comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ec̃t redditurꝰ. Illetalit̃ me tristari conspiciens. ducti¬
us quidẽ consultũ tenuit. Erat enĩur in om̃ib fide¬
lissimꝰ. Etcũ iã ubrimũ meorũ fletuũ rmbrẽ ferre
nequir& ipseꝗꝗ ex hoc ꝑmotꝰ. in lacrimas ruit. Qd
ĩ qt optime caesar tͥ &tuis grauit̃ destrattis hȩeꝓdesse
potert̃ : ꝑte consolabant᷑ uniuersi. Hilaritas tua
si maestis parebat. dolorẽ omẽm ruacuabat. Noli
lis tristiciȩ uuliꝰ. inte ciusũmasc̃pio cunditas uultus sero¬
nissimi obniubilaetone palã ostentare. Noctuorũ miltũ
cordabracdiaqidissoluent᷑ hiostiũ iures robora ccaipient
Siigularehadã taxat tuis eẽ deb& secretũ. qđ itatu
pectoris t̃bare potuit lactissimũ seꝑq quietusunũ statã
uta fortasse si fidelit tͥ c̃pasi fuerut dabit . ut cosolatio¬
nisremedia ualeant repperire. Et si secꝰ fieri neqͥbt. le¬
uius de inceps cũ liuuus rciplures cooperint efici partici¬
pesferes. Tũ ego q̃ fideli nouerã ꝑsuasione edita . conso¬

Expanded text:
et redditurus. Ille taliter me tristari conspiciens, diutius quidem consultum tenuit, erat enim vir in omnibus fidelissimus. Et cum jam uberrimum meorum fletuum imbrem ferre nequiret, ipse quoque ex hoc permotus in lacrymas ruit: Quid, inquit, optime Caesar, tibi et tuis graviter destitutis haec prodesse poterunt? per te consolabuntur universi. Hilaritas tua si moestis parebat, dolorem omnem evacuabat. Noli,lis tristitiae vulnus in te, cui summa semper jocunditas, vultus serenissimi obnubilatione palam ostentare. Hoc tuorum multum corda brachiaque dissolventur, hostium vires robora concipient. Singulare id duntaxat tuis esse debet secretum, quod ita tui pectoris turbare potuit laetissimum semperque quietissimum statum. His fortasse, si fideliter tui compassi fuerint, dabitur ut consolationis remedia valeant reperire: et si secus fieri nequibit, levius deinceps, cum hujus rei plures coeperint effici participes, feres. Tum ego quae fideli noveram persuasione edita conso
Abbreviated transcription (Latin):
setꝰ p̃cabar exus: Prexima ruente noco illuaid
antedies rogauorã noctur no uisu acipio eiude¬
tissimis indicius ab eocȩlitꝰ utreor mͥẽ donatum
Etcũ ingruentiũ cladiũ ruina nulla pne
ratione optatas inib daplicare moras. lioned¬
gressus dicrimi nȩ ꝓ cõmisis ado popłis tãptalõ
i pendere. & certamini sires exigisset urile
exlibero łł inome ꝓficiscentẽ. p̃post᷑ liuus almi
ultra ñ ualens tristis & merens amaras fundebã la¬
crimas. loctalit̃ condusus. qͥdagendũmͥ potius for& ual¬
de suspens Votũ scõdeuouerã ciuꝰ operandidiẽ p̃foxũ
uidebã. Uetȩ abeofinẽ ꝑceperã cuiꝰ metrans grediñ lice¬
remetas sciebã. Deniq: c̃missũ mregendixp̃ianũ ad õ
imꝑiũ haut ignorabã. cuiꝰ usq ad eo cũ omẽm labefacta

Expanded text:
aretur precabar enixius. Proxima ruente nocte illud quod ante dies rogaveram, nocturno visu accipio evidentissimis indiciis ab eo coelitus, ut reor, mihi condonatum: et cum ingruentium cladium ruina nulla pateretur ratione optatas inibi duplicare moras, hinc digressus discrimine me pro commissis a Deo populis tentabam impendere, et certamini, si res exegisset, viriliter exhibere. Hinc me proficiscentem praepositus hujus almi ultra non valui. Tristis et moerens amaras fundebam lacrymas, lethaliter conclusus, quid agendum mihi potius foret valde suspensus. Votum sancto devoveram, cujus operandi diem praefixum videbam. Vitae ab eo finem perceperam, cujus me transgredi non licere metas sciebam. Denique commissum mihi regendi Christianum a Deo imperium haud ignorabam, cujus usque adeo cum omnem labefact
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhoc ap̃ĩ imitator essc̃posses. Uerũ multoꝵ salus aqͥb ꝑfici¬
t̃. multiplicia ĩsingłis p̃mia pollicet᷑. Illudtͥ istud om̃ibus
ẽsulit Magnũ illud. s maximũ ÷ istud. Hoc si ñ potest ope¬
rari uoluntas T̃ sto poterit remunerari. Deniq ĩ dõ id fuit
mirabile magis qđ dignatꝰ est mori ꝓserius. Caritatis au¬
gnientũ maus i pse cõmendauit eẽ. siquis ꝓfrẽ ñ dubi
tasset animã ponere. Focit qđ docuit ꝓ nobis animã po¬
suit ꝑtulit dñs mortẽ utseruꝰ reciper& dignitatẽ t̃
necessitati subrũbens. sed plasmatisuo in effabilit̃ sub¬
ueniens. Qđ seqͣm̃ exẽplũ in sese ostendit & danti operã
palmã uictoriȩ ꝓmisit. & ꝑmanens p̃miũ reposuit. Quia
ergo gregẽ suũ regiminiurõ cõmisit. ꝓ eo si necessesit
usq: ad mortẽ decertandũ uob ĩ signeerit atq lauda

Expanded text:
. Verum multorum salus a quibus perficitur, multiplicia in singulis praemia pollicetur. Illud tibi, istud omnibus consulit. Magnum illud, sed maximum est istud. Hoc si non potest operari voluntas, in isto poterit remunerari. Denique in Deo id fuit mirabile magis, quod dignatus est mori pro servis. Charitatis augmentum majus idem ipse commendavit esse, si quis pro fratre non dubi docuit: pro nobis animam posuit. Pertulit Dominus mortem, ut servus reciperet dignitatem, non necessitati succumbens, sed plasmati suo ineffabiliter subveniens. Quod sequamur exemplum, in sese ostendit, et danti operam palmam victoriae promisit, et permanens praemium reposuit. Quia ergo gregem suum regimini vestro commisit; pro eo, si necesse sit, usque ad mortem decertandum vobis insigne erit atque lauda
Abbreviated transcription (Latin):
derabã cerneresidus. Ingressusq: scȩ̃ trinitatis
uicinũ carceris oratoriũ pꝰmatutinalẽ exple¬
ctionẽ. solus in ibi ꝑ noctans cũ ꝑfenestrã extra in¬
tuitũ dirigerẽ. quẽdã custodũ ultra uires in me¬
rito tam̃ mͥ infestũ. sub imbrice cõminꝰ uideo iacen¬
tẽ. & ne uel ꝑ modico maceriei foramine elaberer
ipsostatu seruare cupientẽ. Quẽ sõno & mero sopi¬
tũ dep̃hendens. int̃ altacordis suspiria. ridicu¬
lũ in omen melius aspectans oboritur. Enĩuͦcũ
ita disfusũ solotenꝰ. & eius ensẽ froquenti cerui¬
tur conspiciens. uni earũ funieula cã laqueo
sub ułeiu ꝑq eandẽ fenestra ieoi. Hlac es̃ probien¬
siutarte mucriniẽ sustuli inq altas & squalen¬

Expanded text:
derabam cernere sidus: ingressusque sanctae Trinitati derabam cernere sidus: ingressusque sanctae Trinitati vicinum carceris oratorium, post matutinalem expletionem solus inibi pernoctans, cum per fenestram extra intuitum dirigerem, quemdam custodum ultra vires immerito tamen mihi infestum, sub imbrice cominus video jacentem, et, ne vel permodico maceriei foramine elaberer, ipso statu servare cupientem. Quem somno et mero sopitum deprehendens, inter alta cordis suspiria ridiculum mihi omen melius aspectans oboritur. Enimvero cum ita diffusum solotenus et ejus ensem frequenti cervitur conspiciens, uni earum funiculum cum laqueo subnexui perque eamdem fenestram jeci. Hac comprehensum arte mucronem sustuli, inque altas et squalen
Abbreviated transcription (Latin):
aditus & collo quiũ negabat᷑ om̃ib ad eccłam tas¬
tã &r adfr̃s raro uia &ipsa cũsũma plpetione cꝰ¬
fodũ patebat. in sedit animo illac ire : Qeũdeus¬
nussẽ. om̃i ũ uestigiis ꝓ uolutꝰ morbi qͥ afficie ba
plagã medicis sapientib retuli. Quib ut quas¬
til euaminis apꝓpicios dnõs optinerert suappli¬
caui & it ꝓrequie ẽ iugis. quã ecẽprã uisas
bitrabar missas celerarent. & attentius ora¬
rent. uenerabilẽ religiositatẽ eorũ obnixe ef¬
flagitaui. Qui afflictionib: & miseriis meis pru¬
dent̃ c̃passi. ꝑmerita & int̃uentũ sc̃oꝵ quibus de¬
seruiebant ueluti futuror̃ u p̃scii. ꝓxinã pollici¬
tatist̃ ab omĩ potente mͥ asfuturã inedelã. sitam̃
fidei sacram̃tis animũ ac cõmodarẽ. Sic ab eis
bene confortatꝰ. pꝰ orationẽ ab illis deductus. no¬
tis ergastuli antris itademũ sũ restratus: Seꝗ¬
te noctis umbra. cogitatus edulo. luci comũ desi¬

Expanded text:
colloquium negabatur omnibus, ad ecclesiam tantum et ad fratres raro via, et ipsa cum summa prospectione custodum patebat, insedit animo illac ire. Quo cum devenissem omnium vestigiis provolutus, morbi quo afficiebar plagam medicis sapientibus retuli. Quibus ut quanti levaminis apud propitios dominos obtinerent supplicavi, et ut pro requie conjugis quam exemptam vita arbitrabar, missas celebrarent, et attentius orarent, venerabilem religiositatem eorum obnixe effiagitavi. Qui afflictionibus et miseriis meis prudenter compassi, per merita et interventum sanctorum quibus deserviebant, veluti futurorum praescii proximam pollicitati sunt ab Omnipotente adfuturam medelam, si tamen fidei sacramentis animum accommodarem. Sic ab eis bene confortatus post orationem ab illis deductus notis ergastuli antris, ita demum sum restitutus. Sequente noctis umbra cogitatu sedulo lucicomum desi
Abbreviated transcription (Latin):
iãq peniteri qđ talit̃ fidẽ ruperint. & a medis¬
cesserint. ferocibq: animis certatĩ restitutionẽ
regiu mnoliri. Quod dõ fauente resq: in melius
ꝑ obtentũ sc̃oꝵ suoꝵ transfundenite. ad ꝑfectũ dedu¬
xere. Uerũ quãꝗ augustius regni recuperato fasti¬

Expanded text:
jamque poeniteri quod taliter fidem ruperint, et a me disjamque poeniteri quod taliter fidem ruperint, et a me discesserint, ferocibusque animis certatim restitutionem regni moliri. Quod, Deo favente resque in melius per ostentum sanctorum suorum transfundente, ad perfectum deduxere. Verum qua
Abbreviated transcription (Latin):
fortoropentina necessitas coger&: forstanglas¬
us manu ab esset. Illo ad capit brachia conuerter¬
to & cũ huc illucq q̃rietante. sime dixisiceust¬
disses hodie me neqꝗ luc habuisses. Queqͥl i qͥt s
lud est. qđ demucrone atũ est satissuꝑ dite i
iuisussiom seruaui. & seriure curabo Etei
arũ tuarũ . illo in loco cõpetenti armamentario
quẽ turpit̃ amisisti recollige mueronẽ. E adẽ ipsa
die qͥdã frm explorantes totius causȩ meȩ ueritatis
tonorẽ. ꝑ har. diũ qͥ cotidiano ministerio ante mo
missas celebrare cõsuecierat. scripto misert̃ : Cũq
demore ei oblationes dõ mactandas maxime
ꝓ coniugis meȩ absolutione quã humanis ex¬
omptã reb credebã offerrẽ. ille meã cautius strin¬
gens manũ. secꝰ altareẽ dixit. Post cõsumatã hosti¬
ã. om̃scũ foras egressi fuissent. sub stiti solus. & sa
colleꝓiectã colligens rotulã. uiueresolã. && nil
infiliũ meũ sinistri operatũ cognoui. & ꝑplures

Expanded text:
forte repentina necessitas cogeret, forsitan gladius manu abesset. Illo ad caput brachia convertente et eum huc illucque quaeritante: Si me, dixi, sic custodisses, hodie me nequaquam hic habuisses. Quidquid, inquit, illud est quod de mucrone actum est, satis superque te ut jussus sum servavi, et servare curabo et egarum tuarum illo in loco competenti armamentorio quem turpiter amisisti recollige mucronem. Eadem ipsa die quidam fratrum explorantes, totius causae meae veritatis tenorem per Harduinum, qui quotidiano ministerio ante me missas psallere consueverat, scripto miserunt. Cumque de more ei oblationes Deo mactandas, maxime pro conjugis meae absolutione, quam humanis exemptam rebus credebam, offerrem; ille meam cautius stringens manum, secus altare esse dixit. Post consummatam hostiam, omnes cum foras egressi fuissent, substiti solus, et ojectam colligens rotulam, vivere uxorem, et nil in filium meum sinistri operatum cognovi, et perplures
Abbreviated transcription (Latin):
iniqua instantiam: saeuior tamen
efficitur ira repeita Grigite igi¬
tur a terrenis affectibus. tropheũ
uestricertaminis gloriosũ & noli¬
te illudomittere fletib paruulorũ:
stos quos plorantes adtenditis. gude¬
gent hodiesi potuissent scire. qđ̃ nos¬
tis¬
Putant enim quo distauita sit sola
Quaesi finem acceperit. Nulla uitalis
animae corpore deficiente. ualeat
postio remanere Sienim scirent
esse alteram uitam ignara mortis.
tristitiae nesciam. inqua in mosta¬
litas regnat. et ꝑpetua gaudia cõmi¬
rantur: profecto uobiscum ad illa
festinerent ꝑtingere. & istã uitã ꝓpi
hilo conputantes. illã ad peterent
quae᷑ in exultatione ꝑman&. et pe¬
nitus finiri nos nouit Ista enĩ ui¬
tafugitiua est. et tã infidelis ut pec
amatoribussuis fidẽ potuerit custo¬
dire Aborigine᷑ mundi insecreden¬
tes fefellit. omnesꝰ se ex pectantes
decepit. cunctos dese p̃sumentes in risit
t ita nullum omnino certũ reddidit.
ut omnib probetur fuis se mentita

Expanded text:
iniqua instantia, saevior tamen efficitur ira repetita. Erigite igitur a terrenis affectibus tropaeum vestri certaminis gloriosum, et nolite illud amittere fletibus parvulorum. 10. Isti, quos plorantes attenditis, gauderent hodie si possent scire quae nostisputant enim quod ista vita sit sola, quae si finem acceperit, nulla vitalis animae, corpore deficiente, valeat portio remanere. Si enim scirent esse alteram vitam ignaram mortis, tristitiae nesciam, in qua immortalitas regnat, et perpetua gaudia commorantur; profecto vobiscum ad illam festinarent pertingere, et vitam illam pro nihilo computantes, illam appeterent, quae et in exsultatione permanet et penitus finiri non novit. Ista enim vita fugitiva est et tam infideils, ut nec amatoribus suis fidem potuerit custodire. Ab origine enim mundi in se credentes fefellit, omnes se exspectantes decepit, cunctos de se praesumentes irrisit, et ita nullum omnino certum reddidit, ut omnibus probetur fuisse mentita.
Abbreviated transcription (Latin):
tionibus reuoc&is Ista est quȩ
uos õcastissimȩ coniuges beatorũ.
perpi&atis colorem. impietatem
mastrrũmentib. fecit tradere. &
decem proliberatione ad ferre
enim consensissent reuocationi
urãe: pauco quidem tempore uob¬
per p&ua uideretis uibi edaxflã¬
ma incredulorũ animas deuorat.
Vbi dracones blasphemantiũ labia
cõmedunt. Ubi serpentes morsib
suis: incredulorũ pectora de pascun¬
tur Illic ululatus. et gemitus &¬
mugitus sonat . &damor corfusus.
Quẽuis tormentorum ex agitat.
& incendiiardor extorqu& Hȩc¬

Expanded text:
ationibus revocetis. Ista est quae ationibus revocetis. Ista est quae vos, o castissimae conjuges Beatorum, per pietatis colorem impietatem Martyrum mentibus fecit tradere, et necem pro liberatione afferre. Si enim consensissent revocationi vestrae, pauco quidem tempore vobperpetua videretis; ubi edax flamma incredulorum animas devorat, ubi dracones blasphemantium labia comedunt, ubi serpentes morsibus suis incredulorum pectora depascuntur. Illic ululatus et gemitus sonat, et clamor confusus, quem vis tormentorum exagitat, et incendii arsura extorqu
Abbreviated transcription (Latin):
cũq potuerit ad grauat in nocenẽ
Haec autẽ faciunt mala. qui istiui¬
e seruire desiderant: & sea estima Ñ
samore eius. ꝑtempora prolixa
dirare. R onergo alterius causa
Egunt scelera. nisi ut infelicissimȩ
isti carnaliuitae. a carnalib seruiat᷑
psaest deniq quaeeis crimina impe¬
rat: iub& facinora.ł suadet iN¬
iusta Et postea quam õni crudeli¬
tate . õniq fuerit spurcitia sagina¬
ta: seruientes sibi tradit filiȩ suę
dest mortiꝑp&uae. Exipsa enĩ. &
eius utero mors acterna est nata
tempore quogulac suae & libidipi
et delectationib oculorum: primi
homines seruierunt Atq ideo
quiad aeternam uitã factifuerant.
Huc in istam sunt mortis regionẽ
iactati. hinc iterum sunt ad infe¬
ros deuoluti. Nihil secũ praeter
peccata portantes. Haec ergo
mi. ut filios ur̃os pro ficiscentes
ad comitatũ caeli. ad honorẽ in cos¬
ruptibilem. ad amicitias imperats¬
ris aeterni: stulissimis lameno¬

Expanded text:
cumque potuerit aggravat innocentem? cumque potuerit aggravat innocentem? Haec autem faciunt mala, quia isti vitae servire desiderant, et se existimant in amore ejus per tempora prolixiora durare. Non ergo alterius causa fiunt scelera nisi ut infelicissimae isti carnali vitae a carnalibus serviatur. 11. Ipsa est denique quae eis crimina imperat, jubet facinora, suadet injusta; et posteaquam omni crudelitate, omnique fuerit spurcitia saginata, servientes sibi tradit filiae suae, id est morti perpetuae. Ex ipsa enim, et ex ejus utero mors aeterna est nata, tempore quo gulae suae et libidini et delectationibus oculorum primi homines servierunt; atque ideo qui ad aeternam vitam facti fuerant, huc in istam sunt regionem mortis jactati: hinc iterum sunt ad inferos devoluti, nihil secum praeter peccata portantes. Haec ergo mi, ut filios vestros proficiscentes ad comitatum coeli, ad honorem incorruptibilem, ad amicitias imperatoris aeterni, stultissimis lament
Abbreviated transcription (Latin):
tem temulentis: Ipsa naufragiũ
pudoris adulteris. Ipsa execrabilem
tradit peruersitatem incestis.
psaadmon& furem ut rapiat Iracun¬
dum ut saeuiat: mendacẽ ut fallat
psa inter coniuges diuostia seminat.
interamicos discordias. inter pacifi¬
coslites. Inter iustos in iustitiã int̃
r̃s scandala Ipsatollit iudiciisistitiã¬
castis pudicitiam. astificib perit
ipsa aufest moribus disciplinam
Etut altiora qua ea matorib. suis in¬
gerit crimina memoremus. Si fra¬
trẽ aliquando germanus frater
occidit. Si filius pecauit patrem:
Siinter emptus est ab amico amicus
cuius haec instinctu facta sunt scele¬
ra. cuius intuitu. cuiusspe: cuius
fiducia ista sunt nefanda cõmissa
Numquid non prȩsentis uita eamore¬
ducti ista cõmittunt Etdũ illã
plusquã iustum est diligunt : ini¬
quo om̃s odio ꝑsecuntur ut quid
enen pyrata Nauigantẽ iugulat:
ut quid latro perimit uiatorem
Diues obprimit pauperem: Suꝑb
Sumilem: &omnis Nocens quẽ¬

Expanded text:
t temulentis, ipsa naufragium pudoris adulteris, ipsa exsecrabilem tradit perversitatem incestis; ipsa admonet furem, ut rapiat; iracundum, ut saeviat; mendacem, ut fallat. Ipsa inter conjuges divortia seminat, inter amicos discordias, inter pacificos lites, inter justos injustitiam, inter fratres scandala. Ipsa tollit judicibus justitiacastis pudicitiam, artificibus peritiam, ipsa aufert moribus disciplinam. Et ut altiora quae amatoribus suis ingerit crimina memoremus; si fratrem aliquando frater germanus occidit, si filius necavit patrem, si interemptus est ab amico amicus; cujus haec instinctu facta sunt scelera, cujus intuitu, cujus spe, cujus fiducia ista sunt nefanda commissa? Numquid non praesentis vitae amore seducti ista committunt, et dum illam plusquam justum est diligunt, iniquo odio homines prosequuntur? Ut quid enim pirata navigantem jugulat, ut quid latro perimit viatorem, dives opprimit pauperem, superbus humilem, et omnis nocens quem
Abbreviated transcription (Latin):
martiris lum̃ ꝑditũ statĩꝓmeruit cor¬
poris. Uidet. laetatur. scm̃ in uocat ad¬
orat beatificat. Ductorẽ post inodũ non
ndiga ad eius p̃dara ꝓperat pignera
ut uidens corpore. uidere cõpelle¬
r&. si qui ad efit cecatimente. simulq pͥ¬
meditari insefacer quã possibilee
sub eẽt. spũalia intꝰ accendere lumi

Expanded text:
martyris lumen perditum statim promeruit cormartyris lumen perditum statim promeruit corporis. Videt, laetatur, sanctum invocat, adorat, beatificat: ductore postmodum non indiga, ad ejus praeclara properat pignora, ut videns corpore, videre compelleret si qui adessent caecati mente: simulque praemeditari in se faceret, quam possibile ei subesset spiritualia interius accendere lumi
Abbreviated transcription (Latin):
quã assecuta fuerai sanitate : tristẽ quã ri¬
liquerat repetens domũ. gaudio replet. lȩ
diem ex restauratione plurimorũ opulenti¬
sime resertã om̃ibus festiuo triũ plio ducca¬
tibus non de suere ꝗꝗ regiȩ auctoritatis nusqu
reicienda testimonia. Prȩcollentissi ma nãq¬
chludouici augusti soror berta. huuc intes¬
fuit spetaculo. spectabilis & ipsa. miraria
inagnificari non desinens uni uersa Quģ is¬
benti antistite cõminus ad arã pcesset. & as¬
te scm̃ diuconstitit. certosq apud se fingoi
numeros saluatorũ. disceruebat causas
singulorũ. ut ea srĩ auguito suipalatii optima¬
tibus. congruo tẽpore referre ualer&. XxUII.
Altera die stationis ꝑsplendidȩ dũ int̃
sacra officia ambonẽ dõnus ep̃s conscendeas
r& & liunen uerũ scõrũ amare & appetere
ꝑdocer&. ecce q̃dã mulier cȩca his intenta
erat. Quȩ tã illuminationẽ cordis ꝑmini¬
seriũ sacerdotis. quã etiã clementia

Expanded text:
quam assecuta fuerat tripudians sospitate, tristem quam reliquerat repetens domum gaudio replet, laetdiem ex restauratione plurimorum opulentissime refertam omnibus festivo triumpho ducentibus non defuere quoque regiae auctoritatis nusquam rejicienda testimonia. Praecellentissima namque Ludovici Augusti soror Berta huic interfuit spectaculo spectabilis, et ipsa mirari et magnificare non desinens universa: quae, jubente antistite, cominus ad aram processit, et ante sanctum diu stetit, certosque apud se fingens numeros salvatorum, discernebat causas singulorum, ut ea fratri Augusto, suique palatii optimatibus congruo tempore referre valeret. CAPUT XXVII. Altera die stationis persplendidae, dum inter sacra officia ambonem domnus episcopus conscenret, et lumen verum sanctorum amare et appetere perdoceret, ecce mulier quaedam caeca his intenta erat: quae tam illuminationem cordis per ministerium sacerdotis, quam etiam clementia
Abbreviated transcription (Latin):
gmatis. quia opera dĩ reuelare & cousiteriho¬
norisicũ est. Eit plausus płorũ. unaninii deuo¬
tione eadẽ mente grãrũ aclaudũ munia dõ
osferentiũ . quilns cõ suo mirabiliter triuphan
tãmira & mniranda ꝑ eũ dignabatur exercere
uirtutũ magnalia. Sic matrona derediuiua

Expanded text:
gmatis, quia opera Dei revelare et confiteri hogmatis, quia opera Dei revelare et confiteri honorificum est . Fit plausus populorum unanimi devotione eademque mente gratiarum munia Deo offerentium, qui in sancto suo mirabiliter triumphans tam magna et miranda per eum dignabatur exercere virtutum magnalia. Sic matrona de rediviva
Abbreviated transcription (Latin):
uicta patit᷑. iustũ non est ut eccłȩ ingra¬
paciebat᷑ sanguinis. postter gũdrũ hu¬
milit ueniens. uestim̃ti eiꝰ sinbriã tetigit
atq ab ca statĩ sua in sirmitas recossit. Si
ergo influxu sangiunis posita. laudabi
potuit dñi uestim̃ta¬
liter tangere cur quȩ menstruam san¬
guinẽ patitur. ñ liceat dnĩ ecclessã intranꝰ
seddicis. Illã infirmitas cõpulit medica¬
mentũ quidẽ contra egritudinẽ explora¬
re. feminȩ qͥdẽ & menstruus suus sangul¬
nisfluxꝰ egritudo est. Sulli sanguinans
conceditur sanitas. cur non concedatur cun¬
&tis mulieribus quȩ naturȩ suȩ uicioii firman¬
tur scȩ cõmunionis misteriũ e inTeisdem
diebus percipere non deb& ꝓluberi. Postꝗ
plenariã ualentiã consecuta est. abiȩcto uere¬
cundiȩ typlio eccłȩ primo patefecit custodi¬
bus. deindesit̃bus hoc id ẽ ꝓfiteri non erubuit
omibuss: Eorte enĩ didicerat illud diuinido¬

Expanded text:
vita patitur, justum non est, ut ecclesiae ingrevita patitur, justum non est, ut ecclesiae ingrepatiebatur sanguinis, post tergum Domini humiliter veniens vestimenti ejus fimbriam tetigit, atque ab ea statim sua infirmitas recessit. Si ergo in fluxu sanguinis posita laudabiliter potuit Domini vestimenta tangere, cur quae menstruum sanguinem patitur, non liceat Domini ecclesiam intrare? Sed dicis: Illam infirmitas compulit medicamentum quidem contra aegritudinem explorare; feminae itaque et menstruus sui sanguinis fluxus aegritudo est. Si illi sanguinariae conceditur sanitas, cur non concedatur cunctis mulieribus quae naturae suae vitio infirmantur? sanctae communionis mysterium, in eisdem diebus percipere non debet prohiberi. » Postquam plenariam valentiam consecuta est, abjecto verecundiae typho, ecclesiae primo patefecit custodibus, deinde fratribus hoc idem profiteri non erubuit omnibus. Forte enim didicerat illud divini do
Abbreviated transcription (Latin):
fuit euanuit. Roseus sabito color refusus.
cȩruleas genas p̃ occupauit. plenariȩ sani¬
tatis indita gauelia innotuit: Esto: Quod
hȩc mulior ab aliqͦ sacramentorũ imperito
audierat obseruandũ esse. ut ab ingresse
tẽpli. eudiaristiȩq ꝑceptione tandiu absti¬
ner&. quã diu in huius infirmitatis immũ¬
dicia mansisset : Sed sciendũ corruptȩ natu¬
rȩpassionẽ culpã non eẽ. nec uno uerbere
censurȩ ec closiasticȩ plectiuoluntariã pollu¬
tionẽ. & tediosã in eiutabilemq naturalis in¬
cõmodi necessitatẽ. Illã enĩ spontaneo con¬
sensu animꝰ illectus patitur. hanc de prauatȩ
naturȩ pẽna multauit. Sed qm̃ quid dehac
re canonũ instituta sanciant ignoratur a
multis. ñ abre censui. hiuc loco decretũ de
eadẽ re uenerabilis papȩ gregoru in neten¬
trare quia ei naturȩ super fluitas. inei¬
pã nonualet reputari. & ꝑ hoc quod in¬

Expanded text:
fuit evanuit. Roseus subito color refusus fuit evanuit. Roseus subito color refusus caeruleas genas praeoccupavit, plenariae sanitatis indita gaudia innotuit. Esto quid haec mulier ab aliquo sacramentorum imperito audierat observandum esse, ut ab ingressu templi eucharistiaeque perceptione tandiu abstineret, quandiu in hujus infirmitatis immunditia mansisset. Sed sciendum corruptae naturae passionem culpam non esse, nec uno verbere censurae ecclesiasticae plecti voluntariam pollutionem, et taediosam inevitabilemque naturalis incommodi necessitatem. Illam enim spontaneo consensu animus illectus patitur: hanc depravatae naturae poena multavit. Sed quoniam quid de hac re canonum decreta sentiant ignoratur a multis, non ab re censui huic loco decretum de eadem re venerabilis papae Gregorii innectenre non debet, quia ei naturae superfluitas in culpam non
Abbreviated transcription (Latin):
nebasilicȩ. conscia in deficientisordidati¬
oni: uidignã se introgressione p̃iudicans.
incessabili ꝓfluuio sangiune uacuata. oeto
iã annoꝵ orbita excesserat in infirmita¬
te . sine int̃polatione. sineresũp̃tione. si ne
requie. Deniq quid ager &. ad quẽse uerte¬
r& ignorabat. Crebris anhela suspiriis
liumore sangiunis suꝑ ex hausta. anxieta¬
tes ualiclas defessis uixtolerabat menbris.
Mirũ ualde & plurimũ mirabile. ꝑ tottẽ¬
porũ spatia mulierẽ sauciã. subarticulo
unius horȩ. ꝑ scm̃ martrrẽ diuino mediea¬
mine curatã. Nã ilico ut spetota sic̃ ante
fores constiterat. adeũ sese contulit. cor¬
rupticruori s unda ugitor fluens substitit
sedauentris uomi ca inantiquȩ naturȩsta¬
tũ conoessit. Nulla fuit mora salutis. ubi
manũ imponere dignat᷑ est medicꝰ cȩlestis
Cicatriois nec demũ ex ifirmitate signũpa¬
ruit. horrendũ. dolens. seu noxiũ quioqd

Expanded text:
ne basilicae, conscia indeficienti sordidatine basilicae, conscia indeficienti sordidatione, indignam se introgressione praejudicans, incessabili profluvio, sanguine vacuata. Octo jam annorum orbita excesserat in infirmitate sine interpolatione, sine resumptione, sine requie; denique quid ageret, ad quem se verteret ignorabat. Crebris anhela suspiriis, humore sanguinis superexhausta, anxietates validas defessis vix tolerabat membris. Mirum valde et plurimum mirabile per tot temporum spatia mulierem sauciam sub articulo unius horae per sanctum martyrem divino medicamine curatam. Nam illico ut spe tota, sicut ante fores constiterat, ad eum sese contulit, corrupti cruoris unda jugiter fluens substitit, foeda ventris vomica in antiquae naturae statum concessit. Nulla fuit mora salutis, ubi manum imponere dignatus est medicus coelestis. Cicatricis nec demum ex infirmitate signum paruit, horrendum dolens seu noxium quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
sui conditoris propͥa corpora iminanis¬
simis passionũ tradiderunt supplicus.
nulla infirmitatũ curatio difficilis est.
Quia quo ac cerbitas tormentorũ ad¬
uersum eos acrius insaniuit.
cam pollicitationẽ. centuplũ unus¬
quisq qđ dederat reciper &. ecstel¬
la abstella ꝓlucis suȩ qualitate dis¬
star&. Quodita in supernis habitacu¬
lis miradĩ dispensatione agi. huneliq̃¬
do animiaduertitur. qr liis ꝗꝗ meduis se¬
dib qͥb eoꝵ mortalia seruantur. dis¬
creta meritorũ retributione. signoꝵ
illustratione glorificantur Interquo
onẽ iurtutũ ubertate magni ficin¬
tior tantã ꝑ diuinã grãm ad eptus est
ꝑfectionẽ. ut cunctarũ eũ meruisse
clareat gͥnera sanitatũ. Quȩ cũ omũ
mirisica sint : illa p̃cipuȩ sunt amimi¬
ratione dignissima q̃ & in usitata
magis. & ñ concessa multis. Itaque
deius modi unũ epluribus referã. Ma¬
trona q̃dã fluxusanguinis laborans. ipso
die susceptionis eius ueniens. stetit in luni¬

Expanded text:
sui conditoris propria corpora immanissimis passionum tradiderunt suppliciis, nulla infirmitatum curatio difficilis est, quia quo acerbitas tormentorum adversum eos acrius insanivit, cam pollicitationem centuplum unusquisque quid dederat reciperet et stella ab stella pro lucis suae qualitate distaret. Quod ita in superius habitaculis mira Dei dispensatione agi hinc liquido animadvertitur, quia his quoque mediis sedibus quibus eorum mortalia servantur, discreta meritorum retributione signorum illustratione glorificantur. Inter quos onem virtutum ubertate magnificentior, tantam per divinam gratiam adeptus est perfectionem, ut cunctarum eum meruisse clareat genera sanitatum. Quae cum omnia mirifica sint, illa praecipue sunt admiratione dignissima, quae et inusitata magis et non concessa multis. Itaque de ejusmodi unum e pluribus referam. Matrona quaedam fluxu sanguinis laborans ipso die susceptionis ejus veniens, stetit in limi
Abbreviated transcription (Latin):
tia potuerunt Misit ꝓphetas
suos ds̃ decaelo loquens adeos. ut hu¬
manũ genus a sordib. huius mundi
eriperent. et nulla omnino hoc
facere instantia ualuerunt

Expanded text:
 potuerunt. Misit et prophetas suos Deus de coelo loquens ad eos, ut humanum genus a sordibus hujus mundi eriperet: et nulla ratione omnino hoc facere vel instantia potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Nobis dignatus est exhibere p̃senti¬
am : et ostendit mas terium. quo
omnia peccata et crimina homin
igitur conuersionistuae. hoc mu¬
nus primum situ conferas xp̃o:
praesto erit remunerationis eius pre¬
miũ superte corona marterii. habens
secum uistutũ omnium. inmar¬
ciscibiles flores: aeternae uitae gau¬
diis profuturos. Audiens hȩc
Nicostratus primiscrinius. ab iit
ad claudiũ cõnmentariensem. &
iussit uniuersas ꝑsonas addomũ ei
Proxima ses sionl
omnes discutiendi sunt. uolo ut cũ
illis xp̃ianis quia pudme sunt prȩsto
omnes ad domũ primiscrinii ꝑduc¬
tiadstarent: catenarum nexibus
uincti. hoc modo eos uirdi sebastia¬
nus adloquitur Crimina dia¬
bolica sidiuinis uirtutib cȩdant
Reatusur amorte ex cluditur.
et ad gaudia uotiua reuocatur
Egerat enim ꝑ suos satellites hostis
iniustus. ut animos militum xp̃i.
aduistutũ culmen erectos euester&
Et in ipso ꝑfectionis fastigio positos.

Expanded text:
nobis dignatus est exhibere praesentinobis dignatus est exhibere praesentiam, et ostendit mysterium, per quod omnia peccata et crimina omnia igitur conversionis tuae hoc munus primum si tu conferas Christo, praesto erit remunerationis ejus praemium super te, corona martyrii, habens secum virtutum omnium flores immarcescibiles, aeternae vitae gaudiis profuturos. Audiens haec Nicostratus primiscrinius, abiit ad Claudium Commentariensem, et jussit universas personas ad domum ejus proxima sessione omnes discutiendi sunt, volo ut cum illis Christianis, qui apud me sunt, praesto tur cum omnes ad domum primiscrinii perducti starent, catenarum nexibus vincti, hoc modo eos vir Dei Sebastianus alloquitur: Crimina diabolica si divinis virtutibus cedant, reatus vester a morte excluditur, et a gaudiis fugitivis revocatur. Egerat enim per suos satellites hostis injustus, ut animos militum Christi ad virtutum culmen erectos everteret, et in ipso perfectionis fastigio positos,
Abbreviated transcription (Latin):
si flentes paenitudinem gerebant.
quod caritatidĩ praetulerant amorẽ
carnis: & quia abagone mastirii
ausi fuissent animos reuocare scõ¬
rum Cumq: omnes quiad decipi¬
endos scõs uenerant unanimiter ere¬
derent xp̃o. Nicostratus cũ coniuge
sua. agebatdicens Non capiã ci¬
bum neq potum: Nisimisteriũm
hi xp̃ianae religionis fuerit tra
ditum Cui sebastianus dixit
magis primiscrinius quã p̃fecti
Audiitaq consiliũ meum: Et om̃s quos
carter inlũsit. oninesq quos uincu¬
latenent. quos ergastula conficiunt
imunum redige. Quod cum feceris.
antistitẽ sacro scãe legis adhibeam
ut cumomnib. qui credere uoluerin
lus xp̃o scõs auiferre conatus est & co¬
natur. quanto magis nos pi&atis
argumento hos quos diabolus iN¬
iuste lucratus est. curare debemus
& suo restituere creatori ETNICO¬
stratus adhaec. Respondit dicens
Quomodo iniquis et criminosis poss
Saluator nr̃. propeccatorib suam

Expanded text:
si flentes poenitudinem gerebant, si flentes poenitudinem gerebant, quod charitati Dei praetulerant amorem carnis; et quia ab agone martyrii ausi fuissent animos revocare sanctorum. Cumque omnes, qui ad decipiendos sanctos venerant, unanimiter crederent Christo, Nicostratus cum conjuge sua urgebat se dicens: Non cibum capiam, neque potum, nisi mysterium mihi christianae religionis fuerit tditum. Cui sanctus Sebastianus dixit: hristi magis primiscrinius, quam praefecti. Audi itaque consilium meum, et omnes quos carcer inclusit, quos vincula tenent, quos ergastula conficiunt, in unum redige. Quod cum feceris, antistitem sacrosanctae legis adhibeam, ut cum omnibus qui credere voluerint s ejus auferre conatus est, et conatur: quanto magis nos pietatis argumento, hos quos diabolus injuste lucratus est, curare debemus, et suo restituere C reatori? Et Nicostratus ad haec respondit, dicens: Quomodo iniquis et criminosis possuSalvator noster pro peccatoribus suam
Abbreviated transcription (Latin):
posse pisiquiamore suo falsam istã
abiecerit & caducã. quaenon aliud
amatorib suis. Nisi peccata imperat.
Suad& facinora. ingerit criminosa
Nihilq aliud a suis amatorib. exigit.
Nisi ut paenitus de ꝑenniuita ñ cogi¬
tent. & regnũ dĩ futurũ eẽ despereN
N unc uideamus quib. casib subiac&.¬
quib ue periculis seruit ancilla:
nationi tollentes. alterã cui merito
seruiendum sit requiramus Quantos
enim amatores eiusruina subito gra¬
uis oppressit. fragor cadiꝑcussit. ful¬
men incendit. Naufragia ꝑdideruNt.
Texit chatis. Karibdisebibit. gladi¬
usiugulauit. & istã miseri cũ dolori¬
b. amittentes uitam: illã paenitus n¬
uenire non possunt. Ad illã & enĩ
uitam. Nonducit tostura. sed causa
U no deniq eodemq. poenarũ genere.
Et in nocentib salus acterna infestur.
et poena delinquentib in rogatur
gitur cumhaet & hissimilia marcus
prosequeretur. coeper̃ omnes quiad¬
erant dõ gratias agere. atq uniuer¬

Expanded text:
posse, nisi qui ab animo suo falsam istam abjecerit, et caducam, quae non aliud amatoribus suis, nisi peccata imperat, suadet facinora, ingerit criminosa; nihilque aliud a suis amatoribus exigit, nisi ut penitus de perenni vita non cogitent, et regnum Dei futurum esse desperent? 28. Nunc videamus quibus casibus subjacque periculis servit ancilla, natione tollentes, alteram cui merito serviendum sit, requiramus. Quantos enim amatores ejus ruina subito gravis oppressit, fragor coeli percussit, fulmen incendit, naufragia perdiderunt, texit chaos, Charybdis ebibit, gladius jugulavit! et istam miseri cum doloribus amittentes vitam, illam penitus invenire non possunt! Ad illam etenim vitam non ducit tortura, sed causa. Uno denique eodemque poenarum genere et innocentibus salus aeterna confertur, et poena delinquentibus irrogaturgitur cum haec et his similia Marcus prosequeretur, coeperunt omnes qui aderant Deo gratias agere, atque univer
Abbreviated transcription (Latin):
Terito magnificȩ fidei reuerendo. õ¬
iq laudũ p̃conio esterendo ingranno
om̃iũ sub norma coenobitalis disciplinȩ
degentiũ peripsema: Suscepto pater¬
nitatis uix̃ minime spernendo imꝑio.
fateor stupens hereo. Licet enĩ mona¬
chile cingulũ in agoniaspit alis mili¬
ciȩ ꝓfefsussim. & ad omia tam&si dif¬
ficilia imponantur paratũ me eẽ debe¬
re decretũ sanetiat regulare : in ge¬
nue tam̃ testor ad exequendũ qđ in¬
iungitis nequaꝗ me fore ido neũ. Exi¬
gitis enĩ. ut qualit̃. quoue ordine ago

Expanded text:
Merito magnificae fidei reverendo, omniumque laudum praeconio efferendo, Ingranno, Odilo omnium sub norma coenobitalis disciplinae degentium peripsema. Suscepto paternitatis vestrae minime spernendo imperio, fateor, stupens haereo. Licet enim monachile cingulum in agonia spiritualis militiae professus sim, et ad omnia, tametsi difficilia imponantur, paratum me esse debere decretum sentiat regulare; ingenue tamen testor ad exsequendum quid injungitis nequaquam me fore idoneum. Exigitis enim ut qualiter, quove ordine ago
Abbreviated transcription (Latin):
bus ad trabitur colligata. Quȩ ferinope¬
ctore tota interius deserta nilquidage¬
r& extra curare sciebat. uagabundis se
huc illucq: agens excursibus. lasciuos in
turbas dabat saltus. nec catena ab in¬
tentione arceri. nec minis poterat cohi¬
beri. Talem suorũ labor impacientissi¬
mͦ. scĩ p̃senta uit obtutibus. Quã non
dedignatus uir dni pussimꝰ. sibi ad du¬
ctã respexit. respiciendo eulantiũ ꝓpun¬
quorũ lacrimosis prȩcibus fauit . loquen¬
di ablatũ penitus usum palatorefuda
sensũ non solũ reformauit. uerũ etiã las¬
git̃ auxit. Eit lacticia timori cõmixta
omiũ prõptissimꝰ erga eiꝰ cultũ multipli¬
catur affectus. Deniq p̃sentẽ in ibi dĩ ma¬
iestatẽ sũ misse honorant & ex colunt
benedicunt& laudant. dehinc alacres
ad ꝓpͥareneant. Post sacrorũ expletionẽ
densa quȩ a stabat collecta undecũ ꝙ
multitudo intrantẽ uidit quẽdã. usq cas

Expanded text:
bus attrahitur colligata. Quae ferino pebus attrahitur colligata. Quae ferino pectore tota interius deserta, nil quid ageret extra curare sciebat, vagabundis se huc illucque agens excursibus lascivos in turbas dabat saltus: nec catena ab intentione arceri, nec minis poterat cohiberi. Talem suorum labor impatientissimus sancti praesentavit obtutibus. Quam non dedignatus vir Domini piissimus, sibi adductam respexit, respiciendo ejulantium propinquorum lacrymosis precibus favit, loquendi ablatum penitus usum palato refudit, sensum non solum reformavit, verum etiam largiter auxit. Fit laetitia timori commista, omnium promptissimus erga ejus cultum multiplicatur affectus, denique praesentem inibi Dei majestatem summisse honorant et excolunt, benedicunt et laudant, dehinc alacres ad propria remeant. Post sacrorum expletionem densa quae asistebat collecta undecunque multitudo intrantem vidit quemdam usque casum
Abbreviated transcription (Latin):
uerentia eũ deposito. puella q̃dã ab ipsis
crepundiis utroq pedeclaudula. omĩ¬
tate reparationẽ est consecuta. ut nil uacil¬
lante gressu. solida se suꝑ extul erit uestigia.
& inconspectu omiũ antescm̃ abierit. atꝙ¬
ad suos iularis & sanaredierit.
dico ex acto int̃ uallo. dũsacrarũ missarũ
sollemnus ep̃s cũ dero insister &. quidã
debilis emarcidis poplitib ꝑdensas pha¬
langas ante scm̃ adductus tibiarũ de¬
pressis suꝑ sedebat suris. H oc familiare
sibi sedile erat. Sed & hunc martir ele¬
mentissimꝰ. solitapietate miseratus. a¬
rentiũ neruorũ rigore soluto mirabili¬
terrefecit. & ꝑfectas ospitate popłis qͥ
hȩe cernebant in agnisicantib donauit.
Quitot suȩ longeuȩ debilitatis testes habu¬
it . quot ex eadẽ urbe ciuiles ad illud potu¬
ere nuraculũ irrsipere. Nec mora cũ
eccenusera nimiũq: miserabilis semina
mente capta. linguȩ officio destituta. funi¬

Expanded text:
a reverentia eo deposito, puella quaedam ab ipsis a reverentia eo deposito, puella quaedam ab ipsis crepundiis utroque pede claudula, omtate reparationem est consecuta, ut nil vacillante gressu, solida se super extulerit vestigia, et in conspectu omnium ante sanctum abierit, atquad suos hilaris et sana redierit. Permodico exacto intervallo dum sacrarum missarum solemniis episcopus cum clero insisteret, quidam debilis emarcidis poplitibus per densas phalangas ante sanctum adductus, tibiarum depressis supersedebat suris: hoc familiare sibi sedile erat. Sed et hunc martyr clementissimus, solita pietate miseratus, arentium nervorum rigore resoluto miserabiliter refecit, et perfecta sospitate populis qui haec cernebant magnificantibus donavit, qui tot suae longaevae debilitatis testes habuit, quot ex eadem urbe cives ad illud potuere spectaculum irrumpere. Nec mora, cum ecce misera nimiumque miserabilis femina mente capta, linguae officio destituta, funi
Abbreviated transcription (Latin):
nerib p̃paratũ. deponitur iuxta glorio¬
si confossoris xpĩ medarditumulũ. exultan¬
tib animis pariq concentu. istacunctis eano¬
re modulantib In signes p̃conus almꝑ̧tuȩ
nobilitati consonant uoces collaudantes
uerbo suppliciꝓsequam᷑. Aue inclite mar¬
tarũ concuus. & martirũ coheres. Sc̃e se¬
lamine antipliona adintroitũ p̃titulatur
Popłesion. eccedñs ueni& ad saluandas
gentes. Cuius congrua modulatione
salius illa sigularis in carnationis dñieȩ quȩ
cunctis uentura gentib hoc capitulo p̃nun¬
tiatarit. salutẽ ac leciiã cunctis galliarũ
popłis ex aduentu huius p̃dari martiris
refudit. & sicũside petitur. eius obten¬
tu tẽporalia dona. & p̃mia largitur ae¬
terna. Odiẽ tantis uberẽ laudibus. tan¬
tis grauidã gaudiis. athleta in qua impe¬
rialis suesibnensiũ urbẽ inuectus est. qua
nec orbiocundior. nec orbi efflauit hila

Expanded text:
neribus praeparatum, deponitur juxta glorioneribus praeparatum, deponitur juxta gloriosi confessoris Christi Medardi tumulum exsultantibus animis, parique concentu ista cunctis canore modulantibus: « Insignes praeconiis, alme, tuae nobilitati consonant voces collaudantes, verbo supplici prosequamur. Ave, inclyte martarum concivis et martyrum cohaeres, sancte Selamine antiphona ad introitum praetitulatur: Populus Sion, ecce Dominus veniet ad salvandas gentes. Congrua modulatione salus illa singularis Incarnationis Dominicae, quae cunctis ventura gentibus hoc capitulo praenuntiata est, salutem ac laetitiam cunctis Galliarum populis ex adventu hujus praeclari martyris refudit, et si cum fide petitur, ejus obtentu temporalia dona et praemia largitur aeterna. O diem tantis uberem laudibus, tantis gravidam gaudiis! in qua athleta imperialis Suessionensium urbem invectus est, qua nec orbi jocundior, nec modo efflavit hilar
Abbreviated transcription (Latin):
citeriores ripas fluminis ut ius amoris
& deuotio desi derii anesfabilis exige¬
bat. Religiosa monachorũ contio ec¬
clesiasticis infulis redimita. stabat pro¬
spectans unanimi deuotione. unaͥuersa¬
libus officiis animata. ut ꝓpectori ac pa¬
trono ꝑennit̃ ab ituro. congrua suscipi¬
endi ferr & obseqͥa. Quẽ protinus ut um
pulsu remigũ seuersus appropiare
uidet. tellure ruit. laudibus demũ
canoris assurgens excepit. Ambiunt
eum undiq chori psallentiũ in himnis
organisq dulcissonis. cũ iugib: timu¬
amatũ diuersorũq a romatũ ua¬
poribus. quibuslã uexilla micanti¬
agestantib aliis crucis stiginata au¬
rofuluo radientia gemmarũq di¬
uerso colore per lucida ferentib
his timia materia. ac turifera. illis
ceroferaria deportantibus. atq: co¬
rusco lumine diem augentibus.
Tali tropheo ꝑ propere deuectus.
in locũ sibi diuina prouisione. diuinisq mu¬

Expanded text:
citeriores ripas fluminis, ut vis amoris citeriores ripas fluminis, ut vis amoris et devotio desiderii ineffabilis exigebat. Religiosa monachorum concio ecclesiasticis infulis redimita stabat prospectans, unanimi devotione universalibus officiis animata, ut protectori ac patrono perenniter habituro congrua suscipiendi ferret obsequia. Quem protinus ut in pulsu remigum se versus appropriare videt, tellure ruit, laudibus demum caloris assurgens excepit. Ambiunt eum undique chori psallentium, in hymnis organisque dulcisonis cum jugibus thymiamatum diversorumque aromatum vaporibus quibusdam vexilla micantia gestantibus, aliis crucis stigmata auro fulvo radiantia, gemmarumque diverso colore perlucida ferentibus; his thymiamateria ac thurifera, illis ceroferalia deportantibus, atque corusco lumine diem augentibus. Tali tropaeo perpropere devectus in locum divina sibi provisione divinisque mu
Abbreviated transcription (Latin):
ris plaudentib populorũ concur fib
inbasilicã maiorẽ beatorũ martirũ
ger uasii & ꝓtasii ponpatieo triũ plio
inuehitur. Fͥte elaudus. facie & debi¬
litate uniuersis notꝰ. medias int̾ rat̃¬
uas constiit. qui multis in eadẽ ciua¬
te annis incolahospitabatur. & scĩ opi¬
nione audita. tunc forte sub intrauerat.
go inter medias irrũpentiũ cateruas con¬
sister&. subito concussus iurtute in disibi¬
li totꝰ intremuit. crurũ infirmitatem
mutauit. tardã & p̃mortuã bi becilli¬
tatẽ reiecit. celeriq relaxatione in¬
ertes genuculorũ flexus ꝓtendit. nulla
intercedente mora meandi uiger inua¬
luit. corã omĩb Impiger surrexit. ante
scm̃ ambulauit incolumis. & gaudens ab¬
scessit. Ex hinc ad seẽ urginis mariȩ
monasteriũ deportatur. magnisice exci¬
pitur. quo tanta multitudo popularis
excreuit. ut uix se in partẽ aliquis dedi¬
nare. aut etiã mouere poss&. Inde leua¬

Expanded text:
ris, plaudentibus populorum concursibus, ris, plaudentibus populorum concursibus, in basilicam majorem beatorum martyrum Gervasii et Protasii pompatico triumpho invehitur. Hic claudus facie et debilitate universis notus medias inter catervas constitit, qui multis in eadem civitate annis incola hospitabatur, et sancti opinione audita, tunc forte subintraverat, go inter medias irrumpentium catervas consisteret, subito concussus virtute invisibili totus intremuit, crurum informitatem mutavit, tardam et praemortuam imbecillitatem rejecit, celerique relaxatione inertes genuculorum flexus protendit. Nulla intercedente mora meandi vigor invaluit, coram omnibus impiger surrexit, ante sanctum ambulavit, incolumis et gaudens abscessit. Exhinc ad sanctae Virginis Mariae monasterium deportatur, magnifice excipitur. Quo tanta multitudo popularis excrevit, ut vix se in partem aliquis declinare aut etiam movere posset. Inde leva
Abbreviated transcription (Latin):
discer& constra hostẽ seuissimũ. In expugna¬
bilia sumerecertamina. & eius scã digne
excolendo uulnera. adquireret lauream
& trophea perhennia xxii
ntistes uenerabilis pothardus antiqͥ¬
or. tunc suessorũ regebat ecclesiã. Hic¬
ecclesiastica cõmoniione. promotãto¬
tius ordims clericorũ acuulgimanũ
exploratore pausationis loco. obiuã
sit scõ omĩ genissacrorũ officiorũ can¬
tibus & officiis. uirtuti ferũ ambiens
corpꝰ. totis amplectitur uiribus ꝑ co¬
lit ueneratur. indeq: sollemnit̃
offert. & ingenti frequentia. ac festi¬
uotripudio in urbẽ ouant̃ transfert. Om̃is
sex & ȩtas. ammirabili spetaculo extramos¬
nia occurrens. turmis scm̃ stipantib lȩ¬
ta semet inter serit. uociua manuscula mit¬
titiagnen splendens in in mensũ conficte
Profanũquisq deputauit. qui hiuictam
glorioso receptui int̃ eẽ non potuit:
psallentibus placido modula mine che¬

Expanded text:
disceret contra hostem saevissimum inexpugnadisceret contra hostem saevissimum inexpugnabilia sumere certamina, et ejus sancta digne excolendo vulnera acquireret lauream et tropaea perennia. CAPUT XXII. Antistes venerabilis Rothadus antiquior tunc Suessorum regebat ecclesiastica commonitione promotam totius ordinis clericorum ac vulgi manum, explorato repausationis loco, obviam fit sancto, omnigenis sacrorum officiorum cantibus et obsequiis virtutiferum ambiens corpus, totis amplectitur viribus, percolit, veneratur, indeque solemniter effert, et ingenti frequentia ac festivo tripudio in urbem ovanter transfert. Omnis sexus et aetas admirabili spectaculo extra moenia occurrens, turmis sanctum stipantibus laeta semet interserit, votiva munuscula mittit, agmen splendens in immensum conficit. Pro fanum quisque deputavit, qui huic tam glorioso receptui interesse non potuit. Psallentibus placido modulamine cho
Abbreviated transcription (Latin):
nepcissa mirantibus uniuersis nouacȩ¬
litus infusa lumina demonstrabant. Ari¬
dis diuino medicamine emollitis ner¬
ius. consolidatisq basibus. & plantis. clau¬
di resup̃tis uiribus salutaria se ferre one¬
ra gratulabantur. Hȩc opinio signorum
quibus suꝑna maiestas scm̃ suũ mirist¬
fabat undiq religiosam cateruã cumn
ambitione donariorũ ad eũ ꝑduxerat. Na
detota ipsa ꝓuincia. quiq uiri nobiles & p¬
tentes. matro nȩ quoq illustres. cũ ꝑmisco¬
is plebibus exilientes accur rebant. npe¬
radnĩ magnifica qualia nũquã iuderar
utq amplius dicã necprsus alicubi auds¬
erant. cotidie iocundant contuebant
& contuendo salutarit̃ pascebantur. Su
gratanter uiã legentes. ad diu p̃opta¬
ti rurissines ꝑueniunt. sexto aburbe n¬
liario stationẽ collo cantes. donet ind
uiã cȩlestis militiȩ legiose prȩparars
om̃is. gloriosissimo uictori obsecutura
ꝑquẽ & ipsa uirtutũ loricis obtecta

Expanded text:
ne proscissa, mirantibus universis nova coene proscissa, mirantibus universis nova coelitus infusa lumina demonstrabant. Aridis divino medicamine emollitis nervis, consolidatisque basibus et plantis, claudi resumptis viribus, salutaria se ferre onera gratulabantur. Haec opinio signorum, quibus superna majestas sanctum suum mirificabat, undique religiosam catervam cum ambitione donariorum ad eum perduxerat. Nam de tota ipsa provincia quique viri nobiles et potentes, matronae quoque illustres cum promiscuis plebibus exsilientes accurrebant, opera Domini magnifica qualia nunquam viderant, utque amplius dicam, nec prorsus alicubi audierant, quotidie jocundanter contuebantur, et contuendo salutariter pascebantur. Sic gratanter viam legentes, ad diu praeoptati ruris fines perveniunt: sexto ab urbe milliario stationem collocantes, donec in obviam coelestis militis legio se praepararet omnis, gloriosissimo victori obsecutura, per quem et ipsa virtutum loricis obtecta