comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rigamus: ut quod in eis non eorium
s xp̃i est agnoscamꝰ. Baptismi sane ui¬
cem aliquando implere passionem.
de latrone illo cui non baptizato die¬
tum est hodie mecum eris inꝑ adyso:
non leue docum̃tum idem beatus eypri¬
anus assiunit. Quod ȩtiam atq etiam cõ¬
siderans: inuenio non tantum passionem
ꝓnomine. xp̃i id quod er baptismo deerat
posse supplere: sȩtiam fidem contisionemq
cordis si forte ad celebrandum misterium
baptismi in angustiis tempoꝵ succuri non
potest. Neq enim latro ille pro nomine
xp̃i crucifixus ẽ: s pro meritis facinoꝵ suoꝵ.
Nec quia credidit passus est. s dum patit᷑
credidit. Quantum itaq ualeat ȩtiam
sine uisibili baptisini sacram̃to. quod ait
apłs. corde creditur ad iusticiam. ore aut̃¬
confessio fit ad salutem: in illo latrone de¬
claratum ẽ. S tunc impletur inufibilit̃.
cum ministium baptisii non contemptꝰ
religionis s articulus necessitatis excludit.

Expanded text:
rigamus, ut quod in eis non eorum rigamus, ut quod in eis non eorum sed Christi est agnoscamus. Baptismi sane uicem aliquando implere passionem de latrone illo, cui non baptizato dictum est: hodie mecum eris in paradiso, non leue documentum idem beatus Cyprianus adsumit. quod etiam adque etiam considerans inuenio non tantum passionem pro nomine Christi id quod ex baptismo deerat posse supplere, sed etiam fidem conuersionemque cordis, si forte ad celebrandum mysterium baptismi in angustiis temporum succurri non potest. neque enim latro ille pro nomine Christi crucifixus est, sed pro meritis facinorum suorum, nec quia credidit passus est, sed dum patitur credidit. quantum itaque ualeat etiam sine uisibili baptismi sacramento quod ait apostolus: corde creditur ad iustitiam, ore confessio fit ad salutem, in illo latrone declaratum est. sed tunc impletur inuisibiliter, cum ministerium baptismi non contemptus religionis, sed articulus necessitatis excludit.
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quis renatus fuit ex aqua ⁊ spũ ñ
intrabit in regnum cęloꝵ: ipse etiam
dix̃ nisi habundauĩt iusticia ura plus
quam scribarum ⁊ phariseoꝵ: non ui¬
trabitis in regnum cȩloꝵ. Altũm sine
alt̾o parum est: utrumq ꝑficit illius
possesionis heredem. Sicut ergo non
debemus imꝓbare iusticiam homĩs
quȩ prius eẽ cȩpit quam coniũgeret᷑
eccłiȩ. sicut eẽ cęꝑat cornelii iusticia
priusquam ẽẽt ⁊ ipse mplebȩ xp̃iana.
quȩ neq suimprobaretur dixisset ei
angłs acceptatȩ sunt elemosinȩ tue
⁊ exauditȩ sunt orationes tuȩ. neq
si sufficeret ad capessendum regnũ
celoꝵ ut adpetrum mitteret monere¬
tui sic non est imꝓbandum euan¬
głicum baptisini sacram̃tum. etiam¬
siert᷑ eccłiam ĩuit acceptum. Quod tñ
quia non ꝓficit ad salutem nisi ille
qui habet᷑ integritatem baptisii. sua
quoq prauitate correcta incorpore¬
tur ȩccłiȩ. sic hereticorum eriorem cor¬

Expanded text:
nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non intrabit in regnum caelorum, ipse etiait iustitia uestra plus quam scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum caelorum. alterum sine altero parum est; utrumque perficit illius possessionis heredem. sicut ergo non debemus inprobare iustitiam hominis quae prius esse coepit quam coniungeretur ecclesiae, sicut esse coeperat Cornelii iustitia prius quam esset ipse in plebe christiana — quae neque si inprobaretur dixisset ei angelus: acceptatae sunt elemosynae tuae et exauditae sunt orationes tuae, neque si sufficeret ad capessendum regnum caelorum ut ad Petrum mitteret moneretur —, sic non est inprobandum euangelicum baptismi sacramentum, etiamsi extra ecclesiam fuerit acceptum. quod tamen quia non proficit ad salutem, nisi ille qui habet integritatem baptismi sua quoque prauitate correcta incorporetur ecclesiae, sic haereticorum errorem cor
Abbreviated transcription (Latin):
Nec ideo tamen sacramento baptisma¬
tis quod iste nondum ille iam imbutꝰ
est. facimus inuiriam. aut cathecumi¬
ni sacram̃tum. sacram̃to baptismi p̃fe¬
rendum putamus: cum aliquem cathe¬
cuminum aliquo baptirato fideliorem
melioremq cognoscuus. Melior en un
centurio cornelius non dum baptuatꝰ:
symone baptirato. Iste enim ⁊ ante bu¬
ptisinum spũ scõ impletus est: ille et
post baptismũ immundo spũ inflatus ÷.
Ueriuntam̃ cornelius si etiam spũ sc̃o
iam accepto baptizari noluisset: contẽp¬
tu tanti sacramenti reus fieret. Cum aut̃
baptiratus ẽ. non utiq meliꝰ sacram̃itũ
quam symon accepit. S cliu̾sa hominũ
merita sub euisdem sacram̃ti pari scĩta¬
te distincta sunt. ita non auget aut
minuit baptismatis scĩtatem. ł bonũ
ł inalum hominis mĩtum. Sicut aut̃
bono cathecumino baptisinus de est
ad capessendum regnũ cęloꝵ: sic malo
uaptizato uera conu̾sio. Qui enĩ dicit

Expanded text:
nec ideo tamen sacramento Baptismanec ideo tamen sacramento Baptismatis, quo iste nondum, ille iam inbutus est, facimus iniuriam aut catechumeni sacramentum sacramento baptismi praeferendum putamus, cum aliquem catechumenum aliquo baptizato fideliorem melioremque cognoscimus. melior enim centurio Cornelius nondum baptizatus Simone baptizato. iste enim et ante baptismum sancto spiritu impletus est, ille et post baptismum inmundo spiritu inflatus est. uerumtamen Cornelius si etiam spiritu sancto iam accepto baptizari noluisset, contempti tanti sacramenti reus fieret. cum autem baptizatus est, non utique melius sacramentum quam Simon accepit, sed diuersa hominum merita sub eiusdem sacramenti pari sanctitate distincta sunt. ita non auget aut minuit baptismatis sanctitatem uel bonum uel malum hominis meritum. sicut autem bono catechumeno baptismus deest ad capessendum regnum caelorum, sic malo baptizato uera conuersio. qui enim dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
quia nec ĩduob catholicis malis si unus
sit alio detĩor: detĩorem baptisinum ge¬
rit. nec siuinis eoꝵ sit bonus alius malus.
inmalo malus ẽ baptisinus.⁊ in bono bo¬
nus. s inutroq bonus. Sicut lum̃ solis
uel etiam lucernę non utiq detũis est
in ocłis det̾iorib quam ĩmelioribus: s
idem inutrisq quannus eos du̾sȩ ꝓilloꝵ
cypriano quod in martẏrio dep̃hensi. ⁊
ꝓxpĩ nomine occisi. ętiam sine baptisiuo
coronarentur: quid adrem ꝑtineat non
satis intelligo. nisi forte quia dicebant
multomagis hereticos cum baptismo
xp̃i posse ad regnum eius admitti. sine¬
quo cathecumini ad mutterentur cum
ipse dicerit nisi quis renatus fu̾it ex
aqua ⁊ spũ. non intrabit in regnũ cęloꝵ.
Qua inre nec ego dubito cathecuminum
catholicum diuina bearitate flagrantẽ
heretico baptirato anteponẽ. s ȩtiam in
ipsa intus catholica bonum cathecumi¬
num malo baptizato anteponimus.

Expanded text:
quia nec in duobus catholicis malis, si unus quia nec in duobus catholicis malis, si unus sit alio deterior, deteriorem baptismum gerit: nec si unus eorum sit bonus, alius malus, in malo malus est baptismus, et in bono bonus, sed in utroque bonus: sicut lumen solis, vel etiam lucernae, non utique deterius est in oculis deterioribus, quam in melioribus; sed idem in utrisque, quamvis eos diverse pro illorum  Cypriano, quod in martyrio deprehensi, et pro Christi nomine occisi, etiam sine Baptismo coronarentur; quid ad rem pertineat, non satis intelligo: nisi forte quia dicebant, multo magis haereticos cum Baptismo Christi posse ad regnum ejus admitti, quo catechumeni admitterentur; cum ipse dixerit, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non intrabit in regnum coelorum . Qua in re nec ego dubito catechumenum catholicum divina charitate flagrantem haeretico baptizato anteponere; sed etiam in ipsa intus Catholica bonum catechumenum malo baptizato anteponimus:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊adult̃ non sit: difficile est.pot̃ nõ ẽẽ
hereticus. Sicut hereticus potest non eẽ
ebriosus. nec adult̃. aut formeator. nec
luxuriosus. aut amator peccune. aut
ueneficus. ⁊ simul hec om̃a potest non eẽ.
Neq enim unum aliquod uitium om̃a
cet̾a consecuntur. P repositis itaq duo¬
b uno catholico cum his om̃ib iutiis.
alio heretico sine his quȩ possunt nõ
ẽẽ in heretico. quamuis contͣ fidem ñ
ut̃q disputet. ⁊ tam̃ contͣ fidem ut̃q
uiriat.⁊ spe uana ut̃q fallatur. ⁊ aha¬
ritate spuali uterq dissentiat. ⁊ obhoc
utq ab illius unicę columbȩ corpore
alienus sit. cur in uno eoꝵ saciam̃ tum
xp̃i cognoscimꝰ. in alio nolumus: quasi¬
aut̃ aut huius aut huiꝰ sit. cum in utroq
idem sit. ⁊ non nͥ dĩsit. Et quamuis u
pessimis bonum sit. ⁊ si hominũ qui hoc
habent alius ẽ alio detĩor. non idõ illud
qd habent deternus est in illo quam ĩ isto.

Expanded text:
et adulter non sit, difficile est. potest tamen et adulter non sit, difficile est. potest tamen non esse haereticus, sicut haereticus potest non esse ebriosus nec adulter aut fornicator nec luxuriosus aut amator pecuniae aut ueneficus et simul haec omnia potest non esse. neque enim unum aliquod uitium omnia cetera consequuntur. propositis itaque duobus, uno catholico cum his omnibus uitiis, alio haeretico sine his quae possunt non esse in haeretico, quamuis contra fidem non uterque disputet et tamen contra fidem uterque uiuat et spe uana uterque fallatur et a caritate spiritali uterque dissentiat et ob hoc uterque ab illius unicae columbae corpore alienus sit, cur in uno eorum sacramentum ti cognoscimus, in alio nolumus, quasi aut huius aut huius sit, cum in utroque idem sit et non nisi dei sit et quamuis in pessimis bonum sit? et si hominum qui hoc habent alius est alio deterior, non ideo illud quod habent deterius est in illo quam in
Abbreviated transcription (Latin):
illo igne sicut dixi diu̾sa possint distri¬
bui ꝓcriminũ du̾sitate supplicia. Uerũ
aut̃ catholicum pessimis morib alieui
heretico incuiꝰ uita p̃ter id quod ħeticus ẽ
non inueniunt homines quod rep̃ben¬
dant p̃ponẽ debeamꝰ : non audeo preci¬
pitare sententiam. Siaut̃ quis dicat qr
hereticus est non potest hoc solum eẽ
quin ⁊ alia consequant᷑. carnalis ẽ enĩ
⁊ animalis. ac ꝑhoc ⁊ emulus sit neccẽ
est ⁊ animos ⁊ inuidus. ⁊ intmnicus ipsi
uĩtati ab eaq dissentiens: iutelligat.
de illis malis quod unum mitiꝰ elegent
solum in quoquã ẽẽ nonposse. ea scilicoe
causa qm̃ carnalis ⁊ anĩał ẽ uelut ebri¬
etas quam ñ solum sine honore nomi¬
nare. s etiam cum hilaritate p̃dicate
sola ẽẽ potĩt: Quis enim ebriosus nõ &r
contentiosus. ⁊ animos ⁊ inuidus. ⁊ ap̃cep¬
toꝵ sanitate clissentiens. ⁊ arguentib se
gͣuit᷑ inunicus : Iani uͦ ut &e formcator

Expanded text:
illo igne, sicut dixi, diuersa possint distriillo igne, sicut dixi, diuersa possint distribui pro criminum diuersitate supplicia. Utrum autem catholicum pessimis moribus alicui haeretico, in cuius uita praeter id quod haereticus est non inueniunt homines quod reprehendant, praeponere debeamus, non audeo praecipitare sententiam. si autem quis dicat: \'quia haeretiquin et alia consequantur; carnalis est enim et animalis, ac per hoc et aemulus sit necesse est, et animosus, et invidus, et inimicus ipsi veritati ab eaque dissentiens: intelligat, et de illis malis, quod unum mitius elegerit, solum in quoquam esse non posse, ea scilicet causa quoniam carnalis et animalis est; velut ebriositas, quam non solum sine horrore nominare, sed etiam cum hilaritate populi prsola esse poterit? Quis enim ebriosus non et contentiosus, et animosus, et invidus, et a praeceptorum sanitate dissentiens, et arguentibus se grauiter inimicus? iam uero ut et fornicator
Abbreviated transcription (Latin):
bitores. neq fures. neq auari. neq ebriosi.
neq maledici neq taptores: regnum dei
possidebũt. Non ut qui hec om̃a uitia
suul habuerint regnum dĩ ñpossidebt̃:
s neq illi neq illi ut singulis hoc sub¬
audias. quod nulli eoꝵ regnum dĩ pos¬
sidebunt. Sicut gͦ heretici regnum dĩ
non possidebunt. Ulon dubitandum
quidem penas istas quib cruciabunt᷑
qui regnũ dei non possidebũt: pro diu̾¬
sitate criminum eẽ diu̾sas. E& alias aliis
Neq enun frustͣ ipse dñs ait. Tolerabiliꝰ
erit sodomis quam uobis indie iudicii.
S tam̃ ad non possidendum regnum dĩ
tantumdem ualet exiutiis illis qd̃ ele¬
geris mitius: qnͣtum uł plura uł unum
quod ꝑspexĩs gͣuius. & quia illi possessũ¬
ri sunt regnum dĩ quos ad dexteram cõ¬
stituet ille uidex. nec eis qui ad dexterã
constitrii non merebuntur. aliquid aliud
quam ad sinistram eẽ remanebit: nulla

Expanded text:
bitores nbitores nneque maledici neque rapaces regnum dei possidebunt. non ait: "qui haec omnia uitia simul habuerint, regnum dei non possidebunt", sed: neque illi neque illi, ut singulis hoc subaudias, quod nulli eorum regnum dei possidebunt. sicut ergo haeretici regnum dei non possidebunt, sic auari est quidem poenas ipsas, quibus cruciabuntur qui regnum dei non possidebunt, pro diuersitate criminum esse diuersas et alias aliis neque enim frustra ipse dominus ait: tolerabilius erit Sodomis quam uobisin die iudicii. sed tamen ad non possidendum regnum dei tantundem ualet ex uitiis illis quod elegeris mitius, quantum uel plura uel unum quod perspexeris grauius. et quia illi possessuri sunt regnum dei quos ad dextram constituet ille iudex, nec eis qui ad dextram constitui non merebuntur aliquid aliud quam ad sinistram esse remanebit. nulla
Abbreviated transcription (Latin):
despicit. Ideo quippe. ⁊ alibi dic̃. Hoc autẽ
scitote cognoscentes. qm̃ om̃b fornicator aut
ĩmundus aut auariis quod ẽ ydolorum ser¬
uitus: non habet ħeditatem in regno. xp̃i
⁊ dĩ. Nemo uos seducat: inanib uerbis.
Non ẽ gͦ quod de sermone dĩ conq̃ramur.
dicit omĩno ⁊ aꝑte ac lib̾e dicit eos qui ma¬
le uiuũt: ad regnũ dĩ ñ ꝑtine̾. His gͥ oñibus
uitiis curum septum catholicum non adu¬
lemus: nec ei quia xp̃ianus catholicus est
impitnitatem quam scriptã diuina non
ꝓmittit ꝓmntẽ audeamꝰ. Nec si aliquid
unum habeat exhis quȩ dicta sunt. de¬
bemus eisocietatem suꝑnȩ illiꝰ patriȩ pol¬
liceri. Ad corintbios enĩ singula eminiat.
in quib singłis subatiditur quod regnũ
dĩ non possidebũt. Nolite inquit errare.
neq fornicatores. neq ydolis seriientes. ne¬
q adultĩ. neq molles. neq mascłoꝵ concu¬

Expanded text:
decipit. Ideo quippe et alibi dicit: Hoc autem decipit. Ideo quippe et alibi dicit: Hoc autem scitote, cognoscentes quoniam omnis fornicator, auum seruitus, non habet hereditatem in regno Christi et dei; nemo uos seducat inanibus uerbis. non est ergo quod de sermone dei conqueramur. dicit omnino et aperte ac libere, dicit eos qui male uiuunt ad regnum dei non pertinere. His igitur omnibus uitiis circumseptum catholicum non adulemus nec ei, quia christianus catholicus est, impunitatem, quam scriptura diuina non promittit, promittere audeamus; nec si aliquid unum habeat ex his quae dicta sunt, debemus ei societatem supernae illius patriae polliceri. ad Corinthios enim singula enumerat, in quibus singulis subauditur, quod regnum dei non possidebunt: nolite, inquit, errare: neque fornicatores neque idolis seruientes neque adulteri neque molles neque masculorum concu
Abbreviated transcription (Latin):
sationes. ⁊ his similia quȩ p̃dico ub̾ sicut
p̃dixi: qm̃ qui talia agunt regnum dĩ
non possidebunt. Constituamꝰ ergo aliqͣm
castum. continentem. non auarum. non
ydolis seruientem. hospitalem. indigenti¬
b ministrantem. non cuiꝰquã inimicum.
ñ contentiosum. patientem. quietum.
nullum emulantem. nulli inuidentẽ.
sobrium. frugalem. hereticum: uulli
utiq dubium ẽ ꝓpt̾ hoc solum quod
hereticus ẽ: regnum dĩ non possessurũ.
Constituamꝰ alium fornicatorem. im¬
mũdum. luxuriosum. auarum. uł etiã
aꝑtiꝰ ẏdolis deditum. ueneficum. discor¬
diosum. contentiosum. emulum. ani¬
mosum. seditiosum. inuidũ. ebriosum.
comessatorem. catholicum. nunqͥ ꝓpter
hoc solum quod catholicus est regnum
dĩ possidebit. agens talia de quib sic cõ¬
qui talia agunt regnũ dĩ non possidebt̃.:
Si hoc dicimꝰ nos ipsos seducimus. Nam
sermo dñ non nos seducit: qui nec ta¬
coe uec paicit. nec ulla adulatione nos

Expanded text:
sationes et his similia. quae praedico uobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt regnum dei non possidebunt. constituamus ergo aliquem castum, continentem, non auarum, non idolis seruientem, hospitalem, indigentibus ministrantem, non cuiusquam inimicum, non contentiosum, patientem, quietum, nullum aemulantem, nulli inuidentem, sobrium, frugalem haereticum: nulli utique dubium est propter hoc solum quod haereticus est regnum dei non possessurum. constituamus alium fornicatorem, inmundum, luxuriosum, auarum uel etiam apertius idolis deditum, ueneficum, discordiosum, contentiosum, aemulum, animosum, seditiosum, inuidum, ebriosum, comisatorem catholicum: numquid propter hoc solum quod catholicus est regnum dei possidebit, agens talia de quibus sic conqui talia agunt regnum Dei non possidebunt? Si hoc dicimus, nos ipsos seducimus. Nam sermo Dei non nos seducit, qui nec tacet, nec parcit, nec ulla adulatione nos
Abbreviated transcription (Latin):
baptismo ⁊ boni catholici salui fiunt. et
mali catholici uł heretici pereunt. Quo¬
beatissimus aut̃ &prianus de catholta
sentiat: ⁊ quomͦ eius auctoritate pem¬
tus obterantur heretici. quãquã mul¬
ta dixerim seorsum tam̃ si dño placue¬
rit aliquanto uberius atq manifestiꝰ
dicere statui. cum prius de concilio euis
dixero quȩ deberi ame puto. quod in
di uoluntate sequenti uolumine aggre¬

Expanded text:
baptismo et boni et catholici salui fiunt et baptismo et boni et catholici salui fiunt et mali catholici uel haeretici pereunt. beatissimus Cyprianus de Catholica sentiat, et quomodo ejus auctoritate penitus obterantur haeretici, quanquam multa dixerim, seorsum tamen, si Domino placuerit, aliquanto uberius atque manifestius dicere statui, cum prius de concilio ejus dixero quae deberi a me puto, quod in Dei voluntate sequenti volumine aggre
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ in ȩccłia: utiq in archa. Et si ĩ archa:
utiq ꝑ aquam. Potest gͦ fieri. ⁊ ut qͥcdam
foris baptizati ꝑ dĩ p̃scientiam ueruis in¬
tus baptirati deputentur. quia illic eis
incipit aqua ꝓdeẽ ad salutem. neq enim
aliter dici possunt salui facti in archa.
nisi ꝑaquam: ⁊ rursus quidam qui ui-¬
debantur intus baptirati ꝑ eandem pre¬
scientiam eius. foris baptizati ueruis depu¬
tentur. Male quippe utentes baptismo ꝑ
aquam mortuntur: quod nulli tunc acci¬
dit. nisi qui preter archam fuit. Certe
⁊ foris. in corde non incorpore cogitandũ:
quandoquidem om̃s qui corde sũt intus
in archȩ unitate ꝑeandem aquam salui
fiunt. ꝑ quam omĩs qui corde sũt foris.
siue ętiam corpore foris sũt. siue non sunt.
tanquam unitatis adu̾sarii moriuntur.
Sicut gͦ non alia s eadem aqua ⁊ iuar¬
cha positos saluos fecit. ⁊ extra archam
positos interemit: sic non alio s eodem

Expanded text:
autem in ecclesia, utique in arca; et si in arca, autem in ecclesia, utique in arca; et si in arca, utique per aquam. potest ergo fieri et ut quidam foris baptizati per dei praescientiam uerius intus baptizati deputentur, quia illic eis incipit aqua prodesse ad salutem; neque enim aliter dici possunt salui facti in arca. nisi per aquam. et rursus quidam, qui uidebantur intus baptizati, per eandem praescientiam dei foris baptizati uerius deputentur; male quippe utentes baptismo per aquam moriuntur, quod nulli tunc accidit, nisi qui praeter arcam fuit. certe  foris in corde, non in corpore cogitandum, quando quidem omnes, qui corde sunt in arcae unitate, per eandem aquam salui fiunt, per quam omnes, qui corde sunt foris, siue etiam corpore foris sunt siue non sint, tamquam unitatis aduersarii moriuntur. sicut ergo non alia, sed eadem aqua et in arca positos saluos fecit et extra aream positos interemit, sic non alio, sed eodem
Abbreviated transcription (Latin):
depositio sordium. s conscientiȩ bonȩ inter¬
rogatio. Quappt̾ sicut apparet hominib
inunitate catholica baptiratis. qui scło u̾biᷤ
solis ⁊ non factis renuntiant. quomͦ ꝑtiuẽt
ad huius archȩ mistĩum in quib non ẽ
conscientiȩ bonȩ int̾rogatio. aut quomͦ
salui fiunt ꝑ aquam qui sc̃o baptisma¬
te male utentes cum uideantur eẽ intꝰ
usq infinem uitȩ inflagitiosis ⁊ ꝑditis
morib ꝑseuerant: Aut quomͦ non fũt
ꝑ aquam saluati. quos inp̃tĩto cum eo
baptismate quod in heresi acceꝑant in
ȩccłiam simplicit̾ ad missos eyprianꝰ ipse
cõmemorat: Eadem quippe archȩ unitas
eos saluos fecit: in qua nemo nͥ ꝑ aquam
saluatus ẽ. Ipse enim dicit. Potens ẽ dñs
qui ad ęccłiam simplicit̾ ad missi ĩ eccłia
dorinierũt. ab eccłiȩ suȩ mun̾ib non
separare. Si non ꝑ aquam. quomodo in
aitha : Sinon in area. quomͦ in ęccłia: Si

Expanded text:
depositio sordium, sed conscientiae bonae interdepositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio. quapropter, sicut apparet hominibus, in unitate catholica baptizati, qui saeculo uerbis solis et non factis renuntiant, quomodo pertinent ad huius arcae mysterium, in quibus non est conscientiae bonae interrogatio ? aut quomodo salui fiunt per aquam qui sancto baptismate male utentes, cum uideantur esse intus, usque in finem uitae in flagitiosis et perditis moribus perseuerant? aut quomodo non sunt per aquam saluati quos in praeteritum cum eo baptismate, quod in haeresi acceperant, in ecclesiam simpliciter admissos Cyprianus ipse commemorat ? eadem quippe arcae unitas eos saluos fecit, in qua nemo nisi per aquam saluatus est. ipse enim dicit: potens est domiqui ad ecclesiam simpliciter admissi in ecclesia dormierunt ab ecclesiae suae muneribus non separare. si non per aquam, quomodo in arca? si non in arca, quomodo in ecclesia? si
Abbreviated transcription (Latin):
sticionib iaceant. ⁊ tamen ętiam illic no¬
uit dñs qui sunt etus. Namq in illa in¬
esfabili p̃scientia dĩ multi qui foris ui.¬
dentur utus sunt: ⁊ multi qui intus
iudentur foris sunt. Ex illis gͦ omĩbus
qui ut ita dicam intrinsecus ⁊ i occulto
uitus sunt: constat ille ortus conclusus.
fons signatus. pureus aquę uiuȩ paradi¬
sus cum fructu pomoꝵ. hoꝵ munera
concessa diuinitus partim sunt ꝓpria.
sicut in hoc tempore infatigabilis hari¬
tas. ⁊ in futuro uita ȩtña: partu uͦ cum
malis ꝑuersisq cominuna sic̾ om̃a cetera.
inquib sunt ⁊ sacroscã mistĩa. Hinc itaq
iam facilior nobis ⁊ expeditior archȩ illius
cuiꝰ noe fabricator ⁊ gub̾nator fuit. consi¬
datio ꝓponitur: Ait enim petrus. In archa
noe pauci idest octo amimȩ hominum
saluȩ factȩ sunt ꝑaquam. Quod ⁊ uossi¬
mili forma baptisina saluos facit: nõ carius

Expanded text:
erstitionibus iaceant, et tamen etiam illic noerstitionibus iaceant, et tamen etiam illic nouit dominusquisunteius. namque in illa ineffabili praescientia dei multi qui foris uidentur intus sunt et multi qui intus uidentur foris sunt. ex illis ergo omnibus, qui ut itintus sunt, constat ille hortus conclusus, fons signatus, puteus aquae uiuae, paradisus cum fructu pomorum. horum munera concessa diuinitus partim sunt propria, sicut in hoc tempore infatigabilis caritas et in futuro uita aeterna, partim uero cum malis peruersisque communia, sicut omnia cetera, in quibus sunt et sacrosancta mysteria. Hinc itaque iam facilior nobis et expeditior arcae illius, cuius Noe fabricator et gubernator fuit, consideratio proponitur. ait enim Petrus: in arca Noe pauci, id est octo animae hominum saluae factae sunt per aquam; quod et uos simili forma baptismi saluas facit, non carnis
Abbreviated transcription (Latin):
artlescens pristino statui restituitur. Norũt
enim dicere. Dormitauit anima mea p̃
tedio: confirma me in u̾bis tuis. Cum aũt
aliquid alit̾ sapiunt: id quoq illis in leari¬
tatis flagrantia ꝑmanentib nec rumpẽ¬
tib uincłm pacis. as reuelabit. Quidam
uero adhue carnales ⁊ ammales. ꝓuectus
suos instanter exercent: ⁊ ut cibo spũaliũ
fiant idonei. scõꝵ mysterioꝵ lacte nutri¬
untur: Ea quȩ in prauis morib popula¬
ri ętiam uidicio manifesta sunt: in dei
timore deuitant. Q ut minus minusq
rebus t̾renis ⁊ temporalib delectentur.
uigilantissime satagunt: regulam fidei
diligent̃ in quisitam firmissime tenent.
Et si quid ab ea deuiant cito auetoritate
catholica corriguntur. quamuis in eius
u̾bis ꝓsensu carnali uarus fantasmatum
concursib fluctuent. Sunt ętiam quidã
ex eo numero qui adhuc nequit̃ uiuant.
aut ętiam inheresib uł ingentilium fuꝑ¬

Expanded text:
ardescens pristino cursui restituitur. norunt ardescens pristino cursui restituitur. norunt enim dicere: dormitauit anima mea prae taedio: confirma me in uerbis tuis. cum autem aliquid aliter sapiunt, id quoque illis in caritatis flagrantia permanentibus nec rumpentibus uinculum pacis deus reuelabit. quidam uero adhuc carnales et animales prouectus suos instanter exercent et, ut cibo spiritalium fiant idonei, sanctorum mysteriorum lacte nutriuntur, ea quae in prauis moribus populari etiam iudicio manifesta sunt in dei timore deuitant et, ut minus minusque rebus terrenis et temporalibus delectentur, uigilantissime satagunt, regulam fidei diligenter inquisitam firmissime tenent et, si quid ab ea deuiant, cito auctoritate catholica corriguntur, quamuis in eius uerbis pro sensu carnali uariis adhuc phantasmatum concursibus fluctuent, sunt etiam quidam ex eo numero, qui adhuc nequiter uiuant aut etiam in haeresibus uel in gentilium sup
Abbreviated transcription (Latin):
iustis qui inocculto iudei funt cireuncisio¬
ne cordis. Omĩs enim pulcritudo filię re¬
gum intrinsecus: in quib est mimeruscer¬
tus scõꝵ. p̃destinatus ante mundi consti¬
tutionem. Illa uero multitudo spinarum
siue occultis siue aꝑtis separationib form¬
secus adiacet suꝑ numerum. Annuntia¬
ui inquit ⁊ locutus sum: multiplicati fũt
suꝑ mimerum. Numerus gͦ ille uistoꝵ
qui scđm ꝓpositum uocati sunt de quib
dictum est. nouit dñs qui sunt eius:
ipse est ortus conclusus. fons signatus.
puteus aquȩ uiuȩ.paradisus cum fruc¬
tu pomoꝵ. E x hoc mimero quidam spũ¬
alit̾ uiuunt: ⁊ suꝑeminentem uam lea¬
ritatis ingrediuntur. Et cum p̃occupatũ
hominem in aliquo delicto instruunt in
spũ leuitatis: intendunt ne ⁊ ipsi temptent᷑.
Et cum forte ⁊ ipsi p̃occupantur:: reprunit᷑
in eis aliquantulum non aut̃ extinguitur
hearitatis affectus: rursusq insurgens ⁊ in¬

Expanded text:
iustis qui in occulto Iudaei sunt circumcisioiustis qui in occulto Iudaei sunt circumcisione cordis — omnis enim pulchritudo filiae regis intrinsecus —, in quibus est numerus certus sanctorum praedestinatus ante mundi constitutionem. illa uero multitudo spinarum siue occultis siue apertis separationibus forinsecus adiacet super numerum. adnuntiaui, inquit, et locutus sum: multiplicati sunt super numerum. numerus ergo ille iustorum qui secundum propositum uocati sunt, de quibus dictum est: nouit dominus qui sunt eius, ipse est hortus conclusus, fons signatus, puteus aquae uiuae, paradisus cum fructu pomorum. ex hoc numero quidam spiritaliter uiuunt et supereminentem uiam caritatis ingrediuntur et, cum praeoccupatum hominem in aliquo delicto instruunt in spiritu lenitatis, intendunt ne et ipsi temptentur, et cum forte et ipsi praeoccupantur, reprimitur in eis aliquantulum, non autem extinguitur caritatis adfectus rursusque insurgens et in
Abbreviated transcription (Latin):
signatus. puteus aquȩ uiuȩ. paradysꝰ
cum fructu pomoꝵ: hoc intelligere nõ
audeo nisi in scĩs ⁊ iustis. non in auaris
fraudatorib ⁊ raptorib ⁊ feneratorib
⁊ebriosis. ⁊ inuidis. Quos tamen cũ ui¬
stis laptisinum habuisse cominunem.
cum quib communem non habebant
utiq learitatem: ex ipsius cypriani lit¬
teris sicut sepe commemorani. uberius
discimus ⁊ docemus. Nam dicat michi
aliquis. quomͦ irrepserint in ortum
conclusum. ⁊ fontem signatum quos
scło u̾bis solis ⁊ non factis renuntiasse
cyprianus: ⁊ tam̃ intꝰ fuisse testatur:
Si enuim ⁊ ipsi ibi sunt. ⁊ ipsi sponsa xͥ
sunt. itane uero talis ẽ illa sine macula
truga. ⁊ illa speciosa columba. tali m̃¬
broꝵ parte turpatur: Annon iste fũt
spinȩ inquarum medio est illa sicut
lilium quod uneodem cantico dicitur:
In quantum ergo lilium: intantũ ⁊ ortus
conclusus. ⁊ fons signatus in illis uidelicet

Expanded text:
signatus, puteusaquae uiuae, paradisus signatus, puteusaquae uiuae, paradisus cum fructu pomorum, hoc intellegere non audeo nisi in sanctis et iustis, non in auaris et fraudatoribus et raptoribus et faeneratoribus et ebriosis et inuidis, quos tamen cum iustis baptismum habuisse commune, cum quibus communem non habebant utique caritatem, ex ipsius Cypriani litteris, sicut saepe commemoraui, uberius discimus et docemus. nam dicat mihi aliquis, quomodo inrepserint in hortum conclusum et fontem signatum, quos saeculo uerbis solis et non factis renuntiasse Cyprianus et tamen intus fuisse testatur. si enim et ipsi ibi sunt, et ipsi sponsa Christi sunt. itane uero talis est illa sine macula et ruga, et illa speciosa columba tali membrorum parte turpatur? an istae sunt spinae, in quarum medio est illa sicut lilium, quod in eodem cantico dicitur? in quantum ergo lilium, in tantum et hortus conclusus et fons signatus, in illis uidelicet
Abbreviated transcription (Latin):
baptisina unum. Cum gͦ ipsis apłoꝵ
temporibus inueniamus fuisse quos¬
dam quib una spes non erat. tunus
baptisius erat. ex ipso fonte ita in
nos ducitur ueritas ut appareat no¬
bis sic fieri posse. ut eum sit una ee¬
cłia sicut spes una ⁊ baptisma unũ.
habeant tamen unum baptisiaqͥ
non habent unam eccłiam. sicut illis
ȩtiam temꝑib fieri potuit ut baptis¬
ma unum haberent qui unam spem
non haberent. Quomͦ enun habebant
unam spem cum scĩs ⁊ iustis. illi qui
dicebant inanducemꝰ ⁊ bibamus cras
enim moriemur. dicentes quod non
eẽt resurrectio mortuoꝵ: Et tamen
in ipsis erant quib idem apłs dicit.
Nunquit paulus ꝓ uobis crucifixꝰ
est. aut in nomine pauli baptirati
estis: Ad eos enim aꝑtissime scribit
dicens Quomodo dicunt quidam in ub̾
quia resurrectio mortuoꝵ non est: Et qd̃
in canticocanticoꝵ ȩcłia sic describitur.
ortus conclusus. soror mea sponsa. fons

Expanded text:
Baptisma unum . Cum ergo ipsis Apostolorum Baptisma unum . Cum ergo ipsis Apostolorum temporibus inveniamus fuisse quosdam, quibus una spes non erat, et unum Baptisma erat; ex ipso fonte ita in nos ducitur veritas, ut appareat nobis sic fieri posse ut cum sit una Ecclesia, sicut spes una, et Baptisma unum; habeant tamen unum Baptisma qui non habent unam Ecclesiam: sicut illis etiam temporibus fieri potuit ut Baptisma unum haberent, qui unam spem non haberent. Quomodo enim habebant unam spem cum sanctis et justis illi qui dicebant, Manducemus et bibamus, cras enim moriemur , dicentes quod non esset resurrectio mortuorum? et tamen in ipsis erant quibus idem apostolus dicit: numquid Paulus pro nobis crucifixus est aut in nomine Pauli baptizati estis? ad eos enim apertissime scribit dicens: quomodo dicunt quidam in uobis quia resurrectio mortuorum non est? Et quod in Canticis canticorum ecclesia sic describitur: hortus conclusus, soror mea sponsa, fons
Abbreviated transcription (Latin):
batur. quod aut̃ ipsoꝵ est imꝓbatur:
Magis enim qui hanc legem rebapti¬
Zandi tenuerunt: inplura frustra
cibilem eẽ debere. ⁊ adiungit docilis
autem ille est qui est ad cliscendi patiẽ¬
tiam leuis ⁊ mitis: oportet enim epõs
non tantum docere s ⁊ discere. quia ⁊
ille meliꝰ docet qui cotidie crescit. ⁊ ꝓfic̃
discendo meliora: his utiq u̾bis satis
indicat uir sos̃. ⁊ pia hearitate p̃ditus.
non ẽẽ metuendum sic eius epłas lege̾.
ut siquid postea plurib ⁊ diuturniori¬
b inquisitionib comꝑtum ęccłia con¬
firmauit. non ambigamus: quia sicut
multa erant quȩ doctus cyprianus
doceret. sic erat ⁊ aliquid quod exprunꝰ
docilis disceret. Quod aut̃ nos ãmonet
ut ad fontem recurramus. Ndest ad apłi¬
cam traditionem. ⁊ inde carualem in
nra tempora diriganus: obtuum ẽ
⁊ sine dubitacione faciendum. Traditũ
est ergo nobis sicut ipse commemorat ab

Expanded text:
batur; quod autem ipsorum est, improbatur. batur; quod autem ipsorum est, improbatur. Magis enim qui hanc legem rebaptizandi tenuerunt, in plura frusta cibilem esse debere ; et adjungit, Docibilis autem ille est, qui est ad discendum patientia lenis et mitis: oportet enim episcopum non tantum docere, sed et discere; quia et ille melius docet, qui quotidie crescit et proficit discendo meliora: his utique verbis satis indicat vir sanctus et pia charitate praeditus, non esse metuendum sic ejus epistolas legere, ut si quid postea pluribus et diuturnioribus inquisitionibus compertum Ecclesia confirmaverit, non ambigamus; quia sicut multa erant quae doctus Cyprianus doceret, sic erat et aliquid quod Cyprianus docibilis disceret. Quod autem nos admonet, ut ad fontem recurramus, id est, ad Apostolicam traditionem, et inde canalem in nostra tempora dirigamus, optimum est, et sine dubitatione faciendum. Traditum est ergo nobis, sicut ipse commemorat, ab
Abbreviated transcription (Latin):
apud hereticos accepit: ita queri potest
utrum spũalit̾ natus sit qui baptismũ
xp̃i non ad dm̃ ueraci corde conu̾sꝰ in ca¬
tholica accepit. nec tam̃ idõ baptismum
irritatus effudit retractare nolo: quia
⁊ non opus est. Eadem quippe ipsa di¬
cuntur quȩ iam satis discussa sunt: ce
ea p̃tĩre meliꝰ est quȩ ꝑiculum ꝑnitiose
dissensionis habuerunt. Stephamis aut̃
ȩtiam abstinendos putauerat. qui de
suscipiendis hereticis priscam consue¬
tudinem conuellere conarentur. iste
aut̃ questionis ipsius difficultate ꝑmo¬
tus. ⁊ scĩs hearitatis uiscerib largissime
p̃ditus inunitate cum eis manendũ
qui diũsa sentirent. Ita quamuis com¬
motius sit tamen fratñȩ indignaretur:
uicit tam̃ pax xp̃i incordib eoꝵ ut in
tali disceptacione nullum uit᷑ eos ma¬
lum scismatis oriretur. Non aut̃ hinc
uberius excreuerunt hereses ⁊ scisma¬
ta: quia id quod in eis xp̃i est appro¬

Expanded text:
apud haereticos accepit: ita quaeri potest, apud haereticos accepit: ita quaeri potest, utrum spiritualiter natus sit, qui Baptismum Christi non ad Deum veraci corde conversus in Catholica accepit, nec tamen ideo Baptismum irritatus effudit, retractare nolo; quia et non opus est. Eadem quippe ipsa dicuntur, quae jam satis discussa sunt; et ea praeterire melius est, quae periculum perniciosae dissensionis habuerunt. Stephanus autem etiam abstinendos putaverat, qui de suscipiendis haereticis priscam consuetudinem convellere conarentur: iste autem quaestionis ipsius difficultate permotus, et sanctis charitatis visceribus largissime praeditus, in unitate cum eis manendum qui diversa sentirent. Ita quamvis commotius, sed tamen fraterne indignaretur, vicit tamen pax Christi in cordibus eorum, ut in tali disceptatione nullum inter eos malum schismatis oriretur. Non autem hinc uberius excreverunt haereses et schismata: quia id quod in eis Christi est, appro
Abbreviated transcription (Latin):
aut homines xp̃m. aliquando usq ad
sacram̃ti ꝑceptionem: aliquando ⁊usq
adiutȩ scificationem. atq illud primũ
⁊ bonis tmalis potest eẽ commmune: hoc
aut̃ altum ꝓprium ẽ bonoꝵ ⁊ piorum.
Quaꝓpter si baptisma esse sine spũ non
potest. habent ⁊ spm̃ heretici. s ad ꝑnitiẽ
non ad salutem. sicut habuit saul. Nam
de quo discpłi dño suggesserunt. Sicut
habent auari qui tamen non sunt templũ
dĩ. qũ quȩ societas templo dĩ cum ydolis:
baptisma: pot̾ eẽ sine spũ baptisina. Si ꝓptẽa
filios dĩ generare non pot̃ heresis ꝑ xp̃m qe
xp̃i sponsa non ẽ: nec turba illa maloꝵ int̾
constitutoꝵ potest. quia ⁊ ipsa xp̃i sponsa
non est. Desiggnatur enim xp̃i sponsa: sine
macula ⁊ ruga. Ergo aut non om̃s baptita¬
ti filii sunt dĩ: aut pot̾ ⁊ non sponsa geue¬
rare filios dĩ. Sicut aut̃ queritur utrum
spũaliter natus sit qui baptismum xp̃i

Expanded text:
autem homines Christum aliquando usque ad autem homines Christum aliquando usque ad sacramenti perceptionem, aliquando et usque ad uitae sanctificationem. adque illud primum et bonis et malis potest esse commune, hoc autem alterum proprium est bonorum et piorum. quapropter si baptisma esse sine spiritu non potest, habent et spiritum haeretici, sed ad perniciem, non ad salutem, sicut habuit Saul — namde quo discipuli domino suggesserunt —, sicut habent auari, qui tamen non sunt templum dei, quoniam quae societas templo dei cum idolis? abent baptisma, potest esse sine spiritu baptisma. Si propterea filios deo generare non potest haeresis pei sponsa non est; nec turba illa malorum intus constitutorum potest, quia et ipsa Christi sponsa non est. Designatur enim Christi sponsa sine macula et ruga . Ergo aut non omnes baptizati filii sunt Dei, aut potest et non sponsa generare filios Dei. Sicut autem quaeritur, utrum spiritualiter natus sit, qui Baptismum Christi
Abbreviated transcription (Latin):
manet. quam dui ⁊ ipse inȩccłia manet.
Si aut̃ inde discesserit: discedit abaptis¬
mo. Quod non ita est. Nam idõ redeunti
non redditur: quia cum discedet non
sicut habent filii dilecti non habent filii
maligni. ⁊ tamen baptismum habent:
sic ⁊ eccłiam sicut habent catholici non
habent heretici. ⁊ tam̃ baptisium hẽnt.
Nam sp̃s scs̃ discipline fugiet fictum: nec
tamen eum fugiet baptisimus. Itaq sicut
potest baptisma eẽ. ⁊ unde se aufert sp̃s sc̃s:
ita potest ẽẽ baptisma ubi non est eccłia.
Manus aut̃ impositio si non adhiberetur
ab heresi uenienti: tanquam extra omẽm
culpam eẽ iudicaretur. Propt̃ karitatis
aut̃ copulationem. quod ẽ maximum
donum sp̃c scĩ. sine quo non ualent ad
salutem quecumq alia scã in homine
fuĩnt: manus hereticis correctis impo¬
Neq enim auari templum dĩ sunt:
cum scriptum sit. quȩ societas templo dĩ
pauli cyprianus assumpserit. Induunt

Expanded text:
manet, quamdiu et ipse in ecclesia manet, manet, quamdiu et ipse in ecclesia manet, si autem inde discesserit, discedit a baptismo. quod non ita est. nam ideo redeunti non redditur, quia cum discederet non anctum, sicut habent filii dilecti, non habent filii maligni et tamen baptismum habent, sic et ecclesiam, sicut habent catholici, non habent haeretici et tamen baptismum habent. nam sanctus spiritus disciplinae fugiet fictum nec tamen eum fugiet baptismus. itaque sicut potest baptisma esse et unde se aufert spiritus sanctus, ita potest esse baptisma ubi non est ecclesia. manus autem inpositio si non adhiberetur ab haeresi uenienti, tamquam extra omnem culpam esse iudicaretur. propter caritatis autem copulationem, quod est maximum donum spiritus sancti, sine quo non ualent ad salutem quaecumque alia sancta in homine fuerint, manus haereticis correctis inponeque enim auari templum dei sunt, cum scriptum sit: quae societas templo dei Pauli Cyprianus adsumpserit. induunt
Abbreviated transcription (Latin):
tholica constituti. fundos insidiosis frau¬
dib rapiebant. p̃dicantes utiq apłi u̾ba
dicentis. Neq rapaces regnum dĩ possi¬
debunt. Quappter ipsus ętiam epłȩ q̃
ad pomperum scripta est ceteras senten¬
tias ex eisdem regulis breuit᷑ ꝑcurrere
non morabor. Contͣ mandatum dĩ ẽẽ
quod uenientes ab hereticis si iam illic
baptismum. xp̃i acceꝑunt non baptizan¬
tui: qua scriptiuarũ sc̃arum ostenditur:
S plane ostenditur multos pseudo xp̃ia¬
nos quamius non habent eandem hea-¬
ritatem cum scĩs sine qua nichil ꝓsunt
quȩcumq scã haberi potuerint: baptis¬
mum tamen cominunem habere cum
scĩs. quod iam satis atq uberrine de mõ¬
dix̃ ab iuicem non posse separari. Et
idõ qui ab ęccłia separati sunt. ⁊ aspũ scõ:¬
etiam baptismo uult intelligi seꝑatos.
Quod suta est: cum quisq in ȩccłia ca¬
tholica baptismum acceꝑit: tam dui in eo

Expanded text:
tholica constituti, fundos insidiosis frautholica constituti, fundos insidiosis fraudibus rapiebant, praedicantes utique populo apostoli uerba dicentis: neque rapaces regnum dei possidebunt. Quapropter ipsius etiam epistulae quae ad Pompeium scripta est ceteras sententias ex eisdem regulis breuiter percurrere non morabor. contra mandatum dei esse, quod uenientes ab haereticis, si iam illic baptismum Christi acceperunt, non baptizantur, qua scripturarum sanctarum ostenditur? sed plane ostenditur multos pseudochristianos, quamuis non habeant eandem caritatem cum sanctis, sine qua nihil prosunt quaecumque sancta haberi potuerint, baptismum tamen commune habere cum sanctis, quod iam satis adque uberrime demonismum dixit ab inuicem non posse separari et ideo, qui ab ecclesia separati sunt et a setiam a baptismo uult intellegi separatos. quod si ita est, cum quisque in ecclesia catholica baptismum acceperit, tamdiu in eo
Abbreviated transcription (Latin):
non consensisse. uerum ȩtiam contͣ scrip¬
sisse. atq p̃cepisse. qui utiq stephanus
non ꝓpterea cõmuincauit hereticis quia
baptisma xp̃i quod in eoꝵ ꝑu̾sitate in te¬
grum mansisse cognouit. imꝓbare non
ausus ẽ. Nam si non habent baptismum
qui de dõ praua sentiunt. Hoc posse &
untus accide iam satis ut arbitror dis¬
putatum est. Apłi aut̃ nichil quidem ex¬
inde p̃ceꝑunt: s consuetudo illa quȩ
opponebatur cypriano ab eoꝵ traditione
xordium sumpsisse credenda ẽ: sic̃ sũt
imulta quę uinu̾sa tenet ȩccłia.⁊ ob hoc
ab apłis p̃cepta bene creduntur: quãqͣm
scripta non reꝑiantur. At enim scͥptũ
ẽ de hereticis: quod asemet ipsis damp¬
nati sunt. Quid gͦ ⁊ illi non a semet ip¬
sis dampnati sunt quib dictum est.
in quo enim alterum uidicas. temet
cetã. Et tales ꝓfecto erant illi: qui cũ eẽnt
epi. ⁊ cum ipso cypriano inunitate ca¬

Expanded text:
non consensisse, uerum etiam contra scripnon consensisse, uerum etiam contra scripsisse adque praecepisse. qui utique Stephanus non propterea communicauit haereticis, quia baptisma Christi, quod in eorum peruersitate integrum mansisse cognouit, inprobare non ausus est. nam si non habent baptismum qui de deo praua sentiunt, hoc posse et intus accidere iam satis ut arbitror disputatum est. apostoli autem nihil quidem exinde praeceperunt, sed consuetudo illa quae opponebatur Cypriano ab eorum traditione exordium sumpsisse credenda est, sicut sunt multa quae uniuersa tenet ecclesia et ob hoc ab apostolis praecepta bene creduntur, quamquam scripta non repperiantur. \'At enim scriptum est de haereticis quod a semet ipsis damnati sunt.\' quid ergo? et illi non a semet ipsis damnati sunt quibus dictum est: in quo enim alterum iudicas temet cetera. et tales profecto erant illi, qui, cum essent episcopi et cum ipso Cypriano in unitate ca
Abbreviated transcription (Latin):
dimitet ub pecca ur̃a. qnͣto magis fieri
non potest ut eis peccata dimittantur.
qui fis a quib diliguntur odunt. et
in ipso odio baptizantur: Quib tamen
postea correctis non rursus baptismus
datur: s ipsa uenia quam tunc acciꝑe
non meruerunt. in uera conu̾sione pre¬
statur. Ideoq etiam illa quȩ ad quintũ
scribit cẏprianus. ⁊ illa quę cum collegis
sius liberali. caldonio. iunio. ⁊ cetĩs ad si¬
turnium maximum ⁊ alios bene conside¬
rata. nullomͦ p̃ferenda sunt adu̾fus tetꝰ
eccłiȩ catholice consensionem: cuiꝰ se ila
menbra esse gaudebant. ⁊ unde se neq
illi p̃ciderunt. neq diu̾sa sentientes pre¬
cidi passi sũt. donec aliquando in dñi uo¬
luntate ꝑ plenarium concilium licet pꝰ
multos annos quid eẽt rectius eluceret.
non aliqua nouitate instituta. s antiqͥ¬
tate roborata. Ad pomperum ętiam scribrt
&yprianus de eadem re: ubi aꝑte inder

Expanded text:
dimittet udimittet unon potest ut eis peccata dimittantur, qui fratres a quibus diliguntur oderunt, et in ipso odio baptizantur; quibus tamen postea correctis non rursus Badatur, sed ipsa uenia quam tunc accipere non meruerunt in uera conuersione praestatur! ideoque etiam illa, quae ad Quintum scripsit Cyprianus, et illa, quae cum collegis suis Liberali Caldonio Iunio et ceteris ad Saturninum Maximum et alios, bene considerata nullo modo proferenda sunt aduersus totius ecclesiae catholicae consensionem, cuius se illi membra esse gaudebant et unde se neque ipsi praeciderunt neque diuersa sentientes praecidi passi sunt, donec aliquando in domini uoluntate per plenarium concilium licet post multos annos quid esset rectius eluceret non aliqua nouitate instituta, sed antiquitate roborata. Ad Pompeium etiam scripsit Cyprianus de hac eadem re, ubi aperte indicat
Abbreviated transcription (Latin):
columbe m̃bra quib ait. si cui dimiseritis
dimittentur. sicui tenueritis tenebunt᷑.
Baptisinum uͦ quod est sacram̃tum remis¬
sionis peccatoꝵ quia nulli dubium est
usq ad huc. quia de cordib eoꝵ fraternum
odium non exclusum ẽ: siue nulla eis pec¬
cata dimissa sint. si non in melius muta¬
to corde haptirati sunt. siue continio dimis¬
sa redierint. ꝑse ipsum quia dĩ est scm̃ ẽẽ
cognoscimus. ⁊ siue tradatur siue accipiatur
atalib. nulla hoꝵ ꝑu̾sitate uiolari. siue intus
siue foris. Proinde consentimꝰ cypriano: be¬
quidem illis ⁊ dantib ⁊ accipientib uale¬
at ad ꝑnitiem tanquam tanto dĩ muiniere
male utentib sicut etiam maligni ⁊ inui¬
di quos ⁊ intus eẽ ipse testatur remissio¬
nem pecc̃oꝵ dare non possunt. cum eoslip¬
tismũ dare posse om̃s fatemur. Si enĩ de
his qui in uos peccauerint dictum ẽ. sno
dimiseritis pecc̃a hominib noc pat̾ ur̾

Expanded text:
columbae membra quibus ait: si cui dimiseritis columbae membra quibus ait: si cui dimiseritis dimittentur, si cui tenueritis tenebuntur. baptismum uero, quod est sacramentum remissionis peccatorum, quia nulli dubium est  sunt usque adhuc, quia de cordibus eorum fraternum odium non exclusum est, siue nulla eis peccata dimissa sint, si non mutato in melius corde baptizati sunt, siue continuo dimissa redierint, per se ipsum quia dei est sanctum esse cognoscimus et, siue tradatur siue accipiatur a talibus, nullorum peruersitate uiolari siue intus siue foris. Proinde consentimus Cypriano haequidem illis et dantibus et accipientibus ualeat ad perniciem tamquam tanto dei munere male utentibus, sicut etiam maligni et inuidi, quos et intus esse ipse testatur, remissionem peccatorum dare non possunt, cum eos baptismum dare posse omnes fatemur. si enim de his qui in nos peccauerant dictum est: si non dimiseritis peccata hominibus, nec pater uester
Abbreviated transcription (Latin):
illi faciunt quos dñs hostes ⁊ aousarios
suos eẽ dicit. cur firmus est baptismus
quem tradũt homicidę: An hostes ⁊ aduer¬
sarios dñi non dicimus homicidas: Qui
aut̃ odit frem suum: homicida ẽ. Quomͦ
gͦ baptirabant qui oderant paulum ser
saulo ipsi dixit. quid me ꝑsequeris. qnͣdo
cus seruos ꝑsequebatur. ⁊ in fine ipse dic¬
turus est. cm uni ex minimis meis nõ
fecistis. mͥ non fecistis: Quamobrẽ om̃s
qui ex nobis exeunt non sunt ex nobis:
si non om̃s qui uobiscum sunt ex nobis sũt.
Sicut area cum trituratur quicqͥd inde
uolat non est triticum: s non quiequid
ibi est triticum ẽ. Ideoq ⁊ iołs. Ex nobis
inquit exierunt: s non erant ex nobis.
Si enĩ fuissent ex nobis: ꝑ mansissent u¬
tiq nobiscum. Quaꝓpt̾ sacram̃tũ gr̃ę.¬
dat ds̃ ꝑmalos: ipsam uero gram nõ nisi
ꝑ se ipsum. uł ꝑ scõs suos. Et idõ remissio¬
nem peccatoꝵ uł ꝑse ipsum facit. uł ꝑ illiꝰ

Expanded text:
illi faciunt quos dominus hostes et aduersarios illi faciunt quos dominus hostes et aduersarios suos esse dicit, cur firmus est baptismus quem tradunt homicidae? an hostes et aduersarios domini non dicimus homicidas? qui autem odit fratrem suum homicida est. quomodo ergo baptizabant, qui oderant Paulum seruSaulo ipse dixit: quid me persequeris, quando eius seruos persequebatur, et in fine ipse dicturus est: cum uni ex minimis meis non fecistis, mihi non fecistis? quamobrem omnes qui ex nobis exeunt non sunt ex nobis, sed non omnes qui nobiscum sunt ex nobis sunt, sicut area cum trituratur quidquid inde uolat non est triticum, sed non quidquid ibi est triticum est. ideoque et Iohannes: ex nobis, inquit, exierunt, sed non erant ex nobis; si enim fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum. quapropter sacramam per malos, ipsam uero gratiam non nisi per se ipsum uel per sanctos suos. et ideo remissionem peccatorum uel per se ipsum facit uel per illius