comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
arbitraq uidicii est. Simi lit̾ et testis
uerus e̾: qui non sͥ s aliis fert destimo¬
uium. Scͥptũ est enĩ. Laudet te ꝓxunꝰ
catorum remissio. uos nou iudico. qͥa
ue non recepistis: nõ uidico. qui liben¬
ter indulgeos ego non uidico. qui san¬
guine meo redimo peccatores. ego nõ
iudico qui deleo iniquitates. et memor
non eros ego non iudico. qui malo uitã
qͣm in orte peceatoris. ego non iudico.
qui non dampno. s iustifico confiten¬
tes. Moyses uos aceusat. ille uos
arguit in quem sꝑacis. ille aceusat uos.
quia uidicandi non habet potestatẽ.
quȩ eiꝰ debet᷑ auctori. Ille gͦ in quẽ sꝑatis
aceusat. iste in qũe sꝑare noluistis ab¬
soluit. Magna uideors piudeutia. Me¬
rito accusantur in cuminib suis. qui
accusatorẽ elegerunt. ⁊ bonũ udicem
refutart. Idõq de est illis absolutio:
pęna non dee̾. Recte gͦ fili alege cepssti.
in euangelio confirmatꝰ es. afide in fidẽ.
sicut scriptum est. Lustus enĩ ex fide

Expanded text:
iliter et testis verus est, qui non sibi, sed alii fert testimonium; scriptum est enim: Laudet te proximus catorum remissio, vos non judico; quia me non recepistis. Non judico, qui libenter indulgeo. Ego non judico, qui sanguine meo redimo peccatores . Ego non judico, qui deleo iniquitates, et memor non ero. Ego non judico, qui malo vitam quam mortem peccatoris . Ego non judico, qui non damno, sed justifico confitentes. Moyses vos accusat, ille vos arguit, in quem speratis: ille accusat vos; quia judicandi non habet potestatem, quae ejus debetur auctori. Ille ergo in quem speratis accusat: iste in quem sperare noluistis, absolvit. 14. Magna Judaeorum imprudentia! Merito accusantur in criminibus suis; quia accusatorem elegerunt, et bonum judicem refutaverunt: ideoque deest illis absolutio, poena non deest. 15. Recte ergo, fili, a lege coepisti, in Evangelio confirmatus es, a fide in fidem, sicut 1093 scriptum est: Justus enim ex fide
Abbreviated transcription (Latin):
qui me tanto litterarum tuarun affecit no¬
mine: referre aliqͦd officium sermonis mei:
ut ego utriꝙ ur̃m  ille tibi ab solueretur
qui debe̾at referre qͦd acceiperat. Uale &

Expanded text:
qui me tanto litterarum tuarum affecit nomine, referri aliquod officium sermonis mei; ut ego utrique vestrum, et ille tibi absolveretur, qui debebat referre quod acceperat. Vale
Abbreviated transcription (Latin):
deo. ut ad ini tationem eius se exerce¬
at. ad humitatẽ xp̃i et passiones eius
congrediatur. collat crucem suam.
et xp̃m sequatur. Deniq bonus con¬
gressor non emulatur. non iflatur.
immo etiam benedieit congredientẽ
ones. ad eas congressiones. perueniamꝰ
ad murum. ꝑueniamꝰ ad patientiam
matrem fidelium. et ad patrẽ isaac.
id .ẽ. iocunditatis capacem. leticie re¬
dundantem ubi iam patientia. ibi
leticia. qͥa post tribulationes patientia.
patientia aũ ꝓbationem oꝑatur. in
qua est spes de qua non confundimͦ.
qm̃ qui ñ fuerit confusus crucemxͥ.
et non erubescas patrẽ interrogare.
qui ñ erubescis in passionib xͥ głari.

Expanded text:
Deo; ut ad imitationem ejus se exerceDeo; ut ad imitationem ejus se exerceat, ad humilitatem Christi et passiones ejus congrediatur. Tollat crucem suam, et Christum sequatur, . Denique bonus congressor non aemulatur, non inflatur; immo etiam benedicit congredientem us ad eas passiones, ad eas congressiones, perveniamus ad humerum, perveniamus ad patientiam matrem fidelium, et ad patrem Isaac, id est jucunditatis capacem, laetitiae redundantem. Ubi jam patientia, ibi laetitia; quia post tribulationes patientia, patientia autem probationem operatur, in qua est spes, de qua non confundimur; quoniam qui non fuerit confusus crucem Chret non erubescas patrem interrogare, qui non erubescis in passionibus Chri
Abbreviated transcription (Latin):
necessarii fuerunt. Ultinam seqͥ possẽt.
Ego illi monstrarem dñi uas. S qui
dm̃ nescitis. uias eiꝰ qͦmͦ nouistis: Ilias
eius ingrediuntur electi dño. non qui¬
cumq eas intrant: s tam̃ nemo erelu¬
ditur. Sequatur qͥ paratus est. ingre¬
diatur uiam que ducit ad mesopotami¬
am. ut qui eam petit. ꝑ aquas transeat.
Aquas tigris atq eufrate. fortitudinis
atq usticie. ꝑ lacrimas penitentie.
baptismũ gr̃e. In ea est uia exerertus
di. Om̃s enim qui sunt in eccła: deo mi¬
litant. In ea est grex ille insignis diu̾sa¬
rum uirtutum. quen ia cobsibi elegit.
Om̃is enĩ sine signo anima: indocta
et inerudita est. discipliuarum nescia.
Que autem insignita est: eadem diues
oꝑum & gr̃arum opima. ad eam qui ue¬
uit. iratum fr̃em reconciliet pͥus. ad
eam qui uenit. sic chimam p̾ciosam
illam et actuosam inhabitet. untutũ
officinam. ubi lese castitatis grauis ul¬
tio. ad eam qui uenit. luctetur cum

Expanded text:
necessarii fuerunt? Utinam sequi possent! necessarii fuerunt? Utinam sequi possent! ego illis monstrarem Domini vias. Sed qui Deum nescitis, vias ejus quomodo novistis? Vias ejus ingrediuntur electi Domino: non quicumque intrant eas, sed tamen nemo excluditur. 15. Sequatur qui paratus est, ingrediatur viam quae ducit ad Mesopotamiam; ut qui eam petit, per aquas transeat, aquas Tigris atque Euphratae, fortitudinis atque justitiae, per lacrymas poenitentiae, baptismum gratiae. In ea est via exercitus Dei; omnes enim qui sunt in Ecclesia, Deo militant. In ea est grex ille insignis diversarum virtutum, quem Jacob sibi elegit; omnis enim sine signo anima, indocta et inerudita est, disciplinarum nescia: quae autem insignita, eadem dives operum, et gratiarum opima. 16. Ad eam qui venit, iratum fratrem reconciliet prius. Ad eam qui venit, Sichimam pretiosam illam et actuosam inhabitet virtutum officinam, ubi laesae castitatis gravis est ultio. Ad eam qui venit, luctetur cum
Abbreviated transcription (Latin):
his reuocari: hec sunt que ego fugi. nec
uereor uerborum tuorum iniudiam. fũ¬
gi ne me talia sequerentur: ne qͥd de
tuis accipiens abirem. Non enim talib
deductorib ad ecełiam dĩ peruenitur. ad
quam tendebat iacob. ut eo deduceret
ppłorum copias. inueheret nationum di¬
uitias. posteritatem infunderet. fugieis
umbras manium rerum. p̃ferens insensi¬
bilibus simulachiis iurtutum spirantẽ
decorem. plausibilib preponenes seria.
Nides eñĩ quemadmodũ conuiua gen¬
tiles adoruent. festa aununtient: edea
piis mentib infestiora sunt. qͥa lns plerq
decipiunt᷑. dulcibus capiuntur epulis.
capiunt᷑ saltantium choris. dum ieiunia
nr̃a fugiunt. dum ea sͥ asꝑa putant. dñi
corpori noria & molesta arbitrantur. An
opinatus es qͥa aurum tuũ desid̾arem :
S non habes aurũ examunatum: quo
iusti ꝓbantur. An qͥa argentũ cuꝑem:
S non habes argentum: qui ñ habes
S forte comites itiñis et duces iarum

Expanded text:
his revocari? Haec sunt quae ego fugi: nec his revocari? Haec sunt quae ego fugi: nec vereor verborum tuorum invidiam. Fugi, ne me talia sequerentur, ne quid de tuis accipiens abirem. 13. Non enim talibus deductoribus ad Ecclesiam Christi pervenitur, ad quam tendebat Jacob; ut eo deduceret populorum copias, inveheret nationum divitias, posteritatem infunderet, fugiens umbras inanium rerum, praeferens insensibilibus simulacris virtutum spirantem decorem, plausibilibus praeponens seria. Vides enim quemadmodum convivia gentiles adornent, festa annuntient: sed ea piis mentibus infestiora sunt; quia iis plerique decipiuntur, dulcibus capiuntur epulis, capiuntur saltantium choris: dum jejunia nostra fugiunt, dum ea sibi aspera putant, dum corpori noxia et molesta arbitrantur. 14. An opinatus es quia aurum tuum desiderarem? Sed non habes aurum igne examinatum, quo justi probantur . An quia argentum cuperem? Sed non habes argentum, qui non habes Sed forte comites itineris, et duces viarum
Abbreviated transcription (Latin):
reuocandi ad se haberet auctoritatem.
Marguens iustum. cum ratione esset
redargutꝰ. & nicħ respondere aut referre
posset. qͦd eiundeberet tenere. si annim¬
tiasses inqͥt michi. emississem te. In qͦ
ꝓdidit quid iustus fugerit. ne eum ꝓ¬
sequeret᷑. ne deduceret. ne tali comitatu
stipatus ꝓcederet. Primum qd̾ multory
dominorũ mancipio se subicere non de bu¬
it. ut ab eo tanꝙͣ seruulus dinutteretur.
Dende qͥa uir exercitio intentus. et que¬
rens ueram uiam ad iurdudem ꝓsequr:
non hominem deductorem. sed oracła
quesunt celestia. que me inquit hinc
preceperunt abire. & nunc comitant᷑
uiantem. Sed quomͦ me dimisisses:
An cum leticia tua que est plena mes¬
titudinis: E um tympanis scilicet atq
organis immocłate modulantib. & sonis
tybiarum suauib insuauia resultantib
sonis dissonis. crepitibus discreyantib.
uocibus multis. cimbalis ai mam ferien¬
tibus: His me delectari posse credidisti.

Expanded text:
revocandi ad se haberet auctoritatem, revocandi ad se haberet auctoritatem, coarguens justum, cum ratione esset redargutus, et nihil respondere ac referre posset, quo eum deberet tenere: Si annuntiasses, inquit, mihi, emisissem te . In quo prodidit quid justus fugerit, ne eum prosequeretur, ne deduceret, ne tali comitatu stipatus procederet. Primum quod multorum dominorum mancipio se subjicere non debuit; ut ab eo tamquam servulus dimitteretur. Deinde quia vir exercitio intentus, et quaerens veram viam ad virtutem persequi, non hominem deductorem, sed oracula quaesivit coelestia. Quae me, inquit, hinc praeceperunt abire, et nunc comitantur viantem. 12. Sed quomodo me dimisisses? An cum laetitia tua, quae plena est moestitudinis, cum tympanis scilicet atque organis immoderata modulantibus, et sonis tibiarum suavibus insuavia resultantibus, sonis dissonis, crepitibus discrepantibus, vocibus mutis, cymbalis animam ferientibus? His me delectari posse credidisti?
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ et repuguantes. disciplina atq in¬
solentia. Unde cum uir exercitatus
earum scientiam quereret. uocem emit¬
tunt: pbate iam diuiturno exercitio
uirtutis. Nunqͥd est nob̾ portio aut
hereditas in domo patris nri: Id est
consulis nos. utrum uelimꝰ ab eo rece¬
dere: Quasi uͦ non cognoiu̾s qd nullã
habemꝰ cupiditatem eiꝰ societatis. neꝙ
nos duleis plurib scłarium diuitiarũ
cupiditas teneat. aut leticia luxuriȩ.
Nec sunt que nos misera. aliena nob̾
egestatis arbitram. Adiciunt etiam
causam secessionis: qͥa ueraui głam
ce boni thesaun copias amisit laban.
in quibus nascimͣ. Uligor datus est
mentis. et bona moneta imaginis dĩ
& similitudinis: quia sp̃alis moneta.
Amisit: qͥa splendida magis elegit. ꝙͣ
que putat pulera. in his se fallit ipsum.
& decipit. Uñ audi enis uerba. et iudica.
Secutus scm iacob et filias suas ue forte apd̃
eas suorum uitiorum repperiret aliqͥd et

Expanded text:
sunt et repugnantes disciplina atque insunt et repugnantes disciplina atque insolentia. 9. Unde cum vir exercitatus earum sententiam quaereret, vocem emittunt probatae jam diuturno exercitio virtutis: Numquid est nobis portio aut haereditas in domo patris nostri ? id est, consulis nos utrum velimus ab eo recedere? Quasi vero non cognoveris quod nullam habeamus cupiditatem ejus societatis, neque nos dulcis pluribus saecularium divitiarum cupiditas teneat, aut luxuriae laetitia? Haec sunt quae nos misera, ac nobis alinopiae atque egestatis arbitramur. 10. Adjiciunt etiam causam secessionis, quia veram gloriam, et boni thesauri copias amisit Laban, in quibus nascimur. Vigor datus est mentis, et bona moneta imaginis Dei et similitudinis; quia spiritalis moneta. Amisit, quia splendida magis saeculi elequae putat pulchra, in iis se fallit ipsum et decipit. Unde audi ejus verba, et judica. 11. Secutus sanctum Jacob et filias suas; ne forte apud eas suorum vitiorum reperiret aliquid, et
Abbreviated transcription (Latin):
quasi i om̃ibus diuicus. Hȩc gͦ possiden¬
ces lia et rachel. patͥas opes non quere¬
bant. in qͥb erat pecunia ad ult̾a. irrati¬
onabilis speties. et sp̃ualis expers ui¬
goris. Deniq quasi diuites et libere. ñ
eum diuitem sed egentem arbitrabant᷑.
Om̃is enum bonarũ et lib̾alium consors
discipinanarum. neminẽ insipientium
diuitem putat. s iopem atꝙ egenũ.
abiectum qͦꝙ. et si regalib diuitiis af¬
fluat. et suꝑbus auro suamiactet po¬
tentiam. fugienda est gͥ calium socie¬
tas et si qua generis copulentur neces¬
situdine. Noriȩ sunt enin conuersa¬
tiones cum insipientibus. et inficiunt
sobriam mentem. ac decolorant. qͥa sic̃
adherens scõ sc̃s eris. ita cumi peru̾so
ꝑuersꝰ eris. frequent̾ enĩ aceidit. ut
quis contra ꝓpositum suũ intempe¬
rantem audiens. cum uelit ipse con¬
tinentiȩ disciplinam tenere. fuco insi¬
pientiȩ coloretur: ñtoq contiariȩ sunt

Expanded text:
quasi in omnibus divitiis. 7. Haec ergo possidenquasi in omnibus divitiis. 7. Haec ergo possidentes Lia et Rachel, opes patrias non requirebant, in quibus erat pecunia adultera, irrationabilis species, et spiritalis expers vigoris. Denique quasi divites et liberae non eum divitem, sed egentem arbitrabantur. Omnis enim bonarum et liberalium consors disciplinarum neminem insipientium divitem putat, sed inopem atque egenum, abjectum quoque; etsi regalibus divitiis affluat, et superbus auro suam jactet potentiam. 8. Fugienda est igitur talium societas, etiamsi qua generis copulentur necessitudine: noxiae sunt enim conversationes cum insipientibus, et inficiunt sobriam mentem ac decolorant; quia sicut adhaerens sancto sanctus eris, ita cum perverso perversus eris . Frequenter enim accidit, ut quis contra propositum suum intemperantem audiens, cum velit ipse continentiae disciplinam tenere, fuco insipientiae coloretur, meritoque contrariae sibi
Abbreviated transcription (Latin):
enim. Dñs dliuitiȩ et gła quam tulit ds
patͥ nr̃o. nobis erit et filus nr̃is. Merito
D̾d arbitro dicunt esse sublata quia ipse
est auctor bonorum. cuiꝰ gr̃a ignaui eru¬
untur. qͥa decorem hereditatis diuine
gr̃ȩ caꝑe improbiatq infirmi non que¬
unt. Succedit autem intentus. et sp̃m
in se fortis habens. Quis autem fortis. nͥ
solus d̃s: qui omĩa cohercet et regit: His
gͦ debetur hereditas dei. unde et isaias
dicit. Est hereditas eredentibꝰ in dño.
Et pulchre ait. est hereditas. Ipsa enim
sola hereditas est: alia non est. Neq enĩ
cecus thesaurꝰ hereditas est: neq cadu¬
ca omĩa herelitatis habent commodũ.
Sola est illa hereditas. in quibus est por¬
tio d̾s. llñ sc̃s dd̾ dicit. Portio mea dñs.
Et alibi. kieres factus sum testimoniors
tuory.llides que possideat iustus. man¬
data dei. oracła eius. precepta eiꝰ. In his
diues est. his pascitur. in his delectat᷑.

Expanded text:
enim: Omnes divitiae et gloria, quam tulit Deus enim: Omnes divitiae et gloria, quam tulit Deus patri nostro, nobis erit, et filiis nostris . Merito, Deo arbitro, dicunt esse sublata, quia ipse est auctor bonorum, cujus gratia ignavi exuuntur; quia decorem haereditatis divinae capere improbi atque infirmi non queunt: succedit autem intentus, et spiritum in se fortis habens. Quis autem fortis nisi solus Deus, qui omnia coercet et regit? 6. His ergo debetur haereditas Dei. Unde et Esaias dicit: Est haereditas credentibus in Domino . Et pulchre ait: Est haereditas; ipsa enim sola haereditas est, alia non est. Neque enim caecus thesaurus haereditas est, neque caduca omnia haereditatis habent commodum: sola est illa haereditas, in quibus est portio Deus. Unde sanctus Domini dicit: Portio mea Dominus ; et alibi: Haeres factus sum testimoniorum tuorum . Vides quae possideat justus, mandata Dei, oracula ejus, praecepta ejus. In his dives est, in his pascitur, in his delectatur,
Abbreviated transcription (Latin):
atq intemꝑantiȩ sunt. abdicat se
prudentia. abdicat continentia: ita
eorum exors om̃is insipiens est atq
incontinens. que in bonis atq ihere¬
dita te sapientis uiri sunt. et continen¬
nentis. Deniq sc̃e illȩ tali conuigio. lia
et rachel. una laboriosa. altera aspiratiõe
fortis. refugientes non gen̾is necessitu¬
dinem. s morum discrepantiam. cum
iuiri exerciti aa cob sermone edocte eẽnt
qd̾ uellet discedere. ut laban et filiorum
eius inuidiam declinaret atq ignaui¬
am: responderunt. Nunqͥd est nob̾ por¬
tio aut hereditas in domo patͥis ñri:
Num sic̃ aliene estimamͦ ei : Ulendidit
enim nos: et deuora uit p̾tium nr̃m.
Ecce pͥmum qͥa ignauus et inuidus
laboriosa et disciplinȩ tenacem alienat
ase ac defugit. seseq cupit separare.
luerum fecisse. qd alienauit eas. et hoc
esse suum precium iudicat. eumq fructũ
uoluptatis sue. Nunc audianꝰ quomͦ que
habet iurtus: non habeat ignauia. Anint

Expanded text:
atque intemperantiae sunt, abdicat se atque intemperantiae sunt, abdicat se prudentia, abdicat continentia: ita eorum exsors omnis insipiens est atque incontinens, quae in bonis atque in haereditate sapientis viri sunt et continentis. 4. Denique sanctae illae tali conjugio Lia et Rachel, una laboriosa, altera aspiratio fortis, refugientes non generis necessitudinem, sed morum discrepantiam; cum viri exerciti Jacob sermone edoctae essent, quod vellet discedere, ut Laban et filiorum ejus invidiam declinaret atque ignaviam, responderunt: Numquid est nobis portio aut haereditas in domo patris nostri? Nonne sicut alienae aestimamur ei? Vendidit enim nos, et devoravit pretium nostrum . Ecce primum, quia ignavus et invidus laboriosam et disciplinae tenacem alienat a se ac defugit, seseque 899 cupit separare; lucrum fecisse, quod alienavit eas, et hoc esse suum pretium judicat, eumque fructum voluptatis suae. 5. Nunc audiamus quomodo quae habet virtus, non habeat ignavia; aiunt
Abbreviated transcription (Latin):
ouen te significasti
michi qͦd legeris. abominan¬
da ap̃ud egiptios immolemus d̾o. sed
habusti qͦ istuo solueres. qͥa in genesi
scriptum est. qͦd egiptũ pastorem pecory
abhominantur. non utiq ꝓpter homiñe.
s ꝓpter pecora. Illi enĩ aratio terram in¬
uertebant. abraham autem et iacob.
et postea moyses et clario pastores fuer̃t.
regalem quandam in hoc mun̾e discipli¬
nam uiduentes. Oderant gͦ egiptii immo¬
lata sacrificia: id ẽ. perfecta studia uir¬
tutum. et plena discipline. Quod ergo
uiciosi odeĩt: hoc apud bonos sincerum
ac pium est. Opus uirtutis detestatur
luxiniosus. elluo refugit egiptium.
Itaq corpis qͦd illecebras diligit. auer¬
satur aĩe iurtutes. ab hominatur im¬
perium. refugit iurtutum discipli¬
nas. et omĩa opera que huius mondi
sunt. Que gͦ egiptius refugit. egiptiꝰ
ille et non homo: hec tu amplectere
qui habes humanitatis scientiani. Ila
prudentia et insipientia. Ita sicut
his que in qͦdam censu imprudentie

Expanded text:
overi te significasti mihi, eo quod legeris: Abominanda apud Aegyptios immolemus Deo . Sed habuisti quo istud solveres; quia in Genesi scriptum est quod Aegyptii pastorem pecorum abominabantur , non utique propter hominem, sed propter pecora. Illi enim aratro terram invertebant: Abraham autem, et Jacob, et postea Moyses et David pastores fuerunt, regalem quamdam in hoc munere disciplinam induentes. 2. Oderant ergo Aegyptii immolata sacrificia, id est, perfecta studia virtutum, et plena disciplinae. Quod ergo vitiosi oderunt, hoc apud bonos sincerum ac pium est. Opus virtutis detestatur luxuriosus, helluo refugit. Aegyptium itaque corpus, quod illecebras diligit, aversatur animae virtutes, abominatur imperium, refugit virtutum disciplinas, et omnia opera, quae hujusmodi sunt. 3. Quae ergo Aegyptius refugit, Aegyptius ille et non homo, haec tu amplectere, qui habes humanitatis scientiam. Illa prudentia et insipientia. Itaque sicut iis quae in quodam censu imprudentiae
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ⁊ uterini frẽs. id: diuerso patre. s eadẽ
matre geniti. possint diuerso sexu inter
se conuingium conuenire. cum & ipsiagni¬
cionis uis habere non queant. s cognatio¬
nis t̃m̃ s titulo coneri sint. Hnde oportet
ab ea discedas intentione. quȩ etiam si li¬
ceret. tam̃ cuam familian non ꝓpagaret.
Debet enim tibi filiꝰ nr̃ nepotes. debet etiã
neptis uim̃ia ꝓnepotes. Nale cum tius om̃ib¬
uam ingenuo com mencdasti¬
pudore. quia de eo consule¬
res qͦo non ꝓbares. s morem
gereres parenti. ut pietatẽ
uͦ libent᷑ tua in me onera suscepi. et auo nep¬
tem ut opinor refudi. quam nescio plane
qͥ opinione nurum sͥ fieri desidabat. ut
auum socero mutaret. Plura non est opus:
nec hoc qͦq accelat. ad uerecundiam. Na¬
le fili ꝙ nos dilige. qͥa nos qͦꝙ te diligimꝰ.

Expanded text:
vero et uterini fratres, id est, diverso patre, sed eadem vero et uterini fratres, id est, diverso patre, sed eadem matre geniti, possint diverso sexu inter se in conjugium convenire; cum et ipsi agnationis jus habere non queant, sed cognationis tantum sibi titulo connexi sint. 11. Unde oportet ab ea discedas intentione, quae etiamsi liceret, tamen tuam familiam non propagaret: debet enim tibi filius noster nepotes, debet etiam neptis charissima pronepotes. Vale cum tuis omnibQuam ingenuo commendastipudore, quia de eo consuleres, quod non probares, sed morem gereres parenti; ut pietatem vero libenter tua in me onera suscepi, et avo neptem, ut opinor, refudi. Quam nescio plane qua opinione nurum sibi fieri desiderabat, ut avum socero mutaret. Plura non opus est, ne hoc quoque accedat ad verecundiam. Vale, fili, et nos dilige; quia nos quoque
Abbreviated transcription (Latin):
si diuina te p̃tereunt. saltim imꝑatorum
p̃cepta aquib amplissimũ accepisti hono¬
rem. haud quaꝙͣ p̃terire te debuerunt.
Nam theodosiꝰ imꝑator etiam patrueles
tr̃es &e consobrinos uetuit int̾ se conuigũ
conuenire noĩe. & seuerissimã penam sta¬
tuit si qͥs temerare ausus esset frũm pia
pignora. Et tam̃ illi inuicem sͥ equales
sunt tm̃mͦ. qͥa propinqͥtatis necessitudi¬
ne. ⁊ fr̃nȩ societatis ligant᷑ uincło. Rietati
eos uoluit debere. qd̃ nati sunt. S dicis
alicui relaxatum. Nerum hoc legi non p̃¬
iuidieat. Qd̃ enim in commune stacuitur.
ei tantum ꝓficit cui relaratum uidetur:
longe oiuersa inuidia. Illuo tam̃licet in
uet̾i testam̃to legimꝰ. ut aliqͥs uxorem fuã
sororem dicẽt. istud inauditum. ut qͥs qͣm
neptem suam in uxorem accipiat: et con
qd̾ negasti neptem tuam auuncło suo
tuo filio ꝓpinqͥ semine conuenire. qͥa non
agnitionis copuletur necessitudine. qͣ si

Expanded text:
si divina et praetereunt, saltem imperatorum si divina et praetereunt, saltem imperatorum praecepta, a quibus amplissimum accepisti honorem, haudquaquam praeterire te debuerunt. Nam Theodosius imperator etiam patrueles fratres et consobrinos vetuit inter se conjugii convenire nomine, et severissimam poenam statuit, si quis temerare ausus esset fratrum pia pignora; et tamen illi invicem sibi aequales sunt: tantummodo quia propinquitatis necessitudine et fraternae societatis ligantur vinculo, pietati eos voluit debere, quod nati sunt. 9. Sed dicis alicui relaxatum. Verum hoc legi non praejudicat; quod enim in commune statuitur, ei tantum proficit, cui relaxatum videtur, longe diversa invidia. Illud tamen licet in veteri Testamento legimus, ut aliquis uxorem suam sororem dicneptem suam in uxorem accipiat, et conjrimum, quod negasti neptem tuam avunculo suo tuo filio propinquo semini convenire; quia non agnationis copuletur necessitudine. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
in eordib singłorũ. int̾dictũe. inuiolabili
ỹscͥptione pietatis. titulo necessitudinis.
Quanta huiusmodi inuenies non esse int̾¬
oicta lege ꝑ moysen edita. & tam̃ int̾licta
sunt quadam uoce nat᷑e. multaq sunt. ꝗͤ
licet facere. s non expecdit. Omĩa enim licẽt.
s non expediunt. Omĩa licent. s non edifi¬
cant. Si gͦ etiam ab his nos reuocat apłs.
que non edificant. qͦm faciendum putamꝰ
qͦd non licet legis oracło. & non edificat. dis¬
crepante pietatis ordine: Et tam̃ ila ipsa
uetera que fuerant duriora. temꝑata sunt ꝑ
euangłin domini ib̃u. Tranfier̃t uet̾a. ecce fac¬
ta sunt noua. Quid tam sollempne. qͣm oscłm
int̾ auuncłm &e neꝑtem. qd̾ iste quasi filiȩ
debet. hȩc quasi parenti: Noc gͥ quasi in of¬
fense pietatis oscłm. susceptum facies de
talib agitando nuptiis. & religiosissimũ
sacram̃tum caris pignorib eripies. Sed

Expanded text:
in cordibus singulorum: interdictum est inviolabili in cordibus singulorum: interdictum est inviolabili praescriptione pietatis, titulo necessitudinis. Quanta hujusmodi invenies non esse interdicta lege per Moysen edita, et tamen interdicta sunt quadam voce naturae! 6. Multaque sunt, quae licet facere, sed non expedit; omnia en non aedificant. Si ergo etiam ab iis nos revocat Apostolus, quae non aedificant; quomodo faciendum putamus, quod et non licet Legis oraculo, et non aedificat, discrepante pietatis ordine? Et tamen illa ipsa vetera, quae fuerant duriora, temperata sunt per Evangelium Domini Jesu: Transierunt vetera, ecce facta sunt nova . 7. Quid tam solemne quam osculum inter avunculum et neptem, quod iste quasi filiae debet, haec quasi parenti? Hoc igitur inoffensae pietatis osculum suspectum facies de talibus cogitando nuptiis, et religiosissimum sacramentum caris pignoribus eripies. 8. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
oubitari queat cum ler diuina etiam patru¬
eles frẽs ꝓhibeat conuenre conuigalem co¬
pulam. qui Sͥ quarto sociant᷑ gradu: hic
autem gradus terciꝰ est. qui etiam ciuili
iure a consortio coniugii exceptus udet᷑.
S priꝰ sacre legis scita interrogemꝰ. Preten¬
dis enim in tius licteris. qd̾ ꝑmis sum hoc
diuino iure conubium. huiꝰmodi pigno¬
rib existimetur. eo qd̾ non sit ꝓhibitum.
Egoautem & ꝓhibitum assero. qͥa cum leuio¬
ra interdicta sint de patruelibus fr̃ib. mul¬
to magis hoc qd̾ artioris est plenum neces¬
situdinis interdictum arbitror. Qui enim
leuiora stringit. grauiora non soluit sed
alligat. Qd̃ si ido ꝑmissum pucas. quia spe¬
cialiter non ẽ ꝓhibitum. Non illud ꝓhibitũ
sermone legis repperies. ne pater filiam. suã¬
suã accipiat uxorem. Numqͥd id̃o licet. qͥa
non est prohibitum: ¶Ginime. Interdictum
ẽ enim nat᷑e uire. int̾dictum e̾. lege. quȩ est

Expanded text:
dubitari queat; cum lex divina etiam patrudubitari queat; cum lex divina etiam patrueles fratres prohibeat convenire in conjugalem copulam, qui sibi quarto sociantur gradu? Hic autem gradus tertius est, qui etiam civili jure a consortio conjugii exceptus videtur. 4. Sed prius sacrae legis scita interrogemus; praetendis enim in tuis litteris, quod permissum hoc divino jure connubium hujusmodi pignoribus existimetur, eo quod non sit prohibitum. Ego autem et prohibitum assero; quia cum leviora interdicta sint de patruelibus fratribus, 1019 multo magis hoc quod arctioris est plenum necessitudinis, interdictum arbitror. Qui enim leviora astringit, graviora non solvit, sed alligat. 5. Quod si ideo permissum putas, quia specialiter non est prohibitum; nec illud prohibitum sermone Legis reperies, ne pater filiam suam accipiat uxorem. Numquid ideo licet, quia non est prohibitum? Minime; interdictum est enim naturae jure, interdictum est lege, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
iungit ad aratrum. equos ad eurrum. pareᷤ
eligit. & ut etas conueniat & forma. nec
natura discopulet. nec discoloret uiuersitas.
Eu copulare paras filium tuum. & neptem
ex filia. hoc ẽ. ut accipiat sororis suȩ filiam.
diuersa licet matre. qͣm socrus editus. lnt̃¬
roga nominũ religionem. Nempe anuncłs
iste illt̃. illa huiꝰ neptis uocatur. Nec ipse
te reuocat sonꝰ nominũ. cum hic auũ reso¬
net: illa hoc nom̃ ad amnculũ. qd̾ ad aĩ
referat. Quanta deinde etiam reliqͦrum.
confusio uocabuloꝵ. Idem auus & socer uo¬
cabere. ea qͦq tibi neptis.⁊ nurus diuerso
nomine nuncupabitur. Mutuabuntur
etiam fr̃es oiueisa uocabula. ut illa soerus
fratris sit. iste gener sorori. nubat aiim culo
suo neptis: ⁊ immacula tors pignor caritas.
Non opinor neq arbitror. Nam si ita ẽẽt:
et ip̃se scribendum putasset. Non scribendo
autem significauit qd̾ ne quaqͣm hinc ou¬
bitandum arbitraretur. Quid enim est qd̃

Expanded text:
jungit ad aratrum, equos ad currum, pares jungit ad aratrum, equos ad currum, pares eligit, et ut aetas conveniat et forma, nec natura discrepet, nec decoloret diversitas. Tu copulare paras filium tuum, et neptem ex filia, hoc est, ut accipiat sororis suae filiam, diversa licet matre quam socrus editus. Interroga nominum religionem: nempe avunculus iste illius, illa hujus neptis vocatur. Nec ipse te revocat sonus nominum; cum hic avum resonet, illa hoc nomen ad avunculum, quod ad avum referat? Quanta deinde etiam reliquorum confusio vocabulorum? Idem avus et socer vocabere, ea quoque tibi neptis et nurus diverso nomine nuncupabitur. Mutuabuntur etiam fratres diversa vocabula, ut illa socrus fratris sit, iste gener sororis. Nubat avunculo suo neptis, et immaculatorum pignorum charitas  sententiam dicis. Non opinor, neque arbitror. Nam si ita esset, et ipse scribendum putasset: non scribendo autem significavit quod nequaquam hinc dubitandum arbitraretur. Quid enim est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
unanimi salu tationem legi. sed con Lui.¬
solationem haut qͣqͣm paternam.
ut uelis filio neptem copulare ex filia. sed nͦ
auo te nec patre clignam. Itaq qͥd eonsulueris
conficła. Om̃e enim qͦd agere uolumꝰ pͥus nom̃
facti eiꝰ interrogemꝰ. et tunc utrum laude an
uituꝑatione uignum sit estimabimꝰ. uerbi gr̃a.
Misceri mulieri quibꝰdam uoluptas ẽ. medieo¬
rum etiam pueri corporib utile ferunt. Sed
consicdandum utrum conuigi an extraneȩ. de¬
inde nuptȩ. an innupte. Si quis desponsata
sibi & tradita utatur. conuigium uocat. qui
aliene expugnat pudorem. adult̾ium facit.
cuiꝰ uł solo noĩe repͥmitur plerumnq tt̃ptandi
audatia. Nostem ferire uictoria ẽ. reum eqͥtas.
innocentem homieidium. Qd si qͥs ꝑspiciat
animo. reuocat manum. Ergo etiam tu qͥd
consulas. queso tecum retractes. Coniugium
us inter filios nr̃os compoñe. qutro utrũ
pares copulandi. an impares sint. Sed nisi
fallor. compares appellari solent. Boues qui

Expanded text:
unanimi mei salutationem legi, sed consultationem haudquaquam paternam; ut velis filio neptem copulare ex filia: sed nec avo te, nec patre dignam. Itaque quid consulueris, considera; omne enim quod agere volumus, prius nomen facti ejus interrogemus, et tunc utrum laude an vituperatione dignum sit, aestimabimus. Verbi gratia, misceri mulieri quibusdam voluptas est, medicorum etiam pueri corporibus utile ferunt: sed considerandum utrum conjugi, an extraneae; deinde nuptae, an innuptae. Si quis 1018 desponsata sibi et tradita utatur, conjugium vocat: qui alienae expugnat pudorem, adulterium facit, cujus vel solo nomine reprimitur plerumque tentandi audacia . Hostem ferire victoria est, reum aequitas, innocentem homicidium: quod si quis perspiciat animo, revocat manum. Ergo etiam tu quid consulas, quaeso tecum retractes. 2. Conjugium vis inter filios nostros componere. Quaero utrum pares copulandi, an impares sint? Sed, nisi fallor, compares appellari solent. Boves qui
Abbreviated transcription (Latin):
ris. terre. deserti. qͥn do destruet omẽs
potestates. et pͥncipatus. Celum et
terra transibunt. & oĩs istius mundi
figura: et unusqͥsꝙ in rumfea insur¬
get an fratr̃ẽ suũ. id . ẽ. uerbo penetͣn¬
te medullas animȩ. ut destruatur
qͥequid est contrariũ. eurrus ex effrr.
et equus ex ierłm. Et zacharias dix̃.
Et sic erit par ꝑ omĩa. nullis obsis¬
tentib corporis passionib. aut incͤ¬
dule mentis impedim̃tis. ut fiat in
om̃ib xp̃s subdita patͥ exibens corda
uniuersoꝵ et ad ipsum solum mystice
dicitur. Gumam te zorobabel. et po¬
nan te sicut signaculum. quia te ele
fica. ut dicatur ei conuertere com̾itere
sunamitis qͦd pacificam significat. et
porcare imagiñe celestis. id .ẽ. pacem.
Atq ut sciamꝰ uerũ esse: habes incanti¬
cis inultimo. iam perfecte anime dici.
quod et tibi dicat dñs iħs. Pone me
ut signaculum in brachium tuũ. ut

Expanded text:
ris, terrae, deserti; quando destruet omnes ris, terrae, deserti; quando destruet omnes Potestates et Principatus. Coelum enim et terra transibunt , et omnis istius mundi figura: et unusquisque in romphaea insurget ad fratrem suum, id est, 914 verbo penetrante medullas animae ; ut destruatur quidquid est contrarium, currus ex Ephraem, et equus ex Hierusalem, ut Zacharias dixit . Et sic erit pax per omnia, nullis obsistentibus corporis passionibus, aut incredulae mentis impedimentis; ut fiat in omnibus omnia Christus, subdita Patri exhibens corda universorum . 15. Unde et ad ipsum solum mystice dicitur: Sumam te, Zorobabel, et ponam te sicut signaculum; quia te elegfica, ut dicatur ei: Convertere, convertere Sunamitis : quod pacificam significat, et portare imaginem coelestis, id est, pacem. 16. Atque ut sciamus verum esse, habes in Canticis, in ultimo jam perfectae animae dici, quod et tibi dicat Dominus Jesus: Pone me ut signaculum in brachium tuum ; ut
Abbreviated transcription (Latin):
mortui resuscitati. draco uictus in flu¬
ctib suis. uidit piscatores hominum.
non solum nauigantes in mari. sed
etiam ambulantes sine ꝑicło. desertũ
qͦq motum quando infructuosus na¬
tionum ppłs. messe cepit deuotionis
et fidei flauescere. et eousq desera
et gentium commotio facta est. ut
apłorum qͦs dirererat ad gentes uo¬
candas tanta esset. et tam uehemeis
p̃dicatio. ut in omẽm terram exiret
deserti. ut plures fierent filii deserze
de sertũm ut lilium. introirent electa
gentium ad residuos popli. quo reliqͥe
salue fierent. per electionẽ gr̃e. Et re¬
plebo inquit domum hane. argento
meo et auro. eloquiis celestib que st̃
sicut argentum. igne examinatum.
et uen cdaritate luminis. si c̃ auro sp̃u¬
ali. in scoꝵ occultis mentib refulgen¬
te. Has diuitias confert ecłe sue qͥb
intelligibiles thesauri replentun et
quillitas animȩ. suꝑ omẽm domus
post tertiam commotionem celi. ma-¬

Expanded text:
mortui resuscitati, draco victus in flumortui resuscitati, draco victus in fluctibus suis vidit piscatores hominum, non solum navigantes in mari, sed etiam ambulantes sine periculo. 12. Desertum quoque motum, quando infructuosus nationum populus messe coepit devotionis et fidei flavescere; et eousque deserti, et gentium commotio facta est ut apostolorum quos direxit ad gentes vocandas, tanta esset et tam vehemens praedicatio; ut in omnem terram exiret deserti, ut plures filii fierent desertaedesertum, ut lilium : introirent electa gentium ad residuos populi; quo reliquiae salvae fierent per electionem gratiae . 13. Et replebo, inquit, domum hanc argento meo et auro ; eloquiis coelestibus, quae sunt sicut argentum igne examinatum , et veri claritate luminis, sicut auro spiritali in sanctorum occultis mentibus refulgente. Has divitias confert Ecclesiae suae, quibus intelligibiles thesauri replentur, et quillitas animae super omnem domus post tertiam commotionem coeli, ma
Abbreviated transcription (Latin):
lum eiꝰ suꝑ esset uestigium. s toto cor¬
pore suo cum om̃ib posteritatis sue
insignib excingueretur. Ipse gͥ roro¬
babel ex tribu iuda. ipse iħs magmis
sacerdos. et tribu designatur et noie.
Duo significari uidentur. et unꝰ expͥ¬
initur quia idem quasi potens natꝰ
ex potente. quasi redemptor ortus ex
uirgine. in utriusq idem nat᷑e diu̾sita¬
de diuidue. umꝰ filii dĩ ueritatem gigas
salutaris impleuit. Excitatius itaq
amortuis zorobabel scm̃: ait. Ad huc
ego semel mouebo celum et terram.
et maria. et desertum. Mouerat aute ħ
cum de egypdo liberaret popłi suũ.
quando in celo columna erat ignis.
terra inter fluctus. murus in mari. ⁊ua
in aqua. in deserdo messis cotidiana.
frugum cȩlestium multiplicabatur.
petra soluebatur in fontes aquarum.
Sed mouit et postea in passione dñi
iho. quando çelum denebris obductũ.
sol refugit. petre fisse. tumuli apera.

Expanded text:
lum ejus superesset vestigium, sed toto corlum ejus superesset vestigium, sed toto corpore suo cum omnibus posteritatis suae insignibus exstingueretur . Ipse igitur Zorobabel ex tribu Juda, ipse Jesus magnus sacerdos, et tribu designatus et nomine: duo significari videntur, et unus exprimitur; quia idem quasi potens natus ex potente, quasi redemptor ortus ex virgine, in utriusque idem naturae diversitate dividuae, unius Filii Dei veritatem gigas salutaris implevit. 11. Excitaturus itaque a mortuis Zorobabel sanctum, ait: Adhuc semel ego movebo coelum, et terram, et maria, et desertum . Moverat ante haec, cum de Aegypto liberaret populum suum , quando in coelo columna erat ignis , terra inter fluctus, murus in mari, via in aqua, in deserto messis quotidiana frugum coelestium multiplicabatur, petra solvebatur in fontes aquarum: sed movit et postea in passione Domini Jesu ; quando coelum tenebris obductum, sol refugit, petrae scissae, tumuli aperti,
Abbreviated transcription (Latin):
descendit suꝑ fenum. non tempera¬
bit feruidos corꝑaliim motus pas¬
sionum. nec ignita restinguet diu̾¬
sarum spicula cupiditatum. nec
terra eiꝰ idẽ. anima fructus dabit.
eo qͦd arescat. nisi repleatur irriguo
uerbi dei. et perfundatur a rore cȩles¬
ti spũalis ubertate grẽ. Et quia sci¬
ebat desides esse in bipogeis habitan¬
tes. et uoluptatum gurgustiis: exci¬
tabo inquit illis sp̃m ⁊orobabel de
tribu uida. et iħui iosedec sacerdotẽ
robabel iugis redundantia. ut pote
fons uite. et uerbum dei. ꝑ quod oĩa
et ex quo omĩa. et omnia in ipso. Hȩc
dicit redundantia. Si quis sicit ue
um indeficientis meatus. Pꝰ rofluui¬
um qͦq nocturnum. legimꝰ quod est
Tabulon id est ꝓpħicum: sed iam et ip¬
sum huius fluenti infusione resplen¬
diut. ꝑ qͦd euanuit illud ꝓfluuium
uanitatis in ierabel. quȩ inunica ue¬
ritati. aduersaria ꝓpħarum eloquiis.
ita dilacerata est camĩ morsib. ut nul¬

Expanded text:
descendit super fenum, non temperadescendit super fenum, non temperabit fervidos corporalium motus passionum; nec ignita restinguet diversarum spicula cupiditatum: nec terra ejus, id est, anima, fructus dabit; eo quod arescat, nisi repleatur irriguo verbi Dei, et perfundatur rore coelesti, spiritalis ubertate gratiae. 10. Et quia sciebat desides esse habitantes in hypogaeis, et voluptatum gurgustiis: Excitabo, inquit, illis spiritum Zorobabel de tribu Juda, et Jesum Josedech sacerdotem robabel jugis redundantia, ut pote fons vitae, et Verbum 913 Dei, per quod omnia, et ex quo omnia, et omnia in ipso . Haec dicit redundantia: Si quis sitit, veum indeficientis meatus. Profluvium quoque nocturnum legimus Zabulon, quod est propheticum: sed jam et ipsum hujus fluenti infusione resplenduit, per quod evanuit illud profluvium vanitatis in Jesabel, quae inimica veritati, et adversaria prophetarum eloquiis, ita dilacerata est canum morsibus; ut nul
Abbreviated transcription (Latin):
aute tempus moritur. Nuieus enun
mortuus est. nec audit uocem aggei.
idẽ. epulantis. ut int̾pretatio decla¬
rat: qm̃ non ingreditur tabernaculũ
dei. in uoce exutationis et confessiois.
sonꝰ epulantis. Quomͦ eñi uocem audit
qui oꝑa eius non uidet: Nam si ui
deret. audiret uerbum. qͦd in mann eiꝰ
factum est. delectatũ eius actib quib
pulsauit. et apertum est ei. et descen¬
dit in eiꝰ animam. ut epuletur in eo
sinceritatis & ueritatis cibus. Ergo
qͥa ño audit fit iterũ in manu aggei
uerbum et dicit. Surgite de cȩlatis.
et de p̃ssis malitia domib. et ascendi¬
te in mondem scripturarum cȩlestiũ.
et cedite lignum sapientie. lignum
uitȩ. lignum cognitionis. et dirigite
uias ur̃ãs. ordinate actus nõs. ut ha¬
beant ordinem suum debitum. qui
necessarius et utilis est. ad edifican¬
dam domiu dñi. Nam si non fece¬
ritis: nec celum dabit rorem suum.
id est sermo çelestis. qui sicut ros

Expanded text:
ante tempus moritur; vivens enim, ante tempus moritur; vivens enim, mortuus est : nec audit vocem Aggaei, id est, epulantis, ut interpretatio declarat; quoniam non ingreditur tabernaculum Dei, in voce exsultationis et confessionis, sonus epulantis . Quomodo enim vocem ejus audit, qui opera ejuderet, audiret verbum, quod in ejus manu factum est, delectatus ejus actibus, quibus pulsavit, et apertum est ei, et descendit in ejus animam; ut epuletur in eo sinceritatis et veritatis cibos. 8. Ergo quia non audivit, fit iterum in manu Aggaei verbum, et dicit: Surgite de caelatis et depressis malitia domibus, et ascendite in montem Scripturarum coelestium, et caedite lignum sapientiae, lignum vitae, lignum cognitionis: et dirigite vias vestras, ordinate actus vestros; ut habeant ordinem suum debitum, qui necessarius et utilis est ad aedificandam Domini domum . 9. Nam si non feceritis, nec coelum dabit rorem suum , id est, sermo coelestis, qui sicut ros
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinẽ in nocentis: non edificat
suꝑiora eum iudicio. nee mensurã
tenet. quia non habet xp̃m. nec as¬
pirare sibi diuine flatus explorat
gratie. nec plemi lumiuis splendo¬
rem requirit. uec illica minio hab
cenacła. cui non potest dici. sic̃
resticula coceinea labia tua. Non
sepelietur in quit huius modi Qui
enĩ uiuu se sub terram infodit. et
tanꝙͣ in sepulchro sepelit: eripuit
sibi mortuo requiem sepulture. De¬
positus itaq in ualle corporaliũ de¬
lectationum. non inuenit sepulchiũ
de quo possit resurgere. Huius mo¬
di gͦ uir. nec templũ deo ȩdificacat
quia non nouit tempus correptio¬
ius fue. Quomͦ enĩ possunt tales ho¬
mines templũ edificare. qui quasi
fere ac bestiȩ in spelea ferarum et¬
bestiarum et bestiarumt latibula. se¬
se receptant. atq in foueas se serpen¬
crum more de mergunt. et consuetu¬
dine fraudulente iuilpis infodiunt:
S nec sepulc̾rum sibi con condit. qͥ

Expanded text:
sanguinem innocentis, non aedificat sanguinem innocentis, non aedificat superiora cum judicio, nec mensuram tenet; quia non habet Christum: nec aspirare sibi divinae flatus explorat gratiae, nec pleni luminis splendorem requirit: nec illita minio habet coenacula, cui non potest dici: Sicut resticula coccinea labia tua . 6. Non sepelietur, inquit, hujusmodi ; qui enim vivum se sub terram infodit, et tamquam in sepulcro sepelivit, eripuit sibi mortuo requiem sepulturae. Depositus itaque in valle corporalium delectationum, non invenit sepulcrum, de quo possit resurgere. Hujusmodi ergo vir, nec templum Deo aedificat; quia non novit tempus correctionis suae. Quomodo enim possunt tales homines templum aedificare, qui quasi ferae ac bestiae in spelaea ferarum et bestiarum latibula sese receptant, atque in foveas se serpentium more demergunt, et consuetudine fraudulentae vulpis infodiunt? 7. Sed nec sepulcrum sibi condit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
um. et corpus humanũ fieret dei
templũ. qͦd etiam cum solutun eẽt.
in triduo resuscita ret᷑. Seo haneħ
domũ luxuriosi non edificant. qui
çelatas inhabitant domos. et cela¬
to argento delectantur. Sordet ix
illis purũ argentum. Ita et istis
sordet simplicis habitationis locꝰ.
sinuant spatia domory. et aditien¬
do aditiunt. coniungentes domũ
ad domũ. et uillam ad uillã. effodi¬
unt terram. ut elem̃tum qͦꝙ eory
cedat habita culis. & qͣsi terre filii
intra eiꝰ recondantur uterũ et abs¬
condant᷑ aluo. lsti plane funt. de qͥb
dicit iheremias. O qui ȩdificant do¬
mum suam ñ cum iusticia. Qui enĩ
cũ iusticia edificat. non in terrenis
edificat. s in cȩlestib. Edificasti in¬
quit domum. metire suꝑiora eius.
ꝑflatilia distuicta fenestris. et con¬
tignata cedro. et ill ita minio. ¶e¬
titur audem suꝑiora qui condem¬
platus iuditium dei. uidieat iudi¬
enim humilis. et iudiciũ pauꝑis.

Expanded text:
um, et corpus humanum Dei um, et corpus humanum Dei templum fieret; quod etiam, cum solutum esset, in triduo resuscitaretur. 4. Sed hanc domum luxuriosi non aedificant, qui caelatas inhabitant domos , et caelato argento delectantur; sordet enim illis purum argentum, ita et istis sordet simplicis habitationis locus . Sinuant spatia domorum, et adjiciendo adjiciunt, conjungentes domum ad domum, et villam ad villam, effodiunt terram; ut elementum quoque eorum cedat habitaculis, et quasi terrae filii intra ejus recondantur uterum, et abscondantur alvo. Isti plane sunt, de quibus dicit Hieremias: O qui aedificant domum suam non cum justitia ! Qui enim cum justitia aedificat, non in terrenis aedificat, sed in coelestibus. 5. Aedificasti, inquit, domum, metire superiora ejus, perflatilia distincta fenestris, et contignata cedro et illita minio . Metitur autem superiora, qui contemplatus judicium Dei, judicat judicium humilis, et judicium pauperis
Abbreviated transcription (Latin):
At uͦ parricida abessalon. inualle
regis sͥ titulum statuit. et infossã
ꝓiectus est. cum esset ꝑenitus. Ergo
scĩ ascendunt ad dñm. flagitiosi
ad uitia descendunt. Sc̃i in mon¬
tibus: criminosi in uallibus. Ds̃ eñi
montium est: et nds̃ ualliũ. Qui gͦ
illic. idẽ. in montib habitant ual¬
lestrib. in quibus non habitat ds̃:
domũ dei in se habere ñ poterant.
Hanc enĩ dñs querebat ab illis do¬
mumi. ut semetipsos ȩdificarent.
atq intra se dei templũ uiuis fidi
lapidib atcollerent. Neq terrenoꝵ
parietum constructiones et siluestri¬
um ligna culminũ desiderabat. quȩ
cum fuissent. manꝰ duueret hostilis.
s illud templũ querebat. qͦd in honu¬
num conderetur ĩntib. quib dicen¬
dum foret. uos estis templũ dei in
quo habitaret dñs iħs. et unde ad
redemptioñe umuersoro ꝓcederet. ut
in utero uirginis sacra reꝑiretur
aula. in qua rex habitaret celesti¬

Expanded text:
At vero parricida Abessalon in valle At vero parricida Abessalon in valle Regis sibi titulum statuit, et in fossam projectus est, cum esset peremptus . Ergo sancti ascendunt ad Dominum, flagitiosi ad vitia descendunt; sancti in montibus, criminosi in vallibus; Deus enim montium est, et non Deus vallium . 3. Qui ergo illic, id est, in domibus habitabant vallestribus, in quibus non habitat Deus; domum Dei in se habere non poterant; hanc enim Dominus quaerebat ab illis domum, ut semet ipsos aedificarent, atque intra se Dei templum vivis fidei lapidibus attollerent. Neque enim terrenorum parietum constructiones, et silvestrium ligna culminum desiderabat, quae cum fuissent, manus dirueret hostilis: sed illud templum quaerebat, quod in hominum conderetur mentibus, quibus dicendum foret: Vos estis templum Dei ; in quo habitaret Dominus Jesus, et unde ad redemptionem universorum procederet, ut in utero Virginis sacra reperiretur aula, in qua Rex habitaret coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
estiuum. eo qͦd resoluti deliciis. estus
aliter ferre. ac tolerare non queant.
et ideo requirant umbrosa penetralia.
uel qͦd desidiosi ignauia sub terris
agant otia. dein qͣd tene brosa illos
et opaca delectent magis. qͥb oꝑiri
flagitia sua credant. scd̾m illud.
Tenebre cireundant me. et parietes.
Quem uereor: Sed frustra hoc spe¬
rant. cum ꝓfunda abyssi et abscon¬
dita ds cernat. et omĩa dep̃hendat
andeꝙͣ siant. An non helyas in hy¬
poga eis. non helyseus habitabant.
Deniq alter mortuũ uidue filium
tulit ad suꝑiora. in qͥb consuerat
sedere. et ibi eum resuscitauit: alt̾i
qͦq sunamitis illa magna mulier.
ut scͥptura testificat᷑. in suꝑi orib
ospitium parauit. & ibi concipien¬
de sobolis qͥa non habebat. merint
prerogatiũa. riusdemq resuscitati
pignoris uidit miracła. Quid de
petro dicam. qui ad horã nonam
ascendens in suꝑiora. baptiranda¬
rum gentium cognouit misteria:

Expanded text:
aestivum, eo quod resoluti deliciis aestus aestivum, eo quod resoluti deliciis aestus aliter ferre ac tolerare non queant, et ideo requirant umbrosa penetralia: vel quod desidiosi ignava sub terris agant otia: deinde quod tenebrosa illos et opaca delectent magis, quibus 911 operiri flagitia sua credant, secundum illud: Tenebrae circumdant me ut parietes, quem vereor ? Sed frustra hoc sperant, cum profunda abyssi et abscondita Deus cernat, et omnia deprehendat, antequam fiant . 2. At non Elias in hypogaeis, non Elisaeus habitabant. Denique alter mortuum viduae filium tulit ad superiora, in quibus consueverat sedere, et ibi eum resuscitavit : alteri quoque Sunamitis illa magna mulier, ut Scriptura testificatur , in superioribus hospitium paravit, et ibi concipiendae sobolis, quia non habebat, meruit praerogativam, ejusdemque resuscitati pignoris vidit miracula. Quid de Petro dicam, qui ad horam sextam ascendens in superiora, baptizandarum gentium cognovit mysteria .