comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gi samulum obseruata sibi
pẽcuma quam ad prerogandũ susce¬
perat incre pauit dicens. Tu dedisses
pecuniam meam et ego ueniens cum
usuris exegissem eam non iã ociofus
auditor collatam sibi diuim munens
gratiam suis tantum usibus reserua¬
bit: sed cunctis eam ꝯmunicabilẽ fa¬
tiens. copiosius prerogando securus
possidebit. Ut sibi per hec et plurimis
edificationis exhibeat fuctum. et ue¬
lut decora arbor pomis referta. nõ
infructuose probatur occupare terrã
drem uiuit. Cum et ip̃e ip̃a siuis pomis
ornatur. et omnis qui ex ea fructum
perceperit saginatur. Beato nos etiã
aplo ad hec eadem inuitante. Noltte
querere que ura funt. sed que aliorũ
Et alibi. Non ꝯuero quod michi utile
ẽ: sed quõd multis ut salui fiant. p¬
arco nos quib in uerbis diuinis co¬
dita ẽ dispensatio. et qui gregem xp̃
alendum nutriendumq suscepimꝰ.
Non sine ingentis periculi noxa nos
credimus euasuros. si non secũdũ hoe
modo uiuamus. Aut etiam si mimame

Expanded text:
gi famulum de servata sibi pecunia, quam ad praerogandum susceperat, increpavit dicens: Tu dedisses pecuniam meam, et ego veniens cum usuris exegissem eam ; non jam otiosus auditor collatam sibi divini muneris gratiam suis tantum usibus reservabit: sed cunctis eam communicabilem faciens copiosius praerogando, securus possidebit; ut sibi per haec et plurimis aedificationis exhibeat fructum, et velut decora arbor pomis referta non infructuose probetur occupare terram, dum vivit, cum et per seipsam suis pomis ornatur, et omnes qui ex ea fructum perceperint, saginantur, beato nos etiam Apostolo ad haec eadem invitante: Nolite quaerere quae vestra sunt, sed quae aliorum . Et alibi: Non quaero quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant . Idcirco nos quibus in verbis divinis credita est dispensatio, et qui gregem Christi alendum nutriendumque suscepimus, non sine ingenti periculo noxam nos credimus evasuros, si non secundum hunc modum vivamus, aut etiam si minime
Abbreviated transcription (Latin):
gitur reuertisse. uides aꝯuam. iudes li¬
gnum. columbam aspicis: et dubrtas
de misterio. Aqua ẽ ergo qua caromer¬
gitur: ut omine abluatur peccatũ. Se¬
pelitur issic omne uicium. lignum ẽ
i quo susfirus ẽ dñs ihũs: cũ pateret᷑
pro nobis. Columba ẽ in cuius specie de¬
scendit spũs sanctus sicut didicisti ĩ no¬
uotestumento: qui tibi pacem anme
trmquillitatemq mentis inspirat.
Coruus ẽ sigura peccati quod exit et nõ
reuertitur. si inte quoq iusti custodia
et forma seruetur. Tercium quoq te¬
stimonium ẽ sicut te aplũs docuit: qm̃
patres nr̃i ommes sub mibe fuerur et

Expanded text:
gitur revertisse . Vides aquam, vides ligitur revertisse . Vides aquam, vides lignum, columbam aspicis, et dubitas de mysterio? 11. Aqua est ergo qua caro mergitur, ut omne abluatur carnale peccatum. Sepelitur illic omne flagitium. Lignum est in quo suffixus est Dominus Jesus, cum pateretur pro nobis. Columba est in cujus specie descendit Spiritus sanctus, sicut didicisti in novo Testamento , qui tibi pacem animae, tranquillitatem mentis inspirat. Corvus est figura peccati, quod exit, et non revertitur; si in te quoque justi custodia et forma servetur. 12. Tertium quoque testimonium est, sicut te Apostolus docet: Quoniam patres nostri omnes sub nube fuer
Abbreviated transcription (Latin):
misterium sit in ip̃ius mundi prefĩ¬
guratum origine: in principio ip̃o qnͣ¬
dofecit deus celum et terram. Spus
super aquas. sed quid dicam. Oꝑabat
quod ad pr̃itiam erpectat. superferebat᷑
non operabatur qui superferebat᷑. Co¬
gnosce quia operabatur in illa mundi
fabrica: quando tibi dicit propheta. Der¬
bo dñi celi firmati sunt: et spũ oris eiꝰ
omnis uirtus eoꝵ. Utruniq ꝓphetico
subnirum ẽ testimonio. Et quia super¬
ferebatur et quia operabatur. Quia
superferebatur moyses dicit: quia ope¬
rabatur dauid testificatur. Accipe ali¬
ud testimonium. Corrupta erne caro
omnis ab iniquitatib suis. Non ꝑma¬
nebit inquit deus spũs meus ĩ hom̃ib
qm̃ carnes sunt. Quo ostendit deus. qr
carnalia mimuudicia grauioris labe
peccati gratia spiritalis auertit. unde
uolens deus reparare quod deerat dilu¬
uium fecit. et iustum noe in arcã ius
misit columbam que cum ramo olee le¬

Expanded text:
mysterium sit, in ipsius mundi praefimysterium sit, in ipsius mundi praefiguratum origine. In principio ipso, quando fecit Deus coelum et terram, Spirisuper aquas? Sed quid dicam operabatur? quod ad praesentiam spectat, superferebatur. Non operabatur, qui superferebatur? Cognosce quia operabatur in illa mundi fabrica, quando tibi dicit Propheta: Verbo Domini coeli firmati sunt, et Spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Utrumque prophetico subnixum est testimonio, et quia superferebatur et quia operabatur. Quia superferebatur, Moyses dicit: quia operabatur, David testificatur. 10. Accipe aliud testimonium. Corrupta erat caro omnis ab iniquitatibus suis. Non permanebit, inquit Deus, Spiritus meus in hominibus, quia carnes sunt Quo ostendit Deus quia carnali immunditia, et gravioris labe peccati gratia spiritalis avertitur. Unde volens Deus reparare quod deerat, dilnvium fecit, et justum Noe in arcam jussmisit columbam, quae cum ramo 328 oleae le
Abbreviated transcription (Latin):
sit sedmmunere. Quid tradiderit consi¬
dera. Uͥsum eius expende: et statũ eius
agnosce. Ingressus es igitur ut aduer¬
sarium tuum cerneres: cui reminciãdũ
mõs putares. ad orientem comuiertere¬
ris. Qui enim reminciat diabolo. d
rp̃m conuertitur: illum directo cermt
non solas. leuitas issic ministrances.
suminum sacer dotem interrogantem
et consecrantem. Primo õmi docuit te
apsũs: non ea contemplanda nobis q̃
uidentur. s que non uidentur. Qm̃
que iudentur temporalia funt: que
autem non uidentur eterna. Nam
et alibi habes: quia inuisibilia dei a
creatura muridi per ea que facta sũt
comprehenduntur. sempiterna quoq
uirtus eius ac diuinitas operib esti¬
mantur. Unde et ip̃e dñs ait. si michi
non creditis: operib credite. Crẽde gͦ
diuinitatis issic adẽẽ pñtiam. Opẽ¬
rationem crẽdis. non credis presentiã.
Unde sequeretur operatio. nͥ precede̾t
ante pñtia. Considera autẽ ꝙͣ uetus

Expanded text:
sit, sed munere. Quid tradiderit consisit, sed munere. Quid tradiderit considera, usum ejus expende, et statum ejus agnosce. 7. Ingressus es igitur ut adversarium tuum cerneres, cui renuntiandum in os putaris: ad orientem converteris; qui enim renuntiat diabolo, ad Christum convertitur, illum directo cernit non solas: levitas illic ministrantes, summum sacerdotem interrogantem et consecrantem. Primo omnium docuit te Apostolus non ea contemplanda nobis quae videntur, sed quae non videntur, quoniam quae videntur, temporalia sunt: quae autem non videntur, aeterna . Nam et alibi habes: Quia invisibilia Dei a creatura mundi per ea quae facta sunt comprehenduntur: sempiterna quoque virtus ejus ac divinitas operibus aestimatur . Unde et ipse Dominus ait: Si mihi non creditis, vel operibus credite . Crede ergo divinitatis illic adesse praesentiam. Operationem credis, non credis praesentiam? Unde sequeretur operatio, nisi praecederet ante praesentia? 9. Considera autem quam vetus
Abbreviated transcription (Latin):
lebrauit xp̃us in euangelio sicut le¬
ginus cum mutum curaret et sur¬
dum. Sed ilse omnes tetigit: quia
et mutum curabat. et uisum in al¬
tero: ut omes eius infuse sonuni
uocis aperiret in altero. Quia tactꝰ
iste uirum decebat feminã ñ decebat
post hec reserata tibi funt sancta sã¬
ctoꝵ: ingressus es regenerationis sa¬
crarium: repete quid interrogatus sis
tecognosce quid resporideros Remĩo¬
iso diabolo et operib eius mundo
lururie euis ac uosuptatib. Tene¬
cu rortua non in tumulo mortuoꝵ
sin libro iuuentium. Uidisti ilsic se¬
utam: udisti sacerdotem uidisti fũ¬
muim sacerdotem. Nosi confiderare tor¬
pori figunas: s ministeriorã gratiã
pñtibus angelis socutus es sicut ser¬
tum ẽ. Quiã labia sacerdotis custodi¬
unt scientiam: et legem exquirũt ex
tis. Non ẽ falłere. nõ ẽ negare. anges
s qui regnum xp̃i et uitam eternam
aminciat. Non specie tibi estimãdus

Expanded text:
lebravit Christus in Evangelio , sicut lelebravit Christus in Evangelio , sicut legimus, cum mutum curaret et surdum. Sed ille os tetigit; quia et mutum curabat et virum: in altero, ut os ejus infusae sono vocis aperiret; in altero, quia tactus iste virum decebat, feminam non decebatPost haec reserata tibi sunt sancta sanctorum, ingressus es regenerationis sacrarium: repete quid interrogatus sis, recognosce quid responderis. Renuntiasti diabolo et operibus ejus, mundo et luxuriae ejus ac voluptatibus. Tenetur vox tua, non in tumulo mortuorum, sed in libro viventium. 6. Vidisti illic levitam, vidisti sacerdotem, vidisti summum sacerdotem. Noli considerare corporum figuras, sed mysteriorum gratiam. Praesentibus angelis locutus es, sicut scriptum est: Quia labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem exquirunt ex tis . Non est fallere, non est negare: angelus est qui regnum Christi et vitam aeternam annuntiat. Non specie tibi 327 aestimandus
Abbreviated transcription (Latin):
e morasibus quotidianũ tis.¬
sermonem habiumus: cum
Auel patriarchaꝵ gesta uel
prouerbroꝵ legerentur precepta.
Ut his informati atq instituti as¬
suesceretis maioꝵ ingrẽdi uias. co¬
rũq iter carpere ac diuinis obedire
oraculis: quo renoriati ꝑbaptisimi
erus iuite usum teneretis. que abli¬
tos deceret. Nunc de mysteriis diceu
tempus admonet: atq ip̃am facra¬
mentoꝵ rationem edere: quam ante
baptisium si putassemus insinuã¬
dam.nondum mitiatis prodidisse po¬
tius ꝙͣ edidisse estimarem᷑. Demde
quod in opinantibus melius se ip̃a
lux mysteriop infuderit. ꝙͣ am si
ea sermo aliquo precucurrisset. Ape¬
rite igitur aures. et bonum odorem
uite eterne ĩhalatum uobis mun̾e
sacramentoꝵo carpite: quod uobis
significauimus cum apertionis ce¬
lebrantes misterium diceremꝰ ephe¬
ta quod ẽ ad aperire. et uenturus unꝰ¬
quisq ad gratiam quid interrogaret᷑
cognosceret. quid responderet me-¬
minisse deberet. Hoc misterium ce¬

Expanded text:
e moralibus quotidianum sermonem habuimus, cum vel Patriarcharum gesta, vel Proverbiorum legerentur praecepta; ut his informati atque instituti assuesceretis majorum ingredi vias, eorumque iter carpere, ac divinis obedire oraculis: quo renovati per baptismum, ejus vitae usum teneretis, quae ablutos deceret. 2. Nunc de mysteriis dicere tempus admonet, atque ipsam sacramentorum rationem edere: quam ante baptismum si putassemus insinuandam nondum initiatis, prodidisse potius quam edidisse aestimaremur. Deinde quod inopinantibus melius se ipsa lux mysteriorum infuderit, quam si eam sermo aliquis praecucurrisset. 3. Aperite igitur aures, et bonum odorem vitae aeternae inhalatum vobis munere sacramentorum carpite: quod vobis significavimus, cum apertionis celebrantes mysterium diceremus: Epheta, quod est adaperire ; ut venturus unusquisque ad gratiam quid interrogaretur, 326 cognosceret: quid responderet, meminisse deberet. 4. Hoc mysterium ce
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ xp̃i. Non ergo corporalis esca: s spirita¬
lis ẽ. Uride et aplũs de typo eius ait: qr
patres nr̃i escam spiritalem manduca¬
uerunt. et potum spiritalem biberunt
mus: xp̃us pronobis mortuus ẽ. De¬
nq cor nr̃m esca ista confirmat: et po¬
tus iste letifioat cor hominis ut prophe¬
ta memorauit. Unde adepti omma
scimꝰ regeneratos nos eẽ. Nec dicamus
ꝯuornodo regenerati sumꝰ: memquid
in uentrem matris nr̃e introuumꝰ et
renati sumus: Non agnosco usum na¬
ture: sed nillus hic nature ordo. ubi
excelleritia gr̃e. Deniqz non semꝑ usus
nature generationem facit. Genera¬
tum ex uirgine xp̃m dñm corfitemur.
et nature ordinem denegamus. Non
enĩ ex uiromaria concepit: sed de
spũ sancto m utero accepit ut dicit
matheus. Quia inuenta ẽ in utero ha¬
beris de spr̃i sancto. Si ergo suꝑueniẽs
spũs sarctus in uirginem conceptionẽ
operatus ẽ. et generationis munus

Expanded text:
est Christi: non ergo corporalis esca, sed spiritaest Christi: non ergo corporalis esca, sed spiritalis est. Unde et Apostolus de typo ejus ait: Quia patres nostri escam spiritalem manducaverunt, et potum spiritalem biberunt ; mus: Christus pro nobis mortuus est . Denique cor nostrum esca ista confirmat, et potus iste 342 laetificat cor hominis, ut Propheta memoravit . 59. Unde adepti omnia, sciamus regeneratos nos esse: nec dicamus, quomodo regenerati sumus? Numquid in ventrem matris nostrae introivimus, et renati sumus? non agnosco usum naturae. Sed nullus hic naturae ordo, ubi excellentia gratiae est. Denique non semper usus naturae generationem facit: generatum ex Virgine Christum Dominum confitemur, et naturae ordinem denegamus. Non enim ex viro Maria concepit: sed de Spiritu sancto in utero accepit, ut dicit Matthaeus: Quia inventa est in utero habens de Spiritu sancto . Si ergo superveniens Spiritus sanctus in Virginem, conceptionem operatus est, et generationis munus
Abbreviated transcription (Latin):
radices suas tiuxerint in sacri foritis
trriguo. et in bonos fructus noue fecim¬
ditatis germine pullusauerint: ut nõ
iam prophetica cedantur securi. s euã¬
gelica ubertate fecundentur. Deniq
fertilitate eoꝵo etiam drĩs delectatus
responidit. ingressus sum in ortũ meũ
soror mea sponsa: uindemiaui myrrã
cum unguentis meis. manducaui ci¬
bum meum cum melle meo. bibi po¬
tum meum cũ lacte meo. Quare cibum
et potum dixerim fideles intellige. Il¬
lud autem non dubium quod in nobis
ip̃e mandrcat et bibit. sicut in nobis
legisti ꝙ in carcere ẽẽ sẽ dicit. Unde
et ecc̃a uidens tantam grũm.hortatur
filios suos. hortatur proximos. ut ad
sacramenta concurrant dicens. Edite
proximi mei: et bibite. et in ebriamini
fr̃es mei. Quid edamus. quid bibamus:
alibi tibi per prophetam sprs sanctus
expressit dicens. Gustate et uidete qm̃
eo. In illo sacramento xp̃us ẽ: quia corpꝰ

Expanded text:
radices suas tinxerint sacri fontis radices suas tinxerint sacri fontis irriguo, et in bonos fructus novae fecunditatis germine pullulaverint; ut non jam prophetica caedantur securi, sed Evangelica ubertate fecundentur . 57. Denique fertilitate earum etiam Dominus delectatus respondet: Ingressus sum in hortum meum, soror mea Sponsa: vindemiavi myrrham meam cum unguentis meis, manducavi cibum meum cum melle meo, bibi potum meum cum lacte meo . Quare cibum et potum dixerit, fidelis intellige. Illud autem non dubium, quod in nobis 341 ipse manducat et bibit, sicut in nobis legisti quia in carcere esse se dicit . 58. Unde et Ecclesia videns tantam gratiam, hortatur filios suos, hortatur proximos, ut ad sacramenta concurrant, dicens: Edite proximi mei, et bibite, et inebriamini, fratres mei . Quid edamus, quid bibamus, alibi tibi per Prophetam Spiritus sanctus expressit dicens: Gustate et videte quoneo . In illo sacramento Christus est; quia corpus
Abbreviated transcription (Latin):
mentorum tuor super omĩa aromata.
fauus distillans labia tua o sponsa:
mel et lac sublingua tua. et õdor uesti¬
mencoꝵ tuoꝵ sicut odor libami Hortus
conclusus soror mea sporisa mea. hort᷑ͤ
coriclusus. foris signatus. Quo signifi¬
cat signatum debere aprid te manere
misterium: ne uioletur operib male
uite atq adulterio castitatis. Nediul¬
getur quibz non conuenit: ne garrula
loquacitate dispergatur in perfidos. Bo
na debet ergo fidertue ẽẽ custodia: ut
intemerata uite ac silentii integritas
perseueret. Unde et ec̃ca altitudinem
seruans misterioꝵ celestiũ. reicit a se
grauiores uenti procellas: et inuitat u̾¬
nantis grẽ suauitatem. Et sciens quod
hortus suus xp̃o displicere non possit:
ip̃m aduocat sponsum diceris. Exurge
aquilo et ueni auster: perfla ortum
meum et defluant unguenta mea.
Descendat frater meus mortum suũ:
et edat fructum pomiferaꝵ suaꝵ. Bo¬
nas enĩ arbores et fructiferas habet. q̃

Expanded text:
mentorum tuorum super omnia aromata! mentorum tuorum super omnia aromata! Favus distillans labia tua, o sponsa, mel et lac sub lingua tua, et odor vestimentorum tuorum sicut odor Libani. Hortus conclusus, soror mea sponsa, hortus conclusus, fons signatus . Quo significat signatum debere apud te manere mysterium, ne violetur operibus malae vitae, atque adulterio castitatis, ne divulgetur quibus non convenit, ne garrula loquacitate dispergatur in perfidos. Bona ergo debet esse fidei tuae custodia, ut intemerata vitae ac silentii integritas perseveret. 56. Unde et Ecclesia altitudinem servans mysteriorum coelestium, rejicit a se graviores venti procellas, et invitat vernantis gratiae suavitatem: et sciens quod hortus suus Christo displicere non possit, ipsum advocat Sponsum dicens: Exsurge aquilo, et veni auster: perfla hortum meum, et defluant unguenta mea . Descendat frater meus in hortum suum, et edat fructum pomiferarum suarum . Bonas enim arbores et fructiferas habet, quae
Abbreviated transcription (Latin):
rimꝰ: uiro mixta femina generare cõ¬
sueuenit. Liquet igitur qd̾ preter na¬
ture ordinem uirgo generauit: ⁊ hoc
quod conficimus corpus ex uirgine ẽ.
Quid fnc queris nature ordinem in
xp̃i corpore. cum preter naturam sit
ip̃e dñs ihus partus ex uirgine: De¬
ra utiq caro xp̃i que crucifira ẽ: que
sepulta ẽ. Uere ergo carns ilsius sacͣ¬
mentum ẽ. Ip̃e clamat dñs ihr̃s. hoc
ẽ corpus meum. Ante benedictionem
uerborum celestium: alia species no¬
minatur. Post consecrationẽ: corpus
significatur. ip̃e dicit sangumẽ suũ.
ante consecrationem aliud dicit᷑: post
consecrationem sangius mincupatur.
sermo soriat: effectus sentiat. Hisigit᷑
facramentis pascit ec̃cam suam xp̃us:
quib anime firmatur substantia. Me¬
ritoq uidens profectum eius gr̃e conti¬
uentem: dicit ad eam. Qr decora fc̃a
sunt ubera tua soror mea sponsa. ꝙͣ¬
detora facta funt auino. et õdor uesti¬

Expanded text:
rimus, viro mixta femina generare conrimus, viro mixta femina generare consuevit. Liquet igitur quod praeter naturae ordinem Virgo generavit. Et hoc quod conficimus corpus, ex Virgine est: quid hic quaeris naturae ordinem in Christi corpore, cum praeter naturam sit ipse Dominus Jesus partus ex Virgine? Vera utique caro Christi, quae crucifixa est, quae sepulta est: vere ergo carnis illius sacramentum est. 54. Ipse clamat Dominus Jesus: Hoc est corpus meum . Ante benedictionem verborum coelestium alia species nominatur, post consecrationem corpus significatur . Ipse dicit sanguinem 340 suum. Ante consecrationem aliud dicitur, post consecrationem sanguis nuncupatur. sermo sonat, affectus sentiat. 55. His igitur sacramentis pascit Ecclesiam suam Christus, quibus animae firmatur substantia: meritoque videns profectum ejus gratiae continentem, dicit ad eam: Quam decora facta sunt ubera tua, soror mea sponsa! decora facta sunt a vino: et odor vesti
Abbreviated transcription (Latin):
etiam heliseus lignum in aquã: et fer¬
rum natauit. Utiq et hoc preter na¬
turam factum cognoscimus. Grauior
benẽdittionis numeramꝰ gm̃m. Quod
si tantũ uasuit humana benẽdictio ut
naturam conuerteret. quid dicimus
de ip̃a consecratione diuina ubi berb̾a
ip̃a domini saluatoris operant᷑. Nam
sacramentum istud quod accipis: xp̃i
sermone conficitur. Quod s tantum
ualuit sermo helie ut ignem de celo de¬
poneret. non ualebit xp̃i sermo ut spẽs
mutet elementoꝵ. De totius mundi
operib legisti: quia ip̃e dixit et facta
sunt. ip̃e mandauit et creata sunt. Ser¬
mo ergo xp̃i qui potuit ex nichilo fac̾e
quod non erat. non potest ea que funt
in id mutare quod non erãt: Nõ enm
minus ẽ nouas rebus dare: ꝙͣ muta
re naturas. S cinꝰ argumentis utim᷑.
sius utam̃ exemplis: incarnationisq
astruamus imsterii beritatẽ. Nũquid
nature usus precessit cum dominꝰ ihs̃
ex maria nasceretur: si ordinem que

Expanded text:
etiam Helisaeeus lignum in aquam et enaetiam Helisaeeus lignum in aquam et enatavit ferrum. Utique et hoc praeter naturam factum esse cognoscimus. Gravior benedictionis numeramus gratiam. Quod si tantum valuit humana benedictio, ut naturam converteret, quid dicimus de ipsa consecratione divina, ubi verba ipsa Domini salvatoris operantur? Nam sacramentum istud, quod accipis, Christi sermone conficitur. Quod si tantum valuit sermo Heliae, ut ignem de coelo deponeret, non valebit Christi sermo, ut spmutet elementorum? De totius mundi operibus legisti: Quia ipse dixit et facta sunt, ipse mandavit et creata sunt . Sermo ergo Christi qui potuit ex nihilo facere quod non erat, non potest ea quae sunt in id mutare quod non erant? Non enim minus est novas rebus dare quam mutare naturas. Sed quod argumentis utimur, suis utamur exemplis, incarnationisque astruamus mysterii ueritate. Nunquid nature usus precessit, cum Iesus dominus ex Maria nas
Abbreviated transcription (Latin):
num:. aquaꝵ natura remeauit. Cie¬
cumtsusus urĩdiq erat populus hebre¬
oꝵ. hinc egiptus dallatus. inde mari
clausus. Uirgam leuauit moyses: se¬
parauit se aqua et in muroꝵspeciem
congesauit. atq inter undas uia pede¬
stris apparuit. Iordanis coniersus re¬
trorsum: contra naturam in sui fontis
reuertit exordium. Norme claret natu¬
ram ueł maritimoro fluctuũ. uel fluui¬
asis cursus ẽẽ iueatam: Sitiebat popu¬
lus patrum: tetigit moyses petram. et
aqua de petra fluxit. Nunquid nõ pre¬
ter naturam operata ẽ gratia.ut aquã
uomeret petra quam non ẜabebat nat᷑a:
M priaͣ fliuiius amarissimus erat: ut
sitiens populus bibere non posset. mi¬
sit moyses lignum in aquam: et ama¬
ritudinem suam aquaꝵ natura depo¬
suit. quam infusa subito gr̃a tempe¬
rauit. Sub heliseo propheta: uni ex fi¬
siis prophetarũ excussum est ferrum
de securi. et statim mersum ẽ. Rogauit
heliseum qui amiserat ferrum. Mifit

Expanded text:
num, aquarum natura remeavit. Cirnum, aquarum natura remeavit. Circumclusus erat undique populus Hebraeorum, hinc Aegyptiis vallatus, inde mari clausus. Virgam levavit Moyses; separavit se aqua, et in murorum speciem congelavit, atque inter undas via pedestris apparuit. Jordanis retrorsum conversus contra naturam in sui fontis revertitur exordium. Nonne claret, naturam vel maritimorum fluctuum, vel fluvialis cursus esse mutatam? Sitiebat populus patrum, tetigit Moyses petram, et aqua de petra fluxit. Numquid non praeter naturam operata est gratia, ut aquam vomeret petra, quam non habebat natura? Marath fluvius amarissimus erat, ut sitiens populus bibere non posset; misit Moyses lignum in aquam, et amaritudinem suam aquarum natura deposuit, quam infusa subito gratia temperavit. Sub Helisaeo propheta uni ex filiis prophetarum excussum est ferrum de securi et statim mersum est; rogavit Helisaeum qui amiserat ferrum; misit
Abbreviated transcription (Latin):
consequente petra: petra autẽ erat
citum ẽ deo. Nam prostrati funt in de¬
serco. Hec autem in figura facta sunt
nr̃i. Cognorusti prestantiora: potior
est enim lux ꝙͣ umbra. ueritas ꝙͣ fig᷑a:
corpus aitoris ꝙͣ manna de celo for¬
tẽdicas. asuid uideo. quomodo tu michi
asseris qd̾ xp̃i corpus accipiam: Et hoc
Quantis igitur utimur exempsis: pro¬
benns non hoc ẽẽ quod natura forma¬
uit. sed quod benedictio conseciniuit.
maioremq uim eẽ benẽdictionis ꝙͣ na¬
ture. Quia benedictione etiam natura
ip̃a mutatur. Uirgam cenebat moyses.
pioiecit eam et facta est serpens. Rursꝰ
preñdit caudam serpertis: et in uirge
naturam reuercit. Dides igitur ꝓphe¬
tida gratia bis mutatam eẽ naturã
et serpentis et uirge. Curreb̾ant egipti
flumina puro aquaꝵ meatu: subito
de fontium uenis sangiuis cepit erũpere.
non erat potus in fluuiis. rursus ad
prophete preces ceuor cessauit flumi¬

Expanded text:
consequente petra, petra autem erat consequente petra, petra autem erat citum est Deo: nam prostrati sunt in deserto. Haec autem in figura facta sunt nostri. Cognovisti praestantiora. Potior est lux quam umbra, veritas quam figura; corpus auctoris, quam manna de coelo. Forte dicas, aliud video, quomodo tu mihi asseris quod corpus Christi accipiam? Et hoc Quantis igitur utimur exemplis, ut probemus, non hoc esse, quod natura formavit, sed quod benedictio consecravit, majoremque vim esse benedictionis, quam naturae, quia benedictione etiam natura ipsa mutatur? Virgam tenebat Moyses, projecit eam et facta est serpens. Rursus apprehendit caudam serpentis et in virgae naturam revertitur. Vides igitur, prophetica gratia bis mutatam esse naturam et serpentis et virgae. Currebant Aegypti flumina puro aquarum meatu, subito de fontium venis sanguis coepit erumpere; non erat potus in fluviis; rursus ad Prophetae preces cruor cessavit flumi
Abbreviated transcription (Latin):
qui manducauerunt: omnes ĩ deserto
mortui sunt. Ista autem esca quam
accipis. iste panis uiuus qui descen¬
dit de celo. uite eterne substantiam
subiministrat: et quicunq hũc mã¬
ducauerit non morietur ineternum.¬
et corpus ẽ xp̃i. Considem nũc utrum
prestantior sit panis angeloꝵ: an ca
roxp̃i que utiq corpus ẽ uite. Manna
illud ecelo: hoc supra celum. Illud celi:
hoc dñi celoꝵ. Illud corruptiom obno¬
xium si in diem alterum seruaretur:
hoc alienum ab omni corruptione.
Quod quicunq religiose gustauerit:
corruptionem sentire noꝵ poterit. Il¬
lis aqua de petrri fluxit: tibi sãguis
exp̃o. Illos ad horam satiauit aqua.
te sangius deluit meternum. Iudeus
bibit et sitit: tu cum biberis sitire non
poteris. Et illud in umbra: hoc in ueri¬
tate. Si illud quod miraris umibra ẽ.
quantum istud ẽ cuius et umbrã mi¬
iaris: Audi quia umbra ẽ que apud
patres facta ẽ.Bibebant inquit de

Expanded text:
qui manducaverunt, omnes in deserto qui manducaverunt, omnes in deserto mortui sunt: ista autem esca qaccipis: iste panis vivus, qui de coelo descendit, vitae aeternae substantiam subministrat: et quicunque manducaverit hunc, non morietur inet corpus est Christi. Considera nunc utrum praestantior sit panis angelorum, an caro Christi, quae utique corpus est vitae. Manna illud de coelo, hoc supra coelum . Illud coeli, hoc Domini coelorum. Illud corruptioni obnoxium, si in diem alterum servaretur; hoc alienum ab omni corruptione. Quod quicunque religiose gustaverit, corruptionem sentire non poterit. Illis aqua de petra fluxit ; tibi sanguis ex Christo. Illos ad horam satiavit aqua; te sanguis diluit in aeternum. Judaeus bibit et sitit; tu cum biberis sitire non poteris: et illud in umbra; hoc in veritate. Si illud quod miraris umbra est, quantum istud est, cujus et umbra miraris? Audi quia umbra est, quae apud veteres facta est. Bibebant, inquit, de
Abbreviated transcription (Latin):
diero neq finem hẽns. sraulis aũt filio
dei. De quo ait paulus ad hebreos. quia
manet sacerdos imperpetuũ: quia int̾¬
pretatione latina dicitur rex iusticie.
rex pacis. Non agnoscis qrus iste sit:
Pocest homo ẽẽ rex iusticie cum uix
iustus sit: Pocest rex pacis cum uix pos¬
sit ẽẽ pacificus. Sine matre secundũ
diuinicatem: quia ex pacre deo genitꝰ
ẽ unius substantie cum patre. Sine
patre secundum incarnationem: qui
natus ex uirgine ẽ. mieium et finem
non habens. quia ip̃e ẽ initium et fi¬
nis omnium. primus et nouissimus
Non igitur humam sed diuim ẽ mu¬
neris sacinmentum quod accepisti.
ab eo prolatum qui benẽdixit fidei
patrem abraham. illum cuiꝰ grã
et gesta miraris. Probatũ est anti¬
quiora ẽẽ ecc̃e sacramenta: nĩc cog¬
quod mannia deus pluerit patrib
et quotidiano celi pascebant᷑ almm̃to.
Unde dictum ẽ. panem angelor mã¬
ducauit homo. sed tumen panẽ illũ

Expanded text:
dierum, neque finem habens, similis autem Filio dierum, neque finem habens, similis autem Filio Dei: de quo ait Paulus ad Hebraeos: Quia manet sacerdos in perpetuum ; qui interpretatione Latina dicitur rex justitiae, rex pacis. 46. Non agnoscis quis iste sit? Potest homo esse rex justitiae, cum ipse vix justus sit? Potest esse rex pacis, cum vix possit esse pacificus? Sine matre secundum divinitatem; quia ex Patre Deo genitus est, unius substantiae cum Patre: sine patre secundum incarnationem, qui natus ex Virgine est: initium et finem non habens, quia ipse est initium et finis omnium, primus et novissimus. Non igitur humani, sed divini est muneris sacramentum quod accepisti, ab eo prolatum qui benedixit fidei patrem Abraham, illum cujus gratiam et gesta miraris. 47. Probatum est antiquiora esse Ecclesiae sacramenta, nunc cogquod manna Deus pluerit patribus, et quotidiano coeli pascebantur alimento. Unde dictum est: Panem angelorum manducavit homo . Sed tamen panem illum
Abbreviated transcription (Latin):
tua et baculus tuus: ip̃a me consolata
sunt. Parasti in conspectu meo mensã:
aduersus eos qui tribulant me. Inpin¬
guasti in oleo caput meum: et poculũ
tuũ inebrians ꝙͣ preclarum ẽ. Nunc ił¬
lud consideremus: ne quis forte iusibi¬
lia uidens. qm̃ que sunt inuisibilia nõ
uidentur. nec possunt humanis oculis
comprehendi dicat forte.Iudeis deꝰ mã¬
na pluit. pluit coturnices. ecc̃e autem
illi dilecte hec sunt que preparauit. De
quib dictum ẽ. quod oculus non uidit.
nec auris audiuit. nec in cor hoĩs ascen¬
dit. que preparauit deus diligentib eũ.
Ergo ne quis hoc dicat: summo studio
docet lectio genesis que decursa ẽ. dina¬
goga enĩ ex lege moysi principiũ sum¬
psit. Abraham uero lorige anterior. qui
uictis hostib et nepote proprio recepto.
cũ potiretur uictoria. tunc ilsi occurrit
melchi sedech. et ꝓrtulit ea que abrahã
uenenitus accepit. Non abraham pro¬
tulit sed melchisẽdech: qui indrcitur
sine patre. sine matre. neq initium

Expanded text:
solata sunt. Parasti in conspectu meo mensam 337 adversus eos qui tribulant me. Impinguasti in oleo caput meum, et poculum tuum inebrians quam praeclarum est! 44. Nunc illud consideremus, ne quis forte visibilia videns quoniam quae sunt invisibilia, non videntur, nec possunt humanis oculis comprehendi dicat forte: Judaeis Deus manna pluit, pluit coturnices : Ecclesiae autem illi dilectae haec sunt quae praeparavit; de quibus dictum est: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus eum . Ergo ne quis hoc dicat, summo studio docet lectio Genesis quae decursa est ; Synagoga enim ex lege Moysi principium sumpsit : Abraham vero longe anterior, qui victis hostibus, et nepote proprio recepto. cum potiretur victoria; tunc illi occurrit Melchisedech, et protulit ea quae Abraham veneratus accepit. Non Abraham protulit, sed Melchisedech; qui inducitur sine patre, sine matre, neque initium
Abbreviated transcription (Latin):
mosa es. nichil tibi deest. pone me ut si¬
gnaculum in corde tuo: quo fides tua ple¬
no fulgeat sacramento. Opera quoq tu¬
a luceant: et ymaginem dei preferunt.
ad cuius ymaginem facta es. Caritas
tua nulla persecutione minuat᷑. quam
multe a que excludere: flumina mun¬
dare non possint. Unde repete quia ac¬
cepisti signaculum spiritale: sp̃m sa¬
pientie et intellectus. sp̃m consilii atq
uirtutis. sp̃m cognitionis atq pietatis.
sp̃m sanctitimoris: et serua quod acce¬
pisti. Signauit te deus pacer. cõfirma¬
uit te xpus dñs: et dedit pignus spũs ĩ
cordib tius. sicut aplicu lectione didici
sti. His abluta plebs diues insignibus:
ad rp̃i contendit astaria diceris. Et in¬
troibo ad astare dei. ad dñm qui setifi¬
cat iuuentutem meam. Depositis aũt
inucterati erroris exuuiis: renouata ĩ
aquele iuuentutem celeste illud festina¬
a dir̾e conuiuum. Uenit igitur: et uidẽs

Expanded text:
mosa es, nihil tibi deest. Pone me ut simosa es, nihil tibi deest. Pone me ut signaculum in cor tuum; 336 quo fides tua pleno fulgeat sacramento. Opera quoque tua luceant, et imaginem Dei praeferant, ad cujus imaginem facta es. Charitas tua nulla persecutione minuatur, quam multa aqua excludere, flumina undare non possint . 42. Unde repete quia accepisti signaculum spiritale, spiritum sapientiae et intellectus, spiritum consilii atque virtutis, spiritum cognitionis atque pietatis, spiritum sancti timoris : et serva quod accepisti. Signavit te Deus Pater, confirmavit te Christus Dominus; et dedit pignus Spiritus in cordibus tuis, sicut Apostolica lectione didi. His abluta plebs dives insignibus, ad Christi contendit altaria, dicens: Et introibo ad altare Dei, ad Deum qui laetificat juventutem meam ; depositis enim inveterati erroris exuviis, renovata in aquilae juventute, coeleste illud festinaadire convivium. Venit igitur, et videns
Abbreviated transcription (Latin):
trusierit ad xp̃m. Et iterũ dicit ad eam
deus uerbum. Quid pulchra et suauis
facta ẽ caritas in deliciis tius: Statura
tua similis facta ẽ palme et ubera tua
botrie d. Cui respondit eccͣa. Quis da¬
bit te finter michi lactantem ubera ma¬
tris mee: inueniens te foris osculabor
te. Et quidem non spernent me. Assumã
te et inducam te in domum matris mee:
et in secretum eius que concepitme. do.¬
cebis me. Uides quemãdmodum delec¬
tata munere gnitiarũ ad interiora cu¬
pit misteria peruenire. et omnes sensꝰ
liab iherusalem. Quarũ gr̃a hoc ẽ am¬
maro fidelium: spõsum in amorem sui
uberiorem desiderat prouocari. Unde
dñs ihũs et ip̃s inuitatus tunte studio
caritatis pulchritudine decoris et gratie.
qd̾ misla iam in ablutio delicta sorderent.
dicit ad eccam. Pone me ut signaculum
in corde tuo: ut sigillum in brachio tuo.
Hoc ẽ decora es proxima mea: tota for¬

Expanded text:
ertransierit ad Christum. Et iterum dicit ad eam ertransierit ad Christum. Et iterum dicit ad eam Deus Verbum: Quid pulchra et suavis facta es charitas in deliciis tuis? Statura tua similis facta est palmae, et ubera tua botris . 40. Cui respondet Ecclesia: Quis dabit te, frater, mihi lactentem ubera matris meae? Inveniens te foris, osculabor te: et quidem non spernent me. Assumam te, et inducam te in domum matris meae, et in secretum ejus quae concepit me. Docebis me . Vides quemadmodum delectata munere gratiarum, ad interiora cupit mysteria pervenire, et omnes sensusliabus Hierusalem, quarum gratia, hoc est, animarum fidelium, Sponsum in amorem sui uberiorem desiderat provocari. 41. Unde Dominus Jesus et ipse invitatus tantae studio charitatis, pulchritudine decoris et gratiae; quod nulla jam in ablutis delicta sorderent, dicit ad Ecclesiam: Pone me ut signaculum in cor tuum, ut sigillum in brachium tuum ; hoc est, decora es, proxima mea, tota for
Abbreviated transcription (Latin):
mea. ecce es formosa: oculi tui sicut
columbe in cuius specie spũs sanctus
descendit de celo. Formosi oculi ficut
tonsarũ. que ascenderunt de lauacro:
que omnes genimos creant. et infecũ¬
da non ẽ in eis. Utresticula coccinea
labia tua. Non mediocris ista lauda¬
tio. Primum duci comparatione ton¬
sarum. Capras enĩ et in altis pasci
sine periculo nouimus et in p̾ruptis
securas cibum sumere. Denide cum
tonduntur: deonerari suꝑfluis. Har
gregi comparatur ecc̃a multas in se
habens animaꝵ uirtutes: que per la¬
uacrum superflua peccata deponant.
que mysticam fidem et moralem gra¬
tiam deferant xp̃o. que crucẽ dñ ihu
loquantur. In his formosa ẽ ecca. Unde
ad eam berbum deus dicit. Tota formo¬
sa es proxima mea; et reprehensio nõ
ẽ in te. Quia culpa demersa ẽ. A des huc
pertransibis a principio fidei: eo qd re¬
nuncians mundo transierit seculum. ꝑ¬

Expanded text:
mea, ecce es formosa, oculi tui sicut mea, ecce es formosa, oculi tui sicut columbae ; in cujus specie Spiritus sanctus descendit de coelo . Formosi oculi sicut tonsarum, quae ascenderunt de lavacro, quae omnes geminos creant, et infecunda non est in eis; ut resticula coccinea labia tua . Non mediocris ista laudatio. Primum dulci comparatione tonsarum; capras enim et in altis pasci sine periculo novimus, et in praeruptis securas cibum capere: deinde cum 335 tondentur, deonerari superfluis. Harum gregi comparatur Ecclesia, multas in se habens animarum virtutes, quae per lavacrum superflua peccata deponant, quae mysticam fidem et moralem gratiam deferant Christo, quae crucem Domini Jesu loquantur. 39. In iis formosa est Ecclesia. Unde ad eam Verbum Deus dicit: Tota formosa es, proxima mea; et reprehensio non est in te; quia culpa demersa est. Ades huc ansibis, et pertransibis a principio fidei ; eo quod renuntians mundo transierit saeculum, p
Abbreviated transcription (Latin):
tatem conditionis humane: decora ꝑ
gratiam: Nigra: quia expeccatorib
decora fidei sacramento. Hec uestim̃¬
ta cernentes filie iherusalem: stupestẽ
dicunt. Que ẽ hec que ascenidit de¬
abbata: Hec nigra unde mũc subito
deasbata. Dubitauerunt enim etiã
angesi cum resurgeret xp̃us: dubita¬
uerunt potestates celoꝵ iudentes
qd caro in celum ascenderet. Deniq
dicebant. Quis ẽiste rex glorie: Et
cum alii dicerent. tollitẽ portas prin¬
cipis ur̃i et eleuamini porte eterna¬
ses: et introrbit rex glorie. Alii dubita¬
bant dicentes. quis ẽ iste rer glorie. In
ssaia quoq habes dubitantes uirtu¬
tes celoro dixisse. Quis ẽ iste qͥ ascendit
eredom. rubor uestimentoꝵ eius ex
bosor. speciosus in stola candida. Xp̃s
tis candidis pro qua ip̃e ut habes in
zacharie libro prophete sordida uesti¬
menta fusceperat: uel animam rege¬
nerationis sauacro mundam at ab̾lu¬
tam dicit. Ecce formosa es proxima

Expanded text:
tatem conditionis humanae, decora per tatem conditionis humanae, decora per gratiam: nigra, quia ex peccatoribus; decora fidei sacramento. Haec vestimenta cernentes filiae Hierusalem stupefactae dicunt: Quae est haec quae ascendit dealbata ? Haec erat nigra, unde nunc subito dealbata! 36. Dubitaverunt etiam angeli cum resurgeret Christus, dubitaverunt Potestates coelorum videntes quod caro in coelum ascenderet. Denique dicebant: Quis est iste Rex gloriae? Et cum alii dicerent: Tollite portas Principis vestri, et elevamini portae aeternales, et introibit Rex gloriae; alii dubitabant dicentes: Quis est iste Rex gloriae ? In Esaia quoque habes dubitantes virtutes coelorum dixisse: Quis est iste qui ascendit ex Edom, rubor vestimentorum ejus ex Bosor, speciosus in stola candida ? 37.  in vestimentis candidis, pro qua ipse, ut habes in Zachariae libro prophetae , sordida vestimenta susceperat, vel animam regenerationis lavacro mundam atque ablutam, dicit: Ecce formosa es, proxima
Abbreviated transcription (Latin):
betis lauare pedes inuicem uobis.
Cum erm ip̃e auctor salutis per obe¬
dientiam nos rẽdemerit. qnͣtomagis
nos seruuili eius humilitatis et obe¬
dientie exhibere debenns obsequium.
ut ẽẽt indrcium qd erueris ĩuolucrũ
peccato Pmdrcris innocentie casta
uesamma. De quib dixit propheta.
Asperges me ysopo et mundabor. laua¬
bis me et super muem dealbabor. Qui
enĩ baptizantur et secundum legem et
secundum euangelium uidet᷑ eẽ mun¬
datus. Secidum legem: quia ysopi
fasciculo moy ses aspergebat sanguinẽ
agni. Secundum euangesium: quia
rp̃i erant candida uestimenta sicut
iiix. cum resurrectiomis sue gloriam
in euangelio demonstraret. Supern
uem deasbatur: cui culpa dimictit᷑.
Uñde et per ysaiam dñs ait. Si fue¬
rint peccat᷑a ur̃a ut feniciũ: ut muẽ
dealbabo. Hec uestimenta hẽns ecc̃a
per lauacrum regenerationis assum¬
pta: dicit in canticis. Nigra sum et de¬
cora filia iherusalem. Nigra ꝑ fragili¬

Expanded text:
betis lavare pedes invicem vobis ! betis lavare pedes invicem vobis ! Cum enim ipse auctor salutis per obedientiam nos redemerit; quanto magis nos servuli ejus humilitatis et obedientiae exhibere debemus obsequium! ut esset indicium quod exueris involucrum peccatorum, indueris innocentiae casta velamina, de quibus dixit Propheta: Asperges me hyssopo, et mundabor: lavabis me, et super nivem dealbabor . Qui enim baptizatur, et secundum Legem et secundum Evangelium videtur esse mundatus: secundum Legem, quia hyssopi fasciculo Moyses aspergebat sanguinem agni : secundum Evangelium, quia Christi erant candida vestimenta sicut nix, cum resurrectionis 334 suae gloriam in Evangelio demonstraret. Super nivem ergo dealbatur, cui culpa dimittitur. Unde et per Esaiam Dominus ait: Si fuerint peccata vestra sicut phoenicium, ut nivem dealbabo . 35. Haec vestimenta habens Ecclesia per lavacrum regenerationis assumpta, dicit in Canticis: Nigra sum et decora, filiae Hierusalem . Nigra per fragili
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotium unguimur gracia spirita
li Ascendisti de fonte. memento euan¬
ait petrus. Non lauabis michi pedes ĩ
eternum. Non aduertit mysteriũ. et ĩ¬
deo miscerium recusauit. Quod graua¬
rihiumlitatem serui crẽderet si sibi ob¬
sequium dm̃ patienter admitteret. siu
respondrt dñs. Di non lauero tibi pedes:
non habebis mecum ꝑtem. Quo audito
petius: domine non tantum pedes m¬
quit sedmanus et caput. Respondite dñs
Qui lotus ẽ non indiget insi ut pedes
lauet: s ẽ mundus totus. Mundus e¬
rat petrus: sed plantum lauare debe¬
bat. Habebat enim primi hominis de
successione peccatum: quaudo eũ sup¬
plantauit serpens et persuasit er¬
rorem. Ideo planta eius abliutur. ut
herẽdituria peccata tossntur. Nr̃a
enim propria per baptisimũ relaxmn¬
tur. Simul cognosce misteriũ ip̃m
humilitatis consistere ministerio.
Ait enim. Si ego laui uobis pedes do
et magister. quantomagis et uos de¬

Expanded text:
sacerdotium ungimur gratia spiritali. sacerdotium ungimur gratia spiritali. 31. Ascendisti de fonte, memento Evanum, ait Petrus: Non lavas mihi pedes in aeternum ; non advertit mysterium, et ideo ministerium recusavit; quod gravari humilitatem servi crederet, si sibi obsequium 333 domini patienter admitteret. Cui respondit Dominus: Si non lavero tibi pedes, non habebis partem mecum. Quo audito, Petrus: Domine, non tantum pedes, inquit, sed et manus et caput. Respondit Dominus: Qui lotus est, non indiget nisi ut pedes lavet; sed est mundus totus . 32. Mundus erat Petrus, sed plantam lavare debebat; habebat enim primi hominis de successione peccatum: quando eum supplantavit serpens, et persuasit errorem . Ideo planta ejus abluitur, ut haereditaria peccata tollantur; nostra enim propria per baptismum relaxantur. 33. Simul cognosce mysterium in ipso humilitatis consistere ministerio; ait enim: Si ego lavi vobis pedes Dominus et magister; quanto magis et vos de
Abbreviated transcription (Latin):
s cãdem uocis tue uocatione constrĩge¬
ris. ut similiter credas in silium sicut
in patrem credis. similiter in spm̃ sc̃m
crẽdas sicut crẽdis in filium. Hoc soloex¬
cepto: quõd in cruce solius dm̃ ihũ fu¬
asceñdisti ad sacer̃dotem: considera qͥd
secutum fit. Nonne illud quod ait da¬
uĩd. sicut unguentum in cupite quod
descendit in barbam in barbam aaron.
Hoc ẽ mnguentum de quo et salomõ ait.
Unguentum exmanitum ẽ nomẽ tuũ:
propterea adolescentule dilexerunt te
et attrurerunt te. Quante hõdie rerio¬
uate anime dilexerunt te domme ihũ
dicentes. actrahe nos post te ĩ odorem
uestimentoꝵ tuor ꝯcurremꝰ. ut õdorẽ
resurrectiomis haurirent. Quare hoc fi¬
at intellige. quia oculi sapientis in ca¬
pite eius. Ideo in barbam defluit ĩd ẽ in
gratiam iuuentutis. id ẽ in barbã aarõ:
ut fias electum genus sacerdotale preci¬
osum. Ommes enim in regnum dei con

Expanded text:
sed eadem vocis tuae cautione constringesed eadem vocis tuae cautione constringeris, ut similiter credas in Filium, sicut in Patrem credis: similiter in Spiritum sanctum credas, sicut credis in Filium; hoc solo excepto, quod in crucem solius Domini Jesu faascendisti ad sacerdotem: considera quid secutum sit. Nonne illud quod ait David. Sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron ? Hoc est unguentum, de quo et Salomon ait: Unguentum exinanitum est nomen tuum, propterea adolescentulae dilexerunt te, et attraxerunt te . Quantae hodie renovatae animae dilexerunt te, Domine Jesu, dicentes: Attrahe nos post te, in odorem vestimentorum tuorum currimus , ut odorem resurrectionis haurirent! 30. Quare hoc fiat intellige, quia oculi sapientis in capite ejus . Ideo in barbam defluit, id est, in gratiam juventutis; ideo in barbam Aaron, ut fias electum genus, sacerdotale, pretiosum; omnes enim in regnum Dei et in
Abbreviated transcription (Latin):
sanctus. clamet et sp̃us sanctus. qui
sicut columba descendit. Clamet da¬
uid. uox dm̃ super aquas deus maie¬
statis intoruit dñs super aquas
multas. Cum tibi scriptura testat
quod ad iheroboal preces ignis descẽ¬
derit de celo. et ruusus precante he¬
lia ignis est missus qui sacrificiũ
consecrauit: non merita ꝑsonarũ
consideres sed officia sacerdotũ. Et
rita expeitato ues pauli qui accepto
a dño ihu hoc nobis misterium traa¬
dĩocrunt. Ignis issis iusibilis mitte¬
batur ut crederent nobis inuisibilis o¬
peratur qui credimus. Illis in figurũ:
nobis.ad commnonitionem. Crẽde ergo
adẽẽ dñm iħm̃ inuocatum precib sacer¬
dotum qui ait. Ubi fuerint duo ueltres
clesia. ubi misteria sua sunt. ibi digna¬
tur suam imꝑtiri presentiam. Descen¬
disti igitur. recordare quĩd responderis:
q̃d̾ crẽdas in patrem. crẽdas in filium: cre¬
das in spm sanctum. Non habes illic cre¬
do in maiorem et minorem et ultimum:

Expanded text:
sanctus; clamet et Spiritus sanctus, qui sanctus; clamet et Spiritus sanctus, qui sicut columba descendit; clamet David: Vox Domini super aquas, Deus majestatis intonuit: Dominus super 332 aquas multas ; Cum tibi Scriptura testetur quod ad Hierobaal preces ignis descenderit de coelo , et rursus precante Elia, ignis sit missus qui sacrificium consecravit ? 27. Non merita personarum consideres, sed officia sacerdotum. Et rita spectato, vel Pauli, qui acceptum a Domino Jesu hoc nobis mysterium tradiderunt. Ignis illis visibilis mittebatur , ut crederent: nobis invisibilis operatur, qui credimus: illis ad figuram, nobis ad commonitionem. Crede ergo adesse Dominum Jesum invocatum precibus sacerdotum, qui ait: Ubi fuerint duo vel tres, clesia, ubi mysteria sua sunt, ibi dignatur suam impertire praesentiam! 28. Descendisti igitur; recordare quid responderis, quod credas in Patrem, credas in Filium, credas in Spiritum sanctum. Non habes illic: Credo in majorem et minorem et ultimum:
Abbreviated transcription (Latin):
ueri columba fuerit que missa est:
hic quasi columba desçenderit: qͦmodo
illit speciem fuisse dix̾im. hic ueritatẽ
cũ secuñdrim grecos in specie columbe
sp̃m descendisse sicut scriptũ ẽ: s quid
tam̃ uerum ꝙͣ diuinitas que manet
semꝑ. Creatura autem non potest ue¬
ritas ẽẽ sed species: que facile soluitur
atq mutatur. Simuł quia eor qui
baptizant᷑ noꝵ in specie ẽẽ debeat s
uera simplicitas. Uude et doniꝰ ait.
Estote astuti sicut serpentes. et simpli¬
ces sicut columbe. Merito ergo ficut
columba descendit: ut admoneret
nos simplicitatem columbe habere
debere. specie autem proberitate acti¬
pieñda. Legimus et de xp̃o. Et specie
muentus ut homo. Et de patre deo.
Neq speciem eius iudistis. Est ne ad
huc quod dubrtare deb̾eas cum eiu¬
denter tibi clamet in euangelio pa¬
ter qui ait. hic ẽ filius mens in quo
complacul. clamet filius. super quẽ
sicut columba sede monstrauit spũs

Expanded text:
vera columba fuerit quae emissa est, vera columba fuerit quae emissa est, hic quasi columba descenderit: quomodo illic speciem fuisse dicimus, hic veritatem; cum secundum Graecos in specie columbae Spiritum descendisse sit scriptum ? Sed quid tam verum quam divinitas quae manet semper? Creatura autem non potest veritas esse, sed species, quae facile solvitur atque mutatur. Simul quia eorum qui baptizantur, non in specie esse debeat, sed vera simplicitas. Unde et Dominus ait: Estote astuti sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Merito ergo sicut columba descendit, ut admoneret nos simplicitatem columbae habere debere. Speciem autem et pro veritate accipiendam legimus et de Christo: Et specie inventus ut homo ; et de Patre Deo: Neque speciem ejus vidistis huc quod dubitare debeas, cum evidenter tibi clamet in Evangelio Pater, qui ait: Hic est Filius meus in quo complacui ; clamet Filius, super quem sicut columba se demonstravit Spiritus