comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
In iuuas aũt̃ iminentes p̃cauisse
iustũ est/ ꝗͣ expectauisse. sũma eĩi
ꝓfessio stultitie inꝗt est ne rc obiũã
fieri nõ possunt spuniant᷑. hec tyro
ĩ catonẽ nõ minus fugide neq sane
inanitet. sed eĩm cato nõ nudã noq
facit. sed multis cam modis p̃fulcit
multisq aliis argumetitis conuebiͥ
Et qui non de rhodion sibus magis
ꝗͣ iei .p. consultabat. nihil sibi dcũ
fcũq in care turpe duxit ꝗn oĩũi
sententiaꝵ uia ẜuatum ĩet socios i.¬
toret᷑. ac pͥmũ ea nõ incullide cõꝗ¬
siuit que nõ uire naturt aut iure
gentiũ ficri ꝓhibent᷑. sed iure legum
rei alicuius medendam aut tp̃ris cã
ussaꝵ sicut est d nũo poctoris &¬
de domo agri p̃finto in quibus ro-¬
bus quod ꝓhibitũ est fieri ꝑ leges

Expanded text:
iniurias autem imminentis praecavisse iustum est quam expectavisse. Summa enim professio stultitiae, inquit, est, non ire obviam fieri non possunt, poeniantur. Haec Tiro in Catonem non nimis frigide neque sane inaniter; sed enim Cato non nudam nec παγωγήν facit, sed multis eam modis praefulcit multisque aliis argumentis convelat et, quia non Rodiensibus magis quam reipublicae consultabat, nihil sibi dictu factuque in ea re turpe duxit, quin omni sententiarum via servatum ire socios niteretur. Ac primum ea non incallide conquisivit, quae non iure naturae aut iure gentium fieri prohibentur, sed iure legum rei alicuius medendae aut temporis causa iussarum; sicut est de numero pecoris de modo agri praefinito. In quibus rebus
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ nationũꝙ multaꝵ potiri ceꝑ¬
ant E cuĩ uim atq arma totius gee¬
ait cauendam ietuendamq ĩclite
ille de mosthenis naticẽs contionesq
notificãt. Is philippus cum ĩ om̃i fe¬
re sp̃re negotiis belli uictoriiss affec¬
tus exercitusq esser/ a liberali tamen
musa &e a. studiis humanitatis nũꝗͣ¬
ab fuit quin lepide. comiterq pleta¬
ꝑ & faceret ⁊ diceret. ferunt᷑ adro
libri epłaꝵ cius munditie e uenu¬
statis ⁊ peudentie plenaꝵi uelut
sunt ille lẽe quibus Aristoceli pħo

Expanded text:
iri coeperant et cuius vim atque arma toti Graeciae cavenda metuendaque inclitae illae Demosthenis orationes contionesque vocificant— is Philippus, cum in omni fere tempore negotiis belli victoriisque adfectus exercitusque esset, a liberali tamen Musa et a studiis humanitatis numquam afuit, quin lepide comiterque pleraque et faceret et diceret. Feruntur adeo libri epistularum eius, munditiae et venustatis et prudentiae plenarum, velut sunt illae litterae quibus
Abbreviated transcription (Latin):
bitu electre indutus ossa ati urnã
e sepulchro tulit filii e qiͣ orestiͦ am¬
ploxus opplouit omĩa non simulacas
neq imitamentis sed luctu ati latũe¬
tis ueris  spirantibus. Itaq cũ agi
fabula uideret᷑ dolor ac̾itus est.
& quinq his sensib quos aiãn¬
tibus naͣ tribuit. uisu auditu.
gustu. tactu. odoratu. quas greti ap
& aut ceca naͣ gignũt᷑ aut mora mau¬
rita ue. Nullũ aũt ullũ gigni aĩal
Aristoteles dicit quod aut gustus sen¬
su carcat aut tuctus. xba ex libro

Expanded text:
bitu Electrae indutus, ossa atque urnam bitu Electrae indutus, ossa atque urnam e sepulcro tulit filii et, quasi Oresti amplexus, opplevit omnia non simulacris neque imitamentis, sed luctu atque lamentis veris et spirantibus. Itaque cum agi fabula videretur, dolor actus est. quinque his sensibus quos animantibus natura tribuit, visu, auditu, gustu, tactu, odoratu, quas Graeci αἰet aut caeca natura gignuntur aut inodora inauritave. Nullum autem ullum gigni animal Aristoteles dicit, quod aut gustus sensu careat, aut tactus. Verba ex libro
Abbreviated transcription (Latin):
uenundari quoꝵ nõie emptori uendi¬
tor mhil p̃staret. Est aũt alia ratio oͦ.¬
pinio cur dici solitum sit captiuos ss̃
cã captiuoꝵ uenaliũ greges circũ sta¬
rent. eaq aecũ statio militũ corona
appellata sit. Sed id magis urru
esse qdd supra dixi qd̾ cato ĩ libro quẽ
composuit de re militari docit. ꝟba
tius obrem bñ gestam coronatus sup¬
plicatũ eat ꝙͣ re male gesta corona
celebri qui gestus & uocis clari¬
tudine  uenustate ceteris antistabat
Nom̃ẽ fuisse aiũt polum tragrdias po¬
ctaꝵ nobiliũ scite atq asseuerato acti¬
tauit. Is polus anice amatũ filiũ mote
amisit. eum luctum qm̃ sabis uisus esti
lux isse xediit ad questum artis. In eotẽ¬
pore athenis elect᷑am sophoclis acturꝰ
gestare uenã qiͣ cũ orestis ostib ossibus
debebat ita compoĩtu fabuli argum̃e¬
tum est ut ueluti fr̃is reliquias ferõs
electra comploret cõmiẜat᷑ ꝙ intrritũ
oius oxistimat᷑ Igit᷑ polus lugubri ha-¬

Expanded text:
enundari, quorum nomine emptori venditor nihil praestaret. Est autem alia rationis opinio cur dici solitum sit captivos sub causa captivorum venalium greges circumstarent eaque circumstatio militum corona appellata sit. Sed id magis verum esse quod supra dixi, M. Cato in libro quem composuit De Re militariMililari doctius ob rem bene gestam coronatus supplicatum eat quam re male gesta coronatcelebri, qui gestus et vocis claritudine et venustate ceteris antistabat; nomen fuisse aiunt Polum, tragoedias poetarum nobilium scite atque asseverate actitavit. Is Polus unice amatum filium morte amisit. Eum luctum quoniam satis visus est eluxisse, rediit ad quaestum artis. In eo tempore Athenis Electram Sophoclis acturus, gestare urnam quasi cum Oresti ossibus debebat. Ita compositum fabulae argumentum est, ut veluti fratris reliquias ferens Electra comploret commisereaturque interitum eius existimatum. Igitur Polus, lugubri ha
Abbreviated transcription (Latin):
Ea epla qm̃ cure diligentieq ĩ libe¬
roꝵ disciplinas ortamẽtum ẽ ex sori¬
benda uisa est ad cõmouendos pare¬
tum aĩõs. exponenda gͥ est ad hãc
ferme sñam. Philippus Aristoteli
Salutem dicit. Filium mihi genitũ
scito qd̾ equidem diis habro gras / nõ
ꝓinde quia natus est ꝗͣ pro eo qd̾¬
cum nasci contingit tpr̃ibus uite tue:
Spero eim fore ut eductus erudit᷑ ꝙ
a  te dignus existat & nobis ⁊ reꝗ
istarũ susceptiõe. Ip̃ius aũt phlio¬

Expanded text:
am curae diligentiaeque in liberorum disciplinas hortamentum est, exscribenda visa est ad commonendos parentum animos. Exponenda est igitur ad hanc ferme sententiam: Philippus Aristoteli salutem dicit. Filium mihi genitum scito. Quod equidem dis habeo gratiam, non proinde quia natus est, quam pro eo, quod nasci contigit temporibus vitae tuae. Spero enim fore ut eductus eruditusque a te, dignus existat et nobis et rerum nostrarum susceptione. Ipsius autem Philip
Abbreviated transcription (Latin):
nõ equũ est hũi obeam rem qd̾ be.¬
ne face̾ uoluisse quis dicit neq fe:¬
cit tantum rhodiensibus tale exit
qd̾ nõ malefecerũt. Sed quia uoluisse
dicunt᷑ faccͣ: his argumentis eyro
tullius. M. catonẽ contendere & cõ¬
ficere dicit ⁊ hodiensibus quoq im.¬
pune esse debere qd hostes quidẽ ec̃
pp̃łi romani uoluissent & ꝗ maxĩẽ
non fuissent. dissimulari aũt non
posse ait quin paria & cõsimilia
non sint. plus ꝗngenta iugera hr̃e
uelle qd̾ plebisito colonis ꝓhibitũ fui ͭ
.&. bellum ĩ ustũ neq impiũ ppło.Ro.

Expanded text:
non aequum est haberi ob eam rem, quod benon aequum est haberi ob eam rem, quod bene facere voluisse quis dicit neque fecit tamen, Rodiensibus oberit, quod non male fecerunt, sed quia voluisse dicuntur facere? His argumentis Tiro Tullius M. Catonem contendere et conficere dicit Rodiensibus quoque impune esse debere, quod hostes quidem esse populi Romani voluissent, ut qui maxime non fuissent. Dissimulari autem non posse ait quin paria et consimilia non sint, plus quingenta iugera habere velle, quod plebiscito Stolonis prohibitum fuit, et bellum iniustum atque impium p
Abbreviated transcription (Latin):
lum populo Ro faceͣ uoluissĩe ne¬
id nõ fecissent. & si maxime uo¬
liussent induxisse q cum dicit: quã
dialetici epagogẽ appellãt uei ad mo¬
dum insidiosum & sophisticã noq ad
ueritates magis ꝗͣ ad captiõcs roꝑta.
cuna conatus sit exemplis dicipiõtib
colligrꝰ confirmareq neminẽ ꝗ male
faccͣ uoluit plecti equũ osse nͥ qd̾ st̃u
uoluit ist̃ frccrit. xba aũt ex ea or̃one
.MM. catonis hec sunt. ꝗ accrramo ad¬
uersus eos dicit ita diat hostes uolu¬
isse fieri. Et quis est tandem ꝗ nr̃oꝵ
Nam ego qd̾ adme attinet nͥolui.
de inde paulo infra dicit. Quid nc̃:
e que tandem lex ẽ tam acerba quȩ
dicat siꝗs illud face̾ nolueuit mille
numis dimidiũ familie multa esto:
Siquis plus ꝗngenta iugora hr̃c uo¬
luit tanta pena esto: Siꝗs maiorẽ
pecudũ num̃ hr̃e uoluerit tantum
damnis esto: Ato nos om̃ia plura
habere uolumus  id nobis impune
est. postea ita dicit. Sed si honorẽ

Expanded text:
ulo Romano facere voluissent, neid non fecissent, etsi maxime voluissent, induxisseque eum dicit quam dialectici ἐπαγωγήν appellant, rem admodum insidiosam et sophisticam neque ad veritates magis quam ad captiones repertam, cum conatus sit exemplis decipientibus conligere confirmareque, neminem qui male facere voluit plecti aequum esse, nisi quod factum voluit etiam fecerit. Verba autem ex ea oratione M. Catonis haec sunt; Qui acerrime adversus eos dicit, ita dicit hostes voluisse fieri. Ecquis est tandem, qui vesnam ego, quod ad me attinet, nolim. Deinde paulo infra dicit: Quid nunc? Ecqua tandem lex est tam acerba, quae dicat si quis illud facere voluerit, mille, minus dimidium familiae, multa esto; si quis plus quingenta iugera habere voluerit, tanta poena esto; si quis maiorem pecuum numerum habere voluerit, tantum damnas esto? Atqui nos omnia plura habere volumus et id nobis impune est. Postea ita dicit: Sed si honorem
Abbreviated transcription (Latin):
celleneẽ atꝙ suꝑbiam atq ferociã au-¬
gr̃scert aiti crestere qł mihi nũc ma¬
gne cure est ꝙo hec res tam secunde
ue hic litiba letitia nimis luxuriose
eueniat aduerstres se domãt &t
Ancent quid opus si sit facto. Secũcta¬
da ros letitia transuorsum teudere
solent airecto consulendo atq ĩtel.¬
ligendo quo ma iore oꝑe dito suadcoq
uti hec res aliquet dies ꝓferat᷑ cũ ex
tanto gaudio ĩ potestatr̃ nrãm rede¬
amus: Que de inde Cato mixta dicit
ea inquis cõfossionẽ faciũt nõ defen-¬
sionẽ neꝙ ꝓpulsationẽ translatiõem¬
ue oriminis hñt. Sed cim pluribus
aliis comunicationẽ qd̾ si inihil adpu¬
qd̾ ad u̾sus ppłm romanũ regi mag̃
cipierĩt fauerintq id eos iupisse
atq fauisse utilitatis suę gr̃a ne ro

Expanded text:
cellere atque superbiam atque ferociam aucellere atque superbiam atque ferociam augescere atque crescere. Quo mihi nunc magnae curae est, quod haec res tam secunde ve haec laetitia nimis luxuriose eveniat. Advorsae res edomant et docent quid opus siet facto, secundae res laetitia transvorsum trudere solent a recte consulendo atque intellegendo. Quo maiore opere dico suadeoque uti haec res aliquot dies proferatur, dum ex tanto gaudio in potestatem nostram redeamus. Quae deinde Cato iuxta dicit, ea, inquit, confessionem faciunt, non defensionem, neque propulsationem translationemve criminis habent, sed cum pluribus aliis communicationem, quod scilicet nihili ad puquod adversus populum Romanum regi magis cupierint faverintque, id eos cupisse atque favisse utilita
Abbreviated transcription (Latin):
acri sbtiliq iudicio ꝑ consuisse Ex ea
epła libitũ forte nobis est rop̃hensiões
oius quasdam attingere maiore sti¬
li uenia rep̃hensuri tyronẽ cũ ille
rop̃hendit catonẽ. Culpauit aũt pͥ¬
mum hoc qd̾ Cato ĩ erudite & ana¬
gogos ut ip̃e ait pͥncipio nimis inso¬
lonti nimisq atci & obiurgutoriou¬
sus sit cum uereri sese ostendit no pa¬
ꝓspere de statu ments suȩ deturbati
nom satis conciꝑent neq ad recte ĩ tel¬
lugendum consudendumq essent ydo¬
nei. In pͥncipiis aue inquit patroni
ꝗ prore is dicunt conciba re sibi &
cõplace̾ udices debent sensusq coꝵ
ex pectatiõe cause suspensos regẽtosꝗ
honorificis uerecundisi sentẽtiis com¬
multere. nõ in uiriis atq imꝑiosis mi¬
nacionibus confutare. Ipum̃ d̾ inde
pͥncipiũ apposiue cuius ꝟba hec sunt.
Scio solere plerisq hõibus rebus sccũ¬
dis atq prolixis atq ꝓsꝑis aiũ ex

Expanded text:
acri subtilique iudicio percensuisse. Ex ea acri subtilique iudicio percensuisse. Ex ea epistula lubitum forte nobis est reprehensiones eius quasdam attingere, maiore scilicet venia reprehensuri Tironem, cum ille reprehenderit Catonem. Culpavit autem primum hoc, quod Cato inerudite et ἀναγώγως, ut ipse ait, principio nimis insolenti nimisque acri et obiurgatorio usus sit, cum vereri sese ostendit ne papere gestarum de statu mentis suae deturbati, non satis consiperent neque ad recte intellegendum consulendumque essent idonei. In principiis autem, inquit, patroni, qui pro reis dicunt, conciliare sibi et complacare iudices debent sensusque eorum expectatione causae suspensos rigentesque honorificis verecundisque sententiis commulcere, non iniuriis atque imperiosis minationibus confutare. Ipsum deinde principium apposuit, cuius verba haec sunt: Scio solere plerisque hominibus rebus secundis at
Abbreviated transcription (Latin):
sunt uerbisq suppliciter ꝓca sua fcĩs
securi excesserũt sententie rogari cep.¬
te cũq ꝑtim senatoꝵ de thodiensibus
quererẽt᷑ maleq eos aĩatos fuisse di¬
ceront belluq eos illis faciendũ c̃serũt.
simosq socios quoꝵ opibus dicxipiẽdis
possidendisq nõ ꝑauai ox sumatibus
uixis intenti infon su erãt defensu
conẜuatũq ꝑgit orõnemq in clitam
dicit que &e scorsum fertur inscͥptaꝙ
est ꝓ ⁊ hodiensibus .E mꝗnto originis
libro sccipta est. Tyro aũt tullius.
M. cicronis libettus sanc ꝗde fuit
ingeno hõ eleganti & haud quaꝗͣ ut¬
rum litteraꝵ ueterũ indoctus eoq
ab ine unte etate liberaliter instituto
adminiculatore  qiͣ administro ĩ
studiis lraꝵ aicoro usus est. Sed ꝓfecto
plus ausus est ꝗͣ ut tolerari ignosciq
possit. nanq epłam consꝙͥsit ad.Q.
anxiũ familarẽ ꝑatroni sui cõfidẽ¬¬
tor & nimis callide inqua sibi met
ꝟsus est or̃onem istã ꝓrhodiens ibus

Expanded text:
 suppliciter pro causa sua factis e curia excesserunt, sententiae rogari coeptae; cumque partim senatorum de Rodiensibus quererentur maleque animatos eos fuisse dicerent bellumque illis faciendum censerent, simosque socios, quorum opibus diripiendis possidendisque non pauci ex summatibus viris intenti infensique erant, defensum conservatumque pergit orationemque inclutam dicit, quae et seorsum fertur inscriptaque est Pro Rodiensibus et in quintae Originis libro scripta est. Tiro autem Tullius, M. Ciceronis libertus, sane quidem fuit ingenio homo eleganti hautquaquam rerum litterarumque veterum indoctus, eoque ab ineunte aetate liberaliter institute adminiculatore et quasi administro in studiis litterarum Cicero usus est. Sed profecto plus ausus est quam ut tolerari ignoscique possit. Namque epistulam conscripsit ad Q. Axium, familiarem patroni sui, confidenter nimis et calide, in qua sibimet visus est orationem istam Pro Rodiensibus
Abbreviated transcription (Latin):
biam frrociamq i ĩ modicũ modũ
insolescerent iaq ipa xba ponit ita
ut infra scͥptum est. Atq ego quidẽ
arbiteor rhodunses noluisse nos ita
depugnore uti depugnatũ est neq
ac multas natiões ideri uoliusst ar.¬
bitror atio haud scio an partĩ coꝵ
fuerint ꝗ nõ nr̃e contumelie cã id
uoluerĩt euenirt. Sed cĩm id me¬
tuere di nemo esset ħo quẽ uerore¬
mur. quieꝗd liberet faceretaꝰ ne st̃
solo tmꝑio nr̃o in ẜuibute nr̃a essẽt̃
libextatis sue tã mea sententia fuisse¬

Expanded text:
 modum insolescerent. Eaque ipsa verba ponit, ita ut infra scriptum: Atque ego quidem arbitror Rodienses noluisse nos ita depugnare, uti depugnatumdepugnaturatque multas nationes idem noluisse arbitror atque haut scio an partim eorum fuerint, qui non nostrae contumeliae causa id noluerint evenire; sed enim id metuere, ne si nemo esset homo quem vereremur, quidquid luberet faceremus. Ne sub solo imperio nostro in servitute nostra essent, libe
Abbreviated transcription (Latin):
creditus sic posse defendi cor ceselli
masculinus ut uideat᷑ tertius xsus
scꝑatim atq diuise legendo ꝓinde qiͣ
U p̃cisis interruptisꝙ ꝟbis exclamat
antiocus suasorẽ sũmu sed nõ dign¬
um est eis ꝗ hoc dixerĩt respondexi.
oportunitatt & oꝑum notabili:¬
tatis & nauigandi solertia naualib.¬
ꝑ uictorii celebrata est. Ea rhodien¬
sis ciuitas cum amica ac socia ppłi .Ro.¬
Ro. foret. ꝑsa tũt filippi filio mace.¬
donũ roge cum quo bellum ppło. Ro.
fuit amico usa est. cõnixiq sũt rho¬
dienses legatiõibus romã sepe missis
id bellum inter eos compone᷑. Sedubi
ista pacificatio perpetrari nequiuit uer¬
ba a plerisq rhodiensib in contioĩb
coꝵ ad ppłm fcã sunt ut si parũ nõ
fieret ⁊ hodienses regem aduersus po¬
pulum ad uitarẽt. sed millũ suꝑ care
publicũ decertũ fcum̃ est. At ubi ꝑses
uictus capbusꝙ est ⁊ hodienses ꝑtimu¬

Expanded text:
nconditus, sic posse defendi cor Caeselli nconditus, sic posse defendi cor Caeselli masculinum, ut videatur tertius versus separatim atque divise legendus, proinde quasi praecisis interruptisque verbis exclamet Antiochus: suasorem summum! Sed non dignum est eis qui hoc dixerint responderi. opportunitate et operum nobilitatibus et navigandi sollertia navalibusque victoriis celebrata est. Ea civitas, cum amica atque socia populi Romani foret, Persa tamen, Philippi filio, Macedonum rege, cum quo bellum populo Romano fuit, amico usa est, conixique sunt Rodienses legationibus Romam saepe missis id bellum inter eos componere. Sed, ubi ista pacificatio perpetrari nequivit, verba a plerisque Rodiensibus in contionibus eorum ad populum facta sunt, ut, si pax non fieret, Rodienses regem adversus populum Romanum adiutarent. Sed nullum super ea re publicum decretum factum est. At ubi Perses victus captusque est, Rodienses pertimu
Abbreviated transcription (Latin):
net᷑ qd̾ hãnbal cartagiẽsis bollũ
se facert ppło ro. uolentõ dehortet᷑
hos aũt uersus ceselluis sic accipit
tanꝗͣ si antiocus sic dicat. hãmbal
me ne bellũ gerã de hortat᷑. Q uod
ꝑ suadere uult: hoc tesellus quide
sed aliud longe ennius. nam tres
xsus sunt non duo. ad hanc ennis
sententiã ꝑtinentes ex quib tertiũ
uersum Cesellus nõ respexit. hãm¬
bal audaci dum poctore de hortat᷑
iee bellũ fatam quẽ credidit esse
meum cor suasorẽ sũmu  stdio¬
sum robore bolli. hoꝵ uorsiũ sensus
atq ordo sic opinor ost hãnibal illt
audencissimus atq fortissimus quẽ
ego cedidi. hoc est eĩm cor meum
credidit ꝓ inde atq diceret quẽ ego
stultus hõ credidi sũmu fore suaso¬
rem ad bellandu. Is mt de hortat
dissuadetq nebellum faciã. Cefellius
tura ista xboꝵ captus quẽ cor deũ
putauit e quẽ accentu acuto legit
qiͣ ad cor refert᷑ non ad hãmbale.
sed nõ fugit me si aliꝗs sit tam m¬

Expanded text:
d Hannibal Carthaginiensis bellum se facere populo Romano volentem dehortetur. Hos autem versus Caesellius sic accipit, tamquam si Antiochus sic dicat: Hannibal me ne bellum geram dehortatur; quod persuadere vult? Hoc Caesellius quidem, sed aliud longe Ennius. Nam tres versus sunt, non duo, ad hanchance Ennii sententiam pertinentes, ex quibus tertium versum Caesellius non respexit: Hannibal audaci dum pectore de me hortatur Ne bellum faciam, quem credidit esse meum cor Suasorem summum et studiosum robore belli. Horum versuum sensus atque ordo sic, opinor, est: Hannibal ille audentissimus atque fortissimus, quem ego credidi—hoc est enim: cor meum credidit, proinde atque diceret quem ego stultus homo credidi—summum fore suasorem ad bellandum, is me dehortatur dissuadetque ne bellum faciam. Caesellius tura ista verborum captus quem cor dictum putavit et quem accentu acuto legit, quasi ad cor referretur, non ad Hannibalem. Sed non fugit me, si aliquis sit tam i
Abbreviated transcription (Latin):
EXTUS. CECILIUS
indisciplina iuris atq
legibus pp̃łi uomani
no scendis interp̃tan¬
disq sciã usus aucto.¬
ritateq illustri fuit.
ad eum forte ĩ area
est nobis multisq aliis p̃sentib ĩ illis
tũc coꝵ ẜmonib orta mentio ẽ legũ
decc̃uiraliũ: quas deamuiri cius rei
gra a ppło cecati composuerũt ĩ xii.
tabulas conscripserũt. fax leges cũ
sextus cecilius in quisitas exploratisꝙ
multaꝵ urbiũ legib eleganti: atq
absoluta breuitate ꝟboꝵ scͥptas di¬
ceret. sed inquit hoc fauorinus in
pleraq eaꝵ legum ꝑte ita uti dicis.
Non eim minus cupide tabulas istas
XII. legi ꝗͣ illos decem libros platonis
de legibus. sed quedam istie esse a¬
aut lonia contra nimis s remissa
aut nequa ꝗͣ ita ut scͥptũ est cõsistẽ.¬
tia. obscuritates inꝗt sextus cecilius
nõ assignemus culpe scribentiũ: sed
mores ueteres oblicterauit: ꝗbus
ꝟbis moribusq suĩa legũ comp̃hẽsa
est. ł rxcentesimo q ãno post ro

Expanded text:
EXTUS CAECILIUS in disciplina iuris atque in legibus populi Romani noscendis interpretandisque scientia, usu auctoritateque inlustris fuit. Ad eum forte in area est, nobis multisque aliis praesentibus. In illis tunc eorum sermonibus orta mentiost legum decemviralium, quas decemviri eius rei gratia a populo creati conposuerunt, in duodecim tabulas conscripserunt. Eas leges cum Sex. Caecilius, inquisitis exploratisque multarum urbium legibus, eleganti atque absoluta brevitate verborum scriptas diceret, Sit, inquit, hoc Favorinus, in pleraque earum legum parte ita uti dicis; non enim minus cupide tabulas istasin legi quam illos duodecim libros Platonis De Legibus. Sed quaedam istic esse aaut lenia contra nimis et remissa aut nequaquam ita, ut scriptum est, consistentia. Obscuritates, inquit Sex. Caecilius, non adsignemus culpae scribentium, sed mores veteres oblitteravit, quibus verbis moribusque sententia legum conprehensa est. Trece
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ familias appellatã esst eam solã
q̃ in marĩti manu mancipioq aut
in eius in cuius maritus maniu mani¬
cipioq esset. qm̃ non ĩ matͥmonium
tm̃ sed in familiam ꝙͦ mariti e ĩ sui
heredis locum uenissie.
romana gr̃amatico / cui cognom̃.¬
tum ĩ sano scũ est/ qm̃ erat nã iutia.¬
ctabilior & morosior. Ei domitio fa.¬
uorinus nostei cũ forte apud fanuri
carmentis obiuã uenisse/ atq ego cũ
fauorino essem: queso inꝗt te magister
dicas mihi nũ enaui qd̾ cũ uellẽ d̾n.¬
un copiat latme dicẽ contiões dixi.
dubito ꝗpt & requiro an ucteꝵ coꝵ
qui electius locuti sũt ꝓuerbis er ora¬
tione dixerit quis contionẽ. Tum do¬
mitius uoct ac uultu atrociore nula
inquit ꝓrsus bonc salutis spes reliquꝰ
aliuds ꝗͣ ꝟ̾ba auctoritatesq ꝟboꝵ cordi
habcatis. mietam aũt librũ tibi ĩ quo id
riꝑias quod q̃ris. Ego eim̃ gc̃amaticus

Expanded text:
autem familias appellatam esse eam solam autem familias appellatam esse eam solam quae in mariti manu mancipioque aut in eius in cuius maritus manu mancipioque esset, quoniam non in matrimonium tantum, sed in familiam quoque mariti et in sui heredis locum venisset. Roma grammatico, cui cognomentum Insano factum est, quoniam erat natura intractabilior et morosior, ei Domitio Favorinus noster cum forte apud fanum Carmentis obviam venisset atque ego cum Favorino essem, Quaeso, inquit, te, magister, dicas mili num erravi quod, cum vellem δηυμγορίας Latine dicere, contiones dixi? Dubito quippe et requiro an veterum eorum qui electius locuti sunt pro verbis et oratione dixerit quis contionem. Tum Domitius voce atque vultu atrociore Nulla, inquit, prorsus bonae salutis spes reliqua aliud quam verba auctoritatesque verborum cordi habetis. Mittam autem librum tibi, in quo id reperias quod q
Abbreviated transcription (Latin):
Elius melissus in nẽa memõa
re in lr̃s erat iactantia copigisa
est ingentis cuiusdam illecebre ad le¬
gendum septus ꝗꝓpe est d̾ loquendi
ꝓpͥctate. Quis adeo oxistimet loꝗ se
recte ati ꝓpͥe posse nisi illas melissi
ꝓpͥetates ꝑdidicerit. Ex eo libro ꝟba st̾.
mater familias sicuti sus q̃ semel pe
melissus ex cogitauerit ĩpe Is cõiecta.¬
uerit an scͥptũ ab aliquo legerit hari¬
olis ꝓfecto est opus. nam d̾ poraetra ht
sane auctore pomponiũ in abelania q̃
hoc codem uocabulo in scͥpͥta ẽ. sed ma¬¬
tronã non esse appellatã nͥ q̃ semel
nullius ueteꝵ sepͥtoꝵ auctoritatib cõ¬
firmari põt. cim uõ illud compendio
ꝓbabilius est: qd̾ idonci uocũ antiquaꝵ
onãratores tradiderũt. Matrona dc̃a
esst ꝓpͥe que ĩ matrimoniũ cũ uiro cõ¬
uenisse. qd in eo matrimonio maneͬt
ẽ si liberi nõ dum nati forẽt dcamq¬
esst ita a mr̃is noĩe nõ adepto iã sed
cum spe E hoĩe omine moxadipiscẽdo.

Expanded text:
ELIUS MELISSUS in nostra memorre in litteris erat iactantiaiactintia est ingentis cuiusdam inlecebrae ad legendum; scriptus quippe est De Loquendi Proprietate. Quis adeo existimet loqui se recte atque proprie posse, nisi illas Melissi proprietates perdidicerit? Ex eo libro verba haemater familias; sicuti sus quae semel pepMelissus excogitaverit ipse et coniectaverit, an scripture ab alio quo legerit, hariolis profecto est opus. Nam de porcetra habet sane auctorem Pomponium in Atellania, quae hoc eodem vocabulo inscripta est; sed matronam non esse appellatam nisi quae semel ctoritatibus confirmari potest. Enimvero illud impendio probabilius est quod idonei vocum antiquarum enarratores tradiderunt, matronam dictam esse proprie quae in matrimonium cum viro convenisset, quoad in eo matrimonio maneret, etiamsi liberi nondum nati forent, dictamque ita esse a matris nomine, non adepto iam, sed cum spe et omine mox adipiscendi,
Abbreviated transcription (Latin):
tum ꝑ adu̾bĩ dicebant. Cato d̾ tho¬
lo meo contra thermũ ꝑ deos ĩmor¬
reꝑiri queu̾t : ad hoc ut liberis ꝗͦ¬
in eis ꝑate istiusmodi remissiones
essent: qm̃ aius eoꝵ interstitior
aliqua negocioꝵ data laxari ĩ dul¬
geriq potuisset.
ISI AUTEM. SUMUS:

Expanded text:
tum per adverbium dicebant. Cato De Ptotum per adverbium dicebant. Cato De Ptolomaeo contra Thermum:Per deos immorreperiri queunt, ad hoc ut liberis quoque meis partae istiusmodi remissiones essent, quando animus eorum interstitione aliqua negotiorum data laxari indulgerique potuisset. Usi autem sumus
Abbreviated transcription (Latin):
manũ conserũt. sed postꝗͣ p̃tores ꝓ¬
pagatis italie finibus datis iuris
tribulas tacito sensu ut litigantes
nõ in iure p̃torẽ manũ consereret.
sed ex Iure manu consertu uocaret
.i. alter alteꝵ ex iure ad cõferẽdã
manũ in rem de dę re agerẽt᷑ uoca-¬
rent. atq ꝓfecti simul ĩ agrũ de
quo litigabat᷑ terrȩ aliquid eo uti
unã glebam ĩ ius in urbem ad p̃to¬
rem deferrẽt. Et in ea gleba tãꝗ̃
in toto agro iudicarẽt. Id circo enniꝰ
significare uolens bellum nõ ut ad
p̃torem solitũ est legitimis actionub
neq ex iure manu consertũ. sed bello
stu caria que Ribo diceret᷑ nõ q̃ ma¬
lant utrũq uocabulũ a. sequendo
fcũm est qd ei qui electus sit utraq
ꝑs fidem sequet᷑. Sculua aũt scͥptũ
esse in historico. Mi. uarronis ꝗ ĩscri.¬
bit᷑ catus. Idem lauinius in codem
lioro admonet. sed qd apud seque¬
strem depoĩtum urat sequestro põi.¬

Expanded text:
manum conserunt. Sed postquam praetores, promanum conserunt. Sed postquam praetores, propagatis Italiae finibus, satis iurisdDuodecim Tabulas tacito consensus, ut litigantes non in iure apud praetorem manum consererent, sed ex iure manum consertum vocarent, id est alter alterum ex iure ad conserendam manum in rem de qua ageretur vocaret atque profecti simul in agrum de quo litigabatur, terrae aliquid ex eo, uti unam glebam, in ius in urbem ad praetorem deferrent et in ea gleba, tamquam in toto agro, vindicarent. Idcirco Ennius significare volens gestum, non, ut ad praetorem solitum est, legitimis actionibus neque ex iure manum consertum, sed bello festucariam, quae verbo diceretur, non quae malant. Utrumque vocabulum a sequendo factum est, quod eiuscius qui electus sit utraque pars fidem sequatur. Sculnam autem scriptum esse in Logistorico M. Varronis, qui inscribitur Catus, idem Lavinius in eodem libro admonet. Sed quod apud sequestrem depositum erat, sequestro posi
Abbreviated transcription (Latin):
mititiã agitantos nõ ox iuire maniu cõ¬
sertum. sed magis exrare rei repetũt
regnũꝙ petũt. uadunt solida ui. cu
hos ego ꝟsus ennianos dixissem tredo
inꝗt gr̃amaticus iam tibi sed tu uelim
credas mihi ꝗntũ enniũ didicisse hoc
nõ ex poctite lũs. sed ex uiris aliquo
perito. fas igitur tu qͦ inquit &¬
discas unde ennius didicit. usus con-¬
silo sum magistra qd̾ docere ip̃e de¬
buerat: a quo discere p̃termostrãtis.
Itaq id. quod exiure consultis ex li¬
bris q coꝵ didici inferendũ his co¬
mentariis existimaui. qm̃ ĩ medio
rerũ ⁊ hominũ uitã ꝗ colunt ignora.¬
re nõ oportet. ꝟba cictionũ ciuiliu
celebriora manũ conserere. Nã de qͣ
manu penderet. In ca re om̃ibus
xbis uĩdicare id est uindicia. Corre¬
ctio manus inre atq in loco p̃senti
apud p̃torem ex xii. tabulis fiebat.
inquibus ita scͥptura est sicui ĩ iure

Expanded text:
micitiam agitantes. Non ex iure manum conmicitiam agitantes. Non ex iure manum consertum, sed magis ferro Rem repetunt regnumque petunt, vadunt solida vi. Cum hos ego versus Ennianos dixissem, Credo, inquit grammaticus, iam tibi. Sed tu velim credas mihi, Quintum Ennium didicisse hoc non ex poeticae litteris, set ex iuris aliquo perito. Eas igitur tu quoque, inquit, et discas unde Ennius didicit. Usus consilio sum magistri, quod docere ipse debuerat a quo discerem praetermonstrantis. Itaque id quod ex iureconsultis quodque ex libris eorum didici inferendum his commentariis existimavi, quoniam in medio rerum et hominum vitam qui colunt ignorare non oportet verba actionum civilium celebriora. Manum conserere Nam de qua manu prendere et in ea re sollemnibus verbis vindicare, id est vindicia. Correptio manus in re atque in loco praesenti apud praetorem ex Duodecim Tabulis fiebat, in quibus ita scriptum est: Si qui in iure
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo ĩ mimiãbis memorabat sinuq
amicã reficert frigidam caldo colũ¬
batĩ labra cõserens labris. Ite iõ ꝗͦ
Iocunde lepideꝙ fictum dictitabat iã
tõsiles tapetes ebui futo. quo cõcha
purpura imbuens uenenauit.
agit᷑ e uindicte cõtendũt᷑. dici nũc
ꝗs apud p̃torẽ solent. rogaui ego
rome grãmaticũ celebri hoĩe fama
⁊ multo noĩe quid hec xba esset̃. tũ
ille me despiciens aut erras inquit
adoloscens: aut ludis. Rem eĩ do.¬
cro gr̃amaticã nõ iuis respondco. si
hisce usus est. Cũq ille demiratus a¬¬
liena hec esst a poetis & haud usꝗͣ
ĩ ueniri in carminib enuii diceret.
tũ ego hos ꝟ̾sus ex xuui annali hñtes
dixi. Nam forte eos tanꝗͣ in signiter
p̃ter alios fcõs memincrã pellitur
emedio sapientia uigerit᷑ ues sper¬¬
nitur orator bonus horridus miles
amat᷑. hauo doctis dictis certantes
nec maledc̃is. miscent inter sese mi¬

Expanded text:
ab eo in Mimiambis memorabat: Sinuque ab eo in Mimiambis memorabat: Sinuque amicam refice frigidam caldo, Columbulatim labra conserens labris. Item id quoque iucunde lepideque fictum dictitabat: Iam tonsiles tapetes ebrii fuco, Quos concha purpura imbuens venenavit agitur et vindiciae contenduntur, dici nunc quoque apud praetorem solent. Rogavi ego Romae grammaticum, celebri hominem fama et multo nomine, quid haec verba essent. Tum ille me despiciens: Aut erras, inquit, adulescens, aut ludis; rem enim doceo grammaticam, non ius respondeo; si hisce usus est. Cumque ille demiratus aliena haec esse a poetis et haud usquam inveniri in carminibus Ennii diceret, tumturn ego hos versus ex octavo Annali absentes dixi, nam forte eos tamquam insigniter praeter alios factos Pellitur e medio sapientia, vi geritur res; Spernitur orator bonus, horridus miles amatur. Haut doctis dictis certantes nec maledictis, Miscent inter sese ini
Abbreviated transcription (Latin):
manus nũc uidelitit senescit. faue
ostera ꝙͦ sicuti q̃dam alia tenus exuc¬
taq est. Cum q̃reremus q̃ abia ites
senescente luna tabescerẽt. None lu¬
ciliũ in ꝗt nrum meministis dice̾. luna
alit ostrea implet cchynos. murib
fibras i petii addit. cadem aũt ip̃a
q̃ luna crescente gliscũt deficiente ꝯͣ¬
luna defiunt. Acliuoꝵ ꝗͦ oculi ad
casdem uices lunę aut ampliores
fuint aut minores. Id ẽ inꝗt mul¬¬
to mirandũ est magis qd̾ apud plutar¬
chum ĩ.iii. ĩ hesiodum comẽtauo
legi cepe tum rcuiresat. E cõgermi¬
nat decedente luna. contra aũt ma¬
cecsat adoloscentt. Eam cãm ẽẽ dicũt
saccrdotes egiptii cur pelusiott cpe
nõ edant: ꝗa solum oleꝵ omiu cõtra
lunȩ aucta ati damna uitos minu¬
endi & augendi habeat ꝯtrarias.
Electari mulcrriq aures suas
dicebat Antonius Iulianus fig.¬
mentis ꝟboꝵ nouis gnei macii hom̃is
cruditi: qualia hec qͦ essent / q̃ scͥpta

Expanded text:
ianus, nunc videlicet senescit; ea re ianus, nunc videlicet senescit; ea re ostrea quoque, sicuti quaedam alia, tenuis exsuctaque est. Cum quaereremus quae alia item senescente luna tabescerent, Nonne Lucilium, inquit, nostrum meministis dicere: Luna alit ostrea et implet echinos, muribus fibras Et iecur addit? Eadem autem ipsa quae crescente luna gliscunt, deficiente contra defiunt. Aelurorum quoque oculi ad easdem vices lunae aut ampliores fiunt aut minores. Id etiam, inquit, multo mirandum est magis, quod apud Plutarchum in quarto In Hesiodum Commentario legi: Cepetum revirescit et congerminat decedente luna, contra autem inarescit adolescente. Eam causam esse dicunt sacerdotes Aegyptii, cur Pelusiotae cepe non edint, quia solum olerum omnium contra lunae augmenta atque damna vices minuendi et augendi habeat contrarias. electari mulcerique aures suas dicebat Antonius Iulianus figmentis verborum novis Cn. Matii, hominis eruditi, qualia haec quoque essent, quae scripta
Abbreviated transcription (Latin):
dubio ꝗ rectissime loqui uolet uru
tunissime inquit fecerũt qui ĩ ple¬
risq salustii exemplarib scͥpturam
istam sincerissimã corruperũt. Nã
cum ita in catilina scpͥtum essit¬
is sepe maiores nrum miẜti plebis
scͥpserũt: ex quo ĩ plures libros men¬
de istius indoles manauit. hec me¬
minimus apollinare diceͣ caq tũc
ip̃a ita us dc̃a furrãt notaui.
Ira ⁊ ꝓpe adro ridicula diu̾si¬¬
tas fabule apud grecos poe¬
tas de p̃hendit᷑ suꝑ nuo mobe filioꝵ.
Nam homerus pueros puellasq eiꝰ
tenus sappho bisnouenos. bachilides
e pindarus bisdenos. Quida alii scpͥ¬
tores tres fuisse solos dixerunt.
Nnanus pocta ĩ fundo suo quẽ
ĩ agro falisco possidebat agita¬
re exat solitus uindemiã hylare abq
amenitus. ad eos dies me ee quosdã
item alios familiars uocanit. Ioi tũ
cenantibus nobis magnus ostirarũ
nus roma missus est. q̃ cum appoite
fuissent ie multe quidem sed ĩube¬
res mateeq essent. luna inquit an.¬

Expanded text:
dubio qui rectissime loqui volet vestrum rco inportunissime, inquit, fecerunt, qui in plerisque Sallusti exemplaribus scripturam istam sincerissimam corruperunt. Nam cum ita in Catilina scriptum esset: Saepe maiores vestrum miseriti plebis erscripserunt. Ex quo in plures libros mendae istius indoles manavit. Haec memini mihi Apollinarem dicere, eaque tunc ipsa, ita ut dicta fuerant, notavi.IRA et prope adeo ridicula diversitas fabulae apud Graecos poetas deprenditur super numero Niobae filiorum. Nam Homerus pueros puellasque eiutenos, Sappho bis novenos, Bacchylides et Pindarus bis denos, quidam alii scriptores tres fuisse solos dixerunt.ANNIANUS poeta in fundo suo, quem in agro Falisco possidebat, agitare erat solitus vindemiam hilare atque amoeniter. Ad eos dies me et quosdam item alios familiaris vocavit. Ibi tum cenantibus nobis magnus ostrearum numerus Roma missus est. Quae cum adpositae fuissent et multae quidem, sed inuberes macriusculaeque essent: Luna, inquit Ann
Abbreviated transcription (Latin):
cente fieri possem certioͣ ere q̃ mise.¬
rie te tã misere macerẽt. duoꝵ la¬
bori ego hominũ parsissem lubẽs mei
te rogandi e tui tis respondendi tn
mei eĩ plautus hoc in loco / nõ abeo
dixit qd̾ est meus sed ab eo qd̾ est ego
Itaꝙ si dicẽ uelis prẽm mei ꝓ pr̃e
uou. dicunt in usitate quidem. sed
rerit ꝓfecto eaq rabõr dices qͣ plau¬
tus dixit labori moi ꝓ labori meo.
hec aũt ip̃a ratio est ĩ nũo plura¬
tiuo qua gracchus miẜiori ur̃u dixit.
ie qua. M. Cicrro contentio ur̃u it
contentio nc̃u dixit. quaꝙ itẽ ratic̃e
quadrigauꝰ ĩ annali undeuicesimo

Expanded text:
cente fíeri possem cértior, Ere, quaé misecente fíeri possem cértior, Ere, quaé miseriae té tam misere mácerent, Duorúm labori ego hóminum parsissém lubens: Mei té rogandi et tís respondendí mihi. Mei enim Plautus hoc in loco non ab eo dixit, quod est meus, sed ab eo, quod est ego. Itaque si dicere velis patrem mei pro patrem μου dicunt, inusitate quidem, sed recte profecto eaque ratione dices, qua Plautus dixit labori mei pro labori meo. Haec autem ipsa ratio est in numero plurativo, qua Gracchus misereri vestrum dixit et qua M. Cicero contentio vestrum et contentione nostrum dixit quaque item ratione Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ ur̃i: & ht caũm nominandi quẽ tu
rectũ appellasti. Inuenio tã in ꝗt non
paucis in locis nr̃i ati ur̃i dc̃um nõ
nostrũ aut uestrũ. L. sylla reꝵ gesta.¬
rum libro ẜo quo si fieri pot / utõs¬
nũc nr̃i nobis in mentẽ ueniat / nosq
magis dignos creditis quibus cuibus
ꝗͣ hostib utamini ꝗo ꝓ uobis potius
ꝗͣ contra uos pugnemus neu nr̃o neq
maiorũ nr̃oꝵ meuito nobis id cõtingat.
terentius in formione. Ita pleriq
ingenio sumus om̃es. nr̃i nos met pe¬
nitit. Affranius in togata nescio qui
nri miẜitus tandem deus: s laberi
ĩ uecromantia : dum diutius rctinet᷑
nr̃i oblitus est. dubiũ poero inꝗt non
est ꝗa eodem hec omĩa caũ dicant᷑.¬
nũã oblitus est. nr̃i mi ẜtus ẽ. quod dr
mei penitet. mei mi ẜtus est itiei
oblitus est. mei aũt cãus interro¬
gandi est qm̃ glm̃ grãmatici uocant:
ab eo declinat᷑ qd̾ est ego. huius
ĩ pseudulo in hisce xosibus: si exte ta¬¬

Expanded text:
 habet casum nominandi, quem tu rectum appellasti, vos. Invenio tamen, inquit, non paucis in locis nostri atque vestri dictum, non nostrum aut vestrum. L. Sulla Rerum Gestarum libro secundo: Quod si fieri potnunc nostri vobis in mentem veniat, nosque magis dignos creditis quibus civibus quam hostibus utamini quique pro vobis potius quam contra vos pugnemus, neque nostro neque maiorum nostrorum inmmerito nobis id continget. Terentius in Phormione: Ita plérique ingenió sumus omnes, nóstri nosmet paénitet. Afranius in togata: Nescío qui nostri míseritust tandém deus. Et Laberius in Necyomantia: Dum diútius retinétur, nostri oblitus est. Dubium porro, inquit, non est, quin eodem haec omnia casu dicant oblitus est, nostri misertus est, quo dicitur: mei paenitet, mei misertus est, mei oblitus est. Mei autem casus interrogandi est, quem genetivum grammatici vocant, et ab eo declinatur, quod est ego; huius in PseuduloPseudolo in hisce versibus: Si ex té ta
Abbreviated transcription (Latin):
añ ingeniũ & eruditiõis eletentã
atis idiscendo studiũ laborẽq ex plo-¬
rasst. Illas uoͣ exotericas auditioes
ex ercitiũq dicendi oc dem ĩ loco uesꝑi
faciebat. casu uulgo Iuuenib sine
dilectu p̃bebat att eum didipoit¬
bulans disserebat. librosꝙ suos caꝵ
sit: ut alii exotrrici dicerent᷑ ꝑtim
rex aloxandor cogno uissa. Atiy ca
tempestate armiis exercitũ om̃e ꝓpe
asiam teneͣt/ regetti ipum dariũ
p̃liis & uictoriis urgext. In illis m̃
tantis negociis lr̃as ad arastotelẽ misit
non eum recte fecisse qd̾ disciplinas
acroaticas: quibus ab eo ir̃e exuditꝰ
foret lilras foras editis ĩ iuilgassat.
Nam qua inꝗt alia re p̃stare artrͣis
potrximus si ea q̃ exte accepimus
oiui prorsus fient cõĩa. Appe gͦdo¬
ctrina antere malim ꝗͣ copiis abẜ
opulentiis. Resepsit ei aristoteles
ad hãc snãm acroaticos libros qͦs
editus q̃ueris s nõ ꝓindo ut ar¬
chana absconditos noq aditos scito

Expanded text:
ante ingenium et eruditionis elementa atque in discendo studium laboremque explorasset. Illas vero exotericas auditiones exercitiumque dicendi eodem in loco vesperi faciebat easque vulgo iuvenibus sine dilectu praebebat, atque eum δειλιbulans disserebat. Libros quoque suosit, ut alii exoterici dicerentur, partim rex Alexander cognovisset atque ea tempestate armis exercitam omnem prope Asiam teneret regemque ipsum Darium proeliis et victoriis urgeret, in illis tamen tantis negotiis litteras ad Aristotelem misit, non eum recte fecisse, quod disciplinas acroaticas, quibus ab eo ipse eruditus foret, libris foras editis involgasset: Nam qua, inquit, alia re praestare ceteris poterimus, si ea quae ex te accepimusomnium prosus fient communia? Quippe ego doctrina anteire malim quam copiis atque opulentiis. Rescripsit ei Aristoteles ad hanc sententiam: Acroaticos libros, quos editos quereris et non proinde ut arcana absconditos, neque editos scito
Abbreviated transcription (Latin):
cim iuderi põt efferatio quid ab ho¬
minis ingenio diuersuis ꝗͣ qd m̃ebra¬
& artus mopis debitoris breuissimo
laniatu distra hebant᷑ sic nũc bona
uenũ distrahunt᷑ Tum sextꝰ cecilius
amplexus utraq manu fauorinus
tus es inquit unus ꝓfcõ in nr̃a menio

Expanded text:
enim videri potest efferatius, quid ab hoenim videri potest efferatius, quid ab hominis ingenio diversius quam quod membra inopis debitoris acerbissimo laniatu distrahebantur, sicuti nunc bona venum distrahuntur? Tum Sex. Caecilius amplexus utraque manu Favorinum, Tu es, inquit, unus profecto in nostra memo
Abbreviated transcription (Latin):
brũ ab alio ruptum est si ip̃i itidem
rumꝑe ꝑ talioñe uelit / q̃ro anefficeͣ
possit rumpendi ꝑiter mẽbu eꝗli¬
briũ. In qua re pͥmũ ea difficultas
est in explicabilis quis ĩ membru
inquit alter imprudens rupit. Q
cĩm ꝑ imprudentiã fuq est retaliari
ꝑ rmprudentiam debet. Ictus ꝗ ꝓpe fo¬
tuitus & consultus non tadũt so̾ eidẽ
talionis si militudine. Qm̃ igͥ mado
imprudentem poterit imituri / qui
in exequenda talione nõ licentie ius
ht sed imprudentie: sed ie si pru.¬
dens ruꝑit nequaꝗͣ patut᷑: ut altius
se ledi aut latius. qd̾ ciu modi libra
missum. Res fiet ridicule atrocita.¬
tis: ut contraria actio mutut tali.¬
oñis oriat᷑. ⁊ cidolescat infinita q̃ia
retiꝓcatio talionũ. Nam d immamꝰ¬
tute illa secandi patiendiq humani
corporis si unus ob pecuniã debitam
iudicatus additusq sit pluxibus non
libet meminisse e piget dicẽ. Quid

Expanded text:
brum ab alio ruptum est, si ipsi itidem brum ab alio ruptum est, si ipsi itidem rumpere per talionem velit, quaero, an efficere possit rumpendi pariter membri aequilibrium? In qua re primum ea difficultas est inexplicabilis. Quid si membrum, inquit, alteri inprudens ruperit? Quod enim inprudentia factum est, retaliari per inprudentiam debet. Ictus quippe fortuitus et consultus non cadunt sub eiusdem talionis similitudinem. Quonam igitur modo inprudentem poterit imitari, qui in exequenda talione non licentiae ius habet, sed inprudentiae? Sed et si prudens ruperit, nequaquam patietur aut altius se laedi aut latius. Quod cuimodicuiusmodi libra iterve conmissum, res fiet ridiculae atrocitatis, ut contraria actio mutuaenutuae talionis oriatur et adolescat infinita quaedam reciprocatio talionum. Nam de inmanitate illa secandi partiendique humani corporis, si unus ob pecuniam debitam iudicatus addictusque sit pluribus, non libet meminisse et piget dicere. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
catus morbo aut etate eger ad ingre¬
diendum ĩ ualidus est. arcera nõ ster¬
nitur seo ip̃e aufert  & Iumento
Imponit᷑ atq ex domo sua ad p̃torẽ
ĩ coraiciũ noua funeris facie effert.
Quã eim̃ ob cam̃ morbo affectus &
ad respondendũ ꝓ sest nõ idoneus
Iumento adherens ĩ Ius ad u̾sario.
deportat᷑. Qd uo dixi uidixi q̃dam
esse ĩ pendio molliora. Nonne tibi
Itaq cũ cam legim cũ labeo qͦ uester
ĩ libris quos ad xii. tabulas cõsopͥsit.
nõ ꝓbaret inquit . L. ueracius fuit
egrrgie hõ imꝓbus atq ĩ mani uecoͣ¬
p̃tores postra hanc abolesceͣ & reliq̃
censuerũt. In iuriisq extim̃adis re¬
cuꝑatores se daturos ẽdixerũt. Nõ¬
nulla aũt in istis legib nec cõsisteͣ
quidem sicut dixi uisa sũt uelut
illa lex talionis cuius xba ni srir me¬
moria me fofollit. hec sũt. si mẽbrũ
rupit ni cũ epacto talio esto. p̃tor eĩ
cutio iuste talionis põt . Nam cui mẽ¬

Expanded text:
catus, morbo aut aetate aeger ad ingrecatus, morbo aut aetate aeger ad ingrediendum invalidus est, arcera non sternitur, sed ipse aufertur et iumento imponitur atque ex domo sua ad praetorem in comitium nova funeris facie effertur. Quam enim ob causam morbo adfectus et ad respondendum pro sese non idoneus, iumento adhaerens in ius adversario deportatur? Quod vero dixi videri quaedam esse inpendio molliora, nonne tibi Itaque cum eam legem Labeo quoque vester in libris, quos Ad Duodecimn Tabulas conscripsit, non probaretegregie homo inprobus atque inmani vecorpraetores postea hanc abolescere et relinqui censuerunt iniuriisque aestumandis recuperatores se daturos edixerunt. Nonnulla autem in istis legibus ne consistere quidem, sicuti dixi, visa sunt, velut illa lex talionis, cuius verba, nisi memoria me fallit, haec sunt: Si merbrum rupit, ni cum e pacto, talio esto. Praeter encutio iustae talionis potest. Nam cui mem
Abbreviated transcription (Latin):
dam pecuniã accepisse cõuictus ẽ.
capite punit᷑. Aut q̃ furẽ manife¬
stu ei cui furtũ fcum̃ est ĩ ẜuitutẽ
tradit. Nocturnũ aũt furẽ uis occi¬
dendi teibuit. Die cĩm q̃so dic uir
sapientiȩ studiosissime. an aut Iu-¬
dicis illius ꝑfidiam cõtra omia iura
diuina ati humana ĩ iusiurandus
suũ pecunam uendentis: aut furis
manifesti intollerandam audaciã aut
nocturni grassatoris insidiosam uio¬
lentĩa non dignã esse capitis pene exi¬
stumes. Noli inquit faucrinus exme
quere᷑ quid ego existum̃e. scis eĩ so¬
litum esse me ꝓ disciplina secte quã
colo inquixe̾ potius ꝗͣ decernẽ. sod
nõ leuis existimator / neq asꝑrabi¬
lis est pplus romanus : cui delicta
ꝗdem strc uindicarda. puno tamen
hui temodi nimis dure esse uise st̃.
passus eĩm est leges istas de tom in¬
modico supplicio situ atq senio e¬
mori sicit illud eͦ nõ humaniter scpͥ¬
tum improbauit. qd si ho in uis uo-¬

Expanded text:
accepisse convictus est, capite poenitur aut quae furemfurerm manifestum ei cui furtum factum est in servitutem tradit, nocturnum autem furem ius occidendi tribuit. Dic enim, quaeso, die, vir sapientiae studiosissime, an aut iudicis illius perfidiam contra omnia divina atque humana iusiurandum suum pecunia vendentis aut furis manifesti intolerandam audaciam aut nocturni grassatoris insidiosam violentiam non dignam esse capitis poena existumes? Noli, inquit Favorinus, ex me quaerere quid ego existumem. Scis enim solitum esse me, pro disciplina sectae quam colo, inquirere potius quam decernere. Sed non levis existimator neque aspernabilis est populus Romanus, cui delicta quidem istaec vindicanda, poenae tamen huiuscemodi nimis durae esse visae sunt; passus enim est leges istas de tam inmodico supplicio situ atque senio emori. Sicut illud quoque inhumaniternon scriptum improbavit, quod, si homo in ius vo
Abbreviated transcription (Latin):
seuita ista pene cõtemni nõ ꝗtest
An gutas firorane si nõ illa ẽt ex
dund cĩm tabulis testi moniis falsis
pena aboleussir. Et si nũc qͦ ut an¬
tea ꝗ falsum testimoniũ dixissis cõ¬
uictus essoe e saxo tarpeio dei cctur
mentituros fusse ꝓ testimonio tã ml¬
tos ꝗͣ uidemus a cerbitas plexũq ul¬
ciscendi maleficii bñ atuꝑ caute uiuẽ¬
di disciplina est. historia demetio
fufecio albane nobis qͦ nõ admodũ
nũo istiusmõi libros lectitantibus¬
perat binis quadrigis eiũctus ĩ di¬
uersa nitentib laceratus est. Nouũ
atꝙ asꝑum suppliciũ ꝗs negat. sc̃d
quid elegantissimus poctat dicat
uide. At tu dc̃is albane maneres.
hec atiꝑ aliã ibi sextus cecilius ũĩb ꝗ
aderant ip̃o qͦ fauorino aꝓpbante
ati laudante disseruit. Nũtiatũ

Expanded text:
saevitia ista poenae contemni non quitast. An putas, Favorine, si non illa etiam ex Duodecim Tabulis de testimoniis falsis poena abolevisset et si nunc quoque, ut antea, qui falsum testimonium dixisse convictus esset, e saxo Tarpeio deiceretur, mentituros fuisse pro testimonio tam multos quam videmus? Acerbitas plerumque ulciscendi maleficii bene atque caute vivendi disciplinast. Historia de Metto Fufetio Albano nobis quoque, non admodum numero istiusmodi libros lectitantibusperat, binis quadrigis evinctus in diverse nitentibus laceratus est; novum atque asperum supplicium quis negat? sed, quid elegantissimus poeta dicat, vide: at tu dictis, Albane, maneres. Haec taliaque alia ubi Sextus Caecilius, omnibus qui aderant, ipso quoque Favorino adprobante atque laudante, disser
Abbreviated transcription (Latin):
rentius penicet nũ is nõ nr̃u. Et
affranius nr̃i miẜitus est nõ nr̃um.
Nihil herc le inquit mͥ deistare ĩ mẽ¬
tem uenit nͥ auctoritas quedas uetu¬
stutis nõ nimis anxĩe neq suꝑstitio.¬
se loquentis. Nam sicuti multifari
plauti mustellaria ĩ hoc ꝟsu. ueꝵ illuc
esst maxima ꝑs ur̃oꝵ intelligit cũ
uellet maxima ꝑs dice̾ urũm. ita nõ¬

Expanded text:
rentius paenitet nostri, non nostrum, et Afranius nostri miseritus est, non nostrum? Nihil hercle, inquit, mihi de ista re in mentem venit, nisi auctoritas quaedam vetustatis non nimis anxie neque superstitiose loquentis. Nam sicuti multifariaPlauti MustellariaMostellaria in hoc versu: Vérum illud esse máxima párs vestrorum intéllegit, cum vellet maxima pars dicere vestrum, ita no