comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram. cartarũ q ꝯplectit᷑. Lux enĩ
ip̃i nõ parictib obstiuit᷑. nõ elem̃tis
diuiditur: uõ tenebus obscuratꝰ. lux ĩqnͣi
rp̃i dies est siner octe: diesz sñ fine. ubiss
spleiot. ubiq radiat: ubiq nõ deficit.
p̾cessit: dies aũt appropĩqͣuit. P recessit
ĩquit nox. ñ seqͥtur: ut intelligas super
ri.⁊ pc̃oꝵ obscura ñ seqͥ: et iugi spl̃to¬
re pct̾itas caligines depelli: subrepentia
dlicta ꝓhiben. Nam qr hic dies xp̃us
celum terrã tartarũq collustret: scripta
Erat lux u̾a: q̃ illuĩat om̃em hoĩera
ueniẽtẽ ĩ hũc mũdũ. Q̾ in ĩferno liceat
ait ꝓph̾a. Qͥ sedebant ĩ regione u̾bre mor

Expanded text:
Lux enim Christus non parietibus obstruitur, non elementis dividitur, non tenebris obscuratur. Lux, inquam, Christi dies est sine nocte, dies sine fine, ubique splendet, ubique radiat, ubique non deficit. praecessit, dies autem appropinquavit . Praecessit, inquit, nox, non sequitur: ut intelligas, superri, et peccatorum obscura non sequi, et jugi splendore praeteritas caligines depelli, surrepentia delicta prohiberi. Nam quia hic dies Christus coelum, terram, tartarumque collustret Scriptura Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quod in inferno luceat, a
Abbreviated transcription (Latin):
głantur. Nam et solem arbitror ẽe in
hac die solito clariorẽ. Ncc̃e z .n. ut sos
luit. Et cuius mortẽ lugribri qͣdam ca¬
ligine ꝓsecutꝰ ÷: eiustẽ uitã itidioris
lucis splendꝵre suscipiat. Et tñꝙͣ bonꝰ
m̃ifter. sicut tc̃ obscuratꝰ ⁊ ad exeqͥas

Expanded text:
antur; nam et solem ipsum arbitror esse in hac die solito clariorem; necesse enim est utluit; et cujus mortem lugubri quadam caligine prosecutus est, ejusdem vitam nitidioris lucis splendore suscipiat; et tanquam bonus minister, sicut tunc obscuratus est ad exsequias
Abbreviated transcription (Latin):
Ou ĩmerito fr̃es hedierna di¬
e psalmus luc legit᷑: in quo
ꝓph̃a exultand̃ p̾cipit ⁊ lecandũ. Om̃s
uata t̾ra g̾minat resurgẽtes: celun
reseratũ suscipit ascendẽtes. Deniq
tollũt. Tartar̃ quos ht̃: reddit ad
suꝑos. Aerra quos sepelit: nuttit ad ce¬
lum. Celũ quos suscipit. repͥsentat
ad dũm. Et una eademq oratone.
saluatoris passio eleuat de mmuis: su¬
satat de t̾renis: collocat ĩ excelsis. Re¬
surrecto etĩ rp̃i defunctis ÷ uita: pc̃c̃o¬
rib uenia: scĩs est gła. Oũem gͦ cͥ¬
aturã: ad festiuitatẽ xxͦnis̃ xp̃i dauid

Expanded text:
tres, hodierna die psalmus hic legitur , in quo propheta exsultandum praecipit et laetandum; omnes vata terra germinat resurgentes, coelum reseratum suscipit ascendentes. Deniquetollunt. Tartarus quos habet reddit ad superos, terra quos sepelit mittit ad coelum; coelum quos suscipit repraesentat ad Dominum; et una eademque operatione Salvatoris passio elevat de imis, suscitat de terrenis, collocat in excelsis. Resurrectio enim Christi defunctis est vita, peccatoribus venia, sanctis est gloria. Omnem ergo creaturam ad festivi
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰt legem ꝑ gr̃am : qr pietatis sue p̾sentiani
exhidendo mõttrauit. s tũ ni tͥb annis s ͫ¬
xit: nec p̾cepta ericoiũt: nec incarnatõis
eius miracula cõuertũt. Qͥd u̾o ꝑ cultorẽ
extitit. Hũc nos ĩdigni seqͥniur: ĩ qͣntum
ꝓ eruditõne ur̃a docendo. dep̾cando. ĩcrepã¬
dolaboramus. ¶ cũ magno iã timore au¬
diendũ ÷: qd̾ cultori uinee de infructuosa
arbore dr̃. Succite eam. Ut quid ⁊̃ terram
tõnis nõ exhilet: uelut ĩfructuosa arbor
t̾ram occupat: qi in eo loco in quo ip̃e est
et aliis oꝑandi occasionẽ negat. S in hoc
scło potens qͥlibet si fructũ ñ ht̃ boue oꝑatõis:¬

Expanded text:
 gratiam, quia pietatis suae praesentiam exhibendo monstravit. Sed tamen in tribus annis frugit, nec praecepta erudiunt, nec incarnationis ejus miracula convertunt. Quid vero per cultorem exstitit. Hunc nos indigni sequimur, in quantum pro eruditione vestra, docendo, deprecando, increpando, laboramus. 4. Sed cum magno jam timore audiendum est quod cultori vineae de infructuosa arbore dicitur: Succide illam; ut quid etiam terram tionis non exhibet, velut infructuosa arbor terram occupat, quia in eo loco in quo ipse est, et aliis operandi occasionem negat. Sed in hoc saeculo potens quilibet, si fructum non habet operationis
Abbreviated transcription (Latin):
morauit gu̾atẽes eiꝰ: quo ordine: qͣ serie: quo
uenit usq ad ioseph descendẽdo. Lucas ã ascẽ¬
deudo cepit nu̾are. Quare ille descendendo:
xp̃e cepit nu̾are descendẽdo. Lucas aũt qi tũc
cepit nũare qñ laptizatus ẽ xp̃c: ibi est enĩ¬
ũciũ ascensionis: ascendendo nu̾are cepit.
et seꝑtẽ: a qͦ nuu̾abat. Intendite a quo exor¬
pͥmus p᷑cauit: et nos cũ pcc̃i obligatõne

Expanded text:
moravit generationes ejus, quo ordine, qua serie, quo venit usque ad Joseph descendendo : Lucas autem ascendendo coepit numerare. Quare ille descendendo, are descendens. Lucas autem, quia tunc coepit numerare, quando baptizatus est Christus. Ubi est initium ascensionis, ascendendo numerare coepit. es 77 a quo numerabat, intendite hodie a quo exorprimus peccavit, et nos cum peccati oblig
Abbreviated transcription (Latin):
fecta ft̃. Senarius aũt nũs ĩ tͥgonũ ductꝰ:
lege. atq in erordio incoantis gr̃e infumus
extitit: decẽ et octo ãnis nuilier curua
fuit: ⁊ erat ĩclinata nͨ oĩno pot̾at surlum
respicẽ. Om̃is pcc̃or t̾iena cogitans ⁊ celes¬
tia nõ reqͥiens: sursũ respic̾e nõ ualet.
Q dũ desideria inferiora seqͥtur: a mentis
sue rãticoine curuatur ÷ et hoc sꝑ uides:
qd̃ sũ cessafone cogitat. Ad corda uĩa fr̃s
alius de pcumis: alius de p̾dioꝵ ãbitu
talib ĩplicat᷑ : ab status sui rc̃itudĩe flati

Expanded text:
fecta sunt. Senarius autem numerus in trigonum ductus lege, atque in exordio inchoantis gratiae infirmus exstitit, decem et octo annis curva mulier fuit. Et erat inclirespicere. Omnis peccator terrena cogitans, coelestia non requirens, 1585 sursum respicere non valet, quia dum desideria inferiora sequitur, a mentis suae rectitudine curvatur, et haec semper videt, quod sine cessatione cogitat. Ad corda vestra, fralius de pecuniis, alius de praediorum ambitu talibus implicatur, a status sui rectit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ curuare ut tnͣseamꝰ. Recta qͥpe stat aĩa
ꝯ suꝑna desideiat: ⁊ neqͣqm̃ flectit᷑ ad inia.
S maligni sp̃us ꝯ hnͣc in sua icĩtudine
stare cõspiciũt: ꝑ eam tilłire nõ poslũt. Uiͣ¬
sir̃e ualq eoꝵ ẽ: ĩmũda illi desideria sꝑgere
Dicũt gͦ uicuruare ut tuseamꝰ qr si ña se
ad nua appetẽta nõ deicit. ꝗͣ hnͣc illoꝵ ꝓu̾¬
sitas ullatenus ꝯualescit. Et tnͣsire per
eam nequeunt: qmͣ contra se rigidam ĩ fr̾n̾a
Pudeat gͦ teriena cõcupisce̾: et dorsa ĩtiũ
ascendentib adu̾sariis p̾bere. Terram sꝑ¬

Expanded text:
pe stat anima cum superna desiderat, et nequaquam flectitur ad ima. Sed maligni spiritus cum hanc in sua rectitudine stare conspiciunt, per eam transire non possunt. Transire namque eorum est immunda illi desideria spargere. Dicunt ergo Incurvare ut transeamus, quia si ipsa se ad ima appetenda non dejicit, contra hanc illositas nullatenus convalescit; et transire per eam nequeunt, quam contra se rigidam in supernaPudeat ergo terrena concupiscere, et dorsa mentium ascendentibus adversariis praebere. Terram s
Abbreviated transcription (Latin):
spicit: s ad hnͣt oꝑis fortituto subccũbit.
possit bonũ cõspici⁊ s tñ ab eo qd aspicitur:
ꝯtingat ꝑ meritũ repelli. Usitata etẽi cłpa
obligat m̃tẽ: ut neq̃amͣ surg̾e possit ad re¬
ctitudinẽ. Conat᷑ ẽt labitur : qr ubi sponte
diu ꝑltitit. ibi et cũ noluent oacta cedit

Expanded text:
spicit, sed ad hanc operis fortitudo succumbit; possit bonum conspici, sed ab eo quod conspicitur, contingat 75 per meritum repelli. Usitata enim culpa obligat mentem, ut nequaquam possit surgere ad rectitudinem. Conatur et labitur; quia ubi sponte diu perstitit, ibi et, cum noluerit, coacta cadit
Abbreviated transcription (Latin):
exͦ gͣuitatis illius qͥi ũbra ꝑu̾sitatis eius
p̾mũtur. Stait deluꝑ arlor ĩfructuosa ⁊ sub¬
t̾ terrasterilis iacet. Infructuose arboris
desuꝑ ũbra densatur: et solis radius ad t̾
priuãtur. Et pressi ũbra calorem solis non
ĩ hoc scło male ꝓtegũtur. S de hoc ꝑuerso
quolibet et potente pene iam requisitõ deo
nõ est. Post qui eñ se ꝑdidit: q̃rendũ sołum᷑
pat: qui locũ ꝙ̃ tenet in bonis oꝑib ñ ex̾¬

Expanded text:
is illius, quasi umbra perversitatis ejus premuntur. Stat desuper arbor infructuosa, et subtus terra sterilis jacet. Infructuosae arboris desuper umbra densatur, et solis radius ad terprivantur. Et, pressi umbra, calorem solis non in hoc saeculo male proteguntur. Sed de hoc perverso quolibet et potente pene jam requisitio Deo non est. Postquam enim se perdidit, quaerendum solummodo pat qui locum quem tenet in bonis operibus non exe
Abbreviated transcription (Latin):
suũ tebitorẽ. Obseruet gͦꝰ ip̃m ꝑcc̃m: quisl
denaria: pcc̃m undenariũ. Lex .n. ꝑ decẽ:
tnͣsgressio denarii ẽ: ut eas ad underium.
ad ũdenariũ uenis. Adeo magnũ myste¬
fabricari. Multa ibi nu̾osa dc̃a st̃: in
magno sacram̃to. Int̾ cet̾a uela cilicina
iussa st̃ fĩ ⁊ nõ decem s undecĩ: qr ꝑ cili¬
q̃uis: uis nosse oĩa pcc̃a ꝯtiñi nũo isto
septuagesimo septimo: Septuplũ solet
ꝓ toto ꝯputari : qm̃ septẽ dieb uoluitur
tẽpus ⁊ et finito septenario uͦsus ad caput
reditur: ut eadẽ forma uoluat᷑. ꝑ huimodi
formã reuolutõis scła tnͣseunt: a septenaᷤ¬

Expanded text:
suum debitorem, obssuum debitorem, obsdenarius, peccatum undenarius. Lex per decem, transgressio denarii est, ut venias ad undenarium. ad undenarium venis. Ideo magnum mystefabricari, multa ibi numerosa dicta sunt in magno sacramento, inter caetera, vel ex cilicina jussa sunt fieri, non decem sed undecim, quia per ciliquaeris? Vis nosse omnia peccata contineri numero isto septuagesimo septimo? Septuplum solet pro toto computari: quoniam septem diebus volvitur tempus, et finito septenario, rursus ad caput reditur, ut eadem forma volvatur. Per hujusmodi formae revolutiones saecula transeunt: a septena
Abbreviated transcription (Latin):
Meniz paulo diligentius int̾roga ip̃ius nu¬
meri secretũ: latebrasq eius inqͥre. Pulsa
diligentiꝰ.: ut aꝑiatur tͥ Iusticia lege dei cõ-¬
mẽtatur. Ideo ille debebat decẽ milia talẽtoꝵ
Ip̃e est ille memoͣbilis decalogꝰ scriptꝰ digi¬
to dei: traditus ppło ꝑ moy sen famli̾n dei.
De bebat gͦ ille decem nuilia talentoꝵ. Oĩa
pct̃a siguificat: ꝓpt̾ nu̾m legis. Debebat ⁊
centũ deuarios: nõ minꝰ ab eodem num̃o.
Nam et cencies centũ fit decẽ milia: et
decies deni fit centũ: et ille decem milia
talentoꝵ: et ille decies denos. Alegitimo .n.
nu̾o nõ recessũ ẽ: in quo utro ĩuenies u¬
tra pcc̃a. Utͥq debitor: et ut̾n uenie de¬
ploratora ĩpetrator. S ille seuiꝰ nialus.
senuis ĩgͣtus : iiqꝰ ⁊ noluit repend̾e qd̾ acce¬
pit: noluit pr̃are qd̃ illi indigno p̾stitum¬
fuit. Uidete gͦ frẽs. Quisq incipit a bap¬
tismo: liber ext: dimissa ft̃ illi decẽ milia

Expanded text:
e paulo diligentius interroga ipsius numeri secretum, latebrasque ejus inquire, pulsa diligentius, ut aperiatur tibi justitia quae lege conmendatur, ideo ille debitor decem talentorum, ipse est ille memorabilis decalogus scriptus digito Dei, qui traditus populo per Mosen famulum Dei. Debebat ergo ille decem millia talentorum: omnia peccata significat, propter numerum legis. Debebat et ille centum denarios: non minus ab eodem numero. Nam et centies centum fit decem millia; et decies deni, centum. Et ille decem millia talentorum, et ille decies denos. A legitimo enim numero non recessum est, in quo utroque invenies utraque peccata. Uterque debitor, et uterque veniae deplorator et impetrator: sed ille servus malus, servus ingratus, iniquus, noluit rependere quod accepit, noluit praestare quod illi indigno pfuit. Videte ergo, fratres, quisquis incipit a baptismo, liber exit, remissa sunt illi decem
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ssa discipliua. seuit ĩpumita neqͥcia. Qͥd
Sed delictũ dimittamꝰ: culpam de corde abi¬
ciamus. Io enĩ dñs subdidit de cordib ur̃isꝰ
ut si ꝑ caritatẽ ĩ ouitur disciplina: de cor¬
de lenitas nõ recedat. Quid .n. tã ꝑium:
quiͣ medicus ferens fi̾am̃tũ: Ilorat se¬
candus: et secat᷑. plorat urendus: ⁊ urs¬
tur. Non est illi ciuidelitas. Absit ut seui¬
cia medici dicatur. seuit ĩ uulꝰ ut homo
sanetur: qr si uulnꝰ palpetur: hõ ꝑditur
sic gͦ ilta monuerĩ fr̾es mei: ut fr̃es no¬
ttros qͥ pecrau̾int oĩ modo diligamꝰ de cor¬
de nr̃o. Caritatẽ in eos nõ dimittamus:
et discipliuã cũ opus ⁊ demus: ne ꝑ solu¬
tõnẽ discipline crescat nequicia ⁊ et inci¬
piamus ꝓpt̾ea accusari qr recitatũ ÷ nob̾.
pͤcantes coram oĩb corripe: ut ceti timo¬
rẽ h̾eant. Certe si quisqmͣ solũ distĩguit¬

Expanded text:
pressa disciplina saevit impunita nequitia. Quid pressa disciplina saevit impunita nequitia. Quid sed delictum dimittamus, culpam de corde abjiciamus. Ideo enim Dominus subdidit, de cordibus vestris, ut si per charitatem imponitur disciplina, de corde lenitas non recedat. Quid enim tam pium quam medicus ferens ferramentum? Plorat secandus, et secatur: plorat urendus, et uritur. Non est illa crudelitas; absit ut saevitia medici dicatur. Saevit in vulnus, ut homo sanetur: quia si vulnus palpetur, homo perditur. Sic ergo ista monuerim, fratres mei, ut fratres nostros qui peccaverint omni modo diligamus, de corde nostro charitatem in eos non dimittamus, et disciplinam, cum opus est, demus: ne per solutionem disciplinae crescat nequitia, et incipiamus propter Deum accusari; quia recitatum est nobis, Peccantes coram omnibus corripe, ut caeteri timorem habeant . Certe si quis, quod solu
Abbreviated transcription (Latin):
fiũt septusigies septies. Om̃ia gͦ pcc̃a dimi ͭ¬
ti uoluit: qͥ ea septuagesimo septinio nũo
p̾signauit. Nemo ꝯͣ se teneat ñ ignoscendo:
ne contͣ illũ teneat᷑ qñ orat. Dicit eĩ deus.
Dimitte: et dimittet᷑tͥ. Sed ego pͥor dimi
Nõ .i. m̃titur u̾itus: ñ .n. fallit aut fallit᷑
⁊p̃t : qͥ subiecit dicẽs. sic et uob̾ faciet pater
u̾r: qͥ est ĩ celis. Inuenis pr̃em: imitare pa
Ne ditas ĩ lingͣ ignoscor et corde differas. Sup¬
uit d̃s ubi dicas. Uocẽ tuã hõ audit: ꝯscĩam
tuã deus ĩspicit. Si dicis dimitto: dimitte.
Melior es ꝯ clamas ore: ⁊ dimittis ĩ corde:
crant pu̾i ĩdisciplinati ⁊ et nolũt uapulare:
qͥ sic prescribũt nob̃ qñ uolumꝰ dare discipli¬
nã. Pectaui: ignosce mͥ. Ecce ignoui. Et it̾m
pcat. Ignosce: ignoui. Peccat t̾rio. Ignosce
t̾cio ignoui. Iã qͣrto: uapulat. Et ille. Nuu¬
qͥd septuagies septies te fatigaui: Si hac
p̾scuptõne seu̾tas discipline tormiat: re¬

Expanded text:
. Omnia ergo peccata dimitti voluit, qui ea septuagesimo septimo numero praesignavit. Nemo contra se teneat non ignoscendo, ne contra illum teneatur, quando orat, dicit enim ille Deus: Dimittite et dimittetur vobis. Sed ego prior dimisNon enim mentitur Veritas, non enim fallit, aut fallitur Christus, qui subjecit, et ait: Sic et vobis faciet Pater vester, qui est in coelis. Invenisti patrem, imitare patNe dicas in lingua: Ignosco, et corde differas supvit Deus ubi dicas. Vocem tuam homo audivit: conscientiam tuam Deus inspicit. Si dicis, Dimitto; dimitte. Melius est cum clamas ore, et dimittis in corde, crant pueri indisciplinati, et nolunt vapulare, qui sic praescribunt nobis, quando volumus dare disciplinam: Peccavi, ignosce mihi. Ecce ignovi, et iterum peccat. Ignosce: ignovi. Peccat tertio. Ignosce: tertio ignovi. Jam quarto vapulet. Et ille: Numquid septuagies septies te fatigavi? Si hac praescriptione severitas disciplinae dormiat, re
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc ficulnea reseruata: qd̃ mulier e¬
recta. Dñs uinee t̾cio uenit ad ficulneã.
et fuictũ minime ĩuenit: et mulier que
erectaz. decẽ et octo annis fuerat curua.
Hoc aũt decen et octo ãnoꝵ uuni̾o signa¬
tur: qd̾ t̾tio dñs uinee ad ĩfrucluosam fi

Expanded text:
c ficulnea reservata quod mulier erecta. Dominus vineae tertio venit ad ficulneam, et fructum minime invenit, et mulier quae erecta est decem et octo annis fuerat curva. Hoc autem decem et octo annorum numero signatur, quod tertio dominus vineae ad ficulneam i
Abbreviated transcription (Latin):
ata fu̾at: seruare ꝯtẽpsit. Tercio dñs uine¬
e ad ficulueã uenit: qr naturã gn̾is hũani
aũ legẽ. sub lege. sub gr̃a. expectando. ad mo¬
nẽto. uisitando: requisiuit. D ͭ aũt ad cul¬
torẽ uinee. Ecce ãni tles st̃ ex qͦ uenio fruc¬
tũ q̃rens ĩ ficulnea hac: ⁊ nõ ĩuenio. Uenit
añ legẽ: qr ꝑ naturalẽ intllc̃m qͥd unꝰqͥsq
exẽplo sui qͣlr̾ ergͣ pximũ ag̾e debuiss ĩno

Expanded text:
t. Tertio dominus vineae ad ficulneam venit, quia naturam generis humani ante legem, sub lege, sub gratia, exspectando, admonendo, visitando, requisivit. 3. Dixit autem ad cultorem vineae: Ecce anni tres sunt ex quo venio fructum quaerens in ficulnea hac, 1583 et non invenio. Venit ante legem, quia per naturalem intellectum quid unusquisque exe
Abbreviated transcription (Latin):
redempti sumꝰ: m̃bra eiustẽ sumi sacerdo¬
genus elcm̃: regale sacerdotiũ. S qͥ gilbũ
tolerat: ima sꝑ intuet᷑. A sacerdotio gͦ re¬
pellitur: qr quisqͥs solis t̾renis intẽtus est:
ip̃e sibi testis ẽ. ꝙ m̃brũ sũmi sacerdotis ñ
Hinc rursus pisces qͥ pemuilas ñ hñt: ab
solent. Qd gͦ pennatis piscib: nͥ elcẽ anime
figurantur : Qr ꝓfecto sole celestis ect̃e
corpus tnͣseunt: que mͦ uͥtutũ pẽnulis ful¬
te: saltus dare ꝑ celeste desideriũ sciunt.
Ut suꝑua ꝑ cõtemplatõnẽ appetant: ꝙͣuis
ĩ seip̃is itm ex mortali carne belabant. Sigͦ
mulier curua: et arbor infructuosa. Remi¬
niscam᷑ maloꝵ q̃ fecimꝰ : mittamꝰ ad radicẽ
cordis cofinũ stercoris: ut tc̃ in retubutõ¬
nis fiuctu pinguescat: qd̾ nob̾ hic ꝑ peni¬
tẽciam fetebat. Et si uͥtutũ sũma oꝑari
nõ possumꝰ: ip̃o deus nr̃o gaudet lamẽto
Ex ip̃a ei iusticie inchoatõne placebimus:
qui ĩiusta que fecimꝰ punumꝰ. Ne mora e¬

Expanded text:
redempti sumus, membra eiusdem summi sacerdogenus electum. regale sacerdotium. Sed qui gibbum tolerat, ima semper intuetur; a sacerdotio ergo repellitur, quia quisquis solis terrenis intentus est, ipse sibi testis eHinc rursus pisces qui pennulas non habent, ab solent. Quid ergo pennatis piscibus nisi electae animae figurantur, quae profecto solae in celestis aecclesiae corpus transeunt, quae modo virtutum pennulis fulte, saltus dare per caeleste desisiderium sciunt, ut superna per contemplationem appetant, quamvis in se ipsis iterum ex mortali carne relabantur? mulier curva, et arbor infructuosa. Reminiscamur malorum quae fecimus, mittamus ad radicem cordis cophinum stercoris, ut tunc in retributionis fructu pinguescat quod nobis hic per poenitentiam fetebat. Et si virtutum summa operari non possumus, ipse Deus nostro gaudet lamento. Ex ipsa enim justitiae inhoatione ei placebimus, qui injusta quae fecimus punimus. Nec mora e
Abbreviated transcription (Latin):
uicia añ acta redutimꝰ: qiͣ infructuose ar¬
bori cofuiũ st̾coris u̾samꝰ ⁊ ut maloꝵ q̃ egit̃
memoͣm recolat: et ad ꝯpu̾ctõis gr̃am qi
de fetore pinguescat. Mttit᷑ gͦ cofiuus a̾¬
coris ad radicẽ arboris: qũ pͣuitatis sue ꝯ¬
scĩa tangit᷑ memoͣ cogitatõis. Cũq se per
pũiam ad lam̃ta mẽs excitat: ꝯq asd bone
oꝑatõnis gr̃am reformat: qiͣ ꝓ tactũ ft̾coris
redit ad fecuditatẽ oꝑis. Radir cordis plã¬
git : qd̃ fecisse se menunit. Displicet sͥ qͣlem
fuisse se recolit ⁊ ĩtencionẽ ꝯͣ se dirigit.: atq
ad meliora aĩu accendit. Ex fetore gͥ ad f¬
ccũ reuiuiscit arbor: qr de consideratẽe ꝓcc̃i
ad lona se oꝑa resuscitat animꝰ. Et st̃ plenz¬

Expanded text:
vitia anteacta reducunt, quasi infructuosę arbori cofinum stercoris versant, ut malorum, quae egit, memoriam recolat et ad conpunctionis gratiam quasi de foetore pinguescat. Mittitur ergo cofinus stercoris ad radicem arboris, quando pravitatis suę conscientia tangitur memoria cogitationis. Cumque se per pęnitentiam ad lamenta mens excitat, cumque ad bonę operationis gratiam reformat, quasi per tactum stercoris redit ad fecunditatem operis radix cordis. Plangit, quod fecisse se meminit, displicet sibi, qualem fuisse se recolit, intentionem contra se dirigit atque ad meliora animum accendit. Ex foetore igitur ad fructum reviviscit arbor, quia de consideratione peccati ad bona se opera resuscitat animus, e
Abbreviated transcription (Latin):
uirides stant. S audiamꝰ qͥd ficulnee cułtoꝵ
adũgat. Si quidẽ fecĩt fiuctũ. Sin autẽ:¬
in tuturo succides eaim. E ꝓfecto qui hic
nõ iuit ad fecũditatẽ ꝑinguescẽ ꝑ uicrepatde.
Et in futuro succidetur: ꝙͣuis hic sũ fructu
uindis stare uideat᷑. Erat aũt docens iu sy¬
nagoga salbi̾s. Et ecce mulier q̃ hẽbat sp̃m in

Expanded text:
quid ficulneae cultor adjungat: Si quidem fecerit fructum: sin autin futuro succides eam. Quia profecto qui hic non vult ad fecunditatem pinguescere per increpationem, et in futuro succidetur, quamvis hic sine fructu viridis stare videatur. 6. Erat autem docens in synagoga eorum sabbatis. Et ecce mulier
Abbreviated transcription (Latin):
eam dñs. Ex qͣ multi deducti riui om¬
nẽ rigant t̾ram deliciaꝵ: et ĩ fũdũt
ortũ uoluptatis: ex quib cotidie lo¬
ta et ꝑfusa b̃ã dei genitx u̾go maria:
ascendit hodiema die speriosa ualde
⁊ admirabilis÷ cuiꝰ odor inestimabił
erat nimis: et iõ ineffabił. Ad cuius
ꝑfecto fragranciã odoris: oĩs illa cele¬
stis ierłm leta decurrit. Qmͣ cͥcũdabãt
flores rosaꝵ et lilia cõualliũ : eo ꝙ õs
aĩe mͣrtyrio coronate rubricate⁊ eã

Expanded text:
 : ex qua multi deducti rivi, omnem irrigant terram deliciarum, et infundunt hortum voluptatis, ex quibus quotidie ita et perfusa beata Dei genitrix ascendit hodierna die speciosa valde et admirabilis: cujus odor inaestimabilis erat nimis, et ideo ineffabilis. Ad cujus profecto fragrantiam odoris, omnis illa coelestis Jerusalem laeta decurrit, quam circumdabant flores rosarum et lilia convallium, eo quod omnes animae martyrio rubricatae, eam
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas congratulat᷑ et ue
uatur om̃e genu. De huiꝰ nimirũ ad
celos ascensione multo admirãtis
intuitu secretoꝵ ꝯtemplator celefti¬
uui in canticis. uidi irquit speciosã¬

Expanded text:
civitas congratulatur et vevatur omne genu. De hujus nimirum ad coelos ascensione, multo admirantis intuitu secretorum contemplator coelestium in Canticis: Vidi, inquit, speciosa
Abbreviated transcription (Latin):
inde def̾ius ceratur. In cũctis gͦ que e¬
gitis fi̾es mei: radicem boni oꝑis hũilitatẽ
tenete. Nec quibz iam sr̃iores. s qͥb adhuc
ĩfi̾ores estis aspicite: ut dũ melioꝵ uob̃
exempla ꝓponitis: ad maiora sꝑ ascendee
ex humulitate ualeatis. Serno beati

Expanded text:
inde deterius caecatur. In cunctis ergo quae agitis, fratres mei, radicem boni operis humilitatem tenete; nec quibus jam superiores, sed quibus adhuc inferiores estis, aspicite, ut dum meliorum vobis exempla proponitis, ad majora semper ascendere ex humilitate valeatis. HOMI
Abbreviated transcription (Latin):
Alius doctrina ueritatis plenꝰ. audiẽ¬
tiũ m̃tes inebriat. ꝑ hoc gͦ qd̃ dicit.
ꝓfecto fialam porrigit. Alius explere
qd̃ sentit nõ ualet ⁊ s qi hoc utcũq
tenũciat: ꝓ fecto ꝑ ciatũ gustũ p̾bet.
In tdei eigo talernaculo .i. in scã ec̃a positi¬
si ꝑ doctrine sapĩam ministrare fialas mi¬
nime potestis: in ꝙͫ ꝓ diuina largitate
sufficitis: ꝓrinus uĩis boni u̾bi ciatos
date. In qnͣtũ uos ꝓsecisse pensatis: ⁊̃ ali¬
os trahite. In uia dei hr̾e socios desiderate
balneũ ꝑgit: quẽ ociosũ ẽẽ considerat:
ut secũ ueniat ĩuitat. Ip̃a gͦ t̾rena ac¬
tio uos ur̃a ꝯueniat. Et si ad deũ tẽ¬
ditis: curate ne ad eũ soli ueniatis.
Hinc eĩ scriptũz. Qͥ audit dicat u eni.
Ut qui iam in corde uocẽ suꝑni amoris
acceꝑit: foras ⁊̃ ꝓrimis uocẽ suꝑne ex¬
hortatõis reddat. Et fortasse ꝑanẽ ut ĩ¬
digenti elemosinã porrigat nõ ht̃: sed
maius ẽ quod tubuere ualeat. qͥ lĩgm

Expanded text:
scientia. Alius, doctrina veritatis plenus, audientium mentes inebriat. Per hoc ergo quod dicit profecto phialam porrigit. Alius explere quod sentit non valet, sed quia hoc utcunque denuntiat, profecto per cyathum gustum praebet. In Dei ergo tasi per doctrinae sapientiam ministrare phialas minime potestis, in quantum pro divina largitate sufficitis, proximis vestris boni verbi cyathos date. In quantum vos perfecisse existimatis, etiam alios trahite, in via Dei habere socios desiderate.balneum pergit, quem otiosum esse considerat, ut secum veniat, invitat. Ipsa ergo terrena actio vos vestra conveniat, et si ad Deum tenditis, curate ne ad eum soli veniatis. Hinc enim scriptum: Qui audit, dicat veni ut qui jam in corde vocem superni amoris acceperit, foras etiam proximis vocem exhortationis reddat. Et fortasse panem, ut indigenti eleemosynam porrigat, non habet; sed majus est quod tribuere valeat, qui linguam
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtentõne cogitate ⁊ uitã corrigite: mores
mutate ⁊ mala tẽptancia resistendo ũ¬
cite: ꝑpetrata aũt fletib punite. Aduẽ¬
tũ nanq et̾ni iudicis tanto seciriores
qũq uidebitis: qnͣto nc̃ districtõnem
illius tim̃do p̾uenitis. Ex omelia bĩ¬

Expanded text:
intentione cogitate, vitam corrigite, mores mutate, mala tentantia resistendo vincite, perpetrata autem fletibus punite; adventum namque aeterni judicis tanto securiores quandoque videbitis, quanto nunc districtionem illius timendo praevenietis. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
tribub isrł fcũs es. Ac si aꝑte diceretur.
Cũ te tu ꝑuulũ cõspices: ego te p̾ cet̾is
magnũ feci. Q u̾o tumagnũ cõspicis:
a uie ꝑuus estimaris. Quo contͣ dauid
piceret: dixit. Licdam et iulior fiã plꝰ¬
qmͣ fcũs sũ: et ero hũilis ĩ ocłis mei̾s.¬

Expanded text:
tur: Cum te parvulum conspiceres, ego te prae caeteris magnum feci, quia vero tu te magnum conspicis, a me parvus aestimaris. Quo contra cum Dpiceret, dixit: Ludam, et vilior fiam plusquam factus sum; et ero humilis in oculis meis
Abbreviated transcription (Latin):
Nolite dilige̾ niũdũ: n ea que ĩnu̾ido st̃
Qr siquis diligit nũtoũ: ñ est caritas pñs
in illo. Nudiust̾cius fres agnouistis: ꝙ
subito turbine ãnosa arbusta eruta: de¬
stiucte comꝰ. atq ecc̃e a fu̾dam̃tis eu̾se sũt
Qnͣti ad uesperũ sani. atq ĩcolumes actu¬
ros se in crastinũ aͥd putabant: et tñ noc¬
te eãdem repentina morte defũctist̃. ĩ laq̃¬
o ruine dep̾hensi: S ꝯsiderandũ nobis
ꝙ ad hec agenda ĩ uisibil iudex uẽti tenu¬
issimũ spm̃ mouit. Uniꝰ ꝓcellam nubis
exritauit: et t̾ram subruit: casura tot e
et t̾ram subruit ⁊ concitauit aera. et dõt
edificia strauit: Hnͣc districtõnẽ uẽturi
iudicis ꝑaulus considerans: ait. H orrẽd̾
z incidere ĩ manus dei uiuẽtis. Hnͣc ꝑsab¬
nusta exprimit: dicens. Ds̃ manifeste ue-¬
niet: deus m̃. et nõ silebit. Igni ĩ conspcũ
eius ardebit: et cͥruitueius tẽpestas uali

Expanded text:
ndo sunt, quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo . Nudius tertius, fratres, agnovistis quod subito turbine annosa arbusta eruta, destructae domus, atque Ecclesiae a fundamentis eversae sunt. Quanti ad vesperum sani atque incolumes acturos se in crastinum aliquid putabant, et tamen nocte eadem repentina morte defuncti sunt, in laqueo ruinae deprehensi? 6. Sed considerandum nobis ad haec agenda invisibilis judex venti tenuissimi spiritum movit, unius procellam nubis excitavit, et terram subruit, casura tot aeet terram subruit, concitavit aera, et tot aedificia stravit? Hanc districtionem venturi judicis Paulus considerans, ait: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Hanc Psalmista exprimit, dicens: Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit. Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus te
Abbreviated transcription (Latin):
sexus: nõ etas ⁊ ñ dignitas gn̾is: sed
meritoꝵ qualitas sola discernit᷑. U hi
pluriuiũ stella ab stella differt ĩ cla¬
ritate: qnͣuis om̃s in suo ordine sint
suscitandi. Qd̃ si alia claritas solis.
alia claritas lune. et alia claritas stel¬
laꝵ: una tñ claritas ẽ qua illustran¬
tur omia. Idcirco bã dei genit᷑x q̃ adhuc
tantis in terra p̾dicat᷑ laudib: nõ ĩme¬
git in sua sapĩa: et disponit oĩc. Qd̃
si in domo pris mãsiones multe sũt:
credimꝰ splendidiorẽ mũi hodie filiũ p̾s¬
titisse: ꝙͣ sibi olim edificauit domum:
subuixã colũnis septẽ. Inqua nimiꝵ
tomo parantͤ nptie eccłiaꝵ dei: et fe¬
terant᷑ terrenis celestia. In eo namq
ginis festũ ⁊ q̃ celestem uobis uitan
bent: erũt situt anglĩ in celo. Nec nui

Expanded text:
sexus, non aetas, non dignitas generis, sed meritorum qualitas sola discernitur: ubi plurimum stella a stella differre claritate, quamvis omnes in suo sint ordine suscitandi. Quod si est alia claritas solis, et alia claritas lunae, et alia claritas stellarum : una tamen claritas est, qua illustrantur omnia. Idcirco beata Dei genitrix, quae adhuc tantis in terra praedicatur laudibus, non immegit in sua sapientia, qua disposuit omnia. Quod si in domo patris mansiones multae sunt, credimus splendidiorem matri hodie filium praestitisse, quam sibi olim aedificavit domum, subnixam columnis septem: in qua domo nimirum parantur nuptiae Ecclesiarum Dei, et foederantur terrenis coelestia. In eo namqueginis festum, quae coelestem vobis vitam bentur
Abbreviated transcription (Latin):
cem: Cũ .ii. galenꝰ maximũ decretũ ex libel¬
lo recitass ⁊ tacitũ cỹpͥanũ gladio aĩadu̾ti
re tanta memoͣm pñtis loci: festiuitatem
sollẽuilliui diei ⁊ ꝓposionẽ salubrim ereu¬
pli⁊ om̃ib medullis ñis dicannus et In festo augłoꝵ

Expanded text:
cem? Cum enim Galerius Maximus decretum ex libelcem? Cum enim Galerius Maximus decretum ex libello recitasset: Tascium Cyprianum gladio animadverti re tanta memoriam praesentis loci, festivitatem solemnissimi diei, propositionem saluberrimi exempli, omnibus medullis nostris dicamus et nos
Abbreviated transcription (Latin):
cͥra istũ placidus ⁊ cͥca illũ cautus: huic
Ad hoc rñsum ẽ. In retam iusta: nulla  cõ¬
sultatio. Consulit eñił qui cõsiliũ uel ĩꝑtit.
uel querit. S ꝓcõsul nõ acypriano consi¬
liũ acciꝑe uolelat: s eũ potius ut a se acci¬
peret ecdmonebat. At ille ⁊ in re inqͥt tani
iusta: ulła est cõsultatõ. Non adhuc ꝯsulo:
qr nõ adhuc dubito. Abstulit enĩ mͥ dubita¬
tõnẽ: ip̃a iusticia. Iustus aũt ut securus
moriatur ĩ came: certus uiuit e in fide. Pre¬
cesserant cypriauil mli mr̃es: quos flagrã¬
tislimis exhortatõnib suis ad uĩcendum
dyabolum accencerat. Et erat utiz iustũ:
ut quos ueriditus loq̃ndo p̾miserat: pa¬
tiendo intrepidus seq̃ret᷑. Ergo in re tam
iusta: ulła ÷ ꝯsultatõ. Qͥd ad hec dicamꝰ.
quid ad hec exultemꝰ ⁊ tanta ꝯceptõne gau¬
dioꝵ: In quid erũpat cornr̃m et os ur̃ui
uͥ in ipãm ueuerabilis mrͣtius ultimã uo¬

Expanded text:
circa istum placidus, circa illum cautus; huic circa istum placidus, circa illum cautus; huic Ad hoc responsum est, In re tam justa nulla est consultatio. Consulit enim qui consilium vel impertit, vel quaerit. Sed proconsul non a Cypriano consilium accipere volebat, sed eum potius ut a se acciperet, admonebat. At ille, In re, inquit, tam justa nulla est consultatio. Non adhuc consulo, quia non adhuc dubito: abstulit enim mihi dubitationem ipsa justitia. Justus autem, ut securus moriatur in carne, certus vivit in fide. Praecesserant Cyprianum multi martyres, quos flagrantissimis exhortationibus suis ad vincendum diabolum accenderat; et erat utique justum ut quos veridicus loquendo praemiserat, patiendo intrepidus sequeretur: ergo in re tam justa nulla est consultatio. Quid ad haec dicamus? quid ad haec exsultemus? Tanta conceptione gaudiorum, in nisi in ipsam venerabilis Martyris ultimam vo
Abbreviated transcription (Latin):
cupetur die ⁊ extremũ cõputat om̃e diem:
et sic deo placitos mores ꝑducit usq ad ex¬
tremũ diem. Ita sͥ b̃s̃ cyprianꝰ ep̃t miseucor¬
dissimꝰ ꝯsulebat: nõ sicut eũ lingͣ subdola
dyaloli ꝑ os possessi a se impii iudicis mon̾e
uidebatur: dicens consule tibi. Cũ .ni. eius
i̾nobilem m̃tẽ uideret: qñ ei dixit. iusserũt
te pͥncipes cerimoniari ⁊ rñditq ille ñ facio:
adiecit. et ait. consule tͥ. Ip̃a est lingͣ subdo¬
la dyaboli ⁊ et si nõ huiꝰ qui nesciebat que
loqueretur: illius tũ qui ꝑ eũ loque bat᷑.
Loq̃latur enĩ ꝓcõsul nõ tã scdm̃ pͥncipes
qui oꝑatur in filiis diffidencie. Quẽ ꝑ huiꝰ
quo lingm oꝑari cyprianus nouerat: qd̃
a ꝓconsule audiret. consuletͥ : ꝙ caro et
sanguis dicebat stolide : hoc dyabolũ
dicere subdole: atq ĩtuebat᷑ in uno opere
duos. istũ oculis. illum fide. Nolebat
eũ iste mori: nolebat ille coronari. Pinde

Expanded text:
cupetur die, extremum computat omnem diem, cupetur die, extremum computat omnem diem, et sic Deo placitos mores perducit usque ad extremum diem. Ita sibi beatus Cyprianus et episcoissimus, consulebat, non sicut eum lingua subdola diaboli per os possessi a se impii judicis monere videbatur dicens, Consule tibi. Cum enim ejus immobilem mentem videret, quando ei dixit, Jusserunt te principes caerimoniari; responditque ille, Non facio: adjecit et ait, Consule tibi. Ipsa est lingua subdola diaboli: etsi non hujus qui nesciebat quid loqueretur, illius tamen qui per eum loquebatur. Loquebatur enim proconsul, non tam secundum principes Qui operatur in filiis diffidentiae : quem per hujus quoque linguam operari Cyprianus noverat, quods, cum a proconsule audiret, Consule tibi quod caro et sanguis diceret stolide, hoc diabolum dicere subdole: atque intuebatur in uno opere duos; istum oculis, illum fide. Nolebat eum iste mori, nolebat ille coronari: proinde
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsiderandũ. qnͣta laude p̾dicãdum ⁊
qnͣto p̾conio ꝯmẽdandũ est: Uicia
corporis morte nõ moriebat᷑ in anĩmo
pastoris ugilancia pattoralis: ⁊ cura
tuendi dũici gregis usq ed extͤͦ
uite huiꝰ dieni m̃te sobria tenebatur ⁊
nec excutiebat ab aĩo diligentiam fidelissi¬
ni dispensatoris: manꝰ tã ꝓxima cruenti
carnificis. Ita se nuͣem cogitabat futurũ
ut ẽẽ nõ obliuisce̾tur ep̃m: magis curãs
qmͣ rõnem pastoꝵ pͥncipi de cõmissis sibi
ouib redd̾et. qmͣ quid infideli ꝓconsuli de
fide ꝓpria responderet. Amabat quippe eum:
qui petro dixerat. Amas me: Pasce oues me¬
as. Et pascebat oues eius: ꝓ quib sangui¬
nẽ fundere illũ imitans p̾parabat. Custodin
Ita adu̾sus leonẽ aꝑte frem̃tẽ: ĩ ꝯfessione
uirile pectus armabat: adu̾sus lupũ insi¬
diantẽ in gregẽ. sexũ femineũ numiebat.
apud quẽ causam geste huiꝰ uite atq ab illo
sͥ nun̾is u̾ũcti quisq dicturꝰ ÷. ubi oĩs hõ

Expanded text:
derandum? quanta laude praedicandum? quanto praeconio commendandum est? Vicina corporis morte, non moriebatur in animo pastoris vigilantia pastoralis; et cura tuendi dominici gregis usque ad extremum vitae hujus diem mente sobria tenebatur: nec excutiebat ab animo diligentiam fidelissimi dispensatoris, manus jam proxima cruenti carnificis. Ita se martyrem cogitabat futurum, ut esse non oblivisceretur episcopum: magis curans quam rationem pastorum principi de commissis sibi ovibus redderet, quam quid infideli proconsuli de fide propria responderet. Amabat quippe eum, qui Petro dixerat, Amas me? Pasce oves meas . Et pascebat oves ejus, pro quibus sanguinem fundere illum imitans praeparabat. Custodiri aque adversus leonem aperte frementem in confessione virile pectus armabat, adversus lupum insidiantem gregi sexum femineum muniebat. apud quem causam gestae hujus vitae atque ab illo sibi muneris injuncti quisque dicturus est: ubi omnis homo
Abbreviated transcription (Latin):
secessit iude in uauitula in locũ
te saluatori. Quil audita⁊ secessit in
locũ desertũi seorsum. Nõ ut qͥdã ar¬
bitrantur timore mortis: s ꝑceus ĩi¬
micis suis: ne homicidio homicidiun
iũgerent. Uel in die pascle suũ int̾itum
differens ⁊ in quo ꝓpt̾ sacram̃tũ ĩmiolã¬
dus ẽ agnus: et pottes credentiũ sangͥ¬
ne resꝑgendi. Siue iõ recesłit ⁊ ut nob̾¬
ritatis uitande: qr nõ om̃s eadem ꝯftau¬
cia ꝑseuerant ĩ torm̃tis qͣ se torq̃ndos
offerũt. Ob hnͣc cãm et in alioloco pre
cepit. Cũ uos ꝑsecuti fu̾int ĩ una ciui¬
tute: fugitem aliam. Elegeait̾ qͦ euͣr¬
gelistii nõ ait fugit ĩ locũ desertũ: sed
secessit: ut ꝑsecutores magis uitau̾it
ꝙͣ timuerit. Alit̾. Postiiu aiudeis ⁊ rege
ac uocẽ apud eos ꝑdidit ꝓphecier⁊ ihs¬

Expanded text:
secessit inde in naviculam in locum nt Salvatori, qua audita, secessit in locum desertum. Non, ut quidam arbitrantur, timore mortis, sed parcens inimicis suis, ne homicidio homicidium jungerent. Vel in diem Paschae suum interitum differens, in quo propter sacramentum immolandus est agnus, et postes credentium sanguine respergendi . Sive ideo recesritatis: quia non omnes eadem constantia perseverant in tormentis, qui se torquendos offerunt. Ob hanc causam, sciens sciliceint in ista civitate, fugite in aliam . Eleganter quoque evangelista non ait, fugit in locum desertum, sed secessit, ut persecutores vitaverit magis quam timuerit. Aliter: Postquam a Judaeis et rege ac vocem apud eos perdidit p
Abbreviated transcription (Latin):
p̾bitero qͥ cũ moyse fuit. ad ecclĩam st̃¬
hoc comelius ep̃s cẽtũcellas pulsus ẽ:
et ibi scriptam epistolam desua cõfirma
tõne missam a cypriano suscepit :⁊ qmͣi cy¬
prianus in cartere positus ei scripsit: et
de celenuo lectore. Hic tp̃ib suis roga¬
tus a quadã matrona lucina: corpora a
uauit. Primũ quidẽ corpus bĩ pauli beata
lucina suscepit ⁊ et posuit in p̾dio suo uia
ostiensi: ad locũ ubi decollatꝰ ÷. Bĩu̾o petͥ

Expanded text:
presbytero, qui cum Moyse fuit, ad Ecclhoc Cornelius episcopus Centumcellas pulsus est, et ibidem scriptam epistolam de sua confirmatione martyrii, missam a Cypriano accepit, quam Cyprianus in carcere scripsit, et de Celerino lectore. Hic temporibus suis, rogatus a quadam noctu: primum quidem corpus beati Pauli beata Lucina accepit et posuit in praedio suo via Ostiensi ad latus, ubi decollatus fuit: beati
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph significabat. ꝯiugẽ nũcuparet. Nã
ita ait. Ioseph fili dd̃: noli timere acciꝑe
mariã ꝯiungeni tuã. Ergo et cõiugis no¬
mẽ sponsa suscepit: ut pꝰt ꝑtũ ĩꝯiugen
recognita tm̃ ihũ mat̾ oftend̾etur ⁊ et quẽ¬
admodũ iusto ioseph deputaretur eiu̾dẽ
marie ĩu̾ginitate cõiugiũ: ita uenera¬
fuissent. et nõ potius ioseph ex pͥe ꝯuige

Expanded text:
et. Nam ita ait: Joseph fili David, noli timere accipere Mariam conjugem tuam. Ergo et conjugis nomen sponsa suscepit, et post partum in conjugem recognita tantum Jesu mater ostenditur: ut quemadmodum justo Joseph deputaretur ejusdem Mariae in virginitate conjugium, ita venerafuissent et non potius Joseph ex priore conjugio
Abbreviated transcription (Latin):
om̃b dieb usq ad cõsũmatõnẽ scli
ĩ onũi loco mẽbrũ suũ excipiebat: qͦtũ 
furor ĩnuici pellebat. O stultri t̃ sibeli¬
tas ꝑsequẽtis. Si queris exiliũ quo
xͥanus iubeat᷑ire ⁊ prius si potes ĩue¬
ui: unde xp̃c cogatur e rire. De patua
susi: ĩ alienã te arbitraris excludere
hoĩem dei. In xp̃ nusqͣm exulem.
in carne ubiqz ꝑegrinũ. S iam consi¬
derare et cõmemorare delectat: pt illõ
qd̃ cypriamus nõ senserat s ĩuuicus
putabat exiliũ. quid ex ordine pas¬
sionis ip̃uis cõsecutũ sit. Cũ .ni. cypͥa¬
nus scũs mrͣtyr elcũs ad̾o de ciuitate
curubitana ĩ qmͣ exilio p̾cepto aspa¬
su pr̾ni ꝓconsulis muissus fuerat re¬
gressus ẽẽt: in ortis suis manebat.
Et iude cotidie sperabat ueniri ad se.

Expanded text:
omnibus diebus usque ad consummationem saeculi omnibus diebus usque ad consummationem saeculi , in omni loco membrum suum excipiebat, quocumque furor inimici pellebat. O stulta infidelitas persequentis! Si quaeris exsilium quo Christianus jubeatur ire; prius, si potes, inveni unde Christus cogatur exire. De patria sua in alienam te arbitraris excludere hominem Dei, in Christo nusquam exsulem, in carne ubique peregrinum. Sed jam considerare et commemorare delectat post illud, quod Cyprianus non senserat, sed inimicus putabat exsilium, quid ex ordine passionis ipsius consecutum sit. Cum enim Cyprianus sanctus martyr electus a Deo de civitate Curubitana, in quam exsilio praecepto Aspasii Paterni proconsulis missus fuerat, regressus esset; in hortis suis manebat: et inde quotidie sperabat veniri ad se,
Abbreviated transcription (Latin):
ermonẽ a nob̾ debitũ aurib ⁊ cor¬
dib ur̃is ÷ exigit tã grata et reli¬
giosa solenuitas: qua passionẽ bĩ mͣrͣ¬
tiris celebramꝰ. Tristis ꝓcuboubio tune
eccłia fuit ⁊ nõ dãpno cedentis. s deside¬
rio recedentis: sꝑ cupiens uide̾ p̾sentẽ.
tã bonũ rectorẽ atq doctorẽ. S quos
afflixerat sollicitudo c̾tam̃is. cõsolatet
corona uictoris ⁊ et nc̃ nõ solũ sine ulla
isto gaud̾e nob̃ concessũ ẽ. nõ timere.
s expectamꝰ hilarit̾ redeuntẽ. Placet ita¬
fortissimi et głosissimi mrͣis passionẽ
ꝯ exultatõne recordari p̾t̾itrm: ꝙͣ tunc
fr̃es ꝯsollicitudĩe sustinuere futurã
Pmo gͥ ꝙ ꝓ fide cõfessionis xp̃i ĩ exilium
cuiubin iuissus ẽ: nõ scõ cypriano aͥd
uocitũ. s multũ illi p̾fatũ ciuitati. Q ͦ
euĩ ip̾e muttẽtur ⁊ ubi ille ũ eẽt ꝓꝑter
cuius testimoniũ mittelatur:
Xpũs gͦ qui ait. ecce ego uobiscũ sum

Expanded text:
ermonem a nobis debitum auribus et cordibus vestris exigit tam grata et religiosa solemnitas, qua passionem beati Martyris celebramus. Tristis procul dubio tunc Ecclesia fuit, non damno cadentis, sed desiderio recedentis; semper cupiens videre praesentem tam bonum rectorem atque doctorem. Sed quos afflixerat sollicitudo certaminis, consolata est corona victoris. Et nunc, non solum sine ulla isto gaudere jam concessum est, non timere. sed expectamus hilariter redeuntem. Placet itafortissimi et gloriosissimi Martyris passionem cum exsultatione recordari praeteritam, quam tunc fratres cum sollicitudine sustinuerpro fide confessionis Christi in exilium Curubin missus est, non sancto Cypriano aliquid nocitum, sed multum illi praestitum est civitati. Quo enim ipse mitteretur, ubi ille non esset, propter cujus testimonium mittebatur? Christus ergo qui ait, Ecce ego vobiscum sum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iea: ⁊ ip̃e fu̾dauit eã altissimꝰ. E .iii.
Seata gͥ talis ac tr intai natiuitas: bã¬
et suꝑnoꝵ ciuiũ societas. et admirabilis
eoꝵ cariteitis unanimitas: ubi nemo
angeloꝵ ⁊ nemo archangeloꝵ ⁊ nõ dico
beate mane uiginis. uerũ neq alicuiꝰ¬

Expanded text:
ipse fundavit eam Altissimus . Beata igitur talis ac tanta nativitas, beatet supernorum civium societas, et admirabilis charitatis eorum unanimitas: ubi nemo angelorum, nemo archangelorum, non dico beatae virginis Mariae, verum neque alicu
Abbreviated transcription (Latin):
gitur ne qua de ꝑtu eius Irii epñ.¬
ambiguitas exift̾e̾t: ip̃e concepti ex
de sponsata eẽt: in ꝯiugẽ recipitur.
tur. Denis ꝯ tnͣsire iosephad exͥptũ
monetur: ita dr̃. Accipe puerũ et mr̃em eiꝰ
et reuertere ꝯpuero et m̃r̃e eius. Et rur¬
sus in lucai. Et erat ioseph et ir eius.¬

Expanded text:
gitur ne qua de partu ejus ambiguitas existeret, ipse concepti ex desponsata esset, in conjugem recipitur. tur. Denique cum transire Joseph ad Aegyptum admonetur, ita dicitur: Accipe puerum et matrem ejus; et, Revertere cum puero et matre ejus ; et rursum in Luca : Et erat Joseph et mate
Abbreviated transcription (Latin):
ulgine. Hinc et maria tanto uenerabili¬
or: qnͣto et graciosior. Et qnͣto uͥtute altis¬
siini extollitur ad sublimia: tãto clarior
resultat in gloria. Plena siquidẽ gr̃a: ple¬
na deo: plena uͥtutib ⁊ nõ pt nõ possidere

Expanded text:
Virgine. Hinc et Maria cunctis tanto venerabilior, quanto gratiosior: et quanto virtute Altissimi extollitur ad sublimia, tanto clarior resultat in gloria. Plena siquidem gratia, plena Deo, plena virtutibus, non potest non possidere
Abbreviated transcription (Latin):
a u̾tutũ. et ꝑcepisse gr̃am ab angelis etiã
collaudatã. unde et si mirabilis est eox uͥtꝰ
et firmitas ꝑpetuitatis ⁊ mirabilior tũ ĩ m᷑
quͣiͣ obũbrauit uͥtus altissimi ut ultra oĩez
u̾tutẽ sit augłicã qd̾ fcũ ÷ in ea: et adiuira¬
bile cũctis scli̾s sacramẽtũ. Ac ꝑ hoc ⁊̃ an

Expanded text:
a, et percepisse gratiam ab angelis etiam collaudatam. Unde et si mirabilis est eorum virtus, et firmitas perpetuitatis: mirabilior tamen in Maria, quam obumbravit virtus Altissimi: ut ultra omnem virtutem sit angelicam, quod factum est in ea, et admirabile cunctis saeculis sacramentum. Ac per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatum: accedente ⁊̃ dñi reuelatõne
firinatũ: Qñ eñ de sereret ꝑacientẽ ⁊ quẽ
nõ est pallus p̾cupari nescientẽ: Iamgͦ
ꝙ ad eũ passioni exhibeudũ duo iuissi ft̃
qui eũ secũ. ⁊̃ in curriculũ leuauerunt:
ĩ medioq posuerũt: et hoc diuine admo¬
uitõnis fuit: ut gautens recoleret ad
eius se corpus ꝑtiuere qͥ int̾ ñquos de

Expanded text:
atum, accedente etiam Domini revelatione firmatum? Quando enim desereret patientem, quem non est passus praeoccupari nescientem? Jam ergo quod ad eum passioni exhibendum duo missi sunt, qui eum etiam secum in curriculum levaverunt in medioque posuerunt; et hoc divinae admonitionis fuit, ut gaudens recoleret ad ejus corpus se pertinere, qui inter iniquos de
Abbreviated transcription (Latin):
apparet prestancior claritate qͦrũlib sub¬
iectoꝵ. et eximior p̾dicatur. Sic et beate
dei gentrici cuiꝰ plantatõ ac si rose in ieri¬
co specialius refulsit. et candor uͥginitatis
splendidiꝰ enituit: cͥcũdata officio carita¬

Expanded text:
apparet praestantior claritate quorumlibet subapparet praestantior claritate quorumlibet subjectorum, et eximior praedicatur. Sic et beata Dei genitrix, cujus plantatio ac si rosae in Jericho, specialius refulsit, et candor virginitatis splendidius emicuit, cum circumdata officio charita
Abbreviated transcription (Latin):
aĩam ꝑtnͣsibit gladiꝰ. Ex quo ꝯftat ꝙ alii
ĩmortalis est pati nõ potuerũt. Hã u̾o
dei genitrix. qr in ea passa ẽ ꝑte q̃ impassi¬
oĩb dilexit. ꝓpte̾a et plus doluerit: ĩ tmũ
ut aĩam eius cotã ꝑtnͣsiret et possideret
uis doloris: ad testimoniũ eximie dilcõnis
Que qr ñite passa ẽ: plusꝙ martyr fuił.
Amurũ et eius dilectio amplius fortis
admirantes eius pulcritudinẽ int̾ filias
ierłm: in qua posuit rex tͦnũ suũ. qr ꝯcupi¬
uit eius speciẽ ac decorem. fuit .n. plena ca¬
ritate et dilectione: ideo sequit᷑ pꝰt eã pur¬
puratoꝵ ex̾citus. et candidatoꝵ grex. Q nͣi
si diligentius aspicicis ⁊ nchil u̾ͥtutis est.
quod in ea non resplendeat. .i.¬
t iõ eam bũ circũdãt flores rosarim
et lilia cõualliũ ⁊ ut u̾tutes u̾tutib
fulciant᷑. ⁊ formositas decore castitatis au¬
geatur. Nani oĩs splendor et gła. ꝙͣto illu¬
stratior fulgore suo in sublimius: tanto

Expanded text:
animam pertransibit gladius . Ex quo constat quod alii immortalis est, pati non potuerunt. Beata vero Dei genitrix, quia in ea parte passa est, quae impassiomnibus dilexit, propterea et plus doluit, intantum ut animam ejus totam pertransiret et possideret vis doloris, ad testimonium eximiae dilectionis. Quae quia mente passa est, plus quam martyr fuit. Nimirum quod ejus dilectio ampliejus admirantes pulchritudinem inter filias Jerusalem : in qua posuit rex thronum suum, quia concupivit ejus speciem ac decorem: fuit enim plena charitate et dilectione: idcirco sequitur post eam purpuratorum exercitus, et candidatorum grex. XV. Quam si diligentius aspicias, nihil virtutis est, , quod ex ea non resplendeat. Et ideo bene circumdant eam flores rosarum, et lilia convallium, ut virtutes virtutibus fulciantur, et formositas decore castitatis augeatur. Nam omnis splendor et gloria, quanto illustratur fulgore suo sublimius, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itas fugit mẽtẽ. Et ꝙͣ multi st̾ hodie qͥ
iudeoꝵ diuriciã detestãtur. qr p̾dicatõnẽ dñi
audire noluerũt: et tñ quales illos ar¬
guũt fuisse ad fidem: tales ip̃i st̃ ad oꝑatõe
Precepta dei audiunt. miracula cognoscunt:
s conu̾ti a suis pͣuitatib renuũt. Ecce uorat:
et redire nolumus. Ecce sustinet: et eius
ꝑtiuescat: ne ꝙ̃ ñc tnsquillũ despicit: ira

Expanded text:
veritas fugit mentem. Et quam multi sunt hodie qui Judaeorum duritiam detestantur, quia praedicationem Domini audire noluerunt, et tamen quales illos arguunt fuisse ad fidem, tales ipsi sunt ad operationem. Praecepta Domini audiunt, miracula cognoscunt, sed converti a suis pravitatibus renuunt. Ecce vocat, et redire nolumus. Ecce sustinet, et ejus pertimescat, ne quem nunc tranquillum despicit, ira
Abbreviated transcription (Latin):
uł ternas. Ego et pr inquit unsi suuuis
S ab sit ut desit spũs scũs: ubi audimus
ego et pr̾ unũ sumꝰ. Cñ qr pr̃em et filiũ
noĩauit: capiebant ydrie biias met̾tas.
S audi uł ternas. Ite baptizate gẽtes:¬

Expanded text:
 ternas. Ego et Pater, inquit, unum sumus : sed absit ut desit Spiritus sanctus, ubi audimus, Ego et Pater unum sumus. Tamen quia Patrem et Filium nominavit, capiant hydriae binas metretas; sed audi