comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
decus ba latistuc tu illuis. tunos in hunc
re colere mintipsũ inte trihue uidas ꝑ
orb cardines. qđ gẽma fulget p̃sulũ daquos
pręmunt culpȩ graues. soluat ꝑ ĩgens meritũ.
In pauꝑ hic et modicus. polũ diues ingreditur.
cęli cohortes obuiant. linguȩ trib gentes
ouant: Et uita fulget transitꝰ. cęlis et aruo
splendidus. gaudere cunctis piũ ẽ. cunctis
salus sit hȩc dies. Martine par apłis. festum
colentes tu foue qui uiuere dispłis. ius aut mori
nos respice. Hac nc̃ qđ olim gesseras. nc̃ prȩsu¬
les clarifica. auge decus ȩccłȩ fraudes relide
sathane. Qui ter chaos euiceras. mersos reatu
suscita. diuiseras ut clamidẽ. nos indue uistip
Et specialis głȩ. quondã recorderis tuȩ. morus¬
tico nc̃ orcuini.iã pene lapso sub ueni. Sit tri¬
nitati gła martinꝰ ut confessus ẽ. cuiꝰ fidem
popera innos et ipse roboret. am̃: V Ecce sacerđ¬

Expanded text:
illius, Tu nos in hoc te colere Quando ipsum in te tribue. Qui das per orbis cardines Quod gemma fulget praesulum, Da, quos premunt culpae graves, Solvat per ingens meritum. En pauper hic et modicus Polum dives ingreditur. Coeli cohortes obviant, Linguae, tribus, gentes ovant. Ut vita fulget transitus Coeli et arvo splendidus, Gaudere cunctis pium est, Cunctis salus sit haec dies. Martine par apostolis, Festum colentes tu fove, Qui vivere discipulis vis, Et mori non respuis. Fac nunc, quod olim gesseras, Nunc praesules clarifica, Auge decus Ecclesiae Fraudes relide Satanae. Qui ter chaos evisceras. Mersos reatu suscita, Diviseras ut chlamidem, Nos indue justitiam. Ut specialis gloriae Quondam recorderis tuae, Monastico nunc ordini Jam pene lapso subveni. Sit Trinitati gloria, Martinus ut confessus est; Cujus fidem per opera, In nos et ipse roboret. Amen. IN DE
Abbreviated transcription (Latin):
legantur linguã suã Nam
quia ipse x̃p̃c̃ uerbũ dĩ est.
&iã factum uerbi : uerbum
nobis ẽ Hoc ergo miraculũ.
sicut audiuimꝰ quã magnũ
sit: queramꝰ etiã quã ꝓfundũ
sit Non tantũ eius suꝑficie
delectemur. sed etiã altitudi¬

Expanded text:
ligantur, linguam suam. Nam ligantur, linguam suam. Nam quia ipse Christus Verbum Dei est, etiam factum Verbi, verbum nobis est. Hoc ergo miraculum, sicut audivimus quam magnum sit, quaeramus etiam quam profundum sit: non tantum ejus superficie delectemur, sed etiam altitudi
Abbreviated transcription (Latin):
aius enĩ miraculũ ẽ. gub̾natio
totius mundi. quã saturatio
quinq miliũ hominũ. de quinq
panibus: Et tam̃. hȩc nemo mi¬
ratur : Ilud mirantur homines.
non quia maius ẽ. sed quia ra¬
rũ ẽ: Quis enĩ & nc̃ pascit uni¬
uersum mundũ nisi ille qui de
paucis granis segetes creat : Fecit
ergo quomodo ds̃ Unde enim
multiplicat de paucis granis se¬
getẽ. Inde in manibus suis mul¬
tiplicauit quinq panes. Potestas
enĩ erat. in manibus xp̃i. Panes
non quidẽ terre mandata.
sed abeo qui terra fecit mul¬
oc ergo ãmotum ẽ sensib.
quo erigeretur mens. & exhi¬
bitũ oculis. ubi exerceret᷑
intellectus. ut in uisibilem
dm̃: ꝑ uisibilia opera mira¬
retur. & erecti ad fidẽ &
purgati ꝑfidẽ: &iam ipsum
in uisibiliter uidere cupe¬
remꝰ. quẽ de rebus uisibi libus
in uisibilẽ noscerem: Nec tam̃
sufficit hȩc intueri: in mira¬
culis xp̃i Int̾rogemꝰ ipsa mi¬
racula: quid nõbis loquatur
de xp̃o habent enĩ si intel¬

Expanded text:
ajus enim miraculum est gubernatio totius mundi quam saturatio quinque millium hominum de quinque panibus, et tamen haec nemo miratur. Illud mirantur homines, non quia majus est, sed quia rarum est. Quis enim et nunc pascit universum mundum, nisi ille qui de paucis granis segetes creat? Fecit ergo quomodo Deus. Unde enim multiplicat de paucis granis segetes, inde in manibus suis multiplicauit quinque panes’. Potestas enim erat in manibus Christi, panes non quidem terre mandata, sed ab eo qui terram fecit mulo admotum est sensibus, quo erigeretur mens, et exhibitum oculis ubi exerceretur intellectus, ut invisibilem Deum per visibilia opera miraremur, et erecti ad fidem, et purgati per fidem, etiam ipsum invisibiliter videre cuperemus, quem de rebus visibilibus invisibilem nosceremus. 2. Nec tamen sufficit haec intueri in miraculis Christi. Interrogemus ipsa miracula, quid nobis loquantur de Christo: habent enim si intel
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s: sunt quidẽ diuina opera
& ad in tellengendũ dm̃. de ur¬
sibilibus admonent humanam
mentẽ. Quia enĩ ille nonẽ. talis
substantia. quȩ uideri oculis possit.
& miracula eius quibus totũ mundũ
regit. uniuersãq creaturã admi¬
nistrat. assi duitate uiluerunt.
ita ut pene nemo dignet᷑ adten¬
dere opera di mira & stupenda in
quolib& seminis grano: scđm ipsã
sua misericordiam seruauit sibi
quȩdã que facere t opurtuno tẽ
lita uiuendo stuperent. quibus
cotidiana uiluerant RRedemit¬

Expanded text:
s sunt quidem divina opera, et ad intelligendum Deum de visibilibus admonent humanam mentem. Quia enim ille non est talis substantia quae videri oculis possit, et miracula ejus, quibus totum mundum regit universamque creaturam administrat, assiduitate viluerunt, ita ut pene nemo dignetur attendere opera Dei mira et stupenda in quolibet seminis grano, secundum ipsam suam misericordiam servavit sibi quaedam quae faceret opportuno templita videndo, stuperent, quibus quotidiana viluerant. M
Abbreviated transcription (Latin):
Ion aut̃ quasi nesciens sententĩ dese uł discpł̃oꝵ¬
uł ex tranee inquirit. sed idõ discpłos ꝗd
dese sentiant int̾rogat: ut confessionẽ recte
fidĩ illoꝵ digna. m̾cede remuneret: Nam
sicut int̾rogatis. generalit᷑ om̃ib petrus res¬
pondit unꝰ ꝓom̃ĩb ita qͣd petro dñs respon¬
dit in petro omib respondit Idõ ꝗd alii
dese sentiant inquirit. ut ex positis pruno
sententiis errantiũ. discpłi ꝓbarent᷑ ueri¬
tatẽ sue c̃fessionis ñ de opinione uulgata:
sed de ipso ꝑcipisse dñicȩ reuelationis ar¬
chano Quẽ inquit dicunt homines esse fili¬
ũ hominis : Pulchre homines appellat ens
qui defilio hominis tantũ loqui nouerant.
qui diuinitatis eiꝰ archana nesciebant: Nã
qui diuinitatis eiꝰ misteria capere norunt :
merito supra homines ẽẽ dicunt᷑: apło attes¬
tante quiait: Qđ oculus ñ uidit: nec auris
audiuit. nec incor hominis ascendit: que

Expanded text:
on autem quasi nesciens sententiam de se vel discipulorum vel extraneorum inquirit: sed ideo discipulos quid de se sentiant interrogat, ut confessionem rectae fidei illorum digna mercede remuneret. Nam sicut interrogatis generaliter omnibus Petrus respondit unus pro omnibus, ita quod Petro Dominus respondit, in Petro omnibus respondit. Ideo quid alii de se sentiant inquirit, ut expositis primo sententiis errautinm, discipuli probarentur veritatem suae confessionis non de opinione vulgata, sed de ipso percepisse Dominicae revelationis arcano. Quem, inquit, dicunt homines esse Filium hominis? Pulchre homines appellat eos qui de Filio hominis tantum loqui noverant, quia divinitatis ejus arcana nesciebant. Nam qui divinitatis ejus mysteria capere norunt, merito supra homines esse dicuntur, Apostolo attestante, qui ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor homin
Abbreviated transcription (Latin):
ursus si audire delectat quantũ hȩc fides
ualeat. ꝗd aꝑtius eo qđ ait dñs de ȩccła
quȩ suꝑ eũ ȩdificanda erat . et portȩ in¬
feri ñ p̃ualebt̃ aduersus eã: Sed hȩc suis
in locis plenius exponent᷑ Nc̃ aut̃ reuer¬
tentes ad ex planandã exordine lectionem
donĩinicã : primo uideamꝰ deloquo inquo ha¬
bita memorat᷑: Uenit inquit iħs in partes
cȩsareȩ philippi ꝑhilippus ut lucas testatur
erat te thrarcha itureȩ & traconitidis regi¬
onis hic ergo statuens ciuitatẽ in loco ubi
iordanis aradicesorit᷑ libani montis. et ẽ ter¬
minꝰ uideȩ contra septentrionẽ: appellauit
eã cȩsareã philippi in memoriã uidelicet sui
nominis: parit̃q honorẽ tiberii cesaris. sub
quo ipse regnabat: Incuiꝰ partes ueniens
ih̃s: in t̾rogabat discpłos suos dicens Quem
dicunt homines esse filiũ hominis: iuaũt

Expanded text:
audire delectat quantum haec fides valeat, quid apertius eo quod ait Dominus de Ecclesia, quae super eum aedificanda erat, Et portae inferi non praevalebunt adversus eam? Sed haec suis in locis plenius exponentur. Nunc autem revertentes ad explanandam in ordine lectionem Dominicam, primo videamus de loco in quo habita memoratur. Venit inquit Jesus in partes Caesareae Philippi. Philippus, ut Lucas testatur, erat tetrarcha Itureae et Trachonitidis regionis. Hic ergo statuens civitatem in loco ubi Jordanis ad radices oritur Libani montis, et est terminus Judaeae contra septentrionem, appellavit eam Caesaream Philippi, in memoriam videlicet sui nominis pariterque honorem Tiberii Caesaris sub quo ipse regnabat. In cujus partes veniens Jesus, interrogabat discipulos suos, dicens: Quem dicunt homines esse Filium hominis
Abbreviated transcription (Latin):
partib scitis quã frequent᷑ audimꝰ. P esti¬
lentias sine cessatione patim᷑: Signa
nͦ insole. et luna & stellis. ad hue aꝑte
minime. iudimꝰ. sed qr et hȩc ñ longe
sint. ex ipsa iã aeris inmutatione colli¬
grmꝰ. Quãuis pͥusꝙ. initalia gentili gla¬
dio feriendo traderet᷑. igneas incȩlo
acies uidimꝰ ipsũ qͥ post ea humani ge¬
neris fusus ẽ sanguinẽ coruscantes: Con¬
fusio aut̃ maris et fluctuũ. nec dũ noua
exorta ẽ. Sedcũ multa iã pͣnuntiata¬

Expanded text:
partibus scitis quam frequenter audivimus. Pestilentias sine cessatione patimur. Signa vero in sole, et luna, et stellis, adhuc aperte minime videmus, sed quia et haecsint, ex ipsa jam aeris immutatione colligimus, quamvis prius quam Italia gentili gladio ferienda traderetur, igneas in coelo acies vidimus, et ipsum qui postea humani generis fusus est sanguinem coruscantem. Confusio autem maris et fluctuum necdum nova exorta est; sed dum multa ja
Abbreviated transcription (Latin):
paulo superius dñs p̃misit dicens: Ex¬
surget gens ẽtragentẽ. et regnũ aduer¬
sus regnũ. et ert̃ terrȩ motus magni per
loca pestilentiȩ et fames. Et quib dam
Et ert̃ signa insole et luna. et stellis. et in

Expanded text:
Paulo superius Dominus praemisit dicens: Exsurget gens contra gentem, et regnum adversus regnum, et erunt terrae motus magni per loca, et pestilentiae, et fames : et quibusdam Et erunt signa in sole, et luna, et stellis. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
desiderans. se nescentẽ mundũ quȩ mala
sequant᷑ deñtiat: ut nos ab eiꝰ amore. con¬
pescat: Ad ꝓpinquantẽ eiꝰ t̾minũ. quantȩ
ꝑcussiones prȩ ueniant in notescit. Ut si
dnm̃ metuere intranquillitate nolumꝰ
uicinũ eiꝰ iudiciũ. uł ꝑcussionib at triti
timeamꝰ R̃ hieru sa lem plantabis uineam̃
inmontibus tuis exulta bis quia dies domini ueniet
surge sy on conuertere ad deum tuum gaude et
lȩtare iacob quia demedio gentium saluator tu¬

Expanded text:
desiderans, senescentem mundum quae mala sequantur denuntiat, ut nos ab ejus amore compescat. Appropinquantem ejus terminum quantae percussiones praeveniant innotescit, ut si Deum metuere in tranquillitate non volumus, vicinum ejus judicium vel percussionibus attriti tiin montibus tuis et exaltabis, quia dies Domini veniet. Surge, Sion, convertere a Deo tuo, gaude et laetare, Jacob, quia de medio gentium Salvator tu
Abbreviated transcription (Latin):
sed debitũ. Ei uero qͥ ñ operat᷑. credenti aut̃
in eũ qͥuistificat ĩpiũ. reputat᷑ fides eiꝰ ad uis¬
titaã scđm ꝓpositũ grẽ dĩ. sicut et dauid dic̃
heatitudinẽ homins scui ds̃ accepto fert uisti¬
tiã sine operibus: Beati quo&ꝵ remissȩ st̃ iniqͥ¬
tates. et qu&ꝵ tecta st̃ pecrata: Beatus uir cui
ñ imputauit dñs peccatũ: Beatitudo ergo hȩc

Expanded text:
atur, credenti autem in eum qui justificat impium, reputatur fides ejus ad justitiam secundum propositum gratiae Dei; sicut et David dicit beatitudinem hominis, cui Deus accepto fert justitiam sine operibus: « Beati quorum remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. Beatus vir cui non imputavit Dominus peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
Dieutꝰ doma et gomorra. et funtimȩ ciuitates.
sunili modo. exfornicate: et ab euntes post cr¬
nẽ alterã factȩ st̃ ex ẽplũ ignis et̃ni penã susicꝰ¬
nentes. similit̃ et hi carnẽ quidẽ miculant:
dominationẽ aũt sꝑnunt maiestates aut̃ blas¬
phemant: Cũ michahel archangłs cũ diabolo
disputans. alt̃ caret᷑ demoysi corpore: ñ ẽ ausus
iudiciũ inferre. blasphemie sed dex̾ imperet

Expanded text:
icut Sodoma et Gomorra et finitimae civitates simili modo exfornicatae et abeuntes post carnem alteram factae sunt exemplum ignis aeterni poenam sustinentes similiter et hii carnem quidem maculant dominationem autem spernunt maiestates autem blasphemant cum Michahel archangelus cum diabolo disputans altercaretur de Mosi corpore non est ausus iudicium inferre blasphemiae se
Abbreviated transcription (Latin):
uentu urõ uir aureũ anulũ habens inueste
candida. introierit aut̃ et pauꝑ in sordido
habitu: et intendatis qui indutꝰ ẽ ueste p̃¬
clara: Et dixeritis ei tu sede. hic.bene. pau¬
peri aut̃ dicatis. tu sta illic: aut sede sub
scabello pedũ meoꝵ: Non ne iudicatis apud
uos metipsos et facti estis iudices cogitatio¬

Expanded text:
estrum vir, annulum aureum habens, in veste candida, introierit autem et pauper in sordido habitu, et intendatis in eum qui indutus est veste praeclara, et dicatis ei: Tu sede hic bene; pauperi autem dicatis: Tu sta illic; aut: Sede sub scabello pedum meorum, nonne judicatis apud vosmetipsos, et facti estis judices cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi: Nonne ds̃ elegit pauperes
in hoc mundo diuites infide. et heredes reg¬
ni. qđ repmisit dĩ diligentib se: Uosaut̃
ex honoratis pauperẽ: Nonne diuites per
potentiã opprimunt uos: et ipsi trahunt
uos ad iudicia: Nonne ipsi blasphemant
bonũ nom̃ qđ in uocatũ ẽ suꝑ uos: Pdeusan

Expanded text:
dilectissimi: nonne deus elegit pauperes in hoc mundo diuites in fide et heredes regni quod repromisit dens diligentibus se ? uos autem exhonorastis pauperem. nonne diuites per potentiam opprimunt nos, et ipsi trahunt uos ad iudicia? nonne. ipsi blasphemant bonum nomen, quod inuocatum est super uos? si
Abbreviated transcription (Latin):
R Domine hiesu xriste pastor bo ne seminator cas pi
consili i suscipe seminũm fructus quos incecilia
semi nas ti cecilia famula tu a quasi ouis tibi
argumento sade ser uit. UNam sponsum
quem quasi leonẽ ferocẽ accepit atte quasiagnũ
mansuetissimum destina uit. cecilia faraula.

Expanded text:
 Domine Jesu Christe, Pastor bone, seminator casti consilii, suscipe seminum fructus, quos in Caeciliam seminasti. Caecilia famula tua, quasi ovis apis tibi argumentosa deservit. Vers. Nam sponsum quem quasi leonem accepit, tibi quasi agnum mansuetissimum sociavit. Caecilia famula.
Abbreviated transcription (Latin):
isitaut ergo dñs annã. & con¬
cepit: & peperit tres filios &
duas filias: & magnificatus ẽ.
puer samuhel apud chĩm Neli
autẽ: erat senex ualde Et au¬
diuit omĩa que faciebant filii
sui uniuerso israheli : & quomo¬
do dormiebant cũ mulierib
quȩ obseruabant ad ostiũ ta¬
bernaculi & dixit eis Quare
facitis res huius cemodi. quas

Expanded text:
isitavit ergo Dominus Annam et concepit, et peperit tres filios, et duas filias, et magnificatus est puer Samuel apud Dominum. Heli autem erat senex valde, et audivit omnia quae faciebant filii sui universo Israeli: et quomodo dormiebant cum mulieribus, quae observabant ad ostium tabernaculi, et dixit eis: Quare facitis res hujuscem
Abbreviated transcription (Latin):
dest dies scĩssima. uirtute sacra splen¬
dida. quanirholaus scĩssimꝰ locat᷑ inceles¬
tibus Hic paruus infans corpore. magnꝰ
tam̃ dĩ fide. quarta uł sexta feria semel
sugebat ubera: U irtute fulgens nobili
ieuiniis uigiliis. domabat corpus uiuenis.
sc̃itates meritis. quis illũ exornauerat.
cȩlestis regis gr̃a Ad esto p̃sul inclite.
p̃cesq nras suscipe: offerq sũmo p̃suli.
p̃ces deuotas populi Sit trinitati gła
ȩt̃nalaus et inclita. dõ patri cũ filio. cũ

Expanded text:
dest dies sanctissima Virtute sacra splendida, Qua Nicolaus sedibus Locatur in coelestibus. Sic parvus infans corpore; Magnus tamen Dei fide: Quarta, et sexta feria, Semel sugebat ubera. Virtute fulgens nobili, Jejuniis, vigiliis Domabat corpus juvenis; sanctitate meriti, Qui illum exornaverat Coelestis regni gloria. Adesto Praesul inclyte, Precesque nostras suscipe, Offerque summo Praesuli, Preces devotas populi. Sit Trinitati gloria, Aeterna laus, et inclyta Deo Patri, et Filio, Et
Abbreviated transcription (Latin):
strans qͥa nihil ita hanc unitationẽ parat.
quã si ita uiuat aliquis: ut benũ eiꝰ in cõmu¬
ne ꝓficiat. atq uniuersis utiliora ꝓuidãt.
adiunxit Ambulate incaritate: Idõcum
dixisset. imitatores mei estote : continuodeca¬
ritate disseruit. qͥa hȩc p̃cipuȩ uirtꝰ homi¬

Expanded text:
strans, quia nihil hanc imitationem ita pariat, quam si ita vivat aliquis, ut bonum eius in commune proficiat atque universis utiliora praevideat, adiunxit: Ambulate in caritate. Ideo cum dixisset, Imitatores mei estote, continuo de caritate disseruit, quia haec praecipue virtus homi
Abbreviated transcription (Latin):
Poit quã enĩ inuidia diaboli parens ille
primꝰ spe seductꝰ in anicecidit: confestĩ
exul et ꝑditꝰ in omĩ genere suo. radicẽ
malitiȩ et peccati traaduã: Cresce¬
batq in malũ uehem̃tius omẽ genus
mortaliũ diffusis ubiq scelerib et qđ
ẽ neqͥus: omiũ cultib idoloꝵ Uolens
ds̃ gꝰ t̃minare peccatũ: c̃suluit uerbo.
lege ꝓphetis. signis. plagis ꝓdigus:
Setd cũ nec sic quidẽ errores suos ad mo¬
nitꝰ agnosceret mundus: misit ds̃ filiũ
suũ ut carnẽ indueret. & hominib
appareret: et peccatores sanaret: qui
idõ in homine uenit: qͥa ꝑse ipsũ abho¬
minib c̃ognosci ñ potuit Ut aũt uide¬
ret᷑: uerbũ caro factũ ẽ assum̃do carnẽ:
ñ mutatũ in carne Assũpsit enĩ huma¬
nitatẽ : ñ amisit diuinitatẽ: Itaidẽ ds̃
& idẽ homo: innatura dĩ ȩqualis patri.
innatura hominis factꝰ ẽ mortalis in nob̶
ł nob̃ enĩ de nob manens qł erat. suscipi¬

Expanded text:
Postquam enim invidia diaboli parens ille primus spe seductus inani cecidit, confestim exsul et perditus in omni genere suo, radicem malitiae et peccati transduxit: crescebatque in malum vehementius omne genus mortalium, diffusis ubique sceleribus, et, quod est nequius, omnium cultibus idolorum. Volens ergo Deus terminare peccatum, consuluit verbo, lege, prophetis, signis, plagis, prodigiis. Sed cum nec sic quidem errores suos admonitus agnosceret mundus, misit Deus Filium suum, ut carnem indueret, et omnibus appareret, et peccatores sanaret. Qui ideo in homine venit, quia per seipsum ab hominibus cognosci non potuit. Ut autem videretur, Verbum caro factum est, assumendo carnem, non mutatum in carnem. Assumpsit enim humanitatem, non amisit divinitatem. Ita idem Deus et idem homo, in natura Dei aequalis Patri, in natura hominis factus mortalis 393 in nobis pro nobis, de nobis, manens quod erat, suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
nitate lȩtitiã: Nemo ab huiꝰ alacritatis par¬
ticipatione secernit᷑ Una cunctis lȩcitiȩ
cõmunis ẽ ratio: Quia dñs nr̃ peccati mortisq
destructor. sic̃ nullũ areatu liberũ reppe¬
rit: ita liberandis om̃ib uenit Exultet sc̃s
qͥa appinquat ad palmã Gaudeat pecca¬
tor: qͥa inuitat᷑ adueniã: Animet᷑ genalis
qͥa uocat᷑ aduitã: Dĩ nãq filius scđm plen¬
tudinẽ tẽporis quã diuini c̃silii inscru¬
tabilis altitudo disposuit: Rec̃ ciliandã
auctori suo: naturã generis assũpsit huma¬
ni: ut inuentor mortis diabolus ꝑ ipsã qu̾a
uicerat uinceret᷑ Inquo c̃flictu ꝓnobis inus

Expanded text:
ab hujus alacritatis participatione secernitur, una cunctis laetitiae communis est ratio: quia Dominus noster, peccati mortisque destructor, sicut nullum a reatu liberum reperit, ita liberandis omnibus venit. Exsultet sanctus, quia propinquat ad palmam. Gaudeat peccator, quia invitatur ad veniam. Animetur gentilis, quia vocatur ad vitam. Dei namque Filius secundum plenitudinem temporis, quam divini consilii inscrutabilis altitudo disposuit, reconciliandum auctori suo naturam generis assumpsit humani, ut inventor mortis diabolus, per ipsam quam vicerat vinceretur. In quo conflictu pro nobis inito,
Abbreviated transcription (Latin):
ractus longa molestia stomachus. diume ca
tute suceũbit: et quia amultis audiri ñ ualeo
loqui fateor int̃ mubtos erubesca sed hanc ir
me uerecundiã et ipse rephendo: Quidenĩ:
nũ ꝗd simultis ꝓdesse nequeo nec pauciscura¬
bo et si er messe portire mamipulos multos
ñ possũ nũ ꝗd nã debeo ad area uac us redire¬
a uãuis enĩ quantos debeo ferre ñ ualeo uer¬
te uel paucos. certe uł duos. certe ł uiuim
ferã habet nãq ipsa infirmitatis intenuo
mercedis suȩ certitudinẽ. quia suꝑ nꝰ arbit̃
nr̃. Et si pondus considerat in retributi¬
one. tam̃ uirespensat inpondere: RDeore¬

Expanded text:
ractus longa molestia stomachus diu me chatute succumbit; et quia a multis audiri non valeo, loqui, fateor, inter multos erubesco. Sed hanc in me verecundiam et ipse reprehendo. Quid enim? Nunquid si multis prodesse nequeo, nec paucis curabo? Et si ex messe portare manipulos multos non possum, nunquidnam debeo ad aream vacuus redire? Quamvis enim quantos debeo ferre non valeo, certe vel paucos, certe vel duos, certe vel unum feram. Habet namque ipsa infirmitatis intentio mercedis suae certitudinem, qr, etsi pondus considerat in retributione, tamen vires pensat in pondere.
Abbreviated transcription (Latin):
gerã et ꝑagã. ut nec patris luminũ offendã
ulla ex parte uidear fraudare caritatem:
Nec attinga mea omiã in sinuare quȩ idem
beatissimꝰ augustinꝰ insuis confessionũ libris
demetipso qualis ante ꝑceptã gram̃ fuerit
qualisq iã sũpta uiueret designauit Ntridid

Expanded text:
geram et peragam, ut nec Patris luminum offendam geram et peragam, ut nec Patris luminum offendam ulla ex parte fraudare videar charitatem. Nec attingam ea omnia insinuare, quae idem beatissimus Augustinus in suis Confessionum libris de semetipso, qualis ante perceptam gratiam fuerit, qualisque jam sumpta viveret, designavit. Hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
auctore et gubnatore dõ mei memor pro¬
saluatoris omĩ poten
episcopoꝵ. studens. er qualicũq accepto in
tis optimi augustini: quȩ in eodẽ uidi. ab eoq
d enĩ etiã ante nos factuatũ fuisse a reliogi¬
sissimis scȩ̃ matris eccłe catholicis uiris leginꝰ
et cõperimꝰ: qͥ diuino afflati spũ: sermone
ꝓprio atq stilo. et aurib et oculis scire uo¬
lentiũ. dicendo et scribendo similia studi¬
osoꝵ notitiȩ detulert̃ Quales quantiq uiri
ex cõmuni dñĩca grã: in reb humanis et
uuere: et usq in finẽ obitꝰ ꝑseuerare me¬
dispensatoꝵ omĩũ mininꝰ: fide ñ ficta. qua
dño dominantiũ: om̃ibq bonis seruiendũ
ex plicandũ ẽ fidelib: dep̃dicti uenerabilis
uiri exortu et ꝓcursu: et deuitȩ fine quȩ
ꝑeũ didici & ex ꝑtꝰ sũ: quã plurimis annis
eiꝰ inherens caritati. ut dñs donauerit. ex¬
plicandũ suscepi uerũ: Sũmã que so ma¬
iestatẽ: quo minꝰ huiꝰmodi ame arreptũit̃

Expanded text:
actore et gubernatore Deo, mei memor proSalvatoris omnipotentepiscoporum, studens ex qualicumque accepto ingtis optimi Augustini, quae in eodem vidi, ab eoque d enim etiam ante nos factitatum fuisse a religiosissimis sanctae matris Ecclesiae catholicae viris legimus et comperimus, qui divino afflati Spiritu, sermone proprio atque stilo, et auribus et oculis scire volentium, dicendo et scribendo similia studiosorum notitiae intulerunt, quales quantique viri ex communi Domini gratia in rebus humanis, et vivere, et usque in finem obitus perseverare medispensatorum omnium minimus, fide non ficta, qua Domino dominantium omnibusque bonis serviendum et placendum est fidelibus, de praedicti venerabilis viri et exortu, et procursu, et debito fine, quae per eum didici, et expertus sum, quam plurimis annis ejus inhaerens charitati, ut Dominus donaverit, explicandum suscepi. Verum summam quaeso majestatem, quo munus hujusmodi a me arreptum ita
Abbreviated transcription (Latin):
luit: ut ait apłs. nedese qͥs quã hominũ
supͣ quã se eẽ nouerat. aut dese auditũ
ñ suã sed sui dnĩ deꝓpͥa liberatione ac mu¬
nere quȩrens. eo his uidelicet quȩ iam
ꝑceperat: et frat̃nas p̃ces poscens dehis
lica auctoritate ꝓlatũ ẽ. bonũ ẽ abscor¬
dere: Opera aut̃ dnĩ. reuelare et confi¬

Expanded text:
luit, ut ait Apostolus, ne de se quisquam hominum supra quam se esse noverat, aut de se auditum non suam, sed sui Domini, de propria liberatione ac munere quaerens, ex iis videlicet quae jam perceperat; et fraternas preces poscens, de iis lica auctoritate prolatum est, bonum est abscondere: opera autem Domini revelare et confi
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinis imbutꝰ quas liberales uocant:
Nã et gramaticã in sua ciuitate. et rethori¬
cã in africȩ capite carthagine postea
nti etiã tẽporẽ : transmare in urbe ro¬
ma. et apud mediolanũ ubi tc̃ impera¬
toris ualentiani minoris comitat᷑ fuerat
constitutꝰ: Inqua urbe tẽ episcopatũ ad¬
ministrabat acceptissimꝰ dõ et in optimis
uiris p̃clarissimꝰ sacerdos ambrosius: huiꝰ
int̾ea ũbi dĩ p̃dicatoris frequentissimis in

Expanded text:
disciplinis imbutus, quas liberales vocant. Nam et grammaticam prius in sua civitate, et rhetoricam in Africae capite Carthagine postea nti etiam tempore trans mare in urbe Roma, et apud Mediolanum, ubi tunc imperatoris Valentiniani minoris comitatus fuerat constitutus. In qua urbe tunc episcopatum administrabat acceptissimus Deo, et in optimis viris praeclarissimus sacerdos Ambrosius. Hujus interea verbi Dei praedicatoris frequentissimis in
Abbreviated transcription (Latin):
t post transin igrationẽ babylonis. iecho¬
nias genuit salathiel. Si uoluerimꝰ iecho¬
niã infine primȩ tessarescȩ decadis po¬
nere: in sequenti ñert̃ quattuo deci. sed
tredecĩ Sciamꝰ ergo iechoniã priorẽ. ipsũ

Expanded text:
t post transmigrationem Babylonis Jechonias genuit Salathiel. Si voluerimus Jechoniam in fine primae tessaradecadis ponere, in sequenti non erunt quatuordecim, sed tredecim. Sciamus ergo Jechoniam priorem ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
longitudine tẽporũ: apud grecos lati¬
nosq confusũ ẽ: lacob aut̃ genuit iosePh.
Hunc locũ obicit nobis iulianus augustus
dissonantiȩ euangelistarũ. cur euange¬
lista matheus ioseph filiũ dixerit iacob.
et lucas filiũ eũ appellauerit heli: non intel¬
ligens consuetudinẽ scripturarũ. qđ alter
scđi naturã. alter scđm legẽ ei pater sit:
Scimꝰ enĩ hoc ꝑmoysen dõ iubente p̃ceptũ:
ut si frat aut ꝓpinquus absq liberis mor¬
tuus fuerit. Alius eiꝰ accipiat uxorẽ ad
suscitandũ sem̃ fratris. uel ꝓpinqui sui.
Suꝑ hoc. et africanꝰ tẽporũ scriptor. et euse¬
bius cesariensis. in libris diafonias euageli¬
tibi. non subeat nuptiarũ: sed recordare¬
consuetudinis seripturarũ. qđ sponsi
uiri. et sponsȩ uocent᷑ uxores Et atrans¬
migratione babylonis usq ad xp̃m:
Generationes quattuor decĩ: Nu mera
aiechonia. usq ad ioseph. et inuenies
generationes tredecim. Uerũ quarta

Expanded text:
um, apud Graecos Latinosque confusum est. Jacob autem genuit Joseph. Hoc loco objecit nobis Julianus Augustus dissonantiam Evangelistarum, cur evangelista Matthaeus Joseph dixerint filium Jacob: et Lucas eum filium appellarit Heli; non intelligens consuetudinem Scripturarum, quod alter secundum naturam, alter secundum Legem ei pater sit. Scimus enim hoc per Moysen Deo jubente praeceptum, ut si frater aut propinquus absque liberis mortuus fuerit, alius ejus accipiat uxorem ad suscitandum semen fratris vel propinqui sui . Super hoc et Africanus temporum scriptor et Eusebius Caesariensis in libris διαφωνίας εὐαγγεtibi non subeat nuptiarum; sed recordareconsuetudinis Scripturarum, quod sponsi viri, et sponsae vocentur uxores. Et a transmigratione Babylonis usque ad Christum, generationes quatuordecim. Numera a Jechonia usque ad Joseph, et invenies generationes tredecim. Quarta
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint: Quos euangelista p̃ter misit. Iorã
quippe ñ genuit oriam. sed ochoriã: t
reliquos. quos enumerauimꝰ: Uerũ quia
euangelistȩ ꝓpositũ erat: T res tesseres¬
lecadas intuuerso tẽport̃ statuto ponere
et io sa generi semiscuerat impussune ie¬
ibel: id circo usq ad terriã generationẽ
eiꝰ memoria tollit᷑. ne in sc̃e natiuutatis or¬

Expanded text:
fuerint, quos hic Evangelista praetermisit: Joram quippe non genuit Oziam, sed Ochoziam: et reliquos quos enumeravimus. Verum quia Evangelistae propositum erat tres tessarescedecades in diverso temporum statu ponere, et Joram generi se miscuerat impiissimae Jezabel, idcirco usque ad tertiam generationem ejus memoria tollitur, ne in sanctae nativitatis or
Abbreviated transcription (Latin):
indit᷑ aut̃ aparentib scolȩ litteris ĩbuenduᷤ
in breui coȩuus & etiã natu matorib suis doc¬
trna excellentior ẽ effectꝰ: Studebat quoq an¬
nos morũ maturitate uincere. & beniuolen¬
tiã cardis caritatis melle condire Turbas fre¬
quentiũ popł& uitare: et ut p̃conẽ suum
fecisse didicerat uita solitaria in reclusione
dño seruire Quilocus in castro lauduno hac¬
tenꝰ designat᷑. & uenerabilit̃ colit᷑ Inqua re-¬
clusione secundis successib certat in scẽ con¬
uersationis studiis uistꝰ adolescens dnõ milita
uit Et cũ adiuginti & duos ȩtatis suȩ annos
ꝑuenit . defuncto bennadio archiepõ. in hac
urbe remensiũ omniũ generalit̾ uotis ad
pontificii culmen raptꝰ fuisse dignoscitur:

Expanded text:
itus. autem a parentibus scole litteris imbuendus, in brevi coaevis et etiam natu maioribus suis doctrina excellentior est effectus. Studebat quoqnos morum maturitate vincere, et benevolentiam cordis charitatis melle condire, turbas frequentiorum populorum vitare, et ut praeconem suum fecisse didicerat, vita solitaria in reclusione Domino servire: qui locus in castro Lauduno hactenus designatur, et venerabiliter colitur. In qua reclusione secundis successibus certatim sanctae conversvit. Et cum ad viginti ot duos aetatis suae annos pervenit, defuncto Bennadio archiepiscopo, in hac urbe Remensi omnium generaliter votis ad pontificii culmen raptus fuisse dinoscitur
Abbreviated transcription (Latin):
tib uerbis uiri dĩ. fit gaudiũ. qđ talẽ suscep¬
turi essent ꝓlẽ. incuiꝰ conceptione. ñ for& al¬
dor eax plendȩ libidinis. sed amor gerendȩ urt
diuinũ prȩsagiũ subolis Concipit᷑ gͦ finus
genuit. cui remigiũ scđm dñi dictũ in badrais¬
mate nom̃ in pomi fecit. Et ab lactꝰ sic̃ suus pe¬
nuntiator p̃dixerat. lacte matris oculos sus
uatis. matrẽ obstetricante ꝑ ungens. lumen
illi grã diuina restituit: RPresul remigus qbi

Expanded text:
tibus verbis viri Dei, fit gaudium, quod talem suscepturi essent prolem, in cujus conceptione non foret ardor explendi libidinis, sed amor generandae juxta divinum praesagium sobolis. Concipitur ergo futgenuit, cui Remigii, secundum Domini dictum, in baptismate nomen imponi fecit. Et ablactatus, sicut suus praenuntiator praedixerat, lacte matris oculos sui vatis, matre obstetricante, perungens, lumen illi gratia divina restituit. Nec incredibi
Abbreviated transcription (Latin):
tilla diã admontanũ:
Quomodo fieri potest. ut anꝰ lactẽ filiũ. cũ mihi
atẽporib dui transactis muliebria defecerint.
Uuir m̃s emilius uetulus sit: ac in euoso eius
corpore. frigidus extet circũ p̃cordia sangui¬
nis. & uoluptatis in eo opera penitꝰ emareue¬
puit : erant enĩ ãbo genere nobiles. et grã
int suos nominatissumni: Et qͥa liberoꝵ. parentẽ.
ꝓcesseraot iudieb multis effecti. & eumẽ aã
insetundi c̃ uigale cõmerciũ ñ querebant nec¬
eis spes ultra uel apetitꝰ. generandi subolẽ in¬
erat: Cui beatꝰ montanꝰ respondit Scias qͥa
cũ ablactaueris puerũ remigiũ. delacte tuo
ꝑunget oculos meos. et recipiã lumen: Nã ut
merita illi accrescerent sicuti & scõ tobiȩ.
uixta diuinũ sermonẽ ut iustꝰ uistificet᷑ ad¬
huc isdẽ beatꝰ montanꝰ lum̃ corporaliũ ocul&

Expanded text:
illa dixit ad Montanum: 'Quomodo fieri potest, ut anus lactem filium, cum michi a temporibus diu transactis muliebria defecerint, et vir meus Emilius vetulus sit, ac in aevoso eius corpore frigidus extet circum precordia sanguis, et voluptatis opera in eo penitus emarcuerint?' Erant enim ambo genere nobiles et gratia inter suos nominatissimi. Et quia liberorum parentes processerant in diebus multis, effeti et carne iam infecundi conieis spes ultra vel appetitus generandi sobolem inerat. Cui beatus Montanus respondit: Scias, quia cum ablactaveris puerum Remigium, de lacte tuo perunges oculos meos, et recipiam lumen. Nam ut merita illi accrescerent, sicut et sancto Tobiae , juxta divinum sermonem, Ut justus justificeretur adhuc , idem beatus Montanus l
Abbreviated transcription (Latin):
rabat. Ds̃ grãs ago tibi: quia
nonsum sicut ceteri hominas
raptores. in iusti. adulteri. ue¬
lut ȩtiã hic publicanus. Quat¬
titor sunt species : quibus omĩs
tumor arrogantiũ demonstrat᷑.
t̃ bonũ aut asemetipsis habere
se ẽstimant. aut si sibi. datum
desuꝑ credunt. ꝓ suis se hoc ac¬
cepisse meratis putant. aut certẽ¬
cum ractant se habere qđ ñ
habent. aut despectis ceteris
singularit᷑. iuderi appetunt
habere qđ habent Quia pha¬
riseus iste iactantię. peste labo¬
rasse dep̾henditur qui id cireo
de tẽplo absquiustificatione
descendit. quia bonorũ operũ
merita sibi quasi singulariter
tribuens: oranti publicano se

Expanded text:
as ago tibi quia non sum sicut caeteri hominum, raptores, injusti, adulteri: velut etiam hic publicanus. Quatuor sunt species quibus omnis tumor arrogantium demonstratur, vel cum bonum a semetipsis habere se existimant; aut si sibi datum desuper credunt pro suis se hoc accepisse meritis putant, aut certe jactant se habere quod non habent, aut despectis caeteris singulariter videri appetunt habere, quod habent, quia Pharisaeus iste jactantiae peste laborasse deprehenditur, qui idcirco de templo absque justificatione descendit, quia bonorum operum merita sibi quasi singulariter tribuens, oranti publicano se
Abbreviated transcription (Latin):
non faci& uindictã electorũ
suorũ clamantiũ adse: phaseuꝰ
autẽ merita iactans. ad ea de
quibis terribilis in conclusio¬
ne sententia subditur. Uer̃u¬
tam̃ filius hominis ueniens.
putas inueni& fidẽ suꝑ terrã:¬

Expanded text:
non faciet vindictam electorum non faciet vindictam electorum suorum clamantium ad se . Pharisaeus autem merita jactans, ad ea de quibus terribilis in conclusione sententia subditur: Verumtamen Filius hominis veniens, putas inveniet fidem in terra
Abbreviated transcription (Latin):
& non deficł  docebat: ita con¬
clusit ut dicer&. ueniente iu¬
dice . difficile fidẽ in terra rep¬
periendã : nequis sibi forte de
suꝑuacua fidei cogitatione. uel
etiã confessione blandiret᷑. mox
altera iuncta parabola diligen¬
tius ostendit. adõ fidei non uer¬
ba examinanda sed opera:
Int̾q nimirũ opera: maxime
regnat humilitas Unde & sup̃
cum fidẽ grano sinãpis: minuto
quidẽ sed ex contritione flagran¬
ti cõparar&. quasi exponendo
subiunocit Cũ feceritis om̃ia quȩ
p̃cepta sunt. dicite serui inutiles
om̃ia : sed modicũ quid eorũ quȩ
prȩcepta sunt faciant. non solũ
mox de sua iustitia pręsumunt.
sed & infirmos quosq desꝑici¬
unt : atq ideo quasi fide uacui.
cũ orauerint non exaudiuntur
Puo homines ascenderunt in tẽ¬
plũ. ut orarent: Unus phariseu.
& alter publicanus: Publicanus
humilit orans: ad illa prefatȩ
uiduȩ hoc ẽ eccłȩ membra ꝑtin&.
de quibis supra dicitur ds aut̃

Expanded text:
 docebat, ita conclusit, ut diceret, veniente judice, difficile fidem in terra reperiendam, ne quis sibi forte de supervacua fide, cognitione, vel etiam confessione blandiretur, mox altera juncta parabola diligentius ostendit a Deo, fidei non verba examinanda, sed opera. Inter quae nimirum opera maxime regnat humilitas. Unde et supra, cum fidem grano sinapis minuto quidem, sed ex contritione flagranti compararet, quasi exponendo subjunxit: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles omnia, sed modicum quid eorum quae praecepta sunt faciant, non solum mox de sua justitia praesumunt, sed et infirmos quosque despiciunt, atque ideo quasi fide vacui, cum oraverint, non exaudiuntur. Duo homines ascenderunt in templum ut orarent: unus Pharisaeus, et alter publicanus. Publicanus humiliter orans, ad illa praefatae viduae, hoc est Ecclesiae, membra pertinet, de quibus supra dicitur: Deus autem
Abbreviated transcription (Latin):
ixerunt enĩ apud se cogitantes
non recte Exiguũ & cum tedio
est tẽpus uitȩ nr̃e. & non est
refrigeriũ in fine hominis: &
non est qui agnitꝰ sit reuersus
ab inferis quia ex nihilo nati
sumus : & post hȩc erimus tam¬
quã sinon fuerimus. qm̃ fumus
afflatus ẽ in narib nr̃is . & sermo
scintille : ad cõmouendũ cor nrm̃
Quia extincta cinis erit corpus
nrm̃: & sp̃s diffundetur tãquã
mollis aer. & transit uita ura
tãquã uestigia nubis: & sicut
nebula dissoluetur. quȩ fugata
omen nrm obliuionẽ accipi&
ꝑ tẽpus. & nemo memoriam
habebit operũ nrorũ Umbrȩ
enĩ transitus ẽ tẽpus nrm̃. &
non ẽ reuersio finis nr̃i. qm̃ con¬
signataẽ : & nemo reuertit᷑.
Uenite ergo & fruam̃ bonis
quȩ sunt : & utam̃ creatura

Expanded text:
dixerunt enim apud se cogitantes non recte exiguum et cum taedio est tempus vitae nostrae et non est refrigerium in fine hominis et non est qui agnitus sit reversus ab inferis quia ex nihilo nati sumus et post hoc erimus tamquam non fuerimus quoniam fumus afflatus est in naribus nostris et sermo scintillae ad commovendum cor nostrum quia extincta cinis erit corpus et spiritus diffundetur tamquam mollis aer; transiet vita nostra tanquam vestigia nubis, et sicut nebula dissolvetur quae fugata um oblivionem accipiet per tempus, et nemo memoriam habebit operum nostrorum. Umbrae enim transitus est tempus nostrum, et non est reversio finis nostri, quoniam consignata est, et nemo revertitur. Venite ergo, et Truamur bonis quae sunt, et utamur creatura
Abbreviated transcription (Latin):
rm̃i quia uuob discpłis ambulantib in uia.
ã quidẽ credentib sedtam̃ dese loquentib
dñs apparuit. sed eis speciẽ quã recognos¬
cerent ñ ostendit hoc gͦ egit foris dñs.
inoculis corporis. qđ apud ipsos agebatur
ratus inoculis cordis Ipsi nãq apud se¬
metssos intus. et amabant et dubitalant.
eis aut̃ dñs foris et p̃sens aderat et quis

Expanded text:
imi, quia duobus discipulis ambulantibus in via, non quidem credentibus, sed tamen de se loquentibus Dominus apparuit, sed eis speciem quam recognoscerent non ostendit. Hoc ergo egit foris Dominus in oculis corporis quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Ipsi namque apud semetipsos intus et amabant et dubitabant, eis autem Dominus foris et praesens aderat, et quis
Abbreviated transcription (Latin):
ese ergi loquentib p̃sentiã exibuit. sed
dese dubitantib cognitionis suȩ speciẽ.
abscondit: Uerba quidẽ contulit. duri¬
tiã imellectus increpauit. scripturȩ. sacrȩ
iifteria quȩ deipso erant aneruit. et
tañ qui adhaciꝵ cordib pereggrinus

Expanded text:
se ergo loquentibus praesentiam exhibuit, sed de se dubitantibus cognitionis suae speciem abscondit. Verba quidem contulit, duritiam intellectus increpavit; sacrae Scripturae mysteria quae de seipso erant aperuit, et tamen quia adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
uł brutis animalib fuerat p̃dicandũ. ut de
eo discpłis dicat᷑ p̃dicate. omi creaturȩ: Sed
omĩs creaturȩ nomine. signat᷑ homo St̃ nãq
lapides sed nec uiuunt. nec sentiunt: Sunt
herbȩ et arbusta: uiuunt quidẽ sed ñ senti¬
unt: Uiuunt dico: ñ ꝑ animã sed ꝑuiriditatẽ :
sentiunt Bruta uͦ animalia st̃: uiuunt sen¬
tiunt. sed ñ discernunt: Angłi et enĩ sunt :
sentiunt et discernunt Omĩs aut̃ creaturȩ
aliꝗd habet homo: habet nãq cõmune. eẽ
cula pidibus. uiuere cũ arborib sentire
cũ animalib intelligere cũ angłis Rlte inos¬

Expanded text:
de eo discipulis dicatur: Praedicate omni creaturae? Sed omnis creaturae nomine signatur homo. Sunt namque lapides, sed nec vivunt, nec sentiunt. Sunt herbae et arbusta; vivunt quidem, sed non sentiunt. Vivunt dico, non per animam, sed per viriditatem, sentiunt. Bruta vero animalia sunt, vivunt, sentiunt, sed non discernunt. Angeli etenim sunt, vivunt, sentiunt, et discernunt. Omnis autem creaturae aliquid habet homo. Habet namque commune esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, intelligere cum angelis
Abbreviated transcription (Latin):
elebrato ꝓrimo die: quo intemarata uir¬
gintas humani generis edidit saluato¬
rẽ: epy phaniȩ nobis dilectissuni uene¬
randa festiuuas dat ꝑseuerantiã gau¬
dioꝵ. ut int̃ cognatarũ sollẽnitatũ uici¬

Expanded text:
elebrato proxime die quo intemerata virginitas humani generis edidit Salvatorem, Epiphaniae nobis, dilectissimi, veneranda festivitas dat perseverantiam gaudiorum, ut int
Abbreviated transcription (Latin):
deges tharsis. d om̃iũ enĩ hominũ spec¬
tat salutẽ: qđ infantia mediatoris dĩ
e hominũ iã uni uerso declaratur mun
eũ adhuc eciguo de tineret᷑ & pi¬
dulo: Quã uis enĩ hisraheliticã gentẽ¬
t ipsius gertis unã familiã delegisset.
Dequa naturã uniu̾sȩ humanitatis assuꝰ¬
meret. noluit tam̃ intra mat̾nę habi¬
tationis angustias ortꝰ sui latere pri¬
mordia. sed mox ab omĩb uoluit agnos

Expanded text:
epescat. Ad omnium enim hominum spectat salutem, quod infantia Mediatoris Dei et hominum jam universo declarabatur mundo, cum adhuc exiguo detineretur oppidulo. Quamvis enim Israeliticam gentem, et ipsius gentis unam familiam delegisset, de qua naturam universae humanitatis assumeret, noluit tamen intra maternae habitationis angustias ortus sui latere primordia; sed mox ab omnibus voluit agn
Abbreviated transcription (Latin):
et iacobũ et iohannẽ: sed die octaua: Et¬
ducit illos in montẽ excelsũ seorsũ: AAngelis¬
na discpłos parsregniẽ: ducunt᷑ seor sum.
quia multi uocati. pauci electi: et tranfigu¬
ratꝰ ẽ ante eos qualis futurus ẽ tẽpore iu¬

Expanded text:
et Jacobum, et Joannem; sed die octavo. Ducit illos in montem excelsum seorsuna discipulos, pars regni est. Ducuntur seorsum, quia multi vocati, pauci vero electi . Et transfiguratus est ante eos. Qualis futurus est tempore ju
Abbreviated transcription (Latin):
Tu ic lis legentib liquet quia
ioħs baptismũ pęnitentiȩ. ñ solũ pͣdicatut
uerũ etiã quibdã dedit: Sed tam̃ bap¬
tismũ suũ in remissionẽ peocatoꝵ. dare
ñ potuit Remissio & enĩ peccatoꝵ insolo
nobis baptismate xp̃i tribuit᷑ r̃ R adix uste¬

Expanded text:
unctis legentibus liquet, quia Joannes baptismum poenitentiae non solum praedicavit, verum etiam quibusdam dedit, sed tamen baptismum suum in remissionem peccatorum dare non potuit. Remissio etenim peccatorum in solo nobis baptismo Christi tribuitur. Notandum it
Abbreviated transcription (Latin):
go. sed et in omĩb eiꝰdẽ eccłȩ finib qua¬
cũq ꝑorbẽ diffusa ẽ ꝑsecutionẽ se ui¬
turã ꝑfidoꝵ: et pio& patientiã es se
coronandã Qui bimi occisist̃. doctrina
et operatione ꝑfectos indicant Qui
uͦ infra. siplices uł idiotas. fidĩ tam̃ ñ fictȩ
c̃stantia fortes aeq denuntiant Quod
illi quidẽ occisi st̃: sed xp̃c quiquȩreba¬

Expanded text:
dem Ecclesiae finibus quacunque per orbem diffusa est, persecutionem saevituram perfidorum, et piorum patientiam esse coronandam. Qui a bimatu occisi sunt, doctrina et operatione perfectos indicant; qui vero infra, simplices vel idiotas, fidei tamen non fictae constantia fortes aeque denuntiant. Quod illi quidem occisi sunt, sed Christus qui quaereba
Abbreviated transcription (Latin):
crinẽ earũ nudabit Indie illa auferet
dñs ornatũ calciam̃t&ꝵ. & lun ulas. et
torques. et monilia. & armillas. et mi¬
tras. discriminalia. & pericelidas. et
murenulas. & olfactoriola. et in aures.
S anulos. et gẽmas. infs te pen dentes.
& mutatoria. et pallia & linteamina
& aeus. et specula. & sindones: et uittas.

Expanded text:
r cum dicitur: In die illa auferet Dominus ornatum calceamentorum et lunulas, et torques, et monilia, et armillas, et mitras, et discriminalia, et periscelidas, et murenulas, et olfactoria, et inaures, et annulos, et gemmas in fronte pendentes, et mutatoria, et pallia, linteamina, et acus, et specula, et sindones, et vittas,
Abbreviated transcription (Latin):
famem nram: Sed suꝑna nospi¬
etas nec deserentes se deserit.
Contẽptas enĩ. illas diuitias ad
memoriȩ nr̃ȩ oculos reuocat:
easq nobis proponit in promis¬
sione torporẽ excutit. atq
ut fastidium nrm̃ repellere
debeamus in uitat: N Hõ nor¬

Expanded text:
famem nostram. Superna pifamem nostram. Superna pietas nos nec deserentes se deserit. Contemptas enim illas delicias ad memoriae nostrae oculos revocat, easque nobis proponit, in promissione torporem excutit, atque ut fastidium nostrum repellere debeamus, invitat, ac
Abbreviated transcription (Latin):
ugent enĩ spiritales delicie de¬
sideriũ inmente dũ saciant.
quia quanto magis earũ sapoy
ꝑcipitur: eo amplius agnoseit᷑
qđ auidius ametur Et idcirco
non habitȩ amari non possunt.
quia earum sapor ignoratur
Quis enĩ amare ualeat qđ igno¬
rat : ꝑroinde psalmista nos
non cognoscitis: si hanc minime
gustatis: Sed cibum uitȩ expa¬
lato cordis tangite. ut proban¬
tes eius dulcedinẽ amare uale¬
as autẽ homo delicias tunc
amisit : cũ in paradr̃so peccauit
Extra exiit : os acibo aet̾nę
dulcedinis clausit Unde nos
quoq nati in huius peregri¬
nationis erũna huc fastidiosi
iã uenimꝰ: ne scimus quid de¬
siderare debeamus Tantoq se
amplius fastidii nr̃i morbus
ex aggerat quanto magis abesu
illius dulcedinis animus elon¬
gat & eo iã int̾nas delicias ñ
appecit. quo eas comedere diu
longeq de sueuit: Fastidio er¬
go nr̃o tabescimus & longa
inedie peste fatigamur & quia
gustare intus nolumus paratam

Expanded text:
ugent enim spiritales deliciae desiderium in mente, dum satiant, quia quanto magis earum sapor percipitur, eo amplius cognoscitur quod avidius ametur. Et idcirco non habitae amari non possunt, quia earum sapor ignoratur. Quis enim amare valeat quod ignorat? Proinde Psalmista nos non cognoscitis, si hanc minime gustatis. Sed cibum vitae ex palato cordis tangite, ut probantes ejus dulcedinem amare valeas autem homo delicias tunc amisit, cum in paradiso peccavit ; extra exiit, cum os a cibo aeternae dulcedinis clausit. Unde nos quoque nati in hujus peregrinationis aerumna, huc fastidiosi jam venimus, 1619 nec scimus quid desiderare debeamus; tantoque se amplius fastidii nostri morbus exaggerat, quanto magis ab esu illius dulcedinis animus elongat; et eo jam internas delicias non appetit, quo eas comedere diu longeque desuevit. Fastidio ergo nostro tabescimus, et longa inedigustare intus nolumus dulcedin
Abbreviated transcription (Latin):
bentur . graue inse desideriũ
accendunt. Gũ uero habite
aeduntur . comedentẽ ꝓtinus
infastidium uertunt ꝑ sacie
tatẽ At contra spiritales deli¬
ciȩ cũ non habentur in fastidio
sunt : cũ uero habentur inde¬
siderio: Tantoq acomedente
amplius esuriuntur . quanto
& abesuriente amplius come¬
duntur: In illis appetitus plac&.
experientia displicet : in istis ap¬
petitus uilis ẽ: & experientia
magis plac& In illis appetitus
saturitatẽ
saturitatẽ.¬

Expanded text:
bentur grave in se desiderium accendunt, cum vero habitae eduntur comedentem protinus in fastidium per satietatem vertunt. At contra spiritales deliciae cum non habentur in fastidio sunt, cum vero habentur in desiderio; tantoque a comedente amplius esuriuntur, quanto et ab esuriente amplius comeduntur. In illis appetitus placet, experientia displicet: in istis appetitus vilis est, et experientia magis placet. In illis appetitus saturitatem, saturita
Abbreviated transcription (Latin):
nere ante eũ Curatio paralyti
primo omium ministri qui eã
subleuent & xp̃o afferant. id ẽ
bonis doctoribus qui spẽ sanati¬
onis opẽq int̾cessionis suggerant
untur. siue quia quattuor euan
gelii libris. omnis predicantiũ

Expanded text:
rtabatur. Curatio paralyticprimo omnium ministris qui eam sublevent et Christo afferant, id est bonis doctoribus qui spem sanationis opemque intercessionis suggerant, untur, sive quia quatuor sancti Evangelii libris omnis praedicantium
Abbreviated transcription (Latin):
ã ex multa tribulatione et angustia cordis
scripsi uobis. ꝓ multas lacrimas. ñ ut contris¬
temini. sed ut sciatis quã caritatẽ habeam
illi qui eiꝰ modi ẽ: ob iurgatio hȩc quȩ fit aplu¬
rib ita ut econtrario magis donetis et console
mini. ne forte ab undantiori tristitia abios¬
beat᷑ qui eiꝰ modi ẽ: Propt̃ quod obseoro uos
ut confirmetis in illũ caritatẽ: Ido enĩ et.
scripsi. ut cognoscã experim̃tũ ur̃m:. an
in omnib obȩdientes sitis Cui aut̃ aliꝗd
donastis& ego Nã ego qđ donaui siꝗd
ueniam᷑ asatana: Non enĩ ignoramꝰ cogi¬

Expanded text:
gustia cordis scripsi vobis per multas lacrymas: non ut contristemini, sed ut sciatis quam charitatem habeam illi, qui ejusmodi est, objurgatio haec quae fit a pluribus, ita ut ia absorbeatur qui eiusmodi est propter quod obsecro vos ut confirmetis in illum caritatem ideo enim et scripsi ut cognoscam experimentum vestrum an in omnibus oboedientes sitis cui autem aliquid donatis et ego nam et ego quod donavi si quid veniam