comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
narrationem cõ. miꝰ¬
textim considantes et
eitres alios conferentes us in fi¬
nem in nullo eos uł sibi uł inter
se repugnare docuimus. marcũ siłi
uideamus. ut exceptis hiis que cũ
matheo dixit de quib iam quod
disserendum indeatur ab soluimͦꝰ
cetã eius in specta atq collata nlli
eoꝵ repugnare monstrent᷑ us
conueniant us infinem consid̾ata
tractauimus. Sic ergo incipit
marcus. Inicium eimgelii iħũ xp̃i
filii dei sieut scriptum est in ysaia
ꝓpħa. et cetera us ad illud ubi ait.
Et ingrediuntur capharnaum. et
statim statĩ salbĩs ingressus sẏna¬
gogam docebat eos. In hac tota
contexione omnia suꝑior cũ ma¬
fleo consida̾ta sut. hec autem
marcus. quia ingressus capharna¬
um in synagoga eoꝵ. docebat eos
salbis cum luca dixit. s nicħ ht̃
questionis. Sequit᷑ marcus ⁊ dicit.
et atupebant suꝑ doctrina eius. Crat
enim docens eos qĩ potestatẽ hñs
nagoga eoꝵ hõ in spũ ĩmundo
et exclamauit dicens. Quid no¬

Expanded text:
narrationem contextim considerantes et ei tres alios conferentes usque in finem in nullo eos uel sibi uel inter se repugnare docuimus, Marcum similiter uideamus, ut exceptis his quae cum Mattheo dixit, de quibus iam quod disserendum uidebatur absoluimus, cetera eius inspecta adque conlata nulli eorum repugnare monstrentur usque um sibi conueniant, usque in finem considerata tractauimus. Sic ergo incipit Marcus: xinitium euangelii Iesu Christi filii dei. sicut scriptum est in Esaia propheta, et cetera usque ad illud ubi ait: et ingrediuntur Capharnaum et statim sabbatis ingressus synagogam docebat eos. in hac tota contextione omnia superiora cum Mattheo considerata sunt. hoc autem Marcus, quia ingressus Capharnaum in synagogam eorum docebat eos sabbatis, cum Luca dixit, sed nihil habet quaestionis. II. Sequitur Marcus et dicit: et stupebant super doctrinam eius; erat enim docens enagoga eorum homo in spiritu inmundo et exclamauit dicens: quid no
Abbreviated transcription (Latin):
de homine. ip̃e enini sciebat ꝙud eẽt
in homie. S quid mirum si p̾sẽtes
honinũ uoluntates iidebat qui ⁊
situram petro pͥminciauit qm̃ tunc
utiq non hẽbat quando pro illo l̾
cum illo paratum se mori p̾sume¬
bat: Que cum ita sint. quomodo
huic eius tante scĩe ⁊ p̾scĩe non es¬
illis ue cui dicerent. qnͣto autẽ eis
pcipiebat. canto mag̃ plus p̾dicabãt:
dieminsciebat eos sicut ille qui no¬
tus hẽbat et p̾sentes ⁊ futuras hõmi
uslutates. tanto mag̾ plus p̃dica¬
siros. qnͣto magis ne p̾dicarent
es p̾cipiẽbat. ut quid ħ p̾cipiebat
nsi quio pigris uolebat oñde̾ qͣn¬
to studiosius qñtoq feruencius eũ
pditare debeant quib iubet ut p̾di¬
ent. qnͣdo illi qui ꝓhibebant᷑ tac̾e

Expanded text:
ipse enim sciebat, quid esset in homine. sed quid mirum, si praesentes hominum uoluntates uidebat, qui etiam futuram Petro praenuntiauit, quam tunc utique non habebat, quando pro illo uel cum illo paratum se mori praesumebat? quae cum ita sint. quomodo huic eius tantae scientiae eillis, ne cui dicerent; quanto autem eis praecipiebat, tanto magis plus praedicabant? si enim sciebat eos sicut ille qui notas habebat et praesentes et futuras hominum uoluntates tanto magis praedicaturos, quanto magis, ne praedicarent, eis praecipiebat, utquid hoc praecipiebat, nisi quia pigris uolebat ostendere, quanto studiosius quantoque feruentius eum praedicare debeant quibus iubet. ut praedicent, quando illi
Abbreviated transcription (Latin):
sentur. hec faciunt qui hñt ĩ seip̃is
filem et pacem hñt int̾ se. ¶ Seqͣt
us iudee ultͣ iordanem. et cõue¬
nint iterum turbe ad eum. ⁊ sicut
onsueuerat iterum docebat illos.
et cet̾a us ad illud ubi ait. Omnes
enim ex eo ꝙ hundabat illis mise¬
rint. hu̾o de penuria sua onĩa que
habuit misit totum uictum sinim.
In hac tota contexione omĩa suꝑio¬
ceteros conferebamus. hoc autem
de uidua pauꝑtula que duo minu¬
ta minuta misit in gazofilacium
duo soli dicũt marcus ⁊ lucas. Et
sine ulla questione ꝯcordant. Hinc
umus ad cenam dñi. unde om̃i
ina consid̾ata tractauimus.
lon dicit ⁊ martus ꝙ cogat eũ
ilquo comparari ad inquirend̾
ne quid tepugnare uideatur. Nũc
cigo de inceps luce euͣngłium ex or¬
sñ illa iam omnia ꝑtractata st̃¬
suut. ¶ Dic ergo incipit lucas.
Am̃ quidã multi conati sunt or¬
dinare narrationem que in nobis
complete sunt rerum sicut radi

Expanded text:
seratur: hoc faciunt qui habent in seipsis seratur: hoc faciunt qui habent in seipsis salem, et pacem habent inter se. CAPUT fines Judaeae ultra Jordanem, et conveniunt iterum turbae ad eum, et sicut consueverat iterum docebat illos, etc., usque ad illud ubi ait, Omnes enim ex eo quod abundabat illis miserunt, haec uero de penuria sua omnia quae habuit misit, totum uictum suum. in hac tota contextione omnia superioceteros conferebamus; hoc autem de uidua paupercula, quae duo minuta misit in gazophylacium, duo soli dicunt, Marcus et Lucas, sed sine ulla quaestione concordant. hinc iam usque ad cenam domini, unde omnium omnia considerata tractauimus, non dicit et Marcus quod cogat cum aliquo conparari ad inquirendum, ne quid repugnare uideatur., Nunc ergo deinceps Lucae euangelium ex orunia, quoniam illa iam omnia pertractata sunt. sic ergo incipit Lucas: Quoniam quidem multi conati sunt ordinare narrationem, quae in nobis conpletae sunt, rerum, 2 sicut tradi
Abbreviated transcription (Latin):
potum dederit uob̾ calicem aquen
nomĩe meo. qr xp̃i estis: Anẽ duo
uobis. non ꝑdet m̾cedem suam. uile
oũdit ⁊̃ illum de quo iohes sugges¬
serat. et unde iste eius ẜmo exortr
est. quod non ita seꝑabat᷑ ab er
ob aliud eis uisi quia xpĩoni sunt
obseqͣntur. De qualib dicit ꝙ non
ꝑdunt mercedem suã. non qi tuti
at seturi sibi debent inderi exhac
unitati eius incorꝑentur: s quia
adent ut eos quib ꝑsuaserint se¬
cum in eternam penam ꝑtrahãt
quos menbroꝵ corꝑalium nomĩe
tamqm manum uł oculũ scanda¬
lirantem iubet erui a corꝑe. hoc est
ab ip̃a unitatis societate. ut sineh
pocius ueniatur ad uitam. qͣm
non consentit᷑. et si quidem om̃ib
bonis cum quib eis noticia est eu
de hac ꝑu̾sitate innotescunt ab õm
penitus societate at ip̃a diuinoꝵ
sac̃mentoꝵ ꝑtitipatione seꝑant
Siautẽ quibdam ita non sinit pli¬
rib autem ista eoꝵ ignota ꝑusids

Expanded text:
obis calicem aquae in obis calicem aquae in nomine meo, quia Christi estis, amen dico uobis, non perdet mercedem suam. unde ostendit etiam illum, de quo Iohannes suggesserat et unde iste eius sermo exortus est, quod non ita separabatur a sob aliud eis, nisi quia Christiani sunt, obsequantur, de qualibus dicit, quod non perdunt mercedem suam, non quia iam tuti adque securi sibi debent uideri ex hac unitati eius incorporentur, sed quia adent, ut quibus ea persuaserint secum in aeternam poenam pertrahant. quos membrorum corporalium nomine tamquam manum uel oculum scandalizantem iubet erui a corpore, hoc est ab ipsa unitatis societate. ut sine his potius ueniatur ad uitam, quam cum non consentitur. et si quidem omnibus bonis, cum quibus eis notitia est, etiam de hac peruersitate innotescunt, ab omnium penitus societate adque ab ipsa diuinorum sacramentorum participatione separantur; si autem quibusdam ita noti sunt, pluribus a
Abbreviated transcription (Latin):
bentem mitt ire in gehemiam. in
ignem in extinguibilem. ubi u̾mis
eoꝵ non moritur. et ignis non ex¬
tinguitur. et cetera us ad illud ubi
ait. habete in nobis salem.et pacẽ
het̃e inter uos. hec marcus dñm lo¬
cutum post ea qmͣ illum qui in noĩe
eius qui in nomine eius eiciebat de¬
monia. et cum discipulis non eum
sequebatur. uetuit ꝓhiberi contex¬
tim ꝯmemorat. aliqua ponens q̃
nullus alius euñgelistarũ posuit.
Aliqua u̾o que matheus quo pofu¬
it. et aliqua itidem que et matħs
in alio rerum ordine non lpc locoubi
de illo suggestum est qui cum disci¬
pulis xp̃i non eum sequebat᷑. ⁊ demo¬
nia in eius nomine eiciebat. Uñ m̾
iudetur eciam hoc loco dominus ẜm
marci fidem ideo dixisse que aliis eciã
locis dixit. quia satis ꝑtinebant ad hũc¬
ip̃am eius sm̃am qua uetuit phi¬
beri uͥtutes in nomine suo fier ⁊̃ ab
illo qui cum discipul eum non seque¬
bat᷑. Sic .n. contexit. Qͥ .ii. nõ et ui¬
uersus nos ꝓ uobis est. Quisqͥs enĩ

Expanded text:
entem ire in gehennam, in ignem inexstinguibilem, ubi vermis eorum non moritur, et ignis non exstinguitur, » etc., usque ad illud ubi ait, « Habete in vobis salem, et pacem habete inter vos » . Haec Marcus Dominum locutum, posteaquam illum qui in nomine um qui in nomine eius eiciebat demonia et cum discipulis non eum sequebatur uetuit prohiberi, contextim commemorat aliqua ponens, quae nullus alius euangelistarum posuit, aliqua uero, quae Mattheus quoque posuit, et aliqua itidem, quae et Mattheus in alio rerum ordine, non hoc loco, ubi de illo suggestum est, qui cum discipulis Christi non eum sequebatur et demonia in eius nomine eiciebat. unde mihi uidetur etiam hoc loco dominus secundum Marci fidem ideo dixisse quae aliis etiam locis dixit, quia satis pertinebant ad hancipsam eius sententiam, qua uetuit prohiberi uirtutes in nomine suo fieri, etiam ab illo qui cum discipulis eum non sequebatur. sic enim contexit: qui enim non est aduersum uos, pro uobis est. quisquis eni
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾ modio. s suꝑ candelabꝵ. sic
et de ioh̾e bapͣ. Ille erat inꝙͥ luces¬
na ardens ⁊ lucens. S ip̃e sic̾ pͥnci¬
p̃ium. de quo dcm̃ est. Nos om̃s
de plenitudine eius accepimus iͥ
dixit se filiuu ẽẽ u̾itatem que nͥ
lib̾auerit nemo erit lib̾. Inde post¬
ea qm̃ illuminauit a natinitate
cecum ex ip̃a ccc̃one in ꝓlixo eius
ẜmone demoratur iohes de ouib
et pastore ⁊ ianua. et de pt̃ate ponẽ¬
di aĩam suam. et it̾m sumendi eam
ĩosolimis fierent ꝯmemorat ei dre¬
isse iudeos. quons aĩam nr̃am tolł¬
di tu est xp̃c dic nob̾ palam. atq
q̃ ⁊̃ sb̃limia dixerit narrat. ibi dixit
ego ⁊ p̃r unũ sumus Indeiam tesus¬
citatum ab eo lazarum p̾dicat. ͥdͥ¬

Expanded text:
io, sed super candelabrum, sicut et de Iohanne baptista: ille erat, inquit, lucerna ardens et lucens, sed ipse sicut principium, de quo dictum est: nos omnes de plenitudine eius accepimus. ibi dixit se filium esse ueritatem, quae nisi liberauerit, nemo erit liber. Inde posteaquam inluminauit a natiuitate caecum, ex ipsa occasione in prolixo eius sermone demoratur Iohannes, de ouibus et pastore et ianua et de potestate ponendi animam suam et iterum sumendi eam,Hierosolymis fierent, commemorat ei dixisse Iudaeos: quo usque animam nostram tolistus, dic nobis palam. Atque nis, quae etiam sublimia dixerit, narrat. Ibi dixit, Ego et Pater unum sumus. Inde jam resuscitatum ab eo Lazarum praedicat,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. et adu̾sus nos non sunt. S im¬
ꝓbat et ꝓhib dinisionem ac seꝑati
quia in hoc nobiscum non sunt. et
nobc̃um non colligunt. et ideo spar¬
gunt. ¶ Sequitur marcus ⁊ dicit.
Quisquis enim potum dederit uob̾
calicem aque in nomine meo. qr¬

Expanded text:
sunt et aduersus nos non sunt; sed insunt et aduersus nos non sunt; sed inprobat et prohibet diuisionem ac separatus nos sunt, quia in hoc nobiscum non sunt et nobiscum non colligunt et ideo spargunt. VI. SequiturMarcus et dicit: °quisquis enim potum dederit uobis calicem aquae in nomine meo, q
Abbreviated transcription (Latin):
recipit me recipit. et qnͣdo uniex mi¬
minis meis fecistis michi fecistis:
aut potest eciam non eẽ adu̾sus eũ
qui fuerit adu̾sus discipulos eius:
Nam ubi erit illud. qui uos sꝑuit
istis non fecistis. n michi fecistis. et
saule saule quid me ꝑsequeris cum
discipulos eius ꝑsequeretur. S n¬
mirum hoc uult intelligi in tm̃ cum
est. exempli gr̃a. sicut iste ip̃e qui ĩ
nomine xp̃i u̾ͥtutes faciebat. et in
societate discipuloꝵ xp̃i non erat.
in qnͣtum oꝑabatur uirtites in illiꝰ
nomine in tantum cum ip̃is erat.
tatinon adherebat: intantũ cũ ip̃is
non erat. et adu̾sus eos erat. S quia
illi hec eun facere ꝓhibuerunt in quo
cum ip̃is erat. dixit eis dominus. No¬
lite ꝓhibere. Illud enim ꝓhibe dẽbu¬
erunt quod extra eoꝵ erat societatẽ.
ut illi unitatem ecce suadent. Nõ
illud in quo cum illie erat nomẽ.s.
lica facit non imꝓbans in hereticis sa¬
cramenta ꝯmunia. In hiis enĩ nob̾ꝯ

Expanded text:
recipit, me recipit, et: quando uni ex mirecipit, me recipit, et: quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis? aut potest etiam non esse aduersus eum, qui fuerit aduersus discipulos eius? nam ubi erit illud: qui uos spernit, meis non fecistis. neque mihi fecistis, et: Saule, Saule, quid me persequeris? cum discipulos eius persequeretur? sed nimirum hoc uult intellegi in tantum cest. exempli gratia, sicut iste ipse qui in nomine Christi uirtutes faciebat et in societate discipulorum Christi non erat, in quantum operabatur uirtutes in illo nomine, in tantum cum ipsis erat tati non adhaerebat, in tantum cum ipsis non erat et aduersus eos erat. sed quia illi hoc eum facere prohibuerunt, in quo cum ipsis erat, dixit eis dominus: nolite prohibere. illud enim prohibere debuerunt quod extra eorum erat societatem, ut illi unitatem ecclesiae suaderent, non illud, in quo cum illis erat, nomen scclesia facit non inprobans in hereticis sacramenta communia; in his enim nobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
faciat uͥtutem in nomine meo et
possit cito male loqui de me. Qui
enim non est aduersus uos ꝓ uob̾
est. loc lucas similiter narrat. susi
ꝙ ip̃e non dicit. Nemo est enĩ qui
faciat uͥtutem in nomĩe meo. ⁊ possit
cito male loqui de me. Nulla gͦ est
inter eos questio cuiusqͣm repugnã¬
cie. S uidendum est. ne hoc illi siñe
non est: adu̾sus me est. et qui meꝯ
non colligit: sꝑgit. Quomodo enĩ
iste non erat adusus eum qui cũ illo
non erat de quo ioħs suggessit. ꝙ cũ
illis eum non sequebatur. si adu̾sus
illum est qui non est cum illo: aut
si adu̾sus erat. quomodo dicit dispuł
nolite ꝓhibere. Quienim uon est ad¬
u̾sus uos ꝓ uob̾ est : an hoc intereẽ
aliquis dicit. quia hic discipulis ait
qui non est aduersus uos ꝓ uob̾ est.
ibi autem deseip̃o locutus est. Qui me¬
cum non est aduersus me est: Quasi
uͥo cum illo poss non ẽẽ qui discipuł
eius tamqmͣ menbris sociatur. Alio¬
quin quomodo uerum erit qui uos

Expanded text:
t uirtutem in nomine meo et possit cito male loqui de me; qui enim non est aduersum uos pro uobis est. hoc Lucas similiter narrat, nisi quod ipse non dicit: \'nemo est qui faciat uirtutem in nomine meo et possit cito male loqui de me.\' nulla est ergo inter eos quaestio cuiusquam repugnantiae. sed uidendum est, ne hoc illi sentennon est, aduersus me est; et qui mecum non colligit, spargit. quomodo enim iste non erat aduersus eum. qui cum illo non erat, de quo Iohannes suggessit, quod cum illis eum non sequebatur, si aduersus illum est qui non est cum illo? aut si aduersus illum erat, quomodo dicit discipulis: nolite prohibere; qui enim non est aduersus uos, pro uobis est? an hoc interesse aliquis dicet, quia hic discipulis ait: qui non est aduersus uos, pro uobis est, ibi autem de se ipso locutus est: qui mecum non est, aduersus me est? quasi uero possit cum illo non esse qui discipulis eius tamquam membris eius sociatur. alioquin quomodo uerum erit: qui uos
Abbreviated transcription (Latin):
solum amandũ sit alia q̃o est.
iam quem non animat metus:
nes cupiditas eum uastat si
egtudo macerat nec uentilat
gestiens ⁊ uana leticia. Si em̃
cupit qr nichil aliud est cupidi¬
tas msi amor re transeunciũ
metuat ncc̃e est ne aut amittat
eas cum adeptus fu̾it aut ne ad¬
ipiscatur. Non auf̃ metuit. ño
g ͦ cupit. item si agitur animi
dolore ncc̾e est eciam motu agi¬
ciũ est. auxietudo eoꝵ ẽ. ⁊ imi¬
anxietudine. Item si letatur ĩ¬
anit᷑ de hiis reb letatur quas
potest amittere. Quare metu

Expanded text:
solum amandum sit, alia quaestio est. solum amandum sit, alia quaestio est. Jam quem non exanimat metus, nec cupiditas eum vastat, nec aegritudo macerat, nec ventilat gestiens et vana laetitia. Si enim cupit, quia nihil aliud est cupiditas nisi amor rerum transeuntium, metuat necesse est, ne aut amittat eas cum adeptus fuerit, aut non adipiscatur. Non autem metuit: non ergo cupit. Item si angitur animi dolore, necesse est etiam metu agitium est anxietudo, eorum est et immi ergo et anxietudine. Item si laetetur inaniter, de iis rebus laetatur, quas potest amittere: quare metu
Abbreviated transcription (Latin):
Quare quisquis hoc ip̃m nõ me¬
tuere amanerit atq hinc quis
metus est ne id possit amittere.
Multa .gi. que amamus ⁊ hemus
metuimꝰ amitt̾e. ita ea custodim
metu. Non metuere autẽ: nẽo
p ͭ custodire metuendo. item qͥs¬
quis amat nõ metuere atq id
eum oportet metu̾e ne ñ adipis¬
catur. ħ.n. metu nichil aliud
metuitur: qmͣ ip̃e metus. por¬
ro metus omĩs aliquid fugit.
nulla se ip̃am fugit. Non gͥme
turtur metus. N siquis existi¬
mat nõ recte dĩci qd̃ metus alicͥs
metuat cũ anima pociꝰ ip̃õ me¬
tu metuat. illud attendat quod
cognitu facile est nullũ metum
ẽẽ nͥ futuri ⁊ iminentis mali ne
simꝰ qr fugiendo ht̃ id ip ͫ quod
fugit. Nam ꝙ̃ nõ metuitur
nͥ ne aliquid mali accidat. me¬
tuere ne accidat. metus nchil
aliud est uͥ amplecti qd̃ respu¬
is. Qd̾ si repugnans est sicuti ꝓr¬
nichil aliud amat nͥ nõ metu̾e
et pp̃ea nemo potest hoc solum
amare. R nõ hrẽ. Utrũ ã hoc

Expanded text:
Quare quisquis hoc ipsum non metuere amaverit atque habuerit, quis metus est ne id possit amittere? Multa enim quae amamus et habemus, metuimus amittere; ita ea custodimus metu: non metuere autem nemo potest custodire metuendo. Item quisquis amat non metuere, atque id eum oportet metuere ne non adipiscatur. Hoc enim metu nihil aliud metuitur quam idem metus. Porro metus omnis aliquid fugit, et nulla res se ipsam fugit. Non igitur metuitur metus. Sed si quis existimat non recte dici quod metus aliquid metuat, cum anima potius ipso metu metuat; illud attendat, quod cognitu facile est, nullum metum esse nisi futuri et imminentis mali. Nesimus, quia fugiendo habet idipsum quod fugit. Nam quoniam non metuitur nisi ne aliquid mali accidat, metuere ne accidat metus, nihil aliud est nisi amplecti quod respuis. Quod si repugnans est, sicuti enihil aliud amat quam non metuere. Et propterea nemo potest hoc solum amare, et non habere. Utrum autem hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dixit illi. uade hodie oꝑari in uineã
meam. Ille autem Ꝙndens ait. nolo.
postea autẽ pm̃a motus. abñt. acce¬
dens autem ad alt̾ni. dixit siłit. at
ille ondens ait. eo dũe. ⁊ non it.
et qui cetid̾it suꝑ lapidem istum con¬
fu̾getur. suꝑ quem uero cecid̾it: con¬
teter eum. Marcus ⁊ lucas nõ ꝯme¬
morant de istis duob filiis. quib im¬
patum est ut irent atq oꝑarentur ĩ
uinca. S quod post hec narrat ma¬
theus de uinea que locata est agri¬
colis qui ꝑsetuti sunt ẜuos missos
ad se et postea dilectum filium ot¬
cid̾unt. et eiec̾unt exͣ uineam. eciã
illi ambo non tacent eodemordie
custodito .i. postea qmͣ de bap̃mo
ioh̃is int̾rogati iud̾icii senescire dix¬
erunt. et Rndit eis. nec ego dico
uob̾ in qua potestate ħ facio. Nulliꝰ
ergo hic repugnancie questio nas¬
citur. nisi ꝙ mathens cum dixiss ꝙ
dñs int̾rogau̾it iudeos cum uen̾it
dñs uinee quid fac̾et agricolis ilł¬

Expanded text:
ade, hodie operare in vinea mea: ille autem respondens, ait, Nolo; postea autem poenitentia motus, abiit, Accedens autem ad alterum dixit similiter: at ille respondens, ait. Eo, Domine; et non iit, Et qui ceciderit super lapidem istum, confringetur: super quem vero ceciderit, conteret eum . Marcus et Lucas non commemorant de duobus istis filiis, quibus imperatum est ut irent atque operarentur in vinea: sed quod post hoc narrat Matthaeus de vinea quae locata est agricolis, qui persecuti sunt servos missos ad se, et postea dilectum filium occiderunt, et ejecerunt extra vineam, etiam illi ambo non tacent, eodem ordine custodito , id est, posteaquam de baptismo Joannis interrogati Judaei se nescire dixerunt, et respondit eis, Nec ego dico vobis in qua potestate haec facio. 134. Nullius ergo hic repugnantiae quaestio nascitur, nisi quod Matthaeus, cum dixisset quod Dominus interrogaverit Judaeos, Cum venerit dominus vineae, quid faciet agr
Abbreviated transcription (Latin):
memin̾it. quod ⁊ petro antea diñ
fuisse. idem ip̃e cestat᷑. Cadem to
sepe ac plurib locis ihm dixise
ubi moneamur. si ordo dc̃oꝵ ani¬
dam repugnare putabitur. sinꝰ
iam totiens ꝯmendamimus. m¬
minisse debemus. ne he sempa
theus ita narrans. Et fcm̃ et ã
consumimass iłx ẜmones istotꝰ
imigrauit agalilea. et uenit iis
nees iudee transiordanem. et seꝰ¬
te sunt eum turbe multe. ⁊ cumns
eos ibi. et accesẜunt ad eum pbe
temptantes eum ⁊ dñtes. Silico
homini dimittere uxorem suau
quacum ex causa: Et ceth uso
ad illud ubi ait. Qui potest caꝑ
capiat. hoc ⁊ marcꝰ ꝯmeniorat. ei¬
dem ẜmonẽ tenens. Sane nidens
est ne repugnare uideatur quid
idem marcus a dño dicit int̾rogi¬
tos a ph̾eis quid eis moyses payrt
atq ita illos int̾roganti sendisse
de ꝑmisso sibi libello repudi. cm
matheudix̾it u̾bis dñi quib ofien¬
d̾at ex lege dñi ꝯiunxisse masculi
et feminam. et pp̃ ea non eos debe

Expanded text:
it quod et Petro antea dictum it quod et Petro antea dictum fuisse idem ipse testatur. eadem itaque saepe ac pluribus locis Iesum dixisse. necubi moueamur, si ordo dictorum quibusdam repugnare putabitur, sicut iam totiens commendauimus, meminisse debemus, ne hoc semper ttheus ita narrans: et factum est. cum consummasset Iesus sermones istos, migrauit a Galilaea et uenit in fines Iudaeae trans Iordanen. et secutae sunt eum turbae multae, et curauit eos ibi. et accesserunt ad eum Pharisaei temtantes eum et dicentes: si licet homini dimittere uxorem suam quacumque ex causa? et cetera usque ad illud ubi ait: qui potest capere capiat. hoc et Marcus commemorat eundem ordinem tenens. sane uidendum est, ne repugnare uideatur quod idem Marcus a domino dicit interrogatos Pharisaeos, quid eis Moyses praeceperit, adque ita illos interroganti respondisse de permisso sibi libello repudii, cum Mattheus dixerit uerbis domini, quibus ostenderat ex lege deum coniunxisse masculum et feminam et p
Abbreviated transcription (Latin):
regnum celoꝵ. ⁊ cetã us ad illud u̾
ait. Sic ⁊ pater meus celestis faciet
uob̾ si non remiẜitis uniquis fr̃i suo.
de cordib ũris ¶Ex isto aliqnͣto ꝓ¬
lixiore dñi ẜmone. non omĩa s que¬
dam marcus eundem sequens ordi¬
nem posuit quedam eciam ip̃e que
matheus non dicit inẜuit. Wotus a̾
ẜmo quous eum considandum sus¬
cepimns: apetro solo interpellatur.
querente quocies frĩ sit ignoscendũ.
Talia enini doꝰ loquebatur ut e
lutent. etiam hoc quod petrus int̾ro¬
gauit. eiq snsum est ad eundem
ꝑtin̾e ẜmonem. lucas autem. nisi
illud de ꝑuulo quem constituit ante
discipulos imitand̾ cum de sua mag¬
uitudine cogitarent. nicħ hac ordine
ẜuato ꝯmemorat. Si qua enim alia
similit̾ dixit. que et misto ẜmone
sunt poĩta. Alibi ⁊ ex aliis occonib dic¬
ta recoluit. Sicut ioħes de remissione
dimittent᷑. Sicui dimiẜint. Post resur¬
rectionem a dño dc̃m ꝯmemorat. cũ
matheus in hoc ẜmone dñm hx dixise¬

Expanded text:
illud ubi ait: sic et pater meus caelestis faciet uobis, si non remiseritis unusquisque fratri suo de cordibus uestris. ex isto aliquanto prolixiore domini sermone non omnia, sed quaedam Marcus eundem sequens ordinem posuit, quaedam etiam ipse quae Mattheus non dicit inseruit. totus autem sermo, quousque eum considerandum suscepimus, a Petro solo interpellatur quaerente, quotiens fratri debeat ignosci. talia enim dominus loquebatur, ut satis eluceat etiam hoc quod Petrus interrogauit eique responsum est ad eundem pertinere sermonem. Lucas autem nisi illud de paruulo, quem constituit ante discipulos imitandum, cum de sua magnitudine cogitarent, nihil hoc ordine seruato commemorat. si qua enim alia similiter dixit quae et in isto sermone sunt posita, alibi et ex aliis occasionibus dicta recoluit, sicut Iohannes de remissione dimittentur, si cui dimiserint, post resurrectionem a domino dictum commemorat, cum Mattheus in hoc sermone dominum hoc dixis
Abbreviated transcription (Latin):
us ad eum locum ubi ait. uos autẽ
fecistis illam speluncam latronim
Hoc de turbis uendencium eiectis e tẽ¬
plo omnes ꝯmemorant S ioh̾es lon¬
ge diu̾so ordine. Nam post testimo¬
nium baptiste ioh̃is de iħũ cum eum
ꝯmemorass isse in galyłeam. qñ aqmͣ
conutit in uinum inde post ꝯmemo¬
rationem pancoꝵ in capharnauix
dicrum. dicit eum ascendisse in iero¬
solimam. cum esset pasca iudeoꝵ. et
fc̃o flagello deresticulis expulisse de
templo uendentes. unde manifestum
est. uon semel. s itm. hoc ẽẽ a dño fc̃oi.
S illud p̾ͥmũ ꝯmeno ꝯmemoratum
a ioh̾e. hec ultimum a cet̾is.¶ Seqͥt᷑¬

Expanded text:
usque ad eum locum, ubi ait: uos autem usque ad eum locum, ubi ait: uos autem fecistis illam speluncam latronum. hoc de turbis uendentium eiectis e templo omnes commemorant, sed Iohannes longe diuerso ordine. nam post testimonium baptistae Iohannis de Iesu, cum eum commemorasset isse in Galilaeam, quando aquam conuertit in uinum, inde post commemorationem paucorum in Capharnaum dierum dicit eum ascendisse in Hierosolymam, cum esset pascha Iudaeorum, et facto flagello de resticulis expulisse de templo uendentes. unde manifestum est non semel, sed iterum hoc esse a domino factum, sed illud primum commemoratum a Iohanne, hoc ultimum a ceteris t
Abbreviated transcription (Latin):
cedi quadam diu̾sitate miramur. q̃
nobis oñditur non ẽẽ mendatiũ. si qͥs¬
qmͣ ita diu̾so modo aliquid narret ut
eius uoluntate cui consonand̾ ⁊ con¬
senciendum est non recedat. quod
nosse et morib utile est pp̃ cauenda.
et iudicanda mendacia. et ip̃i fidei ne
putemus qĩ consecratis somis ita mu¬
uiri ueritatem tamam̃ deus deus nob̾¬
q̃mad̾m ip̃am rem. Sic u̾ba que põ
illam sunt dñda ꝯmendet. cum poꝰ
ita res que dicenda est ꝯmendet ser¬
monib ꝑ quos dicenda est ꝓferat᷑. ut
istos omnino quere̾ non deberemus.
sil eam sine hus nosse possemus. Sic
illam nouit deus. et in ip̃o angłi eiꝰ.
Sequitur matheus ⁊ dicit. et cum in¬
trass ierosolimam ꝯmota est uni¬
u̾sa ciuitas dicens. Quns est hic.ͦ
Populi autẽ dicebant. hic est iłx ꝓpħa
a nazareth galilee. Et intrabat ilx in
cemplum dei. et eiciebat om̃es uen¬
dentes ⁊ ementes in templo. ⁊ cet̾a

Expanded text:
cordi quadam diuersitate miramur, qua cordi quadam diuersitate miramur, qua nobis ostenditur non esse mendacium, si quisquam ita diuerso modo aliquid narret, ut ab eius uoluntate, cui consonandum et consentiendum est, non recedat. quod nosse et moribus utile est propter cauenda et iudicanda mendacia et ipsi fidei, ne putemus quasi consecratis sonis ita muniri ueritatem, tamquam deus nobis quemadmodum ipsam rem, sic uerba, quae propter illam sunt dicenda, commendet, cum potius ita res, quae discenda est, sermonibus, per quos discenda est, praeferatur, ut istos omnino quaerere non deberemus, si eam sine his nosse possemus, sicut illam nouit deus et in ipso angeli eius. Sequitur Mattheus et dicit: et cum intrasset Hierosolyma, commota est uniuersa ciuitas populi autem dicebant: hic est Iesus propheta a Nazareth Galilaeae. et intrauit Iesus in templum dei et eiciebat omnes uendentes et ementes in templo, et cetera
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ergo utrumq fc̃m̃ potest ĩ tel¬
ligi: milla repugnancia est. nec
si alius aliud. et alius aliud ꝯine¬
moraret. qnͣto minus. ut alus uniũ¬
malia sibi adducenda miẜit. inter¬
ponit tamen breuiter hec de pullo
adhibet in quo etiam tesimonio
ꝓpbico aliqnͣtulum diu̾sa em̃ngelifta¬
habet. uł quod ih̾s ioh̾es int̾ponit
uł codices ecc̃astia int̾pretationis usi¬
tate. cuius rei causa illa michi uide¬
hie qm̃ inueniunt in hebreo qui eã
liuguam nouerunt ⁊ qui ĩtp̃tati st̃
singuli eosdem libios hebreos. Huius
item distancie causa si querat᷑ cur tan¬
ta auͣctas interp̾tationis . lox. multis
in locis distet abeaueritate que in
hebreis codicib inuenitur nicħ occur¬
est. ergo ⁊ ip̃i non nulla in eloquio
uarrando. et ab eadem uoluntate dei
cuius illa dc̃a erant. et cui u̾ba ẜuire
debebant non iecedendo nicħ aliud
demr̃are uoluerunt qmͣ hoc ip̃m quod
nunc in eungelistarum quatuor cõ¬

Expanded text:
ubi ergo utrumque factum potest intelubi ergo utrumque factum potest intellegi, nulla repugnantia est, nec si alius aliud et aliud alius commemoret, quanto minus, ut alius unumalia sibi adducenda miserit, interponit tamen breuiter hoc de pullo uod Mattheus adhibet. in quo etiam testimonio prophetico aliquantum diuersa euangelistahabet uel quod Iohannes interponit uel codices ecclesiastici interpretationis usitatae. cuius rei causa illa mihi uidehabere, quam inueniunt in Hebraeo qui eam linguam nouerunt et qui interpretati sunt singuli eosdem libros Hebraeos. huius item distantiae causa si quaeratur, cur tanta auctoritas interpretationis Septuaginta multis in locis distet ab ea ueritate quae in Hebraeis codicibus inuenitur, nihil occurest. ergo et ipsi nonnulla in eloquio uariando et ab eadem uoluntate dei, cuius illa dicta erant et cui uerba seruire debebant, non recedendo nihil aliud demonstrare uoluerunt quam hoc ipsum quod nunc in euangelistarum quattuor con
Abbreviated transcription (Latin):
nietis asmam alligatam ⁊ pullĩ
cum ea ⁊ cet̾a̾ us ad eum locum
ubiatt. Bñdcus qui uenit in
nomine dñi. osanna in altissi¬
mis. Hoc eciam marcus nartat
codem ordine custodito. lucas a
i iericho ĩmorat᷑ quedam ꝯme¬
morqus que isti p̾tmiẜunt de za¬
cͥes pͥncipe publicanoꝵ. et quedã
in paboł dr̃ dc̃ã. post hec et ip̃e oc¬
antit eis ad huiꝰ pulli recordationẽ
in quo sedit iłx nec moueat ꝙ ma
apus ⁊ asmam dicit et pullũ. Ce¬
cen autem de astna tacent. ĩmo ⁊̃
recordanda est illa regula qͣm de
quinquagenis ⁊ centenis discum¬
lintib uł quinq panib turbe pas¬
cetentur supͣ insiimauimus. qui si¬
insinuata non deb̾et hoc iam ꝓmou̾e
lectorem. uec si matheꝰ iti de pullo
tuariss. q̃madmodum de asina ta¬
cuennt. cum maxime ꝯͣium pu¬
caretur. ꝙ unus a sinam dixit.
alii pullum asmne. qnͣto minus
asinam de qua cet̾i tacuerunt. ut tñ
pnllum non tace̾t de quo illi dix̾ũt.

Expanded text:
m et pullum cum ea, et cetera usque ad eum locum, ubi ait: benedictus qui uenit in nomine domini, osanna in altissimis. hoc etiam Marcus narrat eodem ordine custodito. Lucas autem in Hiericho inmoratur quaedam commemorans quae isti praetermiserunt de Zaccheo principe publicanorum et quaedam in parabolis dicta. post haec et ipse occurrit eis ad huius pulli commemorationem, in quo sedit Iesus. nec moueat quod Mattheus et asinam dicit et pullum, ceteri autem de asina tacent. immo etiam recordanda est illa regula, quam de quinquagenis et centenis discumbentibus, cum quinque panibus turbae pascerentur, supra insinuauimus. qua insinuata non deberet hoc iam permouere lectorem, nec si Mattheus ita de pullo tacuisset, quemadmodum illi de asina tacuerunt, ut maxime contrarium putaretur, quod unus asinam dixit, alii pullum asinae; quanto minus asinam, de qua ceteri tacuerunt, ut tamen pullum non taceret, de quo illi dixerunt!
Abbreviated transcription (Latin):
biguitatis aꝑꝑet. Est quid̾ ẜmo
dñi apd̃ eimͣgelistam ioħem ubi ħ
quod dico facilius possit intlłigi.
Dicebat ergo inquit iłp̃ ad eos qͥ
credid̾unt ei uideos. si uos ꝑman¬
ẜitis in ẜ mone meo uere discipłi
meienitis. et cognoscetis u̾itatem

Expanded text:
biguitatis apparet. Est quidam sermo biguitatis apparet. Est quidam sermo domini aput euangelistam Iohannem, ubi hoc quod dico facilius possit intellegi. dicebat ergo, inquit, Iesus ad eos qui crediderunt ei Iudaeos: si uos manseritis in sermone meo, uere discipuli mei eritis, e
Abbreviated transcription (Latin):
nem non solum pp̃ ea dño tribuerũt.
marcus ⁊ lutas ꝙ hoc ip̃e dixiss. qr
u̾itas est. que etiam ꝑ malos atq
nescientes sepe loquitur occulto quo¬
dom instinctu mentem hom̃is mo¬
uens non scĩtatis illius m̾ito. S iure
ꝓprie potestatis u̾metiam quia ta¬
les eẽ potuerunt. ut non frustra in
ip̃o corꝑe dñi iam sicut menbͣ depu¬
tarentur. ut m̾ito eoꝵ uox illi tribu¬
eretur. cuius menbra erant. quia
iam baptizau̾at plures qm iohes et
hẽbat curbas discipuloꝵ. sicut ip̃i
eumͣgeliste sepe testiit᷑. Et unde etãt
eciam illi qͥngenti fre̾s quib aplus
tum ẽẽ ꝯmemorat. p̾ẜtim. quia et
ẜm eundem matħm non ita dc̃m ẽ
aiunt illi. malos male ꝑdet. ut ĩ eo
quod poĩtum est illi plurał mĩs
accipiendus sit tamqmͣ eoꝵ fu̾it
ista sꝑnsio qui eum de sua potes¬
tate dolose int̾rogau̾ant. S anint
illi dcm̃ est .i. illi ip̃i dño singulari
ꝓnomine non plurali. quod in co¬
dicib grecis sine ullo dubio ara¬

Expanded text:
o tribuerunt Marcus et Lucas, quod hoc ipse dixisset, quia ueritas est, quae etiam per malos adque nescientes saepe loquitur occulto quodam instinctu mentem hominis mouens non sanctitatis illius merito, sed iure propriae potestatis, uerum etiam quia tales esse potuerunt, ut non frustra in ipso corpore domini. iam sicut membra deputarentur, ut merito eorum uox illi tribueretur cuius membra erant, quia iam baptizauerat plures quam Iohannes et habebat turbas discipulorum, sicut ipsi euangelistae saepe testantur, et unde erant etiam illi quingenti fratres, quibus aesertim quia et secundum eundem Mattheum non ita dictum est: aiunt illi: malos male perdet, ut in eo quod positum est illi pluralis numerus accipiendus sit, tamquam eorum fuerit ista responsio qui eum de sua potestate dolose interrogauerant, sed aiunt illi dictum est, id est illi ipsi domino, singulari pronomine, non plurali, quod in codicibus Graecis sine ullo scrupulo am
Abbreviated transcription (Latin):
uendentes ⁊ ementes. Matheis ul
cum ꝯmemoras quod̾ alteo ͥl
fm̃ est de arbore maledc̃a qͣnͣdo
mnane rentebat᷑ abet hania incini¬
ntem. ptmifit ea que martꝰ ꝯme¬
moranit uenisse illum in ciuitatẽ
n siespe exisse. et mane cum ꝑtnͣ̃si¬
rent discipislos arborem aridam fũ¬
isse miratos. et eiqnod ẜodie gertũ
est. quo arbor maledc̃a est. adium¬
git illud quod tercio die gestum est
enis ariditatem miratos ẽẽ discipu¬
los. et de potencia fidei a dño audisse
s eaconiugens. ut nisi ex marci
nanatione cogannir intend̾e̾. ubi
et quid matheus p̾cermiẜit non
pssit agnosci. Qun ergo dixisse
matheus. et relictis illis abiit foras

Expanded text:
uendentes et ementes, Mattheus uero cum commemorasset quod altero die factum est de arbore maledicta, quando mane reuertebatur a Bethania in ciuitatem. praetermisit ea quae Marcus commemorauit, uenisse illum in ciuitatem et uespere exisse et mane. cum transirent. discipulos arborem aridam fuisse miratos; et ei quod secundo die gestum erat, quo arbor maledicta est, adiunxit illud quod tertio die gestum est, eius ariditatem miratos esse discipulos et de potentia fidei a domino audisse, sic ea coniungens, ut nisi ex Marci narratione cogamur intendere, ubi et quid Mattheus praetermiserit, non possit agnosci. cum ergo dixisset Ma
Abbreviated transcription (Latin):
ptest enim putari omĩa cum pͥn¬
ipib sacerdotum. et seniorib po¬
nli locutũ fuisse a quib fu̾at de
la potestate int̾rogatus. qui utiz
stemptantes ⁊ inimici quesierãt.¬
sser uon nescientes. S credes¬
adlntes malos male ꝑdet. et
lineam locabit agricoł. Hoc om̃io
mouere non deb. ut ideo putemus
non fuisse credentes in illa multi¬
tidine que tunc dñi ꝑabolas au¬
debat. Tacuit nai id matheꝰ
breuitatis quod lucas non tacet
ꝑibolam istam .s. nec ad eos solos
dc̃am qui de potestate int̾rgan̾ãt.
s ad plebem. Sic .n. ait. cepit &
dicẽ ad plebem ꝑ abolam hanc. hõ
plantauit uiueamet c̃. In hac gͦ
dlebe intelligendimm est eciã illo ᷤᷤ¬
ẽ potinisse. qui sic eum audirent.
quomodo cui dixant. Bñdcus qui
uenit in nomine domini. et ip̃õs
uł ex seip̃is fuisse qui send̾unt ma

Expanded text:
potest enim putari omnia eum prinpotest enim putari omnia eum principibus sacerdotum et senioribus populi locutum fuisse, a quibus fuerat de sua potestate interrogatus. qui utique si temtantes et inimici quaesieraissent non nescientes, sed credentes: malos male perdet et uineam locabit aliis agricolis. hoc omnino mouere non debet, ut ideo putemus non fuisse credentes in illa multitudine, quae tunc domini parabolas audiebat. tacuit namque idem Mattheus breuitatis causa quod Lucas non tacetparabolam istam scilicet non ad eos solos dictam, qui de potestate interrogaverant, sed ad plebem. Sic enim ait, Coepit autem dicere ad plebem parabolam hanc: Homo plantavit vineam, etc. In hac ergo plebe intelligendum est etiam illos esse potuisse, qui sic eum audirent, quomodo qui dixerant, Benedictus qui venit in nomine Domini; et ipsos vel ex ipsis fuisse qui responderunt, Ma
Abbreviated transcription (Latin):
Numqm legistis inscripturis.¬
quia lapidem quem reꝓban̾unt
edificantes hic fc̃us est in capud
in scripturam hnͣc legistis. lapi¬
dem quem reꝓbai̾nit edifican¬
tes. hic fc̃us est in capud anguli:
aue siña ẜm lucam magis appa¬
enim ualet sicirt hoc ⁊̃ ip̃e ponit.
sendisse quod matħs ꝯmemo¬
rat dicens. aiunt illi. malos ma¬
quod lucas non cacuit. hoc est al¬
sit. hñs ergo qui illud dño sꝑ¬
a marco et aluta: quia sicut dix
ꝑ eos u̾itas ip̃a u̾itas locuta est
sil ꝑ nescientes. S mali ertint. si¬
atq credeutes. Ibi enim erat
mam illa multitudo ꝑ qm iam
pat impleta illa ꝓpħia cum ue¬
menti magna celeb̾cate occurrẽ¬
ad dominũ ⁊ quesiuisse in qua po¬
cestate hoc fac̾e̾t. et quis ei ded̾it
hie potestatẽ qñ eos de baptismo
obis dico inqua potestate hec
lno. Inde enim secutus est con¬
gtim loquendo. et adiecit. Quid
iutẽ nobis uidetur. Homo ht̃ du¬
os filios ic̾. Sine ulla cuius reruł
cata agricolis uinea ꝯmemoratur.

Expanded text:
numquam legistis in scripturis: lapidem. quem reprobauerunt aedificantes, hic factus est in caput  scripturam hanc legistis: lapidem quem reprobauerunt aedificantes, hic factus est in caput aa secundum Lucam magis appaenim ualet, sicut hoc etiam ipse ponit: respondisse quod Mattheus commemorat dicens: aiunt illi: malos maquod Lucas non tacuit, id est absit. his ergo qui illud domino respa Marco et a Luca, quia, sicut dixi, per eos ueritas ipsa locuta est, siue per nescientes, si mali erant, siadque credentes. ibi enim erat etiam illa multitudo, per quam iam erat impleta prophetia, cum uenienti magna celebritate occurrentad dominum et quaesiuisse, in qua potestate haec faceret et quis ei dederit hanc potestatem, quando eos de baptismo uobis dico, in qua potestate haec facio. inde enim secutus est contextim loquendo et ait: quid autem uobis uidetur? homo habebat duos filios, et cetera sine ulla cuiusquam reicata agricolis uinea commemoratur.
Abbreviated transcription (Latin):
huit miraculo comꝑauit. qmͣ enti
illius sota calamitas. Lucas u̾o qͣm¬
uis omĩo eodem modo fcm. tñ ĩ alio
ceco intlłñdus est par ꝯmemora¬
re miraculum. et eiusd̾ mircłi
parem modum. Ille quippe hoc
fcm̃ dicit cum aꝓpinquaret iericto
at illi cum egrederet᷑ ab iericho. Si
nomen ciuitatis ⁊ fc̃i siłitudo pu¬
cari suad semel ẽẽ fcm̃. S eũnge¬
listas n hoc sibi ad usari quod aliꝰ
dicat. cum aꝓpinaret iericho. aln
cum egrede̾tur ab ierico. non sane
hoc ꝑ suadet uisi eis qui ꝓcliuiꝰ credi
nolunt mentir eun gelium qmͣ
duo similia similit᷑ ꝙ miracula st¬
cisse ihm. Quid autem sit credibi¬
lius. ⁊ quid pocius uerum. et om̃is
fidelis filius emĩgelũ facillime uid̾et
et omnis contentiosus saltem ad
monitus fu̾it uł cacendo. uł ĩ sita¬
cere nolu̾it cogitando sibi ip̃e respõ¬
disset sequitur matheus ⁊ dicit
et cum appinquass ierosolimis. et
ueniss bethfage ad montẽ oliuen

Expanded text:
huic miraculo conparauit, quam erat huic miraculo conparauit, quam erat illius nota calamitas. Lucas uero quamuis omnino eodem modo factum tamen in alio caeco intellegendus est par commemorare miraculum et eiusdem miraculi parem modum. ille quippe hoc factum dicit. cum adpropinquaret Hiericho, at isti, cum egrederetur ab Hiericho. sed nomen ciuitatis et facti sitari suadet semel esse factum: sed Evangelistas in hoc sibi adversari, quod alius dicat, Cum appropinquaret Jericho, alii, Cum egrederetur ab Jericho, non sane hoc persuadet, nisi eis qui proclivius credi volunt mentiri Evangelium, quam duo similia similiterque miracula fecisse Jesum. Quid autem sit credibilius aut quid potius uerum, et omnis fidelis filius euangelii facillime uidet et omnis contentiosus, saltem cum admonitus fuerit, uel tacendo uel, etiamsi tacere noluerit, cogitando sibi ipse respondet. LXVI. Sequitur Mattheus et dicit: xet cum adpropinquasset Hierosolymis et uenissent Bethfage ad m
Abbreviated transcription (Latin):
tes secus uiam. audierunt. quia
iħt tnͣsiret. ⁊ clamauerunt dũteᷤᷤ
Dñe miserere nr̃i fili dauid et cet̾a
us ad illud ubi ait. Et confestĩ
uid̾unt. et secuti sunt eum. Hce ⁊
martus ꝯmemorat. S de uno ceto
fcm̃. Que ita soluit᷑ questio fit̾
ut illa soluta est de duob qui le¬
gionem demonum paciebant᷑ in
regione gerasenoꝵ. Nam du¬
orum ⁊̃ cecoꝵ quos moto int̾po¬
suit unum fuisse notissimum et
in illa ciuitate famosissimũ. ex
rauit. quod in tot suꝑius sanatis
a dño non facile occurrit. nͥcum¬
icrum arthisynagogũ ⁊̃ nomĩe
expressit. cuius filiam resusattni.
iłe. In quo eciam magis iste sens
apꝑet. quia ⁊ ille archisyꝰnagogus
utiq in loco illo nobilis fuit. pro¬
culdubio itaq barthuncus iste
thimei filius ex aliq̃ magna fe¬
licitate deiectus. uotissime ⁊ famo¬
lum cecus. U̾m etiam menditꝰ se¬
debat. Hinc ergo est. ꝙ ip̃m solũ
uoluit ꝯmorare mareus. Cuius
illiumiuatio tam clatam famã

Expanded text:
unt, quia Iesus transiret, et clamauerunt dicentes: domine, miserere nostri, fili Dauid, et cetera usque ad illud ubi ait: et confestim uiderunt et secuti sunt eum. hoc et Marcus commemorat, sed de uno caeco factum. quae ita soluitur quaestio, ut illa soluta est de duobus, qui legionem demonum patiebantur in regione Gerasenorum. nam duorum etiam caecorum, quos modo interposuit, unum fuisse notissimum et in illa ciuitate famosissimum ex rcus commemorauit, quod in tot superius sanatis a domino non facile occurrit, nirum archisynagogum etiam nomine expressit. cuius filiam resuscitauit Iesus. in quo etiam magis iste sensus appareat, quia et ille archisynagogus utique in loco illo nobilis fuit. procul dubio itaque Bartimeus iste Timei filius ex aliqua magna felicitate deiectus notissimae et famolum caecus, uerum etiam mendicus sedebat. hinc est ergo quod ipsum solum uoluit commemorare Marcus, cuius inluminatio tam claram famam
Abbreviated transcription (Latin):
extra ciuitatem in bethomam.
ri maledixisse ꝯmemorat: pdib¬
lius creditur ip̃e poꝰ tenuisse ordns
temporis de uendentib ⁊ ementiba
poterit. nisicum quib suꝑius loqi¬
batur indignantib ꝙ pui clama¬
rent. Osana filio dauid.. pͥterm¬
sit ergo marcus quod pͥmo die fñ
est cum intrauit intemplum. et
recordatum int̾posuit cum dixiss
quod non iuen̾it aliquid infic̾
los ꝙ arbor aruerit. et eos dñs se¬
disse de fide ⁊̃monte in mari tũs¬
mariͣ quo dixit arbori. iamnon
amplius iutternum quisqm exti
fcructum manducet: S tercio die a̾
ip̃o quippe die ẜo ꝯmemor anto idẽ
marcus de temꝑlo eiectos uende̾t
de cinitate. et cum mane tnͣsirent
indisse discipulos ficum aridamfe¬
tam aradicib. et recordatum pei
dixisse ei. Rabi ecce ficus cui mal¬
dixisti aruit. Gunc eum de pai¬
cia fidei sndisse. Mathys autem

Expanded text:
extra ciuitatem in Bethaniam,rbori maledixisse commemorat, probabilius creditur ipse potius tenuisse ordinem temporis de uendentibus et ementibupoterit, nisi cum quibus superius loquebatur indignantibus, quod pueri clamarent: osanna filio Dauid? praetermisit ergo Marcus quod primo die factum est, cum intrauit in templum, et recordatum interposuit, cum dixisset, quod non inuenerit aliquid in ficulos, quod arbor aruerit, et eis dominum respondisse de fide et de monte in mare transdie, quo dixit arbori: iam non amplius in aeternum quisquam ex te fructum manducet, sed tertio die dicit. ipso quippe die secundo commemorauit idem Marcus de templo eiectos uendentede ciuitate, et cum mane transiret, uidisse discipulos ficum aridam factam a radicibus et recordatum Petrum dixisse ei: rabbi, ecce ficus, cui maledixisti, aruit, tunc eum de potentia fidei respondisse, Mattheus autem,
Abbreviated transcription (Latin):
in templo ⁊ eũnglizante. conuener̃t
pͥncipes sacerdotum ⁊ scribe cum seni¬
orib. et aiunt dicentes ad illum.
aꝑpet uich eis ĩ ip̃o ordine repugnare
qũ hic quod dicit fcm̃ inima dierũ.
endies intlłr in qua id gestum illi

Expanded text:
in templo et evangelizante, convenerunt in templo et evangelizante, convenerunt principes sacerdotum et Scribae cum senioribus, et aiunt dicentes ad illum: apparet, nihil eis etiam ipso ordine repugnare, quando id quod dicit factum in una dierum, ea dies intelligitur, in qua id gestum illi
Abbreviated transcription (Latin):
tismus iohis unde erat: et cetera
us ad illud ubi ait. Net ego uo
bis in qua potestate ħ facio. ħconĩ
et alii duo marcus ⁊ lucas totidem
pene u̾bis explicauerunt. nec in ordi¬
ne inter se uidentur aliquid discre¬
pare. nisiunde suꝑius locutus sum.
quod p̾t̾missis quibdam math̾s ad
alt̾m diem ꝑtinẽtib ita contexit
narrõm. ut nisi adutat᷑. possit pu¬
turi ip̃m iuẜo die adhuc u̾sari. Mar¬
cumi autem in tercio. lucas u̾o nõ.
qĩ ex ordine dies ꝑseq̃ns hec sb̾uum¬
git. S cum ꝯmemorass eiectos de
diebatur in ciuitatem. et quod de
ficuluea fc̃m̃ est. et quod miranti¬
b discipilis de fidei uirtute Ꝙnsũ
est. atq hiis p̾termissis: intilit di¬
cens. et erat dotens cotidie in tẽplo.
priucipes autem sacerdotum et scribe
et pͥncipes plebis querebant illum
ꝑdere. et non inuemebant quid fa¬
cerent illi. Omnis enim populus sꝰ¬
pensuserat audiens illum. Et fc̃m
est in una dierum docente illo ppłm

Expanded text:
t cetera usque ad illud ubi ait: nec ego dico uobis! in qua potestate haec facio..hoc totum et alii duo Marcus et Lucas totidem paene uerbis explicauerunt. nec in ordine inter se uidentur aliquid discrepare nisi, unde superius locutus sum, quod praetermissis quibusdam Mattheus ad alterum diem pertinentibus ita contexit narrationem, ut, nisi aduertatur, possit putari ipsum in secundo die adhuc uersari, Marcum autem in tertio. Lucas uero non quasi ex ordine dies persequens hoc subiunxit, sed cum commemorasset eiectos de am et regrediebatur in ciuitatem et quod de ficulnea factum est et quod mirantibus discipulis de fidei uirtute responsum est, adque his praetermissis intulit dicens: et erat docens cottidie in templo. principes autem sacerdotum et scribae et principes plebis quaerebant illum predere: et non inveniebant quid facerent illi. Omnis enim populus suspensus erat audiens illum. Et factum est in una dierum, docente illo populum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ det colonos istos. et dabit uineã
aliis. S facile potest intlligi uł il¬
lorum nocem ita st̾ietͥ so̾iũctam ut
pocius accributam. quia cum u̾mi
dix̾unt etiam de illis ale hoc ip̃e sen¬
dit qui u̾itas est. S ilłud magis
mouet ꝙ lucas non solum eos hoc
sꝑudisse non dicit ħ ⁊̃ u̾ba ipse
quoq sicut martus dño tribuens.
uͥmetiam ꝯͣiam retulisse susionẽ
dũtes. absit. Ita euim narrat. Qͥd
ergo illis faciet dñs uinee: ueniet
et ꝑdet colonos istos. et dabit ui¬
neam aliis. Quo auditoc dixe
ciens eos: ait. Quid est ergo hec
quod scriptum est. Lapidem quẽ
reꝓbauerunt edificantes. hic fcũs
in capud anguli. Quomodo ergo¬

Expanded text:
colonos et dabit uineam aliis. sed facile potest intellegi uel illorum uocem ita subiunctam, ut potius adtributam, quia, cum uerum dixerunt, etiam de illis hoc ipse respondit qui ueritas est. Sed illud magis mouet, quod Lucas non solum eos hoc respondisse non dicit haec etiam uerba ipse quoque sicut Marcus domino adtribuens, uerum etiam contrariam rettulisse responsionem dicentes: absit. ita enim narrat: quid ergo faciet illis dominus uineae? ueniet et perdet colonos istos et dabit uineam alciens eos, ait: Quid est ergo hoc quod scriptum est: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli? Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
sĩ. Mane autẽ reũtens inciuitatẽ
esimit. et uidens fici arborem unã
setus uiam. uenit ad eam ⁊ nichil
iuenit nisi folia cm̃. Et ait illi.
Numqm̃ ex tefructus nascetur
insempiterum. et arefcã est conti¬
nuo ficulnea. p̾termissis ceti̾s ad e¬
undem diem ꝑtiuentib adiuuxit
statim. Et indentes discipuli inira¬
tisunt dũtes. quomodo continuo
aruit. quod alio die uiderunt. alio
die mirati sunt. Intlłigit᷑ auter
non tunc aruisse qñ uiderunt. S
cortimio maledc̃a est. Neq eñ
arescentem. ũ penitus areftam ui¬
d̾unt. ac sic eam continuo in u̾bo
dm̃ ar̃ aruisse intellex̾unt. ¶ Se¬
quit᷑ matheus ⁊ dicit. Et cum uẽis¬
set in templum: accesserunt ad e

Expanded text:
e autem reuertens in ciuitatem esuriuit; et uidens fici arborem unam secus uiam uenit ad eam et nihil inuenit nisi folia tantum, et ait illi: numquam abs te fructus nascatur in sempiternum; et arefacta est continuo ficulnea, praetermissis ceteris ad eundem diem pertinentibus adiunxit statim: et uidentes discipuli mirati sunt dicentes: quomodo continuo aruit? quod alio die uiderunt alio die mirati sunt. intellegitur autem non tunc aruisse, quando uiderunt, sed continuo quod maledicta est. neque enim arescentem, sed penitus arefactam uiderunt ac sic eam continuo in uerbo domini aruisse intellexerunt. LXVIIII. Sequitur Mattheus et dicit: et cum uenisset in templum,