comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quatinus ex hoc fideliter intellegamus profundiorem & occultiorem diuini
iudicii dispositionem: Etillam generalem in adimtotius humani generis dcm na¬
tionem inluminante nossensu apłico altius ꝑspiciamus: E x qui omp̃s d̃
e quosuoluerit sola sua gratiuliberat : & quos noluerit . pler nasi equitate
condemnat: Elic& in hoc propheico testimonio quod dĩ dicit . ia cobdilexi : esau
autemodio habui nonsone uerbum prȩdistinationis ipsa tumen reiueritus
itu euidenter appare inutriusq purtis letionẽ uel repro bationem. ut
niil fortius & ex presius dicipotuerit : quamut ex forma istoꝵ geminorum
titione manifestetur: hui testimonu preplieico &sensui a płico uidelice quo &as
lectio Rodiund induobus geminis a dhucinutero materno positis ex muđa eh udicio
Vbiomp̃sd̃ &elati populi ab utero auxiliator e e contruriore probi papuli:

Expanded text:
Quatenus ex hoc fideliter intelligamus profundiorem et occultiorem divini Quatenus ex hoc fideliter intelligamus profundiorem et occultiorem divini judicii dispositionem, et illam generalem in Adam totius humani generis damnationem illuminante nos sensu apostolico altius perspiciamus: ex qua omnipotens Deus, et quos voluerit sola sua gratia liberat, et quos noluerit aeterna sua aequitate condemnat. Et licet in hoc prophetico testimonio, quod Deus dicit: Jacob dilexi, Esau autem odio habui, non sonet verbum praedestinationis; ipsa tamen rei veritas ita evidenter apparet, in utriusque partis electionem, vel reprobationem, ut nihil fortius et expressius dici potuerit, quam ut ex forma istorum geminorum tatione manifestetur. Huic testimonio prophetico et sensui apostolico, videlicet quo et dilectio et odium Dei in duobus geminis adhuc in utero materno positis ex misericordia et, ubi omnipotens Deus, electi populi ab utero auxiliator, et e contrario reprobi populi
Abbreviated transcription (Latin):
essent : & antequum aliquid egissent bonumaut malum : indiuin outiq iusto iudicio
utrumq prȩcessisse accipiatur: Id est : &diletiodiinia cob & o diumdĩ inesau :
Etum hȩ duo id est in alterum dilectio & in alterum odiumdi & natiuitatem eoꝵ
& omne meritum untꝑeoꝵ iuxtu uerum & apłicum sensum prȩcesserint : cum nec isti
possent imputarimalu aliqua quȩ nedum fecerat nec illibona uliqua quȩ
nulla ꝑ pelrauerat ita solum modo iuste facta intelleguntur : ut omp̃s ds̃ qui&̧er¬
naliter istu in suo iudicio : & deunius electione & de alterius reprobatione statuerat
acprefimerat : origmalem in eisreatum ex preuuricatione adȩuenientem
cuiutiq ambo equalit̃ tenebantur obnoxii futurum prȩuiderit. Vnde unum imi feri¬
corditer diligendo libertire. alterum iusteodiendo reprobar& atqidum nar & :

Expanded text:
essent, et antequam aliquid egissent bonum aut malum. In divino utique justo judicio essent, et antequam aliquid egissent bonum aut malum. In divino utique justo judicio utrumque praecessisse accipiatur, id est et dilectio Dei in Jacob, et odium Dei in Esau. Et cum haec duo, id est in alterum dilectio, et in alterum odium Dei, et nativitatem eorum, et omne meritum vitae eorum juxta verum et apostolicum sensum praecesserint, cum nec isti possent imputari mala aliqua quae necdum fecerat, nec illi bona aliqua, quae nulla perpetraverat, ita solummodo juste facta intelliguntur, ut omnipotens Deus, qui aeternaliter ista in suo judicio, et de unius electione, et de alterius reprobatione statuerat, ac praedefinierat, originalem in eis reatum ex praevaricatione Adae venientem, cui utique ambo aequaliter tenebantur obnoxii, futurum praeviderit, unum misericorditer diligendo liberaret, alterum juste odiendo reprobaret atque damnaret.
Abbreviated transcription (Latin):
serius minor i : uidelice quasi hoc tantum modo inrerumtem pordium statu in eis
esre implendum dum in eorum posteris unus regno sublimatus : alteri sibi s ubdito
& seruientidominatur : erigit ad huca płs intellegentium nram ad maioris rei
considerationem adiuncto testimonio ex malachia proph&a . In quo de eisdem gemi¬
nis : Nontem porditer sed &ernaliter diser&is. nequem rebus tantum tempora libis
sed &iam in &er nalibus magnadistantia separutis ipseds̃ loquitur dicens : Ia cob
dilexi esauautemodiohabui : Vnde non aliter recte intelligitur hoctesti monium
prophelicum : nisi fideliter illi quod e⁊ genesi sumptum est testimonioconungatur:
Vt scilic& : sicut illud quo dibi dictumest quia maior serui& minori : ita &iã istud
quodin proph&ads̃ loquitur . Iacobdilexi esau autemodiohabiu : ante quum nati

Expanded text:
serviet minori; videlicet quasi hoc tantummodo in rerum temporalium statu in eis serviet minori; videlicet quasi hoc tantummodo in rerum temporalium statu in eis esset implendum, dum in eorum posteris unus regno sublimatus, alteri sibi subdito, et servienti dominatur: erigit adhuc Apostolus intelligentiam nostram ad majoris rei considerationem adjuncto testimonio ex Malachia propheta, in quo de eisdem geminis non temporaliter, sed aeternaliter discretis, neque in rebus tantum temporalibus sed etiam aeternalibus magna distantia separatis, ipse Deus loquitur dicens: Jacob dilexi, Esau autem odio habui . Unde non aliter recte intelligitur hoc testimonium propheticum, nisi fideliter illi quod ex Genesi sumptum est testimonio conjungatur, ut scilicet, sicut illud quod ibi dictum est, Quia major serviet minori, ita etiam istud quod in propheta Deus loquitur: Jacob dilexi, Esau autem odio habui, antequam nati
Abbreviated transcription (Latin):
illuditerum ex genesi testi monium posuit deduobus geminis isa ac & rebeccȩ
quodictum fuerat. quia maior seruie minori : uibilic& prȩdistinatio minime
snareuideatur : tamen resipsius prȩdistinationis tam profunde & granditer
ibi demonstratu est : ut moneat nos & sollerter excite apłs in toto illo oraculo
quodtuncrebeccȩ deeisdem geminis diuinitus responsum est hocuigilunter & fidelit̃
intendere & consideraredebere : quod nedumna tierunt ex utero mater no
necdum aliquid egerantbonum aut malum inuitu propria : &utiq ex uno erunt
concubitu procreati: Et tamen tantu distantia omp̃sds̃ inter utrumq discreuit:
ut nullis eorum prȩcedentibus uł bonis uel malis meritis : solabonitate & iudicio suo
unumex eis prȩferr& & alterum seruituti s ubiugar&. & nehoc parum eẽ exestima¬
remus quod quas dehumanis & in humanis rebus dictumes seuidebatur : quiamaior

Expanded text:
illud iterum ex Genesi testimonium posuit: De duobus geminis Isaac et Rebeccae, illud iterum ex Genesi testimonium posuit: De duobus geminis Isaac et Rebeccae, quo dictum fuerat: Quia major serviet minori : ubi licet praedestinatio minime sonare videatur, tamen res ipsius praedestinationis tam profunde et granditer ibi demonstrata est, ut moneat nos, et solerter excitet Apostolus in toto illo oraculo, quod tunc Rebeccae de eisdem geminis divinitus, responsum est, hoc vigilanter et fideliter intendere, et considerare debere, quod nec damnati erant ex utero materno, necdum aliquid egerant bonum aut malum in vita propria, et utique ex uno erant concubitu procreati; et tamen tanta distantia omnipotens Deus inter utrumque discrevit, ut nullis eorum praecedentibus vel bonis, vel malis meritis, sola bonitate, et judicio suo unum ex eis praeferret, et alterum servituti subjugaret. Et ne hoc parum esse existimaremus, quod quasi de humanis et inhumanis rebus dictum esse videbatur, quia major
Abbreviated transcription (Latin):
proph& uarumeloquiis inter nos diceptemus uł quod ab sit eiamrixemur. Sed pacifica
& pia intellegentia : ubicumq resipsa manifestissi medeclaratur. in dubitanter
omnino diuinam prȩdistinationem &agnoscere Eassereredebeamus. Primum
namq testi monium propheicum quod dehacreposuit : illud ex genesiest dequoita
ait: promissiomisenim uerbum hocest : Scđm hoc tempusueniam : &erit sarrȩ filius :
Vbilic& non uideaitur sonaro prȩdistinatio Gnattamena ꝑtepromissio : quȩ
non aliter rete intelligitur nisi ipsa promissio fideliter predistinatio accipiatur
eletiseminis abrahȩ. Idest : eorum qui filudĩ deputtntur e a filuscarnis diuina
gratiu diser&isunt : Sicut ipsea płs in eodem loco ex ponitdicens: Nonqui filucar nis
hi filiisunt di. sed quifilusunt promisio nispstimantur in semine : Secun doloco

Expanded text:
prophetarum eloquiis inter nos disceptemus, vel quod absit etiam rixemur; sed pacifica prophetarum eloquiis inter nos disceptemus, vel quod absit etiam rixemur; sed pacifica et pia intelligentia, ubicunque res ipsa manifestissime declaratur, indubitanter omnino divinam praedestinationem et agnoscere, et asserere debeamus. Primum namque testimonium propheticum, quod de hac reposuit, illud ex Genesi est de quo ita ait: Promissionis enim verbum hoc est: Secundum hoc tempus veniam, et erit Sarae filius : ubi licet non videatur sonare praedestinatio, sonat tamen aperte promissio, quae non aliter recte intelligitur, nisi ipsa promissio fideliter praedestinatio accipiatur electi seminis Abrahae, id est eorum qui filii Dei deputantur, et a filiis carnis divina gratia discreti sunt. Sicut ipse Apostolus in eodem loco exponit dicens: Non qui filii carnis, hi filii sunt Dei; sed qui filii sunt promissionis aestimantur in semine . Secundo loco
Abbreviated transcription (Latin):
eum in ueni& & suis uerbis & maxi metestimomiis proph&icis disputintem : In quibustumen
proph&icis testimoniis quȩ nobis beatus apłs tanta auctoritate proposunt : ut nihil
omni nodehuiusrei : id est diuinȩ in utramq partem prȩdistinationis : profunditate
& obscuritate nisi ex eorum firmitate E e uidenti at testatione docereuoluerit: illud prȩcipue
ommipietatis consideratione attendendum est : quod cum nusquam in eis expresse
& pro prie uerbum prȩdistinationis son& tnen quia ipsȩ resadutramq prȩdistinatienẽ
pertinentes mamfestissimea pparent & euidentis simedeclarantur : confidentis si me
apłs ad tantȩ rei confirmationem atqidoc trinam ea assumpsit : &ita tenenda
atquintellegenda ecđue tradidit : Su a scilic&ꝰ auctoritate atqi exemplonos instruens
& informans ut non contentiose & iuꝑuacue. deipso uerbo predistinationis in scõrum

Expanded text:
eum inveniet et suis verbis, et maxime testimoniis propheticis disputantem. In quibus tamen eum inveniet et suis verbis, et maxime testimoniis propheticis disputantem. In quibus tamen propheticis testimoniis, quae nobis beatus Apostolus tanta auctoritate proposuit, ut nihil omnino de hujus rei, id est, divinae in utramque partem praedestinationis profunditate, et obscuritate nisi ex eorum firmitate, et evidenti attestatione docere voluerit. Illud praecipue omni pietatis consideratione attendendum est quod cum nusquam in eis expresse et proprie verbum praedestinationis sonet; tamen quia ipsae res ad utramque praedestinationem pertinentes manifestissimae apparent, et evidentissimae declarantur, confidentissime Apostolus ad tantae rei confirmationem, atque doctrinam ea assumpsit, et ita tenenda atque intelligenda Ecclesiae tradidit: sua scilicet auctoritate, et exemplo nos informans et instruens, ut non contentiose et supervacue de ipso verbo praedestinationis in sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
& reprobi nullo dĩprȩiudicio sed solo suo uł originaliuel actuali merito: prȩdistinant᷑
a dinteritum. Neceis diuina prȩdistinatio nec essitatem pereundi inponit : Ncut nec
necessi tatem peccandi sed necessitatem tantum modo iusti supplicia patiendi:
Vt qui uoluntate ꝑmanent in peccatis : pecessitatecrucientur in poenis : Ita &iumsitora
illa apłi deha credisputatio ex hoc lo cousque ad finem ubiait : condusitenimd somna in in¬
credulituteut omnium misereatur. diligenter & fideliter considereur deutriusqi partis
prȩdistinatione siue inuno populo iud aeoꝵ inhisquiexcȩtari & inhis qui scđm electionem
gratiȩ salua rimeruerunt . siue inutroq id estiud aeorum & gentium dum illitanquũ
natura les rami fracti sunt & istitan quamoleaster inbona moliuam inserti. in dubitant̃

Expanded text:
et reprobi nullo Dei praejudicio, sed solo suo vel originali vel actuali merito praedestinantur et reprobi nullo Dei praejudicio, sed solo suo vel originali vel actuali merito praedestinantur ad interitum, nec eis divina praedestinatio necessitatem pereundi imponit, sicut nec necessitatem peccandi, sed necessitatem tantummodo justa supplicia patiendi: ut qui voluntate permanent in peccatis, necessitate crucientur in poenis. Ita etiamsi tanta illa Apostoli de hac re disputatio ex hoc loco usque ad finem, ubi ait: Conclusit enim Deus omnia in incredulitate, ut omnium misereatur : diligenter, et fideliter consideretur, de utriusque partis praedestinatione, sive in uno populo Judaeorum in his, qui excaecati, et in his qui secundum electionem gratiae salvari meruerunt; sive in utroque, id est Judaeorum et Gentium, dum illi tanquam naturales rami fracti sunt: et isti tanquam oleaster in bonam olivam inserti , indubitanter
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus euidentissime agnoscitur : apłm non desola eleccorum quam primo
loco posuit . sed intoto isto disputationissuȩ contextu : deutriusq partis
ineeiu uero formamreproborum : In quibusutiq duabus partibus.:
cunis uultds̃ misere&ur & quem uultin durat : Sed miserelur: misericordit̃ ud¬
iuuando. Indurat iustedeserendo Et tumquam figulus lut. &x cadem massu
simultotadamnata : facit alniduas in honorẽ misericordites liberundo aliud uero
in contumeliam iustedamnando Vt duo ex his ordinesex istunt : quorum alii sint
Sed aptati in interitum : E suomerito edĩ iusto iudicio: Prȩpapitu autem ingłũm
nullo suomerito sed solo diuinȩ gratiȩ beneficio : Cumergotama ꝑtedicat apłs
massa aliuduasfieri in honorem. aliud uero in contumelium quis non intel¬
legat in his uerbis utriusq: partis diuinam prȩdistinationem mamfestissime
ostensam. dum& electi : pullo suo merito sed sola dibonitate prȩdestinanturaduitũ

Expanded text:
omnibus evidentissime agnoscitur Apostolum non de sola electorum, quam primo loco posuit, sed in toto isto disputationis suae contextu, de utriusque partisin Esau vero formam reproborum. In quibus utique duabus partibus, cujus vult Deus miseretur, et quem vult indurat: sed miseretur misericorditer adjuvando, indurat juste deserendo; et tanquam figulus luti ex eadem massa simul tota damnata, facit aliud vas in honorem misericorditer liberando, aliud vero in contumeliam juste damnando: ut duo ex his ordines existant, quorum alii sint Sed aptata in interitum et suo merito, et Dei justo judicio; praeparata autem in gloriam nullo suo merito, sed solo divinae gratiae beneficio. Cum ergo tam aperte dicat Aposmassa aliud vas fieri in honorem, aliud vero in contumeliam: quis non intelligat in his verbis utriusque partis divinam praedestinationem manifestissime ostensam: dum et electi nullo suo merito, sed sola Dei bonitate praedestinantur ad vitam;
Abbreviated transcription (Latin):
dum: sed eaantummodo prohis quȩ peccauit adluendum supplicium. Sicut
ne legesipiȩ : dec ornendo supplicium compellunt ad peccatum sedtantũ mado
quod spontunee & uolunturie peccatum est Iustadamnationis ultione non relincunt
impunitum .XU Q

Expanded text:
dum, sed tantummodo pro his, quae peccavit, ad luendum supplicium; sicut dum, sed tantummodo pro his, quae peccavit, ad luendum supplicium; sicut nec leges ipsae, decernendo supplicium, compellunt ad peccatum, sed tantummodo quod spontanee et voluntarie peccatum est, justa damnationis ultione non relinquunt impunitum.
Abbreviated transcription (Latin):
audeant Siergo utrumqi hoc : recte &iuste in huma no iudiciocertis cognitionibis
informato atqi formato potest fieri: ut & poenȩ peccatoribus & peccatares poenis
iusto & inreprehenibili iudiciodecernatur : nec tumen aliquis talium reorum
uel per ipsus leges uel per ipsosiudices ad peccandum cogitur: sed tuntum
quiu peccauit iuste punitur : quanto in comparabiliter & ineffubiliter : in
diuin o iudicio fieriomnino credendum est : ut qm̃ & ipsus poenas quȩ pec catoribus
iuste debentur . & ipsos peccatores quibus debentur. Qernascientia nouit : cum
mullisit ipseauctor uel causa peccati. iustissi metumen & poenas pec catoribus
quasiustissimas nouit . & peccatores numquam sibi ignotos sed a &erna ueritate
notissimos e ernis prȩdistinat poenis : Neque enim aliquis nrindicit. qđ iste
tam frequenter obicit. Quod ds̃ prȩdistinationesua aliquem cogatad paccan¬

Expanded text:
audeant. Si ergo utrumque hoc recte et juste in humano judicio certis cognitionibus audeant. Si ergo utrumque hoc recte et juste in humano judicio certis cognitionibus informato atque formato potest fieri, ut et poenae peccatoribus et peccatores poenis justo et irreprehensibili judicio decernantur; nec tamen aliquis talium reorum, vel per ipsas leges vel ipsos judices ad peccandum cogitur, sed tantum, quia peccavit, juste punitur: quanto incomparabiliter et ineffabiliter in divino judicio fieri omnino credendum est, ut quoniam et ipsas poenas quae peccatoribus juste debentur, et ipsos peccatores quibus debentur, aeterna scientia novit? Cum nulli sit ipse auctor vel causa peccati, justissime tamen et poenas peccatoribus quas justissimas novit, et peccatores nunquam sibi ignotos, sed aeterna veritate notissimos aeternis praedestinat poenis. Neque enim aliquis nostrum dicit quod iste tam frequenter objicit: Quod Deus praedestinatione sua aliquem cogat ad peccan
Abbreviated transcription (Latin):
Quesic statuunt peecantibus certa supplicia : ut tamen quiita peccaturi sint
ut illis uel illis suppliciis iuste ex crucientur penitus ignorent . ftideo poenas
peccatoribus prȩparare & prȩdistinare possunt : quasiustas essenouerunt :
iꝑsosta men peccatores quos prorsusignornt . poenis prȩdistinare nom possunt
quod siscirent certisimeperionas quȩillis suppliciis dignȩ essent : possentomni noius tissime :
sicut pacatoribus poenasstatuere : Ita & ipsos pecatorescerta &iusta difinitione poenis
predistiare Sicut inipra iamiudicii ex aminatione : quoscertissi me comprobaue¬
rint capita discriminis eos & mortemeisstututam atq decr&um ex legibus recitunt.
& manifesta sententia ipsos mortia diudicant .: Quod ei sutiq prȩstat iudiciicertu
cognitio : Vt sicut peccatoribus poenus. Ita &ipsospeccatores poenis prȩdistinare

Expanded text:
quae sic statuunt peccantibus certa supplicia, ut tamen qui ita peccaturi sint, quae sic statuunt peccantibus certa supplicia, ut tamen qui ita peccaturi sint, ut illis vel illis suppliciis juste excrucientur, penitus ignorent. Et ideo poenas peccatoribus praeparare et praedestinare possunt, quas justas esse noverunt: ipsos tamen peccatores, quos prorsus ignorant, poenis praedestinare non possunt. Quod si scirent certissime personas, quae illis suppliciis dignae essent, possent omnino justissime, sicut peccatoribus poenas statuere; ita et ipsos peccatores certa et justa definitione poenis praedestinare, sicut in ipsa jam judicii examinatione, quos certissime comprobaverint capitalis criminis reos, mortem eis statutam atque decretam ex legibus recitant, et manifesta sententia ipsos morti adjudicant. Quod eis utique praestat judicii certa cognitio, ut sicut peccatoribus poenas, ita et ipsos peccatores poenis praedestinare
Abbreviated transcription (Latin):
permanserint : iusto dĩiudicio penis prȩdistinatos : Mirum est autem :¬
quosensu uel quaratione possit intelligi : utds̃ peccatoribus praedistinaue¬
rit pȩnus : & paccatores non prȩdistincuerit pȩnisi nequeenim quan d oenspenaspredistniũ
& prȩpapiuit ignorabat qui ens pumendi& cruciandiessent qđ &i an isteronsitt diceneẽ prȩscitos Siergo
certissime prȩsciebat qui illis poenis iuste puniendi & excruciundiessent.
quid al iud fecit cu icertissimis quibusqi certissimas pȩnas prȩparauit : nisi
quod eoscertissime poenis prȩdistinauit. Omnino enim : illisoli eas patient᷑
quosille passuros prȩsiuit: quid ergo est : immutabili prȩrientia preitisse
illos adpȩnas : quamimmutabiliter eospȩnis prȩdistinasse : neque en imn
timendumerat : ut quod certissi me prȩsciebat iuste futurum : non predisti¬
nare seiuste facturum  Alia est autem legum humanarum conditio :

Expanded text:
permanserint, justo Dei judicio poenis praedestinatos. Mirum est autem permanserint, justo Dei judicio poenis praedestinatos. Mirum est autem quo sensu vel qua ratione possit intelligi ut Deus peccatoribus praedestinaverit poenas, et peccatores non praedestinaverit poenis; neque enim quando eis poenas praedestinavit et praeparavit, ignorabat, qui eis puniendi et cruciandi essent. Quod etiam iste confitetur dicens esse praescitos. Si ergo certissime praesciebat, qui illis poenis juste puniendi et excruciandi essent, quid aliud fecit cum certissisimis quibusque certissimas poenas praeparavit, nisi quod eos certissime poenis praedestinavit? Omnino enim illi soli eas patientur, quos ille passuros praescivit. Quid ergo est immutabili praescientia praescisse illos ad poenas, quam immutabiliter eos poenis praedestinasse? Neque enim timendum erat ut quod certissime praesciebat juste futurum, non praedestinaret se juste facturum. 3. Alia est autem legum humanarum conditio,
Abbreviated transcription (Latin):
raquirens dm̃ hocer gobonum quod est require redm̃: non erat qui facere
nonerit usqueadunum Sed in eo generehominum: quod prȩdistinatum est
ad interitum: Superhosenimrespexit dĩ prȩscientia : protulit qi sententium i
Sed quid prodest hoc ex emplum de prȩdistinatione maloꝵ contriacitum propo¬
nere : Cum solita insami paratus sit dicere auditoribus suis : utcum audiunt in
uerbis huius st̃i doctoris dictum genus hominum prȩdistinatum ad interitum.
a contrario intellegunt : non prȩdistinatum : Sic inludantur : qui ueritatẽ
non inseriptura ueritatis  sed in mendacii fabricatoribus quaerunt : Addit
u dhue & dicit: Poenam prȩdistinattm peccatoribus ipsos uero prȩscitostantũ
non prȩdistinatos : Dequare &inisto & in prȩcedenti capitulo satis diximus
Multis testimoniis manifeste ostendentes: peccatores qui inpeccatis suis

Expanded text:
requirens Deum . Hoc ergo bonum quod est requirere Deum, non erat qui faceret, requirens Deum . Hoc ergo bonum quod est requirere Deum, non erat qui faceret, non erat usque ad unum, sed in eo genere hominum quod praedestinatum est ad interitum: super hos enim respexit Dei praescientia protulitque sententiam. Sed quid prodest hoc exemplum de Dei praedestinatione malorum, contra istum proponere, cum solita insania paratus sit dicere auditoribus suis: ut cum audiunt in verbis hujus sancti doctoris dictum, genus hominum praedestinatum ad interitum; a contrario intelligant non praedestinatum, sic illudantur, qui veritatem non in Scriptura veritatis, sed in mendacii fabricatoribus quaerunt. 2. Addit adhuc et dicit: Poenam praedestinatam peccatoribus, ipsos vero praescitos tantum, non praedestinatos. De qua re et in isto, et in praecedenti capitulo satis diximus, multis testimoniis manifeste ostendentes peccatores, qui in peccatis suis
Abbreviated transcription (Latin):
Sed uerba quȩ illedesola iustorum prȩdistinatione posuit : qua alisunt utiq
prȩdistinati. aliinon prȩdistinati : alui pertinent adnumerum predistinutor
alii non : istenimis ꝑuicaciter & impudenter posuit : quas ille sc̃doctor :¬
semꝑ deutraq prȩdistinatione id eit bonorum &malorum : simul lo quid ebuis s&
aut consequenssit : utcum deso labonorum prȩdistinatione disputut . statim
prȩdistinationem malo nega reuideatur : Quamille a pertissime in multis
laciscommemorat & ostendit : De quibus hic exempli gratia unum testimoniũ
ponimus : ubiait. populum quendam psal musilleculpat in quo necunuserat
qui facer& bonum: dumuolunt nanae filuhominum & nonesse filudi. cuius
gratia homo fit bonus ut faciat bonum. Deillo enim bonodictum hicdebemus accipere¬
quadibiatto Os̃ decicelorespexit superfilios hominum ut uidert si est intellegens

Expanded text:
sed verba quae ille de sola justorum praedestinatione posuit, qua alii sunt utique sed verba quae ille de sola justorum praedestinatione posuit, qua alii sunt utique praedestinati, alii non praedestinati: alii pertinent ad numerum praedestinatorum, alii non; iste minus pervicaciter et impudenter posuit: quasi ille sanctus doctor semper de utraque praedestinatione, id est bonorum et malorum, simul loqui debuisset: aut consequens sit, ut cum de sola bonorum praedestinatione disputat, statim praedestinationem malorum negare videatur. Quia in illo apertissime in multis locis commemorat et ostendit. De quibus hic, exempli gratia, unum testimonium ponimus, ubi ait: Populum quemdam Psalmus ille culpat, in quo nec unus erat, qui faceret bonum , dum volunt manere filii hominum, et non esse filii Dei, cujus gratia homo fit bonus, ut faciat bonum. De illo enim bono dictum hic debemus acciperequod ibi ait: Deus de coelo respexit super filios hominum, ut videat si est intelligens
Abbreviated transcription (Latin):
inuenitur : ubi apł eat. quos autem prȩdistinauit : hos & uocauit .Ex quo muni¬
festum est : eundem grȩcum sermonem : proprie in latinum inter pr&uri prȩ¬
distinccuito posseautem inter pr&ariad sensum &ium decreuit siue prefiniuit
uitertissimeintellegamus : prȩdistinatum nihiles se aliud quam deor&um &de¬
finitumo Sicut & e uerbis estuis prophe ȩ quibus ait : Dñsenimdĩ exercituum decreuit
& exillis uerbi libridam helis insententia uigilum dec reium est lam supra
euidentissime est demonstratum. Q uid ergo isti pradest. quod tunta intentione
& contentione mentitur : beatum auguitinum definisse. omnem predistinationẽ
gratiȩ prȩparationem eẽ : cumille nequa quam dixerit omnem : sed oredisti¬
nationem tantummodo quȩ in bono est . Ita definerit & quas uipsedixerit
prȩdistinatos non nisi iustos dicendos : Cumille hoc nusquam dixisse inueniatur:

Expanded text:
invenitur, ubi Apostolus ait: Quos autem praedestinavit, hos et vocavit . Ex quo maniinvenitur, ubi Apostolus ait: Quos autem praedestinavit, hos et vocavit . Ex quo manifestum est eumdem Graecum sermonem proprie in Latinum interpretari praedestinavit: posse autem interpretari ad sensum etiam decrevit, sive praefinivit, ut certissime intelligamus, praedestinatum nihil esse aliud quam decretum et definitum. Sicut et ex verbis Isaiae prophetae, quibus ait: Dominus enim Deus exercituum decrevit ; et ex illis verbis libri Danielis: In sententia vigilum decretum est , jam supra evidentissime est demonstratum. Quid ergo isti prodest, quod tanta intentione et contentione mentitur, beatum Augustinum definisse omnem praedestinationem gratiae praeparationem esse; cum ille nequaquam dixerit omnem, sed praedestinationem tantummodo, quae in bono est, ita definierit, et quasi ipse dixerit praedestinatos nonnisi justos dicendos. Cum ille hoc nusquam dixisse inveniatur,
Abbreviated transcription (Latin):
& pilatus & populus isrł . facere quanta manustua & consilium prȩdistinauit
fieri: Vbi & subdidit : Tanta quippe abin imicis iud aeis : manusđi & consilium
prȩdestinauit fieri: quanta necessaria fuerant euangelio propter nos:
manifesteigitur : & ex uerbis libridiuini & ex uerbis sc̃i augustini approbatur
prȩdistinationem quae hiclegitur non fuisse in bonum : illis quitanta & tidia
pussionis tempore in dnm ex ercuerunt : sed in magnum & mortiferum
mulum qua muis ds̃ illud nobis uerterit inbonum: Si quis autem putat beatũ
augustinum uelut uitiose exium dicto libro istud testimonium posuisse
quic apud nos legitur quȩ ma nustua & consilium decreuerunt fieri : sciut
potius uere & ex presse & proprie : sicut ingrȩco hab&ur ab eo positum :
manustua & consilium prȩdistinauit fieri: qui &iam in epłũ adromanos grȩce

Expanded text:
et Pilatus, et populus Israel facere quanta manus tua, et consilium praedestinavit et Pilatus, et populus Israel facere quanta manus tua, et consilium praedestinavit fieri . Ubi et subdidit: Tanta quippe ab inimicis Judaeis manus Dei et consilium praedestinavit fieri, quanta necessaria fuerant Evangelio propter nos. Manifeste igitur et ex verbis libri divini, et ex verbis sancti Augustini approbatur, praedestinationem quae hic legitur, non fuisse in bonum illis, qui tanta et talia passionis tempore in Dominum exercuerunt, sed in magnum et mortiferum malum: quamvis Deus illud nobis verterit in bonum. Si quis autem putat beatum Augustinum velut vitiose ex jam dicto libro istud testimonium posuisse, quia apud nos legitur: Quae manus tua et consilium decreverunt fieri; sciat potius vere et expresse, et proprie, sicut in Graeco habetur, ab eo positum; manus tua, et consilium praedestinavit fieri. Qui etiam in Epistola ad Romanos Graece
Abbreviated transcription (Latin):
quis nomꝑtinet. Et iterum qui prȩdistinatos a non prȩdistinatis discernere non uu¬
lemus Item: quicudunt & pereunt: in prȩdistinatorum numero non fuerunt
Poenam prȩdistinatum peccatoribus : Ipses uero : prȩscitos tantum non prȩdisti
ad peccandum : suppliciorum atrocitate territos cohibere : Acperhoc : non minus
miseri cordiȩ quamuindictȩ trans grensoribus suis efficere : His uerbis nosrespon¬
demus Immo exuerbis berti augustimi probari predistinatos &iam deimniustis diq
quicum de finir& quid sit prȩdistinatio : itaait : praedistina tiođi quae m bono ẽ
gratiȩ est prȩparatio : Vbisinedubio : pullatenus adiunger&ꝰ inbono : nisi scir&
predistinationem ẽẽ &ium in malo, Sicut aperte exlibro actuuma płorum
ipsedemonseriat. ponensillud testimonium ubi dicit᷑ Conueneruntenim in ueri¬
tute inciuitate ista. aduersus scm̃ pueruituum iłm quem unxisti. herodes

Expanded text:
quis non pertineat. Et iterum: Qui praedestinatos a non praedestinatis discernere non vaquis non pertineat. Et iterum: Qui praedestinatos a non praedestinatis discernere non valemus. Item: Qui cadunt et pereunt, in praedestinatorum numero non fuerunt. 2. Poenam praedesad peccandum suppmisericordiae, quam vindictae transgressoribus suis efficere. His verbis nos respondemus, imo ex verbis beati Augustini probari praedestinatos etiam de injustis dici. Qui cum definiret quid sit praedestinatio, ita ait: Praedestinatio Dei quae in bono est, gratiae est praeparatio. Ubi sine dubio nullatenus adjungeret in bono, nisi sciret praedestinationem esse etiam in malo, sicut aperte ex libro Actuum apostolorum ipse demonstrat, ponens illud testimonium ubi dicitur: Convenerunt enim in veritate in civitate ista adversus sanctum puerum tuum Jesum, quem unxisti, Herodes
Abbreviated transcription (Latin):
uidelic& merito : &iusto diuino iudicio: Dequibus cumistedicat : quod in massa
damnatu ex originalis peccati merito sint derelicti : & maleui uere permissi
& adextremum ȩernoigne plectendi : &iam nolens & contrudicens nihil
aliud dicit quam diuino eosiudicio : &ernoigni prȩdistinatos. Namsimas sa illiu
tota damnataest : utiq iusto diuidicio est condemnata : Et condem nata.
sinedubio ad& ernam perditionem atq supplicium: quod quid est aliud
quam hanc eandemmassm diuino iudiciodamnatum eẽ ad interitum sem¬
piternum. Ita dumueritati resistereconatur ipsam ueritatem eham nolens
acnesciens inuicitratione confiteri conpellitur XIIII Quarto deqmo
capitulo itadicit E x uerbis augustini proburi prȩdistinatos non nisi deiustis
dici dicentis. nescientes enim quis pertineat ad prȩdistinatorum numerum:

Expanded text:
videlicet merito, et justo divino judicio. De quibus cum iste dicat: Quod in massa videlicet merito, et justo divino judicio. De quibus cum iste dicat: Quod in massa damnata ex originalis peccati merito sint derelicti et male vivere permissi, et ad extremum aeterno igne plectendi, et jam nolens et contradicens nihil aliud dicit quam divino eos judicio aeterno igni praedestinatos. Nam si massa illa tota damnata est, utique justo Dei judicio est condemnata, et condemnata sine dubio ad aeternam perditionem atque supplicium. Quod quid est aliud quam hanc eamdem massam divino judicio damnatam esse ad interitum sempiternum? Ita dum veritati resistere conatur, ipsam veritatem etiam nolens ac nesciens, invicta ratione, confiteri compellitur. CAPUT XIV. Quarto decimo caturis 1. Ex verbis Augustini probari praedestinatos nonnisi de justis dici, dicentis: Nescientes enim quis pertineat ad praedestinatorum numerum,
Abbreviated transcription (Latin):
tibus dm̃ omnia cooperantur in bonum: his qui scđm propositum uocatisunt :
Propositum autemdi. nonessealiud quam prȩdistinationem dĩ ipse a płs
uelut exponit: quicum dixisr & his qui scđ m propositum uocatisunt : statim
subiunxit: Namquos prȩsciuit : & prȩdistinauit conformesfieriim agimi filii sui
Vt ex insomnibus rectissimeintellegamus unum atqu demesse. & propositum dĩ
& predistinationemdi & prȩfinitionem di quȩprefinitio. Idest predistinatio
manifestissime dinhis uerbis apłi ponitur in bono einillis uerbis prophi&ȩ quȩ
supra memorauimus ponitur in malo dum hicdesgnat prȩordinats aduitũ
ibiuero prȩordinatos adinteritums Taleinamqiunt uasairȩ: sicut ipseapłs at
aptita in interitum Siueutali transtulerunt : perfecti in interitum Etiluo

Expanded text:
tibus Deum omnia cooperantur in bonum his qui secundum propositum vocati sunt . tibus Deum omnia cooperantur in bonum his qui secundum propositum vocati sunt . Propositum autem Dei non esse aliud quam praedestinationem Dei ipse Apostolus velut exponit, qui cum dixisset, his qui secundum propositum vocati sunt, statim subjunxit, Nam quos praescivit et praedestinavit conformes fieri imagini Filii sui : ut ex his omnibus rectissime intelligamus unum atque idem esse et propositum Dei, et praedestinationem Dei, et praefinitionem Dei. Quae praefinitio, id est praedestinatio, manifestissime et in his verbis Apostoli ponitur in bono, et in illis verbis prophetae, quae supra memoravimus, ponitur in malo, dum hic designat praeordinatos ad vitam; ibi vero praeordinatos ad interitum. Tales namque sunt vasa irae, sicut ipse Apostolus ait , aptata in interitum: sive, ut alii transtulerunt, perfecta in interitum: et suo
Abbreviated transcription (Latin):
utdarerimipercollauul neratorum impiorum : quorumuenit dies intempore
iniquitatis prȩfinita: quur &ium idem proph&a : deuideis & regnum &sa¬
cerdotium amissuris & in sii infidelita teperituris : subpersona mpi regis
dicit : Tuautem profine impiedux issł. cuiusuenit dies intem pore iniquita¬
tis prȩfinitio. hȩc dicitdñs : Aufercydurim tolle coronam : Coronam qui ppe
essoregni: edarimuero sacerdotirut supraiam diximus manifestum est .
Quod siquis opponat : in hisduobus proph&icis exemplis: non esre positum
prȩdistinationem sed prȩfinitionem : cognoscatueraciter nihilesse aliud
prȩdistinationem quamrei futurȩ prȩfinitionem : quod a perte apł̃sostendit
dicens Scđm prȩfinitionem scłorum : quamfecit in xp̃oiħu dñ o nr̃o Vbiemm¬
quod propricinlatinum prapositum inter preatur : Q uisermo&iam in epłu
ad romanos illo loco est positus : ubudem a płsdicit : Scimus autem : qm̃ diligen¬

Expanded text:
daretis super colla vulneratorum impiorum, quorum venit dies, in tempore iniquitatis praefinita? Cur etiam idem propheta de Judaeis et regnum et sacerdotium amissuris, et in sua infidelitate perituris sub persona impii regis dicit: Tu autem, profane, impie dux Israel, cujus venit dies in tempore iniquitatis praefinita, haec dicit Dominus: Aufer cidarim, tolle coronam? Coronam quippe esse regni, cidarim vero sacerdotii, ut supra jam diximus, manifestum est. Quod si quis opponat in his duobus propheticis exemplis non esse positam praedestinationem, sed praefinitionem, cognoscat veraciter nihil esse aliud praedestinationem quam rei futurae praefinitionem. Quod aperte Apostolus ostendit dicens: Secundum praefinitionem saeculorum, quam fecit in Christo Jesu Domquod proprie in Latinum propositum interpretatur. Qui sermo etiam in Epistola ad Romanos illo loco est positus, ubi idem Apostolus dicit: Scimus autem quoniam diligen
Abbreviated transcription (Latin):
inseripturis : prȩsientiam dr̃ prȩdistinationem significare: Et quibus uerbis iste
uelut occasionem suȩ argumentitionis assumens : contraceius ueracissi mumdietũ
quodillec diquando nta docuit debereintelligr aste ad diditomnem. & tulit
aliquando Atquita fait definitionem falsissimam dicendo : omnem preientiũ d̃
prȩdistinationem eẽ Item qui abeatus augustinus sicut su prta posuimus de finiuit
predistimationemdĩ prȩparationem gratiȩ esse. quod tantummodo nuetac illius
sensiminpigte clectorumintelligitur. Iite uadiditominem & facited e fintionem falas

Expanded text:
in Scripturis praescientiam Dei praedestinationem significare . Ex quibus verbis iste in Scripturis praescientiam Dei praedestinationem significare . Ex quibus verbis iste velut occasionem suae argumentationis assumens contra ejus veracissimum dictum, quod ille aliquando ita docuit debere intelligi, iste addidit omnem, et tulit aliquando. Atque ita fecit definitionem falsissimam, dicendo: Omnem praescientiam Dei praedestinationem esse. Item, quia beatus Augustinus, sicut supra posuimus, definivit praedestinationem Dei praeparationem gratiae esse , quod tantummodo juxta illius sensum in parte electorum intelligitur, iste addidit, omnem, et fecit definitione
Abbreviated transcription (Latin):
esset predistinatu pullatenus uerita s dicer& : Ite in ignem ae ternum : qui paratus
estdiabolo & angeliseius Et quod in finehuiustertiȩ propositionis ponit. prȩdisti¬
nationem indonis diuinȩ largitatis semper intellegendam eẽ . Simłt fal sumest
inueniturenim &ueraciter intelligitur non solum in donis diuin ȩlargitatis. sed
& iamin iudicis iustȩdamnationis : quarta eius propositio quȩitu sehab& prȩdestina¬
tos ad poenam a contrario semper intelligi : ad illam in sani ampertine dequa
superius satis diximus : Qua uult ut intellegumus : prȩdistinatos id est non predisti¬
natos quod autem uelut exempligratia subiunxit : sicut electos prononelectis
filiosdĩ prononsilus : melius in sequenti capitulo tractubitur : ubi dehis quid ipse
sentiat latius ex ponit . Recordandum tamen & recognoscendum est : beatum
augustinum sicut superius posita eius uerba demonstrunt dixisse : aliquando

Expanded text:
esset praedestinata, nullatenus Veritas diceret: Ite in ignem aeternum, qui paratus esset praedestinata, nullatenus Veritas diceret: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Et quod in fine hujus tertiae propositionis ponit, Praedestinationem in donis divinae largitatis semper intelligendam esse, similiter falsum est: invenitur enim, et veraciter intelligitur non solum in divinae largitatis, sed etiam in judiciis justae damnationis. Quarta ejus propositio, quae ita se habet: Praedestinatos ad poenam a contrario semper intelligi, ad illam insaniam pertinet de qua superius satis diximus, qua vult ut intelligamus praedestinatos, id est non praedestinatos. Quod autem, velut exempli gratia, subjunxit: Sicut electos, pro non electis; filios Dei, pro non filiis, melius in sequenti capitulo tractabitur, ubi de his quid ipse sentiat latius exponit. Recordandum tamen et recognoscendum est beatum Augustinum, sicut superius posita ejus verba demonstrant, dixisse aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa quȩ prȩdistinauit Nequeut fierent ipsestictuit aut prȩfiniuit :
Similiter seđȩ propositioniscaput : a filsi tate incipit : &ideo &iam falsitate
finitur: dicitenim : Omnem prȩdistinationem dĩ omnino esse prȩparatio¬
nem gratiȩ quod nonita esse superius apłicis & proph&icis testi moniis satisostensum
est: Vbia ꝑteiuenimus & demonstrauimus prȩdistinationem di dupliciter debere
intelligi. Idest : aut in bonis miseri corditer remunerandis aut in malis iuste
dumnandis. Etideo sicut uerbabeati augustini quȩ supra posuimus mamfes¬
tissimedocent: predistinatiodi quan do in bono accipitur : tunctantum intelle¬
gendu est gratiȩ prȩparatio Tertia propositione similiter falsissimumest quod
affirmare conatur : Videlic& nonesseullum prȩdistinationem poene : Sienim
pena : dicbolo & angelis eius & omnibus reprobis quicum eis punien disunt. non

Expanded text:
omnia quae praedestinavit, neque ut fierent ipse statuit aut praefinivit. omnia quae praedestinavit, neque ut fierent ipse statuit aut praefinivit. Similiter secundae propositionis caput a falsitate incipit; et ideo etiam falsitate finitur. Dicit enim: Omnem praedestinationem Dei, omnino esse praeparationem gratiae: quod non ita esse superius apostolicis et propheticis testimoniis satis ostensum est, ubi aperte invenimus et demonstravimus praedestinationem Dei dupliciter debere intelligi, id est aut in bonis misericorditer remunerandis, aut in malis juste damnandis. Et ideo, sicut verba beati Augustini, quae supra posuimus, manifestissime docent, praedestinatio Dei quando in bono accipitur, tunc tantum intelligenda est gratiae praeparatio. Tertia propositione, similiter falsissimum est quod affirmare conatur, videlicet non esse ullam praedestinationem poenae. Si enim poena diabolo et angelis ejus, et omnibus reprobis qui cum eis puniendi sunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
artificio contextas. facilediiudicare & distruere potest : quiea quȩ supe¬
rius iuxta regulam fidei d ñ o largiente diximus : studio selegerit. & fidelit̃
intellexerit : quisenim non intellegat quamblasphemum &impium sit. quodhic
primo loco posut dicens : Omnem prȩscientiam dĩ prȩdistinationemesse :
Cummanifeste fidesteneat omptẽmdm̃ prȩscireomĩa id est bona & mala : & quȩ
facturisipsesit : & quȩ facturus nonsit. prȩdistinareautem : non nisi solabonas
quȩ ipse facturus sit :uł miseri corditer liberando & remunertndoelectos uł
iuste reproboscondemnando: quia qđ iustum est : utiq bonum est: Siergo iuxta
istius definitionem : om̃is prȩscientiadĩ prȩdistinatio est ergo omĩ a quȩ prȩsciuit
&icem mala : prȩdistin auit seesse facturum quod ab sit: Quia malatantum modo
prȩsciuit : nec eaullo modo prȩdistinauit quia necipseea erat facturus : sicut

Expanded text:
artificio contextas, facile dijudicare et destruere potest, qui ea quae supeartificio contextas, facile dijudicare et destruere potest, qui ea quae superius juxta regulam fidei, Domino largiente, diximus, studiose legerit et fideliter intellexerit. Quis enim non intelligat quam blasphemum et impium sit quod hic primo loco posuit dicens: Omnem praescientiam Dei praedestinationem esse; cum manifeste fides teneat omnipotentem Deum praescire omnia, id est bona et mala: et quae facturus ipse sit, et quae facturus non sit; praedestinare autem non nisi sola bona, quae ipse facturus sit, vel misericorditer liberando, et remunerando electos, vel juste reprobos condemnando, quia quod justum est, utique bonum est. Si ergo, juxta istius definitionem, omnis praescientia Dei praedestinatio est, ergo omnia quae praescivit, etiam mala, praedestinavit se esse facturum, quod absit! Quia mala tantummodo praescivit, nec ea ullo modo praedestinavit, quia nec ipse ea erat facturus, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
terrorem incutit audientibus : Vt timentes corriguntur & correctiminime
damnentur. : XII Duoder imocapitulo : huius modi definitionesponit : Omnẽ
prescientia md̃ prȩdistinationem eõ &omnem prȩdistinationem prȩscientiã
Omnem prȩdistinationem di omnino esse prȩparationem gratiȩ: Omnemq:
gratium donum. Omnemigitur diuinam predistinationem : donorum enis
prȩparationem. Pȩna mimpios iuste torquere : quȩd onumnon est : Alioquin
sic̃e donum non torquer& : sed utiq libertar& Non esseigitur prȩdistinationẽ
penȩ: quod si ẽe : non essepoenum sed gratiam. Ese autem poenam: Nonent
igitur prȩdistinationem eius proinde prȩdistinationem indonis diuinȩ
lurgitatis semꝑ intellegendam eẽ . Prȩdestinatos ad poenam : a contracrio
semper intelligi. Sicut elactos prononelectis filio sdi prononfiliis :
Hasquattuor propositiones longissimas & uanissimas : Euelut sqllogismor

Expanded text:
terrorem incutit audientibus, ut timentes corrigantur, et correcti minime terrorem incutit audientibus, ut timentes corrigantur, et correcti minime damnentur. CAPUT XII. Duodecimo capitulo hujusmodi definitiones ponit. 1. Omnem praescientiam Dei praedestiOmnem praedestinationem Dei omnino esse praeparationem gratiae: omnemque gratiam, donum. Omnem igitur divinam praedestinationem donorum ejus praeparationem. 3. Poenam impios juste torquere, quae donum non est: alioquin, si esset donum, non torqueret, sed utique liberaret. Non esse igitur praedestinationem poenae. Quod si esset, non esse poenam, sed gris divinae largitatis semper intelligendam esse. 4. Praedestinatos ad poenam a contrario semper intelligi, sicut electos pro non electis: filios Dei pro non filiis. Has quatuor propositiones longissimas et vanissimas, et velut syllogismorum
Abbreviated transcription (Latin):
nesciuit: Quiuere &ernascientia sla : scut prȩsciuit quȩcumq erat factupus
sic &iam prȩsciuit quȩcumq: non erat facturus : Verbi gratia. prȩsciuit quod
lararum ẽe suscitaturus : & fecit : Prȩsciuit quodiudam nonesel suscitaturus :
ne fecit: Iet e autem dicit : prȩdistinauit impios ad interitum uł supplicium ȩlnũ
pronon predistinauit : Id est : ut ubilegimus prȩdistinauit in audita in sania intel¬
legamus non prȩdistin auit. Proponit &iam quȩstionem : quomodo iuste iudicabit᷑
mundus quem necessitas prȩdistinationis cogit perire quod absit ut aliquis
pr̃mdicat : Quiaaꝑtissi mȩ blus phemiȩ ẽ ut dĩ prȩdistinationissuȩ prȩiudicio
aliquem cogit peccare & peccando perire : Sed prȩdist inationissuȩ iusto iudicio
quos ꝑ seueruntes inpeccatis punire decreuit. reuocat potius a peccatis. esudubrẽ

Expanded text:
nescivit: Qui vere, et aeterna scientia sua, sicut praescivit quaecunque erat facturus, nescivit: Qui vere, et aeterna scientia sua, sicut praescivit quaecunque erat facturus, sic etiam praescivit quaecunque non erat facturus. Verbi gratia, praescivit quod Lazarum esset resuscitaturus, et fecit: praescivit quod Judam non esset suscitaturus, nec fecit; iste autem dicit: praedestinavit impios ad interitum vel supplicium aeternum, pro non praedestinavit; id est ut, ubi legimus praedestinavit, inaudita insania intelligamus non praedestinavit. Proponit etiam quaestionem: Quomodo juste judicabitur mundus, quem necessitas praedestinationis cogit perire? quod absit ut aliquis nostrum dicat. Quia apertissimae blasphemiae est ut Deus praedestinationis suae praejudicio aliquem cogat peccare, et peccando perire. Sed praedestinationis suae justo judicio, quos perseverantes in peccatis punire decrevit, revocat potius a peccatis, et salubrem
Abbreviated transcription (Latin):
& dictum pronondicto positum intellegatur : quisumquam talem audiuit
insanium : Numquid non proculab auribus omnium repellendus est s quitam
apertum & impium mendacium : contraueritatem scripturarum contra
purita tempaternȩ doctrinȩ : aud& sentire aud& &iam scribere : Et cumtantiu
fallacissimis argumentationibussius dixerit atq conscripserit : hic pȩne
in extremo : uelutper somnium recordatus est scripturarum scarum. E apħ
prȩdistinationem cloꝵ ad supplicium clernum dici: quam a ꝑtũ menda¬
cium sit supra sufficienter putamus ostensum: dicit deđõ : scđ mridiculũ
Romnibus conspuendam regulam suum: prȩsciuit quȩ facturus non ẽ&
pronesciuit : Quis audiuitum quamtale : ut ubilegimus quod ds̃aliquid
prȩsciuit. Intellegamus nesciuit : quod utiq utrumq: falsum esti : Vt aut
prȩcciuit intellegatur nesciuit : aut quod ds facturus non ẽel dicatur quiu

Expanded text:
et dictum pro non dicto positum intelligatur. Quis unquam talem audivit et dictum pro non dicto positum intelligatur. Quis unquam talem audivit insaniam? Nunquid non procul ab auribus omnium repellendus est, qui tam apertum et impium mendacium contra veritatem Scripturarum, contra puritatem paternae doctrinae audet sentire, audet etiam scribere? Et cum tanta fallacissimis argumentationibus suis dixerit atque conscripserit, hic pene in extremo, velut per somnium, recordatus est Scripturarum sanctarum, et praedestinatione malorum ad supplicium aeternum dici, quam apertum mendacium sit, supra sufficienter putamus ostensum. Dicit de Deo secundum ridiculam et omnibus conspuendam regulam suam: Praescivit quae facturus non esset, pro nescivit. Quis audivit unquam tale? ut ubi legimus quod Deus aliquid praescivit, intelligamus, nescivit. Quod utique utrumque falsum est, ut aut praescivit intelligatur, nescivit, aut quod Deus facturus non esset, dicatur quia