comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hr̾dũdditio obligationis inmu-¬
tatur. Et iõ si diuisionem res ꝓ¬
ꝓmissoris singimu isdłidũ tenẽ¬
tur. S quo casu unus ex hr̃oib
solidũ p̾ait̾it. petitionem habe¬
bit aqus hr̃re. famine hertiscũ¬
de iuditio. ex quo quidem actid̾e

Expanded text:
heredem condicio obligationis immutatur. et ideo si diuisionem res ppromissoris singuli in solidum tenentur: sed quo casu unus ex heredibus solidum praestiterit, repetitionem habebit a coherede familiae erciscundae iudicio. ex quo quid
Abbreviated transcription (Latin):
ñ recipiunt. ut in is que natu¬
ra ꝯmisionem non ad mittunt.
uetuti cũ mã iter actum stipi¬
lamu: quedam partis quidem
dationen natura reciptunt.
sed nisi tota deptur. Ripulatigig
stipulor. aut lancem. aut qd̾¬
lilet nas. Nam si stichi pariͥso¬
luta sit: non dũ in nulla ꝑte
stipulationis lib̾atio nata est.
S aut statim repeti potest. au¬

Expanded text:
non recipiunt, ut in his, quae natura diuisionem non admittunt, ueluti cum uiam iter actum stipulamur: quaedam partis quidem dationem natura recipiunt, sed nisi tota dantur, stipulationi stipulor aut lancem aut quodlibet uas: nam si Stichi pars soluta sit, nondum in ulla parte stipulationis liberatio nata est, sed aut statim repeti potest au
Abbreviated transcription (Latin):
łmnens hetes sinigim insolidũ
habeant actiones. S quidamh̃
casu extingni stipilationẽ pn¬
tant: quia ꝑ singulos ad quiri ĩ¬
uitus ñ potest. S ñ facit ĩ utilen¬

Expanded text:
neris heredes singuli in solidum habeant actionem: sed quidam hoc casu extingui stipulationem putant, quia per singulos adquiri seruitus non potest: sed non facit inutil
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ stichũ spopond̾is. stichi ad iectio¬
nem prosuperuatuo habendã
puto. Namsitot sunt stipala¬
tiones quot st̃ corpora: due st̃t
quodammodo aipulationes. uua
utilis: alia in utilis. Neq mi¬
atur utais. ꝑhant in utãem.¬
sadem an alia liungua responde¬
atur. nichil int̾est. proinde siqͥs
latme iut̾rogaiit respondoat᷑¬

Expanded text:
 Stichum spoponderis, Stichi adiectionem pro superuacuo habendam puto: nam si tot sunt stipulationes, quot corpora, duae sunt quodammodo stipulationes, una utilis, alia inutilis, neque uitiatur utilis per hanc inutilem.Eadem an alia lingua respondeatur, nihil interest. proinde si quis Latine interrogauerit, respondeat
Abbreviated transcription (Latin):
gatur. Nõ ecũ sic respondit. ut
int̾rogatus ẽ. Et u̾sa iͣr si in¬
terrogatus fu̾it suboditione re-¬
spond̾it᷑ pure. dicendũ erit eũ
nõ obligari. NGñaly. tũ adic̃
aliquid .ł detrahit obligationi:
obligauonẽ. nͥ stipisatori diu̾si
x. ti .xx. respondeas. non ẽẽ cõ¬
deas. obligatio nsi in x. nõ erit
dtracta. Licet enĩ oportet ꝯgrue¬
re summiam. at tm̃ manifestũẽ¬

Expanded text:
non enim sic respondit, ut interrogatus est. et uersa uice si interrogatus fuerit sub condicione, responderit pure, dicendum erit eum non obligari. cum adicit aliquid uel detrahit obligationi, obligationem, nisi stipulatori diuersinti' respondeas, non esse condeas, obligatio nisi in decem non erit contracta: licet enim oportet congruere summam, att
Abbreviated transcription (Latin):
i noui mintiatione. restiturma
opus exoꝑis noui nuntiatione
ex ꝑte stipulatorũ receptasuntͭ ͣ
alie p̃torie alie ꝯuentionales ali¬
⁊ e cõeł ptorie ⁊ iuditiaies. ¶Iudi¬
ciales sunt duintaxat que ame¬
de doio cautio. ¶ pretorie. que a
mero p̃toris offõ ꝓficiscuntur ułi

Expanded text:
novi nuntiatione: restitui tamen opus ex operis novi nuntiatione ex parte stipulatorum recepta sunt: ialiae praetoriae, aliae conventionales, aliae communes praetoriae et iudiciales. iudiciales sunt dumtaxat, quae a mede dolo cautio: praetoriae, quae a mero pr
Abbreviated transcription (Latin):
tipulatio ñ porest confici mu
utroq loꝰquente. Et iõ neq ii¬
tiis. neq surdus neq infans stipu¬
lationẽ ꝯtrahere possunt. neq
absent quidẽ. qm̃ eꝓaudire inni¬
cem debent ł Siquũ igitur ex
hiis uult stipułari. ꝑseruũ p̃sẽ¬
tem stipuletur. ⁊ ad quiret ei ex
stipulamu accionẽ. Item siquis ob̾¬

Expanded text:
tipulatio non potest confici nisi utroque loquente: et ideo neque mutus neque surdus neque infans stipulationem contrahere possunt: nec absens quidem, quoniam exaudire inuicem debent. si quis igitur ex his uult stipulari, per seruum praesentem stipuletur, et adquiret ei ex stipulatu actionem. item si quis ob
Abbreviated transcription (Latin):
Tonclempnatũ actipe delemuseũ
quitite ꝯdempnatꝰ e̾. ut sñia na¬
dẽnatois uerbũ ñ tene. ¶ Sol¬
qui solnt uerum omnẽ om̃o a
obligatione lib̾atis ẽ. que ex cã
e dedisti posse tecum ad huc agi

Expanded text:
Condemnatum accipere debemus eum, qui rite condemnatus est, ut sententia uademnationis uerbum non tenere.Solqui soluit, uerum omnem omnino, qui ea obligatione liberatus est, quae ex causa s est, noxae dedisti, posse tecum adhuc agi
Abbreviated transcription (Latin):
Is qui stipulatus ẽ .x. aut noxe de¬
dere. ñ pot̃ deceri pet̾e. qr iustipu¬
latione single ꝓ se ueniit. eaqr
Aingła separatim stłpulari possumꝰ
at iudiciũ soluis noxe deditionis
nullum ẽ. s pecumanã ꝯdempna¬
tionẽ seqͣuiturꝰ. ⁊ iõ iudicãti inxͣ.
agitur. hui enĩ solis ꝑ se ꝯdemp¬
natur. Noxe deditio in solutione ẽ
q̃ ex lege tribuitur. ¶ Qui iudi.¬
catt bona auctoritate sua diftͣxit.
furti accione. ⁊ iu lonoꝵ raptoꝵ¬

Expanded text:
em aut noxae dedere, non potest decem petere, quia in stipulatione singula per se ueniunt ea, quae singula separatim stipulari possumus: at iudicium solius noxae deditionis nullum est, sed pecuniariam condemnationem sequitur. et ideo iudicati decem agitur, his enim solis condemnatur: noxae deditio in solutione est, quae e lege tribuitur. Qui iudicati bona auctoritate sua distraxit, furti actione et ui bonorum rapto
Abbreviated transcription (Latin):
tallum dãpnarent᷑. qui in metal¬
lum dampnati id aduusi. sũmo
supplitio afficerentur. ¶Famo¬
sos latrones in his locis ubi gras¬
san st̃. furta figendos płib pla¬
tuit. ut ⁊ aspectu. det̾reantur a.¬
lii. ab his dẽ fatinorib ⁊ solatio sit
cognatis ⁊ affinib int̾emptoꝵ
eodem loco pena reddenda inquo
iatrones homitidia ferissant. ñ¬
mulli ⁊̃ ab bestias hosdãpnau̾ũt.
Maiores ur̃i maiori supplitio se¬
nantur. statim ⁊ mntarẽ ⁊ lib̾ta¬
tem ꝑdunt. Itaq p̾occupatus hͥ
casus mortẽ ⁊ ñ mĩꝙͣ longũ tp̃s¬

Expanded text:
tallum damnarentur, qui in metallum damnati id admiserint, summo supplicio adficerentur. Famosos latrones in his locis, ubi grassati sunt, furca figendos compluribus placuit, ut et conspectu deterr‹e›antur alii ab isdem facinoribus et solacio sit cognatis et adfinibus interemptorum eodem loco poena reddita, in quo latrones homicidia fecissent: nonnulli etiam ad bestias hos damnauerunt. Maiores nostri in omni supplicio senantur, statim et ciuitatem et libertatem perdunt. itaque praeoccupat hic casus mortem
Abbreviated transcription (Latin):
quis aliquid ex metallo pͥncipis
ł exmoneta sacrat suturatus sit
pẽna metar exiliipunitur.
Trans fuge ad hoctes uł confilio¬
rũ nrõꝵ remunnatores aut nim
exurapgur. aũ furte suspendã¬
tur. ¶ Auctores seditionis ⁊ tumł¬
tus ppło contitato. ꝓ qͣlitate dig¬
nitatis. añ ĩ furcã tolluntur aut
besais obititiuntur. ait ĩ insislã
deportantur. ¶ Qñdũ iiri poten¬
tes uirgines corrimpunt. humi¬
liores. in metasiũ dãpnant᷑. hone¬
mores ĩinsulam relegantur. aut
inexiliũ mutuntur. ¶ Qi se
fuis m̃imis redẽptũ a ꝓbau̾it. li¬
b̾tatẽ pet̾e ñ pot̾. amplius eidem
dño subpena uincłoꝵ redditur
m siip̃e dñs malit inmetallũ
dãpnatur. ¶ Qui ab ortionis aũ¬

Expanded text:
quis aliquid ex metallo principis uel ex moneta sacra furatus sit, poena metalli et exilii punitur. Transfugae ad hostes uel consiliorum nostrorum renuntiatiores aut uiui exuruntur aut furcae suspenduntur. Actores seditionis et tumultus populo concitato pro qualitate dignitatis aut in furcam tolluntur aut bestiis obiciuntur aut ‹in› insulam deporta‹n›tur. Qui nondum uiripotentes uirgines corrumpunt, humiliores in metallum damnantur, honestiores in insulam relegantur aut in exilium mittuntur. Qui se suis nummis redemptum non probauerit, libertatem petere non potest: amplius eidem domino sub poena uinculorum redditur uel, si ipse dominus malit, in metallum damnatur. Qui abortionis au
Abbreviated transcription (Latin):
tis inuincłis eos inueniat. rõ
iuris ⁊ u̾babõstitutionis lib̾ta¬
tis refrangantur. ¶Ilane si
testam̃to ñtas datalit ⁊ eotp̃r
quo adicitur hr̃ditas tp̃s uni¬
cłoꝵ solutũ sit recte manuimistꝰ
intesligitur. ñ setus ac si pig¬
nori datũ seruũ debitor iami¬
misisset. eiisq post lb̾tatum
ignus adita fuiscet hr̃ditas.

Expanded text:
tis in uinculis eos inueniat, ratio iuris et uerba constitutionis libertati refragantur. plane si testamento libertas data sit et eo tempore, quo aditur hereditas, tempus uinculorum solutum sit, recte manumissus intellegetur, non secus ac si pignori datum seruum debitor manumisisset eiusque post liberatum pignus adita fuisset hereditas.
Abbreviated transcription (Latin):
inpͥma uoluntate testatatoreͤm ꝑ¬
nec priꝰ testam̃tũ exstare ͭ. nec si dedii¬
set inprimo testam̃to ext̾iore petipo¬
tuisset. nͥ pentũ eet platuit. qͥ añ ꝓ
babat᷑ sibidatas p̾ceptiones exsola
sua cautione soiũ fid̾i comissũ pr̃are
debe.. ¶ Cornelio felici mat̾ scͥpta
hr̃es rogata erat restituere hr̃dita¬
tẽ ꝓost mortẽ suã cũ heres scͥpta os̃¬
dẽpuata cet᷑ ⁊ afisco oĩa bona muili¬
ets occuparentur. dicebat felix se añ

Expanded text:
in prima voluntate testatorem pnec testamentum prius exstare nec, si dedisset in primo testamento, ex posteriore peti potuisse, nisi petitum esset. placuit, quia non probabat sibi datas praeceptiones ex sola sua cautione, solum fideicommissum praestare debere. Cornelio Felici mater scripta heres rogata erat restituere hereditatem post mortem suam. cum heres scripta condemnata esset a fisco et omnia bona mulie
Abbreviated transcription (Latin):
unitatitũ filei cõmissũ is cui datũ
erat capere se: nichil posse detuliss
inquestionem uenit dodrantũ an
totius assis ꝑtem dimidiam exbñfõ
diui t̾iani recipere debeat. dequare
extat rescͥptũ imꝑatoris antoninũ¬

Expanded text:
um tacitum fideicommissum is cui datum erat capere se nihil posse detulisset, in quaestionem venit, dodrantis an totius assis partem dimidiam ex beneficio divi Traiani recipere debeat. de qua re exstat rescriptum imperatoris Antonin
Abbreviated transcription (Latin):
titate qułi ip̃e suscepit. conuemebat᷑
aꝓcuratorib cesaris ineam qͣntitatẽ
quã ip̃e ꝑseꝑit. hoc inquũ ⁊ inutile
fisco indebatur ut tñ suo ꝑicłõ ip̃e
eos quib iocau̾at dueniret. Ideoq
ꝓnunciauit ineam solam qͣntitatẽ
eum ꝯuerrri deb̾e inqmͣ ip̃e ductor
tatins fiorus testam̃to scͥpto hr̃dissui
pomp̃ eum tatite fideicõnu̾at ut ñ
peio exeg turau̾at se restiturum.

Expanded text:
titate quam ipse susceperat: conueniebatur a procuratoribus Caesaris in eam quantitatem quam ipse perciperet. hoc iniquum et inutile fisco uidebatur, ut tamen suo periculo ipse eos quibus locauerat conueniret: ideoque pronuntiauit in eam solam quantitatem eum conueniri debere, qua ipse conductor tatius Florus testamento scripto heredis sui Pompeii tacitae fidei commiserat, ut non peio exigi curaverat se restituturum
Abbreviated transcription (Latin):
siusus hiñ cõtra int̃dcm̃ fu̾it cã
tadat q¶ Auotitus ap̃ alcum agit᷑
actoꝵ porettas. postulanda ẽ. ut m̾¬
to his uti liceat. ea manu cõm̃ta¬
riensis annotanda sunt. ꝙ si ea ab̃̾r
ꝓferantur. is q ira ꝓtułit cã cadat
Quociens itm̃ ap̃ fficũ eadẽ cã tͣcͣ¬
tatur. prioꝵ actoꝵ quoꝵ usus nõ
fuerat postulatꝰ exostõ retitano
iure poscetur. ¶ Aui ꝓalis afuco
duentus debrtũ soluit᷑ ñ iniq pcisc¬
soluit. ĩ quo ⁊̃ adinuari ꝑoffm̃ so¬
bitrio iudicantit ꝯceditur ut maio¬
rib sũmis ñ płus ꝙͣ tres m̃ies ĩ mi¬
norib u̾o ñ plusqmͣ duo: ꝓrogen¬
tur. ꝓlixioris antp̃is sꝑatiũ ab im¬
p̃re postulandũ ẽ. ¶ Nisi pͥncipał
reibona ad fiscũ de uoluta sint. fideiꝰ¬
sores lib̾antur. si forte minus idonei
tt̃. ⁊ in reliquũ ñ ex solute qłͣtatis
accesserint. ¶ Si plus s̾uatũ ẽ ex bo¬
nis debitoris afisco distractis iureat
merito restitui postulatur. ¶ Con¬

Expanded text:
 contra interdictum fuerit, causa cadat. Quotiens apud fiscum agitur, actorum potestas postulanda est, ut merito his uti liceat, eaque manu commentariensis adnotanda sunt. Quod si ea aliter proferantur, is qui ita protulerit causa cadit. Quotiens iterum apud fiscum eadem causa tractatur, priorum actorum, quorum usus non fuerat postulatus, ex officio recitatio iure poscetur. Qui pro alio a fisco conuentus debitum exsoluit, non inique postsoluitbitrio iudicantis conceditur, ut in maioribus summis non plus quam tres, menses, in minoribus uero non plus quam duo prorogentur: prolixioris autem temporis spatium ab imperatore postulandum est. Si principalis rei bona ad fiscum deuoluta sint, fideiussores liberantur: nisi forte minus idonei sint et in reliquum non exsolutae quantitatis accesserint. Si plus seruatum est ex bonis debitoris a fisco distractis, iure ac merito restitui postulatur. Con
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ spectare platuit. w.di
net ut pͥmlegiũ inpena toutra tre¬
ditores ñ ex erceatur. ñ ut ius cõe pͥ¬
uatoꝵ fiscus amttat.dẽ¬
iscus inq̃stione fassi tertañtti ñ oppti¬
nunt. plusqm aũt ea q̃stio decidere¬
tur. alio untiante bona postea ua-¬
care coustint. fructus post pͥmãlitẽ
natus dsutti bñfitiũ scͥptũ hr̃dem
qmͣ alius tenebat ad sui ip̃is admi¬

Expanded text:
torem spectare placuit. Idem net, ut privilegium in poena contra creditores non exerceatur, non ut ius commune privatorum fiscus amittat.iscus in quaestione falsi testamenti non optinuit: priusquam autem ea quaestio decideretur, alio nuntiante bona postea uacare constitit. fructus post primam litem natus consulti beneficium scriptum heredem  pecuniam, quam alius tenebat, ad sui temporis admi
Abbreviated transcription (Latin):
sione omissa redinire suĩam malu¬
ieti. cũ tibi crim̃ obic̾etur ñ inm̃teo
qͥ agentos solidos inferre fisco iustꝰ
et. omissa i ip̃iꝰ cae inꝗsttiona ip̃e
te huit pene sicbdidiai optinendũ
mouentur. ad defẽsionẽ cãe bona
fide uenianti ñ adu̾sarios aut iudi¬
cesredim̃e tẽptent. Domp̃.¬

Expanded text:
sione omissa redimere sententiam maluisti, cum tibi crimen obiceretur, non immerito quingentos solidos inferre fisco iussus e‹s›: omissa enim ipsius causae inquisitione ipse te huic poenae subdidisti. optinendum mouentur, ad defensiones causae bona fide ueniant, non aduersarios aut iudices redimere temptent'. 35 P
Abbreviated transcription (Latin):
ona fisco citra penã exilii
di postitiau̾it. ꝙ participes iudicati
soluendo ec̃cit. reuocans auenationi¬
b qͣs fraudulent̾ fec̾uit. ñ uidi cãm
petunie fisdo uendicasse Rdi.¬

Expanded text:
ona fisco citra poenam exiliidi postulauit, quod participes iudicati soluendo essent reuocatis alienationibus quas fraudulenter fecerant, non uideri causam pecuniae fisco nuntiasse r
Abbreviated transcription (Latin):
sus ea fet̾i. ¶ ꝓretea sciendũ e ꝙ
dari stipulemur nõ posse nos uni
ex heredib ad quiri. s necesse eẽ
oĩb ad quiri. at cum quid fieri.
stipiłamur etiã uiꝰ ꝑsona̾ ter¬
te comp̃hendi.¶ denii.¬
umqui tertarũ mindinarum
dieb oari supulatur. ꝓrimo die
posse pet̾e sabinus ait. Proculꝰ
autẽ. cet̾iq du̾se scole alictores.
existimant. s ego cũ ꝓtulo sentio.
sum puit stipinatus sum ssiudau̾
illũ darisicebit᷑ tibi quouens uo¬
lesmutare uoluntatem in eo ꝙ
praturus sis. qͥa dũsa cã ẽ uolim¬

Expanded text:
sus ea feceris'. Praeterea sciendum est, quod dari stipulemur, non posse nos uni ex heredibus adquiri, sed necesse esse omnibus adquiri: at cum quid fieri stipulemur, etiam unius personam recte comprehendi. 138 Iqui certarum nundinarum diebus dari stipuletur, primo die petere posse Sabinus ait: Proculus autem et ceteri diuersae scholae auctores, existimant. sed ego cum Proculo sentio. Cum pure stipulatus sum illud aut illud dari, licebit tibi, quotiens uoles, mutare uoluntatem in eo quod praestaturus sis, quia diuersa causa est uolun
Abbreviated transcription (Latin):
as q debeait subsist̾e ⁊ qualibet
eoꝵ deaciente cet̾ĩ sb̾sitere nicħ
pro dest quia imiouoũ defendenda
eͣ het uenditio. cuius indiuisa na-¬
tura ẽ sed cũ uo defigente om̃s
de fuisse indeantur. Ioq omnes te¬
taria pr̃atio incumbit. Danlus.

Expanded text:
sque debent subsistere, et quolibet eorum defugiente ceteris subsistere nihil prodest, quia in solidum defendenda est uenditio, cuius indiuisa natura est. sed cum uno defugiente omnes defugisse uideantur ideoque omnes tetaria praestatio incumbit. 140 Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
pulationes sint. Ue hac stipulan¬
oue anna bnma trima die. argẽ¬
tum quaq die dari. apud uetere
tres eẽ ꝓrium sũmarum stipulati¬
onas. ¶Et si plateat extingui ob¬
ligationem si in eui casum inci¬
dit. aquo inciꝑe ñ potest. ñ tñ hoc

Expanded text:
quot res sint. De hac stipulatione: 'annua bima trima die id argentum quaque die dari?' apud ueteres tres esse trium summarum stipulationes. Etsi placeat extingui obligationem, si in eum casum inciderit, a quo incipere non potest, non tamen hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tnion morte n soluitur. Eet̾mu
pntea quara accusator desitit reꝰ
betessent᷑. ñ ĩo magis delictũ actu¬
satoris relenatur. Nameum ꝙ
semel destitit si postea accusare
paratus sit si ẽx̃ audiendsi. seu

Expanded text:
 morte non soluitur. Ceterum si, postea quam accusator destitit, reus decesserit, non ideo magis delictum accusatoris releuatur. nam eum qui semel destitit, si postea accusare paratus sit, non esse audiendum Seu
Abbreviated transcription (Latin):
int. ad eẽ ubeant ut possint in¬
norestere eos ꝙ ad notati it̃. sed
⁊litc̃as ad magistratus ubi con¬
sistunt mitt̾e. ut ꝑ eos posfint ĩ¬
noteste eos reqͥrendos ẽẽ adnota¬
tos ⁊ ex hoc annis cõputetur ad
se purgandos. s ⁊ pap .ł. xxi. Re¬

Expanded text:
is adesse iubeant, ut possit innotescere eis quod adnotati sunt, sed et litteras ad magistratus, ubi consistunt, mittere, ut per eos possit innotescere requirendos eos esse adnotatos. Ex hoc annus computatur ad se purgandos. Sed et Papi
Abbreviated transcription (Latin):
ueliti maiestatis. Ioem inatai¬
catone repetimderum est qͥal
qquon morte n soiutur. Eecnso
ptea quam accusator desau pe
semel destirit si postea atrsare
peratus sit si eẽ audigndi . seu

Expanded text:
ueluti maiestatis. idem in accusatione repetundarum est, quia haec quoque morte non soluitur. Ceterum si, postea quam accusator destitit,semel destitit, si postea accusare paratus sit, non esse audiendum Seu
Abbreviated transcription (Latin):
ne domut uł ex aliqͣ tã ex qͣ se¬
natus tensuit. aboutionẽ reoꝵ
fieri. nec int̾ dics p̃stitutos ueñ
reretierit. dicendum ẽ cessare
niinum agendi deposuit ñqui
stitit punitus est. Ilp̃.

Expanded text:
uel ex aliqua causa, ex qua senatus censuit abolitionem reorum fieri, nec intra dies praestitutos reum repetierit: dicendum est cessarenimum agendi deposuit, non qstitit, impunitus est. 14
Abbreviated transcription (Latin):
ab opera eiuis qui ea petumiã
peceret maipanationẽ erat de¬
ducta. is qui eã pecuniã pete¬
bat ꝓte exacta ped̾e desierat.
deinde uterposto tp̃r int̾ pel¬
lare institunt ꝯsosutus. Re ex¬

Expanded text:
ob operas eius qui eam pecuniam peteret in stipulationem erat deducta: is qui eam pecuniam petebat parte exacta petere desierat, deinde interposito tempore interpellare instituerat. consultus re
Abbreviated transcription (Latin):
t̃i pamphilus solui ñ potͣ: s di¬
midie singuloꝵ ꝑtes dibentur.
aut .ii. pamphilos dari ꝓmisit.
re ꝓuusit. na ambigua uoxẽ
duob modis intesligi pot̃. S
inñms ⁊ oleo. ⁊ frumento si

Expanded text:
s solui non potest, sed dimidiae singulorum partes debentur. aut duos Pamphilos dari promisit re promisit: nam ambigua uox esduobus modis intellegi potest. sed in nummis et oleo ac frumento et
Abbreviated transcription (Latin):
a ẽ. ⁊ ingeim. ⁊ natͣure ⁊ doitͥ¬
ne. ⁊ inatrutõis ⁊ tõ si nauem
a se fabricatam quis ꝓmiserit
uł insulã edificanda fossamue
fatiendam. ⁊ hoc spũ alr̾ actũ
ẽ. ut suis oꝑͣ ibꝵ id ꝑfic̃at fide¬
nissor ip̃e edificans uł fossam
fodiens. ñ consentiente stipisla.¬
tore. ñ lib̾abit reui. q̃uare ⁊
sinullis stipislationib fideuis¬
sor accessit. ꝑte ñ fieri quomi

Expanded text:
aturae et doctrinae et institutionis. ideo si nauem a se fabricandam quis promiserit uel insulam aedificandam fossamue faciendam et hoc specialiter actum est, ut suis operis id perficiat, fideiussor ipse aedificans uel fossam fodiens non consentiente stipulatore non liberabit reum. quare etiam si illis stipulationibus fideiussor ac
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ añt᷑ reserunt. ¶ Letes donatas ñ
bonorũ donatam᷑ ñ susciꝑe. ⁊ adiecit
⁊ illũ dignũ fuisse puriri ꝓtauitur¬
pitãq iniuidioso cõm̃to ⁊ msi durũ
ẽẽ uideatur ꝓutro uenientẽ penã
frrctuere. ¶Sicut nunciare cãn
nemo cogitur. ita lib̾m arbiirnũ
desifiendi ei ñ dabr qui detulit. ⁊
uolentẽ alire desist̾e. si ibi manda
sołet ag̾e institurat ñ hĩta m̃tio¬
ne mandatoris. si postea defistat p̃¬
tendens mandatorẽ tãe deceflisse.

Expanded text:
 rescripserunt. Lites donatas se bonorum donatam non suscipere. et adiecit et illum dignum fuisse puniri pro tam turpi tamque inuidioso commento, et nisi durum esse uidebatur in ultro uenientem poenam statuere. Sicut nuntiare causam nemo cogitur, ita liberum arbitrium desistendi ei non datur qui detulit: et uolentem a lite desistere, si sibi mandatsolus agere instituerat non habita mentione mandatoris, si postea desistat, praetendens mandatorem causae decessisse
Abbreviated transcription (Latin):
dem repetatur. M ards.
reo parato h̾ede purgare in uotẽ¬
rem distrahi ꝓꝑcurat oere q̃ ẽẽt ⁊ cõ¬
trou̾sia. ¶ Resã nexas pignoridis¬
trah̾e ꝓiuratores possunt. sañ alri
res obłigate sunt iures pignoris ñ
d ꝓcurator ius treditor ledere. S

Expanded text:
dem repetatur. Marcianureo, parato herede purgare innocenrem distrahi a procuratore, quae esset in controversia. Res autem nexas pignori distrahere procuratores possunt. sed si ante alii res obligatae sunt iure pignoris, non debet procurator ius creditorum laedere
Abbreviated transcription (Latin):
ri.⁊ ineo ꝙ qͣi ꝓcurator negocia gessit.
⁊ itaidẽ pͥntipes R̾sert̃. Idem decre¬
uerunt mslla dsaumone ꝓhibitũ
ẽẽ ꝓcuratorẽ int̾rogari s actusare
eum cuius negotia gessit. ⁊ rutorẽ
ꝑsone ut ⁊ constitutũ eẽ refertur.
bitorẽ. aut pꝰea cognouit: añ qmͣ
consum̾iet petãm. s ꝑlacet õimodo
ei petãm aut̾endam ẽẽ. ⁊̃ si ignora¬
uit cum cõsum̾et. ⁊ pꝰea quidẽ pͥn¬
tipes directam actõmi cõper̃e abla¬
ta .p. rescͥpserunt. ut ⁊ martellus

Expanded text:
ui quasi procurator negotia gessit: et ita idem principes rescripserunt. idem decreuerunt nulla constitutione prohibitum esse procuratorem interrogari, sed accusare eum, cuius negotia gessit. et tutorem, personae, ut et constitutum esse refertur. aut postea cognouit, antequam consumeret pecuniam. sed placet omnimodo ei pecuniam auferendam esse, etiamsi ignorauit, cum consumeret: et postea quidam principes directam actionem competere ablata pecunia rescripserunt, ut et Marcellus
Abbreviated transcription (Latin):
inrlitie ĩtẽ nulites pp̃ honores sapẽ¬
dioꝵ. q̃ mnħent deferre ꝓbibñtur. s
cõmunẽ cãm sibi cũ futo qui ius de¬
ferre pot̃. hoc ẽ uenditare. nec ꝓħ
famosus est. licet ĩ sansa sua ñ op¬
tunu̾it. Itẽ eosqui tutores ł curatores
fu̾int non oport̾e de ferre cant pupii

Expanded text:
 milites propter honorem stipendiorum quae merent deferre prohibentur. Sed communem causam sibi cum fisco quiuis deferre potest, hoc est uindicare, nec per hoc famosus est, licet in causa sua non optinuerit. Item eos, qui tutores uel curatores fuerunt, non oportere deferre cau
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ eẽ  uiduam ñ solam eam q̃
aliqnͣdo npta fuisset. s eam quo
mulierẽ q̃ uiru ñ hũiet: appel¬
lari labeo ait. qͥa iudua sic dicta
ẽ. quasi uetors. Uasanꝰ quifñ cor¬
de aut sauitate ẽẽt. simiłr iudu¬
am ẽẽ dictami sins duitate.
structuras loti alitunus extabuł
factas que estate tobientur ⁊ hye

Expanded text:
m eam, quae aliquando nupta fuisset, sed eam quoque mulierem, quae virum non habuisset, appellari ait Labeo: quia vidua sic dicta est quasi vecors, vesanus, qui sine corde aut sanitate esset: similiter viduam dictam esse sine duitate. Straturam loci alicuius ex tabulis factis, q
Abbreviated transcription (Latin):
iqua pena ẽ multa ẽ. Sĩ quamul
do ex hoc quo que apparet ꝙ de
pena peouotatio s̃ est. Simulate
pena ẽ. staruta. ftatim ea debet᷑.
at mutte ꝓuotatio ẽ nec ante de
aut tabine ligate catenis aũ gͣ

Expanded text:
qua poena est, multa est: si qua multdo ex hoc quoque apparet, quod de poena provocatio non est: simul atque poena est statuta, statim ea debetur. at multae provocatio est, nec ante debaut tabulae religatae catenis aut
Abbreviated transcription (Latin):
Ura q̃rebat᷑ an u̾bũ soluto mr̃i¬
monio dotem reddi. ñ tm̃ ꝯiuor¬
ciũ s ⁊̃ mortem ꝯtineret. Hoc ẽ
uidebatur. sed hoc titius imp̃r ꝑ
nuntiauit. id actum eo pacto ut
remaneret.ceuoł.¬
Nrutis cesis. ea sunt que terra
nõ tenentur. queq opere structi¬
li tectorio us contiuertur.

Expanded text:
uaerebatur, an uerbum 'soluto matrimonio dotem reddi' non tantum diuortium, sed et mortem contineret, hoc est uidebatur: secundum: hoc motus imperator pronuntiauit id actum eo pacto, ut remaneretrutis caesis' ea sunt, quae terra non tenentur quaeque opere structili tectorioue non continentur.
Abbreviated transcription (Latin):
uos nos hostes apperlamꝰ.
eos uetẽs ꝑduelles appellabarit.
peam adictionẽ iudicantes cũ
tis idonee ht̃ ꝓmagiumdine rei
qmͣ attor resti᷑tuendã eẽ petet.
Aerbũ inu̾e ꝗdam partant ad cibũ
ptiu̾e. s offituit ad accitũ ait. hiis
erri ꝓpͥe dĩs. q̃ gͥi suo corpore baui¬
fact. Portari ea q̃ quis iũto setumi
tignarios dũs. ñ eos dũteeat qui
utrũmeũ anbonũ eẽt. nã ⁊ me¬
ditam̃ta uenena st̃. qͥa eo noĩe õe
otinetur. ꝙ adhibitũ naturã eusᷤ¬
tm adibuum ẽẽt. nuutat. cũ id
co nos nerrenum apellecrous g̾ti
tam medicam̃ta q̃ ꝓsunt ꝙͣt̃no¬
tent. hoc nõie dtinentur. Unde
adiettiõe alt̾ius nõis distuctõ sit.
admonet nos sũmis ap̃ eos pos¬

Expanded text:
uos nos hostes appellamus, eos veteres "perduelles" appellabant, per eam adiectionem indicantes cum tis idonee habet pro magnitudine rei, quam actor restituendam esse petit. Verbum "vivere" quidam putant ad cibum pertinere: sed Ofilius ad Atticum ait his rie dicimus, quae quis suo corpore baiulat: 'portari' ea, quae quis iumento secum tignarios' dicimus non eos dumtaxat, qui utrum malum an bonum: nam et medicamenta uenena sunt, quia eo nomine omne continetur,  adhibitum esset, mutat. cum id quod nos venenum appellamus, Graeci tam medicamenta quam quae nocent, hoc nomine continentur: unde adiectione alterius nomine distinctio fit. admonet nos summus apud eos poe
Abbreviated transcription (Latin):
sceuola plenius tractat: ⁊ si eam
rem surripuisset seruus qmͣ defũ¬
ctus pignori acceꝑat. hauc actio¬
nem honorariam locum hr̃e .s.
plenius eñ cãm bonoꝵ hic acciꝑa¬
mus ꝓutilitate. Namsi in locũ
deficientis furti actionis: pp̃ serui¬
tutẽ hanc actionẽ substipant p̃tor
ueri simile ẽ in oĩb cãis eum inqͥ¬
b furtiagi potuit : substipuisse.
¶Insumia ꝓbatur: hauc actionẽ
⁊ uireb pignoratis ⁊ iureb alie¬
ns bonafide possesss lotũ hr̃e.
Idem ⁊ de recommodata restatori.
stẽ si fructus post mortẽ testato¬
ris ꝑceptos. hic seruus qui lib̾ta¬
tem ꝓspicit. contractau̾it. locꝰ.
erit᷑ huic actioni. S ⁊ si partus
uł fetus past mortẽ agnotos:
tantumdẽ erit dicepdum
¶retca ã impubes pꝰ mortẽ pr̃is
quesierit rei dm̃um. eaq añqͣmͣ
impuberis hereditas ad eatur.
sur ripiatur. locum hr̃e istamat.¬
tionem dicendum ẽ. s ⁊ in oĩb
que int̾su̾int hrdis nou eẽ euer¬

Expanded text:
Scaeuola plenius tractat et si eam rem subripuisset seruus, quam defunctus pignori acceperat, hanc actionem honorariam locum habere: plenius enim causam bonorum hic accipimus pro utilitate. nam si in locum deficientis furti actionis propter seruitutem hanc actionem substituit praetor, uerisimile est in omnibus causis eum, in quibus furti agi potuit, substituisse. et in summa probatur hanc actionem et in rebus pigneratis et in rebus alienis bona fide possessis locum habere: idem et de re commodata testatori. Item si fructus post mortem testatoris perceptos hic seruus, qui libertatem prospicit, contrectauerit, locus erit huic actioni: sed et si partus uel fetus post mortem adgnatos, tantundem erit dicendum. Praeterea si impubes post mortem patris quaesierit rei dominium eaque, antequam impuberis hereditas adeatur, subripiatur, locum habere istam actionem dicendum est. Sed et in omnibus, quae interfuit heredis non esse auer
Abbreviated transcription (Latin):
ertitore honorario iure. au cũ
fure iure cunli exꝑiri. Ꝙ sire¬
ceꝑit saluũ fore caupo ł nan¬
ta. furti achonẽ. ñ dñs rei sur
repte. sed ipẽ ht̃ qͥa actipiendo.
ꝑitulũ custodie subut. Serui
no sui noĩe exercitor noxe dan¬
do sẽ lib̾at. sur gͦ ñ exertitor
dãpnatur: qui seruũ tam ma¬
er̃t. Insero u̾o suo ignocendũ sit
ei quasi indomestito malo: si ncxe
ded̾e paratus sit. Si aũ aliemim
adhibuit sermim. quasi ilb̾m
tenebitur. Eanꝑo autẽ prãt fcm̃
eoꝵ qui mea caupona. eius cau¬
pone exercende causa ibisunt.
Ite eoꝵ quihabitandi cã ibi sũt.

Expanded text:
ercitore honorario iure an cum ercitore honorario iure an cum fure iure civili experiri. Quod si receperit salvum fore caupo vel nauta, furti actionem nreptae, sed ipse habet, quia recipiendo periculum custodiae subit. Serui uero sui nomine exercitor noxae dedendo se liberat. cur ergo non exercitor condemnetur, qui seruum tam maesset, in seruo uero suo ignoscendum sit ei quasi in domestico malo, si noxae dedere paratus sit. si autem alienum adhibuit seruum, quasi in libero tenebitur. Caupo praestat factum eorum, qui in ea caupona eius cauponae exercendae causa ibi sunt, item eorum, qui habitandi causa ibi sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
ipaulo ante qmͣ statura libertas
obting̾it. amou̾it aliquid seruꝰ
aut corriꝑit agnorantiantlm ñ
introducit hanc actionem. Id̾õ¬
q licet maxime ignorau̾it he¬
res aftatu lib̾o: aut quilibet
alius dñs aseruo suo amotũ
aliquid corruptũ ue ẽẽ. ñ impe¬
trat post lib̾tatẽ eius ulłam ac.¬
cionẽ. qͣmuis inplurib alus cãis
ista ignorantia extusationem.
ꝯditione manimissũ
res amouentẽ. si ciro
dditio extit̾it. hac actio¬
ne conueniendum.U lp̃.¬
N eos qui naues. cauponas.
stabula exercebunt. siquid
acuo quĩ eoꝵ. quos ue ibi habe¬
bunit furtũ. fcm̃ ẽẽ dicetur. iudi¬
tium datur. Siue furtũ ope cõ¬
silio ue exeritoris factũ sit. su
eoꝵ cuus qm. qui in ea nauina¬
iigandi cã eẽ. Nauigandi aũ
cã accipere debemus eos qui
ad hibemtur. ut nauis nauiget᷑
erit: exedicto p̃toris obligatur
ex ertitor nauis. uł caupo. ita
ut in pot̾ate sit eius. cuius res
surrepta ẽ: utrũ mallet cũ ex¬

Expanded text:
paulo ante, quam statuta libertas optigerit, amoverit aliquid servus aut corruperit, ignorantia domini non introducit hanc actionem: ideoque licet maxime ignoraverit heres a statulibero aut quilalius dominus a seruo suo amotum aliquid corruptumue esse, non impetrat post libertatem eius ullam actionem, quamuis in pluribus aliis causis iusta ignorantia excusationem mcondicione manumissum res amouentem, si cito condicio extitit, hac actione conueniendum. n eos, qui naues cauponas stabula exercebunt, si quid a quoquo eorum quosue ibi habebunt furtum factum esse dicetur, iudicium datur, siue furtum ope consilio exercitoris factum sit, siue eorum cuius, qui in ea naui nauigandi causa esset. Nauigandi autem causa accipere debemus eos, qui adhibentur, ut nauis nauiget, erit, ex edicto praetoris obligatur exercitor navis vel caupo ita, ut in potestate sit eius, cui res subrepta sit, utrum mallet cum ex
Abbreviated transcription (Latin):
guus estimationẽ litis offerretm̃
cogantur. Latur ignur arbitriũ
hoc ẽdt̃o ut siuidẽ uelit oed̾e
noxͥos seruos. possit õs dede̾ qui
participau̾unt furtum. Eñi u̾o
si maluerint estimationem offer¬
re: tm̃ offerat. mͣtum si unus
lber furtum fetisset ⁊ retuane¬
at familiã suã. hec ã facultas
dũo tribuitur totens. quotiens
iguorante eo furtum factũ ẽ. Cet̾¬
nui si sciente: facultas ei ñ erit
data. Nam ⁊ suo noĩe. ⁊ singłoꝵ
noĩe: duem̾i pot̾ noxali iuditio.
nec una estimatione qmͣ uber
hõ sufferret di fungi pot̾it. ¶Sã
actipitur scire qui scit ⁊ potuit ꝓ¬
hibere. Scĩam enĩ spectare debe¬
mus: q̃ ht̃ uoluntatẽ. Cet̾m siscit
⁊ ꝓhibuit: tm̃ dicendũ ẽ usurum
ebi bñsicio. ¶ Si plures serui
dãpnũ culpa dedut: etissimũ
ẽ eandẽ facultatẽ dño dari.
Cũ ples serui eiusdẽ rei furtum

Expanded text:
estimationem litis offerre cogatur. datur igitur arbitrium hoc edicto, ut, si quidem uelit dicere noxios seruos, possit omnes dedere, qui participauerunt furtum: enimuero si maluerit aestimationem offerre, tantum offerat, quantum, si unus liber furtum fecisset, et retineat familiam suam. Haec autem facultas domino tribuitur totiens, quotiens ignorante eo furtum factum est: ceterum si sciente, facultas ei non erit data: nam et suo nomine et singulorum nomine conueniri potest noxali iudicio, nec una aestimatione, quam homo liber sufferret, defungi poterit: is autem accipitur scire, qui scit et potuit prohibere: scientiam enim spectare debemus, quae habet et uoluntatem: ceterum si scit, prohibuit tamen, dicendum est usurum edicti beneficio. Si plures serui damnum culpa dederint, aequissimum est eandem facultatem domino dari. Cum plures serui eiusdem rei furtum
Abbreviated transcription (Latin):
putat. ñ pot̃ uid̾i iniuriaꝵ. fa¬
cere peiũ magis qmͣ uiro. si
mulierẽ iuduã eẽ tredat. Na
neq in ꝑsonã eoꝵ confertur
iniuriã nec tranfferri ꝑsone
putato exꝑsona filioꝵ ad eos
pot̃. sũ aflectus imuriã facien
mĩe ĩiuriaꝵ ag̃e posse. nec
minus uirum. si ille miptã ẽẽ
sciret. nã qui hec ñ ignorat

Expanded text:
ideri iniuriam patri facere, non magis quam uiro, si mulierem uiduam esse credat, quia neque in personam eorum confertur iniuria nec transferri personae putationem ex persona filiorum ad eos potest, cum affectus iniuriam facientmine iniuriarum agere posse: nec minus uirum, si ille nuptam esse sciret: nam qui haec non ignorat,
Abbreviated transcription (Latin):
censũ editũ nata aut flea qͥsitesunt.
siitra finem oꝑ̃is consumati ꝓfessi¬
ouib edi possunt. ¶ Siqͥs ueniã pe¬
tierit ut censum sibi enĩdare ꝑuit¬
tatur. deiũ post hoc impetratũ cog¬
nou̾it se ñ debuisse hoc pet̾ere. qͥa
res em̃datõm ñ desiderabat nillũ ei
p̃iuditiũ ex eo qui petiit ut censũ em̃a¬
darex foec scpissime retũ ẽ. P ap̃.¬

Expanded text:
nata aut postea quaesita sint, intra finem operis consummati professionibus edi possunt. Si quis veniam petierit, ut censum sibi emendare permittatur, deinde post hoc impetratum cognoverit se non debuisse hoc petere, quia res emendationem non desiderabat: nullum ei praeiudicium ex eo quod petiit, ut censum emendaret, fore saepissime rescriptum est. Pap
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e uoluit ꝓpetuna tributi ꝙ sua
die ñ ẽ reddit᷑ũ. quo nuuͦ pidiũ iure
pignoris distrabat᷑. oblata morato¬
ria cautio: si admutit᷑. nec audiet᷑
legatarius contͣditens obtributa p̃¬

Expanded text:
re voluit. Pro pecunia tributi, quod sua die non est redditum, quo minus praedium iure pignoris distrahatur, oblata moratoria cautio non admittitur: nec audietur legatarius contradicens ob tributa p
Abbreviated transcription (Latin):
liuid ẽ ꝓmitt̾e furẽ ñ eẽ. aliud fur¬
to noxaq solutũ ꝙ enĩ dicit furẽñ
ẽẽ. de hoĩs ꝓposito loquitur. qͥd futi
noxaq solutũ. nemini eẽ furtiob
ꝯtinetir.U¬

Expanded text:
liud est promittere "furem non esse", aliud "furto noxaque solutum": qui enim dicit furem non esse, de hominis proposito loquitur, qui furtis noxaque solutum, nemini esse furti oblcontinetur.
Abbreviated transcription (Latin):
qn ꝑseruoꝵ q̃stiones efficacissi
mas eas ad intuirenda̾ uorit a¬
tem ⁊ existuo ⁊ hñdas censeo.
Stamu liber in adit̾io postula¬
ri pot̾it ut q̃o ex eo heatur qd̾
sermis hr̃dis ẽ s spem suam re¬
tinebit. Marcus.¬

Expanded text:
 seruorum quaestiones, efficacissimas eas esse ad requirendam ueritatem existimo et habendas censeo'. Statuliber in adulterio postulari poterit, ut quaestio ex eo habeatur, quod seruus heredis est: sed spem suam retinebit. 9 Marc
Abbreviated transcription (Latin):
prẽ hr̃s ĩ stitui ñ pot̃. ⁊ filiũ necͣaũ hẽ¬
dẽ prãs facit. ⁊ insumina res hii aituspa¬
t̾s qͥ ad p̃sũs alienatõm alitꝰ iuris decas
aĩautentur quo hr̃e effectũ consuerunt
ut sisit filiꝰ auferat᷑ nnich agatur. si
añ decesserit antp̃s pẽis ñ impediat᷑.¬
Ita negabimꝰ prẽm filios aluo cõidin¬
dundo agentẽ ꝓprietatẽ alieuat᷑m ex¬
explo dotalis predii. s nec sisocius uit᷑
tum eo agat. qͥcꝙͣ agitur. ułi sicũ eo
agat᷑ cui bonis irt̃dcm ẽ seruus ex eo
s̾iuentib pat̾ lib̾are pot̾it. S ⁊ serui¬
ex eo peculio n p̃diis usũ. fruct᷑. ł ser¬
uitutẽ ĩ poñe pr pot̃. si qũ exeo pecu¬
uofiliꝰ famł rẽ auenã dona fide tenebit.
anpr eiꝰ inrẽ uł adhibendũ accignem ex¬
filiꝰ peculii noĩe ꝙ incastͥs ad qͥsuunt.
cõtessisse dicet᷑ depeculio accmͣ peti. ⁊ si
sponte pananir ut qͥlib defensor fatis¬
dato filiũ ĩ solidũ ñ pecuno tenꝰ defend̾e.

Expanded text:
filium necessarium heredem patri facit.Et in summa ea res hi actus patris, qui ad praesens alienationem alicuius iuris de casanimaduertentur, quo habere effectum consuerunt, ut, si sit filius, cui auferatur, nihil agatur, si ante decesserit, actus patris non impediatur.Itaque negabimus patrem filio saluo communi diuidundo agentem proprietatem alienaturum, exemplo dotalis praedii. sed nec si socius ultro cum eo agat, quicquam agetur, ueluti si cum eo ageret, cui bonis interdictum est.Seruos ex eo utibus pater liberare poterit: sed et seruiex eo peculio neque praediis usum fructum uel seruitutem imponere pater potest.Si quando ex eo peculio filius rem alienam bona fide tenebit, an pater eius in rem uel ad exhibendum actionem filius peculii nomine, quod in castris adquisiit, fecisse dicetur, de peculio actionem pati: et, si sponte patiatur, ut quilibet defensor satisdato filium in solidum, non peculio tenus defendere
Abbreviated transcription (Latin):
nĩto scͥptus heres ex stit̃it. ꝓxetuo tiui¬
lit̃ ut hr̃s conuenignir. ¶ Pat̾̃ a filio
milite ł qͥ militau̾it hr̃i institutus te¬
stam̃ cam omisit. ⁊ castrẽse petuliũpos¬
sidet legitiui hr̃des exemplo cogetur
adfinẽ peculii ꝑpetuo legata pr̃are.
cpsi filiꝰ pꝰannũ qmͣi militare desierat
iure cõi testam̃to fc̃o uita detesserit.

Expanded text:
nto scriptus heres extiterit, perpetuo ciuiliter ut heres conuenietur.Pater a filio milite uel qui militauit heres institutus testamenti causam omisit et castrense peculium possidet: legitimi heredis exemplo cogetur ad finem peculii perpetuo legata praestare. quod si filius post annum quam militare desierat iure communi testamento facto uita decessit,
Abbreviated transcription (Latin):
icet neq seruũ neq colonim ibi ha
ałius ingresuis tamdiu pͥorem possi¬
dere dictumẽ: qmͣdiu possõnẽ ab ali¬
o occupatã ignoraret ut enĩ eodẽ
modo nincłm obligatõnum soluit᷑
quoqueri assolet: itañ debet igno
ex commodato tibi postidere ᷤ. n red¬
dere dstituens ꝯfestim amiacse me
possõem uł iguorantem responsũ ẽ.
lnim neglecta atq omissa tustodia¬
⁊ qmͣuis eaiꝰ nemo alius inuaserit.
uet̾is possõis dãpnũ afferre consue¬
uit. soq nerus filius densucapionib¬
libris retustit. Idem scubit aliamcau.

Expanded text:
licet neque seruum neque colonum ibi habalius ingressus, tamdiu priorem possidere dictum est, quamdiu possessionem ab alio occupatam ignoraret. ut enim eodem modo uinculum obligationum soluitur, quo quaeri adsolet, ita non debet ignorex commodato tibi, possidere neque reddere constit‹u›eris, confestim amis‹is›se me possessionem uel ignorantem responsum est. rum mobilium neglecta atque omissa custodia, quamuis eas nemo alius inuaserit, ueteris possessionis damnum adferre consueuit: idque Nerua filius libris de usucapionibus rettulit. idem sc
Abbreviated transcription (Latin):
iquis fundũ em̃it. I atiams¬
cinꝰ partͣitulã sciebat ẽẽ alienam.
tuliauꝰ ait. si ꝓdiuiso sciat alienã
ẽẽ. posse eumͣ reliquas ꝑtes longa
possõe caꝑe s ⁊ si ꝓ indiuiso. licet
ignoret qui sit locͤus: eciue eũ caꝑe
tatur eẽ uendĩtis: ꝑlongam possõ

Expanded text:
quis fundum emerit, cuius particulam sciebat esse alienam, Iulianus ait, si pro diuiso sciat alienam esse, posse eum reliquas partes longa possessione capere: sed si pro indiuiso licet ignoret quis sit locus, aeque eum capere tatur esse uendentis, per longam
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsitũ ẽ. dixi qu custodie sã petu¬
mã condita ꝓponeretur sus posses¬
sõis ei qui condidisset nõ inderiꝑ
emptũ nec infirmitatẽ memortẽ
dapnum afferre posiõis qm alius
Sñ muasit. alio quin reponsuros
ꝑmomĩta seruoꝵ quos nõ inderimꝰ
mã inmeo aut malieno condidis
sem cũ si aliꝰ inmex cõdidisset nõ
anias possid̾em qmͣ si ip̃iꝰ rei possõ.¬
nẽ suꝑ t̾eram ad eptus fussem Ita¬
q nec alienus lotus meã ꝓpͥam au.
ciem istã nt ammo uideatur ad quiri
pono liã si ñ excã petuliari querat᷑
aliquid scĩamquide dm̃ ee necan¬

Expanded text:
quaesitum est. dixi, quoniam custodiae causa pecunia condita proponeretur, ius possessionis ei, qui condidisset, non uideri peremptum, nec infirmitatem memoriae damnum adferre possessionis, quam alius non inuasit: alioquin responsuros per momenta seruorum, quos non uiderimus, iam in meo ameo condidisset, non alias possiderem, quam si ipsius rei possessionem supra terram adeptus fuisse‹m›. itaque nec alienus locus meam propriam aufeciem istam, ut animo uideatur adquiri possessio: nam si non ex causa peculiari quaeratur aliquid, scientiam quidem domini esse nec
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo qui kłdis dari stipulatur.
Qmi ꝓpriecatẽ sñ usufructu ht̃
recfe usũ fructũ dari sibi stipu¬
stipuiatus fundũ fuero semp¬
manũ demde ⁊ euuidẽ fundism
detracto usufructu ab alio sti¬
pisier. prior stipulatto nõ noꝰ¬
uabitur. quia nec soluenoo fũ¬
dum detpacto uafruttu libera¬
berũ. S adhut ate recte fundi
sundum dederis. is quoq lib̾abi¬
tur. aquo detracto usrit fiumd̾
stpulatus fuerã.: ¶ Si homt¬
nem quẽ atino pure stipulat᷑
sueram. seuis michi suboditione
ꝑmnerit᷑ ⁊ is pendente ꝯditione
post moram titii decesserit. con¬
restm cuititio ag̾e poto. nec
senis existente dditone obliga¬
tur. at si tͥmo acteptũ fecissem.

Expanded text:
ab eo, qui 'kalendis dari' stipulatur. Qui proprietatem sine usu fructu habet, recte usum fructum dari sibi stipustipulatus fuero fundum Sempronianum, deinde eundem fundum detracto usu fructu ab alio stipulor, prior stipulatio non nouabitur, quia nec soluendo fundum detracto usu fructu liberaberis, sed adhuc a te recte fundi st? cum mihi fundum dederis, is quoque liberabitur, a quo detracto usu fructu fundum stipulatus fueram. Si hominem, quem a Titio pure stipulatus fueram, Seius mihi sub condicione promiserit et is pendente condicione post moram Titii decesserit, confestim cum Titio agere potero, nec Seius existente condicione obligetur: at si Titio acceptum fecis
Abbreviated transcription (Latin):
legat tͣtio. ⁊ semꝑnio ñ aliuo
intelligitur. qmͣ imadecẽ cõiter
duob legpie. ¶Lextticiũ hy¬
de᷑m tuum .x. daturum sponder.
ticii ꝑsona suꝑuatua cõpre hen¬
sa est. siue emĩ solus heres exsti¬
t̾it insondũ tenebitur. sũ ꝓpar¬
te eodem modo coquo ceteri co¬
hr̃des eiis obligabiur. ⁊ qmͣins
duenisse uideatur. ne ab alio he¬
tiłe pactum ꝯuentum coh̾roib
dare stipulatur. manifeste ꝑso¬
nam filii nihoc compectitur ut
ei recte soluatur. Neq int̾ ẽ sibi.
aut extraneo. cuulibet. ansibi au̾
filio suo quis aipmetur. Qr. u
manente inpotestate. ł emanci¬
paro filio recte soluitur. Neq
ad rem ꝑtinet. W qui filio suo¬
quid dari stipulatur: aoquirit
ꝑsona est. aqua re¬

Expanded text:
 Sempronio, non aliud intellegitur quam una decem communiter duobus legare. 'Te et Titium heredem tuum decem daturum spondes?' Titii persona superuacua comprehensa est: siue enim solus heres exstiterit, in solidum tenebitur, siue pro parte, eodem modo, quo ceteri coheredes eius, obligabitur. et quamuis conuenisse uideatur, ne ab alio hetile pactum conuentum coheredibus dari stipulatur, manifeste personam filii in hoc complectitur, ut ei recte soluatur: neque interest, sibi aut extraneo cuilibet, an sibi aut filio suo quis stipuletur: quare uel manent‹i› in potestate uel emancipato filio recte soluitur. neque ad rem pertinet, quod qui filio suo dari stipulatur, sibi adquirit, rsona
Abbreviated transcription (Latin):
tio erit necessaria. ¶ No ttintũ
ã si ego ꝑmisero sed si ꝓcurator
m̃s ł tutor qui tutelã suinistiat
Ycurator pupta. ł furiosi. siue
ad olocentis. dicendũ erit ex cep¬
tioni lotum fore. plane si ꝑte¬
ses. upł curator reidł. ꝑ miserit in
publico fat̾e: neruã scribit. Ex¬
ceptionem lotum non hr̃e. E
⁊ si ei locoe inquit ꝑubłicoꝵ ꝓcu-
palis curatori rei .p. ampliꝰ con¬
cedat S ⁊ si apermtipe. ł̃ ab eo
cui peniceps hoc inł concedendi
dederit: idẽ erit ꝓbandũ. ¶ Si
quis paratũ sit se iudicio defẽ¬
dere. aduersus eos qui intͥdicen¬
dũ putant. ne opus fiat. anui¬
deatur desiñe uimn fat̾e. Et ma¬
gͣne᷑. ut desinat si modo sata of¬
ferat. ⁊ defendere paratus e. si
quis agat. ⁊ ita scribit sab̾.
S ⁊ siquis dãꝑni infeni ꝑ aya

Expanded text:
 Non tantum autem si ego permisero, sed et si procurator meus uel tutor qui tutelam administrat uel curator pupilli furiosi siue adulescentis, dicendum erit exceptioni locum fore. Plane si praeses uel curator rei publicae permiserit in publico facere, Nerua scribit exceptionem locum non habere, quia etsi ei locorum, inquit, publicorum procurapalis curatori rei publicae amplius concedat. sed et si a principe uel ab eo, cui princeps hoc ius concedendi dederit idem erit probandum. Si quis paratus sit se iudicio defendere aduersus eos, qui interdicendum putant, ne opus fiat: an uideatur desinere ui facere? et magis est, ut desinat, si modo satis offerat et defendere paratus est, si quis agat: et ita Sabinus scribit. Sed et si quis damni infecti
Abbreviated transcription (Latin):
beͣri pouit. ¶ Idem labeo dicit.
siquem facientẽ ꝓhibũo. isq de¬
ea facere ceꝑit: nim eũ ideri
fetisse. nisi ꝑmifsu meo fac̾e teꝑ¬
it. łqua ali̾a iuita causa actidẽ¬
te ¶Siquis tñ inbecillitate impe¬
qui te magnificabat. iõ ñ uenit
ad ꝓhibendũ ñ iudebr adu̾sa¬
ruis ium fecisse. ⁊ ita labeo scri¬
bit ¶Dem ait ⁊ site uolentem
ad ꝓhibendũ uenire detimient
aliquis armis. forte si ñ ullo
doło maio meo ac ꝓpt̃ hoc nõ

Expanded text:
beri possit. Item Labeo dicit, si quem facientem prohibuero isque deea facere coeperit, ui eum uideri fecisse, nisi permissu meo facere coeperit uel qua alia iusta causa accedente. Si quis tamen inbecillitate impequi te magni f‹a›ciebat, ideo non uenerit ad prohibendum, non uidebitur aduersarius ui fecisse: et ita Labeo scribit. Idem ait et si te uolentem ad prohibendum uenire deterruerit aliquis armis forte sine ullo dolo malo meo ac propter hoc non
Abbreviated transcription (Latin):
num suũ ł ꝓcuratore ꝓhibu¬
erit. recte udr ꝓhibifie I dẽ
getiã si mercenariꝰ m̃s ꝓhibu¬
erit. nec que moueat q ꝓlib̾am¬
ꝑsonam actio ad quiri n solet.
Nam ꝓhibutio hec oemontfit te
uĩ fatere. Qui mirũ. cũ ⁊ siclẽ
tuferis. habeã tñ actionẽ. Ergo
facto magis tuo delinquentis ꝙͣ
Alieno. ad quiritr puchi attio

Expanded text:
uum uel procuratorem prohibuerit, recte uidetur prohibuisse. idem etiam si mercennarius meus prohibuerit. nec quem moueat, et: nam prohibitio haec demonstrat ui te facere, quid mirum, cum et si clam tu me feceris, habeam actionem? ergo facto magis tuo delinquentis quam alieno adquiritur mihi actio.