comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
prosecutione non obsisto sed hocme
& fecisse & facturum eẽ prosteoꝵ
circa eos sane qui fuerint concor¬
des. non solum circa ecclesiam
carthaginien sem. sedcir ca omne
sacerdotale consortium sunt eñi
pleriq: conspirante s cum plebib
propriir quas decipiunt ut dic¬
tum ẽ. earum escal pentesaures
blandi adseducendum uicio se
uite homines uel certe in flati
&ab hoc consortio separat iquipu¬
tant proprie plebi incubandũ & ñ¬
qum quã conuenti ad conciliũ ueni¬
rede trectant sua forte neprodan¬
ur flagicium &uenter. dicosipla¬
e& circahos non tantum diocesir
non ẽe seruandas uerum & deꝓ
pria ecclesia que illis male faue¬
ri omni modo adnitendum. ut
&iuã auctoritate publicareiciantur
atquae ab ipsis principalibus ca¬
thedrisremoueantur. oport &
enimutqui uniuersis fratribus
actoto concilio inheserit. nonsolũ
suum iure integro sed &dioce sis
possideat. ad uero qui sibi m& putaT
plebessuus sufficere fraternudi¬

Expanded text:
prosecutioni non obsisto: sed hoc me prosecutioni non obsisto: sed hoc me et fecisse et facturum esse profiteor circa eos sane, qui fuerint concordes, non sCarthaginensem, sed circa omne sacerdotale consortium. Sunt enim plerique conspirantes cum plebibus propriis, quas decipiunt, ut dictum est, earum scalpentes aures, blandi ad seducendum, vitiosae vitae homines, vel certe inflati et ab hoc consortio separati, qui putant propriae plebi incubandum, et nonnunquam conventi ad concilium venire detrectant; sua forte ne prodantur flagitia metuentes. Dico, si placet, circa hos non tantum dioeceses non esse servandas, verum et de propria ecclesia, quae illis male faverit, omnimodo adnitendum ut etiam auctoritate publica rejiciantur, atque ab ipsis principalibus cathedris removeantur. Oportet enim ut qui universis fratribus ac toto concilio inhaeserit, non solum suam jure integro, sed et dioeceses possideat. At vero qui sibimet putant plebes suas sufficere, fraterna di
Abbreviated transcription (Latin):
Ipigonius ep̃s dixit. multiscon
Nciliis hoc statutum a conciliir
Isacerdotali ẽ. ut plebes que in
uoluntate eius ep̃i. a quotenentur
proprios accipiant rectorer. Idẽ.
quodum adepto communionem
fratrum ab orrent uelcerte cum
deprauati fuerint quasi inquodũ
archety ranni casibi dominatum
uindicant quod pleri queftum¬
idi atq stolidi aduersũ ep̃m
suo ceruicem erigunt prbi uel
conuiuiis sibi concinantes plebẽ
uel certe per sua sub maligno ut
inlicito fauore eosdem uell int
sibi conlocare rectores quod qu¬
dem in signe mentestue tenenu
uotum frater relegio se aureli
qui haec sepe opprefli non curaindo
tales paitores sed propt̃ eorum m.¬
los cogitatos & praue concinnad
congilia hocdico non debere
rectorem accipere eamplebẽq
indiocesir semper subiacuit ne¬
cum quam proprium ep̃mhibut
qua propter siuniuerso sc̃ir simo
co&ui plac& hoc quod prosecittis
sum confirm&ur. Aurelius ep̃r
dixit. fratris & consacerdotis nr̃i

Expanded text:
Epigonius episcopus dixit: Multis in conciliis hoc statutum est a coetu sacerdotali, ut plebes quae involuntate ejus episcopi a quo tenentur, proprios accipiant rectores, id estquodam dominatu adepto communionem fratrum abhorrent, vel certe, cum elevati fuerint, quasi in quadam arce tyrannicam sibi dominationem vindicant, quod plerique stolidi adversus episcopos suos cervices erigunt presbyteri, vel conviviis sibi conciliantes plebem vel certe persuasu maligno, ut illicito favore eosdem velint sibi collocare rectores; quod quidem insigne mentis tuae tenemus votum, frater religiose Aureli, qui haec saepe oppressisti, non curando tales petitores; sed propter eorum malos cogitatus, et prave concinnata consilia hoc dico, non debere rectorem accipere eam plebem, quae in dioecesi semper subjacuit, nec unquam proprium episcopum habuit. Quapropter si universo sanctissimo coetui placet hoc, quod prosecutus sum, confirmetur. Aurelius episcopus dixit: Fratris et consacerdotis nostri
Abbreviated transcription (Latin):
Aurelius ep̃sdixit. ita fiat neces¬
runt &illud nobis uerbum
mandatum utquia congtitutũ ẽ.
inconcilio ypponiensi singulas
debere ꝓuintiar tempore concilii
uisitandas ẽẽ. dignemini &iam
quod hocanno secundũ ordinem
distul istis uel alio anno mauri¬
taniã prouintiam uisitare.
Aurelius ep̃sdixit tunc depro¬
uintiae mauritania propt̃ ea
quod in finib: africae posita sit.
ulil statuim̃ si quidem uicine
sunt barbarico sed prest& dr̃ ut ex
habundanti non pollicentes ueni¬
re possimus aduram prouintiam
cogitare enim deb&is fratresquia
hoc sibi & tripolitani &ar tugita¬
ni fr̃spotuerunt exigere siratio
pater&ur Ut dio cesses uisiex
CONSENSU ED̃I PROPRII ET̃M¬

Expanded text:
Aurelius episcopus dixit: Ita fiat necesAurelius episcopus dixit: Ita fiat necesrunt: Et illud nobis verbo mandatum est, ut quia constitutum est in concilio Hipponensi singulas debere provincias tempore concilii visitandas esse, dignemini etiam, quod hoc anno secundum ordinem distulistis, vel alio anno Mauritaniam provinciam visitare. Aurelius episcopus dixit: Tunc de provincia Mauritania, propterea quod in finibus Africae posita sit, nihil statuimus, siquidem vicinae sunt barbarico; sed praestet Deus ut, ex abundanti non pollicentes, venire possimus ad vestram provinciam. Cogitare enim debetis, fratres, quia hoc sibi, et Tripolitani, et Arzugitani fratres poterant exigere, si ratio pateretur. Ut dioeceses, nisi ex consensu episcopi proprii, e
Abbreviated transcription (Latin):
Ced illudẽ. statuendum utquando
udeligendum ep̃m conueniremus.
siqua contradictio fuerit obosta
quatalia tracta sunt apud nos pon
presumant adpurgandum eum
&ineadem plebe cui ordinandur
est discutiantur primopersone con¬
tradicentium postremo &iumilla
q illaq obitiunt pertractentur
&cum purgatus fuerit sub conspec¬
tu publico: ita demum ordin&
cordat robor&ur ur̃ãe dignatio¬
Nis responsione ab uniuersi s ep̃is
dictumẽ satir plac&. VTDE ECCLI¬
SIA CAR T BACUINFNSIS DIESPAS¬
Honoratur &urbanus ep̃rdixe¬
runt. quõ de communitorio nr̃o
omnia tractata noscunt᷑ ad dimꝰ
&iam die pasche nobis ẽẽ manda¬
tum ut de ecclesia semꝑcartha¬
ginensi sicut i ad sol& instrua¬
mur & non sub angusto tẽ poris
gulis quib:q annis attractandũ
conueniamus &cum conuenerimꝰ
perlegatos qui ad suerint concilio
honoratus &urbanus ep̃i dixerunt
nunc de praesenti c&u p&i musut
litteris prouinciam nram de
hacdie informare dignemipi.

Expanded text:
et illud est statuendum, ut quando ad eligendum episcopum convenerimus, si qua contradictio fuerit oborta, quia talia facta sunt apud nos, non praesumant, ad purgandum eum,in eadem plebe cui ordinandus est, et discutiantur primo personae contradicentium. Postremo etiam illa quae objiciuntur, pertractentur. Et cum purgatus fuerit sub conspectu publico, ita demum ordinetcordat, roboretur vestrae dignationis responsione. Ab universis episcopis dictum est: Satis placet. Ut de Ecclesia Carthaginis dies PasHonoratus et Urbanus episcopi dixerunt: Quoniam de commonitorio nostro omnia tractata noscuntur, addimus etiam de die Paschae nobis esse mandatum, ut de Ecclesia semper Carthaginensi, sicuti assolet, instruamur, et non sub angusto temporis gulis quibusque annis ad tractandum conveniamus, et cum venerimus per legatos qui fuerunt in concilio. Honoratus et Urbanus episcopi dixerunt: Nunc de praesenti coetu petimus, ut litteris provinciam nostram de hac die informare dignemini.
Abbreviated transcription (Latin):
Ut sacramenta altaris non nisi
aie iunis hominibus caelebrent᷑
excepto unodie anniuersario
quocaenu dñi caelebratur nãsi
aliquorũ ꝓmeridiano tẽ¬
pore de functorũ si ueepis cor¬
porũ si ue ceterorũ cõmenda¬

Expanded text:
Ut sacramenta altaris non nisi a jejunis hominibus celebrentur, excepto uno die anniversario, quo coena Domini celebratur; nam si aliquorum pomeridiano tempore defunctorum, sive episcoporum, sive c
Abbreviated transcription (Latin):
aut in p&i. aut ocupati sunt.
nam&iam tractatoriam sc̃i¬
tatistue. cum ad sc̃m senum
sanctippum deferrẽ in p̃¬
senti tractatu hocuisum fue¬
rat ut concilium indicer&ur
quod instructa legatioposs&
ad hoc consilium destinuri
sedcum eum posteriorib lit¬
teris ad monerem de inpedi¬
mento tironum ut superius
dixi rescriptis proprus ex¬

Expanded text:
aut impediti, aut occupati sunt. aut impediti, aut occupati sunt. Nam etiam tractoriam sanctitatis tuae cum ad sanctum senem Xantippum deferrem, in praesenti tractatu hoc visum fuerat, ut concilium indiceretur, quod instructa legatio posset ad hoc concilium destinari; sed cum eum posterioribus litteris admonerem de impedimento tironum, ut superius dixi, rescriptis propriis ex
Abbreviated transcription (Latin):
bi zacine legationis litteras & re¬
citatis offerentibus & iamlucia¬
no & siluano legatis prouintie
maritanie sitifensis legatio¬
nis litteras & recitatis. Aure¬
lius ep̃s dixit. horum scriptorũ
textur sociabitur gestis.
De Ep̃is Bira ce uis
Iumidius ep̃rdixit. anim
cilium destinasse legatos
num queramus utrum lega¬
tinumidie aduenerint
uel ceste prouintie tripoli¬
tane uel moritanie cesarien¬
sis. de ep̃is mauritane SiTifensis
Lucianus & siluanus ep̃ilȩ
gatos prouintie mauritaniȩ
siti fensis dixerunt sero adce¬
sariensis fratres nr̃or trac¬
tatoriauenit. Namlam & illi
uenirent tamen necerse. ẽ.
ueniant & confidimus de ani¬
mis illorum qua si quid in hoc
concilio gestum fuerit. & ipsi
sine dubio suor consensus adhi¬
midia uenimus ego & sci fr̃s
agustinus &porfidius sedde
numidia legati mitti non
potuit quod adhuc tumultu
Tyro num ep̃i propriis neces¬
sitatibus inciuitatibus suis

Expanded text:
Byzacenae, legationis litteras, et reByzacenae, legationis litteras, et recitatis, offerentibus etiam Luciano, et Sylvano legatis provinciae Mauritaniae Sitifensis legationis litteras, et recitatis, Aurelius episcopus dixit: Horum scriptorum textus sociabitur gestis. De episcopis Byzacenis. Numidius episcopus dixit: Animacilium destinasse legatos: nunc quaeramus, utrum legati Numidiae advenerint, vel certe provinciae Tripolitanae, vel Mauritaniae Caesariensis. De episcopis Mauritaniae Sitifensis. Lucianus et Sylvanus episcopi, legati provinciae Mauritaniae Sitifensis dixerunt: Sero ad Caesarienses fratres nostros tractoria venit, nam jam et illi venirent; tamen necesse est veniant, et confidimus de animis illorum, quia si quid in hoc concilio gestum fuerit, et ipsi sine dubio suos consensus adhimidia venimus, ego et sancti fratres Augustinus et Possidius; sed de Numidia legatio mitti non potuit, quod adhuc tumultu tironum, episcopi propriis necessitatibus in civitatibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
in ba silica secunde cum aurelius
ep̃s inuniuersali concilio conse¬
diss&. ad stantib: dia conibus.
Iurelius ep̃s dixit. exigente ra¬
tione fraternitas. a meatenuit a¬
te adhoc concilium congregata.
est. Iam dudum enim sicut ur̃a
sc̃itas recordatur ab itu concilio
destinabimus. fr̃rnr̃os ad trans¬
marin alegatos quos oportuit
in coitu sc̃ĩtatis ur̃ae perfuncta¬
elegationes cursum narrare. & li¬
c& exter nodie acreconsideranti¬
bus nobis pr&̃ iesta ecclesiastica
diligentius que gesserint tracta¬
remus: hodie tamen oport& tracta¬
tum externidieiactis ecdenus¬
ticis. confirmari. de ep̃is pro¬
uIIITIaRũ africas euinonao¬
faierunt presenti concilio
rdo itaq rerum deposcit ut
primitus de fratrib nr̃is &
consacerdotibus qui adhoc concili¬
um uel debitacio uelcette demiu¬
ritania conuenerunt queramus
quem admodum huic concilio
de creuerint inter eẽ . &offer en¬
tibus phylologio testa. uenustia¬
no & feliciano epĩs prouintie

Expanded text:
 secundae, cum Aurelius episcopus in universali concilio consedisset, astantibus diaconis, Aurelius episcopus dixit: Exigenterratione fraternitas vestra a mea tenuitate ad hoc concilium congregata est; jamdudum enim, sicut vestra sanctitas recordatur, habito concilio destinavimus fratres nostros ad transmarina legatos, quos oportuit in coetu sanctitatis vestrae perfunctae legationis cursum narrare; et licet hesterno die de hac re considentibus nobis praeter gesta ecclesiastica diligentius quae gesserint, tractaremus, hodie tamen oportet tractatum hesterni diei actis ecclesiasticis confirmari. De episcopis provinciarum Africae, qui non adfuerunt praesenti concilio. Ordo itaque rerum deposcit, ut primitus de fratribus nostris et consacerdotibus, qui ad hoc concilium vel de Byzatio, vel certe de Mauritania convenerunt, quaeramus, quemadmodum huic concilio decreverint interesse. Et offerentibus Philologio, Gesta, Venustiano, et Feliciano episcopis provinciae
Abbreviated transcription (Latin):
Item placuit ut quicũq in eccle¬
sia uel semeli leger int ab alia
Necdena adclericatum nonte
huic decr&o consensi & prae elec¬
to subscripsi. similiter & c&eri
ep̃i subscripserunt. Iu hoc con¬

Expanded text:
it, etc., ut quicunque in ecclesia vel semel legerit, ab alia ecclesia ad clericatum non tehuic decreto consensi, et praelecto subscripsi. Similiter et caeteri episcopi subscripserunt. CAPUT L
Abbreviated transcription (Latin):
ex De prbiradiaconis quithe solo¬
uica ueniunt quantũ tẽporisibi re
ciuitates mutauerunt
consu&udo quã pernitio sa
corruptela funditus. eradicanda
ẽ. nec cuiliceat ep̃o deciuitate sua
ad aliam transire ciuitatẽ manifer¬
ta ẽ. enim causa qua hoc facere
tep̃tat. cũ nullur la hacre inuen¬
tus sit ep̃r quide maiorȩ ciuitate
adminorem transir&: unde ap¬
par& auaritiae. ardore eor
inflãmare &ambitioni seruire.
& ut dominationem agant:
si omnibus plac& huiusmodi
pernicier: seuius & austerius
uindic&ur. ut nec laicam com¬
munionem habeat. quitalis ẽ.
responderunt uniuersi plac&.
Item de hisdem ep̃is irrsiꝑ¬

Expanded text:
et diaconis qui Thessalonicam veniunt, quantum temporis ibi recivitates mutaverunt.consuetudo, quam perniciosa corruptela, funditus eradicanda est, ne cui liceat episcopo de civitate sua ad aliam transire civitatem; manifesta est enim causa qua hoc facere tentat, cum nullus in hac re inventus sit episcopus qui de majore civitate ad minorem transiret. Unde apparet avaritiae ardore eos inflammari, et ambitioni servire, et ut dominationem agant. Si omnibus placet, hujusmodi pernicies saevius et austerius vindicetur, ut nec laicam communionem habeat qui talis est. Responderunt universi: Placet. Item de iisdem episcopi
Abbreviated transcription (Latin):
ergamiae andnocenus eu¬
tro pbrus ad ad donensis: pau¬
lus fililo medensir longinus
apamenus. teoctixtusti¬
reu. eortitius m&ropolita ñ
cyros siniandensis libanius

Expanded text:
ergamius Atticenus, Eutropius Adadomensis, Paulus Philodemensis, Longinus Apapermenus, Theocustus Tyreu, Forticius Metropolitanus, Ciros Simondensis, Libanus
Abbreviated transcription (French):
lonenses marcianus coralensis
usebius cottinensis obremus
cora ce siensis romanus. miren¬
sis. aristoditus olimponen¬
sis. eudoxius. chomatensir.
paladius. capitalensiscyri¬
nus. patarensis. stephanus
limirensis. zinodus. thel¬
misu cronton. pasitir donen¬
sis. phy lippus barba¬
tensis. theo dorus
anthy polenus leontius a¬
raxenus. anthy patros. caume¬
nos. cratinos. panor muta nos
andreas. phto leo tanos uico¬
los. acrasatanus. romanus
potolenus cronensis. paulur
deruensis plutarcor. listron.
eugenius canon. ruffos sy¬
des.tyrannos. imadensis as¬
cholias lallandensis

Expanded text:
tensis, Martianus Corallensis, Eusebius Coctinensis, Obremus Coracesiensis, Romanus Mirrensis, Aristoditos Olimponensis, Eudoxius Cotuatensis, Palladius Capalenensis, Cirinus Patarensis, Stephanus Limirensis, Zenodotius Telis, Croton Parsidonensis, Philippus Barbarensis, Theodorus Antipolleus, Leontius Araxenus, Antipatros Canimenos, Gratinus Panormitanus, Andreas Tholantanus, Nichilo Sacrafuranus, Romanus ptolensis Chronensis, Paulus Dernensis, Patharchos Listronensis, Eugenius Careufossides, Tyrannus Imadianensis, Ascolias La
Abbreviated transcription (Latin):
plerianus bassianenssis vII Dedia conis ad comitan¬
uIIIiDedia conis ad comitan¬
dum dirigendis.
pillis &uiduis ac neces sitate pacien¬
tibus site unõ¬

Expanded text:
iscopi ad comitat44. De diaconis ad comitaum dirigendis. pillis et viduis ac necessitatem patientibus sit eun
Abbreviated transcription (Latin):
Iestes autẽ adtestimo¬
nillum non admittendosqui
nec adaccusat ionem admit¬
ti praecepti sunt uel &iam
quosipse accusator de suado¬
mo perduxerit ad testimoniũ
autem intra annos xiiii. ada¬
tissue non ad mittatur. De
epm Qui ex communicat eũ
Quisibi soli crimer dicit
ẽẽ contes sum. xcuiiii.
Item placuit ut siquando ep̃sdicit.
aliquem sibi soli proprium
crimen fuisse confessum atq
illi neg& non put& ad in iuriã
suã ep̃s pertinere quod illi soli
noncreditur & scrupulo proprae
conscientiae sedicit negandi nol¬
le cõmunicare: ut ponte
mers Queuouam coxauuio
non communicauerit suus ep̃s eidem
quemquum ab aliis documentir
conuincere non potest : Aureliur
ep̃s dixit iuxta statuta totius concilii
congregati & meae medio critatis
sententiam. Plac& facere rerum
omnium conclusionem uniuersi
tituli designati & digesti huius
dicit tractatum etclȩsia gesta susci¬
pient. qui uero adhuc expressa ñ
lum probor uenerabilis fratri & co¬

Expanded text:
Testes autem ad testimonium non admittendos, qui nec ad accusationem admitti praecepti sunt, vel etiam quos ipse accusator de sua domo produxerit. Ad testimonium autem intra annos 14 aetatis suae non admittantur. De episcopo qui excommunicat eum qui sibi soli crimen dicit esse confessum. CXXXII. Item placuit ut, si quando episcopus dicit aliquem sibi soli proprium crimen fuisse confessum, atque ille neget, non putet ad injuriam suam episcopus pertinere quod illi soli non creditur, etsi scrupulo propriae conscientiae se dicit neganti nolle communicare. Ut non temere quemquam communionnon communicaverit suus episcopus, quemquam quod aliis documentis convincere non poterit. Aurelius pus dixit: Juxta statuta 647 totius concilii congregati et meae mediocritatis sententiam placet facere rerum omnium conclusionem: universi tituli designati et digesti hujus diei tractatu ecclesiastica gesta suscipiant. Ea vero quae adhuc expressa nonlum presbyteros venerabili fratri et co
Abbreviated transcription (Latin):
sub scripsi. Possidius ep̃s calamensis
legatus prouintiae numidie his¬
gestir sub scripsi uincentius ep̃s¬
fortunatianus nea politanus his
gestis subscripsi pentadius car pe¬
tanus. hisgestis subscripsi. fufianus
maxensis his gestis subscripsi. Prae¬
textatatus sicilibensis his gestis sub¬
scripsi. Quod uultdr̃ uerensis his ges¬
tis subscripsi Candidus germaniae
hisgestis subscripsi. Callonius ut hi¬
censis his gestis subscripsi. Maximi¬
uintiae bitacinȩ hisgestis subscripsi
Maximus legatus prouintiae bytace¬
ne hisgestis subscripsi. Hilarinus
horreo caelensis legatus prouintiae
bizacenae hisgestis sub scripsi. no¬
rianensis legatus prouintiae cae¬
sariensis his gestis subscripsi. Nu
merianus rusguriensis legatus
prouintiae caesariensis his gestis
subscripsi. leo moctensis legatus ꝓ¬
uintiae caesariensis his gestis sub¬
scripsi. Alius leo legatus prouintiae
tis subscripsi. a sellus prbr lega¬
tus prouintiae romane hisgestis
subscripsi quȩ pernos directe sunt

Expanded text:
subscripsi. Possidonius episcopus Palamensis, legatus provinciae Numidiae inferioris, subscripsi. Vincentius episFortunatianus Neapolitanus, his gestis subscripsi. Pentadius Carpentanus, his gestis subscripsi. Rufianus Maxensis, his gestis subscripsi. Praetextatus Sicilibensis, his gestis subscripsi. Quodvultdeus Verensis, his gestis subscripsi. Candidus Germaniae, his gestis subscripsi. Maximianus Aquensis, his gestis subscripsi. vinciae Byzacenae, his gestis subscripsi. Maximinus, legatus provinciae Byzacenae, his gestis subscripsi. Hilarianus Horreocellensis, legatus provinciae Byzacenae, his gestis subscripsi. Norianensis, legatus provinciae Caesariensis, his gestis sumerianus Rusguriensis, legatus provinciae Caesariensis, his gestis subscripsi. Leo Moctensis, legatus provinciae Caesariensis, his gestis subscripsi. Alius Leo, legatus provinciae tis subscripsi. Asellus presbyter, legatus Ecclesiae Romanae, his gestis subscripsi, quae per nos directa sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
secminur &iam prborultra
iuũ  modum tendere ꝓhibenꝰ
Nec episcopali fastigio debita
sibim& audact̃ ad sũmere non
conficiendis crismatir non con¬
signationis pontificalir adhi¬
bende sibi m& arripere facul¬
tatem non praesente quolib&
antistite nisi fortas seiubeat
uel orationes ł actionis sacre
suꝑ p&ere sibi prae sumat ẽẽ
licentiam Neque sub eius aspet¬
tu nisi iubeat᷑ aut sedere prae su¬
mat aut uenerabilia tractarer
misteria nec sibi meminerit
ulla ratione concedi sine sũ mo
pontifice subdiaconũ ł acolitũ
ius habere faciendi nec prorsus
ad dubit& siquicquũ ad ep̃ale.
ministeriũ speciulit̃ ꝑtinens
suo motu putauerit exsequendũ¬
continuo se praerbiteri digni¬
tate & sacra cõmunione priua¬
ri Quod fieri necesse ẽ censeamꝰ
si eius presule deferente huius¬
modi fuerit p̃uaricatio conꝓ¬
bata nec ipio c̾ius ep̃o aculpa
cohibentiae & ultione uaca¬
turo si in moderata faciente
dissimula uerit uindicare
SIMILIT̃ UTDIACONINEN¬

Expanded text:
ec minus etiam presbyteros ultra suum modum tendere prohibemus, nec episcopali fastigio debita sibimet audacter assumere: non conficiendi chrismatis, non consignationis pontificalis adhibendae sibimet arripere facultatem: non, praesente quolibet antistite, nisi fortasse jubeantur, vel orationis vel actionis sacrae suppetere sibi praesumant esse licentiam: neque sub ejus aspectu, nisi jubeantur, aut sedere praesumant aut venerabilia tractare mysteria. Nec sibi meminerint ulla ratione concedi sine summo pontifice subdiaconum, vel acolythum jus habere faaddubitent, si quidquam ad episcopale ministerium specialiter pertinens suo motu putaverint exsequendumcontinuo se presbyterii dignitate et sacra communione privari. Quod fieri necesse est, censeamus, si eorum praesule deferente, hujusmodi fuerit praevaricatio comprobata, nec ipso eorum episcopo a culpa conniventiae, et ultione vacaturo, si immoderata facientes dissimulaverit vindicare. Similiter ut diaconi men
Abbreviated transcription (Latin):
Naptizandis consignandir¬
Qque fidelibus precianulla
prae figant nec in lationibus
quib lib& in positir ex sagita¬
recupiant renoscentes quõ
quod gratia saccipimus gra¬
tisdare mandamur &ideo ni¬
hil praedictis prorsus exige¬
re moliantur quod uel pauper¬
tate cogitente d&erriti uelin¬
dignatione reuocati fedem¬
ptionis sui causas adire despi¬
ciant certũ habentes quod
qui ꝓhibita dep̃hensi fuerint
ad mississe uel cõmissa non po¬

Expanded text:
aptizandis consignandisque fidelibus pretia nulla praefigant, nec illationibus quibuslibet impositis exagitare cupiant renascentes, quoniam quod gratis accepimus, gratis dare mandamur. Et ideo nihil a praedictis prorsus exigere moliantur, quo vel paupertate cogente deterriti, vel indignatione vocati, redemptionis suae causas adire despiciant; certum habentes quod qui prohibita admisisse fuerint si, vel commissa non po
Abbreviated transcription (Latin):
positione mandante UTAB
IP̃IS PRECIPTIOVE PAPAE NO¬
UE BASILICE DE DICEITOE
anlicas nouit̃ institaitis
non pitir exmore p̃ceptionib
dedicare non audeant non am¬
biant sibim& uindicare cleri¬
cos potestatis aliene. V⁊ IVL¬
LA PRETA DIBAPUS TAV¬
DIS CONSIGIADISA FIDELI¬

Expanded text:
positione mandante. Ut ab positione mandante. Ut ab episcopis, praeceptione papae, novae basilicae dedicentur. Basilicas noviter institutas, non petitis ex more praeceptionibus, dedicare non audeant, non ambiant sibimet vindicare clericos potestatis alienae. Ut nulla pretia de baptizandis consignandisque fideli
Abbreviated transcription (Latin):
cis gradib: subrogundis cano¬
num pat̾norum u&us forma
seru&ur Nec contraeos ulla
ratione preualeat quod ꝓacce¬
dentis defectus remedio ꝓui¬
d&ur non aduersus scita mai¬
orũ nouulege proponit᷑ cae¬
ris eclen ir ab hac occasione
censantibus quas non simili da¬
deuustatas pristinã faciendis
ordinationibus conuenit tenere
sententiũ quomagis hacopor¬
tunitate cõmuniti obseruantũ
uenerandorũ canonũ ꝓpensiur
delegamꝰ singulorũ gradiũ
conscientias admonentes ne
inlicitos ꝓrũpere molientur
excessus Nec fas eẽ confidat
quisq pontificum bigamos
aut coniugia sortientes ab a¬
liis derelicta siue quos lib&
post poenitentia uł sine litteris
ł corpore uitiutas ł conditio¬
nar ios aut curiae publicarũq
rerum nexib inplicatos aut
passim nulla temporis congru¬
entis expectatione dis cussos
diuinis seruituros adplicare
misteriis neq: p̃suo libito iun
studeant aliena ꝑuadere abs¬
que sedis a postolicae ius dis¬

Expanded text:
cis gradibus subrogandis canocis gradibus subrogandis canonum paternorum vetus forma servetur. Nec contra eos ulla ratione praevaleat, quod pro accidentis defectus remedio providetur, non adversus scita majorum nova lege proponitur: caeteris ecclesiis ab hac occasione cessantibus, quas non simili clade vastatas, pristinam faciendis ordinationibus convenit tenere sententiam. Quo magis hac opportunitate commoniti, observantiam venerandorum canonum propensius delegamus, singulorum graduum consin illicitos prorumpere moliantur excessus. Nec fas esse confidat quisque pontificum bigamos, aut conjugia sortientes ab aliis derelicta, sive quoslibet post poenitentiam, vel sine litteris, vel corpore vitiatos, vel conditionarios, aut curiae, publicarumque rerum nexibus implicatos, aut passim nulla temporis congruentis exspectatione discussos divinis servituros applicare mysteriis, neque pro suo libito jura studeant aliena pervadere absque sedis apostolicae justa dis
Abbreviated transcription (Latin):
iuero deluicis quispiã ecde¬
sasticis ẽ ad gregandus offi¬
ciis tantum in sollicitius in sin¬
gulisq: superiur conpraehen¬
sa sunt huiusmodi dec& exami¬
nari personam quantũ inter
mundanam religiosam quae
ria reparanda sunt Non in con¬
uenientib meritis ingerendi
tanto que magis quod sacris
aptum possit eẽ seruitus in eor
quae rendum est institut is
haec ad sequenda decerpitur
Vt morũ habere doceat᷑ hoc pro¬
bitas quod ꝓlixior consueaido
non contulit neꝑoccasionẽ sup¬
plende penuriae claericalis
uitia potius diuinis cultibur
pendia quorum ꝓmotionibus
suꝑ anni m&us sex menses nihil¬
ominus subrogamus. quõ si¬
cut dictũ ẽ distare conuenit
int̃ꝑsonũ diuino cultui deditã
& delaicorum conuersatione
uenientẽ qua&am̃ eatenus in¬
dulgenda credidimus ut illir
ec desiis quib: infestatione bel¬
lorũ uel nulla penitus uel exi¬
guare manserunt. ministeria
renouentur Quatenus his dõ
ꝓprio restitut is in ecclesiasti¬

Expanded text:
ero de laicis quispiam ecclesiasticis est aggregandus officiis, tanto sollicitius in singulis, quae superius comprehensa sunt, hujusmodi decet examinari personam, quantum inter mundanam religiosamque viria reparanda sunt, non inconvenientibus meritis ingerenda; tantoque magis, quod sacris aptum possit esse servitiis, in eorum quaerendum est institutis, haec assequenda decerpitur: ut morum habere doceatur hoc probitas, quod prolixior consuetudo non contulit; ne per occasionem supplendae penuriae clericalis vitia potius divinis cultibus curasse compendia; quorum promotionibus super anni metas, sex menses nihilominus subrogamus: quoniam, sicut dictum est, distare convenit inter personam, divino cultui deditam et de laicorum conversatione venientem; quae tamen eatenus indulgenda credidimus, ut illis ecclesiis quibus infestatione bellorum vel nulla penitus, vel exigua remanserunt, ministeria renoventur, quatenus his Deo propitio restitutis, in ecclesiasti
Abbreviated transcription (Latin):
&us &iã suffragat᷑ sexto men¬
se subdiaconi nomen accipiat
Acsi modeste conuersationis
honesteq uoluntatis exiftit
No nomen sesit diaconus cõple¬
toq anno sit pbt Cui tamen
quod annorũ fuerant int̃ socia
conlatura scĩ prepositi sponte
susceptor doceatur prestitisse
deuotio UISI QUΙ DELAICIS
ELIOVITUR AD CIERŨ NMILTO

Expanded text:
aetas etiam suffragatur, sexto menaetas etiam suffragatur, sexto mense subdiaconi nomen accipiat, ac si modestae conversationis, honestaeque voluntatis existit, nono mense sit diaconus, completoque anno sit presbyter, cui tamen quod annorum fuerant interstitia collatura, sancti propositi sponte suscepta doceatur praestitisse devotio. Ut si qui de laicis eliguntur ad clerum, multo
Abbreviated transcription (Latin):
conuenit custodiri Catenus
ecclesiis quaeuel cunct i sunt
priuate ministris uel suffi¬
cientibus usq ad eo dispolia¬
te seruitiis ut plebib ad se ꝑ¬
tinentibus diuina munera
supplere non ualeant tam in¬
stituendi quũ ꝓmouendicle¬
ricalis obofficiis equisic
spacia dispensanda concedi¬
musut siquis &iũ de religio¬
so ꝓposito &disciplinis mo¬
nastorialibus eruditus ad ele¬
ricalemunus accedat In pri¬
mis eius uita praceritis acta
temporibur inquirat᷑ uel si
nullo graui facinore ꝓbatur
infectus. Si secundam non ha¬
buit fortassis uxorẽ nec ama¬
rito relictam sortitus osten¬
ditur Sipenitentiam publi¬
am fortassis nongessit nec
ulla corporis paste uitiatus
appar& si seruibilis autori¬
ginaliae non ẽ conditionis
obnoxius sicuriae iã ꝓbatur
nexib: ad solutur. Si ad secutus
est litteras sine quib uix for¬
dicta fulcitur Cont inuo lector
uel notarius autcerte defensor
effectus posttres menses exis¬
tat acolitus maxime sihuic

Expanded text:
onvenit custodiri, eatenus Ecclesiis, quae vel cunctis sunt privatae ministris, vel sufficientibus usque adeo dispoliatae servitiis, ut plebibus ad se pertinentibus divina munera supplere non valeant, tam instituendi, quam promovendi clericalis officii sic spatia dispensanda concedimus, ut si quis etiam de religioso proposito, et disciplinis monasterialibus eruditus ad clericale munus accedat, imprimis ejus vita praeteritis acta temporibus inquiratur, vel si nullo gravi facinore probatur infectus, si secundam non habuit fortassis uxorem, nec a marito relictam sortitus ostenditur, si poenitentiam publicam fortassis non gessit, nec ulla corporis parte vitiatus apparet, si servili, aut originariae non est conditioni obnoxius, si curiae jam probatur nexibus absolutus, si assecutus est litteras, sine quibus vix fordicta, fulcitur, continuo lector, vel notarius, aut certe defensor effectus post tres menses existat acolythus, maxime si huic
Abbreviated transcription (Latin):
contumuces ferri sententiam
sed quia mansu&udo ecdesi asti¬
ca seruunda ẽ in omnibus cau
concilio electos sine dilatione
considerare debere inciuitate
Thubur si censi ut negotio con¬
gruum adhibeatur ex amen.
tinum florentium. theasium
sain sutium secundum & possi¬
dium hos decerne mihi iubeatir
sc̃m concilium concessto udicer
postulator. Reliquus autem iu¬
dices. ad conplendum numerum
necessarior eligentibus ipsis
senioribus a nouagermani se¬
nex sanctyppum curauit decer¬
nere. DePaACIΡΙ CAdis ECclae¬
Ilacuit &iam utde discensio¬
ne romane atq al ex andrine
ecclenae ad rcmpapam in nocen¬
tium scribatur quo utraq ecclesia
intra se pacem quam praece¬
pitch̃s teneat: Oe his qui ux¬
ores aut q uros demit¬
TUni uTSIC MANEA.

Expanded text:
contumaces ferri sententiam: contumaces ferri sententiam: sed quia mansuetudo ecclesiastica servanda est in omnibus causjudices de concilio electos sine dilatione considerare debere in civitate Thubursicensi, ut negotio congruum adhibeatur examen. Mtinum, Florentium, Theasium, Sansucium, Secundum, et Posidium, hos decerni mihi jubeatis. Sanctum concilium concessit judices postulatos, reliquos autem judices ad complendum numerum necessarios, eligentibus ipsis senioribus a nova Germania, senex Xantippus curavit decernere. De pacificandis EcclePlacuit etiam ut de dissensione Romanae atque Alexandrinae Ecclesiae ad sanctum papam Innocentium scribatur, quo utraque Ecclesia intra se pacem, quam praecepit Dominus, teneat. De his qui uxores, aut quae viros dimittunt, ut sic manea
Abbreviated transcription (Latin):
tam conuenti restituant.
De Sucilesiionec auren¬
Ad suggestionem uel pos¬
cum lu&a fuiss& schuida quã
obtulit ep̃s placentius quip¬
sona legati. numidiarũ ger¬
eiusdem placentine recita¬
ta est. in conspectu ep̃orum
&cum quererentur hũi quod
adẽẽ uoluit addiaconis pro
foribus. idẽ. seniores a noua
germini. aminime inueni¬
rentur secundo uel tertio
requisiti propter ea cen su it
scm̃ concilium ut littere
ad eundem senem sanc tr̃p¬
pum praerogentur quo no¬
uerit uoluntati plebis nem̃ȩ¬
morate pullo modo in iuriã
sunt seniorer a nouagene se¬
cundo ac tertio & non sunt in¬
uenti. quibus praeceptũ erat.
a primato ut occurrerent.
aduenerabilem concilium
quod nunc agitur idib iuni¬
is. sui absentium procurrar̃
Id circo decernut exhacre
aliquid sc̃itasura nesub mo¬
lestiae calompnia ipsorum
in nocens uidear laborare conci¬
lium scm statui debuisse quidem
secundum censuram sacerdo¬
talem ex hoc concilio aduersus

Expanded text:
ta conventi restituant. ta conventi restituant. De suggestione MaurenAd suggestionem vel poscum lecta fuisset scheda quam obtulit episcopus Placentinus, qui personam legati Numidiarum gesejusdem Placentini recitata est in conspectu episcoporum, et cum quaererentur hi quos adesse voluit a diaconis pro foribus, id est, seniores a nova Germania, ac minime invenirentur, secundo vel tertio requisiti: propterea censuit sanctum concilium ut litterae ad eumdem senem Xantippum praerogentur, quo noverit voluntati plebis memoratae nullo modo injuriam sunt seniores a nova Germania secundo ac tertio, et non sunt inventi, quibus praeceptum erat a primate ut occurrerent ad venerabile concilium, quod nunc agitur idibus Juniis, suam absentiam procurarunt: idcirco decernat ex hac re aliquid sanctitas vestra, ne sub molestia calumniae ipsorum innocens videar laborare: concilium sanctum statuit, debuisse quidem secundum censuram sacerdotalem ex hoc concilio adversus
Abbreviated transcription (Latin):
Lacuit &illud ut plebes
quenum quum habuerunt
proprios epõr pisi ex concilio
plenario unius cuiusq: pro
de cr&cus fuerit minime acci¬
piunt. Ds plẽbibus uel dio¬
cesibus ex adonaistis
conuersis LXUI.
ane ut ille pleber qui conuer¬
s sunt adonatistis & habuer̃
ep̃s sine dubio in consulto con¬
cilio habere mereantur.
que autem plebes habuer̃
rint. none p̃m propriũ ha¬
bere sed alicuius ep̃i diote¬
sim pertinere noneis ẽe.¬
negandum nec ñ & illud sug¬
gestum .ẽ. quod plebes ante
legem imperatorum diui¬
nitate lat&. quicumq con¬
uerterentur ep̃i ad catpho¬
lica ipsi eas obtinere debeant
uerum alege unitatis & de¬
inceps oportead uniuersas
ecclesiur uendicare sibi ep̃s
catpholicos eorum locorũ: A
quos locos sub hereticis per¬
tinebunt uel conuersorum
ad catpholi cham uel non
conuersorum her&icorũ
& dio cests &siq forte sunt
instrumenta ecclesiae
uel ad eius iuspertinantia
qui uero aliqua usurpaue¬
runt post legem usurpa¬

Expanded text:
lacuit et illud, ut plebes quae nunquam habuerunt proprios episcopos, nisi ex concilio plenario uniuscujusque provdecretum fuerit, minime accipiant. De plebibus vel dioecesibus ex Donatistis conversis. XCIX. Sane ut illae plebes quae conversae sunt a Donatistis, et habuerunt opos sine dubio, inconsulto concilio habere mereantur: quae autem plebes habuerunrint non episcopum proprium habere, sed ad alicujus episcopi dioecesim pertinere, non eis esse denegandum. Nec non et illud suggestum est, quod plebes ante legem imperatoris de unitate latam quicunque converterentur episcopi ad catholicam, ipsi eas obtinere debeant: verum a lege unitatis, et deinceps, oporteat universas Ecclesias vindicare sibi episcopos catholicos eorum locorum, ad quae loca sub haereticis pertinebant vel conversorum ad catholicam, vel non conversorum haereticorum, et dioeceses, et si qua forte sunt instrumenta Ecclesiae, vel ad ejus jus pertinentia. Qui vero aliqua usurpaverunt, post legem usurpa
Abbreviated transcription (Latin):
QDADMILITIÃ SECULARẼ
POSTPOENITEN TIAIA REDI¬
RENONDEBEAT TXXUN¬
ontrariũ ẽ omnino eccle¬
siasticis regulis post poe¬
nientiae actionẽ redire
dicat. Nemo militans dõ im¬
plicat se negotiis secularib
unde nonẽ liber alaque is
diuboli quise militia mun

Expanded text:
Quod ad militiam saecularem Quod ad militiam saecularem post poenitentiam redire non debeat. Contrarium est omnino ecclesiasticis regulis post poenitentiae actionem redire dicat: « Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus . » Unde non est liber a laqueis diaboli, qui se militia mund
Abbreviated transcription (Latin):
issimulatio hec potest ñ
de contemptu ẽẽ remedi
seddemau grauius delinquendi
unde poenitentia quaedilata
est cumstudiosius p&ita fue¬
it non neg&ur Vt quomodo
adindulgentiae medicinã
anima uulnerata ꝑueniat.
QDOPORTEAT EŨ QUI
peo lalicitis ueniaco
poscit Etiao multis
licius ab stiners sxxui
Iluuit quidem ẽ debita iusta
Are poscerẽ aliut ꝓpria ꝓ¬
fectionis a more contemnere
sed inlicitorũ ueniã postulantẽ
Opoh& &iam alicitis abstinere
Dicente apło om̃a licent sed ñ
omniu expediunt Vnde si peni¬
tentes habent causam quũ ne¬
glegero foste non debeant &
melius expetit quis eclesi asti¬
cum quã forense iuditium.
Qdpos pitenti nułl a lucra
necitixtionis Exercero
conuieniat.
I Qualitas lucri negotiantẽ
aut excusata ut arguit
quia ẽ honestur quaestus &
turpis uerum tamen poeni¬
tenti ut iliur dispendia pati
quã periculis negotiationisob¬
stringi. Quia difficile ẽ. int̃
ementis uendentisq: cõmer¬
tium non int̃uenire peccatũ.

Expanded text:
issimulatio haec potest non de contemptu esse remedii, sed de metu gravius delinquendi. Unde poenitentia, quae dilata est, cum studiosius petita fuerit, non negetur: ut quoquo modo ad indulgentiae medicinam anima vulnerata perveniat. Quod oporteat eum, qui pro illicitis veniam poscit, etiam multis licitis abstinere. XXII. Aliud quidem est debita justa reposcere, aliud propria perfectionis amore contemnere, sed illicitorum veniam postulantem oportet etiam a licitis abstinere, dicente Apostolo: Omnia licent, sed non omnia expediunt . Unde si poenitentes habent causam, quam negligere forte non debeant, melius expetit quis ecclesiasticum, quam forense judicium. Quod poenitenti nulla lucra negotiationis exercere conveniat. XXIII. Qualitas aut excusat aut arguit, quia est honestus quaestus et turpis. Verumtamen poenitenti melius est dispendia pati, quam periculis negotiationis obstringi, quia difficile est inter ementis vendentisque commercium non intervenire peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
toritate sc̃imomiaetuae siuultonero sum sibi& ꝑniciosũ discat ab eccła scandalũ auferre . Qđscandilã
auditores & in ꝑuersum dilectores cius. usque quaq spargere nonquiescunt. Sienĩ cognouerint euis
librũ quẽ illius uel putant eẽ łnorunt epis coporũ catholicorũ auctoritare&maxime scitatistur
quã apud eũ eẽ maiores ponderi s minime dubitamus. ab eodẽ ipso a nathematiratũ atq da pnatun
non eos ulterius aestimamus ausuros loquendo contnrgratiã dĩ quaereuelata est ꝑ passionẽ & reun¬
ctionẽ xp̃i pectom fidelia & simplicit̃ xp̃iana turbare sed potius adiuu antemiseri cordia
certantib nobi scũ caritate acpietate flagnantib: orrtionib. tuis. non soli ut in aeternũbeati uero
etiã & iustiet sc̃ĩ sint ñ insua uirtute sed incadegnetiacfisuri. Vnde & adipsum scriptũ aburom̃¬

Expanded text:
ctoritate sanctimoniae tuae. si uult, onerosum sibi et perniciosum discat ecclesiae scandalum auferre, quod scandalum ctoritate sanctimoniae tuae. si uult, onerosum sibi et perniciosum discat ecclesiae scandalum auferre, quod scandalum auditores et in peruersum dilectores eius usque quaque spargere non quiescunt. si enim cognouerint eundem librum, quem illius uel putant esse uel norunt, episcoporum catholicorum auctoritate et maxime sanctitatis tuae, quam apud eum esse maioris ponderis minime dubitamus. ab eodem ipso anathematum atque damnatum, non eos ulterius aestimamus ausuros loquendo contra gratiam dei, quae reuelata est per passionem et resurrectionem Christi, pectora fidelia et simpliciter Christiana turbare, sed potius adiuuante misericordia domini concertantibus nobiscum caritate ac pietate flagrantibus orationibus tuis, non solum ut in aeternum beati, uerum etiam ut iusti et sancti sint, non in sua uirtute sed in eadem gratia confisuros. unde et ad ipsum scriptam ab uno
Abbreviated transcription (Latin):
tuncuelut in uellere occulta. nuncautẽ uelut inaeremani festata. Cumergo lexsine gratia non
mors peccati potuis seccẽ sed uirius si ceni dictum est: Aculeus morus peccatũ Uirtus aut̃ pecca¬
ti lex sicut confugiunt mulia facieregnantis peccati ad gratiã uelut inaerenunc patenẽ. Ita
puci adea consugiedant uelut inuellere tunclatentẽ H. ec uero teporũ distributio referturad
altitudinẽ diuitiarũ sapientiae & scentia edĩ Dequa scriptuẽ Qua in scrutabilias iudicia eius & in¬
estigables uaecius Viapnipt se & ante temi pͥlegis & tẽporeipsologis iuftos pacresex fideuueme
npossibilitas naturte infirmae & indignae acuitiatae & subpeccato uenundatae. sed digis
ꝑfidẽ iustificabat & nunc eadẽ inaꝑtũ laueniens reuelata iustificat. Anathematiz et ergopd¬
gius scripta sua ubi contrir eã & si non ꝑcontumaciã tam̃ ꝑignorentiã disputit. possibilitatẽ defenda¬

Expanded text:
tunc velut in vellere occulta, nunc autem velut in area, manifesta . Cum ergo Lex sine gratia non mors peccati potuisset esse, sed virtus; sic enim dictum est, Aculeus mortis peccatum, virtus autem peccati Lex : sicut confugiunt multi a facie regnantis peccati ad gratiam velut in area nunc patentem, ita pauci ad eam confugiebant velut in vellere tunc latentem. Haec vero temporum distributio refertur ad altitudinem divitiarum sapientiae et scientiae Dei, de qua dictum est: Quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et inuestigabiles uiae eius! Quapropter, si et ante tempus legis et tempore ipso legis iustos patres ex fide uiuentes non possibilitas naturae infirmae et indiguae ac uitiatae et sub peccato uenundatae sed dei gratia per fidem iustificabat et nunc eadem in apertum iam ueniens reuelata iustificat, anathemet ergo Pelagius scripta sua, ubi contra eam etsi non per contumaciam tamen per ignorantiam disputat possibilitatem defende
Abbreviated transcription (Latin):
facbonum : & tam̃ oratur ut faciam bonũ ubi dr̃ Noncessamꝰ ꝓ uob orantes & postiulis¬
tes atq int̃cetera q̃ illis orat dicit . Vt ambuletis dignedõ inomne placitũ. in om̃ iopes
& sermonebono Sicut ergo agnoscimus uoluntatẽ cumhaec p̃cipiuntur sic & ipsedns  agnosca
enaitiam cõpetenter . Misimus reuerentiaetuae librum quem deder̃ quidã religiosi & ho¬
pesti ad olescentes seruidĩ. Quorum etiam nomina non tacemus: Nam timasius & ia cob¬

Expanded text:
et fac bonum, et tamen oratur, ut faciamus bonum, ubi dicitur: Non cessamus pro uobis orantes et postulanet fac bonum, et tamen oratur, ut faciamus bonum, ubi dicitur: Non cessamus pro uobis orantes et postulantes; atque inter cetera, quae illis orat, dicit: Ut ambuletis digne deo in omne placitum, in omni opere et sermone bono. sicut ergo agnoscimus uoluntatem. cum haec praecipiuntur, sic et ipse agnoscat gratiam, cum petuntur. Misimus reuerentiae tuae librum. quem dederunt quidam religiosi et honesti adulescentes serui dei, quorum etiam nomina non tacemus; nam Timasius\' et Iacob
Abbreviated transcription (Latin):
correctũ. Distinguenda est lex et gratia. Lex iubere nouit. gratia iuuare. Nedex lubira
nisi ess& uoluntas. Nec gratia iuuar& si satis ẽẽt uoluntas . Iubetur ut habeamus ind¬
tũ ubidicitur . Nolite eẽ sicut aequus & mulus quib: nonẽ intellectus: & tam̃ oramus us
habeam intellectũ ubidicitur. Damihi intellectũ ut discã mandatatua. Iubetur ut hi¬
beamꝰ sapientiã ubidr̃ stulti aliquando sapite. & tam̃ oratur uthabeamus sap
ubidicit᷑. si quis autẽ ur̃m indig& sapientia. postulet adõ quidat om̃ib: affluenter & non¬
properat. & dabitur ei iub&ur ut habeamus continentiã ubidicit᷑. cũ scirẽ qui anemos
test esse continens nisidet. Ethoc ipsũerat sapientiae scire cuius ẽ& hocdonũA
malũ ubi dr̃ declina amalo & tam̃ oratur ut non faciamꝰ malũ ubi dr̃ Oramus auten
ldm nequid faciatis mali Iubeur ut faciamus bonũ ubidicit᷑. declinaama

Expanded text:
correctum. Distinguenda est lex et gratia. lex iubere nouit, gratia iuuare. nec lex iuberet, correctum. Distinguenda est lex et gratia. lex iubere nouit, gratia iuuare. nec lex iuberet, nisi esset uoluntas, nec gratia iuuaret, si sat esset uoluntas. iubetur, ut habeamus intellectum, ubi dicitur: Nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus, et tamhabeamus intellectum, ubi dicitur, Da mihi intellectum ut discam mandata tua . Jubetur ut habeamus sapientiam, ubi dicitur, Stulti aliquando sapite ; et tamen oratur ut habeamus sapientiam, ubi dicitur, Si quis autem vestrum indiget sapientia, postulet a Deo, qui dat omnibus affluenteramus continentiam, ubi dicitur: « Cum scirem quia nemo potest esse continens, nisi Deus det, et hoc ipsum erat sapientiae scire cujus esset hoc donumalum. ubi dicitur: Declina a malo, et tamen oratur, ut non faciamus malum, ubi dicitur: Oramus autem ad dominum, ne quid faciatis mali. iubetur, ut faciamus bonum, ubi dicitur: Declina a malo
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptationẽ nonutiq idorat uthomosit qđ est natura neq idorat ut habeat liberũ arbitriumqͣ
ia accepit cũ crearetur ipsanatura neq orat remissionẽ peccatorũ quia hoc superius dic̃ dint
b̵debitanr̃a neq orat ut accipiat mandatũ. sed plane orat ut faciat mandatũ. Sienim im
tationẽ inductus fuerit. hocest intẽptatione defecerit. facit utiq peccatũ quod est contrano¬
datũ. Orat ergo ut nom peccet hocest nequid faciat mali. quod prochorinthus orat apostolis
dicens : Oramus autẽ ad dñm nequid faciatis mali. Vnde satis apparet quod non ad pecus¬
dũ. idest ad nonmale faciendum orat proeis. Quam uis ergo non dubitetur ẽẽ arbitri
uoluntatis tamen eius potestas nom sufficit nisi adiuuetur infirmitas ipsa lnitur oratio
clarissima est gratiae testificatio. Hancille confiteatur. &cũ gaudebimus si ue rectũ sue

Expanded text:
temptationem, non utique id orat. ut homo sit, quod est natura, neque id orat, ut habeat liberum arbitrium, quod temptationem, non utique id orat. ut homo sit, quod est natura, neque id orat, ut habeat liberum arbitrium, quod iam accepit, cum crearetur ipsa natura, neque orat remissionem peccatorum, quia hoc superius dicitur: Dimitte nobis debita nostra, neque orat, ut accipiat mandatum, sed plane orat, ut faciat mandatum. si enim in temptationem inductus fuerit, hoc est in temptatione defecerit, facit utique peccatum, quod est contra mandatum. orat ergo, ut non peccet, hoc est ne quid faciat mali, quod pro Corinthiis orat apostolus dicens: Oramus autem ad dominum, ne quid faciatis mali. unde satis apparet, quod ad non peccandum, id est ad non male faciendum, quamuis esse non dubitetur arbitrium uoluntatis, tamen eius potestas non sufficiat, nisi adiuuetur infirmitas. ipsa igitur oratio clarissima est gratiae testificatio; hanc ille confiteatur et eum gaudebimus siue rectum siue
Abbreviated transcription (Latin):
quaq: iã plena s̃ omnia . Aut ergo atua ueneratione accersenđẽ rom̃a & diligent̃ in t̃ro¬
ganđ quã dicat gratiã qũa fateatͥ sitam̃ ĩa fateatur adñ peccandũ Iusteq uiuendũ homi¬
nes adiuuari. aut hocipsum cũ eo ꝑlitteras agendũ & cũ inuentꝰ fuerit hancdicere qũa
doc& etcł astica & apłica ueritas. tuncsi neullo scrupulo eccłȩ sinelatibulo ãbiguitatis
illius ab soluendest : Tunc est reuera deeius purgatione gaudendũ. Siue enim dixerit gr¬
i eẽliberũ arbitriũ siue gratiã esse remissioñe peccatorũ siue gratiã eẽ legis p̃¬
uincendas quẽditissi me effudit suꝑnos qui ascendit incaelũ & captiuauit captiuitaten
deditdona hominibus: Hinc eñi oramꝰ ut peccatorũ tẽptationẽ superare possimus utsp̃
di undepignus accepimꝰ. adiuuet infirmitatẽ nr̃am. Qui aut̃e orat et dicit nenos inferase

Expanded text:
quaque iam plena sunt omnia. aut ergo a tua ueneratione accersendus est Romam et diligenter interroquaque iam plena sunt omnia. aut ergo a tua ueneratione accersendus est Romam et diligenter interrogandus, quam dicat gratiam, qua fateatur. si tamen iam fateatur, ad non peccandum iusteque uiuendum homines adiuuari, aut hoc ipsum cum eo per litteras agendum. et cum inuentus fuerit hanc dicere, quam docet ecclesiastica et apostolica ueritas, tunc sine ullo scrupulo ecclesiae, sine latibulo ambiguitatis ullius absoluendus est, tunc est re uera de eius purgatione gaudendum. Sine enim dixerit gratiam esse liberum arbitrium siue gratiam esse remissionem peccatorum siue gratiam esse legis puincendas, quem ditissime effudit super nos, qui ascendit in caelum et captiuauit captiuitatem, dedit dona hominibus. hinc enim oramus, ut peccatorum temptationem superare possimus, ut spiritus dei, unde pignus accepimus. adiuuet infirmitatem nostram. qui autem orat et dicit: Ne nos inferas in