comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ qui sp̃m istum ñdum accepit. qui ue
euangłm aut ignoret aut fabulã putet:
Scio cui credidi & certꝰ sum. clamat apłs.
mͥ ambiguum garris quo nicħ ẽ certiꝰ: s
augͦtinus aliter. Fides ait ñ coniectando
uł opinando habetur in corde in quo ẽ.
ab eo cuiꝰ ẽ. s certa scientia acclamante
conscientia. Absit gͦ absit ut hos fines
sides hãt. xͥana. Achademicors sunt iste estis¬
mationes: quorum ẽ dubitare de omnib
scire nicħ. Ego uͦ securꝰ in magistriggen¬
tium sententiã ꝑgo. & scio qm̃ ñ confun¬
dar. Placet mͥ fateor illiꝰ de fide diffinitio
et si iste etiam ipsam latenter insimulet
fides ẽ ait. sub̾a rerum sꝑandarum. argi¬
mentũ ñ apparentium. Sub̾a inquit rerũ
sꝑandarum. ñ in anium fanthasia conie¬
turarum. Audis substantiam ñ licet
in fide putare uł disputare pro libitu.
ñ hac illacq uagari. ꝑ inania opimo¬

Expanded text:
nisi qui Spiritum istum nondum accepit, quive nisi qui Spiritum istum nondum accepit, quive Evangelium aut ignoret, aut fabulam putet? Scio cui credidi, et certus sum, clamat Apostomihi ambiguum garris, quo nihil est certius. Sed Augustinus aliter: « Fides, » ait, « non conjectando vel opinando habetur in corde in quo est, ab eo cujus est; sed certa scientia, acclamante conscientia. » Absit ergo, absit ut hos fines fides habeat christiana. Academicorum sint istae aestimationes, quorum est dubitare de omnibus, scire nihil. Ego vero securus in Magistri Gentium sententiam pergo, et scio quoniam non confundar. Placet mihi, fateor, illius de fide definitio, etsi iste etiam ipsam latenter insimulet. Fides est, ait, substantia rerum sperandarum, argumentum non apparentium . Substantia, inquit, rerum sperandarum, non inanium phantasia conjecturarum. Audis substantiam. Non licet tibi in fide putare, vel disputare pro libitu; non hac illacque vagari per inania opinio
Abbreviated transcription (Latin):
pietate fidi nec pie nec fideliter sentiat,
Deniq in pͥmo limine theologiȩ. uł potiꝰ
libeat liceat. aut pendeant sub incerto
in uagis acuariis opinionib nĩȩ fidei
sacramenta: & ñ mag̃ certa uĩtate sub¬
sistant. Ionne si fluctuat fides in anis ẽ
et spes nr̃a: Stulti gͦ et mr̃es nr̃i susti¬
nentes tam acerba ꝓp̃ incerta: nec dubi¬
tantes sub dubio remunerationis pͥmo
dignum ꝑexitum duturnum ure
exilium. S absit ut putemus in fide ł
spe nr̃a aliquid ut is putat dubia esti¬
matione pendulum. & ñ magis totum
quod in eo ẽ. certa ac solida ui̾tate. subnixũ.
oraculis et miracuł diuinitꝰ ꝑsuasum. sta¬
bilitum. & ꝯsecratum partu uirginis san¬
guine redemptoris. gla resurgentis. Testi¬
monia ista credibilia facta sunt nimis: Si
quominꝰ ipe postremo sp̃e uadit testimo¬
nium sp̃iu nr̃o: quod filii d̃i sumus. Quo¬
modo gͦ fidem quis audet drẽ estimationꝰ

Expanded text:
pietate fidei nec pie, nec fideliter sentiat. pietate fidei nec pie, nec fideliter sentiat. Denique in primo limine Theologiae, vel potius libeat liceat; aut pendeant sub incerto in vagis ac variis opinionibus nostrae fidei sacramenta, et non magis certa veritate subsistant. Nonne si fluctuat fides, inanis est et spes nostra? Stulti ergo martyres nostri, sustinentes tam acerba propter incerta, nec dubitantes sub dubio remunerationis praemio durum per exitum diuturnum inire exsilium. Sed absit ut putemus in fide vel spe nostra aliquid, ut is putat, dubia aestimatione pendulum; et non magis totum quod in ea est, certa ac solida veritate subnixum, oraculis et miraculis divinitus persuasum, stabilitum et consecratum partu Virginis, sanguine Redemptoris, gloria resurgentis. Testimonia ista credibilia facta sunt nimis. Si quo minus, ipse postremo Spiritus reddit testimonium spiritui nostro, quod filii Dei sumus. Quomodo ergo fidem quis audet dicere aestimationem,
Abbreviated transcription (Latin):
homo ẽ. & item si sigillum ȩxeum ẽ. neces¬
iam ꝑgainus dd reliqua. En iuxta istũ
hĩs ommipotentiã in piẽ. qñdam potẽ¬
tiam in filio dicat nob̾ etiam de sp̃u scõ
quid sentiat. Benignitas ip̃a inquit.
cadentem de cęlo. Sic debet cadere qui
ambulat in magnis et in mirabilib
suꝑ me. Uides pat̾ scẽ. quas scalas.
immo que p̃ciputia iste sͥ pararũt ad
ruinam: Ommpotentiã. semipotentiã.
nullam potentiã. Ip̃o auditu horreo: et
ip̃m horiorem puto sufficẽ ad refellen¬
dum. Ueruntam̃ testimoniũ pono. qͦd
turbato intĩm occurrit ad remouendã
conuineitur tamen. O lingua magniloqͣ.
Estout iniuria filii uł patͥs remittatur tͥ.
nunquid blasphemia sp̃c: Manet angłs
dñi qui secet te mediam. Dixisti enim. Non ẽ
qui ñ curat quȩ dicat. irruens in archana
fidi thesauros absconditos pietatis tamir¬
reuerenter inuadit atq disc̃pit. cum de ip̃a

Expanded text:
homo est. Et item si sigillum aereum est, neceshomo est. Et item si sigillum aereum est, necesjam pergamus ad reliqua. 8. En juxta istum habemus omnipotentiam in Patre, quamdam potentiam in Filio: dicat nobis etiam de Spiritu sancto quid sentiat. « Benignitas ipsa, » inquicadentem de coelo . Sic debet cadere, qui ambulat in magnis et mirabilibus super se. Vides, Pater sancte, quas scalas, imo quae praecipitia iste sibi paraverit ad ruinam. Omnipotentiam, semipotentiam, nullam potentiam. Ipso auditu horreo, et ipsum horrorem puto sufficere ad refellendum. Verumtamen testimonium pono, quod turbato interim occurrit ad removendam convincitur tamen. O lingua magniloqua! Esto ut injuria Filii vel Patris remittatur tibi: numquid blasphemia Spiritus? Manet angelus Domini qui secet te medium: dixisti enim, « Non equi non curat quae dicat, irruens in arcana fidei, thesauros absconditos pietatis tam irreverenter invadit atque discerpit; cum de ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
auꝰ ꝓculdubio pat̾. atq aliꝰ filiꝰ. qͣmuis
ñ aliud pater qͣm filiꝰ. Nam ꝑ aliꝰ & ali¬
ud nouit pietas fidei caute uit ꝑsona¬
incedẽ uia. ut nec declinet ad dextãm
confundendo ꝑsonas: nec respiciat ad
sunstram sub̃am diuidñdo. Quod si ꝑ
simplex eẽ dicas uere consequi ut si
silꝰ ẽ necessario pater sit nil te iuuas
cum rõ telationis necessario exigat ut
conũtatur: & eadem uitas comitetur conũ¬
sam qͦd ñ congruit adducte de gnẽ & sp̃ẽ.
uł de ȩxe ereoq sigillo similitudini. Neq
enim sic̃ ꝑ simplex eẽ dumtaxat uerissi¬
me dr si pat̾ ẽ filiꝰ ẽ. & si filiꝰ ẽ pater est. ita
etiam possumus int̾ hominẽ & animal
siue int̾ ereum sigillum & es. in ui̾tate
conũtibilẽ texere conseqñtiam. Nam &¬
si uerum sit dicere. si homo ẽ ammal est
ñ tñ uera ẽ couũsa qua dr si animal est

Expanded text:
alius procul dubio Pater, atque alius Filius: quamvis alius procul dubio Pater, atque alius Filius: quamvis non aliud Pater, quam Filius. Nam per Alius et Aliud, novit pietas fidei caute inter personaincedere via: ut nec declinet ad dexteram, confundendo personas; nec respiciat ad sinistram, substantiam dividendo. Quod si per simplex esse dicas vere consequi ut si Filius est, necessario Pater sit; nil te juvat, cum ratio relationis necessario exigat, ut convertatur, et eadem veritas comitetur conversam: quod non congruit adductae de genere et specie, vel de aere, aereoque sigillo similitudini. Neque enim, sicut per simplex esse duntaxat verissime dicitur. Si Pater est, Filius est; et si Filius est, Pater est: ita etiam possumus inter hominem et animal, sive inter aereum sigillum et aes, in veritate convertibilem texere consequentiam. Nam etsi verum sit dicere, Si homo est, animal est: non tamen vera est conversa, qua dicitur, Si animal est,
Abbreviated transcription (Latin):
uerso: Si ħ dicis hereticꝰ es: si ñ dicis.
uacat similitudo. Ad quid enunt¬
psam tanto cucuitu delonge positis reb
et minꝰ conuenientib emendicas. tanto la¬
bore colligis. tanta inculcas. in am multi¬
plicitate u̾borum. tantis effers laudib
siñ facit ad quod adducitur. ut uideł
membra ad membra congruis ꝓ portio¬
nib reducantur: Nonne ħopus hic lahor
ẽ ut ꝑ ip̃am nos doceas. eam que ẽ innter
piẽm & filium habitudinẽ: Tenemus
autẽ te docente ad hominis positionem
poni animal. s ñ econũso. scdm regłam
dialeticȩ tuȩ qua ñ quidem posito gnẽ
ponitur sp̃es: s posita sp̃e ponitur genus
lumgͦ prẽm ad genꝰ filium ad sp̃em refe¬
ras. nõne id rõ similitudinis postulat.
ut similit̾ posito filio prẽm pom ostendaᷤ
it non conu̾ti. ut quomͦ qui homo ẽ. neces¬
contradic̃ tͥ in ħ catholica fides. qͤ ꝓfecto
utrumq recusat. tam prẽm uidelicet eẽ
qui filiꝰ ẽ. qm eẽ filium qui pat̃ ẽ. Nam

Expanded text:
 es: si non dicis, vacat similitudo. 7. Ad qupsam tanto circuitu de longe positis rebus, et minus convenientibus emendicas, tanto labore colligis, tanta inculcas inani multiplicitate verborum, tantis effers laudibus, si non facit ad quod adducitur, ut videlicet membra ad membra congruis proportionibus reducantur! Nonne hoc opus, hic labor est, ut per ipsam nos doceas eam, quae est inter Patrem et Filium, habitudinem! Tenemus autem te docente ad hominis positionem poni animal, sed non e converso secundum regulam dialecticae tuae: qua non quidem posito genere ponitur species, sed posita specie ponitur genus. Cum ergo Patrem ad genus, Filium ad speciem referas; non id ratio similitudinis postulat, ut similiter posito Filio, Patrem poni ostendas, et non converti? ut quomodo qui homo est, necescontradicit tibi in hoc catholica fides, quae profecto utrumque recusat, tam Patrem videlicet esse qui Filius est, quam esse Filium qui Pater est. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
fido in dño qđ meliꝰ facietis. & si uerũ ẽ
testimonium quod uob ꝑhibet carissimis
meus auunculus andreas. cui multum cre¬
dimus: & hic & inet̾̃num deo miserante
regnabitis. Regͥnis. egenis. & maxime in¬
clusis. curam impendite: quia talib hostis
promeret᷑ ds. Scͥbite nob̾ freq̃ntius. quia &

Expanded text:
fido in Domino quod melius facietis: et si verum est testimonium quod de vobis perhibet charissimus avunculus meus Andreas, cui multum credimus, et hic et in aeternum Deo miserante regnabitis. Peregrinis, egenis, et maxime inclusis curam impendite: quia talibus hostiis promeretur Deus. Scribite nobis frequentius: quia et
Abbreviated transcription (Latin):
testib tam potenter qm salubriter euul¬
sa sunt & destructa. qnͣta rursum bene e¬
dificata. plantata. ꝓpagata. Suscitauit
ds furorem scismaticoꝵ. in tuo tempore.
ut tuo oꝑe contererentur: Uidi stultum
firma radice: & statim maledictum ẽ pul¬
cͥtudim eiꝰ. Nidi inꝙͣ uidi impium suꝑ¬
exaltatum & eleuatum sicut cedios liba¬
ni: & transiui & ecce ñ erat. Oportet autem¬
autẽ ait hereses et scismata eẽ: ut qui
probati sunt manifesti fiant. Et uiscisma
nouit te. s ne quid desit coronȩ tuȩ. en
beroes surererunt Itaq ad consumatior
uirtutum. & ne quid minꝰ fecisse inueniam¬
ni a magnis ep̃is añcessorib ur̃is. capite
nob̾ amantissime pat̾ uulpas que demoli¬
untur uineas dñi. demec paruule sunt:
ne si crescant et multiplicent᷑. quicquid ta¬

Expanded text:
testibus, tam potenter quam salubriter evultestibus, tam potenter quam salubriter evulsa sunt et destructa; quanta rursum bene aedificata, plantata, propagata. Suscitavit Deus furorem schismaticorum in tuo tempore, ut tuo opere contererentur. Vidi stultum firma radice, et statim maledictum est pulchritudini ejus. Vidi, inquam, vidi impium superexaltatum, et elevatum 184 sicut cedros Libani; et transivi, et ecce non erat. Oportet autem, ait, haereses et schismata esse, ut qui probati sunt, manifesti fiant . Et in schisnovit te. Sed ne quid desit coronae tuae, en haereses surrexerunt. Itaque ad consummationem virtutum, et ne quid minus fecisse inveniamini a magnis episcopis antecessoribus vestris, capite nobis, Pater amantissime, vulpes quae demoliuntur vineam Domini, donec parvulae sunt: ne, si crescant et multiplicentur, quidquid ta
Abbreviated transcription (Latin):
et rex presens erat. Itaq in presentia
omĩum adu̾sario stante ex adu̾so. pro¬
ducta sunt quedam capitula de libriᷤ
eiꝰ excerpta. Que cum cepissent legi.
nolens audire exiuit. appellans abelec¬
tis iudicib quod ñ putamus. licere.
Porro capitula uidicio omnium ȩxaminata.
inuenta sunt fidĩ adu̾santrꝰ cont̾ria uĩtati.
hec ꝓ me ne leuitate. aut certe temeritate
usꝰ intanto negotio putarer. Herum tu o
successor pet̾ iudicab̾ an debeat hĩe refugium
sedem pet̾ qui pet̾ fidem impugnat. Tu inꝗͣ.
amice sponsi prouideb̃ quomͦ lib̾es sponsã.
a labiis iniquis & a lingua dolosa. S ut
paulo audatꝰ loquar cum dño meo. atten¬
de etiam tͥ ip̃i amantissime pat̃ & gr̃e
di quȩ in te ẽ. Nonne cum eẽs paruus in
oculis tius ip̃e te ẽstituit suꝑ gentes et
regna: Ad quid ÷ nͥ ut euellas. & destruaᷤ.
et edifices. & plantes: Quigͦ tulit te
de domo pr̃is tui. & unxit te unctione

Expanded text:
et Rex praesens erat. Itaque in praesentia et Rex praesens erat. Itaque in praesentia omnium, adversario stante ex adverso, producta sunt quaedam capitula de libris ejus excerpta. Quae cum coepissent legi, nolens audire exivit, appellans ab electis judicibus, quod non putamus licere. Porro capitula judicio omnium examinata, inventa sunt fidei adversantia, contraria veritati. Haec pro me, ne levitate, aut certe temeritate usus in tanto negotio putarer. 5. Verum tu, o successor Petri, judicabis, an debeat habere refugium sedem Petri, qui Petri fidem impugnat. Tu, inquam, amice sponsi, providebis, quomodo liberes sponsam a labiis iniquis, et a lingua dolosa. Sed ut paulo audacius loquar cum domino meo, attende etiam tibi ipsi, amantissime Pater, et gratiae Dei quae in te est. Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, ipse te constituit super gentes et regna? Ad quid, nisi ut evellas, et destruas, et aedifices et plantes? Qui ergo tulit te de domo patris tui, et unxit te unctione
Abbreviated transcription (Latin):
tiuncuł agitandam. qͣm tam certa ac
stabili ui̾tate constet eẽ subnixam. Dicebã
susficẽ scͥpta eiꝰ ad accusandum eũ. nec
inca referre. s ep̃orum. quorum eẽt minis¬
terii de doginatib iudicare. Ille nichilo
minus immo eo ampliꝰ leuauit uocem.
uocauit multos. cong̾gauit complices:
que de me ad discipulos suos scͥpserit.
dicere ñ curo. disseminauit uͥq se mn die
statuto. ap̃ senonas responsurum. Exiit
sermo ad om̃s. & ñ potuit me latere.
Dissimulaui pͥmum. nec enim satis ru¬
more ppłari mouebar. Cedens tñ licet uix
ita ut flerem consilio amicorum qͥ uiden¬
tes quomͦ se quasi ad spectaculũ omnes
pararent. timebant ne de nr̃a absentia
et scaudalum ppło & cornua crescerent.
adu̾sario. & qͥa error mag̃ confirmaret᷑.
cum ñ eẽt qui respondet aut contͣdicẽt:
occurri ad locum & diem. imparatꝰ qͥdẽ
uebam. Nolite premeditari qualiter
respondeatis. dabitur enim uob̃ ĩ illa

Expanded text:
tiunculis agitandam, quam tam certa ac tiunculis agitandam, quam tam certa ac stabili veritate constat esse subnixam. Dicebam sufficere scripta ejus ad accusandum eum; nec mea referre, sed episcoporum, quorum esset ministerii de dogmatibus judicare. Ille nihilo minus, imo eo amplius levavit vocem, vocavit multos, congregavit complices. Quae de me ad discipulos suos scripserit, dicere non curo. Disseminavit ubique, se mihi die statuto apud Senonas responsurum. Exiit sermo ad omnes, et non potuit me latere. Dissimulavi primum: nec enim, satis rumore populari movebar. Cedens tamen licet vix, ita ut flerem consilio amicorum, qui videntes quomodo se quasi ad spectaculum omnes pararent, timebant ne de nostra absentia et scandalum populo, et cornua crescerent adversario; et quia error magis confirmaretur, cum non esset qui responderet aut contradiceret, occurri ad locum et diem, imparatus quidem vebam, Nolite praemeditari, qualiter respondeatis: dabitur enim vobis in illa
Abbreviated transcription (Latin):
tu hñtes formam pietatis: s uirtutem eiꝰ ab¬
negantes eo decipiunt plures qͦ tnͣsfigurant
se in angłos lucis. cum sint sathane. Stans
gͦ solias una cum armigeio suo int̾ utrasq
acies. clamat adũsus phalangas ifrł ex pro¬
bratq agminib scõrum. eo nimirũ audatiꝰ
quosentit dauid ñ adcẽ. Deniq in suggilla¬
tionem ȩccłȩ doctorum magnis effert lau¬
dib philosophos: aduiuentiones illorum
et suas nouitates catholicorum patrum
doctnȩ et fidi p̃rofert. Et cumomines fu¬
giant a facie eiꝰ: me omĩum minimũ ex pe¬
tit ad singłarem c̾tamen. Deniq scͥꝑsit mͥ
diem statuens cong̾ssionis. quo ille in pie¬
sentia eiꝰ & coep̃orum suorum deberet si
posset statuere pͣua dogiata sua. contra
que ego ausꝰ mutire fuissem. Abnui. tũ
quia puer sum. & ille uir bellator. ab
adolescentia: tum quia uidicarẽ indig¬
num rõnem ficdi humanis committi ra¬

Expanded text:
tu habentes formam pietatis, sed virtutem ejus abtu habentes formam pietatis, sed virtutem ejus abnegantes, eo decipiunt plures, quo transfigurant se in angelos lucis, cum sint Satanae. Stans ergo Golias una cum armigero suo inter utrasque acies, clamat adversus phalangas Israel, exprobratque agminibus sanctorum, eo nimirum audacius, quo sentit David non adesse. Denique in suggillationem doctorum Ecclesiae, magnis effert laudibus philosophos; adinventiones illorum et suas novitates catholicorum Patrum doctrinae et fidei praefert: et cum omnes fugiant a facie ejus, me omnium minimum expetit ad singulare certamen. 4. Denique scripsit mihi, nsis, diem statuens congressionis, quo ille in praesentia ejus et coepiscoporum suorum deberet, si posset, statuere prava dogmata sua, contra quae ego ausus mutire fuissem. Abnui, tum quia puer sum, et ille vir bellator ab adolescentia: tum quia judicarem indignum, rationem fidei humanis committi ra
Abbreviated transcription (Latin):
tes lucem tenebras. Orbib & castellis in¬
geruntur ꝓ luce tenebrȩ: ꝓ melle uł pot̾
in melle uenenum passim omĩb ꝓpinat᷑
Transierunt de gente in gentem. & de regno
ad ppłm alt̾m. Nouum cuditur ppłis et
gñtib euangłm. noua ꝓponitur fides.
fundamentũ aliud ponitur. pret̃ id qđ
positum ẽ De iurtutib & uiciis ñ moralitꝰ.
de sacramentis ecclȩ ñ fidelit̃. De archano
scẽ tͥnitatis. ñ simplicit̾ nec sobrie dispu¬
tatur. s cuncta nob̾ in ꝑu̾sum. cuncta p̃¬
ter solitum. & preter qͣmͣ accepimꝰ minis¬
trantur. Procedit bolias procero corꝑe. no¬
bili illo suo bellico appatu ceuminunt̃
anttedente quoq ipsum armigeio eiꝰ arnaldo
dc brixia. S quama squamȩ coniungitur: &
ne spiraculum incedit ꝑ eas. Siquidem sibila¬
uit apis que erat in francia api de italia: et
Intenđunt in unum. p.s.s.i.p. ut sagitent
in obscuro rectos corde. In uictu autẽ & habi¬

Expanded text:
tes lucem tenebras. Urbibus et castellis intes lucem tenebras. Urbibus et castellis ingeruntur pro luce tenebrae; pro melle, vel potius in melle venenum passim omnibus propinatur. Transierunt de gente in gentem, et de regno ad populum alterum. Novum cuditur populis et gentibus Evangelium, nova proponitur fides, fundamentum aliud ponitur praeter id quod positum est. De virtutibus et vitiis non moraliter, de Sacramentis Ecclesiae non fideliter, de arcano sanctae Trinitatis non simpliciter nec sobrie disputatur: sed cuncta nobis in perversum, cuncta praeter solitum, et praeterquam accepimus, ministrantur. 3. Procedit Golias procero corpore, nobili illo suo bellico apparatu circummunitus antecedente quoque ipsum ejus armigero Arnaldo de Brixia. Squama squamae conjungitur, et nec spiraculum incedit per eas. Siquidem sibilavit apis quae erat in Francia, api de Italia: et gittent in obscuro rectos corde. In victu autem et habi
Abbreviated transcription (Latin):
quieuit : s ñ ego. Nesciebam me ẽẽ inual¬
le lacͥmarum. aut oblitꝰ fueram habita
re in tr̃a obliuionis: Non accendebam
terram inqua habico spinas & tͥbulos ger¬
minare mͥ. succisis succedere nouas. & rui¬
sum illis alias. sine fine. sine in t̾missione
succrescere : Audieram ħ. s meliꝰ ut nunc
exꝑior. ip̃a uexatio dat intelłm auditui.
Innouatꝰ ẽ dolor ñ ext̾̃minatꝰ. lacͥme uiunda¬
uerunt. quia inualuert̃ inala: et exꝑtis
priunam irruit suꝑ eos nix Añ faciem fri¬
goris eiꝰ huiꝰ quis sustinebit: Hoc frigore
refrigeseit caritas: ut abundet iniquitas.
Leonem euasimꝰ s incidimus in draconem:
qui ñ minus forsan noceat sedens in inisi¬
diis. qmͣ ille rugiens in excelso. Qm̃qͣm ñ
iam in insidiis. cuiꝰ uirulenta folia ad huc
utinam lacerent in scͥniis. & non in triuis
legerentur: uolant libri. & qui od̾ant lucẽ
qm̃ mali sunt impegerunt in lucẽ putan¬

Expanded text:
quievit, sed non ego. Nesciebam me esse in valquievit, sed non ego. Nesciebam me esse in valle lacrymarum, aut oblitus fueram habitare me in terra oblivionis. Non attendebam terram, in qua habito, spinas et tribulos germinare mihi; succisis succedere novas, et rursum illis alias sine fine, sine intermissione succrescere. Audieram hoc: sed melius, ut nunc experior, ipsa vexatio dat intellectum auditui. Innovatus est dolor, non exterminatus; lacrymae inundaverunt, quia invaluerunt mala; et expertis pruinam, irruit super eos nix. Ante faciem frigoris hujus quis sustinebit! Hoc frigore refrigescit charitas, ut abundet iniquitas. Leonem evasimus, sed incidimus in draconem, qui non minus forsan noceat sedens in insidiis, quam ille rugiens de excelso. Quanquam non jam in insidiis; cujus virulenta folia utinam adhuc laterent in scriniis, et non in triviis legerentur. Volant libri: et qui oderant lucem, quoniam mali sunt, impegerunt in lucem, putan
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ꝓpħa. Es dabit mͥ pennas sic̃ colum¬
bȩ. & uolabo & requiescam: Et apłs cupit
dissolui et cumxͦ quiescere. Et aliꝰ quidam
nunc aliquid cõmune cum scĩs. in uoluntate
dum taxat ñ in mĩto. Nam uellem & ipse
mͦ de medio fieri: uictꝰ fateor a pusillani¬
mitete sp̃c & tempestate. Uereor autẽ ne ñ
sic̃ pariter affectus: ita parit᷑ & paratꝰ in¬
ueniar. Tedet uiuere: & anmori ex pediat
nescio. Et ido forte etiam in uotis distem
a scĩs. quod ip̃i prouocent᷑ desid̾io melioꝵ.
cum ego scandał & erumpnis compellar
exire. Deniq ait. dissolui. & cum xͦ eẽ: mł¬
to meliꝰ. S x in scõ appetitꝰ. & in me p̃ualet
sensꝰ. s in hac miserrima uita nec ille qͦd
appetit bonum. nec ego quod moles¬
& obħ x corꝑe & i exire quidem ambo
pari cu. e dili pimus uoluntate. s
ñ pari intentione. Stulta dudum mͥ ieqͥẽ
promittebã. siquidem leonina rabies quie¬
uisset. & pax eccłe reddetur. Nam ecceilla

Expanded text:
dicit propheta: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam? et Apostolus cupit dissolvi, et cum Christo quiescere. Et alius quidam d commune cum sanctis, in voluntate duntaxat, non in merito. Nam vellem et ipse modo de medio fieri, victus, fateor, a pusillanimitate spiritus et tempestate: vereor autem, ne non sicut pariter affectus, ita pariter et paratus inveniar. Taedet vivere, et an mori expediat, nescio; et ideo forte etiam in votis distem a sanctis, quod ipsi provocentur desiderio meliorum, cum ego scandalis et aerumnis compellar exire. Denique ait, Dissolvi et cum Christo t in sancto appetitus, et in me praevalet sensus: sed in hac miserrima vita nec ille habere quod appetit bonum; nec ego quod moles. Et ob hoc exire quidem ambo pari cupimus voluntate, sed non pari intentione. 2. Stulte mihi dudum requiem promittebam si quidem Leonina rabies quievisset, et pax Ecclesiae redderetur. Nam ecce illa
Abbreviated transcription (Latin):
fide. & punitur zacharias quod fidem iõne
temptauit: & rursum abiabam commendatur.
qui contra spem in spem c̃didit. At contͣ theo¬
logus nr̃ quid inquit ad doct̾nam loqͥ ꝓfic̃.
si qͦd doce uolumꝰ exponi ñ pot̃ ut intelligat᷑:
Et sic ꝓmittens intellectum auditorib suiꝰ
in his &̃ que sublimiora ⁊ sacͥtiora ꝓfundo
illo sinu sacͤ fidi ꝯtment᷑. ponit in tͥnitate gͣdꝰ
in maiestate modos. numõs inet̃nitate:
Deniq constituit dm̃ prẽm plenam ẽẽ po¬
tentiam. filium qͣndam potentiã sp̃m scm̃¬

Expanded text:
praevenit; et punitur Zacharias quod fidem ratione praevenit; et punitur Zacharias quod fidem ratione tentavit ; et rursum Abraham commendatur qui contra spem, in spem credidit . 645 2. At contra theologus noster: « Quid, » inquit, « ad doctrinam loqui proficit, si quod docere volumus, exponi non potest, ut intelligatur? » Et sic promittens intellectum auditoribus suis, in his etiam quae sublimiora et sacratiora profundo illo sinu sacrae fidei continentur, ponit in Trinitate gradus, in majestate modos, numeros in aeternitate. Denique constituit « Deum Patrem plenam esse potentiam, Filium quamdam potentiam, Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Qur dum omĩum que sunt in celosur¬
sum. et que in t̾ra deorsum. nicħ preter so¬
lum nestio. nescire dignat᷑ ponit incelũ
os suum. & scrutatur alta di: rediensq
ad nos refert u̾ba ineffabilia. que ñ licet
homini. loqui. Et dum paratꝰ ẽ. reddere
iõnem: et contͣ rõnem presumit & contra
fidem. Quid enim mag̃ contra rõnem. qͣm
rõne rõnem conari tnscendere: Et qͥd mag̾
cont᷑ fidem qͣm credere nolle quicquid nõ
possit rõne attingẽ: Deniq ex ponere uo¬
añ rõnem: cum ħ salomon. ñ de fide indm̃.
s de mutua int̾ nos credu litate loquat᷑.
Iam illam q̃ in dm̃ ẽ fidem. beatꝰ papa
sigoriꝰ negat plane hr̃e mitum: si ei hu¬
mana rõ prebeat exꝑimentum. Laudat
ã aplos quod ad uni uisionis uoem
setuti sunt redemptorem. Scit nimirumꝓ
laude dictum. in auditu auris obediuit mͥ.
increpatos e regione discipłos. qđ tardiꝰ credidis¬

Expanded text:
dit. Qui dum omnium quae sunt in coelo surdit. Qui dum omnium quae sunt in coelo sursum, et quae in terra deorsum, nihil, praeter solum Nescio, nescire dignatur; ponit in coelum os suum, et scrutatur alta Dei, rediensque ad nos refert verba ineffabilia, quae non licet homini loqui et dum paratus est de omnirationem, et contra rationem praesumit, et contra fidem. Quid enim magis contra rationem, quam ratione rationem conari transcendere? Et quid magis contra fidem, quam credere nolle, quidquid non possit ratione attingere? Denique exponere voante rationem: » cum hoc Salomon non de fide in Deum, sed de mutua inter nos credulitate loquatur. Nam illam quae in Deum est fidem beatus papa Gregorius negat plane habere meritum, si ei humana ratio praebeat experimentum: laudat autem Apostolos, quod ad unius jussionis vocem secuti sunt Redemptorem. Scit nimirum pro laude dictum, In auditu auris obedivit mihi ; increpatos e regione discipulos, quod tardius credidis
Abbreviated transcription (Latin):
modicum id qđ ẽ. Oportet ad ur̃m referi
apłatum ꝑicula qua & dcandala einer¬
gentia in regno di: ea p̃sertim qͣ de fide
contingunt. Dignum namq arbitior ibi
potissimum resarciri dampna fidi: uͥ non
possit fides sentire defectum. Hec qpꝰ
huiꝰ prerogatiua sedis. Sui enim alti
aliq̃ñ dictum ẽ. Ego ꝓ ce iogaui petre it
ñ deficiat fides tua÷ Ergo quod sequitur.
a petri successore exigitur: & tu aliqu¬
inquit conuersꝰ. confirma fr̃s tuos. Ia q̃¬
dem m̃ necessarium. Eempus t̃ ut um
agnoscatis pater amantissime pͥncipatum.
probetis zelum. ministium honoretis. In eo
plane petri impletis uicem. cuiꝰ tenetis et se¬
sedem. si ur̃a amonitione corda in fide fluc¬
antia confirmatis. si ur̃a auctoritate cont̾ĩtiꝰ
de uetĩ magistro theologum qͥ ab ineunte
etate sua in arte dialetica lusit: & nunc
in scͥpturis scĩs insanit. Olim dampnata
et sopita dognata. tam sua uidelicet qͣm
aliena suscitare conatur: insuꝑ & noua ad¬

Expanded text:
modicum id quod est. Oportet ad vestrum referri apostolatum pericula quaeque et scandala emergentia in regno Dei, ea praesertim quae de fide contingunt. Dignum namque arbitror ibi potissimum resarciri damna fidei, ubi non possit fides sentire defectum. Haec quippe hujus praerogativa Sedis. Cui enim alteri aliquando dictum est: Ego pro te rogavi, Petre, ut non deficiat fides tua? Ergo quod sequitur, a Petri successore exigitur: Et tu aliquando conversus confirma fratres tuos . Id quidem modo necessarium. Tempus est ut vestrum agnoscatis, Pater amantissime, principatum; probetis zelum, ministerium honoretis. In eo plane Petri impletis vicem, cujus tenetis et sedem, si vestra admonitione corda in fide fluctuantia confirmatis, si vestra auctoritate conteritis de veteri magistro theologum, qui ab ineunte aetate sua in arte dialectica lusit, et nunc in Scripturis sanctis insanit. Olim damnata et sopita dogmata, tam sua videlicet, quam aliena, suscitare conatur, insuper et nova ad
Abbreviated transcription (Latin):
prẽm: quod sp̃em ad genꝰ qͦd mat̾iatum
ad matĩam: Qd̾ hominẽ ad animal. qđ
ereum sigillum ad es. Nõne plusqͣm arriꝰ
hic: Qs ħ ferat: Quis ñ claudat au¬
res ad uoces sacͥlegas: Quis ñ horreat
prophanas nouitates. & uocum. et sen¬
ue sub̾a. Uñ gͦ: Anforte ex nichilo. sic̃ &
uniu̾sa que facta sunt: Iam & ip̃aex
abiliter: ac ꝑinde creatum sicut et¬
omnia: Aut nunquid t̃c̃ium inueniet sͥ
modum. quo eum ex patre filioq pioducat.
homo qui noua semꝑ inquirit. & que nõ
inuenit fingit. affirmans eaque ñ sunt
tanq̃. ea que sunt: At si eẽt inquit de sub¬
stantia pat̾s. ꝓfecto genitꝰ eẽt. & duos pater

Expanded text:
materiatum ad materiam, quod hominem ad animal, quod aereum sigillum ad aes. » Nonne plus quam Arius hic? Quis haec ferat? quis non claudat aures ad voces sacrilegas? quis non horreat profanas novitates et vocum, et sen Unde ergo? an forte ex nihilo, sicut et universa quae facta sunt? Nam et ipsa ex abiliter; ac perinde creatum sicut etomnia? aut numquid tertium inveniet sibi modum, quo eum ex Patre Filioque producat, homo qui nova semper inquirit, et quae non invenit fingit, affirmans ea quae non sunt, tanquam ea quae sunt? « At si esset, » inquit, « de substantia Patris, profecto genitus esset, et duos Pater
Abbreviated transcription (Latin):
ino illustri Eustachio: epla.clxxu.
Affectui nec leges unꝑant: nec pͥncipes
dñantur. Liber ẽ. & sꝑ maxime si sp̃udu¬
magnitudinem p̃sumo scb̾e tanꝙͣ. aliquis
magnus fateor: nec uissus a te nec rogatꝰ
nec inuitatꝰ. S quid si caritas iubet: Aliuᷤ
aliter fortassis accipiat. ego uirum nobilẽ
quod in me ẽ inuera caritate decreui his
litĩs sue ipsuis commonere salutis. excitare a
sompno. ieuocare ad cor. prouocare ad grãm. Qs
scit si conu̾tatur et ignoscat d̾s &ꝰ relinquat p̾
se bñdictionem: Iinmoquis nescit quas & qͣnta
iam diuicias sue bonitatis et longanimita¬
tis thesauri zauit suꝑ eum misericors et mi¬
serator dñis: Deniq iniscretur. paicit. ex pectat.
dissimulatq usq adhuc. factus sicut homo
ñ audiens. & ñ hñs in ore suo redargutiones:
tardans ferue: paratꝰ ignoscere. S tu dñe usq¬
quo: Tu inqͣm obone uir quousq dissimulis.
quousq contempnuis: Surum tͥ ẽ contra¬

Expanded text:
iro illustri EUSTACHIO, frater BERNAiro illustri EUSTACHIO, frater BERNAAffectui nec leges imperant, nec principes dominantur. Liber est, et maxime si spiritu duMagnitudinem praesumo scribere, tanquam aliquis magnus fateor, nec jussus a te, nec rogatus, nec invitatus. Sed quid si charitas jubet? Alius aliter fortassis accipiat: ego virum nobilem, quod in me est, in vera charitate decrevi his litteris suae ipsius commonere salutis, excitare a somno, revocare ad cor, provocare ad gratiam. Quis scit si convertatur et ignoscat Deus, et relinquat post se benedictionem? Imo quis 179 nescit, quas et quantas jam divitias suae bonitatis et longanimitatis thesaurizavit super eum misericors et miserator Dominus? Denique miseretur, parcit, exspectat, dissimulatque usque adhuc, factus sicut homo non audiens, et non habens in ore suo redargutiones, tardans ferire, paratus ignoscere. Sed tu, domine, usquequo? Tu, inquam, o bone vir, quousque dissimulas? quousque contemn
Abbreviated transcription (Latin):
sum ad illa. Modicus dixĩm dignitate: s
non deuotione. Querimonie nr̃e regis
sunt: et maxime illa qͣm dignanter expri¬
mitis de inuasione imꝑii. Regis dedecus.
regni diminutionẽ. nunqͣm uolui: uolente
odit amina mea. Legi quippe. Omĩs anima
potestatib sullimiorib subdita sit: et qͥ
potestati resistit. di ordinationi resistit. Qm
tam̃ sententiam cupio uos & omnimodis
custodue moneo. in exibenda reuerentia
suminȩ & apłicȩ sedi. & beati petri uica¬
rio: sicut ipsam uob̾ uultis ab uniuerso
seruari imꝑio. Sunt quȩ non putaus
sebenda: presens ea fortassis oportunns
tiantem de ur̃a incolumitate. & gła. de pacȩ
et ꝓsꝑitate eccłȩ. de curiȩ statu. florente et
ad uos fr̃ib placet difficile adimplebitur.
presertun cum ñ sit copia ꝑsonarum que eẽ
solebat. Siquidem pret̃ illos qui biniaut
his noua monastĩa ex quo a uob̃ discessimus
integre ordinata sunt: & adhuc restant
alia proxime ordinanda. Curamus tamẽn

Expanded text:
illa. Modicus dixerim dignitate, sed non devotione. Querimoniae Regis nostrae sunt, et maxime illa, quam dignanter exprimitis de invasione Imperii. Regis dedecus, regni diminutionem nunquam volui: volentes odit anima mea. Legi quippe: Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit: et, Qui potestati resistit, Dei ordinationi resistit . Quam tamen sententiam cupio vos, et omnimodis moneo custodire, in exhibenda reverentia summae et apostolicae Sedi, et beati Petri Vicario, sicut ipsam vobis vultis ab universo servari imperio. Sunt quae non putavi scribenda: praesens ea fortassis opportunius tiantem de vestra incolumitate et gloria, de pace et prosperitate Ecclesiae, de curiae statu florente et ad vos fratribus placet, difficile adimplebitur, praesertim cum non sit copia personarum quae esse solebat. Siquidem praeter illos qui bini, aueis nova monasteria, ex quo a vobis discessimus, integre ordinata sunt; et adhuc restant alia proxime ordinanda. Curamus tamen u
Abbreviated transcription (Latin):
so apnd prẽm. est qui eum accuset. liber sius
in quo sͥ male complacuit. Cum de tͥnitate
loquitur: sapit arrium. cum de gr̃a sapit pe¬
lugiim: cum de ꝑsona xͥ. saꝑit nestorium.
omus de ur̃a equitate presumo: si diu uos
natur: cuiꝰ os maledictione plenum est. et
amaritudine et dolo: Ad magistrum¬

Expanded text:
so apud Patrem: est qui eum accuset liber suus, so apud Patrem: est qui eum accuset liber suus, in quo sibi male complacuit. Cum de Trinitate loquitur, sapit Arium: cum de gratia, sapit Pelagium: cum de persona Christi, sapit Nestorium. Minus de vestra aequitate praesumo, si diu vos natur, cujus maledictione os plenum est, et amaritudine, et dolo. EPIST
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑ abbas. ñ declinare ad desteram. nec ad
sinistram Inuriam facio uob̾. si aliquema
uob̾ ita diligi credam. ut cum eo pariter
eiꝰ errores diligatis. Quisquis enim sic aliqͥm
diligit: ñdum nouit qͣmad modum opor¬
teat eum diligere. Talis namq t̾rena dile-
ti atq dilecto. Existiment alii de aliis ꝑut
uolunt: ego ad huc de uob̾ estimare ñ pos¬
sum nͥ qͦd uicinum ẽ iõm. quod ad lineam
ꝑtinet equitatis. Quidam pͥus uidicant
et pꝰea probant: ego de potione utrum
dulcis sit an amara antegustum ñ
iudicabo. Magister petrus in libris suis
profanas uocum nouitates inducit. et
sensuum. disputans de fide contͣ fidem.
uerb̾ legis legem impugnat. Nich uidet
ꝑ speculum et inegnigiate s facie ad
faciem omnia intuetur: ambulans ĩ mag¬
nis et in mirabilib suꝑ se. Melius illieris
si iuxta titulum libri sui se ip̃m cognos¬
ceret nec eg̃deretur mensuram suam s ai¬
peret ad sobrietatem. Ago non eum acal¬

Expanded text:
vocatus abbas, non declinare ad dexteram, nec ad sinistram. Injuriam facio vobis, si aliquem a vobis ita diligi credam, ut cum eo pariter ejus errores diligatis Quisquis enim sic aliquem diligit, nondum novit quemadmodum oportet eum diligere. Talis namque dilectio terti atque dilecto. Existiment alii de aliis prout volunt: ego adhuc de vobis aestimare non possum, nisi quod vicinum est rationi, quod ad lineam pertinet aequitatis. Quidam prius judicant, et postea probant: ego de potione, utrum dulcis sit an amara, ante gustum non judicabo. Magister Petrus in libris suis profanas vocum novitates inducit et sensuum: disputans de fide contra fidem, verbis legis legem impugnat. Nihil videt per speculum et in aenigmate; sed facie ad faciem omnia intuetur, ambulans in magnis et in miribilibus super se. Melius illi erat, si juxta titulum libri sui, se ipsum cognosceret, nec egrederetur mensuram suam, sed saperet ad sobrietatem. Ego non eum accu
Abbreviated transcription (Latin):
Snus stpħs parisiensis. qđ dño et amico.
Amic in necessitate probatur. Qđ dico ñ qͥa
de sc̃ĩtate dilectionis ur̃ȩ dubitem: s ne
contingat ut dubitẽ. Continget aũ ꝓculdu¬
bio si zelum illum ur̃m modo quod absit
dissimulare cõꝑero. Porro dissimulationis
iontigit qui dimidium animȩ meȩ nepotũ
suorum manib crudeli ambitione p̃cidit.
soli cruciatui parte reliqua reseruata.

Expanded text:
amico. Amicus in necessitate probatur. Quod dico, non quia de sanctitate dilectionis vestrae dubitem, sed ne contingat ut dubitem. Continget autem procul dubio, si zelum illum vestrum modo quod absit! dissimulare comperero. Porro dissimulationis contigerit, qui dimidium animae meae nepotum suorum manibus crudeli ambitione praecidit, soli cruciatui parte reliqua reservata.
Abbreviated transcription (Latin):
in desidiis animȩ suȩ: & iniquis bñdicit᷑.
Abhis gͦ cauere ñ ego s sapiens doceat.
fui ait si te laudauint peccõres: ñ acqui¬
escas eis. Accende potiꝰ illi qui iudicat
inequitate pio mansuetis t̾rȩ: quos tua ñ

Expanded text:
in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur . in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur . Ab his ergo cavere non ego, sed Sapiens doceat. Fili, ait, si te lactaverint peccatores, ne acquiescas eis . Attende potius illi qui judicat in aequitate p
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicunt tͥ euge euge. Sit etiam ꝓ modico
t̃ iudicari ab ip̃is. aut ab humano die qui
anglico examini. iamiamq es presentandus
serandus ing̾eris. Iuite oportet preꝑare iu¬
dicio. illi scd̾o conformare: illiꝰ curiȩ affectare
fauorem. formidare repulsam. Quid illoꝵ.
sententia conturbaris. qͦrum nec laude pro¬
batꝰ nec uituꝑatione reprob inuenirisꝰ De¬
niq uani filii hominũ mendaces filii homi¬
cant in errorem inducunt: dantes u̾ba. inu¬
nera reportantes. Bana ħ atq illa. s u̾ba
ampliꝰ et decipitis. de uanitate in idipsum.
s tu mag̃ deciꝑis. illi minus. Das quippe
quod utrumq pluris ẽ & das ingratis.
das in mĩtis. Siquidem tua ñ te diligunt.
unmo nec te nec tua. s quȩ sua sunt que¬
runt. Tua quoad pot̾unt uenabuntur.
adulationib uanis & falsis. Molliti st̃
sermones eorum suꝑ oleum: & ip̃i sunt
iacła. Et ido dicebat dauio. Ileum autẽ

Expanded text:
qui dicunt tibi, Euge, euge. Sit etiam pro modico qui dicunt tibi, Euge, euge. Sit etiam pro modico tibi judicari ab ipsis, aut ab humano die, qui angelico examini jamjamque es praesentandus,serandus urgeris. Illi te oportet praeparare judicio, illi saeculo conformare, illius curiae affectare favorem, formidare repulsam. Quid illorum sententia conturbaris, quorum nec laude probatus, nec vituperatione reprobus inveniris; Denique vani filii hominum, mendaces filii homicant, in errorem te inducunt, dantes verba, munera reportantes. Vana haec, atque illa: sed verba amplius. Et decipitis de vanitate in idipsum: sed tu magis deciperis, illi minus. Das quippe quod utcumque pluris est: et das ingratis, das immeritis; siquidem tua, non te diligunt. Imo nec 180 te, nec tua: sed quae sua sunt, quaerunt. Tua, quoad poterunt, venabuntur adulationibus vanis et falsis. Molliti sunt sermones eorum super oleum, et ipsi sunt jacula . Et ideo dicebat David: Oleum autem
Abbreviated transcription (Latin):
sunamites. reu̾tere ut intueamur te. Consur¬
ge consurge induere forticudine. induere
uestimento salutis. Surge qui dormis. et
exiuge a mortius. et illuminabit te xͦ:s
mortuo tanꝗͣ. qui ñ ẽ: ꝑit confessio. Usq qͦ
obliuisceris te in finem. usq quo dormis in
morte decus nobilium fidelium fletꝰ: Qmͣ¬
dui contra morem tuum ꝑtinax contͣ hono¬
rem tuum sequest̾s. contͣ sałm tuã rebellis:
Luid illos eggios mores actusq tuos tam
dissimili ꝑgis exitu consũmare: Quomͦ etaᷤ
omĩum p̃titorum dier̃ tuorum penas luit.
nec diluit culpas: Cur prob dolor sola ue¬
neranda canicies. solita ueneratione frau¬
datur. sola sine honore maicescit. qͣm uel
maxime decuit honorari: Miserere animȩ
tuȩ placens deo. Et enim qͥ hominib pla¬
cent confusi sunt: qm̃ ds spreuit eos. Breues
dies hominis sunt: seui. mors in ianuis est.
Ebalicum hẽs prorsꝰ modicũ cempꝰ. cũ bis

Expanded text:
Sunamitis, revertere, ut intueamur te? ConsurSunamitis, revertere, ut intueamur te? Consurge, consurge, induere fortitudine, induere vestimento salutis . Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . A mortuo tanquam qui non est, perit confessio . 3. Usquequo oblivisceris te in finem? usquequo dormis in morte, decus nobilium, fidelium fletus! Quandiu contra morem tuum pertinax, contra honorem tuum sequestris, contra salutem tuam rebellis! quid illos egregios mores, actusque tuos tam dissimili pergis exitu consummare? Quomodo aetomnium praeteritorum dierum tuorum poenas luit, nec diluit culpas? Cur, proh dolor! sola veneranda canities solita veneratione fraudatur, sola sine honore marcescit, quam vel maxime decuit honorari? Miserere animae tuae placens Deo . Etenim qui hominibus placent, confusi sunt, quoniam Deus sprevit eos . Breves dies hominis sunt : seni mors in januis est. Modicum habes, prorsus modicum tempus cum his
Abbreviated transcription (Latin):
duriciam quidem. s scd̃m uerecundiã: Ed
refert scđ̾m quid ꝑcas: Q uerecundia cxpers
rõnis. inunica salutis. totiꝰ ignara honoris.
et honestatis. hec plane illa qͣm sapiens lo¬
quitur. confusio adducens pecc̃m̃. Itane ue¬
recundum ẽ. homini uinci a do & probro
ducitur humiliari sub potenti manudi
altissimi: Non ita rex illa głosus danid.
diuinȩ eccłę maiestati et auctoritati matri
ũsitas. Non pudet inquinari & ablui pu¬
ait: Est pudor urxta sapientem adidu¬
cisgł̃am: si uidelicet pecare pudeat Sinon.
pudeat uł peccasse et ita uł sera gła ñ carebis.
educente nimirum pudore qͣm culꝑa fuga¬
uerat. Sed̾m tenent b̾itudinis locum quoꝵ
remisse sunt iniquitates. & qͦrum tecta st̃
peccã. Honorabile tegumencũ de qͦ logitur
Confessio & pulcͥtudo in conspectu eiꝰ. Quis
mͥ tͥbuat iudere te in uestitu deaurato. ut
dicainus & tͥ. Confessionem et decorem indu¬
isti. amictꝰ lumine sic̃ uestim̃tiu. Reũtere

Expanded text:
duritiam quidem, sed secundum verecundiam? Quid refert secundum quid pereas? O verecundia expers rationis, inimica salutis, totius ignara honoris et honestatis! Haec plane illa, quam Sapiens loquitur, confusio adducens peccatum . Itane verecundum est homini vinci a Deo, et probro ducitur humiliari sub potenti manu Altissimi? Non ita rex ille gloriosus David: divinae cedere majestati: et auctoritati matris  O perversitas! Non pudet inquinari, et ablui pudet! Est pudor, juxta Sapientem, adducens gloriam ; si videlicet peccare pudeat, si non pudeat vel peccasse: et ita vel sera gloria non carebis, reducente nimirum pudore quam culpa fugaverat. Secundum tenent beatitudinis locum, quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Honorabile tegumentum, de quo legitur: Confessio et pulchritudo in conspectu ejus . Quis mihi tribuat videre te in vestitu deaurConfessionem et decorem induisti, amictus lumine sicut vestimento? Revertere,
Abbreviated transcription (Latin):
nat sap̃iã. ipsãq ñ sĩplicit̾ qͥd̾ potentiã s. q̃n¬
dam indo pocentiam eẽ diffinit. id est
potentiã tm̃ discernendi. forte timet in¬
uiriam facere pat̾. si tm̃ tͥbuat filio qͣntũ
et ip̃i: et cui ñ audet potentiam dare int¬
gram concedit dimidiam. Et qͦd dicit
manifestis declarat exemplis. asseretis
potentiã disc̃nendi que ẽ filiꝰ. ita qͣndam
cẽ potentiam qͣmadmodum homo qͦddã
gerendi discernendiq potentiam id e
filium ad prẽm. qͦd homo ad animalẽ.
econu̾so: ita diuina sap̃ia qͤ ẽ potenua
disc̾nendi exigit qͦd sit diuina potenaa
similitudinẽ ad instar precedentium

Expanded text:
nat sapientiam, ipsamque non simpliciter quidem potentiam, sed quanat sapientiam, ipsamque non simpliciter quidem potentiam, sed quamdam in Deo potentiam esse definit, id est potentiam tantum discernendi. Forte timet injuriam facere Patri, si tantum tribuat Filio, quantum et ipsi: et cui non audet potentiam dare integram, concedit dimidiam. Et quod dicit, manifestis declarat exemplis, asserens potentiam discernendi, quae est Filius, ita quamdam esse potentiam, quemadmodum homo quoddamgerendi discernendique potentiam, id est Filium ad Patrem, quod homo ad animal este converso: ita divina sapientia, quae est potentia discernendi, exigit quod sit divina potentia, similitudinem, ad instar praecedentium
Abbreviated transcription (Latin):
de iõne pot̃. quid queso facturꝰ ẽ de nobili
illa sua particione. in qua ut pr̃i potenti¬
am. sic filio sap̃iam. sic sp̃ui scõ benignita¬
tem ꝓpͥe acspetialit̃ assignauit : Ñ enim
una & eadem res ꝓpͥe poti̾t conuenire
duob. hoc ẽ ut cuiq ꝓpͥa sit. Eligat qͦd
uult. aut det sapientiã filio. & tollat
eam pr̃i. aut patͥ tͥbuat & auferat filio.
& rursum benignitatem. aut sp̃iu scõ
sine pre. aut prĩ sine sp̃u scõ assignet:
aut c̾ce designat nomina communia
benignitatem simul & sapientiam quas
a se nichilominus ht̃. identidem ꝓpͥas ip
sua rõne assignare cogatur. S expectemis
adhuc & uideamꝰ qmͣ theorice nr̃ theolosꝰ
inuisibilia di contemplet᷑. dixit ut din
pͥe om̃ipotentiã ꝑtin̾e ad prẽm: att hãs
ut sit integra & ꝑfecta ingerendo ⁊ dis¬
ẽnendo ꝯstituit. Porro filio ut iã dictũ ẽ asig¬

Expanded text:
de ratione potest, quid, quaeso, facturus est de illa de ratione potest, quid, quaeso, facturus est de illa nobili sua partitione, in qua ut Patri potentiam, sic Filio sapientiam, sic Spiritui sancto benignitatem proprie ac specialiter assignavit? Non enim una et eadem res proprie poterit convenire duobus, hoc est, ut cuique propria sit. Eligat quod vult: aut det sapientiam 648 Filio, et tollat eam Patri; aut Patri tribuat, et auferat Filio; et rursum benignitatem aut Spiritui sancto sine Patre, aut Patri sine Spiritu sancto assignet: aut certe desinat nomina communia benignitatem simul et sapientiam, quas a se nihilo minus habet, identidem proprias ipsi sua ratione assignare cogatur. 6. Sed exspectemus adhuc, et videamus, quam theorice noster theologus invisibilia Dei contempletur. Dicit, ut dixi, proprie omnipotentiam pertinere ad Patrem; atque hanc, ut sit integra et perfecta, in gerendo et discernendo constituit. Porro Filio, ut jam dictum est, assig
Abbreviated transcription (Latin):
potentiam. ad filium sap̃iam ꝑtinere:
qͦd quidẽ falsum. Nam & pat̾ sap̃ia.
et filĩ potentia. uerissimȩ sunt. sanissime
uocabula que ñ ad se ipsos dñr s ad
alt̾utrum: & ideo ẽ cuiq suum. & ñ
cõmune cum alto. Tam qui pater est
filius ñ ẽ. nunquid ẽ & qui filius ẽ pat̃
non ẽ. qm̃ ñ n ex par quod ad se s quod
ad filium pater ẽ. prĩs nomine designatur.:
et item nomine filii ñ quod ad se filiꝰ. s quod
ẽ ad prẽm expͥmitur: Non sic potentia. ñ sic
sapia. neq alia multa que ad se dñr: & pat̾
et filiꝰ. ñ singłarit̃ alter respectu alt̾ius. Nõ
nere qdđ ñ solum cumcetĩs duab ꝑsonis
eque omnia efficere pot᷑ uerum etiam ip̃e
solus a se ñ ab alio existere ht̃ & sicut ht̃
ex se existere. ita etiam ex se ht̃ posse. O
a se pat̾ et ñ ab alio hãt qm ad modum
et eẽ. & posse: Quod si ñ abnuit. nec enĩ

Expanded text:
potentiam, ad Filium sapientiam pertinere: potentiam, ad Filium sapientiam pertinere: quod quidem falsum. Nam et Pater sapientia, et Filius potentia verissime sunt, sanissimeqvocabula, quae non ad seipsos dicuntur, sed ad alterutrum: et ideo est cuique suum, et non commune cum altero. Nam qui Pater est, Filius non est; et qui Filius est, Pater non est: quoniam non quod ad se, sed quod ad Filium Pater est, Patris nomine designatur; et item nomine Filii, non quod ad se Filius, sed quod est ad Patrem, exprimitur. Non sic potentia, non sic sapientia, neque alia multa, quae ad se dicuntur: et Pater et Filius non singulariter, alter respectu alterius. « Nnere, quod non solum cum caeteris duabus personis aeque omnia efficere potest, verum etiam ipse solus a se, non ab alio existere habet: et sicut habet ex se existere, ita etiam ex se habet posse. a se Pater, et non ab alio habeat, quemadmodum et esse, et posse? Quod si non abnuit nec enim