comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
monstruosȩ hominũ tͣnffor¬
mationes. ⁊ ꝯmutationes in bestia ᷤ.
sic̃ de illa maga famofissima circe
q̃ socios qͦ ulixis. mutasse fert᷑ in be¬
stiis. & de arcadibꝰ qui sorte ducti tͣns¬
natabant qdcła stagnũ. atq ibi con¬
u̾tebant᷑ in lupos. Nam ⁊ diomedis so¬
cios in uolueres fuisse ꝯu̾sos. ñ fabu¬
loso m̃dacio. s historica affirmatione
ꝯfirmant. S ⁊ quicła assert̃ strigtis
ex hominib fieri. Ad multa enĩ latͦ¬
cinia fig᷑e sceleratoꝵ imitant᷑. ẜ siue
magicis rantib siue ħbaꝵ ueneficio
mant᷑. sic̃ de uituloꝵ carnibꝰ putridi ᷤ
.ipes. sic̃ de eqͥs scarabei. de mulis locus¬
tȩ. de cancris scorpiones. Duidiꝰ. Conca¬
ua litorei si demas brachia cancri.scor¬
piꝰ exibit caudaq minabit᷑ unca. Expli

Expanded text:
monstrosae hominum transformationes et commutationes in bestias, sicut de illa maga famosissima Circe, quae socios quoque Ulyssis mutasse fertur in bestias, et de Arcadibus, qui, sorte ducti, transnatabant quoddam stagnum, atque ibi convertebantur in lupos. 2. Nam et Diomedis socios in volucres fuisse conversos, non fabuloso mendacio, sed historica affirmatione confirmant. Sed et quidam asserunt strigas ex hominibus fieri. Ad multa enim latrocinia figurae sceleratorum mutantur, et sive magicis cantibus, sive herbarum beneficio,mantur, sicut de vitulorum carnibus putridis apes, sicut de equis scarabei, de mulis locustae, de cancris scorpiones. Ovidius: Concava littorei si demas brachia cancri, Scorpius exibit, caudaque minabitur unca. LI
Abbreviated transcription (Latin):
bello uelut unũ corpꝰ equoꝵ ⁊ homi¬
nũ uident᷑. inde centauros fictos as¬
seruert̃. Porro minocentaurũ nom̃
sũpsisse ex tauro ⁊ homine. qͣlẽ besti¬
am dñt fabulose in lab̾into inclusã
fuisse. De qͣ ouidiꝰ. Semibouẽq uirũ
semiuirũq bouẽ. Onocentaurũ aũ
uocari. eoq media hominis sp̾e. me¬

Expanded text:
bello velut unum corpus equorum et hominum viderentur, inde centauros factos asseverant. Porro Minocentaurum nomen sumpsisse ex tauro et homine: qualem bestiam dicunt fabulose in Labyrintho inclusum fuisse. De qua Ovidius: Semibovemque virum, semivirumque bovem. Onocentaurum autem vocari
Abbreviated transcription (Latin):
cursu lagos dr. Uelox ẽ enĩ animali
satis tumdũ. Cunicłi genꝰ ag̾stiũ ani¬
maliũ. dicti qͣsi canicłi. eo qͣ canũ inda¬
gine capiant᷑. uł excludant᷑ a spelun¬
cis. Sus dicta q pascua subigat .i. t̾ra
sub acta escas inqͥrat. Uerris q grand̃s
hãt uires. Porcꝰ quasi spurcꝰ. Ingurgi
cicia uł spurios iincupatos. Porcoꝵ
pilos setas uocamꝰ. E setas a sue dictas.
a qͥb ⁊ sutores uocant᷑. ꝙ ex setis suatt.
id ẽ consuant pelles. Aꝑ aferitate uo¬
catꝰ. ablata.F. litt̾a. & sub rogata .p. uude

Expanded text:
lox est enim animal et satis timidum. Cuniculi genus agrestium animalium dicti quasi caniculi, eo quod canum indagine capiantur vel excludantur ab speluncis. Sus dicta, quod pascua subigat, id est terra subacta escas inquirat. Verres, quod grandes habeat vires. Porcus, quasi spurcus. Ingurgitcitiam vel spurios nuncupatos. Porcorum pilos setas vocamus, et setas a sue dictas: a quibus et sutores vocantur, quod ex setis suant, id est consuant, pelles. Aper a feritate vocatus, ablata F littera et subrogata P. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
gelafi a g̾cis noĩati. qͥ dũ eade specie
ut hirci. q m̃ta ꝓmissis hirsittabar¬
bis. qͥ alibi st̃. qͣm circa fasid̾e. Hinuli
filii ft ceruoꝵ ab iunuere dicti. qͥa
ad nitũ matris abscondunt᷑. Namu
animal ⁊ imbelle. De qͦ martialis. Den¬
te timet᷑ aꝑ. defendt̃ cornua ceruũ.
imbelles d̾amȩ qͥd nͥ p̃da sumꝰ. Lepꝰ le

Expanded text:
gelaphi a Graecis nominati, qui quum eadem specie gelaphi a Graecis nominati, qui quum eadem specie ut hirci, et menta bis, qui non alibi sunt quam circa Phasidem. 21. Innuli filii sunt cervorum, ab innuere dicti, quia ad nutum matris absconduntur. 42. animal et imbelle; de quo Martialis: Dente timetur aper, defendunt cornua cervum. Imbelles damae, quid nisi praeda sumus? 23. Le
Abbreviated transcription (Latin):
rant᷑ enĩ in excelsis montibꝰ. & quãuis
de longinquo. uident tñ om̃s qͥ ueni¬
unt. Id̾e aũ ⁊ capreȩ. icłe ⁊ ibices. qͣsi a
tta ut de sublimitate uix humanis ob¬
tutibꝰ pateant. Unde ⁊ meridiana pars
ibices aues uocat. q̃ nili fluentis inha¬
bitant. Hȩc traq animalia ut diximꝰ
in petris altissumis ꝯmorant᷑. & si qͣñ
feraꝵ uł hominũ adu̾sitatẽ ꝑsense¬
rint. de altissimis saxoꝵ cacuminibus
sese p̃cipitantes in suis se cornibꝰ illesa
suscipiunt. Cerui dicti a poton ce
gͣuatos infirmitate ꝑsenseruit. spũ
nariũ eos extrahũt de cau̾nis .&. su¬
ꝑa ꝑnicie uenem eoꝵ pabulo repa¬
rant᷑. Nictannũ herbã ipsi ꝓdicłunt.
Nã eo pasti excutiunt acceptas sagit¬
tas. Mirant᷑ aũ sibilũ fistulaꝵ: rectis
auribꝰ acute audunit. sũmissis nicħ.
Si qñ im̃sa flumina uł maria tͣns¬
natant. capita clunibꝰ p̃cedentuiti
suꝑponunt. sibiq inuic̃e succedenteᷤ
nullũ laborẽ poncłis sentiunt. Tra¬

Expanded text:
montibus, et quamvis de longe, vident tamen omnes qui veniunt. Idem autem et caprae. Idem ibices, quasi abtant, ita ut de sublimitate vix humanis obtutibus pareant. Unde et meridiana pars ibices aves vocat, qui Nili fluenta inhabitant. Haec itaque animalia ut diximus in petris altissimis commorantur, et si quando ferarum vel hominum adversitatem persenserint, de altisese praecipitantes in suis se cornibus inlaesa suscipiunt. Cervi dicti ἀπὸ τῶν κερgravatos infirmitate persenserint, spiritu narium eos extrahunt de cavernis, et superata pernicie veneni eorum pabulo reparantur. Dictamnum herbam ipsi prodiderunt; nam eo pasti excutiunt acceptas sagittas. Mirantur autem sibilum fistularum. Erectis auribus acute audiunt, summissis nihil. Si quando inmensa flumina vel maria transnatant, capita clunibus praecedentium superponunt sibique invicem succedentes nullum laborem ponderis sentiunt. Tra
Abbreviated transcription (Latin):
dabat᷑. Taurꝰ g̾cũ nom̃ ẽ sic̃ ⁊bos. Indiciᷤ
pilis in ꝯtrariũ u̾sis. caput circũflectñt.
flexibilitate qua uolunt. t̾gi cduricia
omẽ telũ respuunt. ĩmiti feritate. Bo
uocant. eo ꝙ t̾rami terat. qͣłi terionem.
Neuiꝰ. trionũ hic mod̾ator rusticꝰ. Curiꝰ
latitudo pelliũ a m̃to ad crura paleari¬
a dñr. a pelle ipsa qͣsi pellearia. q est
gen̾ositatis in boue signũ. Noũ in so¬
ciis exunia pietas. Nam alt̃ alterũ in¬
quirit. eũ quo duc̾e collo aratra ꝯsue¬
uit.&. freq̃nti mugitu piũ testat᷑. iffec¬
tũ si forte defecerit. Uacca dicta qͥsi
boaca. Est enĩ ex qͣlitate nobiliũ no¬
niurũ. fiẽ leo leena. draco dracena. ui¬

Expanded text:
. Taurus, Graecum nomen est, sicut et bos. Indicis pilis in contrarium versis, caput circumflectunt flexibilitate, qua volunt, tergi duritia omne telum respuunt immiti feritate. 30.vocant, eo quod terram terat, quasi terionem Naevius: Trionum hic moderator rusticus. Cujus latitudo pellium a mento ad crura, palearia dicuntur, a pelle ipsa, quasi pellearia, quod est generositatis in bove signum. Boum in sociis eximia pietas. Nam alter alterum inquirit cum quo ducere collo aratra consuevit, et frequenti mugitu pium testatur affectum, si forte defecerit. 44 31. Vacca dicta, quasi boacca. Est enim ex qualitate mobilium nominum, sicut leo leaena, draco dracaena.
Abbreviated transcription (Latin):
piũ. latini aũ ido hoc nom̃ habere
putant. eo ꝙ p̃cet̾is animantibꝰ matĩẽ¬
suã agnoscat. ad eo ut ⁊̃ si in magno
grege errau̾it. statĩ balatu recognos¬
cat uocẽ parentis. Edi ab edendo uo¬
cati. Pariu e nĩ pinguissimi st̃. & iocun¬

Expanded text:
pium, Latini tamen ideo hoc nomen habere putant, eo quod prae caeteris animantibus matrem agnoscat; adeo ut etiamsi in magno grege erraverit, statim balatu recognoscat vocem parentis. 13. Hoedi ab edendo vocati, parvi enim pinguissimi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sis enĩ uelut qͣdam idra fabulaꝵ muil¬
nerib suis creuit .&. cdũ sepe cedit᷑. pul¬
qͣm qͥdam fisiologi ñ animal. s cilicię
preaᷤᷤ nutͥentẽ. qͥb da ardentẽ. qͥb dam
plenũ serpentibꝰ. hunc bellorofuns ha¬
bitabilẽ fecit. uñ chimerã dr occidisse.

Expanded text:
sis enim velut quaedam hydra fabularum vulneribus suis crevit; et dum saepe reciditur, pulQuam quidam Physiologi non animal, sed Ciliciae preas nutrientem, quibusdam ardentem, quibusdam plenum serpentibus. Hunc Bellorophontes habitabile
Abbreviated transcription (Latin):
positũ. hrin f om̃s sensꝰ uicinior es
animȩ existunt. In ocł̾is enĩ om̃e
m̃tis indiciũ ẽ. unde & animi ꝑt᷑ba¬
tio uł il aritas in oculis apparet. Ocłi
au̾ ide ⁊ lumina. Et dicta lumina
ꝓex eis lum̃ manat. uł q ex itio.
sui clausã teneant lucẽ. aut extrin¬
secꝰ acceprã u sui ꝓponendẽ refuudãt
Pupilla ẽ mediꝰ punctꝰ oculi. in qua
uis ẽ uidendi. aibi qr paruę unagi¬
nes nob̾ uident᷑. ꝓpt̾ea pitpillȩ appel¬
lant᷑. Nam paruuli pupilli añr. Hãc
pleriq pupulã uocant. Uocat᷑ aut̃
pupilla ꝙ sit pura atq impolluta
ut ft̃ puellȩ. fisici dñt easde̾ pupil¬
bis qͣs uidemꝰ in ocłis. morituros au¬
te tͥduũ ñ hab̾e. quib ũ uisis c̾ia ẽ
desꝑatio. Circulus uͦ quo a pupilla
gredine corona dr. q̃ rotunditate
sui ornet ambitũ pupille. Ualuos
aũ quid̾a appellant ipsos u̾tices o¬
culoꝵ. a similitudine ualuarũ dic
sinꝰ ocłoꝵ a palpitatione dictȩ quia¬

Expanded text:
positum. Hi inter omnes sensus viciniores animae existunt. In oculis enim omne mentis indicium est, unde et animi perturbatio vel hilaritas in oculis apparet. Oculi autem idem et lumina. Et dicta lumina, quod ex eis lumen manat, vel quod ex initio sui clausam teneant lucem, aut extrinsecus acceptam visui proponendo refundant. Pupilla est medius punctus oculi, in quo vis enes nobis videntur, propterea pupillae appellantur. Nam parvuli pupilli dicuntur. Hanc plerique pupulam vocant; vocatur autem pupilla, quod sit pura, atque impolluta, ut sunt puellae. Physici dicunt easdem pupillas, quas videmus in oculis, morituros ante triduum non habere, quibus non visis certa est desperatio. 38. Circulus vero quo a pupilla gredine, corona dicitur, quod rotunditate sui ornent ambitum pupillae. Volvos autem quidam appellant ipsos vertices oculorum ex similitudine bolborum. sinus oculorum, a palpitatione dict
Abbreviated transcription (Latin):
lia mlnꝰ siue in pedibꝰ. Alia sedm ĩmabi¬
rã & intemꝑatã creationẽ. sic̃ hi qͥ
dentati nascunt᷑ siue barbati ł cani.
Alia ꝯpleru płimaꝵ differentiarum.
sicͥ illud. qd p̃diximꝰ in alexandro mul¬
tiforme portentũ. Alia cõmixtione
gñis ut androgeni ⁊ ermafroditȩ
uocant᷑. Erina frodite aũ nunciipati.
eo ꝙ eis ut̾q sexꝰ appareat. Erma qͥppe
apud g̾cos mascłs. afbodi femina nũ¬
cupat᷑. hi dextrã mamillã uirilẽ.
sinistrã muliebrẽ habentes. uicissĩ
coeundo ⁊ ginnunt ⁊ pariunt. Si c̃
aũ in singłis gentibꝰ queda monstra
ftͣ hominũ. ita in uniu̾so gen̾e huma¬
no quęcła monstra st̃ gentiũ. ut gygã¬
tes. cenoce fali. ciclopes.&. cetã. Gygan¬
tes dictos iuxta g̾ci sermonis e thimo¬
rigenas. eo ꝙ eos fabulose parens t̾ra
imm̃sa mole ⁊ similes sͥ genueritibe
enĩ t̾ra appellat᷑. Genis genꝰ. licet ⁊ t̾re

Expanded text:
lia minus, sive in pedibus. Alia secundum immatulia minus, sive in pedibus. Alia secundum immaturam et intemperatam creationem, sicut hi, qui dentati nascuntur, sive barbati vel cani. Alia complexu plurimarum differentiarum, sicut illud, quod diximus in Alexandro multiforme portentum. Alia commistione generis, ut androgyni et hermaphroditae nuncupantur. Ermaphroditae autem nuncupati eo quod in eis uterque sexus appareat. Erma quippe apud Graecos masculus, aphrodi femina nuncupatur. Hi dextram mamillam virilem, sinistram muliebrem habentes, vicissim coeundo et gignunt et pariunt. Sicut autem in singulis gentibus quaedam monstra sunt hominum: ita et in universo genere humano quaedam monstra sunt gentium, ut Gigantes, Cynocephali, Cyclopes, et cetera. Gigantes dictos iuxta Graeci sermonis etymoterrigenas, eo quod eos fabulose parens terra inmensa mole et similes sibi genuerit. Γῆ enim terra appellatur: γένος genus; licet et terrae
Abbreviated transcription (Latin):
cipites. & trinani. uł scinodentes. qͥbꝰ
gemini ordine ꝓcedunt clentes. Alia
defectu partiũ. in qͥbꝰ alt̾a pars plu¬
rimũ deficit ab alt̾a. ut mairus a ma¬
nu. uł pes a pede. Aua discissione. ut si¬
ne manu aut capite geilata. qͦs greci
steresios uocant. Alia ꝑ mimeria qͣndo
solũ caput aut crus nascit᷑. Alia quę in
parte tnffigurant᷑. sic̃ qͥ leonis hñt uul¬
tũ. uł canis. uł taurinũ caput auit cor¬
pꝰ. ut ex faside memorant genitũ in ino
quȩ ex om̃i parte tnfigͣant᷑. in alienȩ
creationis portentũ. ut ex muliere
uitulũ dicit hẏstoria gen̾arũ. Alia quę
sine tͣnffigͤatione mutationẽ b̃it locoꝵ.
ut oculos in pectore. uł uifronte aures
supͣ in timpora. uł sie̾ aristoriles tradi¬
dit quenda in sinistra parte iecurn
dext̾a fplenẽ habuisse. Alia scđm conna¬
turationẽ.: ut in alia maini digiti plures
connat᷑nti ⁊ coherentes reꝑiunt᷑. in a¬

Expanded text:
cipites, et trimani, vel cynodontes, quibus cipites, et trimani, vel cynodontes, quibus gemini procedunt dentes. 8. Alii a defectu partium, in quibus altera pars plurimum deficit ab altera, ut manus a manu, vel pes a pede. Alii a discissione, ut sine manu aut capite generata, quos Graeci steresios vocant. Alia privimeria, quando solum caput, aut crus nascitur. Alia quae in parte transfigurantur, sicut qui leonis habent vultum vel canis, vel taurinum caput aut corpus, ut ex Pasiphaë memorant genitum Minotauquae ex omni parte transfigurantur in alienae creationis portentum, ut ex muliere vitulum dicit historia generatum. Alia, quae sine transfiguratione mutationem habent locorum, ut oculos in pectore vel in fronte, aures supra tempora: vel sicut Aristoteles tradidit quendam in sinistra parte iecur, in dextera splen habuisse. Alia secundum connaturationem, ut in alia manu digiti plures connaturati et cohaerentes re
Abbreviated transcription (Latin):
cula qͦ p̃moneat ⁊ significet quibꝰ¬
ex muliere monstrũ creatũ. ꝙ suꝑi
habu̾it. Inferiores diu̾saꝵ bestiarũ
s uiuentes. sig̃casse repentinã re¬
gis int̾fectionẽ. suꝑuixerant enim
det̾iora melioribꝰ. S hec monstra quę
in significationibꝰ dant᷑. ñ dui uinurł.
s continuo ut nata fu̾int occidunt.
Int̾ portentũ autͣ ⁊ portentuosũ dif¬
fert. Nã portenta ft̃ quȩ tͣnffigurart᷑.
serpentẽ. Uñ lucanꝰ. matrẽq suus con¬
t̾ruit infans. Portentuosa uͦ leuẽ su¬
minit mutationẽ. & exemplicausa cũ
sex digitis nati. Portenta gͥ uł porten¬
tuosa existunt. alia magnitudine totiꝰ
corꝑis. ultͣ ꝯmunẽ hominũ modũ qͣn¬
tus fuit ticion in nouẽ iugeribꝰ iaceis.
omero testante. alia paruitate totiꝰ cor¬
ꝑis ut nani. uł qͦs greci pigmeos uocan.
eo ꝙ sint statura eubitales. Alia mag-¬
uitudine partiũ. uelitti capite uifor¬
miꝰ ut suꝑflius m̃broꝵ partib. ut bi¬

Expanded text:
us praemoneat et significet quibuex muliere monstrum creatum est, quohabuerit, inferiores diversarum bestiarum, sed viventes, significasse repentinam regis interfectionem: supervixerant enim deteriora melioribus. Sed haec monstra, 32 quae in significationibus dantur, non diu vivunt, sed continuo, ut nata fuerint, occidunt. 6. Inter portentum et portentosum differt. Nam portenta sunt quae transfigurantur, serpentem. Unde Lucanus: Matremque suus conterruit infans. Portentosa vero levem sumunt mutationem. 7. Exempli causa, cum ex digitis nati. Portenta igitur, vel portentosa, existunt, alia magnitudine totius corporis ultra communem hominum modum, quantus fuit Tityon in novem jugeribus jacens. Homero testante; alia, parvitate totius corporis, ut nani, vel quos Graeci pygmaeos vocant, eo quod sint statura cubitales; alii magnitudine partium, veluti capite informi, aut superfluis membrorum partibus, ut bi
Abbreviated transcription (Latin):
se religant᷑. Tempora frͣ quȩ caluarię
dextra leuaq subiacent. Ane ido sic
tant᷑. facies dicta ab effigię. ibi est
eiũ tota figa̾ hominis .E. uniꝰ cuiꝰq
uoluntatẽ enĩ in uarios motꝰ inutat᷑.
Unide ⁊ differt̃ gͥ uraq. Nã facies sim¬
plicit᷑ accipit᷑. de uniꝰ cuiꝰ nat᷑ali afpe.¬
ctu. Uultꝰ anĩ animoꝵ qͣlitatẽ sig̾cat.
Frons ab oculoꝵ foramiꝑ noĩata ẽ.
Hȩc imago quęda animi m̃tisq mo¬
tꝰ sp̃e sua expͥmit. dũ uł leta uł tͥstis

Expanded text:
si religantur. 32. Tempora sunt quae calvariae dextra laevaque subjacent. Quae ideo sic tantur. 33. Facies dicta ab effigie. Ibi est enim tota figura hominis, et uniuscujusque voluntatem enim in varios motus mutatur, unde et differunt sibi utraque. Nam facies simpliciter accipitur de uniuscuiusque naturali aspectu; vultus autem animorum qualitatem significat. Frons ab oculorum foraminibus nominata est. Haec imago quaedam animi mentis motum specie sua exprimit, dum vel laeta vel tristi
Abbreviated transcription (Latin):
Nonutiq magis ad olescens.s minꝰ. ut
senior minꝰ senex. ubi cõꝑatiuus gͣ¬
dꝰ nunꝰ significat a positiuo. E rgo seni¬
or ñ satis. sic̃ iunior intͣ iuenẽ. sic̃ pau¬
ꝑior int᷑ pauꝑem. Senes aũ quida dic¬
tos putant a sensꝰ diminutione. eo ꝙ
iam ꝑ uetustatẽ desipiant. Nã fisi¬
ci dñt stultos ẽẽ homines frigidio¬
ris sanguinis. prudentes calidi.
Unde ⁊ senes in qͥbꝰ iam friget.ꝙ.
pueri in quib necdũ calet. miñ
fantiã ignorant qͥd agant. Senes
aũ tm̃ mascłini gn̾is ẽ. sic̃ anus
feminini. Nam auꝰ dr sola mulier.
Anꝰ aũ appellata ã nuiltis aunis. qͣsi
annosa. Nã si ꝯmune eẽt nom̃. cur¬
Hinc ⁊ uetula qr uetusta. Sieͣ aut᷑
a sene senectꝰ. ita ab anu aniliras
uoĩata ẽ. Cantties aũ uocata. ã can¬
dore qͣsi candicies. Uñ ẽ illud. Fiori¬
da iunentꝰ. lactea cancies ꝓit di¬
ceret candida. Senectꝰ aũ multa se¬
eũ ⁊ bona affert ⁊ mala. Bona qͥa

Expanded text:
non utique magis adolescens, sed minus; ut senior minus senex; ubi comparativus gradus minus significat a positivo. Ergo senior non satis senex, sicut junior intra juvenem, sicut pau et pauperem. Senes autem quidam dictos putant a sensus diminutione, eo quod iam per vetustatem desipiant. Nam physici dicunt stultos esse homines frigidioris sanguinis, prudentes calidi: unde et senes, in quibus iam friget, et pueri, in quibus necdum calet, minus fantiam ignorant quid agant. Senex autem tantum masculini generis est, sicut anus feminini; nam anus dicitur sola mulier. Anus autem appellata a multis annis, quasi annosa. Nam si commune esset nomen, curHinc et vetula, quia vetusta. Sicut autem a sene senectus, ita ab anu anilitas nominata est. Canities autem vocata a candore, quasi candities. Unde est illud: 'florida iuventus, lactea canities,' prout diceret candida. Senectus autem multa secum et bona adfert et mala. Bona, quia
Abbreviated transcription (Latin):
facta de lat̾e uiri sui. ñdũ ꝯtarta
a uiro. mulier appellata ẽ. dicente
ruptione qͣsi uirago q ignoret femine¬
am passionẽ. Uirago uocata. qr iurum
agit. hoc ẽ oꝑa iurilia facit .&. mascłini
uirgoris ẽ. Antiqui enĩ fortes feminas
ita uocabant. Uirgo aũ ñ recte ni rago
đr. si ñ uiri officio fungr̃. Mulier uͦ si ui¬
rilia oꝑa facit recte uirago dr̃. ut ama¬
dona. Quȩ uͦ nunc femina antiquitꝰ in¬
ra uocabat᷑. sic̃ a seruo serua. sic̃ a famu¬
lo famula. ita a uiro uira. Hine ⁊ uir¬
ginis nom̃ quicła putant. femina uͦ a
partibꝰ femoꝵ dicta. uͥ seiꝰ spẽs a uiro di¬
stinguit᷑. Alii g̾ca ȩthimologia feminã
ab ignea ui dictã putant. qr uehenett̃
concupiscit. Libidinosiores enĩ uiris
feminas ẽẽ tam in mulierib qͣm inaui¬
malibꝰ Unide nuiꝰ amor ap̃ antiqͦs femi¬
neus uocat᷑. Senior ẽ adhuc uiridior. In

Expanded text:
facta de latere viri sui, nondum contacta facta de latere viri sui, nondum contacta a viro, mulier appellata est, dicenteruptione, quasi virago, quod ignoret femineam passionem. Virago vocata, quia virum agit, hoc est opera virilia facit et masculini vigoris est. Antiqui enim fortes feminas ita vocabant. Virgo autem non recte virago dicitur, si non viri officio fungitur. Mulier vero si virilia facit, recte virago dicitur, ut Amazona. Quae vero nunc femina, antiquitus vira vocabatur; sicut a servo serva, sicut a famulo famula, ita a viro vira. Hinc et virginis nomen quidam putant. Femina vero a partibus femorum dicta, ubi sexus species a viro distinguitur. Alii Graeca etymologia feminam ab ignea vi dictam putant, quia vehementer concupiscit. Libidinosiores enim viris feminas esse tam in mulieribus quam in animalibus. Unde nimius amor apud antiquos femineus vocabatur. Senior est adhuc viridior. I
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ q iuiuare posse incipit. ut in buibꝰ
iuuenci. cũ a uitulis cliscesserint. Est
enuĩ iuuenis in ipso etatis inerem̃to
positꝰ.&. ad auxiliũ p̾̃paratꝰ. Nami ru¬
uare homiiniis ẽ. opꝰ aliqd̃ ꝯferentis.
Sic̃ aut̃ tricesimꝰ ꝑfecte etatis ẽ aunꝰ.
in hominibꝰ. ita in pecudibꝰ ac uũrtis
t̃ciꝰ robustissimꝰ. Uir nuncupatꝰ qd̾
maior in eo uisẽ qͣm infeminis. Uñ
⁊ uirtꝰ nonĩ accepit. siue ꝙ ui agat
feminã. Mulier uͦ a mollicie taniqͣm
mollier. detracta litt̾a .o. uł mutata
appellata ẽ mulier. Utriq enĩ forti¬
tudine .&. inibecillitate animoꝵ ⁊ cor¬
poꝵ seꝑant᷑. S ido uirtꝰ maxima ui¬
ri. mulieris inmor. ut patiens uiro
eẽt. Scille ne feminis repugnanti¬
Uꝰ libido cog̾e̾t uiros aliud appetere.
aut in aliũ sexũ ꝓruere. Dr̃ gͥ mu
lier scđm femineũ sexũ. ñ scd̾m
corruptionẽ integritatis.S. hoc ex
lingua saerȩ scͥpt̾e. Nã eua statim

Expanded text:
tus, quod iuvare posse incipit; ut in bubus tus, quod iuvare posse incipit; ut in bubus iuvenci, cum a vitulis discesserint. Est enim iuvenis in ipso aetatis incremento positus, et ad auxilium praeparatus. Nam iuvare hominis est opus aliquod conferentis. Sicut autem trecesimus perfectae aetatis est annus in hominibus, ita in pecudibus ac iumentis tertius robustissimus. Vir nuncupatus, quia maior in eo vis est quam in feminis: unde et virtus nomen accepit; sive quod vi agat feminam. Mulier vero a mollitie, tamquam mollier, detracta littera vel mutata, appellata est mulier. Utrique enim fortitudine et inbecillitate corporum separantur. Sed ideo virtus maxima viri, mulieresset, scilicet, ne, feminis repugnantibus, libido cogeret viros aliud appetere, aut in alium sexum proruere. 20. Dicitur lier secundum femineum sexum, non secundum corruptionem integritatis: et hoc ex lingua sacrae Scripturae. Nam Eva statim
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmȩ ętatis. Dictꝰ aũ infans. qr adhuc
ne ordinatis dentib minꝰ est sermonis
exp̃ssio. Puera puritate uocatꝰ. qr purꝰ
ẽ i necdũ lanuginẽ florẽq genarum
cennis. Unde ẽ illud. Iam puerile iugũ
ten̾a ceruioe regebat. P obseqͥo ⁊ fidi
estu noli tiuere. dũ iam ieremias lon¬
ge puericie excessisset annos. Puella ẽ
paruula qͣsi pulla. Unde ⁊ pupillos¬
ñ ꝓ conditione s ꝓ etate puerili rioca¬
mꝰ. Pupilli aũ dicti. qͣsi sine oculis ħ ẽ
a parentib orbi. Hi aũ uere pupulli
hoc latinũ. Nã ⁊ in psalmo uͥ legit᷑ pu¬
pillo tu eris adutor. g̾cus ht̃ orphano.
Puberes a pube .i. a pudenda corporis¬
nuginẽ ducunt. Edam aũ ex annis
pubertatẽ existimant .i. eũ puberẽ
eẽ. qui qͣtuordecĩ annos expleu̾it. qͣm¬
uis tardissime pubescat. Certissimum
aũ puberẽ eẽ qui ex habitu corꝑis
pubertatẽ ostendit. ut gen̾are iam
dictꝰ eo ꝙ sit ad gignentũ ad ultꝰ. siue
asc rescere ⁊ angeri. Iuuenis uoca¬

Expanded text:
primae aetatis; dictus autem infans quia adhuc ne ordinatis dentibus minus est sermonis expressio. Puer a puritate vocatus, quia purus est, et necdum lanuginem floremque genarum cennis. Unde est illud: Iam puerile iugum tenera cervice gerebat. Pro obsequio et fidei es tu, noli timere,' dum iam Ieremias longe pueritiae excessisset annos. Puella est parvula, qnon pro conditione, sed pro aetate puerili vocamus. Pupilli autem dicti, quasi, sine oculis, hoc est, a parentibus orbi. Hi autem vere pupilli hoc Latinum. Nam et in psalmo ubi legitur Pupillo tu eris adiutor,' Graecus habet ὀρφανῷ. Puberes a pube, id est a pudenda corporisnuginem ducunt. Quidam autem ex annis pubertatem existimant, id est eum puberem esse qui quattuordecim annos expleverit, quamvis tardissime pubescat: certissimum autem puberem esse qui et ex habitu corporis pubertatem ostendit et generare iam dictus, eo quod sit ad gignendum adultus, sive a crescere et augeri. Iuvenis voca
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uidendũ ẽ ocłis capit᷑. Ad̃ audiendũ¬
ẽ auribꝰ. Mollia ⁊ dura tactu estimant᷑.
Sapor gustu. Odor naribꝰ ducit᷑. Pruua
pars corporis caput. Datũq illi hoc nom̃.
eo ꝙ sensꝰ om̃s: ⁊ nerui inde initiũ ca¬
piant. atq ex eo omis uigendi causa
oriat᷑. Ibi enĩ omĩs sensꝰ apparent. unde
ipsiꝰ aniniȩ q̃ ꝯsulit corꝑi qͦdammͦ ꝑso
nã gerit. Uertex ea pars ẽ. qͣ capilli ca¬
pitis colligunt᷑. & in qͣ cesaries u̾titur
unde. ⁊ nuncirpat᷑. Caluaria ab ossibꝰ
calius dicta ꝑ defectionẽ. ⁊ neutͣlit̾ ꝓ¬
nuntiat᷑. Obcipiciũ capitis pars postĩ¬
or. qͣsi ꝯtra capitiũ. uł ꝙ sit capitis re¬
trorst̃. Capilli uocati. qͣsi capitis pili.
facti. ut ⁊ decorẽ p̃stent. E cerebrũ
adu̾sus frigꝰ muniant. atq a sole de¬
fendant. Pilos aũ dictos ã pelle de qͣ¬
ꝓdeunt. sicͣ ⁊ pilũ dr̃ a pila. uͥ pignĩ¬
rũ ꝯtundit᷑. Cesaries a cedendo uoca

Expanded text:
quod videndum est oculis capitur, quod audiendum auribus, mollia et dura tactu aestimantur, sapor gustu, odor naribus ducitur. 25. Prima pars corporis caput, datumque illi hoc nomen, eo quod sensus omnes et nervi inde initium capiant, atque ex eo omnis vigendi causa oriatur. Ibi enim omnes sensus apparent. Unde ipsius animae, quae consulit corpori, quodammoest ea pars qua capilli capitis colliguntur, et in qua caesaries vertitur; unde et nuncupatur. Calvaria ab ossibus calvis dicta, per defectionem; et neutraliter pronuntiatur. Obcipitium capitis pars posterior, quasi contra capitium, vel quod sit capiti retrorsum. Capilli vocati quasi capitis pili, facti ut et decorem praestent et cerebrum adversus frigus muniant atque a sole defendant. Pilos autem dictos a pelle, qua prodeunt; sicut et pilo dicitur a pila, ubi pigmentum contunditur. Caesaries a caeden
Abbreviated transcription (Latin):
felle irascim᷑. corde sapimꝰ. iecore ama¬
mꝰ. Quib .iiiͦͬ. elem̃tis ꝯstantibꝰ in tegrũ
ẽ animal. Fel appellatũ ꝙ sit folliculꝰ
ge stans humorẽ qͥ uocat᷑ bilis. humor¬
piat. atq in intestina tͣnsmittat. In
cohibent᷑ quȩ iccirco longis nexibꝰ
in circuloꝵ ordinata ft̃ mͦ. ut susceptas
escas paulatim digerant. ⁊ suꝑ additis ci¬
bis ñ impediant᷑. Omentũ m̃branũ ꝙ con¬
tinet urtestinoꝵ maiorẽ partẽ qd̾ ẽĩtn¬
ionii. g̾ci uocant. Disseptũ intestinũ qd
discernit uentrẽ ⁊ cet̾a in testina ã pul¬
monibꝰ a corde. Cecũ in testinũ ꝙ sif  łora¬

Expanded text:
felle irascimur, corde sapimus, iecore amafelle irascimur, corde sapimus, iecore amamus. Quibus quattuor elementis constantibus integrum est animal. Fel appellatum, quod sit folliculum gestans humorem, qui vocatur bilis. Stopiat atque in intestina transmittat. Intcohibentur; quae idcirco longis nexibus in circulorum ordinata sunt modo, ut susceptas escas paulatim digerant, et superadditis cibis non inpediantur. Omentum membranum, quod continet intestinorum maiorem partem, ci vocant. Disseptum intestinum, quod discernit ventrem, et caetera intestina a pulmonibus et a corde. 131. Caecum intestinum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
dr. qͥ flando ⁊ exagitando. aerẽ ad¬
mittit ⁊ recipit. a qͦ monent᷑ pul-¬
mones.⁊ palpitant. & aꝑiendose ut
flatũ caprant. stͥngendo ut eiciart᷑.
Est enĩ organũ corꝑis. Iecur nom̃
ht̃ eo q ignis ibi hãt sedẽ. qͥ in cere¬
bro subuolat. Inde ⁊ ad ocłos cet̾osq
sensꝰ ⁊ m̃bra diffundit᷑. & ealore suo
qd se sucũ ex cibo tractũ u̾ut insan¬
guinẽ. quẽ ad usũ pascendi nutͥen¬
diq singłis m̃bris p̃bet. In iecore aũ
ꝯsistit uolutas ⁊ ꝯcupiscentia. iuxta
eos qͥ de fisieis difpitrant. fibre ieco¬
ris ft̃ extremitates. sic̃ ⁊ extremȩ
partes folioꝵ in intibis. sine qͣsi lin¬
guȩ eminentes. Dictas aũ fibras q a
pud gente¶ ͤ in sacris ad febi aras fere¬
bant᷑ ab ariolis. qͥb oblatis atq suc-¬
censis responsa acciꝑent. Splendictũ
a supplem̃to ex ꝯtͣria parte iecoris ne
uacua exist̾et. Auẽ quid̃a ⁊̃ risꝰ causa
factũ existimant. Nã splene ridemꝰ.

Expanded text:
r, qui flando et exagitando aerem amittit et recipit; a quo moventur pulmones et palpitant et aperiendo se ut flatum capiant, stringendo, ut eiciant. Est enim organus corporis. Iecur nomen habet eo quod ignis ibi habeat sedem, qui in cerebro subvolat. Inde ad oculos ceterosque sensus et membra diffunditur, et calore suo ad se sucum ex cibo tractum vertit in sanguinem, quem ad usum pascendi nutriendique singulis membris praebet. In iecore autem consistit voluptas et concupiscentia iuxta eos qui de physicis disputant. Fibrae iecoris sunt extremitates, sicut et extremae partes foliorum in intibis, sive quasi linguae eminentes. Dictas autem fibras quod apud gentiles in sacris ad Phoebi aras ferebantur ab ariolis, quibus oblatis atque subcensis responsa acciperent. Splen dictum a supplemento ex contraria parte iecoris, ne vacua existeret: quem quidam etiam risus causa factum existimant. Nam splene ridemus,
Abbreviated transcription (Latin):
in uiris causa corꝑee uoluptatis in
ipsis ẽ. sic̃ in umbilico feminis. Un̾
uad iob in exordio sermonis dictũ
in hnis eẽt resistendi p̃ꝑatio. in qͥb li¬
bidinis ẽ usitata dñandi occasio. Uin¬
bilicꝰ ẽ mediꝰ lociis corꝑis. dictꝰ ꝙ sit
umbꝰ ilioꝵ. Nñ ⁊ umbo appellat᷑ locꝰ in
medio clipei a qͦ pendet. Ex eo enĩ in¬
fans in ut̾o pendet. ex eo &̃. ⁊ nutri¬
t᷑. Iliũ g̾oo sermone appellatũ q ibi
nos obuoluamꝰ. Grece enĩ ilios obuol¬
u.re dr. Clunes uocatȩ ꝙͣ sint iuxta
colũ ꝙ ẽ longao. Nates ꝙ in ipsis in¬
nitim᷑ dũ sed emꝰ. Uñ ⁊ ꝯglobata ẽ in
eis caro. ne p̃m̃tis corꝑis mole ossa do¬
lerent. Genitalia corꝑis partes suit.
ut nom̃ ip̃m docet ginuende sobo¬
lis acceꝑunt uocabulũ. ꝙ his ꝓcrea¬
cundia siue a pube.unde ⁊ indu¬
sta. qr ñ hñt eam spẽm decoris. sic̃
m̃bra qͦ in ꝓmptu ft̃ locata. Icłe ⁊ ue

Expanded text:
in viris causa corporeae voluptatis in in viris causa corporeae voluptatis in ipsis est, sicut in umbilico feminis. Unde et ad Iob in exordio sermonis dictum in his esset resistendi praeparatio, in quibus libidinis est usitata dominandi occasio. Umbilicus est medius locus corporis, dictus quod sit umbus iliorum. Unde et umbo appellatur locus in medio clypei, a quo pendet. Ex eo enim infans in utero pendet, ex eo etiam et nutritur. Ilium Graeco sermone appellatum, quod ibi nos obvolvamus. Graece enim †ilios† obvolvere dicitur. Clunes vocatae, quod sint iuxta colum, quod est longao. Nates, quod in ipsis innitimur dum sedemus. Unde et conglobata est in eis caro, ne prementis corporis mole ossa dolerent. Genitalia corporis partes, ut nomen ipsud docet, gignendae sobolis acceperunt vocabulum, quod his procreacundia, sive a pube: unde et industa, quia non habent eam speciem decoris sicut membra quae in
Abbreviated transcription (Latin):
ceruice usq adrenes. Dictũ aũ dorsũ.
ꝓsii suꝑficies durior corꝑis an modũ
saxi fortis .&. ad portandũ ⁊ ad ppeti¬
endũ. Terga qr in ea supini iacemꝰ
in t̾ra. q solꝰ honio pot̾. Nam muta
aninialia tm̃ aut inuentͤ. aut i. la¬
tere iacent. Uñ in animalibꝰ t̾ga ab¬
ustue dñr. scapula int̾ scapiltũ spa¬
ciũ. q int̾ scapulas ẽ unͣ ⁊ nominatũ.
Pale st̃ dorsi dextra leuaq enunen¬
tia m̃bra dicta  in luctando eas p̃
tos. cuiꝰ iunct᷑ę spondilia appellant᷑.
ꝓpt̾ partẽ cerebri q̃ fert᷑ ꝑ eos longo
tractu ad cet̾as corꝑis partes. Sacra
pto nascit᷑. Idoq .&. hoslia id pͥmũ a
gentilib diis sius dabat᷑. Uñ i sacra
spinađi. Reues ait uarro dictos q riui
ab his obsceni humoris nascant᷑. Nam
uenȩ ⁊ medullȩ tenuẽ liquorẽ desu¬
dant in renibꝰ Qͥliquor rursus a re¬
nibꝰ calore uenerio resolitꝰ decurrit.
limibi oblibidinis lasciuiã dicti. qr

Expanded text:
cervice usque ad renes. Dictum autem dorsum cervice usque ad renes. Dictum autem dorsum quod sit superficies durior corporis in modum saxi, fortis et ad portandum et ad perpetiendum. Terga, quia in ea supini iacemus in terra, quod solus homo potest. Nam muta animalia tantum aut in ventre aut in latere iacent. Unde et in animalibus terga abusive dicuntur. Scapula . . . . Interscapilium spatium, quod inter scapulas est, unde et nominatum. Palae sunt dorsi dextra laevaque eminentia membra, dicta quod in luctando eas pretos; cuius iuncturae spondilia appellantur propter partem cerebri, quae fertur per eos longo tractu ad ceteras corporis partes. Sacra pto nascitur, ideoque ex hostia id primum a gentilibus diis suis dabatur, unde et sacra spina dicitur. Renes ait Varro dictos quod rivi ab his obsceni humoris nascantur. Nam venae et medullae tenuem liquorem desudant in renibus, qui liquor rursus a renibus calore Venerio resolutus decurrit. Lumbi ob libidinis lasciviam dicti, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Namq ubiq eitre iusceribq obtec¬
ta ex lant᷑. Medullȩ appellatę ꝙꝓ made¬
faciant ossa. irrigant᷑ ͥ ꝯforrant. Uer¬
tibula ft̃ sũ mȩ ossiũ partes nodis
crassioribꝰ ꝯglobatȩ. dictȩ ita ᷤ ᷤ ad in¬
flexionẽ m̃broꝵ illa u̾ͥtant᷑. sarcila¬
gines ossa mollia ⁊ sine medulla. ꝙ
genꝰ. auriculȩ ⁊ nariũ discrim̃ ⁊ cos¬
taꝵ ext̾mitates hñr siue oꝑcula os¬
nes ꝙ leni atritu carent dolore dr̃
plectunt᷑. Costas appellari qͥdam puran.
ꝓab ipsis int̾iora custodiant᷑. &. tota
mollities uentͥs uallata saluet᷑. Latias
qr iacentibꝰ nob̾ latet. Est enuĩ leua
pars corꝑis. Dextra lat̾is habilior mo¬
tꝰẽ. Leua fortior ⁊ onerifere uagi
accõmodatior. Unde ⁊ leua misicis¬
pata q aptior sit ad leuandũ aliqds
portandũ. Ipsa enĩ gestat clipeal en¬
sem. pharetrã. & reliqͣ onera. ut expo̾¬
dtra sit dext̾a ad agendũ. Dorfi̾t ẽ ã u

Expanded text:
Nam ubique cute visceribusque obtecNam ubique cute visceribusque obtecta celantur. Medulla appellata, quod madefaciant ossa; inrigant enim et confortant. Vertibula sunt summae ossuum partes nodis crassioribus conglobatae, dictae ita eo quod ad inflexionem membrorum illa vertantur. Cartilagines ossa mollia et sine medulla, quod genus auriculae et narium discrimen et costarum extremitates habent; sive opercula osues, quod leni attritu carent dolore, dum flectuntur. 89. Costas appellari quidam putant, quod ab ipsis interiora custodiantur, ut tota mollities ventris vallata salvetur. 90. Latus quia iacentibus nobis latet: est enim laeva pars corporis. Dextro autem lateri habilior motus est; laevo fortior, et oneri ferendo adcommodatior. Unde et laeva nuncupata, quod aptior sit ad levandum aliquid et portandum. Ipsa enim gestat clipeum, ensem, pharetra et reliqua onera, ut expedita sit dextera ad agendum. Dorsum est a
Abbreviated transcription (Latin):
uina ẽ pinguedo cuti adhereins. Pul¬
pa ẽ caro sine pingiredine dicta. ꝓ¬
pt̾ ꝙ palpitet. resilit enĩ sepe. Pleriq
⁊ uiscũ uocant. ꝓpt̾ ꝙ glutinosa sit. Mleni¬
bra ft̃ partes corꝑis. artꝰ quib colligã¬
t᷑ m̃bra. ab artando dicti. Neru g̾ca di¬
riuatione appellati. qͦs illi neura uocãt.
Alii latine uocatos neruos pritant. eo ꝙ
xiniã aũ uiriũ substam neruos fac̾e
certissimũ ẽ. Nam qͣnto fu̾nt densi¬
ores. tanto ꝓpensiꝰ augescere firmita¬
tẽ. Artꝰ dicti. ꝙ colligati inuicẽ neruis
artent᷑.i. stringant᷑. quoꝵ diminuti¬
ua ftͣ. articłi. Nam artꝰ dñis maiora
m̃bra ut brachia. Articłos minora
m̃bra. ut digitos. Cõpago capiia st̃ ossi¬
ũ dicta. eo ꝙ sibi ꝯpacta neruis uł glu¬
tino qͦdam adhereant. Ossa ft̃ corꝑis
brirq subsistit. Ossa aũ ab usto dicta.
ꝓptͣ q cremarent᷑ ab antiqͥs. siue ut
alii putant ab ore eo ꝙ ibi patenire.

Expanded text:
vina est pinguedo cuti adhaerens. Pulvina est pinguedo cuti adhaerens. Pulpa est caro sine pinguedine, dicta quod palpitet: resilit enim saepe. Hanc plerique et viscum vocant, propter quod glutinosa sit. Membra sunt partes corporis. Artus, quibus conligantur membra, ab artando dicti. Nervi Graeca derivatione appellati, quos illi νεῦρα vocant. Alii Latine vocatos nervos putant, eo quoximam autem virium substantiam nervos facere certissimum est: nam quanto fuerint densiores, tanto propensius augescere firmitatem. Artus dicti, quod conligati invicem nervis artentur, id est stringantur; quorum diminutiva sunt articuli. Nam artus dicimus membra maiora, ut brachia; articulos minora membra, ut digiti. Conpage capita sunt ossuum, dicta eo quod sibi conpacta nervis velut glutino quodam adhaereant. Ossa sunt corporis burque subsistit. Ossa autem ab usto dicta, propter quod cremarentur ab antiquis; sive, ut alii putant, ab ore, eo quod ibi pateant.
Abbreviated transcription (Latin):
fitiites qͣsi pappant chũ lac fuggĩ. Yinde
pilla uͦ illud breue uñ lac trahit᷑. Uba
dicta. uł qr lacte ub̃ta. uł qr uuida. hu¬
more scilie lactis in more uuaꝵ ple¬
na. Lac uĩ nõis a calore trahit. ꝙͣsit
nat᷑a ex satigiune ꝯmutat᷑. Nam pꝰ
partũ si qͥd sanguinis ñdũ fu̾it ut̾i nu¬
rrim̃to ꝯfũptũ. nat᷑ali meatu fluit in
mãmas. ⁊ eaꝵ uirtute albesce̾ns. lactis
accipit qͥlitatẽ. Sutis ẽ quȩ in corꝑe
pͥma ẽ appellata. q ip̃a corꝑi suꝑposita
incisionẽ pͥma patit᷑. Citis eiĩ gce in¬
cisio di. Id̾e ⁊ pellis. q ext̾nas iniuri
uentos solisq ardores ꝑferat. Pellis mĩ
inox detracta. subacta iaͬ coritin¬
đr. Coriũ aũ ꝑ diriuationẽ caro appel¬
lauit᷑. q eo tegat᷑. S hoc in brutis ani¬
inalibꝰ ꝓpͥum ẽ. Pori corꝑis g̾co noĩe appel¬
lant᷑. qͥ latine ꝓpͥe sprrañta dñr. eo c¬
ꝑ eos uiuificꝰ sp̃c ext̾iꝰ ministret᷑. Ar¬

Expanded text:
s quasi pappant, dum lac sugunt. Proinde pilla vero breve illud unde lac trahitur. Ubera dicta, vel quia lacte uberta, vel quia uvida, humore scilicet lactis in more uvarum plena. Lac vim nominis a colore trahit, quod sit natura ex sanguine commutatur. Nam post partum si quid sanguinis nondum fuerit uteri nutrimento consumptum, naturali meatu fluit in mammas, et earum virtute albescens lactis accipit qualitatem. Cutis est quae in corpore prima est, appellata quod ipsa corpori superposita incisionem prima patiatur: κυτις enim Graece incisio dicitur. Idem et pellis, quod externas iniuriaet ventos solisque ardores perferat. Pellis autem mox detracta: subacta iam corium dicitur. Corium autem per derivationem caro appellavit, quod eo tegatur: sed hoc in brutis animalibus proprium. Pori corporis Graeco nomine appellantur, qui Latine proprie spiramenta dicuntur, eo  eos vivificus spiritus exterius ministretur. Ar
Abbreviated transcription (Latin):
niat̾nũ rememorari. uͥ qͣsi in tenebris
cũ sedebant anteꝗͣ. uenirent ad lucẽ.
Crura dicta qr his currimꝰ .&. gressũ
facimꝰ. St̃ aũ sub genibꝰ usq ad suras.
Tibiȩ uocatȩ qͣsi tube. St̃ enĩ ⁊ longi¬
tudine ⁊ sp̃e similes. Talꝰ dictꝰ a tolo.
aũ sub cruriꝰ ẽ. sub talo calcanei. Ledes
ex g̾ea ȩthimologia nomi sortiti sunt.
bꝰ solo fixi incedt. Pante a planicie
nuincupatę.qr ñ rotundę ut in qua¬
drupedibꝰ. ne stare ñ possit bipes ho¬
mo.s planę atq longiores formate
st̃. ut stabile corpꝰ efficerent. Stͣ aũ
plante ant̾iores partes. quȩ & de mul-¬
tis ossibꝰ ꝯstant. Calcęs pͥma pars plan¬
te.a callo illi nom̃ impositũ. qͦ calcamꝰ
t̾rani. hinc ⁊ calcaneus. Solũ inferior
pars pedis dictũ. qr eo t̾re uestigia im¬
pͥmimꝰ. S ⁊ solũ dr̃ om̃e q aliqͥd susti¬
net. qͣsi solidũ. Unde ⁊ t̾ra solũ q cun-¬

Expanded text:
maternum rememorare, ubi quasi in tenebris maternum rememorare, ubi quasi in tenebris consedebant antequam venirent ad lucem. Crura dicta, quia in his currimus et gressum facimus. Sunt autem sub genibus usque ad suras. Tibiae vocatae quasi tubae. Sunt enim et longitudine et specie similes. Talus dictus a tolo. autem sub crura est, sub talo calcanei. Pedes ex Graeca etymologia nomen sortiti sunt. bus solo fixi incedunt. Plantae a planitie nuncupatae, quia non rotundae, ut in quadrupedibus, ne stare non possit bipes homo, sed planae atque longiores formatae sunt, ut stabile corpus efficerent. Sunt autem plantae anteriores partes, quae etiam de multis ossibus constant. Calcis prima pars plantae: a callo illi nomen inpositum, quo terram calcamus; hinc et calcaneus. Solum inferior pars pedis, dictum quia eo terrae vestigia inprimimus. Sed et solum dicitur omne quod aliquid sustinet, quasi solidum: unde et terra solum, quod cun
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑ eũ meant .i. egerunt᷑ st̾cora. femo¬
ra dicta ft̃. ꝙ ea parte a femina sexꝰ
uiri discrepet. St aũ ab inguinibꝰ
usq ad genua. femina aũ ꝑ diriua¬
tionẽ femoꝵ partes ft̃. quib in equi¬
tando t̾gis equoꝵ adheremꝰ. Uĩ ⁊ p̃¬
liatores olim sub feminib eqͦs ami
sisse dicebant᷑. Coxe qͣsi ꝯiuncti axeᷤ.¬
In ipsis enĩ femora uident᷑. quaꝵ con¬
caua u̾tebra uocant᷑. qr in eis capita
femoꝵ u̾tunt᷑. Suffragines q subtꝰ
frangunt᷑ .i. flectunt᷑. ñ supͣ sic̃ in
brachiis. Genua ft̃ ꝯmissiones femoꝵ
⁊ crurũ ⁊ dicta genua. eo q in ut᷑o
sint genis opposita. Soherent enimi
ibisͥ ⁊ cognata st̃ ocłis lacrimaꝵ in¬
dicib ⁊ miscłiȩ. Nam a genis ge¬
nua dñr. Deniq ꝯplicatũ ginm for¬
mnariq hominẽ. ita ut genua sursũ
sint quibꝰ ocułi formant᷑ ut caui ac
dũ ad genua se ꝓsternunt. statun la¬
criniant᷑. Nolit enĩ eos nat᷑a uterũ

Expanded text:
r eum meant, id est egeruntur, stercora. Femora dicta sunt, quod ea parte a femina sexus viri discrepet. Sunt autem ab inguinibus usque ad genua. Femina autem per derivationem femorum partes sunt, quibus in equitando tergis equorum adhaeremus. Unde et proeliatores ocebantur. Coxae quasi coniunctae axes; ipsis enim femora moventur. Quorum concava vertebra vocantur, quia in eis capita femorum vertuntur. Suffragines, quia subtus franguntur, id est flectuntur, non supra, sicut in brachiis. Genua sunt commissiones femorum et crurum; et dicta genua eo quod in utero sint genis opposita. Cohaerent enim ibi sibi, et cognata sunt oculis, lacrimarum indicibus et misericordiae. Nam a genis genua dicuntur. Denique conplicatum gigni formarique hominem, ita ut genua sursum sint, quibus oculi formantur, ut cavi ac dum ad genua se prosternunt, statim lacrimantur. Voluit enim eos natura uterum
Abbreviated transcription (Latin):
Unde animaliũ ⁊ hominũ corꝑa ꝯcipi¬
unt᷑. hinc ⁊ parentes creatores uocant᷑.
Caro aũ ex .iiiͦiͬ. elem̃tis compacta ẽ.
Nã terra in carne ẽ. aerm anelitu.
humor in sanguine. ignis in calore ui¬
tali. Hũt enĩ in nob̾ elem̃ta suã quȩq
partẽ.quib qͥd debet᷑ compage re-¬
soluta. saro aũ ⁊ corpꝰ diu̾sa sig̾cant.
In carne semꝑ corpꝰ ẽ. ñ semꝑ in cor¬
ꝑe caro. Nã caro ẽ quȩ uiuit. idem

Expanded text:
unde animalium et hominum corpora concipiunde animalium et hominum corpora concipiuntur. Hinc et parentes creatores vocantur. Caro autem ex quattuor elementis conpacta est. Nam terra in carne est, aer in halitu, humor in sanguine, ignis in calore vitali. Habent enim in nobis elementa suam quaeque partem, cuius quid debetur conpage resoluta. Caro autem et corpus diversa significant. In carne semper corpus est, non semper in corpore caro. Nam caro est quae vivit, idem
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝓ eo ꝙ infpire ͭ in corꝑe. Itẽ animũ
ide eẽ ꝙ animã. s anima uitȩ ẽ animꝰ
ꝯsilii. Unde dñt philosophi. &̃ sine a¬
mo uitã manere.& sine m̃te animã
durare. Unde ⁊ amentes. Nã mentẽ
meminit. Unde ⁊ ĩmemores am̃tes.
Quaꝓpt̾ ñ anima.s ꝙ̃ in aĩa excellit
mens uocat᷑. tamꝗͣ. caput eiꝰ uł oculus.
Unde ⁊ ipse ħo scłm ñtem imago dĩ
dr. Ita aũ hȩc omĩa adiuncta ft̃ animȩ.
ut una res sit. ꝓefficientiis enĩ causa¬
rũ. diu̾isa nomina sortita ẽ anima.
Nã ⁊ memoria mens ẽ. unde ⁊ ĩme¬
anima ẽ.dũ uult animꝰ ẽ. dũ scit m̃s
ẽ. dũ recolit memoria ẽ. dũ rectũ ni¬
dicat ratio ẽ. dũ spirat spc̃ ẽ. dũ aliqͥd
sentit. sensus ẽ. Nam inde animꝰ sensꝰ
nom̃ accepit. Corpꝰ dictũ. eo ꝙ corruptũ
ꝑit. Solubile enĩ atq mortale ẽ.&. ali¬
qñ soluendũ. Caro aũ a creando ẽ ap¬
pellata.Crementũ enĩ sem̃ ẽ mascłi.

Expanded text:
uod inspiret in corpore. 11. Item animum idem esse quod animam. Sed anima vitae est, animus consilii. Unde dicunt philosophi etiam sine animo vitam manere, et sine mente animam durare; unde et amentes; nam mentem meminit, 3 unde et immemores amentes. Quapropter non anima, sed quod excellitmens vocatur, tanquam caput ejus vel oculus. Unde et ipse homo secundum mentem imago Dei dicitur. Ita enim haec omnia adjuncta sunt animae, ut una res sit. Pro efficientiis enim causarum diversa nomina sortita est anima. Nam et memoria mens est, unde et immeanima est: dum vult, animus est: dum scit, mens est: dum recolit, memoria est: dum rectum iudicat, ratio est: dum spirat, spiritus est: dum aliquid sentit, sensus est. Nam inde animus sensunomen accepit. Corpus dictum eo quod corruptum perit. Solubile enim atque mortale est, et aliquando solvendum. Caro autem a creando est appellata. Crementum enim semen est masculi,
Abbreviated transcription (Latin):
hibet᷑. Et hoc ẽ illud apd̃ tulhũ.
ficłe publicã iussus senatꝰ dedit. idẽ
dextr̃ã. Unde ⁊ apłs. Dextras mͥ
uocata. qͣsi sine dextra siue ꝙ rem
fieri sinat. A sinendo enĩ sinistra
ẽ nuncupata. Palma ẽ manꝰ expan¬
sis digitis. sic̃ ⁊ ꝯtractis digitis pug¬
tiꝰ. Pugnꝰ aũ a pugillo dictꝰ. siẽ palma
ab spansis palme ramnis. Digiti nun-
ti existunt. Nam hñt in se numer̃
ꝑfectũ. & ordinẽ decentissimũ. Ptimꝰ
pollex uocatꝰ. eo ꝙ int̾ cet̾os polleat uir¬
cute & porestate. Scds index ⁊ saluta¬
ris. seu demonstratmuꝰ. qr eo fere salu¬
tamꝰ uł ostendimꝰ. Terciꝰ impudicus
ꝙ plerũq ꝑ eũ ꝓbriinsectatio expͥ¬
mit᷑. Axtus anularis. eo q in ipso anu¬
lus gerit᷑. ide ⁊ medicinał. q eo trita
colliria a medicis colligunt᷑. Qͥntꝰ au¬
ricularis. ꝓ eo qͥ eo nire̾ scalpimꝰ. Un¬
gulas ex g̾to uocamꝰ. Illi enĩ has oniceis

Expanded text:
hibetur, et hoc est illud apud Tullium: hibetur, et hoc est illud apud Tullium: Fidem publicam jussu senatus dedi, id est, dextravocata quasi sine dextra, sive quod rem fieri sinat. A sinendo enim sinixtra est nuncupata. Palma est manus expansis digitis, sicut contractis pugnus. Pugnus autem a pugillo dictus, sicut palma ab expansis palmae ramis. Digiti nuncuti existunt. Nam habent in se et numerum perfectum et ordinem decentissimum. Primus pollux vocatus, eo quod inter ceteros polleat virtute et potestate. Secundus index et salutaris seu demonstratorius, quia omne fere salutamus vel ostendimus. Tertius inpudicus, quod plerumque per eum probri insectatio exprimitur. Quartus anularis, eo quod in ipso anulus geritur. Idem et medicinalis, quod eo trita collyria a medicis colliguntur. Quintus auricularis, pro eo quod eo aurem scalpimus. Ungulas ex Graeco vocamus: illi enim has ὄνυχας
Abbreviated transcription (Latin):
Nani płr continatiã sepe demonstͣt.
Cicero in ueͬrinis. Pretorẽ tu acerises.
frange ceruices. Humeri dictiqͣsi ar¬
mi ad distinctionẽ hominis. a pecus¬
a a fortitudine noĩata. Bari enĩ g̾ce.
greue. ⁊ forte sig̾cat. In brachiis enĩ
robur existit. In his ft̃ tori .i. muscłi.
⁊ dictitori ꝙ illi uisc̾a torta uideart᷑.
Cubitũ dictũ. qͣ ad cibos sum̃dos in
manꝰ extensio ẽ. Scd̾ni alios cubitꝰ.
ꝙ magis uerũ ẽ. qr g̾ce olenos cubitꝰ
dr. Alȩ sub brachia ft appellatȩ. eo ꝙͣ
ex eis in modũ alaꝵ motꝰ brachioꝵ
ħ ẽ moueant᷑ ora. Nã cillere ẽ moue¬
re. Has qͥdam subhẏrcos uocant. ꝓpt̾
ꝙ in plerisq hõib hircoꝵ fetorẽ red¬
dant. Manꝰ dicta. qͣ sit totiꝰ corꝑis
munꝰ. Ipsa enĩ cibũ oriministrat. ipsa
oꝑat᷑ omĩa atq dispensat. ꝑ eam acci¬
pimꝰ ⁊ damꝰ. Abusiue aũ manꝰ .&. mars
Dext̾a uocat᷑ a dando. ipsa enĩ pignꝰ¬
pacis dat᷑ ipsa ficłi testis atq salutis ad¬

Expanded text:
aliter contumaciam saepe demonstrat. Cic. in Verr.: Praetorem tu accuses, frange cervicem. 62. Humeri dicti, quasi armi ad distinctionem nominis a pecua a fortitudine nominata, βαρὺ enim Graece grave et forte significat. In brachiis enim robur existit. Hi sunt tori, id est, musculi, et dicti tori, quod illic viscera torta videantur. 64. Cubitus dicmanus extensio est; secundum alios cubitus quod magis verum est, quia Graece olenos cubitus dicitur. Alae sub brachiis sunt appellatae, eo quod ex eis in modum alarum motus brachiorum id est moveantur ora; nam cillere est movere. Has quidam subhircos vocant, propter quod in plerisque hominibus hircorum foetorem reddant. Manus dicta, quod sit totius corporis munus. Ipsa enim cibum ori ministrat; ipsa operatur omnia atque dispensat; per eam accipimus et damus. Abusive autem manus etiam ars Dextra vocatpacis datur, ipsa fidei testis atque salutis ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ testam̃to adhiberi solent. sic̃ signa¬
tores ꝙ restam̃tũ signent. Tetricus
mons in sabinis asꝑrimꝰ. Unde ⁊ tͥstes
hoĩes te tricos dñis. Taciturnꝰ ui ra¬
cendo diuturnꝰ. Trutinator exami¬
nator. ex iudicii libra ꝑpendens rec

Expanded text:
solent, sicut signatores, quod testamentum signent. 266. Tetricus, mons in Sabinis asperrimus. Unde et tristes homines tetricos dicimus. Taciturnus, in tacendo diuturnus. 267. Trutinator, examinator, ex judicii libra perpendens; rec