comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iniꝗtatẽ. Et cũ ipse sit ipsa iustitia. si suꝑ
menbra di aboli flecteretur mĩa. eẽt ĩ
signis int̃ nosciboni ꝯ mali .M. posst̃.
Iusti nãꝙ sibi bene consci ⁊ defutura
spe certi s̃ uultu hylares. oculi eoꝵ
quada gr̃a micantes ĩ ĩ cessu modesti
dehabundantia cordis dulces ĩ uerbis.
Mali aut̃ depraua conscientia ⁊ cordis
amaritud ine s̃ uultu nebuloso. uerbis
ꝯ factis instabiles. risu ĩmoderati: tͥstitia
mordaci. in ingressu intẽꝑati. scilie
mͦ tardi. mͦ festini. uenenũ ꝙ corde
ger̃. ñc̃ amaris nc̃ impus dictis fundũt.
Si ĩ morte xͥ peocata s̃ dimissa. cur
Quot modis relazantur peccata.O

Expanded text:
iniquitatem . Et cum ipse sit ipsa justitia, si super membra diaboli flecteretur misericordia, signis internosci boni et mali?--M. Possunt. Justi namque sibi bene conscii, et de futura spe certi, sunt vultu hilares; oculi eorum quadam gratia micantes, in incessu modesti, de abundantia cordis dulces in verbis. Mali autem de prava conscientia et cordis amaritudine sunt vultu nebuloso, et verbis et factis instabiles; risu immoderati, tristitia mordaces, in ingressu intemperati, scilicet modo tardi, modo festini; venenum quod in corde gerunt, nunc amaris, nunc impuris dictis fundunt. D. Si in morte Christi peccata sunt remissa, cur zantur. D. Quot modis relaxantur peccata?--M.
Abbreviated transcription (Latin):
cia dĩ abyss multa. ĩõꝙ occulta. Qũauis
causa ĩ his eluceat. cũ notũ sit ꝙ ꝓpt̃
electos fiat. ut uidelie cũ istos tã in¬
meritos. ⁊ pene sine peccato uider̃it
ĩpena. ꝯ se post multa facinora t̃a in¬
debitos ĩgła uberiꝰ iubilantes dõ grãs
referãt. cuiꝰ gr̃a t̃a meritas penas euaser̃.
DQũa pen̾ã habẽt paruuli: M. Tenebras¬

Expanded text:
cia Dei abyssus multa, ideoque occulta, quamvis causa in his eluceat, cum notum sit quod propter electos fiat: ut videlicet cum istos tam immeritos et pene sine peccato viderint in poena, et se post multa facinora tam indebitos in gloria, uberius jubilantes Deo grates referant, cujus gratia tam meritas poenas evaserunt. D. Quam poenam habent parvuli sine bap
Abbreviated transcription (Latin):
illicitũ. D. Aĩa mea gratulare. ꝗa oĩa
q̃ desiderasti c̃tigit te audire. Eia nẽ
ministris. ꝗd sentias ĩsinua.M. pͥmo
gͥ sac̃dotes si bene uixerĩt exẽplo s̃
lux mundi.si recte docuerĩt ubo s
Si beneuxerint ⁊ ñ docuerĩt. s̃ carbones
ignis. ꝗardent ⁊ ñ lacent. Si benedo¬
q̃ ali is lucet ⁊ sibimet cera liq̃scens
deficit. uel capana q̃ aliis dulcisona
reddit᷑. ⁊ ipsa assiduo pulsu atterit᷑.
Si aut̃ nec bene uiuunt nec bene docẽt.
s̃ fumus ꝗ igñe obfuscat. ⁊ aciem oculoꝵ
reũberat. dehis dr̃. Stelle ñ luxer. ĩo

Expanded text:
is. D. Anima mea, gratulare, quia omnia quae desiderasti contigit te audire. Eia nunc, ministris quid sentias, insinua?-- M. Primo igitur sacerdotes, si bene vixerint, exemplo sunt lux mundi; si recte docuerint, verbo sunt si bene vixerint et non docuerint, sunt carbones ignis, qui ardent et non lucent. Si bene doquae aliis lucet, et sibimet cera liquescente deficit, vel campana, de qua aliis dulcis sonus redditur, et ipsa assiduo pulsu atteritur. Si autem nec bene vivunt nec docent, sunt fumus qui ignem obfuscat, et aciem oculorum reverberat; de his dicitur: Stellae non luxerunt ; ideo
Abbreviated transcription (Latin):
uł subita p̃ripiant᷑. M. Nichil penitꝰ.
N enĩ subita morte moriunt᷑ ꝗ se sẽꝑ cogi¬
auer̃ morituros. Siue gͦ ferro immo¬
lent᷑. seu bestuis dilacerent᷑. aut flãmis
uł undis ĩ mergant. aut suspendant᷑.
uel in rota frangant᷑. uł qͦlib ĩfortunio
Et talis mors ñ obẽ. immo multũ ꝓdest.¬

Expanded text:
vel subita morte rapiantur? --M. Nihil penitus. Non enim subita morte moriuntur, qui se semper cogitant morituros. Sive ergo ferro immolentur, sive a bestiis dilacerentur, aut flammis vel undis immergantur, aut suspendantur, vel in rota frangantur, vel quolibet infortunio » Et talis mors non obest, imo multum e
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ xp̃sẽ tͣnsferam᷑. D. Habẽt plus
scĩtatis ꝗ plus accipiunt᷑. M. Ut de
manna t̃r. ꝗ plus collegit ñ plus ha¬
buit. nec ꝗminꝰ collegit minꝰ habuit.
agnũ cõmedit. ⁊ tñ ĩteger in cȩlo
ꝑmanet. D. Qua mertedẽ habebt̃

Expanded text:
 est, transferamur. D. Habent plus sanctitatis, qui plus accipiunt?-- M. Ut de manna dicitur: Qui plus collegit, non plus habuit, nec qui minus collegit, minus habuit : Agnum comedit, et tamen integer in coelo permanet. 29.
Abbreviated transcription (Latin):
admortẽ penitentiã differ̃. ñ ipsi pec¬
cata. s eos ꝑ eccata deser̃. ꝗa eos diuti
seruos hab̾e nolũt. Ꝙ tñ si excorde
uł amorsu pomi uetiti. un mors ẽ
dimittant᷑. ⁊ cũ mors sit penapeccati
cur ꝑmittit̃ post baptisma electis
coronari. Est ꝯ aliud. Si ĩmortalitas
corpoꝵ ĩbaptismo daret᷑. ñ ꝓt̃ois⁊¬
ꝓhac ĩ mortalitate ab aptisma abõib
festinaret᷑. ꝗsic nullus ad regnũ neũtet᷑.¬
Peccatũ gͦ ds̃ ĩ baptismo dimisit. pe¬
nas peccati ñ remifit. ut iusti ꝑfid̃e
ãbulent. ꝑ oꝑationẽ se exerceant
M.dimitiunt᷑. S cũ ipsi post eade ĩpecca¬
cũsciat eos ab his deficere᷑. M ꝓpĩ electoᷤ
ut dictũ ẽ. ut trahat cos exẽplo. D. Que ẽ

Expanded text:
eccata, sed peccata eos deserunt; quia eos diutius servos habere nolunt: qui tamen ex corde vel a morsu pomi vetiti, unde mors est dimittantur, et cum mors sit poena peccati, cur permittitur post baptisma etiam electis  et magis coronari. Est et aliud. Si immortalitas corporum in baptismate daretur, nohac immortalitate ad baptisma ab omnibus festinaretur; et sic nullus ad regnum revertereturPeccatum ergo Deus in baptismo dimisit, poenas autem peccati non remisit, ut justi per fidem ambulent, et per operationem se exerceant, --M. Dimittuntur; sed cum ipsi post in eadem peccacum eos sciat ab his deficere? --M. Propter electos, ut dictum est, ut trahant eos exemplo. D. Quae est
Abbreviated transcription (Latin):
uł edific̃iat᷑ honoꝵ. fortuito igne ĩua¬
denti qͣsicasu ceremant᷑. M. Cas nicħ ẽ.
patet ꝙ nulla eccła uł aliqͣ̃ casarũ in
mundo nec c̃õburit᷑ nec destruit᷑. nͥ
excausis. Primo. si eedẽ hedes ꝑĩiuste
acꝗsita c̃structe fiãt. Scdo. si ĩ habitan¬
tes eas ꝑ ĩmunditias coĩꝗnãt. Tertio.
si eas hoĩes plusqu̾a ȩt̃na diligat. S
nec nimirũ pecus hõi morit᷑ uł ĩ firmat᷑.
nͥ d̃ĩ nutu uidicet᷑. D. Lũ mors regri
ꝑea hõ punit᷑ cũ eoꝵ dolore uł morte

Expanded text:
edificia etiam bonorum, fortuito igne invadente, quasi casu cremantur?--M. Casus nihil est. patet quod nulla ecclesia, vel aliqua casa uspiam in mundo comburitur, nec destruitur, nisi ex causis: primo, si ecclesiae aedes per injuste acquisita constructae sunt. Secundo, si inhabitantes eas per immunditias coinquinant. Tertio, si eas homines plus quam aeterna diligant. Sed nec minimum pecus homini moritur vel infirmatur, si Dei nutu judicetur. D. Cum mors et aegritPer ea homo punitur, cum eorum dolore vel morte
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ enĩ imꝑator ẽ laudabilis ꝙ milites
suos remunerat. ita ẽ ⁊̃ laudabilis
immo laudabilior ꝙ latrones ⁊ p̃dones
dãpnat. Ita utiq sic̃ dñs ĩ saluatione
iustoꝵ głiflcat᷑. sic ĩꝑditione impioꝵ
ꝑoĩa laudat. D. Cũ scͥptũ sit. nichil
ds̃. malos odio hab̾e. M. Cuncta diligit
ds̃ q̃ creauit. s ñ cuncta ĩ uno loco locabit.
Siẽ pictor õs colores diligit. s qͦsda p̃alus
eligit. ⁊ unũ queq ĩ apto loco ponit. ita
ds unũ queq sibi c̃uenienti loco disponit.
illos odisse qͦs ĩ fernali carcere mergit.
di bonũ uł malũ. Hoc ĩ ꝑadiso hõ habuit.
uult nͥ gr̃a dĩ p̃ueniat᷑. nec potest agere
nͥ eũ subseqͥt᷑. O. Qͣ dicis dehis ꝗ sełm
relinquunt. ⁊ religionis babitũ sumũt:
quã priꝰ fuerãt fĩt. Ꝙda uͦ aliqͣ bona

Expanded text:
Sicut enim imperator est laudabilis, qui milites suos remunerat; ita est etiam laudabilis, imo laudabilior, qui praedones et latrones damnat. Ita utique sicut Deus in salvatione justorum glorificatur, sic in perditione impiorum per omnia laudatur. D. Cum scriptum sis, malos odio habere?--M. Cuncta diligit Deus quae creavit; sed non cuncta in uno loco locavit. Sicut pictor omnes colores diligit, sed quosdam prae aliis eligit, et unumquemque apto loco ponit; ita Deus unumquemque sibi convenienti loco disponit; illos odisse, quos in infernali carcere mergit. di bonum vel malum. Hoc in paradiso homo habuit vult, nisi gratia Dei praeveniatur, nec potest agere, nisi eum subsequatur. D. Quid dicis de his qui saeculum relinquunt, religionis habitum sumunt, quam prius fuerint fiunt? qu
Abbreviated transcription (Latin):
semine c̃cipit᷑. ut dr̃. Quis potest facere
mundũ deĩmundo c̃ceptũ semine. Et
alibi. In iniquitatib c̃cept᷑ sũ. D. Cũ hõ
totus ĩbaptismate emundet᷑. ⁊ c̃iugiũ
Hõ ĩbaptismate ĩ teriꝰ ⁊ exteriꝰ scĩficat᷑. s
rursũ sem̃ eiꝰ ꝑcarnis c̃cupiscentiã ĩꝗnat
D Cũ illa cõmixtio neq̃at fieri absꝙ de¬
lectatione carnali. ⁊ ille ĩfans ñ possit
repugnare parentib ut puta adhuc
ĩ formatꝰ qͦmͦ ẽ ipse ĩmundꝰ aut culpe uł
pene obnoxiꝰ: M. Crim̃ huiꝰ pollutio¬

Expanded text:
semine concipitur, ut dicitur: Quis potest facere mundum de immundo conceptum semine? et alibi: in iniquitatibus conceptus sum . D. Cum homo totus in baptismate emundetur, et conjugium  exterius sanctificatur; sed rursum semen ejus per carnis concupiscentiam coinquinatur. D. Cum illa commixtio nequeat fieri absque delectatione carnali, et ille infans non possit repugnare parentibus, ut puta adhuc informatus, quomodo ipse est immundus, aut culpae aut poenae obnoxius?--M. Crimen hujus pollutio
Abbreviated transcription (Latin):
appareãt. ⁊ cũ eos tales uiderĩt de fua
euasione ãpliꝰ gaudeãt. Q ꝙ̃ ꝓpt̾̃ seipsos
iuste ꝑeũt. cũ malũ sua sponte eliga.
diligit. ꝗ uolunt sine fine uiuere ut
poͥsint sine fine peccare. D. Qr ꝑmit¬
tit ds̃ electos peccare. M. Ut patefaciat
tio talit̃ ẽ pfcituta. ut p̃cib uł labo¬

Expanded text:
a evasione amplius gaudeant. Qui etiam propter seipsos juste pereunt, cum malum sponte sua eligunt, diligunt et volunt sine fine vivere, ut possint sine fine peccare. D. Quare permittit Deus electos peccare?--M. Ut patefaciat tio taliter instituta est ut precibus vel labo
Abbreviated transcription (Latin):
demilitib. M. Parũboni. dep̃dã enĩ
uiuunt. derapinase uestiũt. in de
possessiones coemũt. ex ĩn beneficia
redimunt. dehis dr̃. Defecer̃ ĩuanitate
dies eoꝵ. ⁊ anni eoꝵ cũ festinatione.
ĩo ira dñ ascendit suꝑ eos. D. Qu̾aspẽ
uisitãt. libent̃ sacͥficãt. ehy mosinas

Expanded text:
de militibus?--M. Pauci boni: de praeda enim vivunt, de rapina se vestiunt, inde possessiones emunt, et exinde beneficia redimunt; de his dicitur: Defecerunt in vanitate dies eorum, et anni eorum cum festinatione; ideo ira Dei ascendit super eos . D. Quam spem visitant, libenter Deo sacrificant, eleemosynas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑant c̃tẽpnendi s̃. ꝗa obedire oport
dõ magis quã hõĩb. D. Poss soluere
uel ligare.M. Si ab eccłã publico iu¬
dicio seꝑati ñs̃ qũauis ipsi fortit̃
ut amicus apparuit. ut alii apłi p̃dicauit.
baptirauit. signa fecit. postquã ab eis
recessit. ut publicus hostis elaruit. Ita

Expanded text:
perant, contemnendi sunt; quia obedire oportet Deo magis quam hominibus . D. Possunt solvere el ligare?--M. Si ab Ecclesia publico judicio separati non sunt, quamvis ipsi fortiterut amicus apparuit; ut alii Apostoli, praedicavit, baptizavit, signa fecit; postquam ab eis recessit, ut publicus hostis claruit. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
uł pͥus docere qũa discat. S. Cũ ĩ eo
fuerit plenitudo diuinitatis corꝑa¬
lĩt. ⁊ nichil posset ei gr̃e accedere.
Cur ẽ baptizatꝰ. M. Ut nob̾ aquas
adbaptisma scĩficaret. D. Quare

Expanded text:
us velit docere quam discat. D. Cum in eo fuerit plenitudo divinitatis corporaliter, et nihil posset ei gratiae accedere, cur est baptizatus?--M. Ut nobis aquas ad baptisma sanctificaret. D. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
callidi ꝓuocãt irã dĩ. Sepe seruus
errantẽ filiũ ad patr̃e ꝑtrabit. ⁊ ipse ad
⁊ ipsi ad mala studia redeũt. Sic̃ q̃ timor
caritatẽ ad regnũ ducit. ⁊ ipse ñ ĩ troibit.
Sic̃ eñĩ diabolus seruit dõ.ita eiꝰ m̃bra ser
ẽẽ ĩpalatio. fec̃ eũ d̃s laboriosũ fabrũ in
hoc mundo. ut coactꝰ totis uirib seruiat
ꝗuacare dõ fruendo nolebat. Uñ dr. Faciã
afflictio ⁊ tͥbulatio. folles s̃ suggestiones.¬
ꝑsecutores. Lime uł serre s̃ lingue male¬
dicentiũ ⁊ detͣhentiũ. Tali camino ⁊his
ĩstrum̃tis purgat ipse aurea uasa celestis

Expanded text:
cant iram Dei . » Saepe servus errantem filium ad patrem pertrahit, et ipse ad  ipsi ad mala studia redeunt: sic etiam timor charitatem ad regnum ducit, et ipse non introibit; sicut enim diabolus servit Deo, iesse in palatio; fecit eum Deus laboriosum fabrum in hoc mundo, ut coactus totis viribus serviat, qui vacare Deo fruendo nolebat, ut dicitur: Faciam afflictio et tribulatio; folles sursecutores, limae vel serrae linguae maledicentium et detrahentium. Tali camino et his instrumentis purgat ipse malignus hostis
Abbreviated transcription (Latin):
ualeãt. ⁊ ꝑhec ꝯ̃ ãmonent᷑. si hec tp̃alia
suauia. qͣntomagis ȩt̃na uident᷑. Po¬
tentia sublimant. Pmo ꝓpt̃ seipsos
ut bona q̃ m̃te c̃ceper̃. potent̃ ex er¬
cere possĩt. Scdo ꝓpt̃ electos ut eis ĩ
bonis tutela sĩt. Tertio ꝓpt̃ reꝓbos
ut eos repͥmãt. ne t̃atũ qͣntũ uolũt
noceãt. Sanitare solidant᷑. ne iusti de
eoꝵ egritudine c̃tstent᷑. s deeoꝵ salute¬

Expanded text:
etiam admonentur si haec temporalia suavia, quanto magis aeterna videntur. Potentia sublimantur primo propter seipsos, ut bona quae mente conceperunt, potenter exercere possint. Secundo, propter electos, ut eis in bonis tutela sint. Tertio, propter reprobos, ut eos reprimant, ne tantum quantum volunt noceant. Sanitate solidantur, ne justi de eorum aegritudine contristent
Abbreviated transcription (Latin):
simi. ꝗ hic asuis desideriis arcentur.
erudiunt᷑. Ut dr̃. d̃s flagellat omnẽ
filiũ quẽ recipit. Uolo te scire ꝙ reꝓbi
quauis corona regni potiant᷑ õmo
ĩpotentes s̃. ꝯ nũquã sine supplicio er̃.
Tlecti uͦ qũauis captiui. qũains ĩcarcere

Expanded text:
simi, qui hic a suis desideriis arcentur, erudiuntur, ut dicitur: Deus flagellat omnem filium quem recipit . Volo te scire quod reprobi, quamvis corona regni potiantur, omnino impotentes sunt, et nunquam sine supplicio erunt. Electi vero, quamvis captivi, quamvis in carcere
Abbreviated transcription (Latin):
r ĩpͥma die ebdomade.MUt ea die
mundũ ĩnouar. qua eũ creauit.
DCur int̃tia die passionis: M. ut
Et ut nos ꝗ factis. dictis. cogitationib
formã habuit post resurrectionẽ.M
Septies splendidiorẽ qũa sol. D. Quali
forma urder̃ eũ sui. M. Taliũt ante
uidere c̃sueuerãt. D. Apparuit uestitꝰ
Nuestes exaere assũpserat . q̃ eo ascen¬
dente ĩ aerẽ euanuer. D. Quotiens
apparuit : M. Duo decies. Primo die
octies. Pͥmo ioseph ab arimathia in¬
carcere in qͦ positꝰ erat. eoꝙ eũ sepeli¬
erat. ut scͥptura ichodemi declarat.
Sođo matͥ sue. Ut seduliꝰ manifestat.
Tertio marie magdalene. ut marcus
asserit. Quarto duab asepulero reuer¬
tentib. ut matheus pandit. Quinto
ia cobo ut paulus testat᷑. ꝗ se ĩsexta
aliis segregatꝰ. ĩ fletib ꝑ manebat.
Septimoduob ĩuia emmaus. ut iteꝵ
lucas loꝗt᷑. Octa uo oĩb ianuis clausiᷤ.¬
ĩsero. ut ioħs describit. Nono. octauo
ad mare tyberiaois. Undecimo in

Expanded text:
rima die hebdomadae? Ut ea die mundum innovaret qua eum creaverat. Cur tertia die paset ut nos, qui factis, dictis, cogitationibuformam habuit Christus post resurrectionem? Septies splendidiorem quam sol. Quali forma viderunt eum sui? Tali ut ante eum videre consueverant. Apparuit vestitus? Vestes ex aere assumpserat, quae eo ascendente, in aerem evanuerunt. Quoties apparuit? Duodecies; et prima die octies: Primo, Joseph ab Arimathea carcere in quo positus erat, eo quod eum sepeliverat, ut Scriptura Nicodemi declarat; secundo, matri suae, ut Sedulius manifestat; tertio, Mariae Magdalenae, ut Marcus asserit; quarto, duobus a sepulcro revertentibus, ut Matthaeus pandit; quinto, Jacobo, ut Paulus testatur, qui se in sexta aliis segregatus, in fletibus permanebat; septimo, duobuLucas refert. Octavo, omnibus, januis clausis, ut Joannes describit. Nono, in octaad mare Tiberiadis. Undecimo, in
Abbreviated transcription (Latin):
centor uͦ diabolus. D. Est graue peccare.
MMinimũ peccatũ scient̃ cõmissũ. gra¬
cati agit᷑. totũ ĩ laud̃e dĩ uertit᷑. ⁊ idõ ĩ
õi creatura nichil mali ẽẽ uł fieri coꝓ¬
q olofernis auidit. Quod tc̃ malũ dr̃.¬

Expanded text:
Dei gloriam. D. Est grave peccare?--M. Minimum peccatum scienter commissum, gracati agitur, totum in laudem Dei vertitur; et ideo in omni creatura Dei nihil mali esse vel fieri comet Holophernis a Judith; quod tunc malum d
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrar ⁊ statĩ reũtat᷑. sic hõ na¬
scens qͣsi demonstrat ĩ mundo ꝯ mox ĩ
mortẽ reũtit᷑. D. Si peccata relax ant᷑
ĩbaptismo. cur baptizant᷑ ꝗ deeis na¬
scunt᷑: M. Si aliqͣ pasta ueneno fuerit
corrupta. õs panes ex ea ẽfecti s̃ mor¬
tiferi. Sic ad̃a fuit massa corrupra.
⁊ idcͥco morte digni siñ fuerĩt ĩ morte
redẽptoris ꝑbaptismũ xͥ uuificati.
Sic̃ gͦ parentes ꝓseipsis s̃ ĩ baptismate

Expanded text:
demonstret, et statim revertatur, sic homo nascens quasi se demonstrat in mundo, et mox in mortem revertitur. D. Si peccata relaxantur in baptismo, cur baptizantur qui de eis nascuntur.--M. Si aliqua pasta veneno fuerit corrupta, omnes panes ex ea confecti sunt mortiferi: sic in Adam fuit massa corrupta, pti; et idcirco morte digni, nisi fuerint in morte Redemptoris per baptismum vivificati. Sicut ergo parentes pro seipsis in bapti
Abbreviated transcription (Latin):
Et cͣc aliꝗ boni diuturnã uita ducunt.
mali uͦ celeriꝰ obeũt. M. Mali id̃o uiuere
ꝑmittunt᷑. ut electi ꝑ eos exerceant᷑ ꝯ
auitiis corrigant᷑. ipsi uͦ post maiori
supplicio torqueant᷑. Boni aut̃ ido citiꝰ
tollunt᷑. ne diuti his ad u̾sis atterant᷑.
uita iustis dat᷑. ut meritũ illoꝵ augeat᷑ .
cũ plures ꝑ illoꝵ exẽpla c̃ũtunt᷑. Mali
sane celerit ad torm̃tũ rapiunt᷑. ut
electis ad huc errantib timor ĩcutiat᷑.¬
⁊ sic aberrore retͣhant᷑. D. St̃ felices¬

Expanded text:
tra, aliqui boni diuturnam vitam ducunt, mali vero celerius obeunt? --M. Mali ideo diu vivere permittuntur, ut electi per eos exerceantur, et a vitiis corrigantur; ipsi vero post majoribus suppliciis torqueantur. Boni autem citius tolluntur, neva justis datur, ut meritum illorum augeatur, cum plures per illorum exempla corriguntur. Mali sane celeriter ad tormenta rapiuntur, ut electis adhuc errantibus timor incutiatur, et sic ab errore retrahantur. 6. De
Abbreviated transcription (Latin):
sponte ĩfoueã cader. ꝯĩ iunctõopꝰ ĩactũ
ꝑmaner. ñ ẽet reus. Immo dapplici
c̃ulpa eẽt obstrictꝰ. Unũ ꝗa dm̃ cõtẽpsit.
aliud ꝗa ad iunctũ opꝰ ĩ potẽ fecit. Ita
fecit ad̃a: Dm̃ cõtẽpsit. opꝰ obedientie
deseruit. ĩ foueã mortis incidit.D¬
Quali mͦ oportuit eũ reũti. M. Honorẽ
quẽ d̃o abstulit reddere debuit.ꝯ ꝓpecca
qui aliis sua abstulerit.⁊ ablata restituat.
piniuria illata satisfaciat. D. Q ab¬
stulit hõt̃o. M. Totũ ꝙ ꝓposuit in sua
buit ablatũ honorẽ reddere: M. dia¬
bolũ ita uincere ut ipse uictꝰ ẽ ab eo.
ꝯseipsũ õsq p̃destinatos aduitã tales
Quia peccatũ m uꝰ mundo cõmisit.
al:. ꝗͥ maiꝰ mundo dosoluere debuit.
Hoꝵ neutrũ nulla ratione facere po¬
tuit. ĩõ ĩ morte ꝑmansit. D. Et cur
ĩiuiari ñ potuit. ꝓ posuit enĩ dĩ
exgne ade. electoꝵ numeꝵ cõplere.

Expanded text:
sponte in foveam caderet, et injunctum opus inactum remaneret, non esset reus? D. Imo duplici culpa esset obstrictus: una qua Dominum contempsit, alia qua se ad injunctum opus impotem fecit.--M. Ita fecit Adam: Deum contempsit, opus obedientiae deseruit, foveam mortis incidit.Quali modo oportuit eum reverti?--M. Honorem, quem Deo abstulit reddere debuit, et pro pqui aliis sua abstulit, et ablata restituat, et pro injuria illata satisfaciat. D. Quid abstulit Adam Deo?--M. Totum quod proposuit in sua buit ablatum honorem reddere?--M. Diabolum ita vincere ut ipse victus est ab eo, et seipsum omnesque praedestinatos ad vitam tales Quia peccatum majus mundo commisit, aliquid majus mundo Deo solvere debuit. Horum neutrum ulla ratione potuit facere. Ideo in morte permansit. D. Et cur immutari non potuit: proposuit enim ex genere Adae electorum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ gieri leprã ĩcurr̃. D. Habẽt p̃lati
maiꝰ meritũ ap̾ dm̃. O.Ordo officii
aut dignitas potestatis. nicħ c̃fert
hõi apͦdm si desit meritũ. Porro ꝗ ĩ
si ũbo ⁊ exẽpio bene p̃s. tot p̃mia ha¬

Expanded text:
 animae incurrunt. D. Habent praelati majus meritum apud Deum?-- M. Ordo officii aut dignitas potestatis nihil confert homini apud Deum, si desit meritum. Porro, qui si verbo et exemplo bene praesunt, tot praemia
Abbreviated transcription (Latin):
maria genuit. ꝙ ĩcruce pependit.
ꝙ celos penetrauit. spẽs ĩõ panis ⁊
uini remansit. ne tupurũ ut ẽ uere
sanguinẽ delatere stillantẽ cerne¬
res. ⁊ hc̃ labiis attingere ab orreres.
ꝯut maiꝰ meritũ haberes. cũ ñ uisũ s
ĩtellectũ crederes. D. Quȩ salus ẽ ĩ h

Expanded text:
Maria genuit, quod in cruce pependit, quod coelos penetravit, species ideo panis et vini remansit; ne tu, si purum ut vere est sanguinem de latere ejus stillantem cerneres, hunc labris attingere abhorreres; et ut majus meritum haberes, cum non visum sed intellectum crederes. D. Quae est salus in h
Abbreviated transcription (Latin):
immo unũ cũeo efficit᷑. aqͦ õs iusti in
suo ordine ut m̃bra a capite gub̃nat᷑.
adlum̃ iustitie reduxer̃. Aures s̃ obe¬
Dentes sacre seͥpture expositores. Manꝰ
ecde defensores. Pedes agricole. eccłam
pascentes. Porro fimꝰ. s̃ hii ꝗuentre matͥs¬

Expanded text:
o corpus efficitur: a quo omnes justi in suo ordine, ut membra a capite gubernantur. ad lumen justitiae reduxerunt. Aures, sunt obedentes sacrae Scripturae expositores, manus Ecclesiae defensores, pedes agricolae Ecclesiam pascentes. Porro fimus, qui de ventre
Abbreviated transcription (Latin):
mala q̃ c̃eupiscunt iusto di iudicio explere
ꝑ pecumã ualeãt. Scđo ut siqua bona
fecer̃it. ꝑhec remunerent᷑. Oĩa enĩ q̃
faciũt ꝓt̃renis ag̃t. un ꝯ mercedẽ suã
recipiũt. Potentia splendẽt. pͥmo ꝓpt̃
Tertio ꝓpt̃ electos ut eos castigent et
amalis actib em̃dent. Sospitate aut̃
pollent. nec cũ õib flagella sentiũt.
ut post eos grauior dolor excruciet.
coronent᷑. D. Cur ecͬc ꝗda boni bic
diuitis redundãt. potentia subli¬
mant᷑. ualitudine roborant᷑. Mali
aut̃ penuria ĩ firmitate opp̃ssione

Expanded text:
mala, quae concupiscunt, justo Dei judicio explere per pecuniam valeant; secundo ut, si qua bona fecerint, per haec remunerentur. Omnia enim quae faciunt, pro terrenis agunt, unde et mercedem suam recipiunt. Potentia splendent, primo propter tertio propter electos, ut eos castigent, et a malis actibus emendent. Sospitate autem pollent, nec cum hominibus flagella sentiunt, ut post eos gravior dolor excruciet. coronentur. D. Cur econtra quidam boni hic divitiis abundant, potentia sublimantur, valetudine roborantur; mali aut
Abbreviated transcription (Latin):
mors ad exaurienda hõiũ peceata.
Maranscendit ⁊ ĩfinite.D: ꝑba. M.Si
corã te xp̃s staret ꝯ eũ dñm maiestatis
scires. ⁊ aliꝗ dicer int̃fice hc̃. aut totꝰ
mundꝰ interibit. int̃ficeres eũ ut salua¬
res mundũ: O Requaqũa .m. Qx.
D. Qa uita eiꝰ longe dignior uideret᷑.
qua ĩfinita mundi ⁊tale piaculũ
uideret cõmittere . ꝙ in ĩnumeris
m̃dis ñ posset ex piari. M. Sĩc̃ uita ei
mundis. ⁊ iõsufficit adredẽptionẽ
hõiũ. S. Qd dedit ei pat ꝓħ merito:¬
M. Quid daret ei cũ sua ẽẽnt oĩa. ut
d̃r. fili oĩa mea tua s̃. D  potuit
ipse mercedẽ sue mortis dare cui
uellet. m .potuit. Iõ dedit hõi

Expanded text:
aurienda omnium peccata?--M. Transcendit etiam infinite. D. Proba.--M. Si coram te Christus staret. et eum Dominum majestatis scires, et aliquis diceret: interfice hunc, aut totus mundus interibit, interficeres eum, ut salvares mundum? D. Nequaquam.--M. Quare? D. Quia vita ejus longe dignior videretur quam infiniti mundi, et tale piaculum viderer committere, quod innumeris mundis non posset expiari.--M. Sicut ergo vitmundis, et ideo suffecit ad redemptionem omnium. D. Quid dedit ei Pater pro hoc merito?--M. Quid daret ei, cum sua essent omnia? uti dicitur: Fili, omnia mea tua sunt . D. Non potuit ipse mercedem suae mortis dare cui vellet?--M. Potuit; ideo eam dedit homi
Abbreviated transcription (Latin):
captiuũ ab eolib̾are. ⁊ t̃a laudabile
opꝰ ei c̃sensit. ⁊ eũ mori ꝑmisit. D. Qͦmͦ
apͦd̃m̃ iustũ fuit ꝙ optimũ ꝓimpio
dedit᷑. M. Qa pessimꝰ simplicẽ hõiẽ
seduxerit. ĩustũ erat ut optimꝰ ꝓeo
obses fier. ꝗ pessimũ rei noceret.⁊
innocentẽ pͥstine lib̾tati restituer.

Expanded text:
liberare, ad tam laudabile opus ei consensit, et eum mori permisit. D. Quomodo apud Deum justum fuit, quod optimum pro impio dedit?--M. Quia pessimus simplicem hominem seduxerat, justum erat ut optimus pro eo obses fieret, qui pessimum revinceret, et innocentem pristinae libertati restitueret.
Abbreviated transcription (Latin):
re cõmedit. D. d fuit magni cõme¬
disse pomũ: MTã graue praculũ fuit
ut toto mundo redimi ñ possit. B. hoc
ꝓba. M. Iustũne tͥ uidet ut hõ obediat
diuine uolantati. D. Nichil iustius
qũa ut õĩs creatura rationalis nichil oĩno
ꝓponat uoluntati ereatoris. M. Ergo
gaudiũ angłoꝵ ut lib̾ales tͣnsitori ũ
mundũ. P. Minime. M. Hoc adã fec̃
corã tõ stetit. ⁊ diabolo ĩ elamante retͦ
cõmisit. D. Omͦ maiꝰ: M. Quia sex
criminalia flagitia ĩ uno crimine
amisit ꝗb sex etitos sue posteritatis
morte in uoluit. D. Que fuer̃ illa:¬

Expanded text:
re comedit. D. Quid magni fuit comedisse pomum?--M. Tam grave piaculum fuit, ut toto mundo redimi non posset. D. Hoc proba.--M. Justumne tibi videtur ut homo obediat divinae voluntati? D. Nihil justius, quam ut omnis creatura rationalis nihil omnino praeponat voluntati Creatoris.--M. Ergogaudium angelorum, ut liberares transitorium mundum? D. Minime.--M. Hoc Adam fecit: coram Deo stetit, et diabolo inclamante, retro commisit. D. Quomodo majus?--M. Quia sex criminalia flagitia in hoc uno crimine commisit, quibus sex aetates suae posteritatis morti involvit. D. Quae fuerunt illa
Abbreviated transcription (Latin):
Mortẽ eiꝰ c̃siliati s̃. Pagani uͦ eũ cruci¬
fixer̃. D. Cur iacuit ĩsepulcro duas
noctes ⁊ unũ diem. M. Due noctes
significãt¬
alterã ad exercitiũ electis reliꝗt. qũa
denuo ueniens ext̃minabit.D.Quo
iuit aĩa eiꝰ post morte. M Incelestẽ
ꝑadisũlut dix̃ adlatronẽ. hodie
mecũ eris ĩꝑadiso. D. Qñ adĩfernũ

Expanded text:
mortem ejus consiliati sunt, pagani vero crucifixerunt eum. D. Cur jacuit in sepulcro duas noctes et unum diem? --M. Duae noctes significantalteram ad exercitium electis reliquit, quam denuo veniens exterminabit. D. Quo ivit anima ejus post mortem?--M. In coelestem paradisum, ut dixit ad latronem: Hodie mecum eris in paradiso . D. Q
Abbreviated transcription (Latin):
riune ppłi. S. Debent mali u̾ba dĩ
dici. M. Si sciunt ñ s̃ eis dicenda. ꝗa
ꝓditor ẽ. ꝗ eis cũ sĩt hostes. reserat d̃i
secreta. Uñ p̃cipit᷑ . Nolite scm dare
sciret udã ⁊ phariseos iñ scandaliz an¬
do cruciari. D. Debẽt tolerari cũ
ille cũ uentilabro ueniat. qui grana
depaleis excutiat. ⁊ MLanus igna
traditis. iticũ ĩ orrea sua recondit.
Segregatũ ab õimalo. collocet te dĩ¬
bone magister incelesti gremio.Am.
det̃so ignorantie nubilo tanto ꝑ te
illustratus sũ scientie radio.Queso itaq
decꝰ eccłe ut liceat mͥ ad huc aliqͣ ĩꝗrere.

Expanded text:
it eos . D. Debent malis verba Dei dici?--M. Si sciuntur, non sunt eis dicenda, quia proditor est qui eis, cum sint hostes, reserat Dei secreta; unde praecipitur: Nolite sanctum dare sciret Judam et pharisaeos inde scandalizando cruciari. D. Debent tolerari maliille cum ventilabro veniat, qui grana de paleis excutiat, et zizaniis igni traditis triticum in horrea sua recondat. D. Segreget te ab omni malo, et collocet te Deus, magister bone, in coelesti gremio. Amedeterso ignorantiae nubilo, tanto per te illustratus sum scientiae radio. Quaeso itaque, decus Ecclesiae, ut liceat mihi adhuc aliqua inquirere.
Abbreviated transcription (Latin):
igni. Quid peccatũ. tͥ ignis. Siẽ ĩ aĩo
ira. ita ĩ carne c̃cupiscentia. Unꝯ igne
supplici punit᷑. Ut hic ignis extingnat᷑
in aqua baptiratur. Est aliud. Aqua
sordes diluit. sit̃i extinguit. imaginẽ
reddit. Ita gr̃a sp̃s sc̃i ĩbaptismate sor¬
des peccatoꝵ abluit. sit̃i aĩe uerbo di
restringit. imagine di ꝑculpã amissã
ꝗa forma despicabilis fuit . Uñ dr̃. Ui

Expanded text:
i. Quid est peccatum, nisi ignis? Sicut in animo ira, ita in carne concupiscentia; unde et igne supplicii punitur: ut hic ignis exstinguatur, in aqua baptizatur. Est et aliud: Aqua sordes diluit, sitim exstinguit, imaginem reddit; ita gratia Spiritus sancti in baptismate sordes peccatorum abluit, sitim animae verbo Dei restinguit, imaginem Dei per culpam amissam quia forma despicabilis fuit: unde di
Abbreviated transcription (Latin):
erat cũ ꝑse ñposset ⁊ uellet. ꝑaliũ ad¬
utus resurgeret . D. Cur ñmisit an¬
głm ut eũ redimeret : M. Si angłs
lidus erat hominẽ redimere. Si aut̃ hõ
fieret. minꝰ eẽt. D. Qr ñ creauit ds̃
aliũ hominẽ det̾ra. ut muteret eũ
ꝓꝑdito.M. Si nouũ hominẽ dĩ creas
⁊ misiss. tc̃ ad genꝰ ade redẽptio ñ ꝑ¬
tineret. desuo enĩ gñe ẽẽ debuit. qui
misit patriarchã ł ꝓpħam. M. Patͥarche¬

Expanded text:
erat, cum per se non posset et vellet, per alium adjutus resurgeret. Cur non misit angelum ut eum rlidus erat hominem redimere; si autem homo fieret, minus posset. D. Quare non creavit Deus alium hominem de terra, ut mitteret eum pro dito? Si novum hominem Deus creasset et misisset, tunc ad genus Adae redemptio non pertineret. De suo enim genere esse debuit qui misit patriarcham vel prophetam? Patriarch
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa execrans. ꝯ bonũ xͥ uenerans.
sĩplicũ ab eis cõmunicat. ꝯhc̃ credo
hac fide saluari. ꝗa ⁊ ioseph corpus
Immo magis offend̃t. Suo enĩ ĩgressu
loca saera cõtaminãt. uestes sacras. et
uasa dõ dicata suo tactu c̃taminãt. hos
ab horr angłoꝵ ẽuentꝰ. hos fugit ipse

Expanded text:
a exsecrans, et bonum Christi venerans simpliciter ab eis communicat, et hunc credo hac fide salvari, quia et Joseph corpus populo?--M. Imo magis offendunt. Suo enim ingressu loca sacrata contaminant, vestes sacras et vasa Deo dicata suo tactu commaculant. Hos abhorret Angelorum conventus, hos fugit ipse
Abbreviated transcription (Latin):
pena hoĩs: M Ꝙa quẽ dulc̃e patrẽ
ut filiꝰ in głã habere cõtẽpsit. hc̃ suũ
dñm intorm̃tis ut rebellis seruus
sensit. D. Cũ soluere uellet ꝯ ñ posset.
cur ds̃ cũ misericors sit ñei dimiserit.
aut talẽ ingła ñ admisit᷑. M. Si ds̃
r. un angłm ꝓuna cogitation.e ex¬
niri debuit. Quis enĩ gẽmã desceno
sublat̾a inthesauros suos recondat
ñ purgat᷑a. D. Ad qũe finẽ gͦ debuit
deuenirẽ. m. Qm̃ tͣnsfuga seruus
cũ furto dñi sui ad seuissimũ ꝓfugat¬

Expanded text:
ena hominis?--M. Quia quem dulcem patrem, ut filius, in gloria habere contempsit, hunc suum Dominum in tormentis, ut rebellis servus, sensit. D. Cum solvere vellet, et non posset, cur Deus, cum misericors sit, non ei dimisit, aut talem in gloriam admisit?--M. Si Deusret, unde angelum pro una cogitatione exniri debuit. Quis enim gemmam de coeno sublatam in thesauros suos recondat non purgatam? D. Ad quem finem ergo debuit devenire?--M. Quoniam transfuga servus cum furto domini sui ad s
Abbreviated transcription (Latin):
Scđm potentiã utͣq poterat. s hu¬
masĩa naturã ꝑ oĩa absꝙ peccato
imitari uolebat. D. Contigit aliq
miri eo nascentẽ. M.Septẽ specialia
miracula. D. Quẽ. M. Stella nimis
erupit. Pax maxima fuit. Uniuers
occisꝰ. ⁊ aĩal brutũ loq̃bat᷑. D. uellẽ
cͥca solẽ fulsit. ꝗa sol iustitie. eccłam
auro diuinitatis sue illustrare. ⁊ pur¬
pura sue passionis coronare uenit.
Oleũ significat mĩam. Fons olei det̃ia
emanauit. Pax ingens extitit. ꝗa
pax uera int̃ris apparuit. Mundus
crismate ẽ p̃signatũ hu manũ genꝰ.
Qui dñiũ recusar̃ occisi s̃. ꝗa ꝗ dixer̃

Expanded text:
m potentiam utrumque potuit; sed humanam naturam per omnia absque peccato imitari voluit. D. Contigit aliquid miri eo nascente?--M. Septem specialia miracula. D. Quae fuerunt illa?--M. Stella nimis erupit. Pax maxima fuit. Universus occisus; et animal brutum locutum est. D. Vellem circa solem fulsit; quia Sol justitiae auro suae divinitatis Ecclesiam illustrare, et purpura suae passionis coronare venit. Oleum significat misericordiam. Fons olei de terra emanavit. Pax ingens exstitit, quia pax vera in terris apparuit. Mundus chrismate est praesignatum humanum genus. Qui Dominum recusarunt, occisi
Abbreviated transcription (Latin):
egyptũ quã ĩ aliã t̃rã. M. ut ostender
dĩ depharaone ⁊egipto lib̾ans. intrã dux̃
ꝓmissionis. ita ipse ppłm fideliũ de di¬
abolo ꝯ ĩferno lib̾ans. ad regnũ duxit
beatitudinis. Un ⁊ post septe annos
ierłm. D. Qr ĩtͥginta annis nec do¬
cuit nec signũ fec̃. M.Exẽpli gr̃a ue¬
nit ĩmundũ. ĩo uoluit pͥus facere ⁊
t̃c docere. ut dr. Quȩ cepit iħs facere ⁊

Expanded text:
t ostenderet Dei de Pharaone et Aegypto liberans, in terram duxit promissionis, ita ipse populum fidelium de diabolo et inferno liberans, ad regnum duxit beatitudinis: unde et post septem annos em. D. Quare in triginta annis nec docuit, nec signa fecit?--M. Exempli gratia venit in mundum; ideo voluit prius facere, et tunc docere: ut dicitur: Quia coepit Jesus facere et
Abbreviated transcription (Latin):
grauari qũa releuari ingemiscebãt.
Et gentiles relicto naturali usu. ipsi¬
contra naturã turpĩt uiuebãt. et
neꝙ sac̃dos neꝙ leuita sub ueniret.
N ecesse erat ut uerꝰ samaritanꝰ adue¬
niret ꝗ semiulũu ium̃to sui corꝑis
ĩponeret.⁊ ad stabulũ suꝑne curie
tio ds̃ qͦsd̃a ꝗse familiariꝰ coler dealiᷤ
segregauit. deꝗb uͥgo qͣsi delinea
deducta pullulauit. Quȩ uelud olĩ
uͥga arida sine humore ꝓtulit florẽ.
ita si ne c̃cupiscentia mundo edidit
saluatorẽ. D. Qualit̃ genuit. M
Sine sorde ⁊sine dolore. Clausa enĩ
ianua thalamũ uteri introiuit. Hu¬
manã naturã sibi c̃iumnx̃. ⁊ clausa por¬
ta ut spons dethalamo ꝓcessit. D. sur
nouẽ m̃ses fuit clausus ĩuterõ. O
Ut hoĩes ꝗerãt elausi ĩ miseruis huiꝰ mun¬
di siue ĩferni reducer ad ẽsortiũ
nouẽ ordinũ angłoꝵ. D. Qua hora
aregalib sedib uenit. D. Cur ĩ noetẽ.
pͥmo ꝗa occultꝰ uenit. deĩde ut eos

Expanded text:
gravari quam relevari ingemiscebant, et gentiles relicto naturali usu contra naturam turpiter vivebant, et cum neque sacerdos neque levita subveniret: necesse erat ut verus Samaritanus adveniret, qui semivivum jumento sui corporis imponeret, et ad stabulum supernae curiae tio Deus quosdam qui se familiarius colerent de aliis segregavit, de quibus Virgo quasi de linea producta pullulavit; quae velut olim virga arida sine humore protulit florem, ita sine concupiscentia mundo edidit Salvatorem. D. Qualiter genuit eum?--M. Sine sorde, et sine dolore. Clausa enim janua thalamum uteri introivit, humanam naturam sibi conjunxit, et clausa porta, ut verus sponsus de thalamo processit. D. Cur novem menses fuit clausus in utero?--M. Ut homines, qui erant clausi in miseriis hujus mundi, sive inferni, reduceret ad consortium novem ordinum angelorum. D. Qua hora a regalibus sedibus venit » Cur in nocte? Primo quia occultus venit, deinde ut eos
Abbreviated transcription (Latin):
angłis eiꝰ oĩa edocti ẽẽnt. Si aut̃ post
diluuiũ uenisset dicerẽt dm̃ noe ꝯ
habrae locutũ fuisse. ⁊ oĩa agenda
uł uitanda ab eis didicisse. D. Qr
structos. gentiles uͦ se aphilõso phis
abunde edoctos. D. Cur ñ distulit
usq c̾ca finẽ mundi. M. Tunc pauei
eũ imitarent᷑. ⁊ electoꝵ nũs ñ im¬
pleres. N etesse ꝗͦ fuit eũ uenire.
q̃nuenit plonitudo tp̃is. D. Quod

Expanded text:
essent. Si autem mox post diluvium venisset, dicerent Deum Noe et Abrahae locutum fuisse, et omnia agenda vel vitanda ab eis didicisse. D. Quastructos, gentiles vero a philosophis se abunde edoctos. D. Cur non distulit usque circa finem mundi?-- M. Tunc pauci eum imitarentur, et electorum numerus non impleretur. Necesse ergo fuit eum venire quando venit plenitudo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ mandatũ dñi p̃teriuit. ⁊ ĩo facta
s̃ ei oĩa ĩ obedientia. q̃ pͥus erat subiecta.
obedire. Tertiũ auaritia mansit : cũ
plusquã c̃cessũ erat c̃cupierat. ⁊ ĩo oĩa
c̃cessa iuste dimiserat. Dehac dicitur.¬
Qui ꝓphanat sc̃a. a scĩs ext̃minabit᷑.
Ontũ fuit sp̃ualis fornicatio. Uĩa enĩ
illiꝰ erat dõ ẽiuncta. s cũ spreto tõ diabolũ
admisit. qͣsi cũ ex traneo adulteriũ cõmisit.
⁊ iõ ueri sponsi amicitiã amisit. Ue ħac

Expanded text:
cum mandatum Dei praeterivit, et ideo facta sunt ei omnia inobedientia, quae prius erant subjecta, obedire . Tertium avaritia erat, cum plus quam concessum fuerat concupivit, et ideo omnia concessa juste amisit. DeQui profanat sancta, a sanctis exterminabitur. » Quintum fuit spiritualis fornicatio: anima enim illius erat Deo conjuncta; sed cum, spreto Deo, diabolum admisit, quasi cum extraneo adulterium commisit, et ideo veri sponsi amicitiam amisit, de hac
Abbreviated transcription (Latin):
quod ꝑ eos uerba illa sonarẽt. O. Qr
magis ꝑserpentẽ qũa ꝑ aliud animal:
Qaserpens ẽ tortuosus ꝯ lubricus. et
suit scientia boni ⁊ mali ĩ illo pomo.
MN ĩpomo. s intrans gressione. Ante
bonũ ꝑexꝑientiã. malũ ꝑscientiã.
Pͥ ost peccatũ aut̃ sciuit malũ ꝑ exꝑientiã.
bonũ aut̃ ꝑscientiã. D. Nascerent᷑
Septẽ horas. D. Cur ñ diutiꝰ: O. Quia
⁊ ĩposuit nõa anmalib. Hora sexta
mulier formata continuo deuetito
pomo p̃sũpsit. uiroꝙ suo morte por¬
rex̃. Ꝙ ob eiꝰ amorẽ cõmedit. ⁊ mox
hora nona dñs deꝑadiso eos eiecit.
Quid fuit cherubin uł flãmeus gladiꝰ :
Gladius fuit igneus murꝰ qͦ post
peccatũ circũ datꝰ ẽ ꝑadisus. Cherubin
uͦ angłica custodia. ut ignis corꝑa
arderet. angłici aut̃ sp̃s aloco uolupta¬
tis inhiberent. D. Quo iuit tẽ adã:

Expanded text:
illa sonarent. D. Quare magis per serpentem quam per aliud animal?--M. Quia serpens tortuosus est et lubricosus, et D. Fuit scientia boni et mali in illo pomo?--M. Non in pomo, sed in transgressione. Ante bonum per experientiam, malum per scientiam; post peccatum autem scivit malum per experientiam, bonum tantum per scientiam. D. Nascerentur septem horas. D. Cur non diutius?--M. Quia imposuit nomina animalibus; hora sexta mulier formata continuo de vetito pomo praesumpsit, viroque suo mortem porrexit, qui ob ejus amorem comedit; et mox hora nona Deus de paradiso eos ejecit. D. Quid fuit cherubim, vel flammeus gladius?--M. Gladius fuit igneus murus, quo post peccatum circumdatus est paradisus; cherubim vero angelica custodia, ut ignis corpora arderet, angelici autem spiritus a loco voluptatis inhiberent. D. Quo ivit tunc Adam?--M.
Abbreviated transcription (Latin):
duẽt. ⁊ eccłas. uł eccłasticos honores
hii tales s̃ dñi traditores. simul et
crucifixores. D. Qua causa debet
saõdos missã celebrare: M. Dĩ causa
ipsi lueri causa celebrãt. ut urdelie
xͥ ꝓ fauore humano ⁊ tp̃ali lucro
uend̃t. ꝗͥ aliud agt quã dñm trad̃t:
Cũ uͦ sordidis manib. ⁊ polluta c̾scien¬
tia illũ tͣctare p̃sum̃t. ĩ cuiꝰ ẽspectu
nec celi mundi s̃. qͥ aliud faciũt qua

Expanded text:
s hi tale sunt Domini traditores simul et crucifixores D. Qua causa debent sacerdotes missam celebrare? --M. Dei solius ipsi lucricausa celebrant, ut videlicet  favore humano et pro temporali lucro vendunt, quid aliud agunt quam Dominum tradunt? Cum vero sordidis manibus, et polluta conscientia, illum tractare praesumunt, in cujus conspectu nec coeli mundi sunt, quid aliud faciunt qua
Abbreviated transcription (Latin):
Rogatus a condiscipulis
quasda questiunculas eno¬
dare. impor tunitati illoꝵ
ñ fuit facultas
obiuare: p resertĩ metuens illo elogio
mrulctari. si creditũ talentũ mallẽ
quas deuorauit extrabet ds̃ deuentre eiꝰ.
qui. abscondit ubum di fam̃e pati¬
enti. Et ut labor m̃s ñ solã p̃senti
ꝓficiat etati. Diputata curaui stilo
trans mittere posteritati. rogans ut
quicũꝙ his studuerit legendo inẽube.
ꝓme satagat d̃o p̃ces effunderẽ. litu¬
lus itaq oꝑi si placet. elucidarius
p̃figurat᷑. ꝗa ĩ eo obscuritas diũsaꝵ
rerũ elucidat᷑. Nom̃ aut̃ meũ ideo
nolui silentio contegi. ne in iudia
quattuo: firmis colũnis fultiatur.
Primã colũnã. erigat ꝓpħica auctortus
Scdã. stabiliat aplica dignits. Tertiã
roboret expositoꝵ sagacitas. Quart
figat magistrorũ solers sublimitas.
IUterrogatio discipul.
LORIOSE Magister roga ut
ad iquisita mͥne. pignieris
respondere. ad honorẽ dĩ et
utilitatẽ eoclẽ. Respondit magister.

Expanded text:
rogato a condiscipulis quasdam quaestiunculas enodare, importunitati illorum non fuit facultas negando obviare praesertim metuenti illo elogio multari, si creditum talentum mallem quas devoravit extrahet Deus de ventre ejus , quas abscondit a verbi Dei famem patiente. Et ut labor meus non solum praesenti proficiat aetati, disputata curavi stylo transmittere posteritati, rogans ut quicunque studuerit his legendo incumbere, pro me satagat Deo preces effundere. Titulus itaque operi, si placet, Elucidarium praefigatur, quia in eo obscuritas diversarum rerum elucidatur. Nomen autem meum ideo volui silentio contegi, ne invidia quatuor firmis columnis fulciatur. Primam columnam erigat prophetica auctoritas; secundam stabiliat apostolica dignitas; tertiam roboret expositorum sagacitas; quartum figat magistrorum solers sublimitas. itur? DISCIPULUS. Gloriose magister, rogo ut ad quaesita mihi ne pigriteris respondere, ad honorem Dei, et utilitatem Ecclesiae.--MAGISTER.
Abbreviated transcription (Latin):
aresurrectione. sĩc ppłs di post lib̾ati¬
oñe abegypto ꝗnqͣgesimo die acce¬
pit legis timoris. ita ppłs fideliũ post
lib̾ationẽ suã amundo ꝗnqͣgesimo
amissa lib̾tatẽ. ⁊ ꝑadisi hereditatẽ.¬

Expanded text:
a resurrectione, sicut populus Dei post liberationem ab Aegypto, quinquagesimo die accepit legem timoris, ita populus fidelium post liberationem suam a mundo quinquagesimo amissam libertatem et haereditate
Abbreviated transcription (Latin):
dõ c̃sistũt õs uͥtutes. Huiꝰ similitudinẽ
cõp̃hendi ñ potest abõi ereatura cũ ipse
cõp̃hendat oĩa. ita aĩa anulla uisibili
creatura potest cõp̃hendi. cũ ipsa oĩa
uisibilia cõp̃hendat. Non enĩ pot est ei¬
cȩlũ obsistere qͥn cestia ĩctet.Ñ abyss̾
qͥn ĩfernalia cogitet. Hec ẽ sub̃a spĩ alis.¬
tantũ. ꝑ hec u̾ba innuit᷑ nobis eiꝰ fragili
natura. D. Qr det̾a uili materia crea¬
uit ds̃. M. Ad dedecus diaboli. ut plus
confunderet᷑. cũ hic fragilis ⁊ luteus

Expanded text:
sistunt omnes virtutes: hujus similitudinem comprehendi non potest ab omni creatura, cum ipse comprehendat omnia, ita anima a nulla visibili creatura potest comprehendi, cum ipsa omnia visibilia comprehendat: non enim potest coelum ei obsistere quin coelestia tractet, non abyssus quin infernalia cogitet: haec est substantia stantum. Per haec verba innuitur nobis ejus fragilis natura. D. Quare de tam vili materia creavit eum?--M. Ad dedecus diaboli, ut plus confunderetur; cum hic fragilis et limus
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ parit̾ ereati. ñ ab uno angło. sic̃ hoĩes
abuno hoĩe nati.Idõsi xp̃iꝰ ab uno angło
angłicã naturã sumeret. illũ solũ redime¬
ret. Alii extra redẽptionẽ remanerent.
Nec illũ solũ redimeret. cũ mori ñ posset.
Dsenĩ ꝓsatisfactione nͥ mort̾ẽ uoluit.
Angłi aut̃ ĩ mortales s̃. it̃o ñ recuꝑbiles
ꝑmanser̃. D. Qr ñ creauit eos dĩ tales
ut peccare ñ possẽt. qͣsi ligati eẽnt ꝯ in
meritũ ñ haberẽt. ꝙ q̃si coacti facerẽt.
Dedit qͦ eis ds̃ liberũ arbitriũ. ut suasponte

Expanded text:
 creati, non ab uno angelo, sicut homines  creati, non ab uno angelo, sicut homines ab uno homine nati. Ideo si Christus ab uno angelo naturam angelicam sumeret, illum solum redimeret, alii extra redemptionem remanerent; nec illum solum redimeret, cum mori non posset. Deus enim pro satisfactione non nisi mortem voluit; angeli autem immortales sunt, ideo irreparabiles permanserunt. D. Quare non creavit eos Deus tales,ut peccare non possent, quasi ligati essent, et inde meritum non haberent, quod quasi coacti hoc facerent. Dedit
Abbreviated transcription (Latin):
M. depalatio ẽ ꝓpulsus. ⁊ ĩ carcere ẽ retrus.
Et sicut pͥus pulcherrimꝰ ita postea factꝰ
ẽ nigerrimꝰ. Qui pͥus splendidissimꝰ.
postea tenebrosissimꝰ. Ꝙ pͥus oi honore
laudabilis. postea õi orrore execrabilis.
.Presciuit casũ suũ. D. minime.
Qũadiu mansit ĩ celo.M.r̃ plenã horã
euĩ ñ inueritate stetit. ꝗa mox ut creatꝰ ẽ
N ealiꝗo deint̃na dulcedine gustaret. ꝗ tã
mature s tãt̃a maiestatẽ usurparet. D
eo ꝓiecti s̃ pͥncipes illoꝵ in exitiabilẽ lacũ
.i. in infernũ. alii in hũc tenebrosũ a erẽ
⁊ ĩ extremo examine cũ eis ȩĩno ĩcendio
tuer̃. D. Qͣr. M. Ꝙasic̃ nullo insti¬
gante cetider̃. ita nullo adiuuante. sur¬
gere debuer̃. ꝙ erat eis ĩpossibile. Et
aliud eis oberat. ꝗa suasponte malũ eger̃
iuste ablata ẽ eis uoluntas totiꝰboni. ⁊idõ
ñ uolũt. Et ꝗa nolũt. nũqũa redire potuer̃.
D.Cur ñ redemit xp̃s eos sic̃ hõies : M. Angłi

Expanded text:
rcerem retrusus; et sicut prius pulcherrimus, ita post factus est nigerrimus; qui prius splendidissimus, postea tenebrosissimus; qui prius omni honore laudabilis, post omni horrore execrabilis. D. Praescivit casum suum?--M. Minime. D. Quandiu mansit in coelo?--M. Non plenam horam in veritate stetit, quia mox ut creatus esNe aliquid de interna dulcedine gustaret, qui tam mature sibi tantam majestatem usurparet. Deo projecti sunt principes eorum in exitialem locum, id est in infernum; alii hunc tenebrosum aerem, et in extremo examine cum eis aeterno incendio tuerunt. D. Quare?--M. Quia sicut nullo instigante ceciderunt, ita nullo adjuvante resurgere debuerunt: quod erat eis impossibile. Et aliud eis oberat, quia sua sponte malum elegerunt, juste ablata est eis voluntas totius boni: et ideo non volunt; et quia nolunt, nunquam redire poterunt. D. Cur non redemit eos Chris
Abbreviated transcription (Latin):
Ex sp̃uali igne ubi creditur. inqua
imago ⁊ similitudo dei ex pͥmit᷑. D. Quȩ
imago ꝯ similitudo. M.Imago informa
accipit᷑. ⁊ similitudo ĩqualitate uł in qͣnti¬
tate c̃siderat᷑. diuinitas c̃sistit intͥnitate.

Expanded text:
Ex spirituali igne, ut creditur, in quo imago et similitudo Dei exprimitur. D. Quae imago vel similitudo?--M. Imago in forma accipitur, similitudo in qualitate vel quantitate consideratur. Divinitas consistit in Trinitate;
Abbreviated transcription (Latin):
demones oĩa. M. Exangłica natura
in ẽ eis plurima scientia. ñt̃nseiũt oĩa.
Et qͣnto illoꝵ natura ẽ subtilior hõiũ
natura. tͣato ĩ oĩb artib ꝑitiores s̃
qua ullus hõiũ. Futura nesciũt. nͥ qͣntũ
ext̃ns actis collĩg̃t. ⁊ qͣntũ eos d̃s sinit
scire. Porro cogitationes ⁊ uoluntates
nemo scit nͥd̃s. ꝯcui ipse uoluerit

Expanded text:
daemones omnia?--M. Ex angelica natura inest eis plurima scientia, non tamen sciunt omnia. Et quanto illorum natura est subtilior hominum natura, tanto in omnibus artibus peritiores sunt, quam ullus hominum. Futura nesciunt, nisi quantum ex transactis colligunt, vel quantum Deus eos sinit scire. Porro cogitationes et voluntates nemo scit nisi Deus, et cui ipse voluerit
Abbreviated transcription (Latin):
desua beatitudine ĩ certi erãt. tc factis
certi. D. Qualẽ form̾a habẽt angłi:
Quodã mͦ dĩ. Ut enĩ imago cere ĩ pͥmit᷑
signaculo. sic exp̃ssa ẽ ĩ eis dĩ similitudo.
.Quȩ similitudo. M. In eo ꝙ s̃ lux. ꝙ s

Expanded text:
de sua beatitudine incerti erant, tunc facti sunt certi. D. Qualem formam habent angeli?--M. Quodammodo Dei. Ut enim imago cerae imprimitur signaculo, sic expressa est in eis Dei similitudo. D. Quae similitudo?--M. In eo quodde sua beatitudine incerti erant, tunc facti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. habet nãꝙ ex t̃ra carnẽ. exaqua
sanguin̾e. exaere flatũ. exigne calorẽ.
celestis speciei modũ. ĩ qͦs duo oculi.
ut duo luminaria ĩ cȩlo micat. ꝙ etiã
septẽ foramina. ut sept̃e celũ armonie
ornãt. pectꝰ in qͦ flatꝰ ⁊ tussis uersatur
simul aerẽ. in qͦuenti ⁊ tonitrua c̃citãt᷑.
Uent̃ õs liquores. ut mare oĩa flumina
recipit. Pedes totũ corꝑis pondꝰ ut t̃ra
cuncta sustinẽt. Ex celesti igne uisũ.
ex suꝑiore aere auditũ. ex inferiore
olfatũ. ex aqua gustũ. ex t̾ra h̃t̃ tactũ.
participiũ duritie lapidũ habet ĩ
ossib uirorẽ arboꝵ ĩ unguib decorẽ

Expanded text:
dicitur: habet namque ex terra carnem, ex aqua sanguinem, ex aere flatum, ex igne calorem. coelestis sphaerae modum: in quo duo oculi ut duo luminaria in coelo micant; quod etiam septem foramina, ut septem coelum harmoniae ornant. Pectus, in quo flatus et tussis versantur, simulat aerem, in quo venti et tonitrua concitantur. Venter omnes liquores, ut mare omnia flumina recipit. Pedes totum corporis pondus, ut terra cuncta, sustinent. Ex coelesti igne visum, ex superiore aere auditum, ex inferiore olfactum, ex aqua gustum, ex terra habet tactum. Participium duritiae lapidum habet in ossibus, virorem arborum in unguibus, decor