comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sedde illa quac incado est ad firma requid possumꝰ:
Nisiquod nullus in eamalus est. Necquisquam
de inceps in de ceciditi aut casurus est: & quođs
angelis peccantibus non peꝑcit sicut scribit
a postolus p&rus. sed carceribus caliginis inferi
rerudens tradidit in iudicio punien dosseruars :¬
Quomodo aũt sehabeat beatissima illa suꝑna
socidias. quacibisint differentiae prȩpositarũ.

Expanded text:
Sed de illa quae in coelo est, affirmare quid possumus, nisi quod nullus in ea malus est, nec quisquam deinceps inde cecidit aut casurus est, ex quo Deus angelis peccantibus non pepercit, sicut scribit apostolus Petrus; sed carceribus caliginis inferi retrudens tradidit in judicio puniendos reservari Quomodo autem se habeat beatissima illa et superna societas, quae ibi sint differentiae praepositurarum,
Abbreviated transcription (Latin):
sputtione pascitur. landepropru lacatur.÷
Adhomerẽ coneleuat rerũ affluentĩ habundantia
ocoltat Mun diergo lucrũ quaerit᷑ sub eiꝰhonoris
specioes quoundidestruiluera debuerunt. Xõq
mens humulicatis a rripere adelationẽ cogitat

Expanded text:
tione pascitur, laude propria laetatur, ad honorem cor elevat, rerum affluentium abundantia exsultat. Mundi ergo lucrum quaeritur sub ejus honoris specie quo mundi destrui lucra debuerunt. Cumque mens humilitatis culmen arripere ad elationem cogitat
Abbreviated transcription (Latin):
anucous qrupsum sineullo peccatimesrtat sonquis¬
sime occiderat. peripsum ius tissime amittenit
potius uoluntate susceptum est. Vt unus
pecatum toller & mundi: sicut unus peccatum
misit inmundẽ boc est inuniucusu gecihumanũ¬
nisi quod ille unus unum pecca tum misit i pmundu
is teero unus non solum illud unum sed cunctasim id
abstulit quȩ addita inuenit : Vnde dicit a postolus
ponsicut perunum peccantẽ ita est & donum
nam iudicium quidem & uno in condem natione
gratia aut̃ exmultis delictis iniustificationem
Quia utiq illud unũ quod originaliter trahitur
& iamsis olumsit ob noxios damnation: facit:
Gratiauero exmultis delictis iustificat hominem
qui pra&er illud unum quod communiter cum
omuibus originaliter traxit. sua quoq. propria
onaufiom nes homines adiustificationem uitae
sae fuinidicat exadam nemi nemnatum pisidamna¬
tioned&ineri : Et neminem nisi in xp̃o renatũ
adampatione liberari: dequa punum hominẽ¬

Expanded text:
am ipsum sine ullo peccati merito iniquissime occiderat, per ipsum justissime amitteret potius voluntate susceptum est; ut unus peccatum tolleret mundi, sicut unus peccatum misit in mundum, hoc est, in universum genus humanu Ille unus unum peccatum misit in mundum; iste vero unus non solum illud unum, sed cuncta simul abstulit, quae addita invenit. Unde dicit Apostolus: « Non sicut per unum peccatum, ita est et donum: nam judicium quidem ex uno in condemnationem, gratia autem ex multis delictis in justificationem. Quia utique illud unum quod originaliter trahitur, etiam si solum sit, obnoxios damnationi facit: gratia vero ex multis delictis justificat hominem, qui praeter illud unum quod communiter cum omnibus originaliter traxit, sua quoque propriain omnes homines ad justificationem vitae ; satis indicat, ex Adam neminem natum nisi damnatione detineri, et neminem nisi in Christo renatum a damnatione liberari. CAPUT LI
Abbreviated transcription (Latin):
puni quan suera reint: Sicut enu semꝑdicena
saltitas lacst Ita non nomuda quiburdamauia
uera mocuerant: nde coram discipulis pnis la¬
quutionem suia silentio temperins ait Multa
halico uobis dicerir sechiuno nomporestis illaportare
lnmonendi sunt igitur simplices. irtsicut fulla ciã¬

Expanded text:
quam vera reticere. Sicut enim semper dicentem falsitas laesit, ita nonnunquam quibusdam audita vera nocuerunt. Unde coram discipulis Dominus locutionem suam silentio temperans, ait: Multa habeo vobis dicere, sed nunc non potestis illa portare . Admonendi sunt igitur simplices, ut sicut f
Abbreviated transcription (Latin):
curuana egredi anima urguetur e diumale habriti
quasi a dbene uiuendum salus amisa requiraur:
ft cunc gemunt homines quoddõ ser̃iuire noluer.
quanido damna neglegentia esuae recuperare ser¬
uu undo nequaquam possunt : Vnde alias dicitur:
Suno occadeet eoe erinceiiquirebant eũ : Atcontr
quo illos disciplinae flagella castigant : Nisienim
correctus hereditatem daredis poner& erudire
eos ꝑmolestias non curar& : Hinc namq ad iohannẽ
dñs ꝑ angelũ dicit: ego quos amo. arguo. & castigo
hinc rursum scriptũ est: filimi. noli neglegere
disciplinam dĩ. neq fatigeris cum ab eo argueris:
quemenim diligit dñs castigat. flagellat omnem
filiũ quem recipit : Hinc psalmista ait: Multȩ
dolore e clamans ait: Siiustus fuero. non leua¬
bo capiit. saturatus afflictione & miseria
Dicendũ aegris est. ut sicaelestem patriam suã
quȩrunt necessario in hac labores uel ut in aliera

Expanded text:
cum jam egredi anima urgetur, diu male habita cum jam egredi anima urgetur, diu male habita quasi ad bene vivendum salus amissa requiritur. Et tunc gemunt homines quod Deo servire noluerunt, quando damna negligentiae suae recuperare serviendo nequaquam possunt. Unde alias dicitur: Cum occideret eos, tunc requirebant eum . At contra entiant, quo illos disciplinae flagella castigant. Nisi enim correctis haereditatem dare disponeret, erudire eos per molestias non curaret. Hinc namque ad Joannem Dominus per angelum dicit: Ego quos amo arguo et castigo . Hinc rursum scriptum est: Fili mi, noli negligere disciplinam Domini, neque fatigeris cum ab eo argueris. Quem enim diligit Dominus castigat, flagellat autem omnem filium quem recipit . Hinc Psalmista ait: Multae dolore exclamans, ait: Si justus fuero, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria . Dicendum est aegris, ut si coelestem patriam, suam credunt, necessario in hac labores velut in aliena
Abbreviated transcription (Latin):
& inferre mortem humano generi. &iam ꝑdit
non peꝑcit : honorem itaq suũ alienis dat: qui
addĩ imaginem ac similitu dinem. conditus. uitȩ
suae tempora malignorũ spirituũ uoluptatibus
amminis trat: Annos &iam suos crudeli tradit.
qui aduoluptatem maledominantis aduersaru.
accepta uiuendi spatia &pendit : Ubibene subdit̾:
Neforte impleantur ex̃tranei uiribus tuis. & la¬
bores tui sint indomo aliena: Quisquis enim
per acceptam ualitudinem corporis. ꝑ tribu tã
sibi sapientiam mentis. non eercendis uir tutib
sed ꝑp&randis uitiis elaboͬrat. nequaquam siuis
uiribus suam domum sed & traneorum habita¬
cula id est inmundorum spirituum facta
multiplicat : Nimirum uelluxuri ando uel
cuipbuendo agens ut &iam se addito per dĩorũnume
quando comsumpseras cartis & corpustur : plesuns
enim ac cepia salus carnis puitia &penditur edeu
repeata subidiahitur. cum molestus caro ed feritur

Expanded text:
et inferre mortem humano generi etiam perditus et inferre mortem humano generi etiam perditus non pepercit? Honorem itaque suum alienis dat, qui ad Dei imaginem ac similitudinem conditus, vitae suae tempora malignorum spirituum voluntatibus administrat. Annos etiam suos crudeli tradit, qui ad voluntatem male dominantis adversarii, accepta vivendi spatia expendit. Ubi bene subditur: Ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena. Quisquis enim per acceptam valetudinem corporis, per tributam sibi sapientiam, mentis non exercendis virtutibus, sed perpetrandis vitiis elaborat, nequaquam suis viribus suam domum, sed extraneorum habitacula, id est immundorum spirituum facta multiplicat; nimirum vel luxuriando, vel uperbiendo agens, ut etiam se addito perditorum numerus quando consumpseris carnes et corpus tuum. Plerumque enim accepta 50 salus carnis per vitia expenditur; sed cum repente subtrahitur, cum molestiis caro atteritur,
Abbreviated transcription (Latin):
nes meas negle istis : ego quoq in interito uestro
ridebo & subsannabocum uobis quodtimebatis
aduenerit : Etrursum: Tunc in uocabunt me
& non e audiam: Mane consurgent & non in¬
uenient me : Salus itaq corporis quando abene
operandum accepta despicitur. quantisit mu¬
neris amissa señtitur : et infructuosȩ adultimũ
quȩritur. quae congruo concessa tempore utilit̃
non hab&ur :Vndebene ꝑsalomonẽ rursũdicitꝰ:
Nedes alienis honoremtuum. & annostuos
crudelii neforte impleantur & tranei uiribustius.
& labores tuisint indomo aliena. & gemas in no¬
uissimis quando consumpseris carnis a corpus
tuum Quinamq a nobis alieni sunt. nisimaligna
sps. quic aclestissunt patriae. ie parati quis uero¬
honor noster est. nisi quod &iam in luteiscorpo¬
ripus conditi ad conditoris tamen nostrisumꝰ ima¬
ginem & simili tudinem creati. Uel quis alius
crudelis est. nisi
ille apostata angelus.
qui& sem& ipsũ poena mortis suꝑbiendo ꝑculit.

Expanded text:
nes meas neglexistis; ego quoque in interitu vestro ridebo, et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit . Et rursum: Tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Salus itaque corporis quando ad bene operandum accepta despicitur, quanti sit muneris amissa sentitur. Et infructuose ad ultimum quaeritur, quae congruo concessa tempore utiliter non habetur. Unde bene per Salomonem rursum dicitur: Ne des alienis honorem tuum, et annos tuos crudeli; neet labores tui sint in domo aliena, et gemas in novissimis, quando consumpseris carnes et corpus tuum . Quinamque a nobis alieni sunt, nisi maligni spiritus, qui a coelestis sunt patriae honor noster est, nisi quia etiam in luteis corporibus conditi, ad conditoris tamen nostri sumus imaginem et similitudinem creati? Vel quis alius crudelis est, nisi ille apostata angelus, qui et semetipsum poena mortis superbiendo perculit,
Abbreviated transcription (Latin):
cat quem menis ipsa carui prȩsidenis nonucditiate
te uta mxledtem sp̃s proficere in bocmundo cu¬
pientis uelutiter dendentts impeddiat: donetet
iniusbilti quunbi obuiat in notescat : Vndelent
ꝑpaien dicitur correptionemhabuit suae ue san
dlata mens humilitatis bonum quod tenere debe
ab afflicta carne memoratur : Sed huius correp¬
tionis derum id crco balaam non obtenuit quuia
admaledicendum ꝑgens: uocem noninenstemutaia
Ammonendisunt aegri. ut considerent quantisit
muneris molestia corporalis: quaeadmissa
peccata diluit. & ea quae põterant admitti compese¬

Expanded text:
cat, quem mens ipsa carni praesidens non videbat, ita ut anxietate spiritus proficere in hoc mundo cupientis, velut iter tendentis impediat, donec ei invisibilem, qui sibi obviat innotescat. Unde et dicitur: Correptionem habuit suae vesaniae elata mens humilitatis bonum quod tenere debeat ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia ad maledicendum pergens, vocem, non mentem mutavit. Admonendi sunt aegri ut considerent quanti sit muneris molestia corporalis, quae et admissa peccata diluit, et ea quae admitti pote
Abbreviated transcription (Latin):
quod uitã mortuis praeparans. usq ad mortem
ipse uita peruenit: Quur itaq asperũ cred&ur
ut adõ homo tolerst flagella promalis. si tanta
ds̃ ab hominibus pertulit mala probonis: Autquis
sana intellegentia deꝑcussionesua ingratus &sistit
si ipse hinc sine flagellononexit. qui hic sine pec¬
tq. aliter. quisic in iniquitate diruerunt i ut neq¬
perflagella corrigantur : Dicendũ namq est
flagella timentibus. ut & bona temporalia nequa¬
quã promagno desiderent. quae ad esse &iam
praus uudentec mala presentia nehiulaqua uelut
intole rabilia fugiant. quibus hic pleruq ociam
bonis affici non ignorant animonen disunt quti
malis uera citerscarẽre desiderant  accerna supplicia
por resicant: Neq in boc suppliciur. tirhore irera¬
neant sed adamaris gratiã nutrimento caritatis
excrescantr Soriptum quippe est. perstctacaritas
foras mictut timorem: Et rursumscriptumaest
Nona cepistis ip̃m seruituuis itenumntimont.

Expanded text:
quod vitam mortuis praeparans, usque ad mortem quod vitam mortuis praeparans, usque ad mortem ipse vita pervenit. Cur itaque asperum creditur, ut a Deo homo toleret flagella pro malis, si tanta Deus ab hominibus pertulit mala pro bonis? Aut quis sana intelligentia de percussione sua ingratus existat, si ipse hinc sine flagello non exiit, qui hic sine pect; aliter qui sic in iniquitate duraverunt, ut neqper flagella corrigantur. Dicendum namque est flagella timentibus, ut et bona temporalia nequaquam pro magno desiderent, quae adesse etiam pravis vident; et mala praesentia nequaquam velut intolerabilia fugiant, quibus hic plerumque etiam bonos affici non ignorant. Admonendi sunt ut si malis veraciter carere desiderant, aeterna supplicia perhorrescant, neque in hoc suppliciorum timore remaneant, sed ad amoris gratiam nutrimento charitatis excrescant. Scriptum quippe est: Perfecta charitas foras mittit timorem . Et rursum scriptum est: Non accepistis spiritum servitutis iterum in
Abbreviated transcription (Latin):
apta uulnera corporis. amplius nos abluat plaga
secroca uentris: quia sanat nequitias praui õperis.
occultum uulnus doloris : ammonendi sunt aegri
quatinus patientiae uirtute seruent. ut ins¬
cesianter quanta redemptor noster ab his quoa
crea uerat ꝑtulit mala considerent: Quod tot
o bieesa conutiorũ proba sustinuiti quo ddema
antiqui bostis captiuorũ cotidit animasa pa¬
ens insultantiu alapas accipit uQuo biqua
tos alutis diluens aꝑsi dorũ sputis faciem
non abi condi÷ quod a uocatione suanos abxer¬
nuis supplicus liberans. tacitus flagellatoleo auite
Quod inter angelorũ choros ꝑennes nobis hoñores
tribuens cola fos pertulit : Quod a pecatorunoo¬
punctionibus saluans. spinis caput iub pomeres
nonre cusauit: quod acerna nos dulcedine
ebnans unstdisua fellis amaritudinem accẽpit:
Quod qupro nobis patrẽ quamuis diuinitate escꝰ
a equalis adorauit. sub in risione ad orat tacuit :

Expanded text:
aperta vulnera corporis amplius nos abluat plaga aperta vulnera corporis amplius nos abluat plaga secreta ventris, quia sanat nequitias pravi operis occultum vulnus doloris. Admonendi sunt aegri quatenus patientiae virtutem servent, ut incessanter quanta Redemptor noster ab his quos creaverat, pertulit mala, considerent; quod tot abjecta conviciorum probra sustinuit; quod de manu antiqui hostis captivorum animas ens, insultantium alapas accepit; quod aqua nos salutis diluens, a perfidorum sputis faciem non abscondit; quod vocatione sua nos ab aeternis suppliciis liberans, tacitus flagella toleravit; quod inter angelorum choros nobis perennes honores tribuens, colapunctionibus salvans, spinis caput supponere non recusavit, quod aeterna nos dulcedine inebrians in siti sua fellis amaritudinem accepit; quod qui pro nobis Patrem, quamvis divinitate esset aequalis, adoravit, sub irrisione adoratus tacuit;
Abbreviated transcription (Latin):
Li uor uulneris abstergit macula. & plage iniscoruior ib.
uentris : Ni cla enim liuor uulneris abstergit. quiaa
flagellorum dolor uel cogitas uel perpetratas ne¬
quitias diluit: Sol& uero uentris appellatione mens
accipi. quia sicut uenter consumit ȩscas. Itamens per¬
tractando & coquit curas: Quia enim uenter mens
dicitur eti sententia doc&ur qua scriptum est : Lucer¬
nadñi spiraculum hominis. quae inuestigat omnia
secreta uentris : Ac sidicer&idiuini afflatus in lu¬
minatio cum inmentẽ hominis uenerit. eam sibi¬
m& ipsi in luminans. ostendit quae ante scĩ sp̃s ad¬
uentũ cogitationes prauas &portare poterat.
& pensare nesciebat : Liuor ergo uulneris abst̃git
mala & plagae in secretioribus uestris Quia
cum exterius ꝑcutimur. ad peccatorum nostrorum
memoriam taciti afflictiq reuocamur: Atq. ante
oculos nostros cunctaqͣ a nobissunt male acta re¬
ducimus : et ꝑhoc ꝗ quod foris patimur. maiꝰ
in tus quod fecimus dolemꝰ : Vndefit. ut inter

Expanded text:
Livor vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris . Mala enim livor vulneris abstergit, quia flagellorum dolor vel cogitatas, vel perpetratas nequitias diluit. Solet vero ventris appellatione mens accipi; quia sicut venter consumit escas, ita mens petractando excoquit curas. Quia enim venter mens dicitur, ea sententia docetur qua scriptum est: Lucerna Domini spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris Ac si diceret: Divini afflatus illuminatio, cum in mentem hominis venerit, eam sibimetipsi illuminans ostendit, quae ante Spiritus sancti adventum cogitationes pravas et portare poterat, et pensare nesciebat. Livomala, et plagae in secretioribus ventris, » quia cum exterius percutimur, ad peccatorem nostrorum memoriam taciti afflictique revocamur, atque ante oculos nostros cuncta quae a nobis sunt male gesta, reducimus, et per hoc quod foris patimur magis intus quod fecimus dolemus. Unde fit ut inter
Abbreviated transcription (Latin):
peccata dimitti. qm̃ mentiri ueri tas non potest:
Quem uero euangelii lateat auditorem si uelectorẽ
quis dixerit egosum ueritas: quicũ docuis s& oratio¬
nemhanc in ea positã sententiã uehementer com¬
mendauit dicens : Sienim dimiseritis hominibus
delicta uestra:. aAd tammagnum tonitruũ qui non
& ꝑgiscitur. nondor mit sedmor tuus est: & tamen

Expanded text:
peccata dimitti, quoniam mentiri veritas non potest. Quem vero Evangelii lateat auditorem, sive electorem quis dixerit: Ego sum veritas? Qui cum docuisset orationem, hanc in ea positam sententiam vehementer commendavit, dicens. Si enim dimiseritis hominibus peccata vestra . Ad tam magnum tonitruum qui non expergiscitur, non dormit, sed mortuus est: et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Constat enim quod a suo iudicio abscondere uoluit.
Quõs miserando prȩueniens sibim&ipsos iudices fecit.
inc enim scriptũ est: Prȩueniamꝰ faciẽ eius in confessione :
inc ꝑ paulũ dicitur: sinos m& ipsos di iudicaremus
non utiq iudicaremur : Rursumq ammonendi sunt.
ut sic despe fiduciam habeant. ne tamen in cauta secu¬
ritate torpescant: plerumq enim callidus mentem

Expanded text:
Constat enim quod a suo judicio abscondere voluit, quos miserando praeveniens sibimetipsis judices fecit. Hinc enim scriptum est: Praeveniamus faciem Domini in confessione . Hinc per Paulum dicitur: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur . Rursumque admonendi sunt, ut sic de spe fiduciam, habeant, ne tamen incauta securitate torpescant. Plerumque enim hostis callidus mentem
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad patremsuum progeneratoribus suis quisq
succedit. non in merito discepta repotest. utrum
omnium malis actibus & multiplicatis delictis orig¬
nalibus qui nascitur implic&ur : Vt tantopeius
quanto posterius quisq nascitur:¬
n propterea ds̃ in tertiam & quartam generati¬
nem de peccatis parentum eorum posteris
cõminetur quia iram suam quantum ad progene¬
ratorum culpas nom extendit ult erius modera

Expanded text:
usque ad patrem suum, progenitoribus suis quisque usque ad patrem suum, progenitoribus suis quisque succedit, non immerito disceptari potest, utrum omnium malis actibus, et multiplicatis delictis originalibus quis cum nascitur implicetur, ut tanto pejus quanto posterius quisque nascaturn propterea Deus in tertiam et quartam generationem de peccatis parentum eorum posteris comminetur , quia iram suam quantum ad progeneratorum culpas non extendit ulterius modera
Abbreviated transcription (Latin):
prophaabatur. cum dicer&ur pertechi helem
non accepturos filiis peccata patrum suorum.
Nec ultenius faturam in isrł parabolam illam:
patres manducauerunt uuam a cerbam &dentes
filiorum obstipuerunt: Ideo enim quisq renas¬
citur. ut soluatur in eo quicquid pectatiest
cum quo nascitur: pam peccata quȩ maleagendo
post ea comiittuntur possent & pęnitendosanare.
sicut &iam post baptismum fieri uidemus : Hac
&iam delegitimo matrimonio procreatus
dicat iniquitatibus conceptussum & in peccatis
matermea. me inutero aluit: neq hic dixit
in iniquitate uel in peccato cum & hoc recte dici
poss sediniquitates & peccata dicere maluit:¬
in illo uno quod i nomnes homines ptransi
atqu tamma gnum est ut eomutar&ur & conuerte¬
ridin in necessita tẽ mortis humana natura. repp¬
riuntur sicut supra disse rui plura peccata:
Qalia parentum quae non ita possunt muta re
uaturam: Reatũ tamen obligant filios puisigratu
de peccatis aliorum parentum. quibus ab ipsoadam

Expanded text:
prophetabatur, cum diceretur per Ezechielem non accepturos filios peccata patrum suorum, nec ulterius futuram in Israel parabolam illam: Patres manducaverunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupuerunt . Ideo enim quisque renascitur, ut solvatur in eo quidquid peccati est cum quo nascitur. Nam peccata quae male agendo postea committuntur, possunt et poenitendo sanari, sicut etiam post Baptismum fieri videmus. Ac per iam de legitimo matrimonio procreatus dicat, In iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis mater mea me in utero aluit . Neque hic dixit, In iniquitate, vel peccato, cum et hoc recte dici posset: sed iniquitates et peccata dicere maluitin illo uno, quod in omnes homines pertransiit, atque tam magnum est, ut eo mutaretur et converteretur in necessitatem mortis humana natura, reperiuntur, sicut supra disserui, plura peccata, et alia parentum, quae etsi non ita possunt mutare naturam, reatu tamen obligant filios, nisde peccatis aliorum parentum, quibus ab ipso Adam
Abbreviated transcription (Latin):
Iuedã uero historica experientia ꝑscrutantes. &
ueis quȩ se in uenisse gloriantur pluraopinantes
otius quam scientes. Satis est xp̃ianorũ. creaturarũ
ausã siue caelestium siue terrestriũ. siueuisibiliũ.

Expanded text:
quaedam vero historica experientia perscrutantes, et quaedam vero historica experientia perscrutantes, et in eis quae se invenisse gloriantur, plura opinantes potius quam scientes. Satis est christiano rerum creatarum causam, sive coelestium sive terrestrium, sive visibilium
Abbreviated transcription (Latin):
demones credunt & contremescunt: nec tameri
perant uel amant. sed potius quod speramꝰ &a mam̃
redendo uenturũ esse formidant: propt̃ hoc
pls paulus fidem quȩ ꝑdilectionẽ operatur app¬
at atq commendat : Quae utiq sine spe ñpotest
sse: Pro inde nec amorsine speest. nec sin eamore
des. nec utrũq sine fide. Cu mergo queritur quid
redendumsit quod adrelegionẽ ꝑtineat: Nrerũ
atura itarimandaest. quemadmodũ ab eis quos
hysicos greciuocant: nec m&uendũ estsi aliquid
leui & numero elementorũ. demotuat que ordine
defectib siderũ. Defiguracaeli. degenerib & na¬
turis animaliũ. fru ticũ lapidũ. fontiũ. fluminum.
nontium despatiis locorũ & temporũ. designis
minentium tempestatũ. & alia sexcenta de his reb.
uas illi uel inuenerunt uel in uenisse & istimant¬
cpĩañ ignor&. Quia necipsi om̃a reppererunt. tanto
xcellentes ingenio. flagrantes studio ab undantes
tio & quȩdã humana coniectura in uestigantes.

Expanded text:
emones credunt, et contremiscunt : nec tamen sperant vel amant; sed potius quod speramus et amamus credendo venturum esse formidant. Propter quod apostolus Paulus fidem quae per dilectionem operatur, approbat atque commendat , quae utique sine spe non potest esse. Proinde nec amor sine spe est, nec sine amore spes, nec utrumque sine fide. CAPUT IX. 3. Quid credendunatura ita rimanda est, quemadmodum ab eis quos physicos Graeci vocant: nec metuendum est, ne aliquid de vi et numero elementorum, de motu atque ordine et defectibus siderum, de figura coeli, de generibus et naturis animalium, fruticum, lapidum, fontium, fluminum, montium, de spatiis locorum et temporum, de signis imminentium tempestatum, et alia sexcenta de iis rebus quas illi vel invenerunt vel invenisse se existimantianus ignoret; quia nec ipsi omnia repererunt tanto excellentes ingenio, flagrantes studio, abundantes otio, et quaedam humana conjectura investigantes,
Abbreviated transcription (Latin):
a rentum quoq peccatis paruulos obligari. non
solum primorum hominum. sed &iam suorum
de quibus ipsi natisunt: Non improbabiliterdicit᷑
illa quippe diuina sententia reddam peccata
patrum infilios. tenete osutiq antequam ꝑ generatio¬
ne ad testam̃tũ nouũ incipiant ꝗd test amen tum nouum

Expanded text:
arentum quoque peccatis paruulos obligari, non solum primorum hominum sed etiam suorum de quibus ipsi nati sunt, non improbabiiiter dicitur. Illa quippe diuina sententia "Reddam peccata patrum in filios" tenet eos utique antequam per regenerationem ad Testamentum Nouum incipiant pertinere. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
Etfornicatio sp̃i talis. qe in tegritas mentis humanȩ serpentina
suasione corrupta est & furtum. quia cibus pro¬
hibitus usurpatus est et auaritia: quia plus
quam sufficere illidebuit app&iuit. Et siquid
aliud in hoc uno ad misso. diligenti consideratione¬

Expanded text:
et fornicatio spiritualis, quia integritas mentis humanae serpentina suasione corrupta est; et furtum, quia cibus prohibitus usurpatus est; et avaritia, quia plus quam suffaliud in hoc uno admisso diligenti consideratio
Abbreviated transcription (Latin):
plurimũ qultie abomũ proficise hominesꝰ quitioe
dus ꝓ rosalute hominis mentiunturneo nest nogan¬
dum: sed incorũ tale prouectumerito lauda rer
uel &iã temporaliter remunera turbe niuolentia
uonfallatia. quae ut ignoscatur satis est. nonut &ia
a molius est. amalo est : Propt̃ quod malum quia
subripere ĩthac mortalitate nondesinit &ia ipsi
coberedes xpĩ dicunt dimitte pobis debt anospsa¬
hisitaq phuius breuitatis necessi tate tractatis
qm̃ cause agnoscendȩ sunt rerumbonarũ & malarũ
quantũ uiꝑ satis est quȩ nos ꝑducat ad regnum
ubierit uita si nemonta sincerrore ueritas. si ne
ꝑturbatione felicitas. nequaquã dubita redebem
rerũ quȩ ad nos ꝑtinent bonarũ. causam non esse
nisi bonita tẽdi. Malarũ uero ab immutabilibono
deficientẽ bonimut ab ilis uoluntatem: prius angłi
malũ idest prima priuatioboni. De inde iã &iam
nolentib sub intrauit ignorantia rerũ agendariu

Expanded text:
Plurimum quidem ad bonum profecisse homines, qui non Plurimum quidem ad bonum profecisse homines, qui non nisi pro salute hominis mentiuntur, non est negandum: sed in eorum tali profectu merito laudatur, vel etiam temporaliter remuneratur benevolentia, non fallacia, quae ut ignoscatur sat est, non ut etiam amplius est, a malo est . Propter quod malum, quia subrepere in hac mortalitate non desinit, etiam ipsi cohaeredes Christi dicunt, Dimitte nobis debita nosHis itaque pro hujus brevitatis necessitate tractatis, quoniam causae cognoscendae sunt rerum bonarum et malarum, quantum viae satis est quae nos perducat ad regnum, ubi erit vita sine morte, sine errore veritas, sine perturbatione felicitas: nequaquam dubitare debemus, rerum quae ad nos pertinent bonarum causam non esse nisi bonitatem Dei; malarum vero ab immutabili bono deficientem boni mutabilis voluntatem, prius angeli, malum, id est, prima privatio boni: deinde jam etiam nolentibus subintravit ignorantia rerum agendarum,
Abbreviated transcription (Latin):
quiorestaslo einur in aliquo uela nimiuel corpori
quiduerũ sit sed &iã siquando errat & fallitur.
sicut homo hocdeb& loqui quodanimo geritidsiue
illud uerũsit siueput & ur & nonsit Omnis autẽ
quimentitur. contra id quod animosentit loquit᷑
uoluntate fallendi : Et utiq uerba ꝓpterea sunt
sed ꝑquȩ in alterius quisq notitiã cogitationes suas
ꝑferat. Verbis ergo uti ad fallatiã non ad qđ sun
putandũ est ponesse peccatũ quia possum aliquando
alicui prodesse mentiendo: possumꝰ enim & furando
Sipaũꝑ cuipalã datursentit cõmodũ : & diues cui clã
tollitur nonsentit in cõmodũ: pec ideotale
furtũ quisquã dixerit non esse peccatũ: Possum
& adulterando si aliqua nisi ad hoc consentiatur
appareat amando moritura: & siuixerit
rant eiulo purganda pec ideo pecca tũ negabitur
tule uelul tertuediant̃ morito nlobis platc es castitas
lla romn unolesiur adulterando & uolaur is lantundo

Expanded text:
quippe falleremur in aliquo vel animi vel corporis quippe falleremur in aliquo vel animi vel corporis quod verum sit, sed etiam si quando errat et fallitur sicut homo, hoc debet loqui quod animo gerit; sive illud verum sit, sive putetur et non sit. Omnis autem qui mentitur, contra id quod animo sentit loquitur voluntate fallendi. Et utique verba propterea sunt sed per quae quisque in alterius notitiam cogitationes suas proferat. Verbis ergo uti ad fallaciam, non ad quod iputandum est non esse peccatum, quia possumus aliquando alicui prodesse mentiendo. Possumus enim si pauper cui palam datur, sentit commodum, et dives cui clam tollitur, non sentit incommodum: nec ideo tale furtum quisquam dixerit non esse peccatum. Possumus et adulterando, si aliqua, nisi ad hoc ei consentiatur, appareat amando moritura, et si vixerit, poenitendo purganda: nec ideo peccatum negabitur tale adulterium. Si autem merito nobis placet castitas, dulterando, et violetur ista mentiendo?
Abbreviated transcription (Latin):
ples al iud pro alio putare ponarbitrandũ est cise
pecatum. Autsi est minimum esse atq leuisimunes
postiremo qualecũq illud &quantũ cũq sit adillã iua
bat ingeminis filus gratus illeparentib errtr. Aut
ab hacuia deuiabat apłs p&rus quando se ex istimans
uisum uidere aliud pro alio sieputabat. ut corporũ
imaginib: in quibus scesse arbi trabatur. uera inquili
erat corpora nondinoscer&. nisicũ abillo angelus
ꝑquẽ fuerat liberatus abscessit aut ab hac uia
ceuiabat ia cobpatriarcha. Quando uiuentera
filiũ abestia credebat occisũ inhisita huius modi
falsitatib salua fide quȩ indm̃ nobis est fallimur.
& uia ponrelicta quȩ ad illũ nosducit errama:
quierrores &iã si peccata nons int. tamen in mai
huius uitae deputandisunt : Quȩ ita subiec taest
banitati ut approbentur hicfalsa pro uer srrps¬
aonir uera profalsis teneantunt ortapuertis
miscria nonabsunt inqua adbuc sum ueldorporo

Expanded text:
id est, aliud pro alio putare, non arbitrandum est esse peccatum; aut si est, minimum esse atque levissimum. Postremo, qualecumque illud et quantumcumque sit, ad illam viam bat in geminis filiis gratus ille parentibus error: aut ab hac via deviabat apostolus Petrus, quando se existimans visum videre, aliud pro alio sic putabat, ut a corporum imaginibus, in quibus se esse arbitrabatur, vera in quibus erat corpora non dignosceret, nisi cum ab illo angelus, per quem fuerat liberatus, abscessit: aut ab hac via deviabat Jacob patriarcha, quando viventem filium a bestia credebat occisum . In his atque hujusmodi falsitatibus, salva fide, quae in Deum nobis est, fallimur, et via non relicta quae ad illum ducit, erramus: qui errores etiamsi peccata non sunt, tamen in malis hujus vitae deputandi sunt, quae ita subjecta est vanitati, ut approbentur hic falsa pro veris, resantur vera pro falsis, teneantur incerta pro certis. miseria non absunt, in qua adhuc sumus. Nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
runtur error &dolor. Quaeduomala quando mi¬
tientia sentiuntur. cafugi tantis anuimui motus usea e metus
porro atimus cũ adipiscitur concupita qua tuspraci¬
ba uel inania qm̃ id errore ponsentit uel dedetlat¬
olc morbida uincitur᷑uana &iam laoitiauentila t̃

Expanded text:
runtur error et dolor: quae duo mala quando imminentia sentiuntur, ea fugitantis animi motus vocatur metus. Porro animus cum adipiscitur concupita, quamvis perniciosa vel inania, quoniam id errore non sentit, vel delectatione morbida vincitur, vel vana etiam laetitia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑignẽ : poterit ergo saluarssine operibus fides.
& falsũ erit quod dixit eius coapestolus ia cobus:
falsũerit Et illud quodidẽ ipse paulusam nolite
inquit errare: neq fornicatore s. neq idolis serui¬
entes. neq ad ulteri. neq molles. neq masculoriẽ
concubitores. neq fures neq ebriosi. neq. male

Expanded text:
ignem : poterit ergo salvare sine operibus fides, et falsum erit quod dixit ejus coapostolus Jacobus: falsum erit et illud quod idem ipse Paulus dixit: Nolite, inquit, errare; neque fornicatores, neque idolis servientes, neque molles, neque masculorum concubito
Abbreviated transcription (Latin):
est Quod quidẽ & ipsũ est aequaledonanti &ideods
quod despũ scõ est secundũ homiinẽ natiuitas xpĩ
quid aliud quã ipsa gratia de monstraturꝰ: cũ enĩ uit
quȩsiss& ab angelo quomodofier & qđ einuntiabat.
quando quidẽ uirũ illa non cognoscer&. Respondit
obumbrabittibi. Ideoq & qđ nascitur & tescm̃.
uocabitur filius dĩ : Et ioseph cũ uell& eã dimittere
suspicatus adulterã quã sciebat nonͣdese grauidã.
taleres ponsũ ab angelo accepit. Nolitimere accipere
mariã coniugem tuã. Quod enĩ in ea natũ est despũ
scõ est. Id est quod tu ee deuiro alio suspicaris. despũ¬

Expanded text:
est, quod quidem et ipsum est aequale donanti; et idequod de Spiritu sancto est secundum hominem nativitas Christi, quid aliud quam ipsa gratia demonstratur. Cum enim virgo quaesivisset ab angelo, quomodo fieret quod ei nuntiabat, quandoquidem illa virum non cognosceret, respondit obumbrabit tibi; ideoque et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . Et Joseph cum vellet eam dimittere, suspicatus adulteram, quam sciebat non de se gravidam, tale responsum ab angelo accepit: Noli timere accipere Mariam conjugem tuam; quod enim in ea natum est, de Spiritu sancto est : id est, quod tu esse de alio viro suspicaris, de Sp
Abbreviated transcription (Latin):
pempe & quoesse homocoepit. ñ aliud coepit esse omo
ppt̃ dñ uerbũ quod illo suscepto caro factũ estutiq
s̃. Vt quẽ ad modũ est una ꝑsona quilib& homo
anima scilic& rationalis & caro ita sit xp̃sur a ꝑsona
uerbũ &hono unde paturȩ humanȩ tantagloria
mullis prȩcedentib mentis sinedubi tatione gratui¬
tai nisi qui amagna hic & sola di gratia fideliter.
a sobrie considerantib: euidenter ostenditur
Vt intellegant homines ꝑ eandẽ gratiã seiustisi¬
ari a peccatis ꝑquã factũ est ut homo xp̃s nullũ¬
babere poss& peccatũ Sic & eius matrẽ angłs
salutauit. quando ei futurũ fiuntiauit huno
parns Haue inquit gratia plena & paulo post
in uenistẽgratiã a puddnĩ. Et haec quidẽ gratia
plena & inuenisse adud dm̃ graniadicit᷑ ut dm̃ sui

Expanded text:
empe ex quo esse homo coepit, non aliud coepit esse homo propter Deum Verbum, quod illo suscepto caro factum est, utique Deus: ut quemadmodum est una persona quilibet homo, anima scilicet rationalis et caro, ita sit Christus una persona, Verbum et homo. Unde naturae humanae tanta gloria, nullis praecedentibus meritis sine dubitatione gratuita, nisi quia magna hic et sola Dei gratia fideliter et sobrie considerantibus evidenter ostenditur, ut intelligant homines per eamdem gratiam se justificari a peccatisabere peccatum. Sic et ejus matrem angelus salutavit, quando ei futurum nuntiavit hunc partum: Ave, inquit, gratia plena. Et paulo post: Invenisti, ait, gratiam apud Deum . Et haec quidem gratia plena, et invenisse apud Deum gr
Abbreviated transcription (Latin):
Sciendũ summopereest. quiatunc ea corripienda
melius tergimꝰ. cum abipsa a maritudines suae fonte
siccamus pertinacia quippe exsuꝑbia. inconstan¬
tia aũt eleuitate generaturAmmonendi sunt
igitur ꝑtinaces. utelationem suae cogitationis
agnoscant. & sem&ipsis uincere studeant: Nedũ
rectis aliorũ suasi onib foris superari despiciunt.
intus a suꝑbia captiteneantur. Ammonendi sunt
utolerter aspiciant. quia filitis hominis cuiuna
semꝑ cumpatri uoluntas est. ut gemplũ nobis
frangendi nostrȩ uoluntatis prebeat dicens¬

Expanded text:
sciendum summopere est quod tunc ea corripiendo sciendum summopere est quod tunc ea corripiendo melius tergimus, cum ab ipso amaritudinis suae fonte siccamus. Pertinacia quippe ex superbia, inconstantia vero ex levitate generatur. Admonendi igitur sunt pertinaces, ut elationem suae cogitationis agnoscant, et semetipsos vincere studeant; ne dum rectis aliorum suasionibus foris superari despiciunt, intus a superbia 61 captivi teneantur. Admonendi sunt, ut solerter aspiciant quia Filius hominis, cui una semper cum Patre voluntas est, ut exemplum nobis frangendae nostrae voluntatis praebeat, dic
Abbreviated transcription (Latin):
tes neglegunt. &ideoleuitate cogitationũ a suo
iudicio pertemporũ momenta flectuntur
Illis dicendũ est. quia nisi meliores sẽ c&ȩris aesti¬
marent. nequa quã cunctorũ consilia suae
deliberatione post ponerent. Istis dicendũ est
qua seos ꝑtot uaricates latera muta bilttatis aura
quaar& Ilis ꝑpaulũ dicitur. Nolite prudentes
ase apuduos m&ipsos. At contra istiaudiant
uoncircũ feramur omniuento doctrinaeucdueillis
persalamonem dicitur: Comedent fructus uit
suae susq consiliis saturabuntur deistis aũt
ab eo rursus icrib&ur Corstultorũ dissimule erit
Cor quippe sapientiũ sibim&apsi semꝑ est simile
Quiadum rectis persuasionib ad quiescit. constanter
sẽ inbono õpere dirigit. Cor uero stultorũ diss̃mile
est. quiadum mutabilitate sẽ uariũ exhib&. nũquã
id quod fuert man& eţquia quedam uitia sicut
&x sem& ipsis gignunt alia. ita ex aliis oriuntur

Expanded text:
tes negligunt, et ideo levitate cogitationum a suo tes negligunt, et ideo levitate cogitationum a suo judicio per temporum momenta flectuntur. Illis dicendum est quia nisi meliores se caeteris aestimarent, nequaquam cunctorum consilia suae deliberationi postponerent; istis dicendum est eos per tot varietatis latera mutabilitatis aura versaret. Illis per Paulum dicitur: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos ; at contra isti audiunt: Non circumferamur omni vento doctrinae . De illis per Salomonen dicitur: Comedent fructus viae suae, suisque consiliis saturabuntur ; de istis autem ab eo rursus scribitur: Cor stultorum dissimile erit . Cor quippe sapientum sibimetipsi semper est simile; quia dum rectis persuasionibus acquiescit, constanter se in bono opere dirigit. Cor vero stultorum dissimile est, quia dum mutabilitate se varium exhibet, nunquam id quod fuerat manet. Et quia quaedam vitia sicut ex semetipsis gignunt alia, ita ex aliis oriuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
est nobis ueni nobiscũ. ut benefaciamus tibi
quia dns bona promisit isra heli: Cui cũ respon¬
diss& ille ponuadam tecũ. sed reuertar in terrã
meã inquanatussũ. illico adiunxit
Nolinos
tapcu monsi mentem ignorantia itineris angus¬
dubinitaguam idaidpro ph&iat scientiam &ognitiu
diuinitatis epaiderat quam cclumnoi extentus
pralebato qouam decinctis interius ꝑc ꝓnuertu¬
mem do sedula loquutio familiaris ustrue¬
bat. Seduidelic& uir proundu detcrn aude¬
teri conloquens solatiũ p&uit utdar&. duce
ue qui rebat iniua. utduxcifieri potius & ađ
uitam igitur itaq ut suꝑb auipot slo ad
admeliora suadenti eomagis fier& deuotus.
quo putaretur necessarius stunde se exorta¬
torem suũ precedere crederit. indesẽ sulaierbis
exortantes inclinar&. ALITER AMMONENDIS
llis dicendũ est quod plus desẽ quam sunt
sentiunt. &id circo alienis consiliis nonadquiescunt
Istis uero intimandũ est quod ualdese dẽspitien¬

Expanded text:
est nobis; veni nobiscum, ut bene faciamus tibi, est nobis; veni nobiscum, ut bene faciamus tibi, quia Dominus bona promisit Israeli. Cui cum respondisset ille: Non vadam tecum, sed revertar in terram meam in qua natus sum; illico adjunxit: Noli nos enim Moysi mentem ignorantia itineris angustabat, quam et ad prophetiae scientiam cognitio divinitatis expanderat, quam columna exterius praeibat, quam de cunctis interius per conversationem Dei sedula locutio familiaris instruebat; sed videlicet vir providus, elato auditori colloquens, solatium petiit ut daret, requirebat in via, ut dux ei fieri potuisset ad vitam. Egit itaque ut superbus auditor voci ad meliora suadenti eo magis fieret devotus, quo putaretur necessarius; et unde se exhortatorem suum praecedere crederet, inde se sub verbis exhortantis inclinaret. CAPUT XXIII llis dicendum est quod plus de se quam sunt sentiunt, et idcirco alienis consiliis non acquiescunt; istis vero intimandum est quod valde se despicien
Abbreviated transcription (Latin):
in domitas. blanda prius mane tangimꝰ ut eos
pobis plenius postmodũ &iam ꝑflagella subigamꝰ
et amaro pigmentorũ poculo mellis dulcedo adiun¬
gitur pe ea quae saluti profutura est in ipso
gust aspera amaritudo sentiatur. Dum uero
fustus ꝑdulcedinem fallitur. humor mortiferus
peramaritudinem uacuatur. Ipsa ergo inelatis
inuectionis exordia ꝑmixta sunt laude temperanda.
Utdum amitunt fauores quos diligunt. &iam
correptiones recipiant quãs oderunt plerũq
si prouectum eorũ nobis ꝑotius quã illis profu¬
turũ dicamꝰ. sieorũ oderatorenne nobis. magis
quam sibi inpendipostulamꝰ Facile enim adbonũ
elatio flectitur. si eius infleio prodesse & aliis
credatur. Unde moyses qui regente sedõ deserti¬
iter duce aerea columna ꝑgebat: Cum obab
cognatum suũ agentilitatis conuersatione uell&
educere . & omni potentis dĩ dominio subiugare
ait proficis cemur ad locum quẽ dñs daturus¬

Expanded text:
indomitos blanda prius manu tangimus, ut eos indomitos blanda prius manu tangimus, ut eos nobis plenius postmodum etiam per flagella subigamus. Et amaro pigmentorum poculo mellis dulcedo adjungitur, ne ea quae saluti profutura est, in ipso gustu aspera amaritudo sentiatur; dum vero gustus per dulcedinem fallitur, humor mortiferus per amaritudinem vacuatur. Ipsa ergo in elatis invectionis exordia, permixta sunt laude temperanda, ut dum admittunt favores quos diligunt, etiam correptiones recipiant quas oderunt. Plerumque si profectum eorum nobis potius quam illis profuturum dicamus, si eorum meliorationem nobis magis quam sibi impendi postulamus. Facile enim ad bonum elatio flectitur, si ejus inflexio prodesse et aliis credatur. Unde et Moyses, qui regente se Deo, deserti duce aerea columna, pergebat, cum Hobab cognatum suum ex gentilitatis conversatione vellet educere, et omnipotentis Dei dominio subjugare, ait: Proficisc
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ credunt plibertatem rectitudinis: Illos
peruersa non increpent. subspecie humilitatis
premit culpa formidinis. Istos ad increpanda quae
ondebent aut magis increpanda quam debent
sub imagine libertatis effrenatio inpellit tumoris
Ince eelati aminonen disunt neplus quam dec&
sint liberi : Et humiles ammonendisunt Neplu
quam &pedit sint subiecti. Noant ali defensio¬
nem iustitiae uertant: in exercitationẽ suꝑbiã
Aut isticumstudent plus quã necesse est homi¬
ibus sibici compellantur eorũ &iam uitͥa uene¬
rare Considerandum uero est quod plerumq
clatos utilius corripimꝰ. sieorũ correptionib quedã
loudum fomienta mixceamus Inferenda namq
illis sunt. aut aliabonaquȩ in ipsis sunt. Aut dicen¬
dum certe quę poterant esse sinon sunt. Ettunc
demũ resecanda sunt mala quae nobis displicent.
cumprius ad audiendũ placãbilem eorum mentuia
secerint praemis sabona quae placent Nãe qucis

Expanded text:
e credunt loqui per libertatem rectitudinis. Illos e credunt loqui per libertatem rectitudinis. Illos perversa non increpent, sub specie humilitatis premit culpa formidinis; istos ad increpanda quae non debent, aut magis increpanda quam debent, sub imagine libertatis effrenatio impellit tumoris. Unde et elati admonendi sunt , ne plus quam decet sint liberi; et humiles admonendi sunt, ne plus quam expedit sint subjecti, ne aut illi defensionem justitiae vertant in exercitationem superbiae, aut isti cum student plus quam necesse est hominibus subjici, compellantur eorum etiam vitia venerari. Considerandum vero est quod plerumque elatos utilius corripimus, si eorum correptionibus quaedam laudum fomenta misceamus. Inferenda namque illis sunt aut alia bona quae in ipsis sunt, aut dicendum certe quae poterant esse si non sunt; et tunc demum resecanda sunt mala quae nobis displicent, cum prius ad audiendum eorum placabilem mentem fecerint praemissa bona quae placent. Nam et equos
Abbreviated transcription (Latin):
aũt noster magrꝰ manens suꝑ om̃a. fieri int̃ onĩa
dignatus est paruus:Dicatur ergo humilibus.
quia dumse deiciunt addĩ similitudinem ascendunt:
Dicatur elatis. quia dumse erigunt. inahostati
argeli initationem cadunt: Quid itaq elatione
derectius : quȩdũ suora serte ditiutlet tont¬
sesuira sutrdinis clongatu : &ot idhumiliti te
sublimius ⁊ lum sẽ inhimo dẽ nrimit auctori
siuma enti :upsumma coniungit est tam̃
a uit qr od ineis debeat caute pensari quic saepe
quidam humilitatis decipiunt᷑ specie quidamuero
clationis suae ignorantiȩ falluntur: Namplerio
nemmulio duisibihumiles uidentur. his qui hominib
deferri nondeb& coniunctus esttimon plerumo
ero ela tos cornitari sol& liberi uocis assertio etcũ
quedam increpanda sunt uitia illi c&steno &te¬
more untamen tacere se estimant exhumilitate
Is tilo cunt᷑ pinpatientiã elationis & tamen loqui¬

Expanded text:
autem noster magnus manens super omnia, fieri inter omnia autem noster magnus manens super omnia, fieri inter omnia dignatus est parvus. Dicatur ergo humilibus, quia dum se dejiciunt, ad Dei similitudinem ascendunt: dicatur elatis, quia dum se erigunt, in apostatae angeli imitationem cadunt. Quid itaque elatione dejectius, quae dum supra se tenditur, situdinis elongatur? Et quid humilitate sublimius, quae dum se in ima deprimit, auctori suo manenti super summa conjungit? Est tamen aliud quod in eis debeat caute pensari, quia saepe quidam humilitatis decipiuntur specie, quidam vero elationis suae ignoratione falluntur. Nam plerumque nonnullis qui sibi humiles videntur, is qui hominibus deferri non debet, conjunctus est timor; plerumque vero elatos comitari solet liberae vocis assertio. Et cum quaedam increpanda sunt vitia, illi reticent ex timore, et tamen tacere se aestimant ex humilitate, isti loquuntur per impatientiam elationis, et tamen s
Abbreviated transcription (Latin):
denent Audiant humiles quãsint a&ernaquae
a n&unt quã transitaria que contem̃pnunt
Audiant elati quamsint transitaria quȩ ambiunt.
quam a &erna quȩ ꝑdunt: Audiant humiles exma
humiles: adque respiciam. nisi adhumilem & qui dum
& trementem sermones meos . Audiant elati qued su¬
ꝑbit terra &cinis : Audiant humiles. ds̃ hulia respicit
Audiant elati: & alta a longe cognoscit. Audiant
humiles quia filius hominis. ministrari ponuenit
sed ministrare:. Audiant elati quia initiũ omnis
peccati suꝑbia. Audiant humiles quia: edemptor
poster humiliauit sem&ipsũ. factus oboediens
usq ad mortem: Audiant elati quod de eorũ cãpite
scriptũ est: ipse est r& suꝑ uniuersos filios suꝑbia
Occasio igitur perditionis nostrae facta est supereia
diaboli & argumentũ redemptionis nrãe inuuita
est humilitas dĩ. Hostis enim noster int̃ omnia
conditus uidere suꝑ oma uoluit elatds: Redemptor

Expanded text:
tenent. Audiant humiles quam sint aeterna quae tenent. Audiant humiles quam sint aeterna quae appetunt, quam transitoria quae contemnunt; audiant elati quam sint transitoria quae ambiunt, quam aeterna quae perdunt. Audiant humiles ex mahumiles: Ad quem respiciam, nisi ad humilem et quietum, et trementem sermones meos ? audiant elati: Quid superbit terra et cinis ? Audiant humiles: Deus humilia respicit; audiant elati: Et alta a longe cognoscit . Audiant 59 humiles, quia Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare ; audiant elati, quia initium omnis peccati superbia est . Audiant humiles, quia Redemptor noster humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem ; audiant elati quod de eorum capite scriptum est: Ipse est rex super universos filios superbiae . Occasio igitur perditionis nostrae facta est superbia diaboli, et argumentum redemptionis nostrae inventa est humilitas Dei. Hostis enim noster inter omnia conditus, voluit videri supra omnia elatus: Redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
nequaqua sẽ infurore erigant sed quicqudest
tranquillitatis ostendant Qued amuero subtilites
proferant in quib exoblico furentes animum
pungantVnde &abner cum contra p̃sequentẽ
subiteuon eũ recta sed auersa asta trans¬
snrauit abex mucrone quippe ꝑcutere est
imp&u appe increpationis obuiare . Auersa
uero a sea ipsequentẽ ferire est. furentẽ tran¬
quillȩ & quib .dã tangere & quasi parcendo
iperare ¶Asahel aut̃ ꝓ̃tinꝰ occumbit quia
commo tementis dum & parci sibi sentiunt¬
& tamen responsurũ ratione in intimis sub
tranquillitate tangunt᷑. ab eo quodse ergxe¬
funt statim cadunt. Quiergo feruoris sui
ipeu sublenitatis ꝑcussionere siliunt.
cuasisine ferro moriunt ur. ALITERAMO¬
NEN DISUNT EUMILES ATO. ALITEREATI XLI.¬
lis insinuandã est. quamsit uera ecellentia quam
sperand tenent. Istis uero intimandũ est quãste
iulla temporalis gloria. quã &amplectantes non

Expanded text:
equaquam se in furore erigant, sed quidquid est equaquam se in furore erigant, sed quidquid est tranquillitatis ostendant; quaedam vero subtiliter proferant, in quibus ex obliquo furentis animum pungant. Unde et Abner cum contra persequentem substitit, non eum recta, sed aversa asta transforavit. Ex mucrone quippe percutere, est impetu apertae increpationis obviare. Aversa vero hasta persequentem ferire, est furentem tranquille ex quibusdam tangere, et quasi parcendo superare. Asael autem protinus occumbit, quia commotae mentes dum et parci sibi sentiunt, et tamen responsorum ratione in intimis sub tranquillitate tanguntur, ab eo quod et erexerant statim cadunt. Qui ergo a fervoris sui impetu sub lenitatis percussione resiliunt, quasi sine ferro moriuntur. CAnendi sunt humiles, atque aliter elati. Illis insinuandum est quam sit vera excellentia quam sperando tenent; istis vero intimandum est quam sit nulla temporalis gloria, quam et amplectentes non