comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ra penitent nitipropinquare dicat᷑ & qđ inultimo sermonis scđm matheu ipsc ornuo ulsenortuos
cundent̃ ee pͥmnitum eo uis superiũ quib dã signis ꝓpinqruttas intelogenda no ns se e ohouqutre
a pud muatheũ sermo ipse concludit᷑. Cũ aut uenerit filius hominisin quit in maiestate sua & urtis
anełi cũto tunc sedebit super sedem maiestatis suȩ : N tc cgregabunt᷑ antecuomigrs && & uies¬
Adillud ubiait. & ibunt hi insuppliciũ aecernũ. iustiaũt in uita accerda Hocenim nillusa msei¬
gir. dexpia duenta nouis simo & de fine scłi fuisse p̃dictũ Nã & illasquinq &e quinq: urgiies
non defuer qui non contẽptibili disputatione docere uoluerint : ad hunc ei aduentũ quine fit per
acccłam ꝑtinere. S el haet non sunt temere pollicenda: ne aliquid occurrat qđualide contradicat :

Expanded text:
ita promittitur, ut propinquare dicatur, et quod in ultimo sermonis secundum Matthaeum ipse omnino aduentus ita promittitur, ut propinquare dicatur, et quod in ultimo sermonis secundum Matthaeum ipse omnino aduentus euidenter exprimitur, cuius superius quibusdam signis propinquitapud Matthaeum sermo ipse concluditur: Cum autem uenerit filius hominis, inquit, in maiestate sua et omnes angeli cum eo, tunc sedebit super sedem maiestatis suae, tunc congregabuntur ante eumitam aeternam. hoc enim nullus ambigit de Christi aduentu nouissimo et de fine saeculi fuisse praedictum. nam et illas quinque et quinque uirgines non defuerunt qui non contemptibili disputatione docere uoluerint ad hunc eius aduentum, qui nunc fit per ecclesiam, pertinere. sed haec non sunt temere pollicenda, ne aliquid occurrat, quod ualide contradicat,
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit & folia nata. scitis quia ꝓpe. ẽ. aestas. Ita & uoscũ uideritis haec omĩa: stitote
quia ꝓpe. ẽ. in ianuis: Tuncergo scimꝰ ꝓpe. ẽẽ. cũuiderimꝰ non aliqua eoꝵ. sedhȩc
nouissima facit. ueniens in suis membris tãquã in nubibus: uł in tota ipsa ȩccła qđ .ẽ. corp̃
ei tãquã innube magna. fructificanteatq crescente in uniuerso mundo ex quo cȩpit
p̃dicare & dicere. agite pęnitentiã. Ad ꝓpinquauit enĩ regnũ cȩlorũ: ita ut fortasse omĩa
quae abhistrib euangłistis dictast̃ decius aduentu. diligentiũ int̾se collata atque
dicussa inuemiant̾ aa hoc ꝑtinere. qđ cotidieuenit incorpore suo. qđ ẽ. accła. Dequo ad¬
uentu suo. &d ines de M adio adebit is fliũ hominis sedente ad extrisuirtitis. & uenientẽ in naiboa
caeu. exceptis hislocis ub i abeo ille aduentus ultimꝰ inse ipso quando .ẽ. iuos iuditatirus ae mirtios

Expanded text:
 folia nata, scitis, quia prope est aestas; ita et uos cum uideritis haec omnia, scitote, quia prope est in ianuis. Tunc ergo scimus prope esse, cum uiderimus non aliqua eorum sed haenouissima facit ueniens in suis membris tamquam in nubibus uel in tota ipsa ecclesia, quod est corpus eius, tamquam in nube magna fructificante atque crescente in uniuerso mundo, ex quo coepit praedicare et dicere: Agite paenitentiam; adpropinquauit enim regnum caelorum, ita ut fortasse omnia, quae ab his tribus euangelistis dicta sunt de eius aduentu, diligentius inter se conlata atque discussa inueniantur ad hoc pertinere, quod cotidie uenit in corpore suo. quod est ecclesia, de quo aduentu suo dixit: Amodo uidebitis filium hominis sedentem a dextris uirtutis et uenientem in nubibus caeli, exceptis his locis, ubi ab eo ille aduentus ultimus in se ipso, quando est uiuos indicatoras et mortuos,
Abbreviated transcription (Latin):
manifestationẽ dñi & eã desiderant̃ & uigilant & pectant: Uideamꝰ tam̃ qͥs ãplius ẽsonet: Unus dic
iuigilemꝰ & oremꝰ: quia citiuꝰ uenturꝰ c̃. dñs alt̾ dic̃ uigilemꝰ & oremꝰ. qͥa breuis & incerta .ẽ. istauita:

Expanded text:
manifestationem domini et eam desideranter et uigilanter exspectant. uideamus tamen quis amplius consonet. unus dicit: manifestationem domini et eam desideranter et uigilanter exspectant. uideamus tamen quis amplius consonet. unus dicit: nuigilemus et oremus, quia citius uenturus est dominus". alter dicit: "uigilemus et oremus, quia breuis et incerta
Abbreviated transcription (Latin):
mine uitari potest. siuecitius siue tardius quã futurus. ẽ. dñs uenturus essecredatur. Sed mihi
quis quã nonuidetur errare. cũ aliquid nescire sescit: sed cũ se putat scire qđ nescit. Remoueam
itaq demedio seruũ illũ malũ quidicensincorde suo inorã facitdñsms uenire: dominat᷑ cũ seruis suis.
& ebriosis conuiuando miscetur. Iste quippe: ꝓculdubio domini suiodit aduentũ: quoseruo malo remoto
constituamꝰ ante oculos tresseruos bonos familiã dñicã diligent̃ sobrieq tractantes: aduentũ domini
sui sicient̃ desiderantes. uigilant̃ ex pectantes: fidelit̃ amantes. Si unꝰ eoꝵcitius. alt̾ tardius dñm putaN
cẽ uenturũ. t̃tiuꝰ uͦ suã dehacre ignorantiã c̃fitet᷑. quã qua oms c̃sonent euangłio. quia om̃s diligunt

Expanded text:
mine uitari potest. siue citius siue tardius, quam futurum est, dominus uentmine uitari potest. siue citius siue tardius, quam futurum est, dominus uentquisquam non uidetur errare, cum aliquid nescire se scit, sed cum se putat scire quod nescit. remoueamus itaque de medio seruum illum malum, qui dicens in corde suo: moram facit dominus meus uenire, dominatur conseruis suis et ebriosis conuiuando miscetur; iste quippe procul dubio domini sui odit aduentum. quo seruo malo semoto constituamus ante oculos tres seruos bonos familiam dominicam diligenter sobrieque tractantes, aduentum domini sui sitienter desiderantes, uigilanter exspectantes, fideliter amantes: si unus eorum citius, alter tardius dominum putat esse uenturum, tertius uero suam de hac re ignorantiam confitetur, quamquam omnes consonent euangelio, quo omnes diligunt
Abbreviated transcription (Latin):
assumet᷑ ingła : quando dicet᷑. Uenite benedicti patrismei: ꝑcipite regnũ. Et tam̃ tãquã factũ
fuisset dictum. ẽ. qđ certo sciebat᷑ futurũ multo minus mirandũ . ẽ. qđ etiã uerbis p̃sentis tẽporis
usus ẽ. in eo qđ illũ identidẽ dixisse memorasti. ꝓpter spem quaereposita.ẽ. nobis quã ante audistis
in uerbo ueritatis euangłii: qđ aduenit in uos sicut & om̃i mundo.ẽ. fructificans &¬
cumgłiũ nondũ tenebat uniuersũ. sed fructificare illud in uniuerso mundo dix̃ & crescere ut ita
significar& quo usq fuissoe fructificando & crescendouenturũ. Siergo lat& quando aecła fructi¬
ficante atq crescente uniuersus om̃ino amari usq ad mare orbis implebit᷑
quando finis erit: Ante quippe fonerit ut aut̃ tibi tãquã scõ hominidĩ & sincerissimo¬
fr̃i. aperiã dehac questionequid sentiã : Error quidẽ in utroq uitandus. ẽ. quantd̃ ab ho¬

Expanded text:
o dicetur, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum : et tamen tanquam factum fuisset dictum est, quod certo sciebatur futurum. 51. Multo minus mirandum est quod etiam verbis praesentis temporis usus est in eo quod illum identidem dixisse memorasti, Propter spem, quae reposita est nobis, quam ante audistis in verbo veritatis Evangelii, quod advenit in um mundum tenebat uniuersum; sed fructificare illud in uniuerso mundo dixit et crescere, ut ita significaret, quousque fuisset fructificando et crescendo uenturum. si ergo latet. quando ecclesia fructificante atque crescente uniuersus omnino a mari usque ad mare orbis implebitur, procul dubio latet. quando finis. erit; ante quippe non erit. Ut autem tibi tamquam sancto homini dei et sincerissimofratri aperiam, de hac quaestione quid sentiam, error quidem in utroque uitandus est. quantum ab ho
Abbreviated transcription (Latin):
eligendũ sit : iudicare difficile .ẽ. Promptior quidẽ sensus.ẽ. utquisq cũ audierituł legerit
& tc̃ uidebt̃ filiũ hominisuenientẽ innube cũ potestate magna & maiestate: ipsũ ꝓrsus
accipiat eiꝰ aduentũ nonꝑ ȩccłam. sed ꝑ seipsũ quando uenturus. ẽ. aduiuos & mortuos iudi¬
candos. Sedqm̃ scripturȩ scrutandȩ sunt nec earũ suꝑficie debemꝰ: ẽe. contenti. quae adexer¬
sitationẽ nr̃am ita modificatȩ sunt ut altius sẽ penetrari uelint: diligent̃ st̃ inspicienda
sequentia. Cũ enĩ dixiss& et tẽ uidebt̃ filiũ hominis uenientẽ innube cũ potestate magna
& maiestate: ad iunx̃ atq ait. Hisaũt ficri incipientib. respicite & leuate capita ur̃a: qm̃ ad

Expanded text:
eligendum sit, iudicare difficile est. promptior quidem sensus est, ut-quisque. cum audierit uel legerit: eligendum sit, iudicare difficile est. promptior quidem sensus est, ut-quisque. cum audierit uel legerit: Et tunc uidebunt filium hominiaccipiat eius aduentum non per ecclesiam sed per se ipsum, quando uenturus est ad uiuos et mortuos iudicandos. sed quoniam scripturae scrutandae sunt nec earum superficie debemus esse contenti, quae ad exercitationem nostram ita modificatae sunt, ut altius se penetrari uelint, diligenter sunt inspicienda sequentia. cum enim dixisset: Et tunc uidebunt filium hominis uenientem in nube cum potestate magna et maiesta
Abbreviated transcription (Latin):
iq parsenĩ erit in om̃ib gentibus. Una quȩ p̃mat altera quȩ p̃matur: una qu
&e securitas. altera inqua sol obscuret᷑ & non dec luna lumen suũ. & dequa cadent stellę.
& maiestate : Iđ uideo duob modis accipi posse. siue in aeccła tãquã inn
nientẽ sicut etiã nunc uenire noncessat scđm id quodait : A modo uidebitis filiũ hominis
sedentẽ a dextris uirtutis & uenientẽ innubib cli : Sedideo tc̃ cũ potestate magna & ma¬
iestate. quia maior potestas & maiestas illius apparebit sc̃ĩs qͥb: magnã uirtutẽ dabit
netanta psecutione uincant᷑: siue incorpore suo inquo sedet ad dex terã patris:. in quo
nubessuscepit cũ & sublatus. ẽ. abeis: & quia illic etiã dictũ.ẽ. ab angłis sicueniet quomodo
aruidetis cuntẽ incȩlũ: merito credendus.ẽ. non solũ in eodẽ corpore. uerũ etiã innube uen¬
turis: qm̃ sicueni et sicut abiit & nubes eũ suscepit abeuntẽ. Sed horũ duoꝵ quid hic potius

Expanded text:
 pars enim erit in omnibus gentibus; una quae premat, altera quae prematur: una quae dicat, Pax et securitas; altera in qua sol obscuretur, et non det luna lumen suum, et de qua cadant stellae, magna et maiestate. quod uideo duobus modis accipi posse sine in ecclesia tamquam in nube uenientem, sicut etiam nunc uenire non cessat secundum id. quod ait: Amodo uidebitis filium hominis sedentem a dextris uirtutis et uenientem in nubibus caeli. sed ideo tunc cum potestate magna et maiestate, quia maior potestas et maiestas illius apparebit sanctis, quibus magnam uirtutem dabit, ne tanta persecutione uincantur, siue in corpore suo, in quo sedet ad dexteram patris, in quo nubes suscepit eum et sublatus est ab eis. et quia illic etiam dictum est ab angelis: Sic ueniet, quo modo eum uidistis euntem in caelum, merito credendus est non solum in eodem corpore uerum etiam in nube uenturus. quoniam sic ueniet, sicut abiit et nubes eum suscepit abeuntem. Sed horum duorum quid hic potius
Abbreviated transcription (Latin):
sed quia p̃cedet tribulatio ut sequat᷑ quorundã defectio. & quia ꝑom̃s diesillos ita fiet. ꝓpt̾ea¬

Expanded text:
sed quia praecedet tribulatio, ut sequatur quorumdam defectio: et quia per omnes dies illos ita fiet, psed quia praecedet tribulatio, ut sequatur quorumdam defectio: et quia per omnes dies illos ita fiet, p
Abbreviated transcription (Latin):
& fluctuũ. a rescentib hominib p̃timore & ex spectatione : quȩ suꝑ ueniunt uniuerso
rbi. Nã uirtutes cȩloꝵ mouebunt᷑. Hȩc quippe in eccła meluiꝰ existimo intellegi. nedñs
omiũ maxima horrescimꝰ. plura in historia gentiũ & multo maiora leger̃ E
nr̃ : in hoc mundo uelut inȩgypto exhumillimo sublimatꝰ. Nã illũ ioseph mat̾certẽ adorare
non potuit quȩ ante defuncta . ẽ. quã iacobueniss& ad filiũ: ut illius somni ꝓphetici ueritas
adimplenda xp̃o dño seruar&. Quando enĩ sol obscurabit᷑. & luna nondabit lum̃ suũ.
& stellȩ cadent decȩlo. & uirtutes cȩlorũ cõmouebunt᷑ sicut abaliis duob euangłistis hic locꝰ
timore tãquã arridente mundi felicitate dicentib pax & sccuritas. tunc stellȩ cadent de
it: & quidã fideles fortissimi turbabunt᷑: Idem aũt scđm matheũ & mar
bulationẽ dierũ illorũ dicit᷑ hoc futurũ. nonquia trans acta tota illa ꝑsecutione accident ista.

Expanded text:
hominibus prae timore et expectatione, quae superueniunt uniuerso orbi; nam uirtutes caelorum mouebuntur. Haec quippe in ecclesia melius existimo intellegi, ne dominus omnium maxima horrescimus, plura in historia gentium et multo maiora legerunt.noster in hoc mundo uelut in Aegypto ex humillimo sublimatus: nam illum Ioseph mater certe adorare non potuit, quae ante defuncta est, quam Iacob uenisset ad filium, ut illius somnii prophetici ueritas adimplenda Christo domino seruaretur. quando enim sol obscurabitur et luna non dabit lumen suum et stellae cadent de caelo et uirtutes caelorum commouebuntur, sicut ab aliis duobus euangelistis hic locustimore tamquam adridente mundi felicitate dicentibus: Pax et securitas tunc stellae cadent de cet cadent et quidem fideles fortissimi turbabuntur. ideo autem secundum Matthaeum et Marbulationem dierum illorum dicitur hoc futurum, non quia transacta tota illa persecutione accident ista;
Abbreviated transcription (Latin):
madescere prelibidine.e Sed hȩc filii tenebrarũ abundantius habebt̃ & exercebt̃.
cũ dixerint pax &e securitas. Quid ipsi fihii lucis & filii diei qui non st̃ intenebris ut
eos tamquã fur diesille conprehendat: non ne adhuc utuntur hoc mundo tãquam
non utentȩs. quia & si ante multos annos apłorũ tẽporib dictũ .ẽ. pia tam̃ sollicitudi
emit᷑. possidet᷑ gerunt᷑ ad huc honores : ducunt᷑ uxores. Dehis loquor qui exspectantes

Expanded text:
madescere prae libidine? sed haec filii tenebrarum abundantius habebunt et exercebunt, madescere prae libidine? sed haec filii tenebrarum abundantius habebunt et exercebunt, cum dixerint: Pax et securitas. Quid ipsi filii lucis et filii diei, qui non sunt in. tenebris, ut eos tamquam fur dies ille comprehendat? nonne adhuc utuntur hoc mundo tamquam non utentes, quia, etsi ante multos annos apostolorum temporibus dictum est, pia tamen sollicitudiemitur, possidetur, geruntur adhuc honores, ducuntur uxores? De iis loquor, qui exspectantes
Abbreviated transcription (Latin):
subiunx̃: nã uirtũ tes celorũ mouebunt᷑. & tunc uidebt̃ filium hominis uenientẽ innube: cũ
potestate magna & maiestate. Uideamꝰ itaq neforte melius intellegat᷑. ñ eo modo im¬
pleri quae p̃dicta st̃ illis uerbis: sed tc̃ potiuꝰ. ẽẽ. uentura. quando sic erit tribulatio uni¬
uerso orbi : ut ad ȩccłam ꝑtineat quaeuniuerso orbe tribulabit᷑. non ad eos qͥ tribulabt̃
cã. Ipsi enĩ dicturi sunt pax & sccuritas. ut repentinus illis suꝑueniat interitus. & eos aduent̾
dñi sicut fur innocte comp̃hendat: quando econtrario gaudebt̃ & exultabt̃. quidiligunt
manifestationẽ cdnũ. Nunc aut̃ istamala quae tã quã summa & ex̧trema credunt᷑. atriq genti
Iñterquartam̃ mala. adhuc usquequaq frequentant᷑ luxuriosa conuiuia: ftruetebrio¬
itas. auaritia crassat᷑. ꝑstrepunt lasciui cantus. organa. tybiȩ. Irre. ortharȩ tesserȩ: io¬
multa ceuaria genera sonorũ atq ludorũ. Hoc cine.ẽ. a rescerep̃timore. añpotius

Expanded text:
ntur. et tunc uidebunt filium hominis uenientem in nube cum potestate magna et maiestate. Videamus itaque, ne forte melius intellegatur non ea modo impleri, quae praedicta sunt illis uerbis, sed tunc potius esse uentura, quando sic erit tribulatio uniuerso orbi. ut ad ecclesiam pertineat, quae uniuerso orbe tribulabitur. non ad eos, qui tribulabunt eam. ipsi enim dicturi sunt: Pax et securitas, ut repentinus illis superueniat interitus et eos aduentus domini sicut fur in nocte comprehendat, quando e contrario gaudebunt et exultabunt, qui diligunt manifestationem domini. nunc autem ista mala, quae tamquam summa et extrema creduntur, utrique gentinter quae tamen mala adhuc usque quaque frequentantur luxuriosa conuiuia, feruet ebriositas, auaritia grassatur, perstrepunt lasciui cantus, organa, tibiae, lyrae, citharae, tesserae, multa et uaria genera sonorum atque ludorum. hocine est arescere prae timore an potius
Abbreviated transcription (Latin):
iuste ñ posse. maxime quia ista uanitas. in constantiȩ dr̃ possit arguere Tũ deinde qđ eiuis
p̃dicatio atq doctrina rei publicȩ morib nulla ex parte conueniat. ut pote sicuti amultis dr̃.¬

Expanded text:
iuste non posse, maxime quia ista uanitas inconstantiae deum possit arguere, tum deinde quod eius iuste non posse, maxime quia ista uanitas inconstantiae deum possit arguere, tum deinde quod eius praedicatio atque doctrina rei publicae moribus nulla ex parte conueniat, utpote sicuti a multis d
Abbreviated transcription (Latin):
facere potuer̃ fetisse uł gesisse m̃tiunt᷑. Appolloniũ siquidem suũ nob̵ & apuleuĩ aliosq magie
artis homines inmediuĩ ꝑferint. quorũ maiora contendunt extitisse miracula. Ipse aut̃ uir iri¬
lustris superius memoratus multas ẽẽ. dix̃ p̃sentib aliquantis. quȩ huic possent iungi ñ imme¬
to questiones. si ut ante dix ñ ab eiꝰ partib. epłaris considerata breuitas fuiss&. I uȩ
scribere noluerit. tacere ñ pissus est: Dicebat enĩ qđ & si sibi hodie incarnationis dnicȩ ratio red¬
deretur. reddi ux adliquidũ possit. cur hic ds qͥ& uaeris teftam̃ti ds eẽ. firmat᷑. sp̃tis u&eribus
sacrificiis deletͤtatuse. noius. Nichilenũ corrigi posse asserebat: nisi qđ ante fac̾tũ ñ rec̾te ꝓbar&ur
uł qđ semel recte factũ sit ĩmutari ullatenꝰ ñ debuisse. Recte enĩ facta dicebat mutari nisi in¬

Expanded text:
facere potuerunt, gessisse mentiuntur. Apollonium siquidem suum nobis et Apuleium, aliosque magicae facere potuerunt, gessisse mentiuntur. Apollonium siquidem suum nobis et Apuleium, aliosque magicae artis homines in medium proferunt, quorum majora contendunt extitisse miracula. 2. Ipse autem vir illustris superius memoratus, multa esse dixit praesentibus aliquantis, quae huic possent jungi non immerito quaestioni, si, ut ante dixi, non ab ejus partibus epistolaris considerata brevitas fuisset. Quae tamen licet scribere noluerit, tacere non est passus. Dicebat enim quod etsi sibi hodie incarnationis dominicae ratio redderetur, reddi vix ad liquidum possit cur hic Deus, qui et Veteris Testamenti Deus esse firmatur, spretis veteribus sacrificiis delectatus est novis. Nihil enim corrigi posse asserebat nisi quod antefactum non recte probaretur; vel quod semel recte factum sit, immutari ullatenus non debuisse. Recte enim facta dicebat mutari nisi in
Abbreviated transcription (Latin):
qđ hominũ gressus qͥ aliquantũ titubant. aliquando titubantesboni ꝓpositi exortatione statuere:
c̃ẽ siquidem matris eiꝰ p̃catione cõpulsus. curamͥ est eũ frequentius salutandi. lic& uicem in hacꝰ par¬
te reddere: & iam ipse dignat᷑ . Acceptaaut̃ uenerabilitatis tuȩ epła homo qͥaueri dĩ stabilitate
multorũ quorũ in hac urbe copia est ꝑsuasione reuocat᷑. ita motus ẽ. ut siquantũ ipse confirmat
litterarũ plixitatẽ minime formidass&. ome beatitudintuȩ qđ habere potest insinuass& am¬
biguũ. S tam̃ satis sicut & iam ipse ꝓbare dignaberis. culto accuratoq sermone : & romauȩ eloquen¬
tiȩ nitore ꝑspicuo: aliqua sibi ex solui impendio postulauit: uȩ quidem questio usq quaq d&rita
S tam̃ &iam ego in hac parte quia plurimis quicquid rescripseris ꝓfuturũ ẽẽ. confido p̃cator
accesserĩ. ut ad ea ugilannus respondere digneris: in quib. nichil amplius dnm quã alii homines

Expanded text:
 hominis gressus aliquanto titubantes boni propositi exhortatione statuere  disputatio, sanctae si quidem matris eius precatione compulsus cura mihi est eum frequentius salutandi, licet uicem in hac parte reddere etiam ipse dignatur. accepta autem uenerabilitatis tuae epistula homo, qui a uerae fidei stabilitate multorum, quorum in litterarum prolixitatem minime formidasset omne Beatitudini tuae quod habere potest insinuasset ambiguum. Sed tamen satis, sicut etiam ipse probare dignaberis, culto accuratoque sermone, et Romanae eloquentiae nitore perspicuo, aliqua sibi exsolvi impendio postulavit. Quae quidem quaestio usquequaque detrita infamant. Sed tamen etiam ego in hac parte, quia plurimis quidquid rescripseris profuturum esse confido, precator accesserim, ut ad ea vigilantius respondere digneris, in quibus nihil amplius Dominum, quam alii homines
Abbreviated transcription (Latin):
& palliũ dare. tunicã tollere ꝑ sistenti & cũ eo qͥnos angariare uoluerit. ire debere spatio iti¬
neris duplicato. quȩ om̃ia rei publicȩ morib asserit esse contraria. Nã quis tollisibi ab hoste aliqͥd
patiat᷑. uł romane ꝓiuntiȩ dep̃datori ñ mala uelit belli iure reponere: Et cetera: que dici
ad reliqua posse intelligit uenerabilitas tua. Hȩc gͦ om̃ia ipsi posse adiungi estima questioni
parte tacent rei publice mala euenisse manifestũ sit: Unde beatitudo tua metũ dignat᷑ agnoscere
adhȩc om̃ia qm̃ multorũ manib sine dubio tradetur. scitatis tuȩ desiderata responsio: plenus deba
⁊ elucubratus solutionis splendor ostendi maxime quia cũ ista gererent᷑. eximius ipponiensis regi¬
onis possessor a dñs p̃sens aderat. qͥ & sc̃itatẽ tuã sub ironiȩ adulatione laudar& . & sibi cũ dehis que¬
rer& minime satisfacꝰtũ eẽ. contender&: Ego uͦ ad hecꝰ omia ꝓmissionis ñ inmemors: ex actor.

Expanded text:
 nos angariare uoluerit, ire debere spatio itineris duplicato, quae omnia rei publicae moribus adserit esse contraria. nam quis tolli sibi ab hoste aliquid patiatur uel Romanae prouinciae depraedatori non mala uelit belli iure reponere? et cetera, quae dici ad reliqua posse intellegit uenerabilitas tua. haec ergo omnia ipsi posse iungi aestimat quaestioni parte taceat, rei publicae mala euenisse manifestum sit. Unde, sicut beatitudo tua mecum dignatur agnoscere, ad haec omnia, quoniam multorum manibus sine dubio tradetur sanctitatis tuae desiderata responsio, plenus debet et elucubratus solutionis splendor ostendi, maxime quia, cum ista gererentur, eximius Hipponiensis regionis possessor et dominus praesens aderat, qui et sanctitatem tuam sub ironiae adulatione laudaret et sibi, cum de his quaereret, minime satis factum esse contenderet ego uero ad haec omnia promissionis non inmemor sed exactor
Abbreviated transcription (Latin):
omino merito honorabili patri augustino ep̃orũ sũ mo: bone facius.
Tuȩ sc̃itatis epłam ad monitu me terrificante suscepi. Et enĩ uenerabilis papasitorus ille
legitimꝰ pauidos habet accessus. quo debet puniri supplicio diuinas qͥ temerat rationes:
Arguet᷑ gͦ profecto: qͥ diuiua atq humana neglexit. Et quẽ libido p̾uenit: gladius ultor
assumet. Eunque quẽ insobriũ intantis angustiis fima ueridica publicauit: carcȩris
periturũ qͦcũ q supplicio custodia retinebit᷑.

Expanded text:
omino merito honorabili patri AUGUSTINO episcoporum summo, BONIFACIUS. Tuae Sanctitatis epistolam admonitu me terrificantem suscepi. Etenim, venerabilis papa, si torus ille legitimus pavidos habet accessus; quo debet puniri supplicio divinas qui temerat rationes? Arguetur ergo profecto qui divina atque humana neglexit, et quem libido praevenit, gladius ultor absumet; eumque quem insobrium in tantis angustiis fama veridica publicavit, carceris periturum quocumque supplicio custodia retinebit.
Abbreviated transcription (Latin):
a qd uere mirer eodem die uenit qͦ scriptaȩ. Quid hoc e. queso animamea: nisi forte qd nos
delectat otam& si honestũ e. ñ tam̃ satis utile qr inpartee. Interĩ lic& umnersara
hanc ipsani partẽ id ẽ. nos ipsos quantũ ꝓpeccatis nr̃is nobiscedit macheria: idest nos ipsi
cedimꝰ nob : elimatiores & cõpaginabiliores. sitam̃ aniutis hocubũ: aptare moliam᷑. habe
paruitate. s ꝓtua magnitudine mͥ epła mittat᷑: quȩ tam̃ quantacũq erit mͥ longan̾erit. cui
totũ tẽpus breue e. Ad legendũ Rescribemͥ quando aut ubi occurrere debeã : ꝓpt̃ illã causam
qua me uissisti occurrere. Q uodsie. integra & ñ forte aliud melius placuit:. tunc oçcuriã
Sinminꝰ. rogote nolome acursu meo reuoces Illa enĩ sola iusae: quã p̃ponerẽ mͥ pratres om̃s

Expanded text:
et, quod uere mirer, eodem die uenit, quo scripta est. quid hoc est, quaeso, anima mea, nisi forte quod nos et, quod uere mirer, eodem die uenit, quo scripta est. quid hoc est, quaeso, anima mea, nisi forte quod nos delectat, tametsi honestum est, non tamen satis utile, quia in parte est? interim licet uniuerso hanc ipsam partem, id est nos ipsos, quantum pro peccatis nostris nobis cedit materia, id est nos ipsi cedimus nobis, elimatiores et compaginabiliores, si tamen admittis hoc uerbum, aptare moliamur. habeparuitate sed pro tua magnitudine mihi epistula mittatur. quae tamen quantacumque erit, mihi longa non erit, cui totum tempus breue est ad legendum. rescribe mihi, quando aut ubi occurrere debeam propter illam causam, qua me inssisti occurrere. quod si est integra et non forte aliud melius placuit, tunc occurram; sin minus, rogo te, nolo me a cursu meo reuoces; illa enim sola uisa est, quam praeponerem mihi. fratres omnes,
Abbreviated transcription (Latin):
imitatione nꝰ nichil iã ꝑfeti. ut talis eẽ. desiderẽ. Uides qͥd facias qđ sic honuses: quã nos
rapiat inamorẽ proxinii qͥ nobis pͥmꝰ ad dilectionẽ dĩ & ultimꝰ gradusẽ.: & quasi lines
quo sibiut̃q annectit᷑ clĩ & ꝓximi. inqͦ nosutdixi quasiliaite stantes amboꝵ calore
tangim᷑ & amboꝵ fralglamꝰ amore. S quanto nos iste ignis exusserit: & purga¬
uerit ꝓximi: tantũ nos in illũ puriorẽ dĩ ire cõpellit. in qͦ iã nullus nob̾ amandi modus
imponit᷑ : quando ipse sibi modus est sine mͦ amare. Nongꝰ uerendũ ẽ. neplus amemꝰ dñm
de liberali ocio: qd tecũ mͥ agere licuit in hocᷤ rureposito: nã italicere potuit l&iorẽ offert
Anteꝗ sane uenerabilis episcopus nos uisitare dignar&ur. quasi m&a illoꝵ gcudiorũ scriptae̾.

Expanded text:
imitatione non nihil iam profeci, ut talis esse desiderem. uides, quid facias, quod sic bonus es. quam nos imitatione non nihil iam profeci, ut talis esse desiderem. uides, quid facias, quod sic bonus es. quam nos rapias in amorem proximi, qui nobis primus ad dilectionem dei et ultimus gradus est et quasi limes, quo sibi uterque adnectitur, dei et proximi, in quo nos, ut dixi, quasi limite stantes amborum calore tangimur et amborum flagramus amore. sed quantum nos iste ignis exusserit et purgauerit proximi, tantum nos in illum puriorem dei ire compellit. in quo iam nullus nobis amandi modus inponitur, quando ipse ibi modus est sine modo amare. non ergo uerendum est, ne plus amemus domde liberali otio, quod tecum mihi agere licuit in hoc rure posito — nam ita licere potuit —, laetiorem offert, antequam sane uenerabilis episcopus nos uisitare dignaretur, quasi meta illorum gaudiorum scripta est
Abbreviated transcription (Latin):
uitali pastu qͥc qͥd inse minꝰ inuenit. Aut inbecillũ sentit. restaurare & suffulcire molit᷑. Bene
gantẽ famulatũ & succinctã mundiciã & fidele accastũ simplexq ministeriũ. quod ita
resplendere facis ꝑ argutias tuas & iugilantiãtuã: ut ꝑstringat oculos & inse rapiat. nisi
tuidem in nuas dnm: ut qͥcquid uite delectabile luc& referentes nosad illũ ipsius eẽ. cag¬
noscamꝰ. decuiꝰ bonitate tabonꝰ es. & decuiꝰ puritate & simplicitate & pulcritudine purus
sim plex: & pulcer es & illi agentes gras debonotuo: dono suo. dignour nos tibi ad iungere
uł qͦ quomͦꝰ sub iungere: ut pleniꝰ subiciam᷑ illi. cuiꝰ teductu ac moderanone talẽ gaude mꝰ:
ut &t contingat gaudere de nob: qd ñ diffido fore situist meorationib adiuues cuiꝰ

Expanded text:
uitali pastu, quicquid in se minus inuenit aut inbecillum sentit, resarcire et suffulcire molitur. Beneuitali pastu, quicquid in se minus inuenit aut inbecillum sentit, resarcire et suffulcire molitur. Benegantem famulatum et succinctam munditiam et fidele ac castum simplexque ministerium, quod ita resplendere facis per argutias tuas et uigilantiam tuam, ut perstringat oculos et in se rapiat, nisi tu idem innuas dominum, ut, quicquid in te delectabile lucet, referentes nos ad illum ipsius esse agnoscamus, de cuius bonitate tam bonus es et de cuius puritate et simplicitate et pulchritudine purus, simplex et pulcher es, et illi agentes gratias de bono tuo, dono suo dignetur nos tibi adiun- « gere uel quoquo modo subiungere, ut plenius subiciamur illi, cuius te ductu ac moderatione talem gaudemus, ut et tibi contingat gaudere de nobis. quod non diffido fore, si tuis me orationibus adiuues, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
dulcissime. benemͥtetũ e. Gaudeo tecũ artiuis coniunctus. ut ita dicã uissime quantũ potest
adherenstͥ. redundantiã uberũ tuorũ suscipiens: uires cõparo. si possim idoneus efficiad ea
ncutienda & expͥmenda ut qͥtquid setrauis & interius clausũ custodiunt.r
quas adhuclactanti sugendas inser̃. ipsa mͥuiscera si possibile ẽ. dignent᷑ effundere. Uiscera
inꝙ mͥ ut refundant᷑ cupio. Usceratua uscera pingua sagina celesti: & condita omi dul¬
ine spiritali: Uiscera tua uscera pura. uiscera simplicia: nisi quod dupplic
culo redimita geminȩ caritatis. Uisceratua: uiscera ꝑfusa lumine ueritatil: & refulgentia
ueritate. Horũ ine nianationi uł resultationi subicio: qͦ nox mea in lumine tuo deficiat.
indiei claritate simul ãbulare possimꝰ. Ouere artificiose apes dĩ. construens fau
ne cꝰtaris plenos. manantes miscdiã & ueritatẽ. ꝑ quos discurrens deliciat᷑ anima mea &

Expanded text:
artius coniunctus et, ut ita dicam, unissime, quantum potest, adhaerens tibi redundantiam uberum tuorum suscipiens uires comparo, si possim idoneus effici ad ea concutienda et exprimenda, ut, quicquid secretius et interius clausum custodiunt, remotis pellibus, quas adhuc lactanti sugendas inserunt, ipsa mihi uiscera, si possibile est, dignentur effundere. uiscera, inquam, mihi ut refundantur cupio, uiscera tua, uiscera pinguia sagina caelesti et condita omni dulcedine spiritali, uiscera tua, uiscera pura, uiscera simplicia, nisi quod duplici sunt uinculo redimita geminae caritatis, uiscera tua, uiscera perfusa lumine ueritatis et refulgentia ueritatem. horum me manationi uel resultationi subicio, quo nox mea in lumine tuo deficiat, ut in diei claritate simul ambulare possimus. o uere artificiosa apis dei construens fauos diuini nectaris plenos, manantes misericordiam et ueritatem, per quos discurrens deliciatur anima mea et
Abbreviated transcription (Latin):
Is nerabili ac desiderabili & totosinu caritatis ã plectendo ep̃o augustino seuerꝰ. dõ gras
fr̃augustine : cuiꝰ donũ ẽ. qͥcqͥd in nob bonorũ ẽ. gaudioꝵ. Fateor bȩne mͥ tecũ ẽ. multã
telego Mirũ dicã s uerũ plane. Quã mͥ absenssola eȩ. p̃sentia cã p̃sens facta ẽ. absen¬
tiatui Nullȩ se nob̾ int̾ponunt t᷑bulente actiones tẽporaliũ rerũ. ago quantũ possũ: &siñ
tantũ possũ quantũ uolo: Quidegodicã quantũ uolo: Hostioptime q. auarus si tui nec tam̃¬

Expanded text:
NERABILI AC DESIDERABILI ET TOTO SINU CARITATIS AM- 20 PLECTENDO EPISCOPO AUGUSTINO SEVERUS. Deo gratias, frater Augustine, cuius donum est, quicquid in nobis bonorum gaudiorum est. fateor, bene mihi tecum est, multum te lego; mirum dicam sed uerum plane: quam mihi absens solet esse praesentia, tam praesens facta est absentia tui. nullae se nobis interponunt turbulentae actiones temporalium rerum. ago, quantum possum, etsi non tantum possu
Abbreviated transcription (Latin):
pleriq codices habent . & intelligamꝰ uoluntates eiꝰ munera grȩquȩ gratis dataẽ. ĩde. qr uoluit
ñ qr debebat᷑. Unde e scuto bone uoluntatis coronastinos: & in uolucitate tua deduxisti & uolunta
ne genuit nos ubo ueritatis : &̾ pluuiã uoluntariã segregans ds̃ hereditatituȩ & diuidens
propria unicinq put uult: & alia in nunerabilia Pro inde. mirificanit om̃s uoluntates suas in illid
n qͥb nisi in scis qͥ int᷑ra s̃ eiꝰ: Si enĩ t̾ra sic̃ supͣ ostendimꝰ potest accipi inbono & ubi ñ additũ ẽ. eius
ratione mirabilit̃ lib̵auit. Ex hac admiratione. exclamat apłs. Oaltitudo diuitiarũ sapientiȩ
& scientiȩ dĩ: supͣ quippe dixerat. Condusit enĩ ds̃ om̃s in in fidelitate : ut omiu misereatur
Nãboc &iã hie sequit᷑. Multiplicate s̃ in firimitates eorũ : postea accelerauer̃ Nonetũ uetit ille¬

Expanded text:
plerique codices habent, et intellegamus uoluntates eius munera gratiae, quae gratis data est, id est quia. uoluit, plerique codices habent, et intellegamus uoluntates eius munera gratiae, quae gratis data est, id est quia. uoluit, nrie genuit nos uerbo ueritatis et: Pluuiam uoluntariam segregans, deus, hereditati tuae et: Diuidens propria unicuique, prout uult, et alia innumerabilia. proinde: Mirificauit omnes uoluntates suas in illis; in quibus nisi in sanctis, qui in terra sunt eius? si enim terra, sicut supra ostendimus, potest accipi in bono et ubi non additum est \'eius\', ratione mirabiliter liberauit. Ex hac admiratione exclamat apostolus: 0 altitudo diuitiarum sapientiae et scientiae dei! supra quippe dixerat: Conclusit enim deus omnes in infidelitate, ut omnium misereatur. nam hoc etiam hic sequitur: Multiplicatae sunt infirmitates eorum; postea accelerauerunt. infi
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ : Saturatisunt filiis. Quod uͦ seqr̃ & reliquer̃ reliquias paruulis suis : Existimo paruulos acci¬
piendos matufestos cartus filiosꝰ. Unde &iã sođm ista ñ de porcina s de filus ex positione man&
illa sententia qͥ dixer̃ Sauguis huiꝰ suꝑnos & suꝑfilios nr̃os. Ita enĩ reliquer̃ operũ suorũ reliquias¬
paruulissuis In quinto detimo aut̃ psalmo quodscriptũ ẽ. mirificauit uł mirific& oms uolunta¬
tes suas int̾ illos. Nichil ꝓhib& intelligi imino & conuenientiꝰ uidet᷑ ñ int̃ illos s in illis. Sic enĩ
& greci codices habent. Sepe aut̃ quod hab& illa lingua in illis. nr̃i utt̃p̃tant᷑ int̃ illos : ubi uidet᷑ sen¬
tentiȩ conuenire: Accipiamꝰ gͦ. scis qͥ int̾ra sunt eiꝰ mirificauit om̃s uoluntates suas in illis Quod¬

Expanded text:
dixit: Saturati sunt filiis. quod uero sequitur: Et reliquerunt reliquias paruulis suis, existimo paruulos accidixit: Saturati sunt filiis. quod uero sequitur: Et reliquerunt reliquias paruulis suis, existimo paruulos accipiendos manifestos carnis filios. unde etiam secundum istam non de porcina sed de filiis expositionem manet illa sententia. qua dixerunt: Sanguis huius super nos et s uoluntates suas inter illos, nihil prohibet intellegi, immo et conuenientius uidetur non\'inter illossed in illis\'.sic enim et Graeci codices habent; saepe autem, quod habet illa lingua in illis, nostri interpretantur inter illos, ubi uidetur sententiae conuenire. accipiamus ergo: Sanctis, qui in terra sunt eius, mirificauit omnes uoluntates suas illis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationũ suarũ tãq inuentrẽ adimpl&is. Bona opera bonifilii sunt. Unde ad sponsã ȩccłam dr̃
Dentestui sic̃ grex detonsarũ ascendens delauacro : quȩ om̃s geminos creant. & sterilis ñ ẽ. in illis
nqͦ gemino f&u geminũ opus dilectionis agnoscit᷑ : dñi dĩ scilic& & pximi. inquib duob p̃ceptis
tota lex pend& & ꝓph&ȩ. Iste aut̃ sensus qͦ ita exponit᷑ qd̾ scriptũ e. saturatis filus. Nonm occur¬
rerat cũ ante rescriberẽ . s recensui breuissimã quandã eiꝰdem psalmi expositionẽ. quã iã olim
dictauerã : & hoc satis breuit̃ ame positũ repperi. Inspexi &iã codices grecos. utrũ datiuus casus ess&
quoddictũ e. filiis angen&iuus. quod illa lingna utit᷑ ꝓ ablatiuo. & in ueni genitiuũ. Quodsiadu̾bũ
int̃p̃taret᷑. scriptũ ess& saturati s̃ filiorũ S rec̾te int̾pres sententiã secutꝰ e: & latinomore

Expanded text:
cogitationum suarum tamquam in uentrem adimpleti sunt; bona opera boni filii sunt, unde ad sponsam ecclesiam dicitur: Dentes tui sicut grex detonsarum ascendens de lauacro, quae omnes geminos creant et sterilis non est in illis. in quo gemino fetu geminum opus dilectionis agnoscsensus, quo ita exponitur quod scriptum est, Saturati sunt filiis, non mihi occurrerat, cum ante rescriberem; sed recensui brevissimam quamdam ejusdem psalmi expositionem, quam jam olim dictaveram, et hoc satis breviter a me positum reperi. Inspexi etiam codices graecos, utrum dativus casus esset, quod dictum est, filiis, an genitivus, quo illa lingua utitur pro ablativo, et inveni genitivum: quod si ad verbum interpretaretur, scriptum esset: Saturati sunt filiorum; sed recte interpres sententiam secutus est et Latino more
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓ seuchas nꝰ arbitror scietit̃ int̃ p̃tatũ. P roseuchas etũ orationes dici agrecis notissimũ ẽ. Et utiq aliudẽ
omre: aliud ad crare. Deniq ñ isto ubo s alio legit᷑ ingreco: Dnt̃i dm̃ tuũ ad orabis. & ad orabo ad temiplũ
i siquasimilia P roinit̃ pͣtationib aut̃ qd̵ nr̃i habent: scd̃m codices credo uros postulatioti

Expanded text:
 non arbitror scienter interpretatum; προσευχάς enim orationes dici a Graecis notissimum est. Et utique aliud est orare, aliud adorare. Denique non isto verbo, sed alio legitur in graeco, Dominum i qua similia. Pro interpellationibus autem, quod nostri habent, secundum codices, credo, uestros postulatio
Abbreviated transcription (Latin):
punt᷑. qͥea diligent᷑ & scient̃ tians feire curauerint. Ecce emĩ sic̃ ea ipse posiusti obsecro fieri
pp&atẽ ista discernere : more loquendi nram uł qualemoũq sententiã fortasse tenebimtꝰ Sed
mirũ sisententiã grecisermonis uł consu&udinis obtinebimꝰ. Pretationẽ & dep̃cationẽ itultinr
hocidem putant: & hoc cotidiano usui iã om̃ino p̃ualuit. Quiaut̃ cdistuictius latine locutisunt:
p̾cationib utebant᷑ in obtandis bonis. dep̾̃cationib uͦ indeuitandis malis. Precari enĩ dicebant ẽe:
uocant: ñ putemꝰ eẽ emĩ dandũ. Orationes uͦ quas gretus hab& ꝓseuchas: distinguere ap̃cib uł p̃cati

Expanded text:
riuntur, qui ea diligenter et scienter transferre curauerint. ecce enim sicut ea ipse posuisti: Obsecro fieri proprietates ista discernere more loquendi, nostram uel qualemque scientiam fortasse tenebimus; sed mirum si sententiam Graeci sermonis uel consuetudinis obtinebimus. precationem et deprecationem multi nostri hoc idem putant et hoc cotidiano usu iam omnino praeualuit. qui autem distinctius Latine locuti sunt, precationibus utebantur in optandis bonis, deprecationibus uero in deuitandis malis. precari enim dicebant esse uocant, non putemus esse emendandum. orationes uero, quas Graecus
Abbreviated transcription (Latin):
nec sice ipse mortẽ inferre debuisti. Considera scmpturas duunas & discite quattũ potes. & uide utrũ hoo
fecert aliquisꝰ aliquatido uistorũ atq fideliũ cũ abeis tanta mala ꝑpessisitt : deos ad et̃nũ iuteritũ ñ aduitã
etra quotilas pelleris idagebant: Audiui quod dixens apliti paulũ significas se hoc fieridebere : ubiait : & si
eradideps corpus meũ ut ardeã qr uidelic& om̃ia bona dicebat quȩ sine caritate nichil ꝓsunt. sic̃ sunt lingue
hominũ & angłorũ & onĩa sacram̃ta & omiis scientia & omis ꝓph&ia & om̃is fides ita ut montͥes trans fe
rant̃ & rerũ suarũ distributio pauꝑib ꝓsit: ideo uidet᷑tͥ & iã hoc int̃bona numerasse: ut sibi quisq in¬
t mortẽ : S actende diligent᷑ & cognosce quẽ ad modũ dicat scriptura qdđ̵ tradat quisq: su

Expanded text:
sic tibi ipse mortem inferre debuisti. Considera scripturas divinas, et discute quantum potes, et vide, utrum hoc sic tibi ipse mortem inferre debuisti. Considera scripturas divinas, et discute quantum potes, et vide, utrum hoc fecerit aliquis aliquando iustorum atque fidelium, cum ab eis tanta mala perpessi sint, qui eos ad aeternum interitum non ad uitam aeternam, quo tu compelleris, adigebant. audiui, quod dixeris apostolum Paulum significasse hoc fieri debere, ubi ait: Et si tradidero corpus meum, ut ardeam. quia uidelicet omnia bona dicebat, quae sine caritate nihil prosunt, sicut sunt linguae hominum et angelorum et omnia sacramenta et omnis rantur, et rerum suarum distributio pauperibus; ideo videtur tibi etiam hoc inter bona numerasse, ut sibi quisque inferat mortem. Sed attende diligenter et agnosce quemadmodum dicat Scriptura, quod tradat quisque su
Abbreviated transcription (Latin):
l&icia. Si aut̃ id ȩquo amino t̃ accipis. quid faciã fr̃. nisi utte quoq inuito epłas nras popło catbolico
legã quo ee. possit instructior: Quodsi rescribere dignatus ñ fueris. uł meas solas legere decreui
ut saltĩ diffidentia ura cognita rebaptitari erubescatt: ueq id agã cũ miles p̃sens e rue quis
urm arbitret᷑ tumultuosius meagere uoluisse quã ratio pacis desiderat. s post abscessu
militis: ut om̃s qͥnos audiunt intelligant ñ hocẽẽ. ꝓpositimei. ut inutti hortunes ad cuiꝰ quã cõ¬
munonẽ cogant᷑. s qͣi&issime querentib ueritas ignotescat. Cessabit anris partib t̾ror

Expanded text:
laetitia. si autem id aequo animo non accipis, quid faciam, frater, nisi ut te quoque inuito epistulas nostras populo catholico laetitia. si autem id aequo animo non accipis, quid faciam, frater, nisi ut te quoque inuito epistulas nostras populo catholico legam, quo esse possit instructior? quod si rescribere dignatus non fueris, uel meas solas legere decreui, ut saltem diffidentia uestra cognita rebaptizari erubescant. Neque id agam, cum miles praesens est, ne quis uestrum arbitretur tumultuosius me agere uoluisse, quam ratio pacis desiderat, sed post abscessum militis, ut omnes, qui nos audiunt, intellegant non hoc esse propositi mei, ut inuiti homines ad cuiusquam communionem cogantur, sed ut quietissime quaerentibus ueritas innotescat. cessabit a nostris partibus terr
Abbreviated transcription (Latin):
rebaptirato diaconourd: silere ñ possũ. Scio eiũ quã tͥi silettiũ ꝑ niciosũ sit. Nonenĩ cogito in
eccłasticis honorib tem pora uentosa trausigere. s cogito me principi pastorũ oniiu rationẽ
de cõmissis ouib: redditurũ Si forte nolles ut hȩctͥ scriberẽ : oport& te fr̃ ignoscere tuori
meo Multũ enĩ timeo neme tacente & dissi mulante. alii quoq rebaptitent᷑ auob. decreui
gͦ quantũ uires & facultatẽ dñs p̃bere dignat᷑ causã istã sic agere : ut pacificis cõnsolationib
nr̃is om̃s qͥ nob̾ cõmunicant nouerint abheresib autscismatib quantũ catholica dist& ȩocła
& quantũ sit cauenda ꝑnices uł ⁊itaniorũ. uł p̃cisorũ deuite dñi sarm̃torũ. Quã collationẽ mecũ
silibenti animosuscepens ut concordib nob̵ amborũ litterȩ popłis recitent᷑. ineffabili exultabo

Expanded text:
rebaptizato diacono nostro silere non possum; scio enim, quam mihi silentium perniciosum sit. non enim cogito in rebaptizato diacono nostro silere non possum; scio enim, quam mihi silentium perniciosum sit. non enim cogito in ecclesiasticis honoribus tempora uentosa transigere, sed cogito me principi pastorum omnium rationem de commissis ouibus redditurum. si forte nolles, ut haec tibi scriberem, oportet te, frater, ignoscere timori meo; multum enim timeo, ne me tacente et + dissimulante alii quoque rebaptizentur a uobis. decreui ergo, quantum uires et facultatem dominus praebere dignatur, causam istam sic agere, ut pacificis conlationibus nostris omnes, qui nobis communicant, nouerint, ab haeresibus aut schismatibus quantum catholica distet ecclesia et quantum sit cauenda pernicies uel zizaniorum uel praecisorum de uite domini sarmentorum. quam conlationem mecum si libenti animo susceperis, ut concordibus nobis amborum litterae populis recitentur, ineffabili exultabo
Abbreviated transcription (Latin):
sua uurant sibi plerũq ꝑ xp̃m. & ipsius xp̃i corpus diu̾sa cõmunione dilaniant: Hoctantũ scan.¬
dalũ tantus diaboli triumpus. tanta ꝑnicies animarũ si ꝑ tuã inodestiã & prudentiã & dilec¬
facta miserabilit̃ iacent ate ꝓficiscat᷑ tã imitabile medicinȩ dotum̃tũ. : Quã uereor qmĩ
coritieũ uidere ñ potes: net cũ insultatione potiꝰ quã cũ dilectione loqͥuidear S certe
amplius qͥd faciã ñ in uetuo nisi ut inspiciendũ sermone meũ tͥ offerã animũclo̾ Tollamꝰ de
medio in ania obiecta q a partib imꝑitisᷤ iactari contrain uicẽ solent: nec tuobicias tempora ma¬
cariana: nec ego seuiciã cercicelionũ: si hoc adte ñ ꝑtin&: net illud adme.Area dñica ñ dũ
uentilata e: siue paleis eẽ. ñ pote̾st. Nosore mꝰ atq agaitiꝰ quantũ possumꝰ. ut frum̃tũ sutꝰ. Ego

Expanded text:
sua, iurant sibi plerumque per Christum et ipsius Christi corpus diuersa communione dilaniant? hoc tantum scansua, iurant sibi plerumque per Christum et ipsius Christi corpus diuersa communione dilaniant? hoc tantum scandalum, tantus diaboli triumphus, tanta pernicies animarum si per tuam modestiam et prudentiam et dilecfacta miserabiliter iacent, a te proficiscatur tam imitabile medicinae documentum? quam uereor, quoniam cor meum uidere non potes, ne tibi cum insultatione potius quam cum dilectione loqui uidear! sed certe, amplius quid faciam, non inuenio, nisi ut inspiciendum sermonem meum tibi offeram, animum deo. Tollamus de medio inania obiecta, quae a partibus inperitis iactari contra inuicem solent, nec tu obicias tempora Macariana nec ego saeuitiam Circumcellionum. si hoc ad te non pertinet, nec illud ad me. area dominica nondum uentilata est; sine paleis esse non potest. nos oremus atque agamus, quantum possumus, ut frumentum simus. ego
Abbreviated transcription (Latin):
ñ inuenire locũ abi drtucisionẽ repaere qr unũ ẽ. illud menbrũ : multominꝰ inuenit᷑ locuł in uno corde:
ubi baptisiũ ep̃i repaatur: ideo qͥ duplicare bitptis mũ uultis: necesse e. omino ut corda dupplicia
redratis. Claitiagꝰ recte tefacere si ñ rebaptiras : & ñ solũ sine trepidatione : s &iã cũ gandio
m inde rescribe. Nullate tuorũ conciliafr̃ ext̾reant. Si enũ hoceis displicuerit. ñ sunt digni
qte habeant. Si aut̃ placuerit: credimꝰ detascđia dr̃u qͥtim̃tes sibi displicere & conantes placere
deserit. quod int̃ nosꝰ auos cito pax erit: ne ꝓpt̃ honores ur̃os dequa sarcina peri
reddit . Miserȩ plebos credentes in xp̃m habeatit indomib suis cõmunes cibos. & m̃ sam xp̃i
cõmunẽ habere ñ possiit Nonne ingenuscimꝰ qd̾ uir &uxor ut sidelit̃ coniungant corpora

Expanded text:
n invenirem locum ubi circumcisionem repeterem, quia unum est illud membrum; multo minus invenitur locus in uno corde, n invenirem locum ubi circumcisionem repeterem, quia unum est illud membrum; multo minus invenitur locus in uno corde, ubi baptismus Christi repetatur. Ideo qui duplicare Baptismum vultis, necesse est omnino ut corda duplicia requiratis. 5. Clama ergo recte te facere, si non rebaptizas; et non solum sine trepidatione, sed etiam cum gaudio mihi inde rescribe. Nulla te tuorum concilia, frater, exterreant. Si enim hoc eis displicuerit, non sunt digni qui te habeant; si autem placuerit, credimus de misericordia Domini, qui timentes sibi displicere, et conantes placere nunquam deserit, quod inter vos et nos cito pax erit: ne propter honores nostros, de qua sarcina peribes credentes in Christum habeant in domibus suis communes cibos et mensam Christi communem habere non possint. nonne ingemescimus, quod uir et uxor, ut fideliter coniungant corpora
Abbreviated transcription (Latin):
dns quã iis euacuauerit cruci fixus: tam̃ natus accepit. Nonenĩ signacula illa dã pnata sunt: s suc¬
edentib oportuniorib decesser̃. Nã sic̃ cutũ cisionẽ abstulit dñi pͥmus aduentus: sic baptis mum
auft ra sedl̃ aduentus. Sic̃ etũ nnne postea quã uenit lib̵ tas fidei & remotũ ẽ. seruitutis iugũ
Nalas xpianus cirtũ aidit᷑ curuȩ : si cunc regnaetib ustis cũ dño dãpratisq impus nemio rebaptitabit̃
s ilus quos ista p̃figuiant ide circũ cisio cordis & raundi tia conscienttie manebit inȩt̾̃nũ. Sigͦ illo
seiuo e iuideis essẽm. & uenira adme samaritanꝰ uell&q illo errore derelicto quẽ &iã dus im pro
canꝰ qua samaritani circũ aderant fieri uideus. uacar certe iterationis audatia & id quod apud
ore satm factũ erat quod p̃ceperait ds̃. ñ repaere s ap ꝓbare cogerem̃. Quodsi in carue t̃¬

Expanded text:
dominus quamuis euacuauerit crucifixus, tamen natus accepit. non enim signacula illa damnata sunt, sed sucdominus quamuis euacuauerit crucifixus, tamen natus accepit. non enim signacula illa damnata sunt, sed succedentibus opportunioribus decesserunt. nam sicut circumcisionem abstulit domini primus aduentus, sic baptismum auferet secundus aduentus. sicut enim nunc, posteaquam uenit libertas fidei et remotum est seruitutis iuguno, damnatisque impiis, nemo baptizabitur, sed illud quod ista praefigurant, id est circumcisio cordis, et munditia conscientiae manebit in aeternum. Si ergo illo tempore Judaeus essem, et veniret ad me Samaritanus, velletque, il / / Samaritanus, quem Samaritani circumciderant, fieri Iudaeus, uacaret certe iterationis audacia et id, quod apud haeresem factum erat, quod praeceperat deus, non repetere sed adprobare cogeremur. quod si in carne