comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suo non est ds. At qui si intelligas pru¬
dens. quia dixit imprudens in corde
suo non est ds. si qͦutas si intelligas. si dis¬
cutias: qui putat deo placere facta ma¬
la. non eum putat dm̃. Si enĩ ds̃ est: iu¬
stus est. Si iustꝰ e̾: displicet ei in iusticia.
displicet iniquitas. Tu gͦ cũ putas ei pla¬
cere iniqͥtatẽ: negas d̾m. Si enĩ ds̃ est cui
displicet iniquitas. tͥ aut̾ ñ uidetur deus
cui displice iniquitas. non est aut̾ d̾s nͥ
cui displicet iniquitas: cum dicis in cor¬
de tuo. fauet iniquitatib meis d̾s. ni¬
chil aliud dicis. qͣm non est deus. Refe¬

Expanded text:
quod faciunt. Atqui si intelligas prudens quia imprudens dixit in corde suo, Non est Deus, si advertas, si intelligas, si discutias: qui putat Deo placere facta mala, non eum putat Deum. Si enim Deus est, justus est; si justus est displicet, ei injustitia, displicet iniquitas. Tu autem cum putas ei placere iniquitatem, negas Deum. Si enim Deus est cui displicet iniquitas, tibi autem non videtur Deus cui displicet iniquitas, non est autem Deus nisi cui displicet iniquitas, cum dicis in corde tuo, Favet Deus iniquitatibus meis, nihil aliud dicis quam, Non est Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
fitebor tͥ qm̃ fecisti. id est qm̃ tu fecisti. ñ
ex meritis meis. s exmisccłia tua. Ego
enĩ qͥd feci: Si recolas. priꝰ fui blasphemꝰ
& ꝑsecutor & iniuriosus. Tu au̾ qͥd fe¬
cisti: S miscd̾iã consecutꝰ sũ. qͥa ignorais
pectabo nom̃ tuũ. qͣm iocundũ.ẽ. ama¬
rũ. ẽ. scłm. s nom̃ tuũ iocundũ. Et sidul¬
cia quȩdã st̃ in scłõ. s cũ amaritudine di¬
gerunt᷑. Prȩponit᷑ nom̃ tuũ ñ solũ magni¬
tudine. s etiã iocunditate. Narrauert̃¬

Expanded text:
fitebor tibi quoniam fecisti, id est, quia tu fecisti, non fitebor tibi quoniam fecisti, id est, quia tu fecisti, non ex meritis meis, sed ex misericordia tua. Ego enim quid feci? Si recolas, prius fui blasphemus et persecutor et injuriosus. Tu autem quid fecisti? Sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans exspectabo nomen tuum, quia jucundum es. Amarum est saeculum, sed nomen tuum jucundum. Et si dulcia quaedam sunt in saeculo, sed cum amaritudine digeruntur. Praeponitur nomen tuum, non solum magnitudine, sed etiam jucunditate. Narraver
Abbreviated transcription (Latin):
adipiscenda. Inmo in ȩt̾nũ & in scłm
scli. Qđ dix̃ in ęt̾nũ. repetere uoluit
adiciendo in scłm scłi. ut confirmaret
ł repetendo quã fundatꝰ e̾et indilectio¬
ne regni cęloꝵ. & inspe ȩt̾ne felicitatis.¬
D oech dãnasti. dauid coronasti. Confite
sio.qm̃ fecisti. Qͥd fecisti nͥ hȩc quȩ supͣ¬
dicta st̃. ut tanqͦm oliua fructifera
in domo dĩ sꝑarẽ in mised̾ia dĩ in ȩter¬
nũ & in scłm scłi : lu fecisti. Imprus¬
se iustificare ñ potest. S qͥs ẽ qͥ iustifi¬
cat  Credenti inqͥt in eũ qui ustificat
impiũ. Qd enĩ habes qđ ñ accepisti
Si aut̾ accepisti. qͥd głaris quasi ñ leceꝑis.
qͣsi ex te habeas. Absit ut ego siegłier ait
iste. qͥ oppositꝰ. ẽ. contͣ doecli. qͥ tolerat
doech in t̾ra donec enugrat ille de tab̾¬
nacło & eradicet᷑ de t̾rã uiuentiũ. Non
głior qͣsi ñ acceꝑim. s in do głior. Et con¬

Expanded text:
adipiscenda? Imo in aeternum, et in saeculum adipiscenda? Imo in aeternum, et in saeculum saeculi. Quod dixit in aeternum, repetere voluit adjiciendo in saeculum saeculi, ut confirmaret ibi repetendo, quam fundatus esset in dilectione regni coelorum, et in spe aeteDoech damnasti, David coronasti. Confitebsio, quoniam fecisti. Quid fecisti, nisi haec ipa sunt, ut tanquam oliva fructifera in domo Dei, sperarem in misericordia Dei, in aeternum, et in saeculum saeculi? Tu fecisti: impius justificare se non potest. Sed quis est qui justificat? Credenti, inquit, in eum qui justificat impium . Quid enim habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis , quasi ex te habeas? Absit ut ego sic glorier, ait iste qui oppositus est contra Doech, qui tolerat Doech in terra, donec emigret ille de tabernaculo, et eradicetur de terra viventium. Non glorior quasi non acceperim, sed in Deo glorior. Et con
Abbreviated transcription (Latin):
Ego aut̃. Iã mͦ corpꝰ illud audi. Ego ari sic̃
oliua fructifera indomodi. Non unꝰ
hõ loqͥt᷑. sed oliua illa fructifera. unde
amputati st̃ suꝑbi rami. & insertꝰ hu¬
mił oleaster.Sic̃ oliua fructifera in do¬
mo dĩ. sꝑaui in miscłia dĩ. Ille qͥdẽ in
multitudine diuitiarũ suarũ. idõ radrx
eiꝰ euellet᷑ de t̾ra uiuentiũ. Ego aut̾ sic̃ oli¬
ua fructifera in domo dĩ. cuiꝰ radix nu¬
trit᷑. ñ eradicat᷑ sꝑaui in miscdia dĩ S
forte mͦ. Nã & hinc errant homines aliqͦn¬
do. Dm qͥdẽ colunt. & ñ st̃ iã similes ili
doech. s qͣnuis de d̾o p̾sumãt. ad tẽporalia
tam̃ ut dicant sͥ. Colo dm̃ meũ. qͥ me fa¬
cturus.ẽ. diuitẽ in t̾ra. qͥ mͥ filios daturꝰ
.ẽ. qͥ mͥ uxorẽ daturꝰ ẽ. Talia qͥdẽ ñ dat nͥ
ds. s ñ uult seꝓpt̾ talia diligi ds. Ideo
enĩ sepe ista dat & malis. ut aliud ab illo
discant quȩrere boni. Quomͦ gͦ tu dicis.
sꝑaui in miscdia dĩ: forte ad tẽporalia

Expanded text:
Ego autem, jam modo corpus illud audi; Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei. Non unus homo loquitur, sed oliva illa fructifera, unde amputati sunt superbi rami, et insertus humilis oleaster . Sicut oliva fructifera in domo Dei, speravi in misericordia Dei. Ille quid? In multitudine divitiarum suarum: ideo radix ejus evelletur de terra viventium. Ego autem quia sicut oliva fructifera in domo Dei, cujus radix nutritur, non eradicatur, speravi in misericordia Dei. Sed forte modo? Nam et hinc errant homines aliquando. Deum quidem colunt, et non sunt jam similes isti Doech: sed quamvis de Deo praesumant, ad temporalia tamen; ut dicant sibi, Colo Deum meum, qui me facturus est divitem in terra, qui mihi filios daturus est, qui mihi uxorem daturus est. Talia quidem non dat nisi Deus, sed non vult se propter talia diligi Deus. Ideo enim saepe ista dat et malis, ut aliud ab illo discant quaerere boni. Quomodo ergo tu dicis, Speravi in misericordia Dei? Forte ad temporalia
Abbreviated transcription (Latin):
te iniqͥtas. Unã linguã habes. qua ui eã
u̾tis. Quare gͦ potiꝰ ad iniqͥtatẽ. ñ ad eqͥta¬
tẽ : Cibos a maritudinis ñ das uentri tuo.
& cibos miqͥtatis das linguȩ tuȩͦ. Malig¬
ne.sic̾ eligis quo uescaris. sic elige qđ lo¬
quaris. Preponis gͦ iniqͥtatẽ ȩqͥtati. & p̃¬
ponis maliciã penignitati. Tu qͥdẽ p̃po¬
nis. sed suꝑ ẽẽ qͥd pocest. nͥ benignitas &
ȩqͥtas : Sed tu imponendo te qͦdã mͦ suꝑ
ea. qͦ necesse ẽ. ut deorsũ eant: ñ illa fa¬
cis eẽ supͣ bona. s tu cũ eis m̾geris in ma
om̾ia u̾ba sũmersionis. Eripe gͦ te sipo¬
tes asũmersione.Naufragiũ fugis. & plũ¬
bũ ãplecteris: Si ñ uis mergi: tabulam
app̃hende. ligno portare. crux te ꝑducat.
Tu uero qͥa doech es idumeꝰ. motus t̾renꝰ.
fallaciȩ ẽ. lingua dolosa. aliud in corde
gestantiũ. aliud ore ꝓm̃tiũ. S in hissũ¬

Expanded text:
t iniquitas: unam linguam habes, quo vis eam vertis; quare ergo potius ad iniquitatem, et non ad aequitatem? Cibos amaritudinis non das ventri tuo, et cibos iniquitatis das linguae tuae malignae? Sicut eligis quo vescaris, sic elige quod loquaris. Praeponis ergo iniquitatem aequitati, et praeponis malitiam benignitati: tu quidem praeponis, sed supra esse quid potest nisi benignitas et aequitas? Sed tu imponendo te quodammodo super ea quae necesse est ut deorsum eant, non illa facies esse supra bona, sed tu cum eis mergeris in malomnia verba submersionis. Eripe ergo te, si potes, a submersione. Naufragium fugis, et plumbum amplecteris! Si non vis mergi, tabulam apprehende, ligno portare, crux te perducat. Nunc vero quia Doech es Idumaeus, motus et terrenus, fallaciae est lingua dolosa, aliud in corde gestantium, aliud ore promentium. Sed in his su
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. audiamꝰ hinc uocẽ nr̃am. id ẽ. cuuũ
regni cȩloꝵ. Hoc enĩ affectare debemꝰ.
tolerare hic maloᷤ. qͣm tolerari aboniꝰ. &
coniungamꝰ nos huic uoci. & aure & lingua.
& corde & oꝑe. Qđ si fecerimꝰ. nos hic loq̃mur
in ins quȩ audimꝰ. Dicat᷑ gͦ pͥmo de corpore¬

Expanded text:
est, audiamus hinc vocem nostram, id est civium est, audiamus hinc vocem nostram, id est civium regni coelorum hoc enim affectare debemus, tolerare hic malos, quam tolerari a bonis; et conjungamus nos huic voci, et aure, et lingua, et corde, et opere. Quod si fecerimus, nos hic loquimur in
Abbreviated transcription (Latin):
De qͦ genere fuit illa sc̃a mulier hester.
Quȩ cũ eẽt uxor regis. uentũ ẽ ad ꝑiculum
dep̃candi ꝓciuib suis. Et cũ ad dm̃ oraret:
corã deo ubi mentiri ñ posset. in oratione
sua cdix̃. ita sibi fuisse illa ornam̃ta regalia:
sic̃ pannũ m̃struate. Non gͦ despemꝰ de ci¬
uibꝰ regni celoꝵ. qͣndo eoᷤ uidemꝰ agere aliqͥ
publica t̾rena. Nec rursus continuo gͣ¬
tulem᷑ om̃ib hominibꝰ. qͦs uidemꝰ agere
negocia cȩlestia. qr & filii pestilentie
sedent aliquando in cathedra moysi. de
qͥb dr̃. Quȩ dict̃ facite. quȩ aut̃ faciunt
facere nolite. dict̃ enĩ & ñ faciunt. Illi
in t̾renis rebꝰ leuant cor incęlũ. isti in cȩ¬
lestib u̾bis trahunt cor int̾rã. Ueniet
aut̾ tẽpꝰ uentilabri: quando utrunq
diligentissime discernat᷑. ne granũ ali¬
qd tͣnseat in aceruũ paleȩ cõburendũ.
nec una stipula tͣnseat ad massã in hor¬
reo recondendã. Quãdui gͦ nc̃ ꝑmixtũ

Expanded text:
a mulier Esther, quae cum esset uxor regis, ventum est ad periculum deprecandi pro civibus suis; et cum oraret coram Deo, ubi mentiri non posset, in oratione sua dixit, ita sibi fuisse illa ornamenta regalia sicut pannum menstruatae . Non ergo desperemus de civibus regni coelorum, quando eos videmus publica terrena: nec rursus continuo gratulemur omnibus hominibus quos videmus agere negotia coelestia; quia et filii pestilentia sedent aliquando in cathedra Moysi, de quibus dicitur, Quae dicunt facite; quae autem faciunt, facere nolite: dicunt enim, et non faciunt. Illi in terrenis rebus levant cor in coelum, isti in coelestibus verbis trahunt cor in terra. Veniet autem tempus ventilabri, quando utrumque diligentissime discernatur, ne granum aliquod transeat in acervum paleae comburendum, ne una stipula transeat ad massam in horreo recondendam . Quamdiu ergo nunc permixtum
Abbreviated transcription (Latin):
E cce ad qđ te teneas. ad u̾bũ qd̾ manet inȩ¬
t̃nũ. Nã ad fenũ aut ad florẽ feni site tenu¬
eris. q̃m fȩnũ arescet. & flos decidet: destru¬
et te d̾s in finẽ. E si mͦ ñ: certe infinẽ
destruet. Quando illud uentilabrũ uene¬
rit. & aceruꝰ palee a massa fuerit separatꝰ.
ñne massa. inhorreo. & palea in igne: Non¬
ne totꝰ iste doech ad sinistrã stabit. qͣndo d̾ic¬
turꝰ c̃ dñs. ite in ignẽ ȩt̾nũ qͥ paratꝰ.e. dia¬
bolo & angłis eiꝰ: Destruet te gͦd̾s in finẽ.

Expanded text:
Ecce quo te teneas, ad quod manet in aeternum. Nam ad fenum et ad florem feni si te tenueris, quoniam fenum arescet, et flos decidet, destruet te Deus in finem: etsi non modo, certe in finem destruet, quando illud ventilabrum venerit, et acervus paleae a massa separatus fuerit. Nonne massa in horrea, et palea in ignem ? Nonne totus iste Doech ad sinistram stabit, quando dicturus est Dominus, Ite in ignem aeternum qui paratus est diabolo et angelis ejus ? Destr
Abbreviated transcription (Latin):
ñ qͦmͦ iste qͥ ñ posuit dm ad iutorẽ suũ :
Deniq ilł qͥd p̾cepit: Diuites sint in bo¬
nis oꝑib. facile tͥbuant. cõmunicent.
Et qͥd si facile tͥbuerint. si cõmunicaue¬
riͣt ñ habenti. intrabt̃ ꝑforam̃ acꝰ Intra¬
bt̃ plane. Nã & ꝓilł. iã ipse camelus intra¬
uit. Ipse enĩ pͥor intͣuit. quẽ sic̃ camelũ
nemo sarcina passionis posset onerare.
nͥ se ipse in t̾rã deponeret. qr & ipse hoc
dix̃. Qđ hominib ĩ possibile. ẽ. dõ facile
.ẽ. Dãnet᷑ gͦ iste doech. timeant de illo mͦ
iꝰti.rideant suꝑ eũ postea iusti. Merito
enĩ dãnat᷑. ꝙ ñ posuit dm̃ ad iutorẽ suũ.
lit continuo iste qͥ insultat huic doech. Beatꝰ
popłs cuiꝰ ẽ. dñs ds̃ ipsiꝰ. Nã illa inqͥb dixe¬
runt beatũ popłm. enumerat psalmꝰ. locu¬
ti ft̃ enĩ tanꝙͣ filii alieni. tanqͣm doech¬
iste idumeus. id est t̾renꝰ. Os eoꝵ locutũ
.ẽ. uanitatẽ. dext̾a eoꝵ dext̾a iniqͥtatis.

Expanded text:
orem suum? Denique illis quid praecepit? Divites sint in operibus bonis; facile tribuant, communicent . Et quid, si facile tribuerint, si communicaverint non habenti? Intrabunt per foramen acus? Intrabunt plane: nam et pro illis jam ipse camelus intravit. Ipse enim prior intravit, quem sicut camelum nemo sarcina passionis oneraret, nisi se ipse in terram deponeret. Quia et ipse hoc dixit, Quod hominibus impossibile est, Deo facile est . Damnetur ergo iste Doech, timeant de illo modo justi, rideant super eum postea justi. Merito enim damnatur, qui non posuit Deum adjutorem suum, lit continuo iste qui insultat huic Doech, Beatus populus cujus est Dominus Deus ipsius. Nam illa in quibus dixerunt beatum populum, enumerat Psalmus. Locuti sunt enim tanquam filii alieni, tanquam iste Doech Idumaeus, id est terrenus: Os eorum locutum est vanitatem; dextera eorum, dextera iniquitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
rene. S ille qͥ t̾renꝰ. ẽ. & iã motꝰ ẽ. id est
tanqͣm puluis quẽ ꝓicie᷑uentꝰ a facie t̾rȩ.
Deniq qͥd in illis rep̃hendit᷑: Non qͥa istã
habuerint. nã & boni habent ista.S qͥd:
Hoc intendite ne passim diuites rep̃hen¬
datis. & rursus ne de pauꝑtate & egesta¬
te p̾sumatis. Si enĩ ñ .e̾ p̃sum̃dũ de diui¬
tiis. qͥnto magis ñ ẽ. pͣsum̃dũ de pau¬
ꝑtate. s de dõ uiuo : In qͦ gͦ isti notant᷑:

Expanded text:
 ille qui terrenus est, etiam motus est, id est tanquam pulvis quem projicit ventus a facie terrae. Denique quid in illis reprehenditur? Non quia ista habuerint; nam et boni habent ista: sed quid? Hoc intendite; ne passim divites reprehendatis, et rursus ne de paupertate et de egestate praesumatis. Si enim non est praesumendum de divitiis, quanto magis non est praesumendum de paupertate, sed de Deo vivo? In q
Abbreviated transcription (Latin):
regẽ achẏs. ñ ante regẽ abimelech muta¬
uit faciẽ suã & dimisit eũ & abiit. titulus
aut̾ psalmi sic scͥptꝰ ẽ. quando immutauit
uultũ suũ corã abi melech: ipsa magis mu¬
tatio nominis in mẏsteriũ fec̃ nos. eẽ. in¬
tentos. ne tanꝗͣ res hystorie ꝓseqͥris. & sacͣta
uela contẽnã. Discussũ nom in illo psalmo

Expanded text:
regem Achis, non ante regem Abimelech immutavit faciem suam, et dimisit eum, et abiit: titulus autem Psalmi sic scriptus est, Quando immutavit vultum suum coram Abimelech : ipsa magis mutatio nominis in mysterium facit intentos, ne tanquam res historiae persequaris, et sacrata vela contemnas. Discussum nomen in psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
ri.argenti. pecoꝵ. familiȩ. Diues erat.
& in eiꝰ sinũ lazarꝰ pauꝑ sublatꝰ ẽ. Insinũ
diuitis pauꝑ. anpotiꝰ ãbo dõ diuites.
hoc doech culpat scͥptura: Non dix̃ ec¬
ce hõ qͥ fuit diues. s ecce h̾o qͥ ñ posuit
dm̃ ad iutorẽ suũ. s sꝑauit in multitu

Expanded text:
iliae; dives erat, et in ejus sinum Lazarus pauper sublatus est. In sinum divitis pauper: an potius ambo Deo divites, hoc Doech culpat Scriptura? Non dixit, Ecce homo qui fuit dives; sed, Ecce homo qui non posuit Deum adjutorem suum, sed speravit
Abbreviated transcription (Latin):
petuniã. tam̃ habere auariciã. Q ut no¬
ueritis ñ pecuniã in diuite s auariciã
condẽnari: adu̾tite qđ dico. Respicis il¬
lũ diuitẽ. stantẽ iuxta te. Forte in illo. ẽ.
pecunia & ñ ẽ. auaricia. in te ñ.ẽ. pecuni¬
a. & est auaricia. Pauꝑ ulcerosus & erũ¬
nosus. linctꝰ a canib. ñ habens opẽ. ñ
habets escã. ñ habens forte ipsã uestem:
pauꝑ.gaudes mͦ. Nunqͥd nã tibi & ulcera
optanda st̾: Nonne patͥmoniũ tuum
sanitas ẽ . Non ẽ. in lazaro meritũ pauꝑtatis.
s pietatis. Non uides qͥs sublatꝰ. ẽ. ñ uides
qͦ sublatꝰ sit: Qͥs ẽ. sublatꝰ ab angłis: Pau

Expanded text:
 tamen habere avaritiam. Et ut noveritis non pecuniam in divite, sed avaritiam condemnari, advertite quod dico: respicis illum divitem stantem juxta te; et forte in illo est pecunia et non est avaritia, in te non est pecunia et est avaritia. Pauper ulcerosus, aerumnosus, linctus a canibus, non habens opem, non habens escam, non habens forte ipsam vestem, pauper gaudes modo, numquidnam tibi et ulcera optanda sunt? Nonne patrimonium tuum sanitas est? Non est in hoc Lazaro meritum paupertatis, sed pietatis. Nam vides qui sublatus est, non vides quo sublatus est. Quis est sublatus ab An
Abbreviated transcription (Latin):
negantiũ. Quale hoc ꝓu̾biũ: Quantũ
habebis. tantꝰ eris. Id est quantũ habu¬
eris pecuniȩ. qͣntũ adqͥsieris. tanto
płꝰ poteris. fcce hõ qͥ ñ posuit dm̃ adiu¬
torẽ suũ: s sꝑauit in multitudine di¬
uitiarũ suarũ. Non dicat pauꝑ forte
malus. ego ñ sũ de hoc corpore. Audiuit
enĩ ꝓpħam dicentẽ. sꝑauit inmultitu¬
dine diuitiarũ suarũ. & continuo si
pauꝑ.ẽ. attendir pannos suos. respex̃
iuxta se farte diuitẽ in popło dĩ ornatius
uestitũ. & ait in cord̾e suo. De isto dic̃. Nun¬
qͥd de me : Noli inde te excidere. noli sepa¬
rare. nͥ uideris & timueris. ut postea ride¬
as. Nã qͥd tͥ ꝓdest si eges facultate. & ar
abeunti a se illi diuiti cont̾stato dixerat.
uende om̾ia tua quȩ habes eda pauꝑibꝰ.
& habebis thesaurũ in cęlo. & uenisequere
me. & magnã desꝑationẽ diuitib p̾nunti

Expanded text:
negantium. Quale hoc proverbium? Quantum habebis, tantus eris; id est, quantum habueris pecuniae, quantum acquisieris, tanto plus poteris. Ecce homo qui non posuit Deum adjutorem suum, sed speravit in multitudine divitiarum suarum. Non dicat pauper forte malus: Ego non sum de hoc corpore. Audivit enim Prophetam dicentem, Speravit in multitudine divitiarum suarum: continuo si pauper est, attendit pannos suos, respexit juxta se forte divitem in populo Dei orantius vestitum, et ait in corde suo, De isto dicit, numquid de me? Noli inde te excipere, noli separare, nisi videris et timueris, ut postea rideas. Nam quid tibi prodest, si eges facultate et ards Christus abeunti a se illi diviti contristato dixerat, Vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo: et veni, sequere me, et magnam
Abbreviated transcription (Latin):
s indutꝰ infirmitate mnutanda ad¬
firmitatẽ. Quia & si crucifixus. ẽ.
ex infirmitate: s uiuat ex iuirtute
dei. Apłs ait. Erat gͦ in manib senis.
& qͥd ait senex ille : Qd ait gratulans.
qđ iã soluendus hinc eẽt. uidens suiᷤ
manib contineri. a quo & in quo
salus eiꝰ continebat᷑: Iã dimitas in¬

Expanded text:
indutus infirmitate mutanda: quia etsi crucifixus est ex infirmitate; sed vivit ex virtute Dei . Apostolus ait. Erat ergo in manibus senis. Et quid ait senex ille? quid ait, gratulans quod jam solvendus hinc esset, videns suis manibus contineri a quo et in quo salus ejus continebatur? « Jam dimitti
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ timuit iudicaturũ. Preuidit enĩ
& prȩuenit faciẽ eiꝰ in confessione.
Ille aut̃ cũ uerierit. popłos in ȩqͥtate
iudicabit. Qͥd ibi ualebit calliditas ac¬
cusatoris. ubi ÷ testis conscieritia.
tibi tu eris & causa tua. ubi iudex ñ
Defensor. ẽ. pęnitentis. petitor uenie cori¬
fitentis. iudex innocentis. Uere timere

Expanded text:
qui timuit judicaturum. Praeridit enim, qui timuit judicaturum. Praeridit enim, et praevenit faciem ejus in confessione : ille autem cum venerit, populos in aequitate judicabit. Quid ibi valebit calliditas accusatoris, ubi est testis conscientia, ubi tu eris et causa tua, ubi judex nondefensor est poenitentis, et petitor veniae confitentis, et judex innocentis. Vere timere
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑ exarat ungula. cũ confessus fue¬
rit iudex dãnat. carnifex ducit.
Miser ubiq. S letent᷑ & exultent gc̃s.
Unde ꝑipsã confessionẽ. Quare.: Ca
bonꝰ e̾. cui confitent᷑. Ad hoc exigit
confessionẽ: ut liberet humilẽ. Ad
hoc dãnat ñ confitentẽ: ut puniat
suꝑbũ. Ergo tͥstis esto anteqͣm confi¬
tearis. confessus exulta. iã sanaberis.
Conscientia tua saniẽ collegerat. aposto¬
ma tumuerat. cruciabat᷑ te. requi¬
esc̾e ñ sinebat. Ad hibet medicꝰ ferra¬
m̃ta u̾berũ. & aliqͣndo secat. Adhibet
medinale ferrũ in correptione tͥ¬
bulationis. Tu agnosce medici manũ.
confitere. exeat in confessione. & de¬
fluat omis sanies. Iã exulta. iã lȩta¬
re. qđ reliquũ ÷ facile sanabit᷑. Con¬
fiteant᷑ ł popłi d̾s. confiteant᷑ tͥ popłi
om̃s. & qr confitent᷑: lȩtent᷑ & exultent
gt̃s. qͣm iudicas popłos in ȩquitate.
slemo te fallit. Gaudeat iudicandus.

Expanded text:
atur, exarat ungula; cum confessus fueatur, exarat ungula; cum confessus fuerit, damnatum carnifex ducit: miser ubique. Sed laetentur et exsultent gentes. Unde? Per ipsam confessionem. Quare? Quia bonus est cui confitentur: ad hoc exigit confessionem, ut liberet humilem; ad hoc damnat non confitentem, ut puniat superbum. Ergo tristis esto antequam confitearis; confessus exsulta, jam sanaberis. Conscientia tua saniem collegerat, apostema tumuerat, cruciabat te, requiescere non sinebat: adhibet medicus fomenta verborum, et aliquando secat; adhibet medicinale ferrum in correptione tribulationis: tu agnosce medici manum; confitere, exeat in confessione et defluat omnis sanies: jam exsulta, jam laetare; quod reliquum est facile sanabitur. Confiteomnes. Et quia confitentur, laetentur et exsultent gentes; quoniam judicas populos in aequitate. Nemo te fallit: gaudeat judicandus,
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra. Confiteantur ⁊ͥ popłi ds̃. Inue¬
ner̃ uiã tuã. confiteant᷑. Ipsa canta
Te rep̃hende. illũ lauda. Ut et ipse ue¬
niens inueniat te punitorẽ tuũ. &
exhibeat se tͥ saluatorẽ tuũ. Quid enĩ
times confiteri. qͥ inuenisti hanc ui¬
ã in om̃ibꝰ gentib: Qͥd timetis confi¬
teri. & in confessione ur̃a cantare can¬
ticũ nouũ cũ om̃i t̾ra. in om̃i t̾ra.
in pace catholica: confiteri timetis
d̾o. ne confessos dãnet: Si ñ confessus
lates: confessus dãnaberis: Times con¬
fiteri. qͥ ñ confitendo. eẽ. ñ potes oc̃cul¬
tꝰ: dãnaberis tacitꝰ. qui posses libe¬
les. Si hõ iudicet: exigit a latrone con¬
fessionẽ tortor & timor. Immo aliquan¬
do confessionẽ p̃mit timor. exigit dolor.
Et ille qͥ plangit in torm̃tis. timet autẽ
occidi confessus: portat torm̃ta qͥn¬
tũ potest. & si uictꝰ dolore fuerit. ꝓ¬
fert ad mortẽ uocẽ suã. Nusquã gͦ
lȩtꝰ. nusquã exultans. Antequã confite¬

Expanded text:
terra . Confiteantur tibi populi, Deus. Invenerunt viam tuam; confiteantur. Ipsa cantatte reprehende, illum lauda: ut et ipse veniens inveniat te punitorem tuum, et exhibeat se tibi salvatorem tuum. Quid enim timetis confiteri, qui invenistis hanc viam in omnibus gentibus? quid timetis confiteri, et in confessione vestra cantare canticum novum cum omni terra, in omni terra, in pace catholica? Confiteri times Deo, ne confessum damnet? Si non confessus lates, confessus damnaberis. Times confiteri, qui non confitendo esse non potes occultus: damnaberis tacitles. Si homo judicet, exigit a latrone confessionem tortor et timor; imo aliquando confessionem premit timor, exigit dolor: et ille qui plangit in tormentis, timet autem occidi confessus, portat tormenta quantum potest; et si victus dolore fuerit, profert ad mortem vocem suam. Nusquam ergo laetus, nusquam exsultans: antequam confite
Abbreviated transcription (Latin):
situri sumꝰ eã. ñ ꝑ nos discituri.
Possu¬
Possumꝰ eã de euangłio discere. Ego sũ
times ne erres. Adiecit. & ueritas.
Quis errat in ueritate: Errat qͥ reces
xp̃c. ambula. Times ne moriaris.
anteqͣm ꝑuenias: Ego sũ uita. Ego
sũ inqͥt uua ueritas & uĩa. Quasi
diceret. Qd times: ꝑme ambulas.
nme ambulas. in me requiescis. Qͥa
gͦ ait cognoscamꝰ in t̾ra uiã tuã. nͥ
cognoscamꝰ in t̾ra xp̃m tuũ: S ipse
psalmꝰ respondeat. ne putetis ex a¬
liis scripturis adhibendũ. eẽ. testi¬
moniũ qđ forte hic de .c̾. Repeten¬
do ostendit qͥd dixerit. ut cognosca¬
mꝰ in t̾ra uiã tuã. E quasi tu que¬
reres. in qua t̾ra. quã uiã: in om̃ib
gentib salutare tuũ. In qua t̾ra quȩ¬
ris. Audi. In om̃ib gentib Quã
uiã quęris : Audi. Salutare tuũ.
inquã in euangłio seruatꝰ annosus
usq ad infantiã u̾bi: Accepit enĩ
senex ille in manib suis infintem.
uerbũ dei. Qui in utero. eẽ. dignatꝰ :.

Expanded text:
sumus eam nos, non per nos discituri. Possumus eam de Evangelio discere: Ego sum times ne erres? Adjecit: Et veritas. Quis errat in veritate? Errat qui recesia Christus: ambula. Times ne moriaris antequam pervenias? Ego sum vita: Ego sum, inquit, via, et veritas, et vita . Quasi diceret, Quid times? Per me ambulas, in me ambulas, in me requiescis. Quid ergo ait, Cognoscamus in terra viam tuam, nisi, cognoscamus in terra Christum tuum? Sed ipse psalmus respondeat: ne putetis ex aliis Scripturis adhibendum esse testimonium quod forte hic deest, repetendo ostendit quid dixerit, Ut cognoscamus in terra viam tuam; et quasi tu quaereres, In qua terra, quam viam? In omnibus gentibus salutare tuum. In qua terra quaeris? Audi: In omnibus gentibus. Quam viam quaeris? Audi: Salutare tuum. inquam, in Evangelio, servatus annosus usque ad infantiam Verbi? Accepit enim senex ille in manibus suis infantem Verbum Dei. Qui et in utero esse dignatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsã. Qͥa .ẽ. hoc Nisi te cognoueriᷤ
ad imaginẽ dĩ factã. Danima ȩc¬
cłiȩ.p̾cioso redẽpta sanguine agni
ĩmacłati. attende quanti ualeas. qͥd
ꝓte datũ sit cogita. Dicamꝰ gͦ & opte¬
mꝰ. illuminet uultũ suũ suꝑ nos.
Gestamꝰ uultũ eiꝰ. qͦmͦ dicuntur uultꝰ
imꝑatoꝵ. Uere quidã sacer uultꝰ ÷
di. in imagine ipsiꝰ. S iniqui ñ
cognoscunt in se imaginẽ dei. Ut
illuminet᷑ uultꝰ dĩ suꝑ illos. quid de¬
bent dicere: Tu illuminab̾ lucer
sapientiȩ tuȩ discutiant᷑ tenebrȩ
meȩ. Appareat uultꝰ tiuis. & si for¬
te apparet ꝑme aliqͥntulũ deformiᷤᷤ
effectꝰ a te reformet᷑. qđ a te forma¬
tũ ÷. Illumina gͦ uultũ tuũ suꝑ
nos: ut cognoscamꝰ in t̾ra uiã tuã.
In t̾ra. hic. in hac uita. cognoscamꝰ ui¬
ã tuã. Que ÷ uia tua: Quȩ ducit
ad te. Agnoscamꝰ quo eamꝰ. agnosca¬
inꝰ qua eamꝰ. Utrunq in tenebris
ñ possumꝰ. Longe es a ꝑegrinantibꝰ.¬

Expanded text:
 Nisi cognoveris ad imaginem Dei te factam. O anima Ecclesiae pretiosa, redempta sanguine Agni immaculati, attende quanti valeas; quid pro te datum sit cogita. Dicamus ergo et optemus, Illuminet vultum suum super nos. Gestamus vultum ejus: quomodo dicuntur vultus imperatorum, vere quidam sacer vultus Dei est in imagine ipsius; sed iniqui non cognoscunt in se imaginem Dei. Ut illuminetur vultus Dei super illos, quid debent dicere? Tu illuminabis lucersapientiae tuae discutiantur tenebrae meae: appareat vultus tuus, et si forte apparet per me aliquantulum deformis effectus, a te reformetur quod a te formatum est. Illuminet ergo vultum suu Ut cognoscamus in terra viam tuam. In terra, hic, in hac vita, cognoscamus viam tuam. Quid est, viam tuam? Quae ducit ad te. Agnoscamus quo eamus, agnoscamus qua eamus; utrumque in tenebris non possumus. Longe es a peregrinantib
Abbreviated transcription (Latin):
Canticũ nouũ cantate in uia. quã
cognouistis in t̾ra. In qua t̾ra.:
In om̃ib gentib ꝓpt̾ ea & canticũ
nouũ ñ ꝑtinet ad partẽ. Qui in
parte cantat: uetꝰ cantat. Qđ libet
cantet : uetꝰ cantat. uetꝰ hõ cantat.
Diuisus e̾. carnalis. e̾. Certe inquan
qͥad dicat apłs. Non potui uob¬
quasi spũalib s quasi carnalibꝰ. Unde
illos ꝓbat carnales: Cũ gͦ unꝰ dicit
ego sũ pauli. alt̾ uͦ ego apollo. nonne
inquit carnales estis Ergo in sp̃u.
canticũ nouũ canta in uia secura.
sic̃ uiatores cantant. Et pleruꝰq no¬
cte cantant. formidolosa circũ stre¬
punt om̃ia. uel potiꝰ ñ circumstre¬
punt. s circũsilent. & qͣnto magis
silentia: tanto magis formidolosa.
cantant tam̃ & qͥ latrones timent.
Quanto securiꝰ cantas in xp̃o. Non ht̃
uia ista latronẽ. si tu ñ deserendo
uiã incidas in latronẽ. Canta in¬
quã securꝰ canticũ nouũ. inuia quã

Expanded text:
Canticum novum Canticum novum cognovistis in terra. In qua terra? In omnibus gentibus. Propterea et canticum novum non pertinet ad partem. Qui in parte cantat, vetus cantat: quodlibet cantet, vetus cantat, vetus homo cantat; divisus est, carnalis est. Certe in quanquid dicat Apostolus: Non potui vobtualibus, sed quasi carnalibus. Unde illos probat carnales? Cum enim unus dicit, Ego sum Pauli; alter vero, Ego Apollo: nonne, inquit, carnales estis ? Ergo in spiritu canticum novum canta in via secura. Sicut viatores cantant, et plerumque nocte cantant. Formidolosa circumstrepunt omnia, vel potius non circumstrepunt, sed circumsilent; et quanto magis silentia, tanto magis formidolosa; cantant tamen et qui latrones timent. Quanto securius cantas in Christo? Non habet via ista latronem, si tu non deserendo viam incidis in latronem. Canta, inquam, securus canticum novum in via quam
Abbreviated transcription (Latin):
di : confiteant᷑ tͥ popłi d̾s. confiteant᷑
t inqͥt popłi om̃s. Existit hereticus
& dic̃. et ego in affrica popłos habeo.
& aliꝰ ex alia parte. et ego in galatia
popłos habeo. Tu in affrica. ille in
galatia. Ego illũ quęro qͥ ubiq ha¬
bet. Certe ad istã uocẽ exultare au¬
si estis qͣm audistis. confiteant᷑ tibi
popłi ds̃. Audite sequentẽ uersum.
qr ñ de parte loqͥt᷑. Confiteant᷑ tibi
popłi om̃s. Ambulate in uia cũ orm̾¬
b gentib. ambulate in uia cũ om̃i¬
b popłis. o filii pacis. filii unicȩ ca¬
tholicȩ. Ambulate in uia. cantate
ambulantes. faciunt hȩc uiatores
ad solam̃ laboris. Cantate in hac uia.
Obsecro uos ꝑ ipsã uiã. cantate in hac
uia. Canticũ nouũ cantate. nemo
ibi uetera cantet. Cantate amatoria
patriȩ ur̃ȩ. nemo uetera. Uia noua.
uiator nouus. canticũ nouũ. Audi
apłm hortantẽ te ad canticũ nouũ.
Si qua gͥ in xp̃o noua creatura: ue¬
tera tͣnsierunt. Ecce facta st̃ noua.

Expanded text:
nfiteantur tibi, inquit, populi omnes. Existit haereticus, et dicit, Ego in Africa populos habeo: et alius ex alia parte, Et ego in Galatia populos habeo. Tu in Africa, ille in Galatia: ego illum quaero qui ubique habet. Certe ad istam vocem exsultare vos ausi estis, quoniam audistis, Confiteantur tibi populi, Deus. Audite sequentem versum, quia non de parte loquitur: Confitebantur tibi populi omnes. Ambulate in via cum omnibus gentibus, ambulate in via cum omnibus populis, o filii pacis, filii unicae Catholicae; ambulate in via, cantate ambulantes. Faciunt hoc viatores ad solamen laboris. Cantate vos in hac via; obsecro vos per ipsam viam, cantate in hac via: canticum novum cantate; nemo ibi vetera cantet: cantate amatoria patriae vestrae; nemo vetera. Via nova, viator novus, canticum novum. Audi Apostolum hortantem te ad canticum novum: Si qua igitur in Christo nova creatura, vetera transierunt; ecce facta sunt nova .
Abbreviated transcription (Latin):
lationem ita patiunt᷑. ut ñ eis ua¬
cet nec legere aliquid. ner audire
aliqͥd. nec forte admitturit᷑ ad eos
qͥ eos consolent᷑. Remansit formica
in cau̾na. uideat si collegit aliqͥd
ȩstate. qͦ se auocet hyͤme. S modo
qr benedicit nos. qͣre benedicit noss
Quã benedictionẽ petit hȩc uox Ut
benedicat nos benedictione quã ser¬
uat amicis suis. quã solis bonis dat.
Ne ꝓ magno appetas. qđ & mali ac¬
cipiunt. Quia bonꝰ ÷ d̾s facit illa.
qͥ solẽ suũ facit oriri suꝑ bonos &
malos. et pluit suꝑ iustos & iniustõ.
Quiꝰ gͦ p̃cipue bonis: Qđ p̃cipue iꝰtis:
Illuminet uultũ suũ suꝑ nos. Solis

Expanded text:
lationem ita patiuntur, ut non eis valationem ita patiuntur, ut non eis vacet, nec legere aliquid, nec audire aliquid; nec forte admittuntur ad eos qui eos consolentur. Remansit formica in caverna; videat si collegit aliquid aestate, quo se avocet hieme. 4. Sed modo quia benedicet nos Deus, quare benedicet nos? quam benedictionem petit haec vox, U benedicat nos Deus? Benedictionem quam servat amicis suis, quam solis bonis dat. Ne pro magno appetas quod et mali accipiunt: quia bonus est Deus, facit illa, qui solem suum facit oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Quid ergo praecipue bonis? quid praecipue justis? Illuminet vultum suum super nos. Solis
Abbreviated transcription (Latin):
colligis qđ iste collegit. Modo intus
formica comedit labores ȩstatis. S
eã colligentẽ uidere poteras. man¬
ducantem uidere ñ potes. Ista fr̃s.
quantũ dñs dedit. quantũ suggerere
& imbuere dignatꝰ. ẽ. infirmitatẽ
& humilitatẽ nr̃am. qͣntũ capimꝰ ꝓ
modulo nr̃o diximꝰ. quare det d̾s otm̃a
ista ꝑmixta & bonis & malis. et quare
auferat et bonis & malis. Dedit tibi. ñ
extollaris. Abstulit tͥ. ñ frangaris.
Times ne auferat. potest auferre & ma¬
lo. Meliꝰ ergo bonꝰ qđ dĩ ÷ amittis. s
d̾m tenes. Sic gͦ & ille malus. Ipsum
hortam᷑. Passurꝰ es dãnũ. Qͥs nora¬
surus ÷ orbitatẽ:: Aliquis casus irru¬
et. aliqua calamitas de tͣnsuerso.
Undecunq plenꝰ ẽ. mundus. Exempla
ñ cessant. Loquor ⁊ͥ in ęstate. grana
quȩ colligas ñ dest̃. Attende formi¬
cã o piger. collige cũ potes. Hyens
colligere tẽ ñ sinet. s manducare
qđ collegeris. Quã multi enĩ tͥbu¬

Expanded text:
colligis quod iste collegit. Modo intus colligis quod iste collegit. Modo intus formica comedit labores aestatis: sed eam colligentem videre poteras; manducantem videre non potes. Ista, fratres, quantum Dominus dedit, quantum suggerere et imbuere dignatus est infirmitatem et humilitatem nostram, quantum capimus pro modulo nostro, diximus, quare det Deus omnia ista permixta et bonis et malis, et quare auferat et bonis et malis. Dedit tibi; non extollaris: abstulit tibi; non frangaris. Times ne auferat; bono potest auferre et malo: melius ergo bonus quod Dei est amittis, sed Deum tenes. Sic ergo et ille malus; ipsum hortamur: Passurus es damnum; quis non passurus est orbitatem? aliquis casus irruet, aliqua calamitas de transverso, undecumque plenus est mundus, exempla non cessant: loquor tibi in aestate, grana quae colligas non desunt: attende ad formicam, o piger ; collige aestate cum potes; hiems colligere te non sinet, sed manducare quod collegeris. Quam multi enim tribu
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ mͦ dicunt᷑ qui prudent̃ audiunt:
hoc agunt. & ab om̃ib uident᷑. ꝓcedere
ad ȩccłiã. redire de eccłia. audire ser¬
monẽ. audire lectorẽ. inuenire librũ.
fiunt. formica illa ÷ conterens iter.
& recondens in conspectu cernen¬
tiũ. Uenit hyems aliquando. Cui
enĩ ñ uenit. Accidit damnũ. acci¬
dit orbitas. Cȩteri miserant᷑ forte
ut miserũ. qͥ ñ norunt qđ intꝰ habe¬
at formica qđ comedat. & dicunt.
Miser ille cui hoc accidit. aut ille cui
hoc accidit. Qͥd illi credis animi eẽ.
quomͦ confectꝰ. ẽ. Metit᷑ ex se. com¬
patit᷑ ex uirib suis. & ideo fallit᷑.
qr mensurã qua se metit᷑. uult af¬
ferre ad eũ quẽ ñ nouit. Uidet illũ
passũ damnũ. aut humiliatũ. aut
orbitate ꝑcussũ. Qͥd credis. Iste
aliqͥd mali fec̃. ut hoc illi continge¬
ret. Tale cor habeant. aut talẽ ani¬
mã inimici mei. Ignoras o ho. uere
tu tͥ inmicꝰ es. qui ꝑ ȩstatẽ tͥ non

Expanded text:
quae modo dicuntur qui prudenter audiunt, quae modo dicuntur qui prudenter audiunt, hoc agunt, et ab omnibus videntur procedere ad ecclesiam, redire de ecclesia, audire sermonem, audire lectionem, invenire librum, fiunt. Formica illa est conterens iter, recondens in conspectu cernentium. Venit hiems aliquando; cui enim non venit? Accidit damnum, accidit orbitas: caeteri miserantur forte ut miserum, qui non norunt quid intus habeat formica quod comedat, et dicunt, Miser ille cui hoc accidit, aut ille cui hoc accidit: quid illi credis animi esse? quomodo confectus est! Metitur ex se, compatitur ex viribus suis, et ideo fallitur; quia mensuram qua se metitur, vult afferre ad eum quem non novit. Vides illum passum damnum, aut humiliatum, aut orbitate percussum: quid credis? Iste aliquid mali fecit, ut hoc illi contingeret. Tale cor habeant, talem animum inimici mei. Ignoras, o homo; vere tu tibi inimicus es, qui per aestatem tibi non
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest. Ad se intro ñ redit : qr ni¬
chil habet. Non. ẽ. imitatꝰ formicã.
ñ sͥ collegit grana cũ estas ẽẽt. Qd
dixi. cũ estas eẽt. Cum eẽt uitę
tranqͥllitas cũ eẽt scłi huiꝰ erga illũ
ꝓsꝑitas. qͣndo ei uacabat. qnͣdo felix
uocabatur ab om̃ib : ȩstas ipsiꝰ erat.
mitaret᷑ formicã. audiret u̾bũ dei.
gus tristiciȩ. Siue damnũ ẽẽt. siue
aliqđ salutis ꝑicłm. siue aliqua or¬
bitas suorũ. siue aliqua exhonoratio
& humiliatio: hiens erat. Redit for¬
mica ad id qđ ȩstate collegit. & intꝰ
in secreto suo ubi nemo uidet. esti¬
uis laboribꝰ recreat᷑. Quando sͥ ista
colligebat estate. uidebant om̃s. Cũ
his pascit᷑ hieme. nullus uidet. Qd
.ẽ. hoc Uide formicã dĩ. Surgit co¬
tidie. currit ad ęccłiã dĩ. orat. audit
lectionẽ. ymnũ cantat. ruminat
qđ audiuit. apud se cogitat. recondit
intus grana electa de area. hȩc ipsa

Expanded text:
 non potest: ad se intro non redit, quia ni non potest: ad se intro non redit, quia nihil habet. Non est imitatus formicam; non sibi collegit grana, cum aestas esset . Quid dixi, cum aestas esset? Cum esset vitae tranquillitos, eum esset saeculi hujus erga illum ei vacabat, quando felix vocabatur ab omnibus, aestas ipsius erat. Imitaretur formicam, si audiret verbum Dei; gus tristitiae, sive damnum esset, sive aliquod salutis periculum, sive aliqua orbitas suorum, sive aliqua exhonoratio et humiliatio; hiems erat: redit formica ad id quod aestate collegit; et intus in secreto suo, ubi nemo videt, aestivis laboribus recreatur. Quando sibi ista colligebat aestate, videbant omnes: cum his pascitur hieme, nullus videt. Quid est hoc? Vide formicam Dei: surgit quotidie, currit ad ecclesium Dei, orat, audit lectionem, hymnum cantat, ruminat quod audivit, apud se cogitat, recondit intus grana collecta de area. Haec ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ. Ad hoc gͦ ista auferunt᷑ bonis.
S ne qͥs forte infirmꝰ diceret. qnͣdo
ego possũ. eẽ. tantȩ uirtutis quan¬
tȩ sc̃s iob. robur miraris arboris. qr
m̾ natꝰ es. Hęc magna quã miraris.
sub cuiꝰ ramis & umbra refrigerariᷤᷤ.
uirga fuit. Sed times ne ⁊ auferan¬
t᷑ hec: cũ talis fueris. Attende. qr
auferuntꝰ & malis. Ql gͦ te differs
a conu̾sione : Qđ bonꝰ times amittẽ:
forte maliis amissurus es. Si bonus
ea ꝑdideris : ad ÷ consolator qͥ abstulit.
Archa exinanita ÷ auro. cor plenũ ẽ.
fide. foris pauꝑ es. s int̾ diues es.
Diuitias tecũ portas. quas ñ amittereᷤᷤ.
etiã si de naufragio nudus exires.
Qunia gͦ forte ꝑditurus es malus. cur
ñ bonũ te inuenit dãnũ. qnͣdoqͥdẽ
uides & malos pati dãnũ. S maio¬
re illi dãno feriunt᷑. Inanis ẽ domꝰ.
manior ÷ conscientia. Qsqͥs malus
ista ꝑdiderit: ñ ht̃ foris qđ teneat.
ñ h̃t intꝰ ubi requiescat. fugit hic ubi

Expanded text:
runtur bonis. Sed ne quis forte infirmus diceret: Quando ego esse possum tantae virtutis, quantae sanctus Job? Robur miraris arboris, quia modo nata es: haec magna quam miraris, sub cujus ramis et umbra refrigeraris, virga fuit. Sed times ne tibi auferantur haec, cum talis fueris? Attende quia auferuntur et malis. Quid te ergo differs a conversione? Quod bonus times amittere, forte malus amissurus es. Si bonus ea perdideris, adest consolator qui abstulit: arca exinanita est auro, cor plenum est fide; foris pauper es, sed intus dives es: divitias tecum portas quas non amitteres, etiamsi de naufragio nudus exires. Quod ergo forte perditurus es malus, cur non bonum te invenit damnum, quandoquidem vides et malos pati damnum? Sed majore illi damno feriuntur: inanis est domus, inanior conscientia est. Quisquis malus ista perdiderit, non habet foris quod teneat, non habet intus ubi requiescat. Fugit hic ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Rursus si solis malis auferrent᷑: ipsa
sola putaret᷑ pęna. qua mali plectũ¬
t̃. Qđ gͦ dat̃ ea bonis: consolat᷑ iti¬
nerantes. Qđ dat ea & malis: ad¬
monet bonos ut alia desiderent.
quȩ ñ habent cũ mał cõmunia.
Rursus bonis aufert ea quando uult:
ut int̾rogent se de uirib suis. et
inueniant se qͥ forte lateþant se.
utrũ iã possint dicere. Dñs dedit.
dñs abstulit. sic̃ dño placuit ita
factũ ẽ: sit nom̃ dñi benedictum.
B enedix̃ enĩ & illa anima dominũ.
& reddidit fructꝰ cõpluta sagina
benedictionis. Dñs dedit. dñs abi¬
tulit. Subtraxit data. s ñ subtrax̃
datorẽ. Anima benedicta. om̃is sĩ¬
plex ñ hȩrens ręb t̾renis. nec uisco
implicatis pennis iacens. s exerto
nitore uirtutũ in geminis alis
geminȩ dilectionis exultans in
auras liberas: uidet sͥ subtractũ
.eẽ. qđ calcabat ñ ubi incombebat.¬

Expanded text:
rursus si solis malis auferrentur, ipsa rursus si solis malis auferrentur, ipsa sola poena putaretur qua mali plectuntur. Quod ergo dat ea bonis, consolatur itinerantes: quod dat ea et malis, admonet bonos ut alia desiderent, quae non habent cum malis communia. Rursus bonis aufert ea quando vult, ut interrogent se de suis viribus; et inveniant se, qui forte latebant se, utrum jam possint dicere: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum . Benedixit enim et illa anima Dominum, et reddidit fructus compluta sagina benedictionis. Dominus dedit, Dominus abstulit: subtraxit data; sed non subtraxit datorem. Anima benedicta omnis simplex, non haerens rebus terrenis, nec visco implicatis pennis jacens, sed exserto nitore virtutum, in geminis alis geminae dilectionis exsultat in auras liberas; et videt sibi subtractum esse quod calcabat, non ubi incumbebat
Abbreviated transcription (Latin):
magis quã illis. aliquando ilł potiꝰ
qm istis abundant. Fmixta ista tem¬
poralia ds uoluit. Quia si solis bo¬
nis ea daret: pritarent & mali ꝓpt̃
hȩc colendũ dm. Rursus si ea solis
malis daret: timerent boni infir¬
mi conuerti. ne ista illis forte
deessent. Est enĩ adhuc anima in¬
firma minꝰ capax regni dĩ. nueri¬
re illam ds debet agricola nr̃. Nãq
& arbor quȩ iã cẽpestates robore
sustinet: cũ de t̾ra nasceret᷑ herba
erat. Noruit gͦ ille agricola ñ solũ
robustas arbores putare atq pur¬
gare: s etiã teneras in recenti or¬
tu sepire. Propt̾ea dilectissum us
dicere ceꝑam. si solis bons darent᷑
ista: om̃s ꝓpt̾ hec accipienda uellent
conuerti ad d̾m. Rursus si solis
malis darent᷑. timerent infirmi
n ũ conu̾terent᷑. amitterent qđ̃
soli mali haberent. ꝑmixte data sunt
& bonis & malis. Rursus si solis bonis
auferrent᷑: idẽ ille timor. eẽt. in¬
firmors. nec conu̾terent᷑ ad d̾m.

Expanded text:
illis; aliquando illis quam istis potius abundant. Permixta ista temporalia Deus esse voluit; quia si bonis solis ea daret, putarent et mali propter haec colendum Deum; rursus si ea solis malis daret, timerent boni infirmi converti, ne ista illis forte deessent. Est enim adhuc anima infirma minus capax regni Dei; nutrire illam debet Deus agricola noster. Nam et quae arbor jam tempestates robore sustinet, cum de terra nasceretur, herba erat. Novit ergo ille agricola non solum robustas arbores putare atque purgare; sed etiam teneras in recenti ortu sepire. Propterea, dilectissimi, ut dicere coeperam, si solis bonis darentur ista, omnes propter haec accipienda vellent converti ad Deum: rursus si solis malis darentur, timerent infirmi, ne cum converterentur. amitterent quod soli mali haberent. Permixte data sunt et bonis et malis. Rursus si solis bonis auferrentur, idem ille timor esset infirmorum, ne converterentur ad Deum:
Abbreviated transcription (Latin):
donat hec d̾s. Parũ ÷ nob̾ dicere
facit hȩc ds̃. donat hȩc d̾s: s so¬
lus facit. solus donat. Qͥd si enĩ
facit hȩc dđs. s facit hȩc & aliqͥs
ñ d̾s  facit hec. & solus facit.
ab hominib uł a demonib. Et
queq bona accipiunt inimici
dei ab illo accipiunt. & cũ ab
aliis petunt qd̃ accipiunt: ne¬
scientes ab illo accipiunt. Quo
aliis puniri. nescientes ab illo
pumunt᷑ : sic & cũ uege tantur.
implent᷑. saluant᷑. liberant᷑. et¬
si hȩc nescientes uel hominihx
habent nͥ ab illo. penes quẽ potestas
ẽ om̃iũ. Ad hoc dixerimꝰ hȩc fr̃s. ut
quisqͥs etiã ista forte terrena uł ꝓpt̃¬

Expanded text:
donat haec Deus. Parum est nobis dicere: donat haec Deus. Parum est nobis dicere: facit haec Deus, donat haec Deus; sed solus haec facit, solus donat. Quid enim! Facit haec Deus, sed facit haec et aliquis non Deus? Facit haec, et solus facit, ab hominibus, vel a daemonibus: et quaeque bona accipiunt inimici Dei, ab illo accipiunt; et cum ab aliis petunt, cum accipiunt, nescientes ab illo accipiunt. Quomaliis puniri, nescientes ab illo puniuntur: sic et cum vegetantur, implentur, salvantur, liberantur; etsi hoc nescientes, vel hominibus, habent nisi ab illo, penes quem potestas est omnium. Ad hoc dixerimus haec, fratres, ut quisquis etiam ista terrena fort
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra nr̃a nos ipsi. pluuiã dĩ desi¬
derans. Ds misereat᷑ nr̃i & bene¬
dieat nos. illuminet uultũ suũ
suꝑ nos. Quȩsiturus eras fortasse
qͥd ÷ benedicat nos. Multis modis se
uolunt homines benedici adõ. Aliꝰ
benedici se uult ut habeat plenã
domũ necessariis rebꝰ huiꝰ uite.
aliꝰ benedici se cupit ut obtineat
salutẽ corporis sine labe. aliꝰ bene¬
dici se uult si forte egrotat ut re¬
paret sanitatẽ. aliꝰ desiderans filiõ
& forte contristatꝰ qđ ñ nascantur.
benedici se uult ut habeat posteri¬
tatẽ. Et qͥs enumeret diu̾sa uota
hominũ. se adõ benedici cupien¬
tiũ: Qs autẽ nr̃m dicturꝰ ÷ ñ
eẽ. illã dei benedictionẽ. si uel agri¬
cultura ei fructũ ferat. uł domꝰ
cuiꝰq abundet copia rerũ tẽpora¬
liũ. uel ipsa corporalis salus aut
teneat᷑ ne amiitat᷑. aut amissa
reparet᷑ fȩcunditas etiã fȩmina¬
rum. & casta uota filios deside
nere qd̾ condidit. facit hȩc ds.

Expanded text:
ipsi, pluviam Dei desiderans: Deus misereatur nostri, et benedicat nos. 2. Illuminet vultum suum super nos. Quaesiturus eras sortasse quid est, benedicat nos. Multis modis se volunt homines benedici a Deo: alius benedici se vult, ut habeat plenam domum necessariis rebus huic vitae; alius benedici se cupit, ut obtineat salutem corporis sine labe; alius benedici se vult, si forte aegrotat, ut reparet sanitatem; alius desiderans filios, et forte contristatus quod non nascantur, benedici se vult ut habeat posteritatem. Et quis enumeret diversa vota hominum se a Domino Deo benedici cupientium? Quis autem nostrum dicturus est non esse illam Dei benedictionem, si cultura ei fructum ferat, vel domus cujusque abundet copia rerum temporalium, vel ipsa corporis salus aut teneatur, ne amittatur, aut amissa reparetur? fecunditas etiam feminarum, et casta vota filios desidernere quod condidit. Facit haec Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
de & inimicis suis. et alia quȩ ñ ser¬
uat nisi amicis suis. Quȩ st̃ dona
quȩ dat immicis suis: Ea quȩ nu¬
meraui. Non enĩ soli boni plenas
habent domos reb necessariis: aut
soli bon uel salui facti st̃ uel ab e¬
gritudine conualescunt. aut soli bo¬
ni filios habent. soli boni pecimi¬
a. soli boni cȩtera bona apta huic
uitȩ tẽporali atq tͣnseunti. habent
hȩc & mali. & aliquando dest̃ bomiꝰ.

Expanded text:
Deus et inimicis suis, alia quae non servat nisi amicis suis. Quae sunt dona quae dat inimicis suis? Ea quae numeravi. Non enim soli boni plenas habent domos rebus necessariis; aut soli boni, vel salvi sunt, vel ab aegritudine convalescunt; aut soli boni filios habent, soli boni pecuniam, soli boni caetera apta huic vitae temporali atque transeunti. Habent haec et mali, et aliq
Abbreviated transcription (Latin):
estis. In reb huiꝰ mundi uisibilib ui¬
tis ñ ẽ. ȩdificiũ. & edificiũ ñ ÷ uinea.
slos aut̃ uinea dñi sumꝰ qr colit nos ad
fructũ. ędificiũ dĩ sumꝰ. qr qui colit nos.
habitat in nobis. Et qͥd ait idẽ apłs : Ego
plantaui. apollo rigauit. s ds̃ in cre¬
mentũ dedit. Ergo neq qui plantat ẽ.

Expanded text:
estis. In rebus hujus mundi visibilibus, viestis. In rebus hujus mundi visibilibus, vitis non est aedificium, et aedificium non est vinea: nos autem vinea Domini sumus, quia colit nos ad fructum; aedificium Dei sumus, quia qui colit nos habitat in nobis. Et quid ait idem Apostolus? Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit. Erg