comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Slerũq: homo dũ familia¬
riter uitiis uingitur. eo¬
rũ procul dubio causis in¬
plicatur quib: sepe consen¬
tit in in licitis: & malaquȩ
propter sem & ipsum ñ
app&it. committit pp̃t
altera: quȩ ñ derelinquid :
Interdũ miser homomani
cogitatione ꝑmotus . cdũ
honorẽ suũ in hoc mundo
inminui trepidat ea aput
maiores ꝑsonas adꝓbat :
dãpnat : Is dõ sollicitȩ co¬
gitat quid patronis debeat.
quid subiectis quid sibi auge¬
at quidin affectib: ꝓsit :
quasi tanta frequentia
turbarũ praemi turquan¬
tacurarũ in por tunitate
laceratur
CI DENONNULLISUITUS
Nam sepe sub parsimo
niat setenacia palliat :
contraq: seeffusio subap¬
pellatione largitatis
occultat:
Sepe in ordinata remissio
piaas creditur : & inefre¬
nata ira spãlis ⁊ eliuirtur
estimatur : & se peprae¬
cipitata actiouelocitatir
efficacia : atq agendi tar¬
ditasgrauitatis consilium
putatur:
Necesscest ut electusquisq:
uirtutes acuitia uigilan¬

Expanded text:
Plerumque homo, dum familiaPlerumque homo, dum familiariter vitiis jungitur, eorum procul dubio causis implicatur, quibus saepe consentit in illicitis, et mala quae propter semetipsum non appetit, committit propter altera quae non dereliquit. Interdum miser homo, inani cogitatione permotus, dum honorem suum in hoc mundo imminui trepidat, ea apud majores personas approbat, damnat. Is dum sollicite cogitat quid patronis debeat, quid subjectis, quid sibi augeat, quid in affectibus prosit, quasi tanta frequentia turbarum premitur, quanta curarum importunitate laceratur. CNam saepe sub parcimoniae nomine se tenacia palliat, contraque se effusio sub appellatione largitatis occultat. Saepe inordinata remissio pietas creditur, et effrenata ira spiritualis zeli virtus existimatur. Et saepe praecipitata actio velocitatis efficacia, atque agendi tarditas gravitatis consilium putatur. Necesse est ut electus quisque virtutes ac vitia vigilan
Abbreviated transcription (Latin):
uid&: Iam cexeris emin&.
ia aliis mala in rogat: aliis
quia in rogauerint re¬
onpensat: Iamaput se¬
m& ipsum stipatus cuneis
dpublicũ procedit : & qui¬
bus obsequiis fulciatur
conspicit :¬
omo uitiis subditus dũ
inmultis fantas matibus
in anicogitatione huc illuc
uersatur. alia con¬
culcat. alia subleuat :¬
ã de conculcatis satis facit
odiis. & de subleuatis se¬
cipit fauor es. qui igitur tot
fantas inata cor dimprimit.
qui distealiut quã quasi
omniũ uĩgilans uid&.
Dũq: tot rerũ causas quas
fingit tolerat. nimirũ
n tr̃ins ecus natas. exde¬
sideriis turba sportat :¬
liusiã inlicita refugii. sed
ta men bonis mundi case
seꝑtimescit. Concessa
tenere app&it. uideri
inter homines minor eru¬
bescit : &curat sum mope¬
renem ops in domosit ne
des pectus inpublico. Ex¬
quirit qui dsibi sufficiat
qui dnecessitas subiectorũ
p&at. atq ut sufficienter
iura patronatus subdius
expleat patronos quȩrit :
quib: ipse famuletur

Expanded text:
videt, jam caeteris eminet, videt, jam caeteris eminet, jam aliis mala irrogat, aliis, quia irrogaverint, recompensat, jam apud semetipsum stipatus cuneis ad publicum procedit, et quibus obsequiis fulciatur conspicit. Homo vitiis subditus, dum in multis phantasmatibus inani cogitatione huc illucque versatur, alia conculcat, alia sublevat. Jam de conculcatis satisfacit odiis, jam de sublevatis recipit favores. Qui igitur tot phantasmata cordi imprimit, quid iste aliud quam quasi somnium vigilans videt. Dumque tot rerum causas quas fingit tolerat, nimirum intrinsecus natas ex desideriis turbas portat. Alius jam illicita refugit, sed tamen bonis mundi carere pertimescit. Concessa tenere appetit, videri inter homines minor erubescit, et curat summopere ne inops in domo sit, ne despectus in publico. Exquirit quid sibi sufficiat, quid necessitas subjectorum petat; atque ut sufficienter jura patronatus subditis expleat, patronos quaerit, quibus ipse famuletur.
Abbreviated transcription (Latin):
rat exultat: Iam quid&iã
adeptȩreiadiungat ex¬
cogitat: atq ut in meliori
statudebeat excoli per¬
tractat :¬
onnum quã cupiditate
alienȩ rethum anus an¬
mus uictusiam quasi quȩ
concupierat possida :
& quasi ad meliorẽ s per¬
em in pulsu cogitationis
adducit: Sedmox insidi
inuidentiũ considerat
& quid contrase iurgum
ueatur pensat. ex qurit
qui drespondeat: & co
rẽnullã teneat ĩ ã indi¬
fensione reis epugnat:
quãuis ergonihil decon¬
cupita receperit. hab&
ta men in cordeiã sruu
concupiscentiaet labose
rixȩgraui itaq: quasip¬
pulo praemitur qui insi¬
gantis auariuae tumil¬
tu uastatur :¬
lius se tyrañ nidi suꝑbus
subicit & cormiserum
dũ contrahomines erigit
uitios ubsternit : hono¬
rũ sublimiũ infulas appe¬
tit . ex altari successibus
ex quirit: Totũq quodes¬
se desiderat: sibi aput se¬
m& ipsũ in cogitationib:
depingit : Ia quasi tribu¬
nal praesid& iamsibi pa¬
tere obsequia subiectorũ

Expanded text:
rat exsultat, jam quid etiam rat exsultat, jam quid etiam adeptae rei adjungat excogitat, atque ut in meliori statu debeat excoli pertractat. Nonnunquam cupiditate alienae rei humanus animus victus, jam quasi quae coet quasi ad meliorem speciem impulsu cogitationadducit; sed mox insidias invidentium considerat, et quid contra se jurgii moveatur pensat. Exquirit quid respondeat, et cum rem nullam teneat, jam in defensionem rei repugnat. Quamvis ergo nihil de concupita re ceperit, habet tamen in corde jam fructum concupiscentiae, laborem rixae. Gravi itaque quasi populo premitur, qui instigantis avaritiae tumultu vastatur. Alius se tyrannidi superbiae subjicit, et cor miserum, dum contra homines erigit, vitio substernit. Honorum sublimium infulas appetit, exaltari successibus exquirit, totumque quod esse desiderat sibi apud semetipsum in cogitationibus depingit. Jam quasi tribunali praesidet, jam sibi parare obsequia subjectorum
Abbreviated transcription (Latin):
lius irȩ se dominio strauit.
& quidin cordernisi iurgia
&iã qͤede sunt ꝑagit Hic
sepe prȩsentes non uidei.
abstinentib contradicit:
intrasem & ipsum contu¬
melias profest & recipit :
Recqpus aũm: durius respon¬
dei : & cũ qui obui& nullus
adsit. inagnis clamorib
rixasincor de conponit:
Turba itaq: hicintus sus ti
na quem pondus uehe mens
inflãmatȩ cogitationis
praemit:
lius iurise a uaritiae tra¬
didit : & fastidens pro¬
pria aliena concupiscit:
Hic plerũq: concupita a di¬
pisciñualens. dies quidem
in otio. noctẽuero in cogi¬
tationẽ uersat: Torp&
abutili operȩ quia fatiga¬
tur inlicita cogitatione :
Consilia multĩplicat: &
sinũ mentis cogitationũ
inuentionib: latius ex¬
pandit :
Plerũq: dũ ꝑuenire quisq
ad concupita satagitatq
adobtinenda haecquos¬
dã secrexissimos causarũ
meatus quaerit: qui mox
ut in causa aliquid subtile
inuenisse seestimat iam¬
se obtinuisse quod cupie¬

Expanded text:
Alius irae se dominio stravit, Alius irae se dominio stravit, Et quid in corde nisi iurgia, etiam quę desunt, peragit? Hic sępe praesentes non videt, absentibus contradicit, intra semetipsum contumelias profert et recipit. Receptis autem durius respondet, et cum, qui obviet, nullus adsit, magnis clamoribus rixas in corde componit. Turbam itaque hic intus susti quem pondus vehemens inflammatae cogitationis premit. Alius juri se avaritiae tradidit, et fastidiens propria, aliena concupiscit. Hic plerumque concupita adipisci non valens, diem quidem in otium, noctem vero in cogitationem versat. Torpet ab utili opere, quia fatigatur illicita cogitatione. Consilia multiplicat, et sinum mentis cogitationum inventionibus latius expandit. Plerumque pervenire quisque ad concupita satagit, atque ad obtinenda haec quosdam secretissimos causarum meatus quaerit. Qui mox ut in causa aliquid subtile invenisse se aestimat, jam obtinuisse quod cupie
Abbreviated transcription (Latin):
pulsat : Si aum̃ corpus abs¬
tinentiae afflictioneñ ad¬
teritur: contra men tem
libi dinis flãma seexcitat:
Cepe dũ seruare parsimo¬
niã nitimur. adtenaciam
labimus: Et sepe dũ posses¬
sa effusȩ tribuimus ad aua¬
riti ã ducimur . qui arus sũ
colligese quȩ rimus quod
tribuamus:
mnepeccatĩt hos tis quidem
callidus sua det selnos eius
suasionib: consentiendo as¬
si¬
duae peccata ꝑ pe¬
otran documulamus.
Ilerĩque dũ uitiorum
turba suel desideriorũ
carnaliũ intrase ex¬
citant prostrata men¬
tẽpele miserȩ frequen¬
tationis calcant:
Alius iurise luxuriae sub¬
didit: atq ante mentis
oculofscematatur pium
operis. hoccrebrius agi¬
tur intentione cogitano¬
nis : Vo luptatis ꝑfectio
quȩritur : & concussus
enerui teranimus. hinc
inde sollicitus & cecatus :¬
occasionẽnequissimȩ exple¬
tionis rimatur : Mensita¬
q: hec quasi quendã popu¬
lũ patitur: qͣein solentium o¬
rũ tumultuuastatur:

Expanded text:
pulsat. Si autem corpus abspulsat. Si autem corpus abstinentiae afflictione non atteritur, contra mentem libidinis flamma se excitat. Saepe dum servare parcimoniam nitimur, ad tenaciam labimur. Et saepe dum possessa effuse tribuimus, ad avaritiam ducimur, quia rursum colligere quaerimus quod tribuamus. Omne peccatum hostis quidem callidus suadet, sed nos ejus suasionibus consentiendo, assidue peccata perpetrando cumulamus. Plerique dum vitiorum turbas vel desideriorum carnalium intra se excitant, prostratam mentem pede miserae frequentationis calcant . 2. Alius juri se luxuriae subdit, atque ante mentis oculos schemata turpium operis, hoc crebrius agitur intentione cogitationis. Voluptatis perfectio quaeritur, et concussus enormiter animus hinc inde, et sollicitus, et caecatus occasionem nequissimae expletionis rimatur. Mens itaque haec quasi quemdam populum patitur, quae insolenti vitiorum tumultu vastatur. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
aut certe non obtemp¬
ransinculpatrans gro¬
sionis ligatur : Stu debo
propria suo luptates fi¬
gere &curat easdiam
contempto prioresolide¬
u decreuit mundũ fin¬
ditus rel inquaere ad
curas mundiex altena
uolũ tate conpellitur
erplexi uehemot tesi¬
culorũnerui s unt cũ su
nos argumentabostis in¬
ligant: ut cul parĩ nab
quoquaeruntur soludu
rius adstringant: ar¬
gumenta namq: macina¬
tionũ diabolt quasi quo
laxantur utrelinquan
comagis inplicantur
ut teneant:
Est quoddã argumenti
quod ad destruendas
satanȩ uersuti as uti liter
fiat : Vt cũ meñs intermi¬
nora & maxima pec cata
constringitur. si omnino
nullus sine peccato euaden
rorũm undiq ambit nefu¬
giat clauditur. ibise in fugã
praccipitat ubi breuior
murus inuenitur :
XDEMULTIMODIS UITIIS:
nticus iostistemptatio¬
nis suae uulnere abom¬
nipar tenos inpetit :
Sepe enim dũgula res trin¬
giturut libi dosubigatur:
in anis głae aculeus mentẽ

Expanded text:
aut certe non obtempeaut certe non obtemperans, in culpa transgressionis ligatur. Studebat proprias voluntates frangere, et curat eas etiam contempto priore solidare. Decrevit mundum funditus relinquere, et ad curas mundi ex aliena voluntate compellitur redire. Perplexi Behemoth testiculorum nervi sunt, cum sic nos argumenta hostis illigant, ut culparum nodi, quo quaeruntur solvi, durius astringant. Argumenta namque machinationum diaboli quasi quo laxantur ut relinquant, eo magis implicantur ut teneant . Est quoddam argumentum quod ad destruendas Satanae versutias utiliter fit, ut cum mens inter minora et maxima peccata constrnullus sine peccato evadendrorum undique ambitu, ne fugiat, clauditur, ibi se in fugam praecipitat ubi brevior murus invenitur. CAP. XVI. De multimodis vitiis. --1. Antiquus hostis tentationis suae vulnere ab omni parte impetit. Saepe enim dum gula restringitur, ut libido subigatur, inanis gloriae aculeus mentem
Abbreviated transcription (Latin):
adulteru simul & omicidu
par ticepsfiat ꝓdere tre¬
pidat nereatu sõꝑ iurii obs¬
tringat i ꝑplexis ergotes¬
ticulorũ neruis ligatus
est. quimn quã liba pastẽ
declin& meuit. neatrans¬
gres sionis contagioliberñsit:
liquandoquisq: cuncta
q̃emun disunt deserens
acꝑom̃a frangere ꝓpri¬
as uolũ tates quaerens
alienose subdere regi¬
miniapp&it : Sed eũ qui
sibi ad dm̃ prae essedebe¬
atminus cauta in quisitio¬
ne discernit: Cui fortas¬
se his quisine iudicio eligi¬
turcũ prae esse iã cepe¬
ritagere qͥȩdĩ sunt ꝓhib& :
e qͥemun di sunt iub&: pen¬
rans itaq: subditus uel que
sit culꝑam oboedientiae.
uel quod contagiũ scłaris
uitȩ & oboedire trepidat.
& ñ oboedire fosmidat :
Neaut oboediens dm̃in
suis praeceptis deserat
autrussum ñ oboediens
dm̃in aelecto priose co¬
temnat: aꝑte ergoso
ꝑindis crionis sua e uitd
ꝑplexis testiculorũue¬
hemot neruis adstrin¬
tur : qui aut ob tempene

Expanded text:
adulterii simul et homicidii adulterii simul et homicidii particeps fiat, prodere trepidat, ne reatu se perjurii obstringat. Perplexis ergo testiculorum nervis ligatus est, qui, in quamlibet partem declinet, metuit ne a transgressionis contagio liber non sit. Aliquando quisque, cuncta quae mundi sunt deserens, ac per omnia frangere proprias voluntates quaerens, alieno se subdere regimini appetit; sed eum qui sibi apud Deum praeesse debeat minus cauta inquisitione discernit . Cui fortasse hic qui sine judicio eligitur, cum praeesse jam coeperit, agere quae Dei sunt prohibet, quae mundi sunt jubet. Pensans itaque subditus vel quae sit culpa inobedientiae, vel quod contagium saecularis vitae, et obedire trepidat, et non obedire formidat, ne aut obediens Deum in suis praeceptis deserat, aut rursum non obediens Deum in electo priore contemnat. Aperte ergo iste per indiscretionis suae vitium perplexis testiculorum Behemoth nervis astringitur, qui aut obtemperans,
Abbreviated transcription (Latin):
lorũ eius. ꝑ plexisunt:
Testes eius sunt suggestio¬
nes prauae. quib in men¬
tis corruptione feruescit:
atq: in construpata ani¬
maini qui o peris plẽgignit:
esticulorũ uelemotner¬
uiꝑ plexi sunt qui a sugges¬
tonũ illius ar gumenta
uehementius alligantur.
ut plerosq: ita peccare
faciant quatinus si for¬
tassepec catũ fugereap¬
p&xunt. hoc sine alio pec¬
catila queo ñ euadant:
& culpã faciant dũuitant.
Acnequaquã seabunaua¬
leant soluere : nisi in alia
consentiant ligari:
lerũq contingit. ut qui¬
clã dũmundihuius ami¬
citia sappetit cui lib& al¬
terisimilẽ sibi uitam du¬
ceni quod secr&aillius
omnisilentio contegat :¬
seuireiurando constrin¬
git: Sel his cuiiuratũ est.
adulteriũ ꝑparare cog¬
noscitur ĩ taut &iã maritũ
adulterȩ occidere con&ur:
Siaũm quiiusiurandũprae¬
buit admentẽ reuerntur
& diuersis hinc inde cogita¬
tionib inpugnatur. atq hoc
silerefosmidat nesilendo

Expanded text:
lorum ejus perplexi sunt . lorum ejus perplexi sunt . Testes ejus sunt suggestiones pravae, quibus in mentis corruptione fervescit, atque inconstuprata anima iniqui operis prolem gignit. Testiculorum Behemoth nervi perplexi sunt, quia suggestionum illius argumenta vehementius alligantur, ut plerosque ita peccare faciant, quatenus si fortasse peccatum fugere appetant, hoc sine alio peccati laqueo non evadant, et culpam faciant, dum vitant; ac nequaquam se ab una valeant solvere, nisi in alia consentiant ligari. Plerumque contingit ut quidam, dum mundi hujus amicitias appetit, cuilibet alteri similem sibi vitam ducenti quod secreta illius omni silentio contegat se jurejurando constringit; sed is cui juratum est adulterium perpetrare cognoscitur, ita ut etiam maritum adulterae occidere conetur . Si autem qui jusjurandum praebuit, ad mentem revertitur, et diversis hinc inde cogitationibus impugnatur, atque hoc silere formidat, ne silendo
Abbreviated transcription (Latin):
toex tracastra exireest
tur pmpugnatione labo¬
rantisese ex continentiũ
conparatione despicere
Qui aduesperũ lauatur
a quatũ defectũ suũ cons¬
picienfad penitentiae
lamenta conuertitur ut
flaib diluat omne quod
animũ occulta in quinatio
accus at :¬
octurnopollutus sõmo
postoccasũ solis aqualo¬
tus ad castra ꝑlegẽ sedi¬
se praccipitur .: quia neces¬
se estut deferuescente
temptationis ardore unus¬
quisq: fiduciã iterũ erga
socia&atẽ bonorũ sumat :¬
ostlauationẽ aqͣ occum¬
bente solead castrareuer¬
titur: qui postlamenta pe¬
nitentiae frigescente
flãma cogitationis in li¬
cite. ad fideliũ merita p̃¬
sumenda reparatur : ut
iã seac&eris longeesse
obi tũ intimi atq in licru
ardoris gaudo:
UIIII. DEMULTEMODISAR¬
GUMEN TATIONIBUS
SATANE
erargumenta pesti¬
fera anticus bstiscalli¬
ditatis suae uires erigit :¬
& fluxamortalium
cordacorrũpit: Vnde
uocednĩca ad beatũ iob
dicitur: neruitesticu¬

Expanded text:
to extra castra exire est to extra castra exire est turpi impugnatione laboranti sese ex continentium comparatione despicere. Qui ad vesperam lavatur aqua, cum, defectum suum conspiciens, ad poenitentiae lamenta convertitur, ut fletibus diluat omne quod animum occulta inquinatio accusat. Nocturno pollutus somnio post occasum solis aqua lotus ad castra per legem redire praecipitur, quia necesse est ut, defervescente tentationis ardore, unusquisque fiduciam iterum erga societatem bonorum sumat. Post lavationem aquae occumbente sole ad castra revertitur, qui post lamenta poenitentiae, frige scente flamma cogitationis illicitae, ad fidelium merita praesumenda reparatur, ut jam se a caeteris longe esse obitum intimi atque illiciti ardoris gaudet. CAPUT IX. De multimodis argumentationibus Satanae. Per argumenta pestifera antiquus hostis calliditatis suae vires erigit, et fluxa mortalium corda corrumpit . Unde voce Dominica ad beatum Job dicitur: Nervi testicu
Abbreviated transcription (Latin):
ciat. eãq aut spe suble¬
uanẜ aut de primens ti¬
more confundat:
Sepe anticus hostir&iã
s cõrũ corda afsicere
somnus nititur. ut ab in¬
tentione cogitationis so¬
lidetad tempus saltim
momen tũq: diriuentur :
quã quã ipsi ꝓtinus animũ
ab in lusionis imagina¬
tione discutiant: sed bͥs¬
tis insidians quo eosuigi¬
lantes minime superat :
co dosmientes grauius
inpugnant :
Humanigeneris bstẽ
maligne agere &it ps
nia suꝑna dis pensatio
benigne ꝑmittit : nem
el ectorũcordib: ipse s¬
tim apassionis praemio
somnus uaca:
quã tenebrosa cogita¬
tione. turpe aliquidcor¬
de concipitur. q̃uod tamẽ
corpore non ex pletus:
somnio nocturno polli¬
tus egredi extracaste
ꝑlegẽ praecipitur quiau
delic& dignum est. ut qu
inmunda cogitatione
polluitur: in dignũ secu¬
torũ sideliũ sociae tatib
arbi tr&ur : Culpesiae
meritũ anteo culos ponat
& ex bonorũ sẽ estimatio¬
ne dispiciat ::
Inlusione noc turna pollu¬

Expanded text:
ciat, eamque aut spe subleciat, eamque aut spe sublevans, aut deprimens timore, confundat . Saepe antiquus hostis etiam sanctorum corda afficere somniis nititur, ut ab intentione cogitationis solidae ad tempus saltem momentumque deriventur, quanquam ipsi protinus animum ab illusionis imaginatione discutiant. Sed hostis insidians quo eos vigilantes minime superat, eo dormientes gravius impugnat. Humani generis hostem maligne agere etiam per somnia superna dispensatio benigne permittit, ne in electorum cordibus ipse saltem a passionis praemio somnus vacet.quam tenebrosa cogitatione turpe aliquid corde concipitur, quod tamen corpore non expletur . Somnio nocturno pollutus egredi extra castra per legem praecipitur , quia videlicet dignum est, ut qui immunda cogitatione polluitur indignum se cunctorum fidelium societatibus arbitretur, culpae suae meritum ante oculos ponat, et ex bonorum se aestimatione despiciat. Illusione nocturna pollu
Abbreviated transcription (Latin):
hel itaq: dũ somniũ & inplen¬
dũ reuerentor insinuat.
& ex qua hortũ sit cogita¬
tione manifestat: paten¬
ter ostenditur. quia
hoc plerũq: ex cogitatione
simul& reuelatione
gener&ur :
Nũ somnia totrerũ qua¬
li tatib alternent᷑. tan¬
to eis credi difficilius de¬
bex quanto ex quo in pul¬
suueniant facilius ne luc&:
Cc̃i uirin ter in lusiones
atq: reuelationes ipsas
uisionũuoces aut imagi¬
nes quod a intimos apore
discernunt. ut sciantuł
quid abonospũꝑcipiant :
uel quid ab inlusose pauant᷑:
Gierga somnia menscau¬
tañ sueriti ꝑ deceptosem
sp̃m multis seuanitatib
inmergit. Quiñ numquã
sol& multa uera praedi¬
cere ut ad extremum ua¬
leat animamexuna aliqua
falsitate laqueare:
Sepema lignus sp̃s his quos
amore uitȩ praesentis
uigilantes inspicit : pros¬
pera &iã dosmientibus
ꝓmittit : & quõs formida¬
re aduersa considerat.
eis haec durius somnũ ima¬
ginib intentat : Quate¬
nus in discr&ãmentem
diuersa qualitate afsi¬

Expanded text:
el itaque dum somnium adimplendum reverenter insinuat, et ex qua ortum sit cogitatione manifestat, patenter ostenditur quia hoc plerumque ex cogitatione simul et revelatione generetur. Cum somnia tot rerum qualitatibus alternent, tanto eis credi difficilius debet, quanto et ex quo impulsu veniant facilius non elucet . Sancti viri inter illusiones atque revelationes, ipsas visionum voces, aut imagines, quodam intimo sapore discernunt, ut sciant vel quid a bono spiritu percipiant, vel quid ab illusore patiantur. Si erga somnia mens cauta non fuerit, per deceptorem spiritum multis se vanitatibus immergit, qui nonnunquam solet multa vera praedicere, ut ad extremum valeat animam ex una aliqua falsitate laqueare. Saepe malignus spiritus his quos amore vitae praesentis vigilantes inspicit, prospera etiam dormientibus promittit; et quos formidare adversa considerat, eis haec durius somnii imaginibus intentat, quatenus indiscretam mentem diversa qualitate affi
Abbreviated transcription (Latin):
uissi mobenedictione
carebiit :
Iuimprincipioheredita¬
rifestinant sortem
sibi in nouissimobenedic¬
tionis amputant: qui adũ
ꝑauaritiae nequitiã hic
multiplicaria pp& unt.
illic aba&erno patrimo¬
nio ex heredes fiunt :
Cup̃i ditas plerũq latenter
oritur inmente : sed punc¬
uones peccatorũ omniũ
paten ter ꝓducit in opese :
Qua suidelic& punctiones
abhacradice surgentes:
staum praedicator egre¬
gius insinuat dicens :
quã quidã appetentes
errauerunt a fide: & in¬
seruerunt sed olorib:
multis :
Esaias proph&a deinmen

Expanded text:
vissimo benedictione vissimo benedictione carebit . Qui in principio haereditari festinant, sortem sibi in novissimo benedictionis amputant, quia dum per avaritiae nequitiam hic multiplicari appetunt, illic ab aeterno patrimonio exhaeredes fiunt. Cupiditas plerumque latenter oritur in mente, sed punctiones peccatorum omnium patenter producit in opere . Quas videlicet punctiones ab hac radice surgentes statim praedicator egregius insinuat, dicens: Quam quidam appetentes erraverunt a fide, et inseruerunt se doloribus multis . Isaias pr
Abbreviated transcription (Latin):
omnia mala ex surgest
rectȩ haec ipsa auarita
atq: impi ea sin confusio¬
ne peribenturh abitase
Estuauaritiae homines
accensi. eomaiora dese
opera humanis oculis osti¬
dunt: Quo ampliora sib
ab hominib: offerrimu¬
nera appexunt:
In libro beati iobscriptũot
ignis deuorabit taber¬
nacula eorũ : quimune¬
ralibenter accipiunt:¬
Sicut enim corpus inta¬
bernaculo sic mens hab¬
tat in cogitatione: sed
ignis tabernacula deuo¬
rat: cum ȩstus auaritiae
cogitationes deuastat :¬
um repleri cunctis iimil
opib in ardescunt auari:
audi ant quod scriptũ est:
quifestinat ditarinon
erit in nocens:
Iui augere opesambit.
uita repeccatum ne¬
gligit : & more auiũ cap¬
tus cũ escã terrenarum
rerũ auidus concupiscit:
quo strangiletus pec¬
catila queo non agnoscit :
Cum pleriq praeiꝰentir
mundi lucra desiderant.
& quȩ de futuro damna pa¬
tiantur ignorant: audi¬
ant hoc quo dscriptumest :
hereditas ad quã festi¬
natur in principio inno¬

Expanded text:
omnia mala exsurgere, omnia mala exsurgere, recte haec ipsa avaritia atque impietas in confusione perhibentur habitare. Aestu avaritiae homines accensi, eo majora de se opera humanis oculis ostendunt, quo ampliora sibi ab hominibus offerri munera appetunt. In libro beati Job scriptum est: Ignis devorabit tabernacula eorum qui munera libenter accipiuntSicut enim corpus in tabernaculo, sic mens habitat in cogitatione; sed ignis tabernacula devorat, cum aestus avaritiae cogitationes devastat. Cum repleri cuncti simul opibus inardescunt avari, audiant quod scriptum est: Qui festinat ditari, non erit innocens . Qui augere opes ambit, vitare peccatum negligit; et more avium captus, cum escam terrenarum rerum avidus concupiscit, quo stranguletur peccati laqueo, non agnoscit. Cum plerumque praesentis mundi lucra desiderant, et quae de futuro damna patientur ignorant, audiant hoc quod scriptum est: Haereditas ad quam festinatur in principio, in no
Abbreviated transcription (Latin):
natura grauis est pon¬
deris peccatũ auaritiae
specialiter designatur:
Quodmen tem quã in fece¬
rit ita grauẽreddit: ut
ad petenda sublimia ad¬
tollinequa quã possit :¬
adixomniũmalorirẽst
cupiditas: & quia quod¬
lib& malũ ꝑauaritiam
gignitur : Dignum est ut
domus auariuae infe¬
tore construatur:
dem ⁊accharias prophe¬
tadixit ad angelum:
quols te mulieres deferunt
amfora: & dixitad me:
ut edifice tur esdomusin
terra senna as: Senna¬
ar quippe : fetor eorum
dicitus: quia sicut bonus
odorexiur tute est : ita
aecontrario feor ex uitio
cupiditatis:
Cciendũ est quod senna ar
latissima uallis est ÷ m¬
ꝓ quaturris a suꝑbientib:
aedificariceperat :
Quae linguarũ facta diues¬
si tate destructa est : que
scilice turris babilon
dicta est proipsa uideli¬
cex confusione mentium
atqu eliguarũ : Nec in¬
meri to ibi auaritiae an¬
fora ponitur ubibabi lon
idest confusio edificatur.
quia dũ ꝑ auaritiã &m
pieatẽcer tum est

Expanded text:
natura gravis est ponnatura gravis est ponderis, peccatum avaritiae specialiter designatur, quod mentem quam infecerit ita gravem reddit, ut ad appetenda sublimia attolli nequaquam possit. Radix omnium malorum est cupiditas ; et quia quodlibet malum per avaritiam gignitur, dignum est ut domus avaritiae in fetore construatur. Idem Zacharias propheta dixit ad angelum: Quo istae mulieres deferunt amphoram? Et dixit ad me: Ut aedificetur ei domus in terra Sennaar . Sennaar quippe fetor eorum dicitur, quia sicut bonus odor ex virtute est, ita e contrario fetor ex vitio cupiditatis. e est quod Sennaar latissima vallis est, in qua turris a superbientibus aedificari coeperat, quae, linguarum facta diversitate, destructa est. Quae scilicet turris Babylon dicta est, pro ipsa videlicet confusione mentium atque linguarum. Nec imerito ibi avaritiae amphora ponitur, ubi Babylon, id est confusio, aedificatur, quia dum per avaritiam et impietatem certum est
Abbreviated transcription (Latin):
interituualeat a uerti :
Ac cusante se conscientia
feririmeuit : sed tamen
semꝑ augit quoferiatur :
Con tempnit quisq suꝑbus
reditũ suũ desperat ueniã :
suꝑbit inculpa. Sel tam en
testẽsuae nequiuae in tus.
prauauideatur foras
audacteragere. Dehis
tamen aput sem & ipsum :¬
cagitur trepidare :¬
eresaiã ꝓpha dicitur :
inaebriatus est incaelo:
gladiusms: acsia ꝑtedice¬
r&: quaira feriã suꝑbos
terre ꝑpendite. supsos
&iã quos in caeloiux ta
mẽ condidepelationis ui¬
tio ꝑ cutere non peperci :
inambitu a ꝑtumten& :
Multisensu torpent. sed
inhis quaeappa unt aua¬
ritiae stimulis exitan¬
tur & qui adbona uiden¬
da cecisunt. excitantib:
praemiis ad ꝑagendama¬
la uigilantes fiunt:
er ⁊ a chariã ꝓphela
dequalitate auarinae
dicitur. Hec est oculus
eorũ inuniuer s a terra:
& ecce talentũ plumbi
portabatur : Quid est
talen tũ plumbi. nisi ex ea¬
dẽ auaritia pondus peccati
Derplumbim&allũ cuius

Expanded text:
interitu valeat averti . interitu valeat averti . Accusante se conscientia, feriri metuit; sed tamen semper auget, quo feriatur. Contemnit quisque superbus reditum suum, desperat veniam, superbit in culpa; sed tamen testem suae nequitiae intus prava videatur foras audacter agere, de his tamen apud semetipsum cogitur trepidare. Per Isaiam prophetam dicitur: Inebriatus est in coelo gladius meus . Ac si aperte diceret: Qua ira feriam superbos terrae, perpendite, si ipsos etiam quos in coelo juxta me condidi pro elationis vitio percutere non peperci. Cin ambitu apertum tenet . Multi sensu torpent, sed in his quae appetunt avaritiae stimulis excitantur; et qui ad bona videnda caeci sunt, excitantibus praemiis, ad peragenda mala vigilantes fiunt. Per Zachariam prophetam de qualitate avaritiae dicitur: Haec est oculus eorum in universa terra. Et ecce talentum plumbi portabatur . Quid est talentum plumbi, nisi ex eadem avaritia pondus peccati? Per plumbum metallum, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
me recedat: Circũ spics
quod tempora liter flo¬
r& : & pensa renegligit.
quo in a eernũ ducitur
Inuita carnis siduciam
ponit: eaq: diuꝑmane¬
re existimat quȩ ad prae¬
sens ten&: solidatur in
elatione animus indes¬
pectu adducitur omnis
propincus Quẽ repen¬
tina mors subrepat. nũ¬
quã considerat quã sit cius
incerta felicitas num quã
pensat :
Cuꝑbire quisq: iãminimede¬
buiss& : &iã siannorũ suorũ
numerũ certũ habere po¬
uiss&x : Vt sciens quantũ
uiuere praescir& : quan¬
dose ab elatione remouer& :
Cciendũ est : quia omnis suꝑ¬
b: iuxta modũ proprium
tirannidẽ ex ercet : Nam
quodnum quã alius in re¬
publica hoc ꝑ accepta dig¬
nitatis potentiã  alius in
prouintia: alius inciuitate.
alius indomo ꝓpria : at que
alius ꝑ latentẽ nequitiam.
hoc exerc& aput se in cogi¬
tatione sua:
Ilerũq suꝑbus irã suꝑni
iudicis ꝑpendit praesentẽ
sed amalonon auertitur:
ut &iã ipse quoque ab cius

Expanded text:
me recedat. Circumspicit me recedat. Circumspicit quod temporaliter floret, et pensare negligit quod in aeternum judicatur. In vita carnis fiduciam ponit, eaque diu permanere existimat, quae ad praesens tenet. Solidatur in elatione animus, in despectum adducitur omnis propinquus: quam repentina mors subrepat nunquam considerat; quam sit ejus incerta felicitas, nunquam pensat. Superbire quisquam minime debuisset, etiam si annorum suorum numerum certum habere potuisset, ut sciens quantum viveret, praesciret quando se ab elatione removeret . Sciendum est quia omnis superbus juxta modum proprium tyrrannidem exercet; nam quod nonnunquam alius in republica, hoc est, per acceptam dignitatis potentiam, alius in provincia, alius in civitate, alius in domo propria, atque alius per latentem nequitiam hoc exercet apud se in cogitatione sua. Plerumque superbus iram superni Judicis perpendit praesentem; sed a malo non avertitur, ut etiam ipsa quoque ab ejus
Abbreviated transcription (Latin):
suconcito adima seuocatꝰ:
Sic ad nubila fumus ad¬
tollitur s̃ ed repente in
nihilũ tumescendo dis¬
si patur:
Cic ab infimis nebuladen¬
san dose erigit : sed
exortus hancsolis radi¬
us acsi non fuerit abstergit :
Cic inherbarũ suꝑficie
nocturnis horis humor
as pargitur. sed diurni
luminis subito calore
siccatur:
Sic spumosȩ aquarum
bullȩ in quo antib: pluuus
excitaterab in timis cer¬
tatim prodeunt : s ed eoce¬
lerius disr̃uptȩ depere¬
unt. quo in flate altius &¬
tenduntur : Cũq ex cre¬
cunt ut appareant cre¬
cendo ꝑ agunt ne subsistor
Scriptum quippeestx une¬
us dieb suis impius suꝑbit.
solent &iã electt inquib¬
da suis cogitationib atq
actib suꝑbire : Sed qua
eletisunt cunctis di eh
suis suꝑbire non pos sunt
qui a prius quã uitã sini¬
ant : adhumilitatis meũ.
abelatione corda cõmu¬
tant :
Inus quisque impius in¬
diebus suis omnibussu¬
bit : quia sic uita termi¬
nat. ut abelatione mini¬

Expanded text:
su concito ad ima revocatur. su concito ad ima revocatur. Sic ad nubila fumus attollitur, sed repente in nihilum tumescendo dissipatur. Sic ab infimis nebula densescendo se erigit; sed exortus hanc solis radius, ac si non fuerit, abstergit. Sic in herbarum superficie nocturnis horis humor aspergitur, sed diurni luminis subito calore siccatur. Sic spumosae aquarum bullae inchoantibus pluviis excitatae ab intimis certatim prodeunt; sed eo celerius disruptae depereunt, quo inflatae altius extenduntur: cumque excrescunt ut appareant, crescendo peragunt ne subsistant. Scriptum quippe est: Cunctis diebus suis impius superbit . Solent etiam electi in quibusdam suis cogitationibus atque actibus superbire; sed quia electi sunt, cunctis diebus suis superbire non possunt, quia priusquam vitam finiant, ad humilitatis metum ab elatione corda commutant. Unusquisque impius diebus suis omnibus superbit, quia sic vitam terminat, ut ab elatione mini
Abbreviated transcription (Latin):
iungitur : ne eaq saluti
prõfuura estinipsogustu
a spera amaritudosentia¬
tur Dũ uerogus tus ꝑdul¬
cedinẽ fallitur humor
moruferus ꝑ amaritu¬
dinẽ uacuatur :
In quibusdã elatisinuectio¬
nis exordia ꝑmixta sunt
laude temperanda ut
dũ. gͦmit tunt fauores quos
diligunt &iã correpuones
recipiant quãs oderunt:
lerũq ꝑsua dereclatis
alia melius possumus
si ꝓfei tũ corũ nobis potius
quã illis profuturũ dica¬
mus : Sicorũ melioratio¬
nem nobis magis quã sibi
inpendipostulemus:
Suꝑbi quiq eo ipso quouide¬
rialti appe unta ueradi
essentia longe ꝑ elationẽ
fiunt: Subsis tere & enim
nequeunt quia ab a derne
essentiae soliditate diuidun¬
tur. atq: hanc primumru¬
nã tolerant qui a ꝑpriua¬
tã głam in sema i ps̃sca¬
dunt: Sicut ꝑpsalmistã
dicitur: Deiecis ticos cũ
alleuarentur: Quiaco
in trinsecus corruunt:
quomaleex trinsecus
surgunt :
Sic aurarũ flatuin alium
stipula rapitur : sed ca¬

Expanded text:
jungitur, ne ea, quae saluti jungitur, ne ea, quae saluti profutura est, in ipso gustu aspera amaritudo sentiatur; dum vero gustus per dulcedinem fallitur, humor mortiferus per amaritudinem evacuatur. In quibusdam elatis invectionis exordia permista sunt laude temperanda, ut dum admittunt favores quos diligunt, etiam correptiones recipiant quas oderunt. Plerumque persuadere elatis utilia melius possumus, si profectum eorum nobis potius quam illis profuturum dicamus, si eorum meliorationem nobis magis quam sibi impendi postulemus. Superbi quique eo ipso quo videri alti appetunt, a vera essentia longe per elationem fiunt; subsistere etenim nequeunt, quia ab aeternae essentiae soliditate dividuntur; atque hanc primam ruinam tolerant, quia per privatam gloriam in semetipsis cadunt. Sicut per Psalmistam dicitur: Dejecisti eos, dum allevarentur , quia eo intrinsecus corruunt, quo male extrinsecsurgunt. Sic aurarum flatu in altum stipula rapitur, sed ca
Abbreviated transcription (Latin):
a salo monquoq deiudee
elationem non dicere:
Generano cuius excelsisunt
oculia pal phebrae eius
inalta subrectȩ :
lerumq elatis comitari
solet libere uocisasser¬
tio: Locuntur quidem ꝑ¬
insipientiã elationis & ta¬
menloqui sẽ credunt ꝑli
ber tatem sectitudinis:
latos nonnumquã adin¬
crepandaquȩ ñ debent.
aut magis increpanda quã
habent sub imagine liber¬
tatiseffrenatio inpellit
tumoris :¬
onsiderandum est quod
plerũq: elatos iii liuscor¬
ripimus si eorũ correpuo¬
nibi quȩd ã laudũ fomen¬
ta misceamus: Inseren¬
danãq: illis sunt autalia
bona q̃ein ipsis sunt: aut
dicendũ certȩ qͦspoterant
essesi nonsunt : e tunc de¬
mum reseranda sunt ma¬
la q̃enobis dis plicent. cũ
prius ad audiendũ placa¬
bilẽ corũ mentẽ fece¬
rint premis sabonaquȩ
placent: Nã & equos in¬
domitos blanda prius
manu tangimus ut eor
nobis plenius postmodũ
&iã ꝑfla gella subigamꝰ:
& ama ropigmentorum
poculo mellis dulcedo ad¬

Expanded text:
 Salomon quoque de Judaeae elatione non diceret: Generatio cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in alta subrectae . Plerumque elatos comitari solet liberae vocis assertio. Loquuntur quidem per superbiam elationis, et tamen loqui se credunt per libertatem rectitudinis. Elatos nonnunquam ad increpanda quae non debent, aut magis increpanda quam debent, sub imagine libertatis effrenatio impellit tumoris. Considerandum est quod plerumque elatos utilius corripimus, si eorum correptionibus quaedam laudum fomenta misceamus. Inferenda namque illis sunt, aut alia bona quae in ipsis sunt, aut dicendum certe quae poterant esse, si non sunt; et tunc demum resecanda sunt mala quae nobis displicent, cum prius ad audiendum placabilem eorum mentem fecerint praemissa bona quae placent. Nam et equos indomitos blanda prius manu tangimus, ut eos nobis plenius postmodum etiam per flagella subigamus. Et amaro pigmentorum poculo mellis dulcedo ad
Abbreviated transcription (Latin):
zelus ad praehenditpo¬
pulũ in eruditum: & nd
ignis aduersarios consi¬
mit: Sicut aumignisa¬
ris mentẽ erigit : itag¬
nis malitiae inuoluit
malitia e adinferiorass¬
Malos non solũ ignis ꝑun
dictã post cruciat s̃el
nunc &iã ꝑ liuoremgde¬
mat. quia qui post puni¬
endisunt y &ributionis
supplicio.nuncsem& ip¬
sos afficiunt malitia
Sepe non nulli quo quedã
specia liter donaꝑcipiunt.
suꝑbiendo donum concor¬
diaet quod maius estamit¬
cunt: ut sifortasse castiẽ
pracca crifgulȩ refrena¬
tione qui sedomat. concor¬
dase cis quos superat absti¬
nendo conteninat :
Qui abitinentia maconcor¬
dia separat quidã mone¬
at psalmista ꝑpendati
Ait enimplau date eum:
in tymphano &choroyn
tymphanonamq: sicca &
ꝑcussa pellis resonat: in
choro aum̃ uocessoci&a¬
te concordant: Quis quis
itaq: corpus affligitseal con¬
cordiã deserit: his dm̃ qui¬
dẽ laudat in tymphano.
sed ñ laudat inchoro :
Cȩpedum quos dã maiorsci¬
entia erigit. ac&crorum

Expanded text:
Zelus apprehendit populum ineruditum, et nunc ignis adversarios consumit . Sicut autem ignis amoris mentem erigit, ita ignis malitiae involvit.malitiae ad inferiora sMalos non solum ignis per vindictam post cruciat, sed nunc etiam per livorem cremat, quia qui post puniendi sunt retributionis supplicio, nunc semetipsos afficiunt malitiaepe nonnulli, quo quaedam specialiter dona percipiunt, eo superbiendo donum concordiae, quod majus est, amittunt, ut si fortasse carnem prae caeteris gulae refrenatione quis edomet, concordare eis quos superat abstinendo contemnat. Qui abstinentiam a concordia separat, quid admoneat Psalmista perpendat; ait enim: Laudate eum in tympano et choro . In tympano namque sicca et percussa pellis resonat, in choro autem voces societate concordant. Quisquis itaque corpus affligit, si concordiam deserit, Deum quidem laudat in tympano, et non laudat in choro. Saepe quosdam major scientia erigit, a caeterorum
Abbreviated transcription (Latin):
scilic& praccep uone ponr¬
sandũ est: quorũ hostia se¬
pellitur : quã in tolerabilis
culpa monstratur:
Cummala cunctabonisse¬
quentib: diluantus. pense¬
mus quanta sint mala dis¬
cordiae: qua e nisi extincta
funditus fulerint. bonũ
subsequi non ꝑmittunt :¬
mmonen disunt discordes.
Autsi aures amanstis cae¬
lestib declinant mentis
oculos ad consideranda
eaqͤein infimis uersantur
aperiant:¬

Expanded text:
scilicet praeceptione pensandum est quorum hostia repellitur, quam intolerabilis culpa monstratur. Nam cum mala cuncta bonis sequentibus diluantur, pensemus quanta sint mala discordiae, quae nisi exstincta funditus fuerint, bonum subsequi non permittunt. Admonendi sunt discordes, ut si aures a mandatis coelestibus declinant, mentis oculos ad consideranda ea quae in infimis versantur aperiant
Abbreviated transcription (Latin):
malitiae e cute . & tuno
alios de in patientiae le¬
uitate repraehende.:
Nedũ non studes malitiã
uincere. peius tibisit alie¬
na prauatolerase :¬
orpes simuntex sua &ñ
ex aliena malitia tabes¬
cit : sicut scriptũ est¬
atormento :
XXI DEDIS CORDIA
mmonen disunt discor¬
desut certissime¬
sciant qui a quantis¬

Expanded text:
malitiae excute, et tunc malitiae excute, et tunc alios de impatientiae levitate reprehende, ne dum non studes malitiam vincere, pejus tibi sit aliena prava tolerare. Cor pessimum ex sua et non aliena malitia tabescit , sicut scriptum esttormento. CAPUT XXI. De discordia. Admonendi sunt discordes, ut certissimesciant quia, quanti
Abbreviated transcription (Latin):
n euangło ueritasait:
qͥeuultus ut faciant uob
homines & uos facite
illis : quib: duob: utriusq
testa mentimandatis.
ꝑ unum malitia conpes¬
citur : ꝑ aliut benignitas
praerogatur: ut quo d ñ
uult malũ pati quisque :
non faciens cess& a nocen¬
di opere :¬
urandũ magnopere
est: ut erga procaces
quisq: mansu &udmem
longanimitatis ex hibeat.
ut discordes pacemuniat:
& concordes ad concupis¬
centiã uere pacis accingat :
Qñrih̃s xp̃s malitiosos
quosq red arguensilicit :
Quiduides festucã inocũ¬
lo fratristui & trabemin
oculo tuoñ uides : pertur¬
batio quippe in panentiae :¬
festuca est: Malitiaue¬
roincorde : trabes in oculo:
Illã namq: aura tempta¬
tionis agitat. hancaum̃
consũmatione quitiae
pene mobiliter portat:¬
pocritat eice primum tra¬
bem deo culo tuo& tuncuide¬
bis eicere fłs tucã dcocu¬
lofratristui: acsidica¬
tur mentimiqͣr interiur
dolenti: & scam seex te¬
rius ꝑ patientiã de mons¬
tranti : Prius ate molẽ

Expanded text:
: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos facite illis . Quibus duobus utriusque Testamenti mandatis per unum malitia compescitur, per alium benignitas prorogatur, ut quod non vult malum pati quisque, hoc non faciens cesset a nocendi opere. Curandum magnopere est ut erga procaces quisque mansuetudinem longanimitatis exhibeat, ut discordes pace muniat, et concordes ad concupiscentiam verae pacis accingat. ristus malitiosos quosque redarguens dicit: Quid vides festucam in oculo fratris tui, et trabem in oculo tuo non vides ? Perturbatio quippe impatientiae festuca est; malitia vero in corde, trabes in oculo. Illam namque aura tentationis agitat, hanc autem consummatio nequitiae pene immobiliter portatpocrita, ejice primum trabem de oculo tuo, et tunc videbis ejicere festucam de oculo fratris tui. Ac si dicatur menti iniquae interius dolenti, et sanctam se exterius per patientiam demonstranti: prius a te molem
Abbreviated transcription (Latin):
amplius discussa prouao¬
tur : & quã placareh¬
militas poterat in exi¬
quibiliter suꝑbia accens
Der a p̃rlũ paulũ dicitur
Ohomo tuquis es quires¬
pondeasdõ: sem& ipsin
homo considerans tac&
& diuin. aiudicia discut¬
re meuit. qui esse sen
uerẽ agnoscit Respi¬
dere dõñ posse conun¬
citur qui homo nomina¬
tur : quia ꝑhoc quod de
humosumptus es tiudi¬
cia suꝑna discute redi¬
nus non est:
Idem praedicator aegre¬
gius. occulia diuinorum
iudicia consideransan
Galtitudo diuitiarũ sa¬
piaentiae &scientia ed
quã in conpraehensibilia

Expanded text:
amplius discussa provocamplius discussa provocetur, et quam placare humilitas poterat, inexstinguibiliter superbia accendat. Per apostolum Paulum dicitur: O homo, tu quis es, qui respondeas Deo ? Semetipsum homo considerans tacet, et divina judicia discutere metuit, qui esse se pulverem agnoscit. Respondere Deo non posse convincitur, qui homo nominatur. Quia per hoc quod de humo sumptus est, judicia superna discutere dignus non est. Idem praedicator egregius, occulta divinorum judicia considerans, ait: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incompre
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est: eiusiudicia accipi¬
mus quȩ iuxta aliquid
clauduntur hominibus
& iuxta aliquid reserantur:
nrȩ uelamine in conp̃¬
hensibilitas diuiniiudicui
humanȩ mentis oculo.
nullatenus peneratur:
Sicut scriptũ est: iudicia
dĩuelut abyssus multa:
Nemo diuina iudicia prae¬
scrutari appe tatcur
cum alius repellitur ali¬
us eligatur : uelcurcum
alius eligitur alius repel¬
latur quia ad testante
paulo didicimus : Inscru¬
tabilia sunt iudiciacius.
& inuestigabi les uiae eius:
Niuinorũ factaiudiciorũ
semꝑ in discus sa ueneran
dasunt : qui a iniusta esse
nequaquã possunt: ratio¬
nem quippe deocculto
eius consilio quaerere.
nihil est aliutł quã contra
eius consiliũ superbise:
Cũiudiciorũ dĩ causa non
de prachenditur restat
ut subractis illiuscũhum¬
litate taceatur . quiane¬
quã sufficit sensus cashe
ut secr &a penera
maiestatis :¬
dsem& ipsa humanamo
redeat . & quod dedium
iudiciis ad praehendem
ñ ual& ñ requirat : Nesuo
uinȩ ir&ecausa discutiur

Expanded text:
nisi ejus judicia accipimus? Quae juxta aliquid clauduntur hominibus, et juxta aliquid reserantur, nostrae velamine incomprehensibilitas divini judicii humanae mentis oculo nullatenus penetratur, sicut scriptum est: Judicia Dei velut abyssus multa . Nemo judicia divina perscrutari appetat, cur cum alius repellitur, alius eligatur; vel cur cum alius eligitur, alius repellatur, quia attestante Paulo didicimus: Inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus . Divinorum facta judiciorum semper indiscussda sunt, quia injusta esse nequaquam possunt. Rationem 271 quippe de occulto ejus consilio quaerere nihil est aliud quam contra ejus consilium superbire . 4. Cum judiciorum Dei causa non deprehenditur, restat ut sub factis illius cum humilitate taceatur, quia nequaquam sufficit sensus carnis, ut secreta penetret majestatis. Ad semetipsam humana mens redeat, et quod de divinis judiciis apprehendere non valet, non requirat, ne si divinae irae causa discutitur
Abbreviated transcription (Latin):
Sed terrena. animalis:
diabolica: Quȩ aum̃ de¬
sursumest sa pientia pri¬
mum quidẽ pudica ert :
dein de pacifica: pudi¬
cauidelic& q̃uia cãstȩ
intelligit: pacifica aum :
quia ꝑ elationem sẽmini¬
me a proximorũ sociea¬
te disiungit:
Immonen disunt dissiden¬
tes. ut nouerint quodtã¬
diunullũ bonioperis dõ
sacrificiũ immolant quã¬
diu a proximorũ carita¬
te discordant :
Scriptũ est siofferas
munus tuũ ad altare.
& ibirecordatus fueris
quia fratertuus hab& ali¬
quid aduersumit : relinq¬

Expanded text:
terrena, animalis, diabolica. Quae autem desursum est sapientia primum quidem pudica est, deinde pacifica . Pudica videlicet, quia caste intelligit; pacifica autem, quia per elationem se minime a proximorum societate disjungit. Admonendi sunt dissidentes, ut noverint quod tandiu nullum boni operis Deo sacrificium immolant, quandiu a proximorum charitate discordant. Scriptum namque est: Si offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid ad
Abbreviated transcription (Latin):
iuscarnis subditȩ quãre¬
gebatamisit : Vt inseps
uidelic& in oboedientue
suae confusio relundan
& superatus discereo qui
elatus amisiss& :
Cumres bona agitur. ne¬
cerse estuit prius eiuseli¬
tiom cordeuincatur Nesi
ara dicemiserȩ intentions
prodeat ũmaros nequine
fructus producat:
Cordis suꝑbia cũ x terius
usque ad corpus ex tendi
tur : prius ꝑoculos indica¬
tui ipsi quippe ꝑfastũ tumo¬
re in flati : quasi ex sublimi
respiciunt & quose depri¬
munt: altius ex tollunt:
Nisi suꝑbia seꝑ oculos qua
siꝑ quasdã fenestrasos¬
ten der& nequa quã dõ
psalmista dixiss&:
populũ humilẽ s aluumsa¬
pies aoculos suꝑborum
humiliabis:

Expanded text:
jus carnis subditae, quam rejus carnis subditae, quam regebat, amisit, ut in se ipso videlicet inobedientiae suae confusio redundaret, et superatus disceret quod elatus amisisset. Cum res bona agitur, necesse est ut prius ejus elatio in corde vincatur, ne si a radice miserae intentionis prodeat, amaros nequitiae fructus producat. Cordis superbia cum exterius usque atur, prius per oculos indicatur. Ipsi quippe per fastum tumoris inflati, quasi ex sublimi respiciunt, et quo se deprimunt, altius extollunt. Nisi enim superbia per oculos quasi per quasdam se fenestras ostenderet, nequaquam Deo Psalmista dixisset: Populum humilem salvum facies, et oculos superborum humiliabis
Abbreviated transcription (Latin):
trans uolant cogitationes
nr̃ae : & nulla momenta
temporis ꝑanimum tran¬
scunt sin e stature tri¬
butionis:
Intus uid& ds̃ quod mentẽ
eleuat &idcircoforas
ꝑmittt inualescerequod
deponat yintus prius extol¬
litur. quod foras post mo¬
dũ luxuria e corruptione
feriatur :
Icculta suꝑ bia eculpam.
sequituraꝑta ꝑcussio ut
malis exteriorib: interio¬
rapuniantur : &corpub¬
licȩ corruat quod laten¬
tertum ebat:
eroseeprophetã contra
srłitasdicitur: sp̃s for¬
nicationis in medioeorũ :
& dñm non cognouerunt:
Quiut ostender& quod cau¬
sa libi dinis ex culpa pru¬
perit elationis mox subdi¬
dit dicens : & respondebit
arrogantia srhłin faciẽcius:
Si auctorẽ suũ homo suꝑbi¬
endo contempnit: iure
& a subiesta carne prae¬
liũ suscipit: Vnde &illo
primus in oboediens mo
ut suꝑbiendo peccauitp
denda contexit : Quia en
contumeliã spĩ dõ intula
mox contumeliã carno
inuenit :& quia auctor
suo essesubditus noluit:

Expanded text:
transvolant cogitationes transvolant cogitationes nostrae, et nulla momenta temporis per animum transeunt sine statu retributionis. Intus videt Deus quod mentem elevat, et idcirco foras permittit invalescere quod deponat. Intus prius extollitur, quod foras postmodum luxuriae corruptione feriatur. Occultam superbiae culpam sequitur aperta percussio, ut a malis exterioribus interiora puniantur, et cor publice corruat, quod latenter tumebat. er Osee prophetam contra Israelitas dicitur: Spiritus fornicationis in medio eorum: et Dominum non cognoverunt . Qui ut ostenderet, quod causa libidinis ex culpa proruperit elationis, mox subdidit dicens: Et respondebit arrogantia Israel in faciem ejus . Si auctorem suum homo superbiendo contemnit, jure et a subjecta carne praelium suscipit: unde et ille primus inobediens mox ut superbiendo peccavit, pudenda contexit. Quia enim contumeliam spiritus Deo intulit, mox contumeliam carnis invenit, et qui auctori suo esse subditus noluit,