comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
salus minari autẽ p̾cessit. quia signũ
dium. maius tanĩ inmari pietatis exͫ
qm̃ exceperunt pisces. quẽ homines re¬
pisces sernauerunt. petrus quo ĩma¬
rititubat. s non labitur. et confessus
influctib tamen neganit interris Ita¬
q illic quasi deuotus manu ad p̾hen
rio cõnenitur. S iam rogemꝰ dnm̃.
ut sermo nr̃ quasi ionas eiciat᷑ int̾¬
ra ne diucius ĩsalo fluctuet. Etbene
etiam crunt cucurbita. que obumbiet ues
amalis nr̃is. S et ip̃a ꝑcedente arefacta
admouere qui escendumr. Se incertil eitu¬
arx incipiamꝰ ingenio. Et uob̾ etiam uer¬
ba deficient. Certe plus nob̾ qm. niuinitis
data est aua quis remissio pocõꝵ. Et cuĩ pan¬
lulum conticuissi. iteꝵ suonem ad orsus
ait. Fugerat nos anter dilectissum uct̾ia
te uatura aniũ dupntatio. et smo himis¬
modi nob̾ cum ip̃is quibi euolauerat. fit
enĩ natura quadam uthi qui aliquid in¬
tuentunis dicendo expͥmere uolunt. eoꝵ

Expanded text:
salus in mari ante praecessit, quia signum salus in mari ante praecessit, quia signum dium, maius tamen in mari pietatis exemplum, quoniam exceperunt pisces quem homines repisces seruauerunt. Petrus quoque in mari titubat. sed non labitur et confessus in fluctibus tamen negauit in terris. itaque illic quasi deuotus manu adprehendrio minutis. sed iam rogemus dominum, ut sermo noster quasi Ionas eiciatur in terram, ne diutius in salo fluctuet. et bene etiam exiuit cucurbita, quae obumbret nos a malis nostris. sed et ipsa procedente sole arefacta admonet requiescendum, ne in terra aestuare incipiamus ingenio et nobis etiam uerba deficiant. certe plus nobis quam Nineuitis data est in aquis remissio peccatorum. Et cum paulolum conticuisset, iterum sermonem adorsus ait: Fugerat nos, fratres dilectissimi, necessaria de natura auium disputatio, et sermo huiusmodi nobis cum ipsis auibus euolauerat. suscitare enim natura quadam, ut ii qui aliquid intuentur uel dicendo exprimere uolunt eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ludentes. Adde ranco sonantes flucti
nuriure. adice curentes naues ad
litora. uł delitoribi exemites. Et cũ
ccarterib cunttunt ᷑ quaduge. quan¬
tostudio cxspectantum ⁊ amore certu¬
tur. E quus tom̃ uiuanũ cunit nõ m̃
nanũ nauigia. Ille ĩ nouũ. quia nacu¬
ns. ista adutilitatem quasi pleua fru¬
menti. Quid his gratius: que nõ uer¬
bere aginitur. sin entoꝵ spiramine. u̾
nemo refragatur. si om̃s fantores
sunt. Dbi nemo nincitur quicũqi ꝑ
fuerint corronantur. Ubipalma mer¬
cis salutis nictoria. p̾ciũ reg̾isionis
est. Quautũ enĩ dutat inter directos
cusus ac refleros. isti ppetuant᷑. hire
solm̃tur. aduuge remigus conter¬
ca lictora. quib uerillum extendi an¬
ra decelo est. Itaqi aunge plansin
ĩ auem iefermit. husolunt uota ser¬
nati. Quid de ioua dignũ loquar quẽ
fleeerant. psallebat m̃ utero ceti ani
nierebat interris. et utriusq redemꝑ¬
tio nõ p̾tereatur elemẽti. Gerraru

Expanded text:
ludentes, adde rauco sonantes fluctus ludentes, adde rauco sonantes fluctus murmure, adice currentes naues ad litora uel de litoribus exeuntes. et cum e carceribus emittuntur quadrigae, quanto studio spectantum et amore certatur! equus tamen in uanum currit, non in uanum nauigia: ille in uanum, quia uacuus, ista ad utilitatem quasi plena frumenti. quid canenda gratius quae non uerbere aguntur, sed uentorum spiramine, ubi nemo refragator, sed omnes fautores sunt, ubi nemo uincitur quicumque fuerint, coronantur, ubi palma merces salutis, uictoria pretium regressionis est. quantum enim distat inter directos cursus ac reilexosreflexos! isti perpetuantur, hi bellatoribus. adiunge remigiis contexta litora, quibus uexillum exeundi aura de caelo est. itaque aurigae plausum inanem referunt, hi soluunt uota seruati. quid de Iona dignum loquar, quem flexerant, psallebat in utero ceti qui maerebat m terris et, ut utriusque redemptio non praetereatur elementi, terrarum
Abbreviated transcription (Latin):
cantib collignnt. Aureu eciam nello
a qua mutrit. et lana in memorati spe¬
cie metalli gignũt littora. Wniꝰ colorẽ
uullus adhnc coꝵ qui fucis diu̾sis ob¬
ducist. uellera potuit m̃ntari. adeo na¬
cure marittime gr̃n. humano imple¬
re nescit industria. Scimꝰ qma sollici¬
tudine uellera ouim etiam minus pͥ¬
ciosa curentur. Sint licet licet optima
nequa qͣͣ tam̃ bus futus ninastitur
Hic naturat colorem quem uullus fuitꝰ
equauit. hoc quoq pistis est uellus.
S et ipĩ uurices qui insigne daut re¬
gium. sũt maritum. Et que pratoꝵ
grã us ortoꝵ amenitas potest cerule¬
am maris equiꝑare pictutam: Qurũ
licet in piatis flores refulgent auri
Etilli cito martestunt. eita di duitã
uela innamibr. Hic odor. illic uento
aspirat. que utilitas inf̾olio ĩnambi
quanta cõmertia: Lilia suanitatẽ
uariũ. nela hoĩum salutẽ in ueliunt
Ad depiscib salientes. et delphmnos

Expanded text:
cautibus colliguntur. aureum etiam uellus cautibus colliguntur. aureum etiam uellus aqua nutrit et lanam in memorati speciem metalli gignunt litora, cuius colorem nullus adhuc eorum qui fucis diuersis obducunt uellera potuit imitari. adeo naturae maritimae gratiam humana implere nescit industria. scimus qua sollicitudine uellera ouium etiam minus pretiosa curentur; sint licet optima, nequaquam tamen his fucus innascitur. hic naturalis color est, quem nullus adhuc fucus aequauit. hoc quoque piscis est uellus. sed et ipsi murices, qui insigne dant regium, sunt maritimi. et quae pratorum gratia uel hortorum amoenitas potest caeruli maris aequiperare picturam? uolatus licet in pratis flores refulgent, auriet illi cito marcescunt, ista diu uela in nauibus; hic odor, illic uentus aspirat. quae utilitas in folio? in nauibus quanta commercia! lilia suauitatem narium, uela hominum salutem inuehunt. adde pisces salientes et delphinas
Abbreviated transcription (Latin):
b emmere. Que nõ in acta nec inlicto¬
rib s in athlantitimans ꝓfundo ferũ¬
tur indere. nt eoꝵ conspectum naute na¬
uigandi millis locis psup̃cõne irnocen¬
cur. nec scireta elementoꝵ adire. sui e
supp̾me cercore mortis usurpent. Bed
iam in slugamꝰ ipi deꝓfundomaris.
et aliqnͣtu ymo nr̃ emergat acque
ad superiora sesb̾rigat. Spectenus
ea que insitata multis et plena sunt
gr̃o Quomodo a qua insarͥ uertatur
soliditatẽ. ut fem sepe p̾cidatur. Qd̾ ce
britãnitis salib nichil mirum qui spe¬
ciem marmoris nalidi. emstem metoui
niueo candore resplendent salub̾s cor¬
poris cibo et potui nimis grati. De corral¬
uomꝰ etiam non indecorus̃ lo. rͣ¬
apis corallus. inmariderlasit̾.
sinĩerem iñfferatim. lapis firmita¬
ce solidatur. Inde etiam ostreis p̾ciosis¬
simam margaritã natura infpeerit.
quõ eam mans aqua. urtam molli
came selidanerit. Que difficile apud

Expanded text:
bus eminere! quae non in acta nec in litobus eminere! quae non in acta nec in litoribus, sed in Atlantici maris profundo feruntur uideri, ut eorum conspectu nautae a nauigandi in illis locis praesumptione reuocentur nec secreta elementorum adire sine supremo terrore mortis usurpent. Sed iam adsurgamus ipsi de profundo maris et aliquantum sermo noster emergat atque ad superiora se subrigat. solum ea quae usitata multis et plena sint gratiae, quomodo aqua in salis uertatur soliditatem, ut ferro saepe caedatur, quod de Brittanicis salibus nihil mirum, qui <in> speciem marmoris ualidi eiusdem metalli niueo candore resplendent, salubres corporis cibo et potui nimis grati: quomodo etiam non indecorus lapis coralium in mari herba sit, si in aerem transferatur, lapidis firmitate solidetur: unde etiam ostreis pretiosissimam margaritam natura infixerit, quomodo eam maris aqua io tam molli carne tantum. quae difficile apud
Abbreviated transcription (Latin):
alios mexiguo corpore tantũ ualiditatis
assumiere. ut maximas namuni plers
curentes uelis in medus fluctib sistant.
echiuns. tanta facilitate me mobilẽ.¬
noratur uanem ingentem statuere
ent quasl indicatam mari heitre indeas nec
mouen. Aliquando enĩ inmobilemsuat
An ethinc putas sine creatoris numere
tantum potuisse suppetere uirtutis. d̾diu̾¬
medicabile uulnus seipere Ita etiam tur¬
tur aculeo suo mortua amplio qmͣuma
epnsculus quoq timidini aminal
interris ĩ man formidabile. atum
et que nõ fucile possit anfferre corrupte¬
lam inuehit Uoluit cm̃ inte creator cuns
nec uimari satis. ab insidiantib eire
securm nt ꝓpter panta que noceant. qua
simextubus poĩtus arma fidei semꝑ et
scutum deuotionis accinctus. adnõ tuo
debeas salutis sperare p̾sidiu. De achlãte
nare. q unĩ ingentia illit et infinite nͣs¬
fuctibi ambulare isulas pntes mon¬
tes altusimos sũmis ad celum nertici¬

Expanded text:
alios in exiguo corpore tantum ualiditatis alios in exiguo corpore tantum ualiditatis adsumere, ut maximas hic plenis currentes uelis in mediis fluctibus sistant, eis tanta facilitate memoratur nauem ingentem statuere, ut quasi radicatam marlmari haerere uideas nec mouerimoneri; aliquamdiu enim inmobilem seruat. an et huic putas sine creatoris munere tantum potuisse subpetere uirtutis? qui inmedicabile uulnus serpere, ita etiam turtur aculeo suo mortua amplius quam uiua epusculus quoque, timidum animal in terris, in mari formidabile, citam et quae non facile possit noluit corruptelam inuehit. uoluit enim te creator tuus nec in mari satis ab insidiantibus esse securum, ut propter pauca quae noceant quasi in excubiis positus armis fidei semper et scuto deuotionis noluit a domino tuo debeas salutis sperare praesidium. ueniamus mare. quam ingentia illic et infinitae magfluctibus, ambulare insulas putes, montes altissimos summis ad caelum uertici
Abbreviated transcription (Latin):
ces p̾scͥpta habent panendi temꝑa ho¬
no solus indistreta. acq confusa. Ie¬
liqna geuera lemeutia geueris que¬
runt. muligos sole patus suos slemẽt᷑
effumduns. Uaga cĩ et intẽpans libido
geu̾andi. uagam pauendi etatẽ cribet
pistis tanta maria tuͣsuttt ut utilita¬
tem abqmͣ generi suo quenit. Nos quoqi
diffusa eqnora tũsfietamꝰ. s quando ho¬
nestius. qd̾ succeilionis amore ꝙ ꝙ pecca
me. aiditate suscipitur. demqulł ad pie¬
tatem nob̾ ad questum tnͣsiissio teputat᷑
Ini sobolem irstrunt om̃ib mercib canorẽ
nos merrez longe inparem ad ꝑituli uicẽ
misera lucri cupidine reportamꝰ. Itaqutu
patͥam repetiit. nos dereliquimꝰ. Il dau¬
to marementũ generis ad quiritur nobis.
minitur nam gando. Quis gͥ neget di¬
nuntus ilis infusum ingenim eẽ hniꝰ mo¬
di atq uirtutem. cũ ideat istis macqui¬
lone tam sollempne ob euide fecundita¬
tes ꝑegͥnacõns inuaci ingenio componer᷑

Expanded text:
tes reseruandi habent pariendi tempora, hotes reseruandi habent pariendi tempora, homo solus indiscreta atque confusa. reliqua genera clementiam temporis quaerunt, mulieres solae partus suos inclementer effundunt; uaga enim et intemperans libido generandi uagam pariendi aetatem exhibet. piscis tanta illic transmittit, ut utilitatem aliquam generi suo quaerat, nos quoque diffusa aequora transfretamus; sed quanto honestius quod successionis amore quaietatem, nobis ad quaestum transmissio deputatur. illi subolem referunt omnibus mercibus hic, nos mercem longe inparem ad periculi uicem misera lucri cupidine reportamus. itaque illi patriam repetunt, nos derelinquimus: illis nando incrementum generis adquiritur, nobis minuitur nauigando. quis igitur neget diuinitus illis infusum ingenium esse huiusmodi atque uirtutem, cum uideat istos in aquilonem tam sollemnem obeundae fecunditatis peregrinationem uiuaci ingenio conponere,
Abbreviated transcription (Latin):
lic ꝓcella suerit et tempestas. ionẽ¬
tur. ira nt depfundo aiena uertutur.
Cuus rei fluctus arenosus iudicio est.
qui uentoꝵ motu in suagens altus
tum pondere grauiorͥant dubie non
solum nauigantibi. s etiam mariti¬
nus ip̃is animantib incolsabił hẽt:
Accedit illud ulud quod pluruua ⁊ ux̃¬
nua ponto flumina musceant. Tuin
hyberno tempe suus ip̃e stigidior. et
torrcutũ rigescit alapsu ꝓprerea pis¬
ces ranqmͣ arbitros fluentoꝵ estate¬
declinare contendiuit. et septemino¬
nał plage sena sugicntis. ireliquos
se suuius conferunt. In quib aut uen¬
toꝵ mollior sit placiditas. ant solis
solcat ueruare temꝑies. Nonit pistis
panendi tempo. qd̾ ꝑmagno misterio
dixit salomonis sapientia. Nonit cẽ¬
pus emndi atq redemndi. Nonĩt tẽpo
ꝑfuctõnis et iactatõris. et nonit ut
non queat falli. quia non rõnis cesto¬
inspiracõne nature que nera ẽ ma¬
gulra pietatis. Deniq onĩs animã¬

Expanded text:
lic procella furit, tempestates mouenlic procella furit, tempestates mouentur, ita ut de profundo harena uertatur, cuius rei fluctus harenosus indicio est, qui uentorum motu insurgens altius, tum pondere grauior haud dubie non solum nauigantibus, sed etiam maritimis ipsis animantibus intolerabilis habetur. accedit illud, quod cum plurima et maxima Ponto flumina misceantur, tum hiberno tempore sinus ipse frigidior et torrentum rigescat omnem. propterea pisces tamquam arbitri fluentorum aedeclinare contendunt et septentrionalis plagae saeua fugientes in reliquos se sinus conferunt, in quibus aut uentorum mollior sit placiditas aut solis soleat uernare temperies. nouit igitur piscis pariendi tempus, quod pro magno mysterio dixit Solomonis sapientia, nouit tempus euudieundi atque redeundi, nouit tempus perfunctionis et iactationis et nouit ut non queat falli, quia non ratnspiratione naturae, quae uera est magistra pietatis. denique omnes animan
Abbreviated transcription (Latin):
non explicant. s factis locunt᷑ ꝑgunt
em̃ estrms tempe ad fretu ponti. eo ꝙ
reliquo maris sum. hic simis dultior
sit. Non em̃ tam din sel ciflatu qm̃ diu
cet̾is in moratur. ea que at cansaut
non ommnẽ aqmͣ exhanriat que dulcis
ac potabił sit. Quis antẽ ignoret ꝙ
etiam ea que maritima st̃t aquis ple¬
rinq dulcib delectentur. Deinqus
dum alrmina secunt: et ad supiora
ascendunt. firq̃ ter aliempisces ge¬
neris capuiutur inflmuis. Nũ hec gͥ
cmsa pontum ilł faciat grõrem uł qd̾
estus tempet. solem. insi illit flatuo
acquilonis cum oportumiore ceceris
indicant. In quo generare et partus
possint ꝓpͥos euutrire quod tener fetus
laboremalieue regionis ferre urx possĩt
quos ulic fouet aeris blanda aemen¬
tia. Itoq ꝑ acto num̾e omĩs suuul eo qͦ
ncuerant agnine reu̾tantur. Que nã
ndasit racio consid̾emus. Obiectus ẽ
latissimis flatibi. Unde si si grauis il¬

Expanded text:
non explicant, sed factis locuntur? pergunt non explicant, sed factis locuntur? pergunt enim aestatis tempore ad fretum Ponti, eo quod reliquo maris sinu hic sinus dulcior sit. non enim tamdiu sol ei fluctu quamdiu ceteris inmoratur, eaque mari causa ut non omnem aquam exhauriat, quae dulcis ac potabilis sit. quis autem ignoret quod etiam ea quae maritima sunt aquis plerumque dulcibus delectentur? denique dum flumina secuntur et ad superiora ascendunt, frequenter alieni pisces generis capiuntur in mari. cum haec igitur causa Pontum illis faciat gratiorem uel quod aestus temperet sollemnis illic flatus aquilonis, tum oportuniorem ceteris iudicant, in quo generare et partus possint omnesque enutrire, quod teneri fetus laborem alienae regionis ferre uix possint, quos illic fouet aeris blanda clementia. itaque peracto munere omnes simul eo quo uenerant agmine reuertuntur. Quaenam ista sit ratio consideremus. obiectus esttorum uiolentissimis flatibus, unde si grauis il
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝰ exspectant inperium ꝑcedit theile
mant cribimis mslitũ liccere dirigũ¬
tur. dies statintur. Et pleriq addies
statutos craurere nequennt. Quis
imperator pistib p̾ceptũ dedit: Quis
dector hanc tribuit disciplinã. qui me¬
tatores itiuera disponũt. qui duces iter
dirgunt. ut nullus desit ccoi sus: sed
agnoscoquis ille sit imperator. quior¬
dinacõne diuina sensibͥ miusorslm̃
infundat imperium. Quitacitis uutis
animantibi uaiurał discipline ordinez
tribuat. Sonsolum magna penetret.
s eciam ꝑ niuuma queqi sefudat. Si¬
uine legis piscis obsequitur. ⁊ homine̾
contͣdicunt. piscis sollempniter ob¬
andit mandata celestia. et homines
irrita faciunt dei p̾cepta. an cõtep̃tiba
tibiuidetiur quianuto est ioms ex
pers. Si uite ne tu tibi magis ĩcpias
esse contemptiri si uratõnabilior dep̾bẽ¬
taris. Quid autem ia cõnabilius liri
piscium tnͣsitu. cuiꝰ rõnem quidem uerb̃

Expanded text:
cujus exspectatur imperium, procedit cujus exspectatur imperium, procedit niant, tribunis militum litterae diriguntur, dies statuitur: et plerique ad dies statutos occurrere nequeunt. quis imperator piscibus praeceptum dedit, quis doctor hanc tribuit disciplinam, qui metatores itinera disponunt, qui duces iter dirigunt, ut nullius desit occursus? sed agnosco quis ille sit imperator, qui ordinatione diuina sensibus uniuersorum suum infundat imperium, qui tacitus mutis animantibus naturalis disciplinae ordinem tribuat, non solum magna penetret, sed etiam per minima quaeque se fundat. diuinae legi piscis obsequitur, et homines contradicunt. piscis sollemniter obaudit mandata caelestia, et homines inrita faciunt dei praecepta. an contemptibilis tibi uidetur, quia mutus est rationisque expers? sed uide ne tu tibi magis incipias esse contemptui, si inrationabili maria deprehendaris. quid autem rationabilius hoc piscium transitu, cuius rationem quidem uerbis
Abbreviated transcription (Latin):
giis sepata. bñt suas regiones ethabi¬
tacula distributa. auẽt nihus ĩof¬
fensi. nicinoꝵ lute. nec nago tnͣsitu
mutuacõnes quernt locoꝵ. s tanquĩ
patͥum solum dilignut. ⁊ ĩ hus ĩ mo¬
rari dulce arbituͣtur. Que ideo elege¬
runt ut solitarii uitam remotã posst̃
arbitroꝵ int̾penlacõne exigere. Sut
tam̃ aliqua pͥiscinm genera q̃ uõ ĩgẽti
facilitate loca murent.si foucudi uito
necolitare. quẽ opportuo acqi legittimo
ꝓcurantes tempore explurums lois
ac diuerso mans summnel comum con¬
silio connenentes. Conm̃cto agnime
acquilonis flatus petunt et udubim
septentuonuliu mare partiũ quocar
uature lege contendunt. De cassa assẽ¬
dentes uideas iruma quodã esse. itapro¬
ruñt fluctusq mersecant. ꝑ p̾pontidem
Quis piscib hec ad mĩtiat loca. p̾cipit
temꝑa. Quis tribint dispoĩcõnẽ mandi
comitandi o. dinẽ i ceras ⁊ tempa reu̾¬
cendi: bomines sũt. impetratorer bñt

Expanded text:
giis separata habent suas regiones et habigiis separata habent suas regiones et habitacula distributa. manent in his inoffenso uicinorum limite nec uago transitu mutationes quaerunt locorum, sed tamquam patrium solum diligunt et in his inmorari dulce arbitrantur. quae ideo elegerunt, ut solitariam uitam remota possint arbitrorum interpellatione transigere. sunt tamen aliqua piscium genera, qui non ingenii facilitate loca mutent, sed fouendi partus necessitate, quem oportuno atque legitimo procurantes tempore ex plurimis locis ac diuerso maris sinu uelut communi consilio conuenientes coniuncto agmine aquiSeptentrionalium mare partium quadam naturae lege contendunt. Dicas, si ascendentes videas, rheuma quoddam esse, ita proruunt, fluctusque intersecant, per Propontidem Quis piscibus haec annuntiat loca, praecepit tempora? Quis tribuit dispositionem viandi, comitandi ordinem, metas et tempora revertendi? Homines suum imperatorem habent,
Abbreviated transcription (Latin):
cluditur. luxme nec mare efficit uisia¬
poterus haltant ostrearuui. Itoq cta¬
tes eaꝵ ui̾ant. et pisciu recepta cula
instruunt. Nec cõuiũ diuitis mari
possit impleri. Sam uicu nom̃ quib
audiũt aurib quib ocuł intuentur pos¬
qi excogitant. ut aliq uid ꝓrimus aufe¬
rant. Sunquid soli dabitabitis suꝑter¬
rum clamat ꝓpha: Cognoscit hec dñs. ⁊
uitt̃e reseruat. Quanto aliena apisci¬
bus aiditatos uupina. Illi uatumilia
captant secreta. et ultra orb̃ terraꝵ ter¬
mmos mare norunt. quod nulle inter¬
polant insule. nec terra aliqua inter¬
iacet. uł ulterius ulla sit poĩta ¶lligͥ
ubi diffusum late mare omem̃ exspec¬
tandinsum utilitutis grã nauigan¬
di intercludat audatiam. condere se fe¬
runt. ut certa illa inmensa geria ꝑis¬
cium. equalia montib. corpoa ut tra¬
did̾unt nob̾ qui uidere potuerũt. illic
quietum euũ exignnit. Discoeta ab in¬
siss ab onĩ maritimaꝵ urbiũ cõta¬

Expanded text:
cluditur. Luxuriae nec mare sufficit, nisi acluditur. Luxuriae nec mare sufficit, nisi apothecas habeant ostrearum. Itaque aetates earum numerant, et piscium receptacula instruunt; ne convivia divitis mare non possit implere. Nam vicini nomen quibus audiunt auribus! Quibus oculis intuentur posque excogitant, ut aliquid proximi auferant! numquid soli habitabitis super terram? clamat propheta. cognoscit haec dominus et uindictae reseruat. Quanto aliena a piscibus auiditatis rapina! illi naturalia captant secreta et ultra orbis terrarum terminos mare norunt, quod nullae interpolant insulae, nec terra aliqua interiacet uel ulterius ulla sit posita. illic igitur ubi diffusum late mare omnem spectandi usum, utilitatis gratia nauigandi intercludat audaciam, condere se feruntur cete, illa inmensa genera piscium, aequalia montibus corpora, ut tradiderunt nobis qui uidere potuerunt. illic quietum aeuum exigunt discreta ab insulis et ab omnibus maritimarum urbium conta
Abbreviated transcription (Latin):
um: sed qd̾ hic habiuidat alibi deest. Iteꝵ
ille suis maris cepbalos alit lupos ule.
Ille saxatiles locustas. aliis non ẽ libera
uocandi potestas. Nec tñ aut int̾ clusa
moutib copia. aut fluuiis interlaberi¬
tib tnͣsito iipeditur. s usus natur
tenere. et ultra incolas ꝑdire suspectũ.
At nob̃ longe alia sententia mutare
gilium domus. incolarin fastidio te¬
nere. ad uenarum captare qũm. tnͣst̾er¬
re taumos ꝑpetuos quos posuerũt prẽs
nr̃i. Egrum ad agrum. uuigere. domũ
ad domũ refccit trm boĩb. steruũt᷑ ⁊ ma¬
ria. Risuis ꝓsinguloꝵ libidine nicidit
tara mare infmdit᷑ ut insulas faciãt.
possideant freca spacia maris sibi uendi¬
cant ure mancipii pisciũqi iura sicut
uernaculoꝵ condicione seruicii sibi sb̾¬
iecta cõmemorant. Iite inqud suius
maris meus. ille alterius diuidunt cle¬
nicnta sibi potentes. Biis ostree ĩflucti¬
b nntrinnt᷑ hiis minuario piscis mñ¬

Expanded text:
um: sed quod hic abundat, alibi deest. Et iterum um: sed quod hic abundat, alibi deest. Et iterum ille sinus maris cephalos alit, lupos ille: ille saxatiles, locustas alius. Non est libera vagandi potestas; nec tamen aut interclusa montibus copia, aut fluviis interlabentibus transitus impeditur, sed usus naturae tenere, et ultra incolas prodire suspectum. At nobis longe alia sententia est, mutare exsilio domos, incolarum fastidio teneri, advenarum captare gratiam, transferre terminos perpetuos, quos posuerunt patres nostri, agrum ad agrum jungere, domum ad domum. Deficit terra hominibus, sternuntur et maria. Rursus pro singulorum libidine inciditur terra, mare infunditur, ut insulas faciant, ut possideant freta: spatia maris sibi vindicant jure mancipii, pisciumque jura sicut vernaculorum conditione 91 sibi servitii subjecta commemorant. Iste, inquit, sinus maris meus, ille alterius. Dividunt elementa sibi potentes. His ostreae in fluctibus nutriuntur: his in vivario piscis in
Abbreviated transcription (Latin):
consid̾at. et futioꝵ informat iudicus.
tua nõ considerat. Iuimo nero consid̾at
sicut cestatur eius diiuna sapientia di¬
ceus. Su espicit nolatilia. si pascit illa
nõue nos pluris cidisisł: Sieĩ ferami a¬
gri qd̾ hodie eit et ans ungnẽ uutcitur.
deus sic nestit. quauto magis uos mini¬
me adei: An uero siue quatũ docte natur᷑
manere piscib etiam Illam putamꝰ gͣ¬
ciaui. quod unũ quodq genuspisciũ pre¬
metra dinisit habitatula nullis rum¬
lus. talassanietram. nũ qũ audiumꝯ.
Et tamẽ pisces mensurã suam norunt.
non uuris urbium. portisq p̾scͥptam.
Son edificuis domoꝵ nõ agroꝵ finibili¬
nutatam. s in eusam eius qd̾ oporteat.
s̃mod̾ata sibi uendicet. Lex quedã nacu¬
ue est qntum querere. qnͣtũ sufficiat ad
inctũ. et alimentoꝵ modo sortem onse¬
ie prĩmoĩm hac genus pisciĩ iũllo sỹ¬
uu maris alitur et gignitur: illudĩalio
Demq nõ repenes confusa genera ꝑisci¬

Expanded text:
considerat et futurorum informat indiciis, considerat et futurorum informat indiciis, tua non considerat? immo uero considerat, sicut testatur eius diuina sapientia dicens: si respicit uolatilia, si pascit illa, nonne uos pluris estis illis? si enim faenum agri, quod hodie est et cras in ignem mittitur, deus sic uestit, quanto magis uos minimae fidei? An uero sine quadam dote naturae manere piscibus etiam illam putamus gratiam, quod unumquodque genus piscium praemetra his diuisit habi- \' tacula nullis rummus, thalassometram numquam audiuimus: et tamen pisces mensuram suam norunt, non muriamuris urbium portisque praescriptam, non aedificiis domorum, non agrorum finibus limitatam, sed mensuram eius quod oporteat, immoderata sibi vindicet. Lex quaedam naturae est tantum quaerere, quantum sufficiat ad victum, et alimentorum modo sortem censere patrimonii. Hoc genus piscium in illo sinu maris alitur et gignitur, illud in alio. Denique non reperies confusa genera pisci
Abbreviated transcription (Latin):
nequaqmͣ signa p̾terenut. Unde exigno
auunali tantu scientia. ut futura ꝓm̃¬
scientie huiꝯ nuuo accepit. Et enĩ si fe¬
uũ deus sic uestit. ut miremur. si pastit
uolatilia. siparauit coruo escam quen
erib dedit texture sapiam. si araneam
que tam sb̃tiliter ac doite lassos casses
suspendit inforib sapientie nõ reliqͥd
snumnẽ. Si ipe nirtutem equo dedit et soi¬
uit de ceruice cins forundinemi. ut gxultet
in campo. et oociurens regib iundeat. a do¬
retur bellum emiius. centetur sono tube.
silic in rõnabilia pleraq et alia ĩ seus ibi¬
lia ut feuũ. utlilia nepleuit sue disoĩcõne
sapientie. quid dubitanins qd̾ criar in cibi¬
uuͦ contullt huiꝰ grãm p̾scientie: Sicħ
ciũ in exploratũ nichil dusimilatũ reliñ¬
quid. Omĩa udet qui pascit omĩa. Omĩa
replet sapientia. qui omĩa ĩsapientio fe¬
cit. ut scͥptil est. Ẽt iteosic ethiuũ uisita¬
cõius sue exortem nõ p̾cermisit. si enm

Expanded text:
nequaquam signa praetereunt. Unde exiguo nequaquam signa praetereunt. Unde exiguo animali tanta praescientia ut futura prascientiae munus acceperit. Etenim si fenum Deus sic vestit ut miremur, si pascit volatilia, si paravit corvis escam, eribus dedit texturae sapientiam, si araneam, quae tam subtiliter ac docte laxos casses suspendit in foribus sapientiae, non reliquit immunem, si ipse virtutem equo dedit, et solvit de cervice ejus formidinem ut exsultet in campo, et occurrens regibus arrideat, odoretur bellum eminus, excitetur sono tubae, si haec irrationabilia pleraque et alia insensibilia ut fenum, ut lilia replevit sua dispositione sapientiae, quid dubitamus quod etiam in echium contulerit huius gratiam praescientiae? nihil enim inexploratum, nihil dissimulatum reliquit. omnia uidet qui pascit omnia, omnia replet sapientia qui omnia in sapientia fecit, ut scriptum est. et ideo si echinum uisitationis suae exortem non praetermisit, si eum
Abbreviated transcription (Latin):
tuendam. nd̃ ad alienam crcũsc̾bendam
inuocentia. licet nob̾ tra exemplis mari¬
tuis ad ꝓfectum tre salutio. non ad alie¬
chinns animal erignũ uile ac despi¬
cale maritimũ loquor. plerumqr
inbex future tempestatis aut tuͣqͥllitatis
ad uũtius solet cẽ nauigantib. Deniq cũ
ꝓcellam uentoꝵ p̾sensit. calculũ nalide
ampit. enuiqi uelud saburram nebit.
tib. Itaq nõ suis seliberat uirib. s alie¬
ne stabilitatis regitur pondere. Quoin¬
dicionante. nelud signũ future ꝑtiurba¬
cõns capessunt. et sibi p̾cauent ne cos
inparatos. turbo uppinsus ĩueniãt. qm
mathematicus. qui astro logus. qui ue
culdeus potest sỹderum cursus bos celi
motꝰ. et signa conp̾hende: Quo ĩgeno
ista collig̾e: Q uo doctore ꝑcepit: Quis
ei fuit tanti incerpres augurii: Hoĩes
confusionẽ acris nident. et sepe fallu¬
tur quod plerũq eam sine tempestatedis¬
cutiat. Et hinꝰ non fallitur echiuũ sua

Expanded text:
tuendam, non ad alienam circumscribendam tuendam, non ad alienam circumscribendam exemplum. licet nobis uti exemplis maritimis ad profectum nostrae salutis, non ad alieus, animal exiguum. uile ac despectabile, maritimum loquor, plerumque index futurae tempestatis aut diuersisque adountius solet esse nauigantibus. denique cum procellam uentorum praesenserit, calculum ualidum arripit eumque uelut saburram uehit tibus, itaque non suis se librat viribus, sed alieno stabilit et regit pondere. Quo indicio nautae velut signum futurae perturbationis capessunt, et sibi praetiment, ne eos imperitos turbo improvisus inveniat. Quis mathematicus, quis astrologus, quisve Chaldaeus potest siderum cursus, coeli motus, et signa sic comprehendere? Quo ingenio ista colligit? Quo doctore percipit? Quis ei fuit tanti interpres augurii? Saepe homines confusionem aeris vident, et saepe falluntur, quod plerumque ea sine tempestate discutiatur. Echinus non fallitur. Echinum sua
Abbreviated transcription (Latin):
sionem ostrei. Ac sit aperta claustrare¬
penens tuto inserit chelas inscera at
interna depastitur. Sñt̃ gͥ donnẽs qui
cancriusu in aliene usum circũscͥpcõnis
in repant. et infirmitatem ꝓpͥe uirtutis
astu quotam sb̾fulciant fuatͥ dolum
nectant. et alterus pascant᷑ erup̃na.
Tn antẽ ꝓpͥo esto contento et aliena te
tampna nõ pascant. Bouus cib est sim¬
plicitas. in nocentie sue bona habens
inadiari nescit alienis. net auaricie
facibus martescit. Cuilucrum on se aduar¬
tuter dispendul est. ad cupiditatem in¬
ceudiũ. Et ideobeata est si bonasira no¬
nerit cum pauꝑtas ueritate et omĩs p̾¬
screnta thesauris. Quia melius est exi¬
guil tatil cil deitimore. qui thesauri mag¬
uisine uinore. Quͣtũ eit etĩ qd̾ hoĩe ma¬
lat. aut siqueris qd̾ etiam alus habũdet
ad grilm. id quoqi uõ uiltũ est. pelioi ca
eiũ olpitalitatis molerib cũ grã. quiͣ
gͦ iñgenio ad quereutam grãm. et salutẽ

Expanded text:
sionem ostrei ac sic aperta claustra resionem ostrei ac sic aperta claustra repperiens tuto inserit chelas uisceraque interna depascitur. sunt igitur homines, qui cancri usu in alienae usum circumscriptionis inrepant et infirmitatem propriae uirtutis astu quodam subfulciant, fratri dolum nectant et alterius pascantur aerumna: tu autem proprio esto contentus et aliena te damna non pascant. bonus cibus est simplicitas innocentiae. sua bona adtonita insidiari nescit alienis nec auaritiae facibus inardescit. cui lucrum omne ad uirtutem dispendium est, ad cupiditatem incendium. et ideo beata est, si bona sua nouerit, cum ueritate paupertas et omnibus praeferenda thensauris, quia melius est exiguum datum cum dei timore quam thensauri magni sine timore. quantum est enim quod hominem alat? aut si quaeris quod etiam aliis abundet ad gratiam, id quoque non multum est; melior est enim hospitalitasergo ingenio ad quaerendam gratiam et salutem
Abbreviated transcription (Latin):
it. d amqi et ip̃e ostreo delectatur ⁊ car¬
nb̾ enus epulum sibi quent. Sibi autẽ ap
cũ difficilis eit uenatio tũc ꝑicula diffici¬
lia. quia testis ualidioribi estu int̾ior ĩ clu¬
ditur. Nam ueludinuris quibdam molli¬
ciem carnis p̾cepti imperialis in tͥpͥs nat᷑a
muiunt. Quami medio testarum quodã
sum cõcano. nutrit ac fouet. et quasi ĩ qͥdã
ualle diffundit. Et ideo cassa omĩa cẽptanĩ¬
ta sunt cancri. quia aperire cansũ ostreũ
nuilla in potest. et penculolum est si chela¬
ui enis includat. Ad argumeuta consu¬
git et insidias noua frande molitur. Ita¬
q quia omĩa gen̾a cesctatõne multent᷑
ceplorat fiquod ostreum ĩremotis locis
ab onũ uento contra solis radiosᷤ ĩ. due¬
biptitimi illud suil aperiat et reseret dau¬
stra testarum ut libero acre iusceris sin
noluptatem quandã capiat. Et tut cdã¬
culo taltulum in mittẽs. impedit conclu¬

Expanded text:
it! namque et ipse ostreo delectatur et carit! namque et ipse ostreo delectatur et carnis eius epulum sibi quaerit. sed quia ut cum difficilis est uenatio tum periculosa - difficilis, quia testis ualidioribus esca interior includitur; nam uelut muris quibusdam mollitiem carnis praecepti imperialis interpres natura muniuit, quam medio testarum quodam sinu concauo nutrit ac fouet et quasi in quadam ualle diffundit ; et ideo cassa omnia temptamenta sunt cancri, quia aperire clausum ostreum nulla ui potest, et periculosum est, si chelam eius includat —, ad argumenta. confugit et insidias noua fraude molitur. itaque quia omnia genera delectatione mulcentur, explorat si quando ostreum in remotis locis ab omni iam contra solis radios diptycum illud suum aperiat et reseret claustra testarum, ut libero aere uisceris sui uoluptatem quandam capiat, et tunc clanculo calculum inmittens inpedit conclu
Abbreviated transcription (Latin):
ta nõ p̾cquent. et saxa opinantur
cussib furtins artis in cludit. ⁊ sum
quodamsue cornis intercipit. Bic
spontanea uenit p̾da. et rulib ca¬
pitur argnaũtis qualia sunt eoꝵ qͥ
ingenium suũ sepe cõmitant ⁊ di¬
u̾sas notendi artes mouent ut sin¬
gnloꝵ mentes soasusq ptemptent.
cũ continentib poĩti continentia p̾ditã¬
tes in coitu intempantiũ tanꝙͣ dema stu¬
dio cactitatis et deuiersi intempatutie no¬
lutabris ut qui eos andunt aut uident
inicanta sacilitate se credant eoqi uicius la¬
buntur. dumi declinure non norunt. nec ta¬
imꝓbitas. benignitaus obrmbrata uelarmi¬
ne. Et ideo cauendi sunt qui crines sue frau¬
dis et brachul longe lateqi disꝑgunt. uel
spẽm in duũt multiformẽ. Istus enĩ polipi
sunt nexus plurimos habentes et talitoꝵ
ingenioꝵ uentigu quib irrecire possert qͥcqͥd
inscopolos sue fraudio inicident. Decancio.¬
ancer quoq quas cibi grã p̾stigias ĩ situ¬

Expanded text:
ta non fuisse et saium opinantur, ta non fuisse et saium opinantur, cassibus furtiuae artis includit et sinu quodam suae carnis intercipit. sic spontanea uenit praeda. et talibpitur argumentis: qualia sunt eorum qui ingenium suum saepe commutant, et diversas nocendi artes movent, ut singulorum mentes sensusque pertentent, cum continentibus continentiam praedicantes, in coitu intemperantium tanquam devii ab studio castitatis, et demersi intemperantiae volutabris, ut qui eos audiunt aut vident, incauta facilitate se credant, eoque citius labuntur, dum distinguere non norunt, nec caimprobitas, benignitatis obumbrata velamine. Et ideo cavendi sunt quae crines suae fraudis et brachia longe lateque dispergunt, vel speciem induunt multiformem. Et isti enim polypi sunt nexus plurimos habentes et callidorum ingeniorum vestigia, quibus irretire possunt quidquid in scopulos suae fraudis inciderit. cancer quoque quas cibi gratia praestigias instru
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. adiescit. Oculi tui ium inderint a¬
lienam. os tul loquit᷑ ꝑ nersi. Nec
quisqmͣ nelud cont̾ria posuisse nos cre¬
tot. ut et ad bonũ et admabim impere
hinꝰ cremplo uterem᷑ cum sid institu¬
rõnẽ ntrũq ꝓficiat. si crubescomꝰ ant
si dem nõ exbibere. dilecto. cui exibet ser¬
pens. aut relinquentes sc̃a cõmgra
lubrita et notitura salutarib p̾ftra¬
uius. Qd̾ facit qui cũ serpente misce¬
tur. Et quia de astucia cep̾imꝰ ẜmonẽ
subtexere. quia nuns quisq frẽm suũ
crũ uenire et decipere intitur. ⁊ ino¬
uas sestaudes compon̾e. ut quẽ ĩ obti¬
nere nõ potest. eo arcũscͥbat dolo. ⁊ fu¬
co quodam artis obducat. Deftande¬
randulentũ illud polipi polipi
ingenium nõ p̾teribo. ꝯui nado¬
so inlitore petram uarctus affigitur
a acq enis nebuloso ingenio colo¬
rem subit. et similis spetie cargi ob¬
ductus plurimos pistril sme ulla so¬
picione standis adlapsos dimmi no¬

Expanded text:
dixit adiecit: oculi tui cum uiderint adixit adiecit: oculi tui cum uiderint alienam, os tuum loquetur peruersa. nec quisquam uelut contraria posuisse nos credat, ut et ad bonum et ad malum uiperae huius exemplo uteremur, cum ad institutionem utrumque proficiat, si erubescamus aut fidem non exhibere dilecto, cui exhibet serpens, aut relinquentes sancta coniugia lubrica et nocitura salutaribus praeferamus, quod facit qui cum serpenti miscetur. Et quia de astutia coepimus sermonem subtexere, qua unusquisque fratrem suum circumuenire et decipere nititur et in nouas se fraudes componere, ut quem ui optinere non potest circumscribat dolo et fuco quodam artis obducat, fraudulentum illndillud polypi ingenium non praeteribo, qui uadoso in litore petram nanctus adfigitur ei atque eius nebuloso ingenio colorem subit et simili specie terga obductus inmerito piscium sine ulla suspicione fraudis adlapsos, dum no
Abbreviated transcription (Latin):
nolite iusidiar aliene copule. Srane est
adulterium et nature inuria. Dnos pͥ¬
mos deus fecit. adam et euam. ħ est nu
euxoreu. Et uxorem demro. hoc est de costa
adam. et iussit ambos eẽ in uno corpors.
⁊ in uno spũ uinore. Quid unũ seꝑas cor¬
pus: quid unũ diuidis spm̃: M̃atine
adultium et hre deret minens et inpere
non mre generis. si artore libidnus cppe¬
trins amplexus. Distrie ouiri qui alie¬
nam ꝑ mouere querit uyorem iras spẽtis
sidi adsciscere cpint ꝯtubermm̃. Cui etiã
compando ip̃e spenti sit. Fesmat admiꝑe¬
mm q̃ se ingronnũ niri. nõ duccto t̾mi¬
to neritatis . s. bibuco deuii amoris in¬
fundit. Fostinat ad ca que uenenu
strã restunit. ut ipera. que fertur ꝑat¬
erat rursus aurire. Adulter enĩ inpemi
est. Dñ et sillomon ait. Q nod hus qui fu¬
erit tenuilentꝰ. cum ꝑ uinãlibido ser¬
nere consuenerit. tanꝙͣ colubriictu extẽ¬
ditur. et canquͣl acormta diffimdr nu
uenenũ. Et ut scias quia de ad ultera

Expanded text:
nolite insidiari alienae copulae. graue est adulterium, naturae iniuria est. duos primum deus fecit, Adam et Euam, hoc est uirum et uxorem, et uxorem de uiro, hoc est de costa Adam et iussit ambos esse in uno corpore et in uno spiritu uiuere. quid unum separas corpus, quid unum diuidis spiritum ? naturae adulterium est. hoc docet muraenae et uiperae non titus amplexus. Discite, o viri, qui alienam permolere quaerit uxorem, cujus serpentis sibi adsciscere cupiat contubernium, cui etiam comparandus ipse serpenti sit. Festinat ad viperam, quae se in gremium viri non directo tramite veritatis, sed lubrico devii amoris infundit. Festinat ad eam quae venenum suum resumit, ut vipera quae fertur pererat, rursus haurire; adultera enim vipera est . Unde et Salomon ait quod is qui fuerit temulentus, cum per vinum libido fervere consueverit, tamquam a colubri ictu extenditur et tamquam a cornuta diffunditur illi uenenum. et ut scias quia de adultera
Abbreviated transcription (Latin):
plorat. iter cõuigis. tu in iuirus mam
niro obstruis. culitium mones ueno¬
no nõ reicis. du cõigał amplceus cẽ¬
pore dirum iuris exestuas. Nec erutes¬
cis imptias. nec reuereris maritũ: S
eriam tunir possimiꝰ etiam sic accipe.
repone cumorẽ cordis. aspitatẽ moꝵ
amori grãm. Bipcra uenenũ suũ fuĩdit
tu nõ potes diuiciam mentis deponere:
S hẽs naturalem nigorem. debes tempa¬
re eum. contẽplacõne cõngii: et irilen¬
cia cõm̃ctõnis. Depone anm fentatem

Expanded text:
plorat iter coniugis: tu iniuriis uiam plorat iter coniugis: tu iniuriis uiam uiro obstruis, tu litium moues uenena, non reicis, tu coniugalis amplexus tempore dirum uirus exaestuas nec erubescis nuptias nec reuereris maritum. Sed etiam tu, uir — possumus etiam sic accipere — depone tumorem cordis, asperitatem morum, amonamori gratiam. uipera uenenum suum fundit: tu non potes duritiam mentis deponere? sed habes naturalem rigorem: debes temperare eum contemplatione coniugii et reuerentia coniunctionis deponas animi feritatem
Abbreviated transcription (Latin):
titu. que tua mala portat ⁊lentatis
frminee fuilitatẽ. cii uirum tuũ non ꝑo¬
tes mulier sustincie: Adam ꝑ enam de¬
ceptus ẽ nõ euaper adam. Quẽ uocanit
adculiam mulier. iustũ est ut eñ guber¬
naterem assumat. ne iterum fermea
facilitate labitur. si borridus ⁊ ĩculto
eugentꝰ est comparem suil. et bos roqui¬
rit. et equus diligit. Et si uintet᷑ alius
trabere tñ ingum nescit compar alt̾uis
⁊ se nõ totũ p̾niat. T̃n ugalem repu¬
dias tuũ. et putas sepe mutand̾. et si
nuo defuierit die. suꝑ duoit iualez. et
statim in cognita tã. quasi cognitã in¬
uiriam pudoris cesoqueris. Uipera ab¬
sentem iequirit. ab sentẽ uotat. etblã¬
to ꝓclamat sibuo. Atq ubi adnenta¬
re comparem sensit. uenenũ enomit.
reu̾entiam marito deferens uerecũ¬
tata imptialem grãm. Gunuulier ad¬
nementẽ de longinquo maritũ. cõcu¬
mebis repelł. bipera mare ꝓsectat. &x¬

Expanded text:
titur. Ille tua mala portat, et titur. Ille tua mala portat, et femineae facilitatem: tu virum tuum non potes, o mulier, sustinere? Adam per Evam deceptus est, non Eva per Adam . Quem vocavit ad culpam mulier, justum est ut eum gubernatorem assumat; ne iterum feminea facilitate labatur. Sed horridus et incultus eligendus ? comparem suum et bos requirit et equus diligit et, si mutetur alius, tamen trahere iugum nescit compar alterius et se non totum putat: tu iugalem repudias tuum et putas saepe mutandum et, si uno defuerit die, superducis riualem et statim incognita causa quasi cognita iniuriam pudoris exsequeris. uipera absentem requirit. absentem uocat et blando proclamat sibilo atque, ubi aduentare comparem senserit, uenenum euomit reuerentiam marito deferens, uerecundata nuptialem gratiam: tu, mulier, aduenientem de longinquo maritum contumeliis repellis. uipera mare prospectat, ex
Abbreviated transcription (Latin):
iinnat caritatem. Eadem lex p̾sentes
ab sentesq cõnectet. Idem nature iũcłm
inter distuntes et consistentes cõinguł¬
caritatis iura construixit. eodem iugo
beuedictõnis utriusq colla socient᷑ etiã¬
si alter adeat insepataꝵ regionũ longa
dinortia. quia non corporis ceruices. s
mentes. ngũ gre receꝑunt. Dempera.¬
Iꝑa uequissimũ genus bestie ⁊ super
que serpentiũ sũt generis astucior¬
libicoeundi upiditate assũpsit. nure¬
ue mantime notam. Sibi requirit copu¬
sibilo testifirata p̾sentiam sui ad cõuica¬
lem amplexnui illam euocat. Murena
ant̃ inurtata nõ de est. et uenenati ser¬
penti expenitos usus sue inꝑtit cõm̃go¬
nis. Quid sibi uult ẜmo hui inodi insife¬
rendos eẽ sinones coniugũ. et si absens
est ems̃ operiendã p̾sentiam: Dic lic
asꝑ et fullax. inconditꝰ. lubritꝰ tenin¬
rena nõ refugit: uocata nõ deest. etser¬
pentẽ lubriciu sedula caritate complec¬

Expanded text:
minuat charitatem. Eadem lex praesentes minuat charitatem. Eadem lex praesentes absentesque connectit: idem naturae vinculum inter distantes et consistentes conjucaritatis iura constrinxit, eodem iugo benedictionis utriusque colla sociantur, etiamsi alter obeat separatarum regionum longa diuortia, quia non corporis ceruice, sed mentis iugum gratiae receperunt. uipera, nequissimum genus bestiae et super omnia quae serpentini suubi coeundi cupiditatem assumpserit, muraenae maritimae notam sibi requirit copusibilo testificata praesentiam sui, ad conjugalem amplexum illam evocat. Muraena autem invitata non deest, et venenatae serpenti expetitos usus suae impertit conjunctionis. Quid sibi vult sermo hujusmodi, nisi ferendos esse mores conjugum; et si absens est, ejus opperiendam praesentiam, sit licet asper, fallax, inconditus lubricus, temumuraena non refugit? Vocata non deest, et serpentis lubricum sedula charitate complec
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit hũs more suo staterem instĩe
uude confessione constanci clamanit
dicens. Ecte nideo celos apertos ⁊ fili¬
uui homunis stantẽ adextris dei. ꝓ hocpis
ce stabat dũs ib̾s. Sciebat enĩ esse ĩ ore¬
eius p̾ciimsm census. Seuiq głioso¬
martiro. et petri indiciu atq doctrinã¬
⁊ xpĩ grãm sccuples ad sertor imple
Eniigłi ẽ in quo licet trtubam̾t
muititurrete. qd̾ sumle est regnũ celorũ.
nusteria. Euuͣgłra ẽ mare in quo hebroꝵ
te oppͥmant scł istuis fluctus. Aitempes¬
tus eit. pete altum et ꝓfinidũ. Si sereui¬
tas. lude inflnctib. Si ꝓcelle taue absco¬
puloso litore. ue te in rupem furens estus
ulidat. Scͥptũ est eũ estote astuti sicut
seipentes. Et quia de serpentib ascutis
Et si hu qui longinqui fuerãt oitus sui
conporr regi ouib sepati int̾se cõneueriut
et siuir ad peregrina concend̾it nulla lõ¬
ginquitas. iuilla absentia complacita

Expanded text:
ascendit habens in ore suo statera iustitiae. ascendit habens in ore suo statera iustitiae. defunctus est diues et nihil ei sua spolia dicens: ecce uideo caelos apertos et filium hominiquanti in eo repperiuntur, qui alios deuorauerant! et tu diues habes in sinu tuo alterius praedatorem. ille habebat facultates pauperis, quas inuaserat: tu eum aris augmento et dicis quod alios  quod mittitur rete, quod simile est regno caelorum: mysteria: Evangelium est mare, in quo Hebraeus te opprimant saeculi istius fluctus: si tempestas est, pete altum et profundum: si seneritas, lude in fluctibus: si procella, cave a scopuloso littore; ne te in rupem furens aestus illidat. Scriptum est enim: Estote astuti sicut serpentes . 18. Et quia de serpentibus astutisEt si ii qui longinquis fuerant ortus sui tempore regionibus separati inter se convenerint, et si vir ad peregrina contenderit, nulla longinquitas, nulla absentia complacitam
Abbreviated transcription (Latin):
ftut. aut studiũ talia comp̾hende̾. ẜa¬
tie uiolentiã et auaricie potiorum sb̃
ĩcamimũ ignis. Sunt gͦ et bom ⁊ mali¬
pisces. Doui ẜuantur adp̾ciũ. mali sta
cun aident. Sonũ piscem nec retia in
noluũt. si elenant. Sechamo interuo
cat atq. int̾acit. Si p̾tiosi nulueris per
fudr saugͥne. Iucuiꝯ oris confeillone
bonũ p̾ͥciũ repitur qd̾ tributũ apłicum
et ceusꝰ xp̃i possit cxsolui. Sic̃ cnĩ scͥp¬
tum est dicente dño. Reges terre aquib
tro ab aliems. Ait dñs. Uide admare
et uitte adhaniũ. et cum piscem qͥ pͥmꝯ
ascend̾it tolle. et aperto ore eius ĩnemes
Noli quasi uilem te contep̃nere. qmaui¬
retia. cui dic̃ dñs. Duc in altũ. et laxare ie¬
tia Non em̃ in sunstram partẽ nutit s ĩ dex¬
t̾am. sicutuussus axpõ eit. Nolitimere
suius eius. quia dciũ est ei. Delir eris ho¬
mines̃ uimficans. Ideo misit retia ⁊ com¬
plexus est stepbauũ. qui de euũ głio pͥms

Expanded text:
fuit, aut studium talia comprehendere. Safuit, aut studium talia comprehendere. Saviolentiam, et avaritiae potiorum squi inuicem se deuorent et sua carne pascantur. minor apud illos est esca maioris, et rursus ipse maior a ualidiore inuaditur et fit esca alterius praedator alieni. itaque usu uenit, ut, cum ipse alium deuorauerit, ab alio deuoretur et in unum uentrem uterque pretinm reperitur, quo tributum apostolicum, et census Christi possit exsolvi. Sic enim scriptum est, dicente Domino: Reges terrae a quibtro, ab alienis, ait Dominus: Vade ad mare, et mitte hamum, et eum piscem qui primus ascenderit, tolle, et aperto ore. noli quasi uilem te contemnere, quia uiretia, cui dicit Iesus: duc in altum et laxato retia; non enim in sinistram partem mittit, sed in dextram, sicut iussus a Christo est. noli timere sinus eius, quia dictum est ei: ex hoc eris homines uiuificans. ideo misit retia et conplexus est Stephanum, qui de euangelio primus
Abbreviated transcription (Latin):
pulmo ꝓthoratis lixiora peneti alia re
fligͥat. Thorax enĩ ut susciꝑit alunẽ¬
ta. ita suꝑflua ciboꝵ et succos salubres
plicant atq apper iunt ¶Iubac gͦ collec¬
cõne et apertione dum suscipit᷑ aqua ⁊
th̃smitatur ac penetrat respiracõnis
ẽpistiũ. nec coĩs cum cẽteris pxtias uso
⁊ acct̾is uiuendi quedam sepata ac sec¬
ta sb̾stantia. ꝓpẽa nõ nut̾mit᷑ neq ut
int̾reua animaliamanus hũane tactu
et debiminento aliquo delectant᷑. etian
ut bos aut ouis exuua ꝑtedentes hũt
s utraq ꝑs armata est tentib quia m
aqua sunt. Et si dincurs cibum uer sa¬
rent. et uoncito tnͣsmitt̾ent a quaruz
aliuone dedentib eoꝵ essoaa possit au¬
strri ac dilm. Ideo densos et acutos it
ut cito incidant. cito conficiant cibos
facile. et siue aliqua mora et dilacõne
tusmittant. Demq non ruiuinãt. folꝰ
tamẽ scaurus ñ hus ruminare phibet᷑
Ut sciunt quib aut euentꝰ. aut̃ usus

Expanded text:
pulmo per thoracis laxiora penetralia recipulmo per thoracis laxiora penetralia recifrigerat. thorax enim ut suscipit alimenta, ita superflua ciborum et sucos salubres plicant atque aperiunt. in hac ergo collectione et apertione dum suscipitur aqua et transmittitur ac penetrat, respirationispiscium nec communis cum ceteris, specialis usus et a ceteris uiuendi quaedam separata ac secreta substantia. propterea non nutriuntur neque ut terrena animalia manus humanet delinimento aliquo delectantur; etiamut bos aut ovis ex una parte dentes habent: sed utraque pars armata est dentibus; quia in aqua sunt, et si diutius cibum versarent, et non cito transmitterent, aquarum alluvione de dentibus eorum esca posset auferri ac dilui. Ideo densos et acutos habent, ut cito incidant, cito conficiant cibum, facile et sine aliqua mora et dilatione transmittant. Denique non ruminant; solus tamen scarus in his ruminare perhibetur, ut ferunt quibus aut eventus, aut usus