comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in ruentib barbaroꝵ gladis gemere. & cõmisso gregi insidiantes lupos timere:
rerũ curã sumere. ne desinant subsidia eis ipsis a quib regła tenetu
modo raptores qͦsdã ȩquanimit̃ ꝑpeti. modo eis sub studio seruatę caritatis ob¬
uiare Cũ ittiq ad tot & tanta cogitanda scissa ac dilaniatu mens ducit᷑: qͣndo
ad semox ipsã redeat. ut totũ se in p̃dicatione colligat. & aꝓferendi uerbi mi¬
nisterio nõ recedat : Qui autẽ necessitate loci sepe iuris secularib iungor: nõ¬
nũquã michi linguȩ disciplinã relaxo. Nc̃ in assiduo censurȩ meȩ uigore me
teneo: scio qr ab infirmiorib fugior. eosq ad hoc qđ appeto nũquã traho. Unde
fit: ut eoꝵ sepe & ociosa pacient̾ audiã. S qr ipse qͦq infirmꝰ sũ. ĩ nociosis sermo¬
nib paulisꝑ tract. libent̃ ic̃ ea loqͥ incipio: quȩ audire cȩꝑam inuitus. Et ubi

Expanded text:
irruentibus barbarorum gladiis gemere, et commisso gregi insidiantes lupos timere; modo irruentibus barbarorum gladiis gemere, et commisso gregi insidiantes lupos timere; modo rerum curam sumere, ne desint subsidia eis ipsis quibus disciplinae regula tenetur, modo raptores quosdam aequanimiter perpeti, modo eis sub studio servatae charitatis obviare. Cum itaque ad tot et tanta cogitanda scissa ac dilaniata mens ducitur, quando ad semetipsam redeat, ut totam se in praedicatione colligat, et a proferendi verbi ministerio non recedat? Quia autem necessitate loci saepe viris saecularibus jungor, nonnunquam mihi linguae disciplinam relaxo. Nam si in assiduo censurae meae rigore me teneo, scio quia ab infirmioribus fugior, eosque ad hoc quod appeto nunquam traho. Unde fit ut eorum saepe et otiosa patienter audiam. Sed quia ipse quoque infirmus sum, in otiosis sermonibus paulisper tractus, libenter jam ea loqui incipio, quae audire coeperam invitus; et ubi
Abbreviated transcription (Latin):
uita cõpellit: ut loquar: Iacere nõ possũ: & tam̃ loquendo me ferire ꝑtimesco.
Dicc̃ dicã. ⁊ uerbi dĩ gladius &icĩ ꝑ meipsũ ad configendũ cor ꝓximi transeat: Dicã
dicã. ut & iam cõtra me sermo dĩ sonet ꝑ me. Ego me reũ eẽ nõ abnego: torporem
meũ atq negligentiã uideo Erit fortasse apud piũ iudicẽ impetratio ueniȩ. ipsa
cognitio culpe Et quidẽ in monasterio positꝰ uolebã ⁊ ab ociosis linguã restringere:
⁊ in intentione orationis. pene continuȩ mentẽ tenere At postquã cordis hume-¬
rũ sarcinȩ pastorali subposui. colligere se ad sem&e ipsũ assidue nõ potest animus:
qr ad multa partit᷑: Cogor nãq modo ȩccłarũ. modo monasterioꝵ causas discut̃e:
sepe singłoꝵ uittis actusq pensare. modo quȩdã ciuiũ negotia sustinere. modo de

Expanded text:
vita compellit ut loquar. Tacere non possum, et tamen loquendo me ferire pertimesco. vita compellit ut loquar. Tacere non possum, et tamen loquendo me ferire pertimesco. Dicam, dicam, ut verbi Dei gladius etiam per memetipsum ad configendum cor proximi transeat. Dicam, dicam, ut etiam contra me sermo Dei sonet per me. Ego reum me esse non abnego, torporem meum atque negligentiam video. Erit fortasse apud pium judicem impetratio veniae ipsa cognitio culpae. 6. Et quidem in monasterio positus, valebam et ab otiosis linguam restringere, et in intentione orationis pene continue mentem tenere. At postquam cordis humerum sarcinae pastorali supposui, colligere se ad semetipsum assidue non potest animus, quia ad multa partitur. Cogor namque modo Ecclesiarum, modo monasteriorum causas discutere, saepe singulorum vitas actusque pensare; modo quaedam civium negotia sustinere, modo de
Abbreviated transcription (Latin):
Et quisqͥs popłi speculator ponit᷑. in alto debet sttre ꝑ uitũ: ut possit ꝓd eẽ ꝑ prouiden-¬
tiã. Hinc ꝓpħa alius speculatorẽ ammonet dicens. Suꝑ montẽ excelsũ ascende
tu qͥ euangłizas sion: ut uidelic& qͥ p̃dicationis locũ suscipit. ad altitudinẽ bonȩ ascen-
actionis: ad excelsa transeat. & eoꝵ qͥ sibi cõmissi sunt oꝑa transcendat. q̃
subiectoꝵ uittĩ tanto subtilius uideat. quanto & t̾renis reb quas despicit animũ
nõ subponit: O quã michi dura sunt ista quȩ loquor. qr me metipsũ loquendo
ferio: cuiꝰ neq lingua ut dignũ est p̃dicationẽ tenet. neq in quantũ tenere
sufficit: uita sequit᷑ linguã. Qui ociosi s uerb̾ sepe implicor. & ab ex ortatione atq
& uerbosus: Mutꝰ in necessariis. uerbosus inociosis. S ecce sermo dĩ de speculatoris

Expanded text:
Et quisquis populi speculator ponitur, in alto debet stare per vitam, ut possit prodesse per providenEt quisquis populi speculator ponitur, in alto debet stare per vitam, ut possit prodesse per providentiam. Hinc propheta alius speculatorem admonet, dicens: Super montem excelsum ascende tu, qui evangelizas Sion . Ut videlicet qui praedicationis locum suscepit ad altitudinem bonae ascendat actionis; ad excelsa transeat, et eorum qui sibi commissi sunt opera transcendat; quatenus subjectorum vitam tanto subtilius videat, quanto et terrenis rebus quas despicit animum non supponit. 5. O quam dura mihi sunt ista quae loquor, quia memetipsum loquendo ferio, cujus neque lingua, ut dignum est, praedicationem tenet, neque inquantum tenere sufficit vita sequitur linguam. Qui otiosis verbis saepe implicor, et ab exhortatione atque  sum mutus et verbosus, mutus in necessariis, verbosus in otiosis. Sed ecce sermo Dei de speculatoris
Abbreviated transcription (Latin):
Missus autẽ ad p̃dicandũ fuerat: ⁊ttim̃ septẽ dieb sedens tacebat. Quid ÷ hoc qđ
re didicerit: Quasi enĩ qđdã nutrim̃tũ uerbi ẽ: censura silentii & recte ꝑ ex¬
tẽpus tacendi: s priꝰ tacendi p̃mittit tẽpus. ⁊ postmodũ subdidit loquendi: qr
dũ fuerat. du priꝰ tticuit. ut postmodũ recte loqueret᷑: pensandũ nob̾ ẽ. quanta ei eul¬
pa fit nõ tacere. quẽ nulla cogit necessitts loqͥ. Sẽ. Fili hominis. speculatorẽ dedi te¬
domui isrł. Notandũ qđ eũ quẽ dñs ad p̃dicandũ mittit. speculatorẽ eẽ denunci¬
at. Cui enĩ eura aliena cõmittit᷑ speculator uocat᷑: ut in montis altitudine sedeat.
atq uocabulũ nominis ex uir tute actionis trahat. Non ÷ enĩ speculator: qͥ in imo est:
Speculator quippe semꝑ in altitudine sttit: ut quicqͥd uenturũ ẽ. longe ꝓspiciat:

Expanded text:
Missus autem ad praedicandum fuerat, et tamen septem diebus sedens tacebat. Quid est hoc, Missus autem ad praedicandum fuerat, et tamen septem diebus sedens tacebat. Quid est hoc, re didicerit? Quasi enim quoddam nutrimentum verbi est censura silentii. Et recte per extempus tacendi, sed prius tacendi praemittit tempus, et postmodum subdidit loquendi: Quia dum fuerat, diu prius tacuit, ut postmodum recte loqueretur, pensandum nobis est, quanta ei culpa sit non tacere, quem nulla cogit necessitas loqui. Sequidomui Israel. » Notandum quod eum, quem Dominus ad praedicandum mittit speculatorem esse denuntiat. Cui enim cura aliena committitur, speculator vocatur, ut in mentis altitudine sedeat, e vocabulum nominis ex virtute actionis trahat. Non est enim speculator, qui in imo est. Spec
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis. Et ille sermo libent̾ ab audiente accipit᷑: qui a p̃dicante cũ cõpassione animȩ
ꝓfert᷑ Sic ferrũ cũ ferro iungit᷑. liquat᷑ priꝰ. ut post modũ uicissĩ a seipso teneatur:
Si enĩ priꝰ minime mollescit: postmodũ teneri fortit̾ nõ sufficit. Sic ꝓpħa captiuo
popło cõsedit. & merens in medio eoꝵ extitit: ut dũ ꝑ caritatis gr̃am condescen¬
dendo se ei molliorẽ redder&. eũ statĩ ꝑ uerbi fortitudinẽ teneret Sin uͦ isrłitieꝰ
popłs qͥ domꝰ ex asꝑans uocat᷑. qr culpas nec int̾ flagella cognouit. nullo merore
animũ dep̃ssit: ꝓpħa int̾̃ gaudentes merens. sedere studuit: ut tacendo ostenderet.
qͥd loquendo uenerat docere. Et priꝰquã uerba facer&. in hoc qđ merens tacuit:
ad me dicens: In eo qđ septẽ dieb merens sedit: & post diẽ septimũ uerba dñice
iussionis accepit ut loqͥ debuissoe: aꝑte indicat. qr eisdẽ dieb merendo tacuerat:

Expanded text:
e cum compassione animi profertur. Sic ferrum cum ferro jungitur, liquatur prius ut postmodum vicissim a seipso teneatur. Si enim prius minime mollescit, postmodum fortiter se tenere non sufficit. Sic propheta captivo populo consedit, et moerens in medio eorum exstitit, ut dum per charitatis gratiam condescendendo se ei molliorem redderet, eum statim per verbi fortitudinem teneret. Sin vero Israeliticus populus, qui domus exasperans vocatur, quia culpas nec inter flagella cognovit, nullo moerore animum depressit, propheta inter gaudentes moerens sedere studuit, ut tacendo ostenderet quod loquendo venerat docere. Et priusquam verba faceret, in hoc quod moerens tacuit ini ad me dicens. » In eo quod septem diebus moerens sedit, et post diem septimum verba Dominicae jussionis accepit, ut loqui debuisset, aperte indicat quia eisdem diebus moerendo tacuerat.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ. Non erũ subt̃ fugi: qͦ minꝰ ad nuntiarẽ om̃e c̃siliũ dĩ uob̾. Si enĩ ñ ad nun¬
tiasset: mundꝰ asangiune ᷤ no eẽt. S qͥb õme c̃siliũ dĩ aumintiare studuit: ab eoꝵ

Expanded text:
omnium; non enim subterfugi quominus annuntiarem omne consilium Dei vobis . Si enim non annunomnium; non enim subterfugi quominus annuntiarem omne consilium Dei vobis . Si enim non annuntiasset, mundus a sanguine non esset. Sed quibus omne consilium Dei annuntiare studuit, ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
CETERA PROPHETIAE MIRACULA hoc quoq mirandũ habent
libri ꝓpħarũ qđ sic̃ in eis uerbis res: itti nõnumquã uerba reb exponun¬
tur: ut eoꝵ nõ solũ diett.s & ic̃ res geste ꝓphetiȩ sint. Ande nunc dr̃:¬
Ueni ad transmigrationẽ ad aceruũ nouarũ frugũ. ad eos qͥ habittibant
iuxta flum̃ chobar: Cũ causa exiger& ut indicare debuiss&e ꝙ ad trans¬
migrationẽ uenir&. quȩ dicendi necessitas fuit ut ꝑfruges locũ qͦq exp̾di¬
meroe dicens ad aceruũ nouarũ frugũ. nisi qđ sepe ꝑ res i loca caus&e sig¬
nant᷑: Multi qͥppe iezechielȩꝓpħante iã captiuitatis anni defluxerant: atq¬
ex his qͥ in captiuitatẽ ducti fuerant. plures iã in morte carnis obierant. ad quoꝵ
pactũ meũ usq ad diẽ hanc: ⁊ filii dura ceruice & indomabili corde sunt: ad quos
ego mitto te. Ex quib qr multi fuerant credituri. atq ꝑ obedientiã ad fertilita¬

Expanded text:
caetera prophetiae mir acula hoc quoque mir andum habent libri Prophetarum, quod sicut eis verbis res, ita nonnunquam verba rebus exponuntur: ut eorum non solum dicta, sed etiam res gestae prophetia sit. GregorVeni ad transmigrationem ad acervum novarum frugum, ad eos qui habitabant juxta flumen Chobar. 1. Cum causa exigeret ut indicare debuisset quia ad transmigrationem veniret, quae dicendi necessitas fuit ut per fruges locum quoque exprimeret, dicens: Ad acervum novarum frugum, nisi quod saepe per res et loca causae signantur? Multi quippe Ezechiele prophetaex his qui in captivitatem ducti fuerant, plures jam in morte carnis obierant, ad quorum pactum meum usque ad diem hanc, et filii dura cervice et indomabili corde sunt, ad quos ego mitto te . Ex quibus quia multi fuerant credituri, atque per obedientiam ad fertilita
Abbreviated transcription (Latin):
sed peccata nr̃a ipse ꝑtulit incorpore suo suꝑ lignũ. Et qͥ innatura sua
manet sẽꝑ in cõphensibilis. innatura nr̃a cõphendi dignatꝰ e. ac flagellari:
potentiã subleuaret. Ut gͦfaciat opus suũ alient̃ opus eiꝰ. et ut oꝑet᷑ opus
suũ peregrutũ ẽ. opus eiꝰ ab eo: qr in carnatꝰ: ds̃. ut nos ad fuã iusticiã collige
pulare. Et
alienũ opus fecit ut faceret ꝓpriũ: ꝗr ꝑhoc qđ infirmans mala nr̃a susti¬
nuit. nos qͥ creatura illtus sumus ad fortitudinis suȩ głam ꝑduxit: qͥ uiuit

Expanded text:
« sed peccata nostra ipse pertulit in corpore suo super lignum: » et qui in natura sua « sed peccata nostra ipse pertulit in corpore suo super lignum: » et qui in natura sua manet semper incomprehensibilis, in natura nostra comprehendi dignatus est, ac flagellari: et ut operetur opus suum, peregrinum est opus ejus ab eo, quia incarnatus Deus, ut nos ad suam justitiam colligerpulare. Et alienum opus fecit ut faceret proprium, quia per hoc quod infirmans mala nostra sustinuit, nos qui creatura illius sumus, ad fortitudinis suae gloriam perduxit, in qua vivit
Abbreviated transcription (Latin):
in sacro uolumine ampliꝰ de om̃pi dõ uidet qđ amet S qr ad ista ꝓficere sua
enĩ dñi in sacro eloquio. etiã unigenitꝰ filiꝰ appellat: qr om̃ia ꝑ ipsũ facta sunt:
Et de cuiꝰ ascensione. ꝑ moisen pat̾ om̃ps loquit᷑ dicens Tollã in cęlũ manũ meã.
hȩc manꝰ quȩ electoꝵ suoꝵ corda confortat: discipłis dicebat. Sine me nichil
& ipso aspirante cogitemꝰ. ⁊ ipso adiuuante faciamꝰ. qͥ uiuit ⁊ regnat cũ patre¬

Expanded text:
in sacro volumine amplius de omnipotente Deo videt quod amet; sed quia ad ista proficere sua in sacro volumine amplius de omnipotente Deo videt quod amet; sed quia ad ista proficere sua enim Domini in sacro eloquio aliquando etiam unigenitus Filius appellatur, quia omnia per ipsum facta sunt, et de cujus ascensione per Moysen Pater omnipotens loquitur, dicens: « Tollam in coelum manum meam. » Haec manus, quae electorum suorum corda confortat, discipulis dicebat: « Sine me nihil  ipso aspirante cogitemus, et ipso adjuvante faciamus. « Et veni ad tr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ timore omp̃is dnĩ ex toto corde agere p̃ualet. nisi his cuiꝰ animũ sp̃s sc̃s ad sũp¬
serit. Nã quando homo ex sua uirtute sufficiat t̾rena despicere. cȩlestia amare. pacẽ
cũ dõ querere. secũ rixc̃ subire. in cogitatione sem& ipsũ rep̃hendere. & gemitib
punire : nullus hȩc agere. nisi quẽ diuina gr̃a roborauerit ualoe Unde ⁊ subdit᷑:
Manꝰ enĩ dñi erat mecũ: confortans me Ad bona qͥppe assurgere ꝑfecte nõ possu¬
ꝑius de uolumine qđ acceꝑat scriptũ sit: & factũ ÷ in os meũ sic̃ mel
de ẽ. si dulcedo simul ⁊ amaritudo cõueniant: S iuxta suꝑiorẽ sensũ sciendũ ẽ:
qr cui sermo dĩ in au̾re cordis dulcis eẽ ceꝑit: huiꝰ ꝓculdubio cõtra sem& ipsũ ani-¬
mus amarescit: Quo enĩ in illo subtilit̃ discit. qualit̾ se rep̃hendẽ debeat. eo se
duriꝰ ꝑ amaritudinẽ pęnitentiȩ castigat: qr tanto sibi magis displic&e. quant

Expanded text:
tis Domini ex toto corde agere praevalet, nisi is cujus animum Spiritus sanctus assumpserit. Nam quando homo ex sua virtute sufficiat terrena despicere, coelestia amare, pacem cum Deo quaerere, secum rixam subire, in cogitatione semetipsum reprehendere et gemitibus punire? Nullus haec agere, nisi quem divina gratia roboraverit, valet. Unde et subditur: « Manus Domini erat mecum confortans me. » Ad bona quippe assurgere perfecte non possuerius de volumine quod acceperat scriptum sit, « Et factum est in os meum quasi mel de est, si dulcedo simul et amaritudo conveniant. Sed juxta superiorem sensum sciendum est quia cui sermo Dei in ore cordis dulcescere coeperit, hujus procul dubio contra se animus amarescit. Quo enim in illo subtiliter discit, qualiter se reprehendere debeat, eo se durius per amaritudinem poenitentiae castigat qui tanto sibi magis displicet, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
to sic̃ pauꝑ comedunt: qr cũ festinatione & silentio uerba uitȩ legentes sumunt:
S sciendũ ẽ : qr quanto auditores in caritaite atq intellectu ꝓficiunt: tanto scĩs
p̃dicatorib maior gr̃a sp̃s dat᷑ Unde cũ priꝰ ꝓpħa dixisset ad sũpsit me sp̃s. &

Expanded text:
to sicut pauper comedunt, quia cum festinatione et silentio verba vitae legentes sumunt. 40. to sicut pauper comedunt, quia cum festinatione et silentio verba vitae legentes sumunt. 40. Sed sciendum est quia quanto auditores in charitate atque intellectu proficiunt, tanto sanctis praedicatoribus major gratia spiritus datur. Unde cum
Abbreviated transcription (Latin):
peccata plangere: iã diligendo quẽ cognouimꝰ. nõ cessamꝰ cũ fletib desiderare: Post
rottirũ ittiq uocẽ. uex magnȩ cõmotionis sequit᷑: qr cũ testam̃ta dĩ in aure cordis
sonare cȩꝑint. audientiũ sp̃s ex amore cõpunctꝰ: ad lam̃ta cõmouet᷑. hinc ÷ enĩ
qđ scripturȩ sacrȩ uerba: fiunt in corde legentiũ sapida: hinc ÷ qđ ab aman-¬
tib plerũq insilentio quasi furtiue ⁊ tacite legunt᷑. Unde ꝑ ꝓpħam
orai sua: sic̃ pauꝑ edens in occulto: Omps enĩ ds̃. in alienatione capita potentiũ
p̃cidit: qr iudeoꝵ suꝑbiã a sem& ipso alienando repulit. In qua alienatione gen¬
tes mote sunt: qr dũ iudei a fide caderent. ad cognitionẽ fidei corda gentiliũ
cucurrer̃: Quȩ uidelic& gentes in sacrȩ lectionis pabulo os cordis aꝑiunt. & in occul¬

Expanded text:
peccata plangere, jam diligendo quem cognovimus non cessamus eum cum fletibus desiderare. Post peccata plangere, jam diligendo quem cognovimus non cessamus eum cum fletibus desiderare. Post rotarum itaque vocem vox magnae commotionis sequitur, quia cum Testamenta Dei in aure cordis sonare coeperint, audientium spiritus ex amore compunctus ad lamenta commovetur. Hinc est enim quod Scripturae sacrae verba fiunt in corde legentium sapida, hinc est quod ab amantibus plerumque in silentio quasi furtive et tacite leguntur. Unde per proora sua sicut pauper edens in occulto . Omnipotens enim Deus in alienatione capita potentium praecidit, quia Judaeorum superbiam a semetipso alienando repulit. In qua alienatione gentes motae sunt, quia dum Judaei a fide caderent, ad cognitionem fidei corda gentilium cucurrerunt. Quae videlicet gentes in sacrae lectionis pabulo os cordis aperiunt, et in occul
Abbreviated transcription (Latin):
magnȩ. Post uocẽ qͦq alcrũ atq rottrũ subdit᷑. i uocẽ cõmotionis magnȩ. Qđ
si diligent̃ aspicit᷑: inueniri potest q nõ ociose repetit᷑. Duȩ qͥppe sunt cõmotiones.:¬
fit ex luctu penitentiũ: alia exferuore amantiũ. Post p̃dicationis gͦ uerbũ pͥma
cõmotio ẽ: cũ plangimꝰ mala quȩ fecimꝰ. Post uocẽ uͦ alarũ ⁊ rotarũ seđa cõmotio
ẽ : dũ magnis fletib querimꝰ celestia bona quȩ audimꝰ. Ecce enĩ ꝙ intra scãm ȩccłam
de multis patrib uirtutũ exempla cognoscimꝰ: quasi alarũ sonitũ cotidie audimus.
Quia uͦ ubiq sacra eloquia ꝑsonant: quasi rottirũ uocib excittim᷑: Et qr ꝑ eadem
sacra eloquia ad amorẽ nr̃i conditoris accendim̃: magni feruoris ignib ardentis.
eẽ nos longe ad huc ab om̃pis dĩ fticie plangimꝰ. Post primã gͦ uocẽ cõmotionis
magnȩ ad extremũ quoq uox cõmotionis magnȩ fit: qr qͥ eognoscendo dm̃ cepimꝰ

Expanded text:
atque rotarum subditur, « et vocem commotionis magnae. » Quod si diligenter aspicitur, inveniri potest quia non otiose repetitur. Duae quippe sunt commotiones qfit ex luctu poenitentium, alia ex fervore amantium. Post praedicationis ergo verbum prima commotio est, cum plangimus mala quae fecimus. Post vocem vero alarum et rotarum, secunda commotio est, dum magnis fletibus quaerimus coelestia bona, quae audivimus. Ecce enim, quia intra sanctam Ecclesiam de multis patribus virtutum exempla cognoscimus, qui alarum sonitum quotidie audimus, quia ubique sacra eloquia personant, quasi rotarum vocibus excitamur. Et quia per eadem sacra eloquia ad amorem nostri conditoris accendimur, magni fervoris ignibus ardentes esse nos longe adhuc ab omnipotentis Dei facie plangimus. Post primam ergo vocem commotionis magnae ad extremum quoque vox magnae commotionis fit, quia qui cognoscendo Deum coepimus
Abbreviated transcription (Latin):
data ẽ : multa iãq uentura sunt p̾uida. s tamen p̾̃sentis ꝓximi egritudinẽ cõspici

Expanded text:
data est, multa jam, quae ventura sunt praevidet, sed tamen data est, multa jam, quae ventura sunt praevidet, sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ponas et fiat qđ scriptũ ẽ. Suꝑiores sibi uiuicẽ arbitrantes. Ut eñi pauca exmultis loqͣr
isti mire abstinenciȩ uirtꝰ tribuitur: et tam̃ uerbũ scientiȩ non habet. Illi datur uerbũ
scienciȩ. & tam̃ uircutẽ ꝑfecte abstinentię. apprehendere conatur: et nõ ualet
Huic lib̾tas uocis tribuitur. ut opp̃sis quibꝰq protectionis solatia inpendens. ad de-¬
fensionẽ iusticiȩ libere loqt᷑. s tm̃ adhuc multa in hoc mundo possidens. relinqͦre
om̃ia uult: et nõ ualec Illi uͦ iã datũ ẽ om̃ia terrena relinquere. ut nichil in hoc
mundo cupiat hab̾e :s tm̃ adhuc auctoritatẽ uocis. cõtͣpeccantes qͦsq nõ p̃sumit
exertere. & qui idõ plus lib̾e loqui debuit. qr iã nõ ht̃ unde in hoc mundo tene
atur. loqui cõtͣalios lib̾e recusat. neipsam uitȩ suȩ quietẽ ꝑdat. Isti uircꝰ ꝓpheciae

Expanded text:
ponas, et fiat quod scriptum est: Superiores sibi invicem arbitrantes . Ut enim pauca ex multis loquar, ponas, et fiat quod scriptum est: Superiores sibi invicem arbitrantes . Ut enim pauca ex multis loquar, isti mirae abstinentiae virtus tribuitur, et tamen verbum scientiae non habet. Illi autem datur verbum scientiae; et tamen virtutem perfectae abstinentiae apprehendere conatur, et non valet. Huic libertas vocis tribuitur, ut, oppressis quibusque protectionis solatia impendens, ad defensionem justitiae libere loquatur; sed tamen adhuc multa in hoc mundo possidens, relinquere omnia vult, et non valet. Illi vero jam datum est omnia terrena relinquere, ut nihil in hoc mundo cupiat habere; sed tamen adhuc auctoritatem vocis contra peccantes quosque non praesumit exercere. Et qui ideo plus loqui libere debuit, quia atur, loqui contra alios libere recusat, ne ipsam vitae suae quietem perdat. Isti virtus prophetiae
Abbreviated transcription (Latin):
mundicia luxurie fuerit tẽp̃tata. exipso zelo quo alios correxit. semet ipsum cõuenit.
et erubescit inmunda cogitare. quȩ se in aliis recolit correxisse. In hoc gͦ ala alam ꝑeu¬
tit: dũ uirtus uirtutẽ pulsat: et ab inmundicia custodit. Sinuero ut p̃fati sumus
descriptionis largiente dño sensus patet. Quid est gͦ qđ hȩc pennata animalia ui-¬
ilas altera ad alterã feruint. nisi qđ homines scĩ se inuicẽ suis uirtutibus ti¬
unt. et sese ad ꝑfectũ excitant exconsideracione uirtutis aliene: Non enĩ uni dantur
om̃ici: ne in suꝑbiã elatus cadat. S huic dat᷑. qđ tibi nõ datur. et tibi datur. qđ illi de¬
negatur. Ut dũ iste cõsiderat bonũ đ habes. et ipse non ht̃. t̾e sibi in cogitacione p̃ferat.
& rursum dũ tu habere illũ cõspicis. quod ipse non habes. te illi in tua cogitatione pꝰ¬

Expanded text:
munditia luxuriae fuerit tentata, ex ipso docet zelo quo alios correxit, semetipsam convenit munditia luxuriae fuerit tentata, ex ipso docet zelo quo alios correxit, semetipsam convenit et erubescit immunda cogitare, quae se in aliis recolit correxisse. In hoc ergo ala alam percutit, dum virtus virtutem pulsat, et ab immunditia custodit. Sin vero, ut praefati sumus, descriptionis largiente Domino sensus patet. Quid est ergo quod haec pennata animalia alas alteram ad alteram feriunt, nisi quod omnes sancti se invicem suis virtutibus tangunt, et sese ad provectum excitant ex consideratione virtutis alienae? Non enim uni dantur omnia, ne in superbiam elatus cadat, sed huic datur quod tibi non datur, et tibi datur quod illi denegatur, ut dum iste considerat bonum quod habes et ipse non habet, te sibi in cogitatione praeferat; et rursum dum tu habere illum conspicis quod ipse non habes, te illi in tua cogitatione post
Abbreviated transcription (Latin):
qr introrsus rediens insemet ipso intelligit: qđ foris audit. Aliud nãq ÷ elemosi¬
nã ex p̃cepto facere: atq aliud ex caritate. Exp̃cepto enĩ facere bonũ in coan-¬
tiũ ẽ: ex caritate autẽ bonũ ꝑfectoꝵ. Quia ñ solũ qđ iubet᷑ faciunt: s & iam¬
diligunt faciendo qđ iubet᷑: Hinc ÷ enĩ qđ in magna uirtute ꝑ psalmistã dr̃
ide qr mandata tua dilexi dñe: in tua miscđia uiuifica. me Mandati
dĩ ꝑ iussionẽ fticere: seruientis ⁊ obȩdientis ẽ.: Diligendo autẽ facere: obȩdientis
⁊ amantis est Quia gͦ ⁊ ꝑscientiã caritatis miscđia discit᷑: ⁊ ꝑ caritatẽ miscđiȩ.¬
excittit Siquis uͦ castitatis bonũ in suo corpore custodit. contra luxuriantes
relo accendit᷑: ut ab ĩmundicię macuł expient᷑. Et sepe dũ quosdã in lapsib inue s¬
nit. ed omat. affugit: atq ad castitatis inundiciam restringit. Cuius si forte mens dein¬

Expanded text:
 introrsus rediens, in semetipso intelligit quod foris audit. Aliud namque est eleemosynam ex praecepto facere, atque aliud ex charitate. Ex praecepto enim facere bonum, inchoantium est; ex charitate autem facinc est enim quod in magna virtute per Psalmistam dicitur: Vide quia mandata tua dilexi, Domine, in tua misericordia vivifica me . Mandata enim Dei pro jussione facere servientis et obedientis est, diligendo autem facere obedientis et amantis est. Quia ergo et per scientiam charitatis misericordia discitur, et per charitatem miserc qui castitatis bonum in suo corpore custodit, contra luxuriantes zelo accenditur, ut ab immunditiae maculis expientur. Et saepe dum quosdam in lapsibus invenit, edomat, affligit atque ad castitatis munditiam restringit. Cujus si forte mens de im
Abbreviated transcription (Latin):
in uobis cõsiderant dona quȩ habetis. uicissim uos alis tangitis.: ut exeitati¬
magne. In rotis sacri eloqͥi testam̃ti signari suꝑiꝰ diximꝰ.: Uex igit᷑ rotarũ est:
sermo testam̃toꝵ. Post uocẽ ittiq alarũ animaliũ. audit᷑ &iã uox rotarũ: qr p̃di-¬
cantiũ sermonib susceptis. dũ uirtutes scõꝵ ad altiora agende̾ uolant seq uicissi

Expanded text:
in vobis considerant dona quae habetis, vicissim vos alis tangitis, ut excitatiin vobis considerant dona quae habetis, vicissim vos alis tangitis, ut excitatimagnae. » In rotis sacri eloquii Testamenta signari superius diximus. Vox igitur rotarum est sermo testamentorum. Post vocem itaque alarum animalium auditur etiam vox rotarum, quia praedicantium sermone susce
Abbreviated transcription (Latin):
acceꝑit : iipsis desinit: sed que bona ipsi et quȩ mala sinc alt̾i. & cũ om̃pns dĩ
adhoc uircutes singulis diuidat. ut alt̾ũ alt̃i in cogitatione humiliet: adhoc
reprobi ꝑtraunt bonũ qđ acceꝑunt. ut ex eo inelatione ꝑdantur. dũ sẽꝑ conside¬
rant bona quȩ ipsi hñt .& alu non abent: ⁊nũquã ꝑpendere student. quanta
bona alii habeant: & ipsi non habeant. Qd̾ gͦ diuina piecas in auem̃to᷑ disponit
humilitatis. hoc mentes reꝓbe uertunt in argum̃tũ elationis. & ex diuersicate
muncrũ ab on o deficiunt: un de crescere in humilitatis bono debuen
in ꝓximis uero. hoc qđ uob̾ amplius accoꝑunt: quatenꝰ dũ suꝑ uos mecipsos eos
ꝓbono quod ipsi hñt ⁊ uos non habetis aspicitis. ad hoc quoq obtinendũ. Miã
uos ex humilitate crescatis. Sienĩ et uos inillis accepta bona ꝑpenditis. et illi

Expanded text:
acceperit et ipsis desint, sed quae bona ipsi, et quae mala adsint alteri. Et rum omnipotens Deus acceperit et ipsis desint, sed quae bona ipsi, et quae mala adsint alteri. Et rum omnipotens Deus ad hoc virtutes 1277 singulis dividat, ut alterum alteri in cogitatireprobi pertrahunt bonum, quod acceperunt, ut ex eo in elatione perdantur, dum semper considerant bona quae ipsi habent, et alii non habent. Et nunquam perpendere student quanta bona alii habeant, et ipsi non habeant. Quod ergo divina pietas in augmentum disponit humilitatis, hoc mentes reprobae in augmentum vertunt elationis, et ex diversitate munerum a bono deficiunt, unde crescere in humiliin proximis vero hoc quod vobis amplius acceperunt, quatenus dum super vosmetipsos eos pro bono quod ipsi habent et vos non habetis aspicitis, ad hoc quoque obtinendum etiam vos ex humilitate crescatis. Si enim et vos in illis accepta bona perpenditis, et illi
Abbreviated transcription (Latin):
mi: fructꝰ om̃is tribuere S siuna quelibet regio alt̾ius ragionis fructibꝰ n
ciam tribuat. Hanc multitudinẽ pecudũ.: illã uͦ hub̾tatẽ abundare faciat fru¬
gum. Ut cũ illa defert qđ ista non ht̃. et ista reddit qđ illa nõ deculit: ꝑ cõmu¬
nionẽ gr̃ę sibi simul etiã duuse terre coniuncte sint. Sicut gͦ regiones terrarũ.
suos regiones regionibus inpendunt : ut inuna om̃s caritate uingantur. S in¬
ter hec sciendũ est: quii sicut electi quiq hoc sꝙꝑ in aliis adtendunt qđ̃ adõ me¬
luis acceꝑunt qͣm ipsi. ut eos sibi in cogitatione preferant seq illis inhumilitate
subst̾nant: ita reproboꝵ mens nũqͣm cõsiderat. quid alt̾ boni amplius quã ipsi:
s quid boni ipsi amplius quã alt̾̃ habeant. Neq cñi pensant quę bona sp̃s alter

Expanded text:
regioni fructus omnes tribuere; sed si una quaelibet regio alterius regionis fructibus nregioni fructus omnes tribuere; sed si una quaelibet regio alterius regionis fructibus ntiam tribuat; hanc multitudine pecudum, illam vero ubertate abundare faciat frugum, ut cum illa defert quod ista non habet, et ista reddit quod illa non detulit, per communionem gratiae sibi simul etiam divisae terrae conjunctae sint. Sicut ergo regiones terrarum, suos regiones regionibus impendunt ut in una omnes charitate jungantur. 35. Sed inter haec sciendum est quia sicut electi quique hoc semper in aliis attendunt quod a Deo melius acceperunt quam ipsi, ut eos sibi in cogitatione praeferant, seque illis in humilitate substernant, ita reproborum mens nunquam considerat quid alter boni amplius quam ipsa, sed quid boni ipsa amplius quam alter habeat. Neque enim pensant quae bona spiritus alter
Abbreviated transcription (Latin):
cudo sũa. Et qͣm multos exaccepto intellectu preced er&. non ad tendit: quia illorũ
innocentiã pensans. ꝑ secutorẽ aliquando fuisse se doluit. S udeamꝰ siquis ex
apłis eũ qui paulo datꝰ ẽ intellectũ miratur. Ipse nob̾ apłor primꝰ requirendus
est : qui discipłos ammonens ait. Sicut & carssimꝰ fr̃ nr̃ saulus scđ̾m datã fibi sa¬
pienciã scripsit uobis. sicut ⁊ in om̃ibꝰ epłis loquens in eis. dehis in quibꝰ sunt quedã
dificiliai intellectu. quȩ indocti & instabiles depͣuant. Miratur itaq in apłis
om̃ibus paulus in nocentiã. miratur apłoꝵꝰ pͥmꝰ in paulo sapienciam. Alis gͦ setan¬
gunt: qui inde se uicissim ad profectũ excitant. unde uolant. hoc itaq om̃pns
ds̃ agit incordibus hominũ : qđ facit in regionibꝰ terrarũ. Poterat nãq uni eu lib&

Expanded text:
tudo sua; et quam multos ex accepto intellectu praecederet non attendit, quia, illorum tudo sua; et quam multos ex accepto intellectu praecederet non attendit, quia, illorum innocentiam pensans, persecutorem aliquando fuisse se doluit. Sed videamus si quis ex apostolis eum qui Paulo datus est intellectum miratur. Ipse nobis apostolorum primus requirendus est, qui discipulos admonens ait: Sicut et charissimus frater noster Paulus sis, loquens in eis de his in quibus sunt quaedam difficilia intellectu, quae indocti et instabiles depravant . Miratur itaque in apostolis omnibus Paulus innocentiam, miratur apostolorum primus in Paulo sapientiam. Alis ergo se tangunt qui inde se vicissim ad provectum excitant, unde volant. 34. Hoc itaque omnipotens Deus agit in cordibus hominum, quod facit in regionibus terrarum. Poterat namque unicuilibet
Abbreviated transcription (Latin):
Muti itaq dispensacione omĩpns ds̃. sic inȩlectis suis sua dona dispensat. ut et isti det
qđ illi denegat: et qđ alti maiꝰ. hocilt̃ minꝰ tribucit. Quatenꝰ dũ uł iste hab̾e illũ cõspi¬
cit qđ ipse non ht̃. uł ille hũc maiꝰ accepisse cõfid̾at. qđ sibi minꝰ ad eẽ pensat: dona dei¬
alt̃ in clt̾o .i. uicissim oñis ammirent᷑. Aq exipsa hac ammratione humiliet᷑ alter
alt̃i: et quẽ uida. hab̾e qd nõ ht̃. eũ diuino uidicio sibi prelatũ put&. Alis gͦ suis uicis¬
sim se animalia feruint. cũ scẽ mentes alt̾nis se uirtutibꝰ tangunt. et tangendo se¬
ad poenitenciã excitatꝰ fuerat. qui mala p̃terita ꝑsecutionis suȩ. et apłoꝵ in nocen¬
tem uitã considerans.: dicebat. Ego eñi sum minimꝰ apłoꝵ. qui nõ sum dignꝰ uocari
et ꝓpt̃ p̃cedentẽ maliciã. uilis ineiꝰ ocłis factaẽ. om̃is quã exibebat inȩecłia sollti¬

Expanded text:
Mira itaque dispensatione omnipotens Deus sic in electis suis sua dona dispensat, ut et isti det quod illi denegat, et alteri majus quod alteri minus tribuat, quatenus dum vel iste habere illum conspicit, quod ipse non hex hac ipsa admiratione humilietur alter alteri, et quem videt habere quod non habet, eum divino judicio sibi praelatum putet. Alis ergo suis vicissim se animalia feriunt cum sanctae mentes alternis se virtutibus tangunt, et tangendo ad poenitentiam excitatus fuerat, qui, mala praeteritae persecutionis suae et apostolorum innocentem vitam considerans, dicebat: Ego enim sum minimus apostolorum, qui non sum dignus vocari cedentem malitiam vilis in ejus oculis facta est omnis quam exhibebat in Ecclesia sollici
Abbreviated transcription (Latin):
miris oꝑib ad alta ꝓficiunt: ut scã animalia dĩ omp̃is fiant. ut signis & uirtutib
ad altai euolent. & terrã funditꝰ deserant: & accepto dono. sese ad cęlestia ꝑdesideriũ¬

Expanded text:
miris operibus ad alta proficiunt, ut sancta animalia Dei omnipotentis fiant, ut signis et virtutibus miris operibus ad alta proficiunt, ut sancta animalia Dei omnipotentis fiant, ut signis et virtutibus ad alta evolent, ut terram funditus deserant, et acceptis donis sese ad coelestia pe
Abbreviated transcription (Latin):
tiones eiꝰ quia cõmotti ẽ: Terra qͥppe cõmota & cõturbata ẽ: peccator de cogniti¬
one reatꝰ sui anxius. ⁊ ad penitentię lam̃ta ꝑductꝰ. Peccanti enĩ homini dictũ
ẽ: t̾ra es. ⁊ in t̾ram ibis. Ex oret gͦ ut sanet᷑. cõtritio t̾rȩ. qr mota ẽ: quatinꝰ
peccator qͥ de culpis suis affligit᷑. de cȩlestis miscđiȩ gaudio consolet᷑: hȩc ẽ utiq¬
uox cõmotionis magnȩ. quando unusqͥsq sua acta diiudicans. in afflictione pę¬
penitentiã redeunt ad uitũ: głẽ dñi locꝰ fiunt: Iã enĩ se cõtra se erigunt:
ĩ pęnitentiȩ lacrimis insegunt᷑. mala quȩ comiser: Inde gͦ audit᷑ benedictio
gle in laude dñi: unde priꝰ sonabat creatoris in iuria: De amore p̾sentis scłi. corda peni-¬
tentiũ fiunt iã dño locus. quȩ priꝰ in peccatis posita: fuerant locꝰ alienꝰ: Ipsi autẽ qui
apeccatis suis ad dnm cõuertunt᷑: nõ solũ delent lacrimis ꝑuersa quȩ fecer̃. s etiam

Expanded text:
ti terram, etc.--Terra quippe commota et turbata, est peccator de cognitione reatus sui anxius, et ad poenitentiae lamenta perductus. Peccanti enim homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Exoret ergo ut sanetur contritio terrae, quia mota est, quatenus peccator, qui de culpis suis affligitur, de coelestis misevox commotionis magnae, quando unusquisque sua acta dijudicans, in afflictione poeenim se contra se erigunt, jam poenitentiae lacrymis insequuntur mala quae commiserunt. Inde ergo auditur benedictio gloriae in laude Domini, unde prius sonabat Creatoris injuria de amore praesentis saeculi. Et corda poenitentium fiunt jam Domino locus suus, quae prius in peccatis posita, fuerant locus alienus. Ipsi autem qui a peccatis suis ad Dominum convertuntur, non solum delent lacrymis perversa quae fecerunt, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
uiscera &iã miscdĩȩ habeat. ꝑ scientiã quippe uerbi dĩ discit: date elemosinã ⁊ ecce
om̃ia munda sunt uob̃. Cũq iã eẽ misericors in elemosinis cȩꝑit. uerba scȩ̃ auctori¬
scriptũ est Pat̾ erã pauꝑũ : qđ fortusse ante legebat. ⁊p̃teriebat: S cũ in eiꝰ¬

Expanded text:
viscera etiam misericordiae habeat. Per scientiam quippe verbi Dei discit: Date eleemosynam, et ecce viscera etiam misericordiae habeat. Per scientiam quippe verbi Dei discit: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Cumque jam esse misericors in eleemosynis coeperit, verba sanctae auctoriscriptum est: Pater eram pauperum . Quod fortasse antea legebat, et praeteribat. Sed cum in e
Abbreviated transcription (Latin):
alterã: Audit post se ꝓpħa uocẽ cõmotionis magnȩ. qr sic̃ dictũ est uerbũ p̃dicantiũ
luctꝰ penitentiũ sequit᷑. Audit post uocẽ alarũ animaliũ. qr ex ipso luctu penitentiũ
oriunt᷑ uirtutes scõꝵ: ut tantomagis in scã actione ꝓficiant. quanto se ante cogni-¬
tionẽ uitȩ nequit̃ egisse meminer̃: Sed est in his uerbis magna dubitatio: qr ñ aꝑte
scc̃ animalia alis suis se uicissim feriant: ut al a huiꝰ alterũ. ⁊ ala alteriꝰ istud animal
tangat: S qr plerũq in sacro eloquio ideo aliquid obscure dicit᷑. ut dispensante
mirabilit̃ dõ multiplicit̾ exponat᷑: nos caritati ur̃ȩ utraq exponere largiente
dño debemꝰ: Sepe ic̃ alas animaliũ: uirtutes diximꝰ eẽ scorum Quomodo gͦ unũ¬
qđq animal alas suas excutiens alterã ad alterã ꝑcutit. nisi qđ aꝑte dat᷑ intelligi
pulsat : Ecce ⁊ enĩ qͥs hab& ic̃ uerbi dĩ scientiã. atq ꝑ eandẽ scientiã discit. ut

Expanded text:
sicut dictum est, verbum praedicantium luctus poenitentium sequitur. Audit post se vocem alarum animalium, quia ex ipso luctu poenitentium oriuntur virtutes sanctorum, ut tanto magis in sancta actione proficiant, quanto se ante cognitionem vitae nequiter egisse meminerunt. Sed est in his verbis magna dubitatio, quia non aphaec eadem sancta animalia alis suis se vicissim feriant, ut ala hujus alterum, et ala alterius istud animal tangat. 31. Sed quia plerumque in sacro eloquio ideo aliquid obscure dicitur, ut dispensante mirabiliter Deo multipliciter exponatur, nos charitati vestrae utraque exponere largiente Domino debemus. Saepe jam alas animalium virtutes diximus esse sanctorum . Quomodo ergo unumquodque animas alas suas excutiens alteram ad alteram percutit, nisi quod aperte datur intelligi onem pulsat? Ecce enim habet quis verbi Dei scientiam, atque per eamdem scientiam discit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
onis pluuic̃ repellit Sunt ienĩ quidã: qͥ ex ortationis uerba om̃ino nõ audiunt: hi pe
nitꝰ susciꝑe pluuiã nolunt. Et sunt qͥ audiunt: s tam̃ hanc medullitꝰ nõ seđunt᷑: Quia
alia in se uicia resecant: s in aliis grauit̃ ꝑdurant. Sepe enĩ qͦsdã uidemꝰ. qui ꝑ p̃di¬
cationis uerbũ a seme ipsis auariciȩ estũ repellunt: i nõ solũ iã aliena nõ rapiunt.
s & ꝓpria indigentib largiunt᷑: nec ttm̃ rȩ stimulis se domant. nec pacientiȩ mo¬
deramina ꝑ m̃tis tranquillittitẽ seruant. Et sepe alii ad exortationis uerbũ insemae¬
ipsis iã carnis in mundiciã uincunt. corpꝰ incastitate custodiunt: nec tam̃ ad huc
animũ sic̃ debent ꝓximis inclinant. s ꝑ rigorẽ suꝑbiȩ incogitatione se eleuant Ina
istis pars una cõpluta ẽ: qr fructũ fecit. & pars quȩ cõpluta nõ ẽ aruit: qr ex orta¬

Expanded text:
onis pluviam repellit. Sunt etenim quidam qui exhortationis verba omnino non onis pluviam repellit. Sunt etenim quidam qui exhortationis verba omnino non nitus pluviam suscipere nolunt. Et sunt quidam qui audiunt, et tamen haec medullitus non sequuntur, quia alia in se vitia resecant, sed in aliis graviter perdurant. Saepe enim quosdam videmus qui per praedicationis verbum a semetipsis avaritiae aestum repellunt, et non solum jam aliena non rapiunt, sed et propria indigentibus largiuntur; nec tamen irae stimulos edomant, nec patientiae moderamina per mentis tranquilitatem servant. Et saepe alii ad exhortationis verbum in semetipsis jam carnis immunditiam vincunt, corpus in castitate custodiunt, nec tamen adhuc animum, sicut debent, proximis inclinant, sed per rigorem superbiae in cogitatione se elevant. In istis pars una compluta est, quia fructum fecit, et pars quae compluta non est aruit, quia exhorta
Abbreviated transcription (Latin):
tio: qr si omp̃s ds̃ ꝓpħam mittens ad ꝑuersũ popłm uerba sua denunciat difficile
audire. cur nos miseri cõtristtim᷑. cũ sepe a frĩb in nr̃a ãmonitione contẽpnimur:
Nã delinquentes alloquim᷑. frequent̃ increpamꝰ. sepe cũ eis blandis sermonib agimꝰ.
⁊ tam̃ si alt̃ audit. alt̃ audire contẽpnit: Alt̃ ex parte uerbũ ex ortationis suscipit.
& exparte reciꝑe recusat: itti ut cotidie implere uideamꝰ hoc qđ ꝑ propħam aliũ
dñs narrat. qr fecerit iratꝰ cũ dic̃ Plui suꝑ ciuitatẽ unã : ⁊ suꝑ alterã nõ plui. Pars
una cõpluta est: ⁊ pars quȩ cõpluta nõ est. aruit: Cũ enĩ scȩ exortationis uerba alia
mens suscipit. alia susciꝑe recusat: suꝑ unc̃ ciuitatẽ dñs pluit. ⁊ suꝑ alterã ñ pluit.
Cũ uͦ & ipse ꝓximus qͥ audit ab aliis se uiciis corrigit. atq ab aliis em̃dare cõtẽpnit:
una eadẽq ciurtas ⁊ exparte cõpluit᷑. ⁊ exparte arida reman&. in qua a se p̃dicati¬

Expanded text:
tens Deus prophetam mittens ad perversum populum verba sua denuntiat, difficile audire, cur nos miseri contristamur, cur saepe a fratribus in nostra admonitione contemnimur? Nam crebro delinquentes alloquimur, frequenter increpamus, saepe cum eis blandis sermonibus agimus, et tamen si alter audit, alter audire contemnit, alter ex parte verbum exhortationis et ex parte recipere recusat; ita ut quotidie impleri videamus hoc quod per prophetam alium Dominus narrat quae fecerit iratus, cum dicit: Plui super civitatem unam , et super alteram non plui. Pars una compluta est, et pars quae comens suscipit, alia suscipere recusat, super unam civitatem Dominus pluit, et super alteram non pluit. Cum vero et ipse proximus qui audit ab aliis se vitiis corrigit, atque ab aliis emendare se contemnit, una eademque civitas et ex parte compluitur, et ex parte arida remanet, in qua a se praedicati
Abbreviated transcription (Latin):
dũ lingua nr̃a tangit᷑: mox ad p̃dicationis uerba format᷑: Qui suspiciens in cęlũ
ingemuit: nõ qđ ipse necessciriũ gemitũ hab̾et. qͥ dabat qđ postulabat: S nos ad
eũ gemere qͥ de cęlo p̃sidet docuit: ut & aures nr̃ȩ ꝑdona scĩ sp̃s aꝑiri. ⁊ linguã ꝑ¬

Expanded text:
dum lingua nostra tangitur, mox ad praedicationis verba formatur. Qui suspiciens in coelum, dum lingua nostra tangitur, mox ad praedicationis verba formatur. Qui suspiciens in coelum, ingemuit: non quod ipse necessarium gemitum haberet, qui dabat quod postulabat; sed nos ad eum gemere qui coelo p
Abbreviated transcription (Latin):
Et statĩ aꝑte sunt aures eiꝰ. & solutũ ÷ uinculũ linguę eiꝰ. & loquebat᷑ recte:
Quid ÷ enĩ qđ creator om̃iũ ds̃ cũ surdũ ⁊ mutũ sanare uoluiss&. in aures ei
suos digitos misit. & expuens linguã eiꝰ tetigit: quid ꝑdigitos redẽptoris.
nisi dona scĩ sp̃s designant᷑: unde cũ in alio loco eiecisset demoniũ: dixit:
Si in digito dĩ eicio demonia: ꝓfecto ꝑuenit in uos regnũ dĩ: Qua de re ꝑ euan¬
gelistt̃ aliũ dixisse de scribit᷑: Si ego in spũ dĩ eicio demones: igit᷑ ꝑuenit ĩ uos
regnũ di. Ex qͦ litroq loco colligit᷑: qr digitꝰ dĩ sp̃s uocat᷑: Digitos gͦ in auri¬
culas mittere ẽ. ꝑ dona scĩ sp̃s mntẽ surdi ad obȩdiendũ apire. Q uid ÷ uero qđ
expuens. linguã eiꝰ tetigit : saliua nob̾ est ex ore redẽptoris: accepta sapientia in
eloquio diuino. Salua quippe: ex capite defluit in ore: Ea gͦ sapientia quȩ ipse est

Expanded text:
loquebatur recte. Quid est enim quod Creator omnium Deus, cum surdum et mutum sanare voluisset, in aures illius suos digitos misit, et exspuens linguam ejus tetigit? Quid per digitos Redemptoris, nisi dona sancti Spiritus designantur? Unde cum in loco alio ejecisset daemonium, dixit: Si in digito Dei ejicio daemona, profecto pervenit in vos regnum Dei . Qua de re per evangelistam aliud dixisse deregnum Dei . Ex quo utique loco colligitur quia digitus Dei spiritus vocatur: digitos ergo in auriculas mittere, est per dona sancti Spiritus mentem surdi ad obediendum aperire. Quid est vero quod expuens, linguam ejus tetigit? Saliva nobis est ex ore Redemptoris, accepta sapientia in eloquio divino; saliva quippe ex capite defluit in ore: ea ergo sapientia quae ipse est,
Abbreviated transcription (Latin):
magne. nii qđ post sermonẽ p̃dicationis quȩ fit ad corda peccantiũ. lam̃ta pęniten¬
tiũ segunt᷑: Peruersi ⁊ enĩ quiq dũ praua agunt. ⁊ a iustis rectti nõ audiunt:. nesci¬
unt quã sint grauia quȩ cõmittunt. atq ex ipsa sua ignorantia in suo stupore securi
sũt: uacentes inculpis quasi mollit̾ quiescunt: Sic̃ de quodã peccatore ⁊ securo
popło dr̃. Requieuit infecib suis: qr securꝰ iacuit in peccatis. Cũ uͦ audire ꝑuersi
uerbũ p̃dicationis cȩꝑint. quȩ sint supplicia ȩt̾na cognoscere. qͥ t̾rores iudicii.
quã subtilis ex aminatio de singuł quibusq peccatis. ilico cõtremiscunt Implent᷑
gemitib. ⁊ nõse capientib suspiriis anxiant᷑. atq magno pauore cõcussi. inluctu
& fletib erũpunt. Propħam gͦ uox magne cõmotionis sequit᷑: qr post uerbũ p̃dicati¬
onis cõuersoꝵ atq penitentiũ luctꝰ audiunt᷑: Qui enĩ priꝰ quieti iacebant inuulne.

Expanded text:
cantium, lamenta poenitentium sequuntur? Perversi enim quippe, dum prava agunt, et a justis recta non audiunt, nesciunt quam sint gravia quae committunt, atque ex ipsa sua ignorantia in suo stupore securi sunt, et jacentes in culpis quasi molliter requiescunt, sicut de quodam peccatore et securo populo dicitur: Requievit in fecibus suis, quia securus jacuit in peccatis. Cum vero audire perversi verbum praedicationis coeperint, quae sint supplicia aeterna cognoscere, qui terror judicii, quam subtilis examinatio de singulis quibusque peccatis, illico contremiscunt, implentur gemitibus, et non se capientibus suspiriis anxiantur, atque magno pavore concussi, in luctu et fletibus erumpunt. Prophetam ergo vox magnae commotionis sequitur, quia post verbum praedicationis, conver
Abbreviated transcription (Latin):
q in cęlestib ꝑmanens angłicus sp̃s. Et gła dñi de loco suo benedicit᷑. cũ uł ab electis
hominib uł a scĩs angłis auctori om̃iũ laus ȩt̾na cantat᷑: In eo gͦ qđ iusti de con¬
ducunt: quasi ad babiloniã intendunt. Qui tam̃ ꝓstatu suȩ rectitudinis q in
iminoram᷑: Quia hȩc ꝓpħȩ uerba largiente dño ꝑsensũ alterũ. & subtiliꝰ intelligere:
& aꝑtius dicere ualemꝰ. Ait enĩ. Et adsũpsit me sp̃s. Predicatorẽ sp̃s a ssumit: cũ eiꝰ
mentẽ in amore dĩ omp̃is eleuat. a t̾renis iã desideriis alienã redit. ut nichil ei agere
libeat. nisi ea quib lucra spĩttilia cõgreget: & ad regna cȩlestia cotidiani sui oꝑis.
fructũ portet. Unde & nob̾ p̃dicatorib iubet᷑: Oꝑamini nõ cibũ qui ꝑit: s qͥ ꝑma¬
net in uitt̃ ȩt̾nã. Bene autẽ subdit᷑: Et audiui postme uocẽ cõmotionis magne:

Expanded text:
 angelicus spiritus. Et gloria Domini de loco suo benedicitur, cum vel ab electis hominibus, vel a sanctis angelis auctori omnium laus aeterna cantatur. In eo ergo quod justi de conducunt, quasi ad Babyloniam intendunt. Qui tamen pro statu suae rectitudinis, quia in immoramur, qui haec prophetae verba, largiente Domino, per sensum alterum et subtilius intelligere, apertius dicere valemus? Ait enim: Et assumpsitmentem in amorem Dei omnipotentis elevatam a terrenis jam desideriis alienam reddit, ut nihil ei agere libeat, nisi ea quibus lucra spiritalia congreget, et ad regna coelestia quotidiani sui operis fructum portet. Unde et nobis praedicatoribus jubetur: Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in
Abbreviated transcription (Latin):
terminata et ab̃bi ꝓphecie grãm in ẽẽ claruit et cantuariensis archi ep̃o
qͥ ꝑ sequenti se regi cesserat redeundi facultas ad sedẽ accessit:

Expanded text:
egis terminata, et abbati prophetiae gratiam inesse claruit, et Cantuariensi archiepiscopo, egis terminata, et abbati prophetiae gratiam inesse claruit, et Cantuariensi archiepiscopo, qui persequenti se regi cesserat, redeundi facultas ad sedem accessit.
Abbreviated transcription (Latin):
ORtem quoq guilł mi minoris qͥ magno triumphatori anglorũ guilłmo
patri suo successerat euidenti uaticinio in dicauit: Erat ille dĩ seruus
martinaci simulq cum eo uir gloriose opinionis ang̾elmꝰ cantuariensis
archi ep̃s magna duo luminaria: quorum deuotio uicariis exortationib
⁊ exemplis in amorem ꝓficiebat premiorũ: Erant et alii tres monachi
baldumꝰ scilicet et emerus: atq eustachius om̃s filii lucis et in cedentes
in mandatis et iustificacionibꝰ dñi sine querela ad quos beatus hugo
conuersus ex habundanti in quit est archi ep̃o diumna reserare iudicia
qb uidex iustus deponit potentes de sede. & exaltat humiles: Yobis
autem dicimus in regem anglorũ nocte trans acta datam ẽẽ ꝓscriptio¬
nis sententiam eũq breui regnaturũ Pauci dies fluxerant et ecce beati
uiri uaticiniũ qͥ ꝓmissus fuerat secutus ẽ: euentus Pre scriptus sigͥdẽ
rex dum uenationis in sisteret studio. sagitta cuꝰ dã militis in corꝑ

Expanded text:
ortem quoque Guillelmi iunioris, qui magno ac triumphatori Anglorum Guillelmo patri suo successerat, euidenti vaticinio indicauit. Erat ille Dei seruus Marciniaci, simulque cum eo vir gloriosæ opinionis Anselmus Cantuariensis Archiepiscopus, magna duo luminaria Anglorum, deuotio vicariis exhortationibus & exemplis in amorem proficiebat præmiorum. Erant & alij tres Monachi, Balduinus scilicet & Emerus atque Eustachius, omnes filij lucis, & incedentes in mandatis & in iustificationibus Domini sine querela. Ad quos B. Hugo conuersus. Ex abundanti, inquit, est Archiepiscopo diuina reserare iudicia, quibus iudex iustus deponit potentes de sede & exaltat humiles. Vobis autem dicimus in Regem Anglorum nocte transacta datam esse præscriptionis sententiam, eumque breui regnaturum. Pauci dies fluxerant, & ecce beati viri vaticinium, qui promissus fuerat secutus est euentus. Præscriptus siquidem Rex, dum venationis in