comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uide inquit omnia. facito scd̃m exemplar qd̃ osten¬
sum est tibi in monte: Num a scłi hominib decet
fieri tab̾naculum dei eum hominib: Ipsi ipsi. qͥb
in altitudine mentis ostenditur ⁊ xemplar ueri
clecoris domus dei: ipsi edificent sibi. Ipsi ipsi. qͥbu̾
sollicitudo interioꝵ suoꝵ. contemptum indicit¬
et negligentiam omnium exterioꝵ ipsi edificet
sibi. formam pauꝑtatis. et sc̃e simplicitatis speciẽ.
et paterne frugalitatis limamenta: nulla sic ap¬
tabit artificum industria: sicut eoꝵ negligentia.
tia hac suꝑ terram. edificemus nob̃. non domos ad
habitandun: s tabernacula ad desetendum: ut¬
pote cito inde euocandi. et migraturi in patriam.
et ciuitatem nr̃am: et in domum eteritatis
nr̃e. In castris quippe sumus: in alieno milita¬
et sufficiens nature: et congruum conscientie.
ipsum sibi cellam de uirgis contexere: de luto plã¬
mare undecumq operire decentissime in ha¬

Expanded text:
Vide, inquit, omnia facito secundum exemplar quod ostenVide, inquit, omnia facito secundum exemplar quod ostensum est tibi in monte . Non a saeculi hominibus decet fieri tabernaculum Dei cum hominibus. Ipsi quibus in altitudine mentis ostenditur exemplar veri decoris domus Dei, ipsi aedificent sibi. Ipsi quibus sollicitudo interiorum suorum contemptum et negligentiam indicit omnium exteriorum, ipsi aedificent sibi formam paupertatis et sanctae simplicitatis speciem, et paternae frugalitatis lineamenta. Nulla enim sic aptabit artificum industria, sicut eorum negligentia. tia hac super terram, aedificemus nobis, non domos ad habitandum, sed tabernacula ad deserendum: utpote cito inde vocandi, et emigraturi in patriam et civitatem nostram, et in domum aeternitatis nostrae. In castris quippe sumus, in alieno militaet sufficiens naturae, et utile conscientiae, ipsi sibi cellam de virgis contexere, de luto plasmare, undecunque operire, et decentissime inha
Abbreviated transcription (Latin):
incurrere ꝓpositi in religionem rigoris defectum.
Inde enim subintrauit iam de ere alieno sumptuo¬
sa: et quantum pudor sinit. ambitiosa cellarum ed¬
ab altissimo creata: quasi religiosas quasdam nob
er eamus habitationum honestates: in quib tantũ
compassum est animalib ut om̃s in hoc effecti simꝰ
animales. Dimissam enim a nobis. a patrib iure he
reditario formam pauꝑtatis et sc̃e simplicitatis spe¬
ciem. uerum decorem domus dei alienantes a nob.
et a cellis nr̃is: ꝑ manus artificum exquisitorum.
cellas non tam heremiticas quam aromaticas edifi¬
camus nob̾ singulas in titulo centum solidoꝵ: concu¬
piseentias oculoꝵ nr̃oꝵ. de elemosinis pauperum.
amputa dñe oꝓbrium centum solidoꝵ.: a cellis
pauꝑrim tuoꝵ. Eur non potius centum denari¬
oꝵe eur non potius nulloꝵ: Cur non potius gra¬
us: filũ gratie ipsi sibi edificant: Qu̾id responsũ
est moysi. cum consuminar et tabernaculum:

Expanded text:
incurrere propositi in religione rigoris defectum. 36. incurrere propositi in religione rigoris defectum. 36. Inde enim jam subintravit de aere alieno sumptuosa, et, quantum pudor vix sinit, ambitiosa cellarum aediab Altissimo creata , quasi religiosas quasdam nobis creamus habitationum honestates. In quibus tantum compassum est animalibus, ut pene omnes in hoc effecti simus animales. Dimissam enim nobis a patribus nostris jure haereditario formam paupertatis, et sanctae simplicitatis speciem, verum decorem domus Dei, alienantes a nobis et a cellis nostris, per manus artificum exquisitorum cellas, non tam eremiticas, quam aromaticas aedificamus nobis, singulas in titulo centum solidorum, concupiscentias oculorum nostrorum de eleemosynis pauperum. Amputa, Domine, opprobrium centum solidorum a cellis pauperum tuorum. Cur non potius centum denariorum? cur non potius nullorum? cur non potius gratis filii gratiae ipsi sibi aedificant? Quid responsum est Moysi, cum consummaret tabernaculum?
Abbreviated transcription (Latin):
re: nunium uero stultus discere non potest quaᷤᷤ
inuenit. S ollicite gͦ & prudent᷑ ꝑpendendũ ÷: ut qͥs ad¬
mittatur ad habitandum secum. O.ui enim habi¬
tat secum: non nisi seipsum qualis ipse est habet se¬
cum. Malus ergo homo. nonquam tuto secum ha¬
bitat. quia cum malo homine habitat:. et uemo
molestior est ei. quam ipse sibi. Nam et insani et
numium dolentes. et qui non satis quacumq de
causa mentis sue compotes sunt: custodiri solent
nec sibi relinqui uł commuti: ne solitudine sua
abutantur. Admittantur ergo animales. humiles
pauꝑes sꝑu. ad cohabitationem cellarum: s ut fias
ipsi rationales ac sꝑuales: non ut ꝓpter: ipsi qui hoc
iam esse meruerunt. conuertantur retro: et effici¬
antur animales. Suscipiantur in omni beniuolen¬
tia caritatis. portentur in omni patientia benigu¬
tatis: s qui eis compatiuntur: non conformentur
nec sic querant eoꝵ ꝓfectum: ut ꝓpter eos cogant᷑

Expanded text:
re: nimium vero stultus discere non potest, quas re: nimium vero stultus discere non potest, quas invenit. Sollicite ergo et prudenter perpendendum est, quis admittatur ad habitandum secum. Qui enim habitat secum, nonnisi se ipsum, qualis ipse est, habet secum. Malus autem homo nunquam tuto secum habitat, quia cum malo homine habitat: et nemo molestior ei est, quam ipse sibi. Nam insani et nimium dementes, et qui non satis quacumque de causa mentis suae bene compotes sunt, custodiri solent, nec sibi relinqui vel committi, ne solitudine sua male utantur. Admittantur ergo animales homines, pauperes spiritu ad cohabitationem cellarum: sed ut fiant ipsi rationales ac spirituales, non ut propter eos ipsi qui jam hoc esse meruerunt, convertantur retro, et efficiantur animales. Suscipiantur in omni benevolentia 217 charitatis: portentur in omni patientia benignitatis. Sed qui eis compatiuntur, non eis conformentur: nec sic quaerant eorum profectum, ut propter eos cogantur
Abbreviated transcription (Latin):
cib qui et sensu et uoluntate ad sequendam reli¬
giosam prudentiam. feruentes apparuerint et ha¬
biles: uł de prudentib. quos religiose et sc̃e simpli¬
citatis constiterit esse emulateres. Stulta uero suꝑ¬
bia. uł suꝑba stulticia: a tab̾naculis iustoꝵ semper
ꝓcul sit. est autem omnis suꝑbia stulta: quamius ñ
omnis stulticia suꝑba. Stulticia enim sine suꝑbla.
non nonquam simplicitas inuenitur: que si ignorat.
forsitan est docibilis: si nequit doceri: forsitan est tͣe¬
tabilis. Et ꝓpria est ciuitas reftigũ. simplicitati. coha¬
bitatio religionis: nisi sit talis que nolit humiliari:
uł tam bruta ut non possit regi uł tractari. Bona
serenda: s salutari consilio ad laboriosam et actu¬
osam uitam transmittenda: suꝑba autem quan¬
tum uis prudens sibi uideatur: dimittenda sibi
est et abigenda. Si enim admittitur suꝑbus. pri¬
ma die qua ingreditur habitare. incipit leges da¬

Expanded text:
de simplicibus, qui et sensu et voluntate ad assequendam relide simplicibus, qui et sensu et voluntate ad assequendam religiosam prudentiam ferventes apparuerint et humiles: vel de prudentibus, quos religiosae et sanctae simplicitatis constiterit esse aemulatores. Stulta vero superbia, vel superba stultitia, a tabernaculo justorum semper procul sit. Est autem omnis superbia stulta: quamvis non omnis stultitia sit superba. Stultitia enim sine superbia, nonnunquam simplicitas invenitur: quae si ignorat, forsan est docibilis; et si nequit doceri, forsan est tractabilis. Et est propria civitas refugii simplicitati, cohabitatio religionis: nisi sit talis quae nolit humiliari, vel tam bruta, ut non possit regi vel tractari. Bona serenda, sed salutari consilio ad laboriosam et actuosam vitam transmittenda. Superba autem, quantumvis prudens sibi videatur, dimittenda sibi est, et abigenda. Si enim admittitur superbus, prima die qua ingreditur habitare, incipit leges da
Abbreviated transcription (Latin):
tiis. ut sciant quid desit sibi: et quo extendere h̾ant
intentionem studii sui. Sciendum uero est. quia cũ¬
uł de sꝑuali sapientia disseriius. et unum hominẽ
describimus: in quo scd̃m diriersos ꝓfectus. et ꝓfec¬
tuum ꝓuentus. et intentionis affectus. Hec omnia di¬
uersis temꝑib possibile est inueniri: et tria homi¬
dignitas. et sc̃e solitudinis secretum. et solitarieꝓ
fessionis titulus. non nisi ꝑfectis conuenire uider¬
tur: quoꝵ sicut apłs dicit est solidus cybus: et qͥ
ꝓ consuetudine exercitatos habent sensus. ad dis¬
cretionem boni et mali.¬
N quo et si rationalis qui ꝓximus est sapienti. utcũ¬
q uideretur esse tolerandus: s certe animalis qui
non ꝑcipit ea que dei sunt. penitus putaretur ar¬
cendus: h occur eit petrus apls dicens de qui
uoluntas est. Siquidem ex duob hominum gene¬
rib cellarum habitatio supplenda est: uł de simpli

Expanded text:
tiis, ut sciant quid desit sibi, et quo extendere habeant tiis, ut sciant quid desit sibi, et quo extendere habeant intentionem studii sui. CAPUT XII. Quiia, vel de spirituali sapientia disserimus, unum hominem describimus in quo secundum diversos profectus et profectuum proventus, et intentionis affectus, haec omnia diversis temporibus possibile est inveniri; et tria homidignitas, et sanctae solitudinis secretum, et solitariae professionis titulus, non nisi perfectis convenire videtur; quorum, sicut Apostolus dicit, est solidus cibus: et qui pro consuetudine exercitatos habent sensus ad discretionem boni et mali : in quo etsi rationalis, qui proximus est sapienti, utcunque videretur esse tolerandus; sed certe animalis qui non percipit ea quae Dei sunt, penitus putaretur arcendus. Sed occurrit Petrus apostolus, dicens de quibvoluntas est. Siquidem ex duobus hominum generibus cellarum habitatio supplenda est: scilicet vel
Abbreviated transcription (Latin):
quo uero post congruam quietem. facile est sensꝰ
et corꝑis et mentis euocare. et quasi seruos domus
patrisfamilias. ad oꝑa necessaria sꝑui. suscitare et
remittere: huius modi sompnus. temꝑe suo. modo
suo. asꝑneͣndus est. non. Sic enum prudens et deo de¬
ditus animus. habere se debet in cella sua. et in con¬
scientia sua: sicut prudens paterfamias in domosua.
Non habeat sicut salomon dicit in domo sua muli¬
erem litigiosam. carnem suam: s ad sobrietatem
et penuriam pati. Habeat sen ⁊ Ius exteriores. ñ¬
iluces s seruientes: interiores sobrios. et efficaces.
Habeat omnem omnino domum uł familiam co¬
gitationum suarum. sic ordinatam et disciplinata
iit dicat huic uade. et liadat: et alio ueni. et uen¬
at: et seruo suo corꝑi suo fac hoc. et absq contradi¬
tione fiat. Qui sic semetipsum regit. et ordinat in
conscientia sua: optime sibi credendus et committen¬

Expanded text:
quo vero post congruam quietem facile est sensus quo vero post congruam quietem facile est sensus corporis et mentis evocare, et quasi servos domus patrisfamilias ad opera necessaria spiritui suscitare et emittere: hujusmodi somnus tempore suo, modo suo aspernandus non est. Sic prudens et Deo deditus animus habere se debet in cella sua et in conscientia sua, sicut prudens paterfamilias 216 in domo sua. Non habeat, sicut Salomon dicit, in domo sua mulierem litigiosam carnem suam, sed ad sobrietatem et penuriam pati. Habeat sensus exteriores nduces, sed servientes: interiores, sobrios, et efficaces. Habeat omnem omnino domum, vel familiam cogitationum suarum, sic ordinatam et disciplinatam, ut dicat huic, Vade, et vadat: et alii, Veni, et veniat; et servo suo corpori, Fac hoc, et absque contradictione faciat. Qui sic semetipsum ordinat, et regit in conscientia sua, optime sibi credendus et committen
Abbreviated transcription (Latin):
focati: non reꝑatio s extinctio sꝑc tui. Suspecta
res est sompnus: et ex magna parte ebrietati si¬
milis. Exceptis enim uiciis quib in dormiente cũ
corꝑe dormitante ratione non est qui contradicat:
quantum ad debitum continui ꝓfectus. nil tẽꝑis
tam deꝑit de uita nr̃a: quam quod sompno depu¬
tatur. Iturus ergo in sompnum. semꝑ aliquid defer
tectim in memoria uł cogitatione. in quo placide
obdormias: qd nunquam etiam sompniare iuuet:
qd etiam eiugilantem te excipiens: in statum hest̾¬
ne intentionis restituat. Sic tibi nox sicut dies il¬
lum inabitur: et nox illuminatio tua erit in de¬
liciis trus. Placide obdormies. in pace quiesces: facile
eiugilabis: et surgens facilis et agilis eris. ad rede¬
undum in id unde non totus dicestisti. Sobrium
enum cybum. sobrium q sensum: sequitur sobrius¬
sensus uł sompnus. Carnalis uero et brutus ille et
sicut dicitur lͤ teris: abominandus est seruo dei. Be

Expanded text:
focati: non reparatio, sed exstinctio spiritus tui. Suspecta focati: non reparatio, sed exstinctio spiritus tui. Suspecta res est somnus, et ex magna parte ebrietati similis. Exceptis enim vitiis, quibus in dormiente, cum corpore dormitante ratione non est qui contradicat, quantum ad debitum continui profectus, nihil temporis tam deperit de vita nostra, quam quod somno deputatur. Iturus ergo ad somnum semper aliquid defer tecum in memoria vel cogitatione, in quo placide obdormias, quod nonnunquam etiam somniare juvet: quod etiam evigilantem te excipiens, in statum hesternae intentionis restituat. Sic tibi nox sicut dies illuminabitur, et nox illuminatio tua erit in deliciis tuis . Placide obdormies, in pace quiesces, facile evigilabis; et surgens facilis et agilis eris ad redeundum in id, unde non totus discessisti. Sobrium enim cibum, sobriumque sensum, sequitur sobrius somnus. Carnalis vero somnus, et brutus, et, sicut dicitur, lethaeus, abominandus est servo Dei. De
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ad sanitatem corꝑis. eybus quanto honest̃
digeritur. Obseruandus est ergo sumendi mod̾
et tempus: cybi qualitas et quantitas: fugienda
suꝑflua: et adulterma condimenta. Obseruand̾
qualitas. qualib utitur communitas fraternita¬
tis: excepta causa manifeste infirmitatis. De condi¬
mentis uero: sufficit. obsecro ut comestibiles siant
cybi nr̃i. non etiam concupiscibiles. uł delectabileᷤꝰ
Sufficit enim concupiscentie: malicia sua. Que
cũ uix aut nullo modo ꝑtransire possit. ad finem ex¬
plende necessitatis: nisi ꝑ uiam quantecumnq de¬
lectationis: si ceꝑit acciꝑe irritamenta ab eis qͥ
ꝑpetuum susceꝑe bellum aduersus eius oblecta¬
menta: fiunt duo contra unum: et ꝑiclitatur
continentia. Beinde de cybo sicut dictum est: sic
etiam de sompno. Caue in quantum potesserue
dei. ne totus aliquando dormias: ne sit sompnꝰ
tiuis non requies lassi: s sepultura corporis suf¬

Expanded text:
etiam quoad sanitatem corporis, cibus quanto honestiuetiam quoad sanitatem corporis, cibus quanto honestiudigeritur. Observandus est ergo sumendi modus et tempus, cibi quantitas et qualitas: fugienda superflua et adulterina condimenta. Observandusqualitas, uti quibus utitur communitas fraternitatis, excepta causa manifestae necessitatis. De condimentis vero sufficiat, obsecro, ut comestibiles fiant cibi nostri, non etiam concupiscibiles, vel delectabiles. Sufficit enim concupiscentiae malitia sua: quae cum vix aut nullo modo pertransire possit ad finem explendae necessitatis, nisi per viam quantaecumque delectationis, si coeperit accipere irritamenta ab eis qui perpetuum suscepere bellum adversus ejus oblectamenta, fiunt duo contra unum; et sic periclitatur continentia. 34. Deinde sicut de cibo dictum est, sic et de somno. Cave in quantum potes, serve Dei, ne totus aliquando dormias, ne sit somnus tuus non requies lassi, sed sepultura corporis suf
Abbreviated transcription (Latin):
uersationem nr̃am scĩs angelis conspicabilem agere
et delectabilem: quamuis intra domesticos parietẽ
inclusam. Omnia ur̃a inquit apłs: honeste fiant.
Qui cum ꝓculdubio tam die quam nocte uob̾eũ
sint in cellis ur̃is. uos custodientes: et studiis ur̃is
congaudentes et cooꝑantes: placet eis si etiam nul¬
lo homine uidente. omnia ur̃a honeste fiant. Si
ue ergo manducatis. siue bibitis. siue aliud quid
agitis: oninia in nomine dñi facite: pie. sc̃e. religio¬
se.Si manducas: mensam tuam ꝑ se satis sobriam:
sobrietas tua ꝑornet. Et cum manducas. nequaꝗͣ
totus manduces: s corꝑe tuo suam refectionem ꝓ¬
curante. mens omnino non suam negligat: sed de
memoria suauitatis dñi. uł scripturarum aliquid
Qd̾ eam pascat meditando. uł saltem memorando.¬
secum ruminet et digerat. Sed et ipsa necessitas.
non scłariter. non car naliter expleatur: s sicut
decet monachum. sicut conuenit seruo dei. siam

Expanded text:
versationem nostram sanctis Angelis conspicabilem agere versationem nostram sanctis Angelis conspicabilem agere et delectabilem, quamvis inter domesticos parietes inclusam. Omnia vestra, inquit Apostolus, honeste fiant iqui cum procul dubio tam die quam nocte vobiscum sint in cellis vestris, vos custodientes, et vestris studiis congaudentes, et cooperantes; placet eis, ut etiam nullo homine vidente, omnia vestra honeste fiant. 33. Sive ergo manducetis, sive bibatis, sive aliquid aliud faciatis, omnia in Domino agite, pie, sancte, et religiose. Si manducas, mensam tuam, per se satis sobriam, sobrietas tua perornet. Et cum manducas, nequaquam totus manduces, sed corpore tuo suam refectionem procurante, mens suam non negligat: sed de memoria suavitatis Domini, vel Scripturarum aliquid, quod eam pascat, meditando, vel saltem memorandosecum ruminet et digerat. Sed et ipsa necessitas, non saeculariter, non carnaliter expleatur: sed sicut decet monachum, sicut convenit servo Dei. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
sic agantur. ut uł deficiente sꝑu. uł languente corꝑe
sꝑualia impediantur: quisic est corꝑi tulit boni
oꝑis effectum. sꝑui affectum: ꝓximo exemplum. ho
non deceat. et non debeat: et ustum non sit. caput ali¬
quando dolere in seruitio dei: qd olim sepe usq ad do¬
lorem laborauit in uanitate scłi: esurire uentrem
usq ad rugitum. qd sepe aliquando suppletum est
usq ad uomitum: s modus in omnib habendus est.
hoc est non in concupiscentiis. s tamen cura carnis
agenda est. Agenda uero est sobrie. et cum sꝑuali qͣ¬
dam disciplina: ut neq in modo eius. neq in quali¬
tate. neq in quantitate appareat aliquid. qd̃ non de¬
crat seruum dei. ẽis enim que inhonesta sunt nr̃a. a¬
bundantiorem honorem circundare debemus: hone¬
sta uero nr̃a nullius egent. Non solum autem: s et
omnem uitam nr̃am quamuis hominib occultam:
exhibere deo debemus sc̃am et honestam: omneni cõ¬

Expanded text:
sic agantur, ut vel deficiente spiritu, vel languente corpore sic agantur, ut vel deficiente spiritu, vel languente corpore spiritualia impediantur: qui sic est, corpori suo tulit boni operis effectum, spiritui affectum, proximo exemplum, Deo non deceat, et non debeat, et justum non sit caput aliquando dolere in servitio Dei, quod olim saepe usque ad dolorem laboravit in vanitate saeculi; esurire ventrem usque ad rugitum, qui saepe repletus est usque 215 ad vomitum: sed modus in omnibus habendus est. hoc est non in concupiscentiis, sed tamen cura carnis agenda est. Agenda vero est sobrie, cum spirituali quadam disciplina, ut neque in modo ejus, neque in qualitate, neque in quantitate appareat aliquid, quod non deceat servum Dei. Eis enim quae inhonesta sunt nostra, abundantiorem honorem circumdare debemus. Honesta vero nostra nullius egent . Non solum autem hoc, sed et omnem vitam nostram, quamvis hominibus occultam, exhibere debemus Deo sanctam et honestam, et omnem con
Abbreviated transcription (Latin):
nichilq tam sc̃m. tam pium inuenit in script᷑is.
uanitati. In omnib enim scripturis initium sapien¬
tie. debet esse timor dnũ: ut in eo primo solldetur
intentio legentis: et ex eo exurgat et ordinetur to¬
tius lectionis intellectus. uł sensus. Asꝑualib uero
exercitiis in corporalia. numquam longe uł in to¬
tum recedatur: s facile ad ea posse redire animus
assuescat: et cum illis se mutuat: istis semꝑ inhereat.
Sicut enim iam supra dictum est. non uir ꝓpter mu¬
lierem. s mulier ꝓpter uirum: nec sꝑualia. ꝓpter car
nalia. s carnalia ꝓpter sꝑualia. Corporalia uero nunc¬
etercitia dicimꝰ: que manuali oꝑe corꝑalit̾ exercent᷑. slam
sunt et alia corporis exercitia. in quib necesse est corpꝰ
laborare: sicut sunt uigilie. ieunia. et alia huiꝰmodi:
que sꝑualia non impediunt. s adiuuant: si cum rati¬
one fiant. et discretione. Que si ex indiscretionis uicio

Expanded text:
nihilque tam sanctum, tam pium invenit in Scripturis,nihilque tam sanctum, tam pium invenit in Scripturis,vanitati. In omnibus enim Scripturis legendis initium debet esse timor Domini, ut in eo primo solidetur intentio legentis, et ex eo exsurgat et ordinetur totius lectionis intel lectus et sensus. CAPUT XI. Coexercitiis in corporalia nunquam longe, vel in totum recedatur: sed facile ad ea posse redire animus assuescat, et cum illis se mutuat, istis semper inhaereat. Sicut enim supra dictum est, non vir propter mulierem, sed mulier propter virum : nec spiritualia propter carrnalia propter spiritualia. Corporalia vero exercitia nunc dicimus, quae manuali opere corporaliter exercentur. Nam sunt et alia corporis exercitia, in quibus necesse est corpus laborare, sicut sunt vigiliae, jejunia, et alia hujusmodi: quae spiritualia non impediunt, sed juvant, si cum ratione discretionis fiant. Quae si ex indiscretionis vitio
Abbreviated transcription (Latin):
quam intelliges dauid: donec ipsa exꝑientia. ipsos
psalmoꝵ affectus indueris. Sicq deliquis. Et in oĩ
scriptura. tantrim distat studium a lectione: quan¬
tum amicitia ab hospitio. socialis affectio. a fortu¬
ita salutatione. Sed et de cotidiana lectione. aliqͥd
cotidie in uentrem memorie demittendum est.
qd̾ fidelius digeratur: et sursum reuocatum cre¬
brius ruminetur: qd̃ ꝓposito conueniat: qd̾ inten¬
tioni ꝓficiat. qd̾ detineat animum: ut aliena co¬
gitare non libeat. Hauriendus est sepe de lectiõis
serie affectus: et formanda oratio que lectionem
inter rumpat: nec tam impediat inter rumpen¬
do. quam puriorem continuo animum ad intelli¬
gentiam lectionis restituat. Intentiom seruit lec¬
tio. Si uere in lectione dm̃ quer it qui legit. oĩa
que legit cooꝑantur in bonum: et captiuat sensuᷤ
legentis. et in seruitutem redigit omnem intel
sensus legentis. omnia trahit post semetipsum:

Expanded text:
quam intelliges David, donec ipsa experientia ipsos quam intelliges David, donec ipsa experientia ipsos Psalmorum affectus indueris. Sicque de reliquis. Et in omni scriptura tantum distat studium a lectione, quantum amicitia ab hospitio, socialis affectio a fortuita salutatione. Sed et de quotidiana lectione aliquid quotidie in ventrem memoriae demittendum est, quod fidelius digeratur, et sursum revocatum crebrius ruminetur; quod proposito conveniat, quod intentioni proficiat, quod detineat animum, ut aliena cogitare non libeat. Hauriendus est saepe de lectionis serie affectus, et formanda oratio, quae lectionem interrumpat, et non tam impediat interrumpendo, quam puriorem continuo animum ad intelligentiam lectionis restituat. Intentioni servit lectio. Si vere in lectione Deum quaerit qui legit, omnia quae legit cooperantur ei in bonum, et captivat sensus legentis, et in servitutem redigit omnem lectiosensus legentis, omnia trahit post semetipsum,
Abbreviated transcription (Latin):
uis: omnib horis tam diei quam noctis. hec tibi in cel¬
la tua presto est. Quotiens in commemorationem eiꝰ
qui ꝓ te passus est. huic facto eius pie ac fideliter affec¬
tus fueris. corpus eius manducas: et sanguinem bibis
quandiu in eo manes ꝑ amorem: ipse uero inte ꝑ sẽi¬
tatis et iusticie oꝑationem: in eius corꝑe et in mem¬
bris eius computaris. Deinde etiam certis horis: certe
lectioni uacandum est. Fortuita enim et uaria lectio.
et quasi casu reꝑta. non edificat: s reddit animum
instabilem: et leuiter admissa. leuiuis recedit a me¬
moria. Sed certis ingeniis immoratidum est: et assu¬
efaciendus est animus. Quo enim sꝑu ser ipture fac¬
te sunt. eo sꝑu legi desiderant: ipso etiam et intel¬
ligende sunt. Numquam ingredieris in sensum pau¬
liꝰ donec usu bone intentionis in lectione eius. et stu¬
dio assidue meditationis. sꝑm eius imbiberis. Num¬

Expanded text:
vis, omnibus horis, tam diei quam noctis, hoc tibi in celvis, omnibus horis, tam diei quam noctis, hoc tibi in cella tua praesto est. Quoties in commemorationem ejus qui pro te passus est, hoc facto ejus pie ac fideliter fueris affectus, corpus ejus manducas, et sanguinem bibis. Quandiu in eo manes per amorem, et ipse in te per sanctitatis et justitiae operationem, in ejus corpore et membris ejus computaris. 31. Deinde etiam certis horis, certae lectioni vacandum est. Fortuita enim et varia lectio, et quasi casu reperta, non aedificat, sed reddit animum instabilem; et leviter admissa levius recedit a memoria. Sed certis ingeniis immorandum est, et assuefaciendus est animus. Quo enim spiritu Scripturae factae sunt, eo spiritu legi desiderant: ipso etiam intelligendae sunt. Nunquam ingredieris in sensum Pauli donec usu bonae intentionis in lectione ejus, et studio assiduae meditationis, spiritum ejus imbiberis. Nun
Abbreviated transcription (Latin):
untis sub quolibet signo. cominendatam memo¬
riam nefas sit obliuisci. Siquidem sc̃e huius ac reue¬
rende commemorationis mysterium. suo modo. suo
loco. suo tempore. celebrare licet paucis hominib.
quib hoc creditum est mynisterium: rem uero my¬
sterii in omni temꝑe. et in omni loco dñationis dei. mͦ
quo traditum est. hoc est debite pietatis affectu agere.
et tractare. et sumere sibi in salutem: omnib in ꝓm¬
ptu est quib dicitur. uos autem genus electum. rega¬
le sacerdocium. gens sc̃a. populus adquisitionis: ut u¬
tutes amuntietis eius qui de tenebris uos uocauit
in admirabile lumen suum. Nam et sacramentum si¬
cut accipit ad uitam dignus. sic ad mortem indignus.
rem uero sacramenti nemo ꝑcipit. nisi dignus et ido¬
neus. Sacramentum enim sine re sacramenti. sumen¬
ti mors est: res uero sacramenti etiam preter sacramũ¬
tum. sumenti uita eterna est. Si autem uis et uere

Expanded text:
untis sub quolibet signo commendatam memountis sub quolibet signo commendatam memoriam nefas sit oblivisci. Siquidem sanctae hujus ac reverendae commemorationis mysterium, suo modo, suo tempore, suo loco celebrare licet paucis hominibus, quibus hoc creditum est mysterium: rem vero sacramenti vel mysterii in omni tempore, et omni loco dominationis Dei, modo quo traditum est, hoc est debitae pietatis affectu, agere, et tractare, et sumere sibi in salutem omnibus 214 in promptu est, quibus dicitur: Vos autem genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis: ut virtutes annuntietis ejus, qui de tenebris vos vocavit in admirabile lumen suum . Nam et Sacramentum sicut accipit ad vitam dignus; sic ad mortem suam et judicium, indignus: rem vero Sacramenti nemo percipit nisi dignus et idoneus. Sacramentum enim sine re Sacramenti sumenti mors est: res vero Sacramenti, etiam, praeter Sacramentum, sumenti vita aeterna est. Si autem vis, et vere
Abbreviated transcription (Latin):
in preueniendis nocturnis uigiliis. non expedit
multitudine psalmoꝵ obruere intellectum: et
exhaurire sꝑm uł extinguere: s quandui sobrius
inuenitur. pietati afficiendus est. et suo itinere di¬
rigendus ad dñm: donec dilatato corde currere in¬
cipiat usq ad finem oꝑis dei: postmodum feruo
cidatur negligentia: uł obmittatur uoluntaria
num dei. seruum redemptionis xp̃i deceat: et
utile ei sit una saltem aliquadiei hora. passionis¬
ipsius ac redemptionis attentius colligere bene¬
ficia. ad fruendum suauiter in conscientia: et re¬
condendun fideliter in memoria. qd̃ est sꝑualiter
manducare corpus dñi. et bibere eius sangninẽ.
in memoriam eius qui omnib in se credentib p̃¬
cepit dicens. Hoc facite in meam cominemorationẽ.
In quo etiam preter peccatum mobedientie. ꝙͣ.
impium hominem tante dei pietatis esse minemo
rem. palam ommib est: cum amnci hominis abe¬

Expanded text:
in praeveniendis nocturnis vigiliis non expedit in praeveniendis nocturnis vigiliis non expedit multitudine psalmorum obruere intellectum, et exhaurire spiritum, vel exstinguere. Sed quandiu sobrius invenitur, pietati afficiendus est, et suo itinere dirigendus ad Deum: donec dilatato corde currere incipiat usque ad finem operis Dei, postmodum fervorcidatur negligentia, vel omittatur voluntaria servum, et servum redemptionis Christi deceat et utile ei sit, una saltem aliqua diei hora, passionis et redemptionis ipsius attentius recolere beneficia, ad fruendum suaviter in conscientia, et recondendum fideliter in memoria: quod est spiritualiter manducare corpus Christi, et bibere ejus sanguinem in memoriam ejus, qui omnibus in se credentibus praecepit dicens, Hoc facite in meam ccatum inobedientiae, quam impium sit hominem tantae Dei pietatis immemorem esse, palam omnibus est: cum amici hominis abe
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. confessions s eiusdem ordinem contexens: in
die inquit tribulationis meẽ dm̃ exquisirii mani¬
b meis: nocte coram eo uł contra eum. et non sum
nosmetipsos debemus constituere. quasi facie ad
faciem: et in lumine uultus eius ꝑspicere: tribula¬
tionem et dolorem nob̾ de nob̾ipsis intienire. et
nomen diũ inuocare scopendo sꝑm nr̃m donec
incalescat: ambiendo ad memoriam abundantie
suauitatis dñi. donec in cordib nr̃is dulcescat.
Et tunc maxime nob̾ agendum est: qd̃ apłs dic̃.¬
Malo in eccła quinq uerba loqui sensu meo: ꝙͣ
decem milia uerboꝵ sine intellectu. Et illud. ꝓsal¬
lam spu: psallam et mente. Orabo sꝑu: oabo et m̃te
ẽunc eium menti uł sꝑui aggregandi sunt fruc¬
tus sui: ut exinde uł in abundantia benedictiois
dei in quietem noctis relaxemur: uł surgentib
nob̾ ad laudes dei. omnis exinde tanor nr̃i oꝑis.
in ipsis laudib dei formetur ac uinuficetur. Iccͥco

Expanded text:
Domini confessionis ejusdem ordinem contexens: In Domini confessionis ejusdem ordinem contexens: In die, inquit, tribulationis meae Deum exquisivi, manibus meis nocte contra eum, et non sum nosmetipsos constituere quasi facie ad faciem, et in lumine vultus ejus perspicere, tribulationem et dolorem nobis de nobis ipsis invenire, et nomen Dei invocare, scopendo spiritum nostrum, donec incalescat; abiendo ad memoriam abundantiae suavitatis suae, donec ipse in cordibus nostris dulcescat. Sed tunc maxime nobis agendum est, quod diMalo in ecclesia quinque loqui verba sensu meo, quam decem millia verborum sine intellectu: et illud: Psallam spiritu, psallam et mente: orabo spiritu, orabo et mente . Tunc enim menti et spiritui aggregandi sunt fructus sui, ut exinde vel in abundantia benedictionis Dei in in quietem noctis relaxemur: vel surgentibus nobis ad laudes Dei, omnis exinde tenor operis nostri in ipsius laudibus formetur ac vivificetur. Idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
Mane. preterite noctis fac atemetipso exactionẽ:
et uenture diei tu tibi indicito canonem: uesꝑe.
noctis fac indictionem: sic districto. nequaquam
aliquando tibi lasciuire uacabit. Singulis horis.
scd̃m communis instituti canonem. sua distribue
sꝑui: ut si quid fuerit intermissum. si quid neglec¬
non habeat impunitum uł in recompensatum.
In quib extra illas horas. de quib dicit ꝓpħa. sep¬
ties in die laudem dixi tibi: matutinum ac ues¬
ꝑtinum sacrificium. ac medie noctis. maxime ẽ¬
obseruandum. Non enim frustra ait ꝓpħa. mane
astabo tibi et iudebo: s quia tunc a curis exterio¬
rib adhuc sumus ieiuni: et dirigatur oratio mea
sicut incensum in conspectu tuo: eleuatio manũ
mearum sacrificium uesꝑtimim: quia tunc ab
huirismodi impedimentis iam quodam mͦ inueni¬
mur digesti. Qui etiam in nocturnis ugiliis nr̃is.
quib media nocte surgimus. ad consitendum nõi

Expanded text:
Mane, praeteritae noctis fac a temetipso exactionem, Mane, praeteritae noctis fac a temetipso exactionem, et venturae diei tu tibi indicito cautionem. Vespenoctis fac indictionem. Sic districto nequaquam tibi aliquando lascivire vacabit. Singulis horis secundum communis instituti canonem sua distribue orpus spiritui, ut si quid fuerit intermissum, si quid imperfecnon abeat impunitum, vel irrecompensatum. In quibus, extra illas horas, de quibus dicit Propheta, Septies in die laudem dixi tibi , matutinum, ac vespertinum sacrificium, ac mediae noctis est maxime observandum. Non enim frustra ait Propheta, Mane astabo tibi, et videbo ; sed quia tunc a curis exterioribus adhuc sumus jejuni: et, Dirigatur oratio mea, sicut incensum in conspectu tuo: elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum ; quia tunc ab hujusmodi impedimentis jam quodammodo invenimur digesti. Qui et in nocturnis vigiliis nostris in quibus media nocte surgimus ad confitendum nomini
Abbreviated transcription (Latin):
riorem clausuram foris uagare non ꝑmittuntur.
sic interiores sensus ad suum semꝑ interius choi¬
beantur. Dilige ergo interiorem cellam tuam: di¬
lige et exteriorem. et unicuiq suum impende
cultum. ẽegat te exterior non abscondat: non
ut pecces occultus: s ut tutius uiuas. Non enĩ
scis o rudis ineola quid celle debeas: si non cogi¬
tas quomodo in ea non solum modo curaris a¬
uicũs tuis: s etiam non habes rixari cum alie¬
nis. Nescis etiam quem conscientie tue debeas
honorem: quicumq in ea non exꝑiris gratiam
utriq celle honorem suum: et tu tibi in ea uen¬
dica primatum tuum: Disce in ea scd̃m cõmunis
instituti leges. tu tibi preesse: uitam ordinare:
mores compouere: temetipsum iudicare: teip̃m
apud teipsum accusare: sepe etiam et condempna¬
rer nec impunitum dimittere. Sedeat indicans
iusticia: stet rea. et semet ipsam accusans conscĩa
Nemo te plus te diligit: nemo fidelius iudicabit.

Expanded text:
riorem clausuram foris vagari non permittuntur, riorem clausuram foris vagari non permittuntur, sic interiores sensus ad suum semper interius cohibeantur. Dilige ergo interiorem cellam tuam, dilige exteriorem; et unicuique suum impende cultum. Tegat te exterior, non abscondat: non ut pecces occultius, sed ut tutius vivas. Non enim scis, o rudis incola, quid cellae debeas, si non cogitas quomodo in ea, non solummodo a vitiis tuis curaris, sed etiam non habeas rixari cum alienis. Nescis enim quem conscientiae tuae debeas honorem, quicunque in ea non experiris gratiam utrique cellae honorem suum, et tu tibi in ea vindica primatum tuum. Disce in ea secundum communis instituti leges tu tibi praeesse, et vitam ordinare, et mores componere, et temetipsum judicare, teipsum apud teipsum accusare, saepe etiam condemnare, nec impunitum dimittere. Sedeat judicans justitia: stet rea et seipsam accusans conscientia. Nemo te plus diligit, nemo te fidelius judicabit. 29.
Abbreviated transcription (Latin):
ac si uideat. ac si arguat. emendare cogeris. Sic scd̃n
preceptum apłi: sollicite temetipsum custodi. Et uͥ
Egregium instrumentum corꝑis oculus: si sicut cetera
sic etiam iuidere posset semetipsum. Q.d̃ cum interio¬
ri oculo concessum sit: si ad exterioris exemplum. se¬
ipsum negligens. uacat circa aliena : et cum mul¬
tum uult: non sufficit redire ad seipsum. Libi ua¬
ca: multa tu ipse tibi sollicitudinis materia es. Ex¬
clude etiam ab oculis exteriorib qd̾ desueiusti uidẽ:
ab interiorib qd amare: quia nil tam facile recru¬
cdescit quam amor: maxiine in teneriorib et recen
mulari carismata meliora: et tu ipse tibi esto ꝑabo¬
la edificationis. Alia cella tua exterior: alia interior.
Exterior est domus in qua habitat anima tua cum
corꝑe tuo: interior est conscientia tua. quam inha¬
tuo. Ostium clausure exterioris: signum est oftii crr¬
cunstantie interioris: ut sicut sensus corꝑis ꝑ exte¬

Expanded text:
ac si videat, ac si arguat, emendare cogeris. Sic, secundum ac si videat, ac si arguat, emendare cogeris. Sic, secundum praeceptum Apostoli, sollicite semetipsum custodi : et ut Egregium instrumentum corporis est oculus: si sicut caetera, sic etiam videre posset semetipsum. Quod cum interiori oculo concessum sit, si ad exterioris exemplum seipsum negligens, vacat circa aliena; etiam cum vult, non sufficit redire ad seipsum. Tibi vaca: multa tu ipse tibi sollicitudinis materia es. Exclude etiam ab oculis exterioribus quod desuevisti videre; ab interioribus, quod amare: quia nil tam facile recrudescit quam amor, et maxime in tenerioribus et recenaemulari charismata meliora, et tu ipse tibi esto parabola aedificationis. Alia cella tua exterior, alia interior. Exterior est domus, in qua habitat anima tua, cum corpore tuo: interior est conscientia tua, quam inhatuo. Ostium clausurae exterioris, signum est ostii circumspectionis interioris: ut sicut sensus corporis per exte
Abbreviated transcription (Latin):
conscientie tue honorem: coram qua peccare eru¬
bescas: patri sꝑuali obedientiam caritatis. ad quẽ
de omnib recurras. Insuꝑ ut gratuun me habeas.
addam tibi et quartum: et quandui paruulus
es. et donec plenius ad discas duuinam cogitare pre¬
sentiam. pedagogum tibi ꝓcurabo. Elige tibi tu
ipse consilio meo hominem. cuius uite exemplar sic
cordi tuo insederit. reuerentia in heserit: ut quoti¬
ens eius recordatus fueris. ad reuerentiam cogita¬
ti assurgas. et temetipsum ordines et disponas: qͥ
cogitatiis. ac si presens sit in asfectti caritatis emen¬
det in te ouinia emendanda: et uullum tamen
patiatur dampnum secreti sui.solitudo tua. hiõ
presens assit quandocumq uolueris: occurrat
sepe et cum nolueris. Increpationes eius describet.
ubi cogitata sca eius seueritas: consolationes pietas
et pietas exemplum. sc̃eq uite sinceritas. Nlam om̃s¬
etiam cogitationes tuas. cum ab eo uideri cogitabis.

Expanded text:
conscientiae tuae, honorem, coram qua peccare eruconscientiae tuae, honorem, coram qua peccare erubescas: patri spirituali, obedientiam charitatis, ad quem de omnibus recurras. Insuper ut gratum me habeas, addam tibi et quartum: et quandiu parvulus es, et donec plenius addiscas divinam cogitare praesentiam, paedagogum tibi procurabo. Elige tibi tu ipse consilio meo hominem, cujus vitae exemplar sic cordi tuo insederit, reverentia inhaeserit, ut quoties ejus recordatus fueris, ad reverentiam cogitati assurgas, et temetipsum ordines et componas: qui cogitatus ac si praesens sit, in affectum mutuae charitatis emendet in te omnia emendanda, et tamen nullum patiatur damnum secreti sui solitudo tua. Hic praesens tibi adsit quandocunque volueris: occurrat epe et cum nolueris. Increpationes ejus describet tibi cogitata sancta ejus severitas; consolationes, pietas et benignitas; exemplum, sanctae vitae sinceritas. Nam omnes cogitationes tuas cum ab eo videri cogitabis:
Abbreviated transcription (Latin):
ipso agere prestimas. medico iconsutto: a quo si oꝑ¬
am medicantis expecłas: necesse est. ut ulcus semp
teie detegere ei non erubescas. Erubesce: s tam
reuela dotum nec abscondas. Sunt enim qui con¬
ne dinumerant᷑: et pene sine penitentia et sie as¬
fectu doloris. Eito enim lacrimas inuenit. et resol¬
uitur in gemitum: qui habet sensum doloris. Sed
male egritudini: desꝑabilior stupor accessit. Hic in
quantum non dolet. quanto sanitati uidetur pro¬
pinquior: tanto ab ea fit remotior. Od si medicus
quasi clementior fuerit. et quasi unguentis et em¬
plastris leniorib omnia uoluerit curare: tu age
ꝓ temetipso. et remedii fortioris et celerioris auidus
sanitatis: ferrum require: cauterium exposce. Me¬
dicus tibi semꝑ presto est: paratus est. Ne enim horrori
tibi sit tua solitudo. et ut tutius in cella habites. Eͤs
pater. Deo debes pietatem. cui totum te impendas:

Expanded text:
ipso agere praesumas medico inconsulto; a quo si opipso agere praesumas medico inconsulto; a quo si operam medicantis exspectas, necesse est ut vulnus tuum semper ei detegere non erubescas. Erubesce, sed tamen revela totum, nec abscondas. Sunt enim qui conne dinumerant, et pene sine poenitentia, et sine affectu doloris. Cito enim lacrymas invenit, et resolvitur in gemitum, qui habet sensum doloris. Si vero malae aegritudini desperabilior stupor accesserit, hic in eo quod non dolet, quanto sanitati videtur esse propinquior, tanto ab ea fit remotior. Quod si medicus quasi clementior fuerit, ut quasi unguentis et emplastris lenioribus omnia voluerit curare, tu age pro temetipso, et remedii fortioris et celerioris avidus, sanitatis ferrum require, cauterium exposce. Medicus tibi semper praesto est, paratus est. 27. Ne enim horrori sit tibi tua solitudo, et ut tutius in cella habites, tres iritualis pater. Deo debes pietatem, cui te totum impendas:
Abbreviated transcription (Latin):
et sanatus animus ab alienationib et̃ captiuitatib
modica: non inquinata s insecta natura. Ics¬
dat ergo numo biliter ualetudinario suo. Ne
rum officinam. et remedũ suscepti ꝓsequaauoa
sum usq ad sanitatis exꝑimentum. Ualetudinan¬
um tuim o egrote.Slanguide. cella tua est. reme¬
uemn in quo curari cepisti. obedientia este obedienta
nera. Scud quuia remedia crebro mutata nocent
naturam turbant: egrum disterminant. Nam et
quꝰ aliquo tendit. si unam et rectam tenuerit illa
cito puenit quo tendit: et itineris et laboris facit
finem. si uero multas aggreditur uias errat: nec
laeboris aliquando finem facit: quia error non ha
pias. Busq ad termium ꝑfecte sanitatis. medicina¬
lis obedientie remedio utere. Nec abicies tam ut in¬
gratus. cum sactus fueris santis: s tamen in reli¬
quoim. alio ea modo uti ꝑmitteris. Si ergo ad fani¬
asem festinas: tuide ut nil uł modieum de temet¬

Expanded text:
et sanatus animus ab alienationibus, vel captivitatibet sanatus animus ab alienationibus, vel captivitatibmodica, non inquinata, sed infecta natura. Incumbat ergo immobiliter valetudinario suo sicandarum officinam, et remedii suscepti prosequatur usum usque ad sanitatis experimentum. 26. Valetudinarium tuum, o aegrote, o languide, cella tua est: remedium in quo curari coepisti, obedientia est, obedientia vera. Sed scito quod remedia crebro mutata nocent, naturam disturbant, et aegrum disterminant. Nam et qui aliquo pergit, si unam certam tenuerit viam, cito perveniet quo tendit, et itineris, et laboris faciet finem. Si vero multas aggreditur vias, errat, nec laboris aliquando finem facit; quia error finem npias, sed 212 usque ad terminum perfectae sanitatis, medicinalis obedientiae remedio utere: nec abjicias eam, ut ingratus, cum factus fueris sanus; sed tamen in reliquum alio modo ea uti permitteris. Si ergo ad sanitatem festinas, vide ut nil, vel modicum de temet
Abbreviated transcription (Latin):
tati non semꝑ credi expedit: s refrenanda est. s regñ¬
da est. et maxiine in incipiente. Regat sc̃e obedien¬
tie regula bonam uolaintatem: illa uero corpus.
Doceat illud posse consistere in loco. cellam pati᷑ se¬
cumq morari: qd̃ in ꝓficiente bone compositionis in¬
itium est. et certum bone spei arguinentum. In pos¬
sibile enim est. hominem fideliter figere in uno a¬
nimum suum: qui non plus alicui loco ꝑseueran¬
ter asfixerit corpus suum. Nam qui egritudinem a¬
nuni migrando de loco ad locum effrigere nititur:
sic est sicut qui fugit umbram corꝑis sui. Seipfum
fugit. seipsum circonfert: locum mutat non animũ:
eundem ubiq se niuenit. nisi qd deteriorem facit ip¬
sa mobilitas: sicut solet egrium ledere. qui circon¬
ferentem concutit. Egrum enim se sciat: et uacet
circa causarias partes egritudinis sue. Si non int̾¬
rumpitur quies. remedia continuasa ꝓficient cĩto:

Expanded text:
tati non semper credi expedit, sed frenanda est, sed regentati non semper credi expedit, sed frenanda est, sed regenda est, et maxime in incipiente. Regat sanctae obedientiae regula bonam voluntatem; illa vero corpus, et doceat illud posse consistere in loco, cellam pati, secumque morari: quod in proficiente bonae compositionis initium est, et certum bonae spei argumentum. Impossibile enim est hominem fideliter figere in uno animum suum, qui non prius alicui loco perseveranter affixerit corpus suum. Nam qui aegritudinem animi migrando de loco ad locum effugere nititur, sic est sicut qui fugit umbram corporis sui: seipsum fugit, seipsum circumfert: locum mutat, non animum. Eumdem ubique se invenit: nisi quod deteriorem facit ipsa mobilitas; sicut laedere solet aegrum, qui circumferendo concutit eum. Aegrum enim se sciat, et vacet circa causarias partes aegritudinis suae. Si non interrumpitur quies, remedia continuata cito proficient,
Abbreviated transcription (Latin):
clelectet carere. quantum primum eum delecta¬
bat eas habere: tantum delectet eum de membris
sui corꝑis seriuire iusticie in sc̃ificationem: quantũ
prnis delectabat seruire immundicie et iiqͥtati
ad imquitatem. Hec est enun ꝑfectio hominis am
malis in stio statur: uł nouitii icipientis. Qui cũ
consum mauerit hoc anunale uł humanum. si ñ
respererit retro:si fideliter inanteriora se extende¬
uit. cito pueniet ad illud diuinum: ut incipiat ap¬
prehendere sicut apprehensus est. et cognoseere sic̃¬
et cognitus est. Hoc autem opus non ueudio fu inoe¬
menfo conuersionis non est uniusdiei s miltatẽ¬
pois est. multi laboeis. multi sudoris: sed̾m giatiam
eci miserentis: et studium hominis uolentis eocar.¬
et stabilis ꝑseuerantia in ea. In ea cuicumq eum
pauptate sua bene comienit. duies est: quietimꝙ
bonam uoliutatem habuerit: secum habet. qͥcqͥd¬
ei ad bene uiuendum opus est. Quanius bone uolũ.¬

Expanded text:
delectet carere, quantum eum delectadelectet carere, quantum eum delectabat primum eas habere; tantum delectet eum de membris sui corporis servire justitiae in sanctificationem, quantum prius delectabat eum servire immunditiae et iniquitati aminis in suo statu, vel novitii incipientis: qui cum consummaverit hoc animale vel humanum, si non respexerit retro, sed fideliter in anteriora se extenderit, cito perveniet ad illud divinum, ut incipiat apprehendere sicut apprehensus est, et cognoscere sicut cognitus est. Hoc autem opus non in uno fit momento conversionis, non est unius diei, sed multi temporis, multi laboris, multi sudoris, secundum gratiam Dei miserentis et studium hominis volentis et curet stabilis perseverantia in ea. In qua quicunque cum sua paupertate bene convenit, dives est: et quicunque bonam voluntatem habuerit, secum habet quidquid ad bene vivendum ei opus est: quamvis bonae volun
Abbreviated transcription (Latin):
lacertos. exercitatio hoc fecit. Sine eum torpere: mol¬
lescit. Uoliuitas facit usum: usus exercitium: erer¬
citium uires in omni labore subministrat. Sed re¬
cleamus ad ꝓpositum. Hoc omnib modis agat. et la¬
bor et ocim nr̃m. ut nonquam simus oc̃iosi: hoc
semꝑ sit negotium nr̃m. ut ꝑfecte consummetur
in nob̃: quod dicit apłs animalib et incipientib
humanum inquit dico: ꝓpter infir mitatem ear¬
nis ur̃ẽ. Sicut enim exhibiistis seruire membra
tionem. Audiat hoc actenus amicum corꝑis sui
mancipium.animalis homo. qui iam incipit cor¬
pus suum subdere sꝑui: et adaptare semetip̃m
ad ea que dei sunt ꝑcipienda: et ad exuendam fe¬
de seruitutis necessitatem. et carnis sue dn̾antem
consuetudinem se accingat: necessitatem sibi faci¬
ens contra necessitatem. et consuetudinem contra
consuetudinem. et affectum sibi formans contra af
nem contra delectationem: ut delectationib scłi ac

Expanded text:
lacertos: exercitatio 211 hoc facit. Sine eum torpere; mollacertos: exercitatio 211 hoc facit. Sine eum torpere; mollescit. Voluntas facit usum, usus exercitium, exercitium vires in omni labore subministrat. 24. Sed redeamus ad propositum. Hoc omnibus modis agat, et labor, et otium nostrum, ut nunquam simus otiosi: et semper sit negotium nostrum, ut perfecte consummetur in nobis, quod dicit Apostolus animalibus et incipientibus: Humanum, inquit, dico propter infirmitatem carnis vestrae. Sicut enim exhibuistis membra vestra tionem . Audiat hoc hactenus amicum corporis sui mancipium animalis homo, qui jam incipit corpus suum subdere spiritui, et adaptare semetipsum ad ea quae Dei sunt percipienda, et ad exuendam fide servitutis necessitatem, et carnis suae dominantem consuetudinem se accingat. Necessitatem sibi faciat contra necessitatem, et consuetudinem contra consuetudinem, et affectum sibi formet contra affionem contra delectationem: ut delectationibus carnis