comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mosita est : Ubi conuenit die & hora statuta multitudo monachorũ qui mn illa here mo
conuersantur . Aud ens aut̃ supra dictus abba isa ac huiuscemodi consiliũ. fugit in egip¬
tũ : & abscondit se in quodã agro int̃frircecta. arbitrans indignũ se. ẽẽ honorẽ prbii:
quã plurimi aut̃ fr̃s monachi : sequebantur ut conp̃henderent eũ. Cũ aũt applicuis
asellũ quieis suptus portabat itͣiner ut pasceret. Cũ aut̃ pasceretur asellusi
ꝑuenit in locũ ubi supra dictus abba isaac latitabat. Cũq in luxis sec dies: requiren¬
tes monachi asellũ. ꝑuenerunt adeundẽ locũ ubi senior. occultauerat: & ammira¬
tes ualde dispensationẽ diuinã: conp̃hendentes ligare & constringere eum
uoluerunt. & ita ꝑducere. Uenerabilis aut̃ senior: non ꝑmisit dicens. Ia non possũ
contra dicere uobis: quia forsitan uoluntas dĩ est ut lic& indignus suscipiam
ordinem presbiterii.

Expanded text:
mo sita est, ubi convenit die et hora statuta multitudo monachorum, qui in illa eremo conversantur . Audiens autem supradictus abbas Isaac hujuscemodi consilium, fugit in Aegyptum, et abscondit se in quodam agro inter fruteta, arbitrans indignum se esse honore presbyterii: quamplurimi autem fratres monachi sequebantur, ut comprehenderent eum. Cum autem applicuissasellum qui eis sumptus portabat in itinere ut pasceret. Cum autem pasceretur asellus, pervenit in locum ubi supradictus abbas Isaac latitabat. Cumque illuxisset dies, requirentes monachi asellum, pervenerunt ad eumdem locum ubi se senior occultaverat, et admirantes valde dispensationem divinam, comprehendentes ligare et constringere eum voluerunt, et ita perducere. Venerabilis autem senior non permisit, dicens: Jam non possum contradicere vobis, quia forsitan voluntas Dei est ut licet indignus suscipiam ordinem presbyterii.
Abbreviated transcription (Latin):
domamꝰ : quid aliud quã carnalia sacrificia omĩ potenti dnõ eahibemus :
sicut᷑ paulũ dicitur. Vt exhibeatis corpora : hostiã uiuentẽ : Egregius psal¬
mista dauid. nullã. eẽ. abstinentiã sine concordia designans : ait: Lau¬
date eũ in tympano & choro: Intympano & enĩ coriũ siccũ resonat :
in choro aũt uoces concordit̾ cantant: Quid ꝑ tympanũ. nisi abstinen¬
tia & quid ꝑ chorũ nisi caritatis c̃cordia designat᷑ qui itaq sic
abstinentiã ten&. ut c̃cordiã deserat : laudat quidẽ in tympano:
Propterea amputo ame delectationes carnales. ut & iam iracundiae occa¬
siones abscidã: Scio enĩ eã semꝑ aduersus me pugnare ꝓde lectatio¬
nib: & conturbare m̃tẽ meã: & intellectũ meũ expellere: Diã abb ioħs
pu sillae staturae: Quia siuoluerit rex aliquis ciuitatẽ inimicorũ tenere.

Expanded text:
domamus, quid aliud quam carnalia sacrificia omnipotenti Domino exhibemus? domamus, quid aliud quam carnalia sacrificia omnipotenti Domino exhibemus? Sicut per Paulum dicitur: Ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem . Egregius psalmista David nullam esse abstinentiam sine concordia designans, ait: Laudate eum in tympano et choro . In tympano etenim corium siccum resonat, in choro autem voces concorditer cantant. Quid enim per tympanum, nisi abstinentiam, et quid per chorum, nisi charitatis concordiam designat? Qui itaque sic abstinet, ut concordiam deserat, laudat quidem in tympano Propterea amputo a me delectationes carnales, ut etiam iracundiae occasiones abscindam. Scio enim eam semper adversus me pugnare pro delectationibus, et conturbare mentem meam, et intellectum meum expellere. Dixit abbas Joannes pusillae staturae. Quia si voluerit rex aliquis civitatem inimicorum tenere,
Abbreviated transcription (Latin):
hocgenus ñ eicit᷑. nisi ꝑorationẽ &ieiuniũ. In mundi enĩ sp̃s ibi sese magis initiunt.
ubi plus uident ȩscã & potũ. Sc̃i quã diu in huius scłiuita in habitant: desiderio
suꝑniroris. corpus suũ aridũ postant . Vnde & psalmus. Sitiuit inte anima mea.
quã mult iplicit̃ & caromea. Caro enĩ tunc dm̃ sitit. quando ꝑieiuniũ abstin&
& arescit: Abstinentia & uiuificat & occidit: Vuificat animã : corpꝰ
necat: Ieiunia cũ bonis oꝑib: : dõ acceptabiliar̃: Quiaũt acybis abstinent
& praue agunt. dȩ mones imitant᷑ : quib aesca ñ ÷ : & he quitia semꝑ ÷: Ille
enĩ bene abstin& acrbis: qui & a malatiae actib: & amundi ieiunat ambi¬
tionib: Spernit᷑ ieiuniũ. qđ inuesꝑo repletione cyborũ reficit᷑: Neq
enĩ reputanda .÷. abstinentia. ubi fuerit uentris saturitas sub secuta: Sper¬
nit̾ieiuniũ : qđ inuesꝑo deliciis compensat᷑: Eũ nr̃a corpora ꝑ abstinentiã

Expanded text:
orum non ejicitur, nisi per orationem et jejunium . Immundi enim spiritus illuc sese magis injiciunt, ubi plus vident escae et potus. Sancti quandiu in hujus saeculi vita inhabitant, desiderio superni roris corpus suum aridum portant. Unde et in Psalmo: Sitivit in te anima mea, quam multipliciter tibi caro mea . Caro enim tunc Deum sitit, quando per jejunium abstinet et arescit. Abstinentia et vivificat et occidit: vivificat animam, corpus necat. Jejunia cum bonis operibus Deo acceptabilia sunt. Qui autem a cibis abstinent et prave agunt, daemones imitantur, quibus esca non est, et nequitia semper est. Ille autem bene abstinet a cibis qui a malitiae actibus, et a mundi jejunat ambitionibus. Spernitur jejunium quod in vespero repletione ciborum reficitur. Neque enim reputanda est abstinentia, ubi fuerit ventris saturitas subsecuta. Spernitur jejunium quod in vespero deliciis compensatur. Cum nostra corpora per abstinentiam
Abbreviated transcription (Latin):
RIΜV igitur ta quã uere fundamentũ nr̃i operis ad exemplũ bo¬
norũ omniũ sumamus iohannẽ. quiuere & ĩa solus satis suꝑque sufficiat
religiosas & dõ deuotas mentes: aduir tutũ culmen erigere: & ad
ꝑfectionis fastigia concitare. Hunc enĩ iohannẽ uidimus intheba idis
partib: inheremo quae adiaca ciuitati lyco : in rupe quadã montis ardui com¬
manentẽ. Ascensus adeũ difficilis. Ad itus monasterii eius obstructus & clausus
ut a quadragesimo aetatissuȩ anno usq ad nonagesimũ quẽ tunc gerebat cũ eũ
uidimus monasteriũ eius nullus intra. Aduenientib: uero ꝑfenestrã se uidere

Expanded text:
rimum igitur tamquam vere fundamentum nostri Operis ad exemplum bonorum omnium sumamus Joannem, qui vere etiam solus satis superque sufficiat religiosas et Deo devotas mentes ad virtutum culmen erigere, et ad perfectionis fastigia concitare. Hunc enim vidimus in Thebaidis partibus in eremo, quae adjacet civitati Lyco, in rupe quadam montis ardui commanentem. Ascensus ad eum difficilis, aditus monasut a quadragesimo etatis anno usque ad nonagesimum, quem tunc gerebat cum eum vidimus, monasterium eius nullus intraverit; advenientibus vero per fenestram se vide
Abbreviated transcription (Latin):
minimus. & omniũ seruus esse uideatur. Quia ergo dĩ munere donatũ mihiẽ. ut ui¬
derẽ eos: & int̃ essem conuersationieorũ : desingulis iã nunc quȩ ad memoriã dñs
reduxerit enarrare tẽptabo. Ut hii qui ñ uiderunt eos in corpore opera eorũ uiden¬
tes. uitãq ꝑfectã lectionis inditio colligentes. ademulatio scĩ operis inuitentur.¬

Expanded text:
minimus, et omnium servus esse videatur. Quia ergo Dei munere donatum mihi est, ut viminimus, et omnium servus esse videatur. Quia ergo Dei munere donatum mihi est, ut viderem eos, et interessem conversationi eorum, de singulis jam nunc, quae ad memoriam Dominus reduxerit, enarrare tentabo; ut hi, qui non viderunt eos in corpore, opera eorum discentes, vitamque perfectam lectionis indicio colligentes, ad imitationem sancti operis invitentur
Abbreviated transcription (Latin):
summauer̃. ut dubitari non debeat ipsorũ meritis adhuc stare mundũ. Se& ualde
mirũ est. cũ semꝑ obtima quȩq rara sint & difficilia : In illis tamen utrũq parit̾ cũuenisse.
ut & numero inmensi sint & uirtutib: in cõparabiles. Sunt & enĩ alii in suburbanis locis
aln ꝑrura. plures aut̃ & egregii ꝑheremũ disꝑsi. & uelut quidã celestis exercitꝰ
in ꝓcinctu positus. atq: in tabernaculis degens. ad oboedientiã p̃ceptorũ regis seꝑ
intentus. armis orationũ pugnans. & scuto fidei ab immico insidiante ꝓtectus. reg¬
nũ sibi caeleste conquirit. Sunt ergo ornatimorib. quiet i. lenes. tranquilli: &
Karitatis uinculis uł ut quadã germanitate constricti ad aemulationẽ uero
uirtutũ certamen ingens exercent & agonas. Student enĩ unus quisq clem̃tior
altero humilior. benignior acpatientior. inueniri. Siquis aut̃ pacientior ceteris
fuerit : hic ita cõmunis erga om̃s & mediocris existit . ut scđm mandatũ dñi omniũ

Expanded text:
summaverunt, ut dubitari non debeat, ipsorum meritis adhuc stare mundum. Sed illud valde mirum est, cum semper optima quaeque rara sint et difficilia, in illis tamen utrumque pariter convenisse, ut et numero immensi sint, et virtutibus incomparabiles. Sunt enim alii in suburbanis locis, alii per rura, plures autem et egregii per eremum dispersi, et velut quidam caelestis exercitus in procinctu positus, atque in tabernaculis degens, ad obedientiam praeceptorum regi semper intentus, armis orationum pugnans, et scuto fidei ab inimico insidiante protectus, regnum sibi caeleste conquirit. Sunt ergo ornati moribus, quieti, lenes, tranquilli, et caritatis vinculo velut quadam germanitate constricti. Ad aemulationem vero virtutum certamen ingens exercent et agones. Studet enim unusquisque clementior altero, benignior, humilior ac patientior inveniri. Si quis autem sapientior caeteris fuerit, hic ita communis erga omnes et mediocris existit, ut secundum mandatum Domini omnium
Abbreviated transcription (Latin):
alto qui omniũ reslauat & om̃s saciat potu. se aut̃ ipsũ abluere non potest: sed
haba in munditias & sordes limonũ Itẽ dix̃. Doce animã tuã seruare : que linguatua alios doc&
uidã anachorita cũ ueniss& ad abbatẽ poemenẽ¬

Expanded text:
alto, qui omnium res lavat, et omnes satiat potu, seipsum autem lavare non potest, sed alto, qui omnium res lavat, et omnes satiat potu, seipsum autem lavare non potest, sed habet et immunditias et sordes limorum . Idem dixit: Doce animam tuam servare quae lingua tua alios docet. 184. Quidam anachoreta cum venisset ad abbatem Poemene
Abbreviated transcription (Latin):
Quidã frat̃ int̃rogauit senẽ dicens . Dic mihi pat̃. quare nunc laborantes in conuersa¬
tionib: monachi non accipiunt gratiã sicut antiqui. Cui senex dixit : Tunc tanta kari¬
tas erat ut unus quisq: ꝓximũ suũ sursũ traher& Nunc uero postquã karitas refrix̃
& totus mundus inmaligno positus est : singuli ꝓximossuos ad inferiora deducunt.¬
& ideo sic gratiamñ sortimur
uidã frat̃ requi siuit senẽ dicens. Putas abba cognoscunt scĩ uiri quando uenit in eis
gratia: Respondit senex & dixit. Nonsem ꝑ cognoscunt. Nã cuiusdã magni senis
discipłs cũ peccass& in aliquare iratus senex dixit ei cũclamore . Vade & morere:
& statim ille cecidit : & de functus ẽ. Cũq: senex uidiss& eũ mortuũ. timor ingens
illũ : &iã ulterius sine consideratione talẽ sermonẽ non loquar. Et cũ haec dixiss&.
statim surrexit discipulus eius¬
bba poemen dixit. homo qui alios doc& et non facit ipse quȩ doc& : similis ẽ fonti

Expanded text:
Quidam frater interrogavit senem, dicens: Dic mihi, Pater, quare nunc laborantes in conversationibus monachi non accipiunt gratiam, sicut antiqui Patres? Cui senex dixit: Tunc tanta charitas erat, ut unusquisque proximum suum sursum traheret; nunc vero postquam charitas refrixit, et totus mundus in maligno positus est, singuli proximos suos ad inferiora deducunt, et ideo sic gratiam non sortimur Quidam frater requisivit senem, dicens: Putas, abba, cognoscunt sancti viri quando venit in eos gratia? Respondit senex, dicens: Non semper cognoscunt. Nam cujusdam magni senis discipulus cum peccasset in aliqua re, iratus senex dixit ei cum clamore: Vade, et morere. Et statim ille cedidit et defunctus est. Cumque senex vidisset eum mortuum, timor ingens illum, et jam ulterius sine consideratione talem non loquar sermonem; et cum haec dixisset, statim surrexit discipulus ejusbbas Poemen dixit: Homo qui alios docet, et non facit ea quae docet, similis est fonti
Abbreviated transcription (Latin):
ad quie scebat ei abba dicens. Uade cũ pace frat̃ . Ecce cũ uoluntate mea habeto ipsũ
codicẽ : Ille aũt ꝑsistebat cũlacrimis: pe tendo eũ dicens. Quia si non susceperis coni¬
cẽ dñe pat̃: nullo modo requiescit anima mea: post heo ille recepit codicẽ suũ . Nã fĩt
ille ꝑmansit apud beatũ anastasiũ incella eius : usq in exitũ uitȩ suȩ¬

Expanded text:
acquiescebat ei abbas, dicens: Vade cum pace, frater: ecce jam cum voluntate mea habeto ipsum acquiescebat ei abbas, dicens: Vade cum pace, frater: ecce jam cum voluntate mea habeto ipsum Codicem. Ille autem persistebat cum lacrymis petendo eum dicens: Quia si non susceperis Codicem, domine Pater, nullo modo requiescet anima mea. Post hoc ille recepit Codicem suum; nam frater ille permansit apud beatum Anastasium in cellula ejus, usque in exitum vitae su
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽ : ut possim ꝓbare sitantũ p̃cium ualet. Dedit ergo lodicẽ : ut ꝓbar& eum:
Stat im aũt frat̃ ille cũ ipso codice ꝑrexit ad scm̃ anastasiũ: & rogabat eũ dicens
Iube considerare pat̃ codicẽ istũ. & existimare siual&. solidos decẽ & septẽ.: qm̃
tantũ precii petit qui distrahit eũ. Dixit aut̃ abba anastasius : quia bonus ẽ codex.
& ualet tantũ p̃ciũ. Reuersus aut̃ qui emere uolebad i distrahenti. Ecce accipe
p̃tium quia ostendi codicẽ abbati a nastasio. & dixit mihi quia bonus ẽ & ual&
pondit ille: &ait. Cred e mihi quia penitus nihil mihi aliud dixit: haeccũ audiss&
frat̃ ille dixit ei . quia iã recogitaui frat̃ : & nolo distrahere codicẽ meũ. Conpuno¬
tus enĩ corde. festinant̃ ꝑrexit ad abbatẽ anastasiũ : & ꝓstrauit se int̃rã ad pe¬
des eius & p̃cabatur cũ fletu & lacrimis penitendo ut reciper& codicẽ suũ. sednom

Expanded text:
dicem, ut possim probare si tanti pretii valet; dedit ergo ei Codicem ut probaret eum. dicem, ut possim probare si tanti pretii valet; dedit ergo ei Codicem ut probaret eum. Statim autem frater ille cum ipso Codice perrexit ad sanctum Anastasium, et rogabat eum dicens: Jube considerare, Pater, Codicem istum, et aestimare eum si valeat solidos sedecim, quoaniam tantum pretii petit qui distrahit illum. Dixit autem abbas Anastasius: Quia bonus est Codex, et valet tanti. Reversus autem qui eum emere volebat, dixit distrahenti: Ecce accipe pretium, quia ostendi Codicem abbati Anastasio, et dixit mihi: Quia bonus est Codexpondens ille ait: Crede mihi quia nihil penitus mihi aliud dixit. Haec cum audisset frater ille, dixit ei: Quia jam recogitavi, frater, et nolo distrahere Codicem meum; compunctus enim corde. festinanter perrexit ad abbatem Anastasium, et prostravit se in terram ad pedes ejus, et precabatur cum fletu et lacrymis poenitendo, ut resusciperet Codicem suum, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
oporta ut cognoscatis quatenus admirabilẽ magnanimitatẽ & tranquillitatẽ
animieius considerantes imitemur exemplũ. hic itaq: abba anastasius habebat
codicẽ in ꝑgamenis ualde optime scriptũ : qui dece & octo ualebat solidos: Totũ
enĩ uetus & nouũ testamentũ habebat. Cũ aut̃ quidẽ frat̃ uenisset ad eũ uisi¬
tandi gratia uidit incellula eius codicẽ ipsũ: & concupiuit furatusq : eũ & abiit
Supra memoratus aut̃ abba anastasius cũ requissis sa ẽadem die adlegendũ codico
suia non inuenis sa. intellexit quia frat̃ ille furatus esset eũ & noluit mit tere
post ipsũ requirere eũ: epost furtũ & iã & ꝑiuria adderentur. Discedens aut̃
frac̃ ille in eã quȩ in pximo erat ciuitatẽ: uoluit distrahere codicẽ illũ. Petebat
aut̃ in p̃ciũ eius. solidos decẽ & septẽ. Dicit e ille. quieũ emere uolebat. Damihi co¬

Expanded text:
oportet ut cognoscamus, quatenus admirabilem magnanimitatem et tranquillitatem oportet ut cognoscamus, quatenus admirabilem magnanimitatem et tranquillitatem animae ejus considerantes, imitemur exemplum . Hic itaque Anastasius habebat Codicem in pergamenis valde optimis scriptum, qui decem et octo valebat solidis, totum enim vetus et novum Testamentum scriptum habebat. Cum autem quidam frater venisset ad eum visitandi gratia, vidit in cellula ejus Codicem ipsum, et concupivit, furatusque est eum, et abiit. Supramemoratus autem abbas Anastasius, cum requisisset cadem die ad legendum Codicem suum, et non invenisset, intellexit quia frater ille furatus esset eum, et noluit mittere post ipsum, nec requirere eum, ne post furtum etiam et perjuria adderentur. Descendens autem frater ille in eam quae in proximo erat civitatem, voluit distrahere Codicem illum, petebat autem in pretio ejus solidos sedecim. Dicit ei ille qui eum emere volebat: Da mihi Co
Abbreviated transcription (Latin):
mattulȩ omniũ fratrũi. Quas cũ detulissent . iussit ut accederent ignẽ : & nnsit in eũ om¬
niũ fratrũ mattulas : quȩ statim om̃s conbustȩ sunt. p̃termattulã fratris eulalii.
quȩ integra reꝑtaest & non est cõbusta. Cũq hoc uidissent fr̃s om̃s. timuerunt
laudantes ammi rabantur nimis pacientiam & humilitatẽ fratris eulalii. deniq
exeo honorabant & magnificabant eũ tã quã unũ ex magnis frĩb: Istos aut̃ honores
& laudes non poterat sustinere frat̃ eulalius: & dixit. Vemihi infelici quia ꝑdidi
humilitatẽ meã quã tantis tẽporib: ad quirere auxiliante & adiuuante me xp̃o dño
festinaui . Consurgens itaq: noctu egressus demonasterio fugit inheremũ ubi nul¬
lus eũ cognosceret : & ibi inspeleo habitabat. Noluit enĩ tẽporales hominũ laudes
Seati abbatis anastasii laudabilẽ humilitatẽ & pacientiae uirtutẽ¬

Expanded text:
mattulae omnium fratrum: quas cum detulissent, jussit ut accenderent ignem, et misit in eum ommattulae omnium fratrum: quas cum detulissent, jussit ut accenderent ignem, et misit in eum omnium fratrum mattulas, quae statim combustae sunt, praeter mattulam fratris Eulalii, quae integra reperta est, et non est combusta. Cumque hoc vidissent fratres omnes, timuerunt laudantes admirabantur nimis patientiam et humilitatem fratris Eulalii. Denique ex eo honorabant et magnificabant eum, tanquam unum de magnis Patribus; istos autem honores et laudes non poterat sustinere frater Eulalius, dicens: Vae mihi infelici, quia perdidi humilitatem meam, quam tantis temporibus acquirere, auxiliante et adjuvante me Christo Domino, festinavi. Consurgens itaque nocte, egressus de monasterio fugit in eremum, ubi nullus eum agnosceret, et ibi in spelunca habitavit. Noluit enim temporales hominum laudes,ere. 30. Beati abbatis Anastasii laudabilem humilitatem et patientiae virtute
Abbreviated transcription (Latin):
gnorantes aut̃ fr̃s quia hȩc omĩa ꝑ humilitatis uirtutẽ pacienter sustinuit : conue¬
mentes parit̃ maxime seniores fr̃s ad patrẽ monasterii. dixerunt ei . Considera pa¬
ter quid faciendũ est : quã diu eñĩ possumus sustinere neglegentias. & dã pna quȩ fr̃t
ta sunt & exterminata ꝑ neglegentiã eius. Quomodo ergo iste talis tolerandus ẽ:
Respondensq pat̃ monasterii : ait. Iterim paucos dies sust in eamus fratr̃e & postea
ordinatur deeo: qđ cõpetit fieri: haec dicens: dimisit fr̃s. Ingressus uero cellulã
ꝓstrauit se in orationib: obsecrans miscđiam dñi: ut ei manifestare dignaretur
quid ordinare. aut quid diffinire posset desupia dicto fratre. Tuncre uelatũ est
ei quidager&. Conuocauit ergo om̃s fr̃s abba : dixitq: eis. Credite mihi fr̃s quia magis
opto mattulã fratris eulalii cũ humilitate acpacientia eius. quã omia oꝑa eoꝵ
dũ taxat . qui murmurantes in cordib: suis operantur inmonasterio. Vt aut ostendat

Expanded text:
gnorantes autem fratres quia haec omnia pro humilitatis virtute patienter sustineret, convenientes pariter, et maxime seniores fratres ad Patrem monasterii, dixerunt: Considera, Pater, quid faciendum sit, quandiu enim possumus sustinere negligentias et damna quae frater ta sunt, et exterminata per negligentiam ejus. Quomodo ergo iste talis tolerandus est? Respondens Pater monasterii ait: Interim paucos dies sustineamus fratrem, et postea ordinabimus de eo quod competit fieri. Haec dicens dimisit fratres. Ingressus vero cellulam prostravit se in orationibus, obsecrans misericordiam Domini, ut ei manifestare dignaretur quid ordinare aut definire posset de saepe dicto fratre: tunc revelatum est ei quid ageret. Convocavit ergo omnes fratres abbas, dixitque eis: Credite mihi, fratres, quia magis opto mattulam fratris Eulalii cum humilitate et patientia ejus, quam omnia opera eorum duntaxat qui, murmurantes in cordibus suis, operantur in monasterio. Ut autem ostendat
Abbreviated transcription (Latin):
me ut ꝑ subua corrra dm̃itumuit slati carnis libi dine sensit co pudonda o perur. Cla¬
ppt unus quis que suȩ deputet cul pȩ qđ cecidit quotiens libidine uincitur : quianis
pcesiss latens suꝑbia non sequeretur libicbinis manifesta ruina : Non nuquagomi
uitio tepiani sacdiabolo appecitur : Et occulto pclationẽ && pubolico plibi dingn

Expanded text:
biam contra Deum tumuit, statim carnis libidinem sensit, et pudenda operuit. Quapropter unusquisque suae deputet culpae quod cecidit, quoties libidine vincitur, quia nisi praecessisset latens superbia, non sequeretur libidinis manifesta ruina. 3. Nonnunquam gemino vitio Christianus a diabolo appetitur, et occulto per elationem, et publico per libidin
Abbreviated transcription (Latin):
tendo uob̵ qr oꝑans manib: meis. sine int̃missione oro. Sedeo enĩ iuuante dõ infun¬
dens mihi paucas palmulas. & facio exeis plectã : &dico. Miserere meids̃ scđm
rans & orans facioplus minus xii nũmos : & pono exeis adhostiũ duos. & residuos
manduco. Et qͥ acceꝑerit illos duos denarios: orat ꝓme tẽpore qͦego manduco uł
dormio atq: ita ꝑgraibei implet᷑ inme qđ scriptũ ẽ sine in t̾missione orate.¬

Expanded text:
tendam vobis, quia operans manibus meis, sine intermissione oro. Sedeo enim juvante Deo, infuntendam vobis, quia operans manibus meis, sine intermissione oro. Sedeo enim juvante Deo, infundens mihi paucas palmulas, et facio ex eis plectam, et dico: Miserere mei, Deus, secundum  tota die laborans et orans, facio plus minus sexdecim nummos, et pono ex eis ad ostium duos, et residuos manduco. Et qui acceperit illos duos denarios, orat pro me tempore quo ego manduco vel dormio: atque ita per gratiam Dei impletur in me quod scriptum est: Sine intermissione orate
Abbreviated transcription (Latin):
tu quo orauit ꝑmansit . usq dũ adepta ẽ. ad ño dõ suo qđ postulauit. Dicebant de
abbate arsemo quia uesꝑe sabbati lucescente dñica : relinquebat post se solẽ & ex¬
tendebat manus suas ad cȩlũ orans : doneo mane die dñico inlustrar&. ascendens sol
faciem eiꝰ & sic sedebat. Vener̃ aliquando ad abbatẽ luciũ monachi qͥdã qͥ dicebant᷑
euthice. hoc est orantes. & int̃rogauit eos senex dic̃s. Qđ opus manuũ ur̃arũt: & illi¬
dixer̃ Nos ñ contingimꝰ aliqđ opꝰ manuũ sedsic̃ dic̃ a pł̃s: sine in termis sione oramꝰ¬
ergo comeditis qͥs ꝓuob orat: & iterũ int̃rogauit eos dic̃s. Non dormitis : Et illidixer̃
Dormimꝰ. Dixit senex Et cũ dormitis quis ꝓuob orat : Et ñ inuener̃ qͥd ad hȩo respon¬
derent ei . Et dixit senex. Ignoscite mihi fr̃s ql ecce ñ facitis sic̃ dixistis . Ego aut̃ os¬

Expanded text:
tu quo oravit, permansit, usque dum adepta est a Domino Deo suo quod postulavit . Dicebant de tu quo oravit, permansit, usque dum adepta est a Domino Deo suo quod postulavit . Dicebant de abbate Arsenio quia vespere sabbati, lucescente Dominica, relinquebat post se solem, et extendebat manus suas ad coelum orans, donec mane die Dominico illustraret ascendens sol faciem ejus, et sic residebat. Venerunt aliquando ad abbatem Lucium monachi quidam, qui dicebantur Euthicae, hoc est orantes, et interrogadixerunt: Nos non contingimus aliquod opus manuum, sed sicut dicit Apostolus , sine intermissione oramuergo comeditis, quis pro vobis orat? Et iterum interrogavit eos, dicens: Non dormitis? 614 Et illi dixerunt: Dormimus. Et dixit senex: Et cum dormitis, quis pro vobis orat? Et non invenerunt quid ad haec responderent ei. Et dixit eis: Ignoscite mihi, fratres, quia ecce non facitis sicut dixistis: ego autem os
Abbreviated transcription (Latin):
orare duob modis mihi uidet᷑ fueri posse : siue cordis intentione . seu oꝑe iniscđiȩ
Cordis enĩ intentione orat. qͥdesiderio suꝑne contẽplationis afflatꝰ in amore crea¬
toris sui totꝰ ẽ. deditꝰ Ipsa enĩ amoris dĩ c̃tinuatio sine in t̃missione ẽ oratio¬
ł it & sine int̃missione oratio quando thesaurus elemosinarũ thesauritat᷑i incȩlo.
dño dicente : Thesauritate uob thesauros incȩlo: ꝓthesaurizate enĩ incȩlo siue
ille ãbulxt sedeat. comedat bibat. loquat᷑ taceat. dormiat. sẽꝑ thesaurꝰ eiꝰ qui
inc̃spectudñi ẽ. rec̃ditꝰ sine in t̃missione orat ad dñm. Vnde & ipse dñsait. Absc̃¬
dite elemosinã insinu pauꝑis: & ipsa orabit ꝓuobis ad dnm. Orat. & ille ut qͥdã uolunt
sine int̃missione : qui qualẽ primũ se exhib& in oratione. talẽ se post modũ in ea
conseruare stud& : sic̃ & de anna factũ legit᷑ orante. q̃ in ipso c̃punctionis affec¬

Expanded text:
orare duobus modis mihi videtur fieri posse; sive cordis intentione, seu opere misericordiae. Cordis enim intentione orat, qui desiderio supernae contemplationis afflatus, in amore creatoris sui totus est deditus. Ipsa enim amoris Dei continuatio, sine intermissione est oratio. Fit et sine intermissione oratio, quando thesaurus eleemosynarum thesaurizatur in coelo, Domino dicente: Thesaurizate vobis thesauros in coelo . Pro thesaurizante enim in coelo sive ille ambulet, seu sedeat, comedat, bibat, loquatur, taceat, dormiat semper thesaurus ejus qui in conspectu Domini est reconditus sine intermissione orat ad Dominum. Unde et ipse Dominus ait: Abscondite eleemosynam in sinu pauperis, et ipsa orabit pro vobis ad Dominum . Orat et ille ut quidam volunt sine intermissione; qui qualem se primum exhibet in oratione, talem se postmodum in ea conservare studet, sicut et de Anna factum legitur orante, quae in ipso compunctionis affec
Abbreviated transcription (Latin):
eda alius quidã monachus abiit ad sororẽ suã : ut uisitaret eã. Audierat enĩ eã egrotan¬
tẽ in monasterio. Erat enĩ ipsa famu dĩ nominata inscã conuersatione : Itaq: non ad¬
quieuit illa suscipere & uidere fratrẽ suũ: ut non ꝑoccasionẽ eius ingrederetur in mo¬
nasteria feminarũ sed mandauit ei dicens. Vade dñe frat̃ & ora ꝓme. Prestante eñĩ gra
dĩ & saluatoris nr̃i: uia ebote in futuro scło. & in regno dñi nr̃i iħuxpĩ¬

Expanded text:
et alius quidam monachus abiit ad sororem suam, ut visitaret eam, audierat enim eam aegrotantem in monasterio . Erat autem ipsa famula Dei nominata in sancta conversatione; itaque non acquievit illa suscipere et videre fratrem suum, ut non per occasionem ejus ingrederetur monasterium feminarum, sed mandavit ei, dicens: Vade, domine frater, et ora pro me; praestante enim gratia Dei et Salvatoris nostri, videbo te in futuro saeculo in regno Domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
uo fr̃s monachi abierunt in ꝓximã ciuitatẽ : ut distraherent quȩ manib suis ꝑ
totũ annũ operatiessent. Unus aut̃ exeis egressus. ẽ ut quȩdã sibi necessaria eme¬
r& : alius aut̃ solus in hospitio remansit : & instigante diabolo cecidit infornicationẽ.
Cũ aũt reuersus ueniss& frat̃ : dixit ei . Ecce distraximus quȩ necessaria erant. reuerta mur
nunc adcellulã nrãm. Respondit aũt frat̃ & dixit ei. Non possũ reuerti. Cũq de p̃care t᷑
eũ frat̃ suus dicens. qua ꝓpt̃ non reuerteris ad cellã: ille confessus. ẽ ei dicens. Quia
ego cũ discessisti ame : cecidi in fornicationẽ : &ideo nolo reuerti. Uolens aut̃ lucrari
& saluare animã eius frat̃ suus : cũ sacram̃to dixit ei. Quia & ego cũ separatus fuis sem
ate : lapsussũ similit̃ infornicationẽ. Verum tam̃ reuertamur adcellulã : & ponamꝰ
nos inpoenitentiã . Omĩa enĩ possibilia sunt dõ. ut poenitentib indulgentiã donare

Expanded text:
uo fratres monachi abierunt in proximam civitatem, ut distraherent quae manibus suis per totum annum operati essent . Unus autem ex eis egressus est ut quaedam sibi necessaria emeret, alius autem solus in hospitio remansit, et instigante diabolo cecidit in fornicationem. Cum autem reversus venisset frater, dixit ei: Ecce distraximus quae necessaria erant, revertamur nunc ad cellulam nostram. Respondens autem frater dixit ei: Non possum reverti. Cumque deprecaretur eum frater suus dicens: Quapropter non reverteris ad cellulam? Ille confessus est ei, dicens: Quia ego cum discessisti a me, cecidi in fornicationem, ideo nolo reverti. Volens autem lucrari et salvare animam ejus frater suus, cum sacramento dixit ei: Quia et ego cum separatus fuissem a te, lapsus sum similiter in fornicationem; verumtamen revertamur ad cellulam, et ponamus nos in poenitentiam. Omnia enim possibilia sunt Deo Lucae I; ut poe
Abbreviated transcription (Latin):
ũ.ẽ. qđ conuersis cle mter ignoscat Nã qđ seruatur nobis tẽ pus pęniten¬
tiȩ ut nonsimul morte obruamur p̾cipiti. sed detur nobis locus satis factionis.
Hoc totũ de dĩ ꝓcedit clem̃tia ut nos non dapnai crudeliter . sedex pecta
ad pęnitentiã pacienter: xui. de his QaAdDE Lic tua pogt
Lacricnas re uer tun tuꝑ:
Irrisorest. ñ penitens: quiad huc agit qđ penitet: nec uidetur dm̃ postere sub¬
ditus : sed sab sannare suꝑbus: canis reuersus aduomitũ: & pęnitens ad peccatũ:
multi enĩ lacrimas in desinent̃ fundunt : & peccare non desinunt: Quos dã

Expanded text:
um est quod conversis clementer ignoscat. Nam quod servatur nobis tempus poenitenum est quod conversis clementer ignoscat. Nam quod servatur nobis tempus poenitentiae, ut non simul morte obruamur praecipiti, sed detur locus satisfactionis, hoc totum de Dei procedit clementia, ut nos non damnet crudeliter, sed exspectet ad poenitentiam patienter. CAPUT XVI. De his qui ad delictum post lacrymas revertuntur. 1. Irrisor est, non poenitens, qui adhuc agit quod poenitet; 215 nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare superbus. 2. Canis reversus ad vomitum est poenitens ad peccatum. Multi enim lacrymas indesinenter fundunt, et peccare non desinunt. Quosda
Abbreviated transcription (Latin):
nimicos di ꝑ secuntur tenebre: quȩ intelleguntur demones Unde &mn psalmo
legitur. Iñmissiones ꝑ angłos malos Quidã reꝓborum. in potestatẽ demonũ
occulto dĩ iuditio &iiustissimo rediguntur: e saia testante Ipse misit eis sortem:
& manus ei diuisit eis eam in mensuram . usque inȩt̾nũ possidebunt eam Qui dã
electorum dimittuntur diuina iustitia incedere in errorem pecati: sedtam̃
acpenitentiȩ afflictionẽ apeccatis expurgat. Dicente iob addm̃ Prepter
suꝑ biã inquit quasi leenã capiesme : reuersus que mirabiliter meerucias
Reuertens enim ds̃ hominẽ cruciat : quando quẽ pec cantẽ deseruent. fla¬
gella iterũ uisitat: malis actibus contranos amplius cęlestemira cundia ne qua¬
quã ꝓuocare debemus: Quanpotius si pęnitendo digna dõ acta gessemus.
seueritatem eiꝰ inclementiã conmutabimus Nã ille quimalos colenait: ñ dubi¬

Expanded text:
Inimicos Dei persequuntur tenebrae , qui intelliguntur daemones. Unde et in psalmo Inimicos Dei persequuntur tenebrae , qui intelliguntur daemones. Unde et in psalmo legitur: Immissiones per angelos malos . 5. Quidam reproborum in potestate daemonum occulto Dei judicio et justissimo rediguntur, Isaia testante: Ipse misit eis sortem, et manus ejus divisit eis eam in mensura, usque in aeternum possidebunt eam . 6. Quidam electorum dimittuntur divina justitia incidere in errorem peccati, sed tamen ac poenitentiae afflictionem a peccatis expurgat, dicente Job ad Deum: Propter superbiam, inquit, quasi leaenam capies me, reversusque mirabiliter me crucias . Revertens enim Deus hominem cruciat, quando quem peccantem deseruerat flagellando iterum visitat. 8. Malis actibus contra nos amplius coelestem iracundiam nequaquam provocare debemus; quin potius, si poenitendo digna Deo acta gesserimus, severitatem ejus in clementiam commutabimus. Nam ille qui nos malos tolerat, non dubi
Abbreviated transcription (Latin):
õ deserante. nullũ peniterẽdõ respiciente sua unu quẽ que facta uidere
&i plangere. & unde ceciderit cogitare: non nulli aut̃ ita despiciuntur
ado: ut de plorare mala sua non poss int etiã siuelint Consilii mmundorũ
sp̃ituum hoc ẽ: ut quia ipsis negatũ .ẽ. post p̃uaricationẽ regredi adiustitiam.
obser are aditũ penitentię hominibus cupiant Neuł ipsi reuertantur addm̃:
cos que socios inꝑditione hab̾e contendunt. quibus conque fraudibus in sistantes.
ut aut deserantur ado.aut flagelli inmanitate despernt Ingemescendu . ẽ.
iugiter & post posita securitate lugendũ : ne dĩ secreto &iiusto iudicio deseratur homo.
&ꝑdendus in potestate dȩ monun relinquatur. Na reuera quẽ ds̃ deserit: de mones
suscipiunt: Dominici contẽptoris p̃cepti stat̃i ut auertantur adõ amalignis sp̃itib
occupantur : a quibus etiã ut mala facient ꝑ suadentur: hinc ẽ. illud ꝓpheticum:

Expanded text:
o deserente, nullum poenitere; Deo respiciente, sua mala unumquemque videre, et plangere, et unde ceciderit, cogitare. Nam nonnulli ita despiciuntur a Deo, ut deplorare mala sua non possint, etiam si velint. 2. Consilium immundorum spirituum hoc est, ut, quia ipsis negatum est post praevaricationem regredi ad justitiam, obserare aditum poenitentiae hominibus cupiant, ne vel ipsi revertantur ad Deum; eosque socios in perditione habere contendunt, quibuscunque fraudibus insistentes, ut aut deserantur a Deo, aut flagelli immanitate desperent. 3. Ingemiscendum est jugiter, et, postposita securitate, lugendum, ne Dei secreto et justo judicio deseratur homo, et perdendus in potestate daemonum relinquatur. Nam revera, quem Deus deserit daemones suscipiunt. 214 4. Dominici contemptores praecepti, statim ut avertuntur a Deo, a malignis spiritibus occupantur, a quibus etiam, ut mala faciant, persuadentur. Hinc est illud propheticum:
Abbreviated transcription (Latin):
ãmonui. deipsis te & ĩfinẽ cõmoneo qt inꝰ bonũ qł cepisti ꝑseueranti sine ꝑficias: fuoeat &riã
durũ & lapideũ cor allacrimas ꝓfluendas : p̃uocat ia ad teliseruore : Dep̃cor uͦhilationẽ tutu
ante om̃a uitia reppuleris. & ꝗ̃ in hac ã monitione narrant᷑ bona custodire ualueris: Scito qđ ñuir
hoc facias. sed illo inspirante &adiuuante quidic̃ in caglo. Sine mo nihil potestis facere: Nolo

Expanded text:
admonui, de ipsis te et in fine admoneo, quatenus bonum quod coepisti, perseveranti fine percipias. Provocat etiam admonui, de ipsis te et in fine admoneo, quatenus bonum quod coepisti, perseveranti fine percipias. Provocat etiam durum et lapideua te omnia vitia repuleris, et quae in hac admonitione narrantur bona, custodire volueris, scito, quod tuis viribus hoc non facias, sed inspirante et adjuvante, qui ducit in Evangelio: Sine me nihil potestis facere .
Abbreviated transcription (Latin):
sq̃ nuerbu tuũ: inb &iã capillos euellans. frontẽq ꝑcutiens & pauim̃to lacrimarũ
qutas aspgens unia impetiare posebat &ũq tẽp accidera. qͦmun adaltare solebat offerre: sargra
g redi nac c̃cingere pmittunt᷑ fgredere ut. ⁊ hanc expectationẽ cũceteris lube eomuñ: Purpura nãq im
pacores ñ sacerdẽ es fact : Te fudelis simꝰ imꝑator. &iã hanc orationẽ animo gratanti suscipiens re¬
mandauit: Naudatie causa intracancellos mansr̃ sed ẽstanti politana urbe hanc c̃suetudin
ta incustodia multarĩi uirtutũ: hec eñĩ teodosii xp̃ianissimi principis. & beati ã brosii pan¬
tisicis c̃tentio sc̃a: ꝓuocat homine: obq maxime causa hanc scãm ẽtentionẽ tͥ seribe studue¬
ꝑ uocat a iã adlaaritatẽ. humilitatẽ obȩdientiãq sectandã : Quas uirtutes. ĩ principio huiꝰã mo¬
nitionis tuȩ dilectioni cõmdare curaui Deqͥb igit᷑ uirtutib te ĩ principio hui exortationis

Expanded text:
cutiens, et pavimentum lacrymarum guttis aspergens, veniam impetrare poscebat. Cumque tempus accederet quo munus ad altare solebat offerre, surgensgredi, nec contingere permittuntur. Egredere igitur, et hanc exspectationem cum caeteris habe communem. Purpura namque iperatores, non sacerdotes facit. Tunc fidelissimus imperator etiam hanc traditionem animo gratanti suscipiens, remandavit: Non audaciae causa intra cancellos mansi, sed in Constantinopolitana urbe hanc consuetudinn custodia multarum virtutum. Haec enim Theodosii christianissimi principis, et beatissimi Ambrosii pontificis contentio socat etiam ad charitatem, humilitatem, obedientiamque sectandam, quas virtutes in principio hujus admonitionis tuae dilectioni commendare curavi. De quibus ergo virtutibus te in principio hujus exhortationis
Abbreviated transcription (Latin):
subueritate disponat In his enĩ dieb agnoscet᷑ si iusta sit sententia ꝗptuleris an iniusta. Siuista
Hanc ãmonitionẽ impator libentianimo suscipiens: ⁊ obtima eẽ c̃sitens. legẽ c̃scribi repente
ꝓcepit. ꝓppͥa mamlitt̃is c̃firmauit : Quofacto : uinculũ eiꝰ soluit ãb rosiuꝰ : q̃lex actenꝰ obseruat᷑
ntali nãq cenore facta sut illa descriptio. ut si quos impator mortida pnass&&. usq xxx hes
eeidieruna qescente: pbasse utrũ y stũ udiea sicu aninustir a qd ustũ ꝑbasser hocagere

Expanded text:
sub veritate disponat; in his enim diebus agnoscitur, si justa sit sententia, quam protuleris, an injusta. Si justa sub veritate disponat; in his enim diebus agnoscitur, si justa sit sententia, quam protuleris, an injusta. Si justa Hanc admonitionem imperator libenti animo suscipiens et optimam esse confidens, legem rescribi repenteitteras confirmavit. Quo facto vinculum ejus solvit Ambrosius. Quae lex hactenus observatur. In tali namque tenore facta fuit illa descriptio, ut si quos imperator morti damnasset, usque dierum ira quiescente, probasset justum an injustum, et quod justum probasset, hoc agere
Abbreviated transcription (Latin):
suscipio: Hec &alia plurima rusinꝰ audient. nuntiauit imꝑatori uotũ antistitis. monens
nedepalatio forte ꝓceder& : At imꝑator hȩc ĩmedia iã platea cognoscens p̃go inquiđ ⁊ ius¬
tas ĩfacie suscipio ctumelias : Cũq adsacra limina ꝑuenis sae : inscãm qͥdẽ basilic̃a ñ p̃sũpsit in¬
trare sedueniens adantistitẽ: Ti uenienseũ ĩ alutario resdentẽ supplicabat ut eiꝰ uincula solue
uers ełasticas sanctiones. neq iniq ĩgredilimina sacra c̃tendo: sedte soluere
iniquitater qb medicaminib ĩ curabilia uulnera plagasq curasti :̃ at imꝑator: suuiqͥ dope
cõmisisti & m̃eratio ꝓtulit. sed potius iracundia: seribe legẽ q̃ decreta furoris euacu& ut xx̃x
dieb señtia necis atq ꝓscriptionis ĩlitteris cantũ mͦ manea t.& iudiciũ rationis expectas:
Qb trans octis dieb irauidelic& iaces sante. ratiocausã iudicans apud semet ipsã q̃ cognouerit

Expanded text:
suscipio. Haec et alia plurima Rufinus audiens nuntiavit imperatori votum antistitis, monens ne de palatio forte procederet. At imperator hoc in media jam platea cognoscens: Pergo, inquit, et justas in facie suscipio contumelias. Cumque ad sacra limina pervenisset, in sanctam ecclesiam non praesumpsit intrare; sed veniens ad antistitem et inveniens eum in solario residentem, supplicavit ut ejus vincula solveret. esiasticas sanctiones, neque inique ingredi limina sacra contendo; sed te solvere iniquitates? Quibus medicamentis incurabilia vulnera plagasque curasti? At imperator: Tuum, inquitotulit sententiam, sed potius iracundia: scribe legem quae decreta furoris evacuet, ut triginta diebus sententia necis atque proscriptionis in litteris tantummodo maneat, et judicium rationis exspectet; quibus transactis diebus, ir
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o iħu gloriam᷑ : a quo & fidei uirtutẽ accepimꝰ ꝑ quã in eogłamur. Nã qđ
dñs die octauo ẽ circũcisus & post tricesimũ t̃ciũ circũcisionis diem. adtẽplũ
dñiẽ delatus ut hostia ꝓeo offerretur & sc̃s dñi uocaretur mistice significa¬
bat quia ne monisi circũcisus uitiis dignꝰ sit dñicis p̃sentare conspectib: Nemo
nisi mortalitatis nexib: ab solutus. suꝑne ciuitatis gaudia poterit subire ꝑfectꝰ.
Nã cehanc carnaliũ & spaliũ uitiorũ circũcisionẽ faciendã nosia cob: apłs or
tat᷑ dic̃s. Abicientes omnẽ inmunditiã & habundantiã malitiȩ in mansue

Expanded text:
cepimus, per quam in eo gloriamur. Nam quod Dominus die octavo est circumcisus, et post tricesimum tertium circumcisionis diem, ad templum est delatus , ut hostia pro eo offerretur, et sanctus Domini vocaretur, mystice significat quia nemo, nisi circumcisus vitiis, dignus sit Dominicis praesentari conspectibus; nemo nisi mortalitatis nexibus absolutus, supernae civitatis gaudia poterit subire perfectus. Nam et ad hanc carnalium et spiritualium vitiorum circumcisionem faciendam, nos Jacobus apostolus hortatur dicens: Abjicientes omnem immun
Abbreviated transcription (Latin):
cutione ñ parcitur. hinc ia cob ait. Siquis putat sereligiosũ eẽ. ñ refrenans
lingũa suam sed seducens corsuũ: huius uana.ẽ. religio . Praui homines sic̃
in sensu leuess̃ : ita in locutione p̃cipites. & reticere ꝑtractando ne¬
glagunt quȩ leguntur. Sed qđ leuis conscientia concipit.: leuior ꝑtinꝰ
lingua ꝓducit. ꝑsem& ipsa nos ueritas ammon& dicens. Om̃e uerbũ
otiosũ qđ locuti fuerint homines. reddent de eo rationẽ indie iudit᷑ii.

Expanded text:
cutione non parcitur. Hinc Jacobus ait: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans cutione non parcitur. Hinc Jacobus ait: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Pravi quidem homines, sicut in sensu leves sunt, ita in locutione praecipites, et reticere pertractando negligunt quae loquuntur, sed quod levis conscientia concipit, levior protinus lingua producit. Per semetipsam nos Veritas admonet dicens: Omne verbum otiosum quod locuti fue
Abbreviated transcription (Latin):
diantis hostis uulnerib: de tegit : qura munitione custodia  circum clu¬
dit inͦ pro uerbiis scriptum est: Sicut urbs patens & absq: murorum
ambitu: itauir qui non potest in loquendo cohibere sp̃msuum: Quia
enim murum silentii non hab&. pat& inimici iaculis ciuitas mentis.
Et cumse per uerba extra sem& ipsam eicit apertamse aduersario os¬
tendit. Plerumque perquosdam gradus desidiosa mens infoueam
lapsus impellitur : Et dum otiosa uerba cauere neglegimus. ad noxia
peruenimus. Ut prius loqui aliena libeat . & post modum detractio¬
nibus uitam dequibus loquimur mordeat: ad extremum uero usque
ad apertas linguae contumelias erumpat. Pereffraenationem linguae
seminantur stimuli oriuntur rixe. accetduntur faces odiorũ pax extinguit᷑
ne quaꝗ possit : testatur ꝓpħa quiait. Uir linguosus ñ dirigitur sũꝑt̃rã¬
nmultiloquio peccatũ nondeerit. Isaias ꝓpħa ait. Cultus iustitiȩ : silentiũ
Videlic& indicans. quia m̃tis iustitia de solatur : quando ab immoderata lo¬

Expanded text:
hostis vulneribus detegit, quia se munitione custodiae non circumcludit. In Proverbiis scriptum est : Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum. Quia enim murorum silentium non habet, patet inimici jaculis civitas mentis, et cum se per verba extra semetipsam ejicit, apertam se adversario ostendit. Plerumque per quosdam gradus desidiosa mens in foveam lapsa impellitur, et dum otiosa verba cavere negligimus, ad noxia pervenimus, ut prius loqui aliena libeat, et postmodum detractionibus vitam eorum de quibus loquimur mordeat, ad extremum vero usque ad apertas lingua contumelias erumpat. Per effrenationem linguae seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax exstinguitnequaquam possit, testatur Propheta qui ait: Vir linguosus nmultiloquio peccatum non deerit . Isaias propheta ait: Cultus justitiae silentium . Videlicet indicans quia mentis justitia desolatur, quando ab immoderata lo
Abbreviated transcription (Latin):
dũlaxatur in id qđ fuerat confestĩ reuertitur. Sic̃ homo libero arbitrio conditus: sua
sponte dquertit adõ. ita exꝓpria m̃tis conuersione credendo recurrit addm̃. ut & libtas
agnoscatur arbitrii ꝑ ꝓpriã uolũtatẽ : & beneficiũ gatiȩ. ꝑ acceptã fidei ueritatẽ. Incorde
respicit ds̃ fidẽ ubi se non poss homines excusare : quiore simulant ueritatis ꝓfessionẽ.
& corde retentant erroris impietatẽ: Sic̃ nihil ꝓficit fides quȩ ore tenetur. & corde
non creditur : ita nihil ꝓfutura. ẽ sides quȩ corde retinetur. siore non ꝓferatur De
enĩ fide : ꝓpħa ita quosdã ob iurgat dicens. feriit fides ab lata .ẽ. deore eorum Fides
enĩ quȩ corde creditur : confessione oris ad salutẽ ꝓfertur Uacua. eẽ. sinc operibus

Expanded text:
dum laxatur, in id quod fuerat, confestim revertitur 5. Sicut homo, libero arbitrio conditus, sua dum laxatur, in id quod fuerat, confestim revertitur 5. Sicut homo, libero arbitrio conditus, sua sponte divertit a Deo, ita ex propria mentis conversione credendo, recurrit ad Deum, ut et libertas agnoscatur arbitrii per propriam voluntatem, et beneficium gratiae per acceptam fidei veritatem. 6. In corde respicit Deus fidem, ubi se non possunt homines excusare, qui ore simulant veritatis professionem et corde retentant erroris impietatem. 7. Sicut nihil proficit fides quae ore retinetur, et corde non creditur, ita nihil profutura fides, quae corde tenetur, si ore non proferatur. De tali enim fide propheta ita quosdam objurgat, dicens: Periit fides, ablata est de ore eorum . Fides enim quae corde creditur, confessione oris ad salutem profertur . 8. Vacuam esse sine operibus
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾ scit : quidm̃ prius. & ista non ꝓdesse. sed ꝓdõ scit Nihil obesse poterit cui quã
xp̃i ano si ꝑsimplicitatẽ aliqua deelem̃tis indigne sentiat. Dũ modo dedõ uera
ꝓnunti& Nã quãuis de incorporeis corporeisque naturis nequeat quique dispu¬
tare. beatũ tam̃ illũ facit uita recta cũ fide Ii. Depi dea: nouim
on posse aduerã beatitudinẽ ꝑuenire. nisi ꝑsidem Beatũ aut̃. ẽẽ: qui & recte
Icredendo bene uiuit : & bene uiuendo fidẽ rectã custodit: Ds̃ si creditur merito
inuocatur &queritur: Ac ꝑ hoc tunc ꝑfecte laudatur: quando & creditur: Non
tu mtis conspicimus id.ẽ dm̃ Sine si de nemo potest placere dõ Om̃e enĩ
qđ ñ ẽ. ex side : peccatũ. ẽ : fides nequa quãui extorquetur : sed ratione at que
exẽ plis suadetur Quibus aut̃ exigitur uiolenter : ꝑ seuerare in eis non potdi
Exẽplo ut ait quidã nouellȩ arboris : cuius siquis qũ& cacum̃ uiolenter inp̃ssȩrit : denuo

Expanded text:
n pro se, sed pro Deo scit. 14. Nihil obesse cuiquam si per simplicitatem anquam de elementis indigne sentiat, dummodo de Deo vera pronuntiet. Nam quamvis de incorporeis corporeisque naturis nequeat quisque disputare, beatum tamen illum facit vita recta cum fide. 192 CAPUT II. Non posse ad veram beatitudinem pervenire, nisi per fidem; beatum autem esse, qui et recte credendo bene vivit, et bene vivendo, fidem rectam custodit. 2. Deus, si creditur, merito invocatur et quaeritur; ac per hoc tunc perfecte laudatur, quando invocatur et cretu mentis conspicimus, id est, Deum. Sine fide nemo potest placere Deo : Omne enim quod non est ex fide peccatum est . 4. Fides nequaquam vi extorquetur, sed ratione atque exemplis suadetur. A quibus autem exigitur violenter, perseverare in eis non potest: exemplo, ut quidam ait, novellae arboris, cujus si quis cacumen violenter impresserit, denuo,
Abbreviated transcription (Latin):
tia & leticia suscipiamus eos. Quando aut̃ solisumus opus est ut luctus & abstinentia ꝑ¬
maneat in nobis: Illi uero audientes quȩ in cordib suis habebant. antequã requirerent.
glorificauerunt dm̃ & letidiscesserunt

Expanded text:
cia et laetitia suscipiamus 509 eos, quando auter soli sumus, opus est ut luctus et abstinentia pcia et laetitia suscipiamus 509 eos, quando auter soli sumus, opus est ut luctus et abstinentia permaneant in nobis. Illi vero audientes quae in cordibus suis habebant, antequam requirerent eum, glorificaverunt Deum, et laeti di