comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minis sui xp̃s uocauit ece¬
lo. qui qd̃ ꝓsequi uitebatur
eccłam. nõ impietate irreli¬
giosi animi seui ebat. sed
sub nube ignorantie nouã
antiq deuotionis errabat.
Ideo deniq ab oculis eius ue¬
teris umbre caligo detersa
est. ut uerum illud lumen
qd̃ celestibus corruscabat.⁊
sibi acquireret. ⁊ omĩbus re¬
uelaret. Cecatus illumina¬
tusq non alia dispensatione.
nisi ut clausis carnalibus
oculis spũalis ei aspectus
ad inspiciendam dei głam
formaret᷑. Accepit ⁊ fidelissi¬
mus petrus hos oculos. qui
situm ⁊ diuinitatem suam
sub specie assũpti hominis
aspexit. Ait enim dño ꝑcon¬
tanti quis ẽẽ ab hominibus
onis plenitudinem piscato¬
rem ꝓtulisse miretur. quã
compendio breuissime con¬
fessionis aperuit.⁊ ꝙ de pa¬
tre habebat dñs. ⁊ qd̾ de hu¬
mana natiuitate susceperat.
xp̃s enĩ ⁊ filius dei uiui. ut¬
usq nature indiuisum cõ¬
tinet sacramentum. Uere
suscipiendũ cunctis ⁊ mira¬

Expanded text:
minis sui Christus vocavit e coeminis sui Christus vocavit e coelo; qui quod persequi videbatur Ecclesiam, non impietate irreligiosi animi saeviebat, sed sub nube ignorantiae, 228 antiquae devotionis errabat. Ideo denique ab oculis ejus veteris umbrae caligo detersa est, ut verum illud lumen, quod de coelestibus coruscabat, et sibi acquireret, et omnibus revelaret. Caecatus illuminatusque est, non alia dispensatione, nisi ut clausis carnalibus oculis, spiritualis ei aspectus ad inspiciendam Dei gloriam formaretur. Accepit et fidelissimus Petrus hos oculos, qui situm, et divinitatem suam sub specie assumpti hominis inspexit; ait enim Domino percunctanti quis esse ab hominibus onis plenitudinem piscatorem protulisse miretur, quam compendio brevissimae confessionis aperuit, et quod de Patre habebat Dominus, et quod de humana nativitate susceperat? Christus enim et Filius Dei vivi, utriusque naturae indivisum continet sacramentum, vere suscipiendum cunctis; et mira
Abbreviated transcription (Latin):
Eatissimoꝵ apłoꝵ passio fra¬
tres quoꝵ hodie natalem sol¬
lempniter celebramꝰ. cunc¬
tis est honoranda credenti¬
bus: quos ꝓiustitie pietatis¬
q plenitudine saluator hu
mano generi. ⁊ patres eẽ de¬
dit ⁊ iudices. Quante aut̃
indegritatis. quanteue pie¬
tatis fuerint. hinc uel ma¬
xime preuidendum est. qd̾
ille eos ad emendationem
corrupti seculi ⁊ ministeriũ
sue uoluntatis elegit. quẽ
non fallebat electio. Uocauit
namq petrum opibus pau¬
perem. oꝑe piscatorem. quia
conu̾sione populari ⁊ cõmu¬
nione urbium segregatus.
uitam int̃ fluctus agebat
innocuam. ⁊ uictum de sĩ¬
plicitate querebat. quẽ ta¬
men ita dixerim pauperẽ.
ut conpetens ei substantia
non deeẽt. quẽ bene meren¬
tem dedero copiosi maris
diues unda pascebat. Elec¬
tus ergo est ad predicationẽ
saluatoris uerbi. ⁊ mutata
uice celestis misterio sacra¬
menti. qui captura piscium
alebatur. salute hominum
pasceretur. Gloriosissimũ
etiam paulum ad fidem no¬

Expanded text:
eatissimorum apostolorum passio, fratres, quorum hodie natalem solemniter celebramus, cunctis est honoranda credentibus, quos pro justitiae pietatisque plenitudine Salvator mundi humano generi et patres esse dedit et judices. Quantae autem integritatis, quantaeve pietatis fuerint hinc vel maxime pervidendum est, quod ille eos ad emendationem corrupti saeculi, et ministerium suae voluntatis elegit, quem non fallebat electio. Vocavit namque Petrum opibus pauperem, opere piscatorem; qui a conversatione populari, et communione urbium segregatus, vitam inter fluctus agebat innocuam, et victum de simplicitate quaerebat; quem tamen ita dixerim pauperem, ut competens ei substantia non deesset; quem benemerentem de Deo copiosi maris dives unda pascebat. Electus ergo est ad praedicationem salutaris verbi, ut, mutata vice coelestis mysterio sacramenti, qui captura piscium alebatur, salute hominum pasceretur. Gloriosissimum etiam Paulum ad fidem no
Abbreviated transcription (Latin):
nauicule parue remigium.
totius eclesie gubernacu la
traderentur. Aut quantũ
in apłatus sui ministerio
paulum. qui tanto placere
potuit persecutor. Placuit
enim quia non iniqui pec¬
toris studio. set simplicis
ignorantie incauta deuotio¬
ne certabat. Deniq ut pri¬
mum sensibus eius spiritꝰ
ueritatis infusus est. ostẽ¬
dit continuo nõ se xp̃i seuis¬
se odio. set amore paterne
legis in nocent̃ erraise. De
quo quid ego potissimum
dicam. cum fidelissimus ip̃e
sibi sit testis. qui nec suas
se gestum est confitetur. Ait
enim uel ut de altero quo¬
dam. Scio hominem in xp̃o¬

Expanded text:
naviculae parvae remigium naviculae parvae remigium totius Ecclesiae gubernacula traderentur? Aut quantum in apostolatus sui ministerio Paulum, cui tantum placere potuit persecutor? Placuit enim, quia non iniqui pectoris studio, sed simplicis ignorantiae incauta devotione certabat. Denique, ut primum sensibus ejus Spiritus veritatis infusus est, ostendit continuo, non se Christi saevisse odio, sed amore paternae legis innocenter errasse. De quo quid ergo potissimum dicam? cum fidelissimus ipse sibi sit testis: qui cum nec sse gestum est confitetur. Ut enim velut de altero quodam: Scio hominem, in
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ petri ⁊ pauli in se¬
paribilem fidem passionẽq
germanam. omni nos de¬
uotione fratres necesse est
celebrare. quia. ⁊ laudabilis
eos uita ad głosissimum ꝑ¬
duxit occasum. ⁊ mirificus
obitus perpetuam transmi¬
sit ad uitam. Et licet in pe¬
tro fides emineat. in paulo
doctrina precellat.⁊ magis¬
terium tam̃ pauli fidei ple¬
nitudo est. ⁊ credulitas petri
doctrine est fundamentum.
quos tanta celestis electioniᷤᷤ
dignatio sublimauit. ut hic
fieret de piscatore doctor. ille
de ꝑsecutore defensor. Sed
in hoc omĩpotens dei attol¬
lenda maiestas est. qui inspi¬
ratione mirabili docendi gra¬
tiam tribuit imperito. ⁊ ini¬
micum fecit amare doctum¬
quẽ aderat. ⁊ fidem quam
impugnabat asserere. Iliꝰ
piscationem non abstulit
sed mutauit. huiꝰ cecauit
oculos. ut purgatiore recep¬
to lumine. clarissime men¬
tis acie ultra humanum poᷤᷤ¬
set uidere aspectum. Quan¬
ti igitur meriti apud deum
suum petrus erat. ut ei post

Expanded text:
lorum Petri et Pauli inseparabilem fidem, passionemque germanam omni nos devotione, fratres, necesse est celebrare, quia et laudabilis eos vita ad gloriosissimum perduxit occasum, et mirificus obitus perpetuam transmisit ad vitam. Et licet in Petro fides emineat, in Paulo doctrina praecellat; et magisterium tamen Pauli fidei plenitudo est, et credulitas Petri doctrinae est fundamentum; quos tanta coelestis electionis dignatio visitavit, ut hic fieret de piscatore doctor, ille de persecutore defensor. Sed in hoc omnipotentis Dei attollenda majestas est, qui inspiratione mirabili 225 docendi gratiam tribuit imperito, et inimicum fecit amare quod oderat, et fidem, quam impugnabat, asserere. Illius piscationem non abstulit, sed mutavit; hujus caecavit oculos ut, purgatiore recepto lumine, clarissimae mentis acie ultra humanum videre possit aspectum. Quantum igitur meriti apud Deum suum Petrus erat, ut ei post
Abbreviated transcription (Latin):
inquit petrus.⁊ suꝑ hanc
petram quam confessus es.:
suꝑ hanc petram quam co¬
gnouisti dicẽs. tu es xp̃s fi¬
bo eccłam meam. Suꝑ me¬
edificabo te: non me super
edificari suꝑ homines: dices¬
bant: Ego quidem sum pau¬
li. ego autem apollo. ego u̾o
cephe: ip̃e est petrus. Et alii
qui nolebant eclificari suꝑ
petrum sed suꝑ petrã. ⁊ ego
Postolus autem paulus ubi
cognouit se eligi ⁊ xp̃m cõ¬
tepni. diuisus est inꝗt xp̃a¬
crucifixus est. aut in noĩe
pauli baptizati estis. Quo¬
moto non in pauli. sic nec
in petri. sed in nomine xp̃i.
ut petrus edificaretur suꝑ
petram non petra suꝑ petrũ.
gnominatus reatus. eccłe
figuram portãs. apłatus pͥn¬
cipatum tenens: continuo
post paululum iam audito
qd reatus eẽt. iam audito qd̾
petrus eẽt. iam audito ꝙ su¬
pra petram edificatus eẽt:
postea quam audiuit futu¬
ram dnũ passionem: quia p̃¬
dixerat eam. cito futuram
discipłis suis que displicu¬

Expanded text:
inquit, Petrus; et super hanc inquit, Petrus; et super hanc petram quam confessus es, super hanc petram quam cognovisti, dicens, Tu es Chribo Eccaedificabo te, non me super aedificari super homines, dicebant: Ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae, ipse est Petrus. Et alii qui nolebant aedificari super Petrum, sed super petram, Ego postolus autem Paulus ubi cognovit se eligi, et Christum contemni: Divisus est, incrucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Quomodo non in Pauli, sic nec in Petri; sed in nomine Christi: ut Petrus aedificaretur super petram, non petra super Petrumgnominatus beatus, Ecclesiae figuram portans, apostolatus principatum tenens, continuo post paululum jam audito quod beatus esset, jam audito quod Petrus esset, jam audito quod supra petram aedificandus esset, posteaquam audivit futuram Domini passionem, quia praedixerat eam cito futuram discipulis suis, displicu
Abbreviated transcription (Latin):
Uangelium qd̃ recentissime
retitatum est. de dño ihuxp̃o
qui suꝑ aquas maris ambu¬
lauit. ⁊ de apło petro qui am¬
bulans timento titubauit.
⁊ diffidento mersus. confitẽ¬
do rursus emersit. admonet
nos intelligere mare presẽs
seculum eẽ. petrũ uero apo¬
stolum ecclesie unice typũ.
Ip̃e enim petrus in ordine
respontentibus: rursusq do¬
mino interrogante ⁊ dicen¬
te. uos autẽ quem me ẽẽ di¬
citis. Rͥdit petrus. Tu es xͦ
filius dei uiui.Unus ꝓ mul¬
tis tedit responsum. unitas
onc ei dñs ait. Beatus
es symon bariona: quia¬
tibi: set pater meus qui ẽ
in celis:. Deinde addidit. Et
ego dico tibi. Tanquã diceret.
Quia tu dixisti michi tu es
xp̃s filius dĩ uiui. et ego
dico tibi tu es petrus. Symõ
quippe antea uocabatur. Hoc
autem ei nom̃ ut petrus ap¬
pellaret᷑ a dño impositũ est.¬
⁊ hoc in ea figura. ut signifi¬
caret eccłam: Quia enim
nus. Petra enĩ principale
nom̃ est. Ideo petrus a petra
non petra a petro. qm̃ non

Expanded text:
angelium quod recentissime recitatum est de Domino Christo, qui super aquas maris ambulavit; et de apostolo Petro, qui ambulans timendo titubavit, et diffidendo mersus, confitendo rursus emersit; admonet nos intelligere mare praesens saeculum esse, Petrum vero apostolum Ecclesiae unicae typum. Ipse enim Petrus in Apostolrespondentibus, rursusque Domino interrogante et dicente, Vos autem quem me esse dicitis? respondit Petrus, Tu es Christus Filius Dei vivi. Unus pro multis dedit responsum, unitas nc ei Dominus ait: Beatus es, Simon Bar-Jona, quitin coelis. Deinde addidit: Et ego dico tibi. Tanquam diceret: Quia tu dixisti mihi, Tu es Christus Filius Dei vivi: et ego dico tibi, Tu es Petrus. Simon quippe antea vocabatur. Hoc autem ei nomen, ut Petrus appellaretur, a Domino impositum est: et hoc in ea figura, ut significaret Ecclesiam. Quia enim nus. Petra enim principale nomen est. Ideo Petrus a petra, non petra a Petro: quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
predicauerũt. Erat autẽ ibi¬
quedam matrona nobilissi¬
ma nomine lucina. que sta¬
fortabat eos. ⁊ dicebat eis. Mi¬
lites xp̃i constantes estote.
⁊ nolite metuere penas que
ad tempus sunt. Paulinus¬

Expanded text:
rum. Erat autem ibi matrona nobilissima nomine Lucina, qufortabat eos, dicens: Milites Christi, constantes estote, et nolite metuere poenas quae ad tempus sunt. Iteru
Abbreviated transcription (Latin):
zaudiuit archana uerba q̃
non licet homini loqui. Qd
hoc apło magrificentius.
cui in medio mortalium
constituto. ⁊ supra celos ire
datum: ⁊ ad terras redire cõ¬
cessum est. Quid hoc beatius
uiro. qui int̃ secreta paradi¬
si ediscere meruit. qd̾ nec
lingua hominis loqui pos¬
sit. nec quisquam mereret᷑
audire. Et cum tante subli¬
mitatis sint illa que docu¬
it. ut comp̃hendere ea mens
humana nõ possit. quante
tere sibi asserit non licere:
Quid etiam de petro referam.
cuiꝰ tanta est deo approbata
iustitia. tantaq ei potestas
attributa est iudicandi. ut
in arbitrio eius poneretur
celeste iudicium. Perspicite
ergo ⁊ estimate quanto no¬
bis sit petrus apłs honore
reuerendus: cuiꝰ sententiam
in terris ꝓlatam. sempiterni
iudicis equitas non repellit.
Et ideo diligenter intendite.
que sit eius głe magnitu¬
to. cui dum claues regoi cõ¬
mittuntur eterni.celum il
neranda hodie passio cele¬
bratur. horũ hodie concur¬
su letissima excolit roma

Expanded text:
et audivit arcana 226 verba, quae non licet homini loqui . Quid hoc Apostolo magnificentius, cui in medio mortalium constituto, et supra coelos ire datum, et ad terras redire concessum est? Quid hoc beatius viro, qui inter secreta paradisi ediscere meruit quod nec lingua hominis loqui possit, nec quisquam mereretur audire? Et cum tantae sint sublimitatis illa quae docuit, ut comprehendere ea mens humana non possit; quantaeuod prodere sibi asserit non licere? Quid etiam de Petro referam, cujus tanta a Deo est approbata justitia, tantaque ei potestas attributa judicandi, ut in arbitrio ejus poneretur coeleste judicium? Perspicite ergo, et aestimate quanto nobis sit Petrus apostolus honore reverendus, cujus sententiam in terris prolatam sempiterni judicis aequitas non repellit. Et ideo diligenter intendite quae sit ejus gloriae magnitudo, cui dum claves regni committuntur aeterni, coelum illneranda hodie passio celebratur: horum hodie concursu laetissimo excolit Roma
Abbreviated transcription (Latin):
adduci scm̃ grisogonum.
Cui cum diceret accipe pre¬
fecture dignitatẽ sume eti¬
am consulatum generis
tui. tantum ut adores de¬
os. beatus grisogonus re¬
spondit. Snum deum me¬
te adoro corde colo. since¬
ris actibus ueneror. Istoꝵ
ibidem decollatus. Corpꝰ
eius in mare ꝓiectum. por
modicum in possessione qͦ
dicitur. ad Ultus inuentũ
est. Qd̃ sc̃s cylus senex p̃s¬
biter collegit. et in locello
subte̾raneo in cubiculo suo
posuit. Cui etiam capd̃ eiꝰ
reuelatum est. ita recens
quasi eadem die fuisset ab¬
scisum. qd et corporĩ eius
compaginauit. Passus et
autem beatus grisogonus

Expanded text:
adduci Chrysogonum. adduci Chrysogonum. Cui cum diceret: Accipe praefecturae dignitatem, sume etiam consulatum generis tui, tantum ut adores deos; beatus Chrysogonus respondit: Unum Deum mente adoro, corde colo, sinceris actibus veneror; istoruibidem decollatus. Corpus ejus in mare projectum, post modicum in possessione quae dicitur ad Saltus, inventum est. Quod sanctus Zoilus, senex presbyter collegit, et in locello subterraneo in cubiculo suo posuit. Cui etiam caput ejus revelatum est, ita recens quasi eadem die fuisset abscissum, quod corpori ejus compaginavit. Passus est autem B. Chrysogonus
Abbreviated transcription (Latin):
amore ista sustineo: que ex
ore huius uetule recogno¬
d hec sc̃s grisogonus ta¬
lia remisit scripta. Griso¬
gonus anastasie. Semꝑ
est. ut lumen tenebre an¬
tececlant. Sic etiam post ĩ¬
firmitatem salus reuerti¬
tur. et uita post mortem
ꝓmittitur. Uno fine con¬
cluduntur. et aduersa huiꝰ
mundi et ꝓspera ne uel
tristibus desꝑatio. uel letis
elatio dñetur. Ynum ma¬
re est. in quo nauicule cor¬
poris nr̃i uelificant. et sub
uno corporis gubernatore.
anime nr̃e nautico fingũ¬
tur officio. Quorundam
igitur naues fortissimus ca¬
rinarum nexibus solidate
tenebrosi equoris concita¬
tos fluctus illese ꝑtranse¬
unt. quorundam uero fra¬
gilis iunctura lignorum.
etiam in tranquillo uicinũ
morti conficiũt cursum.
prope est enim ut pereant.
qui non cogitant qualiter
Tu autem oxp̃i ureprehẽ¬
sibilis famula. crucis tro
dum parueris. cum mar¬
tyrii palma ad xp̃m ꝑtin¬
Gitur dyocletianus aqui¬
leye partibus positus. int¬
ficiens xp̃ianos. iussit sibi

Expanded text:
amore ista sustineo, quae ex ore hujus vetulae recognod haec sanctus Chrysogonus talia remisit scripta: « Chrysogonus Anastasiae. Semper est ut lumen tenebrae antecedant. Sic etiam post infirmitatem salus revertitur, et vita post mortem promittitur. Uno fine concluduntur et adversa hujus mundi, et prospera, ne vel tristibus desperatio, vel laetis elatio dominetur. Unum mare est, in quo naviculae corporis nostri velificant, et sub uno corporis gubernatore animae nostrae nautico funguntur officio. Quorumdam igitur naves, fortissimis carinarum nexibus solidatae, tenebrosi aequoris concitatos fluctus illaesae praetereunt. Quorumdam vero fragili junctura lignorum etiam in tranquillo vicinum morti conficiunt cursum. Prope est enim ut pereant qui non cogitant qualiter Tu autem, o Christi irreprehensibilis famula, crucis Chridum parueris, cum martyrii palma ad Christum pertingitur Diocletianus in Aquileiae partibus positus, interficiens Christianos, jussit sibi
Abbreviated transcription (Latin):
stes publicos punio. lẽc .iii.¬
xp̃ianos adse inuitãtes.
ordinauerũt de om̃ibꝰ que
relinquere poterant. Ac ꝑ
totos decem dies incessan¬
ter die noctuq elemosiniᷤᷤ
insistentes: die uero unde¬
cima sũt constricti intra
suam domũ. Missus nãq
est terentianus campi duc¬
tor ad eos cum militibus
hora cenandi. Qui ingres¬
sus. inuenit orantes. Qui
dixit eis. Dñs nr uilianu̾
statiunculam aureã iouis
aduos misit. ut adoretis
illam.⁊ thura incencdatis.
Qd̾ si nõ feceritis. ambo mõ
gladio feriemini. Lcõ.iiii.¬
on enĩ decet uos intra
aulam nutritos. ut pub¬
lice. occidamini. Ioħ̾s. ⁊ pa¬
ulus dixerũt. Iulianus si
tuus est dñs. habeto pacẽ
Et quia semel afacie dei
ꝓiectus est. uult ⁊ alios se¬
cum iningritum deueni¬

Expanded text:
stes publicos punio. Tunc Christianos ad se invitantes, ordinaverunt de omnibus quae relinquere poterant, per totos decem dies incessanter die noctuque eleemosynis insistentes. Die vero undecima sunt constricti intra suam domum. Missus namque est Terentianus compiductor ad eos cum militibus hora coenandi. Qui ingressus, invenit eos orantes, et dixit eis: Dominus noster Julianus statunculum aureum Jovis ad vos misit, ut adoretis illud, et thura incendatis. Quod si non feceritis, ambo modo gladio feriemini. Non enim decet vos intra aulam nutritos, publice occidamini. Joannes et Paulus dixerunt: Julianus si tuus est Dominus, habeto partem Et quia semel a facie Dei projectus est, vult et alios secum in interitum deveni
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓprios patricida. inebriãs
nis ꝑmanelut. Hinc est. ꝙ
iohis sanguinem pium in
poculo crudelitatis absorbri¬
it. Sed ista lectio iam loqua¬
tur. herodes inꝗt tenuit.¬
la soluerat pectatoꝵ. pectato¬
rum uinculis alligatur. ut
iuncta uenia. locum uenie
non relinquat. Alligauit
eum ⁊ posuit in carcerem.
herodes tu adulterium fa¬
Sic iudicas sedens in loco u¬
dicis reus. in loco uindicis ĩ¬
nocentie ꝑsecutor: lcõ .iii.

Expanded text:
proprios parricida, inebrians nis permanebat. Hinc est quod Joannis sanguinem pium ingenti poculo crudelitatis absorbuit: sed ipsa lectio jam loquatur. Herodes, inquit, tenuitla solverat peccatorum, peccatoris vinculis alligatur, ut vincta venia locum veniae non relinquat. Alligavit eum et posuit in carcere. Herodes, tu adulterium faSic judicas sedens in loco judicis reus, in loco vindicis innocentiae persecutor? Rogo ubi
Abbreviated transcription (Latin):
fertur. cõfusa sunt uiscera
corda tremuerũt. caligauit
fugit auditus. Aut quid ã¬
stat insensibus humanis
quanto ꝑdit uirtutum na¬
gnitudinem criminum

Expanded text:
fertur, concussa sunt viscera, corda tremuerunt, caligavit aufugit auditus. Aut quid constat in sensibus humanis, quando perdidit virtutum magnitudinem criminum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alteram in urbe romies¬
xta pallacinas. Ex huo
lice quam cuniteriuma
stituit uia ardeatina fu¬
dum rosarium cum emi
agro campestri prestante

Expanded text:
 aliam in urbe Roma iuxta Pallacinas. Huius eam, quam cimiterium fecit, et via Ardeatina fundum Rosarum cum omni agro campestri. Iste
Abbreviated transcription (Latin):
flectere non posset primo
coturnos confixos clauis¬
eum uestiri fecit. ⁊ nouẽ
milibus ante se currere.
postinodum in sententia
fixum manere uidens de¬
collari iussit. Quem tũc
xp̃iani in eodem loco se¬
pelierunt. Paruo itaq tẽ¬
pore interposito. beatum
bachum aloco quo tumu¬
latus fuerat eleuantes.
honorabili martyrib loco.
iuxta scm̃ sergium coiri¬
posuerũt. Ubi ⁊ uirgo iu¬
lia que sub marciano pre¬
site martirium consuma¬
uit. sociata martyrib se¬
pulta quiescit. ad laudem

Expanded text:
flectere non posset, primo cothurnos confixos clavis vestiri eum fecit, et novem millibus ante se currere. Postmodum in sententia fixum manere videns, decollari jussit, quem tunc Christiani in eodem loco sepelierunt. Parvo autem tempore interposito, beatum quoque Bacchum a loco quo tumulatus fuerat elevantes, honorabili Martyribus loco juxta sanctum Sergium composuerunt. Ubi et virgo Julia, quae sub Martiano praeside martyrium consummavit, sociata Martyribus sepulta quiescit. Eodem
Abbreviated transcription (Latin):
num. Et cum nec blandi¬
tiis nec minis eos apposi¬
n incuruare posset. bea¬
tum quidem sergium.
iterum iussit in custodia
recipi. bachum uero exte¬
sum nerius crudis tam
diu cedi. quousq ceclen¬
tes lassi deficerent. Et ui¬
assim sibi succedentibus
cesoribus. martir głosus
inconfessione xp̃i toto cõ¬
pore discussus errusit spi¬
ritum. Et relicto corpore
auibus ⁊ feris. abut anti¬
ochus. At xp̃iani furtim
uenientes. tulerũt corpꝰ
aus ⁊ in spelunca quadã

Expanded text:
Bacchus. Et cum nec blanditiis, nec minis eos a proposito incurvare posset, beatum quidem Sergium iterum jussit in custodia recipi, Bacchum vero extensum nervis crudis tam diu caedi quousque caedentes lassi deficerent. Et vicissim succedentibus sibi caesoribus, martyr gloriosus in confessione Christi, totus corpore discissus, emisit spiritum, et relicto corpore avibus et feris, abiit Antiochus. At Christiani furtim venientes tulerunt corpus martyris, et in spelunca quadam
Abbreviated transcription (Latin):
pelagus temptationis trã¬
sirem pelagius michi no¬
men imposui. Uir̃ non sũ
ꝓteceptione mentita quẽ
fãs ostendi. de crimine uĩ¬
tutam optinui penitentiã
unocens egi. Iam x queso
ut quam uiri huius que
fminam nescierunt scẽ so¬
ses sepeliant. ⁊ sic inuete¬
ns expiatio morientis ostẽ¬
sio ne femine uirginem
recognoscant. quam calũ¬
puatores adulterium ui¬
ncibant. huis auditis mo¬
nachis ⁊ scĩmonialibus ad
speluricam currentibus pe¬
lagius afemins femna
ꝯuirgo iritacta cognoscit᷑
ꝯcũctis penitentiam agẽti¬
bus inmonasterio sepelit᷑

Expanded text:
pelagus temptationum tranpelagus temptationum transirem Pelagius michi nomen imposui. Virum non sum pro deceptione mentita quem factis ostendi. De crimine uirtutem obtinui, penitentiam innocens egi. Iam queso ut quam uiri huc usque feminam nescierunt sancte sorores sepeliant et sit uiuentis expiatio morientis ostensio ut femine uirginem recognoscant quam calumpniatores adulterum iudicabant’. Hiis auditis monachis et sanctimonialibus ad speluncam currentibus Pelagius a feminis femina et uirgo intacta cognoscitur et cunctis penitentiam agentibus in monasterio uirginum
Abbreviated transcription (Latin):
abolus inuidens studint
qualiter ꝓsꝑum eius cur¬
sum obĩtu crimirus imnp¬
diret nam uriam uirga
que ꝓforibus erat in adu¬
terium traxit. ⁊ intumesce¬
te utero cum iam celan nõ
posset tantus pudor ⁊ do¬
lor om̃s uirgines ⁊ mona¬
chos utriusq monaster iũ
consternauit ꝙ solus pe¬
lagius ut pote prepositu
⁊ familiaris earum sine iu¬
dicio ⁊ examinatione ab
om̃ibus condempnatus.
expulsus foras sic inquo¬
dam rupis speleo. reclusus
est. ut deputatus est ei se¬
uerissimus monachorum
panem ordeaceum ⁊ aquã
ei tenuissime ministrares.
Quibus gestis monacda re¬
cesserunt. ⁊ solum ibi peli¬
gium reliquerunt. At ille
sciens quid eẽt. totum d
se contulit. ⁊ in nullo tuꝰ¬
batus. Sed gratias agens
in om̃ibus ⁊ se ꝑexempli
scõꝵ confortans emẽso tẽ¬
pore finem suum adee o¬
gnouit. ⁊ abb̾i ⁊ monadis
ꝑ litteras sic mandauis. ns¬
nli orta genere margarita.
n scculo dicta fui que ut

Expanded text:
abolus inuidens studuit abolus inuidens studuit qualiter prosperum eius cursum obiectu criminis impediret. Nam unam uirginum que pro foribus erat in adulterium traxit et intumescente utero cum iam celari non posset tantus pudor et dolor omnes uirgines et monachos utriusque monasterii consternauit quod solus Pelagius utpote prepositus et familiaris earum sine iudicio et examinatione ab omnibus condempnatus expulsus foras sic in quodam rupis speleo reclusus est ut deputatus ei seuissimus monachorum panem hordeaceum et aquam ei tenuissime ministraret. Quibus gestis monachi recesserunt et solum ibi Pelagium reliquerunt. At ille sciens quid esset totum se deo contulit et in nullo turbatus sed gratias agens in omnibus et se per exempla sanctorum confortans emenso tempore finem suum adesse cognouit et abbati et monachis per litteras sic mandauit: ‘Nobili orta genere Margarita in seculo dicta fui ut
Abbreviated transcription (Latin):
rentum assensu cuncta nu-¬
ptiis nõc cum unmensa di¬
uitiarum ⁊ deliciarum gła
preꝑantur. dum ergo iuiue¬
nes ⁊ puelle. ⁊ cũcta simł
nobilitas ante thalamum
iam paratum festa nupti¬
arum gaudia celebrarent.
gurgo dei inspirãte consi¬
derans dampnum uirga¬
nitatis tam dampriosis
plausibus comꝑari. ꝓstra¬
ta in terra cum lacrimis glo¬
riam uirginitatis innup¬
tiarum molestias tanta ĩ
corde suo compensatione
librauit qd̾ omĩa huius
uite gaudia quasi sterco¬
ra respuens. ⁊ dei grẽ se
commendans media nocte
crinibus tonsis in habitu
uirili clam fugat. Longe aũ
ad qd̾dam monasterium ue¬
niens. ⁊ pelagium se appel¬
lans põstquam abb̾em ant̃¬
quam reciꝑetur diligent̃
instructus est receptus. tã
modeste. ⁊ tam scẽ se hũit
qd̾ defuncto scĩmonialium
piusore ad consilium seni¬
orum ⁊ abb̃is imꝑium li¬
cet inuitus monasterio iũ
Uerbum dei continue ⁊ in¬
cul pabiliter ministraret. dy¬

Expanded text:
rentum assensu cuncta nurentum assensu cuncta nuptiis necessaria cum immensa diuitiarum et deliciarum gloria preparantur. Dum ergo iuuenes et puelle et cuncta simul nobilitas ante thalamum iam paratum festa nuptiarum gaudia celebrarent, uirgo deo inspirante considerans dampnum uirginitatis tam dampnosis plausibus comparari, prostrata in terram cum lacrimis gloriam uirginitatis et nuptiarum molestias tanta in corde suo compensatione librauit quod omnia huius uite gaudia quasi stercora respuens et dei gratie se commendans media nocte tonsis crinibus in habitu uirili clam fugit. Longe autem ad quoddam monasterium ueniens et Pelagium se appellans postquam ab abbate antequam reciperetur diligenter instructus est receptus tam modeste et tam sancte se habuit quod defuncto sanctimonialium prouisore ad consilium seniorum et abbatis imperium licet inuitus monasterio uirgimabus uerbum dei continue et inculpabiliter ministraret dy
Abbreviated transcription (Latin):
arit ei pelagius. hares epi¬
scopum: Cui ille. etiam do¬
mine pater. Ac illa. oret ĩꝗt
mam pelagu rursus ad eũ
rediit ⁊ cũ se uocanti non
responderet aꝑiens fenestrã
defunctum inuenit. ⁊ con¬
uocati monachi cum ep̃o ie¬
rusolimoꝵ pelagium de cel¬
la extrakentes ⁊ sepelierũt
feminam ĩuenerunt ⁊ lau¬
dantes deum qui multos
habet seruos absconditos
honorifice eam in loco mũdi¬
suo posuerunt. Tunc reuẽ¬
sus clericus antyochie ⁊ ep̃o
suo retulit qd uidit. ⁊ in tel¬
lexit qd̃ illa eẽt pelagia que
ab ip̃o bapticata pelagium se
fecerat appellari. uitam cuiꝰ
dignam miraculo leginus
militudinem breuiter nota¬
rat queclam uirgo pul¬
chra diues ⁊ nobilis. ⁊ fã¬
ta parentum sollicitudinẽ
custodita ⁊ optimis mori¬
bus instituta qd̃ cunctis
modis renuebat. ⁊ iam fu¬
turarum in se uirtutum
ꝙ de meditullium exerce¬
bat. deniq aquodam ado¬
lescente nobili in coniugi¬
um queritur ⁊ utriusq pa¬

Expanded text:
dixit ei Pelagius: «Habes epidixit ei Pelagius: «Habes episcopum?». Cui ille: «Etiam domine pater». At illa: «Oret», inquit, mam Pelagii rursus ad eum rediit. Et cum se uocanti non responderet aperiens fenestram defunctum inuenit. Et conuocati monachi cum episcopo Iherosolimorum Pelagium de cella extrahentes et sepelientes feminam inuenerunt; et laudantes deum qui multos habet seruos absconditos honorifice eam in loco mundissimo posuerunt. Tunc reuersus clericus Antiochie et episcopo suo retulit quod uidit; et intellexit quod illa esset Pelagia que ab episcopo baptizata Pelagium se fecerat appellari. Pelagii veldignam miraculo legimus militudinem breuiter rat quedam uirgo pulchra diues et nobilis et tanta parentum sollicitudine custodita et optimis moribus instituta quod cunctis omnibus renuebat; et iam futurarum in se uirtutum quoddam meditullium exercebat. Denique a quodam adolescente nobili in coniugium queritur et utriusque pa
Abbreviated transcription (Latin):
helyopolis ciuitas que que¬
dam mea fuerat. maledict
dies in quo michi contrais
iatus es. Quid fecisti mͥ
plagia ⁊ tu in me uideo
inmutita es domina m̃a
margarita. quid tibi unꝗͣ
malefeci. nõne te lapicdibus
pretiosis ornaui. nonne te
auro ⁊ argento. ⁊tunctis di¬
uituis cumułaui. dic michi
inquo te contristaui: ⁊ tibi
sitisficio tantum ne me de¬
sris ne obpbrium xp̃ianis
oficiar. atilla ꝓtinus se si¬
giauit ⁊ flatu suo diabolũ
effugauit. Tertia die congre¬
citas ꝑseruum suum om̃s
diuitias suas ad consilium
qͣi nil sibi retiriens pauꝑi¬
bus crogauit. ⁊ ir dicta si¬
lentio nocte fugit. Post tͥs
ire uoluit. ⁊ dixit ei ep̃s.
ut inter alios monachos
hominem dei pelagium di¬
ligenter inquireret. ⁊ hiuũi¬
liter salutaret. ⁊ non intel¬
ligens cł̾icus quid hoc eẽt.
pelagiam sub nomine pela¬
M in cellam reclusam in
monte oliueti repperit. ⁊ co¬
gutus ab ea ip̃a ꝑꝑ numniã
macieni non cognouit. ⁊

Expanded text:
Helyopolis ciuitas que quonHelyopolis ciuitas que quondam mea fuerat? Maledictus dies in quo michi contrarius natus es! Quid fecisti michi Pelagia? Et tu in me Iuda mutata es? Domina mea Margarita quid tibi unquam mali feci? Nonne te lapidibus pretiosis ornaui? Nonne te auro et argento et cunctis diuitiis cumulaui? Dic michi in quo te contristaui et tibi satisfacio, tamen ne me deseras ne obprobrium christianis efficiar». At illa protinus se signauit et flatu suo dyabolum effugauit. Tertia die congregatas per seruum suum omnes diuitias suas ad consilium episcopi nil sibi retinens pauperibus erogauit et induta cilicio nocte fugit. Post tres ire uoluit et dixit ei episcopus ut inter alios monachos hominem dei Pelagium diligenter inquireret et humiliter salutaret; et non intelligens clericus quid hoc esset Pelagiam sub nomine Pelagii in cella reclusam in monte Oliueti reperit. Et cognitus ab ea ipsam propter nimiam maciem non cognouit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
re precepit. Que statum ꝓ¬
strata cum magno eiulatu
pedes eius la crimis rigas
⁊ crinib tergens dixit. On¬
serere dñe peccatritis. Ego
enu sum pelagia pelagus
iniquitatis exunclans fu¬
tibus peccatoꝵ. Ego sum
abyssus ꝑditionis ⁊ uor¬
go. ⁊ laqueus anunarum.
fac gͦ me pater scissime le¬
tiçari ut anima mea possit
a tantis sordibus emunda¬
ri. cui sc̃s canones contine¬
ret non debere meretricem
arite bapticari nisi ꝑfide¬
uissores spondeat.ꝙ se ul¬
tra prauis actib non i¬
uoluat. Tunc illa iterum
se ꝓsternens ⁊ eiulans dũ.
Rationem reddis deo paũ
mea. ⁊ tibi inputetur pec¬
catoꝵ meoꝵ iniquitas. si
me distuleris rapticare.
Tunc sc̃s nomen eius que¬
siuit. ⁊ illa clixit se anati¬
uitate pelagiam. sed ꝑꝑ pope
ornamentoꝵ nũccupan a
populo margaritam. Cum
g bapticata ⁊ communicat
fuisfet᷑. etce dyabolus quas
nudus clamabat dicens ul
olentia quam patior ab hac
sene non tibi sufficiebat.

Expanded text:
re precepit. Que statim prore precepit. Que statim prostrata cum magno eiulatu pedes eius lacrimis rigans et crinibus tergens dixit: «Miserere domine peccatricis. Ego enim sum Pelagia pelagus iniquitatis exundans fluctibus peccatorum. Ego sum abissus perditionis et uorago et laqueus animarum. Fac ergo me pater sanctissime baptizari, ut anima mea possit a tantis sordibus emundari». Cui sanctus: «Canones continent non debere meretricem ante baptizari nisi per fideiussores spondeat quod se ultra prauis actionibus non inuoluat». Tunc illa iterum se prosternens et eiulans dixit: «Rationem reddas deo pro anima mea et tibi imputetur peccatorum meorum iniquitas si me distuleris baptizare». Tunc sanctus nomen eius quesiuit. Et illa dixit se a natiuitate Pelagiam, sed propter pompam ornamentorum nuncupari a populo Margaritam. Cum ergo baptizata et communicata fuisset, ecce dyabolus quasi nudus clamabat dicens: «O uiolentia quam patior ab hoc sene! Non tibi sufficiebat
Abbreviated transcription (Latin):
dum quasi ad missam stãs
cafbrecuminos ꝓcedere pre¬
cepisset columiba disparuit.
⁊ post missam rediers. ⁊ ab
ip̃o ep̃o inuase aque mer¬
sa inde munda ⁊ candicla
exiens tam alto uolauit ꝙ
uideri non potuit. Euigi¬
lans ep̃s cum hoc suo cłico
retulisset ad eccłam ꝓcessit
⁊ dum ppło predicaret illa
meretrix que tunc cum ali¬
is illum precdicantem au¬
diuit intantam compũc¬
tionem mutata est. qd̾ sero
suos mittens sic ei manda¬
peccatrix disciplina diaboli
audiui de deo quẽ coł ꝙ ñ¬
piustis sed uł peccatoribus
comedit.⁊ bibit. si ergo di¬
scipłs eius es. ne me despi¬
cias penitentem ⁊ saluari cu¬
pientem. Ad hoc ep̃s quecũ¬
q es deo nota es. sed tamẽ
peccatorem nõ cõtempnes
ꝙ si saluari ⁊ me uiclere de¬
poscis. iit̃ alios ep̃os me
uidebis. non solum uidere
non poteris. At illa nõ dif¬
ferens adhospitium ep̃i se
uenisse manlauit. ⁊ ille
conuocatis epĩs eam intra¬

Expanded text:
dum quasi ad missam stans dum quasi ad missam stans cathecumenos procedere precepisset columba disparuit; et post missam rediens et ab ipso episcopo in uase aque mersa inde munda et candida exiens tam alte uolauit quod uideri non potuit. Euigilans episcopus cum hoc suo clerico retulisset ad ecclesiam processit et dum populo predicaret illa meretrix que tunc cum aliis illum predicantem audiuit in tantam compunctionem mutata est quod sero suos mittens sic ei mandapeccatrix discipula dyaboli. Audiui de deo quem colis icanis et peccatoribus comedit et bibit. Si ergo discipulus eius es ne me despicias penitentem et saluari cupientem». Ad hoc episcopus: «Quecumque es deo nota es, sed tamen peccatorem non temptes. Quod si saluari et me uidere deposcis inter alios episcopos me uidebis. Nam solum uidere non poteris». At illa non differens ad hospitium episcopi se uenisse mandauit. Et ille conuocatis episcopis eam intra
Abbreviated transcription (Latin):
nas diuitias ⁊ ip̃m uicdere
in quem desiderant ange¬
li ꝓspitere negligentia tor¬
pemus. ⁊ anime nr̃e faciẽ
abimmunditia non laua¬
mus. ut ei placeamus sic̃
hec misera totienis ⁊ tar
diu studuit ut abluens.
⁊ depingũes amatoribus
sius pulchra appareat qui
si hodie uidentur cras for¬
te non erunt hiis ⁊ huius
dictis in gressus hospicium
ꝓruit suꝑ pauimentum.
⁊ faciem adterram feriens
⁊ lacrimis rigans dixit. altiꝰ¬
sime deus ignosce michi¬
miẜo peccatori quia unius
diei meretricis ornatus to¬
tius uite mee industriam
suꝑauit. Illa ꝓterrenis ⁊
caducis sumino se studio
tecorauit. Ego tibi unmor¬
tali dr̃o placere ꝓposui et
ꝑ meam negligentiam ñ
impleui. ego mandata tu¬
a non ẜuaui. Illa quetumq
ꝓmisit hominib cum ala¬
critate perfecit dum hec ⁊
huiꝰ modi diceret. ⁊ fortit
eiularet. subrto obdormunt.
⁊ ecte uisum est ei qd̃ colũ¬
ba nigra sorclida ⁊ fetida
nimis eum circumuolans

Expanded text:
nas diuitias et ipsum uidere nas diuitias et ipsum uidere in quem desiderant angeli prospicere, negligentia torpemus et anime nostre faciem ab immunditia non lauamus ut ei placeamus, sicut hec misera totiens et tam diu studuit ut se abluens et depingens amatoribus suis pulchra appareat qui si hodie uidentur cras forte non erunt». Hiis et huiusmodi dictis ingressus hospitium proruit super pauimentum et faciem ad terram feriens et lacrimis rigans dixit: «Altissime deus, ignosce michi peccatori misero quia unius diei meretricis ornatus totius uite mee industriam superauit. Illa pro terrenis et caducis summo se studio decorauit; ego tibi immortali domino placere proposui et per meam negligentiam non impleui. Ego mandata tua non seruaui, illa quecumque promisit hominibus cum alacritate perfecit». Dum hec et huiusmodi diceret et fortiter eiularet subito obdormiuit; et ecce uisum est ei quod columba nigra sordida et fetida nimis eum circumuolaret,
Abbreviated transcription (Latin):
pud antiochiam cum ꝓ
quadam causa octo uia
damieta uocatur astantipo¬
pulo predicatur subito pa¬
lam om̃ibus femina que
pmpauineñ ⁊ puellaruim
pessit. quos ita sui cont̾e¬
plitione trahebat. qd̃ ubicũ¬
q erit totum haerem rriu¬
sc ⁊ diuersoꝵ aromatum
otore replebat. Qm̃ nisi e¬
piscopi nudo capite pre¬
rrisse. uiderũt ab ip̃a qiͣ
declinans inter geruia faci¬
em post longas lacrimas
⁊ ꝓfunda suspiria dix̃ ad
erõs. Rogo uos fratres nõ
estis delectati in tanta pul¬
chritudine huius mulie¬
ris. Ip̃i uero tacuerunt.
Iterumq flens ⁊ ualide su¬
spirans pectusq ꝑcutiens.
rursus eos interrogauit si
c̃ent illius mulieris pul¬
dritudine delectati. ⁊ illis
adhuc tacentib ait. Uere
delectatus sum ego. ⁊ huiꝰ
michi pulcritudo placuit.
Inueritate dico uobis qd̃
hanc ds̃ inuidicio nobis
p̃feret. ubi nos ⁊ sacerdoti¬
um nr̃m iudicaturus est.
llos enu habentes spon¬
sum eternum donanter
sibi bene seruientibus eter¬

Expanded text:
pud Antiochiam cum pro quadam causa octo uiciDamieta uocatur astanti populo predicaret, subito palam omnibus femina quedpompa iuuenum et puellarum processit. Quos ita sui contemplatione trahebat quod ubicumque esset totum aerem musci et diuersorum aromatum odore replebat. Quam ubi episcopi nudo capite preterisse uiderunt ab ipsa quasi declinans inter genua faciem post longas lacrimas et profunda suspiria dixit ad coepiscopos: «Rogo uos fratres, non estis delectati in tanta pulchritudine huius mulieris?». Ipsi uero tacuerunt. Iterumque flens et ualide suspirans pectusque percutiens rursus eos interrogauit si essent illius mulieris pulchritudine delectati. Et adhuc illis tacentibus ait: «Vere delectatus sum ego et huius michi placuit pulchritudo. In ueritate dico uobis quod hanc deus in iudicio nobis preferet, ubi nos et sacerdotium nostrum iudicaturus est. Nos enim habentes sponsum eternum donantem sibi bene seruientibus eter
Abbreviated transcription (Latin):
Scitis quia quem colitis
xp̃m fabri filius fuit. ⁊ in¬
derunt. Erras imꝑator.
ilam quem colimus do
uerus est. ⁊ uita etern
fecit celum ⁊ terram.⁊ que
ir eis sũt. Du autem quo¬

Expanded text:
scitis quia quem colitis Christum fabri filius fuit, et anresponderunt: Erras, imperator; nam quem colimus Deus verus est, et vita aeterna, qui fecit coelum et terram et quae in eis sunt. A
Abbreviated transcription (Latin):
tibus iussit eos introduci.
Quibus ⁊ dixit. Ut iudeo
facti estis deoꝵ inimici. Ac¬
⁊ sacrificate. ac de sacrificiis
eius sicut ⁊ ceteri manclu¬
cate. Responder bt̃i sergus

Expanded text:
tor, jussit eos introduci. Quibus et dixit: Ut video, facti estis deorum inimici. Acet sacrificate, ac de sacrificiis ejus sicut et caeteri manducate. Responderunt beati Sergius
Abbreviated transcription (Latin):
il. ⁊ constringa pecles eoꝵ
n cippo. Et facto mrane sc¬
ait in pretorio dux. ⁊ ad¬
aucti sunt ante illum sẽ¬
gius ⁊ bachus. Astaritibus¬

Expanded text:
i, ut constringeret eos in cippo. Et facto mane, sedit in praetorio. Et adducti sunt ante illum Sergius et Bacchus. Et cu
Abbreviated transcription (Latin):
grationis dicens. Scio cui
credidi et certus sum. nõ
fraudabor desiderii mei ꝗ
iam partem teneo. Qui me
sua misericordia ꝑdixeit ad
locum quem petii. terminũ
quem eque uolui non nega¬

Expanded text:
olutionis meae. Scio cui credidi, et certus sum; non fraudabor reliquo desiderii mei, qui partem jam teneo. Qui me sua misericordia perduxit ad locum quem petii, terminum quem aeque volui, non nega
Abbreviated transcription (Latin):
tis sue tricesimo septimo.
pauꝑ malachias pulso in¬
cubatore p̃fato intrauit ar¬
dinacham pontifex et me¬
tropolitanus totius hyber¬

Expanded text:
tis suae tricesimo octavo pauper Malachias, pulso incubatore, intravit Ardmacha, pontifex et metropolitanus totius Hiber
Abbreviated transcription (Latin):
nem eius cessit duritia ꝗe¬
uit barbaries et domus cx¬
asꝑans paulatĩ leniri cep̃.
paulatim correptionem ad¬
mittere et recipere discipli¬

Expanded text:
em. Cessit duritia, quievit barbaries; et domus exasperans paulatim leniri coepit, paulatim correptionem admittere, recipere discipli
Abbreviated transcription (Latin):
sum saluberrimum confes¬
sionis. sacramentum confĩ¬
mationis. contractum con¬
igiorum. que omĩa aut
ignorabant aut neglige¬
lunt. malachias de nouo

Expanded text:
sum saluberrimum Confessionis, sacramentum Confirmationis, contractum conjugiorum, quae omnia aut ignorabant, aut negligebant, Malachias de novo
Abbreviated transcription (Latin):
sui. Et ut prior inconuer¬
sione. ita inconuersatione
sublimior. et qui ante õs
uenit. omĩum iudicio su¬
pra om̃s eminuit in uir¬
lice se ad om̃e opus pieta¬
endis defũctis pauꝑibus
ministerium ad qd̾ coact
accesserat deuotus tenuit¬
et intefessus exercuit cen¬
suerunt etiam illi sacerdo¬
tale officium imponendũ.
et fc̃m est ita. Habebat aut̃
cum sacerdos ordinatus ẽ
annos quasi uiganti quĩq.¬

Expanded text:
bus. Et ut prior in conversatione, ita in conversatione sublimior: et qui ante omnes venit, omnium judicio supra omnes emicuit in virlice se ad omne opus pietaendis defunctis pauperibusministerium, ad quod coactus accesserat, devotus tenuit, indefessus exercuit. Unde et censuerunt etiam sacerdotale officium imponendum illi. Et factum est ita. Erat autem, cum sacerdos ordinatus est, annos natus quasi viginti quinq
Abbreviated transcription (Latin):
dẽptis dyaboli expulsionem.
deniq attendite quid di¬
cat. Quasi erum quererem
quid eẽt qd̾ ait. nunc iudi¬
cium est mundi. secutus
exposuit. Ait enim. Nũc pͥn¬
ceps huius mundi eiciet᷑
sciebat post passionem ⁊ re¬
suam. ꝑ unuisum mundũ
multos popłos credituros.
in quoꝵ cordibus dyabolus
intus erat. cui quando ex
fide renuntiant. foras eici¬

Expanded text:
demptis diaboli expulsionem. demptis diaboli expulsionem. Denique, attende quid dicat, quasi quaereremus quid esset quod ait: Nunc judicium est mundi, secutus exposuit, ait enim: Nunc princeps hujus mundi ejicietur sciebat, post passionem suam per universum mundum multos populos credituros, in quorum cordibus diabolus intus erat; cui quando ex fide renuntiant, ejici
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. sed discrectionis. Uñ
scriptum est. Iudica me d̃s
⁊ discerne causam meam de
gente non scã. Multa aut̃
sunt uidicia dei. Unde dicit᷑
in psalmo. Iudicia tua sicut¬
abyssus multa. Dicit etiã
apłs. O alutucio diuitiar
sapientie ⁊ scientie dei. qũ
uidicia eius. Ex quibus u¬
diciis etiam. hoc est. qd̾ lnc
ait dñs. nunc uidicium ẽ
mundi. seruato illo uidia¬
O in fine. ubi nouissime ui¬
ui ⁊ mortui iudicandi sũt
possidebat ergo dyabolus ge¬
nus humanum. ⁊ reos sup¬
plicioꝵ tenebat cyrograph
peccatoꝵ. Dñabatur in cor¬
dibus infidelium. ad crea
turam colendam desertaci
tore deceptos captiuosq ꝑ
trahebat. Per xp̃i autem fi¬
dem que morte eius ⁊ resur¬
rectione firmata est. perciꝰ
sanguinem qui in remisio¬
nem fusus eat pẽccatoꝵ. mi¬
lia credentium a dñatu dy¬
aboli liberantur. xp̃i corpori
copulantur. ⁊ sub tanto ca¬
pite uno eius sp̃u fidelia
membra uegetantur. hoc
uocabat iudicium. hanc di¬
screctionem. hanc a suis re¬

Expanded text:
ionis: unde scriptum est, Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta . Multa autem sunt judicia Dei: unde dicitur in Psalmo, Judicia tua abyssus multa . Dicit etiam Apostolus, O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam judicia ejus ! Ex quibus judiciis etiam hoc est quod hic ait Dominus, Nunc judicium est mundi; servato illo judicio in fine, ubi novissime vivi et mortui judicandi sunt. Possidebat ergo diabolus genus humanum, et reos suppliciorum tenebat chirographo peccatorum; dominabatur in cordibus inturam colendam deserendo Creatore deceptos captivosque trahebat. Per Christi autem fidem, quae morte ejus et resurrectione firmata est, per ejus sanguinem, qui in remissionem fusus est peccatorum, millia credentium a dominatu diaboli liberantur, Christi corpori copulantur, et sub tanto capite uno ejus spiritu fidelia membra vegetantur. Hoc vocabat judicium, hanc discretionem, hanc a suis re
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ei. Unum tibi eduobuᷤᷤ
elige. aut esto uxor mea. aut
quia xp̃o sacrata sum. nec ydo¬
sunc flaccus tradidit eam
uicirio qui eam fecit inte¬
nebroso claudi cubiculo. ⁊¬
eẽ sine cibo dies septem. In¬

Expanded text:
dicens: Unum tibi e duobus elige, aut esto uxor mea, aut quia Christo sacrata sum, nec immoTunc Flaccus tradidit eam vicario, qui fecit eam in tenebroso claudi cubiculo, sine cibo per septem
Abbreviated transcription (Latin):
maximiano iudicibus ab¬
offrasio ⁊ megasio. manse
rat beata lucia iriuiduita
.tius autem uite ip̃ius fu¬
erunt anni septuaginta
quinq. Que accusata a filio
sit eam diocletianus sibi
reum illum crucifixum
confiteris. ⁊ deos nrõs deri¬
des. Nunc gͦ si parata es ui¬
uere. parati sunt ⁊ dii omi¬
potentes ut eis offeras thu¬
ra. ut possint tibi ẽẽ ꝓpitii
sum. ignes. uincula. ⁊ quaᷤᷤ
uolueris penas sufferre. łii.¬
udiens diocletianus con¬
stantiam fidei eius. iussit
eam trahi ad carcerem. ubi
consolatioẽm diuinam ꝓ¬
meruit. Reducta autem
iteꝵ ante diocdetianũ sedẽ¬
tem ꝓtribunali. extensa ẽ
głosa femina. ⁊ fustibus di¬
utissume uerberata. Et ecce¬
subito terremotus factus
est. ⁊ templum iouis ita
subrutum. ut nec lapis suꝑ
lapidem edificii remanse¬
rit. Diocletianus ollam ert¬
am adduci fecit. eamq pi¬
ce ⁊ plumbo impleri iussit
issit ⁊ incircuitu ligna ag¬
gregari ⁊ succendi.⁊ scãni
luciam intra ollam demer¬

Expanded text:
iano, judicibus Apofrasio et Megasio. Manserat autem beata Lucia in viduitate tius autem vitae ejus fuerunt anni septuaginta quinque. Quae accusata a filio suo sit eam Diocletianus imperreum illum crucifixum confiteris, et deos nostros derides. Nunc ergo si parata es vivere, parati sunt dii omnipotentes, ut eis offeras thura, ut possint tibi esse propitisum ignem, vincula, et quas volueris poenas sufferre. Audiens Diocletianus constantiam fidei ejus, jussit eam trahi ad carcerem, ubi consolationem divinam promeruit. Reducta autem iterum ante Diocletianum sedentem pro tribunali, extensa est gloriosa femina, et fustibus diutissime verberata. Et ecce terraemotus subito factus est, et templum Jovis ita subrutum, ut nec lapis super lapidem aedificii remanserit. Diocletianus autem ollam aeream adduci fecit, eamque pice et plumbo jussit impleri, et in circuitu ligna aggregari, et succendi, sanctamque Luciam infra ollam demer
Abbreviated transcription (Latin):
tue. Et hiis dictis. decretũ
extabella recitauit. Tatium
cyprianum. gladio animad¬
Anctus cyprianus hec audi¬
ens dixit. Deo gras ago. Et
cum duceretur. ppłs fratrũ
plangens dicebat. Et nos cũ
eo decollemur. Et ita ꝑduc¬
tus głosus martir post pre¬
torum in agro sexti. exiuit
se lacerno birro. ⁊ complicãs
posuit ad genua sua. Deinde
dalmaticam tunicam tulit.
⁊dyaconibus tradidit. Et stãs
in linea. sustinebat spicula¬
torem. cui uiginti quinq au¬
reos dari precepit. Fratres uͦ
flentes linteamina .⁊ oraria
ante cum ponebant. ne sc̃s
cruor defluens absorberetur
a terra. Qui cum licinias ma¬
nuales sibi ligare non potuiᷤ¬
set. ĩulianus p̃sbiter ⁊ iulia¬
nus subdiaconus ip̃i ligaue¬
runt. Ip̃e uero sibi manu ꝓ¬
pria oculos texit.⁊ genua ĩ
terra posuit. orationemq ad
drr̃m fudit. ⁊ sic gladio ꝑcuᷤ¬
sus migrauit. Corpus eius
ꝓpter gentilium curiosita tẽ
in ꝓrimo collocatum est. set

Expanded text:
ae. Et his dictis, decretum ae. Et his dictis, decretum ex tabella recitavit: Tascium Cyprianum gladio animadanctus Cyprianus, hoc audiens, dixit: Deo gratias ago. Et cum duceretur, populus fratrum plangens dicebat - Et nos cum eo decollemur. Et ita perductus gloriosus martyr post praetorium in agrum Sexti, exuit se lacerno birro, et complicans posuit ad genua sua, dehinc dalmaticam tunicam tulit, et diaconibus tradidit, et stans in linea, sustinebat spiculatorem, cui et viginti quinque aureos dari praecepit. Fratres vero, flentes, linteamina et oraria ante eum ponebant, ne sanctus cruor defluens absorberetur a terra. Qui cum lacinias manuales sibi ligare non potuisset, Julius presbyter et Julianus subdiaconus ipsi ligaverunt. Ipse autem sibi manu propria oculos texit, et genua in terra posuit, orationemque ad Dominum fudit, et sic gladio percussus migravit. Corpus ejus propter gentilium curiositatem in proximo collocatum est. Sed