comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
parem sũmis ꝑipateticis iudico his defn
rebus fidem tribuit reliqua diuinatio¬
nis genera xiecit. det cum stoici omia
fereꝰ illa defendẽnt que et ceno ĩsius cõ¬
mẽtariis qiͣsemiã quedam sparsiss& et
ea Cleantes paulo uberiora fecisset ac¬
cessit acexrimo iũ ĩgenio. Crisippus qui
totam de diuinatioẽ duobus libris ex¬
plicauit suiam. uinop̃terea de oraculis
uno de sõniis quẽ subsequens unũ librũ
babilonius diogenes edidit. eius auditor
possidonii doctor discipulus antipatri
degenerauit panetius. nec tñ ausis elt
denegare uim diumandi esse. s& du¬
bitare̾ sedixit qđ illi ĩ aliqua re ĩictis¬
simis stoicis stoico facẽ licuit. id nosut
ĩ r̾liquis rebus fatiamus ⁊ stoicis non
concedetur.p̃sertim cũ idde quo pane¬
tio nõ liquet r̃liquis eiusde discipline
solis luce uideatur clarius. Set hinus
quide laus achademĩe p̃stantissimi
pħ̾r iuditio et testimonio cõprobata est

Expanded text:
parem summis Peripateticis iudico, isdem parem summis Peripateticis iudico, isdem rebus fidem tribuit, reliqua divinationis genera reiecit. Sed cum Stoici omnia fere illa defenderent, quod et Zeno in suis commentariis quasi semina quaedam sparsisset et ea Cleanthes paulo uberiora fecisset, accessit acerrumo vir ingenio, Chrysippus, qui totam de divinatione duobus libris explicavit sententiam, uno praeterea de oraclis, uno de somniis; quem subsequens unum librum Babylonius Diogenes edidit, eius auditor,linae, Posidonii doctor, discipulus Antipatri, degeneravit, Panaetius, nec tamen ausus est negare vim esse divinandi, sed dubitare se dixit. Quod illi in aliqua re invitissumis Stoicis Stoico facere licuit, id nos ut in reliquis rebus faciamus, a Stoicis non concedetur? praesertim cum id, de quo Panaetio non liquet, reliquis eiusdem disciplinae solis luce videatur clarius. Sed haec quidem laus Academiae praestantissumi philosophi iudicio et testimonio conprobata est.
Abbreviated transcription (Latin):
de senatus snĩa refecit ex cecilie balẽti fi¬
lie sõnio. Atq ħ ut ego arbitror ueteres re¬
rum magis euentis moniti ꝙͣ rõe docti
argumẽta cũ eẽt diuinatio collecta sũt
e quib ut de antiquissimis loquar. Colo¬
fonius Cenophanes unus qui deos esse
diceret diuinatioẽ fũditus sustulit. re¬
liqui uero omẽs preter epicurũ balbutiẽ¬
tez de natura deor diuinationez ꝓbaue¬
rũt set nõ uno modo. nam cum Socrate
omẽsq socratiti. Cenoq et hiqui ab eo es¬
sent profecti man̾erẽt in antiquoꝵ ph̾yoꝵ
cis cõsentientibꝰ. Cumq hinc rel magnã
auctoritate pictagoras iam mie trĩbu¬
isset qui etiam ipse augur uellet esse plu¬
rimis q locis grauis auctor democritus
presensione rerũ futuraru cõprobaret
Dicearcus ꝑipateticus cetera diuinatio¬
nis genera sustulit sõmioꝵ et furoris re¬
liꝗtꝰ. Cratippus q familiaris nr̃ quẽ ego

Expanded text:
de senatus sententia refecit ex Caeciliae, Baliarici fide senatus sententia refecit ex Caeciliae, Baliarici filiae, somnio. Atque haec, ut ego arbitror, veteres rerum magis eventis moniti quam ratione docti argumenta, cur esset vera divinatio, collecta sunt; e quibus, ut de antiquissumis loquar, Colophonius Xenophanes unus, qui deos esse diceret, divinationem funditus sustulit; reliqui vero omnes praeter Epicurum balbutientem de natura deorum divinationem probaverunt, sed non uno modo. Nam cum Socrates omnesque Socratici Zenoque et ii, qui ab eo essent profecti, manerent in antiquorum philocis consentientibus, cumque huic rei magnam auctoritatem Pythagoras iam ante tribuisset, qui etiam ipse augur vellet esse, plurumisque locis gravis auctor Democritus praesensionem rerum futurarum conprobaret, Dicaearchus Peripateticus cetera divinationis genera sustulit, somniorum et furoris reliquit, Cratippusque, familiaris noster, quem ego
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse tradit᷑ deinde auguribꝰ et r̃liqui
reges usi et exactis regibus nihil publi¬
cesine auspitiis nec domi nec militie ge¬
rebatur. Cumq magna uis uicde ret᷑ de
et impetrandis consulẽdisq rebꝰ et ĩ mõ¬
stris interp̃tandis ac procurãdis ĩ arus¬
picum disciplina omner hanç ex etruria
sciẽtia adhibebãt ne genus eẽt ullũ diui¬
natioĩs quod neglectu ab his uideretur
Et cum duobus modis aĩsine ratiõe et
scia motu ip̃i suo soluto et libexo ĩcitarẽt᷑
uno furente altero sõniante furoris diui¬
natioẽ sibillinis maxĩe uersibus cõtineri
arbitrati eorum decem interp̃tes delectos
e ciuitate esse uoluerũt Ex quo sepe genẽ
axiolor etiam et uatum furibundas pre¬
deões ut octauianobello Cornelii Culeoli
audiendas putauerũt. Nec uero sõnia gra
poribus nr̃is templti Iunonis sospite Luti
iuluis qui cũpublio Ruitilio consul fuit¬

Expanded text:
fuisse traditur. Deinde auguribus et reliqui fuisse traditur. Deinde auguribus et reliqui reges usi, et exactis regibus nihil publice sine auspiciis nec domi nec militiae gerebatur. Cumque magna vis videretur esse et inpetriendis consulendisque rebus et monstris interpretandis ac procurandis in haruspicum disciplina, omnem hanc ex Etruria scientiam adhibebant, ne genus esset ullum divinationis, quod neglectum ab iis videretur. Et cum duobus modis animi sine ratione et scientia motu ipsi suo soluto et libero incitarentur, uno furente, altero somniante, furoris divinationem Sibyllinis maxime versibus contineri arbitrati eorum decem interpretes delectos e civitate esse voluerunt. Ex quo genere saepe hariolorum etiam et vatum furibundas praedictiones, ut Octaviano bello Cornelii Culleoli, audiendas putaverunt. Nec vero somnia gravmoria nostra templum Iunonis Sospitae L. Iulius, qui cum P. Rutilio consul fuit
Abbreviated transcription (Latin):
retur meõrie prodiderũt. Qua in fatioe
Caldei nõ ex artis set gentis uocabło nun¬
cupati diuturna obseruatioe sideꝵ sciãm
putant᷑ effecisse ut p̾diciposset quid cuq
uenturũ et quo quisq fato natus c̾e̾t. Ean¬
dem artem etiama egiptii longinquitate
tempor ĩ nũabilib pe̾ne seculid consecuti
putantur. Cilicum autẽ et ꝑsidarũ gens
et his finitima pamphilia. quibꝰ natiõib
p̃fuimꝰ ip̃i uolatibiis auiu cantibusq et
certissimis signis declarari res futuras pu¬
tant. Quam uero gretia coloniam mi¬
sit in etholiam ioniam asiam siciliam.
italiam sine phitio aut dodoneo aut a¬
monis oraculo. aut quod bellu susceptũ
ab ea sine consilio deoꝵ ẽ. Nec unu genꝰ
diuinatioĩs est publice priuatĩq celebra¬
turnam ut omittam ceteros pplos nr̃ ꝙͣ
multa genera cõplexus ẽ Rincipio hui
urbis parens romulus nõ solu auispicato
urbert condidisse set ip̃e optimus augur

Expanded text:
retur, memoriae prodiderunt. Qua in natione retur, memoriae prodiderunt. Qua in natione Chaldaei non ex artis, sed ex gentis vocabulo nominati diuturna observatione siderum scientiam putantur effecisse, ut praedici posset, quid cuique eventurum et quo quisque fato natus esset. Eandem artem etiam Aegyptii longinquitate temporum innumerabilibus paene saeculis consecuti putantur. Cilicum autem et Pisidarum gens et his finituma Pamphylia, quibus nationibus praefuimus ipsi, volatibus avium cantibusque ut certissimis signis declarari res futuras putant. Quam vero Graecia coloniam misit in Aeoliam, Ioniam, Asiam, Siciliam, Italiam sine Pythio aut Dodonaeo aut Hammonis oraculo? aut quod bellum susceptum ab ea sine consilio deorum est? Nec unum genus est divinationis publice privatimque celebratum. Nam, ut omittam ceteros populos, noster quam multa genera conplexus est! Principio huius urbis parens Romulus non solum auspicato urbem condidisse, sed ipse etiam optumus augur
Abbreviated transcription (Latin):
ETUS OPENIOEST
iam usq ab heroicis ducta
temporib. eaq & populi
roniani et oium gẽtlum
firmata cõsensu iersari q̃¬
dam int᷑ hoĩes diuinatiõe
quam greci Manticen ap¬
Apellant idest p̾sentione et
sciam rerii futuraru Magnifica quedar
res & salitaris simodo est u̾lla queq oroa¬
rna ad deoꝵ uim nat᷑a mortali possit ac¬
cedere. Itaq ut alia nos in elius mlta q g̾ci
sic hiuie p̃stantissie rei nomen nrĩ a eltuis
greci ut plato interp̃tatur a furore dixer̃t
Gentem quidem nullam udeo neq tã
humana atq doctam neq tam ĩmanẽ
atq barbaram que nõ significari futura
et a quibusdam intelligi prediciq posse
censeat. Hincipio Assirii lit ab ultimis au¬
ctoritate repetã propter planitiem mag¬
nitudinẽq regionu quas ĩcolebãt.cum
celuiexomni Partepatẽs atq apertũ ĩtue¬
rentur traiectioẽs motusq stellaꝵ obser¬
uauert quib not itis quid cuiq significa¬

Expanded text:
etus opinio est iam usque ab heroicis ducta temporibus, eaque et populi Romani et omnium gentium firmata consensu, versari quandam inter homines divinationem, quam Graeci mantikh/n appellant, id est praesensionem et scientiam rerum futurarum. Magnifica quaedam res et salutaris, si modo est ulla, quaque proxime ad deorum vim natura mortalis possit accedere. Itaque ut alia nos melius multa quam Graeci, sic huic praestantissimae rei nomen nostri a divis, Graeci, ut Plato interpretatur, a furore duxerunt. Gentem quidem nullam video neque tam humanam atque doctam neque tam inmanem tamque barbaram, quae non significari futura et a quibusdam intellegi praedicique posse censeat. Principio Assyrii, ut ab ultumis auctoritatem repetam, propter planitiam magnitudinemque regionum, quas incolebant, cum caelum ex omni parte patens atque apertum intuerentur, traiectiones motusque stellarum observitaverunt, quibus notatis, quid cuique significa
Abbreviated transcription (Latin):
rant milites quia sequi noluerat uidebatis
postremo a thodia classe deserti. uerũ uate
fuisse sensistis. Exposui ꝙ breussime potui
sõmi et furoris oracula que carere arte dix¬
eram quor ambor generum una ratio est
qua Cratippus nosterꝰ uti solet animos hoũ
quadam ex parte extrinsecus esse tractos et
Haustos ex quo et intelligitur esseextra diui¬
num ammum humands aiũs unde ducatꝰ
humam autem animi eam partem que sẽ¬
sum que motum que appetitum habeat
nonẽẽ ab actione corporis seiugatam. Que
autempars anime rationis atqꝰ intelligẽ¬
tie sit particeps eam tum maxime iugete
cum plurimu absit a corpore. Itaq ex ipĩs
exemplis uerarum uaticinationu et som¬
hoc modo Sme oculis nõ potest constare

Expanded text:
rant milites, quia sequi noluerant, videbatis; rant milites, quia sequi noluerant, videbatis; postremo a Rhodia classe deserti verum vatem fuisse sensistis. Exposui quam brevissime potui somnii et furoris oracla, quae carere arte dixeram. Quorum amborum generum una ratio est, qua Cratippus noster uti solet, animos hominum quadam ex parte extrinsecus esse tractos et haustos ex quo intellegitur esse extra divinum animum, humanus unde ducatur, humani autem animi eam partem, quae sensum, quae motum, quae adpetitum habeat, non esse ab actione corporis seiugatam; quae autem pars animi rationis atque intellegentiae sit particeps, eam tum maxume vigere, cum plurimum absit a corpore. Itaque expositis exemplis verarum vaticinationum et somhoc modo
Abbreviated transcription (Latin):
pomum adte uenisse de dirachio cum p̾to¬
rio imperio classi rhodie preesset. Tum pͥͦ
homine prudentem atq doctum eiq dix¬
isse remigem quenidam e ꝗnq remis rho¬
diorum uaticinat uni madefcũiri minus
.xxx. diebus ingretiam sanguine xapinas
dirachi et conscensione in fiaues cum fuga
fugientibꝰ q imserabile respectum ĩcendidr
for̾e set rhodioꝵ classi propinquũ reditu
ac domu itionem dari. tum neq te ipsum
non esse cõmotu. Marcum uarrone et
Aarcum Catorem quitum ibierant doc¬
tos homines uehementer esse ꝑterritos. Pau¬
cis sane post diebus ex pharsalia fuga ue¬
nisse labienu qui cum interitu exercitus
nũtiasset reli qua uatitinatioĩs breui esse
confecta nam et ex orreis direptũ effusu¬
q frumẽtu uias omnes angiportus q con¬
strauerat. et naues subito perterriti metu
conscendistis et noctu adoppidum respi¬
tientes flagrantes onerarias quas ĩçende¬

Expanded text:
ponium ad te venisse Dyrrhachium, cum praetoponium ad te venisse Dyrrhachium, cum praetorio imperio classi Rhodiae praeesset, cumprime hominem prudentem atque doctum, eumque dixisse remigem quendam e quinqueremi Rhodiorum vaticinatum madefactum iri minus xxx diebus Graeciam sanguine, rapinas Dyrrhachii et conscensionem in naves cum fuga fugientibusque miserabilem respectum incendiorum fore, sed Rhodiorum classi propinquum reditum ac domum itionem dari; tum neque te ipsum non esse commotum Marcumque Varronem et M. Catonem, qui tum ibi erant, doctos homines, vehementer esse perterritos; paucis sane post diebus ex Pharsalia fuga venisse Labienum; qui cum interitum exercitus nuntiavisset, reliqua vaticinationis brevi esse confecta. Nam et ex horreis direptum effusumque frumentum vias omnis angiportusque constraverat, et naves subito perterriti metu conscendistis et noctu ad oppidum respicientes flagrantis onerarias, quas incende
Abbreviated transcription (Latin):
ante sapiens uirginali modestia mater op¬
tima tutm multo mulier melior mulierum
missa sum superstitiosis ariolationibꝰ. Neq¬
me Apollo f̾atis fandis dementez ĩuitam
ciet. Uirgines uero equalis patris mei mecũ
factum pudet. Optimi uiti mea mater tui
me misetet meipiget optimã progeniem p¬
amo rapuisti extra me hoc dolet᷑ me obeẽ
illos prodesse me obstare illos obsequi. O.
poema tenerũ et moratum atq mosle. Sed
Hoc minus ad rem illud quod uolumꝰ exp̃s¬
sum est ut uaticinari furor uera soleat. Acdest
adest t̾as obuoluta sanguine atq incendio
multos annos latuit. Ciu̾es ferte opem et x̃¬
stinguite deus melusus incorpore humano
Iam non casandra loquitur.Iam mari magͦ¬
cita classis teritur exitium examen rapit
bit manus litora. Tragedias loqui uideox
fabulas at exte ipso no cõmentitia rei s
factam eiusdem generis audiui Gaium Co¬

Expanded text:
ante sápiens illa vírginalis modéstia? Máter, opante sápiens illa vírginalis modéstia? Máter, optumárum multo múlier melior múlierum, Míssa sum supérstitiosis háriolatiónibus; Námque Apollo fátis fandis démentem invitám ciet. Vírgines vereór aequalis, pátris mei meum factúm pudet, O/ptumi viri/; mea mater, túi me miseret, méi piget. O/ptumam progéniem Priamo péperisti extra me; hóc dolet. Mén obesse, illós prodesse, me óbstare, illos óbsequi? O poe+ma tenerum et moratum atque molle! Sed hoc minus ad rem; illud, quod volumus, expressum est, ut vaticinari furor vera soleat. A/dest, adest fax óbvoluta sánguine atque íncendio! Múltos annos látuit; cives, férte opem et restínguite. Deus inclusus corpore humano iam, non Cassandra loquitur. Iámque mari magnó classis cita Téxitur; exitium éxamen rapit; bít manus litora. Tragoedias loqui videor et fabulas. At ex te ipso non commenticiam rem, sed factam eiusdem generis audivi: C. Co
Abbreviated transcription (Latin):
pe qui deorum cognatione teneatur. alto
tanꝙͣ insigiite note ueritatis appareant
Tẽrtio ꝙ ip̃i diicum dormiẽtibꝰ colloquat
Idq ut modo dixi facilius euenit appropĩ¬
quante morte ut animi futura augurent
ex quo et illud est Calani de quo ante dixi
et homerici hectoris qui moriens propinꝙ
Achilli mortem denũtiat. Neq enim illud
uerbum temere consuetudo approbasset
siea res nulla esset omnino presagibat aius
frustra me ire cum exirem clomo sagire eiz
est acute sentire ex quo sage anus qtua ml¬
ta scire uolunt et sagaces cleĩcanes. Is igitꝰ
qui ante sagit ꝙͣ oblata res est cdicitur p̃¬
sagire idest futlra ante sentire. In ẽ igit
inamimis p̃sagatio extrinsecus uecta atq
ĩclusa diuinitas Et si exarsit acrius furor
appellatur cum corpore aũis abstractus di¬
uino spiritu concitatur. S quid oculic rape
uisa ẽ de repente ardentibꝰ ubi illa paulo

Expanded text:
pe qui deorum cognatione teneatur, alterpe qui deorum cognatione teneatur, altertamquam insignitae notae veritatis appareant, tertio, quod ipsi di cum dormientibus conloquantur. Idque, ut modo dixi, facilius evenit adpropinquante morte, ut animi futura augurentur. Ex quo et illud est Callani, de quo ante dixi, et Homerici Hectoris, qui moriens propinquam Achilli mortem denuntiat. Neque enim illud verbum temere consuetudo adprobavisset, si ea res nulla esset omnino: Praésagibat ánimus frustra me íre, cum exirém domo. Sagire enim sentire acute est; ex quo sagae anus, quia multa scire volunt, et sagaces dicti canes. Is igitur, qui ante sagit, quam oblata res est, dicitur praesagire, id est futura ante sentire. Inest igitur in animis praesagitio extrinsecus iniecta atque inclusa divinitus. Ea si exarsit acrius, furor appellatur, cum a corpore animus abstractus divino instinctu concitatur. Séd quid oculis rábere visa es dérepente ardéntibus? U/bi paulo
Abbreviated transcription (Latin):
goricis interdictum putatur ne fͥaba ues¬
Cerentur. ꝙhabet inflatione magna is
cibꝰ tranquillitati mẽtis querenti uera cõ¬
trariam. Cum ergo est somno reuocatus a¬
nimus a societate et a contagione corporis
tum meminit p̃teritor p̃sentia cernit. futã
prouidet. Iacet enim corpus dormiẽtis ut
mortui. uiget aute et uiuit animus. quod
multo mag̾i faciet post mortez cũ omnino
corpore excesserit. Itaq appropinquante
morte multo est diuimor nam id ipsu ui¬
dent qui sũt morbo grauati et mortifero
affecti instare morte. It aq his occurrunt
plerimq imagines mortuor tumq ułmaꝵ¬
ĩme laudistudent cos qui secus ꝙ decuit uix¬
erunt. peccatorum suorum tum maxime pe¬
nitet. Siuinare autem moriẽtes illo etiam
exemplo confirmat possidonius quo affe̾t
thodiu quenidam morientem sex equales
censet deorum appulsu homĩes sõmare
uno ꝙ prouideat .Mimus ipse per se quip¬

Expanded text:
goriis interdictum putatur, ne faba vesgoriis interdictum putatur, ne faba vescerentur, quod habet inflationem magnam is cibus tranquillitati mentis quaerenti vera contrariam. Cum ergo est somno sevocatus animus a societate et a contagione corporis, tum meminit praeteritorum, praesentia cernit, futura providet; iacet enim corpus dormientis ut mortui, viget autem et vivit animus. Quod multo magis faciet post mortem, cum omnino corpore excesserit. Itaque adpropinquante morte multo est divinior. Nam et id ipsum vident, qui sunt morbo gravi et mortifero adfecti, instare mortem; itaque iis occurrunt plerumque imagines mortuorum, tumque vel maxume laudi student, eosque, qui secus, quam decuit, vixerunt, peccatorum suorum tum maxume paenitet. Divinare autem morientes illo etiam exemplo confirmat Posidonius, quod adfert, Rhodium quendam morientem sex aequales censet deorum adpulsu homines somniare, uno, quod provideat animus ipse per sese, quip
Abbreviated transcription (Latin):
inopla euecta nec satietate afflueti quor
utrunq ꝑrestringere atiem mentis solet
siue deest naturc quippiam siue habũdat
atq efluit. Illa etiam tertia parte animĩ
in qua irarum consistit ardor sedata atq
restincta tum eueniet duabꝰ animi teme¬
rariis partibus cõpressis ut illa tertia pars
rationis et mentis eluceat et se negetam
ad somniandum acremq prebeat. tum
ei uisa quietis occurrẽt tranquilla atq ue¬
ratia. Nec uerba ipsa platonis exprest Epi¬
curu igitur audiemꝰ ponus. Namq Car¬
neades concertatioĩs Ctudio modo ait¬
hoc modo illud. At ille quid sentit. Sẽtit
autez nũꝙ̃ aliquid elegans mhil decoru
hc ergo anteponas socrati et platoni quiut
ration̾em non redderent auctoritate tñhos
minutos pħos uincerent. Iubet igitur plato
sic aqd somnum proficisci corporibꝰ affectis
ut mhilsit quod errorem animis pertur¬
bationem q afferat. Ex quo etiam picta¬

Expanded text:
inopia enecta nec satietate affluenti quorum inopia enecta nec satietate affluenti quorum utrumque praestringere aciem mentis solet, sive deest naturae quippiam sive abundat atque affluit, illa etiam tertia parte animi, in qua irarum existit ardor, sedata atque restincta, tum eveniet duabus animi temerariis partibus compressis, ut illa tertia pars rationis et mentis eluceat et se vegetam ad somniandum acremque praebeat, tum ei visa quietis occurrent tranquilla atque veracia.” Haec verba ipsa Platonis expressi. Epicurum igitur audiemus potius? Namque Carneades concertationis studio modo hoc, modo illud ait; ille, quod sentit; sentit autem nihil umquam elegans, nihil decorum. Hunc ergo antepones Platoni et Socrati? qui ut rationem non redderent, auctoritate tamen hos minutos philosophos vincerent. Iubet igitur Plato sic ad somnum proficisci corporibus adfectis, ut nihil sit, quod errorem animis perturbationemque adferat. Ex quo etiam Pytha
Abbreviated transcription (Latin):
cimus. que quidem multo plura uenirent
siad quietem integri iremus. mĩc onusti cĩ¬
bo et uino perturbata et confusa cernimus
uide quid socrates inpolitia platonis loquit
Dicit enim cum dormiẽtibꝰ ea pars anmi
que mẽtis et rationis sit particeps sopita
langueat/. Illa autem in qua feritas qͣdar
sit Atq agrestis ĩmanitas cum sit ĩmode¬
rato obstupefacta potu atq pastu exul¬
tare eam in sonmno inmoderateq iactaĩ
Itaq hiuic omĩa uisa obitiantur a mente¬
uacua ac ratione ut aut cum matre corpus
miscere indeatur aut cum quouis alio uł ho¬
mine ueldeo. sepe bellua atq etiam trucidaẽ
aliquem et impie eruentari multaq facere
impune atq tetre cum temeritate et impru¬
dentia At qui salubri et moderato cultu
atq uictu quieti setradiderit. ea parte ũ
que mẽtis et consilii est agitata et erecta
saturataq bonarum cogitationu epulis
eaq parte animi que udluptate alitur nͤ

Expanded text:
cimus? Quae quidem multo plura evenirent, cimus? Quae quidem multo plura evenirent, si ad quietem integri iremus. Nunc onusti cibo et vino perturbata et confusa cernimus. Vide, quid Socrates in Platonis Politia loquatur. Dicit enim: “Cum dormientibus ea pars animi, quae mentis et rationis sit particeps, sopita langueat, illa autem, in qua feritas quaedam sit atque agrestis inmanitas, cum sit inmoderato obstupefacta potu atque pastu, exsultare eam in somno inmoderateque iactari. Itaque huic omnia visa obiciuntur a mente ac ratione vacua, ut aut cum matre corpus miscere videatur aut cum quovis alio vel homine vel deo, saepe belua, atque etiam trucidare aliquem et impie cruentari multaque facere inpure atque taetre cum temeritate et inpudentia. At qui salubri et moderato cultu atque victu quieti se tradiderit ea parte animi, quae mentis et consilii est, agitata et erecta saturataque bonarum cogitationum epulis, eaque parte animi, quae voluptate alitur, nec
Abbreviated transcription (Latin):
esses hora secunda sepe te sibi sõniu nar¬
rasse uisum tibi esse cum in locis solus me¬
stus errares. Uaium Marium cum fascibꝰ
laureatis querere exte quid tristis esses
cumqte tu patria expulsum esse dixisses
p̃hendisse elim dexteram tuam et bono
anmote iussisse esse.Lictoriq ꝓroximo tr¬
adidisse ut te ĩ monumẽtum Cuũ deducẽt
et dixisse i eo tibi salutem fore. Tum et se
exclamasse Calustius narrat reditum tibi
celerem et gloriosum paratum et te ipsũ
uisum insõnio delectari. nam illud mihi
ipsi celeriter nũtiatum est te audiuisse ĩ mo¬
numento. Mariĩ de tuo reditu magnficẽ¬
tissimu illud senatus consultum esse factũ
referente optimo et clarissimo uixo cõsule
Idq frequentissimo theatro incredibili cla¬
more et plausu comorobatum dixisse te ni
hilo attinati sõmo fleri posse diuimius. At
multa Falsa imo obscura fortasse nobis
s sint falsa quedam. contra uera quid di¬

Expanded text:
esses hora secunda fere, te sibi somnium naresses hora secunda fere, te sibi somnium narravisse: visum tibi esse, cum in locis solis maestus errares, C. Marium cum fascibus laureatis quaerere ex te, quid tristis esses, cumque tu te patria vi pulsum esse dixisses, prehendisse eum dextram tuam et bono animo te iussisse esse lictorique proxumo tradidisse, ut te in monumentum suum deduceret, et dixisse in eo tibi salutem fore. Tum et se exclamasse Sallustius narrat reditum tibi celerem et gloriosum paratum, et te ipsum visum somnio delectari. Nam illud mihi ipsi celeriter nuntiatum est, ut audivisses in monumento Marii de tuo reditu magnificentissumum illud senatus consultum esse factum referente optumo et clarissumo viro consule, idque frequentissimo theatro incredibili clamore et plausu comprobatum, dixisse te nihil illo Atinati somnio fieri posse divinius. At multa falsa. Immo obscura fortasse nobis. Sed sint falsa quaedam; contra vera quid di
Abbreviated transcription (Latin):
ustrum ex opido exiret. Hoc uero Eonio¬
eum cõmotum mane bubulco p̃sto ad por¬
tam fuisse quesisse exeo quid esset ĩ plau¬
stro. Illum perterritum fugisse mortlium
erutum eẽ Cauponem re p̾atefacta penas
Sed quid aut plura aut netera querimꝰ
sepe tibi meum narraui. sepe exte sõmũ
essem uidisse inquiete cum tli equo aduec¬
tus ad quandam magni fluminis xipam
prouectus subito atq delapsus ⁊̃ flumen
nusꝙͣ apparuisses me contremuisse timoẽ
perterrirlim tum te repente letũ extinsse
eodemq equo aduersam ascendisse ripam
nosq internos esse complexos facilis cõiec¬
tura huius sominiĩ mihiq aperitis inasia
predictum est fore eos euentus rexũ qui
acciderũt. Uem̾o mĩc adtuum. Audun e¬
quidem exte ipso. set mihi sepiusꝰ nr salui¬
tius narrauit cum milla fuga nobis glori¬
osa patrie calamitosa i uilla quedam
campi attinatis maneres magnamꝙ partẽ
esse passum te excitari. Cum autem expert

Expanded text:
ustrum ex oppido exiret. Hoc vero eum soustrum ex oppido exiret. Hoc vero eum somnio commotum mane bubulco praesto ad portam fuisse, quaesisse ex eo, quid esset in plaustro; illum perterritum fugisse, mortuum erutum esse, cauponem re patefacta poenas ius? Sed quid aut plura aut vetera quaerimus? Saepe tibi meum narravi, saepe ex te audivi essem, vidisse in quiete, cum tu equo advectus ad quandam magni fluminis ripam provectus subito atque delapsus in flumen nusquam apparuisses, me contremuisse timore perterritum; tum te repente laetum exstitisse eodemque equo adversam ascendisse ripam, nosque inter nos esse conplexos. Facilis coniectura huius somnii, mihique a peritis in Asia praedictum est fore eos eventus rerum, qui acciderunt. Venio nunc ad tuum. Audivi equidem ex te ipso, sed mihi saepius noster Sallustius narravit, cum in illa fuga nobis gloriosa, patriae calamitosa in villa quadam campi Atinatis maneres magnamque partem esse passum te excitari; cum autem experrectus
Abbreviated transcription (Latin):
dam proiectum mortiuim uidisset eumq
humasset. hretq m animo nauim cõscendẽ
moneri uisus est ne id faceret ab eo quem
sepultura affecerat si nauigass eum nau¬
fragio esse periturum. Itaq Simonidem
redisse perisse cȩteros quitum nauigasset
Alterum ita traditum clarum admodum
sõnium. Cum duo quidam arcades famĩ¬
liares iter una facerent et megaram uemi
rum ad hospitem qui ut cenati quiescerẽt
Concubia nocte uisum esse in somnis eiꝗ
erat in hospitio illum alterum orare ut
subuemiret ꝙ sibi a caupone parabatur ĩ¬
teritus. eum primo perterritum surrexisse¬
sõno. demde cum se collegisset idq uisum
pro ihilo habendum ẽẽ cixisset recubius¬
se. Tum ei dormienti eundem illum iusu
esse rogare ut qm̃ sibi uiuo non subueniss
mortetn suam ne multam esse pateretur
se interfectum in plaustrum esse a caupoẽ
comectum et supra stercus ĩ iectum petere
ut mane ad portam adesset prius ꝙͣ pla¬

Expanded text:
dam proiectum mortuum vidisset eumque dam proiectum mortuum vidisset eumque humavisset haberetque in animo navem conscendere, moneri visus est, ne id faceret, ab eo, quem sepultura adfecerat; si navigavisset, eum naufragio esse periturum; itaque Simonidem redisse, perisse ceteros, qui tum navigassent. Alterum ita traditum clarum admodum somnium: Cum duo quidam Arcades familiares iter una facerent et Megaram venis, ad hospitem alterum. Qui ut cenati quiescerent, concubia nocte visum esse in somnis ei, qui erat in hospitio, illum alterum orare, ut subveniret, quod sibi a caupone interitus pararetur; eum primo perterritum somnio surrexisse; dein cum se conlegisset idque visum pro nihilo habendum esse duxisset, recubuisse; tum ei dormienti eundem illum visum esse rogare, ut, quoniam sibi vivo non subvenisset, mortem suam ne inultam esse pateretur; se interfectum in plaustrum a caupone esse coniectum et supra stercus iniectum; petere, ut mane ad portam adesset, prius quam pla
Abbreviated transcription (Latin):
se ludis acdq ab eodem uisum esse senatui
nũtiare. Illum non esse ausun Itexum esse ĩ¬
dem uisum et monitum ne uim suam expe¬
tiri uellet. netum quidem esse ausum. exin
filium eius esse mortuum. eandem ĩ sõmsacd¬
monitionem fuisse tertiam. tum illum etiã
debilem factum rem ad amicos detulisse
quor de smã lecticula in curiam esse dela¬
tum cumq senatuĩ sõmim enarrass pedibꝰ
sius saluum domum reuertisse. Itaq sõmo
comprobato a senatu ludos illos iterum in¬
stauratos memoria proditum est. Eaius uͦ
graccus multis dixit ut scriptum apud eũ¬
dem Celium est sibi in somnis questurã pe¬
uellet cunctare tur tamen eodem sibi leco
quo ipse interisset esse pereundum hoc an
audisse seribit Celius et dixisse multis ꝙͦ
sõmo quid inueniri potest certius. Quid il¬
la duo sõma que celeberrime cõmemorã¬
tur a stoycis. quis tandem potest contẽnẽ
Unum de simonide qui cum ignotum quẽ¬

Expanded text:
se ludis, idque ab eodem iussum esse eum senatui se ludis, idque ab eodem iussum esse eum senatui nuntiare; illum non esse ausum. Iterum esse idem iussum et monitum, ne vim suam experiri vellet; ne tum quidem esse ausum. Exin filium eius esse mortuum, eandem in somnis admonitionem fuisse tertiam. Tum illum etiam debilem factum rem ad amicos detulisse, quorum de sententia lecticula in curiam esse delatum, cumque senatui somnium enarravisset, pedibus suis salvum domum revertisse. Itaque somnio comprobato a senatu ludos illos iterum instauratos memoriae proditum est. C. vero Gracchus multis dixit, ut scriptum apud eundem Coelium est, sibi in somnis quaesturam pevellet cunctaretur, tamen eodem sibi leto, quo ipse interisset, esse pereundum. Hoc, aaudisse scribit Coelius et dixisse eum multis. Quo somnio quid inveniri potest certius? Quid? illa duo somnia, quae creberrume commemorantur a Stoicis, quis tandem potest contemnere? unum de Simonide: Qui cum ignotum quen
Abbreviated transcription (Latin):
Adiungam pħis doctissimum hominem po¬
etam ꝙ  diuinum sophoclem qui cum et
ede herculis patera aurea gralis subrpta
esset in sõnis uidit deum dicentem quis
fecisset. quod semel ille iterumq neglexit
ubi idem sepnus ascendit in ariopagiłm de¬
tulit rem. Ariopagite comprehendiꝰ iubẽt
eum qui a sophocle erat nomĩatus. Es ques¬
tione adhibita confessus est pateramq re¬
tulit. quo facto fanu illud iudicis her¬
culis est nomiatum. d quid ego grecoru
nesçio quomodo memagis nrã delectant.oẽs
Hec historici fabi uielii. set proxime Celius
cum bello latino ludi uotiui maximi pͥmu
fierent ciuitas ad arma repente est excita¬
ta Itaq ludis intermissis inst iuratiui cõstitu¬
ti sunt qui anteꝙͣ fierent cumq iam popu¬
lus consediss et sexins per aircum uirgis ce¬
cderetur furcam ferens cluctus est. Ecłu sui¬
dam rustico romano dormenti uisus est
uenire qui deceret presulem sibi nõ placuis¬

Expanded text:
Adiungamus philosophis doctissimum hominem, poAdiungamus philosophis doctissimum hominem, poe+tam quidem divinum, Sophoclem; qui, cum ex aede Herculis patera aurea gravis subrepta esset, in somnis vidit ipsum deum dicentem, qui id fecisset. Quod semel ille iterumque neglexit. Ubi idem saepius, ascendit in Arium pagum, detulit rem; Areopagitae conprehendi iubent eum, qui a Sophocle erat nominatus; is quaestione adhibita confessus est pateramque rettulit. Quo facto fanum illud Indicis Herculis nominatum est. Sed quid ego Graecorum? nescio quo modo me magis nostra delectant. Omnes hoc historici, Fabii, Gellii, sed proxume Coelius: Cum bello Latino ludi votivi maxumi primum fierent, civitas ad arma repente est excitata, itaque ludis intermissis instaurativi constituti sunt. Qui ante quam fierent, cumque iam populus consedisset, servus per circum, cum virgis caederetur, furcam ferens ductus est. Exin cuidam rustico Romano dormienti visus est venire, qui diceret praesulem sibi non placuis
Abbreviated transcription (Latin):
Mentiri xenofontem an delirare clicez
Quid singulari uir ingenio Aristotiles et
pene diuno ipse neerrat an alios uult erraẽ
cum scribit Eudemu cipricum fammiliarẽ
suum iter inmacedoniam fatientem phe¬
ras uenisse que erat urbs in tesalia tum
admodum nobilis ab Alexandro autemti¬
ranno crudeli dñatu premebatur ieo igiꝰ
opido ita graniter egrum Eudemum fu¬
isse ut omnes medici diffiderẽt ei uisum
in quiete egregia fatie iuuenem dicere fo¬
re lit breuł conualesçeret paucisq diebus
interituru Alexandru ipsumm autẽ Eude
Atq prima scribit ita Aristotiles cõsecuta
et conualuisse eudemum et ab uxoris frĩ¬
bus interfectum tirannum Quinto autem
anno exeunte cum eẽt spes ex illo sõmo ĩ
Ciprum illum ex sicilia esse rediturum
preliantem eum ad siracusas occidisse
ex quo illud sõmum ita esse interp̃tatum
ut clm animus Eudemi decorpore excel¬
serit tum domum reuertisse uideatur

Expanded text:
Mentiri Xenophontem an delirare dicemus? Mentiri Xenophontem an delirare dicemus? Quid? singulari vir ingenio Aristoteles et paene divino ipsene errat an alios vult errare, cum scribit Eudemum Cyprium, familiarem suum, iter in Macedoniam facientem Pheras venisse, quae erat urbs in Thessalia tum admodum nobilis, ab Alexandro autem tyranno crudeli dominatu tenebatur; in eo igitur oppido ita graviter aegrum Eudemum fuisse, ut omnes medici diffiderent; ei visum in quiete egregia facie iuvenem dicere fore ut perbrevi convalesceret, paucisque diebus interiturum Alexandrum tyrannum, ipsum auteatim scribit Aristoteles consecuta, et convaluisse Eudemum, et ab uxoris fratribus interfectum tyrannum; quinto autem anno exeunte, cum esset spes ex illo somnio in Cyprum illum ex Sicilia esse rediturum, proeliantem eum ad Syracusas occidisse; ex quo ita illud somnium esse interpretatum, ut, cum animus Eudemi e corpore excesserit, tum domum revertisse videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
moneretur q ut cautior esset dixisse quod
extat in aunalib sibi in sõniis uisu ẽẽ clim
in mediis hostibus uersaretur occidere cũ
maxima gloria. Et tum quidem ĩcolumil
exercitumꝰ obsidione liberauit post triẽm¬
um autem cum consul esset cleuouit se et
in atiem latinoꝵ irrupit armatus quo eius
facto superati sunt et deleti latimi. cuiuis
mors ita gloriosa fint ut eandem concu¬
pisceret filius. Set ueniamus mĩc siplacet
ad sominia phyorum. Est apud platonez
Socrates cum esset incustoclia publica di¬
cens Critoni suo familiari sibi post diem¬
tertium esse moriendum uidisse se ĩ sõms
pulcritudine eximiam  feminam que seno¬
mine appellans diceret homericum quẽ¬
dam huismodi uersum. Tertiate sifile
tempestas leta locabit. quod ut est dictũ
sic stribitur contigisse. Cenofon socraticꝰ
qui uir et quantus mea militia qua cum
ciro minore est perfunctus est sua scribit
sõma quor euentus mirabiles extitexunt

Expanded text:
monereturque, ut cautior esset, dixit, quod monereturque, ut cautior esset, dixit, quod extat in annalibus, se sibi in somnis visum esse, cum in mediis hostibus versaretur, occidere cum maxuma gloria. Et tum quidem incolumis exercitum obsidione liberavit; post triennium autem, cum consul esset, devovit se et in aciem Latinorum inrupit armatus. Quo eius facto superati sunt et deleti Latini. Cuius mors ita gloriosa fuit, ut eandem concupisceret filius. Sed veniamus nunc, si placet, ad somnia philosophorum. Est apud Platonem Socrates, cum esset in custodia publica, dicens Critoni, suo familiari, sibi post tertium diem esse moriendum; vidisse se in somnis pulchritudine eximia feminam, quae se nomine appellans diceret Homericum quendam eius modi versum: Tertia te Phthiae tempestas laeta locabit. Quod, ut est dictum, sic scribitur contigisse. Xenophon Socraticus qui vir et quantus! in ea militia, qua cum Cyro minore perfunctus est, sua scribit somnia, quorum eventus mirabiles exstiterunt.
Abbreviated transcription (Latin):
diutius łd facere non posse elatimiq cu¬
piditate respexisse. Tum uasta belluam
et ĩmanem uisam circũplicatam serpẽtib
quacũq incederet omiã arbusta uirgu¬
ta tecta peruertere et eum admirattr
quid retro et a tergo fieret ne laborarz
Apud Agatoclent scriptu ẽ ĩ historia
Amilcarem cartagnensem cum oppug¬
naret siracusas uiclim esse audire uocem
sȩ postridie cenaturum siracusis cuman̾t
dies illuxisset magnam seditione in castris
eius int̃ penos et siculos esse factam quod
cum sensissent siracusani mproniso eos ĩ
castra irrupisse Amilcarem q ab hiis uiuũ
esse sublatum Ita res sõmum comprobauit
plena exemploꝵ est hystoria. tum rfercta
uita comums At uero publius Detuis ille
quinti filius qui primus edetiis consul fuit
dim esset tr militum Ualerio aulo Corne¬
lio consule a sãntibꝰq premeretur nr̃ exer¬
citus cum pericula prelioꝵ miret audatius

Expanded text:
diutius facere non potuisse elatumque cudiutius facere non potuisse elatumque cupiditate respexisse; tum visam beluam vastam et immanem circumplicatam serpentibus, quacumque incederet, omnia arbusta, virgulta, tecta pervertere, et eum admiratum quid retro atque a tergo fieret, ne laboraret. Apud Agathoclem scriptum in historia est Hamilcarem Karthaginiensem, cum oppugnaret Syracusas, visum esse audire vocem, se postridie cenaturum Syracusis; cum autem is dies inluxisset, magnam seditionem in castris eius inter Poenos et Siculos milites esse factam; quod cum sensissent Syracusani, inproviso eos in castra inrupisse, Hamilcaremque ab iis vivum esse sublatum. Ita res somnium conprobavit. Plena exemplorum est historia, tum referta vita communis. At vero P. Decius ille Q. F., qui primus e Deciis consul fuit, cum esset tribunus militum M. Valerio A. Cornelio consulibus a Samnitibusque premeretur noster exercitus, cum pericula proeliorum iniret audacius
Abbreviated transcription (Latin):
Alexandru atq ubi lucere cepisset clamita¬
sse magos pestem et pernitiem asie proxiã
nocte Natam. Hec de indis et magis redea¬
mus ad sõma Anmibalem Celius scribit
cum colũnam auream que eẽt in phanno
Iunonis litie auferre uellet lubitaretq utz
ea solida esset mn extrinsecus maurata perte
dicere ne id faceret minariq sifecisset secu¬
raturam ut eum quoq oculum quo bene
uideret amittẽt iciq abhoniẽ acuto non
esse neglectum. Itaq ex eo auro quod ext̾c¬
bratum ẽẽt buccula curasse fatiendam
et eam ĩsõmo colũne collocasse. ħ idem
insileniquẽ Celuis sequit greça historia
est is aute diligentissime ues hanibalis
prosecutus est Amibalem cum cepisset sagũtũ
iusum esse in sõnis a Ioue indeoꝵ concisumm
uocari. quo cum uenisset Iouem imparasse
ut ytalie bellum ĩferret ducemq ei unum
e concilio datum quo illũ utentezcum exex¬

Expanded text:
Alexandrum, atque, ubi lucere coepisset, clamitaAlexandrum, atque, ubi lucere coepisset, clamitasse magos pestem ac perniciem Asiae proxuma nocte natam. Haec de Indis et magis. Redeamus ad somnia. Hannibalem Coelius scribit, cum columnam auream, quae esset in fano Iunonis Laciniae, auferre vellet dubitaretque, utrum ea solida esset an extrinsecus inaurata, perterdicere, ne id faceret, minarique, si fecisset, se curaturam, ut eum quoque oculum, quo bene videret, amitteret, idque ab homine acuto non esse neglectum; itaque ex eo auro, quod exterebratum esset, buculam curasse faciendam et eam in summa columna conlocavisse. Hoc item in Sileni, quem Coelius sequitur, Graeca historia est is autem diligentissume res Hannibalis persecutus est: Hannibalem, cum cepisset Saguntum, visum esse in somnis a Iove in deorum concilium vocari; quo cum venisset, Iovem imperavisse, ut Italiae bellum inferret, ducemque ei unum e concilio datum, quo illum utentem cum exer
Abbreviated transcription (Latin):
ti eisol adpedes uisus esset ter eum scribit
frustra appetiuisse manibus cum se cõ uol¬
uens solelaberetur et abiret ei magos dixis¬
se quod genus sapientu et doctor habeba¬
tur inpat̾sis ex triplici appetitioẽ solis trĩ¬
ginta annis regnaturum ẽẽ cirum portẽ¬
di quod ita contigit. Nam ad septuagesi¬
mum peruemt cum quagraginta annos
natus regnare cepisset Ełt profecto quid
dam inbarbaris gentibꝰ presentiens atq
diuinans. Si quide ad morte proficisceni
Calanus indus cum descendet in rogum
auita cum ut herculi contigit mortali cor¬
pore cremato in lucem animus excesserit
Cumq Alexander eum rogaret siquidue¬
llet ut diceret. Optime inqiit prope diem
uidebote. quod ita contigit. Nam babiloie
paucis post diebus alexatider mortuns est
Discedo parumper a sõmiis atq mox r̾uer¬
tar. Qua nocte templũ ephesie dianc defla¬
grauit eadem constat ex olimpiade natũ

Expanded text:
ti ei sol ad pedes visus esset, ter eum scribit ti ei sol ad pedes visus esset, ter eum scribit frustra adpetivisse manibus, cum se convolvens sol elaberetur et abiret; ei magos dixisse, quod genus sapientium et doctorum habebatur in Persis, ex triplici adpetitione solis triginta annos Cyrum regnaturum esse portendi. Quod ita contigit; nam ad septuagesimum pervenit, cum quadraginta natus annos regnare coepisset. Est profecto quiddam etiam in barbaris gentibus praesentiens atque divinans, siquidem ad mortem proficiscens Callanus Indus, cum inscenderet in rogum it, e vita, cum, ut Herculi contigit, mortali corpore cremato in lucem animus excesserit! Cumque Alexander eum rogaret, si quid vellet, ut diceret, Optime, inquit; propediem te videbo. Quod ita contigit; nam Babylone paucis post diebus Alexander est mortuus. Discedo parumper a somniis, ad quae mox revertar. Qua nocte templum Ephesiae Dianae deflagravit, eadem constat ex Olympiade natum esse
Abbreviated transcription (Latin):
est. Sed inre tanta haudtemere in prouiso
offerunt. Froide uide nequem tu hebetem
esse putas eque ac pecus is sapĩa muniti
pectus egregium gerat teq regno expellat
nam id quod de sole ostensu est tibi ppło
cõmutatioẽ xerum portendũt propinquã
hecbene auerũcent ꝓpło. Namꝙ ad dexte¬
ram cepit cursum ableua signu p̃potens
pulcherrime auguratum ẽ Rem romana
oublicam sũmam fore. Age nũc adexterio¬
ra redeamus. Matrem phalaridis scribit
ponticus Erac lides doctus uir auditor et
discipulus placonis uisam esse in sõnis uidẽ¬
simulacra deorum que ipsa domi cõsecras¬
set ex his mercuriu e patria quã dextera
manu teneret sanguine uisum ẽe fundẽ
qui cum terram attigisset referuescẽ sic¬
iuderetur ut tota domus sanguine redũ¬
daret. quod matris sõmum ĩmanis filii cru¬
delitas comprobauit. Quid ego que magi
Ciro principi interp̃tati suntꝰ ex dionisii
ꝑsici libris proferam. Nam cum dorimẽ¬

Expanded text:
mere inproviso ófferunt. Próin vide ne, quém tu esse hebetem députes aeque ác pecus, Ís sapientiá munitum péctus egregié gerat Téque regno expéllat; nam id, quod dé sole ostentúmst tibi, Pópulo commutátionem rérum portendít fore Pérpropinquam. Haec béne verruncent pópulo. Nam quod ad déxteram Cépit cursum ab laéva signum praépotens, pulchérrume Aúguratum est rém Romanam públicam summám fore. Age nunc ad externa redeamus. Matrem Phalaridis scribit Ponticus Heraclides, doctus vir, auditor et discipulus Platonis, visam esse videre in somnis simulacra deorum, quae ipsa domi consecravisset; ex iis Mercurium e patera, quam dextera manu teneret, sanguinem visum esse fundere; qui cum terram attigisset, refervescere videretur sic, ut tota domus sanguine redundaret. Quod matris somnium inmanis filii crudelitas conprobavit. Quid ego, quae magi Cyro illi principi interpretati sint, ex Dinonis Persicis proferam? Nam cum dormien
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tata sunt falsa non rexum uitio set inter¬
oret.intium insciẽtia. Hoc aute posito at¬
q concesso esse quandara uim diuina honi
uitam continente nõ difficile est que fieri
certe uidemus eaqua ratione fiant suspicai
nam et adhostiam deligendam potest esse¬
dur uis quedam sentiens que est tota cõfu¬
Ca mũdo. et tum ip̃m cum isnolare uelis erto¬
xum fieri mutatio potest. ut aut absit aliqd
aut suꝑsit. Paruis enim momẽtis młta nat᷑a
aut fingit aut mutat aut detrahit. Quod
ne dubitare possimꝰ maximo est argumẽ¬
to quod paulo ante interitum cesaris cõtigit
Quicum immolaret illo die quo primũ nł
sella aurea sedit et cum purpurea ueste pro¬
cessit in extis bouis opimi cor nonfuit. Nũ
igitur censes ullũ animal quod sanguinem
Habeat sine corde esse posse qua ilłe noui¬
tate perculsus cum spurina diceret timen¬
dum esse ne et consilium et uita deficeret.

Expanded text:
pretata falsa sunt non rerum vitio, sed interpretata falsa sunt non rerum vitio, sed interpretum inscientia. Hoc autem posito atque concesso, esse quandam vim divinam hominum vitam continentem, non difficile est, quae fieri certe videmus, ea qua ratione fiant, suspicari. Nam et ad hostiam deligendam potest dux esse vis quaedam sentiens, quae est toto confusa mundo, et tum ipsum, cum immolare velis, extorum fieri mutatio potest, ut aut absit aliquid aut supersit; parvis enim momentis multa natura aut adfingit aut mutat aut detrahit. Quod ne dubitare possimus, maximo est argumento, quod paulo ante interitum Caesaris contigit. Qui cum immolaret illo die, quo primum in sella aurea sedit et cum purpurea veste processit, in extis bovis opimi cor non fuit. Num igitur censes ullum animal, quod sanguinem habeat, sine corde esse posse? †Qua ille rei novitate perculsus, cum Spurinna diceret timendum esse, ne et consilium et vita deficeret;
Abbreviated transcription (Latin):
ca xatio que est de natura deoruz que ate
Ccđo libro est explicata dilucide quam si ob¬
tinemus stabit illud quod hũc locum cõtinz
de quo agimꝰ esse deos et eorum prouiden¬
tia tnũ dfim administrari eosdemq cõsulẽ
rebus humanis nec solum uniuersis uerum
etiam singulis. Hec sitenemus que mihi nõ
uidentur posse cõuelli profecto ⁊ diis hoĩbꝰ
futura signiticari necesse est. S distinguẽ¬
dum uidetur quonam modo nam nõ plac
stoicis singulis iecoru fissis aut auiu canti¬
bus interesse deum. Neq enim decoru ẽ nec
diis dignu nec fieri ullo pacto potest. s it a
aprindipio esse mehoatum mindu ut cẽtis
rebus certa signa p̃currerẽt. alia ĩ extis alia
ĩ aiubus ilia m̾fulguribꝰ alia mostentis alia
instellis alia insõmantiu usis alia ĩfurẽtũ
uocibus. Ea quibꝰ bene percepta lunt hinõ
sepe t allũtur Male comecta maleq inter¬

Expanded text:
ea ratio, quae est de natura deorum, quae a te ea ratio, quae est de natura deorum, quae a te secundo libro est explicata dilucide. Quam si obtinemus, stabit illud, quod hunc locum continet, de quo agimus, esse deos, et eorum providentia mundum administrari, eosdemque consulere rebus humanis, nec solum universis, verum etiam singulis. Haec si tenemus, quae mihi quidem non videntur posse convelli, profecto hominibus a dis futura significari necesse est. Sed distinguendum videtur, quonam modo. Nam non placet Stoicis singulis iecorum fissis aut avium cantibus interesse deum; neque enim decorum est nec dis dignum nec fieri ullo pacto potest; sed ita a principio inchoatum esse mundum, ut certis rebus certa signa praecurrerent, alia in extis, alia in avibus, alia in fulgoribus, alia in ostentis, alia in stellis, alia in somniantium visis, alia in furentium vocibus. Ea quibus bene percepta sunt, ii non saepe falluntur; male coniecta maleque inter
Abbreviated transcription (Latin):
nis itexp̃tatio. eodemq modo et oraculor
et uaticinatiou sunt enin explanatores ut
grãmatici ꝑoetarũ. Nam ut auru et argẽtu
es ferum frustra natura genuisset msi ea¬
dem docuisset quẽ admodu adeoru uenas
perueniretur nec frugesterre bacas ue arbo¬
tum cum utilitate ulla generi humano de¬
disset. insi earũ cultus et Sonditioẽs tradidi¬
sset. Materia ue quid iuuaret msi cõfectio¬
niseius fabricam þaberemꝰ. Sic cũ onmii
tilitate quam dii homĩbꝰ dederũt ars aliq
couincta est per quam illa utilitas percipi
possit. Item igitur sõniis naticinationibus
draculis oꝑ erant młta obscura młta am¬
bigua explanationes aclloibite sũt ĩtͥp̃tu¬
quomodo autem uates aut somniantes ea
uideant que nisꝙͣ etiam tinc sint magna
questio est. Set explorata sisint ea que añ
queri debeant sint hec que querimꝰ facilio¬
ra. Continet enim totamhanc questionez

Expanded text:
ntis interpretatio eodemque modo et oraculorum ntis interpretatio eodemque modo et oraculorum et vaticinationum sunt enim explanatores, ut grammatici poe+tarum. Nam ut aurum et argentum, aes, ferrum frustra natura divina genuisset, nisi eadem docuisset, quem ad modum ad eorum venas perveniretur, nec fruges terrae bacasve arborum cum utilitate ulla generi humano dedisset, nisi earum cultus et conditiones tradidisset, materiave quicquam iuvaret, nisi consectionis eius fabricam haberemus, sic cum omni utilitate, quam di hominibus dederunt, ars aliqua coniuncta est, per quam illa utilitas percipi possit. Item igitur somniis, vaticinationibus, oraclis, quod erant multa obscura, multa ambigua, explanationes adhibitae sunt interprQuo modo autem aut vates aut somniantes ea videant, quae nusquam etiam tunc sint, magna quaestio est. Sed explorata si sint ea, quae ante quaeri debeant, sint haec, quae quaerimus, faciliora. Continet enim totam hanc quaestionem