ non pot s doleri. Ita¬
q uͥ sentirent demonia uel
sent non tim̾ent. hu enĩ oẽs
qui exparte dyaboli sunt con¬
senserunt in mortem xp̃i. Uñ
cuncta demonia siue dii gen¬
tium nominata cruce xp̃i t̾ro¬
re concuciũtur. omnis enum
qui in alicuius innocentis ⁊¬
morte reus est cum nomen
eius fuerit memoratum timor
apprebendit cor eius recorda¬
tioẽ enim. bĩta delicti reum se
uidet qͣnto magis demonia
uel du gentium qui rei sunt
necis dñi et saluatoris mũdi
s pagani antiquitatis cã ueꝵ
se tenere contendunt quiaꝙ
uetus consuetudo preuidicet
ueritati possent enim hoĩci¬
de aut molles aut adult̾i uł
ceteri criminosi per ħ illicita
sua defendere quia antiqua st̃
et ab ip̃o mundi initio cepta
cum hinc mag̾ intellig̾e debe¬
rent errorem suum quia ꝙ
reprehensibile et turpe ẽ ma¬
le ceptum probatur ꝙ aũt ho

Expanded text:
contemni. quis enim timecontemni. quis enim timeat hominem pro crimine suo occisum? ac si innocens fuerit, timeri tamen non potest, sed doleri. itaque nisi sentirent demonia uel sent, non timerent. hi enim omnes, qui ex parte diaboli sunt, consenserunt in mortem Christi. unde cuncta demonia siue di gentium nominata cruce Christi terrore concutiuntur. omnis enim qui in alicuius innocentis morte reus est, cum nomen eius fuerit memoratum, timor adprehendit cor eius. recordatione enim habita delicti reum ae uidet: quanto magis demonia uel di gentium, qui rei sunt necis domini et saluatoris mundi! Sed pagani antiquitatis causa uerum se tenere contendunt, quia uetus consuetudo praeiudicet ueritati. possent enim homicidae aut molles aut adulteri uel -ceteri criminosi per hoc inlicita sua defendere, quia antiqua sunt et ab ipso mundi initio coepta, cum hinc magis intellegere deberent errorem suum, quia quod reprehensibile et turpe eat male coeptum probatur, quo
Abbreviated transcription (Latin):
terit dr̃e molenter illi mortẽ
illatam. Si enim istam negx
nec mortuum illum pot̾it asse¬
uerare. qz ħ illic continentur uͥ
morte traditus legitur. Nemo
enim ex sriorib postrema aut
ex postremis suꝑiora ꝯdempna
quia contrarium non ẽ ꝙ uniuᷤ
corporis est. De mortuis autẽ
ꝙ resurgant dolo dicunt stul¬
tum credere uident enim exem¬
pla quib credibile indicetur o
omnia enim semina usib ne¬
cessaria nͥ dissoluta fu̾int rena¬
sci rursus non pot̾unt. Si hoc ĩ
mundo hõium causa dec̾uit c̃
illoꝵ ip̃oꝵ corporib si hoc presta¬
turus credatur stultum putant
nisi quia ip̃i stulti sunt qui d̾o
non dant qͣm p̃t mundus uir¬
tutẽ tam gestaꝵ nunc usq ap¬
paret umbra quia enim tp̃x nõ
est fatiendarum uirtutum ini¬
tio enini fieri oportuit ut sem̃
fidei per hñc crementum fac̾et.
crucis responsa dare non post̾.
Si ob probrium ẽ mors xp̃i qͣ
re terrori est. res enim q̃ ex cri¬
mine uenit non tueri d s

Expanded text:
terit dicere uiolenter illi mortem inlatam. si enim istam negat, nec mortuum illum poterit adseuerare, quia haec illic continentur, ubi morti traditus legitur. nemo enim ex superioribus postrema aut ex postremis superiora condemnat, quia contrarium non est quod unius corporis est. De mortuis autem quod resurgant, dolo dicunt stultum credere. uident enim exempla quibus credibile iudicetur. omnia enim semina usibus necessaria, nisi dissoluta fuerint, renasci rursus non poterunt. si haec in mundo hominum causa decreuit, cur illorum ipsorum corporibus si haec praestaturus credatur, stultum putant, nisi quia ipsi stulti sunt, qui plus deo non dant, quam potest mundus? uirtutum tamen gestarum nunc usque apparet umbra. quia enim tempus non est faciendarum uirtutum — initio enim fieri oportuit, ut semen fidei per hanc crementum faceret crucis responsa dare non possunt. Si obprobrium est mors Christi, quare terrori est? res enim, quae ex crimine uenit, non timeri debet, sed
Abbreviated transcription (Latin):
erat fati ꝙ si fati fuiss aliqͣ¬
te hac sorte honorate fuissent
et cum quidam ad peregrina
loca proficisceretur uxorẽ sua
amico in fidelem sciens omẽ¬
dauit non utiqr pu̾o s ma¬
ture etatis qui et diligentior
custos eius ẽẽt abscioit se ut
cum ea sine cuius quã suspi¬
tione caute dormiret quid pu¬
tamus fati fuisse aut consilii.
S quo fati fuit ꝙ contrariũ
est qui iuncit enim ꝙ natũ
in eo est hic inanit fatum et
in studus certe fatorum uerti¬
tur causa ut sciat quis aliqd
aut non posset comprehende
omnes ergo senatores unũ
hñt fatumꝰ. nullus enim sea¬
torum sine lr̃is est et gentes
que sine literis sunt unumi

Expanded text:
erat fati? Quod si fati fuisset, aliquantae hac sorte oneratae fuissent. Et cum quidam ad peregrina loca proficisceretur, uxorem suam amico, quem fidelem sciuit, commendauit, non utique puero, sed maturae aetatis, qui, ut diligentior custos eius esset, abscidit se, ut cum ea sine cuiusquam suspicione caute dormiret. quid putamus: fati fuisse aut consilii? sed quo modo fati fuit quod contrarium est? qui uincit enim quod natum in eo est, hic inanit fatum. Et in studiis certe fatorum uertitur causa, ut sciat quis aliquid aut non possit conprehendere. omnes ergo senatores unum habent fatum — nullus enim senatorum sine litteris est — et gentes, quae sine litteris sunt, unum
Abbreviated transcription (Latin):
multum differre hominẽ ab hũ
que fecerat edoceret. ad honorẽ
enim hominis pertin̾e uult
xerimus. hic tñ locus ⁊ causa
postulat ut it̾m dicamus pr̃is
enim ad filium uerba sunt di
centis fatiamus hominẽ ao
utriusq intelligatur ꝑ dicẽtis.
et obaudientis. ħ ergo ymage
dei est in hoĩe ut unus fẽs sitͥ.
q. dñs ex quo cet̾i ornentur ha¬
bens imperium dei.q. uicarius
eius quia omnis rex dei h̃t y
maginem. Ideoq mulier nõ
est fc̃a ad dei ymaginem. Sic
et enim dicit et fecit deus ho¬
munem ad ymaginem dei fec̃
eum. hinc ẽ unde apłs/ uir c¬
dem ait. non debet uelare cap
quia ymago et gloria dei est.
Mulier aũt ideo uelat quia ñ
est gloria aut ymago dei.Si

Expanded text:
multum differre hominem ab his, multum differre hominem ab his, quae fecerat, edoceret. ad honorem enim hominis pertinere uult, xerimus, hic tamen locus et causa postulat ut iterum dicamus. patris enim ad filium uerba sunt dicentis: faciamus hominem ad utriusque intellegatur persona, dicentis et obaudientis. haec ergo imago dei est in homine, ut unus factus sit quasi dominus, ex quo ceteri orirentur, habens imperium dei quasi uicarius eius, quia omnis rex dei habet imaginem. ideoque mulier non est facta ad dei imaginem. sic etenim dicit: et fecit deus hominem, ad imaginem dei fecit eum. hinc est unde apostolus: uir quidem, ait, non debet uelare caput, quia imago et gloria dei est; mulier autem ideo uelat, quia non est gloria aut imago dei. si
Abbreviated transcription (Latin):
nescitur. et qui põt face̾ põt
dici quia nescit quid fatiat
s uissit ut fieret et quamuis¬
aqua fit non est huius uirtu¬
tis. ut facẽt s quia hinic om̃ĩa
possibilia sunt iubente eo ꝙ
non poterat cepit posse ut ad
huius laudem profic̾et. du¬
plex enim uirtus est ut in sen¬
sibilem iuberet sensibilia pro¬
ducere. .uͦi. uero die precepit
ut produceret terra aĩam
uiuentem quadrupedia et
bestias terre et fcm̃ est sic et
producta sunt et uidit deus
quia bona sunt et ualde bo¬
na quia omnia nccia sunt.
Supradc̃a gͥ die dixit deus
fatiamus hominem adyma¬
ginem et similitudinẽ nr̃am
et kẽat inquit ptatem super
omnia que fca sunt suꝑ t̾raz
Primum quidem fecit deus
naret. Quo comparto et om̃i¬
b ornatib decorato et ncc̃us
honestato post hec hominem
fecit qui frueretur eo et oĩb
qui m iłlo sunt. Nam cum o¬
mnia super terram ex aquis
et terra produci iussiss hoĩez
tñ ut faceret limũ terre maĩ¬
b apprebendisse describitur. ut

Expanded text:
nescit? et qui potest facere, potest dici quia nescit quid faciat? sed iussit ut fieret; et quam iussit, non est huius uirtutis ut faceret? sed quia huic omnia possibilia sunt, iubente hoc quae non poterat coepit posse, ut ad huius laudem proficeret duplex enim uirtus est, ut insensibilem iuberet sensibilia producere. Sexto uero die praecepit, ut produceret terra animam uiuentem, quadripedia et bestias terrae; et factum est sic et producta sunt. et uidit deus quia bona sunt, et ualde bona, quia omnia necessaria sunt. Supra dicta igitur die dixit deus: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, et habeat, inquit, potestatem super omnia quae facta sunt super terram. primum quidem fecit deus naret, quo conpacto et omnibus ornatibus decorato et necessariis honestato post haec hominem fecit, qui frueretur eo et omnibus quae in illo sunt. nam cum omnia super terram ex aquis et terra produci iussisset, hominem tamen ut faceret, limum terrae manibus adprehendisse describitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
non competunt.Dũquid nõ
tunica mediocris hominis ꝙͣ¬
uis munda imꝑatori tñ sor¬
dida et illicita ẽ. Similit̾ ⁊ sa¬
xonicia senatori ac ꝑ hoc ansti¬
nstros dei mundiores esse oz.
Hemo enĩ imꝑatori ministrat
strant. Deus aũt quia nͣ claris¬
simus ẽ mĩstros eius natura
magis quã uestib mundos eẽ¬

Expanded text:
non competunt. Numquid non non competunt. Numquid non tunica mediocris hominis, quamvis munda, imperatori tamen sordida et illicita est? similiter et Saxonicia senatori? Ac per hoc antinistros dei mundiores esse oportet. nemo enim imperatori ministrat strant: deus autem quia natura clarissimus est, ministros eius natura magis quam uestibus mundos e
Abbreviated transcription (Latin):
hrͣe. Est enim ꝙ oĩo gnͣ ałiter
omnib non liceat. est itẽ q
licet. fornicari omnib semp
eccłiasticus quis sit licet ei ne¬
gociari. fc̃o aũt iam non licet
liq̃n uero non licet conueire.
quia etiam a licitis abstinen¬
ris or̃oni. Nam et scd̾m le¬
gem in ieiunio cedi et iurgaͣi
non licet postea licet quia ma¬
ior reu̾entia debetur dei cãis.
Numquid omne ꝙ inter cet̾os
licet ante impatorem licet qͣn¬
to magis in dei caĩs. at per hoc
antistitem eius puriorem cet̾is
ẽẽ o. Ip̃ius enim personam
tidie xp̃i uicem agere aut ora¬
re pro ppło aut offerre ant tin¬
sc̃a sunt que ministrat. Nam
sicut ad compatõnem luicerne
tenebre non tm̃ obscure s et
sordide sunt ad compationem
aũt stellarum lucerna caligo
ẽ ad solis uero ꝯparationem
stelle nebulose sunt. ad dei a
claritatem sol nox est itaque
ad nos licita et munda sunt
ad dei aũt dignitatem.q. illi¬
cita et ĩmunda sunt. Qua qͣm
enim bona sint dei tñ ꝑsone

Expanded text:
re? Est enim quod omnino generaliter omnibus non liceat: est item qulicet. Fecclesiasticus quis sit, licet ei negotiari; facto iam non licet.liquando non licet conuenire, quia etiam a licitis abstinentis orationi. nam et secundum legem in ieiunio caedi et iurgari non licet, postea licet, quia maior reuerentia debetur dei causis. Numquid omne, quod inter ceteros licet, ante imperatorem licet? quanto magis in dei causis! ac per hoc antestitem eius puriorem ceteris esse oportet; ipsius enim personam tidie Christi vicem agere, aut orare pro populo, aut offerre, aut tinsancta sunt quae ministrat. Nam sicut ad comparationem lucernae tenebrae non tantum obscurae, sed etiam sordidae sunt, ad comparationem autem stellarum lucerna caligo est, ad solis vero comparationem stellae nebulosae sunt, ad Dei autem claritatem sol nox est: ita et quae ad nos licita et munda sunt, ad Dei autem dignitatem quasi illicita et immunda sunt; quanquam enim bona sunt, Dei tamen personae
Abbreviated transcription (Latin):
sił cum dauid rei fi̾
uppe tñ nec sabb̃is fec̾it hoc
dauid saluator ypocrisius iu¬
deoꝵ multis uult exemplis
arguere maiora oñdens ad
missa in lege et nullũ ausũ
fuisse accusare ut non solu
semel et iterum sabb̃m ĩ lege
uiolatum monstraret uex q̃
sacerdotalem panem ipo sac̾¬
dote concedente presumptu
illicite et quod maius est a
sabb̾m non seruauit quo fa¬
cto muri iericho ultͦ cecider̃t.
Quantum profuit sabb̃m
non custodisse s fidemet ma¬
chabei cum prius cesi fuissẽt
sabb̾is dimicar̃t et de hostib̾
triumpharunt sacerdotis ut
dñicis cerimonus in seruirẽt
intemplo sabb̃m contẽpne¬
bant. Sauid aũt iam unctꝰ
in regem postqͣm dei uirtu¬
te interfectum armis spoli¬
auit allofilum in itin̾e posit᷑

Expanded text:
SIMUL CUM DAUID REI FIERI, QVIPPE CUM NEC SABBATIS FECERIT HOC DAUID? Saluator hypocrisin Iudaeorum multis uult exemplis arguere maiora omissa in Lege, et nullum ausum fuisse accusare: ut non solum semel et iterum sabbatum in Lege violatum monstraret, verum etiam sacerdotalem panem ipso sacerdote concedente praesumptum illicite; et quod majus est, a sabbatum non servavit; quo facto muri Jericho ultro ceciderunt . Quantum profuit sabbatum non custodisse, sed fidem? Et Machabaei, cum prius caesi fuissent, sabbatis dimicaverunt, et de hostibus triumphaverunt . Et sacerdotes ut dominicis cerimoniis inservirent, in templo sabbatum contemnebant. David autem jam unctus in regem, postquam Dei virtute interfectum armis exspoliavit Allophylum, in itinere posit
Abbreviated transcription (Latin):
do ⁊ bñ moriendo agatur ut ⁊
uidentes ⁊ audientes que bona
sunt mala sua respuant iudicã¬
dos se a deo pro sins malis opibͣ
resipicant. atq ita preuemente
dono gre de suis miquitatib ꝯ¬
funcdantur et ad bonã uitam

Expanded text:
do et bene monendo agatur, ut et videntes et audientes quae bona sunt, mala sua respuant, et judicandos se a Deo pro suis malis operibus contremiscant; atque ita, praeveniente dono gratiae, de suis iniquitatibus confundantur, et ad bonam vitam
Abbreviated transcription (Latin):
stice continebat per qd̃ diuĩa
clementia humane infirmita¬
clausum potioris fidei m̾itis
reseruauerat. unde ad iecit di¬
cens. Omnia ꝑ ip̃m fc̃a sunt.
ut siquis exsr̾iorib in aliquo
ambigͥet. quia angusta est in¬
telligentia hoĩum ad diuinaᷤ
res capiendas ex hus capax
fieret cum audit omnia per
ip̃m fc̃a sunt ut non utiq
feũram ip̃m ꝓutaret quia ⁊¬
Si aũt et ip̃e ẽẽt fcũra ñ oĩa
per ip̃m fc̃a adeo dixiss neq
enim ip̃e per se fiebat ꝙ ut ad¬
huc absolutius traderet adieẽ
et sine ip̃o inquit fẽm ẽ nich.

Expanded text:
stice continebat, per quod diuina clementia humanae infirmitairet quod clausum potioris fidei meritis reseruauerat. Unde adiecit dicens: omnia per ipsum facta sunt. ut si quis ex superioribus in aliquo ambigeret, quia angusta est intellegentia hominum ad diuinas res capiendas, ex his capax fieret, cum audit: omnia per ipsum facta sunt, ut non utique facturam ipsum putaret, quia si autem et ipse esset factura, non omnia per ipsum facta a deo dixisset; nec enim ipse per se fiebat. Quod ut adhuc absolutius traderet, adiecit: et sine ipso, inquit, factum est nih
Abbreviated transcription (Latin):
n enim scinditenet.
iel diuidi pot̾is quia ⁊¬
uiere unus es nec ĩpor¬
tes efficeris. S totus totum
totum possides. Hoc mistium¬
mens humana cape non põt nz
concipere. neq oratõ lingua nar¬
rare neq diffusis sermonibus
biblio tecarum uolumina q̃unt
explicare si totum mundum lib̾
impleant tua scĩa mennarrãbi¬
lis non põt narrari. qm uere ĩ¬
dicibilis es. nullo modo seribi
pot̾is neq concludi qui es fõs
lucis diuine. et sol claritatis et̾¬
ne. Magnus enim es sine q̈n¬
titate. et ideo imensus bonus
sine qualitate. ideo uere ⁊ sũme
bonus et nemo bonus nisi tu

Expanded text:
n enim scindi vel dividi poteris, quia vere unus es: nec in partes efficeris, sed totus totum m possides. Hoc mysteriummens humana capere non potest, neque concipere, neque oratoria lingua narrare, neque diffusi sermonis bibliothecarum volumina queunt explicare. Si totum mundum libri repleant, tua scientia inenarrabilis non potest enarrari. Quoniam vere indicibilis es, nullo modo scribi poteris neque concludi, qui es fons lucis divinae, et sol claritatis aeternae. Magnus enim es sine quantitate, et ideo immensus; bonus sine qualitate, ideo vere et summe bonus; et nemo bonus, nisi tu
Abbreviated transcription (Latin):
non solum impiorum filii s
omnes ⁊̃ qui de iustoꝵ fc̃ifica¬
ta carne nascuntur exclamat
et dicit. Ecce in iniquitatib
conceptus sum.⁊ in pec.ꝯ. me

Expanded text:
non solum impiorum filii, sed omnes etiam qui de justorum sanctificata carne nascuntur, exclamat et dicit: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in de
Abbreviated transcription (Latin):
lacta me nutri me et in msurã
etatis. Ut perfc̃i uiri meam ex¬
tende exiguitatem ut solid̾ hc̃
et perfectorum cibum capere
ualeam. Ita perfẽm enim me¬
um uiderunt oculi tui. Quod
Ator oĩum bonorum
donum unaq potentias. Ut ĩ
ip̃a quoq personarum propͥe¬
tate iuxta profundiorem ĩtel¬
lectum quedam unitas senti¬
atur. In separabilis nimirũ
nature tue unitas non põt se¬
parabiles hr̃e personas quia sic
trinitas es in unitate et uni
tur quidem ille persone alũ si¬
gule. S ita uocasti te trinitas
deus in separabilem oñdere in
personis ut nullum sibi nom̃
sit in qualib persona ꝙ ad ali¬
am personam ẜin religionis re¬
gulam non referat᷑ sicut pater
ad filium. et filius ad pr̃em. uł

Expanded text:
lacta me, nutri me, et in mensuram aetatis usque perfecti viri meam extende exiguitatem, ut solidum hunc et perfectorum cibum capere valeam. Imperfectum enim meum vident oculi mei . tor omnium bonorum donum, unaque potestas, ut in ipsa quoque personarum proprietate juxta profundiorem intellectum quaedam unitas sentiatur. Inseparabilis nimirum naturae tuae unitas non potest separabiles habere personas, quia sicut Trinitas es in unitate, et uni. Nominantur quidem illae personae aliquando singulae; sed ita voluisti te, Trinitas Deus, inseparabilem ostendere in personis, ut nullum ibi nomen sit in qualibet persona, quod ad aliam personam secundum relationis regulam non referatur, sicut Pater ad Filium, et Filius ad Patrem, ve
Abbreviated transcription (Latin):
multiplex nuabiliter os ĩ nũa¬
bilis ac idcirco mensurabiliter
ini m̃surabił et ponderabiłr pre
ponderabilis non est sũme bo¬
nitatis que tu ip̃e es profitem̃
originem. exqua omnia ꝑ qͣm
omnia. in qua omĩa. s cuius ꝑ

Expanded text:
multiplex, numerabiliter es innumerabilis; ac idcirco mensurabiliter immensurabilis, et ponderabiliter imponderabilis. Non enim summae bonitatis, quae tu ipse es, profitemur originem, ex qua omnia, per quam omnia, in qua omnia: sed ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Lunt ut quisquis non solum ⁊¬
omnib s ⁊̃ singulis uolu̾it ꝯͣ¬
ire. In eo ꝙ singulis hoꝵ con¬
tumaciter repugnat eis que
contraria docere non dubitat
atq exħ omnib catholicis a¬
nathemazandus appareat. qͣm¬
ius igitur et angustia ip̃is fe
stinatioq portitoris ꝯpulerit
nos aliqua que pro diuersis
brsib agnoscendis atq uitã¬
dis fuerant inserenda pretei¬
re silentio. tñ omnia que in
hoc opusculo continentur re¬
censetur et notissimam pror¬
sus hr̃e non negligas ex hus
poters tanta discretiõe et de
ceteris sp̃aliter iudicare. ap̃.

Expanded text:
unt, ut si quis non solum omnibus, sed etiam singulis voluerit contraire, in eo quod singulis horum contumaciter repugnat, et his contraria docere non dubitat, atque ex hoc omnibus catholicis anathematizandus appareat. Quamvis igitur et angustia temporis, et festinatio portitoris compulerit nos aliqua quae pro diversis haeresibus agnoscendis atque vitandis fuerant inserenda praeterire silentio, tamen si omnia quae in hoc opusculo continentur recensere et notissima prorsus habere non negligas, ex his poteris cauta discretione etiam de caeteris spiritaliter judicare. Ap
Abbreviated transcription (Latin):
confundet cum cum uenerit
in regno pr̃is. S forte dicãt
scientes frague ẽẽ gemc hũa¬
num. Ideirco in fine uite no¬
lumus fidem accipere ne iar
peccemus. Sed fides sic accipi
debet ut sciatur ꝙ accipitur.
Tunc enim bñficium eius
h̾ebit si cognoscat et si profi¬
teatur eam. corde aũt credit̾
ad iustitiam ore aũt cõfessio
fit ad salutem. Ac per hoc qui
iam nescit ubi sit quõ pot di¬
ci accipe. Ille enim accipit qui
profitetur se accepisse sciens
quia accepit. Sciens Sieñ cre¬
dunt quia datur credentib re¬
missio pecc̃orum. scire debent
quia hic credit qui corde suo
teste credit quia deus ꝓmisit¬
qui cordis inspector ẽ ip̃m ẽi
suscipit. quẽ corde udet credere
itaq cuius cor uerba fidei nõ
aduertit quo bñfitiũ eus habe¬
bit gͥ hic põt uideri time fĩ. xp̃i¬
amus accepta fide qui id agere
cernitur ne facile peccet nam
qui peccare festinat ideuco nõ
uult accipere fidem: ne coga¬

Expanded text:
confundet eum, cum uenerit in regno patris sui. Sed forte dicant: \'scientes fragile esse genus humanum idcirco in fine uitae uolumus fidem accipere, ne iam peccemus\'. sed fides sic accipi debet, ut sciatur quod accipitur. tunc enim beneficium eius habebit, si cognoscat et profiteatur eam - corde enim creditur ad iustitiam, ore autem confessio fit ad salutem — ac per hoc, qui iam nescit ubi sit, quo modo potest dici accipere? ille enim accepit, qui profitetur se accepisse sciens quia accepit, si enim credunt quia datur credentibus remissio pec-. catorum, scire debent quia hic credit qui corde suo teste credit, quia deus, qui promisit, cordis inspector est; ipsum enim suscipit, quem corde uidet credere. itaque cuius cor uerba fidei non aduertit, quo modo beneficium eius habebit? Igitur hic potest uideri timere fieri Christianus accepta fide, qui id agere cernitur, ne facile peccet. nam qui peccare festinat, idcirco non uult accipere fidem, ne coga
Abbreviated transcription (Latin):
omnib non uinceretur cer¬
te uel affc̃u caritatis cogen¬
te frangeretur morte simul
oĩum filiorum. S quia añ
editam legem legem in cor

Expanded text:
omnibus non uinceretur, certe uel affectu caritatis cogente frangeretur morte simul omnium filiorum. sed quia ante legem editam legem in cor
Abbreviated transcription (Latin):
et unus deus non localiter
s ubiq es et non particulatĩ
ubiq es. s ubiq totus. ubiq
presens sine situ et loco et mo¬
tu. Quis ita rogo consideret.
Quis hoc ꝯprebendat ꝙͣtalib
probitate uel scĩa preditus.
boc tñ in spe promissionis in¬
poĩtum ẽ quod uidebimus te
dũe et tanto unus quisq ꝑ

Expanded text:
et unus Deus, non localiter, sed ubique es; et non particulatim ubique es, sed ubique totus, ubique praesens sine situ et loco et motu? Quis ista, rogo, consideret? Quis haec comprehendat quantalibet probitate vel scientia praeditus? Hoc tamen in spe promissionis repositum est, quia videbimus te, Domine: et tanto unusquisq
Abbreviated transcription (Latin):
hominis mimicum maxime
fidelis. Uehem̃tiora enim tela
sua contra dei seruos exacuit.
Sieut ergo iste bonoꝵ inimi¬
cus ẽ ita lex mał adu̾sa ẽ. ꝗs
enim contẽpnenti se non ad¬
uersetur. Dñs ergo peccõrem
alloquitur ut consentiat mã¬
datis que illum in obedientẽ
condẽpnant ut subitiat se uo¬
luntati eorum. et fiat ex ini¬
mico amicus. quia ⁊ ꝯtẽptor
legis inimicus est eius. uolũ¬
tati enim eius resistit ideoq
bortatur dñs pecc̃orem. ut bñ
agendo reconciliet sibi legez
nẽ in die iuditii accuset eum
apud udicem ⁊ ꝯdempnatꝰ
penas det sprete leois omni

Expanded text:
hominis inimicum, maxime fidelis; uehementiora enim tela sua contra dei seruos exacuit. sicut ergo iste bonorum inimicus est, ita et lex malis aduersa est. quis enim contemnenti se non aduersetur? dominus ergo peccatorem adloquitur, ut consentiat mandatis, quae illum inoboedientem condemnant, ut subiciat se uoluntati eorum et fiat ex inimico amicus, quia et contemptor legis inimicus est eius; uoluntati enim eius resistit. ideoque hortatur dominus peccatorem, ut bene agendo reconciliet sibi legem, ne in die iudicii accuset eum apud iudicem et condemnatus poenas det spretae legis. omni
Abbreviated transcription (Latin):
es sine dubio inuisibilis ⁊ nõ
intellectu prouidearis. In ꝯpre¬
hensibilis et si ꝑrgr̃am rep̾sente
sib pie credaris. scẽq cogiteris
In effabilis et si humane locu¬
tionis usualib u̾bis abusiue.
ut cumq dicaris ideo uerus

Expanded text:
es sine dubio invisibilis, etsi es sine dubio invisibilis, etsi intellectu pio videaris; incomprehensibilis, etsi sibus pie credaris, sancte cogiteris: ineffabilis, etsi humanae locutionis usualibus verbis abusive utcunque dicaris; ideo verus
Abbreviated transcription (Latin):
luntas opus ẽ cui uel¬
le est posse qui omnia q̃¬
x nichilo creasti solauo
aliqua possides. et sine labore
gubernas. et absq tedio regis.
Et nichil ẽ ꝙ turbet ordinem ĩ¬
perii tui uel in sũmis uel ĩ ymis
nec mali auctores qḋ fac̾e nõ
potes. qui nich̾ non potes nec
umqͣm fecisse te quicqͣm peni¬
tuit nec ullius ꝯmotionis aĩ
tempestate turbans. nec tocius
terre pericula regnum tuumẽ.
nulla flacialis sceła probas. Nȯ¬
aũt impetras. Humqͣm menti¬
ris quia eterna ueritas es cuiꝰ
uerius bonitate fti sum̃. ⁊ cuius
iustitia penas liuimus. et cle¬
mentia liberamur. Quod n
chilcolendum nisi deus.
igneum nichilq ꝙ corpi
sensus attingit pro te ad¬
drandum est uel collendum.
Qui uere es ꝙ es et non mu¬
taris cui in ip̃o. et sp̃aliter illũ
conuenit quod greci dicunt
corlip. et latini ẽ quia semper
idem ip̃e es. et anni tui non de¬
fitient. Hinc et enim patent̾
datur intelligi. quia tu deus nr̃
q̃m colimus deus uerus. ⁊ opẽ

Expanded text:
luntas opus est, cui velle est posse; qui omnia qx nihilo creasti, sola valiqua possides, et sine labore gubernas, et absque taedio regis. Et nihil est quod perturbet ordinem imperii tui, vel in summis vel in imis.nec mali auctor es, quod facere non potes qui nihil non potes, nec unquam fecisse te quidquam poenituit, nec ullius commotionis animi tempestate turbaris, nec totius terrae particula regnum tuum est. Nulla flagitia vel scelera probas vel imperas. Nunquam mentiris, quia aeterna veritas es: cujus unius bonitate facti sumus, et cujus justitia poenas luimus, et clementia liberamur. CAPUT IX. Quod nihil colendum nisi Deus. igneum, nihilque quod corporis sensus attingit, pro te adorandum est vel colendum, qui vere es quod es, et non mutaris: cui maxime ac specialiter illud convenit, quod Graeci dicunt ὤν, Latini Est; quia semper idem ipse es, et anni tui non deficient . Hinc etenim patenter datur intelligi, quia tu, Deus noster quem colimus, Deus verus et omnipotens,
Abbreviated transcription (Latin):
banne apło dicente.cum eĩ
apparuerit inquid similes ei
erimus conuenit scõs in sole
ẽẽ significatos. septem tñ par¬
tib maiorem solem quam
lunam. propħa supradẽs oñ¬
dit. Qñ enim lunam sicut lu¬
men solis futuram oñdit so¬
lem aũt septies tm̃ ad mod̾
utiq soł septies lunam au¬
geri. sigͣt. ut talis sit tunc lu¬
na qualis nunc est sol. Quã¬
uis scõrum rõ hic uertatur
sub hac tam̃ causa luminariũ
ex parte prodidit quantitatẽ.
ut post crem̃tum solis ⁊̃ lune

Expanded text:
anne apostolo dicente, Cum enim anne apostolo dicente, Cum enim apparuerit, inquit, similes ei erimus ; convenienter sanctos in sole esse significatos, septem tamen partibus majorem solem quam lunam propheta supradictus ostendit. Quando enim lunam, sicut lumen solis, futuram ostendit, solem autem septies tantum; ad modum utique solis septies lunam augeri significat, ut talis sit tunc luna, qualis nunc est sol: quamvis sanctorum ratio hic vertatur, sub hac tamen causa luminarium ex parte prodidit quantitatem, ut post crementum solis ac lun
Abbreviated transcription (Latin):
hominib. ut uidentes oꝑa.ii.
bona. magnificent pr̃em ue.
qui incelis est. bii ergo qui oĩ¬
bus suis derelictis dnm secũ¬
tur iustitie et sc̃itatis causa
soli et lune comꝑatur septies
honorati sicut dicit dominus
Nemo est qui relinquet domũ
aut uxorem aut filios aut agr¬
os qui non recipiet septies tm̃
in hoc scło. Qui ergo ad presẽs
seꝑties bonorantur potest m¬
telligi quiã et in futuro septe̾
partib clariores cet̾is futuric̾¬
dantur ut resurrectio eo soli
comparetur. ac lune ceteroru
uero sicut stelle sint. Claritas
ergo sc̃oꝵ que ẽ ħ̾ septies ho¬
noratur in resurrectione aliud
septies consequitur. ut qui
bic claritatem luneh̃t in fu¬
turo soł accipiat claritatem.
et qui b̾ soli comꝑatur septi¬
es tm̃ futurus credatur accipe
propha ergo ysaias soł ⁊ lune
comparatione sc̃oꝵ m̾ita aug̾i
predixit nec in merito. Si eĩ
ip̃e dñs sol iustitie dictus est.
Scĩ aũt similes ei erunt io¬

Expanded text:
hominibus, ut uidentes opera uestra hominibus, ut uidentes opera uestra bona magnificent patrem uestrum, qui in caelis est. Hi ergo, qui omnibus suis derelictis dominum sequuntur iustitiae et sanctitatis causa soli et lunae conparantur septiens honorati, sicut dicit dominus: nemo est qui relinquat domum aut uxorem aut filios aut agros, qui non rin hoc saeculo . Qui ergo ad praesens septies honorantur, potest inintelligi, quia etiam in futuro septem partibus clariores caeteris futuri credantur; ut resurrectio eorum soli comparetur ac lunae, caeterorum vero sicut stellae sint. Claritas ergo sanctorum, quae hic septies honoratur, in resurrectione aliud septies consequitur, ut qui hic claritatem lunae habet, in futuro solis accipiat claritatem; et qui hic soli comparatur, septies tantum futurus credatur accipere. Propheta ergo Isaias solis et lunae comparatione sanctorum merita augeri praedixit, nec immerito. Si enim ipse Dominus sol justitiae dictus est, sancti autem similes ei erunt, Jo