comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mandemꝰ memorie. U̾m e̾e̾ nescientes
s credentes tñ. ⁊ ubi sit u̾m qd̾ non
uenit ⁊ tͣnssit. S semꝑ eodem modo ma¬
net. qui sit mod̾ int̾pretande allegarie
cine ꝑ sapĩam dr̃a credit᷑ in spũs ancto u¬
trum as uisibłib antismorib ad miibi¬
lia recentiora eam ꝑducere suffitiat
an usq ad anine affectiones atq nat᷑am
an usq a memutabłem et̾itatẽ. an alte
omĩa uestiganda sunt. ⁊ que sit stabi¬
lis fides siue hystorica ⁊ temꝑalis sine
spiritalis ⁊ eterna ad gmͣ om̃is int̾preta¬
tio auctoritatis dirigenda est. ⁊ quid pro¬
sit ad intelligenda. ⁊ obtinẽda eterna u
funs est oĩm bonaꝵ actionum fides rerũ
temꝑalium. ⁊ quid int̾sit int̾ allegoriam
hystorie. ⁊ allegoriam scĩ. ⁊ allegoriã ser¬
monis. ⁊ allegoriã satͣmenti. Quomͦ ⁊ ipsa¬

Expanded text:
demus memoriae, verum esse nescientes. sed credentes tamen. Et ubi sit verum, quod non venit et transit, sed semper eodem modo manet. Qui sit modus interpretandae allegoriae, quae per sapientiam dicta creditur in Spiritu sancto: utrum a visibilibus antiquioribus ad visibilia recentiora eam perducere sufficiat; an usque ad animae affectiones atque naturam, an usque ad incommutabilem aeternitatem: an aliae omnia vestiganda sint. Et quae sit stabilis fides, sive historica et temporalis, sive spiritualis et aeterna, ad quam omnis interpretatio auctoritatis dirigenda sit. Et quid prosit ad intelligenda et obtinenda aeterna, ubi finis est omnium bonarum actionum, fides rerum temporalium. Et quid intersit inter allegoriam historiae, et allegoriam facti, et allegoriam sermonis,
Abbreviated transcription (Latin):
tis muigis theatͥcis ⁊ porticis duniaꝵ scͥp¬
turaꝵ ꝯsid̾at̾one. ⁊ tractatone pascam a
nimuni atq potemꝰ uane curiositatis fa¬
fici satiariq cupientem. hoc u̾e lib̾ali
⁊ ingenio ludo salubrit̾ enidiamͣ si:
nos mitacła spectaculoꝵ. ⁊ pulchͥtudo
delectat. ilłam desid̾emus ind̾e sapĩam q̃¬

Expanded text:
eatricis et poeticis, divinarum Scripturarum consideratione et tractatione pascamus animum atque potemus vanae curiositatis fafici satiarique cupientem: hoc vere liberali, et ingenuo ludo salubriter erudiamur. Si nos miracula spectaculorum, et pulchritudo delectant, illam desideremus videre Sapi
Abbreviated transcription (Latin):
sinu̾dum possumꝰ inh̾ere. obinrgemꝰ cal¬
tem nr̃a fantasiata. ⁊ tam nugatorios
⁊ deceptorios ludos de spectacło mentis e¬
itiamus. Ut amur gradib quos nobis di¬
uina pronidentia fabricare dignata ÷
cum enĩ sigm̃tis ludricͥs mimiũ delecta¬
ti euanesc̾emꝰ incrgitionib m̃is. ⁊ tetã
rationali creat᷑a seruiente legib suis ꝑ
sonos aclitt̾as ignẽ fumũ nubem colũ¬
pnan. qͣi quedam u̾ba uisibłia. cum in¬
fantia nr̃a parabolis ac siłitud̾ib quodã¬

Expanded text:
si nondum possumus inhaerere, objurgemus saltem nostra phantasmata, et tam nugatorios et deceptorios ludos de spectaculo mentis ejiciamus. Utamur gradibus quos nobis divina providentia fabricare dignata est. Cum enim figmentis ludicris nimium delectati evanesceremus in cogitationibus nostris, et totam rationali creatura serviente legibus suis, per sonos ac litteras, ignem, fumum, nubem, columnam, quasi quaedam verba visibilia, cum infantia nostra parabolis ac similitudinibus quodam
Abbreviated transcription (Latin):
appare̾t. ⁊ c̾tum est aliud eẽ cred̾e aliud
intellig̾e urarent. ⁊ ip̃i nec ocłis indĩ
posse istam lucem nec cam aliciua locoꝵua
stitate oogitari. ⁊ nusdm nõ presto ẽẽ q̾rẽ¬
tib. ⁊ nicħ ea certiꝰ atq serenus inneni¬

Expanded text:
apparet et certum est aliud esse credere, aliud apparet et certum est aliud esse credere, aliud intelligere; jurarent et ipsi, nec oculis videri posse istam lucem, nec cum aliqua locorum vastitate cogitari, et nusquam non praesto esse quaerentibus, et nihil ea certi
Abbreviated transcription (Latin):
uantate sectantes. tamoui autẽ ludricũ
est. ⁊ ioculare aliquid ꝯmͣdn nouimꝰ in
cuiꝰ ueri ꝯꝑat̃one ndeatur S diligendo
chris mhiamꝰ ⁊ ab eis recedentes amplex¬
mur nr̃a fantasmata. nã redeuntib nobiꝰᷤ
ad iuestigandã u̾itatem ip̃a in it m̾e occu¬
b s magnis insidiis latͦcinãtia nõ intelli¬
gentib ꝯmͣ late pateat qd̾ dcm̃ ÷ cauete a
siłachris. Itaq alii ꝑ ĩnu̾abłes mũtos ua¬
ga cogitat̃one uolutati sunt. alii deum ẽẽ
nõ possẽ nͥ corpus igneum putau̾nt. Alii
candorem lucis in mẽse ꝑ infinita spatia
quodam cueo fixi duo adu̾sa regna o¬
pmãtes. ⁊ talia reb ꝯstituentes principi¬
a cum siis fantasmatis fabłati sunt. quos
si iurare cogam utͣm ħ u̾a ẽẽ sciant. forta¬
sse nõ audeant. s uicissim dicant tu gͥ
ostende quid u̾m sit quib si nicħ respon¬
deam nͥ ut illam lucem qua eirant quaeis

Expanded text:
vanitate sectantes. Tamdiu autem est ludicrum vanitate sectantes. Tamdiu autem est ludicrum et joculare aliquid, quamdiu novimus in cujus veri comparatione rideatur. Sed diligendo chris inhiamus, et ab eis recedentes amplexamur nostra phantasmata. Nam redeuntibus nobis ad investigandam veritatem, ipsa in itinere occuribus, sed magnis insidiis latrocinantia, non intelligentibus quam late pateat quod dictum est: Cavete a simulacris . 96. Itaque alii per innumerabiles mundos vaga cogitatione volutati sunt. Alii Deum esse non posse, nisi corpus igneum putaverunt. Alii candorem lucis immensae per infinita spatia quodam cuneo fissum, duo adversa regna opinantes, et talia rebus constituentes principia, cum suis phantasmatibus fabulati sunt. Quos si jurare cogam utrum haec vera esse sciant, fortasse non audeant, sed vicissim dicant: Tu igitur ostende quid verum sit. Quibus si nihil respondeam, nisi ut illam lucem quaerant, qua eis
Abbreviated transcription (Latin):
spectator om̃is ꝑuenire se cuꝑe ꝯfiretur
cum uebem̃t̾ nẽ fallatur mingilat. ⁊
inde se iactat si alicͥs acutiꝰ oeteris. ⁊ uin¬
me obseruant. ⁊ si eludunt᷑ qr suanon
possunt illiꝰ delectent᷑ scientia qui eos e¬
ludit nam ⁊ si ille nesciret quib cansis
fallant᷑ intuentes. uł nescire cred̾etur pa¬
nt̾ erranti ullus plaud̾et. Si quis antem
de ppło unus eum dephend̾it maiorẽ illo
laudem se m̾eri putat nõ ob aliud nͥ qͥa
decipi falliq nõ potuit. Si autem młtis
aꝑtus sit nõ ille landat᷑. S nrident᷑ cet̾i
qui talia dep̾hend̾e ned̾unt. Ita omĩs pal
foris eam q̃rent. Itaq in tantas migas
⁊ tͣpitudines msi sumꝰ ut cum int̾roga¬
ti quid sit melius u̾m an falsum ore u¬
no respondeamus u̾m ẽe melius iocis ⁊
ludis tñ ubi nos utico non u̾a s ficta de¬
lectant. Młto ꝓpensius ꝯmͣ preceptis ꝓp̃ius
u̾itatis h̾eamus ira nr̃o iudito. ⁊ ore pu¬
nimur. aliud ratione approbantes alino

Expanded text:
fitetur, cum vehementer ne fallatur invigilat, et inde se jactat si quid acutius caeteris, et vivme observant; et si eluduntur, quia sua non possunt, illius delectantur scientia qui eos eludit. Nam si et ille nesciret quibus causis fallantur intuentes, vel nescire crederetur, pariter erranti nullus plauderet. Si quis autem de populo unus eum deprehenderit, majorem illo laudem se mereri putat, non ob aliud, nisi quia decipi fallique non potuit. Si autem multis apertus sit, non ille laudatur; sed irridentur caeteri qui talia deprehendere nequeunt. Ita omnis palmforis eam quaerunt. 95. Itaque in tantas nugas et turpitudines mersi sumus, ut cum interrogati quid sit melius, verum an falsum, ore uno respondeamus, verum esse melius; jocis et ludis tamen, ubi nos utique non vera, sed ficta delectant, multo propensius quam praeceptis ipsius veritatis haereamus. Ita nostro judicio et ore punimur, aliud ratione approbantes, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
quisq se aliqͥd intellig̾e̾ intelligit. ⁊ io¬
ip̃m rursus intelligit in ĩfuitum ꝑgere
intelligo. ⁊ nlła hic esse spatia cuiusgͣa
tumoris aut uolubłitatis intelligo. Inte¬
lligo ⁊̃ nõ me posse intellig̾e nsi inuã
⁊ me uiuat̾orem intelligendo fĩ certiꝰ m¬
telligo. Et̾na enĩ nita uitam temꝑalẽ ui¬
uacitate ip̃a suꝑat nec quid sit et̾nitas nͥ
intelligendo ꝯspitio. Mentis qͥppe aspectu
omẽm mutabłitatẽ ab et̾ntate se ĩgo
⁊ in ip̃a et̾nitate nłła spatia temꝑis pre

Expanded text:
isque se aliquid intelligere intelligit, et idipsum rursus intelligit, in infinitum pergere intelligo, et nulla hic esse spatia cujusquam tumoris aut volubilitatis intelligo: intelligo etiam non me posse intelligere, nisi vivam, et me vivaciorem intelligendo fieri, certius intelligo. Aeterna enim vita vitam temporalem vivacitate ipsa superat: nec quid sit aeternitas, nisi intelligendo conspicio. Mentis quippe aspectu omnem mutabilitatem ab aeternitate sejungo, et in ipsa aeternitate nulla spatia temporis ce
Abbreviated transcription (Latin):
antim ⁊ utͣm ocłid̾i. ⁊ manꝰ ⁊ pedes. ⁊
alia ħ gn̾is menbra que in scͥpturis no¬
miantur ad insibłem formã corporis re¬
fenda sunt. an ad significatõnes intelli¬
gibłum ⁊ spiratalium potentiaꝵ. sicut
galea. ⁊ scutum. ⁊ gladius. ⁊ cingłm ⁊
cet̾a talia. ⁊ qd̾ maxĩe q̃rend̾est quidꝓ
sit gm̾i humano qd̾ sic nobistũ ꝑ ratio¬

Expanded text:
 pedes, et alia hujus generis membra, quae in Scripturis nominantur, ad visibilem formam humani corporis referenda sint; an ad significationes intelligibilium et spiritualium potentiarum, sicut galea, et scutum, et gladius, et cingulum, et caetera talia. Et quod maxime quaerendum est, quid prosit generi humano,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ donum benignitatis eiꝰ qua placuit
et ꝯciliatum est actori suo ut nõ int̾iret
qͥcqͥd ab eo ÷ ꝑ u̾bum factum est. uiuini
rus ꝑ ꝯm̃ reformati sapient̾ uiuius.
qm̃ diligentes. ⁊ quo fruentes beateui¬

Expanded text:
 Donum benignitatis ejus, quo placuit et conciliatum est auctori suo, ut non interiret quidquid ab eo per Verbum factum est: unum r quem reformati sapienter vivimus, quem diligentes et quo fruentes beate vi
Abbreviated transcription (Latin):
latis redcamꝰ ad nos. ⁊ onittamus ea que
cum arbustis. ⁊ bestiis h̾emus ꝯmua
uno modo namq. hyrundo nidificat. ⁊
unũqt̾q amum genꝰ uno aliquo suo mͦ
dicamus quas figuras appetant. ÷ quate¬
nus impleant. ⁊ nos in edifitiis aliis¬
q corporeis oꝑib tamqͣmͣ d̾m oĩm taliũ
figuraꝵ ĩnum̃abłia machinãtur. Quid ĩ
nobis qd̾ unus intelligit has ip̃as uisibi¬
les corꝑm moles. ꝓportione magnas c̃e uł¬
ꝑuas. ⁊ om̃e corpus ħere dimidium. gͣnͣtu¬
lumcũq sit. ⁊ si diidium ĩ nu̾abiłes ꝑ¬
tes. ita qd̾ om̃e gͣnum milii sue ꝑti tante
qͣnͣtam in hoc mũdo nr̃m corpꝰ ten tam
magnu̾ e̾e ꝯmͣ mundꝰ est nobis totumq
istum mundum fig᷑aꝵ ratõne pulchͣm
ẽe nõ mole. Magnũ autẽ ud̾i nõ pro sua
qnͣticate s pro kreuitate nr̃a. id est aĩaliũ

Expanded text:
 Redeamus ad nos, et omittamus ea quae cum arbustis et bestiis habemus communia. Uno namque modo hirundo nidificat, et unumquodque avium genus uno aliquo suo mods omnibus judicamus, quas figuras appetant, et quatenus impleant, et nos in aedificiis aliisque corporeis operibus, tanquam domini omnium talium figurarum, innumerabilia machinamur? Quid est in nobis, quod intus intelligit has ipsas visibiles corporum moles proportione magnas e omne corpus habere dimidium, quantulumcumque sit; et si dimidium, innumerabiles partes: itaque omne granum milii suae parti tantae, quantam in hoc mundo nostrum corpus tenet, tam magnum esse quam mundus est nobis, totumque istum mundum figurarum ratione pulchrum esse, non mole; magnum autem videri, non pro sua quantitate, sed pro brevitate nostra, i
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pro eoꝵ sorte hoĩb ꝯsulit. s equaliter
nõ pot̃ om̃ib. q̾r si aligm̃ familiarũ snoꝵ
promptiꝰ gm̃ quelib alloqͥt᷑ nõ eum ma¬
gis diligit. S ad enm ht maiorẽ fiduti¬
am ⁊ aꝑtiorẽ temꝑis iania. ẽractat enĩ
rt᷑ dilig̾ prodesse nõ ppiłit ubi ꝯm̃ctioribꝰ¬
b prodee̾ malit miust est. Animi autẽ con

Expanded text:
ulit, si aequaliter non potest omnibus. quare si aliquem familiarium suorum promtius quam quemlibet alloquitur, non eum magis diligit, sed ad eum habet maiorem fiduciam et apertiorem temporis ianuam. tractat enim riter diligit prodesse non possit, nisi coniunctioribus prodesse malit, iniustus est. animi
Abbreviated transcription (Latin):
bores inu̾e cm̃ nlłus sensus milla est. ⁊
ex eo gn̾e est ista que nr̃i ⁊̃ corꝑis nu̾o¬
sitas agitur. qr ⁊̃ capilli. ⁊ ossã uiũt
que sine sensu p̃citunt᷑. Hac autem me¬
lior est uita sentiens. ⁊ tñ iuutam bestraꝵco¬
lere non debemꝰ. non sit nobis religio. uel
ĩa ꝑfecta ⁊ sapiens aĩa rat̃onalis. ciue i
reformatõnem que portionis sue qm̃ om̃iᷤᷤ
inta rat̾omlis. s ꝑ fecta est inrmutabli̾ ue¬
ritati secum intͥnsecus sine strepitu locmn¬
ti obtemꝑat nõ obtemꝑans antẽ utiosa
sit. Nlong᷑ ꝑ de excellit. S ꝑ illam eui lib̾e¬
ter obtemꝑit. qd̾ colit gͦ aũmus angelus
id colendum est ⁊̃ ab hoĩe ultimo qr ip̃a ho¬
m̃is. natura id nõ colendo facta est ultima
nõ enĩ aliundẽ capiens angelus aliunde h̃o
salutẽ nr̃am ut naturam humanã ip̃a d̾i
nos dod̾et. id est hõi cõlendum qd̃ ab om̃i
creatura intellectuali. ⁊ rat̾onali colend̾
est. hoc ⁊̃ ip̃os optimos angelos ⁊ excellen¬

Expanded text:
re, quoniam nullus sensus in illa est. Et ex eo genere est ista, qua nostri corporis numerositas agitur, qua etiam capilli et ossa vivunt, quae sine sensu praeciduntur. Hac autem melior est vita sentiens, et tamen vitam bestiarum colere non debemus. Non sit nobis religio vel ipsa perfecta et sapiens anima rationalis, sive in reformationemque portionis suae; quoniam omnis vita rationalis si perfecta est, incommutabili veritati secum intrinsecus sine strepitu loquenti obtemperat, non obtemperans autem vitiosa fit. Non ergo per se excellit, sed per illam cui libenter obtemperat. Quod ergo colit summus angelus, id colendum est etiam ab homine ultimo, quia ipsa hominis natura id non colendo facta est ultima. Non enim aliunde sapiens angelus, aliunde homsalutem nostram, ut naturam humanam ipsa Dei nos doceret id esse homini colendum, quod ab omni creatura intellectuali et rationali colendum est. Hoc etiam ipsos optimos Angelos, et excellen
Abbreviated transcription (Latin):
mines aut dñantium. aut seruitienti¬
um morte fintt᷑. serint᷑ autẽ sub ange¬
loꝵ maloꝵ suꝑbia pret̾ ip̃m tempus
quo est post mortem magis metuenda
est. Alud ⁊̃ cui uis cognosc̾e facile est

Expanded text:
mines, aut dominantium aut servientium morte finitur. Servitus autem sub angelorum malorum superbia propter ipsum tempus quod est post mortem magis metuenda est. Illud etiam cuivis cognoscere facile est,
Abbreviated transcription (Latin):
cum falsa ymaginat᷑ cole non debemꝰ
melior est n̾a stipła qͣmͣ lux mani co¬
gitatõne pro suspicantis uoluntate
tangimꝰ dementis est idere colendam
nõ sit nobis religio humanoꝵ oꝑmn
cultus. Meliores enĩ sunt ip̃i artifice
qui talia fabricant quos tñcred̾e nõ
debemus. non sit nobis religio cultꝰ¬
hoĩm mortuoꝵ qr si pie uixit non
sic hñtur. ut tales querant honoret
S a nobis illam tali uolunt quo illu¬
mĩante letant᷑ m̾iti sui nos e̾ẽ ⁊ sortes
honorandi gͦ sunt ꝓpt̾ imitatonem
nõ adorandi ꝓpt̾ religionem. Si autẽ
male int̾unt᷑. ubicumq sit nõ sunt
colendi. Non sit nobis religio cultus de¬
monum qr om̃is suꝑstito cum sit ma
sut gãm tñ cołe non debemꝰ. non sit nob̾
religio purioris aeris. ⁊ seremoris cul¬
tus quia Ince absente in umbratur. ⁊
purior illo fulgor ignis. ⁊̃ huiꝰ qͣn ta

Expanded text:
cum falsa imaginatur, colere non debemus. Melior est vera stipula, quam lux inani cogitatione pro suspicantis voluntate tangimus, dementis est credere colendam. Non sit nobcultus: meliores enim sunt ipsi artifices, qui talia fabricant, quos tamen colere non debemus. Non sit nobis religio hominum mortuorum: quia si pie vixerunt, non sic habentur ut tales quaerant honores; sed illum a nobis coli volunt, quo illuminante laetantur meriti sui nos esse consortes. Honorandi ergo sunt propter imitationem, non adorandi propter religionem. Si autem male vixerunt, ubicumque sint non sunt colendi. Non sit nobis religio cultus daemonum; quia omnis superstitio cum sit magsus, quem tamen colere non debemus. Non sit nobis religio etiam purioris aeris et serenioris cultus: quia luce absente inumbratur; et purior illo est fulgor ignis etia
Abbreviated transcription (Latin):
ritate que cum ita sint. hortor uos ho¬
ip̃m hortoruobistum. ut ad id quo
nos ꝑ sapĩam suã deus hortatur. qnͣ¬
ta possimꝰ cełitate curramꝰ nõ diliga¬
m mũdum qm̃ omĩa cine ĩ mũdo sunt
est ⁊ ambit̃o scł. nõ diligamꝰ ꝑ cͣrns
uoluptatem corrũꝑe atos corrampi ne
ad miserabłiorẽ corrupt̾onem dolorien
tormentoꝵ que ueniamꝰ. Non diliga¬
mus c̾tamina. ne angelis que talibus
gaudent in potestatem demur humili¬
andi unicendi u̾b̾adi. nõ diligamꝰ ui¬
sibłia spectacła ne ab ip̃a u̾itate ab er¬
rando ⁊ amando unibras in tenebras
proltiam᷑. Non sit nobis religio in fan¬
tasmatib nr̃is meliꝰ est enĩ qualetũq¬

Expanded text:
 Quae cum ita sint, hortor vos, hoipsum hortor vobiscum, ut ad id quo nos per sapientiam suam Deus hortatur, quanta possumus celeritate curramus. Non diligamus mundum, quoniam omnia quae in mundo sunt, est, et ambitio saeculi . Non diligamus per carnis voluptatem corrumpere atque corrumpi, ne ad miserabiliorem corruptionem dolorum tormentorumque veniamus. Non diligamus certamina, ne angelis qui talibus gaudent, in potestatem demur, humiliandi, vinciendi, verberandi. Non diligamus visibilia spectacula, ne ab ipsa veritate aberrando et amando umbras, in tenebras projiciamur. 108. Non sit nobis religio in phantasmatibus nostris. Melius est enim qualecumq
Abbreviated transcription (Latin):
creatori ⁊ eam colant ꝑ ꝑtes eiꝰ. a su̾mis
iido ad uia uenientes. s aliqͥ sem hoc
timent. ut pro sũmo do̾ aĩam colant. ⁊
primã intellectualem creaturam qͣm̃ per
u̾itatem pat̾ fabricauit ad ip̃am u̾itatẽ
semꝑ intuendam ⁊ se ꝑ ip̃m qr omĩmͦ
colenda dealbabũt᷑ ⁊ hiis primo eligunt
pulchͥora. in quib celestia mapĩe excellũt
gͦ in primis solis corpus occuatit. ⁊ in eo
nõ nsłi remanent. aliqͥ ⁊ lie splendorem
religione dignũ putant. Est enim nobis
ut ꝑhibetut ꝓpinquior Unde ucmorem
sp̃em here sentit᷑. Alii ⁊̃ cet̾oꝵ syderum
corꝑa adiungunt. ⁊ totum oelum cum ste¬
llis̃ suis. alii celo ethereo copłant aerem
⁊ istis duob suꝑiorib elem̾tis corporeis
subitiunt aĩas suas. S int̾ hos illi sibi
uident᷑ religiosim. qui uniu̾sam simł
creaturam. sd est mnundũ totum cum o̾i¬
b que m eo sunt. ⁊ uitam qua spirat᷑ ⁊
aĩatur. qmͣ̃ quidã corꝑeam. quidam in cor¬

Expanded text:
Creatori , et eam colant per partes ejus, a summis usque ad ima venientes. Sed aliqui se in hoc tenent, ut pro summo Deo animam colant, et primam intellectualem creaturam, quam per Veritatem Pater fabricavit, ad ipsam Veritatem semper intuendam, et se per ipsam, colenda dilabuntur; et in his primo eligunt pulchriora, in quibus coelestia maxime excellunt. Ergo in primis solis corpus occurrit, et in eo nonnulli remanent. Aliqui et lunae splendorem religione dignum putant: est enim nobis, ut perhibetur, propinquior; unde viciniorem speciem habere sentitur. Alii etiam caeterorum siderum corpora adjungunt, et totum coelum cum stellis suis. Alii coelo aethereo copulant aerem, et istis duobus superioribus elementis corporeis subjiciunt animas suas. Sed inter hos illi sibi videntur religiosissimi, qui universam simul creaturam, id est mundum totum cum omnibus quae in eo sunt, et vitam qua spiratur et animatur, quam quidam corpoream, quidam incor
Abbreviated transcription (Latin):
entia letantem. ⁊ corrũpentem qd̾ in
bonm suũ ꝯu̾tit. Alm̃ita scil camis
qne tñ r corrupta .i. amittentia for̃m
suã in menbroꝵ istoꝵ fabritam migͣnit. ⁊
corrupta refiuunt in aliam form ꝑ ꝯuenaẽ¬
diam tͣnssountia. ⁊ ꝑ intalem motum diuidi¬
cant᷑. quodam modo ut ex eis instructuram
nõ apta u̾o ꝑꝯgos meatus eitiant᷑. quoꝵ ali¬
ud fetulentissimũ reddit᷑ t̾re ad alias formas
adsumẽdas. Aliud ꝑ totum corpus ex alat. ali¬
ud totiꝰ aĩalis labentes nũos accipit. ⁊ incho¬
atur in prolem. ⁊ sine ⁊uementia duoꝵ cor¬
porum. siue tali aliquo fant asmate ⁊ motũ
ꝑ genitales uias ab ip̃o u̾tice defluit ĩfima
uoluptate. Iam u̾o mn matre ꝑ art̾os nu̾os dem¬
porum in locoꝵ nu̾m coaptatur. ut suas re¬
giones q̃ꝙ menbra occupent. ⁊ si modũ pa¬
tilitatis seruai̾unt luce coloris adm̃cta nac¬
citur corpus qd̾ formosum uocatur. ⁊ a suis
dilectorib amatͣ ac̾rime nõ tñ ieo plus

Expanded text:
entia laetantem, et corrumpentem quod in bonum suum convertit, alimenta scilicet carnis: quae tamen corrupta, id est amittentia formam suam, in membrorum istorum fabricam migrant, et corrupta reficiunt, in aliam formam per convenientiam transeuntia; et per vitalem motum dijudicantur quodammodo, ut ex eis in structuram o, per congruos meatus eiiciuntur; quorum aliud feculentissimum, terre redditur, ad alias formas assumendas: aliud per totum corpus exalatur, aliud totius animalis latentes numeros accipit et inchoatur in prolem et seu convenientia duum corporum, seuper genitales vias ab ipso vertice defluit in infima voluptate. Jamvero in matre per certos numeros temporum in locorum numerum coaptatur, ut suas regiones quaeque membra occupent; et si modum parilitatis servaverint, luce coloris adjuncta, nascitur corpus quod formosum vocatur, et a suis dilectoribus amatur acerrime: non tamen in eo plus
Abbreviated transcription (Latin):
qr de ip̃aͦ est. Itaq ⁊̃ filiꝰ recte dicit᷑. ex ip¬
so cet̾a ꝑ ip̃m precessit enĩ forma oĩm sũ¬
me iplens unũ de quo est. ut cet̾a que st̃
sint. ut omĩs ratõnalis ⁊ intellectuali
cteatura ni qua ho rectissime dicit᷑ factꝰ ad
ymagĩem ⁊ siłitud̾iem d̾i. nõ emĩ aliter¬

Expanded text:
st. Itaque etiam Filius recte dicitur ex ipso, caetera per ipsum. Praecessit enim forma omnium summe implens unum de quo est, ut caetera quae sunt, sint, ut omnis rationalis et intellectualis creatura, in qua homo rectissime dicitur factus ad imaginem et simi
Abbreviated transcription (Latin):
si umi simmꝰ. nobis ducib.⁊ ip̃a erit meli¬
or. uet lam cupiditas s temꝑantia noĩabi¬
tur. Nam cũ ip̃a ducit nos antẽ sequimꝰ. ca¬
piditas illa ⁊ libido. Nos u̾o tem̾itas. ⁊ stul¬
titia nũcupam᷑. Seqͣmur xp̃m caput no¬
strũ. ut ⁊ nos seqͣtur cui caput sumꝰ. hoc
femineaᷤ subingent uoluptates. unde xͦ¬

Expanded text:
si viri sumus. Nobis ducibus et ipsa erit melisi viri sumus. Nobis ducibus et ipsa erit melior, nec jam cupiditas, sed temperantia nominabitur. Nam cum ipsa ducit, nos autem sequimur, cupiditas illa et libido, nos vero temeritas et stultitia nuncupamur. Sequamur Christum caput nostrum, ut et nos sequatur cui caput sumus. Hocfemineas subjugent voluptates, unde
Abbreviated transcription (Latin):
uantia nicħ ex una parte formatũ qd̾ ũ
ex alt̾a parili dmm̾sione R̾ndeat. quid
iam de aĩa ip̃a dicam negetante modulu̾
nũ sensum incolumitatis refe̾ns omĩa
unitatẽ illam ꝯdctͥcem naturaꝵ oĩm. mił¬
ro eiudentius qͣm̃ corꝑinsinuet. loquor
de u̾micło ai. nte. q̃ualicurnq emeris
⁊ st̾coris laudem. u̾issime. ltq ub̾rie ꝑle
nq dix̾unt. Quid gͦ mirũ est si hoĩs aĩm
que ubicumq sit. ⁊ qͣliscumq sit omĩs¬
omi corpore est melior. dicam pulchre or¬
dinari. ⁊ de penis eius alias pulchͥtud̾ies fĩ
cum ibi nõ sit qnͣdo misera est ubi ẽẽ beato
cte intuꝑatur in melioris ꝯꝑatõne resꝑ¬
puitur. Omĩs autẽ natura aͣmuis extrema
u̾itate male sumꝰ cum quol uestigio u̾ita¬
tis. Młto gͦ det̾ns cum extremitate uesti¬
gii qnͣ carius uoluptatib adherem. umi¬
camꝰ gͦ huiꝰ cupiditatis uł blanditias uł
molestias sub ingemꝰ nobis hanc feminã

Expanded text:
vantia; nihil ex una parte formatum, quod non vantia; nihil ex una parte formatum, quod non ex altera parili dimensione respondeat. Quid jam de anima ipsa dicam vegetante modulum num sensum incolumitatis referens omnia, unitatem illam conditricem naturarum omnium, multo evidentius quam corpus insinuet? loquor de vermiculo animante qualicumque. Cineris et stercoris laudem verissime atque uberrime ple . Quid ergo mirum est, si hominis animam, quae ubicumque sit et qualiscumque sit, omni corpore est melior, dicam pulchre ordinari, et de poenis ejus alias pulchritudines fieri, cum ibi non sit quando misera est, ubi beatos esscte vituperatur, in melioris comparatione respuitur. Omnis autem natura quamvis extrema, veritate, male sumus cum quolibet vestigio veritatis: multo ergo deterius cum extremitate vestigii, quando carnis voluptatibus adhaeremus. Vincamus ergo hujus cupiditatis vel blanditias vel molestias; subjugemus nobis hanc feminam,
Abbreviated transcription (Latin):
b. aliud uictorib. aliud spectatorib aAlnd
quietis. ⁊ solũ d̾m ꝯtemplantib tͥbuens
cum in hiis om̃ib nõ sit malum nͥ peccatũ¬
ma eẽntia. ⁊ labor in bltima nõ uolu̾tauꝰ
qd̾ alio mͦ sic dici pot̾. lib̾tas a iustĩa ⁊ serui
aut profectu it̾ioris. aut defectu suo. Sed
profectu mr̾ioris ita corrumpit᷑. ut totus
in meliꝰ reformet᷑. ⁊ restituat᷑ in ĩ tegͣm
m̃ouissima tuba. ut nõ iam corrumpat᷑
necq corrupat. defectu autẽ suo in pul¬
ch̾tudies corruptibłiores .i. penaꝵ ordi¬
uem p̾cipitatur. nec in irem. qd̾ ad huc
pulchritudmes nommo. nichil enmi
ord̾matum. qd nõ sit pulchrum. ⁊ sic̾
ait apłus. om̃is ordo a d̾o est. Necc̃e est
autem fateamur meliorem esse hol̃em
possum dic̾e. ꝯsdd̾ans urorem coloris figu¬
ram terentẽ corꝑis priora cum mediis me¬
dia cum post̾iorib ꝯgruentia ⁊ unitatis
appetentia pro sue nat᷑e humilitate ser¬

Expanded text:
bus, aliud victoribus, aliud spectatoribus, aliud bus, aliud victoribus, aliud spectatoribus, aliud quietis et solum Deum contemplantibus tribuens: eum in his omnibus non sit malum nisi peccatuma essentia, et labor in ultima non voluntarius; quod alio modo sic dici potest, libertas a justitia, et servitaut profectu interioris, aut defectu suo. Sed profectu interioris ita corrumpitur, ut totus in melius reformetur, et restituatur in integrum in novissima tuba, ut jam non corrumpatur neque corrumpat. Defectu autem suo in pulchritudines corruptibiliores, id est poenarum ordinem praecipitatur. Nec miremur quod adhuc pulchritudines nomino: nihil enim est ordinatum, quod non sit pulchrum; et, sicut ait Apostolus, omnis ordo à Deo est . Necesse est autem fateamur meliorem esse hominem possum dicere, considerans nitorem coloris, figuram teretem corporis, priora cum mediis, media cum posterioribus congruentia, et unitatis appetentiam pro suae naturae humilitate ser
Abbreviated transcription (Latin):
mo. S ultimis seruis illis uidel angelis
qui dolorib. ⁊ misia dampnatoꝵ pascu̾t᷑¬
⁊ pro ista maliuolentia bonoꝵ lib̾atõne
torꝙ̃tur. Ita ordinãtur om̃s osfitiis. ⁊
finib suis in pulchtud̾iem uniu̾sitatis
tiante. solũ digitoꝵ motuma nec inlime cur¬
su aliqͣs tͥ dui tm̃ figuras. Ista emĩ q̃ ꝓpoĩta
suit infima qr ꝑtib imꝑfectis tota ꝑfecta
sunt siuem statu su̾i in moto pulchra sẽ¬
tiant᷑. tota ꝯsid̾anda sunt. si recte uolumus
iudicare. Xm enĩ nr̃m iuditium. siue de
toto siue de ꝑte iudic pulcbͣm est. uniu̾¬
so quipe mundo suꝑ fertur nec alic par
ti eius in gnͣtum uerum iudicam adhe¬
remꝰ. Eiror aut̃ nr parti adherẽs eiꝰ ip̃e ꝑ
ce factus est. S sit̾ nig̾ color in pictura.
cum toto sit pulcħ. sic istum totum ago¬
nem. decent̾ edit in ⁊mutabłis diumna
prouidentia. Aliud uictis. aliud certanti¬

Expanded text:
ino, sed ultimis servis, illis videlicet angelis, ino, sed ultimis servis, illis videlicet angelis, qui doloribus et miseria damnatorum pascuntur, et pro ista malevolentia bonorum liberatione torquentur. 76. Ita ordinantur omnes officiis et finibus suis in pulchritudinem universitatis,tiante solum digitorum motum, nec in lunae cursu aliquas tridui tantum figuras. Ista enim, quae propterea sunt infima, quia partibus imperfectis tota perfecta sunt, sive in statu, sive in motu pulchra sentiantur, tota consideranda sunt, si recte volumus judicare. Verum enim nostrum judicium, sive de toto, sive de parte judicet, pulchrum est: universo qntum verum judicamus, adhaeremus. Error autem noster parti adhaerens ejus, ipse per se foedus est. Sed sicut niger color in pictura cum toto fit pulcher; sic totum istum agonem decenter edit incommutabilis divina providentia, aliud victis, aliud certanti
Abbreviated transcription (Latin):
totum est. uoluptatis regnũ ⁊ nna pulch¬
tudo subias enĩ corrupt̃omi. qd̾ si nõ ẽẽt
sũma putaret᷑. s adest diuma prouidẽtia
que hanc ostendat. ⁊ nõ mala ꝓpt̾ tam ma¬
dolores ⁊ morbos. ⁊ distortiones menbroꝵ. ⁊
tenebras ocłoꝵ. ⁊ animoꝵ simłtates ac dis¬
sensiones. Ut ex hũs admoneam᷑ in ꝯmuta¬
bile aligͥo ẽẽ qu̾end̾. ⁊ hoc facit ꝑ infima
minist̾ia. quib id ag̾e mãĩfestum est nolu¬
ptatis. quos ext̾minatores ⁊ angelos nacũ¬
die diuine scͥpture noĩant. ꝯͣmͣuic ip̃i nec¬
crant quid de se agat᷑ boni. hiis siłes sunt
hoĩes qui gaudent misũs aliens. ⁊ risussͥ
ac ludriea spectacula exhibent. uł exhib̾i uo¬
lunt eu̾sionib. ⁊ errorib alioꝵ. atq ita
in hiis om̃ib honi ad monent᷑. ⁊ ex̾cent᷑.
⁊ uncunt. ⁊ tͥiamphant ⁊ regirant. mali
u̾o deciputur. cruciant᷑. Unncunt᷑. damp¬
nantur. ⁊ seruuint nõ uni oĩm dño sum¬

Expanded text:
pulchritudo; subjacet enim corruptioni: quod si non esset, summa putaretur. 75. Sed adest divina providentia, quae hanc ostendat et non malam, propter tam madolores et morbos et distortiones membrorum, et tenebras coloris, et animorum simultates ac dissensiones, ut ex his admoneamur incommutabile aliquid esse quaerendum. Et hoc facit per infima ministeria, quibus id ageptatis est; quos exterminatores et angelos iracundiae, divinae Scripturae nominant, quamvis ipsi nesciant quid de se agatur boni. His similes sunt homines qui gaudent miseriis alienis, et risus sibi ac ludicra spectacula exhibent, vel exhiberi volunt eversionibus et erroribus aliorum. Atque ita in his omnibus boni admonentur, et exercentur, et vincunt, et triumphant, et regnant. Mali vero decipiuntur, cruciantur, vincuntur, damnantur, et serviunt; non uni omnium summo Dom
Abbreviated transcription (Latin):
cogitant᷑ ꝑ eoidem ocłos aĩo mpacta. s iłł
quib ip̃is fantasmatis d̾r. nõ estis uosqͥdẽ¬
qd̾ ego quero. neq illud estis unde nos or
pulchrum adproto ñs pulchus sit ilłud uñ
improbo ⁊ adprobo. qr hoc ip̃m magis ad pro¬
bo. ⁊ nõ solum uobis s illis om̃ib corporib
tm̃ nos haisi. ante pono dem̃ regłam ip¬
sam qua indes ꝯcipe hoc modo. omis qui
se dubitantem intelligit. u̾m intelligͥ
g ͦ qui utrũ sit u̾itas dubitat in se ip̃o ht
uerum. Unde nõ dubit nec illud uł ullũ
u̾m nͥ uentate u̾m est. nõ it aq oportet
eum de u̾itate dubitare qui potuit un¬
aliqua ꝑte corrñpi possunt. ⁊̃ si omĩs ra¬
tiocmator int̾eat aut apud carnales infe¬
ros uet̾ascat. Non eĩ ratõcinat̃o talia facͥ
manent. ⁊ cum ĩueũmt᷑ nos mnouant

Expanded text:
osdem oculos animae impacta; sed illis quibus ipsis phantasmatibus dicitur: Non estis vos quod ego quaero, neque illud estis unde ego vospulchrum, approbo; cum pulchrius sit illud unde improbo et approbo: quare hoc ipsum magis approbo, et non solum vobis, sed illis omnibus corporibus unde vos hausi, antepono. Deinde regulam ipsam quam vides, concipe hoc modo: Omnis qui se dubitantem intelligit, verum intelligit, igitur qui utrum sit veritas dubitat, in seipso habet verum unde non dubitet; nec ullum verum nisi veritate verum est. Non itaque oportet eum de veritate dubitare, qui potuit unaliqua parte corrumpi possunt, etiamsi omnis ratiocinator intereat, aut apud carnales inferos veterascat? Non enim ratiocinatio talia facit, manent, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
ninc̾e. cum uĩcatur. qui suꝑando ad id ꝑ¬
uenit. qd̾ cum dolore amissur᷑ est. ⁊ uni¬
cit cum uĩci indeat᷑. Qsqͥs cedendo ad id per¬
uenit qd̾ nõ amittit ũnt̾. quẽ de lectat gͥ
lib̾tas ab amore mutabłum reꝵ lib̾ eẽ appe¬
tat. ⁊ ꝙm regnare delectat. Uni oĩm regͣ¬
natorid̾o subditꝰ heat plus eum diligendo
potiora. ⁊ mmꝰ mmora diligimꝰ sapientem
aĩam atq ꝑfectam talem diligat qualẽ
illam uid. stultam nõ tale̾. S qr ẽẽ per¬
fecta. ⁊ sapiens pot̾. qr nec se ip̃m d stult̾u

Expanded text:
uincere cum uincatur qui superando ad id puincere cum uincatur qui superando ad id peruenit quod cum dolore amissurus est; et uincit cum uinci uideatur, quisquis cedendo ad id peruenit quod non amittit inuitus. Quem delectat ergo libertas, ab amore mutabilium rerum liber esse appetat; et quem regnare delectat, uni omnium regnatori deo subditus haereat plus eum diligendo potiora et minus minora diligimus; sapientem animam atque perfectam talem diligat qualem illam uidet, stultam non talem, sed quia esse perfecta et sapiens potest; quia nec se ipsum debet stul
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰsgm̃ misi̾a mis est. qr nec cuiꝰqͣmͣ iustĩa
fit iustꝰ ⁊ ut nemo illi iustĩam. ⁊ d̃m.
sic nemo anfeit beatitio̾iem. ⁊ si aliqͣndo
forte alicꝰ ꝑicło uł exrore uł dolore ⁊ mouet᷑
usq ad eiis auxiliũ. aut correctionem ant
⁊solatõnem nõ usq ad suã subũsionem ua¬
lere patitur. In om̃ib autem offit̾osis labo¬
nib fute̾ quietis certa expectatone non fnͣ¬
gitur. quid enĩ ei nocebit qui bñ ⁊ uti in¬
nnico pot̾. eius enĩ p̾sidio atꝙ munm̃to
mimitit̾as non ꝑtimescit. cuiꝰ precepto
⁊ dono diligit mimicos. huic uiro intͥhu
nrĩs ꝑ sp̃m sanctum qui datꝰ est nobis.
Quis huic nocebit. quis hũc subingabit
est copia nõ gis ⁊fidit. S cum subtͣhunt᷑
agnoscit. Utͥm eum nõ ceꝑinit. qua ple¬
rumq cum ad sunt nob̾ putamꝰ qd̾ non
ea diligam. s cum abẽe ceꝑint inuei̾¬
mus qui sumꝰ. hoc enĩ sine amore nr̃o:
aderat qd̾ sine dolore discedit. Uidet᷑ gͦ

Expanded text:
cuiusquam miseria miser est, quia nec cuiusquam iniustitia fit iniustus. et ut nemo illi iustitiam et deum, sic nemo aufert beatitudinem. et si quando forte alicuius periculo uel errore uel dolore commouetur, usque ad illius auxilium aut correctionem aut consolationem, non usque ad suam subuersionem ualere patitur. in omnibus autem officiosis laboribus futurae quietis certa expectatione non frangitur. quid enim ei nocebit qui bene uti etiam inimico potest? eius enim praesidio atque munimento inimicitias non pertimescit, cuius praecepto et dono diligit inimicos. huic uiro in tribper Spiritum sanctum, qui datus est nobis . Quis huic nocebit? Quis hunc subjugabit?est copia, non eis confidit; sed cum subtrahuntur, agnoscit utrum eum non ceperint: quia plerumque cum adsunt nobis, putamus qea diligamus; sed cum abesse coeperint, inuenimur qui simus. hoc enim sine amore nostro aderat, quod sine dolore discedit. uidetur ergo
Abbreviated transcription (Latin):
hec autem ip̃a eiꝰ siłituto. ⁊ ĩo u̾itas ut eĩ
siła sunt ea forma est oĩm que sunt que
suma siłitudo ꝑrincipii ⁊ u̾itas est. qr siue
ulla dissłitudie est. Unde falsitas oritur
nõ reb ip̃is fallentib que nicħ alind ostẽ¬
dunt sentienti qmͣ spẽm suã qmͣ pro sne
pulchtudis acceꝑunt gͣdn necco ip̃is sẽsi¬
b fallentib qui pro nat᷑a sm corꝑis ad fe¬
cti nõ aliud cm suas affectiones presiden¬
ti aĩo mnitiant. s peccata aĩas fallunt
cum u̾m querunt relecta ⁊ neglecta u̾i¬
tate. nam qm̃ oꝑa magis gmͣ artificem.
atq ip̃am artẽ dilex̾unt. hoc enore pui¬

Expanded text:
 autem ipsa ejus similitudo, et ideo Veritas. Ut enim orma est omnium quae sunt, quae est summa similitudo Principii; et Veritas est, quia sine ulla dissimilitudine est. 67. Unde falsitas oritur, non rebus ipsis fallentibus, quae nihil aliud ostendunt sentienti quam speciem suam, quam pro suae pulchritudinis acceperunt gradu; neque ipsis sensibus fallentibus, qui pro natura sui corporis affecti, non aliud quam suas affectiones praesidenti animo nuntiant: sed peccata animas fallunt, cum verum quaerunt, relicta et neglecta veritate. Nam quoniam opera magis quam artificem atque ipsam artem dilexerunt, hoc errore puni
Abbreviated transcription (Latin):
epd̃ ip̃a est. si qͥd̾ se ip̃a nõ quent. tu autẽ
ad eam querendo uenisti. nõ locoꝵ spatio
s mentis affectu ut ip̃e int̾ior homo cum
suo in habitatore nõ infima ⁊ carnali. sed
sũma ⁊ spetiali uoluptate ꝯuei̾at. ant siñ
c̾ns q̃ dico ⁊ an u̾a sint dubitas. cerne sal¬
tem ut tñ te de hiis dubitare nõ dubites
⁊ si c̾cum est te esse dubitantẽ. qnere unde

Expanded text:
quod ipsa est: siquidem se ipsa non quaerit; tu autem quod ipsa est: siquidem se ipsa non quaerit; tu autem ad ipsam quaerendo venisti, non locorum spatio, sed mentis affectu, ut ipse interior homo cum suo inhabitatore, non infima et carnali, sed summa et spirituali voluptate conveniat. 73. Aut si non cernis quae dico, et an vera sint dubitas, cerne saltem utrum te de iis dubitare non dubites; et si certum est te esse dubitantem, quaere unde
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ restat uñ nõ possit aĩa recordari primã
pulccid̃iem gm relinqͥt qͣnto de ip̃is cor¬
poris suis uitiis pot̾. Ita enĩ sapĩa d̾i per¬
tendit. a fine uido ad finem fortit̾᷑. Ita ꝑ
hanc ille sũmꝰ artisex oꝑa sua in unum
finem decoris ordinata ꝯnexuit ita illa
bonitas a sãmo ad extremũ nlłi pulch̾tu¬
dini que ab ip̃o solo esse poss muidit. ut
uemo ab ip̃a u̾itate abitiatur. qui nõ ex¬
ciprat᷑ ab aliqͣ effigie u̾itatis. quere ̃ cor¬
rimt dolorem. ꝯueĩentia pariunt uoluꝑ¬
tatem. Detognosce gͥ que sit sũma ꝯueĩ¬
aĩam transcend̾e te. Illuc gͦ dende. Unde ip¬
sum lum̃ ratõis accenditur auo enĩ ꝑueĩt
omĩs honꝰ ratõcinator nisi ad u̾itatem. cñ
ad se ip̃a u̾itas. nõ utiq ratiocinando ꝑue¬
niat. S qd̾ rat̃ocmãtes appetunt ĩp̃a sit.
unde ibi ꝯuementiam qua suꝑior eẽ nõ
possit. ⁊ ip̃e ꝯueni tñ ea afit̾e te nõ esse

Expanded text:
 restat, unde non possit anima recordari primam pulchritudinem quam relinquit, quando de ipsis suis vitiis potest? Ita enim sapientia Dei pertendit a fine usque ad finem fortiter . Ita per hanc summus ille artifex opera sua in unum finem decoris ordinata contexuit: ita illa bonitas a summo ad extremum nulli pulchritudini quae ab ipso solo esse posset invidit, ut emo ab ipsa veritate dejiciatur, qui non excipiatur ab aliqua effigie veritatis. Quaere in corriant dolorem, convenientia pariunt voluptatem. Recognosce igitur quae sit summa convenianimam te transcendere. Illuc ergo tende, unde ipsum lumen rationis accenditur. Quo enim pervenit omnis bonus ratiocinator, nisi ad veritatem? cum ad seipsam veritas non utique ratiocinando perveniat, sed quod ratiocinantes appetunt, ipsa sit. Vide ibi convenientiam qua superior esse non possit, et ipse conveni cum ea. Confitere te non esse
Abbreviated transcription (Latin):
ueniũt bñ iuuentes. tantũdem est om̃ib.
nec inmꝰ fit cum płes hu̾int. ⁊ pot̾ ẽẽ temp̃¬
qͣñdo bonꝰ cantator cantare nõ decent̾ q̃ at¬
⁊ indigeat uoce alt̾nis qua sͥ exhibeatur
qd diligit. tamꝙͣ si alicubi ꝯmuet᷑ ubi eñ
cantare turpe sit. & deceat andire cantan.¬
tem. bñ nui̾e autẽ semꝑ des. q̃r qͥsqͥs hoc¬
⁊ diligit. ⁊ facit. nõ solum nõ muid mu¬
tantib. s ⁊ hus se p̃b libentissime ates
humanissime qnͣtum pot̾. noc eis tñ ĩdig
nã qd̾ in illis diligit in se ip̃o ht̃ totum
atq ꝑfectum. ita cum diligat pror̾im
tamçim se ip̃m. nõ mind ei qr nec sͥ ip̃i
prestat ei qd̃ pot̾ qr ⁊ sibi ip̃i nõ eo ndi¬
get. qr nec se ip̃o tm̃ do̾ indig cui adħen

Expanded text:
unt bene uiuentes, tantundem est omnibus nec minus fit, cum plures habuerint. et potest esse tempus, quo bonus cantator cantare non decenter queat et indigeat uoce alterius, qua sibi exhibeatur quod diligit; tamquam si alicubi conuiuetur ubi eum cantare turpe sit, sed deceat audire cantantem. bene uiuere autem semper decet. quare quisquis hoc diligit et facit, non solum non inuidet imitantibus, sed eis se praebet libentissime atque humanissime, quantum potest; nec eis tamen indiget. nam quod in illis diligit, in se ipso habet totum atque perfectum. ita cum diligat proximum tamquam se ipsum, non inuidet ei, quia nec sibi ipsi; praestat ei quod potest, quia et sibi ipsi; non eo indig
Abbreviated transcription (Latin):
que ueniat᷑ eo aĩo ferat stultĩam ꝓximi en
quo stult̾ suam ferret si stultꝰ e̾et. ⁊̃ ama¬
ret sapĩam. Quapp si ⁊ ip̾̃a suꝑdia u̾e lib̾ta¬
Iam u̾e cũcta spetacła. ⁊ om̃is ala q̃ appłia¬
qne appllat᷑ cunositas qͥd aliud q̃nt amͣ de

Expanded text:
que ueniatur, eo animo ferat stultitiam proximi, quo suam ferret, si stultus esset et amaret sapientiam. quapropter si et ipsa superbia uerae libertaiam uero cuncta spectacula et omnis illa quae appellatur curiositas quid aliud quaerit quam de
Abbreviated transcription (Latin):
significat amatores. ꝯcupiscentia ocłoꝵ
curiosos. ambit̾o scłi suꝑbos. Enplex ⁊̃
temptat̃o in hoĩe qnẽ u̾itas ip̃a suscepit
cauẽda monstͣca est. Dic inquit demptator
lapidib istis ut panes fiant. at ille ⁊ solꝰ
⁊ unꝰ magr̃. nõ inqͥt in pane solo uiuit
ho sed in om̃i u̾bo dĩ. Ita enĩ domitam do¬
cuit e̾̃e oport̾e cupiditatem uoluptatis ut
nec fati cedend̾ sit s forte dñat̾ois tẽ¬
ꝑilis fastu decipi pot̾at qui carnis uolup¬
tate nõ potint. Omĩa gͦ mundi regnamõ¬
stͥca sunt. ⁊ dictum est omĩa tͥ dabo si pro¬
stratus adorau̾is me. cui responsũ est do¬
minum deum dnũ adorabis. ⁊ illi soli ser¬
ues. Ita calcata suꝑbia est. ⁊ subiecta est
ã extrema ⁊̃ cuositatis illecebra. nõ eĩ
ut se de fastigio templi p̾cipitaret urge¬
bat nisi cã tm̃ aliqͥd exꝑiendi. s necc h¬
hic inctus est. ⁊ ĩo sic R̾ndit ut intelli¬
g̾emus nõ opus ẽẽ ad cognoscend̾ d̾m temp

Expanded text:
significat, concupiscentia oculorum curiosos, ambitio saeculi superbos. triplex etiam temtatio in homine, quem ueritas ipsa suscepit, cauenda monstrata est. dic, inquit temtator, lapidibus istis ut panes fiant. at ille unus et solus magister: non in pane solo uiuit homo, sed in omni uerbo dei. ita enim domitam docuit esse oportere cupiditatem uoluptatis, ut nec fami cedendum sit. sed forte dominationis temporalis fastu decipi poterat qui carnis uoluptate non potuit; omnia ergo mundi regna monstrata sunt ot dictum est: omnia tibi dabo, si prostratus adoraueris me. cui responsum est: dominum deum tuum adorabis et illi soli seruies. ita calcata superbia est. subiecta est autem extrema etiam curiositatis inlecebra; non enim ut se de fastigio templi praecipitaret urgebat nisi causa tantum aliquid experiendi. sed neque hic uictus est. et ideo sic respondit, ut intellegeremus non opu
Abbreviated transcription (Latin):
putant incħ colend̾ ẽe ne seriant. U̾m
pt̾ni qmͣqͣm in hac reꝵ extremitate mi¬
sen iactant ut nitia sua sibi dñati pa¬
tiant᷑ uł libid̾ie uł suꝑbia uł curiosita¬
te dampnati. uł duob hoĩm uł om̃ib
ꝙm duu sunt in hoc stadio uite huma¬
ne licieis egredi ⁊ unicere. si prius cre¬
dant qd intellig̾e nũdum ualent. ⁊ nõ
diligant mimdimi am̃ om̃e qd̾ i mĩto

Expanded text:
putant nihil colendum esse ne seruiant. uerum putant nihil colendum esse ne seruiant. uerum tamen quamquam in hac rerum extremitate miseri iaceant ut uitia sua sibi dominari patiantur uel libidine uel superbia uel curiositate damnati uel duobus horum uel omnibus: quamdiu sunt in hoc stadio uitae humanae, licet eis congredi et uincere, si prius credant quod intellegere nondum ualent et non diligant mundum; quoniam omne quod in
Abbreviated transcription (Latin):
stitõmi se iuolitũt. ⁊ misa implicauit s¬
uitute. s frustͣ hoc sentiũt. nõ eĩ effiti¬
unt ut nõ seruiant. remanẽt quippe ip̃a
uicta. quib ut illa colenda opinarẽtur. ad¬
tͣcti sunt. Sinunt enim cupiditati tͥplici
uł uoluptatis uł excellentie. uł spectacłi
nego esst ꝯm̃q̃m istoꝵ qui nichil colend̾
existimant qui non aut carnalib gaudi¬
is subditꝰ sit aut potu̾iam uanã foueat.
aut aliquo spectacło delectatꝰ msaniat.i¬
ta nescientes diligunt temꝑalia. ut nide
beaticudinẽ expectent. hiis autem reb qͥb
quisq beatus uult effici seruiat necc̃e
est uelit nolit. nam quocinnq dux̾int se¬
quit᷑. ⁊ quis ea uisus fu̾it aust̾e posseme qu¬
tint᷑. possunt autẽ aufi̾e ista ⁊ seitilla
ignis. ⁊ aliqua ꝑua bestiola. postremo ut
omitram ĩnu̾ables adu̾sitates tempꝰ ip̃m
aufat. necc̃e est oĩa transeuntia. Itaq
cum oĩa temꝑalia mũdus iste ꝯcludat ÷
om̃ib mundi ꝑtib sermu̾t qui ꝓpt̾ea

Expanded text:
i se involvunt, et misera se implicant servitute. Sed frustra hoc sentiunt: non enim efficiunt ut non serviant; remanent quippe ipsa vitia, quibus ut ipsa colenda opinarentur attracti sunt. Serviunt enim cupiditati triplici, vel voluptatis, vel excellentiae, vel spectaculi. Nego esse quemquam istorum qui nihil colendum existimant, qui non aut carnalibus gaudiis subditus sit aut potentiam uanam foueat aut aliquo spectaculo delectatus insaniat. ita nescientes diligunt temporalia, ut inde beatitudinem expectent. his autem rebus, quibus quisque beatus uult effici, seruiat necesse est, uelit nolit; nam quocumque duxerint sequitur, et quisquis ea uisus fuerit auferre posse metuitur. possunt autem auferri ista et scintilla ignis et aliqua parua bestiola; postremo, ut omittam innumerabiles aduersitates, tempus ipsum auferat necesse est omnia transeuntia. itaque cum omnia temporalia mundus iste concludit, omnibus mundi partibus seruiunt qu?: propterea
Abbreviated transcription (Latin):
uñ reuocam᷑. uocam᷑ aute ad ꝑfectam na¬
turam humanã qͣlem ante percatum de¬
us fecit. Reuocam᷑ autẽ ab eiꝰ dilectione
qͣmͣ peccando merummꝰ q̃r od̾imus opor¬
tet. unde ut liłemur optamꝰ. Od̾imus
g ͦ temꝑales neccessitud̾i̾es. si et̾nitatis ca¬
in eõ debet dilig̾e̾ qd̾ sͥ ip̃e est corpora
u̾o nõ sant qd̾ nos simnꝰ. Non gͦ in hoĩe
corpꝰ est expetend̾ ant dessd̾and̃. Ual enĩ au
hoc ⁊̃ qd̾̃ preceptum est ne ꝯcupisdas rem
proxini tui. Quappt̾ qͥsqͥs in proximo di¬
ligit aluid qͣmͣ sibi ip̃e est non eum diligͤ
tangmͣ se ip̃m. Ip̃a gͥnat᷑a humana sine
carnali ꝯditõne diligenda est. siue sit ꝑ¬
fitienda siut ꝑfecta. om̃s sub uno deo pa¬
tre aggnati sunt. qui eñ dilig̾t ⁊ fatiũt
uoluntatem ip̃iꝰ. ⁊ ĩ uicẽ sͥ sunt ⁊ pr̃es ꝯ

Expanded text:
unde reuocamur. uocamur autem ad perfectam naunde reuocamur. uocamur autem ad perfectam naturam. humanam, qualem ante peccatum nostrum deus fecit; reuocamur autem ab eius dilectione, quam peccando meruimus. quare oderimus oportet, unde ut liberemur optamus. oderimus ergo temporales necessitudines, si aeternitatis cain eo debet diligere quod sibi ipse est. corpora uero non sunt quod nos sumus; non ergo in homine corpus est expetendum aut desiderandum. ualet ad hoc etiam quod praeceptum est: ne concupiscas rem proximi tui. quapropter quisquis in proximo aliud diligit quam sibi ipse est, non eum diligit tamquam se ipsum. ipsa igitur natura humana sine carnali condicione diligenda est, siue sit perficienda siue perfecta. omnes sub uno deo patre cognati sunt qui eum diligunt et faciunt uoluntatem ipsius, et inuicem sibi sunt et patres,
Abbreviated transcription (Latin):
uł filii uł ꝯiges uł quiq crgnati aut
affines aut cines. Nam ⁊ ista dilectio
temꝑalis est. nõ enĩ ullas tales necessi¬
tidines h̾erenus que nascendo ⁊ mori¬
endo atingunt. si nat᷑a nr̃a in p̃ceptis
⁊ ymagĩe d̾i manẽs ĩ istam corruptio¬
nem nõ relegaret᷑. itaꝙ ad pristiam
ꝑfectamq nat᷑am. Nos ip̃a u̾itas uocans.
p̃cepit ut cͣrnali ꝯsueticonu resistam̾ docent
nemĩem aptum ẽẽ regno d̾i. qui nõ istas car¬
nales neccessitud̾res od̾it. Neoqꝙ hoc cuiqͣm
in humanum uid̾i d. Magiem̃ est inhuma¬
num nõ amare in hoĩe qd̾ homo est. S a¬
mare qd̾ fluis est. hoc est enĩ nõ meo a¬
mare s̃lico qd̾ ad d̾m ꝑtin. s amare illd̾ ꝙ
non ꝑueĩt qui nõ ꝯ munẽ rem s priua.
tam diligit. Inmo utͣmq ait qͥspiam. Uñ
illud unũ dicit deus. dicit enĩ uenssime.
u̾itas. Nemo pot̃ duob dm̃is seruire. nemo
em̃ pot̃ perfecte dilig̾e̾ quo uocam᷑ nͥ od̾it

Expanded text:
 vel conjuges, vel quique cognati: aut affines, aut cives, nam et ista dilectio temporalis est. Non enim ullas tales necessitudines haberemus, quae nascendo et moriendo contingunt, si natura nostra in praeceptis et imagine Dei manens, in istam corruptiotemporalis est. itaque ad pristinam perfectamque naturam nos ipsa ueritas uocans praecipit ut carnali consuetudini resistamus, docens neminem aptum esse regno dei qui non istas carnales necessitudines oderit. neque hoc cuiquam inhumanum uideri debet. magis enim est inhumanum non amare in homine quod homo est, sed amare quod filius est; hoc est enim non in eo amare illud quod ad non peruenit qui non communem, sed priuatam rem diligit? immo utrumque, . ait quispiam; immo illud unum, dicit deus. dicit enim uerissime ueritas: nemo potest duobus dominis seruire; nemo enim potest perfecte diligere quo uocamur, nisi oderit
Abbreviated transcription (Latin):
q̃dam iustĩa cuiꝰ hẏstoria uetꝰ testam̃tum
nocatur. qͣi t̾renum pollicens regnũ. que
cuꝰ ppłi uita int̾m temꝑał incipit adñi
aduentu in humilitate usꝙ ad diemiudi¬
tii qnͣdo in clantate uẽturꝰ. post qd̾ iuditi¬

Expanded text:
quadam justitia: cujus historia Vetus Testamentum vocatur, quasi terrenum pollicens regnum; quaeCujus populi vita interim temporalis incipit a Domini adventu in humilitate, usque ad diem judicii, quando in claritate venturus est. Post quod judici