comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lognoui dñe quia non est in ho¬
mine uia enis: nec uiri est. ut am¬
bulet. et dirigat gressus suos. ⁊̃t
ipse dñs ad iherłm. Et dirigam
seum ego inquit ut abietem uiren¬
tem. Ex me fructus eius inuentꝰ est.
egis quoq ipsius scientiam.
non lectionis industria. s magiste¬
rio et illuminatione dei cotidie
desiderant adipiser:ꝰ dicentes ad
eum uias tuas dñe demonstra mͥ:.
et semitas tuas edoce me. Et reue-¬
la oculos meos: et considerabo
mirabilia de lege tua. et uoce me
facere uoluntatem tuam: quia
ceus meus es tu. Et iterum. Qui
doces homimem scientiam. Ipsũ
etiam intellectum beatus dauid
quo mandata dei posset agnos¬
cere. que utiq in libro legns noue¬
rat esse prescripta: a dño postu¬
lat ꝓmereri dicens. Seruus tuꝰ
ego sum: da mͥ intellectum ut
discam mandata tua. utiq et
intellectum semel sibi ꝑ natu-¬
ram prestitum possidebat: no¬
t  ciam quoq mandatoꝵ dei
que uescripta tenebantur

Expanded text:
cognoui domine quia non est in hocognoui domine quia non est in homine uia eius: nec uiri est ut ambulet, et dirigat gressus suos. et ipse dominus ad Israhelem et dirigam eum ego, inquit, ut abietem uirentem: ex me tuus fructus inuentus est. Legis quoque ipsius scientiam non lectionis industria, sed magisterio et inluminatione dei cotidie desiderant adipisci dicentes ad eum: uias tuas domine demonstra mihin et semitas tuas edoce me, et: reuela oculos meos: et considerabo mirabilia de lege tua, et: doce me facere uoluntatem tuam, quia tu es deus meus, et iterum: qui doces hominem scientiam. Ipsum etiam intellectum beatus Dauid, quo mandata dei possit agnoscere, quae utique in libro legis nouerat esse perscripta, a domino postulat promereri dicens: seruus tuus sum ego: da mihi intellectum, ut discam mandata tua. utique et intellectum semel sibi per naturam praestitum possidebat, notitiam quoque mandatorum dei, quae descripta tenebantur
Abbreviated transcription (Latin):
no se habitaturũ fuisse testatur:
nisi dñi fuisset auxilio. ac ꝓtecti¬
one saluatus. A dño enim non
a libero arbitrio gressus hominiᷤ
dirigitur. Et cum ceciderit iustꝰ
libero scilicet arbitrio: non colli¬
detur. Quaꝓpter. Quia dñs suppo¬
nt manum suam. Hoc est. aꝑtiᷤᷤ¬
sime dicere. Nullus iustoꝵ sibi
sufficit ad optinendam iuftici¬
am: nisi ꝑmomenta singula titu¬
banti ei et corruenti. fulcimenta
manus sue supposuerit diuina cle¬
mentia: ne ꝓstratus intereat peni¬
tus. cum fuerit liberi arbitrii infix¬
mitate collapsus. Nec sane unqm
uiri sci directionem me qua gra-¬
diebantur ad ꝓfectum uirtutũ con¬
summationemq tendentes. indu¬
ftria se ꝓpria obtinuisse testati suÑ.
h eam potius a oño precabantur
dicentes. Dirige me inueritate tua.
et dirige in conspectu tuo iam
meam. Alius autem non solum
fide s etiam exꝑimento. et quo¬
damnͦi in ipsa reix natura hoc
ipsum se deprehendisse ꝓclamat.

Expanded text:
no se habitaturum fuisse testatur, no se habitaturum fuisse testatur, nisi domini fuisset adiutorio ac protectione saluatus. a domino enim, non a libero arbitrio gressus hominis diriguntur, et cum ceciderit iustus, libero dumtaxat arbitrio, non conlidetur. quapropter ? quia dominus subponit manum suam. hoc est apertissime dicere: nullus iustorum sibi sufficit ad obtinendam iustitiam, nisi per momenta singula titubanti ei et conruenti fulmenta manus suae subposuerit diuina clementia, ne prostratus intereat penitus, com fuerit liberi arbitrii infirmitate conlapsus. Nec sane umquam uiri sancti directionem uiae qua gradiebantur ad profectum uirtutum consummationemque tendentes industria se propria obtinuisse testati sunt, sed eam potius a domino precabantur dicentes: dirige me in ueritate tua, et: dirige in conspectu tuo uiam meam. alius autem non solum fide, sed etiam experimento et quodammodo in ipsa rerum natura hoc ipsum se deprehendisse proclamat:
Abbreviated transcription (Latin):
eidem semꝑ ostenditur: Quo ne
penitus libero collabamur arbi¬
trio. Pum titubasse nos uiderit.
porrectione quod am modo manu¬
um suarum sustentat atq confir¬
mat. Et iterum. Si dicebam motiᷤ
est pes meus lubrica scilicet arbi¬
trii facultate: miscłia tua dñe
adiuuabat me. Iterum mobili¬
tati sue dei coniungit auxilium
quia ne moueretur pes fidei sue.
non industrie ꝓprie fuisse. s mise¬
ricordia dñi confitetur. Et iterum.
scdm multitudinem uoloꝵ meor
in corde meo. qͥ lib̾oritiq mͥ nascebas
arbitrio. consolationes tue letifica¬
uerunt animam meam. ꝑtuam
scilicet inspirationem uementes
in cor meum: & reserantes contem¬
plationem futuroꝵ bonoꝵ. que ꝓ
tuo nomine laborantib prepara¬
sti ÷ non solam abstulerunt om¬
nem anxietatem cordis mei: ueꝵ
etiam summam leticiam contil¬
lerunt. Et rursum. Nisi quia dñs
adiuuit me: paulominus habitas¬
set in inferno anima mea. liberi
utiq arbitrii paruitate in infer¬

Expanded text:
eidem semper ostenditur, quo, ne eidem semper ostenditur, quo, ne penitus libero conlabamur arbitrio, cum titubasse nos uiderit, porrectione quodammodo manuum suarum sustentat atque confirmat. et iterum: si dicebam: motus est pes meus, lubrica. scilicet arbitrii facultate, misericordia tua domine adiuuabat me. iterum mobilitati suae dei coniungit auxilium, quia, ne, moueretur pes fidei suae, non industriae propriae fuisse, sed misericordiae domini confitetur. et iterum: secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, qui libero utique mihi nascebantur arbitrio, consolationes tuae laetificauerunt animam meam: per tuam scilicet inspirationem uenientes in cor meum et reserantes contemplationem futurorum bonorum, quae pro teo nomine laborantibus praeparasti, non solum abstulerunt omnem anxietatem cordis mei, uerum etiam summam laetitiam contulerunt. et rursum: nisi quia dominus adiuuit me: paulo minus habitauerat in inferno anima mea. liberi utique arbitrii prauitate in infer
Abbreviated transcription (Latin):
iubentis dei. uel ꝓmittentis est
gr̃a. Eertos tamen nos esse con¬
uenit qd omnem uirtutem in¬
defessis conatib exercentes. ne¬
qͣquam diligentia. uel studio
nostro ꝑfectionem possumus
attingere nec sufficit humana
sedulitas ad tam sublimia bea¬
ꝑuenire: nisi ea dño nobis coo¬
ꝑante et cor nr̃m ad id q̃d expe¬
dit dirigente fuerimus adepti.
Ioeoq debemus cum dauid oraz¬
tes momentis singulis dicere.
ꝑfice gressus meos in semitis tuiᷤ.
ut non moueantur uestigia
mea et statuit supra petram pe¬
des meos. et direxit gressus meoᷤᷤ
ut nr̃m arbitrium qͣd ꝓcliuius
uel ignorantia boni. uel oblecta¬
tione passionum fertur ad uitia
ille inuisibibis rector mentis hu¬
mane ad uirtutum pocius studia
retorquere dignetur. Quod uno
uersiculo ꝑ ꝓph̾am manifestis¬
sime legimus decantari. Impul¬
sus uersatus sum ut caderem.
In quo liberi arbitrii infirmitas
designatur. Et dñs suscepit me.
Rursum adiutorium dñi iunctũ

Expanded text:
iubentis dei uel promittentis est iubentis dei uel promittentis est gratia. certos tamen esse nos conuenit, quod omnem uirtutem indefessis conatibus exercentes nequaquam diligentia uel studio nostro perfectionem possimus adtingere nec sufficiat humana sedulitas laborum merito ad tam sublimia beauenire, nisi ea domino nobis cooperante et cor nostrum ad id quod expedit dirigente fuerimus indepti. ideoque debemus cum Dauid orantes momentis singulis dicere: perfice gressus meos in semitis tuis: ut non moueantur uestigia mea, et: statuit super petram pedes meos: et direxit gressus meos, ut nostrum arbitrium, quod procliuius uel ignoratione boni uel oblectatione passionum fertur ad uitia, ille inuisibilis rector mentis humanae ad uirtutum potius studia retorquere dignetur. quod uno uersiculo per prophetam manifestissime legimus decantari: inpulsus uersatus sum ut caderem: in quo liberi arbitrii infirmitas designatur. et dominus suscepit me: rursum adiutorium domini iunctum
Abbreviated transcription (Latin):
stria tua ualeas repperire.s quã
ego tibi non solum ignoranti. sed
etiam non inquirenti monstra¬
uero. Ex quo manifeste colligitur.
q̃d quem admodum inspira. Ti¬
one dñi ꝓuocati. ad uiam salutis
accurrimus: ita etiam magifterio
ipsius. et illuminatione deducti
dabiles sumus reputabitur in¬
dustrie: si deus in nobis omnia
que ad nr̃ãm ꝑfectionẽ ꝑtinens. et
incipit. et consummats
atnutus. Noc uos recte mouis¬
set: si in omni oꝑe uel disci¬
plina principium tantum esset
ac finis. non etiam quedam medi¬
etas interesset. Itaq sicut occasio¬
ne salutis diuersis modis deum
cognoscimus oꝑarrꝰita nr̃m eft.
occasionib a diuinitate concessiᷤ
uel enienis uel remissius famu¬
lari. Nam sicut dei fuit uocantiᷤ
oblatio exroe terra tua: ita abra¬
he fuit exeuntis obedientia. ⁊t
quemadmodum illud qd dicit᷑
ueni in terram. ut fiat. obtem¬
ꝑantis est opus: ita illud q̃d ad¬
ditur. quam tibi monstrauero.

Expanded text:
stria tua ualeas repperire, sed quam stria tua ualeas repperire, sed quam ego tibi non solum ignoranti, sed etiam non inquirenti monstrauero. ex quo manifeste colligitur, quod quemadmodum inspiratione domini prouocati ad uiam salutis adcurrimus, ita etiam magisterio ipsius et inluminatione deducti uod laudabiles sumus reputatur industriae, si deus in nobis omnia quae ad nostram perfectionem pertinent et incipit et consummat ? PAFNVTIVS : Hoc uos recte mouisset, si in omni opere uel disciplina principium tantum esset ac finis et non etiam quaedam medietas interesset. itaque sicut occasiones salutis diuersis modis deum cognoscimus operari, ita nostrum est occasionibus a diuinitate concessis uel enixius uel remissius famulari. nam sicut dei fuit uocantis oblatio exi de terra tua, ita Abrahae fuit exeuntis oboedientia, et quemadmodum illud quod dicitur et ueni in terram ut fiat obtemperantis est opus, ita illud quod additur quam tibi monstrauero
Abbreviated transcription (Latin):
illud supremum mereamur au¬
dire qd dieitur ad habraham:
et ueni in terram. quam tibi moi¬
strauero. D q̃d eudenter oftendit᷑.
q̃d nisi quis tres suꝑiores illas ab¬
renuntiationes omni impleuerit
mentis ardore. ad quartum .i¬
hoc ꝑuenire non possit. q̃d remune¬
rationis ac premii uice ꝑfecte renun¬
tianti tribuitur. ut terram repro¬
missionis mereatur intrare. nequa¬
qͣm sibi iam uicioꝵ sꝑmas ac tribu¬
los germinantem: que post expul¬
sionem passionum cunctarum
puritate cordis in hoc corpore possi¬
detur. Quam non uirtus uel indu¬
stria laborantium: sed ipse dñs
ostensurum se esse ꝓmisit. Et ueni
inquiens in terram quam tibi mo¬
strauero. ꝑ q̃d manifeste ꝓbatur.
et initium salutis nr̃e dñi uocati¬
one fieri dicentis. exrde terra tua:
et consummationem ꝑfectionis ac
puritatis ab eodem similiter tribui
cum dicit. et uemi in terram qũa
tibi monstrauero: id est nonqũa
tu ex temet ipso nosse. uel indu¬

Expanded text:
illud supremum mereamur auillud supremum mereamur audire quod dicitur ad Abraham: et ueni in terram, quam tibi monstrauero. per quod euidenter ostenditur, quod as quis tres superiores illas abrenuntiationes omni inpleuerit mentis ardore, ad quartum hoc peruenire non possit, quod remunerationis ac praemii uice perfecte renuntianti tribuitur, cut terram repromissionis mereatur intrare nequaquam sibi iam uitiorum spinas ac tribulos germinantem: quae post expulsionem passionum cunctarum puritate cordis in hoc corpore possidetur, quam non uirtus uel industria laborantis, sed ipse dominus ostensurum se esse promittit etueni, inquiens, in terram, quam tibi monstrauero. per quod manifeste probatur et initium salutis nostrae domini uocatione fieri dicentis: exi de terra tua, et consummationem perfectionis ac puritatis ab eodem similiter tribui, cum dicit: et ueni in terram, quam tibi monstrauero, id est non quam tu ex temet ipso nosse uel indu
Abbreviated transcription (Latin):
re debebunt. qui nec primam
quidem que ꝑfacilis est ꝑfati
arripientes. atq antiquas pecuni¬
arum suarum sordes cum infide¬
litate priftina retentantes. nu¬
do tantum sibimet autumant
monachoꝵ uocabulo głandũ.
ergo prima quam diximus abre¬
nuntiatio rerum alienarum est:
sdeoq ꝑ se solam ꝑfectionem ab¬
renuntianti conferre non suffi
eit. nisi ꝑuenerit ad scłam que
uere abrenuntiatio rerum nr̃aꝵ
est. Quam adepti expulsione om¬
nium uitioꝵ. tercie quoq abrenun¬
tiationis fastigia conscendimus:
ꝑ qͣm non solum omnia que in
hoc mundo geruntur. uel parti¬
culatim ab omnib possidentur
uerum etiam ipsam cunctoꝵ ele¬
mentoꝵ plenitudinem que pu¬
tatur esse magnifica. tanquam
uanitati subiectam et mox tran¬
situram transcendentes animo
et mente despicimus: intuentes
dum taxat secundum apostolũ.
non ea que uidentur. s que non
iudentur. Que autem undentur
demporalia sunt: que uero non
uidentur eternã. ot ita demum

Expanded text:
re debebunt, qui nec primam re debebunt, qui nec primam quidem quae perfacilis est perfecte adripientes atque antiquas pecuniarum suarum sordes cum infidelitate pristina retentantes nudo tantum sibimet autumant monachorum uocabulo gloriandum? ergo prima quam diximus abrenuntiatio rerum alienarum est ideoque per se solam perfectionem recit, nisi pervenerit ad secundam, quae vere abrenuntiatio rerum nostrarum est, quam adepti expulsione omnium uitiorum tertiae quoque abrenuntiationis fastigia conscendemus, per quam non solum omnia quae in hoc mundo geruntur uel particulatim ab hominibus possidentur, uerum etiam ipsam cunctorum elementorum plenitudinem, quae putatur esse magnifica, tamquam uanitati subiectam et mox transituram transcendentes animo ac mente despicimus, intuentes dumtaxat secundum apostolum non ea quae uidentur sed quae non uidentur: quae enim uidentur, temporalia sunt, quae autem non uidentur, aeterna, ut ita demum
Abbreviated transcription (Latin):
pessimisq diuitiis loquitur petreꝰ
ad dñm. Ecce nos reliquimus om¬
nia: et secuti sumus te. Quid ergo
erit nobis: Quos utiq nichil am¬
plius.quam uilissima concissas
retia certum est dimisisse. Igrt᷑¬
que omnia nisi in hac abren¬
tiatione uicioꝵ. que uere maꝙ¬
na et summa est. fuerint int̾el¬
lecta: Nec preciosum aliquid in¬
uenimus apostolos reliquisse.
nec dnm̃ habuisse. ꝓpter quod illis
tantam beatitudinis głam largi¬
retur ut ab eodem mererentun
audire. In regeneratione cum se¬
derit filius hominis in sede ma¬
iestatis sue. sedebitis et uos suꝑ
sedes duodecim nuidicantes quo¬
decim trib isrł. Si igitur hi qui
ꝑfecte terrenas istas uisibilesq
abdicant facultates. certis ex
causis ad illam apl̃icam carita¬
tem puenire non possunt. nec¬
ad illum sublimiorem paueo¬
rum a admodum renuntiati¬
onis tercium gradum expedito
queunt igore conscendere
quid illi de semetipsis iudica¬

Expanded text:
pessimisque diuitiis loquitur Petrus pessimisque diuitiis loquitur Petrus ad dominum: ecce nos reliquimus omnia et secuti sumus te: quid ergo erit nobis? quos utique nihil amplius quam uilissima conscissaque retia certum est dimisisse. quae omnia nisi in hac abrenuntiatione uitiorum quae uere magna et summa est fuerint intellecta, nec pretiosum aliquid inueniemus apostolos reliquisse, nec dominum habuisse propter quod illis tantam beatitudinis gloriam largiretur, ut ab eodem mererentur audire: in regeneratione, cum sederit filius hominis in sede maiestatis suae, sedebitis et uos super sedes duodecim iudicantes duodecim tribus Israhel. si igitur hi, qui perfecte terrenas istas uisibilesque abdicant facultates, certis ex causis ad illam apostolicam caritatem peruenire non possunt nec illum sublimiorem paucorumque admodum renuntiationis tertium gradum expedito queunt uigore conscendere, quid illi de semet ipsis iudica
Abbreviated transcription (Latin):
ille in euangelio retinens. ac neqͣ¬
quam indigentibus subministrars
de cuns micis saciari pauꝑ lataruꝰ
ante fores eius expositus cupiebat:
intolerandis gehenne ignib. et
eterno deputȩtur ardori.
as igitur mundi uisibiles
diuitias relinquentes. nor
nr̃as. sed alienas abieinus
facultates: quamuis eas głemur.
uel labore nr̃o quesitas. uel paren¬
tum ad nos hereditate transmiᷤ¬
sas. Nichil enim ut dixi nostrum
est. nisi hoc tantum quod corcde
possessum. atq atq anime nr̃e
coherens: anemine potest ꝓrsus
auferrĩ. De illis autem uisibilibus
diuitiis. ad eos qui illas tanquam
ꝓprias retentantes. communi care
indigentib nolunt. increpans lo¬
quitur xp̃c. Si in alienis fideles ñ
fuistis: quod ur̃m est quis dabit
uobis: Euidenter igitur. has diu¬
tias alienas esse. non solum cotiqi¬
ana exꝑientia uocet:uerum etiã
sententia dñi ipsa appellatione
signauit. De muisibilib uero

Expanded text:
ille in euangelio retinens ac nequille in euangelio retinens ac nequaquam indigentibus subministrans, de cuius micis satiari pauper Lazarus ante fores eius expositus cupiebat, intolerandis gehennae ignibus et aeterno deputatur ardori. Has igitur uisibiles mundi diuitias relinquentes non nostras, sed alienas abicimus facultates, quamuis eas gloriemur uel nostro labore quaesitas uel parentum ad nos hereditate transmissas. nihil enim ut dixi nostrum est nisi hoc tantum, quod corde possessum atque animae nostrae cohaerens a nemine potest prorsus auferri. de illis autem uisibilibus diuitiis ad eos, qui illas tamquam proprias retentantes communicare indigentibus nolunt, increpans loquitur Christus: si in alienis fideles non fuistis, quod uestrum est quis dabit uobis? euidenter igitur has diuitias alienas esse non solum cotidiana experientia docet, uerum etiam sententia domini ipsa appellatione signauit. de inuisibilibus uero
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia eius manet in seculum
seculi. Et iterx. Redemptio ani¬
me uiri: proprie diuitiẽ. De
quib diuitiis in apocalipsi
dicitur. ad illum qui eas non
habens. uituꝑabiliter pauꝑ. et
nudus est. Incipiam te in qͥt
euomere ex ore meo: quia dici
quod diues sum et locuplex et nul¬
lius egeo: et nescis quia tũ es mi¬
ser. et miserabilis. et pauꝑ. et cesꝰ.
et nudus. Suadeo tibi emere a
me aurum ignitum ꝓbatum.
ut locuplex fias. et uestimentis
albis induaris: et non appareat
confusio nuditatis tue. Sunt qͦq¬
medie. id est que possunt uel bone
esse uel male. que ad utramq par¬
tem ꝓ arbitrio uel qualitate uten¬
tium transferuntur. De quibus
mundi precipe non suꝑbe sape.
nec sperare in incerto diuitiarĩr
s in deo qui prestat nobis omĩa¬
habunde ad fruendum. Benefac̾e
facile tribuere. communicare. the¬
auritare sibi fundamentum bo¬
num in futurum: ut apprehendant
ueram uitam. Quas iterum diues

Expanded text:
iustitia eius manet in saeculum iustitia eius manet in saeculum saeculi, et iterum: redemptio animae uiri propriae diuitiae. de quibus diuitiis in Apocalypsi dicitur ad illum qui eas non habens uituperabiliter pauper et nudus est: incipiam te, inquit, euomere ex ore meo. quia dicis quod diues sum et locuples et nullius egeo, et nescis quia tu es miser et miserabilis et pauper et\' caecus et nudus, suadeo tibi emere a me aurum ignitum probatum ut locuples fias, et uestimentis albis induaris et non appareat confusio nuditatis tuae. sunt qmediae, id est quae possunt uel bonae esse uel malae. ad utramque enim partem pro arbitrio uel qualitate utentium transferuntur. de quibus huius praecipe non sublime sapere, nec sperare in incerto diuitiarum, sed in deo qui praestat nobis abunde omnia ad fruendum, bene facere, facile tribuere, communicare, thesaurizare sibi fundamentum bonum in futurum, ut adprehendant ueram uitam. quas iterum diues
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est obducta ei catrix filie ppłi
mer Et iccireo he sunt ꝓprie nr̃e
diuitie. que cum anima iugiter
commorantur: quas nobis nullus
regum. nullus hostium nec con¬
ferre poterit. nec auferre. Hee suñ
dem mors ualebit ab anuma sepa¬
rare. Quib abrenuntiantes ad ꝑfe¬
ctionem possimus ꝑuenire. uel im¬
plicati eterna morte multari.
pturis sanctis intelli guntur
diuitie: id est bone. male. medie. Ma¬
le quidem sunt: de quib dicitur. Si¬
uites eguerunt: et esurierunt. Et ue
uobis diuuites: quia recepistis conso
as abiecisse: summa ꝑfectio est.
ad quarum distinctionem pauꝑes
illi surit: qui in euangłio dñi uoce
laudantur. Beati pauꝑes sp̃u: qm̃
mo. Iste pauꝑ clamauit: et dñs
exaudiuit eum. Et iterum. Pauꝑ
et mops laudabunt nomen tuum
quas adquisisse magne uirtutis
ac meriti est: quas uir iustus poᷤᷤ¬
sidens collaudatur. dicente da¬
uid. Generatio rectoꝵ benediçet᷑.
Gła et diuitie in domo enis: et

Expanded text:
non est obducta cicatrix filiae populi non est obducta cicatrix filiae populi mei? et idcirco hae sunt, propriae nostrae diuitiae, quae com anima iugiter conmoranturt quas nobis nullus rerum, nullus hostium nec conferre poterit nec auferre. hae sunt dem mors ualebit ab anima separare, quibus uel renuntiantes ad perfectionem. possumus peruenire uel inligati aetpturis sanctis intelliguntur divitiae, id est, malae, bonae, mediae. Malae quidem sunt de quibus dicitur, Divites eguerunt et esurierunt . Et, Vae vobis, divites, quia recepistis consolas abjecisse summa perfectio est. Ad quarum distinctionem sunt pauperes illi qui in Evangelio Domini voce laudantur: Beati pauperes spiritu,mo: Iste pauper clamavit, et Dominus exaudivit eum . Et iterum: Pauper et inops laudabit nomen tuum quas acquisisse magnae virtutis ac meriti est, quas vir justus possidens collaudatur, dicente Dauid: generatio rectorum benedicetur. gloria et diuitiae in domo eius: et
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cogitat malum. Que omma
suffert. omnia sustiet: postremo
que sectatorem suum nunquam
cadere sinit supplantatione pec̃ti.
estinare igitur debemus omni¬
instantia ut interior quoq
in anteriore conuersatione con¬
traxit. uniuersas abiciat atq dis¬
ꝑg̾at. que corpori atq anime ui¬
giter coherentes. ꝓprie nr̃e sunt:
ac nisi achue in hoc corpore con¬
stitutis nobis abiecte fuerint et abscise.
etiam post excessum nos ñ desinent
comitari. Ut enim uirtutes uel ipsa
caritas que eaꝵe fons est in hoc scło
conquisita. post finem quoq hunᷤ
uite pulcrum ac splendidum ama¬
torem suum redlit: ita uitia ad il¬
lam ꝑhennem commemorationẽ
offuscatam mentem quodam mͦ
colorib tetris infectamq transmit¬
tunt. Pulcritudo enim uel deformi¬
tas anime: uirtutum seu uitioꝵ¬
gignitur qualitate. Ex quib quidã
attractus color. aut ita eam splen-
audire. et concupiscet rex decorẽ tuũ:
aut certe ad tam fetidam atq de

Expanded text:
non cogitat malum, quae omnia non cogitat malum, quae omnia suffert, omnia sustinet, postremo quae sectatorem suum numquam cadere sinit subplantatione peccati. Festinare igitur omni debemus instantia, ut interior quoque in anteriore conuersatione contraxit uniuersas abiciat atque dispergat. quae corpori atque animae iugiter cohaerentes propriae nostrae sunt, ac nisi adhuc in hoc corpore constitutis nobis abiectae fetiam post excessum nos non desinent comitari: ut enim virtcaritas, quae earum fons est, in hoc saeculo conquisita post finem quoque huius uitae pulchrum ac splendidum amatorem suum reddit, ita uitia ad illam perennem commorationem obfuscatam mentem quodammodo coloribus taetris infectamque transmittunt. pulchritudo enim uel deformitas animae uirtutum seu uitiogignitur qualitate. Ex quibus quidam attractus color, aut ita splendidam audire, Et concupiscet rex decorem tuum ; aut certe atram, fetidam atque de
Abbreviated transcription (Latin):
scđm euangłicum illud manda¬
tum quo dicitur. si uis ꝑfectus esse
uade uende omnia que habes et
da pauꝑib. et habebis thesaurũ
cet abrenuntians. ut ex his nichil
penitus mͥ reseruem: et huic eroga¬
tioni. martyꝵ exustionem meẽ
carni adiunxero. ita ut corpus me¬
um tradam ꝓ xp̃o. et tamen uel im¬
paciens. uel iracundus. uel mindꝰ.
uel suꝑb sim. uel alioꝵ iniflam¬
mer iniuruis. uel queram que me¬
a sunt. uel ea que mala sunt cogitẽ
uel uniuersa que in possunt infer¬
ri ñ pacienter libenterq sustineã:
nichil mͥ ꝓderit exterioris hominiᷤ
abrenuntiatio atq combustio. in¬
teriore adhuc uitiis pristinis in¬
uoluto. eo qd̃ simplicem sustantiã
mundi huius prime conuersioni
feruore contempnens. que nec bo¬
na esse nec mala. sed media diffi¬
nitur. uitiosi cordis noxias facul¬
tates similiter abicere. ñ curarim.
nec attingere dñicam caritatem.
que paciens. que benigna est. que

Expanded text:
secundum evangelicum illud mandasecundum evangelicum illud mandatum, quo dicitur : Si vis perfectus esse, uade, uende omnia quae habes et da pauperibus, et habebis thesaurum cet abrenuntians, ut ex his nihil penitus mihi reseruem, et huic erogationi martyrium exustione meae carnis adiunxero, ita ut corpus meum tradam pro Christo, et tamen uel inpatiens uel iracundus uel inuidus uel superbus sim uel aliorum inflammer iniuriis uel quaeram quae mea sunt uel ea quae mala sunt cogitem uel uniuersa quae mihi possunt inferri non patienter libenterque sustineam, nihil mihi proderit eiterioris hominis abrenuntiatio atque conbustio interiore adhuc nitiis pristinis inuoluto, eo quod simplicem substantiam mundi huius primae conuersionis feruore contemnens, quae nec bona esse nec mala, sed media definitur, uitiosi cordis noxias facultates similiter abicere nec attingere Dominicam charitatem, quae patiens, quae benigna est, quae
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ũ preindebat. ut aliqui facul¬
tatib unuersis in pauꝑum ali¬
menta disꝑsis. adꝑfectionem¬
euangłicam et caritatis arduum cul¬
men ꝑuenire ñ possent: quia seilicet
pristina uicia moꝵq in continenti¬
am uel suꝑbia uel impacientia oñas¬
te in suis cordib retinentes. nequaꝗͣ
se abillis expurgare curarent: et ob
id ad caritatem dei que nunqm ca¬
dit. minime ꝑuenirent. Qui utiq
inferiores effecti hoc scdo renuntia.¬
tionis gradir: multo minus illum
est sublimior apprehendunt. Diligen¬
tiuᷤ tamen etiam hoc mente ꝑpendite:
qd ñ simpliciter dixerit. si distribu¬
ero om̃s facultates meas. Uidetur e¬
nim de illo forte dixisse. qui nec dũ
euangłicum complens mandatũ.
diuitiis istis terrenis. Huic quoq
renuntiatiomi aliud maius ad̃¬
iunxit. Et si tradidero corpus me¬
um ut ardeam: caritatem autem
ñ abuero: nichil sum. dle si aliis u̾¬
bis dixisset. Si distribuero in eibo
pauꝑum omnes facultates meas

Expanded text:
ut aliqui facultatibus uniuersis in pauperum alimenta dispersis ad perfectionemeuangelicam et caritatis arduum culmen peruenire non possent, quia scilicet pristina uitia morumque incontinentiam uel superbia uel inpatientia dominante in suis cordibus retinentes nequaquam se ab illis expurgare curarent et ob id ad caritatem dei quae numquam cadit minime peruenirent. qui utique inferiores effecti hoc secundo renuntiationis gradu multo minus illum est sublimior, apprehendunt. Diligentius tamen etiam hoc mente perpendite, quod non simpliciter dixerit, Si distribuero facultates meas; videretur enim de illo forte dixisse qui necdum evangelicum implens mandatum tiavero divitiis istis terrenis. Huic quoque renuntiationi aliud majus adjunxit: Et si tradidero corpus meum, ut ardeam, charitatem vero non habuero, nihil sum. Ac si aliis verbis dixisset: Si distribuero in cibos pauperum omnes facultates meas,
Abbreviated transcription (Latin):
enum bellum: aduersarii factione
consurgit. Et ꝑnitiosius continen¬
tia immoderata: qnͣi sacietas re¬
missa sub plantat. Ab hac nãuꝑ
ad mensuram diffrictionis int̾¬
cedente salutari compunctione
conscendi potest: ab illa ñ potest.¬
iste est continentie modus
quem equo moderamine reti¬
nentes: inter utramq nimietatẽ
illesi transire possimusꝰ Noyses
uꝑ hac re inter maiores.xix.¬
nr̃os frequenter nouimus ha¬
bitum fusse tractatum. Nã
discutientes continentias diuer¬
soꝵ. qui uel solis leguminibus
uel holerib tantum. uel pomis
uitam iugiter exigebant. prepo¬
suerunt cunctis illĩ refectionem
solius panis. Euius equissimum
modum in duob paximatiis sta¬
tuerunt: quos pariuilos panes
uix libre unius pondus habere
certissimum est. xx

Expanded text:
enim bellum aduersarii factione enim bellum aduersarii factione consurgit et perniciosius continentia inmoderata quam saturitas remissa subplantat. ab hac namque ad mensuram districtionis intercedente salutari conpunctione conscendi potest, ab illa non poteitur est continentiae modus, quem aequo moderamine retinentes inter utramque nimietatem inlaesi transire possimus ? MOVSES : Super hac re inter maiores nostros frequenter nouimus habitum fuisse tractatum. nam discutientes continentias diuersorum, qui uel solis leguminibus uel holeribus tantum uel pomis uitam iugiter exigebant, praeposuere cunctis illis refectionem solius panis, enins aequissimum modum in duobus paxamatiis statuerunt, quos paruulos panes uix librae unius pondus habere certissimum est.
Abbreviated transcription (Latin):
nus suꝑare ñ potuit. Quapptꝰ scom
inter utrasq nimietates discretio¬
ne moderante gradiendum: ut
nec a tradito continentie tͣmite.
nos adquiescamus abducr. nec rui¬
sum remissione noxia in gule
uenteis q desideria concidamus.
Etenim memini me frequenter
ita appetitum cibi penitus respuisse
ut duob dieb ac trib refectione
dilata. nec memoria quidem ul¬
lius edulii meam interpellauerit
mentem. Et rursum ab oculuͤ me¬
is ita sompnum diaboli imprg¬
natione subtractum. ut plures
noctes ac dies paululum quid
sompni oculis meis a dño preca¬
rer infundi: Grauiusq me ꝑicdi¬
tatum sompni cibiq fastidio. qm
soporis et castrimargie colluctati¬
one ꝑsensi. Itaq sicut festinan¬
dum nobis est. ne appetitu corpo¬
ree uoluptatis in dissolutionẽ
noxiam delabamur.et ante tem¬
re.uel modum eius excedere pre¬
sumamus: ita est esce sompniq
refectiohora legitima etiam si
horreat ingerenda. Utrumq

Expanded text:
nus superare non potuit. quapropter senus superare non potuit. quapropter seinter utrasque nimietates discretione moderante gradiendum, ut nec a tradito continentiae tramite nos adquiescamus abduci nec rursum remissione noxia in gulae nentrisque desideria concidamus. Eteita appetitum cibi penitus respuisse, ut duobus diebus ac tribus refectione dilata, ne memoria quidem illius edulii meam interpellaverit mentem: et rursus ab oculis meis ita somnum diaboli impugnatione subtractum, unoctes ac dies paululum quid somni meis oculis a domino precarer infundi, grauiusque me periclitatum somni cibique fastidio quam soporis et eaatrimargiae conlactatione persensi. itane sicot festinandam nobis est, ne adpetitu corporeae uoluptatis in dissolutionem noxiam delabamur et ante praesre uel modum eius excedere praesumamus, ita et escae somnique refectio hora legitima, etiam si horreat, ingerenda. utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
serit: paripendens illud eloqui¬
um qd oportet diligentissime cu-¬
stodiri. Interroga patrem tuum
et annuntiabit tibrꝰ. presbiteros
tuos et dicent tibi.xuii.¬
mni igitur conatu debet dis¬
cretionis bonum uirtute hu-¬
militatis adquiriꝰ que nos il¬
lesos ab utraq potest nimietate
id est nimietates equales sunt. Ad u¬
num enim finem nimietas ieuiii.
ac uoracitas ꝑuenit. eodem quoq dis¬
pendio uigilian immoderata conti¬
nuatio monachum. quo sompni gra¬
uissimi torpor inuoluit. Nam ꝑ ex¬
cessum continentie. debilitatum
quẽq ad illum statum reuocari
necesse est in quo negligens qͥsq
ꝑ incuriam cetineturꝰ: ita ut fre¬
quenter quos ꝑ castrimargiam
decipi ñ potiusse conspeximus. ꝑ
immoderationem ieium oꝵ uide¬
rimus fuisse deiectos: atq ad ean¬
dem quam uicerant passionem
infirmitatis occasione collapsos:
Uigilie quoq et ꝑnoctationes irra¬
tionabiles deiecerunt: quos somy¬

Expanded text:
serit, parui pendens illud eloquiserit, parui pendens illud eloquium quod oportet diligentissime custodiri: interroga patrem tuum, et adnuntiabit tibi: seniores tuos, et dicent tibi. Omni igitur conatu debet discretionis bonum uirtute humilitatis adquiri, quae nos inlaesos ab utraque potest nimietate ς, id est nimietates aequales sunt. ad unum enim finem nimietas ieiunii ac uoracitas peruenit, eodemque dispendio uigiliarum inmoderata continuatio monachum quo somni grauissimi torpor inuoluit. nam per excessum continentiae debilitatum quemque ad illum statum reuocari necesse est, in quo neglegens quisque per incuriam detinetur, ita ut frequenter quos per gastrimargiam decipi non potuisse conspeximus, per inmoderationem ieiuniorum uiderimus fuisse deiectos atque ad eandem quam uicerant passionem infirmitatis occasione conlapsos. uigiliae quoque et pernoctationes inrationabiles deiecerunt quos som
Abbreviated transcription (Latin):
sua censet institui. Ne scilicet qͥd
recte gestum fuiss in paulo. poste¬
ris malum presumptionis pre¬
beret exemplum: dum unus qͥsq
sibuet ꝑsuaderet simili modo
se quoq debere dei solius ma¬
gifterio atq doctrina potius qmͣ
senioꝵ institutione formari.
Quam̾ presumptionem etiam
ipse apłs ñ solum litteris. s etiã
oꝑe atq exemplo. docet omni¬
modis dẽtestandam: ob hoc so¬
lum modo se asserens iherosolimis
conscendere: ut euuangłium qd
antecessorib priuata quodam¬
modo ac domestica examinatiõe
conferret. Et contuli inquiens cũ
euuangłium qd predico inter
gentes. ne forte in uacuum cur¬
rerem aut cucurissem. Quis ergo
tam presumptor et cecus sit. qui¬
se audeat suo iuditio discretio¬
niq committere cum uas electi¬
onis indiguisse coapłoꝵ suoꝵ
festissime comꝓbatur. nulli a
dño uiam ꝑfectionis oftendrꝰ qͥ
habens unde ualeat erudiri doc̃tri¬
nam sentoꝵ uel instituta contẽp¬

Expanded text:
sua censet institui, ne scilicet, quod sua censet institui, ne scilicet, quod recte gestum fuisset in Paulo, posteris malum praesumptionis praeberet exemplum, dum unusquisque sibimet persuaderet simili modo se quoque debere dei solius magisterio atque doctrina potius quam seniorum institutione formari. quam praesumptionem etiam ipse apostolns non solum litteris, sed etiam opere atque exemplo docet omnimodis detestandam, ob hoc solummodo se adserens Hierosolymam congcendisse, ut euangelium, quod antecessoribus priuata quodammodo ac domestica examinatione conferret, et contuli, inquiens, cum illis euangelium quod praedico inter gentes, ne forte in uacuum currerem aut cucurrissem. quis ergo tam praesumptor et caecus sit, quise audeat suo iudicio discretionique conmittere, cum uas electionis indiguisse se coapostolofestissime conprobatur nulli a domino uiam perfectionis ostendi, qui habens unde ualeat erudiri doctrinam seniorum uel instituta contemp
Abbreviated transcription (Latin):
rniq intantum placita ueo
hec sententia comprobatur.
ut etiam seripturis sc̃is hanc
eandem inftitutionem ñ ociose
reꝑiamus insertam: ita ut puerum
samuelem iuditio preelectum suo
nollet ꝑ semetip̃m diumi collo¬
quii disciplinam dñs erudire: s
recurrere semel et iter pateretur
ad seiem. eum quem ad suum
uocabat eloquium. etiam illius qui
offenderat um̃. dum senioris doctri¬
na uellet institui. Et quem sua uoca¬
tione dignissimum iudicauerat.
semoris mallec Ma institutione for¬
mariͭut scilicet et illius qui ad diui¬
num ministerium uocabatur ꝓba¬
retur hurilitas: et iuniorib forma
subiectionis huius ꝓponeretur exẽ¬
plo. Paulum quoq ꝑ semetipsũ
uocans et alloquens xp̃e. cum
posset ei ꝑfectionis uiam reserare:
confestim dirigere ad ananiã
maluit: et ab eo iubet uiam ue¬
ritatis agnoscere. dicens. Surge
et ingredere ciuitatem: et ibi tͥ
dicetur. quid te oporteat facere.
Dittit itaq et hunc ad semorẽ:
eumq illius potius doctrina qm

Expanded text:
nique in tantum placita deo haec sententia conprobatur, at etiam scripturis sanctis hanc eandem institutionem non otiose repperiamus insertam, ita ut puerum Samuhelem iudicio praelectum sao nollet per semet ipsum diuini conloquii disciplina dominus erudire, sed recurrere semel et iterum pateretur ad senem, eumque ad suum quem uocabat adloquium etiam illius qui offenderat deum, dummodo senioris, doctrina uellet institui, et quem sua uocatione dignissimum iudicarat, senioris mallet institutione formari, ut scilicet et illius qui ad diuinum ministerium uocabatur probaretur humilitas et iunioribus forma subiectionis huius proponeretur exemplo. Paulum quoque per semet ipsum uocans et adloquens Christus, cum posset ei perfectionis uiam reserare confestim, dirigere ad Annaniam mauult et ab eo iubet uiam ueritatis agnoscere dicens: surge et ingredere ciuitatem, etibi tibi dicetur quid te oporteat facere. mittit itaque et hnno ad seniorem eumque illius potius doctrina quam
Abbreviated transcription (Latin):
onem. qũa paruuloꝵ eruditioni pru¬
dentissime comparastis. qui alias ele¬
mentoꝵ tradicionẽ pͥmam ꝑciꝑe ñ pos¬
sunt. nec eoꝵ uel agnoscere lineas. uel
intrepida manu queunt describere ca
lis cere diligenter impressis: effigies
eoꝵ expͥmere ꝯtẽplatione iugi. Q coti¬
diana imitatione consuescant. Huius
quoq sp̃ualis theorie tradenda est uob̾
formula. in qua semꝑ tenacissime ur̃m
intuitum defigentes. uel eandẽ salubri¬
ter uoluere in dirupta iugitate dicatiᷤ.
uel sublumores intuitus scandere illiuᷤ
usu ac meditatione possitis. De formła

Expanded text:
onem quam parvulorum eruditioni pruonem quam parvulorum eruditioni prudentissime comparastis, qui alias elementorum traditionem primam percipere non possunt, nec eorum vel agnoscere lineas, vel intrepida manu queunt describere chalis cerae diligenter impressis, effigies eorum exprimere contemplatione jugi et quotidiana imitatiquoque spiritalis theoriae tradenda nobis est formula, ad quam semper tenacissime uestrum intuitum defigentes uel eandem salubriter uoluere indisrupta iugitate discatis uel sublimiores intuitus scandere illius usu ae meditatione possitis. haec igitur
Abbreviated transcription (Latin):
castigateq uite iugis intentio ꝑ exꝑi¬
entiam fecerit astualem. ad tempta
re puritatis huius limina ianuasq
pulsare. Et iecirco qm̃ udeo uos non
dico ꝓforib orationis illuis uere de
menbra iamiãq contingere. nec me
laboraturꝵ crebo ut iã inter aulam
quodam mͦ ipsius oberrantes in ab¬
dita quoq in qͣntum dñs direx̾it
introducã: nec uos ad introspicienda
hec que demonstrata ft̃ ullo difficul¬
tatis obstacło retardandos. Proximꝰ
enum cognitioni est: qui qd̵ inquire
debeat prudenter agnoscit. Nec asci¬
entia longe est: qui ceꝑit intelligere
quid ignoret. Et iccirco ñ uereor no¬
tam ꝓdicionis uel leuitatis incurre.
si ea que in suꝑiore tractatu de ꝑfecti¬
one orationis disserens disputatio¬
ni subtraxeram ꝓpalauero: quoꝵ uir¬
tutẽ uob̾ in hoc exercitio ac studio co¬
stitutis. eciã sine minifterio nr̃i sermro¬
nis ꝑ dei gr̃am arbitror fuisse resemn

Expanded text:
castigataeque uitae iugis intentio per expericastigataeque uitae iugis intentio per experientiam fecerit actualem adtempre puritatis hujus limina januasque pulsare. Et idcirco quoniam video vos non dicam pro foribus orationis illius verae de membra jam jamque contingere, nec me laboraturum credo, ut jam intra aulam quodammodo ipsius oberrantes, in adyta quoque, in quantum Dominus direxerit, introducam, nec vos ad introspicienda haec quae demonstranda sunt, ullo difficultatis obstaculo retardandos. Proximus enim cognitioni est, qui quid inquirere debeat, prudenter agnoscit, nec a scientia longe est qui coepit intelligere, quid ignoret. Et idcirco non vereor notam proditionis vel levitatis incurrere, si ea, quae in superiore tractatu de perfectione orationis disserens disputationi subtraxeram, propalavero; quorum virtutem vobis in hoc exercitio ac studio collocatis, etiam sine ministerio nostri sermonis, per Dei gratiam arbitror fuisse reseran
Abbreviated transcription (Latin):
ciale aliquid ꝑre ocłis ꝓpositũ. uelut
formulam qͣndam stabiliter ñ tene¬
mus. ad quã possit uagus ammus
post multos anfractus ac discursus
uarios reuocari. et post longa nau¬
fragia uelut portum quietis intra¬
re. Itaq fit ut hac ignorationeac dif¬
ficultate mens iugit᷑ p̃pedita. errabu¬
da semꝑ et uelut ebria ꝑ diuersa iac¬
tet᷑. & ne illud quidẽ qd̾ casu pocius
qͣm industria sibimet occurrerit
sp̃uale. dui acfirmiter teneat: dum
aliud ex adhuc alio semꝑ recipiens.
sicut introitꝰ eoꝵ atq pͥncipia. ita eciã¬
et finẽ discessumq non sentiat. yaac.
n quisitio ur̃a tam minuta atq nonũ.
subtilis: ꝓxime puritatis presignat
indicium. Nec eni de his saltẽ interroga¬
re ñ dicam intro ꝓspicere. atq discer¬
nere quis piã preualebit:. nisi quẽ di¬
ligens. et efficax mentis industria. ac
sollicitudo ꝑuigil. ad ꝑscrutandã
ista ꝓfunditatẽ ꝓuexerit questionũ

Expanded text:
ciale aliquid prae oculis propositum uelut ciale aliquid prae oculis propositum uelut formulam quandam stabiliter non tenemus, ad quam possit uagus animus post multos anfractus ac discursus uarios reuocari et post longa naufragia uelut portum quietis intrare. itaque nt nt hac lgnoratione ac difficultate mens iugiter praepedita errabunda semper et uelut ebria per diuersa iactetur et ne illud quidem quod casu potius quam industria sibimet occurrerit spiritale diu ac firmiter teneat, dum aliud ex alio semper recipiens sicut introitus eorum atque principia, ita etiam finem discessumque non sentiat ISAAC: Inquisitio uestra tam minuta atque subtilis proximae puritatis praesignat indicium. nec enim de his saltim interrogare, non dicam introspicere atque discernere quispiam praeualebit, nisi quem diligens et efficax mentis industria ac sollicitudo peruigil ad perserutandam istarum profunditatem prouexerit quaestionum
Abbreviated transcription (Latin):
biliter custodire: qd etiã non ambi¬
gimus culmen tocis ꝑfectionis exi¬
iꝰtere. Et iccreco quandã memorie hu¬
ius materiam. qua d̾s mente conci¬
piat᷑ uel ꝑpetuo teneat᷑. nob̃ cupimꝰ
demonstrari:ut eam p̾ ocłis reten¬
tantes. cum elapsos nos ab eadem
senserimꝰ. habeamus in ꝓnitu quo
resipiscentes ilico reuertam᷑. ac re¬
sumere illam sine ulla cireuitus
mora. & inquisitionis difficultate
possimꝰ. Euenit nanq ut cũ de the¬
oriis sp̃ualib euagati. ad nosmet
ipsos uelut de letali sopore conuer¬
tim᷑. & tamqͣm exꝑgefacti materi¬
ã querimus. qua illam que obruta
est sp̃ualem memoriã resuscitare
possimus. retardati ipsius in quisiti¬
onis mora. priusqmͣ reꝑiamus eam
a nr̃o corenatu iterx deuoluamͦ: et
anteqͣm sp̃ualis quidem pariat᷑ in¬
tuitus concepta cordis euanescat
intentio. Quã confusionem iecirco
nob̾ accidere satis certũ est. quia hpe¬

Expanded text:
biliter custodire, quod etiam non ambibiliter custodire, quod etiam non ambigimus culmen totius perfectionis exsistere. et idcirco quandam memoriae huius materiam, qua deus mente concipiatur uel perpetuo teneatur, nobis cupimus demonstrari, ut eam prae oculis retentantes, cum elapsos nos ab eadem senserimus, habeamus in promptu quo resipiscentes ilico reuertamur ac resumere illam sine ulla circuitus mora et inquisitionis difficultate possimus. euenit namque, ut cum de theoriis spiritalibus euagati ad nosmet ipsos uelut de letali sopore conuertimur et tamquam expergefacti materiam quaerimus, qua illam quae obruta est spiritalem memoriam reanscitare possimus, retardati ipsius inquisitionis mora, priusquam repperiamus eam, a nostro conatu iterum deuoluamur, et antequam spiritalis quidam pariatur intuitus, concepta cordis euanescat intentio. quam confusionem idcirco nobis accidere satis certum est, quia spe
Abbreviated transcription (Latin):
celsa fastigia consequent. et absq la¬
bore ꝑueniat. Nam quemad modũ
ꝓnuntiare pueroꝵ qͥspiam simpli¬
cespoterit copulas sillabarx⁊ nisi pͥ¬
us elementoꝵ caracteres diligenter
agnouerit: Uel quomͦ citatam le¬
gendi ꝑitiam consequet᷑: qui breueᷤ
et ꝑ angustias descriptiones nomi¬
num. necdũ est ydoneus ꝯiugareᷤ
Qua autẽ ratione his qui ꝑitia gra¬
matice discipline minus instructꝰ
est. uel rectoricam facundiam uel
philosophicam scientiam ꝯsequet᷑:
Quaproptꝰ huius quoq sublimis¬
sime discipline ꝑ quã instrumur
deo iugiter inh̾ere. non dubito que¬
dam institutionis in esse fundami¬
na: quib pͥmum firmissime collo¬
catis. post hec suꝑposita extollant᷑
ꝑfectionis excelsa fastigĩa. sunus hec
esse pͥncipia tenuiter suspicam᷑. ut
primum nouerimꝰ qua meditati¬
one teneat᷑ uel cogitet᷑ deus: deinde
hanc eandem quecumq est materi¬
am quemadmodũ ualeamꝰ immo¬

Expanded text:
celsa fastigia consequenter et absque lacelsa fastigia consequenter et absque labore perueniat. nam quemadmodum pronuntiare puerorum quispiam simplices poterit copulas syllabarum, nisi prius elementorum characteres diligenter agnouerit? uel quomodo citatam legendi peritiam consequetur, qui breues et perangustas descriptiones nominum necdum est idoneus coniugare? qua autem ratione is qui peritia grammaticae disciplinae minus instructus est uel rhetoricam facundiam uel philosophicam scientiam consequetur? quapropter huic quoque sublimisaimae disciplinae, per quam instruimur deo iugiter inhaerere, non dubito quaedam institutionis inesse fundamina, quibus primum firmissime conlocatis post haec superposita extollantur perfectionis excelsa fastigia. cuius haec esse principia tenniter suspicamur, ut primum nouerimus qua meditatione teneatur uel cogitetur deus, deinde hanc eandem quaecumque est materiam quemadmodum ualeamus inmo
Abbreviated transcription (Latin):
cidimus. ignorantes queadmodũ
disciplinam tante sublimitatis ex¬
petere uel optinere possimus. Qua¬
ꝓpter que in cella positi diutina medi¬
tatione uoluere ceꝑamus. quia neces¬
se est loquaci forsitan ꝑsecutione ꝓfer¬
ri: quesumꝰ ut explicari ea a nob̾ paci¬
enter admittas: quamqm sciamus
beatitudinẽ tuam nullis offendiso¬
lere mneptiis infirmoꝵ: que uel ob
hoc sunt in medium ꝓferende. ut
que in eis absõrda sunt corrigant᷑.
Qnͣtum itaq opinio nr̃a sese habet.
cuiuslibet artis. seu discipline ꝑfectio.
necesse est ut a quib dã mollib inci¬
piens rudim̃tis. faciliorib primum
ac tenerrimis mitiis imbuat᷑. ut qͦ¬
dammodo rationabili lacte nutrita
paulatim educataq succrescat. atq
ita ab imis ad summa sensim grada¬
timq conscendat. Quib cũ fuerit
plamora pͥncipia. et quodã modo
ianuas arrepte ꝓfessionis ingressa:
ad penetralia quoq ꝓfessionis et ex¬

Expanded text:
cidimus, ignorantes quemadmodum cidimus, ignorantes quemadmodum disciplinam tantae sublimitatis expetere vel obtinere possimus. Quaopter quae in cella positi diutina meditatione volvere coeperamus, quia necesse est loquaci forsitan prosecutione proferre, quaesumus, ut explicari ea a nobis patienter admittas. Quamqbeatitudinem tuam nullis solere offendi ineptiis infirmorum, quae uel ob hoc sunt in medium proferendae, ut quae in eis absurda sunt corrigantur. quantum itaque opinio nostra sese habet, cuiuslibet artis seu disciplinae perfectio necesse est ut a quibusdam mollibus incipiens rudimentis facilioribus primum ac tenerrimis initiis inbuatur, ut quodam rationabili lacte nutrita paulatim educataque succrescat atque ita ab imis ad summa sensim gradatimque conscendat: quibus cum fuerit planiora principia et quodammodo ianuas adreptae professionis ingressa, ad penetralia quoque perfectionis et ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenientes. que prediximus finem.
quẽ idem dñs orans in nob̃ optat im¬
pleri. ut om̃s sint unum sicut nos
unũ sumus. Ego in eis. et tumme.
ut sint et ip̃i consũmati inunum.
Ec iterx. Pater quos dedisti mͥ. uolo
uolo ut ubi ego sum: et ip̃isint me¬
cum. Hec igit᷑ destinatio solitarii.
hec ẽẽ debet om̃is intentio. ut yma¬
ginẽ fut᷑e beatitudinis in hoc corpore
possidere mereatur. & quodamm
arram celestis illius conuersationis
et głe incipiat in hoc uasculo p̃gusta¬
re. Hic inqͣm finis tocius ꝑfectionis
est. ut eousq extenuata mens. ab om̃i
situ carnali ad sp̃ualia cotidie subli¬
met᷑: donec om̃is eius ꝯuersatio. om̃is
uoluptatio cordis una et iugis effiat᷑¬
ad p̾terite collationis illius admi¬
rationẽ. ob qm huc recurrimꝰ: mag
nitudo stuporis adcresert. Quantũ
eñi in citam̃to doctrine huniᷤ ad desi¬
cerium ꝑfecte beatitudinis inflam¬
mam᷑: tantũ maiore desꝑatione cor¬

Expanded text:
peruenientes quem praediximus finem, peruenientes quem praediximus finem, quem idem dominus orans in nobis optat inpleri: ut omnes sint unum sicut nos unum sumus, ego in eis et tu in me, ut sint et ipsi consummati in unum, et iterum: pater, quos dedisti mihi, uolo ut ubi ego sum et ipsi sint mecum. haec igitur destinatio solitarii, haec esse debet omnis intentio, ut imaginem futurae beatitudinis in hoc corpore possidere mereatur et quodammodo arram caelestis illius conuersationis et gloriae incipiat in hoc uasculo praegustare. hic, inquam, finis totius perfectionis est, at eo usque extenuata mens ab omni situ carnali ad spiritalia cotidie sublimetur, donec omnis eius conuersatio, omnis uolutatio cordis una et iugis efficiatad praeteritae conlationis illius admirationem, ob qnitudo stuporis accrescit. Quantum enim incitamento doctrinae hujus ad desiderium perfectae beatitudinis inflammamur, tanto majore desperatione con