comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uestitum uideris sacerdo tẽ & oculistus omne eius patuerit orna ment̃
tune singulurũ causas pariter requiramus . : Discamus primum commu¬
nes sacer dotũ uestes atꝙ pontificum, Hin ea feminalia : qua eusq ad ge¬
nũ d poplites ueniuntꝰ uerecunda celuntur & superiora pars subumbilie
ue hementer adstringitur : ut si quando expediti mac tant uictimas. tauros
& ari&es trahunt. portantqonera q̃ in officio ministrandisunt : &iam¬
si lapsi ruerint & femora reuelurint. non pateat quo d opestum est
In de & gradus altaris prohibentur fieri ñ einferior populus as cendentium
ue recunda conspiciat : uocatur que lingua hobrȩa hoo genus uesti menti
maseuinase grece trepielẽ e a nostris feminalia uelbrace usq ad genu
pertingentes: Refert iosephus uam orate cius adiuo templumi stlat¬
& nec dum ues pasianus etitus hierosolimam sub uelteran udserat ipse

Expanded text:
uestitum uideris sacerdotem et oculis tuis omnis eius patuerit ornatus, uestitum uideris sacerdotem et oculis tuis omnis eius patuerit ornatus, tunc singulorum causas pariter requiramus. Discamus primum communes sacerdotum uestes atque pontificum. lineis feminalibus, quae usque ad genu et poplites ueniunt, uerecunda celantur et superior pars sub umbilico uehementer adstringitur, ut, si quando expediti mactant uictimas, tauros et arietes trahunt, portant onera et in officio ministrandi sunt, etiamsi lapsi ruerint et femora reuelarint, non pateat, quod opertum est — inde et gradus altaris prohibentur fieri, ne inferior populus ascendentium uerecunda conspiciat —, uocaturque lingua Hebraea hoc genus uestimenti \'machnase\', Graece περισκελή, a nostris feminalia uel bracae usque ad genua pertingentes. refert Iosephus — nam aetate eius adhuc templum stabat et necdum Uespasianus et Titus Hierosolymam subuerterant et erat ipse
Abbreviated transcription (Latin):
chaustisq expositũ crateras schiposturabulu fialus mostariola. paxillos
pellesrubras. pilos caprarum. & ligna in putribila : tanta & talia¬
offeruntur in tabernaculõ di : ut nullus desper& salutem:
Alius aurum sensum. alius argentum eloquũ. Alius uocem aeris exhibeat
totusmundus in tabernacul describitur sacramento: Primum & se¬
cundum uestibulum: ominib: pat& : a qua enim & terra cunctis mostalib
data sunt. In sc̃is uero scõrum : quasi ad a&hera & in caelum paucorum
in troitus & uolatus est. Duo decim panes : .xii. mensium significatT
circulum Septem lucernȩ : septemerrantia astra demonstrant : & ne longũ
faciam neq enimpro positũ mihi est nunc daaber naculo scribere : ueni¬
am ad sacerdo talia uestimenta : & an te quã mysticam scruter intelligen¬
tiam: more iudaico quae scripta sunt simpliciter exponam: ut postquã

Expanded text:
caustis expositum, crateras, scyphos, turibula, fialas, mortariola, paxillos, caustis expositum, crateras, scyphos, turibula, fialas, mortariola, paxillos, pelles rubras, pilos caprarum et ligna inputribilia. tanta offeruntur in tabernaculo dei, ut nullus desperet salutem, alius aurum sensuum, alius argentum eloquii, alius uocem aeris exhibeat. totus mundus in tabernaculi describitur sacramento. primum et secundum uestibulum omnibus patet — aqua enim et terra cunctis mortalibus data sunt —, in sanctis uero sanctorum \'quasi ad aethera et in caelum paucorum introitus et uolatus est; duodecim panes duodecim mensuum significant circulum; septem lucernae septem errantia astra demonstrant. et ne longum faciam — neque enim pro- J positum mihi est nunc de tabernaculo scribere —, ueniam ad sacerdotalia uestimenta et, antequam mysticam scruter intellegentiam, more Iudaico, quae scripta sunt, simpliciter exponam, ut, postquam
Abbreviated transcription (Latin):
go plus obtuli udeoibis & primitus sacerdotũ & de obseruatione ponti¬
ficis prae faciunculum struerem⁊ egressa desodomis & ad monta na festi¬
nans nonuis habitare in parua urbe segor: Transcendens proselitos.
pr&eris is rabelitas ꝯdimitie s leuiticũ greedum & prep&s pmhna trans¬
uoluns sacerdotes ad pontificem uenis : seddum uestes cius & ratio nale peo¬
toris diligenter inquitis : nostratibidisplicuere consostia & tuquidem optato
fueris otio : & uextababilonem beh lemitica forsitan rura suspiras: tos in ef¬
frata tandem pacered dita uagientẽ depresepe audimus in fantem : & queri¬
monias eius ac uoculũ adtuas aures cupimus peruenire : Legimus in exodo
tabernaculũ mensam candelubrum altare columnas tentoria. Coccum
bis sum iacintbum purpuram : ex auro argento & aereuiasa diuersa
t abernaculum diuisum intria. Duo decim panes persingulus ebdomadas
menss inpositos in cande lubro septẽ lucernas. altare hostus holo¬

Expanded text:
go plus obtuli, at de cibis et praemiis sacerdotum et de obseruatione pontificis praefatiunculam struerem. egressa de Sodomis et ad montana festinans non uis habitare in parua urbe Segor. transcendens proselytos, praeteriens Israhelitas, dimittens Leuiticum gradum, praepete pinna transuolans sacerdotes ad pontificem uenis et, dum uestes eius et rationale pectoris diligenter inquiris, nostra tibi displicuere consortia. et tu quidem optato frueris otio et iuxta Babylonem Bethlemitica forsitan rura suspiras; nos in Effrata tandem pace reddita uagientem de praesepe audiuimus infantem et querimonias eius ac uoculam ad tuas aures cupimus peruenire. Legimus in Exodo tabernaculum, mensam, candelabrum, altare, columnas, tentoria, coccum, byssum, hyacinthum, purpuram, ex auro, argento et acre uasa diuersa, tabernaculum diuisum in tria; duodecim panes per singulas ebdomadas mensae inpositos, in candelabro septem lucernas, altare hostiis et holo
Abbreviated transcription (Latin):
nepiapxon scribuntur. hȩc uerbas legimus. & ita locutus
est origenis: sicut enim in congruum est dicere quod possit
filius uidere patrem: sic in consequens ẽ opinari. quod ip̃i ses
possit uidere filium :illud quo que quis origene dicente patia¬
tur quod animȩ angelifuerint incuelis. & postquum pecca¬
uerint in supernis de lectas. eẽ in istum mundum & quusi in
tumulo set sepulera i sic in corpora ista relegatas penasan¬
tiquorum luere peccatorum & corpora credentium non tẽ
pluxp̃i eẽ sed carteres daminatorum : ex inueritaten
historiae allegoriae deprauuns mendictia infinita¬
uerba multiplicat : & simplices quos que uaria persuasione
subplantans. Nunc adserit animas iuxta grecam quodcoꝵ¬

Expanded text:
rcspl ap/wv scribuntur, his uerbis legimus et ita locutus rcspl ap/wv scribuntur, his uerbis legimus et ita locutus est Origenes: sicut enim incongruum est dicere, quod possit filius uidere patrem, sic inconsequens est opinari, quod spiritus sanctus possit uidere filium. illud quoque quis Origene dicente patiatur, quod animae angeli fuerint in caelis et, postquam peccauerint in supernis, deiectas esse in istum mundum et quasi in tumulos et sepulchra sic in corpora ista relegatas poenas antiquorum luere peccatorum et corpora credentium non templa Christi esse, sed carceres damnatorum? exin ueritatem historiae allegoriae deprauans mendacio infiniuerba multiplicat et simplices quosque uaria persuasione subplantans nunc adserit animas iuxta Graecam
Abbreviated transcription (Latin):
crant : & ut intellego. haec est omnis indignatio & ilte furor
x idẽr co comminamini quod mitatis aduersmme epistolas
& huc illuc que sermour̃ discurrat : & ꝓpt̃ defensi onem herescosł
aduersum me hodia sus citants. rumpitis caritatem quã in uos
habuimus intantum ut feceritisnos &iam penitentiam agere
quure uobis communica uerimus Ita origenis errores. & dog¬
muta defendentus ⁊ simpliciter loquannos secđ quod scriptũ
est : nec oculo nostro parcimus ut non efodiamus eum sinos
scandali gauerit : Mec manũ neque pedi : sinobis scandulum
fecerit ⁊ & uos ergo siue oculinrĩ siuemanus. siue pedis fueri¬
tis similia sustinebitis : quisenim catholicorũ possit ȩquo ani¬
mo sustinere . & eorum qui fidem suum bonis operibus ex¬
ornant ut audi ant origenis doctrinam at que sonsilium.¬
& credant preclara illius predicationis. non potest filius
uidere patrem neque sp̃s st̃t uiderefilium: hoc in libris¬

Expanded text:
erant. et, ut intellego, haec est omnis indignatio et iste furor erant. et, ut intellego, haec est omnis indignatio et iste furor et idcirco comminamini, quod mittetis aduersum me epistulas et huc illucque sermo uester discurrat, et propter defensionem hereseos aduersum me odia suscitantes rumpitis caritatem, quam in uos habuimus, in tantum, ut feceritis nos etiam paenitentiam agere, quare uobis communicauerimus, ita Origenis errores et dogmata defendentes. Simpliciter loquar: nos, secundum quod scriptum est, nec oculo nostro parcimus, ut non escandalizaverit: nec manui, neque pedi, si nobis scandalum fecerit. Et vos ergo sive oculi nostri, sive manus, sive pedes fueritis, similia sustinebitis. Quis enim catholicorum possit aequo animo sustinere, et eorum qui fidem suam bonis operibus exornant, ut audiant Origenis 246 doctrinam atque consilium, credant praeclarae illius praedicationi: Non potest Filius videre Patrem, neque Spiritus sanctus videre Filium? H
Abbreviated transcription (Latin):
ui pendere dilectissime : quando autem complemus oratio¬
nem secundũ ritum misteriorum : & proomnibus. & ꝓtequo¬
que dicimus : Custo duillũ quipsedicat ueritatem: uel ceste
itatu presta dñe & custo di: ut ille uerbum predic& ueritatis
sicut occansio sermonis rcullerit & habuerit oratio
consequentiamiqua pp̃t obsecrote dilectis sime. & uduolutus
pedibustuis precor : prestamim & tibi ut salueris sicuti scrip¬
tum est a generatione peruersa. & recede ab heresin orige¬
nis & acunctis  resibus dilectissme: uideo enim quod propt̃
hanc causam om̃s ur̃a in dignutio concitatusit : quod dixerim
uobis: arrid patrem & alucrum hereston radicem & parentẽ
laudare non deb&is : & cum uosrogarem neita errar&is &
monerem : contradixistis. & tristitiam at que lacrimus addux:¬
istis: non solum aũ mei sed & alios plurimos catholicos qui inter¬

Expanded text:
ui pendere, dilectissime. quando autem conplemus oratioui pendere, dilectissime. quando autem conplemus orationem secundum ritum mysteriorum, et pro omnibus et pro te quoque dicimus: \'custodi illum, qui praedicat ueritatem\' uel certe ita: \'tu praesta, domine, et custodi, ut ille uerbum praedicet ueritatis\', sicut occasio sermonis se tulerit et habuerit oratio consequentiam. quapropter obsecro te, dilectissime, et aduolutus pedibus tuis precor: praesta mihi et tibi, ut salueris, sicuti scriptum est, a generatione peruersa; et recede ab heresi Origenis et a cunctis heresibus, dilectissime. uideo enim, quod propter hanc causam omnis uestra indignatio concitata sit. quod dixerim uobis: \'Arrii patrem et aliarum hereseon radicem et parentem laudare non debetis\'. et cum uos rogarem, ne ita erraretis, et monerem, contradixistis et ad tristitiam atque lacrimas adduxistis, non solum autem me, sed et alios plurimos catholicos, qui inter
Abbreviated transcription (Latin):
se sermonem ⁊ ego autem epiphanius nec audiui quicquã:
necres pondi : unde dilme non te prcuenide furor. nec
occup& indignatio nec frustra mouearis : & aliud dolens
te uestas ad aliu & peccunds occasionem inuenis iudearis :
quod ꝓph&a deuitans dñm precatur dicens: nededines cor
meum in uerba mulitiae : ad excusandas excusatones in pecca¬
tis : illud quoque audiens admiratus sum : quod quidim qui
solent ultra citraque postarerumcosculos. & his quȩ audi¬
erunt semꝑ addere ut tristicius et rixas interfraties con¬
cestent. te quoque turbauerunt. & dixerunt tibi quod ino¬
ratione quundo offerimus sacrificia dõ sol&imus protedice¬
re dñe presta iohanni ut recte credat: nolinos intantum pu¬
tarerusticos : ut haectam a peste dicere potuerimus : quam¬
quam enim hoc incorde meo semꝑ orem : tamen ut simplient̃
fatear Numquã in alienas aures ꝓtuli nece uidererpar¬

Expanded text:
se sermonem. ego autem Epiphanius nec audiui quicquam se sermonem. ego autem Epiphanius nec audiui quicquam nec respondi. unde, dilectissime, non te praeueniat furor nec occupet indignatio nec frustra mouearis et aliud dolens te uertas ad alia et peccando occasionem inuenisse uidearis. quod propheta deuitans dominum precatur dicens: ne declines cor meum in uerba malitiae ad excusandas excusationes in peccatis. Illud quoque audiens admiratus sum, quod quidam, qui solent ultro citroque portare rumusculos et his, quae audierunt, semper addere, ut tristitias, ut rixas inter fratres concitent, te quoque turbauerunt et dixerunt tibi, quod in oratione, quando offerimus sacrificia deo, soleamus pro te dicere: \'domine, praesta Iohanni, ut recte credat\'. noli nos in tantum putare rusticos, ut haec tam aperte dicere potuerimus. quamquam enim hoc in corde meo semper orem, tamen, ut simpliciter fatear, numquam in alienas aures protuli, ne te uiderer par
Abbreviated transcription (Latin):
Hreque foci quid quit ut ecclesium semderem quider go tibi
uisum est sic grauitet᷑ intumes cese: & iactari contranos
pro operedi quodinedificationem & non indestructionẽ
fratrum factum est. Sed & illud uehementer admira¬
tus sum quod meis locutur es nclericis : ad sesenstẽ perscm̃
presbiterum & abbãmmonachorun gre.gorium man¬
dassemihi nequemquã ordinarem. & ego hoc pollicitus sim
dicens :Numquid iuuenissumus aut canones ignoro Audi
igitur ueritatem in sermoneđi me hoc nec audisse. nec nosse :¬
nec istius sermonis penitus recordari sus picatus autem sum
neforsitan intermulta quasi homo oblitus essem : & obhano
causum scm̃ gsegorium scifcita ds&enonem presbiterũ
quicum eo est: equibus abbgregorius respđ se hoc penitus
ignorare ⁊ ⁊e nolaũ dixit : quia cum q prbt̃ rufinus nescio
quaalia transitoriaȩ loquer&ur a&iam hoc dixerit .⁊¬

Expanded text:
neque feci quidquam, ut ecclesiam scinderem. quid ergo tibi neque feci quidquam, ut ecclesiam scinderem. quid ergo tibi uisum est sic grauiter intumescere et iactari contra nos pro opere dei, quod in aedificationem et non in destructionem fratrum factum est? sed 6t illud uehementer admiratus sum, quod meis locutus es clericis adserens te per sanctum presbyterum et abbatem monachorum Gregorium mandasse mihi, he quemquam ordinarem, et ego hoc pollicitus sim dicens: \'numquid iuuenis sum aut canones ignoro?\' audi igitur ueritatem in sermone dei, me hoc nec audisse nec nosse nec istius sermonis penitus recordari. suspicatus autem sum, ne forsitan inter multa quasi homo oblitus essem, et ob hanc causam sanctum Gregorium sciscitatus et Zenonem presbyterum, qui cum eo est. e quibus abbas Gregorius respondit se hoc penitus ignorare. Zeno autem dixit, quia, cum ei presbyter Rufinus nescio qua alia transitone loqueretur, etiam hoc dixerit: \'
Abbreviated transcription (Latin):
super ordinationeeius aliquid poposcissent: haecita acta
suntt ut locutus sum in caritate xp̃i quam teerga paruitatẽ
nostrã habese credebim: quam quã in monasterio ordina¬
uerim & non in paroecia quȩ tibi subiecta sit: Querebene¬
dicta episcoporum cipriman su&udo & bonitas & nr̃a rusti¬
citassensutuo & arbitratu digna misericordiadĩ : Nammul¬
tiepis copi cõmunionis nrae & presbiteros in nr̃a ordinauerin
ꝑrouincia quos nos conpsehendere non potueramus : &ni¬
serunt ad tios & diaconos & yppodia conos : quos suscepimus
cum gratia & ipse cohostatus sum beatue memoriae phalo¬
nem epis copum & scm̃teo propum : ut ecclesus cipri quȩ le
suxta seerant. ad meue autem paro eciȩ uidebantur ecde¬
siampestinese eoquod grandis eẽt & latepatens ꝓuintia ordi¬
narent pres biteros & xp̃i ecclesiae prouidestnt numquã
autem ego ordinaui dia conissas. &ud alienas mis ꝓuintias:

Expanded text:
super ordinatione eius aliquid poposcissent. Haec ita acta super ordinatione eius aliquid poposcissent. Haec ita acta sunt, ut locutus sum, in caritate Christi, quam te erga paruitatem nostram habere credebam, quamquam in monasterio ordinauerim et non in paroecia, quae tibi subiecta sit. o uere benedicta episcoporum Cypri mansuetudo et bonitas et nostra rusticitas sensu tuo et arbitratu digna misericordia dei! nam multi episcopi communionis nostrae et presbyteros in nostra ordinauerunt prouincia, quos nos conprehendere non potueramus, et miserunt ad nos et diaconos et hypodiaconos, quos suscepimus cum gratia. et ipse cohortatus sum beatae memoriae Philonem episcopum et sanctum Theopropum, ut ecclesiis Cypri, quae iuxta se erant, ad meae autem paroeciae uidebantur ecclesiam pertinere, eo quod grandis esset et late patens prouincia, ordinarent presbyteros et Christi ecclesiae prouiderent. numquam autem ego ordinaui diaconissas et ad alienas misi prouincias
Abbreviated transcription (Latin):
& nullum penitus habentem supitionem. permulto s
diuconos ad prehendi iussimus & teneri hos eius : Nefor¬
teliberare secupiens ad iurar& nos pernomenxp̃i⁊ & pri¬
mumdia conum ordinauimus proponentes ei timorẽ di
& compellentes ut ministrar& ualde que obtenebatir in¬
dignũ et̃ secontestans :Uixergo compulimus eum: & sua de¬
repotuimus testimoniis scripturarũ. & propositione
mandutorũ dĩ & cumministrass& in scĩs sacrifitias rursus
cum ingenti difficulta tetento oreeius ordinauimus prer¬
biterum & hisdem uerbis quibus ante a suuseramus inpuli¬
mus ut seder& in ordine prerbiterii posthec seripsimus ad
scõs presbiteros monasterii & ceris fratribus & inerepuimas
eos quast nonscripsissent supereo cum antean nũmultor
eorum que riaudissem cur non haberent qui sibidđm̃ sacramen¬
ta conficerent. & illum omnes suo poscerent testimonio
& grandem utilitatem in commune monasterii testa rentur
quart tunc repesta opostumtate non scripsissent nobis. neq

Expanded text:
 nullam penitus habentem suspicionem per multos diaconos adprehendi iussimus et teneri os eius, ne forte liberare se cupiens adiuraret nos per nomen Christi, et primum diaconum ordinauimus proponentes ei timorem dei et conpellentes, ut ministraret; ualdeque obnitebatur indignum esse se contestans. uix ergo conpulimus eum et suadere potuimus testimoniis scripturarum et propositione mandatorum dei. et cum ministrasset in sanctis sacrificiis, rursus cum ingenti difficultate tento ore eius ordinauimus presbyterum et isdem uerbis, quibus antea suaseramus, inpulimus, ut sederet in ordine presbyterii. post haec scripsimus ad sanctos presbyteros monasterii et ceteris fratribus et increpuimus eos, quare non scripsissent super eo, cum ante annum multos eorum queri. audissem, cur non haberent, qui sibi domini sacramenta conficerent, et illum omnes suo poscerent testimonio et grandem utilitatem in commune monasterii testarentur, quare tunc reperta oportunitate non scripsissent nobis neque
Abbreviated transcription (Latin):
tu nolens sufcipere sepe fugiebut : sed nec alius. quis
episcoporum facile eum reoperir&. unde &sa¬
tismiratus sum. quomodo dis pensati onedĩ ad nos
uenerit cum diaconibus monasterii &c&eris fra¬
tribus ut mihi satis facer&. quia nescio quid aduer¬
sum eos habebam tristitiae : cumigitur caelebra¬
r&ur collecta in ecclesi auillue quȩ est iuxta
monasterium nostrum: ignorantem eum

Expanded text:
tii nollet suscipere, saepe fugiebat, sed nec alius quis tii nollet suscipere, saepe fugiebat, sed nec alius quis episcoporum facile eum repperiret — unde et satis miratus sum, quomodo dispensatione dei ad nos uenerit cum diaconibus monasterii et ceteris fratribus, ut mihi satisfaceret, quia nescio quid aduersum eos habebam tristitiae —, cum igitur celebraretur collecta in ecclesia uillae, quae est iuxta monasterium nostrum, ignorantem eum
Abbreviated transcription (Latin):
rur sum pres biterum : super quo debueras gratuluri: in¬
tellegens quod obdĩtimorem hoc sumus facere conpulsi ⁊
maxime cumnulla sit diuersitas in sacerdotiođi : & ubi
utilitati ecclȩsiae prouid& ur:nam & sisnguli
aecclesi ae epis coporum habent sub se ecclesias qui¬
bus curam uidentur inpendere : & nemosuper alienã
mensuram extenditur : tamen puȩ poneraur omnib:
curitas xp̃i. inquu nullu simulatio est: Nec consideran-¬
dum quid factum sit : sed quo tempore. & quo modo.
& quibus & quare factumsit ⁊ Cum enim uidissem
quia multitudo sc̃orum fratrum in monasterio con¬
sifter& & sc̃i presbiteri hyeronimus & uincentius
propter uerecundiam & humilitatem. nollent
debita nominisuo exercere sacrificiu. & luborare
in hac paste monasterii quae xp̃ianorum precipuu
salus .ẽ Inuenire autem & conprehendere ser¬
uum dĩ non possent quitẽ & quod graue onus sucerdo¬

Expanded text:
rursum presbyterum, super quo debueras gratulari inrursum presbyterum, super quo debueras gratulari intellegeųs, quod ob dei timorem hoc sumus facere conpulsi, maxime, cum nulla sit diuersitas in sacerdotio dei et ubi utilitati ecclesiae prouidetur. nam, etsi singuli ecclesiae episcoporum habent sub se ecclesias, quibus curam uidentur inpendere et nemo super alienam mensuram extenditur, tamen praeponeretur omnibus caritas Christi, in qua nulla simulatio est; nec considerandum, quid factum sit, sed quo tempore et quo modo et in quibus et quare factum sit. cum enim uidissem, quia multitudo sanctorum fratrum in monasterio consisteret et sancti presbyteri Hieronymus et Uincentius propter uerecundiam et humilitatem nollent debita nomini suo exercere sacrificia et laborare in hac parte monasterium, quae Christianorum praecipua salus est, inuenire autem et conprehendere seruum dei non posses, qui te et, quod graue onus sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
caimus : Audiui quippe quod time contranos & irascanus
& nngteris seribere inextremos finesterit cedloca prouin¬
cius que: nomiominer. & ubi est dĩtimor quinosde¬
b& illotremore concutere. quidictus adno e. siquis
irascitur fratrisuo sine causa reus erit iudicio non quomaq¬
noperaecure : si scribus quod tibi placuerit: Seribebantur
enim &x epistolȩ biblinȩ uxtu csaiam: &mit tebantur
superaquas. quae cito cum saeculo transeunt .:
Nihiltibi nocuimus. Nihil iniuriae fecimus. necquic¬
quum uiolenter extorsimus. inmonasterio fratrum
& fratrum peregrinorum qui prouintiae tuaesanihil
deberi & propter nram̃ paruitatem & litteras quas
ad eos crebro direximus. communionis quoque tuae
coeperunt haberedis cordiam: neuiderentur quadam
duritia & conscientia antiquȩ fidei ab ecclesia separa¬
ri ordinauimus diaconum. & post quamministrauit.

Expanded text:
camus — audiui quippe, quod tumeas contra nos et irascaris camus — audiui quippe, quod tumeas contra nos et irascaris et miniteris scribere in extremos fines terrae, ut loca prouinciasque non nominem —, et ubi est dei timor, qui nos debet illo tremore concutere, qui dictus a domino est: si quis irascitur fratri suo sine causa, reus erit iudicio? non quo magnopere curem, si scribus, quod tibi placuerit — scribebantur enim et epistulae biblinae iuxta Esaiam et mittebantur super aquas, quae cito cum saeculo transeunt —: nihil tibi nocuimus, nihil iniuriae fecimus nec quicquam uiolenter extorsimus. in monasterio fratrum — et.fratrum peregrinorum, qui prouinciae tuae nihil debuere et propter nostram paruitatem et litteras, quas ad eos crebro direximus, communionis quoque tuae coeperunt habere discordiam -, ne uiderentur quadam duritia et conscientia antiquae fidei ab ecclesia separari, ordinauimus diaconum et, postquam ministrauit,
Abbreviated transcription (Latin):
tibimittat antixpm: obquod inquam facinus & tam ex ecrabi¬
le scelus auestit at eoculos suos ĩgnoras:nemento uocis parentũ
remi habes quod elegistiusque ad finem mundi seruiturus es
caesari donec gentium intro eat plenitudo. & sic omnis usrł
suluus fiet ut qui qdndam erat incapite. uestatur in caudum ÷
huectibi uir elonquentissime induplicis prȩfecturȩ honose
trans actonunc in xp̃o honoratior tumultuaria & breui lucu¬
bratione ne uiderer omnino r&icere: eodem enim tempose:
immoeodem die mihi & litter&uae redditȩsunt & me expetitȩ:
ut aut tacendum fuerit. Aut incuncto eloquio respondendum:
quorum alterum pudoris alterũ caritatis est. p fee aodan daruon¬
dutorumđi & obseruutione diligentissima hoc esse quod dici
mur: si e nimscã scriptura loquitur : cleri corum non proderun
cis: quuea łrogantia clericatus conducere nobis poterit.
qui non solum cogitatione & gensu. uerum & sermone pit¬

Expanded text:
tibi mittat Antichristum? Ob quod, inquam, facinus, et tam execrabile scelus avertit a te oculos suos? Ignoras? Memento vocis parentum us regem, nisi Caesarem . Habes quod elegisti, usque ad finem mundi serviturus es Caesari, donec gentium introeat plenitudo, et sic omnis Israel salvus fiat, ut qui quondam erat in capite, vertatur in caudam. 8. Haec tibi, vir eloquentissime, in duplicis Praefecturae honore transacto, nunc in Christo honoratior, tumultuaria et brevi lucubratione dictavi, ne viderer omnino reticere. Eodem enim tempore, imo eodem mihi die, et litterae tuae redditae sunt, et meae expetitae, ut aut tacendum fuerit, aut incompto eloquio respondendum: quorum alterum pudoris, alterum caritatis est. EPISTOLA datorum dei et obseruatione diligentissima hoc esse, qmur. Si enim sancta Scriptura loquitur: « Cleri eorum non proderunt eis : quae arrogantia clericatus conducere nobis potequi non solum cogitatione et sensu, uerum et sermone pec
Abbreviated transcription (Latin):
minantur de hoc argento quod iie has mates dederat fuisse con-¬
litum. Cum scripturac sic referado & attopar mater eius haut du¬
uimpleuit manũ unius defilus suis &ꝗftactafẽei an sacer dotem :
uitem putas ec quȩ superius appellata sunstoreeaptbe iltqi conflatile ephod
dolum quo ddicitur sculptile atq conflatłe fectt mlicha ephod & teru¬
fm. sicut ex consequentibus ad ꝓbatur : & responderunt uiri qui abie-¬
rant considerare terrũ. & dixer ad fir̃ suos: Ece nd sas quidem indomib
istis ephod & tarafim. sculptile atq conflatile: & pdst multa quȩ ini
medio pr&er misistiꝗ & ascender̃ inquit .u. uiri: & inruer illuc & sump

Expanded text:
minantur, de hoc argento, quod Micha matri dederat, fuisse confminantur, de hoc argento, quod Micha matri dederat, fuisse conflatum, cum scriptura sic referat: et accepit mater eius — haud det implevit manum unius de filiis suis, et factus est ei in sacerdotem » . Si autem putas ea quae superius appellata sunt sculptile atque conflatile, Ephod, idolum, quod dicitur sculptile atque conflatile, fecit Micha Ephod et Theraphim, sicut ex consequentibus approbatur. « Et responderunt quinque viri qui abierant considerare terram, et dixerunt ad fratres suos. Ecce nostis, quia est in domibus istis Ephod et Theraphim et sculptile atque conflatile » . Et post multa quae in medio praetermisisti: « Et ascenderunt, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
autob & nomenei abiathar. & fugit post clauid: Non me te¬
neo quin ꝓblematis ordine responsione prȩueniam : ubi nan
insequentibus disces: illud quoq qđ sequitur ad didisti: & fa¬
tum ẽ cum fuger& abiathar filius abi melech ad dauid: & ip¬
secum dauid in sicelech descendit. habens ephod in manu su¬
 & renuntiatũ est saul. quia uenit dđ insiceleh ubi cũ gre¬
gis aduenlus & ciuitatis timer&ur obsidio. Dix̃ dauid aclar¬
biathar⁊ Defer ephod dñi ⁊ haec s̃ quȩ de regnorũ libro exce¬
ta ꝓpones: uolumen iudicum tranfcendistiͣ. in quo nuch et̃
demonte effraim scribitur mille cenłum argenłi siclos mati
quos illa uoeauerat roddidisse. Utille seulptile indefecis seccon
si tona sit aut uestiment̃i genus: sculptile atq confla tile¬
uesti menti genus esse non possit: Agneseo exrorem pene
omnium latinorũ. pdtantium ephoda prafin quȩ postece no-¬

Expanded text:
Achitob, et nomen ei Abiathar et ! fugiit post Dauid. Non me teAchitob, et nomen ei Abiathar et ! fugiit post Dauid. Non me teneo, quin- problematis ordinem responsione praeueniam, ubi nunc in sequentibus disces. illud quoque, quod, sequitur, addidisti: et factum est, cum fugiretAbiathar, filiusAchimelechadDauid etipse cumDauid inCei- i la descendit habens ephod in manusua. etrenuntia- i tum est Saul. quia uenit Dauid in Ceila. ubi cum regis aduentus et ciuitatis timeretur obsidio, dixit Dauid ad Abiathar: \' defer ephod domini. haec sunt, quae de Regnorum libro excerpta proponens ad uolumen Iudicum transcendisti, in quo Micha de monte Ephraim scribitur mille centum argenti siclos matri, quos illa uouerat, reddidisse eamque sculptile inde fecisse atquhim, cum utique, si zona sit aut uestimenti genus, sculptile atque conflatile esse non possit. agnosco errorem paene omnium Latinorum putantium ephod et teraphim, quae postea no
Abbreviated transcription (Latin):
sit ephodbat. quo futurus ꝓph&a prȩcingitur. Vtrum ne zona¬
n ut quidam putant tara bulum. uel genus ali quod uestim̃tist¬
& si uestis quomodo cacagitur: & post ipsum ephod. quare ad¬
iungitur ei. bat: In sequentibus quoq legisse te scribis. ubiuenit
iomo di adhol &dicit ei. Haec dicit dñs. mani feste ostendime
uegrpti seruientes ÷ Indomo pharaonis : & elegidomũ patristui
exomnibus tribub: ł mihi in sacer dotium. Vt ascenderen ad
altare meum. & inoenderent incensum & posta ren ephod: to¬
tum libri ordinem ꝑsecutus. &iam deillo loco exemplar sump¬
sifti. inquo doech idumeus iussu regis inter fecit sacerdo¬
tes & conuersus inquit scriptura do echsyrus mostificauit
uitatem sacerdotum occidit in ore gladii. a uiro usq ad mulie¬
rem: ab in fante usq ad nutrientem . & uitulum & asinum & o¬
uem Inore gladii: & saluatus ẽ unus filius achi melech filui

Expanded text:
sit ephod bad, quo futurus propheta praecingitur, utrumne zona asit ephod bad, quo futurus propheta praecingitur, utrumne zona an, ut quidam putant, turabulum uel genus aliquod uestimenti sit. et si uestis, quomodo ea cingitur? et post ipsum ephod quare adiungitur ei bad? in sequentibus quoque legisse te scribis, ubi uenit homo dei ad Heli et dicit ej: haec dicit dominus: manifeste ostendi me Aegypti seruientes in domo Pharaonis, et elegi domum patris tui ex omnibus tribubus Israhel mihi in sacerdotium, ut ascenderent ad altare meum et incenderent incensum et portarent ephod. totum libri ordinem persecuta etiam de illo loco\' exemplar sumpsisti. in quo Doec Idumaeus iussu regis interfecit sacerdotes: et conuersus, inquit scriptura, Doec Syrus mortificauit vitatem sacerdotum occidit in ore gladii a viro usque ad mulierem, ab infante usquem in ore gladii. et saluatus est unus filius Achimelech, filii
Abbreviated transcription (Latin):
litis sequester exposcar: Non sunt suaues epistolȩ. quȩ non & place¬
ant & redoleant : quas non condit apicius. in quib nihil demagis¬
trorũ huius temporis lure suffumat: sed quia uictor &int̃nui¬
tius ser monis nr̃i redire festinat: rem grandem colerius dicto quã
debeo lic& descripturis scĩs disputanti Nontam necossaria si
uerba quã sensus ⁊ quia si eloquentiam quȩrimus : de monstenis
legendus aut tullius est : Si sacramentac diuina : nr̃i codices qui
de hobieo in latinum non bene resonanł prouidendi Infron¬
te epistol&ue posueras quid sibi ue lit quod in regnũ libro pri-¬
mo seriptum est : & samuhel semꝑ ser uiobat ante conspectũ dni
cinctus ephodibat ⁊ & diploidam habebat pusillam. quam fece¬
ratei mater sua : & aferebat ei dediebus indier cum ascender&
cum uiro suo ad sacrificase sacrificium dierum: Itaq quȩris quid

Expanded text:
litis sequester exposcar. non sunt suaues epulae, quae non et placelitis sequester exposcar. non sunt suaues epulae, quae non et placentam redoleant, quas non condit Apicius, in quibus nihil de magistrorum huius temporis iure suffumat. sed quia uector et internuntius sermonis nostri redire festinat, rem grandem celerius dicto, quam debeo, licet de scripturis sanctis disputanti non tam necessaria sint uerba quam sensus, quia, si eloquentiam quaerimus, Demosthenes legendus aut Tullius est, si sacramenta diuina, nostri codices, qui de Hebraeo in Latinum non bene resonant, peruidendi. In fronte epistulae tuae posueras, quid sibi uelit, quod in Regnorum libro primo scriptum est: et Samuhel puer seruiebat ante conspectum domini cinctus ephod bad et diploidam habebat pusillam, quam fecerat ei mater sua et afferebat ei de diebus in dies, cum ascenderet cum uiro suo ad sacrificare sacrificium dierum. itaque quaeris, quid
Abbreviated transcription (Latin):
dnno oradis soluimus : continentes uocamur & tristes: situnica non cadue¬
ric. statim ill& d&riuio inpostor & grecus ẽ : cauellentur Vafrioralic&
& pingiu& qualiculo. farsos circũ ferant homines. Blesilla nr̃a ride¬
bit: nac dignabitur loquacium ranarũ audire conuicia: cũ dñs ei dictus
istolare officium est. derefamilari aut dexotidiana conuetsatione
Fali quid scribere : & quodam modo absenłes interse presentes
fieri. dum mutuo quid aut uelint aut gestũ sit nuntiant. lic& in-¬
terdum confabulationis tale conuiuium doctrinȩ quoq sale condia¬
tur: Uerum tu tota intractatib occuparis : Nibil mihi scrib
nisi quod m&orqueat & scripturas legere conpellat : Denique
beri famo sissima questio ne ꝓposita postulasti: ut quid sentirẽ
statim rescriberem: Quasiuero phariseorum teneã cathedram.
ut quotiens cumq de uerbis hebraicis iurgium est: Ego arbiter &

Expanded text:
inno ora dissolvimus, continentes vocamur et tristes. Si tunica non candueinno ora dissolvimus, continentes vocamur et tristes. Si tunica non canduerit, statim illud e trivio: Impostor, et Graecus est. Cavillentur vafriora licet, et pingui aqualiculo fartos circumferant homines, Blaesilla nostra ridebit, nec dedignabitur loquacium ranarum audire convitia, cum Dominus ejus dictus pistolare officium est de re familiari aut de cotidiana conuersatione aliquid scribere et quodammodo absentes inter se praesentes fieri, dum mutuo, quid aut uelint aut gestum sit, nuntiant, licet interdum confabulationis tale conuiuium doctrinae quoque sale condiatur. uerum tute in tractatibus occuparis, nihil mihi scribis, nisi quod me torqueat et scripturas legere conpellat. denique heri famosissima quaestione proposita postulasti, ut, quid sentirem, statim rescriberem; quasi uero pharisaeorum teneam cathedram, ut, quotienscumque de uerbis Hebraicis iurgium est, ego arbiter et
Abbreviated transcription (Latin):
Pͦ ulla est tunica : minus cũ humi lacuerit sor didat᷑: soccus
uilior : Auratorum p̃tium calceorũ egentib largi&ur. cingu¬
lum non auro gemmis q distinctũ ẽ: sed laneĩe & tota simplici¬
tate punssimũ & quod possi ad stringere. magis uestimeã la
quam scindere.⁊ sihuic ꝓposito inuid& scorpius. & sermoblando
demaebita rursum arbore comedere ꝑsuad&. inlidatur ei ꝓsolea
a nathema : & in suo morienłi puluere dicitur Vade r&ro satanas
cepta dis plicent xp̃i Orote quid tale umquam quale a postosi feci¬
ius ut merito scandali zentur : patrẽ senem cum nauicula & r&e
imit tunt ⁊ publicanus a tebones surgit & sequit᷑ saluatorẽ: Volens dis¬
ipulus reuesti domum. & suis ante renuntiase : magistii uoce ꝓhibetu
epultura non datur patri : & pioatis genus est impium ẽ̃ pro dño : Nos quia
sirica ueste nonutimur: monachi iudicamur: Quia ebrii non sumus. necca

Expanded text:
pulla est pulla est vilior auratorum pretium calceorum egentibus largitur. Cingulum non auro, gemmisque distinctum est; sed laneum et tota simplicitate purissimum et quod possit adstringere magis uestimenta quam scindere. si huic proposito inuidet scorpius et sermone blando de indebita rursum arbore comedere persuadet, inlidatur ei pro solea anathema et suo morienti puluere dicatur: uade retro, satanas, cepta displicent Christi. Oro te, quid tale umquam, quale apostoli, fecimus, ut merito scandalizentur? patrem senem cum nauicula et rete dimittunt; publicanus a teloneo surgit et sequitur saluatorem; uolens discipulus reuerti domum et suis ante renuntiare magistri uoce prohibetur; sepultura non datur patri et pietatis genus est inpium esse pro domino. nos, quia serica ueste non utimur, monachi iudicamur, quia ebrii non sumus nec ca
Abbreviated transcription (Latin):
Vidua nr̃a ante morosius ornabat᷑ : & di&ota quid sibi de c̃& quȩro¬
bat adspeculum. Nunc loquitur confident̃ : Nios om̃s reuelata fa¬
cie gloriã duispeculantes : In eandem imaginẽ trans formamur
agloria ingloriã quasi ađni sp̃ũ. ⁊T unc crines ancillȩ dispone¬
bant. & mitellis crispantibus uestx astabatur innoxius: nuni
negl& ũ caput. scit sibi tantũ sufficȩse quod uelat᷑ ⁊ Illo tempore
plur marum quoq dura mollities uidebatur. & in extructis toris
lacese uix poterat : Nunc ad orandum festina consurgit. & mo¬
dulata uoce c&eris ał. prȩripiens. prior incipit laudare dñm
suum Flectunt᷑ genua super nudã humũ: & crebris lacrimis fa¬
eios. p̃sytmitio ante sõdidatta purgatur: Postorationẽ psalnu
concrepant : & lassa ceruix. poplites uacillantes. In somnũq uer¬
gentes oculi. nimio menłis ardore uix imp&rant ut quiescaN.

Expanded text:
Vidua nostra ante morosius ornabatur, et die tota quid sibi deesset, quaereVidua nostra ante morosius ornabatur, et die tota quid sibi deesset, quaerebat ad speculum. Nunc loquitur confidenter: « Nos autcie gloriam domini speculantes in eandem imaginem transformamur a gloria in gloriam, quasi a domini spiritu. tunc crines ancillulae disponebant et mitellis crispantibus uertex artabatur innoxius; nunc neglectum caput scit sibi tantum sufficere, quod uelatur. illo tempore plumarum quoque dura mollities uidebatur et in extructis toris iacere uix poterat; nunc ad orandum festina consurgit et modulata uoce ceteris \'alleluia\' praeripiens prior incipit laudare dominum suum. flectuntur genua super nudam humum et crebris lacrimis facies psimithio ante sordidata purgatur. post orationem psalmi concrepant et lassa ceruix, poplites uacillantes in somnumque uergentes oculi nimio mentis ardore uix inpetrant, ut quiescant.
Abbreviated transcription (Latin):
glorixitur ⁊ scisse uitam suam ei debere cui credidit. scit seeius
amplexare pedes. cuius pauloante iudicium ꝑtimescebat: Cor¬
pus pene iacebat exanime : & anhelos astus mors uicina quatie bat .:
ubitune cran auxilia ꝓpenquesł. qib uerba omni inaniora fumo: mei¬
hiltibi debito ingralli cognano : quȩ mundo perut & xp̃o reuixit ⁊
quȩ solutaẽ uinculo itli : nihilne cisse hab& nisi ꝑseuerare :
ats candalizat que fuis istis susibi: scandaliz& lohannes quoln¬
tirnatos mulierũnuer nullus fuit. Quiangelus dictus ipsũ quoq
dñm baptizan qua camlorũ uestitus tegumine. ⁊on apellicic
pr&eritã iuuentuit̃ In rugis anilib poliunt. quȩ deniq ante
ne potũ grogẽ. tstmentes uir gunculȩ conponuntur. Erubescat
mulier xp̃iana sinaturã cogit decorẽ : sicarnis curã facit in con¬
cupiscentiã : in qua quis̃ : scđm apostolũ xp̃o placese non pos sunł :

Expanded text:
glorientur: scit se uitam suam ei debere, cui credidit; scit se eius glorientur: scit se uitam suam ei debere, cui credidit; scit se eius amplexare pedes, cuius paulo ante iudicium pertimescebat. corpus paene iacebat exanime et anhelos artus mors uicina quatiebat. ubi tunc erant auxilia propinquorum, ubi uerba omni inaniora fumo? nihil tibi debet o ingrata cognatio, quae mundo periit et Christo reuixit. quae soluta est uinculo maritali, nihil necesse habet nisi perseuerare. at scandalizat quempiam uestis fuscior: scandalizet Iohannes, quo inter natos mulierum maior nullus fuit, qui angelus dictus ipsum quoque dominum baptizauit, qui camelorum uestitus tegumine zona pellicia cpraeteritam iuuentutem in rugis anilibus poliunt, quae denique ante nepotum gregem trementes uirgunculae conponuntur. erubescat mulier Christiana, si naturae cogit decorem, si carnis curam facit ad concupiscentiam, in qua qui sunt, secundum apostolum Christo placere non poss
Abbreviated transcription (Latin):
ut fusus in lacrimas quindecim annorũ spatiapi ꝓtel&ur aduitã:
&rus apostolus dñi passione concutitur : ut a mare flens audiat pas¬
ce ouesmeas : Paulus lupus rapax & beniamin adolescentior. In ex¬
isi cecatur ut uideat: & repenino tenebrarum horrore circũda¬
tus dñm uocat. quem dudum ut homine ꝑ sequebat᷑: Ita & nunc mi
marcella blesellã nr̃am uidemus ardore febrium. per .xxx. fer me
dies iugit̃ exestuare : ut scir& reiciendas delicias corporis. quod pai¬
lo post uer mib exarandũ sit: Venit & ad hanc dns ihftetigitq manũ
cius: & ecce surgens ministrat ei: Redolebat aliquid neglegentiue
& diuitiarum fascils conligata in sȩcł̃i iacebat sẽpulchro sed in¬
fremuit lls & conturbatus inspũ clamauit dicens. Blesilla ex
foras ⁊ Quȩ uocata surrexit : & egressa cum dño uescitur. Iulȩi
mipentur & tumeant qugrant occidere suscitatã : soli a postoli

Expanded text:
ut fusus in lacrimas quindecim annorum spatio proteletur ad uitam; ut fusus in lacrimas quindecim annorum spatio proteletur ad uitam; Petrus apostolus domini passione concutitur, ut amare flens audiat: pasce oues meas; Paulus, lupus rapax et Beniamin adulescentior, in extasi caecatur, ut uideat, et repentino tenebrarum horrore circumdatus dominum uocat, quem dudum ut hominem persequebatur. Ita et nunc, mi Marcella, Blesillam nostram uidimus ardore febrium per triginta ferme dies iugiter aestuasse, ut sciret reiciendas delicias corporis, quod paulo post uermibus exarandum sit. uenit et ad hanc dominus Iesus tetigitque manum eius et ecce surgens ministrat ei. redolebat aliquid neglegentiae et diuitiarum fasciis conligata in saeculi iacebat sepulchro, sed confremuit Iesus et conturbatus in spiritu clamauit dicens: Blesilla, exi foras. quae uocata surrexit et egressa cum domino uescitur. Iudaei minentur et tumeant, quaerant occidere suscitatam, soli apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
ambitio potentia magnitudo ubis: uderi & uidere. salutari & salutare.
lauclare. derahere. uel audise uelloqui: & tanta frequentia hominũ
saltem inuitũ uidere q̃ a proposito monachorũ & a qͣuiee alienas̃: Aut
enim uidemus ad nos uenientes & silentiũ ꝑdimus. Aut sinon uidem
suꝑbi arguimur ⁊ Interdum ut iuisitantib: tedelamus uicem ad super¬
bas fores ꝑgimus : inter linguas rodentiũ ministroꝵ. postes ingre¬
dimur deauratas: In xp̃s uero uilla ut supra diximus. tota rusticitus
extra psalmos silentiũ est ⁊ quocumq teuesteris: arator stioam re&¬
nens alleliua de cariat : Sudans messor psaluus sequocat &cur¬
ua adtondensuitẽ falcem uinitor aliquid dauiticum carit: Haec
sunt in hanc ꝓ uintia carmina heȩ ut uulgo dicitũr amato riȩ
braham temptatur in filio: & fidelior inuenitur: Ioseph in ȩgyptans
uenditur : ut patrem pascat & fratres : Ezechias uicina mose territ᷑ :

Expanded text:
ipsa ambitio, potentia, magnitudo urbis, uideri et uidere, salutari et salutare, ipsa ambitio, potentia, magnitudo urbis, uideri et uidere, salutari et salutare, laudare et detrahere, audire uel proloqui et tantam frequentiam hominum saltim inuitum pati a proposito monachorum et quiete aliena sunt. aut enim uidemus ad nos uenientes et silentium perdimus, aut non uidemus et superbiae arguimur. interdumque, ut uisitantibus reddamus uicem, ad superbas fores pergimus et inter linguas rodentium ministrorum postes ingredimur auratos. in Christi uero, nt supra diximusr uillula tota rusticitas et extra psalmos silentium est. quocumque te uerteris, arator stiuam tenens alleluia decantat, sudans messor psalmis se auocat et curua adtondens uitem falce uinitor aliquid Dauiticum canit. haec sunt in hac prouincia carmina, hae, ut uulgo dicitur, amatoriae braham temptatur in filio et fidelior inuenitur; Ioseph in Aegypto uenditur, ut patrem pascat et fratres; Ezechias uicina morte terretur,
Abbreviated transcription (Latin):
ossid& ⁊ quo sermone quauoce speluncã tibi s aluatoris exponã : & illud prȩ¬
sepe in quo infantulus uagiit : silentio magis quam infimo sermone hono¬
randũ est : ubis̃ latȩ posticus ubi aurata laquearia. ubidomus miserorũ
poenis & dampnatorũ labore uestitȩ : lbi adinstar palatii priuatorũ
ex tructe basilicȩ. ut uile corpus culũ hominis pr&iosius in ambul&
& qua si smundo quic quã possit eẽ ornatius. tecta sua magis uelit
aspicest quã celum . B&hlcͥm ecce in hoc paruo terrae foramine
elorum conditor natus ẽ : Hic inuolutus pannis hic uisus a pasto¬
ribus hic de monstratus abstella. hic adoratus a magis : & puto sanc¬
tior locus ẽ rupe tarpeiȩ. quȩ decelo sypius fulminata ostenditut
lorũ & mastrrã: est xp̃i uera confessio. &apostolorũ predicͥta fides. &
gen talitate calcata. in sublimi cottidie erigit᷑ uocabulũ xp̃ianũ : sed

Expanded text:
possidet —, quo sermone, qua uoce speluncam tibi possumus saluatoris exponere? et illud praepossidet —, quo sermone, qua uoce speluncam tibi possumus saluatoris exponere? et illud praesepe, in quo infantulus uagiit, silentio magis quam infirmo sermone honorandum est. ubi sunt latae porticus? ubi aurata laquearia? ubi domus miserorum poenis et damnatorum labore uestitae? ubi ad instar palatii opibus priuatorum extructae basilicae, ut uile corpusculum hominis pretiosius inambulet et, quasi mundo quicquam possit esse ornatius, tecta sua magis uelit aspicere quam caelum? ecce in hoc paruo terrae foramine caelorum conditor natus est. hic inuolutus pannis, hic uisus a pastoribus, hic demonstratus ab stella, hic adoratus a magis. et, puto, sanctior locus est rupe Tarpeia, quae de caelo saepius fulminata ostendit, lorum et martyrum, est Christi uera confessio et ab apostolis praedicata fides et gentilitate calcata in sublime se cotidie erigens uocabulum Christianum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
lus nr̃is manib: inriganẽ . Lac deliciȩ rusticanȩ. uiles quidem sod in nocen¬
es cibos p̃bent. Itauiuentes non ab oratione somnus nec saturitas alec¬
tione reuocabit : Siaestus ẽ sccr&um arboris umbra p̃bebit : Uere agor flo¬
rib: depingitur : & inter querulas aues psalmi dulcius canabuntur : si fri¬
gus fucrit & brumalis nix : ligna nonemam : Calidius ugilabo ueldormiã :
ceste quod sciam uilius non algebo: Habeat sibi roma suos tumultus harenas e¬
uiat circus in sani&. Theatra luxurien : & quia denr̃is dicendũ est : Cotidie ma
tronarum uisit&ur senatus : Nobis adherere dño bonũ ẽ ponese indo spem nr̃am :
Vtcum pau pestatẽ istã coelorũ regna mutauerint. Erumpamus in uocẽ : Quidenĩ
nihi ẽ. incelo & ate quid uolui suꝑ terrã : quo scilic& cũ tanta repperimus
incȩlo : parua & caduca quȩ sisse nos doleamus interra: Uale:eR. Uerum

Expanded text:
lus nostris manibus inrigatum, lac, deliciae rusticanae, uiles quidem, sed innocenlus nostris manibus inrigatum, lac, deliciae rusticanae, uiles quidem, sed innocentes cibos praebeant. ita uiuentes non ab oratione somnus, non saturitas a lectione reuocabit. si aestas est, secretum arboris umbra praebebit; si aribus depingitur et inter querulas aues psalmi dulcius decantabuntur. si frigus fuerit et brumales niues, ligna non coemam: calidius uigilabo uel dormiam, certe, quod sciam, uilius non algebo. habeat sibi Roma suos tumultus, harena saeuiat, circus insaniat, theatra luxurient et, quia de nostris dicendum est, matronarum cotidie uisitetur senatus: nobis adhaerere deo bonum est, ponere in domino spem nostram, ut, cum paupertatem istam caelorum regna mutauerint, erumpamus in uocem: quid enim mihi restat in caelo et a te quid uolui super terram? quo scilicet, cum tanta reppererimus in caelo, parua et caduca quaesisse nos doleamus in terra. XLIV. AD
Abbreviated transcription (Latin):
ccadese sol& fuerit nuntiatũ : uultus merore deprimimus. la&amur ad
nũmũ. obelo constristamur: Unde cum in uno homine Animorũ tã diuer¬
sa sit facies : ꝓph&a dñm dep̃catur dicens : Dne inciuitat&ua imaginẽ corũ
dissipa : Cumenĩ ad imaginẽ & similitudinẽ dĩ conditi sumus: ex uitio nostro
ꝑsonas nobis plurimas suꝑ inducimus : & quomodo intheatralibus benis
atq idemstrio nunc hercusem robustus ostendit: Nunc mollib inuenerẽ fran-¬
git᷑ Nunc tremulus Incꝓbebẽ : Itec & nos : qui side mundo non essemus: odire¬
mur a mundo : Tot habemus peccatorũ similitudines qt̃ peccata : Quappt̃ quia
nulta lam uite spatia tiansiuimus fluctuando & nauis nr̃a nunc ꝓcellarũ
concussa tur biduae: Nune seopulorũ in lisionib ꝑforataẽ : quã primum
lic& quasi quȩ dami postus secs&a ruris intremus inibi cibarios panes & Io¬

Expanded text:
accidere solet, fuerit nuntiatum, uultus maerore deprimitur., laetamur ad accidere solet, fuerit nuntiatum, uultus maerore deprimitur., laetamur ad nummum, obolo contristamur. unde, cum in uno homine animorum tam diuersa sit facies, propheta dominum deprecatur dicens: domine, in ciuitate tua imaginem eorum dissipa. cum enim ad imaginem et similitudinem dei conditi sumus, ex uitio nostro personas nobis plurimas superinducimus. et quomodo in theatralibus scaenis unus atque idem histrio nunc Herculem robustus ostentat, nunc mollis in Uenerem frangitur, nunc tremulus in Cybelen, ita et nos, qui, si mundi non essemus, odiremur a mundo, tot habemus personarum similitudines, quot peccata. Quapropter, quia multum iam uitae spatium transiuimus fluctuando et nauis nostra nunc procellarum concussa turbine, nunc scopulorum inlisionibus perforata est, quam primum licet, quasi quendam portum secreta ruris intremus. ibi cibarius panis et ho