comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scentiã saritatis xpi: Idqͦ abinitio suꝑeminens suꝑterebacus supaquias cuidã
quomodo dita de pondere cupichitatis in abrupta abrssum & de subleuationoca¬
ritatis perspmtuum qui suꝑferebatur suꝑaquas : cuidicam : quomodo dicam neque enim
loca sunt quibus mergimur &emergimus. Quidsimilius & quiddis similius affectus sunt
amores sunt in munditia sps̃ nostri defluens inferius amore curarum & sc̃itastui ad tol¬
lens nos superius amore securitatis. & sursum corhabeamus ad te ubispstuus suꝑfertur
superaquas &ueniamus ad suꝑeminentem requiem cum ꝑ transierit anima nostra
aquas quae sunt sine substantia. Defluxit angelus de fluxitanima hominis & indica¬
uerunt abrssum uniuersaespiritalis creacurae in ꝓfundo tenebroso nisi dixisses ab initi¬
ofiatlux & factaest lux & in herer& cibi omnis oboediens intellegentia caelestis ciui¬

Expanded text:
scientiam caritatis Christi. ideoque ab initio supereminens superferebatur super aquas. cui dicam, quomodo dicam de pondere cupiditatis in abruptam abyssum et de subleuatione caritatis per spiritum tuum, qui superferebatur super aquas? cui dicam? quomodo dicam? neque enim loca sunt, quibus mergimur et emergimus. quid similius et quid dissimilius? affectus sunt, amores sunt, inmunditia spiritus nostri defluens inferius amore curarum et sanctitas tui attollens nos superius amore securitatis, ut sursum cor habeamus ad te, ubi spiritus tuus superferebatur super aquas, et ueniamus ad supereminentem requiem, cum pertransierit anima nostra aquas, quae sunt sine substantia. Defluxit angelus, defluxit anima hominis et indicauerunt abyssum uniuersae spiritalis creaturae in profundo tenebroso, nisi dixisses ab initio: fiat lux, et facta esset lux, et inhaereret tibi omnis oboediens intellegentia caelestis ciui
Abbreviated transcription (Latin):
deinde consideras iudicem : Non consideras aduocatum : potest iste seueriorem ferresen¬
centiã quuinterpellare non desinit: ut paternae reconciliationis in nos conferacurgratia
sed & siqua imminerent grauia nequa quã nos axpõsepara redeberent : Curnos pillo non
&iã dura et a cerba toleremus quiꝓ nobis tã indigna suscepit: id eoq deb& in nobis ee
caritus utnullis periculis reuocemur axp̃o scriptum ẽ enim & qua multa excludẽre non
pocerit caritatẽ & flumina non condudent eã Quia torrentẽ transit anima diligentis:
nulla tempestas nullum ꝓfundum periculũ nulus cerror mortis aut peneuim caricatis

Expanded text:
deinde consideras iudicem, non consideras aduocatum. potest iste seueriorem ferre sendeinde consideras iudicem, non consideras aduocatum. potest iste seueriorem ferre sententiam, qui interpellare non desinit, ut paternae reconciliationis in nos conferatur gratia? Sed etsi qua inminerent grauia, nequaquam nos a Christo separare deberent. cur nos pro illo non etiam dura et acerba toleremus, qui pro nobis tam indigna suscepit? ideoque debet in nobis esse caritas, ut nullis periculis reuocemur a Christo. scriptum est enim: aqua multa excludere non poterit caritatem et flumina non concludent eam, quia torrentem transit anima diligentis. nulla tempestas, nullum profundum periculum, nullus terror mortis aut poenae uim caritatis
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ diffidere ꝑseuerantia debeamus Cuius fuit tantum diuturna etiugis ubestas ut pri¬
mnop̃destinar&. deinde uocar& & quos uocar& hos &iustificar& & quos iustificar&
hos &darificar& poterit deserere quos itntis beneficis suis usque ad pmia psecutus est
int̃ tot beneficiadi num etuende sunt aliqu a ccus a toris in sidiae : sed quis audeat accusa¬
re quoselectos diuino cornit iudicio : nũds pater ipse contulit potest suadona rescindere
quos ad optione suscepit eos a paterni affectus gratia relegare : sed m&us e neiudex
seuerorsit : Considera que miudicem habeas. nempexpodedit pater omne iudiciuut pote¬
t ergo teilledamnare que redemit amorte ꝓ quo scobtulit cuius uittm suae mortis merte¬
dem eẽ cognoscit : non nedic& quae utilittis in sanguine meo sidampnoquemipsesalutiui

Expanded text:
nae diffidere perseuerantia debeamus, cuius fuit tam diuturna et iugis ubertas, ut prinae diffidere perseuerantia debeamus, cuius fuit tam diuturna et iugis ubertas, ut primo praedestinaret, deinde uocaret et quos uocaret hos et iustificaret et quos iustificaret hos et clarificaret. poterit deserere quos tantis beneficiis suis usque ad praemia prosecutus est? inter tot beneficia dei num metuendae sunt aliquae accusatoris insidiae ? sed quis audeat accusare quos electos diuino cernit iudicio? num deus pater ipse qui contulit potest sua dona rescindere et quos adoptione suscepit eos a paterni affectus gratia relegare? sed metus est ne iudex seuerior sit: considera quem habeas iudicem. nempe Christo dedit pater omne iudicium. poterit ergo te ille damnare, quem redemit a morte, pro quo se obtulit, cuius uitam suae mortis mercedem esse cognoscit ? nonne dicet: quae utilitas in sanguine meo, si damno quem ipse saluaui?
Abbreviated transcription (Latin):
ra ut dipatris ergatepium ꝓpositum delarar& qui mosti obtulit filium : & filius mortis acer¬
bitatem sentire non potuit quodinpatrefuit nihil sibi reliquid t̃otum ꝓte obtulit qđ in plenitu¬
dine diuinitatis nihil ipse amisit & teredẽmit. Considera affectum patriũ quod pietatis
ẽ. quasi morituri filii suscepit periculum quasi orbittitis hausit dolorem n& ibi perir& fruc¬
tus redemptionis : Tantum fuit dñostudium tuae salutis ut ꝓpemodum de suopereclitar&
consecrar& mire &iã ad didit pronobis omnibus tradidit illum : Vt ostender& qđ ita om̃s
diligat ut dilectissimũ sibi filium ꝓsingulis trader&: ꝓ quibus igicur quod su ꝑ omnia
st dedit potest fieriut in illo uniuersa donauerit: Nihilenim excepit qui omniũ cessit auc¬
corem Nihilẽ igitur quod negari n obposse uereamur : Nihilẽ in quo demunificentiae diui¬

Expanded text:
ura, ut dei patris erga te pium propositum declararet, qui morti obtulit filium. et filius mortis acerura, ut dei patris erga te pium propositum declararet, qui morti obtulit filium. et filius mortis acerbitatem sentire non potuit, quod in patre fuit: nihil sibi reliquit, totum pro te obtulit, quod in plenitudine diuinitatis nihil ipse amisit et te redemit. considera affectum patrium. quod pietatis est quasi morituri filii suscepit periculum, quasi orbitatis hausit\' dolorem, ne tibi periret fructus redemptionis. tantum fuit domino studium tuae salutis, ut propemodum de suo pericli-II\consecraret. mireĮ, etiam addidit: pro nobis omnibus tradidit illum, ut ostenderet quod ita omnes diligat, ut dilectissimum sibi filium pro singulis traderet. pro quibus igitur quod super omnia est dedit, potest fieri ut non in illo uniuersa donauerit? nihil enim excepit qui omnium cessit auctorem. nihil est igitur quod negari nobis posse uereamur, nihil est in quo de munificentiae diui
Abbreviated transcription (Latin):
& domesticos inhierus alem. Indigne in quit passioness̃ huius temporis ad futurã glo¬
nã Scriptura tibidicit ad dequia uita beata his aduersis saccula riũ molesti¬
arũ aut passionum corporalium nonminuitur sed magis probatur: Adde qđ uł
patrimonii damna non sentit uelnecessitudinum fortimente abscondit dispen¬
dia ab sorb& dolore ad de quia nescit naufragia quisem ꝑ inportu tranquil¬
lctis e : Ouidillud qđ labortibi comunis cuomni est creatura quia ꝓpt̃ ce
mundus ipse serui tutẽ tolerat corruptionis quia cũ ses tibilaboris huius & ex¬
pectacionis commune consortium .e. soloccasum suũ recognoscit łuna defectũ
erroremstellarum lumina dumtotius corporis nostri expectatur redemptio sedue¬
reris dubios uitae anfructus & aduersarii insidias tumhab ecis auxilium di habeastan¬
tam eius indignationẽ ut filio ꝓprio prote non peꝑcerit : Pulchro uerbo usa est script¬

Expanded text:
et domesticos inHierusalem.indignae inquit passiones sunt huius temporis ad futuram gloet domesticos inHierusalem.indignae inquit passiones sunt huius temporis ad futuram gloriam scriptura tibi dicit. adde quia uita beata his aduersis saecularium molestiarum aut passionum corporalium non minuitur, sed magis probatur. adde quod uel patrimonii damna non sentit uel necessitudinum forti mente abscondit dispendia, absorbet dolorem. adde quia nescit naufragia qui semper in portu tranquillitatis est. quid illud quod labor tibi conmunis cum omni est creatura, quia propter te mundus ipse seruitutem tolerat corruptionis, quia cum sanctis tibi laboris huius et expectationis conmune consortium est? sol occasum suum recognoscit, luna defectum, errorem stellarum lumina, dum totius corporis nostri expectatur redemptio. Sed uereris dubios uitae anfractus et aduersarii insidias, cum habeas auxilium dei, habeas tantam eius dignationem, ut filio proprio pro-te non pepercerit? pulchro uerbo usa est script
Abbreviated transcription (Latin):
subditum qui ad sciuit in noxium. Tanti igi turbene ficuidebitor non rependis obsequiũ
nontam ad debitinexum : quã ad muneris accepti conuersationẽ coheres xp̃i eẽ : compa¬
tere sic commoriare si consepellire cumxp̃o. Suscipe passiones eius : ut supra passiones
cumeodem ee merearis : Vide quomodo tibi pecccitti superioradonauit : ut nihil face¬
r& ob eẽ qđ pecccisti: Vide quomodo tehosititur : ne amittts qđ accepisti: Breuis hũi
laboris ẽ meta & corona fructus ꝑp&ui, Tolerabilis passio merces in aestimabilis
quidenĩ tungit anig nobilitttis adiectio: sederit tibi in futurum gloriosa nobilitas
deuotionis acfidei : Nunc census tenuor iustus angustior sederunt tibi diuitiae re¬
munerationis acernȩ in quibus rei ullius egere nom possis : Nã amissiõ filiorũ reci¬
pies ꝑp&uos : quos susceperas temporales dic&ur d&e: beatus qui hab& semen insion

Expanded text:
subditum, quia adsciuit innoxium. Tanti igitur beneficii debitor non rependis obsequium? subditum, quia adsciuit innoxium. Tanti igitur beneficii debitor non rependis obsequium? non tam ad debiti nexum quam ad muneris accepti conseruationem. coheres Christi es, si conpatiare, si commoriare, si consepeliare cum Christo. /suscipe passiones eius, ut supra passiones cum eodem esse merearis. uide quomodo tibi peccata superiora donauit, ut nihil faceret obesse quod peccasti. uide quomodo te hortatur, ne amittas quod accepisti. breuis huius laboris est meta et corona fructus perpetui, tolerabilis passio, merces inaestimabilis. quid enim te angit? an ignobilitatis abiectio ? sed erit tibi in futurum gloriosa nobilitas deuotionis ac fidei. num census tenuior, uictus angustior ? sed erunt tibi diuitiae remunerationis aeternae, in quibus rei ullius egere non possis. num amissio filiorum ? recipies perpetuos, quos susceperas temporales. dicetur de te: beatus qui habet semen in Sion
Abbreviated transcription (Latin):
iniustitiã meã dño & ture misisti impi&ates cordis mei: sed & illud mihi ꝓdẽ quod non
iusti ficcimur exoperibus legis Non habeo igitur undegloriari in operibus meis pos¬
sim: Non habeo unde me iactem &ideo gloriabor in xp̃o: Nonglori abor quia iustus
sum sed glori abor quia redemptus sum: Gloriabor non quia uacuus peccatis sum
sed quia mihi remissa peccatt sunt. Non glori abor quia ꝓfui neque quia ꝓfuit mihiquis¬
mor temgustauit: Fructuosior culpa quã in nocentia : In nocentia arrogantem
mefecerat culpa subiectum reddidit: habes igitur quibus latio tibi ꝓfuit legis:
sed dicis quia ꝑlegem suꝑ abundauit peccatũ. Sed ubi supra abunda uit pecccitum
suꝑ abundauit & gratia Mortuus especcato ohomo. Ergolexiam non obͥ ẽ resur¬
& quia peccatorem reconcili auit patri:multomagis comendat in nocentẽ & tu&ur

Expanded text:
iniustitiam meam domino et tu remisisti impietates cordis mei. sed et illud mihi prodest quod non iniustitiam meam domino et tu remisisti impietates cordis mei. sed et illud mihi prodest quod non iustificamur ex operibus legis. ! non habeo igitur unde gloriari in operibus meis possim, non habeo unde me iactem et ideo gloriabor in Christo. non gloriabor quia iustus sum, sed gloriabor quia redemptus sum. gloriabor non quia uacuus peccatis sum, sed quia mihi remissa peccata sunt. non gloriabor quia profui neque quia profuit mihi quismortem gustauit. fructuosior culpa quam innocentia. innocentia arrogantem me fecerat, culpa subiectum reddidit. habes igitur quibus latio tibi profuit legis. sed dicis quia per legem superabundauit peccatum. sed ubi superabundauit peccatum, superabundauit et gratia. mortuus es peccato, homo; ergo lex iam non obest. resuret qui peccatorem reconciliauit patri multo magis commendat innocentem et tuetur
Abbreviated transcription (Latin):
Scriptume enim incanticis Exuitunicam mea quomodo induameam: lauipedes ieos
quomodo inquinabo eos mortificata igitur nobis sunt corporis membra : quur eius pul¬
lulant uitia: Id eolex non pualuit quia carnem non mortificauit: ideo quasi umbra
crimina Ergo &obfuit quidigitur opus fuit ut lex ꝓmulgar&ur si profutura non
erat: habemus iam legem naturae: Erat unus quisq sibilex quiopus legis scriptu ha¬
bebat incordesuo Illam non tenuimus quur ad debatur & altera incuius operib caro
non poss& iustificari: accessit uinculum non solutio: addita epeccatorum agnitio n
remissio. Peccauimus oms qui poteramus excusationem praetendere ꝑignorantiã os
obstrustum est omnibus ꝓfuit. Tamen mihi coepi confiteri quod negabam : Coepidelic¬
tum meũ cognoscere & iniustitiã meã non operire. Coepi pronuntiare aduersus me

Expanded text:
scriptum est enim in Canticis: exui tunicam meam, quomodo induam eam? laui pedes meos, scriptum est enim in Canticis: exui tunicam meam, quomodo induam eam? laui pedes meos, quomodo inquinabo eos? mortificata igitur nobis sunt corporis membra, cur eius pullulant uitia? ideo lex non praeualuit, quia carnem non mortificauit, ideo quasi umbra crimina: ergo et obfuit. Quid igitur opus fuit ut lex promulgaretur, si profutura non erat? habebamus iam legem naturae, erat unusquisque sibi lex, qui opus legis scriptum habebat in corde suo. illam non tenuimus: cur addebatur et altera, in cuius operibus caro non posset iustificari ? accessit uinculum, non solutio; addita est peccatorum agnitio, non remissio. peccauimus omnes, qui poteramus excusationem praetendere per ignorantiam: os obstructum est omnibus. profuit tamen mihi. coepi confiteri quod negabam, coepi delictum meum cognoscere et iniustitiam meam non operire, coepi pronuntiare aduersus me
Abbreviated transcription (Latin):
tis mundi quid cum cupiditatibus : quid cum luxuria atque lasciuia quibus in xpomortui
riora quae sunt. non que corruptibilia & terrena quaeramus : xp̃s surgens a mortuis su&e¬
rem hominẽ ad fixum cruci reliquit nouum resuscitauit: xp̃s. Ideo mortuus ẽ ut & nospec¬
cato moreremur. dõ resurgeremus: Mostudi ẽ caro nr̃a quiditerũ peccato reuiuis cit
quiditerum peccto oboedit: quiditerum peccatũ regnat in mortuis cũ mors finis pecca¬
siautẽ xp̃s in nobis ergo sit nobis caro mortua ꝓpter peccatum : sp̃s uero uiuat ꝓpt̃ iusti¬
ficationem. Si quoderat in possibile legis solutu est in spũ ambulemus sic passionesse¬
pelimus sicrucem huius corporis non resoluamus: sicuro grã fumpeccati quod deletum
est in crucexpi non rescribamus siu&eris hominis amictum quem exuimus non induamus

Expanded text:
tis mundi, quid cum cupiditatibus, quid cum luxuria atque lasciuia, quibus in Christo mortui tis mundi, quid cum cupiditatibus, quid cum luxuria atque lasciuia, quibus in Christo mortui riora quae sunt, non quae corruptibilia et terrena quaeramus. Christus surgens a mortuis ueterem hominem adfixum cruci reliquit, nouum resuscitauit. Christus ideo mortuus est, ut et nos peccato moreremur, deo re-urgeremus. mortua est caro nostra, quid iterum peccato reuiuescit, quid iterum peccato oboedit? quid iterum peccatum regnat in mortuis, cum mors finis peccaccepimus. si autem Christus in nobis, ergo sit nobis caro mortua propter peccatum, spiritus uero uiuat propter I iustificationem. sic quod erat inpossibile legi solutum est, si in spiritu ambulemus: sic passiones sepelimus, si crucem huius corporis non resoluamus, si chirographum peccati, quod deletum est in cruce Christi, non rescribamus, si ueteris hominis amictum quem exuimus non induamus.
Abbreviated transcription (Latin):
dedit cuimens hominis sese adoptemperandum dedit . &eiseruire coepit ut eẽt subdi¬
ta sed caro subiecta nonerat quia sapientia carnis non .ẽ. legi subdita. & p̃ceptis eius
repuonabat non enim poterat uirtuti oboedire cupiditatib: dedita & lenocinus
carnalibus in pliccita : Ideo laborandum ẽ ut teneamus dĩ gratiã: mensitaqbona
sirationi intendat: sed parũ ꝑfecta nisi habeat guberna culum xp̃i: Uenit enimdñs ilis
quinrãs passiones crucisuae adfiger& peccata donar& incuius morte iustificati su¬
mus ut totus mundus eius munda r&ur sanguine. Deniq in mosteipsius baptizatisumꝰ
Sugitur in illius morte dimittuntur nobis peccata : &iam peccatorum nobis passiones in illius
mos temoriantur in illius crucis dauis teneantur ad fixae : siin illius morte mortuisumunis
quiditerum tamquã uiuentes ad ea quae sunt mundana reuocamur: quid nobiscũ elemex¬

Expanded text:
dedit, cui mens hominis sese ad optemperandum dedit et ei seruire coepit, ut esset subdidedit, cui mens hominis sese ad optemperandum dedit et ei seruire coepit, ut esset subdita; sed caro subiecta non erat, quia sapientia carnis non est legi subdita et praeceptis eius repugnabat. non enim poterat uirtuti oboedire cupiditatibus dedita et lenociniis carnalibus implicata. ideo laborandum est, ut teneamus dei gratiam. mens itaque bona, si rationi intendat, sed parum perfecta, nisi habeat gubernaculum Christi. uenit enim dominus Iesus, qui nostras passiones cruci suae adfigeret, peccata donaret. in cuius morte iustificati sumus, ut totus mundus eius mundaretur sanguine denique in morte ipsius baptizati sumus. si igitur in illius morte dimittuntur nobis peccata, etiam peccatorum nobis passiones in illius morte moriantur, illius crucis clauis teneantur. adfixae. si in illius morte mortui sumus, quid iterum tamquam uiuentes ad ea quae sunt mundana reuocamur? quid nobis cum elemen
Abbreviated transcription (Latin):
in lecebras : In quo periculo unum ẽ remedium: ut quemlex liberare non pocuit libena
tiamea quã non putabã cẽpeccatũ mortem mihi operatasit dum ꝑditur & supra modũ
factum sit ipsum peccatum: Erat enimpeccatũ & sinesciebatur: sed cognitione coacerba¬
tum ẽ : & quasi in crem̃tum erroris assumpsit. atq in naturam delicticessit forma man¬
datimihitamen mors nonsit ciu ꝓmptum ẽ ad xp̃m confugere ꝑquẽ soluimur omnimor¬
tis periculo Absoluta igit᷑ &iam secunda ẽ ꝓpositio quiamandatũ mibilegis mors
non ẽ & simortẽ oper&ur quodenim conturbamus fragilitatis ẽ : quodeuadim̃
xpr̃. Ergo ut ad exordia sermonis huius reuerttmus mens bona est quaehab& trac¬
cationem rationis & intendit sapientiae disciplinis: sed grauis lucttẽ ei cũ mortis
corpore & plerumq: rationem mentis uincit carnis in lecebra: Id eo dñs primolegẽ

Expanded text:
inlecebras. in quo periculo unum est remedium, ut quem lex liberare non potuit liberet inlecebras. in quo periculo unum est remedium, ut quem lex liberare non potuit liberet tia mea, quam non putabam esse peccatum, mortem mihi operata. sit, dum proditur, et supra modum factum sit ipsum peccatum — erat enim peccatum, etsi nesciebatur, sed cognitione coaceruatum est et quasi incrementum erroris adsumpsit atque in naturam delicti cessit forma mandati.-, mihi tamen mors non sit, cui promptum est ad Christum confugere, per quem soluimur omni mortis periculo. absoluta igitur etiam secunda est propositio, quia mandatum mihi legis mors non est, etsi mortem operetur. quod enim conturbamur fragilitatis est, quod euadimus Christi. Ergo ut ad exordia sermonis huius reuertamur, mens bona est, quae habet tractationem rationis et intendit sapientiae disciplinis, sed grauis lucta est ei cum mortis corpore et plerumque rationem mentis uincit carnis inlecebra. ideo dominus primo legem
Abbreviated transcription (Latin):
discutiamus quomodo non sit mihimors qđ ꝑbonũ lic& mihi operatũ ẽ mostem : Sic enĩꝓpo¬
suit apostolus: Quodergobonum ẽ mihimors ẽ : absit sed peccctũ ut appareat peccatũ
ꝑbonũmihi operatum ẽ mortẽ: Ittiq spectemus singula: Mandatum utiq legis ẽ Lex
autem spiricalis est : cuius gratiã uideo pulchritudinẽ laudo formã p̃dico p̃ceptũ ad miror
Sed quia carnalissum ego & uenundatussum subpeccato trahor inuitus adculpam: &enim
quasi seruo culpadominatur.: Itaq: odiocrimen & facio: mens odit : taro concupiscit : Ego
ccm in utraq quilegimente consentio & carne quod nolo hocago. bonumergomandatũ
cui consentio & mens bona quae quod bonim e eligit. Bona adiudicandum sed infirma plerũq
ad resistendũ quia repugnat ei corporis ado ententia : & captiuã eamtrahit aderroris

Expanded text:
discutiamus quomodo non sit mihi mors quod per bonum licet mihi operatum est mortem. sic enim prodiscutiamus quomodo non sit mihi mors quod per bonum licet mihi operatum est mortem. sic enim proposuit apostolus: quod ergo bonum est mihi mors est? absit; sed peccatum, ut pareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem. itaque spectemus singula. mandatum utique legis est, lex autem spiritalis est, cuius gratiam uideo, pulchritudinem laudo. formam praedico, praeceptum admiror: sed quia carnalis sum ego et uenundatus sum sub peccato, trahor inuitus ad culpam. etenim quasi seruo culpa dominatur. itaque odi crimen et facio. mens odit, caro concupiscit: ego tamen in utraque, qui legi mente consentio et carne quod nolo hoc ago. bonum ergo mandatum, cui consentio, et mens bona, quae quod bonum est eligit. bona ad iudicandum, sed infirma plerumque ad resistendum, quia repugnat ei corporis adpetentia et captiuam eam trahit ad erroris
Abbreviated transcription (Latin):
quibus dam mostisit cũmortisit & dñi s alutaris aduentus ꝑquẽ redemptisumꝰ : Infidelis enim
mortẽsibi quaerit exgratia man& autem mandati gratia: & enĩ sicut cognitio uenenato¬
rũ poculorũ consũmatus ad disciplinã medicinae sic diuinũ mandatũ aduitã a&ernã : Sicut
autẽ ei qui maleutitur noxiis potionibus cognitio earũ imalum uertitur & periculũ & quo
magis uenena cognouerit hoc se intellegit amplius perilitari : sic forma mandati his quima¬
lelegẽ interp̃itint᷑ uł de monstrata atq interdicta peccata uitare non possunt mortis auco¬
res. Sicut egobonũ antidotum &iã in prudenti aut intemperanti nonbonũ sicbonũm andatũ
&iã intemperanti nonbonũ ẽ. Ergo bonum mandatũ quod alicui mors ẽ Res gonsũ igitur
habe primȩ ꝓpositionis quia potest ẽẽ bonũ mandatum qđ mihimors ẽ bonũ ꝑnaturã salutoris

Expanded text:
quibusdam morti sit, cum morti sit et domini salutaris aduentus, per quem redempti sumus? infidelis enim quibusdam morti sit, cum morti sit et domini salutaris aduentus, per quem redempti sumus? infidelis enim mortem sibi quaerit ex gratia, manet autem mandati gratia. etenim sicut cognitio uenenatorum poculorum consummatur ad disciplinam medicinae, sic diuinum mandatum ad uitam aeternam. sicut autem ei qui male utitur noxiis potionibus cognitio earum in malum uertitur et periculum et quo magis uenena cognouerit hoc se intellegit amplius periclitari, sic forma mandati his qui male legem interpretantur uel demonstrata atque inter dicta peccata uitare non possunt mortis auctor est. sicut ergo bonum antidotum, etiamsi inprudenti aut intemperanti non bonum, sic bonum mandatum, etiamsi intemperanti non bonum est. ergo bonum mandatum, quod alicui mors est. responsum igitur habe primae propositioni, quia potest esse bonum mandatum, quod mihi mors est: bonum per naturam salutaris
Abbreviated transcription (Latin):
condicione lubricapenitus cohibere non potuit. Cogno uienim peccatũ qđ nescieb ã cognoui
concupiscentiã eẽ peccatũ & hacoccasione cognitionis peccati aera cumulata sunt : qua
subpeccati uulnerae: quia cognitioculpae quaemihiꝓfutura uidebatur : haec nocuit ut screm qđ
uitare non poterã. Peccatum enimꝑdidit & ꝑbonum denunciationis suae peccatiipsius acer¬
bauit inuidiam. Ittiq supra modum factum est peccatũ mihi : quia cumulatum ẽ denunciatione
mandati: Crescit enim culpa cũ ꝓditur neccau&ur. Quomodo ergobonummandatũ qđ mihi mors
c̃ aut quomodonon ẽ mihimors quod ꝑbonũ significationissuae de monstrandũ peccatũ opera¬
tum ẽ in memortẽ nãcestum ẽ quod morsmihi accessit dum qđ facio agnoscopeccatũ sicut ipse
dñs ait : sinonuenissem & locutus fuissem his peccatũ non haberent, Quidmiraris igitursilex

Expanded text:
condicione lubrica penitus cohibere non potuit. cognoui enim peccatum quod nesciebam, cognoui condicione lubrica penitus cohibere non potuit. cognoui enim peccatum quod nesciebam, cognoui concupiscentiam esse peccatum, et hac occasione cognitionis peccati aera cumulata sunt, quia sub peccati uulnere, quia cognitio culpae, quae mihi profutura uidebatur, haec nocuit, ut scirem quod uitare non poteram. peccatum enim prodidit et per bonum denuntiationis suae peccati ipsius aceruauit inuidiam. itaque supra modum factum est peccatum mihi, quia cumulatum est denuntiatione mandati; crescit enim culpa, cum proditur nec cauetur. quomodo ergo bonum mandatum, quod mihi mors est? aut quomodo non est mihi mors, quod per bonum significationis suae demonstrandum peccatum operatum\'est in me mortem? nam certum est quod mors mihi accessit, dum quod facio agnosco peccatum, sicut ipse dominus ait: si non uenissem et locutus fuissem his, peccatum non haberent. quid miraris igitur si lex
Abbreviated transcription (Latin):
seruituti nescis quodredemerit texp̃s non emerit non auro & argento redemptiestis de
uana urã conuersatione paternae traditionis sed p̃tiososanguine agni : clamat apłspe¬
trus. Ergoredemptus adño es & seruus es quicreatus es: seruus es qui redem ptus es & qua¬
sidño seruitutem debes & quasi redemtori : Nec inferiorem put :s liber tatem subxp̃o
quã libestatem ec̃ ad dignitatẽ ae qualis: adtuitionem praestantior est: ad gratiã paraduer¬
sus lapsum cautior aduersus suꝑbiam tectior : It alibercaitemaccepisti cut meminisse manũ¬
missoris tuidebeas ut patrono cuo noueris legitimũ obsequium deferendũ ne ab ingratore¬
uocaur libertas. Quid tebeatius qui sub dño regnas : & subpatronomilitas quid autem ẽ. quod
tibi non contulit dñs legem dedit adiunxit gratiã. Lexenim peccatũ denuntiauit : sedin

Expanded text:
seruituti? nescis quod redemerit te Christus, non emerit? non auro et argento redempti estis de seruituti? nescis quod redemerit te Christus, non emerit? non auro et argento redempti estis de uana uestra conuersatione paternae traditionis, sed pretioso sanguine agni clamat apostolus Petrus. ergo redemptus a domino es et seruus es qui creatus es, seruus es qui redemptus es et quasi domino seruitutem debes et quasi redemptori. nec inferiorem putes libertinitatem sub Christo quam libertatem esse. ad dignitatem aequalis, ad tuitionem praestantior est, ad gratiam par, aduersus lapsum cautior, aduersus superbiam tectior. ita libertatem accepisti, ut meminisse manumissoris tui debeas, ut patrono tuo noueris legitimum obsequium deferendum, ne ab ingrato reuocetur libertas. quid te beatius, qui sub domino regnas et sub patrono militas? Quid autem est quod tibi non contulit dominus? legem dedit, adiuncxit gratiam. lex enim peccatum denuntiauit, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
commercia degeneris nexui seruitutis addicant. Disce humilita tẽ ohomo. a postolici
uim cognosce magisterii: seruum tedicas libertus es: Siliberum te iactes seruus es:
siã & ille qui quasi seruus redemptus est liberta tẽ hab& &iste quiquasi liber uocatus est
bonumest illi ut seruũ xp̃i se eẽ cognosccit. sub quo seruitus tuta est & libertas secura : Qui
quasi idictũ paulum uł in ipso iure asserit : sciuit discernere interlibertũ & liberum:
Rideo non ofunctorie sed ꝓoriedixit: quie nĩ uocatus ẽ dñ oseruus. libertus ẽ dñi : similiter
quiliber uocatus ẽ seruus ẽ xp̃i. Reuera enĩ om̃s xpĩ libertisumus ne molib: Om̃s enim
in seruicute generati: quid seruili conditioni ad rogxitiã libertaus assurmis: quideitulo
nobilitatis usurpas seruilis hereditas nescis quodte adae atq euae culpa mancipauerit

Expanded text:
commercia degeneris nexui seruitutis addicunt Disce humilitatem, homo, apostolici commercia degeneris nexui seruitutis addicunt Disce humilitatem, homo, apostolici uim cognosce magisterii. si seruum te dicas, libertus es: si liberum te iactes, seruus es. nam et ille qui quasi seruus redemptus est libertatem habet et iste qui quasi liber uocatus est bonum est illi ut seruum Christi se esse cognoscat, sub quo seruitus tuta est et libertas secura. quis quasi idiotam Paulum uel in ipso iure adserit? sciuit discernere inter libertum et liberum et ideo non perfunctorie, sed proprie dixit: qui enim uocatus est in dominos seruus, libertus est domini; similiter qui liber uocatus est seruus est Christi. reuera enim omnes Christi liberti sumus, nemo liber; omnes enim in seruitute generati. quid seruili condicioni adrogantiam libertatis adsumis? quid titulos nobilitatis usurpas, seruilis hereditas? nescis quod te Adae atque Euae culpa mancipauerit
Abbreviated transcription (Latin):
culpae : caro autẽ uoluntatis ministra. Nonergo uendat nos uolunitis nostra : clamat apls:
Vescitis qm̃ cui exhib&isuos seruos ad oboediendum. serui estis eius cui oboeditis. siue peccati
inmortẽ siue obȩditionis adiustitiã : Ergosi aut peccato seruimus aut iustitiae consi¬
deremus inqua parte seruitus tolerabilior fructus uberior: sed qui pocest eẽ frustus
inmorte: peccatienĩ stipendiummors. &ideo nullus in eo fructus ẽ sed pudoris dis¬
pendium : cumea quaegessimus erubescimus. Seruire autẽ iustitiae: libertas est
qui enimuocatus ẽ in dñoseruus : libertus ẽ dñi similit̃ quiliberuocatus ẽ seruus ẽ xp̃i: Vtraq
tus quasittinti s anguinis p̃tio conparaca. Clorios a autẽ liberitis quãnullus seruitus cul¬
pe nulla peccatorum uincla constringunt: nulla flagitiorũ onera nulla criminũ

Expanded text:
culpae, caro autem uoluntatis ministra. non ergo uendat nos uoluntas nostra. clamat apostolus: culpae, caro autem uoluntatis ministra. non ergo uendat nos uoluntas nostra. clamat apostolus: nescitis quoniam cui exhibetis uos seruos ad oboediendum, serui estis eius cui oboeditis, siue peccati in mortem siue oboeditionis ad iustitiam? ergo si aut peccato seruimus aut iustitiae, consideremus in qua parte seruitus tolerabilior, fructus uberior. sed qui potest esse fructus in morte? peccati enim stipendium mors et ideo nullus in eo fructus est, sed pudoris dispendium, cum ea quae gessimus erubescimus. seruire autem iustitiae libertas est; qui enim uocatus est in domino seruus libertus est domini: similiter qui liber uocatus est seruus est Christi. utraque tus quasi tanti sanguinis pretio comparata, gloriosa autem libertas, quam nulla seruitus culpae, nulla peccatorum uincula constringunt, nulla flagitiorum onera, nulla criminum
Abbreviated transcription (Latin):
idistipauperem in iuriã accipientẽ ꝓtexistieum: membratua. armapi&atis sunt : qui¬
bus pauperẽ ab iniuria uindicasti. Vidisti egenum : donasticum munerib: dextere tuae
mortem a tuo pectore reppulisti: Vidisti eum quiducitur ad mortẽ : eripuistieũ qua scrip¬
tum est: Eripe eum quiducitur ad mortẽ : mẽbratua sunt armaiustitiae : si in iuste ho¬
minẽ perire non passus es : Vidistimulierem : castigasti corpustuum: mostificasti libi¬
dines ꝓcaces mer& ricis oculos aduersatus deseruisti membratua arma sunt & arma
castimoniae : Contra autẽ sio culustuus uidit mulierẽ ad concupis cendum eã : a peru¬
stiuulnus: in p̃sistitelum corporituo: mẽbra tua arma peccatisunt: Vi disti possessio¬
nem pupillorum & paternis eos expulisti. sedibus transtulisti terminos quos posuer
pacrestui : membra tua arma in iquitatis sunt: Affectus igitur noncaro: austor ẽ

Expanded text:
a iustitiae. uidisti pauperem iniuriam accipientem, protexisti eum: membra tua arma pietatis sunt, quia iustitiae. uidisti pauperem iniuriam accipientem, protexisti eum: membra tua arma pietatis sunt, quibus pauperem ab iniuria uindicasti. uidisti egenum, donasti eum muneribus: dextera tua mortem a tuo pectore reppulisti. uidisti eum qui ducitur ad mortem, eripuisti eum, quia scriptum est: eripe eum qui ducitur ad mortem: membra tua sunt arma iustitiae, si iniuste hominem perire non passus es. uidisti mulierem, castigasti corpus tuum, mortificasti libidines, procaces meretricis oculos auersatus deseruisti: membra tua arma sunt et arma castimoniae. contra autem si oculus tuus uidit mulierem ad concupiscendum eam, aperuisti uulnus, inpressisti telum corpori tuo: membra tua arma peccati sunt. uidisti possessionem pupillorum et paternis eos expulisti sedibus, transtulisti terminos quos posuerunt patres tui: membra tua arma iniquitatis sunt. affectus igitur, non caro auctor est
Abbreviated transcription (Latin):
possimus ꝑuenire adiustitiã. Potest ergo ad quiri iustitia intendamus igitur studio in
formã euangelice dostrinae : minimũ studii plerumq: ꝓmaximo habentur Instudio
enim sunt omnia ꝑ qđ ad hib&ur oboedientia : quae in utrumq: lib& partẽ ꝓpenderit
aut culpam adiungit : aut gratiã : Haeonos in primo adam traxit ad mortẽ : haec inadam
secundo aduitã uocciuit : Non ẽ qđ cui quã nrm ad scribamus erumnã : nis inraẽ uoluntat:
Nemoten&ur adculpã nisi uolunta teꝓpria deflexerit: Non habent crimen quae inse¬
runtur reluctantibus : uoluntaria tantũ commissa. sequitur delictorum in uidia: qđ
in alios deriuemus: Voluntarium sibimilitẽ elegit xp̃s uoluntariũ seruum sibi diabolus
austionat᷑: neminẽ iugo seruitutis adstrictum possid& nisi sceiprius pecccitorũ uere uendi¬
derit: Quid carnem quasi infirmã accusamus mebra nostra arma sunt & arma iustitiae:

Expanded text:
possimus peruenire ad iustitiam. potest ergo adquiri iustitia discendo. intendamus igitur studio in formam euangelicae doctrinae. minimum studii plerumque pro maximo habetur. in studio enim sunt omnia, per quod adhibetur oboedientia, quae in utramlibet partem propenderit aut culpam. adiungit aut gratiam. haec nos in primo Adam traxit ad mortem, haec in Adam secundo ad uitam uocauit. Non est quod cuiquam nostram adscribamus aerumnam nisi nostrae uoluntati. nemo tenetur ad culpam, nisi uoluntate propria deflexerit. non habent crimen quae inferuntur reluctantibus, uoluntaria tantum commissa sequitur delictorum inuidia, quod in alios deriuemus. uoluntarium sibi militem eligit Christus, uoluntarium seruum sibi diabolus auctionatur. neminem iugo seruitutis adstrictum possidet, nisi se ei prius peccatorum aere uendiderit. quid carnem quasi infirmam accusamus? membra nostra arma sunt iniustitiae et arm
Abbreviated transcription (Latin):
ter usus eaquȩ intellegere non poterat quomodo aborigene essent dicta quȩ rebatẽ
quia in hoc psalmo commentarium origenis inuenire non poterit opinionem magis
insinua resuam quam inscientiam uoluit confiteri: quamille sumptam claro sermo¬
ne disseruit: & alienum errorem disertius excusatus est Restat igitur utrursun
ad fontem ser monis recunaemus hȩbrei : &uideamnus quomodo scriptum sit ubinos
habemus sicut filii excussorum : ibilegitur cennean nauria quod aquila in¬
terpraecatus ẽ sicut filii pubestatem simmachus & theodotio sicut filiu iuuen¬
tutis sexta ehox Noc nor quod nos dicere possumus exacuti sensus esequoena¬
nifestum est adalescentiae populos intellegi xpianos Secundum illudeo pno
ta tacharia qͥm̃ extendite mibi iuda ut arcum & saluator desemesa pioe quesur
me sicut sagittam elestam & infar& rcsua abscondditebeeo &indinctise cinonib

Expanded text:
ter usus ea, quae intellegere non poterat, quomodo ab Origene essent dicta, quaerebat. qui, ter usus ea, quae intellegere non poterat, quomodo ab Origene essent dicta, quaerebat. qui, quia in hoc psalmo commentarium Origenis inuenire non potuit, opinionem magis insinuare suam quam inscientiam uoluit confiteri, quam ille sumptam claro sermone disseruiad fontem sermonis recurramus Hebraei, et videamus, quomodo scriptum sit. Ubi nos habemus, sicut filii excussorum: ibi legitur, CHEN BNE ANNAURIM, quod Aquila interpretatus est, sicut filii pubertatum. Symmachus, et Theodotion, sicut filii juventutis. Sexta ἡκόνεος νοῦ, quod nos dicere possumus, exacuti sensus. Ex quo manifestum est, adolescentiae populos intelligi Christianos, secundum illud exempta Zacharia: « quoniam extendi te mihi Juda, ut arcum » . Et Salvator de semetipso: « Posui me sicut sagittam electam. Et in pharetra sua abscondit me » . Denique in
Abbreviated transcription (Latin):
parari. Hoc contra iura naturae plena fides patiebatur immogaudens animus ad petebat
& amorem filiorum maiore dm̃ amore contempnens. insola eustochio quae & ꝓpositi
& nauigationis eius comes erat quiescebat sulcabat interim nauis mare & cunctis quicũ ea
uehebantur littora respicientibus. lauer sostendebat oculos neuider& quod sine tormento

Expanded text:
parari; hoc contra iura naturae plena fides patiebatur, immo gaudens animus adpete- Ibat parari; hoc contra iura naturae plena fides patiebatur, immo gaudens animus adpete- Ibat et amorem filiorum maiore in deum amore contemnens in sola Eustochio, quae et propositi et nauigationis eius comes erat, adquiescebat. sulcabat interim nauis mare et cunctis, qui cum ea uehebantur, litora respicientibus illa auersos tenebat oculos, ne uideret, quos sine tormento
Abbreviated transcription (Latin):
ad sueculum pertinent memor sola sidici potest & in comitata adheremum antoniorum atque
paulorum pergere gestiebat. Tandemque ex asta iheme a pestomari redeuntibus ad ecde¬
sias suas ep̃is p̃sa uoto cumcis & desiderionaui gabat . quidultra differo : descendit adpor¬
tum fractẽ cognatis ad finibus & quod his maius ẽ. liberis psequentibus iam carbas a tende¬
bantur & remorum ductu nauis in altum ꝓtrochebatur paulin &toxotius supplices manus ten¬
debat inlittore Rufina iamnobilis ut suas expectar& nuptias: tacens fl&ibus obsecrabat : & tam illa
sic ofiendebat ad caelum oculos pi&atem infilios pi&ate indm̃ superans nes ciebat sematrẽ
cum dolore pugnabat. In eo cunstis ad mirabilior quo magnam uincer& caritatem: Inter hos¬
tium manus & captiuitatis duram necessitatem nihil crudelius est quam parentes aliberis se¬

Expanded text:
ad saeculum pertinet, memor sola — si dici potest- et incomitata ad heremum Antoniorum atque ad saeculum pertinet, memor sola — si dici potest- et incomitata ad heremum Antoniorum atque Paulorum pergere gestiebat. tandemque exacta hieme, aperto mari redeuntibus ad ecclesias suas episcopis ipsa uoto cum eis et desiderio nauigabat. quid ultra differo ? descendit ad portam fratre, cognatis, affinibus et-quod his maius est — liberis prosequentibus. iam carbasa tendebantur et remorum ductu nauis in altum protrahebatur, paruus Toxotius supplices manus tendebat in litore, Rufina iam nubilis, ut suas expectaret nuptias, tacens fletibus obsecrabat, et tamen siccos oculos tendebat ad caelum pietatem in filios pietate in deum superans. nesciebat matrem, ucum dolore pugnabat in eo cunctis admirabilior, quod magnam uinceret caritatem. inter hostium manus et captiuitatis duram necessitatem nihil crudelius est quam parentes a liberis se
Abbreviated transcription (Latin):
quam debilis &esuriens crbo sustentar&ur alterius Expoliabat filios & inter obiurganates ꝓpin¬
quos maiorem secis hereditatem xp̃i miseri cordiam dimittere loquebatur. Necdiu potuit ex cel¬
si apud sacculum generis & nobilissimȩ familiae uisitationes & frequentiam sustinere Mereba¬
tur honeroso & ora laudantium declinere acfugere festinabat. cumque orientis & occidentis epõs
obquasdam ecclesiarum dissensiones romamimperialis littere contraxis sent uidit ad mirabi¬
les uiros xp̃iquae pontifices paulinum anthiochene ep̃m epiphanium salamiae cypriquaenunc
constantia dicitur. Quorum epiphanium &iam hospitem habuit paulinum in aliam nente do¬
mum quasi ꝓprium humanitate possedit: Quorum accensa uistutibus permomenta patriam de sẽ¬
rere cogitabat Non domus non liberorum non familiae. non possessionum non alicuius rerquae

Expanded text:
quam debilis et esuriens cibo sustentaretur alterius. expoliabat filios et inter obiurgantes propinquam debilis et esuriens cibo sustentaretur alterius. expoliabat filios et inter obiurgantes propinquos maiorem se eis hereditatem Christi misericordiam dimittere loquebatur. Nec diu potuit excelsi apud saeculum generis et nobilissimae familiae uisitationes et frequentiam sustinere. maerebat honore suo et ora laudantium declinare ac fugere festinabat. cumque orientis et occidentis episcopos ob quasdam ecclesiarum dissensiones Romam imperiales litterae contraxissent, uidit admirabiles uiros Christique pontifices: Paulinum, Antiochenae urbis episcopum, Epiphanium, Salaminae Cypri, quae nunc Constantia dicitur, quorum Epiphanium etiam hospitem habuit, Paulinum in aliena manentem doma quasi proprium humanitate possedit. quorum accensa uirtutibus per momenta patriam deserere cogitabat. non domus, non liberorum, non familiae, non possessionum, non alicuius rei, quae
Abbreviated transcription (Latin):
quaenunc in scĩs locis uirginitatis & ecclesiae monile procetiosum. ẽ. rufinam quae in ma¬
turo funere pium matris animũ consternauit : & toxotium postquem parere desiuit. ut
intellegeres eam non diuseruire uoluisse officio coniugali s ed mariti desi derio quȩ mares
optabat liberos oboedisse: postquam uir mostuus ẽ. ita eum planxit ut ꝓpeipsa morere¬
tur. Ita se conuestit ad dnĩ seruitutem . ut mostem uider&ur eius obtasse: Quidergo referam
ample & nobilis domus & qodam oppulentissimȩ om̃s pene diuitias in pauperes erogatas
quid incunctos clementissimum animũ & bonitatem &iam in eos quos numquam uiderat
eua gantemc Quis in opũ moriens non illius uestimentis obuolutus ẽ . quis dynicorum non eus
facultatibus sustentatus ẽ: quoscuriosissime tota urbe perquirens damnum putabat siquis¬

Expanded text:
quae nunc in sanctis locis uirginitatis et ecclesiae monile pretiosissimum est, Rufinam, quae inmaquae nunc in sanctis locis uirginitatis et ecclesiae monile pretiosissimum est, Rufinam, quae inmaturo funere pium matris animum consternauit, et Toxotium, post quem parere desiuit, ut intellegeres eam non diu seruire uoluisse officio coniugali, sed mariti desiderio, qui mares optabat liberos, oboedisse —, postquam uir mortuus est, ita eum planxit, ut prope ipsa moreretur, ita se conuertit ad domini seruitutem, ut mortem eius uideretur optasse. quid ergo referam amplae et nobilis domus et quondam opulentissimae omnes paene diuitias in pauperes erogatas? quid in cunctos clementissimum animum et bonitatem etiam in eos, quos numquam uiderat, euagantem? quis inopum monens non illiusm uestibus obuolutus est, quis clinicorum non eius facultatibus susten-I tatus? quos curiosissime tota urbe perquirens damnum putabat, si quis
Abbreviated transcription (Latin):
taque uiro toxitio qui eneae &iuliorũ altissimum sanguinem trachit. Vnde &iã xp̃i uirgo
filia eius eustochiũ iulia nuncupatur . &ipse iulius amagnodimissum nomen iulo. Ethaec
dicimus non quo habentibus gyaendia sint. sed quo contempnentibus mirabilia. Saeculi homi
nes suscipiunt eos quihis pollent priui legiis. nos laudamus quiꝓs aluatore ista despexerint
Etmirum in modum quos habentes parui pendimus. si habere noluerint p̃dicamus: His inquã
osta maioribus & fecunditate acpudicitia ꝓbata. primum uiro de inppinquis. & totius or¬
bis testimonio cum quinque liberos edidiss& : Blesyllam supercuius mostem eam romȩ con¬
solatussum. Paulinum quae scm & ad miralem uirum & ꝓpositi & rerum suarum pamma¬
chium reliquit heredem : aquẽ superobitũ eius. paruum libellum edidimus. eustochiũ

Expanded text:
taque uiro Toxotio, qui Aeneae et Iuliorum altissimum sanguinem trahit. unde etiam Christi uirgo, taque uiro Toxotio, qui Aeneae et Iuliorum altissimum sanguinem trahit. unde etiam Christi uirgo, filia eius, Eustochium Iulia nuncupatur et ipse Iulius, a magno demissum nomen Iulo. et haec dicimus, non quo habentibus grandia sint, sed quo contemnentibus mies suscipiunt al. suscipiunt  eos, qui his pollent privilegiis. Nos laudamus, qui pro Salvatore ista despexerint: et mirum in modum quos habentes parvipendimus, si habere noluerint praedicamus. His inquam orta majoribus, et foecunditate, ac pudicitia bis testimonio, cum ! quinque liberos edidisset—Blesillam, super cuius morte eam Romae consolatus sum, Paulinam, quae sanctum et admirabilem uirum et propositi et rerum suarum Pammachium reliquit heredem, ad quem super obitu eius paruum libellum edidimus, Eustochimñ,
Abbreviated transcription (Latin):
oppinione caelebratur. Quam roma habitantem nullus extra romã nouerat. Latentem inbe¬
lem & barbara & roma terra miratur. Cuius enimgentis homines ad scãloca non ueniunt:
Quis autem in scĩs locis p̃ter paulam quod plus inter homines mira r&ur inuenit: & sicut intermul¬
tas gemmas procetiosissima gemma micat. &iubar solis paruo signiculostellarum obruit &
obscurat: ita cunctorum uistutes & potentia sua. humilitate superauit. Minimaq fuit inter
omnes ut omniummuor ess& : Et quanto plus sed eiciebat tantomagis axp̃o subleuebatur la¬
tebat & non latebat. fugiendo gloriã gloriam merebatur quae uistutes qua sibi umbram se¬
quitur & ad p&it ores sui deserens ad p&it contemptores: Sed quid ago narran di ordinem p̃t̃¬
mittens dum in singulis teneor non seruo praecepta dicendi: Taliigitur stirpe generata iunc¬

Expanded text:
opinione celebratur; quam Romae habitantem nullus extra Romam nouerat, latentem in Beopinione celebratur; quam Romae habitantem nullus extra Romam nouerat, latentem in Bethlem et barbara et Romana terra miratur. cuius enim gentis I homines ad sancta loca non ueniunt? quis autem in sanctis locis praeter Paulam, quod plus inter homines miraretur, inuenit ? et sicut inter multas gemmas pretiosissima gemma micat et iubar solis paruos igniculos stellarum obruit et obscurat, ita cunctorum uirtutes et potentias sua humilitate superauit minimaque fuit inter omnes, ut omnium maior esset, et quanto se plus deiciebat, tanto magis a Christo subleuabatur. latebat et non latebat. fugiendo gloriam gloriam merebatur, quae u i uirtutem quasi umbra sequitur et adpetitores sui deserens adpetit contemptores. sed quid ago? narrandi ordinem praetermittens, dum in singulis teneor, non seruo praecepta dicendi. Tali igitur stirpe generata iunc
Abbreviated transcription (Latin):
rant patrem. Quorum altera scipionum grecorum quȩ ꝓgenies .e. alter per omnes fe¬
regrecias usque hodie &stemmatibus & diuitis ac nobilitate agamm nonis festur san¬
guinem trahere quidecennali troiam obsidione deleuit Nos nihil laudabimus nisi
quod ꝓprium .ẽ. &depurissimo scae mentis fonte ꝓfestur. Quam quam ch̃s atque sal¬
uator in euuangelio doceat a postolos sciscitantes quid sibi red diturus sit qui omnia
sua ꝓnomine eius dimiserint tentuplum in prece sentia rum recepturos & in futuro
uitã aeternã: Ex quo intellegimus non laudis esse possidere diuitias. sed ꝓxp̃o eas contem ne
Non tumere adhonores. sed ꝓdĩfide cos parui pendere: Uere quod pollicitus est & ser¬
uissuis & ancillis saluator reddit in prȩsenti Namquȩ unius urbis contempsit gloriam . totius orbis

Expanded text:
rant patrem - quorum altera Scipionum Gracchorumque progenies est, alter per omnes Grant patrem - quorum altera Scipionum Gracchorumque progenies est, alter per omnes Graecias usque hodie et stemmatibus et diuitiis ac nobilitate Agamemnonis fertur sangui- I nem trahere, qui decennali Troiam obsidione.deleuit-, nos nihil lau- I dabimus, nisi quod proprium est et de purissimo sanctae mentis fonte profertur. quamquam dominus atque saluator in euangelio doceat I apostolos sciscitantes, quid sibi redditurus sit, qui omnia sua pro I nomine eius dimiserint, centuplum in praesentiarum recepturos m et in futuro uitam aeternam — ex quo intellegimus non laudis esse possidere diuitias, sed pro Christo eas contemnere, non tumere ad honores, sed pro domini fide eos parui pendere -, uere, quod pollicitus est seruis suis et ancillis saluator, reddidit in praesenti. nam quae unius urbis contempsit gloriam, totius orbis