comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iusitet. id iundicet iniquitatem ha¬
bitationis terrȩ contra eum. De diȩ
iuditũ loquitur propħa. Quid est locoᷤᷤ
dnĩ: nonne ipse dixit ꝑysaiam propham
cęlum ⁊t̾ram ego impleo:: Locus am̃
est misedia et pietas. Quando gͦ ipse
ulciscitur se de inimicis sius illorum¬

Expanded text:
st vindicet, « iniquitatem habitationis terrae contra eum. » De die judicii loquitur Propheta. Quid est locus Domini? Nonne ipse dicit per Jeremiam prophetam: « Coelum et terram ego impleo ? » Locus Domini est misericordia et pietas. Quando ergo ipse dicitur ulcisci se de inimicis sui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ siceartt est ab habitaitorib suis. E t quia
suꝑtꝰ dicit propħa. Ibi pascetur uitulus
ił ununea: serdauit methaphorã cum
dieit. et deuorabit summittites eiꝰ. In
siccittite messis illius conterentur muli¬
eris uelnentes & docentes eam. Mecha¬
phorice loqlutur propħa ꝑmessem et
tuitemi uolens ostende plebe᷑ isrłitica.
Mulietes appellat hic sinagogam diuer

Expanded text:
Et quia superius dixit Propheta, ibi pascetur vitulus, id est in vinea, servavit metaphoram cum dixit: Et devorabit « summitates ejus. » « In siccitate messis illius conterentur mulieres, venientes et docentes eam. » Metaphorice loquitur Propheta, per messem vel vineam volens ostendere plebem Israeliticam. Mulieres appella
Abbreviated transcription (Latin):
dño cooꝑante. Numquid iurta plagã
ꝑcucientis se ꝑcussit eum id popłm.¬
nideoꝵ . Aut sicut occidit interfectos:
eiꝰ sic occisus est: subauditur abeo.¬
Uer propħȩ loquentis de filio dĩ. Et est
sensus. Num quid sic ꝑcussit filius dĩ
popłm iudeoꝵ quomodo ipse ꝑcussus ÷
abeis aut interfecit eum : quomodo
intfecit nires eiꝰ : Minime. Illũ miseri¬
cordes extiterunt erga illum illuden¬
tes ei iere flagellantes ⁊ crucifigentes.
pse autem nõ eodem mom̃to ꝑctissit.
tiȩ concessit eis quib peniterent.
mala quȩ patrauerant occidendo
illum et discipłos enꝰ s quid dicit de ilł
propħa dñi holentib conuerti ad peni¬
tentiam: Inm̾sura contram̃suram. Cũ
abiec Iti fuerit a te uidicabis eam plebe

Expanded text:
 semine numquid iuxta plagam percutientis se percussit eum aut sicut occidit interfectos eius sic occisus est in mensura co. Et est sensus: Nunquid sic percussit Filius Dei populum Judaeorum, quomodo ipse percussus est ab eis? Aut sic interfecit eum, quomodo interfecit martyres ejus? Minime. Illi immisericordes exstiterunt erga illum illudentes ei, et flagellantes et crucifigentes. Ipse autem non eodem momento percussit tiae concessit eis, quibus poeniterent mala quae patraverunt, occidendo illum et discipulos ejus. Sed quid dicit de illis Propheta Domini, nolentibus converti ad poenitentiam? « In mensura contra mensuram. Cum abjecta fuerit a
Abbreviated transcription (Latin):
propħia nõ discent facere iusticiam. Et
est sensus. Et nͥ ostendebis eis tuam
potentian terte aliter non credent nisi
eos flagellaueris. Ad didicti propha io
dochicos pumũ om̃s reprobi intelligunt᷑.
seos qui abimpiis multa tulerunt.
Acsi diceret. Idõ non debes parcere illi:
quia om̃s ꝑanit. Condolebat enĩ propħa
neci scõꝵ que futura erat. ⁊ quasi causabat᷑
cum illo ut inteficerent iniquos. Et

Expanded text:
propheta. « Et non discent facere justitiam? » Et propheta. « Et non discent facere justitiam? » Et est sensus: Et non ostendes eis tuam potentiam. Certe aliter non credent, nisi eos flagellaveris. Addiditque propheta lcdochicos per unum, omnes reprobi intelliguntur. et omnes sanctos, qui ab impiis multa tulerunt. Ac si diceret: Ideo non debes parcere illi, quia sanctos peremit. Condolebat enim propheta neci sanctorum quae futura erat, et quasi causabatur cum illo, ut interficeret iniquos. « Et
Abbreviated transcription (Latin):
& desolatisunt. Semita iusti recta ÷.
U ox propħȩ .ꝑ semittt̃ ⁊ callem unũ intelli¬
Semittti gͦ hoc ẽ. euangłium xp̃i rectũ
est quia aueritate ꝓcedit que est xp̃s¬
Uox elec toꝵ indiȩ iudicii. Semitã hic
uocat euangłium ubi omĩa iudicia
& p̃cepiti itim ueteris testtim̃ti quã noui
continentur. Anima mea desidabit te
in noc be. iđ intribulatione usq uigilabo
adte. Uox propħȩ. Dicit enim certe et
innoc te hoc ÷ intribulatione & mane. hoc
est inpsꝑitate semꝑ uigilabo desidans te
diȩ laboro sꝑans pͥmiũ ate reciꝑe. Cum
feceri s iuditia tua interra : iusticiam dis
iuditia tua suꝑ habittitores orb non
cognosceris abimpiis: ꝑcutte inqͥt ꝓpħa
impios & discent tuas leges . Miseream̃
impio. Uoxdĩ ad propham de impiis:
q  distinguen dis̃ ꝑ interrogationem et
responsionem dicit dñs. O ꝓpħe. miserea¬
mur impio ut agat penitentiam: et

Expanded text:
et desolati sunt. « Semita justi recta est. et desolati sunt. « Semita justi recta est. » Vox prophetae. Per semitam et callem unum intelliSemita ergo, hoc est Evangelium Christi rectum est» Vox electorum in die judicii. Semitam hic vocat Evangelium, ubi omnia judicia et praecepta tam Veteris Testamenti quam Novi continentur. « Anima mea desiderabit te in nocte, » id est in tribulatione: usque « vigilabo ad te. » Vox prophetae. Dicit enim: Certe et in nocte, hoc est in tribulatione: et mane, hoc est, in prosperitate, semper vigilabo, desiderans te die laboro, sperans praemium a te recipere. « Cum feceris judicia tua in terra, justitiam discjudicia tua super habitatores orbis, non cognosceris ab impiis? Percute, inquit propheta, impios, et discent tuas leges. « Misereamur impio. » Vox prophetae de impiis, estque distinguendum per interrogationem et responsionem. Dicit Dominus: O propheta, misereamur impio, ut agat poenitentiam. Et
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ. Uetus error est ad orare ydola manu¬
fac ba. ⁊ creaturam pponere creatori.
⁊ inte sꝑauimꝰ. seruab̾ pacem aet̾nã nob̾.
& corporis ⁊ animȩ. Sꝑatis in dño oscĩ.¬
Et elec ti dñi inscłis. ⁊ inꝑpetuum sub sꝑate
Uox propħȩ. Quia incuruabit habittia¬
tes inxeelso. De iudeis mͦ loquitur ꝓpħa
et ad ea quȩ suꝑius dixit de sc̃ĩs ꝑtinet.
Sꝑate in dño. Quare : quia incuriiabit
id humiliabit iudeos qui ur̃is p̃dicatio¬
nib contrarii extiterunt. Conculcabit
& destruetione yerosolimoꝵ tp̃rib titi¬
& uespasioni fac ttm. loquitur modo ꝓpħa:
alloquens apłos ⁊ dol tores pͥmitiue eccłiȩ.
In quib dam codicib continetur conculeat¬
bit eam pes pedis pauꝑis qđ manifestis¬
sime uidetur falso seriptum eę
quasi pes habeat alterum pedem. P auꝑ¬
imittitatisunt. Et est sensus. Concul¬
cabit ⁊ erłm pes hoc est tranfitus cuius
contempserunt. a romanis conculcati

Expanded text:
torum. Vetus error est, adorare idola manutorum. Vetus error est, adorare idola manufacta, et creaturam praeponere creatori. et in te speravimus, servabis pacem aeternam nobis, et corporis et animae. « Sperastis in Domite. Vox prophetae. « Quia incurvabit habitantes in excelso. » De Judaeis modo loquitur propheta, et ad ea quae superius dixit de sanctis pertinet. Sperate in Domino. Quare? Quia incurvabit, id est humiliabit Judaeos, qui nostris praedicationibus contrarii exstiterunt. « Conculcabit et destructione Hierosolymorum temporibus. Vespasiani facta loquitur modo propheta: alloquens apostolos et doctores primitivae Ecclesiae. In quibusdam codicibus continetur: conculcabit eam pes pedis pauperis: quod manifestissime videtur falso scriptum esse. pes habeat alterum pedem. Paupilitatem imitati sunt. Et est sensus: Conculcabit Hierusalem pes, hoc est transitus. Cujus umque illius comtempserunt, a Romanis conculcati
Abbreviated transcription (Latin):
et ad presentem a eccłiam. ⁊ ad suꝑnã
quȩ indiȩ iudicii complebitur. Sc̃a
aeccłia mͦ canticum nouum cantat
p̾dicat.: ⁊dum canit electos cęlos
penetrasse. Uetusta enĩ res est homi¬
nes ad inferni cliustra descendere:
noua autem celos penetrare. Urbs
fortitudinis nr̃ȩ ͥ saluator ponetut insea
murus ⁊ ante murale. Uox iustoꝵ siue
in presenti eccłia siuȩ infutura. Urbs iđ
dinem prãt int̾ aduersa:⁊ ipse est murꝰ
rus uł aliter: ante murale ÷ fides. Mu¬
rus autem oꝑatio. Abipso enĩ ⁊ uelle
& posse habemꝰ. Aꝑite poritis. Uor
dĩ ad angłos. Oangłi mei aꝑite portas
dier̃ uerittitem euangłii. Sicut enĩ
porte iusticiȩ. itti mortis ⁊ iniqͥttitis. Por¬
te iusticiȩ sunt fides caarittis. humilitas.
cetereq uirtutes. P orte uͦ mortis ⁊ iniqui¬
tatis sunt odium. auaricia: ⁊ cetera uitia.
Uetus error abiit seruab̾ pacem. Uor elec¬

Expanded text:
et ad praesentem Ecclesiam et supernam, et ad praesentem Ecclesiam et supernam, quae in die judicii complebitur. Sancta Ecclesia modo canticum novum cantat,praedicat, et dum canit electos coelos penetrare. Vetusta enim res est homines ad inferni claustra descendere, nova autem coelos penetrare. « Urbs fortitudinis nostra Sion: salvator ponetur in ea murus et antemurale. » Vox justorum sive in praesenti Ecclesia sive in futura. Urbs, iddinem praestat inter adversa, et ipse est murusrus. Vel aliter: Antemurale est fides, murus autem operatio. Ab ipso enim et velle et posse habemus. « Aperite portas. » Vox Dei ad angelos: O angeli mei, aperite portas,dierunt veritatem Evangelii. Sicut enim portae justitiae, ita mortis et iniquitatis. Portae justitiae sunt fides, charitas, humilitas, caeteraeque virtutes. Portae vero mortis et iniquitatis sunt, odium, avaritia, et caetera vitia. « Vetus error abiit, servabis pacem. » Vox elec
Abbreviated transcription (Latin):
animalia leuius queant ea ruminare:
indiȩ uidicii. Moab filiꝰ fuit loch aquo
moabite originem sumpser : fuer̃q
filiis ifrł semꝑ infesti. Nam cũ de egip¬
tiaca seruitute dũo ꝓtegente exi¬
rent. ⁊ ad propindͤarent regioni illoꝵ.
fecit eos peccare contra dñm. balac rer
moabitarum: consilio balaam arioli
usus ÷ idõq ꝑmoab debeniꝰ in hoc loco
diabolum intelligere: qui sẽp isrł id
conterenit diabolus et principes eiꝰ
sub xpõ.sicuti teruntur paleȩ in plaustro.
subeo. hoc est sub xp̃o. Quando labitur
aliquis desuꝑiorib ad ima. ex tensis
manib ruit: sicuti qͥnatat. Et humilia¬
bit dñs głam diaboli indie illa cum
postropham facit pro pħa ad ipsum
principem demonum. Munim̃ta
diabolisunt. satellites eius. Muri uero
illiꝰ homines sequaces eiꝰ qui eumt imi¬
ititi sunt : quib ipse quasi inuro
uallatur. indiȩ iidicii ⁊ ipse et
ministri eiꝰ quos ipse de cępit c̃cident

Expanded text:
animalia levius ea ruminare possint. animalia levius ea ruminare possint. Christo in die judicii. Moab filius fuit Loth , a quo Moabitae originem sumpserunt: fueruntque filiis Israel semper infensi. Nam cum de Aegyptiaca servitute Domino protegente exirent, et appropinquarent regioni illorum, fecit peccare eos contra Dominum Balath rex Moabitarum, consilio Balaam harioli usus . Ideoque per Moab debemus in hoc loco diabolum intelligere, qui semper Israelconteretur diabolus, et principes ejus sub Christo, sicuti teruntur paleae in plaustris.sub eo, hoc est, sub Christo. Quando labitur aliquis de superioribus ad ima, extensis manibus ruit, sicuti qui natat. « Et humiliabit Dominus gloriam » diaboli in die illa « cum Apostropham facit propheta ad ipsum principem daemonum. Munimenta diaboli, sunt satellites ejus. Murus vero illius homines sequaces ejus, qui eum imitati sunt: quibus ipse quasi muro vallatus est. In die judicii et ipse et ministri ejus, quosque ipse decepit, concident
Abbreviated transcription (Latin):
crimas a. mittent. un ⁊ ioħs inapoca¬
lipsi sua dicit. E t absterget ds omnẽ
lacrimam ab ocłis eoꝵ ⁊ reliqua. Et
opprobrium popłi sui auferet. Hoc
est seruitutem : et dñationem diaboli.
Genus humanum post quam primus
parens nr̃ peccauit in paradiso. lignũ
uenite arboris cõmedens: seruituti
diaboli subiec tum est. istud obprobri¬
um tam mortis quã seruitutis. dissi¬
pabit dñs indiȩ uiditii: retrudens
illũ claustris inferni. qui dñatu
fuerat uniuerso orbi. Et dicent iusti
hoc est ineccłia et regno cȩloꝵ. Monte
apellat aeccłiam elec toꝵ. qui cum
dño regnabunt. Et triturabitur
morb: sabeo sicut teruntur paleȩ
in plaustro. U ox propħȩ dediabolo et
principibꝰ illiꝰ. Triturare est : tere¬
re. Sunt quedam regiones in quibꝰ
deẽ fenim. Habitatores autem illa¬
runt congregant stramma frugũ
plaustrum cum serratis rotis suꝑ
stramina ⁊ comininuunt illa eo ut

Expanded text:
crymas amittent. Unde et Joannes in Apocacrymas amittent. Unde et Joannes in Apocalypsi sua dicit: « Et absterget Deus omnem lacrymam ab oculis eorum , » et reliqua. « Et opprobrium populi sui auferet, » hoc est servitutem et dominationem diaboli. Genus humanum postquam primus parens noster peccavit, in paradiso lignum vetitae arboris comedens, servituti diaboli subjectum est . Et istud opprobrium tam mortis quam servitutis, dissipabit Dominus in die judicii, retrudens illum de claustris inferni, qui dominatus fuerat universo orbi. « Et dicent justi » hoc est in Ecclesia et regno coelorum. Montem appellat Ecclesiam electorum, qui cum Domino regnabunt. « Et triturabitur Moab sub eo, sicut teruntur paleae in plaustro. » Vox prophetae de diabolo et principibus illius. Triturare est terere. Sunt quaedam regiones, in quibus deest fenum, habitatores autem illarum congregant stramina frugumplaustrum cum serratis rotis super stramina, comminuunt illa, ut
Abbreviated transcription (Latin):
debit. Q quale conuiuiũ p̃parabit eis:
conuiuiũ pinguiũ et uindemie defecate.¬
⁊ ex fecis ẽ: purgam̃tũ uini. Uindemia de¬
fecata est. uinũ purũ sine fecę. Anĩadu̾ten¬
dũ ẽ. autẽ qđ scĩ in illi beatitudine neq
manducabunt neq bibent: s ido dicit eis.
conuniũ p̃parari quia omib deliciis et sua¬
uitate plemi erũt: ⁊ nulla iã re incligebũt
Et p̃cipitabit dñs inmonte isto. faciẽ uincli
colligati. Qd̾ appellat uiculũ: hoc mortẽ
hoc telã. Uinculũ enĩ mortis qđ apͥmo pa¬
rente nr̃o quisi cela oiditũ ẽ: suꝑ omne
genus humanum precipitabit. dñs
id destruet indiȩ niditũ. feddens:
om̃s inmortales: tam clec tos quam
reprobos iusti enim in mortales er
ingła. et impii insupplitio: ⁊ p̃ostea
neq mors corporis neq animȩ erit.
uerat om̃s gt̾s iorditũ est ipsam
telam trahens omĩa in mortẽ cor¬
idõ inȩt̾̃na requiȩ om̃s ploratus & la¬

Expanded text:
debit. Et quale convivium praeparabit eis? debit. Et quale convivium praeparabit eis? « Convivium pinguium, et vindemiae defaecatae. » Faex purgamentum vini est. Vindemia defaecata, est vinum purum sine faece. Animadvertendum est autem, quod sancti in illa beatitudine neque manducabunt neque bibent, sed ideo dicit eis convivium praeparari, quia omnibus deliciis et suavitate pleni erunt, et nulla re unquam indigebunt. « Et praecipitabit Dominus in monte isto faciem vinculi comortis quod a primo parente nostro quasi tela orditum est, super omne genus humanum praecipitabit Dominus, id est, destruet in die judicii: reddens omnes immortales, tam electos quam reprobos. Justi enim immortales erunt in gloria, et impii in supplicio: et postea neque mors corporis neque animae erit, verat omnes gentes, et orditus est ipsam telam, trahens omnia in mortem corideo in aeterna requie omnes ploratus et la
Abbreviated transcription (Latin):
immobilis ꝑmanet : sic dñs inpulsus
est aiudeis. tpr̃ passionis : s nõ potuer̃
illi uic bores existere. Licet enĩ hu¬
man̾itaitem int̾fecissent. ipse ꝑdiuinitti¬
tem cito surrexit. uiuificans illam. Dixe
eius ꝑuniuersum orbem dilatuuer.
Sicut estum insiti tumultum alienoꝵ¬
id iudeoꝵ humiliabis: ⁊ quasi calore
subnube torente. propaginem fortium
dat depassione dñi. Quidã codices
habent sic̃ estus insiti. Qđ duobꝰ mod̾
porest intelligi sicut insiti ⁊ estu tu¬
multus hominũ ꝓafflit tione cessatur:
⁊ sicut marcescunt propagines uitis
subnube. dũ fortit̾ torret calor solis. sic
defecit et floscida facta ẽ fortitudo uide¬
orũ contͣ dñm. Si autẽ legerimus sic̃
estꝰ insiti: erit sensus. Quẽ adinodũ
estus humiliat hominẽ. positũ insiti:
sic defecerunt illi. Et faciet dñs erer
et faciet indie indelic̃ iudicii. Quod aut̃
ueti. suꝑ quẽ dñs ueniet. in nube dam̃
ad tras descendet s inspatio huiꝰ haeris se¬

Expanded text:
immobilis permanet, sic Dominus impulsus quidem a Judaeis tempore passionis, sed non potuerunt illi victores exsistere. Licet enim humanitatem interfecissent, ipse per divinitatem cito resurrexit vivificans illam. Dixerejus per universum orbem dilataverunt. sicut aestum in siti tumultum alienorum humiliabis et quasi calore sub nube torrente propaginem fortium dat de passione Domini. Quidam codices habent sicut aestus in siti, quod duobus modis potest intelligi. Sicut in siti et aestu tumultus hominum pro afflictione cassatur, et sicut inarescunt propagines vitis sub nube dum fortiter torret calor solis, sicut deficit et flos cadens: sic facta est fortitudo Judaeorum contra Dominum. Si autem legeris, sicut aestus in siti: sic expones: Quemadmodum aestus humiliat hominem positum in siti, sic defecerunt illi. « Et faciet Dominus exercet faciet in die videlicet judicii. Quod autem veti, super quem Dominus veniet in nube. Non tamen ad terras descendet, sed in spatio hujus aeris se
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ generat fidem. & ipsam fidẽ cors¬
uertit ad oꝑationem. Et terrã gigan¬
tium dethraes inruinam. Teram
gigantiũ dicit corpora terrenoꝵ
hominũ et suꝑ boꝵ. Corpora gͦ scõꝵ
cum animab illoꝵ transferentur in
diȩ iudicii ad perpetuam requiem.
et corpora reproboꝵ cum animabus
illoꝵ inperpetuam dampnationem.
insepuleris ur̃is. et claudite hora sepul¬
croꝵ donec uenicit dies uidicii

Expanded text:
Dei generat fidem, et ipsam fidem conDei generat fidem, et ipsam fidem convertit ad operationem. « Et terram gigantum detrahes in ruinam. » Terram gigantum dicit corpora terrenorum hominum, et superborum. Corpora ergo sanctorum cum animabus illorum transferentur in die judicii ad perpetuam requiem, et corpora reproborum cum animabus illorum in perpetuam damnationem. in sepulcris vestris, et claudite ora sepulcrorum, donec veniat dies judicii
Abbreviated transcription (Latin):
nõceciderunt habitatores iđ amatores
terre qui nos opprimunt ⁊ ꝑsecuntur.
Q ui sunt amatores terre: Qui tottm spẽ
suam in terrenis rebus ponunt seruier̃¬
tes plus mundo quam dõ. Uiuent mor¬
tui tu hoc est mr̃es tui interfec li mei
id socii mei: resurgent. addm̃ loquitur
propha. Martires xp̃i sunt : qui pro
xp̃i nomine abimpiis ꝑemtisunt. So¬
cios aute suos uocat eos propħa ysaias.
qua ipse ꝓnomine dĩ serra lignea
sec tus est. Ex ꝑgiscimini ⁊ laudate dnm̃
qui habitatis inpuluere: horttitur ⁊ pro
hoc est surgite desepuleris ur̃is. et
laudate dnĩn. Quia ros lucis ros tuus.
a postropham facit propħa ad dñm rorẽ
ponit ꝓiniscđia. Ros lucis : ros tuus
hoc est miscdia tua illuminãs est quia
illuminat corda illoꝵ suꝑquos requies¬
eit. Magnam uirtutem ꝓfert ꝓfrugi¬
bus terrȩ. Picitur sem̃ int̾ra. ⁊ humore
roris excrescit inherbani ac deinde facit
excrescere infruc tum. sic ot miscđia

Expanded text:
n ceciderunt habitantes, » id est amatores terrae, qui nos opprimunt et persequuntur. Qui sunt amatores terrae? Qui totam spem suam in terrenis rebus ponunt, servientes plus mundo quam Deo. « Vivent mortui tui, » hoc est, martyres tui. « Interfecti mei, » id est socii mei « resurgent, » ad Dominum loquitur Propheta. Martyres Christi sunt qui pro ejus nomine ab impiis perempti sunt. Socios autem suos vocat eos propheta Isaias, quia ipse pro Dei nomine serra lignea sectus est. « Exspergiscimini et laudate Dominum, qui habitathoc est, surgite de sepulcris vestris, et laudate Dominum: quia « ros lucis ros tuus. » Apostropham facit Propheta ad Dominum. Rorem ponit pro misericordia. Ros lucis ros tuus, hoc est, misericordia tua illuminans est, qui illuminat corda illorum super quos requiescit. Magnam virtutem profert pro frugibus terrae. Projicitur semen in terra, et humore roris excrescit in herbam, ac deinde facit excrescere in fructum. Sic et misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
ate : ut ꝑmanerent inerrore suo. Dñe.
inangustia requisierunt te proeo qđ est
requirent. Et est sensus. Dñe ꝑcute illos
ut uł inangustia positi reqͥrant te. quatinꝰ
qui noluerunt te requirere tp̃r angustiȩ̨¬
et ꝑsecutionis. intribulatione murmuris
doc trina tua eis subsidiatar sit.
Acsi diceret. Qui noluerunt doc trina
tuã discere tpr̃ pacis ꝑtribulationem.
erudi eos et sit doc trina tua eis inre¬
cordatione. Ac sic ꝑcute illos: ut
p̃timore nõ audeant adte palam clama¬
agone filios carnis s sp̃m salutis: ut
illuminati ⁊ inflãmati ascõ sp̃s quo ampliꝰ
cruciarentur. & ampliꝰ arderent amore

Expanded text:
a te, ut permanerent in errore suo. « Domine, a te, ut permanerent in errore suo. « Domine, in angustia requisierunt te » pro eo quod est requirent. Et est sensus: Domine, percute illos, ut vel in augustia positi requirant te: quatenus qui noluerunt te requirere tempore prospeet persecutionis. « In tribulatione murmuris doctrina tua eis, » subauditur sit. Ac si diceret: Qui noluerint doctrinam tuam discere tempore pacis, per tribulationem erudi eos: et sit doctrina tua eis in recordatione. Ac sic percute illos, ut prae timore non audiant ad te palam clamaagone filios carnis, sed Spiritum salutis ut illuminati et inflammati a sancto Spiritu, quo amplius cruciarentur, et amplius arderent amore
Abbreviated transcription (Latin):
da mala: non resurgant ad głam incliȩ
iudicii. Due mortes sunt cororporis et
anime. Mors corporis est exhalatio et
transicio anime. Mors anime est pecca¬
tum. ⁊ perpetratio sceleris sicut dr̃ in lege.
Anima quȩ peccauerit : ipsa morietur.
iauaricia. ceteraq uitia: propterea uisi¬
tasti eos: Sic loquitur propħa defuturo
quasi dep̾terito. proptea sub quia mortui
sunt peccato & fortes adoꝑandũ malum.
uisittib eos indiȩ uidicii in malũ mbonũ.
et conteres eos ⁊ ꝑdes eoꝵ memoriã de
regno. ⁊ beatitudine iustoꝵ. Indulsistiꝰ
dñe genti. Acsi diceret. Sepe indulsistieis
et misertus es eiꝰ dñe s idõ non sunt cõuer¬
si adte. N umquid glorificatꝰ es subaudit᷑
abeis : acsi diceret. Quamquã tu eis miser.¬
tus esses. Humquid glorificauer̃ te : Nor
es glorificatus abeis. E longasti om̃s tminos
terrȩ. id e longari ꝑmisisti om̃s nationes

Expanded text:
da mala, non resurgant ad gloriam in die da mala, non resurgant ad gloriam in die judicii. Duae mortes sunt corporis et animae. Mors corporis est exhalatio et transitio animae. Mors animae est peccatum, et perpetratio sceleris: sicut dicitur in lege: « Anima quae peccaverit, ipsa morietur . et avaritia, caeteraque vitia. « Propterea visitabis eos. » Sic loquitur Propheta de futuro, quasi de praeterito. Propterea, subaudis quia mortui sunt peccato, et fortes ad operandum malum: visitabis eos in die judicii in malum non in bonum, et conteres eos, et perdes eorum memoriam de regno et beatitudine justorum. « Indulsisti, Domine, genti, » ac si diceret: Saepe indulsisti eis, et misertus es eis, Domine: sed ideo non sunt conversi ad te. « Nunquid glorificatus es, » subauditur ab eis? Ac si diceret: Quanquam tu eis misertus esses, nunquid glorificaverunt te? Non es glorificatus ab eis. « Elongasti omnes terminos terrae, » id est, elongari permisisti omnes nationes
Abbreviated transcription (Latin):
elec toꝵ meoꝵ indiȩ iudicii. omĩs popłi
qui inuident̾ electis meis. ⁊ ignis siuę
penitentiȩ. siue gehenne. uł ardori.
deuoret postea hostes meos et scoꝵ meoꝵ.
& exilaratus animo propħa dixit. Dñe
dab̾ pacem nob̃. Ac si diceret. C um hoc
feceris tradenis impios morti tunc dabis
pacem nob. Omnia enĩ bona quȩ oꝑam᷑.
passionem dñi ad fidem uenerunt.
Dnẽ possederunt nos dñi demones uide¬
licet quos inydoł adorauimꝰ derelin¬
quentes te. creatorem & dñm nrm.
Tantum inte recordemur nominis tui.
a csi diceret aliis uerb̃. Tam̃ licet pecea¬
uerius. coramte ad orantes ydola. tu
fac nos dignos ut credamus inte et
digni simus recordari nominis tui.
gant. Non lo quitur propħa optando
illis mala s p̃tudens quȩ uentura erant
suꝑ illos talia loquebatur. Morientes sub̃
peccatis ⁊ iniquittite nõ uiuant ingła
quam diu inpeccatis ꝑmanserint. Gigan¬
tes hoc̃̾ suꝑbi. et qui fortes sunt ad perpetran¬

Expanded text:
ii omnes populi qui invident electis meis, et ignis sive poenitentiae sive gehennae vel ardoris devoret postea hostes tuos, et sanctorum meorum. Et exhilaratus animo propheta, dixit: « Domine, dabis pacem nobis. » Ac si diceret: Cum hoc feceris tradens impios morti, tunc dabis pacem nobis. Omnia enim bona quae operamur, passionem Domini ad fidem venerunt. Domine, possederunt nos domini, daemones videlicet quos in idolis adoravimus, derelinquentes te Creatorem et Dominum nostrum. Tantum in te recordemur nominis tui. Ac si diceret aliis verbis: Tamen licet peccaverimus coram te adorantes idola, tu fac ut credamus in te, et digni simus recordari nominis tui, gant. » Non loquitur Propheta optando illis mala, sed praevidens quae ventura erant super illos, talia loquebatur. Morientes subaudis peccatis et iniquitate, non vivant in gloria quandiu in peccatis permanserint. Gigantes, hoc est, superbi et qui fortes sunt ad perpetran
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ patris iđ me indiẽ iudicii. ⁊ erubescat
suꝑ mał suis. S quid eis respondit pro¬
pħã. Dnẽ eraltetur manus tua iđ po
obsecratione dixit & ad firmatiue. Nõ
uult propħa ut impius głam dñi in
die iuditiꝰ cernat. ut uideant ⁊ confun¬
dantur : ⁊ elantes id inuidentes popłis.
Et ostes scõꝵ meoꝵ deuoret ignio.¬

Expanded text:
Patris, id est, me in die judicii, et erubescat super malis suis. Sed quid ei respondit propheta? « Domine, exaltetur manus tua, » id est obsecrative dixit et affirmative. Non vult propheta, ut impius gloriam Domini in die judicii cernat. « Videant et confundantur zelantes, » id est, invidentes « populi » et
Abbreviated transcription (Latin):
gastulis. iusta utiq disposicione distrie ti
iudicis. ut qui pari mente aeccłiam i¬
pugnauerunt. parit̃ qđ contra dñ pug¬
nam inierunt supplicium luant: quia
qui pares st̃ inculpis. parit᷑ dãpriãdist̃
inpenis. hoc est auari cum auaris. luxurio¬
si cum luxuriosis. ꝑuiri cum ꝑiuris. qđ
dñs manifestat cum ait dexitanis alliga¬
te ea infascicłos ad conburendum. Con¬
gregabuntur gͦ ꝑheunte antixpõ minis¬
tri deceptionum eiꝰ incarcerẽ gehenna¬
lium penarum. ⁊ pꝰmultos dies iusitti¬
buntur: tp̃r uidelic̃ resurree kionis
om̃iũ. quando ad hoc tantũ anime eoꝵ
modicum euocabuntur ab inferis: ⁊t
recepto corpore. statim expleto iudicio:
cum ceteris peccatorib ad easdem relaban¬
tur penas. Nam qđ nonstatum extinc to
anti xp̃o. uniuersabe sit uenturũ ndicium:
Danihel propha testatur. qui i nultima sue
propbiȩ uisione. regni illius acta describers.
cum eiusdem regni tempora mille. ce.xc.

Expanded text:
gastulo, juxta utique dispositionem districti gastulo, juxta utique dispositionem districti judicis: ut, qui pari mente Ecclesiam impugnaverunt, pariter quia contra Deum pugnam inierunt, supplicium luant. Quia qui pares sunt in culpis, pariter damnandi sunt in poenis. Hoc est avari cum avaris, luxuriosi cum luxuriosis, perjuri cum perjuris. Quod Dominus manifestat, cum ait de zizaniis: Alligate et facite fasciculos ad comburendum. Congregabuntur ergo pereunte Antichristo ministri deceptionum ejus in carcerem gehennalium poenarum: et post multos dies visitabuntur, tempore videlicet resurrectionis omnium: quando ad hoc tantum animae eorum modicum evocabuntur ab inferis, ut recepto corpore statim expleto judicio cum caeteris peccatoribus eas relabantur in poenas. Nam quod non statim exstincto Antichristo universale sit venturum judicium, Daniel propheta testatur: qui in ultima suae prophetiae visione regni illius acta describens, cum ejusdem regni tempora mille ducentis
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ante ocłos. ibunt impii insupplicium
etnum: iusti autem inuutĩ ꝑt̾nã. Quicqͥs
eternum ÷ sine termine est. Sic̃ gͦ dñs
iustis po suit gaudiuĩ aet̾nũ. utti impiis
supplicium ȩt̃nũ.
Quȩ sententia
statim addidit: pꝰ multos dies. iusitibuñ.
b eda int̾rogatus de hac sententia pephãm
ab acca prebitero his uerb respondit.
P rofiteor dilec tissime nequaꝗ me ausum
dicere qđ intellexeru quid inhac seri¬
tentia sens erit ⁊ sentiri uoluerit ꝓpħa
ẏsaias. Attam̃ quid ipse pure ⁊ catholice
in his propħe u̾b senseri dicendum ẽ.
Et congregabuntur in quit in congregatio¬
neni unius fascis in lacum. Hoc deanr¬
mabꝰ illoꝵ quoꝵ corpora dño uisitinte
dabuntur in mortẽ. potest intelligi.
quȩ ⁊si non simul egrediuntur acorpori¬
bus cunc łte tm̃ unaqueq in suo ordine
eundem congregabuntur infascẽ: ⁊ heidẽ
penarum ꝑhennium concludentur er¬

Expanded text:
Domini ante oculos: Ibunt impii in supplicium Domini ante oculos: Ibunt impii in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam. Quidquid aeternum est, sine termino est. Sicut ergo Dominus justis posuit gaudium aeternum, ita impiis supplicium aeternum. Quae sententia im addidit, post multos dies visitabuntur. Beda interrogatus de hac sententia per epistolam ab Acca presbytero, his verbis respondit: Profiteor, dilectissime, nequaquam me ausim dicere, quod intellexerim quid in hac sententia senserit et sentiri voluerit propheta Isaias. Attamen quid ipse pure et catholice in his propheta verbis senserit, dicendum est. Et congregabuntur, inquit, in congregationem unius fascis in lacum. Hoc de animabus illorum quorum corpora Domino visitante dabuntur in mortem potest intelligi: quae etsi non simul egrediantur a corporibus, cunctae tamen unaquaeque in suo ordine eumdem congregabuntur in fascem: et eodem poenarum perennium concludentur er
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ illos tales uisittibit dñs onĩps indię
iudicii quia reddet illis seđm quod
merentur. Ipsi etiam principes demonũ
possunt appellari reges: sicut dic̃ angłs
ad dlamelem. Princeps autẽ ꝑsarum res¬
titit michi. Et paulo post ⁊ ecce prin¬
ceps grecoꝵ ueniens. Et egregiꝰ p̃dicator
Non est nobis conluc tatio aduersus car¬
nem et sanguinem s aduersus principes
et potestates. ⁊ ad uersus mundi rec to¬
res tenebrarum harum. Et congrega¬
buntur in congregationẽ un tꝰ fascis iri
lacum. Et claudentur ibi incarcerem.
et post multos dies uisitaibuntur
senserunt. Origenes dicit. quia post¬
ꝗͣ acceꝑint a dño illam sententiam ter¬
ribilem. ite maledicti inignẽ ȩt̃num.
pꝰ multos dies id post mille annoe¬
finito uiditio adño usitandi sunt. Quã
sententiam nemo scõꝵ patrum corroborat.
s om̃s denegant: habentes illam seatentiã

Expanded text:
Super illos tales visitabit Dominus omnipotens in die Super illos tales visitabit Dominus omnipotens in die judicii, quia reddet illis secundum quod merentur . Ipsi etiam principes daemonum possunt appellari reges. Sicut dicit angelus ad Danielem : « Princeps autem Persarum restitit mihi. » Et paulo post: « Et ecce princeps Graecorum veniens. » Et egregius praedicator: « Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et potestates, et adversus mundi rectores tenebrarum harum . » « Et congregabuntur in congregationem unius falcis in lacum, et claudentur ibi in carcerem, et post multos dies visitabuntur.senserunt. Origenes dicit: Quia postquam acceperint a Domino illam sententiam terribilem, « Ite, maledicti, in ignem aeternum , » post multos dies, id est post mille annofinito judicio a Domino visitandi sunt. Quam sententiam nemo sanctorum Patrum corroborat, sed omnes denegant: habentes illam sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
presens ad est: More nr̃o loquitur.
s enĩ om̃ps quando peccatores nõ pu¬
nit udetur eę absens. Quatido ꝑ¬
cutit illos tunc indetur ilł ad prorima¬
re. Et concucientur fundam̃ta t̾re.
Iurta istoriam hec om̃ia implebuntur.
quia t̾remotus magnus erit. Allegorice
auitẽ ꝓfundamts terrę principes istius
scłi intelliguntur. qui terrene uiuunt.
Similiter ꝑterram. homines t̾renis rebꝰ
mberentes.
Agitatione agita
uł ipsa tra uł habitatores eiꝰ. in monĩto
enĩ om̃ia transibunt abea. E t granabit
eam iniquittis sua. Terra non potest
iniquitttem agere. Iniqͥtate gͦ terre¬
noꝵ hominum grauabitur t̾ra ait nori
resurgat : iđ ut nõ sit iam ampliꝰ habi¬
tacio hominũ inea. Et erit indie
illa id indiȩ uidicii uisittibit dñs in
malum scilic̃ non inbonuĩ suꝑ miliciã
runt. Et suꝑ reges t̾rȩ. Reges t̾rȩ
st̃ qui trena semꝑ sec tantur. ⁊ ad celes¬
tia num quam animum extollunt.

Expanded text:
praesens adest: in ore nostro loquitur. Deus enim omnipotens quando peccatores non punit, videtur esse absens. Quando percutit illos, tunc videtur illis approximare. « Et concutientur fundamenta terrae. » Juxta historiam haec omnia implebuntur, quia terrae motus magnus erit. Allegorice autem per fundamenta terrae, principes istius saeculi intelliguntur qui terrene vivunt. Similiter per terram, homines terrenis rebus inhaerentes. « Agitatione agitavel ipsa terra vel habitatores ejus. In momento enim omnia transibunt ab ea. « Et gravabit eam iniquitas sua. » Terra non potest iniquitatem agere. Iniquitate ergo terrenorum hominum gravabitur terra, « ut non resurgat, » id est, ut non sit jam amplius habitatio hominum in ea. « Et erit in die illa, » id est, in die judicii « visitabit Dominus » in malum scilicet et non in bonum « super militiam runt. « Et super reges terrae. » Reges terrae sunt, qui terrena sectantur, et ad coelestia nunquam animum extollunt.
Abbreviated transcription (Latin):
diuine maiestans celsitudinem: eraltaire
presumet. Uisitabit et suꝑ reges terre
qui sunt suꝑ tram ministros uidelicet
antixp̃i. ⁊ factionum fraudiũq eius
fae bores. ⁊ co oꝑatores: qui i firmis ac terre¬
nis mentib impio dñantur imꝑio. qͣs
dubium non est ꝑituros. ĩuxtti qđ
inom̃ib qui contra eccłiam erarferunt

Expanded text:
exaltare praesumet. Visitabitur et super reges terrae qui sunt super terram, ministros videlicet Antichristi, et factionum fraudumque ejus fautores et cooperatores, qui infirmis ac terrenis mentibus impio dominantur imperio: quos dubium non est esse perituros. Juxta quod in hominibus qui contra Ecclesiam exarser
Abbreviated transcription (Latin):
p̾finitũ xł u. prestolabitur quibꝰ est dñs
insua maiestare uenuirꝰ. Quare autem
scientium sit diune scientiȩ est nisi forte
dicamꝰ qđ diła tio regni. comprobatio
huius scli temporib ad signetur: quȩ alt̾na
dierum ac noc tium uicissitudine mul¬
plicantur. quam futuri: ubi cessantibus
horarum discursib erit dñs scĩginlucem
sempit̃nam: ĩ impii mutentur in tenebras
exteriores: idõq rec te sciendũ quia qͥ nẽ
inilla utiq hora. inqua om̃s qui inmonu¬
m̃tisunt audient uocem filii dĩ: Iꝓce¬
dent qui bona fecer. in resurree lionen
uite . qui uero mala egeruntꝰ. in resurret¬
tionem iudicũ. huc usq sensus ⁊ dic Iti
egregii doc toras bede. Potest ⁊ seđmn
qͥđ qͥdã dicunt ordo eẽ preposterꝰ.ut
pꝰ ꝗͣ dixit propħa paulo suꝑius nõ adiciet
ut resurgat: deilis loquens qui temporib
antixp̃i. sidem scẽ trinitatis negantes.
mortui fuerint. anteꝗͣ ille adno inter¬
ficiatur: uoluit subiungere. ⁊pꝰ multos

Expanded text:
inque praestolatur: quibus est Dominus in sua majestate venturus. Quare autem a quinque dierum silentium sit, divinae scientiae est: nisi forte dicamus quod dilatio regni comprobatio hujus saeculi temporibus assignatur, quae alterna dierum ac noctium vicissitudine multiplicantur, quam futuri cessantibus horarum discursibus, erit Dominus sanctis in lucem sempiternam, et impii mittentur in tenebras exteriores . Ideoque recte sciendum, quia qui nunc in illa utique hora, in qua omnes qui in monumentis sunt audient vocem Filii Dei. « Et procedent qui bona fecerunt in resurrresurrectionem judicii . » Hucusque sensus et dicta egregii doctoris Bedae. Potest et secundum quod quidam dicunt ordo esse praeposterus, ut postquam dixit propheta paulo superius, non adjiciet ut resurgat, de illis loquens, qui temporibus Antichristi fidem sanctae Trinitatis negantes mortui fuerint antequam ille a Domino interficiatur: debuit subjungere: Et post multos
Abbreviated transcription (Latin):
compexerit aliquis concupiscentia
duc lus deuorat illum. sic sennache¬
nb & excereitus illiꝰ  concupunt głam
decem tribuum ꝙ. om̃ia bona illorum
abstulit. Indię illa erit dñs ex gcitu¬
tuum eorona głȩ et sertum exulta¬
c̃ionis residuo popłi sui dies hic. Acci¬
piendus esti pro tp̃r. qđ coronã ⁊ sertũ¬

Expanded text:
conspexerit aliquis concupiscentia conspexerit aliquis concupiscentia ductus devorat illum: sic Sennacherib et exercitus illius concupivit gloriam decem tribuum, et omnia bona illorum abstulit. « In die illa erit Dominus exercituum corona gloriae, et sertum exsultationis residuo populi sui. » Dies hic accipiendus est pro tempore. Quod est
Abbreviated transcription (Latin):
agrandine. hoc ÷ tempostace et sicutbi
abimpetu aquarũ inundantiũ deda¬
eurentium ꝑtrã planam om̃ia stipala
leui pondis offeriuiturisie ab impetu
et multitudine assirioꝵ decen trib
de uastute ⁊ conculeate st̃. incaptiuitti¬
tent duc be. Pedib assirioꝵ corona.¬
iđ̾ multitudo effrau ꝯidante puleri¬
tudinis et dignitatis. erant ille decam
tribꝰ tp̃rib  dauid n salomonis ute
coro nai flos pulchemrimꝰ adñaiuoea¬
rentur illo atat̃ in tpr̃i quando ysuas
ei p̃dicebat. Anussam habebat. iam
głam colignitats. suȩhadorando gdola.
Uox propħȩ. Wenticẽm uallis pinguis.
appellat domum. dñi. quȩ suti craat
suꝑ uerlicem uallis. gethsemant obbuiꝰ¬
modi. cdusam quam suꝑiꝰ diximiꝰ
Dat similiteilinem propħa. qualiter
dissipate sunt. alefdecem ⁊rib. Sieut
iqͥuit si inuentꝰ fuerita traceniꝰ ante
maturitatẽ. autumni. uł inaliqua
arbore. fruc lus. ante estatẽ. statim ut

Expanded text:
a grandine, hoc est a tempestate, et sicut a grandine, hoc est a tempestate, et sicut ab impetu aquarum inundantium decurrentium per terram planam, omnes stipulae levis ponderis auferuntur. Sic ab impetu et multitudine Assyriorum decem tribus devastatae et conculcatae et in captivitatem ductae. « Pedibus » Assyrio multitudo « Ephraim. » Tantae pulchritudinis et dignitatis erant illae decem tribus temporibus David et Salomonis, ut corona et flos pulcherrimus a Domino vocarentur. Illo autem tempore quando Isaias ei hoc praedicebat, omissam habebat jam gloriam dignitatis suae, adorando ido» Vox prophetae. Verticem vallis pinguis appellat domum Domini, quae sita erat super verticem vallis Gethsemani, ob hujusmodi causam quam superius diximus. Dat similitudinem Propheta, qualiter dissipatae sunt illae decem tribus. Sicut, inquit, si imaturitatem autumni, vel in aliqua arbore fructus ante aestatem, statim ut
Abbreviated transcription (Latin):
uallem mons syon siue ierłm cõsistit.
Cethsemani autem int̾ptatur uallis pui¬
guiũ. siue pinguedinũ.: ꝓpt̃ ub̾tttẽ
frugum quia fetilissima erat. Nori:
autẽ idõ dr̃ quierat inuertice uallis
getsemani qđ ibi illi habitarent neq
eni insortem illorum cesserat s idõ.
quia temporib dđ ⁊ salomonis qͣdo
illi uł infestiuitatib uel etiam iusu
regis ad ierłm ueniebant it̃ ⁊ con
figere. aliqui illoꝵ aausa ludendin
tenitoria sua interĩ dum morabant᷑
cum rege. errantes auino. Iero¬
boam rexilloꝵ miscuit apropinauit
eis pocionẽ amaram quando conflaut
duosuculos ⁊ illi ad orauer̃ eoe
dicentes. Isti funt dii tui isrł quite
eduxerunt de seruitute. egipti.
suꝑ teria lspacibsami bogiest planami e¬
Mox propħe. estim ¶ randineł ⁊ ciquam
inundantes. compabat goccretui. seit e̾¬
nacherib̾i. T urbenem uero li terram
plonam dẽcem tribubus: ⁊atr duasr
similitudines. S ieut tarbo. cõfriugit᷑

Expanded text:
vallem mons Sion sive Hierusalem consistit. vallem mons Sion sive Hierusalem consistit. Gethsemani autem interpretatur vallis pinguium sive pinguedinum, propter ubertatem frugum, quia fertilissima erat. Non autem ideo dicitur qui erant in vertice vallis Gethsemani, quod ibi illi habitarent, neque enim in sortem illorum cesserat: sed ideo quia temporibus David et Salomonis, quando illi vel in festivitatibus vel etiam jussu regis ad Hierufigere aliqui illorum causa ludendi tentoria sua, interim dum morabantur cum rege errantes a vino. Jeroboam rex illorum miscuit ac propinavit eis potionem amaram, quando conflavit duos vitulos, et illi adoraverunt eos dicentes: « Isti sunt dii tui, Israel, qui te eduxerunt de servitute Aegypti. super terram spatiosam, hoc est planam, Vox prophetae est. Grandinem et aquas inundantes comparat exercitui Sennacherib, turbinem venti et terram plenam decem tribubus. Et dat duas similitudines. Sicut turbo constringitur
Abbreviated transcription (Latin):
percare fecit isrł qui primꝰ supera
illas decem trib constitutus ẽ. rex.
uł uosuę filio nuĩ qui moysi successits¬
inregimen popłi. Iste enĩ decem trib
suꝑbe erant. confidentes: inmultieudine
stia maiores nainq et fortiores ex istera¬
bant duabus tribubus iuda nbemanin
numero et potentia dõ uocantur.
corona suꝑbiȩ quia sicut caput regis
ornatur diademateuł torona exauro
et gemarum uanettite ita illi ornabar
regem suũ circuinstantes undiq illi
multitudo enĩ popłi gła regis est. he¬
brii autem uocantur non ebrietate
corporis. s idolatria. nerrore. ⁊ cultu
demonũ. Flos siquidem decidens ap¬
pellantur: quia cito decidit . pulcritu¬
do hac gła exulttitionis eoꝵ ac proptea
ephrau et ue floride cidenti. et ue
actiam głȩ exultationis eiꝰ qua desola¬
bitur. ⁊ ad niehilum deducetur. Qui
erant temporib dđ & salomonis in
uertice hoc ÷ intẽplo qđ erat construe¬
tum suꝑ uallem pinguissimã. G ech

Expanded text:
ui primus super illas decem tribus constitutus est rex: vel a Josue filio Nun, qui Mosi successitin regimen populi. Istae enim decem tribus superbae erant, confidentes in multitudine sua. Majores namque et fortiores existebant duabus tribubus Juda et Benjamin, numero et potentia. Et ideo vocantur corona superbiae, quia sicut caput regis ornatur diademate, vel corona ex auro et gemmarum varietate: ita illi ornabant regem suum circumstantes undique illi. Multitudo enim populi gloria regis est. Ebrii autem vocantur non ebrietate corporis, sed idololatria, et errore et cultu daemonum. Flos siquidem decidens appellatur, quia cito decidit pulchritudo ac gloria exsultationis eorum: ac propterea Ephraim, flori decidenti, et vae etiam gloriae exsultationis ejus, quia desolabitur et ad nihilum deducetur: » Qui erant temporibus David et Salomonis in vertice, hoc est in templo, quod erat constructum super vallem pinguissimam Gethsem
Abbreviated transcription (Latin):
true ba est anabucceodonosor s postea
recdificata ÷ aneęmia. ⁊ ihu sacerdote
magno. Iterum destructa est aroma¬
nis. s ab elio adriano post modũ res¬
taurata nõ tam̃ ipso in loco ubi prius.
Et licet reelificata sit. tam̃ in pristinũ
quia reddidisti ei qđ merebantur impii
iudei. laudabit te popłs gentilium
robustarum timebit te. Qentiles enĩ
fortes ⁊ robusti fuer̃ adtoleranda torm̃¬
ta prorp̃i nomine. Quia fac tus es
fortitudo pauꝑi: laudat propħa din
patrem.P auꝑem appellat dñm iłm.
uobucres cęli nidos: filius autẽ homi¬
nis nõ habet ubi caput reclinet  ipsu
etiam nuncupat egenum. Spes atur¬
bine sub fuisti ei. iđ solauum a tribu¬
latione passionis. quia te oꝑante passio¬
nem sustinuit pacienter. Ipse enum
dicit. Potestatem habeo ponendi ani¬
ma meã. ⁊ terum sumendi eam.
mortis fuisti ei. ut tercia diȩ resur.¬
geret. Sp̃s eni robustoꝵ. quasi turbo
inpellens parietem. R obustos uocat

Expanded text:
tructa est a Nabuchodonosor , sed postea reaedificata est a Nehemia et Jesu sacerdote magno . Iterum destructa est a Romanis, sed ab Aelio Hadriano postmodum restaurata: non tamen ipso in loco ubi prius. Et licet reaedificata sit, tamen in pristinum quia reddidisti eis quod merebantur impii Judaei. « Laudabit te populus gentilium « robustarum timebit te. » Gentiles enim fortes et robusti fuerunt ad toleranda tormenta pro Christi nomine. « Quia factus es fortitudo pauperi. » Laudat propheta Deum Patrem. Pauperem appellat Dominum Jesum. volucres coeli nidos: Filius autem hominis non habet, ubi caput reclinet . » Ipsum etiam nuncupat egenum. « Spes a turbine, » subaudis fuisti ei, id est, solatium a tribulatione passionis: quia te operante passionem sustinuit patienter. Ipse enim dicit: Potestatem habeo ponendi animam meam, et iterum sumendi eam. mortis fuisti ei, ut tertia die resurgeret. « Spiritus enim robustorum, quasi turbo impellens parietem. » Robustos vocat
Abbreviated transcription (Latin):
nec suꝑ omnẽ miliciam celi fisuꝑ reges
terrę. Quia non degenerali omnium
s despeciali quorundam hominũ. angłoꝵ
tur. Et erubescet luna ⁊ confundetur
sl i hoc intpr̃ iusititionis complebit᷑
iđ indie nidicii. E rubescet tuna
tabescet. Num quid itti rrubescet luna
& confundetur sol ut cadant de celo
Non. S qualiter hoc faciat. dñs manists.¬
tat cum dicit. Siatim autẽ pꝰtribula¬
tionem dierum illoꝵ sol obscurabitur.
& luna non dabit lum̃ suum. Dicit
eni beatus augustintis quia neq isor
neque lua neq stelle lum̃ suũ emitent
cum alibi idem propħa dicat. erit lur
lune sicut lux soł: ⁊lux soł septemplioit᷑
sieut lux septem dierumi s ad compara¬
tionem uere lucis quȩ est xp̃s sicut

Expanded text:
nus super militiam coeli, et super reges terrae: quia non de generali omnium sed de speciali quorumdam hominum angelorutur. « Et erubescet luna, et confundetur sol. » Et hoc in tempore visitationis complebitur, id est, in die judicii. Erubescet luna, id est, tabescet. Nunquid ita erubescet luna, et confundetur sol ut cadant de coelo? Non. Sed qualiter hoc faciet, Dominus manifestat cum dicit: « Statim autem post tribulationem dierum illorum sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum . » Dicit enim beatus Augustinus: Quia neque sol, neque luna, neque stellae lumen suum amittent: cum alibi idem propheta dicat: erit lux lunae sicut lux solis septempliciter: sicut lux septem dierum: sed ad comparationem verae l
Abbreviated transcription (Latin):
hominem: omia sida ⁊ lumina uidebunt᷑
obeurari. Quem enĩ splendolem prat
lum̃ cerei. si positum fuerit in medio soł
radio: aut quid luminis auget cernen¬
tib illud: Nullũ. Uł aliter. Reprobis
eniꝰ positis lnennarrabili metu ⁊ timore
om̃ia uidebuntur obscurari. Qđ autem
subiungit propħa quasi subeodem tertu
inclausula dicens: cum regnauerit dñs
excercitiui in monte son. ⁊ inierłm uiti¬
conspec tu senum suoꝵ fuerit głificatus.
magis exac to uditii discrimine com¬
plebitur. cũ ablatis impiis neuideant
intrabunt. Senes autẽ appellat. abraham
ibunt impii insuppliciũ et̾̃num. ipsi aũ
inuitĩ et̾nam. Glorificatio autẽ dĩ
nõ ea qua cune tis unuditio ⁊ iustis et
iiustis apparebit ÷ intelligenda. s ala
qua inconspec tu senũ suoꝵ taintũ m̾.¬

Expanded text:
omnia sidera et lumina videbuntur obscurari. Quem enim splendorem praestat lumen cerei, si positum fuerit in medio solis radio, aut quid luminis auget cernentibus illud? Nullum. Vel aliter. Reprobis enim positis in inenarrabili metu et timore, omnia videbuntur obscurari. Quod autem subjungit propheta, quasi sub eodem textu in clausula dicens: « Cum regnaverit Dominus exercituum in monte Sion, et in Hiconspectu senum suorum fuerit glorificatus, » magis exacto judicii discrimine complebitur: dum ablatis impiis ne videantintrabunt. Senes autem appellat Abraham, ibunt impii in supplicium aeternum, ipsi autem in vitam aeternam . Glorificatio autem Domini, non ea qua cunctis in judicio et in justis apparebit est intelligenda, sed illa qua in conspectu senum suorum tantum
Abbreviated transcription (Latin):
Fortitudo dĩ patris filiꝰ dĩ est. quia ꝑip¬
sum fecit omĩa. et iꝑipsum rede¬
mit igenus humanum. ꝑ ipsum
etiam de creuit om̃igenas gentes
iudicare. Dicit ergo ꝑmutam i¬
carnari fortitudinem meã. hoc est
filiũ meũ predemptione tocius gn̾is
hominum anpocius tenebo illum
ad me.: mitttim illum assumere car¬
nem ex uirgine qui sua in carnatione
faciat pacem mͥ. Pacem faciat michi
id hominem quem condidi ꝑipsũ.
qui apace mea recessit transgredien¬
do legem meã. sua in carnatione
& passione reconsiliabit michi
ipse namq sic̃ dicit apłs reconcilia¬
uit nos dõ patri. Qui ingrediunt᷑
impetu ad iacob. Florebit ⁊germina¬
bit isrł ⁊ implebunt faciem orb̾
semine. Uor propħe de apłis xp̃i.¬

Expanded text:
Fortitudo Dei Patris Filius est, quia per ipFortitudo Dei Patris Filius est, quia per ipsum fecit omnia , et per ipsum redemit genus humanum, per ipsum etiam decrevit omnigenas gentes judicare. Dicit ergo: Permittam incarnari fortitudinem meam, hoc est filium meum pro redemptione totius generis hominum. An potius tenebo illum ad me? Mittam illum assumere carnem ex virgine, qui sua incarnatione faciat pacem mihi. Pacem faciat mihi, id est hominem quem condidi per ipsum, qui a pace mea recessit transgrediendo legem meam, sua incarnatione et passione reconciliabit mihi. Ipse namque, sicut dicit Apostolus, reconciliabit nos Deo Patri . « Qui ingrediuntur impetu ad Jacob, florebit et germinabit Israel, et implebunt faciem orbis semine. » Vox prophetae