comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta et usinpata res esset. Qua ĩuenta omĩs
usos magnos orathores uidemus sed
habet nomẽ ĩuidiam cum m orõne in¬
ditiali et forensi nuĩs latie grece rithi¬
mos inesse dicimus. Nimis enim nnsi¬
diarum ad capiendos auris adhiberi
uidetur si etiam in dicendo ab oratore q̃-¬
runtur Hoc freti isti et ipĩ infracta et
amputata loquũtur et eos uituperant
qui apta et finita pronũtiant si ĩ anibus
uerbis. leuibusq sententiis iute sint ꝓ-¬
be res lecta uerba quid estcur claudere
aut insisteit orationẽ malint ꝙ̃ cũ smã
numerus nichil affert aliud nisiut sit
Et que ualde laudant᷑ apud illos ea fere
quia sunt conclusa laudant: et apud gre¬
cos quidẽ iam annos prope cctt. sũt cũ
hoc probatur nos nuper agnouimus.
figo ennio licuit uetera contemnenti di¬
cere uersibis quos olim faum. uatesq ca¬
nebant michi deantiquis eodem modo
nõ licebit presertim cum dicturus non

Expanded text:
ta atque usurpata res esset; qua inventa omnis ta atque usurpata res esset; qua inventa omnis usos magnos oratores videmus. sed habet nomen invidiam, cum in oratione iudiciali et forensi numerus Latine, Graece ruqmo/s inesse dicitur. Nimis enim insidiarum ad capiendas auris adhiberi videtur, si etiam in dicendo numeri ab oratore quaeruntur. Hoc freti isti et ipsi infracta et amputata loquuntur et eos vituperant qui apta et finita pronuntiant; si inanibus verbis levibusque sententiis, iure; sin probae res, lecta verba, quid est cur claudere aut insistere orationem malint quam cum sennumerus nihil adfert aliud nisi ut sitet quae valde laudantur apud illos, ea fere quia sunt conclusa laudantur. et apud Graecos quidem iam anni prope quadringenti sunt cum hoc probatur; nos nuper agnovimus. Ergo Ennio licuit vetera contemnenti dicere: versibus, quos olim Fauni vatesque canebant, mihi de antiquis eodem modo non licebit? praesertim cum dicturus non
Abbreviated transcription (Latin):
uerboꝵ ambitu gaudent et curta sentiũt
nec amãt redundantia quod dico mãs
tontiones sepe exclamate uidi cũ apte u¬
ba cecidissent. Id enim exꝑectant autes
ut uerbis colligent᷑ sinẽ Non erat hoc
apud antiquo et quidẽ nichil aliud te¬
te nõ erat. Nam et uerba eligebat et sẽ¬
tentias granis et suauic reperiebant. Sed
eas aut uinticbant. aut eeplebant. Par
hoc meipũ delectat ĩquiũt Quid sianti¬
quissima illa pictura pautor color mag
quã hec iam perfecta delectet. Illa nob̃
sint credo repetenda hec scilicet repudiẽ¬
da nomĩbus ueter gloriant᷑ Habet
autẽ ut metatib auctoritatẽ senectus
sic in etemplis antiquitas. Oue quide
apud me ipũm ualet plurimũ Nec ego
id quod de esset antiquitati flagito potius
ꝙͣ laudo quod est presertim cum maiora ea¬
uidicem. que sunt ꝙͣ illa que desunt. plus ẽ
enim ĩ uerbis et in sententiis bonis quib
credo usuros ueteris illos fuisse. siiam no¬

Expanded text:
verborum ambitu gaudent et curta sentiunt verborum ambitu gaudent et curta sentiunt nec amant redundantia. Quid dico meas? contiones saepe exclamare vidi, cum apte verba cecidissent. Id enim exspectant aures, ut verbis conligetur sententia. 'non erat hoc apud antiquos.' Et quidem nihil aliud fere non erat; nam et verba eligebant et sententias gravis et suavis reperiebant, sed eas aut vinciebant aut explebant parum. 'hoc me ipsum delectat' inquiunt. Quid si antiquissima illa pictura paucorum colorum magis quam haec iam perfecta delectet, illa nobis sit credo repetenda, haec scilicet repudianda! nominibus veterum gloriantur. Habet autem ut in aetatibus auctoritatem senectus, sic in exemplis antiquitas, quae quidem apud me ipsum valet plurimum. Nec ego id quod deest antiquitati flagito potius quam laudo quod est; praesertim cum ea maiora iudicem quae sunt quam illa quae desunt. Plus est enim in verbis et in sententiis boni, quibuscredo usuros veteres illos fuisse, si iam no
Abbreviated transcription (Latin):
fugete uellet bñ quã meritã ẽẽ autum¬
as poro autimas dicis male merete Id
quod dicis prodest trichil id qd̾ nestis ob¬
paddest quod nescis multu obest. Sẽp
hec que greti anthitea nomiãnt cũ con¬
trariis opponũtur contraria nũm orato¬
rum necessitate ipã effitiũt et eum sĩne
industtia Hoc genere antiqui iamau
ysocratẽ delectabant᷑ et maxim̃e gorgias c
sunt in quarto accusatiome conferte hac̃
pacem cum illo bello huiꝰ p̃tores aduẽtũ
cum illius impatoris iuctoria huiꝰ cohõ¬
tem impuram cum illiis exertitu ĩnicto
huiꝰ libidines cum illius continẽtia ab
illo qui coepit conditas ab hoc qui cõsti¬
tutas accipit captas dicetis. Syratusas. gͥ
et hi numeri sint coginti et genuc illud
tertiu explicetur quale sit nũose et apte
orõnis. Quod qui nõ sentiũt quac auris
hẽant aut quid in his homĩbo simile sĩt
nesçio Mee quidẽ et perfecto cõpletoq

Expanded text:
fugere vellet—, bene quam meritam efugere vellet—, bene quam meritam esse autumas dicis male merere? id quod scis prodest nihil; id quod nescis obprodest; quod nescis multum obest. semper haec, quae Graeci anti/qeta nominant, cum contrariis opponuntur contraria, numerum oratorium necessitate ipsa efficiunt etiam sine industria. hoc genere antiqui iam ante Isocratem delectabantur et maxime Gorgias, cusunt in quarto accusationis: Conferte hanc pacem cum illo bello, huius praetoris adventum cum illius imperatoris victoria, huius cohortem impuram cum illius exercitu invicto, huius libidines cum illius continentia: ab illo qui cepit conditas, ab hoc qui constitutas accepit captas dicetis Syracusas. ergo et hi numeri sint cogniti et genus illud tertium explicetur quale sit, numerosae et aptae orationis. Quod qui non sentiunt, quas auris habeant aut quid in his hominis simile sit nescio. Meae quidem et perfecto completoque
Abbreviated transcription (Latin):
iuditium ẽe alterum aurium diximus
Sed fimũtur aut cõpositioẽ ipã et quasi
sua sponte ut queda genera uerboꝵ ĩ ꝗbo
ip̃is cõcinnitas mest que siue caũs hñt
meritus similes siue paribui. paria red¬
duntur sine opponũtur contraria snap¬
te natura nuosa sunt etiã si nichilẽ fcũ
De indristria In huiꝰ cõtinnitati cõsec¬
tione gorgiam fuisse principem accepim
quo de genere illa nrã sunt ĩ milomana
Est enim iudices hec nõ scripta sed nata
lex quã nõ didicimus sed accepimus nõ
legimus uer natura ipã arripuumus au¬
sĩmus exp̃ssimus ad quã nõ docti sed ftĩ
nõ instituti sed imbuti sumꝰ Hec em
talia sunt ut quia referantut ad ca que
debent referri intelliganus nõ quesitu
ẽẽ nũm sed sequutu. quod fit item int᷑
nõ modo nũosa orõ sed ętiam uersu
efficitur Eam quam inchil actusas dã¬
nas condeninas diceret qui uersu ef¬

Expanded text:
iudicium esse alterum aurium diximus. iudicium esse alterum aurium diximus. Et finiuntur aut ipsa compositione et quasi sua sponte, aut quodam genere verborum, in quibus ipsis concinnitas inest; quae sive casus habent in exitu similis sive paribus paria redduntur sive opponuntur contraria, suapte natura numerosa sunt, etiam si nihil est factum de industria. in huius concinnitatis consectatione Gorgiam fuisse principem accepimus; quo de genere illa nostra sunt in Miloniana: Est enim, iudices, haec non scripta. sed nata lex, quam non didicimus, accepimus, legimus, verum ex natura ipsa arripuimus, hausimus, expressimus, ad quam non docti, sed facti, non instituti, sed imbuti sumus. Haec enim talia sunt, ut, quia referuntur eo quo debent referri, intellegamus non quaesitum esse numerum, sed secutum. quod fit item in non modo numerosa oratio sed etiam versus efficitur: eam quam nihil accusas damnas— condemnas dixisset qui versum ef
Abbreviated transcription (Latin):
tens de natuxa usuq uerboꝵ longins au¬
tem ꝙͣ instituta rõ postulabat. Sed quia
Uocum autẽ et nũoꝵ aures sunt iudices
et quod illa ad intelligẽtiam referunt.
hec ad uoluptatem in illic rõ ĩuenit in
his sensus arte. Aut enm negligenda
funt nobis uolũptas coꝵ quib probari
uolebamus aut ars ens consiliande re¬
petende. Dne sunt igit᷑ res que perinul¬
cent. aures somis et mĩs de mĩo mor nc̃
de sono querimus Uerba ut sup̃ dixin
legenda sunt potissimuĩ bñsonãtia sed
ca nõ ut poete exquisita ad sonũ sed sũp̃¬
minatus ẽ uersus. Sed prorimus ĩ qui¬
natus insuaussima lrã fimc frugife¬
ta et referta arua Asya tenet. Quatebo¬
nitati potius nrõꝵ uerboꝵ utaniur. ꝙ
splendore grecor nisi forte loqui sie pem¬
nam et que sequũtur. Ymo uero ista seq̃¬
mur asperitatemq fugiamnus Habeo is¬
tam ego per terricrepam idemq uersuti
uerba roẽ sed etiam fiment᷑ quoniã id

Expanded text:
tens de natura usuque verborum—longius autens de natura usuque verborum—longius autem quam instituta ratio postulabat. sed quia vocum autem et numerorum aures sunt iudices, et quod illa ad intellegentiam referuntur, haec ad voluptatem, in illis ratio invenit, in his sensus artem. Aut enim neglegenda fuit nobis voluntas aurium, quibus probari nitebamur, aut ars eius conciliandae reperienda. duae sunt igitur res quae permulceant auris, sonus et numerus. De numero mox, nunc de sono quaerimus. Verba, ut supra diximus, legenda sunt potissimum bene sonantia, sed ea non ut poetae exquisita ad sonum, sed sumpminatus est versus, sed proximus inquinatus insuavissima littera: finis frugifera et efferta arva Asiae tenet. qua re bonitate poecorum, nisi forte sic loqui paeniet quae sequuntur. Immo vero ista sequamur asperitatemque fugiamus: habeo istanc ego perterricrepam itemque: versutiverba ratione, sed etiam finientur, quoniam id
Abbreviated transcription (Latin):
seruaui Os ciuios tamẽ et mnachones
cepiones sepulchra coronas lacrimas di¬
timus quia per auriu uiditiu semper
licet. Purrũ semp enmuus nũꝙͣ pitrum u
patefecerũt fruges nõ phriges ipĩus anti¬
qui declaratit libri nec emi grecam lram
adhibebant Nunc etiam duas et cum
phrigum et cum phrogibus dicendũ eẽt
absurdum erat ut tam ĩ barbaris casib
grecam lram̃ adhibert aut recto casũ so¬
lum grect loqui tamẽ et phyrges et phir¬
rum aurium causa dicimnus Quin etiã
quod iam subrusticam ur̾ olim autẽ poli¬
tius eor uerboꝵ quoꝵ cedem erant postre
trahebant insĩ uocalis insequebat᷑ Eta ñ
erat illa offensio in uersibus ꝙͣ minc fu¬
giuunt poctt noui Ita em loquebamur
locoq nõ dignus. Quod si in docta consũ¬
etudo tamẽ artifex suauitatis quid ab
ipã tandẽ arte et doctrina postulari puta¬
mus Fec dixibreunis ꝙ si hac de it u¬
na disputarẽ Eit gnm hic locus late pa¬

Expanded text:
servavi. Orcivios tamen et Matones, Otones, servavi. Orcivios tamen et Matones, Otones, Caepiones, sepulcra, coronas, lacrimas dicimus, quia per aurium iudicium licet. Burrum semper Ennius, numquam Pyrrhum; vi patefecerunt Bruges, non Phryges, ipsius antiqui declarant libri. Nec enim Graecam litteram adhibebant, nunc autem etiam duas, et cum Phrygum et Phrygibus dicendum esset, absurdum erat aut etiam in barbaris casibus Graecam litteram adhibere aut recto casu solum Graece loqui; tamen et Phryges et Pyrrhum aurium causa dicimus. quin etiam, quod iam subrusticum videtur, olim autem politius, eorum verborum, quorum eaedem erant postremtrahebant, nisi vocalis insequebatur. Ita non erat ea offensio in versibus quam nunc fugiunt poetae novi. Sic enim loquebamur:locoque non dignus. Quod si indocta consuetudo tam est artifex suavitatis, quid ab ipsa tandem arte et doctrina postulari putamus? haec dixi brevius quam si hac de re una disputarem—est enim locus hic late pa
Abbreviated transcription (Latin):
et ex tepͤ quodm altero uocalis extipis¬
bat in altero esset asperitas msi lrãs substa¬
lisses ut exegit edixit refecit retulit r̃ddidit
adiuncti uerbiprimã lrãm preposito cõ¬
mutauit ut subegit csũ mutauit sustulit
Ouid in uerbis umctis ꝙͣ socitt incipiẽte
non insapiẽtem miquu nõ mequũ trici¬
pitem nõ tricapitem concisum nõ cõcesu
dam instituto inductus dicimꝰ bremi pri¬
ma lrã an sanus ptoducta mhumanus
breui infelix longa. Et ne multis quib
in uerbis eẽ. prime lrẽ sunt que ĩ sapiẽte
atq felice producte dicit᷑ In ceteris om̃ib
bituiter Itemq composuit consueuit cõ¬
crepuit confecit. Consule ueritatẽ x̾prehẽ¬
dit. Refer ad auris probabunt. Quare cur
ita se dicent iuuari uoluptati aut autiu
morigerari debet orõ. Qum ego ipẽ scirẽ
ita maiores loquutos eẽ. u nulꝙ nnsi ĩ uo¬
cabuli aspiratione utertrit. loquebarsic̃
quendi ppło concessi sciẽtiam michi re¬

Expanded text:
e publica, quod in altero vocalis excipiebat, in altero esset asperitas, nisi litteram sustulisses, ut exegit, edixit; refecit, rettulit, reddidit: adiuncti verbi prima littera praepositionem commutavit, ut subegit, summovit, sustulit. quid in verbis iunctis? quam scite insipientem non insapientem, iniquum non inaequum, tricipitem non tricapitem, concisum non concaesum! odam instituto? indoctus dicimus brevi prima littera, insanus producta, inhumanus brevi, infelix longa. Et, ne multis, quibus in verbis eae primae litterae sunt quae in sapiente atque felice, producte dicitur, in ceteris omnibus breviter; itemque composuit, consuevit, concrepuit, confecit. Consule veritatem: reprehendet; refer ad auris: probabunt. Quaere cur ita sit: dicent iuvare. Voluptati autem aurium morigerari debet oratio. quin ego ipse, cum scirem ita maiores locutos esse, ut nusquam nisi in vocali aspiratione uterentur, loquebar sic, ut quendi populo concessi, scienotiam mihi re
Abbreviated transcription (Latin):
quit enniuc et intemplis idem probanar
At isidem erat uerius nec tñ isdem ut op¬
timus male sonabat isdem intemꝑatũ ẽ
a consuetudine ut pectare sirauitatis cun
liceret. Et pomeridianas quadrigas quam
Hercule ꝙ̃ mehertules nõ scire quidẽ bar¬
baram iam uidetur nescire dultius ipin
meridiem cur nõ medidiem Credo quod
erat insuauius una prepositio est ea que
mc tantur in accepti tabulas manet
ne his quidẽ oiu in reliquo sermone mu¬
tata est. Nam amouit dicimus et abe¬
git et abstulit ut iam nescia anne uesũ
prepositio pixter hec nullo alio ĩ uerbo¬

Expanded text:
nquit Ennius; et in templis: EIDEM PROBAVIT; nquit Ennius; et in templis: EIDEM PROBAVIT; at isdem erat verius, nec tamen eisdem ut opimius.; male sonabat isdem: impetratum est a consuetudine ut peccare suavitatis causa liceret. Et posmeridianas quadrigas quam hercule quam me hercules. Non scire quidem barbarum iam videtur, nescire dulcius. Ipsum meridiem cur non medidiem? credo, quod erat insuavius. †vna praepositio est af, quae nunc tantum in accepti tabulis manet ac ne his quidem omnium, in reliquo sermone mutata est; nam amovit dicimus et abegit et abstulit, ut iam nescias a'ne verumpraepositio praeter haec duo verb
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ. planeq duor uirosum iuditium aut
trium uiroꝵ capitoliũ aut de esse uiroru
litibus iudicandis dico nũꝙͣ et qui dicit
actuis. Uideo sepulcra duo duor corpor
Idemq mulier una apud duuĩ uiru quid
uerum sit intelligo sed alias ita loquor ut
toncessum ẽ ut hoc uł pro deur dico uł
pro deoꝵ Alias ut necesse ẽ cum trium uir¬
est. Quid quod sic eloqui nos iuidicas si uę¬
tant nouisse iubent et iudicauisse qi nõ
nesciamus in hoc genere et plenũ uerbũ
recte dici et ĩminutũ usitate Itaq utrũq
Terrentius cho tu cognatum tuu nõ no¬
rac. Post idem stilphonẽ inꝙ̃ est noueras
si et plenum sient ĩminutu licet utare u¬
utroq ergo ibidem ꝙ̃ cara sint que postci¬
rendo intelligũt. ꝙ quidem attinendi ma¬
gi dominatus sient nec uõ rep̃henderĩ
scripsere ali rem et scripserũt eẽ uerius sẽ¬
tio sed tonsuetudim auribus idulgenti
libenter obsequor. Idem campus habet i¬

Expanded text:
corum; planeque duorum virorum iudicium aut corum; planeque duorum virorum iudicium aut trium virorum capitalium aut decem virorum stlitibus iudicandis dico numquam. Et quid dixit Accius? video sepulcra duo duorum corporum; idemque mulier una duum virum. quid verum sit intellego; sed alias ita loquor ut concessum est, ut hoc vel pro deum dico vel pro deorum, alias ut necesse est, cum trium virest. quid quod sic loqui, nosse, iudicasse vetant, novisse iubent et iudicavisse? quasi vero nesciamus in hoc genere et plenum verbum recte dici et imminutum usitate. Itaque utrumque Terentius: eho tu, cognatum tuom non noras? post idem Stilponem inquam noveras. Sient plenum est, sint imminutum; licet utare utroque. Ergo ibidem: quae quam sint cara post carendo intellegunt, quamque attinendi magni dominatus sient . Nec vero reprehenderim scripsere alii rem et scripserunt esse verius sentio, sed consuetudini auribus indulgenti libenter obsequor. isdem campus habet i
Abbreviated transcription (Latin):
tur antiquitas qui hec rep̃hendũt. Nam pro
deum atq homĩu fidem prodeor auint sta
credo hoc illi nesciebant an dabat hanc licẽ
tatius contraxerat prĩs mei meũ fcũm pud
p̾ro mõꝵ fcõrum et texitur exitium eximẽ
rapit pro exicior andicit liberũ ut plerisq
loquimur. cum cupidos liberum aut illibe¬
rum loco dicimuc. Sed ut isti uolũt neq tu
umꝙͣ ingrenium extollas liberor ex tege¬
nus. Et idem namq esculapi liberoꝵ At
ille aliter in chryse nõ solum ciues antiq
ainici maioꝵ meum. quoderat usitatum
sed durius etiam consilium sotu anguriũ
atq extum interp̃tes. Idemq pergit postꝙ̃
prodigium horriferum portẽtu pauor
que non sane sunt in omibris nentris uli¬
tata. nec enim dixcrim tam libenter armũ
uiditiu et si est apud ipũm nichil nead
te de iuditio armum accidit quam centu
tiam ut censorie tabule loquũtur. fabru¬
et procum audio dicere nõ fabror et pro¬

Expanded text:
tur antiquitas, qui haec reprehendunt. Nam pro tur antiquitas, qui haec reprehendunt. Nam pro deum atque hominum fidem deorum aiunt. Ita credo hoc illi nesciebant: an dabat hanc consuetatius contraxerat: patris mei meum factum pudet pro meorum factorum, et texitur, exitium examen rapit pro exitiorum,non dicit liberum, ut plerique loquimur, cum cupidos liberum aut in liberum loco dicimus, sed ut isti volunt: neque tuom umquam in gremium extollas liberorum ex te genus, et idem: namque Aesculapi liberorum. at ille alter in Chryse non solum: cives, antiqui amici maiorum meum, quod erat usitatum, sed durius etiam: consilium socii, augurium atque extum interpretes; idemque pergit: postquam prodigium horriferum, portentum pavos; quae non sane sunt in omnibus neutris usitata. Nec enim dixerim tam libenter armum iudicium,—etsi est apud eundem: nihilne ad te de iudicio armum accidit?— quam centue tabulae loquuntur, audeo dicere, non fabrorum aut pro
Abbreviated transcription (Latin):
ma et crinibus rectifractis. Quid uero li¬
centius ꝙͣ qd̾ hominũ etiam nomiã con¬
trahebant que eẽnt aptiora. nam ut duel¬
lum bellum et dius bis sit duelliũ eum ꝗ
penos classe deuicit bellũ nomiãuerunt
cum superiores appellati essent semp duel¬
li. Quin etiam uerba sẽpe contrahuntur
nõ usus causa sed aurium Quomodo ur̃
gans latimi sermonis euellit libenter etiã
copulando uerba iungebant ut sodes pro
si audes sic pro siuis. Iam in uno capsis
tria uerba sunt. Am pro ais ne nequire
oro nõ quire malle pro magis uelle nol
inde dicimus. Quid illud nõ olet uñ sĩt
quod dicitur cum illis. Cum autẽ nobis
nõ dicitur sed nobiscum quia suta diccͣt
obscemus cõcurrerẽt lrẽ ut etiã mõ. nisi
autẽ interposuissem cõcurrissent Ex eo
ẽ et mecũ et tecum nõ cum me et cũ te.
ut esset simile illis nobiscũ atq uobiscu
Itq etiam aquibusda sero iam emenda¬

Expanded text:
mi' crinibus, tecti' fractis. Quid vero limi' crinibus, tecti' fractis. Quid vero licentius quam quod hominum etiam nomina contrahebant, quo essent aptiora? nam ut duellum bellum, et duis bis, sic Duellium eum qui Poenos classe devicit Bellium nominaverunt, cum superiores appellati essent semper Duellii. Quin etiam verba saepe contrahuntur non usus causa sed aurium. Quo modo engans Latini sermonis evellit. libenter etiam copulando verba iungebant, ut sodes pro si audes, sis pro si vis. Iam in uno capsis tria verba sunt. Ain pro aisne, nequire pro non quire, malle pro magis velle, nolldeinde et pro exinde dicimus. Quid, illud non olet unde sit, quod dicitur cum illis, cum autem nobis non dicitur, sed nobiscum? quia si ita diceretur, obscaenius concurrerent litterae, ut etiam modo, nisi autem interposuissem, concurrissent. Ex eo est mecum et tecum, non cum me et cum te, ut esset simile illis nobiscum atque vobiscum. atque etiam a quibusdam sero iam emenda
Abbreviated transcription (Latin):
quod eas lrãs tantopere fugerit et sud ma¬
gister enis usocrates at nõ thuchidides ne
ile quidẽ aut paulo maior scriptor plato
Nec solum in his sermonibus qui dyalogi
dicunt ubi etiam de industria id faciendu
fuit sed in populari qua mos est. Athemi
laudari ĩcontione cos qui sint inpreliis int¬
fecti. Que sic probata est ut ea quot ãnis ues
uitiosam fugit demosthenes. sed greci uide¬
tint Nobis ne si cupiamui quidẽ detra¬
Here uoces concedit᷑ Iudicant roẽs ille ipẽ
Horridule Cathonis indicant omẽs poete
preter eos qui ut uersum facerent sepe ho¬
abant ut nenius. Uos qui accolitic hustrũ
uicte et quidẽ nos hoc motu radiantis et¬
est emuada ponti. Foc idem nri sẽpius ñ
tulissent quod greci etiam landate sepini
solent. Sed quid ego uocalis sine uocalib
sepe breuitatis causa contrahebat ut ita di¬
cerent multi modis uiuas argenteis pal¬

Expanded text:
quod eas litteras tanto opere fugerit, etsi idem maquod eas litteras tanto opere fugerit, etsi idem magister eius Isocrates fecerat; at non Thucydides, ne ille quidem haud paulo maior scriptor Plato nec solum in eis sermonibus qui dia/logoi dicuntur, ubi etiam de industria id faciendum fuit sed in populari oratione, qua mos est Athenis laudari in contione eos qui sint in proeliis interfecti; quae sic probata est, ut eam quotannis, ut e ut vitiosam fugit Demosthenes. sed Graeci viderint; nobis ne si cupiamus. quidem distrahere voces conceditur. Indicant orationes illae ipsae horridulae Catonis, indicant omnes poetae praeter eos qui, ut versum facerent, saepe hiabant, ut Naevius: vos, qui accolitis Histrum victe, et semel quidem nos: hoc motu radiantis etesiae in vada ponti. hoc idem nostri saepius non tulissent, quod Graeci laudare etiam solent. Sed quid ego vocalis? sine vocalibus saepe brevitatis causa contrahebant, ut ita dicerent: multi' modis, in vas' argenteis, pal
Abbreviated transcription (Latin):
sint ꝙͣ suauissimis uocibo. aut ut forma ipã
cõcumitasq uerboꝵ confitiat orbem suũ A
ut comp̃hensio nũose et apte cadat. Atq illd̾
primu iudeamꝰ quale sit quod uł matime
desiderat diligentiam Est enim quasi struc¬
tura quedam nec id tñ fiet operose. Nam eẽt
cu infiitus tum puerilis labor quod apd̾
lucillium scite eragitat in albutio sceuola ꝙͣ
lepide leris cõposite ut tererule omẽs axte pi¬
uimẽto atq emblernate uermiculato Nolo
tam minuta constructio hec appareat sed
tamẽ stilus exercitatus efficiet facile hanc ui¬
am componendi Nam ut intelligendo o¬
culus sic aũis in dd̃o prof̾itiet quid sẽquat᷑
neertremoꝵ uerboꝵ cum inscquẽtib pͥmis
concursus aut hiulcas uoces efficiet aut aspe
quarũ est iuditiura superbissimur quod qui¬
dem latina lingua sic obseruat. nemo tan
rustitue sit qum uocalis nolit cõiungere. In
quo quidam theoponipum etiam rep̾hẽdũt

Expanded text:
sint quam suavissimis vocibus, aut ut forma ipsa sint quam suavissimis vocibus, aut ut forma ipsa concinnitasque verborum conficiat orbem suum, aut ut comprehensio numerose et apte cadat. Atque illud primum videamus quale sit, quod vel maxime desiderat diligentiam, ut fiat quasi structura quaedam nec tamen fiat operose; nam esset cum infinitus tum puerilis labor; quod apud Lucilium scite exagitat in Albucio Scaevola: quam lepide lexis compostae ut tesserulae omnes arte pavimento atque emblemate vermiculato! nolo haec tam minuta constructio appareat; sed tamen stilus exercitatus efficiet facile formulam componendi. Nam ut in legendo oculus sic animus in dicendo prospiciet quid sequatur, ne extremorum verborum cum insequentibus primis concursus aut hiulcas voces efficiat aut asperquarum est iudicium superbissimum. Quod quidem Latina lingua sic observat, nemo ut tam rusticus sit qui vocalis nolit coniungere. in quo quidam etiam Theopompum reprehendunt,
Abbreviated transcription (Latin):
lectat radices stirpesq nõ item sed esse
illa sinchis non potest. Me autem siue¬
ille peruagatissimus uersus qui uł ad
artem pudete proloqui quã factites ñ
studium hoc ame uoluinẽ exp̃ssit tamẽ
cis quos aliquid rep̃hensinds subspica¬
bar respondendu fuit. Qnod si ea que
dixi nõ ita essent quis tũ se durum agi¬
temq preberet qui hanc michi nõ daret
ueniam ut cum mnec forenses artes et
actões pu ᷑ contidissent nõ me aut de¬
sidie quod facete nõ possum aut mesti¬
tie cui resisto potius ꝙͣ leĩs dedetẽ. Que
quidẽ aniea in iditia atqñ turiã dedu¬
cebam nũc oblectant domi Nec uero
talib modo reb qualis hic liber cõtinet
set multo etiam grauiorib et maiorib
Que sierunt per fecto profccto fotẽsibu¬
Sed ad institutã disputatioe reui̾tamur
Collocabunt igitur uerba ut aut interse ꝙͣ ap¬
tissime cohereant extrema cum primis. ea que

Expanded text:
lectat, radices stirpesque non item; sed esse lectat, radices stirpesque non item; sed esse illa sine his non potest. Me autem sive pervulgatissimus ille versus, qui vetat artem pudere proloqui quam factites, distudium a me hoc volumen expressit, tamen eis quos aliquid reprehensuros suspicabar respondendum fuit. quod si ea quae dixi non ita essent, quis tamen se tam durum agrestemque praeberet qui hanc mihi non daret veniam, ut cum meae forenses artes et actiones publicae concidissent, non me aut desidiae, quod facere non possum, aut maestitiae, cui resisto, potius quam litteris dederem? quae quidem me antea in iudicia atque in curiam deducebant, nunc oblectant domi; nec vero talibus modo rebus qualis hic liber continet, sed multo etiam gravioribus et maioribus; quae si erunt perfectae, profecto maxiSed ad institutam disputationem revertamur. conlocabuntur igitur verba, aut ut inter se quam aptissime cohaereant extrema cum primis eaque
Abbreviated transcription (Latin):
ne quis putet ni magna arte et gloriat᷑
pe esse docere alios id quod ipĩ fuerit ho¬
uestum dicete. Ac fortasse ceteri rectioes
Ego semper me didicisse pre me tuli Qo
crum possem cum et affuissem adulescc̃s
et hoꝵ studiorum causa mare transisse
et doctissimis hominibus refecta dom
esset et aliqua fortasse messent iẜmoẽ
nostio doctimaru note. Cumq uulgo
scripta nrã legerent᷑ dissimulatẽ me di¬
dicisse. Quod erat tur probarem insi qd̾
parumĩ fortasse profeceram. Quod cu
ita sit tã ca que sup̃ dicta sunt. pluc in
disprtando ꝙca de quib dicendũ ẽ dig¬
nitatis habuerunt. De uerbis enim com¬
ponendis et de sillabis proponendũ dinu¬
merandis et dimentiendis loquemur
Que etiam si sunt sicuti michi uudent᷑
necessaria tamc̃ fiunt magnificẽtius
ꝙͣ docent᷑ Est idomiõ uerum sed proprie
i hoc dicitur Nam omĩn magnaru
artium sicut arborum altitudo nos de¬

Expanded text:
ne quis putet in magna arte et gloriosa ne quis putet in magna arte et gloriosa turpe esse docere alios id quod ipsi fuerit honestissimum discere? ac fortasse ceteri tectiores; ego semper me didicisse prae me tuli. Qui enim possem, cum et afuissem domo adulescens et horum studiorum causa maria transissem et doctissimis hominibus referta domus esset et aliquae fortasse inessent in sermone nostro doctrinarum notae cumque vulgo scripta nostra legerentur, dissimulare me didicisse? Quid erat cur probarem nisi quod parum fortasse profeceram? quod cum ita sit, tamen ea quae supra dicta sunt plus in disputando quam ea de quibus dicendum est dignitatis habuerunt. de verbis enim componendis et de syllabis prope modum dinumerandis et dimetiendis loquemur; quae etiam si sunt, sicuti mihi videntur, necessaria, tamen fiunt magnificentius quam docentur. Est id omnino verum, at proprie in hoc dicitur. Nam omnium magnarum artium sicut arborum altitudo nos de
Abbreviated transcription (Latin):
sticum tempus incognoscendis cõponẽdisꝙ
causis forense magendis reliquũ inse ipĩs
refitiendis omẽ consumerent quẽ hẽbant
instituendi aut docendi locum. Atq haud
ualuerint ꝙ doctrina. Itaq illidicere mnc¬
lius ꝙͣ precipere Nos contra fortasse possu¬
mus ad digntatem meluis docere. Nõ
habet certe se quasi inludo sed ĩmonẽdo
si cohortando percontando si cõmeõrãdo
si interdum etiam una legendo audiẽdo
nescio cur nõ dicendo etiam aliquid ali¬
quando posse meluis facore. cur nobis.
An quibus uerbis sacroꝵ alienatio fiat
docere honestum est ut est quib ipã sac̃
ittinere defendiq possint nõ honestu c̃
At ius profitentur etiam qui nesciunt
Eloquẽtia auteta illi ipĩ qui consequti sũt
tñ si ualere dissimulant. ppea quod pru¬
dentia homĩb grata ẽ lingua subspecta
Non igitur aut latẽ eloquentia põt aut
id quod dissimulat effugit aut c̃piculũ

Expanded text:
sticum tempus in cognoscendis componendisque sticum tempus in cognoscendis componendisque causis, forense in agendis, reliquum in sese ipsis reficiendisomne consumerent, quem habebant instituendi aut docendi locum? atque haud valuerint quam doctrina; itaque illi dicere melius quam praecipere, nos contra fortasse possumus. 'at dignitatem docere non habet.' certe, si quasi in ludo; sed si monendo, si cohortando, si percontando, si communicando, si interdum etiam una legendo, audiendo, nescio cur cum docendo etiam aliquid aliquando si possis meliores facere, cur nolis? an quibus verbis sacrorum alienatio fiat docere honestum est, ut est : quibus ipsa sacra retineri defendique possint non honestum est? 'at ius profitentur etiam qui nesciunt; eloquentiam autem illi ipsi qui consecuti sunt tamen ea se valere dissimulant.' propterea quod prudentia hominibus grata est, lingua suspecta. Num igitur aut latere eloquentia potest aut id quod dissimulat effugit aut est periculum
Abbreviated transcription (Latin):
secundas uiris sciã cum in altera grecie
glorie presidii pluritiu essẽt i altera p¬
sequtionum cauotionũq preceptio Que
quidem ipsa auxiliu ab eloquẽtia sepe pe¬
teret Ea uero tepugnant uix suas regi¬
ones finesq deferderet. Cur igitur ii
tiuilis docere semper pulchrum fuit di¬
Hominũq clarissimoꝵ discipuli. floru¬
crunt donus ad dicendum siquis acuat
aut adiuuet in eo iuuẽtutem in tupetur
Nam si uitiosi est dicere ornate pellatur
omiõ etiuitate eloquẽtia dm ea nõ mõ
cos ornat penes quos est. sed etiam uniuc̃
scite honestum ẽ aut quod nosct pulchẽ¬
timu ẽ id non gloriosum docere. At
alterum factitatu ẽ alterum nouiu fa
teor sed utriusq reicausa c̃ Altero enimr
respondentes audire sat erat ut hi qui do¬
cerent nullum sibi ad eam tem temprs ipĩ
scponerent sed eodem tempore discedẽtib
satisfacerent et consulc̃tib Alteri cũ dome¬

Expanded text:
secundas iuris scientia? cum in altera gratiae, secundas iuris scientia? cum in altera gratiae, gloriae, praesidi plurimum esset, in altera praescriptionum cautionumque praeceptio, quae quidem ipsa auxilium ab eloquentia saepe peteret, ea vero repugnante vix suas regiones finisque defenderet. cur igitur ius civile docere semper pulchrum fuit hominumque clarissimorum discipulis floruerunt domus: ad dicendum si quis acuat aut adiuvet in eo iuventutem, vituperetur? nam si vitiosum est dicere ornate, pellatur omnino e civitate eloquentia; sin ea non modo eos ornat penes quos est, sed etiam iuvat uscire honestum est aut quod posse pulcherrimum est id non gloriosum est docere? 'at alterum factitatum est, alterum novum.' teor; sed utriusque rei causa est. Alteros enim respondentes audire sat erat, ut ei qui docerent nullum sibi ad eam rem tempus ipsi seponerent, sed eodem tempore et discentibus satis facerent et consulentibus; alteri, cum dome
Abbreviated transcription (Latin):
ior ꝙͣ orõ. sepe hylaritas sepe uite naturãq
imitatio Hoc ingenere nam quasi siluam
uidcas omĩs eluceat oportet eloquẽtie ma¬
gnatudo sed hec msi collocata et quasistruc¬
ta et nexa uerbis ad eam laudem ꝙͣ uolu
aspirari nõ possunt. De quo cum michi de¬
inceps uiderem esse dicendum. et si non¬
mouebant illa meiam illa que sup̃ ditrã
tñ his que sequũtur perturbor magis Oc¬
currebat enm posse reperui nõ ĩuidos so¬
lum quib referta sunt omiã sed fauto ẽs
etiam meaꝵ laudum qui nõ censerent ei
bus s nichil aliud responderem nisi me
Mbruto negare roganti noluisse uista
esset extusatio cum amicissimo et prantis¬
simo uird et recta et honesta petenti satis
facete uoliussem. Sedsi profitear quod ut
possem me studiosis p̃cepta dicendi et q̃si
uias que ad eloquẽtiam ferrent tradituꝵ
qui tandem id uistus terum eristimator
nucrit semper urbams placatisq rebus

Expanded text:
ior quam oratio; saepe hilaritas, saepe vitae naturarumque ior quam oratio; saepe hilaritas, saepe vitae naturarumque imitatio. hoc in genere—nam quasi silvam vides—omnis eluceat oportet eloquentiae magnitudo. sed haec nisi conlocata et quasi structa et nexa verbis ad eam laudem quam volumus aspirare non possunt. De quo cum mihi deinceps viderem esse dicendum, etsi movebant iam me illa quae supra dixeram tamen eis quae sequuntur perturbabar magis. Occurrebat enim posse reperiri non invidos solum, quibus referta sunt omnia, sed fautores etiam laudum mearum, qui non censerent eius bus si nihil aliud responderem nisi me M. Bruto negare roganti noluisse, iusta esset excusatio, cum et amicissimo et praestantissimo viro et recta et honesta petenti satis facere voluissem. sed si profiterer—quod utinam possem!—me studiosis dicendi praecepta et quasi vias quae ad eloquentiam ferrent traditurum, quis tandem id iustus rerum existimator nuerit semper urbanis pacatisque rebus,
Abbreviated transcription (Latin):
ut aliquid relmquat ac negligat. ut art
premuniat. ut in eo ipõ in quo rep̃hen¬
datur culpam in aduersariu conferat
aduersario quasi deliberet ut hominum
sermones moresq describat ut mutua
quedam eloquẽtia inducat ut ab eo quod
agitur auertat aiõs ut sepe in hylaritatẽ
risumue conuertat ut ante occupet quod
uidcat opponi ut comparet similitudmes
utatur exemplis ut aliud alii tribuens di¬
spartiat ut interpellet oratorem coherte¬
at ut aliquid reticere se dicat et denũtiet
quid caueat et liberius quid audeat ut ira¬
scatur etiam ut obiurget aliquando ut
deprecetur ut supplicet ut medeat᷑ ut aꝓ
posito dechinet aliquãtum ut optet ut exe¬
cretur ut fiat iis apud quos dicet famili¬
aris. atq in alias etiam dicendi qĩ birtu¬
tes sequat᷑ breuitatem si respetet. Sepe
etiam dicendo tem subiciet oculis. sepe supͣ
feret ꝙͣ fieri possit significatio sepe erit ma¬

Expanded text:
ut aliquid relinquat ac negligat; ut ante ut aliquid relinquat ac negligat; ut ante praemuniat; ut in eo ipso, in quo reprehendatur, culpam in adversarium conferat; etiam cum adversario quasi deliberet; ut hominum sermones moresque describat; ut muta quaedam loquentia inducat; ut ab eo quod agitur avertat animos; ut saepe in hilaritatem risumve convertat; ut ante occupet quod videatur opponi; ut comparet similitudines; ut utatur exemplis; ut aliud alii tribuens dispertiat; ut interpellatorem coerceat; ut aliquid reticere se dicat; ut denuntiet quid caveant; ut liberius quid audeat; ut irascatur etiam, ut obiurget aliquando; ut deprecetur, ut supplicet, ut medeatur; ut a proposito declinet aliquantum; ut optet, ut exsecretur; ut fiat eis apud quos dicet familiaris. atque alias etiam dicendi quasi virtutes sequetur: brevitatem, si res petet; saepe etiam rem dicendo subiciet oculis; saepe supra feret quam fieri possit; significatio saepe erit ma
Abbreviated transcription (Latin):
dissolute plura dicũtur aut cũ aliquid
pretereuntes cur id fatiamus ostend¬
mus aut tum corrigimꝰ nos met ip̃o
quasi rep̃hendẽtes aut si est aliqua er¬
planatio uł admitationis uł q̃stiorue
sunt. Quibus quia frequẽtissime Demo¬
sthenes utatur sunt qui putatit idcpie
eius eloquẽtiam maxime esse laudabilẽ
Et uere nullus fere ab eo locus sme q̃da
tiet nomibus uti aut exemplis tm̃no
expetimus ut uerset sepe multis moli
cadem ut uram in tem hereat et ĩ u¬
dem cõmoretur smã. Sepe ctiam nt¬
exremuet aliquid sepe ut irrideat utdo¬
dinct a proponto deflectato suã
proponat quid dictur sit ut cumi dio¬
nsegeritiam aliquid defimat ut sap
teuocet ut quod dixit ĩteret ut argi¬
mentatione concludat ut interrogando ur¬
geat ut rursus quasi ad interrogata sibi
ipẽ respondeat ut contra ac dicat. accipi
et. sentire uelit ut addubitet quid potius
aut quomõ dicat aut diuidat in partes

Expanded text:
dissolute plura dicuntur; aut cum aliquid dissolute plura dicuntur; aut cum aliquid praetereuntes cur id faciamus ostendimus; aut cum corrigimus nosmet ipsos quasi reprehendentes; aut si est aliqua exclamatio vel admirationis vel questionis; sunt; quibus quia frequentissime Demosthenes utitur, sunt qui putent idcirco eius eloquentiam maxime esse laudabilem. Et vero nullus fere ab eo locus sine quadtinet nominibus uti aut exemplis? tantuexpetimus, ut verset saepe multis modis eadem et una in re haereat in eademque commoretur sextenuet aliquid; saepe ut irrideat; ut declinet a proposito deflectatque sententiam; ut proponat quid dicturus sit; ut, cum transegerit iam aliquid, definiat; ut se ipse revocet, ut quod dixerit iteret; ut argumentum ratione concludat; ut interrogando urgeat; ut rursus quasi ad interrogata sibi ipse respondeat; ut contra ac dicat accipi et sentiri velit; ut addubitet quid potius aut quo modo dicat; ut dividat in partes;
Abbreviated transcription (Latin):
exeat ex omĩq genere frequẽtissime trã¬
slationes erunt᷑. quod eas propter simi¬
litudinẽ transferunt aiõs et teferũt
ac mouent huc et illuc Qui motus co¬
gitationis celeriter agitatus per se ipẽ
delectat Et reliqua ex collocatioẽ uer¬
boru que sumũtur qriasi lumina ma¬
gnu afferunt ornamẽtu oroĩ. Sũt
enim similia illic que triamplo orratu
scene aut fore appellant insignia nõ
ꝙ sola ornẽt. sed quod excellant. Eade
rõ est hor que sunt orõmi lumina et
quodã mõ insignia cu aut duplicantꝰ
iteranturq uerba aut brenter ꝯmuta¬
ta ponũtur aut ab eodem uerbo diuidit¬
sepis orõ aut m idem tonititꝰ. aut ut¬
qr anit adiũgitur idem iteratum. autidẽ
Ad extremu refertur aut continctꝰ ĩ unũ
similit᷑ uł cadunt uerba uł desinũt ã
multis modis cõtrariis relata contraiã
aut cum gradatim sircsum uersus red¬
ditur autꝰ cũ demptis coniĩctiombus

Expanded text:
exeat: ex omni genere frequentissimae tranexeat: ex omni genere frequentissimae translationes erunt: quod eae propter similitudinem transferunt animos, et referunt, ac movent huc et illuc: qui motus cogitationis celeriter agitatus per se ipse delectat. reliqua ex collocatione verborum, quae sumuntur, quasi lumina, magnum afferunt ornatum orationi, sunt enim similia illis, quae in amplo ornatu scenae, aut familiae, appellantur insignia: non quod sola ornent, sed quod excellant. Eadem ratio est horum quae sunt orationis lumina, et quodammodo insignia: cum auto duplicantur iteranturque verba, aut breviter commutata ponusaepius oratio aut in idem conicitur aut utrumque, aut adiungitur idem iteratum aut idem ad extremum refertur aut continenter unum vsimiliter vel cadunt verba vel desinunt; aut cum sunt contrariis relata contraria; aut cum gradatim sursum versus reditur; aut cum demptis coniunctionibus
Abbreviated transcription (Latin):
inflãmat. Ait me ipẽ non tenemi Nec
is qui audiret incenderetut insi ardens
adeum perueriret orõ Uterer exemplis¬
domesticis insi ea legisses. Uterer aliemi
uł latims si ulla reperirem uł grecis side¬
ceret. Sed crassi perpanca sunt nec ca ui¬
ditioru nichil Antonii nichil cotte n¬
chil sulpitii. Dicebat melius ꝙͣ scripsit
Hortensius uerum hec iuis quã quetim
quãta sit suspitiemur Quomiã exemplũ
nõ habemus ut si exempla sequimire ad¬
emosthene sumanius et quidẽ perpetue
dictionis ex eoloco uñ inithesiphontis i¬
ditio de sus factis consiliis meritis ĩte
pu. a gressus ẽ dicere ea profecto orõm
cam formã que est insita ĩ mẽtib nrĩs
includi sic potest ut maior eloquẽtia ñ
requiratut. Sediam forma ip̃a restat
et caracter ille qui dicitur qui qualis eẽ
Debet ex ip̃is que supra dicta sunt ĩtelłi
potest. Nam et singuloꝵ uerboꝵ et co¬
locatoꝵ linmina attiginius aut graue

Expanded text:
inflammat, ut me ipse non teneam, nec inflammat, ut me ipse non teneam, nec unquam is qui audiret incenderetur; nisi ardens ad eum perveniret ordomesticis, nisi ea legisses, uterer alienis vel Latinis, si ulla reperirem, vel Graecis, si deceret. Sed Crassi perpauca sunt nec ea iudiciorum, nihil Antoni, nihil Cottae, nihil Sulpici; dicebat melius quam scripsit Hortensius. verum haec vis, quam quaerimus, quanta sit suspicemur, quoniam exemplum non habemus, aut si exempla sequimur, a Demosthene sumamus et quidem perpetuae dictionis ex eo loco unde in Ctesiphontis iudicio de suis factis, consiliis, meritis in rem publicam adgressus est dicere. Ea profecto oratio in eam formam quae est insita in mentibus nostris includi sic potest, ut maior eloquentia ne requiratur quidem. sed iam forma ipsa restat et xarakth\r ille qui dicitur; qui qualis esse debeat ex his quae supra dicta sunt intellegi potest. Nam et singulorum verborum et conlocatorum lumina attigimus; qu
Abbreviated transcription (Latin):
inichitamen omẽs relinquebant. In
quo ut uiderer excellexe nõ ingemo
sed dolore assequebar. Que qualeacũ q
et quanta sint. set apparent in orõm¬
bus et sicarent libri spũ illo ꝙr cum le¬
guntur uideri solent. Nec uero mise¬
Zatione solum mens iudicu permo¬
uenda ẽ qua nos ita dolenter uti soleiti
ut pueru infantem ĩ manib poran¬
tes tenuerimus ut alia in causa extita¬
to reo nobili sublato etiam filio puo
plangore et lamẽtatione complerem
forum sed etiam est fatiendu ut iras¬
catur iudex ut mitigetur ĩtudeat fa¬
ueat contemnat admiretur. oderit
tet metuat letetur doleat Inqua uari¬
etate durioꝵ accusatio suppeditabit ex¬
empla nũptior defensiones mee Nul¬
lo entim mõ arũs audiẽtis aut rncitai
aut lemri potest qui moũs ame nõ
tentatus sit. Dicetem perfectum sit
iudicarem nec ĩueritate crimẽ arro¬
gantie extimescerem. Set ut supͣ dra
tiulla me nigenii sed magna uis aĩ

Expanded text:
mihi tamen omnes relinquebant; in mihi tamen omnes relinquebant; in quo ut viderer excellere non ingenio sed dolore adsequebar. Quae qualiacumque et quanta sint—, sed apparent in orationibus, etsi carent libri spiritu guntur videri solent. nec vero miseratione solum mens iudicum permovenda est —qua nos ita dolenter uti solemus ut puerum infantem in manibus perorantes tenuerimus, ut alia in causa excitato reo nobili, sublato etiam filio parvo, plangore et lamentatione complerimus forum—, sed est faciendum etiam ut irascatur iudex mitigetur, invideat faveat, contemnat admiretur, oderit ret metuat, laetetur doleat; qua in varietate duriorum accusatio suppeditabit exempla, mitiorum defensiones meae. nullo enim modo animus audientis aut incitari aut leniri potest, qui modus a me non temptatus sit,—dicerem perfectum, si ita iudi- carem, nec igantiae extimescerem. Sed ut supra dixi nulla me ingenii, sed magna vis animi
Abbreviated transcription (Latin):
entiam fatiant. Quoꝵ alterimi ẽ quod
greti et hycon uocant ad naturas etad
mores et ad omnẽ uite consuetudinẽ
accomodatu Alterum quod idem pa¬
theticon uocant quo perturbant᷑ et cõ¬
citantur aniri id quo uno regnat oto
sllud superius come iocundũ ad beni¬
uolẽtiam conciliandam paratirm ł soc
uehemens incensum intitatum quo
tause eripiuntur quod cum rapide for¬
tut substineri nullo pacto potest. quo
genere nos mediotres aut multo etiã
mimiis. set magno semper uisi impe¬
tu sepe aduersarios de statu omĩ deieci¬
mus. Nobis pro famihari ⁊tosũ mis
orathor non respondit hortensius a
nobis homo audaciss mni catillina ĩ
senatu actusatus cõmutauit Nobis pͥ¬
uata in causa magna et graui cũ tocpi¬
sset curio pr̃ respondere subito assedit
cuni sibi uemens ereptari memaria
diceret. quid ego de miserationib lo¬
quar quib eosum usus pluribui quod
ctiam siplures dicebamus per oratioẽ

Expanded text:
entiam faciunt. Quorum alterum est, quod entiam faciunt. Quorum alterum est, quod Graeci hqiko\n vocant, ad naturas et ad mores et ad omnem vitae consuetudinem accommodatum; alterum, quod idem paqhtiko\n nominant, quo perturbantur animi et concitantur, in quo uno regnat oratio. Illud superius come iucundum, ad benevolentiam conciliandam paratum; hoc vehemens incensum incitatum, quo causae eripiuntur: quod cum rapide fertur, sustineri nullo pacto potest. quo genere nos mediocres aut multo etiam minus, sed magno semper usi impetu saepe adversaries de statu omni deiecimus. Nobis pro familiari reo summus orator non respondit Hortensius; a nobis homo audacissimus Catilina in senatu accusatus obmutuit; nobis privata in causa magna et gravi cum coepisset Curio pater respondere, subito adsedit, cum sibi venenis ereptam memoriam diceret. quid ego de miserationibus loquar? quibus eo sum usus pluribus quod, etiam si plures dicebamus, perorationem
Abbreviated transcription (Latin):
tellet qui cõmunes appellat quoa rude¬
turiuula rehadem ee causara sed ꝓprii
singulartĩ eẽ debebut. At ueto ilsa parr
otonns que est degenere uniuerso totas
causas sepe continet. Quicquid est emm
illud inquo quasi certamen ẽ controuͦ
placet ut traducatur ad perpetua ques¬
fionem atq ut de umuerso generedicat
isi cuma de uero ambigetur quod queri
comectura solet. Dicetur autẽ nõ pery¬
patheticorum more. Est enim illoru
exercitatio elegans iam inde ab aristo¬
tele constituta sed aliquanto necuosius
Et ira de te comunia dicent᷑ ut et pro tris
multa lenter dicantur et maduersos as¬
pera. Augendis uero tebus et contra ab¬
itieridis nchil ẽ qd̾ non perficere possit
orato᷑. Quod et inter media argumẽta
fatiendum ẽ quotienscũq dabitꝰ uł am¬
plificandi uł minuẽdi lotus et pene in¬
fimte inperorando. Duo sunt que bñ
tractata ab orathore admirabilẽ eloqu¬

Expanded text:
cellet; qui communes sunt appellati eo quod videcellet; qui communes sunt appellati eo quod videntur multarum idem esse causarum, sed proprii singularum esse debebunt. At vero illa pars orationis, quae est de genere universo, totas causas saepe continet. Quicquid est enim illud in quo quasi certamen est controveplacet, ut traducatur ad perpetuam quaestionem atque uti de universo genere dicatur, nisi cum de vero ambigitur, quod quaeri coniectura solet. dicetur autem non Peripateticorum more—est enim illorum exercitatio elegans iam inde ab Aristotele constituta—, sed aliquanto nervosius et ita de re communia dicentur, ut et pro reis multa leniter dicantur et in adversaries aspere. Augendis vero rebus et contra abiciendis nihil est quod non perficere possit oratio; quod et inter media argumenta faciendum est quotiescumque dabitur vel amplificandi vel minuendi locus, et paene infinite in perorando. duo restant enim, quae bene tractata ab oratore admirabilem eloqu
Abbreviated transcription (Latin):
sederit rebus ipĩs pat et equalis orõ Orm¬
cipio uerccundia nõ elatis ntensa uerbii
sacuta sententiis uł ad offensionẽ aduet¬
sarium uł ad cõmendatioe sin narratio¬
ns credibiles nec hystotico sed quotidia
et indoçendo et m refellendo idq ita tenebr
ut quãta ad rem. tanta ad oroem fiat ac¬
cessio. Cum nõ causa inciderit ĩquauis elo¬
quẽtie possit expromi tũ selitius fundet
orathor tum reget et flectet aiõs et sic af¬
ficiet ut uolet id est ut causa et natura et
ro̾ temporis postulabit. S erit duples
omĩs eius ornatus ille admirabilis propt.
quẽ ascendit intantu honotem eloquẽtre
Nam cum omĩs pars orõnis eẽ debet lau¬
dabilis sic ut uerbum nullũ isĩ aut gue
uut elegans excidat. Tum sunt marutie
luminose et quasi actuosẽ partes due Ꝙ
alteram m uniuersi grãi q̃stionis pono
quata ut supra dixi greci appellant the¬
som alteram i augendis amplificandisq

Expanded text:
sed erit rebus ipsis par et aequalis oratio. prised erit rebus ipsis par et aequalis oratio. principia verecunda, nondum elatis incensa verbis, sed acuta sententiis vel ad offensionem adversarii vel ad commendationem sui. Narrationes credibiles nec historico sed prope cotfilum et in docendo et in refellendo, idque ita tenebitur, ut quanta ad rem tanta ad orationem fiat accessio. cum vero causa ea inciderit in qua vis eloquentiae possit expromi, tum se latius fundet orator, tum reget et flectet animos et sic adficiet ut volet, id est ut causae natura et ratio temporis postulabit. sed erit duplex eius omnis ornatus ille admirabilis, pro- pter quem ascendit in tantum honorem eloquentia. Nam cum omnis pars orationis esse debet laudabilis, sic ut verbum nullum nisi aut grave aut elegans excidat, tum sunt maxime luminosae et quasi actuosae partes duae: quarum alteram in universi generis quaestione pono, quam, ut supra dixi, Graeci appellant qe/sin, alteram in augendis amplificandisque