comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
colunt tripudio amoris et gaudii. Nec inm̾ito
C omnis illa cȩlestis ciuitas congratulatur:
et ueneratur matrem. cuius suꝑseadeiad filium re¬
gem: ante quem tremunt potestates. et curuatur
omne genu. De cuius nimirum ad celos ascensio¬
ne: multo admirantis intuitu. secreioꝵ com¬
templator celestium incanticis uidimquit specio¬
sam ascendentem quasi columbam desuꝑ riuos
aquarum. Et uere speciosa sicut columbia: quia
illius speciem columbe ac simplicitatem p̃monsꝰ¬
trabat que suꝑ dominum uenit. et docuit ioħem¬
dominus et nutrierat: Ex qua multi deduca ri¬
iii. omnem irrigant tram deliciarum. et in¬
fundunt ortum uoluptatis. ẽx quib cotidie lota
et ꝑ fusa dei genitrix ascendit hodiernadie
speciosa ualde et admuirabilis. Cuius odor inesti¬
mabilis erat nimis. et ideo in effabilis. Adcuius
ꝓfecto ftagł antiam odoris. omnis illa celestis
ierłm leta de cauirrit. quam circundab ant

Expanded text:
colunt tripudio amoris et gaudii. Nec immerito colunt tripudio amoris et gaudii. Nec immerito igitur omnis illa coelestis civitas congratulatur et veneratur matrem: cujus super se adorat filium regem: ante quem tremunt potestates, et curvatur omne genu. De hujus nimirum ad coelos ascensione, multo admirantis intuitu secretorum contemplator coelestium in Canticis: Vidi, inquit, speciosam ascendentem, quasi columbam desuper rivos aquarum. Et vere speciosa quasi columba, quia illius speciem columbae ac simplicitatem demonstrabat, quae super Dominum venit, et docuit JoannDominus et nutriverat : ex qua multi deducti rivi, omnem irrigant terram deliciarum, et infundunt hortum voluptatis, ex quibus quotidie ita et perfusa beata Dei genitrix ascendit hodierna die speciosa valde et admirabilis: cujus odor inaestimabilis erat nimis, et ideo ineffabilis. Ad cujus profecto fragrantiam odoris, omnis illa coelestis Jerusalem laeta decurrit, quam circumdabant
Abbreviated transcription (Latin):
quod omnes scĩ. omnia que meruerant pro
paruis duxere. si dominum quem amauerant ñ
uid̾entꝰ. Siciͣti et uenerabilis beata maria nondũ¬
dignum ꝓ innumeris et inmensis beneficiis.
reddebat inte rdum obsequium sc̃itatis: dũ
beneficiorum int̾ris posita non pot̾at uide
largitorem. Et iõ hodie dilectissimȩ eleuat᷑
suꝑ choros anglorum: ut possit speciem uultũq
uid̾e saluatoris quem amauerat. quem cupierat
ex toto desidio cordis. Quod si gaudium sit in
cȩlo de quolibet peccatore conuerso. multo.
magis putandum pro tante uirginis exaltatio ẽ
et gła qd̃ exultatio sit in suꝑnis: cuꝰ nimirum
festuutas omnium suꝑnorum ciuium ẽ gͣculatioꝰ. p̃¬
sertim quia eius cesebrttas laus et fauor ẽ saluatori.
Unde credimus ut supra dictum ẽ quodhunc
tantum diem sollemnem ducunt ꝑro eiuis honore
annuum. uerum continuum: &ẽ et ȩt̾nũ ÷ iocundi¬
tatis ac leticie uenerationis obsequio cum omni

Expanded text:
quod omnes sancti omnia quae meruerant, pro quod omnes sancti omnia quae meruerant, pro parvis duxere, si Dominum quem amaverant, non viderent: sicuti et venerabilis beata virgo Maria, non indignum pro innumeris et immensis beneficiis reddebat interdum obsequium sanctitatis, dum beneficiorum in terris posita non poterat videre largitorem: et ideo hodie, dilectissimae, elevatur super choros angelorum, ut possit speciem vultumque videre Salvatoris, quem amaverat, quem cupierat ex toto desiderio cordis. XIV. Quod si gaudium fit in coelo de quolibet peccatore converso, multo magis putandum pro tantae Virginis exaltatione et gloria, quod exsultatio fiat in supernis: cujus nimirum festivitas, omnium supernorum civium est gratulatio: praesertim quia ejus celebritas laus et favor est Salvatoris. Unde credimus, ut supra dictum est, quod non hunc tantum diem solemnem ducunt pro ejus honore annuum, verum etiam continuum et aeternum jucunditatis et laetitiae ac venerationis obsequio, cum omni
Abbreviated transcription (Latin):
eius. quatinus pus uasceretur int̾nus amor ob¬
tutib Sic uamq locuꝰ medius est hinic inde
onstitutus. ut adire posset ascensionis e̾us ues¬
ligia. et locum sepulture acre surreccionis. seu
omnia in qͥb passusẽ. loca in uisere: non quod
iam uiuentem quereret cum mortuis. ẜ ut suis con¬
solaretur aspectib. hoc quippe ht̃ inpatiens
amor: quẽ desid̾at. ut semꝑ inuenire se credat.
Ignorat si quidem iudium. ratione multotiens
caret: modum nescit. nec aliua cogitare potest
quam quod diligit. Amoi non accipit de im¬
possibilitate so latium: neq ex difficultate re
uebat᷑ sensib et idõ quam sepe locorũ recrea¬
bat᷑ uisitationib. et quem genuerat mentis con-¬
ꝑlectabatur ampleyib. Teniq amor ap̃i. de¬
sidium pariebat. De sidium uͦ gliscens qͣsi noui
reparabatur ardorib. intantum ut credam ñ¬
numquam quod omnia etiam et semetipsam
transced̾it: quia omnino amor impaciens quod
amat non potest non uide. hinc ẽ carissimȩ

Expanded text:
dimus: quatenus piis pasceretur internus amor obtutibus. Sic namque locus medius est hinc inde constitutus, ut adire posset ascensionis ejus vestigia, et locum sepulturae ac resurrectionis, et omnia in quibus passus est, loca invisere: non quod jam viventem quaereret cum mortuis, sed ut suis consolaretur aspectibus. Hoc quippe habet impatiens amor ut quae desiderat, semper invenire se credat. Ignorat siquidem judicium, ratione multoties caret, modum nescit, nec aliud cogitare potest quam quod diligit. Amor non accipit de impossibilitate solatium, neque ex difficultate remvebatur sensibus, et ideo quam saepe locorum recreabatur visitationibus: et quem genuerat, mentis complectebatur amplexibus. Denique amor Christi, desiderium pariebat! desiderium vero gliscens, quasi novis reparabatur ardoribus, intantum ut credam nonnumquam, quod omnia etiam et semetipsam transcenderet: quia omnino amor impatiens, quod amat, non potest non videre. Hinc est, charissimae,
Abbreviated transcription (Latin):
norum ciuium omnium est paradisus. De isto nãq
uentris agro. patriarcha isaac longe odoransãie¬
bat dicens. Ecce odorfi lii meisicut odor agri
pleni quem benedixit dominus: quamuis putent
parum intelligentes. quod priores sc̃i minus
de cp̃o intellexerint misterium incarnationis.
cum et ipsi eadem saluatisint grã. Unde constat
tempus non p̃uidicasse sacͣm̃tum uniti hominis
acdei. ita ut iam eet̃ in illo ꝑunitatem ꝑsone ab in¬
itio scłi. qui nec dum erat natus de maria uirgi¬
ne. Ed multis scripturarum de claratur indiciis.
Unde dominis ad iudeos : Intequam abriham
inquit fieret ego sum. Quib itaq uerbis ostondit
se qui loquȩ batur neo semo fuisse misteriq unitȩ ꝑso¬
Qam abraham antequam fieret. humanitatis ẽ bre-¬
uitas: ego sum autem et̾nitas naturȩ declaratur:
In qua nimirum ȩt̃nitate. iam se fuisse qui loque¬
bat᷑. psac̃m̃tum sue incarnationis insinuat. Quod

Expanded text:
ernorum civium omnium est paradisus. De isto namque ernorum civium omnium est paradisus. De isto namque ventris agro patriarcha Isaac longe odorans, aiebat, dicens: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus : quamvis putent parum intelligentes, quod priores sancti minus de Christo intellexerint mysterium Incarnationis, cum et ipsi eadem salvati sint gratia. X. Unde constat tempus non praejudicasse sacramento uniti hominis ac Dei: ita ut jam esset in illo per unitatem personae ab initio saeculi, qui nondum erat natus de Maria Virgine: quod multis Scripturarum declaratur indiciis. Unde Dominus ad Judaeos: Antequam Abraham fieret, inquit, ego sum. Quibus utique verbis ostendit se qui loquebatur, in eo semper fuisse mysterio unitatis. Nam, Abraham antequam fieret, humanitatis est brevitas. Ego autem sum, aeternitas naturae declaratur: in qua nimirum aeternitate jam se fuisse qui loquebatur, per sacramentum suae incarnationis insinuat. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
totum puritas et simplicitas. totun
dedit enan uirum inutero sicut ieremia sc̃s cestat᷑.
et non iliunde accepit. Faciet inquit dominus nouũ
suꝑ t̾ram: et mulier circundabit urum Vere q¬
nouum et omnium nouitatum suꝑ eminens noui¬
taᷤᷤuirtutum᷑ quando deus quenferre non potest
mundus. neq uid̾e aliquis ut uiuere possit. sic ingressꝰ
ẽ hospitium uentris. ut corporis claustra nesciret: sicq
chiel fatet᷑ omnino clausa. Undecanttur ineisdem can-¬
ticis. de ea. Ortus conclusus. fons signatus. ẽmissiones cuȩ
paradisus. Uere ortus deliciarum. in quo consita sunt
uniu̾sa florum genera. et ornamenta uirtutum. Sicq
conclusus. ut nesciat it olari neq corrumpi ullis
ins idiarum fraudib Fo̾ns itaq signatus sigillo
totius trinitatis. ex quo fons uite manat. incuius
lumine omnes uidemus lum̃: quia iuxta iohannẽ
ipsẽ qui illuminat omnem hominem uenientem
in hunc mundum. Cuius ꝓfecto emissio uteri: suꝑ¬

Expanded text:
totum puritas et simplicitas, totum dedit enim virum in utero, sicut Hieremias sanctus testatur, et non aliunde accepit. Faciet, inquit, Dominus novum super terram, et mulier circumdabit virum . Vere novum et omnium novitatum supereminens novitas virtutum, quando Deus quem ferre non potest mundus, neque videre aliquis ut vivere possit sic ingressus est hospitium ventris, ut corporis claustrum nesciret: sicque chiel fatetur porta omnino clausa. Unde canitur in eisdem Canticis de ea: Hortus conclusus, fons signatus, emissiones tuae paradisus . Vere hortus deliciarum, in quo consita sunt universa florum genera et odoramenta virtutum: sicque conclusus, ut nesciat violari neque corrumpi ullis insidiarum fraudibus. Fons itaque signatus sigillo totius Trinitatis: ex quo fons vitae manat, in cujus lumine omnes videbimus lumen. Quia, juxta Joannem, Ipse est qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Cujus profecto emissio uteri, sup
Abbreviated transcription (Latin):
ginis. Duunitatui: substantia. inutero ita ĩconfuse unit᷑.
turis sine confusione alteruis. non nisi unus inueniat
i ħe dominus: manens informa dei. qui semetipsũ
ex in aniuit formam serui accipiens. manens unus
idemq informa serui quam suscepit. Totus quip¬
pe deus incarne uirginis de qua natus ẽ. e totus
homo. Hin qͦq apłs: In quo habitat inquit corpo¬
raliter omnis plenitudo di uinitatis Qua ꝓpter
afiliȩ estote prudentes sicut serpentes. et sim¬
plices sic ut columbe  ut eyprudentia ꝑfecte intel¬
ligentie anulum fidei ur̃e et margaritam ꝓqua
omnia reliquistis integram in uiolatamq serue¬
tis: ne dotem simul et arram sp̃s scĩ quod absit ꝑ¬
datis. Diligentius itaq procurate. si quomodo
simplicitas columbȩ quȩ fuit inmaria inlesa
libanus candidatio int̃p̃tatur: Erat enim can¬

Expanded text:
 humanitatis substantia in utero ita confuse unitur,duabus naturis sine confusione alterius non nisi unus invenitur Jesus Dominus, manens Deus in forma Dei, qui semetipsum exinanivit formam servi accipiens , manens unus idemque in forma servi quam suscepit. Totus quippe Deus in carne virginis, de qua natus est, et totus homo. Hinc quoque Apostolus: In quo habitat, inquit, corporaliter omnis plenitudo divinitatis . Quapropter, o filiae, estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae : ut ex prudentia perfectae intelligentiae, annulum fidei vestrae, et margaritam, pro qua omnia reliquistis, integram inviolatamque servitis: ne dotem simul et arrham Spiritus sancti quod absit perdatis. Diligentius itaque procurate, si quomodo simplicitas columbae, quae fuit in Maria, illaeLibanus candidatio interpretatur. Erat enim
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ angłorum choros eleuata. iam beati. Sn ap̃
non tam̃ grã maica: quia et ipsa gratuita gr̾ane
corrruerent sunt saluati. Unde dauid.S erbo

Expanded text:
super angelorum choros elevata, jam beata praedicanon tamen gratia major, quia et ipsi gratuita gratia, ne corruerent, sunt salvati. Unde David, Verbo
Abbreviated transcription (Latin):
na. Si quidem inseꝑabiliter atq indiuise communes
xp̃c habuit actiones. sed intelligende sunt᷑ ipsorum
qualitates opum: contemplandumq semꝑ ad ꝓue q̃¬
hat᷑ humilitas carnis. et adque inclinet᷑ altitudo
duunitatis: tta ut ꝑ omnem textum scĩ euuangłis
udeatur nichil caro sine uerbo agere:neq u̾bum
sine carne quicqͣm efficere. Unde quod concipit
nascitur: quod parmorum fasciis iacet inuolutum.
et inp̃sepio reclinatur: Porro quod stella duce a
amagis adoratur. sic ut deit᷑as ẽ: ita humanitãs. quod
sunt hominis: qm̃ sicuti est unus lazarum uerbo
potentiȩ suȩ uocat ut eyeat foras amonum̃to. sic
ipie ioem unus ẽ quii¬

Expanded text:
na: siquidem inseparabiliter atque indivise communes na: siquidem inseparabiliter atque indivise communes Christus habuit actiones. Sed intelligendae sunt ipsorum operum qualitates: contemplandumque semper ad quae prhatur humilitas carnis, et ad quae inclinetur altitudo divinitatis: ita ut per omnem textum sancti Evangelii videatur nihil caro sine Verbo agere, neque Verbum sine carne quidquam efficere. Unde quod concipit nascitur, quod pannorum fasciis jacet involutum, et in praesepio reclinatur. Porro quod stella duce a Magis adoratur , sicut deitatis est: ita et humanitatis, cum sunt hominis. Quoniam sicut est unus qui Lazarum verbo potentiae suae vocat, ut exeat foras a monumento: sic idem ipse unus est qui
Abbreviated transcription (Latin):
uerbu n uitȩ erit: a ch il aliud eyduab naturĩ
quam unum iuxta substantiam uł ꝑsonam.
Hinc est quod unus idemq manens filius uni¬
genitus indisparatus inutrisq naturis conspic itur:
tatem uł naturalem ꝓpͥetatem: quȩ si naturam
haberet singularem. et in coniunctam:
angeret utiq. Nunc autẽ emmanuel dum unus
ẽ et in eo ipso utraq idem acus et homo: que ictͥus.¬
q naturȩ sunt ueraciter gessit. scd̾m aliud et aliud
quȩ gesta sunt oꝑans. Ergo scđm quod deus. idẽ
ipse que diuina sunt. scđm quod homo. idem
ipse quȩ humana sunt. se ipsum uolens oste¬
dere quod deus idem ipse et homo sit et ideo
idem ipse tam quȩ diuina sunt aͦit. quam quȩ
humana. similiter et loquitur. Et non alius qui¬
dem miracła oꝑatus ẽ. alius ꝑpetrauit humana
passionesq susfinuit: sunus idemq ap̃c filius
dei atq hominis filius: qui et diuina gessit et huma-¬

Expanded text:
Verbum vitae erat: et nihil aliud ex duabus naturis Verbum vitae erat: et nihil aliud ex duabus naturis quam unum juxta subsistentiam vel personam. Hinc est quod unus idemque manens Filius unigenitus, indisseparatus in utriusque naturis conspicitur, tatem, vel naturalem proprietatem: quae in naturam haberet singularem et inconjunctam, non ageret utique. Nunc autem Emmanuel dum unus est, et in eo ipso utraque, id est, Deus et homo, quae utriusque naturae sunt, veraciter gessit, secundum aliud et aliud quae gesta sunt operans. Ergo secundum quod Deus, ipse idem egit quae divina sunt: secundum quod homo, idem ipse quae humana sunt, seipsum volens ostendere quod Deus idem ipse et homo sit. Et ideo idem ipse tam quae divina sunt agit, quam quae humana similiter: et non alius quidem miracula operatus est, alius perpetravit humana, passionesque sustinuit: sed unus idemque Christus filius Dei atque hominis filius, qui divina gessit et huma
Abbreviated transcription (Latin):
umnitatis : et ꝑ hoc duas exercuisse oꝑatioẽs.
Oꝑata ẽ enim utraq forma uel natura cum
alterius communione quod propͥum habuit: uerbo
siquidem oꝑante quod u̾biẽ. carne ex equente
que carniᷤ erant: cominunicante siquidem ei uerbo
in eadem oꝑatione dum et id ein deusatq homo in
una substantia uł ꝑsona sine comnarxtione aut diui¬
sione creditur. et p̃cognita identitas p̃iuidicatur.
Uer untam̃ deus u̾bum ẽ et non caro: quanquã
car nem rationab iltter animatam a sumpserit.
tiam couniuit. Similiter et caro. caro ẽ aĩata
et non ubum: licet dei uerbi caro conspecta sit
et uisa. Unde idhannes. quod fuit abinti¬
sperimus et maniis nrẽ traccauert᷑ deuerbo
dere aut tracrare possit manib: nisi ꝑsacinen¬
tum sibi unti hominis. Que nimirum unctio
tam mira est ut discerniꝰ queat. Alio quin quod
bus tractauerunt: nisi quia ap̃c unus idemq
ertt: Ac ꝑhec quod uiderant quod tcͣtauerant.¬

Expanded text:
vinitatis, ac per hoc duas exercuisse operationes. vinitatis, ac per hoc duas exercuisse operationes. Operata est enim utraque forma vel natura cum alterius communione quod proprium habuit: Verbo siquidem operante quod Verbi est, et carne exsequente quae carnis erant: communicante ei siquidem Verbo in eadem operatione, dum et idem Deus atque homo in una substantia vel persona, sine divisione aut commixtione creditur, et praecognita una identitas praedicatur. Verumtamen Deus Verbum est, et non caro, quamquam carnem rationabiliter animatam assumpserit: tam assumpserit. Similiter et caro est animata et non Verbum, licet Dei Verbum caro conspecta sit ac visa. Unde Joannes: Quod fuit ab initipeximus et manus nostrae tractaverunt de Verbo dere aut tractare possit manibus, nisi per sacramentum sibi uniti hominis, cum nimirum unio tam mira est ut discerni bus tractarant: nisi quia Christus unus idemque erat? Ac per hoc quod audierant, quod viderant
Abbreviated transcription (Latin):
rari tempore. nec ab homine ualeat deus pasio
ne. Si quidem ut hec aꝑtius intelligatis. ipsiuis aͥ
u̾ba discutite. Nemo ascendet inquit incelum
nͥ qui descendit de celo filius hominis qͥẽ ĩcȩlo.
Quis queso ẽ qui loquitur: e hp̃c utiq lbbi
rogo tunc erat cum hec loquebatur: Int̾ra
scilicet. Et quomodo se de cȩlo anteqͣm nasce¬
ret᷑ descendisse testatur: etiam et cum lo quit᷑.
incelo se eẽ fatẽt᷑. Tumdemq se filium hoĩs
dicit. cui i utiq de celo nisi donnis descende
non potuit. Et cum int̾ris loquitur. non nisi unus
idemq mp̃c fuit. Et hȩc ẽ mira atͦqꝙ ad mirabił
nouitas: immo omnium nouitatum suꝑ emi¬
nens unouitas̃ unitatis. Quam nisi diligenter
prudens uirgo ab eͣordio scĩ euu anglũ animad¬
u̾tas: magis errare inomni diuina script᷑a
uideberis quam intelligere u̾itatem
formas oꝑatum. humanitatis scilicet ac di¬

Expanded text:
rari a Deo tempore, nec ab homine Deus valeat passiorari a Deo tempore, nec ab homine Deus valeat passione. XII. Siquidem ut haec apertius intelligatis ipsius Christi verba discutite: Nemo ascendit, inquit, in coelum, nisi qui descendit de coelo, filius hominis qui est in coelo . Quis, quaeso, est qui loquitur? Christus utique. Ubi, rogo, tunc erat, quando haec loquebatur? In terra scilicet. Et quomodo se de coelo antequam nasceretur descendisse testatur? Etiam et cum loquitur, in coelo se esse fatetur, eumdemque se filium hominis dicit; cum utique de coelo, nisi Deus descendere non potuerit: et cum in terris loquitur, nonnisi unus idemque Christus fuit. Et haec est mira et admirabilis novitas, immo omnium novitatum supereminens novitas unitatis. Quam nisi diligenter, prudens virgo, ab exordio sancti Evangelii animadvertas, magis errare in omni Scriptura videberis divina, quam intelligere veritatem. formas operatum, humanitatis scilicet ac di
Abbreviated transcription (Latin):
grã. Qua ꝓpter obsecro uos ofiliȩ. talem actantam
grãm ne inuacuum recipiatis que est ĩ yp̃o iħu. in
quo ẽ deus et homo sic unitus in una eademq per¬
sona. ut legat᷑ quam sepe indiuinis liteis homo
aeo coet̾nus ꝓpter unitionem substantie. Acde¬
inde deus homii uideat᷑ compassus. c m nec ia¬
initi abilis sĩt homo nec passibilis deo. Tam̃ sic
unitus ẽ ds suo corpori. ut nullam paciat fieri
int̃ dm̃ et hominem humana opinione distan¬
aliꝰ tiam: neforte qͦd absit filius dei. et alius filius
hominis credatur: p̃sertim quia scriptura sic
conectit et concorporat dm̃ et hominem: ut rec
intempore admodum hominem quis adeo. nec
inpassione possit ab homine dm̃ discer nere.
Unde si ad tempus respicias: inuenes semper
in uin̾es semꝑ cum filio hominis eumdem dei
filium ita unit um et indiuiduum quantũ ad
uocem scripturȩ ꝑtinet: ut nec homo adeo sepa¬

Expanded text:
gratia. Quapropter obsecro vos, o filiae, talem ac tantam gratia. Quapropter obsecro vos, o filiae, talem ac tantam gratiam ne in vacuum recipiatis, quae est in Christo Jesu, in quo est Deus et homo, sic unitus in una eademque persona, ut legatur quam saepe in Scripturis divinis homo Deo coaeternus protper unionem substantiae: ac deinde Deus homini videatur compassus, cum nec initialis sit homo, nec passibilis Deus, tamen sic unitus est Deus suo corpori, ut nullam patiatur fieri inter Deum et hominem humana opinione distantiam: ne forte quod absit alius filius Dei, et alius filius hominis credatur: praesertim quia Scriptura divina sic connectit et concorporat Deum et hominem, ut nec in tempore hominem admodum quis a Deo, nec in passione possit ab homine Deum discernere. Unde si ad tempus respicias, invenies quideminvenies semper cum filio hominis eumdem Dei filium ita unitum et individuum, quantum ad vocem Scripturae pertinet, ut nec homo sepa
Abbreviated transcription (Latin):
feminino genere dicitur᷑. non quod serus indeum
monstretur. Inmo ne forte suspicetur. sub regła
trurn linguarum sp̃s sc̃s diuerseaccipitur. In
hebreo scilicet ut dixi feminino genere legitur.
in greco uero ne sexus ineo credatur: ꝓ neutro
inuenitur: et in latino masculinum eẽ decernitur.
Qui nimirum sp̃s sc̃s. bene ꝑ rebeccam inteligitur:
Et ideo totum est nmisterium quod gerit᷑. ut per
uestim̃torum flaglantiam mp̃c ad nuntietur. quem
dixit nos non qualicumq. s omni ut ait apłs bene¬
dictione sp̃ ali incelȩstib. Ende et angłs marie
loqui incipiens. a benedictione erorsus ait. Bene¬
dicta tu in quit in mulierib. et benedictus fructus
spũ longe odorem trahens p̃fatus isaac Benedicebat
filium: in quo celestis omnis benediccio mundo efflo¬
ruit. Et bene abeo plenus ager dicitur: quia ple
dentib fructꝰ uitȩ effulsit. Et nos in quit eriuangłis¬
ta omnes de plenitudine eiusaccepimus: grãm pro

Expanded text:
feminino genere dicitur, non quod sexus in Deo feminino genere dicitur, non quod sexus in Deo monstretur: immo ne forte suspicetur, sub regula trium linguarum, Spiritus sanctus diverse accipitur: in Hebraeo scilicet, ut dixi, feminino genere legitur: in Graeco vero, ne sexus in eo credatur, πνεῦμα neutro invenitur: et in Latino masculinum esse decernitur. Qui nimirum Spiritus sanctus bene per Rebeccam intelligitur: et ideo totum est in mysterio quod geritur, ut per vestimentorum fragrantiam Christus annuntietur: quem dixit nos non qualicumque, sed omni ut ait Apostolus benedictione spirituali in coelestibus . Unde et angelus Mariae loquens, a benedictione exorsus ait: Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus spiritu longe odorem trahens pater Isaac benedicebat filium, in quo coelestis omnis benedictio mundo effloruit. Et bene ab eo plenus ager dicitur, quia plendentibus fructus vitae effulsit. Et nos inquit evangelista omnes de plenitudine ejus accepimus , gratiam pro
Abbreviated transcription (Latin):
uł in mutatꝰ. Et idõ unus idemq semꝑ cum ddeo patre
filius adoraturꝰ. non nouus. non recens e ycẽꝑe.¬
⁊ in uioerur quod ꝓte hominem asumpsit.:
I.I euod hoc semꝑ cum eo et in eius comĩli
fuit ut sic fieret. et nunc quando plenitudo
duunitus affic iebantur odor am̃tis talibus.
inspirabantur de xp̃o p̾sagiss: quod nascit᷑u
eet̃ inmundo. in quo eẽt̃ omnium salus et bene-¬
dictio et̃nȩ hered itatis. Iste si quidemͣ fidĩ
uestes. istȩ quib pͥores scĩ uestiebantur: Iste
induit iacobfilium. suum. Aliaꝰ autem nisi ab sp̃u scõ
seͣuate domi et ꝓlate eent. quid miri odoris in eis¬
dem pater isaac hauriret. ita ut diceret cum per¬
sensisset uestim̃torum flagrantiam: ẽcce odoi inquit¬
filii mei sicut odor agri pleni quem benedixit dñs:
Sed forte dicturus ẽ aliquis. Quid ad rebeccam sp̃c.
cipiuntur: uerumtam̃ et sp̃s sc̃s in hebreo ruha

Expanded text:
vel immutatus est: et ideo unus idemque semper cum Deo Patre vel immutatus est: et ideo unus idemque semper cum Deo Patre Filius adoratur, non novus, non recens ex tenovum videtur, quod pro te hominem assumpsit: noveris quod hoc semper cum eo et in ejus consilio fuit ut sic fieret: et nunc quando plenitudo divinitus afficiebantur odoramentis, talibus inspirabantur de Christo praesagiis, quod nasciturus esset in mundo, in quo esset omnium salus et benedictio aeternae haereditatis. Istae siquidem sunt fidei vestes: istae quibus priores sancti vestiebantur: istae induit Jacob filium suum. Alias autem nisi a Spiritu sancto servatae domi et prolatae essent, quid miri odoris in eisdem pater Isaac hauriret, ita ut diceret, cum praesensisset vestimentorum fragrantiam: Ecce odor filii mei, sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus ? Sed forte dicturus est aliquis: Quid ad Rebeccam Spiritcipiantur? Verumtamen et spiritus in Hebraeo RUA
Abbreviated transcription (Latin):
filius hominis: alius filius dĩ intelligatur. qui nec
tempore p̃scribitur nec passione seꝑ itur: sed totus
filius ẽ. ꝓp̃c dicatur: et quicquid in carne. Mp̃c ꝑtu¬
lit. id deus ꝑtulisse recte credatur. Alioqtun. si
ad rationem respicias. et ad sensus humanoẜ ne-¬
quaquam ita tenus potuerunt inter se conueni¬
re deitas et humana conditio. Conuen̾unt tam̃ in up̃o.
et unus ey ambobus emmanuel. U nde tħ uidetur
quod altitudinem tanti misterũ diligenter intelli¬
gere et uidere non potuerunt: qui aut duosfil ioᷤ
certe. aut aliud ꝙ pm̃ quam dei filium ex istimau̾e.
Qua ꝓpter nec nos hominem seorsum colimus qͦd
fas non ẽ nec adoiamus. sed dm̃ magis in carnatũ.
qui ꝓͥum sibi coipus animatum : uniuit. ita
ut deus u̾bum caro fieret: et non inalium quẽ
ipsumq dei filium et colunus et ad oiamus: qͥ
nichil inse pro assumpto homine ẽ coactus:
nichilq qͦd uerbum caro factum est inmuninutus

Expanded text:
filius hominis, alius Filius Dei intelligatur, qui nec filius hominis, alius Filius Dei intelligatur, qui nec tempore praescribitur, nec passione separatur, sed totus Filius est, Christus dicatur, et quidquid in carne Christus pertulit, id Deus pertulisse recte crad rationem respicias et ad sensus humanos, nequaquam ita hactenus potuerunt inter se convenire deitas et humana conditio: convenerunt tamen in Christo, et unus est ex ambobus Emmanuel. Unde mihi videtur quod altitudinem tanti mysterii diligenter intelligere et videre non potuerunt, qui aut duos filios certe, aut aliud Christum, quam Dei filium existimavere. Quapropter nec nos hominem seorsum colimus, quod nefas est, nec adoramus; sed Deum magis incarnatum, qui proprium sibi corpus animatum univit, ita ut Deus Verbum caro fieret: et non in alium quemipsumque Dei filium et colimus et adoramus. Qui nihil ipse pro assumpto homine est auctus, nihilque quod Verbum caro factum est, imminutus,
Abbreviated transcription (Latin):
iam uiutas ꝑsone comi᷑ datut. que oec ulti a eeit
in minierio. Qu od & ali i eiudeitie ⁊ qui elegu
in quit aute nundi constitutionem in ipso. Quia pro¬
fecto quicquid ds fecit ab initio. ap̃c fecit totum¬
ꝑ unitatem sacͣm̃ti. Et idõ iam iħc erat infilio qui
bitatur. A liquin nisi ita credideris: aut mp̃c ds̃
non erit omnino. aut contra ꝓpħam deus recens¬
eẽ uidebitur. Sed ne t ales paciamur caluminas:
scrutande sunt scripture in quib unita e
in . ꝓp̃o comiñdantur ꝑsone: quem non p̃uidi¬
cat tempus. ne unus semꝑ dicatur: binc quoq
beatus petrus loquens de patrib ait. ꝑ gr̃am dñi
domini nr̃i iħu ap̃i credimus saluari: quemaa¬
modum et illi. Namq illos dominus solus duce¬
bat. et non erat cum eo deu alienus. Lnde nec no¬
biscum deus recens. neq unus idemq ẽ qui et¬
eorum ductor fuit et nr̃ ꝑpassionem carnissue re¬
demptor. Unus siquidem sua incarne. unus in
sacͣm̃to: atq̃ unus inspũ. Nec admitttit omnino ut aliꝰ

Expanded text:
quae occulta erat in mysterio. Quod et alibi evidenter, Qui elegit nos, inquit, ante mundi constitutionem in ipso ; quia profecto quidquid Deus fecit ab initio, totum fecit per unitatem sacramenti. Et ideo jam Jesus erat in filio, qui bitatur. Alioquin nisi ita credideris, aut Christus Deus non erit omnino, aut contra prophetam Deus recens videbitur. Sed ne talibus quatiamur calumniis, scrutandae sunt Scripturae, in quibus unitas in Christo commendatur personae, quem non praejudicat tempus, ne unus semper dicatur. Hinc quoque beatus Petrus loquens de Patribus ait: Per gratiam Domini nostri Jesu Christi credimus salvari, quemadmodum et illi . Namque illos Dominus solus ducebat et non erat cum eo Deus alienus. Unde nec nobiscum Deus recens, quia unus idemque est qui eorum ductor fuit, et noster per passionem carnis suae redemptor. Unus siquidem sua in carne, unus in sacramento, atque unus in spiritu: nec admittit ratio, ut alius
Abbreviated transcription (Latin):
genitũ ab eo qͥ uocabat᷑ ia cob. lucas uͦ filiũ eiꝰ
dic̃ ẽẽ qͥ uocabat᷑ heli. Neq hoc loco dici illud
potest qđ unꝰ homo sic̃ ñ solũ apd̃ gentes. sed
etiã apd̃ iudeos accide solere manifestũ est.
duo nõia habuerit. cet̾a enĩ serie generationũ
qͥ hoc putat facile fallit᷑. Qđ enĩ de auis & ꝓ¬
auis ceteris maiorib dicturꝰ ẽ. quoꝵ diu̾sa
nõia singłi ȩuangłiste in sua qͥsq narratiõe
contexunt: quid postremo de ipso numero
qͣndoqͥdẽ lucas a dño usq ad dauid qͣdra¬
ginta tres generatiões enumerat. matheus
aut̃ a dauid usq ad dñm uigintiocto uł xͣx
septẽ: Certi enĩ sacram̃ti gr̃a. usq ad trans

Expanded text:
filium esse dicit ejus qui vocabatur Heli. Neque hoc loco illud dici potest quod unus homo, sicut non solum apud Gentes, sed etiam apud Judaeos accidere solere manifestum est, duo nomina habuerit. Caetera enim serie generationum, qui hoc putat, facile refellitur. Quid enim de avis, avis, caeterisque majoribus dicturus est, quorum diversa nomina singuli Evangelistae in sua quisque narratione contexunt? Quid postremo de ipso numero; quandoquidem Lucas a Domino usque ad David quadraginta tres generationes enumerat, Matthaeus autem a David usque ad Dominum viginti octo vel viginti septem? Certi enim sacramenti gratia usque ad trans
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. aut more iudeoꝵ cũ sine filiis unꝰ
decessisset. uxorẽ eiꝰ ꝓpinqꝰ accipiens. filiũ
quẽ genuit ꝓpinqͦ mortuo deputauit: ut
cũ ab alt̾o alt̾i genitꝰ e̾ẽt: ioseph ꝯuenient᷑
duos patres hab̾e dic̾et᷑. Aut unꝰ ȩuangłista
mat̾nũ uł aliquẽ de cognatis maiorib po¬
suit. cui ꝓpt̃ consanguinitatis uinculu
in filii loco ioseph ñ absurde ꝯstitueret᷑.
ut inde iã usq ad dauid ñ eundẽ quẽ ma¬
theus gen̾ationũ ordinẽ texeret. in quib
causis illa uidetur infirma quã scdo loco
posuimꝰ. qr cũ quisq apud uideos defuncto
illud qđ nascitur nomen defuncti solet ac¬
ciꝑe. Ergo aut adoptio soluit istã questio¬
nem aut origo maioꝵ. aut aliqua alia causa
quȩ nob̾ inp̃sentia ñ occurrit. Quappt̾ tanta
ẽ eoꝵ dementia qͥ facile dilabuntur ad eu̾-¬
minandu. cũ causa querit᷑ cur diu̾sa patrũ
nomina singuli cõmemorauerint. ut teme¬
re dicat᷑ duas solas e̾ẽ causas qͥbꝰ id recte

Expanded text:
verat: aut more Judaeorum, cum sine filiis unus decessisset, uxorem ejus propinquus accipiens, filium quem genuit propinquo mortuo deputavit ; ut cum ab altero alteri genitus esset Joseph, convenienter duos patres habere diceretur. Aut unus Evangelista maternum, vel aliquem de cognatis majoribus posuit, cui propter consanguinitatis vinculum, in filii loco Joseph non absurde constitueretur, ut inde jam usque ad David non eumdem quem Matthaeus generationum ordinem texeret. In quibus causis illa videtur infirma, quam secundo loco posuimus: quia cum quisque apud Judaeos defuncto illud quod nascitur nomen defuncti solet accipere. Ergo aut adoptio solvit istam quaestionem, aut origo majorum, aut aliqua alia causa, quae nobis in praesentia non occurrit. Quapropter tanta est eorum dementia, qui facilius dilabuntur ad Evanminandum, quam causas quaerant, cur diversa patrum nomina singuli commemoraverint, ut temere dicatur duas solas esse causas, quibus id recte
Abbreviated transcription (Latin):
querere .i. uoluntatẽ u̾bi dei. Impediri
aut̃ turb̃. nisi tecta hoc ÷ oꝑta scͥpturarũ
ad eiꝰ humilitatẽ fidei pietate descendat. Hiait
a quib deponit᷑ bonos in eccłia doctores posst̃
significare Qđ̃ aut̃ cũ lecto deponit᷑. significat
ab hõie in ista carne adhuc ꝯstituto xp̃m deb̾e
cognosci. Quẽ tam̃ lectũ sanꝰ posteaiubet᷑ por¬
tare & ire in domũ suã: ut pꝰ remissionẽ pec¬
catoꝵ ꝯualescentib ꝑ spem bonã. mẽbris aĩȩ.
hoc opꝰ testare intelligat᷑. ut ñ iã in carnalib
gaudiis tãqͣ in lecto requiescat infirmitas ani¬
mi: s magis ipsa ꝯtineat affectioẽs carnales.
& tendat ad requiem secretoꝵ cordis sui. y¬

Expanded text:
quaerere, id est, voluntatem Verbi Dei; impediri autem turbis, nisi tecta, id est, operta Scripturarum ad ejus humilitatem fidei pietate descendat. Hi autem a quibus deponitur, bonos in Ecclesia doctores possunt significare. Quod autem cum lecto deponitur, significat ab homine in ista carne adhuc constituto Christum debere cognosci. Quem tamen lectum sanus postea jubetur portare, et ire in domum suam, ut remissione peccatorum convalescehoc corpus restaurare intelligatur: ut jam non in carnalibus gaudiis tanquam in lecto requiescat infirmitas animi; sed magis ipsa contineat affectiones carnales, et tendat ad requiem secretorum cordis sui.
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. Si aũ uitẽ de cuiꝰ uetustate passiõis ñc cali¬
cẽ bibit ipsos uideos intellexeris: significatũ
cessurã: cũ ingressa plenitudine gentiũ oĩs isrł¬
tãꝗͣ colaphis eũ cedunt. qͥ ei honores suos p̾fer̃t.
palmas in faciẽ eiꝰ dant. qui ꝑfidia cecati eũ ñ
uenisse affirmãt: tãꝗͣ p̃sentiã eiꝰ ext̾minantes¬

Expanded text:
. Si autem vitem, de cujus vetustate nunc passionis calicem bibit, ipsos Judaeos intellexeris, significat etccessuram, cum ingressa plenitudine gentium, omnis Isrtanquam colaphis eum caedunt qui ei honores suos praeferunt. Palmas in faciem ei dant, qui perfidia caecati eum non venisse affirmant, tanquam praesentiam e
Abbreviated transcription (Latin):
tioĩs diẽ & horã nescit. Quisqͥs aũ paratꝰ ẽ
paratꝰ inueniet᷑ etiã cũ illa uox media noc¬
te sonuerit qua õs st̃ uigilaturi. Qđ uͦ
gendũ puto. ut ex ipsis uͥginib constet ea
concurrentib filii ad matrẽ ꝯcurrere di
cant᷑. cũ ipsis filiis ꝯgregatis constet ea qͣ¬
acorrutiõe scłari. illo aũ tp̃r nubet: quo
uniu̾sa mortalitate p̃tereunte in mortali cõ¬
ceptiõe ferat᷑. Desponsaui inqͥt uos uni iuro
uͥginẽ castã exhib̾e xp̃o uos inqͥt uͥginẽ. aplu¬
rali ad singłarẽ ꝯcludens. Ideo heȩ uirgines
dici posst̃. & uͥgo. Cur aũ qͥnq dicte sint. ut
mͥ uidet᷑ expositũ ẽ. S uidemꝰ nc̃ ĩ enigmate.
Ipsũ aũ ĩ enigmate & exparte ñc ĩ scͥpturis
aliqͥd cernere. qd̾ tam̃ sit scd̾m catholicãfi¬
dẽ: ex illo pignore ꝯtingit qd accepit ugo ȩcclia
humili ad uentu sponsi sui. quȩ illo ultimo
aduentu cũ ueniet in claritate nuptura est.

Expanded text:
quisquis autem paratus est paratus inueniatur, etiam cum illa uox media nocte sonuerit, qua omnes euigilaturi sunt. Qsic intellegendum puto, ut ex ipsis uirginibus constet ea concurrentibus filii ad matrem ccantur, cum ipsis filiis congregatis, constet ea qa corruptione saeculari. Illo autem uniuersa mortalitate praetereunte immortali conceptione fetatur. desponsaui, inquit, uos uni uiro uirginem castam exhibere, Christo; uos, inquit, uirginem, a plurali ad singularem concludens; ideo et uirgines dici possunt et uirgo. cur autem quinque dictae sunt, ut mihi uidetur, expositum est. sed uidemus nunc in aenigmate, sum autem in aenigmate et ex parte nunc in Scripturis aliquid cernere, quod tamen sit secundum catholicam fidem, ex illo pignore contingit quod accepit virgo Ecclesia, humili adventu sponsi sui, quae illo ultimo adventu, cum veniet in claritate, nuptura est,
Abbreviated transcription (Latin):
mundi fecer̃t. sexies quini eos tãꝗͣ p̃tiũ uendi¬
ti dñi accepisse significatũ ẽ. Qđ tẽporalib in¬
sultat ꝓpħa dicens. Filii hominũ usquequo
graues corde. ut qͥd diligitis uanitatẽ ⁊ qͣritis
strabatꝰ. sic̃ sexta die homo factꝰ : ad ymaginẽ
dei. Qđ̃ qr noluer̃t. hñt sexies quini imp̃ssã yma¬

Expanded text:
 fecerunt, sexies quinos eos tanquam pretium venditi Domini accepisse significatum est. De quo tempore talibus insultat propheta dicens, Filii hominum, quousque graves corde? utquid diligitis vanitatem, et quaeritis strabatur, sicut sexta die homo factus est ad imaginem Dei . Quod quia noluerunt, habent sexies quini impressam ima
Abbreviated transcription (Latin):
alio uidicare. cũ sciat nemo qͥd agat᷑ in hõie nisi
sp̃s hõis: Ite magis ad uendentes. & emite uob̾.
Non ꝯsiliũ dedisse putande st̃. s crim̃ earũ ex
obłquo cõmemorasse. Uendt̾ enĩ oleũ adulato¬
res: qui siue falsa siue ignorata laudando in
errorẽ aĩas mitunt. & eis uana gaudia tam ꝗͣ
fatus conciliando. aliꝗͣ de his mercedẽ siue
ciborũ siue pecunie. siue honoris. siue aliciuꝰ cõ¬
modi tẽporał accipiũt. ñ intelligentib qd̾ dictũ÷
qͥ uos felices dic̃t. in errorẽ uos mittunt. Meliꝰ. aũ
obiurgari a iusto: ꝗͣ apeccatore laudari. Em̃da
uob̾ laudes uende consueuer̃t. & uos in errorẽ
ĩduc̾e. ut ñ corã dõ s ab hõib głam quereretis.
Euntib aũ illis uenit sponsꝰ .i. inclinantib se
illis in ea qͣ foris st̃. & solitis gauđe querentibꝰ
qi gaudia int̾na ñ nouerãt. uenit ille qͥ udicat.

Expanded text:
alio indicare, cum sciat nemo, quid agatur in homine, nisi alio indicare, cum sciat nemo, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis? ite magis ad uendentes et emite uobis: non consilium dedisse putandae sunt, sed crimen earum ex oblico commemorasse. uendunt enim oleum adulatores, qui siue falsa siue ignorata laudando in errorem animas mittunt et eis uana gaudia tamquam fatuis conciliando aliquam de his mercedem siue ciborum siue pecuniae siue honoris siue alicuius commodi temporalis accipiunt, non intellegentibus quod dictum est: qui uos felices dicunt, in errorem uos mittunt. melius est autem obiurgari a iusto quam a peccatore laudari. emendauobis laudes uendere consuerunt et uos in errorem inducere, ut non coram deo, sed ab hominibus gloriam quaereretis. euntibus autem illis uenit sponsus, id est inclinantibus se illis in ea quae foris sunt et solitis gaudere quaerentibus, quia gaudia interna non nouerant, uenit ille qui iudicat.
Abbreviated transcription (Latin):
ut illic recipiat unꝰqͥsq qd̵ gessit ĩ corpore
siue bonũ siue malũ. Q& dixert̃ stultȩ ad sa¬
pientes. Date nob̾ de oleo ur̃o. qr lãpades nr̃e
extingunt᷑. Quoꝵ enĩ facta aliena laude ful¬
ciunt᷑: eadẽ subtracta defitiunt. Et de consue¬
tudine id sẽꝑ inquirit: unde gaude animꝰ so¬
let. Itaq hominũ qͥ corda ñ uident testimoniũ
uolt̃ hab̾e apđ̃ dñm qͥ cordis inspector est. S qͥd
responder̃t sapientes: Ne forte ñ suffi̾at nob̾.
monio quisꝗͣ adiuuat᷑ apd̃ dm̃. cui secreta cord̃
apparẽt. & uix sibi qͥsq sufficit ut ei testimoniũ
ꝑhibeat ꝯscientia sua. Quis enĩ głabit᷑ mundũ
se hab̾e cor: Inde ẽ qd̾ apłs dic̃. michi minimũ:
ut a uob̾ iudicer aut ab humano die. s neq me
ipsũ iudico. Qua ꝓpt̃ cũ de se qͥsq aut ñ om̃ino
aut ux possit uerã referre sententiã: qͦmͦ potest de

Expanded text:
ut illic recipiat unusquisque quod gessit in corpore, ut illic recipiat unusquisque quod gessit in corpore, siue bonum siue malum. et dixerunt stultae ad sapientes: date nobis de oleo uestro, quia lampades nostrae extinguntur: quorum enim facta aliena laude fulciuntur, eadem subtracta deficiunt, et de consuetudine id semper inquirit, unde gaudere animus solet. itaque hominum, qui corda non uident, testimonium uolunt habere aput deum, qui cordis inspector est. sed quid responderunt sapientes? ne forte non sufficiat nobimonio quisquam adiuuatur apud deum, cui secreta cordis apparent, et uix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat conscientia sua. quis enim gloriabitur mundum se habere cor? id est quod apostolus dicit: mihi minimum est, ut a uobis iudicer aut ab humano die; sed neque me ipsum iudico. quapropter cum de se quisque aut non omnino aut uix possit ueram ferre sententiam, quomodo potest de
Abbreviated transcription (Latin):
secũ. Prudentes aut̃ acceper̃t oleũ secũ in uasis
cũ lãpadib suis. id ÷ letitiã bonoꝵ oꝑũ ĩ corde
atq conscientia posuer̃t. Sic & apłs monet. Pro¬
bet aut̃ se homo inqͥt. & tc̃ in semet ipso habe¬
bit głam & ñ in altero. Tardante aũt sponso
dormier̃t õs: qr ex utroq genere ꝯtinentiũ ho¬
minũ siie eoꝵ qͥ corã dõ exultant. siue eoꝵ
qͥ in laudib hominũ ad quiesc̾t moriuntur
hoc int̾uallo tẽporis. donec sub aduentu fiat
resurrectio mortuoꝵ. Media aut̃ nocte. id÷
nullo sciente aut sꝑante. qͥppe cũ ipse dicat
dñs. de die aut̃ illa & hora nemo scit. & apłs
dic̃. dies dñi tãꝗͣ fur in nocte ita ueniet. ex
qͦ sig̃ficat penit᷑ latere cũ uenit. clamor
factus ÷. ecce sponsus uenit surgite obuiã.
& in ictu ocłi in nouissima tuba õs resurgemꝰ.
Ergo surrexert õs illȩ uͥgines. & aptauer̃t
lãpades suas .i. ratioẽs reddendas oꝑũ suoꝵ.
Oportet enĩ nos exhiberi ante tribunal xͥ.

Expanded text:
in uasis cum lampadibus suis: laetitiam bonorum operum in corde atque conscientia posuerunt. sic et apostolus monet: probet autem se homo, inquit, et tunc in semet ipso habebit gloriam, et non in altero. tardante ergo sponso dormierunt omnes, quia ex utroque genere continentium hominum, siue eorum qui coram deo exsultant, siue eorum qui in laudibus hominum adquiescunt, moriuntur hoc interuallo temporis, donec sub aduentu domini fiat resurrectio mortuorum. media autem nocte, id est nullo sciente aut sperante — quippe cum ipse dicat dominus: de die autem illa et hora nemo scit; et apostolus dicit: dies domini tamquam fur in nocte ita ueniet; ex quo significat penitus latere, cum uenit — clamor factus est: ecce sponsus uenit, surgite obuiam ei: in ictu oculi, in nouissima tuba omnes resurgimus. ergo surrexerunt omnes illae uirgines et aptauerunt lampades suas, id est rationes reddendas operum suorum. oportet enim nos e
Abbreviated transcription (Latin):
na capiat᷑. qͥnq dicunt᷑ sapientes & qͥnq stul¬
te. Litreq tam̃ ugines. qr utraq ꝯtinentia ẽ.
hominib. Om̃s uͦ accepert lãpades suas. ⁊ ue¬
censeri de qͥb agitur. ñ enĩ posst̃ qui xp̃iani
ñ st̃ sponso xp̃o uenire obuiã. S qͥnq fatue ac¬
ceptis lãpadib suis: ñ sũpser̃t oleũ secũ. Multi
enĩ qͣuis de xp̃i bonitate plurimũ sꝑent gau¬

Expanded text:
 quinque dicuntur sapientes et quinque stultae: utraeque tamen virgines, quia utraque continentia est, hominibus. omnes uero acceperunt lampades suas et ue nomine censeri de quibus agitur. non enim possunt qui christiani non sunt sponso Christo uenire obuiam. sed quinque fatuae acceptis lampadibus suis non sumserunt oleum secum. multi enim quamuis de Chri
Abbreviated transcription (Latin):
nificet oleũ mirũ udet᷑. qđ sapientes peten¬
tib ñ cõminicãt. cũ & inuidere fas ñ sit ea
qͥ ita ꝑfectȩ st̃ ut ab sponso recipiant᷑. quo
hñt. p̾scribente illa sententia eiꝰdẽ dñi di¬
centis. oi poscenti te tribue. Quid ÷ aut̃ qd̵
posset danda ñ suffic̾e utrisq: Hȩc maxi¬
me augent questiõis difficultatẽ. quã ꝗͣ ꝙ
cet̾a diligent̾ ꝯsid̾ata ut oĩa in unã rationẽ
ꝯcurrãt. nichilq in una parte dicat᷑ qd ĩpe

Expanded text:
nificat oleum, mirum uidetur, quod sapientes petennificat oleum, mirum uidetur, quod sapientes petentibus non communicant, cum et inuidere fas non sit eas quae ita perfectae sunt, ut ab sponso recipiantur, quohabent, praescribente illa sententia eiusdem domini dicentis: omni poscenti te tribue. quid est autem, quod posset dando non sufficere utrisque? haec maxime augent quaestionis difficultatem, quamquam et cetera diligenter considerata, ut omnia in unam rationem concurrant n
Abbreviated transcription (Latin):
Inter parabolas
a dño dictas solet querentes multũ exer¬
cere ista qͣ de decẽ uirginib posita est. ⁊ mul¬
ti qͥdẽ hinic multa senser̃t ꝗͣ ñ st̃ pret̾ fidẽ.
s quomͦ partib eiꝰ oĩb conueniat expositio.
id elaborandũ ẽ. Legi etiã in qͥdã script᷑a
ex earũ genere ꝗͣ apocriphȩ nominantur
muiꝰ congruere uisa ÷ consid̾anti õs huiꝰ
similitudinis partes. de qua tam̃ expositio¬
ne temere nichil audeo iudicare: ne forte
ñ eiꝰ inconuenientia mͥ angustias fac̾et. sed
mea tarditas eã ꝯuenientiã ñ inuenerit. Qd
tam̃ mͥ uideat᷑ ñ absurde hoc loco accipi qͣn-
Tunc similȩ estimabit᷑ regnũ cȩloꝵ decẽ iur
ãmittunt᷑. qͥuq excludunt᷑ : bonoꝵ &. maloꝵ
discretionẽ significat. Qua ꝓpt̾ si uͥginita¬
tis nomen. honorabile est. cur exceptis ex¬
clusisq cõmune ẽ Deinde qͥd sibi uult nu¬
merꝰ in utroq parte quinariꝰ: Ed aut̃ sig¬

Expanded text:
Inter parabolas a Domino dictas solet quaerentes multum exercere ista, quae de decem virginibus posita est. Et multi quidem hinc multa senserunt, quae non sunt praeter fidem: sed quomodo partibus omnibus ejus conveniat expositio, id elaborandum est. Legi etiam in quadam scriptura, ex earum genere quae apocryphae nominantur, nus congruere mihi uisa est, consideranti omnes huius similitudinis partes. de qua tamen expositione temere nihil audeo iudicare, ne forte non eius inconuenientia mihi angustias fecerit, sed mea tarditas in ea conuenientiam non inuenerit. quid autem mihi uideatur non absurde hoc loco accipi, quantunc simile aestimabitur regnum cadmittuntur, quinque excluduntur, bonorum et malorum discretionem significat. Quapropter si virginitatis nomen honorabile est, cur receptis exclusisque commune est? Deinde quid sibi vult numerus in utraque parte quinarius? Quid autem sig
Abbreviated transcription (Latin):
humano gn̾i ꝓuenit. celici uicinitate declaran¬
da. more solis qͥ ꝓxima luce consurgens roseã
p̃mittit aurorã. ut gr̃a p̃clari splendoris p̃¬
resurrectiõis eluxit: ut tc̃ laudes xp̃i tota
caneret scdm exẽpla scãrũ seminarũ eccła.
q̃n genꝰ humanũ exẽplo suȩ resur rectionis
animauit. qñ uitã p̃stitit. ⁊ lum̃ credulitatiꝰ
tustlit e .luͦ post occasũ corporis oritur.
hic aqͥlȩ ad corpꝰ congregant᷑. matres ⁊ apłi
Uident reuolutũ lapidem. qͥ ẽ lex mortis. Ac
si dicerent. Ubi mors aculeus tuus: ⁊ rel. Erat
qͥppe magnꝰ ualde. Qͥ etiã infandes in utero
tangit. gemitꝰ om̃iũ & omĩb grauis. Et intro¬
euntes in monum̃tũ uidert̃ iuuenẽ. ñ senẽ. non
infantẽ. s iocundũ etate. ut dr̃. Letare iuuenis¬

Expanded text:
humano generi provenit, felici vicinitate declaranhumano generi provenit, felici vicinitate declaranda, more solis: qui proxima luce consurgens, roseam praemittit auroram, ut gratia praeclari splendoris, prresurrectionis eluxit. Ut tunc laudes Christi tota caneret secundum exemplum harum feminarum Ecclesia, quando genus humanum exemplo suae resurrectionis animavit: quando vitam praestitit, et lumen credulitatis infundit. Sol vero post occasum corporis oritur. Hic Aquilae ad corpus congregantur: matres et apostoli vident revolutum lapidem, qui est lex mortis, ac si diceret: Ubi, mors, aculeus tuus? et reliqua. Erat quippe magnus valde. Et introetangit: gemitus omnium, et omnibus gravis. Et introeuntes in monumentum viderunt juvenem, non senem, non infantem, sed jucundum aetate, ut dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
cludit. finis ẽnĩ p̃cepti ẽ caritas: aspicientibus
alonge electis qͥ st̃ stellȩ maris. q̃nsi fieri po¬
test scandalizabunt᷑ etiã electi. Et cũ tͣnsisset
redolentibus cũ sponsa & adolescentib quȩ
currunt post eã consꝑgimꝰ librũ & cubiculũ
m̃tis nr̃e. Nc̃ introducit nos rex in cellaria sua.
nẽ surgit amica mar¬
ria. hiems abiit.
pluuia recessit. flores uisi st̃ in t̾ra. uox
turturis audita ẽ in t̾ra nr̃a. uineȩ florentes
odorẽ dedert̃. Redit sponsus de umbra sub
qͣ dormit in meridie. Post sabbata tristia felix
irradiat dies. qͥ pͥmatũ in dieb tenet luce pͥma
in eo lucescende. ⁊ dño meo cũ triũpho resur¬
gente & dicente. hic ẽ dies ꝗ̃ fecit dñs. exulte¬
mꝰ & letemͦ in eo. Et ualde mane una sabbatoꝵ
ueniunt ad monum̃tũ orto iã sole. Ualde ma
ẽ int̃ tenebras noctis & claritatẽ diei. in qͣ salꝰ

Expanded text:
cludit. Finis enim praecepti est charitas. Aspicientibus cludit. Finis enim praecepti est charitas. Aspicientibus a longe electis, qui sunt stellae maris: quando, si fieri potest, scandalizabuntur electi. CAPUT XVI. Etredolentibus cum sponsa, et adolescentibus, quae currunt post eam, conspergimus librum et cubiculum mentis nostrae. Nunc introducit nos rex in cellaria sua. Nunc surgit amica Maria, hiems abiit, pluvia recessit: flores visi sunt in terra: vox turturis audita est in terra nostra. Vineae florentes dederunt odorem. Redit sponsus de umbra, sub qua dormit in meridie. Post sabbata tristia felix irradiat dies, quae primatum in diebus tenet: luce prima in eo lucescente, et Domino meo cum triumpho resurgente, et dicente: Haec est dies, quam fecit Dominus: exsultemus et laetemur in ea. Et valde mane una sabbatorum veniest inter tenebras noctis, et diei claritatem. In qua salus