comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod prudentissima potestate. & iustissima mo¬
deratione tractauerit. quanto magis ds̃ uere
acpropriae suum eẽdicit. aurum & argentũ quod
& largissima bonitate condidit. & iustissimo ad¬
ministrat imperio : ut sineipsius nutu atq domi¬
natu nec mali nisi ad auaritiae supplicium. nec
boni nisi adusum misericordiae possint habere
aurum & argentũ quod tamen & instituere utsit¬
& ut alteri adsit. alteridesit. distribuere atq: ordi
magnum aliquod bonum rursus si solis malis deesse
uider&ur magna poena paupertas : si autẽ silbs
bonis deesse uideretur: summa beatitudo pauper¬
tas. Nunc uero siscire uis aurum possebenehabere :
habent & boni: siscireuis non eos ꝑ aurum bonos eẽ.
habent & mali .. It̃ siscireuis quam non sit miseria
paupertas. sunt quidã pauperes beati : sunt quidam
res miseri: Itaergo aurum & argentum distribuit
hominibus conditorrerum & administratur ds̃:
utipsum ꝑsenatura & generesuo bonum sit quã uis

Expanded text:
quod prudentissima potestate et justissima moquod prudentissima potestate et justissima moderatione tractaverit; quanto magis Deus vere ac proprie suum esse dicit aurum et argentum, quod et largissima bonitate condidit, et justissimo administrat imperio; ut sine ipsius nutu atque dominatu, nec mali ad avaritiae supplicium, nec boni ad usum misericordiae possint habere aurum et argentum? Quod tamen et instituere ut sit, et ut alteri adsit, alteri desit, distribuere atque ordimagnum aliquod bonum. Rursus si solis malis deesset, videretur magna poena paupertas: si autem solis bonis deesset, videretur summa beatitudo paupertas. Nunc vero si scire vis aurum posse bene haberi, habent et boni: si scire vis non eos per aurum bonos esse, habent et mali. Item si scire vis quam non sit miseria paupertas, sunt quidam pauperes beati: si res miseri. Ita ergo aurum et argentum distribuit hominibus conditor rerum et administrator Deus, ut ipsum per se natura et genere suo bonum sit, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
quisq: apparere contẽtor. nisi eius reicuius pos¬
sossor effectus est Nã & qui non habent possunt
ista contẽnere. sed utrum fingant. Anuere con¬
temnant. ds̃ uid& qui cordis inspector est.. Ab¬
hominib: autẽ ut imitari possint cogitatio contẽ¬
nentis. nonnisi inmanib ero gantis inspicitur.
Cum autem malis hominib: ds̃ ista concedit. oftendit
in eis quomodo &in ipsis bonis quaeds̃ largitur cruci¬
&ur animus cui uoluit: qui tanta largitur: bonis enĩ
sũministrat occasiones beneficiorum : malos torqu&
timore dãnorum : &ideo siamittant utriq aurum
& argentũ isti caelestes diuitias lȩtocorde r&i¬
nebunt : Illis autem & bonis temporalib inanis do¬
mus & bonis a&ernis in anior conscientia remane
auro & argento. Nam &iam interipsos homines
tunȩ quisq habere aliquid dicendus est quandobene
ter si homo non inportunedicit aliquid suum.
non quod iniqua stulta cupiditate occupauerit: sed

Expanded text:
quisque apparere contemptor, nisi ejus rei cujus posquisque apparere contemptor, nisi ejus rei cujus possessor effectus est. Nam et qui non habent, possunt ista contemnere: sed utrum fingant, an vere contemnant, Deus videt qui cordis inspector est; hominibus autem, ut imitari possint, cogitatio contemnentis nonnisi in manibus erogantis inspicitur. Cum autem malis hominibus Deus ista concedit, ostendit in eis quomodo et in ipsis bonis quae Deus largitur, crucietur animus, cui viluit qui tanta largitur. Bonis enim subministrat occasiones beneficiorum: malos torquet timore damnorum. Et ideo si amittant utrique aurum et argentum, isti coelestes divitias laeto corde retinebunt; illis autem et bonis temporalibus inanis domus, et bonis aeternis inanior conscientia remanebauro et argento. Nam etiam inter ipsos homines, tunc quisque habere aliquid dicendus est, quando beneter si homo non importune dicit aliquid suum, non quod iniqua et stulta cupiditate occupaverit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
piscum est aurum & meum est argentũ: hoc ideo dic¬
tum est ut ille qui non uult cum indigentib cõmuni¬
care : quod hab& : cum audit p̃cepta faciendȩ miseri¬
cordiae intellegat dm̃ ñ dereillius cui iub&. sed dere
sua lubere donare: & illequialiquid porrigit paupe¬
ri ñs e arbitr&ur de suo facere: ne forte ñtã confir¬
metur misericordiae nomine : quã infletur suꝑbiae
uanitatemmtum est inquid aurum & meum est
argentum : ñ urm̃ õdiuites terrae : qiđ ergo dubi¬
tatis pauperidare demeo : aut quidextollimini cum
Aurum & argentũ : auarus inde torquetur : indemi¬
sericors adiubatur : remsuam diuina distribuente
iustitia : & recte facta in de manifestantꝰ : & peccata in¬
depuniuntur Nũ quid aurum & argentũ atq om̃is
terrena possessio & exercitatio humanitatis est.
& supplicium cupiditatis : cũ talia ds̃ nobis hominib:
tribuit. oftendit in eis quanta contẽnat animus.
cuius diuitiaesunt ipse quitribuit. Non enim potest

Expanded text:
um est aurum, et meum est argentum, ut et ille qui non vult cum indigentibus communicare quod habet, cum audit praecepta faciendae misericordiae, intelligat Deum non de re illius cui jubet, sed de re sua jubere donari; et ille qui aliquid porrigit pauperi, non se arbitretur de suo facere, ne forte non tam confirmetur misericordiae nomine, quam infletur superbiae vanitate? Meum est, inquit, aurum, et meum est argentum, non vestrum, o divites terrae. Quid ergo dubitatis pauperi dare de meo, aut quid extollimini cum aurum et argentum? Avarus inde torquetur, unde misericors adjuvatur. Rem suam divina distribuente justitia, et recte facta inde manifestantur, et peccata inde puniuntur. Namque aurum et argentum atque omnis terrena possessio et exercitatio humanitatis est, et supplicium cupiditatis. Cum talia Deus bonis hominibus tribuit, ostendit in eis quanta contemnat animus, cujus divitiae sunt ipse qui tribuit. Non enim potest
Abbreviated transcription (Latin):
erant tam quam ex illis animalibus habebantur
quae inuas e erant de monstrata: quostamen iam
occidendi ergoerant. & manducandi: idest ut in¬
terficer& in eis uitã pr&eritã. qui a non nouerant
xp̃m. & transirent incorpus eius. tamquam
innouam uitã soci&atis ecclesiae: nam & ipse
p&rus cum ad eos ueniss& cõmemorauit breuiter.
quid sibi in illa uisione monstratumsit: aitenim.
& uos scitis quã inlicitũ sit uiro iudaeo. coniungi.
& accedere ad alienigenas : s ed mihi ds̃ ostendit.
neminem cõmunem aut inmundum hominẽ dicere

Expanded text:
erant, tanquam ex illis animalibus habebantur, erant, tanquam ex illis animalibus habebantur, quae in vase fuerant demonstrata: quos tamen jamacceptaverat. Occidendi ergo erant et manducandi, id est, ut interficeretur in eis vita praeterita, qua non noverant Christum; et transirent in corpus ejus, tanquam in novam vitam societatis Ecclesiae. Nam et ipse Petrus cum ad eos venisset, commemoravit breviter quid sibi in illa visione monstratum sit. Ait enim:  vos scitis quomodo abominatum sit viro iudaeo coniungi aut accedere ad alienigenam et mihi ostendit Deus neminem communem aut inmundum dicere
Abbreviated transcription (Latin):
re non recipiantur incorpus xp̃i. quod eftecdesia
dĩ cuius personam p&rus gestabat.: P&rus in mul¬
tis locis appar&. quod ꝑsonam gest& ecclesiae
Si p&rus figurã gestabat ecdesiae. & ecdesia cor¬
pus estxp̃i. recipiat inse quasi in escãsuam. iam
misit adillum cornilius gentilis homo. & quicũ illo¬
gentilis erant cuius elimosinae acceptae munda¬
uertent eum adquendã modum: reftabat ut tã¬
quam cibum mundus incorporar&ur ec clesiae
hocest corporidñi. P&rus autẽ trepidabat
traderegentib: euangelium quia illi qui crediderunt.
excircum cisione proibebant a postolos tradere
incircumcisis xp̃ianamfidem : & dicebant non eos
sus cepissent circum cisionem. quae traditaeratit
patribus eorum : uas ergo illud dubitationẽ suftu¬
lit p&ro: &ideo postillam uisionem ammonitus
ab sp̃uscõ ut descender& & ir& cumeis qui uenerane
ad cornilio : & ꝑrex̃ : cornelius enim & quicũ illo

Expanded text:
re non recipiantur in corpus Christi, quod est Ecclesia re non recipiantur in corpus Christi, quod est Ecclesia Dei, cujus personam Petrus gestabat? Petrus in multis locis apparet, quod personam gestet Ecclesiae. Si Petrus figuram gestabat Ecclesiae, et Ecclesia corpus Christi est; recipiat in se quasi in escam suam jam misit ad illum Cornelius gentilis homo, et qui cum illo erant, cujus eleemosynae acceptae mundaverunt eum ad quemdam modum: restabat ut tanquam cibus mundus incorporaretur Ecclesiae, hoc est, corpori Domini. Petrus autem trepidabat tradere Gentibus Evangelium: quia illi qui crediderant ex circumcisione, prohibebant Apostolos tradere incircumcisis christianam fidem; et dicebant non eos suscepissent circumcisionem, quae tradita erat patribus eorum. Vas ergo illud dubitationem sustulit Petro; et ideo post illam visionem admonitus sancto, ut descenderet et iret cum eis qui venerant a Cornelio, et perrexit. Cornelius enim et qui cum illo
Abbreviated transcription (Latin):
Num quid poterat manducare serpentes: quid
ergo sibi uult ipsa significatio. Uas illud ẽclesiã¬
significat : quat tuor linȩae quib: dependebat.
quat tuor partes orbis terrarum. ꝑquas extendi¬
tur. ecclesia chatholica. qua eubiq diffusa est.
quicũq: ergo uoluerit inpartem ire & ꝑ aliquam
heris imab uniuerso conscindi. non ꝑtin& adquat¬
tuor linearum sacramentum: si aũt aduisionem
p&ri non ꝑtin&. nec ad claues quaeda taes utit p&ro
pertinebat : Ideo enim quattuor lineis sũmissũ
est uas illud. quiaquattuor uentis dicit. ds̃ congre¬
gandos scõssuos infinem: qui a nunc super omnes
istos quattuor cardines. fides. euangelica dilata¬
tur. Animaliaergo illa. gentess. omnes enim
gentes. quae inmunde erant errorib: & suꝑstitio¬
nib:. & concupiscentiis suis. ante quam uenir& xp̃s.
ille adueniente : donatis sibi peccatis : mundae sunt
facte: undeiam postremissionẽ peccatorum qua¬

Expanded text:
Numquid poterat manducare serpentes? Quid Numquid poterat manducare serpentes? Quid ergo sibi vult ista significatio? 2. Animaliasignificat; quatuor lineae quibus dependebat, quatuor partes orbis terrarum, per quas extenditur Ecclesia catholica, quae ubique diffusa est. Quicumque ergo voluerit in partem ire, et per aliquam haeresim ab universo conscindi, non pertinet ad quatuor linearum sacramentum. Si autem ad visionem Petri non pertinet, nec ad claves quae datae sunt Petro, pertinebit. Ideo enim quatuor lineis submissum est vas illud, quia a quatuor ventis dicit Deus congregandos sanctos suos in finem : quia nunc super omnes istos quatuor cardines fides evangelica dilatatur. Animalia ergo illa Gentes sunt: omnes enim Gentes quae immundae erant erroribus et superstitionibus, et concupiscentiis suis, antequam veniret Christus; illo adveniente, donatis sibi peccatis, mundae factae sunt. Unde jam post remissionem peccatorum qua
Abbreviated transcription (Latin):
ruminat: & inquodam quasi palato cordis uerbi sapo¬
re delectatur: hoc ergo quod prȩceptũ est. iudaeis
significat quod adecclesiam. id est ad corpus xp̃i.
ad gratiam soci&atemq: scõrum non ꝑtineant illi.
qui aut neglegentes auditores s̃. autmalos mores
habent: aut in utroq: uitio reprehenduntur: sic
c&era. quae adhunc modũ. praecepta sunt data
iudaeis. umbraticȩ sunt significationes futurorũ
tum modo ut intellegatur. non &iam ut obseruen¬
tur leguntur: data estergo licentia xp̃ianis. ut
non secundum hancuanam consu&udinem faciant.
sed manducent quoduellent cũmoderatione. Cũ
benedictione. cũ gratiarum actione: fortassis
ergo. & p&ro itadictũ est. occide & manduca
utiam non tener& obseruationem iudaeorum. ñ
tamenei quas igurgis uentris. & foeda uoracitas
imperata est: sed tamen ut intellegatis hoc infigu¬
ra eẽ monstratum.: Erant in illo uase serpentia.

Expanded text:
ruminat, et in quodam quasi palato cordis verbi saporuminat, et in quodam quasi palato cordis verbi sapore delectatur. Hoc ergo quod praeceptum est Judaeis, significat quod ad Ecclesiam, id est, ad corpus Christi, ad gratiam, societatemque sanctorum non pertineant illi qui aut negligentes auditores sunt, aut mores malos habent, aut in utroque vitio reprehenduntur. Sic caetera quae in hunc modum praecepta data sunt Judaeis, umbraticae sunt significationes futurorum. ristus, tantummodo ut intelligantur, non etiam ut observentur, leguntur. Data est ergo licentia Christianis, ut non secundum vanam hanc consuetudinem faciant, sed manducent quod velint cum moderatione, cum benedictione, cum gratiarum actione. Fortassis ergo et Petro ita dictum est, Occide et manduca; ut jam non teneret observationem Judaeorum: non tamen ei quasi gurges ventris et foeda voracitas imperata est. Sed tamen ut intelligatis, hoc in figura esse monstratum ei, erant in illo vase serpentia.
Abbreviated transcription (Latin):
est uas in caelo. quidergo ista significent. breui ter
si iub&is caritatis urãe: aurib: cupimus intimare :
omnia animalia quae pro ibita sunt. iuda eis manduca¬
re signas rerum: & sicut dictum est umbrae futuro¬
rum: ueluti quod scriptum esteis. ut quae sunt ru¬
minantia & fissaungula ipsamanducent.. Quorum
autem. uelutrumq uel unium horum defuerit
non manducent. in his enim animalib: homines. qui¬
dam significantur adpertinentes ad soci&atẽ scõrũ:
fissaenim admores: ruminatio uero ad sapientiam
pertin&: quare admores : fissaungula: quia diffici¬
lelabitur. lapsus enim peccati signum est. rumi¬
nantia autem ad sapientiam doctrinae. quomodo
pertinent. qui adixit scriptura. thes aurus desi¬
derabilis requiescit inlore sapientis. uirautẽstultus
gultit illud: quiergo audit. & neglegentia. fit
oblimosus. quasigluttit. quod audit utiam in ore
non sapiat : auditionem ipsam obliuione sepeliens:
qui autem in lege dñi meditatur die& nocte tãquam

Expanded text:
est vas in coelo. Quid ergo significent ista, breviter, si jubetis, Charitatis vestrae auribus cupimus intimare. Omnia animalia quae prohibita sunt Judaeis manducare, signa sunt rerum, et, sicut dictum est, umbrae futurorum: veluti quod scriptum est eis, ut quae sunt ruminantia et fissa ungula, ipsa manducent; quorum autem unum vel utrumque defuerit, non manducent . In his autem animalibus homines quidam significantur non pertinentes ad societatem sanctorum: fissa enim ungula ad mores, ruminatio vero ad sapientiam pertinet. Quare ad mores fissa ungula? Quia difficile labitur; lapsus enim, peccati signum est. Ruminatio autem ad sapientiam doctrinae quomodo pertinet? Quia dicit Scriptura, Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis; vir autem stultus glutit illum . Qui ergo audit, et negligentia fit obliviosus, quasi glutit quod audivit, ut jam in ore non sapiat, auditionem ipsam sepeliens oblivione. Qui autem in Lege Domini meditatur die ac nocte, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
dimit te quae fecimus & alia non conmittamꝰ
quicumq: enim temptatione uincitur. peccatũ ipse cõ¬
mittit : & enim inquida postolus ia cobus. nemocum¬
temptator dicat qm̃ adõ tempatbr. Ds̃ enim intemp¬
tator malorum est. ipse aũ neminẽ temptat. unus¬
quisq: aũt temptatbr a concupiscentiasua abstractus
& in lectus: de in concupiscentia cum conceperit̃ pecca

Expanded text:
dimitte quae fecimus, et da ut alia non committamus. Quicumque enim tentatione vincitur, peccatum ipse committit. Etenim, inquit apostolus tentatur, dicat quoniam a Deo tentor. Deus enim intentator malorum est. Ipse autem neminem tentat, unusquisque vero tentatur a concupiscentia sua abstractus et illectus. Dein concupiscentia, cum conceperit, pa
Abbreviated transcription (Latin):
credo eẽ: indeest autẽ misera condiciomea qui aple¬
rumq cogor adulteros nosse castos nosse. non pos¬
sum : in hocculto est undegaudeam: inpublico eft
unde torquȩar. ergo desiderate gratiamdĩ. &elegi¬
te quos imitamini cũ quib: uitatis. cũ quib conloquia
dulcia. caritatis habeatis. nolite admittere sus urra¬
tiones malas : corrumpunt moros bonos. conloquia
mala. uiuȩ tesicut spicae inter igania. ferte tri¬
bulationes huius scđi sicut grana inarea. ueni& uenti¬
lator. nemosit passim. in hoc sđo separantur. Ac̃o.

Expanded text:
credo esse. Inde est autem misera conditio mea, quia plecredo esse. Inde est autem misera conditio mea, quia plerumque cogor adulteros nosse, castos nosse non possum. In occulto est unde gaudeam, in publico est unde torquear. Ergo desiderate gratiam Dei, eligite quos imitemini, cum quibus vivatis, et cum quibus colloquia dulcia charitatis habeatis. Nolite admittere susurrationes malas. Corrumpunt mores bonos colloquia mala . Vivite sicut spicae inter zizania: ferte tribulationes hujus saeculi, sicut grana in area. Veniet ventilator: nemo sit passim isto tempore separator. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
causa scriptum est: corripe sapientem. &amabitte :
corripe insipientem : & adici& odissete : non dixit
incipi&. sed adici& : quia iã oderat: egoscio quia sapi¬
entes amant me in hoc : a cõmunionese coibeant qui
sciunt quianduipeteata ipsorum: nede cincellis pto¬
icianter : quorum autem nescio. hos cotãdõ conuenio
agant᷑ ociosã ipsĩpaenitentiam. & de inceps abst imneant
ab inmundicia fornicationum suarũ: paenitentib dico:
quidest quod agitis : scitote nihilagitis: quid prodest
quiahumiliamini. sinormutaimino : cathicuminis dico
exardescite uoluntatẽ ad ꝑcipiendam gratiam. sed ele¬
gite uobis in ecclesiadĩ quos imitammi: sinon inueneri¬
tis d& mihi ds̃m̃s: quidest quoddico sinon inueneritis.
Ergo in populo fidelium nemoest. quem inueniatis.
pertot annos. tothommes. sinetausa bapti saui¬
mus. non ibi sunt qui seruent quod acceperunt : quicus¬
todiant quod audierunt : absitame ut tredam: me¬
lius non uobis essem ep̃s. si hoc ita est: sed spero esse.

Expanded text:
causa scriptum est, Corripe sapientem, et amabit te; corripe insipientem, et adjiciet odisse te . Non dixit, Incipiet; sed, adjiciet: quia jam oderat. Ergo scio quia sapientes amant me in hoc. A communione se cohibeant, qui sciunt quia novi peccata ipsorum; ne de cancellis projiciantur. Quorum autem nescio, hos coram Deo convenio. Agant etiam ipsi poenitentiam, et deinceps ab immunditia abstineant fornicatquid est quod agitis? Scitote, nihil agitis. Quid prodest quia humiliamini, si non mutamini? Catechumenis dico: exardescite voluntate ad percipiendam gratiam. Sed eligite vobis in Ecclesia Dei quos imitemini. Si non inveneritis: heu mihi, Deus meus! quid est quod dico, Si non inveneritis? Ergo in populo fidelium non est quem inveniatis? Per tot annos, tot homines sine causa baptizavimus, si non ibi sunt qui servent quod acceperunt, qui custodiant quod audierunt. Absit a me ut hoc credam. Melius non vobis essem episcopus, si hoc ita est. Sed spero esse,
Abbreviated transcription (Latin):
securitatem dare non possum: quoddico ad tendite :
debeo illud planius exponere neme aliquis male intel¬
legat: num quiddico dãnabitur: nondico: sed non
dico &iam liberabitur: & quid dicis mihi: nescionon
praesumo: ñ promitto. nescio uistede dubio libe¬
rareliis: quod in certũ est euaderae : agepaeniten¬
tiam dũ sanus es: si enim agis uerã paenitentiam
dumsanus es & inueneritte nouissimus dies. cur¬
re ut te concilieris : sisicagis securus es: quare se¬
curus es : quia egistipa enitentiam eo tempore
quo & peccare potuisti: siaũ tunc uis agere ipsam¬
paenitentiam quando iam peccare non potes : pec¬
catatedimiserunt : nontu illa : sed undescis inquit
ne fortedĩ dimittat mihi : uerum dicis: undescio
illud scio: hocnescio: Nam ideotibi dopaenitentiã.
quianescio: nãsi sciremnihil tibi prodesse: N
tibidarem : Item siscirem tibi non prodesse non te
ammonerem : nonte terrerẽ: Duaeres sunt : aut

Expanded text:
securitatem dare non possum. . Quod dico attendite: securitatem dare non possum. . Quod dico attendite: debeo illud planius exponere, ne me aliquis male intelligat. Numquid dico, Damnabitur? Non dico. Sed nec dico etiam, Liberabitur. Et quid dicis mihi? Nescio: non praesumo, non promitto; nescio. Vis te de dubio liberare? vis quod incertum est evadere? Age poenitentiam, dum sanus es. Si enim agis veram poenitentiam, dum sanus es, et invenerit te novissimus dies, curre ut reconcilieris: si sic agis, securus es. Quare securus es? Quia egisti poenitentiam eo tempore, quo et peccare potuisti. Si autem tunc vis agere poenitentiam ipsam, quando jam peccare non potes; peccata te dimiserunt, non tu illa. Sed unde scis, inquis, ne forte Deus dimittat mihi? Verum dicis. Unde, nescio. Illud scio, hoc nescio. Nam ideo tibi do poenitentiam, quia nescio. Nam si scirem tibi nihil prodesse, non tibi darem. Item si scirem tibi prodesse, non te admonerem, non te terrerem. Duae res sunt: aut
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. & solutus fuerit aligamento quo erat obstric¬
tus & axp̃i corpore separatus. & bene post paeniten¬
tiam uixerit. sicut ante paenitentiam uiuere de¬
buit p̃ostre conciliationem : quandocũq: defunctus
fuerit ad d nmuadit ad requiem uadit. regno dĩnon
priuabitur. apopulo diaboli separabitur.: Si quis
aũt positus inultima necessitate egritudinis suae
uoluerit accipere paenitentiam & accipit. & mox
reconciliatur & hincuadit. fate or uobis non illi nega¬
uimus quod p&it: sed non prae sumimus. qui abene
hinc exit non prȩsumo: non uos fallo: non praesu¬
mo: fidelis beneuiuens: securus hinc exitbaptiza¬
tus adoram securus hincexit: agens paenitentiã
& reconciliatus cũ sanus est & posteabene uiuens
securus hinc exit: Agens paenitentiã adultimũ
& reconciliatus sisecurrus hinc exit. ego non sum se¬
curus : unde securussum : securussum & dosecuritatẽ
Vnde nonsum securus. paenitentiam da re possum:

Expanded text:
tiam, et solutus fuerit a ligamento quo erat constrictiam, et solutus fuerit a ligamento quo erat constrictus et a Christi corpore separatus, et bene post poenitentiam vixerit, sicut ante poenitentiam vivere debuit, post reconciliationem quandocumque defunctus fuerit, ad Deum vadit, ad requiem vadit, regno Dei non privabitur, a populo diaboli separabitur. Si quis autem positus in ultima necessitate aegritudinis suae, voluerit accipere poenitentiam, et accipit, et mox reconciliatur, et hinc vadit; fateor vobis, non illi negamus quod petit, sed non praesumimus quia bene hinc exit. Non praesumo: non vos fallo, non praesumo. Fidelis bene vivens, securus hinc exit. Baptizatus ad horam, securus hinc exit. Agens poenitentiam, et reconciliatus cum sanus est, et postea bene vivens, securus hinc exit. Agens poenitentiam ad ultimum t reconciliatus, si securus hinc exit, ego non sum securus. Unde securus sum, securus sum, et do securitatem: unde non sum securus, poenitentiam dare possum,
Abbreviated transcription (Latin):
non audeo diceres inepeccato. quis enims ine pecca¬
to seduitã sine crimine duxerit. & alia peccata habu¬
erit quae cotidiae dimit tuntur in orationedicente
dimit tenob̵ debita nr̃a sic̃& nos dimittimus debito¬
rib nr̃is.: Quando diem finierit uitam non finit
sedtrans it deuita aduitã: de laboriosa adqui&am :
demisera adbeatã : siueifte uoluntate sua currat
adbaptismum siue inper ⁊ culo conftitutus bapti
baptizatus autẽ des ertor & iolator tantis acram̃¬
ti siagatpaensfentiã extoto corde siagat paens¬
tentiam ub ds̃ uidet. quiuid& cordauid idquando
increpatus a proph&a & grauiter increpatus prae
cõminationes dĩ terribileꝰ exclamauit dicens. pecca¬
ui: & mox audiuit dñs abstulit peccatũtuũ: tan¬
tũ ualent tres syllabȩ tressyllabae sunt peccaui :
sed intrib: syllabis flamma sacraficii cordis ascen¬
dit incaelum ergo qui egerit ueraciter paeniten¬

Expanded text:
non audeo dicere sine peccato, quis enim sine peccanon audeo dicere sine peccato, quis enim sine peccato? sed vitam sine crimine duxerit, et talia peccata habuerit, quae quotidie dimittuntur in oratione dicenti, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris ; quando diem finierit, vitam non finit, sed transit de vita in vitam, de laboriosa ad quietam, de misera ad beatam: sive iste voluntate sua currat ad Baptismum, sive in periculo constitutus baptizBaptizatus autem desertor et violator tanti Sacramenti, si agat poenitentiam ex toto corde, si agat poenitentiam ubi Deus videt, qui vidit cor David, quando increpatus a propheta, et graviter increpatus, post comminationes Dei terribiles exclamavit, dicens, Peccavi; et mox audivit, Dominus abstulit peccatum tuum : Tantum valent tres syllabae. Tres syllabae sunt, Peccavi: sed in his tribus syllabis, flamma sacrificii cordis ascendit in coelum. Ergo qui egerit veraciter poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
estis pęnitentes & non estis inridentes: mutate
uitã reconciliamini : & uos enim cum catenapasce¬
tis: qualn quis catena : quaeligaueritis interra
erunt ligata & incaelo. Audis ligaturã & dõputas
noli facere: siadhuc facis: certe paenitens non es.¬
equidem harissimi egrotant homines mittunt
adecclesiam uel portantur adeclesiam & bapti¬
tantur. & renouantur : & felices hinc exunt: sed ñ
ipsa est causa paenitentiae. qui nondum accepit
baptismum nondum uiolauit sacramentũ. Qui aĩt
uio lauit sacramentũ male & ꝑditeuiuendo. &ideo
remotus est ab altare neiudicium sibi manduc&
&bibat : uitã mut& corrigatse. & reconcili&ur
cumuiuit dum sanus est: expectat &iam ipse tunc
reconciliari quando incipitmori: ex ꝑtisumus mul¬
tos expirasse. expectantes reconciliari. deinde
&iam dico. inconspectudĩ timoriuro timorẽ meũ:
quiaũ nontim&. tim̃tem me contẽn& sed malosuo.
Audiergo certussum qui ahomobaptizatus siui tam

Expanded text:
estis poenitentes, et non estis irridentes mutate vitam, reconciliamini Deo, et vos cum catena pascetis. Qua, inquis, catena? Quae ligaveris in terra erunt ligata et in coelo. Audis ligaturam, et Deo putnoli facere; si adhuc facis, certe non esEquidem, charissimi, aegrotant homines, mittunt ad ecclesiam, vel portantur ad ecclesiam, et baptizantur, et renovantur, et felices hinc erunt. Sed non ipsa est causa poenitentiae. Qui nondum accepit Baptismum, nondum violavit Sacramentum: qui autem violavit Sacramentum male et perdite vivendo, et ideo remotus est ab altari, ne judicium sibi manducet et bibat; mutet vitam, corrigat se, et reconcilietur, cum vivit, dum sanus est. Exspectat etiam ipse tunc reconciliari, quando incipit mori? Experti sumus multos exspirasse, exspectantes reconciliari. Deinde etiam dico in conspectu Dei, timori vestro, timorem meum. Qui autem non timet, timentem me contemnit, sed malo suo. Audi ergo. Certus sum quia homo baptizatus, si vitam,
Abbreviated transcription (Latin):
proximum poteris inueritate diligere.: Putantenĩ
non nulli homines legitimo ordineseamare. quando
res alienas rapiunt: quando se inebriant. quando
libi dim seruiunt. quando peruersas calumnias in¬
iusta lucra conquirunt. Istitales audiant scripturã
dicentem : qui diligit iniquitatem odit animãsuã
Siergo amando inquitatem teipsum non solum
diligis sed &iam odiohabes. quomodo aut dm̃ aut
proximum diligere poteris: si ergouis uerae cari¬
tatis ordinem custodire. fac iustitiam dilige
misericordiam. fuge ligbriam : Incipe secundum
praeceptum dñi non solum amicos sed &iam
inimicos diligere: & cum hec fideliter custodire
toto corde contenderis: istis uirtutib quas iqui¬
bus dam gradibus poteris ascendere. ut merearis
dm̃ toto animo & totauirtute diligere & cum
adistam felicem perfectionem ueneris. om̃s concupis¬
centias mundi istius. tam quam stercoraputabis.

Expanded text:
proximum poteris in veritate diligere? Putant enim proximum poteris in veritate diligere? Putant enim nonnulli homines legitimo ordine se amare, quando res alienas rapiunt, quando se inebriant, quando libidini serviunt, quando per diversas calumnias injusta lucra conquirunt. Isti tales audiant Scripturam dicentem, Qui diligit iniquitatem, odit animam suam. Si ergo amando iniquitatem, te ipsum non solum non diligis, sed etiam odio habes; quomodo aut Deum aut proximum diligere poteris? Si ergo vis verae charitatis ordinem custodire, fac justitiam, dilige misericordiam, fuge luxuriam; incipe secundum praeceptum Domini, non solum amicos, sed etiam inimicos diligere. Et haec cum fideliter custodire toto corde contenderis, istis virtutibus quasi quibusdam gradibus poteris ascendere, ut merearis Deum toto animo et tota virtute diligere. Et cum ad istam felicem perfectionem veneris, omnes concupiscentias istius mundi tanquam stercora computabis:
Abbreviated transcription (Latin):
quam ausum: Aurum enim terraest fulgens: Tuaũ
aurum creatura dĩ. Non tamen fec̃ds̃ aurum adima¬
ginemsuam. sedte: ergo posuit subte aurum:
amorergo ifte contẽnendus est. adusum ad sumen¬
da sunt ista. Non eis uinculo amoris quasi glutino
herendum est. non faciastibimembra. quaecũ coepe¬
rint praecidi. doleas atq crucieris. quidergo.
adsurge ab isto amore quo amas inferiora quam
tues : Incipe amariparia: id est quod tues: sedquid
multis opus est : si uolueris breuiterpoteris : quo¬
habere possimus : ipsedñs dixit nobis : in euangelio
euidenter ostendit sic enimait. Diliges dñm dm̃
tuum extoto cord&uo & extota animatua. & ex
omnib: uiribustuis. & proximum tuum sicut te ipsum.
primum ergo diligedm̃ de in de dilige te ipsum. post
haec dilige proximum sicut te ipsum: Priustamen dis¬
cae amare te ipsum. sic dilige proximum sicut te ip¬
sum. Namsite ipsum non nosti amare. quomodo

Expanded text:
quam aurum? Aurum enim terra est fulgens; tu autquam aurum? Aurum enim terra est fulgens; tu autaurum creatura Dei, non tamen fecit Deus aurum ad imaginem suam, sed te. Ergo posuit sub te aurum. Amor ergo iste contemnendus est. Ad usum assumenda sunt ista, non eis vinculo amoris quasi glutino haerendum est. Non facias tibi membra, quae cum coeperint praecidi, doleas atque crucieris. Quid ergo? Assurge ab isto amore, quo amas inferiora quam tu es: incipe amare paria, id est, quod tu es. Sed quid multis opus est? Si volueris, breviter poteris. CAhabere possimus, ipse Dominus dixit nobis in Evangelio, et evidenter ostendit. Sic enim ait: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex omnibus viribus tuis; et proximum tuum sicut te ipsum . Primum ergo dilige Deum, deinde te ipsum; post haec dilige proximum tuum sicut te ipsum. Prius tamen disce amare te ipsum: sic dilige proximum tuum sicut te ipsum. Nam si te ipsum non nosti amare, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
non erit qui possedeat aurum. ergo dilectio
unicuiq a seincipit. & non potestnisi a se incipere.
& nemomon&ur ut sediligat : hoc enim non solum
in esthominibus sed & pecoribus: Uid&is enim fr̃s.
quem ammodum non tantum ingentes bestiae. &
magna animaba. sicut sunt boues aut cameli uel ele¬
fanti : sed & muscae. sed & uermiculiminimi. quomodo
nollint mori & diligantse. omnia animalia mortẽ
fugiunt: ergo diliguntse custodirese uolunt: alia
uelocitate: alia latebris: alia resistendo. & repug¬
nando : Omnia tamen animalia. prouitasuapugnant
morinolunt. custo dire seuolunt: amant ergose :
Incipit & aliudamari: sed quidest ipsum aliud quic¬
quid a maueris : aut hoc est quodtu: aut inferius te
est : aut superius te est: si inferius te est: quod
amas: ad consolandum ama. adtractandum ama.
adutendum ama. Non adinligandum: uerbi gratia:
aurum amas. nolite inligare auro: quanto meliores

Expanded text:
non erit qui aurum possideat. Ergo dilectio non erit qui aurum possideat. Ergo dilectio unicuique a se incipit; et non potest nisi a se incipere.  nemo monetur ut se diligat. Hoc enim non solum inest hominibus, sed et pecoribus. Videtis enim, fratres, quemadmodum non tantum ingentes bestiae et magna animalia, ut sunt boves aut cameli vel elephanti, sed et muscae, sed et vermiculi minimi quomodo nolunt mori, et diligant se. Omnia animalia mortem fugiunt. Ergo diligunt se, custodire se volunt; alia velocitate, alia latebris, alia resistendo et repugnando: omnia tamen animalia pro vita sua pugnant, mori nolunt, custodire se volunt. Amant ergo se. Incipe et aliud amare. Sed quid est ipsum aliud? Quidquid amaveris, aut hoc est quod tu, aut inferius te est, aut superius te est. Si inferius te est quod amas, ad consolandum ama, ad tractandum ama, ad utendum ama, non ad illigandum. Verbi gratia, aurum amas, noli te illigare auro: quanto melior es
Abbreviated transcription (Latin):
cedere: Ideo in illos aliud non potest introire: ut
non capiant plenisunti fundant: & capiunt. ple¬
ni sunt enim amore uoluptatum carnalium. pleni
sunt amore uitae praesentis. plenisunt amore
auri argenti. possessionũ scłihuius. quiaergo
plenisunt : sic sunt quomodo uasa : uis ut intr&mel
unde ac&um non dum fudisti: funde quodhabes:
ut capias. quod non habes : Ideoprima renuntiatio
est huic scło. & deinde conuersio addm̃: qui re¬
nuntiat: fundit : qui conuertitur: impl&ur: sed
enim initiasua. hab& augmentas ua. hab& ꝑfec¬
tionem suam. & debemus nosse quis coeperit. ut
eum augmenta quohor temur: quis nec coeperit
ut eum quo incipiat moneamus: quis & coeperit
& creuerit: ut eum ad ꝑfectionem excitemus.
primo illud adtendat caritas ur̃a : amores omnes
& dilectiones priussunt in hominib dese : & sic
dealiarequam diligunt : sidiligis aurum. prius te
diligis: & sicaurum : quiasitumortuus fueris

Expanded text:
cedere; ideo in illos non potest aliud introire: ut cedere; ideo in illos non potest aliud introire: ut non capiant, pleni sunt; fundant, et capiunt. Pleni sunt enim amore voluptatum carnalium, pleni sunt amore vitae praesentis, pleni sunt amore auri et argenti, possessionum saeculi hujus. Qui ergo pleni sunt, sic sunt quomodo vasa. Vis ut intret mel unde acetum nondum fudisti? Funde quod habes, ut capias quod non habes. Ideo prima renuntiatio est huic saeculo, et deinde conversio ad Deum. Qui renuntiat, fundit; qui convertitur, impletur: sed enim initia sua, habet augmenta sua, habet perfectionem suam. Et debemus nosse quis coeperit, ut eum ad augmenta cohortemur: quis nec coeperit, ut eum quo incipiat moneamus: quis et coeperit et creverit, ut eum ad perfectionem incitemus. Primo illud attendat Charitas vestra: amores omnes et dilectiones prius sunt in hominibus de se, et sic de alia re quam diligunt. Si diligis aurum, prius te diligis, et sic aurum: quia si tu mortuus fueris,
Abbreviated transcription (Latin):
prohacuita centũ milia: quot milia debes currere
prouita a &erna: si festinas lucrari paucos dies¬
& ipsos incertos. hodie enim homo amortelibe¬
ratus nescit utrum cras moriatur : tamensisic
currit propter lucrum paucorum dierum. quia
&usq: in senect̃a pauci sunt dies. quomodo cur¬
rendum est prouita a&erna: & tamenpropter
hanc pigrisunt homines: difficilelnuenis qui
uel passus lente moueas prouita a&erna. Amor
ergo peruersus animȩ abundat: Amor autem
rectus. ualdepaucorum est. Namnemo est qui
nonam & ani mãsuam: sinemo est quinon am&
carnem suã : undefieripotest. ut &uerum sit
quoddixit apostolus. nemoumquam carnem suã
odiohab&. & anima non am&ur.: Discamus ergo
fr̃s. amare animas nr̃as. om̃s uoluptas scłitransi.¬
tura est: estamor ut ilis: estamornoxius : amor
amore impedituri amornoxius recedat: &amor
ut ilis succedat : sed quianolunt homines illinc re¬

Expanded text:
pro hac vita centum millia, quot millia debes currere pro hac vita centum millia, quot millia debes currere pro vita aeterna? Si festinas lucrari dies paucos, et ipsos incertos: hodie enim homo a morte liberatus, nescit utrum cras moriatur: tamen si sic curritur propter lucrum paucorum dierum, quia et usque in senectam pauci dies sunt, quomodo currendum est pro vita aeterna? Et tamen propter hanc pigri sunt homines. Difficile invenis qui vel passus lente moveat pro vita aeterna. Amor ergo perversus animae abundat; amor autem rectus valde paucorum est. Nam sicut nemo est qui non diligat animam suam, sic nemo est qui non amet carnem suam. Unde fieri potest ut et verum sit quod ait Apostolus, Nemo unquam carnem suam odio habuit, et anima non ametur? Discamus ergo, fratres, amare animas nostras. Omnis voluptas saeculi transitoria est. Est amor utilis, est amor noxius: amor amore impeditur; amor noxius recedat, et amor utilis succedat. Sed quia homines nolunt illinc re
Abbreviated transcription (Latin):
re : Inuitam ernam : multum amas : quiꝰdenim
amas ad tempus: quid prodest: aut sub duceris
illi : aut subducit᷑ tibi : cum fucristu subtractus:
peritipseamor: cum fuerit illud subtractum:
perit quod amasti. ubiergo autamator perit.
aut quo amator. non est amandum sed quid est
amandum quod nobis cum potest eẽ in a&ernũ
oderis eam ad tempus: ergo odium rectum ab
amoreuenit: peruersus amor abodiouenit:
martyres non hamabant animas suas :: uid&is
certemodo sicuius uita praesentis scłiperiditetꝰ
quomodo amicieius currunt proea : quomodo
curritur a decdesiã : rogatur epis copus inter¬
mittat siquas hab& actiones. currat festin&: qua¬
re : proanima : & om̃s contremescunt : om̃s c&e¬
tis reb: intermissis. festinandum eẽ decernunt
Om̃is festinatio laudatur. om̃is tarditas accusa¬
tur: quare proanima : Quid est proanima nemo¬
riatur homo Nonnouerant martyres amare
animas suas : & tamen hoc est proanima: nemoria

Expanded text:
re in vitam aeternam, multum amas. Quod enim re in vitam aeternam, multum amas. Quod enim amas ad tempus, quid prodest? Aut subduceris illi, aut subducitur tibi. Cum fueris tu subtractus, perit ipse amator: cum fuerit illud subtractum, perit quod amasti. Ubi ergo aut amator perit, aut quod amatur, non est amandum. Sed quid est amandum? Quod nobiscum potest esse in aeternum. oderis eam ad tempus. Ergo odium rectum ab amore venit; perversus amor ab odio venitmartyres non amabant animas suas? Videtis certe modo, si cujus vita praesentis saeculi periclitetur, quomodo amici ejus currunt pro ea: quomodo curritur ad ecclesiam, rogatur episcopus, ut intermittat, si quas habet actiones, currat, festinet. Quare? Pro anima. Et omnes contremiscunt, omnibus caeteris rebus intermissis, festinandum esse decernunt. Omnis festinatio laudatur, omnis tardatio accusatur. Quare? Pro anima. Quid est, pro anima? Ne moriatur homo. Non noverant martyres amare animas suas: et tamen hoc est pro anima, me mori
Abbreviated transcription (Latin):
di praeferatur: & tamen obseru& quiamat ani¬
mamsuam. quiasiamat ꝑd&illam. Non uis eam¬
ꝑdere. noli illam amare: sed si nonuis eam ꝑdere :
non potes ñ amare : sunt ergo quiꝑuerse amant¬
animam suam: & hoc uult dĩsermo corrigere.
Non ut oderint animamsuam : sed ut recte diligant
male enim diligendo perdunt tam: & fit quiddam
magnum. quas i praeposterum & contrarium
sed tamen itafit ut sidiligas eam ꝑ uers e ꝑdas illam
sio deris illam recte: conseruas illã: estergo ꝗuidã
ꝑuersus amoreius : & quoddam rectum odium
eius : sedamorperuersus. ab odio odium rectim
ab amore est. Quis estperuersus animae amor.
quando diligis animãtuam iniquitatibus: audiquia
ab odiouenit amor iste peruersus.: Qui autem dili¬
git iniquitatem odit animam suam.: Odium autem
rectum. uidequia ab amoreuenit. Ibi dñs secutus
ait. qui autem odit animamsuam in hoc scło in ui¬
tam a&ernam Inuini& eam.. utiq quoduis inueni¬

Expanded text:
di praeferatur; et tamen observet qui anidi praeferatur; et tamen observet qui animam amat, quia si amat, perdet illam. Non vis perdere eam, noli illam amare. Sed si non vis eam perdere, non potes eamanimam suam amant: et hoc vult Dei sermo corrigere, non ut oderint animam suam, sed ut recte diligant. Male enim diligendo perdunt eam, et fit quiddam magnum quasi praeposterum et contrarium: sed ita tamen fit, ut si diligas eam perverse, perdas illam; si oderis illam recte, conserves illam. Est ergo quidam perversus amor ejus, et quoddam rectum odium ejus. Sed amor perversus ab odio, odium rectum ab amore ejus. Quis est perversus animae amor? Quando diligis animam tuam in iniquitatibus. Audi quia ab odio venit amor iste perversus: Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam . Odium autem rectum vide, quia ab amore venit. Ibidem Dominus secutus ait: Qui autem odit animam suam in hoc saeculo, in vitam aeternam inveniet eam. Utique quod vis inveni
Abbreviated transcription (Latin):
odo fr̃s lm̃i. cum diuina lectio leger&ur
Paudiuimus dñm dicentem quiamat animam
suam perd& illam : huic sententiae quasi contrarium¬
uid&ur esse quod ait apostolus. Nemoumquam carnẽ
suam odiohab& siergonemo qui oderit carnem
suam. quanto magis nemo est qui oderit animãsuã.
multum quippe anima carmprae ponitur quia ipsa
est ab itatrix. caro habitaculum: &anima domina¬
tur caro autem seruit : anima superior est. caro
subiecta est. siergonemo umquam carnem suam
questionem nobis intulit praesens
euangelista lectio ubi audiuimus: quiamat animã
suam ꝑd& illam: periculosum est animã amare ne
pereat seds̃ i propterea periculosum eft utames
animã tuam nepereat animatua. Ideo non illam
debes amare quia nonuis illam perire : si autẽ non
uis illam perire : amas illam: quidesthoc. siamo :¬
ꝑdo: ergonon amem neꝑdam. sed quiatimeo per¬
dere ideo non amo: utiq quod timeo neꝑdam . dic̃
eccequias ic est amanda anima ut lucro totius mun¬

Expanded text:
odo, fratres, cum divina lectio legeretur, audivimus Dominum dicentem, Qui amat animam suam, perdet illam. Huic sententiae quasi contrariumtur esse quod ait Apostolus, Nemo unquam carnem suam odio habuit. Si ergo nemo est qui carnem suam oderit, quanto magis nemo est qui oderit animam suam? Multum quippe anima carni praeponitur: quia ipsa est habitatrix, caro habitaculum; et anima dominatur, caro autem servit; anima superior est, caro subjecta est. Si ergo nemo unquam carnem suam hoc non parvam quaestionem nobis intulit praesens evangelica lectio, ubi audivimus, Qui amat animam suam, perdet illam. Periculosum est animam amare, ne pereat. Sed si propterea periculosum est ut ames animam tuam, ne pereat anima tua, ideo non debes illam amare, quia non vis illam perire. Si autem non vis illam perire, amas illam. Quid est hoc? Si amo, perdo. Ergo non amem, ne perdam. Sed quia timeo perdere, ideo non amo; et utique quod timeo ne perdam, amoEcce quia sic est amanda anima, ut lucro totius mun
Abbreviated transcription (Latin):
minib: dilectionem. maiorem hac dilectionem ne¬
mo hab& quam utanimã suam ponat proamicis suis.
utergo a mar&ur. prior amauit ut innomine eius
nemo moritimer&.. priorpro omnibus mortuus
est: adhocergo ut aedificar& in cordib hominũ
caritatem.misit diabolum foras. quoforas decor¬
dib: hominum : cupiditas intro illum mittit. cari¬
tantes Non reddamus dño mala probonis. &
quia ille ueniens alligauit fortẽ idest diabolum.
& nos om̃s quiuasa eius fuimus de potestate illius
abstulit ꝑ gratiam ipsius: euacuati omnib malis.
stude amus repleri abundantibus bonis. timentes
& non inuenit. ꝑ hec reuersus inueniens domũ unde
exiit uacuam : adduxit. secum septem sp̃s nequiores
se. & facta sunt hominis illius posteria peiora.
prioribus: Non ergo & nostale aliquid patiamur
quantum possumus laboremus in locis uitiorum uir¬
tutes inducere : ut possimus addĩ miseri cordiãꝑueni¬

Expanded text:
minibus dilectionem. Majorem hac dilectionem neminibus dilectionem. Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis . Ut ergo amaretur, prior amavit: ut in nomine ejus nemo mori timeret, prior pro omnibus mortuus est. Ad hoc ergo ut aedificaret in cordibus hominum charitatem, misit diabolum foras. Quo foras? De cordibus hominum. Cupiditas intro illum mittit, charitantes, non reddamus Domino pro bonis mala. Et quia ille veniens alligavit fortem, id est diabolum, et nos omnes qui vasa ejus fuimus de potestate illius abstulit, per gratiam ipsius evacuati omnibus malis, studeamus repleri abundantibus bonis, timentes et non invenit; post haec reversus inveniens domum, unde exiit, vacuam, adduxit secum septem spiritus nequiores se: et facta sunt hominis illius posteriora pejora prioribus . Ne ergo et nos tale aliquid patiamur, quantum possumus elaboremus, in locis vitiorum virtutes inducere, ut possimus ad Dei misericordiam pe
Abbreviated transcription (Latin):
ad hocuis prestare. ut illam tecũ teneat salutem:
uis tecum regnare in a&ernum.: Inimicũ tuum indes
illum ꝑsequite. iniquitas est quae te ꝑsequitur . In
illo irasci miseri cordiam debes. febrit inanima.
Quomodo ergo amicus huius scłi. secundũ sđm amans
animã suam febrem uultpellere. deamicosuo quẽ
similiter amat: ut sepropter praesentem salutem:
Sictuquemcũq diligis propteruitam a&ernam dilige.
cum inueneris iram indignationem. odium iniquita¬
tem sicconeris expellere morbũ animi:: Quomodo
amicus scđi morbum corporis: ad hocenim amas ut
facias quod & tues. & erit inteꝑfecta caritas. hoc si
inueneris. adhocama coniugem.: ad hoc ama filium.
caritas quaesi fuerit uincis mundum & pellitur
foras princeps mundi : audistis enim quod ait dñs
princeps huius mundi missus estforas. quia ipsepas¬
surus erat. & perpassionem suam facturus in ho¬

Expanded text:
ad hoc vis praestare, ut illam tecum teneat salutem. ad hoc vis praestare, ut illam tecum teneat salutem. vis tecum regnare in aeternum. Inimicum tuum vides illum persequi te, iniquitas est quae te persequitur. In illo irasci debes misericordia, febrit in anima. Quomodo ergo amicus hujus saeculi secundum saeculum amans animam suam, febrem vult expellere de amico suo, quem similiter amat ut se, propter praesentem salutem: sic tu quemcumque diligis, propter vitam aeternam dilige; cum inveneris iram, indignationem, odium, iniquitatem, sic coneris expellere morbum animi, quomodo amicus saeculi morbum corporis: ad hoc enim amas, ut facias quod et tu es: et erit in te perfecta charitas. Hoc si inveneris, ad hoc ama conjugem, ad hoc ama filium, tas. Quae si fuerit in te, vincis mundum, et pellitur foras princeps mundi. Audistis enim quod ait Dominus, Princeps hujus mundi missus est foras : quia ipse passurus erat, et per passionem suam facturus in ho
Abbreviated transcription (Latin):
in becille est corpus humanum. hocipsum adiutorium
quoddixi. quia adsumit. si in eum ꝑ seuerauerit de¬
fecit esuriendo. Quaerebas adiutorium cibum
ecce ad est ad iutorium cibi manducas reficeris.
siplus feceris. plus deficis. Ad iutorium sitis quaere¬
bas potũmultũ bibendo offocaris : quam sitiendo
urgebaris: las sasti ambulando uidereuis. sede
ꝑp&uo : uides inon lassabis: Quicquid ergo ad sũserit
ut aliudpellat: in eo ipsos si ꝑseuerauerit defecit:
tura: uerauere quomodo dictum est: Qua eestenim
uita ur̃a. uaporest admodicum parens. quiergo in
istauita amat anmam suam ꝑd& illam. Qui autem
in hoc seculo odium habuerit animã suam̃ in uita ader¬
na inuen& eam.. Quae est in uita a &erna uera salus.
& si amicum tuum uideris quẽ amabas in hoc scło. ut
saluus ess&. quiatuiam talem salutem desideras
quae a&ernaest adipsam salutem diligisti amicum
tuum. & totum quicquiduis amicotuo praestare.

Expanded text:
imbecille sit corpus humanum: hoc ipsum adjutorium, imbecille sit corpus humanum: hoc ipsum adjutorium, quod dixi, qui assumit, si in eo perseveraverit, deficit. Esuriendo cibi quaerebas adjutorium: ecce adest adjutorium cibi; manducas, reficeris; si plus feceris, plus deficis. Adjutorium sitis quaerebas potum: multum bibendo offocaris, qui sitiendo urgebaris. Lassasti ambulando, sedere vis: sede perpetuo, vide si non lassabis. Quidquid ergo assumpserit, ut aliud pellat, in eo ipso si perseveraverit, deficit. tura, vana? Vere quomodo dictum est, Quae enim est vita vestra? Vapor est, ad modicum parens . Qui ergo in vita ista amat animam suam, perdet eam. Qui autem in hoc saeculo odio habuerit animam suam, in vitam aeternam custodit eam . Quae est vita aeterna? Vera salus. Et si amicum tuum videris, quem amabas in hoc saeculo ut salvus esset, quia tu jam talem salutem desideras quae aeterna est, ad ipsam salutem diligis amicum tuum; et totum quidquid vis amico tuo praestare,