comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõpunctionis ꝑforant. ut ab eoꝵ
onibꝰ ꝓrimoꝵ cõpati sciunt. eoꝵ
tribulationẽ ꝑ cõpassionẽ tẽꝑant :
Iurta hoc qd̾ scriptũ ẽ. Drãs aũt
deo. qͥ cõsolat᷑ nos in omi tribula.¬
cione nr̃a. ut possimꝰ ⁊ ipsi cõsola¬
ri eos qͥ inoñ p̃ssura st̃. Qui dũ
afflictis ꝓrinu n̾bũ uel oñe cõso¬
lationis ferunt. eos ꝓculdubio ad
statũ recti tudinis restringunt.
ne inmoderata tribulatione in
desꝑationẽ soluant᷑. Quos aũt ꝑ
oliuã. nͥ misericordes accipimus:
inꝓmissione sub iungit᷑. Ionã in
deserto abietem. ulmũ ⁊ buxum
simul. Quid ꝑ abietẽ quȩ ualde
crescendo ad aeris alta sustollitur.
nͥ hii designati st̃. qͥ intͣ scãm

Expanded text:
compunctionis perforant, ut ab eorucompunctionis perforant, ut ab eoruonibus proximorum compati sciunt, eorumque tribulationem per compassionem temperant? juxta hoc quod scriptum est: Gratias autem Deo, qui consolatssimus et ipsi consolari eos qui in omni pressura sunt . Qui dum afflictis proximis verbum vel opem consolationis ferunt, eos procul dubio ad statum rectitudinis restringunt, ne immoderata tribulatione in desperationem solvantur. Quos autem per olivam, nisi misericordes accipimus? in promissione subjungitur: Ponam in deserto abietem, ulmum et buxum simul . Qui per abietem, quae valde crescendo ad aeris alta sustollitur, nisi ii designati sunt, qui intra sanctam
Abbreviated transcription (Latin):
serto abietẽ. ulmũ ⁊ buxũ simul.
ut uideant.⁊ sciant. ⁊ recogitẽt.
et intelligant parit̃. Desertũ
onis dedit.:⁊ ipsa ad qu̾ã prius
pro asꝑitatẽ suȩ siccitatis uia
p̃dicatoribꝰ ñ patebat. doctrine
postmodũ riuos emanauit. Lui
ad huc exmunere magno ꝓmit¬
tit᷑. dabo insolitudine cędrũ
⁊ spinã. Cedrũ qͥa magni odoris
ẽ atq inputribilis nate iurȩ
accipimꝰ in ꝓmissione. De spina
uͦ cũ peccanti homini dictum
sit. t̾ra tua spinas ⁊ tribulos
germĩnabit tͥ. qͥd mitũ si sc̃ȩ
ȩccłȩ illud ꝓmittit᷑. qd̾ peccanti
homini pro pena multiplicatur.
S cedri designant᷑ nomine. hii
qͥ uirtutes ⁊ signa exhibent insua
ut ea iã t̾reni amoris putredo nul¬
la corrũpat. ꝑ spinã uͦ designati st̃.
doctrinȩ sp̃italis uiri. qͥ dũ depec¬
catis ac uirtutibꝰ disserunt: ⁊ mͦ
ȩt̃na supplicia minant᷑. mͦ cęlestis
regni gaudia ꝓmittunt. cor audi¬
entiũ pungunt. Sicq m̃tẽ dolore

Expanded text:
 ulmum et buxum simul, ut videant et sciant, et recogitent et intelligant pariter . 13. Desertum onis dedit, et ipsa, ad quam prius pro asperitate suae siccitatis via praedicatoribus non patebat, doctrinae postmodum rivos emanavit. Cui adhuc ex magno munere promittitur: Dabo in solitudine cedrum et spinam . Cedrum, quia magni odoris est, atque imputribilis naturae, jure accipimus in promissione. De spina vero, cum peccanti homini dictum sit: Terra tua spinas et tribulos germinabit tibi , quid mirum si sanctae Ecclesiae illud promittitur quod peccanti homini pro poena multiplicatur? Sed cedri signantur nomine hi qui virtutes et signa exhibent in sua ut eadem jam terreni amoris putredo nulla corrumpat. Per spinam vero signati sunt doctrinae spiritalis viri, qui dum de peccatis ac virtutibus disserunt, et modo aeterna supplicia minantur, modo coelestis regni gaudia promittunt, corda audientium pungunt. Sicque mentem dolore
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa ualeant. cũ adfructꝰ dignos
penitentiȩ ipsa pre cȩteris p̃cipiũ-¬
tur. Hinc ętiã ꝑsemet ipsã ueri¬
tas dicit. Date helemosinã ⁊⁊ ecce
omia munda sunt uobis. Hinc
rursus ait. Date ⁊ dabit᷑ uobis:
Hinc scriptũ ẽ. Ignẽ ardentem
extinguit aqua.⁊ helemosina
resistit peccatis. Hinc iterũ dr̃:
Cõ clude elemosinã incorde pau¬
ꝑis. ⁊ hec ꝓte exorabit. Hinc bonꝰ
pat̾ innocentẽ filiũ ammonet
dicens. Si multũ tͥ fuerit. habũ
dant̃ tribue. Si exiguũ fuerit.
ȩtiã exiguũ libent̃ inꝑtire stude.
Ut aũt quanta eẽt uirtꝰ incõtinẽtia
⁊ susceptione indigentiũ. redẽp¬
tor nr̃ ostenderet. cũ dix̃. Qui re-¬

Expanded text:
ant, cum ad fructus dignos poenitentiae ipsa prae caeteris praecipiuntur. Hinc etiam per semetipsam Veritas dicit: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Hinc rursus ait: Date, et dabitur vobis . Hinc scriptum est: Ignem ardentem exstinguit aqua, et eleemosyna resistit peccatis . Hinc iterum dicitur: Conclude eleemosynam in sinu pauperis et haec pro te exorabit . Hinc bonus pater innocentem filium admonet, didanter tribue: si exiguum fuerit, tamen exiguum libenter impertiri stude . Ut autem quanta esset virtus in continentia et susceptione indigentium Redemptor noster ostenderet, dix
Abbreviated transcription (Latin):
in seruiat. ⁊ cęlestiũ donoꝵ
botros quos gignendo ñ ualet
sustentando ferat. Ad hoc buxꝰ
ponit᷑. ut qͥ habere multos ad
descriptis priꝰ arboribꝰ dr̃. ut
uideant.⁊ sciant. ⁊ recogitent.
x intelligant. Ubi ⁊ apte subiũ¬
git᷑ parit᷑. Quia cũ intra scãm
ȩccłam diuersi hominũ mores
diu̾si sunt ordines. necesse ẽ ut
om̃s simul dicant. dũ in ea sp̃iales
uiri diu̾se qualitatqͥs. etatis. ⁊ or¬
dinis. ad imitandũ simul uident᷑.
S ecce nos dũ monstrare ulinum
querimꝰ. ꝑmulta arbusta longiꝰ
euagati sumꝰ. Ud hoc itaq ꝓpt̾ qd̃¬

Expanded text:
inserviat, et coelestium bonorum botros quos gignendo non valet sustentando ferat. Ad hoc buxus ponitur, ut qui habere multos adhdescriptis prius arboribus dicitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant. Ubi et apte subjungitur Pariter, quia cum intra sanctam Ecclesiam diversi hominum mores diversi sunt ordines, necesse est ut omnes simul discant, dum in ea spiritales viri diversae qualitatis, aetatis et ordinis, ad imitandum simul videntur. Sed ecce nos, dum monstrare ulmum quaerimus, per multa arbusta longius evagati sumus. Ad hoc itaque
Abbreviated transcription (Latin):
qua uestim᷑. Quia enĩ in lege
scriptũ ẽ diliges ꝓximũ tuũ
re cõuincit᷑. qͥ ñ cũ eo in necessi¬
tate illius. ȩtiã ea quȩ sibi sunt
necessaria. partit᷑. Id circo gͦ de
tur. nemo uestit᷑. Indimidia qͥp¬
pe tunica ⁊ nudus remanet qui
accipit.⁊ nudus qui dedit. Int̾¬

Expanded text:
im in lege scriptum est: Diliges proximum tuum re convincitur, qui non cum eo in necessitate illius etiam in ea quae sibi sunt necessaria partitur. Idcirco ergo de tur, nemo vestitur. In dimidia quippe tunica et nudus remanet, qui accepit, et nudus, qui dedit. I
Abbreviated transcription (Latin):
Auferam cor lapideũ de carne ur̃a:
Nec in merito lapidũ nomine gen¬
tes significate sũt. quȩ lapides co¬
luert̃. Unde scriptũ ẽ.Similes ilł
fiant qͥ faciunt ea. ⁊ om̃s qͥ cõfidũt¬
in eis. Dequibꝰ nimirũ lapidibꝰ
filii habraę suscitati sũt. qͥa dũ dura
corda gentiliũ in habrahe semine.
id ẽ in xp̃o credidert̃. eiꝰ filii facti
st̃. cuiꝰ seminł uniti st̃. Unde et
brahe iã sem̃ existimꝰ. iudei ppt̃ ꝑ¬
fidiã habrahe filii ẽẽ desierunt.
Quia uͦ in illo trem̃di examinis die
parentes boni malis filiis ꝓdeẽ ñ
poterunt. testat᷑ proph̾a qͥ dicit:
Moȩ ⁊ danihel.⁊ iob. si fuerint in
medio eoꝵ. uiuo ego dicit dñs. qͥa¬
s ipsi iusticia sua lib̾abunt aĩas suas
Et rursũ qͥa boni filii nichil ma
bonitas filioꝵ ipsa ꝑse ueritas
iudeis ñ credentibꝰ dicit. Si ego¬
⁊ inbeelzebub eicio de monia. fi¬
lii ur̃i in quo eiciunt Idõ ipsi
iudices ur̃i erunt. Sequit᷑. Iam

Expanded text:
Auferam cor lapideum de carne vestra . Nec immerito lapidum nomine gentes significatae sunt, quia lapides coluerunt. Unde scriptum est: Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnmerito lapidum nomine genn eis . De quibus nimirum lapidibus filii Abrahae suscitati sunt. Quia dum dura corda gentilium in Abrahae semine, id est in Christo crediderunt, ejus filii facti sunt, cujus semini sunt uniti. Unde et Abrahae jam semen existimus, Judaei propter perfidiam Abrahae filii esse desierunt. Quia vero in illo tremendi examinis die parentes boni malis filiis prodesse non possint testatur propheta qui dicit: Noe, Daniel et Job si fuerint in medio eorum, vivo ego, dicit Dominus Deused ipsi justitia sua liberabunt animas suas . Et rursum, quia boni filii nihil malbonitas filiorum, ipsa per se Veritas non credentibus Judaeis dicit: Si ego in Beelzebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt . 10. Sequitur: Ja
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsq ꝑ u̾sus paratã cicius gehen¬
ne cõcremationẽ inuenit. qͥ hic
fructũ boni oꝑis facere cõtep¬
sit. Et notandũ qd̃ securim nõ
uirta ramos positã. s adradice
dicit. Cũ enĩ maloꝵ filii tollun¬
tur. qͥd aliud rami quã infruc¬
tuose arboris succidunt᷑: Cũ uͦ
tota simul ꝓienies cũ parente
tollit᷑. infructuosa arbor aradi
ce abscisa ẽ. ne iã remaneat
unde praua iterũ soboles suc¬
crescat. In qͥbꝰ ioħis baptistȩ u̾b̾
cõstat. qd̾ audientiũ corda tur¬
bata st̃. Cũ ꝓtinus subinfert᷑.
Et int̾rogabant eũ turbe dicen¬
tes. Quid gͦ faciemꝰ: ꝑ cusse eni

Expanded text:
am citius gehennae concremationem invenit, qui hic fructum boni operis facere contemnit. Et notandum quod securim non juxta ramos positam, sed ad radicem dicit. Cum enim malorum filii tolluntur, quid aliud quam rami infructuosae arboris absciduntur? Cum vero tota simul progenies cum parente tollce abscisa est, ne jam remaneat unde prava iterum soboles succrescat. In quibus Joannis Baptistae verbis constat, quod audientium corda turbata sunt, cum protinus subinfertur. Et interrogabant eum turbae dicentes: Quid ergo faciemus? Percussae enim
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰq cõscientia cõuenit᷑. ut tanto
maiora querat bonoꝵ oꝑũ lucra
ꝓpenitentiã: quanto grauiora  in
tulit dapna ꝑculpã. S iudei de
generis nobilitate głantes. idcir¬
co se agnoscere peccatores nolebãt.
qͥa de habrahe stirpe descendãnt.
Quibꝰ recte dr̃. Et ne ceꝑitis dicem¬

Expanded text:
t tanto majora quaerat bonorum operum lucra per poenitentiam, quanto graviora sibi intulit damna per culpam. 9. Sed Judaei de generis nobilitate gloriantes, idcirco se agnoscere peccatores nolebant, quia de Abrahae stirpe descenderant. Quibus recte dicitur: Et ne coeperitis dice
Abbreviated transcription (Latin):
insede maiestatis suȩ xp̃c appa¬
ruerit. om̃s hunc ęlecti ⁊ reꝓbi
parit̃ uidebunt. ut ⁊ iusti de
munere retributionis sine fine
gaudeant. ⁊ iniusti inultione
supplicii imꝑpetuũ gemant.
Nã qͥa hoc ista sententia intendit.
qd̾ in extremo examine ab om̃
carne uidebit᷑ recte subiungit᷑.
Dicebat aut̃ adturbas. quȩ exie¬
bant ut baptizarent᷑ ab eo: be

Expanded text:
in sede majestatis suae Christus apparuerit, omnes hunc et electi et reprobi pariter videbunt, ut et justi de munere retributionis sine fine gaudeant, et injusti in ultione supplicii in perpetuum gemant. Nam quia ad hoc ista sententia intendit, quod in extremo examine ab omni carne videbitur, recte subjungitur: Dicebat autem ad turbas quae exibant ut baptizarentur ab eo: Ge
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ualet. qͥ nc̃ adlam̃ta peniten¬
tiȩ ñ recurrit. Et notandũ qd̃
malȩ soboles maloꝵ parentum
actiones imitantes. genimina
bonis inuident. eosq ꝑsecunt᷑.
qd̃ qͥbꝰdam mala retribuunt:
qd̾ lesiones ꝓrimis inquirunt.
liũ uitã secunt᷑. quasi uenenati
filii deuenenatis parentibꝰ nati
st̃. S qͥa iã peccauimꝰ. qͥa usu
male cõsuetudinis inuoluti su¬
mus. dicat qͥd nob̾ faciendũ sit.
ut fugere auentã ira ualeamꝰ.
Seqͥt᷑. Facite gͦ fructꝰ dignos pe¬
nitentiȩ. In qͥbꝰ u̾bis notandũ

Expanded text:
n valet, qui nunc ad lamenta poenitentiae non recurrit. Et notandum quod malae soboles, malorum parentum actiones imitantes, genimina bonis invident, eosque persequuntur, quod quibusdam mala retribuunt, quod laesiones proximis exquirunt, lium vias sequuntur, quasi venenati filii de venenatis parentibus nati sunt. 8. Sed quia jam peccavimus, quia usu malae consuetudinis involuti sumus, dicat quid nobis faciendum sit, ut fugere a ventura ira valeamus. Sequitur: Facite ergo fructus dignos poenitenti
Abbreviated transcription (Latin):
tas eiꝰ. Omĩs qͥ rectã fidẽ ⁊ bona
oꝑa p̃dicat. qͥd aliud quã uenien¬
ti dño adcorda audientiũ uiã
perat:Ut hec eiꝰ grã penetret. &¬
lum̃ ueritatis illustret. ut rectaᷤ
deo semitas faciat. dũ mũdas in
animo cogitaciones ꝑ sermonẽ
bone p̃dicationis format. Omĩs
uallis implebit᷑. ⁊ omĩs mons
⁊ collis humiliabit᷑. Quid hoc lo¬
co ualliũ noĩȩ. nͥ humiles: Qa

Expanded text:
et bona opera praedicat, qui aliud quam venienti Domino ad corda audientium viam parat, ut hanc vis gratiae penetret, lumen veritatis illustret. Ut rectas Deo semitas faciat, dum mundas in animo cogitationes per sermonem bonae praedicationis format? « Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur. » Quid hoc loco vallium nomine, nisi humile
Abbreviated transcription (Latin):
liabit᷑. ⁊ qͥ se humiliat exaltabi¬
tur. Uallis enĩ implebit᷑ crescit.
mons ⁊ collis humiliatꝰ de cres¬
gentilitas plenitudinẽ grȩ ac
cepit. ⁊ iudea hoc ꝑ errorem ꝑfi¬
die unde tumebat ꝑdidit. Om̃is
gͦ uallis implebit᷑. qͥa corda hu¬
miliũ sacre doctrine eloqͥo uir¬
tutũ grã replebunt᷑. uixta quod
scriptũ ẽ. Qui emittit fontes
incõuallibꝰ. Et unde rursũ dr̃.
Et cõualles habundabunt fru¬
mento: montibꝰ namq aqua
dilabit᷑. qͥa suꝑbas m̃tes uerita¬
tis doctrina deserit. S fontes
in cõuallibꝰ surgunt. qͥa m̃tes hu¬
miliũ u̾bũ p̾dicationis accipi¬
unt. Iam uidemꝰ. iã cõualles fru¬

Expanded text:
is qui se humiliat exaltabitur . Vallis enim impleta crescit, mons vero humiliatus decressti, et gentilitas plenitudinem gratiae accepit, et Judaea per errorem perfidiae, hoc unde tumebat, perdidit. Omnis enim vallis implebitur, quia corda humilium sacrae doctrinae eloquio virtutum gratia replebemittit fontes in convallibus . Et unde rursum dicitur: Et convalles abundabunt frumento . A montibus namque aqua dilabitur; quia superbas mentes veritatis doctrina deserit. Sed fontes in convallibus surgunt, quia mentes humilium verbum praedicationis accipiunt. Jam videm
Abbreviated transcription (Latin):
sed ioħs pͥor grãm sensit. Illa
nature ordinẽ audiuit. iste ex¬
ultauit racione misterii Illa
mariȩ. iste dñi sensit aduentũ:
femina mulieri: ipignꝰ pigneri.
Iste grãm locunt᷑. illi intꝰ oꝑant᷑
Pietatisq misteriũ mat̾nis ad ori¬
unt᷑ ꝓfectibꝰ dupliciq miracło.
ꝓphetant matres sp̃ũ paruuloꝵ.
Exultauit inutero infans. reple¬
ta mat̾ ẽ. ñ pͥus mat̾ repleta
quã filiꝰ. s cũ filiꝰ eẽt repletus
sp̃u scõ. repleuit ⁊ matrẽ. Exul¬
tauit ioħ̾s. exultauit ⁊ marię
sp̃c. Exrultante ioħe. replet᷑ eli¬
mus: In cõp̃hensibilis enĩ. in¬
cõp̃hensibilit̾ operabat᷑ in ma¬
tre. Et illa post cõceptũ replet᷑.
ista ante cõceptũ. Denedicta
tu int̾mulieres. ⁊ benedictꝰ frue¬
tus uentris tui. Et unde hoc
mͥ ut ueniat mat̾ dñi mei ad

Expanded text:
sed Iohannes prior gratiam sensit: illa sed Iohannes prior gratiam sensit: illa naturae ordine audiuit, iste exsultauit ratione mysterii, illa Mariae iste domini sensit aduentum, femina mulieris et pignus pignoris, istae gratiam loquuntur, illi intus operantur pietatisque mysterium maternis adoriuntur profectibus duplicique miraculo prophetant matres spiritu paruulorum. exsultauit infans, repleta mater est. non prius mater repleta quam filius, sed cum filius esset repletus spiritu sancto, repleuit et matrem. exsultauit Iohannes, exsultauit et Mariae spiritus. exsultante Iohanne repletur Elimus — inconprehensibilis enim inconprehensibiliter operabatur in matre — et illa post conceptum repletur, ista ante conceptum. Benedicta tu inter mulieres et benedictus fructus uentris tui. et unde hoc mihi ut ueniat mat
Abbreviated transcription (Latin):
edes. ñ demorari inplateis. ñ aliqͦs
inpublico miscere sermones. Manta
indomo seria festina in publico
mansit apuo cognatã suã tribus
inherebat officio Mansit tribus
m̃ sibꝰ. ñ quo domꝰ eã delectaret᷑
aliena. s qͥa frequentiꝰ inpublico
uderi displicebat. Didicistis uir¬
gines mariȩ pudorẽ. discite humi¬
litatẽ.Uenit ꝓpinqua ad ꝓximam.
iumor ad seniorẽ. nec solũ uenit.
s ȩtiã p̾or salutauit. Decet enĩ
ut quanto castior uirgo. tanto
humilior sit. Nouerit deferre se¬
nioribꝰ. fit magistra humilitatis.
inqua ẽ ꝓfessio castitatis. Est et
causa pietatis. est ętiã norma
doctrine. Cõ tuendũ ẽ enĩ. qͥa su¬
perior uenit ad inferiorẽ. ut in
ioh̃is. dñs uenit adbaptismũ. Cito
quoq aduentꝰ mariȩ ⁊ ip̃sentiȩ
dñicȩ beneficia declarant᷑. Simul
aũt ut audiuit salutationem
mariȩ elisabeth. exultauit infans
tates: Uocẽ pͥor elisaberb audiũ.

Expanded text:
aedes, non demorari in plateis, non aliquos aedes, non demorari in plateis, non aliquos in publico miscere sermones. Maria in domo sera, festina in publico mansit aput cognatam suam tribus m uenerat inhaerebat officio. mansit tribus mensibus, non quod domus eam delectaret aliena, sed quia frequentius uideri in publico displicebat. didicistis, uirgines, pudorem Mariae: discite humilitatem. uenit propinqua ad proximam, iunior ad seniorem nec solum uenit, sed etiam prior salutauit; decet enim ut quanto castior uirgo tanto humilior sit. nouerit deferre senioribus, sit magistra humilitatis, in qua est professio castitatis. est et causa pietatis, est etiam norma doctrinae. contuendum est enim quia superior uenit ad inferiorem, ut infIohannis, dominus uenit ad baptismum. cito quoque aduentus Mariae et praesentiae dominicae beneficia declarantur; simul enim ut audiuit salutationem Mariae Elisabet, exsultauit infans tates. uocem prior Elisabet audiuit,
Abbreviated transcription (Latin):
mũ zachariȩ ⁊ salutauit elisa-¬
t qͥfidẽ exigunt. fidẽ astru¬
ant. Et idõ angłs cũ abscondita
nuntiaret. ut astrueret᷑ exemplo
senioris feminȩ ⁊ sterilis cõceptũ
uirgini mariȩ. nuntiauit ut pos¬
sibile dõ om̃e qd̾ ei placuerit asse¬
reret. Ubi hoc audiuit maria. nõ
quasi incredula de oraculo. nec qua¬
si incerta denuntio. nec quasi dubi¬
tans de exemplo. s quasi leta ꝓuoto.
religiosa ꝓ officio. festina ꝓgaudio.
inmontana ꝑrex̃. Quo enĩ iã deo
plena. ñ ad suꝑiora cũ festinatione
cõtenderet. Nescit tarda molum
lieres sedulitatẽ. quã p̃gnantibꝰ de-¬
beatis exhibere. cognatis. Maniam
quȩ ante sola inintimis penetralibꝰ
u̾sabat᷑. ñ apublico uirginitatis pu¬
dor. ñ astudio asꝑitas montium.
ñ ab officio ꝓlixitas itieris retar¬
dauit. In montana uirgo cũ festi¬
natione. uirgo officii memor. in¬
ñ sexu relicta ꝓrexit domo. Discite
uirgines nõ circũcursa ꝑ alienas

Expanded text:
mum Zacchariae et salutauit Elisa fidem exigunt fidem adstruant. et ideo angelus cum abscondita nuntiaret, ut fides adstrueretur exemplo, senioris feminae sterilisque conceptum uirgini Mariae nuntiauit, ut possibile deo omne quod ei placuerit adsereret. ubi audiuit hoc Maria, non quasi incredula de oraculo nec quasi incerta de nuntio nec quasi dubitans de exemplo, sed quasi laeta pro uoto, religiosa pro officio, festina pro gaudio in montana perrexit. quo enim iam deo plena nisi ad superiora cum festinatione contenderet? nescit tarda molimi sanctae mulieres, sedulitatem quam praegnatibus debeatis exhibere cognatis. Mariam, quae ante sola in intimis penetralibus uersabatur, non a publico uirginitatis pudor, non ab studio asperitas montium, non ab officio prolixitas itineris retardauit in montana uirgo cum festinatione, uirgo officii memor, innon sexu relicta perrexit domo. discite, uirgines, non circumcursare per alienas
Abbreviated transcription (Latin):
uolentiam docuit: Recogitemꝰ
atteramꝰ. Hereditatẽ iustoꝵ quã
tentiam uult anobis omĩps ds̃.
talem uiolentiã p̃peti. Nã regnũ¬
nr̃is meritis ñ debet᷑. Aspei gͦ
certitudine. nulla nr̃oꝵ maloꝵ
nos qualitas. nulla quantitas
frangat. Prestat magnã ueniģisi¬
duciã latro ille uenerabilis. ex bililan sor
cõfessione. Cogitate rogo cogitate. alelatao¬
quã sint incõp̃hensibilia in om̃i¬
potente dõ misod̾iȩ uiscera: Latͦ
iste cruentis manibꝰ abstractus
afaciȩ itineris. suspensus ẽ in
patibulũ crucis. Ibi cõfessus.¬
ibi sanatꝰ. ẽ. Ibi audire meruit.
hodie mecũ eris inparadiso: Qd
ẽ hoc : Quis tantã bonitatẽ dei
dicere. qͥs estimare sufficiat:
De ipsa pena criminis. ꝑuenit
adp̃mia uirtutis. Id circo aũt
omip̃s dõ electos suos in qͥbꝰdã
lapsibꝰ cadere ꝑmisit. ut ali is
inculpa iacentib: si toto corde
ad eũ cõsurgant. spem uenie
red dat. ⁊ eis ꝑlam̃ta penitentiȩ

Expanded text:
olentiam docuit? Recogitemusatteramus. Haereditatem justorum, quam poenitentiam. Vult a nobis omnipotens Deus talem nostris meritis non debetur. A spei ergo certitudine nulla nos malorum nostrorum qualitas, nulla quantitas frangat. Praestat magnam veniae fiduciam latro ille venerabilis, qui non confessione. Cogitate, rogo, cogitate quam sint incomprehensibilia in ompotente Deo misericordiae viscera. Latro iste cruentis manibus abstractus a fauce itineris, suspensus est in patibulo crucis. Ibi coibi sanatus est, ibi audire meruit: Hodie mecum eris in paradiso . Quid est hoc? Quis tantam bonitatem Dei dicere, quis aestimare sufficiat? De ipsa poena criminis pervenit ad praemia virtutis. Idcirco autem omnipotens Deus electos suos in quibusdam lapsibus cadere permisit, ut aliis in culpa jacentibus, si toto ad eum corde consurgant, spem veniae reddat, et eis per lamenta poenitentiae
Abbreviated transcription (Latin):
iogabo patrẽ.⁊ aliũ paraclitũ da-¬
bit uobis. Solus ds̃. qͥa unꝰ ds̃ ex
neratio ⁊ patrẽ testificat᷑ ⁊ filium.
ut nusquã filiꝰ sine patre. aut pat̾
uideat᷑ sine filio. Ergo nec solus.
qͥa ñ solus in mortalis. nec solus lu¬
cẽ habitat in accessibilẽ. qͥa nemo
uidit umquã dm̃ nͥ unigenitus
filiꝰ. qͥ ẽ insinu patris. Et hic qͥdã¬
audent dicere in accessibilẽ lucẽ
ẽẽ quã habit̃ pat̃. Nũ qͥd lux
molior patre. Que aũt lux in¬
accessibilis ei. cui ñ ẽ accessibilis
pat̃: Et ipse lux uera. ⁊ genitor
gnꝰ. late enĩ fundit᷑ dei uirtus.
late cęlestis substantiȩ magnitu¬
do porrigit᷑. Nichil scriptũ. ni¬
chil circũ scriptũ. nichil emen¬
sũ. nichil dim̃sũ trinitas habet.
Nõ loco claudit᷑. ñ opinione cõp̃¬
hondit᷑. ñ estimatione cõcludit᷑.
enĩ t̾rã exiuit sonꝰ eoꝵ u infmes
mũdi. ñ infines cęli. nõ ultra ce

Expanded text:
rogabo patrem, et alium paraclitum dabit uobis. solus pater, quia unus deus, ex neratio et patrem testificatur et filium, ut nusquam filius sine patre aut pater uideatur esse sine filio. ergo nec solus, quia non solus inmortalis, nec solus lucem habitat inaccessibilem, quia deum nemo uidit umquam nisi unigenitus filius, qui est in sinu patris, dicere inaccessibilem lucem esse, quam habitat pater. numquid lux melior patre? quae autem lux inaccessibilis ei cui non est inaccessibilis pater, et ipse lux uera et genitor magnus; late enim funditur dei uirtus, late caelestis substantiae magnitudo porrigitur. nihil praescriptum, nihil circumscriptum, nihil emensum, nihil dimensum trinitas habet. non loco clauditur, non opinione conprehenditur, non aestimatione concluditur, enim terram exiuit sonus eorum et in fines mundi, non in fines caeli, non ul
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Qui habet spasã. sponsus est.
Ac si diceret. Ego sponsus ñ sũ. sed
amicus sponsi sum. Nec ꝓpt̾ uocẽ
suã. s inuoce sponsi se gaudere ꝑi¬
bebat. Quia ñ idõ letabat᷑ incorde.
qm̃ appłis humilit̾ audiebat᷑ loqͤns.
s qͥa ipse ueritatis uocẽ audiebat
intus ut loqueret᷑ foras. Quod be¬
ne gaudiũ impletũ dic̃ qͥa qͥsqͥs
de sua uoce gaudet plenũ gaudiũ
ñ. ht̃. Aquo ⁊ subdit᷑. Illũ oportet

Expanded text:
ait: Qui habet sponsam sponsus est . Ac si diceret: Ego sponsus non sum, sed amicus sponsi sum. Nec propter vocem suam, sed in voce sponsi se gaudere perhibebat, quia non ideo laetabatur in corde, quoniam a populis humiliter audiebatur loquens, sed quia ipse veritaintus ut loqueretur foris. Quod bene gaudium impletum dicit, quia quisquis de sua voce gaudet, plenum gaudium non habet, a quo et subditur: Illum oportet
Abbreviated transcription (Latin):
stitit. qm̃ incordis humilitate per-¬
durauit. ⁊ multi id circo cecidert̃.
qͥa apud se ipsos elata cogitacione
tumuert̃. dicat᷑ recte. omĩs uallis
humiliabit᷑. Quia humiles donũ¬
accipiunt. qd̾ ase corda suꝑbienti¬
ũ repellunt. Seqͥt᷑. Et erũt praua
indirecta. ⁊ asꝑa inuias planas.
Praua directa st̃. cũ maloꝵ corda
ꝑ iniusticiã detorta. adiusticiȩ re¬
gulã dirigunt᷑. Et asꝑa inuias
planas immutant᷑. cũ inmites
atq iracundȩ m̃tes ꝑ infusionẽ
suꝑne grȩ adlenitatẽ mansue¬
tudinis redeunt. Quando enĩ
u̾bũ ueritatis ab iracũd a m̃te
ñ recipit᷑. quasi asꝑitas itineris
gressũ ꝑgentis repellit. S cũ mẽs
iracunda ꝑ acceptã mansuetudi¬
nis grãm. correptionis ł exhor¬
tacionis recipit u̾bũ. ibi planã¬

Expanded text:
stitit, quia in cordis humilitate perduravit; et multi idcirco ceciderunt, quia apud semetipsos elata cogitatione tumuerunt, dicatur recte: Omnis vallis humiliabitur, quia donum humiles accipiunt, quod a se corda superbientium repellunt. 6. Sequitur: Et erunt prava in directa, et aspera in vias planas. Prava directa fiunt cum malorum corda per injustitiam detorta ad justitiae regulam diriguntur . Et aspera in vias planas immutantur cum immites atque iracundae mentes per infusionem supernae gratiae ad lenitatem mansuetudinis redeunt. Quando enim verbum veritatis ab iracunda mente non recipitur, quasi asperitas itineris gressum pergentis repellit. Sed cum mens iracunda per acceptam mansuetudinis gratiam, correptionis vel exhorta
Abbreviated transcription (Latin):
tue uixiditatis tenent: Post
que omĩa apte subiugit᷑. Ut
uideant. ⁊ sciant. ⁊ recogitent.
⁊ intelligant parit᷑. Ad hoc emĩ
cȩdrus in ȩccła ponit᷑. ut qͥsqͥs
aprimo odoramina uirtutũ
sp̃ualiũ trahit. ipse quoq in et̾¬
nȩ uitȩ delectatione ñ torpeat.
s ad donoꝵ celestiũ desideria
ignescat. Ad hoc spina ponitur.
ut qͥ p̃dicationis eiꝰ cõpunct᷑
fuerit. ipse qͦ exemplo illius
discat corda sequentiũ p̃dicaci¬
ons u̾bo cõpungere. Ad hoc
mutꝰ ponit᷑. ut qͥ in ardore tri¬
bulationis ab ore uel opere
ꝓrimi cũ pacientis. tẽꝑam̃tum
cõsolationis acceꝑit. ipse ȩtiam
discat quẽ admodũ afflictis ꝓ¬
ximis cõsolationis suȩ teꝑam̃¬
tũ ꝓferat. Ad hoc oliua ponit᷑.
discat quẽad modũ debeat in¬
digenti ꝓrimo ⁊ ipse misereri.
Ad hoc abies ponit᷑. ut qͥsqͥs
uim cõtẽplationis eiꝰ agnouit.
ipse qͦ ad cõtemplanda p̃mia

Expanded text:
ost quae omnia apte subjungitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant pariter. Ad hoc enim cedrus in Ecclesia ponitur, ut quisquis a proximo odorem virtutum spiritalium trahit, ipse quoque in aeternae vitae dilectione non torpeat, sed ad bonorum coelestium desideria ignescat. Ad hoc spina ponitur, ut qui praedicationis ejus verbo compunctus fuerit, ipse quoque exemplo illius discat corda sequentium praedicationis verbo compungere. Ad hoc myrtus ponitur, ut qui in ardore tribulationis ab ore vel opere promixi compatientis, temperamentum consolationis acceperit, ipse etiam discat quemadmodum afflictis proximis suae consolationis temperamentum proferat. Ad hoc oliva ponitur,discat quemadmodum debeat indigenti proximo et ipse misereri. Ad hoc abies ponitur, ut quisquis vim contemplationis ejus agnoverit, ipse quoque ad contemplanda a
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd herodi posset asscribi. sinatũ
uiderent᷑ ex adulterio ꝑsecuti :
Queadmodũ ipse diceret. ñ ueni
soluere legem sed adimplere. si ui¬
deret᷑ cȩpisse alegis iniuria. cũ
partꝰ imupte lege dãpnẽt: Quin
ȩtiã locuplecior testis pudoris ma¬
ritꝰ adhibet᷑. qͥ possit dolere in¬
iuriã. ⁊ uindicare obꝓbriũ. si ñ
agnosceret sacram̃tũ. Quid qͦd
ȩtiã fides maniȩ u̾bis maior ad¬
sciscit᷑ ⁊ m̃dacii causa remouet᷑
Uideret᷑ enĩ culpã obumbrare
uoluisse m̃datio. innupta p̃gnas.
Causã aũt m̃ciendi in despõsatã
habuit. despõsata ñ habuit. cũ cõ¬
iugii p̃miũ ⁊ grã nuptiaꝵ par¬
tus sit feminaꝵ. Nõ medioeris
qͦq causa ẽ ut uirgmitas mariȩ
falleret pͥncipẽ mũdi. qͥ cũ despõ¬
satam uiro cerneret. partũ nõ
potuit habere suspectũ: fallen¬
di aut̃ pͥncipis mũdi fuisse cõ¬

Expanded text:
quid Herodi posset adscribi, si natum quid Herodi posset adscribi, si natum uiderentur ex adulterio persecuti? quemadmodum autem ipse diceret: non ueni legem soluere, sed inplere, si uideretur coepisse a legis iniuria, cum partus innuptae lege damnetur? quin etiam locupletior testis pudoris maritus adhibetur, qui posset et dolere iniuriam et uindicare obprobrium, si non agnosceret sacramentum. quid quod etiam fides Mariae uerbis maior adsciscitur et mendacii causa remouetur? uideretur enim culpam obumbrare uoluisse mendacio innupta praegnas. causam autem mentiendi indesponsata habuit, desponsata non habuit, cum coniugii praemium et gratia nuptiarum partus sit feminarum. non mediocris quoque causa est, ut uirginitas Mariae falleret principem mundi, qui cum desponsatam uiro cerneret, partum non potuit habere suspectum. fallendi autem principis mundi fuisse con
Abbreviated transcription (Latin):
atent qͥdẽ diuina misteria. nec
potissimũ electa ẽ ut dm̃ pare¬
ret: quȩ erat desponsata uiro. Cur
aut̃ ñ antequã despõsaret᷑ imple¬
ta ẽ : fortasse ne diceret᷑ qd̃ cõceꝑat
exadulterio. Et bene utrũq po¬
suit scripta. ut despõsata esset et
uirgo. Uirgo. ut expers uirilis con¬
sortii uideret᷑. Despõsata. ne teme¬
rate uirginitatis aduret᷑ infamia
cui grauis aliuis corruptelȩ uide¬
ret᷑ insigne ꝓferre. Maluit aut̃
dñs aliquos desuo ortu. quã dema¬
tris pudore dubitare. Sciebat enĩ
tenerã esse uirginis uerecũdiam.
⁊ lubricã famam pudoris. nec
putauit ortus sui fidẽ. matris in¬
iuriis astruendã. Seruat᷑ itaq
scȩ̃ maniȩ sic̃ pudore integra. ita
inuiolabilis impudore opinione
uirgmitas: Oportet enĩ scõs ⁊ ab.
his testimoniũ habere qͥ foris st̃.
Nec decuit sinistra uirginibꝰ opini¬
one uiuentibꝰ uelam̃ excusatio¬
nis relinqͥ. qd̾ infamata mat̾ qͦq
dñi uideret᷑. Quid aũt iudeis.

Expanded text:
atent quidem diuina mysteria nec potissimum lecta est, ut dominum pareret, quae erat desponsata uiro. cur autem non antequam desponsaretur inpleta est? fortasse ne diceretur quod conceperat ex adulterio. et bene utrumque posuit scriptura, ut et desponsata esset et uirgo: uirgo, ut expers uirilis consorti uideretur, desponsata, ne temeratae uirginitatis adureretur infamia, cui grauis aluus corruptelae uideretur insigne praeferre. maluit autem dominus aliquos de suo ortu quam de matris pudore dubitare — sciebat enim teneram esse uirginis uerecundiam et lubricam famam pudoris — nec putauit ortus sui fidem matris iniuriis adstruendam. seruatur itaque sanctae Mariae sicut pudore integra ita inuiolabilis opinione uirginitas; oportet enim sanctos et ab his testimonium habere qui foris sunt, nec decuit sinistra uirginibus opinione uiuentibus uelamen excusationis relinqui, quod infamata mater quoque domini uideretur. quid autem Iudaeis,
Abbreviated transcription (Latin):
ita dicit unde hoc mͥ. Hoc est
quantũ bonũ in accidit. ut ma¬
ter dñi mei ueniat ad me. ñ cogno¬
sco meũ. Unde hoc mͥ: Qua iusti¬
cia: Quibꝰ factis : Quibꝰ meritis:
Nõ usitata hec officia feminarũ
st̃. ut ueniat mat̃ dñi mei adme.
Miractilũ sencio. cognosco miste¬
riũ. Mat̃ dñi u̾bo fȩta. dõ plena
ẽ. Ecce enĩ ut facta ẽ uox salutaci

Expanded text:
ita dicit: unde hoc mihi? hoc est: quantum bonum mihi accidit, ut mater domini mei ueniat ad me? non cognosco meum. unde hoc mihi? qua iustitia, quibus factis, pro quibus meritis? non usitata haec officia feminarum sunt, ut ueniat mater domini mei ad me. miraculum sentio. cognosco mysterium: mater domini uerbo feta, deo plena est. Ecce enim ut facta est uox
Abbreviated transcription (Latin):
uinũ ⁊ sicerã ñ bibet. Hic cũ pu¬
blicans ⁊ peccatoribꝰ manducauit¬
⁊ bibit. ille abstinentia meritũ
tebat. delicta donare. cur eos decli¬
naret quos abstinentibꝰ poterat
p̃stare meliores: Simul mistice ñ
dedignat᷑ eoꝵ cõuiuiũ. qͥbꝰ daturꝰ
ẽ sacram̃tũ. Hic gͦ manducat. ille
ieuinat. Utriꝰq ppłi tipus. in illo ie¬
iunat. in hoc pascit᷑. S ieuinauit

Expanded text:
uinum et siceram non bibit, hic cum publicanis et peccatoribus manducat et bibit. ille abstinentia meritum tebat delicta donare, cur eos declinaret, quos abstinentibus poterat praestare meliores? simul mystice non dedignatur eorum conuiuium, quibus daturus est sacramentum. hic ergo manducat, ille ieiunat, utriusque populi typus: in illo ieiunat, in hoc pascitur. sed ieiunauit
Abbreviated transcription (Latin):
bꝰ. Itaq quasi bonꝰ athleta exer¬
cebat᷑. ungebat᷑ inutero matris
ꝓpħa. Amplissimo enĩ certami
ni uirtꝰ eiꝰ parabat᷑. Deniq tam¬
diu mansit maria. quã du eli-¬
sabeth pariendi tp̃s impleret.
Quod si diligent̃ auertas. inue¬
mies nusquã hoc positũ. nͥ in
generatione iustoꝵ. Deniq im¬
pleti sunt dies ut pareret maria.
Impletũ ẽ tẽpꝰ ut pareret elisabeth.
Impletũ ẽ uitȩ tempꝰ. cũ scĩ uiri
ex hoc uite curriui demigrarent.
Plenitudinẽ iutti uita habet. in¬
anes aũt dies sunt impioꝵ¬

Expanded text:
 et quasi bonus athleta exercebatur in utero matris propheta; amplissimo enim uirtus eius certamini parabatur. denique tamdiu mansit Maria, quamdiu Elisabet pariendi tempus inpleret. quodsi diligenter aduertas, . inuenies hoc nusquam positum nisi in generatione iustorum. denique inpleti sunt dies, ut pareret Maria, inpletum est tempus, ut pareret Elisabet, inpletum est uitae tempus, cum sancti uiri ex hoc uitae curriculo demigrarent. plenitudinem iusti uita habet, inanes autem dies sunt inpio
Abbreviated transcription (Latin):
tur affectu. Sequit᷑ mariȩ quo ꝑ¬
sona melior. eo ꝓpħia plenior. Nec
ociosũ uidet᷑ qd̃ ante ioħm elisabeth
ꝓphetat. ⁊ maria ante dñi genera¬
tionẽ. Serpunt enĩ iã tẽptam̃ta
salutis humanȩ. Nã sic̃ peccatum
amulieribꝰ cepit. ita ⁊ bona amuli¬
eribꝰ inchoant᷑. ut femine qͦq mu¬
liebria oꝑa deponentes. in firmi¬
sexũ ut maria. que nescit er¬
rorẽ. religioso imitet᷑ studio casti¬
tatẽ. Mansit aũt maria cũ illa
m̃sibꝰ tribꝰ. ⁊ reu̾sa ẽ indomũ suã.
officiũ: ⁊ misticũ numerũ cu¬
stodisse. Nõ enĩ sola familiarita¬
tis ẽ causa: qd̃ du mansit. sed
ȩciam tanti uatis ꝓfectꝰ. Nam
si pͥmo ingressu tantꝰ ꝓfectꝰ ex¬
titit. ut adsalutationẽ marię
exultaret infans inutero. reple¬
ret᷑ spũ scõ mat̾ infantis. quan¬
tũ putamꝰ usu tanti tẽporis ad¬

Expanded text:
tur adfectu. sequitur Mariae, quo persona melior, eo prophetia plenior. nec otiosum uidetur quod et ante Iohannem Elisabet prophetat et Maria ante domini generationem; serpunt enim iam temtamenta salutis humanae. nam sicut peccatum a mulieribus coepit, ita etiam bona a mulieribus inchoantur, ut feminae quoque muliebria opera deponentes infirmisexum, ut Maria, quae nescit errorem, religioso imitetur studio castitatem. Mansit autem Maria cum illa mensibus tribus et reuersa est in domum suam. officium, et mysticum numerum custodisse. Non enim sola familiaritatis est causa quod diu mansit, sed etiam tanti vatis profectus. Nam si primo ingressu tantus processus extitit; ut ad salutationem Mariae exsultaret infans in utero, repleretur Spiritu sancto mater infantis: quantum putamus usu tanti temporis
Abbreviated transcription (Latin):
tuert̃. Et tam̃ fidẽ ñ renuit. ñ
oficiũ refutauit. s accomo dauit
affectũ. spopondit obsequiũ. Et¬
enĩ cũ dic̃. qͦmͦ fiet istud. ñ de
tior ista responsio. quã u̾ba sac̃
dotis : Hȩc ait. quomͦ fiet istud
ille respõdit unde hoc sciã: Hȩc
iũ denegocio tractat. ille ad huc
de nuntio dubitat. Negat ille
se credere. qͥ negat scire. ⁊ quasi
fidei ad huc aliũ querit auctorẽ.
Ista se facere ꝓfitet᷑. nec dubitauit
ẽẽ faciendũ. que quamͦ fieri possit
inquirit. Sic enĩ habes. Quoer᷑:
fiet istud qm̃ uirũ ñ cognoui:
Incredibilis ⁊ in audita generatio.
ante audiri debuit ut crederet᷑.
Uirginẽ parere. diuini ẽ signum
misterii ñ humani. Deniq accipe
inquit tͥ signũ. Ecce uirgo cõcipi¬
et ⁊ pariet filiũ. Legerat hoc ma-¬
ria. idõ credidit futurũ. s quomͦ
Tantũ enĩ mandatqi misteriũ nõ
hominis fuit. s angłi̾ ore ꝓmen¬

Expanded text:
tuerunt. et tamen non fidem rennuit, non tuerunt. et tamen non fidem rennuit, non officium refutauit. sed adcommodauit adfectum, spopondit obsequium. etenim cum dicit: quomodo fiet istud? non de to temperatior ista responsio quam uerba sunt sacerdotis! haec ait: quomodo fiet istud? ille respondit: unde hoc sciam? haec iam de negotio tractat, ille adhuc de nuntio dubitat. negat ille se credere, qui negat scire, et quasi fidei adhuc alium quaerit auctorem, ista se facere profitetur nec dubitat esse faciendum quod quomodo fieri possit inquirit; sic enim habes: quomodo fiet istud, quoniam uirum non cognoui? incredibilis et inaudita generatio ante audiri debuit, ut crederetur. uirginem parere diuini est signum mysterii, non humani. denique accipe inquit tibi signum; ecce uirgo in utero accipiet et pariet filium. legerat hoc Maria, ideo credidit futurum; sed quomodo tantum enim mandati mysterium non hominis fuit sed angeli ore promen
Abbreviated transcription (Latin):
ris incorde tua ᷤ. qͥs ascendit in
cȩlũ: Id ẽ xp̃m deducere. Aut
qͥs descendit in abissũ: Hoc ẽ
xp̃m exmortuis reducere.Ubi
cõpleuit. Bene gͦ magnꝰ. cuius
uirtꝰ mũdũ repleuit. qͥ ubiq
ẽ⁊ erit semꝑ. qͥa regni eiꝰ ñ erit
finis: Dix̃ aũt maria ad angłm:
Quomͦ fiet istut qm̃ uirũ ñ co¬
gnosco.. Videt᷑ hic ñ credidisse
maria. nͥ diligent̃ adu̾tas. Neq
enĩ fas ẽ. ut electa ad generan
credula. Quo aut̃ mͦ fieri pos¬
set. lioet salua prerogatiua sit
matris. citi ꝓfecto ampliꝰ fuit de¬
ferendũ : Sed ut p̃rogatiua maior
maior ȩtiã fides ei debuit reser¬
uari. Quo gͦ fieri mͦ posset ut
zacharias qͥ ñ crediderat silẽp¬
tio cõdẽpnaret᷑. maria aut̃ si nõ
altaret᷑. S neq ñ credere maria
neq tã temere debuit usurpare.
Nõ credere angło. ⁊ usurpare diui¬
na. Neq enĩ facile erat scire mi¬
steriũ ab scõditũ ascłis in dño. qd̾
nec suꝑiores potestates scire po¬

Expanded text:
de tuo: quis ascendit in caelum? id est Christum deducere, aut: quis descendit in abyssum? hoc est Christum ex mortuis reducere. ubi conpleuit? bene ergo magnus cuius uirtus mundum repleuit, qui ubique est et erit semper, quia regni eius non erit finis. Dixit autem Maria ad angelum: quomodo fiet istud, quoniam uirum non cognoui? uidetur hic non credidisse Maria, nisi diligenter aduertas; neque enim fas est ut electa ad generanddeatur incredula. quo autem modo fieri posset — licet salua praerogatiua sit matris, cui profecto fuit amplius deferendum, sed ut praerogatiua maior, maior etiam fides ei debuit reseruari - quo ergo fieri modo posset, ut Zaccharias, qui non crediderat, silentii condemnaretur, Maria autem, si non altaretur? sed neque non credere Maria neque tam temere debuit usurpare, non credere angelo, usurpare diuina. neque enim facile erat scire mysterium absconditum a saeculis in deo, quod nec superiores potestates scire po
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil ante pͥmũ. nichil ultra nouis¬
simũ. Neq te generationis humane
cõsuetudo inuiciũ trahat. ut putes
ñ pͥmũ eẽ qͥa filiꝰ ẽ. Sequere scriptas.
ut errare ñ possis. Primꝰ filiꝰ dr̃.
Lectũ ẽ ȩtiã. qͥa ⁊⁊ solus pat̾. qͥ solus
habet inmortalitatẽ. ⁊ lucẽ habitat
in accessibilẽ. sic̃ legisti.⁊ in mortali
solus sine filio. Si alterũ negas. alte¬
rũ astruis. utrũq sequere. ⁊ utrũq
cõfirmas. Nõ dix̃ ego pͥor ⁊ ego poste¬
rior. sed ego pͥmꝰ. ⁊ ego nouissimꝰ. łri¬
mꝰ ẽ filiꝰ. ⁊ idõ coȩt̾nꝰ. habet enim
impietatẽ heretiei aures: Inlaque¬
os quos tenditis incidistis: Primꝰ
ẽ filiꝰ. ⁊ solus ñ ẽ.Primꝰ. qͥa cũ patre
semꝑ Solus ñ ẽ. qͥa sine patre nũ¬
quã ẽ. Nõ ego hoͤc dico. sed ipse dix̃.

Expanded text:
nihil ante primum, nihil ultra nouissimum. neque te generationis humanae consuetudo in uitium trahat, ut putes non primum esse, quia filius est. sequere scripturas, ut errare non possis. primus filius dicitur. lectum est etiam quia et solus pater, qui solus habet inmortalitatem et lucem habitat irem, neque solus sine Filio. Si alterum negas, alterum astruis, utrumque sequere, et utrumque confirmas. Non dixit: Ego prior, et ego posterior, sed: Ego primus, et ego novissimus . Primus est Filius, et ideo coaeternus; habet enim impietatem, haeretici, aures? In laqueos quos tenditis, incidistis. Primus est Filius, et solus non est: primus, quia cum Patre semper: solus non est; quia sine Patre numquam est. non ego hoc dico, sed ipse dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ talis eẽ potuerit aĩa. magnifi¬
cat dñm. sic̃ aĩa mariȩ magnifi¬
cauit dnm. ⁊ exultauit sp̃c eiꝰ in
dõ salutari: Magnificat᷑ enĩ dñs.
sic̃ alibi legit᷑. magnificate dñm
mecũ: Nõ quo dño aliquit huma¬
na uoce possit adiungi. s qͥa ma-¬
gnificat᷑ innobis: Imago enĩ dĩ
fecerit anima. illã imaginẽ dĩ ad
cuiꝰ similitudinẽ ẽ creata magni¬
ficat. Et idõ dũ magnificat eam.
magnitudinis eiꝰ quadã partici¬
patione sublimior ẜit. ut illã ima¬
ginẽ splendido bonoꝵ colore fac¬
toꝵ. ⁊ quadã emulacione uirtu¬
tis in se uideat᷑ exp̾mere. Magni¬

Expanded text:
e potuerit anima magnificat dominum, sicut anima Mariae magnificauit dominum et exsultauit spiritus eius in deo salutari. magnificatur enim dominus, sicut et alibi legisti: magnificate dominum mecum, non quod domino aliquid humana uoce possit adiungi, sed quia magnificatur in nobis: imago enim dei fecerit anima illam imaginem dei. ad cuius est similitudinem creata, magnificat et ideo, dum magnificat eam, magnitudi nis eius quadam participatione sublimior fit, ut illam imaginem splendido bonorum colore factorum et quadam aemulatione uirtutis in se uideatur exprimere. magni
Abbreviated transcription (Latin):
dare uirginũ ẽ: ⁊ ad om̃s uiri
ingressus pauere. om̃s uiri affa
tus uereri: Discant mulieres.
ꝓpositũ pudoris imitari: Solã
ne comite. sola sine testoᷤᷤ. ne quo
degenere deprauaret᷑ affatu.
ab angło salutatur. Disce uirgo
u̾boꝵ uitare lasciuiã. Maria
ȩtiã salutationẽ angłi uereba¬
tur. Erat aut̃ inqͥt cogitans. qͣl
eẽt hec salutacio. Et idõ cũ ue¬
recũdia. qͥa pauebat cũ pruden¬
cia. qͥa benedictionis nouã for¬
mulã mirabat᷑. quȩ nusquam
lecta ẽ: nusquã ante cõꝑta. Soli
mariȩ hȩc salutatio seruabat᷑.
Bene enĩ sola gra plena dr̃. quȩ
sola grãm quã nulla alia me¬
ruerat cõsecuta ẽ: ut gr̃ę roplo¬
repleret᷑ auctore. Erubeseaent Sͦ
maria. erubescebat ⁊ ęlisabeth.
Et idõ cognoscamꝰ qͥd mt̃ sit. int̃
mulierqs ⁊⁊ uirginis uerecundiã:
Illa decausa erubescebat. hȩc ꝑ
uerecũdiã. In muliere modus
pudoris adhibet᷑. in uirgine gr̃a¬

Expanded text:
dare uirginum est et ad omnes uiri dare uirginum est et ad omnes uiri ingressus pauere, omnes utus vereri. Discant mulieres propositum pudoris imitari. Sola inne comite, sola sine teste; degeneri deprauaretur adfatu, ab angelo salutatur. disce, uirgo, uerborum uitare lasciuiam; Maria etiam salutationem angeli uerebatur. erat tamen inquit cogitans qualis esset haec salu- tatio, et ideo cum uerecundia, quia pauebat, cum prudentia, quia benedictionis nouam formulam mirabatur, quae nusquam lecta est, nusquam ante conperta. soli Mariae haec salutatio seruabatur; bene enim sola gratia plena dicitur, quae sola gratiam quam nulla alia meruerat consecuta est, ut grrepleretur auctore. erubescebat ergo Maria, erubescebat etiam Elisabet, et ideo cognoscamus quid intersit inter mulieris et uirginis uerecundiam. illa de causa erubescebat, haec per uerecundiam; in muliere modus pudoris adhibetur, in uirgine
Abbreviated transcription (Latin):
ego sum. nũquia post illoꝵ sene¬
causã agit satis putat qd̵ causȩ
ẽ dicere. aut redundantiã ñ re-¬
quirit. Satis enĩ ẽ ei ut causam
susceptã astruat. incidentẽ diffe¬
rat. Et idõ qͥ incarnationis in¬
corruptũ susceꝑat ꝓbare miste¬
riũ. ñ putauit uberiꝰ ꝑsequendũ
uirginitatis mariȩ testimoniũ.
ne defensor magis uirginis qͦm
assertor misterii crederet᷑. Certe
qͥndo iustũ docuit ioseꝑ. satis
ñ potuit. Didicimꝰ seriem ueri¬
tatis. didicimꝰ cõsiliũ. discamꝰ mi
steriu.Bene despõsata. s uirgo.
s nupta. Cõcipit nos iuirgo de
sp̃ũ. parit nos uirgo sine gemi¬
tu. Idõ fortasse scã maria alii¬
ẽ nupta. ab alio repleta. qͥa sin¬
gule eccłȩ sp̃u qͥdẽ replent᷑. et
gr̃a uingunt᷑. tam̃ ad tp̃ralis spe¬
ciem sac̃dotis. Et ingressus angłs
ad eã dixit. Que gr̃a plena dñs
tecũ. benedicta tu inmulieribꝰ.
Ipsa aũt̃ ut uidit eũ. mota est
mintroitu eiꝰ: Disce uirginem

Expanded text:
orum. numquid postea non sedecausam agit satis putat quod causae est dicere, redundantia non requirit; satis enim est ei ut causam susceptam adstruat, incidentem differat. et ideo qui incarnationis incorruptum susceperat probare mysterium non putauit uberius persequendum uirginitatis Mariae testimonium, ne defensor magis uirginis quam adsertor mysterii crederetur. certe quando iustum docuit Ioseph, satisnon potuit. didicimus seriem ueritatis, didicimus consilium: discamus et mysterium. bene desponsata, sed uirgo, sed nupta. concepit nos uirgo de spiritu, parit nos uirgo sine gemitu. et ideo fortasse sancta Maria alii nupta, ab alio repleta, quia et singulae ecclesiae spiritu quidem replentur et gratia, iunguntur tamen ad temporalis speciem sacerdotis. Et ingressus ad eam angelus dixit: haue, gratia plena, dominus tecum, benedicta tu inter mulieres. ipsa autem, ut uidit eum, mota est in introitu eius. disce uirginem
Abbreviated transcription (Latin):
rem: Nec mirũ si dñs redep̃turꝰ
mudũ oꝑationẽ suã inchoauit
tẽ amatre. ut ꝑ quã salus om̃ibꝰ
tus hauriret expignore. Et be¬
ne quesuuit qͦmͦ fieret: Legerat
enĩ qͥa uirgo generaret. ñ legerat
uirgo inutero accipiet. quo modo
aũt acciperet. in eugłio pͥmum

Expanded text:
rem. Nec mirum si Dominus redempturus rem. Nec mirum si Dominus redempturus mundum, operationem suam inchoavit a Maria, ut per quam salus omnibus tis hauriret ex pignere. et bene quaesiuit quomodo fieret; legerat enim quia uirgo generaret, non legerat uirgo in utero accipiet, quomodo autem acciperet in euangelio primum
Abbreviated transcription (Latin):
dorem. cuiꝰ carior ẽ cura uirgini.
Tacharias aũt ñ de impari con¬
dicione. s desenili etate ñ cre¬
didit. Nã cõdicio cõgruebat. Ex
uiro ⁊ femina. sollẽpnis ẽ partꝰ.
Nec incredibile debet uideri.
ubi nat᷑a cõcordat. Cũ enĩ etas
nature sit.ñ nata etatis. fit ple¬
rũq ut etas impediat naturã.
Nõ ẽ tam̃ irracionabile. ut minor
cedat causa maiori. ⁊ pocior pre¬
rogatiua naturȩ usũ inferioris
excludat etatis. Huc accedit qd
abrabam ⁊ sara filiũ insenectute
susceperant. ⁊ ioseph filiꝰ senectu¬
tis ẽ. Quod si qͥa risit sara rephẽ¬
oraculo. nec exemplo. Maria aũt
cũ dicit qͦmͦ fiet istud qm̃ uirũ
nõ cognoui: ñ uidet᷑ dubitasse
de facto. s defacti qualitate que¬
sisse. Liquet enĩ faciendũ qͥa ẽẽ
crediderit. quȩ quomͦ fieret in¬
t̃rogauit. Unde meruit audire
beata quę credidisti. Uere beata.
quȩ sacerdote p̾stantior: Cũ sacer¬
dos negasset. uirgo correxit erro¬

Expanded text:
 uirgini? Zaccharias autem non de inpari condicione, sed de senili aetate non credidit; nam condicio congruebat. ex uiro et femina sollemnis est partus nec incredibile debet uideri, ubi natura concordat. cum enim aetas naturae sit, non natura aetatis, fit plerumque ut aetas non est tamen irrationabile ut minor cedat causa majori, et potior praerogativa naturae usum inferioris excludat aetatis. Huc accedit quod Abraham et Sara filium in senectute susceperant: et Joseph filius senectutis est. Quod si, quia risit Sara, reprehencredidit, nec exemplo. Maria autem cum dicit: Quomodo fiet istud; quoniam virum non cognovi ? non videtur dubitasse de facto, sed de facti qualitate quaesisse. Liquet enim quia faciendum esse crediderat, quae quomodo fieret, interrogavit. Unde et meruit audire: Beata quae credidisti . Et vere beata, quae sacerdote praestantior; cum sacerdos negasset, virgo correxit erro
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uentris iste fructꝰ. nͥ ille de
quo dictũ ẽ. ecce hereditas dñi
filii merces fructꝰ uentris
Hoc ẽ hereditas dñi filii sunt
qͥ merces st̃ fructꝰ illiꝰ. qͥ dema¬
riȩ uentre ꝓcessit. Ipse fructꝰ
uentris ẽ flos radicis. de quo
ꝓpħ̾auit esaias dioens. Exiet uir¬
ga deradice iesse. ⁊ flos exradice¬
eiꝰ ascendet. Nadix enĩ ẽ familia
iudeoꝵ. uirga maria. flos maniȩ
xp̃c. qͥ ueluti bone arboris fruc¬
tus. ꝓ nr̃e uirtutis ꝓcessu nũc
floret. nc̃ fruetificat in nobis.
nunc rediuiua corporis resur¬
rectione reparat᷑. E unde hoc
mͥ ut ueniat mat̾ dñi mei adme:
Nõ quasi ignorans dicit. Scit

Expanded text:
 est iste fructus nisi ille de quo dictum est: ecce hereditas domini fili, mercis fructus uentris? hoc est: hereditas domini fili sunt, qui mercis sunt fructus illius, qui de Mariae uentre processit. ipse fructus uentris est, flos radicis, de quo bene prophetauit Esaias dicens: exiet uirga ex radice Iessae et flos ex radice ascendet; radix enim est familia Iudaeorum, uirga Maria, flos Mariae Christus, qui ueluti bonae arboris fructus pro nostrae uirtutis processu nunc floret, nunc fructificat in nobis, nunc rediuiua corporis resurrectione reparatur. et unde hoc mihi, ut ueniat mater domini mei ad me? non quasi ignorans dicit — scit