comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
papȩdioscorũ incalcedonensi c̃cilio & felicẽ a caciũ & silueriũpapã uigiliũ
& c&leros romane sedis pontifices ꝑscripturã plures quiresi piscere noluer legi¬
mus condem nasse :
duȩtuȩ ab officio etcł astico generalit̃ ex cõmuni casti. cũ certis simũ atq
notis imũ & nobis & omnib: in hacremensi prouincia habeatur qđ net accu¬
satinecconfessineq conuictide aliquo crimine fuerint : Quia ue ro certũest
tom̃ eđm hasregulasiudicassenecex c̃sensu partiũ eletus in haciudicatione iu¬
dex fiusti a tenudice etdđastico ad memaiorisauctontatisi udicẽ ecdafticũiudi¬
catisicut & fecert̃ debuerant prouocare & tua iniusta sententia ameẽcõ¬
petent̃soluta: placuiti ꝗt cartaginense t̃ciliũ uta quib cũq iudicib eccdłafticis
adalio siudiceseđasticos ubiẽmaior auctoritas fuent prouocatũ noncis¬

Expanded text:
concilio, et Felicem Acacium, et Silverium papam Vigilium, et caeteros Romanae sedis pontifices per scripturam plures qui resipiscere noluerunt legimus condemnasse. CAhiae tuae ab officio ecclesiastico generaliter excommunicasti, cum certissimum atque notissimum et nobis et omnibus in hac Rhemensi provincia habeatur, quod nec accusati, nec confessi, neque convicti de aliquo crimine fuerint. Quia vero certum est te non secundum has regulas judicasse, nec ex consensu partium electus in hac judicatione judex fuisti, a te judice ecclesiastico ad me majoris auctoritatis judicem ecclesiasticum judicati; sicut et fecerunt, debuerant provocare, et tua injusta sententia a me est competenter soluta. Placuit, inquit Carthaginense concilium, ut a quibuscunque judicibus ecclesiasticis ad alios judices ecclesiasticos, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
rat sedis inquit beatus leo apłicȩ moderatio hanc tẽperantiã¬
seruat ut seuerius agat cũ obduratis & ueniã cupiat prestare
correctis. lgitur qm̃ ut item leo dic̃ matura uolumꝰ sacerdo
tum ẽe consilia. & sacra scriptura dic̃ ꝗ festinus ẽ pedib. offen
misisti p̃ceps si c̃ mihi mandastisis ad ꝓferendã sententiam.
p̃sertim cũ sufficientissime lamte hinc commonuerim re¬
darguerim & etiam ex auctoritatib diuinis instruxerim.
sed patient̃ interim tolera q̃ uident᷑ tuȩ potestati c̃traria.¬

Expanded text:
rat. Sedis, inquit beatus Leo, aprat. Sedis, inquit beatus Leo, apservat, ut severius agat cum obduratis, et veniam cupiat praestare correctis. » IV. Qtum esse consilia, et sacra Scriptura dicit: Qui festinus est, pedibus offendmisisti, praeceps sicut mihi mandasti sis ad proferendam sententiam, praesertim cum sufficientissime jam te hinc commonuerim, redarguerim, et etiam ex auctoritatibus divinis instruxerim. Sed patienter interim tolera quae videntur tuae potestati contraria
Abbreviated transcription (Latin):
da ÷ tua prudentia cursibi placuit plus hancmendacem
& in quibdã ut dixi sacris regulis obui antẽ cõpilationẽ ha¬
bere & mihitransmittere quãuerã synodi diffinitionẽ & sa¬
cris regulis c̃gruentẽ habere . & a mequalicumq primate
tuo iuxta regulas sacras tenendã & sequendã accipere
cui scđm decreta scãe sedis romane pontificũ ex sacris cano¬
nib: ꝓmulgata ordinationẽ semꝑ debes in reb. omnib. expectare
Nam & si scedula a temihi directa ꝗd dã rationis uel auctorita¬
tis habere uidetur hoc tamen debes discernere qr sicuti ubi re¬
damatio certa suscipitur. causa uentilatur ratio postulat᷑.
p̃sumptio ł usurpationis temeritas non iuenitur. si iustitia
sequit᷑ & aequitas conseruatur. censura districtionis canonicȩ
uacat. Itase ad ulciscendũ contra deuios aratione & auctori¬
tate ac ȩquitate & hi contẽptus ꝑtinacia obduratos exagge¬

Expanded text:
da est tua prudentia, cur sibi placuit plus hanc mendacem, da est tua prudentia, cur sibi placuit plus hanc mendacem, et in quibusdam, ut dixi, sacris regulis obviantem compilationem habere, et mihi transmittere, quam veram synodi diffinitionem, et sacris regulis congruentem habere, et a me qualicunque primate tuo juxta regulas sacras tenendam et sequendam accipere, cujus, secundum decreta sanctae sedis Romanae pontificum ex sacris canonibus promulgata, ordinationem semper debes in rebus exspectare. Nam etsi scedula a te mihi directa quiddam rationis vel auctoritatis habere videtur, hoc tamen debes discernere, quia sicuti ubi reclamatio certa suscipitur, causa ventilatur, ratio postulatur, praesumptio vel usurpationis temeritas non invenitur, sed justitia sequitur, et aequitas conservatur, censura districtionis canonicae vacat, ita se ad ulciscendum contra devios a ratione et auctoritate ac aequitate, et in contemptus pertinacia obduratos exagge
Abbreviated transcription (Latin):
ac xp̃iani populi obtinendã ꝗ&ẽ . cum fauente dño indereuer¬
resecđae laudunensi restituit siue c̃tulit. & si c̃iustũ deillis
reb: quas reꝗris inuentũ fuerit agereꝓcurabit. Nomines
autẽ tui quorũ causa te in regularit̃ ac inlegaliter absce¬
dente ad huc ñ diffinita sed inplacitata remansit iuste e tra¬
tionabilit̃ uentiletur & scđm sacras leges diffimatur
insrnodo q̃ apud tusi acũ fuerathabita ualdemirat᷑ sum ubi
quimodo ad fuerunt ep̃i eã seuidisse ł audissedixerunt. illã
ꝗ ppe authenticã diffinitionẽ q̃ scđm sacras leges in eadem
synodo decreta ẽ cii & mecũ int̃fuisti ego habeo. & diuinare
non ualeo unde ad inuentio ista emerserit. quȩ sic̃ ex his eui¬
dent̃ potes cognoscere q̃ tibi contra p̃sumptionestuas studui
scribere inꝗbusdã sacris regulis obuiat & mendacẽ illã esse
facillime posses aduertere si illos oculos habuisses incapite
dequib scriptura dic̃ oculi sapientis incapite eius. & miran¬

Expanded text:
iani populi obtinendam quietem; cum favente Domino inde reverres ecclesiae Laudunensi restituit, sive contulit, et sicut justum de illis rebus quas requiris inventum fuerit, agere procurabit. Homines autem tui, quorum causa, te irregulariter ac illegaliter abscedente, adhuc non diffinita sed implacitata remansit, juste et rationabiliter ventiletur, et secundum sacras leges diffiniaturin synodo quae apud Tusiacum fuerat habita, valde miratus sum ubi qui modo adfuerunt episcopi eam se vidisse vel audisse dixerunt. Illam quippe authenticam diffinitionem, quae secundum sacras leges in eadem synodo decreta est, cui et mecum interfuisti, ego habeo, et divinare non valeo, unde adinventio ista emerserit, quae, sicut ex his evidenter potes cognoscere, quae tibi contra praesumptiones tuas studui scribere, in quibusdam sacris regulis obviat, et mendacem illam esse facillime posses advertere, si illos oculos habuisses in capite, de quibus Scriptura dicit: Oculi sapientis in capite ejus . Et miran
Abbreviated transcription (Latin):
rum suorum. nec quia credidit passus est : seddum
pater&ur credidit. Quantum it aque ualeat &iã
sine ui sibili baptis misacramento quod ait aposto¬
lus. Corde creditur ad iuistitiam . ore confessiofit
ad salutem : In illo latrone declaratum est : Sed
tunc impletur iuisibiliter cum ministerium bap¬
tismi non contemptus religionis sed articulus
necessitatis excludit: Nam multo magis in cor¬
nelio & inamicis eius quam h illo latrone poss&
uideri superfluum ut aqua &iam tinguerentur :
in quibus iam donum sp̃s scĩ quod nisi baptizatos ali¬
os accepisse scã scriptura testatur. Certo quoque
indicio quod illis temporibus congruebat cum lin¬
gius loquentibus eminuerat: baptizati sunt ta¬
men. & h hoc facto apostolica extat auctoritas.
us queddeone modeb& inquolib& prouectu i¬
terioris hominis. si forte antebaptis mum usque
adspiritalem intellectum pio corde pro fecerit

Expanded text:
rum suorum: nec quia credidit passus est, sed dum rum suorum: nec quia credidit passus est, sed dum pateretur credidit. Quantum itaque valeat etiam sine visibili baptismi sacramento quod ait Apostolus: Corde creditur ad justitiam, ore confessio fit ad salutem , in illo latrone declaratum est. Sed tunc impletur invisibiliter, cum ministerium baptismi non contemptus religionis, sed articulus necessitatis excludit. Nam multo magis in Cornelio et in amicis ejus , quam in illo latrone posset videri superfluum, ut aqua etiam tinguerentur, in quibus jam donum Spiritus sancti, quod nisi baptizatos alios accepisse sancta Scriptura testatur, certo quoque indicio, quod illis temporibus congruebat, cum linguis loquentibus eminuerat: baptizati sunt tamen, et in hoc facto apostolica exstat auctoritas. Usque adeo nemo debet, in quolibet provectu interioris hominis, si forte ante baptismum usque ad spiritalem intellectum pio corde profecerit
Abbreviated transcription (Latin):
autem separatis a communi one catholica sicut ip&iti¬
onemihi a laudunensi eccła data continet᷑. scilic&
paruulis intua parro echia causa i iuri arũtuarum
non baptizandis. & ob euntibus uiaticimuneris com¬
munione non reconciliandis: audiquid exhide ad
remedium pertinens. idem doctor catholicissimꝰ &
subtilissimarũ rerum inuestigator & gratia dĩ inuen¬
tor sagacissimꝰ dicat. Baptis miin quiens saneuicem
aliquando implere passionem de latrone illo cii ñ
baptizato dictũ est hodie mecũ eris in para dyso. non
leued ocumentũ idem beatus cỹprianus assumit : qđ
&iã atq &iã considerans inuenio ñ tantũ passionem
pronominexp̃i id quod ex baptis modeerat posse sup¬
plere : sed &iã fidẽ conuersionemq cordissiforte
ad celebrandum mysterium baptis miinangusti is
temporũ succurri non potest : Neq enim latroille
pronomine xp̃i crucificus est : sed promeritis facino¬

Expanded text:
autem separatis a communione catholica, sicut in petitiautem separatis a communione catholica, sicut in petitione mihi a Laudunensi Ecclesia data continetur, scilicet parvulis in tua parochia causa injuriarum tuarum non baptizandis, et obeuntibus viatici muneris communione non reconciliandis, audi quid exinde ad remedium pertinens idem doctor catholicissimus et subtilissimarum rerum investigator, et gratia Dei inventor sagacissimus dicat : « Baptismi, inquiens, sane vicem aliquando implere passionem, de latrone illo, cui non baptizato dictum est: Hodie mecum eris in paradiso , non leve documentum idem beatus Cyprianus assumit. Quod etiam atque etiam considerans, invenio non tantum passionem pro nomine Christi id quod ex baptismo deerat posse supplere, sed etiam fidem conversionemque cordis, si forte ad celebrandum mysterium baptismi in angustiis temporum succurri non potest. Neque enim latro ille pro nomine Christi crucifixus est, sed pro meritis facino
Abbreviated transcription (Latin):
ostendi in cõmunione ecclesi astica restitui & permane¬
redebuerunt : Vnde cartaginense concilium de inregu¬
lariter idicantibus & iniust e iuidicatis & demaio¬
ris auctoritatis iudicibus. placuit inquit ut aquibus¬
cum que iudicibus ecclesiasticis ad alios iudices eccle¬
si asticos ubi est maior auctoritas fuerit prouocatũ:
non eis obsit quorũ fuerit soluta sententia si conuinci
non potuerint uł inimico animo iudicasse: uel aliqua
cupiditate aut gratia de prauati. De ep̃o aut̃ si forte
concilium dicit. Circa eos saneiquiens quifuerint
concordes ñ solũ circa eccłam cartaginensẽ scilic&
m&ropolim: sed & cirta omne sacerdotale consortium:
Etpost pauca. O port& ut quiuni uersis fratribus ac
toto concilio in hȩserit : non solum suaiure htegrosed
& dioceses possideat: Atuero qui sibim& putant ple¬
bessuas sufficere fraterna dilectione contempta:
nontantum dio ceses amittant : sed utdixi &iam
propriis publicacareant auctoritate ut rebelles : Deate

Expanded text:
ostendi, in communione ecclesiastica restitui et permanere debuerunt. Unde Carthaginense concilium de irregulariter judicantibus, et injuste judicatis, et de majoris auctoritatis judicibus: « Placuit, inquit , ut a quibuscunque judicibus ecclesiasticis ad alios judices ecclesiasticos, ubi est major auctoritas, fuerit provocatum; non eis obsit quorum fuerit soluta sententia, si convinci non potuerint vel inimico animo judicasse, vel aliqua cupiditate aut gratia depravati. Sane si ex concilium dicit : « Circa eos sane, inquiens, qui fuerint concordes, non solum circa Ecclesiam Carthaginensem, scilicet metropolim, sed et circa omne sacerdotale consortium. » Et post pauca: « Oportet ut quis universis fratribus ac toto concilio inhaeserit, non solum sua jure integro, sed et dioeceses possideat. At vero qui sibimet putant plebes suas sufficere fraterna dilectione contempta, non tantum dioeceses amittant, sed ut dixi etiam propriis publica careant auctoritate, ut rebelles. » De a te
Abbreviated transcription (Latin):
superq scãrum scripturarum auctoritati contrariũ & tano¬
num est sacrorum decr&is aduersum ut res & facultates ecde
si asticas quas in ordinatione episcopali ad regendum & regu¬
lariterdis pensandũ sinep̃tio suscepisti : ad turpis lucri prȩmiũ
in bene ficiumdones cũ paulus apłst eõ describens qualis debe¬
at esse ep̃s interaliadicat. Oport& inquiens ep̃m sine crimine
esse sicuidĩ dispensatorem non superbũ. non iracundũ ñ uino

Expanded text:
superque sanctarum Scripturarum auctoritati contrarium, et canosuperque sanctarum Scripturarum auctoritati contrarium, et canonum est sacrorum decretis adversumi ad regendum et regulariter dispensandum sine pretio suscepisti, ad turpis lucri praemium in beneficium dones, cum Paulus apostolus Tito describens qualis debeat esse episcopus, inter alia dicat: Oportet, inquiens, episcopum sine crimine esse sicut Dei dispensatorem, non superbum, non iracundum, non vino
Abbreviated transcription (Latin):
illis & diuitiae si affluant nolite cora pponere. Timere
sum̃ retributio nobis fiat & a re tributione iustorum alieno seffi¬
cit : Vnde abrahȩ uoce ardentidiuit dicitur memento
fili quia recepistibona inuitatua. Id crcoenimbon ahicre¬
cepit & malus ut illio plenius malareciper& qm̃hic fuerat
nec perbona conuersus : quia um largientem dm̃ huma na
mens bonioperis responsione non sequitur. Vnde nucrita
pietreditur : iustius indedamnatur. Hincenĩ perpsalmstã
dicitur deiecisti eosdum alleuarentur. qm̃ uidelic&re probi
cum recta operã diuinis muneribus nonre pendunt. cum totos
sehicdeserunt & affluentibus pros peritatibus dimittunt¬
incunde exterius proficiunt : inde abintimis cadunt : a multis
enimdicitur quoduix pauci aut potius pulli apudte quiddã
beneficii nisi prȩmũdatione prȩualent obtinere . quod satis

Expanded text:
illis ; et: Divitiae si affluant, nolite cor apponere . Timere illis ; et: Divitiae si affluant, nolite cor apponere . Timere quid boni sumus, retributio nobis fiat, et a retributione justorum alienos efficiat. Unde Abrahae voce ardenti diviti dicitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua . Idcirco enim bona hic recepit et malus, ut illic plenius mala reciperet, quoniam hic fuerat nec per bona conversus: quia cum largientem Deum humana mens boni operis responsione non sequitur, unde nutrita pie creditur, justius inde damnatur. Hinc enim per Psalmistam dicitur: Dejecisti eos dum allevarentur . Quoniam videlicet reprobi, cum recta opera divinis muneribus non rependunt, cum totos se hic deserunt, et affluentibus prosperitatibus dimittunt, unde exterius proficiunt, inde ab intimis cadunt. A multis enim dicitur, quod vix pauci, aut potius nulli apud te quiddam beneficii, nisi praemii datione praevalent obtinere: quod satis
Abbreviated transcription (Latin):
dicentis discite a mequiamitis sũe humilis corde & inueni&i s reꝗem animabus uñs
qui humils & mitis magister iterũ degraui & mportabiliplatodic̃ Sidixine
ensmalus ille seruus incorde suo moram facit dominus meus
uenire & coeperit percutere conseruos suos. Manduc& autẽ
abibut cum ebriis : ueni& dominus seruullius indiequa nonspe¬
rat. & hora quaignorat. & diuid & eum partemq: eius pona
cum hỹpocritis : Hinebeatus dicit gregorius. interhy pocritas¬
enim iuredeputatur qui exsimulatione disciplinȩ ministe¬
rium regiminis uertit inusum dominationis. &beatus a płs¬
paulus u&at non percussoremesse ep̃m. non quidem quinon
pertutiat pugnis subditos sed qui non percutiat accis&¬
& dictis suis conscientiam subiectorum : quos perproph&a
dns redarguit qui percutiunt pugnolmpie : Audiendũ ergo
nobis est p̃latis quod perquendam sapientẽ dicitur. Ducẽ
te constituerunt noliextolli. sed estoinillis quasi unus ex

Expanded text:
entis: Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris. . Qui humilis et mitis magister iterum de gravi et importabili praelato dicit: Si dixerit, inquiens, malus ille servus in corde suo, moram facit Dominus meus venire, et coeperit percutere conservos suos, manducet autem et bibat cum ebriis, veniet Dominus servi illius in die qua non sperat, et hora qua ignorat, et dividet eum, partemque ejus ponet cum hypocritis . « Hinc beatus dicit Gregorius : « Inter hypocritaenim jure deputatur, qui ex simulatione disciplinae, minisrium regiminis vertit in usum dominationis. » Et beatus aposPaulus vetat, non percussorem esse episcopum . Non quidem qui non percutiat pugnis subditos, sed qui non percutiat actist dictis suis conscientiam subjectorum, quos per prophetam inus redarguit: Qui percutiunt pugno impie . Audiendum ergo nobis est praelatis quod per quemdam sapientem dicitur; Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex
Abbreviated transcription (Latin):
Dicitur & amultis quod & cdericos & laicos tibi cõmis sos in mul¬
tis exeniis perdiuersas occasi ones graues. quod sc̃s leopapa
non x p̃iane deuotioniminime aũt episcopali religionicon uen ireo stendens
dicit si cut iquit p̃latus non uultgrauis oneris sarcinã ferre. lta ñ audeat¬
aliismportabile pondus imponere discipulien i sumus humilis & mitis magiftri

Expanded text:
Dicitur et a multis, quod et clericos et laicos tibi commissos in mutis exeniis per diversas occasiones graves, quod sanctus Leo papa non christianae devotioni, minime autem episcopali religioni convenire ostendens, dicit: « Sicut, inquit , praelatus non vult graalii importabile pondus imponere. Discipuli enim sumus humilis et mitis magistri
Abbreviated transcription (Latin):
meum : qui facit om̃s uoluntatos meas. Ego inquit tetuli
dedomopatristui. & posuite pascere gregempopulimei
& fuitecum in omnibus ubicũ q ambulasti. firmans regnũ
tuum in a &ernum & alia plurima quae illiimproperat : q̃m
post multiplicia dona grauiter in eum sineres pectu pecca ue¬
rit: Lege epłas pauli ad corinthios & ad galathas &hino suf¬
ficienter inuenies : Nam quateuor legimus species arro¬
gantium cum autbonũ seputant asehabere quod habent.
aut promeritis suis se habere quod habent. aut singulariter
sehabere quod habent. aut praec&eris sehaberequod habent
Ab his omnibus cortuum custodi. Iuxta quod scriptum est :

Expanded text:
meum, qui facit omnes voluntates meas. Ego, inquit, te tuli meum, qui facit omnes voluntates meas. Ego, inquit, te tuli de domo patris tui, et posui te pascere gregem populi mei, et fui tecum in omnibus ubicunque ambulasti, firmans regnum tuum in aeternum . Et alia plurima quae illi improperat, quoniam post multiplicia dona graviter in eum sine respectu peccaverat. Lege epistolas Pauli ad Corinthios et ad Galatas, et hinc sufficienter invenies. Nam quatuor legimus species arrogantium, cum aut bonum se putant a se habere quod habent, aut pro meritis suis se habere quod habent, aut singulariter se habere quod habent, aut prae caeteris se habere quod habent. Ab his omnibus cor tuum custodi, juxta quod scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
dit . dit enim a płs quid enim habes quod non accepisti: Siau¬
tem accepisti quid gloriaris quas i non acceperis.: haecenim
& dñi consu&udo & scõrum eius in scripturis legituresse
ut cumnon recognoscimus a quobona accepimus. & autbonis
faccis malis operibus respondemus aut ingrati existimus
ostend anturbona quae nobis impensa sunt quatenus illa
retognoscentes demalis nr̃is & debonorũ ingratitudine eru¬
bescamus & adbonareparanda & ad gratias referendas con¬
uertamur: Sic enĩ dñsagere in scripturis sepissi me legitur
ut depluribus pauca numero sed non merito admediũ de¬
uo cemus. aitenim ad peculiarẽ populũ suũ. popule m̃ sꝗd¬
fecitibi aut quid molestus fuitibi ostendemihi. Adduxi
uos perdertum quad raginta annis non sunt aterita uestim̃ ta
ur̃a manpade caelo pluuobis & oblitiestis me: & ad dauid:
dilectum seriumsuum de quodicit inuenidauidseruum

Expanded text:
dit. Ait enim Apostolus: Quid enim habes quod non accepisti? si audit. Ait enim Apostolus: Quid enim habes quod non accepisti? si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? . Haec enim et Domini consuetudo, et sanctorum ejus in Scripturis legitur esse, ut cum non recognoscimus a quo bona accepimus, et aut bonis factis malis operibus respondemus, aut ingrati existimus, ostendantur bona quae nobis impensa sunt, quatenus illa recognoscentes, de malis nostris et de bonorum ingratitudine erubescamus, et ad bona reparanda, et ad gratias referendas convertamur. Sic enim Dominus agere in Scripturis saepissime legitur, ut de pluribus pauca numero sed non merito ad medium devocemus. Ait enim ad peculiarem populum suum: Popule meus, quid molestus fui tibi? Ostende mihi. Adduxi vos per desertum quadraginta annis, non sunt attrita vestimenta vestra, manna de coelo plui vobis, et obliti estis me? Et ad David dilectum servum suum, de quo dicit: Inveni David servum
Abbreviated transcription (Latin):
Coraterrenis desideriis numquam leuare. Sunt namq ut beatꝰ
dicit gregorius non nulli quidonum intelligentiȩ percepert̃
sed tamen sola quae carnis sunt sapiunt. De quibus perpro¬
ph&ã dicitur. Sapientes sunt ut faciant mala . bene autẽ
nesciunt facere. Sed dñs quitalenta contulit : rationem
positurus redit . quia is quinuno spiritalia dona distribuit.
districte iniudiciomerita exquir&. quid quisq accepit consi¬
derat & quod lucrum deacceptis report& pensat : Considera
ergo quaesi netuomerito intalento intelligentiȩ accepisti
& uidene interra illud abscondas. & quod ds longe faciat
inde ab illo damneris.
Cp̃L Deniq dicitur a quibusdam quod portare patienternon
possis ut tibi a quoquam dicatur. quod quis quam tibibonũ
aliquod sine tuo merito exhibuerit: Haecnamq qualitas
animi : non de humilitate sed desuperbia manifestedescen¬

Expanded text:
cor a terrenis desideriis nunquam levare. « Sunt namque, ut beatus cor a terrenis desideriis nunquam levare. « Sunt namque, ut beatus dicit Gregorius , nonnulli, qui donum intelligentiae perceperunt, sed tamen sola quae carnis sunt sapiunt, de quibus per prophetam dicitur : Sapientes sunt ut faciant mala, bene autem nesciunt facere: sed Dominus qui talenta contulit, rationem positurus redit, quia is qui nunc spiritalia dona distribuit, districte in judicio merita exquirit, quid quisquis accepit considerat, et quod lucrum de acceptis reportet, pensat. » Considera ergo quae sine tuo merito in talento intelligentiae accepisti, et vide ne in terra illud abscondas, et quod Deus longe faciat inde ab illo damneris. Denique dicitur a quibusdam, quod portare patienter non possis, ut tibi a quoquam dicatur, quod quisquam tibi bonum aliquod sine tuo merito exhibuerit. Haec namque qualitas animi non de humilitate, sed de superbia manifeste descen
Abbreviated transcription (Latin):
dinauerat admonentem : Exerce inquit teipsũ ad pi&atem
Namcorporalis exercitatio ad modicũ utilis est̃. pietas
autem ad om̃ a utilis est. promissionem habens uite quae
punc est & futurȩ. Nemo adolescentiam tuam contemnat.
sed exemplum esto fideliũ in uerbo inconuersatione in ca¬
ritato infide incastitate. noline glegere gratiam quaei
te est quaed ata est tibi perproph&iam &impositionẽ manuũ
pres biterii. hocenĩ faciens : teipsũ saluum facies &eos quite
audiunt. Sin autem time frater acfili quod terribiliter dñs
dicit ei quiunũ talentum acceperat. & abiens fodit interra
& abscondit pecuniam dominisui. Serue male & piger sciebas
quia meto ubi non semino & congrego ubinonspargo & reliqua
Talentum quippe interra abscondere est : acceptum ingeniũ
interrenis actibus implicare. lucrum spiritale non quaerere.

Expanded text:
ordinaverat, admonentem: Exerce, inquit, teipsum ad pietatem: ordinaverat, admonentem: Exerce, inquit, teipsum ad pietatem: nam corporalis exercitatio ad modicum utilis est, pietas autem ad omnia utilis est, promissionem habens vitae quae nunc est, et futurae . Nemo adolescentiam tuam contemnat, sed exemplum esto fidelium in verbo, in conversatione, in charitate, in fide, in castitate. Noli negligere gratiam quae in te est, quae data est tibi per prophetiam, et impositionem manuum presbyterii: hoc enim faciens, teipsum salvum facies, et eos qui te audiunt. » Sin autem time, frater ac fili, quod terribiliter Dominus dicit ei qui unum talentum acceperat, et abiens fodit in terram, et abscondit pecuniam domini sui: Serve male et piger, sciebas quia meto ubi non semino, et congrego ubi non spargo , et reliqua. Talentum quippe in terra abscondere, est acceptum ingenium in terrenis actibus implicare, lucrum spiritale non quaerere,
Abbreviated transcription (Latin):
me contrate commoui nisiquiate talẽ coramdõ ad salutẽ. &
coram scło adhonorẽ episcopali grauitati & ordini debitumesse
cupiebam & esse commonebam. & tibi hocesse graueuidebiam
& hoc quidem tibi graue hactenus essepotuit . & propter
a&atem & quia scłi huius in stabilitatem acquam mutabi¬
le & fragile sit eatenus non cognouisti : Nunc autẽ horaet
umnos desomno surgere & nondebemus esse semper iuue¬
nes sicutbos malus semper est uitulus : Debemus anteocu¬
los mentis neglecta reducere . & depristinis erubescere
Sicut egregius praedicator nos ad monens dicit. quẽ fruc¬
tum habuistis tunc inquibus nunc erubescitis : & debemus
certare ut fructum nostrum habeamus in scificatione :
finem uero uitam a &ernam : Etsi frater & filimenonuis
aut dedignaris audire : audi& obaudi ipsumbe atũ paulũ
apłm timotheũ spiritalẽ filium suum quẽ iuuenem ep̃mor

Expanded text:
me contra te commovi, nisi quia talem coram Deo ad salutem, et me contra te commovi, nisi quia talem coram Deo ad salutem, et coram saeculo ad honorem episcopali gravitati et ordini debitum esse cupiebam, et esse commonebam? et tibi hoc esse grave videbam: et hoc quidem tibi grave hactenus esse potuit, et propter aetatem, et quia saeculi hujus instabilitatem, ac quam mutabile et fragile sit, eatenus non cognovisti. Nunc autem hora est jam nos de somno surgere . Et non debemus esse semper juvenes, sicut bos malus semper est vitulus. Debemus ante oculos mentis neglecta reducere, et de pristinis erubescere, sicut egregius praedicator nos admonens dicit: Quem fructum habuistis tunc in quibus nunc erubescitis ? Et debemus certare, ut fructum nostrum habeamus in sanctificatione, finem vero vitam aeternam. Et si, frater et fili, me non vis aut dedignaris audire, audi et obaudi ipsum beatum Paulum apostolum Timotheum spiritalem filium suum, quem juvenem episcopum
Abbreviated transcription (Latin):
puncti. cognoscentes mala quae fecimus: uitemus nealia
faciamus : & cũ iam ex magno usula crimarũ depeccatorũ
remissione coeperit esse fiducia : peruerba dĩ quae intelle¬
gimus. aduitã quoq & aliostrahamus. Ad hoc enĩ intelle gen¬
dasunt ut & nobis prosint. & intentiones piritali aliis c̃feraNt
p̃xriil Audiamus & obaudiamus beatum apłm secũ nos ad monen¬
tẽ. Non efficiamur in anis gloriae cupidi. inuicem in uidentes
inuicẽ prouocantes: &iterũ nobis dicit: Vid&e quomodo caute
ambul&is non ut insipientes sed ut sapientes . Redimente s tẽpus
qm̃ dies malisunt: & subiecties tote inuicẽ intimore xp̃i: &¬
alter alterius onera portate & sic adimplebitis legem xp̃i. & ho
nore inuicẽ praeuenientes : Dic frater acfili quid aluid ate exegi
postquam ep̃s factus es & diuitias terrenas adeptus es nisi ut dm̃
haberes placabilem: & epis copaliter uiuens & epis copalem habi¬
tudinemgerens te hominibus faceres uenerabilem: & proquib:

Expanded text:
puncti, cognoscentes mala quae fecimus, vitemus ne alia faciamus. 4. Et cum jam ex magno usu lacrymarum de peccatorum remissione coeperit esse fiducia, per verba Dei quae intelligimus ad vitam quoque et alios trahamus. Ad hoc enim intelligenda sunt, 1265 ut et nobis prosint, et intentione spiritali aliis conferantmonentem: Non efficiamur inanis gloriae cupidi, invicem invidentes, invicem provocantes ; et iterum nobis dicit: Videte quomodo caute ambuletis, non ut insipientes, sed ut sapientes: redimentes tempus, quoniam dies mali sunt , et: Subjecti estote invicem in timore Alter alterius onera portate, et sic adimplebitis legem Christi ; et: Honore invicem praevenientes . Dic frater ac fili, quid aliud a te exegi, postquam episcopus factus es, et divitias terrenas adeptus es, nisi ut Deum haberes placabilem, et episcopaliter vivens, et episcopalem habitudinem gerens, te hominibus faceres venerabilem? et pro quibus
Abbreviated transcription (Latin):
quet : Cum replericunctissimul opibus in ardescunt. audiant
quod scriptumest. qui festinat ditari : nonerit in nocens. pro¬
fecto enim qm̃ augere opes ambit: uitare peccatum neglegit.
&more auium captus. cum es camterrenarum rerum aiuidus
conspicit . quos trangul&ur peccatilaqueo non agnoscit : Cũ
quae lib& p̃sentis mundi lucradesiderant eaq quaedefutu¬
rodamna patiuntur ignorant. audiant quod scriptum est.
hereditas ad quam festinatur in principio : in nouissi mobene¬
dictione carebit. Ex hac quippe uitainitiũ ducimus ut adbe¬
nedictionis sortem in nouissimoueniamus. quutaq in prin¬
cipio haereditari festinant : sortem sibi in nouissi mobene¬
dictionis amputant. qm̃dũ perauaritiȩ nequitiã hic multi

Expanded text:
quet. Cum repleri cunctis simul opibus inardescunt, audiant quod scriptum est: Qui festinat ditari, non erit innocens . Profecto enim quoniam augere opes ambit, vitare peccatum negligit, et more avium captus, cum escam terrenarum rerum avidus conspicit, quo stranguletur peccati laqueo non agnoscit. Cum quaelibet praesentis mundi lucra desiderant, eaque quae de futuro damna patiuntur ignorant, audiant quod scriptum est: Haereditas ad quam festinatur in principio, in novissimo benedictione carebit . Ex hac quippe vita initium ducimus, ut ad benedictionis sortem in novissimo veniamus. Qui itaque in principio haereditari festinant, sortem sibi in novissimo benedictionis amputant: quoniam dum per avaritiae nequitiam hic multi
Abbreviated transcription (Latin):
agrum a grocopulatis usq ad terminũ loci. Numquid habitabitis
soliuos inmedioterrae : acsi a perte dicer&. quousq uos exten¬
ditis qui non habere in communi mundo consortes minime potestis
Coniunctos quidem premitis. sed contra quos uos ualeatis ex¬
tendere semper inuenitis : Cum augendis pecunus inhiant:
audiant quod scriptum est. auarus non impl&ur pecunia.
& quiamat diuitias: fructus non capi& exeis. Fructus quippe¬
i asfrucexillis caper& si eas benespargere nonamando uoluis s&:¬
qui a uero eas diligendo r&inet : hicutiq sine fructuderelin

Expanded text:
agrum agro copulatis usque ad terminum loci! Numquid habitabitis agrum agro copulatis usque ad terminum loci! Numquid habitabitis soll vos in medio terrę? Ac si aperte diceret: Quousque vos extenditis, qui noConjunctos quidem premitis, sed contra quos vos valeatis extendere semper invenitis. Cum augendis pecuniis inhiant, audiant quod scriptum est: Avarus non implebitur pecunia, et qui amat divitias fructus non capiet ex eis . Fructus quippe ex illis caperet, si eas bene spargere non amando voluissequia vero eas diligendo retinet, hic utique sine fructu derelin
Abbreviated transcription (Latin):
et non cooporuistis me infirmus & in cartere& ñiusitastisime: quibus¬
&iam praemittit dicens. discedite ame maledicti in ignem
a&ernum qui prae paratus est diabolo & angelis eius. Ecce ne¬
quaquam audiunt quia rapinas uel quae lib& alia uiolenta
commiserunt : & tamen a &ernis gehennȩ ignibus mancipant᷑.
hincergo colligendumest quanta damnatione plectendist̃
quialiena rapiunt sitanta anim aduersione feriunt᷑ quis ua
indiscr&e tenuerunt. perpendant quo eos oblig& reatures
rapta : sitali subicit poena nontradita. perpendant quod me¬
r&ur iniustitia inlata : sitanta percussione digna est pi&as
nom impensa : Cum aliena rapere intendunt : audiant qđ
scriptum est. Vaeei qui multiplicat non sua usquequo & ad gra¬
uat contra se densum lutum : A uaro quippe densũ lutũ c̃trase
ad grauare est terrenalucra cumpondere peccaticumulare :
Cummultiplicare largae habitationis spatiacupiunt : audiant
quod scriptum est . Vae qui coniungitis domum ad domum &

Expanded text:
ruistis me, infirmus et in carcere, et non visitastis me . Quibuiam praemittit dicens: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus . Ecce nequaquam audiun quia rapinas vel quaelibet alia violenta commiserunt, et tamen aeternis gehennae ignibus mancipantur. Hinc ergo colligendum est, quanta damnatione plectendi sunt qui aliena rapiunt, si tanta animadversione feriuntur, qui sua indiscrete tenuerunt. Perpendant quo eos obliget reatu res rapta, si tali subjicit poenae non tradita. Perpendant quod meretur injustitia illata, si tanta percussione digna est pietas non impensa. Cum aliena rapere intendunt, audiant quod scriptum est: Vae ei qui multiplicat non sua usquequo et aggravat contra se densum lutum ? Avaro quippe densum lutum contra se aggravare, est terrena lucra cum pondere peccati cumulare. Cum multiplicare largae habitationis spatia cupiunt, audiant dicitur: Vae qui coniungitis domum ad domum et
Abbreviated transcription (Latin):
Viniuersuconeliũ dix. Nemo ẽtraꝓph&as ne moc̃t ra euangelia facitsine peniculo
łtnicenũ concilũ quod sepo & i alis inuenit᷑ canonibus moresuo plures eiu at
erit ex ad inuentione aliqua uł quolib& modonagotiũ transig̃ns uł aliquid tale pror¬
sus ex cogitans turpis lucrigratia deiciat᷑ aclero & alienꝰ existat aregula : Et leo
inepł a adunuersos epõs puniuersas puintias c̃stitutos : Illud inꝗt duxim p̃monqp¬
dũ ut si cutñsuo ita ñ alienonomine aliꝗs dericorũ exercere foenꝰ attempt& indetens
enim ẽ crimen suum cõmodis alienis impendere. Foenus aũt hoc solũas putre &
exercere debimꝰ. ut qđ hicmisericordit̃ tribuimꝰ : ab eo dño ꝗmult plicit &im ꝑp&um
fratrũ contrahe c c̃satutauen ire tõptauerit & ꝓhibita fueritausus ad matere : asuo se
nouertt officio sũ nouendũ nec cõmunionim ñe futurũ ẽe t̃sortẽ ꝗ socius eẽnoluit discu¬

Expanded text:
rophetas, nemo contra Evangelia facit sine periculo. » Et Nicaenum concilium, quod saepe et in aliis invenitur canonibus, more suo plures causas erit ex adinventione aliqua vel quolibet modo negotium transigens, vel aliquid tale prorsus excogitans turpis lucri gratia, dejiciatur a clero, et alienus existat a regula. » Et Leo in epistola ad universos episcopos per universas provincias constitutos: « Illud, inquit , duximus praemonendum, ut sicut non suo, ita non alieno nomine, aliquis clericorum exercere fenus attentet. Indecens enim est crimen suum commodis alienis impendere. Fenus autem hoc solum aspicere et exercere debemus, ut quod hic misericorditer tfratrum contra haec constituta venire tentaverit, et prohibita fuerit ausus admittere, a suo se noverit officio submovendum, nec communionis nostrae futurum esse consortem, qui socius esse noluit disci
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ locutionis effren&ur. & tanto facilis ruina sequit᷑ : quan¬
to apud sequisq impudentius exaltat᷑: Hincenĩ scriptũ est
ante ruinã exaltabit᷑ cor: & haecelatio alios exrebus saecu
laribus alios uero exspiritalib possid& : Altornãq tumescit
auro altereloquio alter infimis & terrenis reb: alt̃ sũmis

Expanded text:
onem locutionis effrenetur. Sed tanto facilis ruina sequitur, quanonem locutionis effrenetur. Sed tanto facilis ruina sequitur, quanto apud se quisque imprudentius exaltatur. Hinc enim scriptum est: Ante ruinam exaltatur cor . Hinclaribus, alios vero ex spiritalibus possidet. Alter namque intumescit auro, alter eloquio, alter infimis et terrenis rebus, alter summis
Abbreviated transcription (Latin):
intercipit: cummentem superbia in rumpit
et quo ditiorem quemque ceperit. eo in dominio
quia quo amplius res uirtutis
sine humilitate agitur. eo latius ista dominatur:
quisquis uero eius inse trrannidem captiua
mente susceperit: hoc primum damnum patitur
quod lausocordis oculo iudicii aequitatem perdit.¬
U Nam cuncta quae ab aliis uel benegeruntur displicent.
et sola ei quaeipse uel praue egerit placent: semper
aliena opera despicit. semper miratur quod fa¬
cit. quia & quicquid egerit. egisse se singularitertre¬
dit . atque in eo quod exhibet per gloriae cupiditatẽ.
amplius quã ipse. sed quid boni ipse amplius quã alt̃ habeat.
neq: enĩpensat q̃ bona sp̃s alt̃ acceperit &ipsi desint : si quȩ bon a ipsi¬
ꝑlata cogitationũs patia secũ deambulans. laudessuas tacitꝰclamat : ñnũqũ a uero
ad tantã elationẽ mensducit᷑ ut in eo qđ tum & etiã ꝑ ostentati¬

Expanded text:
intercipit, cum mentem superbia inrumpit; intercipit, cum mentem superbia inrumpit; et quo ditiorem quemque ceperit, eo in dominio durior exurgit, quia quo amplius res virtutis sine humilitate agitur, eo latius ista dominatur. Quisquis vero eius in se tyrannidem captiva mente susceperit, hoc primum damnum patitur, quod clauso cordis oculo iudicii aequitatem perdit. Nam cuncta, quę ab aliis vel bene geruntur, displicent, et sola ei, quae ipse vel prave egerit, placent. Semper aliena opera despicit, / semper miratur, quod facit, quia et quicquid egerit, egisse se singulariter credit atque in eo, quod exhibet per gloriae cupiditatem, amplius, quam ipse, sed quid boni ipse amplius, quam alter habeat, neque pensant, quae bona spiritus alter acceperit, et ipsis desint, sed quae bona ipsiper lata cogitationum spatia secum deambulans, laudes suas tacitus clamat. Nonnunquam vero ad tantam elationem mens ducitur, ut in eo quod tumet etiam per ostentati
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ malorũ omniũ diffiniuit. pullũ enĩ peccatũ si necupiditate cõmittit᷑ & om̃is i licitꝰ appe¬
titus istius auiditatis ẽ morbus. amoripetuniȩ uilis ẽ om̃is affectio & anima lucri
cupida &iã pro exiguo perire non m&uit. Nullumq ẽ iustitiae i illo corde
uestigiũ in quo sibi auaritia fecithabitaculũ. hoc perfidus ludas iebria¬
tusueneno dũsitit lucrũ peruenit adlaqueum.
& uana gloria iactiteris atque arrogantia supere¬
ris : Vnde ego &tu quasi inspeculo inuerbis beatigre¬
gorii nos nostrasquementes conspiciamus. et nos coram
diuinis oculis componamus. Ait enim. Superbia
inquiens quam uitiorum radicem diximus: ne qua¬
quam unius uirtutis extinctione contenta contra
cuncta animae membra seerigit. quasi generalis
acpestifer morbus corpusomne corrumpit. ut quic¬
quid illa inuadente agitur. &iam si esse uirtus os¬
tendicur nom perhocdõ sed soliuan aegloriae seruitur
Quasi enim tyrannus quidam obsessam ciuitatem

Expanded text:
e malorum omnium diffinivit. Nullum enim peccatum sine cupiditate committitur, et omnis illicitus appetitus istius aviditatis est morbus. Amori pecuniae vilis est omnis affectio, et anima lucri cupida etiam pro exiguo perire non metuit, nullumque est justitiae in illo corde vestigium, in quo sibi avaritia fecit habitaculum. Hoc perfidus Judas inebriatus veneno, dum sitit lucrum, pervenit ad laqueum.et vana gloria jactiteris, atque arrogantia supereris. Unde ego et tu, quasi in speculo, in verbis beati Gregorii nos nostrasque mentes conspiciamus, et nos coram divinis oculis componamus. Ait enim : « Superbia, inquiens, quam vitiorum radicem diximus, nequaquam unius virtutis exstinctione contenta, contra cuncta animae membra se erigit, quasi generalis ac pestifer morbus corpus omne corrumpit, ut quidquid illa invadente agitur, etiam si esse virtus ostenditur, non per hoc Deo, sed soli vanae gloriae servitur. Quasi enim tyrannus quidam obsessam civitat
Abbreviated transcription (Latin):
uel commissa sibi administratione nud abitur:
nis quae data sunt uindicandis religiosoloco cuiustalisꝑ
sona c̃setrationõuł curã uł adminis trationẽ accepit: sinaũt laic sitꝗacape¬

Expanded text:
vel commissa sibi administratione nudabitur, vel commissa sibi administratione nudabitur, his quae data sunt vindicandis religioso loco, cujus talis persona consecrationem, vel curam, vel administrationem accepit: sin autem laicus sit
Abbreviated transcription (Latin):
ant quã seruilitimore coacti gementesq deseruiant : Nã dehui modi p̃lationi¬
b:uł p̃missis negotiis quibcũq ad inuentionib: p̃mia uł exenia quȩcũq
accipere. symoniaum & contrascasscripturas atq ut supra ostendi cop¬
tra sacros ẽ canones : Vnde etiam deges quibus debitae obseruationis
reuerentiam scã ecdesia exhib& incente sima xUũi¬
constitutione capitulo .ccc. Lii. constitutionis iusti¬
niani dicunt. ut locorum uenerabilium adminif¬
tratores sine pecunia fiant. Nullus neque ex
xnodochiis neque pto chotrophiis neque nosochomi¬
is neq: alicuus religiosȩ domus administrator uel
cuiuscumque curae ecđasticȩ gestor prȩst& aliꝗd ei a quo
p̃ponit᷑ uł cuicũq ꝑ sonȩ ꝓ cõmissa sibi administratione : ꝗ dũtorȩtc̃
haec quae disposuimus dederit aliquid uel acceperit
uel mediator factus fuerit : sacer dotio uel lero

Expanded text:
ant, quam servili timore coacti gementesque deserviant. » Nam de hujusmodi praelationiant, quam servili timore coacti gementesque deserviant. » Nam de hujusmodi praelationibus, vel praemissis negotiis, quibuscunque adinventionibus praemia vel exenia quaecunque accipere, simoniacum et contra sanctas Scripturas, atque, ut supra ostendi, contra sacros est canones. Unde etiam leges, quibus debitae observationis reverentiam sancta Ecclesia exhibet, in constitutione 117, capitulo 352 constitutionis Justiniani, dicunt: « Ut locorum venerabilium administratores sine pecunia fiant. Nullus neque ex xenodochiis, neque ptochotrophiis, neque nosocomiis, neque alicujus religiosae domus administrator, vel cujuscunque curae ecclesiasticae gestor, praestet aliquid ei a quo praeponitur, vel cuicunque personae, pro commissa sibi administratione. Qui autem praeter haec quae disposuimus dederit aliquid, vel acceperit, vel mediator factus fuerit, sacerdotio vel clero,
Abbreviated transcription (Latin):
riorũ ñ ꝓredhibenda gratiam ea his qui in me offendera Nhñ ꝑ
quãcũq p&itionẽ cuiꝰ cũqadiutorii ñ ꝑquascũq ad inuentitias
occasiones aut aclericis aut alaicis aut a parro echianis prbis
quaecũq p̃tia uł exenia seu ae molum̃ta exegi uel quolib&
modo quaesiui : sed inomnib: eorũ ꝓfectũ & locimihi cõmissi uti¬
litatẽ attendi. Vnde & reminiscidebes quia sepius te cõmonui
ut tibi cõmissis ꝗte libent̃ elegerunt ñ oneros sed gratios existeres
Etsimeae ad monitiones tibi ñ placent legecũ alii s omeliã beatigregorii in euglo egesũ
pastorbonꝰ & eã mentereconde in quaint̃ aliadic̃ desume & essenti alit̃ pastorbono cui for¬
mae debemꝰ inniti. cognosco in quit oues meas. id est diligo et cognoscuntne
meae id ẽ diligen obsecunt᷑ ꝗa oport& ut nob̵ cõmissi magiscdilettione ix p̃cobadi¬

Expanded text:
riorum, non pro redhibenda gratia mea his qui in me offenderant, non per riorum, non pro redhibenda gratia mea his qui in me offenderant, non per quamcunque petitionem cujuscunque adjutorii, non per quascunque adinventitias occasiones, aut a clericis, aut a laicis, aut a parochianis presbyteris, quaecunque pretia, vel exenia, seu emolumenta exegi, vel quolibet modo quaesivi, sed in omnibus eorum profectum, et loci mihi commissi utilitatem attendi. Unde et reminisci debes, quia saepius te commonui, ut tibi commissis, qui te libenter elegerunt, non onerosus, sed gratiosus existeres. Et si meae admonitiones non tibi placent, lege cum aliis homiliam beati Gregorii in Evangelio, Ego sum pastor bonus ; et eam mente reconde, in qua inter alia dicit de summe et essentialiter pastore bono, cujus formae debemus inniti: « Cognosco, inquit , oves meas, id est diligo, et cognoscunt me meae, id est diligentes obsequuntur: quia oportet ut nobis commissi magis dilectione in Christo obedi
Abbreviated transcription (Latin):
ferritam subditamente uoluerunt : Dec & igituruossa¬
cerdotali benignitate eorum moribus in omnibus respon¬
dere eorumq necessitatibus piacompassione concurrere:
Siquarum fortasse sunt uitia : haec maturis obuirgatio¬
nibus increpare . ut ipsa quoq: sacerdotalis indignatio. uirtute sit
admixta dulcedinis quatenꝰ & tunc a subiectis amaridebeat & iãcũ
grauit mouet᷑ quaeres personã urãm apud eorũ iudiciũ i magnã
quoq reuerentiã adducit quia sicut p̃ceps furorusitatusq des¬
picit᷑ : ita c̃traculpas discr&a in dignatio plerũq quo tarda fue¬
rit eo am plius fittimenda : Diligent̃ &ã debesattendere quod
ñ in mea sed indil audecuius ẽdonũ ꝓtuautilitatedico qe gonutri¬
tortuuapud quem apueritia usq ad iuuentutẽtuã exegis¬
tia &atẽ sicut uidisti & audisti ñ plargione beneficiorũ ñ pro
cõmendatione minis teriorũ ñ proreceptione eorundẽ ministe¬

Expanded text:
ferri tam subdita mente voluerunt. Decet igitur vos saferri tam subdita mente voluerunt. Decet igitur vos sacerdotali benignitate eorum moribus in omnibus respondere, eorumque necessitatibus pia compassione concurrere. Si quorum fortasse sunt vitia, haec maturis objurgationibus increpare, ut ipsa quoque sacerdotalis indignatio, virtute sit admista dulcedinis, quatenus et tunc a subjectis amari debeat, etiam cum graviter timetur. Quae res personam vestram apud eorum judicium in magnam quoque reverentiam adducit: quia, sicut praeceps, furor usitatusque despicitur, ita contra culpas discreta indignatio plerumque quo tarda fuerit, eo amplius sit timenda. » Diligenter etiam debes attendere, quod non in mea, sed in Dei laude cujus est donum, pro tua utilitate dico, quia et ego nutritor tuus, apud quem a pueritia usque ad juventutem tuam exegisti aetatem, sicut vidisti et audisti, non pro largitione beneficiorum, non pro commendatione ministeriorum, non pro receptione eorumdem ministe
Abbreviated transcription (Latin):
quanutritus fuistiunitum antiquitus fuerat de uote
elegerunt & obnixe sibi pastoremordinari p&uerunt¬
debitam eis uicem rependens epis copalem ac pastoralem
benignitatem impendas & non eos tamduriter tractos atq
ad fligas netr illis alios quos ante non nosti praeponas uel
superponas & degremio eccłae tibi commissae inquanutri¬
ti & educati fuerant illos sicut quosdam iam expulisti uel
abscedere compulisti non proiuias. uel cum gemitu ibidẽ
consistere cogas : Lege intellegenter & retinetenaciter hanc
epłam beatigregorii ad constantiũ mediolanensem ep̃m:
Scripta inquit fraternitatis ur̃ae suscipiens magnas omni¬
potentidõ gratias r&uli : quia ordinationis ur̃ae merui
cel ebratione releuari . Quod uero ex super no munere
inelectione ur̃a concorditer omnium conuenit adsensus:
hoc fraternitastua cum sũ madeb& consideratione pensa¬
re quia post dm̃ ualde est debi trix eis quisibi uos prae¬

Expanded text:
qua nutritus fuisti, unitum antiquitus fuerat, devote qua nutritus fuisti, unitum antiquitus fuerat, devote elegerunt, et obnixe sibi pastorem ordinari pedebitam eis vicem rependens, episcopalem ac pastoralem benignitatem impendas, et non eos tam duriter tractes atque affligas, neque illis alios quos ante non nosti praeponas vel superponas, et de gremio Ecclesiae tibi commissae, in qua nutriti et educati fuerant, illos, sicut quosdam jam expulisti, vel abscedere compulisti, non projicias, vel cum gemitu ibidem consistere cogas. » Lege intelligenter, et retine tenaciter hanc epistolam beati Gregorii ad Constantium Mediolanensem episcopum: « Scripta, inquit , fraternitatis vestrae suscipiens, magnas omnipotenti Deo gratias retuli, quia ordinationis vestrae merui celebratione relevari. Quod vero ex superno munere in electionem vestram concorditer omnium convenit assensus, hoc fraternitas tua cum summa debet consideratione pensare, quia post Deum valde est debitrix eis qui sibi vos prae