comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quariĩ ex hoc appellati/. lxu pari¬
sunt: quod aquã offerunt in poculo
dm̃ non creasse mala. contra illud qd
Iscriptũ. ẽ ego ds creans mala..lxuii.¬
loriniam ã florino. qui econtrario¬
U dicebat dm̃ fecisse mala. contra id qͦd
tamen ãbo chiuinis eloquiis resistebant Cre¬
at enĩ d̾s malũ penas iustissimas irrogan¬
do. quod colutꝰ ñ indebat: ñ aut̃ malas
creat d̃s naturas atq substantias: in quan¬
tũ st̃ nature atq substanti& ubi florinꝰ

Expanded text:
qui ex hoc appellati sunt Aquarii, quod aquam offerunt in poculo Deum non facere mala, contra illud quod scriptum est, Ego sum Deus creans mala . Floriani quoque a Florino, qui a contrario dicebat Deum creasse mala, contra id quodtamen ambo divinis eloquiis resistebant. Creat enim Deus mala, poenas justissimas irrogando, quod Coluthus non videbat, non autem malas creando naturas atque substantias, in quantum sunt naturae atque substantiae, uti Florin
Abbreviated transcription (Latin):
silentio stuctent. ut narib & labis
siuis digitũ apponant: ne uel ipsata¬
titurnitate uocẽ ꝑcipiant quando tacendũ
sibi ẽẽ arbitrantur. unde etiã nom̃. ẽ. illis
chos nasus Cur aut̃ ꝑ palũ digitũ signifi¬
cari uoluerint a qͥb hoc nom̃ cõpositũ ẽ. nes¬
cio. cũ grece dicat᷑ digitꝰ dactilos. & possent

Expanded text:
silentio student, ut naribus et labiis suis digitum opponant, ne vel ipsam taciturnitatem voce praeripiant, quando tacendum sibi esse arbitrantur; unde etiam illis est nomen et ῥύγχος nasus. Cur autem per palum digitum significare maluerint, a quibus hoc nomen compositum est, nescio: cum graece et
Abbreviated transcription (Latin):
homraes huiusmodi. cur laboriit: & frau¬
dant animã suam bonis: quia cum ad solam
operis magnitudinem intendant. ex eo¬
fructum non capientes. & sibi ex illo nul¬
lam utilitatem prouenire conspitiunt:
& utrum hec ipsa aliis post se profutura
sint ignorant:¬

Expanded text:
homines hujusmodi, cui laborent, et frauhomines hujusmodi, cui laborent, et fraudent animam suam bonis; quia, cum ad solam operis magnitudinem intendant, fructum ex eo non capientes, et sibi ex illo nullam utilitatem provenire conspiciunt, et utrum haec ipsa aliis post se profutura sint, ignorant
Abbreviated transcription (Latin):
nec utit᷑ his que labore suo ad qͥrit. ⁊ tam̃
his quos diligit possidenda ea relinqͥt aliqd̃¬
h̃t emolum̃tum laboris si: desideriũ ⁊ uotum
dilectionis sue. Qui uͦ laborat. i nec sibi. nec
alii quẽ diligit laborat: quare laborat nͥ
solo uitio suo cuiseruit: Huic enĩ solo uitio
seruit᷑. ⁊ non ẽ alius affectꝰ qui excuset solli¬
citudinẽ uanã: cui ignoscipossit: nͥ solus ille
quẽ uitiũ genuit. Multi st̃ labores homi¬
nũ. qui alienis relinqunt᷑. ⁊ ñ capiunt fruc¬
tũ ex eis qͥfaciunt illos. Et multi qͦq in
sapientia laborant. ⁊ dant oꝑam. i student
mubta scire. ⁊ dicere plurnaa. ⁊ scripto
setisus suos cõmendant. ut ad posteros
crans mictantur. nec capunt fructũ exbis
cesib ut melius sit. s ianes remanent..
aueritate & dulcedine sapientie uacur.
Ꝙ uanitas oͥm̃is labor eorum. etiam si ueri¬
tati approximare uideatur. Nesciunt enĩ

Expanded text:
nec utitur iis quae labore suo acquirit, et tamen nec utitur iis quae labore suo acquirit, et tamen iis quos diligit possidenda ea relinquit, aliquod emolumentum capit laboris sui, desiderium et votum dilectionis suae. Qui vero laborat, et, nec sibi, nec alii, quem diligit, laborat: quare laborat, nisi soli vitio suo cui servit? hic enim soli vitio servit, et non est alius affectus, qui excuset sollicitudinem vanam, cui ignosci possit, nisi solus ille quem vitium genuit. Multi sunt labores hominum, qui alienis relinquuntur, et non capiunt fructum ex eis, qui faciunt illos. Et multi quoque in sapientia laborant, et dant operam, et student multa scire, et dicere plurima, et scripto sensa sua commendant, ut ad posteros transmittantur; nec capiunt fructum ex his omnibus, ut melius sit ipsis, sed inanes remanent a veritate et a dulcedine sapientiae vacui. Et vanitas est omnis labor eorum, etiamsi veritati approximare videatur. Nesciunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
cũ iste defecerit. Io comedis carnes tuas
requies in consulta expenderit. & forte nõ¬
omĩa genera uanitatũ dicta st̃: ⁊ non ẽ ali¬
ud genus uanitatis quod inueniat speculator
sub sole. Sequit᷑. Considerans repperi aliam
uanitatẽ. sub sole. Unus ẽ: ⁊ scd̾m ñ habet.
ñ filium. ñ fr̃em. ⁊ tam̃ labote ñ cessat : nec
satiant᷑ oculi eiꝰ diuitiis. nec recogitat dicens
cui laboro: ⁊ cur fraudo animã meambonis.
Quis enĩ unus ẽ ⁊ solus. alius successorẽ non
habet: nec filium quẽ genuit. nec frẽm cũ
quo genitꝰ est ipse: nã patris successor. ipse
est. Quigͦ scd̾m ñ habet. quẽ relinquat post
se successorẽ in bonis suis. ⁊ tam̃ congregare
non cessat: nec ꝑfruit᷑ his ꝗ̃ possidet. s seruat
auare. que cupide congregauit: qͥd hoc ua¬
nius e̾e̾ potest: Qui enĩ laborat & fruitur
labore suo. aliquẽ fructũ capit: ⁊ qͥ laborat

Expanded text:
cum iste defecerit. Ideo comedis carnes tuas cum iste defecerit. Ideo comedis carnes tuas requies inconsulta expenderit. Et forte omnia genera vanitatum dicta sunt, et non est aliud genus vanitatis quod inveniat speculator sub sole. Ideo sequitur: Considerans reperi aliam vanitatem sub sole. Unus est, et secundum non habet, non filium, non fratrem, et tamen laborare non cessat; nec satiantur oculi ejus divitiis, nec recogitat, dicens: Cui laboro, et cur fraudo animam meam bonis? Qui enim unus est, et solus alium successorem non habet, nec filium quem genuit, nec fratrem cum quo genitus est ipse: nam patris successor ipse est. Qui ergo secundum non habet, quem relinquat post se successorem in bonis suis: et tamen congregare non cessat, nec perfruitur iis quae possidet; sed servat avare quae cupide congregavit: quid hoc vanius esse potest? Qui enim laborat et fruitur labore suo, aliquem fructum capit; et qui laborat,
Abbreviated transcription (Latin):
egestate consumit᷑. unde ocio nutͥtur. Come¬
dit carnes suas. Pascit enĩ eumstutia sua:
⁊ ociositas sua inpinguat eum. S tam̃ caro
eius quantũ iiutili. uacatione pascit᷑. tan¬
tum subsequenti media macerat᷑. Io comedit
carnes suas dicens. Melior ẽ. pugillus cum
reqͥe.quã plena utraq manꝰ cũ labore ⁊ afflic¬
tione animi. Uerũ est quia melior ẽ pugillꝰ
si deficere nesciret: ⁊ cunctis benedictio ui¬
duȩ sareptenȩ data fuiss. s non ad om̃s he¬
lias missus. ẽ. Quare gͦ stulte dicis meliorẽ
pugilłu cumreqͥe.quã plenã utrãq manũ
cum labore. Forsitan consideras quando pu-¬
gilłu habes ⁊ requiẽ habes: s ñ attendis
quando nec ipsũ pugilłũ habebis. quid tẽ
facturꝰ sis ⁊ quã requiẽ tuncsis habiturꝰ.
Ido̾ nc̃ comedis pugillum inreqͥe. ⁊ placet tͥ
cciositas tua. neq curas nc̃ interĩ alium
pugilłu querere cũ labore: quẽ comedas

Expanded text:
egestate consumitur, unde otio nutritur. Comeegestate consumitur, unde otio nutritur. Comedit carnes suas. Pascit enim cum stultitia sua, et otiocitas sua impinguat eum. Sed tamen caro ejus quantum in utili vacatione pascitur, tantum subsequenti inedia maceratur. Ideo comedit carnes suas, dicens: Melior est pugillus cum requie, quam plena utraque manus cum labore, et afflictione animi. Verum est quod melior est pugillus si deficere nesciret, et cunctis benedictio viduae Sareptanae data esset . Sed non ad omnes Elias missus est. Quare ergo stulte dicis meliorem pugillum cum requie, quam plenam utramque manum cum labore? Forsitan consideras quando pugillum habes, et requiem habes; sed non attendis quando nec ipsum pugillum habebis, quid tunc facturus sis, et quam requiem tunc sis habiturus. Ideo nunc comedis pugillum in requie et placet tibi otiositas tua; neque curas nunc interim alium pugillum quaerere cum labore, quem comedas,
Abbreviated transcription (Latin):
uidiam nra infłamãt. Iũre gͥ industria ap¬
probat᷑: isollicitudo uana arguit᷑. S uenit
rursus aliud genus hominũ de grege uanita¬
tis quetiũ occasionẽ. tẽporisuo. Cẜrephen¬
dunt isti oꝑantes. ⁊ quasi sollicitos arguere
uident᷑: ut ipsi sint dissoluti. Sic enĩ uanitas
currit: ut nũquã medium limitẽ uirtutis
inueniat. Ꝙ ido̾ stultꝰ cõplicat manꝰ suas.
& comedit carnes suas dicens. Melior est
pugillus cũ requie: quã plena utraq manꝰ
cum labore.⁊ afflictione animi. Complicat
stultꝰ manꝰ suas. Stultꝰ enĩ est qͥ sibi nescit
ꝓuidere inposterũ. Stilltus ẽ: quiputat
manꝰ ocio cõplicitas. impleri diuitiis. Compli¬
cat manꝰ suas alterã ad alt̾am: cõplicat ne
extendant᷑ ad oꝑationẽ. Cõplicat manꝰ suas:
quasi pactũ faciens cũ ociositate. Et come¬
dit carnes suas. Putat se corꝑi parcere suo.
quia illud laborib ñ affligit. s inde caro eiꝰ.

Expanded text:
videndum nobis inflammat. Jure igitur industria apvidendum nobis inflammat. Jure igitur industria approbatur, et sollicitudo vana arguitur. Sed venit rursus aliud genus hominum de grege vanitatis quaerentium occasionem torpori suo. Et reprehendunt isti operantes, et quasi sollicitos arguere videntur, ut ipsi sint dissoluti. Sic enim vanitas currit, ut nunquam medium limitem virtutis inveniat. Et ideo stultus complicat manus suas, et comedit carnes suas, dicens: Melior est pugillus, cum requie, quam plena utraque manus cum labore, et afflictione animi. Complicat stultus manus suas. Stultus enim est qui sibi nescit providere in posterum. Stultus est qui putat manus otio complicatas impleri divitiis. Complicat manus suas: alteram ad alteram plicat, ne extendantur ad operationem. Complicat manus suas, quasi pactum faciens cum otiositate. Et comedit carnes suas. Putat se corpori suo parcere, quia illud laboribus non affligit, sed inde caro ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑximorũ patent. qm̃ ꝑ uersi quiq sicut ꝑ
pigritiã ligant᷑. ut insemet ipsis oꝑa uir¬
tutũ non exercent. sic ꝑ inuidiam stunu¬
lantur. ut ea in ꝓximis carpant. Ꝙ hȩc gͦ
uanitas ẽ: ⁊ cura suꝑ flua. Uel hoc uanitas
est: quod homo bonis oꝑib alterus in ui¬
dendo. curam animo suo ⁊ angorẽ malitiaẽ
inducit: cum inuidendo ñ illi cui inuidet
noceat. sed sibi. Uel etiã hoc uanitas est:
qd̃ homo ꝓhis temporalib bonis laborat ni¬
mis ⁊ sollicitꝰ ẽ. ⁊ cura suꝑflua se affligit: cũ
eorũ adquisitio citius ꝓximũ ad inindiã ex¬
citet. quã pre trahat ad dilectionẽ Cum
enĩ bona sit industria qua homo exercetur.
in alaᷤᷤ cura suꝑ flua. &. sollicitudo qua affligi¬
tur.: simul ⁊ fidutia uana. & spes qua in multitudi¬
tine diuitiarũ uera securitas expectat᷑. cum
earũ adquisitio potius securitatẽ auferat.
quando ꝓximos qui in pmptate forsitam
amare nos potuissent ꝓͥ ͥ mmulatione ad in¬

Expanded text:
si quoque sicut per pigritiam ligantur, ut in semetipsis opera virtutum non exerceant, sic per invidiam stimulantur ut ea in proximis carpant Et in hoc ergo vanitas, et cura superflua est. Vel hoc vanitas est, quod homo bonis operibus alterius invidendo curam animo suo, et angorem malitiae inducit, cum invidendo non illi cui invidet noceat, sed sibi, vel etiam hoc vanitas est, quod homo pro his temporalibus bonis laborat nimis, et sollicitus est, et cura superflua se affligit cum eorum acquisitio citius proximum ad invidiam excitet, quam protrahat ad dilectionem. Cum enim bona sit industria qua homo exercetur, mala est cura superflua et sollicitudo qua affligitur. Simul, et fiducia vana, et spes, qua in multitudine divitiarum vera securitas exspectatur; cum earum acquisitio potius securitatem auferat, quando proximos, qui in paupertate forsitan amare nos potuissent, pro sua aemulatione ad in
Abbreviated transcription (Latin):
dustͥa sua ⁊ labore uiolentiã alienã effugi-¬
unt. s inuidiã alienam euadere ñ possunt.
Quapropt̃ de his quoq post inpatientiam
desꝑantium. sententiã subdit dicens. Pur¬
sum contẽplatꝰ sum om̃s labores hominum:
⁊ indutrias animadu̾ti patere in uidie pro

Expanded text:
dustria sua et labore violentiam alienam effugidustria sua et labore violentiam alienam effugiunt, sed invidiam alienam evadere non possunt. Quapropter de iis quoque post impatientiam desperantium sententiam subdit, dicens: Rursus contemplatus sum omnes labores hominum, et industrias animadverti patere
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ suum: ⁊ uanitas in consu̾matione. qua
maior e̾e̾ non potest. Homo enĩ uanitate muta¬
bilitatis sue. a uera essentia defluens: sine
cessatione. omĩ tẽpore id quod ẽ. ee desinit.
& transit in id semꝑ qd̃ non ẽ: ⁊ ita quod̾amͦ
assuefactꝰ malo suo. tande̾ ad hoc ꝑuersitatis
semet ipsum p̾cipitat: ut iã omĩno nichil esse
concupiscat. S hanc insaniã multi quasi in
manifesto ꝓpositam: ⁊ que abscondi ñ possit
euitare cupientes conuertunt᷑. ut ẽẽ suum
custodiant: & adhibent sollicitudinẽ ⁊ indus¬
triã magna̾ laborũ suoꝵ. ut securam faci¬
ant uitã suam: amalis qͥ sunt subsole: ⁊ con¬
gregant opes. & multiplicant diuitias. & ce¬
tera omĩa que solatia uite esse possunt. mul¬
ta prouidentia ⁊ sollicitudine exquirt̃. & fa¬
ciunt multa e⁊ oꝑantur memoria digna plu¬
rima: ⁊ nonnũqu̾ã industria sua ⁊ labore ui

Expanded text:
bonum suum, et vanitas in consummatione, qua bonum suum, et vanitas in consummatione, qua major esse non potest. Homo enim vanitate mutabilitatis suae a vera essentia defluens, sine cessatione omni tempore, id quod est, esse desinit; et transit in id semper quod non est, et ita quodammodo assuefactus malo suo tandem ad hoc perversitatis semetipsum praecipitat, ut jam omnino nihil esse concupiscat. Sed hanc insaniam multi quasi in manifesto propositam, et quae abscondi non possit, evitare cupientes, convertuntur, ut esse suum custodiant, et adhibent sollicitudinem et industriam magnam laborum suorum, ut securam faciant vitam suam a malis, quae sunt sub sole; et congregans opes, et multiplicans divitias, et caetera omnia quae solatio vitae esse possint, multa providentia et sollicitudine exquirunt. Et faciunt multa, et operantur memoria digna plurima; et nonnunquam industria sua et labore vi
Abbreviated transcription (Latin):
simalum ẽ. malum ee̾: bonu̾ est mału non e̾e̾:
ar melius ñ fuisse. Quod longiꝰ a malo ẽ. in bo¬
no: ipsum maiꝰ est bonũ : sicut qd̾ longius ẽ.¬
a bono in malo. ipsum manis ẽ. mału. Si gͦ ma¬
lum ẽ ee̾. bonum utiq est ñ esse. & multo
meliꝰ utroq non quã fuisse. C. uis modi itaq
diuersitates pariunt de se mentes hominum
sub sole ut hoc etiã ad confusionẽ om̃ium at¬
cectat. qͦd homo ipse caligat ad uicdend̾u se.
Si enim uidet homo qͥd homo sit. ⁊ quare
factꝰ sit homo: recognosceret utiq bonum
suum.⁊ iã non magis felices diceret qͥ nichil
sunt: quã eos qui st̃ aliquid. Desiderionãq
tantiboni astrictꝰ animꝰ. licet malis temꝑalib
afflictus. uitã presentẽ fastidiret: spe tamen
consolationis uenturȩ. omĩno esse magis quã
non esse diliger&. S nunc ꝑuersitas magna
excrescit inmentib hominũ ignorantium

Expanded text:
si malum est malum esse, bonum est malum non esse, si malum est malum esse, bonum est malum non esse, et melius non fuisse. Quod enim longius a malo est in bono, ipsum majus est bonum. Sicut quod longius a bono est in malo, ipsum majus est malum. Si ergo malum est esse, bonum utique et non esse, et multo melius utroque, nunquam fuisse. Ejusmodi itaque perversitates pariunt de se mentes hominum sub sole, ut hoc etiam ad confusionem omnium accedat, quod homo ipse caligat ad vivendum se. Si enim videret homo quid homo sit et quare factus sit homo, recognosceret utique bonum suum, et jam non magis felices diceret, qui nihil sunt, quam eos qui sunt aliquid. Desiderio namque tanti boni astrictus animus, licet malis temporalibus afflictus vitam praesentem fastidiret, spe tamen consolationis venturae omnino esse magis quam non esse, diligeret. Sed nunc perversitas magna excrescit in mentibus hominum ignorantium
Abbreviated transcription (Latin):
malaque sub sole fiunt. Ista quippe uox illoꝵ
est: qui uerũ bonum ñ nouert᷑. nec aliud pu¬
tant homini ad bonũ uł ad malum esse. nͥ
quod p̾sens est totum. Idcireo in bonis supra
mod̾u exultant. in malis desꝑant: ⁊ ubi
spes illorũ est. illic despatio constat. Prop¬
tert᷑ ausis malis mundi huius. dicunt felicioreᷤ
mortuos quã uiuentes: & utrisq necd̾u natos
feliciores. Quia enĩ hoc solum estimant esse.
quod uidet᷑. iusa miseria que in illo est: iam
un esse alio felicitatẽ non reqͥrunt: quia esse
aliud ⁊̃ p̃t̾ hoc. non nouert̃. Sed insolo ñ esse
eam constituunt. qm̃ in hoc toto qued solum
esse putant. infelicitatẽ inuenert̃. Id circo magis
laudant eos quifuerunt ⁊ ñ st̃. quã eos qͥ ad huc
sunt: ⁊ utrisq beatiores p̃dicaitt illos qui nec¬
dum st̃. Si enim ut uidetur ipsis malu̾ est. totũ
esse bonũ est ñ esse: & melius nonfuisse. Nam

Expanded text:
mala, quae sub sole fiunt. Ista quippe vox illorum mala, quae sub sole fiunt. Ista quippe vox illorum est, qui verum bonum non noverunt, nec aliud putant homini ad bonum vel ad malum esse, nisi quod praesens est totum. Idcirco in bonis supra modum exsultant, in malis desperant; et ubi spes illorum est, illic desperatio constat. Propter hoc visis malis mundi hujus dicunt, feliciores mortuos quam viventes, et utrisque necdum natos feliciores. Quia enim hoc solum existimant esse, quod videtur, visa miseria, quae in illo est, jam in esse alio felicitatem non requirent, quia esse aliud praeter hoc, non noverunt; sed in solo non esse eam constituunt; quoniam in hoc toto quod solum esse putant infelicitatem invenerunt. Idcirco magis laudant eos qui fuerunt, et non sunt quam eos qui adhuc sunt, et utrisque beatiores praedicant illos qui necdum sunt. Si enim, ut videtur ipsis, malum est totum esse, bonum est non esse, et melius non fuisse. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
Cum enim dulcia uitȩ huiꝰ respitiunt. herent
animo ui illis: & dicunt satis est hoc. ⁊ non
est aliud futurũ bonũ hominis. p̃ter istud
futurũ postea. Cum uͦ aduersa attendunt.
hebetant᷑ ⁊ corruiunt animo. & corruunt
diffidentia. ⁊ despaͥt. semet ipsos: quia spe¬
ciem aliam ñ haben t. & optant magis nͣ
esse quã male e̾e̾. qͥa malum ẽ. qd̾ st̃: & nont
non nouert̃ bonũ esse. quod optare possint.
ut se transferant ad illud: qm intempore
uoluptatis suȩ discere illud noluert̃: ut in
tempore malo reqͥescerent i illo. & idõ
faciunt qd̃ solum nouert̾: cummale sunt. ni¬
chilesse uolunt quia ñ nouert̾ uiam aliam
qua effugiant malu̾ ee̾: nͥ transeant ad non
esse. Propt̾ea uisis malis que sub sole sunt: conti¬
nuo uoce illoꝵ. sub infert᷑ cum dicit᷑. Et lau¬
daui magis mortuos quã uiuentes. ⁊ felitiorẽ
utroq uidicaui. qui necdu̾ natus ẽ: nec uidit

Expanded text:
Cum enim dulcia vitae hujus respiciunt, haerent Cum enim dulcia vitae hujus respiciunt, haerent animo in illis, et dicunt: Satis est hoc, et non est aliud bonum hominis praeter istud futurum postea. Cum vero adversa attendunt, hebetantur, et corruunt animo, et corruunt diffidentia, et desperant semetipsos, quia spem aliam non habent. Et optant magis non esse, quam mala esse; quia malum est, quod sunt, et non noverunt bonum esse, quod optare possint, ut se transferant ad illud; quoniam in tempore voluptatis suae discere illud noluerunt, ut in tempore malo requiescerent in illo. Et ideo faciunt, quod solum noverunt: cum male sunt, nihil esse volunt, quia non noverunt viam aliam, qua effugiant malum esse, nisi transeant ad non esse. Propterea visis malis, quae sub sole sunt, continuo voce illorum subinfertur cum dicitur. Et laudavi magis mortuos quam viventes; et feliciorem utroque judicavi, qui necdum natus est; nec vidit
Abbreviated transcription (Latin):
mitur. ⁊ dolor consolationẽ non meretur.
Hoc itaq aliud n longe aliud ab eo qd̃ pͥus
incdebatur ⁊putabat᷑: iste considerabat &¬
que sub sole gerunt᷑. & lacrimas in nocen¬
tium ei consolatorẽ neminem: nec posse
destitutes. Ergo ñ putes heͥc patriã esse. s
considera & agnosce te sub sole e̾e̾: ubi
reqͥras aliam. Iaccirco całupniȩ fiunt hicei
oppressiones innuiste. ut inpetant aliĩ alios
sine causa. ⁊ oppͥmant sine miscd̾ia infirmos
fortiores: ⁊ ñ fert consolalationẽ hic inno¬
centib ds̾. quia illis alibi reseruat consola¬
tiones suas: & nc̃ interĩ cunctoꝵ aurilio
destitutos relinquit. ne in alieno auxilio
consolent᷑. ⁊ dsuum non habent: ⁊i minus
gemant or suspirent. & desiderent eius con¬
solationẽ quã nond̾u habent. S ꝑuersorum
animꝰ inutraq parte correptionis inpatiens.
nec ꝓsperis excitatur. nec castigat᷑ aduersis.

Expanded text:
mitur, et dolor consolationem non meretur: mitur, et dolor consolationem non meretur: hoc itaque aliud, et longe aliud ab eo, quod prius videbatur et putabatur, iste considerabatque sub sole geruntur; vidi lacrimas innocentum et consolatorem neminem nec posse destitutos. Ergo non putes hic patriam esse. Sed considera et agnosce te sub sole esse, ubi requiras aliam. Idcirco calumniae fiunt hic et oppressiones injustae, ut impetant alii alios sine causa et opprimant sine misericordia infirmos fortiores, et non fert consolationem hic innocentibus Deus, quia illis alibi reservat consolationes suas, et nunc interim cunctorum auxilio destitutos relinquit, ne in alieno auxilio consolentur, quod suum non habent, et minus gemant, et suspirent, et desiderent ejus consolationem, quam nondum habent. Sed perversorum animus in utraque parte correctionis impatiens, nec prosperis excitatur, nec castigatur adversis.
Abbreviated transcription (Latin):
pressos non liberet. ut ualde affligant᷑. & do¬
lore actristitia mala dulcedo & delectatio
iniqua tͥgatur. Ꝙ iccirco qͥ uolunt in uita ista
iocundari. ⁊ pact̾ũ faciunt amoris cũ scło: &
unqua ꝓponunt ñ requirere ueritatr᷑ cogim¬
tur ueris inditiis uꝑdere mala que stib sole
sunt. ut non placeant sibi nitis in auer¬
sionesua Propt̾ea iste cũ dixiss bonum
et̾ homini letari i oꝑe suo: ⁊ hanc e̾e̾ partẽ
illius. ac diffinitionẽ dedisset ad requiescen¬
dum in istis: monetur alia consideratione.
quia ñ sic unita ista ẽ: ut requies inea e̾e̾ possit.
Propt̾ea actiungit ⁊ dicit. Uertime ad alia
As alia quippe recte conuersus dr. quia his
que nc̃ uisutus ẽ: alias ab eo quã prius estima¬
uerat credare ad monet᷑. Hec enĩ om̃ia q̾
iuidebunt᷑ nunc. alibi docent eẽ uerũ bonũ
hominis. quã in hac uita. que tantis miseriis
⁊ dolorib subiecta ẽ: inqua in nocentia pre¬

Expanded text:
pressos non liberet, ut valde affligantur, et dopressos non liberet, ut valde affligantur, et dolore, ac tristitia, mala dulcedo, et delectatio iniqua tergatur. Et idcirco qui volunt in vita ista jucundari, et pactum faciunt amoris cum saeculo, et inique proponunt non requirere veritatem, coguntur veris judiciis videre mala, quae sub sole sunt, ut non placeant sibi nimis in aversione sua. Propterea iste cum dixisset bonum esse hominis laetari in opere suo, et hanc esse partem illius, et definitionem dedisset ad requiescendum in istis, movetur alia consideratione, quod non, sic vita ista est, ut requies in ea esse possit. Propterea adjungit, et dicit: Verti me ad alia . Ad alia quippe recte conversus dicitur, quia iis quae nunc visurus est, aliud ab eo quod prius existimaverat, credere admonetur. Haec enim omnia, quae videbuntur tunc, alibi doceat esse verum bonum hominis, quam in hac vita, quae tantis miseriis et doloribus subjecta est, in qua innocentia pre
Abbreviated transcription (Latin):
argum̃ta. & q̃ sibi sunt rationes coaceruant.
alias post alias. ut se ipsos decipiant. ⁊ confir¬
ment᷑ corda eorũ in malu: & credant qd̃ fal¬
sum ẽ & edificant mendatiis murũ inter
se ⁊ ueritatẽ. ut non uideant eã : ⁊ propo¬
nunt cunct̾a & exqͥrunt diligent̾ omĩa. qͥb
possint uerisimilit̾ demonstrare. quia uita
alia non est: ⁊ hec solabona ẽ: & propt̾ hanc
uitam tantũ factus ẽ homo. ⁊ alia post ipsam
non erit. Ꝙ hȩc tota concussio de caligine u¬
ditiorũ dei consurgit. quia in dubio hominẽ po¬
suit. ut probaret eum: nec uideret qͥd habet
homo uim̾to amplus. Ꝙ tam̃ ipse errorẽ istũ
rursum aliis inditiis ꝑsequit᷑: ⁊ ostendit bonã
non esse uitã istam inqua mala plurima regnant.
nec potest uera delect̾atio uel requies tranqͥl¬
la inueniri. Ꝙ ideo super seminat aduersa:
⁊ conuertitur retrorsũ ad se: & elongat. ut op¬

Expanded text:
argumenta, et quae sibi sunt rationes coacervant argumenta, et quae sibi sunt rationes coacervant alias post alias, ut seipsos decipiant et confirmentur corda eorum in malum, et credant quod falsum est. Et aedificant mendaciis murum inter se et veritatem, ut non videant eam; et proponunt cuncta, et exquirunt diligenter omnia, quibus possint verisimiliter demonstrare quod vita alia non est, et haec sola bona est: et propter hanc vitam tantum factus est homo, et alia post ipsam non erit. Et haec tota concussio de caligine judiciorum Dei consurgit; quia in dubio hominem posuit ut probaret eum, nec videret quod habet homo jumento amplius. Et tamen ipse errorem istum rursum aliis judiciis prosequitur, et ostendit bonam non esse vitam istam in qua mala plurima regnant; nec potest vera delectatio vel requies tranquilla inveniri. Et ideo superseminat adversa, et convertitur retrorsum ad se, et elongat, ut op
Abbreviated transcription (Latin):
post se futura cognoscat: Ex quo abhaç uita
semel egressus fuerit bomo: ñ adducit᷑ ampliꝰ
nec reuocatur ultra in hanc uitã ut expiat᷑¬
& sentiat rursũ que agunt᷑ in hoc scło. ut pos¬
sit denuo delect̾ationib eius ꝑ fri: & perci¬
pere iocunditatẽ illius quȩ futura ẽ post eũ.
Ideo quandiu uiuit. capiat quantũ potest. &¬
utatur hoc mundo. antequã abeat. ⁊ edu¬
catur ex illo: qͥa ñ reuertetur
nec reducet᷑. ut post se futura cognoscat.
Et fieri potest ut his quib ipse uti noluit :
alius post ipsum abutat᷑ ⁊ gaudeat. & exult&
in bonis eius alienus: ⁊ ñ possint amplius ad
usum ipsius reduci. cum semel ablatꝰ fuerit.
Propt̃ hȩc ⁊ huiuscemodi putant homines
hanc e̾e̾ partẽ suam ut fruant᷑ uoluptate
muncti dum uiuunt. ⁊ ob hoc solum faustosse
estiant: nec futurũ post hec aliqͥd. cũ finẽ
acceperit uita ista: ⁊ multiplicant rationes.⁊

Expanded text:
post se futura cognoscat? Ex quo ab hac vita post se futura cognoscat? Ex quo ab hac vita semel egressus fuerit homo, non adducitur amplius, nec revocatur ultra in hanc vitam ut experiatur, et sentiat rursum quae aguntur in hoc saeculo ut possit denuo delectationibus ejus perfrui, et percipere jucunditatem illius quae futura est post eum. Ideo quandiu vivit, capiat quantum potest, et utatur hoc mundo antequam abeat, et educatur ex illo; quia non revertetur amplius, nec reducetur ut post se futura cognoscat. Et fieri potest ut iis, quibus ipse uti noluit, alius post ipsum abutatur, et gaudeat, et exsultet in bonis ejus alienus, et non possint amplius ad usum ipsius reduci, cum semel ablatus fuerit. Propter hoc et hujuscemodi putant homines hanc esse partem suam, ut fruantur voluptate mundi dum vivunt; et ob hoc solum factos se existimant, nec futuros post haec aliquid, cum finem acceperit vita ista. Et multiplicant rationes, et
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ. qm̃ in hunc modu̾ ipse nutant &
fluct̾uant in in c̾to uitȩ caliginose. Hixit aut̃
dubitationẽ hominũ de uita sua: quia igno
minis suꝑstes inuita remaneat. nẽ ipsorum
uocẽ in approbationẽ presentiũ delectatio¬
num. pro hac ipsa sua dubitatione ac desꝑati¬
one uitȩ future assumit dicens. Dep̃hendi
nichil e̾e̾ meluis: quã letari hominẽ in opere
suo: ⁊ hanc e̾e̾ partẽ illius. Qui enim futurã
uitã esse ñ credunt. hi partem hominis hanc
solam e̾e̾ putant. ut letet᷑ moꝑe suo. ⁊ in hac
uita labore suo ꝑfruatur: qm̃ qui mercedem
post opus consũmatũ subsequuturã non estimaͣt.
hi operis emolum̃tũ. non post opus s in oꝑe capi¬
endum arbitrant᷑. Atq illum felicem solum e̾ẽ
qui sibi laboris fructũ. inp̾senti ad usum p̾pa¬
rat: non eum qui sui oꝑis mercedẽ in posterũ
capiendã reseruat. Quis enĩ eum abctucre. ut

Expanded text:
hominum, quoniam in hunc modum ipsae nutant, et hominum, quoniam in hunc modum ipsae nutant, et fluctuant in incerto vitae caliginosae. Dixit enim dubitationem hominum de vita sua, quia ignorminis superstes in vita remaneat; nunc ipsorum vocem in approbationem praesentium delectationum pro hac ipsa sua dubitatione, ac desperatione vitae futurae assumit, dicens: Deprehendi: nihil esse melius quam laetari hominem in opere suo: et hanc esse partem illius. Qui enim futuram vitam esse non credunt, ii partem hominis hanc solam esse putant, ut laetetur in opere suo et in hac vita labore suo perfruatur; quoniam qui mercedem post opus consummatum subsecuturam non existimant, ii operis emolumentum non post opus, sed in opere capiendum arbitrantur, atque illum felicem solum esse qui sui laboris fructum in praesenti ad usum praeparat, non eum qui sui operis mercedem in posterum capiendam reservat. Quis enim cum adducet, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sit portio illoꝵ. sola: & nichil ampliꝰ accep¬
turi sint postea. Nesciunt enĩ quia id̾o abscon¬
ditum ẽ. ut credat᷑ qd̾ habet homo ium̃to
ampliꝰ: ⁊ probet᷑ homo ipse ignorantia sua
infide a do. Si enĩ uideret᷑ non crederet᷑.
sed sciretur: nec e̾e̾t meritũ. nec ꝓbaretur homo:
⁊ conuincerent᷑ iniqͥ. ⁊ boni non exercerentur.
Propt̾ea absconditũ est ut ñ uideat᷑ quod hab&
homo ium̃to ampliꝰ. ut fides meritũ habeat:
&r infidelitas locum. & fiunt multi infide¬
les. & dicunt qͥs nouit hoc : Et ꝓbant certaꝓ
incertis. ñ esse relinquenda: ⁊ incipiunt p̾sen¬
tia amplecti. ⁊ ea que uident᷑ rapere. ut tene¬
ant q̃ certa st̃. & ludr ficant᷑ in incerto qͥa
transeunt. & elabunt᷑ cdũ teneͭ putant᷑. ⁊
succedunt q̃ certa st̃: que putabant᷑ incer¬
ta. Hec omĩa demonstrat iste ⁊format nar¬
rationẽ suam huc ⁊ illuc: ut sequat᷑ mente ᷤᷤ

Expanded text:
sit portio illorum sola, et nihil amplius sint accepsit portio illorum sola, et nihil amplius sint accepturi postea. Nesciunt enim, quod ideo absconditum est, ut credatur quod habet homo jumento amplius, et probetur homo ipse ignorantia sua in fide a Deo. Si enim videretur non crederetur, sed sciretur; nec esset meritum, nec probaretur homo, nec convincerentur iniqui, nec boni exercerentur. Propterea absconditum est ut non videatur, quod habet homo jumento amplius, ut fides meritum habeat, et infidelitas locum. Et sunt multi infideles, et dicunt: Quis novit hoc? Et probant certa pro incertis non esse relinquenda; et incipiunt praesentia amplecti, et ea quae videntur rapere, ut teneant quae certa sunt; et ludificantur in incerto quia transeunt, et elabuntur dum teneri putantur; et succedunt quae certa sunt, quae putabantur incerta. Haec omnia demonstrat iste, et format narrationem suam huc et illuc, ut sequatur mentes
Abbreviated transcription (Latin):
superhoc: quia illud etiã nesciunt. nec de¬
monstrari eis potest ab his qui fide hoc capi¬
unt. quia ipsi fide non capiunt. Propt̾ea pu¬
tant ipsi hominẽ nichil prorsus ium̃to habe¬
re ampliꝰ: quia nesciunt qd̾ sp̃s filiorũ ada
uadit sursum. ⁊ sp̃c iuim̃torũ deorsũ. Ꝙ cũ
dicit᷑ eis qͥa homo ium̃to ampliꝰ habet. qͥ a
spc̃ hominis sursũ uadit ad uitã: & sp̃c̃ ui
m̃torum ad mortẽ deorsum: dicunt quis
nouit hoc: Non enĩ putant sciri aliqͥd posse
nͥ oculo carnis uideat᷑. ⁊ contingat᷑ sensu:
& ideo sapientiã fidei ñ reqrunt qua sola
homo ad id reuocat᷑. in quo ium̾to habet
ampliꝰ. & qui uidere non possunt illud nec con¬
tingere in manifesto: ut cõprehendant qͥd
hoc ẽ. quod habet homo ium̃to ampliꝰ. despe¬
rant omino de uita ꝑpetua: ⁊ in credulifi¬
unt his quȩ dicunt᷑. & se in delectationes uitȩ
p̃sentis. tota intentione ꝓiciunt: quasi hoc

Expanded text:
super hoc, quia illud nesciunt, nec desuper hoc, quia illud nesciunt, nec demonstrari eis potest ab iis qui fide hoc capiunt, quia ipsi fidem non capiunt. Propterea putant ipsi hominem nihil prorsus jumento habere amplius, quia nesciunt quod spiritus filiorum Adam vadit sursum, et spiritus jumentorum deorsum. Et cum dicitur eis: quod homo jumento amplius habet, quia spiritus hominis sursum vadit ad vitam, et spiritus jumentorum ad mortem deorsum, dicunt: Quis novit hoc? Non enim putant sciri aliquid posse, nisi oculo carnis videatur, et contingatur sensu, et ideo scientiam fidei non recipiunt, qua sola homo ad id revocatur in quo jumento habet amplius. Et quia videre non possunt illud, nec contingere in manifesto ut comprehendant quid hoc est, quod habet homo jumento amplius: desperant omnino de vita perpetua, et increduli fiunt iis quae dicuntur, et se in delectationes vitae praesentis tota intentione projiciunt, quasi haec
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ spc̃ filiorũ adam uadit sursum. ut oc¬
cidente in mortẽ corpore suꝑstes in uita re¬
maueat: ⁊ sp̃c ium̾̃torum descendat deor¬
sum .i. parit̃ cum morte corporis defluat
in corruptionẽ: Quis nouit hec:  Non tam̃
quia uerũ non ẽ hoo: s quia oocultũ est.
idõ qͥs nouit hociꝰ Non enĩ dixit falsum ẽ hoo:
s quis nouit hoc. Nemo hoc nouit. Non enĩ
sciri potest hoc ab homine. ⁊ tam̃ credipotest.
& uerũ est quia creditur. & qd̃ credit᷑ uerum
est: ⁊ ipsa credulitas ñ dubia scientia firma ẽ:
& tam̃ nemo hominũ hoc scit qualit̾ sciunt᷑
ea que uidentur ⁊ audiunt᷑. ⁊ tangunt᷑. &
ceteris sensib ꝑcipiuntur: ꝙ qualit̾ sciuntur de
quib naturalit̾ dubitari non potest. ⁊ quȩ in¬
credulis etiam dubitantib indubitabili racio¬
ne demonstrant᷑. Sola enim fide hoc ꝑcipitur.
& ideo dubitatio magna ẽ. fidem ñ habentib

Expanded text:
quod spiritus filiorum Adam vadit sursum, ut ocquod spiritus filiorum Adam vadit sursum, ut occidente in mortem corpore, superstes in vita remaneat: et spiritus jumentorum descendat deorsum, id est, pariter cum morte corporis defluat in corruptionem: quis novit hoc? Non tamen quia verum non est, sed quia occultum est: ideo: Quis novit hoc? Non enim dixit falsum est hoc, sed quis novit hoc? Nemo hoc novit. Non enim sciri potest hoc ab homine, et tamen credi potest. Et verum est, quia creditur: et quod creditur, verum est, et ipsa credulitas non dubia scientia firma est; et tamen nemo hominum hoc scit qualiter sciuntur ea quae videntur, et audiuntur, et tanguntur, et caeteris sensibus percipiuntur; et qualiter sciuntualiter dubitari non potest, et quae incredulis etiam dubitantibus, indubitabili ratione demonstrantur. Sola enim fide hoc percipitur, et ideo dubitatio magna est fidem non habentibus
Abbreviated transcription (Latin):
erat ꝑ in mortalitatẽ. ne ueniret in expro¬
brationẽ: quia homo similis e̾e̾t bestiis. neq
ostendere uoluit homini ds̃ unde e̾i̾t igno¬
bilitas eius. ut eum in ipsius comditione.
totũ exponeret. s uestunt eumpulcritudi¬
ne in mortalitatis: ⁊ posuit seorsum extra
genus suum in sortẽ alteram. Cum uero
peccass homo do. pͥuauit eum gła sua &
remisit ad originẽ suam: ut ꝑ id quod
ibat. agnosceret unde uenerat. Propt̾ea
unus ẽ. interitꝰ hominis ⁊ uim̃toꝵ. ⁊ equa
utriusq conditio: quia sicut homo mori¬
tur. sic ⁊ illa moriunt᷑ & similit̾ spirant
omĩa. Et in his om̃ib nichil habet homo
ium̃to amplius. s cunct̾a parit̾ subiacent
uanitati. & ꝑgunt omĩa ad unum locum:
idẽ ad terrã matrẽ suam. ⁊ originis pͥnci¬
pium: quia de t̾ra fact̾a sunt. ⁊ in t̾ram
parit̾ reuertunt᷑. Et siquis dicere uolue¬
rit. quia habet homo ampliꝰ ium̃to. in eo

Expanded text:
erat per immortalitatem ne veniret in exproerat per immortalitatem ne veniret in exprobrationem quod homo similis esset bestiis; neque ostendere voluit homini Deus unde esset ignobilitas ejus, ut eum in ipsius conditione totum exponeret. Sed vestivit eum pulchritudine immortalitatis, et posuit seorsum extra genus suum in sortem alteram. Cum vero peccasset homo Deo, privavit eum gloria sua, et remisit ad originem suam, ut per id, quo ibat, agnosceret unde venerat. Propterea unus est interitus hominis et jumentorum, et aequa utriusque conditio; quia sicut homo moritur, sic et illa moriuntur: et similiter spirant omnia, et in his omnibus nihil habet homo jumento amplius, sed cuncta pariter subjacent vanitati. Et pergunt omnia ad unum locum. Id est ad terram matrem suam, et originis principium, quia: De terra facta sunt, et in terram pariter revertuntur. Et si quis dicere voluerit: quod habet homo amplius jumento in eo,
Abbreviated transcription (Latin):
homo & ostendit᷑ similis e̾e̾ bestiis. quia
unus ẽ interitꝰ hominis & ium̃torũ: &
similis utriusq conditio. & sic homo mo¬
&espiracułu simile uiuificationis. & in
his om̃ib nichil habet homo iumͣto am¬
plius. quia cõmunis utrisq ẽ. i ortus: q̃m
parit̃ dȩe̾ra facta st̃: & ꝓtursus. quia si-¬
mul omĩa uanitati ⁊ mutabilitati sub¬
iecta st̃: & transeunt imiu̾sa ⁊i consum¬
matio finss eadẽ. quia moriunt᷑ similit̃
⁊ reuertunt᷑ ad t̾ram dequa pͥmum
sũpta fuert̾. Sic & prius homini
cum ium̃tis una origo erat in corpo¬
re. qd̾ sũptum ẽ de t̾ra: ⁊ unamun¬
di conditio cum uim̾tis. ut similit̾ cor¬
pus terrenũ aleret᷑ de t̾ra: s unus finis cum
uim̃tis homini ñ erat. quia factus erat homo
ut nom moreret᷑. neq int̾ram reuerteret᷑:
de qua factus ẽ. Ita tẽ ꝑ incorriptionẽ corpo¬
ris humilis origo tegebatur. ⁊ dissimulatum

Expanded text:
homo, et ostenditur similis esse bestiis; quia homo, et ostenditur similis esse bestiis; quia unus est interitus hominis et jumentorum, et similis utriusque conditio: et sic homo moet spiraculum simile vivificationis. Et in his omnibus: Nihil habet homo jumento amplius. Quia communis utriusque est, et ortus, quoniam pariter de terra facta sunt; et procursus, quia simul: Omnia vanitati, et mutabilitati subjecta sunt. Et transeunt universa, et consummatio finis eadem moriuntur similis, et revertuntur ad terram de qua primum sumpta fuerunt. Sic, et prius homini cum jumentis una origo erat in corpore, quod sumptum est de terra, et una vivendi conditio cum jumentis, ut similiter corpus terrenum aleretur de terra; sed unus finis cum jumentis homini non erat, quia factus erat homo ut non moreretur, neque in terram reverteretur de qua factus est. Ita tunc per incorruptionem corporis humilis origo tegebatur, et dissimulatum
Abbreviated transcription (Latin):
mini quia ñ eͥe̾t in eo gła eius: ubise
bestiis similem ee uider&e. Et cecidit homo.
& cdilapsum ẽ quod erat t̾renum corrupti¬
bile:. & fluere cepit. ut rediret unde ue¬
nerat. Factumq ẽ ut ꝓbaret᷑ homo si me¬
minisset boni sui: ⁊ si noss requirere illud
dumcogit᷑ speciem uanã relinquere. ⁊ exi¬
re ab eo cui ꝑuerse in heserat. Propt̾ea ut
ꝓ baret ds̾ filios hominũ. & ostenderet
eos similes e̾ẽ bestiis: iccirco unꝰ est inte¬
ritus hominis ⁊ ium̃toꝵ: ⁊ ȩqua ut riusq
conditio. Sicut morit᷑ homo. sic lla
moriunt᷑. In morte gͦ una est hominis.
& ium̃ti conditio: quia sicut homo mori¬
tur. ita etiã moriunt᷑. S tam̃ conditio
mortalitatis homini ex uiditio ẽ: ium̃to
ex natura: ⁊ qd̾ similit̾ habent ex simi¬
li causa non habent: qͥa homo ut mori-¬
atur ex culpa habuit. ium̃tum uͦ ut mo-
riatur ex natura accepit. Tamͦ ꝓbatur

Expanded text:
mini quod non esset in eo gloria ejus ubi se mini quod non esset in eo gloria ejus ubi se bestiis similem esse videret. Et cecidit homo, et dilapsum est quod erat terrenum corruptibile, et fluere coepit ut rediret unde venerat. Factumque est ut probaretur homo, an meminisset boni sui, et si nosset requirere illud dum cogitur speciem vanam relinquere, et exire ab eo qui perverse inhaeserat. Propterea ut probaret Deus filios hominum, et ostenderet eos similes esse bestiis. Idcirco unus est interitus hominis et jumentorum, et aequa utriusque conditio; sicut moritur homo, sic et illa moriuntur. In morte ergo una est hominis et jumenti conditio; quia sicut homo moritur, ita etiam et illa moriuntur. Sed tamen conditio mortalitatis homini ex judicio est, jumento ex natura. Et quod similiter habent ex simili causa non habent; quia homo ut moriatur ex culpa habuit, jumentum vero ex natura ut moriatur, accepit. Tamen probatur
Abbreviated transcription (Latin):
non att̾eret᷑ uestim̃tum eiꝰ : si perseuerar&
obedientia illiꝰ. & co oꝑtum ẽ gła incorrup¬
tionis quod erat similitudo ium̃ti in homine:
ut quasie dissimularet᷑ nec uider& illud in
confusionẽ dilectionis. s in toto conspicer et
alioubi. Postea auertit se anima in abalienati¬
onẽ amoris. & oblita ẽ quod meliꝰ erat suum:
⁊mutata ẽ foras pulcritudinẽ alienã. Et in¬
tendit infucũ pallĩ sui. ut se oblectaret ibi:
& cȩpit forncari ad illecebras corporales: ⁊ sub¬
tracta ab oculis eiꝰ. dilect̾io spũalis. & iratus
est d̾s & ñ placuit sibi aduersio ista: ⁊ uoluit
hominẽ reuocare intus. aͦid qͦd uerum erat. ut
semꝑ ñ haberet super imagines fucatas intu¬
itus fallacis. Et abstrarit głam in dum̃ti eiꝰ.
ut iret in corruptionẽ: i iussit ani¬
mã reuerti. ut uegetaret illud.
& portar&r ad et̾nitatẽ: ⁊ concidit
uestim̃tum eius: ut ostenderet ho¬

Expanded text:
non attereretur vestimentum ejus si perseveraret non attereretur vestimentum ejus si perseveraret obedientia illius. Et coopertum est gloria incorruptionis, quod erat similitudo jumenti in homine ut quasi dissimularetur; nec videret illud in confusionem dilectionis, sed in toto conspiceret alicubi. Postea avertit se anima in abalienationem amoris, et oblita est quod melius erat suum, et intuita est foris pulchritudinem alienam. Et intendit in fucum pallii sui, ut se oblectaret ibi; et coepit fornicari ad illecebras corporales, et subtracta est ab oculis ejus dilectio spiritualis. Et iratus est Deus, et non placuit ipsi aversio ista, et voluit hominem revocare intus ad id quod verum erat, ut semper non haereret super imagines fucatas intuitus fallacis. Et abstraxit gloriam indumenti ejus ut iret in corruptionem, et jussit animam reverti ne vegetaret illud, et portaret ad aeternitatem; et concidit vestimentum ejus ut ostenderet ho
Abbreviated transcription (Latin):
in mortale sic̃ in mortalis fuit dis: ad cuiꝰ simi¬
litudinẽ fact̾um ẽ. Illud uero qd̃ adsimilitu¬
dinẽ ium̃ti factum fuerat. corruptibile erat
natura: sicut illa ad quorũ similitudinẽ
fact̾um fuerat. Ne t̾ra enĩ utraq sũpta sunt.
⁊ ͤrat t̾ra utriusq mat̾ia.  ipsa terra natu¬
ra erat corruptibilis: sic̾ illa que factͥa st̃ de
t̾ra. Ita gͦ duo in homine factͥa sunt: unum
t̾renũ. aliud celeste. U nuͦ natura corrupti¬
bile: aliudimmortale.  nũ similitudo ium̃¬
ti. aliud dei Cerat quid̾ẽ corpꝰ t̾renũ natura
corruptibile factũ: ad similitudinẽ uim̾̃ti Alia
uero celestis erat. natura in mortalis. condita
ad imaginẽ dei. Et coniuincta st̃ in homine
corpus ⁊ anima. duo inunũ: uidatũ est corꝑi
beneficium societatis. ut participaret de im¬
mortalite anune ad incorruptionẽ. & hocto¬
tum ad głam animȩ factũ est: quia placita
erat dõ iniustitia ⁊ ueritate consistens. ut

Expanded text:
 sicut immortalis fuit Deus, ad cujus similitudinem factum est. Illud vero, quod ad similitudinem jumenti factum fuerat, corruptibile erat natura, sicut illa ad quorum similitudinem factum erat. De terra enim utraque sumpta sunt, et erat terra utriusque materia; et ipsa terra natura erat corruptibilis, sicut illa, quae facta sunt de terra. Ita ergo duo in homine facta sunt, unum terrenum, alterum coeleste; unum natura corruptibile, alterum immortale; unum similitudo jumenti, alterum Dei. Et erat quidem corpus terrenum natura corruptibile, factum ad similitudinem jumenti; anima vero coelestis erat, natura immortalis, condita ad imaginem Dei. Et conjuncta sunt in homine corpus et anima, duo in unum: et datum est corpori beneficium societatis, ut participaret de immortalitate animae ad incorruptionem: et hoc totum ad gloriam animae factum est, quia placita erat Deo in justitia et veritate consistens, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ueniant. Et tam̃ cum considerat homo oꝑa
dei ⁊ uidet qͣliter rata. constantiq modera¬
tione uniuersa disponunt᷑. intelligit qͣm
omium respector est deus. & moderator.&
examinanda conseruat. Si enĩ quẽ ad mo¬
dum ex oꝑum eiꝰ dispositione ꝓbatum ẽ. iustꝰ
uder ẽ deus. super ẽ ut quod inp̃senti
infact̾is hominũ uidicandis nͣ agitur: in
futuro ꝑficiendũ sine dubitatione creda¬
tur. Propt̾ea ut ꝓponeret quereła infirmo¬
rum. ineo qđ ds in huis uitȩ uolubilita¬
te ⁊ transitir omĩa quasi in discussa relin¬
quit:. facta hominũ dissimi li meritis re¬
tribi tributione disponit. dixit. Uidi sub¬
⁊at sole inpetat᷑x in loco iudicii: ⁊ in loco
iustitis mniquitatẽ. Statiꝰ uero consideraiᷤᷤ¬
quia iusta iudicia dei cessare omĩno non
posst̾: intellexit tam̃ differri iudicium:
ñ auserri. ⁊ ait. Dixi incorde meo Iustã
⁊ impium nidic abit ᷑ .ᷤ As ⁊ tempꝰ omĩs rei

Expanded text:
veniant. Et tamen, cum considerat homo opera veniant. Et tamen, cum considerat homo opera Dei, et videt qualiter rata constantique moderatione universa disponit, intelligit quod omnium inspector est Deus et moderator: eexaminanda conservat. Si enim, quemadmodum ex operum ejus dispositione probatum est, justus judex est Deus, superest ut quod in praesenti in factis hominum judicandis non agitur, in futuro perficiendum sine dubitatione credatur. Propterea, ut proponeret querelam infirmorum in eo quod Deus in hujus vitae volubilitate, et transitu omnia quasi indiscussa relinquit, et facta hominum dissimili meritis retributione disponit, dixit: Vidi sub sole impietatem in loco judicii et in loco justitiae iniquitatem. Statim quod justa judicia Dei cassari omnino non possent, intellexit differri tantum judicium, non auferri, et ait: Dixi in corde meo: Justum et impium judicabit Dominus, et tempus omnis rei
Abbreviated transcription (Latin):
currere retͥbutiones. ut boni mala ⁊ mali
bona accipiant. & impiũ esse uiditium ius¬
torum: ut oppͥmantur innocentes. ⁊ pęnã
slistineant iniqͦrum. ⁊ ut p̾mium iustoꝵ.
tollant iniqui: a confusa omĩa ⁊ ꝑmixta.
quia ds non statim exercet iudiciũ. ut in¬
nocentes eripiat: & iustos de oppressi one
impioꝵ. ⁊ eos pumat qͥ operant᷑ iniqua.
Inde grauis concussio nascitur animoꝵ.
⁊ succendunt᷑ zelo pusillanimes. qui non
uident nͥ que foris sunt solum. ⁊ putant
quasi ds̾ humana ñ curet ⁊ fortunȩ cõmi¬
serit uniu̾sa. & nichil iudicio fiat. Ꝙ qd̃
crudelius est : sepe intantã itur ꝑuersi¬
tatem: ut blasfemet᷑ ds & dicatur qͣsi ap¬
probet imquitatẽ. impietasq apud ipsũ
sit: ne cognoscat iudiciũ uerum. Et hoo
totum ex eo oritur. qd sub sole impietas
est in loco uiditii. ⁊ in loco iustitie mmi¬
quitas. ⁊ quasi inuanitate q̃ sub sole est.
confusa sint omĩa: & dissimilit̾ cuncta pro¬

Expanded text:
currere retributiones ut boni mala, et mali bona accipiant, et impium esse judicium justorum, ut opprimantur innocentes, et poenam sustineant iniquorum, et ut praemium justorum tollant iniqui: et confusa omnia, et permista, quia Deus non statim exercet judicium ut innocentes eripiat, et justos de oppressione impiorum, et eos puniat qui operantur iniqua. Inde gravis concussio nascitur animorum, et succenduntur zelo pusillanimes qui non vident, nisi quae foris sunt solum, et putant quasi Deus humana non curet, et fortunae commiserit universa, et nihil judicio fiat. Et, quod crudelius est, saepe in tantam itur perversitatem ut blasphemetur Deus, et dicatur quasi approbet iniquitatem, et impietas apud ipsum sit, nec cognoscat judicium verum. Et hoc totum ex eo oritur, quod sub sole impietas est in loco judicii, et in loco justitiae iniquitas, et quasi in vanitate quae sub sole est, confusa sint omnia, et dissimiliter cuncta pro
Abbreviated transcription (Latin):
sitionẽ narrationẽ temporum dissimilit̃
ordinat: prouidentie suȩ sententiã non im¬
mutat. Idcirco qd̾ factum ẽ. ꝑmanet. ⁊ inre¬
rum uniuersitate. quantũ ꝑtinet ad ordinẽ
dispositiomis. ⁊ inuiditis eiꝰ exibitione. quãtũ¬

Expanded text:
nsationem, variationem temporum dissimiliter nsationem, variationem temporum dissimiliter ordinat, providentiae suae sententiam non immutat. Idcirco quod factum est, permanet, et in rerum universitate, quantum pertinet ad ordinem dispositionis, et in judi