comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
numerabilia reꝑiunt᷑. Nam ⁊ ea que intellectuca
magnus oracor filius illius instans intemplo ho¬
accidencia sunt. substancia autẽ dicit᷑ ab eo quod
omĩs res ad se ipam̃ subsistit. Corpus enm subsi¬
stit. n id̾eo substancia ẽ. Illa uͦ accidentia que in
subsistence atq subiecto sunt. sub̃e non sunt. qr
non subsistunt. s mutant. sic̃ color ⁊ fama. De subto
autẽ ⁊ insub̾to. qi inip̃o ⁊ de ipo. U̾ enĩ dicit᷑ de sub¬
enimsine usia eẽ uonpossint. Extra usiam ił st̃.
⁊ pati. Appellatas autẽ chategorias constat. qr non
poisrint nisi exsistentis agnosci. Quiseũ qͥd sit
homo possit agnoscere. nͥaliquẽ hoĩem sibi ponat
ante ocłos qiͣ hoiẽm sub̃m nomini: Hocopꝰ ari¬
stotilis intelligĩõ ẽ. quando sic̃ dictumẽ. qcqd hõ
loquit int̾ cdecemista p̾dicam̃ta habetur. ꝓficiet
etiam adlibros intelligendos. Quissitie rechorib

Expanded text:
innumerabilia reperiuntur; nam et ea quae intelinnumerabilia reperiuntur; nam et ea quae intelmagnus orator, filius illius, stans in templo, hoaccidentia sunt. Substantia autem dicitur ab eo, quod omnis res ad se ipsam subsistit. Corpus enim subsistit, et ideo substantia est. Illa vero accidentia, quae in subsistente atque subiecto sunt, substantiae non sunt, quia non subsistunt, sed mutantur; sicut color vel forma. De subiecto autem et in subiecto quasienim sine usia esse non possunt. Extra usiam vero sunt  pati. Appellatas autem categorias constat, quia non possunt nisi ex subiectis agnosci. Quis enim quid sit homo possit agnoscere, nisi aliquem hominem sibi ponat ante oculos, quasi subiectum nomini? Hoc opus Aristotelis intellegendum est, quando, sicut dictum est, quidquid homo loquitur, inter decem ista praedicamenta habentur. Proficiet etiam ad libros intellegendos, qui sive Rhetoribus
Abbreviated transcription (Latin):
que referctir ad aliquid. cumemĩ dicitur filius
aemonstrat᷑ ⁊ pater. hec relatã simiel incipũt.
Namq sercuuis acdñs unoin tpr̾ exordiũ noĩs
sumunt. Nec aliqͣndo inuenitur dñs pͥor seruo.
necsercitis dño. alt̾m enĩ alt̾i p̃ẽẽ non potest.
Locusẽ u̾sit in foro inplatea loci aũ motꝰ par¬
tes sex ht̃. dexterã. simstram. ante. ⁊ retro. Sur¬
sumatq deoisum. partes ite qͦ. sex duo hñt.¬
longe ⁊ ꝓpe. Tp̃s ut hodie heri. Porro situs
apositione dictiis. ut quis aut stet. aut secleat.
ant iaceat. habitus ab hñdo aliquid dictus. ut ha¬
bere sciãm. inmente uirctitẽ. Incorꝑe. cea corpus
uestimentũ. ⁊ cca que ad habtĩdi mod̾ designato
a bagentis ⁊ pacientis significõe consistunt. Nam
scribo uocis actum ht̃. qm̃ facientis rem indicat.
scͥbor pacientis ẽ. qm̃ pati se ostendrt. In his enĩ
nouem gu̾ib. quorum exemp li gra quedam posi¬
tasunt uł in ip̃o substancie genere quodẽ usia i

Expanded text:
ilius, demonstratur et pater. Haec relativa simul incipiunt. Namque servus ac dominus uno tempore exordium nominis sumunt, nec aliquando invenitur dominus prior servo, nec servus domino. Alterum enim alteri praeesse non potest. Locus est ubi sit, in foro, in platea. Loci autem motus partes sex habet, dextram et sinistram, ante et retro, sursum atque deorsum. Partes quoque istae sex duo hlonge et prope. Tempus, ut: heri, hodie. Porro situs a positione dictus, ut quis aut stet, aut sedeat, aut iaceat. Habitus ab habendo aliquid dictus, ut habere scientiam in mente, virtutem in corpore; circa corpus, vestimentum et caetera quae ad habendi modum designato ab agentis et patientis significatione consistunt. Nam scribo vocis actum habet, quoniam facientis rem indicat. Scribor patientis est, quoniam pati se ostendit. In his enim novem generibus, quorum exempli gratia quaedam posita sunt, vel in ipso substantiae genere, quod est οὐσία,
Abbreviated transcription (Latin):
quorum repetitione. ⁊ menses. ⁊ anni. ⁊
nam mane lixẽ. Detanus añ dies id̾ pͥme.¬
xnsis ẽ nomen g̃cum. de lune nomine
tractum. Luna eni mene: g̃co ser¬
mone uocatur. Unde ⁊ ap̃ hebreos menses le¬
gitumi non ex solis cͥculo. s ex lune cursi ẽ¬
numerãtur. quodẽ de nona ad notiam. Egip
ti añ pp̃ lune uelociorem cursum. ⁊ ne ercor
computationis eius uelocitare accideret. exso¬
lis cursu diem mensis adimienertint. Quoniã
tardior ious motus facilirs poterat conp̃h̃n¬
di. Ianuaruis mensis: a iano dicitis. cui fuit
a gñtilib conseciatꝰ. ł qr limes ⁊ ianua fitan¬
nu unde ⁊ bifrons id̾ ianus pingitur. ut intͦ¬
itus anni. ⁊ exitus demonstretur februariuᷤ
mucupatur afebrcia .i. plurone eui comen¬
se sacͥficabat᷑. Nam ianuarium diis suꝑis.
februariũ: diis manib romani constcͣuerũt.
Sͦ februartus afebrtia .i. aplitone. non afe¬
bre .i. egͥtudme nominatur. Martuis appel¬
latus p̃p̃martẽ romane geniis auctorem. uł

Expanded text:
quorum repetitione et menses et anni et Nam mane lux est. Octavus autem dies ideMensis nomen est Graecum de lunae nomine tractum. Luna enim μήνη Graeco sermone vocatur; unde et apud Hebraeos menses legitimi non ex solis circulo, sed ex lunae cursu enumerantur, quod est de nova ad novam. Aegypi propter lunae velociorem cursum, et ne error conputationis eius velocitate accideret, ex solis cursu diem mensis adinvenerunt; quoniam tardior solis motus facilius poterat conprehendi. Ianuarius mensis a Iano dictus, cuius fuit a gentilibus consecratus; vel quia limes et ianua sit anni. Unde et bifrons idem Ianus pingitur, ut introitus anni et exitus demonstraretur. Februarius nuncupatur a Februo, id est Plutone, cui eo mense sacrificabatur. Nam Ianuarium diis superis, Februarium diis Manibus Romani consecraverunt. Ergo Februarius a Februo, id est Plutone, non a febre, id est aegritudine nominatus. Martius appellatus propter Martem Romanae gentis auctorem, vel
Abbreviated transcription (Latin):
mereant᷑ bomi aut mali legum ꝑcipiant ulti¬
onem: ⁊ quantus ipĩ nonfuerint celestis sapĩe
dediti ueritatis tamen testimonio errores eoꝵ
merito ꝑtulerunt. Diclo autem iste septemse¬
catos at̾renis reb abduc̾e̾nt. ⁊ insuꝑna contẽ¬
platione collocaret. Srplicit liber t̾eius.

Expanded text:
mereantur boni aut mali legum percipiant ultimereantur boni aut mali legum percipiant ultionem? Et quamvis ipsi non fuerint caelesti sapientiae dediti, veritatis tamen testimonio errores eorum merito perculerunt. Ordo autem iste septem saecatos a terrenis rebus abducerent, et in superna contemplatione conlocarent. Liber 4: DE
Abbreviated transcription (Latin):
chyron p̃pquod nutͥerit esculapium ⁊ achillẽ
int̾ astra dinumerattus e. seclquolibet modo suiꝑ¬
sticionis hace abomĩb nuncupent᷑. sunt cam̃
sydera que ds̃ inmundi pͥncipio condidit. ⁊ cerco
rum obseruationes uł genera. ł cetera suꝑsticiosa
que se ad cognitionem syderum comungunt.
id ẽ adnoticiã fcõꝵ ⁊ fideinr̃e sine dubitatiõe
contͥras̃. sic ignorari debet Axͥanis ut nec scͥp
taeẽ uideant᷑. sed nonnulli siderum puleritu¬
dine ⁊ claritate pelecti in lapsu stellarum ceca¬
tis mentibus corruerunt. ita ut ꝑ suppottitioes
noxeias que mathesis dicitir euentus rercĩ p̃sci¬
re posse conent᷑. quos non solum xͥane religiois
doctores sedetiam gentilium plato aristotileᷤ¬
alii atꝙ alii rerumꝰ ueritate conmoti concor¬
di sentencia dampnauerunt. dicentes confu¬
sionem rerum pottus de cali ꝑsnasione gene¬
rari. Namsigenus humatium aduarios actuꝰ
nascenc̾i necessitate p̃meretur. Curꝰ laudem

Expanded text:
Chiron, propter quod nutrierit Aesculapium et Achillem, inter astra dinumeratus est. 37. Sed quolibet modo superstitionis haec ab hominibus nuncupentur, sunt tamen sidera, quae Deus in mundi principio condidit, ac certorum observationes, vel geneses, vel caetera superstitiosa, quae se ad cognitionem siderum conjungunt, id est, ad notitiam fatorum, et fidei nostrae sine dubitatione contraria ta esse videantur. Sed nonnulli siderum pulcritudine et claritate perlecti in lapsus stellarum caecatis mentibus conruerunt, ita ut per subputationes noxias, quae mathesis dicitur, eventus rerum praescire posse conentur: quos non solum Christianae religionis doctores, sed etiam gentilium Plato, Aristoteles, atque alii rerum veritate conmoti concordi sententia damnaverunt, dicentes confusionem rerum potius de tali persuasione generari. Nam sicut genus humanum ad varios actus nascendi necessitate premerentur, cur aut laudem
Abbreviated transcription (Latin):
centur. Astrologia partim naturalis partimsti¬
ꝑsticiosaẽ. natuimlis clũ exequit᷑ solis⁊ lune cur¬
ueroẽ illa quam mathemanici sequunt᷑. qͥ in
stelis angirant᷑. qͥ ettam duodecunceti signa
ꝑ singula anime uł corꝑis menbra dispontiut
sidercimq eursu natiuitates hominum ⁊ mo-¬
res p̃cticate conantur. De astrononie rõe. iiii
strononne racio mocdis płimis corstat. He¬
finit enũ qͥdsit mundus. qͥdclum. ꝗtud

Expanded text:
centur. Astrologia vero partim naturalis, partim supcentur. Astrologia vero partim naturalis, partim superstitiosa est. Naturalis, dum exequitur solis et lunae curvero est illa quam mathematici sequntur, qui in stellis augurantur, qui etiam duodecim caeli signa per singula anime vel corporis membra disponunt, siderumque cursu natiuitates moresque homires praedicare conantur. De Astronomiae ratione . Astronomiae ratio modis plurimis constat. Definit enim quid sit mundus, quid
Abbreviated transcription (Latin):
stronoam pͥmi egipitĩ inuenerunt. as¬
strohogiam ꝑ uͦ ⁊ natiuitatis obseruanti¬
am: pmnichaldei docuerutit. Abraham autem
insticitisse egiptios mastro logiam iosephus au¬
ctor assenut. Greci autẽ cdicunt banc artem
ab abhlante pͥtis excogitatam. Ideoq dictus
ẽ sustinuisse celum. Quisqͥs aũille ftit. motti
celi ⁊ ratione anini excitatis : ꝑtp̃rm uices ⁊ as¬
troꝵ ratos ddefmitosꝙ cursus. ꝑm̃t̾ualloꝵ spa¬
tia moderata consideratrit dimensiones qͣsdam
⁊ ntimeros. que diffimiendo ac sec̃nendo inorcti¬
nem nectens astrologiam repperit. Inutͣq: ar̃
ta uolumina. Int̾quos tñ ptolomeus rexalex¬
andrie apud g̃cos p̃cipuus habet᷑. bic etiam
⁊ canones instituit. quib cuisus astioꝵ inue¬
matur. De differencia astronomie ⁊ astͤlogie .iii.¬
Nter astrononiam ⁊ astro logiam aliqͥd difert.
N amastrononna celi conũsionem ortus. obitꝰ mo-¬
tusq siderum continet. tił qua excatisa ita uo¬

Expanded text:
mi Aegyptii invenerunt. Astrologiam vero et nativitatis observantiam Chaldaei primi docuerunt. Abraham autem instituisse Aegyptios Astrologiam Iosephus auctor adseverat. Graeci autem dicunt hanc artem ab Atlante prius excogitatam, ideoque dictus est sustinuisse caelum. Quisquis autem ille fuit, motu caeli et ratione animi excitatus per temporum vices, per astrorum ratos definitosque cursus, per intervallorum spatia moderata, consideravit dimensiones quasdam et numeros, quae definiendo ac secernendo in ordinem nectens Astrologiam repperit. § 26 De instta volumina, inter quos tamen Ptolemaeus rex Alexandriae apud Graecos praecipuus habetur: hic etiam et canones instituit, quibus cursus astrorum inveniatur. § 27 De differentia Astronomiae et Astrologiae. Inter Astronomiam autem et Astrologiam aliquid differt. Nam Astronomia caeli conversionem, ortus, obitus motusque siderum continet, vel qua ex causa ita vo
Abbreviated transcription (Latin):
lib statub applicauit. De tͥꝑtita contͦu̾sia. ui.
riꝑtita controu̾sia uixta ciceronem
aut simplexẽ aut coniuncta ⁊ si con¬
uincta eret: confiderand̾ ẽ. utrũ expłib q̃ sti¬
onibus comuncta sit anex aliqua comꝑatiõe
Controu̾sia simplexẽ que absolutam continet
unam questionei hoc mocdo. corinthiis bel¬
lum indicamus. annon contunctaẽ ex płib
questionib inqua plum quercint᷑ ħ pacto.
utium keareago diriuatur. an Rarcagiren

Expanded text:
libus statubus adplicavit. De tripertita controversia . libus statubus adplicavit. De tripertita controversia . Tripertita controversia iuxta Ciceronem aut simplex est, aut iuncta. Et si iuncta erit, considerandum est utrum ex pluribus quaestionibus iuncta sit, an ex aliqua conparatione. Controversia simplex est, quae absolutam continet unam quaestionem hoc modo: Corinthiis bellum indicamus, an non? Iuncta est ex pluribus quaestionibus, in qua plura quaeruntur hoc pacto: Utrum Carthago diruatur, an Ca
Abbreviated transcription (Latin):
partes ht̃ tres. in prudenciam. casum. necĩtatem.
Dep̃catio ẽ cũ ⁊ pectasse ⁊ consulto peccasse reus con¬
fitettir. ⁊ tam̃ ut ignoscatur postulat. quod genꝰ
ꝑraro potest acciclere. Item ex legali statu hec
guitas. collatio. siue ratiocinatio. ⁊ cisfimtõ
legaus. Scͥpt̾ ⁊ uoluntas ẽ qñ u̾ba ip̃a uiclent᷑
cũ sentencia scͥptoris disidere. leges contͣrie sta
tusẽ. quando int̾ se due leges autꝰ plures dis¬
erepare noscunt᷑. Ambiguitas ẽ eñ id qd̾ scrip¬
tumẽ. duas aut ples res significare uidetur:
icͥpttum ẽ aliud qͦ quod non scͥptamẽ inueni¬
stitutionẽ inqua positasit querit᷑. status gͦ tam
racionales quã legales aquib dã certiꝰ .x. ⁊uiii.
cõnumerati sunt. ceterũ ẜ rethoricos trillii.
int̾ rationales pͥncipalit adfixit statꝰ. unde se
ip̃ẽ etiamcicero rep̃hendens trans lationẽ lega¬

Expanded text:
partes habet tres: inprudentiam, casum, necessitatem. partes habet tres: inprudentiam, casum, necessitatem. Deprecatio est, cum et peccasse et consultu peccasse reus confitetur, et tamen ut ignoscatur postulat. Quod genus perraro potest accidere. Item ex legali statu haecguitas, collectio sive ratiocinatio et definitio legalis. Scriptum et voluntas est, quando verba ipsa videntur cum sentetus est, quando inter se duae leges aut plures discrepare noscuntur. Ambiguitas est, cum id quod scriptum est duas aut plures res significare uidetur. scriptum est aliud quoque quod non scriptum est inueniefinitiua constitutione in qua posita sit quaeritur. Status ergo tam rationales quam legales a quibusdam certius XVIII connumerati sunt. Ceterum secundum Rethoricos Tullii inter rationales principaliter adfixit status. Inde se ipse etiam Cicero reprehendens translationem lega
Abbreviated transcription (Latin):
Trans latitia constitttio quod actio transla¬
tionis. ⁊ cõmutationis indig̾e tridet᷑. Indiciał ẽ
inqua eqͥ ⁊ recti natura ⁊ p̃mii. aut penerõ
quertuir. Negocialis ẽ inqua qͥl uiris exxi¬
uili more ⁊ equitate sit consideut᷑. Adsump¬
tiuaẽ que ip̃a exse nichil dat firmi ad rocusati¬
onem. foris aut̃e aliquid defensionis assinnit.
Concessioẽ cum ieus omĩs non id quod facctim ẽ
defendit. sed ut ignoscattir postulat. quod nos
adpenitentes ꝓbaitimꝰ : ꝑtinere. Remotio cͥminis
ẽ: cũ id cͥmen quod inferttir ab se ⁊ asua culpa ui
⁊ potestate inalrum reus demouere coratur᷑. Re¬
latio cͥminisẽ. cum iõ fc̾m uire dicit᷑. quod añ ali¬
quis intiria lacessittis sit. Conp̃nsatio ẽ cum
anud aliquid att̃tus fc̃m hones  tumaii
utile contendit᷑ quod ut fiꝰ ⁊ illd̾ quod
arguit᷑ dicit᷑ eẽ cõmissum. ¶ Purgatio ẽ ẽ
factitmn qͥdem concedit᷑. s culpal remonet᷑. hec:

Expanded text:
Translativa constitutio, quod actio translaTranslativa constitutio, quod actio translationis et commutationis indigere videtur. Iudicialis est, in qua aequi et recti natura et praemia aut poenae ratio quaeritur. Negotialis est, in qua quid iuris ex civili more et aequitate sit consideratur. Adsumptiva est, quae ipsa ex se nihil dat firmi ad recusationem, foris autem aliquid defensionis adsumit. Concessio est, cum reus non ad id, quod factum est, defendit, sed ut ignoscatur postulat. Quod nos ad poenitentes probavimus pertinere. Remotio criminis est cum id crimen, quod infertur ab se et ab sua culpa, vi et potestate in alium reus demovere conatur. Relatio criminis est, cum ideo iure factum dicitur, quod aliquis ante iniuria lacessitus sit. Conparatio est, cum aliud aliquod alterius factum honestum aut utile contenditur, quod ut fieret, illud, quod arguitur, dicitur esse conmissum. Purgatio est, cum factum quidem conceditur, sed culpa removetur. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
groci aũ statum causarcim acontentione sta
sinctñt. Latiui autẽ non solum apugna ꝑqͣ
pars utraq consistat. Fit aũ ex intentione ⁊
cionalis ⁊ legalis. De racionali oriunt coniect᷑a
funs. qualitas. trans latio. Defie udiciał ⁊ ne¬
gociał. de iudiciali absoluta. ⁊ assumptiua.
he assuimptitia concessio remtiocio cͥminis. rela¬
tio cͥminis conpensatio. De concesfione: purga¬
tio ⁊ dep̃catio. Comectinał stattis ẽ : cum fcm̃
qd alicui obicit᷑ : ab alio ꝑnegat᷑. Definituinis
status ẽ eum id quod obicit᷑ non hoc ẽẽ contendi¬
tur. sedquid ilid̃ sit adhibitis dufuntionibus
ad probat᷑. qualitas ẽ : dum qualis sit res queri¬
tur. ⁊ quod de .iii. ⁊gne negocii controu̾sia
agitur constittitio gri̾ał appellat᷑. Translat̾o
ẽ cũ causa ex eo pendet quod non aut is ac̾e
uidet᷑ quẽ oportet. aut non ap̃ quos quo tẽ¬
pore: qualege. quo cͥmine. qua pena oꝑteat.

Expanded text:
Graeci autem statum, a contentione, στάσιν, Graeci autem statum, a contentione, στάσιν, dicunt. Latini autem non solum a pugna, pepars utraque consistat. Fit autem ex intentione et tionalis et legalis. De rationali oriuntur coniectura, finis, qualitas, translatio. De fine iudicialis et negotialis. De iudiciali absoluta et adsumptiva. De adsumptiva concessio, remotio criminis, relatio criminis, conpensatio. De concessione purgatio et deprecatio. Coniecturalis status est cum factum, quod alii objicitur ab alio pernegatur. Definitivus status est, cum id quod objicitur, non hoc esse contenditur, sed quid illud sit, adhibitis definitionibus, approbatur. Qualitas est, dum qualis sit res quaeritur; et quia de vi et genere negotii controversia agitur, constitutio generalis appellatur. 4. Translatio est, cum causa ex eo pendet, quod aut non is agere videtur quem oportet, aut non apud quos, quo tepore, qua lege, quo crimine, qua poena oporteat.
Abbreviated transcription (Latin):
plusualent. spẽs ⁊ metiis. Demonstrat̾m dictũ
qd̾ unã quãq rem. aut laudando atit uitupe¬
rando demonstrat. quod genꝰ duas ht̃ spẽs. lan¬
demn ⁊ uitrꝑationẽ. Laudis ordo tb tpr̃ibus
que te tam leta tulercint scła. In ip̃m. ut so¬
la infandos troie miserata labores. Post ip̃m.
ut. Infreta dum fluruii current. dũ montib
laudesq manebunt. pariordine econtitao ⁊ in
uituperatione hominis hec forma sercianda ẽ: añ
hominem in homine post hominem. Locus cõ¬
minis ad demonstrat̾mn uicuꝑationis genꝰ ꝑtinet.
quod tamen abeo aliquid dissert. namiutuꝑa¬
tio que contraria ẽ laudi sp̃alit̾ inc̾tam facientis
ꝑsonam. adhibet᷑. Cõminis uͦ locus gñalit̃ in
facti cͥinen p̃ponit᷑. uñ ⁊ cõmunis locus dicitur
quod absente ꝑsona non tr̃n in hoininẽ quã
tatus causarum aprid rethores dicitur
Ieares inqua causa confistit .i. constitticio.

Expanded text:
plus valent: spes et metus. Demonstrativum dictum, plus valent: spes et metus. Demonstrativum dictum, quod unamquamque rem aut laudando aut vituperando demonstrat. Quod genus duas habet species: laudem et vituperationem. Laudis ordo tribus temporibus Quae te tam laeta tulerunt saecula. In ipsum, ut: O sola infandos Trojae miserata labores. Post ipsum, ut: In freta dum fluvii current, dum montibus laudesque manebunt. 7. Pari ordine, e contrario, et in vituperatione hominis haec forma servanda est, ante hominem, in hominem, post hominem. Locus communis ad demonstrativum vituperationis genus pertinet, quod tamen ab eo in aliquo differt. Nam vituperatio, quae contraria est laudi, specialiter in certam facientis personam adhibetur. 8. Communis vero locus generaliter in facti crimine praeponitur; unde, et communis locus dicitur, quia absente persona non tam in hominem quam Status causarum apud rhetores dicitur ea res in qua causa consistit, id est, constitutio.
Abbreviated transcription (Latin):
ut aliqͥd esficiat. De trib generib causarũ. iiii¬
enem causarcm tria sunt. deliberat̾m.
demonstrat̾m. iudiciale. Delib̾atiurim
genis ẽ. inquo de quib libet utilitatibus
uͦite qͥd aut debeat aut non clebeat fĩ : tra¬
ctattir. Demonstratm̃: inqtio laudabił ꝑsoã
aut rep̾hñsibił ostñdit᷑. Indiciale. inqͦ de ip¬
suus ꝑͤ facto. aut pene aut p̃mii sentencia da¬
tur. Diccum aũ iudiciale. eo quod iudicet ho¬
minem ⁊ sentencia sua ostendat: utrũ lau¬
dabilis p̃imio dignꝰ sit. aut certe reris condẽp¬
nari liherariq supplicio. De gemino sta¬
eoꝙ. de unaquaq re: ĩneo delib̾at᷑. huiꝰ
generis duplex ẽ suasio ⁊ dissuasio .i. defaci
do. suasoria aũ in tͥb loeis diuidit᷑. honesto.
utili. ⁊ possibili. Hec dufert aliqͥd adelib̾at̾i.
quod suasoria eget alt̾a ꝑsona. deliberititia
int̾dum ⁊ ap̃se agit. Insuasoria aũ duo s̃ que

Expanded text:
ut aliquid efficiat. De tribus generibus causarum . Gut aliquid efficiat. De tribus generibus causarum . Genera causarum tria sunt, deliberativum, demonstrativum, iudiciale. Deliberativum genus est, in quo de quibuslibet utilitatibus vitae, quid aut debeat aut non debeat fieri, tractatur. Demonstrativum, in quo laudabilis persona aut reprehensibilis ostenditur. Isius personae facto aut poenae aut praemii sententia datur. Dictum autem iudiciale eo, quod iudicet hominem, et sententia sua ostendat utrum laudabilis praemio dignus sit, aut certe reus condemnari liberarique supplicio. Deliberaod de unaquaque re in eo deliberatur. Huius genus duplex est, suasio et dissuasio, id est de do. Suasoria autem in tribus locis dividitur: honesto, utili, et possibili. Haec differt aliquid a deliberativa, quia suasoria eget alteram personam, deliberativa interdum et apud se agit. In suasoria autem duae sunt quae
Abbreviated transcription (Latin):
iuncta ẽ auteni gramatice arci rethorica. in
gramatica enĩ sciam recte loquendi dicinꝰ.
inrechorixa uͦ ꝑcipunꝰ qualit ea que didi¬
eimus ꝓroferamus. De inuentorib re
mirati in ꝓmptu sit conp̃hũde inpossibile
Nammenbranis recep̃tis quasi adherescit
memorie series dictionis. hac mox reposi¬
tis recordatio omĩs elabitur. hec discipline
ꝑfecta cognitio oratorem facit. De nomine¬
oratoris. ⁊ parcib rethorice.
ratorẽ gͥ uir bonus dicendi ꝑitus uir
bonus consistit ut natitia morib artibus
dicendi ꝑitus consistit in artificiosa doquentra
que constat ex partibus .U. Inuentione. dispo¬
sitione. elocutione. memoria. ꝓniuitiatione. et
fine officii quod aliquid ꝑsuadere. ip̃ã aũ ꝑi¬
cia dicendi intͥb rebus consistit. natiura. docꝰ¬
trina. usu. natum: ingenio. doctua: sciencia.
usu: assiduitate. ħ ec sunt enĩ q̃ ñ solũ inora¬
tore. s in uno qͦ homine artifice expectant

Expanded text:
iuncta est autem Grammaticae arti Rhetorica. In Grammatica enim scientiam recte loquendi discimus; in Rhetorica vero percipimus qualiter ea, quae didicimus, proferamus. De inventoribus Rhmirari in promptu sit, conprehendere inpossibile. Nam membranis retentis quasi adhaerescit memoriae series dictionis, ac mox repositis recordatio omnis elabitur. Huius disciplinae perfecta cognitio oratorem facit. De nomineoratoris et partibus Rhetoricae rator est igitur vir bonus, dicendi peritus. Vir bonus consistit natura, moribus, artibus. Dicendi peritus consistit artificiosa eloquentia, quae constat partibus quinque: inventione, dispositione, elocutione, memoria, pronuntiatione, et fine officii, quod est aliquid persuadere. Ipsa autem peritia dicendi in tribus rebus consistit: natura, doctrina, usu. Natura ingenio, doctrina scientia, usus adsiduitate. Haec sunt enim quae non solum in oratore, sed in unoquoque homine artifice expectantur,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qiͣ conu̾sum seu melmatt̃. ⁊ ad modꝰ ecłi flexũ.
se recipit. De gemina facie celi. xuii.
T acies celił caput. orientalis regioẽ. ultima
septemtonalis. de qua lucans sic mundi
pars una iacet. quam zonam ninalis ꝑpetue.¬
qͥb pͥma pars orientał ẽ. unde alique stel¬
lẽ oriuntir. Sedã occidenttilis ubi nobis aliq̃
selle occidunt. Tercia septemtonalis. uͥsol ꝑte¬
int uoctib indieb maiorib. Quarea austra¬
lis ubi sol ꝑuenit noctib maiorib. oriens autẽ
abexoriti solis ẽ nuncupanis. Occiciens quoddi¬
eafaciat occidere atq interire. abscontit enĩ
lenen mundo. ⁊ tenebras suꝑ inducit. Septem

Expanded text:
exum. ia se recipit. De gemina facie caeli . Facies caeli vel caput orientalis regio, useptentrionalis. De qua Lucanus: Sic mundi pars ima facet, quam zona nivalis, Perpetuaeqquibus prima pars orientalis est, unde aliquae stellae oriuntur. Secunda occidentalis, ubi nobis aliquae stellae occidunt. Tertia septentrionalis, ubi sol pervenit in diebus majoribus. Quarta australis, ubi sol pervenit noctibus majoribus. 2. Oriens autem ab oxortu solis est nuncupatus. Occidens, quod diem faciat occidere, et interire. Abscondit enim l
Abbreviated transcription (Latin):
aut ter. aut quãt. aut multiplicit̾ ut u̾bi grĩ
Submultiplex numerus ẽ qͥnitra multiplicem
continet᷑. bis. aut ter. aut quater. aut multipli¬
posus imatiplicit. Su ꝑ particulans niinerꝰ
⁊ dm fortior continet in se inferic̃e mumerũ
aig̃ .iii. ad .ii. dũ comꝑati fiu̾nt. Continent in
tuu ad ires dũ cõꝑati fuĩnt continent inse .iui.
dumcomꝑati fuiñt. hñt inse quat̾nariũ mi¬
naum ⁊ alũicͥ unũ. qui quarta pars eẽ dicitar:
quitnarii num̾i. ⁊ cet̾i tales. sub suꝑ particu¬
laris numerus ẽ minor qͥ continet᷑ fortiori nrĩo
cũ alia itna parte sua. aut medil. aut t̾cia. aut
quarta. aut quinta. ut u̾bi grã. ibad .iii. iii.ad
aut alias ut u̾biga .u. ad .iii. dũ comꝑati fui¬
alias partes eius ctuas .uii. ad .iiii. dũcõꝑati fu¬
eunt. hñt inse .iiii. ⁊ alias tres parces eitis.ix.

Expanded text:
aut ter, aut quater, aut multipliciter; ut verbi gratia aut ter, aut quater, aut multipliciter; ut verbi gratia submultiplex numerus est, qui intra multiplicem continetur bis, aut ter, aut quater, aut multipliis multipliciter. Superparticularis numerus est dum fortior continet intra se inferiorem numerum gratia: III ad II duIV ad III dum conparati fuerint, continent in se III, et dum conparati fuerint, habent in se quaternarium numerum et alium unum, qui quarta pars esse dicitur quaternarii numeri; et ceteri tales. Subsuperparticularis numerus est minor, qui continetur in fortiore numero cum alia una parte sua aut media aut tertia aut quarta aut quinta, ut uerbi gratia II ad III, III ad aut alias; ut verbi gratia V ad III dum conparati fualias partes eius II; VII ad IV dum conparati fuerint, habent in se IV, et alias III partes eius; IX
Abbreviated transcription (Latin):
se m̃isẽ qͥsine relatione aliqua dicit᷑. ut .iii iii.
U.ui. ⁊ ceteri similes. Ad aliqͥd nuinerꝰ ẽ qui
relatẽ ad alios comꝑat᷑. Ut u̾bigm̃ .iiii. adduos
dum conꝑatuis furĩt duplex dicitur⁊ multiplex
.ui. ad .iii. uiii. ad .iiii.x. ad .u. x it̾m .iii. ad
.i. tplex .ui. ad .ii. uiiii. ad .iii. ⁊ c̃. E quales nu̾
dicunt. q scd̾̃m qͣnitate equales sunt ut u̾bi
numeri sunt. qͥ ad inuicẽ conꝑati ineqͣlitatem
demonstrant. Ut .ui. ad .ii. iiii.ad iii.u. ad iiii.
Huuis modi dum comꝑatꝰ fuit. ⁊ nequalis dicit.
Maior numercis ẽ qui ht̃ in se illum minorẽ nu¬
qͥnaruis mimercis t̾nario nrimero fortior ẽ. co
quod ht̃ qͥnarius nrĩs inse t̾narium nuimeiũ.
⁊ alias partes erus duas. ⁊ reliqͥ tales. Minornti¬
merisẽ qͥ continet᷑ amaiori. ad quẽ conꝑat᷑. cũ
aliqua parte sui. ut t̾narius ad qͥuarcũ. conti¬
uetur enĩ abeo cũ duab partib suis. Multi¬
plex numercisẽ. qui ht̃ inse minorẽ nũm. bis

Expanded text:
st qui sine relatione aliqua dicitur, ut III • IIII • V • VI et ceteri similes. Ad aliquid numerus est qui relatiue ad alios comparatur, ut uerbi gratia IIII ad II dum comparatus fuerit, duplex dicitur et multiplex, VI ad III, VIII ad IIII, X ad V; et iterum III ad I triplex, VI ad II, VIIII ad III et ceteri. Aequales numeri dicuntur qui secundum quantitatem aequales sunt, ut uerbi numeri sunt qui ad inuicem comparati inaequalitatem demonstrant, ut III ad II, IIII ad III, V ad IIII, huiusmodi dum conparatus fuerit, inaequalis dicitur. Maior numerus est, qui habet in se illum minorem nuquinarius numerus trinario numero fortior est, eo quod habet quinarius numerus in se trinarium numerum et alias partes eius duas, et reliqui tales. Minor numerus est, qui continetur a maiori, ad quem conparatur, cum aliqua parte sui, ut ternarius ad quinarium. Continetur enim ab eo cum duabus partibus suis. Multiplex numerus est, qui habet in se minorem numerum bis,
Abbreviated transcription (Latin):
possit. gͦ⁊ dispares int̾se atq dui̾si sunt ⁊ singuli
quiq finiti sunt. ⁊ om̃s infiniti ĩunt. De inuento¬
eometrie ribus grometͥe ⁊ uocabulo eius.
inicium terre diuidente ꝑlineas ⁊ mensuras nom̃
artidecdlit. Quod deinde longuis acumsine sapien¬
tum ꝓfecta. ⁊ maris ⁊ celi. ⁊ aeris spacia metiuntur.
Nam ꝓuocati strictiosi ceꝑunt post terre dimensionẽ
⁊ celi spacia querere quanto int̾uiallo luna aterris
aluinasol ip̃e distaret. ⁊usq adu̾ticẽ celi quantase
tinxerunt. s quia exterre dimensione hec disci¬
plina cepit exinitio suu nomen seruauit. Nam
gcometria de terra ⁊ de mensura nincupata ẽ.
terra enim grece. gequocatiir geo uocatur. meli
mensura. hiruis discipline ars conrinet. in seli¬
niamenta. in̾ualla. magnitudines.⁊ figuiras.⁊ in¬
figuris dimensiones ⁊ numeros geometrie.

Expanded text:
si sunt, et singuli quique finiti sunt, et omnes infiniti sunt. § 10 De inventoribus geometriae et vocabulo eius. initium terrae dividendae per lineas et mensuras nomen arti dedit. Quae deinde longius acumine sapientium profecta et maris et caeli et aeris spatia metiuntur. Nam provocati studiosi, ceperunt post terre dimensionem et celi spatia querere, quanto intervallo luna a terris, a luna sol ipse distaret et usque ad verticem celi quanta se tinxerunt: sed quia ex terre dimensione hec disciplina cepit, ex initio sui et nomen servavit. Nam geometria de terra et de mensura nuncupata est. Terra enim grece ge vocatur, metra mensura. Huius discipline ars continet in se lineamenta, intervalla, magnitudines et figuras et infiguris dimensiones et numeros. Alfarabi
Abbreviated transcription (Latin):
obtis differt hõ acet̾is. Cumenĩdicit᷑ racio¬
nale. disc̾int᷑ abirrõnabilib multis que non
hñt rõem. Cummortale. die̾nit᷑ ab angłis. qͥ
nesciunt mortem. Spͥtim ut tisibile. hõ ẽ em̃
quod ridet. ⁊ hoc p̃ter hominẽ mitius aĩals
ẽ. Accidens ut color incorꝑe. doctͥna inanimo.
ħ enim tprm tiarietate om̃ ⁊ accidunt. ⁊ mu¬
tanitir. ⁊ ẽ ex om̃ib hisqͥnꝙ partib orõ plene
sentencie. Ita homo ẽ aiãl rõale. mortale risibile.
bom maliq: capax. Sic etiam in omĩoratione
id̾ eẽ possiertint ad id ꝑueniat᷑. tit ꝓpͥetas iam
certa teneatur. Usagogas aũ ex groco in latin᷑ĩ
transtulit uictorinus orator. cõmentũq erus
quinq libris boetius edidit. De cathegori.¬
thegorie. que latine p̃dicam̃ta dicunttr.
quib ꝑuarias significoes omĩs sermo concluꝰ
ẽ. Instrum̃ta cathegoriarũ sunt tͥa .i. pͥma

Expanded text:
obus differt homo a caeteris. 7. Cum enim dicitur ratioobus differt homo a caeteris. 7. Cum enim dicitur rationale, discernitur ab irrationabilibus mutis, quae non habent rationem. Cum mortale, discernitur ab angelis, qui nesciunt mortem. Proprium, ut risibile. Homo est enim, qui ridet, et hoc praeter hominem nullius animalis est. Accidens, ut color in corpore, doctrina in animo.accidunt et mutantur: et est ex omnibus his quinque partibus oratio plenae sententiae, ita: Homo est animal rationale, mortale, risibile, boni malique capax. Sic etiam in omni orationeidem esse possunt, ad id perveniatur, ut proprietas iam certa teneatur. Isagogas autem ex Graeco in Latinum transtulit Victorinus orator, commentumque eius quinque libris Boetius edidit. § 26 De categoritegorie que latine predicamenta dicuntur, quibus per varias significationes omnis sermo conclusus est. Instrumenta categoriarum sunt tria: id est prima
Abbreviated transcription (Latin):
puta homo ẽ animai racionale mortale. t̾renũ
animal. s quia lare patebat adiecta ẽ spẽs tͣ¬
malia posita ẽ que multis pedib innituntur.
Intantionale pp̃ illa que ratione egeant. Mor¬
tale aũ ppͣ id quod angłus non ẽ. postea disc̾¬
tis aiq seclusis. abiecttimẽ ꝓͥum in parte pos¬
trema. est enimsolũ hoĩs ꝙ. ridet. sic ꝑfect᷑a ẽ¬
omĩs ex parte diffinitio. ad hoĩrm declarandꝰ.
Etuus discipline diffinitionem plenã existi-¬
mauert̃. Aristotiles ⁊ tulliuis. exgn̾e ⁊ diffe¬
tenciis consistere qͥdam postea plqͤmores indo¬
cendo eius ꝑfectam subrilem diffinitionem
inquinq partib uelud inmenbris suisdi¬
uisernt. Quarĩi pͥmaẽ de gne̾. scd̃a de sp̃e.
ĩcia de differencia. quarta de ꝓͥo. quuita de
accidenti. uenus ut animal. ẽ enm riocabłm
generaie ⁊ cõmune oim aiãm hm̃tium. Spẽs uͥ
Diferencia. ut racionale mortale. His em̃du¬

Expanded text:
puta, homo est animal rationale, mortale, terrenum, puta, homo est animal rationale, mortale, terrenum, animal’ quia late patebat, adiecta species est ‘termalia positum est quae plurimis pedibus iItem rationale, propter illa quae ratione egeant: mortale autem propter id quod angelus non est. Postea discretis atque seclusis adiectum est proprium in parte postrema omni ex parte definitio ad hominem declarandum. Cuius disciplinae definitionem plenam existimaverunt Aristoteles et Tullius ex genere et differentiis consistere. Quidam postea pleniores in docendo eius perfectam substantialem definitionem in quinque partibus, veluti membris suis, dividerunt. Quarum prima est de genere, secunda de specie, tertia de differentia, quarta de proprio, quinta de accidenti. Genus, ut animal. Est enim vocabulum generale et commune omnium animam habentium. Species, ut Differentia, ut rationale, mortale. His enim du
Abbreviated transcription (Latin):
bilis ⁊ formarũ. Mrficaẽ disciplina que de
⁊ habuttidines stellarum cutase.⁊ cea t̾ram in¬
dagibili iacione consistit ꝑcutit. Porro actu¬
alis dicit᷑. que res positas oꝑationib suis ex¬
plicat. cuius parces sunt .iii. moralis. dispñ¬
sattua. ⁊ cuuilis. Moralis dicit᷑. ꝑꝙͣ. mos uiuen¬
di honestus appetit᷑. ⁊ instituta aduurtu¬
tem tendencia ꝓperant᷑. Dispñsatã dicit᷑. qua
domesticatũ rerum sapient̃ oedo disponit᷑. Ci¬
disfintiones inquib gñalit̾ omĩa conti¬
nentur Nunc ỹ sagogias porphirii expediamꝰ.
ysagogai qͥppe g̃ce. latine introdnctio dicit᷑.
demonstrtionẽ pͥmarum rõnum. dequalibet
ie quid suasit. que certa ac suibitanciali diffim.¬
tione declaret᷑. Namposito pͥmo gn̾e. denide
spẽs. ⁊ alia que uicina ẽẽ possunt subiungamꝰ.
Hac disc̾tis cõmunib seꝑamis. tam din int̃po¬
nentes diffrãs. quousq ad ꝓͥumeuis deqͦ que¬
rimus signata eius exp̾ssione ꝑueniamꝰ. ut

Expanded text:
ica. Musica est disciplina quae de et habitudines stellarum circa se et circa terram indagabili ratione percurrit. Porro actualis dicitur, quae res propositas operationibus suis explicat. Cuius partes sunt tres, moralis, dispensativa et civilis. Moralis dicitur, per quam mos vivendi honestus adpetitur, et instituta ad virtutem tendentia praeparantur. Dispensativa dicitur, cum domesticarum rerum sapienter ordo disponitur. Citiones, in quibus generaliter omnia continentur, nunc Isagogas Porphyrii expediamus. Isagoga quippe Graece, Latine introductio dicitur,demonstrationem primarum rre, qui sit, suaque certa atque substantiali diffinitione declarans. Nam posito primo genere, deinde species et alia que vicina esse possunt subiungimus ac discretis communibus separamus; tamdiu interponentes differentias, quousque ad proprium eius de quo querimus, signata eius expressione perveniamus: ut
Abbreviated transcription (Latin):
cdiesẽ sol stipra terras. noxẽ solsubt̾ris. scire autẽ
debemꝰ p̃cdtictas sp̃es diffutionũ. topicis merico
non raullis locis cõmemorant᷑ intopicis. sumcad
topica tieniamꝰ que sunt argum̃toꝵ secles. fontes
argrmenta cdieunt᷑ cducunt᷑. tplexẽ. nã aliam
eo ip̃o de quo agit᷑. hec etiam alia que dicuntir

Expanded text:
Dies est sol supra terras, nox est sol sub terris. Scire autem debemus praedictas species definitionum topicis merito nonnullis locis commemorantur in topicis. Nunc autem ad topica veniamus, quae sunt argumentorum sedes, fontes argumenta ducuntur triplex est. 114 Nam alia in eo ipso de quo agitur ha
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ omĩa certa sunt. unde quasi pars cause est
res loeus. tempus. ꝑsona. audientis efflagitat.
ne profana religiosis. nec inuerecunda castis.¬
nee leitia grauibus. nec lascita sertis. nec tͥs¬
tib ridicula misceantur. Latine autem et ꝑ¬
spicue loquendum. latine autem loquitur
qui uerba uerum uera ⁊ narinalia ꝑsequitus.
nec asermone atq culiti p̃sentis temꝑis discre¬
dicat et facere. De trimodo dicendi gn̾e. xuii.
icenda sunt qͦ summissa leuiter. in¬
citata grauiter. inflexa moderate hoc
ẽ enim uld̾  tͥmoctum genus dicendi. hu¬
mie. mecluim. grandilocum. Cum enim
perate. Nam in partus carisis nchil gͣnde.
nicħ sublime dicendremẽ. sedleue ac pedestͥ
more loquend̾. Incarisis aũ maiorib udedõ¬

Expanded text:
vero certa omnia sunt, unde quasi pars causae estvero certa omnia sunt, unde quasi pars causae estres, locus, tempus, 89 persona audientis efflagitat, ne profana religiosis, ne inne levia gravibus, ne lasciva seriis, ne ridicula tristibus misceantur. Latine autem et perspicue loquendum. Latine autem loquitur, qui verba rerum vera et naturalia persequitur, nec a sermone atque cultu praesentis temporis discredicat et facere. De trimodo dicendi genere . Dicenda sunt quoque summissa leniter, incitata graviter, inflexa moderate. Hoc est enim illud trimodum genus dicendi: humile, medium, grandiloquum. Cum enim magna perate. Nam in parvis causis nihil grande, nihil sublime dicendum est, sed leni ac pedestri more loquendum. In causis autem maioribu
Abbreviated transcription (Latin):
inducimꝰ ꝑ sonam imponentes rei que non
hr̃ naturam loquenili. quod ⁊ tragetis usi¬
tatumẽ. ⁊ morationib frequentissime inue¬
nittr. De ethopaci:.
nis ꝑsonam fingimꝰ ꝓexpͥꝯnendis asfecti¬
ris. audacie. Namcũ pirate ꝑsona suscipit au¬
dax. abrcita temeraua ent oratio. cũ femine
sermo simulatur. sexiti conuenire debet orõ.
Iamuͦ acdolescentis. ⁊ senis ⁊ militis. ⁊ imꝑaco.¬
dicenda ẽ. Aliter enim loquit᷑ gaudio. aifectꝰ
aliter uulnentins. Inquo gn̾e ddictionis itla
sunt maxime cogitanda quis loquat᷑. ⁊ ap̃
quem. ⁊ dequo. ⁊ ubi. ⁊ quo tp̃r qͥdegerit.
quid acͥturus sit. aut quid pat poitit si
untmẽ sinitum. alĩm infinitum.
finitum hẏpotesis q̃te: latine catisa diciturꝰ.
ubicũ cerca ꝑsona controu̾siaẽ. Infinitum
quod grece thesis  latine ꝓposittim nominattir.
hoc ꝑsonam non ht certam. nec inẽ aliqua cerca
circa nistancia idẽ nec locuis. nec tp̃s. In causa

Expanded text:
inducimus, personam imponentes rei, que non inducimus, personam imponentes rei, que non habet naturam loquendi; quod et tragedis usitatum est et in orationibus frequentissime invenitur. Ethopeiam nis personam fingimus, pro exprimendis affectiris, audacie. Nam cum pirate persona suscipitur, audax, abrupta, temeraria erit oratio: cum femine sermo simulatur, sexui convenire debet oratio. Iam vero adolescentis et senis, militis et imdicenda est, aaliter vulneratus. In quo genere dictionis illa sunt maxime cogitanda: quis loquatur, et apud quem, et de quo, et ubi, et quo tempore; quid egerit, quid acturus sit, aut quid pati possit, si unum est finitum, alterum infinitum. Finitum hypothesis Graece, Latine causa dicitur, ubi cum certa persona controversia est. 2. Infinitum quod Graece thesis, Latine propositum nominatur. Hoc personam non habet certam, nec inest ei aliqua certa circumstantia, id est, nec locus, nec tempus. In causa
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd ad sanctͥimonia m nomine suo fecisse
dicattir. ut ẽ fabula de adulterio martis et
siculo litrore ing̃dientes affricam clares ui¬
deret. impossibileẽ ut dodius insidias milo¬
ni fecerit. ⁊ id̾ occisus sit amilone contrariũẽ.
Nainsi insicdias fecit occidit. occisiisẽ : non fec̃
insidias. hec distͥbutio in coniarium reforma¬
ta. catasceuie ꝓc̾eret. oportebit tamen pͥncipia¬
sic ordinari. ut aut etedenos eẽ ueterũ aucto¬
uitati aut fibulis fidem non hñdam ẽ dicamꝰ
⁊ adid postrentum manaschtua requiramꝰ. ne
quid aliud significare uoluerint qͥ ista sinxe¬
runt. ut scillam non mariuam. sed marcti¬
mam seminam. nec fuccintam canib s rapa.¬
cem aliquam ⁊ in hospitalem riemen tib exsti¬
risse. De prosopt
rosopopeia ẽ. cũ animalium ⁊ ꝑsona
U⁊ sermo fingit᷑. Gicero incantilenam.
et enim simecum patͥa mea que inicbi ui-¬
sic ⁊ montes ⁊ flumina uł arbores loquentes

Expanded text:
aliquid a sanctimonia et nomine suo fecisse aliquid a sanctimonia et nomine suo fecisse dicatur, ut est fabula de adulterio Martis et Siculo littore egredientes Africa classes videre. 5. Impossibile est: « ut Clodius insidias Miloni fecerit, et idem occisus sit a Milone. » Contrarium est: « Nam si insidias fecit, occidit. Occisus est, non fecit insidias. » Haec distributio in contrarium reformata catascevae proderit. Oportebit tamen psic ordinare, ut aut credendum esse veterum auctoritati, aut fabulis fidem non habendam esse dicamus. Et ad id postremum in anasceua requiramus, ne quid aliud significare voluerint, qui ista finxerunt: ut Scyllam non marinam, sed maritimam feminam, nec succinctam canibus, sed rapacem aliquam et inhospitalem venientibus extise. De Prosopoeia . Prosopoeia est, cum inanimalium et persona et sermo fingitur. Cicero in Catilina etenim si mecum patria, quae mihi vitnam montes et flumina et arbores loquentes
Abbreviated transcription (Latin):
numꝗͣ dieitur: unde sisentencie ꝑsona ad di¬
ciatur. fit cͥan. si detrabatur: fit sentencia.
atesceua: ẽ confirmatio ꝓposite rei. A¬
nescrua autem contraria suꝑioriẽ. Re¬
uincit enim non fuisse aut noneẽ quod
ut siquis chimeram neget suisse. aut ftus¬
se confirmet. Int̾ hec ⁊ thesin hoc int᷑ ẽ qd̾
thesis numqͣuis ⁊ ipã hãt disputationẽ: in
utramq parcem tũ inc̾te rei quasi quedam
delibentio ut cohartio ẽ. Sathescene aũ
ha nascheue nihis reb que uerisimiles non
sunt. s ꝓueris ponunt᷑. płmq u̾sant᷑ anas
cheue p̾ruma diuisioẽ inconieniens ⁊ m̃¬
datium. Inconuenientis funt spẽs quodin¬
honestumẽ ⁊ quod in utile. Item in bone¬
stum tractatur. aut indictis aut infactis.
Indictis ut siqͥs indecora⁊ non responden¬
tia auctortat drxisse dicat᷑. uelrit sialiquis
infamet catonem illum censorinum. In ui¬
uentutem illam ad nequiciam ⁊ lrixuriã
cohartatum. In factis ut si quis ab horrens

Expanded text:
 dicitur; unde, si sententie persona adiciatur, fit crian, si detrahatur, fit sententia.Catasceva est confirmatio proposite rei. Anasceva autem contraria superiori est: revincit enim non fuisse, aut non esse, quod ut si quis Chimeram neget fuisse, aut non fuisse confirmet. Inter has et thesin hoc interest, quod thesis, quamvis et ipsa habeat disputationem in utramque partem, tamen incerte rei quasi quedam deliberatio vel cohortatio est. Catasceva autem et anasceva, in his rebus que verisimiles non sunt, sed pro veris ponucevae prima divisio est, in inconveniens, et mendacium. Inconvenientis species sunt: quod inhonestum est et quod inutile. Item inhonestum tractatur, aut in dictis, aut in factis. In dictis, ut si quis indecora et non respondentia auctoritati dixisse dicatur, velut si aliquis infamet Catonem illum Censorium juventutem ad nequitiam et luxuriam cohortatum. 4. 87 In factis, ut si quis abhorrens
Abbreviated transcription (Latin):
particilari. abeicat̃m particuiare directim. ut õe
iustũ honestu᷑. quodd̾a iustũ nonẽ malũ. q̃d dam
gͥ honestum nonẽ malum. Has formulas chate
lius sunt tractata cognoscet. Distinẽt̾a enĩ atq ꝯ¬
siderata. ad magnas intelligencie uias. lectorem
ticos silłos ordine sequenti ueniamus.¬
fiunt cum aliqua conclusione sunt. Uii.
rimus modus ẽ. sidies ẽ. lucet. ẽ autem
dies. lucet gͥ. Scd̾s modis ẽ. sidies ẽ ln¬
cet. non lucet. non ẽ gͥ dies. Tererus modꝰ ẽ ita. ñ
ẽ dies. ẽ dies ⁊ non lucet adq dies ẽ. lricet gͥ. Quar¬
dies igiturẽ. Quintus modus ẽ ita. aut dies ẽ aut
nosse desiderat. librum legat marii uiccorini. qͥ
inscbit᷑ d̃e silłis ypoteticis. Hinc ad dialeticas dif¬
finitionũ sp̃es accedamus. que tanta dignitate p̃cel¬
lunt ut posint indicionum indicioruim aꝑte ma¬
infestationes ⁊ quedam idicia dictionũ ostend̾e.
De diuisione diffinitionum exmariĩ uieco¬
rini libro adbreuiataium.

Expanded text:
particulare directim, ut: 'Omne iustum honestum: quoddam iustum non est malum: quoddam igitur honestum non est malum'. Has formulas categolius sunt tractata cognoscet. Distincta enim atque considerata ad magnas intellegentiae vias lectorem, ticos syllogismos ordine sequenti veniamus.fiunt cum aliqua conclusione, sunt septem. Primus modus est: 'Si dies est, lucet: est autem dies: lucet igitur'. Secundus modus est: 'Si dies est, lucet: non lucet: non est igitur dies'. Tertius modus est ita: 'Non et dies est et non lucet: atqui dies est: lucet igitur'. Quarest. Quintus modus est ita: aut dies est autnosse desiderat, librum legat Marii Victorini, qui inscribitur De syllogismis hypotheticis. 26. Hinc ad dialecticas definitionum species accedamus, quae tanta dignitate praecellunt, ut possint jure dici orationum apertae manifestationes, et quaedam indicia dictionum. CAPUT XXIX. De divisione definitionum ex Marii Victorini libro abbreviata. 1.
Abbreviated transcription (Latin):
sci appellat᷑ inqua de nature inqͥfitione disse¬
mi. Altera moralis. que grece etbiea dicit᷑. inqͣ
armoribus agitur. Tercia rationalis. que g̃couo
abulo logica appellatur. Inqua dispitat᷑ quem¬
admodũ inreram causis uł uite morib ueritas
ipã querat᷑. In phifica gͥ causa querendi. Inechi¬
ca: ordo uiuendi. Inlogica: rõ intelligendi u̾sat᷑.
Phisicam ap̃ g̾cos pͥmꝰ ꝑscrutatꝰ ẽ talesim seius
unus ex septẽ illic sapientib. hͥ enĩ añalios celi
cãs atꝙ ium rerũ natuiralium concẽpiata rõne
suspexit. Qnam post modũ plato in .iiii. difiniti¬
onesdistribuit. i d̃ arimeticã. geometͥam. imusi¬
cam. astronomiam. Ethicam socrates pͥmus adcor¬
iigendos componendosq mores instituit. atq om̃e
qͣ adu̾sa equanimit̾ tolerant᷑. Temꝑancia ẽ qua
libido concupiscenciaq rerũ refrenatur. Iusticia.
qua recte uicticando suacuiq distͥbiunt᷑. Logicã
que racionał uocantir plato subuinxit. ꝑꝗͣ dnc̃sis¬

Expanded text:
sica appellatur, in qua de naturae inquisitione disseritur; altera moralis, quae Graece ethica dicitur, in qua de moribus agitur; tertia rationalis, quae Graeco vocabulo logica appellatur, in qua disputatur quemadmodum in rerum causis, vel vitae moribus veritas ipsa quaeratur. 4. In physica igitur causa quaerendi; in ethica ordo vivendi; in logica ratio intelligendi versatur. Physicam apud Graecos primus perscrutatus est Thales Milesius, unus ex septem illis sapientibus. Hic enim ante alios caeli causas atque vim rerum naturalium, contemplata rsuspexit, quam postmodum Plato in quattuor definitiones distribuit, id est Arithmeticam, Geometricam, Musicam, Astronomiam. Ethicam Socrates primus ad corrigendos conponendosque mores instituit, atque omne qua adversa aequanimiter tolerantur. Temperantia, qua libido concupiscentiaque rerum frenatur. Iustitia, qua recte iudicando sua cuique distribuunt. Logicam, quae rationalis vocatur, Plato subiunxit, per
Abbreviated transcription (Latin):
suõnagos certam̃ disfinitione conficiunt. De ua
celestium planetaꝵ feritͣ quedam cele¬
nus exorte serius occiditit. quedam tardius exor¬
te cicius ad occasum ꝑueniunt. ane pariter ors¬
untur ⁊ non simul occidunt. om̃s aũ suo tpr̃
adcusum ꝓͥum reu̾ttintur. De stellarum¬
distant a terma. ꝓpt̾ea dispaui daritate ma¬
ps inmnus ue ur̃is occlis apparent. Nammulte
maiores funt his quas uidimus confpicuas. sed
longuis posite parcie uident᷑ a nobis. De cͥcłari¬

Expanded text:
suos vagos certa tamen definitione conficiunt. De var orbes caelestium planetarum feruntur, quaedam celerius exortae serius occidunt: quaedam tardius exortae citius ad occasum perveniunt: aliae pariter oriuntur et non simul occidunt: omnes autem suo tempore ad cursum proprium revertuntur. De stellarumdistant a terra, propterea dispari claritate magis minusve nostris oculis apparent. Nam multae maiores sunt his quas videmus conspicuas, sed longius positae parvae videntur a nobis. § 6
Abbreviated transcription (Latin):
Inparium numeroꝵ alii simplices sunt abii ꝯpo¬
siti ali metioeres. Simplices stunt qͥ milã aliam
partem hñt. insi solam unitatẽ. ⁊ t̃naitus soiã
t̃tiam ⁊ qͥnarius solam quintã. ⁊ septenarius soiã
septimam. his enim pars soliẽ. Compositi suint qͥ
nonsola unitate mentiunt᷑. secletiam alieno mĩo
ter. terni. septies terni. ter quini. ⁊ qͥnqͥes qͥui.
Mediocres mimeri sunt. qͥ quodammodo simpli¬
ces ⁊ in compositi ẽẽ uidentur. alioriero modo

Expanded text:
 alii simplices sunt, alii compositi, alii mediocres. Simplices sunt, qui nullam aliam partem habent, nisi solam unitatem; ut ternarius solam tertiam, et quinarius solam quintam, et septenarius solam septimam: his enim pars una sola est. Compositi sunt, qui non sola unitate metiuntur, sed etiam alio numero ter terni, et septies terni, ter quini, et quinquies quini. Mediocres numeri sunt, qui quodammodo simplices et inconpositi esse videntur, alio vero modo