comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt ꝓstrenue gub̾nare ꝯtẽpnũt:
ec atq his similia memorã¬
tes: episcopat᷑ uos accepti
penituit. Qui sic̃ ãministratorẽ
suũ si ꝓbe ad munstret᷑ illustrat:
ita contẽptorẽ suũ ꝯdẽnat. Deniq
uolentes ȩccłam uob creditã uelut
ĩpares ei regende dimittere.atq
ad aliquã solitudinẽ tã studio qͥe¬
tis quã ipsius officii ur̃i desꝑati¬
one secede: nulla res alia uobis
exegit ĩ meliꝰ mittare cõsiliũ. nͥ qͦd
ueriti estis. ꝑiculũ maiꝰ ĩcũbere.
caute ñ regere. qͣnto ꝑicłosiuᷤ ẽ
eã undis intumescẽtib fluctuãtẽ
ĩtẽpestate relinquere: Ad quã siẽ
satiꝰ ẽ ñ accede: ita semel susceptã
ꝯuenit fluctuantis pelagi ꝓie¬
cta formidine. ac spe ꝑueniendi
concepta: usq in portũ sine ul¬
la merciũ iactura ꝑducere. Q
cũ uob cõparatio placiuss: ad iun¬
xi. Ꝙ id circo ȩccła q̃ uelut nauiꝰ
magna ꝑmare mundi huiꝰ ena-¬

Expanded text:
volunt, vel strenue gubernare contemnunt. volunt, vel strenue gubernare contemnunt. Haec atque his similia memorantes episcopatus vos accepti poenituit: qui, sicut administratorem suum, si probe administretur, illustrat, ita contemptorem suum condemnat. Denique volentes Ecclesiam vobis creditam, velut impares ei regendae dimittere, atque in aliquam solitudinem non tam studio quietis quam ipsius officii vestri desperatione secedere, nulla res alia vobis exegit in melius mutare consilium, nisi quod veriti estis periculum majus incurrere: caute non regere, quanto periculosius est eam undis intumescentibus fluctuantem in tempestate relinquere? Ad quam sicut satius est non ascendere, ita semel susceptam convenit fluctuantis pelagi projecta formidine, ac spe perveniendi concepta, usque in portum sine ulla mercium jactura perducere. Quae cum vobis comparatio placuisset, adjunxi: Et idcirco Ecclesia, quae velut navis magna per mare mundi hujus ena
Abbreviated transcription (Latin):
contẽptũ mundi ꝯuersis: futuras
penas aduersis. Qui ñ pot̃ dicere cõ¬
tẽptorib amonitionis suȩ. fiturũ
cogitate iudiciũ: qđ ipse forte non
cogitat. Amatorib mundi nolite
diligere mundum. si eũ mũdi amor
oblectat. ãbiciosis. ãbicioni iã fi¬
nẽ ĩponite. si eũ ãbicio runosa p̃¬
cipitat. Ebriosis. ebrietatẽ cauete:
si se mero usq ad alienationẽ m̃tis
ĩgurgitat. Sũptuosis dapib crudꝰ
cupidis amorẽ ñ pot̃ difsuade pe¬
cuniȩ. Inimiciciaꝵ tenax: ñ au-¬
debit animos difsidentiũ sac̃dotali
tnquillitate c̃ponere. Iusticiã p̃di¬
care iudicib erubescit: ꝙ̃ ipse ꝑso¬
ne potentis fauore corrũpit. Nec
defendit opp̃ssos: si ꝑsonas aut
honorat aut despicit.  qͥcqͥd boni
ñ facit aut mali c̃mittit: nec uibe¬
bit fieri nec uetabit: qr necessa¬
riã docẽdi auctoritatẽ. cõt̾rietate
suȩ actioi̾s amittit aut minuit.
xui. Quale ꝑiculũ maneat eos
qͥ eccłam sibi ereditã ł relinq̃re

Expanded text:
s poenas aversis. Qui non potest dicere contemptoribus admonitionis suae, Futurum cogitate judicium, quod ipse forte non cogitat. Amatoribus mundi, Nolite diligere mundum, si eum mundi amor oblectat. Ambitiosis, Ambitioni jam finem imponite, si eum ambitio ruinosa praecipitat. Ebriosis, Ebrietatem cavete, si se mero usque ad alienationem mentis ingurgitat. Sumptuosis dapibus gravicupidis amorem non potest dissuadere pecuniae. Inimicitiarum tenax, non valebit animos dissidentium sacerdotali tranquillitate componere. Justitiam praedicare judicibus erubescit, quam ipse personae potentis favore corrumpit: nec defendit oppressos, si personas aut honorat, aut despicit: et quidquid boni non facit, aut mali committit, nec jubebit fieri, nec vetabit: quia necessariam docendi auctoritatem, contrarietate suae actionis, aut amittit aut minuit.ulum maneat eos qui Ecclesiam sibi creditam vel relinquere
Abbreviated transcription (Latin):
Agͦ quanta ⁊ qualia me audi¬
entẽ atq approbante dicere sole¬
itis: de administratione ponti¬
ficis. qͥ ppłi sibi cõmissi cura pꝰ ha¬
bita. ardentiꝰ bona p̃sentia desi¬
dat qͣ fut᷑a. & oblitꝰ qđ ñ solũ de
se s etiã de grege sibi credito ratio¬
nẽ pastori pastoꝵ omĩũ reddat :
sua suoꝵq detrim̃ta ñ cogitat.
Que ñ delinquentiũ peccata cõtri¬
stãt: neq ꝓficiẽtiũ bona lȩtificãt.

Expanded text:
go quanta et qualia, me audiente atque probante, dicere soleatis de administratione pontificis, qui populi sibi commissi cura posthabita, ardentius bona praesentia desiderat quam futura; et oblitus quod non solum de se, sed etiam de grege sibi credito rationem Pastori pastorum omnium reddat, sua suorumque detrimenta non cogitat: quem non delinquentium peccata contristant, nec proficientium bona laeti
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes ostendat: ñ gnalit̃ s de
uno uideo mͥ eẽ dicenduꝰ. ⁊ de te po¬
tissimũ qui hoc mͥ pace tua dixe¬
rim temere delegasti ꝑicłosi ser¬
monis officiũ. Nec incognita uob.
s usitata debeo cõprȩhende: q̃ so.¬
lemꝰ int̾ nos mutua cõfabulatione
cõferre. Quib breuit̾ declaratis:
guere: quasi patres meos audeã
docere. a quub normã uiuendi
acciꝑe sũ paratꝰ & discere.xu.¬

Expanded text:
sacerdotes ostendat; non generaliter, sed de sacerdotes ostendat; non generaliter, sed de uno mihi video esse dicendum, et de te potissimum qui hoc mihi pace tua dixerim temere delegasti periculosi sermonis officium. Nec incognita vobis, sed usitata debeo comprehendere, quae solemus inter nos mutua confabulatione conferre. Quibus breviter declaratis, guere; quasi patres meos audeam docere, a quibus normam vivendi accipere sum paratus et discere.
Abbreviated transcription (Latin):
hic omniũ fideliũ catholicoꝵ hono
caput. clariora m̃bra fitt᷑i sunt. At
si qd absit scłaribiis negociis ĩplicati
fundoꝵ t̃minos sine t̾mino cupidi¬
tatis extendant. ac se passim exqͥ
rant. plusq de se alienȩ linguȩ quã
suȩ conscientiȩ credant. si om̃e gau¬
diũ suũ ñ infut᷑oꝵ remieratiõe
nec in scĩtate uitȩ.s in sua tantũ
dignitate ꝯstituãt. & dũ tales
sua correctione solliciti. quis ñ in¬
telligat tales si in talib ꝑseuerent.
posse: ad quã ñ ꝑueniũt. nͥ qͥ studu¬
erĩt eẽ qđ facti sunt. nec affectant
uideri s eẽ qđ sunt. ñ alienis lau¬
dib s morib suis eximii. nec solũ
de sua dignitate s potiꝰ de sacerdo¬
talis uitę nobilitate cõspicui: Qui
s̃ ñ appellationẽtenꝰ s uirtute ponti¬
fices. uitȩ ꝯtẽplatiuȩ capaces: ⁊ gau¬
dioꝵ cęlestiũ coheredes. xiiii. Ubi
m̃s sermo p̃supt᷑uoius appa¬
reat.
si quales ñ sint uł eẽ debeant om̃s

Expanded text:
catholicorum honnium fidelium caput, clariora membra futuri sunt. At si quod absit saecularibus negotiis implicati, fundorum terminos sine termido cupiditatis extendant ac se passim exquirant: plusque de se alienae linguae, quam suae conscientiae credant; si omne gaudium suum, non in futurorum remuneratione, nec in sanctitate vitae, sed in sua tantum dignitate constituant: et dum tales sua correctione solliciti: quis non intelligat tales, si in talibus perseverent, posse? Ad quam non perveniunt, nisi qui studuerint esse quod facti sunt, nec affectant videri, sed esse quod sunt, non alienis laudibus, sed moribus suis eximii: nec solum de sua dignitate, sed potius de sacerdotalis vitae nobilitate conspicui: qui sunt non appellatione tenus, sed virtute pontifices, vitae contemplativae capaces, et gaudiorum coelestium cohaeredes. CAPUT XX. us sermo praesumptuosus appareat, si quales non esse vel esse debeant omnes
Abbreviated transcription (Latin):
de uita cõtemplatuia c̃sidat.
& sufficient̃ instructus intelligit.
quando & uͥ possit eiꝰ ꝑfectio cõ¬
p̃hendi: ñ dubitabit ȩccłarum
pͥncipes uitȩ contẽplatiuȩ posse
posse & deb̾e fieri sectatores. Quia
siue scđm opinionẽ quorundam
nichil aliud sit uita ꝯtẽplatiua
ꝙͣ rerũ latentiũ futurarũq noticia
siue uacatio ab om̃ib occupatiõib
mundi. siue diuinaꝵ studiũ littaꝵ.
siue qđ his ꝓbat᷑ eẽ ꝑfectius ipsa uisio
dñi : ñ uideo quid ĩpedim̃ti scĩs sacer¬
dotib possit afferri: qͦ minꝰ ad hȩc
quatuor q̃ cõmemoraui ꝑueniãt.
Duo enĩ pͥmũ & ultimũ id ẽ rerũ
latentiũ futurarũq noticia. &
ipsa uisio dñi in comparabilit̾ p̾stã¬
tiora erunt in illa uita beata: ꝗͣ.
in ista diuersis errorib implicata.
quandoqͥdem tã rerũ omĩũ noti¬
cia quã ipsa dĩ substantia plene
ac ꝑfecte uidebit᷑. Duo aut̃ media.
uacationẽ uidelicet ab omĩb oc¬

Expanded text:
ativa considerat, et sufficienter instructus intelligit quando et ubi possit ejus perfectio comprehendi, non dubitabit ecclesiarum principes vitae contemplativae posse et debere fieri sectatores. Quia sive, secundum opinionem quorumdam, nihil aliud sit vita contemplativa quam rerum latentium futurarumque notitia, sive vacatio ab omnibus occupationibus mundi sive divinarum studium litterarum, sive quod his probatur esse perfectius ipsa visio Dei, non video quid impedimenti sanctis sacerdotibus possit afferri, quo minus ad haec quatuor quae commemoravi perveniant. Duo enim, primum et ultimum, id est, rerum latentium futurarumque notitia, et ipsa visio Dei, incomparabiliter praestantiora erunt in illa vita beata, quam in ista diversis erroribus implicata. Quandoquidem tam rerum omnium notitia, quam ipsa Dei substantia, plene ac perfecte videbitur. Duo autem media, vacationem videlicet ab omnibus oc
Abbreviated transcription (Latin):
mundiis: in illa uidebit ds̃. & ut
multa p̃tereã quȩ cominemorare ñ
ualeo. in hac uita qui ĩmundis spi¬
ritib extit̾int fortiores: in illa
cõtẽplatiua uita quę sũme beata
ẽ remunerãte dño fiẽt angłis scĩs
ȩquales: atq in ęt̾nũ cũ illo regna¬
ces. Itaq q̃m de contẽplatuia uita
insuꝑiorib multa iã dicta sunt:
& scđs lib̾ ea q̃ de actiua dicenda
G̃ꝯtinebit: sufficiant ista quę
diximꝰ. ut considemꝰ & reliqua:
quȩ de tercio capitulo usq ad fi¬
nẽ libri huiꝰ sequenti dispictatio¬
ne tractabimus. Uideamꝰ nũc u¬
trũ is cui ȩccłȩ regendȩ cura

Expanded text:
s. Et ut multa praeteream quae commemorare non valeo, in hac vita activa qui immundis spiritibus exstiterint fortiores, in illa contemplativa, quae summe beata est, remunerante Deo fient angelis sanctis aequales, atque in aeternum cum illo regnaces. Itaque, quoniam de contemplativa vita in superioribus multa jam dicta sunt, et secundus liber ea quae de activa dicenda sunt continebit, sufficiant ista quae diximus, ut consideremus et reliqua, quae de tertio capitulo usque ad finem libri hujus sequenti disputatione tractabimus. Videamus nunc utrum is cui Ecclesiae rege
Abbreviated transcription (Latin):
tũ uideat. Prophetatã ꝑditionẽ
ppłi ꝯtumacis intelligat᷑: impleri
lugeat. De salute gentiũ gaude¬
aut. & exprȩtitis quȩ p̃dicta &
impleta ten&: fut᷑is ꝓmissioib
credat. Ab strepitu negotiorum
scłariũ remotissimꝰ: ea feruent̃ ex¬
cogit&: quib animũ suũ in desi¬
dium futurȩ remunerationis

Expanded text:
tum videat, prophetatam perditionem tum videat, prophetatam perditionem populi contumacis intelligat, impleri lugeat, de salute gentium gaudeat. Ex praeteritis quae praedicta et impleta teneat, futuris promissionibus credat. Ab strepitu negotiorum saecularium remotissimus ea ferventer excogitat quibus animum suum in desiderium futurae remuner
Abbreviated transcription (Latin):
da ꝑfectio. uͥ erit bonoꝵ omĩum
plentudo.Uiii. Q & quanta sit
roinde uitę contemplatiuȩ
sectator ad conditorẽ suũ
corde illuminandus accedat: ipsi
contẽplando atq insatiabilit̾ per¬
fruendo uigilant̃ in seruiat. ip.¬
sum uigit̃ concupiscat: p̃ amore eiꝰ
oĩa quib inde auerti potest fugi¬
at. Os cogitationes suas ac totam
spem ex illiꝰ delectatione suspẽdat.
ittarũ diuinarũ sacris meditati¬
onib uacoꝵ: in eis se diunttꝰ illx¬
minatus oblect&. Ibi se totũ ue¬
lut in speculo quodã refulgente
consider&: ⁊ qđ in se prauui de¬
p̃henđdit corrigat. qđ rectũ: tene¬
at. qđ de forme: cõponat. qđ pul¬
chrũ: seruet. qđ sanũ excolat. qđ
infirmũ : assidua lectione corro¬
boret. Dni sui p̾cepta infatiga¬
bilit̾ legat. in explebilit̾ diligat.
efficacit᷑ impleat. ⁊ quid sibi ca-¬
uendũ quid ue sectandũ sit ab eis
sufficient᷑ instructus agnoscat.

Expanded text:
da perfectio, ubi erit bonorum omnium da perfectio, ubi erit bonorum omnium plenitudoroinde vitae contemplativae sectator ad Conditorem suum corde illuminandus accedat, ipsi contemplando atque insatiabiliter perfruendo vigilanter inserviat. Ipsum jugiter concupiscat, pro amore ejus omnia quibus inde averti potest fugiat, omnes cogitationes suas ac totam spem ex illius delectatione suspendat, litterarum divinarum sacris meditationibus vacet, in eis se divinitus illuminatus oblectet, ibi se totum velut in speculo quodam refulgente consideret, quod in se pravum deprehenderit corrigat, quod rectum teneat, quod deforme componat, quod pulchrum servet, quod sanum excolat, quod infirmum assidua lectione corroboret. Domini sui praecepta infatigabiliter legat, inexplebiliter diligat, efficaciter impleat, et quid sibi cavendum, quidve sectandum sit ab eis sufficienter instructus agnoscat.
Abbreviated transcription (Latin):
uo circa peruenerint.
sic hortandi s̃ ad contẽ¬
platuiã uitã quicũq
plene uoluerĩt & deo aurilian-¬
te potuerint: ut meminerint
sibi ipsuis contẽplationis diuinȩ
ꝑfectionẽ in illa beata uita quę
futura ẽ reseruari. ut ibi deũ
sicuti ẽ ꝑfecte uideant: ubi &
ipsi erunt uitȩ ęt̾nę ac regni
cęlestis consecutione ꝑfecti. Ce-¬
terũ si hic ꝑfecte potuisset sub-¬
stantiã dei humana fragilitas
contẽplari. nunquã sc̃s eũglista
dixisset. dm̃ nemo uidit unquã¬
I ondixit: nemo uidebit. Deniq
ut eiudent̃ ostenderet uisionẽ
dĩ ñ negatã scĩs hominib s dila-¬
tam. qͦd in presenti tp̃re nega-
uit: in futuro ꝓmisit dicens.
Beati mundo corde. qm̃ ipsi dm̃
uidebunt. Nec hic dixit : qm̃
ipsi dm̃ uident. Igit᷑ si ds̃ qͥ in
hac uita sine alicuiꝰ ęlem̃ti assũ¬
ptione nec potuit uideri nec po.¬
test. in futura uita uidendus ẽ:
ibi ẽ contemplationis diuinę sꝑan-¬

Expanded text:
 vitae pervenerint.  vitae pervenerint. Quocirca sic hortandi sunt ad contemplativam vitam, quicunque plene voluerint, et Deo auxiliante potuerint, ut meminerint ipsius sibi contemplationis divinae perfectionem in illa vita beata, quae futura est, reservari: e videant, ubi et ipsi erunt vitae aeternae ac regni coelestis consecutione perfecti. Caeterum si hic perfecte potuisset substantiam Dei humana fragilitas contemplari, nunquam sanctus evangelista dixisset: Deum nemo vidit unquam. Non dixit, Nemo videbit. Denique ut evidenter ostenderet visionem Dei non negatam esse sanctis hominibus, sed dilatam, quod in praesenti tevit, in futuro promisit, dicens: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Nec hic dixit, quoniam ipsi Deum vident. Igitur si Deus, qui in hac vita sine alicujus elementi assumptione nec potuit videri nec potest, in futura vita videndus est; ibi profecto contemplationis divinae est speran
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc fragili corpore de¬
sperat᷑. Et si enĩ corpus qđ cor¬
rumpitur ad grauat animam.
& deprimit terrena in habita.¬
tio sensũ multa cogitantẽ: tam̃
in quantũ ualet humana mẽs.
quã suus creator ad suã fecit
imaginẽ: studeat &iã hic in¬
telligibilit̃ dm̃ uidere ꝑfidẽ.
ut eum pleniꝰ uideat cũ ꝑue¬
nerit munere ipsius sui condito¬
ris adspeciem. Adtende quã di¬
uine sc̃s apłs speciẽ fidemq distĩ¬
xit: ut diceret. ꝑfidem ambula¬
mus. ñ ꝑ speciem. Fides gͦ ẽ ꝑ
quã ambulat᷑ : & species quȩ ui¬
det᷑. Quia in hac uita ubi ꝑfidẽ
bene iuuendo ꝓficimꝰ: bonoꝵ ope¬
rũ qͦdãmͦ passib ambulamꝰ: in fu¬
turo aut̃ ꝑuenientes ad spetiẽ.
iam ñ erit qͦ uelut ꝓficiendo
ulteriꝰ ambulemꝰ: s ipsam spe¬
ciem ad quã ꝑ fidem spualit̃ am¬
bulando ꝑuenimꝰ. insatiabili de¬
lectatione uidebimus.:¬
scĩ. nͥ ad beatitudinẽ fut᷑ę uitę¬

Expanded text:
in hoc fragili corpore dein hoc fragili corpore desperatur. Etsi enim corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem ; tamen in quantum potest humana mens, quam suus Creator ad suam fecit imaginem, studeat etiam hic intelligibiliter Deum videre per fidem, ut eum plenius videat, cum pervenerit munere ipsius Conditoris sui ad speciem. Attende quam divine sanctus Apostolus speciem fidemque distinxit, ut diceret: Per fidem ambulamus, non per speciem . Fides ergo est per quam ambulatur, et species quae videtur: quia in hac vita, ubi per fidem bene vivendo proficimus, bonorum operum quodammodo passibus ambulamus, in futura autem pervenientes ad speciem, jam non erit quo velut proficiendo ulterius ambulemus: sed ipsam speciem ad quam per fidem spiritualiter ambulando pervenimus, insatiabili delectatione videbimus.nisi cum ad beatitudinem futurae
Abbreviated transcription (Latin):
tum. cõuigũ miseria qͥ ibi ñ fu¬
erĩt. beatos contristare ñ pot̾it:
qr nomina omiũ necessitudinũ
corꝑaliũ quę hic nr̃a fragilitas
habuit. excellentia illiꝰ beatitu¬
dinis ñ admittit. Ubi om̃s qͥc̃q
fuerint unũ corpus er̃. ⁊ singłi
de suaułde singłoꝵ felicitate gau¬
debunt. Hec d̾e cõtemplatiua uita
dicta sufficiant. xii. Quantum
ĩt̃ cõtemplatiuã ⁊ actiuã int̾sit¬

Expanded text:
tum, conjugum miseria, qui ibi non futum, conjugum miseria, qui ibi non fuerint, beatos contristare non poterit : quia nomina omnium necessitudinum corporalium quae hic nostra fragilitas habuit, excellentia illius beatitudinis non admittit: ubi omnes quicunque fuerint, unum corpus erunt, et singuli de sua vel de singulorum felicitate gaudebunt. Haec de contemplativa vita dicta sufficiant. CAPUT XII. Quantum inter contemplativam et activam vit
Abbreviated transcription (Latin):
nec potest uidi. s poterit: cũ
ad suꝑnam patam ꝑegrinatio
nr̃a ꝑuenerit. & mortale nr̃m
ĩmortalitas beata uestierit: atq
ad contẽplationẽ diuinã. uł ꝑce¬
ptionẽ cęlestiũ p̃mioꝵ. om̃s ue¬
re fideles. fides ipsa qua hic fu¬
tura credebant᷑ impleta ꝑduxe¬
rit.xi. de qͣlitate glificatorũ
corpoꝵ q̃ ĩresurrectione fut᷑as̃.
bi diuersi quidem sexus cor¬
pora: s sineulla concupi¬
scentia corporali futura sunt.
bi erit omniũ ꝑfecta caritas:
& nulla cupiditas. Ibi etiã cor¬
porales ocłos uisibilis creatura¬
ñ latebit: quia incorruptibiliũ
ei aliquid uisibiliũ clausũ ẽẽ
ñ possit. Corporib quippe ĩmor.¬
talitate donatis. auferenda est
tarditas ñ integritas: necessitas
ra aut impedim̃to ponderiꝰ sit
ubi eẽ uoluerint: atq eo seq̃t᷑
sine ulla difficultate spũale iã
corpus. quocũq ire uoluerit
sp̃s: angelicȩ beatitudinis eq̃lita¬
te ꝑfectus. Tunc filioꝵ. paren¬

Expanded text:
videri; sed poterit cum ad supernam patriam peregrinatio nostra pervenerit, et mortale nostrum immortalitas beata vestierit; atque ad contemplationem divinam, perceptionemque coelestium praemiorum omnes vere fideles fides ipsa, qua hic futura credebantur, impleta perduxerit. CAPUT XI. De qualitate glorificatorum corporum quae in resurrectione futura sunt. Ibi diversi quidem sexus corpora, sed sine ulla concupiscentia corporali futura sunt. Ibi erit omnium perfecta caritas, et nulla cupiditas . Ibi etiam corporales oculos nihil visibilis creaturae latebit, quia incorruptibilium ei aliquid visibilium clausum esse non possit. Corporibus quippe immortalitate donatis auferenda est tarditas, non integritas; necessitas, ra aut impedimento ponderis sint, ubi esse voluerint; atque eo sequatur sine ulla difficultate spirituale jam corpus, quocunque ire voluerit spiritus, angelicae beatitudinis aequalitate perfectus. Tunc filiorum, paren
Abbreviated transcription (Latin):
uã scilico & actiuã: ꝓlatis earũ
uirtutib conferamꝰ. Ad actiuam
uitã ꝑtin& int̾ humana ꝓficere.
& rebelles corporis motus: ratio¬
nis imꝑio temꝑare. Ad cõtẽplatiuã
supͣ humana desidio ꝑfectionis ascẽ¬
de: & indesinent̃ augendis uir¬
tutib incubare. Habet actiua ꝓ.¬
fectũ: cõtemplatiua fastigium.
Hec facit hominẽ scm̃. illa ꝑfectũ.
Huiꝰ uitȩ ẽ. nulli ꝓrsus iniurias
irrogare : illiꝰ irrogatas equani¬
mit̃ sustinere. Immo ut ꝓprius
dicã: secutor actiuę studet inse
peccanti dimittẽ. cõtẽplatiuȩ se¬
ctator: offensas quib pulsatur
nec om̃ino ꝯcutit᷑.: ignorare ma¬
gis paratꝰ ẽ qua donare. Iste irã
patientiȩ uir tute c̃pescit: ĩmo¬
datis cupiditatib parsimonię
frenũ ponit. Langit᷑ desidiis
carnalib nec consentit: pulsat᷑
mundi huiꝰ curiositate nec rapit᷑.
Quatit᷑ diabolica ĩpugnatione nec
iuncit᷑.⁊ dõ suo deuota m̃te subie¬

Expanded text:
scilicet et activam, prolatis earum virtutibus conferamus. Ad activam vitam pertinet inter humana proficere, et rebelles corporis motus rationis imperio temperare; ad contemplativam supra humana desiderio perfectionis ascendere, et indesinenter augendis virtutibus incubare. Habet activa profectum, contemplativa fastigium. Haec facit hominem sanctum, illa perfectum. Hujus vitae est nulli prorsus injurias irrogare; illius, irrogatas aequanimiter sustinere. Imo, ut proprius dicam, exsecutor activae studet in se peccanti dimittere; contemplativae sectator offensas quibus pulsatur, nec omnino concutitur, ignorare magis paratus est quam donare. Iste iram patientiae virtute compescit, immoderatis cupiditatibus parcimoniae frenum imponit; tangitur desideriis carnalibus, nec consentit; pulsatur mundi hujus curiositate, nec rapitur; quatitur diabolica impugnatione, nec vincitur; et Deo suo devota mente subje
Abbreviated transcription (Latin):
do uolent̃ opp̃ssũ. iugit̃ se ab oib
iniquitatibꝰ emaculat: & uitam
suã bonoꝵ oꝑm fructib ditat. Ille
facultatibꝰ suis ĩ usus pauꝑm distri¬
butis. semel se expoliauit mundo:
& ad mouit se totis uiribꝰ cęlo. Res
mundi mũdo ꝓiecit: & se ipsum
xp̃o deuota m̃te restituit. a qͦ ĩmor¬
tales diuitias sibi donari orat ut
pauꝑ: ꝓtegi se cotidiȩ postulat ut
infirmꝰ. ĩ mortalitatis indum̃tum
uestiri cupit ut nudiis. defendi se
ab ĩpugnatiõe ĩusibiliũ hostiũ sup¬
plicat ut fragilitate carniᷤ opp̃ssus.
& celestẽ sibi donari patͥam desidat
ut ꝑegrinꝰ. Actiua uita ht̃ sollicitũ
cursũ: ꝯtẽplatiua gaudiũ sẽptinũ.
hac adꝗrit᷑ regnũ: ĩ illa ꝑcipit᷑. hec¬

Expanded text:
do violenter oppressum, jugiter se ab omnibus iniquitatibus suis emaculat, et vitam suam bonorum operum fructibus ditat. Ille facultatibus suis in usus pauperum distributis semel exspoliavit se mundo et admovit se totis viribus coelo. Res mundi mundo projecit, et seipsum Christo devota mente restituit, a quo immortales divitias sibi donari orat ut pauper, protegi se quotidie postulat ut infirmus, immortalitatis indumento vestiri cupit ut nudus. Defendi se ab impugnatione invisibilium hostium supplicat ut fragilitate carnis oppressus, et coelestem sibi donari patriam desiderat ut peregrinus. Activa vita habet sollicitum cursum, contemplativa gaudium sempiternum. In hac a
Abbreviated transcription (Latin):
nis fut᷑e beati s̃: ipsa aut̃ re ñ
hic s in illa uita beati futuri.
uia ibi omĩũ beatorum beatitudo
ꝑfecta erit. ubi humana natura
sui głam conditoris & suã ꝑfecte
beatificata uisura ẽ: atq ei sine
ullo defectu suȩ beatitudinis
uissum legimꝰ dm̃: quia ñ ẽ in hac
humiliatione nr̃a sic uisus. sic̃
in illa clarificatione uidendꝰ ẽ:
quandoqͥdem nͥ in forma uisibił
creaturȩ in qua ꝓ dispensatione
tempoꝵ ubi uoluit & quibꝰ uo

Expanded text:
nis futurae beati sunt; ipsa autem re non nis futurae beati sunt; ipsa autem re non hic, sed in illa vita beati futuri sunt: quia ibi omnium beatorum beatitudo perfecta erit, ubi humana natura sui gloriam Conditoris, et suam perfecte beatificata visura est, atque ei sine ullo defectu suae beatitudinis visum legimus Deum: quia non est in hac humiliatione nostra sic visus, sicut in illa clarificatione videndus est: quandoquidem sine forma visibilis creaturae, in qua pro dispensatione temporum,
Abbreviated transcription (Latin):
lectabilius contẽplatione diui¬
na. quȩ sibi ueraciter inhian¬
ti. in corruptibilẽ suauitatẽ
futurę remunerationis ĩfun¬
dit : Quoniã qͥdem contẽplati¬
ua uita hic quoq amatores
suos futurorũ bonoꝵ cõsida¬
tione delectat: ac sibi tota
m̃tis intentione uacantes. qͣn¬
tum in hac uita fieri potest. do¬
no sapientię spualis illuminat.
ti cęlestib gerunt: incentiuo quo¬
dam ipsus consequendȩ ꝑfectio¬
nis inflãmat: ut qđ nũc in eni¬
gmate cernunt. nec ꝑfecte di¬
scernunt: tunc in illa reuelati¬
one conspiciant.ui. Q ꝑfectio¬

Expanded text:
lectabilius contemplatione divilectabilius contemplatione divina, quae sibi veraciter inhianti incorruptibilem suavitatem futurae remunerationis idit? Quoniam quidem contemplativa vita hic quoque amatores suos futurorum bonorum consideratione delectat, ac sibi tota mentis intentione vacantes, quantum in hac vita fieri potest, dono sapientiae spiritualis illuminat, ti coelestibus gerunt, incentivo quodam ipsius consequendae perfectionis inflammat, ut quod nunc in aenigmate cernunt nec perfecte discernunt, tunc in illa revelatione conspiciant. C
Abbreviated transcription (Latin):
renuntiat. atq a domesticis
occupationib quȩ ñnunquã
ꝑfecte uiuere cupientiũ pro¬
cessus impediunt: in illã subli¬
mitatẽ diuine cõtemplationis
euectus. ipsos etiã suę carnis
affectus ex suꝑat: & infra se
uniuersa despiciens. quȩ ple
unt: ipse iam cęlestib ad ꝓpĩ¬
quat. tantũ diuinis uicinior
factus: quantũ supra huma-¬
na omĩa studio ꝑfectionis as¬
cendit: certus. qđ si cõtẽplati¬
uam uttam hic incertis ho-¬
noribus. diuitiis anxiis. &
caducis delectationib plena
uoluntate p̃tulerit. ueros ho.¬
nores. securas diuitias. & de¬
lectationes ęt̾nas inueniet: cũ
ad ꝑfectionẽ contẽplatiuȩ uir¬
tutis. in illa beata uita ubi fu¬
tura ẽ: deo remunerante ꝑ¬
uenerit. & reuera quid erit
honoratius. eo quẽ diuina
clȩmentia angłicȩ dignitatis
ȩqualitate beauerit: Quid di¬
tuis eo quẽ regni cęlestis in¬
effabilit̾ affluens beatitudo di¬
tauerit : Aut quid etiã hic de¬

Expanded text:
renuntiat, atque a domesticis occupationibus, quae nonnunquam perfecte vivere cupientium processus impediunt, in illam divinae sublimitatem contemplationis evectus, ipsos etiam suae carnis affectus exsuperat; et infra se universa despiciens, quae plerunt, ipsis etiam coelestibus appropinquat, tanto divinis vicinior factus, quanto supra humana omnia studio perfectionis ascendit; certus quod si contemplativam vitam hic incertis honoribus, divitiis anxiis, et caducis delectationibus plena voluntate praetulerit; veros honores, securas divitias, et delectationes aeternas inveniat, cum ad perfectionem contemplativae virtutis, in illa beata vita, ubi futura est, Deo remunerante, pervenerit. Et revera quid erit honoratius eo, quem divina clementia angelicae dignitatis aequalitate beaverit? Quid ditius eo quem regni coelestis ineffabiliter affluens beatitudo ditaverit? Aut quid etiam hic de
Abbreviated transcription (Latin):
tineat. Nec pectori eiꝰ stabilẽ firmi¬
tatẽ quicqͥd ꝓmitrit mundus aut
minat᷑ excutiat: s idem semꝑac
sibi similis ꝑseuerans. mundi huiꝰ
dãpna simul ac lucra ñ sentiat.
& cũ hȩc atq his similia contẽplati¬
uę uitę desidio affectus impleue¬
rit: ñ se hic iã ex omĩ parte ꝑfe

Expanded text:
tineat, nec pectori ejus stabilem firmitineat, nec pectori ejus stabilem firmitatem quidquid promittit mundus aut minatur excutiat, sed idem semper ac sibi similis perseverans, mundi hujus damna simul ac lucra non sentiat. Et cum haec atque his similia contemplativae vitae desiderio affectus impleverit, nec se
Abbreviated transcription (Latin):
Am& ociũ scm: in quo exerceat aĩę
suȩ negotiũ. M ortuũ sibi deput&
mundũ: ac se mundi blandiẽtis
illecebris exhibeat crucifixii.
Delectationi spectacłoꝵ p̾sentium:
ĩcõparabilit anteponat sui creato¬
ris intuitũ. Semꝑ se ꝓficiente
successui: in fastigiũ diuinȩ ꝯtẽpla-¬
tionis attollat: nunquã ne ad
mom̃tũ qͥdem a ꝓmissionib fut᷑is
consid̾ andis auersus : ad trena
respiciat. Eõ aciem m̃tis indesi-¬
nent̃ intendat: quo ꝑuenire de-¬
sid̾at. Beatitudinẽ uitę futurȩ an¬
te ocłos animi sui ꝓponat: & dili-¬
gat. Nec metuat aliqͥd tp̃rale
nec cupiat : ne aut metus amittẽ¬
dȩ rei tp̃ralis. aut cupiditas ad¬
quirendȩ: intentionẽ m̃tis eiꝰ emol¬
liat. Non eũ blanda corrũpant.
nec aduersa ꝯcitiant. Non inflet
opinio scđa nec sinistra deiciat.
Iec falsa uituꝑatio siue laudatio:
augeat gaudia eius aut minuat.
Non gaudeat de tp̃ralib omĩno nec
stia. unam faciẽ animi ꝯstanti ob¬

Expanded text:
Amet otium sanctum, in quo exerceat animae suae negotium, mortuum sibi deputet mundum, ac se mundi blandientis illecebris exhibeat crucifixum. Delectatione spectaculorum praesentium incomparabiliter anteponat sui Creatoris intuitum, semper proficientem, successum in fastigium divinae contemplationis attollat. Nunquam ad momentum quidem a promissionibus futuris considerandis aversus ad terrena respiciat. Eo aciem mentis indesinenter intendat, quo pervenire desiderat. Beatitudinem vitae futurae ante oculos animi sui proponat et diligat. Nec metuat aliquid temporale nec cupiat, ne aut metus amittendae rei temporalis, aut cupiditas acquirendae rei intentionem mentis ejus emolliat. Non eum blanda corrumpant, nec adversa concutiant, non inflet opinio secunda, nec sinistra dejiciat, nec falsa vituperatio sive laudatio, aut augeat gaudia ejus, aut minuat. Non gaudeat de temporalibus omnino nec ctus unam faciem animi constantissime ob
Abbreviated transcription (Latin):
se hab&e rei ipsuis magnitudo.
Ergo futura uita creditur beate
sempit̾na. & sempit̾ne beata : uͥ
ẽ certa securitas. secura tranqͥl.¬
litas. tranquilla iocunditas. fe.¬
lix ęt̾nitas. ęt̾na felicitas. Ubi ẽ
amor ꝑfectus. timor nullus. dies
ȩt̾nus. alacer motus. & unus om.¬
niũ sp̃s de contẽplatione dĩ sui
ac de sua cũ illo ꝑ mansione secu¬
rus. Ubi ipsa ciuitas quȩ ẽ ange¬
loꝵ scõꝵ & hominũ congregatio
beata. meritis fulgentib micat.
et̃na salus exuberat. ueritaᷤ re¬
gnat. ubi nec fallit quisq nec
fallitur. unde nullus beat᷑ eici

Expanded text:
se habet rei ipsius magnitudo. se habet rei ipsius magnitudo. Ergo futura vita creditur beate sempiterna, et sempiterne beata, ubi est certa securitas, secura tranquillitas, tranquilla jucunditas, felix aeternitas, aeterna felicitas; ubi est amor perfectus, timor nullus, dies aeternus, alacer motus, et unus omnium spiritus de contemplatione Dei sui, ac de sua cum illo permansione securus; ubi ipsa civitas, quae est angelorum sanctorum et hominum congregatio beata, meritis fulgentibus micat, et aeterna salus exuberat, veritas regnat; ubi nec fallit quisque, nec fallitur; unde nullus ejici
Abbreviated transcription (Latin):
nitus aduiti. suis hostib ĩfatiga¬
bilit̃ restiter̃: laboriosa iã pere¬
grinatione transacta regnent
felices in patria. In qua humana
nat᷑a reparanda ẽ. & ab omni
ꝓrsus infirmitate sananda: ut
nec peccata ei ulla remaneant.
nec peccare iã ualeat. Cuiꝰ hoc
erit totũ p̃miũ. ut uitȩ̨ cõtẽpla¬
tiuȩ semel cõpos effecta in ex¬
plebilit̃ auctorẽ suȩ beatitudi¬
nis cõcupiscat. De illo gaudeat.
am uͦ de qualitate future.¬
ipsius uitȩ fitt᷑e quid dicam.
quȩ potuis debet credi quã
dici : Nec ideo tam̃ debeo inde ta¬
cere qđ ualeo: quia dicere quan¬
tũ uolo non ualeo. Neq enĩ qr
in effabilem dm̃ credimus. fari de
illo qđ possumꝰ non debemꝰ: ita sa¬
ne ut plus credat᷑ de illa uita
quã scribit᷑. Quia nec potest tan¬
tum inde ꝓferri sermone: quan-¬
tũ potest mente cõplecti. Et mi¬
nus concipit mentis humane
quãlib& ꝓfunda cõplexio: quã

Expanded text:
nitus adjuti, suis hostibus infatiganitus adjuti, suis hostibus infatigabiliter restiterunt, laboriosa jam peregrinatione transacta, regnent felices in patria. In qua humana natura ita reparanda est, et ab omni prorsus infirmitate sananda, ut nec peccata ei ulla remaneant, nec peccare jam valeat. Cujus hoc erit totum praemium, ut vitae contemplativae semel compos effecta, inexplebiliter auctorem beatitudinis suae conspiciat, de illo gaudeat, I. De qualitate vitaeipsius vitae futurae quid dicam, quae potius debet credi quam dici? Nec ideo tamen debeo inde tacere quod valeo, quia dicere quantum volo non valeo. Neque enim quia Deum ineffabilem credimus, fari de illo quod possumus non debemus. Ita sane, ut plus credatur de illa vita, quam scribatur; quia nec potest inde tantum proferri sermone, quantum potest mente complecti; et minus concipit mentis humanae quamlibet profunda complexio, quam
Abbreviated transcription (Latin):
gnantib s iam uincentib da-¬
bit᷑ post triũphũ. quis ñ uide¬
at quomͦ õs scĩ dm̃ in illa uita
ȩt̃na uidebũt. ubi sine fine
gaudebunt: ibi gaudebũt. uͥ
pͥmiũ reportabunt. Ibi rece¬
pturi sũt p̃miũ: ubi ñ solũ
de uictis: s etiã finitis hosti¬
b triũphabunt. Ibi triũpha¬
bunt: ubi ulteriꝰ aduersariũ
quãuis strenue dimicęmꝰ &
adiuuante dño cat̾uas hostium
qͥb circũfundim᷑ ꝓsternamꝰ: tam̃
si ab eis nolumꝰ unci. nũꝗͣ pugna¬
re desinimꝰ. Nec uincentes secu¬
ros faciũt uirilit̃ de sudata iam
plia: s magis sollicitãt aduersari.¬
oꝵ rediuiua certamina. Ac sic
quia scđm script᷑e sc̃ȩ sermonẽ
tota humana uita tẽptatio est
suꝑ terrã. tunc ẽ temptatio fi.¬
nienda. quando finit᷑ & pugna.
& tunc finienda ẽ pugna. quando
post hanc uitã succedit pugnȩ se¬
cura uictoria: ut om̃s milites xͥ.
qͥ usq in finẽ uitȩ p̃sentis diui.¬

Expanded text:
m vincentibus dabitur post triumphum: quis non videat quod omnes sancti Deum in illa vita aeterna videbunt, ubi sine fine gaudebunt? Ibi gaudebunt, ubi praemium reportabunt; ibi recepturi sunt praemium, ubi non solum devictis, sed etiam finitis hostibus, triumphabunt; ibi triumphabunt, ubi ulterius adversarium quamvis strenue dimicemus, et adjuvante Domino, catervas hostium, quibus circumfundimur, prosternamus; tamen si ab eis nolumus vinci, nunquam pugnare desinimus. Nec vincentes securos faciunt viriliter desudata jam praelia; sed magis sollicitant adversariorum rediviva certamina. Ac sic, quia secundum Scripturae sacrae sermonem, tota humana vita tentatio est super terram , tunc est tentatio finienda quando finitur et pugna; et tunc est finienda pugna quando post hanc vitam succedit pugnae secura victoria: ut omnes milites Christi, qui usque in finem vitae praesentis divi
Abbreviated transcription (Latin):
dinũ genera diuersa decerpse¬
rit. aut humana crudelitas ã¬
putauerit. aut si ignis uł quę¬
lib& alia res aliquid debilitatiᷤ
intulerit. aut ipsa senectus
etiã sanis onerosa negauerit.
hȩc atq his similia corporum
damna una ibi resurrectio re¬
parabit: atq ea corpora mem¬
bris om̃ib instaurata. in corru¬
ptibił sanitas obtinebit. Prop¬
terea quicũq ibi erunt. & si
differentib meritis ab inuicem
distabũt: om̃s tam̃ una ꝑfectio¬
ne beati erunt. quia singulis
p̃mia sua sufficientia erunt:
et capere amplius p̃miis suis
iam ꝑfecti ñ poterunt. Sic̃ enĩ
corꝑalis saturitas om̃s saturos¬
bũ non ęqualit̃. s ꝓ possibilita¬
te ꝑceꝑint: ita om̃s scĩ & si fue¬
rint aliqua graduũ suoꝵ di¬
u̾sitate distincti. una beatitu¬
dine ꝑfecti erunt: quia & una
ꝑfectione beati futuri sunt.
Cet̾m in illa tanta beatitudinis
regione. nec maior meriti sibi
aliquid arrogabit: quia arro¬

Expanded text:
dinum genera diversa decerpsedinum genera diversa decerpserint, aut humana crudelitas amputaverit, aut si ignis, vel quaelibet alia res aliquid debilitatis intulerit, aut ipsa senectus etiam sanis onerosa negaverit, haec atque his similia corporum damna una ibi resurrectio reparabit, atque ea corpora membris omnibus instaurata, incorruptibilis sanitas obtinebit. 3. Propterea quicunque ibi erunt, etsi differentibus meritis ab invicem distabunt, omnes tamen una perfectione beati erunt: quia singulis praemia sua sufficieutia erunt, et capere amplius praemiis suis jam perfecti non poterunt. Sicut enim corporalis saturitas omnes saturosbum non aequaliter, sed pro possibilitate coeperint: ita omnes sancti, etsi fuerint aliqua graduum suorum diversitate distincti, una beatitudine perfecti erunt; quia et una perfectione beati futuri sunt. Caeterum in illa tantae beatitudinis regione nec majoris meriti sibi aliquid arrogabunt, quia arro
Abbreviated transcription (Latin):
datori suo dõ gr̃as agant: ñ un-¬
de offensi aliquibꝰ peccatoꝵ sor¬
dib erubescant. Quia ibi nec
ulla peccata nec peccatores erũt:
& qͥ ibi fueruit iam peccare non
poterunt. Nec latebit iã ꝑfecte
beatos aliquid secretoꝵ: qui qđ ẽ
longe prantiꝰ. ipsum uisuri sunt
mundis cordib dm̃. Quandoqui¬
dem humana creatura ita ꝑfe-¬
cta erit. ut in meliꝰ aut deterius.
ultra mutari ñ possit. Cuiꝰ hu¬
mane substantiȩ ad conditoris
sui similitudinẽ sublimatȩ. oĩa
bona quȩ naturalit̃ accepta
peccato corruperat: reparabut᷑
in meliꝰ. Id est intellectus sine
errore. memoria sine obliuione.
cogitatio sine ꝑuagatione. cari¬
tas sine simulatione. sensus si¬
ne offensione. ĩ columitas sine de¬
bilitate. salus sine dolore. uita
sine morte. felicitas sine ĩpedi¬
mento. saturitas sine fastidio:
& tota sanitas sine morbo. Qm
ademerit: aut ĩꝑuisi casus ab¬
stulerint. aut malarũ ualitu¬

Expanded text:
datori suo Deo gratias agant, non undatori suo Deo gratias agant, non unde offensi aliquibus peccatorum sordibus erubescant; quia ibi nec ulla peccata, nec peccatores erunt, et qui ibi fuerint, jam peccare non poterunt. Nec latebit jam perfecte beatos aliquid secretorum, qui, quod est longe praestantius, ipsum visuri sunt mundis cordibus Deum: quandoquidem humana creatura ita perfecta erit, ut in melius aut deterius ultra mutari non possit. 2. Cujus humanae substantiae ad Conditoris sui similitudinem sublimatae, omnia bona quae naturaliter accepta peccato corruperat, reparabuntur in melius; id est intellectus sine errore, memoria sine oblivione, cogitatio sine pervagatione, caritas sine simulatione, sensus sine offensione, incolumitas sine debilitate, salus sine dolore, vita sine morte, facilitas sine impedimento, saturitas sine fastidio, et tota sanitas sine morbo: quoademerint; aut improvisi casus abstulerint, aut malarum valetu
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ oꝑm cõsũmatione ꝑ¬
uenerint. beatis angłis similes
erunt. & simul cũ deo suo sine
fine regnabunt. Qđ hic credide¬
runt: ibi uidebunt. sui creato¬
ris substantiã mundis cordibus
cõtemplantes. ȩt̾na exultatio¬
ne gaudebunt. Diuna delecta¬
tione. ac mutua dilectione
possessi: deo suo in ȩt̾nũ & inui-¬
cẽ sibi felicit̃ adherebunt. Rece¬
ptis cũ incorruptione atq in¬
mortalitate corporib. munici¬
patũ patriȩ celestis accipient:
atq eius in et̾nũ ciues effecti. ꝓ¬
missa p̃mia reportabũt. Ibi eis
exuberabit tanta lȩticia. tanta
cȩlestiũ gr̃a gaudioꝵ. ut remu¬
neratori suo ꝓ tantis munerib
gr̃as agant. & nullũ fastidium
ex ipsa affluentiũ bonoꝵ ꝑcepti¬
one sustineant. Ibi ita patebũt
singłoꝵ singłis m̃tes sicut corpo¬
ralibus oculis. subiacent facies
corporales. Quia humanoꝵ pe¬
ctoꝵ tanta ibi erit & tam ꝑfecta
mundicia. ut habeant unde mũ-¬

Expanded text:
norum operum consummatione pnorum operum consummatione pervenerint, beatis similes erunt, et simul cum Deo sine fine regnabunt. Quod autem hic crediderunt, ibi videbunt: sui Creatoris substantiam mundissimis cordibus contemplantes, aeterna exsultatione gaudebunt, divinae charitatis et mutuae dilectionis possessione Deo suo in aeternum, et invicem sibi adhaerebunt: receptis cum incorruptione atque immortalitate corporibus, municipatum patriae coelestis accipient, atque ejus in aeternum cives effecti praemia promissa reportabunt. Ibi eis exuberabit tanta laetitia, tanta coelestium gratia gaudiorum, ut et remuneratori suo pro tantis muneribus gratias agant, et nullex ipsa affluentium bonorum perceptione sustineant. Ibi ita patebunt singulorum singulis mentes, sicut corporalibus oculis subjacent facies corporales: quia humanorum pectorum tanta ibi erit et tam perfecta munditia, ut habeant unde mun
Abbreviated transcription (Latin):
animaduersione ꝑcussi sunt: &
ad damnationẽ ustissimã ꝓfe-¬
cto ꝑtinuit. qđ uoluntatẽ rede¬
undi
ac facultatẽ penitus amiserunt.
Sic̃ e contrario uoluntatis scõꝵ an¬
geloꝵp fuit: qđ malis sponte cadẽ¬
tib ipsi in sua dignitate manser:
U diuino uistoq udicio factũ est.
ut quoꝵ fuit cũ deo suo manen¬
di uoluntas. fieret ꝑmanendi
uoluntaria felixq necessitas. Et
ideo qr nec peccauer̃ unquã nec
peccare iam possunt: illiꝰ contẽpla¬
tiuȩ uite semel facti participes
in explebilit̃ auctorem suȩ beati¬
tudinis conspiciunt. & merito suȩ
stabilitatis in ęt̾nũ felices effecti.
de sua ꝑmansione securi sunt: qͥ
sumum solidũq gaudiũ quo in sa-¬
ciabilit̃ ꝑfruunt᷑. de diuina cõ¬
tẽplatione ꝑcipiunt: ac dõ suo
infatigabilit̾ & amant̃ inserui¬
unt. Ita ꝑfecte beati: ut nec cu¬
piant beatiores fieri ultra nec
ualeant iui. De resurrectiõe ł ui.¬
uita beata. ad quã qui bo¬

Expanded text:
ussi sunt; et ad damnationem justissimam profecto pertinuit, quod voluntatem redeundi ac facultatem penitus amiserunt; sicut econtrario voluntatis sanctorum angelorum fuit, quod malis sponte cadentibus, ipsi in sua dignitate manserunt, et divino justoque judicio actum est, ut quae fuit cum Deo suo manendi voluntas, fieret permanendi voluntaria felixque necessitas. Et ideo, quia nec peccaverunt unquam, nec peccare jam possunt, illius contemplativae vitae semel facti participes, inexplebiliter auctorem beatitudinis suae conspiciunt, et merito suae stabilitatis in aeternum felices effecti, de sua permansione securi sunt. Qui summum solidumque gaudium, quo insatiabiliter perfruuntur, de divina contemplatione percipiunt, ac Deo suo infatigabiliter et amanter inserviunt; ita perfecte beati, ut nec cupiant beatiores fieri ultra, nec valeant. CAPUT IV. De resurrectione, ita beata, ad quam qui bo
Abbreviated transcription (Latin):
OHLEOPLATIUA UI¬
ta in qua creatorẽ
suũ creatura intel¬
lectualis ab om̃i pec¬
cato purgata atq
ex om̃i parte sanata uisura ẽ:
a cõtemplando id ẽ uidendo no-¬
m̃ accepit. Qđ si ita ẽ: illa uita
ubi ds̃ uidi potest. ipsa cõtem¬
platiua credenda ẽ. In p̃senti
aut̃ uita miseriis erroribusq
plenissima: dm̃ siciti ẽ: uideri
ñ posse. dubiũ ñ ẽ. In futura
gͥ uita quę ob hoc appellatur
cõtemplatiua: uidendus ẽ. Hec
ĩmerito. Si enĩ uid̾e dm̃ sumũ
solidũq ẽ gaudiũ. sũmũ uero

Expanded text:
ontemplativa vita, in qua Creatorem suum creatura intellectualis ab omni peccato purgata, atque ex omni parte sanata visura est, a contemplando, id est, videndo, nomen accepit. Quod si ita est, illa vita ubi Deus videri potest ipsa contemplativa credenda est. In praesenti autem vita miseriis, erroribusque plenissima, Deum, sicuti est, videri non posse, dubium non est. In futura igitur vita, quae ob hoc appellatur contemplativa, videndus est, nec immerito. Si enim videre Deum, summum solidumque est gaudium s
Abbreviated transcription (Latin):
ab ĩmundis sp̃itib separati.
ed hoc futurũ credimꝰ
ꝑ iustũ dei iudiciũ. in qͦ
ñ solum meritis. s etiam locis sic ab
iniquis iusti separandi sunt in et̃:¬
num: ut iã nec remunerati p̃mi-¬
um finiant. nec damnati supplici¬
um: quandoqͥdem ꝓpt̾ea in cortu¬
ptio & ĩmortalitas dabit᷑ etiam
corporibus miseroꝵ: ut nec ipsi
ȩt̾nam penã finiant. nec ipsos cõ¬
sumat immortalis pęna sed pu-¬
niat. Ideo aut̃ beata incorrupti¬
one & ĩmortalitate iustoꝵ corpo.¬
ra donabunt᷑: ut & ipsi in gła. &
in ipsis gła ęt̾na ꝑmaneat. Hoc iu¬
diciũ qđ int̾ iustos homines inui¬
stosq futurũ dicunꝰ: int̾ scõs an¬
gelos & ĩmundos credimꝰ factum.
Iam cũ eẽnt utriq sine peccato crea¬
ti. & ad seruiendũ deo suo felici
tate ꝓpria de prauati: noluer̃
ꝑmanere qđ factis̃. Et cũ se con-¬
tra suũ creatorẽ tẏpho suꝑbiȩ
lȩtalis hostilit̾ extulissent: de
suꝑna cęli regione ꝓiecti sunt.

Expanded text:
ab immundis spiritibus separati. et hoc futurum credimus per justum Dei judicium, in quo non solum meritis, sed etiam locis sic ab iniquis justi separandi sunt in aeternum, ut jam nec remunerati praemium finiant, nec damnati supplicium; quandoquidem propterea incorruptio et immortalitas dabitur etiam corporibus miserorum, ut nec ipsi aeternam poenam finiant, nec ipsos consumat immortalis poena, sed puniat. Ideo autem beata incorruptione et immortalitate justorum corpora donabuntur; ut et ipsi in gloria, et in ipsis gloria aeterna permaneat. 2. Hoc judicium, quod inter justos homines injustosque futurum dicimus, inter sanctos angelos et immundos credimus factum. Nam cum essent utrique sine peccato creati, et ad serviendum tate propria depravati noluerunt permanere quod facti sunt. Et cum se contra suum Creatorem typo superbiae localis hostiliter extulissent, de superna coeli regione, projecti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
h inc mutabiliũ rerũ ĩmittabił ordo.
A et̾ni seruit legib artificis.
Inq suos fines ꝓcedit quęq uoluntas.
N ec uariis meritis arbit̃ ęquus ab est.
Corda regens. uires tͥbuens. peccata rematẽs.
Mitis subiectis. ĩplacidus tumidis.
U t nec pena malũ quẽꝗͣ. nec gła iustũ.
Suscipiat. nͥ cũ laude & honore dĩ. De
Ecire uolens in q̃ rerũ sis parte locand.
D ĩscute qͥd timeas. qͥd ue sit id qđ amas.
N am cuncti hoc gemino nascunt᷑ fomite metꝰ.
R espondentq suis germina pͥncipiis.
H oc sũm regis uidicio capiet:¬
ngłicos ciues. & xp̃i ĩ m̃bra renatos.
N on trahat ad ueterem carnis origo hominẽ
M ulta qͥdem in nr̃os mundꝰ bona ꝓcͥat usus.
U pleno tellus seruit opima sinu.
S t̾rȩ hospitib cęli suꝑ astra uocatis.
Uirtutis palma ẽ. sꝑnere blanda soli.
& sic p̃sentis spacium ꝑcurrere uitȩ
Ipsa ꝑegͥnis ne uia sit laqueus.
N am declinantes ꝓ sũmis ferre laborẽ:

Expanded text:
rum immutabilis ordo, Aeterni servit legibus artificis. Inque suos fines procedit quaeque voluntas, Nec variis meritis arbiter aequus abest: Corda regens, vires tribuens, peccata remittens, Mitis subjectis, implacidus tumidis. Ut nec poena malum quemquam, nec gloria justum Suscipiat, nisi cum laude et honore Dei. LIX. De cire volens, in qua rerum sis parte locandus, Discute quid timeas, quidve sit id quod amas. Nam cuncti hoc gemino nascuntur fomite motus, Respondentque suis germina principiis. Hoc summi Regis judicio capietngelicos cives, et Christi in membra renatos, Non trahat ad veterem carnis origo hominem. 649 Multa quidem in nostros mundus bona procreat usus, Et pleno tellus servit opima sinu. Sed terrae hospitibus, coeli super astra vocatis, Virtutis palma est spernere blanda soli; Et sic praesentis spatium percurrere vitae, Ipsa peregrinis ne via sit laqueus. Nam declinantes pro summis ferre laborem,
Abbreviated transcription (Latin):
etifer ĩ modicȩ nat᷑ȩ elatꝰ honore:
Angło. iñ hominẽ subruit. uñ ruit.
S xp̃c miserans deceptũ fraude maligni:
Inse illi ad uitã posse redire dedit.
Si caueat pactis hostis seͥiuire suꝑbi:
Sectari & studeat formam humił dñi.
Qͥ patris in dectate manens ds̃ om̃i creator:
Uerus de sacra uirgine nat᷑ homo ẽ.
Sic nr̃m assumens matris de corꝑe corpus:
Ess ut assũptę carnis origo ds̃.
In qͦ ꝑ lauacrũ fidi uirtute renata:
Celeste accipi&e gens noua pͥncipiũ.
N il hominis pͥmi retinens. s plena scđi:
splendore & capitis głificanda sui. D̾ uera

Expanded text:
etifer immodico naturae elatus honore Angelus, inde hominem subruit, unde ruit. Sed Christus miserans deceptum fraude maligni, In se illi ad vitam posse redire dedit: Si caveat pactis hostis servire superbi, Sectari et studeat formam humilis Domini. Qui Patris in Deitate manens Deus omnicreator, Verus de sacra Virgine natus homo est. Sic nostrum assumens Matris de corpore corpus, Esset ut assumptae carnis origo Deus: In quo per lavacrum, fidei virtute renata, Coeleste accipiet gens nova principium. Nil hominis primi retinens, sed plena secundi, Splendore in capitis glorificanda sui. LXIII
Abbreviated transcription (Latin):
Tales a dño quales formam᷑ amam᷑:
N on quales nr̃is existimꝰ meritis.
E c̃ĩfic&. doceat. plantet. rigae. excolat. ornet.
Iam nichil ẽ hominis qđ digne. possit. amari:
ficiat ꝓpͥum ni bonꝰ auctor lon opus. De¬
dei sapientia sine tp̃re ẽ. nec aliq̃s̃ apud
ulũ noua. qui fec̃ quȩ fut᷑a s̃. epyg̃.
rtifice in sĩmo sine tp̃r tp̃ris ordo ẽ.
Inq dõ rerũ non uariat series.
Aetno auctori simul assunt oĩa semꝑ.
Cũ quo in factoꝵ ẽ ordine qͥcqͥd erit. De¬

Expanded text:
Tales a Domino, quales formamur, amamur; Non quales nostris exstitimus meritis. Sanctificet, doceat, plantet, riget, excolat, ornet: Nam nihil est hominis, quod digne possit amari, Perficiat proprium ni bonus auctor opus. LDei sapientia, sine tempore est, nec aliqua sunt apud illum nova, qui fecit quae futura sunt. Artifice in summo sine tempore temporis ordo est, Inque Deo rerum non variat series. Aeterno auctori simul adsunt omnia semper, Cum quo in factorum est ordine, quidquid erit.
Abbreviated transcription (Latin):
eũq ñ intellig̃. neq dilig̃: cũ illo ñ ẽ. Eẜygͣ.
Maiestate dĩ concludit᷑ omẽ qđ usqͣm ẽ.
ua sine nil rerũ stare. ł eẽ pot̃.
Hiuc homo si recte famulat᷑. ꝓximꝰ heret.
Si resilit : misero degit in exilio.
O mĩa sic dñs disc̾minat ordine iusto:
& sint sũma bonis. ita parata mał.¬

Expanded text:
eumque non intelligit, neque diligit, cum illo non est. Majestate Dei concluditur omne quod usquam est: Qua sine nil rerum stare, vel esse potest. Huic homo si recte famulatur, proximus haeret; Si resilit, misero degit in exsilio. Omnia sic Dominus discriminat ordine justo. Quo sint summa bonis, ima parata ma