comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
platur. Genis turturis aut̃ genas ȩccłiȩ cõꝑat.
quia in genis maxime uerecundia apparet. &
ꝑ hoc pudor & uererundia eccłie osfenditur. qr na
erubescit aliquod fedũ. & quod sponso stio dis
tiageris ꝑ greges sodaltũ tuoꝵ: quia tanto te
amoris mei pudore. & tanta uerecundia dona
ui. ut certus sim te me non posse deserere.
uł ad alienos deflectere. Collũ tuũ sicut moni¬
lia. ꝑ collũ ęccłiȩ doctores scĩ figurant᷑. Nã ꝑ
collũ cibi reficiendo corpori ministrant᷑. Sermo¬
nes etiã quib archana mentiũ designantur.
ꝑ colli fistulam egrediuntur. Sic doctores scĩ
& cibũ nobis salutaris doctrinȩ ministrant:
&̾ etiam secreta scripturarũ nob̃̾ manifestant.
hoc gͦ collũ ȩccłiȩ quasi monile ẽ: quia castę
doctrinȩ geminis. & uirtutũ ornam̃tis scĩ
doctores decorantur. Monile enĩ ẽ ornam̃tũ
renulȩ iuixta litteram ornam̃ta sunt colli uir¬

Expanded text:
platur. Genis autem turturis genas Ecclesiae comparat: platur. Genis autem turturis genas Ecclesiae comparat: quia in genis maxime verecundia apparet, et per hoc pudor et verecundia Ecclesiae ostenditur: quia erubescit omne foedum, et quod sponso suo displvageris per greges sodalium tuorum, quia tanto te amoris mei pudore, et tanta verecundia donavi et munivi, ut certus sim te me non posse deserere et ad alienos deflectere. Collum tuum sicut monilia. Per collum Ecclesiae doctores sancti designantur; nam per collum cibi reficiendo corpori ministrantur. Sermones etiam quibus arcana mentium designantur, per colli fistulam egrediuntur. Sic doctores sancti et cibum nobis salutaris doctrinae monstrant, et etiam secreta Scripturarum nobis manifestant. Hoc ergo collum Ecclesiae quasi monile est, quia castae doctrinae gemmis et virtutum ornamentis sancti doctores decorantur. Monile enim ornamentum esrenulae juxta litteram ornamentum sunt colli vir
Abbreviated transcription (Latin):
auriga currui prȩ ÷. ita ds illi plebi prȩerat ꝓte¬
gens illam & defendens. & adterram reꝑmissionis
introducens. huic suo ęguitatui assimilauit ami¬
cam suã: qm̃ sic̃ ille popłs ꝑ mare rubrũ saluatus
ẽ pharaone de merso: Ita ȩccłia gentiũ ꝑbaptismum
de diaboli seruitute lib̾ata. & adueram rȩꝑmissio¬
nis t̾ram & cuangłicam lib̾tatem ẽ introducta. sicq
quȩ erat ancilla uttiorũ facta ÷ amica xp̃i emun¬
data & abluta ꝑbaptismũ asordibus peccatorum.
Pulchre sunt gene ncut turturis. Turturis na¬
tura ẽ: ut si casu conuigem ꝑdiderit. alium ult᷑
ñ reguirat. Turturi ergo assimilat᷑ ȩccłia: quia¬
ex quo xp̃s muindũ p̃sentia corporali de seruit et
cȩlos petiit. eccłia in eius amore tenacisstme ꝑ¬
scuerat. nec recipit ullũ adulterinũ amatorem.
quia contempnit mundũ. & concupiscentias eiꝰ.
& sollus sponsi sui pulchritudinẽ mente contẽ¬

Expanded text:
auriga currui praeest, ita Deus illi plebi praeerat, proteauriga currui praeest, ita Deus illi plebi praeerat, protegens illam et defendens, et ad terram repromissionis introducens. Huic suo equitatui assimilavit amicam suam; quoniam sicut ille populus per mare Rubrum salvatus est, Pharaone demerso , ita Ecclesia gentium per baptismum de diaboli servitio liberata, et ad veram repromissionis terram, et evangelicamquae erat ancilla vitiorum facta est amica Christi, emundata et abluta per baptismum a sordibus peccatorum. « Pulchrae sunt genae tuae sicut turturis. » Turturis natura est, ut si casu conjugem perdiderit, alium ultra non requirat. Turturi ergo assimilatur Eccex quo Christus mundum praesentia corporali deseruit, et coelos petiit, Ecclesia in ejus amore tenacissime perseverat; nec recipit ullum adulterinum amatorem: quia contemnit mundum et omnes concupiscentias ejus, et solius sponsi sui pulchritudinem mente contem
Abbreviated transcription (Latin):
te & srmositatem tuam ñ recognoscis: egrede
re de consortio meo. & abi post uestigra gregũ:
hocẽ. sequere & muttiare doctrinam errantiũ
hereticorum. qui contempto uero pastore unius
ce hedos tuos. id÷. peccatores & erroneos audito¬
res. Luxta taberracula pastorũ: id÷. scd̃m dogma¬
ta hercticorui. Unus enĩ pastor ẽ. xp̃c: qui unũ
habet gregem. id÷. unitatem catholicȩ ȩccłiȩ¬
fidei. pastores uero multi funt heretici. qui ge¬
gem deceptorum hominũ sibi aggregant. qͦs
diabolo pascunt. Dequib & psalmista. Sicuit
ories in inferno positi sunt. Oues in hoc loco
uocantitr mali. non ꝓpter simplicitatẽ uł in¬
nocentian. s ꝓpter hebitudinem: quia nescuit̃
resistere prauȩ doctrinȩ. s om̃ia quę sibi im¬
ponunt᷑ amalis doctorib sustinent ñ bona pa
orũ isrł: uidelicet sexaginta sex milia qui egressi
sunt de egypto. & transierunt mare rubrũ. E qui¬
tatũ aut̃ suum illam multitudinẽ dicit: qi siẽ

Expanded text:
 dignitatem et formositatem tuam non recognoscis, egredere de meo consortio, et abi post vestigia gregum; hoc est, sequere et imitare doctrinam errantium haereticorum, qui contempto vero pastore unius pasce haedos tuos, » id est peccatores et erroneos auditores juxta tabernacula pastorum, id est secundum dogmata haereticorum. Unus enim pastor est Christus, qui unum habet gregem, id est unitatem catholicae Ecclesiae. Pastores vero multi sunt haeretici, qui gregem deceptorum hominum sibi aggregant, quos diabolo pascunt: de quibus et Psalmista: « Sicut oves in inferno positi sunt. » Oves vocantur in hoc loco mali, non propter simplicitatem vel innocentiam, sed propter hebetudinem: quia nesciunt resistere pravae doctrinae: sed omnia quae sibi imponuntur a pravis doctoribus, sustinent non bona patiorum Israel, videlicet sexcenta et sex millia qui egressi sunt de Aegypto, et transierunt mare Rubrum . Equitatum autem suum illam multitudinem dicit: quia sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ticos. putans te me ibi posse inuenire: Hunc
uersum male heretici distingebant. tanquã
sponsa interrogaret ubi pascas uibi cubes: &
ipse responderet. in meridie cubo. idẽ. in
australi parte. Si ignoras te. Uor sponsi ad
egredere & abi post uestigia gregum. Ac si
diceret. Tu quereris te quasi a me derelictã.
& ꝑsecutionũ feruorib denigratã: nec con¬
sideras quod pulchra sis int̾ mulieres. id÷.
non attendis uirtutũ spiritaliũ pulchritu¬
dinem. qua p̃cęteris decoraris. licet tempta

Expanded text:
ticos, putans te me ibi posse invenire. Hunc ticos, putans te me ibi posse invenire. Hunc versum male haeretici distinguebant, tanquam sponsa interrogaret: Ubi pascas, ubi cubes? et ipse responderet: In meridie cubo et in australi parte. « Si ignoras te, o pulchra ere et abi post vestigia diceret: Tu quereris te quasi a me derelictam, et persecutionum fervoribus denigratam, nec consideras quod pulchra sis inter mulieres, id est non attendis virtutum spiritualium pulchritudinem, qua prae caeteris decoraris, licet tenta
Abbreviated transcription (Latin):
quem diligit anima mea. id ẽ. quem toca
mentis intentione diligo. indica mͥ ubi pascas.
id .ẽ. oues cuas pascere facias. Ipse est. enĩ pastor
bonus: sicut ipse dicit in euangelio. Indica mͥ
ubi pascas. & ubi cubes. id ẽ requiescas: & hoc in
meridie. id ẽ. inferuore ꝑsecutionis. uel tempta¬
sponsum suum. ut ei dicat inquoꝵ mentibus
requiescat. Nam cubare sponso requiescere est:
sicut ipse dicit. Suꝑ quem requiescit sp̃s m̃s:
& reliqua. Ne enim sc̃i estu temptationis aresca¬
nt: ipse in eoꝵ cordibus cubat & requiescit. atq
ab om̃i feruore cemptacionum et ꝑsecutionum
ꝓcegit. Quare hoc: Ne uagari incipiam ꝑ greges
sodalium cuorum Greges sodalium appellat con¬
uenticula herecicorum: Qui sodales. xp̃i sunt: quia
& ipsi greges suos pascunt. s xp̃c unum habet¬
cunt. Et est. sensus. O sponse indica mͥ scõs & elec¬
tos tuos: ne forte offendam & incurram inhere¬

Expanded text:
quem diligit anima mea, id est quem tota quem diligit anima mea, id est quem tota mentis intentione diligo, indica mihi ubi pascas, id est ubi oves tuas pascere facias; ipse est enim pastor bonus, sicut ipse dicit in Evangelio. « Indica mihi ubi pascas et ubi cubes, » id est requiescas, et hoc in meridie, id est in fervore persecutionis vel tentas, obsecrat sponsum suum ut ei dicat, in quorum mentibus requiescat. Nam cubare sponsi. requiescere est, sicut ipse dicit: « Super quem requiescit spiritus meus, » etc. Ne enim sancti aestu tentationis arescant, ipse in eorum cordibus cubat et requiescit, atque ab omni fervore tentationum et persecutionum protegit. Quare hoc? « Ne vagari incipiam post greges sodalium tuorum. » Greges sodalium appellat conventicula haereticorum, qui sodales Christi sunt, quia et ipsi greges suos pascunt. Et est secunt. Et est sensus: O sponse, indica mihi sanctos et electos tuos, ne forte offendam et incurram in haere
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt contra me. Mater primitiuȩ ȩcđiȩ sina
goga ẽ: cui ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Et uocaberis crunitas
fidelis : & mat̾ ciuitatũ fidelis syon. hitiꝰ fllu¬
sunt uidei : qui pugnauerunt contra eccłia
primitiuã. quãdo excitauerunt ꝑsecutionẽ
contra credentes. & om̃s disꝑsi funt. ꝑ rogio¬
nem saniariȩ. Posuerunt me custodem in
uineis. Uinea una fuit primũ ȩccłia ieroso¬
inis : s ob iudaicam ꝑsecutionem disꝑsis
credentib omib multę uineȩ factę sunt.
Dicit gͦ eccłia pͥmitiua. Posuerunt me. scilicet
apłi & doctores. custodem. id÷. ut eẽm. custos.
ȩccłiarũ. Unde & in greco benedicunt᷑. disseini¬
nati sunt : ubi nos legimus om̃s disꝑsi st̃.
Ad hoc enĩ diuinitus diꝑsi sunt: ut plirres
eccłie fierent ꝑ uniuersum mundum. Uuseã
meam id est. unam eccł̃iam illam que in ie-¬
rusolimis fuit non custodiuit: Hoc autem¬
non aduotum neq admentem ẽ. referendum:
s ad locum. Non custodiui: subaudis. eẽ. ibi uͥ

Expanded text:
c fulgebunt justi sicut sol . Aliquando fervorem de semine quod cecidit supra petram, et orto sole exaestuavit; quod ipse Dominus aperit exponens: Facsunt Judaei, qui pugnaverunt contra Ecclesiam primitivam, quando excitaverunt persecutionem contra credentes, et omnes dispersi sunt per regiones Samariae. « Posuerunt me custodem in vineis. » Vinea una fuit primum Ecclesia Hierosolymis, sed ob Judaicam persecutionem dispersis credentibus omnibus, multae vineae factae sunt, Dicit ergo Ecclesia primitiva: « Posuerunt me scilicet apostoli et doctores custodem, » id est ut essem custos ecclesiarum. Unde et in Graeco bene dicitur: « Disseminati sunt, » ubi nos legimus, « dispersi sunt. » Ad hoc enim divinitus dispersi sunt, ut plures Ecclesiae fierent per universum mundum. « Vineam meam, » id est unam illam Ecclesiam quae in Hierosolymis fuit, non custodivi. Hoc non ad votum neque ad mentem est referendum, sed ad locum. « Non custodivi, » subaudis ut esset ibi ubi
Abbreviated transcription (Latin):
asficiar. quod ꝑ secutionib opprimar. quia¬
dorem quodam modo obfuscauiit. Ac si diceret
Interiorem pulertudinem in eã cogitate. & il¬
lam attendite : ñ illam quã foris pati uideor
Tale ẽ. quod & apłs dicit. Nolite deficere in
tribulationib meis ꝓ uobis: quȩ ẽ głia ur̃a
Non em̃ sunt condignȩ passiones. & rełqͣ. Sol
aut̃ in scripturis multos habet sensus. Aliqͣn

Expanded text:
afficiar, quod persecutionibus opprimar, « quiafficiar, quod persecutionibus opprimar, « quidorem quodammodo obfuscavit. Ac si diceret: Interiorem pulchritudinem meam cogitate, et illam attendite, non illam quam foris pati videor. Tale est quod et Apostolus dicit: Nolite deficere in tribulationibus meis pro vobis, quae est gloria vestra. Non enim sunt condignae passiones, etc. Sol autem in
Abbreviated transcription (Latin):
hismahelitȩ uͦ semꝑ in tab̾naculis habitare
soliti sunt: & non habent domos. Dicit gͦ ecłia
se nigram. eẽ. sicut tab̾nacula cedar: ꝓpt̾ ꝑse¬
cutiones quas patiebat᷑ a filiis tenebrarum.
quod int̃pretatur cedar. hinc psalmista dic̃
habitaui cũ habitantib cedar: id ẽ. conu̾¬
satus sũ int̾ ꝑsecutores & peccatares infidelit᷑a
nigros. formosam uͦ dicit se sic̃ pelles. salomo¬
nis id÷. tabernacula salomonis. qui pacificꝰ
int̃p̃tatur: qm̃ digna erat uisitatione & con¬
solatione sponsi sui xp̃i int̾ angustias. Et
sicrit tab̾nacula ex peltib mortuorũ animali¬
um fiunt: ita ęccłia tabernaculũ uidelicet
dĩ ex his construtt᷑. qui se ipsos cũ uiciis & con¬
cupiscenttis mortificant. Nolite me considerare
quod fisca sim: quia decolorauit me sol. Oani¬
me fideles & deuote dõ nolite me consid̾are
quod fusca sim: io÷. quod tribulationib

Expanded text:
Ismaelitae vero semper in tabernaculis habitare Ismaelitae vero semper in tabernaculis habitare soliti sunt, et non habent domos. Dicit ergo Ecclesia se nigram esse sicut tabernacula Cedar, propter persecutiones quas patiebatur a filiis tenebrarum, quod interpretatur Cedar. Hinc Psalmista dicit: « Habitavi cum habitantibus Cedar, » id est, conversatus sum inter persecutores et peccatores infidelitate nigros. Formosam vero dicit se sicut pelles, id est tabernacula Salomonis, qui pacificus interpretatur, quoniam digna erat visitatione et consolatione sponsi sui Christi inter angustias. Et sicut tabernacula ex pellibus mortuorum fiunt animalium, ita Ecclesia, tabernaculum videlicet Dei, ex his construitur qui seipsos cum vitiis et concupiscentiis mortificant. « Nolite me considerare quod fusca sim, quia decoloravit me sol. » O animae fideles et devotae Deo, « nolite me considerare quod fusca sim, » id est quod tribulationibus
Abbreviated transcription (Latin):
mrs. Recordantes etiã quia tu austeritatẽ
legis uberib doctrinȩ ȩuangelicȩ tempare
dignatus es. Item. Recti diligunt te. Iii in¬
quit qui recti sunt diligunt te : idẽ. illi qͥ
nichil suis meritis tribuunt. s omĩa tuę
gr̃ę deputant. Hullus eñ te diligit nisi rec¬
tus: & nullus ẽ. rectus nisi qui te diligit. Itẽ.¬
ȩccłia de suis pressuris. Nigra fum s formo¬
sa filiȩ ierłem. Hic rursus loquit᷑ ȩccłia ad scãs
animas. Nigra sum. quia ꝑsecutiones patior.
s formosa uirtutib. Ofiliȩ ierłem. id ẽ. animę
fideles. nigra sum. idẽ deformis ꝑsecutionib
& erumpnis. quas sustineo: s formosa sũ decore
uirtittũ. Quomodo aut̃ ngra sit. & quo mõ
formosa ostendit. cũ subdit. Sicut tabernacu¬
la cedar: sicut pelles salomonis. Ita enĩ di¬
stinguitur. Nigra sum ficuit tab̾nacula ce¬
dar: formosa sicut pelles salomanis. Cedar
filius ismahel fuit: int̾pretatur tenebrȩ.

Expanded text:
mus. Recordantes etiam quia tu austeritatem legis uberibus doctrinae evangelicae temperare dignatus es. « Recti diligunt te. » Illi inquit qui recti corde sunt, diligunt te, id est, illi qui nihil suis meritis tribuunt, sed omnia tuae gratiae deputant. Nullus enim te diligit nisi rectus, et nullus est rectus nisi qui te diligit. Ecclesia de suis pressuris: « Nigra sum, sed formosa, filiae Hierusalem. » Hic rursus loquitur Ecclesia ad sanctas animas: Nigra sum, quia persecutiones patior, sed formosa sum virtutibus, o filiae Hierusalem, id est animae fideles. Nigra sum, id est, deformis persecutionibus et aerumnis quas sustineo, sed formosa sum decore virtutum. Quomodo autem nigra sit, et quomodo formosa, ostendit cum subdit: « Sicut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis. » Ita enim distinguitur: Nigra sum sicut tabernacula Cedar, formosa sicut pelles Salomonis. Cedar filius Ismaelis fuit, qui interpretatur tenebrae.
Abbreviated transcription (Latin):
osculo oris sui. idẽ. ꝑ se ipsum michi loquat᷑.
ad ipsum cuius desiderio flagrabat. uerba con
uertens subdit. Quia melima sunt ubera tua
& reliqͣ. ꝑ ubera xp̃i. dulcedo ȩuangłii intel¬
ligitur: quia eo ueluti lacte nutritur. in¬
fantia credentiũ. Uinum aut̃: austeritatem
legis significat. S ubera xp̃i meliora sunt
uino: quia dulcedo ȩuangłii melior ẽ. auste¬
ritate legis. In lege enĩ nulla reseruat᷑ pe¬
nitentia: s p̾cipitur ut qui occiderit occida¬
tur. Fuangłium aut̃ dicit: Nolo mortẽ pec¬
catoris. & rłqͣ. Fraglantia ungentis optimis.
Nom̃ xp̃i ab unctione uocatum ẽ. Solet enĩ
spc̃ sc̃s olei nomine appellari: uirta quod psal¬
mista ait. Unoxit te ds̃ titus oleo. idẽ. sp̃u
dr̃: quia abundant᷑ hȩc grã omĩb data ẽ. fi¬
dem xp̃i colentibus. Idõ ad olescentulȩ dilexe¬
runt te. Adolescentulȩ dicunt᷑ antmnȩ electorũ:
quia in baptismo reliquerunt sordes ueteris ho¬

Expanded text:
osculo oris sui, id est ipse mihi dona ad ipsum, cuius desidevertens, subdit: « Quia meliora sunt ubera tua, » etc. Per ubera Christi, dulcedo Evangelii intelligitur, quia eo veluti lacte nutritur infantia credentium. Vinum autem austeritatem legis significat; sed ubera Christi meliora sunt vino, quia dulcedo Evangelii melior est austeritate legis. In lege enim nulla reservatur poenitentia, sed praecipitur ut qui peccat occidatur: Evangelium autem dicit: « Nolo mortem peccatoris, » etc. « Fragrantia unguentis optimis. n Christi ab unctione vocatum est. Solet enim Spiritus sanctus olei nomine appellari, juxta quod Psalmista ait: « Unxit te Deus tuus oleo, » id est Spdicitur, quia abundanter haec gratia omnibus data est fidem Christi recolentibus. « Ideo adolescentulae dilexerunt te. » Adolescentulae dicuntur animae electorum, quia in baptismo reliquerunt sordes veteris ho
Abbreviated transcription (Latin):
ũ. Uł qͥd ÷ iustiꝰ ꝙͣ dm̃ dilig̾e: eiꝰq mandata eusto¬
dire. ꝑ quẽ dum ñ fuerimꝰ creati sumꝰ. Dũ ꝑditifu¬
imꝰ. recreati sumꝰ. & a seruitute diabolioa liberati
qui nobis omĩa bona que habemꝰ ꝑdonauit. Et¬
quid hac fortitudine meliꝰ ÷ ꝗͣ diabolũ uincere¬
⁊ eiꝰ suꝑ om̃s suꝑare subgestiones. & om̃ia aduͥ iude humilitate

Expanded text:
ustodire, per quem, dum non fuimus, creati sumus dum perditi fuimus, recreati sumus, et a servitute diabolica liberati, qui nobis omnia bona quae habemus, quid hac fortitudine melius est quam diabolum vincere ejus omnes superare suggestiones et omni
Abbreviated transcription (Latin):
rationali animȩ. Que formcatio fit ꝑ cõmistionẽ carnis cũ
femina qualibet. uł etiã alia quac̃q ĩmunditia : ad explem¬
dũ libidinis atdorem. De qua nascit᷑ id÷. fornicatione. oeci
tas m̃tis. incõstantia ocłorũ. ut totꝰiꝰ corꝑis amor ĩmod̾atus
Sepe ꝑiculũ uitȩ lasciuia. Ioca. petulantia. & om̃is incõtinẽ¬
tia. odiũ mandatorũ dĩ. m̃tis eneruatio. & inuste cupidita¬
tes. negligentiȩ uite futurȩ. & p̾sentis delectatio. Quȩ uin

Expanded text:
rationali animae. Quae fornicatio fit per commistionem carnis cum rationali animae. Quae fornicatio fit per commistionem carnis cum femina qualibet, vel etiam alia quacunque immunditia ad explendum libidinis ardorem. De qua fornicatione nascitas mentis, inconstantia oculorum, vel totius corporis, amor immoderatus, saepe periculum vitae, lascivia, joca, petulantia, et omnis incontinentia; odium mandatorum Dei, mentis enervatio, et injustae cupiditates, negligentia vitae futurae, et praesentis delectatio. Quartum
Abbreviated transcription (Latin):
dicta. s ego ea audio adño. fõrte respondes cras. eras. O
uox coruma. Coruus ñ rediit ad archam. colunbaredit
Sient̃ tunc uispenitentiã agere. qͣndo peceare ñ potes. peca¬
ta te dimiserunt: ñ cuilla. Satis alienꝰ a fide ÷. qͥ ad agendũ
penitentiã tẽpus senectutis expectat. Metuendũ: nedũ¬

Expanded text:
disti, sed ego tecum audio a Domino. Forte respondes: Cras, cras. O disti, sed ego tecum audio a Domino. Forte respondes: Cras, cras. O vox corvina. Corvus non redit ad arcam, columba redit. Si ergo tunc vis poenitentiam agere quando peccare non potes, peccata te dimiserunt, non tu illa. Satis alienus a fide est, qui ad agendam poenitentiam tempus senectutis exspectat. Metuendum e
Abbreviated transcription (Latin):
eũ. Dissolita & ꝑat̾itica cogmͣitio:: de crastina cogitare
coufionis: Nĩne homeines subito moriunt᷑ : Silbomi:. pec¬
eata dimittere. & ad dm̃ cõut̾ti cito fiat. ds̃ t̾ ꝓmittit rems¬
Idõ cõu̾tat se citius unꝰ qͥsq addm̃. & cũ inuenerit eũ. derel¬
quat impiꝰ uiam suã. Subito intrat diesextremꝰ. perit dilito
restat dãpnatio. Piro ñ uis: redi addĩn. & uities. Noli desui¬
gͦ & penitentiã age. Cras inquies comu̾itam. Quare ñ hodiec
malũ longũ prandiũ : Longũ ñ uis habere ialũ: & uitã lonti
iushabere inaiã: Uillam enns. borã defideras. Urore iusdu¬
cere: bonã q̃ris. fi̾lios tͥ uis nasci : bonos optas. Et ut etiã de
reb uilissimis loquar. cligas emis. & ñ uis malas. & uitã
amas malam: Quid te offendit uita tua. ꝗ solam uis masã
ut int̾ om̃ia bona tua solus sis malꝰ: Ne tardes c̃on̾ti ad dñm.
co ne differis de die in diẽ. U̾ba dĩ fõ ñ mea. ñ a me hoc audes¬

Expanded text:
ericulosa paralytica cogitatio est, de crastina cogitare conversionis: nonne homines subito moriuntur? si bonum est peccata dimittere, et ad Deum converti, cito fiat: Deus tibi promittit remisIdeo convertat se citius unusquisque ad Deum, et cum invenerit eum, derelinquat impius viam suam. Si subito intrat dies extremus, perit dilatio, et restat damnatio. Perire non vis, redi ad Deum, et vives. Noli despeergo et poenitentiam age. Cras, inquies, convertam; quare non hodie? Dicis:  longum non vis habere malum, et vitam longam vis habere malam? Villam emis: bonam desideras. Uxorem vis ducere: bonam quaeris. Filios tibi nasci vis: bonos optas. Et ut etiam de rebus vilissimis loquar, caligas emis, et non vis malas: et vitam amas malam? Quid te offendit vita tua, quam solam vis malam, ut inter omnia bona tua solus sis malus? Neque tardes converti ad Dominum, et ne differas de die in diem . Verba Dei sunt, non mea. Non a me haec aud
Abbreviated transcription (Latin):
tas ait: in euangłio discipłis suis. Sitie me nichil potestis fiuere.
Quaꝑꝓt᷑ qui glariat᷑: in dño gloriet᷑. Qa nichil sine donã¬
te deo boni habere poterit. ex cuiꝰ uicii radice multi
malitiȩ germinare uident᷑ ramusculi. Inde iactan-¬
tia. Arrogantia. Indignatio. discordia. In anis głȩ cu-¬
pido. ⁊ ypocrisis. Id÷ simulatio boni oꝑis. Cum de se
homo uult laudari qđ se agere nescit. ĩmo pene
om̃ĩa quȩ facit eotenore agit ut ab hominib laudet᷑.
De quib ipse dñs ait. Am̃ dico uobis: receꝑunt merce¬
uidemur. etiam & ꝑpetua ipsiꝰ caritas in cuiꝰ laude
⁊ magis desiderare a deo laudari in die retributionis
eternȩ. quẽ ab homine qͦlibet in huiꝰ transitorie
cũ exercitib suis. ⁊ fortissimaͥ contra humanũ genꝰ
diabolicȩ fraudis bellatores. qui deo auxiliante fa¬
cillimne uincunt᷑ abellatorib xp̃i. fornicatio per

Expanded text:
e me nihil potestis facere . Quapropter qui gloriatur, in Domino glorietur: quia nihil sine Deo donante 144 boni habere poterit. Ex cujus vitii radice multi malitiae germinare videntur ramusculi: inde jactantia, arrogantia, indignatio, discordia, inanis gloriae cupido, et hypocrisis, id est, simulatio boni operis, cum de se homo vult laudari, quod se agere nescit. Imo pene omnia quae facit, eo tenore agit, ut ab hominibus laudetur, de quibus ipse Dominus ait: Amen dico vobis, receperunt merceabere videmur; etiam et perpetua ipsius Dei charitas, in cujus laude et magis desiderare a Deo laudari in die retributionis aeternae, quam ab homine quolibet in hujus transitoriae cum exercitibus suis, et fortissimi contra humanum genus diabolicae fraudis bellatores, qui, Deo auxiliante, facillime vincuntur a bellatoribus Christi per
Abbreviated transcription (Latin):
ppetua. Puplicem debet habere siecũ in pententta peca¬
tor ste qura ꝑ ueeligertiuã bom̃i ñ fecit: seuqͥa malũ ꝑ
audrtã ꝓpetrauit. Qdeñ opertiuit ñ gessit & qđ ñopor
tiie etis. sonsessio iustisicat. c̃fessio uemiã peretis aprait
Om̃is spes uerie in cõfessione cosistit. confelsio cnts e mi¬
seriondie. sa egroti unicũ÷ urrtoꝰ irus curente¬

Expanded text:
e. Duplicem debet habere fletum in poenitentia omnis peccator, sive quia per negligentiam bonum non fecit, seu quia malum per audaciam perpetravit. Quod enim oportuit non gessit, et gessit avit. Confessio justificat, confessio veniam peccatis donat. Omnis spes veniae in confessione consistit, confessio opus est misericordiae, salus aegroti, unicum est viribus n
Abbreviated transcription (Latin):
aut agimus. sed nos alit̃ salui fieri ñ possumits. nͥ cõ¬
fiteamur penttentes. quod inique gessimus negli
Qui semet ipsũ accuisat inpeccatis suis: huuc diabolus non
habet ampliꝰ accusare indie uidicii. si tam̃ cõfiteris peniten¬
do. Dilitit qͥd fecto: nec iterũ renouat q̃ egit. Dicit ia cobꝰ¬

Expanded text:
aut agimus; sed nos aliter salvi fieri non possumus, nisi confiteamur poenitentes quod inique gessimus negligentes. Qui seipsum accusat in peccatis suis, hunc diabolus non habet iterum accusare in die judicii: si tamen confitens poenitendo diluit quae fecit, nec iterum renovat quae egit
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Tactꝰ iocundos. honores. ⁊ felicitates scłi transito¬
rias. Que om̃ia uelut uolantis umbra recedunt. ⁊
transeunt. ⁊ decipiunt mantẽ se. & inet̾nsm eum
mittunt miseriam. Qui uͦ dm̃ ⁊ dñm ficdelit̾ amat.
⁊ indesinent̾ colit. ⁊ eiꝰ mandata ꝑseu̾ant̾ implet.
et̾nam cum angłis dei głam ꝑpetualit̾ possidere dig
ne sic̃ petisti dictaui. ut habeas ea cotidie qͣsi manu¬
uallem in conspectu tuo libellũ in qͦ possis te ipsũ
considare. quid cauere. uł quid agere debeas. atq
ꝑsingłas uite huiꝰ ꝓsꝑitates. uł adu̾sitates exhorta¬
ri. quomodo ad culmen ꝑfectionis ascende debeas.
Nec te laici habitꝰ. uł conu̾sationis secłaris t̾reat qͦli¬
tas. quasi in eo habitu uite cȩlestis ianuas. intrare
non ualeas. Igitur sic̃ om̃ib equalit̾ regni dei p̃dica¬
ta ÷ beatitudo. ita om̃i sexui ȩtati. & ꝑsone eqͣlit̾ scđ̃m
dignitatem meritoꝵ. regni dei patet introitꝰ. Ubi

Expanded text:
tes, tactus jucundos, honores et felicitates saeculi transitorias, quae omnia velut volatilis umbra recedunt et transeunt, et decipiunt amantem se, et in aeternam mittunt eum miseriam? Qui vero Deum eet indesinenter colit, et ejus mandata perseveranter implet, aeternam cum angelis Dei gloriam perpetualiter possidere dignne, sicut petisti, dictavi; ut habeas ea quotidie quasi manualem in conspectu tuo libellum, et in quo possis teipsum considerare, quid cavere, vel quid agere debeas, atque per singulas vitae hujus prosperitates vel adversitates exhortari, quomodo ad culmen perfectionis ascendere debeas. Nec te laici habitus vel conversationis saecularis terreat qualitas, quasi in eo habitu vitae coelestis januas intrare non valeas. Igitur sicut omnibus aequaliter regni Dei praedicata est beatitudo, ita omni sexui, aetati, et personae aequaliter secundum meritorum dignitatem regni Dei patet introitus. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
di cupiditas. Quȩ pestis in explebilis ÷. Sic̃ hy dropieꝰ
qui qu̾atũ pluꝰ bibit. tanto pluꝰ illi sitis addita cres¬
cit. Sicauaritia. qͣto pliꝰ habet: tanto pluꝰ desid̾at. Et dum
datia. ꝑuiria. rapine. uidentiȩ. inquietudo. iniuea iudi¬
tia. cotẽptas uertiatis futurȩ: beatitudinis oblittio. cordis

Expanded text:
di cupiditas, quae pestis inexplebilis est. Sicut hydropicus, qui quanto plus bibit, tanto plus illi sitis accrescit  Ms., addita crescit: sic avaritia quanto magis habet, tanto plus habere desiderat. Et dum dacia, perjuria, rapinae, violentiae, inquietudo, injusta judicia, contemptus veritatis, f
Abbreviated transcription (Latin):
habitꝰ. naturȩ decꝰ. uitȩ ratio. moꝵ pie¬
tas. Cultꝰ ditunitas. honor hominis. ȩterne
beatitudims meritũ. Cuiꝰ partes st̃ ut diximꝰ. uͦuͬ.
pͥncipales. Prudentia. Iusticia. fortitudo. Tẽꝑantia.
srudentia ÷ rerum diuinarũ humanarũq ꝓ ut
homini datum ÷ scientia. In qͣ intelligen d̾ ẽ qͥd ca¬
uendũ sit homini : uł qͥd faciendũ. Et hoc ẽ qd̾ in

Expanded text:
habitus, naturae decus, vitae ratio, morum pietas, cultus divinitatis, honor hominis, aeternae beatitudinis meritum. Cujus partes sunt, ut diximus, quatuor principales: prudentia, justitia, fortitudo, temperantia. Prudentia est rerum divinarum humanarumque, prout homini datum est, scientia; in qua intelligendum est, quid cavendum sit homini, vel quid faciendum: et hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
lix ur̾a. coram hominib utt uideant oꝑa ur̾a hona. & glori¬
scent patrem ur̾m qui incelis ÷. De ꝑ seu̾antia boni oꝑ
Nonquerttitr in aip̃iano initiũ boni oꝑis: is.
s stius. Quia define suo unisqͥsq iudicabtair. Sunt
enm qui bene imcipiunt ⁊ male finiunt comu̾sacionẽ

Expanded text:
lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis Non quaeritur in Christiano initium boni operis, sed finis: quia de fine suo unusquisque judicabitur. Sunt enim qui bene incipiunt, et male finiunt conversationem
Abbreviated transcription (Latin):
dũ uttendunt qualtatẽ ꝑsonȩ. & nocent sepe iustis dũ
imꝑbe defendunt ipios. Acceptio munerũ in iudiciss:
p̾taricatio ÷. ueritatis. Qui dm̃ timent. iuste iudicant:
E FAISUS TESTIS DICIT sAlomon. Nonerttimpunitꝰ.
Qui fslsũ testimonũ ꝓfert contia ꝓximũ suũ ertĩ¬
guet᷑ lucerna ciꝰ in die ultimo. Qui metii cuiꝰlibet
potestatis ueritatan occultat. nacu̾diam dĩ fuꝑse ꝓuocatt
qͥa magis timet hominẽ ꝗͣ dm̃. fatsidicus testis tribꝰ ÷.
ꝑsonis obnorius. Primũ dõ cuiꝰ p̾entiã cõtẽpint. Deinde
iuditia hd mentiendo fallit. Postremo innocenti qu̾e fal

Expanded text:
dum intendunt qualitatem personae; et nocent saepe justis, dum dum intendunt qualitatem personae; et nocent saepe justis, dum improbe defendunt impios. Acceptio munerum in judiciis praevaricatio est veritatis. Qui Deum timentes, juste judicant, . Falsus testis, dicit Salomon, non erit impunitus . Qui falsum testimonium profert contra proximum suum, exstinguetur lucerna ejus in die ultimo. Qui metu cujuslibet potestatis veritatem occultat, iracundiam Dei super se provocat, quia magis timet hominem quam Deum. Falsidicus testis tribus est personis obnoxius: primum Deo, cujus praesentiam contemnit; deinde judici, quem mentiendo fallit; po
Abbreviated transcription (Latin):
imatuam unorto iusticia. inꝑbis aut̃ ꝑ cupiditatẽ sub¬
ũtit ipsa si qͥdẽ ueritatẽ. Eene gratuꝰ lacerantur parꝑes apͥ¬
in alienis. ꝗͣ iudex inquus in siis. łcieres st̃ nostib: iua
iniqui. hostes scpe fuga uitant᷑. Iudices ꝓpt᷑ potentũ essug̾e
ñ possunt. qͥ diiutias ex ciuiũ oppͥssione cõg̾gare student.
Alquotiens iudices bom ministros habent rapaces. quoꝵ
sceltrib inqͥnant᷑ si ñ phibent rapacitatẽ iloꝵ. hii in alie¬
nis pereunt pecettis qͥa ñ solũ ut eggiuꝰ mundi doctor at
Qui factunt & qͥ consentiunt facienti: digni estictunt᷑
morte ꝑpetuia. Sepe iudice sp̾ui cupiditatis causa. aut diffe
runt. aut ꝑt̾tunt uiditia. uec finiunt causas. quousꝙ si
tontũ cogitant. de futura aut̃ nicha: more luporĩ. cñ¬
gme furoris ñ uidet aaritatẽ usticie. Hon÷. ꝓsona inui¬
ditio cõsid̾anda. s causa. Scͥptũ : enĩ. Non accipies ꝑsonam
in iudicio. Iniqui uidices errant in ueritatis sententia:

Expanded text:
ignaviam ignorat justitiam; improbus autem per cupiditatem subvertit ipsam quam didicit veritatem. Pene gravius lacerantur pauperes a prin alienis, quam judex iniquus in suis. Pejores sunt hostibus judices iniqui; hostes saepe fuga vitantur, judices propter potentiam effugi n possunt, qui divitias et civium oppressione congregare student. Aliquoties judices boni ministros 139 habent rapaces; quorum scelere coinquinantur, si non prohibent rapacitatem illorum. Hi in alienis pereunt peccatis, quia non solum, ut egregius mundi doctor ait, qui faciunt, sed qui consentiunt facientibus, digni efficiuntur morte perpetua . Saepe judices pravi cupidrunt aut pervertunt judicia, nec finiunt causas quousque sactantum cogitant, de futuro autem nihil, luporum atem justitiae. Non persona in judicio consideranda, sed causa. Scriptum est enim: Non accipias personam in judicio. Iniqui judices errant in veritatis sententia,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ geritur in surorem u̾tit᷑: itu ut homo sui aniini ĩpotẽs
erit faciens q̃ ñ cõuentt. hec enĩ si cordi uisidet om̃em exi¬
mit ꝓ udentiam ab eo ficti. Nec iudittũ recte discretionis
inquirere. Nec honeste cõtẽplationis ⁊ urtitẽ. nec matu¬
ritatem cõfilii habere poterit. s omĩa ꝑ p̾cipitiũ qd̾dam̃
facere iidet᷑. Dequa id ÷ ira pulludat tumor mentis.
rixe. cõtumelie. clamor. indignetio. p̾sũptio. blas¬
phemiȩ. esstisio sangiuinis. homicidia. ulciscendi
cupiditas. iniutriarũ memoria. Quȩ iunctt᷑ ꝑ patien¬
tian &e longanimitetẽ. & ꝑ rationẽ intellectualen

Expanded text:
n regitur, in furorem vertitur, ita ut homo sui animi impotens fiat, faciens quod non convenit. Haec enim si corde insedit, omnem eximit providentiam ab eo facti, nec judicium recte discretionis inquirere, nec honestae contemplationis virtute, nec maturitatem consilii habere poterit, sed omnia per praecipitium quoddam facere videtur. De qua idem pullulat tumor mentis, rixae, contumeliae, clamor, indignatio, praesumptio, blasphemiae, sanguinis effusio, homicidia, ulciscendi cupiditas, injuriarum memoria. Quae vincitur per patientiam et longanimitatem, et per rationem int
Abbreviated transcription (Latin):
meã dño &̧ tu remesisti impietatẽ peccati mei. Uiuens cõfteat᷑
peccatui ꝙ̃ fecit. qr ñ ÷. fruetuosa cõsfessio ꝓp̃ inferos. nec peni¬
tentia ad salutẽ ꝓficiens. Fcce nunc tẽpits salitis. ex ce nẽtẽ¬
pcis acceptabile dõ. Tempꝰ ÷ nunc remissionis penitentibꝰ.
ħ tẽpꝰ erto pꝰ mortẽ uindictȩ negligentibꝰ. cõfitesi socera

Expanded text:
sisti impietatem peccati mei . Vivens confiteatur peccator quae fecit, quia non est fructuosa confessio apud inferos, nec poenitentia ad salutem proficiens: ecce nunc tempus salutis, ecce nunc tempus acceptabile Deo. Tempus est nunc remissionis poenitentibus, sed tempus erit post mortem vindictae negligentibus confiteri scelera
Abbreviated transcription (Latin):
tit rectũ cõfiliũ ꝑdat. Illex tra itesta ẽ & necesaria. quas
homo cõtra ꝓpͥa irascit᷑ peccata. & cõtra se ipsũ indig¬
natur dũ male agit. Dicit enĩ ꝑpħa. Irascimini ae nol¬
te peccare. Concessit qd̾ nature ÷. tułit qd̾ cusspe÷. Iram
aitius tua bunet᷑ patientia. Noli uinci a malo: s uin¬
ce in bono malũ. Alterius peccatũ tuũ sit p̃miũ. dsꝰ¬
pliceat tͥ alt̾ius ira. Quod tͥ ĩ altero displicet ĩte ipso
displiceat. Noli tranquillitatẽ m̃tis tue. alt̾uis ꝑtͣba¬
tione macłare. Noli te equalẽ stulto face ꝙ ĩsinu stul
malus. Cur tu ex alt̾ius maliria malus efficeris:¬

Expanded text:
dat. Illa ira est justa et necessaria, quando homo contra propria irascitur peccata, et contra seipsum indignatur, dum male agit. Dicit enim propheta: Irascimini, et nolite peccare . Concessit quod naturae est, tulit quod culpae est. Ira alterius tua liniatur patientia. Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . Alteterius peccatum tuum sit praemium. Displicet tibi alterius ira? Quod tibi in altero displicet, in teipso quoque displiceat. Noli tranquillitatem mentis tuae alterius perturbatione maculare. Noli te aequalem stulto facere, quia ira inmalus. Cur tu ex alterius malitia malus efficeris
Abbreviated transcription (Latin):
nocere solet. Dũ occiosus homo torpescit indesi¬
deriis carnalib:. nec inoꝑe gauidet sp̃ttali. nec
in saltte animȩ suȩ letatur. neo in aduttorio ft̾ni
liboris ylarescit. s tantũ cõcupiscit & desiderat.
& occiosa mens ꝑ omĩa. discurrto. hec ÷. que mari¬
mne monacos excittit de cella in scłm. & de regulari
cou̾satione eicit eos. in abrupta uriciorui. Quȩ cũ
miserabilem obsidet ñtem : multis eã inficit mise¬
riis. que multis docet mala. De quanascit᷑ sonnolentia
pͥgritia oꝑis. Instabilitas loci. ꝑitagatio loci. de loco ad
lacũ. tepiditas laborandi. tedtũ cordis. murinuratio.

Expanded text:
nocere probatur: dum otiosus homo torpescit in desideriis carnalibus, nec in opere gaudet spirituali nec in salute animae suae laetatur, nec in adjutorio fraterni laboris hilarescit: sed tantum concupiscit et desidet otiosa mens per omnia discurrit. Haec est quae maxime monachos excutit de cella in saeculum, et de regulari conversatione ejicit eos in abrupta vitiorum. Quae cum miserabilem obsidet mentem, multis eam inficit miseriis, quae multa docet mala. De qua nascitur somnolentia, pigritia operis boni, instabilitas loci, pervagatio de loco in locum, tepiditas laborandi, taedium cordis, murmuratio
Abbreviated transcription (Latin):
animo torquet᷑. Unde gͥbbonus ꝓficit. inde inindts̃ cõtibes¬
cit. Meltus ÷. bonorũ inittari exẽpla. qu̾a eos iniudiȩ stimuł
agitari Inuidia sersũ mordet. pectus urto. mentẽ affligit
Nulliis de altertus cuilibet doleat bono. uł felicitate aliera
contristetur. Pot̃ itaq homo alteriꝰ bonũ suũ facere: dum

Expanded text:
 contabescit. Melius est 140 bonorum imitari exempla, quam eos invidiae stimulo agitare. Invidia sensum mordet, pectus urit, mentem affligit. Nullus de alterius cujuslibet doleat bono, vel felicitate aliena constristetur. Potest itaque homo alterius bonum suum facere, dum
Abbreviated transcription (Latin):
retis et̾na. Noli tunidꝰ ee̾. in largiendo: nesis egenus
in retributione. Quia qͥ parce seminat: parce & me¬
tet. Qui aut̃ miserebit᷑ pauꝑi: beatꝰ erit. Redẽptio
itaq anunȩ utri. diuitiȩ eiꝰ. honorat dm̃ qͥ misere

Expanded text:
ritis aeterna. Noli timidus esse in largiendo, ne sis egenus ritis aeterna. Noli timidus esse in largiendo, ne sis egenus in retributione, quia qui parce seminat, parce et metet ; qui autem miserebitur pauperis, beatus erit . Redemptio itaque animae viri, divitiae ejus ; honorat Deum, qui misere
Abbreviated transcription (Latin):
sericordiã dĩ. & indulgentiã parcatort̃i nr̃oꝵ n pauꝑũ mi¬
seratione. & demofins meream. Qt̾ti qͥ suũ ab in ope ñ au̾
tit anuũ cito ad se dm̃ cõu̾tit auditũ. Dicente dño. Estote
misericorsdes sic̃ & pat̾ ur̃. inisericors ÷. Qm̃ reddituram sẽꝓ-
alliges. Noltte metuere dispendiũ. Noli de dubio susptra¬
re ꝓeuentii substartiaᷤ tuaᷤ. Cũ uͦ bene erogat᷑: augetur
Renurnerator tuus uult te ee. inuinificũ. & qui datut
habeas: mandat ut tribuas dicens. Date & dabit᷑ uob̾.
Qlare si aurũ diligis. uł diuitias scłi. da ne ꝑdas. Si ser¬
uaueris: sine dubio ꝑdes. Si erogauerss: om̃o habebis
eas et̾nalit̃. Dicente ipsa ueritate. Thesaurizato uob
thesauros in celo. tibi nec erugo. nec tinea demolieur.
neq futes efodiunt. nec furant᷑. Ubi ÷. thesaurꝰ tutiꝰ
ibi÷ & cor tuũ. Utiq bene dispensantes tẽꝑatia: ad qui¬

Expanded text:
sericordiam Dei et indulgentiam peccatorum nostrorum, pauperum misericordiam Dei et indulgentiam peccatorum nostrorum, pauperum misertit animum, cito ad se Domini convertit auditum, dicente Domino: Estote misericordes, sicut Pater vester misericors est . Quod reddituram se procolligas. Noli metuere dispendium, noli de dubio suspirare proventu. Substantia tua cum bene erogatur, augetur. Remunerator tuus vult te esse munificum. Et qui dat ut habeas, mandat ut tribuas, dicens: Date, et dabitur vobis. O avare, si aurum diligis, vel divitias saeculi, da, ne perdas. Si servaveris, sine dubieas aeternaliter, dicente ipsa Veritate: Thesaurizate vobis thesauros in coelo, ubi nec aerugo nec tinea demolitur, neque fures effodiunt et furantur: ubi est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum . Utique bene dispensantes temporalia, acqui
Abbreviated transcription (Latin):
tifaare carnis deliciosis saturare epulis. De elemosi
nis q̃ nobts celestis pat̾ imsericodit᷑ cotulit: nos qͦ
alios adiuuemꝰ. Sint eñ plurini qͥ nullã in agͥs uillam
in unidis. nuliam hbent in scłi diuitiis portionẽ. Quoꝵ
inopie ꝗͣ de ea dñs nobis dedit. copia cõsulere debenius.
ut ipsi nobiscũ. d̃ ꝓꝑitianto fecu̾̃ditatẽ benedicant &ͥ
gandeant possidentib fuisse donata. que etram paupib.
ae ꝑegͥnis facta fuerunt cõmuma. felx itud ÷. horreũ
& omĩutn sructuũ multiplicatione dignissunũ : de quo
diu̾sis molestiis iusticia dĩlaboniare ꝑinisit. ut & miseros
ꝓpenitentia. & misericordes ꝓbenitiolentia coronaret.
fficacissimã eñĩ ꝓ peccatis dep̾cationẽ in elemostnis atq ieui¬
ntss. & uelocit᷑ ad diitinas cõscendit aures. Talib oratio ele¬
intsericors. Pars em̃ corporaliũ ficultatũ ꝙ̃  indigenta
mimstrat᷑. in ditutias largienti transto et̾m im tͥctis. Ita mi¬

Expanded text:
ane et deliciosis saturare epulis. CAPUT XVII.quae nobis coelestis Pater misericorditer contulit, nos quoque alios adjuvemus. Sunt enim plurimi qui nullam in agris, nullam in vineis, nullam habent in saeculi divitiis portionem. Quorum inopiae de ea quam Dominus nobis dedit copia consulere debemus, ut et ipsi nobiscum Deo pro terrae fecunditate benedicant, et gaudeant possidentibac peregrinis facta fuerint communia: felix illud est horreum, et omnium fructuum multiplicatione dignissimum, de quo diversis molestiis justitia Dei laborare permisit, ut et miseros pro patientia, et misericordes pro benevolentia coronaret. Efficacissima enim pro peccatis deprecatio est in eleemosynis atque jejuniis; et velociter ad divinas conscendit aures talibus oratio elemisericors . Pars enim corporalium facultatum, quae indigentibus ministratur, in divitias largienti transit aeternas. Ita mi
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptura. & ipsa orabit ꝓte. Quia sic̃ aqua extinguit
ignẽ. ita elemosina extinguit peccatũ. Animã esitrien¬
tem ne despereris. & ne exasperes paiꝑem in clamore
fuo. Qui au̾tit arcrem a clamore pauꝑis. illiꝰ oatio cle¬
mentiã dĩ ñ merebit᷑. Inuita tua benefic animȩ tue ele¬
mostnas dans iiserts. Qui pꝰ mortẽ ñ habebis potestatẽ
lesus fueris. Tercta delinqntẽ carrigere. & errantes
Nastitas angłicauita ÷. Castitas cũ humilitate spc̃ scĩ niere¬
bitur habitationẽ. qu̾e expesit iminuditia libidinũ. I¬
cente scͥptura. Corpꝰ peccatis subditũ: spc̃ scs esfugiet. men¬

Expanded text:
 sicut aqua exstinguit ignem, ita eleemosyna peccatum; animam esurientem ne despexeris, et ne exasperes pauperem in clamore suo . Qui avertit aurem ad clamorem pauperis, illius oratio clementiam Dei non merebitur; in vita tua benefac animae tuae, eleemosynas dans miseris, quia post mortem non habebis potestatem laesus fueris; tertia delinquentem corrigere et errantes Castitas angelica est vita. Castitas cum humilitate, Spiritus sancti merebitur habitationem, quem expellit immunditia libidinum, dicente Scriptura: Corpus peccatis subditum Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
Nitim sapientie timor dm̃. Detimore dñi.
Magna ÷. cautela peccati. dĩ p̾sentiam timere. Qui ꝑfec¬
te dm̃ timet: diligent̾ se a pcceitis custodit. Timenti
dñ in nonissimo die bene erit &r merces eiꝰ in ȩt̾nt̃ ꝑma¬
net. Qui erubeseit in cõspectu hominis peccare qͣ toma
solũ oꝑa s & corda cõfid̾at. Qui timore scõ dm̃i metitinit: in¬
quirunt q̃ beneplicita st̃iti. alius ÷ timor fiuorũ. iius
÷. timor seruoru. Seru eñꝓpt̃ tormenta oñstimentidi
filii dĩ sumus. timeamꝰ eũ ex caritatis dulcedine. ñ de timno¬
ris amaritudine. Homo sapiens in omĩb om̃ metuit
sta dõdicit. Quoibo a sp̃u tuo. & quo a facie tua fuiguam:
Item. Quia neq aboriente. neq ab occi senit e. suuuinotꝰ¬
patet lociis fugiendi dm̃. Qui timet dim̃i. accipiet do¬
arinã eiꝰ. & qui uigilauerint in niandatis illiꝰ. inuenient
enedictionẽ sẽpit̾nã. Fimentis dm̃ beataẽ. anima. & a

Expanded text:
nitium sapientiae, timor Domini est . Magna est cautela peccati, Dei semper praesentiam timere. Qui perfecte Deum timet, diligenter se a peccatis custodit. Timenti Deum in novissimo die bene erit, et merces ejus in aeternum permanet. Qui erubescit in conspectu hominis peccare, quanto solum opera, sed corda considerat? Qui timore sancto Deum metuunt, inquirunt quae placita sunt illi. Alius est timor filiorum alius est timor serfilii Dei sumus, timeamus eum ex charitatis dulcedine, non de timoris amaritudine. Homo sapiens in omnibus operibus sista Deo dicit: Quo ibo a spiritu tuo, et a facie tua quo fugiam? item: quia neque ab Oriente, neque ab Occidente, subauditpatet locus fugiendi Deum. Qui timet Deum accipiet doctrinam ejus; et qui vigilaverint in mandatis ejus, invenient bened
Abbreviated transcription (Latin):
rut. qtri ꝓ eo honũ qd̾libet. tit ab hominil laudetur
hec ÷. merces illiꝰ ꝗͣ quefutit. & nullam a dõ sꝑare habet
manȩ laudis iactantia: sic̃ hipocrite faciunt. Qd̾ iIi.¬
ribili ꝑcutit maledictione dicens. Ue uobis ipocrite. S sdm
apłm. Qui gleriat᷑. in dño gloriet᷑. Qui laudem ñ appecror: Nec
ꝓ cõtumebia cõturbat᷑. nec idõ bonũ seeristimet homo. qu̾atuis
ab alio laudetur. qͥa d̾s inspector ÷. cordis. Quidenĩ ꝑdest
inaloꝰ homini. si bonꝰ p̾dicet᷑  Func ueracit᷑ hoc qd aget hõ¬

Expanded text:
Qui pro eo bonum quodlibet facit ut ab hominibus laudetur, haec est merces illius quam quaesivit, et nullam a Deo sperare habet manae laudis jactantia, sicut hypocritae facere solent. Quod viribili percutit maledictione, dicens: Vae vobis, hypocritae . Sed, m: Qui gloriatur, in Domino glorietur . Qui laudem non appetit, nec pro contumelia conturbatur. Nec ideo se bonum existimet homo, quamvis ab alio laudetur, quia Deus inspector est cordis. Quid enim prodest malo homini, si bonus praedicetur? Tunc veraciter hoc quod agit ho
Abbreviated transcription (Latin):
pauidus. & cui donatũ ÷. dĩ timorem sẽꝑ ante oculos habie.
Qui timet dĩn ixcedit ab tetere prauo. & ad uirtutũ se¬
ntitam uias suas dirigit. Limor dĩ repellit peccata. & adie¬
at uirtutos. Timor dĩ cauptũ facit hominẽ. & sollici¬
tũ ne peccet. Ubi uͦ timor dr̃u ñ ÷. ibi dissolitio uite ẽ.

Expanded text:
i timorem semper ante oculos habere. Qui timet Dominum, recedit ab itinere pravo, et ad virtutis semitam vias suas dirigit. Timor Domini repellit peccata, et adjicit virtutes. Timor cautum facit hominem et sollicitum, ne peccet. Ubi vero timor Domini non est, ibi dissolutio vitae est.
Abbreviated transcription (Latin):
lauet᷑ & ñ ÷. mundꝰ: qui plangit qd gessto nec deserte
& pꝰ lacrimas ea q̃ fleuerat: repctit. De his qͥ pꝰlacrimas ad
delicta reu̾tunt᷑ pͥora: Beatꝰ petrus t̾riait᷑ ait. Canis
lenitentia uera ñ annorũ numero censent᷑: sed amaritu¬
dine aninti. Unde beatꝰ petrus mor ad nõ indulgentiam
recepit. qͥa amarissime fleuit. trine negitionis cubp̃a pe

Expanded text:
 mundus, qui plangit quod gessit, nec deserit, et post lacrymas haec quae fleverat repetit. De his qui post lacrymas ad delicta revertuntur priora, beatus Petrus terribiliter ait: « Cani» Poenitentia vera non annorum numero censetur, sed amaritudine animi. Unde beatus Petrus mox a Domino indulgentiam recepit, quia amarissime flevit trinae negat
Abbreviated transcription (Latin):
talius inmittunt: ubi uidebunt freq̃ntes comessatioes
& ebrietates cperceri. Abstinentia corpus macerat. s
sciendũ ÷ qd̾ ieunna cũ bonis oꝑib dõ optime fc̃ acceptabxla.
Qui ab escis se abstinent. & male agunt: demones imit
tantitr. quib esca carnalis ñ ÷ & nequitia sp̃̾itał sẽꝑ tnẽ.
Ille cñ bene abstinet a cibis qui etiã amalitie actibus.

Expanded text:
cialibus immittunt, ubi videbunt frequenter comessationes et ebrietates exerceri. Abstinentia corpus macerat, sedsciendum est quod jejunia cum bonis operibus Deo optime sunt acceptabilia. Qui autem a cibis abstinent, et prave atantur, quibus esca carnalis non est, et nequitia spiritalis semper inest: ille enim bene abstinet a cibis, qui et a malitiae actibus et
Abbreviated transcription (Latin):
tios qui in nos peccant: dimittamꝰ. Item. Nulli matũ ꝓ mtalo
reddentes. Et alio loco. Noti uinci amalo: s uince in bono malũ.
Sciendum ÷ certissime qd unis qͥsq talem indulgentũ acceptu
ad aures om̃i potentis dĩcito ꝑueniet: si delinq̃ntiũ p̾ces nr̾is auri¬
b acceptabiles erunt. Qui clem̃ter peccantib ignoscere nouit:
dem̃tiam diuinȩ pietatis celestissime accipiet. Sicut em̃ remit

Expanded text:
ic etiam nos his qui in nos peccant, dimittamus. Item: Nulli malum pro malo reddentes. Et alio loco: Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . Sciendum est certissime quod unusquisque talem indad aures omnipotentis Dei cito perveniet, si delinquentium preces in nostris auribus acceptabiles erunt. Qui clementer peccantibus ignoscere novit, clementiam divinae pietatis certissime accipiet. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
Antuisꝰ depitaittur. hic li sepe a malis. boni uidicat᷑.
m futura siqͥdẽ uita. mali iudicant᷑ a bonis. Sepe
etiam. & hcdoni infelices st̃. & miseri corã honunbꝰ
& malofici sẽꝑ uocant᷑. In illa itaq ęt̾na retributione
ꝑant ꝑpetua. Et qͥ molestias patiunt᷑. fortit̾ eos sut.¬
strant. qͥa inte et̾ne beatitudine digni inueniãtur.¬

Expanded text:
 deputantur. Hic vero saepe a malis boni judicantur: in futura siquidem vita mali judicabuntur a bonis. Saepe etiam et hic boni infelices sunt et miseri coram hominibus, et mali felices. In illa itaque aeterna retributione perdant perpetua: et qui molestias patiuntur, fortiter eas sufferant, ut aeterna beatitudine digni inveniantur.