comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ret ⁊ eũ dñu maiestatis scires ⁊ aliquis
dic̾e̾t int̾ int̾fice hunc autẽ totus mũdꝰ
intibit int̾ficeres eũ ut saluares mũdũ:
MNequaqua d Quare. M Qa uita ei
longe dignior uideretur. quami ĩfiniti
mundi ⁊ tale piaculum uid̾er comte̾ ꝙ
ĩnumeris mundis nõ poss expiari. Sic̃
uita enis dignior in finitis mrũdis ita
mors euis longe preciosior fuit in nu¬
merabilibus mundis.⁊ ĩo sufficit ad
uellet. & Potuit ido dedit homini pro
quo hec omĩa sustinuit pro passione
inpassibilitatem ꝓ morte ĩ mortalita¬
tem. ꝓ pegrinatione et̾nam uitam. d¬
duas mortes unã corporis altam a nime
ud sẽcitium electis reliquid qua deero
nemiens eet̾minabit.d Quo uut aĩa ei
post mo temm in celestem ꝑadisumt
dieit ad lotronem. Hodie mecum eris
in padiso .duando ad inferitu descris¬
dit. i Media nocto tesurrectionis qua
fit armo ieumpho inde rediens apttr
in paradiso collotauit corpus in sepulcro

Expanded text:
ret, et eum Dominum majestatis scires, et aliquis diceret: Interfice hunc aut totus mundus interibit, interficeres eum ut salvares mundum? Nequaquam. Quare? Quia ejus vita longe dignior videretur, quam infiniti mundi, et tale piaculum viderer committere quod innumerus mundus non posset expiare. Sicut ergo vita ejus dignior infinitis mundis, ita mors ideo longe pretiosior fuit, innumerabilibus mundis; ideo suffecit ad vellet?--M. Potuit; ideo eam dedit homini, pro quo haec omnia sustinuit: pro passione impassibilitatem, pro morte immortalitatem, pro peregrinatione patriam nostras mortes, unam corporis, alteram animae; ad exercitium electis reliquit, quam denuo veniens exterminabit. D. Quo ivit anima ejus post mortem?--M. In coelestem paradisum, ut dixit ad latronem: Hodie mecum eris in paradiso . D. Quando ad infernum descendit?--M. Media nocte resurrectionis, quaet cum triumpho inde rediens, raptos inde in paradiso collocavit, corpus suum in sepulcro
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ osficium ligat ⁊ soluit. Si autem
iudicio eccłie fu̾uit exclusi sꝑnendi sũt
inethuici. Qũa diu uidas cũ aplis fuit
ut amicus apparuit ut alus apłis pre¬
dicauit baptizauit signa fecit. postqui
ab eis recessit ut publicus hostis. claruit.
Ira illi qũa du sunt ĩ cõmunione eccsie
omĩa sacramenta ꝑ eos ftã erunt iata
Si exclusi fuerint q̃cumq egerĩt er̃
sunt fugiendi. Ut dr᷑. Exite de medio
eoꝵ: ppłe meus ne ꝑticipes stitis torm¬

Expanded text:
ligat et solvit: si autem judicio Ecclesiae fuerint exclusi, spernendi sunt ut ethnici. Quamdiu Judas cum apostolis fuit, ut amicus apparuit; ut alii Apostoli, praedicavit, baptizavit, signa fecit; postquam ab eis recessit, ut publicus hostis claruit. Ita isti, quamdiu sunt in communione Ecclesiae, omnia sacramenta per eos facta erunt rata: si exclusi fuerint, quaecunque egerint, erunt  ovibus sunt fugiendi, ut dicitur: Exite de medio illorum, popule meus, ne participes sitis poe
Abbreviated transcription (Latin):
deo soluerr debuit hor neutrũ ulla ratione
nõ penitus ꝑut.  Statumq dei ĩmutari
ñõ potuit. Proposuit enĩ deus ex geuerto
a de electoꝵ nuumerũ complere.d Quid ergo.
Quia debit᷑ honorem ño soluit deus abeo
inuito accepit cũ eũ penis sub egit.  Quo
tis ut rebellis seruus sensit. dCuni solue
uellet ⁊ nõ posset. cur deus cũ misericor
cogitatione extrusiss deus uictꝰ ess. Poc¬
catum porro si inpunitum remaneret.
mã desceno sublatu̾m inthesauros suos re¬
condar nõ purgatam. Ad qũe finem uero
debuit deuenire : M Qm̃ tranffuga ẜuꝰ
cum furto diũ sui ꝓfugat ad seuissimũ¬

Expanded text:
a ratione, non periit, quia statutum Dei immutari non potuit. Proposuit enim ex genere Adae electorum numerum implere. Quid ergo? Quia debitum honorem non solvit, Deus ab eo invito accepit, cum eum ptis, ut rebellis servus, sensit. D. Cum solvere vellet, et non posset, cur Deus, cum misericors cogitatione extrusisset, injustus esset. Porro si peccatum impunitum remaneret, mam de coeno sublatam in thesauros suos recondat non purgatam? D. Ad quem finem ergo debuit devenire?--M. Quoniam transfuga servus cum furto domini sui a
Abbreviated transcription (Latin):
comittue. In quibusdam tamẽ sunt deui¬
derdt precipue in coniiuo et in seradcio
dee inti sũ ne cũ huiꝰ modi cibũ sumere fu¬
pertimi  ad ipetranda flagicia contalioi la
pectunia acxediant᷑ ido nõ solum qͥ facunt.

Expanded text:
ertitur. In quibusdam tamen sunt devitandi, praecipue in convivio, et in servitio Dei, ut dicitur: Nec cum hujusmodi cibum sumere . Fudantur, et ad perpetranda flagitia, consilio vel pecunia auxiliantur. Ideo non solum qui faciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m odit aĩa mea dic̃ dñs qr panem
pollutũ obtulistis mͥ corpus dñi cũ pol¬
lui neq̃at qnͣtum in ip̃is est polluitur
cũ in discrete uelud alius panis sumit᷑
oratio eoꝵ nõ suscipitur s fit in poc̃m.
quia nõ exaudiet dñs. Benedictio eoꝵ
in maledictionẽ conu̾titur ut dicit᷑ con¬
u̾tam benedicrionẽ ur̃am in maledictio
nem ⁊ elongabitur ab eis elegerunt ma¬
ledictionem et ueniet eis. d sumunt hi
uisuri. Hi aũt qui in xp̃o nõ manent
qũaius uideannir ad os porrig̾e corpus
xp̃i ño sumũt s udiciũ manducant
et bibunt: corpus autẽ ꝑmanus ange¬
loꝵ i ccbam de fertur caro uero a de¬
moneieis in os picitur. Ut aiprianus
testatur. Et quia hoc sĩut ut aliud
uenenũ aspidũ insanabile. d. Oume
iudas iden accepit qd̾ penus. m seqͣ¬
qũa. Quia petrus dnm̃ dilexit ĩo ac¬
coptum a dũo sacrmentũ cã iurturt
enis accepit. Iudas uero quia dnm ꝯdi

Expanded text:
odit anima mea, dicit Dominus; quia panem pollutum obtulistis mihi. Corpus Domini, cum pollui nequeat, quantum in ipsis est polluitur, cum indiscrete velut alius panis sumitur. Oratio eorum non suscipitur, sed fit in peccatum, quia non exaudit illam Deus; benedictio eorum in maledictionem convertitur, ut dicitur: Convertam benedictionem vestram in maledicnem, et elongabitur ab eis: elegerunt maledictionem, et veniet eis . D. Sumunt hi visuri: hi autem qui in Christo non manent, quamvis videantur ad os porrigere, corpus Christi non sumunt, sed judicium sibi manducant et bibunt. Corpus autem Christi per manus angelorum in coelum defertur, carbo vero a daemone in os projicitur, ut Cyprianus testatur. Et quia hoc sumunt negligenvenenum aspidum insanabile. D. Nonne Judas idem accepit quod Petrus?--M. Nequaquam: quia Petrus Dominum dilexit: ideo acceptum a Domino sacramentum cum virtute ejus accepit, Judas vero, quia Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ministeriũ passionis xp̃i ꝓfaĩuore huma¬
no ⁊ rp̃rali luero uenduns qͥd aliud agũt
quã dmñ nadunt .o Cum uero sordib
manib ⁊ polluta consciencia eũ tracta¬
re presumunt ii cuiꝰ conspectu nec celi
mundi sunt : quid aliud faciunt qũe
dum crucifigunt  Pot̃ ppłs ex eĩs
culpam trahere ⁊ Cum tilii heli pollue¬
runt. sacrificiu totus pene ppłs cũ eis
quͣ¬

Expanded text:
ore humano et pro temporali lucro vendunt, quid aliud agunt quam Dominum tradunt? Cum vero sordidis manibus, et polluta conscientia, illum tractare praesumunt, in cujus conspectu nec coeli mundi sunt, quid aliud faciunt quam Dominum crucifigunt? D. Potest populus ex eis culpam trahere?--M. Cum filii Heli polluerunt Domini sacrificium, totus pene populus cum eis Qu
Abbreviated transcription (Latin):
de pane quia ip̃e dixit. Ego sum panis iunꝰ.
Sangius autẽ ĩo de uino quia ip̃e dix̃. Ego
sum uitis uera ⁊ sicuti pane corpus nutrit᷑
ita xp̃i cibo aĩa reficitur ⁊ sicut panis ex
mltis granis conficitur ita corpus xp̃i ex
młtis eloctis colligit᷑. ⁊ sicut panis igne
deatur quomͦ caro et sanguis predicatur.
cruce pependit qd̾ celdͣ penetrauit spẽs ido
panis ⁊ uui remansit Ie tu si pur̃ ut est
uere sanguinẽ de latere stillantem cͥneros¬
et hunc labus attinge ab orreres. et ut
maiꝰ meritum heres cũ nõ uisũ s in tellec¬
ita quisq fidelis ꝑ comestionẽ. huiꝰ cibi
m̾gin᷑. ꝑ cibum no corporis eius eum cor¬
est tranfferanĩ. d hab̾nt płus scĩtatis
qui plus accipiunt. M ut de mãna dicit᷑
qui plus collegit nõ plus ħuit nͨ qͥ minꝰ
collegit minꝰ ħuit ita om̃s equalit᷑ sumũt
et unꝰquisq totũ agnũ comedit ⁊ tamẽ¬
in celo ꝑmanet. D Qũa m̾cedem hebunt
qui hoc digne tractant: MDuplici p̾mio

Expanded text:
e dixit: « Ego sum panis vivus ; » sanguis autem ideo de vino, quia ipse dixit: « Ego sum vitis vera . » Et sicut pane corpus nutritur, ita Christi cibo anima reficitur. Et sicut panis ex multis granis conficitur, ita Christi corpus ex multis electis colligitur. Et sicut panis igne deatur, quomodo caro et sanguis praedicatur?--M. d coelos penetravit, species ideo panis et vini remansit; ne tu, si purum ut vere est sanguinem de latere ejus stillantem cerneres, hunc labris attingere abhorreres; et ut majus meritum haberes, cum non visum sed intellecita quisque fidelis per comestionem hujus cibi corporis ejus ei incorest, transferamur. D. Habent plus sanctitatis, qui plus accipiunt?-- M. Ut de manna dicitur: Qui plus collegit, non plus habuit, nec qui minus collegit, minus habuit : ita omnes aequaliter sumunt; et unusquisque totum Agnum comedit, et tameicantibus. D. Quam mercedem habebunt qui hoc digne tractant? --M. Duplici praemio
Abbreviated transcription (Latin):
electi mẽbra: a ut corpus capiti in heret
et ab eo regitur ita eccłia ꝑ sacramẽtũ
corporis xp̃i ei ꝯuingitur mimoͬ uũ cum
es efficitur a quo om̃s iusti in suo ordine
ut membra ae capite gub̾nantur. Cuiis
capitis ocłi sunt ꝓpħe qui futura ꝓuid̾unt
sunt ⁊ apli qui alios de uia ertoris ad lu¬
men iusticie reduxerunt aures sunt hole¬
dientes. Nares discreti. Flecina ꝙ ꝑ nares
eicitur sunt heretici qui uidico discretoꝵ
de xp̃o capite em̃guntur. Os̃ scĩ doctores deu¬
tes sacre scripte̾ expositores manꝰ eccłie defen¬
sores. Pedes agricole eccłiam pascentes. Porro

Expanded text:
electi membra? Sicut corpus capiti inhaeret et ab eo regitur, ita Ecclesia per sacramentum corporis Christi ei conjungitur, imo unum cum eo efficitur, a quo omnes justi in suo ordine ut membra a capite gubernantur. Cujus capitis oculi prophetae, qui futura praeviderunt; sancti apostoli, qui alios de via erroris ad lumen justitiae deduxerunt. Aures sunt odientes, nares sunt discreti; flegma quod per nares ejicitur haeretici, qui judicio discretorum de capite Christi emunguntur. Os sanctos doctores, dentes sacrae Scripturae expositores, manus Ecclesiae defensores, pedes agricolae Ecclesiam pascentes. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
obnorii culpe ade. in quo om̃s mortui
sunt. d si om̃s ĩ adam mortui sunt
quomͦ nascunt᷑ iuru. m Sic si quis ad
aliquã fenestram se demonictaret. et
statĩ reu̾tatur sic homo nascen quasi
e demonstrat in mundo ⁊ moꝵ ĩmortẽ
reu̾titur d S peca relaxantur ĩ bapus¬
mate cur baptisantur qui de eu nascunt
Mi aliqua pasta ueueno fuerit corrupta
om̃s pques ex ea ꝯtecn sunt mortisen di¬
adan fuit massa corrupta ⁊ ĩo om̃s exei
uati sunt pec̃o corrupti ⁊ id cirto morte
digni. si nõ fueruit in morte redemptora
ꝑ baptismũ xp̃i iuuificati. Sicut
parentes pse ip̃is sunt in baptisiate emoi
ti ita tilios oportet pro se ip̃is ꝑmortem

Expanded text:
runt, et in quo omnes mortui sunt. D. Si omnes in Adam mortui sunt, quomodo nascuntur vivi?--M. Sicut si quis ad aliquam fenestram se demonstret, et statim revertatur, sic homo nascens quasi se demonstrat in mundo, et mox in mortem revertitur. D. Si peccata relaxantur in baptismo, cur baptizantur qui de eis nascuntur.--M. Si aliqua pasta veneno fuerit corrupta, omnes panes ex ea confecti sunt mortiAdam fuit massa corrupta, et ideo ex eo nati sunt omnes peccato corrupti; et idcirco morte digni, nisi fuerint in morte Redemptoris per baptismum vivificati. Sicut ergo parentes pro seipsis in baptismate sunt emundati, ita filios oportet pro seipsis per mortem
Abbreviated transcription (Latin):
uicare nõ dubitauit ⁊ hunc ⁊ dd̾ gͦ ac fi¬
de saluari si obierit. Si quis u̾o eoꝵ oꝑa
abeis comũcat. ⁊ hunc credo hac fide sal¬
cepit. d Possunt duĩ placare pro ppło a
Iumio miagis offendunt. Suo enĩ ĩgres¬
su loca sacrata ꝯtaminant. uestes sacras
et uasa deo dicata suo tactu cõmaculant.
Hos aborret angłoꝵ ꝯuentus os fugit

Expanded text:
nicare non dubitaverit, hunc credo hac fide salvari si obierit; si quis vero eorum oab eis communicat, et hunc credo hac fide salcepit. D. Possunt Deum placare pro populo?--M. Imo magis offendunt. Suo enim ingressu loca sacrata contaminant, vestes sacras et vasa Deo dicata suo tactu commaculant. Hos abhorret Angelorum conventus, hos fugit
Abbreviated transcription (Latin):
primo marie magdalene.MEuuãgłia
cũ sũma auctoritate sunt edita ⁊ scribe
uenuutur. dascendit solus. M Qui cũ
eo surrexerunt cũ eo ⁊ ascender̃ .d Qua
forma ascendit. Musq ad nubes ea for¬
ma qnͣ aute aꝑparuit passionem ħuit
susceptus ã anubibus ea qua ĩmonte
apparuit.  Quare nõ stanĩ ascendit
cuim surcexit. N propt̾ tres causas pro
ut sut ex ꝑmiento discerent eum uera

Expanded text:
primo Mariae Magdalenae? --M. Evangelia primo Mariae Magdalenae? --M. Evangelia cum summa auctoritate sunt edita; sed scrinobis. D. Ascendit solus?--M. Qui cum eo surrexerunt, cum eo etiam ascenderunt. D. Qua forma ascendit?--M. Usque ad nubes ea forma quam ante passionem habuit: susceptus autem a nubibus, ea qua in monte apparuit. D. Quare non statim ascendit postquam resurrexit? --M. Propter tres causas. Primo, ut sui experi
Abbreviated transcription (Latin):
formam habuit post resurrexionẽ m
Sepcies splendidiorem qũ sol. d Qũ for¬
ma uiderunt eum sui. M Cali ut eum¬
ante uid̾e consueuerant .d.apparuit ues¬
titus: a uestes exaere assumpserat que
co ascendente ĩ aerem euanuerunt d Qͦ¬
cie̾s apparuit souꝰ decies Prima die
decis. primo iosep ab arimatia ĩ cartere
in quo positus erat eo quod eum sepelie¬
rat ut scriptura nichodemi declarat
Scd̾o matri suc ut seduliꝰ manifestat
Cercio marie magdalene ut marchꝰ
asẜit. Quarto duabus a sepulcro re¬
uertentib ut matheus pandit. Qͥuto
lacobo ut paulus testatur qui se ĩ sexͣ
frĩa de nouerat nõ manducaturũ do¬
luchas fatetur qui ꝓpt̾ negationem
ab alus segregatus infleribus ꝑ mane¬
bat. Septimo duobus in uia emaũs.
ut iter luchas loquitur. Octauo om̃ibꝰ
lanuis clansis insero ut ioh̾s describit
Nouo: octauo die. quando thonias palpa¬
uit. Decuno ad mare tyberiadis. Undeci¬
uio in mare galilee. Duodecimo .xĩ. dis¬

Expanded text:
formam habuit Christus post resurrectionem? Septies splendidiorem quam sol. Quali forma viderunt eum sui? Tali ut ante eum videre consueverant. Apparuit vestitus? Vestes ex aere assumpserat, quae eo ascendente, in aerem evanuerunt. Quoties apparuit? octies: Primo, Joseph ab Arimathia in carcere in quo positus erat eo quod eum sepelierat, ut scripta Nicodemi declarant. Secundo, Matri suae, ut Sedullus manifestat. Tertio, Mariae Magdalenae, ut Marcus asserit. Quarto, duabus mulieribus a sepulcro revertentibus, ut Matthaeus pandit. Quinto, Jacobo, ut Paulus testatur, qui se in sexta feria devoverat non manducaturum doLucas fatetur, qui propter negationem ab aliis segregatus, in fletibus permanebat; septimo, duobus in via Emmaus, ut iterum Lucas loquitur; octavo, omnibus januis clausis in sero, ut Joannes describit; nono in octava die, quando eum Thomas palpavit; decimo ad mare Tiberiadis; undecimo in monte Galilaeae; duodecimo
Abbreviated transcription (Latin):
DCur nõ ⁊ illi simiłr sunt confiriati M Nõ
tamen dui expectauerunt. D Nlũ casꝰ illor
fuit cã confirmationis istoꝵ. ꝙ Nequaquã
s meritũ illoꝵ. Cũ enĩ uid̾e̾nt illos malum
suꝑbiendo eligere indignati sunt ⁊ sũmo
Nũqũa uelint. Et qui priꝰ debeatitudine
cere inpͥmitur signaculo. sic exp̾ssa est in eis
decorati. D Sciunt oĩa uł possunt oĩa. M Nichil
in rerũ nataͣ ꝙ eos lateat ẽ ĩd̾o oĩa ꝯspiciant.
Sane oĩa q̃ facere uolunt sine dificultate pote¬
ħt namq ext̾ra carnẽ ex aqua sanguinem
ex aere flatum. ex igne calorem. lec est subs
sꝑe modũ in quo duo ocłi uł duo luminaria
incelo micant qd̃ ẽ septem foramina ut septẽ
celi armonie ornant. Pectus in quo flatus
et tussis uersat simulat aerem inqͦ uenti tom¬
ut t̾ra cuncta sustinet. E.x celesti igne usum ex
suꝑiore aere. Auditũ ex inferiore olfatũ exan
gustũ ex t̾ra ħt tactũ participiũ duricie lapi¬

Expanded text:
Cur non etiam illi similiter sunt confirmati?--M. Non tam diu exspectaverunt. D. Num casus illorum fuit causa confirmationis istorum?--M. Nequaquam, sed meritum ipsorum. Cum enim viderent illos malum superbiendo eligere, indignati sunt, et summo acceperunt; et qui prius de sua beatitudine nim imago cerae imprimitur signaculo, sic expressa est in eis decorati. D. Sciunt omnia, vel possunt omnia?--M. Nihil est in rerum natura quod eos lateat, cum in Deo omnia conspiciant. Sane omnia quae facere volunt, sine difficultate potehabet namque ex terra carnem, ex aqua sanguinem, ex aere flatum, ex igne calorem. Caput ejus sphaerae modum: in quo duo oculi ut duo luminaria in coelo micant; quod etiam septem foramina, ut septem coelum harmoniae ornant. Pectus, in quo flatus et tussis versantur, simulat aerem, in quo venti et tons, ut terra cuncta, sustinent. Ex coelesti igne visum, ex superiore aere auditum, ex inferiore olfactum, ex aqua gustum, ex terra habet tactum. Participium duritiae lapi
Abbreviated transcription (Latin):
uita subueniret ne cesse erat ut uerꝰ sa
poris inponeret adstabulum suꝑne curie
qui se familiariꝰ colerent de alus segrega¬
uit. de quibus uirgo quasi delinea deduc¬
ta pululauit. Q̾ ułt olim uirga arida
sine humore ꝓtulit tlorem ita sine concu¬
piscencia mundo edidit saluatorem. S
clausa enĩ ianua thalamum uteri s̃troi¬
uit humanam naturam sibi coniuuxit
et clausa porta ut sponsus se thalamo
ꝓcessit. D Cur nouem meuses fuit clau¬
sus in utero: Mut homines q̃ erant clausi
ad consortium nouem ordine angeloꝵ.¬
D Qua hora natus est. M Media nocte
Cur in nocte. MPrimo quia occulta
de inde ut eos qui ĩ nocte c̾roris erant
ad lucem ueritatis ꝑ duceret. d Sciuir¬
aliquid infans : & Omnia plane ut
puta deus in quo fuerunt om̃s thesau¬
ri sapientie ⁊ sciencie absconditi. E Po¬
tuit ambulare uł loqui mox natus:

Expanded text:
vita subveniret: necesse erat ut verus Savita subveniret: necesse erat ut verus Saporis imponeret, et ad stabulum supernae curiae qui se familiarius colerent de aliis segregavit, de quibus Virgo quasi de linea producta pullulavit; quae velut olim virga arida sine humore protulit florem, ita sine concupiscentia mundo edidit Salvatorem. D.Clausa enim janua thalamum uteri introivit, humanam naturam sibi conjunxit, et clausa porta, ut verus sponsus de thalamo processit. D. Cur novem menses fuit clausus in utero?--M. Ut homines, qui ead consortium novem ordinum angelorum. Qua hora est natus? Media nocte, Cur in nocte? Primo quia occultus venit, deinde ut eos qui in nocte erroris erant, ad lucem veritatis perduceret. Ihristus infans?--M. Omnia plane, ut puta Deus, « in quo fuerunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . D. Potuit ambulare vel loqui, mox ut natus
Abbreviated transcription (Latin):
eum. Cur uoluit nasci de uirgine. M
Nada tuor modis fecit deus homines. uio
modo absꝙ pr̃e ⁊ mr̃e s de t̾ra ut ad am
soodo modo de solo iuro ut euã. Certicis
modo de solo uiro ⁊ femina ut condie
uascunt᷑ omnes hommes. Quarto modo
teminam uirginem intraret q̃ mortẽ
excluderet. D Quare nõ uenit mox illo
añ diluuiũ ueniss dicerent hominꝰ
illius tpr̃is nõ fuit uecesse eum uenisse
cum ip̃i apparentibus siuis omĩa bona¬
lua didicissent. qui nuꝑ de ꝑadiso exis¬
sent ⁊ ado ⁊ ab angłis enis omuia edocti
ẽẽnt. Si autẽ post diluium uenisser
dicerent dm̃ noe ⁊ abras locutum fuisset
et omma agenda ul uitinda ab eis
ge instructos gentiles uero seaphilos sophis
ab unde doctos. D Cur nõ distulit usq cirea
finem mundi. MCune pauei eum muta¬
rentur. et electoꝵ numerus non imple¬
retur. necesse ergo fuit eum uenire qͣndo
uenit plenitudo tpris. D Qͥ d̾ fuit illud
tempus: M Qd̾ prefixit deus pater ante

Expanded text:
de virgine?--M. Quatuor modis facit Deus homines. Uno modo absque patre et matre; sed de terra, ut Adam; secundo modo, de solo viro, ut Evam; tertio modo, de viro et femina, ut quotidie nascuntur omnes; quarto modo feminam virginem vita intraret, quae mortem excluante diluvium venisset, dicerent homines illius temporis non fuisse necesse eum venisse, cum ipsi a parentibus suis omnia bona didicissent, qui nuper de paradiso exiissent, et a Deo et ab angelis ejus omnia edocti essent. Si autem mox post diluvium venisset, dicerent Deum Noe et Abrahae locutum fuisse, et omnia agenda vel vitanda ab eis ge instructos, gentiles vero a philosophis se abunde edoctos. D. Cur non distulit usque circa finem mundi?-- M. Tunc pauci eum imitarentur, et electorum numerus non impleretur. Necesse ergo fuit eum venire quando venit plenitudo temporis. D. Quod fuit illud tempus?--M. Quod praefixit Deus ante tempor
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiasticos honores uendunt uł erant
et prano uł exemplo ppłm der occidunt¬
Erhec omĩa temi̾e destendunt. hu tales ĩt
dñi traditores simul ⁊ crucifixores. s. Qua
causa deb̾nt. sacerdotes missam celebrare:
S ip̃ lucri cã celebrant ut uidelic ab oĩbꝰ

Expanded text:
nt aut emunt, et pravo exemplo populum Dei occidunt, et omnia haec temere defendunt, hi tale sunt Domini traditores simul et crucifixores D. Qua causa debent sacerdotes missam celebrare? Sed ipsi lucricausa celebrant, ut videlicet ab
Abbreviated transcription (Latin):
alinꝰ qũa qd̃ preceptũ est nõ façere
necimalum est aliquid nisi bono idẽ
gaudio carere. Qd saltem uocaibulũ
adeo tali modo habet: cũ sit ꝑ illam
substanciam qua fecit deus. Iũste uero
dampnat eos deus .i. nõ dat eis gari¬
diũ qui nõ faciunt uł ałr faciunt.
qũa sit preceptum d Quidẽ ẽ acror

Expanded text:
est, quam quod praeceptum est non facere; nec malum est aliquid, nisi bono, id est gaudio carere. Quod saltem vocabulum habet a Deo, tali modo habet, cum fit per illam substantiam, quam fecit Deus. Juste vero damnat eos Deus, id est non dat eis gaudium, qui non faciunt vel aliter faciunt quam sit praeceptum. D. Quis est auctor
Abbreviated transcription (Latin):
mnortiis est. a Propt̾ hobedienciã ut
dicit᷑. factus est hobedieus usq ad mortẽ
prĩ. D Exeg̾ pater ab eo mortem: M Mi¬
nime. d Cur occiderunt eũ uidei. M Qa
in clinabłr tenuit hanc hobedienciam
creatura exigit. D Quis iniqmͣ pat̾ unic̃
et bonum filium occidit ꝑmittit si pro¬
suum tã egregium opus uelle sil tẏran
ad tã laudabile opus ei consensit ⁊ eñ
mori ꝑmisit. D Quomͦ apud dñm iustũ
fuit qd̾ obtimũ ꝓ impio dedit. m Qͥa
pessimus simplicem hominẽ se dux̾at
iustum erat ut obtimꝰ pro eo obses fie¬
ret qui pessimi rei noc̾et et ĩnocentem
pristine libati restueret. S ⁊ tali modo
sña caritatem deus ostenoit mundo. ut
dicit᷑ ut seruũ redimens filium tradi¬
disti. Sicut pater filium tradidit ut¬

Expanded text:
rtuus est?--M. Propter obedientiam, ut dicitur: Factus est obediens Patri usque ad mortem . D. Exegit ab eo mortem Pater?--M. Minime. D. Cur occiderunt eum Judaei? Hoc indeclinabiliter tenuit; hanc obedientiam creatura. D. Quis unquam pater unicum et bonum filium occidi permittat, si prosuum tam egregium opus velle, scilicet sad tam laudabile opus ei consensit, et eum mori permisit. D. Quomodo apud Deum justum fuit, quod optimum pro impio dedit?--M. Quia pessimus simplicem hominem seduxerat, justum erat ut optimus pro eo obses fieret, qui pessimum revinceret, et innocentem pristinae libertati restitueret. Sed et tali modo charitatem suam Deus ostendit mundo, ut dicitur: « Ut servum redimeres, Filium tradidisti. » D. Si Pater tradidit
Abbreviated transcription (Latin):
DQuare nõ statim post mortem resurreẽ.
Micerent nõ eum mortuũ fuisse set ĩtor¬
mentis obstupuisse. Si autẽ post młtum
tp̃us resurrexiss ẽẽt dubium an ip̃e ess.
DCur igit᷑ ta cito surrexit. m ut ciciꝰ suor
consolaretur qui de sua morte tristabant᷑.
Cur in t̾cia die passionis: M ut eos qui
tribus tp̃ribus ante legem sub lege sb̾
grã in pcc̾is mortui erant subleuaret.
et ut nos qui fcĩs dcĩs cogitationibus
labitu ꝑfidem sc̃ẽ triuitatis resurgamꝰ.

Expanded text:
Quare non statim post mortem resurrexit?-- M. Dicerent non eum mortuum fuisse, sed in tormentis obstupuisse. Si autem post multum temporis resurrexisset, esset dubium an ipse esset. D. Cur ergo tam cito resurrexit?--M. Ut citius suos consolaretur, qui de sua morte tristabantur.Cur in tertia die suae passionis?--M. Ut eos, qui tribus temporibus ante legem, sub lege, et sub gratia, in peccatis mortui erant, sublevaret, et ut nos, qui factis, dictis, cogitationibus, labimur, per fidem sanctae Trinitatis resurgamus.
Abbreviated transcription (Latin):
pec̃õꝵ abluit. sit̾i: anime u̾bo dei restrin¬
git. imaginem dei ꝑ culpam amissam res¬
forma pre filus hominum erat corpore
pulcher: m scd̾m naturam talis fuit.
fuit uñ dicitur. uidimꝰ eum. nõ habentẽ
sp̃em neq dechorem dErat pascibilis
uł mortalis: e Passio uł mors poc̃i ẽ
pena. S ip̃e absq pcc̃o uenit. et sine

Expanded text:
peccatorum abluit, sitim animae verbo Dei restinpeccatorum abluit, sitim animae verbo Dei restinguit, imaginem Dei per culpam amissam resforma prae filiis hominum , erat corpore pulcher? --M. Secundum naturam talis fuit qfuit: unde dicitur, « Videmus eum non habentem speciem neque decorem . » D. Erat passibilis et mortalis?--M. Passio vel mors, peccati est poena; sed ipse absque peccato venit, et sine
Abbreviated transcription (Latin):
tenderet se uerum moysen. Sicut enim
moyses ppłm dei de pharaone ⁊ egipthũ
liberans in terram duxit ꝓmissionis ira
ip̃e ppłm fidelium de diabolo et inferno
liberans. ad regnũ duxit beatitudinis uñ
inundo ad celeste ihrłm. d Quare ĩ .xxx.
amus nec docuit uec signum frcit. M
Exempli grã uenit in mundũ ĩo uoluit
priꝰ facere ⁊ tunc docere. ut dicit᷑. Ꝙ cep̃
prebebat ne quis ante legitumam etatẽ.
docere presumat. uł prius docere quam
discat. D Cum eo fu̾it plenitudo diuinita¬
tis corporalit̾ ⁊ uichil poss ei grẽ accede̾t
cur ẽ baptizatus. Mut nob aquas ad
baptisma scĩficaret. d Quare in aqua
libatus est:M.Aqua contraria est igni¬
D Quid peẽm nisi ignis. m Sicut in aĩo
iraata incarne concupiscentia. Unde
igne supplicii punit᷑ ut hic ignis extui¬
gatur. in aqua libatus est ⁊ aluit aqua
iordes diluit. sit̾i extinguit ymaginem

Expanded text:
tenderet se verum Moysem; ut, sicut tenderet se verum Moysem; ut, sicut Moyses populum Dei de Pharaone et Aegypto liberans, in terram duxit promissionis, ita ipse populum fidelium de diabolo et inferno liberans, ad regnum duxit beatitudinis: undmundo ad coelestem Hierusalem. D. Quare in triginta annis nec docuit, nec signa fecit?--M. Exempli gratia venit in mundum; ideo voluit prius facere, et tunc docere: ut dicitur: Quia cur exemplum praebebat ne quis ante legitimam aetatem docere praesumat, vel prius velit docere quam discat. D. Cum in eo fuerit plenitudo divinitatis corporaliter, et nihil posset ei gratiae accedere, cur est baptizatus?--M. Ut nobis aquas ad baptisma sanctificaret. D. Quare in aqua baptizatus est?.--M. Aqua contraria est igni. Quid est peccatum, nisi ignis? Sicut in animo ira, ita in carne concupiscentia; unde et igne supplicii punitur: ut hic ignis exstinguatur, in aqua baptizatur. Est et aliud: Aqua sordes diluit, sitim exstinguit, imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
prefulgida. Circulus aureꝰ uł purpi¬
reus cĩrca solem claruit. fons olei det̾ra
crupit pax maxima fuit. Uniu̾sus orb̾
ad censum describitur. Numerus ad .xxx.¬
hominũ qui dim̃ recusar̃ ẽ una die occisi.
et animal brutũ loq̃batur. d uellem hoꝵ
nrastica audire. & Stelle significant
scõs. Stella igͣ pleclara illuxit quia sc̃s
sol iusticie eccłiam auro diuinitatis
sue illustrare et purpura sue passionis
coronare uenit. O leum significat mĩam.
fons olei de t̾ra fluxit. quia fc̃s mĩe de¬
uirgine maria emanauit. Pax ĩgens
extitit quia pax uera in terris apparuit
Mundus ad censum de scriptus est qui
ad suꝑnum regnũ crismate est presig¬
natum humanũ genꝰ. Qui duin re¬
cusauerunt occisi sunt quia qͥ dixer
nolumꝰ hunc regnare suꝑ nos disꝑier̃.
peccꝰ loquebatur: quia ppłs genciũ¬
fricam europã. fide ⁊ oꝑanone ãd se tra¬
here uoluit. D Cur mag̾ fugiumt ĩ
egipthum. qmͣ in aliam terram. mut os¬

Expanded text:
ruit. Circulus aureus, vel purpureus, circa solem claruit. Fons olei de terra erupit. Pax maxima fuit. Universus orbis ad censum est descriptus. Numerus ad hominum, qui Dominum recusarunt, est una die occisus; et animal brutum locutum est. D. Vellem horum mysticum audire.--M. Stellae significant sanctos; stella igitur praeclara illuxit, quia Sanctus Sol justitiae auro suae divinitatis Ecclesiam illustrare, et purpura suae passionis coronare venit. Oleum significat misericordiam. Fons olei de terra fluxit, quia fons misericordiae de Virgine emanavit. Pax ingens exstitit, quia pax vera in terris apparuit. Mundus ad censum est descriptus, quia ad supernum regnum chrismate est praesignatum humanum genus. Qui Dominum recusarunt, occisi sunt, quia qui dixerunt: Nolumus hunc regnare super nos , disperierunt. Pecfricam et Europam, fide et operatione ad se trahere voluit. D. Cur magis fugit in Aegyptum quam in aliam terram?--M. Ut os
Abbreviated transcription (Latin):
nebent mał uerba dei dici:  Sisuntur
sint hostes reserat dei lecicta. uñ pcipitur.
Nolite scm̃ dare cimbus ñ mitatis mpig¬
ritis porcis ne conculcent ⁊ irudeant. ubi
qũauis sciret iudam ⁊ phariseos mor
scandalizando cruciari. Didebent tolerari
ille c̾nenti labro ueniat qui grana de pale¬
is excuciat ⁊ zizanis igni traditis triticum
sorrea sua recondat. Se gregat᷑ ab onũ
ialo collocet te deus bone magr̃ in celes¬
ti regno. Amen.
ignorantie nuibilo tanto ꝑte illus¬
t̃r̃atus sũ sciencie radio. d Queso itacꝙ
dechus eccłie ut liceat mͥ adhuc aliqua
in quirere. m̾ Qre q̃ uis: ⁊ audies q̃ tupis.
Ddicitur malum nichil ẽẽ: ⁊ si nichil
est ualde mir̃ uidetur cur deus anglos.
uł homines dampne. ⁊ cũ nichil faciarit.
Si autem aliquid ẽ. uiderur a deo eẽ.
cũ omĩa sint ex ip̃o. ⁊ sequitur qd̾ deus
actor sit mali: et in iuste eos qui hoc
faciunt dampnari. & A deo nempe sũt
malũ ꝓbatur nichil ꝑ substanciã eẽ.

Expanded text:
ebent malis verba Dei dici?--M. Si sciuntur,  eis, cum sint hostes, reserat Dei secreta; unde praecipitur: Nolite sanctum dare canibus, nec mittatis porcis margaritas, ne conculcent et irrideant . Ubi quamvis sciret Judam et pharisaeos inde scandalizando cruciari. D. Debent tolerari ille cum ventilabro veniat, qui grana de paleis excutiat, et zizaniis igni traditis triticum in horrea sua recondat. D. Segreget te ab omni malo, et collocet te Deus, magister bone, in coelesti gremio. Amen. tiae nubilo, tanto per te illustratus sum scientiae radio. Quaeso itaque, decus Ecclesiae, ut liceat mihi adhuc aliqua inquirere.--M. Quaere quae vis, et audies quae cupis. D. Dicitur malum nihil esse, et si nihil est, valde mirum videtur, cur Deus homines vel angelos damnet, cum nihil faciant. Si autem aliquid est, videtur a Deo esse, cum omnia sint ex ipso; et sequitur quod Deus sit auctor mali, et injuste eos qui hoc faciunt, damnari.--M. A Deo nempe sunt malum probatur nihil per substantiam esse.
Abbreviated transcription (Latin):
dem imꝑare. D Quid tunc: Depalacio est
ꝓ pulsus ⁊ incarcere est retrusꝰ. Et sicut priꝰ
pulcherrimꝰ. ita pꝰ fc̃s est ingerrimꝰ qui prius
splendidissimꝰ postei tenebrosissimꝰ: qui priꝰ om̃i
honore laudabilis pꝰ om̃i honore exsecrabilis
D Prescunt casum suũ. m Mimine .d Quant¬
diumansit incelo aa son plenam orã inu̾ita¬
te stet̾ quia mox ut creatus est cecidit. D Quare¬
nõ diuciꝰ ibi fuit y Ne aliquid de int̾na dulcedi¬
ne gustaret qui tam cito sibi tantami maiesta¬
tem usurparet .D Qͥd alii peccauerũt. Met

Expanded text:
palatio est propulsus, et in carcerem retrusus; et sicut prius pulcherrimus, ita post factus est nigerrimus; qui prius splendidissimus, postea tenebrosissimus; qui prius omni honore laudabilis, post omni horrore execrabilis. D. Praescivit casum suum?--M. Minime. D. Quandiu mansit in coelo?--M. Non plenam horam in veritate stetit, quia mox ut creatus est cecidit. D. Quare diutius ibi non fuit?--M. Ne aliquid de interna dulcedine gustaret, qui tam mature sibi tantam majestatem usurparet. D. Quid alii peccaverunt?--M.
Abbreviated transcription (Latin):
uolue ceta. & Quia igit᷑ angłs redim̾e
nõ debuit ⁊ homo satiffacere nõ potuit
hominẽ ⁊ in duabus natͣis factus ẽ una
ꝑsona ⁊ in illa uata q̃ deus erat. uicit
diabolum ut ip̃e tũc hominẽ ⁊ omnib
p̾destinatis celum aꝑuit ⁊ angłis coeqͣuit.
qd̃ solus deus potuit in ea nũc nata qua
mortem in debitam subut ꝙ solus homo
de buit facere. D S dic mͥ cur filius sit
et sp̃s sc̃s̃ ĩcarnarentur. duo filu intri¬
nitate cõputarentur. Uñ filiꝰ uirginis
qui ẽet in carnatus alt̾ filius dei ⁊ alia
causa erat filius ẽ dei similitudo. Angłs
aurẽ ⁊ homo assumpserat sibi similitudi¬
nelz dei ergo de buit ille in carnari cui
spalr in uiria fc̃a fuerat. In mundum sal¬

Expanded text:
olve caetera.--M. Quia igitur angelus redimere non debuit, et homo per se satisfacere non potuit,hominem, et in duabus naturis factus est una persona. Et in illa natura, quae Deus erat, vicit diabolum, ut ipse vicerat hominem, et omnibus praedestinatis coelum aperuit, et angelis coaequavit; quod solus Deus facere potuit. In ea autem natura qua mortem indebitam subiit; quod solus homo debuit facere. 18. Cur Verbum sit itus sanctus incarnaretur, duo filii in Trinitate computarentur: unus filius Virginis qui esset incarnatus, alter Filius Dei. Et alia causa erat. Filius est Dei similitudo, angelus autem et homo assumpserant sibi similitudinem Dei. Debuit ergo ille incarnari cui specialiter injuria facta fuerat, ut istum
Abbreviated transcription (Latin):
sus cecidit: ita dignum erat cum ꝑse
nõ poss et uellet ꝑ alium: adui tus
resurgeret. D Cur nõ misit angelum
ut eum resurgeret. M Si angelus ho¬
minem redemiss tunc illius ⁊ seriuis
eẽt homo autẽ sic restitui debuit: ut
Si aũt homo fieret minꝰ poss. d Quare
nõ creauit alium hominẽ deus de t̾ra
ut mit̾er eum ꝓ ꝑdito:M Si nouum
hominẽ deus creass ⁊ misiss tunc ad
genꝰ ade redemptio nõ ꝑtin̾et de suo em̃
geu̾e ẽẽ debuit qui ꝓ homine satifface̾t.

Expanded text:
lsus cecidit, ita dignum erat, cum per se non posset et vellet, per alium adjutus resurgeret. Cur non misit angelum ut eum redimeret? Si angelus hominem redemisset, tunc illius etiam servus esset. Homo autem sic restitui debuit ut aSi autem homo fieret minus posset. Angenon creavit alium hominem de terra, et misit eum pro perdito? Si novum hominem Deus creasset et misisset, tunc ad genus Adae redemptio non pertineret. De suo enim genere esse debuit qui pro homine satisf
Abbreviated transcription (Latin):
sua curia de suo genere facere.D Qualiter
de buit ablatum honorem reddere.a Diabo¬
lum ita uincere: ut ip̃e uictꝰ est ab eo. ⁊ se¬
ip̃m om̃s q̃ ꝑro destinatos ad uitam tales
restituere quales futi erant si ꝑ mansissent.

Expanded text:
sua curia de ejus generatione facere. D. Qualiter sua curia de ejus generatione facere. D. Qualiter debuit ablatum honorem reddere?--M. Diabolum ita vincere ut ipse victus est ab eo, et seipsum omnesque praedestinatos ad vitam tales restituere quales futuri erant si permansissent. D.
Abbreviated transcription (Latin):
hac d̾r qui ꝓphanat scã ascĩs extermina¬
bitur. Quint̾ fuit spũał fornicatio aĩa
eñ illiꝰ erat deo cõuuicta. s cũ sp̾to dec
diabolum admisit quasi cũ ex traneo
ad ult̾ium comisit ⁊ ideo ueri sponsi ami¬
ciciam amisit de ac dr᷑. ꝑdes om̃s qui for¬
nicantur abste. Sexto omicidiũ ꝑpetra¬
uit : qͦ se ⁊ om̃e genꝰ humanũ in morte
ꝑpetrauit precipitauit dehac dicit᷑. Qui
cuit in sepulcro corporis sepultus. d Ronne
ille miser a tiequissimo et mendacissimo¬
iuingeret et mostraret ei foueam ne intꝰ
cad̾et dequa surg̾c nõ poss ille uero con¬
tempto dño sponte in foueam cade̾t ⁊ in¬
iũctum opus ĩ act̾ ꝑmaueret uõ eẽt reꝰ
Immo dulplici culpa eẽt astrictus. Unũ
contempsir: opus hobediencie deseruit¬
oportuit eum ren̾ti: & Honorem qũe do
qui alus sua abstulerit ⁊ ablata restituat:
et ꝓ in uiria illata satiffaciat.D Quid abs¬
tulit homo deo :  Totum qd̃ ꝓposuit in

Expanded text:
 « Qui profanat sancta, a sanctis exterminabitur. » Quintum fuit spiritualis fornicatio: anima enim illius erat Deo conjuncta; sed cum, spreto Deo, diabolum admisit, quasi cum extraneo adulterium commisit, et ideo veri sponsi amicitiam amisit, de hac dicitur: Perdes omnes qui fornicantur abs te . Sextum: homicidium perpetravit, quo se et omne genus humanum in mortem praecipitavit, de hoc dicit Moyses: Qui cuit in sepulcro corporis sepultus. D. Nonne ille miser a nequissimo spiritu et mendacissimojungeret, et monstraret ei foveam ne intus caderet, de qua surgere non posset, ille vero, contempto domino, sponte in foveam caderet, et injunctum opus inactum remaneret, non esset reus? D. Imo duplici culpa esset obstrictus: una contempsit, opus obedientiae deseruitoportuit eum reverti?--M. Honorem, quem Deo  ut qui aliis sua abstulit, et ablata restituat, et pro injuria illata satisfaciat. D. Quid abstulit Adam Deo?--M. Totum quod proposuit in
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ aꝑte ade usq ad noc. ud pluit ⁊ hiris non
fuit ⁊ homines caruem nõ edebant ⁊ uinũ
nõ habebant. Eratq totum tempus quasi
ĩmalis temꝑies copiaq om̃ium reꝵ q̃ oĩa
post ĩmutata sunt ꝓpt̾ poc̃a hominũ. d Qͥd

Expanded text:
 Adae usque ad Noe non pluit, et iris non fuit, et homines carnes non edebant, et vinum non bibebant, eratque totum tempus quasi vernalis temperies, copiaque omnium rerum, quae omnia post immutata sunt propter peccata hom
Abbreviated transcription (Latin):
recipias. s me in spicias deberes tu dm̃ con¬
tempuere qui est creator oĩum rerum et
gaudium angłoꝵ ut liberares transitorium
mundũ. & Minime hoc adam fecit coram
deo stetit ⁊ diabolo inelamaute retro aspeẽ
et maiꝰ pec̃m qũa mundus eẽt comisit.

Expanded text:
me inspicias; deberes tu Deum contemnere, qui est Creator omnium rerum, et gaudium angelorum, ut liberares transitorium mundum? D. Minime.--M. Hoc Adam fecit: coram Deo stetit, et diabolo inclamante, retro respexit, et majus peccatum quam mundus esset commisit.
Abbreviated transcription (Latin):
plus qm̃ in alus: d ut scirent ꝙ tota posteritis
illoꝵ eodem crimine obnoxia teneret᷑. Deͦmͦ
ePropt̾ in uidiã in uidit enĩ ilł ut nõ ad illũ¬
honorem ꝑuenirent de quo ip̃e suꝑbꝰ cecidissi.

Expanded text:
plus quam in aliis?--M. Ut scirent quod tota posteritas plus quam in aliis?--M. Ut scirent quod tota posteritas illorum eodem crimine obnoxia teneretur. D. QuPropter invidiam: invidit enim illis, ne ad honorem illum pervenirent de quo ipse
Abbreviated transcription (Latin):
peccire: m Propt̾ marꝰ meritũ. Si enĩ tep̃tati
nõ ꝯsensissent mox iti firmati essent. ut nec
ip̃i nͨ post̾i eoꝵ ĩiꝙͣ pectare possent. Uoluit
ergo dẽ ut si bonũ eligerent: liberet istd̾. ac¬
perent ĩ remunatione. d Qualit̾ gignerent
si inꝑadiso ꝑmansissent.a. Qũe admodum
manꝰ mnanu ita sũ ꝯcupiscencia iungerentur
Et sic̃ ocłs se leuat adiudendũ ita sine delecti¬
tione illud sensibile membrũ ꝑageret officiũ.
dolore.d Ess infans ita debił ⁊ uõ loquens
ut nunc.m Mox ut uasceretur ambulayet
et absolute loq̃retur ⁊ arra singłos defectus
de lignis ibi positis uteret᷑. ⁊ p̾freo adõ tp̃ie
deligno ute ed̾e̾t. ⁊ si ĩ uno statu post iod
uenit ita nunc ꝑentes in meliorem statum a su
M Post pec̃m mox ꝑ ꝯcupiscentiam ĩ inuicẽ
exarser̃: ⁊ in illo membro exorta est confusio
uñ humana ꝓcedit ꝓpago. d Cur in illo m̃bro

Expanded text:
peccare?--M. Propter majus meritum. Si enim tentati peccare?--M. Propter majus meritum. Si enim tentati non consensissent, mox ita firmati essent, ut nec ipsi nec posteri eorum unquam peccare possent. Voluit ergo Deus ut bonum eligerent libere, et istud acciperent in remuneratione. 14. De generatissent? Quemadmodum manus manui, ita sine concupiscentia jungerentur; et sicut oculus se levat ad videndum, ita sine delectatione illud sensibile membrum perageret officium srerent. Esset infans ita debilis et non loquens, ut nunc? Mox ut nasceretur ambularet, et absolute loqueretur, et contra singulos defectus de lignis ibi positis uteretur, et praefixo a Deo tempore de ligno vitae ederet, et sic in uno statu postmodum it, ita tunc parentes in meliorem statum assum--M. Post peccatum mox per concupiscentiam in invicem exarserunt; et in illo membro exorta est confusio, unde humana procedit propago. D. Cur in illo membro
Abbreviated transcription (Latin):
condita ut cũ eũ pungunt quid sit cogitet
arance uł talia q̃ uistant oꝑibꝰ id̾o sunt creita
ut de eis studu ⁊ psi laboris exempla sumam.
om̃is itaq dei creatõ ꝯsidauti magna est delec¬
tatio dũ in aliquid fit occhor ut in floribꝰ ĩ ali¬
quibꝰ medicina ut ĩ erbis in quibusdã past̾
ut in frugib in quibusdam significatio ut in
ubi post mortuus est ⁊ sepultus ẽ ⁊ positus est
inparadisum. d. Quidẽ paradisꝰ uł ubi ẽ: M
Locus amenissimꝰ ĩ oriente. in quo arbores
diu̾si gen̾is contra uarios de fcũs erant ꝯscite.
uerbi gra ut si homo congruo tp̃r de uita una
⁊ ampliꝰ nõ senesceret ⁊ nõ infirmaretur
nũquam morereret᷑. d ubi creata est
młier: & Inparadiso delat̾e uiri dormien¬
tis .D Quare de uiro: ꝯut sicut ĩ carne
una. iti ꝑdilectionẽ esset cũ eo in mẽte
unad Cur nõ sunt om̃s elecri parit̾ crem
homines nascerent ab illo/ uñ ⁊ eua abeo. d
Qũa obrẽ nõ creauit eos d̾s tales ne possent

Expanded text:
rbiam hominis sunt condita; ut cum eum pungunt, quid sit cogitet, araneae, vel talia quae instant operibus, ideo sunt creata, ut de eis studii et pii laboris exempla sumamus. Omnis itaque Dei creatio consideranti magna est delectatio, dum in quibusdam sit decor, ut in floribus; in aliquibus medicina, ut in herbis; in quibusdam pastus, ut in frugibus; in quibusdam significatio, ut in est et sepultus, et positus est in paradiso. D. Quid est paradisus, vel ubi est?--M. Locus amoenissimus in Oriente, in quo arbores diversi generis contra varios defectus erant consitae: verbi gratia, ut si homo congruo tempore de una conon amplius senesceret, non infirmaretur, nunquam moreretur. D. Ubi fuit creata mulier?--M. In paradiso, de latere viri dormientis. D. Quare de viro?--M. Ut sicut in carne una, ita per dilectionem esset cum eo in mente una. D. Cur non sunt omnes electi simul creati, homines nascerentur ab illo: unde et Eva ab illo. D. Quamobrem non creavit eos Deus tales, ut non possent
Abbreviated transcription (Latin):
radiso: a Septem oras. d Cur nõ duiciꝰ: M Na
hora sexta fuit młr formata continuo de uetito
pomo p̾sumpsit uiroq suo mortem porrex. Q
ob eiꝰ amorem comedit. ⁊ mox hora nona dñs
gladiꝰ. m Giadius fuit igne̾ murꝰ qͦ post poc̃m
cutũdatus est paradisus. Cherubin uo angłic
custodia ut ignis corpora ardent. Angelici aũt
sp̃ aloco uoluptatis inhibent.d Quo iuit tẽ
adam m Inebron ubi reu̾sus est uͥ ⁊ creatꝰ fue

Expanded text:
radiso?--M. septem horas. D. Cur non diutius?--M. Quia hora sexta mulier formata continuo de vetito pomo praesumpsit, viroque suo mortem porrexit, qui ob ejus amorem comedit; et mox hora nona Deus gladius?--M. Gladius fuit igneus murus, quo post peccatum circumdatus est paradisus; cherubim vero angelica custodia, ut ignis corpora arderet, angelici autem spiritus a loco voluptatis inhiberent. D. Quo ivit tunc Adam?--M. In Hebron est reversus, ubi et creatus
Abbreviated transcription (Latin):
ieuinus ⁊ orationibus se aptos ad aduen
sic̃ ppłs dei post liberationẽ ab egipcho
qͥnquagesimo die accepit legem timoris
ita ppłs fideliuun post liberationẽ suam
a innudo qͥnqͣgesimio die acciꝑet legem
qd̾dam modo nõ habet. Quant̾ ad sui ꝑso¬
nam plenissimũ quant̾ ad sui corpus qd
autẽ ad huc blaffematur a gentib. sub san¬
natur ab hereticis dilac̾at᷑ a malis u pug¬

Expanded text:
jejuniis et orationibus se aptos esse advesicut populus Dei post liberationem ab Aegypto, quinquagesimo die accepit legem timoris, ita populus fidelium post liberationem suam a mundo quinquagesimo die acciperet legem quodammodo non habet; quantum ad sui personam plenissimum; quantum ad corpus suum, quod m adhuc blasphematur, a gentibus subsannatur, ab haereticis dilaceratur, a malis
Abbreviated transcription (Latin):
lior hõiũ nat᷑a tanto in omnibꝰ artibꝰ ꝑicio¬
res sunt qd nullꝰ hominũ futura nesciunt
nͥ quant ex transactis colligunt ⁊ quant᷑ eox
deus sunt scire. Porro cogitationes ⁊ uolunta¬
tes nemo sit nͥ d̾ ⁊ cui ip̃e uolu̾it reuelare.

Expanded text:
lior hominum natura, tanto in omnibus artibus peritiolior hominum natura, tanto in omnibus artibus peritiores sunt, quam ullus hominum. Futura nesciunt, nisi quantum ex transactis colligunt, vel quantum Deus eos sinit scire. Porro cogitationes et voluntates nemo scit nisi Deus, et cui ipse voluerit revelare.
Abbreviated transcription (Latin):
angło angłici nata sumeret illum solum re¬
dimeret. alii extra redemptionẽ remanerent.
Nec illum solum redimeret cũ mori nõ poss.
deus enĩ ꝑsatiffactõne uͥ mortẽ uoluit. angli
aũt ĩmortales sunt id̾o nõ recupabiles ꝑman¬
serunt.d Quare nõ crenit eos d̾ tales ne
peccare possent. d Propt̾ iusticiã ut aliqd
meritũ illor eẽt qd iuste remuuerari debi¬
issent. Si eñĩ ita creati fuissent ut pectare nõ
rebitriũ ut sua spente ⁊ uellent et posent
eligere bonum. Et si hoc uoluntarie eligerent
iuste in remuneratõe acciꝑent ne iniꝙͣ peccare
possent d Cum eos d̾s psciret tales fu turos qͣre
creauit eos: M Propt̾ ornament sui oꝑis ut eĩ
pictor ingrũ colorem subst̾nit. ubi albꝰ uł rbeꝰ
color preciosior sit. sic collationes uialoꝵ iusti
clariores fiunt. DCur nõ creauit alios angłos
Ex ang̾iica nataͣ mẽ in eis plurua sciencia.
nõ tam̃ sciunt oĩa ⁊ qnto illoꝵ natã ẽ subti¬

Expanded text:
angelicam sumeret, illum solum redimeret, alii extra redemptionem remanerent; nec illum solum redimeret, cum mori non posset. Deus enim pro satisfactione non nisi mortem voluit; angeli autem immortales sunt, ideo irreparabiles permanserunt. D. Quare non creavit eos Deus tales, ne peccare possent?--M. Propter justitiam, ut aliquod meritum illorum esset, quod juste remunerari debuisset. Si enim ita creati fuissent, ut peccare nonarbitrium, ut sua sponte et vellent et possent eligere bonum, et si hoc voluntarie eligerent, juste in remunerationem acciperent, ne unquam peccare possent. D. Cum Deus praesciret eos tales futuros, quare creavit eos?--M. Propter ornamentum sui operis. Ut enim pictor nigrum colorem substernit, ut albus vel rubeus pretiosior sit, sic collatione malorum justi clariores fiunt. D. Cur non creavit alios angelos Ex angelica natura inest eis plurima scientia, non tamen sciunt omnia. Et quanto illorum natura est subti
Abbreviated transcription (Latin):
coronent᷑. reprobi aũt ꝑeos seducant ⁊ ĩ extre¬
mo examine cũ eis et̾no incendio tradantur.
Quia sic̃ iu illo instigante ceciderunt. ita ulło
adiuuante surgere debuerunt ꝙ erat eis in¬
possibile. Et ald̾ eis oberat. qr sua sponte malũ
eger̃ iuste ablara est eis uoluntas tociꝰ bomi ⁊
ido uõ uolunt. ⁊ qr nolunt: nũquã redire po¬
terunt dCur uo redemit eos xp̃s sic̃ homines.¬

Expanded text:
coronentur; reprobi autem per eos seducantur, et in extremo examine cum eis aeterno incendio tradantur.M. Quia sicut nullo instigante ceciderunt, ita nullo adjuvante resurgere debuerunt: quod erat eis impossibile. Et aliud eis oberat, quia sua sponte malum elegerunt, juste ablata est eis voluntas totius boni: et ideo non volunt; et quia nolunt, nunquam redire poterunt. D. Cur non redemit eos Christus, sicut homines
Abbreviated transcription (Latin):
bus angłoꝵ ⁊ decimo hominũ. D Quare nouẽ
rio eñ uumero. t̾niriꝰ tercio sit repetitꝰ. d
re uno hominũ. m Propt̾ unitatẽ ut unitas
in trinitate ab augłis ⁊ hominibꝰ: laudaretur
corporalem. uoluit gͦ abutraq laudari de sp̃na¬
li abangel de corporali abhominibꝰ. dQũado
fcĩ sunt angłi. M Cum dcm̃ est fiat lux. d diẽ¬
inis natura insinuantur: dũ lux uocatur.
Q est nat᷑a angłita. M Sp̃ualis ignis unde¬
dr. Qui facit angłos suos flamniani ignis
Dabent nonuiua angłi. M Tanta sciencra
est in angelis ut nõ indigeãt nominibus.
DMichael gabriel raphael nõ sunt noĩa :
aMag̾ sunt agnomina. Qͥa ab accidenti
sunt eis abhõib ĩposita cũ ea nõ habent
incelis ꝓpria. unde ⁊ primꝰ angłs ab accidenti¬

Expanded text:
are novem rio enim numero tenarius tertio fit repetitus. D. Quare uno hominum?--M. Propter unitatem, ut unitas in Trinitate ab angelis et hominibus laudaretur, corporalem. Voluit igitur ab utraque laudari, de spirituali ab angelis, de corporali ab hominibus. D. Quando facti sunt angeli?--M. Cum dictum est: Fiat lux . D. Dimis natura nobis insinuatur, dum lux vocantur. D. Quae est natura angelica?--M. Spiritualis ignis, ut dicitur: Qui facit angelos suos flammam ignis . D. Habent nomina angeli?--M. Tanta scientia est in angelis, ut non indigeant nominibus. D. Michael, Gabriel, Raphael, non sunt nomina? --M. Magis sunt agnomina, quia ab accidenti sunt eis ab hominibus imposita, cum ea non habeant in coelis propria; unde et primus angelus ab accident