comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum ꝑsuadeo xp̃ianis in xp̃o spem ẽẽ ponendã ͤ
Ecce si cui factum est remedium: moriatur.
Quam multi enim cum remediis mortui sunt.
& quam multi sine remediis uixerunt: Qua
fronte exiit anima ad dm̃ : E didit signũ xp̃i.
accepit signũ diaboli. Anforte dicit. non ꝑdidi
signum xp̃i : Ergo signum xp̃i cũ signo diaboli
habuisti : Non uult xp̃s communionẽ. Solꝰ
uult possidere quod emit. Tanti emit: ut solus
tu facis ei consortem diabolum: cui te ꝑ peccatũ
uendideras. Ue dupplici corde. qui incorde
suo partem faciunt deo: partem faciunt dia¬
bolo. Iratus ds̃. quia pars ibi fit diabolo disce¬
dit: et totum diabolus possidebit. Non frus¬
tra itaq apłs dicit: neq detis locum diabolo.
p̃cium nr̃m. Ecce duo de discipulis iohannis.
Quia talis erat amicus sponsi. non querebat
gloriam suã: s testimoniũ ꝑhibebat ueritati.
slum quid uoluit apud se remanere disci¬

Expanded text:
dum persuadeo Christianis in Christo spem esse ponendam? dum persuadeo Christianis in Christo spem esse ponendam? Ecce, si cui factum est remedium, moriatur, quam multi enim cum remediis mortui sunt? et quam multi sine remediis vixerunt? qua fronte exiit anima ad Deum? Perdidit signum Christi, accepit signum diaboli. An forte dicat: Non perdidi signum Christi? Ergo signum Christi cum signo diaboli habuisti. Non vult Christus communionem, sed solus vult possidere quod emit. Tanti emit ut solus possideat: tu facis ei consortem diabolum, cui te per peccatum vendideras. Vae duplici corde ! qui in corde suo partem faciunt Deo, partem faciunt diabolo. Iratus Deus, quia fit ibi pars diabolo, discedit, et totum diabolus possidebit. Non frustra itaque Apostolus dicit: Neque detis locum diabolo . us duo. Ecce duo de discipulis Joannis: quia talis erat Joannes amicus sponsi, non quaerebat gloriam suam, sed testimonium perhibebat veritati: numquid voluit apud se remanere disci
Abbreviated transcription (Latin):
ingratus paternȩ disciplinȩ : Et ut quiderudit
pater homo filium hominẽ: Ut possit non ꝑde¬
re temporalia quȩ illi atq sunt. quȩ illi collegit:
quȩ non uult eum ꝑdere. quȩ ipse qͥ relinquit
non potuit insempiternum tenere. Non docet
filiũ cum qͦ possideat: s qui post eum posside¬
at. frẽs mei si pater docet filium successorem.
et quem docet & ipsũ similiter ꝑ illa omĩa tran¬
siturum. qua & ille qui monebat transiturus
est: quomͦ uultis erudiat nos pater noster. cui
non successuri. s ad quem accessuri sumus: et cũ
quo inȩt̾num mansuri inhereditate quȩ nec
marcessit nec moritur. nec grandine̾ nouit: Et
ipse hereditas: & ipse pater est. Hunc possidebi¬
mus. et erudiri ñ debemus: Sufferamꝰ ergo
erudicionem patris: non quando nobis dolet
caput. curramus ad p̃cantationes. ad sortilegos
& femedia uanitatis. frẽs mei non uos plan¬
gam : Cotidie inuenio ista. Et quid faciam: Non¬

Expanded text:
ingratus paternae disciplinae? Et utquid erudit ingratus paternae disciplinae? Et utquid erudit pater homo filium hominem? Ut possit non perdere temporalia quae illi acquisivit, quae illi collegit, quae non vult eum perdere, quae ipse qui relinquit, non potuit in sempiternum tenere. Non docet filium cum quo possideat, sed qui post eum possideat. Fratres mei, si filium docet pater successorem, et quem docet et ipsum similiter per illa omnia transiturum, qua et ille qui monebat transiturus est; quomodo vultis erudiat nos Pater noster, cui non successuri, sed ad quem accessuri sumus, et cum quo in aeternum mansuri in haereditate, quae non marcescit, nec moritur, nec grandinem novit? Et ipse haereditas et ipse Pater est. Hunc possidebimus, et erudiri non debemus? Sufferamus ergo eruditionem Patris. Non quando nobis dolet caput, curramus ad praecantatores, ad sortilegos et remedia vanitatis. Fratres mei, non vos plangam? Quotidie invenio ista; et quid faciam? Non
Abbreviated transcription (Latin):
quod amarum est: ut bibatur ad ꝑniciem.
usq adeo. ut ego nouerumn aliquo tempore il¬
lius pilleati sacerdotem solere dicere. Et ipse
pilleatus xp̃ianus est. Ut quid hoc fr̃s. nisiqͥa¬
gͦ alibi xp̃m: quam ubi uobis uoluit p̃dicari
xp̃s. Et quomodo uobis uoluit p̃dicari: sic il¬
lum tenete. sic incorde uro scribite. Murus
est aduersus omnes impetus. & aduersus
insidias inimici. Nolite timere. Ne temp¬
tat ille: nisi ꝑmissus fuerit. Constat illum
te dnãnte : ꝑ mittitur quando aliquid petit.
Et hoc fres non fit nisi ut ꝓbentur iusti pu¬
niantur in uisti. Quid ergo times:. Ambula
in deo tuio. certus esto: quod te non uult pati
non pateris: Quod te ꝑmisi̾t pati. flagellũ
corrigentis ẽ: non pęna damnantis. Ad here¬
ditatem sempiternam erudimur. & flagel¬
lari dedignamur: frẽs mei. si recusaret
qiuisquam puer colaphis aut flagellis cedi
apatre suo. quomͦ diceretur suꝑbus. disꝑatus.

Expanded text:
quod amarum est, et bibatur ad perniciem. quod amarum est, et bibatur ad perniciem. Usque adeo ut ego noverim aliquo tempore illius Pilleati sacerdotem solere dicere, Et ipse Pilleatus christianus est. Ut quid hoc, fratres, nisiergo alibi Christum, quam ubi se vobis voluit praedicari Christus; et quomodo vobis voluit praedicari, sic illum tenete, sic in corde vestro scribite. Murus est adversus omnes impetus et adversus omnes insidias inimici. Nolite timere, nec tentat ille, nisi permissus fuerit: constat illum te dominante; permittitur, quando aliquid petit: et hoc, fratres, non fit, nisi ut probentur justi, puniantur injusti. Quid ergo times? Ambula in Domino Deo tuo, certus esto: quod te non vult pati, non pateris; quod te permiserit pati, flagellum corrigentis est, non poena damnantis. Ad haereditatem sempiternam erudimur, et flagellari dedignamur! Fratres mei, si recusaret quisquam puer colaphis aut flagellis caedi a patre suo, quomodo diceretur superbus, desperatus,
Abbreviated transcription (Latin):
culis carnis uident uanitatem: nos cordis
occulis ueritatem. Ne putetis fr̃s. quod sine
expectaculis: nos dimisit dñs ds̃ nr̃. Nam
si nulla sunt spectacula. cur hodie conuenis¬
tis : Ecce quod diximus uidistis: ad clamastiᷤ.
Non ad clamaretis: nisi uidissetis. Et magnũ
est hoc spectare ꝑ totum orbem t̾rarum. san¬
bus leonum membra xp̃i. & ad iuncta corpori
xp̃i. Ergo nescio quid simile imitatus ẽ qui¬
dam sp̃c: ut sanguine simulacrũ suum emi
uellet quia nouerat p̾cioso sanguine quando¬
cumq redimendum ẽẽ. genus humanum.
fingunt enim sp̃s mali umbras quasclam
honoris sibimet ipsis:. ut sic decipiant eos qͥ
secuntur xp̃m. Usq adeo fr̃es mei. ut illi ipsi
qui seducunt ꝑligaturas. ꝑprecantationes.
ꝑ machinamenta inimici. misceant p̾canta¬
tionib sus nomen xp̃i: quia iam non posst̃
se ducere xp̃ianos. ut dent uenenũ: ad duns
mellis aliquid: ut ꝑ id quod dulce ẽ: lateat

Expanded text:
culis carnis vident vanitatem, nos cordis culis carnis vident vanitatem, nos cordis oculis veritatem. Ne putetis, fratres, quod sine spectaculis nos dimisit Dominus Deus noster: nam si nulla sunt spectacula, cur hodie convenistis? Ecce quod diximus, vidistis, et exclamastis: non exclamaretis, nisi vidissetis. Et magnum est hoc spectare per totum orbem terrabus leonum membra Christi, et adjuncta corpori Christi. Ergo nescio quid simile imitatus est quidam spiritus, ut sanguine simulacrum suum emi vellet, quia noverat pretioso sanguine quandocumque redimendum esse genus humanum. Fingunt enim spiritus mali umbras quasdam honoris sibimetipsis, ut sic decipiant eos qui sequuntur Christum. Usque adeo, fratres mei, ut illi ipsi qui seducunt per ligaturas, per praecantationes, per machinamenta inimici, misceant praecantationibus suis nomen Christi: quia jam non possunt seducere Christianos, ut dent venenum, addunt mellis aliquid, ut per id quod dulce est, lateat
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ponderauit multum de sanguine. Si pondꝰ
ad inclinandũ aurum habuit᷑ sanguis muli¬
eris. quale pondus habet adinclinandũ mun¬
dum sanguis agni ꝑ quem factus est mundꝰ:
et quid est ille spiritus nes cio quis. ut p̃meret
pondus: placatus est. sanguine. In mundi sp̃s
nouerant uenturum iħm xp̃m: audierant
ab angłis. audierant a propħis: et sperabañ
eum uenturum. Nam si non sperabant. unde
clamauerunt. quid nobis et tibi est: Uenisti
ante tempus nos ꝑdere: scimus qui sis sc̃s dei.
Nenturum sciebant: s tempus ignorabant.
neplacitum habuerunt serui tui lapides euis.
et pulueris eius miserebunt᷑: Tu exsurgens
misereberis syon: quia uenit inquit tempus.
ut miserearis eius. Quando uenit tempus.
ut miser̾etur ds̃: uenit agnus. Qualis agnꝰ¬
est. quem lupi timent: Qualis agnus est. qͥ
leonem occisus occidit:. Dictus est enim di¬
tacula xp̃ianoꝵ. Et quod est amplius. illi o¬

Expanded text:
praeponderavit multum de sanguine. Si pondus praeponderavit multum de sanguine. Si pondus ad inclinandum aurum habuit sanguis mulieris, quale pondus habet ad inclinandum mundum sanguis Agni, per quem factus est mundus? Et quidem ille spiritus nescio quis, ut premeret pondus, placatus est sanguine. Immundi spiritus noverant venturum Jesum Christum, audierant ab Angelis, audierant ex Prophetis, et sperabant eum venturum. Nam si non sperabant, unde clamaverunt, Quid nobis et tibi est? venisti ante tempus perdere nos? scimus qui sis, Sanctus Dei . Venturum sciebant, sed tempus ignorabant. Quoniam beneplacitum habuerunt servi tui lapides ejus, et pulveris ejus miserebuntur: tu exsurgens, inquit, misereberis Sion, quoniam venit tempus ut miserearis ejus . Quando venit tempus ut misereretur Deus, venit Agnus. Qualis Agnus quem lupi timent? qualis Agnus est qui leonem occisus occidit? Dictus est enim ditacula Christianorum. Et quod est amplius, illi o
Abbreviated transcription (Latin):
gulariter agnus. Nam et discipuli dicti sunt
agni. Ecce ego mitto uos: sicut agnos inmedio
luporum. Dicti sunt et ipsi lumen. uos autẽ¬
estis lumen mundi. S aliter ille: de quo dic¬
tum est. Erat lumen uerum. quod inlumi
nat omnem uenientem inhunc mundũ. Sic
et agnus singulariter: solus sine macula. sine
peccato ñ cuius maculȩ abstersȩ sint: s cuius
macula nulla fuerat. Quid enim quia dice¬
bat ioħs de dño. ecce agnus dei. Ipse ioħes
ñ erat agnus. non erat uir sc̃s. non erat ami¬
cus sponsi : Ergo singulariter ille hic erat ag¬
nus dei: quia singulariter huius agni san¬
gune solo homines redȩmi potuerunt. Fr̃s
mei. si agnoscimus p̃cium nrm̃ quia sanguis
est agni: quid sunt illi qui hodie celebrant fes¬
tiuitatem sanguinis nescio cuiꝰ mulieris. et
quam ingrati sunt : Raptum est aurum dic̃t
de aure mulieris. et cucurrit sanguis: et posi¬
tum est. aurum intrutina uel instatera. et

Expanded text:
gulariter iste Agnus: nam et discipuli dicti sunt gulariter iste Agnus: nam et discipuli dicti sunt agni, Ecce ego mitto vos sicut agnos in medio luporum . Dicti sunt et ipsi lumen, Vos estis lumen mundi : sed aliter ille de quo dictum est, Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Sic et Agnus singulariter, solus sine macula, sine peccato; non cujus maculae abstersae sint, sed cujus macula nulla fuerit. Quid enim? quia dicebat Joannes de Domino, Ecce Agnus Dei, ipse Joannes non erat agnus? non erat vir sanctus? non erat amicus sponsi? Ergo singulariter ille, Hic est Agnus Dei; quia singulariter hujus Agni sanguine solo homines redimi potuerunt. 6. Fratres mei, si agnoscimus pretium nostrum quia sanguis est Agni; qui sunt illi qui hodie celebrant festivitatem sanguinis, nescio cujus mulieris? et quam ingrati sunt? Raptum est aurum, dicunt, de aure mulieris, et cucurrit sanguis, et positum est aurum in trutina vel statera, et
Abbreviated transcription (Latin):
factus sum eramentum sonans: aut cimbalũ
tinniens. Et si habuero omnem scientiam. &
montes transferam: caritatem autem ñ habeã.
nichil sum. Et si distribuero omĩa mea pauꝑi¬
bus. et si tradidero corpus meum ut ardeam.
caritatem autem non habeam: nichil michi
I ꝓdest. Nullo modo autem possunt dicere
se habere caritatem: qͥ diuidunt unitatem.
hȩc dicta sunt: sequentia uideamus. Pibu¬
it iohes testimonium: quia uidit. Quale
testimonium ꝑibuit: Qͥa ipse est filius dĩ.
Oportebat gͦ ut ille baptizaret: qui ẽ filius
dei unicus ñ ad optatus. Ad optati filii: minis¬
tri sunt unici. Unicus habet potestatem. ad¬
optati ministerium: licet baptizet minister.
ñ ꝑtinens adnumerum fratrum: quia male
uiuit. & male agit. Quid nos consolatur: Hic
est qui baptizat. altera die iterum stabat iohes:
et ex discipulis eius duo. Ꝙ respiciens iħm am¬
bu lantem: dicit. Ecce agnus dei. Utiq iste sin¬

Expanded text:
factus sum velut aeramentum sonans, aut cymbalum factus sum velut aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens: et si habuero omnem scientiam, etmontes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum. Et si distribuero omnia mea pauperibus, et si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest » . Nullo modo autem possunt dicere se habere charitatem, qui dividunt unitatem. Haec dicta sunt: sequentia videamus. 4. Perhibuit Joannes testimonium, quia vidit. Quale testimonium perhibuit? Quia ipse est Filius Dei. Oportebat ergo ut ille baptizaret qui est Filius Dei unicus, non adoptatus. Adoptati filii, ministri sunt Unici: Unicus habet potestatem, adoptati ministerium. Licet baptizet minister non pertinens ad numerum filiorum, quia male vivit et male agit, quid nos consolatur? Hic est qui baptizat. 5. Altera die iterum stabat Joannes, et ex discipulis ejus duo, et respiciens Jesum ambulantem dicit, Ecce Agnus Dei. Utique sin
Abbreviated transcription (Latin):
tum est ei erat. Suꝑ quem uideris sp̃m descen¬
dentem uelud columbam. et manentem super
eum: hic ẽ. qui baptizat inspũ sc̃o. Qnid est. hic
est: Non alius. Et si ꝑalium. quare autem ꝑ co¬
lumbam: Multa dicta sunt: nec possunt nec o¬
pus est omnia retexere. precipuȩ tamen prop¬
ter pacem: quia et ligna quȩ baptizata sunt
foris. quia fructum ineis in uenit columba ad
archam attulit: sicut meministis columbã
emissam a noe de archa. quȩ diluitio natabat.
& baptismo abluabatur: & non mergebatur.
sum ergo esset ȩmissa: attulit ramum oliue.
S non sola folia habebat: habebat & fructũ.
Itaq hoc obtandum fratrib nr̃is quiforis
baptizantur: ut habeant fructum. Nlon illoᷤᷤ
sinit columba foris: nisi ad archam reduxerit
fructus autem est totus caritas. sine qua ni¬
chil est. homo: quidqͥd aliud habuerit. Et hoc
et recensiumus. ait enim. Si linguis hominũ
loquar et angłoꝵ: caritatem autem ñ habeam.

Expanded text:
tum et erat, Super quem videris Spiritum descentum et erat, Super quem videris Spiritum descendentem velut columbam, et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto . Quid est, hic est? Non alius, etsi per alium. Quare autem per columbam? Multa dicta sunt, nec possum, nec opus est omnia retexere: praecipue tamen propter pacem; quia et ligna quae baptizata sunt foris, quia fructum in eis invenit columba, ad arcam attulit: sicut meministis columbam emissam a Noe de arca, quae diluvio natabat, et baptismo abluebatur, non mergebatur. Cum ergo esset emissa, attulit ramum olivae: sed non sola folia habebat, habebat et fructum . Itaque hoc optandum est fratribus nostris qui foris baptizantur, ut habeant fructum: non illos sinet columba foris, nisi ad arcam reduxerit. Fructus autem est totus charitas, sine qua nihil est homo, quidquid aliud habuerit. Et hoc et recensuimus. Ait enim: « Si linguis hominum loquar et Angelorum, charitatem autem non habeam,
Abbreviated transcription (Latin):
tum ꝑtinet ad numerum fratrum. difficile ẽ
ut quisquã illa celebratate raptus fuerit exiu¬
ris: quantum autem ad sororũ numerum
contristat nos. Et hoc magis dolendum est:
quia non ipse potius ad eccłiam currunt. qͣs
debuit si non timor: certe uerecundia depu¬
blico reuocare. Uiderit hoc qui uidet: et aderit
miscdĩa eiꝰ ut sanet omnes. Nos autem qui
conuenimus pascamus epulis dei: et sit gau¬
dium nr̃m sermo ipsius. Inuitauit enim nos
ad eugłium suum: et ipse cibus nr̃ est quo ni¬
chil dulcius. s siquis habet palatum sanũ
incorde. Bene autem arbitror meminisse ca¬
ritatem urãm: hoc eugłium lectionibus con¬
Agrius exordine recitari. Et puto uobis non
excidisse quȩ iam tractata sunt: maxime
te sp̃u dei: quod iam quid ẽ ioħs nouerat indño¬
dm̃t S quod ipse dñs ita eẽt baptizaturus. ut
bapti zandi potestatem a se in neminem tran¬
funderet: hoc didicit ꝑcolumbam. quia dic¬

Expanded text:
tum pertinet ad numerum fratrum, difficile est tum pertinet ad numerum fratrum, difficile est ut quisquam illa celebritate raptus fuerit ex viris: quantum autem ad sororum numerum, contristat nos, et hoc magis dolendum est, quia non ipsae potius ad Ecclesiam currunt, quas debuit si non timor, certe verecundia de publico revocare. Viderit hoc qui videt, et aderit misericordia ejus, ut sanet omnes. Nos autem qui convenimus, pascamur epulis Dei, et sit gaudium nostrum sermo ipsius. Invitavit enim nos ad Evangelium suum: et ipse cibus noster est, quo nihil dulcius; sed si quis habet palatum sanum in corde. 3. Bene autem arbitror meminisse Charitatem vestram hoc Evangelium lectionibus congruis ex ordine recitari: et puto vobis non excidisse quae jam tractata sunt, maxime te Spiritu Dei, quod jam quidem Joannes noverat Dominum; sed quod ipse Dominus ita esset baptizaturus, ut baptizandi potestatem a se in neminem transfunderet, hoc didicit per columbam, quia dic
Abbreviated transcription (Latin):
quod amat. Omnis enim caro fenum: et omĩs
honor carnis quasi flos feni. Fenum aruit. flos
decidit: uerbum autem dñi manet inet̾num.
Ecce quod ames: sius manere in eternum. S di¬
cere habebas. Unde possum adp̃hendere uer
& pauꝑtatem̃ nram ꝑtineat: & quod illos dolemꝰ.
qui sibi abundare uidentur. Eaudium enim
ipsorum: quasi feneticorum ẽ. Quomͦ autem fre¬
neticus gaudet insania plerũq et ridet. et plan¬
medicinam decȩlo uenientem. quia et nos om̃s
frenetici eramus: tamquam salui facti quia ea
quȩ diligebamus non diligimus. gemimus
addm̃: dehis quia adhuc insaniunt. Potens ẽ
enim ut et ipsos saluos faciat: et opus est ut
respiciant se. & displicebant sibi. spectare uo¬
lunt: et spectare se non nouerunt. Nam si aliquã¬
tum oculos ad se conuertant: uident confusio¬
nem suam. Quod donec fiat: aliasint studia
nr̃a. alia sint aduocatam̃ta animȩ nr̃e. Plus
ualet dolor nr̃: quam gaudium illoꝵ. Quan¬

Expanded text:
quod amat. Omnis caro fenum, et omnis quod amat. Omnis caro fenum, et omnis honor carnis quasi flos feni; fenum aruit, flos decidit: Verbum autem Domini manet in aeternum . Ecce quod ames, si vis manere in aeternum. Sed dicere habebas: Unde possum apprehendere Veret paupertatem nostram pertineat et quod illos dolemus qui sibi abundare videntur. Gaudium enim ipsorum quasi phreneticorum est. Quomodo autem phreneticus gaudet in insania plerumque, et ridet; et planecepimus medicinam de coelo venientem, quia et nos omnes phrenetici eramus, tanquam salvi facti, quia ea quae diligebamus non diligimus, gemamus ad Deum de iis qui adhuc insaniunt. Potens est enim ut et ipsos salvos faciat. Et opus est ut respiciant se, et displiceant sibi. Spectare volunt, et spectare se non noverunt. Nam si aliquantum oculos ad se convertant, vident confusionem suam. Quod donec fiat, alia sint studia nostra, alia sint avocamenta animae nostrae. Plus valet dolor noster, quam gaudium illorum. Quan
Abbreviated transcription (Latin):
oNgaudemus frequentiȩ ur̃ȩ. qͥa
ultra quam sperare potuimus: a¬
la criter conuenistis. Hoc ẽ quod
nos letificat et consolatur: inom
et feruor sp̃s. Audistis. cum psalmus legeret᷑.
Quia in obs et pauꝑ clamat ad dm̃: in hoc
scło. Nox enim ẽ ut sepius audistis & memi¬
nisse debetis: non unius hoĩs. et tamen unius
hominis. Non uniꝰ: quia fideles multi. gra¬
na multa inter paleas gementia: diffusato¬
to orbe terrarũ. Unius autem: quia m̃bra
inobs et pauꝑ. ñ nouit gaudere de scło: et
dolor eius intus ẽ. & gaudȩum eiꝰ intus est:
ubi non uidet nisi ille qui exaudit gem̃tẽ.
&e coronat sperantẽ. Leticia seculi: uanitas:
cum magna expectatione speratur ut ueniat:
et non potest teneri cum uenerit. Istȩ enim
dies quilȩtus est ꝑditis hodie in ista cuutate.
cras utiq non erit: nec idem ipsi cras hoc erunt.
quod hodie sunt: et transeunt omĩa. et uolant
omnia. et sicut fumus uanescunt: et ue qui a¬
mant talia. Omnis enim anima: sequitur

Expanded text:
ongaudemus frequentiae vestrae, quia ultra quam sperare potuimus, alacriter convenistis. Hoc est quod nos laetificat, et consolatur in omnet fervor spiritus. Audistis cum Psalmus legeretur, quia inops et pauper clamat ad Deum in hoc saeculo . Vox enim est, ut saepius audistis, et meminisse debetis, non unius hominis, et tamen unius hominis: non unius, quia fideles multi; multa grana inter paleas gementia, diffusa toto orbe terrarum: unius autem, quia membrainops et pauper, non novit gaudere de saeculo: et dolor ejus intus est, et gaudium ejus intus est, ubi non videt nisi ille qui exaudit gementem, et coronat sperantem. Laetitia saeculi, vanitas. Cum magna exspectatione speratur ut veniat, et non potest teneri cum venerit. Iste enim dies qui laetus est perditis hodie in ista civitate, cras utique non erit: nec iidem ipsi cras hoc erunt quod hodie sunt. Et transeunt omnia, et evolant omnia, et sicut fumus vanescunt: et vae qui amant talia! Omnis enim anima sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ouis ꝑieramus. sicut dragmam ꝑieramꝰ:
et pastor noster inuenit ouem. s quesiuit ouẽ.
Mulier inuenit dragmã. s quesiuit dragmã.
Quȩ est mulier : Caro xp̃i. Quȩ est lucerna: Pa¬
raui lucernam xp̃o meo. Ergo quesiti sumus
ut inueniremur: inuenti loquimur. ñ suꝑbia¬
mus: quia antequam inuenirem᷑ ꝑieramꝰ: si ñ
quererem᷑. Non nobis gͦ dicant quos amamus:
et uolumus lucrari paci eccłiȩ catholicȩ. Quid
nos uultis. quid nos queritis: si peccatores sumꝰ:
Ideo uos querimus ne ꝑeatis: querimus. quia
quesiti sumus: inuenire uos uolumus. quia
inuenti sumus. Itaq nathanael cũ dixisset. un¬
de me nosti: ait illi dñs. Priuisquã te uocaret
phylippus cũ eẽs sub arbore fici. uidi te. Otu
isrłita sine dolo qͥsqͥs es. otu popłe uiuens exfi¬
de:antequam te ꝑ apłos meos uocarem ait. cũ
eẽs subumbra mortis. et tu me ñ uideres: ego

Expanded text:
sicut ovis perieramus, et sicut drachma perieramus: sicut ovis perieramus, et sicut drachma perieramus: et pastor noster invenit ovem, sed quaesivit ovem; mulier invenit drachmam, sed quaesivit drachmam. Quae est mulier? Caro Christi. Quae est lucerna? Paravi lucernam Christo meo . Ergo quaesiti sumus, ut inveniremur; inventi loquimur. Non superbiamus, quia antequam inveniremur, perieramus, si non quaereremur. Non ergo nobis dicant quos amamus, et volumus lucrari paci Ecclesiae catholicae: Quid nos vultis? quid nos quaeritis, si peccatores sumus? Ideo vos quaerimus, ne pereatis: quaerimus, quia quaesiti sumus; invenire vos volumus, quia inventi sumus. 22. Itaque Nathanael cum dixisset, Unde me nosti? ait illi Dominus, Priusquam te vocaret Philippus, cum esses sub arbore fici, vidi te. O tu Israel sine dolo, quisquis es, o popule vivens ex fide, antequam te per Apostolos meos vocarem, cum esses sub umbra mortis, et tu me non videres, ego
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid significet ista arbor sici. Audite enĩ
fr̃s mei. Inuenimus arborem fici maledictã.
quia sola habuit folia: et fructum non habuit.
Inorigine humani generis adam & eua cum
peccauissent: de foliis ficulneis succinetoria
sibi fecerunt. Folia gͦ ficulneȩ intelliguntur
peccata. Erat autem nathanael sub arbore fici:
tamquã sub umbra mortis. Uidit eum dñs
de quo dictum ẽ: qui sedebant in umbra mor¬
tis lumen ortum est eis. Quid gͦ dictum est
nathanaeli: Dicis michi onathanael. Unde
me nosti:. Modo iam loqueris mecũ. quia uo¬
cauit te phylippus. Iam quem uocauit ꝑ apłm:
nos uenimus egroti ad medicũ. et ñ medicus
ad egrotos: Nonne ouis illa ꝑierat. et relictis
nonaginta nouem pastor quesiuit illam et in¬
uenit. quã letus in humeris reportauit: Non
et quesiuit in tota domo sua donec inuenit:
Et cũ inuenisset cũ letamini mecũ ait uiciniᷤ.
qm̃ inueni draginã quam ꝑdideram. Sic et noᷤᷤ

Expanded text:
aliquid significet ista arbor fici. Audite enim, aliquid significet ista arbor fici. Audite enim, fratres mei: Invenimus arborem fici maledictam, quia sola folia habuit, et fructum non habuit . In origine humani generis Adam et Eva cum peccassent, de foliis ficulneis succinctoria sibi fecerunt : folia ergo ficulnea intelliguntur peccata. Erat autem Nathanael sub arbore fici, tanquam sub umbra mortis. Vidit eum Dominus, de quo dictum est, Qui sedebant sub umbra mortis, lumen ortum est eis . Quid ergo dictum est Nathanaeli? Dicis mihi, o Nathanael, Unde me nosti? Modo jam loqueris mecum, quia vocavit te Philippus. Jam quem vocavit per apostolum, Numquid nos venimus aegroti ad medicum, et non medicus ad aegrotos? Nonne ovis illa perierat, et relictis nonaginta novem pastor quaesivit illam et invenit, quam laetus in humeris reportavit? Nonnet quaesivit in tota domo sua donec invenit? Et cum invenisset, Collaetamini mihi, ait vicinis suis, quia inveni drachmam quam perdideram . Sic et nos
Abbreviated transcription (Latin):
lum afferebant : ꝑquem sanari non poterant.
Uidit gͦ iam istum in quo dolus non erat & a¬
it. Ecce uere isrłita: in quo dolus non est. Dicit
ei nathanahel. unde me nosti: Respondit iħc et
dixit. Prius quam te philippus uocaret cum eẽs
subficu uidi te: idest sub arbore fici. Respondenᷤᷤ
quid magnum potuit nathanael istȩ intelli¬
gere. in eo qd̃ dictum est: cum eẽs sub arbore fi¬
ci uidi te: priusquam te philippus uocaret.
Nam talem uocem ꝓtulit tues filiꝰ dei tues
rex isrł: qualem tanto post petrus. quando
ei dñs ait. Beatus es symon bariona: quia ñ
tibi reuelauit caro & sangus s pater meus
qui est incȩlo. Et ibi nominauit petram: et
laudauit firmam̃tum ȩccłiȩ. In ista fide hic iam
dixit. Tu es filius dei. tues rex isrł. Unde quia
dictum est ei. antequam philippus uocaret cũ
eẽs sub arbore fici uidi te: querendum est an

Expanded text:
lum afferebant, per quem sanari non poterant. 20. lum afferebant, per quem sanari non poterant. 20. Vidit ergo jam istum in quo dolus non erat, et ait: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Dicit ei Nathanael: Unae me nosti? Respondit Jesus, et dixit: Priusquam te Philippus vocaret, cum esses sub ficu, vidi te; id est, sub arbore fici. Respondit ei rex Israel. Aliquid magnum potuit Nathanael iste intelligere, in eo quod dictum est, Cum esses sub fici arbore, vidi te, priusquam te Philippus vocaret. Nam talem vocem protulit, Tu es Filius Dei, tu es rex Israel; qualem tanto post Petrus, quando ei Dominus ait, Beatus es Simon Bar Jona, quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui est in coelo . Et ibi nominavit petram, et laudavit firmamentum Ecclesiae in ista fide. Hic jam dicit, Tu es Filius Dei, tu es rex Israel. Unde? Quia dictum est ei, Antequam te Philippus vocaret, cum esses sub arbore fici, vidi te. 21. Quaerendum est, an
Abbreviated transcription (Latin):
ginta denarios: alter quingentos. Cum ñ ha¬
berent unde redderẽt: donauit ambobus. Qͥs
eum plus dilexit: Et ille. Credo dñe: cui plus
donauit. Et conuersus admulierem: symoni
dixit. Uides istam mulierem: Intraui indo¬
mum tuam: aquam michi ad pedes non dedisti.
Illa autem lacrimis lauit pedes meas. & capilliᷤ
suis tersit. Osculum mͥ non dedisti. Illa ñ desti¬
tit pedes meos osculari. Oleum michi ñ dedi¬
sti. Illa pedes meos unxit unguento. ꝓꝑterea
dico tibi. dimittuntur ei peccata multa: qm̃
dilexit multum. Cui autem modicũ dimit¬
titur: modicum diligit. Hoc est dicere. Plus
egrotas: s sanum te putas. Modicum tibi pu¬
ias dimitti: cum plus debitor sis. Bene ista.
Quia dolus in illa non erat: meruit medici¬
nam. Quid ẽ hoc dolus in illa ñ erat: Confi¬
tebatur peccata. hoc laudat in nathanaele: qͥa
dolus in illo non erat. quia multi pharisei qui
habundabant peccatis: iustos se dicebant. et do¬

Expanded text:
ginta denarios, alter quingentos: cum non haginta denarios, alter quingentos: cum non haberent unde redderent, donavit ambobus; quis eum plus dilexit? Et ille: Credo, Domine, cui plus donavit. Et conversus ad mulierem, dixit Simoni: Vides istam mulierem? Intravi in domum tuam, aquam mihi ad pedes non ardisti; illa autem lacrymis lavit pedes meos, et capulis suis tersit: osculum mihi non dedisti: illa non destitit pedes meos osculari: oleum mihi non dedisti; illa pedes meos unxit unguento. Propterea dico tibi; dimittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum: cui autem modicum dimittitur, modicum diligit » . Hoc est dicere, Plus aegrotas, sed sanum te putas: modicum putas tibi dimitti, cum plus debitor sis. Bene ista, quia dolus in illa non erat, meruit medicinam. Quid est, dolus in illa non erat? Confitebatur peccata. Hoc et laudat in Nathanaele, quod dolus in illo non erat: quia multi pharisaei qui abundabant peccatis, justos se dicebant, et do
Abbreviated transcription (Latin):
Quia uos uistos dicitis: cum sitis peccatores. Sa¬
no uos p̾dicatis: cum langueatis. Medicinã re¬
pellitis: ñ sanitatẽ tenetis. Unde ille phariseus.
qui uocauerat dñm ad prandium: sanus sibi ui¬
debatur. Egrota autem illa mulier in rupit in
domũ quo ñ erat inuitata. et desiderio salutiᷤ
facta in pudens: accessit non adcaput dñi. ñ ad
manus: s ad pedes. Lauit eos lacrimis: ter sit
capillis. Osculata ẽ eos. unexit unguento: pa¬
cem fecit cum uestigiis dñi peccatrix. Rep̃hen¬
dit tanquam sanus medicum. ille phariseus
qui illic discumbebat: & ait apud se. Hic si ẽẽt
ꝓpħa: sciret quȩ mulier illi pedes tetigisset.
Idco autem suspicatus erat eum ignorasse. quia
non illam reppulit: quasi ne inmundis manibꝰ
trangeretur. Nouerat autem ille. ꝑmisit tangi:
ut tactus ipse sanaret. Dñs uidẽres cor pharisei:
proposuit similitudinem. Duo debitores erant
cuidam feneratori. Unus ei debebat qͥnqua¬

Expanded text:
Quia vos justos dicitis, cum sitis peccatores, saQuia vos justos dicitis, cum sitis peccatores, sanos vos judicatis, cum langueatis, medicinam repellitis, non sanitatem tenetis. Unde ille pharisaeus qui vocaverat Dominum ad prandium, sanus sibi videbatur: aegrota autem illa mulier irrupit in domum, quo non erat invitata, et desiderio salutis facta impudens, accessit, non ad caput Domini, non ad manus, sed ad pedes; lavit eos lacrymis, tersit capillis, osculata est eos, unxit unguento, pacem fecit cum vestigiis Domini peccatrix. Reprehendit ille tanquam sanus medicum, ille pharisaeus qui illic discumbebat; et ait apud se: Hic si esset propheta, sciret quae mulier illi pedes tetigisset. Ideo autem suspicatus erat eum ignorasse, quia non illam repulit, quasi ne immundis manibus tangeretur: noverat autem ille, permisit se tangi, ut tactus ipse sanaret. Dominus videns cor Pharisaei, proposuit similitudinem: « Duo debitores erant cuidam feneratori; unus ei debebat quinqua
Abbreviated transcription (Latin):
mis. Labia dolosa. Quid est labia dolosa : Seqͥt᷑.
Incorde et corde locuti sunt mala. Quid ẽ in
sanabilem illum medicus u¬
dicauit: nõ
sanum. Aliud ẽ enim sanꝰ.
aliud sana¬
bilis: aliud insanabilis.
Qui egrotat
cũ spe: sanabilis dicitur.
Qͥ egrotat
cum desꝑatione: insana¬
bilis. Qui au¬
tem iam sanus est: ñ eget
medico. Medicus ergo qui uenerat sanare.
uidit istum sanabilem : quia dolus in illo ñ
fateatur se peccatorem. Si enim peccator est. et
uistum se dicit: dolus ẽ inore ipsius. Ergo inna¬
thanaele confessionem peccati laudauit: non
iudicauit ñ ẽẽ peccatorem. Propt̾ea cum pharis¬
ei qui sibi uidebantur iusti reprehenderent
dñm. quia miscebatur egrotis medicus & dice¬
rent: ecce cum quib manducat. cum publica¬
nis & peccatorib: respondit medicus freneticis.
Non est opus sanis medicus: s male habentibꝰ.
Non ueni uocare iustos: s peccatores. Hoc ẽ dicere.

Expanded text:
mis, Labia dolosa. Quid est, Labia dolosa? Sequitur, mis, Labia dolosa. Quid est, Labia dolosa? Sequitur, In corde et corde locuti sunt mala . Quid est, In sanabilem illum medicus judicavit, non sanum. Aliud est enim sanus, aliud sanabilis, aliud insanabilis: qui aegrotat cum spe, sanabilis dicitur; qui aegrotat cum desperatione, insanabilis; qui autem jam sanus est, non eget medico. Medicus ergo qui venerat sanare, vidit istum sanabilem, quia dolus in illo non fatetur se peccatorem. Si enim peccator est, et justum se dicit; dolus est in ore ipsius. Ergo in Nathanaele confessionem peccati laudavit, non judicavit non esse peccatorem. 19. Propterea cum Pharisaei qui sibi videbantur justi, reprehenderent Dominum quia miscebatur aegrotis medicus, et dicerent, Ecce cum quibus manducat, cum publicanis et peccatoribus; respondit medicus phreneticis, Non est opus sanis medicus, sed male habentibus: non veni vocare justos, sed peccatores . Hoc est dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
uideamus. Ecce uere israelita: inqͦ dolus non est.
Quid ẽ in quo dolus non est : forte ñ habebat
peccatũ. forte ñ erat eger: forte illi medicus non
erat necessarius: absit. Nemosic natus ẽ: ut illo
medico ñ egeret. Quid sͥ ergo uult in quo dolus
non est: Aliquando intentius queramus: appa¬
rebit in nomine dñi. Dolum dicit dñs: & omis
qui uerba latina intellegit. scit quia dolus ẽ:
cum aliud agitur et aliud fingitur. Intendat
caritas ur̃a. Non dolus dolor est. Propterea di¬
co: quia multi fr̃es imꝑitiores latinitatis. loqun¬
tur sic: ut dicant. Dolus illum torquet: ꝑ eo qd̾
est dolor. Dolus fraus est: simulatio ẽ. Quando
aliquis aliquid incorde tegit et aliud loquit᷑.
dolus est: et tanquã duo corda habet. Unum
quasi sinũ cordis habet. ubi uidet ueritatem:
et alterum sinum ubi concipit m̃datium. Et
ut noueritis hunc ẽẽ dolum: dictum ẽ in ꝑsal¬

Expanded text:
videamus, Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. videamus, Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Quid est, in quo dolus non est? Forte non habebat peccatum? forte non erat aeger? forte illi medicus non erat necessarius? Absit. Nemo hic sic natus est, ut illo medico non egeret. Quid sibi ergo vult, in quo dolus non est? Aliquanto intentius quaeramus; apparebit modo in nomine Domini. Dolum dicit Dominus; et omnis qui verba latina intelligit, scit quia dolus est, cum aliud agitur et aliud fingitur. Intendat Charitas vestra. Non dolus dolor est: propterea dico, quia multi fratres imperitiores latinitatis loquuntur sic, ut dicant, Dolus illum torquet, pro eo quod est dolor. Dolus fraus est, simulatio est. Quando aliquis aliquid in corde tegit, et aliud loquitur, dolus est, et tanquam duo corda habet: unum quasi sinum cordis habet, ubi videt veritatem; et alterum sinum, ubi concipit mendacium. Et ut noveritis hunc esse dolum, dictum est in Psal
Abbreviated transcription (Latin):
cuentur. Si
cdoctus elegeretur. for¬
tasse ideo se
diceret electum: quia
doctrina eiꝰ
meruit eligi. Dñs nr̃
oratorem piscatorem: sed depiscatore lucra¬
tus est imꝑatorem. Magnus cyprianus ora¬
tor. S prior petrus piscator. ꝑ quem postea
crederet non tantum orator: s etiam imꝑator.
Nullus nobilis primo electus est: nullus doctus.
quia infirma mundi elegit ut confunderet forti¬
a. Erat gͦ iste magnus: et sine dolo Hoc solum ñ
ȩlectus: necuiquam uideretur dñs doctos elegis¬
se. Ex ipsa doctrina legis ueniebat. Quod cum
audissent anazareth. scrutatus enim erat scrip¬
turas. et sciebat quia inde erat expectandus
saluator: quod non facilȩ alii scribȩ et pharisei
nouerant. Iste ergo doctissimus legis cũ audis¬
set philippum dicentem. inuenimus iħm quẽ
ioseph: ille qui optime scripturas nouerat. audito
nomine anazarech: erectus est insp̃e & dixit. Ana¬
⁊ arech potest aliquid boni ẽe. Iam cetera de ipso

Expanded text:
cuentur » . Si doctus eligeretur, fortasse ideo se diceret electum, quia doctrina ejus meruit eligi. Dominus noratorem piscatorem; sed de piscatore lucratus est imperatorem. Magnus Cyprianus orator, sed prior Petrus piscator, per quem postea crederet non tantum orator, sed et imperator. Nullus nobilis primo electus est, nullus doctus; quia infirma mundi elegit Deus, ut confunderet fortia. Erat ergo iste magnus et sine dolo: hoc solo non electus, ne cuiquam videretur Dominus doctos elegisse. Et ex ipsa doctrina Legis veniebat, quod cum audisset a Nazareth: scrutatus enim erat Scripturas, et sciebat quia inde erat expectandus Salvator, quod non facile alii Scribae et Pharisaei noverant: iste ergo doctissimus Legis, cum audisset Philippum dicentem, Invenimus Jesum, quJoseph; ille qui optime Scripturas noverat, audito nomine Nazareth, erectus est in spem, et dixit, A Nazareth potest aliquid boni esse. 18. Jam caetera de ipso
Abbreviated transcription (Latin):
tor ut lingua illius fora concrepent. et tribuna¬
lia concutiantur: si habeat paruulũ filiũ. cum
ad domũ redierit seponit forensem eloquentiã
quo ascenderat: et inlingua puerili descendit
ad paruulum. audi uno loco. ipsum apłm as
cendentem. et descendentem inuna sententia.
Siue enĩ inquit mente ex cessimus deo. siue
temꝑantes sumus uobis. Quid ẽ mente exces¬
simus: Ut illa uideamus quȩ ñ licet homini
cendit et descendit: manifestũ est quia et p̃¬
dicatores ipsius ascendunt imitatione. descen¬
dunt p̃dicatione. Et si aliquando uos diutiꝰ
temumus: consilii fuit ut in portunȩ hore
transirent. Arbitram᷑ iam illos ꝑegisse uani¬
tatem suam. Nos autem fr̃s qm̃ pasti sumus ȩ¬
pulis salutarib quȩ restant agamus ut diem
dñicum sollemniter impleamus ingaudiis spiri¬
talib: et comparemus gaudia ueritatis. cum
gaudiis uanitatis. et si orremus. doleamus. si

Expanded text:
tor ut lingua illius fora concrepent, et tribunator ut lingua illius fora concrepent, et tribunalia concutiantur; si habeat parvulum filium, cum ad domum redierit, seponit forensem eloquentiam quo ascenderat, et lingua puerili descendit ad parvulum. Audi cendentem et descendentem in una sententia. Sive enim, inquit, mente excedimus Deo, sive temperantes sumus vobis. Quid est, mente excedimus, ut illa videamus quae non licet et homini cendit et descendit; manifestum est quia et praedicatores ipsius ascendunt imitatione, descendunt praedicatione. 24. Et si aliquanto vos diutius tenuimus, consilii fuit ut importunae horae transirent: arbitramur jam illos peregisse vanitatem suam. Nos autem, fratres, quando pasti sumus epulis salutaribus, quae restant agamus, ut diem dominicum solemniter impleamus in gaudiis spiritualibus, et comparemus gaudia veritatis cum gaudiis vanitatis: et si horremus, doleamus; si
Abbreviated transcription (Latin):
benꝰ exẽplũ. audi apłm paulũ. Qd̃ in ipso inue¬
neremus: hoc decȩt̾is ueritatis p̃dicatorib cre¬
damus. Uide paulum ascendentem. Scio hoĩem̃
in xp̃o ante annos quatuordecim. raptũ fuisse
usꝙ ad t̾cium cęlum siue incorꝑe siue extra corpꝰ
nescio ds scit: et audisse in effabilia uerba quȩ
ñ licet homini loqui. Ascendentem audistis:
descendentẽ audite. Non potui uobis loqui
quasi spiritalib: s quasi carnalib. Quasi par¬
uulis in xp̃o lac uobis potum dedi ñ escam. Ecce
descendit: qui ascenderat. Quere quo ascenderit.
usq int̾cium cęlũ. Quere quo descenderit: usq
ad lac paruulis dandũ. audi quia descendit.
& nutrices et matreᷤᷤ descendere ad paruulos. Et
sinorunt latina uerba dicere: decurtant illa
et quassant quodã modo linguã suam. ut possĩt
delingua diserta fieri blandim̃ta puerilia. Qͥa
si sic dicant. non audit infans: sed nec ꝓficit in¬
fans. Et disertus aliquis pater si sit tantus ora¬

Expanded text:
plum: audi apostolum Paulum; quod in ipso invenerimus, hoc de caeteris veritatis praedicatoribus credamus. Vide Paulum ascendentem: « Scio hominem in Christo ante annos quatuordecim raptum fuisse usque in tertium coelum, sive in corpore, sive extra corpus nescio, Deus scit: et audisse ineffabilia verba quae non licet homini loqui » . Ascendentem audistis, descendentem audite. « Non potui loqui vobis quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus: quasi parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam » . Ecce descendit qui ascenderat. Quaere quo ascenderat. Usque in tertium coelum. Quaere quo descenderit. Usque ad lac parvulis dandum. Audi quia descendit:  enim et nutrices et matres descendere ad parvulos: et si norunt latina verba dicere, decurtant illa, et quassant quodammodo linguam suam, ut possint de lingua diserta fieri blandimenta puerilia; quia si sic dicant, non audit infans, sed nec proficit infans. Et disertus aliquis pater, si sit tantus ora
Abbreviated transcription (Latin):
Q uidit iħs nathanaelẽ. uenientẽ ad se: et
dicit de eo. Ecce uere isrłita: in quo dolus ñ est.
Magnum testimoniũ hoc nec andreȩ dictũ.
nec petro dictum nec philippo: dictũ est de
płis: non solum primꝰ non inuenitur in apłis:
s nec medicus nec ultimus inter duodecim
tiathanael est: cui tantum testimonium per¬
hibuit filius dei dicens. Ecce uere israhelita:
inquo dolus non est. Queritur causa. Quan¬
tum dñs intimat: ꝓbabiliter inuenimus.
Ntas elegit unde confunderet mundum. Audi
apłm dicentem ista. Uidete enim inquit uocati¬
onem urãm frẽs: quia ñ multi sapientes scd̃m

Expanded text:
naelem venientem ad se, et dicit de eo: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Magnum testimonium! hoc nec Andreae dictum, nec Petro dictum, nec Philippo, quod dictum est de postolis? Non solum primus non invenitur in Apostolis, sed nec medius, nec ultimus inter duodecim Nathanael est, cui tantum testimonium perhibuit Filius Dei, dicens, Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Quaeritur causa? quantum Dominus intimat, probabiliter invenimus. tas elegit, unde confunderet mundum. Audi Apostolum dicentem ista: « Videte enim, inquit, vocationem vestram, fratres, quia non multi potentes,
Abbreviated transcription (Latin):
ascendentes & descendentes suꝑ filium hoĩs.
frẽs nescio quid maiꝰ dixit: quam ẽ sub arbore
Quid enim nobis ꝓderat. si ibi remansissemꝰ.
ubi nos uidit: Numquid non iaceremus: Qͥd
est hoc maius ͤ Quando uidebimus angłos
ascendentes et descendentes suꝑ filium hominiᷤᷤ:
Iam aliquando de his ascendentib & descen¬
dentib angłis. dixeramus. S ne obliti fueritis:
breuiter dico tamquã cõmemorans. Plurib
autem dicerem si ñ cõmemorarem: s mͦ insinu¬
arem. Scalas uidit iacob ꝑsomniũ. & in ipsis
scalis uidit ascendentes angłos et descendenteᷤ.
et lapidem quem sibi postietat ad caput unxit.
audistis quia messias xp̃c est: audistis qͥa unc¬
tus ẽ xp̃c. Non enĩ sic posuit lapidem unctũ:
ut ueniret & ad oraret. Alioquin ydolatria
eẽt. ñ significatio xp̃i. facta est significatio
quousq oportuit fieri significationẽ: et sig¬
nificatus ẽ xp̃c lapis unctus: s ñ in ydola.
Lapis unctus. Lapis quare: Ecce pono insyon la¬

Expanded text:
ascendentes et descendentes super Filium hominis. » Fratres, nescio quid majus dixi, quam est, sub arbore Quid enim nobis proderat si ibi remansissemus, ubi nos vidit? Numquid non jaceremus? Quid est hoc majus? Quando vidimus Angelos ascendentes et descendentes super Filium hominis? 23. Jam aliquando de his ascendentibus et descendentibus Angelis dixeram; sed ne obliti fueritis, breviter dico tanquam commemorans: pluribus enim dicerem si non commemorarem, sed modo insinuarem. Scalas vidit Jacob per somnium, et in ipsis scalis vidit Angelos ascendentes et descendentes; et lapidem quem sibi posuerat ad caput, unxit . Audistis quia Messias Christus est, audistis quia unctus Christus est. Non enim sic posuit lapidem unctum, ut veniret et adoraret: alioquin idololatria esset, non significatio Christi. Facta est ergo significatio, quo usque oportuit fieri significationem, et significatus est Christus. Lapis unctus, sed non in idolum. Lapis unctus: lapis quare? Ecce pono in Sion la
Abbreviated transcription (Latin):
nudus es: illis temptacionibus tu ipse trahe¬
ris. Audi ergo et fac: unum est remedium. Qnͣ¬
ti forte hodie audiendo et non faciendo. rapti
sunt fluuio cęlebritatis huius : audiendo enĩ
et non faciendo. uenit fluuius: ipsa celebritas
anniuersaria. Impletus est torrens: transitu¬
rus est et siccaturus. S ue illi: quem tulerit.
Illud gͦ nouerit caritas ur̃a. quia nisi quis et
audiat et faciat: non ȩdificat suꝑ petram. &
non ꝑtinet ad nom̃ tam magnum: quod sic
commendauit dñs. Intentum enim te fecit.
Nam si hoc ante petrus uocaretur: non ita ui¬
deres mist̾ium petre. & putares casu eum sic
uocari: non ꝓuidentia dei. Ideo eum uoluit
aliud prius uocari: ut ex ipsa cõmutatione
nominis. sacram̃ti uiuacitas comm̃daretar.
Et incrastinum uoluit exire ingalileam: et¬
N inuenit philippũ. Dicit ei iħs. Sequere me.

Expanded text:
nudus es, illis tentationibus tu ipse trahenudus es, illis tentationibus tu ipse traheris. Audi ergo, et fac; unum est remedium. Quanti forte hodie audiendo et non faciendo rapti sunt fluvio celebritatis hujus? Audiendo enim et non faciendo, venit fluvius ipsa celebritas anniversaria, impletus est torrens, transiturus est et siccaturus: sed vae illi quem tulerit! Illud ergo noverit Charitas vestra, quia nisi quis et audiat et faciat, non aedificat super petram; et non pertinet ad nomen tam magnum, quod sic commendavit Dominus. Intentum enim te fecit. Nam si hoc ante Petrus vocaretur, non ita videres mysterium petrae; et putares casu eum, sic vocari, non providentia Dei: ideo voluit eum aliud prius vocari, ut ex ipsa commutatione nominis, sacramenti vivacitas commendaretur. 15. Et in crastinum voluit exire in Galilaeam, et invenit Philippum. Dicit ei: Sequere me.
Abbreviated transcription (Latin):
impigerunt indomũ illã: & ñ cecidit. fundata
enun erat suꝑ petram. Qui audit uerba mea
et ñ facit ea: iam unusquisq nr̃m timeat et ca¬
na. Quoͥd prodest quia intrat eccłiam. qui uult
suꝑ arenam edificare : audiendo enĩ & ñ facien¬
do. et ȩdificat quidem: s suꝑ arenam. Si enim
nichil audit: nichil edificat. Si audit edificat.
S querimus ubi. Si enĩ audit et facit: suꝑpe
tr̃a. Si audit & ñ facit: suꝑ arenam. Duo sunt
genera ȩdificantium. aut suꝑ petram: aut suꝑ
arenam. Quid ergo: Illi qui non audiunt se¬
curi sunt : Securos eos dicit: quia nichil edifi¬
cant. Nudi sunt sub pluuia: ante uentos. ante
flumina. Cum uenerunt ista. ante illos tolluñ:
quam domos deiciant. Ergo una ẽ securitas. et
ȩdificare: suꝑ petram ȩdificare. Si audire uis
et non facise: edificas. s ruinam ȩdificas. Cum
autem uenerit teptatio. deicit domum: et cũ
ipsa nuna tua te tollit. Si autem non audis.

Expanded text:
impegerunt in domum illam, et non cecidit; fundata impegerunt in domum illam, et non cecidit; fundata enim erat super petram. Qui audit verba mea et non facit ea » jam unusquisque nostrum timeat et ca» . Quid prodest quia intrat Ecclesiam, qui vult super arenam aedificare? Audiendo enim et non faciendo, aedificat quidem, sed super arenam. Si enim nihil audit, nihil aedificat: si autem audit, aedificat. Sed quaerimus, ubi. Si enim audit et facit, super petram: si audit et non facit, super arenam. Duo sunt genera aedificantium; aut super petram, aut super arenam. Quid ergo illi qui non audiunt? securi sunt? securos eos dicit, quia nihil aedificant? Nudi sunt sub pluvia, ante ventos, ante flumina: cum venerint ista, ante illos tollunt, quam domos dejiciant. Ergo una est securitas, et aedificare, et super petram aedificare. Si audire vis et non facere, aedificas; sed ruinam aedificas: cum autem venerit tentatio, dejicit domum, et cum ipsa ruina tua te tollit. Si autem non audis,
Abbreviated transcription (Latin):
tus: grece xp̃c est. Abunctione enim dicitur
singulariter unctus. p̃cipue unctus: unde om̃s
xp̃iani unguntur. Ille precipue. Quomodo in
psalmo dicit: audi. Propt̾ea unxit te ds̃ ds̃ tuuᷤ
oleo exultationis: preparticipib tuis. Partici
N autem: ihc dixit. Tues symon filius ioħis. tu
uocaberis cephas: quod interp̃tatur petreis.
Non magnum. quia dñs dixit: cuiꝰ filius eẽt iste.
Quid magnum dño: Om̃ĩa nomina sc̃õꝵ. suoꝵ
sciebat: quos ante constitucionem mundi pre¬
destinauit. Et miraris quia dixit uni homini
tues filius illius. et tu uocaberis illud ͭ Mag¬
num quia mutauit ei nom̃ et fecit desymone
petrui. Petrus aute apetra: petra uero eccłia.
Ergo in petri nomine figurata ẽ eccłia. Et quis
securus nisi qͥ edificat suꝑ petram: et quid ait
ipse dñs : Qui audit uerba mea hȩc et facit ea:
sunilabo eum uiro prudenti ᷤ deficanti suꝑ pe¬
tram. Hon cedit temptacionib. Descendit plu¬
uia. uenerunt flumina: flauerunt uenti. et

Expanded text:
tus. Ab unctione enim dicitur singulariter unctus, praecipue unctus; unde omnes Christiani unguntur, ille praecipue. Quomodo in Psalmo dicit, audi: Propterea unxit te, Deus, Deus tuus oleo exsultationis, prae participibus tuis . Particip autem eum, Jesus dixit, Tu es Simon filius Joannis, tu vocaberis Cephas; quod interpretatur Petrus. Non magnum quia Dominus dixit cujus filius esset iste. Quid magnum Domino? Omnia nomina sanctorum suorum sciebat, quos ante constitutionem mundi praedestinavit; et miraris quia dixit uni homini, Tu es filius illius, et tu vocaberis illud? Magnum quia mutavit ei nomen; et fecit de Simone Petrum? Petrus autem a petra, petra vero Ecclesia: ergo in Petri nomine figurata est Ecclesia. Et quis securus, nisi qui aedificat super petram? Et quid ait ipse Dominus? « Qui audit verba mea haec et facit ea, similabo eum viro prudenti, aedificanti super petram nerunt flumina, flaverunt venti, et