comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ualẽant em̃dari. de quib recte ꝓprophetã dñs dicit.
ꝙ iustus plangit & nescit utrũ ꝓ om̃ib suis peccatis p̃¬
sentia paciat᷑. flagella. an ꝓuno tantũ. & nesdt quȩsit
culpa illa ꝓqua meruit eiusmodi pati supplicia. & p
ipso ambiguo maxime in merore. uersatur. Quã uis
flagella p̾sentia iustũ apeccatis ab soluant: ad huc sub
metu uindictȩ turbat᷑. ne instantes plage ñ sufficiant
ud purganda delicta. Pro inde gͦ dũ psentia patit̾ & futura ꝑ¬
mitescit quodãmodo sicut ait ꝓpheta. ꝓsuis peccatis dupli
carrigi nisi alios uiderint flagellari. sicq ꝓficiunt
cõn paratione maloꝵ. dũ sibi accidere timent in quo de.¬
perire alios uident. Quosdã uidens ds̃ nolle ꝓprio uoto
corrigi: aduersitatũ tangit stimulis. Quosdã etiã presci¬
ens multũ petcare posse insalute. flagellat eos corporis

Expanded text:
valeant emendari. De quibus recte per prophetam Dominus dicit: valeant emendari. De quibus recte per prophetam Dominus dicit: 12. Plerumque justus plangit, et nescit utrum pro omnibus suis peccatis praesentia patiatur flagella, an pro uno tantum, et nescit quae sit culpa illa pro qua meruit ejusmodi pati supplicia, et pro ipso ambiguo maxime in moerore versatur. 13. Quamvis flagella praesentia justum a peccatis absolvunt, adhuc tamen sub metu vindictae turbatur, ne instantes ei plagae non sufficiant ad purganda delicta. Proinde ergo, dum praesentia patitur, et futura pertimescit, quodammodo, sicut ait propheta, pro suis peccatis dupliccorrigi, nisi alios viderint flagellari; sicque proficiunt comparatione malorum, dum sibi id accidere timent, in quo deperire alios vident. 2. Quosdam Deus videns nolle proprio voto corrigi, adversitatum tangit stimulis. Quosdam etiam praesciens multum peccare posse, in salutem flagellat eos corporis
Abbreviated transcription (Latin):
sit initiũ torm̃torũ. hinc est qđ in psalmo scribit᷑. Oꝑiant᷑
sicut diploide confusionẽ suã. Diplois enĩ duplex uesti¬
m̃tũ est. quo figuralit̾ induunt᷑. qui & tẽporali poena
& ȩterna dãpnant᷑. Vnde & hieremias ait. Contritio & in¬
na dãpnatio. & hic & infuturo scđo. & idem alibi dic̃.¬
Et duplici contritione contere eos. id est gemina poena
p̃senti scilic& & futura. Quibusdã secreto dĩ uidicio hic
male est & illicbene. scilic& ut dũhic castigati corrigun¬
tur. abȩterna dãpnatione liberent᷑. Quibusdã uero hic
bene est illuc male. sicut diuit illi accidit qui hic poten¬
tiȩ daritate conspicuus. post mortẽ gehenne incendiis
tradit᷑ cruciandus. Porro quibusdam & hic male & illuc
male. quia corrigi nolentes et flagellari in hac uita inci¬
piunt. & in ȩterna ꝑcussione dampnant᷑. Intanto in¬
mergi quosdam desperationis ꝓfundo : ut nec ꝑflagella

Expanded text:
sit initium tormentorum. 9. Hinc est quod in psalmo scribitur: Operiantur, sit initium tormentorum. 9. Hinc est quod in psalmo scribitur: Operiantur, sicut diploide, confusione sua . Diplois enim duplex vestimentum est, quo figuraliter induuntur qui et temporali poena et aeterna damnantur. Unde et Jeremias ait: Contritio na damnatio, et hic, et in futuro saeculo. Et idem alibi: Duplici contritione contere eos , id est, gemina poena, praesenti scilicet et futura. 10. Quibusdam secreto Dei judicio hic male est, illic bene, scilicet, ut dum hic castigati corriguntur, ab aeterna damnatione liberentur. Quibusdam vero hic bene est, illic male, sicut diviti illi accidit qui, hic potentiae claritate conspicuus, post mortem gehennae incendiis traditur cruciandus . Porro quibusdam et hic male, et illic male est, quia, corrigi nolentes, et flagellari in hac vita incipiunt, et in aeterna percussione damnantur. 11. In tanto immergi quosdam desperationis profundo, ut nec per flagella
Abbreviated transcription (Latin):
flagello inimici ꝑcussite castigatione crudeli & iterũ.
Quid clamas ad me suꝑ contritione tua: in sanabilis est
dolor tuus. Unde unus quisq festin& & timeat. nesimul
feriat᷑ uita eius cũ culpa. Plagellũ nãq tunc deluit
culpã. cũ mutauerit uitã. Nã cuiꝰ mores non mutat.
actiones non expiat. Om̃is diuina ꝑcussio. aut purga¬
tio uitȩ p̃sentis ẽ: aut initiũ poene sequentis. Nlã qui¬
busdã flagella abhac uita inchoant. & in ȩterna ꝑcus¬
sione ꝑdurant. Vnde & ꝑ morsen dñs dicit. Ignis exar¬
sit inira mea. & ardebit usq ad inferos deor sũ.
a quibusdam dici sol&. ñ iudicat ds̃ bis in idipsum . qui non ad¬
tendunt illut qđ alias scriptũ ẽ. iħs popłm deterra ȩgr̃p¬
quȩ hic coepta illuc ꝑficit᷑. ut in his qui om̃uno non cor¬
rigunt᷑ p̃cedentiũ ꝑcussione flagelloꝵ sequentium

Expanded text:
« Flagello inimici percussi te castigatione crudeli . » Et iterum: « « Flagello inimici percussi te castigatione crudeli . » Et iterum: « Quid clamas ad me super contritione tua? Insanabilis est dolor tuus . » Unde unusquisque festinet et timeat, ne simul feriatur vita ejus cum culpa. Flagellum namque tunc diluit culpam cum mutaverit vitam. Nam cujus mores non mutat actiones non expiat. Omnis percussio divina, aut purgatio vitae praesentis est, aut initium poenae sequentis. Nam quibusdam flagella ab hac vita inchoant, et in aeterna percussione perdurant. Unde per Moysen Dominus dicit: Ignis exarsit in ira mea, et ardebit usque ad inferos deorsum . 8. A quibusdam dici solet: Non judicat Deus bis idipsum; qui tamen non attendunt illud quod alibi scriptum est: Jesus populum de terra Aegypquae hic coepta illic perficitur, ut in his qui omnino non corriguntur praecedentium percussio flagellorum sequentium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcutit. id est addãpnationẽ reprobos. ad ꝓbationẽ quos
errare uid& electos. ad ꝓpagandet̃ meritorũ głam iustos
Primo nãq modo. ȩgrptus cȩsus est ad dãpnationem. scđo
modo pauꝑ lazarũs ad purgationẽ. tertio modo ꝑcussus
.est iob ad probationẽ. Flagellat᷑ homo plerũq adõ ante
peccatũ ne malus sit : ut paulus qui satane angło inpug¬
nante carnis tolerabat stimulos. Elagellatur etiã ost
peccatũ ut corrigat᷑. sicut ille in apło qui traditus est
satane in interitu carnis ut sp̃s saluus eẽt . Non tam̃ uis¬
tus murmurat etiã qui nescit quur uapulat. Nam ds̃
ideo plerũq iustũ flagellat. ne de iustitia suꝑbiens ca¬
dat. In hac uita ds̃ tanto magis stud& ut parcat. quan¬
comagis expectando flagellat. Sed alios feriendo cor
Feriendo punit quos in corrigibilit᷑ delinquentes aspic̃.
quosq iam ñ subdisciplina ut filios pat̾. sed districta
dãpnatione ut hostis aduersarios ꝑcutit. de quib. dic̃:

Expanded text:
cutit, id est: ad damnationem 261 reprobos, ad purgationem quos errare videt electos, ad propagandam meritorum gloriam justos. Primo namque modo Aegyptus caesa est ad damnationem . Secundo modo pauper Lazarus ad purgationem . Tertio modo percussus est Job ad probationem . 4. Flagellatur homo plerumque a Deo ante peccatum, ne malus sit, ut Paulus, qui, Satanae angelo instigante, carnis tolerabat 262 stimulos. Flagellatur autem et post peccatum, ut corrigatur, sicut ille in Apostolo, qui traditus est Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus esset . 5. Non tamen juste murmurat, etiam qui nescit cur vapulat. Nam Deus ideo plerumque justum flagellat, ne de justitia superbiens cadat. 6. In hac vita Deus tanto magis studet ut parcat quanto magis exspectando flagellat; sed alios feriendo co . » Alios feriendo punit quos incorrigibiliter delinquentes aspicit; quosque jam non sub disciplina ut filios pater, sed districta damnatione ut hostes adversarios percutit. De quibus dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
et̃. Sic eñi int̾rogantib se deultimꝰ die discipłis atq dicen¬
tib: qđ signũ aduentus tui erit & consũmationis scłi res¬
pondis se eundẽ dñm legimꝰ. Dedie autẽ illa & hora ne¬
moscit neq angłi incȩlo neq filius nisi pat̾ solus. quã¬
quã hoc ipsũ qđ sedicit nescire. ñ arbitrandus est hoc¬
ipse filius ignorare. sed qđ sic sciat ut noll& aliis dicere. Namdũdicat

Expanded text:
um. Sic enim interrogantibus se de ultimo die discipulis, atque dicentibus: Quod signum adventus tui erit, et consummationis saeculi? respondisse eumdem Dominum legimus: De die autem illa et hora nemo scit, neque angeli in coelo, neque Filius, nisi Pater solus . Quanquam hoc ipsum quod se dicit nescire, non arbitrandus est hocipsum Filius ignorasse, sed quod sic sciat, ut nolit aliis dicere. Nam dum dicit
Abbreviated transcription (Latin):
transcensis etiã similitudinib: corporaliũ: non sic uiuere posse in com¬
mutabilẽ sub tantiã sicut angłiuiuunt: siue alia latentiora cau¬
sa. siue adener qr in est ei naturalis quidã appetitus corpus ad mi¬
nistrandi: qđ appetitu retardat᷑ quodã modo. ne tota deuotione
ꝑgat in illũ sũmũ cȩlũ : quã diũ ñ sub est corpuscuius ad ministra¬
tione appetitus ille conquiescat. Porro aut̃ sitale sit corpus cuiꝰ
sit difficilis & grauis administratio. sic̃ & caro quȩ corrumpit
& grauat animã. deꝓpagine trans gressionis existens. multo
magis auertit᷑ mens ab illa uisionẽ sũmicaeliunde necessario
ab ripienda erat ab eiusdem carnis sensib: ut ei quomodo cape¬
re possit illuđ ostendẽ setur. Pro inde cũ hoc corpus iã ñ ani¬
malem. sed futurã cõmutationẽ spĩtale receperit: angłis

Expanded text:
transcensis etiam similitudinibus corporalium non sic uidere posse incomtranscensis etiam similitudinibus corporalium non sic uidere posse incommutabilem substantiam, ut sancti angeli uident, sine alia latentiore causa siue ideo, quia inest ei naturalis quidam adpetitus corpus administrandi: quo adpetitu retardatur quodammodo, ne tota intentione pergat in illud summum caelum, quamdiu non subest corpus, cuius administratione adpetitus ille conquiescat. porro autem, si tale sit corpus, cuius sit difficilis et grauis administratio, sicut haec caro, quae corrumpitur et adgrauat animam, de propagine transgressionis existens, multo magis auertitur mens ab illa uisione summi caeli: unde necessario abripienda erat ab eiusdem carnis sensibus, ut ei quomodo capere posset illud ostenderetur. proinde, cum hoc corpus iam non animale, sed per futuram commutationem spiritale receperit angelis
Abbreviated transcription (Latin):
mundo & malorũ infesttintiũ turbinibus obsesso: Vt qui cernimꝰ
cȩpisse iam grauia. & scimus imminere grauiora : lucrũ maximũ
cõputemꝰ sĩ istinc uelotius recedamꝰ. Su in habitaculo tuo parie¬
tes uetustate nutarent. tecta desuꝑ tremerent. domusiã fati¬
gata.ĩ lapsa. edificiis senec tute labentib ruinã ꝓximã minare¬
tur. non ne om̃i celeritate migrares : sinauigante te turbida
& ꝓcellosa tẽpestas fluctib uiolentis excitatis denuntiaret futu¬
ra naufragia . ñ ne portũ uelocit̃ peteres : mundus etiã nutati
& labit᷑ & ruinã sui noniã senectute rerũ. sed fine testat᷑. & tu ñ
dõ gr̃as agis: non tibi gratularis qđ exitu maturiare sub tractis
riunis & naufragus & plagis imminentib exuaris : itẽ amplec¬
tam̃ diem qui signat singulis domicilia sua. quinos is tinc erep¬
tos & laqueis sȩcularib: exolutos. para diso restituit & regno
Quis ñ peregre constitutus ꝓperet in patriam regredi: quis

Expanded text:
mundo et malorum infestantium turbinibus obsesso, ut qui cernimus coepisse iam grauia et scimus inminere grauiora lucrum maximum conputemus, si istinc uelociter recedamus. si in habitaculo tuo parietes uetustate nutarent, tecta desuper tremerent, domus iam fatigata, iam lassa aedificiis senectute labentibus ruinam proximam minaretur, nonne omni celeritate migrares? si nauigante te turbida et procellosa tempestas fluctibus uiolentius excitatis praenuntiaret futura naufragia, nonne portum uelocius peteres? mundus ecce nutat et labitur et ruinam sui non iam senectute rerum Deo gratias agis? non tibi gratularis quod exitu maturiore subtractus, ruinis et naufragiis et plagis imminentibus exueris? » Item: « Amplectamur diem, qui assignat singulos domicilio suo: qui nos istinc ereptos, et laqueis saecularibus exutos, paradiso restituit et regno. Quis non peregre constitutus properet in patriam regredi? Quis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃terita uerũ aetiã futura spũ dĩ reuelante cognos ces
sic̃ non om̃s homines sed ꝓpħae dumhic uiuerent cognosce¬
bant: Nec ipsi omĩa. sed quae illis eẽ reuelanda ddĩꝓui¬
dentia iudicabat: XXX¬
mor tuis : sic̃ et̃ trario paulus exuiuis in para dẏsum
raptus ẽ diuina scriptura testat᷑ Namsa muhel ꝓpħa
defunctꝰ uiuo regisauli . etiã futura p̃dix̃: quã uis nor¬
nulli ñ ipsũ fuisse qui potuisset magicis artib euocari
sedali quẽ spm̃ tam malis operib congruentẽ illius
existiment simili tudinẽ sigurasse : Cumlib ec desi¬
asticꝰ quẽ iħs silius syrach scripsisse tr&dit᷑: ꝓpt̃ aelo¬
quii ñ nullã simili tutlinẽ salo monis ꝓñtiat᷑. conti¬
uerit. Sedsi & huic libro ebreorũ quia in eo ñ ÷
canone c̃tradicit᷑: quid de moyse dicturi sumus
quicerte & in de utero nomio mortuus legit᷑ apparuiose

Expanded text:
praeterita, uerum etiam futura spiritu dei reuelante cognoscere, praeterita, uerum etiam futura spiritu dei reuelante cognoscere, sicut non omnes homines, sed prophetae, dum hic uiuerent, cognoscebant, nec ipsi omnia, sed quae illis esse reuelanda dei prouidentia iudicabat. mortuis, sicut e contrario Paulus ex uiuis in paradisum raptus est, diuina scriptura testatur. nam Samuhel propheta defunctus uiuo regi Sauli etiam futura praedixit: quamuis nonnulli non ipsum fuisse, qui potuisset magicis artibus euocari, sed aliquem spiritum tam malis operibus congruentem illius existiment similitudinem figurasse: cum liber Ecclesiasticus, quem Iesus filius Sirach scripsisse traditur et propter eloquii nonnullam similitudinem Salomonis pronuntiatur, contiuerit. sed si et huic libro ex Hebraeorum quia in eo non est canone contradicitur, quid de Moyse dicturi sumus, qui certe et in Deuteronomio mortuus et in e
Abbreviated transcription (Latin):
& tualios. sicut ipse expecta t̾ es Quodsitibi quim̃brũ
es non uidet᷑ eẽ ꝑfecta laeticia sidesit aliud m̃brũ : quan¬
tomagis dñs & saluatornr̃ qui capud est totius corpo¬
URUM SCIREPOSSINT MORTUI: QUID AOUNT UIUI.
atendumest ut aitbeatissimus agustinꝰ nescire
quidemmor tuos quid hic agat᷑ auiuis: sed dũ inc
git᷑ postea uero audiri pos sunt abeis quihine adeos
moriendo ꝑgunt : Non quidem omĩa sed quae sinunt᷑
indicare qui sinunt᷑ etiam ista meminis se : & quae illos
quib haec indicant᷑ opor tet audire: Possunt & aban¬
głis quirebus quae agunt᷑ hic prestosunt audire
aliquid mortui : qđ unũ quemq: illor̃ audire debere iudi¬
cat cuicuncta subiec tasunt: Nisi enĩ eeñt angłi quipos¬
sint int̃ eẽ & uiuoꝵ & mortuor̃ locis : non dixis set dñs
iħs. contigit autẽ mori in opemillũ & ferri ab angłis
agunt᷑ quae necessaria sunt eos nosse ñ solũ p̃sentia uł

Expanded text:
et tu alios, sicut et tu exspectatus es. Quod si tibi, qui membrum et tu alios, sicut et tu exspectatus es. Quod si tibi, qui membrum es, non videbitur esse perfecta laetitia, si desit aliud membrum, quanto magis Dominus et Salvator noster, qui caput est totius corpoAPUT XXIX. Utrum scire possint mortui quid agant vivi. « Fatendum est, ut ait beatus Augustinus, nescire quidem mortuos quid hic agatur a vivis: sed dum hic agitur, postea audire possunt ab eis qui hinc ad eos moriendo pergunt: non quidem omnia, sed quae sinuntur indicare, qui sinuntur etiam ista meminisse, quibus haec indicant oportet audire. Possunt et ab angelis qui rebus quae aguntur hic praesto sunt audire aliquid mortui, quod unumquemque illorum audire debere judicat, cui cuncta subjecta sunt. Nisi enim essent angeli qui possint interesse vivorum et mortuorum locis, non dixisset Dominus Jesus: Contigit autem mori in opem illum, et afferri ab angelis t quos necessarium est ea nosse, non solum praesentia uel
Abbreviated transcription (Latin):
beo hoꝵ testẽ : et dequo ñ potest dubitare : Magist
enĩgentiũ ẽ infide & ueritate : apłs paulus. Ipse igit᷑
atdhebreos scribens cũ enumeras set om̃s scõs patres
quiꝑ fidem iustificatisunt : addidit post omĩa etiã
conse quat᷑ : expectat & isa ac. & iacob. & om̃s ꝓftretȩ
expectant nos : ut nob̵ cũ ꝑfectã beatitudinẽ capiant
Propter hoc aetiã misteriũ illud multimũ drem dilati
potest oculus dicere manui. non es michi necessaria
sipedes desint. aut reliqua m̃bra ñ ad sint : quia & siest
sice terorũ menbroꝵ ñ deserat᷑ offitiis : Hoc aut̃ nos et
ꝑ illã ete chiel ꝓpħae uisionẽ dicere puto : cũ dicit c̃gre¬
adpellẽ : ac singula locissuis tẽ reparanda : Deniq uide
quid addidit ꝓpħa: Osiã inquit ista. non dix̃ om̃s homines
sunt: sed dixit ossa is ta dom isrł sunt: Habebis ergo lae
ticiã cũ nullũ tibi m̃brũ corporis deest. expec tabis enĩ

Expanded text:
beo horum testem, de quo non potest dubitari. Magister beo horum testem, de quo non potest dubitari. Magister enim gentium est in fide et veritate Paulus apostolus. Ipse igitur ad Hebraeos scribens, cum enumerasset omnes sanctos qui per fidem justificati sunt, addit post omnia etiam consequatur: exspectat et Isaac, et Jacob, et omnes prophetae exspectant nos, ut nobiscum perfectam beatitudinem capiant. Propter hoc etiam, mysterium illud in ultimum diem dilati potest oculus dicere manui: Non es mihi necessaria.si pedes desint, aut reliqua membra non adsint? Quia etsi autem nos et per illam Ezechielis visionem doceri puto, cum dicit congreervos, et venas, ac singula locis suis esse reparanda. Denique vide quid dicit propheta: Ossa, inquit, ista: non dixit: Omnes homines sunt, sed dixit: Ossa ista domus Israel sunt . Habebis ergo laetitia, cum nullum tibi corporis membrum deerit. Exspectabis enim
Abbreviated transcription (Latin):
indicauit : Quo inuento iuurnis atq monstrato. non
solũ falsi debiti calũpniã ꝓpulsauit : sed ae tiã pat̃ nũ re¬
cepit cyro graphũ qđ pat̃ non receperat quando ẽ
peccunia ꝑ soluta Hic utiq putat᷑ Anima homuinis
curam gessis se ꝓfilio: et ad eum uenis se dor mientẽ
ut docens quae ignorabat a magna moles tia liberaret :¬
denter qauisuros secũ expectent. & quia nonsit
illis ꝑfecta leticia : donec ꝓ nr̃is errorib dolent:
ehisi ta origenis doctor.
insuis dogmatib docet dicens Neque enĩ
discedentes hinc sci continuo in tegra meritoꝵ
suorũ p̃mia conse quunt᷑: sed expectant etiã nos licet
morantes licet desi des: None nimẽ. illis ꝑfectalȩticia
donec ꝓerrorib: nrĩs dolent : & lugent nr̃a pec cata:
Hoc fortas se michi dicenti : ñ credas: Quis enĩ egosum
qui confirmare sententiã dogmatis audeã : Sed adhi¬

Expanded text:
indicavit. Quo invento juvenis atque monstrato, non indicavit. Quo invento juvenis atque monstrato, non solum falsi debiti calumniam propulsavit, sed etiam paternum recepit chirographum, quod pater non receperat, quando est pecunia persoluta. Hinc utique putatur anima hominis curam gessisse pro filio, et ad eum venisse dormientem, ut docens quod ignorabat, a magna eum molestia liberaret denter secum gavisuros exspectent; et quod non sit illis perfecta laetitia, donec pro nostris erroribus dolent. De his ita Origenes doctor in suis dogmatibus docet, dicens: « Neque enim hinc discedentes sancti continuo integra meritorum suorum praemia consequuntur, sed exspectant etiam nos, licet morantes, licet desides. Non enim illis est perfecta laetitia, donec pro erroribus nostris dolent, et lugent peccata. Hoc fortasse mihi dicenti non credas: quis enim ego sum, qui confirmare sententiam tanti dogmatis audeam? Sed adhi
Abbreviated transcription (Latin):
URUM CORS RIS TARI aut lartari possunt animȩ defune¬
torum ꝓuiuentiũ cakorums alose. SeuRisticia. aut¬
cura qualibet uiuorũ moueant᷑: Sinulla eẽt mor¬
tuis cura deuiuis: non utiq diues ille quitor quebatus
habeo enĩ quinq frs̃ ut tes tet᷑ illis. neet ipsi ueniant
ergo mortui curam pos sunt habere deuiuis. quã uis
non utiq ꝓ eis dnm̃ oblatis crebro sacrifitus p̃caren
Haet & his similia sc̃s augustinꝰ insuis uoluminib docens :
hoc unũ ponit exemplũ qđ non ẽ medio crit̾ ad mirand
Audiuimus ait idem doctor qđ cũ debitũ repeteretur
a quodam thefuncti patris cautione ꝓlata qđ filio nesci¬
ente apatre iam fuerat ꝑsolutũ : c̃tristari homo gra¬
uissime caepit atq mirari . qđ ei pat̃ moriens non di¬
xerit quid deberet. cũ fecisset etiam tes itm̃tum
Iunc einimis ancxio apparuit idem pat̃ eius in somĩs:
& ubi eẽt̃ rec̃ditũ quo illa cautio uicuata furrat

Expanded text:
 defunc defunctorum pro viventium charorum salute: seu tristitia aut qualibet curd vivorum moveantur . Si nulla esset mortuis cura de vivis, non utique dives ille qui torquebatur habeo enim quinque fratres: ut testetur illis, ne et ipsi veniant ergo mortui curam habere possunt de vivis, quamvis non utique pro eis crebro oblatis sacrificiis precaremur. Haec et his similia sanctus Augustinus in suis voluminibus ponens, hoc unum ponit exemplum, quod non est mediocriter admirandum: « Audivimus, ait idem doctor, quod cum debitum repeteretur a quodam, defuncti patris cautione prolata, quod filio nesciente a patre jam fuerat persolutum, contristari homo gravissime coepit, atque mirari, quod ei pater moriens non dixerit quid deberet, cum fecisset etiam testamentum. Tunc ei nimis anxio apparuit idem pater ejus in somnis, et ubi esset reconditum quo illa cautio vacuata fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ dari eos potest p̃cib xp̃o Quam quã nichil aliud
orationes fideliũ animarũ : quã desideria eorũ ac¬
cipiant᷑ : Illud quoq: dico qđ celeberrima sit in hacre
& memores eossui et̃ p̃optant: Sic martirib cũ mo¬
riunt᷑ suꝑsticũ carorũ sefamiliaritas c̃m̃dat sic co
tidie piorũ turba fideliũ euocandis abhoc scło ele¬
tis animab cõmit tit : & ut sui semꝑ sint memores
poscit: Nec enim fides uiuentiũ id atranseuntib
tatis sollicitudo non p̃terit: sequentis rei mul totiens ef¬
fectꝰ ꝓbauit cũ ea quae pleriq uiuentes amorientibus
sibisi eripae tunt : etiã sine dilationis dãp̃no ꝑcipiun
Haecergo michiuide t dehac obiecta questiuncula
ratio : quã & supsis uerbis. ut .ẽ. a maiorib euoluta ñ
inuenio. ipso tam̃ sensu definitũ adoc torib puto. Quã¬
quam & si aliquid exhoc abeis desinitũ repperero .
illorũ potius sententiã assequar:XXUII

Expanded text:
mendare eos potest precibus Christo: quamquam nihil aliud mendare eos potest precibus Christo: quamquam nihil aliud orationes fidelium animarum, quam desiderium earum accipiatur. Illud quoque dico, quod celeberrima sit in hac re  memores eos sui esse praeoptat. Sic martyribus, cum morerentur, superstitum charorum se familiaritas commendavit: sic se quotidie piorum turba fidelium evocandis ab hoc saeculo electis animabus committit, et ut semper sui sint memores, poscit. Nec enim fides viventium id a morientibus tatis sollicitudo non praeterit, sequens rei multoties effectus probavit, cum ea quae plerique viventes a morientibus sibi fieri petunt, sine dilationis damno consequuntur. Haec ergo mihi videtur de hac objecta quaestiuncula ratio, quam etsi ipsis verbis, ut est a majoribus evoluta, non invenio, ipso tamen sensu definitam ab auctoribus puto, quanquam etsi aliquid ex hoc ab eis definitum reperero, illo
Abbreviated transcription (Latin):
ferno a braham ꝓfratrib orat ut ad moneant᷑ neet
ipsi in loca tor menton: deueniant: quomo dopio¬
rũ animȩ & maxime in requiem constitutȩ caroꝵ
suꝑstitũ credunt᷑ solli citudinẽ amisis se : orare ergo
possunt ꝓsalute uiuentiũ : quantũ ad nõ ꝑmittunt᷑ :
Nã utiq recordari ueracit̃ possunt : quos in hoc scło positi
dilexer̃: Sensũ enĩ quouiuentes cum uiuentib ad fu¬
erunt : nõ amisis se sed liberiorẽ illic habe credendȩ sun
ubi honere corporali grauari ñ pos sunt : Nam iuxta di¬
uinã sententiam : cor pꝰcorruptibile ad grauat animã
Ergo anima que nc̃ corpore grauat᷑. liberior corpore
absoluta efficit᷑: Est igit᷑ animae post mortẽ : & sens
integer : & me moria plena : Ergo anima quae illic
certore cordationis offitio utit᷑: ꝓximor̃ dultedinis
recortdatur : Recordas ergo quos amauit in scło : cõ¬

Expanded text:
ferno, Abraham pro fratribus orat, ut admoneantur, ne et ferno, Abraham pro fratribus orat, ut admoneantur, ne et ipsi in iniqua tormenta deveniant , quomodo piorum animae, et maxime in requie constitutae, charorum superstitum creduntur sollicitudinem amisisse? Orare ergo possunt pro salute viventium, in quantum a Domino permittuntur: nam utique recordari veraciter possunt, quos in hoc saeculo positi dilexerunt: sensum enim, quo viventes cum viventibus adfuerunt, non amisisse, sed liberiorem illic habere credendae sunt, ubi onere corporali gravari non possunt. Nam juxta divinam sententiam, corpus corruptibile aggravat animam : ergo anima quae nunc corpore gravatur, liberior corpore absoluta efficitur. Est igitur animae post mortem et sensus integer, et memoria plena. Ergo anima quae illic certo recordationis officio utitur, proximorum dulcedinis recordatur. Recordans ergo quos amavit in saeculo, com
Abbreviated transcription (Latin):
nos cendã uerittitẽ & resipis cant adiabolila que is
a quo capti tenent᷑ adipsius uoluntatẽ : & quomodo
ꝓillis tunc orabit᷑ quiiã nullatenꝰ possunt adius¬
ticiae opera abim qͥ tate cõmutari : Eademittiq causa est
cur non oret᷑ tunc ꝓ om̃ib aet̃ no igne dãpnatis : quȩ nc̃
causaẽ. ut non ore t̃ ꝓdi abolo angłisq eius aet̃ no suppli
cio deputatis: Quat nunc aetiã causa ẽ. ut non orent
sc̃i homines ꝓ hominib: insidelib: impiisque defunctio:
cassarirefugiunt: Quodsi nunc quoq uiuentes iusti
mor tuis & dãpnatis iniustis minime cõpatiunt᷑.
quando adhuc aliquid iudicabile desua carne se ae
respicient. quando ab omiuitio cor ruptionis exuti
iã iusticiae uicinius atq tirtius inherebunt: Sic
quippe eorũ mentes ꝑhoc qđ iustissimo iudici in heren
uis districtionis absorbet. ut omĩ no eis ñ libeat quic¬
quid abilli s in aet̃nȩ regulae sub tilitate dis cord¬
carorum uiuentium: Sise pultus diues in in¬

Expanded text:
 et resipiscant a diaboli laqueis, a quo captivi tenentur ad ipsius voluntatem ? Et quomodo pro illis tunc orabitur, qui jam nullatenus possunt ad justitiae opera ab iniquitate commutari? Eadem itaque causa est, cur non oretur tunc pro hominibus aeterno igne damnatis, quae nunc causa est, ut non oretur pro diabolo angelisque ejus acio deputatis. Quae nunc etiam causa est ut non orent sancti homines, pro hominibus in fidelibus impiisque defunctis: cassari refugiunt? Quod si nunc quoque viventes justi, mortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, quando adhuc aliquid judicabile de sua carne sese respiciunt, quando ab omni vitae corruptione exuti, ipsi jam justitiae vicinius atque arctius inhaerebunt? Sic quippe eorum mentes, per hoc quod justissimo Judici inhaerent, jus districtionis absorbet, ut omnino eis non libeat, quidquid ab illius aeternae regulae subtilitate discordharorum viventium. Si sepultus dives in in
Abbreviated transcription (Latin):
absq dubio semꝑ aspiciunt: Quia qͥ creatoris sui clari¬
tatem uident: nichil increatura agit᷑ qđ uidere
Quod pulla sit aniaae uita post mortem:
assianꝰ ait: Quimor tui sunt corpore : dm̃ spũ bene dicuis
atq conlaudant. scđm illud: Bene dicite dnm̃ sp̃s &¬

Expanded text:
absque dubio semper aspiciunt; quia qui creatoris sui clariabsque dubio semper aspiciunt; quia qui creatoris sui claritatem vident, nihil in creaturquod nulla sit animae vita post mortem. Cassianus ait: « Qui mortui sunt corpore Dominum spiritu benedicunt, atque collaudant, secundum illud: Benedicite Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
uidet̃ ꝓponi : oc cupato michi diuersis negotiorũ tumul¬
tibus ubile gerim facile ñ occurrit: hoc unũ tantũ de
hacre exomeliis pape gregoru legisse recolo: ubiait :
Credendũ ẽ qđ ante retributionẽ ex tremi iudicu in¬
iusti in requie quosdam iustos c̃spiciant. ut tos uidentes
& conspicientes ingaudio non solũ desuo subplitio sed
aetiã deillorũ bono crucient᷑: Iusti uero intor m̃tis¬
illã tante beatitudinis claritatẽ apud iustorũ am¬
mos fuscat c̃specta poena reꝓborũ : quia ubi iã c̃pas¬
sio miseriae non erit .minui ꝓculdubio beatorum
leticia non ualebit: Quid aut̃ mirũ sidũ iusti inius toꝵ
tor m̃ta c̃spiciunt : hoc eis ueniet inobs equiũ gaudi¬
orũ : quando & inpictura niger color suster nitꝰ. ut alb
uel rubeus clarior uideat᷑: Et quamuis eis sua gaudia
adꝑfruendũ plene sufficiant: mala tam̃ reꝓborũ

Expanded text:
videtur proponi, occupato mihi diversis negotiorum tumulvidetur proponi, occupato mihi diversis negotiorum tumultibus, ubi legerim non facile occurrit. Hoc unum tantum de hac re in homiliis papae Gregorii legisse me recolo, ubi ait: « Credendum est quod, ante retributionem extremi judicii, injusti in requie quosdam justos aspiciant, ut eos videntes et conspicientes in gaudio, non solum de suo supplicio, sed et de illorum bono crucientur. Justi vero in requiillam tantae beatitudinis claritatem apud electorum animas fuscat aspecta poena reproborum, quia ubi jam compassio miseriae non erit, minui procul dubio beatorum laetitia non valebit. Quid autem mirum, si dum justi injustorum tormenta conspiciunt, hoc eis veniet in obsequia gaudiorum, quando in pictura niger color substernitur, ut albus vel rubeus clarior videatur? Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene sufficiant, mala tamen reproborum
Abbreviated transcription (Latin):
scis RE TERATŨ EST Ñ AD CAELOS : ASPICERE UALEAN
auł bopi malos indolorib aułoiali Bonos INRE¬
nũ: paupere quoq illo laz aro insinuhabrahȩ in re¬
quiem collocato & diues in inferno collocat᷑ abrahã
uellatarũ pauperẽ uiderit & abraham diuitẽ illi
positũ intor m̃tis aspexerit: & haec siquidẽ ante
aduentũ xp̃i : apud inferos gesta eẽ accepimꝰ : Ceti
cũ dñs & saluatornr̃ ꝓ nob omĩb moriens ad inferna
inanima sola descendit: patriarchis qui in locis infe
tenebant᷑ caelestis paradysi ianuã reserauit:
Quia ergo ittẽ qđ illos & deinferis eruit & in cae¬
lesti regione collocauit: non in merito quaerit᷑
utrũ modo abraham ceteriq: scĩ de illosta loco car
lestis para disy quore surgente xp̃o locatisur
possint itauidere impiorũ animas in inferno: sic̃ di
loco illo unde moriente xpõ educta sunt facere
potuert̃: Hancsiquidem questionẽ sic̃ modo hic ame

Expanded text:
sanctis reseratum est iter ad coelos, aspicere valeant sanctis reseratum est iter ad coelos, aspicere valeant aut boni malos in dolore, aut mali bonos in repulto in inferno, paupere quoque illo Lazaro in sinu Abrahae in requie constituto, et dives in inferno collocatus Abraham vel Lazarum pauperem viderit, dem ante adventum Christi ad inferos facta esse accepimus. Caeterum cum Dominus et Salvator noster, pro omnibus moriens, ad inferna anima sola descendit, patriarchis, qui in locis inferi tenebantur, coelestis paradisi januam reseravit. Quia ergo ita est, quod illos et de inferis eruit, et in coelesti regione locavit, non immerito quaeritur utrum modlestis paradisi, quo resurgente Christo locati sunt, possint ita videre impiorum animas in inferno, sicut de loco illo, unde moriente Christo educti sunt, facere poterant? Hanc siquidem quaestionem sicut modo hic a me
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentiũ nesciant᷑ : Quã tam̃ ignorantiã scõrũ animȩ¬
omiã dm̃ sciunt. & scientemomĩa contemplant᷑: Nam
& beatꝰ gregorius in libris moraliũ loco illo quo testi¬
moniũ illud deuerb̵ iob tractare uidet᷑ ubiait:
iue nobiles fuerint silueiꝰ siue ignobiles non intelle¬
get: ita definens dicit Sic̃ enĩhi qui ad huc uiuentess
mortuorũ animas quoloco habeant᷑ ignorant : itamor¬
tui uitã in carne uiuentiũ post eos qualit̃ disponant᷑
nesciunt : Quia et uita sp̃s longeẽ auita carnis:
& sic̃ corporea At que incorporea diuersa sunt
genera. ita aetiã distincta cognitione. qđ tam̃ de
animab E scĩs senciendũ nonẽ : quia que int̾ omĩ¬
quiasit foris omĩnõ qđ ignorent: Sed carnabes quiq:
qui amorem p̃cipuũ si lus inpendunt: hoc eos beatꝰ iob.
nescire post modũ asserit qđ hic ue he m̃t̃ ama uer̃t:
ut siue nobiles siuesint ignobiles filii nesciant : quoꝵ
eos sẽꝑcura fatigabat: X X.

Expanded text:
 tamen ignorantiam sanctorum animaomnia Deum sciunt, et scientem omnia contemplantur. Nam et beatus Gregorius in libris Moralium, loco illo quo testimonium illud de verbis Job tractare coepit, ubi ait: Sive nobiles fuerint filii ejus, sive ignobiles, non intelligit , ita definiens, ait: « Sicut enim hi qui adhuc vivunt mortuorum animas quo loco habeantur ignorant, ita mortui vita in carne viventium post eos qualiter disponatur nesciunt, quia et vita spiritus longe est a vita carnis; et sicut corporea atque incorporea diversa sunt genere, ita etiam distincta cognitione. Quod tamen de animabus sanctis sentiendum non est, quia quae intus omniquia sit aliquid quod ignorent. Sed carnales quique quia amorem praecipue filiis impendunt, hoc eos beatus Job nescire post mortem asserit, quod hic vehementer amaverunt, ut sive nobiles, sive ignobiles sint filii, nesciant, quorum eos semper cura fatigabat » . CA
Abbreviated transcription (Latin):
cietur. ipse aut̃ saluuserit. sic tam̃ quasi ꝑignẽ : quã uis
hoc deigne tribula ciͦnis in hac nob̵ uita adhibicoposũt
intellegi : tam̃ siquis hec de igne future purgati onis
accipiat. pensandũ sollicite est quẽ illũ dix̃ ꝑigãe posse
siluari: Nonqui suꝑhoc fundam̃ tũ ferrũ. aes uł plũ bũ edi¬
ficat : idẽ pectatamaiora. & idcir coduriora. atq tunc iã.
in solubibia: Sed ligna. foenũ. Stipula : idẽ .minuta at que
us sima : q: igne ficile consumuntur : Hoc tam̃ Sciendũ est
quia illic saltim deminimis uilquis quȩ purgacionis ob¬
tinebit : nisibonis hoc actib inhac adhuc uita positꝰ ut illic
Neato agustino distinguẽnte didicimꝰ: qod alter sit ignis
Dille fu turus dequo impiis dño iadicante dicendũẽ disce¬
dite ame male dicti inignẽ aet̃nũ : alter iste quipurgatori¬
uis ꝓprie appellatur ꝓpt̃ꝰ eos qui eũ salui fiunt. Per illuem̃

Expanded text:
tietur, ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem; quamvis tietur, ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem; quamvis hoc de igne tribulationis in hac nobis vita adhibito possit intelligi, attamen si quis haec de igne futurae purgationis accipiat, pensandum sollicite est: quia illum dixit posse per ignem salvari, non qui super hoc fundamentum ferrum, aes, vel plumbum aedificat, id est peccata majora, et idcirco duriora, atque jam tunc insolubilia; sed ligna, foenum, stipulam, id est pessima, quae ignis facile consumat. Hoc tamen sciendum est, quia illic saltem de minimis quisque nihil purgationis obtinebit, nisi bonis hoc actibus in hac adhuc vita positus, ut illic Beato Augustino distinguente cognoscimus , quod alter sit ille ignis futurus, de quo impiis Christo judicante dicendum est: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum ; alter iste, qui purgatorius proprie appellatur, propter eos qui per eum salvi fiunt. Per illum enim
Abbreviated transcription (Latin):
torius quinunc a quib dã c̃tẽpnit᷑ & paruius putat᷑ : mulco
grauior existat. quã quic quid post homo uti in acuita
Gregorius quoq: de hoc purgatorio igne sic dicit : Proquib: dã
leuib culpis eẽ. ante iudiciũ purgarorius ignis credendusẽ:
uel blas phema uerit : neq: in hoc scło remittet᷑ei neq: infuturo:
infuturo posselaxari: qđ enĩ deuno negat᷑ consequens intel¬
lect pat& quia dequib dã c̃ceditur: sed tam̃ ut p̃dixi hoc
deparuis minimisq peccatis fieri posie credendũ ẽ: Sicut est¬
reifamiliaris quȩ uixsine culpa uł ab ipsis agit᷑ : quiculp
parit̃ declinare. deberesciunt: Aut non ingrauib reb: er¬
ror ignoranciae que cuncta etiã post mortẽ grauant
si adhuc in hac uita posicisminin ȩ fuerint relaxata.
siquisaedificauerit suꝑ hoc fundam̃tũ aurũ. argen¬
tũ. lapides p̃ciosõs ligna. foenũ stipula unius cuiꝰq opus
uit mercedẽ accipi&: Sicuiꝰ opus arserit detrĩtũ. pa¬

Expanded text:
dam contemnitur et parvus putatur, multo gravior existat, quam quidquid homo potest pati in hac vita . Gregorius quoque de hoc purgatorio igne sic dicit: « Pro quibusdam levibus culpis ante judicium purgatorblasphemiam dixerit, neque in hoc saeculo remittetur ei, neque in futuro. m vero in futuro posse laxari. Quod enim de uno negatur, consequens intellectus patet, quia de quibusdam conceditur. Sed tamen, ut praedixi, hoc de parvis minimisque peccatis fieri posse credendum est, sicut estrei familiaris, quae vix sine culpa vel ab ipsis agitur, qui culpam qualiter declinare debeant, sciunt, aut non in gravibus rebus error ignorantiae, qusi adhuc in hac vita positis minime fuerint relaxata. Si quis superaedificaverit super hoc fundamentum, aurum et argentum, lapides pretiosos, ligna, foenum, stipulam, uniuscujusque opus it; si cujus opus arserit detrimentum pa
Abbreviated transcription (Latin):
ut sẽꝑacione eiꝰ enixius ualeat dño copolaridicens desideri¬
ũ habeodis solui. &cũ xp̃oes se : multo enĩ melius: Qm̃ dũ sum
in corꝑe : pere grinam᷑ a dñõ: Et id circo audemꝰ &bonã uolu¬
tatẽ habemꝰ : magis ꝑegrinari a corpore: & p̃sentes. eẽ ad dm̃:¬
Propt̃q etiã c̃tendimꝰ siue absentes. Siue p̃sentes placere illi:
õmorationẽ scilic& animae que in hac carne ẽ ꝑ egrinac
ne seꝑacionẽ atq discessũ p̃senciã eẽ ad xp̃m tota credulita¬

Expanded text:
ut separatione eius enixius ualeat domino copulari, dicens: desideriut separatione eius enixius ualeat domino copulari, dicens: desiderium habeo dissolui et cum Christo esse, multo enim melius, quoniam dum sumus in corpore peregrinamur a domino. et idcirco audemus et bonam uoluntatem habemus magis peregrinari a corpore et praesentes esse ad dod etiam contendimus siue absentes siue praesentes placere illi, commorationem scilicet animae quae in hac carne est peregrinane separationem atque discessum praesentiam esse ad Christum tota credulita
Abbreviated transcription (Latin):
et xeis quae sibi in illo generali exami ne reseruant᷑ quellã
eas iã incipere p̃gustare: Nec secundũ oppinionẽ quorun¬
cdã. in fideliũ innihilũ eas rep̃lui post huiꝰ cũmoracionis
excessu : set uiuacius subsistere dĩq ladib in tencius in
herere: Nonne ultra omnẽ in eptã ñdicã facuita tẽ
sed insaniam. eẽ. uelleuiter suspicare illã p̃ciosiorẽ hominis
c̃sistit deposita hacquare tunditur in p̃senti sarcina corꝑali
insensibilẽ fieri.q: om̃e racionis im insec̃tinens &iã mutã atq
insensibilẽ materiã carnis participacione sui facit eẽ sensibilẽ :
Cũ utiq: c̃sequens sit & hoc racionis ipsius ordo c̃tineat . ut exuta
mens ista carnaliquanunc habeat᷑ pinguedine : intellectuales
uirtutes suas in melius repar&. et puriores eas ac subtiliores
recipiat pocius quã amit tat: Incantũ autẽ hoc qđ dicim̾be

Expanded text:
et ei eis quae sibi in illo generali examine reseruantur quiddam et ei eis quae sibi in illo generali examine reseruantur quiddam eas iam incipere praegustare, nec secundum opinionem quorundam infidelium in nihilum eas resolui post huius commorationis excessum, sed uiuhaerere . . . Nonne ultra omnes ineptias, non dico fatuitatem, sed insaniam esse, vel leviter suspicari, illam pretiosiorem hominis similitudo consistit, deposita hac qua retunditur in praesenti sarcina corporali insensibilem fieri, quae omnem rationis uim in se continens etiam mutam atque insensibilem materiam carnis participatione sui facit esse sensibilem, cum utique consequens sit et hoc rationis ipsius ordo contineat, ut exuta mens ista carnali qua nunc hebetatur pinguedine intellectuales uirtutes suas in melius reparet et puriores eas ac subtiliores recipiat potius quam amittat. in tantum autem hoc quod dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
ita crȩdinecesse ẽ. qđ adie exitus sui ignis reꝓbos exurat:
ꝑpe tuo ꝑmandoꝵi. Ix salomonis libroseriptũ est
ignũ in quo cũq: loco ceciderit : siue ad austrũ siue adaqi¬
logẽ: ibierit: Scilic& quia cũ humunicasus tẽpore. siuesc̃s¬
SEPARACIONE CORPORIS PRIUATA SENSIB SU IS¬
n cassuni uoluminib: legimꝰ qđ ñ sunt ociose pꝰseꝑacionẽ huiꝰ
corporis anime. neque nihil senciant : cũ diues ille mn inferno
cruciarise inflãma ad latarũ pauperẽ clamat. xillud qđ
decruce dñs adlatronẽ dix̃. hodie mecũeris in ꝑadyso:
nẽ carnis. uł priuandã sensu uel innihilũ resoluend. ai non
enĩ caro eiꝰ in ꝑa drso sed anima erat ingres sura cũ xp̃o.
quib: dictis ut idẽ doctor enunciat: manifes teꝓbat᷑ an in
defunctoꝵ non solũ suis sensib: ñ priuari sedne is tis quidẽ
affectib: idẽ speatq triscicia : gaudio ac metucirere

Expanded text:
ita credi necesse est, quod a die exitus sui ignis reprobos exuratita credi necesse est, quod a die exitus sui ignis reprobos exuratrpetuum permansuri. In Salomonis libro scriptum est: Lignum in quocunque loco ceciderit, sive ad austrum sive ad aquilonem, ibi erit : scilicet quia cum humani casus tempore, sivein aeternum secum sine ulla mutatione retinebit: ut nec exaln Cassiani voluminibus legimus quod non sint otiosae post separationem hujus corporis animae, neque nihil sentiant, cum dives ille in inferno cruciari se in flamma ad Lazarum pauperem clamet : et illud quod de cruce Dominus ad latronem dixit: Hodie mecum eris in paradiso . nem carnis vel privandam sensu, vel in nihilum resolvendam. Non enim caro ejus in paradiso, sed anima erat ingressura cum Christo. Quibus dictis, ut idem doctor ait, manifeste probatur animas defunctorum non solum suis sensibus non priuari, sed ne istis quidem affectibus, id est spe atque tristitia, gaudio ac metu carere,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ei quo modo capere possit illud ostender& : Prom de
cũ hoccorpꝰ. iã non anima le Sed ꝑfuturã cõmutacionẽ
Spiritale receperit. angłis aequa ta ꝑfectũ habebit
naturesuae modũ : obce dienp̃ &imperans inuificata . & iuui¬
ficand tã ineffabili facilitate : ut sit & głorie qđ sirobi ne fuit:
uentũ dñi quã lib& iust ẽ iuxerint ducti ad regnũ ñ sunt :
nisi ille descenderet quiꝑ a dysi claustra hominib: int̾posici
acluentũ in hoc mundo uenientis : ut beatꝰ ait gregorius
ad regnũ ducim᷑ mox ut de corpore eximꝰ: Et illulsine mora
ꝑcipimꝰ: qđ antiqui pacres cũ magna ꝑcipere clilacione
sacrielo quii credimꝰ: opor t& ut & iniquoꝵ animas in
infernoꝑ om̃ia esse crecdamꝰ : Quia exretribucione ȩt̃ nȩ
iusticie ex qua iã iusti gloriantꝰ᷑ : necesie ẽ ut et in iusts ꝑ
om̃ia cruciaent᷑. Nãsicut electos beatitudo letificat

Expanded text:
ut ei quomodo capere posset illud ostenderetur. proinde, ut ei quomodo capere posset illud ostenderetur. proinde, cum hoc corpus iam non animale, sed per futuram commutationem spiritale receperit angelis adaequata, perfectum habebit naturae suae modum oboediens et inperans, uiuificata et uiuificans tam ineffabili facilimini, quamlibet juxte vixerint, ducti ad regnum non sunt, nisi ille descenderet, qui paradisi claustra hominibus sua morte adventum in hoc mundo viventes, ut ait beatus Gregorius, ad regnum ducimur mox ut de corpore eximus, et illud sine mora percipimus, quod antiqui patres cum maxima percipere dilatione sacri eloquii credimus, oportet ut et iniquorum animas in inferno esse per omnia credamus; quia ex retributione aeternae justitiae ex qua justi gloriantur, necesse est ut et injusti per omnia crucientur. Nam sicut electos beatitudo glorificat,
Abbreviated transcription (Latin):
Ait ex hoc beatis s̃mꝰ agust inꝰ: Siquẽ mouet quido p̾sit
s̃piritib: defunctoꝵ corporasua in resurreccione recipe¬
re : si potest eis ctiã sinecor poꝵib: sũmabeatitudop̃beri:
diffichlior quidẽ questio ẽ. qm̃ aut ꝑfecte possit hic̃
sermo definiri : Sed tam̃minime dubitamꝰ dũ& raptã
hominis a carnis sensib m̃tẽ : & postmortẽ ipsã carnede¬
posita crandcensis etiã similitudinib: corꝑaliũ ñ sic uidere
posse in cõmutabilẽ sub tanciã : Sicut Sc̃i angłi uident:
Siue alia latencior causa : siue ideo quia inest innaturalis
quidã ap& it corpꝰ administrandi : quo app&it᷑ & artat
quodã modo ne in tota intencione ꝑgat in illũ sũ nmi ae¬
cȩlũ qua diu non sub est Torpꝰ cuiꝰ ad mistratione app&itꝰ
bit &a grauat animã deꝓpaginetrans gressionis ex iste
multo magis auertitur mens ab illa insione sũmicacli
Vnde necessario abripienda erat ab exius dẽ carmidsensib

Expanded text:
Ait ex hoc beatissimus Augustinus: « Si quidem movet, quid opus sit spiritibus defunctorum corpora sua in resurrectione recipere, si potest eis etiam sine corporibus summa illa beatitudo praeberi, difficilior quidem quaestio est, quam ut possit perfecte hoc sermone definiri. Sed tamen minime dubitandum est, ereptam hominis a carnis sensibus mentem, et post mortem ipsa carne deposita transcensis etiam similitudinibus corporalium non sic uidere posse incommutabilem substantiam, ut sancti angeli uident, sine alia latentiore causa siue ideo, quia inest ei naturalis quidam adpetitus corpus administrandi: quo adpetitu retardatur quodammodo, ne tota intentione pergat in illud summum caelum, quamdiu non subest corpus, cuius administratione adpetitus pitur et adgrauat animam, de propagine transgressionis existens, multo magis auertitur mens ab illa uisione summi caeli: unde necessario abripienda erat ab eiusdem carnis sensibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ibillo quinoniis mortẽ pec catoris : sed ut conuertat᷑ aꝑ
ditione penitendo & saluatꝰ miseratione dñi uiuat:
quis alit̃ deiustissima dĩpiae tate sentit: non xp̃ianus
nternas anime cogitationes : diabolũ non uidere certi
sum: sed motisumeascorporis ab illo. & affectioñ indicus
colligi. &perim̃to didicimꝰ : Setreta aut̃ cordis solus ili
nouit : Adquẽ dicit᷑. tusolus nosti corda filiorũ homiñ:¬
Ion omĩ malȩ cogitationes nrãe semꝑ
diaboli intinc tuexcitant᷑: sed ali quotiens ex nr̃i
arbitrii motu e mergunt: Bone aut̃ cogitationes:
semꝑ adeo sunt:Li.
stantialit̃ in labianimȩ: sed applicatione & oppres¬
sione uniri In labi aut̃ m̃ti: illi soli pos sibile est qui
creauit: Qui natura: subsis tens incorporeus : capabi¬
sibi ꝑambitionem humane glae nocent : quia gloriant᷑
scm̃ si ntemperatis & asperis morib agat: Tem¬
peratis autem & placidis morib : etiã absq signorum

Expanded text:
convertatur a perditione poenitendo, et salvatus miseratione Domini vivat . Si quis aliter de justissima Dei pietate sentit, non Christianus, nternas animae cogitationes diabolum non videre certi sumus; sed motibus eas corporis ab illo et affectionum indiciis colligi, experimento didicimus. Secreta autem cordis solus ille novit ad quem dicitur: Tu solus nosti corda filiorum hominon omnes malae cogitationes nostrae semper diaboli instinctu excitantur, sed aliquoties ex nostri arbitrii motu emergunt. Bonae autem cogitationes semper a Deo sunt. stantialiter illabi animae, sed applicatione, et oppressione uniri. Illabi autem menti illi soli possibile est qui creavit, qui, natura subsistens incorporeus, capabir ambitionem humanae gloriae nocent, quia gloriantur sanctum, si intemperatis et asperis moribus agat; temperatis autem et placidis moribus etiam absque signorum
Abbreviated transcription (Latin):
ost ascensionẽ tini ad caelos : om̃iũ scõꝵ animȩ cun
xp̃osunt : & exeuntes decorpore ad xp̃m uadunt ex¬
pectantes resurrectionẽ corporissi: ut ad integrã etp¬
petuã beatitudinẽ cũ ipso parit̃ in mutent᷑ sicut & pecq¬
torũ a nimȩ in inferno subtimore positȩ expec tantre¬
ietiã inultimo uitȩ spũ siad missa paeniteat .¬
publica lam̃tatione peccatt ꝓtlant᷑: Quia ꝓpositũ dĩ
quode creuit saluare qđ perierat : stat immobile
Etideo quia uoluntas eiꝰ non mutat᷑ : siue em̃datione
uitae sitempꝰ concedit̾ siue supplici confes sione sic¬
tinuo uita excidit᷑ uenia peccator. fidelit᷑ p̃sumai¬

Expanded text:
ionem Domini ad coelos, omnium sanctorum animae cum Christo sunt, et exeuntes de corpore ad Christum vadunt, exspectantes resurrectionem corporis sui, ut ad integram et perpetuam beatitudinem cum ipso pariter immutentur; sicut et peccatorum animae in inferno sub timore positae, exspectant reetiamsi in ultimo vitae spiritu admissorum poeniteat, et publica lamentatione 42 peccata prodantur, quia propositum Dei, quo decrevit salvare quod perierat , stat immobile; et ideo quia voluntas ejus non mutatur, sive emendatione vitae, si tempus conceditur, sive supplici confessione, si continuo vita exceditur, venia peccatorum fideliter praesuma
Abbreviated transcription (Latin):
sđi : respondisse eundẽ dnm̃ legimꝰ: De die aut̃ illa
& ora ne moscit : neq: angłi incarlo neq silius. nisi
pat̃ solus : Quam quam hoc ipsum qđ se dicit nescire . ñ
arbitrandus . ẽ. hoc ipse filius igno rare. sed qđ sic stiat
dies ultionis incor de meo : indicat sequi dem scire.
sed nolbe hominib indicare:¬
: oto nullus nouerit hominũ ꝑ qđ dies EUTURU M
illuo iuoitiuor ex Tendatuk
uod in confessione. acꝓfessione tenet omĩs

Expanded text:
legimus: De die autem illa et hora nemo scit, neque angeli in coelo, neque Filius, nisi Pater solus . Quanquam hoc ipsum quod se dicit nescire, non arbitrandus est hoc ipsum Filius ignorasse, sed quod sic sciat, Dies ultionis in corde meo , indicat se quidem scire, sed nolle aliis indicareod nullus noverit hominum, per quot dies futurum illud judicium extendatur. « Quod in confessione ac professione tenet omnis