comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diceret᷑ noli timere. ecce rex tuus uenit. sedens suꝑ pul¬
lũ asine. Hec filia syon cui diuinitꝰ ista dicta sunt. in
illis erat ouibꝰ que uocem pastoris audiebant: in illa
erat multitudine. que dñm ueniente̾ tanta deuotio¬
ne laudabat. tanto agmine deducebat. Et dic̃tũ est.
noli timere. Illũ agnosce qui ate laudat᷑ & noli trepi¬
dare cum patit᷑. quia ille sanguis fundit᷑. ꝑ quẽ tuũ
delictũ deleat᷑ & uita redimat᷑. Sed pullum asine in
qͦ nemo sederat hoc enĩ apud alios euangłistas inue¬
nit᷑. intelligimꝰ popłm gentiũ. qͥlegẽ dñi ñ acceꝑat.
Asinã uero qͥautrũq iumentũ dño adductũ est. ple¬
bem eius que ueniebat ex popło isrł: ñ indomitã
plane. sed que p̃sepe dñi agnouit. Hec ñ cognouer̃t
disciplĩ eius pͥmũ: sed quando głificatꝰ est iħs. id
est quando uirtutẽ sue resurrectionis ostenditeis

Expanded text:
diceretur, Noli timere: ecce rex tuus venit sedens super puldiceretur, Noli timere: ecce rex tuus venit sedens super pullum asinae. Haec filia Sion cui divinitus ista dicuntur, in illis erat ovibus quae vocem pastoris audiebant; in illa erat multitudine quae Dominum venientem tanta devotione laudabat, tanto agmine deducebat. Ei dictum est, Noli timere: illum agnosce qui a te laudatur, et noli trepidare cum patitur; quia ille sanguis funditur, per quem tuum delictum deleatur, et vita reddatur. Sed pullum asinae in quo nemo sederat hoc enim apud alios evangelistas invenitur intelligimus populum Gentium, qui Legem Domini non acceperat. Asinam vero quia utrumque jumentum Domino adductum est plebem ejus quae veniebat ex populo Israel, non indomitam plane, sed quae praesepe Domini agnovit. 6. Haec non cognoverunt discipuli ejus primum: sed quando glorificatus est Jesus, id est, quando virtutem suae resurrectionis ostendit:
Abbreviated transcription (Latin):
debellandos: sed rex ifrł̃ qđ mentes regat. qđ meternũ
consulat. qđ in regnũ celoꝵ mentes credentes. sꝑantes.
amantesq ꝑducat. Dei gͦ filius equalis patri. uerbũ
ꝑ quod facta st̃ om̃ia. quod rex eẽ uoluit isrł: digna¬
tio ẽ ñ ꝓmocio. Miserationis inditiũ ẽ: ñ potestatis
augmentũ. Qui enĩ appellatꝰ ẽ int̾ra rex isrł: necñ¬
lum: & sedit suꝑ eũ. Hicbreuit̃ dictũ ẽ. Nam quem¬
admodũ sit factũ: apud alios euangłistas plenissi¬
me legit᷑. Adhibet᷑ autẽ huic facto ꝓpħicũ testimo¬
nium: ut appareret qđ maligni pͥncipes iudeoꝵ eũ
ñ intelligebant. in quo implebant᷑ quelegebant. In¬
uenit gͦ iħs asellũ: & sedit suꝑ eũ sicut scͥptũ ẽ Noli
timere filia sion: ecce rex tuus uenit sedens suꝑ pullũ
asine. In illo gͦ popło: erat filia sion. Ip saẽ ierłm. que syon.
n illo inquã popło reꝓbo & ceco. erat tam̃ filia sion: eui

Expanded text:
debellandos: sed rex Israel, quod mentes regat, quod in aeternum debellandos: sed rex Israel, quod mentes regat, quod in aeternum consulat, quod in regnum coelorum credentes, sperantes, amantesque perducat. Dei ergo Filius aequalis Patri, Verbum per quod facta sunt omnia, quod rex esse voluit Israel, dignatio est, non promotio; miserationis indicium est, non potestatis augmentum. Qui enim appellatus est in terra rex Judaelum, et sedit super eum. Hic breviter dictum est: nam quemadmodum sit factum, apud alios evangelistas plenissime legitur . Adhibetur autem huic facto propheticum testimonium, ut appareret quod maligni principes Judaeorum eum non intelligebant, in quo implebantur quae legebant. Invenit ergo Jesus asellum, et sedit super eum: sicut scriptum est, Noli timere, filia Sion: ecce rex tuus venit sedens super pullum asinae. In illo ergo populo erat filia Sion: ipsa est Jerusalem quae Sion. In illo, inquam, populo reprobo et caeco, erat tamen filia Sion, cui
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m dirigunt uitellec̾tũ: qͥait. Ego ueni innomine¬
patris mei. & ñ suscepistis me. Alius ueniet in no¬
mine suo. hunc suscipietis. Humilitatis enim magist᷑
est irp̃s: qui humiliauit semet ipsum. factꝰ obediens
usq ad mortẽ. mortẽ autẽ crucis. Non itaq amittit
diuinitatẽ: quando nos docet humilitatẽ. In illa patͥ
ẽ equalis: in hac nob̾ similis. ł qđ pat ẽ equalis: nos
ut essemꝰ creauit. ꝑ qđ nobis ẽ similis: ne ꝑiremꝰ rede¬
mit. Has ei laudes turba dicebat. Osanna: benedictꝰ
qͥuenit in nomine dñi rex isrb. Quã cruce̾ m̃tis inui¬
dentia pͥncipũ udeoꝵ ꝑpeti poterat. quando regẽ
suum xp̃m tanta multitudo clamabat: Sed qͥd fuit
dño regem esse isrł: Quid magnũ fuit regi scłoꝵ re¬
gẽ fieri hominũ : Non enĩ rex isrłap̃s. ad exigendum
tributũ. uł ferro exercitũ armandũ. hostesq uisibiliter

Expanded text:
nostrum dirigunt intellectum qui ait: Ego nostrum dirigunt intellectum qui ait: Ego Patris mei, et non suscepistis me. Alius veniet in nomine suo, hunc suscipietis . Humilitatis enim magister est Christus, qui humiliavit semetipsum factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis . Non itaque 582 amittit divinitatem, quando nos docet humilitatem. In illa Patri est aequalis, in hac nobis similis; per quod Patri est aequalis, nos ut essemus, creavit; per quod nobis est similis, ne periremus, redemit. Has ei laudes turba dicebat: Osanna, benedictus qui venit in nomine Domini, rex Israel. Quam crucem mentis invidentia principum Judaeorum perpeti poterat, quando regem suum Christum tanta multitudo clamabat? Sed quid fuit Domino regem esse Israel? Quid magnum fuit regi saeculorum, regem fieri hominum? Non enim rex Israel Christus ad exigendum tributum, vel exercitum ferro armandum, hostesque visibiliter
Abbreviated transcription (Latin):
mabant. Osanna. benedic̃tꝰ qui uenit in nomine d̾ni.
rex isrł. Rami palmarũ. laudes sunt significantes ui¬
ctoriã: quia erat dñs mortẽ moriendo suꝑaturus.
& tropheo crucis de diabolo mortis pͥncipe tͥumpha¬
turus. Uox autem obsecrantis est os anna. sicut ñ nul¬
li dicunt. qui hebream linguã nouerunt. magis af¬
fectum indicans. quã rem aliquam significans: sic̃
significat: nisi mirantis affectũ. Quod ido creden¬
dũ est ita ẽẽ. qͥa neq grecꝰ. neq latinꝰ hoc int̾pretari¬
hoc int̾pretari potuit: sicut illud. qͥ dixerit frĩ suo ra¬
cha. Nam ꝙ hec interiectio eẽ ꝑ hibet᷑ affectũ indig¬
nantis ostendens. Benedictꝰ autẽ qͥ uenit in nomine
dñi rex isrł sic potiꝰ accipiendũ ẽ. ut in nomine dñi.¬
in nomine dĩ pats intellegat᷑. qͣmuis possit intelligi.
etiam in nomine suo. quia & ipse dñs est: unde ali¬
bi scriptũ est. Pluit dñs a dño. Sed uerba eius meliꝰ

Expanded text:
mabant, Hosanna, benedictus qui venit in nomine Domini, rex Israel. Rami palmarum laudes sunt, significantes victoriam; quia erat Dominus mortem moriendo superaturus, et tropaeo crucis de diabolo mortis principe triumphaturus. Vox autem obsecrantis est, Hosanna, sicut nonnulli dicunt qui hebraeam linguam noverunt, magis affectum indicans, quam rem aliquam significans: sicut significat, nisi mirantis affectum. Quod ideo credendum est ita esse, quia neque Graecus, neque Latinus hoc interpretari potuit: sicut illud, Qui dixerit fratri suo, Racha . Nam et haec interjectio esse perhibetur, affectum indignantis ostendens. 3. Benedictus autem qui venit in nomine Domini, rex Israel, sic potius accipiendum est, ut in nomine Din nomine Dei Patris intelligatur: quamvis possit intelligi etiam in nomine suo quia et ipse Dominus est. Unde alibi scriptum est: Pluit Dominus a Domino . Sed verba ejus melius
Abbreviated transcription (Latin):
fac̾ta ẽ: donec plenitudo gentiũ intraret. S altitudi¬
nẽ glificationis: oportuit ut p̃cederet humilitas pas¬
sionis. Id̾o secutꝰ adiunxit. Amen amen dico uobis.
nͥ granũ frum̃ti cadens ui t̾ram mortuũ fuerit:
ipsũ solũ manet. Si autẽ mortuũ fuerit: multum

Expanded text:
facta est, donec plenitudo gentium intraret. Sed altitudifacta est, donec plenitudo gentium intraret. Sed altitudinem glorificationis oportuit ut praecederet humilitas passionis. Ideo secutus adjunxit: Amen, amen dico vobis, nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet. Si autem mort
Abbreviated transcription (Latin):
iudei occid̾e: gentiles uide. S etiam illi ex iudeis erãt:
qͥclamabant. Benedictꝰ qͥuenit in nomine dñi: rex isrb
Ecce illi ex cͥcumcisione. illi ex p̃putio: uelut parietes
de diuerso uenientes. & in unam fidem xp̃i. pacis
osculo concurrentes. Audiamꝰ ergo uocem lapidis an¬
gularis. Iħs autẽ inqͥt. respondit eis dicens. Uenit ho¬
ra: ut głificetur filius hominis. Hic qͥsquam forsitan
putat ideo se dixisse głificatũ: quia gentiles uolebant¬
eũ uidere. Non ita ẽ. Sed uidebat ipsos gentiles. post
passionẽ & resurrectionẽ suã in om̃ib gentibꝰ creditu¬
ros. Quia sicut dicit apłs. cecitas ex parte isrł fac̾ta
ẽ: donec plenicudo gentiũ intraret. Ex occasione gͥ
istoꝵ gentiliũ. qui eum uide cupiebant. annuntiat
futurã plenitudinẽ gentiũ: & ꝓmittit iã iamq ad
tes fuerant crediture. Unde p̃dictũ est. Exaltare su¬
ꝑ celos ds: & suꝑ om̃em t̾ram głia tua. Hec ẽ genti¬

Expanded text:
Judaei occidere, gentiles videre. Sed etiam illi ex Judaeis erant, qui clamabant: « Benedictus qui venit in nomine Domini, rex Israel. » Ecce, illi ex circumcisione, illi ex praeputio, velut parietes de diverso venientes, et in unam fidem Christi pacis osculo concurrentes. Audiamus igitur vocem lapidis angularis. « Jesus autem, inquit, respondit eis, dicens: Venit hora ut clarificetur Filius hominis. » Hic quisquam forsitan putat ideo se dixisse glorificatum quia gentiles eum volebant videre. Non ita est, sed videbat ipsos gentiles post passionem et resurrectionem suam in omnibus gentibus credituros. Quia, sicut dicit Apostolus: « Caecitas ex parte in Israel facta est, donec plenitudo gentium intraret . » Ex occasione igitur istorum gentilium, qui eum videre cupiebant, annuntiat futuram plenitudinem gentium. Et promittit jamjamque adeeum gentes fuerant crediturae. Unde praedictum est: « Exaltare super coelos, Deus, et super omnem terram gloria tua . » Haec est gent
Abbreviated transcription (Latin):
mam suam ꝓ frĩb ponere. Hoc est enim & ꝓ xp̃o pone¬
re: quia & hoc ꝓpt̾ sua menbra dicturꝰ ẽ. Cũ ꝓ istis feci¬
ponere ꝓ multis. Hinc ergo & unꝰ quisq minister est¬
xp̃i: unde ẽ minister. xp̃s. Sic ministrantẽ xp̃o hono¬
rificabit eum pat̾. honore illo magno. ut sit cũ filio eiꝰ
nolite tantũ modo bonos ep̃os. & clericos cogitare. Eti¬
am uos ꝓ modo ur̃o ministrate xp̃o bene uiuendo.
elemosinas faciendo. nom̃ doctrinãq eius quib po¬
tueritis p̃dicando: ut unꝰquisq etiã pat̾ familias hoc
ceat. hortet᷑. corripiat. intendat beniuolentiã. exer¬
ceat disciplinam. Ita in domo sua eccłiasticũ & quo¬
dam modo episcopale impleat officium: ministrau̾ꝰ
xrp̃o. ut in eternũ sit eum ipso. Nam & illã marimã
passionis ministrationẽ multi ex ur̃o numero mi
nistrarunt. multi ñ ep̃i neq elerici iuuenes & uir¬
gines senescum iunioribꝰ multi conugati & cõ u¬

Expanded text:
Hoc est enim et pro Christo ponere, quia et hoc propter sua membra dicturus est: Cum pro istis feciquisque minister Christi, unde est minister et Christus. Sic ministrantem Christo honorificabit Pater ejus, honore illo magno, ut sit cum Filio ejus, nolite tantummodo bonos episcopos et clericos cogitare. Etiam vos pro modo vestro ministrate Christo, bene vivendo, eleemosynas faciendo, nomen doctrinamque ejus quibus potueritis praedicando; ut unusquisque etiam paterfamilias hoc ceat, hortetur, corripiat; impendat benevolentiam, exerceat disciplinam: ita in domo sua ecclesiasticum et quodammodo episcopale implebit officium, ministrans Christo ut in aeternum sit cum ipso. Nam et illam maximam passionrant, multi episcopi, clerici, juvenes et virgines, senes cum junioribus. Multi conjugati et conju
Abbreviated transcription (Latin):
ritis: ñ intelligetis. ꝑfidẽ copulamͣ: ꝑ in¬
tellectũ uiuificam᷑. Prius hereamꝰ ꝑfidẽ.
ut sit qd̃ uiuificetur ꝑ intellectũ. Nam
qui non heret: resistit. Qui resistit: ñ cre¬
dit. Nam qui resistit. quomͦ uiuificat᷑: ad¬
uersarius ẽ radio lucis: quo penetrandusẽ.
Non auertit aciem: s claudit mentẽ. St̃ gͦ
quidam: qui ñ credunt. Credant & aꝑiant:
aꝑiant et illuminabunt᷑. Sciebant enim
ab initio iħc qui eẽtit credentes: & qͥs tradi¬
turus eẽt eũ. Ibi enĩ erat & uidas. Nã qͥdam
scandalizati sunt. Ille autẽ mansit ad insi¬
diandũ: ñ ad intelligendũ. Et qͥa ideo man¬
serat. non de illo tacuit dñs. Non illũ exp̃s¬
sit. s nec siluit: ut om̃s timerent quã uis
unus ꝑiret. S postea quã dixit et distinxit
credentes añocredentib: ex pressit causam
quare ñcredant. Opterea dixiuobiᷤᷤ inqtͣ. qͥa
nemo potest uenire adme: nͥ fuerit ei datũ
apatre meo. Ergo et credere datur nobis.

Expanded text:
em copulamur, per intellectum vivificamur. Prius haereamus per fidem, ut sit quod vivificetur per intellectum. Nam qui non haeret, resistit; qui resistit, non credit. Nam qui resistit, quomodo vivificatur? Adversarius est radio lucis, quo penetrandus est: non avertit aciem, sed claudit mentem. Sunt ergo quidam qui non credunt. Credant et aperiant, aperiant et illuminabuntur. Sciebat enim ab initio Jesus qui essent credentes, et quis traditurus esset eum. Ibi enim erat et Judas. Nam quidam scandalizati sunt: ille autem mansit ad insidiandum, non ad intelligendum. Et quia ideo manserat, non de illo tacuit Dominus. Non illum expressit, sed nec siluit; ut omnes timerent, quamvis unus periret. Sed posteaquam dixit et distinxit credentes a non credentibus, expressit causam quare non credant: Propterea dixi vobis, inquit, quia nemo potest venire ad me, nisi fuerit ei datum a Patre m
Abbreviated transcription (Latin):
ergo longua morte. in illis torm̃tis. qͥa bene
manducauerat. et bene biberat. tamquã
illa esca saginatꝰ. et illo calice debriatus.
torm̃ta ñ sensit. Ibi enĩ erat qui dixit. sp̃c
ẽ. qui uiuificat. saro enĩ ardebat: s sp̃s am¬
mã uegetabat. Noncessit: et in regnũ suc¬
cessit. Dixerat aut̃ẽ illi syxtus martyr sc̃¬
consors: cuiꝰ diem qͥnto abhinc retro die
erat: istȩ diaconus. Noli merere inquit: dyẽ¬
sequeris me posttriduũ. Triduũ aut̃ẽ. dix
mediũ. Inter diẽ passionis sc̃i sixti. & diẽ
hodierne passionis sc̃i laurentii: triduũ ẽ
mediũ. O consolatio. Non ait. noli merere
fili. desinet ꝑsecutio et securus eris: s noli
merere. qͦ ego p̃cedo tu sequeris. Nec conse¬
cutio tua differtur: triduũ mediũ erit. et
mecũ eris. Accepit oraculũ. uicit diabo¬
lum: ꝑuenit ad triumphum.

Expanded text:
ergo longa morte, in illis tormentis, quia bene ergo longa morte, in illis tormentis, quia bene manducaverat et bene biberat, tanquam illa esca saginatus et illo calice ebrius, tormenta non sensit. Ibi enim erat qui dixit, Spiritus est qui vivificat. Caro enim ardebat, sed spiritus animam vegetabat. Non cessit, et in regnum successit. Dixerat autem illi Xystus martyr sanctus, cujus diem quinto ab hinc retro die im erat ille, iste diaconus. « Noli moerere inquit; sequeris me post triduum. » Triduum autem dixit medium inter diem passionis sancti Xysti, et diem hodiernae passionis sancti Laurentii. Triduum est medium. O consolatio! non ait, Noli moerere, fili; desinet persecutio, et securus eris: sed, Noli moerere; quo ego praecedo, tu sequeris; nec consecutio tua differtur: triduum medium erit, et mecum eris. Accepit oraculum, vicit diabolum, pervenit ad triumphum.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. latens massa: nec consumit trituratio. qd
purgatura ẽ. uentilatio. Certi sumꝰ frẽs. qͥa
om̃s qui sumꝰ incorpore dñi. et manemus
inillo ut et ipse maneat in nobis: in hoc scło
necesse habemus usq infinẽ int malos ui¬
uere. Non inter illos dico malos. qͥ blasphemar̃
xp̃m: raro enĩ ĩa inueniunt᷑. qͥ lingua blas¬
phemant: s multi qͥ uita. Necesse est gͦ: ut in¬
tyres audiebant. qͥ ꝑ seuerauerit usq infinẽ
hic saluus erit: Quomͦ mansit in illo sc̃s
laurentiꝰ. cuiꝰ hodie festũ celebramꝰ: Mansit
usq adtẽptationẽ. mansit usq ad tirannicã
interrogationẽ: mansit usq ad acerrimã
cõminationẽ. mansit usq ad ꝑemptionẽ.
Parũ ẽ: usq ad immanẽ ex crutiationẽ man¬
sit. Non enim occisus ẽ cito: s cruciatꝰ inigne.
dui uiuere ꝑmissus ẽ. Inmo ñ dui uiuere
ꝑmissus ẽ: s tarde mori compulsus ẽ. In illa

Expanded text:
est latens massa, nec consumit trituratio quod est latens massa, nec consumit trituratio quod purgatura est ventilatio; certi sumus, fratres, quia omnes qui sumus in corpore Domini, et manemus in illo, ut et ipse maneat in nobis, in hoc saeculo necesse habemus usque in finem inter malos vivere. Non inter illos dico malos, qui blasphemant Christum: rari enim jam inveniuntur qui lingua blasphemant, sed multi qui vita. Necesse est ergo ut intyres audiebant, Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit ? Quomodo mansit in illo sanctus Laurentius, cujus hodieusque ad tentationem, mansit usque ad tyrannicam interrogationem, mansit usque ad acerrimam comminationem, mansit usque ad peremptionem: parum est, usque ad immanem excruciationem mansit. Non enim occisus est cito, sed cruciatus est in igne: diu vivere permissus est; imo non diu vivere permissus est, sed tarde mori compulsus est. In illa
Abbreviated transcription (Latin):
sui: ut in illo maneant. et ipse in illis: &
qd̃ ñ intellexerunt qui ñ crediderunt. et
qđ spiritalia carnaliter sapiendo scandaliza¬
ti sunt: & qd̃ eis scandali ⁊ antibus et ꝑeun¬
tib. con solationi dñs fuit discipłis qͥ reman¬
serant. ad quos ꝓbandos int̾rogauit. nũqͥd
et uos utiltis ire: ut responsio ꝑ mansioniᷤ
eoꝵ in notesceret nobis. nam ille nouerat
qͥa manebant: hoc gͦ totũ adhoc nobis uale¬
at dilectissimi. ut carnẽ xp̃i et sanguinẽ
xp̃i non edamꝰ tantũ insacram̃to qd et mul¬
ti mali: s usq ad spiritus participationẽ man¬
ducemꝰ & bibamꝰ. ut indñi corꝑe tanquã m̃¬
bra maneamus: ut eiꝰ spu uegetem᷑. et ñ scan¬
dalizemur. etiam simulti modo nobiscum
manducant et bibt̃ tẽꝑaliter sacram̃ta: qͥ
habebunt infine ȩt̃na torm̃ta. Modo enĩ cor¬
pus xp̃i mixtũ est tamquã area: s nouit
dñs qͥ sunt eiꝰ. si tu nosti qd̃ trituras qͥa ibi

Expanded text:
sui, ut in illo maneant et ipse in illis, et sui, ut in illo maneant et ipse in illis, et quod non intellexerunt qui non crediderunt, et quod spiritualia carnaliter sapiendo scandalizati sunt, et quod eis scandalizatis et pereuntibus, consolationi Dominus adfuit discipulis qui remanserant, ad quos probandos interrogavit, Numquid et vos vultis ire? ut responsio permansionis eorum innotesceret nobis; nam ille noverat quia manebant: hoc ergo totum ad hoc nobis valeat, dilectissimi, ut carnem Christi et sanguinem Christi non edamus tantum in Sacramento, quod et multi mali; sed usque ad spiritus participationem manducemus et bibamus, ut in Domini corpore tanquam membra maneamus, ut ejus spiritu vegetemur, et non scandalizemur, etiam si multi modo nobiscum manducant et bibunt temporaliter Sacramenta, qui habebunt in fine aeterna tormenta. Modo enim corpus Christi mixtum est tanquam in area: sed novit Dominus qui sunt ejus . Si tu nosti quid trituras, quia ibi
Abbreviated transcription (Latin):
lus male utendo sibi nocet: ñ bonitati dei
contracdicit. Artifex illo utit᷑: & magnus
artifex. Si illo uti ñ posset: nec eum eẽ per¬
mitteret. Ergo unus exuobis diabolus ẽ
ait: cũ ego uos duodeci elegerĩ Potest et
sic intelligi qd̃ ait. duodec̃i elegi: qͥa sacra¬
tus ẽ numerus. Non enim qͥa ꝑiit inde unꝰ.
ideo illiꝰ numeri honor ad emptus ẽ: nam
in locũ ꝑeuntis aliꝰ subrogatus ẽ. Mansit
numerus consecratus: numerus duodena¬
rius. quia ꝑ uniuersũ mundũ hoc ẽ ꝑ qua¬
tuor cardines mundi trinitatẽ fuerant
denuntiat᷑i: ideo & quater terni. Se gͦ ex¬
terminauit uidas: non duocdenariũ nu¬
merũ uiolauit. Ipse deseriit p̃ceptorem:
nã ds̃ illi apposuit successorẽ. Hoc totũ qd̃
dñs decarne et sanguine suolocutus est:
& qd̾ in eiꝰ distributionis gr̃a uitã nobis ꝓ¬
misit ȩt̃nã: et qd hinc uoluit intelligi man¬
ducatores et potatores carnis & sanguinis

Expanded text:
lus, male utendo, sibi nocet; non bonitati Dei lus, male utendo, sibi nocet; non bonitati Dei contradicit. Artifex illo utitur; et magnus artifex, si illo uti non nosset, nec eum esse permitteret. Ergo unus ex vobis diabolus est, ait, cum ego vos duodecim elegerim. Potest et sic intelligi quod ait, duodecim elegi, quia sacratus est numerus. Non enim quia periit inde unus, ideo illius numeri honor demptus est: nam in locum pereuntis, alius subrogatus est . Mansit numerus consecratus, numerus duodenarius; quia per universum mundum, hoc est per quatuor cardines mundi, Trinitatem fuerant annuntiaturi. Ideo ter quaterni. Se ergo exterminavit Judas, non duodenarium numerum violavit: ipse deseruit praeceptorem, nam Deus illi apposuit successorem. 11. Hoc totum quod Dominus de carne et de sanguine suo locutus est, et quod in ejus distributionis gratia vitam nobis promisit aeternam, et quod hinc voluit intelligi manducatores et potatores carnis et sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
longũ sit : male utit᷑ malus. Contra malis
hominũ maloꝵ: bene utit᷑ bonꝰ. Et qͥd tã bo¬
nũ quã unus ds̃: Quando quidẽ ipse dñs
dixit: nemo bonꝰ nisi solus ds̃. Quanto gͦ
ille melior: tanto meliꝰ utit᷑ et malis nr̃is.
Quid uida peius int̾ om̃s adherentes magis¬
tro: Inter duodecĩ loculi ei cõmissi sunt: et
dispensatio pauꝑũ distributa. Ingratus tan¬
to beneficio. honori tanto: accepit pecuniã.
ꝑdidit iusticiã. Tradidit uitã mortuus: quẽ
ut discipłs secutꝰ. ut ininicꝰ ꝑsecutus ẽ. To¬
tũ hoc malũ uidȩ: s malo eiꝰ bene usus ẽ dñs.
Tradi se ꝑtulit: ut redimeret nos. Ecce ma¬
lum uidȩ: inbonũ conuersũ ẽ. Sathanas
quantos martyres ꝑsecutꝰ ẽ. Si sathanas ꝑ¬
sequendo cessaret: hodie tã głosam coronã
sc̃i laurentii ñ celebraremꝰ. Si ergo ipsius
diaboli malis oꝑib bene utit᷑ d̾s. qd facit ma¬

Expanded text:
longum sit, male utitur malus: contra, malis longum sit, male utitur malus: contra, malis hominum malorum bene utitur bonus. Et quid tam bonum quam unus Deus? Quandoquidem ipse Dominus dixit, Nemo bonus nisi unus Deus . Quanto ergo ille melior, tanto melius utitur et malis nostris. Quid Juda pejus? Inter omnes adhaerentes Magistro, inter duodecim, loculi illi commissi sunt, et dispensatio pauperum distributa: ingratus tanto beneficio, honori tanto, accepit pecuniam, perdidit justitiam: tradidit vitam mortuus; quem ut discipulus secutus, ut inimicus persecutus est. Totum hoc malum Judae; sed malo ejus bene usus est Dominus. Tradi se pertulit ut redimeret nos. Ecce malum Judae in bonum conversum est. Satanas quantos martyres persecutus est? Si satanas persequendo cessaret, hodie tam gloriosam coronam sancti Laurentii non celebraremus. Si ergo ipsius diaboli malis operibus bene utitur Deus: quod facit ma
Abbreviated transcription (Latin):
iniquoꝵ. Quã bonũ est. m̃bra corporis ita
ẽẽ: quẽ ad modũ disponi ñ possent. nͥ abarti¬
fice deo. Peculantia tam̃. quã male utitur
oculis. fallatia. quã male utit᷑ lingua. fal¬
sus testis. nonne lingua sua et anim̃a suã
prius trucidat. & alterum ledere. se ꝑemp¬
to conat᷑ Male utit᷑ lingua: nec ideo malũ
ẽ. lingua. Opus dei ẽ. lingua. s bono oꝑe
dei. male utitur illa nequicia: quomͦ u¬
tuntur pedib qͥ curr̃t ad scelera. quomͦ utun¬
t᷑ manib homicidȩ. Et illis adiacentibus
forinsecus bonis creaturis dei: quã male
utuntur mali. Auro uidicia corrumpitnt:
innocentes opprimunt. Luce ista: male mali
utunt᷑. Male uiuendo enĩ. etiã ipsam lucem
qua uident: ad ministeriũ suoꝵ scelerũ u
surpant. Iens ut faciat aliqͥd mali malus. lu¬
cere sibi uult ut ñ offendat: qͥ iã intꝰ offendit
& cecidit. Qd̃ timet incorpore. iã incurit incor¬
de. Om̃ib gͦ bonis dei. nec ꝑsingula currere

Expanded text:
iniquorum. Quam bonum est membra corporis ita esse, quemadmodum disponi non possunt nisi ab artifice Deo! Petulantia tamen quam male utitur oculis? Fallacia quam male utitur lingua? Falsus testis nonne lingua sua et animam suam prius trucidat, et alterum laedere se perempto conatur? Male utitur lingua, nec ideo malum est lingua: opus Dei est lingua, sed bono opere Dei male utitur illa nequitia. Quomodo utuntur pedibus qui currunt ad scelera? quomodo utuntur manibus homicidae? et illis adjacentibus forinsecus bonis creaturis Dei quam male utuntur mali? Auro judicia corrumpunt, innocentes opprimunt. Luce ista mali male utuntur: male vivendo enim etiam ipsam lucem qua vident, ad ministerium scelerum suorum usurpant. lens enim ut faciat aliquid mali malus, lucere sibi vult ne offendat, qui jam intus offendit et cecidit: quod timet in corpore, jam incurrit in corde. Omnibus ergo bonis Dei, ne per singula currere
Abbreviated transcription (Latin):
entiã: & ꝓdest plurimũ. Nam si caro ni¬
chil ꝓdesset: uerbũ caro ñ fieret. ut habi¬
taret in nobis. Si ꝑ carnẽ nobis multum
carne sp̃c aliqͥd ꝓsalute nr̃a egit: caro uas
fuit. Quod habebat adtende: non qd̾ erat.
apłi missi sunt. Numqͥd caro ipsorũ. nichil
nobis ꝓfuit: Si caro apłoꝵ nobis ꝓfuit.
caro dnĩ poterat nobis ñ ꝓdesse: Unde enĩ
Unde stilus. unde cũ scͥptio: Ista omĩa oꝑa
lexerunt carnẽ: ñ sic ego do ad manducan
dum meam carnẽ. Pinde uerba inqͥt quȩ
ego locutus sũ uobis: sp̃c ouita sunt. Dixi¬
mus enĩ frẽs. hoc dñm cõmendasse in man¬
ducatione carnis sue. et potatione sangͥ¬
nis sui: ut uullo maneamus. et ipse in no
bis. Manemꝰ autẽ irillo: cũ sumꝰ m̃bra eiꝰ.
Manet autẽ ipse in nobis: cũ sumꝰ tẽplũ eiꝰ.
Ut autẽ simꝰ mẽbra eiꝰ: unitas nos cõpagi¬
nat. Ut compaginet unitas. quȩ facit nisi

Expanded text:
entiam, et prodest plurimum. Nam si caro nientiam, et prodest plurimum. Nam si caro nihil prodesset, Verbum caro non fieret, ut inhabitaret in nobis. Si per carnem nobis multum ritus aliquid pro salute nostra egit. Caro vas fuit; quod habebat attende, non quod erat. Apostoli missi sunt; numquid caro ipsorum nihil nobis profuit? Si caro Apostolorum nobis profuit, caro Domini potuit nihil prodesse? Unde enim unde stilus, unde conscriptio? Ista omnia opera lexerunt carnem, dum meam carnem. Proinde: Verba, inquit, quae ego locutus sum vobis, spiritus et vita sunt. Diximus enim, fratres, hoc Dominum commendasse in manducatione carnis suae, et potatione sanguinis sui, ut in illo maneamus, et ipbis. Manemus autem in illo cum sumus membra ejus, manet autem ipse in nobis cum sumus templum ejus. Ut autem simus membra ejus, unitas nos compaginat; ut compaginet unitas, quid facit, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ne. quomͦ caro ñ ꝓdest qͥcquã. cum tu dixe¬
ris nisi qͥ manduicauerit carnẽ meã & bi¬
b̾it sanguinẽ meũ. ñ habebit in se uitam:
an uita non ꝓdest quicquã: Et ꝓpter quid
sumꝰ qd̾ sumus. nisi ut habeamus uitã et̃¬
nã. quam tua carne ꝓmittis: Quid ẽ ergo¬
ñ ꝓdest qͥcquã : Caro non ꝓdest qͥcquam:
s quomͦ iili incellexerunt. Carnem qͥppe¬
sic intellexerunt: quomͦ incadauere dilani¬
atur. aut in macello uenditur: non quo¬
mͦ sp̃u uegetatur. Proinde sic dictũ est ca¬
ro ñ ꝓdest quicquã: quomͦ dictũ ẽ scientia
inflat. Iam gͦ debemꝰ odisse scientiã : Absit.
Et quid ẽ scientia inflat: Sola sine caritate.
Ideo ad iunxit. Caritas uero ȩclificat. Ad¬
de gͦ scientiȩ caritatẽ: et utilis erit scien¬
tia. Non ꝑ se: s ꝑcaritate. Sic etiã nc̃ caro
ñ prodest quicquã: s sola caro. Accedat
sp̃s ad carnem. quomͦ accedit caritas ad sci¬

Expanded text:
ne, quomodo caro non prodest quidquam, cum tu dixene, quomodo caro non prodest quidquam, cum tu dixeris, Nisi quis manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum, non habebit in se vitam? An vita non prodest quidquam? et propter quid sumus quod sumus, nisi ut habeamus vitam aeternam, quam tua carne non prodest quidquam? Caro non prodest quidquam; sed quomodo illi intellexerunt. Carnem qsic intellexerunt, quomodo in cadavere dilaniatur, aut in macello venditur, non quomodo spiritu vegetatur. Proinde sic dictum est, Caro non prodest quidquam; quomodo dictum est, Scientia inflat. Jam ergo debemus odisse scientiam? Absit. Et quid est, Scientia inflat? Sola, sine charitate: ideo adjunxit, Charitas vero aedificat . Adde ergo scientiae charitatem, et utilis erit scientia; non per se, sed per charitatem. Sic etiam nunc, caro non prodest quidquam, sed sola caro: accedat spiritus ad carnem, quomodo accedit charitas ad sci
Abbreviated transcription (Latin):
ubi erat prius: Nulla enĩ eẽt questio. si ta
dixisset: siuideritis filiũ dei ascendentẽ
ubi erat prius. Cũ uͦ filiũ hoĩs dixit ascen¬
dentẽ ubi erat prius. nunqͥd filius hoĩs in
cȩloerat prius. quando int̾ra ẽẽ cepit: Hic
quidẽ dixit ubi erat prius: quasi t̃c ñ ibi
eẽt quando hȩc loquebatur. Alio autẽ loco
ait. Nemo ascendit incelũ nisi qͥ decȩlo
descendit: filius uqͥt hominis qui est in
cȩlo Non dixit erat: sed filius inquit hoĩs qͥ
ẽ incelo.Int̾ra loquebat᷑. et incȩlo se ẽe dicebat.
Et non ita dixit nemo ascendit incęlũ
nͥ qͥ decȩlo descendit: filiꝰ dei qui ẽ incȩlo.
Quo ꝑtinet. nisi ut intelligamus quodetiã
quando int̾ra loquebatur. Sic erat filius
hoĩs incęlo: quomͦ filiꝰ dei erat int̾ra. filius
dei int̾ra. in suscepta carne: filiꝰ hoĩs incelo.
sp̃s ẽ qui uiuificat. caro non ꝓdest qͥcquã:
Dicamus ei: patitur enĩ nos ñ contradicen¬
tes. s nosse cupientes. O dñe magister bo¬

Expanded text:
im esset quaestio si ita dixisset, Si videritis Filium Dei ascendentem ubi erat prius? cum vero Filium hominis dixit ascendentem ubi erat prius, numquid Filius hominis in coelo erat prius, quando in terra esse coepit? Hic quidem dixit, ubi erat prius, quasi tunc non ibi esset quando haec loquebatur. Alio autem loco ait, Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in coelo : non dixit, erat, sed, Filius, inquit, hominis qui est in coelo. In terra loquebatur, et in coelo se esse dicebat. Et non ita dixit: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius Dei, qui est in coelo. Quo pertinet, nisi ut intelligamus, quod etiam quando in terra loquebatur: sic erat Filius hominis in coelo, quomodo Filius Dei erat in terra. Filius Dei in terra suscepta carne; Filius hominis in coelo Spiritus est qui vivificat, caro non prodest quidquam? Dicamus ei patitur enim nos non contradicentes, sed nosse cupientes: O Domine, magister bo
Abbreviated transcription (Latin):
bere: hoc uos nempe scandalizat. Sigͦ ui¬
deritis filiũ hoĩs: ascendentẽ ubi erat ꝑriꝰ.
Quid ẽ hoc: Hic soluit qd̾ illos mouerat:
aꝑuit unde fuerant scandalizati. Hic pla¬
ne suntelligerent. Illi enĩ putabant eum
erogaturum corpus suũ: ille autẽ dixit se
ascensurũ incelũ. utiq integrũ. Cũ uideri¬
tis filiũ hoĩs ascendentẽ ubi erat priꝰ. cer¬
te uel tc̃ uidebitis qͥa ñ eo mͦ quo putatis¬

Expanded text:
bere, hoc vos nempe scandalizat. Si ergo vibere, hoc vos nempe scandalizat. Si ergo videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Quid est hoc? Hinc solvit quod illos moverat? hinc aperuit unde fuerant scandalizati? Hinc plane, si intelligerent. Illi enim putabant eum erogaturum corpus suum; ille autem dixit se ascensurum in coelum, utique integrum. Cum videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius; certe vel t
Abbreviated transcription (Latin):
cundũ carnẽ: sic̃ inhis uerbis. Multi ita¬
q audientes. ñ exinimicis s exdiscipłis
eius dixerunt. Durus ẽ hic sermo. Quis
potest eum audire: Si discipłi durũ ha¬
buerunt istũ sermonẽ. qͥd inimici ͤ Et tam̃
runt. talia loquente dño iħu: ñ crecliderunt
aliqͥd magnũ dicentẽ. et uerbis illis aliꝗͣ
gr̃am cooꝑientẽ: s ꝓut noluerunt ita intel¬
lexert̃. & more hominũ qͥa poterat iħc aut
hoc disponebat iħc. carnẽ qua indutũ erat
uerbũ ueluti concissã distribuere credenti
b inse: durus ẽ inqͥunt hic sermo. Qͥs pocest
eũ audire: Sciens autem iħc apud semet¬
ipsũ. qͥa mͦmurarent de eo discipłi eiꝰ. Sic
eñi apud se ista dixecunt ut abillo ñ audi¬
rentur. s ille qͥ eos nouerat inse ipsis. audi¬
ens apud semet ipsum: respondit et ait.
hoc uos scandalizat. qͥa dixi carnẽ meã do
uobis manducare. et sangunẽ meũ bi¬

Expanded text:
cundum carnem, sicut in his verbis: Multi itacundum carnem, sicut in his verbis: Multi itaque audientes, non ex inimicis, sed ex discipulis ejus, dixerunt: Durus est hic sermo: quis potest eum audire? Si discipuli durum habuerunt istum sermonem, quid inimici? Et tamen runt, talia loquente Domino Jesu. Non crediderunt aliquid magnum dicentem, et verbis illis aliquam gratiam cooperientem; sed prout voluerunt ita intellexerunt, et more hominum, qua poterat Jesus aut hoc disponebat Jesus, carnem qua indutum erat Verbum, veluti concisam distribuere credentibus in se. Durus est, inquiunt, hic sermo; quis potest eum audire? 3. Sciens autem Jesus apud semetipsum quia murmurarent de eo discipuli ejus. Sic enim apud se ista dixerunt, ut ab illo non audirentur; sed ille qui eos noverat in seipsis, audiens apud semetipsum, respondit, et ait, Hoc vos scandalizat: quia dixi, Carnem meam do vobis manducare, et sanguinem meum bi
Abbreviated transcription (Latin):
monẽ pristinum consecunt᷑.:
audiuimus. Hinc sermo de¬
betur aurib et m̃tib ur̃is:
et hodierno die ñ inportunꝰ
ẽ. Est enĩ decorpore dñi: qd
dicebat se dare ad manducandũ ꝓpt̾ uitam
ȩt̃nam. Exposuit audem modũ ad cributio¬
nis huiꝰ & doni sui: quomͦ daret carnẽ suam
manducare dicens. Qͥ manducat carnem
meam. & bibit sanguinẽ meu: in me ma¬
net & ego in il lSignũ quia manducauit
& bibit. hoc ẽ. Si manet & manetur. si habi¬
tat et in habitatur: si heret ut ñ deseratur.
hoc gͦ nos docuit. et ad monuit mysticis
uerbis: ut simus in eus corpore subipso
capite inm̃bris eiꝰ. edentes carnẽ eiꝰ: ñ re¬
linquentes unitatẽ eiꝰ. S qͥ ad erant plureᷤᷤ
non intelligendo scandalizati sunt. Non
enĩ cogitabant hec audiendo: nisi carnẽ
sapere scd̃m carnẽ mors ẽ. Carnẽ suã dñs¬
mors ẽ: cũ decarne sua dicat. qͥa ibi ẽ. ui¬
ta et̃na. Ergo nec carnẽ debemus saꝑe se¬

Expanded text:
monem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo . Signum quia manducavi bibit, hoc est si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si sic haeret, ut non deseratur. Hoc ergo nos 530 docuit, et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore, sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures, non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem,Sapere secundum carnem, mors est . Carnem suam dmors est; cum de carne sua dicat, quia ibi est vita aeterna. Ergo nec carnem debemus sapere se
Abbreviated transcription (Latin):
donante deo. recreante spũ scõ: intellexit.
Uitam enĩ ȩt̃nam habes: inministratione
corꝑis &e sanguinis tui. Et nos credimꝰ et cog¬
nouimꝰ. Non cognouimꝰ & credidimꝰ: s credi¬
dimꝰ & cognouimꝰ. Credidimꝰ enĩ ut cognosce¬
remꝰ. Na siprius cognoscere. et deinde crede¬
re uellemus: nec cognoscere nec credere ua¬
ait gͦ dñs iħc. Honne egouos duodeci elegi.
& unus ex uobis diabolus ẽ: Ergo undecĩ elegi
diceret. An eligit᷑ & diabołꝰ. et inelectis ẽ dia¬
bolus: Electi: in laude solent dici. an electus
ẽ et iste. dequo nolente et nesciente magnũ
aliqͥd boni fieret : hoc ẽ ꝓpriũ dei: contrari¬
um iniqͥs. Sicut enĩ iniqui male utunt᷑ bo¬
nis oꝑib dei: sic econtra ds̃ bene utitur ma¬

Expanded text:
dante Deo, recreante Spiritdante Deo, recreante SpiritVitam enim aeternam habes in ministratione corporis et sanguinis tui. Et nos credidimus, et cognovimus. Non cognovimus et credidimus; sed credidimus et cognovimus. Credidimus enim ut cognosceremus; nam si prius cognoscere, et deinde credere vellemus, nec cognoscere, nec credere vainus Jesus: Nonne ego vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est? Ergo, Undecim elegi diceret: an eligitur et diabolus, et in electis est diabolus? Electi in laude solent dici: an electus est et iste, de quo nolente et nesciente magnum aliquid boni fieret? Hoc est proprium Dei; contrarium iniquis. Sicut enim iniqui male utuntur bonis operibus Dei; sic contra Deus bene utitur ma
Abbreviated transcription (Latin):
& discedant. Penitet autẽ hominẽ dixisse
qd̾ uerũ est. Dicit enĩ apud se homo. slon
debui sic dicere: non hoc debui dicere. Ecce
dño contigit. Dixit. et ꝑdidit multos.: re¬
mansit ad paucos. S non turbatur ipse.
q̃ a.⁊ birucio nouetat et qͥ credentes eeñt:
& qui ñ credentes. Nos si nobis contingat
ꝑturbamur. solatiũ indño inueniamus:
& tam̃ caute uerba dicamꝰ. atq ille ad pau¬
cos qͥ remanserant. Dixit gͦ iħc ad duodeci. idẽ il¬
iis duodec̃i qͥ remansert. Nũqͥd et uos inqͥt uultis ire:
hõ discessit nec iudas. S qͣre manebat. dño ĩa apparebat nob̃ pꝰea
manifestatꝰ ẽ. Respondit petrus pomnib.
unus ꝓ multis: unitas ꝓuniuersis. Respon¬
dit gͦ ei symon petrus. Dñe ad quẽ ibimus:
Repellis nos ate: danobis alterũ te. Ad quẽ
ibimꝰ : Si ate recedimꝰ. ad quẽ ibimꝰ : uerba
uitȩ ȩt̃nȩ habes. Uidete quẽ ad modũ petrus

Expanded text:
et discedant. Poenitet autem hominem dixisse et discedant. Poenitet autem hominem dixisse quod verum est: dicit enim apud se homo, Non debui sic dicere, non hoc dicere debui. Ecce Domino contigit; dixit, et perdidit multos, remansit ad paucos. Sed non turbabatur ipse, quia ab initio noverat et qui credentes essent, et qui non credentes: nos si nobis contingat, perturbamur. Solatium in Domino inveniamus, et tamen caute verba dicamus. 9. Atque ille ad paucos qui remanserant: Dixit ergo Jesus duodecim; id est illis duodecim qui remanserunt: Numquid et vos, inquit, vultis ire? Non discessit nec Judas. Sed quare manebat, Domino jam apparebat; nobis postea manifestatus est. Respondit Petrus pro omnibus, unus pro multis, unitas pro universis: Respondit ergo ei Simon Petrus: Domine, ad quem ibimus? Repellis nos a te, da nobis alterum te. Ad quem ibimus? Si a te recedimus, ad quem ibimus? Verba vitae aeternae habes. Videte quemadmodum Petrus,
Abbreviated transcription (Latin):
enim habes quod ñ accepisti: Ex hoc multi
discipłoꝵ eiꝰ abiert recro: et iam non cũ il¬
lo ambulauerunt. Abierunt retro. s post
sacanã: non post xp̃m. siam aliquando dñs
xp̃c petrũ appellauit satanam: magis qͥa
uolebat p̾cedere dñm suũ. et consilium dare
nemoreret᷑ ille qui uenerat ut moreret᷑. ne noꝰ
inȩt̃nũ moreremur. & ait illi. Redi post me
et apellauit satanã: s fec̃ pꝰ seire. ut ñeẽt satanas. ãbu¬
lando post dnm̃. Isti autem sic redierunt retro:
quom deqͥb dã feminis dicit apłs. Quedam
enĩ conuerse sunt retro: post satanã. Ulte¬
rius cũ illo ñ ambulauert̃. Ecce p̃cissi a cor¬
pore uitã ꝑdidert̃: qͥa forte incorpore nec fuert. Int
ñ c̾dentes et ipsi d̾ putandi st̃: ꝙͣuis discipłidic̾ent᷑. Abi¬
erunt recro: ñ pauci s multi. Hoc forte fac¬
tum ẽ ad consolationẽ: qm̃ aliquando con¬
tingit ut dicat homo uerũ. & qd dicit ñ
capiatur: atq illi qui audiunt. scandalizent᷑

Expanded text:
quod non accepisti ? 8. Ex hoc multi discipulorum ejus abierunt retro, et jam non cum illo ambulaverunt. Abierunt retro, sed post satanam, non post Christum. Nam aliquando Dominus Christus Petrum appellavit satanam, magis quia volebat praecedere Dominum suum, et consilium dare ne moreretur ille, qui venerat ut moreretur, ne nos in aeternum moreremur; et ait illi: Redi post me,et appellavit satanam; sed fecit post se ire, ut non esset satanas ambulando post Dominum. Isti autem sic redierunt retro, quomodo de quibusdam feminis dicit Apostolus: Quaedam enim conversae sunt retro post satanam . Ulterius cum illo non ambulaverunt. Ecce praecisi a corpore vitam perdiderunt, quia forte in corpore nec fuerunt. Inter non credentes et ipsi deputandi sunt, quamvis discipuli dicerentur. Abierunt retro, non pauci, sed multi. Hoc forte factum est ad consolationem, quoniam aliquando contingit ut dicat homo verum, et quod dicit, non capiatur, atque illi qui audiunt, scandalizentur
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qͥ uiificat. Sp̃c enim: facit uiua m̃bra.
Nec uiua m̃bra sp̃c facit : nisiquȩ incorꝑe
qd̃ uegetat ipse sp̃c inuenerit. Nam sp̃c qͥ
est uite. ohomo qͦ constas ut homosis. Nũ¬
qͥd iuuificat m̃brũ. qd̾ separatũ inuenerit
acarne tua : Spm̃ tuũ: dico animã tuam.
anima tua ñ uiuificat: nͥ m̃bra quȩ st̃ in
carne tua. Unã si tollas.iam exaĩa tua
ñ uiuificat᷑: qͥa unitati corꝑis tui ñ copulat᷑.
hȩc dicunt᷑. ut amemꝰ uini tatẽ: & tunea¬
mus seꝑationẽ. Nichil eni sic debet formi
Sinon ẽ membrũ eius: non uegetat᷑ sp̃u

Expanded text:
 qui vivificat, spiritus enim facit viva membra. Nec viva membra spiritus facit, nisi quae in corpore, quod vegetat ipse spiritus, invenit. Nam spiritus qui est in te, o homo, quo constas ut homo sis, nunquid vivificat membrum, quod separatum invenerit a carne tua? Spiritum tuum dico animam tuam. Anima tua non vivificat, nisi membra quae sunt in carne tua: unum si tollis, jam ex anima tua non vivificatur, quia unitati corporis tui non copulatur. Haec dicuntur ut amemus unitatem et timeamus separationem. Nihil enim sic debet formidsi est membrum ejus, non vegetatur spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
tis mͥ testes. Dehac uircute credendꝰ est dicere euangłi¬
sta: uirtus de illo exiebat. & sanabat om̃s. Si gͦ & depa¬
tre & de filio ꝓcedit sp̃s sc̃s: cur filius dixit de patre ꝓ-

Expanded text:
s, et eritis mihi testes . De hac virtute credendus est dicere evangelis, et eritis mihi testes . De hac virtute credendus est dicere evangelista, Virtus de illo exibat, et sanabat omnes . 8. Si ergo et de Patre
Abbreviated transcription (Latin):
ritum. qͥ intrinitate dicitur sp̃s sc̃s: nec ob aliud exi¬
stimo ipsum ꝓprie uocari sp̃m scm̃. cum etiam si de
ds̃ s sp̃s. Quod gͦ cõmuniter uocantur & singłi. hoc
ꝓprie uocari oportuit. eum qͥ non ẽ unus eoꝵ s uiqͦ
communitas apparec amborum. Curgͦ ñ credamꝰ qd̾
etiam defilio ꝓcedat sp̃s sc̃s. cũ filii quoq ipse sit sp̃s :
Si enim non ab eo ꝓcederet: ñ post resurrectionẽ suant
se rep̃sentans discipłissuis insufflass dicens. accipite
sp̃m sc̃m. Quid enim aliud significauit illa insuff la
illud qd ait demuliere. que fluxum sanguinis patie¬
baturꝰ: tetigit me aliquis. Ego enĩ sensi uirtutẽ de meex
clarũ est: ubi angłi dicente maria. quomodo fiet istud
inte: & uirtꝰ altissimi obumbrabit tibi. Et ipse dñs ꝓ¬
mittens eum discipłis ait Hos autem sedete in ciuita¬
te: quo adusq induamini uirtute ex alto. Et iterũ. ac¬

Expanded text:
ritum qui in Trinitate dicitur Spritum qui in Trinitate dicitur Spstimo ipsum vocari proprie Spiritum, cum etiam si de Deus, sed spiritus . Quod ergo communiter vocantur et singuli, hoc proprie vocari oportuit eum, qui non est unius eorum, sed in quo communitas apparet amborum. Cur ergo non credam quod etiam de Filio procedat Spiritus sanctus, cum Filii quoque ipse sit spiritus? Si enim non ab eo procederet, non post resurrectionem se repraesentans discipulis suis insufflasset dicens: Accipite Spiritum sanctum . Quid enim aliud significavit illa insufflatillud quod ait de muliere, quae fluxum sanguinis patiebatur: Tetigit me aliquis, ego enim sensi virtutem de me exclarum est, ubi Angelus dicenti Mariae, Quomodo fiet istud te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi : et ipse Dominus promittens eum discipulis, ait, Vos autem sedete in civitate quousque induamini virtute ex alto ; et iterum, Ac
Abbreviated transcription (Latin):
& a filio ꝓcedat sp̃s sc̃s. filius enim soluis patris ẽ filius.
& pater solius filii est pater. Sp̃s autẽ sc̃s. non ẽ unius
eorum sp̃s: s amboꝵ. Habes ipsum dũm dicentem. Non
enim uos estis qui loquimini: s sp̃s patris ur̃i quiloqͥ¬
tur in uobis. Habes in apłm. Misit deus inquit sp̃m filii¬
sui in corda nr̃a. Numquid duo sunt. alius patris alius
filii : Absit. Unum enim corpus ait. cum significaret ee
impleat trinitatẽ. Si cut uocati estis ĩnuna spe uocatio¬
nis ur̃e inguit. Unus dñs. hic utiq xp̃m intelligiuo¬
luit. Restat ut etiam patrẽ nominet. S equitur ergo.
Una fides. unum babtisma: unus deus & pater omiũ.
amborum est: quandoquidẽ dicit ipse. rp̃s ihs. sp̃s¬
dicentẽ. Si autem sp̃s euis quisuscitauit iħ̃m amortuis
habitat in uobis. Hicutiq sp̃m patris intelligi uoluit
quib hoc eiudenter ostendit᷑. & patris & filii esse spi¬

Expanded text:
et a Filio procedat Spiritus sanctus. Filius enim solius Patris est Filius, et a Filio procedat Spiritus sanctus. Filius enim solius Patris est Filius, et Pater solius Filii est Pater: Spiritus autem sanctus non est unius eorum Spiritus, sed amborum. Habes ipsum Dominum dicentem, Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis : habes sui in corda nostra . Nunquid duo sunt, alius Patris, alius Filii? Absit. Unum enim corpus ait, cum significaret Eccmodo illic impleat Trinitatem: Sicut vocati estis, inquit, in una spe vocationis vestrae, unus Dominus. Hic utique Christum intelligi voluit, restat ut etiam Patrem nominet. Sequitur ergo: Una fides, unum baptisma, unus Deus et pater omniumamborum est: quandoquidem dicit ipse Christusdicentem, Si autem Spiritus ejus qui suscitavit Jesum ex mortuis, habitat in vobis; hic utique Spiritum Patris intelligi voluit:quibus hoc evidenter ostenditur, et Patris et Filii esse Spi
Abbreviated transcription (Latin):
tabilitatẽ temporũ in quib uersatur nr̃a mortalitã
& nr̃a mutabilitas. ñ mendacit᷑ dicimꝰ. & fuit. ꝙ ẽ eterit.
fuit in p̃teritis seculis. & in p̾sentib ẽ: & erit in futuriꝰ
Fuit. quia numquã defuit. erit. quia numquã deerit:
ẽ. quia semꝑ est. Neq enim uelut quia iam nonsit. cũ
preteritis occidit. aut cũ p̃sentib uelut qͥ ñ maneat la¬
bitur. aut cũ futuris uelut qͥ non fuerat oriretur: Prom¬
de cum scđm uolumina tempoꝵ locutio humana ua¬
riatur. qui ꝑ nulla deesse potuit. aut potest. aut poterit
tempora: uera de illo dicuntur cuiuslibet tẽporis uerba
Semꝑ itaq audit sp̃s sc̃s: quia semꝑscit. Ergo & sciuit
& scit: & sciet. Ac ꝑ hoc & audiuit. & audit & audiet.
quia sicut iam diximꝰ hoc ẽ illi audire qđ scire & scire
illi hocẽ esse. Ab illo gͥ audiuit. audit. audiet: a quo ẽ.
Ab illo est: a quo ꝓcedit. hic aliquisforsitan querat: utrũ

Expanded text:
tabilitatem temporum in quibus vertabilitatem temporum in quibus veret nostra mutabilitas, non mendaciter dicimus et Fuit, et Est, et Erit. Fuit in praeteritis saeculis, est in praesentibus, erit in futuris. Fuit, quia nunquam defuit; erit, quia nunquam deerit; est, quia semper est. Neque enim velut qui jam non sit, cum praeteritis occidit; aut cum praesentibus, velut qui non maneat, labitur; aut cum futuris, velut qui non fuerat, orietur. Proinde, cum secundum volumina temporum locutio humana variatur, quia per nulla deesse potuit, aut potest aut poterit tempora, vera de illo dicuntur cujuslibet temporis verba.  itaque audit Spiritus sanctus, quia semper scit: ergo et scivit, et scit, et sciet; ac per hoc et audivit, et audit, et audiet: quia sicut jam diximus, hoc est illi audire quod scire, et scire illi hoc est quod esse. Ab illo igitur audivit, audit, et audiet a quo est: ab illo est a quo procedit. 6. Hic aliquis forsitan quaerat utrum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est a semet ipso. S queẽq audiet loquetur: ab illo au¬
diet aquo ꝓcedit. dudire illi scire ẽ. Scire uero esse sic̃¬
supius disputatũ est. Quia ergo ñ est a semetipso. sab
Alo a quo ꝓcedit: a quo illi ẽ essentia. ab illo scientia. ab
illo gͥ audientia: que nicħ est aliud quã scientia. Nec
moueat qđ uerbũ futuri temporis. positum est. Non
ẜ quecumq audietloquetur. Illa quippe audientia
sempit̾na est: quia sempit̃na scientia. In eo autẽ quod
sempit̃num ẽ sine initio & sine fine. cuius libettem¬
poris uerbũ ponatur. siue p̃teriti siue p̾sentis. siue fu
turi: ñ mendacit᷑ ponitur. Quamius enĩ natura illa
immutabilis & in effabilis. ñ recipiat fuit xerit sea
tantum est: ipsa enim ueraciter est. quia mutari ñpo¬
test. & ideo illi tantũ conuenerat dicere. ego sumqͥsum.
& dices filus isrł. qui ẽ misit me ad uos: tamen ꝓpt̃ nu¬

Expanded text:
non est a semetipso; sed quaecunque audiet, loquetur. Ab illo aunon est a semetipso; sed quaecunque audiet, loquetur. Ab illo audiet a quo procedit. superius disputatum est. Quia ergo non est a semetipso, sed ab illo a quo procedit; a quo illi est essentia, ab illo scientia: ab illo igitur audientia, quod nihil est aliud quam scientia. 5. Nec moveat quod verbum futuri temporis posed, Quaecunque audiet, loquetur. Illa quippe audientia sempiterna est, quia sempiterna scientia. In eo autem quod sempiternum est, sine initio, et sine fine, cujuslibet temporis verbum ponatur, sive praeteritituri, non mendaciter ponitur. Quamvis enim natura illa immutabilis et ineffabilis non recipiat Fuit et Erit, sed tantum Est: ipsa enim veraciter est, quia mutari non potest; et ideo illi tantum convenerat dicere, Ego sum qui sum; et, Dices filiis Israel, Qui est, misit me ad vos : tamen propter mu