comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ditim. Lignũ inse habet duo. fruetũ
& folia: fructu pascit &e folus obrubrat.
sic uirtꝰ tdiuinitatis aluminatarũ meri¬
tũ refectio ẽ. & infirmantiũ obumbra¬
tio. Liber uite ad aͥlonẽ respicit: dͥa
ꝑhumanitatẽ saluatoris exortũ ẽ lum̃
ħabitantib in regione umbrȩ mortis.
Et lignũ uitȩ adaustrũ uertit᷑ ut ro¬
bustos gustu sue dulcedinis pascat &
&e ꝓuehat: & infirmos ad huc nedefici¬
ant in estu temptationũ. subalis ꝓtec¬
tionis suȩ quasi in umbraculo meridi¬
ani abscondat. Hȩc ipsa si paululũ ad¬
huc ꝓsequam᷑ non sit onerosum. Uo¬
lumus enĩ more exponentis planis &
pancis uerbis sensũ aꝑire: ñ more me¬
nientes. huc illucq acie mentis discur¬
rere:
sunt libri scripti ab hominib
Libri quos seribunt homines¬
cunt. & ciuadã sua morte resoluinit᷑
inchilũ : nullũ de se deinceps relinqͤn¬
tes uestiguun ⁊ & istos libros omnes qͥ
legunt morunt᷑ aliquando: & nemo

Expanded text:
itae. Lignum in se duo habet, fructum et folia, fructu pascit et foliis obumbrat. Sic virtus divinitatis illuminatarum mentium refectio est, et infirmantium obumbratio. Liber vitae ad aquilonem respicit, quia per humanitatem Salvatoris exortum est lumen habitantibus in regione umbrae mortis. Et lignum vitae ad austrum vertitur, ut robustos gustu suae dulcedinis pascat et provehat, et infirmos adhuc, ne deficiant in aestu tentationum, sub alis protectionis suae quasi in umbraculo meridiano abscondat. Haec ipsa si paululum prosequamur non sit onerosum. Volumus enim nunc more exponentis planis, et paucis verbis sensum aperire, nunc menientes huc illucque acie mentis discurrere. lii scripti ab hominibus. Libri, quos scribunt hominescunt, et quadam sua more resolvuntur in nihilum, nullum de se deinceps relinquentes vestigium. Et istos libros omnes qui legunt, moriuntur aliquando, et nemo
Abbreviated transcription (Latin):
tiã ꝓuidentie & p̃destinationes p̾seripta
habuit. ⁊ &e hic liber ẽ uite: in quo qͥe¬
qͥd semel scriptum fuerit num quã
re usq ad eiꝰ inspectionẽ uiuent iuet̾¬
tem tria sunt uerba. Primũ ẽ uerbũ
hominis: qͦd ꝓlatum desut. Scdm ẽ
uerbũ dei id est opꝰ dei: qͦd ereatum ñ
in uariabiliter subsistit. nectñ alian̾do
desinit. Terciũ uerbũ dei: qͦd genitũ
uon creatũ finem uel pͥncipiũ neseit.
neq ullam mmuitabilitatem recipit:

Expanded text:
tiam providentiae et praedestinationis praescripta habuit. Et hic est liber vitae, in quo quidquid semel scriptum fuerit, nunquam re usque ad ejus inspectionem, vivent item tria sunt verba. Primum est verbum hominis, quod prolatum desinit; secundum est verbum Dei, id est opus Dei, quod creatum non invariabiliter subsistit, nec tamen aliquando desinit; tertium est verbum Dei, quod genitum non creatum, finem et principium nescit, neque ullam mutabilitatem re
Abbreviated transcription (Latin):
g̃itur ut meliꝰ pateant quȩ diciinus
ipsam supͣ dictam columpnã in medio
arche depinximꝰ: eidemq in latere au¬
strali lignũ uite. inlatere uͦ aquilonari
libri uite nom̃ asscripsimꝰ. Unde & in
eodem latere axxxͣ uolumina dinnę
pagine scdm̃ ordinẽ ab imo sursũ. hoc ÷
insingulis mansionib xͤ. disposuimus.
qͥasicut diximꝰ omnis diuina scriptura
unꝰ ille liber ẽ: qͥ liber uite ẽ. U scien¬

Expanded text:
gitur ut melius pateant quae diximus, ipsam supradictam columnam in medio arcae depinximus, eidemque in latere australi lignum vitae, in latere vero aquilonari liber vitae nomen ascripsimus. Unde et in eodem latere triginta volumina divinae paginae secundum ordinem ab uno sursum, hoc est in singulis mansionibus decem disposuimus, quia sicut diximus, omnis divina Scriptura unus ille liber est, qui liber vitae est.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eninesius: da nequaam̃ ad pfectio¬
ne uenire possumꝰ: nͥ etiam inbonis
quo agimiꝰ sine intermissione cresct
stue camus. Quod autẽ columpnã xre
cubitor altitudinẽ habentẽ in medio
arche erexmmꝰ. si ue ita adliterã factũ

Expanded text:
mus in melius, quia nequaquam ad perfectiomus in melius, quia nequaquam ad perfectionem venire possumus, nisi etiam in bonis, quae agimus, sine intermissione crescere studeamus. Quod autem columnam triginta cubitorum altitudinem habentem in medio arcae ereximus, sive i
Abbreviated transcription (Latin):
itineris : quem delectat p̾miũ ꝑmissioniᷤ.
Sunt qͥdem ibi purpurei ascensus. quia
cũ labore scanditur: s substernit᷑ caritaᷤᷤ
qua labor ipse alleietur. Primꝰ itaq
ascensus ẽ de frigore orientis hoc  de tui¬
more suꝑbiȩ: quia oportet pͥmũ peccatorẽ
humiliari. & ꝑ obedientiam resurgere :
qͥa ꝑ mobedientiam lapsum incurrerat
culpe. Scds̃ ascensus ẽ de calore occiden¬
tis : quia necesse ẽ deinde uitia carnis
calcare. ut non ambulemꝰ sc lm deside¬
ria nr̃a: & mortificare membra nr̃a que
sunt suꝑ terrã. ut ñ seruiamꝰ ultͣ peccato
Terciꝰ ascensiis ẽ de frigore occidentis: qr
cũ iam ꝑfecte affectus carnales ꝑ absti¬
nentiã & exercitium disciplinę in nob̾
extinxerimꝰ: tc̃ libere meditationi &
doxtrine diuinarũ scripturarũ uacare
poterimꝰ: ut ꝑstudiũ lectionis & medi¬
tationis rursus illuminet᷑ oculus
mitus sicut dicit salmista. Declinate

Expanded text:
itineris, quem delectat praemium repromissionis. itineris, quem delectat praemium repromissionis. Sunt quidem ibi purpurei ascensus, quia cum labore ascenditur, sed substernitur charitas, qua labor ipse allevetur. Primus itaque ascensus est de frigore orientis, hoc est de tumore superbiae quia oportet primo peccatorem humiliari, et per obedientiam resurgere, qui per inobedientiam lapsum incurrerat culpae. Secundus ascensus est de calore occidentis quia necesse est deinde vitia carnis calcare, ut non ambulemus secundum desideria nostra, et mortificare membra nostra, quae sunt super terram, ut non serviamus ultra peccato . Tertius ascensus est de frigore occidentis, quia cum jam perfecte affectus carnales per abstinentiam, et exercitium disciplinae in nobis exstinxerimus, tunc libere meditationi, et doctrinae divinarum Scripturarum vacare poterimus, ut per studium lectionis et meditationem rursus illuminetur oculus mentis, sicut dicit Psalmista: Declinate
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte sunt: & in platȩis eiꝰ uoces canentiũ
asduia. Uidebis illuc ascendentes p̾pulos
multos accinctos inpsalmis canentes. ex
omnib gentib & nationib & linguis.
alios inuestitu roseo fulgentes⁊ alios a¬
mictu candido nitentes: alios in uiola
sar dicina p̾lucentes: omnes ornatus ad
sollempnitatẽ: grandis & in numerabilis
pͦpulus qͥ p̃paratꝰ est ad diem dnĩ. Ipse rer
sursũ ẽ: & inuitat nos. Deorsum ẽ. & ad¬
uiuat nos. Ercitant᷑ pigri ⁊ corfortent̾
timidi ⁊ roborant᷑ infirmi: & amimosi¬
ores reddunt᷑ stremu. Omĩs etas. omĩs
serus. oĩs conditio. concurrunt ex oĩbꝰ
mundi partib & ascendt᷑ certatĩ cũ ala¬
cͥtate &e leticia indere regẽ indecore suo.
Cupiunt omnes cupiunt singuli indie tante
sollempnitatis apparere festiui. Loquam᷑
gͦ nunc de his gradib asceusionũ qͥb in
cȩlum scanditur: ut nullũ terreat labor

Expanded text:
apertae sunt, et in plateis ejus voces canentium apertae sunt, et in plateis ejus voces canentium Alleluia. Videbis illuc ascendentes populos multos, accinctos in psalmis canentes ex omnibus gentibus et nationibus et linguis, alios in vestitu roseo fulgentes, alios amictu candido nitentes, alios in viola sandicina praelucentes omnis ornatus ad solemnitatem. Grandis et innumerabilis populus qui praeparatus est ad diem Domini. Ipse rex sursum est, et invitat nos. Deorsum est, et adjuvat nos. Excitantur pigri, confortantur timidi, roborantur infirmi, et animosiores red duntur strenui. Omnis aetas, utriusque sexus, omnis conditio concurrunt ex omnibus mundi partibus, et ascendunt certatim cum alacritate et laetitia videre regem in decore suo. Cupiunt omnes, cupiunt singuli in die tantae solemnitatis apparere festivi Loquamur ergo nunc de his gradibus ascensionum, quibus in coelum scanditur, ut nullum terreat labor
Abbreviated transcription (Latin):
& corꝑa nr̃a ꝑ obumbrationẽ sp̃s sancti
ab estu uitiors ꝓtegit. Idem gͦ nobis & ligñ
uitȩ̃. & liber ui̾te efficitur. Lignũ: qͥa obũ¬
brat & pascit. Liber: qͥa increpat & ertidit.
Increpat elatos ⁊ illuminat cȩcos: esurien¬
tes cibat.⁊ estuantes obumbrat. Audiant
elati increpationẽ & humilient᷑: audiant
ceci animo doctrinã & illuminent᷑. Quos
exurit estus uitior umbrã petant ut re¬
frigerentur. Qͥ esurunt & siciunt iusticiã
huc ꝓperent ut saturent᷑. Nemo se ercuset.
Omnis hõ congruum suo morbo remedi¬
ũ inuenit: ubi & malis locus dat᷑ ut se
corrigant ⁊ et bonis ut meliores fiant. As¬
cendamꝰ gͦ omi occasione postposita ⁊ asceu¬
intur rib ir im. Leuemꝰ sursũ oculos nr̃os
audeamꝰ purpureas semitas stratas in
iater ib montium et̾nors: & calles supue
directos usq ad portas irłm. Ibi uerillũ
crucis in sublimi luce rosea micans. hostes
terret: & amicos confortat. Porte ciutatis

Expanded text:
 obumbrationem Spiritus sancti ab aestu vitiorum protegit. Idem ergo nobis et lignum vitae, et liber vitae efficitur, lignum, quia obumbrat et pascit, liber quia increpat et erudit. Increpat elatos, illuminat caecos, esurientes cibat, aestuantes obumbrat. Audiant elati increpationem, et humilientur, audiant caeci animo doctrinam, et illuminentur. Quos exurit aestus vitiorum, umbram petant ut refrigerentur. Qui esuriunt et sitiunt justitiam, huc properent ut saturentur. Nemo se excuset, omnis homo congruum suo morbo remedium invenit, ubi et malis locus datur, ut se corrigant, et bonis ut meliores fiant. Ascendamus ergo omni occasione postposita. Ascenin turribus Hierusalem . Levemus sursum oculos nostros, et videamus purpureas semitas stratas in lateribus montium aeternorum, et calles supernae directos usque ad portas Hierusalem. Ibi vexillum crucis in sublimi luce, luce rosea micans, hostes terret et amicos confortat. Portae civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
iẽ exeunt. simies sunt coruo qͥ reu̾ sus ñ est.
ꝙ dimnitoris quod male delectat muemi notũ
ad archam conscientiȩ ampliꝰ redite nolant.
Reliqua uͦ tria contemplationũ. genera
m exitu columbe figurata st̃. qͥ eũ emuea
ẽẽt & ñ inuenirae ubi requiesceret ꝑ es et̃.

Expanded text:
nem exeunt, similes sunt corvo, qui reversus non est, nem exeunt, similes sunt corvo, qui reversus non est, quia dum foris quod male delectat inveniunt, ad arcam conscientiae amplius redire nolunt. Reliqua vero tria contemplationis genera in exitu columbae figurata sunt, quae cum emissa esset, et non inveniret ubi requiesceret
Abbreviated transcription (Latin):
uox cõminantis est. Ignis dicit. A me cõ¬
bureris. Aqua dicit. In me submergeris
Terra dicit. Ame absorbeberis. Infernꝰ
dicit. Ame deglutieris. Qͥa om̃is creat᷑a
sicut ex conditione sua homini famulat᷑.
sic etiã peccatorib ꝓ maloꝵ meritoꝵ con¬
scientia cõminat᷑. ut in singulis creaturiᷤ
ꝑpeti timeant qͦd se meruisse cognoscunt
ẜpt̃ quod etiam dictũ est. qͦd nemine ꝑse¬
quente fugit impiꝰ. Qm̃ ita est in securi¬
tate impiꝰ pauidꝰ. sicut iustus in supplicio
securus. Quartꝰ modꝰ contẽplationis est.
quando inspicimꝰ creaturas scđm hoc qͦd
homo eis uti potest ad explendã car¬
nalis concupiscentiȩ uoluptatẽ: & in eiꝰ
cogitamꝰ ñ nat᷑alis infirmitatis subsidi¬
um. s libidinis oblectamentũ. Hoc ocło
eua lignũ uidit. qͦd ẽẽt pulchrũ uisu
&e ad uescendũ suaue: & tulit de frue¬
tu eiꝰ &e comedit Qͥ hoc mͥ ꝑ cogitatio¬

Expanded text:
Vox comminantis est. Ignis dicit: A me comVox comminantis est. Ignis dicit: A me combureris. Aqua dicit: In me submergeris. Terra dicit: A me absorbeberis. Infernus dicit: A me deglutieris. Quia omnis creatura sicut ex conditione sua homini famulatur, sic etiam peccatoribus pro malorum meritorum conscientia comminatur, ut in singulis creaturis perpeti timeant, quod se meruisse cognoscunt. Propter quod etiam dictum est, quod nemine persequente fugit impius , quoniam ita est in securitate impius pavidus, sicut justus in supplicio securus. Quartus modus contemplationis est, quando inspicimus creaturas, secundum hoc quod homo eis uti potest ad explendam carnalis concupiscentiae voluptatem, et in eis cogitamus non naturalis infirmitas subsidium, st pulchrum visu, et ad vescendum suave, et tulit de fructu ejus, et comedit . Qui hoc modo per cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
tenebras in nocte ut pauses. Ego ad oblec¬
tationẽ tuã gratas tempoꝵ uicissitudines
pario. Teporẽ ueris & estatis feruorẽ. au¬
tunni plenitudniẽ & hyemis algorẽ. Ego
alt̾nantib increm̃tis dierũ & noctiũ spacia
simili ratione dissimilit̾ extendo. ut & ua¬
rietas tollat fastidiũ & rõ pariat oblec¬
tam̃tũ. Aer dicit Uitale tͥ p̃beo flatũ.
&e om̃e genꝰ auiũ ad tuũ mitto obsequiũ.
Aqua dicit. Potũ tͥ p̃beo: sordes purgo:
arentiã rigo: & diu̾soꝵ genera pisciũ
ad tuũ esum ministro. Terra dicit. Ego
te porto. ego te nutrio. pane conforto: ui¬
nõ letifico: omnigenis fructib oblecto.
aiũsis animauib mensas tuas repieo. Uox
admosientis est. Mundꝰ dicit. Uide homo
quom̾ amauit te. qͥ ꝓpt̾ te fecit me. Ser¬
uis tͥ q factus sum ꝓpt̾ te: ut & tu ser¬
debitum. Accipis benignitatẽ. redde ca¬
ritatẽ. Hoc tribuit: & hoc exigit ds.

Expanded text:
tenebras in nocte ut pauses. Ego ad oblectenebras in nocte ut pauses. Ego ad oblectationem tuam gratas temporum vicissitudines pario, tempore veris, et aestatis fervorem, autumni plenitudinem et algorem hiemis. Ego alternantibus incrementis dierum et noctium spatia simili ratione dissimiliter extendo, ut et varietas tollat fastidium et ratio pariat oblectamentum. Aer dicit: Vitalem tibi praebeo flatum, et omne genus avium ad tuum mitto obsequium. Aqua dicit: Potum tibi praebeo, sordes purgo, arentia vegeto, et diversorum genera piscium ad tuum esum ministro. Terra dicit. Ego te porto, te nutrio, pane conforto, vino laetifico, omnigenis fructibus oblecto, diversis animalibus mensas teas repleo. Vox admonentis est. Mundus dicit: Vide homo quomodo amavit te, qui propter te fecit me. Servio tibi, quia factus sum propter te, ut et tu serdebitum. Accipis benignitatem, redde charitatem. Hoc tribuit, et hoc exigit Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
creat᷑a ex dono creatoris. & cernimꝰ
in ea diuinȩ rationis similitudinẽ.
qr ipsa q̃ ꝓ sua conditione mutabilitati
subiacent. dũ hoc ex beneficio creato¬
ris accipiunt ut nũqͣm ꝓrsus ẽẽ desinant.
qͦdammꝰ opꝰ temporale etͣni opificis inutat᷑
stabilitatẽ. Terciꝰ modꝰ ẽ qͣndo consid̾amꝰ
qͦm utat᷑ d̾s ministerio creatarũ ad im¬
plenda iudicia sua. siue ꝓ sua miscd̃ia
bñficia largiendo. siue ꝓ nr̃o merito e¬
rogando supplicia. In hac autẽ consi¬
d̾atione inuenimꝰ omĩa ẽẽ instrum̃tũ di¬
uine dispensationis: & nr̃e prauitatis
aroþmertum.
N hoc genẽ contemplationis audimus
omnẽ creatãm tͥ̾b uocib nob̃ loq̃neem.
Prima uox dicit accipe. Scda dic̃ reb¬
de. Tercia dicit fuge. Accipe benefi¬
cium redde debitum. fuge suppliciũ. Pri¬
ma uox ẽ famulantis. scd̃a admonentis. T̃¬
cia comininantis. Uox famulantis ẽ. Celum
auit ainistro t uicẽ in die ut uigiles.

Expanded text:
rnimus in ea divinae rationis similitudinem, quia ipsa, quae pro sua conditione mutabilitati subjacent, dum hoc ex beneficio Creatoris accipiunt, ut nunquam prorsus esse desinant, quodammodo opus temporale aeterni opificis imitatur stabilitatem. Tertius modus est, quando consideramus quomodo utatur Deus ministerio creaturarum ad implenda judicia sua, sive pro sua misericordia beneficia largiendo, sive pro nostro merito supplicia. In hac autem consideratione invenimus omnia esse instrumentum divinae dispensationis, et nostrae pravitatis argumentum. In hoc genere contemplationis audimus omnem creaturam tribus vocibus nobis loquentem. Prima vox dicit accipe, secunda dicit redde, tertia dicit fuge: « Accipe beneficium, redde debitum, fuge supplicium. » Prima vox est famulantis, secunda admonentis, tertia comminantis. Vox famulantis est. Coelum dicit: Ministro tibi lucem in die ut vigiles;
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. Tercium qͥ ẽ non opꝰ deis sapientia
dei: ꝑ qm̃ fecit omĩa oꝑasua ds̃. Dic gͦ
opꝰ hominis. opꝰ dei. sapientia dei. Inter
hec qͥlis sit comꝑatio uideamꝰ. Certe
salomon cũ respexiss ad oꝑa hominĩ
&t considerass ea. ait. Uanitas uanitatũ:
uanitas uauitatũ: & omnia uanitas.

Expanded text:
est non opus Dei, sed sapientia Dei; per quam facit omnia opera sua Deus. Dic ergo opus hominis, opus Dei, et sapientia Dei. Inter haec qualis sit comparatio videamus. Certe Salomon cum respexisset ad opera hominum et considerasset ea, ait sic: Vanitas vanitatum, vanitas vanitatum, et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
lor occidenti scentia carnis.
dentis cecitas ignorantie. In calore ori¬
entis ẽ creatꝰ hõ. ꝓpt̾ quod & positus ÷
in hortis eden ad australẽ orientis: sed
transiuit ad frigus ceculentis. qͣndo
adillius participationem se contudit.
aui pmus. ad aquilonẽ sedem se pose¬
turum dixit. Deinde ad calorem oc¬
cidentis cecidit: quando post pec¬
catĩ᷑ aliam legem inmembris sens
repugnantem legi mentis muenit.
t̃ uinc quoq adsrigus occidentis cos

Expanded text:
lor occidentis concupiscentia carnis, aecitas ignorantiae. In calore orieatus est homo, propter quod et positus est in hortis Eden ad australem orientis, sed transivit ad frigus orientis, quando ad illius participationem se contulit, qui primus ad aquilonem sedem se positurum dixit . Deinde ad calorem occidentis cecidit, quando post peccatum aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis invenit . T
Abbreviated transcription (Latin):
olumpna in medio in medio¬
dinẽ tͥginta cubitoꝵs cui uni¬
ũsa fabrica innitit᷑. cuiꝰ p̃cisio sur sũ
ꝑ quadrũ in singulis laterib uniꝰ cu¬
biti m̃surã habet. ipsa est lignũ uide
meta itineris. quasi corona certaminis.
in cõmuni omĩb fidelib ꝓpoutꝰ: qͥ de t̾¬
ra ortus ẽ &e celos penetrauit: qͥ ad ima
uenit. & sũma ñ deseruit: qͥ sursum ẽ ip¬
se ẽ & deorsũ. sursũ maiestate. deorsum
cumpassione. Sursũ ut trahad deside¬
riũ: deorsum ut p̾stet subsidiũ. Deor¬
sum iñios: sursũ supͣ nos. Deor sũ qͦd
a nob sumpsit: sursũ qͦd nob ꝓposuit.
Iste ẽ mons domꝰ dñi p̃paratꝰ in u̾tice
montiũ. ad quẽ oñs gentes fiuunt: &¬
de .iiiͦiͦ. angulis archȩ quasi de.niͦi. mũ

Expanded text:
olumna in medio dinem triginta cubitorum, cui universa fabrica innititur, cujus praecisio sursum per quadrum in singulis lateribus unius cubiti mensuram habet, ipsa est lignum vitaemeta itineris, quasi corona certaminis in communi omnibus fidelibus propositus, qui de terra ortus est, et coelos penetravit, qui ad ima venit et summa non deseruit, qui sursum ipse est et deorsum, sursum majestate, deorsum compassione. Sursum ut trahat desiderium, deorsum ut praestet subsidium. Deorsum intra nos, sursum supra nos. Deorsum quod a nobis sumpsit, sursum quod nobis proposuit. Iste est mons domus Domini praeparatus in vertice montium, ad quem fluunt omnes gentes , et de quatuor angulis ar
Abbreviated transcription (Latin):
ue uirentis bonũ mentis affectũ demonistirat.
q sepe sc̃ĩ uiri qͣntomagis foras oꝑa cliuna
aspiciunt. tantomagis intꝰ in amore condi¬
toris uiridescunt. Dũ enĩ rerũ p̃sentiũ niu¬
tabilitatẽ aspiciunt. continuo om̃ia que
in hoc mundo pulchra uident᷑ iis in cogl¬
tatione uilescunt: & quasi reu̾tentes oluĩa
in ore deferunt: q̃m tanto ardentius con¬
ditoris sui speciem concupiscunt. quo in re¬
b conditis nichil quod delectaree inuene¬
runt. Delectabilit̾ intꝰ mens pascit᷑. quia
delectabilit̾ foris ñ tenet᷑: & quasi ad ar¬
chȩ suȩ portum reducta iam secura t̃pu¬
diat. que in mundi fluctib prius naufra¬
ga erat. Similit̾ in scdo genere contẽplati¬
onis quotiens in reb insibilib inuisibilẽ dĩ
uirtutẽ & sapientiã ad mirari discimus.
quasi ramũ oliue ab aquis ad archã reportamꝰ
qr in reb mutabilib extra nos illũ aguoscimꝰ.
quẽ in nob̃ immutabilit̾ diligam. In t̾cio

Expanded text:
vae virentis bonum mentis affectum demonstrat, quia saepe sancti viri quanto magis foris opera divina aspiciunt, tanto magis intus in amore Conditoris inardescunt. Dum enim rerum praesentium mutabilitatem aspiciunt, continuo omnia quae in hoc mundo pulchra videntur, eis in cogitatione vilescunt, et quasi revertentes olivam in ore deferunt, quoniam eo ardentius Conditoris sui speciem concupiscunt, quo in rebus conditis quod delectaret minus invenerunt. Delectabiliter intus mens pascitur, quia delectabiliter foris non tenetur, et quasi ad arcae suae portum reducta jam secura tripudiat, quae in mundi fluctibus prius naufraga erat. Similiter in secundo genere contemplationis quoties in rebus visibilibus invisibilem Dei virtutem et sapientiam admirari discimus, quasi ramus olivae ab aquis ad arcam reportamus, quia in rebus mutabilibus extra nos illum agnoscimus, quem in nobis immutabiliter diligamus. In tertio
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatẽ t̾renis actionib foris inseruiunt:
similes st̃ immundis aĩalib qͥ de archa exi¬
eit᷑. Qͥ aũ eas ad usũ necessitatis amminis¬
trant: animalia qͥdẽ st̃ s munda. Q uerd
eccłiastici regimiis curã quȩ uidelicet ac¬
tĩo spĩtalis ẽ agendã suscipiunt. & a secre¬
to int̾nȩ quietis ñ ex ambitione s ex p̃cep¬
to obedientiȩ ad publicũ ꝓdeunt. simi¬
les st̃ noe qͥ exiens de archa sacͥficiũ ob¬
tulit: qr sepe tales eo magis ꝑ abstinen¬
tiam om̃s in se carnis motus occidunt.
quo gͣuiora int̾nȩ quietis dampna ꝑ oc¬
cupationẽ se ꝑtulisse cognoscunt. Illi aũ
p̾iunt. & cũ se in sublimi positos uident.
cetõs despiciunt. & infirmiorib qͥb łmn e
ecłia positis ex compassione cõdescendere
nolunt. similes st̃ cham. qͥ denudati patͥs
uerenda derisit. & ob hoc meruit senten¬
tiam maledictionis acciꝑe. Quatuor mo¬

Expanded text:
voluptatem terrenis actionibus foris inserviunt, voluptatem terrenis actionibus foris inserviunt, similes sunt immundis animalibus, quae de arca exierunt. Qui autem eas ad usum necessitatis administrant, animalia quidem sunt, sed munda. Qui vero ecclesiastici regiminis curam, quae videlicet actio spiritualis est, agendam suscipiunt, et a secreto internae quietis, non ex ambitione, sed ex praecepto obedientiae ad publicum prodeunt; similes sunt Noe, qui exiens de arca sacrificium obtulit, quia saepe tales eo magis per abstinentiam omnes in se carnis motus occidunt, quo graviora internae quietis damna per occupationem se pertulisse cognoscunt. Illi autepiunt, et cum se in sublimi positos vident, caeteros despiciunt, et infirmioribus quibusque in Ecclesia positis ex compassione condescendere nolunt, similes sunt Cham, qui denudati patris verenda derisit, et ab hoc meruit sententiam maledictionis accipere. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
amma & ꝑ hominẽ corpꝰ. habemꝰ ex libro
iob ubi dicit᷑. Homo ad laborẽ nascit᷑
auis ad uolatũ: qm sic nati in hac uita
sumꝰ. ut si uolumꝰ animã ad contẽplationẽ
subleuare. necesse sit corpꝰ ꝑ exercitia
laboris atterere. Nod uͦ ostiũ in latere
positũ dicit᷑: hoc significat qͦd nũquã
a secreto cordis nr̃i ꝑ oꝑationẽ ex ire
debemꝰ ex ꝓposito intentionis: s ex acci¬
denti occasione necessitatis. E fortassis
ñ sine causa hic de fenestra tacuit scrip¬
t᷑a: qr & si ꝑ cogitatiouẽ aliquando uo¬
sitate. Qod etiã ꝑ hoc conuenient̾ innu¬
it᷑. quod honio ipse quando uoluit fenestrã
aꝑuit ut aues emittẽt: ostiũ uͦ foris a dõ
& clausũ. & rursũ ab eo aꝑtũ ẽe̾ legit᷑. ut¬
ouẽ. Actiones namq aliȩ sunt carnales. id
ẽ que ad usũ corporis ꝑtinent: aliȩ sp̃ualeᷤᷤ
q̃ ꝑtinent ad instructionẽ m̃tis. Ad utͣsq
boni &e mali exeunt. Qui ad ex plenda

Expanded text:
 per hominem corpus, habemus ex libro Job ubi dicitur: Homo ad laborem nascitur, avis ad volatum . Quoniam sic nati in hac vita sumus, ut si volumus animam per contemplationem sublevare, necesse sit corpus per exercitia laboris atterere. Quod vero ostium in latere positum dicitur, hoc significat quod nunquam a secreto cordis nostri per operationem exire debemus ex proposito intentionis, sed ex accidenti occasione necessitatis. Et fortassis non sine causa hoc de fenestra tacuit Scriptura; quia, etsi per cogitationem aliquando vositate. Quod etiam per hoc convenienter innuitur, quod homo ipse quando voluit fenestram aperuit, ut aves emitteret. Ostium vero foris a Deo et clausum, et rursum apertum onem. Actiones namque aliae sunt carnales, id est quae ad usum corporis pertinent; aliae spirituales, qua pertinent ad instructionem mentis. Ad utrasque boni et mali exeunt. Qui ad explendam
Abbreviated transcription (Latin):
In scd̾o. simulachrũ rationis. laudẽ di. Iu
t̾cio. instrum̃tũ dispensationis. timorẽ
& amorẽ dĩ. In quarto. fõmes cupiditatiᷤ.
incentiuum libidinis. Hunc gͦ exitũ cauea¬
uius. ne egrediamͣ teniere. Nemo de con¬
scientia sua confidat. Dusa intꝰ uirgo. int̾
casta. intꝰ columba fuit. s qr colunba
fuit seducta ñ habens cor: egressa foraᷤ
colorẽ parit̾ cũ nomine mutauit. Sic enĩ
scͥptum ÷ Egressa ẽ dina. ut uideret
mulieres regionis illiꝰ. Quã cũ iudisset
sichem filiꝰ enior euei. pͥnceps t̾re illius
ad amauit & rapuit & dormunit cum
ala ni oppͥmens uirginẽ. Quȩ ui ope¬
mit᷑. patet qr ñ id̾o exit ut corrũpat᷑.
s tam qͥa temere exiit. pudicitie suȩ. dami¬
na etiã inuita sustinuit. Qod aut̾e sub¬
ungit᷑. cũglutinauit eam sibi. hoc est
cadauer inuenit. & ampliꝰ ad archã
redire noluit. De tribus mansiouibus:¬
res mansiones in intellectuali ar
cha: significant tria generaco¬

Expanded text:
in secundo simulacrum rationis, laudem Dei, in tertio instrumentum dispensationis timorem et amorem Dei, in quarto fomes cupiditatis incentivum libidinis. Hunc igitur exitum caveamus, ne egrediamur temere. Nemo de conscientia sua confidat. Dina intus virgo, intus casta, intus columba fuit, sed quia columba seducta fuit non habens cor, egressa foras colorem pariter cum nomine mutavit. Sic enim scriptum est: Egressa est Dina, ut videret mulieres regioillius, adamavit, et rapuit eam, et dormivit cum illa, vi opprimens virginem . Quae vi opprimitur patet quod non ideo exit ut corrumpatur, sed tamen quia temere exiit, pudicitiae suae damna etiam invita sustinuit. Quod autem subjungitur, conglutinavit eam sibi; hoc est corvus cadaver invenit, et amplius ad arcam redire noluit. CAP. VI. De tribus mansionibusres mansiones in intellectuali arca, quae significant tria genera co
Abbreviated transcription (Latin):
&bene. Sienĩ teste psalmista uanitas ẽ
omnis homo uuens. merito op̃ hionimũ
non solum uanitas dicitur. s uanitas
uanitatis. De oꝑib autem dei qͥd sen¬
tiat: paulopost ianifestat dicens. Didi¬
ci qͦd oĩa oꝑa quȩ fecit deus: ꝑseuerẽt
uec auferre qͥ fecit ds̃ ut timeat᷑. Quol

Expanded text:
Et bene. Si enim testante Psalmista: Vanitas est omnis homo vivens ; merito opus hominis non solum vanitas dicitur, sed vanitas vanitatum. De operibus autem Dei quid sentiat paulo post manifestat, dicens: Didici quod omnia opera, quae fecit Deus perseverent nec auferre, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ui ẽ bone nature: infrigore orientis
mitium culpe. Incalore & frigore oc¬
cidentis pena corporis ce aiime. In ca¬
iore orientis in alto creatus fuit hõ.
Iufrigore orientis suꝑbe eraltar e se uo¬
luit homo: & idcirco incalore &e frigore
occidentis adima corruit homo.S. ꝑ
abraham &e ysaac &e iacob in regno
cęlor. Iam clamat᷑ aquilom ut det:
&e austro ne ꝓhibeat filios dei. Quia eñi

Expanded text:
frigore orientis initium culpae. In calore, et frigore occidentis poena corporis et animae. In calore orientis in alto creatus fuit homo in frigore orientis, superbe exaltare se voluit homo, et idcirco in calore et frigore occidentis ad ima corruit homo. Sed Abraham et Isaac, et Jacob in regno coelorum . Jam clamant aquiloni ut det, et austro ne prohibeat filios Dei . Quia eni
Abbreviated transcription (Latin):
sensatis. sapĩa sibi d̾omũ fabrefacit.
ria sunt gͦ. locus. materia. ar¬
tifex. & sicut diximꝰ locꝰ ẽ. cor hõis.
mater ia cogitationes cordis. Ar¬
tificiũ aũ duoꝵ ẽ. dĩ uidelicet & hõis.
Simul oꝑant᷑ hii duo. Ds̃ enĩ qͥ dignat᷑
cũ hoĩe habitare ñ dedignat᷑ cĩi hoĩe

Expanded text:
sensatis sapientia sibi domum fabrefecit. sensatis sapientia sibi domum fabrefecit. Tria ergo sunt, locus, materia, artifex. Et, sicut diximus, locus est cor hominis, materia cogitationes cordis, artificium autem duorum est, Dei videlicet et hominis, simul operantur haec duo. Deus enim, qui dignatur cum hominibus habi
Abbreviated transcription (Latin):
mundi hꝰ machinam fabricauit. Ipse
singula queq qualit̃ informas ⁊ sp̃es
suas ꝓducenda fuerant excogitauit.
⁊uniuersoꝵ pulcritudinẽ ipsȩ ꝯdidit.
ꝑpende gͦ ꝗͣtũ inreb inuisibilib possic.
qͥħ uisibilia tã mira rõne disposuit
Hunc gͦ inuoca. hc̃ ora. hẽ obsec᷑: ut te
qͦ docere dignet᷑. Inuoca eũ. dil.
hoc ẽ. enĩ inuocare eũ. dilig̾e eũs¬
me sermonẽ meũ seruabit. ⁊ pat̾ meus
diliget eũ ⁊ ad eũ ueniemꝰ & mansionẽ
aput eũ faciemꝰ. Non dix̃ fac̾ta mansio¬
ne ueniemꝰ: s ueniemꝰ inqͥt ⁊ mansionẽ
aput eũ faciemꝰ. Ego sic intelligo qͦd
mundi cordis amator apd̃ nos manere
ipsa sapĩa ubi ⁊ unde domꝰ eiꝰ ꝯstruc̾ta
sit. manifestat dicens. Ego sapĩa inosi¬
lio habito. & sensatis int̾ sũ cogitatiõib
Et alibi sedes sapĩe apellat᷑ aĩa iusti. Con¬
stat gͦ qͦd in corde hoĩs de cogitationib

Expanded text:
mundi hujus machinam fabricavit. Ipse mundi hujus machinam fabricavit. Ipse singula quaeque qualiter in formas et species suas producenda fuerant, excogitavit, et universorum pulchritudinem ipse condidit. Perpende ergo quantum in rebus invisibilibus possit, qui haec visibilia tam mira ratione disposuit. Hunc ergo invoca, hunc ora, hunc obsecra, ut te quoque docere dignetur. Invoca eum, dilige eum; hoc est enim invocare eum, diligereonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Non dixit, facta mansione veniemus, sed veniemus, inquit, et mansionem apud eum faciemus. Ego sic intelligo, quod mundi cordis amator apud nos manere nipsa sapientia ubi et unde domus ejus constructa sit manifestat, dicens: Ego sapientia in consilio habito, et sensatis intersum cogitationibus . Et alibi sedes sapientiae appellatur animae justi. Constat ergo, quod in corde hominis de cogitationibus
Abbreviated transcription (Latin):
re. ⁊ ignotas exquirere regiones. ad
cõparandos lapides p̃tiosos: & marmora
electa: nec cedros excelsas incisas de liba¬
no. ꝑ alta maria nauib ꝯductis ad ueb̾e
aut nescio quot numerosa artificum
milia ꝯgregare. qͥ & thesauros regum
attenuare possent. Nichil hoꝵ ate̾ pos¬
tulat᷑. inte & de te fabricabis domũ dño
deo tuo. Ipse artifex eris. Cortuũ locꝰ
ycogitationes tue materia. Nec timeas
imꝑitiã tuã. qͥ hoc ate requirit. ꝑitꝰ ẽ.
artifex. ⁊ alios qͦs uult artifices facit.
Multos ab eo eruditos testimonio diuina¬
rũ scripturar̃ didicimꝰ. Ipsȩ noe arch
ostendit. Ipse beselehel erudit Ipse
s alomonẽ ut edificaret tẽplũ nomt
eiꝰ sapĩa illustͣuit. Paulũ quoq. apłt
archicectũ fecit. ⁊ multos alios qͦs ne
enumerare longũ ẽ. Et postremo
mansit. S ⁊ site deoꝑib eiꝰ aliqͥuidau¬
dire delectat. omĩa hȩc quȩ uidesde ipse
nichilo creauit. Ipse ammirabilem

Expanded text:
re, et ignotas exquirere regiones ad re, et ignotas exquirere regiones ad comparandos lapides pretiosos, et marmora electa, nec cedros excelsas incisas de Libano per alta maria navibus conductis advehere, aut nescio quot numerosa artificum millia congregare, qui et thesauros regum attenuare possent. Nihil horum a te postulatur in te, et de te fabricabis domum Domino Deo tuo. Ipse artifex eris, cor tuum locus, cogitationes tuae materia. Nec timeas imperitiam tuam, qui hoc a te requirit peritus est artifex, et alios quos vult artifices facit. Multos ab eo eruditos testimonio divinarum Scripturarum didicimus. Ipse Noe arcam ostendit. Ipse Beseleel erudivit. Ipse Salomonem, ut aedificaret templum nomini ejus, sapientia illustravit. Paulum quoque Apostolum architectum fecit; et multos alios quos enumerare longum est. Et postremo remansit. Sed, si te de operibus ejus aliquid audire delectat, omnia haec quae vides, ipse de nihilo creavit. Ipse admirabilem
Abbreviated transcription (Latin):
describenda mat̾ia.
ocus ẽ corhõis. Materia cogitationeᷤ
mundȩ. Nemo se excuset. nemodicat. ñ
possũ edificare domũ dño. Non suffic
tantis impendiis tenuis pauꝑtas mea.
cui & ipse locus de est exuli. & ꝑegrino:
& int̾ra aliena degenti. Hoc opus e̾. re¬
tas homo: Non hȩc exigit ate deus tuus
Non dicit tͥ ut fundũ emas alienũ. ad am¬
plificanda atria tua. Cor tuũ inhabita¬
re uult. Hoc amplifica. hoc dilata. Dila¬
ta inꝗͣ. qͥa magnꝰ ẽ. dñs. ⁊ nescit in loco
angusto habitare. Dilata gͦ cortuum.
ue caꝑe polsis quȩ caꝑe ñ pot̾ mundꝰ.
Dilata cor cuũ ut habere merearis hospi¬
tẽ dm̃. ⁊ ñ sicut consuetudo ẽ int̾ homi¬
nes. tiniꝰ noctis hospitẽ. s et̃nũ habitatorẽ
Dilata gͦ cor tuũ. Qͦd si tu indilatatione
deficis: ipse tͥ dilatabit. cui ille aligñ di¬
latatꝰ ab eo dix̃. Uiã mandatoꝵ tuoꝵ cu¬
curri: cũ dilatasti cor meũ. Et de impen¬
sa qͥd dicam: Hon necesse ẽ. maria tͣnsi¬

Expanded text:
de scribenda materia. Locus est cor hominis, materia cogitationes mundae. Nemo se excuset. Nemo dicat, non possum aedificare domum Domino, non sufficit tantis impendiis tenuis paupertas mea, cui et ipse locus deest exsuli, et peregrino, et in terra aliena degenti. Hoc opus est retes homo? Non hoc exigit a te Deus tuus. Non dicit tibi, ut fundum emas alienum ad amplificanda atria sua. Cor tuum inhabitare vult, hoc amplifica, dilata; dilata inquam, quia magnus est Dominus, et nescit in loco angusto habitare. Dilata ergo cor tuum, ut capere possis, quem capere non potest mundus. Dilata cor tuum, ut habere merearis hospitem Deum, et non sicut consuetudo est inter homines unius noctis hospitem, sed aeternum habitatorem. Dilata ergo cor tuum. Quod si tu in dilatando deficis, ipse tibi dilatabit, cui ille aliquando dilatus ab eo dixit: Viam mandatorum tuorum cucurri, cum dilatasti cor meum . Et de impensa quid dicam? Non necesse est maria transi
Abbreviated transcription (Latin):
agnoueris ubi ⁊ uñ ⁊ cũ qͦ oꝑati debeas.
nc̃ qͣlit̾ oꝑeris agnoscas.
n omni edificatione triast̾ p̃cipuȩ ꝯsid̾an¬
da. Ordo. dispositio. ⁊ definita dimensio:
ordinẽ ⁊ dispositionẽ cogitationũ nr̃arii.
ut ex his ꝯstruat᷑ domꝰ dĩ. Dein etiã dili¬
gent̃ ꝯsid̾andũ ẽ. qͣrone domꝰ ħ ꝗͣ. ad

Expanded text:
agnoveris ubi, et unde, et cum quo operari debeas, nunc qualiter opereris agnoscas. In omni aedificatione tria sunt praecipue consideranda, ordo, dispositio et definita dimensio, ordinem, et dispositionem cogitationum nostrarum, ut ex eis construatur domus Dei. Deinde etiam diligenter considerand
Abbreviated transcription (Latin):
& ex qͣtuor humoꝵ complexione ꝯpaginat᷑.
recte carnaliũ uita qͥuoluptatib corporis
deseruiunt ꝑ qͣternarium expͥmũtur
figurant᷑ qͥqͣmuis flaginis carnalib tͣpit̾
ñsubiaceant. qr tñ q̾sit delectatio sp̃s non
nouerunt: ea que foris ad delectationẽs en¬
suum ꝑtinent sequunt᷑ ⁊ diligunt. Senariꝰ
ꝓpter ꝑfectionẽ oꝑin sp̃alib congruit. Seꝑ¬
tenaris qi reqͥem significat. animarũ: ÷
inspe reqͥentium . p̾stolantiũ głam resur¬
rectionis. Octonariꝰ qr sign̾ ÷ beatituduus
illis ꝯuenit qͥiam receptis corꝑib beatains¬
mortalitate letant᷑. Est ad huc alud qd̾ di¬
÷ carnał scd̾a animał. tercia spũałis. Carna¬
lis uoluntas : laxare frena ꝯcupiscentie. de¬
sideriis carnalib ꝑ oĩa sine retͣctatione ob¬
bedire. legiñ sub ẽẽ. neminẽ tiere: qͥc̃qͥd
libuerit facere. Cui e contͣ concupiscentia
spiritus aduersata ita desiderat tora sp̃s

Expanded text:
, ex quatuor humorum complexione compaginatur, recte carnalium vita, qui voluptatibus corporis deserviunt, per quaternarium exprimitur. quamvis flagitiis carnalibus turpiter non subjaceant, quia tamen quae sit delectatio spiritus non noverunt, ea quae foris ad delectationem sensuum pertinent, sequuntur et diligunt. Senarius propter perfectionem operum spiritualibus congruit. Septenarius, quia requiem significat, animarum est in spe requiescentium et praestolantium gloriam resurrectionis. Octonarius, quia signum est beatitudinis, illis convenit, qui jam receptis corporibus beata immortalitate laetantur. Est adhuc aliud quod diest carnalis, secunda animalis, tertia spiritualis. Carnalis voluntas est laxare frena concupiscentiae desideriis carnalibus per omnia sine retractione obedire. Legi non subesse, neminem timere, quidquid libeurit facere. Cui econtrario concupiscentia spiritus adversata ita desiderat tota spiri
Abbreviated transcription (Latin):
ficimꝰ. ad huc t̾u a facie conditoris n̾ri qͣsi
mͣ᷑. Unde recte in canticis canticoꝵ spon¬
sa dilectũ suũ pꝰ parietẽ stare cõinemorat:
qr qmͣdui hꝰ corruptionis tegnine circũ¬
damnir: qͣsi qͦdam pariete int̾ posito ab
eiꝰ facie ꝓhibemur. Qrta aut̾e ⁊ qͥnta man¬
sio in ascensu suo adimũ colligunt᷑: qr aĩe
sanctor ⁊ nunc deposito caruis oñe incon¬
templationẽ sui conditoris letantur. ioũ
itm̃ corporasua inmortalia ⁊ inpassibi¬
lia receꝑn̾it: t̾c pleniꝰ ⁊ uicimiꝰ ei ꝑcõtẽp¬
lationis p̾sentiam adherebt̃. Qd̾ eu̾iarẽ
intecto suo sursũ inunũ colligit᷑. qͥd aliud

Expanded text:
roficimus, adhuc tamen a facie conditoris nostri quamur. Unde recte in Canticis canticorum sponsa dilectum suum post parietem stare commemorat, quia quandiu hujus corruptionis tegmine circumdamur, quasi quodam pariete interposito ab ejus facie prohibemur. Quarta autem et quinta mansio in ascensu suo ad unum colliguntur, quia animae sanctorum et nunc deposito carnis onere in contemplatione sui conditoris laetantur, et cum iterum corpora sua immortalia et impassibilia receperint, tunc plenius et vicinius ei per contemplationis praesentiam adhaerebunt. Quod enim arca in tecto suo sursum in unum colligitur, quid aliud
Abbreviated transcription (Latin):
gentia bella disrumꝑent. Nã cũ huic uolun¬
tati famulantes uolumꝰ nosinet paululũ
relaare: ꝯfestim aculei carnis insurgentẽ
neq̃am̃ nos in illa q̃ delectam̃ teporis puri
respectii fragilitatis humanȩ & nos¬
mał ipsos totos ad immod̾ata uirtutũ
studia cordis elatione conferre: imbe¬
cillitas carns int̾pellans. ab illa rep̃¬
hensibili nimietate sp̃s reuocat ac re¬
tardat. & ita fit. utraq concupiscentia
tali colluctatione alt̾na sibimor repug¬
nante. ut aĩȩ uoluntas quȩ nec totã se
carnalib desideriis dedere. nec uirtutũ¬
uult laborib desudare. quodã iusto mo¬
deramine temꝑet᷑. qͣdani equalitatis libra
in statera nr̃i corporis constituta. quȩ sp̃s
carnisq ex amine nec adextris mentem
sp̃s ardore succensã. nec a leua carnẽ ui¬
cioꝵ aculeis p̃ponderare ꝑmittens. tepi¬
dum illũ animalis uoluntatis statũ ex¬
cludit. & ad illud quartũ qͦd uolumuᷤ
salubrit̾ uenire compellit. ut uirtuteᷤᷤ

Expanded text:
gentia bella dirumperent. Nam cum huic voluntati famulantes volumus nosmetipsos paululum relaxare, confestim aculei carnis insurgentes, nequaquam nos in illa, qua delectamur, teporis puritrespectu fragilitatis humanae, et nosmetipsos totos ad immoderata virtutum studia cordis elatione conferre, imbecillitas carnis interpellans ab illa reprehensibili nimietate spiritus revocat, ac retardat, et ita fit utraque concupiscentia tali colluctatione alterna sibimet repugnante, ut animae voluntas, quae nec totam se carnalibus desideriis dedere, nec virtutum laboribus vult desudare, quodam justo moderamine temperetur, quadam aequalitatis libra in statera nostri corporis constituta, quae spiritus, carnisque examine, nec a dextra mentem spiritus ardore succensam, nec a laeva carnem vitiorum aculeis praeponderare permittens, tepidum illum animalis voluntatis statum excludit, et ad illud quartum quod volumus salubriter venire compellit, ut virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
erimꝰ ut iã nil labeat nͥ eiꝰ faciem sine in¬
t̾missione intueri: illiꝰ dulcedine sine
fastidio saciari: eiꝰ amore siñe defectu per¬
semꝑ eũ⁊ ꝑ desideriũ q̃rere᷑⁊ ꝑ cognitio¬
ne inuenire: ꝑgꝰtum tange̾. In illa man¬
sione q̾ fundo erat contigua. deputatꝰ erat
qͥd aliud qm̃ potredo fiunt: Scda abh¬
inc mansio cõtinet cibaria antmaliu̾ ꝑq̃
conuieuient̾ designaut᷑ hi qͥ inscã eccłia
quendam mediu̾ statum tenent: qͥ neqꝙ
ꝓrsus pillicita desideria carni seueunbt:
neq ꝑ contemptũ mundi ad dignitatẽ spũ¬
alium ꝑtingere possunt. Hii autẽ dum aspũ¬
alib spũalia comꝑantes ꝓerogatione u̾bi
dei doctorib suis terrene substantie subsi¬
dia reddunt: qͥd aliuid qmͣ scõꝵ anumalium
apotecha fiunt: Tercia deniq mansio anima¬
lia qͦ tenet s imansueta: ꝑ q̃ designant᷑
uitaspu̾aliũ. qui qmͣdui in hac corruptiõe

Expanded text:
imus, ut jam nil libeat, nisi ejus faciem sine intermissione intueri, ejus dulcedine sine fastidio satiari, ejus amore sine defectu persemper eum et per desiderium quaerere, et per cognitionem invenire, et per gustum tangere. Illi mansioni, quae fundo erat contigua, deputatus eratquid aliud quam putredo fiunt? Secunda abhinc mansio continet cibaria animalium, per quae convenienter designantur ii, qui in sancta Ecclesia quemdam medium statum tenent, qui neque prorsus per illicita desideria carni succumbunt, neque per contemptum mundi ad dignitatem spiritualium pertingere possunt. Hi autem dum a spalibus spirituali comparantes pro erogatione verbi Dei doctoribus suis terrenae substantiae subsidia reddunt, quid aliud quam sanctorum animalium apotheca fiunt? Tertia denique mansio animalia quidem tenet sed immansueta, per quae designatur vita spiritualium, qui quandiu in hac corruptione
Abbreviated transcription (Latin):
emus. ⁊ ꝑ corporis incorruptibilis leuitatẽ
ubiq ẽẽ poterimus. Uolabimꝰ mente ꝑ cõ¬
templationẽ: uolabimꝰ corꝑe ꝑ incorrupti¬
onem. Niscernemus m̃te. ⁊ ut ita dicam dis¬
c̾nemꝰ ⁊ corpore: qnͣdo ipsi sensus ur̃i corpo¬
rei u̾tentur uration̾e: rõ in intellectu̾. ̃¬
tellectꝰ transibit indi̾: cui noiꝰ ꝯingum̃¬

Expanded text:
itatem ubique esse poterimus. Volabimus mente per contemplationem, volabimus corpore per incorruptionem. Discernemus mente, et, ut ita dicam, discernemus et corpore, quando ipsi sensus nostri corporei vertentur in rationem, ratio in intellectum, intellectus transibit in Deum, cui nos conju
Abbreviated transcription (Latin):
tñ non trecentis s centũ annis fabricata :: qr
ȩcesia q̃ abinitio scłi fuit infine scłi redempta
corpꝰ eiꝰ ÷ Corporis em̾ longitudo ad uertioe
q̃ est ab uno latere usq ad aterum latꝰ. de
homin̾e̾ metiaris supinu̾ siũ ꝓnũ: sexies tm̃
longitudinis ⁊ acapite usq ad pedes. qͣlatꝰ
adextͣ insinistiã uel asinist᷑ indextͣm. ⁊ lecie
Xxx: m̃surã etatis plenitudius. xp̃i. Scd̾m
illam sententiam qͣintͥnsecꝰ altitudinẽ ar¬
chȩ distingiumꝰ in . mansiones: archa
tres p̾sentis uite.⁊ duo future. Primꝰ status
÷ illoꝵ hominũ qͥ dñr carnales. Neqͥb ait¬

Expanded text:
n non trecentis, sed centum annis fabricata est, quia Ecclesia, quae ab initio saeculi fuit, in fine saeculi redempta corpus ejus est. Corporis enim longitudo a avertice itudo, quae est ab uno latere usque ad alterum latus, et hominem metiaris supinum seu pronum, sexiens tantum longus est a capite ad pedes, quam latus a dextra in sinistram uel a sinistra in dextram, et decieetatis plenitudinis Christi. Secundum illam sententiam, qua intrinsecus altitudinem arcae distinguimus in quinque mansiones, arca etres praesentis vitae, et duo futurae. Primus status est illorum hominum, qui dicuntur carnales, de
Abbreviated transcription (Latin):
Infine scłi incarne uenit fidius da. ꝑmi¬
sit se crucifigi ꝓsauite homuũ ꝑmisit se
occidiꝑmisit ĩmolari
Infine gͦ scłi occisus ÷ agnus. semel occisus ÷
carnari: Nichil ad huc carnale habuit: ⁊ qͦmͦi
mori potuit: Qͥdsi ab initio occisus ÷: pͥus
occisus ÷ qmͣ incaruatꝰ ÷ Si abinitio occisus
÷. non iam semel s sepe. immo semꝑ occisus :
mtio. id ÷ his qͥfuerunt abuutio. hoc ÷ adre¬
ħ qd dr̃ ab initio det̾mines non tempꝰ occisio¬
nis s salutis: iam inconueniens nullũ erit
euĩ mors eiꝰ pfuit qmͣ fuit. Promissio pꝰac de¬
S tam̃ qñ induit decorẽi carnẽ in macula¬
tã carne̾ impollutã. carne̾ spetiosã deu̾gi¬
neis mbris assumpsit. ⁊ p̾cuxit se fortitu¬

Expanded text:
In fine saeculi in carnem venit Filius Dei, permisit se crucifigi pro salute hominum, permisit se occidi, permisit se immolari. In fine ergo saeculi occisus est Agnus, semel enim tantuncarnari? Nihil adhuc mortale habuit, et quomodo mori potuit? Quod si ab initio occisus est, prius occisus est quam incarnatus est. Si ab initio occisus est, non jam semel, sed saepe, imo semper occisus est. initio, id est, iis qui fuerunt ab initio, hoc est ad reer hoc quod dicitur ab initio determines non tempus occisionis sed salutis, jam inconveniens nullum erit, etiam mors ejus profuit, quam fuit prius pSed tamen quando induit decorem, id est carnem immaculatam, carnem impollutam, carnem speciosam de virgineis membris assumpsit, et praecinxit se fortitu
Abbreviated transcription (Latin):
ruptibilis soluti exeunt: deinceps ab illicitis
desideriis mansuescunt. Qnta mansio homi
tem ne̾ ⁊ uolatilia. Per hominẽ designat᷑ uiuaci¬
tas rationis ⁊ intelligentie: inuolatili expͥ¬
mit᷑ agilitas incorruptibilis iutenat᷑e. Qͣndo
gͦ mortale ħinduerit immortalitatẽ. t̾e¬

Expanded text:
s carnis corruptibilis exeunt, deinceps ab illicitis desideriis mansuescunt. Quintam mansionem homo tenet, et volatilia. Per hominem designatur vivacitas rationis, et intelligentiae, in volatilli exprimitur agilitas incorruptibilis naturae. Quando ergo mortale hoc induerit immortalitatem, e
Abbreviated transcription (Latin):
tus inter ꝓcellas huiꝰ uite regens ꝑse ducit
adse. Trecentoꝵ cubitorũ longitudo p̾sens
scłm designat: qd̃ tͥbus temꝑib decurrit .i.
tp̃r nat᷑alis legis. tp̃r scͥpte legis.tp̾r gr̃e. ꝑ¬
qm sc̃ã eocłia apͥncipio mundi usq ad finẽ
ap̃senti uita ad futurã głam tendit. Qͥnqͣ¬
ginta cubitor latitudo uniuersos fideles
⁊ uno sr̃ addito qd significat. xͫ. qͥ ÷ capud¬

Expanded text:
tus inter procellas hujus vitae regens per se ducit ad se. Trecentorum cubitorum longitudo, praesens saeculum designat, quod tribus temporibus decurrit, id est tempore naturalis legis, ncipio mundi usque ad finem, a praesenti vita ad futuram gloriam tendit. Quinquaginta cubitorum latitudo universos fideles et uno superaddito, quod significat Christum qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑimmolationẽ agni in maculati redemp¬
tionẽ accepit. T̃unc namq fabricata : arcͣ:
qnͣdo delatere x p̾i incruce pendentis ui
sangume ⁊ aquã ꝓfluxerũt ȩccłie sac̾ uita.
Qnͣdo agnꝰ immolatꝰ ÷: t̾csponsa agni nata :
Qñdo adam soporatꝰ ÷: t̾e eua fabricata ÷. As¬
centlit spons nr thalamisui lectũ: dormi¬
uit moriendo exibuit qd̃ ab inttio ꝓfuit.¬

Expanded text:
immolationem Agni immaculati redemptionem accepit. Tunc namque fabricata est arca, quando de latere Christi in cruce pendentis in sanguine et aqua profluxerunt Ecclesiae sacramenta. Quando Agnus immolatus Quando Adam soporatus est, tunc Eva fabricata est . Ascendit sponsus noster thalami sui lectum, dormivit, moriendo exhibuit quod ab initio profuit
Abbreviated transcription (Latin):
quent̃ de amatorib huiꝰ mundi & de uana
conũsatione eoꝵs cogitare delectaris. qn¬
quaginta cubitoꝵs m̃surã transgreder is.
mundi. S qr ipsa nr̃ȩ conditionis infirm¬
tas dui nos in silentio intimȩ contemplati¬
onis pausare ñ patit᷑: exitum habemꝰ hos
tium &r fenestrã. Ostiũ significat exitum
ꝑ oꝑationẽ: fenestra ex itũ qͥ fit ꝑ cogita¬
tionẽ. Ostiũ deorsum ẽ. fenestra fursũ: qr
actiones ad corpꝰ ꝑtinent. ad animam¬

Expanded text:
quenter de amatoribus hujus mundi, et de vana quenter de amatoribus hujus mundi, et de vana conversatione illorum cogitare delectaris quinquaginta cubitorum mensuram transgrederis. Cmundi. Sed quia ipsa nostrae conditionis infirmitas diu nos in silentio intimae contemplationis pausare non patitur, exitum habemus per ostium et fenestram. Ostium significat exitum per operationem, fenestra exitum qui fit per cogitationem. Ostium deorsum est, fenestra sursum, quia actiones ad corpus pertinent,