comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tos illo sacrilegio seduxisse. ut cũ illo qͣntũ ipsius tẽporis paciebant᷑ angusti̧. aliqͥd loquȩ¬
remꝰ. Quẽ postea quã uenturũ cõ perit. uidens nos aliud susce pisse negociũ. cũ &ipsũ
nescio quȩ necessitas ꝓfectionis urger&: benigne a noplacideq discessit. Pidetꝰ autẽ
mͥ ut turbulentas turbas. & impedimtũ pocius quã ad ium̃tũ afferentes om̃i No
deuitemꝰ. et uere exammo amico atq tranquillo susceptũtã magnũ negociũ. drio
opitulante ꝑagamꝰ: ad aliquã uillã nos conuenirẽ debere non magnã. ubi nullius nr̃m
eet eccła : quã tam uillã cõmunit possident homines & nr̃ȩ cõmunionis & ipsius.
sicuti est uilla tiçiana. Siue gͦ intubur sicensi siue inta gastensi. talis locus uel illȩ̃ quẽ
cõmemoraui. uł aliquis alius inuentus fuerit: faciamꝰ codices canonicos presto eẽ.

Expanded text:
tos illo sacrilegio seduxisse, ut cum illo, quantum ipsius temporis patiebantur angustiae, aliquid loquetos illo sacrilegio seduxisse, ut cum illo, quantum ipsius temporis patiebantur angustiae, aliquid loqueremur. quem posteaquam uenturum comperit, uidens nos aliud suscepisse negotium, cum et ipsum nescio qua necessitas profectionis urgueret, benigne a nobis placideque discessit. Videtur autem mihi, ut turbulentas turbas et impedimentum potius quam adiumentum adferentes omnino deuitemus et uere ei animo amico atque tranquillo susceptum tam. magnum negotium domino opitulante peragamus, ad aliquam uillam nos conuenire debere non magnam, ubi nullius nostrum esset ecclesia, quam tamen uillam communiter possident homines et nostrae communionis et ipsius, sicuti est uilla Titiana. siue ergo in Tubursicensi siue in Tagastensi talis locus uel ille, quem commemoraui, uel aliquis alius inuentus fuerit, faciamus codices canonicos praesto esse
Abbreviated transcription (Latin):
citatione discessimꝰ. ut exiberemꝰ ei plures collegas Nros. certe uel decem. qͥ tanta beniuo¬
lentia & lenitate. & tãpiostudio id quęri uellent. qͣntũ in nob eũ iã anĩ aduertisse atꝙ
approbare sentie bamꝰ: hoc &iã desuoꝵ Numero & ipse pollicitus. Unde uos hortor
& obtestor ꝑ dñi sanguinẽ. ut eũ ꝓmissi sui comeatis. & nauiter instetis. ut res coepta
pagat᷑: qua ꝓpe ad finẽ ꝑuenisse um cernitis. Quantũ enĩ arbitror. difficill& pocestis
inueꝵ ure in ep̃is ur̃is tã utilem animũ & uoluntatẽ: quã mnisto sene ꝑspeximꝰ. Postero
enĩ die ipse ad nos uenit: & hȩc iterũ quȩrere coeperamꝰ. Sed quia ordinandiep̃i Ne.¬
cessitas nos inde iaiamq rapiebat: duitius cũ illo ẽẽ neqͥuimꝰ. Iam enim miseramꝰ ad ma-¬
iorem cȩlicolarũ quẽ audieramus noui apud eos baptismi insticutorẽ institise. & mul-¬

Expanded text:
citatione discessimus, ut exhiberemus ei plures collegas nostros certe uel decem, qui tanta beniuocitatione discessimus, ut exhiberemus ei plures collegas nostros certe uel decem, qui tanta beniuolentia et lenitate et tam pio studio id quaeri uellent, quantum in nobis eum iam animaduertisse atque adprobare sentiebamus. hoc etiam de suorum numero et ipse pollicitus. Unde uos hortor et obtestor per domini sanguinem, ut eum promissi sui commoneatis et gnauiter instetis, ut res coepta peragatur, quam prope ad finem peruenisse iam cernitis. quantum enim arbitror, difficillime potestis inuenire in episcopis uestris tam utilem animum et uoluntatem, quam in isto sene perspeximus. postero enim die ipse ad nos uenit et haec iterum quaerere coeperamus. sed quia ordinandi episcopi necessitas nos inde iam iamque rapiebat, diutius cum illo esse nequiuimus. iam enim miseramus ad Maiorem Caelicolarum, quem audieramus noui apud eos baptismi institutorem institisse et mul
Abbreviated transcription (Latin):
ne ille senex dix iãformã ẽẽ factam. ut quis qͥs ad eos fideliũ a nob̾ uenerit baptize tur:
uiod eum inuitũ & cũ dolore dicere qͣntũ poterat apparebat. Sane cũ &iã ip
mala suorum aꝑtissime gemer&. atq ostender& quotocius ciuitatis eiꝰ testimonio ꝓbabat᷑
nec patris culpã filio eiꝰ imputandã ubidictũ est sicut anima patris mea est: ita & ani-¬
ma filii mea est anima enĩ que cũq peccauerit sola moriet᷑: placuit om̃ib INtalib
disputacionib: uolenta facta malorũ hominũ. nob̾ abinuicẽ obici noN debere̾.
Remanebat gͦ scis matis quęstio. Itaq hortati eũ sumꝰ. ut &iã atq &iã placido & pacato
no annita t᷑ nob̾cũ: ut diligenti examinationẽ tanta inqͥsitio ter minũ sun
ille benigne cũ dicer& Nossolũ ista querȩre. nolle autẽ nr̃os hȩc quęri: eafacta polli¬

Expanded text:
ne ille senex dixit iam formam esse factam, ut, quisquis ad eos fidelium a nobis uenerit, baptizetur, ne ille senex dixit iam formam esse factam, ut, quisquis ad eos fidelium a nobis uenerit, baptizetur, quod eum inuitum et cum dolore dicere, quantum poterat, apparebat. sane cum etiam ipse multa mala suorum apertissime gemeret atque ostenderet, quod totius ciuitatis eius testimonio probabatur, nec patris culpam filio eius inputandam, ubi dictum est: Sicut enim anima patris mea est, ita et anima filii mea est; anima enim quaecumque peccauerit, sola morietur, placuit omnibus in talibus disputationibus uiolenta facta malorum hominum nobis ab inuicem obici non debere. remanebat ergo schismatis quaestio. itaque hortati eum sumus, ut etiam atque etiam placido et pacato animo adnitatur nobiscum, ut diligenti examinatione tanta inquisitio terminum sumat. ubi ille benigne cum diceret nos solum ista quaerere, nolle autem nostros haec quaeri, ea facta polli
Abbreviated transcription (Latin):
iutis ud &iam siualucrimꝰ c̃tadicentib factũ fuerit᷑ cuͦ tolerintiã pacificã didicerimꝰ
dicente apło. sufferentes inuicẽ indilectone studentes scruare unitatt̃ sp̃s iniuinculo pacis.
eorũ sunt griuiorã tolerent nescindatur qđ scissũ est: cũ leuiora nollent ꝓ ipsa unicate
to lecare. Dicebamꝰ & iam nondũ fussȩ tẽporib ueterũ picẽ unitatis & tolerantiũ tanta
come auione p̃dicatã. sicut exemplo dñi & noui testam̃ti caritate. & tam ꝓphetas illos & sc̃os
iuros dicere solere ĩpopłm scelera eorũ. cũtamse ibillius popłi unitate & c̃o muniont parit᷑
ad c̃omemoratio nẽ beaty me moriȩ genethlu ep̃i. qđ nescio quã c̃stitutionẽ datã c̃tra illos
cõpresserit: & effectum habere nonsinuerit. Laudabant illũ om̃s: & benignissime p̃ferebant.
quas laudes. a nob̾ subiectũ .ẽ. quod &iã ipse tamen genethlius suneoꝵ ma

Expanded text:
is uel etiam, si ualuerimus, contradicentibus factum fuerit, cum tolerantiam pacificam didicerimus dicente apostolo: Sufferentes inuicem in dilectione, studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis. eorum sunt, grauiora tolerent, ne scindatur, quod scissum est, cum leuiora nollent pro ipsa unitate tolerare. dicebamus etiam nondum fuisse temporibus ueterum pacem unitatis et tolerantiam tanta commendatione praedicatam. sicut exemplo domini et noui testamenti caritate et tamen prophetas illos et sanctos uiros dicere solere in populum scelera eorum, cum tamen se ab illius populi unitate et a communione pariter ad commemorationem beatae memoriae Genethlii episcopi, quod nescio quam constitutionem datam contra illos compresserit et effectum habere non siuerit. laudabant illum omnes et benignissime praeferebant. inter quas laudes a nobis subiectum est, quod etiam ipse tamen Genethlius, si in eor
Abbreviated transcription (Latin):
ut teneatur in setrao animi patientia ess beniuolentia. in manifesto aut̃ idfiat qđ eis uide ͦ
lare patientiȩ cũ ꝑcuteret᷑ in facie respondit Si maledixi : ex ꝓbra demalo. Si aut̃ bene quid
edis: Nequaquã igitur p̃ceptũ suũ si uerba intuemur impleuit. Neq enĩ preb
cutienti alterã partẽ : s potius ꝑhibuit . nequi fecerat auger& in iuriã & tam̃ paratus
erat : ñ solũ infaciem ꝑcutient Uerũ &iam ꝓhis quoq a quib: hȩc patiebatur crucifixus occidi.
ꝓquibus ait incruce pendens. Pat̃ ignosce illis: quia nescunt quiꝰ faciunt. Nec p
Percutiã te dñs paries dealbate. Sedes uidicare me scđ̾n legem: & contra legẽ iubes me ꝑcuti:

Expanded text:
ut teneatur in secreto animi patientia cum beniuolentia, in manifesto autem id fiat, quod eis uidetur ut teneatur in secreto animi patientia cum beniuolentia, in manifesto autem id fiat, quod eis uidetur lare patientiae, cum percuteretur in faciem, respondit: Si male dixi, exprobra de malo; si autem bene, quid me caedis? nequaquam igitur praeceptum suum, si uerba intuemur, impleuit; neque enim praebuit percutienti alteram partem, sed potius prohibuit, ne, qui fecerat, augeret iniuriam, et tamen paratus uenerat non solum in faciem percuti uerum etiam pro his quoque, a quibus haec patiebatur, crucifixus occidi, pro quibus ait in cruce pendens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt, quid faciunt. nec PaPercutiet te deus, paries dealbate. sedes iudicare me secundum legem et contra legem iubes me percuti
Abbreviated transcription (Latin):
poscitur. quando nullus iam restat correctionis locus: ex tremo scilic& sũ moq uidicio. Nunc
uero cauendũ est: ne iundicandi cupiditate amittatur. ut nichilaliud̃ ipsa patientia quȩ pluris
habenda ẽ : quã om̃e qđ potest &iam in uito inimicus auferre. Namq alius eu uangłista in
eadem sententia nullã feat dextere m̃tionẽ. s tantũ maxillã & alterã nominauit: ut ali¬
quanto aistinc̾tuis intelige raur inalio. ipse aut̃ simplicit᷑ eandem patientiã cõ ĩ cdar&
Paratus itaq deb& esse. homo iustus & pius. & patienter eorũ maliciã sustinere. quos fieri bonos que
iumerus potius crescat bondrũ ñ ut pari malicia. sequoq numero addat maloru
Deniq ista p̾cepta. magis ad p̃parationẽ cordis quȩ intus est ꝑtinere. quã ad opus qđ in aꝑtofit

Expanded text:
poscitur, quando nullus iam restat correctionis locus, extremo scilicet summoque iudicio. nunc poscitur, quando nullus iam restat correctionis locus, extremo scilicet summoque iudicio. nunc uero cauendum est, ne uindicandi cupiditate amittatur, ut nihil aliud, ipsa patientia, quae pluris habenda est quam omne, quod potest etiam inuito inimicus auferre. namque alius euangelista in eadem sententia nullam fecit dexterae mentionem, sed tantum maxillam et alteram nominauit, ut aliquanto distinctius intellegeretur in alio, ipse autem simpliciter eandem patientiam commendaret. paratus itaque debet esse homo iustus et pius patienter eorum malitiam sustinere, quos fieri bonos quaerit, ut numerus potius crescat bonorum, non ut pari malitia se quoque numero addat malorum. Denique ista praecepta magis ad praeparationem cordis, quae intus est, pertinere quam ad opus, quod in aperto fit,
Abbreviated transcription (Latin):
fit: cũ uidet᷑ ei ꝓfuturũ eẽ: ꝓpt̃ quẽ fit: adoperandã ineo correctionẽ atq concordiã: hoc certe ani¬
mo faciendũ ẽ. & iam si alius exitus consequatur. neccorrigi uelit atq pacari: ꝓpt̾ quẽ corrigen¬
dũ atq pacandũ uelut curandũ. & sanandũ adhibita ẽ ista medicina. Alioquin si uerba adten¬
derimus. eorũq ꝓ priaati seruiendũ putauerimus non ẽ. ꝓ̃benda dextra maxilla si fuerit
sinistra ꝑcussa. qm̃ siquis te inquit ꝑcusserit in maxillã dexterã p̃be illi & sinistrã: oragis
aut̃ sinistra ꝑcutitur: qđ addexterã ferientis facilior ictus ẽ. S sic intelligi sol&: acsi dictũ
ess&. Siquis inte meliora fuerit ꝑsecutus: & inferiora ei p̃be. neuindic̾tȩ potuis quã patien¬
tiȩ stu ꝓens. contẽpnas xerna ꝓtemporalib cũ potius tẽporalia ꝓęt̾nis contẽ pnenda sint
tamꝗ sinistra ꝓdextris: hȩc sẽmꝑ fuit scõrũ martirũ intentio Uindicta enĩ ultima iuste

Expanded text:
fit, cum uidetur ei profuturum esse, propter quem fit ad operandam in eo correctionem atque concordiam. hoc certe animo faciendum est, etiam si alius exitus consequatur nec corrigi uelit atque pacari, propter quem corrigendum atque pacandum uelut curandum et sanandum adhibita est ista medicina. Alioquin si uerba adtenderimus eorumque proprietati seruiendum putauerimus, non est praebenda dextera maxilla, si fuerit sinistra percussa, quoniam: Si quis te, inquit, percusserit in maxillam dexteram, praebe illi et sinistram. magis autem sinistra percutitur, quod a dextera ferientis facilior ictus est. sed sic intellegi solet, ac si dictum esset: Si quis in te meliora fuerit persecutus, et inferiora ei praebe, ne uindictae potius quam patientiae studens contemnas aeterna pro temporalibus, cum potius temporalia pro aeternis contemnenda sint, tamquam sinistra pro dextris. haec semper fuit sanctorum martyrum intentio; uindicta enim ultima iusta
Abbreviated transcription (Latin):
causam sitis habitura apuddm: si frustra uob̾ hȩc dixero. Om̃a que p̃teritis tẽporib
erga humanum genꝰ maiores Nr̃i gesta ẽe̾ meminer̃ nob̾q tradider̃. om̃ia

Expanded text:
causam sitis habituri apud deum. si frustra uobis haec dixero. omnia, quae praeteritis temporibus causam sitis habituri apud deum. si frustra uobis haec dixero. omnia, quae praeteritis temporibus erga humanum genus maiores nostri gesta esse meminerunt nobisque tradiderunt, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
comperi nequa quã uos eẽ mutatos. grauius dolui: quod nom̃ xp̃i cui iã. totũ orbẽ
discussis. quid aliud mͥ occurrere potuit aut cuilibet homini potest. Nisi
aut ueridico aut falla ci scribentium animo hec eẽ c̃scripta: Sed si ueridi co
animo is ta seribitis. quis uob̾ adhanc ueritatẽ interclusit uiã. qͥs asperi dumeta
substrauit. quis rupium p̃rupta immicus opposuit: postremo quis basilice ianua
ingredi cupientib clausit. ut in eodem dño ꝑquẽ nos salutatis eandem salutẽ nob̾cũ
abere nolitis. Siaut̃ẽ fallicit̾ atq irrident̃ hȩc scribitis. ita ne tandẽ mͥ negocia ũra
curanda imponitis. ut nomen eiꝰ ꝑquẽ aliquid possum audeatis non ueneratioꝵe
debita ittollere. sed insulta tione adulatoria. uentilare : Sciatis me łm̃i: cum
nesfabili ꝓuob̾ tremore cordis hȩc dicere. Noui enĩ quanto grauiorẽ & ꝑniciosiorẽ

Expanded text:
comperi nequaquam uos esse mutatos, grauius dolui, quod Christi nomen, cui iam totum orbem comperi nequaquam uos esse mutatos, grauius dolui, quod Christi nomen, cui iam totum orbem discussis quid aliud mihi occurrere potuit aut cuilibet homini potest nisi aut ueridico aut fallaci scribentium animo haec esse conscripta? sed si ueridico animo ista scribitis, quis uobis ad hanc ueritatem interclusit uiam? quis aspera dumeta substrauit? quis rupium praerupta inimicus opposuit? postremo quis basilicae ianuam ingredi cupientibus clausit, ut in eodem domino, per quem nos salutatis, eandem salutem nobiscum habere nolitis? si autem fallaciter atque inridenter haec scribitis, itane tandem mihi negotia uestra curanda inponitis, ut nomen eius, per quem aliquid possum, audeatis non ueneratione debita adtollere sed insultatione adulatoria uentilare? Sciatis me, carissimi, cum ineffabili pro uobis tremore cordis haec dicere; noui enim, quanto grauiorem et perniciosiorem
Abbreviated transcription (Latin):
Nis p̃dicabilib &dł mis fr̃ib madaurensib. quorũ ꝑfrẽm florenitio m
epłam accepi: augustinus. Si forte illi qͥint̃ uos catholici xp̃i anisunt talia
mͥscripta miser̃: hoc tantũ miror. quod non suo pocius quã ordinis no¬
mine. Si autẽ reuera om̃s aut ꝓpe om̃s ordinis uiri ad me dignati estis
lolorum. contraq idola facilius templa ur̃a. quã corda. clauduntur: u
quȩ idola non magis intem plis quã inur̃is cordib includunt᷑. cum mignio est
dolore notissimꝰ: Ruisi forte iam desalute ipsa que in dño est ꝑ quã mesalittẽ uoluisti
tandem prudenti c̃sideratione cogitatis. Namsi nonita ẽ: queso uos quid lesi. quid
indño eternã Salutẽ cum legerẽ: tanta. spe subito erectussum. ut crederẽ uosꝰ ad
ipsum dñm & ad ipsã eterniam salutẽ aut iam ẽẽ c̃uersos. aut ꝑ nr̃m minis łeriũ
desiderare coNuerti. Sed ubi legi cetera. refriguit animꝰ: quesiuitam ab epłȩ

Expanded text:
 DILECTISSIMIS FRATRIBUS MADAURENSIBUS, QVORUM PER FRATREM FLORENTIUM EPISTULAM ACCEPI, AUGUSTINUS. Si forte illi, qui inter uos catholici Christiani sunt, talia mihi scripta miserunt, hoc tantum miror, quod non suo potius quam ordinis nomine. si autem re uera omnes aut prope omnes ordinis uiri ad me dignati estis idolorum, contra quae idola facilius templa uestra quam corda clauduntur uel potius quae idola non magis in templis quam in uestris cordibus includuntur, cum magno est dolore notissimus, nisi forte iam de salute ipsa, quae in domino est, per quam me salutare uoluistitandem prudenti consideratione cogitatis. Nam si non ita est, quaeso vos, quid laesi, quid in Domino aeternam salutem, cum legerem, tanta spe subito erectus sum, ut crederem vos ad ipsum dominum et ad ipsam aeternam salutem aut iam esse conuersos aut per nostrum ministerium desiderare conuerti. sed ubi legi cetera, refriguit animus meus; quaesiui tamen
Abbreviated transcription (Latin):
seunt. ut transitura. ẽẽ p̃dictisunt. Uidetis certe popłm udeoꝵᷤ auulsum asedib
pdeuntẽ ꝑ xp̃m qui exillis miribilit̃ natus est: om̃ium gentiũ fidem ocupasse.
at que teniusse. Ita hȩc om̃ia. p̃nuntiata. legimꝰ ut uidemꝰ. Uidetiscerte multos
p̃ci sos aradice xp̃iane societatis. que ꝑ sedes apłorꝰ & successiones ep̃oꝵ. certe
ꝑ orbem ꝓpagatione diffunditur: desola figura originis subxp̃iano NomiNe¬
quasi arescentia sarmenta. głari. quas hereses & scismata nominauimꝰ: preuis a
p̃dicta. p̃scrip tas̃ om̃ia. Uidetis certe simulacrorũ tẽpla sine reparatione¬
partĩ conlapsa. partĩ diruta. partĩ clausa. partĩ inusus alios cõmutata. ipsã que
cidebant impetus suos legesq uertisse. & imperii nobilissimi eminem
culmeN ad sepul chrum piscatoris petrisummisso diademate supplica. re.
ẽẽ testate sunt: Hec om̃ia tanto robustiore fideletam᷑ fieri: qͣnto m

Expanded text:
seunt, ut transitura esse praedicta sunt. uidetis certe populum Iudaeorum auulsum a sedibus ue prodeuntem per Christum, qui ex illis mirabiliter natus est, omnium gentium fidem occupasse atque tenuisse; ita haec omnia praenuntiata legimus, ut uidemus. uidetis certe multos praecisos a radice Christianae societatis, quae per sedes apostolorum et successiones episcoporum certa per orbem propagatione dquasi arescentia sarmenta gloriari, quas haereses et schismata nominamus: praevisa, praedicta, scripta sunt omnia. Videtis certe simulacrorum templa partim sine reparatione collapsa, partim diruta, partim clausa, partim in usus alios commutata; ipsaque tianos occidebant, impetus suos legesque vertisse, et imperii nobilissimi eminentissimum culmen ad sepulcrum piscatoris Petri, submisso diademate, supplicare. 4. esse testatae sunt. Haec omnia tanto robustiore fide laetamur fieri, quanto majore
Abbreviated transcription (Latin):
simo animȩ meȩ. uelut ame Ipso lauder. Sichabeo qđ cernis quã molestũ sitetiã siuera dicant᷑. quanto
potius quia etiã cũsis altera anima mea. immosit una anima tua & mea: Sicinme falleris putando mihi
ad esse quȩdesunt. quonnodo & dese ipse unꝰ homo falli potest: qđ non t̃antũ ideo nolo. neqũe diligo tũ
llaris: uerũ etiam neminus ores ut sim qđ iam ẽẽ me credis: nec in eo sum tibi debitor. u
quidẽ beniuolo ea tam̃ dicã bonatua dona dĩ . Dequib intecertussũ: qđ non i deo non facio. nefallar

Expanded text:
simo animae meae, uelut a me ipso lauder, sic habeo. quod cernis quam molestum sit, etiam si uera dicantur; quanto simo animae meae, uelut a me ipso lauder, sic habeo. quod cernis quam molestum sit, etiam si uera dicantur; quanto potius, quia etiam, cum sis altera anima mea, immo una sit anima tua et mea, sic in me falleris putando mihi adesse, quae desunt, quo modo et de se ipse unus homo falli potest! quod non tantum ideo nolo, ne, quem diligo, tu fallaris, uerum etiam ne minus ores, ut sim, quod iam esse me credis. nec in eo sum tibi debitor, utquidem beniuolo ea tamen dicam bona tua, dona dei, de quibus in te certus sum. quod non ideo non facio, ne fallar
Abbreviated transcription (Latin):
Eecemꝰ nouã feci questionẽ. quãtũ ñ ꝓposuisti: & eã fortassis expectas ut soluã: itamͥ parũ erat qđ debitor erã.
nisi etiã in e ampliorẽ debito ipse cumularẽ : tã quã hoc facile sit ostendere. & si non ostendã facile tibi
uidere & uera infidenit̃ dici posse. & non uera fidelit̃. Quienĩ sic creditutloͥt᷑. & hon uera loquit᷑. fidelit̃
loquit᷑. Qui aut̃ non credit quaeloquit᷑. & siuera loquit᷑. infidelit̃ loquit᷑. Nũ quid ergo dubito qđ eadẽ
s quae scripsisti: Quaecũ in me ñ agnosco : potuisti fidelit̃ deme ñuera dicere: sed nolot
lentia sicfalli. cui heniuolentiae debitorsũ : quia & tã fidelit̃ & tã beniuole ea quaeuera st̃ possem dece
dicere. nisi ut supͣdixi uerecundiȩ tuȩ parcerẽ. Ego aut̃ quando laudor agermanissimo & familiaris¬

Expanded text:
ecce mihi nouam feci quaestionem, quam tu non proposuisti et eam fortassis expectas ut soluam. ita mihi parum erat, quod debitor eram, ecce mihi nouam feci quaestionem, quam tu non proposuisti et eam fortassis expectas ut soluam. ita mihi parum erat, quod debitor eram, nisi etiam me ampliore debito ipse cumularem. quamquam hoc facile sit ostendere et, si non ostendam, facile tibi uidere et uera infideliter dici posse et non uera fideliter. qui enim sic credit, ut loquitur, etsi non uera loquitur, fideliter loquitur; qui autem non credit, quae loquitur, etsi uera loquitur, infideliter loquitur. numquid ergo dubito, quod ea de me credas, quae scripsisti? quae cum in me non agnosco, potuisti fideliter de me non uera dicere. Sed nolo te uel beniuolentia sic falli. cui beniuolentiae debitor sum, quia et tam fideliter et tam beniuole ea, quae uera sunt, possem de te dicere, nisi, ut supra dixi, uerecundiae tuae parcerem. ego autem quando laudor a germanissimo et familiaris
Abbreviated transcription (Latin):
Miraris fortasse cur me huiꝰ debiti ꝑsolutorẽ imparẽ dicã cũ tudeme tã multũ sentias qͥme tãquã anima mea noue¬
ris sed hoo ipsũ. ẽ: qđ m magnã difficultatẽ facit respondendi litteris tuis. quia & quantꝰ mͥ uidearis parco dicere
ꝓp̾ter uerecundiã tuã. & utiq minꝰ diceñdo cũ tume tantã laudẽ contuleris. quid nisi debitor remanebo:
qđ non curarẽ si ea quȩ deme ad ine locutus es non ex caritate sincerissuna dicta scirẽ : sed adulatione in imica
amicitiȩ. Hoc quippemodo nec debitor fierẽ : quia talia rependere ñ deberẽ: sed quantomagis noui qũa
fideli animo loqueris. tanto magis uideo quanto debito grauer. Cide aũt qͥd mihi contigit ut me quodã mo
ipse laudauerĩ. quine ate fidelit̃ laudatũ dixerĩ sed quid aliud dicerẽ quã id qđ dete ad monui qua nosti.

Expanded text:
Miraris fortasse, cur me huius debiti persolutorem inparem dicam, cum tu de me tam multum sentias, qui me tamquam anima mea noueMiraris fortasse, cur me huius debiti persolutorem inparem dicam, cum tu de me tam multum sentias, qui me tamquam anima mea noueris. sed hoc ipsum est, quod mihi magnam difficultatem facit respondendi litteris tuis, quia et, quantus mihi uidearis, parco dicere propter uerecundiam tuam et utique minus dicendo, cum tu in me tantam laudem contuleris, quid nisi debitor remanebo? quod non curarem, si ea, quae de me ad me locutus es, non ex caritate sincerissima dicta scirem sed adulatione inimica amicitiae. hoc quippe modo nec debitor fierem, quia talia rependere non deberem; sed quanto magis noui, quam fideli animo loqueris, tanto magis uideo, quanto debito grauer. Vide autem, quid mihi contigit, ut me quodam modo ipse laudauerim, qui me a te fideliter laudatum dixerim. sed quid aliud dicerem quam id, quod de te admonui, quam nosti?
Abbreviated transcription (Latin):
& qui tecũ sunt frĩb: Augustinus & qui mecũ sunt fr̃s indño salutẽ.:epła mea quã ꝑuexit
arissimus filius & condia conus nr̃ timotheus:. Iã parata erat ꝓfecturo: quando
nr̃i qđ uult ds̃ & gaudentius ad nosuener̃ cũ litteris tuis. Inde factũ .ẽ: ut continuo ꝓficiscens
ꝑhoras singulas uidebat᷑: sed & si ꝑeũ respondissẽ. adhuc debitor forẽ. Nã & nunc qđiudeor res¬
pondisse debitor sũ: non dico caritatis quantõ magis debemꝰ. quanto ãplius inpenderemus. sicuius nos
ꝑpeuos dibitores ostendit apłs dicens. nemini quicquã debeatis nisi ut inuicẽ diligatis. Sed ipsius epłş tuȩ :¬
ndo enĩ suffitiã tuȩ suauitati tanteq auiditati animi tur. quã mihi lecta nuntiauit : rẽq
notissimã insinuauit. uerũ tam̃ & si non mͥ rei nouȩ insinuatrix: noua tam̃ rescriptorũ ex aetrix fuit.

Expanded text:
TRIBUS AUGUSTINUS ET QVI MECUM SUNT FRATRES IN DOMINO SALUTEM. Epistula mea, quam peruexit carissimus filius et condiaconus noster Timotheus, iam parata erat profecturo, quando filii nostri Quoduultdeus et Gaudentius ad nos uenerunt cum litteris tuis. inde factum est, ut continuo proficiscens horas singulas uidebatur. sed etsi per eum respondissem, adhuc debitor forem. nam et nunc, quod uideor respondisse, debitor sum non dico caritatis, quam tanto magis debemus, quanto amplius inpenderimus, cuius nos perpetuos debitores ostendit apostolus dicens: Nemini quicquam debeatis. nisi ut inuicem diligatis, sed ipsius epistulae tuae; quando enim sufficiam tuae suauitati tantaeque auiditati animi tui, quam mihi lecta nuntiauit? rem quidem in te mihi notissimam insinuauit; uerum tamen etsi non mihi rei nouae insinuatrix, noua tamen rescriptorum exactrix fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩ ds exigit siquis ex alieno aliquid uouerit: s potius usur pare u&at alienũ
Diuina quippe debacre ꝑ apostolũ ẽ. plata sententia: Uxor ñ hab& potestatẽ sui corporis
s uis ÷ similit̃ & iur ñ hab& potestate corporis sui smulier: sexũ nomine corporis nun¬
cupauit S cũ illã tã paratã eẽ. audiã dõ dicare continentiã : ut eo solo impediatur
si tibi debitũ reddere coniugali uire cõpellit᷑: ambo dõ redditȩ: quod ambo uonustis. ut illi
sexus infirmior: cũ uirtus auiro potuis cognominata uideat᷑. sic̃ similitudo uocabuli reso¬
nat: Noligͦ uir abhorrere auirtute: quã mulier ẽ. parata suscipere :. Sit ur̃ consensus
atio adsuꝑ nũ altare creatoris: & uicta concupiscentia tanto fortus quant
meritoq honorabiles. & de si dera biles filu¬

Expanded text:
neque enim deus exigit, si quis ex alieno aliquid uouerit, sed potius usurpare uetat alienum. diuina quippe de hac re per apostolum est prolata sententia: Uxor non habet potestatem corporis sui sed uir; similiter et uir non habet potestatem sui corporis sed mulier. sexum nomine corporis nuncupauit. sed cum illam tam paratam esse audiam deo dicare continentiam, ut eo solo impediatur, si tibi debitum reddere coniugali iure compellitur, ambo deo reddite, quod ambo uouistis, ut illi d eam sit promptior sexus infirmior, cum uirtus a uiro potius cognominata uideatur, sicut similitudo uocabuli resonat? noli ergo uir abhorrere a uirtute, quam mulier est parata suscipere. sit uester consensus oblatio ad supernum altare creatoris et uicta concupiscentia tanto fortius quantmeritoque honorabiles et desiderabiles fil
Abbreviated transcription (Latin):
disigentia surdis putationis asseruit. instantissunc suadens dm̃ non ee iusũ. siluilisi
cũ qͦfacie ad faciẽ loquebatur alicuiꝰ conspicabilis materiȩ dispositione assumipta. siliua
sua iiusibilitite uideripotuisse. Hoc est qđ & iã nr̃ dicit ambrosius & patit̃ afiliũ & sp̃in¬
easpecie uideri quã uoluntas elegerit nonnatura formiuerit: ut et uerusit qđ dm̃ nemo

Expanded text:
diligentia suae disputationis asseruit, instantissime suadens Deum non esse visum nisi diligentia suae disputationis asseruit, instantissime suadens Deum non esse visum nisi cum quo facie ad faciem loquebatur, alicujus conspicabilis materiae dispositione assumpta, salva sua invisibilitate videri potuisse. Hoc est quod etiam noster dicit Ambrosius, et Patrem et Filium et Spiea specie uideri, quam uoluntas elegerit, non natura formauerit, quoniam spiritum quo
Abbreviated transcription (Latin):
de quib: ipse saluatorait. Beati mundo corde: qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Quidhac manifesta.¬
one lucidius: Sienĩ tantũ mͦ dixisset nec patris necfilii nec sp̃s sc̃i diumnitatẽ
oculos garnis aspicere. nec deinceps addidis set sed oculos mentis : forte diceretur carnẽ
iã nonẽe appellandã. cũ corpꝰ fuerit sp̃itale. Addendo gͦ & dicendo sȩdo culos mentis:
om̃i genere corporis alienauit huiꝰ modi uisionẽ. Nequis autẽ putaret ei¬
depsenti tẽpore locutũ: subiecit & iã dm̃ testimoniũ. uolens ostendere qđ dixerat
oculos mentis: qͦtestimonio non p̃sentis sed futurȩ uisionis ꝓmissio declaratur. Beati
mundi corde. qm̃ ipsid m̃ udebunt. Beatissimꝰ quoq athanasius alexandrinꝰ ep̃s cum
iusibiles putant equalem kinitatis inuisibilitatã scripturarũ scãrũ cestimonuis as

Expanded text:
de quibus ipse Salvator ait, « Beati mundo corde; quoniam ipsi Deum videbunt » . Quid hac manifestatde quibus ipse Salvator ait, « Beati mundo corde; quoniam ipsi Deum videbunt » . Quid hac manifestatione lucidius? Si enim tantummodo dixisset, Nec Patris, nec Filii, nec Spiritus sancti divinitatem posse oculos carnis aspicere, nec deinceps addidisset, sed oculos mentis; forte diceretur carnem jam non esse appellandum, cum corpus fuerit spirituale: addendo ergo, et dicendo, sed oculos mentis, ab omni genere corporis alienavit hujusmodi visionem. Ne quis autem putaret eesenti tempore locutum, subjecit etiam Domini testimonium, volens ostendere quos dixerat oculos mentis; quo testimonio non praesentis sed futurae visionis promissio declaratur: Beati mundo corde; quoniam ipsi Deum videbunt . 10. Beatissimus quoque Athanasius, Alexandrinus episcopus, cum piritum sanctum visibiles putant, aequalem Trinitatis invisibilitatem Scripturarum sanctarum testimoniis, et
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: uelam̃ suꝑcor eorũ positũ. ẽ ut ostendat cordis faciẽ nob̾ ẽt reuelatã. uelaminẽ ablato.
ostremo neqͥs quã ista minus intuens minꝰq discernens uisibilẽ dm̃ uł angł̃is uł hominib
ex prexsit : dicens qd faciem dĩ iuxta naturȩ suȩ ꝓpͥetatẽ nulla uideat creatura. & tunc
mente cernatur quando inuisibilis creditur: Unde sufficient᷑ significauit qͣndo iususẽ.
ab hominib ꝑ oculos corporis tanquã ipse corporeus. ñ tũ scđm naturȩ suȩ ꝓpͥetatẽ fuisse
uisũ. inquatunc m̃te cernitur: qͣndo inuisibilis credit᷑. Suib inuisibilis. nisi aspectibus
corporalib & iã celestib sicut sup̃ deangłis & potestat̾ib & dominationib dixit. q̃nto magis
& sp̃sscĩ quȩ una intrinitate natura ẽ. posse oculos carnis aspicere. sed oculos menitis.

Expanded text:
dicit: Velamen super cor eorum positum est, ut ostendat cordis faciem nobis esse reuelatam uelamine ablato. dicit: Velamen super cor eorum positum est, ut ostendat cordis faciem nobis esse reuelatam uelamine ablato. postremo, ue quisquam ista minus intuens minusque discernens uisibilem deum uel angelis uel hominiexpressit dicens, quod faciem dei iuxta naturae suae proprietatem nulla uideat creamente cernatur, quando invisibilis creditur. Unde sufficienter significavit, quando visus est ab hominibus per oculos corporis, tanquam ipse corporeus, non eum secundum naturae suae proprietatem fuisse visum, in qua tunc mente cernitur, quando invisibilis creditur. Quibus invisibilis, nisi aspectibus corporalibus etiam coelestibus, sicut supra de Angelis et Potestatibus et Dominationibus dixit? quanto magis lii quidem et Spiritus sancti, quae una in Trinitate natura est, posse oculos carnis aspicere, sed oculos mentis:
Abbreviated transcription (Latin):
ingłam. tanquã adñi spũ: licet faciem dĩ uxta naturȩ suȩ ꝓ̃prietatẽ nulla uideat ere¬
atura. & tuncm̃te cernatur : quando inuisibilis creditur. In his uerbis hominis dĩ: multa
considerand a sunt. Primũ quia scđm aptissimã dñi sententiã. &iã ipse sentit tunc Nos
uisuros faciem dĩ cũ angłos ꝓfecerimꝰ: id ẽ. equilis angłis facti fuerimꝰ. qđ erit utiq iN-
resurrectione mortuorũ. Deinde apłicotestimoniõ satis aperuit non extrrioris sed it¬
terioris hominis faciem intelligendã : cũ uidebimꝰ facie ad faciẽ. Defacie qͥppe cordis
eundẽ locũ. & attendat unde apłs loquebatur : deuelamine scilicet qđ manet inlecᷤ¬
tione ueteris testam̃ti. donec qͥsq transeat ad xp̃m: ut auferatur uelimen. Ibiqͥppe dicit.¬
reuelata facie głam dñi speculantes. quȩ facies inuideis nonerat reuelata. de.

Expanded text:
iuxta naturae suae proprietatem nulla uideat creiuxta naturae suae proprietatem nulla uideat creatura et tunc mente cernatur, quando inuisibilis creditur\'. In his uerbis hominis dei multa consideranda sunt: primum quia secundum apertissimam domini sententiam etiam ipse sentit tunc nos uisuros faciem dei, cum in angelos profecerimus, id est aequales aequales facti fuerimus, quod erit utique in resurrectione mortuorum. deinde apostolico testimonio satis aperuit non exterioris sed interioris hominis faciem intellegendam. cum uidebimus facie ad faciem; de facie quippe cordis eundem locum et adtendat, unde apostolus loquebatur, de uelamine scilicet, quod manet in lectione ueteris testamenti, donec quisque transeat ad Christum, ut auferatur uelamen. ibi quippe dicitreuelata facie gloriam domini speculantes, quae facies in Iudaeis non erat reuelata, de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
qm indiumitatis substancia ñuidẽtur. Uidimꝰ spm̃ sed inspecie corporali: uidea mus
& patrẽ. Sȩd quia uidere non possumꝰ: audiamꝰ. E tpaulo post. Audumꝰ gͦ inqͥt patrẽ. In¬
innaturasua : oculus hominis non potest. Nonsolũ homo: nec angłi. nec throni. nec potestates.
iet dominationies: nec omẽ nomen qđ nominatur. Neq enĩ cr̃tatura potest
rẽ attinet quantũ libet enĩ oculi corporis nr̃i mutentur in melius. angłorũ oculis
buntur. Hic autẽ & ipsis & uniuersȩ om̃ino cȩlesti creaturȩ in insibilẽ naturã.
et̃ creatoris. Aut si & hinc sit questio. & infertus ulla dubitacio utrũ nonscimꝰ futuri anglis
potiores: ipsus dñi ẽ. hinc aꝑta sententiã ubiait deresurrecturis. inregnũ er̃ equales anglisdĩ
& iã minimorũ ineccła semꝑ uident faciem dĩ. Et̾nunc inspeculo uidemꝰ in emgm̃ate. tuncͤ
autẽ facie ad faciem: qͣndo de hominib in angłos ꝓfecerimꝰ. & potuerimꝰ cũ apło dicere.

Expanded text:
m in diuinitatis substantia non uidetur. uidimus spiritum sed in specie corporali; uideamus et patrem, sed, quia uidere non possumus, audiamus\'. et paulo post: \'Audiamus ergo\', inin natura sua oculus hominis non potest, non solum homo nec angeli nec Throni nec Potestates nec Dominationes nec omne nomen, quod nominatur; neque enim creatura potestrem adtinet. quantum libet enim oculi corporis nostri mutentur in melius, angelorum oculis aequabuntur. hic autem et ipsis et uniuersae omnino caelesti creaturae inuisibilem naturam dixit esse creatoris. aut si et hinc fit quaestio et infertur ulla dubitatio, utrum non simus futuri angelis potiores, ipsius domini est hinc aperta sententia, ubi ait de resurrecturis in regnum: Erunt aequales angelietiam minimorum in ecclesia semper uident faciem dei. et nunc in speculo uidemus, in aenigmate, tunc autem facie ad faciem, quando de hominibus in angelos profecerimus et potuerimus cum apostolo dicere:
Abbreviated transcription (Latin):
habẽre dm̃ diuit. quas nos utiq ñ habemꝰ. Sicut gͦ alas cũ audimus ꝓcectionẽ intelliaunꝰ. sõ
a cũ iudiꝰ manus. operitionẽ intelligere debemꝰ: & cũ uidimꝰ pedes p̃sentacione. acum
audimꝰ oculos uisionẽ qua cognoscit᷑. &cũ audimꝰ faciẽ noticĩ quaignotescit. & siqͥd alud
cadẽ seripeura tale cõmemorat᷑. putosp̃italt̃ intelligendũ Neq hoc eqg̃rotantũ iut egopͥor
sed onũs quaqu alicuĩ q sp̃itali intelligentia resistunt eis qͥboc anthro põmor phinomiñ antꝰ
er hri litteris nemulti c̃omemorando maiores moras faciã. hoc unĩ scibie roromimtpõ no
ut nouera iste fẽ non sede luere mecũ magis qua est porib og auil soirie ronapeu intpon

Expanded text:
habere deum dixit, quas nos utique non habemus. sicut ergo, alas cum audimus, protectionem intellegimus, sic habere deum dixit, quas nos utique non habemus. sicut ergo, alas cum audimus, protectionem intellegimus, sic et, cum audimus manus, operationem intellegere debemus et, cum audimus pedes, praesentationem et, cum audimus oculos. uisionem, qua cognoscit, et, cum audimus faciem, notitiam, qua innotescit; et si quid aliud eadem scriptura tale commemorat, puto spiritaliter intellegendum neque hoc ego tantum aut ego prior sed omnes, qui qualicumque spiritali intellegentia resistunt eis, qui ob hoc anthropomorphi nominantur. ex quorum litteris ne multa commemorando maiores moras faciam, hoc unum sancti Hieronymi interpono, ut nouerit iste frater non ae de hac re mecum magis quam cum prioribus agere debere, si
Abbreviated transcription (Latin):
Deunde quia occurrebat & iã om̃s impios uelle dm̃ uidere: statim ut ostenderet quare dixerio
qͥ dm̃ uidere noluerit. quia utiq illomͦ non uult dm̃ uidere impius. quia cormundire ñ uult
qͦ ille uideri poterit: secut᷑ adiunx̃ & ait. Hec inlocods uidetur sedmundo corde: neccor¬
poralib oculis ds̃ quȩrit᷑. neccircũ scribitur uisu. nec tacꝰtutenetur. nec audit᷑ affatu. nec sentit
incessu. Iuib uerbis beatꝰ ambrosius uoluit ãmonȩrt qͥd debeant homines p̃parire qͥ d̃m
holunt uidere. hocẽ cormundire ꝑfidẽ quȩꝑ dilectionẽ oꝑat᷑ dono sp̃s sc̃i unde pigñaccepimꝰ
qͦ illĩ uisionẽ desiderare nouerinꝰ. Nã de m̃bris dĩ quȩassidu escriptura cõ memiorat neqͥs qui
scdricariis huiformĩ a figurã noset̃ crederet similes dõ ꝓptereieidẽ scriptura & ali

Expanded text:
deinde, -quia occurrebat etiam omnes impios uelle deum uidere, statim, ut ostenderet, qua re dixerit deinde, -quia occurrebat etiam omnes impios uelle deum uidere, statim, ut ostenderet, qua re dixerit qui deum uidere noluerit\', quia utique illo modo non uult deum uidere impius, quia cor mundare non uult, quo ille uideri poterit, secutus adiunxit et ait: \'Nec in loco poralibus oculis Deus quaeritur, nec circumscribitur visu, nec tactu tenetur, nec auditur affatu, nec sentitur incessu. quibus uerbis beatus Ambrosius uoluit admonere, quid debeant homines praeparare, qui deum uolunt uidere, hoc est cor mundare per fidem, quae per dilectionem operatur, dono spiritus sancti, unde pignus accepimus, quo illam uisionem desiderare nouerimus. Nam de membris dei, quae assidue scriptura commemorat, ne quisquam secundum carnis huius formam et figuram nos esse crederet similes deo, propterea eadem scriptura et alas
Abbreviated transcription (Latin):
qui hominib in carne iusibilis aꝓparebat: q̃ndo dicebat. Et ego diligã eũ. & ostendãme
ipsũ illi: cũ ante oculos hõminũ conspicuus loqueretur. Und̾e autẽ in uisibilia uident᷑
nisi oculis cordis deqͥb paulo ante dixi qͥd hieronimꝰ senserit aduidendũ dm̃: hinc est
qđ & iã memoratus mediolanensis ep̃s in ipsa resurrectione dixit non facile ee dm̃uidere
Quantos beatos inqͥt ũnumerauerat. & tam̃eis uidendi dm̃ non ꝓmiserat facultatẽ¬
alios illos accĩperemꝰ. deqͥb dictũ ẽ beatipiuperes. beatimites & cetera: c̃tinuosubuinxꝰ.
Ieq enĩ indigni dm̃ udebunt indignos illos utiq uolens intellegi qͥlicet resurgant deum
uidere non poter̃. qm̃ addãpnationẽ resurgent: quia ꝑfidẽ uerĩ quȩꝑ dilectionẽ operatur
cormundare noluer̃. & ideosȩ quitur & dicit. Neq his qͥdm̃ uidere noluerit pocest dm̃uidere.

Expanded text:
qui hominibus in carne uisibilis apparebat, quando dicebat: Et ego diligam eum et ostendam me qui hominibus in carne uisibilis apparebat, quando dicebat: Et ego diligam eum et ostendam me ipsum illi, cum ante oculos hominum conspicuus loqueretur. unde autem inuisibilia uidentur nisi oculis cordis, de quibus paulo ante dixi, quid Hieronymus senserit ad uidendum deum? Hinc est, quod etiam memoratus Mediolanensis episcopus in ipsa resun-ectrone dixit non facile esse deuquantos beatos iam numerauerat et tamen uidendi his deum non promiserat facultatalios illos acciperemus, de quibus dictum est: Beati pauperes, beati mites et cetera, continuo subiunxit: \'Neque enim indigni deum uidebunt\', indignos utique illos uolens intellegi, qui licet resurgant, deum uidere non poterunt, quoniam ad damnationem resurgent, quia per fidem ueram, quae per dilectionem operatur, cor mundare noluerunt. et ideo sequitur et dicit: neque is, qui deum uidere noluerit. potest deum uidere\'.
Abbreviated transcription (Latin):
apłi umoeꝰ ꝑ apł̃m xp̃rẽ: & illa non repudient᷑ testimoniã scripturirũ. qͥb ds̃ uisus essi
narrit: quia & inuisibilis ẽ. ꝑ propͥã deitatis naturã. & cũ uult uideri pocest pasũptam
sieut placuerit crereriã. Porrosinaturȩ ipsuisẽ. iniusibilitas sicut incorruptibilitas. nois
mutabitur utiq infuturo scło illa natura. ut de inuisibili uisibilis fiat: quia neq poterũ
de incorruptibili corruptibilis fieri. Simul enĩ a in cõmutabilis.ẽ. et utiq naturã eius
comendauit apls cũ duo ista simul poneret dicens. Regi autẽ scłoꝵ inuisibilr incorrupti
incorruptibili qͥdẽ in scła scłorũ. in usibili autẽ non inscła scłoꝵ : sed tantũ in hoc Sclo.
rũ quia neo illa testimonia falsa et possunt. heatimundo corde qm ipsi dm̃ ui
& scimꝰ quia cũ apparuerit similes ei erimꝰ. qm̃uidebimꝰ eũ sicuti ẽ: negare non possum
filios dĩ uisuros dm̃. sed sicut uidentur iniuisibilia: sicut sȩipsũ ostensurũ ꝑmittebat.

Expanded text:
scripturarum, quibus deus uisus esse narratur, quia et inuisibilis est per propriam deitatis naturam et, cum uult, uideri potest per adsumptam, sicut placuerit, creaturam. Porro si naturae ipsius est inuisibilitas sicut incorruptibilitas, non mutabitur utique in futuro saeculo illa natura, ut de inuisibili uisibilis fiat, quia neque poterit de incorruptibili corruptibilis fieri; simul enim et incommutabilis est. et utique naturam eius commendauit apostolus, cum duo ista simul poneret dicens: Regi autem saeculorum, inuisibili, incoIncorruptibili quidem in saecula saeculorum, inuisibili autem non in saecula saeculorum sed tantum in hoc saeculo. uerum quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum, sicuti est, negare non possumus filios dei uisuros deum, sed sicut uidentur inuisibilia, sicut se ipsum ostensurum promittebat,
Abbreviated transcription (Latin):
poralib oculis aliquando uidebitur: poterit fortassis & ds. Siautẽ ista nũqi
multominꝰ ipse fonseiꝰ ul siqͥd dici excellentius & conuenientius detantarẽ potest.
Magni qͥ dã uiri & inscripturis scĩs doctissimi qͥplurimũ eccłim & bona studia fideliũ suis
litteris ad uuauerunt. ubi abeis occasio dataẽ dixer̃ inuisibilẽ dm̃ inuisibilit̾ uideri: hoc es
peã naturã que in nobis qͦq inuisibilis ẽ. munda scilicet m̃te uł corde. Beatus ambrosius cũdexp̃o
ageret scđm id qđ uerbũ ẽ: nonenĩ corporalib inquit. sed sp̃italib oculis ibs̃ uidetur.
tp̃iulo post. Non eum uider̃ inquit uidei. obcecatũ enĩ erat insipiens coreorũ: hincostenden
unde iudeatur. Itẽ cũ de spũscõ loqueretur: int̾ posuit uerba dñi dicentis. Rogabo pa

Expanded text:
corporalibus oculis aliquando uidebitur, poterit fortassis et deus; si autem ista nucorporalibus oculis aliquando uidebitur, poterit fortassis et deus; si autem ista numquam poterit, multo minus ipse fons eius uel si quid dici excellentius et conuenientius de tanta re potest. Magni quidam uiri et in scripturis sanctis doctissimi, qui plurimum ecclesiam et bona studia fidelium suis litteris adiuuerunt, ubi eis occasio data est, dixerunt inuisibilem deum inuisibiliter uideri, hoc est per eam naturam, quae in nobis quoque inuisibilis est, munda scilicet mente uel corde. beatus Ambrosius cum de Christo ageret secundum id, quod uerbum est: Non enim corporalibus\', inquit, sed spiritalibus oculis Iesus uidetur\'; et paulo post: Non eum uiderunt, inquit. Iudaei; obcaecatum enim erat insipiens cor eorum\' hinc ostendens. unde uideatur. item cum d
Abbreviated transcription (Latin):
trs. quip̃sens facilius potes. Indica ei cũ quanto & quã uero dolore de offensioni¬
ud nr̃m : incuiꝰ corpore fr̃s sumꝰ. Ad locũ in quo habitat ideo mͥ nonputaui ẽt
caritatẽ: totũrecte agi potest. Ab illo quippe agitur. qui ꝑ fidem suã habitat incordetuo
que credo qđ non sꝑnĩt inte : cũ agnoscit inse. Egͥd certe in hac causa quid melius facerẽ non
inueni. quã ut ueniã peterẽ a frẽ : quilesũ se litterarũ mearũ asperitate conquestus ẽ. faciet¬
& ipse ut spero. qđ sibi imperari nouit abeo: qͥ per apłmlo quens ait. Donantes uob metipsis
siqus aduersus aliquẽ habet querelã: sicut & ds̃ in xp̃o donauit nob̃. Estote gͦ unitatores¬
bulantes. siquid diligentius possumꝰ desp̃itali corpore qd inresurrectione habebimꝰ coN¬
cordit̃ inquiramꝰ: quia & siqͥd alit̾ sapimꝰ. hoc qͦq nob ds̃ reuelauit: siin illo maneamꝰ. Iui
autt̃ manet incaritate. indõ manet & ds̃ uillo manet. quiads̃ caritas. ẽ: siue tanquã eius

Expanded text:
tes, qui praesens facilius potes. indica ei, cum quanto et quam uero dolore de offensionum, in cuius corpore fratres sumus. ad locum, in quo habitat, ideo mihi non putaui esscaritatem totum recte agi potest; ab illo quippe agitur, qui per fidem suam habitat in corde tuo, quem credo quod non spernit in te, cum agnoscit in se. Ego certe in hac causa, quid melius facerem. non inueni. quam ut ueniam peterem a fratre, qui laesum se litterarum mearum asperitate conquestus est. faciet et ipse, ut spero, quod sibi imperari nouit ab eo, qui per apostolum loquens ait: Donantes uobismet ipsis, si quis aduersus aliquem habet querelam, sicut et deus in Christo donauit uobis. estote bulantes, si quid diligentius possumus, de spiritali corpore, quod in resurrectione habebimus, concorditer inquiramus, quia, et si quid aliter sapimus, hoc quoque nobis deus reuelabit, si in illo maneamus. qui autem manet in caritate, in deo manet et deus in illo manet, quia deus caritas est siue tamquam eius
Abbreviated transcription (Latin):
corporali mẽbrisq ꝑloca diuisibili dicerẽ. paratũ ẽe me discere qđ nondico: qͥ a ñ isrident̃
quadũ ẽẽm inadmonendo sollicitus quã nominib tacitis incorripiendo nimius atq im¬
oc non defendo sedrẽp̃hendo: hoc non excuso sed acuso. ignoscat᷑ peto. Recor.
Habeat lenitatẽ indanda uema: quã ego non habui in illa epła conscribenda. Hoc ꝑtuã caritatẽ¬
ad eũ uiro uenerabili nob̾q om̃ib honore p̃ferendo. uenire nõluit: dolũ forsitan meũ sicut

Expanded text:
corporali membrisque per loca diuisibili dicerem paratum esse me discere. quod non dico, quia non inridcorporali membrisque per loca diuisibili dicerem paratum esse me discere. quod non dico, quia non inridin qua dum essem in admonendo sollicitus, quamuis nominibus tacitis in corripiendo nimius atque inhoc non defendo, sed reprehendo; hoc non excuso, sed ahabeat lenitatem in danda venia, quam ego non habui in illa epistola conscribenda. Hoc per tuam charitatead eum uiro uenerabili nobisque omnibus honore praeferendo uenire noluit dolum forsitan meum, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
non eẽ qđ fuit. qͣnto magis ipsũ ñerit tanta c̃uersione mutatũ. ut nonsolum in mortalit er
quia & in hoc nonerit ipsũ corpꝰ usq in illã uĩ potentũq mutatũ. & non ẽ. contraria ista opinio
illis uerbis epłȩ meȩ. Si autẽ actenus nonerit ipsũ quia nunc mortale tunc in mortale. nunc
rauans animã. tunc nullo pondere ad omnẽ motũ erit facillimũ. ad uidenda
& ubiq totam: nullo mͦ udebit. Siue gͦ illud siuehoc uerũsit: scđm utrũq uerũ ẽ. qđ istius
corporis oculi dm̃ nonuidebunt. Aut eiũ istius er̃ & nonuidebiuł aut noner̃ istius suudebunt.
qͣmtanta cõmutacione longe alterius corporiser̃. Sed paritussũ siquid de hacre melius
nouit hic fr̃. uł abipso uł abilło aquo didicit discere. Qđ si irrident̃ dicerẽ. & iã illud dedõ

Expanded text:
non esse, quod fuit, quanto magis ipsum non erit tanta conuersione mutatum, ut non solum inmortaliter non esse, quod fuit, quanto magis ipsum non erit tanta conuersione mutatum, ut non solum inmortaliter culi uidebunt, quia et in hoc non erit ipsum corpus usque in illam uim potentiamque mutatum, et non est contraria ista opinio illis uerbis epistulae meae. si autem hactenus non erit ipsum, quia nunc mortale tunc inmortale, nunc adgrauans animam tunc nullo pondere ad omnem motum erit facillimum ad uidenda uet ubique totam nullo modo uidebit. siue ergo illud siue hoc uerum sit, secundum utrumque uerum est, quod istius corporis oculi deum non uidebunt; aut enim istius erunt et non uidebunt aut non erunt istius, si uidebunt, quoniam tanta commutatione longe alterius corporis erunt. Sed paratus sum, si quid de hac re melius nouit hic frater, uel ab ipso uel ab illo, a quo didicit, discere. quod si inridenter dicerem, etiam illud de deo