comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eligatur nisi unius uiriuxor : & nos putabamus sacerdotum hoctantum esse
priuilegium ut non adintatur ad altarenisi quiunam habuerit uxorem
Non solum enimab offitio sacer dotiidigamus & duditur sed & ab elemosrna ec desi ȩ̃da
in digna putatur stipe quae ad secunda coniugia deuoluta est: quam quam in lege sace¬
dotali teneatur & laicus quitalem se prebere deb& ut pos sit elegi insacerdocium, Na
enim eligit si digamus fuent porro eliguntur exlaias sauerdotes : Ergo & laicus tenca
amanda toperquod ad sacerdotium peruenit. Aliud est quoduult apostolus aliud q&
cogitur uelle ut concedat secunda matrimonia meȩ est in continentiae non illius uolun¬
tatis : uubomnes eẽ sicut seipsum & ea cogitare quaedi sunt & solutos nequa quam ulea
alligari sedsi labentes perincontinentiam ad baratrum stupriuidert peruenire de¬

Expanded text:
eligatur nisi unius uiri uxor. et nos putabamus sacerdotum hoc tantum esse eligatur nisi unius uiri uxor. et nos putabamus sacerdotum hoc tantum esse priuilegium, ut non admittatur ad altare, nisi qui unam habuerit uxorem. non solum enim ab officio sacerdotali digamus excluditur, sed et ab elemosyna ecclesiae, dum indigna putatur stipe, quae ad secunda coniugia deuoluta est. quamquam in lege sacerdotali teneatur et laicus, qui talem se praebere debet, ut possit eligi in sacerdotium. non enim eligitur, si digamus fuerit, porro eliguntur ex laicis sacerdotes: ergo et laicus tenetur mandato, per quod ad sacerdotium peruenit. Aliud est, quod uult apostolus, aliud, quod cogitur uelle. ut concedat secunda matrimonia, meae est incontinentiae, non illius uoluntatis. uult esse omnes sicut se ipsum et ea cogitare, quae dei sunt, et solutos nequaquam ultra alligari. sed, si labentes per incontinentiam ad baratrum stupri uiderit peruenire, di
Abbreviated transcription (Latin):
legi ubente enimdo ut filualerent parentes pauperes & redderent bene ficia
senibus quae paruuli acceperant scribȩ &pharisei econtrario docebant filios ut pa¬
rentibus responderent : corban hoc est donũ quodaltari polictus sum: & intempli
dona promisi: situame acceperis cibos uertitur intuum refrigerium: atq ta fiebat
ut egentibus patre & matre sacrificium offerrent filii qđ sacerdotes scribeque
consumerent : siergo a post᷑ pauperes uiduas tameneas quȩ ado loscentulae sunt
&nulla debilitate franguntur cogit suis manibus laborare negra uetur ecdesia
possitanus uiduas sustentare: qua excusatione utiturq̃ opibus mundi fluit qͥuȩ
potest &iam aliis minis trare: & deiniquo mamona facere sibi amicos quipos¬
Ent eam recipere in aderna tabernaculã simulque considera : quod uidua non

Expanded text:
legi. iubente enim deo, ut filii alerent parentes pauperes et redderent beneficia legi. iubente enim deo, ut filii alerent parentes pauperes et redderent beneficia senibus, quae paruuli acceperant, scribae et pharisaei e contrario docebant filios, ut parentibus responderent: \'corban, hoc est donum, quod altari pollicitus sum et in templi dona promisi, si tu a me acceperis cibos, uertetur in tuum refrigerium\'. atque ita fiebat, ut egentibus patre et matre sacrificium offerrent filii, quod sacerdotes scribaeque consumerent. si ergo apostolus pauperes uiduas — eas tamen, quae adulescentulae sunt et nulla debilitate franguntur – cogit suis manibus laborare, ne grauetur ecclesia et possit anus uiduas sustentare, qua excusatione utitur, quae opibus mundi affluit, quae potest etiam aliis ministrare et de iniquo mamona facere sibi amicos, qui possint eam in aeterna suscipere tabernacula? simulque considera, quod uidua non
Abbreviated transcription (Latin):
ntur : quib: imperat ut discant domum suam colere & remuneraripa
enter eis tribuere ut nongrauetur ecdesia : & possit certis uiduis ministraridequibus scrip¬
tumest Hon ora uiduas quȩ uere uiduȩ sunt hoc est quȩ omni auxiliosuorum diftitutȩ:
quȩ manibus suis laborare non possunt quas paupertas debilitat a& asq conficit quibus
ds̃ spes est &omne opus orationiex quo intellegidatur adolescentulas uiduas excep¬
tis his quas excuscit infirmitas : uel suo labori uelliberorum acpropinquorũ minis¬
tenodelegari: Hlonor autem in presentiarũ uel proelemosina uel promunere acc¬
pitur: utest illud pres biteri duplici honore digni habeantur maxime que labo
in uerbo & doccrina & in euangelio dñs dixerit mandatũ leg
honora patremtuum & matremtuam non in uerborum sono qui in opiã parentum
cassa potest adulatione frustrari sed inuicts necessariis minis trandis debere intel¬

Expanded text:
inponuntur. quibus imperat, ut discant domum suam colere et remunerari painponuntur. quibus imperat, ut discant domum suam colere et remunerari parentes et sufficienter eis tribuere, ut non grauetur ecclesia et possit certis uiduis ministrare, de quibus scriptum est: honora uiduas, quae uere uiduae sunt, hoc est, quae omni suorum auxilio destitutae, quae manibus suis laborare non possunt, quas paupertas debilitat aetasque conficit, quibus deus spes est et omne opus oratio. ex quo intellegi datur adulescentulas uiduas exceptis his, quas excusat infirmitas, uel suo labori uel liberorum ac propinquorum ministerio deligari. honor autem inpraesentiarum uel pro elemosyna uel pro munere accipitur, ut est illud: presbyteri duplici honore dignis habeantur, maxime, qui laborant in uerbo et doctrina. et in euangelhonora patrem tuum et matrem tua m, non in uerborum sono, qui inopiam parentum cassa potest adulatione frustrari, sed in uictus necessariis ministrandis debere intel
Abbreviated transcription (Latin):
babere pudicitiȩ libertatem qui seruiunt dominatiri nuptiarum: Quod que
ad didit tantum indño amputat & nic orũ coniugia dequibus & in alio locodixerat
N olite iugumducerecum in fidelibus : quae enim participatio iustitiae cum iniquitatt e
aut quȩ societas lucicum te nebris : quȩ conuenientia xp̃i cumbelial autquȩ pars fidelicũ
in fidele qui consensus templo dĩ cumidolis : nescilic& aremus in boue & asinone tanica
nuptialis uario sittexta subtegmine exemplo qu etollit quod concesserat : & quasi peni¬
quod ne contemnatur ut homini s̃ sp̃s sci a uctoritate confirmat: ut non indulgens ho¬
annorum puellarium deb& uiduablandiri quod nonminus sexaginariã electionẽ
precipit : neque enĩ innuptas ueliuuenculas cogit ut nubant quidenuptiis quoque loquit
tempus breueest superest ut & qui habent uxores sic sint quasi non habeant : sed
dchis uiduis disputat quae suorum nutriuntur alimentis: quae filiorũ & ne potũ ceruicib:

Expanded text:
habere pudicitiae libertatem, qui seruiunt dominatui nuptiarum. quodque addidit: tantum in domino, amputat ethnicorum coniugia, de quibus et in alio loco dixerat: nolite iugum ducere cum infidelibus. quae enim participatio iustitiae cum iniquitate aut quae societas luci cum tenebris? quae conuentio Christi ad Belial aut quae pars fideli cum infidele? qui consensus templo dei cum idolis? ne scilicet aremus in boue et asino, ne tunica nuptialis uario sit texta subtemine. extemploque tollit, quod concesserat et, quasi paeniesse consilii. quod, ne contemnatur ut hominis, spiritus sancti auctoritate confirmat, ut non indulgens hoannorum puellarium debet uidua blandiri, quod non minus sexagenariae electionem praecipit. neque enim innuptas uel iuuenculas cogit, ut nubant, qui de nuptis quoque loquitur: t e mpus breue est; superest, ut et, qui habent uxores, sic sint, quasi non habeant, sed de his uiduis disputat, quae suorum nutriuntur alimentis, quae filiorum et nepotum ceruicibus
Abbreviated transcription (Latin):
ino dn autein uidua uiutre debeatꝰ breui sermone a post comprebendit ddicons: quacim
lins est uiuens nertiuaes÷ : & nesinduobus libellis quos ad furiam & salaumam serpsimo
plenius decupitamus.

Expanded text:
quomodo autem uidua uiuere debeat, breui sermone apostolus conprehendit dicens: quae in quomodo autem uidua uiuere debeat, breui sermone apostolus conprehendit dicens: quae in deliciis est, uiuens mortua est et nos in duobus libellis, quos ad Furiam et Saluinam scripsimus, plenius dictum putamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ois &iribus camicis sedux pecu dum pellibus repelluntur : Quequid ergo corpo
no siffiere potest ahumanae succurren inbecillitati quos nodos natura profudit
hocuna appellanda es ł tanica & quic quid in presentibus alimentis neces sanumẽ
hoc unius dieiuictus appellatur : Vnde prȩceptumest necognets decrastino hocest defam
ompore : &apostolus habentes inquit uictum &uestitum his contentis imus: Siplus habes
quantubi adutum uestimentumq necessarumest illudero eã inillo debitrcemte et
noueris: Annanias & saffira a postoli meruere sententiam: quia sua timidȩ reseriarum
uoluerunt spiritui sco : &reseruames necessana uituisuo quasi perfitte scło renunt¬
tesiua namgloriam sectabantur Alio quinbic& lic&libere ueldare uel nondare quan¬
quamei quicupit es sepersectus. prosens paupertas futuris diuitiis compensanda sit u

Expanded text:
duabus, et tribus tunicis, sed vix pecudum pellibus repelluntur? Quidquid ergo corpori duabus, et tribus tunicis, sed vix pecudum pellibus repelluntur? Quidquid ergo corpori nostro sufficere potest, et humanae succurrere imbecillitati, quos nudos natura profudit, hoc una appellanda est tunica; et quidquid in praesentibus alimentis necessarium est, hoc unius diei victus appellatur. Unde praeceptum est: Non cogitetis de crastino , hoc est de futuro tempore. Et Apostolus, Habentequam tibi ad uictum uestitumque necessarium est, illud eroga, in illo debitricem esse te noueris. Ananias et Sapphira apostoli meruere sententiam, quia sua timide reseruarunt.uoluerunt spiritui sancto et reseruantes necessaria uictui suo quasi perfecte saeculo renuntiantes uanam gloriam sectabantur. alioquin licet libere uel dare uel non dare, quamquam ei, qui cupiat esse perfectus, praesens paupertas futuris diuitiis conpensanda sit.
Abbreviated transcription (Latin):
runfaciat coberedem respondebis difficle dirumest contra natura m. sẽd adñmitib:
ueds sresaondentẽ Niu potest capere capiat : & suis es seperfecta nontibi iugun ne co¬
noeasnpent. Sed potes tatituae liberum concedit arbitrium: Uis es seperftita aipr¬
mostarefa tigio dignitatis fac quod fecerunt a pos toli uende omina quachabes acla
piuptuus & sequere saluatorem a nudam solamq crucem nuda sequaris & sola non
esidafilis da propinquis ne mote reprehendũs inferiora sectaris dum modo llam
aastibiure prelatam qua eelegerit prima dicis: hoc a postolorum est & urorum mu¬
erem autem nobilem non pos seommauendere quaemutis adiumentis uitae houis
iecat Audigitur a postolum commonentem nonut alis refrigerium uobs autor
abas detalteram non babente quidsi sathia e frigora sint & alpineniues quaenon

Expanded text:
orum faciat coheredem. respondebis: \'difficile, durum est, contra naturam\'. sed dominum tibi orum faciat coheredem. respondebis: \'difficile, durum est, contra naturam\'. sed dominum tibi audies respondentem: qui potest capere, capiat . et si uis esse perfecta, non tibi iugum necessitatis inponit, sed potestati tuae liberum concedit arbitrium. uis esse perfecta et in primo stare fastigio dignitatis? fac, quod fecerunt apostoli, uende omnia, quae habes, et da pauperibus et sequere saluatorem et nudam solamque uirtutem nuda sequaris et sola. nobes, da filiis, da propinquis. nemo te reprehendit, si inferiora secteris, dum modo illam scias tibi iure praelatam; quae elegerit prima. dicis: hoc apostolorum est et uirorum, mulierem autem nobilem non posse omnia uendere, quae multis adiumentis uitae huius indigeat. audi igitur apostolum commonentem: non ut aliis refrigerium, uobis autem icas, det alteram non habenti . Quid si Scythiae frigora sint, et Alpinae nives, quae non
Abbreviated transcription (Latin):
medios deros pennac tolumb ae deargentate & posteriora dorsiens in pallore aur. Dor¬
sum nostrum quod primum in formeerat & grauis arana prȩmebaturꝰ habeat uirorem
uur qod inter pretatur in sensu &alas dea rgentatas quae i ntelleguntur eloquia scmptu¬
arun& regnumd intrare poterimus : Dicunt a postoli scomnia quȩ sua fuerant dimi¬
ssseiamne rcedem prohac urtute audacter ex posunt quibus respondit dñs omins qui
ebinaut domumꝰ aut fratres aut sorores : aut patrem a ut matremautin orem aut filies
uutag o prorte nomen me ũ centuplum accipi& &uitam & ernam possidebit Oquanta
ode ulopropanus magna recpere a eterna probteuibus promorituris semper uiuen
ua babere dlm̃ debitorem. Si qua autem uidua habet siberos &maxime si nobilisfam¬
lue estegentes filios non dimitat sodex aequa litate utin eminert priman rabim fun

Expanded text:
medios cleros, pennae columbae deargentatae et posteriora dorsi eius in pallore auri. dormedios cleros, pennae columbae deargentatae et posteriora dorsi eius in pallore auri. dorsum nostrum, quod primum informe erat et graui sarcina premebatur, habeat uirorem auri, quod interpretatur in sensu, et alas deargentatas, quae intelleguntur in eloquio - scripturarum, et regnum dei intrare poterimus. dicunt apostoli se omnia, quae sua fuerint, dimisisse et mercedem pro hac uirtute audacter exposcunt. quibus respondit dominus: omnis, qui relinquit domum uel fratres aut sorores aut patrem aut matrem aut uxorem aut filios aut agros propter nomen meum, centuplum accipiet et uitam aeternam possidebit. o quanta beatitudo pro paruis magna recipere, aeterna pro breuibus, pro morituris semper uiuentia et habere dominum debitorem! si qua autem uidua habet liberos — et maxime, si nobilis familiae est —, egentes filios non dimittat, sed ex aequalitate, ut meminerit primum animae suae
Abbreviated transcription (Latin):
uulgata sententia mihi ui dotures sẽ uerissima : Diues aut iniquus aut iniq hereses
quodum legis cloctor audis sa & ferre nompos sa quia habebat duuitias multa scon¬
uersus dñs ad ds cipulos ait: Quam difficile quidiutes sant intrare posis  intesto
aelorum nonchoet en possebile seddifficile: lic& exemplum posuerte in posibiltartis faco¬
nontam dsfidleest qua minpos sibile. numquam enim fieri potest ut camelus transe¬
at perforaneseaeosi numigitur diuos intrarepotent in regna glorum: sedeamelus tos¬
uosus adurbus est aorauisa rena pregrauatur :& nos ergo quando prauas i ngre limor
semitas aroctam uiam dinitamas conera murmundi diutis si ue pondere delitori
rtgno mei ins cedi nonualenus. Quodi deponamus grauissimam sartinam & adsa manis
nobis pennas columbac uolabimus & requiescmus & dicetur denobis si dornditis mn

Expanded text:
uulgata sententia mihi uidetur esse uerissima: \'diues aut iniquus aut iniqui heres\'. uulgata sententia mihi uidetur esse uerissima: \'diues aut iniquus aut iniqui heres\'. quod cum legis doctor audisset et ferre non posset, quia habebat diuitias multas, conuersus dominus ad discipulos ait: quam difficile, qui diuites sunt, intrare possunt in reg n a caelorum! non dixit \'inpossibile\', sed \'difficile\', licet\' exemplum posuerit inpossibilitatis: facnon tam difficile est, quam inpossibile; numquam enim fieri potest, ut camelus transeat per foramen acus. numquam igitur diues intrare poterit regna caelorum ? sed camelus tortuosus et curuus est et graui sarcina praegrauatur; et nos ergo, quando prauas ingredimur semitas et rectam uiam dimittimus et oneramur mundi diuitiis siue pondere delictorum, regnum dei ingredi non ualemus. quodsi deponamus grauissimam sarcinam et adsumamus nobis pennas columbae, uolabimus et requiescimus et dicitur de nobis: si dormiatis inter
Abbreviated transcription (Latin):
uero hoc quod dicitur hocenim faciens carbones ignis congregabis supercapudeius i nu¬
lã partem accipiendum est sed inbonã : quando enim inimicis nostris prebemus benefie
malitia meorum nos trabonitate superamus & mollimus duritiã : Iratumq animum ao
mollitiã & beneuolentiam flectimus : atq ita congregamus carbones super capita coñ
Dequibus scriptumest sagitae potentis acutȩ cum carbonibus desolatoriis : ut quomoo
de altaria sera phim carbo sublatus prophetȩ labia purgauit Ita & in imicorũ nosto
peccata purgentur : & uincamus in bonomalum & benedicamus maledicentibus Ris¬
non babes filios: habes plurimos: factibi amicos de iniquo mammona quite nos¬
ant inȩterna tabernacula : pulhre dixit deiniquo : Omnis enim diurtiae deiniquo¬
te discendunt: & nisi alter perdiderit alter non potest in uenire: unde dilla

Expanded text:
ani sancti! neque uero hoc, quod dicitur: haec enim faciens carbones ignis congregabis super caput eius, in maani sancti! neque uero hoc, quod dicitur: haec enim faciens carbones ignis congregabis super caput eius, in malam partem accipiendum est, sed in bonam. quando enim inimicis nostris praebemus beneficia, malitiam eorum nostra bonitate superamus et mollimus duritiam iratumque animum ad necessitudinem flectimus atque ita congregamus carbones super caput eorum, de quibus scriptum est: sagittae potentis acutae cum carbonibus desolatoriis, ut, quomodo de altari a seraphin carbo sublatus prophetae labia purgauit, ita et inimicorum nostrorum peccata purgentur, ut uincamus, in bono malum et benedicamus maledicentibus et imiquia paucos non habes filios, habe plurimos; fac tibi amicos de iniquo mamona, qui te recipiant in aeterna tabernacula. pulchreque dixit \'de iniquo\'; omnes enim diuitiae de iniquitate descendunt et, nisi alter perdiderit, alter non potest inuenire. unde illa
Abbreviated transcription (Latin):
substantias: quipersecutiones passi sunt quidixerunt patrisuo & matri uxoribus adi¬
beris non no uimus uos : huimpleuerunt uoluntato patris: aaudierunt dicentẽ dñmsal¬
uatorẽ. Mator mea & fratres mei hu sunt qui faciunt uoluntate patris mei. & hocdo¬
mus non quo in paupere s iuda eos siue gentiles &omnino cuius lib& gentis sint pauperis
ꝓibe amus faciendam elemosinam: sed quox p̃ĩanos & credentes pauperes incredils
p̃feramus: & interipsos xp̃i anos sit multa diuersitas: ut rum peccator anses sit: Vnde
& a post passiuam in omnemniseri cordiã probans : infert maxime indomesti cosfidei
Domesticus fidei est qui eadem tibi religione coniungitur quein consortia fraternitatis pes
n separant: Quo dsi deinimicis quoq nobis precipitur  ut siesi
eis cibos Sisitierint demuseis potum & haecfacientes congregamus carbones

Expanded text:
substantias, qui persecutiones passi sunt, qui dixerunt patri suo et matri, uxoribus et lisubstantias, qui persecutiones passi sunt, qui dixerunt patri suo et matri, uxoribus et liberis: non nouimus uos. hi lmpleuerunt uoluntatem dei et audierunt dicentem dominum saluatorem: mater mea et fratres mei hi sunt, qui faciunt uoluntatem patris mei. et haec dicimus, non quo in pauperes Iudaeos siue gentiles et omnino, cuiuslibet gentis sint pauperes, prohibeamus faciendam elemosynam, sed quo Christianos et credentes pauperes incredulis praeferamus et inter ipsos Christianos sit multa diuersitas, utrum peccator an sanctus sit. unde et apostolus passiuam in omnibusmisencordiamprobansinfert: maxime in domesticos fidei. domesticus fidei est, qui eadem tibi religione coniungitur, quem a consortio fraternitatis peccata non separant. quodsi de inimicis quoque nobis praecipitur, ut, si esurierint, demus eis cibos, si sitierint, demus eis potum et haec facientes congregemus carbones
Abbreviated transcription (Latin):
Ita que &ego tibi dñi nr̃i respondebo sermonibus: siuis ee perfecta & tollere
crucemtuam & sequidnm saluatorem : Mimita repetrum dicentem : Ecce nos dim¬
simus omnia & secuti sumuste. Vade &uende omnia quae habes & da pauperibus a
sequere saluatorem : non dixida filiis da fratribus da propinquis : quos &ia msi habere
iure cis dñs preferetur : sedda pauperibus immoda xpõ qui in pauperibus pasctur: quio
diues e& pronobis pauper factus est quiloquitur in xox .uiiii. psalmo Ego a utem men
est. Beatus quuntellegit superege nũ & pauperũ intellegentia oposest & post intellero¬
tiae beatitudinẽ quisit egenus & pauiper non utq: ille qui mendicitate & paupertat
atqi squalort coopertus est & tamen nonrece dita uitus: sed dequibus a postolus loquto
tantum ut pauperum memores essemus : Ob quorum refrigeria labora bant paulus
&barnabas in ecdesias gentium ut collecta fiat perprima sabbati & hanc ipsa mobli¬
tionem nom peralios: sed perse deferrefestinant his quisuas proxpõ a misere

Expanded text:
. Itaque et ego tibi Domini nostri respondebo sermonibus: Si vis esse perfecta, et tollere crucem tuam, et sequi Dominum Salvatorem, et imitari Petrum dicentem: Ecce nos dimisimus omnia, et secuti sumus te ; vade et vende omnia quae habes, et da pauperibus, et sequere Salvatorem. Non dixit, da filiis, da fratribus, da propinquis, quos etiamsi haberes, jure his Dominus praeferretur: sed, da pauperibus: imo da Christo, qui in pauperibus pascitur: qui cum dives esset, pro nobis pauper factus est; qui loquitur in tricesimo nono Psalmo: Ego autem mendest: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem . Intelligentia opus est, ut post intelligentiae beatitut squalore coopertus est et tamen non recedit a uitiis, sed de quibus apostolus loquitur: tantum ut pauperum memores essemus, ob quorum refrigeria laborant Paulus et Barnabas in ecclesiis gentium, ut collectae fiant per primam sabbati, et hanc ipsam oblationem non per alios, sed per se deferre festinant his, qui suas pro Christo amisere
Abbreviated transcription (Latin):
utuerus helisȩus sterales
micim oounuas alqua sonin fic& ca postolonim sale quibus cdhorti lis sostis ꝑfalcor
feacun munuscolum condiat Quiu omne saonficum quod absqi solerst chio non
fseenr aoe sil gore seulans cloquentis deletters qua mudat sas qalo sise eano no¬
asirs po scuo lo soposius cum recipe qui non haba decorem necfaci em siomom
masis nostus asciens ferre infirmitatemt as quucquid adproposta respondero scias
no nonconsedentia respondis se sermonis sedeis ex fide qui pollicitus est aperio stium
inuero debcad idu quaesine libenis derelicta est Hocidom &ineuangelio legis doctor
mandrtas noagstor quid faciens uita mȩternam possidebo cu tespondie dns¬

Expanded text:
ut uerus Heliseus steriles in me et mortuas aquas uiuificet et apostolorum sale, quibus dixerat: uos estis sal terr a e, meum munusculum condiat, quia omne sacrificium, quod absque sale est, domino non offertur. nec fulgore saecularis eloquentiae delecteris, quam uidit Iesus quasi aelo, sed potius eum recipe, qui non habet decorem nec faciem, homo in plagis positus et sciens ferre infirmitatem, et quicquid ad proposita respondero, scias me non confidentia respondisse sermonis, sed eius fide, qui pollivivere debeat vidua, quae sine liberis derelicta est. Hoc idem in Evangelio Legis Doctor interrogat: Magister, quid faciens vitam aeternam possidebo? Cui respondit Dom
Abbreviated transcription (Latin):
unalisant aurei habentes contase in super bumerab alios quatuor: ut cum appostion fu¬
t sA ONON inlocoquem ephod diximus derelicum anulus ueniat contia a nulum ã meuo
biurtus copulentur ia cunduns Porronemagintudo & pondus lapidum contoxa simnia
umpent: Auroligatisunt atque condusinecsufficit hoc ad firmita tem nisi &catene ex auro¬
suo na qpueoppulehn tudinem fistilis a ureis tegerentur bͥaberentque & inrationali supra
uosmares anulos quiuncimns superhumeralis auitis necterentur cdeor samalicsilios
uam postergum insaper humerali contrapectus & tomachum ex utroque latert erant anub
uurei dueitens damrationalis inferioribus anibis uingebantu: at qucta ficbat ut adsgingin t
Sreuonale suporbumerali & saporhumerales ituna textura conura uidentbus putaretor
nune omniua sa cos dorum npontificeplus a dlitur itin frontourta aanthina consta¬

Expanded text:
annuli sunt aurei, habentes contra se in Superhumerali alios quatuor, ut cum appositum fuannuli sunt aurei, habentes contra se in Superhumerali alios quatuor, ut cum appositum fuerit λόγιον in loco, quem in Ephod diximus derelicsibi uittis copulentur hyacinthinis. porro, ne magnitudo et pondus lapidum contexta stamina rumpefierent, quae ob pulchritudinem fistulis aureis tegerentur, haberentque et in Rationali supra duos majores annulos, qui uncinis Superhumeralis aureis necterentur, et deorsum alios duos: nam post tergum in Superhumerali contra pectus et stomachum, ex utroque latere erant annuli aurei, qui catenis cum Rationalis inferioribus annulis jungebantur: atque ita fiebat, ut astringeretur et superumerale rationali et una textura contra uidentibus putaretur. mune omnium sacerdotum in pontifice plus additur, ut in fronte uitta hyacinthina constr
Abbreviated transcription (Latin):
aor or nosrationalo possum̃ appellare utgcipso stitim nomine scias mnisticum te. quod
dietur: Pannus ost breuis ꝓ auro & quituor tixtus coloribus Hhoc est is dem quisio
esoper bumerale habens magntudinom palmi perquadium &eduplex nefaderum
snarglis pontuit st macbus dissentit in sina raglo ceraonum procotralis feora
secundoar gunculus appbiȩnus uspis intortioligurius aghates a mabtstus in quarto chre¬
olus onichiunus berilus Satis que miror curiacinbus pretiosissimus lapis inborum
nunero nonponatur nisi forte ipseest abionomine ligrius. & fcritans cosquidda pidum at
emmatun setipsere raturis ligerium inuenire non potin: In singilis lapidibus secundum
aend essunribuum isculpta sunt nomina : hos lapides indudema teprincpistin&inapoca¬
lipis ofannis legimus de quibus extruitur ca clesas horusalom & sib horum nomin iuusas
pere uarttum uel ondo ueldiuerstas indicatur. Perquatiuo rationales angilas quattu

Expanded text:
λόγιον, nos Rationale possumus appellare, ut ex ipso statim nomine scias mysticum esse quod dicitur. Pannus est brevis ex auro et quatuor textus coloribus, hoc est, iisdem quibus et Superhumerale, habens magnitudinem palmi per quadrum; et duplex, ne facilesmaragdus ponitur. Symmachus dissentit in smaragdo, ceraunium pro eo transferens. In secundo carbunculus, sapphirus, jaspis. In tertio ligurius, achates, amethystus. In quarto chrysolithus, onychinus, berillus. Satisque miror cur hiacynthus pretiosissimus lapis in horum numero non ponatur: nisi forte ipse est alio nomine ligurius. Scrutans eos qui de lapidum atque gemmarum scripsere naturis, ligurium invenire non potui. In singulis lapidibus secundum aetates duodecim tribuum sculpta sunt nomina. Hos lapides in diademate principis Tyri, et in Apocalypsi Joannis legimus, de quibus extruitur coelestis Jerusalem : et sub horum nominibus et specie, virtutum vel ordo, vel diversitas indicatur. Per quatuor Rationalis angulos, quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
ut a satanan abstrahat ut magis mulierem qualicumq uiro iunctã facatei
quam diabolo sed & adcorintheos tale aliquid loquitur : Dico autem innuptis a
uiduis bonum est illis sisic perman serint ut ego: siautem se non contnent nubas
melius estenim nubere quamuri : Cur a postolestatim intulit : quia peius estu alioq
ab solutum bonumest & sinecomparatione peioris eẽ. quod a postolus est id est sic
non ligatum nec seruum sed liberum cogitantem ea quaedi sunt non ea qua uxorisas
tinus in consequentibus : mulier inquid alligataest uiro quam diu uireius uus
sidormierit uireius: libera est cui uult nubat tantum indño. beatior autem
si sic permansent secundũ meum consilium: Puto autem quod &ego spm̃d
uiuente ui romulier alligata est : & mortuo soluta : Ergomatri moniũ uincli

Expanded text:
ut a satana abstrahat, ut magis mulierem qualicumque uiro iunctam faciat esse . ut a satana abstrahat, ut magis mulierem qualicumque uiro iunctam faciat esse . quam diabolo. sed et ad Corinthios tale quid loquitur: dico autem innuptis et uiduis: bonum est illis, si sic permanserint ut ego. si autem non se continent, nubant; melius est enim nubere quam u r i. cur, apostole ? statim infers: quia peius est uri. Alioquin absolutum bonum est et sine conparatione peioris esse, quod apostolus est, id est solutum, non ligatum, nec seruum sed liberum, cogitantem ea, quae dei sunt, non ea, quae uxoris. et protinus in consequentibus: mulier, inquit, alligata est uiro, quamdiu uiuit uir eius. quodsi dormierit uir eius, libera est: cui uult, nubat, tantum in domino. beatior autem erit, si sic permanserit secundum meum consilium. puto autem, quod et ego spiuiuente uiro mulier alligata est et mortuo soluta. ergo matrimonium uinculum
Abbreviated transcription (Latin):
testi monii uerba tractanda sunt : Uolo inquit ad olescentula snubere : cur qͥuȩro quui
nolo ado lestentulas fornicari procreare filios: qua mobcausam: ne metu partus& ad¬
ulterii filios negͥare cogantur : matres familiasessequare obsecro quia multor
ros: in altero enim miseria rum consolatio in altero pȩna peccati est: Seq: Nulla.
casionem dare aduersario maledicti gratia: in quobreui accincto que preceptona
simul monita continentur : Ne propositum uiduȩ ex quisitor cultus infam& neou¬
rum nutibus & hilaritate uultus iuuenum postsegreges trahat: Nealiuduen
aliud habitu polliceatur & conueniat ei uersiculus ille uulgatus risit & arguto qd
rom sit ocello atq ut omnes nubendi causas sermone breui condi
deo ergo secunda & sine cesse est tertia in continentibus aperit matrimonia

Expanded text:
testimonii uerba tractanda sunt. uolo, inquit, adulescentulas nubere: cur, quaeso? quia testimonii uerba tractanda sunt. uolo, inquit, adulescentulas nubere: cur, quaeso? quia nolo adulescentulas fornicari. procreare filios: quam ob causam? ne metu partus ex adulterio filios necare cogantur. matres familias esse: quare, obsecro ? quia multo plures adulteros. in altero enim miseriarum consolatio est, in altero poena peccati. sequitur: nullam occasionem dare aduersario maledicti gratia. in quo breui accinctoque praecepto multa simul monita continentur: ne propositum uiduae exquisitior cultus infamet, ne oculorum nutibus et hilaritate uultus iuuenum post se greges trahat, ne aliud uerbo, aliud habitu polliceatur et conueniat ei uersiculus ille uulgatus: risit et arguto quiddam promisit ocello. atque ut omnes nubendi causas breui sermone concluideo ergo secunda et, si necesse est, tertia incontinentibus aperit matrimonia,
Abbreviated transcription (Latin):
nlas esse nullamoccasionem dare aduersario maledicti gratia a menimqua¬
samabierunt retro post satanan : Oportet primum sensũ traccaro precepti
e omnem locihuius continentiam discutere atq: ita a postolicis uestigiis insistentemn
trans uersum quidem ut dici sol& unguem in partem alteram declina rȩsupra scripser
nium quae cribulantibus desua substantiola subministrauit cuius spes ds̃ est & qu
perman& in obsecratione & rationibus nocte acdie postquȩ iungit contraria:
muniat arte doctrine adolescentiores autem uiduas deuita quecum lasciuier intin
Propter has igitur quȩ fornicate sunt in in iuriam uiri suixpi hocenim ΚataCTΡM
corcin. grecus sermo significat : uultapł̃s alterum matrimonium preferens diga mias
fornicationi scđm indulgentia indumtaxat non secundum imperium : simulque singo

Expanded text:
milias esse, nullam occasionem dare aduersario maledicti gratia; iam enim quamilias esse, nullam occasionem dare aduersario maledicti gratia; iam enim quaedam abierunt retro post satanan, oportet primum sensum tractare praecepti et omnem loci huius continentiam discutere atque ita apostolicis uestigiis insistentem ne. transuersum quidem, ut dici solet, unguem in partem alteram declinare. supra scripserat, t testimonium, quae tribulantibus de sua substantiola ministrauit, cuius spes deus est et quae permanet in obsecratione et orationibus nocte ac die. post quae iungit contraria: pulum suum omni munit arte doctrinae: adulescentiores autem uiduas deuita, quae, cum lasciuierint in propter has igitur, quae fornicatae sunt in iniuriam uiri sui Christi — hoc enim καταστρηνιάσουσιν Graecus sermo significat — uult apostolus alterum matrimonium praeferens digamiam fornicationi, secundum indulgentiam dumtaxat, non secundum imperium. Simulque singula
Abbreviated transcription (Latin):
rit presertim cum postumus eius simplicius nomen patris referat & nulla sit excusatio
deseste acsine herededomus sub quorum patrocinio interdum sibi libi doblanditur
ut quod propter intemperantiam suam faciuntui dentur facere desiderio liberorum
sed quid ego quasi ad retractante loquor cumaudiam eam multos palatii procos ecclesi ae
uitare presidio quoscertatim diabolus in flaminat : uiduȩ nostrȩcastitatem probent
quam & nobilitas & forma &a&as &opes faciunt cunctis ad petibilem ut quanto plu¬
u iunt quae mn pugnant pudicitiam tanto uictrias maiora sunt premia: & quia nob̵
le portugredientibus quasi quadam scopulus opponitur nepossimus ad pelagituta
utrere & a postoli pauli siribentis ad timodicum profertur a uctoritas inqua
uiduis disputans ait uolo autem iuueniores nuberefilios procrea rematres fa¬

Expanded text:
rit, praesertim cum postumus eius Simplicius nomen patris referat et nulla sit excusatio rit, praesertim cum postumus eius Simplicius nomen patris referat et nulla sit excusatio desertae ac sine herede domus, sub quorum patrocinio interdum sibi libido blanditur, ut, quod propter intemperantiam suam faciunt, uideantur facere desiderio liberorum. sed quid ego quasi ad retractantem loquor, cum audiam eam multos palatii procos ecclesiae uitare praesidio, quos certatim diabolus inflammat, ut uiduae nostrae castitatem probet, quam et nobilitas et forma et aetas et opes faciunt cunctis appetibilem, ut, quanto plura sunt, quae inpugnant pudicitiam, tanto uictricis maiora sint praemia ? Et quia nobis de portu egredientibus quasi quidam scopulus opponitur, ne possimus ad pelagi tuta decurrere, et apostoli Pauli scribentis ad Timotheum profertur auctoritas, in qua de uiduis disputans ait: uolo autem iuniores nubere, filios procreare, matres fa
Abbreviated transcription (Latin):
scripturis sc̃s exempla repetentes uarios testimoniorũ flores in unã pudicitiaȩ co¬
ronam texumus Nunc ad aggeruchiã nobis sermo est quae quodam uaticinio futu¬
ra rum acdĩ presidentis auxilio nomen accepit qua mauiȩ matris amiteque probatarum in xp̃o
feminarum nobilis turba circumstat quarum auia metronia perqua draginta annos
uiduaper seuerans annã nobis filiam phanuelis deeuangelio reculit benigna mater quartũ
a decimum implens uiduitatis annum: Centenario uirginum choro cingitur: soror cele¬
rinipatris a geruchie quȩ paruula nutriuit infantem & in suo natam suscepit gremi oper
an nosuigintimariti solatio destituta erudit neptem quoda matredidicit bȩcbreui ser¬
moneper strixiut ostenda madolescentulam meam non prestare monoga miam gener suo
sedreddere nec tam laudandam ẽẽ sitri buat qua momnibus ex ecrandã sinegare tẽptaue¬

Expanded text:
scripturis sanctis exempla repetentes uarios testimoniorum flores in unam pudicitiae coscripturis sanctis exempla repetentes uarios testimoniorum flores in unam pudicitiae coronam texuimus. nunc ad Geruchiam nobis sermo est, quae quodam uaticinio futurorum ac dei praesidentis auxilio nomen accepit, quam auiae et matris amitaeque, probatarum in Christo feminarum, nobilis turba circumstat: quarum auia Metronia per quadraginta annos uidua perseuerans Annam nobis, filiam Fanuhelis, de euangelio retulit, Benigna mater quartum et decimum inplens uiduitatis annum centenario uirginum choro cingitur, soror Celerini, patris Geruchiae, quae paruulam nutriuit infantem et in suo natam suscepit gremio, per annos uiginti mariti solacio destituta erudit neptem, quod a matre didicit. Haec breui sermone perstrinxi, ut ostendam adulescentulam meam non praestare monogamiam generi suo sed reddere nec tam laudandam esse, si tribuat, quam omnibus exsecrandam, si negare temptaue
Abbreviated transcription (Latin):
ndem irritam fecerunt : Concessit bigamiȩ precepta nonbona & iustificatio¬
nes pessimas. ita secundũ indulgens maritũ & certiũ & silibere &uicesimũ : ut scipent
sibi nontam maritos datos quam adulteros amputatos: haec filia in xp̃o Rm̃a in
ulco & crebrius rep&o : ut posteriorum oblita in pnorate extendas: habens tui ordi¬
pudicitiae conseruabant . Vnde & altera intrpo ecdesiae diabolum capite truncauit al¬
tera saluatorem mundi suscepit sacramentorum conscia futurorũ : Illud in calce sermo¬
nis quae sõ ut breuitatem libelli non deinopia eloquii uel demateriae sterelitate : sed depu¬
doris magnitudine estimes accedisse dumuereor ignotis medium ingerere auribus:
nuetereua nouam semitãqͥ rimus : & in antiqua detritaq materia rudem artisex¬
iogita mus elegantia ut nec eadem sint &eadem sint : unum at̃ & peruemendi quocu¬
pias multa compendia sepe aduiduas scripsimus : & in exortationem earũ multa de

Expanded text:
dem irritam fecerunt, concessit digamiae praecepta non bona et iustificationes pessimas ita secundum indulgens maritum et tertium et, si liberet, uicesimum, ut scirent sibi non tam uiros datos quam adulteros amputatos? haec, filia in Christo carissima, inculco et crebrius repeto, ut posteriorum oblita in priora te extendas habens tui ordiuniis thesaurum pudicitiae conseruabant. unde et altera in typo ecclesiae diabolum capite truncauit, altera saluatorem mundi prima suscepit sacramentorum conscia futurorum. illud in calce sermonis quaeso, ut breuitatem libelli non de inopia eloquii uel de materiae sterilitate, sed de pudoris magnitudine aestimes accidisse, dum uereor ignotis me diu ingerere auribus ueteri uia nouam semitam quaerimus et in antiqua detritaque materia rudem artis excogitamus elegantiam, ut nec eadem sint et eadem sint. unum iter et perueniendi, quo cupias, multa conpendia. saepe ad uiduas scripsimus et in exhortatione earum multa de
Abbreviated transcription (Latin):
sed audita narrare nec ex aliquo in mebeneficio scriptorum moregrȩ corum ge
lingua reddere: Procuila xp̃ianis ista suspicio habentes uictum &uestitum hleto¬
tisi mus: ubi uileholusculum & cibarius panis & cibus potusq moderatus ibi diunei
uacuȩ ibi nulla adulatio que uel precipue fructum respicit : ex quo colligitur fo
esse testimonium quod causas nonbabet mentiendi: hac nequis meputet solasiss
bridio predicare elemosinas quam quã & has exercuisse sit magnum di
dicitur sicut aqua extinguit ignem ita olemosina extinguit peccatum : adur¬

Expanded text:
sed audita narrare nec ex aliquo in me beneficio scriptorum more Graecorum gratiam sed audita narrare nec ex aliquo in me beneficio scriptorum more Graecorum gratiam linguae reddere. procul a Christianis ista suspicio. habentes uictum et uestitum his contenti sumus. ubi uile holusculum et cibarius panis et cibus potusque moderatus, ibi diuitiae superuacuae, ibi nulla adulatio, quae uel praecipue fructum respicit. ex quo colligitur fidele esse testimonium, quod causas non habet mentiendi. Ac ne quis me putet solas in Nebridio praedicare elemosynas, quamquam et has exercuisse sit magnum, de quibus dicitur: sicut aqua extinguit ignem, ita lemosyna peccatum, ad
Abbreviated transcription (Latin):
gredi non ualere, Ergonebridius meus cotidie illud reuoluens qui uolunt diuites fenu
dunt intemptationem & laqueum diaboli & desideria multa : Quic quidimpero¬
rts largitio & honoris infule sibi dederant : in usus pauperum conferebat : Noue
enim adõ esse preceptum siuis perfectus esse uade uende omnia quaehabes & di
peribus: & ueni sequereme: & quia hanc sententiam implere non poterat habe
uxorem & paruulos liberos & multam familiam faciebat sibi amicos dens
mammona qui reciperente ũ in aeterna tabernacula. Nec semel abicebat sarꝰ
quod fecerunt a postoli patrem & rete & nauiculam relinquentes. sedex
litate aliorum in opiȩ suam abundantiam communicabat ut postea illorun
uitiae huius indigentiã sustentarent : scit ipsa cuilibellus hic scribitur me nonr̃

Expanded text:
egredi non ualere. Ergo Nebridius meus cotidie illud reuoluens: qui uolunt diuites fieri, egredi non ualere. Ergo Nebridius meus cotidie illud reuoluens: qui uolunt diuites fieri, incidunt in temptationem et in laqueum diaboli et desideria multa, quidquid et imperatoris largitio et honoris infulae sibi dederant, in usus pauperum conferebat. nouerat enim a domino esse praeceptum: si uis perfectus esse, uade, uende omnia, quae habes, et da pa u peri bus et ueni, seq uere me. et quia hanc sententiam inplere non poterat habens uxorem et paruulos liberos et multam familiam, faciebat sibi amicos de iniquo mammona, qui se reciperent in aeterna tabernacula. nec semel abiciebat sarcinam, quod fecerunt-apostoli patrem et rete et nauiculam relinquentes, sed ex aequalitate aliorum inopiae suam abundantiam communicabat, ut postea illorum diuitiae huius indigentiam sustentarent. scit ipsa, cui libellus hic scribitur, me non nota,
Abbreviated transcription (Latin):
consilium docet scribens adtimotheum diuitibus huius scłi precipe non superbe sapere nec satir
in incerto diuitiarum su arum sed indño uiuo qui prestat nobis omnia habundanter ad fruendum ba
faciant diuites sint in operibus bonis facile tribuant communient thesaurizent sibi funda memin
nfuturum: ut ad prebendant ueramuitam: Didicimus quomodo camelus intro
acus : Quomodo animal tortuosum deposito pondere sarcinarum: ad suimat sibi pennas columb̧ com
escat in ramis arboris quȩ desinapis semente sue reuit : Legimus inesaia: Camelus madianti
& saba aurum & dius adurbem dñĩ deportantes : intepohoruim camelorum ismahelitȩ negocui¬
ros stacten& timia ma & resinam quinascitur ingala ad& cutes uulneribus oduc̃ egiptiis dist
tantȩque felicitate ssunt utemant &uendant iosepb & mercimonium corumsa
mundi sit. Docet & heopi fabula plenum moris uentrem: perangustum fora men

Expanded text:
consilium docet scribentis ad Timotheum: diuitibus huius saeculi praecipe non supeconsilium docet scribentis ad Timotheum: diuitibus huius saeculi praecipe non supein incerto divitiarum suarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum . Benefaciant, divites sint in operibus bonis, facile tribuant; communicent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam. Didicimus quomodo camelus introire possit per foramen acus: quomodo animal tortuosum, deposito pondere sarcinarum, assumat sibi pennas columbae , et requiescat in ramis arboris, quGephan et Saba aurum et thus ad urbem domini deportantes; in typo horum camelorum Ismahelitae negotiatores stacten et thymiama et resinam, quae nascitur in Galaad et cutem uulneribus obducit, Aegyptiis deferunt tantaeque felicitatis sunt, ut emant et uendant Ioseph et mercimonium eorum salus mundi sit. docet et Aesopi fabula plenum muris uentrem per angustum foramen
Abbreviated transcription (Latin):
fier&: Danihel & tres pueri sic pre eraũ babrloniȩ operibus. & erant inter principes ciuitatis ut habtu nabigi¬
nosc dõ mente seruret: mar docheus & hester inter purpurastricum & gemmas suꝑbi am humititito
uicerunt tantique fuere meriti ut captiuie toribus imperarent haec illuc tendit oratio ut ostend
ui uenem meum coniuntionem yegalis sanguinis & affluentiaman. diuicirum at que in sigu
potestatis. materiam habulse uistutum dicente ec desiasten : sico tꝓtegit sapientia sic ꝓtegit & pea
nec statim illud huic testimonio putemus aduersum : Amendi couobis difficile diues intrabit in:
dĩ : Alio quin tacheus publicanus quem ditisimum scriptura commemorat : Contrahane sententiu
saluatus uidebitur : sed quomodo quod ap̃ homines in possibibe est ap̃ dm̃ possiblefiat Apd

Expanded text:
fieret? Danihel et tres pueri sic praeerant Babyloniae operibus et erant inter principes ciuitatis, ut habitu Nabuchfieret? Danihel et tres pueri sic praeerant Babyloniae operibus et erant inter principes ciuitatis, ut habitu Nabuchodonosor deo mente seruirent. Mardocheus et Hester inter purpuram, sericum et gemmas superbiam humilitate uicerunt tantique fuere meriti, ut captiui uictoribus imperarent. Haec illo tendit oratio, ut ostendam iuuenem meum coniunctionem regalis sanguinis et affluentiam diuitiarum atque insignia potestatis materiam habuisse uirtutum dicente Ecclesiaste: sicut protegit sapientia, sic protegit et pecunia. nec statim illud huic testimonio putemus aduersum: amen dico uobis: difficile diues intrabit in regna  in regnum dei. alioquin Zacheus publicanus, quem ditissimum scriptura commemorat, contra hanc sententiam saluatus uidebitur. sed quomodo, quod apud homines inpossibile est, apud deum possibile fiat, apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
aibuti apłi uo coni dicentis : in ueritate cognoui qm̃ non est personarum acceptords̃
sedinomni proposito quitim& dm̃ &operatur iustitiam acceptus est illi nihil
nocuit militanti paluda mentum & balteus & apparitorum caterue quia sub
babi tualterius alterimilitabat: si cut econtrario nihil prodest aliis ui le
palliolum furua tanica : ccoporis in luuiaes & simu lata pa upestas si nominis
dienitatem operibus destruent : Legimus & in euangelio dealio centurione :¬
añ testimonium : nec inisrł tantam fidem in ueni : & utad superioia redo¬
denus ioseph qui& ineges tate & in diuitiis dedit experimenta uistutum qui
seruus & dns docuit animȩ libertatem non ne post pbaraonẽ regis ornatos
in signibus sicdo carus fuit ut saper omnes patriar chas duarum tribuum pater

Expanded text:
abuti apostoli uoce dicentis: in ueritate cognoui, quoniam non est personarum acceptor . deus, abuti apostoli uoce dicentis: in ueritate cognoui, quoniam non est personarum acceptor . deus, sed in omni proposito, qui timet deum et operatur iustitiam, acceptus est illi. nihil nocuit militanti paludamentum et balteus et apparitorum cateruae, quia sub habitu alterius alteri militabat, sicut e contrario nihil prodest aliis uile palliolum, furua tunica, corporis inluuies et simulata paupertas, si nominis dignitatem operibus destruant. legimus et in euangelio de alio centurione domini testimonium: nec in Israhel tantem fidem inueni. et ut ad superiora redeamus, Ioseph, qui et in egestate et in diuitiis dedit experimenta uirtutum, qui seruus et dominus docuit animae libertatem, nonne post Pharaonem regis ornatus insignibus sic deo carus fuit, ut super omnes patriarchas duarum tribuum pater
Abbreviated transcription (Latin):
turad prepucii latitu dinem a dillius merita pertinere qui prius ab apło baptizatus. salitẽ
gentium dedicauit : scriptumq: est deeo : Erat uir quidam incesarea nomineto nelius
centurio quo hortis quȩdicitur ita lica religiosus & timens dm̃ cumomni domosua : facienselemo¬
sinas multas plebi & orans dm̃ semꝑ: Quic quid deillo dicitur : hoc nomine commutato
in nebridio meo uindico sicrelegiosus fuit & amator pudicitiȩ ut uirgo sortiretur
uxorem : sictimens dm̃ cum uniuersa domosua ut oblitus dignitatis om ne
consortiocum mona chis haber& &clericis: Tantas que de mosinas facor& in po¬
oulis ut sores eius pauperum ac debilium obsiderent examina certesic semper
oran sdm̃ utilli quod optimum ce uenir&: Faptus est nemalitia in muta r&
mentem eius quia placita eratdõ anima illius : unde&ego possum super eo uere

Expanded text:
tur ad praeputii latitudinem, ad illius merita pertineret, qui primus ab apostolo baptizatus salutem tur ad praeputii latitudinem, ad illius merita pertineret, qui primus ab apostolo baptizatus salutem gentium dedicauit. scriptumque est de eo: erat uir quidam in Caesarea nomine Cornelius, centurio cohortis, quae dicitur Italica, religiosus et timens deum cum omni domo sua, faciens elemosynas multas plebi et orans deum semper. quidquid de illo dicitur, hoc nomine commutato in Nebridio meo uindico. sic religiosus fuit et amator pudicitiae, ut uirgo sortiretur uxorem; sic timens deum cum uniuersa domo sua, ut oblitus dignitatis omne consortium cum monachis haberet et clericis tantasque elemosynas faceret in populis, ut fores eius orans Deum, ut illi quod optimum esset, eveniret. Raptus est, ne malitia mutaret mentem ejus, quia placita erat Deo anima illius . Unde et ego possum super eo vere