comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Senda ẽ. Sic itaq sacra scuiptura omis
u̾itatis qmͣ iõ cossigit auctoritate con¬
tinet : cu issam aut aꝑte affirmat. aut
nullatemis negat Uideamus mine
ĩ cremplis quomĩo u̾bum sit seme. Cũ
aud̾unt quib dicit᷑. Si uolũitis ⁊ audi¬
eritis me: intessigunt ⁊ cogitant quod
dicit᷑ uesse ⁊ audire boc ẽ obetire. Qui
enum audit ⁊ nõ obedit: Ricitur nõ audi¬
re. Si obedire neq̃unt nisi uelint. uel¬
se enim obedur ẽ recte uelle. Recte u̾o
uesse nemo potest nisi ẜeat rectitudiem
uolutatis qmͣ nullus ẜet bo nisi ꝑ gram.¬
Uerimr rectituto uosendi asiquit missi
tatur: nisi intessigenti uesse. ⁊ quot̾ uel

Expanded text:
c itaque sacra Scriptura omnis veritatis, quam ratio colligit, auctoritatem continet, cum illam aut aperte affirmat, aut nullatenus negat. Videamus nunc in exemplis quomodo verbum sit semen. Cum audiunt quibus dicitur: Si volueritis, et audieritis me , intelligunt et cogitant quod dicitur velle et audire, hoc est obedire: qui enim audit et non obedit, dicitur non audire. Sed obedire nequeunt, nisi velint; velle autem obedire, est recte velle: recte vero velle nemo potest, nisi habeat rectitudinem voluntatis, quam nullus habet homo, nisi per graVerum rectitudo volendi aliquid nulli datu
Abbreviated transcription (Latin):
endos dubitat. Quib aute datur gr̃a
fidei xͥane. sicut illis in baptismo di¬
mittit᷑ orignialis in iusticia cum qua
noratur deus : ignoscitur. De milla
namq cusꝑa que añ bapt̃m in ilsis e¬
rat. post baptismũ arguunt᷑. qmͣuis
ip̃a concupiscentia ⁊ appetitus q̃ sunt
penci pcc̃i nõ statim in baptismo dele¬
antur. nec ullum ilłis imputat᷑ delic¬
tum post baptismũ. nisi quod sua uo¬
sinitate focerit. Uñ apparet quod̾ cor¬
rupco. ⁊ mala q̃ fu̾unt pena poci. et
p̃ baptismum remauẽt : no sunt per
se pcca. Sola namq imiusticia ẽ ꝑse¬

Expanded text:
ntur. Quibus autem datur gratia fidei Christianae, sicut illis in baptismo dimittitur orginalis injustitia, cum qua er quam inhonoratur Deus, ignoscitur. De nulla namque culpa, quae ante baptismum in illis erat, post baptismum arguuntur; quamvis ipsa corruptio et appetitus, quae sunt poena peccati, non statim in baptismo deleantur: nec ullum illis imputantur delictum post baptismum, nisi quod sua voluntate fecerint. Unde apparet quia corruptio, et mala quae fuerunt poena peccati, et post baptismum remanent, non sunt per se peccata. Sola namque injustitia es
Abbreviated transcription (Latin):
que dicta sunt aꝑte cognoscitur.
quia cum aliquid dicit sacra scriptura ꝓ
gracia : nõ ammouet omimõ sibum
arbitrium. Neq cum loquitur pro
sibo arbitrio: excludit gram. qiͣ sola gͣ¬
cia. aut solum libum arbitrium suffici¬
at ad sasuandum hominem sicut iude¬
tur issis qui hanc faciunt q̃onem. Ita
quippe intelligenda sunt dicta tiuma.
ut hoc excepto quot dra de infantib. ut
sola gracia. noc solum arbitrium salu¬
tem hommis oꝑetur. Quippe cum di¬
cit domimis. Sine me ncħ potestis
facere: no ait nich uaset uobis urin¬
sibum. set nich prodest sme mea gr̃a.
Et cun segitur neq uosentis neq cur¬
rentis. set miẜentis est dei: no nega¬
tur in nosente ⁊ currente aliquid ꝓdesse
sibum arbitiu. s significatur nõ ẽẽ impu¬
tandum sibero arbitrio quod̾ must. ⁊ qd
currit s gracie. Nam cum ait. neq uo

Expanded text:
quae dicta sunt, aperte cognoscitur quia cum aliquid dicit sacra Scriptura pro gratia, non amovet omnino liberum arbitrium; neque cum loquitur pro libero arbitrio, excludit gratiam: quasi sola gratia, aut liberum arbitrium solum sufficiat ad salvandum hominem, sicut videtur illis qui hanc faciunt quaestionem. Ita quippe intelligenda sunt dicta divina; ut, hoc excepto quod dixi de infantibus, nec sola gratia, nec solum liberum arbitrium salutem hominis operetur. Quippe cum dicit Dominus: Sine me nihil potestis facere , non ait: Nihil valet vobis ium; sed nihil potest sine mea gratia. Et cum legitur: Neque volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei : non negatur in volente, et in currente aliquid prodesse liberum arbitrium; sed significatur non esse imputandum libero arbitrio quod vult et quod curr
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ huis qui sunt in xꝑo iħu qui no scdm
caiem ambusant. hoc ẽ non uolutate
consencuint: sme dubio significat cos qͥ
no sunt in xpo sequi dapnacõnem. quo¬
ciens senciunt carnem ecia si no sedm il¬
sam ambłant. qñ sie factus ẽ homo nt
cam sentire sicut de na d̾ici non debeelu¬

Expanded text:
est his, qui sunt in Christo Jesu, qui non secundum est his, qui sunt in Christo Jesu, qui non secundum carnem ambulant , hoc est, non voluntate consentiunt: sine dubio significat eos , qui non sunt in Christo, sequi damnationem, quoties sentiunt carnem, etiam si non secundum illam ambulant. Quoniam sic factus est homo, ut eam sentire, sicut de ira dixi, non debe
Abbreviated transcription (Latin):
mane dignitate ac fortitudmne. atq pul¬
tritudine ininorata ⁊ corrupta ẽ. issi at
cuspam iputat᷑. ꝑ hoc namq inmora¬
uit qnͣtum in ip̃a fuit honorem ⁊ laud̾e
dei. Quippe scd̃m dignitatem opis. Lauda¬
tur ⁊ p̾dicatur sapiencia artificis. Quan¬
to igitur natura humana p̾cosum opus
dei unde ip̃e glificandus erat in se mino¬
rauit atq fedauit: tanto sua culpa deu
exhonoranit. Quod illi ad tantu statuit
pccm: ut nõ nisi morte dei deleatur. Si¬
quidem ipos motus siue appetitus quib
cemus. quos apłs uocat carnem ⁊ cocii¬
piscencia qmͣ iuitu se toserare manifes
nolens concupisco: satis ond̾it sacra aue¬
toritas imputari ad pocin. Quippe cum
de solo motu ne sine oꝑe uel uoce dicit
dommnus. qui irascitur fri suo reus eut
naco. Ac si dicat. Qui facit quod homo
no debet facere. nec faceret si nõ pccasset:
auferri debet ex homib. Et cum paulus
de illis qui carnem .i. cõcupistencias sen¬
cuit nosentes ait. Nicħ dampnaconis

Expanded text:
manae dignitate, ac fortitudine, atque pulchritudine, minorata et corrupta est, illi ad culpam imputatur. Per hoc namque minoravit, quantum in ipsa fuit, honorem et laudem Dei. Quippe secundum dignitatem operis laudatur et praedicatur sapientia artificis. Quanto igitur natura humana pretiosum opus Dei, unde ipse glorificandus erat, in se minoravit atque foedavit; tanto sua culpa Deum exhonoravit. Quod illi ad tantum statuitur peccatum, ut non nisi per mortem Dei deleatur. Siquidem ipsos motus, sive appetitus, quibucemus quos Apostolus vocat carnem et concupiscentiam , quam invitum se tolerare manifestnolens concupisco, satis ostendit sacra auctoritas imputari ad peccatum. Quippe cum de solo motu irae, sine opere vel voce, dicit Dominus: Qui irascitur fratri suo, reus natio. Ac si dicat: Qui facit, quod homo non debet facere, nec faceret, si non peccasset; auferri debet ex hominibus. Et cum Paulus de illis qui carnem, id est concupiscentias, sentiunt nolentes, ait: Nihil damnationis
Abbreviated transcription (Latin):
duob ẽ. ħ gͦ sũt lata scale: ilitas ⁊ asꝑi¬
tas quib demceps intu̾e uͥtutis ⁊ gr̃e gͣduᷤ
firnter inserantur. Est .n. indere hoĩes
calcantes pͥpͥ. nõ desiderantes hũanũ dei. s
ins illecebras suꝑantes. Qͥd istos dix̾im nͥ
latus alt̾m nõ tenere: Porro uni tm̃ lati
mitẽtis ꝑiculosus nimis accensus ⁊ ꝓxi
di respuat gsiam. noc ꝯtumeliis moueat᷑.
ꝓfecto longe horribilius ẽ ꝑiculũ ⁊ multo
mag̾ mexcusabile. Si quis forte l castigan
inrilit corpus finũ ⁊ nõ ꝑcens enis afflcoõi

Expanded text:
 ergo sint latera scalae, vilitas et asperitas: quibus deinceps internae virtutis et gratiae gradus firmiter inserantur. Est enim videre homines calcantes populi, non desiderantes humanum diem: sed nis illecebras superantes. Quid istos dixerim, nisi latus alterum non tenere? Porro uni tantum latere innitentis periculosus nimis ascensus, et prdi respuat gloriam, nec contumeliis moveatur: profecto longe horribilius est periculum, et multo magis inexcusabile, si quis forte, licet castigans viriliter corpus suum, et non parcens ejus affli
Abbreviated transcription (Latin):
uanitate. Sene uͭ stabilieris ⁊ firmaius¬
in corde tuo ⁊ asꝑitatẽ corporał abstmencie.
ac laboris amplecti ⁊ om̃i ulitate ⁊ extim¬
tate cẽ ꝯtemptus. Noua sũt lat̾a secure iam
in ⁊ mundo sbtrahis: studio pietatis ĩpendas.
Oblitus q̃ retro sũt ⁊ extensus in ant̾iora. ut
ascensionib depõitis de u̾tute ꝓficias iu̾tutẽ
b̾indere d̾m deoꝵ in syon merearis. de duob¬

Expanded text:
ae. 44. Sane ubi sic stabilieris et firmavein corde tuo, asperitatem corporalis abstinentiae ac laboris amplecti, et omni vilitate et extremitate esse contentus; bona sunt latera, securus jam mundo et carni subtrahis, studio pietatis impendas: oblitus quae retro sunt, et extentus in anteriora , ut, ascensionibus dispositis, de virtute proficias in virtutem, ut videre Deum deorum in Sion merearis . Et pri
Abbreviated transcription (Latin):
sola iam ꝯupiscencia pacẽ turbat. ĩpedit
indel sensu doloris. ⁊ mortis metu future. su¬
mirũ tũ ⁊ passibile fit ⁊ mortale. dupͥ nnch¬
ominus aĩam agitare solitudo nr̃. spei utiz
pect̃i corpus inh̾itat. ascendens us ad celos
⁊ it̾m usq ad abyssos descendens. tabestens
in malis ⁊ ad bona nichominus ut ardescẽs

Expanded text:
sola jam concupiscentia pacem turbat, impedit  sensus doloris, et mortis metus futurae. Nimirum cum et passibile sit et mortale, duplex nihilominus animam agitare sollicitudo videtur spei utique peccati corpus inhabitat, ascendens usque ad coelos, et iterum usque ad abyssos descendens; tabescens in malis, et ad bona nihilominus inardescens
Abbreviated transcription (Latin):
ħ centuplum ẽ ꝙ in ħ seculo seculi ꝯtemp¬
torib exhibetur nec cui illud nr̃o sꝑai̾ns
eloqͥo ꝯmendand̾. Solus ẽ sp̃c qͥ reuelat si¬
ne cã pagnniam ꝯsulis exꝑienciam magis
requirere. Sapĩa ẽ cuius p̾cium nescit ho.
de eccultis trahitur. nec in terra suauit
uiuencium inuenitur ista suauitas. Ni¬
oẽm saporem hñs ⁊ odoris delectacõnẽ.
reqͥes ẽ uera ⁊ sincera. suauis ⁊ salubriᷤ.

Expanded text:
 centuplum est, quod in hoc saeculo saeculi contemptoribus exhibetur . Nec tibi illud nostro speraveris eloquio commendandum. Solus spiritus est qui revelat: sine causa paginam consulis; experientiam magis require. Sapientia est, cujus pretium nescit homo. De occultis trahitur, nec in terra suaviter viventium invenitur ista suavitas. Niomnem saporem habens, et odoris delectationem; requies est vera et sincera, suavis et salubris,
Abbreviated transcription (Latin):
in tribulacõnib. ħ ẽ ignis q̃m uoluit xp̃c
uehementer accendi. ħ uͥtus ex alto q̃ au
deridere carnificem. steph̾m in morte pro
lapidantib flectere genna ad oĩonẽ. hxc
illa pax qͣm suis reliquit xp̃c qñ dedit ⁊¬

Expanded text:
in tribulationibus. Hic est ignis, quem voluit Christus vehementer accendi . Haec virtus ex alto, quae ridere carnificem; Stephanum in morte pro lapidantibus flectere genua ad orationem. Haec illa pax, quam suis reliquit Chri
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ẽ ⁊ future. si .n. solum ꝓmitt᷑et
regnũ ⁊ in itinere decent uaticum om¬
uino ꝯquerentur hoĩes ⁊ responderent.
endi illuc nulla facultatas datur. pp̃ea
qui põt hoc seculum uitam ꝓmisit eter

Expanded text:
 futurae. Si enim solum promitteret regnum, et in itinere deesset viaticum, omnino conquererentur homines, et responderent: endi illuc nulla facultas datur. Propterea qui post hoc saeculum vitam promisit aeter
Abbreviated transcription (Latin):
oẽm sensum. pax suꝑ pacem. Indeficiens
exultacõ torrens uoluptatis d̾ine flumẽ
leticie gaudiũ plenũ. Cogita qͥͥd iis. qͥc¬
quid potes exopta. Excedit cogitatũ
õẽm. defiderium om̃e exuꝑat illa felicita
et̾nitas illa. illa beatitudo.¬

Expanded text:
indeficiens exsultatio, torrens voluptatis divinae, flumen laetitiae, gaudium plenum. Cogita quidquid vis, quidquid potes exopta; excedit cogitatum omnem, desiderium omne exsuperat illa felicitas, aeternitas illa, beatitudo
Abbreviated transcription (Latin):
restricta. qm̃ in om̃ib gaudet in om̃ib de¬
lectatur. in om̃ib reqͥem q̃rit ⁊ inueint.
Ram ⁊ bona ei placent in se ip̃is ⁊ delectaᷤ
ꝯplacet. s in ip̃is quoꝙ ut pote nistis suppli
em intrare. ut ⁊ ip̃a quoq in om̃ib delecte¬
tur. nec aliqua iam pͥuata affeccõe ꝯtraha¬
tur in rugam. s tͣnseat in affc̾m q̃mdam
dubio inuematur suꝑ pauca que accepit
sr̃ appetitus suos quos susce ꝑit regendos.
uin hiis ꝓhibetur. qm̃ ficelis sit dño suonͤ¬

Expanded text:
restricta; quoniam in omnibus gaudet, in omnibus delectatur, in omnibus requiem quaerit, et invenit. Nam et bona ei placent in seipsis, et delectatur complacet, sed in ipsis quoque, utpote justis, supplicanc ejus requiem intrare, ut et ipsa quoque in omnibus delectetur; nec aliqua jam privata affectione contrahatur in rugam, sed transeat in affectum quemdam idelis inveniatur super pauca, quae accepit per sensus, super appetitus suos, quos suscepit regendos, ut in his probetur, quam fidelis sit Domino suo
Abbreviated transcription (Latin):
nis subito extingintur. ⁊ incinerem redigitar
fic cto fintam datux istam cͥu̾e intã. Dũ .ii.
libent᷑ ac iccũdissime moratur h̃o in mũdo
dniq se uncturũ aibitratur. ac multa lon
go temꝑe disponit agenda subito rapitur

Expanded text:
exstinguitur, et in cinerem redigitur: Sic cito finitam datur istam cernere vitam. Dum enim libenter ac jucundissime moratur homo in mundo, diuque se victurum arbitratur, Ac multa in longum disponit tempus agenda; subito rapitur
Abbreviated transcription (Latin):
sina ꝓuideres. Sic michi uͥ fũt amatores i¬
mũdi qͥ añ panca temꝑa uobiscũ erant: in¬
chil ex eis remansit nͥ cm̾es ⁊ u̾mes. Attende
diligent᷑ quid sĩt uł qͥd fuerũt hoĩes fuert
sicut tu. Comederũt ⁊ biberĩt. riserat. dux¬
erut in boms dies suos ⁊ in pũcto ad inferna
descenders̃t. ħ caro eoꝵ ĩmmib ⁊ illic ignib a¬
mina deputatur. donec risus infelici collog¬
ocolligati sempit̾ins muoluantur incendi¬
is: q̃ socu fuetũt inuicis. una namꝙ pena
implicat quos unus amor in crimine ligat.
Qͥ cqͣd illis acidit tͥ accidere põt qi h̾o es. h o de
humo. himis delino. de terra es ⁊ de t̾ra uiuᷤᷤ
⁊ in t̾ram reu̾teris qñ uemet dies ultima qͦ¬

Expanded text:
habere: dic mihi, ubi sunt amatores mundi, qui ante pauca tempora nobiscum erant? Nihil ex eis remansit, nisi cineres et vermes. Attende diligenter quid sunt, vel quid fuerunt. Homines fuerunt sicut tu: comederunt, biberunt, riserunt, duxerunt in bonis dies suos; et in puncto ad inferna descenderunt . Hic caro eo deputatur, donec rursus infelici collegio colligati, sempiternis involvantur incendiis, qui socii fuerunt in vitiis. Una namque poena implicat, quos unus amor in crimine ligat. Quidquid illis accidit, tibi accidere potest, quia homo es: homo de humo, limus de limo. De terra es, et de terra vivis, et in terram reverteris, quando venerit dies illa
Abbreviated transcription (Latin):
acõnẽ ꝑturit. Dicamus. focte aliquis reu¬
sus in se ⁊ displicens sibi ĩ om̃ib malis que
fecit. cogitesq respicere ⁊ redire ab om̃i
uia mala ⁊ carnali ꝯusaco̾e sua. si ignorat
tus ad ignoscend̃. Nõne sua carnał cogita¬
cõ arguet eũ ⁊ dicet. Qͥ d facis: Et inta is¬
tam us ꝑdere ⁊ futuram: Pecc̃a tua max¬
plerio tenera ẽ. uita extitit delicata. ꝯ fuetu¬
diẽ difficile uices. ꝓ hiis ⁊ aliis similib
desꝑatus reslit miser. Ignorans qͣm facile

Expanded text:
onam modo, dicamus. Forte aliquis reversus in se, et displicens sibi in omnibus malis quae fecit, cogitansque resipiscere, et redire ab omni via mala et carnali conversatione sua, si ignorat, ltus ad ignoscendum, nonne sua carnalis cogitatio arguet eum, et dicet: Quid facis? et vitam istam vis perdere, et futuram? Peccata tua maxplexio tenera est, vita exstitit delicata, consuetudinem difficile vinces. Pro his et similibus desperatus resilit miser, ignorans quam facile
Abbreviated transcription (Latin):
magine decorata similitu.xxuiii.¬
dine. desponsata fide. dotata sp̃u. redẽp¬
ta sangume. deputata cũ angeł. capax beati¬
carne. unde ista pat̾is: pp̃ carnem aliena pec¬
cata tͥ imputantur. ⁊ tue iusticie qͣsi parinuᷤᷤ
li uestita decore. s erit qd de cadaũ miserũ et
putridsi ⁊ cibus u̾nnum. Nam qͣntũcũq extol¬
latur semꝑ caro est. si diligent̾ ꝯfideres quid ꝑ
hos ⁊ nares cet̾osq corꝑis meatus egrediatur
uilius sterquilimũ uũqͣm uidisti. Si singulas
II miserias eius enum̾are uelis qͣm sit onera¬
ta pec̃cis. irretita uicus. pruriens ꝯupisdenciis
occupata passionib. polluta illusionib. ꝓna
semꝑ ad malum. ⁊ in om̃e uiciũ ꝓchunis. ple¬
nam om̃i ꝯfusione ⁊ ignomiina: inuenies.
pp̃ carnem ho uanitati sumlis fõs est. qr exil¬
incuruatur ut diligat uanitatẽ ⁊ imquitatẽ
oꝑetur. Attende h̾o quid fusti añ ortũ. ⁊ quid
es ab ortu: usq ad occasum. atq quid eris post

Expanded text:
magine, decorata similitudine, desponsata fide, dotata spiritu, redempta sanguine, deputata cum Angelis, capax beatitibi cum carne unde ista pateris? Propter carnem aliena peccata tibi imputantur, et tuae justitiae quasi pannus li vestita decore: sed erit, quando erit cadaver miserum et putridum, et cibus vermium. Nam quantumcunque excolatur, semper caro est. Si diligenter consideres, quid per os et nares caeterosque corporis meatus egrediatur, vilius sterquilinium nunquam vidisti. Si singulas ejus miserias enumerare velis, quam sit onerata peccatis, irretita vitiis, pruriens concupiscentiis, occupata passionibus, polluta illusionibus, prona semper in malum, et in omne vitium proclivis, plenam omni confusione et ignominia invenies. Propter carnem homo vanitati similis factus est , quia ex ilincurvatur, ut diligat vanitatem, et iniquitatem operetur. 8. Attende, homo, quid fuisti ante ortum, et quid es ab ortu usque ad occasum, atque quid eris post
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ labore. Ro inqͥt natus ad laborem. Qã ad
dolorẽ natũ se dubitet qͥ natus nõ ẽ ĩ dolore.
si dolorẽ partimentis clamoꝵ dolorẽ prolis
dolor in passionib est. Et qͥ declinat aliquos
s incidit ꝓculdubio gͣmores. In labore inquit
bia. gͣuis equide labor oꝑti fũt iniqͥtate ⁊ im¬
pietate sua. grauib plane flagellis. Sudat si¬
edia cruciatur. Postremo ueluit nolint hoĩeᷤ¬

Expanded text:
. Nam ad dolorem natum se dubitat, qui non natus est in dolore. Sed dolorem parturientis clamor, laborem prolis dolor in passionibus est. Proindesed incidit procul dubio in graviores. In labore, inquitbia. Gravis equidem labor, Operti sunt iniquitate et impietate sua . Gravibus plane flagellis, sim iste inedia cruciatur. Postremo velint, nolint, no
Abbreviated transcription (Latin):
minis suꝑ terram. Si quid̾e fallax ẽ nec sim¬
plicit̾ fallere ꝯsueuit. u̾ .ni. multiplicit᷑ illud ͭ
hoib mutat faciem mutat uocẽ. modo ait. mͦ
do simulat longiorẽ. Dũ peccare delectat adh
gemiit abiciis ꝓ breuitate sua. nec breuitas
falsa. s genntus fallax ꝙ id memoret cũ me¬
more uñ mag̾ oportu̾at gratulari. Si quide

Expanded text:
minis super terram : siquidem fallax est, nec simpliciter fallere consuevit. Ut enim multipliciter illudat hominibus, mutat faciem, mutat vocem: modo ait, modo do simulat longiorem. Cum peccare delectat adhuc, gemit altius pro brevitate sua. Nec brevitas falsa, sed gemitus fallax, quod id memoret cum moerore, unde magis oportuerat gratulari. Siquide
Abbreviated transcription (Latin):
tolus dicit ꝙ ignoranciã dei quida hñt. Ego
aũt dico om̃s ignorare d̾̃m: qui nolũt ꝯuer¬
ti ad d̾m. Neq .n. ob aᵈ ꝓculdubio renuunt
nͥ qr gͣuem ⁊ serenũ ymaginatur qͥ pͥus est
durũ ⁊ implacabilem qͥ misericors ẽ. ferum
⁊ tenibilem qr amabilis ẽ. ⁊ mentitur imiqͥ¬
tas sibi. formans s̃ͥ ydolum ꝓ eo ꝙ nõ ẽ ip̃e.

Expanded text:
ntiam Dei quidam habent . Ego autem dico omnes ignorare Deum, qui nolunt converti ad Deum. Neque enim ob aliud procul dubio renuunt, nisi quia gravem et severum imaginantur, qui pius est, durum et implacabilem, qui misericors est, ferum et terribilem, qui amabilis est: et mentitur iniquitas sibi, formans sibi idolum pro eo quod non est ipse.
Abbreviated transcription (Latin):
turũ ꝓfc̃o sit hõis. Quis .n. es tu ait heeͦ
Qun uͥo ille uł ille ẽ. auit q̃ domus patus
coꝵ ut eis in aliquo cedas u reuerans eo.i
u eis aliquatemis blandiaris: u̾ bomis S̾mo
bonũ inuerit locũ. ait ambicõ ⁊ int̾dũ quo
qͥ ꝓdesse nõ põt. potest obesse. Dissimilia pn¬
inum. pͥmum uinũ pone donec uemat ho¬
ra tua. auaricia quoq ⁊ appetitus laudiss
git. nec minus ꝯͣria sũt q̃ simulacõ ⁊ pusil¬
laminitas suggerũt impudencie. impaci¬
enciẽ clamorib ⁊ utra labor ⁊ dolor ⁊ affiie¬
cõ sp̃c sunt. An nõ sepe erꝰ gula exigit. ad et
pruitus aurium uocat: Sic ⁊ odoratus et
tactus dnisa int̾dũ imꝑant forsitan ⁊ adu̾¬

Expanded text:
trum profecto sit hominis. Quis enim es tu, ait haec, quis vero ille vel ille est, aut quae domus patris eorum, ut eis in aliquo cedas, ut reverearis eos, ut eis aliquatenus blandiaris? At bonus sermo bonum invenit locum, ait ambitio, et interdum quoque qui prodesse non potest, potest obesse. Unde dissimula: primum vinum bonum pone, donec veniat hora tua. Avaritia quoque et appetitus laudis sgit. Nec minus contraria sunt quae simulatio et pusillanimitas suggerunt impudentiae, impatientiaeque clamoribus; et utra meam . Annon saepe aliud gula exigit, ad aliud pruritus aurium vocat? Sic et odoratus et tactus diversa interdum imperant, forsitan et ad
Abbreviated transcription (Latin):
de dotata. sp̃u adoptata. miserã nõ erubescat
sub putredine hac corporeoꝵ sensuũ gerere
cordis ⁊ curam carnis agere in desiderio im¬
puguare ⁊ fouere cadauer putridũ ⁊ pau¬
lo post u̾nnũ esca futurũ nullatemis dubi¬

Expanded text:
de dotata, spiritu adoptata, miseram non erubescat de dotata, spiritu adoptata, miseram non erubescat sub putredine hac corporeorum sensuum gerere cordis, et curam carnis agere in desiderio: impinguare et fovere cadaver putridum, quod paulo post vermium esca futurum nullatenus dubi
Abbreviated transcription (Latin):
uenisti ad nos. nec memor es qͣm sit uilis origo
tin. forma. fauor ppͥ. feruor nucͣmlis. opesq:
subripuere tͥ. noscere quid fit ħo. Ntich̃ .n. ali¬
ud ẽ ħ̃o qͣm sꝑma fetidũ. saccus stercoꝵ. ⁊ cib
u̾nium. Post hõiem iͥnis. post uͥmẽ fetor
⁊ sanguis coagulatus in uto. Deinde miscris
huius uite expositus ⁊ pecc̃o. postea u̾mis ⁊ cib
cuius xeptus culpa. nasci miseria. iuuere pena.
b impinguas ⁊ adornas: qͣm post paucoe di¬
es u̾mes deuoratim sũt i sepulcro. aĩam uͥ¬
o tuam nõ ornas bonis oꝑib que d̾o ⁊ angel
eius p̾sentanda ẽ in celis. Qͣ re aĩam tuã uili¬
pendis ⁊ ei carnem tuam p̾ponis. Qñam an¬
cillari ⁊ ancillam dũari magna abusio est.
Totus siquide iste mundus ad unius aĩe p̾ci
laminitas ⁊ abiecẽo tam miserabilis ũ egre¬
gia creatura. Ca pax et̾ne beatitudinis ⁊ gsie
magni dei. utpote cuius sit inspiracõe ita
similitudine insignita. cruore redempta. fi¬

Expanded text:
es ad nos: Nec memor es quam sit vilis origo tui. Forma, favor populi, fervor juvenilis, opesque Subripuere tibi noscere quid sit homo. Nihil aliud est homo quam sperma fetidum, saccus stercorum, cibus vermium. Post hominem vermis, post vermem fetor isti vile semen, et sanguis coagulatus in utero; deinde miseriis hujus vitae expositus et peccato, postea vermis et cibus cujus conceptus culpa, nasci miseria, vivere poena,  impinguas et adornas, quam post paucos dies vermes devoraturi sunt in sepulcro; animam vero tuam non adornas bonis operibus, quae Deo et Angelis ejus praesentanda est in coelis? Quare animam tuam vilipendis, et ei carnem praeponis? Dominam ancillari, et ancillam dominari, magna abusio est. Totus quidem iste mundus ad unius animae prelanimitas et abjectio tam miserabilis, ut egregia creatura, capax aeternae beatitudinis et gloriae magni Dei, utpote cujus sit inspiratione condita, similitudine insignita, cruore redempta, fi
Abbreviated transcription (Latin):
fliccõ sp̃c ẽ. qͥ nõ graue miseris quib ⁊ uiue¬
re labor ẽ. quib ⁊ ꝙ pauci uidentur aduerte
sentire penitus nemo. Ip̃e quoq sensualitas
usus inuenitur oneri adeo ut nequeat susti¬
nen nͨ alt̾a requie foueamur. Non in nobis¬

Expanded text:
lios ejus. Quid non grave miseris, quibus et vivere labor est? quibus et quod pauci videntur advertere, sentire penitus nemo ipse quoque sensualitatis usus invenitur oneri, adeo ut nequeat sustineri, nisi alterna requie foveamur? Quid no
Abbreviated transcription (Latin):
ponit. alioqͥn unde gͣue uigum suꝑ om̃s ⁊ to¬
tos filios adam. id q a die exitus de uẽtre ma¬
tris eoꝵ usq in diem sepulture in mr̃em om¬
nium: in sordib generamur. in tenebris cõ¬
fouemur. in dolorib ꝑturiemur. añ exitum
miseras ou̾amus matres. in exitu fere inꝑeo
lac̾amus. mirũ ꝙ nõ ip̃i ꝑiter lac̾amur. pͥmã
necẽ ploracõnis edimus. m̃ito qͥdem ut pote
uallem ploracõnis ingressi. uͥ malicie płimsi¬

Expanded text:
. Alioquin unde grave jugum super omnes et totos filios Adam, idque a die exitus de ventre matris eorum, usque in diem sepulturae in matrem omnium? In sordibus generamur, in tenebris confovemur, in doloribus parturimur. Ante exitum miseras oneramus matres, in exitu more vipereo laceramus: mirum quod non ipsi pariter laceramur. Primam vocem plorationis edimus, merito quidem, utpote vallem plorationis ingressi, ut nobis i
Abbreviated transcription (Latin):
estimarẽne aut qualz suspicrõne suũ eum
p̃senssisse casum excludit. d̾. hoc expͤte.
. s i ad huc ĩ bona uolũrate stans p̾scie bat
se casurũ aut uolebat ut ita fier aut nõ
S si cum p̾scĩa uoluntatem ħebat aliqño
cadendi. iami ip̃a mala uoluntate cocider¬
at. D̾. paret ꝙ dicis. M̃ t̾on gͤ uolendo
cadere pͥus sciuit secasurũ qua cecidit. d̾
Non põt aliꝙ̾ obici ꝯclusioni tue. m̃ ac si
p̃sciebat se casurũ ⁊ nolebat. tantũ nus erat
dolendo qͣnte stare uolebat. d̾. Nogari nõ
põt.m. ac tanto iustior erat qnͣto magis
uolebat stare ⁊ quo erar iustior. eo dele¬
bat ẽẽ felicior.d̾. Non põt negari. an ergo
s uolendo p̾sciebat se casurum tanro erat
miserior qnͣto debebat ẽe̾ felicior ꝙ nõ cõ¬
uenir. D̾. ⁊ ra quidem ꝯseqͥ negare neq̃o
s hoc sepe nd solũ sine ĩ ꝯueniencia set ⁊

Expanded text:
estimatione aut qualibet suspicione suum eum praesensisse casum excludit. DISC. Hoc exspecto. MAG. Si adhuc in bona voluntate stans praesciebat se casurum, aut volebat ut ita fieret, aut non luntatem habebat aliquando cadendi; jam ipsa mala voluntate ceciderat. DISC. Patet quod dicis. MAG. Non itaque volendo cadere, prius scivit se casurum quam cecidit. DISC. Non potest aliquid objici conclusioni tuae. MAG. At si praesciebat se casurum, et nolebat, tantum miser erat dolendo quantum stare volebat. DISC. Negari non potest. MAG. At tanto justior erat quanto magis volebat stare, et quo erat justior, eo debebat esse felicior. DISC. Non potest negari. MAG. Ergo si nolendo praesciebat se casurum, tanto erat miserior, quanto debebat esse felicior: quod non convenit. DISC. Ita quidem consequi negare nequeo; sed hoc saepe non solum sine in
Abbreviated transcription (Latin):
uult b̾titudine sol om cõmoda tm̃ uelle
usuimꝰ. d̾ Ita est.ꝙ̃ si gͦ ille qui nichil
uelle nisi cõ moda nͨ poss hre maiora ⁊ ue¬
tiora. uellet ne minora qͥbꝯ cũ uti posset.
D linmo nẽ poss nõ uelle q̃mlib infim a
simaiora nõ poss. ã nonne cũ uell omo¬
da ĩfima ⁊ ĩ mũda quibo irratõnabilia a¬
nimalia delctãt᷑ oet cade uolantas ĩ insta
iuitupabilis. d̾ Q mͦ ĩ iusta aut rep̃hend¬
d̾a uoluntas e̾et qr uellet ꝙ nõ posse non
uelle accepisset. ã Ni olũtatẽ tñ ip̃a siue

Expanded text:
le posuimus. DISC. Ita est. MAG. Si ergo ille, qui nihil vellet nisi commoda, non posset habere majora et veriora, velletne minora quibuscunque uti posset? DISC. Imo non posset non velle quamlibet infima, si majora non posset. MAG. Nonne, cum vellet commoda infima et immunda, quibus irrationabilia animalia delectantur, esset eadem voluntas injusta et vituperabilis? DISC. Quomodo injusta aut reprehendenda voluntas esset; quia vellet, quod non posse non velle accepisset? MAG. Voluntatem tamen ipsam, sive
Abbreviated transcription (Latin):
gissent nõ eĩ eas adeptus ẽẽ uidet᷑ qr ip̃s
ꝓseuerauit. s or desertor nõ ꝑseuerauit. M
Suta est ut dicis gaudere põt bonus an¬
gelus d̾ casu apostate angłi ut pore cui
erpediebat ut ille cader. uł potenciã ꝙͣ ad¬
eptꝰ e hanc scĩam. quanec peccare nec mi¬
sei ẽẽ ampliꝰ possit. nõ qr ip̃e un meruir s
qr aliꝯ male meruit. Que omnia. ninua
sũt absur ditate plena. Quãto absurdio
bon̾ angłin ad scienciã hãt ꝓ fecisse qr ma¬
lus peccauit s bonũ angłm ido ꝓfecisse ad
han̾c scĩa exẽplo cadentis q ille pectauit
Sieĩnenter pectasset. ut̾os daturꝯ erat des
eãde sc̃ĩa m̃ito ꝑ seuerancie alio modo siũ

Expanded text:
gissent. Non enim eas adeptus esse videtur, quia ipse perseveravit; sed quia desertor non perseveravit. MAG. Si ita est ut dicis, gaudere potest bonus angelus de casu apostatae angeli, utpote cui expediebat ut ille caderet; quoniam adeptus est hanc scientiam, qua nec peccare, nec miser esse amplius possit; non quia ipse bene meruit, sed quia alius male meruit: quae omnia sunt nimia absurditate plena. DISC. Quanto absurdius bonum angelum ad scientiam profecisse hanc, quia malus peccavit; sed bonum angelum ideo profecisse ad hanc scientiam exemplo cadentis, quia ille peccavit. Si enim neuter peccasset, utrique daturus erat Deus eamdem scientiam merito perseverantiae, alio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ horremꝯ audito noĩe mali ⁊ ꝯ̾e faciat opa
ut ĩ raprore. in libidinoso cum maalũ nicħi
sit. m̃ ẜ̾iruiter tibi respondeo. in alũ ꝙ est ĩ¬
iusticia semꝑ nichil est. malum uero ꝙ ẽ
⁊̃ ꝯmoditas aliqño sinc dubio est nichil. ut

Expanded text:
 horremus audito nomine mali; et quid faciat opera, ut, in raptore, in libidinoso cum malum nihil sit. MAG. Breviter tibi respondeo. Malum, quod est justitia, semper nihil est; malum vero, quod est incommoditas, aliquando sine dubio est nihil, ut
Abbreviated transcription (Latin):
honestã ⁊ ĩ utilem .i. amorẽ iusticie ⁊ odiũ
pene. ¶ Nam nõ honestũ ẽ solo odio pene
nõ pectars ⁊ ad nõ peccãdũ ĩ utile est odium
pene. ubi solus amor iusticie sufficit. M Nõ
est q possim obiceir . M̃ Qͥd gͦ. D̾. t̾onne
mulro nitidius plac eiꝯ psenerãcia cũ illa
sola ꝑsenerãdi cã uidetur ĩ illo que utilis ẽ
⁊ honecta qr spontanca. ꝙͣ si simul illa se se

Expanded text:
morem justitiae et odium poenae. Nam non est honestum solo odio poenae non peccare; et ad non peccandum inutile est odium poenae, ubi solus amor justitiae sufficit. DISC. Non est quod possim objicere. MAG. Quid ergo? Nonne multo nitidius placet ejus perseverantia, cum illa sola perseverandi causa videtur in illo, quae utilis est et honesta quia spontanea,
Abbreviated transcription (Latin):
sua bonitate focerat. p̾sert̃ cũ nlłm exem¬
plum iusticie ultiscentis ĩ iusticiã p̃cessiss
icertus cẽt numer ĩ quo illi fc̃i erãt. qui
deo frui deberent tanta sarĩa ec̃ p̾stitunĩ
ut sic̾ nich ħebat suꝑfluũ ita si minuere¬
tur ĩ ꝑfcũs ẽẽt. nec tam p̾claram opus d̾i
er aliquaꝑte ꝑ mansurũ imꝑfcm̃ noc ul¬
la rõne scire poss si homo iã fcũs erat d̾m
bũanã nat᷑a ꝑ angłica. aut angłica ꝓ
humana sicader sẜ̾stituturũ s pociꝰ unã¬

Expanded text:
lum exemplum justitiae ulciscentis injustitiam praecessisset, et certus esset numerum, in quo illi facti erant, qui Deo frui deberent, tanta sapientia esse praestitutum: ut, sicut nihil habebat superfluum, ita si minueretur imperfectus esset; nec tam praeclarum opus Dei ex aliqua parte permansurum imperfectum; nec ulla ratione scire posset si homo jam factus erat, Deum humanam naturam pro angelica, aut angelicam pro humana, si caderet, substituturum: sed potius una
Abbreviated transcription (Latin):
incc̃e est esse peccatũ siũ ĩ iusticiã. e
malo uero ꝙ est ĩ cõmoditas. si aliqño ẽ
aliꝙͥ nicħ uideo recre ficci obuiare. nag̃¬
Et ne deceat te b̾uirer responderr fatue
int̾rogatõni mee ut sciã quałr loc ip̃m
quer̃tibꝯ respondeam. Quippe nõ semꝑ fac¬
le est insipient̾ querenti. sapient̾ respon¬
dere. ¶ Quero igͣ uñ pͥmũ ueĩt maliu

Expanded text:
ibile est, esse peccatum sive injustitiam. De malo vero, quod est incommoditas, si aliquando est aliquid, nihil video rectae fidei obviare. Sed, ne taedeat te breviter respondere fatuae interrogationi meae, ut sciam qualiter hoc ipsum quaerentibus respondeam: quippe non semper facile est insipienti insipienter quaerenti, sapienter respondere. Quaero igitur unde primum venit malu
Abbreviated transcription (Latin):
rena sic̃ scia est ambobo diu̾ssa. ita est scien¬
cic causa nõ cadẽ ⁊ finis dissimilis. Nã qd̃
ille scit ip̃s sui erꝑimẽto. hoc iste didicit so¬
lo alteriꝯ exẽplo. S ille illo modo qr nõ ꝑ¬
senerauit. iste alic modo qr ꝑ senerauit ¶ q̃¬

Expanded text:
poena; sicut scientia est ambobus diversa, ita est scientiae causa non eadem, et finis dissimilis. Nam quod ille scit ipso sui experimento, hoc iste didicit solo alterius exemplo: sed ille illo modo, quia non perseveravit; iste alio modo, quia perseveravit.. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
nt pariter oscendas si sciuit se nõ debere ue¬
lle ꝙ p̾uaricando uoluit. A In hoc dubita¬
ie nõ debes si supradcã ꝯsideras si enĩ nef cis¬
set senõ debere uelle ꝙ ĩ iuste uoluit igno¬
rass sedebere uolu̾tatẽ tenere ꝙͣ deseruit.
Q uapp nec uistus ẽẽt renẽdo nec ĩ iustꝯ dese¬
rende iusticiã ꝙͣ nescisset. Immo nec poter¬
at nõ uelle plꝯꝙͣ he̾bat si nesciebat se debere
utiq scieat nuchiominꝯ debere puniri si de¬
sereret. Qꝰ mͦ gͦ s̾ponte potuit uelle uñ mis
ẽẽt qui acceꝑat insepabiłr uelle ut beatꝰ
runiri sipeccar ignorare nõ potuit.
taqi puniret᷑ si peccar scire nõ debuit. D̾

Expanded text:
ut pariter ostendas, si scivit se non debere velle quod praevaricando voluit. MAG. In hoc dubitare non debes, si supra dicta consideras. Si enim nescisset se non debere velle quod injuste voluit, ignorasset se debere voluntatem tenere quam deseruit. Quapropter nec justus esset tenendo, nec injustus deserendo justitiam, quam nesciisset: imo nec poterat non velle plus quam habebat, si nesciebat se debere utique sciebat nihilominus se debere puniri, si desereret. Quomodo igitur sponte potuit velle unde miser esset, qui acceperat inseparabiliter velle ut beatuspuniri, si peccaret, ignorare non potuit; ita quia puniretur, si peccaret, scire non d
Abbreviated transcription (Latin):
nec rapina fieret. nec casus ĩ foueam.
Tale est cum dicimꝯ absencia gub̾nadi
impellit nauem ĩ sccpulos aut absentia
freni fac̾ equũ discurrere ꝙ nõ est aliud
ꝙͣ si gub̾nacłm ad c̾et naui ⁊ firnũ equo.
nec uenti nauem impelłent. nec equis dis

Expanded text:
nec rapina fieret, nec casus in foveam. Tale est, cum dicimus: Absentia gubernaculi impellit navem in scopulos, aut absentia freni facit equum discurrere: quod non est aliud quam si gubernaculum adesset navi et frenum equo, nec venti navem imp
Abbreviated transcription (Latin):
tur. uñ uidemꝯ ĩ hac q̃one nõ nulles sic
ĩ unã ꝑtem urgentes. ut alfam omĩno
deserant. unda infideliratis sb̃ m̃genre
perur.¶ Multos uero uelut ꝯtrariis uẽ¬
ris hinc in&e ꝯtra inuior̾ sustent᷑ade qͣs

Expanded text:
tire: unde videmus in hac quaestione nonnullos sic in unam partem vergentes, ut alteram omnino deserant, unda infidelitatis submergente, perire; multos vero, velut contrariis ventis hinc inde contra invicem sustentando q
Abbreviated transcription (Latin):
ipr̃ pcc̃m pͥmi pentis. iam ĩnumerabiliũ
in ꝯmodor fca est passibilis. ex qua passi¬
bilirare multis modis gr̃a nobis oꝑat᷑
ĩ corrupribilitarẽ. Ille uero nullo adbuc
peccato p̾cedente alicuiꝰ mali meruerat
om̃e segregat opĩonẽ. M̃ Est aliud qd̾
mͥ satis uidetur ostendere ulło modo eũ
suã ante pura uisse futura p̾uaricatõnẽ
ñ empe aut coactam putauiss aut sponta¬
neam. Sex noc ullatenꝯ erat unde se ali¬
qñ cogi suspicaretur nec ꝙͣ diu uoluit
ĩ u̾itate ꝑseuerare. ullo modo putare po¬
tuit se sola uoluntate illam deserturĩl.¬
¶ Supͣ namq iam monstratũ est eum ꝙͣ¬
diu recrã uoluntatẽ ħuit ĩ hac ip̃a uelũ¬
uideo uñ potuiss ul suspicari nulla alia
accedente causa sola seillud deserturu
uoluntate. ¶Non nego illũ sciuisse qr
poss mutare uoluntate ꝙͣ tenebat si dico
illũ nõ potuisse putare qr aliqño omui
alia cessante cã sponte mutaret uolun¬

Expanded text:
r peccatum primi parentis, jam innumerabilium incommodorum facta est passibilis: ex qua passibilitate multis modis gratia nobis operatur incorruptibilitatem. Ille vero, adhuc nullo peccato praecedente, alicujus mali non meruerat,omnem segregat opinionem. MAG. Est et aliud quod mihi satis videtur ostendere nullo modo eum suam ante putavisse futuram praevaricationem. Nempe aut coactam putavisset, aut spontaneam; sed nec ullatenus erat unde se aliquando cogi suspicaretur, nec quandiu voluit in veritate perseverare ullo modo putare potuit se sola voluntate illam deserturum. Supra namque jam monstratum est eum, quandiu rectam voluntatem habuit, in hac ipsa voluvideo unde potuisset vel suspicari, nulla alia accedente causa sola se illud deserturum voluntate. Non nego illum scivisse quia posset mutare voluntatem, quam tenebat; sed dico illum non potuisse putare quia aliquando, omni alia cessante causa, sponte mutaret volun
Abbreviated transcription (Latin):
faciat fatendũ est ꝙ uero singłas accõnes
ꝑ u̾sarum uobuntatũ uelut ip̃m prauũ mo¬
tum uolu̾tatis quo ip̃a mala uoluntas
semouet faciat quis ꝯcedat. M Qͥd ini¬
rũ sidicimꝯ deũ facere singłas actẽnes q̃
fiũt mala nobũtate. cũ farem᷑ eũ fadẽ smn

Expanded text:
faciat, fatendum est; quod vero singulas actiones perversarum voluntatum, velut ipsum pravum motum voluntatis, quo ipsa mala voluntas se movet, faciat, quis concedat? MAG. Quid mirum, si dicimus Deum facere singulas actiones, quae fiunt mala voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
cere ut sit hoc modo aliena potestate põt ẽẽ.
¶Quãnis añt płibꝯ modis diuidi possit potẽ¬
cia ut ĩ potẽcia. ħ tm̃ nuĩc tibi sufficiat quia
młta dicũt᷑ posse nõ sua s aliena potestate
⁊mlta nõ posse nõ sua. s aliena ĩ potencia.

Expanded text:
cere ut sit, hoc modo aliena potestate potest esse. Quamvis autem pluribus modis dividi possit potentia vel impotentia, hoc tantum nunc tibi sufficiat quia multa dicuntur posse non sua, sed aliena potestate; et multa non posse non sua, sed aliena impotentia.
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̾uit qr deus cedit.m̃. ꝙͥ mirũ si ꝙ̃ ad modũ
uolendi ꝙͥ lib nõ nisi ab illo sir. hoc modo
nõ uidetur ẽe ĩ ꝯueniens. ñ sigͦ datio nẽ
est sine accõne ꝙ̃ admodum nõ ĩ usitare d̾i
dare ⁊ qui sponte ꝯcedit ⁊ qui nõ appbã do
sa suscipir ⁊ qui illicita p̾sumit. d̾ Nec ĩ cõ¬
gruũ nec inusitatũ mͥ uidet᷑ ꝙ dicis. ⁊ ꝙͥ¬

Expanded text:
dum volendi quidlibet nonnisi ab illo sit? DISC. Hoc modo non videtur esse inconveniens. MAG. Si ergo datio non est sine acceptione: quemadmodum non inusitate dicitur dare, et qui sponte concedit, et qui non approbando sa suscipit, et qui illicita praesumit. DISC. Nec incongruum, nec inusitatum mihi videtur quod dicis. MA
Abbreviated transcription (Latin):
que ĩ manibo erat q̃onem. d̾. placet ꝙ dicis
S eo pacto ut cũ d̾ illa cͦ mentõnẽ feci q̃ si¬
ero. mͥ respondere ꝙ deus inde tibi dignabi¬
tur ostendere nõ tenuas. Ualde namꝙ ne¬
cessaria est eiꝯ ĩolut̃e. si iã ab aliquo fc̃a est
aut si fiat. Fateor. N̾. nõ du alicuoi er cep¬
ta diuina aucroriatre cui in dubitant̾ credo
me legisse ratõne q̃ mͥ suffic̾et ad cunden
sołomis intłłctum. Mãg̃ Cum ad illam ue¬
niemo si forre uenerimo. erit sicut deus da
tet apostata angłm nõ porusse p̃scur ruinã

Expanded text:
 in manibus, quaestionem. DISC. Placet quod dicis. Sed eo pacto, ut cum de illa, cujus mentionem feci, quaesiero, mihi respondere quod inde Deus tibi dignabitur ostendere, non renuas. Valde namque necessaria est ejus solutio, si jam ab aliquo facta est, aut si fiat: fateor enim nondum alicubi, excepta divina auctoritate, cui indubitanter credo, me legisse rationem, quae mihi sufficeret ad ejusdem solutionis intellectum. MAG. Cum ad illam veniemus, si forte venerimus, erit sicut Deus dabtet apostatam angelum non potuisse praescire ruinam
Abbreviated transcription (Latin):
dinis qͥcꝙͥ uelit. nõ ẽẽ malui. s ẽẽ bonum
anꝙͥ ante ꝙͣ accipiat iusticiã. uñ ꝯ sequi¬
tur. qr tũ deserit acceptam iusticiã sicadẽ
g̾encia est que p̾us erat. bonũ est aliꝙͥ
qͣntum ad hoc ꝙ est. qntũ u̾c ad hoc ꝙ ius¬

Expanded text:
quid velit, non esse malum, sed esse bonum aliquod, antequam accipiat justitiam. Unde consequitur quia cum deserit acceptam justitiam si eadem essentia est, quae prius erat bonum est aliquod, quantum ad hoc quod est; quantum vero ad hoc quia jus
Abbreviated transcription (Latin):
ssit ip̃e mouere ad uolendum aliud qͣm
q. accepit uelle. d̾ ꝓ sequere ꝙ incepisti.
Ego eĩ paratꝰ sum intlłigere. m̃ ostat qr
nõ dum uilt aliud ꝙͣ b̾titudinẽ. qr non
aliud accepit uelle d̾ Uerum est. M̃ Que¬
ro gͦ ate an possit se mouere ad alud uo¬
lendum. D̾ Neq̃s uidere quomͦ se morie¬
at ad uolendũ aliud ꝙ̃ britudine qui ali

Expanded text:
se possit movere ad volendum aliud quam quod accepit velle. DISC. Prosequere quod incoepisti: ego enim paratus sum intelligere. MAG. Constat quia nondum vult aliud quam beatitudinem; quia non aliud accepit velle. DISC. Verum est. MAG. Quaero ergo a te an possit se movere ad aliud volendum. DISC. Nequeo videre quomodo se moveat ad volendum aliud quam beatitudinem, qui ali
Abbreviated transcription (Latin):
NIc tua disputatõ ueris ⁊ necessariis ap¬
tisq ratõtbus contatenat᷑. ut nulla
do. nec quomͦ nõ sit si uera sũt q̃ dicis nõ
uideo. ¶Nam si uelle ed̾ similem deo nõ
nichi nec malum set qͥddam bonũ e̾ nõ¬

Expanded text:
Sic tua disputatio veris, et necessariis apertisque rationibus concatenatur ut nulla do, nec quomodo non sit si vera sunt quae dicis, non video. Nam si velle esse similem Deo, non nihil, nec malum, sed quoddam bonum est; non
Abbreviated transcription (Latin):
aliuo ibi rep̃bendo ꝙͣ ab senciã iusticie ssi ñõ
ħre iusticiã. Nam sic̃ iam dii debere decorat
nõ ħ̾re u̾o deturpat. ⁊ quo magis illud dec
.eo mag̾ istud dedecet. ĩmo nõ ob aliud illã
q Nonne iam uõluntatẽ ip̃a que nõ ħr ius¬
ticiam ꝙͣ debet ħ̾re uidicas ĩ iustam ⁊ ĩ illa

Expanded text:
aliud ibi reprehendo quam absentiam justitiae, sive non habere justitiam. Nam, sicut jam dixi, debere, decorat; non habere vero, deturpat; et quo magis illud decet, eo magis istud dedecet: imo, non ob aliud voluntMAG. Nonne jam voluntatem ipsam, quae non habet justitiam, quam debet habere, judicas injustam, et in illa
Abbreviated transcription (Latin):
Non delebat ꝙ ido nõ ħebat qr nẽ acceꝑat. M
postꝙͣ aũt accepit nẽ dubitas debere nisi ali¬
qua uiolencia amirtat. D̾. Sc̃ꝑ eam huic de¬
bito alligarã. puto siue teneat ꝙ accepit. siu̾
spente deserat. q̃ Recte iudicas. S ꝙͥ si uolũ¬
tas cãdem iusticiã tam utiliter ⁊ tam sapient̃
additam sibi nulla indigencia ⁊ nulla uio¬
lencia cogẽte deserat utendo spente sua potes¬
tate .i. plꝯ uolendo ꝙͣ debeat. an remanebit
mus añ addicamẽtũ iusticie .D̾. Q ua nich¬
aliud est ad dicum ꝙͣ iusticia. seꝑata iusticia
nich aliud certum est remaner ꝙͣ ꝙ pͥius
erat nisi qr debitricem eam fecit acce̾pta iusti¬
cia ⁊ qͣi quedã pulcra uestigia sui reliaͥt de
fuisse decorata. ¶ S ihoc satis iustum est
ut ꝙ semel accepit iusticiam. semꝑ eam
debeat nisi uolenter amiserit. ¶ Et certe
muilrum dignior natura ꝓbatur q̃ uł aliq̃n¬
b̾uisse ⁊ semꝑ debere ut hebat tam lonestu

Expanded text:
Non debebat quod ideo non habebat, quia non acceperat. MAG. Postquam autem accepit: non dubitas debere, nisi aliqua violentia amittat? DISC. Semper eam huic debito alligatam puto, sive teneat quod accepit sive sponte deserat. MAG. Recte judicas. Sed quid, si voluntas eadem justitiam tam utiliter et tam sapienter additam sibi, nulla indigentia et nulla violentia cogente, deserat, utendo sponte sua potestate, id est plus volendo quam debeat? An remanebit mus ante additamentum justitiae? DISC. Quonialiud est additum quam justitia, separata justitia nihil aliud certum est remanere quam quod prius erat, nisi quia debitricem fecit eam accepta justitia, et quasi quaedam pulchra vestigia sui reliquit defuisse decorata. Sed et hoc satis justum est, ut quod semel accepit justitiam, eam semper debeat, nisi violenter amiserit. Et certe multum dignior natura probatur, quae vel aliq honestum
Abbreviated transcription (Latin):
dicũt᷑ ĩ ꝓp̾e. Si cum oport medullam u̾itatis
tum res eypetit ⁊ possiblle est se cernere.¶ er̃
qua ĩ ꝓpetate loqñdi fit. ut sepissime dicamꝰ
rem posse nõ ꝙ illa possit s qͣm alia res põt
⁊ rem que põt nõ posse. qm alia res nõ potest.
iste nõ põt uĩci ab ĩllo nõ aliud intłłigimus
qm̃ ille nõ põt uincere istum ¶hĩnc ẽ qd̾

Expanded text:
portet medullam veritatis tum res expetit et possibile est, secernere. Ex qua improprietate loquendi fit ut saepissime dicamus rem posse, non quod illa possit, sed quoniam alia res potest; et rem, quae potest, non posse, quoniam alia res non potest: Iste non potest vinci ab illo, non aliud intelligimus quam ille non potest vincere istum. Hinc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
q uolũtatẽ ĩ illo ꝯuenire. ut ⁊ beatus ẽe uelit
⁊iuste uelit. ¶ qͣtinꝯ adita iusticia sic temꝑ¬
et uolũtatẽ bt̾itudinis ut ses uoluntatis ex¬
cessum ⁊ ex cedendi nõ amputet potestate.
ꝑ hoc qr iuste uolz nõ uelit ercedere ⁊ sic ius¬
tam hñs b̾titudĩs uolu̾tate possit ⁊ dẽbeat ẽẽ

Expanded text:
atus esse velit, et juste velit: quatenus addita justitia sic temperet voluntatem beatitudinis, et resecet voluntatis excessum, et excedendi non amputet potestatem, per hoc quia juste volet, non velit excedere: et sic justam habens beatitudinis voluntatem, possit et debeat
Abbreviated transcription (Latin):
est nichil sic ꝙ sig̾ficat nõm eiꝯ est aliꝙͥ.
Deniq cũ manẽte iusticia tanta uideatur
tñ quilitas tanta quies ut ĩ multis nicħ
aliud uideatur uuticia ꝙͣ quies cere ama¬
lo situti ẽ castitas. ⁊ paciencia. Reor dente
aũt iusticia tam diu̾sus tam laboriosus
raniq multipłx occupet animũ affectus
qui uult crudeł dñs miscrũ homuncłm
rogat tot turpiũ il aboriosor oꝑum cura
sollicitũ c̾ẽ ⁊ ip̃is oꝑibi ram gͣuit̾ labora¬
ie. nurũ est si pot̾ir ostendi nicħ̾ ħ oĩa opari. Mr¬

Expanded text:
est nihil; si quod significat nomen ejus, est aliquid? Denique, cum manente justitia, tanta videatur tranquillitas, tanta quies ut in multis nihil aliud videatur justitia quam quiescere a malo; sicut est castitas, patientia: recedente autem justitia, tam diversus, tam laboriosus tamque multiplex occupet animum affectus, qui velut crudelis Dominus miserum homunculum cogat tot turpium et laboriosorum operum cura sollicitum esse, et ipsis operibus tam graviter laborare: mirum est, si poterit ostendi nihil haec omnia operari.
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ⁊ eum angłm qui stetit ⁊ eum qui non
stetit ĩ u̾itate pari scĩa p̃dcõs ĩ pͥma ꝯditõne
cirdimꝰ. nõ uidoo cur illi negata sit sciencia
uta cui tam tenar erat bona uolũtas ut
susficer ad cauendum pcatũ. eñ Nen tam̃
poss uec deber ꝯtẽpnere penã qmͣ p̾cisset. d̾

Expanded text:
m et eum angelum qui stetit, et eum qui non stetit in veritate, pari scientia praeditos in prima conditione credimus, non video cur illi negata sit scientia ista, cui tam tenax erit bona voluntas ut sufficeret ad cavendum peccatum. MAG. Non tamen posset, nec deberet contemnere poena
Abbreviated transcription (Latin):
rat ꝑ se uelle. ita ꝑ se uolu̾rare b̾titudinis
accepta nullã aliã ase põt ħ̾re uolu̾tarẽ.
d̾. Ita est. ã nonne si putat ꝓ cesse aliqͥ
ad adipis cendum bt̾itudine põt se mou̾s
ad uolendũ illud. d̾ Dubito ꝙͦ respondea

Expanded text:
rat per se velle, ita, sola voluntate beatitudinis accepta, nullam aliam a se potest habere voluntatem. DISC. Ita est. MAG. Nonne si putat prodesse aliquid ad adipiscendam beatitudinem, potest se movere ad volendum illud? DISC. Dubito quid responde
Abbreviated transcription (Latin):
M ergo onño nichil potuis ante ꝙͣ ẽẽt. D̾
lra sequit᷑. M̃ nõ gͦ potuit ẽe ante ꝙͣ ee̾t. D̾
Et ego dico. si nõ potuit eẽ. in possibłe fuit uͭ
cet aliqn̾. M̃ Et possibłe ⁊ impossibile erat
ante ꝙͣ c̾et. E⁊ quidẽ ĩ cꝯ potestare nõ erat
ut c̾e̾t. erat ĩ possibłe. s dõ ĩ cꝯ potestare erat

Expanded text:
 Ergo omnino nihil potuit, antequam esset. DISC. Ita sequitur. MAG. Non ergo potuit esse, antequam esset. DISC. Et ego dico: Si non potuit esse, impossibile fuit ut esset aliquando. MAG. Et possibile, et impossibile erat, antequam esset: et quidem in cujus potestate non erat ut esset, erat impossibile; sed Deo, in cujus potestate er
Abbreviated transcription (Latin):
ueatur. nisi forte si quis subito claudis ad
itum ueni ent̃ẽ aut si cogitur quis aliquo
ꝯmodo ut uelit ꝙ pͥꝯ nõ uolebat. Nescio .n.
ant̾e pͥꝯ uelit se mouere ad hanc uolunta¬
tem. M Nullo cogitur ułtunore ul sensu
alicuis ĩ commodi nec attrabit᷑ amore cõ¬

Expanded text:
veatur, nisi forte si quis subito claudit oculos ad ictum venientem, aut si cogitur quis aliquo incommodo, ut velit quod prius non volebat. Nescio enim an tunc prius se velit movere ad hanc voluntatem. MAG. Nullus cogitur vel timore vel sensu alicujus incommodi, nec attrahitur amore ali