comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Bid est qd̾ mandauit deꝯpharaom cũ
se facturũ magnã grandinẽ minaret᷑. ut feᷤ¬
tinet ꝯgregarẽ pecora sua. ⁊ quecũq illi
eẽnt in campo. ne grãdine intereant: Hoc
cens temꝑat penã. Illud est qd̾ merito mo¬
uet quib nũc pecorib ꝯsulat᷑. Si omnia
mortua fũant plaga sr̃iore ubi scͥptũ ẽ qd̾
discreuit d̾s int̾ pecora hebreoꝵ ⁊ egiptõ¬
rum. itaut illic nullũ moreret᷑ oĩa uero
egiptõꝵ pecora morerẽt᷑. an eo soluit᷑ qõ.¬

Expanded text:
id est quod mandauit deus Pharaoni, cum se facturum magnam grandinem minaretur, ut festinet congregare pecora sua et quaecumque illi essent in campo, ne grandine intereant? hoc cens temperat poenam. illud est quod merito mouet, quibus nunc pecoribus consulatur, si omnia mortua fuerant plaga superiore, ubi scriptum est quod discreuit deus inter pecora Hebraeorum et Aegyptiorum, ita ut illinc nullum moreretur, omnia uero Aegyptiorum pecora morerentur. an eo soluitur q
Abbreviated transcription (Latin):
in socoth in sexcenta milia peditũ uiri.
p̾t̾ instructũ uł sensum. Susto modoͥ
p̃t recte int̾pretari qd grecus ait. aspõ¬
ceneñ quo uerbo nõ sosum mobiliaue¬
rum q̃ mouentia significar iudicat scͥp¬
tura. uͥ iudas loquẽs ad pr̃em suũ dicit.
mitte pueꝵ mecũ. ⁊ siugentes ibinius.
fuuanius ⁊ nõ moriamur. et nos et tu. et
s̾tancia nr̃a. ubi enĩ grecus. ãposcenen ht

Expanded text:
itum uiri praeter instructum uel censum, si ipso modo potest recte interpretari quod graecus ait azoaxeoVjv. quo uerbo non solum mobilia uerum etiam mouentia significari indicat scriptura, ubi ludas loquens ad patrem suum dicit: mitte puerum mecum, et surgentes ibimus, ut uiuamus et non moriamur et nos et tu et substantia nostra. ibi enim graecus <wroa%eoT
Abbreviated transcription (Latin):
nibus ⁊ mporib sigis fcmeẽ utͣ
gie talib ueraretur. Oportuũ fuit at
ut ibilos apaite poneretur. Uñiamm
cipinnt sigua quib magisiłia. nec cona
interra geden ubi conati sunt magĩt¬
milit fadere et uiiue potuerm quc¬
uesqr ergo defecerut. nichl de illius tre
segregatione dictũ est.S ex quo cepũt
eã ficri. Uiam illi silia facere nec cona¬
Qod bñt latim.eũtes ymolate dño
dẽo ur̃o intra. Grecus h uenientes i¬
imirio late dño deo ur̃o intra. Nolebat

Expanded text:
ribus signis factum esse, ut gis talibus uexaretur. oportunum autem fuit, ut ibi hoc aperte poneretur, unde iam incipiunt signa quibus magi similia nec : conin terra Gessem, ibi conati sunt magi similiter facere et minime potuerunt. quousque ergo deficerent, nihil de illius terrae segregatione dictum est, sed ex quo coeperunt ea fieri, ubi iam illi similia facere nec conahabent latini: euntes immolate domino deo uestro in terra, graecus habet: uenientes immolate
Abbreviated transcription (Latin):
intellig̾ant᷑. nõ ꝑuũ spaciũ tp̃ris fuit. qͦ
ita ppłs młtiplicaretur. S tot annos ñ
fuisse aꝑtissimo iudicio scptura testat᷑
Quidam .n. putant. quadrĩgentos tri¬
gnita annos accipi debe̾. exquo iacob
intrauit in egiptum. donec inde ppłs
ꝑ moysen liberatꝰ est. qm in exodo
quadringentos. pp̃ qd̃ scͥptũ est ingene¬
si. sciendõ scias. qr ꝑegrinũ erit semen
tuũ in tr̃a nõ sua. et inẜuitutẽ redigẽt
eos. ⁊ nocebũt illis qͣdringentis ãnis.

Expanded text:
it, quo ita populus multiplicaretur. sed tot annos non fuisse apertissimo indicio scriptura testatur. Quidam enim putant quadringentos triginta annos accipi debere, ex quo Iacob intrauit in Aegyptum. donec inde populus per Moysen liberatus est, quoniam in Exodo quadringentos, propter quod scriptum est in Genesi: sciendo scies quia peregrinum erit semen tuum in terra non sua, et in seruitutem redigent eos et nocebunt i
Abbreviated transcription (Latin):
hucusq ꝓgressa est. qõ .xxxi.¬
Qid est qd̾ deus dic̃ ad aaron ⁊ moysen
sumite uob̾ plenas mams faulle de forna¬
ce ⁊ adsꝑgat moyses in celũ coram phara¬
one. ⁊ coram ẜius eius et fiat płiuus ĩ tota
tr̃a egipti. Signa eĩ srĩora. uirga faciebãt
ꝙͣ non moyses s aaron. uł extendebat suꝑ
Aquam.uł ea tr̃am ꝑcuciebat. nũc u̾o it̃¬
positis duob signis. de cynomia ⁊ pecoꝵ
mortib.ubi nec aaron. nec moyses aliqͥd
lam sꝑgat incelũ. defornace. ⁊ hanc am¬
bo sumere iubent᷑ s ille sꝑgere nõ in t̾ra
s in celum. tanꝙͣ aaron. quidatus erat
ad ppłm tr̃am ꝑeute̾ deberet.uł int̾ram siue
maquã manu extendere. Moyses uero
dcm̃ est. erit tibi que ad deũ in celũ mbet᷑
fauillã spargere. Quid duo illa sr̃iora
signa. ubi nec moyses nec a arom. mamu
asiquid oꝑant᷑. Quid sibi uult ista diũ¬
¶ O pp̃ hoc ip̃m cõn̾sato es. ut ostẽdam

Expanded text:
huc usque progressa est. Qhuc usque progressa est. Quid est quod dicit deus ad Aaron et Moysen: sumite uobis plenas manus fauillae de fornace, et aspergat Moyses in caelum coram Pharaone et coram seruis eius, et fiat puluis in uniuersa terra Aegypti? signa enim superiora uirga fiebant, quam non Moyses, sed Aaron uel extendebat super aquam uel ea terram percutiebat; nunc uero interpositis duobus signis de cynomia et pecorum mortibus, ubi nec Aaron nec Moyses aliquidlam spargat in caelum de fornace, et hanc ambo sumere iubentur, sed ille spargere non in terram, sed in caelum: tamquam Aaron qui datus erat ad populum terram percutere deberet uel in terram siue in aquam manum extendere; Moyses uero, de quo dictum est: erit tibi quae ad deum, in caelum iubetur fauillam spargere. quid duo illa superiora signa, ubi nec Moyses nec Aaron manu aliquid operantur? quid sibi uult ista diuepropter hoc ipsum conseruatus es, ut ostendam
Abbreviated transcription (Latin):
ab hominatõnes sũt egiptiis. Sicut
depharaone. et ingrauauit pharao
corsinm. ⁊ i hoc tpre ⁊ noluit din¬
tere pptm.Certe nũc nõ dcm̃ ẽ de pha
raone ingrauatũ ẽ corpharaonis.s
in grauau̾it pharao cor siiui. sic itiq¬
in oib plagis. A uoluntate quippe homini
talia sic. talia uo sic. ⁊ nõ diũsis causis. se¬
pe dniso mͦ ẜm ꝓprias qͣlitates que exuo¬
luntatib ueniunt. qo .xxx.¬
¶Idens aũt pharao. qr nõ est mortuũ de
pecorib filioꝵ isrł ullum in grauatũ ẽ cor
pharaonis. Qũo eꝯ̃riis caus̃is. fc̃a est hec
ingrauatio cordis pharaonis: Siem̃ ⁊ cor
pdra iscłitaꝵ morerent᷑. tũc uideret᷑ causa
cõpetens qua cor en ingrauaret᷑ ad ꝯtẽp¬
uendũ deũ. tanꝙͣ si cimãgiens. pecorata
isrłitaꝵ fecissẽt mori. Nunc u̾o unde de¬
buit ad timẽdũ uł credendũ moueri. indẽs
nullum pecꝰ mortiñi ex pecorib hebreoru.
Lome in grauatũ est .i. illa ingranatõ. etiã

Expanded text:
abominationes sunt Aegyptiis, sicut de Pharaone, Et ingravavit Pharao cor suum etiam in hoc tempore, et noluit dimittere populum. Certe nunc  est cor Pharaonis, sed: ingrauauit Pharao cor suum. sic utiqus plagis. a uoluntate quippe hominis rda hominum talia sic, talia uero sic etiam non diuersis causis squae ex uoluntatibus ueniunt. Videns autem Pharao quia non est mortuum de pecoribus filiorum Israhel nullum, ingrauatum est cor Pharaonis. quomodo e contrariis causis facta est haec ingrauatio cordis Pharaonis? si enim et pecora Israhelitarum morerentur, tunc uideretur causa conpetens, qua cor eius ingrauaretur ad contemnendum deum, tamquam si et magi eius pecora Israhelitarum fecissent mori; nunc uero unde. debuit ad timendum uel credendum moueri uidens nullum pecus mortuum ex pecoribus Hebraeorum, hinc ingrauatum est; id est: illa ingrauatio etiam
Abbreviated transcription (Latin):
plaga. ubi aqua n sanguinẽ cominit¬
ta est. et insade ranis. a hoc uoluisset
dixerit digitum dei mħ signo potuissẽ
conatus magoꝵ inpedisse̾ insrioribus
neduissime. Dĩo ergo certa causa est.
quare illa facere hucusq ꝑmissi sunt
Cõmendatur enĩ fortasse truntas et
pbilosophati suuit. ꝙͣuis de pre et filio
as. eỹnonnã et inplebunt᷑ domus
egiptioꝵ cynonnia. ut scias qm̃ egosũ
dominus deus oĩs t̾re ⁊ dabo int̾ ual¬

Expanded text:
plaga, ubi aqua in sanguinem commutaplaga, ubi aqua in sanguinem commutata est. et in secunda de ranis, si hoc uoluisset entissimus dixerit digitum dei in hoc signo potuisse conatus magorum inpedire et in superioribus nequiuisse? omnino ergo certa causa est quare illa facere huc usque permissi sunt. commendatur enim fortasse trinitas et, philosophati sunt, quamuis de patre et filio tuas cynomian, et implebuntur domus Aegyptiorum cynomia, ut scias, quoniam ego sum dominus deus omnis terrae. et dabo interual
Abbreviated transcription (Latin):
¶uod dixerũt magi ad pharaonẽ digit
deĩ est hoc. qm̃ nõ potuerũt educere scimi¬
pbes senserunt ꝓfecto eum artiũ suaru
ne fariam scirent potenciam. nõ talib aitiu
uelut potentior in eis ee̾t moyses suos cõ¬
natus furisse frustratos ut nõ possent edu¬
cere sinifẽs. S digito dei qui utiq opabat
ꝑmoysen. Digitus dei aut̃ sic emigeliu
u̾ba dũiut diceret. Siego idigito dei
eicio demomia. alis eiͣngelista io ipĩ nar¬
raus exponere uoluit. quid sit digitus
deuet ait. Si ego in spudei eicio demonia
Currnitaq uagi faterent᷑ quoꝵ pharao
potentia presidelut digitum dei ẽe ĩ moy¬
se inquo suꝑabant᷑. et eoꝵ uenefidatru¬
trabantur. tũ induratum est cor phara¬
onis nũc mirabili oĩo duricia. Curãt
in t̾cia ista plaga magi defecerũt. nam
plage ceperũt ex quo aqua in sangunẽ
uerda est. et sentire et explicare ditici¬
ie est poterant enĩ ⁊ in pͥmosigno defice̾
ubi m spentemuirga ꝯu̾sa est. am pͥm̃

Expanded text:
digitus dei est hoc, quoniam non potuerunt educere scinifes, senserunt profecto, cum artium suarum nefariarum scirent potentiam, non talibus artibus, uelut potentior in eis esset Moyses, suos conatus fuisse frustratos, ut non possent educere scinifes, sed digito dei, qui utique operabatur per Moysen. digitus dei autem, sicut euangelium uerba-domini, ut diceret: si ego in digito dei eicio daemonia, alius euangelista id ipsum narrans exponere uoluit quid sit digitus dei et ait: si ego in spiritu dei eicio daemonia. cum itaque magi faterentur, quorum Pharao potentia praefidebat, digitum dei esse in Moyse, quo superabantur et eorum ueneficia frustrabantur, tamen induratum est cor Pharaonis nunc mirabili omnino duritia. cur autem in tertia ista plaga magi defecerint — nam plagae coeperunt ex quo aqua in sanguinem uersa est — et sentire et explicare difficile est. poterant enim et in primo signo deficere, ubi in serpentem uirga conuersa est, et in prima
Abbreviated transcription (Latin):
tũest tũc cepit in sb̾am cũ creatũ ẽ ac
ꝑ hoc miciũ nõ ht trintas s sola decla¬
ratio gͥ mist̾ii declaratõ m̾ta fideimi¬
norauit quia qut̃o occultiꝰ est ꝙ credit᷑
tanto mag̾ ꝓpensior credentis ẽ m̃ces ⁊
mĩor pena diffidentis. Declaratõ & im
st̾ii sicut mĩora fecit m̾eri credẽtes ita
Mamfestior enĩ lex płs facit reũ. Nã
suffec̾at testĩomo saluatoris qͣ s̾ ꝓpͥũ¬
dubitar nł a patce differre ĩ st̾a filiũ.
S qr hereticoꝵ ꝑu̾sitas ĩfidelitatis cũ¬
mentis fidei iuira pulsare ceꝑat ałrac¬
cipiᵈ ͦ filiũ dei ꝙͣ predicatur. additũ ẽ
om̃ia apud deũ fuisse et deũ esse ut
decłaret quid filii u̾ rõ mistice conti

Expanded text:
tum est tunc coepit in substantiam, cum creatum est, ac per hoc initium non habet trinitas sola. Declaratio igitur mysterii merita fidei minorauit, quia, quanto occultius est quod creditur, tanto magis propensior credentis est merces et minor poena diffidentis. declaratio autem mysterii, sicut minora fecit mereri credentes, ita enas. manifestior enim lex plus facit reum. Nam suffecerat testatio saluatoris, qua sibi produbitaret nihil a patre differre in substantia filium? sed quia hereticorum peruersitas infidelitatis commentis fidei iura pulsare coeperat aliter accipiendo filium dei quam praedicatur, additum est omnia apud deum fuisse et deum esse, ut declararet quod f
Abbreviated transcription (Latin):
d̾o esse signatũ intlłigat᷑ et qr de d̾o est
nõ absurde dr̃ deus: Ita nõ duos deos
facit deũ fuisse apud deũ. si enĩ essent
duo diu̾si ẽẽnt ñ nec uinꝰ uolũtatis.
Si enĩnos hõies cũ umꝰ sumꝰ nͨ diu̾se¬
deũ esse dicetur deus enĩ quia a pd̾ deũ
dei u̾bum deus u̾bum appłłaret᷑ s q¬

Expanded text:
deo esse significatum intellegatur et, quia de deo est, non absurde deus dicatur. Itaque non duos deos facit deum fuisse apud deum. si enim essent duo, diuersi essent natura nec unius uoluntatis. si enim nos homines, cum uniusDeum esse diceretur. Deus enim qui apud Deum Dei Verbum Deus Verbum appellaretur;
Abbreviated transcription (Latin):
sũ potioris fidei m̾itis reẜuau̾at. Uñ
adiecit dicens. Om̃ia ꝑ ip̃m fc̃a sut
ut si quis ex sr̃iorib in a ͨ ͦ ambigeret
qr angusta est intelligẽtia hoĩm ad di¬
uinas res capiᵈ ͣᷤ ex hiis capax fi̾et cũ
audit om̃ia ꝑ ip̃m fc̃a st̃ ut nõ utiq
fcũrã ip̃m putar quia om̃ia ꝑ ip̃m
ut adhuc absolutiꝰ trad̾e̾t adiecit ⁊ sũ
ip̃o inquit fcm̃ est nł hoc dicens exclu¬
sit õem cõtrou̾siã et argum̃ta t̾rena
tã ẽẽ suspicari deb̾e edocuit. Qũo enĩ
sũ ip̃o fecisse. Si enĩ fecit mentit᷑ scpͥ¬

Expanded text:
fidei meritis reseruauerat. Unde adiecit dicens: omnia per ipsum facta sunt. ut si quis ex superioribus in aliquo ambigeret, quia angusta est intellegentia hominum ad diuinas res capiendas, ex his capax fieret, cum audit: omnia per ipsum facta sunt, ut non utique facturam ipsum putaret, quia omnia per ut adhuc absolutius traderet, adjecit, Et sine ipso, inquit, factum est nihil: hoc dicens, exclusit omnem controversiam et argumenta terrena. ram esse suspicari debere edocuit. Quomodo enim sine ipso fecisse? Si enim fecit
Abbreviated transcription (Latin):
deant clerritacẽ m. et cilio loco. bñ inquit
mũdo corde qm̃ ip̃i deũ uidebũt. ħ ẽ prẽ
in filiodeũ in y̾magine ꝙ ẽ deũ in deosi¬
cut corł rei corꝰ y̾mago est ita et deideus
ymago est qr exẽplu est p̃r filius uero
oinquit accipiet: Id̾o in filio ude᷑ deus
qͣi in sua y̾magine. Sicut enĩ nemoi
dignus. ĩuentus ẽ apire librũ et sigñ¬
cula eius nͥ u̾bũ dei itaet deũ pĩem ne
Nec enĩ pr̃em iudit quisꝙͣ nͥ qͥ ẽ a d̾o hic
uidet deũ. s si in filio iude pr̃ qͣre nemo
dignus d̾r ind̾e deũ cũ indeat᷑ in filio qr
nich̾ differt a pr̃e filius uich plane dif¬
est et si in st̾a mĩor nõ est filius aũcte
pr̃em qr p̃r maior me est ꝙ̃ ad̾m custo¬
diẽs cipłs paulus. Unꝰ inquit deus p̃r
in quo om̃na. et qr nlłs ex hiis degeu̾ ẽ.
in unitate dei sigͣti sũt dicente apło ꝙ
qm̃ ex ip̃o et ꝑip̃m et in ip̃o sũt om̃ia

Expanded text:
deant claritatem meam; etalio loco: beati, inquit, mundo corde, quia ipsi deum uidebunt, hoc est patrem in filio, deum in imagine, quod est deum in deo. Sicut corporalis corpus imago est, ita et dei deus imago est, quia exemplum est pater, filius uero inquit, accipiet t. ideoque in filio uidetur deus quasi in sua imagine. sicut enim nemo dignus inuentus est aperire librum et signacula eius nisi uerbum dei, ita et deum patrem nemnec enim patrem uidit quisquam, nisi qui est a deo, hic uidit deum. Sed si in filio uidetur pater, quare nemo dignus dicitur uidere deum, cum uideatur in filio, quia nihil differt a patre filius? nihil plane difest et, si in substantia minor non est filius, auctorpatrem, quia pater maior me est. Quem modum custodiens apostolus Paulus: unus, inquit, deus pater, in quo omnia. et quia nullus ex his degener est, in unitate dei significati sunt dicente apostolo: quoniam ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑ et si dixiss ꝙ genitũ est in ip̃o et sic
uiciosũ iudebat᷑ s ut sb̾stantĩa gn̾onẽ
eius ostend̾et opus in ea fcm̃ qualiuti
quidẽ s nõ possumꝰ cilus dare uitã qͥppe
cũ nec in potestate nr̃a sit ecidẽ uita.: Ille
re et crecire que nult ut suit et niuant

Expanded text:
et si dixisset: \'quod genitum est in ipso\', et sic- uitiosum uidebatur. sed ut substantiuam generationem eius ostenderet, opus in eam factum, quali utiquidem, sed non possumus aliis dare uitam, quippe cum nec in potestate nostra sit eadem uita; ille are et creare quae uult, ut sint et uiuant
Abbreviated transcription (Latin):
ligitur dei u̾bum esse de d̾o. S qr u̾bũ
nt̃m nõ ẽ hoc ꝙ nos sumꝰ nõ hac rõne
u̾bum dei de deo est qr u̾bũ deires est
et dixit inquit deus fiat liix et fc̃a est
lux. qũo putamꝰ loqutũ eẽ deũ qr nõ
uti hõi loqutus est s ei qui poss fac̾
qui etiã hõiem fcũrus erat sicut fec̃ sic̃
om̃s loquim organo cõrli absit. uides
ergo quia uocabula quidẽ nob̾ et deo
coĩa sint s discreꝑant in effcũ. Ałr
enĩdeus facit qmͣ facimꝰ nos et loqͥ

Expanded text:
legitur dei uerbum esse de deo, sed, quia uerbum legitur dei uerbum esse de deo, sed, quia uerbum nostrum non est hoc quod nos sumus, non hac ratione uerbum dei de deo est, quia uerbum dei res est, et dixit, inquit, deus: fiat lux; et facta est lux, quo modo putamus locutum esse deum, quia non utique homini locutus est, sed ei qui posset facere, qui etiam hominem facturus erat, sicut fecit? sicut nos loquimur, organo corporali? absit. uides ergo quia uocabula quidem nobis et deo communia sunt, sed discrepant in effectu; aliter enim deus facit quam . facimus nos, et lo
Abbreviated transcription (Latin):
aũt deus uocatur id̾o fit /ne ad ĩiuriã
dei ꝓfic̾e̾t si ꝙ de deo erat deus mĩme
dr̃etur. gͥ et unitas dei ẜuata est et
debita honorificẽtia reddita qñ nõ
ĩ ꝓpriã głiam receptus ẽ h qͥ ded̾o deꝰ ẽ
s in eius de quodeus est pp̃ea de uerbo
pĩe. quia qõnes nõ de deo fiũt s de u̾bo
dei. Nemo em̃ dubitat ded̾o s dedo qͥde
deodeus est. Om̃is enĩ lingͣcelestiũ et
t̾restriũ fatetur unũ deũ s in sacc̃on
mꝰ dei turbatur trepidat enĩ audiens
deũ dici u̾bũ dei. e orͣlib eñ modis pł¬
deus ñ sit simphe nõ mẽbris compõit᷑
n qui intus heat et foris u añ ⁊ post
ant sũmũ ⁊ iniũ. s si p̃t dici totus ꝑ
quic õe ꝙ deus est totũ unũ ẽ nõ discre
est u̾bum dei deus est ea enĩ rõe qͣ fĩlii
hõmihoĩes sunt dei filius deus est. S qr
ex cõmistione filii hom̃ hõies sũt nõ h̾
exemplo filius dei deus est quia ex sĩ¬

Expanded text:
autem deus uocatur, ne ad iniuriam dei proficeret, si quod de deo erat deus minime diceretur. igitur et unitas dei seruata est et debita honorificentia reddita, quando non in propria gloria receptus est hic, qui de deo deus est, sed in eius, de quo deus est. Propterea de uerbo patre, quia quaestiones non de deo fiunt, sed de uerbo dei. nemo enim dubitat de deo, sed de eo, qui de deo deus est. omnia enim lingua caelestium et terrestrium fatetur unum deum, sed in sacramento unius dei turbatur. trepidat enim audiens deum' dici uerbum dei; corporalibus enim modis puDeus natura sit simplex, non membris compositus, neque qui intus habeat et foris, neque ante et post, aut summum et imum; sed si potest dici, totus per quod deus est totum unum est, non discrepest uerbum dei, deus est. ea enim ratione, qua filii hominum homines sunt, dei filius deus est. sed quia ex conmixtione filii hominum homines sunt, non hoc exemplo filius dei deus est, quia ex sim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sp̃ erat apd̾ deũ. ꝯueĩt enĩ ut ꝙ añ
om̃ici apd̾ deũerat nlłi subiciat᷑ micio
bo quiadeus est inquit u̾bũ et de deo ałi
nõ o sentiri qũ ut sp̃dicatur fuisse si
eñ cepit creatura est si creatura est d̾s
nõ est. Quicꝙ enĩ ẽ aut deus ẽ aut c̾ci¬
turei. ac ꝑ hoc dei nomẽ nõ cõpetit cre

Expanded text:
 erat apud deum. conuenit enim ut quod ante omnia apud deum erat nuili subiciatur initio. congruunt uerbo, quia deus est, inquit, uerbum et de deo aliter non oportet sentiri, quam ut semper dicatur fuisse. si enim coepit, creatura est; si creatura est, deus non est quidquid enim est, aut dens est aut creatura ac per hoc dei nomen non conpetit crea
Abbreviated transcription (Latin):
ri qd postulat. Laus et głia pasche. Nͣ
scm̃ et scilutarem diẽ pasche et oĩ¬
laude p̃dicandũ ꝙ mors deuicta
est dẏa̾ regnũ ablatũ sacrm̃ dei mani¬
festatũ decretũ ꝙ adu̾sũ uos erat ena¬
cuatũ tartari ianne confracte soluti
uicti. clausi remissi ceci iliũati ĩꝑiti
scĩa doncti. Impii fcĩ misericorces. Iniquis
et inuistis pcc̃oꝵ data remissio inunicoꝵ
reconciliatio. erroris emendatio. u̾itatis
declarcitio d̾o filii exꝑditis ad quisiti. su¬
ꝓbici ade p̾ssa hũilitas exaltata. panpe¬
res ditati diuites ex hecusti. Montes de¬
planati ualies replete. colles prostracti.
Impudẽtia calcata. uecundia cõplota
cñab ad celum data facultas. libertas
reddita disrupata ac re soluta captĩtaᷤ.
torpuerũt tenebre cõfusci est malicia.
purificatus sqͣlor. Sathanas deiectus.
prudentiũ mũdim celos sblata celesti¬
a t̾restria et inferna uniꝰ dei et dm̃ ee
cũ modestia uite et cũ leticia. turpia

Expanded text:
PASCHAE. O sanctum et salutarem diem paschae et oraedicandum, quo mors deuicta est, diabolo regnum ablatum; sacramentum dei manifestatum, decretum quod aduersum nos erat euacuatum; tartari ianuae confractae, uisoluti, clausi remissi, caeci illuminati, donati, impii facti misericordes, iniquis et injustis peccatorum data remissio, inimicorum reconciliatio, erroris emendatio, veritatis declaratio; Deo filii ex perditis acquisiti, superbia depressa, humilitas exaltata; pauperes ditati, divites exhausti; montes deplanati, valles repletae, colles prostrati; impudentia calcata, verecundia compta, animabus ad coelum data facureddita, disrupta ac resoluta captiuitas; torpuerunt tenebrae, confusa est malitia, purificatus squalor; satanas deiectus, prudentium mundi in caelos sublata, caelestia terrestria et inferna unius dei et domini cum modestia uitae et animi laetitia turpia
Abbreviated transcription (Latin):
uituꝑandouł obiurgando corrigere:
ꝙͣ uidere quid iute corrigend̾ sit libent̾
deposfiore auit decoram hoĩbus. Ualet
aut̾̃ hoc ad magnũ hũilitatis exem¬
plum cũ maxima est disciplina xa¬
na hiũlitate .n. conserucitur cactitas.
Namuichil eam citius molat qm̃ super¬
bia. et id̾o dũs ait. tolle iugũ meũ. et di¬
cite a me non qui quat induana de se¬
pulcris cadauera ex suscito atq om̃ia
demonia de corporib homniũ morbos
depello et cetera huiꝰmodi. S tollite i¬
quit iugum meũ et discite a me quis
mitis sum et humił corde. Illa .n. sign
sunt reꝵ spñalium. Mitem aũt esse
et hiuũilem caritatis conẜuatorem. res
qui ocuł corpalis dediti fidem ĩuisibi¬
liũ. quia deuotis usitatis que nõ pos¬
sunt. De nouis aut̾ et repentuns insi¬
bilib querunt. Siergo et illi qui co¬
gebant iudaizare didicissent mites
esse et hũiles corde. qd̾ a dño petrus

Expanded text:
vituperando vel objurgando corrigere, vituperando vel objurgando corrigere, quam videre quid in te corrigendum sit, libenterque de posteriorem, adde coram omnibus. Valet autem hoc ad magnum humilitatis exemplum, quae maxima est disciplina christiana: humilitate enim conservatur charitas. Nam nihil eam citius violat quam superbia. Et ideo Dominus non ait, Tollite jugum meum et discite a me quoniam quatriduana de sepulcris cadavera exsuscito, atque omnia daemonia de corporibus hominum morbosque depello, et caetera hujus modi: sed, Tollite, inquit, jugum meum, et discite a me quia mitis sum, et humilis corde . Illa enim signa sunt rerum spiritualium: mitem autem esse et humilem charitatis conservatorem, res qui oculis corporis dediti fidem invisibilium, quia jam de notis usitatisque non possunt, de novis et repentinis visibilibus quaerunt. Si ergo et illi qui cogebant Gentes judaizare, didicissent mites esse et humiles corde, quod a Domino Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
d in latrocimo ꝑmanere
Etrus antem cũ uenisset anthio¬
chiam obiurgatus est a paulo
nõ quia seruabat consuetudine iud̾oꝵ
gentib uolebat eum ĩponere cũ udulet
quosdam uenisse a iacobo idest a uidea.
Nam ecc̃a ierosolimitane. iacobus p̃¬
fuit. ennens ergoeos qui ad huc puta¬
bent in illis ꝯsenciebat ad imponẽda¬
gentib illa hon̾a seruitutis ꝙ ĩ ip̃ius
obuirgationis u̾bis satis apparet. Nõ
.N.ait si tu cũ iudeus sis gentilit̾ et nõ
iudaice inuis ꝙͣ ad̾m rursus ad consue¬
hoc ei coram hoĩbus dixit ncos coͤgit
ut om̃s illius obiurgatione currentur.
Non .ni. utile erat ertorem qui palam
noceret: in secreto emendare huc acce¬
dit qd̾ firmitas et caritas petrimi tͥ a
dũodictum est. cimas me pasce oues
mecis obuirgationem talem post̾ioriᷤ
pastoris ꝓ salute gregis libentissime
sustinebat. Nam erat obigatore suo
ip̃e qui obuirgabatur mirabilior. et
adimutand̾ difficilior. facilius est n
uidere quid in alio corrigas. acq id

Expanded text:
 in latrocinio permanere. Petrus autem cum venisset Antichiam, objurgatus est a Paulo, non quia servabat consuetudinem Judaeorum, Gentibus eam volebat imponere, cum vidisset quosdam venisse ab Jacobo, id est, a Judaea; nam Ecclesiae Jerosolymitanae Jacobus praefuit. Timens ergo eos qui adhuc putabant in illis obseGentibus illa onera servitutis: quod in ipsius objurgationis verbis satis apparet. Non enim ait, Si tu, cum Judaeus sis, Gentiliter, et non Judaice vivis, quemadmodum rursus ad consuehoc ei coram omnibus dixit, necessitas coegit, ut omnes illius objurgatione sanarentur. Non enim utile erat errorem qui palam noceret, in secreto emendare. Huc accedit quod firmitas et charitas Petri, cui ter a Domino dictum est, Amas me? pasce oves meas , objurgationem talem posterioris pastoris pro salute gregis libentissime sustinebat. Nam erat objurgatore suo ipse qui objurgabatur mirabilior, et ad imitandum difficilior. Facilius est enim videre quid in alio corrigas, atque id
Abbreviated transcription (Latin):
eit oꝑa legis adiuuante infirmitatẽ
de gentib cairnales legis obseruationes.
s per ip̃am gr̃am fidei spũclia oꝑa legis
eos implere posse cognosc̾ent. qm exope¬
rib legis cum suis iirib ea quisq tri¬
bint non gr̃e miserantis dei non iusti¬
ficabitur om̃is caro .i. om̃is homo:
siue om̃s carualit̾ sentientes. et ideo
illi qui cũ iam essent sub lege xp̃o cre¬
diderunt non quia iusti erant: s u
nomengentib imposuerãt ui

Expanded text:
eat opera Legis, adjuvante infirmitatem de Gentibus carnales Legis observationes, sed per ipsam gratiam fidei, spiritualia opera Legis eos implere posse cognoscerent. Quoniam ex operibus Legis, cum suis viribus ea quisque tribuerit, non gratiae miserantis Dei, non justificabitur omnis caro, id est, omnis homo, sive omnes carnaliter sentientes. Et ideo illi, qui cum jam essent sub Lege, Christo crediderunt, non quia justi erant, sed unomen Gentibus imposuerant
Abbreviated transcription (Latin):
Enerabilem iusticiam nõ
uiolat quis libidine trãs¬
gressus fu̾it placitũ socie¬
tatis humane: sicut furtũ
rapina adult̾ium. Inces¬
tum et huu̾no. aut naturã sicut ẽ cõtu¬
melia cedes homicidiũ cõcubitus mas¬
culoꝵ. uł pecorũ. aut modũ inconcessis
sicut est seruũ amplius uerberare quaz
pacto et placido hoĩnũ inscitute sũt et
formsecus per sensus corporis cõsuetu¬
dine audiendi discunt᷑ in ostenderet
quod facile posset sepientis facere per
sapĩam dei. que eis int̾nciest. ¶Item
uoluntas uerbi sempit̾m stabilis est sẽ¬
per. quia simul ht om̃ia. nostra aũt no¬
linitas id̾o nõ stat. qr nõ ht̃ simł omĩiet

Expanded text:
em justitiam non violat quis, nisi libidine transgressus fuerit aut placitum societatis humanae, sicut est furtum, rapina, adulterium, incestus, et hujusmodi; aut naturam, sicut est contumelia, caedes, homicidium, concubitus masculorum vel pecorum; aut modum in concessis, sicut est superbum amplius verberare quam pacto et placito hominum institutae sunt, et forinsecus per sensus corporis consuetudine audiendi discuntur, ut eis ostenderet quam facile posset sapientes facere per sapientiam Dei, quae in eis interna est. 4. Item voluntas Verbi sempiterni stabilis est semper, quia simul habet omnia: nostra autem voluntas ideo non stat, quia non habet simul omnia;
Abbreviated transcription (Latin):
tione nob̾cũ ut parit̾ instemus ne illi
peant excitantur. Molestus est enĩ et
medicus furenti frenetico: et pat̾ iidis¬
ciplinato filio ille ligando ille sedendo.s
ambodiligendo. Si aũt illos negligant
et pire ꝑmittant. ista pocius falsa mã¬
suetudo crudelis est.

Expanded text:
tione nobiscum, ut pariter instemus, ne illi tione nobiscum, ut pariter instemus, ne illi pereant, excitantur. molestus est enim et medicus furenti phrenetico et pater indisciplinato filio, ille ligando ille caedendo. sed ambo diligendo. si autem illos neglegant et perire permittant. ista potius falsa mansuetudo crudelis eat.
Abbreviated transcription (Latin):
uemad̾m aũt in ip̃a collatione mo¬
dis om̃ib nicti sunt qm̃ ualde ꝓli¬
a sunt gesta et t̾ aluis rebus rõne pati ne¬
cessarus occupato. multũest ut leganitur
bremanũ eoꝵ tibi legi forsitan poterit.
ꝙ ccedo hr̃e frẽm et coep̃m meũ optatũ.
Aut si non h̃t: potest accipere facillume
de eccͣa sitifensi qñ quidem etiam lib̾ iste
iam sua ꝓlixitate curis tius forsitã nc̃
honerosus est. hoc .ni. contingit dona¬
tistis. ꝙ accusatorib sc̃i damelis. Sicut
enĩ in illos leones sic mistos conu̾sest̾
leges quib innocentem opprimere noli
sunt iste leges que illis iudentur adu̾se
qm̃ multi ꝑ illas correcti sũt et cotidi
corriguntur. et se esse correctos acq
ab ilła furosa ꝑuicie liberatos gc̃as
agunt. et qui oderant diligũt. moles¬
tasq sibi fuisse salubrimas leges qnͣ¬
tũ insama detestabant᷑. tantũ recepta
sanitate gratulantur et in residuos cũ
quib fuerant ꝑituri. iam sinulidilee¬

Expanded text:
modum autem in ipsa collatione modis omnibus victi sint, quoniam valde prolixa sunt Gesta, et tibi aliis rebus Romanae paci necessariis occupato, multum est ut legantur, Breviarium eorum tibi legi forsitan poterit,  credo habere fratrem et coepiscopum meum Optatum aut, si non habet, potest facillime accipere de ecclesia Sitifensi. quando quidem etiam liber iste iam sua prolixitate curis tuis;; forsitan onerosus est. Hoc enim contigit Donatistis, quod accusatoribus sancti Danihelis. sicut enim in illos leones, sic in istos conuersae sunt leges, quibus innocentem opprimere uoluesunt istae leges. quae illis uidentur aduersae, quoniam multi per illas correcti sunt et cotidie corriguntur et se esse correctos atque all ill\'1 furiosa pernicie liberatos gratias agunt. et, qui oderant. diligunt molestasque sibi fuisse saluberrimas leges. quantum in insania detestabantur, tantum recepta sanitate gratulantur et in residuos, cum quibus fuerant perituri, iam simili dilec
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ĩs. Etce quemad̾ et uelle et opari
opatur in nob̃. Item in eodem libro
scũs ambrosius. Nam si petrus ĩqͥt
lapsus est qui dix̾. et si alii scandali¬
zati fuerint. ego nõ scandaliz abor: quis
alius iure de se presumat. demq daiid
quia dixat. egodixi in mea hiñidãtia
non mouebor met̾nũ: suamsͥ iactanci¬
am obfuisse ꝓficetur dicens. Aũtistifa¬
ciem tuam. et fcñs sũ conturbatus. Au¬
diat iste cm̃ nrũ docentẽ nutet᷑ fidelrͣ¬

Expanded text:
nostris! ecce quemadmodum et uelle et operari nostris! ecce quemadmodum et uelle et operari operatur in nobis! Item in eodem libro idem sanctus Ambrosius \'nam si Petrus\', inquit, \'lapsus est, qui dixit: et si alii scandalizati fuerint, ego non scandalizabor, quis alius iure de se praesumat? denique Dauid quia dixerat: ego dixi in mea abundantia: non mouebor in aeternum, suam sibi iactantiam obfuisse profitetur dicens: auertisti faciem tuam et factus sum conturbatus\'. audiat iste tantum uirum docentem, imitetur
Abbreviated transcription (Latin):
gratie pertinere
dubio uoluntas agit. dñi mĩa et
dem oꝑis libro beatus dicit ambrosi
ita loquens. Boue laccime: que cul¬
pami lauant. demꝙ quos ih̾c respic
ploras. Negauit primo petrus. et nõ
flemt. quia non respex̾at dominꝰ. Ne¬
gauit ẜo non fleuit. quia adhuc nõ
respex̾at doꝰ. Negauit et tertio: respex
ih̾c et ille amarissime fleuit. legant
isti euugłm et indeant dũm iħm tũc
nitus fuisse cũ a sacerdotũ pͥncipib
audiretur. apłm u̾o petrũ foris et de¬
orsũ matrio cũ serius ad focũ ũc se¬
deutẽ nc̃ stantem sicut ueracissima
et concordissima enugłistaꝵ narca¬
tõe monstratuͣ. uñ non põt dici ꝙcor
poralib oculis eum dñs insibilit̾ ã¬
monendo respex̾it. Et id̾o ꝙ ibi scrip¬
riam reuocauit int̾iore gr̃a sua iusi¬
tauit petrum int̾ioris hom̃is us ad
ext̾iores lacrimas mouit et ꝓduxit
affectum. Etce queniad̾m deus ad¬
iuuando adẽuolinitatib et accõib

Expanded text:
gratiae pertinere. dubio uoluntas agit, domini miseridem operis libro beatus dicit Ambrosius ita loquens: \'bonae lacrimae, quae culpam lauant. denique quos Iesus respicit, plorant. negauit primo Petrus et non fleuit, quia non respexerat dominus; negauit secundo, non fleuit, quia adhuc non respexerat dominus; negauit et tertio, respexit Iesus, et ille amarissime fleuit\'. legant isti euangelium et uideant dominum Iesum tunc intus fuisse, cum a sacerdotum principibus audiretur, apostolum uero Petrum foris et deorsum in atrio cum seruis ad focum nunc sedentem, nunc stantem, sicut ueracissima et concordissima euangelistarum narratione monstratur. unde non potest dici, quod corporalibus oculis eum dominus uisibiliter admonendo respexerit. et ideo quod ibi scripriam reuocauit, interiorem gratia sua uisitauit Petrum, interioris hominis usque ad exteriores lacrimas mouit et produxit affectum. ecce quemadmodum deus adiuuando adest uoluntatibus et actionibus
Abbreviated transcription (Latin):
quidqͥd illd̃ erat. qd̾ adoͦram m̃stra¬
tionis ponebatur et auferebat᷑ non
fuisse altaris ꝑtem. et ĩo nõ fuisse⁊̃
p̾ceptum. qd̾ gradum hr̃e prohibitũ
est. Hoc aut̃ qualecũq fuerit. tacu¬
sacrificia descendisse. hoc est cũ mio¬
lata imposiuss altari. utiq manifestat
alicubi eiuu stetisse nũ descenderet. Et
qr ibisteterat. ideo triũ cubitoꝵ altarimi¬
¶ Tuidit omins ppłus ⁊ ameus fcũs
est. ꝙ alii int̾pretes dixerunt expauit.s
conantes transferre de greco qd̾ dcm̃ ẽ
latinis legitur mentis excessus. qõ .xxix.¬
Ei exit ignis adño. a deuorauit q̃
erant suꝑ altare holocaustomata. ⁊ ad¬
loco ignis exut ubi erat archa testimo¬
mi: Nou enim in loco aliquo ita ẽ dũs
ꝗͣi alibi nonsit. qo.xxx.

Expanded text:
est, quidquid illud erat, quod ad horam ministraest, quidquid illud erat, quod ad horam ministrationis ponebatur et auferebatur, non fuisse altaris partem, et ideo non fuisse contra praeceptum, quo gradum habere prohibitum est: hoc autem qualecumqsacrificia, descendisse, hoc est, cum ilata imposuisset altari, utique manifestat alicubi eum stetisse unde descenderet, et quia ibi steterat, ideo trium cubitorum altari midit omnis populus et amens factus est: quod alii interpretes dixerunt "expauit" conantes transferre de graeco quod dictumlatinis legitur mentis excessus. Et exiit ignis a domino et deuorauit quae erant super altare, holocaustomata et adloco ignis exnii. Non enim in loco aliquo ita est Dominus, quasi alibi non sit, Q
Abbreviated transcription (Latin):
lum et brachium dextrũ abstulit aarõ
oblatõnem an̾ dñm. modo singularit᷑
inferens. ⁊ pectusculum. dicens utiq
utrũq ex utroq anmante que pectus¬
nus sr̃ ppłm bñdixit eos a descendit
cũ fecisset qd pro pec̾o ⁊holocaustoma¬
ta. et que salutaris: Ubi aũt ista fecit
nisi suꝑ altare .i. ad altare stans. eiq
defuiens: Inde ergo descendit. ubi sta¬
bat. Nimirũ illius solutio qͥonis adu¬
uari ħ testimonio indet᷑. Ubi quesiera¬
mus mexodo quo ẜuiri potuerit ad al¬
tare qd̃ erat altũ cubitis trib. Siadũ
quippe illic intelligere ꝓhibebanius
qr id deus uetuerat. ne sr̃ altare pu¬
denda uirilia nistrantis reuelarent᷑
Quod utiq fieret. siꝑs altaris grad.
batur. Unũ enĩeẽt altare cum gradu
cius pars ẽẽt gradus. uo uetitũ est
LDic uero uͥ altaris tanta fu̾it altitudo
ut nisi sacerdos sr̃ aliquid staret: ap¬
te mistrare nõ poss intelligendum

Expanded text:
lum et brachium dextrum abstulit Aaron lum et brachium dextrum abstulit Aaron ablationem ante Dominum: modo singulariter inferens, et pectusculum dicens, utique utrumque ex utroque animante, quae pectusnus super populum, benedixit eos, et descendit, cum fecisset quod pro peccato, et holocaustomata, et quae salutaris? Ubi autem ista fecit, nisi super altare, id est, ad altare stans eique deserviens? Inde ergo descendit ubi stabat. Nimirum illius solutio quaestionis adjuvari hoc testimonio videtur, ubi quaesieramus in Exodo quomodo serviri potuerit ad altare, quod erat altum cubitis tribus? Gradum quippe illic intelligere prohibebamur, quia id Deus vetuerat, ne super altare pudenda virilia ministrantis revelarentur, quod utique fieret, si pars altaris gradusbatur, unum enim esset altare cum gradu cujus pars esset gradus, et ideo vetitum est; hic vero ubi altaris tanta fuerat altitudo, ut nisi sacerdos super aliquid staret, apte ministrare non posset, intelligendum
Abbreviated transcription (Latin):
crificia pro pcco pocius qmͣ ad holocaustũ
ꝑtinere dixinus tacuit .i. arietem et
uitulum. insi forte aparte totũ intelli¬
gi uoluit ut solo eapro cõmemorato. q̃
illa subsecuta acciperems. Cum de sa¬
crificiis salutaris ppłinarraret. ꝙ̃ admo¬
dum ea fecerit aaron de uitulo ⁊ ariete
ait. Et occidit uitulũ c arietem sacrifi¬
ciis salutaris ppłi et obtulerunt filiis i¬
aaron sanguinem adeũ uͦt effudit ad
altare in encuitu adipem q̃ auitulo et
est ⁊ penã que est miecore et posuit
adipem suꝑ pectuscula eius etiam posuit
gularit᷑. inuuc płalit̾ loquitur. cũ de duo¬
bus aĩalibus loquat᷑ uitulo ⁊ ariete
Quod ergo dicit duos renes abutraꝙ
ammante intelligendũ est. atq ita. mͣ
fiũit. Ita et cetera. Quod uõ ait ꝯ posu
altari. Sacerdoti eĩ debebant᷑ cum bra¬
chiis dextris. quid sibi uult: an intel¬
ligendum est. ⁊ posuit adipes qui sũt
imposuit adipes suꝑ altare. ⁊⁊ pectuscu¬

Expanded text:
crificium pro peccato potius quam ad holocaustum crificium pro peccato potius quam ad holocaustum pertinere diximus, tacuit, id est arietem et uitulum. nisi forte a parte totum intellegi uoluit, ut solo capro commemorato etiam illa subsecuta acciperemus. Cum de sacrificiis salutaris populi narraret, quemadmodum ea fecerit Aaron, de uitulo et ariete ait: et occidit uitulum et arietem sacrificii salutaris populi; et adtulerunt filii Aaron sanguinem ad eum, et adfudit \' ad altare in circuitu: et adipem quae a uitulo et est et pinnam quae est in iocinere; et posuit adipes super pectuscula et inposuit ngulariter, nunc pluraliter loquitur, cum de duobus animalibus loquatur, uitulo et ariete. quod ergo dicit" duo renes", ab utroque animante intellegendum est atque ita quattuor fiunt; ita et cetera. quod uero ait: et poaltari — sacerdoti enim debebantur cum brachiis dextris — quid sibi uult? an intellegendum est: et posuit adipes quae sunt imposuit adipes super altare, et pectuscu
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdos suꝑ altare sr̃ holocaustum dm̃i.
et exorabit pro eo sacerdos. pro peccato
qd ꝑeccauit ⁊ dinitetur illi. Qũo ergo
posset hoc sr̃ holocaustomata impomi. n
holocaustoma pͥus imponetur. Precipit
aut̃ hoc ⁊ de sacrificio salutaris ut super
ubiꝙ dicit nõ ꝑ oi̾a sacrificia salutaris.
nec ꝑ ominia sacrificia pro peco põt forsĩ¬
tan dici. non hoc regularit fuisse p̾ceptu
S illic tm̃nmodo. ut fieret dcm̃ est .i. insa¬
crificio salutaris. cum fit de bobus ibi eĩ
id p̾cepit. ⁊ in sacrificio ꝓ pcc̃o cum fit de
femina ex omib. cetera uero siie suit sa¬
lutaris. sine pro pec̾o. nõ ẽẽ ncce ut suꝑ
holocausta imponãt᷑. Mouet q̃ qd̾ cu
faceret a arondona ppłi. que sup̃ ꝯmemo
rauit. non oĩa cõmemorata sũt mimo¬
lata que fuerant p̃dicta. S tm̃ hyreus
pro pcc̃o et holocaustum. ubi tũ illum ag¬
mim nõ ex pressit. duo uo alia que ad sã¬

Expanded text:
sacerdos super altare super holocaustoma domini; sacerdos super altare super holocaustoma domini; et exorabit pro eo sacerdos pro peccato quod peccauit et dimittetur illi. quomodo ergo posset hoc super holocaustoma inponi, nisi holocaustoma prius inponeretur? praecepit autem hoc et de sacrificio salutarubique dicit, non per omnia sacrificia salutaris, nec per omnia sacrificia pro peccato, potest forsitan dici non hoc regulariter fuisse praeceptum: sed illic tantummodo ut fieret dictum est, id est in sacrificio salutaris, cum sit de bobus, ibi enim id praecepit; et in sacrificio pro peccato, cum fit de femina ex ovibus: caetera vero sive sint salutaris, sive pro peccato, non esse necesse ut super holocausta imponantur. Movet etiam quod cum faceret Aaron dona populi, quae supra comrauit, non omnia commemorata sunt immolata, quae fuerant praedicta, sed tantum hircus pro peccato et holocaustum, ubi tamen agnum illum non expressit; duo uero alia, quae ad sa
Abbreviated transcription (Latin):
erat eum iterum cõsũmari. qõ.xxui.
tare. et fac qd̃ propec̃o tuo. ⁊ holocaus¬
tum tuum. ⁊ exora prote ⁊domo tua.
Mirũ est quõ dicat pͥus faciendum
qd pro poco demde hosocaustũ. eũ saen¬
ficia pro pcc̃is suꝑ holocausta suꝑuis inbeat
in romi. excepto qd̾ de auibus precepit.an
forte hic qd̾ prius fiebat .i. holocaustui.
postius cõmemorauit. Non enĩ ꝙ̃ admo¬
dum de auib dixit. fac pͥ illud. et postea
illud. s fac illd̾ atq illd̾. Quid aut̃ pͥ fa¬
ciendum sit. idicat suꝑnis exposita is¬
truetio. ubi dicit suꝑ holocauitum inponi
sacrificiũ pro pec̃is. Qm̃qͣm ualde moue¬
at. qd̾ ⁊̃ ita uarrat scriptura fecisse aaron
prius fecerit. an pͥus hoc scriptura narra¬
uerit qd̾ postea fcm̃ est. sicut in multisi
facere solet. hr̾etur inc̾tum insi qd dixi sri
legeretur. cum ageret de sacrificio de sac̃
ꝓ pcc̃o. Ita eiũ legitur. Et suꝑ ponẽt ills

Expanded text:
erat eum iterum consummari. XXVII. Iberat eum iterum consummari. XXVII. Ibtare, et fac quod pro peccato tuo, et holocaustum tuum: et exora pro te et domo tua. Mirum est quomodo prius dicat faciendum quod pro peccato, deinde holocaustum, cum sacrificia pro peccatis super holocausta superius iubeat inponi excepto quod de auibus praecepit. an forte hic quod prius fiebat, id est holocaustum, posterius commemorauit? non enim quemadmodum de auibus dixit: fac prius illud et postea illud, sed: fac illud atque illud. quid autem prius faciendum sit indicat superius exposita instructio, ubi dicit super holocaustum inponi sacrificium pro peccatis. quamquam ualde moueat, quod etiam ita narrat scriptura fecisse Aaron prius fecerit an prius hoc scriptura narrauerit quod postea factum est, sicut in multis facere solet, haberetur incertum, nisi quod dixi superius legeretur, cum ageret de sacrificio pro peccato. ita enim legitur: et superponet illud
Abbreviated transcription (Latin):
lit. Ubi aut umũsi ibi ci singłi nõ aut̃
ubi singuli. continuo ibi nuin̾si. Singu¬
la enĩ possunt ẽẽ sine uinuerso. inuuer¬
si aut nõ possunt insi ex singulis quib¬
ꝙ constare. Nam singuli quiq congre¬
gati. uł in simimã reputati: facĩt᷑ um¬
uersos. Notandũ est sane cum pro ppło
offeruntur sacrificia. q̃ ꝓ pec̃o sacrificia
iuissa eẽ offerri. ⁊ holocanstũ ⁊ sacrificia
salutaris ꝓsacerdote a oblatum fuisse
propcc̃o. et holocaustũ et cõsũmatõnis
Non aut̃ salutaris. S cõsumatõnis. tc̃
oblatum est qñ sacerdotes sc̃ificati sũt
ut sacerdotio fungerent᷑. ⁊ ħ obtulit
moyses pro aaron et filiis enus. postea
uero aaron ip̃e iãm scĩficatus ⁊⁊ sacerdo¬
tio fungens offerre ꝑ se iuissus est uitu¬
lum propcc̃o ⁊ arietem in holoc austum
Non aũt iussus est ꝓse offerre cõsum¬
matõnis. qr timc ideo oblatũ est. ut cõ

Expanded text:
lit. ubi autem uniuersi, ibi et singuli: non autem lit. ubi autem uniuersi, ibi et singuli: non autem ubi singuli, continuo ibi uniuersi. singula enim possunt esse sine uniuerso; uniuersi autem non possunt nisi ex singulis quibusque constare. nam singuli quique congregati uel in summam reputati faciunt uniuersos. Notandum est sane, cum pro populo offeruntur sacrificia, et pro peccato sacrificia iussa esse offerri et holocaustum et sacrificia salutaris; pro sacerdote apro peccato, et holocaustum, et consummationis, non autem salutaris: sed consummationis tunc oblatum est, quando sacerdotes sanctificati sunt ut sacerdotio fungerentur, et haec obtulit Moyses pro Aaron et filiis ejus ; postea vero Aaron ipse jam sanctificatus et sacerdotio fungens, offerre pro se jussus est vitulum pro peccato, et arietem in holocaustum. Non autem jussus est pro se offerre consummationis, quia tunc ideo oblatum est, ut cons
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cipiens aut̃ an̾ea de sacrificiis salutariꝰ
un delib iussit offerri siue maculũ siue
feminam. dum tñ nõ insi de bob ⁊ de o¬
uibus ⁊ capris offerrent᷑. Si aut̃ qrͣ qͣre
duo precepit. uitulũ ⁊ arietem difficile
est inuenire nsi forte uitulũ sacrificiũ
uoluit salutaris unuu̾isi ppłi arietem at
ꝓuno quoq tanꝙͣ pro singulis quibq¬
eẽt appellauit sacrificium salutaris. al¬
t̾um aut̃ ubi dixit. Si quisq obtulerit.
Sacrificiũ salutaris sui. Ubi q̃ differenciã
reperiebams qui nullo qd̾ appellauit sa¬
lutaris nõ cõmemorauit adipem pectus¬
culi offerendũ dño. atq ip̃m pectusculũ
et biachiũ dextrũ danda sacerdoti. s in
illo hoc iussit fieri. qd postea dicit sacri¬
ficium salutaris sui. Quod forte intelli¬
gitur singuloꝵ quoꝵq priuatũ nõ pu¬
blicum inũsoꝵ. Nam ⁊ moyses obtu¬
lit sacrificia salutaris. nec dcm est ibi salu¬
taris sui. credo qm̃i pro ppło uniu̾̃so obtu¬

Expanded text:
praecipiens autem antea de sacrificiis salutaris undelibet iussit offerri siue masculum siue feminam, dum tamen nonnisi de bubus et de ouibus et capris offerrentur. si autem quaeritur quare duo praecepit, uitulum et arietem, difficile est inuenire; nisi forte uitulum uoluit sacrificium salutaris uniuersi populi, arietem autem pro unoquoque tamquam pro singulis quibusersorum esset, appellauit sacrificium salutaris, alterum autem ubi dixit: si quisque obtulerit sacrificium salutaris sui. ubi etiam differentiam reperiebamus, quia in illo, quod appellauit salutaris, non commemorauit adipem pectusculi offerendum domino atque ipsum pectusculum et brachium dextrum danda sacerdoti: sed in illo hoc fieri iussit, quod postea dicit sacrificium salutaris sui: quod forte intellegitur singulorum quorumque priuatum, non publicum uniuersorum. nam et Moyses obtulit sacrificia salutaris nec dictum est ibi "salutaris sui"; credo, quoniam pro populo uniuerso obtu
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpturarum uͥ sessionem ꝓħ̾itatõne q
commoratõne ponit. Non enĩ qr dem̃
est de semei. qd̃ sederit in ihrłm anos
tres ideo putandum est ꝑ totũ illud tp̃s
insella sedisse ⁊ non surrexisse. Lome
⁊ sedes dicunt᷑ ubi hũt cõmoratõne.
quoꝵ sedes sunt. HOabitatio quippe hoc
ses a aron et filios enis ⁊ senatũ istł.
quẽ quidam nr̃i senatũ int̾pretatist̃.
int̾pres. qr ⁊ senatus a semo uidetur
dictus. Non aut̃ apte in latiuo dic̾e̾tꝰ
inuenib. S hoc usitatum est in lati¬
na lingua. Illud aut̃ non est. Narh̾
quippe diceretur. Si diceretur. uocauit
senectutemisrł. Uñ quidam in solen¬
ter putantes q̃ senatum dici. int̾pre¬
tati sunt: ordiuem seniorum. Com¬
pendio tũ fortsitau melius diceretur

Expanded text:
Scripturarum, ubi sessionem pro habitatione et Scripturarum, ubi sessionem pro habitatione et commoratione ponit. Non enim quia dictum est de Semei quod sederit in Jerusalem annos tres , ideo putandum est per totum illud tempus in sella sedisse, et non surrexisse. Hinc et sedes dicuntur, ubi habent commorationem quorum sedes sunt: habitatio quippe hoc ses Aaron, et filios ejus, et senatum Israe. Quem quidam nostri senatum interpretati sunt, interpres, quia et senatus a senio videtur dictus. Non autem apte in latino dicereturjuvenibus. Sed hoc usitatum est in latina lingua, illud autem non est. Nam hoc proprie diceretur, si diceretur, Vocavit senectutem Israel. Unde quidam insolenter putantes etiam senatum dici, interpretati sunt ordinem seniorum. Compendio tamen forsitan melius diceretur
Abbreviated transcription (Latin):
loquere dicẽs. accipe hircũ ex capris mnũi
ꝓpec̃o. ⁊ arietem ⁊ uitulum. ⁊ agnũ an¬
nnculũ. uli olocarposim sine macula et
utulum abob. ⁊ arietem in sacrificiu
salutaris añ dñm. ⁊ similam conspsam
tuor genera sacrificioꝵ de alib superiꝰ
cõmendauit. holocaustum ꝓ pec̃o salu¬
taris et cõsummatõnis. S cõsũmatõ¬
ins ad sacerdotis scificatõnẽ ꝑtinet.
Tria ergo genera reliqͣ hic p̾cipnintur
offerri ⁊ dicit᷑ hoc semoribristł. ut ꝑtine
at uinu̾sum ppłm. S hoc loco sacrificiũ¬
ꝓ pec̾o. h tria pecora. hyrcum ⁊ arietem.
et uitulũ. ad holocaustum uõ agis ꝑ¬
tinet. et ad sacrificiũ salutaris iitulus
et aries. Qua pp̃ nõ est sic distinguẽd̃
ut ꝓ pec̃o nõ intelligatur nnsi hyrcus.

Expanded text:
 accipite hircum ex capris unum pro peccato et arietem et uitulum et agnum anniculum in holocarposin sine macula et uitulum a bubus et arietem in sacrificium salutaris ante dominum et similam consparsam uobis. quattuor genera sacrificiorum de animalibus superius commendauit: holocaustum. pro peccato, salutaris et consummationis: sed consummationis ad sacerdotis sanctificationem pertinet. tria ergo genera reliqua hic praecipiuntur offerri et dicitur hoc senioribus Israhel. ut pertineat ad uniuersum populum. spro peccato habet tria pecora; hircum, et arietem, et vitulum: ad holocaustum vero agnus pertinet; et ad sacrificium salutaris, vitulus et aries. Quapropter non est sic distinguendum, ut pro peccato non intelligatur nisi hircus,