comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bitos habebant. Non nullas ⁊ grossi tudines ht̃e. ĩ
cuiꝰ nimir grossitudinis extrema parte. ostia e¬
rant affixa. ita ut eqͣli pariete eẽt ostiũ utr̃q
⁊siue itus siue foris tẽꝑlũ qͥsq positꝰ ostiũ insꝑi¬
arinꝰ paries. cũ iucenoꝵ ĩ longitudine ⁊ altitu¬
dine cẽt cubitoꝵ. ñ paruã ⁊ ipse debuit hrẽ gros¬
situdinẽ. Qua ꝑꝑ ⁊ in huiꝰ ing̾ssu. duo facta st̃
ostia. ut uideł abutroq latere. hoc ⁊ intꝰ ⁊ fo¬
ris equali pariete hostiũ pater&e. ꝙ qm̃ easdẽ
picturas ostiñ ȩquas. ⁊ parietes habebat uera¬
unꝰ ꝑ omĩa ⁊ continuatim extentꝰ paries uidetur.
unum decoris grã p̃tendens. aliud misterũ dispen¬
satione p̃figurans. Qđ uͦ discͥptis tẽpli ostiis se.¬
qͥt᷑. ⁊ sculpsit cherubin ⁊ palmas. ⁊ celaturas ual-¬
de eminentes. oꝑ uitq oĩa laminis aureis oꝑ e qͣ
dro adregulã. Iam supͣ exposit᷑ ẽ. qr ĩparietib

Expanded text:
bitos habebant, nonnullas etiam crassitudines habere; in cujus nimirum crassitudinis extrema parte ostia erant affixa, ita ut aequali pariete esset ostium utrumque, et sive intus, sive foris templum quisque positus ostium inspidrinus paries cum vicenorum in longitudine et altitudine esset cubitorum, non parvam et ipse debuit habere crassitudinem. Quapropter et in hujus ingressu duo facta sunt ostia, ut videlicet ab utroque latere, hoc est, et intus et foris aequale parieti ostium pateret. Et quoniam easdem picturas ostium, quas et paries, habebat, veraunus per omnia et continuatim extentus paries videretur, unum decoris gratia praetendens, aliud mysterii dispensatione praefigurans. Quod vero, descriptis templi ostiis, sequitur: « Et sculpsit cherubim, et palmas et caelaturas valde eminentes, operuitque omnia laminis aureis, oadro ad regulam, jam supra expositum est, quia in parietibus
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ..domꝰ pͥoris ĩ troitus. ita erant duo ostia. ut
duplexe̾et utrͣ̃q : qi nimit᷑ ĩp̃sentẽ eccłam nos¬
tale ĩ gredi ac duc̾e uitã necẽe ẽ. ĩꝗͣdilestionẽ dĩ¬
iͣtue b̾atitudinis uidebimꝰ. eadẽ utiq dilectione
gemina. absq ullo ꝓrsus labore. i mo ĩ magna mul
Non n ibi fides necessariaẽ: ubi ea q̃ nc̃ credimꝰ ac
sꝑamꝰ. om̃a manifesta luce uidebimꝰ. Nonẽ. labor
oꝑũ nec essariꝰ. ubi m̾cede ꝑpetua eoꝵ quȩ hic labo¬
ramꝰ donabimꝰ. Non necessaria ÷ patientia. ubi
nemo aliqͥd ad u̾si irrogat᷑. Non mutu ficentia be¬
disseruim. Uer iuata formã oꝑis decorisgrã

Expanded text:
domus prioris introitu, ita erant duo ostia, ut duplex esset utrumque, quia nimirum in praesenti talem nos ingredi ac ducere vitam necesse est, in qua dilectionem Daeternae beatitudinis videbimus, eadem utique dilectione gemina, absque ullo prorsus labore, imo in magna requie, Non enim ibi fides necessaria est, ubi ea quae nunc credimus ac speramus omnia manifesta luce videbimus; non enim est labor operum necessarius, ubi mercede perpetua eorum quae hic laboramus donabimur; non necessaria patientia, ubi nemo aliquid adversi irrogat; non munificentia bedisseruimus; verum, juxta formam operis, decoris gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
mas ⁊ picturas uarias. qͣsi ꝓminentes de parie¬
te.⁊ egredientes. Cherubim nãq ĩparietib tẽpli
facit salonon. c̃ electos suos dñs ad regłam scar̃¬
ge donat. Cherubinfac̃ ẽ eos ĩ hoc ntundo castita¬
tẽ angłicȩ ꝯu̾sationis ꝓ modulo suo doc⁊ imitari:
qr maxĩe uigłiis ac laudib diuinis dilectiot̾ si ncera con-¬
ditoris ⁊ ꝓxĩ gerit᷑. Palmas fac̃. c̃ memoriã et̃ne recͥbu¬
tionis eoꝵ m̃tib ĩfigit. ut eominꝰ ab arce iꝰtitiȩ labi ꝗͣ¬
ant. qͦ t̾ncedẽ iustitie sẽꝑ añ cordis oculos hnͣt. Facit¬
qͦ picturas uarias ꝓminentes de pariere ⁊ ꝓg̾drentes.
cũ multifarias uͥtut᷑ oꝑationes fidelit̾ tͥbuit. u̾bi gr̃ã.

Expanded text:
mas et picturas varias, quasi prominentes de pariete et egredientes. » Cherubim namque in parietibus templi facit Salomon, cum electos suos Dominus ad regulam Scrgere donat. Cherubin facit, cum eos in hoc mundo castitatem angelicae conversationis pro modulo suo docet imitari, d maxime vigiliis ac laudibus divinis, dilectione sincera Conditoris et proximi, geritur. Palmas facit, cum memoriam aeternae retributionis eorum mentibus infigit, ut eo minus ab arce justitiae labi queant, quo mercedem justitiae semper ante cordis oculos habent. Facit picturas varias quasi prominentes de pariete et egredientes: cum multifarias virtutum operationes
Abbreviated transcription (Latin):
tionis fixa sẽꝑ intentione meditant᷑. Palma nãq
manꝰ uictͥcis ortiatꝰ ÷. Hñt anaglipha ualde ꝓmi-¬
sepe dict ẽ. ⁊ sẽꝑdicendũ. cet̾is uͥtutũ florib spe¬
tialiꝰ ĩ magnis eccłe m̃bris fulgor sr̃emi amoris.
his ostioł ⁊̃ uelũ fuisse additũ: u̾ba dier̃narrant.
Fecit qͦ uelũ ĩqͥt ex iacincto purpura coccoq b̃tin¬
cto ⁊ bisso. ⁊ ĩtexuit ei cherubim. Qđ decoris ꝗͣ grã
fact̃ ẽ : uͥ int̾ parictes deauratos ⁊̃ olosericu ful¬

Expanded text:
 intentione meditantur. Palma namque manus victoris ornatus est. Habent anaglypha valde promisaepe dictum et semper dicendum est caeteris virtutum floribus specialibus in magnis Ecclesiae membris fulgor supereminet amoris. His ostiolis etiam velum fuisse additum Verba Dierum narrant. « Fecit quoque velum, inquit ex hyacintho, purpura, coccino, et bysso, et intexuit ei cherubim . » Quod decoris quidem gratia factum est, ut inter parietes deauratos etiam holosericum ful
Abbreviated transcription (Latin):
nationũ. qͥ multiplicat᷑ de septenario fomite ui-¬
tioꝵ. De castͥmargia : comessatio. ebͥetas. De forni¬
cõe: turpilo qͥa scurilitas. ludic̃. ⁊ stultiloqͥa. de
filargiria: m̃daciũ. fraus. furta. ꝑ iuria. t̃pis
lucri appetitꝰ. falsa testimonia. uiolentia. ĩ hu¬
manitas. rapacitas. De ira : homicidiũ. clamor ĩ
dignatio. De tͥstitia: rancor. pusillanimitas. a¬
maritudo ⁊ desꝑatio. De accidia : ociositas. sõno¬
tentioẽs. heses. iactantia.⁊ p̃sũptio nouitatũ.
De sr̃bia: ꝯtẽptꝰ ĩ uidia. iobedientia. blasfemie.

Expanded text:
passionum, qui multiplicatur de septenario fomite vitiorum. De gastrimargia, comessatio, ebrietas; de fornicatione, turpiloquia, scurrilitas, ludicra, et stultiloquia; de philargyria, mendacium, fraus, furta, perjuria, turpis lucri appetitus, falsa testimonia, violentia, inhumanitas, et rapacitas; de ira homicidium, clamor et indignatio; de tmaritudo, desperatio. 4. De accidia otiositas, somnotentiones, haereses, jactantia, ac praesumptio novitatum. De superbia contemptus, invidia, inobedientia, blasphemia,
Abbreviated transcription (Latin):
Hon legit᷑ alicubi ĩ istoria q̃ cbrones ł uespas ĩ hos¬
tes eoꝵ. ds p̃miserit. s ꝑ aiãlia aculeata. timores
punctiones designat. q hostes t̃ritos fugabat.¬
ex pulsis pecc̃is a carne nr̃ã. ĩsurgat spãlis bestia
.i. iactantia. sr̃bia ł uana gła. q̃ difficiliꝰ extirpan¬
t᷑. ꝗͣ carnalia uitia. Loth nqͥĩsod omis ꝯtinuit. ĩ monte

Expanded text:
Non legitur alicubi in historia, quod crabrones vel vespas in hostes eorum Deus praemiserit. Sed per animalia aculeata timoris compunctiones designat, quibus hostes territos fugabat.expulsis peccatis a carne nostra, insurgat spiritalis bestia, id est jactantia, superbia, vel vana gloria, quae difficilius exstirpantur quam carnalia vitia. Loth enim, qui
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ regiones possidemꝰ. cũ isrłis exercitu .i. uͥtu¬
tib uitia suꝑamꝰ. uͭ ĩ corde nr̃o loc̃ fornicoĩs castitas
obtineat. loc̃ furoris patientia. Tristitie. salutaris
letitia. Accidie loc̃: ĩcolat fortitudo. Sr̃bie: hu
militas. Sic singłisuitus expulsis. loco eoꝵ regnã

Expanded text:
giones possidemus, cum Israelis exercitu, id est virtutibus vitia superamus. Ut in corde nostro locum fornicationis castitas obtineat; locum furoris, patientia; locum tristitiae, salutaris laetitia; acediae locum incolat fortitudo; locum superbiae, humilitas, sic singulis vitiis expulsis loco eorum regnent
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ carnatõẽ dnĩcã ad fidẽ uenimꝰ. ⁊ scđ̾o parieti. ħ ẽ. septẽ¬
tiȩ lucẽ ueritatis cognose̾e dat̃ ẽ.llã ⁊ pͥmitiua eccła
maxi me de iudeis effloruit. ⁊ oĩsisrł cͥca finẽ scli sal¬
uandꝰ eẽ c̾dat᷑. płrum tẽ fideliũ huiꝰ tprĩs de gentib:
ꝯg̾gant᷑. ad eu̾głii suscipinda sacͣm̃ta. d ħ ÷ diui
nitꝰ donat̃ ẽ: ut reue latis ocuł suicordis manifeste
ꝯgnoscant lict̾am uet̾is testam̃ti eu̾głice grẽ plenã
eẽ mist̾iis. Uersas hñtes facies cherubĩ ad ext̾iorẽ
iã regnantes c̃dnõ. illũq collaudantes ĩceł. curã nr̃e
gert̃ salutis. qͥ ꝓ tr̾is erratib ap̃ eiꝰ pietatẽ ĩ t̃pellant.
Circ̃dati st̃ auro cherubĩ. qr p̃claris oꝑm suoꝵ uͥtu¬

Expanded text:
Incarnationem dominicam ad fidem venimus: et secundo parieti, id est, septenriae lucem veritatis cognoscere datum est. Nam etsi primitiva Ecclesia maxime de Judaeis effloruit, et omnis Israel circa finem saeculi salvandus esse creditur, plurimi tamen fidelium hujus temporis de gentibus congregantur ad Evangelii suscipienda sacramenta; quinitus donatum est ut revelatis oculis sui cordis manifeste cognoscant litteram Veteris Testamenti evangelicae gratiae plenam esse mysteriis. Versas habentes facies cherubim ad exteriorem jam regnantes cum Domino, illumque collaudantes in coelis, curam nostrae gerunt salutis, qui pro nostris erratibus apud ejus pietatem interpellant. Circumdati sunt auro Cherubin, quia praeclaris script
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnarib eoꝵ. ñ loqu̾tes labiis ũqͥ tatt̃. nͦ ĩ litigua
sua stultitiã ꝑsonantes. Sic q ꝑarma ititie ad extͥs
ꝯa sinistͥs ĩcedentes. ad ꝑfectiont̃ celestis denarii
ꝗͣ sũmꝰ pat̾familias cultorib sue uineȩ reꝓmisit
ꝑueniunt. & opꝰ unũ erat ĩduob cherubĩ. Q u

Expanded text:
naribus, non loquentes labiis iniquitatem, nec in lingua sua stultitiam personantes. Sicque per arma justitiae a dextris et a sinistris incedentes, ad perceptionem coelestis denarii, quem summus paterfamilias cultoribus suae promisitxtendunt. Et opus unum erat in duobus cherubim. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. q̃ ꝑspm̃ sciñ diffundr̃ ĩ cor. nris. Decẽ cubitis st̃ alti.
qi ꝑ obseruationẽ decalogi dõ seruiendũ p̃dicant.
qr dõ fidelit᷑ seruientes. denario remunerandos
eẽ. regni ꝑpetui ostendt᷑. Geminas hñt alas. qr duo
lestia tetendisse at ꝑuenisse declarant. qͥ hidem
suis auditorib faciendũ eẽ. demonstͣnt. Qͥnq cu¬

Expanded text:
s. Decem cubitis sunt alti; quia per observantiam decalogi legis, Deo serviendum praedicant, et Deo fideliter servientes denario remunerandos esse regni perpetui ostendunt. Geminas habent alas, quia lestia tetendisse ac pervenisse declarant, qui hoc idem suis auditoribus faciendum esse demonstrant. Quinque cu
Abbreviated transcription (Latin):
Factũ ẽ ⁊ ꝑsalomone᷑ ut tipice doceret᷑. qr multi¬
tudiuiꝰ ĩ troductiont ꝯgaudeant. foctendt̃ ualas
ad ĩuicẽ sr̃ archã. c̃ ad landẽ dnĩ saluatoris refe
parietes oraculi: cũ scõs ⁊ hoĩes sec̃ uide letaut᷑.
eosq uelut alar᷑ suat᷑ sũmitatib tangt̃. qͦscon¬
sortes atq imitatores fuisse ĩ hacuita suepuri¬
tatis exultant. Duos aũ eque parietes alis suiscan¬
gunt. qr fideles utriꝰq ppłi. idei .s. ⁊gentił posses¬
sores sec̾ hñt aule celestis. Nlonq ũlla patͥa disti¬
festiuitas ĩt̾ne beatituditus. de consortio adinatȩ¬

Expanded text:
factum per Salomonem, ut typice doceretur, multitudinem introductione congaudeant; extendunt enim alas ad invicparietes oraculi, cum sanctos etiam homines secum videre laetantur, eosque velut alarum summitatibus tangunt, quos consortes atque imitatores fuisse in hac vita suae puritatis exsultant. Duos autem aeque parietes alis suis tangunt: quod fideles utriusque populi, Judaei et gentiles, possessores secum habent aulae coelestis: non quod in illa patria distifestivitas internae beatitudinis de consortio adunat
Abbreviated transcription (Latin):
Manifestũ ẽ. ex his q̃ p̃dicta st̃. qͣre cherubĩ in
medio tẽpli ĩt̾ioris fint positi. quoꝵ habitatio
sẽꝑ ẽ. ĩ celis. Pactende bant aũ alassuas cherubĩ
quasi ad uolandũ qr sp̃s angłici sẽꝑ hñt animũ.
ad obseqͥũ dinine noliuitatis paratũ. E uͦ ala
mau̾. ⁊ nite̾ uera dilec toĩsatq humilitatis luce
repleuit. Notandũ sane: qr morses dũtabna¬
culũ fac&. fec̃ ⁊ duos cherubi aureos qͦs posuit

Expanded text:
Manifestum est ex his quae praedicta sunt quare cherubim in medio templi interioris sunt positi, quorum habitatio est semper in coelis. Extendebant autem alas cherubim, quasi ad volandum, quia spiritus angelici semper habent animum ad obsequium divinae voluntatis paratum. Quod vero ala mavit, et mentem vera dilectionis atque humilitatis luce replevit. Notandum sane quod Moyses dum tabernaculum faceret, fecit et duos cherubim aureos, quos posuit
Abbreviated transcription (Latin):
reuolutis. xlii. annis. ĩ ip̃a festiuitate qͣdnĩn
occiđd̾unt. atito ⁊ uespasi ano passi st̃. ⁊ ciuitas
eu̾sa ẽ. Qd ĩ ħ psalmo plangit asaph. Dt̃ aũ iste
planctꝰ. ĩtellectꝰ a saph. qr dũ plang̾: causã ĩ repa¬
rabił eu̾sioĩsi tellig. hane .s. uĩ hõ relictis c̾renis.

Expanded text:
duobus annis in ipsa festivitate, qua Dominum occiderunt, a Tito et Vespasiano passi sunt et civitas eversa, quod in hoc psalmo plangit Asaph. Dicitur autem planctus iste intellectus Asaph, quia dum plangit causam irreparabilis eversionis, intelligit ha
Abbreviated transcription (Latin):
patabilẽ. ꝓͥcat᷑ u̾ saltẽ reliqͥe saluefiant. memio¬
tans qñ ⁊ qͥlit̾̃ iudi dm̃ irritantis destructist᷑.
orat u d̃s penitentib parcat. ⁊ romanoꝵx sr̃biã
ntilit̃ puriat. ibi. Memor esto. ẜrimꝰ p̃l lam̾ta¬
tiois s de ultima captiui tate facta ꝑtiam. Se¬
flumina. Attende uͦ qͣnta fuerit ĩ ꝓpħamĩe ã¬

Expanded text:
saltem reliquiae salvae fiant, memorans quando et qualiter Judaei Deum irritantes destructi sunt. orat, ut Deus poenitentibus parcat et Romanorum superbiam utiliter puniat ibi: Memor esto. Primus psalmus lamentationis, sed de ultima captivitate facta per Titum. Seflumina. Attende vero quanta fuerit in Propheta
Abbreviated transcription (Latin):
dibils qͥ uu ꝗͣ annis tẽplũ edificans salomon. octa¬
potiꝰ uerisimile uidet᷑ domũ uiuannis. acuii.¬
ñsib edificatã. ita ut eodm̃se oii. dedicationis
sit celebrata sollẽpnitas. ac die xxͣ ͦuͭ ͤ ipsiꝰ m̃sis
dimiserit. Sicq pꝰ unã septimanã adueniente
te putandũ ẽ. pꝰdedicat᷑ tẽplũ. aliqͥd ad huc uten¬
silioꝵ ĩminist̾ia eiꝰ additũ fuisse. usq ĩ ingͥssũ

Expanded text:
ptem quidem annis templum aedificans Salomon, octapotius mihi simile videtur, domum septem annis acnsibus aedificatam, ita ut eodem mense septimo dedicationis sit celebrata solemnitas, ac die vicesimo tertio ipsiussua dimiserit, sicque post unam septimanam, adveniente te putandum est post dedicatum templum aliquid adhuc utensiliorum in ministeria ejus additum fuisse, usque ad ingressum
Abbreviated transcription (Latin):
utensilib ꝑfectũ. ⁊ ipsũ uiim̃se. dedicatũ fuis¬
se. Misit qͦ: salomen rex. & tulit hrrã de tyto filiũ
mulieris uidue de tͥbu neptalĩ. patre tyrio. arci¬
ficẽ erariũ ⁊ plenũ sapt̃a ⁊ ĩ telligentia. ⁊ doetͥ¬
na ad faciendũ omt̃ opꝰ exexe. Qͥl c̃ ueniss& ad re¬
gt᷑ salomonẽ. ferit õe opꝰ eiꝰ. & ħ misterii grãfa
ctũ ẽ. Artifex qͥppe tirius. quẽ adiutorẽ sui oꝑis¬
sibi salomon assũpsit. electos degentib u̾bi mi¬
tustros sig̾cat. Qͥ uideł artifex pulchre dr̃. qr
gustata surrex̾atq ĩ celos ascendens. eã interĩ
a se ꝑegͥnantẽ reliqͥt ĩtris. Nonaũ laborandũ¬
c̃ iã de eisdẽ noui p̃ dicatorib testam̃ti spetialit̾ ꝓ mita¬
tͣ dicens ꝓpħa. Pro patͥb tuis natist̃ tͥfilii. con.e. pͥti¬

Expanded text:
utensilibus perfectum, et ipsum septimo mense dedicatum fuisse. Misit quoque rex Salomon, et tulit Hiram de Tyro filium mulieris viduae, de tribu Nephthalim patre Tyrio, artificem aerarium, et plenum sapientia, et intelligentia et doctrina, ad faciendum omne opus ex aere. Qui cfecit omne opus ejus . Et hoc mysterii gratia factum est. Artifex quippe Tyrius, quem adjutorem Salomon assumpsit, operis electos de gentibus verbi ministros significat; qui videlicet artifex pulchre dicitur, resurrexit, atque in coelos ascendens, eam interim a se praegnantem reliquit in terris. Non autem laboranducum etiam de iisdem praedicatoribus novi Testamenti specialiter promittatur, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
scẽ ȩccłȩ ꝑuenimꝰ. Notandũ aũ qͣ idẽ oꝑarii ita
erant distincti.uͥ pars ĩ montelapides cedere t.
sp̃s scĩ.⁊ qͥdẽ maiorẽ dicendi ac ꝓt̾uos arguendi
ꝯstantiã hñt: qͥdã minores ad ꝯsolandos pusilla-¬
nimes ⁊ ĩfirmos subleuandos existunt. Qdã utniꝰ¬
qͣ les fieri uoluit eos q loqr᷑ apłs dicens. Corripi¬

Expanded text:
e pervenimus. Notandum autem quod iidem operarii ita erant distributi, ut pars in monte lapides caederet, spiritus, et quidam majorem dicendi ac protervos arguendi constantiam habent, quidam mitiores ad consolandos pusillanimes et infirmos sublevandos existunt, quidam utriuquales fieri voluit eos q
Abbreviated transcription (Latin):
erudiendos ĩfideles. atq ĩ collegiũ eccłe uocandos or¬
dinent᷑: qͣsi ad cedenda ĩ libano ligna .s. tẽplimat̾iã
ri. qͥĩ fide sc̃ẽ tͥuitatis st̃ ꝑfecti. q doctorib maxime
ꝯgruit. Uer̃q xxx. milia ita erant ordinata. ũde¬
na milia ꝑ m̃ses singłos oꝑiscõ ĩstarent: magisde¬
narii num̾i sacͣm̃tũ ꝑpende debemꝰ. Dena nãq mi¬
lia uiroꝵ de isrł ad cedenda de libatio ligna ĩ opꝰ dnĩ¬
st̃ ordinandi . qͥ .x.p̃cepta legis. ꝑ oiã ⁊ ipsi obseruare
onim triũ uͥtutũ eu̾głicarũ tipice deñtiat. elemo¬

Expanded text:
s atque in collegium Ecclesiae vocandos ordinantur, quasi ad caedendas in Libano materias templi ri, qui in fide sanctae Trinitatis sunt perfecti, quod doctoribus maxime congruit. Verum quia triginta ita erant ordinata, ut dena millia per menses singulos operi suo instarent, magis denarii numeri sacramentum perpendere debemus. Dena namque millia virorum de Israel ad caedenda ligna in opus dsunt ordinandi, decem praecepta legis per omnia et ipsi observare, onem trium virtutum evangelicaru
Abbreviated transcription (Latin):
lege. ⁊ ꝓpħis c̾dentib ĩ notuit. Iñ u uenit. c̃ ibi legen
fideles illumi naũ. Uñ. uoħ oriet᷑ soliꝰticie. ⁊ alibi.
ran apparuit. qr qͣnto ccͣ eũ ferocitas ĩfideliũ ex-¬
arsit. tanto altiꝰ diuinitatis eiꝰ notitiac reuit.
Qͣnto u ĩtͣ passoĩs ꝯtu melias lacuit. tanto ꝑu̾tutẽ
resurroĩs effulsit. ⁊ qͥ pͥꝰ ĩ c̾dulitatis ferocitate ꝑse-¬
cuti st̃. pꝰmodũ ei caritatis ardore ad hesert᷑. de
In dexct̾a eiꝰ ignealex .i. caritas. Dextã dĩ x ͤ. qͥ legẽ¬

Expanded text:
lege et prophetis credentibus innotuit. Inde enim venit, cum ibi legentfideles illuminavit. Unde: Nobis orietur sol justitiae . Et alibi: ran apparuit; quia quanto contra eum ferocitas infidelium exarsit, tanto altius divinitatis ejus notitia crevit. Quanto enim inter passionis contumelias latuit, tanto per virtutem resurrectionis effulsit; et qui prius incredulitatis ferocitate persecuti sunt, postmodum ei charitatis ardore adhaeserunt; de In dextera ejus ignea lex.
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ exul ĩ egipto huiꝰ mundi ꝑegͥnatꝰ ÷ ĩ paruo nuo. qr
multi ido latͥã secuti st̃.⁊ paucifideles remansert᷑. S
pꝰꝗͣ lege data płes surrexert̃. scĩam ⁊ fidẽ uniꝰ dĩ ac¬
cipientes. afflixert̃ eos egyptii.i. demones. on̾a
peccõꝵ gͣuissima ĩponentes. S respex̃ ds̃ humani
gn̾is afflictionẽ. ⁊ laborẽ.⁊ misit fi. su. qͥ manꝰ eiꝰ ⁊

Expanded text:
unde exsul in Aegypto hujus mundi peregrinatus est in parvo numero, quia multi idololatriam secuti sunt, et pauci fideles remanserunt. Sed postquam lege data plures surrexerunt, scientiam et fidem unius Dei accipientes, afflixerunt eos Aegyptii, id est daemones, onera peccatorum gravissima imponentes. Sed respexit Deus humani generis afflict
Abbreviated transcription (Latin):
Amalech ĩ uia. lingens sangͥnẽ. hi st̃ demones qͥ nob̾
ꝑ baptismũ de sp̃ali egypto exeuntib adu̾sant᷑. ⁊ ĩ
u̾tutib extremos. ⁊ ĩ itin̾e huiꝰ uite lassatos. pec¬
cata sugg̾e̾ndo student occide: hos c̃dñs facultatẽ
drd̾it. oiõ debemꝰ subu̾t̾e. ⁊ suggestiones eoꝵ oiõ dełe.¬

Expanded text:
Amalec lingens sanguinem. Hi sunt daemones qui nobis per baptismum de spiritali Aegypto exeuntibus adversantur, et in virtutibus extremos, et in itinere hujus vitae lassatos peccata suggerendo student occidere. Hos cum Dominus facultatem dederit, omnino debemus subvertere et suggestiones eorum
Abbreviated transcription (Latin):
.A. Dm̃ ĩposibile ẽ honorẽ suũ ꝑde: Aut u pec¬
cator sponte soluit qđ deb&̧. aut ds abĩuito ac-¬
cipit. Nã aut hõ debitã subiectionẽ dõ siue ñ pec¬
cando. siue qd peccat soluendo. uoluntate sponta¬
nea exhib : aut ds̃ eũ ĩuitũ sibi tor qͣndo fubiẽ.
fateri recusat. In qͦ ÷ consid̾andũ. qr sic̃ hõ pec¬
cando rapit qd ÷ dĩ: ita dspuniendo aufert q̃ :¬

Expanded text:
. Deum impossibile est honorem suum perdere: aut enim peccator sponte solvit quod debet, aut Deus ab invito accipit. Nam aut homo debitam subjectionem Deo, sive non peccando, sive quod peccat solvendo, voluntate spontanea exhibet; aut Deus eum invitum sibi torquendo subjicit, fateri recusat. In quo considerandum quia sicut homo peccando rapit quod Dei est, ita Deus puniendo aufert q
Abbreviated transcription (Latin):
uitꝰ soluit qͥ rapuit. qr lic⁊ ds ħad usũ sui ꝯmodi
tͣnsferat. qͥ aufert. sic̃ hõ pecuniã ꝗͣ alii aufert.
bas suũ deb honor ẽ seruare: c̃ ad modiẽ patitur
illũ uiolari. a Qđ ti aliqͦmͦ ledisinit᷑: ñ ĩtegrene
XU. .A. Di honori neqͥt

Expanded text:
us, solvit quod rapuit; quia licet Deus hoc ad usum sui commodi non transferat, quod aufert; sicut homo pecuniam, quam alii aufert, probas, suum debet honorem servare, cur vel ad modicum patitur illum violari? Quod enim aliquo modo laedi sinitur, non integre nec ur. ANS. Dei honori neq
Abbreviated transcription (Latin):
eae. qr nullũ opꝰ sine illa plaet. hc̃ honorẽ debi¬
norat. ⁊ ħ ÷ peccare. Qͣ diu aũ ñ soluit q rapuit:
man⁊ ĩculpa. Nec sufficit solũ mͦ redđe q̾ abla¬
tũ ẽ: s ꝓ contu melia illata. plusdeb redðe ꝗͣ
habuit᷑. ⁊ ꝗͣ abstułit. Sic̃ n qͥ ledit salutẽ alt̾iꝰ.
ñ suffic̾ si salutẽ restituit. nͥꝓ illata doloris ĩru

Expanded text:
et, quia nullum opus sine illa placet. Hunc honorem debinorat; et hoc est peccare. Quandiu autem non solvit quod rapuit, manet in culpa; nec sufficit solummodo reddere quod ablatum est, sed pro contumelia illata plus debet reddere quam abstulit. Sicut enim qui laedit salutem alterius non sufficit, si salutem restituit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ĩ tad scͥpt᷑a sacra ꝯtinent᷑. erecto ad sr̃na sensa. celestiabo¬
⁊ catidelabro. ⁊ utͦq altari. ⁊ uasis domꝰ dm ĩ libris qͦs de
factura tab̃nacłi.⁊ habitu sac̾dotali scͥpsimꝰ. Si ͥsgͦ ca¬
pacitate̾ nr̃i sensus expatr̃ traditione progenitam

Expanded text:
qui in eadem Scriptura sacra continentur, erecto ad superna sensu, coelestia boet candelabro, et utroque altari, ac vasis domus Domini, in libris quos de factura tabernaculi et habitu sacerdotali scripsimus. Si quis ergo capacitatem nostri sensus ex Patrum traditione progenitam,
Abbreviated transcription (Latin):
entib panẽ u̾bi ministrant.⁊ uasa fer̾t mist̾ii celestis.
.i. iustoꝵ nob̾ actꝰ ĩ exxẽplũ ꝓpont̃: ita ⁊ aptissimt ꝑ cati¬
delabra eadẽ. diuina eloquia fig̾ant᷑. Uideł. qr lucẽ
sapiẽ errantib ꝓfert̃. Hinc ⁊ tipsalmista. Luc̾tiat̾
qͥt pedib meis ⁊ c̾. Hinc ⁊̃ salom̃ ait. E mandat᷑ luc̾na
ẽ. ⁊lex lux ẽ. Quare aũ .u. adextͥs. ⁊ uasinistͥs st̃ posita¬
addidit ccͣoracłm. Oracłm nãq ĩbi erat arca ut sepe di¬
dĩ sedens. pat̾noꝵ utiq ꝯsciꝰ archanoꝵ. ⁊ candelabͣ tẽpli

Expanded text:
entibus panem verbi ministrant, et vasa ferunt ministerii coelestis, id est justorum nobis actus in exemplum ponunt, ita et aptissime per candelabra eadem divina eloquia figurantur, videlicet quia lucem sapientiae errantibus proferunt: hinc etenim psalmista, Lucerna, inquit, pedibus meis, etc. ; hinc etiam Salomon ait, Quia mandatum lucerna est, et lex, lux . Quare autem addidit contra oraculum. Oraculum namque ubi erat arca, ut saepe diDei sedens, paternorum utique conscius arcanorum; et candelabra templi
Abbreviated transcription (Latin):
ecͣ oracłm exauro pͥmo: ad didit. Iqͣsi libii flores. ⁊ luc ernas
defr̃ aureas. Uidet᷑ iuxta lict̾am. qr sup̃ma pars cande labroꝵ
ĩ modũ sit lilii repandi deformata. ꝗ incand̾lab ͦ tab̾ nacli fact᷑
eẽ legimꝰ. cuiꝰ ⁊ stirps mediꝰ.⁊ calami ex ip̃o ꝓcedentes. c̃ sei¬
phis ⁊ sꝑuł. lilia scribunt᷑ habuisse ꝑpłrima. Flores aut̃

Expanded text:
m ex auro purissimo, addidit, Et quasi lilii flores et lucernas desuper aureas; videtur, juxta litteram, quia suprema pars candelabrorum in modum sit lilii repandi formata: quod in candelabro tabernaculi factum esse legimus, cujus et stirps medius, et calami ex ipso procedentes cum scyphis et sphaerulis lilia scribuntur habuisse plurima. Flores autem
Abbreviated transcription (Latin):
bant ꝗ dict᷑ ÷ ĩ exxodo de illo uno catide labͦ. q absq ulla
dubietate ad m̾idiẽ stabat. Posuit ⁊ cande labr ĩ tab̾na¬
ełri testimonii. eregione m̃se. ĩ parte austͣli. ltẽq ĩli
respic̃ suce debebt̃. Exut᷑q gͦ parte tẽpli. candelabͣ eoc
utraq erant parte m̃se q scͥpta diuina ad illustͣtiõe

Expanded text:
bant; quod dictum est in Exodo de illo uno candelabro quod absque ulla dubietate ad meridiem stabat: Posuit et candelabrum in tabernaculum testimonii e regione mensae in parte australi . Itemque in lirum lucem dabat . Ex utraque ergo parte templi candelabra, ex utraque erant mensae, quia Scriptura divina ad illustrationem
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣtenꝰ ĩfirmariposse uideo. A. Heq egosibũ
posui ĩ expugnabili ueritate roborat᷑: suffi¬
ueritas in expugnabilit̾ monstͣret᷑ : eqͣ liter
ab oĩ dubitatoẽ defendit᷑. B. cce ita ÷. Qmͦ gͦ
saluꝰ erit hõ. siipẽ nͨsoluit q̃ deb&. nͨ saluarisi ñ

Expanded text:
se video. ANS. Neque ego, si bene posui, inexpugnabili veritate roboratur, suffiveritas inexpugnabiliter monstretur, aequaliter ab omni dubitatione defenditur. BOS. Ecce ita est. Quomodo ergo salvus erit homo, s
Abbreviated transcription (Latin):
catũ tĩdimiitat illi nisi reddiderit. q ꝑꝑ illud
deb. Et ut certiores sint argumͣ tationes tue
cuitam magnũ opꝰ in iungã. Tẽptabo tnͣ qnͣ¬
ꝙ incepi. nͣinme s ĩdõ confidens. & faciam
qͣ ipso adiuuante potero. S nt fastidiũ hec
uolentib leg̾e niis longa ꝓlixitate gen̾et᷑.¬
⁊ continuatione adictis dicenda alio eaxordio
distinguamꝰ.¬

Expanded text:
at illi peccatum, nisi reddiderit quod propter illud debet: et ut certiores sint argumentationes tuae, cui tam magnum opus injungis. Tentabo tamen incoepi, non in me, sed in Deo confidens; et faciam quod, ipso adjuvante, potero. Sed ne fastidium haec volenti legere nimis longa continuatione generetur, a dictis dicenda alio exordio distinguam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊oꝑib lucis sese ĩ domo dĩ głosos exhibent. imoele
cti om̃s ꝑarma lucis ⁊ pietatis aditũ sibipatͥe celes
ligunt. ⁊ angłi ⁊ hoĩes scĩ. neq ianuã uite nͥ ꝑgemi¬
nã hanc dileotions̃ poterit intͣre. seu qi utriꝰꝙ ppłi¬
fidelib i dĩ uidel̃ ⁊ gentił ead̾ uite ianua reserat᷑.
recipit. s ⁊ corporib ĩ mor tali gła p̃ditis. ĩ iuditio
dis fensib dnõ feruire studuert᷑. Gorp̃ris uideł.
c̃ꝑ eosdẽ sensꝰ aliqͥd ꝓ illo agt̃. C ordis uͦ. c̃ sobrie¬

Expanded text:
ibus lucis sese in domo Dei gloriosos exhibent, immo omnes electi per arma lucis et pietatis aditum sibi patriae coeligunt angeli et homines sancti, neque januam vitae, nisi per geminam hanc dilectionem poterit quis intrare; seu quia utriei scilicet et gentilis, eadem vitae janua reseratur. recipit, sed et corporibus immortali gloria praeditis, in judicio dis sensibus Domino servire studuerint; corporis videlicet cum per eosdem sens
Abbreviated transcription (Latin):
tionis fixa sẽꝑ intentione meditant᷑. Palma nãq
manꝰ uictͥcis ortiatꝰ ÷. Hñt anaglipha ualde ꝓmi-¬
tialiꝰ ĩ magnis eccłe m̃bris fulgor sr̃emi amoris.
his ostioł ⁊̃ uelũ fuisse additũ: u̾ba dier̃narrant.
Fecit qͦ uelũ ĩqͥt ex iacincto purpura coccoq b̃tin¬
cto ⁊ bisso. ⁊ ĩtexuit ei cherubim. Qđ decoris ꝗͣ grã
fact̃ ẽ : uͥ int̾ parictes deauratos ⁊̃ olosericu ful¬

Expanded text:
 intentione meditantur. Palma namque manus victricis ornatus est. Habent anaglypha valde promicialibus in magnis Ecclesiae membris fulgor supereminet amoris. His ostiolis etiam velum fuisse additum Verba Dierum narrant. « Fecit quoque velum, inquit ex hyacintho, purpura, coccino, et bysso, et intexuit ei cherubim . » Quod decoris quidem gratia factum est, ut inter parietes deauratos etiam holosericum ful
Abbreviated transcription (Latin):
ctione ing̾ssũ nob̃ scẽ ȩccłȩ magis mag̃q patescit.
Ut qͦ his ampliꝰ abundemꝰ. eo ueriꝰ scoͣꝵ cetib asso¬
ꝑsequentẽ euasit. ñ diuisionẽ unici baptismatis.
s aꝑtionẽ potiꝰ signaũ. qͣ extinctis pecc̾is om̃ib ad
littus ac solutionẽ tͣnseamꝰ uirtutũ. Uł certe osti¬

Expanded text:
e magis magisque patescat; ut quo his amplius abundemus, eo verius sanctorum coetibus assopersequentem evasit, non divisionem unici baptismatis, sed apertionem potius signavit qua, exstinctis peccatis omnibus, ad littus ac solitudinem transeamus virtutum. Vel certe osti
Abbreviated transcription (Latin):
p̃p̃uraq̃ sanguine conchilioꝵ conficitur
⁊ sangui neamipsã ꝓfert sp̾em. ñ ĩm̾ito sacͬm̃t̃
Anĩce passoi̾s designat. qͦnos initiari. ⁊ q̃ imitari er¬
neẽ̾ nr̃am portando debemꝰ. Coccino qͥ rubeo colo¬
mirantes dixcere qͥ c̃ dnõ abulauert᷑ discpłi. Nori¬

Expanded text:
uae sanguine conchyliorum conficitur, et sanguineam ipsam profert speciem, non immerito sacramentum Dominicae passionis signat, quo nos initiari, quod imitari crucem nostram portando, debemus. Coccino, qui rubeo colomirantes dixere, qui cum Domino ambulaverunt, discipuli: No
Abbreviated transcription (Latin):
ad obseqͥũ diuine uoluntatis: ⁊ ħ absq diuercicu¬
lo errandi ꝯpłe. longo uͥtutũ usu exercitata didiẽ.
Uñ ⁊ scã eccła ĩcantiois canticoꝵ sponsi ac redẽptoris
ne dñs sanitates ⁊ miracła. q̃cq uoluit absq ulł erroꝵ¬
u̾bo iussit: intꝰ uͥfierent diuina plenꝰ potentia de-¬
dit. Plene st̃ iacinctis: qr ad glã patͥs utiiu̾sa q̃ fecit
erigit. Om̃s gͥ parietes tẽpli ꝑgir̾ uariis celaturis

Expanded text:
ab obsequium divinae voluntatis, et hoc absque diverticulo errandi complere longo virtutum usu exercitata didicit. Unde et sancta Ecclesia in Canticis canticorum, Sponsi ac Redemptoris ne sanitates et miracula quaecumque voluit, absque overbo jussit intus ut fierent, divina plenius potentia dedit. Plenae sunt hyacinthis, quia ad gloriam Patris universa quae fecit erigit. Omnes ergo parietes templi per gyrum variis caelaturis
Abbreviated transcription (Latin):
one ĩlistit. Uñ bñ subdit᷑. Et fec̃ ĩois cherubĩ ⁊ pal¬
mas ⁊ picturas uarias. qͣsi ꝓminentes de parie¬
te.⁊ egredientes. Cherubim nãq ĩparietib tẽpli
facit salonon. c̃ electos suos dñs ad regłam scar̃
seriptutat. ĩ q ẽ. multitudo scĩȩ. uitã suã diri
ge donat. Cherubinfac̃ ẽ eos ĩ hoc ntundo castita¬
tẽ angłicȩ ꝯu̾sationis ꝓ modulo suo doc⁊ imitari:
qr maxĩe uigłiis ac laudib diuinis dilectiot̾ si ncera con-¬
ditoris ⁊ ꝓxĩ gerit᷑. Palmas fac̃. c̃ memoriã et̃ne recͥbu¬
tionis eoꝵ m̃tib ĩfigit. ut eominꝰ ab arce iꝰtitiȩ labi ꝗͣ¬
ant. qͦ t̾ncedẽ iustitie sẽꝑ añ cordis oculos hnͣt. Facit¬
qͦ picturas uarias ꝓminentes de pariere ⁊ ꝓg̾drentes.
cũ multifarias uͥtut᷑ oꝑationes fidelit̾ tͥbuit. u̾bi gr̃ã.

Expanded text:
 bene dicitur: Et fecit in eis cherubin et palmas, et picturas varias, quasi prominentes de pariete, et egredientes. Cherubim namque in parietibus templi facit Salomon, cum electos suos ad regulam sanctarum Scripturarum, in quibus est multitudo scientiae, vitam suam dirigere donat. Cherubin facit, cum eos in hoc mundo castitatem angelicae conversationis pro modulo suo docet imitari, d maxime vigiliis ac laudibus divinis, dilectione sincera Conditoris et proximi, geritur. Palmas facit, cum memoriam aeternae retributionis eorum mentibus infigit, ut eo minus ab arce justitiae labi queant, quo mercedem justitiae semper ante cordis oculos habent. Facit picturas varias quasi prominentes de pariete et egredientes: cum multifarias virtutum operationes
Abbreviated transcription (Latin):
tale ĩ gredi ac duc̾e uitã necẽe ẽ. ĩꝗͣdilestionẽ dĩ¬
iͣtue b̾atitudinis uidebimꝰ. eadẽ utiq dilectione
gemina. absq ullo ꝓrsus labore. i mo ĩ magna mul
Non n ibi fides necessariaẽ: ubi ea q̃ nc̃ credimꝰ ac
sꝑamꝰ. om̃a manifesta luce uidebimꝰ. Nonẽ. labor
oꝑũ nec essariꝰ. ubi m̾cede ꝑpetua eoꝵ quȩ hic labo¬
ramꝰ donabimꝰ. Non necessaria ÷ patientia. ubi
nemo aliqͥd ad u̾si irrogat᷑. Non mutu ficentia be¬
disseruim. Uer iuata formã oꝑis decorisgrã

Expanded text:
talem nos ingredi ac ducere vitam necesse est, in qua dilectionem Daeternae beatitudinis videbimus, eadem utique dilectione gemina, absque ullo prorsus labore, imo in magna requie, Non enim ibi fides necessaria est, ubi ea quae nunc credimus ac speramus omnia manifesta luce videbimus; non enim est labor operum necessarius, ubi mercede perpetua eorum quae hic laboramus donabimur; non necessaria patientia, ubi nemo aliquid adversi irrogat; non munificentia bedisseruimus; verum, juxta formam operis, decoris gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ .e. mundꝰ. Hi qͥatite manifestata tpta eũ¬
pli tabulata cedrina ĩporticu fulgebant. as¬
Qͦs utͦsq idẽ regnũ celeste ꝯmunit᷑ ꝗͣuis ĩma¬
nsionib discretis recepit. qͣsi porticꝰ tẽpli pꝰ la¬
pidẽ ⁊ cedrũ. itrinsecus ÷ auro cooꝑta. dt̃¬

Expanded text:
. Hi qui ante manifestata tempora Evam tabulata cedrina in porticu fulgebant? Quos utrosque quia idem regnum coeleste communiter in mansionibus discretis recepit, quasi porticus templi post lapidem et cedrum intrinsecus est auro cooperta.
Abbreviated transcription (Latin):
lestis ĩg̾ssu. curã om̃ẽ ĩpendt᷑. Unde bñ ĩ ħ altari. ñ cai¬
nes uictimar᷑. s sola ĩcendebant᷑ thimiamata. Qui
tales tiad huc peccã carnis. ⁊ illecebras cogito̾ñ ĩse
mactate opꝰ ht̃it. s totũ orationũ sp̃aliũ. ⁊ celestiũ
desidioꝵ odoram̃ta ꝑ ignẽ et̾ni amoris ĩ ꝯspec tu sui
conditoris offert᷑. Qͥd aũ ĩ huiꝰ moĩ altari. lapis. ce¬
drꝰ. ⁊ aut̃ figurent: ex his qͣst̾iꝰ dicta st̃ facile pͭ ĩtelli¬
gi. Domũ qͦ añ oracłm. oꝑuit auropurissimo. ⁊ fixit
laminas clauis aureis. Domũ añ oracłm. p̃sentis eccłe
tipũ tet̾ie diximꝰ. Ubi ita redẽptoris nr̃i amore fla¬

Expanded text:
ingressu, curam omnem impendunt. Unde bene in hoc altari non carnes victimarum, sed sola incendebantur thymiamata, quia tales adhuc peccata carnis, et illecebras cogitationum in se mactare opus habent; sed tantum orationum spiritualium et coelestium desideriorum odoramenta, per ignem amoris in conspectu sui Conditoris offerunt. Quid autem in hujusmodi altari lapis, cedrus et aurum figurarent, ex his quae superius dicta sunt, facile potest intelligi, Domum quoque ante oraculum operuit auro purissimo, et fixit laminas clavis aureis. Domum ante oraculum praesentis Ecclesiae typum tenere diximus, ubi ita Redemptoris nostri amore fla
Abbreviated transcription (Latin):
menia ciuitatis. grã caritatis ĩpleuit. S ⁊ altare
uestiuit cedro. Altare dic̃ thimiamatis ꝗ erat añ ora¬
culũ. de qͦ paulo pꝰ ĩfert᷑. S totũ altare oradđi. texit
auro. Uñ intelligidat᷑. ꝗ̃ idẽ altare de lapide fuerit
factũ. ⁊ cedro uestitũ. acdeiñ auro cooꝑtũ. Sig̾cat

Expanded text:
e civitatis, gratia charitatis implevit. Sed et vestivit altare cedro. Altare dicit thymiamatis, quod erat infra oraculum. De quo paulo post subinfertur, Et totum altare oraculi texit auro. Unde intelligi datur quia idem altare de lapide quidem fuerit factum, et cedro vestitum, ac deinde auro coopertum.
Abbreviated transcription (Latin):
xi tͥb isrł. hi ad parietes albo delapidt facꝰ¬
tos. illi figalit̾ ad cedrinasꝑtinent tabulas.
nas. q: decorent᷑ expectant. St̃ ĩ aditis tẽpli
lapi des p̃tiosi. st̃ tabule ligni aromatioi. u¬
traq auro oooꝑta. qr ⁊ illi qiͣ lege diũ ĩ macła¬

Expanded text:
Israel . Hi ad parietes templi albo de lapide factos, illi figuraliter ad cedrinas pertinent tabulas. nas quibus decorentur, exspectant, sunt in abditis templi lapides pretiosi, sunt tabulae ligni aromatici, utraque auro cooperta: quia et illi, qui in lege Domini immacula
Abbreviated transcription (Latin):
Enos hõ. cainan lam̃tõ. malaleel laudans dm̃. lared
roboratꝰ. enochdedicõ. macussalã mortis emissio. La¬
mech humiliatꝰ. noe reqͥes. ꝓcedens gͦ hõ exet̾raru¬
bra. resurgens apeoc̃is. erit hõ ł̃uocans dm̃ ⁊ deflẽs
pecc̾a pͥstiua. Sieq laudans dm̃ roboratꝰ spũdĩ. dedi

Expanded text:
Enos, homo; Cainan, lamentatio; Malalehel, laudans Deum; Jared, roboratus; Enoch, dedicatio; Mathusalam, mortis emissio; Lamech, humiliatus; Noe, requies. Procedens ergo homo de terra, resurgens a peccatis, erit homo invocans Deum et deflens peccata pristina: sicque laudans Deum, roboratus Spiritu Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Uidens aũ di. Hon ĩdim̃ penitñtia cadit. aut qolor cordis.
cui ẽ. de oĩb tã fixa sententia ꝗͣ cuncta p̾sentia. s utit᷑
scͥptura usitatis u̾b. coaptans se nr̃e paruitati ũ ex co¬
gnitis iꝯgnita cognoscamꝰ. Hã ira dĩ nͣẽ ꝑturbatio
ai. s uditiũ qͥ irrogat᷑ peccori. cogitõ uͦ eiꝰ mutan

Expanded text:
inus, » etc. Non in Deum poenitentia cadit, aut dolor cordis, cui est de omnibus tam fixa sententia quam certa praescientia: sed utitur Scriptura usitatis verbis, coaptans se nostrae parvitati, ut ex cognitis incognita cognoscamus. Nam ira Dei non est perturbatio animi, sed judicium quod irrogatur peccatori: cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
re ẽ. uitia suggestioĩs. manu sollicite consida¬
toĩs acordis aditu taxstirpare. Qͥ c̃abinitiode¬
tẽptoẽ corripr̃. sequentis actoĩs medietas ⁊ t̾¬
minꝰ ab boste possidet᷑. Qͥ totã sarborẽ fructꝰ
ferre ꝯspic̃ ꝗͣ ueneni dente ĩradice uitiauit¬
Pectore iu.re. GR. Malũ luxurie aut cogito ẽ
ꝑpecͥtur aũ oꝑe. Hostis n eũ abeffectuoꝑis tac¬
pellit᷑. secreta cogitoĩs polluere molitur.
Uentre rep̃. dũ lubricꝰ ꝑ m̃bra humana sibi
subdita luxuriã exerca ĩ oꝑe. Serpit pee¬

Expanded text:
re, est initia suggestionis manu sollicitae considerationis a cordis aditu exstirpare; qui cum ab initio detentatione corrumpitur, sequentis actionis medietas et terminus ab hoste possidetur, quia totam sibi arborem fructus ferre conspicit, quam veneni dente in radice vitiavitlum luxuriae aut cogitatione perpetratur aut opere. Hostis enim cum ab effectu operis expellitur, secreta cogitationis polluere molitur. Ventre repit, dum lubricus per membra humana sibi subdita, luxuriam exercet in opere. Serpit pec
Abbreviated transcription (Latin):
cretũ silentiĩ recurrentes. ab ext̾iori ꝑtͣbatõe
sopiam᷑. Qđ bñ adã dormiens fig̾aũ. de cuiꝰ mox
latere mulier ꝓcessit. Qͥ ti ad ĩt̾iora ĩtelligen¬
da rapit᷑. a reb uisibilib oculos claudit. ⁊ tc̃ ĩ¬
telligit ĩ se ipõ aliũ eẽ q̃ reg̾e debeat tanꝗͣ uir.

Expanded text:
cretum silentii recurrentes, ab exteriori perturbatione sopiamur. Quod bene Adam dormiens figuravit, de cujus mox latere mulier processit. Qui enim ad interiora intelligenda rapitur, a rebus visibilibus oculos claudit, et tunc intelligit in seipso aliud esse quod regere debeat, tanquam vir;
Abbreviated transcription (Latin):
endi. ñ ut morientib patͥb filii succederent.
s ĩ aliqͦ forme statu manentib ⁊ de ligno uite
uigorẽ sum̃ tib ⁊ filui adeund ẽ ꝓduc̾ent᷑ statũ. doñ ĩpleto
n̾uo sine morte aĩalia corprã ĩaliã qͣlitatẽ tͣnsirent.
qr oiõ regenti spũi deserusent. ⁊ solospũ uiuificante

Expanded text:
non ut morientibus patribus succederent filii, sed in aliquo forme statu manentibus, et de ligno vite vigorem sumentibus, et filii ad eundem producerentur statum, donec, impleto numero sine morte animalium corpora in aliam qualitatem transirent; in qua omnino regenti spiritui deservirent, et solo spiritu vivificante
Abbreviated transcription (Latin):
ea q̃ dm̃s pati uoluisse c̾dere debeamꝰ. Nã qͥ pictã
uult facẽ. eligit aliqͥd solidũ. st̃ qͣ pinguat u ma¬
neat qđ pingit. Nemo npingit ĩ aqͣ ł ĩ arre. qr
ibi nulla manent pict᷑e uestigia. Qͣꝑꝑ c̃ has con¬
uenientias qͣs dicis ĩfidelib qͣsi qͣsdãpict᷑as rei
geste ostñdimꝰ. qm̃ non rẽ gestã. s figm̃tũ arbi¬
trant᷑ eẽ qd c̾dimꝰ. qͣsi nubẽ nosping̾e existimatł

Expanded text:
luisse credere debeamus. Nam qui picturam vult facere, aliquid eligit solidum super quod pingat ut maneat quod pingit. Nemo enim pingit in aqua vel in aere; quia ibi nulla manent picturae vestigia. Quapropter cum has convenientias, quas dicis, infidelibus quasi quasdam picturas rei gestae obtendimus, quoniam non rem gestam, sed figmentum arbitr
Abbreviated transcription (Latin):
uit pecc̃i penã. ⁊ qͥ eã sẽꝑ aspicit et̾nã. Nã neqͣꝗͣ
putandũ ẽ. bonos anglos. bonos eẽ confirmatos
c̃ mał peccassent. simul dãpnati eẽnt : ita ĩiusti
nullꝰ ñꝗͣ confirmaret᷑. au necẽẽ erat aliq̃ casurũ
qͥ ad illos confirmandos puniret᷑. q̃ ut᷑q absurda

Expanded text:
vit peccati poenam, et qui eam semper aspicit aeternam. Nam nequaquam putandum est bonos angelos esse confirmatos cum malis peccassent, simul damnati essent: ita injusti, nullus unquam confirmaretur, aut necesse erat aliquem casurum, qui ad alios confirmandos puniretur: quae utraque absurda
Abbreviated transcription (Latin):
sua ut significent nr̃a. Nunquit ẽ hoc quod¬
ei iacenti dr̃. sta suꝑ pedos tuos ⁊ loquar te¬
cum. Qui enĩ iaceuti loquebat᷑. curnõ se
nisi stanti ꝓpmutit ẽe locuturum: sed sciẽ¬
dum quia alia sunt. que iacentes: Alia stanceᷤ
que uidẽ debeamus. Iacenti enĩ dicit᷑. ut sur¬
gat: stanti aũ p̃cipitur. ut ad p̃dicõnẽ ꝑficiei
debeat. Adhuc em̃ nob̾ ĩ infirinicitis ꝯfusione iacentibꝰ: ꝓberi
ñ debec nuctoritas p̃dicatiõis s c̃iam inbono oꝑe surgimꝰ:

Expanded text:
sua, ut significet nostra. Nam quid est, quod jacenti dicitur: « Sta super pedes tuos et loquar tecum? » Qui enim jacenti loquebatur, cur non se nisi stanti promittit esse locuturum? Sed sciendum quia alia sunt, quae jacentes, alia quae stantes audire debeamus. Jacenti enim dicitur ut resurgat. Stanti enim praecipitur ut ad praedicationem proficisci debeat. Adhuc enim nobis in infirmitatis confusione jacentibus praeberi non debet auctoritas praedicationis, sed cum jam in bo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpassionẽ nõ ẽ. Quid gͥ ptypanum nisi absti¬
uetitia: Q. quid ꝑchorum nisi karitas concor¬
dia desiguatur: Qui itaq ailistinentram tenet
ut concordiau łisserat: laudat quidem intr̃
m̃pano set nõ laudat inchoro.⁊ sunt nõ nul¬
li quidum plus sapere quam necesse ẽ studñt

Expanded text:
antant. Quid ergo per tympanum nisi abstinentia, et quid per chorum nisi charitatis concordia designatur? Qui itaque sic abstinentiam tenet, ut concordiam deserat, laudat quidem 1239 in tympano, sed non laudat in choro. Et sunt nonnulli qui dum plus sapere quam necesse est student
Abbreviated transcription (Latin):
souant. filii hominis sta suꝑ pedos tuos. et loqͣ
tecum. Notandus: nob̾ ordo locutionis. et oꝑis.
quia pͫ similitudo glẽ dĩ appaieret ut deiciat
Post modum alloquit᷑ ut eleuet. De iñ suꝑha¬
bundantis gr̃e spũm mittit et leuat: ac supra
pedos statuit. Nisi enun aliquid de et̾nitate i
m̃te uidemus. nunꝙ̃ infacie nrã penutendo
cademus. Sed ram iacentes uox domuni con

Expanded text:
s. Fili hominis, sta super pedes tuos, et loquar s. Fili hominis, sta super pedes tuos, et loquar tecum . 3. Notandus nobis est ordo locutionis et operis, quia prius similitudo gloriae Domini apparet ut dejiciat, postmodum alloquitur ut elevet, deinde superabundantis gratiae spiritum mittit et levat, ac supra pedes statuit. Nisi enim aliquid de aeternitate in mente videremus, nunquam in faciem nostram poenitendo caderemus. Sed jam jacentes vo
Abbreviated transcription (Latin):
recte nũc de pennatis animalibus dicitur.
tend̾e̾: ⁊ ħ eadem castra quoniꝯdo ambulent
uide. Castra enim: multitudines appellant᷑.
exercitus. cum in ꝓcintu ꝑgunt: aut̃ incerto
qͣubet loco intine̾ demonstrant̾. Castrisgͦ iio
est: uica p̃sentis seculi om̃ib concorditer uruẽ¬
tibus scĩs. Alia aũ sunt castra p̃dicantium. qͥ
ꝓcuictu lauorant. Alia castra contiuetium atq
ab hoc mundo recedñtium. qui contͣ inalignoꝵs
carnis debitum soluunt: ut cam̃ quid de eo de
bonis oꝑibus debeant: nulla tenus obliuscant᷑.
Set ⁊ siquaut homines deluiqunt: hec incessant̾
piis actibus redimunt. Quia oͦ distĩcti fideliũ
ordines ab exortu sc̃ẽ eccłe usq ad fiuẽ mundi
concorditer uiuentes: contͣ potestates aerias
dnucant. castra ambulant: ⁊ fit quasi qͥdã
castroxs sonitus. quia meis ad laudem omĩpotũ¬
cis dĩ: ꝙ iuitutum gladii ⁊ arina muacłor

Expanded text:
recte nunc de pennatis animalibus dicitur: recte nunc de pennatis animalibus dicitur: tendere, et haec eadem castra quomodo ambulent videre. Castra enim multitudines appellantur exercitus, cum in procinctu pergunt, aut in certo quolibet loco in itinere demorantur. Castris ergo via est vita praesentis saeculi, omnibus concorditer viventibus sanctis. Alia autem sunt castra praedicantium, qui is procinctu laborant. Alia castra continentium, atque ab hoc mundo recedentium, qui contra malignorum carnis debitum solvunt, ut tamen quid Deo de bonis operibus debeant, nullatenus obliviscantur. Sed et si qua ut homines delinquunt, haec incessanter piis actibus redimunt. Quia ergo distincti fidelium ordines, ab exortu sanctae Ecclesiae usque ad finem mundi concorditer viventes, contra potestates aereas dimicant, castra ambulant; et fit quasi quidam castrorum sonitus, quia in eis ad laudem omnipotentis Dei et virtutum gladii et arma miraculor
Abbreviated transcription (Latin):
recedat. apꝑ rimorum pace resiliunt. dum eos ue¬
lut ebetes stulstosq contrmpuũt. Unde ꝑse uĩ¬
tas adinonet dicens. habete iiuob̾ sal: ⁊ paceoi
habete int uos. ut quisq habere sal sapientie
studet: ⁊ curet neccesse ẽ quatinus apace cõ¬
cordie irunquam recedat: Quod̾ uõ dehisdu
nil sine coricordia deo placeat: ipsa ꝑseũitaᷤᷤ
demonstrat dicens. Si offers munus tuum
ad altare: ⁊ ib irecordatus fueris quia frater
tuus habet aliquid ad ũsum te: relinque iͥ
munus tuum ante altare. & uade prius
reconsiliari fr̃i tuo: ꝙ cũc ueniens offerresimu¬
nus tuum. Ecce adiscordantib accipe nõ uu¬
It. sacrificium holo caustum susciꝑe recusat.
hinc gͦ ꝑpeudite quantum sit malum discordi¬
e: ꝓpt̾ quod ⁊ illd̾ abiciatur: ꝑ qd̾ culpa lara¬
tur. Quia uõ electi semꝑ inkaritate conuicti
sunt: ⁊ ħ eadem corun karitas sonum laudis
reddit auctori. malignis uõ spiritib .i. anti¬
quis siuis hostib penam. ineutit timoris:

Expanded text:
ent, a proximorum pace resiliunt, dum eos velut hebetes stultosque contemnunt. Unde per se Veritas admonet, dicens: Habete in vobis sal, et pacem habete inter vos . Quisquis habere sal sapientiae studet, curet necesse est, quatenus a pace concordiae nunquam recedat. Quod vero de his dunihil sine concordia Deo placeat, ipsa per se Veritas demonstrat, dicens: Si offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquit adversum te, relinqmunus tuum ad altare, et vade prius reconciliari fratri tuo, et tunc veniens offeres munus tuum . Ecce a discordantibus accipere non vult sacrificium, holocaustum suscipere recusat. Hinc ergo perpendite, quantum sit malum discordiae, propter quod et illud abjicitur, per quod culpa laxatur. Quia vero electi semper in charitate conjuncti sunt, et haec eadem eorum charitas sonum laudis reddit auctori, malignis vero spiritibus, id est antiquis suis hostibus poenam incutit timoris,
Abbreviated transcription (Latin):
nir̃i intlligentia. alius ad contemplatione
requirat: ascendet gͦ ad fortiora animus: ele¬
uant᷑ auimalia ut eleuent᷑ parit̾ ⁊ rote. Quis
enĩ caput nrm ẽ insiredemptor gius huma¬
mie Dequo scriptum ẽ ipm dedit caput
cum  undĩ psequerentur nom̃ enus ie¬
lere det̾ra conatisunt. Cumq eum cr̃uxi¬
fixum ⁊ sepultum uid̾ent huc seabamo¬
re omium diuiscisse. crediderunt. S⁊ caput
t̃turis ⁊ incisum ẽ : ⁊ tñ a suo corpore diui
sun est. quia ex eo qd̾ ꝓ uob̾ mortem ꝑtu¬

Expanded text:
ri intelligentia alius ad contemplationem requirat? Ascendat ergo ad fortiora animus, eleventur animalia, ut eleventur pariter et rotae. Quis enim caput nostrum est, nisi Redemptor generis humani? De quo scriptum est: Ipsum dedicum Judaei persequerentur, nomen ejus delere de terra conati sunt, cumque eum crucifixum et sepultum viderunt, eum se ab amore omnium divisisse crediderunt. Sed caput turturis et incisum est, et tamen a suo corpore abscissum non est, quia ex eo quod pro nobis mortem
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ domo dnĩ protiosa ẽẽ ꝯcupiscimꝰ. Es q ĩgne liqͣfactũ
argille formas ing̾dit᷑. qͦ uas possit aptũ misteriis ce¬
lestib effici. cͣipsi salubrit᷑ humiliati. ⁊ flãma siue di¬
uineclaritatis. siue ⁊̃ humant adu̾sitatis emollit. uiã
patrũ bñ oꝑando intͣmꝰ. ut ad patr̃ p̃mia bñ c̃rendo ꝑ¬

Expanded text:
i electa ac pretiosa esse concupiscimus. Aesque igne liquefactum argillae formas ingreditur, quo vas possit aptum ministeriis coelestibus effici, cum ipsi salubriter humiliati, et flamma suae divinae charitatis, sive etiam humanae adversitatis emolliti, viam patrum bene operando intramus, ut ad praemia patrum bene currendo