comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me cõmendantẽ : de cuiꝰ cõmendatio¬
ne habebat iudeos inimicos uelut
de legis littera p̾sumentes. et tanꝗͣ
iꝰticiã suã diligentes atq iactantes.
De qͥbꝰ dic̃. Testimoniũ ꝑhibeo illis. qr
telũ d̃ĩ habent. s ñ scdm scientiam.
Et tanquã ei diceret᷑. qͥd.ẽ. enĩ habere
telũ dĩ ñ scd̾m scientiã: subiecit̃
continuo. Ignorantes di enĩ iͦticiam
& suã uolentes constituere: iꝰticiȩ dĩ
ñ st̃ subiecti. Głantes inqͥt tanquã de
oꝑibꝰ : excludunt a se grãm. et tanquã
de sanitate sua falsa p̾sum̃tes. respuuis
medici nã. Contra tales enĩ. et dñs
dixerat. Non ueni uocare iꝰtos. s pecca¬
tores in pęnitentiã. Non ÷ opꝰ sanis me¬
dicus. s male habentibꝰ hec eͥ. gͦ tota

Expanded text:
am commendantem: de cujus commendatione habebat Judaeos inimicos, velut de Legis littera praesumentes, et tanquam justitiam suam diligentes atque jactantes; de quibus dicit: Testimonium perhibeo illis, quia zelum Dei habent, sed non secundum scientiam. Et tanquam ei diceretur, Quid est enim habere zelum Dei non secundum scientiam? subjecit continuo, Ignorantes enim Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Gloriantes, inquit, tanquam de operibus, excludunt a se gratiam; et tanquam de sanitate sua falsa praesumentes respuunt medicinam. Contra tales enim et Dominus dixerat: Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam; non est opus sanis medicu
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. Modo iã audiens u̾ba eiꝰ cȩpisti ꝓ¬
ficere. iustificat᷑ es. ꝑuenisti ad quandaᷤ
uirtutis excellentiã. dignũ ÷ ut et tu
ali quando magnificeris. Dicant. sẽꝑ
magnificet᷑ dñs. Peccator es magnifi¬
cetur uocet ut. sonfiteris. magnifi¬
cet᷑ ut ignoscat. lã iuste uiuis: magni¬
ficet᷑ ut regat. ꝑ seueras usq infinẽ:
magnificet᷑ ut glorificet. Semꝑ gͦ
magnificet᷑ dñs. hoc dicant iꝰti. hoe
dicant qͥ querunt eũ. Quisquis hoc

Expanded text:
Dominus: modo jam audiens verba ejus coepisti pDominus: modo jam audiens verba ejus coepisti proficere, justificatus es, pervenisti ad quamdam virtutis excellentiam; dignum est ut et tu aliquando magnificeris. Dicant: Semper magnificetur Dominus. Peccator es; magnificetur ut vocet: confiteris; magnificetur, ut ignoscat. Jam juste vivis? magnificetur, ut regat. Perseveras usque in finem? magnificetur, ut glorificet. Semper ergo magnificetur Dominus. Hoc dicant justi: hoc dicant, qui quaerunt eum. Quisquis hoc
Abbreviated transcription (Latin):
mortuis t̃cia die. et p̃dicare in nomi¬
ne eiꝰ pęnitentiã et remissionẽ pecca¬
toꝵ ꝑ om̃s gentes. incipientibꝰ ab ierłm.
Habes uocẽ pastoris tui. noli seqͥ uocẽ ali¬
enoꝵ. et furẽ ñ timebis. si uocẽ pastoris
fueris secut᷑. Unde aut̾ sequeris: Si
nec cuiquã homiũ dixeris quasi eiꝰ
merito euge euge. nec cũ gratulatione
audieris. ne oleo peccatoris impingues¬
ens capiit tuũ. Exultent et iocundent᷑
in te om̃is qͥ querunt ce: et dicant &a¬
te.Qd: semꝑ magnificet᷑ dñs qͥ diligt̃
salutare tuum. Non tantũ magnificet᷑
dñs.: s etiã semꝑ. Ecce errabas. et ati¬
sus ab eo eras. Uocauit te. magnificet᷑
dñs. Ecce inspira uit tͥ confessionẽ pec¬
catoꝵ. confessus es. dedit ueniã. mag¬
nificet᷑ dñs. Iã cȩpisti iuste uiuere. iã
puto qͣsi iustũ ẽ. ut et tu magnificeris.
Et enĩ cũ te uocaret errantẽ: magnifi¬
candus erat dñs. Cũ tͥ confrcenti pec¬
cata dimitteret: magnificandus erat

Expanded text:
mine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem . Habes vocem pastoris tui; noli sequi vocem alienorum : et furem non timebis, si vocem pastoris fueris secutus. Unde autem sequeris? Si c cuiquam hominum dixeris, quasi ejus merito, Euge, euge; nec cum gratulatione audieris, ne oleo peccatoris pinguescat caput tuum . Exsultent, et jucundentur in te, omnes qui quaerunt te; et dicant. Qte. Quid? Semper magnificetur Dominus, qui diligunt salutare tuum. Non tantum magnificetur Dominus, sed etiam semper. Ecce errabas, et aversus ab eo eras: vocavit te; magnificetur Dominus. Ecce inspiravit tibi confessionem peccatorum: confessus es, dedit veniam; magnificetur Dominus. Jam coepisti juste vivere; jam puto quasi justum est ut et tu magnificeris. Etenim cum te vocaret errantem, magnificandus erat Dominus; cum tibi confitenti peccata dimisit, magnificandus erat
Abbreviated transcription (Latin):
mi : indicans limine qͥd agat᷑ in doma
Ipsi dauid filioꝵ ionadaph. et eoꝵ qui
pͥmi captiui ducti st̃. Ionadaph homo
fuit qͥdam. Cõmendat᷑ nob̾ ex ꝓphetia
ieremiȩ qͥ filiis suis pͣceꝑat ut uinũ ñ
biberent. neq indomibꝰ residerent¬
s intab̾nacłis habitarent. Prȩceptũ
aut̾ patris filii tenuer̾ et seruauer̃.
et ex hoc a dño benedici meruerunt.¬

Expanded text:
 indicans in limine quid agatur in domo:  indicans in limine quid agatur in domo: Ipsi David filiorum Jonadab, et eorum qui primi captivi dufuit quidam, commendatur nobis ex prophetia Jeremiae, qui filiis suis praeceperat ut vinum non biberent, neque in domibus, sed in tabernaculis habitarent. Praeceptum autem patris filii tenuerunt et servaverunt, et ex hoc benedici a Domino meruerunt
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ qͥ credituri st̃ illi in uitã ȩt̾nã.
Id.ẽ. unꝰquisq peccator et iniquus
iã de se desꝑans. iã habens quasi gla¬
diatoriũ animũ. ut ideo faciat qͥc¬
qͥd uult qr necessario dãnandus est.
respiciat tam̃ ad paulũ apłm. cui tan¬
ta crudelitas tantaq malicia ado do¬
nata. ẽ: et ñ de se desꝑando conu̾tatur
addm. hanc gͦ grãm cõmendat nob̾
ds et in isto psalmo. Intueam᷑ illã. et
uideamꝰ an ita sit. an forte ego alit̃
suspicer. Et enĩ arbitror hunc eũ ha¬
bere affectũ. et hoc om̃ibꝰ ꝓpe suis sil¬
labis resonare. id ẽ. hoc nob̾ cõmendare
gr̾am dĩ gratuitã. quȩ nos liberat in
qui libet mediocris cordis hõ attente
audiens u̾ba eiusdẽ psalmi saꝑet hoc.
Et forte ipsis u̾bis si aliud habebat in
corde mutaret᷑. et fieret qđ hic sonat.
Quid ÷ hoc s Ut tota spes nr̃a in do̾ sit.
nichilq de nobis tanquã de nr̃is ui¬
rib p̾sumamꝰ. ne nr̃m facientes qđ

Expanded text:
credituri sunt illi in vitam aeternam : id est, ut unusquisque peccator et iniquus jam de se desperans, jam habens quasi gladiatorium animum, ut ideo faciat quidquid vult, quia necessario damnandus est, respiciat tamen ad apostolum Paulum, cui tanta crudelitas, tantaque malitia a Deo donata est; et, non de se desperando, convertatur ad Deum. Hanc ergo gratiam commendat nobis Deus et in isto psalmo; intueamur illum, et videamus an ita sit, an forte ego aliter suspicer. Etenim arbitror hunc eum habere affectum, et hoc omnibus prope suis syllabis resonare: id est, hoc nobis commendare, gratiam Dei gratuitam, quae nos liberat indquilibet mediocris cordis homo, attente audiens verba ejusdem psalmi, saperet hoc; et forte ipsis verbis, si aliud habebat in corde, mutaretur, et fieret quod hic sonat. Quid est hoc? Ut tota spes nostra in Deo sit, nihilque de nobis tanquam de nostris viribus praesumamus; ne nostrum facientes quod
Abbreviated transcription (Latin):
ce illis: qr nesciunt qͥd faciunt. Agnos¬
ce et uocẽ meã ut sit et tua. Uͥd enĩ
dixi de inmicis meis: Confundan¬
t᷑ et reuereant᷑. lã facta.e̾. talis um¬
dicta de inimicis martyrũ. Sau¬
lus ille qͥ stephanũ ꝑsecutꝰ . ẽ. confu¬
sus. e̾ et reueritꝰ. Anhelabat cedes.
quȩrebat qͦs attraheret et necaret.
Audita desuꝑ uoce. saule saule qͥd
me ꝑsequeris: confusus et ꝓstratus
.ẽ. et erectꝰ ad obaudiendũ. qui in¬
flãmatꝰ erat ad ꝑsequendũ. hoc gͦ¬
opta

Expanded text:
ce illis, quia nesciunt quid faciunt; agnosce illis, quia nesciunt quid faciunt; agnosce et vocem meam, ut sit et tua. Quid enim dixi de inimicis meis? Confundantur, et revereantur. Jam facta est talis vindicta de inimicis martyrum. Saulus ille qui Stephanum persecutus est, confusus est et reveritus. Anhelabat caedes, quaerebat quos attraheret et necaret: audita desuper voce, Saule, Saule, quid me persequeris? confusus et prostratus est, et erectus ad obediendum qui inflammatus erat ad persequendum . Hoc eropta
Abbreviated transcription (Latin):
Queris ammã iustiꝰ cũ occidere cogi¬
tas: q̃m duobꝰ modis quęrit᷑ anima
hominis iꝰti. Singuli singulis psal¬
mis exp̃ssi st̃. Illic dolet qr ñ ẽ. qͥ
requirat animã eiꝰ ad imitandum
passionẽ eiꝰ. hic aut̃ confundant᷑ et re¬
uereant᷑ qͥ quȩr̃ animã meã. Quȩxt̃
animã eiꝰ. non ut duas habeant. Non
enĩ sic quȩrebant animã eiꝰ. quomͦ
quexit latro tunicã uiatoris. Ad hoc
occidit. ut ex spoliet. ut habeat. Qui
enĩ ꝑsequit᷑ ut occidat: excludit animã.
non se uestit. Quȩrunt illi animã me¬
am. occidere me uolunt. Qͥd gͦ tu illis
optas  Confundant᷑ & reuereant᷑.
Et ubi ÷ qđ audisti a dño do tuo. dili¬
gite immicos ur̃os. benefacite eis
Ecce ꝑsecutionẽ pateris. & maledicis
eis a quibꝰ pateris. Quomͦ imitaris
tis in cruce et dicentis. pat̾ ignosce
illis. qr nesciunt qͥd faciunt. Respon¬
det talia dicentib martyx et dicit.
dnm̃ mͥ ꝓposuisti dicentẽ. pat̾ ignos¬

Expanded text:
quaeris animam justi, cum occidere cogitas. Quoniam duobus modis quaeritur anima hominis justi, singuli in singulis psalmis expressi sunt. Illic dolet, quia non est qui requirat animam ejus ad imitandum passiones ejus; hic autem: Confundantur et revereantur qui quaerunt animam meam. Quaerunt animam ejus, non ut duas habeant. Non enim sic quaerebant animam ejus, quomodo quaerit latro tunicam viatoris: ad hoc occidit, ut exspoliet, ut habeat. Qui autem persequitur ut occidat, excludit animam, non se vestit. Quaerunt illi animam meam; occidere me volunt. Quid ergo tu illis optas? Confundantur, et revereantur. Et ubi est quod audisti a Domino tuo: Diligite inimicos vestros, benefacite his Ecce persecutionem pateris, et maledicis eis a quibus pateris: quomodo imitaris dentis in cruce, et dicentis: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt ? Respondet talia dicentibus martyr, et dicit: Dominum mihi proposuisti dicentem, Pater, ignos
Abbreviated transcription (Latin):
retxo. et tu in auteriora extentꝰ esto
sic̃ paulus. Ed .ẽ. ñ respicere retro
Quȩ retro oblitꝰ inquit. Ideo sequeris.
uocatus ad suꝑnã palmã. de qua postea
glorieris. Quia idẽ apłs dic̃. Suꝑ .c̃. mͥ¬

Expanded text:
retro, et tu in anteriora extentus esto, retro, et tu in anteriora extentus esto, sicut Paulus. Quid est non respicere retro? Quae retro oblitus, inquit. Ideo sequeris vocatus ad supernam palmam de qua postea glorieris. Quia idem Apostolus dicit: Superest m
Abbreviated transcription (Latin):
tardaueris. uenturus. e̾. antequã sta¬
tuit uenire: Qd sͥ uult hoc uotũ. ne
tardaueris: Ne mͥ tardiꝰ uideat᷑. qđ
uent᷑uis es. Tibi enĩ longũ uidet᷑. non
d̾o longũ uidet᷑. cui mille anmi dies
unꝰ ÷. uel tres hore uigilie. Sed tu
si ñ habueris tolerautiã: tardũ ⁊
erit. et cũ tardũ tͥ erit: deflectexis
ab eo. et eris similis illis qͥ in heremo
fatigati st̃. et festinauert᷑ a deo pe¬
tere delicias. quas illis
tria reseruabat. et cũ ñ darẽt᷑ deli¬
ciȩ initinere quibꝰ forte corrũperen¬
tur: murmurauer̃ adu̾sus dm. et redi¬
re separati: corde redierunt. Noli gͦ tu
sic. noli sic. Time uerbũ dm̃ dicentis.
menĩtote uxoris loth. Et ipsa in uia iã
liberata.ẽ. de sodomis. retro respexit.
Ubi respexit : ibi remansit. facta .e̾.
statua salis. ut condiat te. Exemplo
enĩ tͥ.ẽ. data ut tii cor habeas. non re¬
maneas fatuus in uia. Attende rema¬
uentẽ. & transi. Actende respicientem

Expanded text:
est antequam statuit venire? Quid sibi vult hoc votum, Ne tardaveris? Ne mihi tardius videatur quod venturus es. Tibi enim longum videtur; non Deo longum videtur, cui mille anni dies unus est, vel tres horae vigiliae . Sed tu si non habueris tolerantiam, tardum tibi erit: et cum tibi tardum erit, deflecteris ab eo, et eris similis illis qui in eremo fatigati sunt, et festinaverunt a Deo petere delicias, quas illis in patria reservabat; et cum non darentur deliciae in itinere, quibus forte corrumperentur, murmuraverunt adversus Deum, et redint separati, corde redierunt. Noli ergo tu sic; noli sic: time verbum Domini dicentis, Mementote uxoris Lot . Et ipsa in via, jam liberata de Sodomis, retro respexit; ubi respexit, ibi remansit: facta est statua salis , ut condiat te. Exemplo enim tibi data est, ut tu cor habeas, non remaneas fatuus in via. Attende remanentem, et transi; attende respicientem
Abbreviated transcription (Latin):
Gratia dĩ quȩ liberat nos cõm̃dat
se nob̾. ut cõmendatos habeat nos
hoc in isto psalmo cantat᷑. de quo cũ
ur̾a caritate loqui suscepimiis.
aderit dñs. ut sic eã corde concipi¬
ã. quomͦ dignũ e̾. et sic eã ꝓmam.
quomͦ expedit nob̾. Multũ enim
mouet dĩ amor et timor. Timor
ret iꝰtũ. Quanta gͦ miscđia eiꝰ. ut rͦa¬

Expanded text:
gratia Dei quae liberat nos commendat se nobis, ut commendatos habeat nos. Hoc in isto psalmo canitur, de quo cum Vestra Charitate loqui suscepimus. Aderit Dominus, ut sic eam corde concipiam, quomodo dignum est; et sic eam promam, quomodo expedit vobis. Multum enim movet Dei amor et timor: timor ret injustum? Quanta ergo misericordia ejus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Qui se putat aliqͥd scire: ñdũ seit quẽ¬
admodũ oportet scire. Qd gͦ aits fr̃s.
ego me ñ abbitror appͣhendisse. Supͣ
dixerat ñ qr iã acceperim aut iã ꝑfectꝰ
sim. et ibi sequit᷑. Fr̃s. ego me ñ arbitror
app̃hendisse.Si nundũ accepit: egenꝰ
et pauꝑ.ẽ. Benedicit. dnẽ adiuuame.
S intelligit aliqͥd. et excelsiꝰ intelligit.
Uide tam̃ qͥd dicat. Ei aut̃ qͥ potens.ẽ. suꝑ
om̃ia facere suꝑ abundantiꝰ quã petimꝰ
aut intelligimꝰ. Uide gͦ. qͥa nundum

Expanded text:
Qui se putat aliquid scire, nondum scit quemQui se putat aliquid scire, nondum scit quemadmodum oportet scire . Quid ergo ait? Fratres, ego me non arbitror apprehendisse. Supra dixerat, Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim; et ibi sequitur, Fratres, ego me non arbitror apprehendisse. Si nondum accepit, egenus et pauper est. Bene dicit: Deus, adjuva me. Sed intelligit aliquid, et excelsius intelligit. Vide tamen quid dicat: Ei autem qui potest super omnia facere superabundantius quam petimus et intelligimus . Vide ergo quia nondum
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ ñ eges. Qd autẽ tu: Ego uͦ egenꝰ et
pauꝑ. Ecce egenꝰ et pauꝑ. pascat di. sub¬
leuet as. adiuuet d̾s d̾s inquit adiu¬
ua me. Adiutor et erutor ms̃ esto dnẽ.
ne tardaueris. Tu adiutor et erucor.In¬
digeo auxilio. aduiua. Implicatꝰ sũ.
erue. Nemo enĩ eruet de implicationibꝰ.
nͥ tu. Circũ stant nos nexus diu̾sarum
curarũ. hinc atq inde dilaniam᷑ quasi
spinis et sepibꝰ. Ambulamꝰ angustam
iuã. fortasse hȩsimꝰ in sepib dicamꝰ
d̾o. tu es erutor m̃s. Qui ostendit an¬
gustã uiã.: fec̃ ut sequat᷑. Hȩc uox ꝑseue¬
ret in nob̾ fr̃s. Quantũcunq hic uxe¬
rimꝰ. quantũcunq hic ꝓfecerimꝰ: ne¬
mo dicat. sufficit mͥ. ustus sũ. Qͥ dix̃:
remansit in uia. ñ nouit ꝑuenire.
Ubi dixerit sufficit: ibi hȩsit. Actende
apłm cui ñ sufficit. uide qͦmͦ se uult
adiuuari. donec ꝑueniat. fr̃s inqͥt. ego
me ñ arbitror appͣhendisse. ne illi sͥ
uiderent᷑ app̃hendisse. Qrbꝰ rursus dic̃.

Expanded text:
enus et pauper. Ecce egenus et pauper; pascat Deus, sublevet Deus, adjuvet Deus: Deus, inquit, adjuva me. 8. Adjutor et erutor meus es tu, Domine; ne tardaveris. Tu adjutor et erutor: indigeo auxilio, adjuva; implicatus sum, erue. Nemo enim eruet de implicationibus, nisi tu. Circumstant nos nexus diversarum curarum; hinc atque inde dilaniamur quasi spinis et sepibus, ambulamus angustam viam; fortasse haesimus in sepibus: dicamus Deo, Tu es erutor meus. Qui ostendit angustam viam , fecit ut sequeremur. Haec vox perseveret in nobis, fratres Quantumcumque hic vixerimus, quantumcumque hic profecerimus, nemo dicat: Sufficit mihi; justus sum. Qui dixerit, remansit in via, non novit pervenire. Ubi dixerit, Sufficit; ibi haesit. Attende Apostolum, cui non sufficit; vide quomodo se vult adjuvari, donec perveniat: Fratres, inquit, ego miderentur apprehendisse, quibus rursus dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
eã. quȩsiuit eã. reportauit in hume¬
ait. Quȩ st̾ oues meȩ. uocẽ meã audiunt.
et sequunt᷑ me. Si gͦ quȩris eũ qui que¬
siuit te. et oiuis facta es eiꝰ. et audis uo¬
cẽ pastoris ͥ et sequeris eũ: ude qͥd sͦ de
te ostendit. qͥd de corpore suo ne in ipso
errares. ne in ȩccłia errares. ne qͥs tͥ di¬

Expanded text:
eam; quaesivit eam, reportavit in humeeam; quaesivit eam, reportavit in humeait: Quae sunt oves meae, vocem meam audiunt, et sequuntur me . Si ergo quaeris eum qui prior quaesivit te, et ovis facta es ejus, et audis vocem pastoris tui, et sequeris eum; vide quid tibi de se ostendit, quid de corpore suo, ne in ipso errares, ne in Ecclesia errares, ne quis tibi di
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ statĩ & erubescant: qui dicunt mͥ
euge euge. nec eos corrigere uoluit.
ut xp̃o dicerẽt. dux bone. dux p̃clare.
At uͦ apłs reformidans euge hominũ.
ut uere laudaret᷑ in xp̃o. noluit se
laudari ꝓ xp̃o. dicentibꝰq quibꝰdã ego
sũ pauli. respondit in lib̾tate dm̃.
Nunqͥd paulus crucifixus. ẽ. ꝓ uob̃. aut
in nõie pauili baptitati estis.: Ergo di
runt animã meã. siue qui cogitant mͥ
mala. siue qͥ ꝑu̾sa et simulata bemuo¬
lentia. lingua uolt̾ emollire qđ feriasi:
Cũ fuerint et ipsi au̾si et confusi. quid
fiet: exultent & iocundent᷑ in te ñ in
me. nͨ in illo aut in illo. s in quo factist̃
lux. qͥ fuert̃ tenebre. Exultent et iocu¬
dent᷑ in te om̃s qͥ quert᷑ te. Aiuud ÷ quęre
re dm. aliud quȩ rere hominẽ. Iocunden¬
se. qͦs priꝰ quȩ sisti. antequã quȩrerent
te.Hondũ quȩ rebat ouis illa pastorem.
Ab errauerat a grege. et descendit ad

Expanded text:
tur statim, et crubescant qui dicunt mihi: tur statim, et crubescant qui dicunt mihi: Euge, euge; nec eos corrigere voluit, ut Christo dicerent: Dux bone, dux praeclare. At vero Apostolus reformidans Euge hominum, ut vere laudaretur in Christo, noluit se laudari pro Christo; dicentibusque quibusdam, Ego sum Pauli, respondit in libertate Domini, Numquid Paulus crucifixus est pro vobis? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Ergo dicrunt animam meam, sive qui cogitant mihi mala, sive qui perversa et simulata benevolentia, lingua volunt emollire quod feriant; cum fuerint et ipsi aversi et confusi, quid fiet? Exsultent, et jucundentur in te: non in me, non in illo, aut in illo; sed in quo facti sunt lux qui fuerunt tenebrae. Exsultent, et jucundentur in te, omnes qui quaerunt te.eum, aliud quaerere hominem. Jucundense, quos prior quaesisti antequam quaererent te. Nondum quaerebat ovis illa pastorem; aberraverat a grege: et descendit ad
Abbreviated transcription (Latin):
aliquã adulatoꝵ: s exire inde opꝰ. ẽ.
Roga eũ de quo dictũ . ẽ. custodiat dñs
introitũ tuũ et exitũ tuũ : ut in¬
tͣns integer. sic exeas integer. Ait enĩ
sũ. Non dix̃ non temptemini. Qui enĩ
gressũ. audite et exitũ. Sed faciet cũ
tẽptatione etiã exitũ. ut possitis to¬
lerare. Ergo et illi au̾tantur statĩ et¬
erubescant: qͥ dicunt mͥ euge euge.
Qid enĩ me laudant : Laudent dm. Qs
enĩ ego sũ ut lauder in me: Aut qͥd
ego feciͦ Qͥd habeo qđ ñ accepi: Si
accepisti inquit. quid głaris quasi ñ
acceꝑis.: Au̾tantur g statĩ et erubes¬
cant. qͥ mͥ dicunt euge euge. Tali
oleo pinguefactũ ÷ caput hereticoꝵ.
cũ dicunt ego sũ ego sũ. et dr illis. tu
dnẽ. Acceꝑunt euge euge. sscuti sunt
euge euge. fact sunt duces cęci cȩco¬
rũ sequentiũ. Aꝑtissimis uocib do¬
nato dñr ista cantica euge euge. dux
bone. dux p̾clare. Et ñ dix̃ ille au̾tan¬

Expanded text:
aliquam adulatorum; sed exire inde opus est. aliquam adulatorum; sed exire inde opus est. Rogemus eum de quo dictum est, Custodiat Dominus introitum tuum et exitum tuum ; ut intrans integer, sic exeas integer. Ait enim sum. Non dixit, Non tentemini: qui enim gressum; audi et exitum: Sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possitis tolerare . Ergo et illi avertantur statim erubescentes qui dicunt mihi: Euge, euge. Quare enim me laudant? Laudent Deum. Quis enim ego sum, ut lauder in me? aut quid ego feci? quid habeo quod non accepi? Si accepisti, inquit, quid gloriaris quasi non acceperis ? Avertantur ergo statim erubescentes qui dicunt mihi: Euge, euge. Tali oleo pingue factum est caput haereticorum , cum dicunt, Ego sum, ego sum, et dicitur illis: Tu, Domine. Acceperunt Euge, euge; secuti sunt Euge, euge: facti sunt duces caeci caecorum sequentium . Apertissimis vocibus Donato dicuntur ista cantata: Euge, euge, dux bone, dux praeclare. Et non dixit ille, Avertan
Abbreviated transcription (Latin):
illos. Audi qr lingua adulantiũ ta¬
lis. ẽ. Probatio inqͥt argenti et auri
ignis. uir aut̾ ꝓbat᷑ ꝑ os laudantiũ
eũ. Ignis ille. ignis et iste. De utroq
te saluũ oportet exire. fregit te re¬
p̃hensor : factꝰ es in fornace tanquã
uas fictile. formauit te u̾bũ. et ue¬
nt temptatio tͥbulationis. illud qđ
formatũ.ẽ. oportet ut coquat᷑. Si be¬
ne formatũ ẽ: accedit ignis et fir¬
mat. Unde ille dicebat in passione. A¬
ruit sic̃ testa uirtꝰ mea. Passio qͥppe
et caminꝰ tͥbulationis. fecerat forti¬
orẽ. Rursus si lauderis ab adulan¬
tib et assentantib. et annueris eis
ueluti emens oleũ ñ tecũ portans.
sic̃ quinq uirgines insipientes: erit
caminꝰ fracture tuę etiã os laudan¬
tiũ te. S si sine his ñ possumꝰ: necesse :
ut intremꝰ in hȩc. ex exeamꝰ inde.
Intremꝰ in uituꝑationẽ aliquã maloꝵ
et in ꝑboꝵ. intremꝰ et in assentationẽ

Expanded text:
illos . Audi quia et lingua adulantium taillos . Audi quia et lingua adulantium talis est: Probatio, inquit, argenti et auri ignis; vir autem probatur per os laudantium eum Ignis ille, ignis et iste; de utroque te salvum oportet exire. Fregit te reprehensor, fractus es in fornace tanquam vas fictile. Formavit te verbum, et venit tentatio tribulationis: illud quod formatum est, oportet ut coquatur; si bene formatum est, accedit ignis ut firmet. Unde ille dicebat in passione: Aruit sicut testa virtus mea . Passio quippe et caminus tribulationis fecerat fortiorem. Rursus si lauderis ab adulantibus et assentantibus, et annueris eis, veluti emens oleum, non tecum portans, sicut quinque virgines insipientes ; erit caminus fracturae tuae etiam os laudantium te. Sed sine his non possumus; necesse est ut et intremus in haec, et exeamus inde: intremus in vituperationem aliquam malorum et improborum, intremus et in assentationem
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ sathanas : Quia ñ sapis inqͥt quȩ di
sunt. s quȩ st̃ hominũ. Quigͦ uolu¬
miꝰ recte celebrare natalicia martyrũ:
desid̾emꝰ imitationẽ martẏrũ. Ne
uelimꝰ prȩcedere martrres. et me¬
lioris consilii nob uideri. eẽ. quia
eutamꝰ passiones ꝓ iusticia et ꝓ fide.
quas illi ñ eiutauer̃. Ergo illi qͥ co¬
gitant mala. et in luxuria nutri¬
unt corda sua: auertant᷑ retror¬
sũ et erubescant. audiant ab apło
postea dicente. Quẽ autẽ fructũ ha¬
biustis aliquando nunc inqͥbꝰ erubes¬
citis. Qͥd sequit᷑: Au̾tant᷑ statim et¬
erubescant. qui dicunt mͥ eige e¬
uge. Duo st̃ genera ꝑsecutoꝵ. uitu¬
ꝑantiũ et adulantiũ. Plus ꝑsequit᷑
lingua adulatoris: quã manꝰ int̾fe¬
ctoris. Nã et ipsã caminũ dix̃ scri¬
ptura. Certe cũ de ꝑsecutione loque¬
ret᷑ scͥptura : dix̃ tanquã aurũ in for¬
nace ꝓbauit illos de marty ribꝰ int̾fe¬
ctis. et sic̃ holocausti hostiã accepit

Expanded text:
 Satanas? Quia non sapis, inquit, quae Dei sunt, sed quae sunt hominum . Qui ergo volumus recte celebrare natalitia martyrum, desideremus imitationem martyrum; ne velimus praecedere martyres, et melioris consilii nobis videri esse, quia evitamus passiones pro justitia et pro fide, quas illi non evitaverunt. Ergo illi qui cogitant mala, et in luxuria nutriunt corda sua, avertantur retrorsum, et erubescant. Audiant ab Apostolo postea dicente: Quem autem fructum habuistis aliquando in quibus nunc erubescitis ? 5. Quid sequitur? Avertantur statim erubescentes qui dicunt mihi: Euge, euge. Duo sunt genera persecutorum; vituperantium, et adulantium. Plus persequitur lingua adulatoris, quam manus interfectoris; nam et ipsam caminum dixit Scriptura. Certe cum de persecutione loqueretur Scriptura, dixit: Tanquam aurum in fornace probavit illos, de martyribus interfectis, et sicut holocausti hostiam accepit
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ gͦ qͥ pͥmi captiui ducti st̃: Ducti st̃
filii isrł captiui. pͥmi et scđi et t̾cii.
Sed ꝓ iis psalmꝰ aut de his psalmꝰ qui
pͥmi ducti st̃: Non hoc sonat. Idem ip¬
illis se loqui. qͥ homines nescio qui. ne¬
scio quando. irruentibꝰ hostibꝰ in ba

Expanded text:
go qui primi captivi ducti sunt? Ducti sunt filii Israel captivi primi, et secundi, et tertii; sed pro his Psalmus, aut de his Psalmus, qui primi ducti sunt, non hoc sonat: idem ipillis se loqui, qui homines nescio qui, nescio quando, irruentibus hostibus, in
Abbreviated transcription (Latin):
catores saluos facere. quors pͥmꝰ ego
sũ. Nunqͥd ante illũ non erant pec¬
catores: Quid. ẽ. gͦ. pͥmꝰ ego : Ante¬
cedens om̃s. ñ tẽpore s malignita¬
te. S ideo inquit miscdiã cõsecutꝰ sũ:
ut in me ostenderet iħc xp̃c omnẽ¬

Expanded text:
catores salvos facere, quorum primus ego sum. Numquid ante illum non erant peccatores? Quid est ergo, primus ego? Antecedens omnes non tempore, sed malignitate. Sed ideo, inquit, misericordiam consecutus sum, ut in me ostenderet C
Abbreviated transcription (Latin):
qr ñ tͥ reuelauit caro & sanguis .s
pat̾ m̃s qͥ in cęlis ẽ. mͦ repente redi
post me sathanas. Qͥd ÷ redi post me :
Sequere me. Precedere me uis. consili¬
ũ mͥ dare uis. meliꝰ. ẽ ut consilium
meũ sequaris. Hoc ÷ redi retro. re¬
di post me. Antecedentẽ cõpescit
ut retro redeat. et appellat sathanã
qr uult p̾cedere dñm. Paulo ante
beatꝰ. mͦ sathanas. Unde paulo ante

Expanded text:
quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est: modo repente, Redi post me, satana. Quid est, Redi post me? Sequere me. Praecedere me vis, consilium mihi dare vis; melius est ut consilium meum sequaris: hoc est, Redi retro, redi post me. Antecedentem compescit, ut retro redeat; et appellat satanam, quia vult praecedere Dominum. Paulo ante, Beatus: modo, Satanas. Unde paulo ante,
Abbreviated transcription (Latin):
sequant᷑. Qui enĩ rep̃hendit xp̃ianã
religionẽ. et consilio suo uult uiuere.
qͣsi p̃cedere uult xp̃m. Ut ille uidelicet
errauerit. et inualidus infirmꝰq
fuerit. qui uel uoluerit pati inter
manꝰ udeoꝵ uel potuerit. ille aut̃
cordatus sit cauens ista om̃ia. decli¬
nans mortẽ. mentiers etiã iniq ne
moriat᷑. int̾ficiens animã suã. ut
uiuat corpore. Magni consilii pruden¬
tisq sͥ uidet᷑. Prȩcedit rep̃hendens
xp̃m. ueluti ante cedit xp̃m. Credat
tũ ÷ mͦ ꝑsecutoribꝰ cogitantibꝰ mala:
dix̃ hoc ipse dñs petro. Prȩcedere qͥppe
quodã loco petros uoluit dñm. Lo¬
quebat᷑ enĩ saluator de passione sua.
quã si ñ suscepisset: nos salui ñ esse¬
mꝰ. Et petrys qͥ paulo ante eũ con¬
fessus erat filiũ dĩ. et in illa confessi¬
one appellatꝰ erat petra. suꝑ quã fa-¬
bricaret᷑ eccłia : paulo post dicente
dño de fut᷑a passione sua. ait. Ab¬
Paulo ante beatꝰ et symon bariona.

Expanded text:
im reprehendit christianam religionem, et consilio suo vult vivere, quasi praecedere vult Christum; ut ille videlicet erraverit, et invalidus infirmusque fuerit, qui vel voluerit pati inter manus Judaeorum, vel potuerit: ille autem cordatus sit cavens ista omnia, declinans mortem, mentiens etiam inique ne moriatur, interficiens animam suam ut vivat corpore, magni consilii prudentisque sibi videtur. Praecedit reprehendens Christum; veluti antecedit Christum: credat tum est modo persecutoribus cogitantibus mala, dixit hoc ipse Dominus Petro. Praecedere quippe quodam loco Petrus voluit Dominum. Loquebatur enim Salvator de passione sua, quam si non suscepisset, nos salvi non essemus; et Petrus qui paulo ante eum confessus erat Filium Dei, et in illa confessione appellatus erat Petra, supra quam fabricaretur Ecclesia, paulo post Domino dicente de futura passione sua, ait: AbPaulo ante, Beatus es, Simon Bar Jona,
Abbreviated transcription (Latin):
in hac t̾ra. etiã in hac u̾ita. s ñ de est
fremitꝰ ꝑsecutorũ. Impetꝰ suos ad co¬
gitationes u̾ter̃. In illis cogitationi¬
bꝰ tanquã in uisco ligatꝰ .e̾. diabolus.
fremit. et ñ erumpit. Dictũ ÷ enim
de his tẽptatorib ęccłiȩ. Peccator
uidebit & irascet᷑. Et qͥd faciet: Nun¬
qͥd qđ p̾mo: Attrahe. liga. ꝑcute.
Non facit hoc. Qd gͦ ẽ dentibꝰ suis
frendet et tabescet. & his tanquam
irascet᷑ matẏr. et tam̃ ꝓ his orat mar¬
tyr. Quomͦ enĩ bene optauit illis
de quibꝰ dix̃. confundant᷑ et reuerean¬
t᷑ qui quert̃ animã meã: sic & ñc. Au̾¬
tant᷑ retrorsũ et erubescant. qͥ cogitats

Expanded text:
in hac terra, etiam in hac vita: sed non deest in hac terra, etiam in hac vita: sed non deest fremitus persecutorum; impetus suos ad cogitationes verterunt. In illis cogitationibus tanquam in abysso ligatus est diabolus; fremit, et non erumpit. Dictum est enim de his temporibus Ecclesiae: Peccator videbit, et irascetur. Et quid faciet? Numquid quod primo? Attrahe, liga, percute. Non facit hoc. Quid ergo? Dentibus suis frendet, et tabescet . Et his tanquam irascitur martyr; et tamen pro his orat martyr. Quomodo enim bene optavit illis de quibus dixit, Confundantur, et revereantur qui quaerunt animam meam; sic et nunc, Avertantur retrorsum, et e
Abbreviated transcription (Latin):
ñ confundunt᷑ et ñ reuerent᷑: necesse :
facta sua defẽdant. Głiosi sͥ uidentur.
qr tenent. qr ligant. qr u̾berant. quia
occidunt. qr saltant. qr insultant. De
his om̃ibꝰ fac̾is aliquando confundan¬
tent᷑. qr conu̾ti ñ posst̃ nͥ confusi fue¬
rint et reu̾iti. Optemꝰ gͦ hȩc inimieiᷤ
nr̃is. securi optemꝰ. Ecce ego dixi.
et uob̾cũ dixerĩ. Om̃s qui adhuc sal¬
tant et cantant et insultant maxtỹ¬
rib : confundant᷑ et reuereant᷑. ali¬
qͣndo in his parietibꝰ tundant confu¬
Primo fuit impetus ꝑsequentiũ. mͦ
remansit maliuolentia cogitantiũ.
Prorsus tẽpora st̃ in eccł̃ia ꝑsecutione
distincta. seq sequentia. factus . e̾.
impetꝰ in eccłia. quando reges ꝑseque¬
bant᷑. Et qr p̾dicti erant reges et per¬
secuturi et credituri: impleto uno.
utiq alterũ sequebat᷑. factum ÷ et
illud qđ consequens fuit. Credidert̃¬
gͦ reges. data pax ẽ. eccłiȩ. Cȩpit. ẽẽ.
in culmine dignitatis eccłia etiam

Expanded text:
untur et reverentur, necesse est facta sua defendant; gloriosi sibi videntur, quia tenent, quia ligant, quia verberant, quia occidunt, quia saltant, quia insultant: de his omnibus factis aliquando confundantentur; quia converti non possunt, nisi confusi fuerint, et reveriti. Optemus ergo haec inimicis nostris; securi optemus. Ecce ego dixi, et vobiscum dixerim: omnes qui adhuc saltant et cantant et insultant Martyribus, confundantur, et revereantur; aliquando in his parietibus tundant confuPrimo fuit impetus persequentium; modo remansit malevolentia cogitantium. Prorsus tempora sunt in Ecclesia persecutionis distincta sequentia. Factus est impetus in Ecclesiam, quando reges persequebantur: et quia praedicti erant reges et persecuturi et credituri, impleto uno, utique alterum sequebatur. Factum est et illud quod consequens fuit; crediderunt reges, data pax est Ecclesiae, coepit esse in culmine dignitatis Ecclesia, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
qui p̃cepta dĩ. adhuc tam̃ egenꝰ et
pauꝑ. Unde adhuc egenꝰ et pauꝑ: Ea
uideo aliã legẽ in membris meis re¬
pugnantẽ legi m̃tis meȩ. Unde ege¬
nꝰ et pauꝑ: Quia beati qͥ esuriunt
et sitiunt iꝰticiã. Adbuc esurio. ad¬
huc sitio. saturitas mea dilata.ẽ. ñ
ablata. Ego uͦ egenꝰ et pauꝑ. d̾s adiu¬
ua me. Unde cȩpit : d̾s in adiutoriũ
meũ intende. D̾s adiuua me. Rec

Expanded text:
qui praecepta Dei: adhuc tamen egenus et qui praecepta Dei: adhuc tamen egenus et pauper. Us repugnantem legi mentis meae . Unde egenus et pauper? Quia, Beati qui esuriunt, et sitiunt justitiam . Adhuc esurio, adhuc sitio: saturitas mea dilata est; non ablata. Ego vero egenus et pauper; Deus, adjuva me. Unde coepit, Deus in adjutorium meum intende; Deus, adjuva me.
Abbreviated transcription (Latin):
quęr᷑ eũ. et dicant semꝑ magnificet᷑
dñs: qui diligt̃ salutare enis. Ab illo
.ẽ. enĩ salus illis. ñ a se. Salutare
sanatũ. Quis quis se confitet᷑ sanatum:
fuisse se conficet᷑ egrotũ. Dicant gͦ.
semꝑ magnificetur dñs. qui diligunt
salutare tuũ. quasi ipsi se saluent. ñ
illo saluent᷑. Nolite inqͥt confidere in pͥnci¬
pibꝰ. et in filiis hominũ in qͥbꝰ ñ ÷ salus.
Quare hoc: Dñi ÷ salus. et suꝑ popłm tuũ
benedictio tua. Ergo semꝑ magnificetur
dñs. Qui hoc dicunt. Qui diligunt salu
nichil.Si aut̾ in illo: qͥcquid ego. ille
indigens. Ecce lum̃ meũ. ecce unde
illuminor.qm clamo. tu illumina
erigit elisos. dñs sapientes facit cȩcoᷤᷤ.
añs custodit ꝓselitos. Qd gͦ tu: Ego uͦ
egenꝰ et pauꝑ. Ego tanquã pupillus.
anima mea tanquã uidua destituta
et desolata. Auxiliũ quęro. semꝑ infir¬
mitatẽ meã confiteor. Ego uͦ egenꝰ et
pauꝑ. Donata st̃ mͥ peccata. iã ceꝑi se¬

Expanded text:
 eum; et dicant, Semper magnificetur Dominus, qui diligunt salutare ejus. Ab illo est enim illis salus, non a se. Salutare sanatum; quisquis se confitetur sanatum, misse se confitetur aegrotum. Dicant ergo, Semper magnificetur Dominus, qui diligunt saluillo salventur. Nolite, inquit, confidere in principes, et in filios hominum, in quibus non est salus . Quare hoc? Domini est salus, et super populum tuum benedictio tua . Ergo, Semper magnificetur Dominus. Qui hoc dicunt? Qui diligunt salutnihil: si autem in illo quidquid ego; ille,indigens. Ecce lumen meum, ecce unde illuminor; quoniam clamo: Tu illuminaberigit elisos; Dominus sapientes facit caecos; Dominus custodit proselytos . Quid ergo tu? Ego vero egenus et pauper. Ego tanquam pupillus; anima mea tanquam vidua destituta et desolata: auxilium quaero; semper infirmitatem meam confiteor. Ego vero egenus et pauper. Donata sunt mihi peccata; jam coepi se
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ meorũ ñ eges. Ille ñ eget nr̃i.
nos egemꝰ ipsiꝰ ideo uerꝰ dñs. Nã tu
ñ ualde uerus dñs serui tui. Ambo
ãt pes. ambo egentes do. Si aut̃
putas egere tui seruũ tuũ. ut des illi¬
panẽ: eges et tu serui tui. ut adiutiet
labores tuos. Uterq ur̃m. altero ur̃m
indiget. Itaq nullus ur̃m uere dñs. &
nullus ur̃m uereseruus. Audi uerũ dnm̃.
cuiꝰ uerꝰ es seruus. Dixi dño. ds mĩs escu

Expanded text:
Ille non eget nostri; nos egemus ipsius: ideo verus Dominus. Nam tu non valde verus dominus servi tui; ambo homines, ambo egentes Deo. Si autem putas egere tui servum tuum, ut des panem; eges et tu servi tui, ut adjuvet labores tuos: uterque vestrum altero vestrum indiget. Itaque nullus vestrum vere dominus, et nullus vestrum vere servus. Audi verum Dominum, cujus verus es servus: Dixi Do
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ei dixerimꝰ ꝓpheti as de xp̃o. quarũ
euidentia obstupescit. & admirans puta¬
uerit a nob. eẽ. conscͥptas: de codicibꝰ iu
Uidete quẽ admodũ de inimicis nr̃is alios
confundimꝰ inimicos. Disꝑge illos in ur¬
tute tua. tolle illis uirtutẽ. colle forti¬
tudinẽ ipsors. Et deduc eos ꝓtector m̃s
dnẽ. Delicta oris eoꝵ sermones labioꝵ

Expanded text:
cum ei dixerimus prophetias de Christo, quarum cum ei dixerimus prophetias de Christo, quarum evidentiam obstupescit, et admirans putaverit a nobis esse conscriptas; de codicibus JuVidete quemadmodum de inimicis nostris alios confundimus inimicos. Disperge eos in virtute tua: tolle illis virtutem, tolle illis fortitudinem eorum. Et deduc eos, protector meus Domine. Delicta oris eorum, sermo
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ ut a uictoribꝰ ab sorberent᷑. Non sine
causa¬
causa cain ille .ẽ. qui cũ frẽm occidisset.
posuit in eo ds signũ. ne qͥs eũ occideret.
Hoc ẽ. signũ qđ habent uidei. Tenent om̃i¬
no reliquias legis suȩ. circũcidunt᷑. sab¬
bata obseruant. pascha immolant. an¬
ma comedunt. Sunt gͦ iudei. ñ st̾ occisi.
necessarii st̃ credentibꝰ gentibꝰ. Quare
hoc: Ut demonstraret nob̃ in inimicis
ur̾is miscłiam suã. Ds m̃s de monstrauit
mͥ in inimicis meis. In ramis suꝑbia p̾ci¬
sis. inserto miscdiã suã demonstrat ole¬
astro. Ecce ubi iacent qͥ suꝑbi erant. ec¬
ce tu ubi insertꝰ es qͥ iacebas: & tu noli
suꝑbire. ne p̃cidi mercaris. Ds nis ne occi¬
deris eos. neqͥnd̾o obliuiscant᷑ legis tue.
Disꝑge illos in uirtute tua. Ia factũ . ẽ. ꝑ
om̃s gc̃s disꝑsi fc̃ iudei. testes iniqͥtatis
suȩ. et ueritatis nr̃e. Ipsi habent codices

Expanded text:
sunt, ut a victoribus absorberentur. Non sine sunt, ut a victoribus absorberentur. Non sine causa Cain ille est, qui cum fratrem occidisset, posuit in eo Deus signum, ne quis eum occideret . Hoc est signum quod habent Judaei: tenent omnino reliquias legis suae; circumciduntur, sabbata observant, pascha immolant, azyma comedunt. Sunt ergo Judaei, non sunt occisi, necessarii sunt credentibus Gentibus. Quare hoc? Ut demonstret nobis in inimicis nostris misericordiam suam. Deus meus demonstravit mihi in inimicis meis. In ramis superbia praecisis inserto misericordiam suam demonstrat oleastro. Ecce ubi jacent qui superbi erant, ecce ubi insertus es qui jacebas: et tu noli superbire, ne praecidi merearis. Deus meus, ne occideris eos, virtute tua. Jam factum est: per omnes gentes dispersi sunt Judaei, testes iniquitatis suae et veritatis nostrae. Ipsi habent codices,
Abbreviated transcription (Latin):
patiunt᷑: restat ut qͥ iusto inimicant᷑. ini¬
qͥtatẽ oꝑent᷑. Linde gͦ paulo suꝑiꝰ. ñ mise¬
rearis om̃iũ qͥ oꝑant᷑ iniqͥtatẽ. & nc̃ de imi¬
micis suis ne occideris eos. ne qnͣdo obli¬
iuiscantꝰ legis tuȩ: Non gͦ miserearis eoꝵ
ut occidas peccata eoꝵ. ne occidas eos qͦrũ
peccata occidis. Qͥd .ẽ. aut̃ occidi. nͥ obli¬
iuisci legis dñi : Ipsa ÷ uera mors. in ꝓfundũ
ire peccati. Potest qͥdẽ hoc & de iudeis intel¬
ligi. Quid de uideis: Non occideris eos.
neqͣndo obliuis cant̾ legis tuȩ. Istos mi¬
micos meos. ipsos qͥ me occidert̃. noli tu
occidere. mane at gens iudeoꝵ. Certe ui-¬
cta ẽ. a romanis. certe deleta ciuitas eoꝵ.
Nlon admittunt᷑ ad ciuitatẽ suã iudei. et
tam̃ iudei st̃. Nã om̃s iste ꝓiunciȩ. aro¬
manis sublate st̃. Quis iã cognoscit gt̾s
in imꝑio romano quȩ qͥd erant. qͣndo om̃s
romani facti st̃. & om̃s romani dicunt᷑::
Iudei tam̃ manent cũ signo. nec sic uicti

Expanded text:
niquitatem operentur. Unde ergo paulo superius, Non miserearis omnium qui operantur iniquitatem; et nunc de inimicis suis, Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae? Non ergo miserearis eorum, ut occidas peccata eorum: non occidas eos, quorum peccata occidis. Quid est autem occidi? Oblivisci legis Domini. Ipsa est vera mors, in profundum ire peccati: potest quidem hoc et de Judaeis intelligi. Quid de Judaeis, Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae? Istos inimicos meos, ipsos qui me occiderunt, noli tu occidere. Maneat gens Judaeorum: certe victa est a Romanis, certe deleta civitas eorum; non admittuntur ad civitatem suam Judaei, et tamen Judaei sunt. Nam omnes istae provinciae a Romanis subjugatae sunt. Quis jam cognoscit gentes in imperio Romano quae quid erant, quando omnes Romani facti sunt, et omnes Romani dicuntur? Judaei tamen manent cum signo; nec sic victi
Abbreviated transcription (Latin):
scripta sit lexdĩ: ipse fructuose tenet
legem dĩ. ipse ñ inimicus deputabi¬
t᷑. Nã ecce inimici uidei qͦs mͥ uide¬
t᷑ significare psalmꝰ iste: legẽ dĩ tenent.
& ideo de illis dictũ e̾. ne occideris eos.
ne qnͣdo obliuiscant᷑ legis tuȩ. ut genᷤ
iudeoꝵ maneret. & ea manente cres
manent certe. et iudei st̃. Nec dest̃ite¬
r̃. eẽ. qđ erant. id est gens ipsa ñ ita ces¬
sit inuira romanoꝵs. ut amiserit for¬
mã iudeoꝵ: s ita subdita romanis ẽ.
ut etiã leges suas teneat. quȩ leges st̃
di.S qͥd in illis factũ. ẽ: Decimatis men¬
tã et ciminũ. et relinquitis quȩ gͣuora
st̃ legis. miscdiã & iudiciũ. liquantes
culicẽ. camelũ aut̃ glutientes. hoc eis
dñs dicit. Et re uera ita sunt. Tenent
legẽ. tenent ꝓpħas. legunt om̃ia. can¬
tant om̃ia. lucẽ ꝓpħarũ non ibi ui¬

Expanded text:
scriptum sit de lege Dei, ipse fructuose tenet scriptum sit de lege Dei, ipse fructuose tenet legem Dei; ipse non inimicus deputabitur. Nam ecce inimici Judaei, quos videtur significare psalmus iste, legem Dei tenent, et ideo de illis dictum est, Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae; ut gens Judaeorum maneret, et ea manente crescmanent certe, et Judaei sunt, nec destiterunt esse quod erant: id est, gens ista non ita cessit in jura Romanorum, ut amiserit formam Judaeorum; sed ita subdita Romanis est, ut etiam leges suas teneat, quae leges sunt Dei. Sed quid in illis factum est? Decimatis mentam et cyminum, et reliquistis quae graviora sunt Legis misericordiam et judicium; liquantes culicem, camelum autem glutientes . Hoc eis Dominus dicit. Et revera ita sunt; tenent Legem, tenent Prophetas; legunt omnia, cantant omnia: lucem Prophetarum non ibi vi
Abbreviated transcription (Latin):
qł hic dictũ ẽ fortitudinẽ meã ad te
& ad illũ seruemꝰ. recedendo amittimꝰ:
uigilare debet semꝑ mens mr̃a. ñ ab illo
recedere. S & si longe erat: magis
magisq apꝓpinquare & accedere. ñ
gressu pedũ. non subuentione uehi-¬
culors. ñ celeritate animaliũ. ñ elati¬
de hoc psalmo. In hoc enĩ dimiseramꝰ.
cũ cepisset de inimicis suis loqͥ. dicens
do. ne occidetis. eos. neqͣndo obliuiscan¬
t᷑ legis tuȩ. Quaniuis eos inimicos suos
ẽẽ. dixerit: rogauit tam̃ dm̃ ne occi¬
derent᷑ & obli iuscerent᷑ legis ipsiꝰ.
Non tam̃ tenere legẽ. id e̾. non obliuis¬
ci legẽ: iã ꝑfectio.ẽ. & qͣsi securitas de
p̃mio. & nulla sollicitudo de supplicio.
Sunt enĩ qͥ tenent legẽ memoria. & ñ im¬
plent uita. Qui uͦ ĩmplent uita: ñ posst̃
non tenere memoria. Ergo qͥ morib
p̃cepta dĩ facit. & quodã modo iuuendo
sẽꝑ in corde suo ne deleat᷑ agit qđ tenet
uiuendo. qͥ se cõmemorat qđ ei incorde

Expanded text:
ictum est, Fortitudinem meam ad te et ad illum servemus, recedendo amittimus: vigilare debet semper mens nostra non ab illo recedere, sed et si longe erat, magis magisque propinquare et accedere; non gressu pedum, non subvectione vehiculorum, non celeritate animalium, non elevatide hoc psalmo. In hoc enim dimiseramus, cum coepisset de inimicis suis loqui dicens Deo: Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae. Quamvis eos inimicos suos esse dixerit, rogavit tamen Deum ne occiderentur et obliviscerentur legem ipsius. Non tamen tenere legem, id est non oblivisci legem, jam perfectio est, et quasi securitas de praemio, et nulla sollicitudo de supplicio. Sunt enim qui tenent legem memoria, et non implent vita: qui vero implent vita, non possunt non tenere memoria. Ergo qui moribus praecepta Dei facit, et quodam modo vivendo, semper in corde suo ne deleatur agit quod tenet, vivendoque se commemorat quid ei in corde
Abbreviated transcription (Latin):
Quid. ẽ. fortitudinẽ meã adte custodiã:
De me om̃ino nichil pͣsumã. Quid enĩ
attuli boni ut mei miserereris. ut me
iustificares: Qͥd in me inuenisti. nisi
sola peccata: Tuũ nichil aliud. nisi
nat᷑am quã creasti. cȩtera mea mala
quȩ deleiusti. Non ego ad te prior sur¬
rexi: s tu ad me excitandũ uenisti.
monstrauit mͥ in inimicis meis. Quid
ait: Quantã circa me exhibuerit mise¬
ricordiã. in inimicis meis mͥ demonstra¬
uit. Relictis cõparet se collectꝰ. & repul¬
sis el ectꝰ. Cõparet se uas ire uasis mise¬
cordiȩ. & uideat qi ex una massa fec̃ d̾s
aliud in honorẽ. aliud in contumeliã.
Qͥd ÷̃ demonstrauit mͥ. in inimicis meis:
Si enĩ uolens d̾s oftend̾e irã & demon¬
strare potentiã suã attulit in multa
patientia uasa ire. quȩ ꝑfecta st̃ in ꝑ

Expanded text:
quid est, Fortitudinem meam ad te custodiam: de me omnino nihil praesumam. Quid enim attuli boni, ut mei miserereris et me justificares? Quid in me invenisti, nisi sola peccata? Tuum nihil aliud nisi natura quam creasti: caetera, mala mea quae delevisti. Non ego prior ad te exsurrexi, sed tu ad me excitandum venisti; monstravit mihi in inimicis meis. Quid ait? Quantam circa me exhibuerit misericordiam, in inimicis meis mihi demonstravit. Relictis comparet se collectus, et repulsis electus: comparet se vasis irae vas misericordiae; et videat quia ex una massa fecit Deus aliud vas in honorem, aliud in contumeliam. Quid est, demonstravit mihi in inimicis meis? Si enim Deus volens ostendere iram, et demonstrare potentiam suam, attulit in multa patientia vasa irae, qu
Abbreviated transcription (Latin):
mendamꝰ caritati ur̃e. Non om̃s. qr
multi eoꝵ conu̾si st̃ ad eum quẽ occi¬
derant. et in eũ credendo ueniã de
effuso ipsiꝰ sanguine meruer̃. Exem¬
plũq p̾buer̃ hominib. quã ñ debe¬
ant diffidere dimitti sibi qualecũq
peccatũ: qͣndo int̾fectio xp̃i dimissa
.ẽ. confitentib. Inde gͦ dictũ e. ꝙ d̾s sus¬
ceptor m̃s es. ds mĩs miscl̃ia eiꝰ p̃ue
niet me. hoc. ẽ. ante ouũia merita mea
bona p̾ueniet me miscdia ipsiꝰ. ft si ni¬
chil boni inme inuenerit: ipse me faciet
bonũ. ei iustificat conu̾sũ. et ipse admo¬
net ut couertat᷑ au̾sus. Ds m̃s inquit
iterũ demonstraui ininimicis meis.

Expanded text:
aritati Vestrae. Non omnes: quia multi eorum conversi ad eum quem occiderunt, et in eum credendo, veniam et de effuso ipsius sanguine meruerunt; exemplumque praebuerunt hominibus quam non debeant diffidere dimitti sibi qualecumque peccatum, quando et interfectio Christi dimissa est confitentibus. Inde ergo dictum est, Quia Deus susceptor mniet me: hoc est, ante omnia merita mea bona praevenit me misericordia ipsius; etsi nihil in me boni invenerit, ipse me facit bonum, et ipse justificat conversum, et ipse admonet ut convertatur aversus. Deus meus, inquit iterum, demonstravit mihi in inimicis meis
Abbreviated transcription (Latin):
dat᷑: minꝰ agit gr̃as cui debitũ relaxat᷑.
D̾s m̃s demonstrauit mͥ in inimicis meis.
De ipsis aut̾ inmicis qͥd: Ne occideris
eos. neqndo oblitant᷑ legis tuȩ. Qui rogat
ꝓ inimicis suis: implet p̾ceptũ. Qd est
ñ miserearis om̃iũ qͥ oꝑant᷑ iniqͥtatẽ. & ne
occideris eos. ne obliiuiscant᷑ legis tuȩ:

Expanded text:
agit gratias cui debitum relaxatur. Deus meus demonstravit mihi in inimicis meis. 21. De ipsis autem inimicis quid? Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae. Rogat pro inimicis suis, implet praeceptum. Quid est, Ne miserearis omnium qui operantur iniquitatem; et, Ne occideris eos, nequando obliviscantur l
Abbreviated transcription (Latin):
Quis audiuit : Om̃s gt̾s xp̃iane futurȩ
ft̃. & uos dicitis. quis audiuit: Qͥd .e̾.
deridebis eos: Snichilo habebis om̃s
gc̾s: nichil ante te erit. q facillimũ erit
cider̃: ꝙr fortitudinẽ suã adte ñ custo¬
dier̃. Id est illi qui suꝑ me insurrexert̃
& irruer̃. de se pͣsũpsert̃. Ego aut̾ forti¬
tudinẽ meã ad te custodiãm. qr si rece¬
do cado. si accedo forcior fio. uidete
enĩ qͥd .ẽ. fr̾s in anima humana. Non
lit ex se lum̃. ñ h̃t̃ ex se uires. Totũ aut̃
qđ pulchrũ est in anima: uirt & sa¬
Y Est quȩdã origo. fonsq uirtutis.

Expanded text:
Quis audivit? Omnes gentes christianae futurae sunt, et vos dicitis, Quis audivit? Quid est, deridebis eos? Pro nihilo habebis omnes gentes: nihil ante te erit; quia facillimum erit ciderunt, quia fortitudinem suam ad te non custodierunt: id est, illi qui superne insurrexerunt et irruerunt, de se praesumpserunt. Ego autem fortitudinem meam ad te custodiam: quia si recedo, cado; si accedo, fortior fio. Videte enim quid est, fratres, in anima humana. Non habet ex se lumen, non habet ex se vires: totum autem quod pulchrum est in anima, virtus e
Abbreviated transcription (Latin):
tͦ consũmationes in ira consũmationis
et ñ ert̃. Obscura st̃. & timeo ne ñ be¬
ne insinuent᷑. Iã audiendo fatigati estĩ.
Itaq si placet Raritati ur̃e. quȩ restant
in crastinũ differamꝰ. Adiuuabit enĩ¬
dñs. ut uob̾ debitũ ꝑsoluamꝰ. qͥa de illo
magis quã de nobis ꝓmittimꝰ. A Me N.
ESTERNUS SERMO
ꝓtractꝰ. debitorẽ me
in hodiernũ reli-¬
luit: reddendi tẽpꝰ
aduenit. Quã uͦ su¬
mꝰ nos deuoti red¬
ditores: tã debetis. eẽ. a uidi exactores.
hoc ÷ qđ ille donat et nos reddamꝰ. ille
enĩ dñs nos serui sumꝰ. et uos sic ac¬
cipiatis. ut sit fructꝰ in auditione ur̃a
de uita ur̃a. Cultꝰ enĩ ager fructũ ñ red¬
dens. et ingͣtꝰ agͥcolȩ ꝓ frugib spinas
afferens: non horreum s ignẽ querit.
Dñs aut̃ ds nr̃ sic̃ eũ uidetis hanc t̾ram
u̾bo suo tanqͣm agrũ suũ iusitare dig¬
nat᷑. et de corde nr̃o fructꝰ quexit. q no¬
uit & qͥd ibi seminet. & qͣntũ pluat.

Expanded text:
consummationes, in ira consummationis, et non erunt. Obscura sunt, et timeo ne non insinuentur bene. Jam audiendo fatigati estis: itaque si placet Charitati Vestrae, quae restant in crastinum differamus. Adjuvabit Dominus, ut vobis debitum persolvamus; quia de illo magis quam de nobis promittimus. SERMO esternus sermo protractus, debitorem me in hodiernum reliqluit, reddendi tempus advenit. Quam vero sumus nos devoti redhibitores, tam debetis vos esse avidi exactores: hoc est, ut quod ille donat, et nos reddimus ille enim Dominus, nos servi sumus, sic accipiatis, ut sit fructus in auditione vestra de vita vestra. Cultus enim ager fructum non reddens, et ingratus agricolae pro frugibus spinas afferens, non horreum, sed ignem quaerit, Dominus autem Deus noster, sicut eum videtis hanc terram verbo suo tanquam agrum suum visitare dignatur; et de corde nostro fructus quaerit, quia novit et quid ibi seminet, et quantum pluat.