comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
es. Uerũ ne ext᷑ ce ẽẽnt tu ext̾iores: ut om̃ia conclu¬
dant᷑ ate ñ locali magnitudine. sed potentiali pre.¬
sentia: quia uibiq presens es. ⁊ om̃ia tͥ presentia:
quanuis quidã hoc̃ intelligans. qͥdã uͦ ñ intelligant.
es munitate. & unitas intrinitate: sic seꝑati¬
onem ñ potes habere ꝑsonarũ. Nominan.¬
tur quidem illȩ ꝑsone aliqando singłe: sed
ita uoluisti te tͥnitas ds inscꝑ abilẽ ostende in
ꝑ sotus. ut nullum ibi nomen sit in qualibet

Expanded text:
es. Verum ne extra te essent, tu exterior es; ut omnia conclues. Verum ne extra te essent, tu exterior es; ut omnia concludantur a te, non locali magnitudine, sed potentiali potentia, quia ubique es praesens, et omnia tibi praesentia; quamvis quidam hoc intelligant, quidam vero non intelligant. es in unitate, et unitas in trinitate, sic separationem non potes habere personarum. Nominantur quidem illae personae aliquando singulae; sed ita voluisti te, Trinitas Deus, inseparabilem ostendere in personis, ut nullum ibi nomen sit in qualibet
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑arum est. creatura tua est: otͥna unitas.
&e una tͥnitas ds̃. Cuiꝰ omp̃otentia om̃ia gu¬
b̾nat: regit. & implet quȩ creauit. Nec ideo
te om̃ia implere dicimꝰ. ut tecontineant:s
ipsa potius ate contineant᷑. Nec particula¬
tim imples omĩa: nec ullatenꝰ ita putandũ
e.ut una quȩeres ꝓ magnitudine portiois
suȩ capiatte. id est maxima maius. xinini.¬
ma minus: dum sis potiꝰ ipse in om̃ib siue
om̃ia iite. Cuiꝰ om̃potentia om̃ia concludit:
Nec euadendi potentiam tuã quis aditum
inuenire potit. Qui enĩ te ñ habet placatũ:
nequaquã euadet iratum. Im m̃sitas di
uinȩ magnitudinis tuȩ ista ẽ: ut intelliga¬
mus te intra omnia. s ñ incltisum: extra
omĩa. s ñ exclusum. Et ideo inteĩor es. ut
omia contineas: Ideo ext̾ior es. ut in cͥcũscri.¬
ꝑte magnitudinis tuȩ imm̃sitate. omnia
concludas. Pid ergo quod exterior es: o
que creata sunt sinete eẽnt: tu intra omĩa

Expanded text:
est, o trina Unitas, et una Trinitas Deus, cujus omnipotentia omnia gubernat, regit et implet quae creavit. Nec ideo te omnia implere dicimus, ut te te contineant, sed ut ipsa potius a te contineantur. Nec particulatim imples omnia: nec ullatenus ita putandum est, ut unaquaeque res pro magnitudine portionis suae capiat te; id est, maxima majus, et minima minus; dum sis potius ipse in omnibus, sive omnia in te. Cujus omnipotentia omnia concludit, nec evadendi potentiam tuam quis aditum invenire poterit. Qui enim te non habet placatum, nequaquam evadet iratum. Immensitas quippe divinae magnitudinis tuae ista est, ut intelligamus te intra omnia, sed non inclusum; extra omnia, sed non exclusum. Et ideo interior es, ut omnia contineas; ideo exterior es, ut incircumscriptae magnitudinis tuae immensitate omnia concludas. Per id ergo quod exterior es, osquae creata sunt sine te essent, tu intra omnia
Abbreviated transcription (Latin):
nec spatra dilatant. nec breuitas locoꝵ angꝰ¬
tat: nec receptacula ulla coartant mer uolun¬
tas uariat: nec necessittido corrum̃pit: nec
mesta ꝑturbant: nec letarde mulcent: Qui nec
Io tollit: net memora reddit: nec
rita tͣnseunt: nec fut᷑a succedunt.
Cui nec onigo initiũ. nec temꝑa increm̃tũ. nec
gła. sũma potestas. & singłaris honor. ꝓpetu¬
de fessa & immortalia scła scł̃oꝵ am̃:¬

Expanded text:
nec spatia dilatant, nec brevitas locorum angusnec spatia dilatant, nec brevitas locorum angustat, nec receptacula ulla coarctant, nec voluntas variat, nec necessitudo corrumpit, nec moesta perturbant, nec laeta demulcent. Cui nec io tollit, nec memoria reddit; nec praeterita transeunt, nec futura succedunt. Cui nec origo initium, nec tempora incrementum, nec gloria, summa potestas, et singularis honor, perpetudefessa et immortalia saecula
Abbreviated transcription (Latin):
haben¬
tem: S ꝑ omnẽ modũ exomĩ par
sine de formitate ꝑ fectũ: Sine qͣntitate magnũ
Sine qͣlitate bonum ⁊ Sine temꝑe sempit̾iĩ:
S ine morte uitam: Sine infirmitate fortem:
S ine m̃datio u̾itatẽ: Sine loco ubiq totum ⁊
Sine situ uͥq p̾sentẽ : Sine extensiõe oĩa ĩplentẽ:
Sine contͣctiõe uͥq ocurrentẽ: Sine motu oĩatͣnscen.¬
deutẽ. dine statu uit᷑ oĩa manentẽ: Sine incdigen.¬
tia oĩa creantẽ: Sine labore oĩa regentẽ: Sinetiu
initio. om̃ĩb intiũ dantem⁊ Sinetui immuta
dine infinitũ: Iiuirtute omipotentẽ: In bom¬
tate sũmũ: In sapientia. inestimabilem: In
consiliis. t̾ribilem: In iudiciis. iustũ: Incogi¬
tatiõib. secretissimũ: In u̾bis ueracem. In
opib. scm̃: In misericordiis. copiosum. Erga
delinquętes. patientissimũ: Erga penitenteᷤ.
pium. Semꝑ idem ipsũ et̃num ac sempit̾nũ:
im mortalem atq in conmutabilem. Quem

Expanded text:
habentem; sed per omnem modum ex omni parte sine deformitate perfectum, sine quantitate magnum, sine qualitate bonum, sine tempore sempiternum, sine morte vitam, sine infirmitate fortem, sine mendacio veritatem, sine loco ubique totum, sine situ ubique praesentem, sine extensione omnia implentem, sine contractione ubique occurrentem, sine motu onentem, sine indigentia omnia creantem, sine labore omnia regentem, sine sui initio omnibus initium dantem, sine sui  Al.,dine infinitum, in virtute omnipotentem, in bonitate summum, in sapientia inaestimabilem, in consiliis terribilem, in justitiis justum, in cogitationibus secretissimum, in verbis veracem, in operibus sanctum, in misericordiis copiosum, erga delinquentes patientissimum, erga patientes pium; semper idem ipsum aeternum ac sempiternum, immortalem atque incommutabilem. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
mine: & honorificate debito sacͥficio laudis ꝓ-
scire & posse quod michi tantillo donare di-¬
iestati tue. de fide ñ ficta ce conscientia pura.
ce in disc̾ta maiestas: &e ore te confiteor patrem
&e filiũ ce. sꝑm sc̃m: patrem ingenitum. de patre
unigenitum: deutͦq ꝓcedentẽ & inutͦq ꝑma¬
nentem sp̃m sc̃m̃. Nullũ tͥb anticipationis uł
post̾itatis init̾uenire iom̃tũ: nec hab̾e disꝑtitũ¬
imꝑium. Non in creandis consilrũ. regendis

Expanded text:
et honorifico te debito sacrificio laudis, pro scire et posse quod mihi tantillo donare ditibi de fide non ficta et conscientia pura. e, Domine, et ore te confiteor Patrem, liter capiam; Patrem ingenitum, de Patre Unigenitum, de utroque procedentem et in utroque manentem Spiritum sanctum, nullum tribus anticipationis vel posteritatis intervenire momentum, nec dispertituium; non in creandis consilium, regendis
Abbreviated transcription (Latin):
& incͥoat᷑ & ꝑficit᷑ & continetur. Y num deũ
aquo sumꝰ: ꝑ que sumꝰ. in quo sumꝰ. Aquo
discessimꝰ: cui dissimiles facti sumus. Pn¬
cipium ad qd recurrimꝰ: &e formã quã seqͥmͣ
ce gram qua reconciliam᷑. Unũ quo auctore
conditi sumꝰ. &similicudinẽ ꝑ quanad unitatẽ
reformam᷑: & pacem qua unitati adheremꝰ.
Nnum dm quo creatore uiutmꝰ: ꝑ quẽ reforma¬
ti sapient̃ uiuimꝰ: quẽ diligentes & quo fru¬

Expanded text:
 et perficitur, et continetur: unum Deum, a quo sumus, per quem sumus, in quo sumus, a quo discessimus, cui dissimiles facti sumus: principium ad quod recurrimus, et formam quam sequimur, et gratiam qua reconciliamur: unum quo auctore conditi sumus; et similitudinem per quam ad unitatem reformamur, et pacem qua unitati adhaeremus: unum Deum, quo Creatore vivimus, per quem reformati sapienter vivimus, quem diligentes et quo fru
Abbreviated transcription (Latin):
ter &. filius & sp̃c sc̃s. Ic circo inseparabilis es sc̃a
trinitas unus deus inꝑsonis sensu in telligen¬
da: qͣmus in uoce seꝑabilia habeas nomina:
quia pluralem numerum innaturȩ nõĩb
nullatenꝰ recipis. In hoc enĩ ostendit᷑ ꝑsoniꝰs
non posse diuidi insc̃a trinitate quȩunus
uerus deus es: quia cuiꝰtibet ꝑsonȩ nom. sẽꝑ
ad alterã respicit ꝑsonã. Si patre dico: filiu
ostendo. Si filiũ nomino: patrẽ p̾dico. Si.
sp̃m scm̃ appello. alicuiꝰ ee spm̃ necesse est
intelligi: id est patris &e filii. Dñe deus nr̃. ds̃ in.¬

Expanded text:
t Spiritus sanctus. Idcirco inseparabilis es sancta Trinitas Deus in personis sensu intelligenda, quamvis in voce separabilia habes nomina, quia pluralem numerum in naturae nominibus nullatenus recipis. In hoc enim ostenditur personas non posse dividi in sancta Trinitate, quae unus verus Deus es, quia cujuslibet personae nomen semper ad alteram respicit personam. Si Patrem dico, Filium ostendo; si Filium nomino, Patrem praedico; si Spiritum sanctum appello, alicujus esse spiritum necesse est intelligi, id est, Patris et Filii. XIX. Tu vero un
Abbreviated transcription (Latin):
uł in sũmis ułmimis. Qin omnib locis sine
loco haberis: & omia contines si ne habitir: ceu̾q
presens es sine situ ce motu. Qui nec mali au¬
ctores. qd̾̃ q fac̾e ñ potes. qͥ nicħ ñ potes. Nec unqꝗͣ te
qͥcꝗͣ fecisse penitut. nec ulliꝰ cõmotiõis animi
tẽprestate turbaris: nectotiꝰ t̾rȩ particula regnũ
tuũẽ. Nulla flagrtia uł scelera ꝓbas aut imꝑa.
Nlum quã m̃tiris: quia ȩt̾naueritas es: ¶iti uniꝰ

Expanded text:
 in imis. Qui in omnibus locis sine loco haberis, et omnia contines sine habitu, et ubique praesens es sine situ et motu. Qui nec mali auctor es, quodque facere non potes, qui nihil non potes. Nec unquam te quidquam fecisse poenituit, nec illius commotionis animi tempestate turbaris, nec totius terrae particula regnum tuum est. Nulla flagitia vel scelera probas aut imperas. Nunquam mentiris, quia aeterna veritas es, cu
Abbreviated transcription (Latin):
in manib atq confractũ & abiectũ est.
Inde ad suspiria & gemitus & gressus as
sequendas latas & tritas uias sȩculi: qm̃
multȩ cogitationes erant in corde meo.
consiliũ autẽ tuũ manoe in ȩternũ. Ex qͦ¬

Expanded text:
in manibus atque confractum et abiectum est. in manibus atque confractum et abiectum est. inde ad suspiria et gemitus et gressus ad sequendas latas et tritas uias saeculi, quoniam multae cogitationes erant in corde nostro, consilium autem tuum manet in aeternum. ex q
Abbreviated transcription (Latin):
habere possemꝰ conferremꝰ in mediũ. unã
rẽ familiarẽ conflaremꝰ exx omib. ut ꝑ
amicitiȩ sinceritatẽ. non ess& aliud huiꝰ
& aliud illius. sed qđ ex cunctis fiera
unũ. & uniuersũ singuloꝵ essoe. & omĩa
om̃iũ. cũ uideremꝰ nobis eẽ posse decẽ fer¬
me homines in eadẽ societate. ẽentq int
nos p̾diuites romanianꝰ maxime cõmu¬
niceps nr̃. quẽ tunc graues ȩstꝰ negocioꝵ
suoꝵ ad comitatũ at traxerant. ab ineun¬
te ȩtate mͥ familiarissimꝰ. qͥ maxime in¬
stabat huic rei & magnã in suacdendo
habebat auctoritatẽ. qł ampla res eiuis
multũ ceteros ante ibat. Ꝙ placuerat
nobis. ut bini annui. tanquã magistratus
omĩa necessaria curarent. ceteris qued
Sed postea quã cepit cogitari utrũ hoc
mulierculȩ sinerent. quas & alii nr̃m iã
habebant. & nos habere uolebamꝰ. totũ
illud placitũ qđ bene firmabamꝰ dissilis

Expanded text:
habere possemus, conferremus in medium unamque habere possemus, conferremus in medium unamque rem familiarem conflaremus ex omnibus, ut per amicitiae sinceritatem non esset aliud huius et aliud illius, sed quod ex cunctis fieret unum, et uniuersum singulorum esset et omnia omnium, cum uideremur nobis esse posse decem ferme homines in eadem societate essentque inter nos praediuites, Romanianus maxime communiceps noster, quem tunc graues aestus negotiorum suorum ad comitatum adtraxerant, ab ineunte aetate mihi familiarissimus. qui maxime instabat huic rei et magnam in suadendo habebat auctoritatem, quod ampla res eius multam ceteris anteibat. et placuerat nobis, ut bini annui tamquam magistratus omnia necessaria curarent ceteris quietis. sed posteaquam coepit cogitari, utrum hoc mulierculae sinerent, quas et alii nostrum iam habebant et nos habere uolebamus, totum illud placitum, quod bene formabamus, dissiluit
Abbreviated transcription (Latin):
er&. quo me in dies gauclebat aptari. &
uota sua ac ꝓmissa tua in mea fide cõple¬
ri animaduertebat. cũ sane & rogatu
meo & desiderio suo. forti clamore cordis
abste dep̾caret᷑ cotidie. ut ei ꝑ uisũ osten¬
deres aliqͥd de futuro matrimonio meo :¬
nũquã uoluisti. Ꝙ uidebat quedã uana
& phantastica. quȩ cogebat impetꝰ de hac
re satagentis humani sp̃c : & narrabat
mͥ cũ non fiducia qua solebat cũ tu demon¬
strabas ei. sed contẽpnens ea. Dicebat enĩ
discernere se. nescio quo sapore quẽ uer¬
bis explicare non poterat. quid intereẽt
int̾ reuelantẽ te. & animã suã sõniantẽ.
Instabat̾ tam̃ & puella petebat᷑. cuiꝰ ȩtas
ferme biennio minꝰ quã nubilis erat. & qͥa
ea placebat. exx pectabat᷑. & multi amici
agitaueramus animo. & colloquentes ac
detestantes turbulentas humanȩ uitȩ mo¬
lestias. pene iã firmaueramꝰ remoti a turs
otiose uiuere: id otiũ sic moliti. ut siquio

Expanded text:
eret, quo me in dies gaudebat aptari, et eret, quo me in dies gaudebat aptari, et vota sua ac promissa tua in mea fide compleri animadvertebat. Cum sane et rogatu meo et desiderio suo, forti clamore cordis abs te deprecaretur quotidie, ut ei per visum ostenderes aliqnumquam noluisti. et uidebat quaedam uana et phantastica, quo cogebat inpetus de hac re satagentis humani spiritus, et narrabat mihi non cum fiducia, qua solebat, cum tu demonstrabas ei, sed contemnens ea. dicebat enim discernere se nescio quo sapore, quem uerbis explicare non poterat, quid interesset inter reuelantem te et animam suam somniantem. instabatur tamen, et puella petebatur, cuius aetas ferme biennio minus quam nubilis erat, et quia ea placebat, exspectabatur. Et multi amici agitaueramus animo et conloquentes ac detestantes turbulentas humanae uitae molestias paene iam firmaueramus remoti a turbis otiose uiuere, id otium sic moliti, ut, si quid
Abbreviated transcription (Latin):
sine quo uita mea quȩ illi sic placebat non mͥ
uita sed pena uideret᷑. Stupebat enĩ ilbe¬
liber ab illo uinculo animus seruitutẽ meã.
& stupendo ibat in experiendi cupidinẽ
uenturꝰ in ipsã experientiã. atq inde
fortasse lapsurus in eã quã stupebat ser¬
uitutẽ. qm̃ sponsionẽ uolebat facere cũ
morte. & qui amat periculũ. incid&
in illud. Neutrũ enĩ nr̃m siqͣd ẽ coniu¬
gale decus in officio regendi matrimonii.
& suscipiendoꝵ liberoꝵ ducebat. nͥ tenu.¬
iter. Magna autẽ e& parte atq uele¬
ment̾ consuetudo satiandȩ insataabiliᷤ
concupiscentiȩ me captũ excruciabat.
illũ autẽ admiratio capiendũ trahebat.
Sic eramus. donec tu altissime ñ deserenᷤᷤ
humũ nr̃am. miseratꝰ miseros subuenires
gre ut ducerẽ uxorẽ. Iã petebã. iã ꝓmit¬
tebat᷑ i axcime matre dante operã. quo
me iã coniugatũ baptismus salutaris ablu¬

Expanded text:
sine quo vita mea quae illi sic placebat, non mihi sine quo vita mea quae illi sic placebat, non mihi vita, sed poena videretur. Stupebat enim liber ab illo vinculo animus servitutem meam, et stupendo ibat in experiendi cupidinem, venturus in ipsam experientiam, atque inde fortasse lapsurus in eam quam stupebat servitutem; quoniam sponsionem volebat facere cum morte; et qui amat periculum, incidet in illud. Neutrum enim nostrum, si quod est conjugale decus in officio regendi matrimonii et suscipiendorum liberorum, ducebat, nisi tenuiter. Magna autem ex parte atque vehementer consuetudo satiandae insatiabilis concupiscentiae me captum excruciabat: illum autem admiratio capiendum trahebat. Sic eramus, donec tu, Altissime, non deserens humum nostram, miseratus miseros, subvenires gre ut ducerem uxorem. Jam petebam, jam promittebatur, maxime matre dante operam, quo me jam conjugatum Baptismus salutaris ablu
Abbreviated transcription (Latin):
Insuꝑ etiã ꝑ me ipsi quoq alipio loquebat᷑
serpens. & innectebat atq spargebat ꝑ
linguã meã dulces laqueos inuia eiꝰ. quib
illi honesti & ecpediti pedes implicarent᷑.
Cũ enĩ me ille miraret᷑ quẽ non parui pen¬
der& ita herere uisco illius uoluptatis. ut
me affirmarẽ quotienscũq inde inter nos
quereremus cȩlibẽ uitã nullo modo posse
degere. atq ita me defenderẽ cũ illũ miran¬
tẽ uiderẽ. ut dicerẽ multũ interesse inter
illud qđ ipse raptĩ & furtĩ exꝑtꝰ ẽẽt. quod
pene iã nec meminiss& quidẽ. atq ideo nulla
molestia facile contẽpner&. & delectationes
consuetudinis meȩ. ad quas si accessissoꝵ
honestũ nomen matrimonii. ñ eũ mirari
oportere cur ego illã uitã neqͥrẽ sꝑnere :
ceperat & ipse desiderare coniugiũ. nequaquã
uictꝰ libidine talis uoluptatis. sed curiositatis.
Dicebat enĩ scire se cupere qͥdnã ess& illud.

Expanded text:
insuper etiam per me ipsi quoque Alypio loquebatur insuper etiam per me ipsi quoque Alypio loquebatur serpens et innectebat atque spargebat per linguam meam dulces laqueos in uia eius, quibus illi honesti et expediti pedes inplicarentur. Cum enim me ille miraretur, quem non parui penderet, ita haerere uisco illius uoluptatis, ut me adfirmarem, quotienscumque inde inter nos quaereremus, caelibem uitam nullo modo posse degere atque ita me defenderem, cum illum mirantem uiderem, ut dicerem multum intereillud quod ipse raptim et furtim expertus esset, quod pene jam ne meminisset quidem, atque ideo nulla molestia facile contemneret, et delectationes consuetudinis meae, ad quas si accessisset honestum nomen matrimonii, non eum mirari oportere, cur ego illam vitam nequirem spernere: coeperat et ipse desiderare conjugium, nequaquam victus libidine talis voluptatis, sed curiositatis. Dicebat enim scire se cupere quidnam esset illud,
Abbreviated transcription (Latin):
tã stultꝰ essẽ ut nescirẽ sicut scriptũ ẽ. ne¬
minẽ posse ͤ continentẽ nisi tudederis. Vtiq
dares. si gemitu interno pulsarẽ aures tu¬
ss & fide solida in te iactarẽ curam meã.
Prohibebat me sane alipius ab uxore ducen¬
da: cantans nullomodo nos posse securo otio
simul in amore sapientiȩ uiuere. sicut iã
diu desideraueramꝰ si id fecissẽ. Erat enĩ
ipse in ea re etiã tunc castissimꝰ. ita ut mirũ
ess&e quia uł excperientiã concubitꝰ ceperat
in ingressu adolescentiȩ suȩ. Sed ñ heserat.
magisq doluerat & spreuerat. & deinde
iã continentissime uiuebat. Ego autem
resistebã illi excemplis eoꝵ qͥ coniugati
coluissent sapientiã & ꝓmeruissent dm̃.
& habuissent fidelit̾. ac dileocissent amicos.
A quoꝵ ego quidẽ granditate animi longe
aberã. & delicatꝰ morbo carnis mortifera
suauitate trahebã catenã meã solui timens.
& quasi concusso uuluere repellens uerba
bene suadentis tanquã manũ soluentis.

Expanded text:
tam stultus essem, ut nescirem, sicut scriptum est, neminem posse esse continentem, nisi tu dederis. utique dares, si gemitu interno pulsarem aures tuas et fide solida in te iactarem curam meam. Prohibebat me sane Alypius ab uxore ducenda cantans nullo modo nos posse securo otio simul in amore sapientiae uiuere, sicut iam diu desideraremus, si id fecissem. erat enim ipse in ea re etiam tunc castissimus, ita ut mirum esset, quia uel experientiam concubitus ceperat in ingressu adulescentiae suae, sed non haeserat magisque doluerat et spreuerat et deinde iam continentissime uiuebat. ego autem resistebam illi exemplis eorum, qui coniugati coluissent sapientiam et promeruissent deum et habuissent fideliter ac dilexissent amicos. a quorum ego granditate quidem animi longe aberam et deligatus morbo carnis mortifera suauitate trahebam catenam meam solui timens et quasi concusso uulnere repellens uerba bene suadentis tamquam manum soluentis.
Abbreviated transcription (Latin):
Multi magni uiri & imitatione dignissi.¬
mi. sapientiȩ studio cũ coniugib dediti
fuerunt. Cũ hȩc dicebã. & alternabant hi
uenti. & impellebant huc atq illuc cor
meũ: transibant tẽpora. & tardabã conuer¬
tiad dm̃. & differebã de die in diẽ uiuere
inte: & ñ differebã cotidie in mem& ipso
mori. Amans beatã uitã. timebã illã in sede
sua. & ab ea fugiens querebã eã. Putabã enĩ
me miserũ fore nimis si feminȩ priuarer
amplexib. & medicinã miscdiȩ tuȩ ad ean¬
dẽ infirmitatẽ sanandã non cogitabã. qͥa
exꝑtꝰ non erã. & ꝓpriarũ uiriũ credebã ẽẽ¬

Expanded text:
Multi magni viri et imitatione dignissiMulti magni viri et imitatione dignissimi, sapientiae studio cum conjugibus dediti fuerunt. 20. Cum haec dicebam, et alternabant hi venti et impellebant huc atque illuc cor meum, transibant tempora, et tardabam converti ad Dominum, et differebam de die in diem vivere in te, et non differebam quotidie in memetipso mori. Amans beatam vitam, timebam illam in sede sua; et ab ea fugiens, quaerebam eam. Putabam enim me miserum fore nimis, si feminae privarer amplexibus, et medicinam misericordiae tuae ad eamdem infirmitatem sanandam non cogitabam, quia expertus non eram;
Abbreviated transcription (Latin):
non potius huius negligent᷑iȩ supplicia
luenda sunt. Quid sim̾ors ipsa om̃em
curã cũ sensu amputabit & finiet: Ergo &
hoc querendũ. Sed absit ut ita sit. Nonꝰ ua¬
cat. non ẽ inane. qđ tã eminens culmen
auctoritatis xp̃ianȩ fidei toto orbe dif.¬
fundit᷑. Nũ quã tanta & talia ꝓ nobis di¬
uinitus agerent᷑. si morte corporis etiã
uita animȩ consumeret᷑. Quid cunctam᷑
igit᷑ relicta spe secłi conferre nos totos
ad querendũ dm̃ & uitã beatã : Sed ex¬
pecta. Iocunda sunt etiã ista. Habent
non paruã dulcedinẽ suã. Non facile ab eis
ỹcidenda ẽ intentio. quia turpe ẽ ad ea
rursũ redire. Ecce iã quantũ ẽ ut impe¬
tretur aliquis honor. & quid amplius
in his desiderandũ. Suppetit amicoꝵ
maioꝵ copia. ut nichil aliud. Et ut multũ
festinemus. uł presidatꝰ dari potest. &
ducenda uoxor cũ aliqua pecunia. ne sũptus
nr̃os grau&. & ille erit modus cupiditatis.

Expanded text:
non potius hujus negligentiae supplicia non potius hujus negligentiae supplicia luenda sunt? Quid, si mors ipsa omnem curam cum sensu amputabit et finiet? Ergo et hoc quaerendum. Sed absit ut ita sit. Non vacat, non est inane quod tam eminens culmen auctoritatis christianae fidei toto orbe diffunditur. Nunquam tanta et talia pro nobis divinitus agerentur, si morte corporis etiam vita animae consumeretur. Quid cunctamur igitur relicta spe saeculi, conferre nos totos ad quaerendum Deum et vitam beatam? Sed exspecta: jucunda sunt etiam ista; habent non parvam dulcedinem suam: non facile ab eis praecidenda est intentio, quia turpe est ad ea rursum redire. Ecce jam quantum est, ut impetretur aliquis honor? et quid amplius in his desiderandum? Suppetit amicorum majorum copia: ut nihil aliud, et multum festinemus, vel praesidatus dari potest; et ducenda uxor cum aliqua pecunia, ne sumptum nostrum gravet; et ille erit modus cupiditatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑspicua ueritas. Sed ubi queret᷑. quando
queret᷑. Non uacat ambrosio. non uacat
legere. Ubi ipsos codices querimꝰ. unde
aut quando cõparamus: a quib sumunus:
deputent᷑ tẽpora. distribuant᷑ hore ꝓ sa¬
lute animȩ. Magna spes oborta ẽ. Nonꝰ docaes
catholica fides qd̃ putabamꝰ. & uani accu¬
sabamꝰ. Nefas habent docti eius credere
dm̃ figura humani corporis terminatũ. &
dubitamus pulsare quo aperiant᷑ cetera :
An te meridiams horis discipuli occupant
Ceteris quid facimꝰ : Cur non id agimus:
Sed quando salutamus amicos maiores.
quoꝵ suffragiis opus habemꝰ: Quando p̃pa¬
ramus. qđ emant scolastici : Quando repa¬
ramꝰ nos ipsos. relaxando animũ ab inten¬
tione curarũ : Pereant omĩa. & dimit¬
tamus hȩc uana & in ania. Conferamus
nos ad solã inquisitionẽ ueritatis. Vnta
obrepat. quomͦ hinc excibimꝰ : &ubi nob
discenda sunt. quȩ hic negleacimꝰ : Ac

Expanded text:
perspicua ueritas. sed ubi quaeretur? quando perspicua ueritas. sed ubi quaeretur? quando quaeretur? non uacat Ambrosio, non uacat legere. ubi ipsos codices quaerimus? unde aut quando conparamus? a quibus sumimus? deputentur tempora, distribuantur horae pro salute animae. magna spes oborta est: non docet catholica fides, quod putabamus et uani accusabamus. nefas habent docti eius credere deum figura humani corporis terminatum. et dubitamus pulsare, quo aperiantur cetera? antemeridianis horis discipuli occupant; ceteris quid facimus? cur non id agimus? sed quando salutamus amicos maiores, quorum suffragiis opus habemus? quando praeparamus quod emant scholastici? quando reparamus nos ipsos relaxando animo ab intentione curarum? pereant omnia et dimittamus haec uana et inania: conferamus nos ad solam inquisitionem ueritatis. uita obrepat, quomodo hinc exibimus? et ubi nobis discenda sunt quae hic negleximus? An
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc crebro dicebamꝰ. & dicentes ñ relin¬
quebamus ea: quia ñ elucebat certũ aliqͥd
qđ illis relictis apprehenderemꝰ. & ego
maxime mirabar satagens. & recolens
quã longũ tempus essoe ab undeuigesimo
anno etatis meȩ quo feruere ceperã stu¬
dio sapientiȩ. disponens ea inuenta. re¬
linquere om̃s uanarũ cupiditatũ spes
inanes & insanias menclaces. & ecce ĩa tri¬
genariã etatẽ gerebã in eodẽ luto hesitan
auiditate fruendi presentib fugientib
& dissipantib me: dũ dico cras inueniã. ect
manifestũ apparebit. & tenebo. & ecce
faustus ueni& & expon& omĩa. O magni
uiri achademici. nihil ad agendã uitam
certi cõprehendi potest. Immo queramus
diligentius. & non desperemꝰ. Ecce iã non
sunt absurda in libris ecclesiasticis quȩ ab¬
surda uidebant᷑. & possunt alit̾ atq honesti
intelligi. figã pedes in eo gradu. in quo puer
a parentib positus erã. donec inueniat᷑

Expanded text:
et hoc crebro dicebamus et dicentes non relinet hoc crebro dicebamus et dicentes non relinquebamus ea, quia non elucebat certum aliquid, quod illis relictis adprehenderemus. Et ego maxime mirabar satagens et recolens, quam\' longum tempus esset ab undeuicensimo anno aetatis meae, quo feruere coeperam studio sapientiae, disponens ea inuenta relinquere omnes uanarum cupiditatum spes inanes et insanias mendaces. et ecce iam tricenariam aetatem gerebam in eodem luto haesitans auiditate fruendi praesentibus fugientibus et dissipantibus me, dum dico: "cras inueniam; ecce manifestum apparebit, et tenebo; ecce Faustus ueniet et exponet omnia. o magni uiri Academici! nihil ad agendam uitam certi conprehendi potest. inmo quaeramus diligentius et non desperemus. ecce iam non sunt absurda in libris ecclesiasticis, quae absurda uidebantur, et possunt aliter atque honeste intellegi. figam pedes in eo gradu, in quo puer a parentibus positus eram, donec inueniatur
Abbreviated transcription (Latin):
quis dabit uobis. Talis ille tunc inherebat
mnihi. mecũq nutabat in consilio. quisnam
ess& tenendus uitȩ modus. Hebridius
etiã qui relicta patria uicina carthagi¬
ni atq ipsa carthagine ubi frequentissimꝰ
erat. relicto paterno rure optimo. relic¬
ta domo & non setuta matre. nullã ob aliã
causã mediolanũ uenerat. nisi ut mecũ
uiuer&. in flagrantissimo studio uerita.¬
tis atq sapientĩę. pariter suspirabat. pa¬
rit᷑q fluctuabat : beatȩ uitȩ inquisitor
arcdens. & questionũ difficillimarũ scru¬
tator a cerrimus. Q erant ora trium
egentiũ & inopiã suã sibim& inuicẽ anhe.¬
lantiũ. & a te expectantiũ ut cdares eis escã
in tẽpore oportuno. & in om̃i a maritudine
quȩ nr̃os seculares actus de miscłi̾a tua
sequebatur. intuentib nobis finẽ cur eã
paterem᷑: occurrebant tenebrȩ. & auer¬
sabam᷑ gementes. & dicebamus. Quã di hecꝰ

Expanded text:
quis dabit uobis? talis tunc ille inhaerebat quis dabit uobis? talis tunc ille inhaerebat mihi mecumque nutabat in consilio, quisnam esset tenendus uitae modus. Nebridius etiam, qui relicta patria uicina Carthagini atque ipsa Carthagine, ubi frequentissimus erat, relicto paterno rure optimo, relicta domo et non secutura matre nullam ob aliam causam Mediolanium uenerat, nisi ut mecum uiueret in flagrantissimo studio ueritatis atque sapientiae, pariter suspirabat pariterque fluctuabat beatae uitae inquisitor ardens et quaestionum difficillimarum scrutator acerrimus. et erant ora trium egentium et inopiam suam sibimet inuicem anhelantium et ad te expectantium, ut dares eis escam in tempore opportuno. et in omni amaritudine, quae nostros saeculares actus de misericordia tua sequebatur, intuentibus nobis finem, cur ea pateremur, occurrebant tenebrae, et auersabamur gementes et dicebamus: "quamdiu haec?"
Abbreviated transcription (Latin):
Pretentȩ minȩ calcauit. mirantib om̃ib
inusitatã animã. quȩ hominẽ tantũ & in¬
numerabilib p̾standi nocendiq modis
ingenti fama celebratũ. uel amicũ ñ opta¬
rae uel non formidarae in imicũ. Ipse autẽ
iudex cui consiliarius erat. quãuis & ipse fieri
noll&. non tam̃ aꝑte recusabat. sed in istum
causam transferens ab eo se ñ ꝑmitti assere.¬
bat. qͥa reuera si ipse facer& iste disceder&.
Hoc solo autẽ pene iã illectꝰ erat studio lit¬
t̾atorio. ut pretiis pretorianis codices sibi
conficiendos curar&. Sed consulta iustitia
deliberationẽ in melius uertit. ut iliorem
iudicans equitatẽ qua ꝓhibebatur quã pote¬
statẽ qua sinebatur. Paruũ ẽ hoc  Sed qui
in paruo fidelis ẽ. & in magno fidelis est:
Nec ullomodo erit in ane. qđ tuȩ ueritatiᷤ
ore ꝓcessit. Si iniusto mãmona fideles non
si in alieno fideles non fuistis. qd ur̃m ẽ¬

Expanded text:
praetentae minae; calcauit mirantibus omnibus praetentae minae; calcauit mirantibus omnibus inusitatam animam, quae hominem tantum et innumerabilibus praestandi nocendique modis ingenti fama celebratum uel amicum non optaret uel non formidaret inimicum. ipse autem iudex, cui consiliarius erat, quamuis et ipse fieri nollet, non tamen aperte recusabat, sed in istum causam transferens ab eo se non permitti adserebat, quia et re uera, si ipse faceret, iste discederet. hoc solo autem paene iam inlectus erat studio litterario, ut pretiis praetorianis codices sibi conficiendos curaret, sed consulta iustitia deliberationem in melius uertit utiliorem iudicans aequitatem, qua prohibebatur, quam potestatem, qua sinebatur. paruum est hoc; sed qui in paruo fidelis est, et in magno fidelis est, nec ullo modo erit inane, quod tuae ueritatis ore processit: si in iniusto mamona fideles non si in alieno fideles non fuistis, uestrum
Abbreviated transcription (Latin):
causa confusisq turbis quȩ de illo triũphare
iã ceperant. futurus dispensator uerbi
tui & multarũ in ecclesia tua causarum
examinator. excperientior instructiorq
discessit. Hunc gͦ romȩ inuenerã. & adhesit
mihi fortissimo uinculo. mecũq mediolanũ
ꝓfectus ẽ: ut nec me deserer&. & de iure
qđ didicerat aliquid ager&. secdm uotũ
magis parentũ quã suũ & int̾ hec iam
assecderat mirabili continentia ceteris.
cũ ille magis miraret᷑ eos qui aurũ inno.¬
centiȩ preponerent. Tẽptata ẽ qͦq eiꝰ indoles.
non solũ illecebra cupiditatis. sed etiam
stimulo timoris. Romȩ assidebat comiti
largitionũ italicarũ. Erat eo tẽpore qͥdã
potentissimꝰ senator. cuius & beneficirs
obstricti multi & terrori subditi erant.
Coluit sibi licere nescio qͥd eoc more po¬
tentiȩ suȩ. qd ess&e ꝑ leges illicitũ. Restitit
alipius. Promissũ ẽ premiũ. irrisit animo.

Expanded text:
causa confusisque turbis, quae de illo triumphare causa confusisque turbis, quae de illo triumphare iam coeperant, futurus dispensator uerbi tui et multarum in ecclesia tua causarum examinator experientior instructiorque discessit. Hunc ergo Romae inueneram, et adhaesit mihi fortissimo uinculo mecumque Mediolanium profectus est, ut nec me desereret et de iure, quod didicerat, aliquid ageret secundum, uotum magis parentum quam suum. et ter iam adsederat\' mirabili continentia ceteris, cum ille magis miraretur eos, qui aurum innocentiae praeponerent. temtata est quoque eius in-\', doles non solum de inlecebra cupiditatis sed etiam stimulo timoris. Romae adsidebat comiti largitionum Italicianarum. erat eo tempore quidam potentissimus senator, cuius et beneficiis obstricti multi et terrori subditi erant. noluit sibi licere nescio quid ex more potentiae suae, quod esset per leges inlicitum; restitit Alypius. promissum est praemium; inrisit animo.
Abbreviated transcription (Latin):
Gaudent illi eũ potissimũ occurrisse. cui
solebant in suspitionẽ uenire ablatarum
rerũ quȩ perissent de foro. ut quasi tan¬
dẽ iã ille cognoscer& a quib hȩc fierent.
Uerũ autẽ uiderat homo sepe alipiũ in do¬
mo cuiusdã senatoris. ad quẽ salutandũ
uentitabat. Statĩq cognitũ manu app̃¬
hensa semouit a turbis. & tanti mali cau¬
sam querens quid gestũ ess& audiuit.
Oñsq tumultuantes qui aclerant & mi¬
naciter frementes iussit uenire secũ. &
uenerunt ad domũ illius adolescentis
qui rẽ cõmiserat. Puer uero erat ante
ostiũ. & tã paruus erat ut nihil exinde
domino suo metuens facile poss& totũ
indicare. Cũ eo quippe in foro fuit pedis¬
sequus. quẽ postea quã recoluit alipius. ar-¬
chitecto intimauit. At ille securĩ demon¬
strauit puero. querens ab eo cuius e̾e̾t. Qui
confestĩ. nr̃a inquit. Deinde in t̾rogatus
aperuit cetera. Sic in illã domũ translata

Expanded text:
gaudent illi eum potissimum occurrisse, cui gaudent illi eum potissimum occurrisse, cui solebant in suspicionem uenire ablatarum rerum, quae perissent de foro, ut quasi tandem iam ille cognosceret, a quibus haec fierent. uerum autem uiderat homo saepe Alypium in domo cuiusdam senatoris, ad quem salutandum uentitabat, statimque cognitum manu adprehensa semouit a turbis et tanti mali causam quaerens, quid gestum esset, audiuit omnesque tumultuantes, qui aderant, et minaciter frementes iussit uenire secum. et uenerunt ad domum illius adulescentis, qui rem conmiserat. puer uero erat ante ostium et tam paruus erat, ut nihil exinde domino suo metuens facile posset totum indicare; cum eo quippe in foro fuit pedisecus. quem posteaquam recoluit Alypius, architecto intimauit. at ille securim demonstrauit puero quaerens ab eo, cuius esset. qui confestim "nostra" inquit; deinde interrogatus aperuit cetera. sic in illam domum translata
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. Sono autẽ securis audito. submur.¬
murauerunt argentarii qͥ subtererant :¬
& miserunt qͥ apphenderent quẽ forte
inuenissent. Quoꝵ uocib auditis. relicto
instrumento ille discessit: timens ne cũ eo
teneret᷑. Alipius autẽ qͥ ñ uiderat intran¬
tẽ. exxeuntẽ sensit : & celerit̃ uidit ab eun.¬
tẽ. Ꝙ causã scire cupiens ingressus ẽ locũ.
& inuentã securĩ stans atq admirans con-¬
siderabat: cũ ecce illi qui missi erant repe¬
riunt eũ solũ ferentẽ ferrũ cuius sonitu
exciti uenerant. Tenent. attrahunt.
congregatis inquilinis fori tanquã furẽ
manifestũ se cõprehendisse głabant᷑. & inde
offerendus iudici ducebatur. Sed hacte¬
nus docendus fuit. Statĩ enĩ dñe subueni¬
sti innocentiȩ. cuius testis eras tu solus.
Cũ enĩ duceret᷑ uel ad custodiã uł ad suppli¬
ciũ. fit eis obuiã quidã architectꝰ: cuius
maxima cura erat publicarũ fabricarũ.

Expanded text:
coepit. sono autem securis audito submurcoepit. sono autem securis audito submurmurauerunt argentarii, qui subter erant, et miserunt qui adprehenderent quem forte inuenissent. quorum uocibus auditis relicto instrumento ille discessit timens, ne cum eo teneretur. Alypius autem, qui non uiderat intrantem, exeuntem sensit et celeriter uidit abeuntem et causam scire cupiens ingressus est locum et inuentam securim stans atque admirans considerabat, cum ecce illi, qui missi erant, reperiunt eum solum ferentem ferrum, cuius sonitu exciti uenerant: tenent, adtrahunt, congregatis inquilinis fori tamquam furem manifestum se conprehendisse gloriantur, et inde offerendus indiciis ducebatur. Sed hactenus docendus fuit. statim enim, domine, adfuisti innocentiae, cuius testis eras tu solus. cum enim duceretur uel ad custodiam uel ad supplicium, fit eis obuiam quidam architectus, cuius - maxima erat cura publicarum fabricarum.
Abbreviated transcription (Latin):
trahens. & inde tam̃ manu ualidissima
& misericordissima eruisti eũ tu. & doci¬
isti eũ ñ sui habere sed tui fiduciã sed¬
tui. sed longe postea. Uerũtam̃ iã hoc as
melicinã fu̾turã in eius memoria repo¬
nebat᷑. Nã & illud qđ cũ ad huc studer&e
iã me audiens apud cartaginẽ. & medis
die cogitar& in foro qđ recitaturꝰ erat
sicuti exerceri scolastici solent. siuisti
eũ cõprehendi ab ȩditimis fori tanquo
furẽ. non arbitror aliã ob causã te ꝑini¬
sisse ds̃ nr̃. nisi ut ille uir tantꝰ futurꝰ
iã inciper&e discere. quã ñ facile in cos¬
noscendis causis homo ab homine dãp¬
nandus eẽt temeraria credulitate.
Quippe ante tribunal deãbulabat soll
cũ tabulis ac stilo. cũ ecce adolescens
quidã eor numero scolasticoꝵ fur uer
securĩ clã culo apportans illo ñ sentiens
ingressus ẽ ad cancellos plũbeos qͥ uico argen¬
tario desuꝑ preminent. & p̃cidere plũbũ

Expanded text:
trahens. et inde tamen manu ualidissima trahens. et inde tamen manu ualidissima et misericordissima eruisti eum tu et docuisti eum non sui habere, sed tui fiduciam, sed longe postea. Verum tamen iam hoc ad medicinam futuram in eius memoria reponebatur. nam et illud, quod, cum adhuc studeret iam me audiens apud Carthaginem et medio die cogitaret in foro quod recitaturus erat, sicut exerceri scholastici solent, siuisti eum conprehendi ab aeditimis fori tamquam furem, non arbitror aliam ob causam te permisisse, deus noster, nisi ut ille uir tantus futurus iam inciperet discere, quam non facile in noscendis causis homo ab homine damnandus esset temeraria credulitate. quippe ante tribunal deambulabat solus cum tabulis ac stilo, cum ecce adulescens quidam ex numero scholasticorum, fur uerus, securim clanculo apportans illo non sentiente ingressus est ad cancellos plumbeos, qui uico argentario desuper praeminent, et praecidere plumbum
Abbreviated transcription (Latin):
essoe etiã uisu contẽpnere & uincere.
aperuit oculos. & ꝑcussus ẽ grauiore
uulnere in anima quã ille in corpore¬
quẽ cernere concupiuit. ceciditq misera¬
bilius quã ille. quo cadente factꝰ ẽ clama
qui ꝑ eius aures intrauit & reserauit
eius lumina. ut ess& qua feriret᷑ & dei¬
ceretur audax adhuc potius quã fortis
animus. & eo infirmior quo de se p̃sup¬
serat. qͥ debuit de te. Ut enĩ uidit illũ
sanguinẽ. immanitatẽ simul ebibit. &¬
non se auertit : sed fixit aspectũ &
hauriebat furias & nesciebat & delec¬
tabat᷑ scelere certaminis. & cruenta
uoluptate in ebriabat᷑ : & ñ erat iã ille
qͥ uenerat. sed unus de turba ad quã ue¬
nerat. & uerus eoꝵ socius a quib ad ducł
erat. Quid plura. Spectauit. clamauit.
exarsit. attulit inde secũ insaniã qua
stimularet᷑ redire non tantũ cũ illis a qͥb¬
prius abstractꝰ ẽ. sed etiã prȩ illis & alio

Expanded text:
esset, etiam uisum contemnere et uincere, esset, etiam uisum contemnere et uincere, aperuit et percussus est grauiore uulnere in anima quam ille in corporequem cernere concupiuit, ceciditque miserabilius quam ille, quo cadente factus est clamor: qui per eius aures intrauit et reserauit eius lumina, ut esset, qua feriretur et deiceretur audax adhuc potius quam fortis animus et eo infirmior, quo de se praesumserat, qui debuit de te. ut enim uidit illum sanguinem, inmanitatem simul ebibit et non se auertit, sed fixit aspectum et hauriebat furias et nesciebat et delectabatur scelere certaminis et cruenta uoluptate inebriabatur. et non erat iam ille, qui uenerat, sed unus de turba, ad quam uenerat, et uerus eorum socius, a quibus adductus erat. quid plura? spectauit, clamauit, exarsit, abstulit inde secum insaniam, qua stimularetur redire non tantum cum illis, a quibus abstractus est, sed etiam prae illis et alios
Abbreviated transcription (Latin):
incredibit̾ abreptꝰ.ẽ. Cũ enĩ auersa. et᷑
& detestaret᷑ talia. quidã eiꝰ amici &
condiscipłi cũ forte de prandio redeun¬
tib ꝑuiuꝰ ess&: recusantẽ uehementer
& resistentẽ familiari uiolentia duxe¬
runt in ãphitheatrũ crudeliũ & fu¬
nestoꝵ ludoꝵ dieb hȩc dicentẽ. Si cor¬
pus meũ in locũ illũ trahitis. & ibi con
stituitis. nũquid & animũ & oculos meoᷤᷤ
in illa spectacula potestis intendere:
fatius eũ adduxerunt secũ. id ipsum
forte explorare cupientes utrũ pos¬
s& efficere. Quo ubi uentũ ẽ. & sedib
qͥb potuerunt locati sunt. feruebant
om̃ia immanissimis uoluptatib. Ille¬
autẽ clausis forib oculoꝵ interdiocit
animo ne in tanta mala ꝓcecder&. atq
utinã & aures obturauissor. Nã quodã
pugnę casu cũ clamor ingens totius
popłi uehement᷑ pulsass&e. curiosita.¬
te uictus & quasi paratꝰ quicqͥd illud

Expanded text:
incredibiliter abreptus est. cum enim auersaretur incredibiliter abreptus est. cum enim auersaretur et detestaretur talia, quidam eius amici et condiscipuli, cum forte de prandio redeuntibus peruium esset, recusantem uehementer et resistentem familiari uiolentia duxerunt in amphitheatrum crudelium et funestorum ludorum diebus haec dicentem: "si corpus meum in locum ilstituitis; numquid et animum et oculos meos in illa spectacula potestis int adduxerunt secum, id ipsum forte explorare cupientes utram posset efficere. quo ubi uentum est et sedibus quibus potuerunt locati sunt, feruebant omnia inmanissimis uoluptatibus. ille clausis foribus oculorum interdixit animo, ne in tanta mala procederet. atque utinam et aures opturasset! nam quodam pugnae casu, cum clamor ingens totius populi uehementer eum pulsasset, curiositate uictus et quasi paratus, quidquid illud
Abbreviated transcription (Latin):
Taceat laudes tuas qui miserationes tuas
ñ considerat. quȩ tibi de medullis meis
confitent᷑. Q enĩ ille post illa uerba
ꝓripuit se eoc fouea tã alta qua libent̃
demergebat᷑. & cũ mirabili uoluptate
cecabat᷑. & excussit animũ forti tẽpe¬
rantia .: & resiluert̃ om̃s cirtensiũ sordes
ab eo. ampliusq illuc ñ accessit. Deinde
patrẽ reluctantẽ euicit. ut me magistro
uteret᷑. Cessit ille atq concessit. & audire
me rur sus incipiens. illa mecũ suꝑstitione
in uolutꝰ ẽ. amans in manicheis osten¬
tationẽ continentiȩ. quã uerã & ger¬
manã putabat. Erat autẽ illa uecors
& seductoria pretiosas animas captanᷤ.
nondũ uirtutis altitudinẽ scientes
tangere. & suꝑficie decipi faciles:
sed tamen adumbratȩ simulateq uir¬
tutis. Non sane relinquens in cantatã
sibi a parentib terrenã uiã. romam
precesserat ut ius discer&. & ibi gladi¬
atorii spectaculi hiatu incredibili &

Expanded text:
taceat laudes tuas qui miserationes tuas taceat laudes tuas qui miserationes tuas non considerat, quae tibi de medullis meis confitentur. etenim uero ille post illa uerba proripuit se ex fouea tam alta, qua libenter demergebatur et cum mira uoluptate caecabatur, et excussit animum forti temperantia, et resiluerunt omnes circensium sordes ab eo ampliusque illuc non accessit. deinde patrem reluctantem euicit, ut me magistro uteretur: cessit ille atque concessit. et audire me rursus incipiens illa mecum superstitione inuolutus est amans in manichaeis ostentationem continentiae, quam ueram et germanam putabat. erat autem illa uecors et seductoria, pretiosas animas captans nondum uirtutis altitudinem scientes tangere et superficie decipi faciles, sed tamen adumbratae simulataeque uirtutis. Non sane relinquens incantatam sibi a parentibus terrenam uiam Romam praecesserat, ut ius disceret, et ibi gladiatorii spectaculi hiatu incredibili et
Abbreviated transcription (Latin):
sederẽ loco solito. & corã me adessent
discipuli : uenit. salutauit. sedit. atq
in ea quȩ agebantur intendit animũ.
& forte lectio in manib erat. quã dũ
exponerẽ oportune mͥ adhibenda ui¬
deret᷑ similitudo cirtensiũ. quo illud qđ
insinuabã & iocundius & planius fier&.
cũ irrisione morclaci eoꝵ qͦs illa capti¬
alipio ab illa peste sanando ñ cogitauerĩ.
At ille in se rapuit. meq illud non nisi
ꝓpt̾ se dixxisse credidit. Ꝙ qđ alius acci¬
per& ad succensendũ mͥ. accepit honestꝰ
adolescens ad succensendũ sibi. & ad me
ardentius diligendũ. Dixceras enĩ tu iã
olĩ & innexcueras litteris tuis. corripe
sapientẽ. & amabit te. At ego illũ non
corripuerã. Sed uteris tu om̃ib & scien¬
tib & nescientib ordine quo nosti. &
ille ordo iustꝰ ẽ. De corcle & lingua mea
carbones ardentes operatꝰ es: quib mentẽ
spei bonȩ adureres tabescentẽ ac sanares.

Expanded text:
sederem loco solito et coram me adessent sederem loco solito et coram me adessent discipuli, uenit, salutauit; sedit atque in ea quae agebantur intendit animum. et forte lectio in manibus erat. quam dum exponerem et opportune mihi adhibenda uideretur similitudo circensium, quo illud quod insinuabam et iucundius et planius fieret et cum inrisione mordaci eorum, quos illa captitunc de Alypio ab illa peste sanando non cogitauerim. at ille in se rapuit meque illud non nisi propter se dixisse credidit et quod alius acciperet ad suscensendum mihi, accepit honestus adulescens ad suscensendum sibi et ad me ardentius diligendum. dixeras enim tu iam olim et innexueras litteris tuis: corripe sapientem, et amabit te. at illum ego non corripueram, sed utens tu omnibus et scientibus et nescientibus ordine quo nosti — et ille ordo iustus est — de corde et lingua mea carbones ardentes operatus es, quibus mentem spei bonae adureres tabescentem ac sanares.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ int̾ me & patrẽ eius erat excorta &
cõpererã qđ circũ eocitialiter amar&e. &
grauit̃ angebar qd̃ tantã spẽ ꝑditurus
uł etiã ꝑdidisse mihi uidebat᷑. Sed monen¬
di eũ & aliqua cohercitione reuocandi
nulla erat copia. uł amicitiȩ beniuolen.¬
tia. uł iure magisterii. Putabã enĩ eũ
de me cũ patre sentire. ille uͦ sic ñ erat.
Itaq postposita in hac repatris uolun¬
tate. salutare me ceperat ueniens in
auditoriũ meũ. & audire aliquid atq
abire. Sic enĩ de memoria mͥ lapsũ erat
agere cũ illo. ne uanoꝵ ludoꝵ ceco & pre¬
cipiti studio tã bonũ interimer& ingeniũ.
erũ autẽ dñe tuqui presides gubernacu¬
ls om̃iũ quȩ creasti. non eũ oblitꝰ eras
futurũ int̾ filios tuos antistitẽ sacra¬
menti tui. & ut aꝑte tibi tribueret᷑
eiꝰ correctio. ꝑ me quidẽ illã sed nesci¬
entẽ me operatꝰ es. Nã quodã die cum

Expanded text:
quae inter me et patrem eius erat exorta. et quae inter me et patrem eius erat exorta. et conpereram, quod circum exitiabiliter amaret, et grauiter angebar, quod tantam spem perditurus uel etiam perdidisse mihi uidebatur. sed monendi eum et aliqua cohercitione reuocandi nulla erat copia uel amicitiae beniuolentia uel iure magisterii. putabam enim eum de me cum patre sentire, ille uero non sic erat. itaque postposita in hac re patris uoluntate salutare me coeperat ueniens in auditorium meum et audire aliquid atque abire. Sed enim de memoria mihi lapsum erat agere cum illo, ne uanorum ludorum caeco et praecipiti studio tam bonum interimeretur ingenium. uerum autem, domine, tu, qui praesides gubernaculis omnium, quae creasti, non eum oblitus eras futurum inter filios tuos antistitem sacramenti tui et, ut aperte tibi tribueretur eius correctio, per me quidem illam sed nescientem operatus es. nam quodam die cum
Abbreviated transcription (Latin):
uinũ. ego autẽ mentiendo querebam
tẏpũ. dixi tunc multa in hac sententia
caris meis & sepe aduertebã in his quomͦ
mihi ess&e. & inueniebã male mͥ e̾ẽ. & do¬
lebã & conduplicabã ipsũ male: & siquid
arrisiss&e ꝓsperũ tedebat apprehendere.
quia pene priusquã teneretur auolabat.
Congemiscebamus in his qui simul amice
uiuebamꝰ. & maxime ac familiarissime
cũ alipio & nebridio ista colloquebar. ꝗͣ
alipius ex eodẽ quo ego erat ortꝰ munici¬
pio. parentib. primatib. municipalib.
me minor natu. Nã & studuerat apud
qd ei bonꝰ & doctꝰ uiderer. & ego illum
ypt̾ magnã uirtutis indolẽ quȩ ñ in mag¬
na etate satis eminebat. gurges tamen
moꝵ carthaginensiũ quib nugatoria
feruent spectacula absorbuerat eum in
insaniã circensiũ. Sed cũ in eo miserabilit᷑
uolueret᷑. ego autẽ rethoricã ibi ꝓfessus
publica scola uterer : nondũ me audiebat
ut magistrũ ꝓpter quandã simultatẽ

Expanded text:
uinum, ego mentiendo quaerebam uinum, ego mentiendo quaerebam tyfum. dixi tunc multa in hac sententia caris meis et\' saepe aduertebam in his, quomodo mihi esset, et inueniebam male mihi esse et dolebam et conduplicabam ipsum male, et si quid adrisisset prosperum, taedebat adprehendere, quia paene priusquam teneretur auolabat. Congemescebamus in his qui simul amice uiuebamus, cum Alypio et Nebridio ista colloquebar; quorum Alypius ex eodem, quo ego, ortus erat municipio, parentibus primatibus municipalibus, me minor natu. Nam et studuerat apud quod ei bonus et doctus viderer; et ego illum, propter magnam virtutis indolem, quae in non magna aetate satis eminebat. Gurges tamen morum Carthaginensium, quibus nugatoria fervent spectacula, absorbuerat eum in insaniam Circensium: sed cum uolueretur, ego autem rhetoricam ibi professus publica schola uterer, nondum me audiebat ut magistrum propter quandam simultatem,