comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quo d gͦ uidimus
ce audiuimꝰ: nuntiamꝰ uobis.
Iuli uiderunt ipsum dñm
presentem in carne: ce audieruis
uerba ex ore dñi: & annuntia¬
uerunt nobis. Et nos gͦ audi-¬
uimus: s non uidimus. Minꝰ
gͥ sumꝰ felices quam illi qui
uiderunt et audierunt: Et

Expanded text:
Quae ergo vidimus et audivimus, nuntiamus vobis. Illi viderunt ipsum Dominum praesentem in carne, et audierunt verba ex ore Domini, et annuntiaverunt nobis. Et nos ergo audivimus, sed non vidimus. Minus ergo sumus felices quam illi qui viderunt et audierunt? Et
Abbreviated transcription (Latin):
ligere: cepit in te d̃s habi¬
tare. Ama eum qui cepit
in te habitare: ut ꝑfectius
habitando. faciat te ꝑfectũ.
In hoc cognoscimus quia
in ipso manemꝰ. & ipse in
nobis: quia  spũ suo cledit
nob̾. Bene d̾o grãs cogno¬
scimꝰ : quia habitat in no¬
bis. & hoc ipsum unde
cognoscimus: Quia cog¬
nouimꝰ qui habitat in
nobis. quia hoc ipse ioħs
dixit: quia de spũ suo de¬
dit nobis. Unde scimꝰ qͥa
de spũ suo dedit nobis:
hoc ipsum quia spũ suo
dedit tibi. unde cognos¬
cis: In terroga uiscera tua.
Si plena sunt caritate: ha¬
bes spm̃ cłi . Unde cognos¬
cimus quia inde cognos¬
cis habitare in te spm̃ diꝰ
Paulum interroga apłm:¬

Expanded text:
ligere? coepit in te Deus habiligere? coepit in te Deus habitare; ama eum qui in te coepit habitare, ut perfectius inhabitando faciat te perfectum. In hoc cognoscimus quia in ipso manemus, et ipse in nobis, quia de Spiritu suo dedit nobis. Bene, Deo gratias. Cognoscimus quia habitat in nobis. Et hoc ipsum unde cognoscimus, quia cognovimus quia habitat in nobis? Quia hoc ipse Joannes dixit: Quia de Spiritu suo dedit nobis. Unde scimus quia de Spiritu suo dedit nobis? Hoc ipsum, quia de Spiritu suo dedit tibi, unde cognoscis? Interroga viscera tua: si plena sunt charitate, habes Spiritum Dei. Unde cognoscimus quia inde cognoscis habitare in te Spiritum Dei? Paulum interroga ap
Abbreviated transcription (Latin):
illum & tu contra: reddis
malum ꝓ malo. Quid facit
reddere malum ꝓ malo:
Unum egrotum flebam.
qui te oderat: iam duos
plango. si &e tu odisti. S ꝑ¬
sequitur rem tuam: tollit
tibi nescio quȩ. quȩ habes
in terra. Ido illum odisti.
quia angustias tibi facit
in terra. Noli gͦ pati an¬
gustias: migra ad celum
sursum. Cor ibi habebis uͥ
latitudo est: ut nullas an¬
gustias patiaris in spe ui¬
tȩ ȩternȩ. Attende que tͥ
tollit. Nec̃ ipsa tibi tolłet:
nisi ille ꝑmitteret qui fla¬
gellat omnem filium quẽ
recipit. Quodammodo ferra¬
mentum dĩ est quo saneris:
ipse in imicus tuus. Si no¬
uit d̾s utile tibi ẽẽ ut ex¬
poliet te: ꝑmittit illum.
Si nouit utile tibi ẽẽ ut
uapules: ꝑmitcit illum
ut cedaris. de illo te curat:
opta ut et ille sanetur. dm̃
nemo uidit uinquam.Ui¬
dete dilectissimi. Si dili¬
gamus inuicem. ds in nob̾
manebit & dilectio eiꝰ ꝑfec
ta erit in nobis. Incipe di¬
ligere: ꝑficieris. Cepisti di-¬

Expanded text:
illum et tu, contra reddis illum et tu, contra reddis malum pro malo. Quid facit reddere malum pro malo? Unum aegrotum flebam, qui te oderat; jam duos plango, si et tu odisti. Sed persequitur rem tuam; tollit tibi nescio quae, quae habes in terra: ideo illum odisti, quia angustias tibi facit in terra. Noli pati angustias, migra in coelum sursum: cor ibi habebis ubi latitudo est, ut nullas angustias patiaris in spe vitae aeternae. Attende quae tibi tollit: nec ipsa tibi tolleret, nisi ille permitteret qui flagellat omnem filium quem recipit . Quodammodo ferramentum Dei est quo saneris, ipse inimicus tuus. Si novit Deus utile tibi esse ut exspoliet te, permittit illum; si novit tibi utile esse ut vapules, permittit illum, ut caedaris: de illo te curat, opta ut ille sanetur. 12. Deum nemo vidit unquam. Videte, dilectissimi: Si diligamus invicem, Deus in nobis manebit, et dilectio ejus erit perfecta in nobis. Incipe diligere, perficieris. Coepisti di
Abbreviated transcription (Latin):
sus est. In alio creuit quod
erat: in alio cepit ẽe̾ quod ñ
erat. Ad hoc gͦ diximus ista:
ne pigri sitis diligere ini¬
micos. Seuit in te homo.
Ille seuit: tu dep̾care. Ille
odit: tu miserere. Febris aĩȩ
ipsuis: te odit. Sanus erit.
& grãs tͥ aget. Quomodo me¬
dici diligunt egrotos: Nũ¬
egrotos diligunt: uolunt
ut semꝑ egrotent. Ad hoe di¬
ligant egrotos. ne egroti
ex egrotis sani fiant. et qͣnͣ¬
ta plerumq patiuntur a
freneticis: Quales contume¬
lias uerboꝵ: Perumq & ꝑ
cutiuntur. ꝑsequitur ille¬
ille febrem: ignoscit hõi.
Et quid dicam fr̃s: Amat
in imicum suum: immo
odit in imicum suum. Mor¬
amat hominem a quo ꝑcu¬
titur. Odit febrem. Aquo
enim ꝑcutitur: A morbo.
ab egrotatione. a febre. Ilrd̾
tollit quod illi aduersatur:
ut remaneat illud unde
gratuletur. Sic & tu. Si odit
te inimicus tuus & in iuste
de odit÷ noueris quia cu¬
piditas scłi in illo regnat:
ꝓpterea te odit. Si odisti

Expanded text:
sa est. In alio crevit quod sa est. In alio crevit quod erat; in alio coepit esse quod non erat. Ad hoc ergo ista diximus, ne pigri sitis diligere inimicos. Saevit in te homo? ille saevit, tu precare; ille odit, tu miserere. Febris animae ipsius te odit: sanus erit, et gratias tibi aget. Quomodo medici diligunt aegrotos? Numaegrotos diligunt, volunt ut semper aegrotent. Ad hoc diligunt aegrotos, non ut aegroti egrotis sani fiant. Et quanta plerumque patiuntur a phreneticis? quales contumelias verborum? Plerumque et percutiuntur. Persequitur ille febrem, ignoscit homini: et quid dicam, fratres? amat inimicum suum? Imo odit inimicum suum moramat hominem a quo percutitur: odit febrem. A quo enim percutitur? A morbo, ab aegrotatione, a febre. Illud tollit quod illi adversatur, ut remaneat illud unde gratuletur. Sic et tu: si odit te inimicus tuus, et injuste te odit; noveris quia cupiditas saeculi in illo regnat, propterea te odit. Si odisti
Abbreviated transcription (Latin):
xrp̃e ut diligas inimicos:
Numquid ut semꝑ remane¬
ant ini mici: Si ad hoc te
monuit ut inimici rema¬
neant: odis non diligis. At¬
tende quomodo ipse dilȩxit.
id est quia nolebat ut sic
remanerent ꝑsecutores: ait.
Pater ignosce illis: quia ne¬
sciunt quid faciunt. Quib
uoluit ignosci: mutari illos
uoluit. Et quos uoluit mu¬
tari÷ ex inimicis frẽs fac̾e
cisus est. sepultus est. resur¬
rexit ÷ in celum ascendit.
sp̃m sc̃m misit discipłis:
cepit in fiducia p̾dicari no¬
men ipsius. Miracula fie¬
bant in nomine crucifixi
& occisi: uiderunt illi int̾¬
fectores dñi: & qui sangui¬
nem eiꝰ seuiendo fuderunt.
credendo biberunt. Hec di¬
cxi frẽs & longiuscule: tam̃
quia uehementius commen¬
danda fuit caritati urẽ ip¬
sa caritas. id est commendanda
sibi erat. Si enim caritas
nulla est in uobis: nichil
dirimus. Si autẽ est in uo¬
bis: tanquam oleum in
flãma adiecimus. Et in qͦ
non erat: forte uerbis accen¬

Expanded text:
Christus ut diligas inimicos. Christus ut diligas inimicos. Numquid ut semper remaneant inimici? Si ad hoc te monuit ut inimici remaneant, odis, non diligis. Attende quomodo ipse dilexit, id est, quia nolebat ut sic remanerent persecutores; ait, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Quibus voluit ignosci, mutari illos voluit: quos voluit mutari, ex inimicis fratres facecisus est, sepultus est, resurrexit, in coelum ascendit, Spiritum sanctum misit discipulis; coeperunt cum fiducia praedicare nomen ipsius, miracula faciebant in nomine crucifixi et occisi: viderunt illi interfectores Domini; et qui sanguinem ejus saeviendo fuderunt, credendo biberunt. 11. Haec dixi, fratres, et longiuscule: tamen quia vehementius commendanda fuit Charitati vestrae ipsa charitas, ideo commendanda sic erat. Si enim chariritas nulla est in vobis, nihil diximus. Si autem est in vobis, tanquam oleum in flammas adjecimus; et in quo non erat, forte verbis accen
Abbreviated transcription (Latin):
mauit peccatores. ut pecca¬
tores remaneamus: Quasi
lignum de silua uidit nos
faber: & cogitauit edificiũ¬
quoddam. quod inde factu¬
rus ẽ: non siluam qd̾ erat.
Sic & tu respicis inimicum
tuum. aduersantem. seui¬
entem. mordentem uerbis.
exasꝑantem contumeliis. in¬
sectantem odiis: attendis ibi
quod homo est.Uides ista
omnia. que aduersa sunt
ab homine facta: & uides in
illo quod ado factus sit.
Quod autem homo factus
est: a d̾o factus est. Quod
autem te odit: ipse fecit. Qd̾
inuidet: ipse fecit. Et quid
dicis in animo tuo. quid¬
dñe ꝓpicius illi esto: dimit¬
te illi peccata. incute illi
timorem: muta illũ. Nam
non amas in illo quod est:
s quod uis ut sit. Gͦ cum
inimicum amas: frẽm amas.
Qua ꝓpter: ꝑfecta dilectio
ꝑfecta dilectio: est in dilec¬
tione fraterna. Et nemo di¬
cat quia aliquid minus nos
nos monuit ut frẽs diliga-¬
mus: xp̃c nos monuit ut
etiam inimicos diligamus.
Attende. Qlare te monuit

Expanded text:
mavit peccatores, ut peccamavit peccatores, ut peccatores remaneremus? Quasi lignum de silva vidit nos faber, et cogitavit aedificium quod inde facturus est, non silvam quod erat. Sic et tu respicis inimicum tuum adversantem, saevientem, mordentem verbis, exasperantem contumeliis, insectantem odiis; attendis ibi quia homo est. Vides ista omnia quae adversa sunt ab homine facta; et vides in illo quod a Deo factus est. Quod autem homo factus est, a Deo factus est. Quod autem te odit, ipse fecit; quod invidet, ipse fecit. Et quid dicis in animo tuo? Dpropitius illi esto, dimitte illi peccata; incute illi terrorem, muta illum. Non amas in illo quod est, sed quod vis ut sit. Ergo cum inimicum amas, fratrem amas. Quapropter perfecta dilectio, rfecta dilectio est in dilectione fraterna. Et nemo dicat quia aliquid minus nos nos monuit ut fratres diligamus; Christus nos admonuit ut etiam inimicos diligamus . Attende quare te monuit
Abbreviated transcription (Latin):
sit in hac uita. Quid si non
illi expedit: ut diues sit.
Quid si ipsis diuitiis exceca¬
bitur: Ut uxorem ducat.
Quid si amaram uitam inde
pacietur.Ut filios habeat.
Quid si mali erunt: Incerta
sunt gͦ ista que uideris op¬
tare inimico tuo: qr diligis
illum. Incerta sunt. Opta il¬
li ut habeat decum uitam¬
ta illi ut sit fr̃ tuus. Si gͦ
hoc optas. diligendo inimi¬
cum ut sit fr̃ tuus: cum eũ
diligis. fr̃ẽm diligis. Non
enim amas in illo qd̾ est: s
quod uis ut sit. dixeram ali¬
quando caritati ur̃e nisi
fallor. Robur est ligni po¬
situm ante oculos. Faber op¬
timus uidit lignum non
dolatum. de silua p̾cisum
adamauit: nescio quid in¬
de uult facere. Non en i
ad hoc amauit: ut semꝑ sic
maneat. In arte uidit qd̾
futurum est : non ut ama¬
ret quod est. Et amauit qd̾
inde facturus est: non illud
quia d̃s amauit peccato¬
res: ait enim. Non est opus
sanis medicus: s male ha¬
bentib. Numquid ad hoc a¬

Expanded text:
sit in hac vita? quid, si non sit in hac vita? quid, si non illi expedit? Ut dives sit? quid, si ipsis divitiis excaecabitur? Ut uxorem ducat? quid, si amaram vitam inde patietur? Ut filios habeat? quid, si mali erunt? Incerta sunt ergo ista quae videris optare inimico tuo, quia diligis eum; incerta sunt. Opta illi ut habeat tecum vitamta illi ut sit frater tuus. Si ergo hoc optas, diligendo inimicum, ut sit frater tuus; cum eum diligis, fratrem diligis. Non enim amas in illo quod est; sed quod vis ut sit. Dixeram aliquando Charitati vestrae, nisi fallor: Robur est ligni positum ante oculos; faber optimus vidit lignum non dolatum, de silva praecisum, adamavit: nescio quid inde vult facere. Non enim ad hoc amavit, ut semper sic maneat. In arte vidit quod futurum est, non in amore quod est; et amavit quod inde facturus est, non illud quia Deus amavit peccatores: ait enim, Non est opus sanis medicus, sed male habentibus . Numquid ad hoc a
Abbreviated transcription (Latin):
scondis ab oculis hominũ:
abscondis ab imitatione ho¬
minum: laudem subtrabis
do. Duo sunt. Elemosinam
facis. duo esuriunt. u nus
panem. alter iusticiam. Int̾
duos istos famel icos. quia
dictum est beati qui esuri-¬
unt & sitiunt iustitiam qm̃
ipsi saturabuntur: int̾ duos
istos famelicos. bonus oꝑator
constitutus est. Si de illo ca-
ritas oꝑatur: ambos miserat᷑:
ambob uult subuenire. Ii¬
le enim querit qd̃ mandiicet:
ille querit quod imitetur.
Pascis istum÷ prebes te isti:
ambob dedisti elemosiña.
Illum fecisti gratulatorem
de fame interfecta: hunc fe¬
cisti imitatorem de exemplo
ꝓposito. miseremini gͦ tan¬
quam misericordes: quia in
eo etiam quod diligitis ini-¬
micos. frẽs diligitis. Nec pu-¬
detis ioħem nicħ de dilectio¬
ne inimici p̃cepisse: quia de
fraterna caritate non tacuit.
frẽs diligitis. Quomodo in¬
quis frẽs diligimus: Quero
quare diligas inimicum. Qua¬
re illum diligis: Ut sanus

Expanded text:
scondis ab oculis hominis; scondis ab oculis hominis; abscondis ab imitatione hominis, laudem subtrahis Deo. Duo sunt quibus eleemosynam facis: duo esuriunt; unus panem, alter justitiam. Inter duos istos famelicos, quia dictum est, Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur : inter duos istos famelicos, bonus operator constitutus es; si charitas de illo operatur, ambos miseratur, ambobus vult subvenire. Ille enim quaerit quod manducet, ille quaerit quod imitetur. Pascis istum, praebe te isti; ambobus dedisti eleemosynam: illum fecisti gratulatorem de fame interfecta; hunc fecisti imitatorem de exemplo proposito. 10. Miseremini ergo tanquam misericordes; quia in eo etiam quod diligitis inimicos, fratres diligitis. Ne putetis Joannem nihil de dilectione inimici praecepisse; quia de fraterna charitate non tacuit: fratres diligitis. Quomodo, inquis, fratres diligimus? Quaero quare diligas inimicum: quare illum diligis? Ut sanus
Abbreviated transcription (Latin):
nos reuocat a iactatione huiꝰ
faciei forinsecus: & ab ista suꝑ¬
ficie. que iactatur ante ho¬
mines reuocat nos. Intro redi
ad conscientiam tuam: ipsam
interroga. Noli attendere qd̾
floret foris: que sed radix ẽ
interna. Radicata est cupidi¬
tas÷ speties potest ẽẽ bonoꝵ
factoꝵ: uere oꝑa bona ẽẽ ñ
possunt. Radicata est caritas:
securus esto: nichil mali ꝓce¬
dere potest. Blanditur suꝑ-¬
bia: seuit amor. Illa uestit:
ille cedit. Illa enim ut placeat
hominib: ille cedit ut cor¬
rigat disciplina. Accipitur
magis plaga caritatis: quã
elemosina suꝑbie. Redite gͦ
intro frẽs: & in omĩb quecũq
facitis intuemini testem dm.
Uidete si ille uidet quo aĩo
faciatis: si cor urm non uos
accusat. quia iactantie causa
facitis: bene securi estote. No¬
lite autẽ timere quando fa¬
citis bene : ne uideat alter.
Time ne ꝓpterea facias: ut
tu lauderis. Nam uideat alt̾:
ut łs laudetur. Si enim ab¬

Expanded text:
nos revocat a jactatione hujus nos revocat a jactatione hujus faciei forinsecus; et ab ista superficie quae jactatur ante homines, revocat nos intro. Redi ad conscientiam tuam, ipsam interroga. Noli attendere quod floret foris, sed quae radix est in terra. Radicata est cupiditas? species potest esse bonorum factorum, vere opera bona esse non possunt. Radicata est charitas? securus esto, nihil mali procedere potest. Blanditur superbus, saevit amor. Ille vestit, ille caedit. Ille enim vestit ut placeat hominibus: ille caedit ut corrigat disciplina. Accipitur magis plaga charitatis, quam eleemosyna superbiae. Redite ergo intro, fratres; et in omnibus quaecumque facitis, intuemini testem Deum. Videte, si ille videt, quo animo faciatis. Si cor vestrum non vos accusat, quia jactantiae causa facitis; bene, securi estote. Nolite autem timere quando facitis bene, ne videat alter. Time ne propterea facias, ut tu lauderis: nam videat alter, ut Deus laudetur. Si enim ab
Abbreviated transcription (Latin):
ritas & facit: agit e contra
suꝑbia. & quasi ducit equos
suos. s interior est caritas.
Tollit locum male agitate
suꝑbiȩ. ñ male agitanti : s
male agitate. Ue homini cuiꝰ
auriga suꝑbia ẽ: necesse ẽ
enim ut preceps eat. Ut aũt
non sit suꝑbia. que agit &
facta bona ÷ quis nouit: Qs
uidet: Ubi est hoc: o ꝑaui.¬
demus. Pascit miscdia: pas¬
cit & suꝑbia. hospitem sus¬
cipit misccłia: hospitem
suscipit & suꝑbia. Interce¬
dit & suꝑbia. Quid est hocꝰ
In oꝑib non discernimus.¬
audeo aliquid dicere: s ñ
ego. Paulus dixit. moritur
caritas: id est homo habens
caritatem. Confitetur nom̃
xp̃i: dicit martirium. Con¬
fitetur &e suꝑbia: dicit mar¬
tẏrium. Ille habet caritatem:
ille non habet caritatem.S
audiat ab apło ille qui non
habet caritatem. Si distribu¬
ero omnia mea pauꝑib. & si
tradicło corpus meum ut ar-¬
deam÷ caritatem autem non
habeam: nic hil mͥ ꝓdest. Er¬
go scriptura diuina. intro

Expanded text:
ritas et facit, agitat contra ritas et facit, agitat contra superbia, et quasi ducit equos suos. Sed interior est charitas: tollit locum male agitatae superbiae; non male agitanti, sed male agitatae. Vae homini cujus auriga superbia est, necesse est enim ut preceps eat. Ut autem non sit superbia quae agitet facta bona, quis novit? quis videt? ubi est hoc? Opera videmus: pascit misericordia, pascit et superbia; hospitem suscipit misericordia, hospitem suscipit et superbia; intercedit et superbia. Quid est hoc? In operibus non discernimusAudeo aliquid dicere, sed non ego; Paulus dixit: moritur charitas, id est, homo habens charitatem, confitetur nomen Christi, ducit martyrium; confitetur et superbia, ducit et martyrium. Ille habet charitatem, ille non habet charitatem. Sed audiat ab Apostolo ille qui non habet charitatem: Si distribuero omnia mea pauperibus, et si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest . Ergo Scriptura divina intro
Abbreviated transcription (Latin):
ille inferior. quia discens.N
illum optes equalem: semꝑ
uis habere discentem. Si au¬
tem uis semꝑ habere discen-¬
tem: inuidus eris doctor. Si
inuidus doctor : quomͦ eris do¬
ctor: Rogo te: noli docere
ipsam inuidentiam tuam.
Audi apłm dicentem: de
uiscerib caritatis. Uellem om¬
nes homines ẽẽ sicut me ip-¬
sum. Quomͦ uolebat om̃s
ẽẽ : Equales. Icło erat om¬
nib suꝑior: quia caritate
optabat om̃s equales. Erces¬
sit gͦ homo modum. Auari¬
or uoluit e̾ẽ ut supra hoiẽs
esset: qui supra pecora fac¬
tus est. Ipsa est suꝑbia. &
uidete quanta oꝑa faciat
suꝑbia. Ponite in corde quã
similia faciat: & quasi paria
caritati. Pascit
esurien¬
tem caritas:
pascit
suꝑbia. Cari¬
tas. ut
ds laudetur: suꝑbia ut ip¬
sa laudetur. Uestit nudum
caritas: uestit suꝑbia. Ieiu¬
nat caritas: ieiunat & suꝑ¬
bia. Sepelit mortuos caritas.
sepelit &e suꝑbia. Omĩa bo¬
na oꝑa quȩ uult facere ca¬

Expanded text:
ille inferior, quia discens. Nisi ille inferior, quia discens. Nisi illum optes aequalem, semper vis habere discentem. Si autem vis semper habere discentem, invidus eris doctor. Si invidus doctor, quomodo eris doctor? Rogo te, noli docere ipsum invidentiam tuam. Audi Apostolum dicentem de visceribus charitatis: Vellem omnes homines esse sicut meipsum . Quomodo volebat omnes esse aequales? Ideo erat omnibus superior, quia charitate optabat omnes aequales. Excessit ergo homo modum; avarior voluit esse, ut supra homines esset, qui supra pecora factus est: et ipsa est superbia. 9. Et videte quanta opera faciat superbia; ponite in corde quam similia facit, et quasi paria charitati. Pascit esurientem charitas, pascit et superbia - charitas, ut Deus laudetur; superbia, ut ipsa laudetur. Vestit nudum charitas, vestit et superbia; jejunat charitas, jejunat et superbia; sepelit mortuos charitas, sepelit et superbia. Omnia opera bona quae vult facere cha
Abbreviated transcription (Latin):
tationis. cum scłi huius flu¬
uius decurrerit. & receꝑimꝰ
illam stolam primam. ĩ mor¬
talitatem illam quam pec¬
cando ꝑdidimus: cũ corrup¬
tibile hoc induerit incor¬
ruptionem. id est caro ista
inluerit incorruptionem.
& mortale hoc induerit im¬
mortalitatem: iam ꝑfectos fi¬
lios di ubi non opus est tẽp¬
tari nec flagellari. agnoscet¬
nos omĩs creatura. subdita
nobis erunt omĩa: si nos sic
etur suꝑ alios homines. de¬
dit enim tibi d̾s ẽẽ suꝑ besti¬
as: id est meliorem te ẽẽ quã
bestias. hoc naturale habes:
semꝑ melior eris quam bestia
Si uis melior ẽẽ quam alius
homo: inuidebis ei. quando
tibi uidebis ẽẽ equalem. de¬
bes uelle om̃s homines equa-¬
les esse tibi. Et si uiceris ali¬
quem ꝑ prudentiam: optare
debes ut sit & ipse prudens.
Quamdiu tardus est: discit
a te. Quamdui inloctus est
indiget tui: & tu uideris
doctor. ille autem discens.
Tu gͦ suꝑior quia doctor es:

Expanded text:
tationis, cum saeculi hujus flutationis, cum saeculi hujus fluvius decucurrerit et receperimus illam stolam primam, immortalitatem illam quam peccando perdidimus, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, id est, caro ista induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem ; jam perfectos filios Dei, ubi non opus est tentari, nec flagellari, agnoscet omnis creatura: subdita nobis erunt omnia, si nos hic etur super alios homines. Dedit enim tibi Deus esse super bestias, id est, meliorem esse quam bestias. Hoc naturale habes; semper melior eris quam bestia. Si vis melior esse quam alius homo, invidebis ei quando tibi esse videbis aequalem. Debes velle omnes homines aequales tibi esse; et si viceris aliquem per prudentiam, optare debes ut sit et ipse prudens. Quamdiu tardus est, discit a te; quamdiu indoctus est, indiget tui; et tu videris doctor, ille autem discens: tu ergo superior, quia doctor es;
Abbreviated transcription (Latin):
martires qui ad bestias pug¬
nauerunt: & ferarũ morsib
laniati sunt: non erant sub
uos di
tres uiros qͦs
non
ussit: quoꝵ
nec
uestimenta cor
io ꝑmittente đo. qui dixit.
in scriptura. flagellat om¬
nem filium quem recipit.
Putatis enim frẽs qr ferrũ
transuerberaret uiscera dñi:
nisi ipse ꝑmitteret: Aut he¬
reret in ligno: nisi ipse
uoluisset: Non eum agno¬
uit creatura: An exemplũ
pacientia proposuit fidelib
suis: Id̾o d̾s quosdam libe¬
rauit uisibiliter: quosdã
non lib̾auit uisibiliter.
om̃s tamen spualiter li¬
berauit : spualit̾ neminẽ
deseruit. Uisibilit̾ quos¬
dam uisus est deseruisse:
quosdam uisus est eripu¬
isse. Icło quosdam eripuit:
ne putes eum non potu¬
isse enꝑe. Testimonium
dedit quia potest: ut ubi
non facit. secretiorem intel¬
ligas uoluntatem: ñ suspi¬
ceris difficultatem. S quid
fr̃s: Cum euaserimus om̃s
istos mortalitatis laqueos.
cum transierint tempora tẽp¬

Expanded text:
martyres qui ad bestias pugmartyres qui ad bestias pugnaverunt, et ferarum morsibus lacerati sunt, non erant sub vos Dei tres viros, quos non ussit, quorum nec vestimenta corro, permittente Domino, qui dixit in Scriptura, Flagellat omnem filium quem recipit . Putatis enim, fratres, quia ferrum transverberaret viscera Domini, nisi ipse permitteret; aut haereret in ligno, nisi ipse voluisset? Non eum agnovit creatura sua? An exemplum patientiae proposuit fidelibus suis? Ideo Deus quosdam liberavit visibiliter, quosdam non liberavit visibiliter: omnes tamen spiritualiter liberavit, spiritualiter neminem deseruit. Visibiliter quosdam visus est deseruisse, quosdam visus est eripuisse. Ideo quosdam eripuit, ne putes illum non potuisse eripere. Testimonium dedit quia potest, ut ubi non facit, secretiorem intelligas voluntatem, non suspiceris difficultatem. Sed quid, fratres? Cum evaserimus omnes istos mortalitatis laqueos, cum transierint tempora ten
Abbreviated transcription (Latin):
non habent ferȩ raciona¬
lem mentem: tu autem ra-¬
tionali mente capis uerita¬
tem: intelligis quod supra
te est. Suibdere ei qui supͣ
te est: & infra te erunt il¬
la quib p̃positus es. Q uia
uero ꝑ peccatum homo de¬
seruit eum sub quo ẽẽ de¬
buit: subditus est eis supͣ
que ẽẽ debuit. Intendite qͥd
dicam. d̃s. homo. pecora.
Uerbi gr̃a. Supra te cłs: in¬
fra te peccora. Agnosce eũ
qui supra de est: ut agnos¬
cant te que infra de sunt.
Icłoq cum daniel agnouis¬
set supra se deum: agnoue¬
runt illum supra se leoẽs
Si autem non agnoscis illũ
qui supra te ẽ: suꝑiorem
contempnis. subderis inferi¬
ori. Propterea suꝑbia egyp¬
tioꝵ unde domita est: de
rannis & muscis. Poterat ds
& leones mittere: s aliquis
magnus. leone terrendus ẽ.
Quanto illi erant suꝑiores:
tanto de rebus contempti¬
bilibus & abiectis. fracta ẽ
eoꝵ ceruix mala. S damelem
agnouerunt leones: quia il¬
le subditus do erat. Quid

Expanded text:
non habent ferae rationanon habent ferae rationalem mentem: tu autem rationali mente capis veritatem, intelligis quod supra te est; subdere ei qui supra te est, et infra te erunt illa quibus praepositus es. Quia vero per peccatum homo deseruit eum sub quo esse debuit, subditur eis supra quae esse debuit. 7. Intendite quid dicam: Deus, homo, pecora: verbi gratia, supra te Deus; infra te pecora. Agnosce eum qui supra te est, ut agnoscant te quae infra te sunt. Ideoque cum Daniel agnovisset supra se Deum, agnoverunt illum supra se leones . Si autem non agnoscis illum qui supra te est, superiorem contemnis, subderis inferiori. Propterea superbia Aegyptiorum unde domita est? De ranis et muscis . Poterat Deus et leones mittere, sed aliquis magnus leone terrendus est. Quanto illi erant superbiores, tanto de rebus contemptibilibus et abjectis fracta est eorum cervix mala. Sed Danielem agnoverunt leones, quia ille subditus Deo erat. Quid?
Abbreviated transcription (Latin):
habeat potestatem hominũ:
habeat potestatem ait. dedit
potestatem naturalem. Quoꝵ
habeat potestatem : Piscium
maris. uolatilium celi : & om¬
nium repentium que repũt
suꝑ terram. Quare hec est na-¬
turalis potestas hominis:
Quia homo ex eo habet po¬
testatem: ubi factus est ad
unaginem đi.Ubi autem
factus est ad imaginem d̃ĩ÷
In indellectu. in mente. in in¬
teriore homine: in eo quod
intelligit ueritatem. & di¬
iudicat uisticiam & in iusti¬
ciam. nouit a quo factus ẽ:
potest intelligere creatorem
suum. laudare creatorẽ suũ.
habet hanc intelligentiam:
quia habet prudentiam. Id̾o
multi cum ꝑcupiditates
malas detererent in se ima¬
ginem łi: & ipsam quodã¬
modo flaminam intelligen¬
tiȩ. ꝑuersitate moꝵ extingue¬
rent : clamat illis scriptura.
Nolite fieri sic̃ equus & mulꝰ.
qͥb non est intellectus. hoc
est dicere. Preposui de equo
& mulo: te ad imaginem
meam feci: potestatem tibi
suꝑ ista dedi. Quare: euia

Expanded text:
Habeat potestatem hominum? Habeat potestatem hominum? Habeat potestatem, ait: dedit potestatem naturalem. Quorum habeat potestatem? Piscium maris, volatilium coeli, et omnium repentium quae repunt super terram. Quare haec est naturalis potestas hominis in ista? Quia homo ex eo habet potestatem, ex quo factus est ad imaginem Dei. Ubi autem factus est ad imaginem Dei? In intellectu, in mente, in interiore homine, in eo quod intelligit veritatem, diiudicat iustitiam et iniustitiam, novit a quo factus est, potest intelligere creatosuum, laudare creatorem suum. Habet hanc intelligentiam, qui habet prudentiam. Ideo multi cum per cupiditates malas detererent in se imaginem Dei, et ipsam quodammodo flammam intelligentiae perversitate morum exstinguerent; clamabat illis Scriptura, Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Hoc est dicere, Praeposui te equo et mulo; te ad imaginem meam feci, potestatem tibi super ista dedi. Quare? Quia
Abbreviated transcription (Latin):
lem ut ambo sub uno sitis:
cui nichil prestari potest. nã
in hoc excessit modum suꝑ¬
ba anima. & quodammͦ aua¬
ra fuit : quia radix omniũ
maloꝵ auaricia. Et item dic¬
tum est. Initium omnis pec¬
cati: suꝑbia. Et querimus
aliquando quomodo sibi con¬
cordent istȩ duȩ sententie:
Radix omnium maloꝵ aua¬
ricia. & inicium omĩs peccati
suꝑbia. Si inicium omĩs pec¬
cati suꝑbia est: radix omniũ
maloꝵ suꝑbia est. Certe si ra¬
dix omnium maloꝵ auaricia
est : inuenimus &e in suꝑbia
a uariciam ẽẽ. Excessit enim
modum homo. Quid est aua¬
rum esse: Progredi ultra qͣm
sufficit. Adam suꝑbia ceci¬
dit. Inicium omĩs peccati su¬
quid auaricia: Quid auariꝰ
ulo. cui ds sufficere non po¬
tuit: Ergo frẽs: legimus quẽ¬
ad modum factus sit homo
ad imaginem &e si milituclinẽ
cđi. et quid de illo dixit ds:
et habeat potestatem pisciũ
maris ÷ &e uolatilium cęli: ce
omnium pecoꝵ que repunt
suꝑ terram. Numquid dixit

Expanded text:
lem, ut ambo sub uno sitis lem, ut ambo sub uno sitis cui nihil praestari potest. 6. Nam in hoc excessit modum superba anima, et quodammodo, avara fuit; quia radix omnium malorum avaritia . Et item dictum est, Initium omnis peccati superbia . Et quaerimus aliquando quomodo sibi concordent istae duae sententiae: Radix omnium malorum avaritia; et, Initium omnis peccati superbia. Si initium omnis peccati superbia, radix omnium malorum superbia est. Certe radix omnium malorum avaritia est: invenimus et in superbia avaritiam esse; excessit enim modum homo. Quid est avarum esse? Progredi ultra quam sufficit. Adam superbia cecidit: Initium omnis peccati suquid avaritia? Quid avarius illo, cui Deus sufficere non potuit? Ergo, fratres, legimus quemadmodum factus sit homo ad imaginem et similitudinem. Dei: et quid de illo dixit Deus? Et habeat potestatem piscium maris, et volatilium coeli, et omnium pecorum quae repunt super terram . Numquid dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
ficit amanti. Non enim op¬
tare debemus esse miseros:
ut possi mus exercere oꝑa mi¬
sericordiȩ. Das panem esu¬
rienti: s melius nemo esu¬
riret. & nulli dares. Uestis nu¬
dum: utinam om̃s uestiti
e̾ent : & non e̾ẽt ista neces¬
sitas. Sepelis mortuum: uti¬
nam ueniat aliquando illa
uita. ubi nemo moriatur. son¬
cordas litigantes: uti nam
aliquando sit pax illa ȩt̾na
ierłm. ubi nemo discordat.
hec enim omnia officia: ne¬
cessitatum sunt. Tolle mise¬
ros: cessabunt oꝑa misericor¬
diȩ. O ꝑa miscdiȩ cessabunt:
nuinquid ardor caritatis extin¬
guetur: Germanius amabis
felicem hominem: cui non ha¬
bes quod prestes. Purior ille
amor erit: multoq sincerior.
llam si prestiteris misero. for¬
tassis extollere te cupis adu̾sus
eum: & eum tibi uis ẽe̾ sub¬
iectum. quia auctor es tu be¬
neficii. Ille indiguit. tu in¬
ꝑtitus es: quasi maior uide¬
ris quia tu p̃stitisti. quam il¬
ie cui prestitum est. Opta eqͣ¬

Expanded text:
ficit amanti. Non enim opficit amanti. Non enim optare debemus esse miseros, ut possimus exercere opera misericordiae. Das panem esurienti: sed melius nemo esuriret, et nulli dares. Vestis nudum: utinam omnes vestiti essent, et non esset ista necessitas! Sepelis mortuum: utinam veniat aliquando illa vita ubi nemo moriatur! Concordas litigantes: utinam aliquando sit pax illa aeterna Jerusalem, ubi nemo discordet! Haec enim omnia officia necessitatum sunt. Tolle miseros; cessabunt opera misericordiae. Opera misericordiae cessabunt; numquid ardor charitatis exstinguetur? Germanius amas felicem hominem, cui non habes quod praestes; purior ille amor erit, multoque sincerior. Nam si praestiteris misero, fortassis extollere te cupis adversus eum, et eum tibi vis esse subjectum, qui auctor est tui beneficii. Ille indiguit, tu impertitus es; quasi major videris quia tu praestitisti, quam ille cui praestitum est. Opta aequa
Abbreviated transcription (Latin):
tibi adherent. Extende ad ig¬
notos qui tibi nichil mali
fecerunt : transcende &e ipsoᷤ.
ꝑueni ut diligas in imicos.
hoc certe dñs iubet. Quare
iste tacuit de dilectione ini¬
mici omĩs dilectio siue qͦ
carnalis dr. que non dilec¬
tio s magis amor dici so¬
let ÷ dilectionis enĩ nomen
magis solet in melioribus
diliguntur. non enim sic
debemus diligere hoĩes:
aut sic possumus dilig̾e
uel amare. hoc enim etiam
uerbo usus est dñs: cum
diceret. ꝑ etre amas me:
non sic debemus amare ho¬
mines: quomͦ audiuimus
gulosos dicere. amo turdos
Queris quare: Ut occidat. ut
consumat. Et amare se dic̃
& ad hoc illos amat ut non
sint. Ad hoc amat. ut peri¬
mat. et quicquid ad cyban¬
dum amamus: ad hoc amamꝰ
ut illud consumatur. & nos
reficiamur. Numquid sic a¬
mandi sunt homines. tanꝗͣ
consumendi: S amicitia qͣdã
beniuolentiȩ: ut aliquando
prestemus eis quos amamus.
Quid si non sit quod preste¬
mus: Sua bentuolentia suf¬

Expanded text:
tibi adhaerent. Extende ad igtibi adhaerent. Extende ad ignotos, qui tibi nihil mali fecerunt. Transcende et ipsos; perveni, ut diligas inimicos. Hoc certe Dominus jubet. Quare iste tacuit de dilectione inimici? 5. Omnis dilectio, sive quae carnalis dicitur, quae non dilectio, sed magis amor dici solet dilectionis enim nomen magis solet in melioribus diliguntur. Non enim sic debemus diligere homines, aut sic possumus diligere, vel amare; hoc enim verbo etiam usus est Dominus cum diceret, Petre, amas me ? non sic debemus amare homines, quomodo audimus gulosos dicere, Amo turdos. Quaeris quare? Ut occidat, et consumat. Et amare se dicit, et ad hoc illos amat ut non sint, ad hoc amat ut perimat. Et quidquid ad cibandum amamus, ad hoc amamus, ut illud consumatur, et nos reficiamur. Numquid sic amandi sunt homines, tanquam consumendi? Sed amicitia quaedam benevolentiae est, ut aliquando praestemus eis quos amamus. Quid, si non sit quod praestemus? Sola benevolentia suf
Abbreviated transcription (Latin):
dilectione : ꝓrsus tacuit. ꝓpe
ꝑ totam ipsam epłam. cum
uehementer nobis p̾dicet cõ¬
mendetq caritatem: non nob̾
dicit ut diligamus inimicos.
s dicit nobis ut frẽs diligamꝰ
Modo uero cum euangeliũ
legeretur. audiuimꝰ. Si enim
diligitis eos qui uos diligũt:
quam mercedem habebitis:
Nonne &e publicani hoc faci¬
unt: Quid est gͥ quod ꝓ mag
dam. fraternam dilectionẽ
dicit non nobis sufficere ut
fr̃es diligamus. s debere nos
extendere ipsam dilectionẽ.
ut ꝑueniamus ad inimicos:
Qui usq ad inimicos ꝑuenit:
non transiliuit frẽs. Necesse
est sic̃ ignis prius occupet
ꝓrima &e sic se in longuqͥora
distendat. ꝓpinquior ẽ tͥ frat̾:
quam nescio quis homo.
Rursus tibi magis adheret
ille quem non noueras. qui
tibi tamen non aduersatur:
quam inimicus qui etiam
aduersatur. Extende dilecti¬
onem in ꝓrimum: ne uoces
illam extensionem. ꝓpe enĩ
te diligis: qui eos diligis qͥ

Expanded text:
dilectione prorsus tacuit prope dilectione prorsus tacuit prope per totam ipsam Epistolam. Cum vehementer nobis praedicet, commendetque charitatem, non nobis dicit ut diligamus inimicos; sed dicit nobis ut fratres diligamus. Modo vero cum Evangelium legeretur, audivimus, Si enim diligitis eos qui vos diligunt, quam mercedem habebitis? nonne et publicani hoc faciunt ? Quid est igitur quod pro magnmdam fraternam dilectionem ominus autem dicit non nobis sufficere ut fratres diligamus, sed debere nos extendere ipsam dilectionem, ut perveniamus ad inimicos? Qui usque ad inimicos pervenit, non transilit fratres. Necesse est sicut ignis, prius occupet proxima, et sic se in longinquiora distendat. Propinquior est tibi frater quam nescio quis homo. Rursus tibi magis adhaeret ille quem non noveras, qui tibi tamen non adversatur, quam inimicus qui etiam adversatur. Extende dilectionem in proximos, nec voces illam extensionem. Prope enim te diligis, qui eos diligis qui
Abbreviated transcription (Latin):
sem non tacerem. O ꝑa modo
illa sint in uobis: modo illa
ꝓ temꝑe. ꝓ horis. ꝓ diebus. nũ¬
nũquid semꝑ tacere: Nũquid
semꝑ reficere corpus: nũqͥd
semꝑ ieuinare: Numquid sẽꝑ
dare panem egentibus: Nũqͥd
semꝑ nudum uestire: Num¬
quid semꝑ egrotos uisitare:
Numquid semꝑ discor dantes
concordare: Numquid semꝑ
mortuos sepelire: modo illud:
modo illud. Inchoant᷑ ista:
&e cessant. Iuaeͥ autem impe¬
rator. nec inchoat  nec cessa¬
re debet.Caritas intus. non
intermittatur. Officia cari¬
tatis: ꝓ tempore exhibeant᷑.
Caritas gͦ sicut scriptum est
fraterna. ꝑ maneat: fortassis¬
gͦ autẽ mouerit aliquos urm̃.
ex quo istam epłam beati io¬
hannis tractamus uobis: qua-¬
re non cõmendauerit maxime.
nͥ fraternam caritatem. Qui
in uicem. Assidue nom inauit
caritatem fraternam: dĩ cari¬
tatem id est qua debemus di¬
ligere dm̃. non tam assidue
nominauit: s tam̃ non om¬
nino tacuit. de inimici uero

Expanded text:
sem non tacerem: opera modo sem non tacerem: opera modo illa sint in vobis, modo illa, pro tempore, pro horis, pro diebus. Numnumquid semper tacere? numquid semper reficere corpus? numquid semper jejunare? numquid semper panem dare egenti? numquid semper nudum vestire? numquid semper aegrotos visitare? numquid semper discordantes concordare? numquid semper mortuos sepelire? Modo illud, modo illud. Inchoantur ista, et cessant: ille autem imperator, nec inchoatur, nec cessare debet. Charitas intus non intermittatur: officia charitatis pro tempore exhibeantur. Charitas ergo, sicut scriptum est, fraterna permaneat . 4. Fortassis autem moverit aliquos vestrum, ex quo istam Epistolam beati Joannis tractamus vobis, quare non commendaverit maxime nisi fraternam charitatem. Qui iligamus invicem . Assidue nominavit charitatem fraternam: Dei autem charitatem, id est qua debemus diligere Deum, non tam assidue nominavit; sed tamen non omnino tacuit. De inimici vero
Abbreviated transcription (Latin):
di. Et quantum ad ipsum
ꝑtinet. uastator. eccłiȩ ꝑse¬
cutor. inuidus malignus:
ipse confitetur. nos non con¬
uiciamur. Amat paulus di¬
ci a nobis peccata sua: ut glo¬
rificetur ille qui talem mor¬
bum sanauit. magnitudine
enim uulneris. manus medici
secuit: & sa nauit. Uer illa de
cęlo ꝓstrauit ꝑsecutorem: &
ererit predicatorem. occidit
saulum: & uiui ficauit pau¬
lum. Saul enim ꝑsecutor
erat uiri scĩ. Inde nom̃ ha¬
buit iste : quando ꝑsequebat᷑
xp̃ianos. Postea de saulo fac¬
tus est paulus. Quid est pau¬
lus: modicus. Ergo quando
saulus. suꝑbus. elatus: quan¬
do paulus. humilis. modieꝰ.
Ideo sic loquimur. Paulopꝰt
uidebo te: id est post modi¬
cum. Audi quia modicus.
factus est. Ego enim sum
mo omnium scõꝵ dicit alio
loco. Sic erat inter apłostã¬
qm fimbria uestimenti: s
tetigit illam ȩccłia gentiũ
tanquam flurum patiens
&e sanata est. Ergo frẽs hoc
dixerim hoc dico: hoc si pos¬

Expanded text:
Dei. Et quantum ad ipsum Dei. Et quantum ad ipsum pertinet, vastator Ecclesiae, persecutor invidus, malignus, ipse confitetur, non nos conviciamur. Amat Paulus dici a nobis peccata sua, ut glorificetur ille qui talem morbum sanavit. Magnitudinem enim vulneris manus medici secuit, et sanavit. Vox illa de coelo prostravit persecutorem, et erexit praedicatorem; occidit Saulum, et vivificavit Paulum . Saül enim persecutor erat sancti viri ; inde nomen habebat iste quando persequebatur Christianos: postea de Saulo factus est Paulus . Quid est Paulus? Modicus. Ergo quando Saulus, superbus, elatus: quando Paulus, humilis, modicus. Ideo sic loquimur, Paulo post videbo te, id est, post modicum. Audi quia modicus factus est: Ego enim sum mo omnium sanctorum, dicit alio loco . Sic erat inter Apostolos tanquam fimbria vestimenti: sed tetigit Ecclesia Gentium tanquam fluxum patiens, et sanata est . 3. Ergo, fratres, hoc dixerim, hoc dico, hoc si pos
Abbreviated transcription (Latin):
facias iusum. qd̾ deorsum. fa¬
cias susum. Iusum uis facere
dm̃. & te susum: Precipitaris:
non eleuaris. Ille enim semꝑ
susum est. Quid gͦ: tu bene.
&e ds male: Immo hoc dic:
si uerius uis dicere. Ego male:¬
& ille bene. Et quod ego be¬
ne. ab illo bene: nam a me
quicquid ago male. Ista con¬
fessio firmat cor: & facit di¬
lectionis fundamenta. Nam
si oꝑa nr̃a abscondere debe¬
mus bona ne uideantur ab
hominib: ubi est illa sen¬
tentia dñĩ in eo sermone
quem habuit in monte: uͥ
hoc dixit: ibi & illud paulo
ante dixit. Luceant oꝑa
non ibi cessauit ÷ non ibi fi¬
nem fecit. s addidit : & glo¬
rificent patrem urm̃ qͥ in
celis est. Et apłs quid ait:
Eram autẽ ignotus facie
tantum autem audientes
erant quia qui aliquando
nos ꝑsequebatur. nunc euan¬
gelizat fidem quam aliqñ
uastabat : & in me magnifi¬
cabant dm̃ Uidete quẽad¬
modum & ipse quia sic in¬
notuit. finem non posuerit
in laudem suam. s in laudẽ

Expanded text:
faciens jusum: quod deorsum, fafaciens jusum: quod deorsum, faciens sursum. Jusum vis facere Deum, et te susum? Praecipitaris, non elevaris: ille enim semper sursum est. Quid ergo? tu bene, et Deus male? Imo hoc dic, si vis verius dicere, Ego male, ille bene; et quod ego bene, ab illo bene: nam a me quidquid ago male. Ista confessio firmat cor, et facit dilectionis fundamentum. Nam si opera nostra abscondere debemus bona, ne videantur ab hominibus; ubi est illa sententia Domini in eo sermone quem habuit in monte? Ubi hoc dixit, ibi et illud paulo ante dixit: Luceant opernon ibi cessavit, non ibi finem fecit; sed addidit, Et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Et Apostolus quid ait? Eram autem ignotus facie tantum autem audientes erant quia qui nos aliquando persequebatur, nunc evangelizat fidem quam aliquando vastabat; et in me magnificabant Deum . Videte quemadmodum et ipse, quia sic innotuit, finem non posuerit in laudem suam, sed in laudem
Abbreviated transcription (Latin):
aitꝰ cauete facere iusticiã
uram̃ coram hominib: ut
uideamini ab eis. Numquid
hoc uoluit dicere. ut quecũq
bona facimus abscondamꝰ
ab oculis hominum. ce ti¬
mea mus uideri: Si times spe-¬
ctatores: non habebis imita¬
tores. debes gͦ uideri: sed non
ad hoc debes facere. ut uidea¬
ris. Non ibi debet ẽẽ finis gau¬
dii tui : non ibi terminus le¬
ticiȩ tuȩ: ut putes te totum
fructum consecutum ee̾ bo¬
ni oꝑis tui. cum uisus fue¬
ris atq laudatus. Nichil ẽ
hoc. Contẽpne te: cum lau¬
daris. Ille in te laudetur: qͥ
ꝑ te oꝑatur. Noli gͦ ad lau¬
dem tuam oꝑari quod bonũ
agis : s ad laudem ip̃sius
a quo habes ut bonum agas.
Abs te habes male agere: a
do habes bene agere. Contͣ
ꝑuersi homines uidete quã
p̃posteri sint. Quod faciunt
s si male faciunt. dm̃ uolũt
accusare. Conuerte hoc distor¬
tum nescio quid: & p̾poste¬
rum. fac illud quodam modo
capite deorsum. Quod susũ

Expanded text:
ait? Cavete facere justitiam ait? Cavete facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis . Numquid hoc voluit dicere, ut quaecumque bona facimus, abscondamus ab oculis hominum, et timeamus videri? Si times spectatores, non hebebis imitatores debes ergo videri. Sed non ad hoc debes facere ut videaris. Non ibi debet esse finis gaudii tui, non ibi terminus laetitiae tuae, ut putes te totum fructum consecutum esse boni operis tui, cum visus fueris atque laudatus. Nihil est hoc. Contemne te cum laudaris: ille in te laudetur, qui per te operatur. Noli ergo ad laudem tuam operari quod bonum agis, sed ad laudem illius a quo habes ut bonum agas. Abs te habes male agere, a Deo habes bene agere. Contra perversi homines videte quam praeposteri sint. Quod faciunt  si male faciunt, Deum volunt accusare. Converte hoc distortum nescio quid et praeposterum, faciens illud quodammodo capite deorsum: quod susum,
Abbreviated transcription (Latin):
sedet intus in mente tua. eꝰ¬
modo enim inꝑator ꝑ exerti¬
tum suum agit quod ei pla
habitare in interiore hoĩe
nrõ. id est in mente ꝑ fidem:
utitur istis uirtutib quasi
ministris suis. Et ꝑ has uir¬
tutes que uideri oculis non
possunt et tam̃ quando no¬
minantur laudantur: non
autẽ laudarentur. nͥ a marent̃.
non amarentur. nisi uident᷑:
& si utiq non amarent᷑ nͥ ui¬
derentur. alio oculo uident᷑.
id est interiore cordis aspectu.
ꝑ has uirtutes inuisibiles. mo¬
uentur menbra uisibiliter.
Yedes ad ambulandũ. S qͦ:
Quo mouerit bona uoluntas:
que militat bono imꝑatori.
manus ad oꝑandum. S qd:
Quod iusserit caritas: que in¬
spirata est intus ab sp̃ũ scõ.
Menbra gͦ uidentur cũ mo¬
uentur: qui iubet intus ñ
uidetur. Et quis intus iube¬
at. ꝓpe ipse solus nouit qͥ
iubet: & ille intus cui iubet᷑.
euangłm legeretur: certe si¬
ibi aurem non tantum cor-¬
ꝑis. s cordis habuistis. Qͥd

Expanded text:
sedet intus in mente tua. Qusedet intus in mente tua. Quomodo enim imperator per exercitum suum agit quodque plachabitare in interiore homine nostro, id est in mente per fidem , utitur istis virtutibus quasi ministris suis. Et per has virtutes quae videri oculis non possunt, et tamen quando nominantur, laudantur: non autem laudarentur nisi amarentur, non amarentur nisi viderentur; et si utique non amarentur nisi viderentur, alio oculo videntur, id est, interiori cordis aspectu: per has virtutes invisibiles, moventur membra visibiliter: pedes ad ambulandum; sed quo? Quo moverit bona voluntas, quae militat bono imperatori. Manus ad operandum; sed quid? Quod jusserit charitas, quae inspirata est intus a Spiritu sancto. Membra ergo videntur cum moventur; qui jubet intus, non videtur. Et quis intus jubeat, prope ipse solus novit qui jubet, et ille intus cui jubetur.Evangelium legeretur; certe si aurem ibi non tantum corporis, sed et cordis habuistis. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
Nectio dulce
dulcius factum.
Semꝑ de illa
loqui non pos¬
sumus ÷ multa enim agimꝰ.
& diuerse actiones distendũt
nos: ut non uacet linguę
nr̃ȩ semꝑ de dilectione loqͥ
Nam nichil melius ageret
lingua nr̃a. S de qua semꝑ
loqui non licet : semꝑ eam
custodire licet. Sicut nẽ qd̾
cantamus alleluya. nunqͥd
semꝑ hoc facimus .Uix uniꝰ
horȩ. Non toto spatio. sed
parua particula cantamus
alleluya: & uacamus ad ali¬
ud. Est autẽ alleluya sicut
iam nostis: laudate dm̃. Qui
morib laudat semꝑ potest.
oꝑa miscłiȩ. affectus caritatĩ.
sanctitatis. pietatis. incorrup¬
tio castitatis. modestia sobri¬
etatis. semꝑ hec tenenda st̃:
siue cum in publico sumus.
siue cum in domo. siue ante
homines. siue incubiculo. si¬
ue loquentes. siue tacentes. si¬
ue aliquid agentes. siue ua¬
cantes. Semꝑ hec tenenda sũt:
quia intus sunt om̃s istȩ uͥtu¬
tes quas nominaui. Quis aũt
sufficit om̃s nominare: quasi
exercitus est imꝑatoris: qui

Expanded text:
ectio dulce dulcius factum. Semper de illa loqui non possumus. Multa enim agimus, et diversae actiones distendunt nos, ut non vacet linguae nostrae semper de dilectione loqui: nam nihil melius ageret lingua nostra. Sed de qua semper loqui non licet, semper eam custodire licet. Sicut nunc quod cantamus, Alleluia, numquid semper hoc facimus? Vix unius horae non toto spatio, sed parva particula cantamus, Alleluia; et vacamus ad aliud. Est autem Alleluia, sicut jam nostis, Laudate Deum. Qui m laudat, semper potest. Opera misericordiae, affectus charitatis, sanctitas pietatis, incorruptio castitatis, modestia sobrietatis, semper haec tenenda sunt: sive cum in publico sumus, sive cum in domo, sive cum ante homines, sive cum in cubiculo, sive loquentes, sive tacentes, sive aliquid agentes, sive vacantes; semper haec tenenda sunt; quia intus sunt omnes istae virtutes quas nominavi. Quis autem sufficit omnes nominare? Quasi exercitus est imperatoris, qui
Abbreviated transcription (Latin):
non coruino. Uncle uenit
in mentem fr̃es mei dicere
uobis. quia illi uiolatores
caritatis schisma fecerunt.:
Q uomodo oderunt ipsam
caritatem: sic oderunt &¬
columbam. S conuincit
illos columba: ꝓcedit de
celo. Aꝑiunt᷑ celi : & manet
suꝑ caput dñi. Ut quid hoc:
Ut aucdiat. hic est qui bap¬
tizat. Recedite p̃dones: rece¬
dite inuasores possessionis
dñari uultis. titulos potentis
ausi estis infigere: cogno¬
scit ille titulos suos: uen¬
dicat sibi possessionem suã.
Ñ delet titulos: s intrat &e
possidet. Sic ad catholicam
uenienti ñ deletur baptismꝰ:
ne titulus inꝑatoris deleatur.
Sed quid fit: In catholica
agnoscitur titulus ÷ intrat
possessor sub titulis suis: qͦ
intrabat predo sub titulis

Expanded text:
non corvino. Unde venit non corvino. Unde venit in mentem, fratres mei, dicere vobis quia illi violatores charitatis schisma fecerunt: quomodo oderunt ipsam charitatem, sic oderunt et columbam. Sed convincit illos columba: procedit de coelo, aperiuntur coeli, et manet super caput Domini. Utquid hoc? Ut audiat, Hic est qui baptizat . Recedite, praedones; recedite, invasores possessionis s, ubi dominari vultis, titulos potentis ausi estis infigere. Cognoscit ille titulos suos; vindicat sibi possessionem suam: non delet titulos, sed intrat et possidet. Sic ad Catholicam venienti, non deletur Baptismus, ne titulus imperatoris deleatur. Sed quid fit in Catholica? Agnoscitur titulus; intrat possessor sub titulis suis, quo intrabat praedo sub titulis