comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et sãe ꝯgruunt intellectui. Spũs fortitudĩs
uero et pietatis. et spũs timoris cõueĩt affe¬
ctur. Sed samꝰ ꝙ ꝯmnis affectio ex togita¬
tione oritur nũꝙͣ em̃ mens circa aliquidas¬
ficitur. insi pͥus res ip̃a ꝑ cogitacionem ui¬
deatur. Tres igitur illi sp̃t ꝙ ad affectũ di¬
xnnius ꝑtine̾. solent ex aliis ad intellectũ
ꝑtinetib exurg̾e̾. Nam constat ꝙ ex spũsa¬
piencie. aliquando ex spũ intelligentie. a¬
liquociens ex spũ consilii. qñq ex spũ con¬
fortitudinẽ erigit᷑ et ad constantiã ⁊obora¬
tur. Spũs sapiencie spirat a meridie. spc̃
intellectus flat aboriente. Spũs cosilu
sonat ab aquilone. sp̃c scĩe intonat ab occi¬
dente. Et sunt. mi ͦ ͬ hii tardinales uenti.
qñ tamẽ spirant fortitudinẽ. et habet unꝰ¬
quisq eoꝵ duos suffraganeos. unũ hinc¬
et altm inde. quia modõ inspirant pietatẽ
modo insufflant timorẽ. Aquacũq enim
celi plaga sufflet. mediũ locum ten et. et car¬

Expanded text:
e, congruunt intellectui; spiritus vero fortitudinis et pietatis, et spiritus timoris convenit affectui. Sed scimus quia omnis affectio ex cogitatione oritur. Nunquam enim mens circa aliquid afficitur, nisi prius res ipsa per cogitationem videatur. Tres igitur illi spiritus quos ad affectum diximus pertinere, solent ex aliis ad intellectum pertinentibus exsurgere. Nam constat quia ex spiritu sapientiae, aliquando ex spiritu intelligentiae, aliquoties ex spiritu consilii, quandoque ex spfortitudinem erigitur, et ad constantiam roboratur. Spiritus sapientiae spirat a Meridie, spiritus intellectus flat ab Oriente, spiritus consilii sonat ab Aquilone, spiritus scientiae intonat ab Occidente; et sunt quatuor hi cardinales venti: quando tamen spirant fortitudinem, habet unusquisque eorum duos suffraganeos, unum hinc, alterum inde, quia modo inspirant pietatem, modo insufflant timorem. A quacunque enim coeli plaga sufflet, medium locum tenet, et car
Abbreviated transcription (Latin):
accepisci gustũ. securꝰ expectabis et potũ .
Santabis itaq cũ leticia. psalle̾ potes
cũ fiducia Letatus sum in hiis que dcc̃a
dũ quia adamsine eua uelle intrare. non
multũ laudable. euam sine adam posse oĩo
non cognoscas om̃o non amas. Solai¬
gitur et̾na p̾oculis habe̾ solis et̾nis ĩhere
est adam et euam simł scdm ꝙ̃dã modũ
intra domũ dei esse. rapiũtur in int̾im ad
gustand̾. intraturi qũq non ad gustand̃.
sed ad ĩebriand̾. ut sꝑare audeant et con¬
fidenter psallant. in domũ diũ ibimꝰ.¬

Expanded text:
accepisti gustum, securus exspectabis et potum. accepisti gustum, securus exspectabis et potum. Cantabis itaque cum laetitia, psallere potes cum fiducia: Laetatus sum in his quae dicta dum, quia Adam sine Eva velle intrare non multum laudabile, Evam sine Adam posse intranon cognoscas, omnino non amas. Sola igitur aeterna prae oculis habere, solis aeternis inhaerere, est Adam et Evam simul secundum quemdam modum intra domum Dei esse. Rapiuntur interim ad gustandum, intraturi quandoque non gustandum, sed ad inebriandum, ut sperare audeant, et confidenter psallant: In domum Domini ibim
Abbreviated transcription (Latin):
ri placu̾it intrare non potes. Quid ad hec
ergo dicemꝰ. Nũ quid uel iste aliquid optine
potuit. qd̾ apls obtin̾e̾ non meruit. Sed
apłs gratulatur de p̾tito. is autem loquit᷑.
de futuro. Apls głi̾atur de re. Iste letatur in
spe. Uñ et dicit. letatus sũ in hiis que dicta
sunt michi in domũ diũ ibiniꝰ. Frater si te
circũ fulget lux u̾itatis tenes pͥmũ celũ
si te succendit flãma caritatis inhĩtas se¬
cundũ. si delibasti gustũ ꝙ̃dã int̾ne suaui¬
tatis. admissus est ad t̾cium. Si tamen
gustasti quia dulcis est dñs. ut cũ ꝓpha ꝓ
Credo quia non insi gustꝰ quidã dat᷑: his
qui adhuc rapiũtur. nam postea ꝙͣ ipsi
per se ire non pot̾unt . mebriabunt: Ine¬
briabũtur em̃ dñe ab ubertate domꝰ tue.
qñ torrente uoluptatis tue potabis eos
frater aliud est gustare. aliud est potare.
Gustũ accipimꝰ ad exꝑiẽciã suauitatis.
potus dabit᷑: ad effluenciã ebrietatis. Si

Expanded text:
ri placuerit intrare non potest. Quid ad haec ri placuerit intrare non potest. Quid ad haec ergo dicemus? Nunquid vel iste aliquid obtinere potuit, quod Apostolus obtinere non meruit? Sed Apostolus gratulatur de praeterito, is autem loquitur de futuro. Apostolus gloriatur de re, iste laetatur in spe; unde et dicit: Laetatus sum in his quae dicta sunt mihi: In domum Domini ibimus. Frater, si te circumfulget lux veritatis, tenes primum coelum; si te succendit flamma charitatis, inhabitas secundum; si delibasti gustum quemdam internae suavitatis, admissus es ad tertium; si tamen gustasti quia dulcis est Dominus, ut cum Propheta Credo quia nonnisi gustus quidam datur his qui adhuc rapiuntur. Nam postea quam ipsi per se ire poterunt, inebriabuntur: inebriabuntur enim, Domine, ab ubertate domus tuae, quando torrente voluptatis tuae potabis eos. Frater, aliud est gustare, aliud est potare: gustum accipimus ad experientiam suavitatis; potus dabitur ad affluentiam ebrietatis. Si
Abbreviated transcription (Latin):
debriatur. ut uon solũ ext̾iora omĩa ꝑ me¬
moriã nesciat. s ip̃e eciã sibi ĩ oblinionẽ
ueniat. ita ut post mod̾ ad se reu̾sus cũ apło
ꝓclamet et dicat. Sine in corpore. sine extra
corpus nescio. deus sciat. Quid igit᷑ apłs
uoctit tͥcium celũ hoc iste in fallor intelligi
uult ꝑ dñ domũ. ubi dicit in domũ diũ ibi¬
mus. S apłs accestat᷑ se raptũ iste ut su¬
perius diximꝰ se sꝑat et assent iturũ. Mul¬
to excellenciꝰ multo digniꝰ est ire posse ꝑ
seipm ꝙͣ rapi et portari ꝑ quelib aluni.
introitus enĩ eius qui ab alio rapitur. ꝙ̃ diu
ei ꝓ seip̃m posse intrare non cõcedit᷑ ĩtroitꝰ.
inꝙͣ eius nõ ex uoto pendet ĩtroire uolentis.
sed ex gra et bñ ficio portare ualentis. Si
em̃ ꝑ me intrare pot̾o ing̾diar utiq cũ ip̃e
uoluero. Quẽ autẽ adhuc ab alio portari
nc̃e est. sepe eciã cũ uolu̾i̾t nisi cũ portato¬

Expanded text:
inebriatur, ut non solum exteriora omnia per meinebriatur, ut non solum exteriora omnia per memoriam nesciat, sed ipse etiam sibi in oblivionem veniat, ita ut postmodum ad se reversus cum Apostolo proclamet et dicat: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio, Deus scit . Quod igitur Apostolus vocat tertium coelum, hoc isti, ni fallor, intelligi vult per Domini domum, ubi dicit: In domum Domini ibimus. Sed Apostolus attestatur se raptum, iste, ut superius diximus, se sperat et asserit iturum. Multo excellentius, multo dignius est ire posse per seipsum quam rapi et portari per quemlibet alium: introitus enim ejus qui ab alio rapitur, quandiu ei per seipsum posse intrare non conceditur, introitus, inquam, ejus non ex voto pendet introire volentis, sed ex gratia et beneficio portare volentis. Si enim per me intrare potero, ingrediar utique cum ipse voluero. Quem autem adhuc ab alio portari necesse est, saepe etiam cum voluerit, nisi cum portato
Abbreviated transcription (Latin):
tum usq ad t̾cium celum. Multũ diu̾sa sũt
rapi et conu̾sari. In pͥmo et scdo̾ cõu̾sat᷑ ad
t̾ciũ u̾o celũ ⁊ apitur. Si in pͥmo celo hoc ẽ u̾ita¬
tis c̾titudine non esset. non ess catholicꝰ.
Si in scdõ celo hoc est iusticie soliditate nõ
degeret. nõ fuiss utiq iustꝰ. In pͥmo accipit
Ut fidelis existat. In scdo̾ autẽ hoc agit ut
bonus fiat. In t̾cio u̾o qñq dabit᷑ ut beatꝰ
permaneat. In pͥmo illũiat᷑ ignorantia.
in scdõ extinguit᷑ concupĩa .ĩn t̾cio absor¬
betur mniseria. In pͥmo igitur et scd̾o ĩt̾i̾m
comu̾sari pt̾. ad t̾ciũ rapi ualet ire aut nõ
potest. Tociens ad t̾ciũ admittit: quociẽs
per excelsũ mẽtis illa int̾na et et̾na dul¬
cedine aliqua ex ꝑte frum᷑ Tunc ad t̾cui
celi secreta mẽs tuiꝰ lib ꝑfitĩ ⁊ apitur. cũ
et̾ne illius felicitatis pelago ab sorbet᷑ et
super celestis torrente uoluptatis eo usq

Expanded text:
tum usque ad tertium coelum . Multum diversa sunt tum usque ad tertium coelum . Multum diversa sunt rapi et conversari. In primo et secundo conversatur; ad tertium vero coelum rapitur. Si in primo coelo, hoc est in veritatis certitudine non esset, non esset Catholicus; si in secundo coelo, hoc est justitiae soliditate non degeret, non fuisset utique justus. In primo accipit ut fidelis existat; in secundo autem hoc agit, ut bonus fiat; in tertio vero quandoque dabitur ut beatus permaneat. In primo illuminatur ignorantia; in secundo exstinguitur concupiscentia, in tertio absorbetur miseria. In primo igitur et secundo interim conversari potest, ad tertium rapi valet, ire autem non potest. Toties ad tertium admittimur, quoties per excessum mentis illa interna et aeterna dulcedine aliqua ex parte fruimur. Tunc ad tertii coeli secreta mens cujuslibet perfecti rapitur, cum aeternae illius felicitatis pelago absorbetur, et supercoelestis torrente voluptatis eousque
Abbreviated transcription (Latin):
sibi arroget spũs meꝰ ꝑ supbiã. dicatur hoc
michi ad te. non fingatur ame. et tũc can¬
tabo et ego. Retatus sũ ĩ hiis que dicta st̃ i
in domũ diũ ibimꝰ. Ibimꝰ inquit. loquẽs adã
dicere noluit ibo. alloquẽs euam suã dic̾e
noluit ibis. ẜait ibimꝰ. Suꝑius dictũ est
ꝙ ꝓ adam rõnẽ. ꝑ euam ĩtelligimꝰ affectio¬
nem. ꝑ domũ dei et̾nitatẽ. Ad adam ꝑtinet
cognicio. ad euã dilectio. Si et̾na cogitas
si ẽt̾na nõ amas. id quidã adam s solus. Si
etna cognoscis. si et̾na concupiscis. id utiq
adams non solus. Suꝑna cognosc̾e. suꝑ¬
na diligere / est adam et euã simł ire. Debet
adam contẽplari. debet eua congratulari.
intudo et̾ue iocunditatis. De pͥmo et scdo̾ ce¬
lodicit apłs. nostra cõu̾sacio ĩ celis est. nõ
dicit ĩ celo. sed in celis. d ne de uno solo ĩtelli¬
gas. De t̾cio dicit. Scio hoĩem huiꝰ modi raꝑ¬

Expanded text:
sibi arroget spiritus meus per superbiam. Dicatur hoc sibi arroget spiritus meus per superbiam. Dicatur hoc mihi a te, non fingatur a me, et tunc cantabo et ego: Laetatus sum in his quae dicta sunt, in domum Domini ibimus. Ibimus, inquit, loquens Adam; dicere noluit, ibo. Alloquens Evam suam, dicere noluit, ibis; sed ait, ibimus. Superius dictum estintelligimus affectionem, per domum Dei aeternitatem. Ad Adam pertinet cognitio, ad Evam dilectio. Si aeterna cogitas, sed aeterna non amas, it quidem Adam, sed solus. Si aeterna cognoscis, si aeterna concupiscis, it utique Adam, sed non solus. Superna cognoscere, superna diligere, est Adam et Evam simul ire. Debet Adam contemplari, debet Eva congratulari. nitudo aeternae jucunditatis. De primo et secundo coelo dicit Apostolus: Nostra conversatio in coelis est ; non dicit in coelo, sed in coelis, ne de uno solo intelligas. De tertio dicit: Scio hominem hujusmodi rap
Abbreviated transcription (Latin):
riatur gͦ obsecro domine anima mea mor¬
te ustoꝵ ut ult̾ius nõ sim̃ homo uinẽs. quia
uniu̾sa uanitas omĩs homo uiuẽs. Reduc
me donuine int̾im in domũ meã. ut tandẽ
introducas ĩ domũ tuã. Pͥͥmo fige ĩ amore
uitatis. postea sb̾leua ad gaudiũ et̾nitatis
Au̾te oculos meos ne uideant uanitatẽ. et
eupe me de domo aliena. Emitte lucẽ tuã
et u̾itatem tuã. et ero in domo mea. ⁊edde
michi leticiam salutaris tui. et sum in domo
tua. Si me ⁊ enocas int̾i ad domũ meã
sꝑabo me qñq introire in domũ tuã ut et
ipse cantare possim. Setatus sũ in hiis ⁊cͣ.¬
Letatus sũ inquit inhiis que dicta st̃ michi.
Adhuc ut audio letabatur inspe nondũ ĩ
de. non enĩ dicit ĩ hus q̃ data st̃ michi. sed
pocus in hiis que dicta st̃ michi. Audiam
et ego quid loquat: in me deus dñs meus.
si for̾te dicat et michi. si forte tale aliquid
ꝓmittit et michi. loquere gͦ dñe quia audiat
seruus tuns. Quid michi dñe dicis. dictio

Expanded text:
Domine, anima mea morte justorum, ut alterius jam non sim homo vivens; quia universa vanitas omnis homo vivens. Reduc me, Domine, interim in domum meam, ut tandem introducas in domum tuam. Primo fige me in amore veritatis, postea subleva ad gaudium aeternitatis. Averte oculos meos ne videant vanitatem, et eripe me de domo aliena. Emitte lucem tuam, et veritatem tuam, et ero in domo mea. Redde mihi laetitiam salutaris tui, et sum in domo tua. Si me revocas interim ad domum meam, sperabo me quandoque introire in domum tuam, ut et ipse cantare possim: etatus sum, inquit, in his quae dicta sunt mihi. Adhuc, ut audio, laetabatur in spe, nondum de re. Non enim dicit in his quae data sunt mihi, sed potius in his quae dicta sunt mihi. Audiam et ego quid loquatur in me Dominus Deus meus. Si forte dicat et mihi, si forte tali aliquid promittat et mihi. Loquere ergo, Domine, quia audit servus tuus. Quid mihi, Domine, dicis? Dictio
Abbreviated transcription (Latin):
.t. o.s. et nõ ẽ eis. Alia est impfitĩo forie
alia imꝑfectio stature. Ista est quali¬
tatis. ista est quantitatis. una qua quisq tlis
est. qualis scd̾m naturã esse debet. alic qua qͥsq
tantꝰ. ꝙͣtũ naturalit̾ crescere debet. prior ui¬
detur ĩ pu̾is. scda iueĩtur ĩ adultis. puer qñ
omĩa sua membra habet. scdm̃ formã ꝑfectus
est. et tñ scdm̃ staturã ꝑfectus non est. mõsccu¬
osi ꝑtus ꝙͣtũcũq crescant illam ꝑfectionẽ q̃
scdm̃ formã est. non recuꝑant. fi des sine bona
oꝑacione. boirũ opus cũ infidelitate. castitas
cũm suꝑbia. hũilitas cũ luxiria. totũ hoc mon¬
struosum est. uel facit. et nichil horũ ad xp̃ianã
ꝑfectionẽ actingit. Qui talis est ep̃i non est. n ͨ
de eo dici pt̾. Imꝑfectũ meũ uiderũt oclĩ tui. Qui
recte de eo xp̃c loquit᷑᷑ ad prẽm. Imꝑfectũ ĩqui¬
ens nõ quẽlib. s imꝑfectũ meũ uiderũt oclĩ

Expanded text:
tur, et nemo in eis. Alia est imperfectio formae, alia imperfectio staturae. Ista est qualitatis, illa est quantitatis. Una qua quisque talis est qualis secundum naturam esse debet; alia qua quisque tantus quantum naturaliter crescere debet. Prior videtur in pueris, secunda invenitur in adultis. Puer quando omnia membra sua habet, secundum formam perfectus est, et tamen secundum staturam perfectus non est. Monstruosi partus quantumcunque crescant, illam perfectionem quae secundum formam est non recuperant: fides sine bona operatione, bonum opus cum infidelitate; castitas cum superbia, humilitas cum luxuria, totum hoc monstruosum facit, et nihil horum ad Christianam perfectionem attingit. Qui talis est Christi non est, nec de eo dici potest, imperfectum meum viderunt oculi tui. Qui Recte de eo Christus loquitur ad patrem. Imperfectum, inquiens, non quemlibet, sed imperfectum meum viderunt oculi
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝙͣtũ circũ spectio quidã quasi samuel facit
eos de futuris timuidos. tantũ eos utiqz eos
reddit ĩ or̃one deuotos. et in dei ĩuocacione
assiduos. Cũ ergo uideas sac̾dociũ digne
ad nũstrari. et deum tam frequent̾ ꝙͣ suppli¬
citer inuocari. Scias hec sine pñtia moysi et
aaron uel eciam samuelis nillatenꝰ actita¬
ii. hec utiq cuta se agi ꝓpħa gratulat᷑ et tã
hũilit̾ ꝙͣ u̾acit̾ confitet᷑: dicens. Moyses et¬

Expanded text:
et quantum circumspectio quidam quasi Samuel facit et quantum circumspectio quidam quasi Samuel facit eos de futuris timidos, tantum eos utique reddit in oratione devotos, et in Dei invocatione assiduos. Cum ergo videas sacerdotium digne administrari, et Deum tam frequenter, quam suppliciter invocari, scias haec sine praesentia Moysi et Aaron, vel etiam Samuelis nullatenus actitari. Haec utique circa se agi Propheta gratulatur, et tam humilit
Abbreviated transcription (Latin):
diffusius diximꝰ ad compendiũ reuocemꝰ. Ad
moysem ꝑtinet quid faciend̾ sit prudenter
discerne̾. Ad aaron spectat ad ea que ꝑ nos
implere non possumꝰ diuinũ aduitorium
Per moysem itaq discretio. ꝑ aacon deuocio
Per samuelẽ intelligit: circũ spectio. Discre¬
cionis namqz est mores cõponere. Denocõis
autẽ deo supplicare. circũspectionis uo de su¬
ꝑuenturis ꝓuide̾. Si igit: dep̾hendĩs men¬
tem tnã in oꝑe discretam. in or̃one deuotani
In circũ spectõe ꝓuidã. pot̾is et tu cũ ppha psal¬
lere. Moyses et aaron in sacͥdotibz ei. et samu¬
el inter eos qui ĩuoiant nomẽ eus. Nam cũ
ad sacerdotes ꝑtineat. ut suꝑiꝰ monstrata
racio ꝓbat. põpulũ p̾ceptis informare. deũ
precib placare. mainfestũ est eos sine dis¬
crecione et deuocõe. quasi moyse et acudn mor¬
tius sacdocii sui officiũ non posse ĩplere. S

Expanded text:
diffusius diximus ad compendium revocemus, ad diffusius diximus ad compendium revocemus, ad Moysen pertinet quid faciendum sit prudenter discernere. Ad Aaron spectat ad ea quae per nos implere non possumus divinum adjutorium Per Moysen itaque discretio, per Aaron devotio, per Samuelem intelligitur circumspectio. Discretionis namque est mores componere, devotionis autem Deo supplicare, circumspectionis vero de superventuris providere. Si igitur deprehenderis mentem tuam in opere discretam, in oratione devotam, in circumspectione providam, poteris et tu cum Propheta psallere: Moyses et Aaron in sacerdotibus ejus, et Samuel inter eos qui invocant nomen ejus. Nam cum ad sacerdotes pertineat, ut superius monstrata ratio probat, populum praeceptis informare, Deum precibus placare, manifestum est eos sine discretione et devotione quasi Moyse et Aaron mortuis sacerdotii sui officium non posse implere. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
cionem mens proficit. ut qñqz post omnes
indices. Iudex nouissimꝰ samuel ueniat. qui
de sugulis uiciis. de uniu̾sis temptatoris ĩ¬
sidus plene eruditꝰ existat. Incipit itaq co
tempore. Uinũsas insidiatoris u̾sucias. sĩũ
uicioꝵ naturas non solũ ip̃e tognosc̾e. sedet
aliis manifeste detegere. et prudent̾ expon̾e.
Sepe dũ in aluis uultꝰ. habitũ. corꝑis gestũ.
tacitꝰ conspicit. quo quisq uicio imputtuet᷑.
fere meluis ꝙͣ is qui temptatur agnoscit
Sepe in ip̃o temptacionis articło fraudes minu¬
ci dep̾hendit. et qd̾ uel quale ex re qualibet ꝑicłm
ꝓuenire possit longe aute p̾noscit. Hhic est ille
samuel cui dona ꝓphecie data esse suꝑiꝰ dictũ ẽ
de quo et scriptũ est. Quia cognouẽrũt om̃s
adam usq bersabee qd̾ fidelis samuel ꝓph̃a eẽt
donũ. Nõne quasi quodã ꝓpħie munꝰ uidetur
esse occultas aunui passiones. latentes nimi¬

Expanded text:
nitionem mens proficit, ut quandoque post omnes nitionem mens proficit, ut quandoque post omnes judices, judex novissimus Samuel veniat, qui de singulis vitiis, de universis tentatoris insidiis plene eruditus existat. Incipit itaque eo tempore universas insidiatoris versutias, omnium vitiorum naturas non solum ipse cognoscere, sed et aliis manifeste detegere, et prudenter exponere. Saepe dum in aliis vultus habitum, corporis gestum tacitus conspicit, quo quisque vitio impugnetur fere melius quam is qui tentatur agnoscit. Saepe in ipso tentationis articulo fraudes inimici deprehendit, et quod vel quale ex re qualibet periculum provenire possit, longe ante praenoscit. Et hic est ille Samuel cui dona prophetiae data esse superius dictum est. De quo scriptum est: Quia cognoverunt omnes a Dan usque Bersabee, quod fidelis Samuel propheta esset Domini . Nonne quasi quoddam prophetiae munus videtur esse, occultas animi passiones, latentes inimi
Abbreviated transcription (Latin):
ut de omib quẽdã quasi uitorie triumphũ
reportemꝰ. et singłoꝵ ut dcm̃ est. uimi natu¬
ramq impugͣcionis modũ. qñq plene ꝑ¬
fetteq cognoscamꝰ. Unde et in libro iudicũ
ebreorũ saluatores. non reges noĩantur.
sed indices. Regum quippe est pro uolũtatis
arbitrio qd̾ platu̾it imꝑare. Iudicũ autem
officium est leges nosse. causas examĩare
Quasi ergo quidã intra nos surgit udex
sen legis ꝑitus cũ de quolib uicio ꝑ multa
arguinenta. post ĩnumera exꝑim̃ta aũꝰ
fuent plene cruditꝰ. qñ non qdͥ fieri uelit. de¬
gum more cũ autͣte pͥcipit. Sed cũ quadam
prudencia impłe̾ ntitur. ꝙ eũ exꝑienͣ. docu¬
it. Quociens mens ꝑ multa exꝑim̃ta eru¬
dita sapient magis. ꝙͣ uiolent̾ a ꝑiculoen¬
pitur. quasi tociens iudicũ suoꝵ prudenciã
ex dei munere exꝑitur. Index itaq post indi¬
tem surgit. quia post uniꝰ uitii ad altiꝰ coc¬

Expanded text:
ut de omnibus quemdam quasi victoriae triumphum ut de omnibus quemdam quasi victoriae triumphum reportemus, et singulorum, ut dictum est, vim, naturam, impugnationisque modum quandoque plene, perfecteque cognoscamus. Unde et in libro Judicum Hebraeorum salvatores, non reges nominantur, sed judices. Regum quippe est pro voluntatis arbitrio quod placuerit imperare. Judicum autem officium est leges nosse, causas examinare. Quasi ergo quidam intra nos surgit judex, seu legisperitus, cum de quolibet vitio per multa argumenta, post innumera experimenta animus fuerit plene eruditus, quando non quod fieri velit regum more cum auctoritate praecipit, sed cum quadam prudentia implere nititur, quod eum experientia docuit. Quoties mens per multa experimenta erudita sapienter magis quam violenter a periculo eripitur, quasi toties judicum suorum prudentiam ex Dei munere experitur. Judex itaque post judicem surgit, quia post unius vitii ad alterius cog
Abbreviated transcription (Latin):
et it̾m supplicanti suscitat᷑ saluator ut eos
eripiat. in quo et illud diligent̾ attendendũ
sed et firmit retinend̾. qd̾ nõ semꝑ ab eisdẽ
hostib opprimũt᷑. Sed modo ab hiis modo
ab illis diripiũt: a quib dã hreuiore. ab aliis
autem ꝓlixiore tempore affligũtur. Hoc
utiq deo dispensante intra nõs actitari cito
dep̾hendimꝰ. si spũalis illuis pugne et int̾¬
ne. que intra nos gerit: congressꝰ non igno¬
ramus. fit namq ut ab uno quolib uicĩo
dinciꝰ impugnem᷑: quo adusq omnẽ eus
uim et naturã et impugnacionis modũ ple¬
ne erudiam᷑ Uno sb̾acto aliud contra nos se
erigũt. illoq suꝑato. aluid ei in nostra in¬
settacione succedit. Et qnͣto cuiq uiolenͣ
maior. tanto utiq eius erga nos fit insec¬
tacio gͣuior. uel pugna prolixior. ad hoc a
diuinã miseracio uult nos ab omib ĩp̃uga
Ad hoc nos ꝑmittit a singłis diutiꝰ excercen.

Expanded text:
et iterum supplicanti, suscitatur Salvator ut eos et iterum supplicanti, suscitatur Salvator ut eos eripiat. In quo et illud diligenter attendendum, sed et firmiter retinendum, quod non semper ab eisdem hostibus opprimuntur, sed modo ab his, modo ab illis diripiuntur, a quibusdam breviore, ab aliis autem prolixiore tempore affliguntur. Hoc utique, Deo dispensante, intra nos actitari cito deprehendimus, si spiritualis illius pugnae, et internae quae intra nos geritur congressus non ignoramus. Fit namque ut ab uno quolibet vitio diutius impugnemur, quoadusque omnem ejus vim et naturam, et impugnationis modum plene erudiamur. Uno subacto, aliud contra nos se erigit. Illoque superato, aliud ei in nostra insectatione succedit, et quanto cuique violentia major, tanto utique ejus erga nos fit insectatio gravior, vel pugna prolixior. Ad hoc autem divina miseratio vult nos ab omnibus impugnari, ad hoc nos permittit a singulis diutius exerceri,
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Sepe ꝑ dei miseri cordiã ab host̾ib enp¬
untur. Agit: hoc mita diuine beinginitatis
dispensacione. ut ꝑ frequentem lapsũ sua
domini iunnotescat infirmitas. et et ꝑ uul¬
tiplices hostiũ incursus et insidias mimita
homim patefiat calliditas. ut ꝑ assidnar
etepcionẽ diuina hõi magifestet ͥ be ingno¬
tas. Qni hec plemꝰ nostẽ desidat. librũ ĩudi¬
cũ paulo diligenciꝰ legat. Inuẽĩant ibi ꝓcul du¬
bio quomiͦ filu israel post suas p̾uartaciones
ab hostib impugnantur. suꝑant᷑ seruituti
adiciunt: Afflicti ab hostib. Item ad diuinũ
aduitoriũ confugiũt. mĩam petũt. querũt
inuei̾unt. et ad priorem lib̾tatẽ redeunt. Q̾d
queso isti significant hostiũ incursus nͥ quid̾
ut sic dixerim uicioꝵ cũ uirtutib spũalib
pugne congressus. Deo autẽ deserente siue
eodem protegente. nũt ħ nũc ille suꝑant. i
hec. modo ille suꝑant: Quẽadmod̾ et ibi isra¬
eli pectanti suscitat᷑ hostis ut eos diripiat.

Expanded text:
Dei misericordiam iterum ab hostibus eripiuntur. Agitur hoc mira divinae benignitatis dispensatione, ut per frequentem lapsum sua homini innotescat infirmitas, ut per multiplices hostium incursus et insidias, inimica homini patefiat calliditas, ut per assiduam eruptionem divina homini manifestetur benignitas. Qui haec plenius nosse desiderat, librum Judicum paulo diligentius legat; inveniet ibi procul dubio quomodo filii Israel post suas praevaricationes ab hostibus impugnantur et superantur, servituti addicuntur. Afflicti ab hostibus item ad divinum adjutorium confugiunt, misericordiam petunt, quaerunt, inveniunt, et ad priorem libertatem redeunt. Quid, quaeso, isti signant hostium incursus, nisi quosdam, ut sic dixerim, vitiorum cum virtutibus spiritualis pugnae congressus? Deo autem deserente, sive eodem protegente nunc haec, nunc illae superant; modo haec, modo illae superantur. Quemadmodum et ibi Israel peccanti, suscitatur hostis ut eos diripiat,
Abbreviated transcription (Latin):
turis celestis sapĩe thesauros iuantes a¬
manur. et rimãtes nuiram᷑. ꝓ his sapĩe
thesauris apłs exclamat. et dicit. O altitudo
diutiarũ sapĩe et scientie dei. Sultis autẽ
scire quisint uenti quos solet de huiꝰ modi tre
ꝑtinent ad intellectũ. tres u̾o ad affectum
ad intellectũ eiñ ꝑtinet sap̾e̾. intellig̾e dis¬
cernere. scur. Ad affectũ confid̾e. dilitre.time

Expanded text:
turis coelestis sapientiae thesauros mirantes rimamur, et rimantes miramur. Pro his sapientiae thesauris Apostolus exclamat et dicit: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! Vultis autem scire qui sunt venti quos solet de hujusmodi thesrtinent ad intellectum, tres vero ad affectum. Ad intellectum enim pertinet sapere, intelligere, discernere, scire; ad affectum confidere, diligere, time
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ est ꝓpħãs dicere qui possũt fut᷑a pre¬
uidere. Proph̾e gͦ. recte dicũt᷑ qui deitatis
archana rimant: qui celestia contẽplãt.
qui ĩtima penetrant. qui mist̾ioꝵ ꝓfunda
reuelant. S puitales itaqz sensus quasi
quidẽ ꝓphete st̃. qui celestib secretis seꝑius ĩt¬
sunt. qui inuisibłib contẽplacionis ocłm fi¬
gunt. xp̃os gͦ facit desid̾iũ et̾noꝵ ꝓpħas effi
cit cognicio secretoꝵ. hos accendit feruor di¬
lectionis. illos illumĩat sb̾tilitas contẽpla¬
cionis. hii multũ diligũt. illi magna cogne¬
tunt. Iure g ͦ protalib increpat dñs reges
seu quoslib eoꝵ hostes. Nolite inquiens tã¬
gere xp̃os meos. et in ꝓphĩs meis nolite ma¬
lignari. hus enĩ insidiatur tepor. illis autẽ
insidiatur error. facile est ut deuocionis feruor
deficiat. et in teporem cadat. et sepe ĩtelligẽ¬
cia caligat. et longns enagando se in erro¬
rem precipitat.¬

Expanded text:
dictum est, prophetas dicere qui possunt futura praedictum est, prophetas dicere qui possunt futura praevidere. Prophetae ergo recte dicuntur, qui Deitatis arcana rimantur, qui coelestia contemplantur, qui intima penetrant, qui mysteriorum profunda revelant. Spirituales itaque sensus quasi quidam prophetae sunt, qui coelestibus secretis saepius intersunt, qui in invisibilibus contemplationis oculum figcit cognitio secretorum. Hos accendit fervor dilectionis, illos illuminat subtilitas contemplationis. Hi multum diligunt, illi magna cognoscunt. Jure ergo pro talibus increpat Dominus reges, seu quoslibet eorum hostes. Nolite, inquiens, tangere Christos meos, et in prophetis meis nolite malignari. His enim insidiatur tepor, illis autem insidiatur error. Facile est ut devotionis fervor deficiat, et in tempore cadat, et saepe intelligentia caligat et longius evagando se in errorem praecipitat.
Abbreviated transcription (Latin):
uehemenciꝰ instant. Istoꝵ astucia eruditur
prudencia nr̃a. illoꝵ instancia excercet᷑: for¬
titudo nr̃a. fortassis tamẽ si diligenciꝰ acten¬
dimꝰ illos rectius ꝑ reges designandos in¬
telligimꝰ in quib est astuta audacia. et au¬
daix astucia. ut eorum temptacio sic sit uio¬
lenta ut sit simł et fraudulenta. hoꝵ infe¬
stacio ꝙͣto difficilior tanto ꝑicłosior. Quos
tamen et̾na dei ꝓuidentia seruare deposuit.
non reliquit hoĩem nocere eis. s corripuit
pro eis reges. increpans utiq pro eis eoꝵ
hostes. Nolite tang̾e̾ xpõs meos. et ĩ ꝓphis
meis nolite malignari. xp̃i sunt qui unctõez
cunt. Sed scimꝰ quia dei unctio est eius di¬
lectio. Qui igitur huiꝰ modi unctionem
accipiunt. quĩ ardent̾ que dei st̃ diligunt.
xpĩ dei st̃. et xpi dici possũt. Recte gͦ ꝑ xp̃os
que ex diuine inspiracionis unctione ĩ sccõꝵ
cordib flagrare cognonimꝰ. Usus ht̃ ut

Expanded text:
vehementius instant; istorum astutia eruditur vehementius instant; istorum astutia eruditur prudentia nostra, illorum instantia exercetur fortitudo nostra. Fortassis tamen si diligentius attendimus, illos rectius per reges designandos intelligimus, in quibus est astuta audacia et audax astutia, ut eorum tentatio sic sit violenta, ut sit simul et fraudulenta. Horum infestatio quanto difficilior, tanto periculosior. Quos tamen aeterna Dei providentia servare disposuit, non reliquit hominem nocere eis, sed corripuit pro eis reges, increpans utique pro eis eorum hostes. Nolite tangere Christos meos, et in prophetis meis nolite malignari. Christi sunt qui unctionemcunt. Sed scimus quia Dei unctio ejus est dilectio. Qui igitur hujusmodi unctionem accipiunt, qui ardenter quae Dei sunt diligunt, Christi Dei sunt et Christi dici possunt. Recte ergo per quae ex divinae inspirationis unctione in sanctorum cordibus flagrare cognovimus. Usus habet, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ꝓpħa ponit de regno ad pplm̾i alt̾m. N¬
em̃ hoĩm hic sine pĩtouiuit. Quis nũꝙͣ hi
carnalem delectacionẽ sentit. Alibi gͦ nõ
hic ht̾ iusticia regnũ ꝙͣuis eciã hic habeat
populũ alt̾m. et a uiciis ualde alienũ. diffe¬
runt igit: int̾im hebrei a iusticie regno.
transeunt tamen de regno ad ppłu̾i alt̾m
et non datur transitꝰ. nisi ꝑ medios gladios
hostiũ. deo tñ ꝓtegente penetrant et per¬
transeunt medios hostes. Quia non reli¬
quit hoĩem noce eis. et corrpuit pro eis
reges. Soli hoĩes int̾ cet̾a animãcia rõue
ut̾unt: et int̾ hoĩes alios ip̃i reges pͥnci¬
pantur. Quia igitur ꝓpħ̃a adu̾sarios no¬
stros alios astuciores. alios audaciores
nouerat. recte hos hoĩs appellacione. illos
per reges designat. Isti dolis et insidiis falle̾
nitunt᷑ illi quodã impetu ferũt᷑ hii calli¬
diores. illi forciores. hii u̾suciꝰ tep̃tant. illi

Expanded text:
sicut Propheta ponit de regno ad populum alterum. sicut Propheta ponit de regno ad populum alterum. m hominum hic sine peccato vivit, quis nunquam hic carnalem delectationem sentit? Alibi ergo, non hic habet justitia regnum quamvis etiam hic habeat populum alterum, et a vitiis valde alienum. Differuntur ergo interim Hebraei a justitiae regno, transeunt tamen de regno ad populum alterum, et non datur transitus, nisi per medios gladios hostium. Deo tamen protegente, penetrant et pertranseunt medios hostes. Quia non reliquit hominem nocere eis, et corripuit pro eis reges. Soli homines inter caetera animantia ratione utuntur, et inter homines alios ipsi reges principantur. Quia igitur Propheta adversarios nostros alios astutiores, alios audaciores noverat, recte hos hominis appellatione, illos per reges designat. Isti dolis et insidiis fallere nituntur, illi quodam impetu feruntur. Hi callidiores, illi fortiores. Hi versutius tentant, illi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ transeant. ꝑ terram alienã ad regionem
longinquã. Nam st̾ quidẽ nõ solũ pantissĩ
sed incole et ꝑegni. fides namqr qd̾ credit. nõ¬
dum ꝑ ĩtelligenciã app̾hendit. et qd̾ spatur
nec dũ tenetur. et huc usq caritas desi d̾io
suo ꝑfruitur ꝙͣdui ꝓcul a domino in terra
pegrinatur. possumꝰ eciã dicere quia u̾tutũ
tirones pauci quidem ad huc st̃. ꝙͣrdui hostilẽ
uicioꝵ cohortem funditꝰ delere non possũt. pau¬
ciores autẽ cũ non dũ queant sibi subig̾e. et
sibi saltem tributarios fac̾e. paucissimi uere
cũ non queant sine magno labore et ꝑicło
gram illis resist̾e. uel uitam defend̾e. Deo
tamen ducatum p̾bente ꝑtranseũt. sepe huiꝰ¬
modi paucissimi de gente ad gentẽ. et de re
iside regno concupiscencie ad regnũ iustiͤ
Qui sic transit recte hebrens dicit. Nam he¬
breus transiens int̾pretat: Caltantes con¬
cupiscenciã et apprehendentes iusticiã. trã¬
seunt hebrei de regno ad regnũ. uel pociꝰ.

Expanded text:
seant per terram alienam ad regionem longinquam. Nam sunt quidem non solum paucissimi, sed incolae et peregrini. Fides namque quod credit, nondum per intelligentiam apprehendit, et quod speratur, necdum tenetur et hucusque charitas desiderio suo perfruitur, quandiu procul a Domino in terra peregrinatur. Possumus etiam dicere, quia virtutum tirones pauci quidem adhuc sunt, quandiu hostilem vitiorum cohortem funditus delere non possunt; pauciores autem, cum nondum queant sibi subigere, et sibi saltem tributarios facere; paucissimi vero, cum non queant sine magno labore, et periculo gravi illis resistere, vel vitam defendere. Deo tamen ducatum praebente, pertranseunt saepe hujusmodi paucissimi de gente ad gentem, et de rego ad regnum, nisi de regno concupiscentiae ad regnum justitiae. Qui sic transit, recte Hebraeus dicitur: nam Hebraeus transiens interpretatur. Calcantes concupiscentiam, et apprehendentes justitiam transeunt Hebraei de regno ad regnum, vel potius
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Si muraris. si uis habere uide nuren
mirare pociꝰ quo modo ꝑsequebatur unus
mille. et duo fugarent decem milia: Nlẽ¬
ne et tu cantabis dño canticũ nouũ. et
audiet᷑ in tab̾nacło tuo uox exultacionis
et salutis. Cũ compler in te ceꝑit illa
dei tui ꝓmissio. Cadent a laterẽ tuo u
et decem milia a dextus tuis. Merito g.
auditur uox exultationis et salutis ĩ ta¬
bernaculis iustoꝵ. Quantũ gͦ putas gau¬
debunt in prĩa. qui sic letantur in t̾ra a¬
liena. Quanta eis merit leticia ĩ domo
qui sic exhilarant: in exilio. Quid factu¬
ri erũt in illa uite et̾ne transquillitate.
quoꝵ gaudiũ sic exhuberat in expedicõne
In tantũ ut tale tantũq eoꝵ gaudiũ nõ
iam ualeat choartari sub silencio ne ni a¬
pertũ ꝓdeat. et in uocem prũpat. uasorũ
utiq in ore que cum de in fu so liquore plus
capere nequeunt. qd̾ de suꝑ infũdit: circũ¬
quaq infundũt. Sic nmirũ. sic illud̾ le¬

Expanded text:
s habere unde mireris, mirare potius quomodo persequebatur unus mille, et duo fugarent decem millia. Nonne et tu cantabis Domino canticum novum, et audietur in tabernaculo tuo vox exsultationis et salutis, cum compleri coeperit in te illa Dei tui promissio: Cadent a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis? Merito ergo auditur vox exsultationis et salutis in tabernaculis justorum. Quantum ergo putas gaudebunt in patria, qui sic laetantur in terra aliena? Quanta eis inerit laetitia in domo, qui sic exhilarantur in exsilio? Quid facturi erunt in illa vitae aeternae tranquillitate, quorum gaudium sic exuberat in expeditione? In tantum ut tale, tantumque eorum gaudium non jam valeat coarctari sub silentio, ne in apertum prodeat, et in vocem prorumpat, vasorum utique more, quae cum de infuso liquore plus capere nequeunt, quod desuper infunditur circumquaque diffundunt. Sic nimirum, si illud lae
Abbreviated transcription (Latin):
que aduersarioꝵ inuidiã cito excitet. et eor
erga nos odiũ acriter inflãmet. Hec nã¬
qz racio pugne. hec est causa uittorie. Ad
hoc contra malignos spũs pugnamꝰ ut u¬
sticiam ĩuiolatã custodiamꝰ. Dimicãt ⁊p̃i
contra nos. non ut eam s̾ acquirant. s
ut eam nobis uiolent̾ auferant. facile au¬
tẽ uictoriã sibi de nr̃a infirmitate p̾sum̃t
pro eo qd̾ portamꝰ thesaurũ hũc inuasis
fictilib. Sed forte minime attendũt ꝙ nõ
sumꝰ confidẽtes in nobis. sed in ip̃uis. ad¬
uitorio cuidicimꝰ. Non nob̾ dñe non nob
sed nõĩ tuo dagłiam. Sed miraris forten
in m̾ito tñ quo m ͦ sibi cõuei̾unt. uel quo¬
ncĩ mͦ ꝯueĩre possũt p̾liũ et gaudiũ. uox¬

Expanded text:
quae adversariorum invidiam cito excitet et eorum quae adversariorum invidiam cito excitet et eorum erga nos odium acriter inflammet. Haec namque ratio est pugnae, haec est causa victoriae. Ad hoc contra malignos spiritus pugnamus ut justitiam inviolatam custodiamus: dimicant ipsi contra nos, non ut eam sibi acquirant, sed ut ea nobis violenter auferant. Facile autem victoriam sibi de nostra infirmitate praesumunt, pro eo, quod portamus thesaurum hunc in vasis fictilibus. Sed forte minime attendunt quod non sumus confidentes in nobis, sed in ipsius adjutorio, cui dicimus; Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam . Sed miraris forte, nec immerito tamen, quomodo sibi conveniunt, vel quonam modo convenire possunt praelium et gaudiu
Abbreviated transcription (Latin):
future gandia uesciuut. Istis autẽ duplex
ue. qui et semꝑ lugent. bona que hic ꝑdide¬
tunt. et mala que hinc recedentes illic in¬
uenerunt. felices isti qui sic lugent in tẽꝑe
ut gaudeant in et̾nitate. felicẽs et illi rmo
hus młto feliciores. qui ĩ tempore p̾gustãt
unde et̾n alit̾ gandeant. Uox itaq exulta¬
cionis et salutis intab̾nacłis iustoꝵ. In ta¬
bemaculis inquit. habitant gͦ iusti ĩ tab̾na¬
culis non ĩ domib. quia non habent hic ma¬
nentem ciuitatẽ qui futurã inqͥrũt. qui q̃
sursũ non que suꝑ terram st̾ sapiũt. ẽab¬
nacula militanciũ muniones esse cogno¬
uimus. nos qz quoꝵ uita milicia est suꝑ
terram. militantes non ocio torpentes esse
debemꝰ. Qmͣ autẽ caute ꝙͣ strelue pugnãd̾
sit nobis. diligenter nob̾ est attendend̾.
quib est colluctacio non adu̾sus carnẽ
et sanguinẽ. s adu̾sus spũalia nequicie
incelestib. preciosa res ualde iusticia. et

Expanded text:
futurae gaudia nesciunt. Istis autem duplex vae, qui et semper lugent bona quae hic perdiderunt, et mala quae hinc recedentes illic invenerunt. Felices et illi qui sic lugent in tempore, ut gaudeant in aeternitate. Felices et illi, imo his multo feliciores, qui in tempore praegustant unde aeternaliter gaudeant. Vox itaque exsultationis et salutis in tabernaculis justorum. In tabernaculis, inquit. Habitant ergo justi in tabernaculis, non in domibus, quia non habent hic manentem civitatem, qui futuram inquirunt, qui quae sursum, non quae super terram sunt sapiunt. Tabernacula militantium munitiones esse cognovimus, nos quoque quorum vita militia est super terram, militantes, non otio torpentes esse debemus. Quam autem caute, quam strenue pugnandum sit nobis, diligenter nobis est attendendum, quibus est colluctatio, non adversus carnem et sanguinem, sed adversus spiritualia nequitiae in coelestibus. Pretiosa res valde justitia, et
Abbreviated transcription (Latin):
Nam postꝙͣ omia consũmabũt᷑ et sicut m ͭ
angli tandẽ hoĩes. hii in bono. illi ĩ malo cõ¬
firmabũtur. calix moueri desinet. et fex ad
calicis mmia descendet. et erit unũ merũ i
sũmo. et sola fex remanebit inimo. quia fex
eius non est exinanita bibent om̃s pctõres
terre. qui non timẽt in sius ptt̃is ꝑsciiare.
ibent autẽ bom tũc de unio mer̃o. s soli
mali de sola fete. Ut nulli deinceps bono sit
male. et nulli malo sit bene.
Umi exiret de terra egypti linguã
quã non nou̾at audiuit. Si e¬
gyptus tenebre interp̾tat : quid
aluid est egyptũ desere ꝙͣ discussis igran
tenebris in lumĩe u̾itatis oculos intelligẽ¬
cie figere. Tociens egyptũ deserimꝰ. quoiẽc
rerum tp̃raliũ obliti contẽplacõnis ⁊adios
in et̾iutate figimꝰ. S qui egyptũ descrit
ticius linguã quã non audierat audiuit.

Expanded text:
m postquam omnia consummabuntur, et sicut modo angeli, tandem homines, hi in bono, illi in malo confirmabuntur, calix moveri desinet, et faex ad calicis ima descendet, et erit vinum merum in summo, et sola faex remanebit in imo, quia faex ejus non est exinanita, bibent omnes peccatores terrae qui non timent in suis peccatis perseverare. Bibent autem boni tunc de vino mero; sed soli mali de sola faece, ut nulli deinceps bono sit male, et nulli malo sit bene.linguam quam non noverat audivit. Si Aegyptus tenebrae interpretatur, quid aliud est Aegyptum deserere quam discussis ignorantiae tenebris in lumine veritatis oculos intelligentiae figere? Toties Aegyptum deserimus, quoties rerum temporalium obliti, contemplationis radios in aeternitate figimus. Sed qui Aegyptum deserit, citius linguam quam non noverat audi
Abbreviated transcription (Latin):
Si igitur in omĩb et usq infinẽ scłi. ħ uicis¬
situdinũ alt̾nacio custodit᷑ maĩfestũ est ꝙͣͣ
recte calix dm̃ nixto plenꝰ esse ꝑhibeatur. Si
ergo ꝑturbaris. noli defic̾e. Si cõnsolaris no¬
li securus esse. Quia indĩauit ex ħ in hoc.
In die maloꝵ memẽto bonoꝵ. et ĩdie bonoꝵ
menior sis maloꝵ. Quia inclĩauit ex hoc ĩ
hoc. Ette uideo uas ire ꝑfusũ ex dñi calice.
et repletũ amaritudine. Euatuatur it̾im
uas mĩe. Cur hoc obsecro insi quia ille qui
calicem tenet ĩclinauit ex hoc in hoc. It̾m as¬
picio uas ire repletũ oleo temꝑalis leticie
et ducit in bono dies suos. et habet int̾im
que ad pacem suã st̃. Et sb̾ito inclĩatur et
dolebat et contristat᷑ qui prius gaudebat.
Et durat hec rerũ alt̾nãtiũ uarietas. ꝙͣ¬
diu ille qui calicẽ tenet nõ cessat inclĩare.
ex hoc in hoc. et non iueitur usq hodie
qui in hac uĩta de dñtalite mnebriet: uio
sine in sũmo. siue in mio calicis ꝑmixta st̃

Expanded text:
Si igitur in omnibus, et usque in finem saeculi haec vicissitudinum alternatio custoditur, manifestum est, quam recte calix Domini misto plenus esse perhibeatur. Si igitur perturbaris, noli deficere; si consolaris, noli securus esse. Quia inclinavit ex hoc in hoc. In die malorum memento bonorum, et in die bonorum memor sis malorum, quia inclinavit ex hoc in hoc. Ecce video vas irae perfusum ex Domini calice, et repletum amaritudine. Evacuatur iterum o vas misericordiae. Cur hoc, obsecro, nisi quia ille qui calicem tenet inclinavit ex hoc in hoc? Iterum respicio vas irae repletum oleo temporalis laetitiae, et ducit in bono dies suos, et habet interim quae ad pacem suam sunt, et subito inclinatur, et dolebat, et contristatur, qui prius gaudebat, et durat haec rerum alternantium varietas quandiu ille, qui calicem tenet non cessat inclinare ex hoc in hoc, et non invenitur usque hodie, qui in hac vita de Domini calice inebrietur vino sive in summo, sive in imo calicis permista sunt
Abbreviated transcription (Latin):
diũ suũ. ꝙͣius ꝑu̾sũ qui letantur cũ male eg¬
rint. et cxultant in reb pessimis. uideas ꝑ¬
u̾se uiuentes. alios gaudentes. alios merẽ¬
tes. sed taliũ uox sine sit gaudu sine sit me¬
roris. non utiq uox est salutis sed ꝑdicionie
Simłr in bomis morib uidere. licet alios gai¬
dere. alios uero dolere et flere. S cur hii ad¬
huc desolantur. et dolent. plangũt. et me¬
rent. cum scriptũ sit. uox exultacioĩs et salu¬
tis in tab̾naculis instoꝵ. forte qui adhuc a¬
gunt penitenciã. nũdũ emũdauerũt con¬
scienciam. nec dũ apprehenderũt iusticiam
hibent itaq nnt̾im uocem meroris et salua¬
cionis. habituri qñq uocẽ exultacionis et
salutis. Dolete ergo et flete int̾im qui huiꝰ¬
modi estis. tusticia em̃ ur̃a u̾tetur ingau¬
diũ. Notande st̃ he qͣtuor uotes. et a se i̾uis
distinguende. uox exultacionis et ꝑdicionis

Expanded text:
 quamvis perversum qui laetantur cum male egerint, et exsultant in rebus pessimis. Videas perverse viventes, alios gaudentes, alios moerentes. Sed talium vox sive sit gaudii, sive moeroris, non utique vox est salutis, sed perditionis. Similiter in bonis moribus videre licet alios gaudere, alios vero dolere et flere. Sed cur hic adhuc desolantur et dolent, plangunt et moerent cum scriptum sit: Vox exsultationis et salutis in tabernaculis justorum? Forte qui adhuc agunt poenitentiam, nondum emundaverunt conscientiam, necdum apprehenderunt justitiam. Habent itaque interim vocem moeroris et salvationis, habituri quandoque vocem exsultationis et salutis. Dolete ergo et flete interim qui hujusmodi estis, tristitia enim vestra vertetur in gaudium. Notandae sunt hae quatuor voces, et a se invicem distinguendae, vox
Abbreviated transcription (Latin):
Sed utinã moyses et aaron suit in sacerdo¬
tib eius. et samuel int̾ eos. qui ĩuocant ne¬
men eiꝰ. Queramꝰ qui sint isti moyses et
aaron et samuel. ꝑ moysem lex data est. ĩ
aaron sac̾dociũ miciatũ est. Samueli donũ
ꝓphecie concessũ est. Officiũ itaq moysi ẽ

Expanded text:
 Moyses et Aaron sint in sacerdotibus ejus, et Samuel inter eos qui invocant nomen ejus. Quaeramus qui sint isti Moyses, et Aaron, et Samuel. Per Moysen lex data est. In Aaron sacerdotium initiatum est. Samueli donum prophetiae concessum est. Officium itaque Moysi est
Abbreviated transcription (Latin):
dauid qñ iam senuerat: Quid aluid eũ ĩ
minũ inuocare. Nil ergo nomi ut arbitror
accidit ut de eo a propħa dici uel scribi oꝑ¬
tuerit. Moyses et aaron in .s .e. et samu
el int̾ e. qui .i. eius. S si diligenter atten¬
dimꝰ multo ante eus tpr̃a moysen et a arõ
mortuos inuenimꝰ. et forte tunc samuel
a uita discesserat. qñ ꝓpħa talia scribebat
Quid est obsetro quod dicit. quidnos docere
apło dei de eo scribenti credimꝰ ẽ emplũ dei
inquit sctm ẽ qd̾ estis uos. Nequaquã ergo
credend̾ est deitemplũ sine sac̾dotib esse. uel

Expanded text:
David, quando jam senuerat? Quid aliud eum in David, quando jam senuerat? Quid aliud eum in  quam Dominum invocare? Nil ergo novi, ut arbitror, accidit, ut de eo a Propheta dici vel scribi oportuit. Moyses et Aaron in sacerdotibu nomen ejus. Sed si diligenter attendimus, multo ante ejus tempora Moysen et Aaron mortuos invenimus et forte tunc Samuel e vita discesserat, quando Propheta talia scribebat. Quid ergo est, obsecro, quod dicit, quid nos docere vum, si Apostolo Dei de eo scribenti credimus: Templum Dei, inquit, sanctum est quod estis vos . Nequaquam ergo credendum est Dei templum sine sacerdotib
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscenciã conpũgatur cor ad penitenciã.
conu̾tat:q ad iusticiã. Exurgũt itaq
gatur pax. iusticia reu̾titur. pugna uali¬
da inichoat᷑: Nec prius quiescit spũs donec
regnũ suũ iure in carne sua recipiat. et eã
ꝑpetue seruituti adiciat. Seruit itaq caro
prius tamẽ inuita. postea uero uolũtaria
Componitur item pax mũda conscĩa. sicqz
redit par. ut non recedat iusticia. Nec iã
se ĩuitẽ paciũt᷑ tm̃ s carius amplectũt:
et in caritatis osculo iniicẽ fed̾antur. sicut
scuptũ est. Iusticia et pax osculate sunt.
primo ergo est pax sola. tempore exꝑiende
concupi scencie. Scdo u̾o iusticia et sola.
sciencie.
M
queso noui accidit. quid nos docere
uoluit. Quis enĩ inter dei sacerdotes depũbr̃
si moyses et aaron a quib omne sacerdociũ
sũpsit exordiũ in eis nõ annumant᷑: S
et samuel cũ adhuc puer eẽt die ac nocte ĩ
templo ꝑmanebat. ꝙͣto magis tempore

Expanded text:
cupiscentiam compungatur cor ad poenitentiam cupiscentiam compungatur cor ad poenitentiam convertaturque ad justitiam. Exsurgunt itaque gatur pax, justitia revertitur, pugna valida inchoatur. Nec prius quiescit spiritus, donec regnum suum jure in carne sua recipiat, et eam perpetuae servituti addicat. Servit itaque caro, prius tamen invita, postea vero voluntaria. Componitur item pax, munda conscientia, sicque redit pax, ut non recedat justitia. Nec jam se invicem patiuntur tantum, sed charius amplectuntur, et in charitatis osculo invicem foederantur, sicut scriptum est: Justitia et pax osculatae sunt. Primo ergo est pax, sed sola tempore experiendae concupiscentiae. Secundo vero justitia et sola tscientiae. Mquaeso, novi accidit, quid nos docere voluit? Quis enim inter Dei sacerdotes deputabitur si Moyses et Aaron, a quibus omne sacerdotium sumpsit exordium, in eis non annumerantur? Sed et Samuel cum adhuc puer esset die ac nocte in templo permanebat, quanto magis tempore
Abbreviated transcription (Latin):
famulatur. In scd̾a pate spũs regnat. caro
optemꝑat. Prima pax ꝑagitur in regione
dissili̾tudinis ubi regnat concupĩa. Scdã
iueĩtur in terra repmissionis. U̾bi imꝑiũ
tenet iusticia. Transitꝰ quidã difficił est. neq
em̃ datur transire de gente ad gentẽ. et de
regno ad ppłmi alt̾mi. insi in manu potenti
et brachio excelso. Quid est de gente ad gen¬
tem. nisi de concupiscenciis carnis ad concu¬
piscencias spũs. Quid est de regno ad re¬
gnũ. nisi de regno iniquitatis. ad regnũ
caritatis. Distingue ergo hec tria temꝑa
Primo qñ expletũr concupĩa. Scd̾o quãd¬
excercetur penitẽcia. Tercio qñ diligitur
iusticia. Quãdiu itaq caro concupiscit.
spũs uero acquiescit. pax quidã est. s bona
non est. quia iusta non est. et idcirco iusti¬
cia indignat: detestaturq huiꝰ modi pa¬
cem et recedit iusticia. et remanet quidã
pax sed sola. fitq qñq ut post expletã con¬

Expanded text:
famulatur. In secunda pace spiritus regnat, caro famulatur. In secunda pace spiritus regnat, caro obtemperat. Prima pax peragitur regione dissimilitudinis ubi regnat concupiscentia. Secunda invenitur in terra repromissionis, ubi imperium tenet justitia. Transitus quidem difficilis est: neque enim datur transire de gente ad gentem, et de regno ad populum alterum, nisi in manu potenti et brachio excelso. Quid est de gente ad gentem nisi de concupiscentiis carnis ad concupiscentias spiritus? Quid est de regno ad regnum, nisi de regno iniquitatis ad regnum charitatis? Distingue ergo haec tria tempora. Primo, quando expletur concupiscentiaexercetur poenitentia; tertio, quando diligitur justitia. Quandiu itaque caro concupiscit, spiritus vero acquiescit, pax quidem est, sed bona non est, quia justa non est, et idcirco justitia indignatur. Detestaturque hujusmodi pacem, et recedit justitia, et remanet quidem pax, sed sola. Fitque quandoque ut post expletam con