comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
precio competeuti. millus tar¬
det uendere quod principa¬
li gratie debet offẽrre. Digna
nlane ipecies: de qua le ia.¬
ctet italia. Nam licet inge¬
moia gretia multitaria lẽ di¬
ligentie Tubtilitate contmen.¬
det. et iuua sua aut oloribus
condiat. aut marinis per mix¬
tionibus insaporet: iub tanta
tamen ex quilitione reperitur
i imile non habere hoc est emm me¬
rum. et colore regium. et iãpore
precipuum: ut blattam aut ip.¬
sius putes fontibus tangi aut
liquores eius apurpura credã.¬
tur expressĩ. Dulcedo illic in¬
ett.abili iuauitate sentitur:
stipiis nescio qua tirmitate
roboratur. tactus eius densita¬
te pͥiguescit: ut dicas esse aut
carueum liquorem. autedi.¬
bilem potionem. Libet refer¬
re. quam singularis essẽ uide¬
atur cius collectio Autumpno
lecta de uincis inꝑguł dome¬
sticis uu.a resupina suspendi.¬
tur: seruatur iuasis lius the.¬
cis naturalibus custoditur.
Rugescit non liqueicit ex ie¬

Expanded text:
pretio competenti, nullus tarpretio competenti, nullus tardet vendere quod principali gratiae deberet offerre. Digna plane species, de qua se jactet Italia. Nam licet ingeniosa Graecia multifaria se diligentiae subtilitate commendet, et vina sua aut odoribus condiat, aut marinis permixtionibus insaporet: sub tanta tamen exquisitione reperitur simile nil habere. Hoc est enim merum et colore regium, et sapore praecipuum, ut blattam aut ipsius putes fontibus tingi, aut liquores ejus a purpura credantur expressi. Dulcedo illic ineffabili suavitate sentitur: stipsis nescio qua firmitate roboratur, tactus ejus densitate pinguescit, ut dicas esse aut carneum liquorem, aut edibilem potionem. Libet referre quam singularis esse videatur ejus collectio. Autumno lecta de vineis in pergulis domesticis uva resupina suspenditur, servatur in vasis suis, thecis naturalibus custoditur. Rigescit, non liquescit ex se
Abbreviated transcription (Latin):
Entẽ regalis appara¬
tus ditissimus non
Paruus rei publice probatur
ornatus: quia tanta dominus
possidere creditur. quantis
nouitatibus epulatur. Pri¬
uati est habere quod locus cõ¬
tinet in principali conuinio
hoc protecto decet exquiri. qđ
uilum debeat ammirari. Desti¬
net carpam damibius. a reno ue¬
mat ancorago ex ormii: tonsicu¬
la quibuslibẽt laboribus offeratur
Brutiorum mittat aceruas: sa.¬
pori pisces de diueriis tinibꝰ
afferantur. Sic decet regem
pascere: ut aleg.atis gentium
credatur pene omnia posside¬
re. Et idco procur aucda lĩuit
uina. que lingulariter tecun¬
da nutrit italia: ne qui exter¬
na debenius appetere iudea.¬
mur propria non quetisse. Co¬
untis itaq patrimonii relatio.¬
ne declaratum est: acinaticiũ
cui nomen ex acino entecis .aii.¬
licis fiusse tenuatum. Et quia
re. que probantur ad reri
dominos pertinere. ad posses¬
sores ueronentẽs.ubi eius rei
cura precipna est uos iubemꝰ
accedere: quatinus accepto

Expanded text:
ensae regalis apparatus ditissimus, non parvus reipublicae probatur ornatus, quia tanta dominus possidere creditur, quantis novitatibus epulatur. Privati est habere quod locus continet; in principali convivio hoc profecto decet exquiri, quod visum debeat admirari. Destinet carpam Danubius, a Rheno veniat anchorago, exormiston Sicula quibuslibet laboribus offeratur, Brutiorum mare dulces mittat acernias, sapori pisces de diversis finibus afferantur. Sic decet regem pascere, ut a legatis gentium credatur pene omnia possidere. Et ideo procuranda sunt vina, quae singulariter fecunda nutrit Italia, ne qui externa debemus appetere, videamur propria non quaesiisse. Comitis itaque patrimonii relatione declaratum est, acinaticium, cui nomen ex acino est, enthecis aulicis fuisse tenuatum. Et quia re, quae probantur ad rerum dominos pertinere, ad possessores Veronenses, ubi ejus rei cura praecipua est, vos jubemus accedere; quatenus, accepto
Abbreviated transcription (Latin):
et quod temporibus retro lau¬
tundatum est sub uestro ma¬
yis imperio diuinis auxiliis
augeatur. Reliqua uero per
legatos predielos seremita.¬
tis uestre uerbo insinuanda
commisĩmus: ut et aliqua
epistolatis breuitas perstrĩ¬
geret et cautas nostras suꝯ¬
gereites plenius intunarẽt

Expanded text:
mporibus retro prfundatum est, sub vestro magis imperio divinis auxiliis augeatur. reliqua vero per legatos praedictos serenitati vestrae verbo insinuanda commisimus, ut et aliqua epistularis brevitas perstringeret et causas nostras suggerentes plenius intimarent
Abbreviated transcription (Latin):
bentibus esle delcriptam: muroq
modo int luentis lilcolor na¬
tura conlpicitur. que milc̃ere
posse iiuli liquore sentitur. hoc
et in marinis fluctibus ⁊ luuio¬
rum mundatione contingit.
led ratio ipsa uulgariter patet.
ut torrentes precipites limosa
tece corrupti uitreo sint equo¬
ci discolores. Hoc autem iure
put abitur stupendum: quod
sinuile tantis qualitatibus ele¬
mentum per pigrum stagnũ
uideas ire celerrimum: ut ainnẽ
per solidos campos putes decur¬
tere. quem se peregrinis Undis
non uideas colore possẽ micere
Qua propter incolis hatum re¬
rum uire parcitur: quaudo a¬
mena omitia delicata iunt ad la¬
bores. et facile onui afflictionie
ientiunt: qui uti iuauibus deli¬
tii consueuerũt fruantur ergo
munere regali perpetuo. ut sicut
gaudent natiuis epulis ita eos
exultare taciat e muniticentia
iguribus senator populorum.

Expanded text:
bentibus esse descriptam; miroque bentibus esse descriptam; miroque modo influentis discolor natura conspicitur, quae misceri posse simili liquore sentitur. Hoc et in marinis quidem fluctibus fluviorum inundatione contingit: sed ratio ipsa vulgariter patet, ut torrentes praecipites limosa ece corrupti vitreo sint aequori discolores. hoc autem iure putabitur stupendum, quod simile tantis qualitatibus elementum per pigrum stagnum videas ire celerrimum, ut amnem per solidos campos putes decurrere, quem se peregrinis undis non videas colore posse miscere. Quapropter incolis harum rerum iure parcitur, quando amoena omnia delicata sunt ad labores et facile onus afflictionis sentiunt, qui uti suavibus deliciis consuerunt fruantur ergo munere regali perpetuo, ut sicut gaudent nativis epulis, ita eos exultare faciat munificentia LIGURIBUS SENATOR P̅P̅O̅.
Abbreviated transcription (Latin):
mis amplissime uallis protim¬
ditate susceptus. qui concarũ
tormas decenter imitatus
spumei littoris albore depin¬
gitur. Circa quem conueniunt
incorone speciem exceliorum
montium pulcherrime siumi¬
tates: cuius ora pretoriorum
luminibus decenter ornata.
quasi quodam cingulo palla¬
die silue perpetuis iuiriditati¬
bus ambiuntur: Super hũc
trondose uinee. latus montis
ascendunt. Apex autem ipse
quasi quibusdam capillis ca¬
stanearum deniitate crispatus
ornante natura de pingitur.
hinc riui niueo candore relu.¬
centes. in aream laci altitudi¬
ue precipitante deicendunt.
huiui cinibus ab. austro ueniẽs
addua t luuius taucibus aper¬
tis excipitur. Qui ideotale
noinen accepit quia duobus
tontibus acquilitus: quasi in
proprium mare deuoluitur.
Qui tanto impetu uastissim
equoris und as nicidit: ut no¬
men retiuens A colorem in iep¬
tentrionem obesĩore aluei uẽ¬
tre generctur Putes quondã
lineum tuiciorem in aquis al¬

Expanded text:
mis amplissimae vallis profunmis amplissimae vallis profunditate susceptus, qui concharum formas decenter imitatus, spumei littoris albore depingitur. Circa quem conveniunt in coronae speciem excelsorum montium pulcherrimae summitates: cujus ora praetoriorum luminibus decenter ornata, quasi quodam cingulo Palladiae silvae perpetuis viriditatibus ambiuntur. Super hunc frondosae vineae latus montis ascendunt. Apex autem ipse, quasi quibusdam capillis, castanearum densitate crispatus, ornante natura, depingitur. Hinc rivi niveo candore relucentes in aream laci altitudine praecipitante descendunt. Hujus sinibus ab Austro veniens Addua fluvius faucibus apertis excipitur. Qui ideo tale nomen accepit, quia, duobus fontibus acquisitus, quasi in proprium mare devolvitur; qui tanto impetu vastissimi aequoris undas incidit, ut nomen retinens et colorem in Septentrionem obesiore alvei ventre generetur. Putes quamdam lineam fusciorem in aquis al
Abbreviated transcription (Latin):
Um multis it meri¬
bus como ciuitas
expetatut. Ita se eius posses.¬
sores Parau̾en dorum assi.¬
duitate iuggerunt esse fa¬
ligatos: ut eq̃uorum nimio
cursũ ipsi potius atteran¬
tur quibus indultu reg ali
benefificium precipimus
iugiter custodiri. ne urbs
illa positione iua libenter
habitabitabilis. tarescat
in colis trequentia lesionis
Est enim post montium de
deuia. et laci purissimi ua¬
stitatem. quasi murus qui¬
cdam plane ligurie. que licet
mummnen claustrale probetur
esse prouintie intantam pul¬
chritudinem perducitur ul
ad solas delitias instituta esse
uideatur. Hec post tergum
campestria culta trans mil¬
tit: et amenis uectatiombus
apta. et uictualibus copiis
indulgenter accomoda: a frõ¬
te sexãgnita milibus dulcissi¬
mi equoris amenitate pertru¬
itur: ut et ammus recreabili
delectatione satietur. et pi¬
scium copia nullis tempesta.¬
tibus subducatur. Merito er¬
go como nomen accepit. que
tantis letatur compta muneri¬
bus. hic profecto lacus est ni¬

Expanded text:
um multis itineribus Comum civitas expetatur, ita se eius possessores paraveredorum assiduitate suggerunt esse fatigatos, ut equorum nimio cursu ipsi potius adterantur. quibus indultu regali beneficium praecipimus iugiter custodiri, ne urbs illa, positione sua libenter habitabilis, rarescat incolis frequentia laesionis. est enim post montium dedevia, et laci purissimi vastitatem, quasi murus quidam planae Liguriae. Quae licet munimen claustrale probetur esse provinciae, in tantam pulchritudinem perducitur, ut ad solas delicias instituta esse videatur. Haec post tergum campestria culta transmittit, et amoenis vectationibus apta, et victualibus copiis indulgenter accommoda: a fronte sexaginta millibus dulcissimi aequoris amoenitate perfruitur, ut et animus recreabili delectatione satietur, et piscium copia nullis tempestatibus subducatur. Merito ergo Como nomen accepit, quae tantis laetatur compta muneribus. Hic profecto lacus est ni
Abbreviated transcription (Latin):
Onstat apud nos tide¬
lium non perire serintia.
Sed intristibus impensa recipe.¬
re in meliore fortuna Arelaten¬
sibus itaq. qui nostris partibus
perdurantem gloriose obsidio¬
nis penuriam pertulerunt. per
indictam quartam fiscalia tri¬
buta nostra relaxat humanitas.
ita ut futuro tempore. ad solitã
redeant funcdionem. quatenus
et nos bene meritis uicissitudi
nem reddidisse uideamur. et
ab illis cum res poposcerit: so¬
lita deuotio non negetur. Satiẽ¬
tur in libertate qui pro nobis
in angustiis esurire maluerũt.
Sint lȩti qui tristitiam fideli¬
ter pertulerunt. Non decet sta¬
tii de tributis esse sollicitura.
qui casum uix potuit declina¬
re postremum. Aquictis ista
non obsessis inquirimus. Quid
enini a donimo agri exigas
quem eum non coluisse cogno¬
scas. Preciosum uectigale no¬
bis dedetunt tidei sue. Iniu.¬
stur est. ut uiles pecumas exi¬
gant. qui gloriosas cõscientias¬

Expanded text:
onstat apud nos fidelium non perire servitia, sed in tristibus impensa recipere in meliore fortuna. Arelatensibus itaque, qui nostris partibus perdurantes gloriosae obsidionis penuriam pertulerunt, per indictionem quartam fiscalia tributa nostra relaxat humanitas, ita ut futuro tempore ad solitam redeant functionem, quatenus et nos bene meritis vicissitudnem reddidisse videamur, et ab illis, cum res poposcerit, solita devotio non negetur. Satientur in libertate qui pro nobis in angustiis esurire maluerunt. Sint laeti qui tristitiam fideliter pertulerunt. Non decet statim de tributis esse sollicitum, qui casum vix potuit declinare postremum. A quietis ista, non obsessis inquirimus. Quid enim a domino agri exigas, quem eum non coluisse cognoscas? Pretiosum vectigal jam nobis dederunt suae fidei. Injustum est ut viles pecunias exiga
Abbreviated transcription (Latin):
loci beneticio non habetur. Deide
iucticere debet defentio ueritatis.
et testimonum iudicis: quia in¬
mis execrabile malum est si cum
al uid nouerit conscĩa. aluid lin¬
gua decernat. Additur etiam
quod tantis commeantium fati¬
gatur aduentibus. tanta excurrẽ¬
tium laceratione deteritur. ut ra¬
tionabiliter illi remitti debuisset
uel quod apud ipiam nascipos.¬
se constaret.

Expanded text:
loci beneficio non habetur. deinde loci beneficio non habetur. deinde sufficere debet defensio veritatis et testimonium iudicis, quia nimis execrabile malum est, si, cum aliud noverit conscientia, aliud lingua decernat. additur etiam quod tantis commeantium fatigatur adventibus, tanta excurrentium laceratione deteritur, ut rationabiliter illi remitti debuisset vel quod apud ipsam nasci posse constaret.
Abbreviated transcription (Latin):
Exormiston quoq inter pisces
regium genus compar murens
corpore uel colore distans nari¬
bus tetosis. colostrea delicatudi¬
ne preditum. olcoso ac suaui
liquore coagulatum appetibilis
grataq pinguedo. cum ip̃umis
fluctuantibus inter aeris confi¬
ma ceperit enatare. nescit ad cir.¬
bilia redire. que deserit: credo
aut immemor reuersionis.aut te¬
neritudine simma mollitus ne¬
quit undis eleuantibus contrari¬
a obluctatione demergere. fert
uelut corpus ex animẽ. millis i¬
sibus periculum. nuilla arte deui.¬
tans et hinc uribus destitutus
redire non creditur: quia nec
fugere posse sentitur. hio plarie
lañte dulcedinis essẽ dmoscitur:
ut ei nullus piscium comparetur.
Hec iunt in litore regino que di¬
ximus: quod non alio retẽreute
cognouintus: et si usuali proba¬
tione retinemus. Qua proptet
laridi atq triticr ipecies nullis
temporibus e demptionis noninic
inde decerminus postulari quia
niuns cal umpino se petitur quod

Expanded text:
Exormiston quoque, inter pisces Exormiston quoque, inter pisces regium genus, compar murenis corpore, sed colore distans, naribus setosis, colostrea delicatitudine praeditum, oleoso ac suavi liquore coagulatum, appetibilis grataque pinguedo, cum spumis fluctuantibus inter aeris confinia coeperit enatare, nescit ad cubilia redire quae deserit: credo aut immemor reversionis aut teneritudine summa mollitus nequit undis elevantibus contraria obluctatione demergere. fertur velut corpus exanime, nullis nisibus periculum, nulla arte devitans et hinc viribus destitutus redire non creditur, quia nec fugere posse sentitur. hic plane tantae dulcedinis esse dinoscitur, ut ei nemo piscium comparetur. Haec sunt in litore Regino quae diximus, quod non alio referente cognovimus, etsi visuali probatione retinemus. quapropter laridi atque tritici species nullis temporibus coemptionis nomine inde decernimus postulari, quia nimis calumniose petitur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ta seges est que mami colitur: ra¬
ro illic ab area uenit humeris
grauatus agricola: ut nõ mas¬
las inhorreis colligere. sed uix
postit aliquos cophinos de sũ¬
ma ubertate complere. In hortis
autem rusticorum agmen ha¬
betur operosum: quia olus illic
omme saporum est marma irro¬
ratione reipersum. Quod hu¬
mana mdustria tieri consueuit.
ho cum mutriretur accepit. Cõ¬
tra maronis autem sentent iã
intiborum illic tibre dulcissime
sunt: que precincte toliis tortuo¬
lis callosa teneritudme conglo¬
bantur. unde in morem iutri
aliquid decerptum franqitur
dum a tecundo celpite fegre¬
g.atur. his uitualibus si uis
nosse regio illa fecimda est
Nam et marims delitiis copio¬
Ca ioc unditate Pertruitur: ꝗa
ibi mare supernum atq infer̃
msertis trontibus adiiatum: de¬
litias utriusq pelagi in unam cõ¬
gregalionem imus su uolubili¬
tate perducit. Necesse est enim il¬
lic et pisces properare ubi con¬
stat et undam posse defluere.

Expanded text:
ta seges est, quae manu colitur? rata seges est, quae manu colitur? raro illic ab area venit umeris gravatus agricola, ut non messes in horreis colligere, sed vix possit aliquos cophinos de summa ubertate complere. In hortis autem rusticorum agmen habetur operosum, quia holus illic omne saporum est dum marina inroratione respersum: quod humana industria fieri consuevit, hoc cum nutriretur accepit. contra Maronis  autem sententiam intiborum illic fibrae dulcissimae sunt, quae praecinctae foliis tortuosis callosa teneritudine conglobantur: unde in morem vitri aliquid decerptum frangitur, dum a fecundo cespite segregatur. His victualibus, si vis nosse, regio illa fecunda est: nam et marinis deliciis copiosa iucunditate perfruitur, quia ibi mare supernum atque infernum, insertis frontibus adunatum, delicias utriusque pelagi in unam congregationem sinus sui volubilitate perducit. necesse est enim illic et pisces properare, ubi constat et undam posse defluere.
Abbreviated transcription (Latin):
Egenles ciues ulti bru.¬
tiorum quos a sicilie cor¬
pore iuolenti quondam maris im¬
petus segregauit. Unde ciuitas eo¬
rum nomen accepit. diuisio enim
region greca lingua uocitatur
miqua iuggerunt ex actorum se
presumptione tatigari: implorã¬
tes non arii: sed oculorum nostro¬
rum nota remedia: qui possu.¬
mus icire territorium corum qđ
petitur non habere. Est enim mõ¬
tanis lapillis terrararissima. ari¬
da pascius. sed undosa uinde¬
miis. Segetibus aduersa. sed o¬
liuis accomoda et ideo cultura
eius omnis in farculis est. quia
super fines ipsius sicca mtrire
non ualet superne nascentiȩ̃
Tergore illic ager midus: indu¬
stria potius quam natura uesti¬
tur. Uam palladie silue uiridi¬
tate contegitur qui in solo ari¬
dissimus approbatur. Talibus
enim locis illa proficiunt que
radicibus proceris ad hum pe¬
netrale descendunt. Segetes
rigantur ut uiuant: et conditio¬
ne mutata hoc aristis impenditur
quod holeribus exhibetur. Quã¬

Expanded text:
egenses cives ultimi Bruttiorum, quos a Siciliae corpore violenti quondam maris Impetus segregavit, unde civitas eorum nomen accepit divisio enim ῥήγιον Graeca lingua vocitatur, iniqua suggerunt exactorum se praesumptione fatigari, implorantes non aurium, sed oculorum nostrorum nota remedia, qui possumus scire territorium eorum quod petitur non habere. est enim montanis lapillis terra rarissima, arida pascuis, sed undosa vindemiis: segetibus adversa, sed olivis accommoda: et ideo cultura eius omnis in sarculis est, quia superficies ipsius sicca nutrire non valet superne nascentia. tergore illic ager nudus industria potius quam natura vestitur. Nam Palladiae silvae viriditate contegitur qui in solo aridissimus approbatur. talibus enim locis illa proficiunt, quae radicibus proceris ad humi penetrale descendunt. segetes rigantur, ut vivant et condicione mutata hoc aristis impenditur, quod oleribus exhibetur. quan
Abbreviated transcription (Latin):
Ecet principalem pro¬
uidentiam fessa refo¬
uere. ut asPeritatem casuum
miligel leuitas iuissionm. Iõ
enĩt̃ sentitur incommodum.
si quod per aduersitatem con¬
stat oppressum. concessa prospe¬
titas ostenderit subleuat umi. Si¬
li quati ci namq prestationem
quam rebus ommibus nundmã¬
dis prouida defimuit antiquitas.
in frumentis uino et oleo presẽ¬
ti tempore non iubemus. ut hec
remissio solutionis copiam possit
prestare prouintiis. et respirent
aliquatenus fessi. presentis sa¬
lubritate decreti. Quis enim
ad uendendum non incitetur
largius. cui solita dispendia
lũb̃trahuntur. Portus nostros
nauis ueriens non pauescat.
ut cerlum nautis possit esse refu¬
gium. si manus non incur serint
exigentum. Quos frequenter
plus ast ligunt damna: q̃. solent
miclare naufragia. Sit hoc for¬
sitam sub quiete tolerandum.
Nunc aulem dum prouintia¬
libus prestare cupimus merciũ
dontinis interim consulamus.

Expanded text:
ecet principalem providentiam fessa refovere, ut asperitatem casuum mitiget lenitas iussionum. non enim sentitur incommodum, si, quod per adversitatem constat oppressum, concessa prosperitas ostenderit sublevatum. Siliquatici namque praestationem, quam rebus omnibus nundinandis provida definivit antiquitas, in frumentis, vino et oleo dari praesenti tempore non iubemus, ut haec remissio solutionis copiam possit praestare provinciis et respirent aliquatenus fessi praesentis salubritate decreti. Quis enim ad vendendum non incitetur largius, cui solita dispendia subtrahuntur? portus nostros navis veniens non pavescat, ut certum nautis possit esse refugium, si manus non incursarint exigentum, quos frequenter plus affligunt damna, quam solent nudare naufragia. sit hoc forsitan sub quiete tolerandum: nunc autem, dum provincialibus praestare cupimus, mercium dominis interim consulamus.
Abbreviated transcription (Latin):
lueris habebis liberam potesta
ubi et si quid esset quolibet
casu qual ibet inquiitione for.¬
tassis ambiguum. huius au¬
toritatis nostre uiditio:
constat explolum. fruere¬
iuuante deo rebus propri¬
is: Ex nr̃a quoq auctorita¬
te solidatis. Alqi enimtibi
iura legittuna prestiterũt.
nos possessionis quietemr. et
cũctis seculis lẽcuram con¬
tẽrimus firmitatem. Sed
ne quis forsitan tam egre¬
gie uoluntatis nostre inui¬
dus temerator existat: iu¬
bemus eum qui ex hac re
quolibet tempore uel fisci.
nomine uł priuati mouere
temptauerit aliquam que¬
stionem. dare tibi uel ad
quem pertinere uolueris
domum iuperius designa¬
tam pene nomine. auri li¬
bras tot: et trustratum siuis
intamatumq discedere.
hunc enim uoluntatis sue
meretur inuenire tructum: qui
aliquid coutra nostrum in¬
detur que sisse uiditum¬

Expanded text:
lueris, habebis liberam potestatlueris, habebis liberam potestatubi et si quid esset quolibet casu, qualibet inquisitione fortassis ambiguum, hujus auctoritatis nostrae judicio constat exploiuvante deo rebus propriis ex nostra quoque auctoritate solidatis. alii enim tibi iura legitima praestiterunt, nos possessionis quietem et cunctis saeculis securam conferimus firmitatem. Sed ne quis forsitan tam egregiae voluntatis nostrae invidus temerator existat, iubemus eum qui ex hac re quolibet tempore vel fisci nomine vel privati movere temptaverit aliquam quaestionem, dare tibi, vel ad quem pertinere volueris domum superius designatam, poenae nomine auri libras tot et frustratuni suis ausibus infamatumque discedere. hunc enim voluntatis suae meretur invenire fructum, qui aliquid contra nostrum videtur quaesisse iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
Alde dignum est in
eis aliena se ruare.
quibus oportet propria dona
conferre. Quid enim de illa
munifi centia possis ambigere.
quando a nobis te trtellig is
mereri. quod a uoitris deces.¬
łoribus accepisti: Profitemur
itaq alterius quidem donii.
sed nostrin esse iuditium:
et mod ernam principis mẽ.¬
tei preuenisse tantum uelo.¬
cissĩmam largitatem. Ninc ẽ
quodiue mẽmiorie auimi no.¬
stre demenlie. clomum in ca¬
stro lucullano positam obse.¬
qui orum tuorum sedulitate
prouocatum. constat uoluisse
largiri. cuius dupositionem
secutus patritius tholui. postea¬
ꝙͣ illi est nostra liberalitate
concessa pretatam domum a¬
ctu legittimo intua opinione
iura tranimiit. Qua propter
serenitas nostra. uel iuchoate
uoluntatis desiderium. ueltho.¬
luit pleuissime douatiomis ef
fectum. pre senti auctoritate
corroboramus. ut sepedicta
ta. cum omnibus ad se perti¬
nentibus. in tua uel heredum
tuorum possessione permaneat.
et quicquid de hac facere ua.¬

Expanded text:
alde dignum est in eis aliena servare, quibus nos oportet propria dona conferre. quid enim de illa munificentia possis ambigere, quando a nobis te intellegis mereri, quod a nostris decessoribus accepisti? profitemur itaque alterius quidem donum, sed nostrum esse iudicium et modernam principis mentem praevenisse tantum velocissimam largitatem. Hinc est quod divae memoriae avum nostrae clementiae domum in castro Lucullano positam, obsequiorum tuorum sedulitate provocatum, constat voluisse largiri. cuius dispositionem secutus patricius Tuluin posteaquam illi nostra est liberalitate concessa, praefatam domum actu legitimo in tua optime iura transmisit. Quapropter serenitas nostra vel inchoatae voluntatis desiderium vel Tulfectum praesenti auctoritate corroboramus, ut saepe dicta ta, cum omnibus ad se pertinentibus in tua vel haeredum tuorum possessione permaneat; et quidquid de hac facere ma
Abbreviated transcription (Latin):
Eueritas publica sicut
ab innocentibus uacat.
tta necesse est. ui in sceleratis ope¬
ram iue districtiotus impendal.
quia non semper unum merẽ¬
tur iuditium: diuersa merita
perionatum. Morbi iplĩ dissinti¬
libus succis sauantur herbarum:
aliis cibi. aliis ferrum optata
teuocat sospitalem: et pro qua¬
litate pail ĩonis. preceptum nie¬
rentur artiticis. Et ideo de¬
uotio ur̃a. per fauentinum ter¬
ritorium nicunctanter excur¬
rat: et iiquos gothorun alq¬
romanorum in direplionibus
possessorum se milcuisse teppere¬
tit. secundum facti estimatio.¬
nem. et daninis affligantur. et
penis: quia grauius plectendi
sinił qui nec̃ amino nitionibꝰ
iustis. nec inntiis principis a¬
bediendum esse cred iderunt:
quando maior ambitus est.
nobis dominis uelle seruire. ut
cominendati boms mitiis. reli.¬
quam uitam securitatis mu.¬
nere pertruantur.
Eunigasto uiro iusto athalaricꝰ

Expanded text:
everitas publica, sicut ab innocentibus vacat, ita necesse est ut in sceleratis operam suae districtionis impendat, quia non semper unum merentur judicium diversa merita personarum. Morbi ipsi dissimilibus succis sanantur herbarum: aliis cibi, aliis ferrum optatam revocat sospitatem, et pro qualitate passionis praeceptum merentur artificis. Et ideo devotio vestra per Faventinum territorium incunctanter excurrat; et Romanorum in direptionibus possessorum se miscuisse reppererit, secundum facti aestimationem et damnis affligantur et poenis, quia gravius plectendi sunt qui nec ammonitionibus iustis nec initiis principis oboediendum esse crediderunt, quando maior ambitus est novis dominis velle servire, ut commendati bonis initiis reliquam vitam securitatis munere perfruantur. XXVIII. CUNIGASTO V̅· I̅· ATHALARIC
Abbreviated transcription (Latin):
iõ cum uindicta iuccessi ue¬
stros aminos ium secutus: pre¬
mia michi tuerant reddenda.
non lesio. Etideo non nege¬
tur gratia cuĩ nalla sunt pe¬
nitus imputanda. tq ideo
sepultum sit odium: cum
morte peccantis. Nam et sĩ
de uobis aliquid ininus corte
mercautur: tomana libertas co¬
gitetur. que per bellorum tu¬
multus ubiq concutitur. Pau¬
ca dixisse sapientie uestre
iussitiunt: quia in alto pecto¬
re protenditur. quod couli¬
deratum semper augetur.
ois rex

Expanded text:
so cum vindicta successi. veso cum vindicta successi. vestros animos sum secutus: praemia mihi fuerant reddenda, non laesio. et ideo non negetur gratia, cui nulla sunt penitus imputanda. atque ideo sepultum sit odium cum morte peccantis, nam etsi de vobis aliquid minus forte mereamur, Romana libertas cogitetur, quae per bellorum tumultus ubique concutitur. pauca dixisse sapientiae vestrae sufficiunt, quia in alto pectore protenditur, quod consideratum semper augetur. GIS REX
Abbreviated transcription (Latin):
Num et illum le¬
gatos nostrosnd se¬
renissĩmum principem diri¬
genles. congritum fuit ma¬
gnitudirai uestre. Per eos
salutiferos apices destina¬
re: ut in omni parte uestra
beuesicia mererentur. Cur
nostre deportareut collocutio¬
iis. aftectum. Et ideo epistolarẽ
gratiam uestris meritis exhi¬
bentes iperamus. ut apud cle¬
ment islĩmum imperatoris
annos eis uestra prudentia
suffragetur: quia lic sunt
iusta que petimus. ut ommi¬
um iapientium mereantur
admim. facile eram a uobis
debet corrigi quod non decu¬
iaẽt ad miti. Coed potestis om.¬
nia gratanter. onmia placa¬
biliter ordinare: quia dul¬
cior iolet esse gratia post ama¬
ritudines expiatas. Refuge¬
re uos enim potuisset ignotus:
ego autem qui ornatum rei.¬
publice uestre uidi. qui tot
nobilium corda procerum
cognoui non me delidero a
piissĩmi principis gratia
diuidere: iĩ in me uelit que
lunt iusta cogitare. Nam tĩ al¬
ler offensam meruit. ego debeo
gratissintus haberi: qmi odio.¬

Expanded text:
um et illum legatos nostros ad serenissimum principem dirigentes, congruum fuit magnitudini vestrae per eos salutiferos apices destinare, ut in omni parte vestra beneficia mererentur, cum nostrae deportarent collocutionis affectum. Et ideo epistolarem gratiam vestris meritis exhibentes, speramus ut apud clementissimi imperatoris animos eis vestra prudentia suffragetur: quia sic sunt justa quae petimus, ut omnium sapientium mereantur adnisum. Facile enim a vobis debet corrigi quod non decuisset admitti. Sed potestis omnia gratanter, omnia placabiliter ordinare, quia dulcior solet esse gratia post amaritudines expiatas. Refugere vos enim potuisset ignotus: ego autem, qui ornatum reipublicae vestrae vidi, qui tot nobilium corda procerum cognovi, non me desidero a piissimi pdividere, si in me velit quae sunt iusta cogitare. Nam si alter offensam meruit, ego debeo gratissimus haberi, qui odio
Abbreviated transcription (Latin):
de soł legibus confidere. et
casus relĩquos non timere.
Iura publica certissima sũt.
humane uite solatia. infir¬
morum auxilia. Potentum
trena amate. unde et secu¬
citasuenit. et conscientia
proficit. Gentilitas enim ui¬
uit ad libitum ubi magis
mortem repperit propriã:
qui potest habere quod pla¬
ceat uos iam lẽ curi ostentate
diuitias parentum. bona lõ.¬
go litu recondita: prodeant
mlucem. quia tantum quis
nobilior erit. quantum et mo¬
ribus probis et luculenta ueri¬
tate teluxerit. Ideo enim uobis
uicarium prefecture direxi¬
mus ut cum tanta dignitate
et ciuilem uideamur regu¬
lam destinasse fruimimi q̃d
tantum audiebatis. Intelligi¬
te homines non tam corporea
.ui. ꝙͣ ratione preferri et illos
merito crescere. qui possuit
aliis uista prestare

Expanded text:
de solis legibus confidere et de solis legibus confidere et casus reliquos non timere? iura publica certissima sunt humanae vitae solacia, infirmorum auxilia, potentum frena. Amate unde et securitas venit et conscientia proficit. gentilitas enim vivit ad libitum: ubi magis mortem reperit propriam, qui potest habere quod placeat. vos iam securi ostentate divitias: parentum bona longo situ recondita prodantur in lucem: quia tantum quis nobilior erit quantum et moribus probis et luculenta facultate reluxerit. Ideo enim vobis vicarium praefecturae direximus, ut cum tanta dignitate et civilem videamur regulam destinasse. fruemini quod tantum audiebatis. intellegite homines non tam corporea vi quam ratione praeferri et illos merito crescere qui possunt aliis iusta praestare
Abbreviated transcription (Latin):
sbenter parendim
est romane consue¬
tudini. cin estis post longa
tempora restituti. quia gra¬
tus ibi regressus est ubĩ pro¬
uect um uestros constat ha¬
huisse maiores. Atq ideo in
antiquam libertatem deo
prestante reuocati. uestimi¬
in moribus togatis. ex uite bar¬
bariem. Abicite mentium
crudelitatem. quia sub equi¬
tate nostri temporis non uos
decet uiuere moribus alie.¬
nis. Proinde de uecessita¬
tibus uestris innata uobis
mansuetudine cog itantes.
Quod feliciter dictum sit
spectabilem uirum gemel¬
lum uicarium prefectoꝵ.
fide nobis et industria cõ¬
probatum . ad componen¬
dam prouinciam credis¬
dimius dirigendur. Spe¬
xantes in nulło eum posse
del inquere. qui nobis pec¬
cantes graniter intelligit
displicere. Qua propter
ordiationibus eius ex no¬
stris uissionbus obedite. qr
eum credimus uobis protu¬
tura decernere. Recipite
paulatim ueridicos mores.
non lit nouitas molesta: que
proba est. Quid enim potest
esse felicius. quam homines

Expanded text:
benter parendum est Romanae consuetudini, cui estis post longa tempora restituti; quia gratus ibi regressus est ubi provectum vestros constat habuisse majores. Atque ideo in antiquam libpraestante revocati vestimini moribus togatis, exuite barbariem, abicite mentium crudelitatem, quia sub aequitate nostri temporis non vos decet vivere moribus alienis. Proinde de necessitatibus vestris innata nobis mansuetudine cogitantes, quod feliciter dictum sit, spectabilem virum Gemellum, vicarium praefectorum, fide nobis et industria comprobatum ad componendam provinciam credidimus dirigendum: sperantes in nullo eum posse delinquere, qui nobis peccantes graviter intellegit displicere. Quapropter ordinationibus eius ex nostris iussionibus oboedite, quia eum credimus vobis profutura decernere. recipite paulatim iuridicos mores. non sit novitas molesta, quae proba est. quid enim potest esse felicius quam homines
Abbreviated transcription (Latin):
Uis melius ad equi¬
tatis uira deligit᷑:
quan qui sacerdotio decora¬
tur: Qui amore usticie per¬
sonaliter nesciat iudicare.
et diligens cunctos ĩ cõmune.
locus non relinquat inuidie.
Promde actani consideran¬
tes uestris meritis actionem
significamus per montana
solidos destmassẽ. quos pro.¬
uincialibus prout quemq p̾.¬
lenti anno exercitu nostro
transeunte dispendiũ per¬
tulisse cognoueris. habit a le¬
sĩonis estĩmatione distribu
as. ut nullus a nr̃a munifi¬
centia reddatur alienus ꝙͣ
sua danna grauauerunt.
Nolumus ẽmm sub confu¬
sione largiri: quod decet
lub rõne d istribui. Ne qđ¬
nos necessarie trans misisse
constat afflictis: lupert luo
tribuatur illesis

Expanded text:
uis melius ad aequitatis iura deligitur quam qui sacerdotio decoratur, qui amore iustitiae personaliter nesciat iudicare et diligens cunctos in commune locum non relinquat invidiae? proinde aptam considerantes vestris meritis actionem significamus nos per Montanaruingentos solidos destinasse, quos provincialibus, prout quemque praesenti anno exercitu nostro transeunte dispendium pertulisse cognoveris, habita laesionis aestimatione das; ut nullus a nostra munificentia reddatur alienus, quem sua damna gravaverunt. Nolumus enim sub confusione largiri, quod decet sub ratione distribui: ne quod necessario nos transmisisse constat afflictis, superfluo tribuatur illaesis
Abbreviated transcription (Latin):
Etide atq constã¬
tia tales sunt com¬
monende Per sone: que de¬
sideriis humanis diuersa
sorte quatiuntur. uos autez
quos sapieutia tirmos efficit.
et mens religiosa consolidat.
ad prouintia lium potius con¬
uenit. ad unationes animari.
quia iuste debitor fit aliem
arbitrii. qui apluribus mere¬
tur audiri. Qua propter sa¬
lutantes ueneratione qua di¬
gnum est. quod uobis quid ẽ
merorem possit indicere: tran¬
situm gloriose memorie dom¬
ni aui nostri cum dolore ma¬
xiirio nuntia uius. Sed inde
polest ur̃a tristitia tempera¬
ri. quia nos in sẽde regni
sir diuinitate propitia collo¬
cauit. ut in toto desiderio ue¬
stro non iudea tur ereptus.
qui uobis consurgit in succes¬
sione reparatus. fauete ninc
orationibus sacris. nostris li¬
benter auspitiis. ui rex cele¬
stis humana nobis regna con¬
firmet. gentes externas atte¬
rat. peccata ab soluat. consoli¬
det el conseruet propitius.
quod Parentibus nostris di.¬
gnatus est prestare gloriosus

Expanded text:
ide atque constantia tales sunt commonendae personae, quae desideriis humanis diversa sorte quatiuntur. Vos autem, quos sapientia firmos efficit, et mens religiosa consolidat, ad provincialium potius convenit adunationes animari, quia juste debitor fit alieni arbitrii, qui a pluribus meretur audiri. Quapropter salutantes veneratione qua dignum est, quod vobis quidem moerorem possit indicere, transitum gloriosae memoriae domni avi nostri cum dolore maximo nuntiamus. Sed inde potest vestra tristitia temperari, quia nos in sede regni sui, Divinitate propitia, collocavit; ut in totum desiderio vestro non videatur ereptus, qui vobis consurgit in successione reparatus. Favete nunc orationibus sacris, nostris libenter auspiciis, ut Rex coelestis humana nobis regna confirmet, gentes externas atterat, peccata absolvat, consolidet et conservet propitius quod parentibus nostris dignatus est praestare gloriosus.
Abbreviated transcription (Latin):
Uamuis effĩcatiam tu¬
am insistere creda¬
mus inuiictis. et studiose defle¬
ctere. que nobis cognoueris
displice. ⁊ amen sollicitum am¬
monitio nostra non deserit.
ut instructior redd aris. dum
infra scriptis breuibus defi¬
m̃ta suscẽperis. Promde or¬
dmatio nostra nulli uideri
de bet ingrata cum uecessitas
temporis ex cuset onera iussio¬
nis. Esto itaq ad miuncta sol¬
licitus. quia licet sit semper
adhibenda. maxime tameti
utilis est in necessitate custo¬
dia. Parebis ergo commoni¬
tus. ut sic possis cum proum.¬
cialibus agere quen admodu
nos respicĩs uelle prestare.
quatenus sccurus de nostra
gratia consequaris quicqud
sollicitus de prauo studio
habere contempseris

Expanded text:
uamvis efficaciam tuam insistere credamus iniunctis et studiose deflectere quae nobis cognoveris displicere, tamen sollicitum ammonitio nostra non deserit, ut instructior reddaris, dum infra scriptis brevibus definita susceperis. proinde ordinatio nostra nulli videri debet ingrata, cum necessitas temporis excuset onera iussionis. Esto itaque ad iniuncta sollicitus, quia licet sit semper adhibenda, maxime tamen utilis est in necessitate custodia. parebis ergo commonitus, ut sic possis cum provincialibus agere, quemadmodum nos eis respicis velle praestare, quatenus securus de nostra gratia consequaris, quicquid sollicitus de pravo studio habere contempseris
Abbreviated transcription (Latin):
Itterri non patintur
mercta tidelium: ut ad
uocemus uota cundorum. Demꝰ
igitur que iunt iusta laboribꝰ.
ut prouectu priorum. iuite mꝰ
corda iequentium. Atq ideo
andreas qui pretorianis fasci.¬
bus inculpabiliter noscitur
obiecutus gradum teliciter
primi seriiatus ascendat: ut
locum quem ueriũtia nesci¬
uit ex quirere se gaudeat
probis moribus inuenisse

Expanded text:
ifferri non patimur merita fidelium, ut ad vocemus vota cunctorum. demus igitur quae sunt iusta laboribus, ut provectu priorum invitemus corda sequentium. atque ideo Andreas, qui praetorianis fascibus inculpabiliter noscitur obsecutus, gradum feliciter primiscriniatus ascendat, ut locum, quem versutia nescivit exquirere, se gaudeat probis moribus invenisse
Abbreviated transcription (Latin):
pariter efficitis. Ued quonrã
nos amplius loqui desideria no¬
uitatis exposcunt. et litlerarius
lermo narrare plurmia non pa.¬
titur. Ideotantis meritis sicut
dignum est salutationis honore
completo. harum portitoribus le¬
gatis nostris. aliqua pietati ue¬
stre delegaumiui itnnanda¬
quia nemo utilius tractat qua
qui uestre mansuetudim com¬
itlere sua uota deliberat
Senatui urbis rome amala.¬
suuitha regma.

Expanded text:
pariter efficitis. Sed quoniam pariter efficitis. Sed quoniam nos amplius loqui desideria novitatis exposcunt et litterarius sermo narrare plura non patitur, ideo tantis meritis, sicut dignum est, salutationis honore completo, harum portitoribus legatis nostris aliqua pietati vestrae delegavimus intimandaquia nemo utilius tractat quam qui vestrae mansuetudini committere sua vota deliberat. III. SENATUI URBIS ROMAE AMALASUINTHA REGINA.
Abbreviated transcription (Latin):
precellentisimam donmnam
iororem meam uobiscum pe¬
pigisse cognoico Ab eius emim
iuditio me nullatenus deuia.¬
re cerlum est que tanta sapi¬
entie luce resplendet. ut e t
fropria regna iurabili disposi¬
tione componat A promissam
cinnctis gratiam robusta firmi¬
tate custodiat. Ndeo eium me
curarum suarum fecit esse sõti¬
um. qualinus & ego illos delĩ¬
derem habere reuerendos. quor
ubi ipsa fecit esse pacificos pru.¬
dentie sue more diuidicans. ut
talium amicicias eligeret. qui
in toto orbe iimile mlhaberent.
Neq enim noua est ista dilectio¬
irdam si decessorum uestrorũ
tacta recolatis: agnoscitis quã¬
dam esse consuetudis legem
t antum certior quantum uetu.¬
stior quia facile mulari non po¬
test. quod per longa secula custo¬
ditur. Souscipite itaq affẽctu¬
osis mentibus A nostra primor¬
dia: & domne sororis nostre curi
singulariter stucdetis. fauete
iuiditio. Nam si me similiter
diligitis. regem quod animodo

Expanded text:
praecellentissimam domnam praecellentissimam domnam sororem meam vobiscum, pepigisse cognosco. Ab eius enim iudicio me nullatenus deviare certissimum est, quae tanta sapientiae luce resplendet, ut et propria regna mirabili dispositione componat et promissam cunctis gratiam robusta firmitate custodiat. ideo enim me curarum suarum fecit esse socium, quatenus et ego illos desiderem habere reverendos, quos sibi ipsa fecit esse pacificos, prudentiae suae more diiudicans, ut talium amicitias eligeret, qui in toto orbe simile nil haberent. Neque enim nova est ista dilectio: nam si decessorum vestrorum facta recolatis, agnoscitis quandam esse consuetudinis legem tantum certior quantum vetustior, quia facile mutari non potest quod per longa saecula custoditur. suscipite itaque affectuosis mentibus et nostra primordia et domnae sororis nostrae, cui singulariter studetis, favete iudicio. nam si me similiter diligitis, regem quodammodo
Abbreviated transcription (Latin):
chi ipecialiter retmetis esse
collatam adiectione quoq¬
temporum protelctis. Nam
licet concordia principum
semper deceat. uestra tamen
absolute me nobilitat. quan.¬
do ille redditur amiplius
excelius: qui uestre glorie tue¬
rit unanimitate comunlus.
Ged quoniam epistolarum bre
diti. Calut antes. reuerentia com¬
petenti. quedam legatis nostris
uerbo uobis miniuanda com¬
misimus que consuetud me
uestre serenitatis libenter acci¬
pite: ut ab omnibus euidenter
poscit agnosci. quod uiste no¬
bis probamus de uestra man.¬
suetudine polliceri. Conue¬
nit enim de uobis inclubitan¬
ter presumi. quando et nos
pro de siderio uestro inhis qͦs
comnien dastis talia facimus:
qualia nos sperasse cognoui
per diuerlas gentes
prouectus siu gaudia mintia¬
re. ut acquirant effec ium
principis exterti. de ip. cacõ.¬
munione regnandi. Quod
facienti michi piissime impe¬
tator multo melius diuina tri¬
buerunt: quando uestram
gtatiam sẽcurus expeto quã

Expanded text:
hi specialiter retinetis esse hi specialiter retinetis esse collatam, adiectione quoque meorum proteletis. nam licet concordia principum semper deceat, vestra tamen absolute me nobilitat, quando ille redditur amplius excelsus, qui vestrae gloriae fuerit unanimitate coniunctus. Sed quoniam epistularum brevdiri, salutantes reverentia competenti quaedam legatis nostris verbo vobis insinuanda commisimus, quae consuetudine vestrae serenitatis libenter accipite, ut ab omnibus evidenter possit agnosci quod iuste nobis probamus de vestra mansuetudine polliceri. convenit enim de vobis indubitanter praesumi, quando et nos pro desiderio vestro in his quos commendastis talia facimus, qualia vos sperasse cognovimper diversas gentes provectus sui gaudia nuntiare, ut adquirant affectum principis externi de ipsa communione regnandi. quod facienti mihi, piissime imperator, multo melius divina tribuerunt, quando vestram gratiam securus expeto, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Deo clementisime
principuni uobis
amore in hesimui.
recordati oms occasum.ne ama.¬
tis lederentus animum per
tristia minciorum. sed mic
iuitante deo. qui consueuit
casus alperos in proipeta con¬
mutare. illa magis el eginis in
uestram deferre noticiam: de
quibus nobiscum positi parti¬
cipata ex ultatione gaudea¬
tis. uiuat enim diuina mime¬
ta diligentibus confiteri. Per¬
duximus ad sceptra uirum fra.¬
terna nobis proximitate con.¬
iunctum. qui regiam dignita¬
tem commum nobiscum con¬
silii robore sustmeret ut ille
auorum suorum purpurco
decore tulgeret. et anmnos
nostros solatium prudentia
erigeret. Iungite nunc uota fe¬
litia: ut sĩcut nos in imperio
pietatis uestre ouima fieripro¬
ipera desideranter expetimꝰ
ita nobis sauere uestram beni.¬
uolentiam comprobennus. Per¬
acto itaq mntio quod uobis
pro ingenita clementia credi¬
mus esse uotiuum. addiius
etiam gratissime legationis
offĩtium: ut pacem quam se.¬
per mente geritis et iam mi¬

Expanded text:
deo, clementissime principum, vobis amore inhaesimus, recordationis occasum; ne amantis laederemus animum per tristia nuntiorum: sed nunc iuvante deo, qui consuevit casus asperos in prospera commutare, illa magis elegimus in vestram deferre notitiam, de quibus nobiscum possitis participata exultatione gaudere: iuvat enim divina munera diligentibus confiteri. Perduximus ad sceptra virum fraterna nobis proximitate coniunctum, qui regiam dignitatem communi nobiscum consilii robore sustineret, ut et ille avorum suorum purpureo decore fulgeret et animos nostros solacium prudentis erigeret. iungite nunc vota felicia, ut, sicut nos in imperio pietatis vestrae omnia fieri prospera desideranter expetimus, ita nobis favere vestram benivolentiam comprobemus. peracto itaque nuntio, quod vobis pro ingenita clementia credimus esse votivum, addimus etiam gratissimae legationis officium, ut pacem, quam mente semper geritis et iam mi
Abbreviated transcription (Latin):
affluenter dicitur ubi exceptio.¬
nis subtrahi materia non time.¬
tur. ħ enimlergo iueo aperit
eloquentibus campum: copio.¬
sa semper existit et quo fĩat
habilis in se teuoluta colligitur.
dura magnis tractatihus ex.¬
plicetur. unctura ime rimis
continuitas de mimitiis. uiscera
nuea uirentium herbarum
ictiptur abilis facies que ni¬
gredinem iuscipit ad decorẽ.
ubi apicibus eleuatis fecim¬
diss ĩa uerborum plantata lẽ
iuanissimum reddit. quotiens
desiderium lectoris inuencrit.
humanorum acłuum seruats
tidele testimonum. pretorum
loquax. obliuionis mitnca.⁊la
memoria nostra et li cauias
reliuet uerba commutat. illic
autem secure repont̃: quod
semper equaliter audiatur.
Qua propter deputatam
lummam tot iolidorum de
tuscia prouiticia illi ex illa¬
tione tertia te prebere cense
dam. quat inus icr inum pu¬
blicum integritatemq tidei
tuc laudabili debeat perpe¬
luitate seruare. quod defectũ
inter mortalia nesciens. amuia

Expanded text:
affluenter dicitur, ubi exceptioaffluenter dicitur, ubi exceptionis subtrahi materia non timetur. Haec enim tergo niveo aperit eloquentibus campum, copiosa semper assistit; et, quo fiat habilis, in se revoluta colligitur, dum magnis tractatibus explicetur. Junctura sine rimis, continuitas de minutiis, viscera nivea virentium herbarum, scripturabilis facies, quae nigredinem suscipit ad decorem: ubi apicibus elevatis fecundissima verborum plantata  Grsuavissimum reddit, quoties desiderium lectoris invenerit: humanorum actuum servans fidele testimonium, praeteritorum loquax, oblivionis inimica. Nam memoria nostra, etsi causas retinet, verba commutat: illic autem secure reponitur, quod semper aequaliter audiatur. Quapropter deputatam summam tot solidorum de 186 Thuscia provincia illi ex illatione tertia te praebere censemdam; quatenus scrinium publicum integritatem fidei suae laudabili debeat perpetuitate servare; quod defectum inter mortalia nesciens, annua
Abbreviated transcription (Latin):
tale in qualibet cultura nasci¬
tur: quam illud ubi prudenti¬
um senia seruantur. Peridita¬
bantur ante hoc dicta sapientũ.
cogitata miaiorum Ham quẽ ad¬
molum uelociter potuisset scri¬
bi. qual repuguante duritia
corticis uir poterat expediri. Inep¬
tas nimirum moras calor animi
sustmebat: et cum differebantur
uerba tepescere cogebantur mge.¬
nia. hinc et priscorum opuscũ.¬
la. libros appellauit antiquitas.
Nam hodie quoq librum urentis
ligni uocilamus excubias. Erat
indecorum fateor doctos sermo.¬
nes commnittere tabulis impoli¬
tis et inueternosis ramalibus im.¬
primere:. quod sensualis poterat
el egantia reperire. Orauatis
mambus paucis memoriam cõ.¬
mouebat. nec mut abat ut pluta
dicere ciri se talis pagma uide¬
batur offerre. Sed hõc primor¬
diis consentaneum fuit. quan¬
do tude principium tale debuit
habere commertium: quod pro¬
uocaret ingenia sequentuĩ. Inui¬
tatrix pulchr itudo chartarum

Expanded text:
tale in qualibet cultura nascitale in qualibet cultura nascitur, quam illud, ubi prudentium sensa servantur? periclitabantur ante hoc dicta sapientium, cogitata maiorum. nam quemadmodum velociter potuisset scribi, quod repugnante duritia corticis vix poterat expediri? ineptas nimirum moras calor animi sustinebat et cum differebantur verba, tepescere cogebantur ingenia. Hinc et priscorum opuscula libros appellavit antiquitas: nam hodie quoque librum virentis ligni vocitamus exuvias. erat indecorum, fateor, doctos sermones commtis; et in veternosis ramalibus imprimere, quod sensualis poterat elegantia reperire. Gravatis manibus paucis memoriam commonebat; nec invitabatur plura dicere, cui se talis pagina videbatur offerre. Sed hoc primordiis consentaneum fuit, quoniam rude principium tale debuit habere commentum, quod provocaret ingenia sequentium. Invitatrix pulchritudo chartarum