comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
leo daalđ seruur cuiusddõt
baudele fe euico an decauen¬
si Qui erouio antiqͥtas omen
indidit . pꝰ quca renatus exac
aetas lla patitur  huc illucq
dis currer&. subito cõmotis
ũ imp&u uenture puluere
cleucus: oculos infcintis im¬
laut : qcũ caecita tepcussus
olorib cruciar&ur apparũis
unae eius uirqͥdc̃ ꝑ somniũ:¬

Expanded text:
Leodoaldus·, servus cuiusdam Leodoaldus·, servus cuiusdam Baudeleifi de vico Andecavensi, cui Crovio antiquitas nomen indidit, postquam renatus ex aqaetas illa patitur, huc illucque discurreret, subito commotus cum impetu ventus et pulverem elevans, oculos infantis implevit. Qui cum caecitate percussus doloribus cruciaretur, apparuit aviae eius vir quidam per somniu
Abbreviated transcription (Latin):
extelit quẽ in nqt uincula
compactũ curtodire p̃cepiti
Aduenientib cuit̃ dieb st̃s
dominicce resurrectionis
iussiteũ iudex ipre in ulterio¬
rꝑ ligerir fluuilitus in cli
r&rudicustodia Sucebat
igitur ũ solũ catenis collass¬
uinctus ÷ : uerũ &itt̃ post tergi
manib: comligatis Cũqa
ripã nominati amnis tedus¬
nissent & nouigiũ qͦ trciss¬
si redeberent p̃stolarentus
incessabilit̃ flcigitara uisi
T regente custodib qͦsi ab
aliq capite uerberati fuill
ac catenae q̃ uinctũ tene¬
bant hominẽ : confractaesurit
laxata euero corrigias demapu
soluuntur ⁊ ipse aut̃ liberti sesq¬
tiens decũbentibi ad huc solo
hominib secessit cibeis & scã e
ecdesi celimen iu gressus. ẽ : sicq
a iudice relaxatur Ferebcuit
enĩ non nullihis dieb: & cpud
pecta uensim urbẽ uinctos ab
ergastulo carcerolifuissere¬
solutos: qͦd ambigeri ũ potest
qͥautriusq: confersoris ustus
utrãq: urbem sacris potutiu¬
lustrare miraculis XUII
uerulus paruulus nomine

Expanded text:
quem in vincula conpactum custodire praccepit. Advenientibus autem diebus sanctis dominicae resurrectionis, iussit eum iudex ipse in ulteriorem Ligeris fluvii litus in alia retrudi custodia. Ducebatur igitur non solum catenis colla revinctus, verum etiam post tergum manibus conligatis; cumque ad ripam nominati amnis advenissent et navigium, quo transire deberent, praestolarentur, incessabiliter flagitaret, visum est repente custodibus, quasi ab aliquo capite verberati fuissem ruunt, ac catenae, quae vinctum tenebant hominem, confractae sunt, laxatae vero corrigiae de manu solvuntur. Ipse autem liberum se sentiens, decumbentibus adhuc solo hominibus, secessit ab eis et sanctae cclesiae limen ingressus est, sicque a iudice relaxatur. Ferebant enim nonnulli, his diebus et apud Pectavensim urbem vinctos ab ergastulo carcerali fuisse resolutos. Quod ambigeri non potest, quia utriusque confessoris virtus utramque urbem sacris potuit inlustrare miraculis. 17. Puerolus parvulus nomine
Abbreviated transcription (Latin):
diptegratus ẽ xxiIĩ.
phuius &ic̃ solemnitatiuu
gratia p̃senserunt: Naro
leodomunđ: caecus pꝰseptẽ
anus  Domnitta pꝰtresd
tres insuꝑ  cilii caeci uhas
festiuitate : uisũꝑ opẽbeat
antistitis receperunt iuergu¬
mini pleriq: mundati suxt
eonis prbi ur̃i uernacula cũad
uillulã urbi pximã pare¬
tib uinis de postata secesssr&:
uifebris obp̃mitur & diȩ ac
uocte ualđ inmortis discrimi¬
ue cernitur Quc̃ uiden sprb
ex& nin dri uiolentia morbi ÷
Nocte cescenso equi cȩ adbas¬

Expanded text:
dintegratus est. 24. In dintegratus est. 24. In huius etiam solemnitatis gratia, persenserunt. Nam Leodomundus caecus post septem annis, Domnitta post tres et tres insuper alii caeci in hac festivitate visum per opem beati antistitis receperunt; inergumini plerique mundati sunteri nostri vernacula, cum ad villulam urbi proximam parentibus· ulnis deportata secessisset, vi febris obpremitur et die ac nocte valde in mortis discrimine cernitur. Quam videns presbiter exanimari violentia morbi, nocte ascenso equite, ad bas
Abbreviated transcription (Latin):
auferens frust aũ benedicti
poinis effracctã posuit in eo¬
ͦ dubi mulier illa q̃ debeccha¬
batꝰ accepit: Moxcũ sanguiũ
eiecto daemonio : saluata ẽ
Alia in eoloco mulier q̃ diu
afrigoris aegrotaba t̃ accep¬
to cibhacbenedictione modi¬
coutsumpsit scinata ẽ XXII.
illuuius inacolabaiocassinis
cũ inrurepositus qͥd dct operar&
cõmotouento pauoreꝑ culsus
tremere coepit a mẽbrisom¬
& sibi mortẽ inminere testa¬
batur : Interea. conturreb:
uicinis adspecta culũ tale
ipso interuocer & ululatus
contycctis neruis. debilitatur
adintegre. ⁊ Et p̃solũ ei usus
auriũ denegatur : uerũ &iũ
& ipse lum̃s caruitoculorũ
Sꝰ quinde cĩ uero annos dũ uo
ncic infelicitate deger& : ad
festiuitatẽ s ci martiniuenes
solidatis mẽbris oculisq re¬
ec dissimili un tute muleo
contracta accaeca in hac fi¬
diuitate directã in luminat
discessit: sed & charimũo
exbricilonno debilis uenies
uirtutebeati antestitis rȩ¬

Expanded text:
auferens, frustram benedicti auferens, frustram benedicti panis effractam posuit in eo. Quod ubi mulier illa quae debacchabat accepit, mox cum sanguine eiecto daemonio salvata est. Alia in eo loco mulier, quae diu a frigoris aegrotabat, accepto ab hac benedictione modico, ut sumpsit, sanata est. 22. Silluvius incola Baiocassinus, cum in rure positus quiddam operaret, commoto vento, pavore perculsus, tremere coepit ac membris omet sibi mortem inminere testabatur. Interea concurrentibus vicinis ad spectaculum tale, ipse inter voces et ululatus, contractis nervis, debilitatur ad integre; et non solum ei usus aurium denegatur, verum etiam et ipsum lumen caruit oculorum. Post quindecim vero annos, dum in hac infelicitate degeret, ad festivitatem sancti Martini veniens, solidatis membris oculisque reec dissimili virtute mulier cta ac caeca, in hac fvitate directa inluminataque discessit. Sed et Charimundus ex Bricilonno debilis veniens, virtute beati antestitis re
Abbreviated transcription (Latin):
regressus fius s& solenitatem
exemptis tenebris luminidatus
exoritur. AX̃
n hac &i cẽfestiuitatẽ & leudarđ
seruus eumerii Nc̃ neniticȩ irbis
diceconi: caoꝑsex cinnos caetrtaor
fuisr& caena constrictus: adbasi¬
licã accedens uistutebeti conf
inluminatus ẽ: ꝑuisionẽ enĩ som¬
nu admonitus fuerat ut huris
seg cuixilia flagitar& cutistitis
uida  deciuib: turonicisdũ cid
regis occursũ ꝓperares
uas cũ uino unũq papẽ
adsepulchrũ unaman surũ
nocte deposuit: Vt scilic& initi¬
nerepositus hoc haber& salirar
p̃sidiũ: q̃ ex inđ cid sumptã iter
carpere coepit factũ ẽ aut ut
m&latũ reqͥrens hominis cuidc̃
ingreder&ur hospitiũ: Depo¬
sitisq sarcinis mulier q̃ habe¬
bat sp̃m inmundũ bectimar¬
tini ciduentũ : uocib inmensis
ad nuntiare coepit ac dicere:
Qui dnos ꝑs equeris scãe qͥdnos
crucias serue dĩ Tunc hospes
ille quenerat accepto cali¬
ce paululũ umi deuas eillo

Expanded text:
regressus fuisset solemnitatem, regressus fuisset solemnitatem, exemptis tenebris, lumini datus exoritur. 20. In hac etiam festivitate et Leudardus, servus Eumerii Namnetici urbis diaconi, cum per sex annos caecitatis fuisset catena constrictus, ad basilicam accedens, virtute beati confessoris inluminatus est. Per visionem enim somnii admonitus fuerat, ut huius sancti auxilia flagitaret antistitis. 21. Quidam de civibus Turonicis, dum ad regis occursum properaret, vas cum vino unumque panem ad sepulchrum una mansurum nocte deposuit, ut scilicet in itinere positus hoc haberet salutis praesidium. Quae exinde adsumpta, iter carpere coepit. Factum est autem, ut metatum requirens, hominis cuiusdam ingrederetur hospitium, depositisque sarcinis, mulier, quae habebat spiritum inmundum, beati Martini adventum vocibus inmensis adnuntiare coepit ac dicere: 'Quid nos persequeris, sanctae? Quid nos crucias, serve Dei?' Tunc hospes ille qui venerat, accepto calice, paululum vini de vase illo
Abbreviated transcription (Latin):
o e recipi& uisũ pueriste
et morata mulier fideplena
nit ad sestiuitatẽ. recepitq
iolum iatũ uistutepontificis ne¬
uius & eñi urbir terr&uru puel¬
lauiliogundis uocabulo: some¬
liconditione caecatur Dc̃ en
cũ reliqs puellulis ꝑstratasuilla
ludũ exercendo dis crer& uadi¬
oluiolentia puluere eleuato op¬
pleuit oculos eius : q̃stat dolorib
uexato p&iit parentes suos ut
ec̃ adbasilicã sc̃i martiui dedu¬
cerent: qͦ facto ꝓtinꝰ ut oratio¬
nẽ pea fuderunt inlum inataẽ
Nobis qͦq egredientib descĩs mis¬
sarũ solemnib: occurrerunt
simul p̃fatus pueratq: puella
dicenter seh oripr& lumenuir¬
dutebeciti antistitis recepisse
qͦd nob̵ magnũ p̃st&it gaudũ¬
credentib:: quod nos uir tusbea
dcoñs sit uisitare dignata IIT
itoueus cuit̃ qͥdẽ ex infanqa sua
mẽbris debilis accedente fe¬
brẽ caecatus ẽ sed adsuperiorẽ
festiuitatẽ: ueniens directis me¬
bris lum̃ tam̃ adhuc dempto
discessit: sed cũ ad hanciterũ

Expanded text:
 et recipiet visum puer iste!' Nec morata mulier, fide plena venit ad festivitatem, recepitque inluminatum virtute pontificis neuius etenim urbis terreturii puella Viliogundis vocabulo simili conditione caecatur. Dum enim cum reliquis puellulis per stratas villae ludum exercendo discurreret, venti· violentia pulvere elevato, opplevit oculos eius. Quae statim doloribus vexata petiit parentes suos, ut eam ad basilicam sancti Martini deducerent. Quo facto, protinus ut orationem pro ea fuderunt, inluminata est. Nobis quoque egredientibus de sanctis missarum solemnibus occurrerunt simul praefatus puer atque puella, dicentes, se hora ipsa lumen virtute beati antistitis recepisse. Quod nobis magnum praestetit gaudntibus, quod nos virtus beati confessoris sit visitare dignata. 19. Litoveus autem quidam ex infantia sua membris debilis, accedente febre, caecatus est; sed ad superiorem festivitatem veniens, directis membris, lumen tamen adhuc dempto, discessit. Sed cum ad hanc iterum
Abbreviated transcription (Latin):
aid hos pitiũ suũ qͥeuit ab opere:
pͦmissarũ uero solemnia cele¬
bracta Iterũ iunctis bub: opur
coeptũ ꝑgit explere: Conple¬
tũq plaustrũ fenustatĩ oculi
eius quasi a qͥb dã aculeis
puncti: dolorẽ maximũ intu¬
berunt : Qͥb: conclusis pũquõ
deincepr aperire potuit sicq
ꝑcinnũ integrũ incaecitate
ꝑ manens aed festiui tatẽscĩ
cintistitis deuotus aduenit
Cuius pꝰdiẽ tertiã beneficio:
lucis quãꝑ dideratrestauroe¬
tus ẽ. Eotemp̃r & alius con¬
tracctus adueniens uistute
scĩ directus proprus gressib:
cidurbẽ sua t̃ regressus ENVI
duenerat qͥdã exbritta

Expanded text:
ad hospitium suum, quievit ab opere. ad hospitium suum, quievit ab opere. Post missarum vero solemnia celebrata, iterum iunctis bubus, opus coeptum pergit explere, conpletumque plaustrum fenu, statim oculi eius quasi a quibusdam aculeis puncti, dolorem maximum intulerunt. Quibus conclusis, numquam deinceps aperire potuit. Sicque per annum integrum in caecitate permanens, ad festivitatem sancti antistitis devotus advenit, cuius post diem tertiam beneficio lucis, quam perdiderat, restauratus est. Eo tempore et alius contractus adveniens, virtute sancti directus, propriis gressibus ad urbem suam regressus est. 46. Advenerat quidam ex Britta
Abbreviated transcription (Latin):
spallcesuꝑ positae diruperr
secũd&ulit puluerẽq puero
hturiendũ dedit fimbrias
uerocollo illius cilligauit m̃ox
sobrerestincta scaccus ẽ ion
dipari modo & ulfaricus pro
altero puero febricitantistu¬
dĩ adhibens &iueotinꝰ febre
carens conualuit : XLIIT¬
rincipius qͥdã uirbonus pe¬
t nocoricae urbisciuis amer¬
dia nestioqu& incurrissepu
nci betiti cxtestitis basilitẽ
ex p&liuit ibiq ut arbitror
quat tuor res edens menser
cbstenensse ãcibo carniuac
nino adiutus confessoris becco
p̃sidio incolomis domuisuce
restitutus .ẽ XIU
t qͥ arusticitas hominũ
dũ parũ p̃dicati onẽ
socer dotalẽ seqͥtur
ipsa secdĩ p̃parat ad tenscẽq̃nu¬
ꝑ gestũ fuit edicct̃ leodulfusqͥ¬
dã biturigoe urbis homocũ
uentu pluuiceuenientis in fun¬
der&ur & laborẽ suũꝑder&:
Diedominico. mane iunctis
bub ad practũ direxit acsuꝑ
plcustrũ fenũ adglomerttre
coepit ftcit̃q peseiusunus qͥ si
ardens eiuisus ẽ ir egressusq

Expanded text:
as pallae superpositae disrumpens, secum detulit pulveremque puero hauriendum dedit, fimbrias vero collo illius alligavit. Mox febre restincta, sanatus est. Non dispari modo et Ulfaricus presbiter altero puero febricitanti studium adhibens, et ille protinus febre carens, convaluit. 44. Principius quidam vir bonus, Petrocoricae urbis civis, amentiam nescio quam incurrisse puret, beati antestitis basilicam expetivit; ibique, ut arbitror, quattuor resedens menses, abstenens se a cibo carnium ac vino, adiutus confessoris beati praesidio, incolomis domui suae restitutus est. 45. Et quia rusticitas hominum, dum parum praedicationem sacerdotalem sequitur, ipsa se Dei praeparat ad offen gestum fuit edicam. Leodulfus quidam Biturigae urbis homo, cum ventu pluviae venientis infunderetur et laborem suum perderet, die dominico, mane iunctis bubus, ad pratum direxit ac super plaustrum fenum adglomerare coepit; statimque pes eius unus quasi ardens ei visus est, regressusque
Abbreviated transcription (Latin):
& inerguminis¬
XX AVIII It de carcerariis eibsolutis
XI Demaurte nomuto
V De contracto & carcerarus
lcxactis
XIII Decilio contracto
IIII Defebricitantib¬
Neprincipio amente
Decaeco & contracto
aluborrimonos hor¬
tatu ꝓph&a cedmon&
dicens hon ortendisut̃¬
amicituids̃: Nibilominus &ita
ciliopstalmo : q timentes dñm

Expanded text:
et inerguminiset inerguminis. 39. Item de carcerariis absolutis. 40. De Maurano muto. 41. De contracto et carcerariis laxatis. 42. De alio contracto. 43. De febricitantibuDe Principio amente. 45. De caeco et contracto. Saluberrimo nos hortatu propheta admonet, dicens: Honorandi sunamici tui, Deus. Nihilhominus et in alio psalmo: Qui timentes
Abbreviated transcription (Latin):
I. De lingua & labis meis
III Depuero cifebre scincito
uii De contracto & caeca
U Deseruo theo dulsi
Demultis infirmita tib: sapsẽdis
VII Deuua a pud galliciã
Debasilica sciapud urbẽ
sane tonica
Deduob: disentericis
erant docti
Decciecacipud torna¬
censim uillã
Demauuarida restitta
Debaudegisilo debile
De homineqͥcera transinisit
De absolutione uncti
Depuero caeco
Depuella caeca
quuis turonicus sustulit
De contracto directo
Decaeta a debilescpatis
Dep luginis caecis inergu¬
ninusq sapatis
XXU Depuella a febresepata
X. Decarcerarus tibsolutis¬
bilitate sanato¬
Ded audi regelis cancella¬
rufebreihibita
Deid qͦd agnes pictaũs
monasterii
Defonte quã uiuenssẽs
ut orir&ur obtenuit¬
XXXII Deincendi o urbis pectauae¬
AXXII De puero a febrescipato¬
xxXIII Deleudul soamente& debile¬
De homine uincto¬
Demuliere obmutiscente¬
U Defrigorrticis sanaur
Decaecis parcdrticis

Expanded text:
De lingua et labiis meis. 3. De puero a febre sanato. 4. De contracto et caeca. 5. De servo Theodulfi. 6. De multis infirmitatibus sanatis. 7. De uva apud Galliciam. 8. De basilica sancti apud urbem Sanctonicam. 9. De duobus disentericis. 10. erant dati. 12. De caeca apud Tornacensim villam. 13. De manu arida restituta. 14. De Baudegisilo debile. 15. De homine qui cera transmisit. 16. De absolutione vincti. 17. De puero caeco. 18. De puella caeca.civis Turonicus sustulit. 22. Do contracto directo. 23. De caeca ac debile sanatis. 24. De plurimis caecis inerguminisque sanatis. 25. De puella a febre sanata. 26. De carcerariis absolutisbilitate sanatoDe Claudii regalis cancellarii febre inhibita. 29. De id quod Agnes Pectavensis monasterii. 31. De fonte, quam vivens sanctus ut oriretur obtenuit. 32. De incendio urbis Pectavae. 33. De puero a febre sanato. 34. De Leudulfo amente et debileDe homine vinctoDe muliere obmutiscente. De frigoriticis sanatis. 38. De caecis, paralyticis
Abbreviated transcription (Latin):
hocenĩ multin firmi ibiđ̃ uenien:¬
tes. uotorũ ꝓmissa soluentes:
sanitatẽ recipiunt: Audiens
haec auitus ep̃r urbis illius. ba¬
silicã suꝑ tumulũ sci magnã
aedificauit. Sedicatãq festi¬
uita tẽ inea ex colip̃ cepit: Inqͦͣ
nunc multa frequentia populo¬
rũ cũ uotis ut diximus ueniens
cũ sanitate regreditur: Hauc
&iũ basilicã scĩ genesi a rela¬
tenss. reliqͥis in lus trauit¬
ICUeRO MARTΥR
Genesius decesione cepuicis ago
nẽ ꝓxp̃inomine apud eandẽ
a relatensĩ scilic& urbẽ pollaTe
feruare fidei consũm auit: Eaut̃
ibi arbor ubi đr decollatus fuisse
generemorus : Ex qͣ infirmis mul¬
ta plerũq beneficia in ꝑtiente mar¬
tyre: sunt concessa: sed decursis
tẽporib cũram. cortixq eius p
s aluatione amultis d&rocherentq
a refacta ẽ. Verũ tam̃ ad huc
fideliterp&entib: uiuit: similia
p̃bens medicamina quod suꝑ ẽ¬
LXUIII. de colomna

Expanded text:
hoc enim multi infirmi ibidem venienhoc enim multi infirmi ibidem venientes, votorum promissa solventes, sanitatem recipiunt. Audiens haec Avitus episcopus urbis illius, basilicam super tumulum sancti magnam aedificavit, dedicatamque, festivitatem in ea excoli praecepit, in qua nunc multa frequentia populorum cum· votis, ut diximus, veniens, cum sanitate regreditur. Hanc etiam basilicam sancti Genesi Arelatensis reliquiis inlustravitHic vero martyr Genesius decesionem cervicis agonem pro Christi nomine apud eandem, Arelatensim scilicet, urbem, pollentem fervorem fidei, consummavit. Est autem ibi arbor, ubi dicitur decollatus fuisse, genere morus, ex qua infirmis multa plerumque beneficia, inpertiente martyre, sunt concessa. Sed decursis temporibus, cum rami cortixque eius pro salvatione a multis detraherentur, arefacta est. Verum tamen adhuc fideliter petentibus vivit, similia praebens medicamina quod superest de colomna
Abbreviated transcription (Latin):
uper Rimo autẽtempR
Ixhuius urbis aruer¬
Qpae territurio qͦdadia¬
cit ti gernensi castello: genesiis
eiusdẽ lociscs se hoc modo
reuelauit  Pauꝑ qͥdã boues
qͦs ad exercendã cultunt̃ habebał:
Casuaboculis dilapsos ꝑdidit
Eosdẽq: sollicita in dage q̃sitos :
reperirep̃ potuit. ConsequeNT
uero nocte: apparuit eiuir qͥdã
ꝑuisũdicens ⁊ Vadeꝑ uiã quae
ad silu ãducit . & inuenies boues
qͦssollicitereqͥris iuxta lapidẽ
marmoris herbarũ copiã decer¬
pentes:. Iunctisq ad pluustrũ :
marmorẽ exhibe & suꝑ sepulturõe
quaeuiae ẽppinqua. conpone
Ego enĩ sũ qͥtibi haec loqͣ  genesius
cuiꝰ ẽ tumulus ille : qͥ in albispositis
ꝑmar trriũ ab hoc mundomigraui:
Consurgens aut̃ homo illedilucu¬
lo reperithoues iuxta la pidẽ fe¬
citq sicut eip̃ ceptũ fuerat ꝑuisũ,
sed nec in hoc defuit miratul ĩ cũ
inmensũ lapidẽ quẽ a multa boũ
paria mouereuix potertent. adu¬
ob tantũ delatus ẽ bubus : Ex

Expanded text:
uperrimo autem tempore in hujus urbis Arvernae territorio, 798 quod adjacet Tigernensi castello, Genesius ejusdem loci sanctus se hoc modo revelavit. Pauper quidam boves, quos ad exercendam culturam habebat, casu ab oculis dilapsos perdidit, eosdemque sollicita indagine quaesitos, reperire non potuit. Consequenti vero nocte apparuit ei vir quidam um, dicens: 'Vade per viam, quae ad silvam ducit, et invenies boves, quos sollicite requirie, iuxta lapidem marmoris herbarum copiam decerpentes; iunctisque ad plaustrum, marmorem exhibe et super sepulturam, quae viae est propinqua, conEgo enim sum, qui tibi haec loquor, Genesius, cujus est tumulus ille, qui in albis positus per martyrium ab hoc mundo migravi. Consurgens autem homo ille diluculo, reperit boves juxta lapidem, fecitque sicut ei praeceptum fuerat per visum. Sed nec in hoc defuit miraculum; cum inmensum lapidem, quem a multa boum paria movere vix poterant, a duobus tantum delatus est bubus. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
stis remanens uindicauit:
sed ubi haec indomo sua con¬
tulit. statĩq obTectis sangui¬
ne oculis. ex caecatus ẽunc
conpunctus tam dolorib: quã
inspiratione: diuina: uouit
dicens ⁊ si res pexerit dr̃ miseriã
meã & mihi uisũ reddiderit
referat̃ loco illi scõ quae abstuli
Et haeccũ lacrimis orans : uisit
recepit: Accedens uero adop¬
pidũ aurilianensem: ꝑuidete
dõ diaconẽ aruen nũ inuenit
Cui traditis reb: suppliciter
exorauit ut eas dẽ oractorio
restituer& : qͦddiã epdeuotus
impleuit :¬

Expanded text:
erstis remanens vindicavit. erstis remanens vindicavit. Sed ubi haec in domo sua contulit, statimque obtectis sanguine oculis, excaecatus est. Tunc conpunctus tam doloribus quam inspiratione divina, vovit, dicens: 'Si respexerit Deus miseriam meam et mihi visum reddiderit, referam loco illi sancto quae abstuli'. Et haec cum lacrimis orans, visum recepit. Accedens vero ad oppidum Aurilianensem, providente Deo, diaconem Arvernum invenit. Cui traditis rebus, suppliciter exoravit, ut easdem oratorio restitueret; quod diaconus devotus implevit
Abbreviated transcription (Latin):
turio et iulianus martrr ago¬
pis palmã legitime decertap¬
do ꝓmeruit: Decuius uirtutib
quae ad nosusq: uenerunt in
libro quẽ deeius mire. culis ꝑ¬
prie scribere p̃ sumpsimus¬
LXU. Declarauimus:
N Ipso qͦq: tenriturio
temp̃p qͦchr̃anus aruernũ
abut cũ diuersa scelent abeꝰ
gererentur ministris qͥnq
uiris acro stm̃ oratoriũ domis
Iciacensis furtim app&sunt
Habentur aut̃ meo sc̃ satur¬
ninireliqae : In ruptũq abla¬
tis palleolis uel reliqͦ ministe¬
ris ornamenta nocte tegense
dircedunt: s ed prb̵ recognos¬
cens furtũ. ac interuicinor
scrutuns : Nullũ potuit
ex his quae ablata fuenant in di¬
ciũ reperire: ꝓtinus uero lalro¬
nes qͥ haec admis erant : in auri¬
lianensi se territurio transtu¬
lerunt. Diuisisq: reb acce¬
pit unus quisq: partẽ suãised
mox ins equente ulti on ediuina
quat tuor inseditionib: int¬
fecti sunt ÷ quintus uero totã
sibi furtihuius heredita tẽ suꝑ¬

Expanded text:
turio et Iulianus martyr agoturio et Iulianus martyr agonis palmam legitime decertando promeruit. De cuius virtutibus quae ad nos usque venerunt in libro, quem de eius miraculis propriae scribere praesumpsimus, declaravimus. 65. In ipso quoque territurio tempere, quo Chramnus Arvernum abiit, cum diversa scelera ab eius gererentur ministris, quinque viri sacrosanctum oratorium domus Iciacensis furtim appetunt – habentur autem in eum sancti Saturnini reliquiae –, inruptumque, ablatis palleolis vel reliqua ministerii ornamenta, nocte tegente discedunt. Sed presbiter recognoscens furtum ac inter vicinos scrutans, nullum potuit ex his quae ablata fuerant indicium repperire. Protinus vero latrones, qui haec admiserant, in Aurilianensi se: territurio transtulerunt; divisisque rebus, accepit unusquisque partem suam. Sed mox, insequente ultione divina, quattuor in seditionibus interfecti sunt. Quintus vero totam sibi furti huius hereditatem sup
Abbreviated transcription (Latin):
structorib: ut cibũ caperent:
Necedentib:q & reliqͥs ab asilica
dato columnae inmen sopondere
cũ magnosonitu suꝑ altare &
circa altare diruerunt: Cõple¬
taq ẽ aedis nebula deeffrccti
calcis puluere : At sacerdos
ex sanguis duorũ damnaorũ
d& rimenta sus pirens : Ne&
marmora confregissent & ali¬
qͥs deperiss& epopulo scireñ
poterat qͥd dãni accessissent
Nullus enĩꝓpt̃ nebulã pulueris :¬
illucpoterat accedere Post
duarũ uero horarũ spatium:
recedente nebula in gressi sunt
uel defunctorũ collegere cor¬
pora. uel colomnarũ fragme¬
tarimari : Nulle hominẽ pe¬
risse cognoscunt : Ata reqͦq
miraentur in laesũ in qͦde tap¬
ta altitu dinem pacta e colũndẽ
Nihillaesionis intulerint
quid plurot inuenerunt omnia
integrit : cuncta contẽpliTur
ẽẽsaluata⁊ glorificant mar¬
trrẽ conspiciunt di uirtutẽ
qͥ sic altare colũnasq seruauĩl
in laesas. In huius urbis terri¬

Expanded text:
structoribus, ut cibum caperent, structoribus, ut cibum caperent, recedentibusque et reliquis a basilica, dato colomnae inmenso pondere cum magno sonitu super altare et circa altare diruerunt, conpletaque est aedis nebula de effracti calciis pulvere. At sacerdos exsanguis, duorum damnorum detrimenta suspirans, ne et marmora confregissent, et aliquis deperisset e populo, scire non poterat, quid damni accessisset. Nullus enim propter nebulam pulveris illuc poterat accedere. Post duarum vero horarum spatium, recedente nebula, ingresei sunt vel defunctorum collegere corpora vel colomnarum fragmenta rimari. Nullum hominem perisse cognoscunt; altare quoque mirantur inlaesum, in quo de tanta altitudine inpactae colomnae nihil laesionis intulerunt. Quid plura? Invenerunt omnia integre, cuncta contemplantur esse salvata; glorificant martyrem, conspiciunt Dei virtutem, qui sic altare colomnasque servavit inlaesas. In huius urbis terri
Abbreviated transcription (Latin):
tã ossuũ massã Inunã picienTe
fossã humo o peruerunt di¬
q: qͦd dõ uels cõmartrri accep¬
tabileñ fuiss&: ꝑ uisũ cuidam
apparuit : Viditq homoille
conqͥrentẽ beatũ antolianũ
cũ reliqͥsscĩs atq dicentẽ : Vae
mihi : ꝗͥ ꝓpt̃ memulti freotrũ
meorũ in iuriatisunt Verũ
tam̃ dico qͥa qͥ haec coeperunt ad
effectũ ꝑducere nõ possunt qͥdita
gestũ ẽ. Erectis tam̃ pari&ib:
suꝑ altare aedisillius turrem :
accolumnis pharis heraclisq
trans uolutis arcubi erexerunt
mirct camera e fucorũ diuersita¬
tib imaginatã adhibentes pic¬
turã: Nam ita fuit hoc opusele¬
gans & subtile: ut ꝑ longatem¬
por rimarũ frequentatione
diuisit: peneinruinã pendere
uider &ur Qd periculũ aultus
pontifex cernens. Anticipans
futurat̃ colõnarũ stragemiussit
tegnos asseresq uel tegulas
amoueri : Quae sub mota : nec
adiutoria colomnis ad posita
Nutu dĩ discedentib: demachina

Expanded text:
tam ossium massam in unam projicientes tam ossium massam in unam projicientes fossam humo operuerunt: idque, quod Deo vel sancto Martyri acceptabile non fuisset, per visum cuidam apparuit; viditque homo ille conquerentem beatum Antolianum cum reliquis sanctis atque dicentem: 'Vae mihi, quia propter me multi fratrum meorum iniuriati sunt; verum tamen dico, quia qui haec coeperunt ad effectum perducere non possunt'. Quod ita gestum est. Erectis tamen parietibus super altare aedis illius, turrem, ac columnis Pharis Heraclisque, transvolutis arcubus, erexerunt, miram camerae fucorum· diversitatibus imaginatam adhibentes picturam. Nam ita fuit hoc opus eligans et subtile, ut per longa tempora rimarum frequentatione divisum pene in ruinam pendere videretur. Quod periculum Avitus pontifex cernens, anticipans futuram colomnarum stragem, iussit tegnos asseresque vel tegulas amoveri; quae submota nec adiutoria colomnis adposita, nutu Dei, discedentibus de machina
Abbreviated transcription (Latin):
us caesũ increpatũq dericũ
abscedere iub& dicers
Te haec iuxta uotit tuũdic¬
tasse manifestũ ẽ : uãuũqͣa
ea cũ ullo homine reperisti
Nost multũ uero tempur
utuistus mastrris ñ eã
occulta. ab iit exercitus inita¬
liam d&ulit passionis huius
historiã sicut aclericoteeba¬
tur scripta. Tunc confusus
ualde ep̃s: cognouit uera ẽẽ
quae aclerico dicebantur
Populus aut̃ ex hoc magis
honortrecoepit mastrrem :¬
constructaq suꝑ eũba silica
festiuitatẽ enis ꝑ singulos annos
deuote concelebrat :
UToLIΛΝus Aute marr
Apu durbem as uernã mar¬
toriũ consũmauit . Incuius ho¬
nore alchimasoror placidi¬
nae coniux apollinaris ep̃i.
templũ aedifica recupientes
multa scõrũ corpora dũ fun¬
damenta iaceren t remouerunł
Nescientes cuius meriti esseNł :¬
qͦrũ sepulchra repereraent:
Quacũ uiritĩ sepelir eꝓpter
aliorũ sepulchrorũ multitu¬
uerant ũ haberent ÷ congrega¬

Expanded text:
ns, caesum increpatum clericum ns, caesum increpatum clericum abscedere jubet, dicens: Te haec juxta votum tuum dictasse manifestum est; nam nunquam ea cum ullo homine reperisti. 795 Post multum vero tempus, ut virtus Martyris non esset occulta, abiit exercitus in Italiam, et detulit passionis hujus historiam, sicut a clerico tenebatur scripta. Tunc confusus valde episcopus, cognovit vera esse quae a clerico dicebantur. Populus autem ex hoc magis honorconstructaque super eum basilica, festivitatem eius per singulos annos devote concelebrat. 64. Antolianus autem martyr apud urbem Arvernam martyrium consummavit, In cuius honore Alchima, soror, Placidina, coniux Apollinaris episcopi, templum aedificare cupientes, multa sanctorum corpora, dum fundamenta iacerent, removerunt; nescientes, cuius meriti essent quorum sepulchra reppererant. Qua cum viritim sepelire propter aliorum sepulchrorum multituverant non haberent, congrega
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. Dicto qͦq hymno cor¬
pus scm̃ inbasilicatranstult
cũ laude debita sepeliuit
feruntibiđ uictoremar¬
huc cognouimus reuelat
trr qͥ apud urbẽ tricasnorũ
sepultus hab&ur saepius se
amicũ dĩ uirtutib: multir
ostendit : Eroct eñ sup eũ
paruolũ oratoriũ inqunus
tantũ clericus seruiebat
Locieni homines paruĩue¬
hibebant mastrrifamua¬
dĩ: ꝑ eo qͦd historia passionis
eius ñ haber&ur in ꝑm̃lu:
Mos nãq: era thominũrus¬
ticorũ ut scõr dĩ erũ agones
relegunt attentius uene¬
rentur: Qđa igitur delon¬
ginqͦ itinereueniens : libellõ
huiuscertaminis d&ulidec¬
tori que in ipsoloco seruire
diximus ꝑdidit ad legendũ¬
Ile uero post decursaletio¬
ne: ualde gauisus nacturpo
sub tenpr famulantelumine:
uelociter exemplauit: Ho¬
minib qͥdẽ digressirhic epõ
suo ex hib& qua erepererat:
putans sehaec gratiã ad se¬
quere sacerdotis. Atilleñ
credens nisi confictũ aestima¬

Expanded text:
fecit. Dicto quoque hymno, corfecit. Dicto quoque hymno, corpus sanctum in basilica transtulit, cum laude debita sepelivit. Ferunt ibidem et Victorem marhuc cognovimus revelattyr, qui apud urbem Tricasinorum sepultus habetur, saepius se amicum Dei virtutibus multis ostendit. Erat enim super eum parvolum oratorium, in quo unus tantum clericus serviebat. Loci enim homines parvum exhibebant martyri famulatum, pro eo quod historia passionis eius non haberetur in promtu. Μοs namque erat hominum rusticorum, ut sanctos Dei, quorum agones relegunt, attentius venerentur. Quidam igitur de longinquo itinere veniens, libellum huius certaminis detulit, lectori, quem in ipso loco servire diximusIlle vero post decursam lectionem valde gavisus, nocturno sub tempore famulante lumine, velociter exemplavit. Hominibus quidem digressis, hic episcopo suo exhibet quae repererat, putans se per haec gratiam assequi sacerdotis. At ille non credens, nisi confictum aestima
Abbreviated transcription (Latin):
loco qͥescer& Eptectam̃ or̃lo¬
riũ inibi in qͦ namen eius in uo¬
cabatur supra dictus uero
pontifex : in hon ore eibasilicã
aedificauit : Vt scilic&cũ ali¬
qͥd reuelationis demarty re
acciper& : in eabeatos astus
Seniq inla tereba silicae id ẽ
inpari&e qͥ apaste erat ora¬
toruin absida collegit p̃sto¬
lups dñi mis eri cordã : quid
iuber& demartrrereuelari:
Dost haec diaconus qͥdã m&¬
tensis ꝑ uisũ ductus ubimastir
qescer& ẽ edoctus post pau¬
cũ aut̃ tempis. ueniens adepm
& quasi certa signa q̃ ꝑ uisũ
uiderat relegens. cũ prius ibiđ
inuenies corpus scĩ id ẽ in me¬
dio absidȩ. Atillecũfodiss&
qͣ si in septẽ pedes attigitpa¬
res eiꝰ odor inmensi a romatis
Et ait: Credo in ap̃õ qd osten¬
ditmihimastrrẽ suũ quan do
mehaec suauitascircũdedit:
Et fodiens reperit sc̃m corpus
in laesũ Etem ittensuore
magna : gloria in excelsisdo
omnẽ lerũ pariterpsallet

Expanded text:
loco quiesceret: erat tamen oratoloco quiesceret: erat tamen oratorium inibi, in quo nomen ejus invocabatur. Supradictus vero pontifex in honore eius basilicam aedificavit, ut scilicet, cum aliquid revelationis de martyre acciperet, in ea beatos artus, Denique in latere basilicae, id est in pariete, qui a parte erat oratorii, in absida collegit, praestolans Domini misericordiam, quid iuberet de martyre revelari. Post haec diaconus quidam Mettensis per visum ductus, ubi martyr quiesceret, est edoctus. Post paucum autem tempus veniens ad episcopum, et quasi certa signa, quae per visum viderat, relegens, cum prius ibideinvenies corpus sancti', id est in medio absidae. At ille cum fodisset quasi in septem pedes, attigit nares eius odor inmensi aromatis, et ait: 'Credo in Christo, quod ostendit mihi martyrem suum, quando haec me suavitas circumdedit'; et fodiens, repperit sanctum corpus inlaesum, et emittens voce magna, Gloria in excelsis Deo omnem clerum pariter psallere
Abbreviated transcription (Latin):
quas hic abstulit restituit:
& desuopprio multa corłulit
pauore per territus I.
ST APuD AGRPINeNS
urbẽ basilica in qͥ dicuntur
quin qua gintauir. ex illa legione
sacra thebeorũ pxpĩ nomine
martrriũ consũmasse : Etqͥa
admirbili opereex musiuo qdã
modo deauractares plend&
scõr aureos ipsã basilicã in colae
uocitareuoluerunt. Qdã aut̃
tenp̃r eberigisili ep̃ qͥ tunchuiu
urbis erat antestis capitisme¬
di&as ualidis dolorib qualie¬
batur Erattunc temporis in
uilla oppido pxima: qdolore
ut diximus ualde attepuatus
misit dia conẽ suũ ad scõrbanb¬
cã. Et qͥa iipsius templi medio
poteus essed icitur. in qͦ scĩpost
mastrriũ pariter sunt coniec¬
d. Collectũ ex inđ puluerẽ
d&ulit sacerdot: Verũ ubi
ex inđ caput attigit extẽplo¬
dolor omnis exemptus. ẽ
reꝑtũ ẽ hoc modo: Cũ fama
ferr& hunc apud bestunensim
opidũ martrriũ consũmasse
occultũ euit hominib: illis qͦ in

Expanded text:
quas hic abstulit restituit quas hic abstulit restituit et de suo proprio multa contulit, pavore perterritus. 61. Est apud Agripinensim urbem basilica, in qua dicuntur quinquaginta viri ex illa legione sacra Thebeorum pro Christi nomine martyrium consummasse. Et quia admirabili opere ex musivo quodam modo deaurata resplendet, Sanctos Aureos ipsam basilicam incolae vocitare voluerunt. Quodam autem tempore Eberigisili episcopi, qui tunc huius urbis erat antestis, capitis medietas validis doloribus quatiebatur, – erat tunc temporis in villa oppido proxima. Quo dolore, ut diximus, valde attenuatus, misit diaconem suum ad sanctorum basilicam. Et quia in ipsius templi medio puteus esse dicitur, in quo sancti post· martyrium pariter sunt coniecti, collectum exinde pulverem detulit sacerdoti. Verum ubi exinde caput attigit, extedolor omnis exemptus est.repertum est hoc modo . Cum fama ferret hunc apud Bertunense oppidum martyrium consummasse, occultum erat hominibus illis quo in
Abbreviated transcription (Latin):
hominis a uari animũ abbatis
illius p̃dicatio sed potius suc¬
census minare ei coepit acdice¬
re. Nisisine mora refude¬
ris baltheũ manumea in¬
derimeris : Tuncuictus abbas
speciẽ suꝑ altare : qͦ scã tegun¬
tur pignora collocauit dicens
En ipsã quã p&lis reiculã si
m&us deuirtute mastrrir
nullus . ẽ. aufer erit enĩut
confidimus deuestigio iudex
si ea auferre p̃sum pseris At
illenihil m&uens abstulit
iubens sibi equũ ante ipsa basi¬
licae porticũ p̃parari: Cui
Nt sacerdos: Nullu sumquã
in hoc loco equũ p̃sũpsitasce¬
dere. Na quae sogloriã do
& hon ora mastrrẽ nemali
aliqͥd pãliaris: Ille ueromap¬
dataneglegens sacerdotis
ascenso inatrio scõ equite
A tubi egrediuenit. ꝑcussu ad
postaelimen superii caput.
adhumũ testo disrupto cor¬
ruit: Manib: q suorũ depor¬
tatus. ut tuguriũ cuius dã.
pauꝑ culi qͦderat pximũ eix
gressus ptinus sp̃m ex alauib
Qduuarochus audiens & res

Expanded text:
hominis avari animum abbatis hominis avari animum abbatis illius pcensus, minare ei coepit ac dicere: 'Nisi sine mora refuderis baltheum, manu mea interimeris'. Tunc victus abba, speciem super altare, quo sancta teguntur pignora, collocavit, dicens: 'En ipsam quam petis reiculam; si metus de virtute martyris nullus est, aufer. Erit enim, ut confidimus, de vestigio iudex, si ea auferre praesumpseris'. At ille nihil metuens, abstulit, iubens sibi equum ante ipsam basilicae porticum praeparari. Cui ait sacerdos: 'Nullus umquami in hoc loco equum praesumpsit ascendere. Da, quaeso, gloriam Deo et honora martyrem, ne mali aliquid patiaris'. Ille vero mandata neglegens sacerdotis, ascenso in atrio sancto equite. At ubi egredi venit, percussum ad portae limen superius caput, ad humum, testo disrupto, corruit, manibusque suorum deportatus, ut tugurium cuiusdam pauperculi, quod erat proximum, est ingressus, protinus spiritum exalavit. Quod Warochus audiens, et res
Abbreviated transcription (Latin):
ita subito imp&u a lo codiscessit:
ut facta luce nullus exhis repe¬
riripossit: Apparuit ante dic¬
huic exercitup̃ eroct: qͥnecdũ erõl
ex aqua & spũscõrenatus qͥ
statim compunctus corde con¬
uersus ad dñm Itera ta natiuita
uiui clarauoce testatus est:
ipsius inuico qͦdã suprat alueũ
ligerisbeati nazari reliqͥae
contenentur : Igitur qͦdã tempr
homodeuotus baltheuĩ ex auro
purissimo : cũ omni a p̃parictu
studiosissime fabricatũ suꝑal¬
tarebasilicae illius posuit
Oruns ut in causissuis maͥteris
uistus dignar&ur adesse
Quorecedente britto qͥdã ex
satellitib: uua rochibrittano¬
rũ comitis: & primus cũeo ad¬
fuit: Ablatoq uiolenter appa¬
roctubalthe Ipsũ qͦq baltheũ
cente dĩ reshaesunt & ad resi¬
ciendos pauperes scõmastrri
sunt conlatae : nefamã pessimã
patiantur ꝗͥ huic templo. fideli
deuotione deseruiunt: unđ tu
polius hic aliqua inferre:
ñ auferre debebas: Ñmolliũ

Expanded text:
ita subito impetu a loco discessit, ita subito impetu a loco discessit, ut facta luce nullus ex his reperiri posset. Apparuit ante dichuic exercitui praeerat. Qui necdum erat ex aqua et Spiritu sancto renatus, qui statim compunctus corde, conversus ad Dominum, iterata nativitate vivi clara voce testatus est. icae, in vico quodam supra alveum Ligeris, beati Nazarii reliquiae continentur . Igitur quodam tempore homo devotus balteum ex auro purissimo cum omni apparatu studiosissime fabricatum, super altare basilicae illius posuit, orans ut in causis suis Martyris virtus dignaretur adesse. Quo recedente, Britto quidam ex satellitibus Warochi Britannorum comitis, et primus cum eo adfuit, ablatoque violenter apparatu baltei, ipsum quoque balteum cente: Dei res hae sunt, 792 et ad reficiendos pauperes sancto Martyri sunt collatae, ne famem pessimam patiantur, qui huic templo fideli devotione deserviunt: unde tu potius huc aliqua inferre, non auterre debebas. Non mollivit
Abbreviated transcription (Latin):
tũ fecerat Caput eius tumori
datur: Oculiqͦq: influntur
ut erui asuis locis autumentur
Haec aut̃ ei singulis anris eueniun :
indieilla qua fustũ de misit
plangitq miser uitrũ qͦdexitine¬
re qͦ transmisit : ñ põiuit reuo care
Apud urpem uero NAner LUII¬
tam: duo sunt mastrres pxptꝰ
nomine iugulati: Quorũ unur
rogatianus. alter donatus ẽ uo¬
citatus: Habelurib &iã & simi¬
linus ÷ magnus confessor Igitur
cũ supra dictaciuitas tempr chlo¬
douechiregis barbarica uallar&
obsidione : & iamsexaginta dies
in hacȩrũna fluxissent: media
fere nocte : apparuerunt popu
lis uiri cũ albis uestib: racdiantib:
cereis ab asilicabeatorũ mastrrũ
egredi: Et eccealius chorighuio
similis debasilicaꝓcedere . anter¬
titis similini: Cũq: coniungentes
sedatas alutione oroctioni incu¬
buissent. secesserunt unus qͥsq
ad locũ undȩpgressis fueret:
Acꝓtinus omnis ꝑhalaugahos¬
tlis imenso pauore exterrita

Expanded text:
tum fecerat, caput eius tumori tum fecerat, caput eius tumori datur; oculi quoque inflantur, ut erui a suis locis autumentur. Haec autem ei singulis annis eveniiunt in die illa, qua furtum admisit. Plangitque miser vitrum, quod ex itinere, quo transmisit, non potuit revocare. 59. Apud urbem vero Namneticam duo sunt martyres pro Christi nomine iugulati, quorum unus Rogatianus,. alter Donatus est vocitatus. Habetur ibi etiam et Similinus magnus confessor. Igitur cum supra dicta civitas tempore Chlodovechi regis barbarica vallaretur obsidione, et iam sexaginta dies in hac aerumna fluxissent, media fere nocte applis viri cum albis vestibus, radiantibus cereis, a basilica beatorum Martyrum egredi: et ecce alius chorus huic similis de basilica procedere antistitis Similini. Cumque conjungentes se, data salutatione, orationi incubuissent, recesserunt unusquisque ad locum unde progressus fuerat, ac protinus omnis phalanga hostilis immenso pavore exterrita,
Abbreviated transcription (Latin):
sub termino turonica eurbis
quae plerũq: sacris miracculis ip¬
lustractur: fenestras exmore
habens qua euitrolignis incluso
duduntur Qͦp̃clarius aedisa cra¬
taslum̃ qͦd mundus meruerit
subministrent: Quã ecdesiũ
Ingressusq: nocte : cũ omniacer¬
ner& custodũ cura tueri: & nihil
de sacris ministeriis qͦdauferr&
aduester& aĩ intracse: si aliuo
inquit inuenire non possũ uel has
ipsas quas cerno uitreas aufercẽ
fusoq: m&allo aliquid auriconqͥ¬
risibi: Ablatis igitur dissipatisq
uitreis: m& allũ abstulit etin
pagobi turigi territuru contulit:
missũq uitrũ in fornaceꝑ triduũ
decoquens nullũ exinđ opus põliũt
expedire Victusq crimine : diui¬
poũ suꝑse ludicic in tuens ⁊eqͣ qua moe
ꝑ duroct inmalis : Ablatũ autem
a cacauo uitrũ qͦd inpilulis
nescio qͥb conuersũ fuertet. Ad¬
uenientib: Negotiatorib uenum¬
dedit: Vt sulic& accepta pecunia
compar&. Nã aduenientedie
post annicurriculũ. qͦd hoc fur¬

Expanded text:
sub termino Turonicae urbis, quae plerumque sacris miraculis illustratur, fenestras ex more habens, quae vitro lignis incluso clauduntur, quo praeclarius aedi sacratae lumen quod mundus meruerit subministrent. Quam ecclesiamingressusque nocte, cum omnia cerneret custodum cura tueri, et nihil de sacris ministeriis quod auferret adverteret, ait intra se: Si aliud, inquit, invenire non possum, vel has ipsas quas cerno vitreas auferam, fusoque metallo aliquid auri conquiram mihi. Ablatis igitur dissipatisque vitreis, metallum abstulit, et in pagum Biturigi territorii contulit. Missumque vitrum in fornace per triduum decoquens, nullum exinde opus potuit expedire: victusque crimine, divinum super se judicium intuens, nequaquam motus perdurat in malis. Ablatum autem a cacabo vitrum, quod in pilulis nescio quibus conversum fuerat, advenientibus negotiatoribus venumdedit, ut scilicett, accepta pecunia, conpararet. Nam adveniente dlie post anni curriculum, quod hoc fur
Abbreviated transcription (Latin):
tor occubuit sed qͥa eotem prhisttr
teꝑ secutione. neq dignolocose¬
pultus neq: axpianir debito honore
ueneratus ẽ ualdedatũ eobliuioni
eũ mastrre fore quod hoc ordine
tracditur reuelatũ post multa ap¬
norũ spatia . ineiur honorebasil¬
ca aedificata ẽ Ex pl&oq: operet
palladius qͥ tunc sacerdo talis ordi¬
nis cathedrãt regebat. Conuocatis¬
q abbatib sacroscineres in loco
quẽ p̃para uerat traps ferristu¬
duit: Quod cũ factũ fuiss& duo&
abbatib: reserato oꝑturio scm̃
corpus aspiciunt Contẽpluntur¬
q: cica tricẽ capitis. qͥa in pastede¬
fixũ fuerat securis acumem sed ne
p̃sens uiso ducer&ur mirritir &iũ
spiritalis haecdoctrina cõmonũib
Hilic& cũ sequenti noc testra uis¬
sent sacerdotes membra qͥ &i:
apparuit ꝑ uisũ hisduob: dicens Cica¬
tricẽquã contẽplatiestis in capite:
masse : Et ex hoc qđ mastrr ess&
innoture populis qͥañ aderot
historia passionis. LI

Expanded text:
tor occubuit. Sed quia eo tempore, instante tor occubuit. Sed quia eo tempore, instante persecutione, neque digno loco sepultus neque a christianis debito honore veneratus est, valde datum est oblivioni, eum martyrem fore. Quod hoc ordine traditur revelatum. Post multa annorum spatia in eius honore basilica aedificata est, expletoque opere, Palladius, qui tunc sacerdotalis ordinis cathedram regebat, convocatisque abbatibus, sacros cineres in loco quem praeparaverat transferri studuit. Quod cum factum fuisset, duo ex abbatibus, reserato operturio, sanctum corpus aspiciunt contemplanturque cicatricem capitis, qua in parte defixum fuerat securis acumen. Sed ne praesens visio duceretur in irritum, etiam spiritalis haec doctrina commonuit: hilicet cum sequenti nocte stravissent sacerdotes membra- quieti, apparuit per visum his duobus, dicens: 'Cicatricem quam contemplati estis in capite, masse'; et ex hoc, quod martyr esset, innotuit populis, quia non aderat historia passionis. 56.
Abbreviated transcription (Latin):
& credo indigna merito inuiaꝑ
cedit: salutatũq prb̃m deoscu¬
latlenteo qͦ sacrae tegebantur
fauillae rogat sibi dehis. ali¬
ꝗͥd condonari: Tunc pr̃b diu
dubituns & tribuere differens
uictus tupđe ab in ꝓbita te eius
diuisit ei parti culã, Ascendens¬
q sonipẽ . Iter expedirecoepit
in iunctũ ⁊ seđ ꝑcutiens uiraq
equilatera nequaquã poterãđ
ꝓmoueri: Ipse uero itagraualis
erat ut uix caput ualer&
erdgere.: Intellegens autẽ
mastyrũ seuistute teneri:
paenitentia motus uti literre¬
cepit qͦd neglegentia int̃ce¬
dente largiro p̃sũpsit Resbitu¬
tũq incapsa qđ abstuleraet.
INabi reꝑmissus est
sanctonicaeurins abealo
demente epõ festur directus ingal¬
lus Ab eodẽ &iũ pemtificalis
ordinis gractia consetractus ẽ:
Impl&oq huius officuordine
ꝑ acta in incredulis p̃dicationẽ ip¬
surgentib: paganir qͦs auctor inui diģ
credere ñ ꝑmisit : inlisocapite uic¬

Expanded text:
et, credo, indigna merito, in via et, credo, indigna merito, in via procedit, salutatumque presbiterum, deosculat lenteo, quo sacrae tegebantur favillae; rogat sibi de his aliquid condonari. Tunc presbiter diu dubitans et tribuere differens, victus tandem ab inprobitate eius, divisit ei particulam. Ascendensque sonipem, iter expedire coepit iniunctum, sed percutiens utraque equi latera, nequaquam poterat promoveri; ipse vero ita gravatus erat, ut vix caput valeret eregere. Intellegens autem, martyrum se virtute teneri, paenitentia motus utiliter recepit, quod neglegentia intercedente largire praesumpsit; restitutumque in capsa quod abstulerat, abire permissus est. Sanctonicae urbis a beato Clemente episcopo fertur directus in Galliis, ab eodem etiam pontificalis ordinis gratia consecratus est; impletoque huius officii ordine, peracta in incredulis praedicatione, insurgentibus paganis, quos auctor invidiae credere non permisit, inliso capite vic
Abbreviated transcription (Latin):
regebat ecdesiã uiruistutũ
& purcementis homosicutips
oculis nr̃is inspeximus dixĩq:
ei siuis sapis fieri confidem
uistutem astrris gloriosi:
Et uoueut unã trabẽ at ligãtu¬
rissuis adhuius templi tecta
recuperanda transmittas:
Erit enĩ tibi p̃sidũ ea deuote
impleueris qua e ꝓmittis Atille
adtentus orins uouit q̃ prb in
dicauit: statimqi supus factis
trabẽnullo cõmonente adbasilcã
set ex hiberi p̃cepit: Eccequiđ
in caelestib regnis : Net in meriso
quia sacrũ nomen eiur credeñses
ioperib: inuocantes In senta¬
onibi confitentes ꝑ̃ mõdo utfi¬
delesserui dnm̃ sunt socuti
Verũ &ic̃ & aliosut seqͥererłi
suis exemplis incitauerunt¬
Timot heus et ApollONApas
Apud remensiũ urbẽ consũ mato
mastrrio. caelestia regna merue
ineorũ honorebasilica deuotus
expelut. Pontifex uero qͥ adercct
cũ honore ꝑ prb̃m dirigit : Cũq¬
ł iterogaer& mulier inportuna

Expanded text:
regebat eclesiam, vir virtutum regebat eclesiam, vir virtutum et purae mentis homo, sicut ipsi oculis nostris inspeximus, dixitque ei: 'Si vis sanus fieri, confide in virtute martyris gloriosi et vove, ut unam trabem cum ligaturis suis ad huius templi tecta recuperanda transmittas. Erit enim tibi praesidium, si ea devote impleveris quae promittis'. At ille adtentus orans, vovit quae presbiter indicavit; statimque sanus factus, trabem, nullo commonente, ad basilicam sancti exhiberi praecepit Ecce quid in caelestibus regnis! Nec inmerito, quia sacrum nomen eius corde credentes, in operibus invocantes, in temptationibus confitentes, non modo ut fideles servi dominum sunt secuti, verum etiam et alios, ut sequerentur, suis exemplis incitaveruntTimotheus et Apollinaris, apud Remensium urbem consummato martyrio, caelestia regna meruerin eorum honore basilica, devotus expetiit. Pontifex vero qui aderat cum honore per presbiterum dirigit. Cumque iter ageret, mulier inportuna
Abbreviated transcription (Latin):
nominare haesit uox in faucib:
Nec lingua adofficiũ potenat
reflecti sed ne hoc qͥdẽparũ
uider&ur adbeati athl&sae
gloriã ips ecu eleuatis manib
quasi aene totus hiriguit : Tunc
cyactio facta ꝑeo ab soluidia¬
boli arte uinctũ obtenuid: Ipse
qͦq post absolũlionẽ sermone
ꝓprio opussuũ confessi: quae
ne glegenter egeratem endauĩt.
tuꝵ & sanguine & ago¬
ne ꝓpinquus beatus athlola
ualerianur qͥ apud castrum
trinor ciensim : quagragesimo
A cauilldoens urbemiliario
consũmãlo certamine tumũ¬
latus ẽ Igitur gallur hunfi
urbis comes coeliaci morbi dolo¬
regrauatus . quae totã alui
Non modo tostura: uerũ &ic̃
tumore ita conflaerat ut
Ydropicus putar&ur : Nihil
aedere Nihilq potica perepos¬
sit fiebatq iuxta hoc coñsagiũ
in aediae morbo deficere: qui
ppe ex animis cũ secerner&
disperactũ rogał sedepostari
adbeatimastrrirtum ulum
Vbicũ piectur fuiss& accessit
adeũ eprrechiis prb̃. qͥ tunc ipsa

Expanded text:
nominare, haesit vox in faucibus, nominare, haesit vox in faucibus, nec lingua ad officium poterat reflecti. Sed ne hoc quidem parum videretur ad beati athletae gloriam, ipse cum elevatis manibus quasi aeneus totus inriguit. Tunc oratio facta pro eo absolvi diaboli arte vinctum obtenuit; ipse quoque post absolutionem sermone proprio opus suum confessus, quae neglegenter egerat emendavit'. itur et sanguine et agone propinquus beatus athleta Valerianus, qui apud castrum Trinorciensim quadragesimo a Cavillonensi urbe miliario, consummato certamine, tumulatus est. Igitur Gallus huius urbis comes coeliaci morbi dolore gravatus, quae totam alvum non modo tortura, verum etiam tumore ita conflaverat, ut ydropicus putaretur, nihil aedere nihilque poti capere possit, fiebatque iuxta hoc contagium inaediae morbo deficere. Qui prope exanimis, cum se cerneret disperatum, rogat se deportari ad beati martyris tumulum. Ubi cum proiectus fuisset, accessit ad eum Epyrechius presbiter, qui tunc ipsam