comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consecutus est hõ. Aut tanqͣm m̾cennari
qui expectat m̾cedem oꝑis sui. Iste a suꝑi¬
ore hoc differt. qd̾ sr̃ior hũit. hic aut̃ hre
desid̾at ip̃a temporalia. sic ⁊ ego expectau
menses uanos. Iam ad umbram dixit
uanos .i. temporalia bona. Et noctes dolo¬
rum date sunt inͥ. In quib ⁊ lux amitti¬
tur sapĩe.⁊ mat̾ies est penarum. Si dormi¬
ero dico qñ dices. Et si surrexo. rursum qͣn
uesper. Qñ cupiditatem negocu patitur
homo in occio. ⁊ occii negocio. Repleor aut̃
dolorib auesꝑe usq ad mue. Quo occidit
a dõ. uud̃ ⁊ ad uesꝑam deambulans deus
eos dimisit. Qd̃ significat uolentes qͥb
nulla expectatio est remedii nisi mane.
de quo dr. illane astabo tibi .i. qũ post u¬
ditium. mane dominus reuelab̾r iustus.
und̃ ⁊ dominus uesꝑe sepelitur. ⁊ mane r¬
surgit. Hanc ergo uitam lucifero pot com¬
parare. ⁊ concrescit corp nĩum putredine

Expanded text:
consecutus est homo. aut tamquam mercenarius consecutus est homo. aut tamquam mercenarius qui expectat mercedem operis sui? iste a superiore hoc differt, quod superior habuit, hic autem habere desiderat ipsa temporalia. sic et ego expectaui menses uanos: iam ad umbram dixit uanos, id est temporalia bona. et noctes dolorum datae sunt mihi: in quibus et lux amittitur sapientiae et materies est poenarum. si dormiero, dico: quando dies? et si surrexero, rursum: quando uesper? quando cupiditatem negotii patitur homo in otio et otii in negotio. repleor autem doloribus a uespere usque ad mane: quo occidit a deo. unde et ad uesperam deambulans deus eos dimisit: quod significat uolentes, quibus nulla expectatio est remedii nisi mane. de quo dicitur: mane astabo tibi, id est quando post iudicium mane deus reuelabitur iustis. unde et dominus uespere sepelitur et mane resurgit. hanc ergo uitam tamquam lucifero potest comparare. et concrescit corpus meum putredine
Abbreviated transcription (Latin):
runt tñ. Nunc aut̃ aspicientes uacate
nuchi. nõ hñtes qd̾ me doceatis. Et rur¬
sum. iusticie adestote. Quia pͥmo uide¬
bantur sͥ iusticia ad laindum. Non est e¬
niui in ore meo iniquitas. Et fances nre
e ime sarĩam meditabantur:: Dicit se ñ
deum accusasse. s hominem induxisse ac¬
cusantem iniquitates suas sicut suꝑius
eius intellectus est. Hanc dicit meditati¬
onem sapientie. Nunquid nõ temptatõ
est uita humana suꝑ tr̃am: Hic iam a¬
pertius ondit ex cuius significatione su¬
ꝑius loq̃retur. T̃emptatõm uero dicit tan¬
qͣm studium certanimis ubi uincit homo
uel uincitur. Et sicut cotidiami m̾cennarii
uita eius temporalem m̾cedem expectãtis
ut iam eorum qui iniusticie sue fructum
in futurum expectant nõ sit uita suꝑ tr̃a
aut tanq̃m ẜuus metuens dominum su¬
um ⁊ consecutus imbram. Qd signific
asconditio ade afacie domini. Et tectio fi¬
liorum de quib umbra fit. qͣm relicto do

Expanded text:
rum tamen. nunc autem aspicientes uacate rum tamen. nunc autem aspicientes uacate mihi: non habentes quod me doceatis. et rursum iustitiae adestote: quia primo uidebantur sibi iustitia cogi ad loquendum. non est enim in ore meo iniquitas; et fauces meae nonne sapientiam meditabantur? dicit se non deum accusasse, sed hominem induxisse accusantem iniquitates suas, sicut superius sermo eius intellectus est. hanc dicit meditationem sapientiae. Numquid non tentatio est uita humana super terram? hic iam apertius ostendit ex cuius significatione superius loqueretur. tentationem uero dicit tamquam stadium certaminis, ubi uincit homo uel uincitur. et sicut cotidiani mercenarii uita eius? temporalem mercedem expectantis, ut iam eorum qui iustitiae suae fructum in futurum expectant non sit uita super terram. aut tamquam seruus metuens dominum suum et consecutus umbram? quod significat absconditio Adae a facie domini et tectio foliorum de quibus umbra fit, quam relicto deo
Abbreviated transcription (Latin):
uulnus meum timete. Incelligentes ꝗd
significet. timete futuras penas. Quid e¬
nim: llunquid aliquid uos pecui. aut for¬
midine ur̃a indigeo. Quia coram eo in¬
firmus est. qui eum pot saluare. Docete
me.⁊ ego obmutescam. Id circo enim paci¬
entes debunt ẽe ad doctrinam eius. qui¬
a ip̃i eum doce nõ pot̾ant. S ut uideo par¬
ua ueri hominis uerba dicitis. Et cum
dicit ui hominem qui ꝑsonam significt
agentis penitentiam comisione ad deu.
cuius parua uba dicebant. Non enim aub̾
auxilium peto. us eium homo adeo petit
auxilium. Ille emm uerus e qui confite¬
tur. Unde est. Qui facit uĩtatem.uenit
ad lucem. Neq enim elocutionem ẜmnoĩs
uri sustinebo. Dei enu se locutõm dixit
sustiñe quia instruatur. Umptũ super
pupillum irriustis. Qd̃ ad uos ꝑtinet
insultare mͥ uoliustis qmius nõ mtłre¬
ritis quid significet. quia n iob quem
idebant insultare debuerant. Ideo uene¬

Expanded text:
uulnus meum timete: intellegentes quid uulnus meum timete: intellegentes quid significet timete futuras poenas. quid enim? numquid aliquid uos petii? aut fortitudine uestra indigeo? quia coram eo infirmus est, qui eum potest saluare. docete me et ego obmutescam; idcirco enim patientes esse debuerunt ad doctrinam eius, quia ipsi eum docere non poterant. sed, ut uideo, praua ueri hominis uerba dicitis: eum dicit uerum hominem qui personam significat agentis paenitentiam conuersione ad deum, cuius praua uerba dicebant. non enim a uobis auxilium peto: uerus enim homo a deo petit auxilium; ille enim uerus est qui confitetur. unde est: qui facit ueritatem, uenit ad lucem. neque enim elocutionem sermonis uestri sustinebo: dei enim se locutionem dixit sustinere, qua instruatur. uerum tamen super pupillum inruistis: quod ad uos adtinet, insultare mihi uoluistis, quamuis non intellexeritis quid significet. quia neque Iob, quem uidebant, insultare debuerant, ideo: ue
Abbreviated transcription (Latin):
bam cum nuchi bene ẽẽt .i. cum eẽm ĩmõ¬
talis ad ymaginem dei. s adiuttoriu
a me recessit fes mortalis uolens in me
confidere. ⁊ uisitatio domini me despexit.
usitas eum. Ppinqui mei nõ respexe¬
runt me. Horrui angelis tanqͣm torreᷤ
deficiens. Mĩa enim aliqn mundauit m̃
⁊ siccaui. ⁊ñ fui mchi fons. aut sicut flu¬
ctus transierunt me. tanqͣm sint conso¬
lationes potus. Qui me metuebant nẽ
ierunt suꝑ me. Diabolus cum angelis
sius.Perii ⁊ exul de domo mea fcs sum
Aut de h̾itatione celesti. aut de conscĩa.
⁊ dcirco foras extra domum suam sedebat.
uias themanorum iidete. Senutas sabe¬
orum intuemumi. Illos significat qui in
temporalib confidunt. De quib se .i. ho
minem qm significat dicit nõ p̾sumere.
Nunc aut̃ ⁊ uos infurrexistis in me sine
nũa. putantes beatitiromem hominum
si carnalib habundent. quia insultabant
pocius qm̃ compaciebantur. S uidentes

Expanded text:
bam? cum mihi bene esset, id est cum essem inmorbam? cum mihi bene esset, id est cum essem inmortalis ad imaginem dei. sed adiutorium a me recessit: factus mortalis uolens in me confidere. et uisitatio domini me despexit. uisitas eum? propinqui mei non respexerunt me: horrui angelis. tamquam torrens deficiens: misericordia enim aliquando inundauit me; et siccaui et non fui mihi fons. aut sicut fluctus transierunt me: tamquam sint consolationes potus. qui me metuebant, nunc inruerunt super me: diabolus cum angelis suis. perii et exul de domo mea factus sum: aut de habitatione caelesti aut de conscientia; idcirco foras extra domum suam sedebat. uias Themanorum uidete, semitas Sabaeorum intuemini: illos significat, qui in temporalibus confidunt, de quibus se, id est hominem quem significat dicit non praesumere. nunc autem et uos insurrexistis inme sine misericordia: putantes beatitudinem hominum, si carnalibus abundent, quia insultabant potius quam conpatiebantur. sed uidentes
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ẽ odor leonis. Nam u̾ba fetida sunt
putent. uel ꝑꝑ qd̾ amplexantes carnalia
fetorem leonis hñt qui ꝓprus ubis gau¬
dent. Quis det ut ueniat postulatio me¬
a.Postulonem dicit rem qͣm petebat.
Et spem meam det dominus: Sic enu
confidens ob spem post tribulonem uen¬
ture consołonis oportune temptatur. Be¬
lam babilome uult sibi sepulcrum. non
enim obruat. s ut sciat qr mortuos teget
quicunq in illa fui̾nt de cuius firmanie
Non enum mentitũs sumi. u̾ba sunt scĩ de¬
imei. Quia nõ alia dixit qmͣ audiuit
bat uulnus eius. Aut qd̾ tempꝰ meuni
ut sustineat anima mea. Quia mini¬
nente morte terrentur homines ut co¬
utantur. ⁊ confiteantur deo putredĩe
pc̃corum. cuius consid̾atione se dicit co¬
gi ad confessionem. Runquid uirtus
lapidum uirtus mea. Suros ⁊ inpenet᷑¬
biles iaculis uborum dei. qui nõ mouẽ¬
tur ad confitend. aut non in ip̃o confide¬

Expanded text:
sicut est odor leonis: nam uerba mea foetida sunt sicut est odor leonis: nam uerba mea foetida sunt putent, uel propter quod amplexantes carnalia foetorem leonis habent, qui propriis uerbis gaudent. quodsi det et ueniat postulatio mea: postulationem dicit rem quam petebat. et spem meam det dominus; sic enim confidens ob spem post tribulationem uenturae consolationis oportune tentatur. belam Babyloniae uult sibi sepulcrum, non ut eum obruat, sed ut sciat quia mortuos tegit quicumque in illa fuerint, de cuius tamquam fnon enim mentitus sum. uerba sunt sancta dei mei: quia non alia dixit quam audiuit bat uulnus eius. aut quod tempus meum, ut sustineat anima mea? quia imminente morte terrentur homines, ut conuertantur et confiteantur deo putredinem peccatorum, cuius consideratione se dicit cogi ad confessionem. numquid uirtus lapidum uirtus mea? duros et inpenetrabiles iaculis uerborum dei, qui non mouentur ad confitendum. aut non in ipso confide
Abbreviated transcription (Latin):
Eo ut uidetur u̾ba mea sunt mala.
non euim u̾ba iob de impacientia st̃
flagellorum cum sigiificent dolorem nõ
pecculiarem iob. S qm hũit de omni ge¬
nere humano. Sagitte enim donini in cor¬
pore meo sunt. u̾ba dei quib amma trans¬
figitur ñ cogitur ad confessionem. Quaꝵ
furor bibit sanguiem mum. Tollent em̃
pc̃ci. Cum enim incipio loqui stimulant
me. Quod enim loquor ille cogunt. Quid
emim: Nunquid frustra onager clama¬
bit nisi escam requirens. ut ind̾ famem
paciatur quia liber ẽe uoluit. Aut bos mu¬
giet. cum hãt in p̾sepe cibos: Asmo cibari¬
alabore homnus pparantur. sicut gentib
funt. Itaq hec u̾ba cibum desidantis sunt.
id ẽ. auxilium nõ imꝑacientis ad dolore.
Nunquid pot̾ sine sale edi panis. Quasi ⁊
dr̃etur. Cur sic ea ꝑ figuras dicis: Rndit.
quia si ex ꝑsona sua ea dr̃et insulsa eẽnt
Aut ẽ sapor in sermonib uanis. Uanos ser¬
p̾dicante. fetidas enim escas meas iud̾o¬

Expanded text:
 ut uidetur, uerba mea sunt mala; non enim uerba lob de inpatientia sunt flagellorum, cum significent dolorem, non peculiarem lob, sed quem habuit de omni genere humano. sagittae enim domini in corpore meo sunt: uerba dei, quibus anima transfigitur, cum cogitur ad confessionem. quarum furor bibit sanguinem meum; tollunt enim peccatum. cum enim incipio loqui, stimulant m e : quod enim loquor, illae cogunt. quid enim? numquid frustra onager clamabit, nisi escamrequirens? ut inde famem patiatur, quia liber esse uoluit. aut bos mugit, cum habeat in praesepi cibos? asino cibaria labore bouis praeparantur sicut gentibusfuerunt. itaque haec uerba cibum desiderantis sunt, id est auxilium, non inpatientis ad dolorem. numquid potest sine sale edi panis? quasi ei diceretur: cur sic ea per figuras dicis? respondit. quia si ex persona sua ea diceret, insulsa essent. aut est sapor in sermonibus uanis? uanos serpraedicante? foetidas enim uideo escas meas
Abbreviated transcription (Latin):
scripta est. ⁊ ħ maxime aurib nrĩs intonat.
⁊ t̾m atq it̾m replicat. Quid sit omi¬
honnu cauenonin. uel quid seqndum.
In quib libris tua dignitas optime ex
ip̃e deus et dommus nr̃. ⁊ pie uoluntati
nob̾ demostrat affci Ecognoscanuu
⁊ recogitemus quali honore nob̃ illius le¬
gatio fit accipienda. Quid si arege lega¬
tio aut indiculus ad nos ueniret. Num¬
quid ñ mox alus curis postpõitis ꝓmpt᷑
uoluntate ⁊ cum ommi deuotione hyãs ac¬
ciꝑenius. ⁊ legentes implere satag̾enuᷤ.
Ecce d̾ celo rex regum ⁊ dommus comina¬
tium. Inmo ⁊ redemptor nr̃ ꝑ ꝓpħas et

Expanded text:
scripta est: et hoc maxime nostris auribus intonat, et iterum atque iterum replicat, quid sit homini cavendum, vel quid sequendum. In quibus libris tua dignitas optime exetur ipse Deus et Dominus noster, et piae voluntatis nobis demonstrat affectum. Recognoscamus et recogitemus quali honore nobis illius legatio sit accipienda. Quid si a rege legatio aut indiculus ad nos veniret, numquid non mox aliis curis postpositis prompta voluntate et cum omni devotione litteras acciperemus, et legentes implere satageremus? et certe de coelo Rex regum et Dominus dominantium, imo et Redemptor nost
Abbreviated transcription (Latin):
in boc sclo possid̾et delc̾tamus. deum quii
possidet omnia expedita mente possidea¬
danius. S qͣm nemo possidet deum nisi ꝗ
possidetur adeo. simus nos iꝑ̃i fci dei posso. ⁊
efficietur deus ub possor. Et quid potest
eẽ in mundo felicius. qm cui efficitur siuii
nup̃ ⁊ redemptor census. ⁊ br̃oitas digñ¬
tur cͥe irã diumitas. Om̃s enim ex illo fru¬
tra qͥrit qui onine gandium ⁊ onnisi su¬
us redemptor ẽẽ debet.¬

Expanded text:
in hoc saeculo possidere delectamur, Deum qui possidet omnia, qui creavit omnia, expedita mente possideaderamus. Sed quoniam nemo possidet Deum, nisi qui possidetur ab eo; simus nos ipsi facti Dei possessio, et efficietur nobis Deus possessor. Et quid potest esse in mundo felicius, quam cui efficitur suus imperator et redemptor census, et haereditas dignatur esse ipsa divinitas? Omnes enim ex illo frutra quaerit, cui omne gaudium et omnia suus Redemptor esse debet
Abbreviated transcription (Latin):
laquturus. S locutio hic intssigenda
quid deuiri ⁊ ei pesistit. und maioristeꝑ
gressus ⁊̃ clamor inscriptur appellatiu
cum dicit do claniorem sodomoruti
ndose puenisse. Cuii locutioni atq cla¬
moti contrarium ẽbnssimin illuo sci¬
lentiun dquo de. ⁊ silebit sctuuore
ab oiiu malignitate. Bñ itaq dicit se
mel se locttumꝰ continua quadam locu
prediatur ꝓrustit se no adic iltua p
recedat a deo. Amen.

Expanded text:
locuturus? sed locutio hic intellegendanquit deum et ei resistit. unde maior iste progressus etiam clamor in scriptura appellatur, cum dicit deus clamorem Sodomorum ad se peruenisse. cui locutioni atque clamori contrarium est beatissimum illud silentium de quo dicitur. et silebit sine timore ab omni mamel se locutum continua quadam locutgrediatur, promittit se non adjicere iterum, ne recedat a Deo. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
et domestica aiuis factus quodam corporis
sui tanqͣ ascor oꝑimento casorem ut pullis
suis uite ĩmortasis nidusgens et in uosatũ
uesut noua generatione producens. Pus¬
lis eium alia nascendi ratio est alia uiuen¬
di: Nam pͥmũ ouoꝵ testis tanꝙͣ claustro
corporis continẽtur: Dehine postea parẽtis
sedulitate confoti exeunt in uolatum : Hu¬
nus igitur famisiaris ac pene teirene aius
more congregare eos intrase uolint ut qui
conditione nascendi editi iam fuissent ninc
asterius genemtioms ortu et calore confonẽ¬
tis renati in ceseste regnum tanꝙͣ pennatis
corporib euosarent: Qd̾ quia nosuerunt
domus eoꝵ de serta et uacua resinquetur id
est indigni habitatione sancti spiritus erũt
Sua emin domus non dei ẽẽ cepunt et in con¬
tumacia infidesitatis manentes usq in id
tempus eum non uidebunt quo in domui
nomme reuertentem etiam ĩ iite in fidesita¬
tis confessione benedicent.¬

Expanded text:
et domestica avis factus, quodam corporis et domestica avis factus, quodam corporis sui tamquam alarum operimento, calorem ut pullis suis vitae immortalis indulgens, et in volatum velut nova generatione producens. Pullis enim alia nascendi ratio est, alia volandi. Nam primum ovorum testis tamquam claustro corporis continentur: dehinc postea parentis sedulitate confoti, exeunt in volatum. Hujus igitur familiaris ac pene terrenae avis more, congregare eos intra se voluit: ut qui conditione nascendi editi jam fuissent, nunc alterius generationis ortu, et calore confoventis renati, in coeleste regnum tamquam pennatis corporibus evolarent. Quod quia noluerunt; domus eorum deserta et vacua relinquetur , id est, indigni habitatione sancti Spiritus erunt. Sua enim domus, non Dei esse coeperunt: et in contumacia infidelitatis manentes, usque in id tempus eum non videbunt, quo in Domini nomine revertentem, etiam invitae infidelitatis confessione benedicent
Abbreviated transcription (Latin):
erłm ierłm que interficis pphetas et la¬
pidas eos qui ad te missi sunt: Inter mus¬
ta obiurgationii genera semꝑ imẜicordie
sue protestatur affectum cuiꝰ huic omĩs
queresa est quod regredi in salutem quã
prestabat abmuierent: Occiderat eĩ ꝓpħne
et ad semissos sapidauerat ierłm: In ciui¬
tatis inincuratione habitantiũ facmus os¬
tenditur et idcuto abes sanguis et zacharie
in hnc eoꝵ posteritatem uentur᷑ ostendit᷑
quia iam in hiis babitans ep̃s et predicãs
erat passus: Quomam si creditum ei fuiss
non sosum cxtra penam necis ꝓphaꝵ credẽ¬
tium fides foret s iam illam dince passio¬
is sententiam eẽt uenia consecuta: At u̾
cum nec post resurrectionem creditum ei fu¬
erit ctiam ustio ab hiis abes et racharie san¬
lec soquati r et oꝑa uniu̾sa homo reꝑtu ͤ ex¬
snbeat frequenter tamen congregan coᷤ uo
npendit affectum et io cassum tanqͣ gas¬
sina congregans pussos suos continere eos
sub asis sius uosuit. Terrena uidesicet nũc

Expanded text:
as, et lapidas eos qui ad te missi sunt, etc. . Inter multa objurgationum genera semper misericordiae suae protestatur affectum: cujus hinc omnis querela est, quod regredi in salutem quam praestabat abnuerent. Occiderat enim prophetas, et ad se missos lapidaverat Jerusalem. In civitatis nuncupatione, habitantium facinus ostenditur. Et idcirco Abel sanguis et Zachariae in hanc eorum posteritatem venturus ostenditur: 787 quia jam in his habitans Christus et praedicans erat passus. Quod si creditum ei fuisset; non solum extra poenam necis prophetarum, credentium fides foret, sed ipsam illam dominicae passionis sententiam esset venia consecuta. At vero cum nec post resurrectionem creditum ei fuerit; etiam ultio ab his Abelis et Zachariae sanaec loquatur, et opem universis homo repertus exhibeat, frequenter tamen congregare eos votra hunc impendit affectum et in cassum. Tamquam gallina congregans pullos suos continere eos sub alis suis voluit: terrena videlicet nunc
Abbreviated transcription (Latin):
atq ille. Et qmqͣm fit horum quoq nomi¬
num infinita comp̃hensio equum cum
quis dixĩt mostrabit om̃s. Et si quis leo
nib ad fi solet uel bobus imponat noĩa
minmensum tenditur uniuscuuisq cog̾¬
tio. ⁊ acies mentis obtunditur. S cu
leonem uel tauruni dix̾is om̃s qui ubi¬
q sunt sub iuo noninie nature succiõt.

Expanded text:
atque ille; et quamquam sit horum quoque nominum infinita comprehensio, 'equum' tamen cum quis dixerit monstrabit omnes. Et si quis leonibus -- quod fieri solet -- uel bobus imponat nomina, in immensum tenditur uniuscuiusque cognitio, et acies mentis obtunditur; sed, cum 'leonem' uel 'taurum' dixeris, omnes qui ubique sunt sub uno nomine naturae succidunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tum honum. Ne aut ꝓgrediente tincta¬
tu i quo plurinus exemplis opꝰ est ead
ad docendum nomina repetantur. acse¬
pe accidat ut uel hortensii. uel altius hois
fastidium frequtata exempla recident.
ilia hus uocabula quib ad disserendu
philolopli utentur infierit. Itaq horte¬
sium.⁊ nucis arborem ⁊ equin. uantei.¬

Expanded text:
 7. Ne autem, progrediente tractatu in quo plurimis exemplis opus est, eadem ad docendum nomina repetantur ac saepe accidat ut uel 'Hortensii' uel altius 'homifastidium frequentata exempla reciderent. alia his uocabula, quibus ad disserendum philosophi uterentur, inflexit. Itaque Hortensium et nucis arborem et equum Xant
Abbreviated transcription (Latin):
kateliacta. uocauit. Ectecta qd̾ tactu sen¬
tiantur. Atoma. qd̾ dundi ⁊ secari neq̃at
Quis eium credat hortensium cedi posse
ꝑ partes. Qd si fiat. bortensius iaui no¬
qd̾ singularia. Neq eniui in iio quoui
i partes giñs ⁊rerum formas. De bine
supiora .i. anmnalia ⁊ iurgulta ⁊̃ gẽmas
Nlapides. gu̾a nucupiuit. Ex quib ꝑtes
uel forme nascuntur. Ead tũ gua spes ã
quid.i usian. ex qua oriri indentur ⁊ na¬
si Iram quar usian supͣ qui nicłi ẽ gi¬
us appellari uolun̾t.¬

Expanded text:
kaqevkasta uocauit: aiisqhta quod tactu sentiantur, atoma quod diuidi et secari nequeant quis enim credat Hortensium caedi posse per partes? Quod si fiat, Hortensius iam noquod singularia neque enim haec in uno quouis si partes generis et rerum formas; dehinc superiora, id est animalia et uirgulta et gemmas et lapides, 'genera' nuncupauit, ex quibus partes uel formae nascuntur. Eadem tamen 'genera'quid, id est usian, ex qua oriri uideantur et nasci. Ipsam uero usian, supra quam nihil est, 'genus' appellari uolu
Abbreviated transcription (Latin):
Um onnus scĩa disciplinaq
artium diu̾sarum ñ inisi oro¬
ne tractetur. Nullus tuo fili
ne principio ne tractare. Idcuco q mira¬
da est aristotilis diligentia qui disseredi
d̾ omnib cupidus ab ip̃ius cepit exanne
qs gramatici partes oromis uocant. ea
solam recte appllari orõnis partem. q̃
indicaret aliquid uocãbulo q signaret
Itaq solas or̃onis partes anctore aristo¬
tile nom̃ ⁊ u̾bum debemus accipe. Cetis
uo exhis fi ⁊ compagines oronis pocui
ꝙͣ partes eius d̾b̾e̾ nominari. Nomen nã¬
q ꝑsonam d̾mostrat. u̾bum quid quis
h docente debenus adũt̾e quo compedio
paulatim orõ coartata ꝑ guadus cuncta
q̃ sunt uno uocabulo capta conclusit. Nã
cum sic diu̾sa mumi̾abilis q mortaliũ¬
q nũcupatio. nec comp̾hendi possit nomi¬
num tam lata diu̾sitas. imo tũ nocabło
cum hominem dixis. nescis om̃s. Siłr¬

Expanded text:
um omnis scientia disciplinaque artium diuersarum nonnisi orane tractetur, nullus tamen, o fili,ne principioue tractare, idcircoque miranda est Aristotelis philosophi diligentia qui, disserendi de omnibus cupidus, ab ipsius coepit examine quas grammatici partes orationis uocant eam solam recte appellari orationis partem quae indicaret aliquid uocabuloque signaret. Itaque solas orationis partes, auctore Aristotele, nomen et uerbum debemus accipere, caeteras uero ex his fieri aut 'compagines orationis' potius quam 'partes eius' debere nominari: nomen namque personam demonstrat, uerbum quid quisquc, hoc docente, debemus aduertere quo compendio paulatim oratio, coartata per gradus, cuncta quae sunt uno uocabulo capta concluserit. Nam cum sit diuersa innumerabilisque mortalium nuncupatio nec comprehendi possit nominum tam lata diuersitas, uno tamen uocabulo cum 'hominem' dixeris noscis omnes; si
Abbreviated transcription (Latin):
qua cõpatimur cõmornur cum sepelimur cõ¬
resuagrus accipieno ui minũ sit secuuis ĩ hor
sacramento fidei sp̃o nouitate mtturus

Expanded text:
qua compatimur, commorimur, consepelimur, conresurgimus, accipiens, Dominum sit secutus, in hoc sacramento fidei spiritus novitate victurus
Abbreviated transcription (Latin):
est nb. ⁊ nos urdimus ⁊ testes sumus. qu¬
a pat misit filium sinim saluatorem nũ¬
di. Securi estote qui egrotatis taus me¬
dicus uenit despabatis. magni erant mor¬
bi. insanabilia erant uulnera. dsꝑata e¬
rat egritudo. maguitudinem mali curt

Expanded text:
Et nos vidimus, et testes sumus, quia Pater misit Filium suum Salvatorem mundi. Securi estote qui aegrotatis: talis medicus venit, et desperatis? Magni erant morbi, insanabilia erant vulnera, desperata erat aegritudo. Magnitudinem mali tui
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur. ut qͣnto illa plus saꝑe ⁊ placere
inceꝑit. tanto lib̾ius atq libentius ista
contempnatur. tandemq in semetipa mẽ
pacificata. duni nicħ foris ẽ qd̾ appetat to¬
ta ꝑ amorem intꝰ requiescat. spc̃ ergo sa¬
pientie cor sua dulcedine tangens. ⁊ foriᷤ
concupĩe ardorem temꝑat. ⁊ sopita concu

Expanded text:
ponitur, ut quanto plus illa sapere et placere incoeperit, tanto liberius atque libentius ista condemnat, tandemque in semetipsa mens pacificata, dum nihil est foris quod appetat, tota per amorem intus requiescat. Spiritus ergo sapienter cor sua dulcedine tangens, et foris concupiscentiae ardorem temperat, et sopita concu
Abbreviated transcription (Latin):
Presens est
epła manichei qm̃ dicitis fundamenti.
rumam fecisse. ⁊ cetam eius constructioe
ut quid querimius:

Expanded text:
Praesens est epistula Manichaei, quam dicitis Fundamenti. nto ruinam fecisse, ceteram eius constructionem ut quid quaerimus?
Abbreviated transcription (Latin):
q congregant morrea ei pater nr̃ cesestis:
rascit illa. Nõue uos magis psuris estis il¬
sis Sub nomine uosutrum exemplo nos
ĩmũdoꝵ spuum adhortatur: Quib sine i¬
siquo negorcio querendi et congregandi ui¬
uendi tamen tribiitur. de eterm consisii po¬
testate substantia: Atq ad ĩmiuidos istud
sp̃us referri oportere adiecit:¬

Expanded text:
n horrea: et pater vester coelestis pascit illa. Nonne vos magis pluris estis ? Sub nomine volucrum exemplo nos immundorum spirituum adhortatur: quibus sine aliquo negotio quaerendi et congregandi, vivendi tamen tribuitur de aeterni consilii potestate substantia. Atque ut ad immundos istud spiritus referri oportere monst
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑius ꝑ figuram duoꝵ filioꝵ ⁊ebedei de israe¬
lita ppło tractatum est qui ex semme sem ii¬
erat ortus: Competenter igitur ceci duo ui¬
dent assident ppłi iudelicet gentium dria ex
turba obiurgat cur clament: Et ut siseant
increpant non ꝙ silentium causa honoris
exigerent. s acerbe a cecis audiunt qd nega¬
liuit dñm eẽ dauid filium : Illuinotis emm
cecoꝵ mentib deus in honime p̾dicabat᷑ ut
uerum ẽẽ quod ã dño dictum est: In uidi¬
cium mundi huus ueni ut qui uident non
uideant ceci uero respiciant: At illi magis
clamabant. Et demorante segis ppło uesxmẽ¬
tiorem fidei sue ꝓtestantur cusoitm: Sed
dñs miseretur et quid uesiit requirit: Isti
uero aperi ꝯculos suos precantur. Quibus
imẜtus ocios contigit et usum cognoscẽ¬
didei reddidit atq ut typus creditunmr
gentium expleretur cesestis gratie cognitio¬
ne ꝑcepta qui ceci fuerant uidentes dm̃m
suum sunt secuti:

Expanded text:
ius per figuram duorum filiorum Zebedaei, de Israelitico populo tractatum est, qui ex semine Sem erat ortus. Competenter igitur caeci duo viam adsident: populi videlicet gentium duo ex Cturba objurgat cur clament, et ut sileant increpat: non quod silentium causa honoris exigerent, sed acerbe a caecis audiunt quod negabant, Dominum esse David filium. Illuminatis enim caecorum mentibus Deus in homine praedicabatur, ut verum esset quod a Domino dictum est: In judicio mundi hujus veni, ut qui vident non videant, caeci vero respiciant . At illi magis clamant: et demorante legis populo, vehementiorem fidei suae protestantur calorem. Sed Dominus miseretur, et quid volunt requirit. Illi vero aperiri oculos suos precantur. Quibus misertus oculos contigit, et visum cognoscendi Dei reddidit . Atque ut typus crediturarum gentium expleretur, coelestis gratiae cognitione percepta, qui caeci fuerant, videntes Dominum suum sunt secuti.
Abbreviated transcription (Latin):
sur ergo dem est conscĩa sc̃e dantis attendr
que abluat accipientis. isi quia nõ ab¬
luit accipientis. s nõ ẽ conscia sce dautis
Si maculosa ⁊ inmunda est. quid ergo tr̃
attende. Ipa inquis atterror. cum fuma
eius attendit. Et si bona ẽ fama. nichil
intest ad abluendum accipientem ⁊ cũ
⁊ mala conscĩa. s abluit bona eius fam̃.
Dic ergo te cum mala conscia ẽ. uera est
bora fumia eius an fła. ꝑcul dubio utiq

Expanded text:
Cur ergo dictum est, Conscientia sancte dantis attenditur, Cur ergo dictum est, Conscientia sancte dantis attenditur, quae abluat accipientis: nisi quia non abluit accipientis, si non est conscientia sancte dantis? Si maculosa et immunda est, quid ergo tunc attenditur? Ipsa, inquis, attenditur, cum fama ejus attenditur; et si bona est fama, nihil interest ad abluendum accipientem, etiam cum est mala conscientia, sed abluit bona ejus fama. Dic, rogo te, cum mala conscientia est, vera est bona fama ejus an falsa? procul dubio utiq
Abbreviated transcription (Latin):
ideo inquis consciam dantis attendo. nõ
ut qd fiꝰ nõ pot̾ d̾ latentib iudicem. S ut
siquid d̾& in publica conscĩa est nõ ig¬
noient : Ppt hoc enim ab ommipotente
deo dictuli est. Que nota sunt uob̃. que
⁊ quia ipam no iudeo quid de ea in publi¬
co notum e q̃ro. nec ad rem ꝑtinet si alõ
sit in secreta conscĩa. aliud in publica fa¬
ma. Sufficit enuim scisse qr necoum eius
a quo accipio damptuta conscia est. Eoce
entia. ut q̃ de illa fama sit cognoscatur.
Non ergo ipa attenditur homo hone no ip¬
sa attefid que uideri nõ pot̾. s fauia atte¬
ꝙ concedis. Nlam ⁊ tu urdisti maculosam
consciam nõ ualere ad abluendum. slo
ergo conscia sce dantis attenor. que ãbu¬
at accipientis. s fama qua putatur sc̃e dare
ab luit. Abluit ergo accipientem mali hõis
fama bona no ipius dantis polluta conscia.

Expanded text:
m puto. nam ideo, inquis, conscientiam dantis attendo, non m puto. nam ideo, inquis, conscientiam dantis attendo, non ut, quod fieri non potest, de latentibus iudicem, sed ut. si quid de eo in publica conscientia est, non ignorem. propter hoc enim ab omnipotente deo dictum est: quae nota sunt, uobis, quet quia ipsam non uideo, quid d.e ea in publico notum est quaero, nec ad rem pertinet, si aliud sit in secreta conscientia, aliud in publica fama. sufficit enim scisse, qui? necdum eius a quo accipio damnata conscientia est. Ecce ientia, ut quae de illa fama sit cognoscatur. non ergo ipsa adtenditur, homo bone, non ipsa adtenditur quae uideri non potest, sed fama adteque concedis. Nam et tu vidisti maculosam conscientiam non valere ad abluendum. Non ergo conscientia sancte dantis attenditur, quae abluat accipientis; sed fama qua putatur sancte darabluit. Abluit ergo accipientem mali hominis fama bona, non ipsius dantis polluta conscientia.
Abbreviated transcription (Latin):
enti. qd̾ bone sit estimationis nõ cognit
n̾onui uidicatus. nd̃ ab ecc̃a seꝑatus. Ind
obsecro te in qd̃ principum compulit ho¬
nines arigustia nõ inuemendi q̃ exirent.
itu ne dantis maculosa conscĩa consciẽtia
pot̾ accipientis abluere si hebat famam
bonam. Et tñ abluend̾ pot̾it qnͣtum bona
sibonam famam fallendo contraxit. Atte¬
dis quid dicatur. Et ius iam p̾teamus lẽ
locum. ⁊ an hoc id̾ ad buc u̾sabo ut dilige¬
tius rogaris attend̾e. pecilianus dixit. Co¬
scientia scẽ damtis attend̾r que abluat ac¬
cipientis. Ego dixi. Quid si lateat dãti
conscientia. ⁊ͦ fortasse maculosa sit. quõ
pot̾it accipientis abluere conscĩam. tu uel
pocius nr̃i dix̾iunt. Nam tu nir talis qn is¬
ta dixisses qñuus hãt consciam matulosa
michi tni qui ab eo baptizor. quia lacet et
nescio. sifficit qd̾ ab eo accipio. cuius nuo

Expanded text:
enti quod bonae sit aestimationis, nondum cognitus, enti quod bonae sit aestimationis, nondum cognitus, nondum iudicatus, nondum ab ecclesia separatus. uidobsecro te, in quod praecipitium compulerit homines angustia non inveniendi qua exirent. Itane dantis maculosa conscientia conscientiam potest accipientis abluere, si habeat famam bonam, et tantum ad abluendum poterit quantum bona, si bonam famam fallendo contraxerit? Attendis quid dicatur, et vis jam praetereamus hunc locum, an hoc idem adhuc versabo, ut diligentius cogaris attendere? Petilianus dixit: Conscientia sancte dantis attenditur, quae abluat accipientis. Ego dixi: Quid, si lateat dantis conscientia et fortasse maculosa sit, quomodo poterit accipientis abluere conscientiam tu uel potius uestri dixerunt — nam tu uir talis quando ista dixisses? —: quamuis habeat conscientiam maculosam, mihi tamen, qui ab eo baptizor, quia latet et nescio, sufficit quod ab eo accipio, cuius inno
Abbreviated transcription (Latin):
deceptores sibi anteponi. qñ ad catholica
neniunt.Isti naniq excusabilius petũt
que s̾ defurit. illi humilius repetunt qd̾
funt. Istos honorabilius ubi stet᷑anit nd¬
aduocamus. illos suspectius und̾ lapsi fu¬
erant renocamus. Pnde iam ꝓuides ut
opmor nõ frustra me dixisse dõati starum
dissentitis. ⁊ que una atq eadem fatemi¬
in sacr̃a resciriditis. Nec tñ sine uenia. uł
errore d̾posito ad catholicam uitatem pa¬
cem q conusi ꝑ donum eius ꝓprium. hoc
nõ ut destruantur in nb ecc̃e sacramenta.
qmad̾ oñdas recte dixisse petilianum uel
lateat dantis conscĩa. ⁊ fortasse maculosa
sit. quõ potĩt accipientis abluere consciẽ¬
ciam. eu contͣ. Nunquid ate homine acu
tum breuit᷑ ita dici pot̾. Conscĩam dantis
attendi.ñ ẜm eius sinc̾itatem que in illa
uera seu fła ẽ. quia uidelz eius ẽ hominis
qui ⁊ si scełatus occultus sit sufficit accipi¬

Expanded text:
deceptores sibi anteponi, quando ad catholicam deceptores sibi anteponi, quando ad catholicam ueniunt. isti namque excusabilius petunt quae sibi defuerunt, illi humilius repetunt quod fuerunt; istos honorabilius ubi nondum steterant aduocamus, illos suspectius unde lapsi fuerant reuocamus. Proinde iam peruides, ut opinor, non frustra me dixisse Donatistarum dissentitis et quae una atque eadem fatemini sacramenta rescinditis, nec tamen sine uenia uel errore deposito ad catholicam ueritatem pacemque conuersi per donum eius proprium, hoc non ut destruantur in uobis ecclesiae sacramenta,  quemadmodum ostendas recte dixisse Petilianum uel lateat dantis conscientia et fortasse maculosa sit, quomodo poterit accipientis abluere conscientiam? tu contra non quid a te homine acuttum breuiter ita dici potest: conscientiam dantis adtendi non secundum eius sinceritatem. quae in illa uera seu falsa est, quia uidelicet eius est hominis, qui etsi sceleratus occultus sit, sufficit accipi
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Illos enim amplius grauat crimẽ
dftionis. hoc aut̃ nõ a se diruptum s cog¬
nitum retentum uincłin relenat mutatis
unde fi̾ pot̾ ut quos seductos rebaptiz aue¬
runt. ip̃i ꝓ eis penitentib dñm dep̾cent᷑.
si prius isti conciliati qm illi recc̃ciliati
postatas fecerunt. si priores seductores
fc̃i fu̾nt xp̃ĩani.⁊ magnum aliqo nũtum
in ecc̃a cons̃cquti. ꝑ istos illi onos deceꝑant
redeant ꝑ ip̃os comenzentur ⁊ recõcilientur
domino. ꝑ ques dimiserant dum. Qd̃ em̃
ualet ad mundanda sacrilegia gentiliu
recte ꝑceptum sact̾m baptismatis. hoc ual
ad mundanda sacrilegia scismaticorum ⁊
hrticorum u̾acit app̾hensa caritatis unitatiᷤ
Qm̃obrem sicut seductores fidelium xp̃ia¬
norum uenientes ad xp̃m seductis redeu¬
tib pponuntur. und̃ isti ⁊ ep̃i fi possunt.
illi non possunt ita imitari no debent d̾cep¬
ti ab hrticis qñ ad catholicam redeuut no

Expanded text:
unt. illos enim amplius grauat crimen unt. illos enim amplius grauat crimen desertionis, hos autem non a se disruptum, sed cognitum et retentum uinculum releuat unitatis. unde fieri potest. ut, qui seductos rebaptizauerunt. ipsi pro eis paenitentibus dominum deprecentur. si prius isti conciliati quam illi reconciliati postatas fecerint. si priores seductores facti fuerint christiani et magnum aliquod meritum in ecclesia consecuti, per ipsos illi quos deceperant redeant. per ipsos commendentur et reconcilientur domino, per quos dimiserant dominum. quod enim ualet ad mundanda sacrilegia gentilium recte perceptum sacramentum baptismatis, hoc ualet ad mundanda sacrilegia schismaticorum et haereticorum ueraciter adprehensa caritas unitatis. quamobrem sicut seductores fidelium christianorum uenientes ad Christum seductis redeuntibus praeponuntur. unde isti et episcopi fieri possunt. illi non possunt, ita mii-ari non debent decepti ab haereticis. quando ad catholicam redeunt, suos
Abbreviated transcription (Latin):
rib pia mente comititur. si iam sacram̃¬
ta gestabat. que foras ⁊̃ ad indignos ꝓ¬
fluere potunt. Hoc honorantur in eo qri
prio cui nemo cominunicat alienus. ip̃o
signato spe sci fonte mundatur. A quo ap̃
nos ÷ quisquis cetĩs morib laudabsis fu¬
erit. solo scismatis uel h̃rsis crimine sepa¬
rantur. Cum ergo ueniunt ad nos irr̃i d¬
sistentes eẽ nr̃i incipientes eẽ nr̃i. accipi¬
unt qd̾ nõ hebant ut salubrit̾ hr̃e inci¬
piant qd tanto ꝑuitiosius q̃nto indig¬
nius hẽbant. Accipiunt enim primitus
ipam ecc̃am. ⁊ in ea pacem. mutatem. cari¬
tatem. ꝑ fontem eius ꝓprium atq musi¬
tante int̾issent. quicquid alud ap̃ nos
qd̾ d̃ ecc̃a foras trahi potuit huissent. fa¬
ciliore aut uenia qd nd̃ hunt accipiunt
qͣui si hũissent ⁊ deseruissent. ⁊ hoc disc̾int̾
ap̃ nos. ut aut recipiantur qui catholic̃a
reliq̃runt. ałr qui ad illam pͥmitus uem¬

Expanded text:
ribus pia mente conuertitur, si iam sacrameribus pia mente conuertitur, si iam sacramenta gestabat, quae foras etiam ad indignos profluere potuerunt, haec honorantur io eo, quiprio, cui nemo communicat alienus, illo signato spiritus sancti fonte inundatur, a quo apud uos etiam, quisquis ceteris moribus laudabilis fuerit, solo schismatis uel haeresis crimine separatur. Cum ergo ueniunt ad nos uestri desistentes esse uestri, incipientes esse nostri, accipiunt quod non habebant. ut salubriter habere incipiant, quod tanto perniciosius quanto indignius habebant. accipiunt enim primitus ipsam ecclesiam et in ea pacem unitatem caritatem per fontem eius proprium atque inuisitante interiissent, quidquid aliud apud vos, quod de Ecclesia foras trahi potuit, habuissent: faciliore autem venia quod nondum habueruntquam si habuissent iam et desenris sent. et hoc discernitur apud nos. ut aliter recipiantur qui catholicam reliquerunt, aliter qui ad illam primitus ueni
Abbreviated transcription (Latin):
tunc accipiens iubetis accendat. unde cõ¬
scientia eius abluatur. Expgiscinum a¬
liunde nunc saltem dicite attendat eum.
Quid timetis ne hiulienum. si no m ho¬
minc s in domino glenuui. Est inquis ꝗd
timeant. Si enm conlatet duitis consci¬
entia. dixero ut accipiens attendat den
⁊ ab illo tunc eius abluu conscĩam contess
fuero. illa me orrenda consequitur absur¬
ditas. sanctui abliu honmes cum bipt¬
zatorens hñt occultos malos qui cumri
maiitestos bonos. Si homo abluit qñ
dantis conscia bona est ⁊ manifesta. ds
aut̃ qñ mala ⁊ occulta. Dic ergo qd̾ di¬
cimus. quia hoc ẽ um. hoc sanim. boc ca¬

Expanded text:
tunc accipiens iubetis attendat, unde contunc accipiens iubetis attendat, unde conscientia eius abluatur? Ei Expergiscimini aliquando, nunQuid timetis ne humiliemini, si non in homine, sed in Domino gloriemini? Est, inquis, quod timeam: si enim cum latet dantis conscientia, dixero ut accipiens attendat Deum, et ab illo tunc ejus ablui conscientiam confessus fuero, illa me horrenda consequitur absurditas, sanctius ablui homines cum baptizatores habent occultos malos, quam cum manifestos bonos, si homo abluit quando dantis conscientia bona est et manifesta, Deus autem quando mala et occulta. Dic ergo quod dicimus; quia hoc est verum, hoc sanum, hoc ca
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ut qd̾ a deo sumutur. hominib tribu¬
atur. ue qui dixit conscĩa sc̃e dantis at¬
tenditur que abluat accipientis errasse
uideatur. ur̃i ħ inquies d scripturis ꝓbãt
qui uidas traditor añ ꝙ̃ dampnaretur õ¬
nia sicut apłs gessit. quid ħ atpetilian
sniam firam atq definitam. Conscia scẽ
dantis attend̾r que abluat accipientis
iisi qd̾ ⁊ iutas iste nmium contra uos ẽ
cum u̾b̾ aliens inconsid̾ate platis patro¬
cui p̾bere conanum. Cum enim indas
sicut apłs baptizaret. qñ quidem malus
erat quia fur erat. ⁊ ca que mittebantur
in commssos s̃ loculos auferebat. nõ uti
li homnus fia bona fama credentes. ⁊ ac¬
cipientes abluebat. nec gnabuat in hoĩe
gr̃am diuine rutatis falsitas humane opi¬
mionis. Et illiro testimonium qdd scrip¬
aut occulta sunt domino deo nr̃o ista n̾ba
redarguit atq conuincit. Siemi q̃ occł
tis. Aut si ip̃a occulta e nõ attendr. quid

Expanded text:
tur, ut quod a deo sumitur hominibus tributur, ut quod a deo sumitur hominibus tribuatur, ne qui dixit: conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis errasse uideatur. Nostri hoc, inquis. de scripturis probant, quoniam ludas traditor, antequam damnaretur, omnia sicut apostolus gessit. quid hoc ad Petiliani ntiam fixam atque definitam: conscientia sancte dantis attenditur quae abluat acnisi quod et Judas iste nimium contra vos est, cum verbis alienis inconsiderate prolatis patrocinium praebere conamini? Cum enim Judas sicut Apostolus baptizaret, quandoquidem malus erat, quia fur erat, et ea quae mittebantur in commissos sibi loculos auferebat; non utiqli hominis falsa bona fama credentes accipientes abluebat, nec generabat in homine gratiam divinae veritatis falsitas humanae opinionis. 25. Et illud testimonium quod de Scripocculta sunt, domino deo uestro, ista uerba redarguit atque conuincit si enim quae octis? aut si ipsa, cum occulta est. non attenditur. quid
Abbreviated transcription (Latin):
datus. quia ihs nũdum fuat clariticatus
uitiq qnͣtum ad sacrm attinet lauatri
iusibilis ante qͣm eet resurgendo clarific̃¬
tus iam baptizau̾at plures homines qͣm
meos tale signum p̾mitus dedit ut qui
eum acciꝑent. lingius omnium gentiũ
loq̃rentur. qr portend̾bat eccam ꝑ omnes
Huius fontis largo atq iniusibili flumi¬
ne letificat deus c̾uuitatem suam. d̾ qua
ꝓplr p̃dicit. fluminis impetus letificat ci¬
uitatem dei. Ad hune enim fontem nullus
exneus. quia nullus nisi inta et̾na digriꝰ
ꝓpħatum̃ est. Fons aq̃ tue sit tibi ꝓprius. ⁊
nemo alienus comnumicet tibi. De hac eĩ
ecc̃a ⁊ d̾ isto fonte dr̃ ⁊ in cantico canticoꝵ
Ortus conclusus fons signatus. puteᷤ
aque uiue. Hoc nr̃i d̾ usibili baptismati

Expanded text:
datus, quia Iesus nondum fuerat clarificatus. datus, quia Iesus nondum fuerat clarificatus. et utique, quantum ad sacramentum attinet lauacri uisibilis, antequam esset resurgendo clarificatus, iam baptizauerat plures quam in eos tale signum primitus dedit, ut, qui eum acceperant, linguis omnium gentium loquerentur, quia portendebat ecclesiam per omnes huius fontis largo atque inuisibili flumine laetificat deus ciuitatem suam, de qua propheta praedixit: fluminis impetus laetificant ciuitatem dei. ad hunc enim fontem nullus aneus, quia nullus nisi uita aeterna dignus. prophetatum est: fons aquae tuae sit tibi proprius et nemo alienus communicet tibi. de hac enim ecclesia et de isto fonte dicitur et in Cantico canticorum: hortus conclusus, fons signatus, puteus aquae uiu
Abbreviated transcription (Latin):
rum. ut ⁊ baptisnum qui pͥmum bebat ad
iudicium hr̃e iam m̾eatur ad p̾mium.
Quomio euni mundari negas nisi quia oĩ¬
no que sit nunctio spiritalis ignoras.
Non igitur sicut conuiciaris tanqm masi¬
lum romuli uros nocentes recipinius. Qs
ciuitas dei recipiendo efficit ninocẽtes. cũ
ad eand uerati corde transierint d̾ qua eius
conditor dicit. Non pot̾ ciuitas abscondi fr̃
montem constituta. Nonemui eam cond¬
dit qui frẽn suꝑbe occidit iratus. S qui
fres humilit redemt occisus. Hanc spusco
niundunte letificat d̾ quo claniabat dicẽ.
Si quis sitit ueniat ⁊ bibat. Non aqm ui¬
sibilem conmiendas que datur in baptis
⁊ ap ulos inuenitur. Qui ex nb̾ ericrunt
s nõ erant ex nb̃. sicut aqua in aliquo
ex illis meniorabilib quatuor flummnib
negari nõ pot̾ qd̾ sit aqua pauidisi. qm̃¬
ius nõ sit m solo paradiso. q̃ et extra inde
manauit. Non ergo hanc aqͣmi s aqueno

Expanded text:
rum, ut Baptismum quem primum habebat ad rum, ut Baptismum quem primum habebat ad judicium, habere jam mereatur ad praemium; quomodo eum mundari negas, nisi quia omnino quae sit mundatio spiritualis ignoras? Non igitur, sicut conviciaris, tanquam in asylum Romuli vestros nocentes recipimus, quos civitas Dei recipiendo efficit innocentes, cum ad eamdem veraci corde transierint, de qua ejus conditor dicit, Non potest civitas abscondi super montem constituta . Non enim eam condidit, qui fratrem superbe occidit iratus, sed qui fratres humiliter redemit occisus. Hanc Spiritu sancto mundante laetificat, de quo clamabat dicens, Si quis sitit, veniat et bibat : non aquam visibilem commendans quae datur in Baptismet apud illos inuenitur, qui ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis, sicut aqua in aliquo ex illis memorabilibus quattuor fluminibus negari non potest quod sit aqua paradisi, quamuis non sit in solo paradiso, quia etiam extra inde manauit. Non ergo hanc aquam, sed aquae
Abbreviated transcription (Latin):
tur ipa que supemimet omnib curitate.
ccopit multitudinem pcc̃orum. Que una
si adsit. omnia ista recte fiunt si aut a
sit. ista omnia frustra fuint. Hoc uero unde
sit. audi dicentem apłm. Caritas inquit
patis ꝑ connerionem caritatis ad beresct̃.
Ium eim locus est ut ostendam qd̾ inp̃¬
mo libro distuleramus. quid in ecc̃a q̃
illam non pot accipi. D bus euim qui
scismata faciebant idem apłs ait. Amina¬
lis aut homo no ꝑcipit que st̃ sps dei. Pri¬
niaui ad coruthios eplam lege. ⁊ iueĩe
Saptismus gͥ sacri ẽ noue inte ⁊ salutis
et̾ue.qm multi hñt nõ ad uitam etnau
s ad penam et̾nam. nõ bñ utentes tãto
tionis nemo pot̾ hĩe non bonus. nemo ꝗ
bt pot̾ ẽe nel scismaticus uel hrticus. Qun
ergo quisq ad ecce ueniens mmutatem cũ
eius menbus ueracit copulatur. accipiat
som scm̃ ꝓfunditur caritas in cordib nr̃is.
cad̾ q caritas eoopiat inultituoinem pcco¬

Expanded text:
tur ipsa quae supereminet omnibus caritate atur ipsa quae supereminet omnibus caritate acooperit multitudinem peccatorum. quae una si adsit, illa omnia recte fiunt; si autem desit, illa omnia frustra fiunt. haec uero unde sit audi dicentem apostolum: caritas, inquit,pacis per conexionem caritatis adhaerescunt. Iam enim locus est ut ostendam, quod in primo libro distuleramus, quid in ecclesia,illam non potest accipi. de his enim, qui schismata faciebant, idem apostolus dicit: animalis autem homo non percipit quae sunt spiritus dei; primam ad Corinthios epistulam lege et inuesalutis aeternae, quem multi habent non ad uitam aeternam, sed ad poenam aeternam, non bene utentes tanto um perfectionis, nemo potest habere non bonus. nemo qui habet potest esse uel schismaticus uel haereticus. cum ergo quisque ad ecclesiae ueniens unitatem, cum eius membris ueraciter copulatur, accipiatm diffunditur charitas in cordibus nostris, eademque charitas cooperiat multitudinem peccato
Abbreviated transcription (Latin):
buius inconsidati u̾bi ueniam nieatur si¬
cut tu qui cum scis tam libalr̃ eruditus
im arte u̾borum nõ mediocrit᷑ doctus n¬
nus tũ quid loquaris attendens expian¬
dum censes qd mexpiabile dicis ⁊ qd̾ ẽ
monstruosius ideo expiand quia merpia¬
bile nõ ce aut catholicimi ecs hortari ut
errore correcto salui fiant. quos mexpiabr
atq insanablr asseremus eriure. S ieco
nob no uidentur mundari cum ad uos a
nob tumsanit. qr nõ denuo baptr antur.
qi solo baptismo qm repeti nõ oportet. cũ
idemi atq unus ẽ homines ab errore mũ¬
dentur. mundantur ⁊ ubo uitatis ab illo
qui ait. Iam uos mundi estis. pꝑ ubum qd̾
loqutus sum ub̃. s undantur ⁊ sacrificio
tricti cordis ab illo d̾ quo dictum est. Sa¬
cuficium deo spc̃ contribulatus. cor contritu
⁊ humiliatum ds̃ nõ sput. Mundintur ⁊
elemosinis ab illo qui ait. Date elemosi¬
nas ⁊ ecce omnia nurda sunt ub̃. Mundã¬

Expanded text:
hujus inconsiderati verbi veniam mereatur: sihujus inconsiderati verbi veniam mereatur: sicut tu qui cum sis tam liberaliter eruditus, et in arte verborum non mediocriter doctus, minus tamen quid loquaris attendens, expiandum censes quod inexpiabile dixeris; et quod est monstruosius, ideo expiandum, quia inexpiabile. Non est autem catholicum eos hortari, ut errore catque insanabiliter adsereremus errare. sed ideo uobis non uidentur mundari, cum ad nos a uobis transeunt, quia non denuo baptizantur, quasi solo baptismo, quem repeti non oportet, cum idem atque unus est. homines ab errore mundentur. mundantur et uerbo ueritatis ab illo qui ait: iam uos mundi estis propter uerbum quod locutus sum uobis. mundantur et sacrificio contriti cordis ab illo de quo dictum est: sacrificium deo spiritus contribulatus; cor contritum et humiliatum deus non spernit. mundantur et elemosynis ab illo qui ait: date elemosynas, et ecce omnia munda sunt uobis. mundan