comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ie uero quinta de ciuitate om̃s exier̃t. & tũc Bal¬
duitius comes fr̃ godefridi ducis & tancredus̃ ab alis
se cum siuis militib diuisert. & ad urbẽ tharsum diu̾terunt᷑.
t̃ rant aũt multi T̃urei in ea qui cont᷑ eos exiert ad bellum.
s diu obstare ñ potuert̃. Cum enĩ ueloces impetꝰ nr̃oꝵ & si¬
nuatos incursus. & diros ictus ferre non potuert̃. plurib suoꝵ
ꝓstratis inmunitionẽ urbis se receꝑunt. & nr̃i castra sua ant̾e
locauert̃. & excubitores posuer̃t. Illi uͦ qui erant in urbe eris¬
tiani nocte media ad castra ueniunt: cũ magno gaudio
clamantes atq dicentes. Surgite in uicti milites francoꝵ.
qm̃ tuu ei om̃s de ciuitate fugiunt. & ulteriꝰ uobiscũ decer¬
tare ñ p̃sumunt. N r̃i tam̃ eos ꝑsequi noluert̃. quia nor¬
lucestente. nr̃i cuiitatẽ introiert̃. & ciues ipsos libentissi¬
me recepunt. Facta ẽ aũt contentio inter comitẽ bai¬
bere s tandẽ cessit balduino quia maiõr erat illi exereitꝰ

Expanded text:
ie vero quinta de civitate omnes exierunt. Tunc Balduinus comes, frater Godefridi ducis, et Tancredus, ab aliis se cum suis militibus diviserunt, et ad urbem Tarsum diverterunt. Erant autem multi Turci in ea, qui contra eos exierunt ad praelium, sed diu obstare non potuerunt. Cum enim veloces impetus nostrorum, et sinuatos incursus et diros ictus ferre non potuerunt, pluribus suorum prostratis, in munitionem urbis se receperunt: et nostri castra sua ante urbem locaverunt et excubitores posuerunt. Illi vero qui erant in civitate Christiani, nocte media ad castra veniunt, cum magno gaudio clamantes atque dicentes: « Surgite, invicti milites Francorum, quoniam Turci omnes de civitate fugiunt et ulterius vobiscum decertare non praesumunt. » Nostri tamen eos lucescente nostri in civitatem introierunt, et cives eos libentissime receperunt. Facta est autem contentio inter comitem Balbere, sed tandem cessit Balduino, quia major erat illi exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
cino pede legationi ambulauit. & qͥd dicere uellet auscul¬
tauit. Gentilis fidĩ pactũ requirit. ut qui cũ eo erant &
discedere uellent. nullius in iurie lesionẽ paterent᷑. & usq
in terrã sarracenoꝵ conducerentur. qui uero secũ xp̃ianus
fieri uellet. faciendi licentiã haberet. Boamundus in men¬
so gaudio repletꝰ dixit. amice. qđ exposcis libent̃ fiet tib
s p̃stolare modicum. quia istud pͥncipib nr̃is renuntiabo. &
celeriter reuertar adte. Q mox festinant᷑ cucurrit. & aggre¬
gatis in unũ pͥncipib. uerba gentilis enarrauit. Placuit om̃i¬
buis. dõ om̃ipotenti grãs agentib. Boamundus & iam domes¬
ticum regredit᷑ gentilem. & requisite ab eo conuentionis con¬
firmat sponfionẽ. Iule uero reddidit se ep̃o podiensi & sc̃ẽ xp̃i¬
anitati. cũ trecentis suis militib. ualde speciosis. & iuuenib.

Expanded text:
cino pede legationi ambulavit, et quid dicere vellet ausculcino pede legationi ambulavit, et quid dicere vellet auscultavit. Gentilis fidei pactum requirit, ut qui cum eo erant, et discedere vellent, nullius injuriae laesionem paterentur, et usque in terram Sarracenorum conducerentur; qui vero secum Christianus fieri vellet, faciendi licentiam haberet. Boamundus immenso gaudio repletus dixit: « Amice, quod exposcis libenter concedimus tibi; sed praestolare modicum, quia istud principibus nostris renuntiabo, et celeriter revertar ad te. » Et mox festinanter cucurrit, et aggregatis in unum principibus verba gentilis enarravit. Placuit omnibus, omnipotenti Deo gratias agentibus. Boamundus ad jam domesticum regreditur gentilem, et requisitae ab eo conventionis confirmat sponsionem. Ille vero reddidit se episcopo Podiensi, et anitati, cum trecentis suis militibus valde speciosis et juvenibus;
Abbreviated transcription (Latin):
ris pecora quis dinumeraret . Inuenta sunt uasa au¬
rea & argentea multa ninis. pallia & spolia magni p̃cii di¬
uerseq uarietatis. Cum his om̃ib ad ciuitatem triumphan¬
tes uenert̃. & abhis qui remanserant. & clericis. & presbit̾is.
&c monachis. cũ sollemni ꝓcessione suscepti sunt. Ad miral¬
dus uero qui incastello erat. ut uidit pͥncipẽ suum & quicũ
eo erant a campo fuga diuerti. uiditq in numera albatoꝵ
equitũ militum. candidis uexillis ꝑ plana discurrentia
ad modũ expauit. unũq ex uexillis nr̃is obtutelam donari
sibi poposcit. Comes scĩ egidii qui illic ad custodiam ciuuita¬
tis remanserat. suũ illi uexillũ porrexit. & gratant̾ accep̃.
acceptũq muro castelli affixit. S ut cognouit aquib dã
langobardis qui ad stabant ibi. quia boamundi non erat
cui tota ciuitas concessa erat. signũ suũ reddidit comiti
& signũ quesiuit boamundi. & boamundus misit ei. Qđ
cũ reciꝑet. boamundo mandauit ut ad se ueniret. ille ui¬

Expanded text:
ris pecora quis dinumeraret? Inventa sunt vasa aurea, et argentea multa, plurima pallia, et spolia magna, magni pretii diversaeque varietatis. Cum his omnibus ad civitatem triumphantes venerunt: et ab his qui remanserant clericis et presbyteris et monachis, cum solemni processione suscepti sunt. Admiraldus vero qui in castello erat, ut vidit principem suum, et eos qui cum illo erant a campo fuga diverti, viditque innumera albatorum equitum millia, cum candidis vexillis per plana discurrentia, admodum expavit, unumque de vexillis nostris ob tutelam dari sibi poposcit. Comes Sancti Aegidii qui illic ad custodiam civitatis remanserat, suum illi vexillum porrexit, et gratanter accepit, acceptumque muro castelli affixit. Sed ut cognovit a quibusdam Langobardis, qui astabant ibi, quod Boamundi non esset, cui tota civitas concessa erat, signum suum reddidit comiti, et signum quaesivit Boamundi; et Boamundus misit ei. Quod, cum reciperet, Boamundo mandavit ut ad se veniret. Ille vi
Abbreviated transcription (Latin):
lũ hoc respuere. s armati dĩ uirtute ꝓ uob̾ met ipsis uirilit᷑ pugna¬
de. nã siue uiuimꝰ siue morionir dñi sumꝰ. Sͦ siqͥs sr̃gere tepta uert
ĩa ñ ÷ ĩpes euadendi. Pugnando uincetis. fugiendo ea detis. Weͣ
petu se ĩ pegert᷑. Et qͥa ñ erant urͣi plꝰ ꝗͣ. eͣcͣ. milites. a x.x. milib
eircũ plexisunt. Q cũ a pressura gentiliũ grairissime choiberent᷑.
maior pars ur̃oꝵ minime hore spatio ꝑ ẽpta occidisset. onꝰ huiꝰ modi
ferre neqͥuert. qͥn residui infuga uerterent᷑. S lic tã male eis ac¬
ci derit. pͥuꝰ in eos ꝓbissime ultist̃. Aã plures ex eis occidert᷑. ⁊ de
canꝑis eiectos tab̾nacłis suis pͥuauert. Deniq dõ ꝑmittente. a suꝑ¬
atis superatifẽ. Euasit aũ Rex grã di. ⁊ nobiliores militie sue aliꝗͣ¬
t qͥ cursucito in urbe̾ ramulã se ĩtrusert̃. Non eniꝰ longiꝰ fugere.
potueruiit :

Expanded text:
lum hoc respuere; sed armati Dei virtute, pro vobismetipsis viriliter pugnalum hoc respuere; sed armati Dei virtute, pro vobismetipsis viriliter pugnate. Nam sive vivimus, sive morimur, Domini sumus . Quod si quis fugere tentaverit, jam non est spes evadendi. Pugnando vincetis, fugiendo cadetis. » Tunimpetu se impegerunt. Et quia non erant nostri plusquam 200 milites, a 20 millibus circumplexi sunt. Qui cum a pressura gentilium gravissime cohiberentur, et major pars nostrorum minimae horae spatio perempta occidisset, onus hujusmodi ferre nequiverunt, quin residui in fugam verterentur; sed licet tam male eis acciderit, prius in eos probissime ulti sunt. Nam plures ex eis occiderunt, et de campis ejectos tabernaculis suis privaverunt. Denique Deo permittente, a superatis superati sunt. Evasit autem rex gratia Dei, et nobiliores militiae suae aliquanti; qui cursu cito in urbem Ramulam se intruserunt. Non enim longius fugere potuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
icurꝰ qͥ ante ramulã sedebant. N.dhuc ĩ ibi erat Ganfridꝰ comes qͥdã
uendo̾ nirnsiu .&. stephanꝰ comes hurgundie.q. hugo liriuiacensis. fr᷑
Raimundi eomitis. Ei ẽo eqͦs ab amicis suis n cognatis que rentes
mutuati essent. mox in eos conscendentes rege secuti sunt. Hoc siqͥdẽ
imo destia regis magna fuit. qͥ gente̾ suã expectare neglexit.
nec ordinate sicut sportet sapient᷑ ire ad bellu᷑ ꝓcessit. s absq
peditib milites suos uix expectans. accele rauit hosteᷤ appe¬
tere. Donec ignorat᷑ intra multicudine arabu̾ se ĩfixerit o
It qͥa in ꝓbitate sua plus qͥ. deberet cõfidebat. nec plures ec̃. ꝗͦ mille
uel septingẽtos sꝑ abat. idõ sic ꝓperabat. ut anteqͦ refugerent oh¬
uius illis ueniret. A ꝯ epertitũ eoꝵ subito ĩtuitus esset. timore
ꝑtͣritꝰ aĩo ĩ fremuit. at cam̃ co̾solationis ualitudin̾e̾ assumens. res¬
pexit suos qͦs pie allo qͦns ait. E milites ꝓꝑͥi ⁊ amicimei. nolite liel¬

Expanded text:
t. Adhuc inibi erat Gaufridus comes quidam Vendoniensium, et Stephanus comes Burgundiae, et Hugo Liziniacensis frater Raymundi comitis. Hi cum equos ab amicis suis et cognatis quaerentes mutuati essent, mox in eos conscendentes, regem secuti sunt. Hoc siquidem in modestia regis magna fuit, qui gentem suam exspectare neglexit, nec ordinate, sicut oportet sapienter ire, ad bellum processit. Sed absque peditibus milites suos exspectans, acceleravit hostes appetere, donec ignoranter intra multitudinem Arabum se infixerit. Et quia in probitate sua plus quam deberet confidebat, nec plures esse quam mille vel septingentos sperabat, ideo sic properabat, ut, antequam, refugerent obvius illis veniret. Sed cum exercitum eorum subito intuitus esset, timore perterritus animo infremuit. Attamen consolationis valetudinem assumens, respexit suos, quos pie alloquens, ait: « O milites Christi, et amici mei, nolite bel
Abbreviated transcription (Latin):
sensis cũ aliis plurib trans fretrare uoluit. s in pelago uento ei ob¬
sistente. nichil aliud ꝗͣ ren̾ti potuit. Qui tc in ioppe iã demari re

Expanded text:
sensis cum aliis pluribus transfretare voluit; sed in pelago vento ei obsensis cum aliis pluribus transfretare voluit; sed in pelago vento ei obstante, nihil aliud quam reverti p
Abbreviated transcription (Latin):
iherłi secũ ituruͣ sꝑabant. S qͥa noluit. ibi remansit. ur̃be̾ obtuiurt.
unde blasphemiã ei inferebant. Altra deĩde ꝓgredientes. transiert᷑
arehas.⁊ urbẽ tͥpolim Gibellũq. Inde uenert᷑ ad meatũ callis augꝰtu᷑.
ꝓpe urbe̾ berithũ. Illic eos rex balduinꝰ ꝑꝙ. ⁊ um dies exspectauerat.
custo diens interim uiã illã ne forte sarraceni occuparent. ⁊ ꝑ egͥnis
tͣnsitũ uetarẽt. Ipse enĩ rex legationẽ uide pͣcatoriã habuerat: ab ex¬
ercitu illo ueniente. Cũq regẽ sͥ obuiuͣ illic in uenissent. cõ gratula¬
ti stͣ ualde. ⁊osculis ad iͣuicẽ datis iopp̾e̾ ꝓfecti st̃. ubi ĩa applicuerant.
Rope erat pascha ⁊ iherłm t᷑c ad ier̃t qͥa hoc desiderabant. tͣcrui cꝰtores.¬
Quipꝰ qͥ. solle̾pnitate ibi ut mos÷. ꝑegissent. ioppe regressi sunt
Tune qm̃ i nobs erat eomes pietauensis ⁊ desolatꝰ oĩ moda egestate.
naui cũ paucis ascendens. franciã repatͥauit. Tunc Scep hanꝰ ule¬

Expanded text:
em secum iturum sperabant. Sed quia noluit, ibi remansit, urbem obtinuit, unde blasphemiam ei inferebant. Ultra deinde progredientes, transierunt Archas, et urbem Tripolim, Gibellumque. Inde venerunt ad meatum collis angustum, prope urbem Berithum. Illic eos rex Balduinus per 28 dies exspectaverat, custodiens interim viam illam, ne forte Sarraceni occuparent, et peregrinis transitum vetarent. Ipse enim rex legationem inde precatoriam habuerat ab exercitu illo veniente. Cumque regem sibi obvium illic invenissent, congratulati sunt valde, et osculis ad invicem datis, Joppem profecti sunt, ubi jam applicuerant rope erat Pascha, et Hierusalem tunc adierunt, quia hoc desiderabant. Qui postquam solemnitatem ibi, ut mos est, peregissent, Joppem regressi sunt. Tunc quoniam inops erat comes Pictavlensis, et desolatus omnimoda egestate, navim cum paucis ascendens Franciam repatriavit. Tunc Stephanus Ble
Abbreviated transcription (Latin):
non estimebat᷑. Panis paruus ad p̃ciabatur uno bisantio.
Carnes asinoꝵ. equoꝵ. cameloꝵ. boũ. bubaloꝵ. confumeban¬
tur. insuꝑ ec eoꝵ eoria concoquebantur. Matres filios suos
fame pereuntes adubera suspendebant. s pueri in mãmis
nichil ꝓrsus inueniebant. & p̃ in opia lactis. clausis oculis
palpitabant. Quadam die corbonam incitauit nr̃os ad
plium scilicet extra urbem ab illa parte in qua erat cas¬
tellũ. s milites & equi fame cruciati. du non potuerunt
poitã nimis angustam repperert̃. in tantũ qd̃ quidã ibi usq
ad mortem attriti sunt. Sicq fiebat pugna intꝰ & exterius.
nec dabat᷑ ulla quies nr̃is fame pereuntib. ꝓ pt̾ hec oc
hissimilia aliqui de nr̃is militib in moderate ꝑt̾riti. fu¬
ga in ipsa nocte lapsi sunt. fimib ad ꝓpugnacula ligatis.
quiuib manus suas omino coriauert̃. & sic ad mare pedib̾

Expanded text:
non aestimabatur: Panis parvus appretiabatur uno bysantio. non aestimabatur: Panis parvus appretiabatur uno bysantio. Carnes asinorum, equorum, camelorum, boum, bubalorum consumebantur, insuper eorum coria concoquebantur. Matres filios suos fame pereuntes, ad ubera suspendebant, sed pueri in maternis uberibus nihil inveniebant, et prae inopia lactis clausis oculis palpitabant. Quadam die Corbanan incitavit nostros ad praelium, scilicet extra urbem, ab illa parte in qua erat castellum; sed milites et equi fame cruciati, diu non potuerunt portam nimis angustam repererunt, in tantum quod quidam ibi usque ad mortem attriti sunt. Sicque fiebat pugna intus et exterius, nec dabatur ulla quies nostris fame pereuntibus. Propter haec et his similia aliqui de nostris militibus immoderate perterriti, fuga in ipsa nocte elapsi sunt, funibus ad propugnacula ligatis, quibus manus suas omnino decoriaverunt, et sic ad mare pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
de his quȩ interim in urbe gesta sunt aliquid referamus.
Eurcis libera facultas erat in trandi castellũ. et ex eundi.
nirosq die noctuq iaculando & sagittando adbellaciebant.¬
& cum certantiũ iures deficiebant. noui recentesq subibãt.
uͦ cottidiana lassitudine deficiebat. Nulla enĩ qui eserat
nec arma deponebant. s in ꝑcinctu miliciȩ semꝑ erant.
ẽ elis & sagittis platee ciuitatis impediebant᷑. tecta domoꝵ
onerabant᷑. Oñi die astce castellũ fit noua congressio. mul¬
tociensq fiebat nr̃oꝵ ipsoꝵq una conmixtio. De nr̃is tam̃
do ꝓtegente pauci moriebantur. de illis uͦ cateruati perime¬
bant᷑. E dũ sic tempus ꝓlabit᷑. fames om̃i hoste crudelior
nrõs inuadit. uiresq eoꝵ de die in diem attenuauit. Uultus
marceseunt. brachia defieuint. & tremula manus uix tre
uellicat herbas. & frondes arboꝵ & radices uapoꝵ siluestriũ.
solidos comparabat᷑. & qui emebat dissipator substantie

Expanded text:
de his quae interim in urbe gesta sunt, aliquid referamus. Turcis libera facultas erat intrandi castellum, et exeundi, nostrosque die nocteque jaculando et sagittando ad bella ciebant, et cum certantium vires deficiebant, novi recentesque subibant.t; nostrorum vero quotidiana lassitudine deficiebat. Nulla enim quies erat, nec arma deponebant; sed in procinctu militiae semper erant. Telis et sagittis plateae civitatis impediebantur, et tecta domorum onerabantur. Omni die ante castellum fit nova congressio, multotiesque fiebat nostrorum et ipsorum una commistio; de nostris tamen Deo protegente pauci moriebantur; de illis vero catervatim perimebantur. Et dum sic tempus prolabitur, fames omni hoste crudelior tros invadit, viresque eorum de die in diem attenuavit. Vultus marcescunt, brachia deficiunt, et tremula manus vix terrae vellicat herbas, et frondes arborum, et radices vaporum silvestrium. solidis comparabatur, et qui emebat dissipator substantiae
Abbreviated transcription (Latin):
habeo noticiã. Ea quo milites ad patrandũ bellum
hoc colligere cepisti. sollicita indagatione
tata sũ. que cumq mͥ possunt uentura p̃dicere. & consonãt
quia nullus xpĩanos omino poterit suꝑare. Cũ astrologis
siderũ cursiis. uii. scilicet planetas. & .ii. signa sapient
contemplata sum. & quicquid phisiculari potest cũ
aruspicib extis & armis pecudũ. Cũ sortilegis sortes tẽꝑarii. ꝙ
om̃a in unũ concordant gentiq francoꝵ uictorie titulos ꝓ¬
nuntiant. & necem tibi sicut dixi fuꝑiꝰ intentant. T unc ille
mater inqͥt cessa ab his de cetero. quia cũ francis pugnabo. qͣm
citius potero. Illa udens qđ nil ꝑficeret non dui morata qͦ
uenerat redut. secũq reportauit. qͥcqd spolioꝵ adipiscipo

Expanded text:
habeo, notitiam. Ex quo milites ad patrandum bellum habeo, notitiam. Ex quo milites ad patrandum bellum hoc colligere coepisti, sollicita indagatione tata sum, quicunque mihi possunt ventura praedicere, et consonant, quod nullus omnino Christianos poterit superare. Clanetas, et duodecim signa sapienter contemplata sum, et quidquid physicaculari potest cum aruspicibus, extis et armis pecudum, cum sortilegis sortes temperavi, et omnia in unum concordant, gentique Francorum victoriae titulos praenuntiant, et necem tibi, sicut dixi superius, intentant. » Tunc ille: « Mater, inquit, cessa ab his de caetero, quia cum Francis pugnabo quam primum potero. » Illa videns quod nil proficeret, non diu morata unde venerat rediit, secumque reportavit quidquid spoliorum adipisci
Abbreviated transcription (Latin):
ualet alter exercitꝰ nr̃o p̃ualere. Sic dic mͥ mater mea uñ¬
nosti qđ iuinci debemꝰ in hac pugna. & qđ mori de beo. non
hic sed antequã transeat annus. morte subitanea. & quod
tũ annis & infra inuenert̃ patres nr̃i in sacris deoꝵ respon
e insorib &e diuinationib sius & animaliũ extis. qđ apĩana
gens suꝑ nos eẽt uentura. nosq uictura. Concordant g suꝑ
hoe aruspices magi. & aroli. & numinũ nr̃oꝵ responsa. &. ꝓph¬
rum dicta in quib dicit᷑. Asolisortu s occasii ab aquilone E
mari erunt termini ur̃i. & nullus stabit contra uos. Eredimꝰ
quia hoc totũ uenturũ ẽ. s nescimꝰ sinc̃ uł in ꝓamo ẽ s qͥa¬
ꝓpe quib dã nrõꝵ udet᷑. quia hoc assidue rerũ mundi nune
p̃signant & astroꝵ intuitꝰ p̃nuntiat. De hoc siquidẽ p̃lio qđ
cõmissurꝰ es dica tibi ueritatẽ. & de morte tua quã inde

Expanded text:
valet alter exercitus nostro praevalere. Sed dic, mater mea, undvalet alter exercitus nostro praevalere. Sed dic, mater mea, unde scis quod vinci debeamus in hac pugna, et quod mori debeo non hic, sed antequam transeat annus, morte subitanea, et quodtum annis et infra invenerunt patres nostri in sacris deorum responsis, et in sortibus et divinationibus suis et animalium extis quod Christiana gens super nos esset ventura nosque victura. Concordant itaque super hoc aruspices, magi, arioli, et numinum nostrorum responsa, et prophetarum dicta, in quibus dicitur: A solis ortu et occasu, ab aquilone et mari, erunt termini vestri, et nullus stabit contra vos. Credimus, quia hoc totum venturum est, sed nescimus si nunc vel in pe quibusdam nostrorum videtur, quia hoc assiduae rerum mundi ruinae praesignant, et astrorum intuitus praenuntiavit. De hoc siquidem praelio quod commissurus es, dicam tibi veritatem, et de morte tua quam inde
Abbreviated transcription (Latin):
terire. Tunc mat̾ tristior effecta. iterũ filio suo
Scio quia pugnabis. s Emͦ non morieris. sed
antequã transeat anniis. hac uita dẽ cedes. Modo es in om̃i
regione orientali. fama laudabili. p̃ditꝰ in aula regis ꝑsarũ.
nulli scd̃s. cũ aũt mͦ uictus fueris. uixta quȩ nunc
tͥ est. glam ingłosus eris. Quanto enĩ quisq ceteros
ante cellit. tantomagis sordescit. si turpit̾ ruit. Nunc uͦ om̃ĩ
orientaliũ flore regũ ac diuitũ stipatꝰ. tanta innumerabilium
satellitũ caterua uallatꝰ. si suꝑatꝰ eis. cũ quo ulterius pari aut
impari numero decertabis: Tu qui olim cũ paucis multos
canẽ lepores p̃cursare. Tunc filius irȩ impatiens uerba matͥs
diitus ferre non potuit. s ea int̾rumpens ait. Ut qͥt mater
aerem concitas in anib u̾bis. nosq ad fastidiũ ꝑtrahis sermo¬
nib imꝑitis: Nulla iurtꝰ bellantiũ ualet nob̃ resistere. nec

Expanded text:
interiturum. » Tunc mater tristior effecta, iterum filio suo dixit: « interiturum. » Tunc mater tristior effecta, iterum filio suo dixit: « Scio quia pugnabis, et modo non morieris, sed antequam transeat annus, de hac vita discedes. Modo es in omni regione orientali fama laudabili praeditus; in aula regis Persarum nulli secundus, cum autem modo victus fueris, juxta quae nunc tibi est gloria, ingloriosus eris. Quanto enim quisque caeteros antecellit, tanto magis sordescit, si turpius ruit. Nunc vero omni flore orientalium regum ac divitum stipatus, tantorum innumerabilium satellitum caterva circumdatus, si superatus eris, cum quo ulterius pari aut impari numero decertabis? Tu qui olim cum paucis multos canem lepores praecursare. » Tunc filius, irae impatiens, verba matris diutius ferre non poterat, sed ea interrumpens ait: « Ut quid mater aerem concitas inanibus verbis, nosque ad fastidium pertrahis sermon bus imperitis? Nulla virtus bellorum nobis valet resistere, nec
Abbreviated transcription (Latin):
tnos gentẽ suam deditq ei uniuersam
teriã hanc inpossessionem. Non est qͥ eam possit eis auerte¬
re non est qui eam ualeat ampluis ext̾ninare. Post hec in¬
quit filius mat̾ sue. Credo mat̾ quia aut in sanis. aut in fer¬
nalib furiis exagittaris. Quis tibi inqͥt dixit quia gensista
non potest extminari᷑ Plures mecũ sunt obtimates &ẽ adnii
eoꝵ uesislarius. & apuliensis boamundus. &s gladiator so¬
defridus sunt ipsi dii eoꝵ: Nonne sicut & nosalunt tꝑa¬
nes &s milites di excelisi qui dat eis animos. Magger at iurres¬
& reddit magnanimos. sicut ipse ꝑ ꝓphãm loquit᷑ dicens. ꝑ¬
sequet᷑ unus de ur̃is mille. & duo fugabunt decẽ milia. qđ¬
& iam in his exꝑtum est. qui nr̃os fugauerunt de tota ro¬
na ut te auertas afacie istoꝵ. & ne moueas contra eos bellũ.
lacrimari. noli crebris gemitib anxiari. qm̃ nulla arte. nul¬
lo Uingenio potest remanere. &iam si inp̃lio scirẽ me ipsũ

Expanded text:
nos gentem suam, deditque ei universam terram hanc in possessionem. Non est qui possit eam avertere; nec est qui eam valeat amplius exterminare. » Post haec inquit filius matri suae: « Credo, mater, quod aut insanis, aut furiis infernalibus exagitaris. Quis tibi dixit, quod gens ista non potest exterminari? Plures mecum sunt optimates et admiraleorum vexillarius, et Apuliensis Boamundus, et gladiator Godefridus sunt ipsi dii eorum? Nonne sicut et nos aluntur temporanes, et milites Dei excelsi, qui dat eis animos, exaggerat vires, redditque magnanimos, sicut ipse per prophetam loquitur dicens: Persequetur unus de vobis mille, et duo fugabunt decem millia : quod jam in his expertum est, qui nostros fugaverunt de tota Rona, ut te avertas a facie istorum, et non ineas contra eos bellum. lacrymari, noli crebris gemitibus anxiari; quoniam nulla arte, nullo ingenio revocabis, etiam si in praelio scirem meipsum
Abbreviated transcription (Latin):
nis ⁊ de plũbo fusili sigillatis.
Que si bene muntca esbario fue
assuitu hostiũ defendere pote
sitũ. uͥ salomon alterũ pͥus
in sticuit mirificũ. Q uod qũ¬
uis illi pͥori scemati nullatenꝰ sit ꝯpa¬
randũ. istud tamen oꝑe mirabili forma
speciosissima factũ ẽ. Sepulcͥ dñici ec
cła forma similiter rotunda. qͥ nõquã
fuit decꝰta. s semꝑ foramine patulo
architecꝰti sapientis magisterio arti¬
ficiose machinato. hiatu ꝑpetuo aꝑta
claret in sũmo. Lec ualeo. nec audeo.

Expanded text:
nis et plumbo fusili sigillatis; nis et plumbo fusili sigillatis; que si bene munita cibariis fueinsultu hostium defendere possusitum, ubi Salomon altare prius instituit mirificum, quod quamvis illi priori scemati nullatenus sit conparandum, istud tamen opere mirabili et forma speciosissima factum est. Sepulchrum dominicum eciam forma similiter rotunda, que nunquam fuit tecta, sed semper foramine patulo architecti sapientis magisterio artificiose ymaginato hyatu perpetuo in summo claret aperta. Nec valeo nec audeo
Abbreviated transcription (Latin):
tano loco posita. riuis. siluis.
fontibq carens. excepto tantum
fonte sy loe. distante aburbe qͦn
nit᷑. qͥ fontiełs in uallis ẽ fundo.
sub monte syon u decursione tor¬
rentis cedron. qͥ tẽꝑe hy emali ꝑ
uallem mediam iosaphat de flu¬
ere solet. Cisterne autem multe⁊
t᷑. Extͣ urbem qͦ plures in ueni¬
unt᷑. qͥb homines ⁊ peccora refo¬
cillantur. Sonstat cuutas hec con¬
decenti magnitudine facta ꝑ cir¬
cuitũ. ita ut nec paruitate nec ma¬
gnitudine eiuꝗͣ uideat᷑ fastidiosa.
que interius amuro usq admu¬
rũ quantũ iacit arcꝰ quat̾ sagit¬
tam est lata. Habet siquidẽ aboc¬
casu turrim dauiticã utroq la¬
tere supplentẽ ciuitatis murũ.
montẽ sẏon ameridie paulominꝰ
qͣ. iaciat arcꝰ sagittam. ad orientẽ
oliueti montẽ mille passib ab
urbe distantẽ. Predicta siquidẽ
daidis turris usq ad medietatẽ
sui ab uno solide massata ẽ ⁊ de
lapidib cementata. quadris ⁊ mag¬

Expanded text:
tano loco posita est rivis, silvis fontibusque carens excepto tantum fonte Syloe distante ab urbe, quritur. Qui fonticulus in vallis fundo sub monte Syon in decursione torrentis Cedron, qui tempore hyemali per vallem mediam Josophat defluere solet. Cisterne autem multe tur, extra urbem vero plures inveniuntur, quibus homines et pecora refocillantur. Constat autem urbs condecenti magnitudine facta per circuitum, ita ut nec parvitate nec magnitudine cuiquam videatur fastidiosa, que interius a muro usque ad murum, quantum iacit arcus quater sagittam, est lata. Habet siquidem ab occasu turrim Daviticam utroque latere supplentem civitatis murum ac montem Syon a meridie paulo minus, quo iaciat arcus sagittam, ad orientem Montem Oliveti mille passibus ab urbe distantem. Predicta siquidem turris Davidis usque ad medietatem sui ab ymo solido massata est et de lapidibus cementata quadratis et mag
Abbreviated transcription (Latin):
ens ueritatem. De huius laude cunc̾ta referre nom pos¬
sumus. quȩ dicta sunt aꝓphĩs & legis doctorib. Hec uͦ
terrena nr̃a etate fuit adõ derelicta & hodio habita ama¬
litia in habitantium in ea. Cum auͣt ipsi dño placuit ad¬
duxit francigenã gentẽ ab extiemis terre. & ꝑ eã ab in¬
argentum eoꝵ & aurũ eoꝵ cũ eis in nomine dñi dĩ tui
& scõ ifrłi quia glorificalut te. E dificabunt filii ꝑegri¬
noꝵ muros tuõs. & reges eoꝵ ministrabunt tibi. Hec
& multa alia in uenimus in ꝓphĩcis libris. que congru¬
unt huic lib̾ationi facte etatib nr̃is. Per omnia &
suꝑ om̃a benedictus ds̃ qui iusto uditio ꝑcutit &
uulnerat. & gratuita bonitate quando uult & quo

Expanded text:
ens veritatem . De hujus laude cuncta referre non posens veritatem . De hujus laude cuncta referre non possumus quae dicta sunt a prophetis et legis doctoribus. Haec vero terrena nostra aetate fuit a Deo derelicta, et odio habita, a malitia inhabitantium in ea . Cum autem ipsi Domino placuit, adduxit Francigenam gentem ab extremis terrae, et per eam ab imargentum eorum et aurum eorum cum eis, in nomine Domini Dei tui, et sancto Israeli, quia glorificavit te. Aedificabunt filii peregrinorum muros tuos, et reges eorum ministrabunt tibi . Haec et multa alia invenimus in propheticis libris, quae congruunt huic liberationi factae aetatibus nostris. Per omnia et super omnia benedictus Deus, qui justo judicio percutit et vulnera
Abbreviated transcription (Latin):
habundantia argenti esset in ihrłm quanta & lapidũ.
Nimuero multo copiosuis¬
ditior. enituit. cũ in ea dĩ filius ꝓgenerali om̃i¬
um redemptione crucem sustinut. celũ sius
syderib obnubilauit. & terra tremuit. Petre scisse sũt.
monumenta aꝑta sunt. & multa corpora scõꝵ qui dor¬
nuerant surtereit̃. In qua cuutate contigit umqũã
tam mirabile misterium. de quo emanaret salus om̃ium
fidelium: E.x quo hec conititur qđ hane ita dĩ filius sua
głosa morte illustrauit: quia si nr̃is placuiss auctoribus.
non ihrl̃m. s .r. in .s. mutata ihsłm debusset uocari. & sic
in nr̃o eloquio salus pacifica potuisset interp̃tari. ꝓhis &
huius modi figuratiuis actionib forma ẽ. & misticum
sacramentũ illius ihrłm cęlestis. de qua dr̃. Urbs fortitu.¬
dinis nr̃e syon. saluator ponetur in ea murus. & ante¬
murale. Aꝑite portas & ingredietur gens iusta. custodi¬

Expanded text:
abundantia argenti esset in Jerusalem, quanta et lapidum. abundantia argenti esset in Jerusalem, quanta et lapidum. Enimvero multo copiosiuditior enituit, cum in ea Dei Filius, pro generali omnium redemptione, crucem sustinuit, coelum suis sideribus obnubilavit, et terra tremuit, petrae scissae sunt, monumenta aperta sunt, mierant surrexerunt. In qua civitate contigit unquam tam mirabile mysterium, de quo emanavit salus omnium fidelium? Ex quo hoc conjicitur quod hanc ita Dei Filius sua gloriosa morte illustravit, quia si nostris placuisset auctoribus, non Jerusalem, sed r in b mutata Jebussalem debuisset vocari, et sic in nostro idiomate salus pacifica potuisset interpretari. Pro his et hujusmodi figurativis actionibus, forma est mysticum sacramentum illius Jerusalem coelestis, de qua dicitur: Urbs fortitudinis nostrae Sion Salvator, ponetur in ea murus et antemurale. Aperite portas, et ingredietur gens justa, custodi
Abbreviated transcription (Latin):
peregͥnoꝵ aperunt᷑. quȩ eis in antea die ac nocte claude
& medium. nulli in consonũ udeat᷑. si in calce hrũ
opis quis eam primitus fecerit. quis ita appellauerit inscri¬
bitur. Melchi sedehe fertur eam post diliuiiũ condidisse.
quẽ iudei assert filiũ noȩ fuisse. Hanc in siria conditã salẽ
appellauit. & in ea deinceps ꝑmulta temꝑa regnauit. Qu̾a
postea iebusei tenuert̃. & partẽ sui nominis quȩ ẽ iebusei
adddiderunt: & sic collectis in unũ nominib .b. in .R. mri¬
tata ihrłm uocauert. Postea a salemone nobilius cõposita.
& tenplo dñi & sua domo regia. multisq aliis fabricis. &s
hortis. & piscinis. iherosolima appellat᷑. & quasi de suo no¬
mine iherusaloniinia intelligitur. Hec apoetis solima
latio interp̃tatur. ꝓ eo qđ in monte constituta de longe
ca transfertur. Deantiqua huius głosa opulentia scriptũ
inuenimus in libris regum. quia fecit salomon ut tanta

Expanded text:
peregrinorum aperiuntur, quae eis antea die ac nocte claudebperegrinorum aperiuntur, quae eis antea die ac nocte claudeb medium, nulli inconsonum videatur, si in calce hujus operis, quis eam primitus fecerit, quis ita appellaverit, inscribatur. Melchisedech fertur eam post diluvium condidisse, quem Judaei asserunt filium Noe fuisse. Hanc in Syria conditam Salem appellavit, et in ea deinceps permulta tempora regnavit; quam postea Jebusei tenuerunt, et partem sui nominis, quae est Jebus, ei addiderunt, et sic collectis in unum nominibus, b in r mutata Jerusalem vocaverunt. Postea vero a Salomone nobilius composita et templo Domini et sua domo regia, multisque aliis fabricis et hortis et piscinis Hierosolyma appellatur, et quasi de suo nomine Hierosalomonia intelligitur. Haec a poetis Solyma latio interpretatur, pro eo quod in monte constituta, de longeca transfertur. De antiqua hujus gloriosa opulentia scriptum invenimus in libris Regum, quia Salomon fecit ut tanta
Abbreviated transcription (Latin):
latis tunnitib responderent. & quodãmodo cũ eis dño uibi¬
larent. Tunc realiter implebatur. qđ spũalit̾ ꝑ ysaiã de
eccłã fideliũ dr̃. Montes & colles cantabunt corã uobis
laudẽ. Erat aũt ad modũ grata multifidaq suauitate
delectabilis armonia: cũ uoci militũ sonituq tubarum
equoni ⁊ arent. tunnitus montiũ. concaua ruprũ. & ima
conualliũ. Cum uero ante fores urbis uenirent ab his qui
remanserant cũ diuinis laudib. & non iam aterrenis
montib. s acelestib laudes dño p̃conantur. Et merito
a̾s suꝑhoc laudabitur. qm̃ nc̃ peregrini sui portis aꝑtis
recipiuntur cũ laudib. qui olim cũ magna difficultate
inmagnis in iuriis suscipiebant᷑ datis etiam muneribus.
De his ꝑegrinis & portis ꝑysaiam dr̃. Et porte tue eis aꝑi¬
entur uigiter die ac nocte non claudentur Hec ꝓphetia
nr̃is temporib ad impletur. quia nunc portȩ ihrłm filus

Expanded text:
latis tinnitibus responderent, et quodammodo cum eis Domino jubilatis tinnitibus responderent, et quodammodo cum eis Domino jubilarent. Tunc realiter implebatur quod spiritualiteEcclesia fidelium dicitur: Montes et colles cantabunt coram vobis laudem . Erat autem admodum grata multi fidaque suavitate delectabilis harmonia, cum voci militum sonituique tubarum echonisarent tinnitus montium, concava rupium, et ima convallium. Cum vero ante portas urbis venirent, ab his qui remanserant, cum divinis laudibus, non jam a terrenis montibus, sed a coelestibus praeconantur. Et merito Deus super hoc laudabatur, quoniam nunc peregrini sui portis apertis recipiuntur cum laudibus, qui olim cum magna difficultate in magnis injuriis suscipiebantur, datis etiam muneribus. De his peregrinis et portis per Isaiam dicitur: Et portae tuae eis aperiuntur jugiter, die ac nocte non claudentur . Haec prophetia ostris temporibus adimpletur, quia nunc portae Jerusalem filiis
Abbreviated transcription (Latin):
phini pleni auro & argento. aureisq uestib. om̃isq eoꝵ ap¬
paratus ibi inuentus est. Ditissima p̃da locupletati sunt.
qui tentoria adimrauisi regalib referta diuitiis habuerunt
Ensem uero alter emit. la. bisanteis. Dũ uero nr̃i sic triũ¬
phaliter reuerterent᷑. inueniebant agmina rusticoꝵ uasa
iunaria & aquatilia deferentiũ. quȩ necessaria eẽ putabãt
inobsidione suoꝵ usibus dñoꝵ. Qui uelut bestie stupe¬
facti nusquã diuertebant. s inclinatis uerticib enses nr̃oꝵ
exspectabant. Pleriq in mortuoꝵ sanguine se uolupta¬
bant. & quasi mortui inter mortuoꝵ corꝑa latitabant.
Ut aũt nr̃i ꝑuenerunt ad flum̃ ubi patͥarcha derelique¬
rant quieuert̃. utq fatigati somnũ suũ dormier̃t. Stq:
dies terris aurora p̃ueniente reddit᷑. exsurgunt & it ceptũ¬
UIut ciuitati¬
fere ad duo milia ꝓrimare cepetunt. sicut trium¬

Expanded text:
phini pleni auro argentoque, aureisque vestibus, omnisque eorum apphini pleni auro argentoque, aureisque vestibus, omnisque eorum apparatus ibi inventus est; ditissimaque praeda locupletati sunt, qui tentoria admiravisi regalibus referta divitiis habuerunt.Ensem vero alter emit sexaginta byzanceis. Dum vero nostri sic triumphaliter reverterentur, inveniebant agmina rusticorum, vasa vinaria et aquatilia deferentium, quae necessaria esse putabant in obsidione, suorum usibus dominorum: qui, velut bestiae, stupefacti nusquam divertebant, et inclinatis verticibus, enses nostrorum exspectabant. Plerique in mortuorum sanguine se volutabant, et quasi mortui inter mortua corpora latitabant. Ut autem nostri pervenerunt ad flumen, ubi patriarcham dereliquerant, quieverunt, utque fatigati, somnum suum dormierunt. Utque dies terris aurora praeveniente, redditur, exsurgunt, et itQui ut civitatifere ad duo millia proximare coeperunt, sicut trium
Abbreviated transcription (Latin):
clementi qui illic eos adduxerat maledicebant. Fertur tũc
clemens heuilando fleuisse. & nr̃os maledixisse.
in mari qđ ad iacet cuutati naute. & naues circũ¬
iacentium mari regionũ. qui uissu admirauisi
attulerant totius opulentiȩ supplementũ. ad obsidionem
urbis ihrł̃m necessarium. Qui ut uidert̃ suos & dñm suũ
tam turpiter confusum. timore ꝑterriti. uela suspenderũt.
& in alto mari se impuler̃t. Nr̃i uero cũ manib erectis ad
celũ cordib dõ gr̃as retuler̃t. & ad eoꝵ tentoria reuertentes
aurum. argentum. & in numerdsa spolia uestiũ. copiamq
ciboꝵ. multa genera animaliũ. om̃ium instrumenta
armoꝵ inuenerunt. Inuienert̃ &iam equos & iumenta. mu¬
los & mulas. asellos & asinas. & dromedariũ unũ. Quid de
ouib & arietib aliisq pecorib referam. que ad esum parata
erant: Lebetes & caldariȩ. cacabi. lecta. & eoꝵ exuuie co¬

Expanded text:
Clementi qui illuc eos adduxerat maledicebant. Fertur tunc Clementi qui illuc eos adduxerat maledicebant. Fertur tunc Clemens ejulando flevisse, et nostros maledixisse. n mari, quod adjacet civitati, nautae et naves circumadjacentium regionum, qui jussu admiravisi attulerant totius opulentiae supplementum ad obsidionem urbis Jerusalem necessarium. Qui ut viderunt suos et dominum suum tam turpiter confusum, timore perterriti vela suspenderunt, et in altum mare se impulerunt. Nostri vero cum manibus erectis ad coelum, cordibus Deo gratias retulerunt, et ad eorum tentoria revertentes aurum et argentum, et innumera spolia vestium, copiamque ciborum, multa genera animalium omnium, instrumenta armorum, invenerunt. Invenerunt etiam equos et jumenta, mulos et mulas, asellos et asinas, et dromedarium unum. Quid de ovibus et arietibus, aliisque pecoribus referam, quae ad esum parata erant? Lebetes et caldariae, cacabi, lecti, eorumque exuviae, co
Abbreviated transcription (Latin):
mulatos est. nuunquã deiceps honore habuit . s sestra¬
ta &s coneuleata & a nichilum redacta multo fiens fuit
Cn us gͥ eulpa ita degeneres esficumtars cũ omueltotion fry¬
hbemꝰ hono a co rem E nullã nob̃ rependis aucemr:
ihrłm ciuitas seductrix
ad ulteiaͥ. s ullo temꝑe contingeret qđ in nr̃is
manibus de uenires. totam te solo eoequarem:
C lepulti tu sepulchrũ funditus exterminarem. Cu hee
& his sumilia equi pollentia clemens aamiramuisus hece
querula rotaret. nr̃i assuete iuirtutis sue non in memores.
ante urbis iauuam tanto impetu inbabilonios uruerunt:
quia neminem eoꝵ nisi mortuum aut plagis exhaustũ extra
lanuam reliquert. Tali itaq modo diuina uirtꝰ bellũ deuicit.
&e nros uictoria cõmendauit. Ee quis ad plenũ ualet referre.
qđ occisi sunt ui angusto in troitu porte. Tunc elemens
iure flere potuit. cũ tot ante se suoꝵ cadauera extincta
uidit. Quida adhuc in sup̃mo spũ positi palpitabãt. &¬

Expanded text:
mulatus est, nunquam deinceps honorem habuit, sed destructa et conculcata, et ad nihilum redacta multoties fuit. Cujus igitur culpa ita degeneres efficimur, cum omnem tibi exhibeamus honorem, et nullam nobis rependis vicem? O Jerusalem! civitas seductrix et adultera, si ullo tempore contingeret ut in manus nostras devenires, totam te solo coaequarem, et sepulti tui sepulcrum funditus exterminarem. » Cum haec et his aequipollentia Clemens admiravisus voce querula rotaret, nostri assuetae virtutis suae non immemores, ante urbis januam tanto impetu in Babylonios irruerunt quod neminem eorum nisi mortuum aut plagis exhaustum extra januam reliquerunt. Tali itaque modo divina virtus bellum devicit, et nostros victoria commendavit. Et quis ad plenum valet referre quot occisi sunt in angusto portae introitu? Tunc Clemens jure flere potuit, cum tot ante se suorum cadavera exstincta vidit. Quidam adhuc in supremo spiritu positi palpitabant, et
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd in deseͥptionib iheremie legimus¬
remias eã in arabia occultauerit. di¬
donec gentes multe congregarent᷑. Iꝑse
qͥdem conteporaneꝰ huius regis io sie
fute. Tamen iuuendi finẽ fecit rex.

Expanded text:
quod in descriptionibus Jeremiae legimusremias eam in Arabia occultaverat, didonec gentes multae congregarentur . Ipse enim contemporaneus hujus regis Josiae fuit; tamen vivendi finem fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
rem debeo ulteruis interia mea. cum sic me dehonenat
gens aduena ppis alienus. O mathome mathonie. Neste
umnqũa uenustioi te cultui colitur inddelubrisaneo ar¬
gentoq unisignitis. pulehrisq de te imaginib deconatis. &
cermoniis & sollẽpnitatib om̃iq ritũ sacroꝵ : S hoc ẽ
qsi arp̃iami nobis insultare solent quia maius ẽ uirtꝰcrũ¬
eifixi qua tua. qm̃ ipse potens est in celo &c interta. Appa¬
ret aũt nunc qm̃ qui in eo confidunt uincunt: illi pero
uincunt᷑. quite uenerant᷑. S hoc non exigit incuria
nia. nm̃ auro. geminis. cunctisq opib p̾ciosis magis

Expanded text:
rem habebo ulterius in terra mea, cum sic me dehonestat rem habebo ulterius in terra mea, cum sic me dehonestat gens advena, populus alienus? O Machomet! Machomet! quis unquam venustiori cultu te colitur, in delubris auro argentoque insignitis, pulchrisque de te imaginibus decoratis, et caerimoniis et solemnitatibus omnique ritu sacrorum? Sed hoc est quod Christiani nobis insultare solent, quia major est virtus Crucifixi quam tua, quoniam ipse potens est in coelo et in terra. Apparet autem nunc quoniam qui in eo confidunt vincunt; illi vero vincuntur, qui te venerantur. Sed hoc non exigit incuria nostra, quoniam auro, gemmis, cunctisque opibus pretiosis, magis
Abbreviated transcription (Latin):
genti resistere. cum gens tua nec ad horam pocest subsistẽ.¬
penHeuheu nunc fugiint qui nunqũa fugere didice¬
runt. & turpiter ꝓsternunt᷑. qui alios ꝓsternere consue¬
uert. ꝓhaolor. om̃a nobis cedunt incontrarium
Uincere solebamus & uincimur. in lecicia cordis assidue
uersari & nuncmer ore afficimur. Quis enĩ ualet ocło
suosalacrumnis abstinere. & erũpentes ab intimo corde
singultiis cohibere: Dui ẽ qđ in collectione huiꝰ exereti
cuiam magnȩ sollititudinis expendi. multũq tempuᷤ
feustia sumpsi. Fortiores totius orientis milites in numera¬
bili p̃cio conduri. & ad hoc bellũ adduxi. &s nc̃ as extre¬
mum & ipsos & p̃cium amisi. M uco argenti dispendio
paraueram ligna ad construendas turres ligneas. G om̃i
generis machinas incircuitu ihrłm ut eos obsiderena.
ce ipsi longe ab ea p̃uenert faciem meam: Quem hono¬

Expanded text:
genti resistere, cum gens tua contra eam nec ad horam poterit sustineregenti resistere, cum gens tua contra eam nec ad horam poterit sustinere? Heu! heu! nunc fugiunt, qui nunquam fugere didicerunt, et turpiter prosternuntur qui alios prosternere consueverunt. Proh dolor! omnia nobis cedunt in contrarium. Vincere solebamus, et vincimur. In laetitia cordis assidue versari, nunc moerore afficimur. Quis enim valet oculos suos a lacrymis temperare, et erumpentes ab intimo corde singultus cohibere? Diu est quod in collectione hujus exercitus curam magnae sollicitudinis expendi, multumque tempus frustra consumpsi. Fortiores totius Orientis milites innumerabili pretio conduxi, et ad hoc bellum adduxi, et nunc ad extremum et ipsos et pretium amisi. Multo argenti dispendio paraveram ligna ad construendas turres ligneas, et omnis generis machinas in circuitu Jerusalem, ut eos obsiderem, et ipsi longe ab ea praevenerunt faciem meam. Quem hono
Abbreviated transcription (Latin):
eis peꝑcimus: Cut illoꝵ miseriȩ indulsimus. Qua¬
re non om̃s occidimus. Nunc scire possumtꝰ quia huc
ueniebant non ut uen adoratores. s ut subdoli explo¬
ratores. Glãm nr̃e felicitatis uidert̃. diuitias nrãs con¬
cupierunt. concupiscentiam secũ interrã suam de¬
tuert᷑. & istis nuntiauert. N unc gͥ isti siciunt auiũ
argentũq nr̃m & obhoc tam crudelit̃ effundunt san¬
guinẽ nr̃m. Ergone sunt homines isti qui tantam
habent podestatem. aut certe infernales dii: Forsitan
infemus ruptius est. & iste pss inde ereptus est. abus¬
sus crepuit. & inde gens ista efferbuit. Nulla enĩ habẽt
iuscera humanitatis. nulla inditia pietatis. Si homẽs
eent mor timerent. s unde eniersert̃. in infemo rẽ¬
dire non expauescunt.
gła regni babiloniȩ. quam tuipiter hodie deho¬
nestaris. quȩ bellatores tuos olim fortes. nunc debi¬
uitatos amittis. Que gens ulterius potent huie nefane

Expanded text:
eis pepercimus? Cur illorum miseriae indulsimus? Quaeis pepercimus? Cur illorum miseriae indulsimus? Quare non omnes occidimus? Nunc scire possumus quod huc veniebant non ut veri adoratores, sed ut subdoli exploratores. Gloriam nostrae felicitatis viderunt, divitias nostras concupierunt, concupiscentiam secum in terram suam detulerunt, et istis nuntiaverunt. Nunc igitur isti sitiunt aurum argentumque nostrum, et ob hoc tam crudeliter effundunt sanguinem nostrum. Ergone sunt homines isti, qui tantam habent potestatem, aut certe infernales dii? Forsitan infernus ruptus est, et populus iste eruptus est. Abyssus crepuit, inde gens ista efferbuit; nulla enim habent viscera humanitatis; nulla indicia pietatis. Si homines essent, mori timerent, sed unde emerserunt, in infernum redire non expavescunt. O gloria regni Babyloniae! quam turpiter hodie dehonestaris, quae bellatores tuos olim fortes nunc debilitatos amittis! Quae gens ulterius poterit huic nefariae
Abbreviated transcription (Latin):
cuneos fugientiũ. Dũ hȩc ita fierent. dũ sic milites ap̃i sa¬
tellites diaboli destruerent. & comẽs scĩ egidii qui uixta
mare pugnabat absq numero ꝑimeret᷑. & multo plures
in mari p̃cipites ire cõpelleret. quid clemens nunc uero
demens adinirauisusstans ante portã ascalone dixerit
audiamus. sicut supradictus ꝓselitus iherosolim̃is de in¬
ceps retulit. qui uxta illũ erat ut assecla & domesticus
lemens ut demens dicebat. cũ gentem suã gens
ap̃iana detruncabat. O mathome p̃ceptor nr̃ &
patrone ubi est uirtus tua: Ubi est uirtus celestiũ nu¬
minũ cũ quib ipse głaris.. Ubi est creatoris efficax po¬
tentia. cui semꝑ astat tua p̃sentia : Ut quid sic dereliquiᷤ¬
quȩ anrã solita erat querere panem que nichilꝓrsus
habebat nisi baculũ & peram: Tociens eis elemosinã
dedimus. tociens eoꝵ miserti sumus. Heu heu quare

Expanded text:
cuneos fugientium. CAPUT IV. Dum haec ita fierent, dum sic milites Christi sacuneos fugientium. CAPUT IV. Dum haec ita fierent, dum sic milites Christi satellites diaboli destruerent, et comes Sancti Aegidii qui juxta mare pugnabat, absque numero perimeret, et multo plures in mare praecipites ire compelleret, quid Clemens, nunc vero demens admiravisus stans ante portam Ascalonae dixerit, audiamus, sicut supra dictus proselytus Hierosolymis deinceps retulit qui juxta illum erat, ut assecla, et domesticus tur ut demens dicebat, dum gentem suam gens Christiana detruncabat: « O Machomet praeceptor noster et patrone, ubi est virtus tua? Ubi est coelestium virtus numinum, cum quibus ipse gloriaris? Ubi est Creatoris efficax potentia, cui semper astat tua praesentia? Cur sic reliquisens, inquam, quae a nostra solita erat quaerere panem, quae nihil prorsus habebat nisi baculum et peram? Toties eis eleemosynam dedimus, toties eorum miserti sumus. Heu! heu! quare
Abbreviated transcription (Latin):
rentur ne a nr̃is intuerent᷑. Nr̃i uero sagita¬
bant illos sicut aucupes uolatilia. & ad tenã dimersos
trucidabant. ut in macello carnifices animalia. Alii autem
tenentes gladios in manib pedib nr̃oꝵ inuoluti terre se
inclinabant. & erigere contra ap̃ianos non audebant. Iam
uero prima pars babilonici exercitus tota fugiebat. & poste¬
rior de uictoria cuius erat adhuc dubitabat. xpisi quia ni¬
chil uniquam minus sꝑabat quã fugam suoꝵ. & uictoriã
xp̃ianoꝵ. Cum enĩ suos conspicabatur ꝑplana cãpoꝵ fu¬
giendo discurrere. estimabat illos ꝑsequi. xp̃ianos & uelle
occidere. S postquã cõpererunt quia ap̃ĩanis erat uicto¬
ria. gaudium qđ habuerant suꝑauit mesticia. Tunc &
ipsi ꝑterriti fugiunt. & sequacib sius fugiendi p̃stãt
consortiũ. Ꝙ ut uentus aquilo dissipat nubes. & in mis¬
sus turbo aggeratas stipularũ. sic nr̃i dissipabant alas &

Expanded text:
rentur ne a nostris intuerentur. Nostri vero sagittarentur ne a nostris intuerentur. Nostri vero sagittabant illos sicut aucupes volatilia, et ad terram demersos trucidabant, ut in macello carnifices animalia. Alii autem tenentes gladios in manibus, pedibus nostrorum provoluti, terrae se inclinabant, et erigere se contra Christianos non audebant. Jam vero prima pars Babylonici exercitus tota fugiebat, et posterior de victoria cujus esset, adhuc dubitabat, quia nihil unquam minus sperabat, quam suorum fugam, et victoriam Christianorum. Cum enim suos conspicabatur per plana camporum fugiendo discurrere, aestimabat illos persequi Christianos, et velle occidere. Sed postquam compererunt quod Christianorum erat victoria, gaudium quod habuerant, superavit moestitia. Tunc et ipsi perterriti fugiunt, et sequacibus suis fugiendi praestant consortium. Et ut ventus aquilo dissipat nubes, et immissus turbo aggeres stipularum, sic nostri dissipabant alas et
Abbreviated transcription (Latin):
ta erat. qm̃ qui retro erant p̃missos in mortiferis nr̃oꝵ gladis
unpellebant. Tanchredus & boloniensis comes eusta chuis
uruert̃ in eoꝵ tentoria:. & multa ibi p̃clara egerunt. que
si seriberentur. digna eẽnt memoria. Nullus nt̃oꝵ segnis
nullus pauidus raptus est. s om̃s uno spũ animati. unani¬
miter ꝑsequebant᷑ inimicos ericis ap̃i. Mirũ qͥppe erat
qđ tautoꝵ multitiidinẽ armatoꝵ pauiciras nr̃oꝵ non ex¬
pauescebat.s diuina suffiagante giã magis ac magis con¬
talescebit. & eoꝵ ceruicositatem inclinabat. Sieq die
tota pugne conflictus initur. usq quo solcentrũ poli su¬
peruis conscendit. hora uidelicet qua dñs nr̃ ihe ap̃c
erucem ascendit. ipsa eadem hora om̃e robur contra¬
nie gentis emareuit. Qui ita sensu mutati sunt. quia
nec fugere poterant. nec se defendere ualebant.
Rbores ascendebant. putantes ut ibi sic tue¬

Expanded text:
ta erat, quoniam qui retro erant, praemissos in mortiferos nostrorum gladios ta erat, quoniam qui retro erant, praemissos in mortiferos nostrorum gladios impellebant. Tancredus et Boloniensis comes Eustachius irruerunt in eorum tentoria, et multa ibi praeclara egerunt; quae si scriberentur, digna essent memoria. Nullus nostrorum segnis, nullus pavidus repertus est, sed omnes uno spiritu animati, unanimiter prosequebantur inimicos crucis Christi. Mirum quippe erat, quod tantorum multitudinem armatorum paucitas nostrorum non expavescebat, sed divina suffragante gratia, magis ac magis convalescebat, et eorum cervicositatem inclinabat, sicque die tota pugnae conflictus initur usquequo sol centrum poli conscendit, hora videlicet qua Dominus noster Jesus crucem ascendit; ipsa eadem hora omne robur contrariae gentis emarcuit, qui ita sensu mutati erant quod nec fugere poterant, nec se defendere valebant. rbores ascendebant, putantes quod sic se tue