comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ dimittet uob̃ peccata ur̃a. Iusta ꝓrsᷤ
& benigna conditio ẽ. qͣ diuine potencie
fit particeps hõ. tit sentenciã dĩ ex suo
lib̾et arbitͥo ⁊ & eo sͥ iudicio obstͣngat
dnm̃: quo iudicauerit ipse ꝯseruũ. Si¬
naturẽ parilitas diligat᷑ & qi nemo¬
ñ peccat. nemo ñ parcat. ñ difficult̾ p̃stemꝰ
qd gratulant̾ accepimꝰ: ut siue largitate
elemosinaꝵ siue indulgentia peccatorũ.
quantomagis fuerimꝰ misericordes. tanto

Expanded text:
r remittet vobis peccata vestra . Justa prorsus et benigna conditio, qua divinae potentiae fit particeps homo, ut sententiam Dei ex suo libret arbitrio, et eo sibi judicio obstringat Dominum, quo judicaverit ipse conservum. Sinaturae 192 parilitas diligatur: et quia nemo non peccat, nemo non parcat, non difficulter praestemus quod gratulanter accepimus: ut sive largitate eleemosynarum, sive indulgentia peccatorum, quanto magis fuerimus misericordes, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
cias qͣs salubrat̾ expetit. & laudabilit̾ ꝯ¬
cupiscit. Qm̃ laudante & dicente ꝓph̾a.
gustate & uidete qm̃ suauis ẽ. dñs ⁊ qͥs¬
quis dulcedinẽ iusticie & miscłie dĩ. qͥbꝰ
eiꝰ om̃is ꝓuidentia dispensatur. gustu cor¬
dis attigerit. & nullo unꝙͣ minuenda fa¬
stidio exꝑimenta suꝑnoꝵs hauserit gau¬
dioꝵs: corruptibilia & temporalia bona
ȩt̾noꝵs aminiratiõe despiciet: et in illo
igne quẽ dĩ accendit caritas concalescet:
ut algore inferuorẽ conu̾so. & inlucẽ noc¬
te mutata : uno oꝑe in animis fidelium
sumat. Unde qr tales fructꝰ mat̾ utu¬
tum continentia parit. & ieninantes a
uiciĩs ad ineffabilia oblectamenta ꝑdu¬
cit: studiosiori nc̃ oꝑe dilectissimi exeqͣ¬
mur p̃cepta celestia: & qr totũ paschale
sacram̃tũ in remissionẽ ẽ. ꝯditũ peccatoꝵ.
qd celebrare optamꝰ inutem᷑. Misericors it.
& iustꝰ dñs ita ꝓmitcit indulgentiã suam:
ut eam etiã qͥbꝰ parcet indaget. Exponeis

Expanded text:
t laudabiliter concupiscit quoniam laudante et dicente propheta: Gustate et videte, quoniam suavis est Dominus : quisquis dulcedinem justitiae et misericordiae Dei, quibus omnis providentia ejus dispensatur, gustu cordis attigerit, et nullo umquam minuenda fastidio experimenta supernorum hauserit gaudiorum, corruptibilia et temporalia bona aeternorum admiratione despiciet: et in illo igne quem Dei accendit charitas, concalescet: ut algore in fervorem converso, et in lucem nocte mutata, uno opere in animis fidelium . Unde quia tales fructus mater virtutum continentia parit, et jejunantes a vitiis ad ineffabilia oblectamenta perducit; studiosiori nunc opere, dilectissimi, exsequamur praecepta coelestia: et quia totum paschale sacramentum, in remissionem est conditum peccatorum; quod celebrare optamus, imitemur. Misericors enim et justus Dominus ita promittit indulgentiam suam, ut eam etiam quibus parcit, indicat. Exponens
Abbreviated transcription (Latin):
purgatum. Hoc illd̾ ẽ. dilectissimi. qd̃
orantes om̃s eccł̃ie filii. ex doctrina dñi
uniformit̾ dicunt. dimitte nob̾ debita
nr̃a. sic̃ ⁊ nos dimittimꝰ debitorib nr̃is:
qr nemo tã sc̃s. nemo tã iustꝰ ẽ. qͥ intem¬
pore istiꝰ uite que tota temptacio ẽ. cuiꝰ¬
cũq peccati remissione ñ egeat. Circũ¬
stant undiq ꝑicula innum̾abiliũ de¬
lictoꝵ. & ꝑlicitos usus adĩocd̾atos tͣn¬
situr excessus. dũ ꝑcuram salutis irrepit
delectacio uoluptatis: & ñ sufficit concu¬
piscentie qd potest satis ẽẽ. nat᷑e. Hi nc
habendi amor nũꝙͣ satiandus exoritur:
hinc cupiditas eminendi q̃ uel styrpi
sue innixa uł soboli: nc̃ ꝓlem habet su¬
ꝑbiam. nc̃ parentẽ. His aut̃ & aliis tẽp¬
tatiõib quaꝵ młtiplex ẽ. & infinita co¬
nexio. que rectiꝰ uirtꝰ quã continentia
opponit᷑. que nutͥendis atq seruandis a¬
nimi & corporis bonis & incrementa pre¬
bet & roborat: Unde incelestibꝰ eccł̃ie de¬

Expanded text:
P. II. Hoc illud est, dilectissimi, quod orantes omnes filii Ecclesiae ex doctrina Domini uniformiter dicunt: Dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris : quia nemo tam sanctus, nemo tam justus est, qui in tempore hujus vitae, quae tota tentatio est, cujuscumque peccati remissione non egeat. Circumstant undique pericula innumerabilium delictorum , et per licitos usus ad immoderatos transitur excessus, dum per curam salutis irrepit delectatio voluptatis, et non sufficit concupiscentiae, quod potest satis esse naturae. Hinc habendi amor numquam satiandus exoritur; hinc cupiditas eminendi, quae vel stirpi suae innixa, vel soboli, nunc prolem habet superbiam, nunc parentem. His autem et aliis tentationibus, quarum multiplex est et infinita connexio, quae rectius virtus quam continentia opponitur, quae nutriendis atque servandis animi et corporis bonis, et incrementa praebet et roborat? Unde in coelestibus Ecclesiae dis
Abbreviated transcription (Latin):
una om̃ib causa ẽ: quia multismodis. mł¬
tisq: m̃suris. ⁊ peccatũ a peccato⁊ & cͥm̃ dis¬
tat atͥmine. S q uniu̾sitas fideliũ ad ꝑ¬
fectam innocentiã. ⁊ ad plenã debet tend̾e
puritatem⁊ ut eoꝵ consortio mereat᷑ ã scͥbi
de qͥbꝰ dicit᷑ beati mundo corde. qm̃ ipsi d̾o
uidebunt: om̃i instancia ⁊ uirtute niten¬
dum ẽ. ut qͥeqͥd secretum conscientie ma¬
culat. qͥcqͥd aciem mentis obscat ⁊ dilegen¬
tissimis emundationibꝰ deleat᷑. Quãuiᷤ enĩ
scͥptum sit qͥs głabit᷑ castũ se habere cor
aut mundũ se eẽ. a peccato ⁊ ñ tam̃ desꝑan-

Expanded text:
odis multisque mensuris et peccatum a peccato, et crimen distat a crimine. Sed quia universitas fidelium ad perfectam innocentiam et ad plenam debet tendere puritatem, ut eorum consortio mereatur ascribi, de quibus dicitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt : omni instantia et virtute nitendum est, ut quidquid secretum conscientiae maculat, quidquid aciem mentis obscurat, diligentissimis emundationibus deleatur. Quamvis enim scriptum sit: Quis gloriabitur castum se habere cor, aut mundum se esse a pecc
Abbreviated transcription (Latin):
orũq: certamina: nec putet se qͥsꝙͣ in pas¬
chali festo habiturũ eẽ. consortiũ : qͥ frat̾¬
nam pacẽ redintegͣre neglexerit. Apud
summũ enĩ patrẽ qͥ ñ fuerit ĩ caritate fra¬
trũ: ñ habebitur innumero filioꝵ. Indi¬
stributione quoq: elemosinaꝵ & pauꝑm
cura. pinguescant xpĩana ieiunia: &
qđ suis qͥsꝙ deliciis subtͣhit. debilibꝰ im¬
pendat & egenis. Detͣ oꝑa ut om̃s d̃o u¬
no ore benedicant. Et qͥ aliꝙͣ dat portionẽ
substancie suez intelligat se ministrũ mi
manu posuit largientis: ut petcata que
baptismi aquis aut penitencie lacͥmis
abluunt᷑. etiã elemosina deleant᷑. dicente
scͥptura. sicut aqͣ extinguit ignẽ. sic et¬
elemosina extinguit peccatum: ꝑ. dñm¬

Expanded text:
orumque certamina; nec putet se quisquam in pasorumque certamina; nec putet se quisquam in paschali festo habiturum esse consortium, qui fraternam pacem redintegrare neglexerit. Apud summum enim Patrem, qui non fuerit in charitate fratrum, non habebitur in numero filiorum. In distributione quoque eleemosynarum, et pauperum cura, pinguescant Christiana jejunia; et quod suis quisque deliciis subtrahit, debilibus impendat et egenis. Detur opera ut omnes Deo uno ore benedicant, et qui aliquam dat portionem substantiae suae, intelligat se ministrum essmanu posuit largientis: ut peccata quae aut baptismi aquis, aut poenitentiae lacrymis abluuntur, etiam eleemosynis deleantur, dicente Scriptura: Sicut aqua exstinguit ignem, ita eleemosyna exstinguit peccatum .
Abbreviated transcription (Latin):
iuolemꝰ. Et dicentes dimitte nob̃ debita
nr̃a. sic̃ & nos dimittimꝰ debitoribꝰ nr̃is ⁊
ñ simꝰ in remissione difficiles: or ad nos
recurrit siue cupiditas ultionis. siue m¬
dulgentia lenitatis. Magisq optan¬
dum ẽ. homini tẽptacionũ ꝑicłis sẽꝑ
ut plectat᷑ alienas. Qd autẽ conuenien¬
tiꝰ fidĩ xp̃iane : quam ut ñ solũ in ȩccłia.
s etiã in om̃iũ domibꝰ fiat remissio pecra¬
toꝵs: Deponant᷑ mine : uincła relaxẽt᷑:
qͥbꝰ se młto ꝑniciosiꝰ qͥ ea ñ solu̾it religa¬
bit. Qd̃ enĩ qͥsq in alt̾ũ statuit: hoc in
semetipso sua lege decernit. Beati uͦ mi¬
diciis suis & iustus ẽ. & benignus: ad
hoc quosdã sub alioꝵ eẽ. potestate ꝑmit¬
tens. ut sub equa modatione seruetur.
& utilitas discipline & mansuetudo
clem̃tie: & nemo audeat alt̾iꝰ delictis ueniã
denegare: ꝙͣ ꝓsuis optat accipere. Dicen
cabunt᷑ : deponant᷑ oiũm discordiarũ odi¬

Expanded text:
itte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris , non simus in remissione difficiles: quia ad nos recurrit sive cupiditas ultionis, sive indulgentia lenitatis; magisque optandum est homini, tentationum periculis semper as, 188 quam ut plectat alienas. Quid autem convenientius fidei Christianae quam ut non solum in Ecclesia, sed etiam in omnium domibus fiat remissio peccatorum? Deponantur minae; vincula relaxentur, quibus se multo perniciosius, qui ea non solverit, religabit. Quod enim quisque in alterum statuit, hoc in semetipso sua lege decernit. Beati vero miudiciis suis et justus est et benignus; ad hoc quosdam sub aliorum esse potestate permittens, ut sub aequa moderatione servetur et utilitas disciplinae, et mansuetudo clementiae; et nemo audeat alterius delictis veniam denegare, quam pro suis optat accipere. CAP. Vcabuntur , deponantur omnium discordiarum odi
Abbreviated transcription (Latin):
est cum xp̃o participacio⁊ nͥut desinamꝰ
eẽ. qđ fumꝰ: Aut que similitudo resur¬
rectioĩs nͥ depositio uetustatis: Unde qͥ
sacram̃tũ sue reparatioĩs intelligit. carnis
se uiciis debet exuere. & om̃s sordes abicẽ
peccatoꝵ: ut intraturꝰ nuptiale conuiuiũ:
splendeat ueste uirtutum. Quamuis enim
benignitas sponsi cunctos ad cominunionẽ
regiarũ inuitet epulaꝵ: studendum ẽ. tam̃
uniuersis uocatis. ut sacroꝵs cyboꝵs mnun̾e
ñ inueniant᷑ indigni. Abutunt᷑ autẽ qͥdam
pacientia d̃i ÷ & qui ñ sunt inconscientia li¬
beri. fiunt delonga impunitate secuni: cũ
ideo differat᷑ ultio. ut tempꝰ possit habere

Expanded text:
o participatio, nisi ut desinamus esse quod fuimus? aut quae similitudo resurrectionis, nisi depositio vetustatis? Unde qui sacramentum suae reparationis intelligit, carnis se vitiis debet exuere, et omnes sordes abjicere peccatorum: ut intraturus nuptiale convivium, splendeat veste virtutum. Quamvis enim benignitas sponsi cunctos ad communionem regiarum invitet epularum, studendum est tamen universis vocatis, ut sacrorum ciborum munere non inveniantur indigni . Abutuntur autem quidam patientia Dei, et qui non sunt in conscientia liberi, fiunt de longa impunitate securi: cum ideo differatur ultio, ut tempus possit habere
Abbreviated transcription (Latin):
ut noᷤ.xͦl. dierum numerꝰ ad scĩficationẽ
corporis & m̃tis exerceat. Suscepturi a
festo eum oĩum maximũ festũ: ea nos
debemꝰ obseruantiã p̃parare: ut in cuiꝰ
resurrectione sumꝰ consuscitati. inpsius
inueniam᷑ passione cõmortui: dicente
beato paulo apło. Mortui enĩ estis: &e
uita ur̃a abscondita ẽ. cum xp̃o in deo.

Expanded text:
ta dierum numero ad sanctificationem corporis et mentis exerceat. Suscepturi enim festorum omnium maximum festum, ea nos debemus observantia praeparare, ut in cujus sumus resurrectione conresuscitati, in ipsius inveniamur passione commortui, dicente beato Paulo apostolo: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
& qͥbꝰ debeat uiciis repugnare: qͥs ꝯscientie
sue aut tãgͣtiosꝰ. aut tã ĩꝑitꝰ ẽ. arbit̾: qͥ ignoret
qͥd a se auferri. aut qͥd inse oportet augerie
Nemo qͥppe ita rationis ẽ. alienꝰ: qͥ aut ꝯ¬
uersationiᷤᷤ sue ñ intelligat. qualitatẽ⁊ aut
cordis sui secreta ñnouerit. Non gͦ ꝑ oĩa
sibi placeat ⁊ nec se scdm carnis oblectam̃
bit
examme. qͥ uite sue mores ex utͥusq pon¬
dis comparatiõe pensauerit. Artifex enĩ
misccdia dĩ splendissimũ in mandatis suiꝰ
condidit speculũ. in qͦ homo faciẽ sue nĩ¬
tis inspiceret. & quam conformis adima¬
ginem dĩ. aut quã dissimił eẽt agnocẽt.
Precipue ut reiectis paululum carnalibꝰ
curis. & occupatiõibꝰ inqͥetis: saltim inli¬
ebꝰ redemptioĩs & reparatioĩs nr̃e. a t̾renis
nos adcelestia conferamꝰ. Q uͦ sic̃ scͥptũ ẽ.

Expanded text:
debeat vitiis repugnare? Quis conscientiae suae aut tam gratiosus aut tam imperitus est arbiter, qui ignoret quid a se auferri aut quid in se oporteat augeri? Nemo quippe ita rationis est alienus qui aut conversationis suae non intelligat qualitatem, aut cordis sui secreta non noverit. Non ergo per omnia sibi placeat, nec se secundum carnis oblectamenbit examine, qui vitae suae mores ex utriusque ponderis comparatione pensaverit. Artifex enim misericordia Dei splendidissimum in mandatis suis condidit speculum, in quo homo faciem suae mentis inspiceret, et quam conformis imagini Dei, aut quam dissimilis esset agnosceret: praecipue ut rejectis paululum carnalibus curis et occupationibus inquietis, saltem in diebus redemptionis et reparationis nostrae a terrenis nos ad coelestia conferamus. CAP. V.
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ustificatio ñ meritis retͥbuit᷑. s sola gr̃ẽ
largitate donatur. Lapsos quoq: & insidiaꝵ
te. ad remedia reconciliacionis admitti. Sen-¬
tit insuꝑ diem dm̃ce passioĩs instare. & illiꝰ
crucis potestate se conteri: q̃ inxp̃o ab om̃i
debito mortis alieno. redemptio fuit mun
mentis inunici nullos habeat sui liuoris ef¬
fectꝰ: ad exeq̃nda dñi mandata diligentior
est. assumenda deuotio: ut tẽpꝰ inqͦ oĩa di¬
& animoꝵ suscipiamꝰ & corpoꝵ. imploranteᷤᷤ
regumen atq adiutoriũ di̾. ut sine qͦ ni¬
chil possumꝰ facere: ꝑ ipsum oĩa ualeamꝰ
implere. Ideo enim datur p̃ceptũ: ut p̃ci¬
pientis q̃rat᷑ aux iliũ. Nec se qͥsꝙͣ ꝑ occasionẽ
infirmitatis excuset: quia qui p̃stitit uel¬
le donat & posse. Dicente autẽ beato iaco¬
bo apło. siquis urm̃ indiget sapi̾a : pꝰtulet
adeo. qͥdat om̃ibꝰ affluent̾. & ñ imꝑꝑat. &¬

Expanded text:
ubi justificatio non meritis retribuitur, sed sola gratiae largitate donatur. Lapsos quoque et insidiarum te, ad remedia reconciliationis admitti. Sentit insuper diem Dominicae passionis instare, et se illius crucis potestate conteri, quae in Christo ab omni debito mortis alieno, redemptio fuit mundmentis inimici nullos habeat sui livoris effectus, ad exsequenda Domini mandata diligentior est assumenda devotio: ut tempus in quo omnia diimplorantes 187 regimen et adjutorium Dei, ut sine quo nihil possumus facere, per ipsum omnia valeamus implere. Ideo enim datur praeceptum, ut praecipientis quaeratur auxilium. Nec se quisquam per occasionem infirmitatis excuset, cum qui praestitit velle, donet et posse, dicente beato apostolo Jacobo: Si quis vestrum indiget sapientia, postulet a Deo, qui dat omnibus affluent
Abbreviated transcription (Latin):
nam. si uel mare efferuescat uel terra qͣ¬
cidat : aut sol subtracta sui luce refugiat.
aut aer ardorib excandescat. aut ultͣ men-¬
suram sui natura ignis ex estuet : excidi¬
um sine dubio mundi & interitꝰ uniu̾sita¬
tis putatur: & bonum pacis elementoꝵ
seditione subu̾titur. Ut omittam popłos¬

Expanded text:
 si vel mare efferveat, vel terra qucidat, aut sol subtracta luce refugiat, si aer ardoribus excandescat, aut ultra mensuram sui natura ignis exaestuet, excidium sine dubio mundi interitusque putatur, dum bonum pacis elementorum hac seditione subvertitur. Ut autem o
Abbreviated transcription (Latin):
chiltam ꝓpͥum. nichil tam fixum intelli¬
gere possumꝰ: quam pacem & quietẽ. Neq
enim dissensio ulla in natura di: quia n
dissolui posse sentienda ẽ. S tantum u¬
et imꝑtiri creaturis cet̾is estimanda est:

Expanded text:
hil tam proprium, tam fixum intelligere debemus, quam pacem et quietem. Neque enim dissensio ulla in natura Dei est, quia nec dissolvi posse sentienda est, uet
Abbreviated transcription (Latin):
inguam nr̃am soluit a lacͥ
iam uerba ꝓferimꝰ. Ante hoc dum adu̾
sum se membra certarent. dum scm̃ &
uenerabile corpꝰ xp̃i diuideretur. & scin¬
deretur in partes.cum pene ossa nr̃a di¬
persa eẽnt secus infernum ⁊ & uelut cras¬
situdo t̾re aratro pessimo dirupta dirup¬
ta sulcis ꝓfundiorib scinderetur: cũ in¬
diuisibilẽ & indissecabilẽ tunicã xp̃i.
que desuꝑ fuerat contexta ꝑtotum. dis¬
rumpens inimicꝰ & scindens. hoc nob̾
minist̾s agere p̾ualusset qđ ꝑ illoᷤᷤ fac̾e̾
diam ori meo & labiis meis silentium
dedi÷ qm̃qͥdẽ uidebã ꝯsequens eẽ. pͥus
oꝑe philosophie purgari debere mentẽ.
& ita demum aꝑire os. & ad trahere spm̃.
atq: eructare u̾bum bonum. & loqui
nis. Siqͥdem scd̃m sentenciã sapientiᷤᷤ¬
simi salomonis om̃i rei tempꝰ ẽ: multomag̾¬

Expanded text:
inguam nostram soluit alacritiam uerba proferimus. ante hoc, dum aduer­ sum se membra certarent, dum sanctum et uenerabile corpus Christi diuideretur et scinderetur in partes, cum paene ossa nostra dispersa essent secus infernum et. uelut crassitudo terrae aratro pessimo disrupta sulcis profundioribus scindere- tur, cum indiuisibilem et insecabilem tunicam Christi, quae desuper fuerat contexta per totum, disrumpens inimicus et scindens hoc nobis ministris agere praeualuisset, quod per illos facere diam ori nieo et labns meis silentium dedi, quoniam quidem uidebam consequens esse prius opere philosophiae purgari debere mentem et ita demum aperire os et adtrahere spiritum atque eructare uerbum bonum et loqui nis. siquidem secundum sententiam sapientissimi Salomonis omni rei tempus han
Abbreviated transcription (Latin):
di ͥ & qui audierint uiuent. Sic̃ enim
pat̾ ht̃ uitã in semetipso: sic dedit & filio uitã
hr̃e in semetipso: & potestatẽ dedit ei iudiciũ
face̾: qi filiꝰ hoĩs ẽ. Ergo sub una sentencia
etiam filiꝰ hominis ꝑ assũptionẽ carniᷤ
ẽ. factus: ut moreretur sicut ait apłs
ꝓpt̾ delicta nr̃a. & resurgeret ꝓpt̾ ĩtificatio¬
nem nrãm. Hec confessio dilectissimi nul¬
las metuit contradictiones: nulł cedit
erroribꝰ Agnoscimꝰ enĩ miscd̃iam d̃ĩ ab
inicio ꝓmissam. & ante scla p̃paratã: ꝑ
quã resolui captiuitatis humane iuinclã
potuerunt. qͥbꝰ pͥmũ hominẽ. omnẽq:
eiꝰ posteritatẽ male suasꝰ peccati auctor
obstͥnx̾at. & ꝓpaginẽ dediticiam origi¬
nali sͥ p̃iudicio indicabat. Quia gͥ iͦti¬
ficandis hominibꝰ hoc pͥncipalit̾ opitu¬
latur qđ unigenitꝰ dei etiã filiꝰ homĩs

Expanded text:
DDsic dedit et Filio vitam habere in semetipso, et potestatem dedit ei judicium facere, quia Filius hominis est . Ergo sub una sententia etiam Filius hominis per assumptionem carnis est factus, ut moreretur, sicut ait Apospter delicta nostra; et resurgeret propter justificationem nostram . Haec confessio, dilectissimi, nullas metuit contradictiones, nullis cedit erroribus. Agnoscimus enim misericordiam Dei ab initio promissam, et ante saecula praeparatam, per am resolvi captivitatis humanae vincula potuerunt, quibus primum hominem omnemque ejus posteritatem malesuadus peccati auctor obstrinxerat, et propaginem dedititiam originali sibi praejudicio vindicabat. Quia igitur justificandis hominibus hoc principaliter opitulatur, quod Unigenitus Dei etiam filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
Non g̃ infirmem᷑ in consilio miscłie di.
q̃ue noᷤ & innocentie reformat & uite: nec
quia insaluatore nr̃o manifesta cognos¬
cimꝰ gemine signa nat᷑e ÷ aut ingła dei
de ueritate carnis: aut nihumilitate
hominis de deitatis maiestate dubitemꝰ
Idem ẽ. forma cdi: qui formã recepit ser¬
ui. Idem ẽ. incorporeus manens: & corpꝰ
assumens Idem insua iuirtute iniuola¬
bilis: & in nr̃a infirmitate passibił. Idẽ
a pat̾no ñ diuisus throno: et ab impiis
crucifixꝰ in ligno. Idem ẽ. suꝑ celorum
altitudines uictor mortis ascendens:
& usq ad consũmationẽ scłi uniu̾sam
eccłiam ñ relinquens. Idem pꝰtremo ẽ.
qui in eadẽ qͣ ascendit carne uenturꝰ.
sicut uidiciũ sustinũt impioꝵ: ita iu¬
dicaturꝰ ẽ. de oĩum actioẽ mortaliũ.
Unde ne plurimis testimoniis immo¬
rem᷑: unũ sufficit ex euangłio beati ia¬
hannis adhiberi. quo ipse dñs nr̃ dic̃.
Am̃ am̃ dico uob̾: quia uenit hora & nẽ
est quando mortui. audient uocẽ filiĩ

Expanded text:
Non ergo infirmemur in consilio misericordiae Dei, quae nos et innocentiae reformat et vitae; nec quia in Salvatore nostro manifesta cognoscimus geminae signa naturae, aut in gloria Dei de veritate carnis, aut in humilitate hominis de Deitatis majestate dubitemus. Idem est in forma Dei, qui formam suscepit servi. Idem est incorporeus manens, et corpus assumens. Idem est in sua virtute inviolabilis, et in nostra infirmitate passibilis. Idem est a paterno non divisus throno, et ab impiis crucifixus in ligno. Idem est super coelorum altitudines victor mortis ascendens, et usque ad consummationem saeculi universam Ecclesiam non relinquens. Idem postremo est, qui in eadem, qua ascendit, carne venturus, sicut judicium sustinuit impiorum, ita judicatuUnde ne plurimis testimoniis immoremur, unum sufficit ex Evangelio sancti Joannis adhiberi, quo ipse Dominus noster dicit: Amen, amen dico vobis, quia venit hora, et nunc est, quando mortui audient vocem Filii
Abbreviated transcription (Latin):
qđ iã cõmemorauimꝰ. Propt̾ qđ & ds¬
suꝑ omne nom̃. Inqͦ utiq: assũpti hoĩs ex¬
altacio cõm̃datur: ut in cuiꝰ passiõibꝰ indi¬
uisibił manet ditas : idem coet̾nus sit in
gła deitatis. Ad hanc participacionẽ in-¬
effabił muneris beatũ transitũ fidelibꝰ suiᷤᷤ
ipse dñs p̃parabat: cũ instanti iã ꝓximus
passioni. ñ solum ꝓ apłis suis atq: dicipłiᷤ:
sed etiam ꝓuniu̾sa eccl̃ia supplicaret & di¬
ceret. Non ꝓhis autẽ rogo tantũ: s ꝓhis

Expanded text:
quod jam commemoravimquod jam commemoravimsuper omne nomen . In quo utique assumpti hominis exaltatio commendatur, ut in cujus passionibus indivisibilis manet Deitas, idem coaeternus sit in gloria Deitatis. Ad hanc participationem ineffabilis muneris beatum transitum fidelibus suis ipse praeparavit, cum instanti jam proximus passioni, non solum pro apostolis, atque discipulis, sed etiam pro universa Ecclesia supplicaret, et diceret: Non pro his a
Abbreviated transcription (Latin):
illa qͣm reparationi impendit humane:
dispensatio fuit miseratioĩs. ñ pͥuatio po¬
testatis. Nam cum ex et̾no consilio dei.
ñ eẽt aliud nom̃ sub celo datũ hõibꝰ. in
quo oporteat saluos fieri⁊ inuisibił uisi¬
bilem. intẽporał tẽporalẽ. impassibilis
passibilẽ substanciã suã fecit: ñ ut uurtꝰ
deficeret in infirmitate. s ut infirmitas
inincorruptibilẽ posset tͣnsire uirtutem.
ꝓpt̾ qđ ipsa festiuitas que a nob̾ pascha
nominat᷑. apd̾ hebreos phase. id ẽ. transitꝰ
dicit᷑: attestante euangłista atq dicente.
Ante diem festum pasche. sciens ih̃s qͥa
uenit hora eiꝰ. ut transeat de hoc mundo
ad patrẽ. Cuiꝰ autẽ nature futurꝰ erat
transitꝰ iste nͥ nr̃e: cũ inseparabilit̾ & pat̾
infilio. & filiꝰ eẽt in patre: s quia uerbũ
& caro una ꝑsona ẽ. ñ diuiditur a susci¬
piente susceptꝰ: & honor ꝓuehendi ꝓue¬
hentis nominat᷑ augm̃tũ: dicente apło

Expanded text:
illa quam reparationi impendit humanae, illa quam reparationi impendit humanae, dispensatio fuit miserationis, non privatio potestatis. Nam cum et ex aeterno consilio Dei non esset aliud nomen sub coelo datum hominibus, in quo oporteat salvos fieri ; invisibilis visibilem, intemporalis temporalepassibilem substantiam suam fecit, non ut virtus deficeret in infirmitate, sed ut infirmitas in incorruptibilem posset transire virtutem. Propter quod ipsa festivitas, quae a nobis Pascha nominatur, apud Hebraeos Phase, id est transitus dicitur, attestante Evangelista, ac dicente: Ante diem festum Paschae sciens Jesus, quia venit hora ejus, ut transeat ex hoc mundo ad Patrem . Cujus autem naiste, nisi nostrae, cum inseparabiliter et Pater in Filio, et Filius esset in Patre? Sed quia Verbum et caro una persona est, non dividitur a suscipiente susceptus, et honor provehendi provehentis nominatur augmentum, dicente Apostolo,
Abbreviated transcription (Latin):
uicias ñ amisit: głam humilitate ñ minu¬
it. et̾nitatẽ morte ñ ꝑdidit: ita & uos eidẽ
gradibꝰ hisdẽq: uestigiis. ut celestia ap̃p̃hen¬
datis. t̾rena despicite. Suscept̾o enĩ cruciᷤᷤ
est int̾fectio cupiditatũ. occisio uicioꝵ. de¬
clinatio uanitatis. & abdicatio oĩs erroris.
Nã cũ pascha dñi ñ impudicꝰ. ñ luxuriosus.
ñ suꝑbꝰ celebret ñ auarꝰ: nulli tam̃ abhac fe¬
stiuitate. longiꝰ qͣm heretici separant᷑. Maxi¬
meq illi qui de uerbi incarnatiõe male sen¬
habens expatre qd pat̾ ẽ: nullo exordio tẽ¬
poralis. nulla uarietate mutabił. nec ab uno
diuisꝰ. nec ab omĩpotente diu̾sus⁊ sẽpit̾ni
genitoris unigenitꝰ sempit̾nus: ut mens
scm̃ in eadem unius deitatis essentia. nec
unitatẽ gͣdib diuidat. nec tͥnitatẽ singła¬
ritate ꝯfundat. Non aut̃ sufficit di filiũ
insola patͥs nosse nat᷑a: nͥ eũ ñ recedentẽ
a ꝓpͥis. agnoscamꝰ in nr̃is. Ex inanicio enĩ

Expanded text:
amisit, gloriam humilitate non minuit, aeternitatem morte non perdidit, ita et vos eisdem gradibus eisdemque vestigiis, ut coelestia apprehendatis, terrena despicite. Susceptio enim crucis est interfectio cupiditatum, occisio vitiorum, declinatio vanitatis, et abdicatio omnis erroris. Nam cum Pascha Domini non impudicus, non luxuriosus, non superbus celebret, non avarus, nulli tamen ab hac festivitate longius quam haeretici separantur, maximeque illi qui de Verbi incarnatione male senlius Dei, totum habens ex Patre quod Pater est, nullo exordio temporalis, nulla varietate mutabilis; nec ab uno divisus, nec ab omnipotente diversus, sempiterni genitoris unigenitus sempiternus: ut mens iritum sanctum, in eadem unius Deitatis essentia nec unitatem gradibus dividat, nec Trinitatem singularitate confundat. Non autem sufficit Dei Filium in sola Patris nosse natura, nisi eum non recedentem a propriis, agnoscamus in nostris. Exinanitio enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uniu̾sũ mundũ fidi auctoritas ꝯderet᷑.
Et licet reuolutio lapidis. euacuatio mo¬
num̃ti. depositio linteoꝵ. & dociꝰ facti an¬
głi narratores. copiose u̾itatẽ dm̃ce resur¬
rectioĩs astruerent ⁊ & mulierũ tam̃ ui¬
sui. ⁊ apłoꝵ ocłis frequent̾ manifestꝰ ap
bitans atq: conuescens: ⁊ ꝑtrectari se di¬
ligenti curiosoq: contactu ab eis quos
dubitacio ꝑstngebat admittens. Ideo
enĩ & clausis ad discipłos ostiĩs int̾ibat.¬
& flatu suo dabat spm̃ scm̃ ⁊ & dato in
telligentie lumine scãrũ scͥpt᷑aꝵ occulta
pandebat: & rursꝰ idẽ uulnꝰ lat̾is fixu¬
ras clauoꝵ̃. & om̃ia recentissime passiõĩs
signa monstrabat. ut agnosceretur in eo
ꝓpͥetas diuine humaneq nat᷑e indiuidua
ꝑmane: & ita sciremꝰ u̾bum ñ hoc eẽ. qd̾¬

Expanded text:
per universum mundum fidei auctoritas conderetur. per universum mundum fidei auctoritas conderetur. Et licet revolutio lapidis, evacuatio monumenti, depositio linteorum, et totius facti angeli narratores copiose veritatem Dominicae resurrectionis astruerent; et mulierum tamen visui, et apostolorum frequebitans atque convescens; et pertractari se diligenti curiosoque contactu ab eis quos dubietas perstringebat admittens; ideo et clausis ad discipulos januis introibat, et flatu suo dabat Spiritum telligentiae lumine, sanctarum Scripturarum occulta pandebat , et rursus idem vulnus lateris, fixuras clavorum, et omnia recentissimae passionis signa monstrabat , ut agnosceretur in eo proprietas divinae humanaeque naturae individua permanere, et ita sciremus Verbum non hoc esse q
Abbreviated transcription (Latin):
bilitate t̾rena ad celestẽ tͣnsferimꝰ digni¬
tatem ⁊ ꝑ illiꝰ ineffabilẽ miscd̃iã. qͥ ut nos
in sua ꝓueheret. in nr̃a descendit᷑. ut non
solum substanciã. s etiã conditionẽ nat᷑e
peccatͥcis assumeret: & ea sͥ pateret᷑ infer¬
ri druina impassibilitas. q̃ miserrime
experit᷑ humana mortalitas. LInde ne
turbatos discipłoꝵ aiõs longa mestitudo
cruciaret: de nuntiatã tͥdrii morã tam
mira celeritate breuiauit: ut dũ ad in¬
tegrũ scłm diẽ pars pͥmi nouissima ⁊⁊ parͤ
decidet: ⁊ nichil dierum numero deꝑi¬
ret. Resuirectio gͥ saluatoris. nec aĩam in
inferno. nͨ carnẽ diu morata ẽ. insepulcͦ:
& tam uelox incorrupte carnis iuuifica¬
tio fuit ⁊ ut maior ibi eẽt soporis simili¬
tudo qͣm mortis: qm̃ deitas qͣ abitt᷑q:
suscepta hoĩs substancia ñ recessit. qđ po¬
testate. diuisit. potestate ꝯiunxit. Subsecu
ta st̾ itaq: multa docum̃ta: qͥbꝰ p̃dicande

Expanded text:
bilitate terrena ad coelestem transferimur dignitatem per illius ineffabilem misericordiam qui ut nos in sua proveheret, in nostra descendit; ut non solum substantiam, sed etiam conditionem naturae peccatricis assumeret, et ea sibi pateretur inferri divina impassibilitas, quae miserrime experitur humana mortalitas. Unde, ne turbatos discipulorum animos longa moestitudo cruciaret, denuntiatam tridui moram tam mira celeritate breviavit, ut dum ad integrum secundum diem pars primi novissima et pars decideret, et nihil dierum numero deperiret. Resurrectio igitur Salvatoris nec animam in inferno, nec carnem diu morata est in sepulcro; et tam velox incorruptae carnis vivificatio fuit, ut major ibi esset soporis similitudo quam mortis: quoniam Deitas quae ab utraque suscepti hominis substantia non recessit, quod potestate dit itaque multa documenta quibus praedicandae
Abbreviated transcription (Latin):
iudicem. A qͦ intellectu alienatꝰ impiꝰ tra¬
ditor insurrex̃ insemetipm̃. ñ iudicio peni¬
tentis s furore ꝑeuntis: ut qͥ uite auctorẽ
int̾fectoribꝰ uendidisset. in augm̃tũ dãp¬
natioĩs sue etiã moriendo peccaret. Qđ¬

Expanded text:
judicem. A quo intellectu alienatus impius trajudicem. A quo intellectu alienatus impius traditor, insurrexit in semetipsum, non judicio poenitentis, sed furore pereuntis: ut qui vitae auctorem interfectoribus vendidisset, in augmentum damnationis suae etiam moriendo peccaret.
Abbreviated transcription (Latin):
sanguis huiꝰ suꝑ nos. & suꝑ filios nrõs. mul¬
torũ adpenitenciam corda conu̾teret: & u¬
no die baptizarent᷑ tͥa fere milia iudeoꝵ ⁊
fieretq: oiũm cor unũ & anima una para
toꝵ ꝓ eo mori. quem poposcerant crucifigi.
Adhanc indulgentiã traditor uidas ꝑueni¬
re ñ potuit: qm̃ ꝑditioĩs filiꝰ cui diabolus
stabat adextͥs: prius indesꝑationẽ transiit:
mino potuisset etiã forte hic conseqͥ reme¬
diũ: siñ festinasset ad laqueum. S malig
no cordi. nunc furtis fraudium dedito: nc̃
parricidalibꝰ cõmerciis occupato ⁊ nichil
sederat: nec piis acceꝑat aurib dñi uerba
ꝑierat. Nec intellexerat clementiam xp̃i.
qui ñ solũ corporeis infirmitatibꝰ medebat᷑.
s etiam uulnera debiliũ curabat aiãrũ.
ego te condẽpnabo. uade ⁊ampliꝰ noli pecca¬
re: ut ꝑ omnla oꝑa sua ostendet millo ad¬
uentu suo. saluatorẽ se mundi uenisse ñ

Expanded text:
Sanguis illius super nos et super filios nostros , mulSanguis illius super nos et super filios nostros , multorum ad poenitentiam corda converteret, et uno die baptizarentur tria fere millia Judaeorum ; fieretque omnium cor unum et anima una , paratorum jam pro eo mori quem poposcerant crucifigi. CAP. IV. Ad hanc indulgentiam traditor Judas pervenire non potuit: quoniam perditionis filius, cui diabolus stabat a dextris , prius in desperationem transiit, mino, potuisset etiam forte hic consequi remedium, si non festinasset ad laqueum. no cordi et nunc furtis fraudium dedito, nunc parricidalibus commerciis occupato nichil umsederat, nec piis acceperat auribus, perierat ; nec intellexerat clementiam Christi, qui non solum corporeis infirmitatibus medebatur, sed etiam vulnera debilium curabat animarum, ego te condemnabo, vade et amplius noli peccare ; ut per omnia opera sua ostenderet, in illo adventu suo salvatorem mundi se venisse, non
Abbreviated transcription (Latin):
latũ. Qut humanũ genꝰ uincłi mortifere p̃uaricatõi
absolueret: & sementi diabolo potenciam
sue maiestatis occuluit. ⁊ infirmitatẽ
nrẽ humilitatis obiecit. Si enim cru¬
delis ⁊ suꝑbꝰ inimicꝰ consilium misccłie
dei nosse potuisset. iudeoꝵ aiõs mansu¬
etudine pocius temꝑare quam uriustis
odiis studuisset accendere: ne oiũm cap¬
tiuorum amitteret seruitutẽ ⁊ dum nichil
sͥ debentis ꝑsequitur lib̾tatẽ. Fefellit ergo
illũ malignitas sua. Intulit supplicium
filio dĩ. qđ cuntis fuliis hoĩum in remediũ
uertẽt᷑: fudit sanguinẽ iustũ. qui reconci¬
elegit. Admisit inse impias manꝰ furentiũ:
que dum ꝓpͥo incũbunt sceleri. famulate st̃
redemptori. Cuius etiam circa int̾fectores suoᷤ
tanta erat pietatis affectio: ut decruce sup¬
plicans patͥ. ñ seuindicari. s illis postularet
quid faciunt. De cuiꝰutiq: orationis potencia.
fuit. ut p̃dicatio petͥ apłi ex his qͥdixerunt

Expanded text:
ui ut humanum genus vinculis mortiferae praevaricationis absolveret, et saevienti diabolo potentiam suae majestatis occuluit, et infirmitatem nostrae humilitatis objecit. Si enim crudelis et superbus inimicus consilium misericordiae Dei nosse potuisset, Judaeorum animos mansuetudine potius temperare, quam injustis odiis studuisset accendere; ne omnium captivorum amitteret servitutem, dum nihil sibi debentis persequitur libertatem. Fefellit ergo illum malignitas sua: intulit supplicium Filio Dei, quod cunctis filiis hominum in remedium verteretur. Fudit sanguinem justum, qui reconcielegit. Admisit in se impias manus furentium, quae dum proprio incumbunt sceleri, famulatae sunt Redemptori. Cujus etiam circa interfectores suos tanta erat pietatis affectio, ut de cruce supplicans Patri, non se vindicari, sed illis postularet sciunt quid faciunt . De cujus utique orationis potentia fuit, ut praedicatio Petri apostoli, ex iis qui dixerunt:
Abbreviated transcription (Latin):
lium d̃i patͥs omĩpotentis unicũ dicimꝰ.
te discedimꝰ. cum ipsum crucifixum et
mortuum. ⁊ die t̾cia credimꝰ suscitatum.
nitas expleuit. ⁊ deitas: ut dum passibi¬
li impassibit inẽ. nec uirtꝰ infirmitate
affici. nec infirmitas possit uirtute suꝑari.
Merito beatꝰ petrꝰ apłs inhuius unitatis
confessione laudatꝰ ẽ: qui cum dñs quid de
ipso intelligerent discipłi scrutaretur. õñi
celerrime secretiora p̃ueniens : tu es inqͥt
dit carne uł sanguine quorũ obiectu in¬
teriores ocłi poterant impediri: s ipso spũ
patͥs incorde oꝑante credentis. ut ad regim̃
tociꝰ ȩccł̃ie p̃paratus. pͥmũ disceret qđ do¬
ceret: & ꝓsoliditate fidei quam erat pre¬
dicaturꝰ audiret. tu es petrꝰ. & suꝑ hanc pe¬
tram edificabo ȩccłiam meam: & porte ĩ¬
feri ñ p̃ualebunt aduersus eam. Xpĩane¬
dens filium uirginis qui auctor ẽ. matͥs:
eundẽ natũ infine scłorum. qui creator
est tempoꝵ: eundẽ dñm oi̾ũ uirtutũ. et

Expanded text:
lium Dei Patris omnipotentis unicum dicimus,te discedimus, cum ipsum crucifixum et mortuum, et die tertia credimus suscitatum. nitas explevit et deitas: ut dum passibili impassibilis inest, nec virtus in infirmitate affici, nec infirmitas possit in virtute superari. Merito beatus Petrus apostolus in hujus unitatis confessione laudatus est: qui, cum Dominus quid de ipso intelligerent discipuli, scrutaretur, omnium celerrime ora praeveniens, Tu es, inquit, dit carne, nec sanguine, quorum objectu interiores oculi poterant impediri, sed ipso Spiritu Patris in corde operante credentis, ut ad regimen totius Ecclesiae praeparatus, primum disceret quod doceret, et pro soliditate fidei, quam erat praedicaturus, audiret: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam dens filium Virginis, qui auctor est matris, eumdem natum in fine saeculorum qui creator est temporum, eumdem Dominum omnium virtutum et
Abbreviated transcription (Latin):
tas assumpsisset : nec regeneratio eẽt.in a¬
qua baptismatis: nec redemptio in san¬
guine passionis. S quia insacram̃to in¬
carnatioĩs xp̃i nichil falsum. nicħ accepimꝰ
figuratũ: ñ frustra nos & cum moriente¬

Expanded text:
ae assumpsisset unitatem, nec regeneratio esset in aqua baptismatis, nec redemptio in sanguine passionis. Sed quia in sacramento incarnationis Christi nihil falsum, nihil accepimus figuratum, n
Abbreviated transcription (Latin):
ipse dicit. Ego sum uia. u̾itas. ⁊ uita.Uia sci¬
licet informa ꝯu̾satioĩs iuste: u̾itas in ex pec¬
lica suꝑbia nesciebat. Si enĩ cognouissent:
opposito carnis uelamine. ds in xp̃o mun¬
dum sͥ recontilians tegebat᷑: ꝑstitit in eum
furere ⁊ inqͦ nichil suũ pot̾at inuenire.Nã
malignitati eiꝰ hoc magis potuiss ꝓdesse
si parc̾et ⁊ & se ab effusione eiꝰ sanguinis ab¬
stineret: ꝑ quẽ omniũ erat soluenda capti¬
uitas ÷ & reparanda lib̾tas. S lucẽ tenebre
ñ comp̃hendert̃: nec mendax cecitas sapi¬
entiã potuit ueritatis inspicẽ. Tenuit itaq
disposita mansuetudo pacientiã: & cohabita
famulantiũ sͥ angłicarũ uirtute legionũ
hausit calicẽ doloris & mortis: totumq sup¬
plicium tͣnstulit intͥumphũ. Uicti suire er¬
rores: sub acte sunt potestates: accepit no¬
uum mundꝰ exordiũ: uit dãpnata gen̾atio
ñ obeẽt: qͥbꝰ saluandis regeneratio subueni-¬

Expanded text:
ipse dicit: Ego sum via, et veritas, et vita . Via sciipse dicit: Ego sum via, et veritas, et vita . Via scilicet, in forma conversationis justae; veritas, in exspeclica superbia nesciebat. Si enim cognovissent, opposito carnis velamine Deus in Christo mundum sibi reconcilians tegebatur : perstitit in eum furere, in quo nihil suum poterat invenire. Nam et malignitati ejus hoc magis potuisset prodesse si parceret, et se ab effusione ejus sanguinis abstineret, per quem omnium erat solvenda captivitas, et reparanda libertas. Sed lucem tenebrae non comprehenderunt , nec mendax caecitas sapientiam potuit veritatis inspicere. Tenuit itaque dispositam mansuetudo patientiam, et cohibita famulantium sibi angelicarum virtute legionum, hausit calicem doloris et mortis, totumque supplicium transtulit in triumphum. Victi sunt errores, subactae sunt potestates, accepit novum mundus exordium: ut damnata generatio non obesset, quibus salvandis regeneratio subveni
Abbreviated transcription (Latin):
to ꝯdẽpnaret peccatum ⁊ & diaboli opus
deoꝑe diaboli solueret᷑. Inimicꝰ & enĩ hũa¬
ni gen̾is mortificate in ipsa origine uniu̾¬
sitati letale uulnꝰ intulerat: nec pot̾at de¬
clinare ius ferreũ dediticii seminis capti¬
ua ꝓgenies. Unde cũ tot generationib mor¬
tali sͥ lege subiectis unũ uidet int̾ hoĩum
filios cuiꝰ uircutẽ supͣ om̃s cociꝰ temporis
scõs miraret᷑ excellere: securũ se fore credi¬
dit de ꝑpetuitate sui iuris ⁊̃ si nulla iticie
itaq: suis & stipendiariis uehementiꝰ in¬
citatis. in p̃iudiciũ suũ seuit: de dũ pu
tat sͥ aliqͥd deb̾e quẽ potuisset occidẽ: non
uidit lib̾tatẽ singłaris innocentie simili¬
tudinẽ ꝑsequendo nature. Non aut̾ erra¬
bat ingenere: s fallebatur incrimine Adã
non opere. Et in illo om̃s moruntur:
in isto om̃s uiuificabunt᷑. Ille ꝑsuꝑbie
cupiditatẽ it̾ fecit admiseriã: hͥ ꝑ humili¬
tatis fortitudinẽ uã parauit ad głam u ñ

Expanded text:
to damnaret peccatum , et diaboli opus de opere diaboli solveretur. Inimicus enim humani generis mortificandae in ipsa origine universitati lethale vulnus intulerat, nec poterat declinare jus ferreum dedititii seminis captiva progenies. Unde cum in tot generationibus mortali sibi lege subjectis, unum videret inter hominum filios, cujus virtutes super omnes totius temporis sanctos miraretur excellere, securum se fore credidit de perpetuitate sui juris, si nulla justitiae itaque suis et stipendiariis vehementius incitatat aliquid sibi debere quem potuisset occidere, non vidit libertatem singularis innocentiae, similitudinem persequendo naturae. Non autem errabat in genere, sed fallebatur in crimine. Adam carne, non opere: et in illo omnes moriuntur, in isto omnes vivificabuntur . Ille per superbiae cupiditatem iter fecit ad miseriam, hic per humilitatis fortitudinem viam paravit ad gloriam. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
mone famulandũ ẽ: ut qm̃ dl̃ĩ agͥcult᷑a.
dĩ etlificatio estis ⁊ ipse & dispensãti & acci¬
pienti tͥbuat sufficientiam: qui largitio
tionis. quã de gła crucis xͥ intento accepi¬
stis auditu: omnia uob̃ diuinoꝵ eloqͥoꝵs
myst̾ia patefacta sentite: & quicqͥd sub ꝓ¬
pħicis testificatiõibꝰ umbra uet̾is testam̃ti
uelabat: in sacram̃to passionis dñi ma
nifestatũ eẽ. gaudete. Ideo enĩ sacͥficiors
uarietates. p᷑ificationũ differentie desti¬
tert̃: idõ mandatũ cͥcũcisioĩs. cyborũ dis

Expanded text:
mone famulandum est: ut quoniam Dei agricultura, mone famulandum est: ut quoniam Dei agricultura, Dei aedificatio estis , ipse et dispensanti et accipienti tribuat sufficientiam, qui largitiontionis, quam de gloria crucis Christi intento accepistis auditu, omnia vobis divinorum eloquiorum mysteria patefacta sentite; et quidquid sub propheticis testificationibus umbra veteris Testamenti velabat, in sacramento passionis Dominicae manifestum esse gaudete. Ideo enim sacrificiorum varietates et purificationum differentiae destiterunt, ideo mandatum circumcisionis, cib
Abbreviated transcription (Latin):
ineffabił sacm̃ti. ita humane intel¬
ligentie altitudinẽ. & tociꝰ uincit eloqͥ
facultatẽ: ut & excellentissimiᷤ ingeniis.
& facundissimis linguis sublimior sit
triumphꝰ dñice passioĩs. Sed gaudendũ
humiliꝰ sensit. quã qͥ putauit suffecisse
que dixit. Non gͦ suꝑfluo p̃dicamꝰ. nec¬
de reb diuinis loq̃nti. carnaliũ auriũ
sunt timenda fastidia. tanꝙͣ despectui
sint futura. qr crebro cognoscunt᷑ it̾ata.
cũ hoc maxime ad xp̃iane ficłi ꝑtineat
soliclitatẽ: uit scd̃m apłicam doctͥnã idip¬
sum dicamꝰ om̃s ⁊ ⁊ simꝰ ꝑfecti in eodẽ sensu.
& in eadẽ scientia. Infidelitas qͥppe. que
oiũm ẽ. mat̾ erroꝵ in iultas opiniones.
quas arte dicendi necesse habeat colorare
distͣhit᷑: ueritatis aut̾ testificatio nunqͣm
a sua luce discedit. Et qdđ aliis minꝰ. aliis
ampliꝰ micat: ñ uarietas facit luminis ⁊
s infirmitas contẽplationis. Cui scd̃m
suꝑne illuminationis auxiliũ. etiã meo s̾¬

Expanded text:
intelligentiae altitudinem, et totius vincit eloquii facultatem, ut et excellentissimis ingeniis, et facundissimis linguis sublimior sit triumphus Dominicae passionis. Sed gaudendum humilius sensit quam qui putavit suffecisse quae dixit. Non ergo superfluo quae de rebus divinis loquenti carnalium aurium sunt timenda fastidia, tamquam despectui sint futura, quia crebro cognoscuntur iterata: cum hoc maxime ad Christianae fidei pertineat soliditatem, ut secundum apostolicam doctrinam, idipsum dicamus omnes, et simus perfecti in eodem sensu et in eadem scientia . Infidelitas quippe, quae omnium est mater errorum, in multas opiniones, quas arte dicendi necesse habeat colorare, distrahitur. Veritatis autem testificatio numquam a sua luce discedit, et quod aliis minus, aliis amplius micat, non varietas facit luminis, sed infirmitas contemplationis. Cui secundum supernae illuminationis auxilium, etiam meo ser
Abbreviated transcription (Latin):
Nipso in gła. In hac gͥ spe dilectissimi ostitu¬
It. õs diaboli cauete u̾sutias: qͥ ñ solũ ꝑ car¬
Enis concupiscentias. & ꝑ corporeas tantum
insidiatur illecebras⁊ s int̾ ipsa quoq se¬
mina fidei spargens ⁊ izania falsitatum:
ueritatis studet uiolare culturã: ut qͦs ñ
potuerit corrũꝑe malis actib impiis sub¬
uertat erroribꝰ. fugite gͦ mundane argu¬
menta doctrine: & uiꝑea hereticoꝵ uitate
colloqͥa. Nicħ uob̾ cõmune sit cũ eis: qui
catholice adu̾santes ficłi: solo sunt noĩe
xpiãni. Non enĩ tẽplũ sp̃c dĩ. nec mẽbra
sunt xp̃i: s falsis opinionib implicati.
tot spẽs habent diaboli: qͦt simulacra

Expanded text:
 dilectissimi, constituti, omnes diaboli cavete versutias, qui non solum per carnis concupiscentias, nec 271 per corporeas tantum insidiatur illecebras, sed inter ipsa quoque semina fidei spargens zizania falsitatum, veritatis studet violare culturam, ut quos non potuerit corrumpere malis actibus, impiis subvertat erroribus. Fugite ergo mundanae argumenta doctrinae et viperea haereticorum vitate colloquia. Nihil vobis commune sit cum eis qui catholicae adversantes fidei solo sunt nomine Christiani. Non enim templum Spiritus Dei, nec membra sunt Christi; sed falsis opinionibus implicati, tot species habent diaboli, quot simulacra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑata. ut salus que inxp̃o ẽ. nullis scłis
sub eadẽ iustificatioẽ defuerit: ⁊ ad hoc
dĩationum ꝓfec̾it ratio: ut qͦ diũ credita
sunt anteqͣ fierent incunctant̾ honorent᷑.
Nam cũ uutꝰ fidĩ in his q̃ uisui ñ sublacẽt
constituta sit: indulgentiꝰ nobiscũ egit
doctͥna celestis. qͦs in hec mundi tempora
distulit ad intelligentie facultatẽ ÷ ut młto
płib quã pͥores & uatib uterem᷑ & testibꝰ.¬
nubilo hesitacioĩs accipite: ⁊ rerũ gestaꝵ
ordinẽ tam habetote manifestũ ⁊ quam
manitas. Ipse ẽ. caro qͥ uerbũ. Et sicut uniꝰ
cũ patre substancie: ita uniꝰ cũ mat᷑ nat᷑ẽ
Non geminatꝰ ꝑsona: ñ confusus eentia. Po¬
testate impassibilis: humilitate mortalio.
S utraq: sic utens. ut & uirtus & głificare
posset infirmitatẽ: & infirmitas ñ ualeret
obscurare urtutẽ. Cõp̃hendi se aꝑsecutorib
patitur qͥ ꝯtinet mundũ: ⁊ eoꝵ manib nec¬

Expanded text:
a, ut salus quae in Christo est, nullis saeculis sub eadem justificatione defuerit; et ad hoc dilationum profecerit ratio, ut quae diu credita sunt antequam fierent, incunctanter honorarentur. Nam cum virtus fidei in iis quae visui non subjacent constituta sit , indulgentius nobiscum egit doctrina coelestis, quos in haec mundi tempora distulit, ut 269 ad intelligentiae facilitatem, multo pluribus quam priores et vatibus uteremur et testibnubilo haesitationis accipite; et rerum gestarum ordinem tam habetote manifestum, quam satur humanitas. Ipse est caro qui Verbum, et sicut unius cum Patre substantiae, ita unius cum matre naturae. Non geminatus persona, non confusus essentia; potestate impassibilis, humilitate mortalis; sed utraque sic utens, ut et virtus glorificare posset infirmitatem, et infirmitas non valeret obscurare virtutem. Comprehendi se a persecutoribus patitur, qui continet mundum, et eorum manibus nec
Abbreviated transcription (Latin):
dauit. Et cum inom̃ib matͥb ñ fiat sñ
peccati sorde conceptio: ħ inde purga¬
tionẽ traxit. unde concepit. Quo enĩ
pat̾ni seminis transfusio ñ ꝑuenit: pec¬
cati se illic origo ñ miscuit. Inuiolata
uirginitas concupiscentiã nesciuit: sub¬
stanciam ministrauit. Assũpta ẽ. de ma¬
tre hoĩs nat᷑a. ñ culpa. Creata ẽ. forma

Expanded text:
davit. Et cum in omnibus matribus non fiat sine davit. Et cum in omnibus matribus non fiat sine peccati sorde conceptio, haec inde purgationem traxit, unde concepit. Quo enim paterni seminis transfusio non pervenit, peccati se illic origo non miscuit. Inviolata virginitas concupiscentiam nescivit, substantiam ministravit. Assumpta est de matre Do
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus ignoraret: & sp̃itali latente ꝯ¬
ceptii quẽ ñ alium uidẽt ꝙͣ alios⁊ non
alit̾ credẽt natũ eẽ. qͣm cet̾os. Cuiꝰ enim
similẽ cũ uniu̾sis aduertit naturam.
parẽ hab̾e arbitratꝰ ẽ. cũ om̃ibꝰ causã:
nec intellex̃ atͣnsgressionis uincłis li¬
berũ ÷ quẽ ab infirmitate mortalitateᷤ
ñ inuenit. alienũ. Uerax namq mise¬
ricordia ołi. cum ad reparandũ huma¬
num genꝰ ineffabilit̾ ei multa subpete¬
rent. Hanc potissimũ consulendi uiã
qua ad destruendũ opꝰ
di aboli ñ uirtute uteretur potencie.
s ratione iusticie. Nam suꝑbia hostis
antiqui ñ immerito s̾ in om̃s homines
ius tyrannicũ uendicabat: nec indebito
dominatu p̃mebat. quos amancdato
dei spontaneos. in obsequiũ sue uo¬
luntatis allexerat. Non itaq iuste amit¬
teret originalem dediticii seruitutem:
nͥ de deo qđ subegerat uinceretur. Qđ
ut fieret. sine uiriͥ semine editꝰ ẽ. xp̃c ex¬

Expanded text:
diabolus 70 ignoraret, et spiritali latente cdiabolus 70 ignoraret, et spiritali latente conceptu, quem non alium videret quam alios, non aliter crederet natum esse quam caeteros. Cujus enim similem cum universis advertit naturam, parem habere arbitratus est cum omnibus causam; nec intellexit a transgressionis vinculis liberum, quem ab infirmitate mortalitatis non invenit alienum, Verax namque misericordia Dei, cum ad reparandum humanum genus ineffabiliter ei multa suppeterent, hanc potissimum consulendi viam elegit, qua ad destruendum opus diaboli, non virtute uteretur potentiae, sed ratione justitiae. Nam superbia hostis antiqui non immerito sibi in omnes homines jus tyrannicum vindicabat, nec indebito dominatu premebat, quos a mandato Dei spontaneos in obsequium suae voluntatis illexerat. Non itaque juste amitteret originalem humani generis servitutem, nisi de eo quod subegerat vinceretur. Quod ut fieret, sine virili semine