comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rupti nullã meandi habeãt facultatẽ. Et ũba ipsa decla¬
rant nõ eũ de uno hominũ gn̾e loqui in hac suꝑficie a
nob̾ solis torridȩ int̾iectione diuiso. Sic eni magis diceret ita
intruptos ut nich̃ ab illis ad nos meare possit. s dicendo ita
int̾ruptos ut nicħ int̾ ipsosab aliis ad alios manare possit
qualit int̾ se illa hominũ gna sint diusa significat. Qd
aũ uere ad nr̃am partẽ referret᷑: adieeit. dicendo de ill
ꝗͣ ⁊a nob̾ ⁊ a se inuicẽ diuisi st̃. partĩ obliqͦs. parti trãsu̾sos.
partĩ & adu̾sos stare nob̵. Int̾ruptio gͦ nõ uniꝰ gnis a nob̃
s õiũ gñrũ aͥ se diuisoꝵ refert᷑ quȩ ita distinguenda :
Hi qͦs separat ã nob̃ ꝑusta quos greci antoecos uocant simi¬
ut̃ ab illis qͥ inferiorẽ tonȩ suȩ in colunt partẽ: intiecta
austrili gelida separant᷑. Rursꝰ illos ab antoecis suis id:

Expanded text:
rupti nullam meandi ad se habeant facultatem, et uerba ipsa declarupti nullam meandi ad se habeant facultatem, et uerba ipsa declarant non eum de uno hominum genere loqui in hac superficie a nobis solius torridae interiectione diuiso. Sic enim magis diceret: «ita interruptos ut nihil ab illis ad uos manare possit»; sed dicendo: ita «interruptos ... ut nihil inter ipsos ab aliis ad alios manare possit»>, qualiter inter se illa hominum genera sint diuisa significat. Quod autem uere ad nostram partem referretur, adiecit, dicendo de illis qui et a nobis et a se in uicem diuisi sunt: «partim obliquos, partim transuersos, partim etiam aduersos stare» nosed omnium generum a se diuisorum refertur, quae ita distinguenda est. Hi quos separat a nobis perusta, quos Graeci ἀντοίκους uocant, similiter ab illis qui inferiorem zonae suae incolunt partem, interiecta australi gelida separantur; rursus illos ab antoecis suis, id
Abbreviated transcription (Latin):
retlimitã atq cireũdata: ostendit ꝑ om̃e t̾re corp̃ candẽ
c̃epatoꝵ cingłoꝵ continuata cc̃. cẽpiem. Et cũ ait in t̾ra
maculas habitationũ uid̃i: ñ cas dic̃ quȩ in parte ur̃e
habitationis nõnullis desertis locis int̾positis incoluntur.
Nion ciũ adiceret in ipsis maculis: uastas solitudines int̾¬
iectas. s ipsas solitudines diceret int̾ quas ccrte partes ma-¬
cularũ instar hab̾ent᷑. S qr maculas dic̃ has quatuor
qͥs in duob̾ t̾re hemisꝑiis binas cẽ racio monstrauit.
bene adiecit int̾iectas solitudines. Nã sic̃ pars quȩ habitat᷑
ã nob̾ multa solitudimnũ int̾ĩectione distinguit᷑: ereden.¬
dũ ÷ in illis qͥq tribꝰ alis habitationib similes et̃ in desr¬
ta ⁊ culta distictiones. S ⁊ quatuor habitationũ in colas
⁊ relatione sitꝰ. ⁊ ipsa quoq standi qualitate depinxit.
Primũ enĩ ait alios p̃ter nos ita incolere t̾ram ut a se int̃¬

Expanded text:
umdatam», ostendit per omne terrae corpus eandem temperatorum cingulorum continuatam esse temperiem; et cum ait in terra maculas habitationum uideri, non eas dicit quae in parte nostrae habitationis non nullis desertis locis interpositis incoluntur. Non enim adiceret «in ipsis ... maculis ... uastas solitudines interiectas», si ipsas solitudines diceret, inter quas certae partes macularum instar haberentur, sed quia maculas dicit has quattuor quas in duobus terrae hemisphaeriis binas esse ratio monstrauit, bene adiecit «interiectas solitudines». Nam sicut pars quae habitatur a nobis multa solitudinum interiectione distinguitur, credendum est in illis quoque tribus aliis habitationibus similes esse inter deserta et culta distinctiones. Sed et quattuor habitationum incolas et relatione situs et ipsa quoque standi qualitate depinxit. Primum enim ait alios praeter nos ita incolere terram ut a se inter
Abbreviated transcription (Latin):
÷ insula cutũfusa illo mari: unũ occeani ãbitũ de¬
disset intelligi. s aditiendo quȩ colit᷑ a uob̃ uerã eiꝰ
diuisionẽ de qua paulo pꝰ disseremꝰ nosse cupientib
intelligentiã reliqͥt. De quinq aũ cingłis ne queso
estimes duoꝵ romane facundię parentũ maronis et
tullii dissentire doctrinã cũ hic ipsis cingłis trã re.¬
dimitã dicat. ille isdẽ quas gc̃o nõe zonas uocant.
asserat celũ teneri. Utrũq enĩ incorruptã uerãq nec
alt̃i contriã retulisse rationẽ: ꝓcedente disputatiõe
constabit. S ut om̃ia quȩ ħ loco explanãda recepimꝰ
liquere possint. habendus ÷ pͥmũ sermo de singłis cin
głis qr situeoꝵ añ oculos locato cetera erut̃ intellectui
ꝓniora. Prius aũ qualit̾ t̾rã coronent. deinde quẽad¬
modũ celũ teneant explicandũ ÷. Terra nona ⁊ ultima
sꝑa ÷. hãc diuidit orizon .i. finał circulus de qͦ ante

Expanded text:
est insula circumfusa illo mari...», unum Oceani ambitum deest insula circumfusa illo mari...», unum Oceani ambitum dedisset intellegi; sed adiciendo «quae colitur a uobis...», ueram eius diuisionem, de qua paulo post disseremus, nosse cupientibus intellegendam reliquit. De quinque autem cingulis ne quaeso aestimes duorum Romanae facundiae parentum, Maronis et Tullii, dissentire doctrinam, cum hic ipsis cingulis terram redimitam dicat, ille isdem quas Graeco nomine zonas uocat adserat caelum teneri. Vtrumque enim incorruptam ueramque nec alteri contrariam rettulisse rationem procedente disputatione constabit. Sed ut omnia quae hoc loco explananda recepimus liquere possint, habendus est primum sermo de cingulis, quia, situ eorum ante oculos locato, cetera erunt intellectui proniora. Prius autem qualiter terram coronent, deinde quemadmodum caelum teneant explicandum est. Terra nona et ultima sphaera est. Hanc diuidit horizon, id est finalis circulus de quo ante
Abbreviated transcription (Latin):
uui qͥ dã ÷ insula circũ fusa illo mari qđ athlantieũ.
qđ mnagnũ. qdđ oectinũ appelatis. in tͥrs. qͥ tñi tanto
nõe ꝗ sit paruus uides. NPostꝗ celũ qͦ oĩã continentꝰ
ñ subiectarũ sꝑarũ ordinẽ motũq ac de motu sonũ celes¬
tis musice modos ⁊ numõs explicantẽ. ⁊ aerẽ subditum
lunȩ tullianꝰ sermo ꝑ necessana ⁊ p̃senti oꝑi apta ductꝰ
ad t̾rã usq descripsit: ipsiꝰ um trȩ descriptionẽ u̾boꝵ
partꝰ. rerũ fecundꝰ absoluit. Et ciũ maculas habitatioñ
ac de ipsis habitatorib alios int̾ruptos adu̾sosq obliqͦs
&iã. tnsusos alios. nõando: trenȩ sꝑe globositatẽ tan-¬
tũ ñ coloribꝰ pinx̃. lllud qͦq ñ sine ꝑfectione doctrinę
÷. qđ cũ aliis nos ñ patitur errare. qui t̾ram semel cingi
occeano credidert̃. Nã si dixisset oĩs t̾ra parua q̃dã

Expanded text:
ua quaedam est insula, circumfusa illo mari quod Atlanticum , ua quaedam est insula, circumfusa illo mari quod Atlanticum , quod Magnum, quem Oceanum appellatis in terris; qui tamen tanto nomine quam sit paruus uides.» Postquam caelum quo omnia continentur, et subiectarum sphaerarum ordinem motumque, ac de motu sonum caelestis musicae modos et numeros explicantem et aerem subditum lunae, Tullianus sermo, per necessaria et praesenti operi apta ductus, ad terram usque descripsit, ipsius iam terrae descriptionem uerborum parcus, rerum fecundus absoluit. Et enim maculas habitationum ac de ipsis habitatoribus alios interruptos aduersosque, obliquos etiam et transuersos alios nominando, terrenae sphaerae globositatem tantum non coloribus pinxit. Illud quoque non sine perfectione doctrinae est, quod cum aliis nos non patitur errare qui terram semel cingi Oceano crediderunt. Nam si dixisset «omnis terra... parua quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
NUide habitari in t̾ra raris ⁊ in angustis locis.⁊ in
ipsis quasi maculis ubi habitat᷑ uastas solitudines int̾.¬
iectas: cosq qui in colunt t̾rã. ñ mͦ int̾ruptos ita eẽ.
it nicd int̃ ipsos alus ad alios manare possit. s parcã
obliqͥs. parti tͣnsu̾sos. partĩ & adũsos stare uob. a quib
ap eistare głam certe nullã poteritis. Cernis aũ cãdẽ
tram quasi quib̾dã redimitã ⁊ circũdatã cireulis.:
e qͥb duos matime int̾ se diu̾sos celi uerticib ipsis ce ut̾a
parte sub iuixos obriguisse pruma uides. mediuĩ aũ illũ
matimũ solis ardiore torreri. duo s̃ habitabiles quoꝵ
austrat iale in qͥ qͥ insistunt adu̾sa uob̃ urgent ueti¬
gia. nic ad urm gns. hic aũ alt̾ subicct aqͥloni quẽ
mcolitis. aerne quã tenui uos parte continguat. om̃is
eiã tra q̃ colit᷑ ⁊ uob̾ angta uerticibꝰ latib latior. par.¬

Expanded text:
«Vides habitari in terra raris et angustis locis, et in «Vides habitari in terra raris et angustis locis, et in ipsis quasi maculis ubi habitatur uastas solitudines interiectas, eosque qui incolant terram non modo interruptos ita esse ut nihil inter ipsos ab aliis ad alios manare possit, sed partim obliquos, partim transuersos, partim etiam aduersos stare uobis, a quibus expectare gloriam certe nullam potestis. Cernis autem eandem terram quasi quibusdam redimitam et circumdatam cingulis, e quibus duos maxime inter se diuersos et caeli uerticibus ipsis parte subnixos obriguisse pruina vides, medium autem illum et maximum solis ardore torreri. Duo sunt habitabiles, quorum australis ille, in quo qui insistunt, adversa vobis urgent vestigia, nihil ad uestrum genus; hic autem alter subiectus aquiloni quem incolitis cerne quam tenui uos parte contingat. Omnis enim terra quae colitur a uobis, angusta uerticibus, lateribus latior, par
Abbreviated transcription (Latin):
casiõe hac eundũ ÷ ꝑ uniu̾sos tctatus qͥ poss̃ eẽ. de musica.
qͦs ꝗtũ fert mea opinio t̾minũ hab̾e ñ estimo. s illa st̃
ꝑ qͣrenda. qͥb u̾ba quȩ explananda recepis: poss̃ liq̃re
qr in re nat᷑alit̾ obscura. qͥ in exponendo plura ꝗ neces
se÷ suꝑfundit: addit tenebras. ñ adimit densitatẽ.
Uñ finẽ hac tctatus parte faciamꝰ. adiecto uno qđ
scitu dignũ putamꝰ. ꝙ c̃ sint melodiȩ musicȩ tria gnã.
Uñ mediũ .i. diatoñ mundane musicȩ doctrina platonis
reã si nili cata dupla ab aurib in colarũ amplitudinẽ
stagoris exdudunt. qͥd mirũ si nrm̃ sonꝰ eccedit audi¬
nichło ÷ qđ ait. Qui cõplet aures meas tantꝰ et tã dub¬
cis soniꝰ. Si uoluit intelligi. qdđ si eiꝰ qui celestib mera¬
t intesse secretis. cõplete aures st̃ soni magnitudine:
n capiat auditũ.s. um tctatũ ad sequentia eferam̃.

Expanded text:
casione hac eundum est per uniuersos tractatus qui possunt esse de musica, casione hac eundum est per uniuersos tractatus qui possunt esse de musica, quos, quantum mea fert opinio, terminum habere non aestimo, sed illa sunt persequenda quibus uerba, quae explananda receperis, possint liquere, quia, in re naturaliter obscura, qui in exponendo plura quam necesse est superfundit addit tenebris, non adimit densitatem. Vnde finem de hac tractatus parte faciemus, adiecto uno quod scitu dignum putamus, quia, cum sint melodiae musicae tria genera, eunde medium, id est diatonum, mundanae musicae doctrina Platonis Nam si Nili Catadupa ab auribus incolarum amplitudinem fragoris excludunt, quid mirum si nostrum sonus excedit audilet aures meas tantus et tam dulcis sonus», sed uoluit intellegi quod, si eius qui caelestibus meruit interesse secretis completae aures sunt soni magnitudine, cinentiae non capiat auditum. Sed iam tractatum ad sequentia conferamus.
Abbreviated transcription (Latin):
strunt᷑. S uiii soni s̃. qͥ cõcinnentiã de uolubilitate ẽsi¬
ciunt. ꝓpt̾ea q mercuniał ⁊ ueneriꝰ orb̃ pan abitu cõmi¬
tati solẽ uiȩ eiꝰ tãꝗ satellites ob̾sec̃tur. ⁊ idõ: a ñnullis
astronomiȩ studentib cãdẽ uĩ sortiti existimantꝰ. Uñ
ait. Illi aũ curs in quib cadẽ uis ÷ duoꝵ . uii. efficiũt
distinctos int̾uallis sonos. qͥ numerꝰ rerũ om̃iũ nodꝰ :.
Septenari aũ numer rerũ om̃iũ nodũ eẽ plene eũ de
numeris suꝑiꝰ loquerem᷑ exp̃ssimꝰ. Ad illuminandã
ut estimo obscuritatẽ u̾boꝵ ciceronis: de musica tc̾tatꝰ
succintꝰ a nob̃ qua licuit breuitate sufficiet. Nãnetas.
⁊ ypatas. alioꝵq fidiũ uocabula ꝑcurrere. ⁊ tonoꝵ t
limatũ minuta subtilia. ⁊ qͥd in sonis ꝓ littã qͥd ꝓsillaba
qͥd ꝓ integro nõe accipiat᷑ asserere: ostentantis ÷ ñ docen¬
tis. Nec enĩ qr fec̃ in hoc loco cicero musicȩ m̃tionẽ. oo¬

Expanded text:
 soni sunt qui concinentiam de uolubilitate conficiunt, propterea quia Mercurialis et Venerius orbis, pari ambitu comitati solem, uiae eius tamquam satellites obsequuntur, et ideo a nonnullis astronomiae studentibus eandem uim sortiti existimantur. Vnde ait: «Illi autem octo cursus in quibus eadem uis est duorum, septem efficiunt distinctos interuallis sonoSeptenarium autem numerum rerum omnium nodum esse plene, cum de numeris superius loqueremur, expressimus; ad illuminandam, ut aestimo, obscuritatem uerborum Ciceronis de musica, tractatus succinctus a nobis qua licuit breuitate sufficiet. Nam netas et hypatas aliarumque fidium uocabula percurrere, et tonorum uel limmatum minuta subtilia, et quid in sonis pro littera, quid pro syllaba, quid pro integro nomine accipiatur adserere ostentantis est, non docentis. Nec enim quia fecit in hoc loco Cicero musicae mentionem, oc
Abbreviated transcription (Latin):
unũ.a c. usq ad lincã q̃ in i. ducta ÷. alt̾um a .b.
usq ad linea q̃ in e. ducta ÷ intelligunt᷑ priuna ob¬
riguisse ꝑpit̾iia. Est enĩ suꝑior septẽtrionał inferior
austrał extremitas. alediĩ uͦ. ab .xi. usq ad. L. zona
sit torrida. Restat ut cingulus ab.i. usq ad .N. de
gore tẽꝑiem. Nec ex cogitatas a nob̃ lineas quas duximꝰ
estimetꝰ. Circi s̃ enĩ de quib supͣ retulimꝰ sep̃tẽtrionał
⁊ austrał. ⁊ tropici ii. Nã cqͥnoctialẽ ħ loco qͦ de t̾ra

Expanded text:
a C usque ad lineam quae in I ducta est, alterum a D usque ad lineam quae in F ducta est, intellegantur pruina obriguisse perpetua: est enim superior septentrionalis, inferior australis extremitas. Medium uero, ab N usque in L, zona sit torrida. Restat ut cingulus ab I usque ad N de gore temperiem. Nec excogitatas a nobis lineas quas duximus aestimetur: circi sunt enim de quibus supra rettulimus, septentrionalis et australis et tropici duo. Nam aequino
Abbreviated transcription (Latin):
ubi incip̃ forcior ÷. & defectior ubi desinit. Et quia
maiort̃ impetũ ꝑ mauis foram̃ impellit. cont᷑ aũ.
in angustis etigit et eminꝰ positis: ergo orb̃ altissimꝰ
et ut in inm̃sũ patens. et ut spũ fortiore. quo origini
suȩ uicinior ÷ incitatꝰ: sonoꝵ de se acum̃ emittit.
deorsũ recedit.: tant circa impulsũ fieri leniorẽ ut cura
tra q̃ ultima sꝑarũ ÷. tã c̃crecus tũ densꝰ habeat᷑: ut causa
sit t̾rȩ in ima sode sẽꝑ herendi. nec inꝗlibet partẽ ꝑmit.¬
tat᷑ moueri. obsessa undiq cirtũ fusi sp̃s densitate. Ixa
sꝑa aũ ultimũ locũ ec̃. qui mediꝰ ÷ ulitecedentib iã ꝓbatũ

Expanded text:
ubi incipit, fortior est, defectior ubi desinit, et quia ubi incipit, fortior est, defectior ubi desinit, et quia maiorem impetum per maius foramen impellit, contra autem in angustis contingit et eminus positis. Ergo orbis altissimus, et ut in immensum patens, et ut spiritu eo fortiore quo origini suae uicinior est incitatus, sonorum de se acumen emittit; deorsum recedit, tanto circa impulsum fieri leniorem, ut circa terram, quae ultima sphaerarum est, tam concretus, tam densus habeatur, ut causa sit terrae in una sede semper haerendi, nec in quamlibet partem permittatur moueri, obsessa undique circumfusi spiritus densitate; in sphaera autem ultimum locum esse qui medius est, antecedentibus iam probatum
Abbreviated transcription (Latin):
ipse aut acutior aut gͣuor ꝓferat᷑: ictus efficit. Qui
dũ ingens ⁊ celer incidit: acutũ sonũ prestat. Si tardior
lentiorue: gͣuiorẽ. Inditio ÷ uirga quȩ dũ auras ꝑcutit
si inpulsu cito feriat: sonũ acuit. Silentiore : in gͣuiꝰ
flectit auditũ. In fidib quoq idẽ uidemꝰ. Que si tcͣtu
actiore tenduntꝰ : acute sonant. gͣuius. si laxiore.
Ergo ⁊ suꝑiores orbes dñ ꝓ amplitudine sua ĩpetu
grandiore uoluuntꝰ᷑ dũq spũ ut in origine sua for¬
tiore tenduntꝰ: ꝓpt̾ ipsã ut ait concitatiort̃ cõuersi¬
languescente iã uoluitꝰ: ⁊ ꝓpt̃ angustias quib pene¬
ultimꝰ orbis artatur impetu leniore conu̾titur. Nec
secus ꝓbamus in tibis de quarũ foraminib uicinis. in¬
flantis ori: sonus acutꝰ emittit᷑. de longinquis aũ ⁊ t̃mi¬
no ꝓrimis: grauior. Itẽ acutior ꝑ patentiora foramina.
gͣuior ꝑ angusta. ⁊ utriꝰq causȩ ratione una. qr sp̃s

Expanded text:
ipse aut acutior aut grauior proferatur, ictus efficit qui, dum ingens et celer incidit, acutum sonum praestat, si tardior lentiorue, grauiorem. Indicio est uirga quae, dum auras percutit, si impulsu cito feriat, sonum acuit; si lentiore, in grauius frangit auditum. In fidibus quoque idem uidemus, quae, si tractu artiore tenduntur, acute sonant, grauius laxiores. Ergo et superiores orbes, dum pro amplitudine sua impetu grandiore uoluuntur, dumque spiritu, ut in origine sua, fortiore tenduntur, propter ipsam, ut ait, concitatiorem conuersilanguescente iam uoluitur, et propter angustias, quibus paenultimus orbis artatur, impetu lenioreconuertitur. Nec secus probamus in tibiis, de quarum foraminibus uicinis inflantis ori sonus acutus emittitur, de longinquis autem et termino proximis, grauior; item, acutior per patentiora foramina, grauior per angusta. Et utriusque causae ratio una, quia spiritus,
Abbreviated transcription (Latin):
dep̾hendisse se crediderit. quib a t̾rȩ suꝑficie luna distaret
⁊ aluna merturiꝰ. a mercurio uenꝰ sol a uenere. mars a sole.
a martt iupit̃. saturnꝰ a ioue. s a saturni orbe usq ad ipsũ
stellistrũ cursũ : omẽ spatiũ se ratione em̃sũ putaũ. Quȩ
tm̃ archidemidis dim̃sio a platonicis repudiata ÷. qͣsi du¬
pla ⁊ tripla int̾ualla ñ seruans. Et statuer̃ ħ eẽ credendũ
ut ꝗtũ ⁊̃ ã t̾ra usq ad lunã duplũ sit a tra usq ad solẽ.¬

Expanded text:
deprehendisse se credidit quibus a terrae superficie luna distaret, et a luna Mercurius, a Mercurio Venus, sol a Venere, Mars a sole, a Marte Iuppiter, Saturnus a Ioue; sed et a Saturni orbe usque ad ipsum stelliferum caelum omne spatium se ratione mensum putauit. Quae tamen Archimedis dimensio a Platonicis repudiata est, quasi dupla et tripla interualla non seruans; et statuerunt hoc esse credendum, ut, quantum est a terra usque ad lunam, duplum sit a terra usque ad sole
Abbreviated transcription (Latin):
qđ dũ uoluit᷑: ad ea loquoꝰ quȩ a nob̃ uidet᷑ inferiora:
descendit. In medio enĩ locata. ex omi sui parte celũ
suspic̃. Huiꝰ igͥ ad celũ breuitas cui punctũ ÷ ad nos
uͦ imm̃sa globositas. distinguit᷑ locis int̾ se uicissim
p̃ssis nimietate. ł frigoris ł caloris geminã nacta int̾
diu̾sa cẽꝑiem. Nã ⁊ septẽtrionał ⁊ austrał extremitas
ꝑpetua obriguer̃ priuna. ⁊ id uelud duo s̃ cingłi qͥb
tr̃a redimit᷑. s ambitu breues quasi extrema cin¬
gentes. hoꝵ utt̃ habitationis ĩpatiens ÷. qr torpor
ille glaciał nec animali neo frugi uitã ministrat.
lllo enĩ aere corpꝰ alit᷑ quo herba nutrit᷑. Medius cin¬
gulus ⁊ idõ maximꝰ et̾no afflatu continui caloris
ustus: spaciũ qđ ⁊ lato ⁊ ambitu ꝓlixius occupauit.
nĩmietate feruoris fac̃ in habitabile. uicturis. Inter
extremos uͦ ⁊ mediũ duo maiores ultimis. medio mi¬
nores. ex utriꝰq uicinitatis in tẽꝑie tẽꝑantur. In hisq

Expanded text:
 dum uoluitur, ad ea loca quae ad nos uidentur inferiora descendit: in medio enim locata ex omni sui parte caelum suspicit. Huius igitur ad caelum breuitas, cui punctum est, ad nos uero immensa globositas, distinguitur locis inter se uicissim pressis nimietate uel frigoris uel caloris, geminam nacta inter diuersa temperiem. Nam et septentrionalis et australis extremitas perpetua obriguerunt pruina, et hi uelut duo sunt cinguli quibus terra redimitur, sed ambitu breues quasi extrema cingentes. Horum uterque habitationis impatiens est, quia torpor ille glacialis nec animali nec frugi uitam ministrat: illo enim aere corpus alitur quo herba nutritur. Medius cingulus, et ideo maximus, aeterno adflatu continui caloris ustus, spatium quod et lato et ambitu prolixius occupauit nimietate feruoris facit inhabitabile uicturis. Inter extremos uero et medium, duo maiores ultimis, medio minores, ex utriusque uicinitatis intemperie temperantur, in hisque
Abbreviated transcription (Latin):
uenerẽ. Qtũq ÷ a t̾ra usq ad uenerẽ quat̃ tantũ sit a
nouies tantũ sit a t̾ra usq ad marcẽ. Et ꝗtũ a tra usq
ad martẽ. octies tantũ sit a t̾ra usq ad iouẽ. Ꝙtũq ẽ
ã t̾ra usq ad iouẽ. septies ⁊ uities tantũ sit a t̾ra usq ad
saturni orbẽ. Hanc platonicoꝵ ꝑsuasionẽ porphiriꝰ libris
inseruit. quib timei obscuritatibꝰ ñ nicħ lucis infudit.
tis. enuoliis. epogdois. hemitoni isq complentꝰ. ⁊ lĩmate
uta ꝓuenire concentũ. Cuiꝰ ratio in sub̾a aĩȩ contexta:
mundano qͦq corpori qđ ab aĩa mouetꝰ inserta ÷ Uñ
ex omi parte docta ⁊ ꝑfecta ÷ ciceronis assertio. qͥ int̾¬
uallis ĩparib s tm̃ ꝓ rata partiũ ratione distinotis ce-¬

Expanded text:
Venerem; quantumque est a terra usque ad Venerem, quater tantum sit a nouies tantum sit a terra usque ad Martem; et quantum a terra usque ad Martem est, octies tantum sit a terra usque ad Iouem; quantumque est a terra usque ad Iouem, septies et uicies tantum sit a terra usque ad Saturni orbem. Hanc Platonicorum persuasionem Porphyrius libris inseruit quibus Timaei obscuritatibus nonnihil lucis infudit, tis, hemioliis, epogdois, hemitoniisque complentur et limmate, et ita prouenire concentum cuius ratio, in substantia animae contexta, mundano quoque corpori, quod ab anima mouetur, inserta est. Vnde ex omni parte docta et perfecta est Ciceronis adsertio, qui «interuallis imparibus sed tamen pro rata parte ratione distinctis» c
Abbreviated transcription (Latin):
cẽptaret stare casurũ. Niũꝗͣ oñ apud nos quisꝗ timuit
ne cadet in celũ. Ergo nec apđ illos qͥsꝗ insuꝑiora casurꝰ
÷ sic̃ oĩa nutu suo pondã in trã ferri: suꝑiꝰ relata do¬
cucit. Postremo qͥs ambigat. in sꝑa t̾rȩ ita q̃ inferiora
dnr. suꝑioribꝰ suis eẽ etraria. ut ÷ oriens occidenti. Nã
in utͦ par diametros habet᷑. Cũ gͦ ⁊ orientẽ ⁊ occidentẽ
similit̾ constet habitari. Qͥd ÷ qđ fidẽ huicqͦq diu̾se sibi
habitationis exdudat : Pec oiã ñ ociosus lector in tã paucis

Expanded text:
temptaret stare, casurum. Numquam tamen apud nos quisquam timuit temptaret stare, casurum. Numquam tamen apud nos quisquam timuit ne caderet in caelum, ergo nec apud illos quisquam in superiora casurus est, sicut «omnia nutu suo pondera» in terram ferri superius relata docuerunt. Postremo quis ambigat in sphaera terrae ea quae inferiora dicuntur superioribus suis esse contraria, ut est oriens occidenti? Nam in utraque parte par diametros habetur. Cum ergo et orientem et occidentem similiter constet habitari, quid est quod fidem huius quoque diuersae sibi habitationis excludat? Haec omnia non otiosus lector in tam paucis
Abbreviated transcription (Latin):
qr curcũ fuso fruimꝰ aere cuiꝰ spiramꝰ haustu. cur ñ ⁊ illic
aliquos uiuere credamꝰ ubi ead ẽ semꝑ in ꝓmptu s.: Nã qͥ
ibi dicuntꝰ morari candẽ credendi s̃ spirare aurã qr eadẽ ÷
in eiusdẽ zonał ambitꝰ continuatiõe tẽꝑies idẽ sol illis ⁊ ob-
ire dr̃ nr̃o ortu ⁊ orit᷑. cũ nob̾ eccidet. Calcabt̃ eque ut nos
humũ. ⁊ suꝑ uerticẽ suꝑ celũ uidebt̃. nec metꝰ erit ne de
tr̃a in celũ decidant cũ hic hȩc unꝗ possit ruere sursũ.
Si enĩ nob̾ qđ asserere gñs ioci ÷. uisũ habet᷑ ubi ÷ t̾ra.
sursũ ubi celũ illis q̃q sursũ erit. qđ de inferiore suspiti¬
ent nec aliꝗdo in suꝑna casuri sunt. affirmauerĩ qͦq ⁊ ap̃
illos minꝰ rerũ ꝑitos hoc estimare. de nob̾ nec cređe posse
nos in quo sumꝰ loco degere. s opinari si qͥs sub pedibꝰ eoꝵ

Expanded text:
quia circumfuso fruimur aere cuius spiramus haustu, cur non et illic quia circumfuso fruimur aere cuius spiramus haustu, cur non et illic aliquos uiuere credamus ubi eadem semper in promptu sunt? Nam qui ibi dicuntur morari eandem credendi sunt spirare auram, quia eadem est in eiusdem zonalis ambitus continuatione temperies; idem sol illis et obire dicetur nostro ortu et orietur cum nobis occidet; calcabunt aeque ut nos humum, et super uerticem semper caelum uidebunt; nec metus erit ne de terra in caelum decidant, cum nihil umquam possit ruere sursum. Si enim nobis, quod adserere genus ioci est, iusum habetur ubi est terra et susum ubi caelum, illis quoque susum erit quod de inferiore suspicient, nec aliquando in superna casuri sunt. Adfirmauerim quoque et apud illos minus rerum peritos hoc aestimare de nobis, nec credere posse nos in quo sumus loco degere, sed opinari, si quis sub pedibus eorum
Abbreviated transcription (Latin):
snigidꝰ calens ꝑuenit. Neq anĩ ł natura ł ratio pateret᷑
ut a duobꝰ equo p̃ssis rigore cardinibꝰ dissimili tactu flatꝰ
emitterentꝰ. Nec dubiũ ÷ nr̃m qͦq septẽtrionẽ ad illos
qͥ australi adiacent ꝓpt̾ candẽ rationẽ calidũ ꝑuenire
⁊ austrũ corꝑib coꝵ genuino aure suȩ ngore blan¬
diri. Eidẽ ratio nꝰ p̃mittit ambigere qͥn ꝑ illã quoq
suꝑ ficiẽ trȩ quȩ ad nos habetur inferior integer xonarũ
ambitꝰ quȩ hic tẽꝑate st̃ eodẽ ductu tt̃ꝑatus habeatur.
Atq idõ illic qͦq heȩdẽ duȩ zonȩ aͥ se distantes Assimi.¬
lit̾ incolant᷑. Aut dicat quisqͥs huic fidei obuare mauult
qͥd sit qđ ab hac eũ diffinitiõe det̾reat: Nã si nob̾ uiuendi
facultas ÷ in hac t̾rarũ parte quã colimꝰ. qr calcantes hu¬
mũ celum suspicimꝰ supͣ uerticẽ qr sol nob̾ ⁊ oritꝰ ⁊ occidit.

Expanded text:
frigidus, calens frigidus, calens ut ex duobus aequo pressis rigore cardinibus dissimili tactu flatus emitterentur. Nec dubium est nostrum quoque septentrionem ad illos qui australi adiacent propter eandem rationem calidum peruenire, et austrum corporibus eorum genuino aurae suae rigore blandiri. Eadem ratio nos non permittit ambigere quin per illam quoque superficiem terrae, quae ad nos habetur inferior, integer zonarum ambitus quae hic temperatae sunt eodem ductu temperatus habeatur, atque ideo illic quoque eaedem duae zonae a se distantes similiter incolantur. Aut dicat quisquis huic fidei obuiare mauult quid sit quod ab hac eum definitione deterreat. Nam si nobis uiuendi facultas est in hac terrarum parte quam colimus quia, calcantes humum, caelum suspicimus super uerticem, quia sol nobis et oritur et occidit,
Abbreviated transcription (Latin):
incolit᷑ aboĩ quale scire possumꝰ hominũ gn̾e. roma.¬
ni gͣei ue sint. ł barbari cuiꝰq nationis. Illa uͦ quȩ¬
÷ ab L. usq ad f: sola ratione intelligit᷑ qđ ppt̃
similc̃ tẽꝑiem similit̾ in colat᷑. s a quib neq licuit
unꝗ nob̾ nec licebit agnoscere. Intĩecta enĩ torrida
utriq hoĩnũ gñ̾ri cõmertiũ ad se denegat cõmean.
⁊ septentrio suis uocabulis ñ cupant᷑. qr ab ipsis exor¬
diis suis sciunt᷑ a nob. Nã ⁊ si septẽtnionał extremuitis
inhabitabił ÷. ñ multo tm̃ ÷ a nob̾ remota. Quarto uͦ
Nã qr sentiri incip̃ a medio t̾rȩ in qͦ÷ usus dici idõ ñ¬
tanꝗ quidã meridies una mutata lit̾a meridies ñ eu-¬
patꝰ ÷. Soiendũ ÷ aut̃ qđ uentꝰ qͥ ꝑ hũo ad nos cardinẽ
ꝑuenit. idđ auster: ita in origino sua gelidus :̃. ut ap̃ nos
cõm̃dabił ÷ blando rigore septẽtrio. S qr ꝑ flama torri¬
de tone ad nos ꝑmeat admietꝰ igni caloscit. Et qͥ incip̃

Expanded text:
r ab omni quale scire possumus hominum genere, Romani Graeciue sint uel barbari cuiusque nationis. Illa uero ab L usque ad F sola ratione intellegitur quod propter similem temperiem similiter incolatur; sed a quibus, neque licuit umquam nobis nec licebit agnoscere: interiecta enim torrida utrique hominum generi commercium ad se denegat commeandicidens et septentrio suis uocabulis nuncupantur, quia ab ipsis exordiis suis sciuntur a nobis nam etsi septentrionalis extremitas inhabitabilis est, non multo tamen est a nobis remota. Quarto uero nam quia sentiri incipit a medio terrae in qua est usus diei, ideo tamquam quidam medidies, una mutata littera meridies nuncupatus est. Sciendum est autem quod uentus qui per hunc ad nos cardinem peruenit, id est auster, ita in origine sua gelidus est ut apud nos commendabilis est blando rigore septentrio; sed quia per flammam torridae zonae ad nos commeat, admixtus igni calescit et qui incipit
Abbreviated transcription (Latin):
p̃stant fauorẽ. s quat̾nariũ quidẽ pithagorei quẽ tetras¬
tin uocant a deo quasi ad ꝑfectionẽ animȩ ꝑtinentẽ
int̾ archana uenerantꝰ. ut ex eo ⁊ urisuirandi religi¬
qͥt̾nũ. Ternariꝰ uͦ assignat animã trib suis partib abso.¬
lutã. Quarũ pͥma ÷ ratio quã logisti coriappellant. scda
animositas quã thimicon uocant. tc̃ia cupiditas quae
epithimeticũ ñcupatur. Itẽ nullus sapientũ animã ex
simphoni is quoq musicis constitisse dubitauit. Int̾ has

Expanded text:
stant fauorem, sed quaternarium quidem Pythagorei, quem τετρακτύν uocant, adeo quasi ad perfectionem animae pertinentem inter arcana uenerantur, ut ex eo et iuris iurandi religiquaternum». Ternarius uero adsignat animam tribus suis partibus absolutam, quarum prima est ratio quam λογιστικόν appellant, secunda animositas quam θυμικόν uocant, tertia cupiditas quae ἐπιθυμητικόν nuncupatur. Item nullus sapientum animam ex symphoniis quoque musicis constitisse dubitauit. Inter has
Abbreviated transcription (Latin):
his cũ uident᷑ cura int̾precationis indigna s̃ qr nicħ diuinatiõis
Niox. qͦciens cura opp̃ssi animi. corporisue siue fortunȩ. qͥlis
uigilantẽ fatigauãt : talẽ se ingerit dormienti. animi si ama¬
tor. deliciis suis aut fruentẽ se uideat. aut carentẽ. si mecu¬
ens qͥs ĩminentẽ s uł insidiis ł ꝓ potestate ꝑsonã. aut ĩcurrisse
hanc ex imaginatiõe cogitationũ suarũ aut diffugisse uidea.¬
tir. Corporis: si temeto in gurgitatꝰ aut distentꝰ cibo ł ha

Expanded text:
onis indigna sunt, quia nihil diuinationis πνιον quotiens cura oppressi animi corporisue siue fortunae, qualis uigilantem fatigauerat, talem se ingerit dormienti: animi, si amator deliciis suis aut fruentem se uideat aut carentem, si metuens quis imminentem sibi uel insidiis uel potestate personam aut incurrisse hanc ex imagine cogitationum suarum aut effugisse uideatur; corporis, si temeto ingurgitatus aut
Abbreviated transcription (Latin):
menidẽs quoq ⁊ cradit̾ de diis fabulati s̃. nee secꝰ timeus
q pgtenaq eoꝵ sic̃ traditũ fuerat exsecutus est. sHis p̃liba¬
as an ꝙ ipsa sonii uerba tractemꝰ. pͥus q̃t sõniandi modos
obseruatio uetiũ dephend̾it: cũ licentiã figurarũ quȩ passĩ
qͥscentib ingerunt᷑ sub diffinitionẽ uetustas ac regulã
nitteret: edisseramꝰ. ut cui coꝵ gñi sõniũ de qͦ agimꝰ ap¬
plicandũ sit in notescat. Om̃iũ q̃ uidẽ sibi dormientes ui

Expanded text:
menides quoque et Heraclitus de dis fabulati sunt, nec secus Timaeus menides quoque et Heraclitus de dis fabulati sunt, nec secus Timaeus qui progenies eorum sicut traditum fuerat exsecutus est. His praelibatis antequam ipsa somnii uerba tractemus, prius quot somniandi modos obseruatio deprehenderit, cum licentiam figurarum quae passim quiescentibus ingeruntur sub definitionem ac regulam uetustas mitteret, edisseramus, ut cui eorum generi somnium quo de agimus applicandum sit innotescat. Omnium quae uidere sibi dormientes ui
Abbreviated transcription (Latin):
neł ħ adeptis nudã rerũ taliã nat᷑a se p̃beat. S sũmatib
tantũ uiris sapientia int̃pte ueri archani cõscis. contẽpti sit̃
reliqͥ ad uenerationẽ. figuris defendentibꝰ a uilitate sccretũ.
Qumenio deniq int̃ philosophos occultoꝵ euriosiori offen¬
sĩ numinũ. qdđ elcusima sacͣ int̾ꝑretando uulgauit: sõnia
ꝓdiaert᷑. uiso s ipsas elcusinias deas. habitu meretricio ante
aptũ lupanar uide ꝓstrantes. admirantiq causas ñ cõue¬
nientes numinib t̾pitudinis esulenti: respondisse iratas.
ab ipso se de abdito puditicie suȩ iuĩ abstractas. ⁊ passim
ad cuntib ꝓstitutas. Adco sc̃ꝑ ita se ⁊ sciri ⁊ coli numina ma¬
luert. qͥlit in uulgꝰ antiqͥtas fabulata ÷. quȩ ⁊ imagines ⁊
simulacra formarũ taliũ ꝓrsus alienis ⁊ etates tã merem̃ti
ꝗ diminutiõis ignaris ⁊ amictꝰ ornat᷑q uarios corp̃ ñ haben¬
ãb assignauit. Scd̾m ħ pithagoras ipse atq empedocles par¬

Expanded text:
 adeptis nudam rerum talium natura se prebeat, sed summatibus tantum viris sapientia interprete, veri archani consciis contenti sunt reliqui ad uenerationem figuris defendentibus a uilitate secretum. Numenio denique inter philosophos occultorum curiosiori offensam numinum, quod Eleusinia sacra interpretando uulgauerit, somnia prodiderunt, uiso sibi ipsas Eleusinias deas habitu meretricio ante apertum lupanar uidere prostantes, admirantique et causas non conuenientis numinibus turpitudinis consulenti respondisse iratas ab ipso se de adyto pudicitiae suae ui abstractas et passim adeuntibus prostitutas. Adeo semper ita se et sciri et coli numina maluerunt qualiter in uulgus antiquitas fabulata est, quae et imagines et simulacra formarum talium prorsus alienis, et aetates tam incrementi quam diminutionis ignaris, et amictus ornatusque uarios corpus non habentibus adsignauit. Secundum haec Pythagoras ipse atque Empedocles, Par
Abbreviated transcription (Latin):
eugilare estimans. qͥ dormire uix cȩpit: aspic̃e uidr̃ inu¬
entes in se. ł passim uagantes formas. a natura seu mag¬
nitudine. scu sp̃e discrepantes. uariasautepestantes. ecai

Expanded text:
uigilare aestimans qui dormire uix coepit aspicere uidetur irruuigilare aestimans qui dormire uix coepit aspicere uidetur irruentes in se uel passim uagantes formas a natura seu magnitudine seu specie discrepantes uariasque tempestates
Abbreviated transcription (Latin):
si efuriens. cibũ aut potũ siciens desidare. querere. ł etiã
inuenisse uideatꝰ. Fortunȩ: cũ se qͥs estimat ł potentia ł ma-¬
gistratu aut augeri ꝓ desidio. aut exui ꝓ timore. Hȩc ⁊ his
similia qm̃ ex habitu m̃tis qͥett̃ sic̃ p̃uenerant. ita ⁊ turba¬
uerãt dornuentis: una cũ somno auolant & parit̾ cuanesct̃.
gñi c̃mune cũ cȩt̾is. S qr in ipso somin o tãtũ mͦ eẽ. creditur
dũ uidet pꝰ sonin ũ nullã su i utilitatẽ. uł sig̃cationes relin.¬
qͥt. falsa eẽ. in sõnia. nec maro tacuit. s falsa ad cdũ mit¬
tunt in sompnia manes. Cdũ hic regiones piuoꝵ uocãs.
qr sic̃ dũ nob̾. ita nos defunctis suꝑi habem. Amorẽ qͦq
describens. curã cuiꝰ semꝑ secunt᷑ in sõpnia: ait. Herent
infixi pectore uultus. Uerbaq nec plicidã m̃bris dat cu-¬
ra qͥetẽ. Et ꝓꝰ hȩc. Anna soror quȩ me suspensã in sompnu¬
qͥcte. in quadã ut aiuint pͥma sompni nebula adhuc se

Expanded text:
sitiens desiderare, quaerere, uel etiam inuenisse uideatur; fortunae, cum se quis aestimat uel potentia uel magistratu aut augeri pro desiderio aut exui pro timore. Haec et his similia, quoniam ex habitu mentis quietem sicut praeuenerant ita et turbauerant dormientis, una cum somno auolant et pariter euanescunt. creditur dum uidetur, post somnium nullam sui utilitatem uel significationem relinquit. Falsa esse insomnia nec Maro tacuit: sed falsa ad caelum mittunt insomnia manes, caelum hic uiuorum regionem uocans quia, sicut di nobis, ita nos defunctis superi habemur. Amorem quoque describens, cuius curam semper sequuntur insomnia, ait: ... haerent infixi pectore uultus uerbaque, nec placidam membris dat cura quietem, et post haec: Anna soror, quae me suspensam insomnquietem in quadam, ut aiunt, prima somni nebula adhuc se
Abbreviated transcription (Latin):
catreina tangentibꝰ plauicies eiꝰ includit᷑. ħ loco adionen.¬
di sumꝰ qđ om̃e corpꝰ longitudinis laticudinis ⁊ altitudinis
dim̃sionib constat. Ex his trib in lineȩ ductu una dim̃sio
Longitudo ÷ enĩ sine latitudine. Planicies uͦ. qͥm greci
uecihanuã. uocant longo latoq distendit᷑. alto caret. Et
ħ planicies ꝗtis lineis contineat᷑. expssimꝰ. Soliditas au cor¬
ꝑũ ꝯstat. cũ his duabꝰ aditur: altitudo. F it eñi trib dim̾̃siõib fida
uocat᷑. Si uͦ ñ uniꝰ parcis s totiꝰ uelis corꝑis suꝑficiẽ cogitare.

Expanded text:
ncluditur. Hoc loco admonendi sumus quod omne corpus longitudinis, latitudinis et altitudinis dimensionibus constat. Ex his tribus in lineae ductu una dimensio est: longitudo est enim sine latitudine. Planities uero, ἐπιφάνειαν uocant, longo latoque distenditur, alto caret, et haec planities quantis lineis contineatur expressimus. Soliditas autem corporum constat cum his duabus additur altitudo: fit enim tribus dimensionibus uoca
Abbreviated transcription (Latin):
ni st̃ incorporei tm̃ intelligunt᷑. Nã quousq corpꝰ eẽ. dicet᷑
necdũ t̃mmꝰ intelligit᷑. Cogitatio q̃ conceꝑit t̾minũ: corpꝰ
relinqͥt. Ergo pͥmus a corporibꝰ ad i corꝑea tͣnsitꝰ offendit cor
adintegrũ carens corꝑe. Nã licet extͣ corpꝰ nat᷑a eiꝰ sit : tm̃
ñ nͥ cut᷑ corpꝰ apparet. Cũ totũ deniq corpꝰ nominas. & iã
suꝑficies ħ uocabulo continet᷑. De corꝑib eã tmñ & si ñ res
s intellectꝰ sequestrat hȩc suꝑficies sic̃a ÷ corꝑũ t̃minꝰ. ita
lincis t̃minatꝰ. quas suo nõe gͣmmas g̃cia nominauit. Pundis
lineȩ finiunt᷑. Et ħ st̃ corꝑa quȩ mathematica uocant᷑. di
quib sollerti industria geometne disputat᷑. Eno bsuoi¬

Expanded text:
 corpus esse dicetur, necdum terminus intellegitur: cogitatio quae conceperit terminum corpus reliquit. Ergo primus a corporibus ad incorporea transitus offendit corpad integrum carens corpore; nam licet extra corpus natura eius sit, tamen non nisi circa corpus apparet. Cum totum denique corpus nominas, etiam superficies hoc uocabulo continetur, de corporibus eam tamen etsi non res sed intellectus sequestrat. Haec superficies, sicut est corporum terminus, ita lineis terminatur, quas suo nomine γραμμάς Graecia nominauit. Punctis lineae finiuntur, et haec sunt corpora quae mathematica uocantur, de quibus sollerti industria geometriae disputatur. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
intelligat᷑ ex diu̾sis numeris lincarũ quȩ formȩ geometriȩ
describant᷑. Ipsã uͦ suꝑficiẽ cũ lincis suis pͥmã pꝰ corꝑa diximꝰ
incorporeã eẽ. naturã. nec tm̃ sequestrandã ꝑꝑ ꝑpetuã cũ
corporib̾ꝰ socictatẽ. Ergo qdđ ab hac sursũ receit. iam pure
incor poreũ ẽ. Numeros au hac suꝑiores p̃cedens sermo pa.¬

Expanded text:
intellegatur ex diuersis numeris linearum quae formae geometricae intellegatur ex diuersis numeris linearum quae formae geometricae describantur. Ipsam uero superficiem cum lineis suis primam post corpora diximus incorpoream esse naturam, nec tamen sequestrandam propter perpetuam cum corporibus societatem. Ergo quod ab hac sursum recedit iam pure incorporeum est; numeros autem hac superiores praecedens sermo pa
Abbreviated transcription (Latin):
qͣdratũ. qͥle pͥus diximꝰ. alt̾um tale altiꝰ ĩpositũ m̃te c̃spicias
ut altitudo quȩ illi plano deerat: adiciatꝰ. fiatq ui. dim̾si¬
onib impletis corpꝰ solidũ qđ et eONOꝵ uocant ad imitati¬
onẽ tessere q̃ qbõs uocat᷑. Ex his apparet octonariũ num̃tũ
solidũ corpꝰ. & et̃. & haberi. Si quidẽ unũ apud geometras
puncti loc optinet. duo lineȩ ductũ faciunt. quȩ duobꝰ punc¬
ais ut supra diximꝰ cohercet᷑. Quatuor uͦ puncta aduersũ se
.iii. ordinib bina ꝑ ordinẽ posita expͥmunt quadri spẽm.
a singłis punctis in aduersũ punctũ ciecta linca. hec .iiiͦi.
ut diximꝰ duplicata. & octo facta duo quadra similia deseri-¬
bunt. Quȩ sibi suꝑ posita addita alaitudine formã cỹbi. qđ
÷ solidũ corpꝰ efficiunt. Ex his apparet antiqͥorẽ eẽ . numcrũ
suꝑficie. ⁊ lineis ex quib illã constare memorauimꝰ. formisq
om̃ib Alineis enim ascendit᷑ ad numerũ tanꝗ ad pͥorẽ. ut

Expanded text:
quadratum, quale prius diximus, alterum tale altius impositum mente conspicias, ut altitudo quae illi plano deerat adiciatur fiatque tribus dimensionibus impletis corpus solidum quod στερεόν uocant, ad imitationem tesserae quae κύβος uocatur. Ex his apparet octonarium numerum orpus et esse et haberi. Si quidem unum apud geometras puncti locum obtinet, duo lineae ductum faciunt quae duobus punctis, ut supra diximus, coercetur; quattuor uero puncta aduersum se in duobus ordinibus bina per ordinem posita exprimunt quadri speciem, a singulis punctis in aduersum punctum eiecta linea. Haec quattuor, ut diximus, duplicata et octo facta, duo quadra similia describunt, quae sibi superposita additaque altitudine formam cybi, quod est solidum corpus, efficiunt. Ex his apparet antiquiorem esse numerum superficie et lineis ex quibus illam constare memorauimus formisque omnibus. A lineis enim ascenditur ad numerum tamquam ad priorem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
rit pͥma ꝑfectio incorꝑalitatis inꝰ numeris. Int̃ ipsos tũ ꝓpͥe
pleni uocant᷑ scdm hos modos qͥ p̾senti tctatui necessanii st. ꝗͣ

Expanded text:
rit prima perfectio incorporalitatis in numeris; inter ipsos tamen proprie pleni uocantur secundum hos modos qui praesenti tractatui necessarii s
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illa mundi. ħ ꝑ hominis m̃bra diffundit᷑. anima gͦ
centͣhit᷑ ad corpꝰ: in hac pͥma sui ꝓductione. siluestrem
plato notauit in phedrone. animã in corpꝰ trami noua
ebrictate trepidantẽ. uolens nouũ potũ matĩał allu¬
nionis intelligi qͦ delibuta ⁊ gͣuata deducitꝰ archani
huiꝰ inditiũ ÷ creat̃ lib̾i patris ille sydereus in regione
qͣ int̃ cancrũ ÷ ⁊ leonẽ locatꝰ ebrietatẽ illic pͥmũ descen-¬
suris animis euenire silua influente significans. Unde
⁊ comes ebrietatis obliuio illic animis incipit iã latent̃
obrepꝑe. Nã si animȩ memoriã rerũ diuinarũ qͣrũ in
celo erant conscie ad corꝑa usq deferrent: nulla int̾
hõcs foret de diuitutate elissensio. S obluuonẽ qͥdẽ oẽs
descendendo dhauriunt. aliȩ uͦ magis. aliȩ minꝰ. ⁊ ideo
in t̾ris uerũ cũ ñ om̃ib liqueat. tm̃ opinant᷑ om̃s. qi opini-¬
onis ortꝰ ÷ memoriȩ defectꝰ. hi tm̃ ħ mag̃ inueniunt qui

Expanded text:
undi, haec per hominis membra diffunditur. Anima ergo, cum trahitur ad corpus, in hac prima sui productione siluestrem hoc est quod Plato notauit in Phaedone, animam in corpus trahi noua ebrietate trepidantem, uolens nouum potum materialis alluuionis intellegi, quo delibuta et grauata deducitur. Arcani huius indicium est et Crater Liberi patris ille sidereus, in regione quae inter Cancrum est et Leonem locatus, ebrietatem illic primum descensuris animis euenire silua influente significans, unde et comes ebrietatis, obliuio, illic animis incipit iam latenter obrepere. Nam si animae memoriam rerum diuinarum, quarum in caelo erant consciae, ad corpora usque deferrent, nulla inter homines foret de diuinitate dissensio; sed obliuionem quidem omnes descendendo hauriunt, aliae uero magis, minus aliae. Et ideo in terris uerum cum non omnibus liqueat, tamen opinantur omnes, quia opinionis ortus est memoriae defectus. Hi tamen hoc magis inueniunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
facie tanꝗ sẽꝑ erecta suspiciunt. solisq in÷ ł in capite sꝑe
similitudo quã formã diximꝰ solã m̃tis capacẽ. Soli gͦ hõi rati¬
onẽ .i. uũ m̃tis infudit. eui sedes in capite ÷. S ⁊ geminã illã
sentiendi crescendiq naturã. qi caducũ ÷ corpꝰ inseruit. ⁊hĩc ÷

Expanded text:
facile, tamquam semper erecta, suspiciunt, solisque inest uel in capite sphaerae facile, tamquam semper erecta, suspiciunt, solisque inest uel in capite sphaerae similitudo, quam formam diximus solam mentis capacem. Soli ergo homini rationem, id est uim mentis, infudit, cui sedes in capite est, sed et geminam illam sentiendi crescendique naturam, quia caducum est corpus, inseruit. Et hinc
Abbreviated transcription (Latin):
diente respectu in fabricã corꝑũ incorꝑea ipsa degenerat.
con ut a diuinis recedt̃. ita c̃uenientia s̃ caducis. Aiã gͦ eraxãs
sibi condensq corꝑa. nã idõ ab aĩa natura incip̃ ꝗ sapientes.
de do ⁊ m̃te noy nõant. ex illoͫ ͤ ac purissimo fonte mñtis
quẽ nascendo de originis suȩ auserat copia: corꝑa illa diui-¬
na ł suꝑa celi dico ⁊ sid̾um q̃ pͥma cõdebat aĩauit. diuinȩq
m̃tes oib corpibꝰ quȩ in formã teretẽ .i. in sꝑe modũ forma¬
bantꝰ. infuse s̃. ⁊ħ ÷ qđ cũ de stellis loqueret᷑ ait. Quȩ diui¬
nis aĩate mentib. inferiora uͦ ac t̾rena degenerãs : fragilitatẽ
corpoꝵ caduicoꝵ dephendit merã diuinitatẽ m̃tis sustinere
ñ posse. imo partẽ eiꝰ uis soł humanas corporibꝰ c̃uenire. q ħ
sola uident᷑ erteta tãꝗ ad suꝑa ab imis recedant ⁊ sola celũ

Expanded text:
diente respectu in fabricam corporum incorporea ipsa degenerat. diente respectu in fabricam corporum incorporea ipsa degenerat. υτικόν, ut a diuinis recedunt, ita conuenientia sunt caducis. Anima ergo, creans sibi condensque corpora — nam ideo ab anima natura incipit quam sapientes de deo et mente νοῦν nominant — ex illo mero ac purissimo fonte mentis, quem nascendo de originis suae hauserat copia, corpora illa diuina uel supera — caeli dico et siderum — quae prima condebat, animauit, diuinaeque mentes omnibus corpt hoc est quod, cum de stellis loqueretur, ait: «quae diuinis animatae mentibus.» In inferiora uero ac terrena degenerans, fragilitatem corporum caducorum deprehendit meram diuinitatem mentis sustinere non posse, immo partem eius uix solis humanis corporibus conuenire, quia et sola uidentur erecta, tamquam ad supera ab imis recedant, et sola caelum
Abbreviated transcription (Latin):
ut uniu̾sos sidẽi animi cogniatioe nobilitet. Notandũ ÷ qđ ħ
usurpantes uocam. Cũ gͦ dic̃ his que animꝰ datꝰ ÷ ex illis
sẽpit̃nis ignib ñtẽ p̃stat intelligi q̃ nob̃ ꝓpͥe cũ celosiderb¬
q cõmunis ÷. Cũ uͦ ait retinendꝰ ÷ aĩmꝰ in custodia corꝑis
ipsũ tẽ animũ nõat q̃ uincit᷑ custodia corꝑali. cui mens diui-¬
na ñ subdit᷑. Nc̃ qͣlit̃ nob̾ animꝰ.i. mens cũ sidib c̃munis sit
scđm theologos disseramꝰ. Ds̃ qui pͥma causa ⁊ ÷ ⁊ uocat᷑ õĩũ¬
unꝰ quȩq s̃ queq uident᷑ eẽ. pͥnceps ⁊ origo ÷. hic suꝑ habũ¬
danti maiestatis fecunditate de se m̃tẽ creauit. Hȩo m̃s
quȩ noys uocatꝰ. qͣ parte patrẽ inspic̃ plenã similitudinẽ
seruat auctori. aiãm uͦ de se creat. posteriora respiciens.
Rursꝰ anima patrẽ qua intuet᷑ parte induitꝰ ac paulatĩ reg̃¬

Expanded text:
ut uniuersos siderei animi cognatione nobilitet. Notandum est quod hoc ut uniuersos siderei animi cognatione nobilitet. Notandum est quod hoc  sic et animam usurpantes uocamus. Cum ergo dicit: «hisque animus datus est ex illis sempiternis ignibus», mentem praestat intellegi, quae nobis proprie cum caelo sideribusque communis est. Cum uero ait: «retinendus animus est in custodia corporis», ipsam tunc animam nominat quae uincitur custodia corporali, cui mens diuina non subditur. Nunc qualiter nobis animus, id est mens, cum sideribus communis sit secundum theologos disseramus. Deus, qui prima causa et est et uocatuunt quaeque uidentur esse princeps et origo est. Hic superabundanti maiestatis fecunditate de se mentem creauit. Haec mens quae noys uocatur, qua patrem inspicit, plenam similitudinem seruat auctoris. Animam uero de se creat, posteriora respiciens. Rurs
Abbreviated transcription (Latin):
tuerentꝰ illũ globũ quẽ in tẽplo ħ mediuĩ uides quȩ t̾ra dr̃¬
hisq animꝰ datꝰ ÷ ex illis sẽpit̾nis ignibꝰ quȩ sida ⁊ stellas uoca-¬
tis. q̃ globosȩ ⁊ rotunde diuinis animatȩ m̃tib: circos suos or¬
besq c̃ficiunt celentate mirabili. De t̾ra cur globꝰ dicatꝰ in me¬
dio mundo positꝰ pleniꝰ disseremꝰ cũ de . uiͦii. sꝑis loquem᷑. Bene
aũ uniu̾s mundꝰ dĩ tẽplũ uocat᷑. ꝓpt̃ illos qͥ estimant nicħ aliud
potentiã dĩ ostendẽt posse uis intelligi ñꝗ uidi. qͥcqͥd humano¬
subicitꝰ aspectui. tẽplũ eiꝰ uocaũ. qͥ sola m̃te c̃cipit᷑. ut qͥ ħ uene¬
rat᷑ teͣpla cultũ tnĩ maxiũ debeat c̃ditori. sciatq qͥsqͥs in usũ
tẽpli huiꝰ inducit᷑ ritu sibi uiuendũ sacerdotis. Unde ⁊ qͣsi qͦ¬
dã publico p̃conio tãtã humano gñi diuinitatẽ ineẽ testatur.

Expanded text:
tuerentur illum globum quem in templo hoc medium uides, quae ttuerentur illum globum quem in templo hoc medium uides, quae tuocatis; quae globosae et rotundae, diuinis animatae mentibus, circos suos orbesque conficiunt celeritate mirabili.» De terra cur globus dicatur in medio mundo positus, plenius disseremus cum de nouem sphaeris loquemur. Bene autem uniuersus mundus dei templum uocatur, propter illos qui aestimant nihil esse potentiam dei ostenderet posse uix intellegi, numquam uui templum eius uocauit qui sola mente concipitur, ut qui haec ueneratur ut templa, cultum tamen maximum debeat conditori, sciatque quisquis in usum templi huius inducitur ritu sibi uiuendum sacerdotis; unde et quasi quodam publico praeconio, tantam humano generi diuinitatem inesse testatur