comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
excitatione indiget. que sui normam stu
dii axͦ dño sumpsit qui obediens patui
usq ad mortem cuicis. ignominiam se¬
uartus abusiome gradus est diue¬
smne elemosina qui suꝑ flua cõũ¬
satois iue que custodienda in poster
recondit Indigentib ⁊ nchil habẽtib
nõ di stribuct᷑. ꝑ quod efficitur ut dio
int̾ra quesita di ligenti eura custodit.
celestis priẽ ꝑ hemne theraurĩ amitat
As quẽ thezauꝭ dñs iħs adolescẽtem

Expanded text:
exercitatione indiget; quae sui normam studii in Christo Domino sumpsit, qui obediens patri usque ad mortem, crucis ignominiam liuartus abusionis gradus est, divesine eleemosyna; qui superflua usus sui quae custodienda in posterum recondit, indigentibus et nihil habentibus non distribuit: per quod efficitur, ut dum in terra quaesita diligenti cura custodit, coelestis patriae perennem thesaurum amittat. Ad quem thesaurum Dominus Jesus adolescentem
Abbreviated transcription (Latin):
da ettis tnsacta deẜit. Sicut namq in
lignis ip̃a/ repba arbor comparet: que post
flores frugũs oꝑtĩos cultoli suo nõ exibet.
Sit in hoĩbus ip̃e reprobus est quẽ flos
uiuentutis deserct. ⁊ tamen in sui corpori
senectute ronoꝵ oꝑũ maturos fructus ꝑfr̾e
pariupendit. Quid .n. stolidius fien ꝑ
si mens ad ꝑfectionem/ festinaere nõ cõten¬
dat. qñ totus cor poris habitus senectute
confectus td int̾itum ꝓperat᷑. Dilm oculi
całig mãt: auris grauiter audit capilli
fluũt facies in pallorem mittatiui. dẽtet
apsi num̾o miñtur. cutis arescit flat
non suauit olet. Pectus suffoca᷑. tussis ca¬
chĩnat. genua trepidant talos ⁊ pede
tumor inflat. Ecilĩ hõ int̾ior qͥ nõ sene¬
scit his oib aggrauatur. Et hec osmã
uturã ia ĩaq donũ corporis cito ꝙmuĩtiat
appiat nichil alius ꝙ̃ cogitare im fictura

Expanded text:
da aetas transacta deseruit. Sicut namque in lignis ipsa reproba arbor comparet, quae post flores fructus optimos cultori suo non exhibet: sic et in hominibus ipse reprobus est, quem flos juventutis deseruit, et tamen in sui corporis senectute bonorum operum maturos fructus proferre parvipendit. Quid enim stolidius fieri potest, si mens ad perfectionem festinare non contendat, quando totius corporis habitus senectute confectus ad interitum properat? Dum oculi caligant, aures graviter audiunt, capilli fluunt, facies in pallorem mutatur, dentes lapsi numero minuuntur, cutis arescit, flatus non suaviter olet, pectus suffocatur, tussis cachinat, genua trepidant, talos et pedes tumor inflat; etiam homo interior qui non senescit, his omnibus aggravatur. Et haec omnia ruituram jamjamque domum corporis cito praenuntiant. appropiat, nihil aliud cogitare, qua
Abbreviated transcription (Latin):
heis dñandi potestatẽ: si dñs ipẽ nõ heat
uirtutis ritorem. G hic uirtutis tugor
nõ tã excitus fortitudiẽ qr ⁊ ipã sclatibus
dñis nccia est in diget ꝙ aĩ int̾lorẽ focti¬
tudiem fonis morib ex̾dere debet. gere

Expanded text:
i habere potestatem, si dominus ipse non habeat et uirtutis rigorem. sed hic uirtutis rigor non tam exercitus fortitudine, quae et ipsa saecularibus dominis necessaria est, indiget quam animi interiorem fortitudinem per bonos mores exercere debet. saepe
Abbreviated transcription (Latin):
proceccionem p̾bet nullus defensioẽm ad hib
ułes aminiculum tribuit . nullus malis mũs
n escio que logũtur iͥ dolo berbis pacifi¬
cis. occultã maliciã blandis ẜmonibus
ornant. Aluid ore promatunt. Aliid corde
uoluptant. Oꝑe destruũt quod ẜmoneꝑ
mittunt. Sub pietatis habitu aĩo bena ͭ.
incedut. Selant maliciã fuco bonitatis
Calliditate sapie simplicitatẽ occultãt. ani¬
cicia dolo smuilant. Estendũt uultu ꝙͦ
i corde nbii gestant. Qui credas: Cuisi dẽ¬
ad hibeas: Quem ꝓximũ sencias si dei¬
des. Penĩt fides. Ablata⁊ fides. alqg

Expanded text:
protectionem praebet, nullus defensionem adhibet, protectionem praebet, nullus defensionem adhibet, nullus adminiculum tribuit, nullus malis meis et nescio quae loquuntur mihi in dolo verbis pacificis; occultam malitiam blandis sermonibus ornant, et aliud ore promunt, aliud corde volutant. Opere destruunt quod ore promittunt, sub pietatis habitu animo venenato incedunt. Velant malitiam fuco bonitatis, calliditatem simplicitate occultant, amicitiam dolo simulant, ostendunt vultu quod in corde non gestant. Cui credas? cui fidem habeas? quem proximum sentias? des? periit fides
Abbreviated transcription (Latin):
mina mea in angustiis ẽ sp̃s
meus estuat. Cor meũ fluctuat
angustia aĩ possi det me. anqu¬
stia affligit me. Cucĩdatus
infelititate oppreslis angrstn uen
repo dso a teiti mali ꝑ fuguum. ucent
cala nutatis iusia non cmptie hen do
minuendo doloris argumienta non colligo.
Effugiendi funeris uẽstiegũ non muemio b̃ q
me infeliatas mea sequitur. doni foris q
calamitas me nõ desorit. ubicũqz fugero mala
mea insequĩtur. bbicumq me cõuertero malore
meorum me bmibra comitatus. uelut umbtam
corporis sic mala mea sugere nõ possum. e
ille homo ignoti nõis homo obscure oppiõius
tantum mnͥ Nulli unp̃ malum seci. nulli calũ¬
p̃matus sum. nulli aduersus extiti. nilli uꝙͣp¬
molestiam intuli. nulli inquietus fui. sine ulla
querela apud hoĩes uixi. bitam meam ledere
intrntur. om̃s contra me frendent Atqz insam¬
unt. Conserta manu in me pericula ingerunt
Ad exitum me port̾hunt adꝑiclin me adducũt
ad disc̾men bocant meam salutem. nullus mͥ

Expanded text:
ma mea in angustiis est, spiritus meus aestuat, cor meum 475 fluctuat, angustia animi possidet me. Angustia animi affligit me, circumdatus infelicitateo uspiam tanti mali perfugium, tanti calamitatis indicia non comprehendo, minuendi doloris argumenta non colligo, effugiendi funeris vestigia non invenio, ubique me infelicitas mea persequitur, domi forisque mea calamitas me non deserit. 6. Ubicunque fugio, mala mea me insequuntur; ubicunque me convertero, malorum meorum me umbra comitatur; velut umbram corporis, sic mala mea fugere non possum. Ego ille homo ignoti nominis, homo obscurae opinionistantum mihi; nulli unquam malum feci, nulli calumniatus sum, nulli adversus exstiti; nulli molestiam intuli, nulli inquietus fui, sine ulla querela apud homines vixi; vitam meam omnes laedere nituntur, omnes contra me frendent atque insaniunt, conserta manu in me pericula ingerunt, ad exitium me pertrahunt, ad periculum me adducunt, ad discrimen vocant meam salutem. 7. Nullus mihi
Abbreviated transcription (Latin):
es in me seuũt. oñĩs in eoigtio meom
tendunt: dñis in mortem mea manꝰ fuae
preparant. Intanto iggitur metu intanto ꝓa¬
uole. intanta formidine contabui miser
pallui miser eo sangius effectus sum em̃o¬
cuit cor meum pauore estuo formidinis
metie tabesco. tnnor ⁊ tremor ammã meam
quassauerunt. Si exi llioextousus sum. siexi¬
lio dampnatus sum. si exilii penam lugeo
si exisi dampnatiõem gcmo uiuculo fuitutꝭ
eeictus. conditionis pondere p̾ssus fembr
ssidntn gnẽ recum mops ⁊ pauper effertia

Expanded text:
omnes in me saeviunt, omnes in exitium meum intendunt, omnes in mortem meam manus suas praeparant. In tanto igitur metu, in tanto pavore, in tanta formidine contabui miser, pallui miser, exsanguis effectus sum, 478 emarcuit cor meum, pavore aestuo, formidinis metu tabesco, timor et tremor animam meam quassaverunt. 15. Sic exsilio trusus sum, sic exsilio damnatus sum, sic exsilii poenam lugeo, sic exsilii damnationem gemo, vinculo servitutis addictus, conditionis pondere pressus, servssionem omnium rerum, inops et pauper effectus
Abbreviated transcription (Latin):
Quid causas tin ꝑiculi tancum luges non
sunt nõua tua supplitia. habes epempla
lalamitatis. Quanti tales causas quãti
tasia pitula ptulerunt. Patienter abbño
fecendum est qd multis accidit tolerabile
penahus moi uite brenis est ⁊ affłigit
oe qui afflugitur mortalis est Tabulate
ftaro non potest nichil est diui nchil tam
longgum quod non mbreui fimatut. hñt
sub celo finem suum omia. Impossibile fuit
homosis ⁊ non gustes angustial. Dolor et
busticia om̃ib cõmunia surit. ꝓmna in hoe
seculo euentu simili sustinemus. nemomper¬
pecuum expers mali nemo est qui ihet¬

Expanded text:
quid causas tui periculi tantum luges? non quid causas tui periculi tantum luges? non sunt nova tua supplicia, habes exempla calamitatis. Quanti tales casus, quanti talia pericula pertulerunt? Patienter ab uno ferendum est quod multis accidit tolerabile. Poena hujus vitae brevis est, et qui affligit et qui affligitur, mortalis est. Tribulatstare non potest. Nihil est tandiu, nihil tam longum, quod non brevi finiatur, omnia sub coelo finem suum habent; impossibile est ut homo sis, ut non gustes angustias: dolor, et tristitia omnibus communia sunt, omnia in hoc saeculo eventu simili sustinemus. Nemo in perpetuum expers mali est, nemo est qui i
Abbreviated transcription (Latin):
Homo qued tantum diffidis animo cur adeo
mente debilitaris. Cur aĩo tantum pu
horis. a mitte tristiciam desine tastie ẽẽ. Tuifia¬
am repelle A te. Mesticie noli subcumbere noli
te mlm dare tristicie. Repelle acorde dolorem As
amnio egclude dolorem. Inhibe impetum dosoris
Non peosoueres in dolore. bince ammi delorem
uͥaliter. quo pacto. quomi. quẽ admos¬
nia fatione. qua Arte. quo cõsilio. qͦ¬
c̃ oñi confilio. om̃i ingenio om̃i uirtute. omi¬
istancia. sume luccam contra temporales
molostras. esto in cunccs casib firmus paci¬
enter fer om̃a. omia aduersa se quo dumo
tolera. noli singularem conditionem tuam¬
itendere non est ate sola ta pensanda acer¬
bitas non sola tua ate consideranda calamiat
espice suules aliorum casus intende imibiat
eorum quib acerbitatis aliquid accidit. Cum
tibi aliena ꝑicula menioras mitius tuapor¬
tas Asiorum em̃ epempla dolorem uleuãt
lienis malis facilius consolacur homo.
Qudicusas asbcerbissima cua decreta.

Expanded text:
homo, quid tantum diffidis animo? cur adeo mente debilitaris? cur spem atque fidugeris? Omitte tristitiam, desine tristis esse, tristitiam repelle a te, moestitiae noli succumbere, noli te multum dare moestitiae, repelle a corde tuo dolorem, ab animo exclude dolorem, inhibe doloris impetum, non perseveres in dolore, vince animi dolorem, ualiter? quo pacto? quomodo? quemadmodqua ratione? qua arte? quo consilio? q omni vi, omni ingenio, omni virtute, ominstantia sume luctamen contra corporales molestias; esto in cunctis casibus firmus, patienter tolera omnia, omnia adversa aequo animo tolera. Noli singularem tuam conditionem attendere, non est tua a te sola pensanda acerbitas, non est sola tua a te consideranda calamitas; respice similes aliorum casus, intende miserias eorum quibus acerbe aliquid accidit; dum tibi aliena pericula memoras, mitius tua portas; aliorum enim exempla dolorem relevant, alienis malis facilius consolatur homo. 25. Quid incusas acerbissima tua decreta?
Abbreviated transcription (Latin):
silenciũ. Quetũt ꝙͦ audiant. querũt ꝙͣ
ꝓ dauł. explorãt bnde decipiãt. Ego aute
recliato capite. hũiliato uultu. depositã
facie. fileo. taceo. incepto ꝓsisto silencio
Dri meo custodiã posu: du meo signa¬
culũ dedi. Docem aẜ mone repressi: su¬
guã alocutione restrior Eciã de bono ne¬
regatus taceo. Malu autem retit̾e impbis
ꝙͣ respondere . Illi .n. nõ quiestũt: illi ã¬

Expanded text:
sent, quaerunt quid audiant, quaerunt quid prodant, explorant unde decipiant. 13. Ego autem, reclinato capite, humiliato vultu, deposita facie, sileo, taceo, in incepto persisto silentio, ori meo custodiam posui, ori meo signaculum dedi, vocem a sermone repressi, linguam a locutione retraxi; etiam de bono interrogatus taceo, malui enim reticere improbis quam respondere. Illi autem non quiescunt, illi am
Abbreviated transcription (Latin):
neas que dai cedula quã
synomniam dicunt. cuiꝰ
oruiuila ꝑ sua sit anmo¬
A quoddani lamentũ nuche
del misens condere. Imitatus ꝓfecto non
ergo ille es libenter id ꝑlege. ⁊ dũ adũ¬
sitatibus mũdi tangis teipsũ censorio
iudicio di scute ⁊ statim agnosces quia
quascũꝙ afflictõnes pat̾is in hoc sclõ.
retabutõne tibi iustissima inferiutur.
Hoĩs et ãmonentis rationis.

Expanded text:
edam schedula, quam Synonyma dicunt; cujus formula persuasit animo quoddam lamentum mihi, vel miseris condere. Imitatus profecto noergo ille es, libenter id perlege, et dum adversitatibus mundi tangeris, te ipsum censorio judicio discute, et statim agnosces quia quascunque afflictiones pateris in hoc saeculo, retributione tibi justissima inferuntur. hominis, et admonentis rationis.
Abbreviated transcription (Latin):
sacle cao asota ferro iacet pena catent
pedib ⁊ non desunt totm̃ta nõ desunt cͣciainta
non desuns mur iupplicia Condie crudescit
mms seuitia corporis mei carufices noius
cuuciatibz la cerint mandico genere penax
biscera mea et mẽbra dilamant. Quicquis pos¬
sunt suꝑ me coudele excogitant. nuille peins
tus supplicus. Caro mea placuis segi cõpucͣie
semiusta latera samen effundunt. la cerata
mẽbra putredine deflurat. cum fletib sãg̾e
manat cum lac̾mis couor fuillat. non est solꝰ
fluor lac̾marum sedbulnerum. Consumptꝰ
suigm dolore miser in dolore ⁊ añuꝰ ⁊ corpꝰ
defecis. Mens ia uicta est aĩa dolore pͥclusa
est Multa intolerabilia sensi. multa ac̾ba
sustinu. młã grauia ꝑtuli. Tam gne et
condole uuluꝰ nuĩquam ẽxceꝑi In op̾mato
uulnere oppressus sum momĩtaneo int̾itu ꝑ¬
culsus sum Inpuisum me in tantis malis
calamitas uite comecit ignorantem o ꝓpssit

Expanded text:
Jacet caro astricta ferro, jacet pressa catenis, pedibus, non desunt tormenta, non desunt cruciamenta, non desunt mihi supplicia, quotidie crudescit in me saevitia. 17. Corporis mei carnifices novis me cruciatibus lacerant, inaudito genere poenarum viscera mea et membra mea dilaniant, quidquid possunt super me crudele excogitant, non perimor ntus suppliciis. Caro mea plagis secta computruit, semiusta latera saniem effundunt, lacerata membra putredine diffluunt, cum fletibus sanguis manat, cum lacrymis cruor stillat; nec est solus fletus lacrymarum, sed vulnerum. 18. Consumptus sum dolore miser, in dolore et animus, et corpus deficit: mens jam victa est, anima dolore praeclusa est, 479 multa intolerabilia sensi, multa acerba sustinui, multa gravia pertuli; tam grave et crudele vulnus nunquam excepi, inopinato vulnere oppressus sum momentaneo interitu percussus sum, improvisa me in tantum malum calamitas vitae conjecit. Ignorantem me oppressit
Abbreviated transcription (Latin):
amorẽ iura nichil ualent. pia s⁊ dona
legib uires tuler̃t. Ubiq peciuã bic̃at
dbiq iudiciuũ uenale. Nillo legibus
metus. Nlls iudicii timor est. Impiũta
manet male uiendi licencia A emo ꝑ¬

Expanded text:
amore, jura nihil valent, praemia et dona legibus vires tulerunt. Ubique pecunia vincit, ubique judicium venale est; nullus legibus metus, nullus judicii timor. Impunita manet male vivendi licentia, nemo p
Abbreviated transcription (Latin):
caris. prorella iusta te cont̾it iusticie pena
pudoris. ullã memoria dignitatis. Quo
preteps in detenus uadis. Elatio tua non¬
residet. suꝑbia nõ deponitur: tnnor et iactã¬
cia nõ cohibetur. Rapit te ꝙͦ futor: ĩ fla¬
mat int. clamor excitat. cõmonet indignaͦ
Paratus semꝑ ad iram. supͣ mo dũ nascens.
supra mensuram anuim furgde moliẽtis.
alienis feliatatibus enulas. ailiens birtu

Expanded text:
caris, procella justa te conterit, justitiae poena caris, procella justa te conterit, justitiae poena pudoris, nulla memoria dignitatis, nihipraeceps in deteresedit, superbia non deponitur; tumor et iactantia non cohibetur; repetit te quoque furor; inflammat ira; clamor excitat; commouet indignatio; paratus semper ad iram supra modum irasceris, supra mensuram animi furore moueris; alienae felicitatis aemulus
Abbreviated transcription (Latin):
cibi accidunt als tei non / ueniũt bolunta
hniquorum porestib saparte podei dntur liceñ
Dñs qui tibi adu̾ santur dei consiluĩ facũt
Manus dei te ad penas tradidit. Indigna ᷑
dei te afflig̾e uessit. Ipẽ untus uĩssit te mala
quod langor stemilis crucianis. ꝙͦ passiõib
aĩe quatens. quod mentis anguscia torqͣne.
quo d crassante impugnatoẽ sꝑintuũ agita¬
ris. Et hoc ip̃m pro pcco tibi dĩna iusticia
urgat. ⁊ ip̃m pro culꝑa tibi iudicii dĩm in¬
fertur sentencia. Oñiis .n. adu̾fitus ier
delictorum tuoꝵ mentis excitatur. Qua q̃
te dimitant arnia. Sagittis tuis cõfo deus.
Telis tius bulu̾ans. Per que .ii. peccasti
ꝑ ħ ec ⁊ torquens. Setutus es carnẽ: flage¬
llaris in carne. In ipã genus in qͣ peccasti:
In rꝑã cruciaris in qͣ deliquesti. Ipã tibi
cen sura ÷ supplicii que fuit cã peccati. Rn
corriusti ad uicia: inde luges tormenta. Di
examina te: 2oquatur tibi cor tuũ. cõsidera

Expanded text:
tibi accidunt absque Dei non veniunt voluntate, iniquorum potestas super te ex Dei datur licentia. Omnes qui tibi adversantur Dei consilio faciunt, manus Dei te ad poenam traDei te affligi jussit. Ipse iratus jussit te mala quod languorum stimulis cruciaris, quod passionibus animae quateris, quod mentis angustia torqueris, quod grassante impugnationis spiritu agitaris, et hoc ipsum tibi pro peccato tuo divina justitia irrogat, et ipsum pro culpa tibi divini judicii infertur sententia. 33. Omnis enim adversitas rerum delictorum tuorum meritis excitatur, tua contra te dimicant arma, sagittis tuis confoderis, telis tuis vulneraris; per quae enim peccasti, per haec et torqueris . Secutus es carnem, flagellaris in carne, in ipsa gemis in qua peccasti, in ipsa cruciaris in qua deliquisti, ipsa tibi est censura supplicii, quae fuit causa peccati; unde corruisti ad vitia, inde luges tormenta. 34.examina te, loquatur tibi cor tuum, considera
Abbreviated transcription (Latin):
uiendi em̃ michi est moriendi bocum sola
iͥ mors placet. Omors quã duleis es miseri
omors quã suauis es amare uiuentib. quĩ
Et si non uitam saltem uel mors misereri mapĩat
mors malorum om̃ sinem poiit mors calami¬
tati t̾mnni prebet. om̃em calanutatem mors
ores ẽẽ mortuos quan uiuentes dico. parci¬
te dolori mes queso parcite merori meo quess
ignoscite angustie mee. ueniam date. indulggie
Aloribz meis intanto dolore contra me cõmoidi
nolite. porcussionem em̃ meam planco. cala¬
mitatem meam de ploro. samiliarem cladem
misoois moe lugeo. plura ẽm̃ ministrat dolor
non baleo confolari omiser Lu paciens est em̃
dolor nĩs Infmitus ÷ meror meus nullatenus
suuitur uulns meum ullus lac̾mis icidꝰ
est mllus dolorum sinis est. Ium nulla fiducia.
est aimimio iam seire non pͭ ammꝰ iambictus

Expanded text:
taedium est, moriendi votum, sola mihi mors placet. O mors, quam dulcis es miseris! o mors, quam suavis es amare viventibus! quam et si non vita, saltem vel mors misereri incipiat. Mors malorum omnium finem imponit, mors calamitati terminum praebet, omnem calamitatem mors ores sunt mortui quam viventes; parcite dolori meo, quaeso: moerori meo, quaeso, ignoscite; angustiae meae veniam date, indulgete meis doloribus, in tanto dolore contra me commoveri nolite; percussionem enim meam plango, calamitatem meam deploro, familiarem cladem miseriae meae lugeo, plura enim ministrat dolor; non valeo consolari miser, impatiens enim est dolor meus, infinitus est moeror meus. Nullatenus linitur vulnus meum, nullus lacrymis modus est, nullus dolorum finis est, jam nulla fiducia est animi, jam ferre non potest animus
Abbreviated transcription (Latin):
post amorẽ. ante enim se me tipsam
Inlacrimis afficit. ꝗa dũ malor suoꝵ re¬
cols phis ꝑpeti supplicia aet̃na ꝑcimes¬
cit at uero cũ longa memoris anxie¬
fadine suerit sormido esupta. Queda
lam de p̃suptione ueniȩ securitas nascit̾.

Expanded text:
post amore. 871 Ante enim semetipsam post amore. 871 Ante enim semetipsam in lacrymis afficit, quia dum malorum suorum recolit, pro his perpeti supplicia aeterna pertimescit. At vero cum longa moeroris anxietate fuerit formido consumpta, quaedam jam de praesumption
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpestas demersit me. lios uͦ adreꝓmisso¬
nis patriã int̃ undas causirũ sȩculariũ
siccis ut uideo gressib ambulatis. agam
ergo gras ei spiritui ꝗcorda quȩ implo
leuat. ꝗ inter tumult̾ hominũ solitodi¬
nẽ inmente fãcit incuius p̃sentia nul¬
lus locus c̃puncce animȩ non ẽsecre¬
tus & ternȩ enim suauitatis odorẽ
trabitis. atq ideo sponsũ animȩ ardei
deserenissima dr̃a indicare nolinit quã
studiose legat. uel inlectione qualit̃
c̃pungat᷑. ꝓdesse quippe ei multũ deb&
ur̃a p̾sentia ut int̾ causarũ fluctꝰ quos
assidue patit᷑ Exꝗbus uelit nolit
foras trahit̾ sẽꝑ adamorẽ celestis pa¬
triȩ interius reuocet᷑. & hoc quoq
muestigare debetis quotiens ei ꝓsua
anima lacrime dant᷑. utrũ adhuc &x
timore an iam examore c̃pimgit᷑.
Duo ꝗꝓpes̃ c̃punctionis genera sicut sci¬
tis. unũ qđ & ternas penas metuit. ali
ud qđ celestib p̃miis sospirat. quia dm̃
sitiens anima prius timore cpungitur

Expanded text:
tempestas demersit me. Vos vero ad repromissionis patriam inter undas causarum saecularium siccis, ut video, gressibus ambulatis. Agamus ergo gratias ei spiritui qui corda quae implet levat, qui inter tumultus hominum solitudinem in mente facit. In cujus praesentia nullus locus cumpunctae animae non est secretus. Aeternae enim suavitatis odorem trahitis, atque ideo sponsum animae ardentde serenissima domina indicare noluit quam studiose legat, vel in lectione qualiter compungatur. Prodesse quippe ei multum debet vestra praesentia, ut inter causarum fluctus, quos assidue patitur, ex quibus, velit nolit, foras trahitur, semper ad amorem coelestis patriae interius revocetur; et hoc quoque investigare debetis, quoties ei pro sua anima lacrymae dantur, utrum adhuc ex timore an jam ex amore compungatur. Duo quippe sunt compunctionis genera, sicut scitis. Unum quod aeternas poenas metuit, aliud quod de coelestibus praemiis suspirat, quia Deum sitiens anima, prius timore compungitur,
Abbreviated transcription (Latin):
mas malignoꝵ sp̃iiũ certamina. qui
caelesti int̾ cludere c̾fende bant. nec
tam̃ ꝓ tegentib eũ angłss quic quã ꝓ¬
uatus: iussusẽ ab angłis ꝗeũ deduce¬
bant respicere in mundũ: atille
oculos in inferiore subc̾se mimo

Expanded text:
ma malignorum spirituum certamina, qui caeleste intercludere contendebant; nec tamen, protegentibus eum angelis, quicquam pvatus, jussus est ab angelis qui eum ducebant, respicere in mundum. At ille oculos in inferiora deflectens,
Abbreviated transcription (Latin):
cõ posuit. quasinduob codicib & qua
sorce distinex̃. libros etiã dialogoꝵ
quactuor edidit. In quib rogacu
petridiaconi sui uir tutes sc̃oꝵ quos
initalia clariores nosse łaudire
poterat ad exẽplũ iniuentiũ pos¬
teris collegie: Vt sic̃ in libris expo¬
sitionũ suarũ ꝗb sit urtutib insinu¬

Expanded text:
t, quas in duobus codicibus aequa sorte distinxit. Libros etiam Dialogorum quatuor fecit, in quibus rogatu Petri, diaconi sui, virtutes sanctorum quos in Italia clariores nosse vel audire poterat ad exemplum vivendi posteris collegit: ut, sicut in libris Expositionum suarum quibus sit virtutibus ins
Abbreviated transcription (Latin):
q sub ciluis esse uentito. Suodille
auchens eor atione ueritaas dneẽ¬
hoc dozma orthodoxe fidlei om̃¬
modis esse c̃erariũ  catholie o
illa inmorcalitatis gła subliona¬
talis potentie. sed ƿalpabile per

Expanded text:
us esse futurum. Quod ille audiens et ratione veritatis et exemhoc dogma orthodoxae fidei omnimodis esse contrarium. Catholica illa inmortalilatis gloria sublimatualis potentiae, sed palpabile per
Abbreviated transcription (French):
abit domũ. Quo illo soꝑ alteri¬
a au lonoe afbomo uesper¬
tina cor sus psalmo da
orstiom intene eenebris subico circudat
pestitis d decenim pedes mnouere ua¬

Expanded text:
avit domum. Quo, illo super alterihac haud longe a domo, vespertinalem exorsus psalmodiam, oratione intentus, tenebris subito circumdatus restetit. Nec enim pedes movere
Abbreviated transcription (Latin):
ret̾ diacono: flendo usus ẽ dicens
Inselix quippe animꝰ ms̃ occupati¬
onis suȩ pulsat̾ uulnere. meminit
qualis aliquando inmonasterio
suit. quomodo ei labentia cunc¬
ta subt̃ eranc. quanta reb
quȩ uoluunt̾ eminebat. qđ nul¬
la qusi caelestia cogitare c̃sue¬

Expanded text:
retur, flendo usus est, dicens: « Infelix quippe animus meus occupationis suae pulsatus vulnere, meminit qualis aliquando in monasterio fuit, quomodo ei labentia cuncta subter erant; quantum rebus quae volvuntur eminebat; quod nulla nisi coelestia cogitare consue
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑamcitia chaconi. eo qđ locũ de¬
fendi ei honoris ut cupierat rep¬
bũ adplebẽ ꝓ agenda peniten¬
da hoc modo exorsus ẽ Opor
me cuere uencura debuimꝰ
saltim p̃sentia & exꝑta ci¬
meamꝰ. conuersionis nobis adic
dolor aperiat. & cordis nr̃i di¬
ritiã ipsã quã iam patimꝰ po¬
na dissoluat. lit enim ꝙ pħa¬
toste p̃dictũ ẽ. ꝑ uenit
Nl adius usq ad ammã.
Ecde o enim cunc ta pleb
celestis ire iuerone ꝑ cutit̾.
Srepentina singuli cede uastanc᷑
nelan guor mortẽ p̃uenit.
Sedlanguor mors ut cernicis.
ipsa ꝙ currit Per cussus quisq
anterapit̾. quã acdlam̃ta pe¬
nitentie c̃uertat᷑: Pensate
ergo qualis adc̃spectũ distric¬
ti iudicis ꝑuenat. cui ñ uacat
flere qđ fec̃: Habitatores quiq
non ex partẽ sub trahunt᷑. filioꝵ

Expanded text:
Deo pro amicitia diaconi?, eo quod locum deDeo pro amicitia diaconi?, eo quod locum deferendi ei honoris ut cupierat repbum ad plebem pro agenda poenitentia hoc modo exorsus est: « Ometuere ventura debuimus, saltem praesentia et experta timeamus. Conversionis nobis aditum dolor aperiat, et cordis nostri duritiam ipsa quam patimur poena dissolvat. Ut enim pteste praedictum est, pervenit gladius usque ad animam. Ecce etenim cuncta plebs coelestis irae mucrone percutitur, et repentina singuli caede vastantur, nec languor mortem praevenit, sed languoris moras, ut cernitis, mors praecurrit. Percussus quisque ante rapitur quam ad lamenta poenitentiae convertatur. Pensate ergo qualis ante conspectum districti judicis pervenit, cui non vacat flere quod fecit. Habitatores quippe non ex parte subtrahuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
in guinariã uocant᷑. Nam me¬
chio mense. xiꝰ adueniens prame
ornn iuxca illued qđ ine zechi hel
legit. ascũ ario meo incipite pela¬
gũ papa ꝑculit eis mne mora &¬
tinx̃ :Qũo desuncto tanta stra¬
ges popłi factaẽ ut passim sub¬
tantis habicatorib: domos mur¬
be plurime uacue remine rener
Sedꝗa eccła dĩ sine rectore esr
non poterat: beatũ gregoria
lic& tocis uirib renitentẽ
plebs tam̃ om̃is elegit qđ ille a¬
picẽ ad tentius fugere. tẽp¬
tansse se om̃ino in dignũ cali
honore clamitabat. lndebc&
me tuens nemundi głam quam
prius ab iecerat ei sub ȩccł isti¬
a calore regiminis aliquomodo
subripere possit: Unde factũe
ut epłam ad imperacore mau
pulis p̃ber&: ue se huius hono¬
ris gła sublimar&: Sed p̃fec¬
tũ luius urbis germanꝰ nomi¬
ne eiꝰ nuntiũ anticipauit. c̃ prę¬
hensõq hac diruptis epłis c̃sen¬
sũ qđ popłs facerdꝰ imperato¬
ridirexit atille gr̃as dõ agens

Expanded text:
 nam medio mense undecimo adveniens primum omnium juxta illud quod in Ezechiele legitur: a sanctuario meo incipite, Pelagium papam perculit, et sine mora exstinxit. Quo defuncto tanta strages populi facta est, ut passim subtractis habitatoribus, domus in urbe plurimae vacuae remanerent. Sed quia Ecclesia Dei sine rectore esse non poterat, beatum Gregorium licet totis viribus renitentem, plebs tamen omnis elegit. Quem ille apicem attentius fugere tentans, esse se omnino indignum tali honore clamitabat; videlicet metuens ne mundi gloria, quam prius abjecerat, ei sub ecclesiastici colore regiminis aliquo modo subrepere posset. Unde factum est ut epistolam ad imperatorem Maupulis preberet, ut se huius honoris gloria sublimarent. Sed prefectus urbis, Germanus nomine, eius nuncium anticipavit, comprehensumque ac diruptis epistolis, consensum quem populus fecerat, imperatori direxit. At ille gratias agens
Abbreviated transcription (Latin):
ascederent. Deciuꝰ gentis ẽuersione
simul omiriculo ꝓdigus que ibr¬
de fiebant: ica beat gregorius
in libris moralib ꝑ hub& dicens.
ecce lingna brictanie quȩ nihil ali¬
ud nouerat quã bar bar ũ fren¬
dere: iam dudũ indiuinis laudib
hebrea cepit uerba resonare.
ecce quondã tumidus iam substratus
sc̃o pedib seruit. oceanus eiq
barbaros motus quos terrem prin¬
cipes edomare serro nequerat. hos
ꝓ diuna formame sacerdota liora
simplicib uerb ligant. Sꝗcater¬
uas puznantiũ nequaquã metu¬
er&: iꝰam nunc fidelis humilurten
linguas timoꝰ. Qua enim pertep¬
cis celestib uerbis clarescentib
quoq miraculis. ur t̾ ei diuine
cagnitionis effundit en isedẽ chiuimi¬
tacs terpore resrenit᷑ : ut pri

Expanded text:
accederent. 39. De cujus gentis conversione, simulque miraculorum prodigiis quae ibidem fiebant, ita Gregorius in libris Moralibus perhibet, dicens: « Ecce lingua Britanniae, quae nihil aliud noverat quam barbarum frendere, jamdudum in Dei laudibus HebEcce quondam tumidus, jam substratus sanctorum pedibus servit Oceanus, ejusque barbaros motus, quos terreni principes edomare ferro nequiverant, hos per divinam formidinem sacerdotum ora simplicibus verbis ligant; et qui catervas pugnantiuerat, jam nunc fidelis humilium linguas timet. Quia enim perceptis coelestibus verbis, clarescentibus quoque miraculis, virtus ei divinae cognitionis infunditur, ejusdem divinitatis terrore refren
Abbreviated transcription (Latin):
errorib implicati. Dictũẽ. qđ¬
essent pagani acille intimo
Excorde longa trahens suspi¬
lucidi uultus homines tenebrarũ auo¬
mentẽ ab in ernis gaudiis uaciuĩ ges¬
itat: Rursus ergo interroga uic
qđ esso uocabulũ gencis illius. res¬
ponsõ ẽ qđ angli uocarent᷑: acille. Bene
tales ingloru incelis dec& esste cohe¬
redes. quod hab& nom̃ inꝗd ista ꝓum
cia dequa istisunt allati responsũ ce
acille. Bene inquid de ire. ꝗade ir aero¬
cie illius quo modo uocat᷑. Responsõ ẽ
qđ elles diceret᷑ atille alludens
ad nom̃ ut. laudẽ dĩ creatoris
sedis rogauit ut genti anglorũ in
brit tana aliquos uerbi ministros
asserens & seipsũ in hoc opus dño co¬
ñ possit. Quia o si pontifix c̃cedere
illi qđ petierat uell& ñtam̃ ciues
romani. ut tã longe aburbe secede¬
re pocuere ꝑmittere. mo ut
dicationẽ fructisicar&. suis exhior¬

Expanded text:
erroribus implicati. Dictumqerroribus implicati. Dictumqessent pagani. At ille intimo ex corde longa trahens suspilucidi vultus homines tenebrarum aucmentem ab interna gratia vacuam gestat! » Rursus ergo interrogavit, quod esset vocabulum gentis illius. Responsum est, quod Angli vocarentur. At ille  tales angelorum in coelis decet esse cohaeredes. » Quod habet provincia nomen ipsa de qua isti sunt allati? responsum est, At ille: « Bene, inquit, Deiri, de ira eruciae illius quomodo vocatur? Responsum est quod Alle vocaretur. At ille alludens ad nomen ait: Laudem Dei Creatoris sedis, rogavit ut genti Anglorum in Britanniam aliquos verbi ministros, asserens et seipsunon posset quia etsi pontifex concedere illi quod petierat voluit, non tamen cives Romani, ut tam longe ab Urbe secederet, potuerunt permittere, mox ut dicationem, ut fructificaret, suis exhor
Abbreviated transcription (Latin):
ro matris meę egressaẽ mecũ
Ad cuius pietatis & iustitie opus ꝑti¬
ndꝰ qđ anglorũ gentẽ per p̃dica¬
tores quos illuc direxit den¬
tib antiꝗs hostieꝰ þiens eter¬
ne libertatis fecit esse participẽ.
& enim ꝗa quidõ nr̃o fideliter
ader& seꝑ exeiꝰ largiflue mune¬
re ad potiora c̃scendit dũ sẽs iste
ardenti scudio ꝓclligendis parcicu¬
latĩ fideliũ animab satagers.
hec occasio fuit. dũ die quidã adue¬
nientib nuꝑ mercitorib multa
uenilia inforũ romę c̃laudata fu¬
issent. multi ꝗademendũ hinc in¬
goriũ scilice quã pontisicale decus ha
disse in t̃alia pueros uenales positos
lacteicorporis a cuenusti uultus.
cipillos quoq p̃cipui candoris ha¬
bentes. Quoscũ aspicer& in terro¬
gauit ut aiunt dequa regione uel
terra essent allati dictũq est
ꝗadebrittania insula. cunus inco¬
le tali om̃s decore niterent. Rur¬
sus interrogauit utrũ idest in su¬
lani xp̃iani essent. anpagonorũ

Expanded text:
tris meae egressa est mecum . 17. Ad cujus pietatis et justitiae opus pertinet, quod Anglorum gentem per praedicatores quos illuc direxit, de dentibus antiqui hostis eripiens, aeternae libertatis fecit esse participes. Etenim quia qui Deo nostro fideliterer ex ejus largifluo munere ad altiora conscendit, dum iste sanctus ardenti studio pro colligendis particulatim fidelium animabus satageret, haec occasio fuit. Dum die quadam advenientibus nuper mercatoribus multa venalia in forum Romae collata fuissent, multique ad emendum hinc ingorium ante scilicet quam pontificale decus habvidisse inter alia pueros venales positos, lactei corporis, ac venusti vultus, capillos quoque praecipui candoris habentes. Quos cum aspiceret, interrogavit, ut aiunt, de qua regione vel terra essent allati. Dictumque est quia de Britannia insula, cujus incolae tali omnes decore niterent. Rursus interrogavit utrum iidem insulani Christiani essent, an paganorum
Abbreviated transcription (Latin):
epłas qua plures quȩ singillatm cuncca
edcere breuitatis studio omisi. qđ
et manis mirũẽ. tot eũ actanca con¬
dere uolumma pocuisse. qui om̃i fere
iouentutis suȩ cepore ut uerb̵ ipsus
loquar prebris uiscerũ dolorib: eru¬

Expanded text:
as complures, quae singulatim cuncta edicere, brevitatis studio, omisi. 15. Quod eo magis mirum est, tot cum ac tanta condere volumina potuisse, qui omni fere juventutis suae tempore, ut verbis ipsius loquar, crebris viscerum cru
Abbreviated transcription (Latin):
oses occupare. Itaut plura anti¬
Qui etiã aquarũ uolencia horrea
modioꝵ tritici milia perier:
tuno siꝗdẽ multitudo serpentiũ
cũmagno dracone in modũ tra¬
mare descendit: Sed sufrocuce bes¬
cie inter salsos maris turbidi fluo¬
tus: nec mora litora eiecta s.¬

Expanded text:
ones occuparet, ita ut plura antQuarum etiam aquarum violentia horrea modiorum tritici millia perierunt. Tunc siquidem multitudo serpentium cum magno dracone in modum tramare descendit. Sed suffocatae bestiae inter salsos maris turbidi fluctus, nec mora, ad littora ejectae s
Abbreviated transcription (Latin):
to corde deorrectis operib abip
ueniam̃. ut district̾ iud& cocu¬
pis nr̃is nos pimire c̃siderac.
ipse asententia ꝓposite dĩp¬
nationis parcat: Quã &xorta¬
tionẽ beati gregorĩ ideo
hinc opusculo in serendã pu¬
tauimꝰ: ut aquanta ꝑfec¬
tione p̃dicationis inidiũ sũp¬
serit monstraremꝰ Igit᷑
dũ magna mul titudo sa¬
cerdotũ monachorũ diuessiq
sexus dȩtatis iuxta p̃ceptionẽ
beati gregorii die ẽstituta dñm
rogatura ueniss&. In tantũ lu¬
es ipso diumo iudicio deseuit
ut intra unius hore spatiũ dũ
uoces plebs ad clñm supplicati¬
onis emitter& lxxx homines.
ad terra corruentes sp̃m exha¬
larent. Sed ñdesticit: Sacer
dos populos p̃dicare. ne a bo¬
ratione cessarent. Donec
miseratione diuma pestis ipsa
antistes fuge latibula p̃pa

Expanded text:
to corde, et correctis operibus, ab iprveniamus; ut districtus judex cum culpas nostras nos punire considerat, ipse a sententia propositae damnationis parcat. » Quam exhortationem beati Gregorii ideo huic opusculo inserendam putavimus, ut a quanta perfectione praedicationis initium sumpserit, monstraremus. 12. Igitur dum magna multitudo sacerdotum, monachorum, diversique sexus et aetatis, juxta praeceptionem beati Gregorii die constituta Dominum rogatura venisset, in tantum lues ipsa divino judicio desaeviit, ut intra unius horae spatium, dum voces plebs ad Dominum supplicationis emitteret, octoginta homines ad terram corruentes spiritum exhalarent. Sed non destitit sacerdos tantus populo praedicare, ne ab oratione cessarent, donec miseratione divina pestis ipsa futurus antistes fugae latibulum pra
Abbreviated transcription (Latin):
ente cuertit &ꝗante serico c̃cexo
ac gẽtus micantib solit̾ erat ꝑ urbẽ
crabat pauꝑ ipse pauperab
Senim mutato repente sȩcłi ha¬
bitũ. monisteriũ pecut: Sxhui
mundi naufragio nudus euasit.
In quo tanta ꝑfectionis gra cę¬
pit c̃u&rsari: utiam tunc impsis
initus ꝑ fectoꝵ possit numero de¬
putari: Inherat deniq ei tanca
abstinentu incibis tugilantia: inora¬
tionib. strenuitas mnie uiis. ut infir¬
mato stomacho uixc̃sistere poss&
Sustinebat p̃terea assiduas corporis
infirmitates. maximeq eo pulsabat̃
copin uocant: cuius in cõ modis ita

Expanded text:
et qui ante serico contectus, ac gemmis micantibus solitus erat per urbem se pauperibus. 5. Etenim mutate repente saeculi habitu, monasterium petiit, et ex hujus mundi naufragio nudus evasit. In quo tanta perfectionis gratia coepit conversari, ut jam tunc in ipsis initiis perfectorum posset numero deputari. Inerat denique ei tanta abstinentia in cibis, vigilantia in orationibus, strenuitas 3 in jejuniis, ut infirmato stomacho vix consistere posset. Sustinebat praeterea assiduas corporis infirmitates: et maxime ea pulsabatur copin vocant; cujus in
Abbreviated transcription (Latin):
lare Seddũdiu longeq conuer¬
sionis suȩ gr̃im differr&̃. & pose¬
quã celestis ẽ afflat desiderio. se¬
culari habitu c̃ tegi melius patar&
uelloq. p̃senti mundo quisi speci¬
etenꝰ deserire ceper: multa
c̃tra eũ &eĩdẽ mundi cura
succrescere. ut in eo ñiã specie.
seduc ipse dese asserint recinue¬
retur & mence. tand cũ & parentũ
sam dudũ obitũ libera disponenda
mente gestiebat aperent qđ q: iũ
indiumis erat ob tutib humanis
etiã uisib ostendit. Mox enim
cuncca quȩ habere pocuit ad pieta¬
tur effecit. Sxdeniq insicili¬
a rronasteria c̃stituens. fr̃s illic
xp̃o ser uituros aggregauit. Sep¬
stituit. In quo & ipse post¬
modũ regulari eramite multis
sibi sociatis sracrib sub abbatis
imperio militait: Nuib monas¬
terus cantũ de redicib p̃diorũ¬

Expanded text:
 conversionis gratiam differret et postquam coelesti est afflatus desiderio, saeculari 2 habitu contegi melius putaret, velletque praesenti mundo quasi specie tenus deservire, coeperunt multa contra eum ex ejusdem mundi cura succrescere, ut in eo non jam specie, sed ut ipse de se asserit retineretur et mente. Tandem cum parentum jam dudum obitu liberam disponendarmente gestabat aperuit; quodque jam in divinis erat obtutibus, humanis etiam visibus ostendit. Mox etenim cuncta quae habere potuit, ad pietatur. 4. Sex denique in Sicilia monasteria construens, fratres illic Christo servituros aggregavit: sepstituit, in quo et ipse postmodum regulari tramite, multis sibi sociatis fratribus, sub abbatis imperio militavit. Quibus monasteriis tantum de redditibus praedioru
Abbreviated transcription (Latin):
Quod duina factõ dispensatione
conspicit᷑ ut eoꝵ indelieo Exe¬
plo. ad orationis placidũ litus qua¬
si anchore sune restringeret¬
ut dũ cius arũ sȩcularũ incessibili
inpulso. fluctirir&. adillor ũ con¬
sortiũ uelud ad potissimũ por ẽ
sinũ. terreni acc̾ uolumina
fluctusq refuger&. O lics illud
eũq ministeriũ amonisterio
abstrac tũ a pristine quie tis uita
niucrone sue occupationis &xcin¬
xerac Incereos tam̃ pestudi¬
ose leccionis alloꝗũ. cocidiane
aspiratio cõpunctionis anmabit.
horũ ergo csortio ponsolũ aterre¬
dro uererabiliuro bus palensi
ep̃o. quiꝓcausis ir insigo tbarua
legatus eo tẽpore estantmopoli
auenerat c̃pulsuse udibru be¬
ati iob multis inuolutũ mroste¬
rus enodar&. Neq ille nezare

Expanded text:
Quod divina factum dispensatione conspicio, ut eorum semper exemplo ad orationis placidum littus, quasi anchorae fune restringerer, cum causarum saecularium incessabili impulsu fluctuarem. Ad illorum quippe consortium, velut ad tutissimi portus sinum, terreni actus volumina fluctusque fugiebam; et licet illud me ministerium ex monasterio abstractum, a pristinae quietis vita, mucrone suae occupationis exstinxerat; inter eos tamen per studiosae lectiaspiratio compunctionis animabat. Horum ergo consortio non solum a terrendro, venerabili viro, Hispalensi episcopo, qui pro causis Visigothorum legatus eo tempore Constantinopolim advenerat, compulsus est ut librum beati Job multis involutum mysteriis enodaret. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
ne qm̃ ante suscepisti Nlam sic̃ boni eiꝰ¬
dẽ peccatori suscepisti : ita dapena eiꝰ
participes eẽ deb&s: Coneradicens
q ignis. S cuersus adeã angłs quod in¬
cendisti inꝗd hoc arsit inte Sienim
unius uiri inpeccatis suis mor tui pẽ¬
cumã ñ accopisses. nec poena eiꝰ ince ar¬

Expanded text:
e suscepistis: nam sicut bona ejus peccatoris suscepistis, ita et de poenis ejus participes esse debetis. » Contradicens que ignis. Et conversus ad eum angelus: « Quod incendisti, inquit, hoc arsit in te. Si enim hujus viri in peccatis suis mortui pecuniam non accepisses, nec poena ejus in te ar
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplatione transiebat. uod
mortẽ quoas. quȩ pene cũnctis
penaẽ. uidelic& ut ingressũ
uitę & laboris sui p̃mũi ama¬
bat  at nunc &occasione co¬
re pastoralis : seculariũ ho¬
minũ negotia patit᷑. & post
tã pulora quetis suę spe¬
ciẽ : terreni act̾ puluere
fedat᷑. Per pendo itaq
quid dolero : ꝑ pendo
ꝗd amisi Cũq intue¬
or illud qđ ꝑdidi. fit
hoc grauius qđ porto.ecce
& enibi nunc magni maris
fluctib quatior. atq: inna¬
ui mentis tẽpestatis ualide
ꝓ cellis in lidor. &cũprioris
uite recolo. qua si poster gũ
reductis oculis. uiso litore
sus piro. Quodq adhuc ẽ¬
grauuis dũ in mensis fluctib
turbat̾ feror. uix iam por¬
tũ ualeo uidere quẽ reliqui.
tũ iactando uirtutũ. sed
de flendo potius defeccu re¬
serre c̃sueuerat. que sese
per pastorale cura incurrise
ine quebat. Sei qui uis talia de
Sie Srapne humilitatis intetti¬

Expanded text:
bat; quod mortem quoque, quae pene cunctis poena est, videlicet ut ingressum vitae, et laboris sui praemium amabat. At nunc ex occasione curae pastoralis, saecularium hominum negotia patitur; et post tam pulchram quietis suae speciem, terreni actus pulvere foedatur. Perpendo itaque quod tolero, perpendo quod amisi. Cumque intueor illud quod perdidi, fit hoc gravius quod porto. Ecce etenim nunc magni maris fluctibus quatior, atque in navi mentis tempestatis validae procellis illidor, et cum prioris vitae recolo, quasi post tergum reductis oculis, viso littore suspiro; quodque adhuc gravius est, dum immensis fluctibus turbatus feror, vix jam portum valeo videre quem reliqui. tum jactando virtutum, sed deflendo potius defectum, referre consueverat, quem semper se per pastoralem curam incurrisse metuebat. Sed quamvis talia de se ex magnae humilitatis intenti
Abbreviated transcription (Latin):
b anhe labac. frequens etia euĩ gres¬
suũ dolor uehem̃ca affliebat
Uerũ int̾hȩc dũ sollicit pensaro
ꝗascriptura teste. Om̃is filius qui
recipit᷑ flagellat᷑ Quomalis p̃¬
sentib durius de primebat᷑: eo
de et̾na certius p̾sũpcione respi¬
rabat: Patigabat pret̾ea cũ
deordinandis urbis uigiliis: ne
ab hostib caperet᷑. Sollicitudo
mina nunciata. Sedtam̃ ille in¬
ter toc & alia dep̾hensus incã¬
moda. nũquã otio indul ꝯebat.
quin aut filioꝵ utilitatib in¬
serur&. aue aliquid dignũ
excłȩ scriber&. aut ꝑ c̃tẽplatio¬
nis gr̃a celis secretis int̾ess&
deniq cũ de tota pene italia
langobardo srũ gladios me¬
tuentes. plurimiundiq adro¬
manã urbẽ c̃fluerent. soller¬
ter pom̃ib curã gerebut . lmiuerss
en ierbis pabuloꝰ corporis subsidu
minstrabat : Iintancũ nãq ei ani

Expanded text:
 frequens etiam eum gressuum dolor vehementer affligebat. Verum inter haec dum sollicitus pensaret quia, Scriptura teste, omnis filius qui recipitur, flagellatur, , quo malis praesentibus durius premebatur, eo de aeterna certius praesumptione respirabat. Fatigabat eum praeterea de ordinandis Urbis vigiliis, ne ab hostibus caperetur, sollicitudo mina nuntiata. Sed tamen ille inter tot et talia deprehensus incommoda, nunquam otio indulgebat, quin aut filiorum utilitatibus inserviret, aut aliquid dignum Ecclesiae scriberet, aut per contemplationis gratiam coeli secretis interesset. 16. Denique cum de tota pene Italia Langobardorum gladios metuentes plurimi undique ad Romanam urbem confluerent, solertem pro omnibus curam gerebat, et universis cum verbi pabulo corporis subsidia ministrabat. In tantu
Abbreviated transcription (Latin):
uit urutȩ uencrabilis furseus nomine
nobilis quidẽ gencre. sed nouilior fide
Scłi dignitate incersuos clarus sed indi¬
uinoꝵ mimnerũ gr̃a ubiq p̃cipuus:
Huius uiri insantia sacris qubdĩ mura¬
culoꝵ prȩsagis a parentib refulge¬
bat sũmis sacerdo cibus ꝗͥ dunã gr̃am
Pudentib sacris licteris & monasti¬
cis crudiebat᷑ disciplinis: crescence
uero ȩcate & gr̃a prudentiȩ erga
illũ om̃iuĩ affect̾ cotidiȩ erecebat:
erat enĩ forma p̃cipuus.
sorpore custus. mente
de uotꝰ affabilis cos¬
loꝗo. amalis

Expanded text:
itae venerabilis Furseus nomine, nobilis quidem genere, sed nobilior fide, saeculi dignitate inter suos clarus, sed in divinorum munerum gratia ubique praecipuus. Huius viri infantia sacris quibusdam miraculorum praesagiis apparentibus fulgebat; summis etiam sacerdotibus per divinam gratiam providentibus, sacris litteris et monasticis erudiebatur disciplinis. Crescente vero aetate et gratia providentiae, erga illum omnium affectus cottidie crescebat. Erat enim forma praecipuus, corpore castus, mente devotus, affabilis conloquio, amabilis
Abbreviated transcription (Latin):
adpenitentiȩ lam̃ca c̃fugi¬
at : dũ flere ante ꝑcussior
uint. Reuoceñ ante oculos mencis
quie ꝗd secimꝰ Oerrando cõmisinuus
Ded neꝗter egimꝰ. flendo puniamus
prre ueniamꝰ pa ciẽ eiꝰ inc̃ sessione. g
sicu ꝓpheca ammone. leuemꝰ cor¬
da quippe cũ manib leuareẽ oriti¬
onis nr̃e studiũ cũ merito bone ac¬
tionis erigere: Dac ꝓfecto. dattre¬
mori nr̃o fiduciã qriꝑ propħam cla¬
mat. nolo mortẽ peccitoris.
aũ demiꝗtarũ suarũ inmanita¬
de disper&: lie ternosas niq nin¬
inearũ culpas. triduana penicen¬
tia abstersit. Ocuersus lacro
uitę p̾ima eciã in ipsa sentencia
suȩ mortis emeruie: Mutemꝰ igi¬
qđ petimꝰ: Cicius ad p̃cẽ nidex flec¬
tit᷑: si apraui tate sua pecitor corri¬
gat̾. Inminente ergo tance anim¬
ad uersionis gladio: nos inpor tunis
flecib insistamꝰ: ea nãq quȩ in¬
grata esse hominib inportiicas
Nina pius ac misericors ds̃. uult a se
precib ueniã egi: ꝗ quincũ

Expanded text:
entiae lamenta confugiat, dum flere ante percussionem vacat. Revocemus ante oculos mentis quidquid errando commisimus, et quod nequiter egimus, flendo puniamus. Praeveniamus faciem ejus in confessione , et, sicut propheta admonet, levemus corda cum manibus levare, est orationis nostrae studium cum merito bonae operationis erigere. Dat profecto, dat tremori nostro fiduciam, qui per prophetam clamat: Nolo mortem peccatoris, autem de iniquitatum suarum immanitate desperet. Veternosas namque Ninivitarum culpas triduana poenitentia abstersit , et conversus latro vitae praemia etiam in ipsa sententia suae mortis emeruit . Mutemus igiquod petimus. Citius ad precem Judex flectitur, si a pravitate sua petitor corrigatur. Imminente ergo tantae animadversionis gladio, nos importunis precibus insistamus. Ea namque quae ingrata esse hominibus solet impor quia pius ac misericors Deus vult a se precibus veniam exigi, quia quantum
Abbreviated transcription (Latin):
suns adict hoc de sabbato esse ser¬
uandũ dicat necessecetiams or¬
sali sacrisicia ꝑsoluenda. dicat p̃¬
certũ quoq decir cũ cisione corpo¬
ris ad huc usq retmnendũ seđẽ¬
trase paulũ apłm audiat di

Expanded text:
uis dicit hoc de Sabbato esse servandum, dicat necesse est etiam carnalia sacrificia persolvenda; dicat praeceptum quoque de circumcisione corporis adhuc usque retinendum. Sed contra se Paulum apostolum audiat di
Abbreviated transcription (Latin):
ficim̃. Ita egritudine c̃cristam̃ om¬
nipotenti dõ gr̃as agim̃ qui mesti¬
diã nram nunc conso lat̾ est pros
peron ꝗa audientes uos infir mi¬
tatẽ grauissimã in surrisses pri¬
us quã scripta ur̃a susceperim
ma iore tristitia tenebam᷑. sed ꝗa
quando depericulo mortis eripi

Expanded text:
ficimur, ita aegritudine contristamur, omficimur, ita aegritudine contristamur, omnipotenti Deo gratias agimus, qui moestitiam nostram nuntio solatus est audientes vos infirmitatem gravissimam incurrisse, priusquam scripta vestra suscepissemus, majori tristitia tenebamur. Sed quia quando de periculo mortis eripi