comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
innes instantes orationi cum mulicribus et maria que fuit mater. iesu et frĩbus
ipsius. Necnon et paulus apls̃ in eandem historie ueritatem pari uoce concordat.
scendi autem scdĩ reuelationem et neminem uidi nsi petrum et iacobum frati
mum non adiitteret qui etiam nomina fratrum illius ediderunt. simili eos asseres
atribus errore deceptos quo in patre estimando sunt lapsi: argute precauit. et an
hec ead̾ uocabula ab euangelistis in loco alio nominari. et eosõ eẽ fratres domini
s marie. Matheus loquitur. Erant autem ibi haud dubium quin ante cci¬
cem domini etiam mmulieres muite a longe expectantes que secute fuerat iesum a
lea imistrantes illi. Inter quas erant maria magdalene et maria iacobi et ios
tis et mater filiorum zebedei. ¶Ltem marcus. Erant autem et mulieres de lõge

Expanded text:
instantes unanimes in oratione cum mulieribus et Maria matre Jesu, et fratribus instantes unanimes in oratione cum mulieribus et Maria matre Jesu, et fratribus ipsius . Necnon et Paulus Apostolus in eadem historiae veritate pari voce concordat: Ascendi autem secundum revelationem, et neminem vidi, nisi Petrum et Jacobum fratrem onium non admitteret, qui etiam nomina fratrum illius ediderunt, simili eos asserens  Al. asseris in fratribus errore deceptos, quo « in patre aestimando sunt lapsi, argute praecavit, et ait: Haec eadem vocabula ab Evangelistis in alio loco nominari, et eosdem esse fratres Domini, filios Mariae. » Matthaeus loquitur: Erant autem ibi haud dubium quin ante crucem Domini et mulieres multae a longe spectantes, quae secutae fuerant Jesum a Galilaea, ministrantes illi. Inter quas erant Maria Magdalene, et Maria Jacobi, et Joseph mater, et mater filiorum Zebedaei . Item Marcus: Erant autem et mulieres a longe
Abbreviated transcription (Latin):
rcis interfectos gratis et obtmebimus et unigentos primogemtos appellari. Ext
angeliis nominari ut ibi. Ecte mater eius et fratres eius stabant foris: querent
loqui cum eo et alibi. Post hoc ascendit capharnaum ipẽ et mater eius et fratres
us. Et ibi. Dixerunt ergo ad eum fratres ipsuis. Transi hnic et uade in uidea
ut et discipuli tin uideant opera tua que facis. Nemo emin i occulto aliquid faciẽs
it ipẽ in palam eẽ. Si hec facis manifesta te ipsum huic mundo: iohanne desu
inferente: neq enim fratres eius tunc credebant in eum ¶ltem marcus atq ina¬
eus. Et docebat eos in synagoga eorum in patria sua. ita ut stuperent et dicer
Unde huic omnns hec sapientia et uirtutes. Nonnie hic ẽ fabri filius. Monne
ater eius dr̃ maria et fratres eius iacobus et ioseph. et simon et iudas. et sorores
omnes apud nos sunt. lucas quoq in actibus aplõrum ita refert. hi omnes erat̃

Expanded text:
teberis interfectos, ingratis obtinebimus, et unigenitos primogenitos appellari. 11.teberis interfectos, ingratis obtinebimus, et unigenitos primogenitos appellari. 11.vangeliis nominari, ut ibi: Ecce mater ejus et fratres ejus stabant foris, quaerentes loqui cum eo . Et alibi: Post haec descendit Capharnaum, ipse et mater ejus, et fratres ejus . Et ibi: Dixerunt ergo fratres ejus ad eum: Transi hinc, et vade in Judaeam, ut et discipuli tui videant opera tuit ipse in palam esse. Si haec facis, manifesta teipsum mundo . Joanne desuper inferente: Neque enim fratres ejus tunc credebant in eum . Item Marcus et Matthaeus: Et docebat eos in synagoga eorum in patria sua, ita ut stuperent, et dicerent: Unde huic omnis haec sapientia et virtutes? Nonne hic est fabri filius? nonne mater ejus dicitur Maria, et fratres ejus Jacobus et Joseph, et Simon et Judas, et sorores ejus omnes apud nos sunt ? Lucas quoque in Actibus Apostolorum ita refert: Hi omnes erant
Abbreviated transcription (Latin):
autem sequentes faciunt non debuit lege primogenti teneri qui de sequentibus i gno¬
ebatur . Sed tenetur lege primogeniti: etiam ille quem fratres ceteri non sequu
Colligitur primogemtum eum uocari qui uuluam aperiãt. et anteꝙͣ nullus fit:
on eum quem frater post genitus subsequatur.Moises scribit in exodo fa
est autem circa mediam noctem. et domnus percussit omne primogenitum in terra
gipti: a primogenito pharaonis qui sedebat super thronm eius usq ad primos¬
tum captiue qu̾e est ad lacum et omne primogenitum pecoris ¶ Responde mil¬
tantum illi uocantur qui fratres habent: ergo ab internectione unigeniti liberati sunt
atem et unigeniti cesi sunt contra sentenciam factum est : ut inter primogentos et
ungemti morerentur. Nut unigenitos liberabis apena et ridiculus etis: aut si cõfi¬

Expanded text:
autem sequentes faciunt, non debuit lege primogeniti teneri, qui de sequentibus ignoautem sequentes faciunt, non debuit lege primogeniti teneri, qui de sequentibus ignorabat. Sed quia tenetur lege primogeniti, etiam ille quem 216 fratres caeteri non sequuntur: colligitur eum primogenitum vocari, qui vulvam aperiat et ante quem nullus sit, non eum quem frater post genitus subsequatur. Moyses scribit in Exodo: Factum est autem circa mediam noctem et, Dominus percussit omne primogenitum in terra Aegypti, a primogenito Pharaonis, qui sedebat super thronum ejus, usque ad primogenitum captivae, quae est ad lacum, et omne primogenitum pecoris . Responde mitantum illi vocantur, qui fratres habent, ergo ab internecione unigeniti liberati sunt. Si autem ut unigeniti caesi sunt, contra sententiam factum est, et inter primogenitos et unigeniti morerentur. Aut unigenitos liberabis a poena, et ridiculus eris: aut si confi
Abbreviated transcription (Latin):
secundus. Nihil debeo sacerdoti: insi et ille fuerit procreatus per quem is qui
ante natus ẽst. incipiat eẽ primogenitus. Nonne inhi ipsi apices loquentur.
Et me stulticie redarguent eum dictum eẽ primogenitum qui aperiat uuluã
non qui habeat et fratres: ¶ Deniq niterrogo de iohanne quẽ constat eẽ
ngentum an et primogenitus fuerit uttum ne et ipẽ scdm̃ legem pro tote
cui segi fuerit obuoxius. Ambigi non pt̃. Certẽ de saluatore scriptura sic lo¬
utur. Cum expleti eent̃ dies purgationis eorum scdm̃ legem moisi: duxci
eum in hierusalem ut offerrent eum domino sicut scciptum est in lege domini
omne masculinum quod aperit uuluam sanctum domino uocabitur : et¬
daret Hostias secundum q dictum ẽ in lege domini par turturum aut duos pul¬
los columbarum. Si hec. lex tantum ad primogenitos pertinet. primogenitum

Expanded text:
secundus. Nihil debeo sacerdoti, nisi et ille fuerit procreatus, per quem is qui secundus. Nihil debeo sacerdoti, nisi et ille fuerit procreatus, per quem is qui ante natus est, incipiat esse primogenitus. Nonne mihi ipsi apices loquentur, et me stultitiae redarguent, eum esse dictum primogenitum, qui aperiat vulvam, non qui habeat et fratres? Denique interrogo de Joanne, quem constat esse unigenitum, an et primogenitus fuerit? Utrumne et ipse secundum Legem, pro toto ei legi fuerit obnoxius? Ambigi non potest. Certe de Salvatore Scriptura sic loquitur: Cum expleti eeum in Hierusalem, ut offerrent eum Domino, 23. sicut scriptum est in lege Domini: Quia omne masculinum, quod aperit volvam, sanctum Domino vocabitur. darent hostias secundum quod dictum est in Lege Domini, par turturum, aut duos pullos columbarum . Si haec lex tantum ad primogenitos pertinet, primogenitum
Abbreviated transcription (Latin):
.Nos autem ita definimus. Onims uingenitus est primogenitus: non oninis
Omnẽ inquit dommnus ad aaron quod aperit uiluam ab omni carne que offertur
domino ab homine usq ad pecus tibi eruit. Tantuminõ precnis redimant pr¬
mogenita hominum et primogenita pecorum immundorum. Definiuit sermo dei
quid sit primogenitum Onme eumm qd̾ aperit uuluam. Alioquin si non est pͥmo¬
genitus insi is tantum quem secuntur et fratres: tamdiu sacerdotib primogenita
non debentur ꝙͣ diu et alia fuerint procreata: ne forte partu postea non s cõseqͥte
ungenitus sit et non primogenitus. Redemptio in quit eius erit ab imno mẽse
primogenita uitulorum et primogenta ouium. et primogenta caprarum nõ redi¬
m Possum respondere et. dicere. Quid me m unius mensis stringis articulo: Quid
pimogentum. uotas queni an fratres sequantur ignoro: Expecta donec nascatur

Expanded text:
 10. Hieronymus. --Nos autem ita definimus: Omnis unigenitus est primogenitus: non omnis p 10. Hieronymus. --Nos autem ita definimus: Omnis unigenitus est primogenitus: non omnis pOmne, 215 inquit Dominus ad Aaron, quod aperit vulvam, ab omni carne quae offertur Domino, ab homine usque ad pecus, tibi erunt: tantummodo pretiis redimant primogenita hominum, et primogenita pecorum immundorum . Definivit sermo Dei, quid sit primogenitum, Omne, inquit, quod aperit vulvam. Alioqui si non est primogenitus, nisi is tantum, quem sequuntur fratres, tamdiu sacerdotibus primogenita non debentur quamdiu et alia fuerint procreata; ne forte partu postea non sequente, unigenitus sit, et non primogenitus. Redemptio, inquit, ejus erit ab uno mense,primogenita vitulorum, et primogenita ovium, et primogenita caprarum non redi. Possum respondere, et dicere. Quid me in unius mensis stringis articulo? Quid primogenitum vocas, quem an fratres sequantur, ignoro? Exspecta donec nascatur
Abbreviated transcription (Latin):
a pannis inuoluit infantem: ipsa et mater et obstetrix fuit. Et collocauit ĩc
eum in presepio : qr non erat ei locus in diuersorio. Que sententia et apocriphorũ
ramenta conuincit : dum maria ipsa pannnis inuoluit infantem: et eluidii e¬
plere non patitur uoluntatem: dum i diuersorio locus non fuit nuptiarum. Uerum
non cognouit eam donec peperit filium: ad terciam ueniendiun ẽ questionem: ut¬
ta o̾rdinem disputationis eius etiam nostre responsionis ordo procedat.
ult enim alios quoq filios mariam procreasse ex eo quod scriptum ẽ ascẽ
autem et ioseph in ciuitatem dauid ut profiteretur: cum maria uxore sua preg¬
te. factum ẽ autem cum eent̃ ibi impleti sunt dies ut pareret. et peperit filium
suum primogenitum: intitur apprõbare primogenitum non posse dici insi eum qu
habeat et fratres: sicut unigentus ille uocatur qui parentibus solus sit filius

Expanded text:
Ipsa pannis involvit infantem, ipsa et mater et obstetrix fuit. Et collocavit eum, Ipsa pannis involvit infantem, ipsa et mater et obstetrix fuit. Et collocavit eum, inquit, in praesepio, quia non erat ei locus in diversorio . Quae sententia et apocryphorum deliramenta convincit, dum Maria ipsa pannis involvit infantem; et Helvidii expleri non patitur voluptatem, dum in diversorio locus non fuit nuptiarum. 9. Helet Non cognovit eam, donec peperit filium, ad tertiam veniendum est quaestionem, ut juxta disputationis ejus ordinem, etiam nostrae responsionis ordo procedat. Vult enim alios quoque filios Mariam procreasse; et ex eo quod scriptum est: Ascendit autem Joseph in civitatem David, ut profiteretur cum Maria uxore sua praegnante. Factum est autem cum ibi essent, impleti sunt dies, ut pareret, et peperit filium suum primogenitum : nititur approbare primogenitum non posse dici, nisi eum qui habeat et fratres: sicut unigenitus ille vocatur, qui parentibus solus sit filius.
Abbreviated transcription (Latin):
tingere eam sicut de thamnãr dicit et iuda. Aut defuerunt matheo uerba:. quib
partum et coitum tempus interseras. Nolo dicas mulier quecunq cõceperit et pe¬
xit masculimim munda erit septem diebus. scdm̃ dies secessionis et purgator
sue iminunda erit et octauo die circuncidet carnem preputii eius et xxx m̾ił  di¬
bus d fedebit in sanguine puro et omne sanctum non tangeret: et reliqua
tim eam inuadat ioseph statim audiat per hierenniam. Equi insanientes ĩ fenniãs
stare poterit non cognouit eam donec peperit filium si purgationis tempus expectat
l bursũ diebus tanto tempore dilata libido differtur. Polluatur cruore pue
tiẽ ne euangelista mentitus sit. Sed absit: ut hoc de matre saluatoris et uiri
iusto sit estimandum. Nulla ibi obstetrix: nulla muliercularum sedulitas int̾cessit.

Expanded text:
tingere eam : sicut de Thamar dixit et Juda? Aut defuerunt Matthaeo verba quibus tingere eam : sicut de Thamar dixit et Juda? Aut defuerunt Matthaeo verba quibus partum et coitum tempus interseras. 214 Nolo dicas: Mulier quaecumque concepit et peperit masculum, immunda erit septem diebus, secundum dies secessionis et purgationis suae immundata erit: et octavo die circumcidet carnem praeputii ejus, et triginta tribus diebus sedebit in sanguine puro, et omne sanctum non tanget, et reliqua . Statim eam invadat Joseph: statim audiat per Jeremiam: Equi insanientes in feminas stare poterit, Non cognovit eam, donec peperit filium: si post purgationis tempus exspectat: si quadraginta rursum diebus tanto tempore dilata libido differtur? Polluatur cruore puernuptiae, ne Evangelista mentitus sit. Sed absit, ut hoc de matre Salvatoris et viro justo sit aestimandum. Nulla ibi obstetrix: nulla muliercularum sedulitas intercessit.
Abbreviated transcription (Latin):
audebat attingere. Et certe maria cõseruabat omnia uerba hec⁊ cõferens s̃ corde
osuo. Ac ne m̃prudenter neges ista ignorasse ioseph ets erant inquit luc̃as patec
illius et mater admirantes super his que dicebantur de eo plicet tu mnra impudẽtia
hec in grecis codicib falsata contendas. que non solum onmes pene grecie tractatores
in sius uoluminibus reliquerut᷑. sed nomuilli quoq e latins ita ut m̃grecis. Habetur
assumpserint. Nec necesse est nunc exemplariorum uarietate tractare cum onñe
et ueteris et noue scripture mitrumentum in latinum sermonem exinde translatum
sit: et multo purior manare credenda sit fontis unda ꝙͣ riit. ¶ Hec ais apud me
nuge sunt: et argumentatio superflua. et disutatio magis curiosa ꝗͣ uera. Aũqͥd
non potuit scriptura dicere et accepit uxorem suam. et non fuit amplius ausus cõ¬

Expanded text:
audebat attingere? Et certe Maria conservabat omnia verba haec, conferens in cordeaudebat attingere? Et certe Maria conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo . Ac ne impudenter  Al. imprudenter neges, ista ignorasse Joseph: Et erant, inquit Lucas, pater illius, et mater admirantes super his, quae dicebantur de eo. Licet tu mira impudentia haec in Graecin suis voluminibus reliquerunt; sed nonnulli quoque e Latinis, ita ut in Graecis habetur, assumpserint. Nec necesse est nunc de exemplariorum varietate tractare, cum omne et veteris et novae Scripturae instrumentum in Latinum sermonem exinde translatum sit, et multo purior manare credenda sit fontis unda, quam rivi. 7. Helvidius. -- « Haec, ais, apud me nugae sunt. et argumentationes superfluae, et disputatio magis curiosa, quam vera. Numquid non potuit Scriptura dicere: Et accepit uxorem suam, et non fuit amplius ausus con
Abbreviated transcription (Latin):
uir uistus dei in utero audiens filium de uxoris coitu cogitare. Pulchre qui ergo
sompnio tantum credidit ut uxorem non auderet attinger̾e is postꝙͣ pastorum uoce
nouerat angelum domini uenisse de celis et dixisse ad eos nolitẽ timere. Ec¬
emim euangelizõ uobis gaudium magnum qd̾ erit onniu pplõ qr natus est uobis
die saluator qui est cristus dominus in ciuitate dauid et cum eo laudes imlicie
cinussẽ celestis. gloria i excelsis deo et super terram pax hominibus bone uolun¬
tatio : qui simeonem iustum inter amplexus paruuli lnderat predicantẽ. nunc di¬
mittis seruum tuum domine secundum uerbum tuum in pace qr uiderunt oculi mei
itare tuum: qui annani prophetissam. magos. stellam. Herodem angelos uidera
qui inquam miracula tanta cognouerat. dei templum sps saucti sedem dii sui matrẽ

Expanded text:
vir justus, Dei in utero audiens filium, de uxoris coitu cogitare? Pulchre. Qui ergo vir justus, Dei in utero audiens filium, de uxoris coitu cogitare? Pulchre. Qui ergo somnio tantum credidit, ut uxorem non 213 auderet attingere: is postquam pastorum voce cognoverat, Angelum Domini venisse de coelis, et dixisse ad eos: Nolite timere; ecce evangelizo vobis gaudium magnum, quod erit omni populo, quia natus est vobis hodie Salvator, qui est Christus Dominus in civitate David ; et cum eo laudes militiae concinuisse coelestis: Gloria in excelsis Deo, et super terram pax hominibus bonae voluntatis: qui Simeonem justum inter amplexus parvuli viderat praedicantem, Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum in pace: quia viderunt oculi mei salutare tuum : qui Annam prophetissam, Magos, stellam, Herodem, Angelos viderat; qui, inquam, miracula tanta cognoverat, Dei templum, Spiritus sancti sedem, Domini sui matrem
Abbreviated transcription (Latin):
qui. Si enim adhucꝰ recenti tempore uiu̾entibus his qui uiderant moisen. sepulcheũ
is potuit ignorari: multomagis tot seculis pretereuntibus iuxta quod et illud i¬
telligitur de ioseph euangelistam id indicasse de quo scandalum poterat moueri.
n eam cognitam eẽ a uiro suo usq ad partum: ut multomagis intelligeremus coc¬
tam non fiusse post partum: a qua tunc se abstinuit cum ad huc de uisione poterat
uare. Ad sumniam illud requiro quare se abstinuerit ioseph usq ad partu
diem. Respondebit utiq qr angelum audierit dicentem: quod enim in ea natum ẽ
spiritu sancto ẽ. Ad quod nos inferimus. Et certe audierat. Loseph fili dau
ne timeas accĩpere mariam uxorem tuam. Pohibitum ennũ fuerat ne reliqueret
adulteram estimaret uxorem. Nunquid et a congressu conugis sẽparatus fue
cum utiq ne separaretur magis fusset amotus annnonitus. Et audebat ĩquuit

Expanded text:
qui. Si enim adhuc recenti tempore, viventibus his qui viderant Moysen, sepulcrum qui. Si enim adhuc recenti tempore, viventibus his qui viderant Moysen, sepulcrum ejus potuit ignorari, multo magis tot saeculis praetereuntibus. Juxta quod et illud intelligitur de Joseph, Evangelistam id indicasse, de quo scandalum poterat moveri, non eam cognitam esse a vito suo usque ad partum, ut multo magis intelligeremus cognitam non fuisse post partum, a qua tunc se abstinuit, cum adhuc de visione poterat fluctuare. 8. Ad summam, illud requiro, quare se abstinuerit Joseph usque ad partus diem. Respondebit utique, quia Angelum audierit dicentem: Quod enim in ea natum est, de Spiritu sancto est . Ad quod nos inferimus, et certe audierat, Joseph, fili David, ne timeas accipere Mariam uxorem tuam . Prohibitum ei fuerat, ne relinqueret, ne adulteram existimaret uxorem. Numquid et a congressu conjugis separatus fuerat, cum utique ne separaretur magis fuisset admonitus? Et audebat, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
i1. Et defiunctus ẽ morses seruus domini in terra moab per uerbum dñꝵ et sep¬
runt eum in geht prope domum phegor: et nemo scit sepulchrum eius usq in diẽ
um. Certe hodiermis dies illius temporis estimandus est : qd̾ historia ipã cõte
est. siue moisen dicere uolueris auctorem pentatheuchi. siue ezram eiusd̃ instaura¬
em operis: non recuso. Nui hoc queritur ut id quod dictum est usq in diem ĩstu
ad illam referatur etatem qua libri editi siue cõstricti sut. Doceat igitur post illã
im annorum usq ad nos uoluminibus exactis aut idela que sub therebinto con¬
dita fuerint reperta: aut moisi tumulum inuestigatum: qr obnixe afserit post donec
usq eẽ incipere qd̾ tamdiũ non fuit. ꝗͣdiu usq compleretur et donec. Quni p
ammaduertat scripture sancte idioniã: et nobiscum in quo hesitabat intelligat ea de
ibus posset intelligi si non fuissent sĩgnari: cetera uero nostre intelligentie der¬

Expanded text:
i: Et defunctus est Moyses servus Domini in terra Moab per verbum Domini, et sepelierunt eum in Geth, prope domum Phegor, et nemo scit sepulcrum ejus usque in diem istum . Certe hodiernus dies illius temporis aestimandus est, quo historia ipsa contexta est, sive Moysen dicere volueris auctorem Pentateuchi, sive Ezram ejusdem instauratorem operis, non recuso. Nunc hoc quaeritur, an id quod dictum est, usque in diem istum, ad illam referatur aetatem, qua libri editi sive conscripti sunt. Doceat igitur post illam diem tot jam annorum usque ad nos voluminibus exactis, aut idola, quae sub terebintho condita fuerant, reperta, aut Moysi tumulum investigatum, quia obnixe asserit, post donec et usque, esse incipere, quod tamdiu non fuit quamdiu usque compleretur et donec. Quin potius animadvertat Scripturae sanctae idioma, et nobiscum, in quo haesitabat, intelligat ea, de quibus posset ambigi, si non fuissent scripta, signari, caetera vero nostrae intelligentiae derelin
Abbreviated transcription (Latin):
magis mireris clericos eẽ caupones et monachos impudicos. Sed quis nõ statim
intelligat nec tabernariam uirginem nec adulterum monacum nec clericũ posse eẽ
est..¶ Ego certe ut persomis aluis preterimissis ad uirg̃mem uemam: que
institorias excerc̾et artes. uescio an corpore quod scio spũ uirgo non perinanet. Rhe¬
toricati sumius et ĩ mnorem declamatoruim paululum lusimus. Tu nos heluidi coegi¬
sti: qui iam euangelio coruscante ex euisd̾ uis eẽ uirgines glorie et maritatas. Et
conuerti: solent enim hoc et muliercule facere que inctoribus dominis male optãt
ngulis: illud dico preueniens glorie inrhi tua fore cõuicia. cum eod̾ quo marie de¬
xisti ore me laceres et caninam facundiam seruus domini pariter experiatur et mater.

Expanded text:
magis mireris, clericos esse caupones, et monachos impudicos. Sed quis non statim magis mireris, clericos esse caupones, et monachos impudicos. Sed quis non statim intelligat, nec tabernariam virginem, nec adulterum monachum, nec clericum posse esse est? Ego certe, ut aliis personis praetermissis ad Virginem veniam: quae institorias exercet artes, nescio an corpore, quod scio, spiritu virgo non permanet. 22. Rhetoricati sumus, et in morem declamatorum, paululum lusimus. Tu nos, Helvidi, coegisti, qui jam Evangelio coruscante, ejusdem vis esse gloriae virgines et maritatas  Alconverti solent enim hoc et mulierculae facere, quae victoribus dominis male optant in angulis, illud dico praeveniens, gloriae mihi fore tua convicia, cum eodem quo Mariae detraxisti, ore me laceres, et caninam facundiam servus Domini pariter experiatur et mater.
Abbreviated transcription (Latin):
esse sicut se ipsum. Et ꝙͣꝙͣ de uirgiitate donnini preceptum non habeat qr ultra
nnes est et quod ãmodo impudentis erat aduersum naturam cogere alioq m
diçere. nolo uos eẽ qd̾ angeli sunt unde et uirgo maioris est preci dum id cõtẽpnit
ĩ fecerit non delinquit: ihilominus in coherentibus infert. Consilium aute
e seritur ut metatur lam plenus est orbis. terra nos nõ capit. Quotidie bel
sẽcant. morbi subtrahunt. naufragia absorbent: et inhilominus decerninus luta¬
iuis. De hoc numero sunt illi qui agnum sequuntur. qui uestimenta sua n
comquinauerunt: uirgines enim permanserunt. Obserua quid significet coĩquina¬
uerunt. Ego non aũdco exponere ne heluidius calũpmẽtur. Quod autẽ has
quasdã eẽ uirgines tabernarias ego tibi plus dico eẽ in his et adulteras. Et quod

Expanded text:
esse sicut seipsum. Et quamquam de virginitate praeceptum Domini non habeat: quia ultra esse sicut seipsum. Et quamquam de virginitate praeceptum Domini non habeat: quia ultra homines est; et quodammodo impudentis erat, adversum naturam cogere, alioque modo dicere, Volo vos esse, quod Angeli sunt: unde et virgo majoris est mercedis, dum id contemnit, quod si fecerit, non delinquit; nihilominus in cohaerentibus infert: Consilium autem ager seritur, ut metatur. Jam plenus est orbis, terra nos non capit. Quotidie bella 230 nos secant, morbi subtrahunt, naufragia absorbent, et nihilominus de terminis litigamus? De hoc numero sunt illi, qui Agnum sequuntur , qui vestimenta sua non coinquinaverunt, virgines enim permanserunt. Observa quid significet, coinquinaverunt. Ego non audeo exponere, ne Helvidius calumnietur. Quod autem ais quasdam esse virgines tabernarias; ego tibi plus dico, esse in his et adulteras, et, quo
Abbreviated transcription (Latin):
necessitates mariti. correctio seruulorum. quem a cristi cogitatoẽ non auocent. Defe¬
nt ait scriptura sare muliebria. Post quod dicitur ad abraham. Ommia q̃cunq
dicit tibi. sara audi uocem eius. Que non ẽ ĩ partus anxietatibus et dolore que defi¬
tibus menstrui cruoris officnis mulier eẽ desistit: adei maledictoẽ fit libera. Ne
est ad uirum conuiersio eius sed econtrario uir subicitur ei: et dm̃ ei uoce precipitur
ꝙͣ diu in comugio debitum soluitur orandi preteritur instantia. Non negamus ui¬
s. non negamus maritatas sanctas mulieres inueniri. sed que uxores eẽ desier
ũto in se loquente testatus est. mupta cogitat que sunt mundi quomodo placi¬
uiro: nobis super hoc campum intelligentie derelinquens.Neq tamẽ aliciu
ssitatem imponit: aut laqueum. sed id quod honestum ẽ suadet. uolens om

Expanded text:
necessitates mariti, correctio servulorum, quam a Dei cogitatione non avocent? Defenecessitates mariti, correctio servulorum, quam a Dei cogitatione non avocent? Defecerunt, inquit Scriptura, Sarae muliebria : post quod dicitur ad Abraham: Omnia quaecumque dicit tibi Sara, audi vocem ejus . Quae non est in partus anxietatibus et dolore, quae deficientibus menstrui cruoris officiis, mulier esse desiit, a Dei maledictione fit libera: nec est ad virum conversio ejus, sed e contrario vir subjicitur ei, et Domini ei voce praecipitur: oni. Quia quamdiu in conjugio debitum solvitur, orandi praeteritur instantia. 21. Non negamus viduas, non negamus maritatas  Al. maritas, sanctas mulieres inveniri; sed quae uxores esse desierint,  breviter, Christo in se loquente, testatus est: Innupta cogitat quae Dei sunt, quomodo placviro : nobis super hoc campum intelligentiae derelinquens. Neque tamen alicui necessitatem imponit aut laqueum, sed id quod honestum est, suadet, volens omnes
Abbreviated transcription (Latin):
nlia perstrepit: liberi ab oculis. liberi ab ore dependent. Computantur sumpi
impendia preparantur. Hinc cocorum actincta manus carnes terit. Hinc textricũ
irba cõnuirmurat. Nunciatur interim uir uenisse cum sociis illa ad hirũdii
modum lustrat uinuersa penetralia. si thorus rigeat. si pauimenta uerruert᷑ si ordina¬
i sint pocula. si prandium preparatum ¶ Responde queso inter ista ubi sit d
gitatio. Et he felices domus. Ceterum ubi timpana sonant. tibia clamitat. lira
rit. cimbalum cõcrerat. quis ibi dei timor: Parasitus in cõtumelus gloriatur.
ingrediuntur exposite. libidinum uictime et tenuitate uestium nude impudias odis
exiuitur. His infelix uxor aut letatur et parit. aut offenditur. et maritus ĩuir
con̾citatur. Hinc discordia: semmarium repudũ. Aut si aliqua inuenitur domus
ua ista non fiant in terris rara auis ẽ ipsa dispensatio domus liberorũ educatie

Expanded text:
milia perstrepit, liberi ab osculis et ab ore dependent, computantur sumptus, milia perstrepit, liberi ab osculis et ab ore dependent, computantur sumptus, impendia praeparantur. Hinc cocorum accincta manus carnes terit, hinc textricum turba commurmurat: nuntiatur interim vir venisse cum sociis. Illa ad hirundinis modum lustrat universa penetralia, si torus rigeat, si pavimenta verrerint, si ornata sint pocula, si prandium praeparatum. Responde, quaeso, inter ista ubi sit Dei cogitatio? Et hae felices domus? Caeterum ubi tympana sonant, tibia clamitat, lyra garrit, cymbalum concrepat, quis ibi Dei timor? Parasitus in contumeliis gloriatur: ingrediuntur expositae libidinum victimae, et tenuitate vestium nudae impudicis oculis ingeruntur. His infelix uxor, aut laetatur, et perit: aut offenditur, et maritus in jurgia concitatur. Hinc discordia, seminarium repudii. Aut si aliqua invenitur domus, in qua ista non fiant, quae rara avis est; tamen ipsa dispensatio domus, liberorum educatio,
Abbreviated transcription (Latin):
modo placeat deo. Qui autem cum uxore ẽ sollicitus est. que sunt huius mundi quo¬
do placeat ucori. Diuisa est mulier et uirgo que non ẽ nupta cogitat q̃ sunt
dei ut sit sancta corpore et spũ. Nam que nu̾pta ẽ cogitat que sunt ĩnundi qͦmodo
ccat uiro. Quld oblatras. Quid repugnas.as electioms hec loquitur
diuisa ẽ dicens mulier et uirgo. Uide quãte felicitatis sit que et nomen sexus ami¬
ẽrit. Uirgo iam mulier uon uocatur. Que non ẽ nupta cogitat que sunt domi
carnem hr̃e uirginem si mente quis nupserit. Que uero nupta ẽ cogitat que st̃ mundi
nodo placeat uiro. Idem tu putas eẽ diebus et noctibus uacare oroĩ. uacare ĩeuums
et ad aduentum mariti expolire faciem gressum frangere. simulare blandicias: Illa hoc
git ut turpior pareat. et nature bonum infuscet mniuria. Hec ad speculum ping
et᷑ in cõtumeliam artificis conatur pulchrior eẽ ꝙͣ nata ẽ. hide infantes garriunt. fa¬

Expanded text:
o placeat Deo. Qui autem cum uxore est, sollicitus est, quae sunt hujus mundi, quomodo placeat uxori. Et divisa est mulier, et virgo: quae non est nupta, cogitat quae sunt Dei, ut sit sancta corpore et spiritu. Nam quae nupta est, cogitat, quae sunt mundi, quomodo placeat viro . Quid oblatras? quid repugnas? Vas electionis haec loquitur, 228 Divisa est, dicens, mulier, et virgo. Vide quantae felicitatis sit, quae et nomen sexus amiserit. Virgo jam mulier non vocatur. Quae non est nupta, cogitat quae sunt Domini, carnem habere virginem, si mente quis nupserit. Quae vero nupta est, cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat viro. Idem tu putas esse diebus et noctibus vacare orationi, vacare jejuniis; et ad adventum mariti expolire faciem, gressum frangere, simulare blanditias? Illa hoc agit, ut turpior appareat, et naturae bonum infuscet injuria. Haec ad speculum pingitur, et in contumeliam artificis conatur pulchrior esse quam nata est. Inde infantes garriunt, fa
Abbreviated transcription (Latin):
os qui a cõplexu mulierum penitus recesserunt. uerum pro cõditoẽ temporũ ali
eos tunc subiacuisse sententie et alie nos in quos fines seculorum decucurrerunt. Qͣdiu
illa permansit crescite et multiplicamini et replete terram: maledictã stetilis qi
non parit semen in israel: nubebant omnes et nubebantur. et derelictis parentibus
iebant una caro. Quando uero uox illa pertonuit. tempus breuiatum ẽ. reli
est ut qui habent uxores sic sint quasi non habentes adherentes domino uinis cũ¬

Expanded text:
hos qui a complexu mulierum penitus recesserunt, verum pro conditione temporum alii hos qui a complexu mulierum penitus recesserunt, verum pro conditione temporum alii eos tunc subjacuisse sententiae, et alii nos, in quos fines saeculorum decurrerunt. Quamdiu lex illa permansit: Crescite, et multiplicamini, et replete terram ; et, Maledicta sterilis, quae non parit semen in Israel , nubebant omnes, et nubebantur, et derelictis parentibus, fiebant una caro. Quando vero vox illa pertonuit: Tempus breviatum est: reliquum est, ut et qui habent uxores, sic sint, quasi non habeant; adhaerentes Domino, un
Abbreviated transcription (Latin):
isse ioseph. qr plures habuerit abraam.plures habuerit iacob: et de his ec
uxoribus fratres domini. qd̾ tañ pleriq non tam pia ꝗͣ. audaci temeritate cõfĩgut̃
is mariam uirginem non petmansisse : ego mihi plus uendico. etiam ipsum
ioseph uirgniem fuisse per mariam ut ex uirginali coniugio uirgo filius nasceretur.
enim in uirum sanctum fornicatio non cadit᷑ et aliam eumꝰ uxoremꝰ habuisse nõ sc¬
bitur: marie autem quam putatus ẽ habuisse custos fuit potius ꝙͣ maritus: relĩqui¬
eum uirginẽ mansisse cum maria. qui pater domini meruit appellari. Et qr ĩ
comparatione uirgitatis et nuptiarum sum aliqua dicturus. obsecro lecturos ne
putent nuptus detraxisse in uirginũ laude et aliquam fecisse distanciam inter
ctos noui testamenti ueteris testamenti et noui .i. inter eos qui Habuere comugia-

Expanded text:
habuisse Joseph, quia plures habuerit Abraham, plures habuerit Jacob; et de his esse habuisse Joseph, quia plures habuerit Abraham, plures habuerit Jacob; et de his esse uxoribus fratres Domini, quod plerique non tam pia quam audaci temeritate confingunt. Tu dicis Mariam virginem non permansisse: ego mihi plus vindico, etiam ipsum Joseph virginem fuisse per Mariam, ut ex virginali conjugio virgo filius nasceretur. Si enim in virum sanctum fornicatio non cadit, et aliam eum uxorem habuisse non scribitur: Mariae autem, quam putatus est habuisse, custos potius fuit, quam maritus: relinquitur, virginem eum mansisse cum Maria, qui pater Domini meruit appellari. 20. Et quia de comparatione virginitatis et nuptiarum sum aliqua dicturus, obsecro lecturos ne me putent nuptiis detraxisse in virginum laude, et aliquam fecisse distantiam inter sanctos veteris Testamenti et novi, id est, inter eos qui habuere conjugia, et
Abbreviated transcription (Latin):
miensibus uterum insolescentem. fastidia. partum. sanguinem pannos. Ipse tibi descri¬
atur infans tegmine mẽbranarum solito conuolutus. Ingerantur dura presepia
uagitus pariuili octaue diei circuncisio: tempus purgationis ut probetur immundus
on etubescimus non silemus. Quando sunt huimliora que prome passus est
tanto illi plus debeo. Et cum omnia replicaueris ihil cruce cõtumeliosius proferes
quam profitemur et credinius. et i qua de hostibus triũphamus. Sed ut hec que scͥp¬
ta sunt nõ negamus ita ea que non sunt scripta renuimus. Natum deum eẽ de uir
credimus qr legimus. Mariam nupsisse post partum non credimus qr non
legimus. Nec hoc ĩdeo dicimus quo nuptias condempnemus. ipsa quippe uirgini
ructus ẽ nuptiarum. sed quo nobis de sanctis uirgis temere estimare in hul lice¬
at. Possumus enim hac estimationis possibilitate contendere: plures quoq uxores

Expanded text:
mensibus uterum insolescentem, fastidia, partum, sanguinem, pannos. Ipse tibi descrimensibus uterum insolescentem, fastidia, partum, sanguinem, pannos. Ipse tibi describatur infans, tegmine membranorum solito convolutus. Ingerantur dura praesepia, vagitus parvuli, octavae diei circumcisio, tempus purgationis, ut probetur immundus. Non erubescimus, non silemus. Quanto sunt humiliora quae pro me passus est, tanto plus illi debeo. Et cum omnia replicaveris, cruce nihil contumeliosius proferes: quam profitemur, et credimus, et in qua de hostibus triumphamus. 19. Sed ut haec quae scripta sunt, non negamus, ita ea quae non sunt scripta, renuimus. Natum Deum esse de Virgine 227 credimus, quia legimus. Mariam nupsisse post partum, non credimus, quia non legimus. Nec hoc ideo dicimus, quo nuptias condemnemus, ipsa quippe virginitas fructus est nuptiarum: sed quod nobis de sanctis viris temere aestimare nihil liceat. Possumus enim hac aestimatione possibilitatis contendere, plures quoque uxores
Abbreviated transcription (Latin):
nem et theodotum. ualentinum. Hec ead̾ sentientes plena sapiẽ uolumina cõscripserut᷑.
Que si legisses aliquanto plus saperes ¶Sed meluis puto breuiter ad singlã respõdere
ꝙͣ diucius immorando uolumen extendere. In illud nunc impetum facio. in quo
rginitatem et nuptias comparando disertus eẽ uoluisti. Risimus in te prouerb¬
um. camelum uidimus saltitantem. Dicis. Nunquid meliores sunt uirgines abraam
c et iacob qui habuere comugia: Nunquid nõ quotidie dei manibus pariuili
finguntur in uentribus ut merito erubescere debeamus mariam nupsisse post partũ:
Qu̾od si hoc illis turpe uidetur superest ut non credant etiam deum per genitalia uir¬
ginis natum. Turpius est enim uixta eos dm̃ per uirgins pudenda gem̾tum ꝙͣ uir¬
nem uiro suo nuꝑsisse post partum. Iunge si libet alias nature contumelias no

Expanded text:
nem, et Theodotum, Byzantium, Valentinum, haec eadem sentientes, plena sapientiae volumina conscripserunt? nem, et Theodotum, Byzantium, Valentinum, haec eadem sentientes, plena sapientiae volumina conscripserunt? Quae si legisses aliquando, plus saperes. Sed melius puto breviter ad singula respondere, quam diutius immorando, volumen extendere. 226 18. In illud nunc impetum facio, in quo tu virginitatem et nuptias comparando, disertus esse voluisti. Risimus in te proverbium, Camelum vidimus saltitantem. Dicis: « Numquid meliores sunt virgines Abraham, Isaac, et Jacob, qui habuere conjugia? Numquid non quotidie Dei manibus, parvuli finguntur in ventribus, ut merito erubescere debeamus, Mariam nupsisse post partum? Quod si hoc illis turpe videtur, superest ut non credant, etiam Deum per genitalia virginis natum. Turpius est enim juxta eos, Deum per virginis pudenda genitum, quam virginem suo viro nupsisse post partum. » Junge si libet et alias naturae contumelias, novem
Abbreviated transcription (Latin):
non audebis. An putabatur. Eod̾ modo estimentur et fres̃ quo estimatus est
et pater. Sed quoniam iam ecautib et cõfragosis locis en auigauit oratio: pandẽda
sunt uela. et in ꝙpilogos illius irruend̾. in quibus sciolus sibi uisus tercullianũ ĩ
nomum uocat et uictorim pictabionensis epĩ uerba proponit. Et de tercullia¬
no quidꝰ inhil amplius dico. ꝙͣ ecclesie hominẽ non fuisse. De uictorino uero id
assero qd et de euangelistis. fis enim dixcisse domini uon filios marie. fres aũt
eo sensu quem supetius exposumus propinquitate non matre. ¶Uerum iuigas teri¬
mus: et fonte ueritatis amisso opinonum riuulos consectanur. Nunquid nõ pos¬
sum tibi totam ueterum scriptorum greciam cominouere. ignatium. policarpum hireneũ
iustinum martires multosq alios apostolicos et eloquentissimos uiros aduersus hebio¬

Expanded text:
non audebis? An putabatur? Eodem modo aestimentur et fratres, quo aestimatus est non audebis? An putabatur? Eodem modo aestimentur et fratres, quo aestimatus est et pater. 17. Sed quoniam jam e cautibus et confragosis locis enavigavit oratio, pandenda sunt vela, et in epilogos illius irruendum, in quibus sciolus sibi visus, Tertullianum in testimonium vocat, et Victorini Petabionensis episcopi verba proponit. Et de Tertulliano quidem nihil amplius dico, quam Ecclesiae hominem non fuisse. De Victorino vero id assero, quod et de Evangelistis, fratres eum dixisse Domini, non filios Mariae. Fratres autem eo sensu, quem superius exposuimus, propinquitate, non natura. Verum nugas terimus, et fonte veritatis omisso, opinionum rivulos consectamur. Numquid non possum tibi totam veterum Scriptorum seriem commovere: Ignatium, Polycarpum, Irenaeum, Justinum Martyrem, multosque alios apostolicos et eloquentes viros, qui adversus Ebio
Abbreviated transcription (Latin):
et te cormita intertogatione condudo. Sicq tecum agam quasi superius inhil ege¬
rim eod̾ modo dictos eẽ frs domini quo ioseph dictus est pater Ego inquit
et pater tiuis dolentes querebamus te. Mater hec loquitur non iudei: et ipẽ
enangelista referẽs. Et erat pater illius et mater admirantes super his que di¬
cebantur de eo et his simulia que iam enumerauimus in quibus parẽtes uocãtur
¶Ac ne forte de exemplariorum uarietate causeris qua tibi stultissime
pet suasisti grecos codices eẽ faisatos: ad iohannis euaugelium uenio in quo pla¬
nssimẽ scribitur. Inuenit philippus nathanahel: et ait illi. Quem sctipsit
moises in lege et prophete iueminus iesum filium ioseph a nazareth Certe hoc
in tuo continetur codice. Responde mihi quomõ iesus sit filius ioseph queni
constat de spiritu sancto procteatum. Uere ioseph pater fuit ꝗͣuis sis hebes: dicere

Expanded text:
et te cornuta interrogatione concludo, sicque tecum agam, quasi superius nihil egeet te cornuta interrogatione concludo, sicque tecum agam, quasi superius nihil egerim: Eodem modo dictos esse fratres Domini, quo Joseph dictus est pater, Ego, inquit, et pater tuus, dolentes quaerebamus te . Mater haec loquitur, non Judaei. Et ipse Evangelista referens: Et erant pater et mater illius admirantes super his quae dicebantur de eo , et his similia, quae jam enumeravimus, in quibus parentes vocantur. Ac ne forte de exemplariorum varietate causeris, quia tibi stultissime persuasisti Graecos codices esse falsatos, ad Joannis Evangelium venio, in quo planissime scribitur: Invenit Philippus Nathanael, et ait illi: Quem scripsit Moyses in Lege, et Prophetae, invenimus Jesum filium Joseph a Nazareth . Certe 225 hoc in tuo codice continetur. Responde mihi, quomodo Jesus sit filius Joseph, quem constat de Spiritu sancto esse procreatum? Vere Joseph pater fuit? Quamvis sis hebes, dicere
Abbreviated transcription (Latin):
sps̃ saucti: ex quo uis quadrigam fratrum et sororum processisse congeriem. Demiq
cum uideis uoce sociata dicis. Monne hic ẽ fr fabri filius: Nomn̾e mater eius
dr̃ maria et frater eius iacobus et ioseph simon et iudas et sorores eus omnes apui
nos sunt: Omnes insi de turba non dr̃. Quis te oro ante hanc blasphemiam
nouerat. Qius dispondio supputabat: Consecutus es quod uolebas: nobilis es
factus in scelere. ¶Ego ipłe qui contra te scribo cum in ead tecum urbe cõsistã
albus ut aiunt ater ue sis nescio. Pretermitto sermonis uiciã quibus omnns liber
tius scatet: taceo ridiculum exordium. O tempora o mores. Non quero eloquẽ¬
tiam quam ipse non habens in fratre carcerio requilisti. Non niquam flagito
lingue intorem sed amme quero pietatem Nud cristianos enim soloẽcismus
est magnus et uicium. turpe quid uel narrare uel facere . ¶Ad calcẽ uemio

Expanded text:
Spiritus Sancti, ex quo vis quadrigam fratrum, et sororum processisse congeriem. Denique Spiritus Sancti, ex quo vis quadrigam fratrum, et sororum processisse congeriem. Denique cum Judaeis voce sociata, dicis: Nonne hic est fabri filius? Nonne mater ejus dicitur Maria, et fratres ejus Jacobus, et Joses, et SimonVI, 3? Omnes, nisi de turba, non dicitur. Quis, te oro, ante hanc blasphemiam noverat, quis dupondii supputabat? Consecutus es quod volebas, nobilis es factus in scelere. Ego ipse qui contra te scribo, cum in eadem tecum Urbe consistam albus, ut aiunt, aterve sis, nescio. Praetermitto vitia sermonis, quibus omnis liber tuus scatet. Taceo ridiculum exordium. O tempora! o mores! Non quaero eloquentiam; quam ipse non habens, in fratre Craterio requisisti. Non, inquam, flagito linguae nitorem, animae quaero puritatem. Apud Christianos enim soloecismus est magnus et vitium, turpe quid vel narrare, vel facere. Ad calcem venio,
Abbreviated transcription (Latin):
iatre sua et uiderit turpitudinem eius et ipã uiderit turpitudinem illius oppr¬
brium est exterminabuntur coram filuis generis sui. turpitudinẽ sororis sue detexit
peccatum suum recipient.¶Imperitusime hominum ista non legeras et toto
scripturarum pellago derelicto ad miuriam uirginis tuam rabiem contulisti: in exẽ¬
plum eius quem fabule ferunt cum uulgo eẽt ignotus. et nl bom posset facmoris
excogitare quo inhil fieret diane incendissẽ tem̾plum: et nullo prodente sacͥlegiũ
fertur ipse in medium processisse: clamitans se se incendium subiecisse. sci siscitãti¬
busq ephesi principibus quam ob causam hoc facere uoluisset. respondisse ut
qr bene non poteram. male omnibus inmotescerem. Et hoc quidꝰ greca narrat
historia. Iu uero templum dominici corporis succendisti: tu contammnai̾ti saccariũ

Expanded text:
matre sua, et viderit turpitudinem ejus, et ipsa viderit turpitudinem illius, opprmatre sua, et viderit turpitudinem ejus, et ipsa viderit turpitudinem illius, opprobrium est: et exterminabuntur coram filiis generis sui. Turpitudinem sororis suae detexit, peccatum suum recipiet . 16. Imperitissime hominum, ista non legeras, et toto Scripturarum pelago derelicto, ad injuriam Virginis tuam rabiem contulisti, in exemplum ejus quem fabulae ferunt, cum vulgo esset ignotus, et nihil boni posset facinoris excogitare, quo nobilis fieret, Dianae incendisse templum; et nullo prodente sacrilegium, fertur ipse in medium processisse, clamitans sese incendium subjecisse: sciscitantibus Ephesi principibus, quam ob causam hoc facere voluisset, respondisse: Ut quia bene non poteram, male omnibus innotescerem. Et hoc quidem Graeca narrat historia. Tu vero templum 224 Dominici corporis succendisti, tu contaminasti sanctuarium
Abbreviated transcription (Latin):
et spiritus. Uerum sic qui magis fres ꝙͣ apli quos docebat intrincecus quos matres
ibant et fratres: Aut si omnes qr homines fres: stultum fuit nũciari quasi ꝓpri
ur ut uixta superiorẽ expositionem fres eos intelligas appellatos cognatoẽ nõ affec
non gentis pruulegio. non natura quoniõ loch abrase quoniõ iacob laban ẽ appellatus
erꝰ. quomodo et filie saphath accipiunt derum inter fres suos. quomõ et ipse¬
abraham saram sororem suam habuit uxorem. Et enim ait. uere soror mea ẽ de prẽ
non de matre id est fratris ẽ filia non sororis. Alioquin quale est ut abrahai
uir iustus patris sui filiam coniugem sumpserit cum in primis Hominibus propter
ium sanctitatem id ipsum scriptura non nominet. malens intelligi ꝙͣ proferri
et deus lege postea sanctiat et minetur qui acceperit sororem suam de patre suo uel

Expanded text:
ac spiritus? Verum si sic, qui magis fratres quam Apostoli, quos docebat intrinsecus, quos matres ac spiritus? Verum si sic, qui magis fratres quam Apostoli, quos docebat intrinsecus, quos matres vocabat et fratres? Aut si omnes quia homines, fratres, 223 stultum fuit nuntiari quasi proprigitur, ut juxta superiorem expositionem fratres eos intelligas appellatos, cognatione, non affectu; non gentis privilegio, non natura. Quomodo Lot Abrahae, quomodo Jacob Laban est appellatus frater, quomodo et filiae Salphaad accipiunt Clerum inter fratres suos, quomodo et Abraham ipse Saram sororem suam habuit uxorem. Etenim ait, Vere soror mea est de patre, sed non de matre , id est, fratris est filia, non sororis. Alioqui quale est, ut Abraham vir justus, patris sui filiam conjugem sumpserit, cum in primis hominibus propter aurium sanctitatem idipsum Scriptura non nominet, malens intelligi, quam proferri; et Deus lege postea sanciat, ac minetur: Qui acceperit sororem suam de patre suo, vel de
Abbreviated transcription (Latin):
et laban filius batihel fres excepta rebecca sorore non habuit. Anuimerabilia sunt
istius modi: libris inserta diuinis. Sed ne longum faciam: ad extreniam diuisionis
partem reuertar id est ab affectu fratres dici: qui in duo scindr̃ in spale et ĩ coẽ
meis. Et alibi Uade dic fratribus meis. Porto in commune: qr omnes hõies ĩ¬
cõmune ex uno patre nati. pari germantate comunguntur. Dicite ait his qui
tur fornicator aut auarus aut idolis seruiens aut maledicus. aut ebriosus. aut
tapax cum eiusmodi nec cibum sumere. Et cetera his simlia. Intẽrrogd inic̃
iuxta quem modum fratres domini in euangelio intelligas appellart. luxta natu¬
ram: Sed scriptura non dicit: nec marie eos uocins uocans filios nec iosẽph
Luxta gentem: Sed absudum est ut pauci ex uudeis uocati sint fratres : cũ onis
qui ibi ẽrant ac lege uidei fiatres potuetint appellari. luxta affectum Humam uuti

Expanded text:
et Laban filius Bathuel fratres, excepta sorore Rebecca, non habuit. 15. Innumerabilia sunt et Laban filius Bathuel fratres, excepta sorore Rebecca, non habuit. 15. Innumerabilia sunt istiusmodi, libris inserta divinis. Sed ne longum faciam, ad extremam divisionis partem revertar, id est, et affectu fratres dici, qui in duo scinditur, in spiritale et imeis . Et alibi: Vade dic fratribus meis . Porro in commune, quia omnes ex uno patre nati, pari inter nos germanitate conjungimur. Dicite, ait, his qui aut fornicator aut avarus aut idolis serviens aut maledicus aut ebriosus aut rapax, cum eiusmodi nec cijuxta quem modum fratres Domini in Evangelio intelligas appellari. Juxta naturam? Sed Scriptura non dicit, nec Mariae eos vocans filios, nec Joseph. Juxta gentem? Sed absurdum est, ut pauci ex Judaeis vocati sint fratres, quum omnes qui ibi erant hac lege Judaei, fratres potuerint appellari. Juxta affectum humani juris
Abbreviated transcription (Latin):
Hel qr frater ẽ patris eius. et qr filius rebecce ẽ. Ecce et hic ead̾ lege qua su
frater sororis filius appellatur. Et iterum. Dixit autem laban ad iaco̾b. Quoniã
frater meus es non seriues mihi gratis. Dic mihi que sit merces sua tua. Exple¬
tis itaq xx annis cum ignorantẽ socero uxoribus filiisq comitatis reuerteretur
ad patriam.: consecutus est eum laban in monte galaad. Et cum idola que rachel
occliltabat quesita non iuenisset in sarcims. ressondit iacob et dixit ad labair. Que
culpa mea est et quod delictum qr persecutus es me: et qr scrutatus es onima uasa
mea. Quid nuenisti de omnibus rebus tius Poue hic in conspectu fratrum tuorũ
et fratrum meorum et redarguent inter nos duos. Responde qui sint isto fratres
iacob et laban qui tunc fuer̾int in presenti. E sau certe frater iacob absens erat

Expanded text:
Rachel, quia frater est patris ejus, et quia filius Rebeccae est . Ecce et hic eadem lege qua supra, Rachel, quia frater est patris ejus, et quia filius Rebeccae est . Ecce et hic eadem lege qua supra, frater, sororis filius appellatur. Et iterum: Dixit autem Laban ad Jacob: Quoniam frater meus es, non servies mihi gratis . Dic mihi, quae sit merces tua. Expletis itaque viginti annis, cum ignorante socero, uxoribus filiisque comitatus reverteretur ad patriam, consecutus est 222 eum Laban in monte Galaad. Et cum idola quae Rachel occultabat quaesita non invenisset in sarcinis, respondit Jacob, et dixit ad Laban: Quae culpa mea est, et quod delictum meum, quod persecutus es me? et quare scrutatus es omnia vasa mea? Quid invenisti de omnibus tuis? Pone hic in conspectu fratrum tuorum et fratrum meorum: et redarguent inter nos duos . Responde, qui sint isti fratres Jacob et Laban, qui tunc fuerant in praesenti. Esau certe frater Jacob absens erat,