comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
UOLETS aũt exemplum eis dare & humilitatis
& officii statutie diebusi ante uindimiam
lustrabat cellulas monachoꝵ. Quoc
postꝗͣ cognitum est a fribus om̃es ad eus
confluebant: & cõmitati tali duce tircui¬
bant monasteria habentes uiatitu suum:
quia interdu usq ad duomilia hoĩm cone¬
qr egabantur. Sed ꝓcedente tp̃re una quȩb
uilla uicinis monachis as susceptionen
sctoꝵ gaudens cibos offerebat Qxtur aũt
fuerit᷑ in eo studii nullu frẽm qͣuis humue
ꝗuis pauꝑem prȩterire: uł illũd mditio est
ꝙ uadene in desertum cades ad unũ ex disci¬
pulis sius uisendum cũ infinito agmine mo
m templum uenerie congregauerat. Colunt
aũt illam ob luciferu: cuius cultui saracenoꝵ
natio dedita est. Sed E ip̃m oppidu ex ma¬
gna parte semibarbaru est ꝑꝑ locĩ situra
Igitur audito: ꝙ sctus hilarion preteriret
multogni saracenoꝵ arreptos a demone
frequenter sanauerat: gregatim ei cũ uxori¬

Expanded text:
olens autem exemplum eis dare et humilitatis, et officii, statis diebus ante vindemiam lustrabat cellulas monachorum. Quod postquam cognitum est a fratribus, omnes ad eum confluebant: et comitati tali duce, circumibant monasteria, habentes viaticum suum: quia interdum usque ad duo millia hominum congregabantur. Sed et procedente tempore, unaquaeque villa vicinis monachis ad susceptionem sanctorum gaudens cibos offerebat. Quantum autem fuerit in eo studii, ut nullum fratrem quamvis humilem, quamvis pauperem praeteriret, vel illud indicio est, quod vadens in desertum Cades ad unum de discipulis suis visendum, cum infinito agmine monin templum Veneris congregaverat. Colunt autem illam ob Luciferum, cujus cultui Saracenorum natio dedita est. Sed et ipsum oppidum ex magna parte semibarbarum est propter loci situm. Igitur audito quod Sanctus Hilarion praeteriret multos enim Saracenorum arreptos a daemone frequenter curaverat, gregatim ei cum uxori
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ meoꝵ sanguine fusum. uniuersi
qui aderant: intelligebant reuelatum
quiddar ei esse secrẽti. quod nollet confiteri
et nihilominue custo diebant eum ne
ꝓficisceretur. decreuit ergo publica
om̃es uoce contestane nõ cibi se nõ potus
quidpiam sumere: nisi dimitteret. et
post septem diee medie tande relaxatus
uale dicens plurimie cũ infinito agmine
ꝑsequentium uenit uetuliu. sbi suasie

Expanded text:
filiorum meorum sanguinem. Universi filiorum meorum sanguinem. Universi autem qui aderant, intelligebant revelatum ei quiddam esse secreti, quod nollet confiteri; et nihilominus custodiebant eum, ne proficisceretur. Decrevit ergo, publica omnes voce contestans, non cibi se, non potus quidquam sumere, nisi dimitteretur. Et post septem dies, inediae tandem relaxatus, ac valedicens plurimis, cum infinito agmine proseque
Abbreviated transcription (Latin):
pest paucos dies ueniente nuntio antonii dor
abstinentiam. sciãm. humilitatem. Ego nil
ita stupeo q̃ gloriam illu & honore cal¬
care potiusse. Conturrebant Ep̃i. p̃sbiteri
clericoꝵ & monachoꝵ greges. matronae
quoq christianoꝵ grandis temtatio & hinc
inde ex urbibus E agris uulgue ignobile
sed potentes uiri E nobiles iudicẽs ut be¬
nedictum ab eo panem & oleum aciperent
At ille nihil alius nisi soli tudinẽ meditebat᷑
in tantu ut quada die ꝓficisci statuer it
E adducto assello nimis quippe exesue
ieiunii s uix egredi poterat: iter arripere
conaretur. quod cum ꝑgebruisset: quasi
uastitae E iustitium palestinȩ idiceret᷑
plusꝗͣ decem millia hominũ diuersȩ ȩtatie
& sexug ad retinendũ eum congregata
sunt immobilis ille ad preces. E baculo
harenas discuciene lo quebat᷑: fallatem
deum meum nõ fatio. nõ possu uider e
subuersar eccłias: calcata christi altaria.

Expanded text:
post paucos dies veniente nuntio, Antonii dormpost paucos dies veniente nuntio, Antonii dormabstinentiam, scientiam, humilitatem. Ego nihil ita stupeo, quam gloriam illum et honorem calcare potuisse. Concurrebant episcopi, presbyteri, clericorum et monachorum greges, matronarum quoque Christianarum grandis tentatio et hinc inde ex urbibus et agris vulgus ignobile: sed et potentes viri, et judices, ut benedictum ab eo panem, vel oleum acciperent. At ille nihil aliud nisi solitudinem meditabatur, intantum, ut quadam die proficisci statuerit: et adducto asello nimis quippe exesus jejuniis, vix ingredi poterat iter arripere conaretur. 30 Quod cum percrebuisset, et quasi vastitas et justitium Palestinae indiceretur, plus quam decem millia hominum diversae aetatis et sexus ad retinendum eum congregata sunt. Immobilis ille ad preces, et baculo arenas discutiens, loquebatur: Fallacem Dominum meum non faciam; non possum videre subversas ecclesias, calcata Christi altaria,
Abbreviated transcription (Latin):
tium turbasq eoꝵ qui diuersie langoribug: et
ĩmundie spiritibus occupatos ad se deducebant
ita ut oĩum gnͣe hominũ solitudo ꝑ circuitu reple¬
retur: flebat quotidie. E mcrẽdibili desyderio
conuersationis antiquȩ recordabat᷑ interrogatue
aũt a frĩbus quid haberet: cur se conficerẽt :
aiebat. rursum ad seculum redii. & recepi mer¬
cedem meam in uita mea. En om̃ispalestina &
uicinȩ ꝑuincȩ existimant me alicuiue esse monten¬
ti. E ego sub p̃textu monasterii ac dispensatione
a fribug maximeq ab eschio qui miro amore
set lugens biennium. aristenete illa cuius supͣ
fecimus mentionem p̃fecti tunc uxor sed nihil
de habitu prȩfecti habens uenit ad eum uolens
et ad antonium ꝑgere. cui ille flens: uellez ait
ipse quoq ire: si non carcere huiue monasterii
clausus tenerer. E si eundi fructue esset: bidu-¬
um .N. hodie est: ꝙ totue mundus tali parente
orbatus est. Credidit illa de substitit. &

Expanded text:
tium; turbasque eorum, qui diversis languoribus, et tium; turbasque eorum, qui diversis languoribus, et immundis spiritibus occupatos ad se deducebant, ita ut omni genere hominum solitudo per circumitum repleretur, flebat quotidie, et incredibili 29 desiderio conversationis antiquae recordabatur. Interrogatus a fratribus quid haberet, cur se conficeret, ait: Rursum ad saeculum redii, et recepi mercedem meam in vita mea. En homines Palestinae, et vicinae provinciae existimant me alicujus esse momenti; et ego sub praetextu monasterii ad dispensationema fratribus, maxime ab Hesychio, qui miro amore set lugens biennium, Aristaenete illa, cujus supra ecimus mentionem, praefecti tunc uxor, sed nihil de praefecti ambitu habens, venit ad eum, volens etiam ad Antonium pergere. Cui ille flens: Vellem, ait, ipse quoque ire, si non carcere hujus monasterii clausus tenerer, et si eundi fructus esset. Biduum enim hodie est, quod totus mundus tali parente orbatus est. Credidit illa et substitit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tem mortulo suo nimis cautũ timidũq custo¬
dem & pausillum habentẽ numoꝵ ab oculis¬
eius abegerat. qui uolens sibi conciliare senez
frequenter ueniebat ad fres e maxime ad
escium: quo ille uehementissime delecteba¬
tur. quadam igitur die ciceris fascem ui-¬
rentis sicut in herbie erat. detulit quam
cum ad uesperam eschius posuisset in mensa :
exclamauit senex se putorem eius ferre
non posse. Simulq unde esset interroga¬
non sentis inquit putorem teterrimũ  in
cicere fetore auaritiam: Mitte bobus. mitte
brutie aĩalibus & uide an cõmedant. qđ
cum ille iuxta prȩceptum senis i prȩsepi
posuisset: exterriti boues E plus solito
mugiente ruptie uinculis in diuersa fugierũt
Habebat aũt hanc senex gr̃ãm. ut ex odore
corporum uestiũq e eaꝵ reꝵ quas quiş tetige¬
rat: sciret cui demoni uł cui uitio subiaceret.
GIT UR lxiiͦ. uitȩ suȩ anno cernens iam grande
monasterium. de multitudinem frũm secũ habitan-¬

Expanded text:
t hortuli sui nimis cautum timidumque custodem, et pauxillum habere nummorum, ab oculis abegerat. Qui volens sibi reconciliari senem, frequenter veniebat ad fratres, et maxime ad Hesychium, quo ille vehementissime delectabatur. Quadam igitur die ciceris fascem virentis, sicut in herbis erat detulit. Quem cum Hesychius posuisset in mensa ad vesperum, exclamavit senex, se putorem ejus ferre non posse, simulque unde esset roganon sentis, inquit, putorem teterrimum, et in cicere foetere avaritiam? Mitte bubus, mitte brutis animalibus, et vide an comedant. Quod cum ille juxta praeceptum in praesepe posuisset, exterriti boves et plus solito mugientes, ruptis vinculis in diversa fugerunt. Habebat enim senex hanc gratiam, ut ex odore corporum vestiumque, et earum rerum quas quis tetigerat, sciret cui daemoni, vel cui vitio subjaceret.tertio vitae suae anno cernens grande monasterium, et multitudinem fratrum secum habitan
Abbreviated transcription (Latin):
Ut ille uenderet grãm spũe Scti: hic mercaret᷑
Cumq orion flene flens diceret: adcipe. da
pauꝑibus. Ille respondit tu melius potes dis¬
tribuere. qui ꝑ urbes ambulas. et nosti pauperes
ego qui mea reliqui: cur aliena adpetam sꝰ
multis nomen pauperis occasio auaritię est
Misericordiam arte non habet. tlemo melius
arenieiacenti. tioli inquit contristari fili quod
ego offendam deum. & ad te legio reuertetur.
ad ȩdificandum de ora maris cedens totus para¬
lisi dissolutus est. E ab operis sociis delatuş ad sctm
sanug statim ad opus reuersus est. Et littus qđ
palestinȩ ȩgyptoq ꝓtendit᷑ ꝑ naturaꝵ mollena

Expanded text:
ut ille venderet gratiam Spiritus sancti, hic mercaretur? ut ille venderet gratiam Spiritus sancti, hic mercaretur? Cumque Orion flens diceret: Accipe, et da pauperibus; respondit: Tu melius potes tua distribuere, qui per urbes ambulas, et nosti pauperes. EGO QUI MEA reliqui, cur aliena appetam? Multis nomen pauperum, occasio avaritiae est: misericordia vero artem non habet. NEMO MELIUS terra jacenti: Noli, inquit, contristari fili; quodego offendam Deum et ad te legio revertetur. ad aedificandum de ora maris caedens, totus paralysi dissolutus, et ab operis sociis delatus ad sanctum, statim sanus ad opus reversus est? Etenim littus quod Palaestinae Aegyptoque praetenditu
Abbreviated transcription (Latin):
ductus est. manus. ceruix. latera pedes
ferro honerata erant: furorisq seuicae
torui oculi minabant᷑. Cũq de ambular et
sanctus cum frĩbus e de scripturie nescio
quid interpretaret᷑. erupit ille de manibue
m sublime leuauit. Clamor coeptus est. ab
eius tetigit: adprehensoq crine ante pedes¬
suos adduxit. strigens e regione ambae
manus eius: & plantas utroq calcanc pede
turba torquere. cũq ille eiularet. E refle¬
xa ceruice: terram uertice tanget. Domine
inquit iesu solus miserũ : solue captiuu. et
unum de plures uincere tuus est. Rem loquor
mauditam ex uno hõie ore diuersȩ uoces &
quasi confusuȩ ppłi clamor audiebat᷑. Cura¬
tus itaq E hic post nõ multũ tpris cu uxore
& liberis uenit ad monasteriu: plurima qi
gloriam redditurus dona offerenȩ. cui sctus
non legisti. ait: quid gieri. Nud Simon passi
sunt: quoꝵ alter adcepit prȩcium: alter cbtulit

Expanded text:
adductus est. Manus, cervix, latera, pedes adductus est. Manus, cervix, latera, pedes ferro onerati erant, furorisque saevitiam torvi oculi minabantur. Cumque deambularet sanctus cum fratribus, et de Scripturis nescio quid interpretaretur, erupit ille de manibus in sublime levavit. Clamor ortus ab ejus tetigit: apprehensoque crine, ante pedes adduxit: stringens e regione ambas manus ejus, et plantas utroque calcans pede,turba, torquere. Cumque ille ejularet, et reflexa cervice terram vertice tangeret: Domine, inquit, Jesu, solve miserum, solve captivum. Ut unum, ita et plures vincere tuum est. Rem loquor inauditam, ex uno hominis ore diversae voces, et quasi confusus populi clamor audiebatur. Curatus itaque et hic, non post multum temporis cum uxore et liberis venit ad monasterium, plurima, quasi gratiam redditurus, dona afferens. Cui sanctus: Non legisti, inquit, quid Giezi , quid Simon passi sint: quorum alter accepit pretium, alter obtulit:
Abbreviated transcription (Latin):
mus iuuenie noie Mesicas territorio hiero¬
solimȩ tantum sibi aplaudebat uiribuo
ut .xu. modios frumenti diu longeq por¬
taret. et hanc habebat palmas fortitudi¬
nie suȩ ut asinos uinceret. hic afflatus
pessimo demone non catenas nõ compedes
ño el austra hostioꝵ integra paciebatur
Multoꝵ nasum & aures mordicus ampu¬
tauit. hoꝵ pedes. illoꝵ gula fregerat
tantu q sui terrore om̃ibus incusserat: ut
honeratus catenis E funibue in diuersa
nitentiu quasi ferocissimus taurus admo¬
nasterium ꝓtraheretur. quem postꝗͣ fratres
uiderunt ꝑteriti: erat .ti. mirȩ magnitudinis
nunciauerunt pr̃i. ille sicut sedebat᷑. iussit
eum ad se ꝑtrahi de dimitti. solutoq ait.¬
uicem flectens nec aspice̾ contra illum¬
ausus: om̃iq ferocit ate deposita pedes seden¬
tie lambere coepit. admiratus itaq & ex
tortus demon: qui iuuene possederat. septi¬
net: a legione possessus demonũ ad eum

Expanded text:
mus juvenis nomine Marsitas de territorio Jeromus juvenis nomine Marsitas de territorio Jerosolymae, tantum sibi applaudebat in viribus, ut quindecim frumenti modios diu longeque portaret; et hanc haberet palmam fortitudinis suae, si asinos vinceret. Hic affectus pessimo daemone, non catenas, non compedes, non claustra ostiorum integra patiebatur: multorum nasum et aures morsibus amputaverat: horum pedes, illorum crura fregerat. Tantumque sui terrorem omnibus incusserat, ut oneratus catenis et funibus, in diversa nitentium, quasi ferocissimus taurus ad monasterium pertraheretur; quem postquam fratres videre, perterriti erat enim mirae magnitudinis nuntiaverunt patri. Ille sicut sedebat, jussit eum ad se pertrahi, et dimitti. Solutoque: Inclinavicem flectere, nec aspicere 21 contra ausus, omnique ferocitate deposita, pedes coepit sedentis lambere. Adjuratus itaque daemon, et tortus, qui juvenem possederat, septinet, a legione possessus daemonum, ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
lateq perrebuit: certatim ad eum de Siria
& egypto confluebant. Ita ut multi discipuli
chrisni fierent: & se monachos profiterentur
nec dum .ti. tunc monasteria erant in palestina
nec quisꝗͣ monachos ante sctum hilarionem
m siria houerat. Ille primu fundator: et
eruditor huius conuersationie E studii m
hac ꝓuinoa fuit. habebat dñs iesus xp̃e
rimorure urbis egypti: de hoc decem ia
hilarionem: oblataq ei a frĩbug.iam .ti.
multi cu eo monachi erant: om̃e substan¬
tiam expendisse se ait in medicos. Cui
respondit. Si quȩ in medicos ꝑdidisti de¬
disses pauꝑibus curasset te uerue iesus
Cl amante aũt illa E misericordia p̃cante.
expuit in oculos eius: statimq saluatoris
totus obriguit: ita ut nec manus agitare
ergo lestulo cum solu lingua moueret ad
prȩceg: audiuit non priuese posse sanar i.
crederet in iesum & se spederet arti pri-¬
Itnş renunciatuꝵ. credidit. spopondit

Expanded text:
lateque percrebuit, certatim ad eum de Syria lateque percrebuit, certatim ad eum de Syria et Aegypto confluebant: ita ut multi crederent in Christum, et se monachos profiterentur. Necdum enim tunc monasteria erant in Palaestina, nec quisquam monachum 20 ante sanctum Hilarionem in Syria noverat. Ille fundator et eruditor hujus conversationis et studii in hac provincia fuit. Habebat Dominus Jesus in Rhinocorurae urbis Aegypti. De hoc ergo vico,Hilarionem: oblataque ei a fratribus jam enim multi cum eo Monachi erant omnem se substantiam expendisse ait in medicos. Cui respondit: Si quae in medicis perdidisti, dedisses pauperibus, curasset te verus medicus Jesus. Clamante autem illa, et misericordiam deprecante, exspuit in oculos ejus: statimque Salvatoristotus obriguit; ita ut nec manum agitare,ergo in lecto, cum solam linguam moveret ad preces, audit non prius posse sanari, quam crederet in Jesum, et se sponderet arti pristinae renuntiaturum. Credidit, spopondit,
Abbreviated transcription (Latin):
obtestor ꝑ crucẽ eius E sanguine: ut reddas
mihi tres filios meos e glorificetur m urbe
gentilium nõm dñi saluatorie: & ingrediatur
renuente illo ẜ dicente nunꝗͣ se egressum
de cellula: nec habe̾ consuetudine ut nõ modo
ciuitates. sed nec uillam quidem mgrederetur :¬
ꝓstrauit se humi illa. crebro clamitans hilarion
serue christi redde mihi liberos meos. ut quos
Antonium tenuit in ggyptũ: a te seruentur
in Siriam. flebant cuncti qui aderant sed &
ip̃e negans flebat. Quid multa : tton mulier
prius recessit: ꝗͣ ille pollicitus est se post solis
occasum garam introituꝵ. Qui postꝗͣ uenit
singuloꝵ lectulos &̧ ardentia membrã consyde¬
rans muocauit iesum. E o mira uirtus quasi
de tribus fontibus sulor pariter erupit
Eadem hora ad ceperunt cibos lugentẽq mrẽm
cognoscenter & benedicentes sancti manus de¬
osculati sunt. Quod postꝗͣ auditu est & longe

Expanded text:
obtestor per crucem ejus et sanguinem, ut reddas obtestor per crucem ejus et sanguinem, ut reddas mihi tres filios; et glorificetur in urbe Gentilium nomen Domini Salvatoris, et ingrediatur Renuente illo, et dicente, numquam se eggressum de cella, nec habere consuetudinem, ut non modo civitatem, sed ne villulam quidem ingrederetur, prostravit se humi crebro clamitans: Hilarion, serve Christi, redde mihi liberos meos. Quos Antonius tenuit in Aegypto, a te serventur in Syria. Flebant cuncti qui aderant, sed et ipse negans flevit. Quid multa? non prius mulier recessit, quam ille pollicitus est se post solis occasum Gazam introiturum. Quo postquam venit, singulorum lectulos et ardentia membra consignans, invocavit Jesum. Et, o mira virtus! quasi de tribus fontibus sudor pariter erupit: eadem hora acceperunt cibos, lugentemque matrem cognoscentes, et benedicentes Deum, sancti manus deosculati sunt. Quod postquam auditum est, et longe
Abbreviated transcription (Latin):
Q uid rogantem fugis : toli me muliere
aspicere sed miseram. hic sexus genuit sal¬
uatorem. non habent sani opus medico se
qui male habent. Tandem substitit. & post
tantum tpr̃is uisa muliere inter rogauit
causam aduentus eius e fletuu. et postꝗͣ
didicit leuatis ad celum oculis fidere iussit.
euntemq lacrimie prosecutus exacto anno
Aristemate helpidii: quȩ postea p̃fecti
pretorii uxor fuit: ualde nobilig inter
suos & inter christianos nobilior : reuertens
cum marito & tribus liberis ab antonio: gare
siue ob corruptũ aerem. siue ut postea cla¬
ruit ꝑꝑ gloriam hilarionis serui dei enubrito
ululans mater & quasi inter tria filior/
nesciebat. Agnito aũt ꝙ esset quida monachus
in uicina solitudine oblita matronalis pompȩ
tantũ se matrẽ nouerat: uadit cõmitata an
ut asello secens ꝑgeret. ad quem cu uenisset.
prȩcor te ait ꝑ iesum clementissimũ dñm nr̃m

Expanded text:
quid rogantem fugis? Noli mulierem quid rogantem fugis? Noli mulierem aspicere, sed miseram. Hic sexus genuit Salvatorem. Non habent sani opus medico; sed qui male habent . Tandem substitit, et post tantum temporis visa muliere, interrogavit causam adventus ejus ac fletuum. Et postquam didicit, levatis ad coelum oculis, fidere jussit: euntemque lacrymis prosecutus, exacto anno Aristaenete 19 Elpidii, qui postea praefectus praetorio fuit, uxor, valde nobilis inter suos, et inter Christianos nobilior, revertens cum marito et tribus liberis a beato Antonio, sive ob corruptum aerem, sive ut postea claruit propter gloriam Hilarionis servi Dei, hemitritululans mater, et quasi inter tria filiorum nesciebat. Cognito autem quod esset quidam Monachus in vicina solitudine, oblita matronalis pompae tantum se matrem noverat vadit comitata anciut asello sedens pergeret. Ad quem cum pervenisset: Precor te, ait, per Jesum clementissimum Deum nostrum:
Abbreviated transcription (Latin):
mantes habere aliquid quod tollerẽt: uł m
contẽptum sui reputantes fieri. si puer solita¬
rius eoꝵ impetus nõ ꝑtime ste̾t. Itaꝑ inter
mare de paludem a uespere usq ad solie
ortum disturrentes nusꝗͣ locum cubilis eiue
muenire potuerũt. porro clara luce reperto
puero. quasi ꝑ iocũ quid inquiunt facere s si ad¬
latrones uenirent. Quibus ille respondit
nudus latrones nõ timet. et illi certe auit
occidi posses. possum inquit possum: sed ideo la¬
trones non timeo quia mori paratus sum
Tunc admirati eius constantia de fidem
confessi sunt noctis errorẽ: cecatoq oculos
corectiore deinceps uitam pollicentes
fame tam̃ notus om̃ibus ee ꝑ totas palestinȩ
uulgatus urbes: cu interi mulier quȩdam
eleutropolitana cernens despectui se haberi a
ausa est ad beatum hilarionem: et nihil
tale suspicanti repente genibus ꝓuoluta
ignosce necessitati meȩ. Quid auertis oculos:

Expanded text:
mantes habere aliquid quod tollerent, vel in mantes habere aliquid quod tollerent, vel in contemptum sui reputantes fieri, si puer solitarius eorum impetus non pertimesceret. Itaque inter mare et paludem a vespere usque ad solis ortum discurrentes, numquam locum cubilis ejus invenire potuerunt. Porro clara luce reperto puero, quasi per jocum: Quid, inquiunt, faceres, si latrones ad te venirent? Quibus ille respondit: Nudus latrones non timet. Et illi: Certe, aiunt, occidi potes. Possum, inquit, possum: et ideo latrones non timeo, quia mori paratus sum. Tunc admirati constantiam ejus et fidem, confessi sunt noctis errorem, caecatosque oculos, correctiorem deinceps vitam pollicentestantum notus omnibus, et per totas Palaestinae vulgatus urbes, cum interim mulier quaedam Eleutheropolitana cernens despectui se haberi a ausa est ad beatum Hilarionem; et nihil tale suspicanti, repente genibus ejus advoluta: ignosce necessitati meae. Quid avertis oculos?
Abbreviated transcription (Latin):
olus absq oleo in cibo habuit. Senciens aũt
caligare oculos & totum corpus in petigine
& punicea quadam scabredine contrahĩ ad
supiorem ulctum adiecit oculum : sicq usq
ađ sexagesimũ terciu uitȩ suş annu hoc
continenciȩ cucurrit gradu: nil extrinsecus
aut pomoꝵ aut leguminis aut alterius
cuiuslibet rei gustans. Inde cũ se uideret
corpore fatigatum: E ꝓpinquã putaret an¬
ĩminere mortem. a sexagesimo quarto ano
usꝙ ad octogesimũ pane abstinuit incredibili
feruore mentis. Ut eo tpre quasi nouus adce¬
deret ad seruitutem dñi: quo cȩteri solent
remissius uiuere. fiebat autẽ ei de farina
& cõminuto olere sorbiciuncula: cibo & potu
uix quinq uncias adpendentibus. Sicq com¬
plens ordinẽ uitȩ. Nunꝗͣ ante solis occasum
nec in diebus festis. nec in ualidissima ualitu
adhuc in tuguriunculo annos natus decem &
octo. latrones ad eum nocte uenerũt uł exti¬

Expanded text:
olus absque oleo in cibo habuit. Sentiens autem olus absque oleo in cibo habuit. Sentiens autem caligare oculos suos, et totum corpus impetigine et pumicea quadam scabredine contrahi, ad superiorem victum adjecit oleum: et usque ad sexagesimum tertium vitae suae annum hoc continentiae cucurrit gradum, nihil extrinsecus aut pomorum, aut leguminis, aut cujuslibet rei gustans. Inde cum se videret corpore defatigatum, et propinquam putaret imminere mortem, a sexagesimo quarto anno usque ad octogesimum 18 pane abstinuit, incredibili fervore mentis, ut eo tempore quasi novus accederet ad servitutem Domini, quo caeteri solent remissius vivere. Fiebat autem ei de farina et comminuto olere sorbitiuncula, cibo et potu vix quinque uncias appendentibus: sicque complens ordinem vitae, numquam ante solis occasum, nec in diebus festis, nec in gravissima valetudiadhuc in tuguriolo annos natus decem et octo, latrones ad eum nocte venerunt, vel aesti
Abbreviated transcription (Latin):
latitũdine pedum quinq. hȩc est statura
sua humiliore: porro longitudine paulo am¬
pliore ꝗ̃ eius corpusculu paciebat᷑ ut sepulcrũ
potiusqͣ domu crederes. Capillu semel in anno
pasce die totondit. Suꝑ nudam humũ stratuq
uinceum usq ad mortẽm cubitauit. Sagu quo
semel fuerat indutus. nunꝗͣ lauans & suꝑfluũ
esse dicens munditias in cilitio querere. tlec
mutauit alteram tunicam nisi cu prior peni.¬
tus sassa est. Scripturas qͦ sctas memoriter
retinens: post orationes & psalmos quasi deo
pñte rectabat. Et quia longum est ꝑ diuersa
dam breui ante lectoris oculos. uita eius
pariter exponens deinceps ad narrandi or¬
dinem regrediar. A iugesimo septimo usq¬
ad trigesimum herbis agrestibus. & uirgultoꝵ
quorundam radicibus crudis substentatus est
a trigesimo primo usq ad trigesimum quintũ
sex uncias ordeacei panis E coctum modice

Expanded text:
altitudine pedum quinque, hoc est statuta altitudine pedum quinque, hoc est statuta sua humiliore, porro longitudine paulo ampliore quam ejus corpusculum patiebatur, ut sepulcrum potius quam domum crederes. Capillos semel in anno Paschae dijunceum usque ad mortem cubitavit. Saccum quo semel fuerat indutus, numquam lavans: et SUPERFLUUM ESSE dicens munditias in cilicio quaerere. Nec mutavit alteram tunicam, nisi cum prior penitus scissa esset. Scripturas quoque sanctas memoriter tenens, post orationes et psalmos quasi Deo praesente recitabat. Et quia longum est per diversa dam breviter ante lectoris oculos, Vitam ejus pariter exponens; et deinceps ad narrandi ordinem regrediar. 11. Viad tricesimum, herbis agrestibus, et virgultorum quorumdam radicibus crudis sustentatus est. A tricesimo autem primo usque ad tricesimum quintum, sex uncias hordeacei panis, et coctum modice
Abbreviated transcription (Latin):
curibus. & ii in equis nos aũt in nõie dei
sunt R uanȩ & die noctuq uariȩ demonũ
isidiae & si om̃es narrare uelim modũ
excedam uoluminis. Quot illi nudȩ muli¬
eres cubanti.Quot esurienti largissime
adparuere dapes: interdum orantẽ Lu¬
puc ululans E uulpecula gemens transiliuit
psalentiq gladiatoꝵ pugna spectaculute
prebuit E unus quasi interfectus. E ante
Orabat semel fixo in terra capite. et ut
natura fert hõium abducta ab or̃one mens¬
nescio quid aliud cogitabat. Insiluit dorso eius
festinus agitator : E latera caltilius. ceruitem
flagello uerberans. heus inquit cur dormitas:¬
& cachinans desuser si defueret an ordeum
uellet susciꝑe scisitebatur. IITUR a
sexto decimo usq ad ugesimim etatis suȩ an¬
num estus ⁊ pluuias breui tuguriuntulo de¬
clinauit. quod iunco & carice texerat
extructa deinceps breui cellula quȩ usq
hodie ꝑmanet: altitudine pedu quattuor:

Expanded text:
curribus, et hi in equis: nos acurribus, et hi in equis: nos as, et die noctuque variae daemonum insidiae: quas si omnes narrare velim, modum excedam voluminis. Quoties illi nudae mulieres cubanti, quoties esurienti largissimae apparuere dapes? Interdum orantem lupus ululans, et vulpecula ganniens transilivit, psallentique gladiatorum pugna spectaculum praebuit: et unus quasi interfectus, et ante . 8. Oravit  Ms. orabat semel fixo in terram capite, 17 et ut natura fert hominum, abducta ab ornescio quid aliud cogitabat: insiliit dorso eius festinus gladiator et latera calcibus, ceruicem flagello uerberans: Eia — inquit — cur dormitas? Cachinnansque desuper, si defecisset, an ordeum uellet accipere, sciscitabatur. Dixeramo usque ad vigesimum aetatis suae annum, aestus et pluvias brevis tuguriunculo declinavit, quod junco et carice texerat. Structa deinceps brevi cellula, quae usque hodie permanet, latitudine pedum quatuor,
Abbreviated transcription (Latin):
dũu uł quatriduu deficiente aĩa substen¬
tabat. Grans frequent E psaleng. et
rastro humũ fodiens: ut ieuiniorũ laborẽ
labor operis duplicaret plerunq fissellas
iunto texens emulabat᷑ monachoꝵ egypti
disciplinam. E apostuli snĩam dicentis
Q ui nõ oꝑatur ñõ manducet
atenuatus E in tantũ exhausto corpore. ut
ossibus uix hereret : quadam nocte infantũ
coepit audire uagitus balatus pecudum
ꝓrsus uarioꝵ portenta uocu: ut ante
num ludibria E ꝓuolutus genibus christi
crucem signauit in fronte taliq armatu¬
fortius p̃liabatur quoda modo uidere desy¬
derans: quos horrebat audire. et solicitus
oculis huc illucq circũ spiciens : cum interim
ex improuiso splendente luna ceruit reddaz
feruentibus equis suꝑ se irruere. cumq melã¬
masset iesum ante oculos eius repentino terrȩ
hiatu pompa om̃is absorta est. Tunc ille
equu et sessorem deiecit in mare. A ii in

Expanded text:
duum vel quatriduum deficientem animam sustenduum vel quatriduum deficientem animam sustentabat, orans frequenter et psallens, et rastro humum fodiens; ut jejuniorum laborem labor operis duplicaret. Simulque fiscellas junco texens, aemulabatur Aegyptisciplinam, et Apostoli sententiam, dicentis: Qui autem non operatur, non manducet : sic attenuatus, et in tantum exeso corpore, ut ossibus vix haereret. 6. Quadam nocte, infantum cepit audire vagitus, balatus pecorum, rursus variarum portenta vocum, ut ante num ludibria; et provolutus genibus, Christi crucem signavit in fronte: talique armatufortius praeliabatur; quodammodo videre desiderans, quos horrebat audire, et sollicitis oculis huc illucque circumspiciens. Cum interim ex improviso, splendente luna, cernit rhedam ferventibus equis super se irruere: cumque inclamasset Jesum, ante oculos ejus repentino terrae hiatu, pompa omnis absorpta est. Tunc ille ait: Equum et ascensorem projecit in mare . Et, Hi in
Abbreviated transcription (Latin):
ependutẽ quem̃ illi beatus antonius profi¬
ascenti dederat sagũ ꝑ rusticũ. inter
mare & paludem uasta & terribili solitu¬
dine fruebat᷑ quindecim tantũ carica
post solig occasum edens. et quia regio
Latrociniis in famis erat: nullusq in eode
Quo se uerteret: qui gloriebatur ante
dicens. In cęlum ascendam supra sydera
cgli ponam tronum meũ. ero similie altissi¬
mo. cernebat se uinci a puero. E priue
pubescenti corpori solita uoluptatu inten¬
dia suggerebat. Cogebatur Trunculus ip̃e
cogitare: quod nesciebat. & eius rei pom
pam uoluebat: cuius exꝑimenta nõ nouerat
fratus itaq sibi & pectus pugnis uerberang
quasi cogitationes cesione manus possit
excludere. Ego te inquit aselle façiam
ut nõ calcitreg. nec te ordeo alam sed pa-¬
Leis fame conficiam d siti. graui hone¬
rabo pondere. ꝑ ȩstus incalcabo & frigora
Ut cibum potius ꝗͣ Lasciuiam cogites. Ner¬
baꝵ ergo succo E paucis caricis post tri¬

Expanded text:
ependyten, quem illi beatus Antonius proficiscenti dederat, sagumque rusticum, inter mare et paludem, vasta et terribili solitudine fruebatur, quindecim tantum caricas post solis occasum comedens. Et quia regio latrociniis infamis erat, numquam in eodem lquo se verteret? Qui gloriabatur ante, dicens: In coelum ascendam, super sidera coeli ponam thronum meum, et ero similis Altissimo , cernebat se vinci a puero, et priuspubescenti corpori solita voluptatum incendia suggerebat. Cogebatur tirunculus Christi cogitare quod nesciebat, et ejus rei animo pompam volvere, cujus experimenta non noverat. Iratus itaque sibi, et pectus pugnis verberans quasi cogitationes caede manus posset excludere: Ego, inquit, aselle, faciam, ut non calcitres: nec te hordeo alam, sed paleis. Fame te conficiam et siti; gravi onerabo pondere; per aestus indagabo et frigora, ut cibum potius quam lasciviam cogites. Herbarum ergo succo et paucis caricis post tri
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat gloriam. ut beatus qͦ antonius audiens
conuersationem eius scriberet ei: libenterq
eius epistulas sumeret. ac si ꝗͣdo de siriȩ ꝑtibus
ad se languentes ꝑexissent. diceret eis. quare
uos tam longe uexare uoluistis: cu haberetis
filiu ibi meum hilarionem: Ex emplo itaque
eius ꝑ totam palestina ĩnumerabilia monaste¬
ria esse coeperunt. et om̃es ad eum monachi
certatim currere. quod ille cernens laudabat
dñi gram. & ad ꝑfectu aĩȩ singulos hortabatur
dicens prȩterite figura huius mundi: E illam

Expanded text:
 fuerat elevatus gloriam, ut beatus quoque Antonius audiens conversationem ejus, scriberet ei, libenterque ejus epistolas sumeret. Et si quando de Syriae partibus ad se languentes perrexissent, diceret eis: Quare vos tam longe vexare voluistis, cum habeatis ibi filium meum Hilarionem? Exemplo itaque ejus per totam Palaestinam innumerabilia monasteria esse coeperunt, et omnes ad eum Monachi certatim currere. Quod  Al. Quos ille cernens, laudabat Domini gratiam; et ad profectum animae singulos cohortabatur, dicens: Praeterire figuram hujus mundi; et illam
Abbreviated transcription (Latin):
non ipsi fatiunt. Cȩtera iam dei sunt oĩa
salicet conceptus iste d corporig infor ma¬
tio & inspiratio aĩȩ: & partug incolumie.
& quȩtũq deinceps ad hoĩem conseruandũ
ualent. Illius munus est: ꝙ spiramus: ꝙ
uiuimus: ꝙ uigemue. Nlam preterꝗ ipsiue
bñficiis incolumes sumus corpore: d ꝙ
uictum nobis ex uariis rebus subministrat
Sapĩam ꝙ homini tribuit: quam terrenus
pater. nullo modo dare põt. Ideoq & de sa¬
pientibus stulti: E de stultis sapientes sȩpe
hascuntur: quod quidem fato ac syderibus
adsignant. Sed non est nunc locus de fato
dasserendi. Hoc dicere satis est: ꝙ etiam si
astra efficientiam rert continent nihilomi.¬
nus a deo om̃ia fieri. qui astra ip̃a E fecit
E ordinauit. Inepti ergo qui hanc potentiam deo
detrahunt. E oꝑibus eius adtribiunt. Hoc ergo
dei munere cȩlesti atq p̃claro: ut utamur i
nr̃a uoluit esse potestate. Noc .ti. concesso ip̃m

Expanded text:
non ipsi faciunt. cetera iam dei sunt omnia, non ipsi faciunt. cetera iam dei sunt omnia, scilicet conceptus ipse et corporis informatio et inspiratio animae et partus incolumis et quaecumque deinceps ad hominem conseruandum ualent: illius munus est quod spiramus, quod uiuimus, quod uigemus. nam praeter quod ipsius beneficio incolumes sumus corpore et quod uictum nobis ei uariis rebus subministrat, sapientiam quoque homini tribuit, quam terrenus pater dare nullo modo potest. ideoque et de sapientibus stulti et de stultis sapientes saepe nascuntur: quod quidam fato ac sideribus adsignant. sed non est nunc locus de fato disserendi, hoc dicere satis est, quod etiamsi astra efficientiam rerum continent, nihilo minus a deo fieri omnia, qui astra ipsa et fecit et ordinauit. inepti ergo qui hanc potentiam deo detrahunt et operibus eius attribuunt. hoc igitur dei munere caelesti atque praeclaro an utamur in nostra esse uoluit potestate: hoc enim concesso ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
corporibus nasci potest: qm̃ confert᷑ aliquid
ex utroq. de animig aĩa non põt. Quia ex
re tenui & incomprehensibili nihil põt dece¬
dere. Itaq serendaꝵ aĩaꝵ ratio uni ac
soli deo subiacet. Deniq cę̧lesti sumug om̃s
semine oriundi. Om̃ibus idem ille pater est
Ut ait Lucretius. Nam de mortalibus
non põt: quitꝗͣ nisi mortale generari. tlec
putari pater debet: qui trañsfudisse aut
inspirasse aĩam de suo nullo modo sentit.
Net si sentit: ꝗͣdo tam̃ aut quomodo id fiat
habeat aĩo comprehensum. Ex quo ad paret
nõ a parentibus dari aĩas: sed ab uno. eoclẽq
oium deo p̃re: qui legem rationẽq nascendi
tenet sollis: siquide solus efficit tlam ter¬
reni parentig nihil est: nisi ut humorem
corporis: in quo est materia nascendi cũ
sensum uoluptatis emictat uł recipiat: uł¬
citra hoc opue homo resistit: nec amplius
quicꝗͣ põt. Ideo nasci sibi filios optant: quia

Expanded text:
corporibus nasci potest, quoniam confertur aliquid corporibus nasci potest, quoniam confertur aliquid ex utroque. de animis anima non potest, quia ex re tenui et inconprehensibili nihil potest decedere. itaque serendarum animarum ratio uni ac soli deo subiacet: denique caelesti sumus omnes semine oriundi, omnibus ille idem pater est, ut ait Lucretius. nam de mortalibus non potest quicquam nisi mortale generari. nec putari pater debet qui transfudisse <se> aut inspirasse animam de sua nullo modo sentit, nec si sentiat, quando tamen aut quomodo id fiat habet animo conprehensum. ex quo apparet non a parentibus dari animas, sed ab uno eodemque omnium deo patre, qui legem rationemque nascendi tenet solus, siquidem solus efficit. nam terreni parentis nihil est nisi ut umorem corporis in quo est materia nascendi, cum sensu uoluptatis emittat uel recipiat: citra hoc opus homo resistit nec amplius quicquam potest, et ideo nasci sibi filios optant, quia
Abbreviated transcription (Latin):
aut uigilare ip̃m necesse erit aut ppetua
morte sopiri. Dormiendi ergo cauia tributa
adeo ratio somniandi & quidem in cõmune
uniuersis animantibus: sed illud hõi precipus
ꝙ cũ eã rationẽ deus quietis causa daret.
facultatem sibi reliquid docendi hominem
futura ꝑ somniu. Nlam & historiȩ sepe testan¬
tur extitisse somnia: quoꝵ presenc & admi¬
rabilis fuerit euentus E responsa uatum
nr̃oꝵ ex parte somnii constiterũt : quare
nec semꝑ uera sunt: neq semꝑ falsa. uirgilio
teste: qui duas portag uoluit esse somnior/
ded quȩ falsa sunt dormiendi causa uident᷑
que uera ĩmittuntur a deo: ut ĩminens bonũ
aut malum hac reuelatione discamus
¶LUD quoq uenire in questionem potest
utrũ ne anima ex pr̃e an potiue ex matre
an uõ ex utroq generetur. Sed ego id meo
uire ab ancipiti uindico. Nihil .Ni. ex hie
rebue uerum est: quia neq ex utroq neq
ex alterutro serunt᷑ aĩȩ. Corpug .ti. ex

Expanded text:
aut uigilare illam necesse erit aut perpetua aut uigilare illam necesse erit aut perpetua morte sopiri. dormiendi eigo causa tributa est a deo ratio somniandi et quidem in commune uniuersis animantibus, sed illud homini praecipue, quod cum eam rationem deus quietis causa daret, facultatem sibi reliquit docendi hominem futura per somnium. nam et historiae saepe testantur extitisse somnia quorum praesens et admirabilis fuerit euentus, et responsa uatum nostrorum ex parte somniis constiterunt. quare neque semper uera sunt neque semper falsa, Vergilio teste, qui duas portas esse uoluit somniorum. sed quae falsa sunt, dormiendi causa uidentur, quae uera, inmittuntur a deo, ut imminens bonum aut malum hac reuelatione discamus. Illud quoque uenire in quaestionem potest, utrumne anima ex patre an potius ex matre an uero ex utroque generetur. sed ego id meo iure ab ancipiti uindico. nihil enim ex his tribus uerum est, quia neque ex utroque neque ex alterutro seruntur animae. corpus enim ex
Abbreviated transcription (Latin):
nibus occupat᷑a teneat᷑. Latet aũt mens
oppressa somno. tanꝗͣ ignis obducto cinere
sopitus: quem si paululũ cõmoueris: rur.¬
sus ardesat: & qiͣ euigilat. Auocat᷑ ergo
simulacrie donec membra sopore irrigata
uegetent᷑. Corpus .ti. uigilante sensu licet
iac̾et ĩ mobile tam̃ nõ est quietũ: quia fla¬
grat in eo sensus E iubrat e flaminat
E artus om̃es ad se adstrictos tenet. Sed
postꝗͣ men ad contemplandas imagines ad
intentionẽ traducta est tunc demũ corpus
om̃e resoluit᷑ in quietem. Traducit᷑ aũt meng
cogitatione cȩca: cu cogentibus tenebrie
secum tantũmodo esse coeperit: du intenta
est in ea de quibue cogitat: repente somnuç
obrepit: E m speties proximas sensim co-
Deinde ꝓcedit ulterius: & sibi aduocamenta
muenit: ne saluberrimã quietem corporie
interrumpat. Nam ut mens ꝑ diem ueris
uisionibus auocat᷑. ne obdormiat: ita falsis
ne exatetur. Nam si nullas imagines cernat.

Expanded text:
nibus occupata teneatur. latet autem mens nibus occupata teneatur. latet autem mens oppressa somno tamquam ignis obducto cinere sopitus: quem si paululum commoueris, rursus ardescit et quasi euigilat. auocatur ergo simulacris, donec membra sopore inrigata uegetetur: corpus enim uigilante sensu, licet iaceat inmobile, tamen non est quietum, quia flagrat in eo sensus et uibrat ut flamma et artus omnes ad se adstrictos tenet. sed postquam mens ad contemplandas imagines ab intentione traducta est, tunc demum corpus omne resoluitur in quietem. traducitur autem mens cogitatione caeca, cum cogentibus tenebris secum tantummodo esse coeperit. dum intenta est in ea de quibus cogitat, repente somnus obrepit et in species proximas sensim cogideinde procedit ulterius et sibi auocamenta inuenit, ne saluberrimam quietem corporis interrumpat. nam sicut mens per diem ueris uisionibus auocatur, ne obdormiat, ita <per noctem; falsis, ne excitetur: nam si nullas imagines cernat,
Abbreviated transcription (Latin):
E animue. An uõ alius sit illud quo uiui¬
mus: alud aut quo sentimus & sapimue
Non desunt argumenta in utrãq partem.
qui.N. unũ esse dicunt. hanc ratione sequun¬
tur: ꝙ neq uiui sine sensu possit: nec sen¬
tiri sine uita. Ideoq non posse esse diuersu
id quod nõ potest separari. Sed quicꝗd est
illud & uiuendi offitiũ & sencendi habet
rationem. Idairco animũ & aĩam idiferent
adpellant duo epicuri poetȩ. Qui aũt dicũt
esse diuersa: Sic argumentant᷑. Ex eo posse
intelligi aliud esse mentem: aliud esse aĩam
quia mcolumi aĩa mene possit extingui : quod
accidere solet insanis. Item ꝙ aĩa morte so¬
piatur. animus somno de quidem sic ut non
tantũ qđ faciat: aut ubi sit ignoret: sed ẽt
reꝵ falsaꝵ contemplatione fallat᷑:. Quod
ipsum quo modo fiat nõ potest peruideri :
tur fiat potest. Nam requiescere nullo
pacto possumus: nisi mens uisionũ imagi¬

Expanded text:
et animus an uero aliud sit illud quo uiuiet animus an uero aliud sit illud quo uiuimus. aliud autem quo sentimus et sapimus. non desunt argumenta in utramque partem. qui unum esse dicunt. hanc . rationem secuntur, quod neque uiui sine sensu possit nec sentiri sine uita, ideoque non posse esse diuersum id quod separari non potest, sed quidquid est illud, et uiuendi officium et sentiendi habere rationem. idcirco animum et animam indifferenter appellant duo Epicurei poetae. qui autem dicunt esse diuersa, sic argumentantur: ex eo posse intellegi aliud esse mentem, aliud animam, quia incolumi anima mens possit extingui, quod accidere soleat insanis, item quod anima morte sopiatur, animus somno et quidem sic, ut non tantum quid faciat aut ubi sit ignoret, sed etiam rerum falsarum contemplatione fallatur. quod ipsum quomodo fiat non potest peruideri, cur fiat potest. nam requiescere nullo pacto possumus, nisi mens uisionum imagi
Abbreviated transcription (Latin):
Anima ergo nõ est aer ore conceptus. Quia
multo priue gignitur aĩa ꝗͣ concipi aer
ore possit. tlon .ii. post partum insinuat
in corpug: ut quibue dam phiȩ uidetur : 
post conceptum ꝓtinus: cum foetum in utero
necessitas diuina formauit. Quia a deo ui¬
uit intra uiscera genitricis: ut E incremen¬
to augeatur & crebrie pulsibus gestiat
emicare. Deniq abortiuu fieri necesse est
si fuerit animal intus extinctu. Cȩterae
diffinitionis partes eo spectant ut illis
nouem mensibue: quibus in utero fuimus
mortui fuisse uideamur. Nulla ergo ex
his tribus uera sñĩa est tiec tam̃ in tan¬
tum falsos esse dicendum est: qui haec
senserunt: ut omnino nihil dixerint
tiam &e sanguine simul e calore Espiritu
uiuimue. Sed cum constat anima in corpore.
his om̃ibus adunatis non expresserunt pro¬
prie quid esset. quia nõ tam potest exprimi
uideri. SEQUITURalia et ipsa
mextricabilie questio: idem ne sit anima

Expanded text:
anima ergo non est aer ore conceptus, quia anima ergo non est aer ore conceptus, quia multo prius gignitur anima quam concipi aer ore possit. non enim post partum insinuatur in corpus, ut quibusdam philosophis uidetur, sed post conceptum protinus; cum fetum in utero necessitas diuina formauit, quia adeo uiuit intra. uiscera genetricis, ut et incremento augeatur et crebris pulsibus gestiat emicare. denique abortum fieri necesse est, si fuerit animal intus extinctum. ceterae definitionis partes eo spectant, ut illis nouem mensibus quibus in utero fuimus, -mortui fuisse uideamur. nulla ergo ex his tribus uera sententia est. nec tamen in tantum falsos esse dicendum est qui haec senserunt, ut omnino nihil dixerint: nam et sanguine simul et calore et spiritu uiuimus. sed cum constet anima in corpore his omnibus adunatis, non expresserunt proprie quid esset, quia tam non potest exprimi quam uideri. Sequitur alia et ipsa inextricabilis quaestio, idemne sit anima
Abbreviated transcription (Latin):
lumini: quȩ nõ ipsa sit sanguis. sed humore
sanguinie alitur. Ut lumen oleo. Qui aũt
ignem put auerunt: hoc usi sunt argu¬
mento: ꝙ pñte anima corpus caleat: rece¬
dente frigescat. Sed ignie & sensu indiget
E iudetur e tactu comburit. anima uõ et
sensu aucta est E uideri nõ põt & non
adurit. Unde ad paret animam nescio ꝗd
esse deo simile. At illi qui uentũ esse pu-¬
tant hoc fallunt: ꝙ ex aere spiritũ du¬
centes uiuere uidemur. Uarro itaq diffi¬
niuit. anima est aer conceptus ore de¬
feruefactus in pulmone temꝑatue m
corde: diffusus in corpue. Hȩt apertissi¬
me falsa sunt. Neq .i. tam obscuram
nobie huiusmodi reꝵ dico esse rationem
ut ne hoc quide intelligamue quid ueru
esse nõ possit. Aut si mihi quie dixerit
eneum esse celum uł uitreli ut empedo-¬
cles ait aerem glaciatũ: statim ne assen.¬
tiam: qui cglum ex qua materia sit igno¬
rem: Sicut.ti. hoc nescio: ita illud sciõ

Expanded text:
lumini, quae non ipsa sit sanguis, sed umore lumini, quae non ipsa sit sanguis, sed umore sanguinis alatur ut lumen oleo. qui autem ignem putauerunt, hoc usi sunt argumento, quod praesente anima corpus caleat, recedente frigescat. sed ignis et sensu indiget et uidetur et tactu conburit, anima uero et sensu aucta est et uideri non potest et non adurit. unde apparet animam nescio quid esse deo simile. at illi qui uentum putant, hoc falluntur, quod ex aere spiritum ducentes uiuere uidemur. Varro ita definit: anima est aer conceptus ore, deferuefactus in pulmone, temperatus in corde, diffusus in corpus. haec apertissime falsa sunt. neque enim tam obscuram nobis huiusmodi rerum dico esse rationem, ut ne hoc quidem intellegamus, quid uerum esse non possit. an si mihi quispiam dixerit aeneum esse caelum aut uitreum aut, ut Empedocles ait, aerem glaciatum, statimne adsentiar, quia caelum ex qua materia sit ignorem? sicut enim hoc nescio, ita illud scio.
Abbreviated transcription (Latin):
digitoꝵ muti atq mertes iacent. Sedͭ
ni mirum pulsandus ille manu fuit: ut ali¬
q̃do sentiret: quia menȩ eiuę ex membrig¬
cius male compacta torpebat.
SUPER ESTde anima dicere ꝗͣ qͣ percipi
cius ratio E natura nõ possit. Nec ideo
tam̃ ĩmortalem esse anima nõ intelligamꝰ
uideri aut tangi potest: eternum sit necesse
est. Quid aũt sit anima nũdum int̾ pħos
conuenit: nec unꝗͣ forte conueniet. Alii
sanguinem esse dixerant. alii ignem. alii
uentum: unde aĩa uł animus nõm accepit
tam̃ quisꝗͣ dixisse aliquid uidetur. tion
.N. si anim̾a sanguine aut ꝑ uulnus effuso
aut febrium calore consumpto uidetur
extingui: continuo in materia sanguinis
animę ratio ponenda est. ueluti si ueniat
in questionẽ. Lumen: quo utimur. quid
sit: E respondeatur oleum esse: quonia
consumpto illo lumen extinguit. cum sint
utiq diuersa: sed alterum sit alterius ali¬
mentum. uidet᷑ ergo anima similie esse

Expanded text:
digitorum muti atque inertes iacent. sed digitorum muti atque inertes iacent. sed nimirum pulsandus ille manu fuit, ut aliquando sentiret, quia mens eius ex membris male conpacta torpebat. \'Superest de anima dicere, quamquam percipi ratio eius et natura non possit. nec ideo tamen inmortalem esse animam non intellegimusuideri aut tangi potest, aeternum sit necesse est. quid autem sit anima nondum inter philosophos conuenit nec umquam fortasse conueniet. alii sanguinem esse dixerunt, alii ignem, alii uentum, unde anima uel animus nomen accepit, tamen quisquam dixisse aliquid uidetur. non enim si anima sanguine aut per uulnus effuso aut febrium calore consumpto uidetur extingui, continuo in materia sanguinis animae ratio ponenda est, ueluti si ueniat in quaestionem lumen quo utimur, quid sit, et respondeatur oleum esse, quoniam consumpto illo lumen extinguitur, cum sint utique diuersa, sed alterum sit alterius alimentum. uidetur ergo anima similis esse
Abbreviated transcription (Latin):
animũ simili ratione constare in homine q̃ &
concors modulatro constat in fidibus: scilitet
ut singularũ corporis partium firma coni¬
iunctio membroꝵq omniu consentiens in
unum uigor motum illum sensibilem faciat:
animũq concĩnet: sicut nerui bene intenti
conspirantem sonum: & sicut in fidibus cũ
aliquid aut incorruptũ aut relaxatum est
omnis ratio canendi uexatur & soluitur: ita
m corpore cũ parc aliqua membroꝵ duxe¬
rit uitium : destrui uniuersa: corruptisq
omnibuc atq turbatie occidere sensum.
eamq mortem uocari. Uerũ ille si ꝗcꝗͣ
mentis habuisset: nunꝗͣ harmonia de ft¬
dibus ad hoĩem transtulisset. Non .ti. caneͣ
sua sponte fides possunt: ut sit ulla in
his comparatio ac similitudo uiuentis
Animus aũt sua sponte E cogitat d̃ mo¬
uetur : ꝙ siquid m nobis esset harmoniae
simile ictu moueret᷑ externo: sicut nerui
manibus: qui sine tractu artificie pulsuq

Expanded text:
animum simili ratione constare in homine qua animum simili ratione constare in homine qua concors modulatio constat in fidibus, scilicet ut singularum corporis partium firma coniunctio membrorumque omnium consentiens in unum uigor motum illum sensibilem faciat animumque concinnet sicut nerui bene intenti conspirantem sonum: et sicut in fidibus cum aliquid aut interruptum aut relaxatum est, omnis canendi ratio turbatur et soluitur, ita in corpore cum pars aliqua membrorum duxerit uitium, destrui uniuersa corruptisque omnibus atque turbatis occidere sensum eamque mortem uocari. uerum ille si quicquam mentis habuisset, numquam harmoniam de fidibus ad hominem transtulisset. non enim canere sua sponte fides possunt, ut sit ulla in his conparatio ac similitudo uiuentis, animus autem sua sponte et cogitat et mouetur. quod si quid in nobis esset harmoniae simile, ictu moueretur externo sicut nerui manibus, qui sine tractatu artificis pulsuque