comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Inteneralibus uite quiꝰ laboribus. et quod maxime notet
Añfidei certanñe. constantiam forritudinib ꝑdit Erne eos qui
Ddutant᷑ ad mortem. et qui tͣqunt᷑ ad interitũ lberare ne
tesses. Potest inxusnte accipi Exne eos qui abheretitꝭ ducunt᷑
siecipũt᷑ rec̾tam fidem p̃dicando i libera bonoꝵ oꝑm exẽm.¬
uita monstrando/ eos. qui a male uiuentibꝰ cacholitꝭ tͣqunt᷑
t sapsuos aspexeris. sollicita hoe ꝙ adetaniõe ad bitam
ostamtire fuate si quos same uidexis ꝑitaros ẜ quos qbere

Expanded text:
in generalibus hujus vitae laboribus, et, quod maxime nocet, in generalibus hujus vitae laboribus, et, quod maxime nocet, in fidei certamine constantiam fortitudinis perdit. Erue eos qui ducuntur ad mortem, et qui trahuntur ad interitum liberare ne cesses. Potest mystice accipi, erue eos qui ab haereticis decipiuntur, rectam fidem praedicando, libera bonorum operum exempla monstrando eos, qui a male viventibus catholicis trahuntur sos vel lapsuros aspexeris, sollicita hos exhortatione ad vitam restaurare satage; si quos fame perituros, si quos algore
Abbreviated transcription (Latin):
et si corpore inbeullis est si assit sapientia om̃ĩa fort
aduersarii I est dyaboa certam̃a unitit Extetra
stulto sapientia  in porta non aꝑiet os suñ ylon potest
tultus ad sapientiam attingere alta est ab eo qui m̃.
infimio Iatet uitiorꝑ : qui et si in pñti se aliquid sa¬
pere putat. in porta tamen tiuitatꝭ Is est in eitu uite
quiꝰ in uemet nichil esse quod sapint Qni togitat mala
facere. scults uocabitur / Re pntares scultũ estimandũ
fuisse oum quẽ habetem tardũq negemo uideres
palam oscendit  qma ille stultus uocandus est / qui uel
incogitatione pettati suggestionibꝰ consentit. tam et si acer m¬
gemĩo uidetur pistert. non autgn ille qui et gebes sensu apa-¬
tret. dei camen Imperiis que discere ponut: obtempbrat̾ di-¬
sposint Si disperaueris laꝑsaꝵ in die augustie iiminniet
fortitudo mua uichil eecrabilius desꝑatione : quã qui habueit

Expanded text:
etsi corpore imbecillis est, si adsit sapientia, omnia fortis etsi corpore imbecillis est, si adsit sapientia, omnia fortis adversarii, id est diaboli certamina vincit. Excelsa stulto sapientia, in porta non aperiet os suum. Non potest stultus ad sapientiam attingere, alta est enim ab eo qui in infimis jacet vitiorum. Qui etsi in praesenti se aliquid sapere putat, in porta tamen civitatis, id est in exitu vitae hujus inveniet nihil fuisse quod sapuit. Qui cogitat mala facere, stultus vocabitur. Ne putares stultum aestimandum fuisse eum quem hebetem tardumque ingenio videres, palam ostendit, quia ille stultus sit vocandus, qui vel in cogitatione peccati suggestionibus consentit, tametsi acer ingenio videtur existere, non autem ille qui, etsi hebes sensu apparet, Dei tamen imperiis quae discere potuit obtemperare disposuit. Si desperaveris lassus in die angustiae, imminuetur fortitudo tua. Nihil exsecrabilius desperatione, quam qui habuerit, et
Abbreviated transcription (Latin):
agnostit ⁊rabitur et nequaꝙ̃ sentiti quia ꝑ illetebrtas
uicioꝵ dutituꝵ. nec tamen ad sui tuscodiam sustitatuꝵ
Que quidem eiugilare optat᷑. ut rursum uma reꝑiat᷑.
quia qis sompno scuporis a sui custodia p̃matu uigilae̾
tamen ad curas set̃i intitur etͣ semꝑ uoluptatibus debriẽ
et rum adillud dormiat in quo sollert̾ uigilare Debueeat
ad illud uigilare appetit ad quod laudabilicer dorm
pomisset ute emuleris uuros malos nec desideret esse
tum eid et iet̾a ne desideres eos uitari quos uiciis
ilis ne quibꝰ qmemoraui uideris implicari᷑. sed pot̾is
sapientie opã dare turato hndoct̾na replebimt telłaris
onu̾isa sub̾scantia p̃ciosa. et pulcherrmo  Cetaria sit
rnda Iuscoꝵ Eue non isi ꝑ doctuam sapentio dbnariis
uiriutu replent᷑. Dir sapiens et fortis est ÷ et unr doctꝰ
robustꝰ et ualidus Noñ om̃is qui fortis et sapiens
est Dnũs aũt sapiens et fortis esse dicendus est quia

Expanded text:
agnoscit. Trahitur et nequaquam sentit, quia per illecebras agnoscit. Trahitur et nequaquam sentit, quia per illecebras vitiorum ducitur, nec tamen ad sui custodiam suscitatur, quae quidem evigilare optat, ut rursum vina reperiat: quia quamvis somno torporis a sui custodia prematur, vigilare tamen ad curas saeculi nititur ut semper voluptatibus ebrietur. Et cum ad illud dormiat, in quo solerter vigilare debuerat, ad illud vigilare appetit ad quod laudabiliter dormIV. Ne aemuleris viros malos, nec desideres esse cum eis, etc. Ne desideres eos imitari quos vitiis illis de quibus commemorari videris implicari, sed potius sapientiae operam dare curato. In doctrina replebuntur cellaria, universa substantia pretiosa et pulcherrima. Cellaria sunt corda justorum, quae non nisi per doctrinam sapientiae donariis virtutum replentur. Vir sapiens, fortis est; et vir doctus, robustus et validus. Non omnis qui fortis et sapiens est, omnis autem sapiens et fortis esse dicendus est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Allad ysare We qui potentes escirad bibendũ binũ et urxi
fortas ad iniscendam ebrietatem Ocali tui uidebunt ꝯtͣneas
et tor tuũ loquet᷑ ꝑuersa consuetũ et pene naturale est
uitiũ post ebrietatis diffusa uenena incorde. muliebrem
sequi cõcupiscentiã. comitante etiã prauitate ac ⁊mepitudiẽ
uerboꝵ Et eris sucut dormiens ini medio mari: et quasis¬
ꝑitus gũbernator amisso clans Un medio mari dormit
qui añ quiꝰ mũdi tempeatoibus posicus. ꝓuidere motus
irruentiũ uicioꝵ quasi inminentes cuondars enuilgs neglig
et quasi sopitus gubernator clauũ amittiti quando mens
ad regendam nauem corporis. studiũ solluitudinis perdit
Et dices uerberanert me sed noꝵ dolm traxerut me
et ego non sensi quando eingilads et rimesus coma repĩa
Uoꝵ ꝑtiissi et dormientis ꝯp̃mit᷑. Mens quippe a cura
sollititudinis. dormiens uerberat᷑ et non dolet. quia sid
mminentia mala nõ ꝑspitit. sic net que ppeirauerlt᷑

Expanded text:
illud Isaiae: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem . Oculi tui videbunt extraneas, et cor tuum loquetur perversa. Consuetum et pene naturale est vitium post ebrietatis venena diffusa in corde mulierum sequi concupiscentiam, comitante etiam pravitate ac turpitudine verborum. Et eris sicut dormiens in medio mari, et quasi sopitus gubernator amisso clavo. In medio mari dormit, qui in hujus mundi tentationibus positus providere motus irruentium vitiorum quasi imminentes undarum cumulos negligit, et quasi sopitus gubernator clavum amittit, quando mens ad regendam navem corporis studium sollicitudinis perdit. Et dices: Verberaverunt me, sed non dolui; traxerunt me, et ego non sensi: quando evigilabo et rursus vina reperiam. Vox percussi et dormientis exprimitur, mens quippe a cura sollicitudinis dormiens verberatur et non dolet, quia sicut imminentia mala non prospicit, sic nec quae perpetraverit
Abbreviated transcription (Latin):
intnrerit Quod in p̾iis quãm generis parentibus mysat
signatũ est. qui dũ appetitu maioris scientie betitã con¬
tingere ꝓpexabant astatu beatitudinis In qua tonditi
sunt deuiantes. ĩ penã miserie et mortalitat᷑ intiderẽ
culticia gominis supplãtat gressus ous et contͣ am¬
toiam ueritat deserut non se errasse fateant : sed
ad̃ culpam condicoris sui reatus origmom referant
quasi ip̃e ocasionem ꝓ ecandi t̾buerit qui uel frahilẽ
secerit qomniẽ uel ad temptationem emis hoscem der¬

Expanded text:
incurrit, quod in primis humani generis parentibus mystice incurrit, quod in primis humani generis parentibus mystice signatum est, qui dum appetitu scientiae majoris vetitum contingere properabant, a statu beatitudinis, in qua conditi sunt, deviantes, in poenam miseriae et mortalitatis inciderunt.-- Stultitia hominis supplantat gressus ejus, viam veritatis deserunt, non se errasse fateantur, sed ad culpam Conditoris sui reatus originem referant, quasi ipse occasionem peccandi tribuerit, qui vel fragilem fecerit hominem, vel ad tentationem ejus hostem
Abbreviated transcription (Latin):
mata ueruisq tescam̃ti ecclias ꝑ orbem que bnã catholicã
faciũt abinfideliũ pursione defendunt Rum obsecͣiõ.¬
licanus. suꝑbi sũa mexita Iactant ot pharisdis Gur
amabilis. ad sonetatẽ : mag. amitꝰ exit quã srater
Aredens egmbus poplus magis amatꝰ est a dño quã
Iudaitis site fide ꝑdipeans : in quo sidm̃ tarnem natis est
Potest et de apłis ex iuidea natis intelligi quia mago
amanerint credentes ꝯ gentibaiquã sue gentis inciꝑdulos
Melior est pauꝑ qui ambulat misimplicitate sua quã
uerbi dei si ea que onteiligere anst̾ptinris ponut opando
ꝙ ficit quã exuditus quisq si in illis que acute intelleo ͭ
ad heresim p̃dicandam labili retorquet Obi non est scia
quidam quinqne. stiencia uite celestis est netessaria qͥa
nmirũ sineqat beata in ꝑꝑetuũ esse non pt̃. ac tamen
qui effrenatis sensibus ment᷑ plus appetit soꝑe quã det
plexũq offensionem heretite scultitie temerariis iractatib

Expanded text:
stamenti Ecclesias per orbem, quae unam catholicam faciant, ab infidelium incursione defendunt. Cum obsecratiolicanus; superbi sua merita jactant, ut pharisaeus. Vir amabilis ad societatem magis amicus erit quam frater. Credens ex gentibus populus magis amatus est a Domino, quam Judaicus sine fide perdurans, in quo secundum carnem natus est. Potest et de apostolis ex Judaeis natis intelligi, quia magis amarint credentes ex gentibus, quam suae gentis incredulosMelior est pauper qui ambulat in simplicitate sua, verbi Dei, si ea quae intelligere in Scripturis potuit, operando perficit; quam eruditus quisque, si in illis quae acute intellexit, ad haeresim praedicandam labia retorquet.-- Ubi non est scientia quidem humanae scientia vitae coelestis est necessaria, quia nimirum sine hac beata in perpetuum esse non potest. At tamen qui effrenatis sensibus mentis plus appetit sapere quam decet, plerumque offensionem haereticae stultitiae temerariis tractibus
Abbreviated transcription (Latin):
est parua bona tũ taritate sacere sine sciencia p̃dicandi
hot est emĩ eciã sictam esse buccellam. quam magnis efful¬
gere uirtutibꝰ cũ admixtione discordie Corona senũ.
filii filioꝵ et gloria filioꝵ patres sui Senes dicit patarthas
et ꝓph̃as i qui a filiis filioꝵ hoc est a successoribꝰ apłoꝵ
digna laude celebrant᷑. et gła esc p̃ditatoꝵ noui tescam̃ti
ꝙ filii ueterũ patrũ esse meruerunt Bemina gratissima

Expanded text:
cientia praedicandi, hoc est enim et siccam esse buccellam, quam magis effulgere virtutibus cum admixtione discordiae. Corona senum filii filiorum, et gloria filiorum patres sui. Senes dicit patriarchas et prophetas, qui filiis filiorum, hoc est a successoribus apostolorum digna laude celebrantur. Et gloria est praedicatorum Novi Testamenti, quod filii veterum patru
Abbreviated transcription (Latin):
Tui rixe tui fones Rixe quia ꝯtordiam pac̾ꝭ sernare nescit
quem ebrietas sensus inpotẽ reddidit / ssouee quia pa-¬
ssim in uolutabira uicioꝵ om̃i cadore noñ crepidat.
qui int̾ bonã malaq. discernere. quasi mente taptꝰ Eg.¬
norat ⁊ Illamq sepissime foneã ebriosus maidit de qua
p̃fatũ est ffonea em̃ ꝑfunda est mexetaꝵ. et ꝑutens
angustus aliena Qui Ime causa coluera Qui suffuisio¬

Expanded text:
ui rixae? cui foveae? Rixae, quia concordiam pacis servare nescit, quem ebrietas sensus impotem reddidit; foveae, quia passim in volutabra vitiorum omnium cadere non trepidat, qui inter bona malaque discernere, quasi mente captus, ignorat. Illamque saepissime foveam ebriosus incidit; de qua praefatum est: Fovea enim profunda, est meretrix; et puteus angustus, aliena.--Cui sine causa vulnera?
Abbreviated transcription (Latin):
Modescie / concinẽe auditigm sapientiũ et obsernãne
mpũdatoro dei anaximes quimlitati ac simplicitati.
coutriu Iter tenere dep̾rehendis qunc coelut ĩmudi
ac discorti cordis hominem aut corrigore a cascigare
aut suhoc nõ eoales. goitare ac dectinare. ne ab̾ eo ip̃e
uers ait. quis potest dicere mũdum est tor meum
purꝰ sum a ptiõ. In qot enĩ bersu scudlũ recte uiuẽd
uadet e Iu illo p̃sup̃tionem ꝓpͥe puritat  Sissuadet᷑ In
Isto mũdiciam et rectitudinẽ ĩ qualis In ẜat sita iustoꝵ
isse potest. Docet habendam : in illo subtilitatomn dini
epaminis qua qominũ facta et intentiones Diuidicat
monet semꝑ aute ocłõs habendam Onde et illum
locum antiqui int̾pretes Ita tnͣsculert Cum sederit
rex instus insolio Iudicii quis glãbitur castum se qrẽ /
coꝵ Auc quis glabilur purum ãc mũdumi se esse a

Expanded text:
modestiae, continentiae, auditioni sapientium, et observantiae mandatorum Dei, maximeque humilitati ac simplicitati, contrarium iter tenere deprehendis, hunc velut immundi ac distorti cordis hominem, aut corrigere et castigare, aut si hoc non vales, vitare ac declinare, ne ab eo ipse vero ait: Quis potest dicere, Mundum est cor meum, purus sum a peccato? In hoc enim versu, studium recte vivendi suadet; in illo, praesumptionem propriae puritatis dissuadet; in isto munditiam et rectitudinem, qualis in hac vita justorum esse potest, docet habendam; in illo, subtilitatem divini examinis, qua hominum facta et intentiones dijudicat, monet semper ante oculos habendam. Unde et illum locum antiqui interpretes ita transtulerunt: Cum sederit rex justus in solio judicii, quis gloriabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a
Abbreviated transcription (Latin):
ante spũs sancti aduentũ cogitatones pranas et port̾at̾
poterat et pensare nesciebãt Exultatõ Tunenũ fortiͤ
eors. et dignitab sem̃ canicies. Caniciẽ: sappentiam
dicit Tunc et em̃ ciuitat᷑ cꝰq bene ordinate. tũc res
stẽ eccłie recti agnnt᷑ i cũ et forciores. quiq uĩbꝰ itt¬

Expanded text:
ante Spiritus sancti adventum cogitationes pravas et portare poterat et pensare nesciebat. Exsultatio juvenum fortitudo eorum, et dignitas senum canities. Canitiem sapientiam dicit. Tunc etenim civitatis cujusque bene ordinatae, tunc res sanctae Ecclesiae recte aguntur, cum et fortiores quiqu
Abbreviated transcription (Latin):
a ptr̃o : cõsequens est ꝑfecto ut nllꝰ astendat in montẽ
diũ. nlłs hominũ sc̃et in loto sancto eius Qmã uero
constat multos ascensuros in montẽ diũ statmmosq i
loco stõ eiis. cescat cotiq ut sint multi mado cordo
et iuxta quinane possibilitat: modũ pͥmei a pccõi n ͨ
tamen seipsum quisquam munditordem et in munem
esse percati absq temeritate ꝓminoat Stulta est uamq ꝓp̾e
landis Factantia temerariu de sua quẽp mnotencia uel
Iusticia gloriari Et quia sunt qui sua laudare quasi fortia
ꝑmoꝵ uero facta uelut młia solent inꝑbareͥ recte sub.¬
qño sua du̾sam sabet mensuꝑam int. aliceꝵ uidelu sibi¬
querpsi aliter menat᷑ ꝑximo : qui on suis semꝑ actibus
quẽ laudari: in alioꝵ eeno que bituꝑari possint rñnat᷑
etͭ Iõ talem auste ab honiãtur Dñs quia nui qnͣtũ
sibimet ĩpsi absq meritis placet. tantũ suꝑno insptori
merito displicet Uexũ quia ꝑuulosum est ciuiquã de

Expanded text:
onsequens est profecto, ut nullus ascendat in montem Domini, nullus hominum stet in loco sancto ejus, quia vero constat multos ascensuros in montem Domini staturosque in sancto loco ejus, restat utique ut sint multi mundo corde, et juxta humanae possibilitatis modum puri a peccato, nec tamen se ipse quisque mundicordem et immunem esse peccati absque temeritate pronuntiat. Stulta est namque propriae laudis jactantia, temerarium de sua quemque innocentia vel justitia gloriari: Et quia sunt qui sua laudare quasi fortia, proximorum vero facta veluti vilia solent improbare, recte subjmo sua diversam habet mensuram, ut aliter videlicet sibimetipsi aliter metiatur proximo, qui in suis semper actibus quae laudari, in aliorum vero quae vituperari possint rimatur: Et ideo talem juste abominatur Dominus, quia nimirum quantum sibimetipsi absque meritis placet, tantum superno inspectori merito displicet. Verum quia periculosum est cuique de
Abbreviated transcription (Latin):
credunt dico eĩ uobis. quia angłi eorp nicelis semper
uident faciem patras mei qui in celis est Quoꝵ agnos
et terimiõs qui attigerit Ioc est qui tonu̾sacionẽ eoꝵ boͣm
inquietandoleserit iudioũ dñi nõ enadit lon emulet᷑
roꝵ tuũ ꝑccõres: sed in timore diũ esto tota die quia qã¬
bebis sp̃em in nouissimo. et p̃stolatio tua noñ auferet᷑ ꝙ
cota die. id est toto tempore quo in secti quiꝰ lute con¬

Expanded text:
credunt. Dico enim vobis quia angeli eorum semper credunt. Dico enim vobis quia angeli eorum semper vident faciem Patris mei, qui in coelis est . Quorum agros et tinquietando laeserit, judicium Domini non evadit. Non aemuletur cor tuum peccatores, sed in timore Domini esto tota die, quia habebis spem in novissimo, et praestolatio tua non auferetur. Si tota die, id est, toto tempore quo in saeculi hujus luce con
Abbreviated transcription (Latin):
dis p̃dicantib̾ꝰ hũateꝵ fauendum esse putaueras En aurib
in siꝑientiũ ne loquaris quia despicuit doct̾nam elo quii¬
nẽq mittat᷑ꝭ margaritas urãs ante porios et cet̾a Wicut̾
suꝑͣ ãmonuit ne heretitoꝵ doct̾nis auscultares : Ita
nuunt gortat᷑ ne amore uane glorie seductus ⁊ inirdis
homimbꝰ. passin archana ueritatis ingeras Ne actingas
terimõs ꝑuuloꝵ. et agrũ puꝑilloꝵ nẽ int̾eas. ꝓpiquis
enĩ eoꝵ fortis est et ip̃e iudicabit tontͣ te tausam illoꝵ
propuiquũ ꝑuuloꝵ et pupilloꝵ dñm appellat: quia cum
esset in carne. pauꝑum mag̃ quã diuitum. conprõ sieri
dignatus est Aliõqu̾ Idem dñs est om̃ium idt mes
in om̃s qui uruotant illum Uossunt aũt cougeuent̾ pu-¬
pilloꝵ et ꝑuuloꝵ nomĩe illi designari : de quĩbꝰ dñs ait
uidete ne contep̃natis unũ de pñsillis istis: qui in me

Expanded text:
eis praedicantibus humiliter favendum esse putaveras. In auribus eis praedicantibus humiliter favendum esse putaveras. In auribus insipientium ne loquarisneque mittatis margaritas vestras ante porcos, etc. . Si supra admonuit, ne haereticorum doctrinis auscultares, ita nunc hortatur ne amore vanae gloriae seductus, immundis hominibus passim arcana veritatis ingeras. Ne attingas terminos parvulorum, et agrum pupillorum ne introeas: propinquus enim eorum fortis est. Et ipse judicabit contra te causam illorum. Propinquum parvulorum et pupillorum Dominum appellat, quia cum esset in carne, pauperum magis quam divitum consors fieri dignatus est. Alioquin idem Dominus est omniumin omnes qui invocant eum. Possunt autem congruenter pupillorum ac parvulorum nomine illi designari, de quibus Dominus ait: Videte ne contemnatis unum de pusillis istis, qui in me
Abbreviated transcription (Latin):
dolabunt in celim re obigas queltens tuam ad
ꝑstentanda diuinitatꝭ archana. que penetrare. non p̾gtes. qõt
uñi scelestibus solum ciuibus patent Ne comedas cũ homĩe in¬
uido et ne desideres cibos eins. qm̃ in suiłitudinẽ ariolĩ
et cõiectoris. estimat q̃d ignorat Ne de sc̃̾piiris cũ qerence
loquaris qui mb̃idet quãne saluti. malens deciꝑe. quã tor¬
rigi. qui sic̃ aꝑiolus et comector somnioꝵ escimat quod
Ĩgnorat. Ita herentꝰ que non intelligit in st̾ptiuris ꝓut
libet int̾p̃tari p̃siuint Comẽde et bibe dicit tibi. et
mens eins non est tenũ Secuurrꝰ inquit diste et agẽq̃
doceo. cũ ipse qͥus que dotet fidem tertã non habeat
sciens se de corde suo sinxisse que doceret Cibos quos co¬
mederas euomes et perdes pulchros seimoẽs meod Pen¬
sus ꝑuiersos quos adgeretit᷑ didiceras. necesse ẽ cot nł per
penitenciam cõrigendus deseras ł post mortem ꝓ huis
penas luere rogarisi ꝑdas ꝙ sermones confessioms quibꝰ

Expanded text:
 Ne erigas mentem tuam ad perscrutanda divinitatis arcana quae penetrare non potes, haec enim coelestibus solum civibus patent. Ne comedas cum homine invido, et ne desideres cibos ejus, quoniam in similitudinem arioli et conjectoris aestimat quod ignorat. Ne de Scripturis cum haeretico loquaris, qui invidet humanae saluti, malens decipere quam corrigi, quoniam sicut ariolus et conjector somniorum aestimat quod ignorat, ita haereticus, qui non intelligit, in Scripturis prout libet interpretari praesumit. Comede et bibe, dicit tibi, et mens ejus non est tecum. Securus, inquit, disce et age, quae doceo, cum ipse his quae docet fidem certam non habeat, sciens se de corde suo finxisse, quae doceret. Cibos quos comederas evomes et perdes pulchros sermones tuos. Sensus perversos quos ab haereticis didiceras, necesse est ut vel per poenitentiam corrigendus deseras, vel post mortem pro his poenas luere cogaris, perdasque sermones confessionis, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
gͣmores qmͣi dĩu mensurat᷑ oerbi grã nolens indul¬
gere ei qui suã urorem pofłipt. et postulat sebi
idulgeri cum forte desponfatam xp̃o ureqnem
macuauerit siceł a exte auimã snam deo i baptisi
consecanam⁊ aliqua pinoꝵ sorde sedanerit᷑ A Qo

Expanded text:
graviores, quam Domini mensuratur. Verbi gratia, nolens indulgraviores, quam Domini mensuratur. Verbi gratia, nolens indulgere ei qui suam uxorem polluit, et postulans sibi indulgeri cum forte desponsatam Christo virginem maculaverit, vel certe animam suam Deo in baptismate consecratam aliqua vitiorum sorde
Abbreviated transcription (Latin):
monio exheredes fiñt. Aliter h̾erditas ad quã sestinatim
inꝑu̾ciꝑio an nouissimo benodictõe carebit Qrui gradũ
regiinis pũsqua subesse didicerit p̃ poscerꝰ acupt.
iñ nouisimo mercede bñdic̃onis. que bons rectoridꝰ
debetur carebit Qni ad ministeriũ altaris in doctusꝰ
et comerario accosserit et ipẽ in die nouissimo grãm
ronaneratõnis que bene mrmiscũtibꝰ reꝑmitti᷑ perdet
potest er ita accipi quia qui in pñti suas ulat rĩ
lb̃lt i. Inrias : hit corona patĩẽ in futõ tarebit Qui
sensui potissimũ .s. detire cõuenre ⁊ quod seqmtme
nre dicas seddum malum exspta dam et lẜcabrr
Abhoniãtio ẽst apud deum dñm pondus : et pond
scatora uolosa ⁊ non est bolm̃  Dulplex nãq pond
et scatera qͦabet suo in corde dolosams qu bñ pcamt
eñ qui ds̃ est flectere ad mnserandum satagit pͣcibũs
cũ ipse domo aistens imiłis qom̃ p̃cibus fletiꝰ us
miseriordiam possit Qui ue quasi uiquus pou

Expanded text:
editas ad quam festinatur in principio, in novissimo benedictione carebit. Qui gradum regiminis priusquam subesse didicerit, praeposterus accipit, in novissimo mercede benedictionis, quae bonis rectoribus debetur, carebit. Qui ad ministerium altaris indoctus et temerarius accesserit, et ipse in die novissima gratiam remunerationis, quae bene ministrantibus repromittitur, perdet. Potest et ita accipi, quia qui in praesenti suas ulcisci vult injurias, hic corona patientiae in futuro carebit. Cui sensui potissimum videtur convenire quod sequitur: Ne dicas: Reddam malum, exspecta Dominum et liberabit Abominatio est apud Dominum pondus et pondus statera dolosa, non est bonum. Duplex namque pondus et stateram habet suo in corde dolosam, qui dum peccaeum qui Deus est flectere ad miserandum precibus satagit, cum ipse homo existens nullis hominum precibus flecti ad misericordiam possit
Abbreviated transcription (Latin):
uidne benmꝰ est dr̃on Iolum Is qui ad ñ dicandũ
ded ecerbrm erudine est bona aput illum rõpiet
sod et ille quim dũõ sꝑem pone didiait etiam¬
si ad p̃dicandũ aliis ydoneus non est eusdem
beatieudinis ꝑtiupes  istit ¶Cni sapiens corde
est appellabitmꝵ ꝑrndens et qui duliꝭ eloquio
maiora ꝑcipiet Ein sapientiã catholite fidei
quã didicit illibatam suo in corde custadit mei̾to

Expanded text:
ino, beatus est. Non solum is qui ad praedicandum Dei verbum eruditus est bona apud illum reperiet, sed et ille, qui in Domino spem ponere didicit etiamsi ad praedicandum aliis idoneus non est, ejusdem beatitudinis particeps existit. Qui sapiens corde est, appellabitur prudens, et qui dulcis eloquio, majora percipiet. Qui sapientiam catholicae fidei quam didicit, illibatam suo in corde cust
Abbreviated transcription (Latin):
qunc uersiclm̃ antiq̃ua edicio suxta aliũ sensum posuit dicẽs
Muscipula est uiro citato: aliquid de suis consecrare: pꝯea
aũt quã uotũ fecit penitentiã agit dt quia utrosip et eos
reꝵ sapiens et mruat saꝑ eos formĩe Moris aũc fuisse
antiquoꝵ ut ad eptã de qoste bict̃oria sorites sibi erige¬
rent In quibꝰ uirtutũ suaꝵ laudes destberent In saulis
t̾umphi głam ꝑꝑenio celebrat qunt u̾sum antiqͣ tuslatõ
sit habet᷑ Dentilator imiꝑioꝵ rex saꝑiens ÷ et in nuttet
lllis rotam maloꝵ idest penam młlo sine ꝯsiimãdam
Dui bidelicet rote contraria est corona int̾e et̾ne : quã¬

Expanded text:
unc versiculum antiqua editio juxta alium sensum posuit, dicens: Muscipula est viro tacito aliquid de suis consecrare; postea autem quam votum fecerit, poenitentiam agit. Et quia utrosque, et eosrex sapiens et curvat super eos fornicem. Moris autem fuisse antiquorum ut adepta de hoste victoria fornices sibi erigerent, in quibus virtutum suarum laudes describerent, in Saulistriumphi gloriam perpetuo celebrat. Hunc versum alia translatio sic habet: Ventilator impiorum rex sapiens, et immittet illis rotam malorum, id est, poenam nullo fine consummandam. Cui videlicet rotae contraria est corona vitae aeternae, qua
Abbreviated transcription (Latin):
guota lctam. quia ⁊ pulsils de paradile homo xoctidi¬
aunt laborem ne. deficiat oerteti dpulit enĩcum
cetitit᷑ ut ꝯpiliũ longum cum labore sufferat et insudore
doltus sui pane ⁊estatur ed et doctorem os sioy
nt laboret conpeluit. quia necesse qabet agare bona

Expanded text:
am, quia expulsus de paradiso homo quotidianum laborem, ne deficiat, exercet. Compulit enim os titum tetigit, ut exsilium longum cum labore sufferat, et in sudore vultus sui pane vescatur. Sed et doctorem os suum, ut laboret, compellit, quia necesse habet ag
Abbreviated transcription (Latin):
orit uia illius Qui om̃ tũ sapientibꝰꝰ graditur saꝑies
erit. sic̃ pcontiea aurtꝰ scultꝵ efficietimr similis auxẽ
audientem et ocłm oidentẽ : Dñs fecit utrũq Aurẽ
audiontem Ditit auditorem uerbi obedientem iocłũ
uidentem Doctorem exudiẽntem Nemo gͦ cum se st̾ptũaꝵ
scientia anscitutũ. et ad dicendum uerbũ dei inderit ydo¬
neũ. despitiat simplicitacem frĩs : Qui et si minꝰ doctus
ad p̃dicandiii. non tamen iniuꝰ est ꝓmptꝰ ad discendim
oe̾l aõ implendum bona que didicit ͥ sed retolat: quia qui
pter frĩs comoda tribint dona q̃ uoluit danis uincuiq grã¬

Expanded text:
erit via illius. Qui enim cum sapientibus graditur sapiens erit, sicut e contra amicus stultorum efficietur similis. Aurem audientem et oculum videntem, Dominus fecit utrumque. Aurem audientem dicit auditorem verbi obedientem, oculum videntem doctorem eruditum. Nemo ergo cum se Scripturarum scientia institutum, et ad dicendum verbum Dei viderit idoneum, despiciat simplicitatem fratris, qui etsi minus doctus ad praedicandum, non tamen minus promptus est ad discendum vel ad implendum bona quae didicit. Sed recolat quia qui propter fratris commoda, tribuit dona quae voluit; dans unicuique gra
Abbreviated transcription (Latin):
beautudo non quiꝯ secl̃i sed sumra ꝑmttiare. unde etẽ
subiũgit᷑. Rex qui febet insolio iudĩc disiꝑat᷑ onẽ mali
uibutu suo Si em̃ in sat uita electi mala patiũt ⁊ i ꝑ¬
borũ ubi uniu̾solio Iudicii dies apparuerit omiã malã
dissipant᷑ ⁊ et coronatis cũ danõ inscis. soli penas fubibũt
inusti Quod etiam mĩt ꝑ pͥatres acuue. cũ quis scõꝵs
uictor exierit de secło. sed et ille qui eum t̾bulabat
ꝑsecutor digna fattis ieceꝑit Potest hic uarsus et de
electis accipi ͥ quie habent aliquando latentia ini mente
demq comi̾sus dũs respexit petrum et rcordatut¬
est petrus uerbi domim et cet̾a Qruis potest dicere¬
mũdum est cormeñ purus sum a p̃eccas. Noudum quia
non ait quis potest mũdum qabere tor et purus dẽ
a peccato⁊̃ sed quis potest dicere in quit mũdum est
cor meñ. purus sum apeccato i quia sunt qui largiente
diuina grã possunt Iuxta quãnũ modum et cordis et
Quis ascendet in montem domini: aut quis scabit

Expanded text:
r. Unde recte subjungitur: Rex qui sedet in solio judicii dissipat omne malum intuitu suo. Et si enim in hac vita electi mala patiuntur reproborum, ubi universalis judicii dies apparuerit, omnia mala dissipantur, et coronatis cum Domino justis, soli poenas subibunt injusti, quod etiam nunc per partes agitur, cum quis sanctorum victor exierit de saeculo, sed et ille qui eum tribulabat persecutor digna factis receperit. Potest hic versus et de electis accipi, quia habent aliquando latentia in mente Denique Conversus Dominus respexit Petrum; et recordatus Petrus verbi Domini, etc. Mundum est cor meum, purus sum a peccato? Notandum quod non ait, Quis potest mundum habere cor, et purus esse a peccato? Sed, Quis potest dicere, inquit, Mundum est cor meum, purus sum a peccato? Quia sunt qui, largiente divina gratia, possunt juxta humanum modum, et cordis et Quis ascendet in montem Domini, aut quis stabit
Abbreviated transcription (Latin):
didissime possessione letatur Nam et an ewbangelio nego¬
ciatoꝵ sapiens ꝑ acquisitione p̃ciose magarite id est de¬
siderii celestis omia que habuit uendidit talisq exsp ͭ¬
tator siue ꝑspera sine aduersa contigerit a sua intentiõẽ
nonfleltitiur prudent̾ in telligens. quq̃ diligntibꝰ deuin

Expanded text:
idissimae possessione laetatur: nam et in Evangelio, negotiator sapiens pro acquisitione pretiosae margaritae, id est, desiderii coelestis omnia quae habuit vendidit, talisque exspectator sive adversa seu prospera contigerint, a sua intentione non flectitur; prudenter intell
Abbreviated transcription (Latin):
erint cnontos sutigando connertit Tecta et em̃ ꝑscullancia
aingerit auditoribq sius sorde mixta muistrat Pdigredo
in mittit soporem ꝑiger appellatiur qui recte senciendo
q̃uasi inigfulat quãius intq̃il oꝑando torpestit ⁊ sed pigredo
n mittit soporem quia pauliiper ecã recte senciendi
Rece añt subditur Et anima dissoluta esuꝑiet Nam q̾a
ẽ ad suꝑiora scu̾gendo oion dirigit. meglectam se insi ꝯ
ꝑ desideria opandit et dum scũdioꝵ subtiliũ digore
non constũgitire cupidicatis infime same sanciat᷑i ut
qͥuo ꝑ disciplinam ligari dissinuilat: ex se esuxiens
ꝑ uoluptatũ desideriã spargat. Fenerat᷑ Sũo q̃ mise̾t᷑
pauꝑis: et corcissitudinem suam rebdit ei Mmꝰ sentencie
ueritatem ꝓbat ipẽ dñs : cũ se elimosinã facientibꝰ¬

Expanded text:
icos litigando convertit. Tecta eteniam perstillantia  corde polluto attigerit, auditoribus suis sorde mixta ministrat. Pigredo immittit saporem. Piget appellatur qui recte sentiendo quasi vigilat, quamvis nihil operando torpescit. Sed pigredo immittRecte autem subditur: Et anima dissoluta esuriet. Nam quia se ad superiora stringendo non dirigit, neglectam se inferius  desideria expandit: Et dum studiorum subtilium vigore non stringitur, cupiditatis infirmae fame sauciatur, ut quo per disciplinam ligari dissimulat, eo se esuriens per voluntatum desiderium spargat. Feneratur Domino qui miseretur pauperis, et vicissitudinem suam reddet ei. Huic sententiae veritatem probat ipse D
Abbreviated transcription (Latin):
neturam dissiminlabant habere. Thesaurꝰ desiderabil
et oleũ in habitacłõ iusti: et inprudens qomo dissiꝑabit
do dilctõnis in scõꝵ eccłia rofulget Quem uersitłm bts̃
pp̃a g̾goriꝰ in Emeliis elbangelii Iuxca antiquã tus¬
latiõnem pofuit. Thesanra desiderabilis requiescit in
ore sapientꝭ Werũ reꝑbi non tantũ uietutes non
assequi. sed eciam ꝑseqͣui. et qnͣtũ ualent in bonis
obsceuero fesonant. Potest sane qit ooersus de quolibz
martyrum acaipi: in ciniꝰ Rabitatiõ id est corpore.
anima sancta dei uidelit thosaurꝰ sernet᷑ i habrendet
et unnctio gr̃ẽ spĩctalis: ac ꝓsentor inprudens hmoi¬

Expanded text:
tiae curam dissimulabant habere. Thesaurus desiderabilis tiae curam dissimulabant habere. Thesaurus desiderabilis et oleum in habitaculo justi, imprudens homo dissipabit do dilectionis in sanctorum Ecclesia refulget. Quem versiculum B. papa Gregorius in homiliis Evangelii juxta antiquam translationem posuit: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis: verum reprobi non tantum virtutes non assequi, sed etiam persequi, et quantum valent in bonis obruere festinant. Potest sane et hic versus de quolibet martyrum accipi, in cujus habitaculo, id est, corpore, anima sancta, Dei videlicet thesaurus servetur, abundet et unctio gratiae spiritalis: at persecutor imprudens h
Abbreviated transcription (Latin):
sunt oñis reꝓbi: Impri uero qui maloribꝰ implicati
steleribꝰ. aeł mimquã scẽ misteria fidei ꝑceꝑunt uel
post accepta ad apostasiam redierut. Wude̾ potest hot
loto. omĩs impiuis fideliũ ꝑsecitor diatus accipi : porro
iniquoꝵꝭ uotabulo generalit̾ om̃s mali de signari Et
ꝑ iuisto datur impius. cum ꝓ martire ꝑsecutor qui eum
morti dedit ꝓmiitiur ꝓ rectis iniqui. qui eoꝵo iustitiat
uidentes. Imitari nolebant / Dap̃natur serodes i non
tantũ ꝑ in notentibꝰ. quos ampie neci tradidit. sed̾et
auguientũ dap̃nationis. accipit᷑. quia fidem magor
sequi ad querendian deũ nolu̾it. c̃ ess iud̾s et ꝓpharũ¬
dicta cõgnosteret quit etemĩ dñs ait Regiia austri
sireget nt iudicio tũ gnatione ista et qdep̃nab ͭ eam¬
et cetã non quia. ip̃sa sua birtute ac potentia conde¬
nabit: sed quia in eius conparatõe cõdep̃nabunt᷑ qui
deuotionen eius scientes cũ multo facilius possent sapien¬

Expanded text:
omnes reprobi; impii vero, qui majoribus implicati sceleribus, vel nunquam sanctae mysteria fidei perceperunt, vel post accepta ad apostasiam redierunt. Unde potest hoc loco impios, omnes fidelium persecutores dictos accipi; porro iniquorum vocabulo generaliter omnes mali designari. Et pro justo datur impius, cum pro martyre persecutor, qui eum morti dedit, punitur. Pro rectis iniqui, qui eorum justam vitam videntes, imitari nolebant. Damnatur Herodes non tantum pro innocentibus, quos impie neci tradidit; sed et argumentum damnationis accepit, quia fidem magorum sequi ad quaerendum Dominum noluit, cum esset interim Dominus ait: Regina Austri surget in judicio cum generatione ista, et condemnabit eam, etc. Non quia ipsa sua virtute ac potentia condemnabit, sed quia in ejus comparatione condemnabuntur, qui devotionem ejus scientes, cum multo facilius possent, sapien
Abbreviated transcription (Latin):
sliscentatur e pm̃ ueno ad Irascendimi facilem.¬
asti nec se ip̃e ꝑotest sustinerꝭ Ica ut Iratus sepe
uttat ea que post modum placidus quia dixbrit
peniteat. et plerũq au dixexit Ignorati iuꝯtñ
uesonia nõmĩquã ꝑ sapientiũ modestiã facilime

Expanded text:
endum facilem,est, nec se ipse potest sustinere, ita ut iratus saepe ea dicat, quae postmodum placidus, quia dixerit, poeniteat, et plerumque an dixerit ignoret. Cujus tamen vesania nonnunquam per sapientium modestiam facillime
Abbreviated transcription (Latin):
male fortes spieitus demonioꝵ cũ huis quos deceꝑpunt homĩ¬
bus penis subatti torquent ħoꝵ eiũ cetui sociabinit᷑. quiq¬
qui a uia ueritatꝭ errauerunt ipso Iudice actestante qui
se illis dicturũ esse p̃dixit . Sistite ame maledicti in sqnẽ
et̾ñ qui patatus est dyabulo et augelis eius Prõ iusto

Expanded text:
male fortes spiritus daemoniorum, cum his quos deceperunt hominmale fortes spiritus daemoniorum, cum his quos deceperunt hominibus poenis subacti torquentur, horum enim coetui sociabuntur quique a via veritatis erraverunt, ipso judice attestante, qui se illis dicturum esse praedixit: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus . Pro
Abbreviated transcription (Latin):
derat. elemosinas dot panꝑibus ĩ et hoc nlłã dilctoẽ
fauoris quãm. sed taͣmen amore conditorꝭ qui cordiũ
occulta respicit Sic eñĩ fit miiꝰ abstonditumĩ sit
ad mitigandã conditoris Iram ꝑficuũ. si nułlo yo¬
t̾ue retribucõnis intuitu porrigat᷑ Sic impleb̾it᷑
q̃d ipse p̃cepit : te aut̃ faciente eliosinam nesciat
siistra aua quid facrat dextra tua Gaudiũ iusto
esc facere Iudiciũ : et pauor ꝯpantib̾ꝰ ¶mquitatan
Daudet Iustus cũ bonis desudat oꝑibus i quia
suꝑat se ꝓꝑter het bonis remuneraudũ esse
ꝑlemnubus ÷ ac uo eeꝓbi dum mala que derun
ꝑhibuisse norũt facint ⁊ quãnis sue luxurie ꝑꝑͥe¬
traciõne carnalitoꝵ delectent᷑ mentis tam̃ pauore
int̾uo care neqͥuent qͣuiã se mała ppetua passiros
xhis que temporaliter male fecerint non ambigunt uix qui er¬
dicit nimũdos sp̃us: dequibũs ltus Iob ait Ecce gygamitos¬
genuũt sub a quis: et qui h̾abitant cñ eis id est suꝑb̃i et

Expanded text:
osynas det pauperibus, et hoc nulla delectatione favoris humani, sed tantum amore conditoris qui cordium occulta respicit; sic enim fit munus absconditum, sic ad mitigandam conditoris iram proficuum, si nullo externae retributionis intuitu porrigatur, sic implebitur, quod ipse praecepit: Te autem faciente eleemosynam, nesciat sinistra tua quid faciat dextra tua . Gaudium justo est facere judicium, et pavor operantibus iniquitatem. Gaudet justus cum bonis desudat operibus, quia sperat se propter haec bonis remunerandum esse perennibus; at vero reprobi dum mala quae Deum prohibuisse norunt, faciunt, quamvis suae luxuriae perpetratione carnaliter delectentur, mentis tamen pavore interno carere non possunt, quia se mala perpetuo passuros pro his quae temporaliter male fecerint, non ambigunt.-- Vir qui erdicit gemunt sub aquis, et qui habitant cum eis , id est, superbi et
Abbreviated transcription (Latin):
mox extusandi resugit dicẽns mułier qua dedisci sotiam
mitli dedit in de ligno et comedi Et ipsa mulior soꝵ¬
pens inquit decepit᷑ me Ambo nãque inc̾atorem qmod
oeiorqueb̾ant peccauernt ͥ Isle quia mulierem ꝑ quam
ꝑuret᷑ a dno sõtiam accepisset ⁊ ilła quir Dñs serpontẽ
qui se deceꝑir in ꝑ adyso const usset. ¶uo toutͣ sapitns
dñm p̃tatur ut non Declinet᷑ cor suũ. in uerbum malũ
ad excusandes estusacionds iͣ pettatꝭ ͥ S ad et ille suos
ripplantans gxessũs. tout deum fernet animo quil nir¬

Expanded text:
mox excusandi refugit dicens: Mulier quam dedisti sociam mihi, dedit mihi de ligno, et comedi , et ipsa mulier inquit: Serpens decepit me. Ambo namque in Creatorem quod peccaverant retorquebant: ille quod mulierem, per quam periret a Domino sociam aqui se deciperet in paradiso constituisset. Quo contra Sapiens Dominum precatur ut non declinet cor suum in verbum malum, ad excusandas excusationes in peccatis. Sed et ille, suos supplantans gressus contra Deum, fervet animo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
igiba platabilis lignũ bice. que aũt ã moderata est cõtexet
spm̃ liglba tatholici doctoris ꝑad fructum uite ducit sem-¬
piteruũ: que aut̃ modũ eccłiastice norme ignorat et
suũ spm̃ et eorp. qui se audiũt male loqñdo conteret
Honuis iusti plurimia forcitudo. et infructibꝰ Impii
conturbatio Domꝰ xp̃i id est enłĩa plurmã qabet sortĩ¬
iudmnem. Uta ut pluuia dentis. flũbus temptatõnũ
frequentiũ nequaquã passit diem. et in oꝑibus dyaboli

Expanded text:
abilis lignum vitae, quae autem immoderata est conteret spiritum. Lingua catholici doctoris ad fructum vitae ducit sempiternum, qui autem modum ecclesiasticae normae ignorat, et suum spiritum et eorum qui se audiunt male loquendo conteret. Domus justi plurima fortitudo, et in fructibus impii conturbatio. Domus Christi, id est Ecclesia, plurimam habet fortitudinem, ita ut pluvia, ventis, fluminibus tentationum frequ
Abbreviated transcription (Latin):
patim᷑. magis untꝰ quod fecimꝰ dolemꝰ. sicq fit ne
uit̾ colnea aꝑta corpor̃ magꝭ nos abłuat plaga
eceata mentris : quia sanat nequitias pram oꝑio
ocultũ doluꝰ doloris Solet quippe uenib rappellatoẽ
ppeus acipi : quia sic̃ uontꝰ. cõsinut estas Ita mens

Expanded text:
magis intus quod fecimus, dolemus; sicque fit ut inter vulnera aperta corporis, magis nos abluat plaga secreta ventris, quia sanat nequitias pravi operis, occultum vulnus doloris. Solet quippe ventris appellatione mens accipi, quia sicut venter consumit escas ita mens
Abbreviated transcription (Latin):
dapuationis nulla ratione enadit ͥ quẽ ͥ abufu sue
inquitate ułła diuini timorꝭ grã in oñoria tolsibinit
sna pfunda coerba s ore umi: et torrens rediludão
fons sapplentie: Serb̾a sapienciũ aque conparant᷑ã quia¬
et lauant mentes audiencũ et Irrgant : ne uel pcc̃oꝵ
dido pẽformes remaneant Wel doct̾ire celests mopia
cabestant et qiͣ notua ariditate doficiant. Eti quia
eadem doctoꝵ cuerba fidelut quedam imyse ga latent
et oculta que sollertiore conphendant᷑ in dusqria.
quedã uero aꝑta et emictis audietibꝰ facilia ad
intelligendum ꝑflu̾unt : recte hoc aquã ꝑfundam et
correntem dicit esse redmdantony qdocost aũt et
Ita destiq̃ibi cor quia petis tescam̃ti sc̃pturã iy pite
ꝑlata est. dicatur de ea. aquã ꝑfunda uerba ꝙõre
uiri. quia dus et apłi ꝑalam ut̾usq testamenti¬

Expanded text:
quem ab usu suae iniquitatis nulla divini timoris memoria cohibuit. Aqua profunda verba ex ore viri, et torrens redundans fons sapientiae. Verba sapientium aquae comparantur, quia lavant mentes audientium, et irrigant. Ne vel peccatorum sorde deformes remaneant, vel doctrinae coelestis inopia tabescant, et quasi nociva ariditate deficiant. Et quia eadem doctorum verba fidelium quaedam mystica latent, et occulta, quae solertiore comprehendantur industria, quaedam vero aperta et cunctis audientibus facilia ad intelligendum profluunt, recte haec et aquam profundam et torrentem dicit esse redundantem. Potest autem et ita distingui, ut quia Veteris Testamenti Scriptura typice prolata est, dicatur de ea aqua profunda verba ex ore viri, quia Dominus et apostoli palam utriusque Testamenti
Abbreviated transcription (Latin):
bilia .n. ip̃ms a c̾atura mũdi/. ꝑẽa que facta sunt intel¬
lecta cõspicĩt᷑ Wie eius sunt ip̃se illuãtiones per qͣs
se et angelitis spiritibus. et mentibus ostendit hũanis
Inquarũ inino uiarũ saꝑienciam possedit: qui in p̃mor¬
dio crrature nascentis filium qui cum eo cicta dispo¬
neret habuit wod ne pucaret aliquis qaꝵ micio uirͣ
uel aliqnͣto aute tempoe̾ filiumi esse cepisse inigilant̾
ad muxit Ante quã quitꝙͣ faceret a pn̾cipio ab ẽt̾no

Expanded text:
creatura mundi per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur. Viae ejus sunt ipsae illuminationes per quas se et angelicis spiritibus et mentibus ostendit humanis. In quarum initio viarum sapientiam possedit, quia in primordio creaturae nascentis, filium qui cum eo cuncta disponeret, habuit. Sed ne putaret aliquis, harum initio viarum, vel aliquando ante tempore filium esse coepisse, vigilanter a
Abbreviated transcription (Latin):
ligere uiqm suam In qot inquit mamfestmttaret
quia quidꝙ bom Aadet. quisis. a se ipo non q̾abet
sed ꝑ gram dei. quod nec ꝑ su libertatem arbitrii
iqualis suturꝰ sic. qualit̾ uel quãdu uicturꝰ in¬
celligere pont Ruina est honnis denocare sanctos
et post uota tractare. Cum pectatum sit̾i sit ulłi
hoiũ notere ͥ qnͣto mayꝰ est ⁊ cũ quis sancias Dei
offanderit sine leserit ͥ et quasi uile manipi po

Expanded text:
 viam suam. In hoc, inquit, manifestum claret, quia quidquid boni habet quisque a se ipso non habet, sed per gratiam Dei, quod nec per sui libertatem arbitrii qualis futurus sit, qualiter et quandiu victurus intelligere poterit. Ruina est hominis devorare sanctos, et post vota retractare. Cum peccatum sit ulli hominum nocere, quanto magis est, cum quis sanctos Dei offenderit sive laeserit
Abbreviated transcription (Latin):
habet Wude glia edicio Ita qunt ioersum tnͣstulit¬
D ale cogitans Iomo multo dap̃no affligͥet̾᷑s et si ꝑuitiosa
suerit et quimã sua apponet. qui miniꝵ cum peciũa
uiolentus abstulerit ꝑhat animam inuitus dabit
homo Indigens. inisertors est Indigentem dic quilem.
qui se ꝑꝑetius bõnis egere sine cessatione retolit Cal
namq etͣ iniseicordiam̃ consequat᷑ a dño: nĩquã ꝓxiõ
misereri recusat. De quo et subseqũter cnnectit Et
melioꝵ ꝑauꝑi quã urr mendax ukelior namq quilis

Expanded text:
habet. Unde editio alia ita hunc versum transtulithabet. Unde editio alia ita hunc versum transtulit, Male cogitans homo, multo damno affligetur; et si perniciosus fuerit, et animam suam apponet, quia nimirum, cum pecuniam violentus abstulerit, pro hac animam invitus dabit.-- Homo indigens misericors est. Indigentem dicit humilem, qui se perpetuis bonis egere sine cessatione recolit. Talis namque, ut misericordiam consequatur a Domino, nunquam proximo misereri recusat. De quo et subsequenter annectit:-- Et melior est pauper, quam vir mendax. Melior est namque humilis
Abbreviated transcription (Latin):
meis mͥ fecistis wrudi filiũ tuũ ne desperes. ad int̾fec¬
cionẽ aut̃ eis ne ponas animã tuã Subiectũ t̾ quẽlibet
si exxare conspicis. diligenteꝵ cascigare curato: ꝙ si cura
renut. Uta erga illum c̾cũspecte et temporanter ager.
nequid omnino intuls uerdis uł actibus und̾e amplius
peccet ibemat. Cui sensui illud opitulatur quod sequit᷑
on inpacient est sustmebit dap̃nũ: et cupn papuerit.
alcd apponet . Si enĩ duricia contditentꝭ fris quen
exudire tepisti ꝓuotatꝰ: ipse ĩ inpatientie foitiũ labariy
.dap̃nũ ꝑ fecto cne birtutꝭ incerisͥ et cłim illi durius
forte intrepando spem ꝓ mertede salutis agendeq pem¬
centie quã habuerat᷑ rapueris: racionẽ ꝑ eo ꝙͥ fratrẽ
stand alizasti discricto indici reddes Maret lut̾e̾ sensus:
¶t iusqͥs ꝑ inpatientiam inopie furto seruit aut rapinis
Sap̃nũ sue anime fatit ⁊ et cum r̃em ꝑxnyn tollit. et
si non homini ꝓhoc certe etło idici rationẽ reddeꝵ

Expanded text:
icit. Erudi filium tuum, ne desperes; ad interfectionem autem ejus ne ponas animam tuam. Subjectum tibi quemlibet si errare conspicis, diligenter castigare curato. Quasi curari renuit, ita erga illum circumspecte et temperanter age, ne quid omnino in tuis verbis vel actibus unde amplius peccet inveniat. Cui sensui opitulatur illud quod sequitur: Qui impatiens est, sustinebit damnum: et cum rapuerit, aliud apponet. Si enim duritia contradicentis fratris quem erudire coepisti, provocatus ipse in impatientiae vitium labaris, damnum profecto tuae virtutis incurris. Et cum illi durius forte increpando spem promerendae salutis, agendaeque poenitentiae, quam habuerat, rapueris, rationem pro eo, quod fratrem scandalizasti, districto judici reddes. Patet litterae sensus, quia qui per impatientiam inopiae furto servit aut rapinis, damnum suae animae facit, et cum rem proximi tollit; et si non homini per hoc, certe aeterno judici rationem reddere
Abbreviated transcription (Latin):
sequatibꝰ iusta seueritate dap̃nauit Abhominatõ dni
onuis arrogans. etiam si manu ad manũ fuerit non
exit ĩnocens.Iuitũq sibi reibuit bonũ quod facit᷑
etiam si nichil mali uidetuꝵ mambꝰ oꝑaridam cord
imnotenciam ꝑdidit In quo se largitori donoꝵ p̃nilit
õ talem condicor sius abhominatur ut reumi quẽ
benesiis suis contmplat᷑ esse in gratum Cum platuer
dño nẽ hominis Inimitos quoq eius conutet᷑ ad
pacem Tanta est stĩtas diuine religionis ut eam
plexiĩq eciam qui foris sunt ueneracõni habeant
et quos ꝑfecte deo seruire ꝑspexerint cum huispacẽ
habere intipiant. quãms religione discrepantes
Deniq quia platuermit dño uie damhelis et t̾mii
pueroꝵ Inimicos quoq eorl. qui eos in ignem
ꝑsetutores non ad patem tantũmõ. sed ad eandẽ
etiam fidei et r̾ligionis conu̾tit unitatem melius¬

Expanded text:
sequacibus justa severitate damnavit. Abominatio Domini omnis arrogans: etiamsi manus ad manum fuerit, non erit innocens. Quicunque sibi tribuit bonum quod facit, etiamsi nihil mali videtur manibus operari, jam cordis innocentiam perdidit, in quo se largitori bonorum praeto talem conditor suus abominatur ut reum, quem beneficiis suis esse contemplatur ingratum. Cum placuerint Domino viae hominis, inimicos quoque ejus convertet ad pacem. Tanta est sanctitas divinae religionis, ut eam plerumque etiam qui foris sunt venerationi habeant, et quos perfecte Deo servire perspexerint, cum his pacem habere quamvis religione discrepantesDenique quia placuerunt Domino viae Danielis et trium puerorum, inimicos quoque eorum, qui eos in ignem ultos eorum persecutores non ad pacem tantummodo, sed ad eamdem etiam fidei et religionis unitatem conv
Abbreviated transcription (Latin):
lapides uii suꝑ edificamini domot spĩtales nulla
dipt ab mino secti sua brente ilectris et celesei
Dificio aptus esc sed eis poires oꝑe qmi oiã
inpondere et mensura et arlimero ienstituero
rommq sũcut uoluit mensuram fidei et gͣnarumm
distribiut ¶ uluntas regimi labia iustã Reges
dicit scõs. qui biciis pñtipalit̾ imꝑare exom¬
intibus anime quasi ob sequentiũ comitum timeis
supari confuerunt De qualibus Dũs Reruba

Expanded text:
lapides vivi superaedificamini domus spiritales . Nullus igitur ab initio saeculi sua virtute electus et coelesti aedificio aptus est, sed ejus potius opere, qui oin pondere et mensura et numero constituens, unicuique sicut voluit, mensuram fidei et gratiarum distribuit.-- Voluntas regum, labia justa. Reges dicit sanctos qui vitiis principaliter imperare, et virtutibus animae quasi obsequentium comitum cuneis stipari consuerunt. De qualibus Dominus, Multi,