comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nauis ẽ. uectura salutis ȩt̃nȩ : dũ mortẽ expectan¬
do non sentio. dũ penã contẽnendo ñ patior. cũ me¬
phetauit isaias. qr plaga eiꝰ nr̃a medicina ẽ. de quo
factꝰ ẽ: Hoc quippe diuinũ in eo. qr caro peccatũ
non fecit. nec in eo suscepti corporis creat᷑a pecca¬
uit. Nam qͥd mirũ si ñ peccauit sola diumitas. cũ
peccandi icentiua ñ habeat: Si aut̃ solus exors
peccati ds̃: om̃is itaq creat᷑a ꝑ naturã sui ut di¬
.ximꝰ. obnoxia potest ẽẽ.peccato. Dicgͥ qͥcũq sp̃s¬
scĩ diuinitatẽ negas. Sp̃s aut̃ obnoxꝰ ñ potuit ẽẽ
peccato. qui magis peccata condonat. N unqͥd angłs
donat: Nunquid archangłs: Non utiq. s donat
solus pat̃. solus filiꝰ. solus sp̃s sc̃s. Nemo aut̃ qd potest
donare. ñ potest euitare. S fortasse dicit aliqͥs.
quia & seraphim dixit isaiȩ. Ecce tetigit hoc labia
tua. & auferet iniqͥtates cuas. & peccata tua
circu purgabit. Auferet inquit. & circũpurgabit. Non

Expanded text:
nisi vectura salutis aeternae. Dum mortem expetendo, non sentio: dum poenam contemnendo, non patior: dum mephetavit Esaias quia plaga ejus nostra medicina est : de quo factus est ? Hoc quippe divinum in eo, quia caro peccatum non fecit, nec in eo suscepti corporis creatura peccavit. Nam quid mirum, si non peccavit sola divinitas, cum peccandi incentiva non habeat? Si autem solus exsors peccati Deus, omnis utique creatura per naturam sui, ut diximus, obnoxia potest esse peccato. CAPUT X. Quod Spi divinitatem negas: Spiritus autem obnoxius non potuit esse peccato, qui magis peccata condonat. Numquid angelus donat? numquid archangelus? Non utique, sed donat solus Pater, solus Filius, solus Spiritus sanctus . Nemo autem quod potest donare, non potest evitare. 113. Sed fortasse dixit aliquis quia et Seraphim dixit Esaiae: Ecce tetigit hoc labia tua, et auferet iniquitates tuas, et peccata tua circumpurgabit . 624 Auferet, inquit, et circumpurgabit: non
Abbreviated transcription (Latin):
quia ñ recessit a xp̃o. Ergo & tu crucifige peccatum.
ut moriare peccato. Qui enĩ peccato morit᷑: dõ ui
pore nr̃as crucifigeret passiones. Pro nob̾ enĩ morcu¬
us ẽ. xp̃c: ut nos in illiꝰ rediuiuo corpore uiueremꝰ.
Mortua ẽ. gͦ in illo. ñ uita nr̃a s culpa. Qui petca¬
ta inqͥt nr̃a ꝑtulit in corpore suo suꝑ lignũ: ut a
peccatis nr̃is separati cũ iusticia uiuamꝰ. cuiꝰ uuln̾e¬

Expanded text:
a Christo. 109. Ergo et tu crucifige peccatum, ut moriare peccato; qui enim peccato moritur, Deo vipore nostras crucifigeret passiones. Pro nobis enim mortuus est Christus, ut nos in illius redivivo corpore viveremus. Mortua est ergo in illo non vita nostra, sed culpa: Qui peccata, inquit, nostra pertulit in corpore suo super lignum; ut a peccatis nostris separati, cum justitia vi
Abbreviated transcription (Latin):
lteri humidiori misceat᷑. Leticia qͦ ñ corpꝰ unguit.
intima cordis illuminat. sic̃ ꝓpħa dix̃. Dedisti leti¬
diã in corde meo. Ergo cũ laudat oꝑam. qui oleũue¬
it cũ creatura humidiore confunde.qr cũ olei li¬
ta seceruit᷑: quomͦ putant isti deterrum caupones.
leũ leticiȩ cũ cȩteris creaturis sua posse fraude
onfundi. cũ utiq non queant incorporeis corporea.
uine querendũ. quo aut uulnera curant᷑. aut esp̾
euat᷑: cũ fomentũ uulnerũ suoꝵ salus mundanda
onquereret. nec refectionẽ corporis fatigati. uir¬
us sempit̾na deposceret. Nec mirũ si ht̃ oleũ leti¬
nȩ. qui fecit exultare morituros. tristicia mundũ
xuit. maiestate fetorẽ mortis aboleuit. & idõ apłs
ficans se locutũ. S & cũ ipse dĩ filiꝰ dicat. sp̃s dñi

Expanded text:
sceatur. Laetitia quoque non corpus ungit, sed intima 622 cordis illuminat, sicut propheta dixit: Dedisti laetitiam in corde meo . Ergo cum ludat operam, qui oleum velit cum creatura humidiore confundere: quia cum olei nata secernitur: quomodo putant isti deterrimi caupones oleum laetitiae cum caeteris creaturis sua posse fraude confundi; cum utique non queant incorporeis corporea, mune quaerendum, quo aut vulnera curantur, aut aestus levatur: cum fomentum vulnerum suorum salus mundana non quaereret, nec refectionem corporis fatigati virtus sempiterna deposceret. 103. Nec mirum si habet oleum laetitiae, qui fecit exsultare morituros, tristitia mundum exuit, moestae fetorem mortis abolevit. Et ideo Aposficans se locutum. Sed et cum ipse Filius Dei dicat: Spi
Abbreviated transcription (Latin):
estimandꝰ ẽ. sp̃s. Uenit aut̃ ñ de loco ad locũ. s as¬
positione constitutionis. ad salutẽ redẽptionis. a
gr̃a uiuificationis. ad gr̃am scĩficationis. Ut de
terris ad cȩlũ. de inferis ad głam. de seruitio ad
regnũ tͣnsferat. Sicgͦ uenit sp̃s. quẽ ad modũ uene
pat᷑̃. Dixit enĩ filsꝰ. Ego & pat̾ ueniemꝰ. & mansionẽ apd
sp̃s uenit. in quo cũ uenit: & patris & filiĩ plena psa¬
tia ẽ. Quis aut̃ potest a patre & filio sp̃m separar.
cum uł appellare patrem & filiũ sine sp̃uñ queanꝰ:

Expanded text:
sanctus. Venit autem non de loco ad locum, sed a dispositione constitutionis ad salutem redemptionis, a gratia vivificationis ad gratiam sanctificationis, ut de terris ad coelum, de injuria ad gloriam, de servitio ad regnum transferat. Sic ergo venit Spiritus, quemadmodum venit Pater. Dixit enim Filius, Ego et Pater veniemus, et mansionem apud rgo et Spiritus venit, in quo, cum venit, et Patris et Filii plena praesentia est. Quis autem potest a Patre et Filio Spiritum separare, cum vel appellare Patrem et Filium sine S
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sic̃ inclusũ in uase aliquo unguentũ cohibet
odorẽ suũ. & odor quãdiu uasis illiꝰ angustus coer¬
cet᷑. & si ad plures non potest ꝑuenire. tam̃ uim su
seruat. cũ uͦ de uase illo quo claudebat᷑ unguenti
fuerit effusũ. longe lateq diffundit᷑: ita & tõm
men ante eiꝰ aduentũ misrł popło quasin uasealio
stiis suis coercitũ continebant. Magnũ qͥdẽ & t̃ui
nom̃. cũ infirmoꝵ atq paucoꝵ hereret anguri
s magnitudinẽ sui nondũ ꝑ corda gentiũ & infine
illuxit aduentu: ꝑ omẽm utiq creaturã diumui
lud suũ nom̃ extendit. ñ repletũ accessione aliqui
tia enim suꝑfluit. qͥcquid effundit᷑. Itaq sic̃ cro
ñ potest dici sapientia quȩ ex ore dĩ ꝓcedit. nei
& quod sine incisione ac detrim̃to aliqͦ diuidat᷑i

Expanded text:
Nam sicut inclusum in vase aliquo unguentum cohibet odorem suum, qui odor quamdiu vasis illius angustiis coercetur, etsi ad plures non potest pervenire, tamen vim suam servat; cum vero de vase illo, quo claudebatur, unguentum fuerit effusum, longe lateque diffunditur: ita et Christi nomen ante ejus adventum in Israel populo, quasi in vase aliquo stiis suis coercitum continebant. Magnum quidem et tunc nomen, cum infirmorum atque paucorum haereret angustiis, sed magnitudinem sui nondum per corda gentium et in fines  omnem utique creaturam divinum illud suum nomen extendit, non repletum accessione aliqua ntia enim superfluit, quidquid effunditur. 97. Itaque sicut creata non potest dici sapientia, quae ex ore Dei procedit, nec sancti est, et quod sine incisione ac detrimento aliquo dividatur
Abbreviated transcription (Latin):
rit dĩ filiꝰ. Nichilenĩ fuit. qđ ignorauerit pat
Quod si nichil & filiꝰ ignorauerit. ut iã conclus¬
mus: dicant in quo eũ minorẽ uelint uidenꝰ
norẽ generauit ds̃ filiũ: minꝰ contulit. Si mun̾es
tulit: aut minꝰ uoluit. aut minꝰ potuit: Si necu
firmꝰ nec inuidus pat̃. quia nec uoluntas anteles
nec potestas. In quo enĩ minor. qui omia ht̃ qe
pat̾ ht̃ : Nam & omĩa ãpatre iure generation¬
suscepit. & cotũ patrẽ gła suȩ maiestatis ex pse

Expanded text:
t Dei Filius; nihil enim fuit quod ignoraverit Pater. Quod si nihil et Filius ignoravit, ut jam concludamus, dicant in quo eum minorem velint videri. Si minorem generavit Deus Filium, minus contulit; si minus contulit, aut minus voluit, aut minus potuit: sed nec infirmus nec invidus Pater; quia nec voluntas ante Filium, nec potestas: in quo enim minor, qui omnia habet quae Pater habet ? Nam et omnia a Patre jure generationis accepit, et totum Patrem gloria suae majest
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eũ: hic ẽ. qui baptizat in sp̃u sc̃o. Circanos ex afflu¬
enti cõmodo lib̾alitas largientis ẽ. in illo totiꝰ manet
inȩt̃nũ sp̃s plenitudo. Quod gͥ nob̾ satis ẽẽ. iudicauit.
effudit. Ꝙ quod effusũ ẽ. ñ separatũ ẽ. nec incisũ. s uni¬
tatẽ ht̃ plenitudinis. qd̾ aciem nr̃i cordis illuminet.
ꝓnr̃ȩ possibilitate uirtutis. Deniq tantũ capimꝰ:
quantũ ꝓfectus nr̃ȩ mentis ad quirit. Inseparabilis :
enim plenitudo gr̃e sp̃ualis. s nob̾ ꝓ nr̃e participat᷑
facultate naturȩ. Effundit eͦ as̃ de sp̃u. Infundit᷑
etiã karitas dĩ ꝑ sp̃m. Quo loco. unitatẽ debemꝰ ad¬
uertere oꝑationis & gr̃ȩ. Sic̃ enĩ de sp̃u sc̃o as̃ effu¬
dit: ita etiã karitas dĩ effusa ẽ. in cordib nr̃is ꝑ sp̃m̃¬

Expanded text:
super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto . Circa nos ex affluenti commodo liberalitas largientis est, in illo totius manet in aeternum Spiritus plenitudo. Quod igitur nobis satis esse judicavit, effudit: et quod effusum est, non separatum est, nec incisum: sed unitatem habet plenitudinis, quo aciem nostri cordis illuminet pro nostrae possibilitate virtutis. Denique tantum capimus, quantum profectus nostrae mentis acquirit; inseparabilis est enim plenitudo gratiae spiritalis, sed nobis pro nostrae participatur facultate naturae. 94. Effundit ergo Deus de Spiritu, effunditur etiam charitas Dei per Spiritum: quo loco unitatem debemus agnoscere operationis et gratiae. Sicut enim de Spiritu sancto Deus effudit, ita etiam, Charitas Dei effusa est in cordibus nos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ipsum facta st̃ dixerit. ñ om̃ia facti sumꝰ. cũutiq
loqui in euangłistis sp̃m dĩ ipse dñs ostenderit dic̃s. ñ
omĩa numerat: nec ibi gͦ excipit di filũ ubi apłs dix̃.
Nobis tam̃ unꝰ ds pat̃. ex quo om̃ia. & nos in illũ. S ut
sciat qi int̾ omĩa ñ ẽ. filiꝰ: legat sequentia. Nã cũdicit.
liũ dĩ. qui excepit& patrẽ. Eiꝰdẽ aut̃ impietatis ẽ. uł .d
patri uł filio uł sp̃ui sc̃o derogare. Non enĩ credit̃ in
patrẽ qui ñ credit in filiũ. nec creditin di filiũ qͥnon
credit in sp̃m. Nec potest sine regula ueritatis. fides
stare. Nam qui neg̾are cȩꝑit unitatẽ potestatis im patre
& filio & sp̃u sco: ñ potest utiq ibi ubi nulla diussio
fit. fidẽ ꝓbare diuisam. Prgo quia pietatis ẽ. unitas
bene credere: etiã unitas impietatis ẽ. male crede
int̃ omĩã anumerandũ putant. qr legt̃ ex dooia.
Consequent̃ aut̃ necpatrẽ secernunt ab õbꝰ: q̃ aerea¬

Expanded text:
rit, non omnia facti sumus; cum utique loqui in Evangelistis Spiritum Dei ipse Dominus ostenderit, dicens : Non  sed inter omnia numerat; nec ibi ergo excipit Dei Filium, ubi Apostolus dixit: Nobis tamen unus Deus Pater ex quo omnia, et nos per illum . Sed ut slium, qui excepit et Patrem. 30. Ejusdem autem impietatis est vel Patri, vel Filio, vel Spiritui sancto derogare. Non enim credit in Patrem, qui non credit in Filium: nec credit in Dei Filium, qui non credit in Spiritum: nec potest sine regula veritatis fides stare. Nam qui negare coeperit unitatem potestatis in Patre et Filio et Spiritu sancto, non potest utique ibi, ubi nulla divisio sit, fidem probare divisam. Ergo quia pietatis unitas est bene credere, etiam unitas impietatis est male credere. inter omnia annumerandum putant, quia legunt: Ex Deo omnia . Consequenter autem nec Patrem secernunt ab omnibus, qui a crea
Abbreviated transcription (Latin):
euanglio. quia angłs scd̾m tempꝰ descendebat in na¬
tatoriã & mouebat᷑ aqua. & qui pͥor descendebat inna¬
tatoriam sanꝰ fiebat. Quid in hoc typo angłs ñ descensi¬
onẽ sp̃s sc̃i nuntiabat. qui nr̃is fut᷑as cẽporib aquas
sacerdotalib inuocatꝰ p̃cib consecraret : Illegͥ angłs.
plet. sic omĩa possidet. sic omĩa oꝑat᷑ & in om̃ibꝰ. quẽ¬
ipse testat᷑ dicens. ponã sp̃m meũ suꝑ sem̃ tuũ. & be¬
nedictiones meas suꝑ filios cuos: Nulla enĩ potest ẽẽ
Non deficimꝰ ꝓ uob orantes & obsecrantes. ut repleami¬
ni cognitione uoluntatis eiꝰ. in om̃i sapientia & intellectu
sp̃uali. ambulantes digne dõ. Hanc gͥ dĩ ẽẽ. docuit uolan¬
tatem. ut magis in bonis oꝑib & sermonib & sensibꝰ am¬
bulemꝰ. & repleam᷑ uoluntate dĩ. qui ponit incerdibus

Expanded text:
Evangelio quia angelus secundum tempus descendebat in natatoriam, et movebatur aqua: et qui prior descendisset in natatoriam, sanus fiebat . Quid in hoc typo angelus, nisi descensionem sancti Spiritus nuntiabat, quae nostris futura temporibus, aquas sacerdotalibus invocata precibus consecraret? Ille ergo angelplete, sic omnia possidet, sic omnia operatur et in omnibus, quemipse testetur dicens: 619 Ponam Spiritum meum super semen tuum, et benedictiones meas super filios tuos ? Nulla enim potest esse Non deficimus pro vobis orantes et obsecrantes, ut repleamini cognitione voluntatis ejus in omni sapientia et intellectu spiritali, ambulantes digne Deo . Hanc igitur Dei esse docuit voluntatem, ut magis in bonis operibus et sermonibus et sensibus ambulantes repleamur voluntate Dei, qui ponit in cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
uidebat᷑. Sic enĩ habes. & factꝰ ẽ. subito de cȩlo sonus.
tanquã ui magna sp̃s ferret᷑ : & repleuit totã domũ
ubi erant sedentes. & uisȩ st̃ illis disꝑsȩ linguȩ tanꝗͣ
ignis. Unde & illud qnͣdo gedeon suꝑaturꝰ madian.
trecentos uiros iussit hydrias sumere. & in hydrus
faces ardentes habere. in dextris tenere tubas: ⁊ tanr̃ĩ
accepta ab apłis seruauere maiores. qđ bydriȩ st̃ cor¬
pora nr̃a signata de limo. quȩ timere ñ norunt. si fer-¬
uore gr̃ȩ sp̃ialis ignescant. & tħu dñi passionẽ can¬
ra uocis confessione cestent᷑. Quis gͥ de diuinicates

Expanded text:
videbatur; sic enim habes: Et factus est subito de coelo sonus, videbatur; sic enim habes: Et factus est subito de coelo sonus, tamquam vi magna Spiritus ferretur; ubi erant sedentes: et visae sunt illis dispersae linguae tamquam ignis . 147. Unde et illud quando Gedeon superaturus Madian, trecentos viros jussit hydrias sumere, et in hydriis faces accensas habere, et in dextris tenere tubas ; ita nostri acceptum ab apostolis servavere majores, quod hydriae sunt corpora nostra, figurata de limo quae timere non norunt, si fervore gratiae spiritalis ignescant, et Jesu Domini passionem canora vocis confessione testentur. 148. Quis igitur
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Accipite sp̃m sc̃m. E alibi. Et uirtꝰ exibat de eo.
Ipsũ aut̃ patrẽ quis dubicet lum̃ eẽ. cũ lectũ sit defi¬
lio eiꝰ. qr splendor ÷ lucis ȩt̾nȩ: Cuiꝰ enĩ nͥ patris ȩt̾ni¬
splendor est filiꝰ. qui & cũ patre sẽꝑ est. nec dissimili s
eadẽ claritate prefulget: Isaias significat ñ solũluce̾.
Itaq ꝓpħȩ eũ ignẽ ardentẽ dixert̃. quia in tribꝰ istis
generib ꝓpensiꝰ maiestatẽ diuinitatis aduertimꝰ.
Qm̃ & scĩficare diuinitatis. & illuminare ignis &e lucis
est ꝓpͥum. & inspecie ignis expͥmi uł uideri. diuinȩ
ẽ. consuetudinis. Ds̃ enĩ ẽ. ignis consumens: sic̃ mos ses
dixit. Uidit enĩ ipse in rubo ignẽ. & audierat dm̃ tẽ.
qͣndo uox facta ẽ. de flãma ignis ad eũ dicens. Ego sũ
bo flãma. & flãma ñ noxia. Urebat᷑ enĩ rubꝰ. & non
exurebat᷑: eo qđ illo mysterio dñs figuraret. qͥa illu¬
minaturꝰ spinas nr̃i corporis adueniret. nec consum

Expanded text:
ite Spiritum sanctum , et alibi: Et virtus exiebat de eo. Ipsum autem Patrem quis dubitet lucem esse, cum lectum sit de Filio ejus, quia splendor sit lucis aeternae . Cujus enim nisi Patris splendor est Filius, qui et cum Patre semper est, nec dissimili sed eadem claritate praefulget? Et Isaias significat non solum lucemItaque prophetae eum ignem ardentem dixerunt; quia in tribus istis generibus propensius majestate sanctificare, divinitatis; et illuminare, ignis et lucis est proprium: et in specie ignis exprimi vel videri divinae est consuetudinis: Deus enim est ignis consumens, sicut Moyses dixit . 145. Vidit enim ipse in rubo ignem, et audierat Deum, tunc quando vox facta est de flamma ignis ad eum dicens: Ego sum bo flamma, et flamma non noxia. Urebatur enim rubus, et non exurebatur; eo quod illo mysterio Dominus figuraret quia illuminaturus spinas nostri corporis adveniret: nec consump
Abbreviated transcription (Latin):
sum tuũ ad inferiora detorqueas: qr quȩdã diu̾sitas
udet᷑ ẽ. fontis & fluminis. Tam̃ ad omĩa ꝓsper scͥpt᷑a
diuina. ne infirmitas humani caꝑet᷑ ingenũ. uili¬
cate sermonũ. Proponas tͥ licet qd uis. fluminis uel

Expanded text:
sum tuum ad inferiora detorqueas, quia quaedam diversitas sum tuum ad inferiora detorqueas, quia quaedam diversitas videtur esse fontis et fluminis; et tamen ad omnia prospexit Scriptura divina, ne infirmitas humani caperetur ingenii vilitate sermonum. Proponas tibi licet quodvis flumen, e
Abbreviated transcription (Latin):
& magnitudinis redundantis. sic̃ etiã dauid dix̃. qr
fluminis impetꝰ letificat ciuitatẽ dĩ. Neq enĩ ciuitas
illa ierłm cȩlestis. meatu alicuꝰ fluuĩ trestris ab
tionib & potestatibꝰ. angłis & archangłis. redun¬
dantiꝰ uidet᷑ effluere. pleno septẽ uirtutũ sp̃ualiũ
feruens meatu.Si enĩ fluuiꝰ riparũ editis suꝑfus
exundat. qͣntomagis sp̃s om̃em suꝑeminens creat᷑am.
cũ reliqua tanꝗͣ inferiara nr̃ȩ m̃tis arua ꝑstringat.
celestẽ illã creaturarũ naturã. effusiore quadã scĩ¬
ficationis ub tate letificat: Nec moueat qđ uł hic
dixit flumina. uł alibi septẽ sp̃s. His enĩ significati¬
onibꝰ. septẽ sp̃ualiũ sic̃ isaias dixit significat᷑ plenitu¬
do uirtutũ. Sp̃s sapientiȩ & intellectꝰ. sp̃s consilũ at¬
ꝙ uirtutis. sp̃s cognitionis atq pietatis. sp̃s timoris
dñi. Unũgͦ flum̃. s multi sp̃ualiũ cdonoꝵ meatꝰ.
hocgͥ flum̃. exit ex fonte uitȩ. Nec hic rursus sen¬

Expanded text:
s, sicut etiam David dixit: Quia fluminis impetus laetificat civitatem Dei . 158. Neque enim civitas illa Jerusalem coelestis meatu alicujus fluvii terrestris abltionibus et Potestatibus, Angelis et Archangelis redundantius videtur effluere, pleno septem virtutum spiritalium fervens meatu. Si enim fluvius riparum editis superfusus exundat, quanto magis Spiritus omnem supereminens creaturam, cum reliqua tamquam inferiora nostrae mentis arva perstringat, coelestem illam creaturarum naturam effusiore quadam sanctificationis ubertate laetificat! 159. Nec moveat quod vel hic dixit flumina , vel alibi septem spiritus ; his enim sanctificationibus septem spiritalium, sicut Esaias dixit , significatur plenitudo virtutum: spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii atque virtutis, spiritus cogniDei. Unum ergo flumen, sed multi spiritalium donorum meatus. Hoc igitur flumen exit ex fonte vitae. 160. Nec hic rursus sen
Abbreviated transcription (Latin):
liqua natura. cuiꝰ rationabilẽ incorporeã iure qͥdan
substantiã putant. ñ imꝑtiat sp̃ualiũ gr̃am s adqͥ¬
rat. nec participet s assumat: separanda utiq est
sociant patri: Si creat᷑am arbitrant᷑. cur filio di u¬
gunt: Qđ si apatre & filio ñ existimant separand
non estiment creaturã. quia ubi una sc̃ificatio. unan¬
tent distare naturã. Nec aduertunt qͥa in illo aqͣru sep¬
limur elem̃to. ut renouati ꝑ sp̃m resurgamꝰ. In aqͣ en¬
imago mortis. in sp̃u pignus ẽ. uitȩ. Ut ꝑ aquã moritꝰ
corpus peccati. quȩ quasi qͦdã tumulo corpꝰ includit.
& ꝑ uirtutẽ sp̃s renouem᷑ amorte peccati renati ml̃¬

Expanded text:
ra, cujus rationabilem et incorpoream jure quidam substantiam putant, non impertiat spiritalem gratiam, sed acquirat: nec participet, sed assumat; separanda utique est sociant Patri? Si creaturam arbitrantur, cur Filio Dei jungunt? Quod si a Patre et Filio 616 non existimant separandum, non aestiment creaturam; quia ubi una sanctificatio, una ntant distare naturam. Nec advertunt quia in illo aquarum sepelimur elemento, ut renovati per Spiritum resurgamus. In aqua enimcorpus peccati, quae quasi quodam tumulo corpus includit, ut per virtutem spiritus renovemur a morte peccati. Consepul
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sc̃s. quomͦ bonꝰ ñ ẽ: Nec fallim᷑. qr ñ nulli codices
habent. etiã scđ̾m lucã. qnͣto magis pat̾ ur̃ de cęlo
dabit bonũ datũ petentibꝰ se: hoc bonũ datũ gr̃a
sp̃ualis ẽ. quã dñs tħc effudit ecęlo. postquã patibulo
crucis affixus. triumphales reuehens euacuatȩ mortis
exiuuas. uictor mortis amortus resurrexit: sic̃ ha¬
bes scriptũ. Ascendens in altũ captiuã elegit captiuita¬
tem. dedit data hoĩbꝰ. Ꝙ bene ait data. Sic̃ enĩ fili
datus. de quo scriptũ ẽ. puer natꝰ ẽ. filiꝰ datꝰ ẽ. nob̾:
data ẽ. & gr̃a sp̃ualis. Quid aut̃ dubito dicere qͥa datꝰ :¬
sp̃m̃ scm̃ qui datꝰ ẽ. nob̾: Quẽ utiq q̃m pectora reciꝑe
captiua ñ pocerant: priꝰ dñs iħic captiuã dux̃ captiui¬
riȩ. Ergo in om̃iũ absolutione. nemo captiuus ẽ. & qͥa
dñicȩ tẽpore passionis solus feriebat᷑ iniuria: quȩ ca¬
ptiuos om̃s amiserat quos tenebat. in se recurrens ca¬

Expanded text:
 non est? 66. Nec fallit quod nonnulli codices habent etiam secundum Lucam: Quanto magis Pater vester de coelo dabit bonum datum petentibus se! Hoc bonum datum gratia spiritalis est, quam Dominus Jesus effudit e coelo, postquam patibulo crucis fixus, triumphales revehens evacuatae mortis exuvias, victor mortis a mortuis resurrexit, sicut habes scriptum: ascendens in altum captivam duxit captivitatem: dedit data hominibus . Et bene ait, data; sicut enim Filius datus, de quo scriptum est: Puer natus est, filius datus est nobis , data est et gratia spiritualis. Quid autem dubito dicere quia datsanctum, qui datus est nobis . Quem utique quoniam pectora recipere captiva non poterant, prius Dominus Jesus captivam duxit captiviriae. Ergo in omnium absolutione nemo captivus est. Et quia Dominicae tempore passionis sola feriabatur injuria, quae captivos omnes amiserat quos tenebat; in se recurrens ca
Abbreviated transcription (Latin):
da nr̃a clamantẽ abba pat̃. itaq iã ñ ÷ seruis s
filiꝰ: ita etiã omĩs creat᷑a reuelationẽ filioꝵ dei
mutabit᷑. & liberabit᷑ a seruitute corruptionis in lib¬
tatẽ filioꝵ dei. Om̃is gͦ creat᷑a mutabilis. Non solũ ea
que iã peccato aliqͦ. aut elem̃toꝵ conditione mutata
ẽ: uerũ etiã que corruptelȩ potest ẽẽ obnoxia uitio
mutari. Utiq existimari conuenit: qr qualis uniꝰ na¬
tura. talis & cȩt̃oꝵ. Mutabilis gͦ & reliquoꝵ nat᷑a. sed
& ñ mutabilis sp̃s sc̃is. Neq enĩ aliquo uitio mutar po¬
test. qui omiũ abolet uitia. peccata condonat. Quomͦ
gͦ mutabilis. gui sc̃ificando alios mutat ad gr̃am. non
ipse mutat᷑: Quomͦ mutabilis. qui bonꝰ sẽꝑ. Neq un¬

Expanded text:
mantem: Abba Pater. Itaque jam non est servus, sed filius : ita etiam omnis creatura revelationem filiorum Dei mutabitur, et liberabitur a servitute corruptionis in libertatem gloquae jam peccato aliquo aut elementorum conditione mutata est; verum etiam quae corruptelae potest esse obnoxia vitio mutari. Utique aestimare convenit quia qualis unius natura, talis et caeterorum. Mutabilis ergo et reliquorum natura, sed et non mutabilis Spiritus sanctus; neque enim aliquo vitio mutari potest, qui omnium 614 abolet vitia, peccata condonat. Quomodo ergo mutabilis qui sanctificando alios mutat ad gratiam, non ipse mutatur? 65. Quomodo mutabilis, qui bonus semper
Abbreviated transcription (Latin):
uulos suos apłos destinaret: ut agnosceremꝰ aliua
treaturã ẽẽ. aliud gr̃am sp̃ualẽ: alios alio destinabat.
sc̃m: qui licet separa tis apłis. inseparabilis gr̃ȩ munꝰ
nfundet. Erant gͥ diuersȩ ꝑsonȩ. s unꝰ in om̃ib oꝑa¬
tionis effectꝰ. qr unꝰ ẽ. sp̃s sc̃s de quo ait. Accipietis uir¬
paratarũ diuortia discreta regionũ remotosq fi¬
nes totiꝰ orbis infudit. quẽ nichil potest p̃t̾ire uł fallere.
Q idõ sc̃s dauid ait. Quo ibo a spu tuo. aut qͦ fugiam
a facie tua : De quo hoc angło script᷑a dicit: De qua
ñatione: de qua potestate: Cuiꝰ inueniemꝰ angeli
uirtutẽ. ꝑ plurimos eẽ. diuisam : Angłi enĩ ad paucos
nittebant᷑. sp̃s aut̃ sc̃s popłis infundit᷑. Quis gͥ dubitet¬

Expanded text:
ulos suos apostolos destinaret, ut agnosceremus aliud creaturam esse, aliud gratiam spiritalem, alios alio destinabat; ritum sanctum, qui licet separatis apostolis inseparabilis gratiae munus infunderet. Erant igitur diversae personae, sed unus in omnibus operationis effectus; quia unus est Sparatarum divortia discreta regionum, remotosque fines totius orbis infudit, quem nihil potest praeterire vel fallere. Et ideo sanctus David ait: Quo ibo a Spiritu tuo, aut quo a facie tua fugiam ? De quo Angelo Scriptura hoc dicit? de qua Dominatione? de qua Potestate? Cujus inveniemus Angeli virtutem per plurimos esse diffusam? Angeli enim ad paucos mittebant
Abbreviated transcription (Latin):
cipatꝰ. siue potestates: omĩa ꝑ ipsũ. & in ipso crea¬
ta st̃. & ipse ẽ. ante om̃s. & om̃a in ipso constant.
Nunquid gͦ hic int̾ creaturas sp̃m sc̃m cõpbendite
Aut cũ dicit ante om̃s eẽ filiũ dĩ. nunqͥd ante pane
dixisse estimandꝰ ẽ: Non utiq. Nam sic̃ hic ꝑfilui
dicit omĩa creata ẽẽ. & in ipso omĩa constare celesti
ita etiã in spu scõ uires habere uniu̾sa cȩlestia dib¬
tari ñ potest. quando lectũ ẽ. U̾bo dñi celi firmai
iura dñatꝰ. Hoc si a pͥncipio dicerẽ : negaret᷑. S quẽ d¬
modũ illi minora negant. ne maiora credant᷑: ita
& nos minora p̃mittamꝰ. ut aut ꝑfidiã suã etiãm
minorib ꝓdant. aut siminorib consentiunt: ma.¬
ra de minorib colligamꝰ. IRsitror clem̃tis¬
sime imꝑator. plenissime confutatos eos qui aude
ei. qui aut̃ blasphem auerit in spm scm. nec hic nec
creaturas sp̃m cõputare : Aut quis se sic obligat sice¬

Expanded text:
cipatus, sive Potestates, omnia per ipsum, et in ipso creata sunt, et ipse est ante omnes, et omnia in ipso constant . Numquid ergo hic inter creaturas Spiritum sanctum comprehendit? Aut cum dicit ante omnes esse Dei Filium, numquid ante Patrem dixisse aestimandus est? Non utique; nam sicut hic per Filium dicit omnia creata esse, et in ipso omnia constare coelestia: ita etiam in Spiritu sancto vires habere universa coelestia dubitari non potest, quando lectum est: Verbo Domini coeli firmati jura dominatus. 52. Hoc si a principio dicerem, negaretur. Sed quemadmodum illi minora negant, ne majora credantur: ita et nos minora praemittamus, ut aut perfidiam suam etiam in minoribus prodant; aut si vel minoribus consentiunt, majora de minoribus colligamus. 53. Arbitror, clementissime imperator, plenissime confutatos eos, qui audent ei: qui autem blasphemaverit in Spiritum sanctum, nec hic, nec iritum computare? Aut quis sic se obligat, ut si cre
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. cogitatio mali possit intrare: Unde & illud intelli¬
git᷑. quod amentes sint qui bonũ filiũ dĩ abnegant. cũ
facit. peccatũ abolet. malũ delet. crim̃ excludit. bonꝰũ
munꝰ infundit. de ꝑsecutorib apłos facit. de peccato¬
rib sacerdotes facit: Eratis inqͥt aliquando tenebrȩ.

Expanded text:
Dei contagio mali possit intrare? Unde et illud intelligitur, quam amentes sint, qui bonum Filium Dei abnegant, cum facit, peccatum abolet, malum delet, crimen excludit, bonum munus infundit, de persecutoribus apostolos facit, de peccatoribus sacerdotes? Eratis, inquit, aliquando tenebrae,
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ cõprehendit: Non utiq. qͥa angłi & cȩt̾ȩ pocesta
nr̃a testificante dõ. signis quoq & prodigiis & uarũs
omĩa ñ int̾ omĩa ẽ. Diuidere & enĩ. oꝑatoris gr̃a non
oꝑis ẽ. materies. Si supra om̃ia filiꝰ. ꝑ quẽ initiũ salus
& asseuerat signis & prodigiis de salute nr̃a. exceptꝰ
a cunctis ẽ. Similit̾ aut̃ & sp̃s qui diuisionib suis
nĩȩ testimoniũ fert saluti: ñ ẽ. in creaturarũ ple
be numerandꝰ. s cũ patre estimandꝰ & filio. qui ñ ꝑ in¬
cisionẽ sui diuidit᷑ iꝑse cũ diuidit. Indiuiduus enim
cũ sit: nichil amittit cũ om̃ib largiat᷑. Sic̃ & filiꝰ regnũ
patre accipiente nichil ꝑdit. nec pat̾ filio cũ sua
tradat amittit. Nullũ itaq damnũ ẽẽ in diuisione
gr̃e sp̃ualis. dño actestante cognouimꝰ. Qui enĩ ubi
serere. ñ eẽ int̾ omĩa sp̃m cõputandũ: ipsũ apłm de
cuiꝰ uerbis faciunt questionẽ. assertionis huiꝰ adhibe¬

Expanded text:
m comprehendit? Non utique, quia Angeli et caeterae Potestatnostra, testificante Deo, signis quoque et prodigiis, et variis atoris gratia, non operis est materies . 49. Si supra omnia Filius, per quem initium salus ficatur, et asseverat signis et prodigiis de salute nostra, exceptus a cunctis est. Similiter autem et Spiritus qui divisionibus suis nostrae testimonium fert salnumerandus, sed cum Patre aestimandus et Filio, qui non per incisionem sui dividitur ipse, cum dividit; individuus enim cum sit, nihil amittit, cum omnibus largiatur: sicut et Filius, regnum Patre accipiente, nihil perdit: nec Pater Filio cum sua tradat, amittit. Nullum itaque damnum esse in divisione gratiae spiritalis, Domino attestante , cognovimus; qui enim ubi serere, non esse inter omnia Spiritum compntandum, ipsum Apostolum, de cujus verbis faciunt quaestionem, assertionis hujus adhibe
Abbreviated transcription (Latin):
licens. Mandabo nubib meis. ne pluant suꝑ iuneã
stam. Est enĩ propheticȩ nubis pluuia salutaris: sic
e dauid dixit. Descendit sic̃ pluia inuellus. &
ic̃ stillicidia stillantia suꝑt̾ram. Hanc nob̾ scͥpt̾ȩ
liuinȩ totiꝰ mundi pluuiã pollicebant᷑. quȩ rigaret

Expanded text:
dicens: Mandabo nubibus ne pluant super vineam dicens: Mandabo nubibus ne pluant super vineam istam . Est enim propheticae nubis pluvia salutaris, sicut et David dixit: Descendet sicut pluvia in vellus, et sicut stillicidia stillantia super terram . Hanc nobis Scripturae divinae totius mundi pluviam pollicebantur, quae Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
utrũnã quasi incredulus e̾ẽ. uideat᷑. qui frequo¬
tib informatꝰ indiciis. adhuc plura poscebat ÷
que admodũ potest uideri. qͣsi ambiguus inan¬
q tẽptasse. qui mysteria loquebat᷑ : Nong̃ il
ambiguus. s ꝓuidus ne nos ambrgeremꝰ. Naqͥ
ille ambiguus. cuiꝰ p̃catio habebat effectũ: unl
aut̃ securꝰ adorsus e̾ẽt prȩliũ. nisi intellexisse
oraculũ: Ros enĩ in uellere ÷ fides erat in ude
quia sic̃ ros dĩ u̾ba descendunt. Ergo qͣndo tots
orb infructuoso estu gentilis suꝑstitionis atͥ
tẽ erat ros ile celestis uisitationis inuelet Ii¬
iudaici uelleris adumbratã. oues inquã illȩ fontẽ
quȩ uiuȩ negarunt: ros fidei humentis exaruit
npectorib iudeoꝵ. meatusq suos fons ille diuinꝰ
n corda gentiũ deriuauit. Inde ẽ. qđ nc̃ fidei rore
rios ꝑdiderunt. Nec mirũ si ꝑfidiȩ subeunt siccita¬
em: quos dñs ds̃ ꝓphetici ymbris ub̾tate pͥuauit

Expanded text:
utrumnam quasi incredulus esse videatur, qui frequeutrumnam quasi incredulus esse videatur, qui frequentibus informatus indiciis adhuc plura poscebat? Sed quemadmodum potest videri quasi ambiguus incertusque tentasse, qui mysteria loquebatur? Non ergo ille ambiguus, sed providus, ne nos ambigeremus. Nam quomodo ille ambiguus, cujus precatio habebat effectum? Unde autem securus adorsus esset praelium, nisi intellexisset oraculum: ros enim in vellere fides erat in Judaea; quia, sicut ros, Dei verba descendunt . 7. Ergo quando totus orbis infructuoso aestu gentilis superstitionis arebat, tunc erat ros ille coelestis visitationis in judaici velleris adumbratam: oves, inquam, illae fontem aquae vivae negaverunt, ros fidei exaruit in pectoribus Judaeorum, meatusque suos fons ille divinus in corda Gentium derivavit. Inde est quod nunc fidei rore onsiliarios perdiderunt. Nec mirum, si perfidiae subeunt siccitatem, quos Dominus Deus prophetici imbris ubertate privavit,
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ dñi om̃ia gentilitatis abolenda sacrisco
solũq sacrificiũ do dm̃cȩ passionis ꝓrede pton
popłi deferendũ. Qenĩ uitulus ille erat intns
xp̃e. in quo septẽ sp̃ualiũ plenitudo uirtutis
lsaias dixit habitabat. Hc̃ uitulũ & abraham e¬
uidit gͦ myst̾ium sc̃is gedeon. Deniq trecentos i¬
git ad pliũ. ut ostenderet ñ in numero multita¬
nis. ẜ in sacram̃to crucis. mundũ ab incursuq̃¬
ruã hostiũ liberandũ. & tam̃ licet fortis &e fida
pleniora ad huc a dño fut᷑ȩ uictoriȩ docum̃ta qr¬
rebat dicens. Si saluas inmanu mea isrł. qued¬
modũ locutꝰ es dñe: ecce ego pono lanȩ ueluiso
area. & si ros factꝰ fuerit suꝑ uellus. & suꝑ ane
t̃ram siccitas: cognoscam qr in manu mea scau
ꝓmissa cua popłm liberabis. Ꝙ ita factũ ẽ.so
iecit postea. ut rursus ros ꝓflueret suꝑ om̃ende¬
&e siccitas eẽt. in uellere. Querit fortasse aligus

Expanded text:
adventum Domini omnia gentilitatis abolenda sacrificia, adventum Domini omnia gentilitatis abolenda sacrificia, solumque sacrificium Deo Dominicae passionis pro redemptione populi deferendum. Etenim vitulus ille erat in typo Christus, in quo septem spiritalium plenitudo virtutum, sicut Esaias dixit , habitabat. Hunc vitulum et Abraham obturaevidit ergo mysterium sanctus Gedeon. Denique trecentos elegit ad praelium ; ut ostenderet non in numero multitudinis, sed in sacramento crucis mundum ab incursu graviorum hostium liberandum. Et tamen licet fortis et fidus, pleniora adhuc de Domino futurae victoriae documenta quaerebat, dicens: Si salmodum locutus es, Domine, ecce ego pono lanae vellus in area, et si ros factus fuerit super vellus, et super omnem terram siccitas, cognoscam quia in manu mea secundum promissa tua populum liberabis. Et ita factum est. Sed adjecit postea, ut rursus ros proflueret supeellere. 6. Quaerit fortasse aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
petra ignis erupit. atq ita sacrificiũ qđ offerebat᷑
ab sũptũ ẽ. Quo indicio declaratũ uidet᷑. qđ petra
illa typũ habuerit corporis xp̃i. quia scriptũ est.
Bibebant de consequenti eos petra. petra aut̃ erat
xp̃c. Quod utiq non ad diuinitatẽ eiꝰ s ad carnem
relatũ ẽ : quȩ sitientũ corda popłoꝵ ꝑenniriuo
claratũ ẽ. quia dñs tħc in carne sua cotiꝰ mundi
peteata crucifitus aboleret. nec solũ delicta factoꝵ.
s enam cupiditates animoꝵ. Caro enĩ hedi add
pam facti refert᷑. iuis ad illecebras cupiditatia
scriptũ ẽ. quia concupiuit popłs cupiditate
simam & dixert̃. Quis nos cibabit carne: C
exuut: ostendit quod caro dñi sp̃u repletadiox
peccata omĩa humanȩ conditionis exureret. ui
scađm oracula occidit uitulũ a patre suo idolisos¬
putatũ &e ipse septennẽ aliũ uitulũ immolale
dõ. Quo facto manifestissime reuelauit. poste

Expanded text:
petra ignis erupit; atque ita sacrificium quod offerebatur, petra ignis erupit; atque ita sacrificium quod offerebatur, absumptum est . Quo indicio declaratum videtur quod petra illa typum habuerit corporis Christi; quia scriptum est: Bibebant de consequenti eos petra, petra autem erat Christus . Quod utique non ad divinitatem ejus, sed ad carnem relatum est, quae sitientium corda populorum perenni rivo claratum est, quia Dominus Jesus in carne sua totius mundi peccata crucifixus aboleret: nec solum delicta factorum, sed etiam cupiditates animorum. Caro enim haedi ad culpam facti refertur; jus ad illecebras cupiditatum, sicut scriptum est: Quia concupivit populus cupiditatem pessimam, et dixerunt: Quis nos cibabit carne ? Qexivit ; ostendit quod caro Domini Spiritu repleta divino, peccata omnia humanae conditionis exureret. Undt ideo secundum oracula occidit vitulum a patre suo idolis deputatum, et ipse septennem alium vitulum immolavit Deo . Quo facto manifestissime revelavit post
Abbreviated transcription (Latin):
trosoal cumeys anbone ut lesimus auenco
tritici messem uirga cederet: accepit oracłm. qđ
apotestate alienigenarũ in libertatẽ dei popłmuin¬
dicaret. Hec mirũ si ẽ. electus ad gr̾am: cũ subum¬
bra iam tunc sacrȩ crucis & uenerabilis sapientiȩ:
predestinato futę incarnationis mysterio: con¬
stitutus. feracis segetis sensibilia de lacibulis fru¬
menta ꝓduceret. electionẽq sc̃oꝵ a purgam̃tis
inanis paleȩ sequestraret.  tanquã uirgaue¬
ritatis exeiciti. suꝑflua ueteris hominis cum eꝰ
actib deponentes: quasi in torculariita inee¬
clia congregant᷑. Eccłia enim torcular est fon¬
tisȩterni. inqua cȩlestis uitis fructus exundat.
Quo motꝰ oraculo gedeon. cũ audisset qđ deficai¬
entib licet popłoꝵ milibꝰ. in uno uro dñs plebe̾
suã ab hostib liberaret: obtulit hedũ capraret
tram posuit. & suꝑ eam ius effudit. Quȩ simulut
uirgȩ cacumine quã gerebat angłs dĩ contigit: de

Expanded text:
robaal cum sub arbore, ut legimus , quercu, tritici messem virga caederet, accepit oraculum, ut a potestate alienigenarum in libertatem Dei populum vindicaret. Nec mirum si est electus ad gratiam, cum sub umbra jam tum sacrae crucis et venerabilis sapientiae praedestinato incarnationis futurae mysterio constitutus, feracis segetis sensibilia de latibulis frumenta produceret, electionemque sanctorum a purgamentis inanis paleae sequestraret: qui tamquam virga veritatis exerciti, superflua veteris hominis cum ejus actibus deponentes, quasi in torculari, ita in Ecclesia congregantur; Ecclesia enim torcular est fontis aeterni, in qua coelestis vitis fructus exundat. 2. Quo motus oraculo Gedeon, cum audisset quod deficientibus licet populorum millibus, in uno viro Dominus plebem suam ab hostibus 600 liberaret ; obtulit haedum caprarum, tram posuit et ea jure perfudit: quae simul ut virgae cacumine, quam gerebat angelus, Dei contigit, de
Abbreviated transcription (Latin):
nare ipse sp̃m scm̃ sua auctoritate ñ posset. & intan¬
tũ se huic officio imparẽ credidit. ut ado nos sp̃u opta¬
ret impleri: quis cantꝰ ẽ. qui huiꝰ traditionẽ muneris
sibi audeat arrogare: Itaq apłs uotũ p̃catione detulit.
non ius auctoritate aliqua uindicauit. Impet᷑re optauit.
ñ imꝑare p̃sumpsit. Petrꝰ qͦq ait. quia ñ erat idoneus
Ergo si eandẽ gr̃am concessit illis d̃. sic̃ & nob̾. ego qͥserã
qui possẽ ꝓhibere dm̃: S fortassis apłicis ñ moueant᷑
exemplis. & idõ diuinis ut am̃ oraculis. Scͥptũ ẽ. enim.¬

Expanded text:
nare Spiritum sanctum sua auctoritate non posset, et in tantum se huic officio imparem credidit, ut a Deo nos Spiritu optaret impleri; quis tantus est, qui hujus traditionem muneris sibi audeat arrogare? Itaque Apostolus votum precatione detulit, non jus auctoritate aliqua vindicavit: impetrare optavit, non imperare praesumpsit. Petrus quoque ait quia non erat idoneus Ergo si eamdem gratiam concessit illis Deus sicut et nobis, ego quis eram, qui possem prohibere Deum ? 91. Sed fortasse apostolicis non moveantur exemplis,
Abbreviated transcription (Latin):
& ideo non erit in eo subiectꝰ filiꝰ in quo cũ patre unũ
ẽ: ne ꝑ unitatẽ diuinitatis. uideat᷑ & pat̾ filio ẽẽ.
subiectus. Ergo sic̃ in illa cruce ñ diuinitatis pleni¬
tudo s nr̃a fragilitas erat subdita: ita etiã postea
subiectꝰ erit filiꝰ patri. in nr̃ȩ utiq participatione
naturȩ. ut subiectis carnis illecebris. non diuitiȩ
sint cordi. ñ ambitio. ñ uoluptas. s omĩa nob̾ dssit.
siꝑ omĩa qnͣtũ caꝑe possumꝰ ad eiꝰ imaginẽ similitu¬
dinẽq uiuamꝰ. Ad cõmunitatẽ gͥ beneficiũ transi¬
uit a specie. qr in sua carne naturã totiꝰ humanȩ
carnis edomuit. Ꝙ idõ iuxta apłm. sic̃ portauimꝰ
imaginẽ huiꝰ terreni. portemꝰ & imaginẽ huiꝰ cȩ¬
lestis: quod utiq nisi ꝑ interiorẽ hominẽ ñ potest
euenire. Deponentes gͥ uniuersa. hoc ẽ. illa quȩ le¬
gimus. irã. animositatẽ. blasphemiã. turpiloqͥum.
sic̃ infra scriptũ ẽ: expoliantes nos ueterẽ hominẽ cũ

Expanded text:
subjectus Filius, in quo cum Patre unum est; ne per unitatem divinitatis videatur et Pater Filio esse subjectus. Ergo sicut in illa cruce non divinitatis plenitudo, sed nostra fragilitas erat subdita: ita etiam postea subjectus erit Filius Patri, in nostrae utique participatione naturae; ut, subjectis carnis illecebris, non divitiae sint cordi, non ambitio, non voluptas: sed omnia nobis Deus sit, si per omnia quantum capere possumus, ad ejus imaginem, similitudinemque vivamus. 176. Ad communitatem igitur beneficium transivit a specie; quia in sua carne naturam totius humanae carnis edomuit. Et ideo juxta Apostolum: Sicut portavimus imaginem hujus terreni, portemus et imaginem hujus coelestis . Quod utique nisi per interiorem hominem non potest evenire. Deponentes igitur universa, hoc est, illa quae legimus; iram, animositatem, blasphemiam, turpiloquium ; et sicut infra dictum est: Exspoliantes nos veterem homine
Abbreviated transcription (Latin):
simo die : Si litterã sequamur : uide magis atq
aduerte unitatẽ honorificentiȩ. E pat̾ subiecit
filio. & filiꝰ patri tradit. Dic quid fit ampliꝰ. tͣhere
an resuscitare : Nonne scđ̾m morem hominum.
ministeriũ trahentis. potestas ẽ. suscitantis : S
& filiꝰ ad patrẽ trabit. & pat̾ ad filiũ trahit. & filiꝰ
suscitat. ꝙ pat̾ suscitat. Facessant sacrilegȩ cõm̃ta
discretionis. ubi unitas potestatis ẽ. Tradit gͥ patrire¬
gnum suũ filiꝰ. Nondẽꝑit xp̃o regnũ qđ tradit. sed
ꝓficit. Nos sumꝰ regnũ. quia nob̾ dictũ ẽ. Regnũ dĩ
intra uos ẽ. & sumꝰ regnũ xp̃i ante. postea patris.
quia scriptũ ẽ. Nemo uenit ad patrẽ nisi ꝑme. Cũ

Expanded text:
 4? Si litteram sequamur, vide magis atque adverte unitatem honorificentiae: et Pater subjecit Filio, et Filius Patri tradit. Dic quid sit amplius trahere, an resuscitare? Nonne secundum morem hominum ministerium trahentis, potestas est suscitantis? Sed et Filius ad Patrem trahit, et Pater ad Filium trahit: et Filius suscitat, et Pater suscitat. Facessant sacrilegae commenta discretionis, ubi unitas potestatis est. 150. Tradat igitur Patri regnum suum Filius? Non deperit Christo regnum quod tradit, sed proficit. Nos sumus regnum, quia nobis dictum est: Regnum Dei intra vos est . Et sumus regnum Christi ante, postea Patris; quia scriptum est: Nemo venit ad Patrem, nisi per me . Cum
Abbreviated transcription (Latin):
Uidet᷑ scẽ imꝑator plena ratio ẽẽ pietatis. s impiis
ñ uidet᷑. Deniq qͥd moliant᷑ aduerte. Solent enĩ dit¬
re. idõ int̾ omĩa sp̃m sc̃m e̾e̾. numerandũ: qi scͥptũ
ẽ. de dĩ filio. Om̃ia ꝑ ipsũ facta st̃. Quã male con¬
fundit᷑ actio que ñ tenet ueritatẽ. & p̃posterȩ ordi¬
ne assertionis in uoluit᷑. Hoc enĩ tc̃ ualeret. ut int̾

Expanded text:
idetur, sancte imperator, plena ratio esse pietatis, sed impiis non videtur. Denique quid moliantur adverte. Solent enim di inter omnia Spiritum sanctum esse numerandum, quia scriptum est de Dei Filio: Omnia per ipsum facta sunt . 28. Quam male confunditur actio, quae non tenet veritatem, et praepostero ordine assertionis involvitur! Hoc enim tunc valeret, ut inter
Abbreviated transcription (Latin):
auctorẽ. Dñs enĩ in euangłio dix̃. Cũ uenerit paracltꝰ
quẽ ego mictã uob̾ a patre meo. sp̃s ueritatis qͥ apatre
ꝓcedit: ille testimoniũ ꝑhibebit de me. Ergo & apatre
tre. testis fidelis & uerꝰ. Quo nichil ad exp̃ssionẽ diu¬
ne maiestatis ẽ. pleniꝰ. nichil ad unitatẽ diuinȩ po¬
testatis ẽ. euidentiꝰ: idest cũ idem nouerit sp̃s qđ & fi¬
lnis. qui pat̾noꝵ testis & consors indiuiduus secreto
est. Exclusit itaq a cognitione dĩ societatẽ & multi.¬
tudinẽ creaturȩ. ñ excludendo aut̃ sp̃m sc̃m: ostendr¬

Expanded text:
it Paraclitus, quem ego mittam vobis a Patre meo, Spiritum veritatis, qui a Patre procedit; ille testimonium perhibebit de me . Ergo et a Pattre testis et fidelis et verus: quo nihil ad expressionem divinae majestatis est plenitestatis evidentius; cum idem noverit Spiritus quod et Filius, qui paternorum testis et consors individuus secretorum est. 26. Exclusit itaque a cognitione Dei societatem et multitudinem creaturae: non excludendo autem Spiritum san
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃s am̃ suꝑ me. ꝓpt̾ qđ unxit me. Quis gͦ audeat dicere
creatã sp̃s sc̃i ẽẽ. substantiam. qui cũ illuxerit in cordib
nr̃is : diuine cerninꝰ pulchritudinẽ ueritatis. & distan¬
tiam creature diuinitatisq cognoscimꝰ. ut opꝰ segreget᷑
ab auctores Aut de qua creatura ds̃ ita locutꝰ ẽ. quod
aut dñationes aut potestates effundet aut angelos:

Expanded text:
per me, propter quod unxit me . 92. Quis ergo audeat dicere creatam Spiritus sancti esse substantiam, qui cum illuxerit in cordibus nostris, divinae cernimus pulchritudinem veritatis, et distantiam creaturae divinitatisque cognoscimus, ut opus segregetur ab auctore? Aut de qua creatura Deus ita locutus est, quod aut Dominationes aut Potestates effundat aut Angelos?
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. potestatẽ. ut scriptũ sit. ite. docete oñs gentes.
potestatis. Ego autẽ. licet hoc ipso testimonio in
suꝑiorib libris unitatẽ asseruerim maiestatis
ac nominis: tam̃ si hinc faciunt questionẽ. possũ
testimonis scripturarũ asserere. in plerisq locis
priꝰ filiũ nominatũ. postea patrẽ dictũ. Nunqͥd
gͥ quia filui significatio ante p̃missa ẽ. uerboꝵ ut
arriani uolunt preiudicio: pat̾ scds afilio est :.
Absit in quã. absit. Nescit hc̃ ordinẽ fides. nescit
discretũ patris & filii honorẽ. Non legi. ñ audiui.
nec aliquẽ in dõ inuenio gradũ. Nunquã scđm.¬

Expanded text:
se potestatem, ut scriptum sit: Ite, docete omnes gentes,potestatis? 117. Ego autem licet hoc ipsum testimonium in superioribus libris pro unitatiunt quaestionem, possum testimoniis asserere Scripturarum in plerisque locis prius Filium nominatum, postea Patrem dictum. Numquid igitur quia Filii significatio ante praemissa est, verborum, ut Ariani volunt, praejudicio Pater secundus a Filio est? Absit, inquam, absit. Nescit hunc ordinem fides, nescit discretum Patris et Filii honorem. Non legi, non audivi, nec aliquem in Deo inveni gradum. Nusquam s
Abbreviated transcription (Latin):
ensoriꝰ. Uir erat. quia typus suscipiendi corporis
eclarabat᷑. Uirerat ille. de quo ẽ. dictũ. Post me
enit uir. cuiꝰ ñ su dignꝰ soluere corrigiã calciam̃ti
nas transfigurat se in angłm lucis. Quid mirũ si ar¬
rius suũ imitat᷑ auctorẽ. ut usurpet illicita: Licet
quod pat̾ suus di abolus ꝑ sem& ipsũ ñfecit. Intolera¬
bilior iste sacrilegio. qui diuinoꝵ sibi sencentiã se¬
cretoꝵ. & suꝑnȩ generationis archana p̃sumit. Dia¬
bolus enĩ uerũ dĩ filiũ facebat᷑. arrius negat. Sigͦ
metiri tẽ omp̃s pat̾ non queo. possum sine sacrile¬
gio de tuȩ generationis disputare secreto: Possũne
dicere quod aliquid int̾te & filiũ plus minꝰue sit.
cũ ipse qui exte natꝰ sit dixerit. omĩa quȩ pat̾ habet
mea sunt: Quis me consticuit iudicẽ aut diuisorẽ
de reb humanis : Hoc filiꝰ dicit. Ꝙ nos int̾ patrẽ &
filiũ diuisionẽ nob̾ & iudiciũ uindicamꝰ: Bona

Expanded text:
mensorius . Vir erat quia typus suscipiendi corporis mensorius . Vir erat quia typus suscipiendi corporis declarabatur. Vir erat ille, de quo est dictum: Post me venit vir, cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti nas transfigurat se in angelum lucis; quid mirum si Arius suum imitatur auctorem, ut usurpet illicita ? Licet quod Pater suus diabolus per semetipsum non fecit, intolerabiliore 594 iste sacrilegio divinorum sibi scientiam secretorum, et supernae generationis arcana praesumat; diabolus enim verum Dei Filium fatebatur, Arius negat. 231. Si ergo metiri te, omnipotens Pater, non queo, possumne sine sacrilegio de tuae generationis disputare secreto? Possumne dicere quod aliquid inter te et Filium tuum plus minusve sit; cum ipse qui ex te natus est, dixerit: Omnia quae Pater habet mea sunt ? Quis me constituit judicem aut divisorem de rebus humanis? Hoc Filius dicit, et nos inter Patrem et Filium divisionem nobis et judicium vindicamus? Bona
Abbreviated transcription (Latin):
teum pat̾ nouit.S dicis quia minorẽ se dixit.
rit & lapidẽ. Plus dicis. & impie calũmaris. minꝰ
co. & pie astruo. Minorẽ dicis. & supͣ angłos con¬
teris. Ego minorẽ angłis dico. & ñ derogo. qͥa
on diuinitatẽ arguo. sed miscđiam predico.
ote nc̃ omp̃s pat̾ cũ lacrimis u̾ba conuerto.
Ego te maccessibilẽ. incõp̃hensibilẽ. inestima¬
le prompte dixerim. s filiũ tuũ minorẽ ñ au¬
indicere. Namcũ illũ splendorẽ głȩ. & imaginẽ
bstantiȩ tuȩ legerim: uereor ne minorẽ ima¬
nẽ tuȩ dicendo substantiȩ.minorẽ substantiã
iam dicere uerear. uidear. cuiꝰ imago sit filiꝰ:
pleñitudo tuȩ diumitatis om̃is in filio sit. Imm̃
ent̃. & ideo estimare ñ possũ. ut examinare pos
m. Unde queso te metiar: funiculũ agrimenso¬
tum uidit ꝓpħa. quo metiebat᷑ angłs ierłm. Me¬
Urenĩ erat. Deniq sic habes. & alleuaui ocłos me¬
& uidi. & ecce uir. & in manu eiꝰ funiculus agri¬

Expanded text:
novit. 227. Sed dicis quia minorem se dixit : dixit et lapidem. Plus dicis, et impie calumniaris: minus dico, et pic astruo. Minorem dicis, et supra angelos confiteris: ego minorem angelis dico, et non derogo; quia non divinitatem arguo, sed misericordiam praedico.otens Pater, cum lacrymis verba converto. Ego te quidem inaccessibilem, incomprehensibilem, inaestimabilem prompte dixerim: sed Filium tuum minorem non ausim dicere. Nam cum illum splendorem gloriae, et imaginem substantiae tuae legerim ; vercor ne minorem imaginem tuae dicendo substantiae, minorem substantiam tuam dicere videar, cujus imago sit Filius, cum plenitudo tuae divinitatis omnis in Filio sit. Immenlibenter. Et ideo aestimare non possum, ut examinare posslim; unde, quaeso, te metiar? Funiculum agrimensorium vidit propheta , quo metiebatur angelus Jerusalem. Mevir enim erat. Denique sic habes: Et allevavi oculos, et vidi: et ecce vir, et in manu ejus funiculus agri