comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
succedente: ⁊ suppleta est aplica u̾itas
et num̃i ꝑmansit integritas. Quidgͦ¬
n̾e eccłam suam qñ unũ ꝑdicum ini
duodecim hr̃e uoluid: nisi ut milos
toleremus. nec corpus xp̃i diuidan
Ecce int̾ scõs est udas. ecce fut est indd̃s
in foro qͣliscũq furti ⁊ peculatus p¬
culatus enł dr̃ furtũ de re publica
ns lic uidicatur furtũ rer pͥuate quõ
publice: qnͣto uehementius iudicandꝰ
est facrilegus. qui ausus fuit fur non
undecumq tollere. s de eccł̾a tollere:
Qni aliquid de eccla furatur: iude ꝑdi¬
co comꝑatur. Talis erat iste iudas. ⁊ tñ
aim scis discipłis undecim intrabat et
eribat. Id ip̃am cenam dñicam pariter
iccessit. Conu̾sari cum ets potuit .eos
inquinare nõ potuit. De ino pane petr
infideli: Petrus ens accepit ad iutam.
iudas ad mortem. Nũo enim ille odorbo¬
nus: sic ille cibus bonus. Sicut ergo
odor bonus: ita cibus bonus bonos u¬

Expanded text:
et suppleta est apostolica veritas, et suppleta est apostolica veritas, et numeri permansit integritas . Quidnere ecclesiam suam, quando unum perditum inter duodecim habere voluit, nisi ut malos toleremus, ne corpus Christi dividamus? Ecce inter sanctos est Judas, ecce fur est Judas, in foro, qualiscumque furti et peculatus; peculatus enim dicitur furtum de re publica; et non sic judicatur furtum rei privatae quomodo publicae: quanto vehementius judicandus est fur sacrilegus, qui ausus fuerit non undecumque tollere, sed de Ecclesia tollere? Qui aliquid de Ecclesia furatur, Judae perdito comparatur. Talis erat iste Judas, et tamen cum sanctis discipulis undecim intrabat et exibat. Ad ipsam dominicam coenam pariter accessit: conversari cum eis potuit, eos inquinare non potuit. De uno pane et Pedeli cum infideli? Petrus enim accepit ad vitam, Judas ad mortem. Quomodo enim ille odor bonus, sic ille cibus bonus. Sicut ergo odor bonus, ita et cibus bonus, bonos v
Abbreviated transcription (Latin):
bono odore Itudisti bñ agenti. moro
hic ex unguento isto quõ aliis etatod
bonus in uitam. aliis odor bonus ĩmo¬
tem. Postea qm hoc fecit religiosa ma¬
ria ad dñi obsequini. ꝯtinuoimus
ex descipłis eius iudas scariothis qui
eum erat traditurus: dixit. Quare hec
unguentũ nõ uenut trecentis denaus
et datum est egenis: De tibi miser. lo¬
nus odor te occidit. Quare enĩ hoc dirent
eungłista sc̃s aꝑuit. Putaremus aut̾
potuisse. Non ita est S quid: Ludi tesẽ
ueracem. Dixit aut̾ hoc nõ qr de egene
ꝑtinebat ad illum: s qr furerat ⁊ loci¬
los hñs ea que mittebantur portabat.
Portabat an exportabat: s minist̾io
portabat: furto exportabat. Ecre audite
qr iuidas iste nõ tunc pu̾sus factus est
qñ corruptus aiideis dnm tradidit.
Pleriq enim incuriosi euͣgłii. existi
batur. Duodenariũ numerũ apłoꝵ
implebat.apłicam bĩtudinem nõ hẽ¬
bat. Ad ymaginem fuerat duodocim
Quo decedente ⁊ alio succedente ⁊ alio¬

Expanded text:
agenti, mortuhic ex unguento isto, quomodo aliis erat odor bonus in vitam, aliis odor bonus in mortem. Posteaquam hoc fecit religiosa Maria ad Domini obsequium, continuo unus ex discipulis ejus, Judas Iscariotes, qui eum erat traditurus, dixit: Quare hoc unguentum non veniit trecentis denariis, et datum est egenis? Vae tibi, miser! bonus odor occidit te. Quare enim hoc dixerit, Evangelista sanctus aperuit. Putaremus autem potuisse. Non ita est. Sed quid? Audi testem veracem: Dixit autem hoc, non quia de egenis pertinebat ad illum; sed quia fur erat, et loculos habens, et ea quae mittebantur portabat. Portabat, an exportabat? Sed ministerio portabat, furto exportabat . 10. Ecce audite quia Judas iste non tunc perversus factus est corruptus Dominum tradidit. Plerique enim incuriosi Evangelii, existimbatur. Duodenarium numerum Apostolorum implebat, apostolicam beatitudinem non habebat, ad imaginem fuerat duodecimus: quo decedente, et alio succedente,
Abbreviated transcription (Latin):
sedet ad dext̾am patris. ⁊ hic est seõ enun
recessit p̃sentia maiestatis. Alit̃ sod̾ pre
pulis. me aut̃ nõ semꝑ hẽbitis. Habuit
det. Ergo siue ita dcm̃ est. me aut̃ non
semꝑ hẽbitis: questio sicut arbitror
tam nira est que duob modis soluta
est. Cet̾a que pauca remanent audta¬
mus. Cognouit ergo turba młta ex
uideis qr illic est. ⁊ uen̾unt nõ pp̃ih̾m¬
tm̃. s ut lararil uid̾ent quem suscita¬
uit iłx a mortius. Curiositas eos addu¬
xit. nõ caritas. Uen̾unt ⁊ uiderunt.i
Audite mirabile consiliũ uanitatis.
uiso lararo resuscitato. qr tantũ mira¬
culum dñi tanta erat euidentia diffa¬
matũ. tanta manifestatõne declaratũ
ut nõ possent uł occultare quod fcm est
uł negare: quod inuen̾unt uidete. Co

Expanded text:
sedet ad dexteram Patris: et hic est, non enim recessit praesentia majestatis. Aliter: secundupulis, Me autem non semper habebitis. Habuit det. Ergo sive ita dictum est, Me autem non semper habebitis, quaestio sicut arbitror jam nulla est, quae duobus modis soluta est. 14. Caetera quae pauca remanent, audiamus: Cognovit ergo turba multa ex Judaeis quia illic est: et venerunt, non pm, sed ut Lazarum viderent, quem suscitavit Jesus a mortuis. Curiositas eos adduxit, non charitas: venerunt, et viderunt. Audite mirabile consilium vanitatis. Viso Lazaro resuscitato, quia tantum miraculum Domini tanta erat evidentia diffamatum, tanta manifestatione declaratum, ut non possent vel occultare quod factum est, vel negare, quid inve
Abbreviated transcription (Latin):
ad corpus ꝑtines quod significat pe¬
In p̾senti ꝑ fidem. in p̾senti signum
in p̾senti ꝑbaptismatis sacramentũ
in p̾senti ꝑ altaris cibũ ⁊ potũ. Hẽs
hinc exieris. ad illũ uenies qui dyxit
latroni. hodie mecũ eris in paradyso
nas te signo xp̃i. baptizaris baptis¬
mo xp̃i. misdes te m̃bris xp̃i. accedis
et sic intlłigi. Pauꝑes semꝑ hẽtis uo¬
biscum. me aut̃ non semꝑ hẽbitio.i
Acciptant hoc ⁊ boni. s nõ sint sollici¬
ti. Poquebatur enĩ de p̾sentia corpo¬
ris sui.Nam sod̾ maiestatem suam.
scd̃ ꝓuidentiam. scd̾ ineffabilem ⁊ in¬
uisibilem grãm: impletur quodi
ab eo dcm̃ est. Ecre ego uob̾cum sum
nem u̾o quam u̾bum assumpsit.¬

Expanded text:
ad corpus pertines, quod significat Pead corpus pertines, quod significat Pein praesenti per fidem, in praesenti per signum, in praesenti per Baptismatis sacramentum, in praesenti per altaris cibum et potum. Habes hinc exieris, ad illum venies qui dixit latroni, Hodie mecum eris in paradiso nas te signo Christi, baptizaris baptismo Christi, misces te membris Christi, accedis et sic intelligi: Pauperes semper habebitis vobiscum, me autem non semper habebitis. Accipiant hoc et boni, sed non sint solliciti: loquebatur enim de praesentia corporis sui. Nam secundum majestatem suam, secundum providentiam, secundum ineffabilem et invisibilem gratiam, impletur quod ab eo dictum est, Ecce ego vobiscum sum nem
Abbreviated transcription (Latin):
per nõ hẽbitis. Quid sibi uult quõ in¬
telligend̾ est. me aut̃ nõ semꝑ hebrtis:
Nolite expauesce. inde dcm̃ est. Quare
eigo nõ dixit hẽs. s hẽbrtis: Quia nõ
mus est iudas. Unus malus. corpus
maloꝵ significat. Qũo petrus corpus
bonor. immo corpus eccłe. s in bonis
Lam si in petro nõ eẽt eccłe sacram̃tũ.
ũ ei dicẽs dñs. tibi trado claues regni
uunt ⁊ in celo. Si hoc petro tantũ dcm̃
est: nõ facit hoc eccła. si aut̃ ⁊ in ecclia
fit. ut que in t̾ra ligantur. ligentur¬
in celo.⁊ que soluuntur in t̾ra: soluã¬
tur in celo qr cũ excõmunicat eccła i
celo ligatur excõmunicatus. cũ recon¬
ciliatur ab eccł̃a: in celo soluitur recõ¬
ciliatus. si hoc ergo eccła fit: petrus qñ
claues accepit. eccłam scãm significa¬
uit. Si in petri ꝑsona significati sũt
in eccł̃a boni. in uide ꝑsona significa¬
ti sunt in eccła mali. Ipĩs dictum est.
me aut̃ nõ semꝑ hẽbitis. Quid est nõ

Expanded text:
ebitis, quid sibi vult? Quomodo intelligendum est, Me autem non semper habebitis? Nolite expavescere; Judae dictum est. Quare ergo non dixit, habebis; sed, habebitis? Quia non unus est Judas. Unus malus corpus malorum significat; quomodo Petrus corpus bonorum, imo corpus Ecclesiae, sed in bonis.  Si in Petro non esset aecclesiae sacramentum, non ei diceret Dominus: 'Tibi trado claves regni et in coelo. Si hoc Petro tantum dictum est, non hoc facit ecclesia. Si autem in ecclesia fit uti quae in terra ligantur in coelo ligentur, et quae solvuntur in terra solvantur in coelo, quia, quum excommunicat ecclesia, in coelo ligatur excommunicatus; cum reconciliatur ab Ecclesia, in coelo solvitur reconciliatus: si hoc ergo in Ecclesia fit, Petrus quando claves accepit, Ecclesiam sanctam significavit. Si in Petri persona significati sunt in Ecclesia boni, in Judae persona significati sunt in Ecclesia mali; ipsis dictum est, Me autem non semper habebitis. Quid est enim
Abbreviated transcription (Latin):
In uidicatus est uenturus est iud ex
ldient ⁊ teneant. Respondent. Quõ te¬
ib absentem: Quõ manũ in celum
nittam. ut ibi sedentem tencam. Fi¬
dem mitte ⁊ temusti. Parentes tui te¬
suorunt carne. tu tene corde qm̃ xp̃c
nos ip̃is teneri nõ posset. O qm̃ ue
uimn est quod ait. ecce ego uobcũ sum

Expanded text:
qui judicatus est, venturus est judex: qui judicatus est, venturus est judex: audiant, et teneant. Respondent: Quomodo tenebo absentem; quomodo in coelum manum mittam, ut ibi sedentem teneam? Fidem mitte, et tenuisti. Parentes tui tenuerunt carne, tu tene corde: quoniam nobis ipsis teneri non posset. Sed quoniam verum est, quod ait, Ecce ego vobiscum sum
Abbreviated transcription (Latin):
lbeati eim qui q̃runt ih̾m. s bene.
ne nos s ab ipĩs abscedentem suscepimꝰ
nos. Rephenduntur qui querunt. lau¬
dentur qui q̃runt. Animus enĩ q̃rentis
ant laudem inuenit. aut dampnatõm.
Hẽs enĩ ⁊ in psalmis. Confundantur ⁊
reueantur qui querunt aĩam meam.
sti sunt qui male querebant. Alio aut̃
leco dicit. Periit fuga a me ⁊ nõ est qui
requirat aĩam meam. Culpantur qui
q̃rebant. culpantur qui nõ querebant.
ur tencamus. s nõ ut occida mus. Nam
et illi ideo querebant ut ten̾ent. s ut
oto nõ hr̃ent. Querebant ergo ⁊ loque¬
uintur int̾ se. Quid putatis qr nõ ue¬
nt ad diem festum: Dederant aut̾ pon¬
m̃ices et phisei mandatũ. ut si quis
sie xp̃. Utinam uelint audire ⁊ app̾hen¬
derent quicũq sint ex semine illoꝵ qui
rderant mandatũ ut iudicaretur eis
ant .ex eimͣngłio audiant. Occisus est a
puentib eoꝵ: sepultus est. resurtexit.
idiscipłis agnitus añ ocłos eoꝵ ascin
am celum. ibi sedet ad dext̾am patris.

Expanded text:
Beati enim qui quaerunt Jesum, sed bene. nec nos: sed ab ipsis abscedentem suscepimus nos. Reprehenduntur qui quaerunt, laudantur qui quaerunt: animus enim quaerentis aut laudem invenit, aut damnationem. Habes enim et in Psalmis, Confundantur et revereantur, qui quaerunt animam meam : isti sunt qui male quaerebant. Alio autem loco dicit: Periit fuga a me, et non est qui requirat animam meam . Culpantur qui quaerebant, culpantur qui non quaerebant. ut teneamus, sed non ut occidamus: nam et illi ideo quaerebant ut tenerent, sed ut cito non haberent. Quaerebant ergo, et loquebantur inter se: Quid putatis, quia non venit ad diem festum? 4. Dederant autem pontifices et Pharisaei mandatum, ut si quis s. Utinam velint audire et apprehendere quicumque sunt ex semine illorum, qui dederant mandatum ut indicaretur eis ant, ex Evangelio audiant. Occisus est a parentibus eorum, sepultus est, resurrexit, a discipulis agnitus, ante oculos eorum ascendit in coelum, ibi sedet ad dexteram Patris;
Abbreviated transcription (Latin):
loquiti simus quod dñs dedits
dam in scripturis tam manifesta sit.
ut potius auditorem qͣm exposit dren
defident. In eis nos immorart noꝰ aprtei
uit ncc̃us in quib immorandꝰ est tepus
sufficiat. Primũ ergo erat pascha ui¬
deoꝵ. Illum diem fescum uider cruendi
hr̃e dñi sanguiuem uolu̾unt Iodie
festo occisus est agnus qui nob eumo
diem festum suo sanguine ꝯsecrauit
Consiliũ etat iudeos de occidendo iħn
Ille qui de celo uen̾at pati ꝓpinquare
uoluit loco passionis: qr muntneba
hora passionis. Ascend̾unt ergo mub
ierosolimam de regione ante pascha
omnes undiq quenitent. ⁊ illuis diei
celebratõne scĩficarentur. s illa celebͣ¬
tio umbra erat futuri. Quid est um
umbra ⁊ lux ueniret. ut tnͣsiret sig¬
nificatio et u̾itas ten̾otur. Hẽbant
eigo iudei pascha in umbra nõ in
luce. Quid enim opus erat ut dñs en
dete. nisi qr ille erat de quo ꝓphatum
est. sicut ouis ad iimoland̾ ductus
stes signati sunt: sanguine xp̃i fũ¬

Expanded text:
locuturi sumus quod Dominus dabit. Quaedam in Scripturis tam manifesta sunt, ut potius auditorem quam expositorem desiderent: in eis nos immorari non oportet, ut necessariis in quibus immorandum est, tempus sufficiat. 2. Proximum ergo erat Pascha Judaeorum. Illum diem festum Judaei cruentum habere Domini sanguine voluerunt. Illo die festo occisus est Agnus, qui nobis eumdem diem festum suo sanguine consecravit. Consilium erat inter Judaeos de occidendo Jesu: ille qui de coelo venerat pati, propinquare voluit loco passionis, quia imminebat hora passionis. Hierosolymam de regione ante Pascha, omnes undique convenirent, et illius diei celebratione sanctificarentur. Sed illa celebratio umbra erat futuri. Quid est umbumbra, et lux veniret; ut transiret significatio, et veritas teneretur. Habebant ergo Judaei Pascha in umbra; nos in luce. Quid enim opus erat ut Dominus cidere, nisi quia ille erat de quo prophetatum est: Sicut ovis ad immolandum ductusstes signati sunt : sanguine Christi fro
Abbreviated transcription (Latin):
debet denegari. Paulũ apłm bñ agẽ¬
tem. bene uiuentem. iustitiam u̾bo
p̾dicantem. oꝑe demonstnͣdem. docto¬
rem mirabilem. fidelem dispensato¬
rem. fama usqqͣ disseminabat. Qui¬
dam diligebant. quidam mindebãt
Nani ip̃e quodam loco ait de quibrdã
tiarent: existimantes inquit tribu¬
latõm suscitari uinculis meis. S
quid ait: Siue occasione. sine u̾itate
xp̃c annuntietur. Anniuntient qui

Expanded text:
debet denegari. Paulum apostolum bene agendebet denegari. Paulum apostolum bene agentem, bene viventem, justitiam verbo praedicantem, opere demonstrantem, doctorem mirabilem, fidelem dispensatorem, fama usquequaque disseminabat: quidam diligebant, quidam invidebant. Nam ipse quodam loco ait de quibusdam, tiarent; existimantes, inquit, tribulationem suscitare vinculis meis. Sed quid ait? Sive occasione, sive veritate Christus annuntietur . Annuntiant qui
Abbreviated transcription (Latin):
nei sumus. aut uos ydonei estis hec au¬
dire: Nos quid̾ ydonei nõ sumus.
s ydoneus est ille qui ꝑ nos dignet᷑
dice̾ quod uob ꝓsit audire Ecre apłs
bonus odor est sicut dixit ip̃e. S ip̃e bo¬
nus odor. aliis est odor uite in tritam
alius odor mortis in mortem. Tamẽ
bonus odor. Nũquid enim ait. Alus
sumus bonus odor in uitam. alus ma¬
lus odor ad mortem: Bonũ odorem se
dixit nõ malũ. et eumd̾ bonũ odorem
altis dixit ad uitam aliis ad mortem.
felices qui bono odore uiuunt. Quid
enin infelicuts illis qui bono odore
moriuntur: Et quis est ait aliquis
quem bonus odor occidit. Hoc est quod
ait apl̃s. ⁊ ad hec quis ydoneus: Qũo
ea facit ds̃ miris modis. ut bono odore
et boni uiuant. ⁊ mali moriantur
Quõ sit qͣntum dñs inspirare digna¬
tur. nam fortasse ibi latoat altior in¬
tellectus qui a me nõ pt̃ penetrari:
tũ quousq penetrare potui uob non

Expanded text:
nei sumus, aut vos audire haec idonei estisnei sumus, aut vos audire haec idonei estis? Nos quidem idonei non sumus; sed idoneus est ille qui per nos dignetur dicere quod vobis prosit audire. Ecce Apostolus bonus odor est, sicut dicit ipse: sed ipse bonus odor aliis est odor vitae in vitam, aliis autem odor mortis in mortem; tamen bonus odor. Numquid enim ait, Aliis sumus bonus odor ad vitam, aliis malus odor ad mortem? Bonum odorem se dixit, non malum; et eumdem bonum odorem aliis ad vitam dixit, aliis ad mortem. Felices qui bono odore vivunt: quid autem infelicius illis qui bono odore moriuntur? 8. Et quis est, ait aliquis, quem bonus odor occilit? Hoc est quod ait Apostolus, Et ad haec quis idoneus? Quomodo ea facit Deus miris modis, ut bono odore et boni vivant, et mali moriantur; quomodo sit, quantum Dominus inspirare dignatur nam fortasse ibi lateat altior intellectus, qui a me non potest penetrari; tamen quo usque penetrare potui, vobis non
Abbreviated transcription (Latin):
digent. De quib enĩ nisi menbris
sins in fine dicturus est cũ uni ex
minimis meis fecistis mͥ fecistiss
Suꝑflua ur̃a impendistis. s pedib
meis obsequuti estis. Domus aut̃
impleta est odore. Mundus imple¬
tus est fama bona.Ram odor bonus
fama bona est.Qui male uiuunt
et xp̃iani uocantur: iniuriã xp̃o
faciunt. De qualibet dcm est. ꝙ per
eos nom̃ dei blasphematur. Si per
tales nom̃ dei blasphematur: ꝑ bo¬
nos nom̃ dei laudatur. Audi apłm
omni loco. dicitur in canticis canticoꝵ
Unguencũ effusum est nom̃ tuũ. Ad
nus odor sumus in omni loco. ⁊ in hus
qui salui fuint. ⁊ in hus qui pereunt.
Alus sumus odor uite in uitam. aliis
odor mortio in mortem. Et ad hec quis
ydoncus: Occasionem nob p̾bet p̾sens
lectio scĩ eungeli. de odore isto ita loqͥ
ut a nob̃ sufficient dicatur. ⁊ a uob̃
diligent̾ audiatur: apło ip̃o ita dicen¬
te. Et ad hec quis ydoneus: Ergo ut
inde nos conemuir loqui nũquidydo¬

Expanded text:
digent. De quibus enim nisi de membris digent. De quibus enim nisi de membris suis in fine dicturus est, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis ? Superflua vestra impendistis, sed pedibus meis obsecuti estis. 7. Domus autem impleta est odore; mundus impletus est fama bona: nam odor bonus, fama bona est. Qui male vivunt et christiani vocantur, injuriam Christo faciunt: de qualibus dictum est quod per eos nomen Domini blasphematur . Si per tales nomen Dei blasphematur, per bonos nomen Domini laudatur. Audi Apostinquit, in omni loco. Dicitur et in Canticis canticorum. Unguentum effusum nomen tuum . Ad in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt; aliis sumus odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem: et ad haec quis idoneus ? Occasionem nobis praebet praesens lectio sancti Evangelii de odore isto ita loqui, ut et a nobis sufficienter dicatur, et a vobis diligenter audiatur, Apostolo ipso ita dicente, Et ad haec quis idoneus? Ergo ut inde nos conemur loqui, numquid ido
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itas ostendebatur. infidelitas iuudeoꝵ
confundeba tur. Discũbebat ergo dñs
cum lazaro ⁊ cet̾is: ministrabat mar¬
tha una ex sorceib lazari. Marta u̾oi
alt̾a soror lazari. accepit libram ungnẽ¬
ti nardi pistici p̾tiosi: ⁊ unxit pedes
ihu ⁊ extersit capillis sius pedes eius
et donus impleta est ex odore unguẽ¬
ti. Ecm̃ audiuimus. mist̾ium requi¬
ramus. Quecũq antina fidelis us ẽẽ
cum maria unge pedes dñi p̃cioso un¬
guento. Unguentũ illud iustitia fuit.
ideo libra funit. Erat aut̃ unguentũ
nardi pistici p̾tiosi. Quod ait pistici
locum aliquem credere debenius. un¬
de hoc erat unguentũ p̾tiosũ. Nec i¬
tũ hoc uacat. ⁊ sacram̃to optime cõ¬
sonat.Pistis grece fides dr̃. Querebas
oꝑari iustitiam. iustus ex fide uiuit
Unge pedes ih̾u. beneuuiendo dñica
soctare uestigia. Capillis terge. Si
hẽs suꝑflua da pauꝑib. ⁊ om̃ pedes
tersisti. Capilli enim suꝑflua corpo¬
ris uidentur. Hẽs quod agas de lup¬

Expanded text:
veritas ostendebatur, infidelitas Judaeorum confundebatur. Discumbebat ergo Dominus cum Lazaro et caeteris, ministrabat Martha una ex sororibus Lazari. 6. Maria vero, altera soror Lazari, accepit libram unguenti nardi pistici pretiosi, unxit pedes Jesu, et extersit capillis suis pedes ejus, et domus impleta est ex odore unguenti. Factum audivimus, mysterium requiramus. Quaecumque anima fidelis vis esse, cum Maria unge pedes Domini pretioso unguento. Unguentum illud justitia fuit, ideo libra fuit: erat autem unguentum nardi pistici pretiosi. Quod ait, pistici, locum aliquem credere debemus, unde hoc erat unguentum pretiosum: nec tamen hoc vacat, et sacramento optime consonat. Πίστις graece, fides dicitur. Quaerebas operari justitiam: justus ex fide vivit . Unge pedes Jesu: bene vivendo dominica sectare vestigia. Capillis terge: si habes superflua, da pauperibus, et Domini pedes tersisti; capilli enim superflua corporis videntur. Habes quod agas de sup
Abbreviated transcription (Latin):
nec uolunt in pace colere pacis auctorẽ
nicħ nomine eccłe audeant possidẽ. Sed
quid nob̃ ⁊ imꝑatori: S iam de iure
gem uen̾emii. soli dicere. Quid mͥ ⁊ re¬
gi: Quid tibi ergo et possessioni: per ntra¬
ergo regum possidentur possessiones. S¬
de diuino iure ago ait. Ergo eiĩngłmn re¬
citemus. nideamus quousq eccła catho¬
lica xp̃i est: suꝑ quem uenit columba
que docuit. hic est qui baptizat. Quõ uire
diui no possideat qui dicit. ego baptizo. cũ
dicat columba hic est qui baptizat cum
dicat scriptura.umna est columba mea.
nna est mrĩ sue: Quare lantastis colum¬
bam: Immo lantastis iuscã ur̃a. Ram uo

Expanded text:
nec volunt in pace colere pacis auctorem, nec volunt in pace colere pacis auctorem, nichil nomine ęcclesię audeant possidere. Sed quid nobis et imperatori? Sed iam dixi: de iure gem reveremini. Noli dicere: Quid michi et regi? Quid tibi ergo et possessioni? Per iura regum possidentur possessiones. de divino jure ago, ait. Ergo Evangelium recitemus; videamus quo usque Ecclesia catholica Christi est, super quem venit columba, quae docuit, Hic est qui baptizat. Quomodo ergo jure divino possideat, qui dicit, Ego baptizo; cum dicat columba, Hic est qui baptizat; cum dicat Scriptura, Una est columba mea, una est matri suae? Quare laniastis columbam? Imo laniastis viscera vestra: nam vo
Abbreviated transcription (Latin):
nna t̾ra supportat. Iure tñ humano dicu
hec uilla mea est. hec domus mea est. hic
seruus meus est. Iure enĩ humano ui¬
re imꝑatoꝵ. Quare: Quia ip̃ã uira hũa¬
mana ꝑ imꝑatores ⁊ reges scłi d̾s distri¬
buit humano gen̾i. Uultis legamus
lis: Si iure humano uultis posside̾: re¬
citemus leges imꝑatoꝵ uidanus si
aliquid uolu̾int ab heticis possid̃i. S ed
quid mn est imꝑator : Scd̾ ius ip̃nis pos¬
sides t̾ram. aut tolle uita imꝑatoꝵ. Et
quis audet dice̾. mea est uilla illa. aut
meus est iste seruus. aut domus hec
mea est: Si aut̃ ut teneantur ista abbo¬
minib uira acceꝑunt legum: uultis
rocitemus leges ut gaudeatis qr uł innui
hortũ hẽatis. ⁊ nõ mputetis nisi man¬
suetudini columbe. qr uł ibi uob̾ ꝑmit
titur ꝑmanere. Releguntur eni loges
manifeste nbi p̾ceꝑunt imꝑatores in¬
ꝑatores eos qui p̃t̃ eccłe catholice ꝯmu¬
nionem usurpant sibi nom̃ xp̃ĩanum.

Expanded text:
una terra supportat. Jure tamen humano dicit, una terra supportat. Jure tamen humano dicit, Haec villa mea est, haec domus mea, hic servus meus est. Jure ergo humano, jure imperatorum. Quare? Quia ipsa jura humana per imperatores et reges saeculi Deus distribuit generi humano. Vultis legamus lis? Si jure humano vultis possidere, recitemus leges imperatorum: videamus si voluerunt aliquid ab haereticis possideri. Sed quid mihi est imperator? Secundum jus ipsius possides terram. Aut tolle jura imperatorum, et quis audet dicere: Mea est illa villa, aut meus est ille servus, aut domus haec mea est? Si autem ut teneantur ista ab hominibus, jura acceperunt regum, vultis recitemus leges, ut gaudeatis quia vel unum hortum habetis, et non imputetis nisi mansutitur permanere? Releguntur enim leges manifeste, ubi preceperunt imperatores eos, qui preter ęcclesię catholicę communionem usurpant sibi nomen christianum,
Abbreviated transcription (Latin):
quid dicant: uillas urãs tulerunt.¬
ꝑterunt testainta bõm. Ette ubigaius
eius donauit fundũ eccłe cui p̾erat fausti¬
ntis. Cuius ep̃s erat faustinus eccłe. Qd
S nõ eccle p̾erat faustinus. s parci pre¬
erat. Columba aut̃ eccła est. Nuid clamas
Nõ deuorauimus uillas. columba illas
ht̃. Queratur que sit columba. ⁊ ip̃a bẽat
Nam nostis fres mei qr uille iste nõ sunt
augustimi. ⁊ si uos nõ nostis ⁊ putatis
nie gaudere in possessione iullaꝵ: deus
notut. Ip̃e scit quid ego de illis ullis sen¬
tiam. uł quid ibi sufferam. Nouit gemi¬
tus meos. si mͥ aliquid de columba imꝑ¬
tiri dignatus est. Ecce sunt uille. Quo iu¬
re defendis uillas diumo an humano-
Respondeant diuinũ ius in scripturte
hẽmus. humanũ us in legib regum.
Unde quisq possidet quod possidet: Nõne
iure humario. Nam uire diurno dñi est
t̾ra ⁊ plenitudo eius. Panpes ⁊ diuites
deus de uno limo fecit. ⁊ paripes ⁊ diuites

Expanded text:
quid dicant? Villas nostras tuleruntquid dicant? Villas nostras tuleruntProferunt testamenta hominum. Ecce ubi Gaius Seius donavit fundum Ecclesiae, cui praeerat Faustinus. Cujus episcopus erat Faustinus Ecclesiae?sed non Ecclesiae praeerat Faustinus, sed parti praeerat. Columba autem Ecclesia est. Quid clamas? Non devoravimus villas, columba illas habeat: quaeratur quae sit columba, et ipsa habeat. Nam nostis, fratres mei, quia villae istae non sunt Augustini: et si non nostis, et putatis me gaudere in possessione villarum, Deus novit, ipse scit quid ego de illis villis sentiam, vel quid ibi sufferam; novit gemitus meos, si mihi aliquid de columba impertire dignatus est. Ecce sunt villae: quo jure defendis villas? divino an humano? Respondeant: Divinum jus in Scripturis habemus, humanum jus in legibus regum. Unde quisque possidet quod possidet? nonne jure humano? Nam jure divino, Domini est terra et plenitudo ejus : pauperes et divites Deus de uno limo fecit, et pauperes et divites
Abbreviated transcription (Latin):
tõnis passi sunt: caritate fecerunt
Isti aut̃ de timore ⁊ de suꝑbia faciut.
Ram cum ꝑsecutor desit seipos preci¬
pitant. Ueni ergo ut hẽas caritatem.
S nos hẽmus maxtyres. Quos mar¬
tỹres: Non sunt columbe. Ideo uolare
conati sunt. ⁊ de petra cecid̾unt. Om̃ia
ergo frẽs mei uidetis. qr clamant adũ¬
sus illos omnes pagine diuine. oĩs
litt̾e. omnis gemitus columbe: et
nõd̾ eiugilant. nod̾ exꝑgiscuntur.
Or si columba sumus: gemamus. to¬
leremus. speremus. Aderit mĩa dei ut
efferueat ignis spc̃ sci in simplicitate
ur̃a ⁊ uenient. Nõ est desꝑand̾. orate. p̾¬
dicate. diligite: prsus potens est dñs.
Iam ceꝑunt cognosc̃e frontem suam.
młti cognou̾unt. młti erubuerũt.
Aderit xp̃c ut cognoscant ⁊ cet̾i. Et c̾te
frẽs mei uł palea sola ibi remaneat.
omnia grana colligantur. Quidqͥd
ibi fructificauit redeat ad archam
ꝑ columbam. ¶odo deficientes ubiq
quid nob̃ ꝓponunt: Non inueniẽtes

Expanded text:
tionis passi sunt; charitate fecerunt: isti autem de tumore et de superbia faciunt; nam cum persecutor desit, seipsos praecipitant. Veni ergo, ut habeas charitatem. Sed nos habemus martyres. Quos martyres? Non sunt columbae, ideo volare conati sunt, et de petra ceciderunt. 24. Omnia ergo, fratres mei, videtis, quia clamant adversus illos, omnes paginae divinae, omnis litterae, omnis gemitus columbae; et nondum evigilant, nondum expergiscuntur. Sed si columba sumus, gemamus, toleremus, speremus; aderit misericordia Dei, ut efferveat ignis Spiritus sancti in simplicitate vestra; et venient. Non est desperandum; orate, praedicate, diligite; prorsus potens est Dominus. Jam coeperunt cognoscere frontem suam: multi cognoverunt, multi erubuerunt; aderit Christus, ut cognoscant et caeteri. Et certe, fratres mei, vel palea sola ibi remaneat, omnia grana colligantur: quidquid ibi fructificavit, redeat ad arcam per columbam. 25. Modo deficientes ubique, quid nobis proponunt, non invenientes
Abbreviated transcription (Latin):
et clama doctus sum. Qnͣtũ disertus
Qnͣtum doctus : Nũquid lingiuis ange¬
loꝵ loquitus es: Et tñ si lingns an¬
geloꝵ loqueris caritatem nõ hñs
audirem era sonantia. ⁊ ꝙymb̃ala tm¬
nientia. Goliditatem aliquam q̃ro
fructum in folus iuentam. Nõ sint
sola tiba. hẽant oluiam. redeant ad
archam. S inquies hẽo sacram̃tum
uerum dicis. Sacram̃tũ diinũ est.
Hẽs baptismũ. ⁊ ego confiteor. S qͥd
dicit idem apłs: Si sciero onmia sa¬
ita ut montes transferam. Ne forte
dendo s nõ diligendo. Dicebant. sund
nob et tibi fili dei: fidem hebant. cari¬
tatem nõ hẽbant. iõ demones erant.
Noli de fide głari. Adhuc demonib
et tibi quid est: Unitas enim tibi r̾
loquitur. Ueni cognoste pacem. redi
ad uiscera columbe. Foris baptiza¬
tus es: hẽto fructum. ⁊ redis ad
archam. Et tu. Nitid nos queritis
si mali sumus.: Ut boni sctis Ideo

Expanded text:
et clama, Doctus sum. Quantum disertus? et clama, Doctus sum. Quantum disertus? quantum doctus? numquid linguis Angelorum locutus es? Et tamen si linguis Angelorum loquereris, charitatem non habens, audirem aera sonantia et cymbala tinnientia. Soliditatem aliquam quaero, fructum in foliis inveniam: non sint sola verba, habeant olivam, redeant ad arcam. 21. Sed, inquies, habeo sacramentum. Verum dicis: Sacramentum divinum est; habes Baptisma, et ego confiteor. Sed quid dicit idem apostolus? Si sciero omnia saita ut montes transferam: ne forte dendo, sed non diligendo dicebant, Quid nobis et tibi ? Fidem habebant, charitatem non habebant: ideo daemones erant. Noli de fide gloriari; adhuc daemonibus et tibi quid est? Unitas enim Christi tibi loquitur. Veni, cognosce pacem, redi ad viscera columbae. Foris baptizatus es; habeto fructum, et redis ad arcam. 22. Et tu: Quid nos quaeritis, si mali sumus? Ut boni sitis. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
uiens reqͥem pedib suis. cum ei undiq
clamaret aqua uent ueni. hic tingere
reu̾sa est ad archam. Et intsit illam
noe it̾m. sicue uos mittit archa ut lo¬
qͣmint illis. Et quid fecit postea colũ¬
ba: suria erant ligna foris baptizata
reportauit ad archam ramũ de oliua.
Ramus ille et folia ⁊ fructũ hẽbat.
nõ sint in te sola u̾ba. nõ sunt in te
sola folia: sit fructus. ⁊ rodis ad archã.
Nõ ꝑ te ipm. columba te reuocat. Ge¬
mite foris. ut illos intro reuocetis.
Etenim fructus ille oliue si discutia¬
tut inuenies quid erat. Oliue fru¬
ctuo caritatem significat. Unde hoc
ꝓbamus: Quõ enĩ oleum a nlło hũo¬
re pͥmitur. s disruptis omnib exilit
et suꝑemiet: sic ⁊ caritas nõ potest
diamus quid sequitur si lingius
hõii leqͣr et angłoꝵ. caritatem autẽ
nõ hẽam: fc̃s sum tamqͣm eramentũ
sonans. aut cymbalũ tinniens. Inc̃
donate ⁊ clama disertus sum. Intmc

Expanded text:
niens requiem pedibus suis, cum ei undique niens requiem pedibus suis, cum ei undique clamaret aqua, Veni, veni, hic tingere; reversa est ad arcam. Et misit illam Noe iterum, sicut vos mittit arca, ut loquamini illis: et quid fecit postea columba? Quia erant ligna foris baptizata, reportavit ad arcam ramum de oliva. Ramus ille et folia et fructum habebat : non sint in te sola verba, non sint in te sola folia; sit fructus, et redis ad arcam, non per teipsum, columba te revocat. Gemite foris, ut illos intro revocetis. 20. Etenim fructus iste olivae, si discutiatur, invenies quid erat. Olivae fructus, charitatem significat. Unde hoc probamus? Quomodo enim oleum a nullo humore premitur, sed disruptis omnibus exsilit et supereminet: sic et charitas non potest diamus quid sequitur: Si linguis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum tanquam aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens . I nunc, Donate, et clama, Disertus sum: i nunc,
Abbreviated transcription (Latin):
plũ hoĩes fideles dicti sunt: sic ligna mi¬
pucribilia hot̃es ꝑseu̾antes in fide. In ipã
ergo archa ligna imputribilia erant.
licha enĩ eccła est: ibi baptirat columba¬
illa. Archa enĩ illa in aqua ferebatur.i
ligna imputribilia intus baptizati
sunt. Inuenimus quedam ligna foris
baptizata. omnes arbores que erant in
mundo. Ip̃a tñ aqua erat. nõ erat alt̾a.
Omnis de celo uen̾at. ⁊ de abyssis fontiũ
Ipã erat aqua in qua baptirata sunt
ligna imputribilia que erant in archa
in qua baptirata sunt ligna. Foris inis¬
sa est columba. ⁊ pͥmo nõ inuenit reqͥem
pedib suis. rediit ad archam. Plena
enun erant aquis omnia. ⁊ maluit re¬
dire qͣm rebaptizari. Coruus aut̾ ille
emissus est añqͣm siccaret aqua rebapti¬
ratus redire uoluit. mortuus est in
hiis aquis. Au̾tat ds̃ corui illius mor¬
tem. Ram qͣre nõ est reu̾sus uisi qr aqͥs
int̾ceptus est. Atũo columba nõ inue¬

Expanded text:
plum, homines fideles dicti sunt; sic ligna implum, homines fideles dicti sunt; sic ligna imputribilia homines perseverantes in fide. In ipsa ergo arca ligna imputribilia erant; arca enim Ecclesia est: ibi baptizat columba; arca enim illa in aqua ferebatur: ligna imputribilia intus baptizata sunt. Invenimus quaedam ligna foris baptizata, omnes arbores quae erant in mundo. Ipsa tamen aqua erat, non erat altera: omnis de coelo venerat, et de abyssis fontium: ipsa erat aqua in qua baptizata sunt ligna imputribilia quae erant in arca, in qua baptizata sunt ligna foris. Missa est columba, et primo non invenit requiem pedibus suis: rediit ad arcam; plena enim erant aquis omnia, et maluit redire quam rebaptizari. Corvus autem ille emissus est antequam siccaret aqua: rebaptizatus redire noluit; mortuus est in his aquis. Avertat Deus corvi illius mortem. Nam quare non est reversus, nisi quia aquis interceptus est? At vero columba non inve
Abbreviated transcription (Latin):
bant. s qr ip̃is orantib datus est. ⁊ ai
cum sit in ꝑdicõne. qm̃ donũ dei puta¬
sti pecunia comꝑand̾. Cui dicit pecu¬
nia tua tetum sit in ꝑdicõne: utio
baptizato. Iam baptismũ hẽbat. s c¬
lumbe uisc̃ib nõ herebat. Audi qr nõ
herebat Uerba ipã petriapłi adũte
Sequitur enim. Nõ est tibi pars neq
sors in hac fide In felle enĩ amaricu¬
dinis iudeo te ẽẽ. Columba fel nõ ht̃
lymon hẽbat: iõ seꝑatus erata colũ¬
be uisc̾ib. Baptismus illi quid ꝑde¬
rat: Noli ergo de baptismo głari. qi
tibi ex ip̃o salus sufficiat. Noli trasci
depone fel. ueni ad columbam. Hic
tibi ꝓderit quod foris nõ solum nõ
ꝓderat. s etiam oberat. Neq dicas ñ
uenio. qr foris sum baptizatus. Ecre
incipe hr̃e caritatem. incipe hr̃e fruc¬
tum: inuentatur in te fructus. Mitte
tura. Imputribilib lingus archa fu̾at
fabricata. imputribilia ligna scĩ sunt
plo lapides urui de quib edificatur tem¬

Expanded text:
bant, sed quia ipsis orantibus datus est; et ait cum sit in perditione, quoniam donum Dei putasti pecunia comparandum'. Cui dicit: 'Pecunia tua tecum sit in perditione'? Utique baptizato. Iam baptismum habebat, sed columbae visceribus non haerebat. Audi, quia non haerebat, et verba ipsa Petri apostoli adverte. Sequitur enim: 'Non est tibi pars neque sors in hac fide; in felle enim amaritudinis Video te esse'. Columba fel non habet. Symon habebat, ideo separatus erat a columbae visceribus. Baptismus illi quid rat? Noli ergo de Baptismate gloriari, quasi ex ipso salus tibi sufficiat: noli irasci, depone fel, veni ad columbam; hic tibi proderit quod foris non solum non proderat, sed etiam oberat. 19. Neque dicas: Non venio, quia foris sum baptizatus. Ecce incipe habere charitatem, incipe habere fructum, inveniatur in te fructus, mittetc in Scriptura. Imputribilibus lignis arca fuerat fabricata : imputribilia ligna sancti sunnim in templo lapides vivi de quibus aedificatur tem
Abbreviated transcription (Latin):
gus hoc frigidos uos ad ꝯuemiend
faceret. O. qr ista celebritate ⁊ freq̃ntia
ur̃a spu uos ferũe demonstrastis. nõ du¬
bito qr etiam orastis ꝓ me. ut debitum
uob̃ exsoluam. ꝓmiseram enĩ in noĩe
xp̃i dissere hodie cum angustia tpr̃is
tunc impediret. ne id possemus explica
illuxit nob̃ bodiernus dies. ⁊ sentio au¬
diendi cupiditate ⁊ ꝑia deuocõe uos
celebrius ꝯgregatos. Expectatõm urãm
d̾s impleat ex ore mõ. Amastis enĩut
ueniretis. S amastis quid: Si nos : et
hoc bñ. Nam uolumus amari a uobis
s nolumus in nob̃. Quia ergo in xpõ
nos amamus. in xp̃o nos redamate.⁊
amor nr̃ ꝓ inuicem gemat ad dm̃. Ip̃e
enĩ gemitus columbe est Si ergogemi¬
tus columbe est quod omnes nounꝰ.
geniunt aut̃ columbe in amore: audice
quid dicat apłs. ⁊ nolite mirart qr ĩ co¬
lumbe spẽ uoluit demonstͣri sp̃c sc̃s.¬

Expanded text:
iendum faceret: sed quia ista celebritate et frequentia vestra, spiritu vos fervere de monstratis, non dubito quia etiam orastis pro me, ut debitum vobis exsolvam. Promiseram enim in nomine Christi disserere hodie, cum angustia temporis tunc impediret, ne id possemus explicarilluxit nobis dies hodiernus; et sentio audiendi cupiditate et pia devotione vos celebrius congregatos. Exspectationem vestram Deus impleat ex ore nostro. Amastis enim ut veniretis: sed amastis, quid? Si nos, et hoc bene; nam volumus amari a vobis, sed nolumus in nobis. Quia ergo in Christo vos amamus, in Christo nos redamate, et amor noster pro invicem gemat ad Deum: ipse enim gemitus columbae est. 2. Si ergo gemitus columbae est, quod omnes novimus, gemunt autem columbae in amore; audite quid dicat Apostolus, et nolite mirari quia in columbae specie voluit demonstrari Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
quod uocantur omnes dico ⁊ in ista cuui¬
tate qñ eis dicitur alogiemur. bñ sit
nob̾. ⁊ tali die festo ranuariaꝵ non de¬
hes leiunare. Ea dico leuia cotidiana.
Auelrioso hõie cum baptiratur. quis ẽ
melior iobes anebriosus : Responde si¬
Rũqͣm hoc audebis. Ergo tu qr sobrius es
baptira post ebriosum tuũ. Si enĩ post
iohem baptrau̾unt apłi. qntomagis de¬
bet post ebriosum sobrius baptizare.
An dicis in unitate mecũ est ebriosus:
Ergo iohes amicus sponsi nõ erat in
unitate cum sponso: S tibi ip̃i dico
quisquis es. Tu es melior an iohes:
Non audebis dicere. ego sum melior ꝙͣ
iohes. Ergo post te baptizent tui si te
fu̾int meliores. Sl enĩ pose ioħemi
baptizatum est: erubesce qr post te
nõ baptiratur. dicturus es. Or ego
baptismũ xp̃i hẽo ⁊ doceo. Alñ ergo ag¬
nosce iudicem. ⁊ noli p̾co suꝑbus ẽe

Expanded text:
quo vocantur omnes dico, et in ista civiquo vocantur omnes dico, et in ista civitate, quando eis dicitur, Alogiemus, bene sit nobis, et tali die festo Januariarum non debes jejunare; ea dico levia, quotidiana: ab ebrioso homine cum baptizatur, quis est melior, Joannes an ebriosus? Responde, sinunquam hoc audebis. Ergo tu quia sobrius es, baptiza post ebriosum tuum. Si enim post Joannem baptizaverunt Apostoli, quanto magis debet post ebriosum sobrius baptizare? An dicis, In unitate mecum est ebriosus? Ergo Joannes amicus sponsi, non erat in unitate cum sponso? 18. Sed tibi ipsi dico, quisquis es: Tu es melior, an Joannes? Non audebis dicere: Ego sum melior quam Joannes. Ergo post te baptizent tui, si te fuerint meliores. Si enim post Joannem baptizatum est, erubesce quia post te non baptizatur. Dicturus es, Sed ego baptismum Christi habeo, et docco. Aliquando ergo agnosce judicem, et noli praeco superbus esse.
Abbreviated transcription (Latin):
be erant nõ se p̾cidunt. ⁊ fcm̃ est in ers
quod dicit apłs. Si quid aliter sapitis
horc quoq uobis d̾s reuelabit. Unde isti
qui se seꝑau̾unt indociles facti sunt.
Nuid enum solent dic̾e̾: Ecce post iob̾em
baptizatum est. poso ħeticos nõ baptixa¬
tur: Quia quidam qui hẽbant baptis¬
mũ iohis. uissi sunt a paulo baptizart
sceleratos eẽ ħeticos. s hetici baptismũ
xp̃i ded̾unt. queni baptisiũ nõ dedit
ioħes. Recurro ad ioh̾em ⁊ dico. hic est
qui baptizat. Sic enĩ meliortohes qͣm
hereticus. quõ melior iohes qͣm ebriosus.
quõ melior est iohes qͣm homicida. Si pꝰt
det̾iorem baptizare debemus. qr post me¬
liorem baptiau̾unt apłi: quicũq apd̃
ipõs baptirati fu̾ant ab ebrioso. nõ dico
ab homicida nõ dico a satellite alicuiꝰ
scelerati nõ dico a raptore reꝵ alienaꝵ
nõ dico ab opp̃ssore pupilloꝵ. nõ a seꝑa¬
tore qiugum. Nichil hoꝵ dico. quod sol¬
lempne est dico. quod cotidianũ est dico

Expanded text:
non se praeciderunt, et factum est in eis quod dixit Apostolus, Si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit . Unde isti qui se separaverunt, indociles facti sunt. Quid ergo solent dicere? Ecce post Joannem baptizatum est; post haereticos non baptizatur? Quia quidam qui habebant baptisma Joannis, jussi sunt a Paulo baptizari sceleratos esse haereticos: sed haeretici baptisma Christi dederunt, quod baptisma non dedit Joannes. 17. Recurro ad Joannem, et dico: Hic est qui baptizat. Sic enim melior Joannes quam haereticus, quomodo melior Joannes quam ebriosus, quomodo melior Joannes quam homicida. Si post deteriorem baptizare debemus, quia post meliorem baptizarunt Apostoli; quicumque apud ipsos baptizati fuerint ab ebrioso, non dico ab homicida, non dico a satellite alicujus scelerati, non dico a raptore rerum alienarum, non dico ab oppressore pupillorum, non a separatore conjugum; nihil horum dico: quod solemne est dico, quod quotidianum est dico,
Abbreviated transcription (Latin):
renuuiscunt. Nam ad eoꝵ aduentũ co¬
tidie gratulamur in noĩe xp̃i. Uos tm̃
sic estote simplices ut sitis prudentes
sit. Nolite cacẽ. Ardentib linguis loq̃n¬
tes. accendite frigidos. Quid enĩ fr̃es
mei. quis nõ uideat quod illi nõ uident:
Nec mirũ qr qui inde reu̾ti nolunt. si¬
cut coruus de archa emissus est. Quis
enĩ nõ uideat ꝙ illi nõ uideant : Et ip̃i
spñi scõ ingrati sunt. Ecce colimiba
que nob̾ d̾s unus est. licendit enĩ dñs
ab aqua sicut in euͣngłio legimus:
es filius meus dilectus in quo mͥcom¬
placui. Apparet manifestissima trini¬
tas. Pat̾ in uoce. filius in hoĩe. spc̃ sc̃s
in columba. In ista trinitate quo mis¬
si sunt apłi udeamus quod uidemus.
et quod mirũ est qr illi nõ uident. Nõ
enim u̾e nõ uident. s ad id quod eoꝵ¬
facies ferit ocłos claudunt. A quo mnis

Expanded text:
reviviscunt; nam ad eorum adventum quoreviviscunt; nam ad eorum adventum quotidie gratulamur in nomine Christi. Vos tantum sic estote simplices, ut sitis ferventes; sit. Nolite tacere; ardentibus linguis loquentes, accendite frigidos. 5. Quid enim, fratres mei? quis non videat quod illi non vident? Nec mirum; quia qui inde reverti nolunt, sicut corvus qui de arca emissus est. Quis enim non videat quod illi non vident? Et ipsi Spiritui sancto ingrati sunt. Ecce columba dquae nobis unus Deus est. Ascendit enim Dominus ab aqua, sicut in Evangelio legimus: es Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Apparet manifestissima Trinitas, Pater in voce, Filius in homine, Spiritus in columba. In ista Trinitate quo missi sunt Apostoli, videamus quod videmus, et quod mirum est quia illi non vident: non enim vere non vident, sed ad id quod facies eorum ferit, oculos claudunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Distant nit̾ se lingue. s linguaꝵ distã¬
tia nõ sunc scismata. In linguis diui¬
columbam. hr̃e cum frĩb ueram pa¬
cem quam significant oscła colum¬
baꝵ. Hũt enĩ oscła ⁊ corui.:s incornis
ergo qui dicit pax nob̃cum. qͣiͣ columba
audiendus est. Unde ergo disc̾numtur
oscula coruoꝵ ab osculis columbarũ
Osculantur corui s laniant. I lantatu
innocens est natura columbaꝵ. Ubi
ergolaniatus nõ est: nera in oscuł pax.
Illi hñt ueram pacem qui eccłam non
laniau̾unt. Nam corui de morte pascũ¬
tur. Hoc columba nõ ht̃. de frugib t̾re
uiuit. innocens eius uictus est. Quod
u̾e frẽs mirand̃ est in columba. sunt
passeres breuissimi. uł muscas occidũt
Nicħ hoꝵ columba. Non de morte pasci
tur. Qui laniaũunt eccłam de mortib
pascuntur. Potens est dño. Rogemꝰ
ut reuiuiscant hii qui deuorantur ab
eis: ⁊ nõ sentiunt. Multi agnoscunt. qr

Expanded text:
Distant inter se linguae, sed linguarum distanDistant inter se linguae, sed linguarum distantia non sunt schismata. In linguis divicolumbam; habere cum fratribus veram pacem, quam significant oscula columbarum. Habent enim oscula et corvi, sed in corvis ergo qui dicit, Pax vobiscum, quasi columba audiendus est. Unde ergo discernuntur oscula corvorum ab osculis columbarum? Osculantur corvi, sed laniant; a laniatu innocens est natura columbarum: ubi ergo laniatus, non est vera in osculis pax; illi habent veram pacem, qui Ecclesiam non laniaverunt. Nam corvi de morte pascuntur, hoc columba non habet; de frugibus terrae vivit, innocens ejus victus est: quod vere, fratres, mirandum est in columba. Sunt passeres brevissimi vel muscas occidunt. Nihil horum columba; non de tur. Qui laniaverunt Ecclesiam, de mortibus pascuntur. Potens est Deus, rogemus ut reviviscant qui devorantur ab eis et non sentiunt. Multi agnoscunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tis qr sine felle seniebat: illi auditis hii
ubis qui corui erant ad lapides statim
aduisus columbam cucurterunt. Cepit
tum fecerat. ⁊ tamqm uolentus iue¬
ctus erat in u̾bis igneis. atq ita m¬
flammantib ut audistis. dura c̾uice
et incircũciso corde ⁊ aurib. ut qui ea
u̾ba audiret pucaret stepħm si ei li¬
ceret statim illos uelle ꝯsumi: ueniẽ¬
tib in se lapidib ⁊ manib eoꝵ genu
fixo ait. Dñe. ne statuas illis hoc delic¬
tum. Inheserat imitati columbe. por
illud enim erat magister fec̾at super
quem descendit columba. qui pendens
in cruce ait. Pat̾ ignosce illis. qr nesci¬
unt quid facuit. Ergo ne sp̃n scĩfica¬
ti dolum hẽant in columba demonst̃¬
tum est. Re simplicitas frigida rema¬
neat in igne demonstratũ est. Nec mo¬
ueat ꝙ lingue diuuise sunt. distanti
ent lingue. iõ diuisis lingius appa¬
ruit. Lingue inquit diuise uelut ig¬
nis qui insedit suꝑ unũquemꝙ eoꝵ.

Expanded text:
tis quia sine felle saeviebat, illi auditis his tis quia sine felle saeviebat, illi auditis his verbis qui corvi erant, ad lapides statim adversus columbam cucurrerunt; coepittum fecerat, et tanquam violentus invectus erat in verbis igneis atque ita flammantibus, ut audistis, Dura cervice, et non circumcisi corde et auribus: ut qui ea verba audiret, putaret Stephanum, si ei liceret, statim illos velle consumi: venientibus in se lapidibus ex manibus eorum, genu fixo ait, Domine, ne statuas illis hoc delictum . Inhaeserat unitati columbae. Prior enim illud fecerat magister, super quem descendit columba; qui pendens in cruce ait, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Ergo ne Spiritu sanctificati dolum habeant, in columba demonstratum est: ne simplicitas frigida remaneat, in igne demonstratum est. Nec moveat, quia linguae divisae sunt. Distant enim linguae, ideo divisis linguis apparuit. Linguae, inquit, divisae velut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
duob modis eum ostendit uisibilit᷑.
ꝑ columbam. ꝑ ignem. ꝑ columbam
suꝑ dñm baptizatũ. ꝑ ignem suꝑdis¬
ciplos ꝯgregatos. Cum enĩ ascendiss
dñs in celum post resurrectom ꝑac
niens impleuit locum illum fcõꝙ
pͥmo sonitu de celo tamqͣm ferretur
flatus ueheniens. sicut in actib apo¬
stoloꝵ legimus. Uise inquit sunt u
lingue durse uelut ignas qui ⁊ m¬
linguis lequi licut sp̃e dabat eis pnĩ¬
tiare. Hac uidemus columbam suꝑ dum.
hac linguas diusas suꝑ discipłos ꝯgre¬
gatos. Ibi simplicitas. hic feruor ostendi¬
tur. Sunt enim qui dicuntur simplices
et pigri sunt. Docantur aut̃ simplices.
sunt aut̃ segnes. Nõ talis erat stepħs
plenus sp̃u scõ. Simplex erat qr nenun
nocebat. feruens erat. qr imptos argue¬
bat. Nõ enim tacuit uiders. Enis u̾ba
sunt illa flaminantia. dura ceruice ⁊
nõ circũciso corde ⁊ aurib. uos semꝑre
stitistis sp̃m scõ. Magnus impetus s
columba sine felle seuit. Ram ut nou̾i¬

Expanded text:
stendit visibiliter; per columbam, et per ignem: per columbam, super Dominum baptizatum; per ignem, super discipulos congregatos. Cum enim ascendisset Dominus in coelum post resurrectionem, niens implevit locum illum, factoque primo sonitu de coelo tanquam ferretur flatus vehemens, sicut in Actibus Apostolorum legimus, Visae, inquit, illis sunt linguae divisae velut ignis, qui linguis loqui, sicut Spiritus dabat eis pronuntiare . Hac vidimus columbam super Dominum, hac linguas divisas super discipulos congregatos: ibi simplicitas, hic fervor ostenditur. Sunt enim qui dicuntur simplices, et pigri sunt: vocantur simplices, sunt autem segnes. Non talis erat Stephanus plenus Spiritu sancto: simplex erat, quia nemini nocebat; fervens erat, quia impios arguebat. Non enim tacuit Judaeis: ejus sunt verba illa flammantia, Dura cervice, et non circumcisi corde et auribus, vos semper restitistis Spiritui sancto. Magnus impetus: sed columba sine felle saevit. Nam ut noveri