comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
facti timere animaduertebat: quo ce¬
leriꝰ ciuitatem timore liberaret. pͥnci¬
pem scełis illiꝰ & concitatorem belligu¬
tuatrum ad supplicium depoposcit.
qͥ & sine ciub quidem suis se cõmitte
in castra ꝑducit᷑. cogit᷑ meiꝰ supplici¬
um cesar contͣ suam nat᷑am. concur
rib. corpꝰ securi fertret᷑. Ibi crebris ca¬
&e lucterio gesta essent. qͦq inconsilio
ꝑmanerent oppidani. qͦ & si paricl¬
tatem contempnebat: tam̃ ꝑ tinaciã.
magna pena ẽẽ afficientã udicabat.
ue uniuersa gatlia ñ ibi utres defit¬
isse ad resiftendum romanis. s costan¬
ciam putaret. ne ue hoc exemplo ce¬
tere qiuitates locoꝵ oportunitate fre¬
te se uindicarent inlibertatem cũ om̃i¬
b gallis notum ẽẽ sciret. Reliqͣm ẽẽ
imam estatem sue ꝓuincie. qmͣ si susti¬
nere potuissent nullũ ultra ꝑ icłm ue¬
rerentur. Itaq q̃ calenum legatũ cũ
legionib reliquit. qui iustis itineribꝰ

Expanded text:
facti timere animadvertebat, quo cefacti timere animadvertebat, quo celerius civitatem timore liberaret, principem sceleris illius et concitatorem belli, Gutruatum, ad supplicium depoposcit. Qui etsi ne civibus quidem suis se committebin castra perducitur. Cogitur in eius supplicium Caesar contra suam naturam concursmatum corpus securi feriretur. Ibi crebris et Lucterio gesta essent, quoque in consilio permanerent oppidani. Quorum etsi paucitatem contemnebat, tamen pertinaciam magna poena esse adficiendam iudicabat, ne universa Gallia non sibi vires defuisse ad resistendum Romanis, sed constantiam putaret, neve hoc exemplo ceterae civitates locorum opportunitate fretae se vindicarent in libertatem, cum omnibus Gallis notum esse sciret reliquam esse unam aestatem suae provinciae, quam si sustinere potuissent, nullum ultra periculum vererentur. Itaque Q. Calenum legatum cum legionibus reliquit qui iustis itineribus
Abbreviated transcription (Latin):
loca suꝑiora capiuntur. Qͦ d ubi
accidit: germani eqͥtesq signis le¬
gionis uisis. uehem̃tissime preliã¬
tur. Confestim cohortes uidicẜ
aut captis magna pieda pociuntur.
Capitur ip̃e eo p̃lio drappes. Camnius
felicissime re gesta sine ullo pene mi¬
litis ulnere ad obscoendos oppioanos re¬
uercitur. ext̾noq hoste deleto. cꝰ timo¬
re antea diuid̾ere p̾stoia. & iminitõ¬
ne oppidanos circumtare ꝓhibitꝰ erat.
oꝑa iidiq imꝑat administrari. Ue¬
nit eodem cũ suis copiis postero die
gaiꝰ fabuis. ꝑtemq oppidi simut ad
obsidendum. Cesar interim. Marcũ
antonium questorem. cũ cohortibus
xu. inbelgis relinquit. Ne qͣ rurgꝰ
nouoꝵ consilioꝵ capiendoꝵ belgis
facultas daretur. Ip̃e reliqͣs ciuitates
adit. obsides płes imꝑat. timentes õĩm
animos consolatõne sanat. Cum ĩ car¬
nites uenisset. qͦꝵ in ciuitates suꝑ iore
cõmentario cesar exposuit iniciũ belli

Expanded text:
loca superiora capiuntur. Quod ubi loca superiora capiuntur. Quod ubi accidit, Germani equitesque signis legionis visis vehementissime proeliantur. Confestim cohortes undiquerfectis aut captis magna praeda potiuntur. Capitur ipse eo proelio Drappes. Caninius felicissime re gesta sine ullo paene militis vulnere ad obsidendos oppidanos revertitur externoque hoste deleto, cuius timore antea dividere praesidia et munitione oppidanos circumdare prohibitus erat, opera undique imperat administrari. Venit eodem cum suis copiis postero die Gaius Fabius partemque oppidi sumit ad obsidendum. Caesar interim M. Antonium quaestorem cum cohortibus XV in Bellovacis relinquit, ne qua rursus novorum consiliorum capiendorum Belgis facultas daretur. Ipse reliquas civitates adit, obsides plures imperat, timentes omnium animos consolatione sanat. Cum in Carnutes venisset, quorum in civitate superiore commentario Caesar exposuit initium belli
Abbreviated transcription (Latin):
ex captiuis comꝑit. partẽ copiarũ
cũ drappede ẽẽ incastris amilibus
ñ longe amplius .xii. Qͣ ex com¬
płib cognita. cũ intelligeret fuga¬
to duce altero. ꝑterritos reliquos
facile opͥmi posse. magne felicita¬
tis ẽẽ arbitrabat᷑. neminẽ ex cede
refugisse incastra. qͥ de accepta ca¬
lamiteite nũcium drappeti ꝑferre.
deret. eqͥtatũ omnem. germanosꝙ
pedites sũme uelocitatis homines
ad castra hostrum p̃mittit. Ip̃e le¬
gionem unã intra castra distribu¬
it. Alt̾ami secum expeditam ducit.
cũ ꝓpiꝰ hostes accessisset. ab ex plorato¬
ribus quos p̃miserat cognoscit. cas¬
tra eoꝵ ut barbaroꝵ fere consuetu¬
do est. relictis locis suꝑiorib adri¬
pas eẽ fluminis . demissa. At g̾ma¬
nos equitesq imprudentib om̃ib
de inpuiso ad uolasse. p̃lium cõmi¬
sisse. Qͣ re cognita legionem ar¬
matam instructamq adducit.Ita
repente om̃ib ex ꝑtib signo dato.

Expanded text:
ex captivis comperit partem copiarum ex captivis comperit partem copiarum cum Drappete esse in castris a milibus longe non amplius XII. Qua re ex compluribus cognita, cum intellegeret fugato duce altero perterritos reliquos facile opprimi posse, magnae felicitatis esse arbitrabatur neminem ex caede refugisse in castra qui de accepta calamitate nuntium Drappeti perferret. deret, equitatum omnem Germanosque pedites, summae velocitatis homines, ad castra hostium praemittit; ipse legionem unam in trina castra distribuit, alteram secum expeditam ducit. Cum propius hostes accessisset, ab exploratoribus quos praemiserat cognoscit castra eorum, ut barbarorum fere consuetudo est, relictis locis superioribus ad ripas fluminis esse demissa; at Germanos equitesque imprudentibus omnibus de improviso advolasse proeliumque commisisse. Qua re cognita legionem armatam instructamque adducit. Ita repente omnibus ex partibus signo dato
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝰ toro oppido munitõnes circũda¬
re moratur. ne aut opꝰ effectũ trie¬
ri nõ posset. aut płimis in locis in¬
firma disponat p̾sidia. Magna
copia frum̃ti comꝑata. considet.
drappes & lucteriꝰ nõ longiꝰ ab oppi¬
do decem milibꝰ: Unde paulatĩ fru¬
ñĩtũ inoppidum supportarent. Ip̃i
inter se ꝓuincias ꝑciunt᷑. drappes
castris presidio cũ parte copiaꝵ resti¬
tit. Lucteriꝰ aginen urm̃toꝵ ad oppi¬
dum ducit. Dispositis ibi presidũs
hora noctis circiter decima. silueftͥb
angustis ꝙ itineribꝰ. frum̃tũ impor¬
tare in oppidum instituit. qͦt streꝑi¬
tum uigilos castroꝵ cũ sensusent. Ex¬
ploratorelqy misi q̃ gererent᷑ renimci¬
ip̃am lacem impetum fecit. Hii repen¬
tio malo ꝑterriti diffugiunt ad sua
p̃siora. Qeͣ nr̃i ut uiderunt acrius
mͦ armatas incitati. neminẽ ex eo nu¬
mero uiuum capi patiunt᷑. Pfugit
in castra. Re bene gesta. caninius

Expanded text:
nius toto oppido munitiones circumdanius toto oppido munitiones circumdare moratur, ne aut opus effectum tueri non possit aut plurimis in locis infirma disponat praesidia. Magna copia frumenti comparata considunt Drappes et Lucterius non longius ab oppido X milibus, unde paulatim frumentum in oppidum supportarent. Ipsi inter se provincias partiuntur: Drappes castris praesidio cum parte copiarum restitit; Lucterius agmen iumentorum ad oppidum ducit. Dispositis ibi praesidiis hora noctis circiter decima silvestribus angustisque itineribus frumentum importare in oppidum instituit. Quorum strepitum vigiles castrorum cum sensissent, exploratoresque missi quae gererentur renuntiipsam lucem impetum fecit. Ei repentino malo perterriti diffugiunt ad sua praesidia; quae nostri ut viderunt, acrius contra armatos incitati neminem ex eo numero vivum capi patiuntur. Profugin castra. Re bene gesta Caninius
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑. effugere ñ mͦ eqͥtatum: set ne
legionẽs q̃s possu̾nt. ⁊ ꝑtito cohornibꝰ
diuisis tͥna celsissimo loco castra fe¬
cit. a qͥbꝰ paulatim qnͣtũ copie pacie¬
bantur. uallum in oppidi circiritũ
ducere instituit. Quod cũ animad¬
uert̾ent oppidam. miserrimaq alesie
memoria solliciti. similem casũ ob
neret frum̃ti ratõnem ẽẽ habendam:
constituunt consensu oĩm. parde ibi
relicta copiaꝵ. ip̃i cũ expeditis ad in¬
portandũ fruãtũ ꝓficisci. Eo consi¬
lio ꝓbato. ꝓxima nocte duob milib
armatoꝵ relictis. relicti s ex oppido dra¬
pes & lucteriꝰ educunt. Hi paucos dies
morati. ex finibꝰ cadurcoꝵ. qͥ partim
re frum̃taria subleuare eos cupiebant.
ꝑtim ꝓhibere quominꝰ sumerent: nõ
poterant. magnum numerũ frum̃¬
ti comꝑant. nõ numqm aũ expe¬
ditõnib nocturnis castella nr̃oꝵ ad¬
oriuntur. Qmͣ ob cãm gaiꝰ cami¬

Expanded text:
rentur, effugere non modo equitatum, sed ne rentur, effugere non modo equitatum, sed ne legiones quidem possent, tripertito cohortibus divisis trina excelsissimo loco castra fecit; a quibus paulatim, quantum copiae patiebantur, vallum in oppidi circuitum ducere instituit. Quod cum animadverterent oppidani miserrimaque Alesiae memoria solliciti similem casum obsneret frumenti rationem esse habendam, constituunt omnium consensu parte ibi relicta copiarum ipsi cum expeditis ad importandum frumentum proficisci. Eo consilio probato proxima nocte duobus milibus armatorum relictis reliquos ex oppido Drappes et Lucterius educunt. Hi paucos dies morati ex finibus Cadurcorum, qui partim re frumentaria sublevare eos cupiebant, partim prohibere quo minus sumerent non poterant, magnum numerum frumenti comparant, nonnumquam autem expeditionibus nocturnis castella nostrorum adoriuntur. Quam ob causam Gaius Cani
Abbreviated transcription (Latin):
tes posite inultimis gallie finibꝰ. occea¬
no consuncte. q̃ armorice appellantur.
auctoritate adducte carnutũ. aduen¬
tu fabii legionumq imꝑata sine mora
facsunt: Dumnacꝰ suis finib expulsus.
errans latitansq solus extremas gallie
regiones petere est coaftꝰ. Addrappes u¬
naq lucteriꝰ cum legiones caniniumq
adeẽ cognoscerent. nec sine certa ꝑ nicie
tegris rebꝰ multũ potuisset. semꝑꝙ au
ctor nouoꝵ consilioꝵ magnã apd̾ bar¬
baros auctoritatẽ haberet: oppidum
uexellodunũ quod mnclientela fuerat
eiꝰ. egregie nat᷑a loci munitum occupat
suris a drappetis copiis. oppidanos s con¬
iungit. Q cũ confestim gaiꝰ caniniꝰ
uenisset. animaduerteretq om̃s oppi¬
di partes p̾ruptissimis saxis ẽẽ muni¬
tas. quõd defendente ulło. tam̃ arma¬
tis ascendere ẽẽt difficile. magna aũ
impẽdim̃ta oppidanoꝵ uideret. qͥ si
clamndestina fuga subtrahere cona¬

Expanded text:
tes positae in ultimis Galliae finibus Oceates positae in ultimis Galliae finibus Oceano coniunctae, quae Armoricae appellantur, auctoritate adductae Carnutum adventu Fabi legionumque imperata sine mora faciunt. Dumnacus suis finibus expulsus errans latitansque solus extremas Galliae regiones petere est coactus. At Drappes unaque Lucterius, cum legiones Caniniumque adesse cognoscerent nec se sine certa pernicie tegris rebus multum potuisset, semperque auctor novorum consiliorum magnam apud barbaros auctoritatem haberet, oppidum Vxellodunum, quod in clientela fuerat eius, egregie natura loci munitum, occupat suis et Drappetis copiis oppidanosque sibi coniungit. Quo cum confestim Gaius Caninius venisset animadverteretque omnes oppidi partes praeruptissimis saxis esse munitas, quo defendente nullo tamen armatis ascendere esset difficile, magna autem impedimenta oppidanorum videret, quae si clandestina fuga subtrahere cona
Abbreviated transcription (Latin):
ex fuga qͥnq collectis. ꝓunciã pet̾e
unaq consiliũ cũ eo lucteriũ cadur¬
cũ cepisse. quẽ suꝑiore cõm̃tario p¬
ma defectione gallie. facere inpuin¬
ciam uoluisse impetũ cognitũ ẽ. Ca¬
nimꝰ legatꝰ cũ legionibꝰ duabꝰ ad eos
ꝑsequendos contendit. ne detrimẽto
aut timore ꝓuincie. magna infa¬
mia ꝑditoꝵ hominũ latrocinnꝰs ca¬
ꝑet᷑. Gaiꝰ fabĩ cum reliq̃ ex̃citu. in car¬
nutes cererasq ꝓficiscitur enutates q̃rũ
eo p̃lio quod cum dumnaco fecerat copi¬
as eẽ accersitas sciebat. Noni enu du¬
bitabat. qͥn recenti calamitate sũmissio¬
res ẽent future. Dato uero spacio ac tp̃re
eodem instigante dumnaco possent conci¬
tari. qmͣ re sũma felibitas cełitasq in reci¬
piendis ciuitatib fabium consequit᷑. Nã
carn utes qui sepe uexati numqͣm pa¬
ciꝯ fecerant ñcionem. datis obsidib
ueniunt indedifonem. cetereq ciuita¬

Expanded text:
ex fuga collectis provinciam petere ex fuga collectis provinciam petere unaque consilium cum eo Lucterium Cadurcum cepisse, quem superiore commentario prima defectione Galliae facere in provinciam voluisse impetum cognitum est, Caninius legatus cum legionibus duabus ad eos persequendos contendit, ne detrimento aut timore provinciae magna infamia perditorum hominum latrociniis caperetur. Gaius Fabius cum reliquo exercitu in Carnutes ceterasque proficiscitur civitates, quarum eo proelio, quod cum Dumnaco fecerat, copias esse accisas sciebat. Non enim dubitabat quin recenti calamitate summissiores essent futurae, dato vero spatio ac tempore eodem instigante Dumnaco possent concitari. Qua in re summa felicitas celeritasque in recipiendis civitatibus Fabium consequitur. Nam Carnutes, qui saepe vexati numquam pacis fecerant mentionem, datis obsidibus veniunt in deditionem, ceteraeque civita
Abbreviated transcription (Latin):
aciem q̃ suis eẽt eqͥtib p̃sidio ĩnuicẽ.¬
Cum repente conferce legioues incõ¬
spectum hostiũ ueniunt. Qrb uisis
ꝑcuise barbaroꝵ tͣme ac ꝑt̾rite acies
hostium. ꝑtͣbato impedim̃toꝵ agni¬
ne. magno elamore discursuq pas¬
sim fuge se mandant. At nr̃i eqͥtes
qui paulo añ cũ resistentib fortissime
pngnauerant. leticia uictorie elati
magno undiq clamore sublato. ce¬
dentibꝰ circumfusi. qnͣtum equoꝵ u
res at ꝑseqñdum. dextreq ad cedend̃
ualent. tantum eo p̃lio interficiũt
aut armatoꝵ aut eoꝵ qͥ eo tp̃r arma
ꝓiecerant interfc̃is: om̃is multitu¬
to capitur impedim̃toꝵ. Qa ex fu¬
ga cũ constaret. dapprecem senonẽ
qui ut pͥmũ defecerat gallia. collee¬
tisq undiq ꝑditis hominib. seruis
ad lib̾tatem uocatis. exulib omniũ
m̃ta & cõmeatꝰ romanoꝵ intercepe¬
rat: non ampliꝰ hominũ milibus

Expanded text:
aciem quae suis esset equitibus in viceaciem quae suis esset equitibus in vicem repente confertae legiones in conspectum hostium veniunt. Quibus visis perculsae barbarorum turmae ac perterritae acies hostium, perturbato impedimentorum agmine, magno clamore discursuque passim fugae se mandant. At nostri equites, qui paulo ante cum resistentibus fortissime conflixerant, laetitia victoriae elati magno undique clamore sublato cedentibus circumfusi, quantum equorum vires ad persequendum dextraeque ad caedendum valent, tantum eo proelio interficiunt. aut armatorum aut eorum qui eo timore arma proiecerant interfectis omnis multitudo capitur impedimentorum. Qua ex fuga cum constaret Drappetem Senonem, qui, ut primum defecerat Gallia, collectis undique perditis hominibus, servis ad libertatem vocatis, exulibus omniummenta et commeatus Romanorum interceperat, non amplius hominum duobus milibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ita re bene gesta se recipiunt ĩ castͣ
Inseqñti nocte fabuis equites p̾mit¬
tit. s̃ ꝑatos ut conflig̾ent. atq om̃e
agñi morarent᷑: dum consequere t
ip̃e. Cuiꝰ p̾ceptis ut res gereret᷑. qͥn¬
ris & animi & prudencie uir. snios
hortat᷑. agm̃q hostium consecutus.
tͣmas partim idoneis locis disponit.
partm eqͥtum p̾lium cõmutit. Cõ¬
fligit audaciꝰ eqͥtatꝰ hostiũ. succe¬
dentib sͥ peditibꝰ. qͥ toto agmne
subsistentib eqͥtibꝰ suis contra nr̃os
ferunt auxilium. Fit p̃liũ ac cer¬
tamine. namq nr̃i conteptis pri¬
die fuꝑatisq hostib cũ subseqͥ legio¬
nes meminissent & pudore ceden¬
di. & cupiditate ꝑse conficiendi p̾¬
lii. fortissime ꝯͣ pedites preliantir.
hoftesq nicħ ampliꝰ copiaꝵ acessurũ
credentes. ut pͥdie cognouerant delẽ¬
di eqͥtatꝰ nr̃i nacti oc̃conem uideban¬
tur. Cum aliqͣndui sumina cõtentõ¬
ne dimitaretur: dũnacus instruit

Expanded text:
Ita re bene gesta se recipiunt in castra. Ita re bene gesta se recipiunt in castra. Insequenti nocte Fabius equites praemittit sic paratos ut confligerent atque omne agmen morarentur, dum consequeretur ipse. Cuius praeceptis ut res gereretur, Quinris et animi et prudentiae vir, suos hortatur agmenque hostium consecutus turmas partim idoneis locis disponit, parte equitum proelium committit. Confligit audacius equitatus hostium succedentibus sibi peditibus, qui toto agmine subsistentes equitibus suis contra nostros ferunt auxilium. Fit proelium acri certamine. Namque nostri contemptis pridie superatis hostibus, cum subsequi legiones meminissent, et pudore cedendi et cupiditate per se conficiendi proeli fortissime contra pedites proeliantur, hostesque nihil amplius copiarum accessurum credentes, ut pridie cognoverant, delendi equitatus nostri nacti occasionem videbantur. Cum aliquamdiu summa contentione dimicaretur, Dumnacus instruit
Abbreviated transcription (Latin):
aespata salute. si tempore eõdem.
coaatꝰ esset e romanũ &e extͥnũ Iusti¬
u̾e hostem & respic̾e ac tim̾e oppida¬
nos. repente ex eo loco cũ copiĩs reced̾.
nͣ se satis tutum fore arbitrabat᷑. nͥ flu¬
mine ligeri quod erat ponte ꝓpt̾ mag¬
nituomẽ tͥnseundum: copias tradux¬
isset. Fabiꝰ & si nõdum inconspectũ ue¬
nerat hostibꝰ. neq se caninio coniunxe¬
rat: tam̃ doctꝰ abhis qͥ locoꝵ nouerãt
nat᷑am. potissimũ creclidit hostes per¬
t̾ritos. ñ eum locũ qmͦ petebant peti¬
curos. Itaq cũ copiis adeundem põ¬
tem contendit. eqͥtatumq tantũ pro¬
cedere añ agnien imꝑat legionũ qnͣ¬
tum cũ ꝓcessiss sine defangatõne eqͦ¬
rũ. in eadem se reciꝑet castra. Conse¬
ꝯtur eqͥtes ur̃i ut erat p̾ceptum inua¬
duntq dimaci agm̃. & fugientes ꝑ¬
t̾ritosq sub saremis itiere aggressi
magna p̾da multis int̾fcĩs pocunt᷑

Expanded text:
desperata salute, si tempore eodem desperata salute, si tempore eodem coactus esset et Romanum externum sustinere hostem et respicere ac timere oppidanos, repente ex eo loco cum copiis recedit nec se satis tutum fore arbitratur, nisi flumine Ligeri, quod erat ponte propter magnitudinem transeundum, copias traduxisset. Fabius, etsi nondum in conspectum venerat hostibus neque se Caninio coniunxerat, tamen doctus ab eis qui locorum noverant naturam potissimum credidit hostes perterritos eum locum, quem petebant, petituros. Itaque cum copiis ad eundem pontem contendit equitatumque tantum procedere ante agmen imperat legionum, quantum cum processisset, sine defatigatione equorum in eadem se reciperet castra. Consecuntur equites nostri, ut erat praeceptum, invaduntque Dumnaci agmen et fugientes perterritosque sub sarcinis in itinere adgressi magna praeda multis interfectis potiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
esisq durati cognosceret. qͥ ꝑpetuo ĩ
amicicia manserant romanoꝵ cũ
ꝑs q̃dam ciuitatis eiꝰdem fecissent.
ad oppioum limonũ contendit. Qͦ
cũ aduentaret atq ex captiuis cer¬
cius cognosceret multis hominum
milb ad unaco duce andium du¬
nari. Neq infirmas legiones hosti¬
bꝰ cominit̾e auderet: castra posu¬
it in loco munito. Dunnacus cũ
appinquare caninium cognosc̾e̾t
copiis om̃ib ad legiones conuersis.
castra romanoꝵ oppugnare insti¬
tuit. Cum compłes dies moppug¬
natõne consupsisset. & magno suo¬
rũ detͥm̃to. nullam ꝑtẽ mimitõ¬
num conuellere potuisset. rursus
at obsidendum limonem redit. Eo
tp̃r. g̾. fabuis legatus compłes ci¬
uitates infidem recipit. obfidibus
firmat. litterisq gaii caninii rebi¬
li fit cercior. q̃ mnpictonibꝰ gerunt᷑.
Qͥ b reb cognitis. ꝓficiscit᷑ at
anxilium duracio ferendũ. At
diminacus aduentu fabiiͣ cognito

Expanded text:
tiisque Durati cognosceret, qui perpetuo in tiisque Durati cognosceret, qui perpetuo in amicitia manserat Romanorum, cum pars quaedam civitatis eius defecisset, ad oppidum Lemonum contendit. Quo cum adventaret atque ex captivis certius cognosceret multis hominum milibus a Dumnaco, duce Andium, Dunari neque infirmas legiones hostibus committere auderet, castra posuit loco munito. Dumnacus, cum appropinquare Caninium cognosset, copiis omnibus ad legiones conversis castra Romanorum oppugnare instituit. Cum complures dies in oppugnatione consumpsisset et magno suorum detrimento nullam partem munitionum convellere potuisset, rursus ad obsidendum Lemonum redit. Eodem tempore C. Fabius legatus complures civitates in fidem recipit, obsidibus firmat litterisque Gai Canini Rebili fit certior quae in Pictonibus gerantur. Quibus rebus cognitis proficiscitur ad auxilium Duratio ferendum. At Dumnacus adventu Fabi cognito
Abbreviated transcription (Latin):
op̃pssi. Ip̃e ad uastandos depopłandos¬
q sines ambiorigis ꝓficiscitur. quẽ ꝑ¬
territum ac fugientem. cum redigi
posse insuam potestatem desꝑasset.
ꝓximũ sue dignitatis ẽẽ ducebat.
adeo fines frnes eiꝰ uastare. ciuibus
edificiis. pecore. ut odio suoꝵ ambi¬
orix siqͦs fortua reliqͦs fecisset. mil¬
lum reditum ꝓpt̾ tantas calamitates
hr̃et in ciuitatem. Cummi mom̃s par¬
tes finis ambiorigis. aut legiones
aut auxilia. dimisisset. atq omĩa
cedib incend̾eis. rapmis uastasset. mag¬
no nimi̾o hominũ interfecto aut cap¬
to. Labienum cũ duabꝰ legionibꝰ intre¬
uiros miteit. quoꝵ ctuitas ꝓpter ger¬
manie uicinitatem. cocidianis exer¬
cita bellis. cultu & feritate nõ multũ
a germanis differebat. sleq imꝑata
umqm nͥ exercitu coacta faciebat. In¬
terim gaius caniniꝰ legatus. cũ mag¬
nam multitudinem conuenisse hoᷤ¬
tium infines pictonũ. litt̾isq nim¬

Expanded text:
oppressi. Ipse ad vastandos depopulandosoppressi. Ipse ad vastandos depopulandosque fines Ambiorigis proficiscitur; quem perterritum ac fugientem cum redigi posse in suam potestatem desperasset, proximum suae dignitatis esse ducebat, adeo fines eius vastare civibus, aedificiis, pecore, ut odio suorum Ambiorix, si quos fortuna reliquos fecisset, nullum reditum propter tantas calamitates haberet in civitatem. Cum in omnes partes finium Ambiorigis aut legiones aut auxilia dimisisset atque omnia caedibus, incendiis, rapinis vastasset, magno numero hominum interfecto aut capto Labienum cum duabus legionibus in Treveros mittit, quorum civitas propter Germaniae vicinitatem cotidianis exercitata bellis cultu et feritate non multum a Germanis differebat neque imperata umquam nisi exercitu coacta faciebat. Interim Gaius Caninius legatus, cum magnam multitudinem convenisse hostium in fines Pictonum litteris nun
Abbreviated transcription (Latin):
mani uenire. bellicosissimis gentibꝰ de¬
uictis cesar. cũ uiteret nullam iam
ẽẽ ciuitatem que bellum id pararet.
quod s̃ resisteret. s nonnisllos exoppi¬
dis demigrare. ex agris diffugere: ad
p̾sens imꝑium euitandum. płes in ꝑ¬
tes ex̾citum dimitteret. constituit.
Marcũ antonium questorem cũ le¬
gione duodecima sibi coniungit.G.
fabium legatum cũ cohortib .xxu.
unttit indiuersissimam ꝑtẽ gallie
quod ibi quasoam ciuitates marmis
ẽẽ audiebat. Neq .G. caniniũ rebi¬
lum. legatum qui millis regionib
erat. satis firmas duas legignes hr̃e
existimabat. Titũ labienum ad se e¬
nocat. legionem autem duodecimã¬
q̃ cũ eo fuerat in hibernis. intogatã
galliam mittit. ad colonias ciiium
romanoꝵ tuendas. ne quod simile in¬
cõmodum accideret. de incursione
barbaroꝵ ac suꝑiore estate tergesti¬
nis acciderat. quia repentino latro¬
ꝯnio atq impeti incole illoꝵ erant.

Expanded text:
mani venire. Bellicosissimis gentibus demani venire. Bellicosissimis gentibus devictis Caesar, cum videret nullam iam esse civitatem quae bellum pararet quo sibi resisteret, sed nonnullos ex oppidis demigrare, ex agris diffugere ad praesens imperium evitandum, plures in partes exercitum dimittere constituit. M. Antonium quaestorem cum legione duodecima sibi coniungit. C. Fabium legatum cum cohortibus XXV mittit in diversissimam partem Galliae, quod ibi quasdam civitates in armis esse audiebat neque C. Caninium Rebilum legatum, qui in illis regionibus erat, satis firmas duas legiones habere existimabat. Titum Labienum ad se evocat; legionem autem XV, quae cum eo fuerat in hibernis, in togatam Galliam mittit ad colonias civium Romanorum tuendas, ne quod simile incommodum accideret decursione barbarorum ac superiore aestate Tergestinis acciderat, qui repentino latrocinio atque impetu illorum erant
Abbreviated transcription (Latin):
uiratõnem contra cesarem facere.
Infidelitatem eiꝰ sine inia ꝑfidia iudica¬
uit compͥmi posse. Qͤm qr ñ arbit᷑¬
batur uocatum incastra uenturum.
ne temptando cauciorem faceret.
Gaium uolusenũ quadratũ misit.
qͥ eum ꝑsimulatõnem colloqͥi cura¬
ret interficiendum. Ad eam rem
delectos idoneos ei tradit centuriões
Cum incolloqͥum uentum esset & ut
cõuenerat manũ cõmii uolusensꝰ arri¬
puisset cent᷑io uielut insueta re ꝑmo¬
tꝰ. uel cełiter a familiarib ꝓhibits
cõmii. confic̾e hominẽ non potuit.
gͣuit᷑ꝰ tam̃ pͥmo ictu gladio capt̃ per¬
cussit. Cum utͥmq gladii districti
ẽẽnt. Non tam pugnandi qmͣ dif¬
fugiendi fuit utroꝵq confilium no¬
stroꝵ quod mortifero uilne cõmiim
cedebant affectum galloꝵ q̃uod i¬
sidu̾s cognitis płã qm uidebant exti¬
miscebant. Qe fc̃õ statuisse dicebat᷑.
cõmiuꝯ. nũqͣm inconspectũ cuiꝰqm ro¬

Expanded text:
iurationem contra Caesarem facere, iurationem contra Caesarem facere, infidelitatem eius sine ulla perfidia iudicavit comprimi posse. Quem quia non arbitrabatur vocatum in castra venturum, ne temptando cautiorem faceret, Gaium Volusenum Quadratum misit, qui eum per simulationem colloqui curaret interficiendum. Ad eam rem delectos idoneos ei tradit centuriones. Cum in colloquium ventum esset, et, ut convenerat, manum Commi Volusenus arripuisset, centurio vel insueta re permotus vel celeriter a familiaribus prohibitus Commi conficere hominem non potuit; graviter tamen primo ictu gladio caput percussit. Cum utrimque gladii destricti essent, non tam pugnandi quam diffugiendi fuit utrorumque consilium: nostrorum, quod mortifero vulnere Commium credebant adfectum; Gallorum, quod insidiis cognitis plura quam videbant extimescebant. Quo facto statuisse Commius dicebatur numquam in conspectum cuiusquam Ro
Abbreviated transcription (Latin):
cesar eodem tp̃r suꝑiore anno belua¬
cos cet̾as gallie ciuitares suscepise
bellum ꝑtinacissime. hos ex om̃ib
in sentencia ꝑmansisse. sleq ad sani¬
tatem reliqͦꝵ deditõne ẽẽ ꝑductos. Sa¬
re atq intełligere se cãm peccati facil¬
lime mortuis delegari. Neminẽ uero
tantum pollere. Ut inuitis pͥncipib
resistente senatii om̃ib bonis repung¬
uantib infirma manu plebis conci¬
tare & regere poss. s tam̃ secontẽtũ
fore pena qmͣ ꝯͥ ip̃i contraxissent. Noc¬
te inseqñti legati responsa ad suos re¬
ferunt. obsides confictunt. Concur¬
runt reliqͣꝵꝵ ciuitatum legati qui
beluacoꝵ speculabant᷑ euentũ. ebsi¬
des tant. impetrata faciunt excepto
cõmio quem timor ꝓhibebat. cuͦq mͣ
fidei suam committ̾e salutem. Llam
suꝑiore anno titus labienꝰ cesare ĩ gal¬
lia citeriore uis dicente. cũ comiiũ
comꝑisset sollicitare ciuitates. & com¬

Expanded text:
Caesar: Eodem tempore superiore anno BellovaCaesar: Eodem tempore superiore anno Bellovacos ceterasque Galliae civitates suscepisse bellum: pertinacissime hos ex omnibus in sententia permansisse neque ad sanitatem reliquorum deditione esse perductos. Scire atque intellegere se causam peccati facillime mortuis delegari. Neminem vero tantum pollere, ut invitis principibus, resistente senatu, omnibus bonis repugnantibus infirma manu plebis bellum concitare et gerere posset. Sed tamen se contentum fore ea poena quam sibi ipsi contraxissent. Nocte insequenti legati responsa ad suos referunt, obsides conficiunt. Concurrunt reliquarum civitatium legati, quae Bellovacorum speculabantur eventum; obsides dant, imperata faciunt excepto Commio, quem timor prohibebat cuiusquam fidei suam committere salutem. Nam superiore anno Titus Labienus, Caesare in Gallia citeriore ius dicente, cum Commium comperisset sollicitare civitates et con
Abbreviated transcription (Latin):
corbeo amisso eqͥtatu & fortissimis
peditibꝰ cum aduentare romoͦnos
existimarent. concilio repente cãtu
tusbaꝵ conuocato. cõclamant legati
obsidesq at cesarem mittunt᷑. Hoc
om̃ib ꝓbato consilio. cõmiꝰ atrebas
ad eos confugit germanos a qͥb ad
to bellum auxslia mutuatꝰ erat. Ce¬
teri ẽ uestigio mittunt ad cesarem
legatos. petutq ut ea pena sit con¬
tenitus hostium. qmͣ si sine dimica¬
tõne inferre integris posset. ꝓ sua
cleñcia atq humantete nũqm
ꝓfecto ẽẽt ilaturꝰ. Afflictas opes eqͥ̾s¬
tri p̃lio beluacoꝵ ẽẽ delectoꝵ peditũ
miita milia int̾isse. uix refugisse mĩ¬
cios cedis. Tam̃ magnũ ut intanta
calamitate bellouacos eo p̃lio com¬
modum ẽẽ consecutos. quod corbeꝰ
auctor beili concitator multitudĩs
eẽt interfectus. Numqmͣ enĩ sena¬
tum tantum inciuitate illo niuo:
qͣntam imꝑitam plebem potuisse.
Hec orantibus legatis. cõmemorat

Expanded text:
Correo, amisso equitatu et fortissimis Correo, amisso equitatu et fortissimis peditibus, cum adventare Romanos existimarent, concilio repente cantu tubarum convocato conclamant, legati obsidesque ad Caesarem mittantur. Hoc omnibus probato consilio Commius Atrebas ad eos confugit Germanos, a quibus ad id bellum auxilia mutuatus erat. Ceteri e vestigio mittunt ad Caesarem legatos petuntque, ut ea poena sit contentus hostium, quam si sine dimicatione inferre integris posset, pro sua clementia atque humanitate numquam profecto esset illaturus. Adflictas opes equestri proelio Bellovacorum esse; delectorum peditum multa milia interisse, vix refugisse nuntios caedis. Tamen magnum ut in tanta calamitate Bellovacos eo proelio commodum esse consecutos, quod Correus, auctor belli, concitator multitudinis, esset interfectus. Numquam enim senatum tantum in civitate illo vivo quantum imperitam plebem potuisse. Haec orantibus legatis commemorat
Abbreviated transcription (Latin):
Nicti tam̃ ꝑculsi q maiore ꝑte amis¬
sa consternati ꝓfugiunt. partim fil¬
uis petitis partim flumine. Qͥ tam̃
infuga anr̃is acriter inseqñtib con¬
ficiuntur. Cum int̾m nuuia cala¬
mitate uictus corbeus exced̾e prelio
siluasq petere. aut inuitantibꝰ nr̃is
addeditõnem potuit adduci. qͥn for¬
tissime p̾liando compłesꝙ uulneran¬
do cogeret elatos iracundia ictores
inter le tela coniere. tali m̃odo re ges¬
ta recentib p̾lii uestigiis ingressus ce¬
sar coninctos tanta calamitate existi¬
maret hostes nuncio accepto locũ
castroꝵ relictosq ñ longeos ab ea ce¬
de abesse plus minꝰ . Uiii. milib dice¬
bant᷑. tam&si flumine impeditun
tͣnsitum habebat. tam̃ ex̾citu traduc¬
to ꝓgredit᷑. At beluaci reliqueq ci¬
uitates repente ex fuga paucis atq
hiĩs uuln̾atis recepts qͥ siluaꝵ bene¬
ficio casum euitauerant. om̃ib ad¬
ũsis cognita calamitate. interfecto

Expanded text:
Victi tamen perculsique maiore parte amisVicti tamen perculsique maiore parte amissa consternati profugiunt partim silvis petitis, partim flumine qui tamen in fuga a nostris acriter insequentibus conficiuntur, cum interim nulla calamitate victus Correus excedere proelio silvasque petere aut invitantibus nostris ad deditionem potuit adduci, quin fortissime proeliando compluresque vulnerando cogeret elatos iracundia victores in se tela conicere. Tali modo re gesta recentibus proeli vestigiis ingressus Caesar, cum victos tanta calamitate existimaret hostes nuntio accepto locum castrorum relicturos, quae non longius ab ea caede abesse plus minus octo milibus dicebantur, tametsi flumine impeditum transitum videbat, tamen exercitu traducto progreditur. At Bellovaci reliquaeque civitates repente ex fuga paucis atque his vulneratis receptis, qui silvarum beneficio casum evitaverant, omnibus adversis, cognita calamitate, interfecto
Abbreviated transcription (Latin):
te ex siluis. fit magna contencione p̾¬
liũ diuersum. Qd cũ dutiꝰ pari mare¬
te inirentur: paulatim ex silus inffe̾¬
ta multitudo ꝓcecdit peditum. Que
nr̃os coegit cedere equites. Qͥbꝰ cełit̾
subueniunt leuis armat᷑e pedites. qͦs
añ legiones missos docui. turmisq no¬
stroꝵ interpositis constanter p̃liant᷑.
Pugnat᷑ aliqnͣdu pari contentõne.
Deinde ut racio postulabat prelii.
qͥ sustinuerant primos impetꝰ insi¬
diaꝵ. hoc ip̃o frunt suꝑiores. qd̾ nul¬
lum ab insidiantib inprudentes acce¬
ꝑant detͥmentũ. Accedunt ꝓpiꝰ inte¬
re cognita. p̃sidio cohortiũ confisi:
nr̃i acerrime p̾liantur. ne si tardiꝰ
rem gessissent uictorie głiam cõmu¬
nicasse cũ legionibꝰ uiderent᷑. Hostes
concidunt animis. atq itinerib di¬
uersis fugam q̃runt neqͥcqͣm. Nam
quib difficultib locoꝵ romanos clau¬
dere uoluerant. hiis ip̃i tenebantur.

Expanded text:
te ex silvis. Fit magna contentione dite ex silvis. Fit magna contentione diversum proelium. Quod cum diutius pari Marte iniretur, paulatim ex silvis instructa multitudo procedit peditum, quae nostros coegit cedere equites. Quibus celeriter subveniunt levis armaturae pedites, quos ante legiones missos docui, turmisque nostrorum interpositi constanter proeliantur. Pugnatur aliquamdiu pari contentione; deinde, ut ratio postulabat proeli, qui sustinuerant primos impetus insidiarum hoc ipso fiunt superiores, quod nullum ab insidiantibus imprudentes acceperant detrimentum. Accedunt propius intere cognita praesidio cohortium confisi nostri acerrime proeliantur, ne, si tardius rem gessissent, victoriae gloriam communicasse cum legionibus viderentur; hostes concidunt animis atque itineribus diversis fugam quaerunt. Nequiquam: nam quibus difficultatibus locorum Romanos claudere voluerant, eis ipsi tenebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Hostes inisidiis dispositi cũ sibi delegis¬
sent campum adrem gerendam. nõ
ampliꝰ patentem in om̃s ꝑtes passib
nuille. siluis undiq aut impeditissi¬
mo flumine munitũ. uelut indagi¬
ne hunc insioiis cucundedert̃. Explo¬
rato hostium consilio. nr̃i ad p̾liandᷤᷤ
aĩo atq armis parati. cũ sub seqñtib
legionib nullam dimicatõnẽ recusa¬
rent. tͣmatim in eũ locũ deuenerũt.
Qͥrũ aduentu cũ qͥ corbeꝰ oblatam oc¬
casionem rei gerente existimaret: pri¬
mꝰ cũ paucis se ostendit. atq inꝓxi¬
mas tͣmas impetum fecit. Nr̃ cõstan¬
ter incursum sustinent insidiatorũ.
sleq płes in unũ locũ conueniũt qđ
płmq eq̃stribꝰ p̃liis cũ ꝓpt̃ aliquem
timorem accioit. tũ multitudine.
ip̃oꝵ dec̾mentum accipit᷑. cũ dispo¬
sitis tͦmis inuicem rari p̾liarent᷑.
seq ab laterib circũueniri suos pa¬
terent᷑. erumpunt cet̾i corbeo p̾lian¬

Expanded text:
Hostes in insidiis dispositi, cum sibi delegisHostes in insidiis dispositi, cum sibi delegissent campum ad rem gerendam non amplius patentem in omnes partes passibus mille, silvis undique aut impeditissimo flumine munitum, velut indagine hunc insidiis circumdederunt. Explorato hostium consilio nostri ad proeliandum animo atque armis parati, cum subsequentibus legionibus nullam dimicationem recusarent, turmatim in eum locum devenerunt. Quorum adventu cum sibi Correus oblatam occasionem rei gerendae existimaret, primum cum paucis se ostendit atque in proximas turmas impetum fecit. Nostri constanter incursum sustinent insidiatorum neque plures in unum locum conveniunt; quod plerumque equestribus proeliis cum propter aliquem timorem accidit, tum multitudine ipsorum detrimentum accipitur. Cum dispositis turmis in vicem rari proeliarentur neque ab lateribus circumveniri suos paterentur, erumpunt ceteri Correo proelian
Abbreviated transcription (Latin):
ac siqͥ cupidius intrauerant. uix su¬
oꝵ ppi pͥores partes animao uertent
equoꝵ insidias ueriti. libam facustatẽ
sui recipiendi beluacis dederunt. Ita
fuga timoris simul calliditatisq ple¬
na. sine ullo detͥm̃to milia nõ ampliꝰ
decem ꝓgressi. hostes loco munitissimo
castra posuerunt. Inde cũ sepe in insi¬
diĩs equites peditesq disponerent. mag¬
na detrim̃ta romanis inpabulatõnibꝰ
inferebant. Qͦd crebriꝰ accidere ex cap¬
tiuo quodam comꝑit cesar. corbeũ bel¬
uacoꝵ ducem. fortissimoꝵ milia sex
peditum delegisse. eqͥtesq ex om̃i nu¬
mero mille. quos in insidũs eo loco col¬
locarat. quem ui locũ ꝓpt̾ copiã fritm̃¬
ti ac pabuli romanos missuros fuspica¬
ret᷑. Qͦ cognito confilio. legiones płes
qm solebat educit. equitatumq qua
consuetudine pabulatoribꝰ mittere pͥ¬
sidio consueuerat: pͤmittit. Nuic ĩ¬
terponit auxilia leuis armat᷑e. Ip̃e cũ
legionibꝰ qmͣ potest maxime appinquat.

Expanded text:
x suorum ipsi priores partes animadverterent equorum, insidias veriti liberam facultatem sui recipiendi Bellovacis dederunt. Ita fuga timoris simul calliditatisque plena sine ullo detrimento milia non amplius decem progressi hostes loco munitissimo castra posuerunt. Inde cum saepe in insidiis equites peditesque disponerent, magna detrimenta Romanis in pabulationibus inferebant. Quod cum crebrius accideret, ex captivo quodam comperit Caesar Correum, Bellovacorum ducem, fortissimorum milia sex peditum delegisse equitesque ex omni numero mille, quos in insidiis eo loco collocaret, quem in locum propter copiam frumenti ac pabuli Romanos missuros suspicaretur. Quo cognito consilio legiones plures quam solebat educit equitatumque, qua consuetudine pabulatoribus mittere praesidio consuerat, praemittit: huic interponit auxilia levis armaturae; ipse cum legionibus quam potest maxime appropinquat.
Abbreviated transcription (Latin):
ex̾citib continerent᷑. Ip̃e iuitaliam ꝓ¬
fectus est. Qͦ cũ ueniss. cognoscit.
ꝑ g̃. marcellũ. cons. legiones duas
atq mitalia recentas ẽẽ. Hoc facto
cesarem ꝑaret᷑. tam̃ cesar omĩa pa¬
cienda eẽ statuit. qͦad sͥ spes aliqua

Expanded text:
exercitibus continerentur. Ipse in Italiam pexercitibus continerentur. Ipse in Italiam profectus est. Quo cum venisset, cognoscit per C. Marcellum consulem legiones duas atque in Italia retentas esse. Hoc facto Caesarem pararetur, tamen Caesar omnia patienda esse statuit, q
Abbreviated transcription (Latin):
henatꝰ id ꝓbare quod ip̃i constituiset.
fit deinde senatꝰ consultũ ut ad bel¬
lum ꝑticũ legio una cũ pompeio.
Alt̾a cũ g̾. cesare mitteretur. Neq
obscure due legiones uni detͣhunt᷑.
Nã bñ. pompoiꝰ legionẽ pͥmã qm ad
cesarem miserat confectam ex dilectu
ꝓuincie. cesari eã tãqm ex suo num̃o
dedit. Cesar tam̃ cũ de uoluntate mi¬
nime dubiũ ẽẽt aduersarioꝵ suoꝵ.
pompeiꝰ legionem remisit. & suo no¬
mine qntam decimã qͣm ingallia
otteriore habuerat. ex senatus cons.
iubet tradi. In eiꝰ locũ terciam deci¬
mã legionẽ initaliam mittit. q̃
p̃sidia tueret᷑. ex qͥbꝰ p̃sidiĩs q̃nta
detima deducebatur. Ip̃e excitui
distribuit hib̃na. ẽ reboniũ cũ legio¬
nib .iiii.inbelgio collocat. Gaurm
fabium cũ totidem in heduos deduẽ.
Sic enim existimabat tutissimam fo¬
re galliam. Si belge ꝙͦ maxima uir¬
tus. hedui qͦꝵ auctoritas sũma esset.

Expanded text:
senatus id probare, quod ipsi constituissent. senatus id probare, quod ipsi constituissent. Fit deinde senatus consultum, ut ad bellum Parthicum legio una a Cn. Pompeio, altera a C. Caesare mitteretur; neque obscure duae legiones uni detrahuntur. Nam Cn. Pompeius legionem primam, quam ad Caesarem miserat, confectam ex delectu provinciae Caesaris, eam tamquam ex suo numero dedit. Caesar tamen, cum de voluntate minime dubium esset adversariorum suorum, Pompeio legionem remisit et suo nomine quintam decimam, quam in Gallia citeriore habuerat, ex senatus consulto iubet tradi. In eius locum tertiam decimam legionem in Italiam mittit quae praesidia tueretur, ex quibus praesidiis quinta decima deducebatur. Ipse exercitui distribuit hiberna: C. Trebonium cum legionibus quattuor in Belgio collocat, C. Fabium cum totidem in Aeduos deducit. Sic enim existimabat tutissimam fore Galliam, si Belgae, quorum maxima virtus, Aedui, quorum auctoritas summa esset,
Abbreviated transcription (Latin):
pellar&. qͥbꝰ.m̃. antonii questoris fui
ꝯm̃dauerat sacerdocii petõne. conten¬
debat enim gr̃a cum libenter ꝓ hoĩe
sͥ coniũctissimo. quẽ pauloanͣ p̃mi¬
serat adpetitõnem tum acriter cõtͣ
factõnem & potenciã paucoꝵ qui
.m. antonii repulsa cesaris dicentis
grãm conuellere cupiebant. Hunc
⁊si augurem pꝰ factum qm italiam at¬
ting̾et mitinere audierat. tamen᷑
minꝰ iustam sͥ cãm municipia &
colonias adeundi existimauit. uit hiͦ
gr̃as ageret. quod freqñciam atq
officium suũ antonio p̃stitissent.
simul ce se & honorem sinĩ seq̃ntis
anni cõmendaret. ꝓpt̾ea qd̾ insolũ¬
ter aduersarii sui głiarent᷑ .L. len¬
tulum & gaium marcellũ coss. cre¬
atos. qͥ ominem honorẽ & dignita¬
tem cesaris spoliarent. ereptum ser¬
gio galbeꝰ solactum. cũ his multo płꝰ
gr̃a suffragusq ualuisset. qd̃ sͥ con¬
iunctus & familiaritate & consue
sparent necessitates qͥb cogi posset

Expanded text:
pellaret, quibus M. Antoni quaestoris sui, pellaret, quibus M. Antoni quaestoris sui, commendaverat sacerdoti petitionem. Contendebat enim gratia cum libenter pro homine sibi coniunctissimo, quem paulo ante praemiserat ad petitionem, tum acriter contra factionem et potentiam paucorum, qui M. Antoni repulsa Caesaris decedentis gratiam convellere cupiebant. Hunc etsi augurem prius factum quam Italiam attingeret in itinere audierat, tamen non minus iustam sibi causam municipia et colonias adeundi existimavit, ut eis gratias ageret, quod frequentiam atque officium suum Antonio praestitissent, simulque se et honorem suum sequentis anni commendaret, propterea quod insolenter adversarii sui gloriarentur L. Lentulum et C. Marcellum consules creatos qui omnem honorem et dignitatem Caesaris spoliarent, ereptum Ser. Galbae consulatum, cum is multo plus gratia suffragiisque valuisset, quod sibi coniunctus et familiaararent necessitates, quibus cogi posset
Abbreviated transcription (Latin):
rem singłoꝵ annoꝵ singłos cõm̃ta¬
rios confecisse. quod ego non existi
inseqłis amnꝰ. T. paulo. C. macello
gestas. Ne qͥs tam̃ ignoraret q̃ bͦ ĩ locis
cesar ex̾citusq eo temꝑe fuissẽt̃ pau¬
ca ẽẽ scribenta coniungendaq eẽ
gio cũ hiemaret. imũ illũ ꝓpositũ
habelat. contini̾e in amicicia ctuitate.
nillam spem aut cãm. dare ar morũ.
Nichil enim minꝰ uolebat qmͣ sub dices¬
su fuo necessitatem sͥ aliqmͣ imponi bel¬
li gerendi: ne cũ exercitum deductitrus
esset. bellum ariquod relinqueret᷑. Qͦ
om̃is gallia libenter sine p̃senti pericło
susciperet. Itaq honorifice ciuitatis ap¬
pełlando. p̾ncipes maxinus p̃miĩs affi¬
ciendo. nlła oña mniungendo. defessam
tot aduersis p̾liis galliam. conditione
parendi meliore. facile in pace conti¬
nuit. Ip̃e hib̃nis ꝑactis ꝯͣ consuetudi¬
nem mitaliam qͣm maximis itin̾ib ẽ.
ꝓfectus. ut mimicipia & colonias ap¬

Expanded text:
rem singulorum annorum singulos commentarem singulorum annorum singulos commentarios confecisse; quod ego non existiminsequens annus, L. Paulo C. Marcello gestas. Ne quis tamen ignoraret, quibus in locis Caesar exercitusque eo tempore fuissent, pauca esse scribenda coniungendaque huigio cum hiemaret, unum illud propositum habebat, continere in amicitia civitates, nulli spem aut causam dare armorum. Nihil enim minus volebat quam sub decessu suo necessitatem sibi aliquam imponi belli gerendi, ne, cum exercitum deducturus esset, bellum aliquod relinqueretur quod omnis Gallia libenter sine praesenti periculo susciperet. Itaque honorifice civitates appellando, principes maximis praemiis adficiendo, nulla onera iniungendo defessam tot adversis proeliis Galliam condicione parendi meliore facile in pace continuit. Ipse hibernis peractis contra consuetudinem in Italiam quam maximis itineribus est profectus, ut municipia et colonias ap
Abbreviated transcription (Latin):
paucosq nr̃os conuertunt atq inseꝯ¬
tur. Cõmiꝰ incensum calcarsbꝰ equm
cõrungit equo qͣdradi. lanceaq infesta
magnis uiribꝰ medium fem᷑ tͣiit uo¬
luseni. Orefecto uuln̾ato. ñ dubi¬
tant nr̃i refistere. & conuersis eqͥs
hostem pellere. Qͦ d ubi accioit. com¬
płẽs hostium magno nr̃oꝵ impetu ꝑ¬
cisisi uulnerantur. ac partim infu¬
ga proterunt᷑. ꝑtim intercipiunt᷑.
Qed ubi malum dux eqͥ uelocitate
ter ab eo uulneratus p̃fectus. ut ui¬
te ꝑicłm aditurus iuderet᷑. refertͤ
in castra. Cõmiꝰ aũ siue expiato
suo dolore. siue magna parte amis¬
sa suoꝵ. legatos ad antomũ mit¬
tunt. seq & ibi futurum ubi p̃scͥp¬
seraͥt. & ea facturum nue impera¬
rit. obsidibꝰ firmat. unũ sllud orat
ut timori suo concedatur. ne incon¬
spectum ueniat cuiꝰ qra romani Q uiꝰ
postulatõnem antomꝰ cũ iudicaret
ti dedit. obsides accepit. Scio cesa¬

Expanded text:
paucosque nostros convertunt atque inseqpaucosque nostros convertunt atque insequuntur. Commius incensum calcaribus equum coniungit equo Quadrati lanceaque infesta magnis viribus medium femur traicit Voluseni. Praefecto vulnerato non dubitant nostri resistere et conversis equis hostem pellere. Quod ubi accidit, complures hostium magno nostrorum impetu perculsi vulnerantur ac partim in fuga proteruntur, partim intercipiuntur; quod malum dux equi velocitate ter adeo vulneratus praefectus, ut vitae periculum aditurus videretur, refertur in castra. Commius autem sive expiato suo dolore sive magna parte amissa suorum legatos ad Antonium mittit seque et ibi futurum, ubi praescripserit, et ea facturum, quae imperarit, obsidibus firmat; unum illud orat, ut timori suo concedatur, ne in conspectum veniat cuiusquam Romani. Cuius postulationem Antonius cum iudicaret ti dedit, obsides accepit. Scio Caesa
Abbreviated transcription (Latin):
tor armoꝵ duxq deess&. parente ro¬
manis ciuitate cũ suis eqͥtib lairoci¬
nũs se suosq alebat. imfestisq itiue¬
rib cõmeatus compłes qͥ cõportaban¬
tur ihib̾na romanoꝵ intercipiebat.
Exat attributꝰ antonio p̃fectus eqͥtũ. g.
antomiꝰ ad ꝑsequemlum equitatũ hos¬
tiũ mittit. Uolusenꝰ ad eam uirtutẽ
q̃ singłaris erat ineo magnũ odium
cõmiiꝰ adiungebat. quo libentiꝰ io face¬
ret quod imꝑabat᷑. Itaq dispositis in¬
situs sepiꝰ equites eiꝰ aggressus secunda
p̃lia faciebat. Nouissime cũ uehem̃¬
ciꝰ contenderet᷑. ac uolusenꝰ ip̃iꝰ inter¬
eipiendi cõmii cuptoitate ꝑtinacius
eum cũ paucis insecutꝰ ẽẽt. Ille aut̃
fuga uehem̃ti uolusenũ ꝓduxiss lon¬
giis. minicꝰ homini suoꝵ inuocat fi¬
dematq auxeiliũ. ne sua uuidña ꝑfi
dem int̾politam pat̾ent᷑ inpunita. cõ¬
tum. faciunt hoc toem om̃s eqͥtes eiꝰ

Expanded text:
tor armorum duxque deesset, parente Rotor armorum duxque deesset, parente Romanis civitate cum suis equitibus latrociniis se suosque alebat infestisque itineribus commeatus complures, qui comportabantur in hiberna Romanorum, intercipiebat. Erat attributus Antonio praefectus equitum C. Antonius ad persequendum equitatum hostium mittit. Volusenus ad eam virtutem, quae singularis erat in eo, magnum odium Commi adiungebat, quo libentius id faceret quod imperabatur. Itaque dispositis insidiis saepius equites eius adgressus secunda proelia faciebat. Novissime, cum vehementius contenderetur, ac Volusenus ipsius intercipiendi Commi cupiditate pertinacius eum cum paucis insecutus esset, ille autem fuga vehementi Volusenum produxisset longius, inimicus homini suorum invocat fidem atque auxilium, ne sua vulnera per fidem imposita paterentur impunita, contum. Faciunt hoc idem omnes eius equites
Abbreviated transcription (Latin):
duas inturones adfines carnutum.
posuit. que omnem illam regionem
cõiumctam ecceano continerẽt. diraꝰᷤ
reliqͥs̃ in lemouicũ Inibꝰ nõ longe ab
aruerms. ne qua ꝑꝯ gallie uacua es¬
set ab exercitu. Paucos dies ip̃e ipro¬
tuincia moratus. cũ cełiter om̃s cõuẽ¬
tus ꝑcurrisset. publicas controuersiaᷤᷤ
cognosset. bene meritis p̃mia tribu¬
isset. cognoscendi enĩ maximã facul¬
tatem habebat. qͣli qͥsq fuisset animo
intociꝰ gallie defectõne. qm sustinue¬
uait fidelitate atq auxiliĩs ꝓuicie il
liꝰ. Confectis rebꝰ ad legiones in belgi¬
uni se recipit. hibnatq nemeto cẽne.
Ibi cognoscit cõmiũ attrebatem p̃lio
cũ equitatu suo contendisse. Nlam cũ
antoniꝰ inhib̾na uenisset. eiuitasq at¬
batum in officio esset: cõmiꝰ qͥ pꝰ illã
uulneratõnem qmͣ supͣ cõmemoraui.
semꝑ ad om̃s motꝰ paratꝰ suis ciuisbꝰ eẽ
consuesset. consilia belli q̃rentibꝰ. auc¬

Expanded text:
duas in Turonis ad fines Carnutum duas in Turonis ad fines Carnutum posuit, quae omnem illam regionem coniunctam Oceano continerent, duas reliquas in Lemovicum finibus non longe ab Arvernis, ne qua pars Galliae vacua ab exercitu esset. Paucos dies ipse in provincia moratus, cum celeriter omnes conventus percucurrisset, publicas controversias cognosset, bene meritis praemia tribuisset cognoscendi enim maximam facultatem habebat, quali quisque fuisset animo in totius Galliae defectione, quam sustinuerat fidelitate atque auxiliis provinciae ilis confectis rebus ad legiones in Belgium se recipit hibernatque Nemetocennae. Ibi cognoscit Commium Atrebatem proelio cum equitatu suo contendisse. Nam cum Antonius in hiberna venisset, civitasque Atrebatum in officio esset, Commius, qui post illam vulnerationem, quam supra commemoravi, semper ad omnes motus paratus suis civibus esse consuesset, ne consilia belli quaerentibus auc