comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quippe nomine dierũ collectio & sũmasignatus. Perdiem ergouna queq aitioen¬
primi potest. Permensẽ aũt actionũ finis innititur Es Quando studemus ut operies
corũ nrorum sunt plena corãdđo .Xxx. dieb: pro eis sacrificamus. Nõ opinor ut alf¬
uelit dicert quod nõ liceat nobis orare cottidie & sacrificare dõ ꝓmortuis. sed qđ agitur in .ii. &
uiuii &xxx. diepubli ce agitur & genera liter ab om̃ib amicis. Ac conue nitursimul ad hoc
inp̃cibus missarũ. atq elemosins & c& eris bonsstudiis. Leginꝰ in historia angłotũ quedã poerm.
opinatũ ẽe. defratresuo qđ mortuus ec̃ in proelio quitam̃ nõ ÷ mortuus. sediul neratus
autuinculatus. M ox memoratus prbr nõ expectauit .III. diem neq uii. neq. xxx̃. sed¬
nõ potius se cohibere donauit ei f acultatẽ reme an disipossec. Atertia aũt hora quandomisse
illiprose muteret. & postpauca Qui post haec patriã reuersus atq ad suũ fratrẽ ꝑ ueniens

Expanded text:
quippe nomine, dierum collectio et summa signatur. Per diem ergo unaquaeque actio exprimi potest, per menses autem actuum finis intelligitur. micorum nostrorum sint plena coram Deo, triginta diebus pro eis sacrificamus. Non opinor ut alivelit dicere quod non liceat nobis orare quotidie et sacrificare Deo pro mortuis. Sed quod agitur in tertia, et septima, et tricesima die, publice agitur, et generaliter ab omnibus amicis, ac convenitur simul ad hoc in precibus missarum, atque eleemosynis et caeteris bonis studiis. Legimus in Historia Anglorum quemdam presbyterum opinatum esse de fratre suo quod mortuus esset in praelio, qui tamen non erat mortuus, sed vulneratus et vinculatus. Mox memoratus presbyter non exspectavit tertium diem, neque septimum, non potuisse cohibere, donavit ei facultatem redeundi, si posset. A tertia autem hora, quando missae illi pro se mittere. Et post pauca: Qui post haec in patriam reversus, atque ad suum fratrem perveniens,
Abbreviated transcription (Latin):
transo passus : le ge uoan ducaret panes consȩ cratos. famesitique eincausa fuit
comobabili & eusatione trans greditur legẽ dđ. H uic reialiquid similo seribit in no¬
centis rapa Eadił y. stregro quod ne cessitas prore medio reppenit e stssanetse noit iunloe
de b&ens iq cessant panier quodur guebat. Iui a alius: legitimus aliausur patcos sucat
adey censfrerat̾̃pus impellit ift Nã que iudi leonẽ a postolitũ duuculo ustr are ad mus sã
nesculs põñtalia ne ces spcais int̃ cedente: hoc ageret ansola potestate Q uodlegi mus
inorstes pontisicalibus hoc scripsimus Fulget enĩ potestas ⁊ atione decoratas Protiuuts
eui telesforus memoratus ratione dehora misse: quadere sponte incũbirus lut

Expanded text:
mis, ingressus est legem, ut manducaret panes consecratos. Fames utique in causa fuit, mis, ingressus est legem, ut manducaret panes consecratos. Fames utique in causa fuit, ut probabili excusatione transgrederetur legem David. Huic rei aliquid simile scribit Innocentius papa, cap. 55. Ergo quod necessitas pro remedio reperit, cessante necessitate, debet utique cessare pariter quod urgebat: quia alius est ordo legitimus, alia usurpatio, quam ad praesens fieri tempus impellit. Namque vidi Leonem apostolicum diluculo intrare ad Missam, nescio utrum causa necessitatis intercedente hoc ageret, an sola potestate. Quod legimus in gestis pontificalibus, hoc scripsimus. Fulget enim potestas ratione decorata. Protulit enim Telesphorus memoratus rationem de hora missae, qua de re sponte incumbimus suae
Abbreviated transcription (Latin):
q̃emoratus papa teles forus scripsit quotẽ pore primo diei liceret missam
Acelebrare. Legitur ingestis pontificalib dixisse memoratũ papã . ut amtt
horenerue cursũ. nullus presumeret missã cȩlebrare: Quahora dñs nr̃ ascen¬
idi mnonieũ se. So denĩ propterea aptũ ÷ iuxta memoratũ p apã it̃ pus horeterciȩ ce¬
lem enorunusse qũa in eolegtau. scđm marcũ crucẽ xp̃m ascendisse & nos possumus con¬
uonirones dicẽre aptũ. eẽ. tẽpus hore sextȩ quoscđm matheũ cnicẽ ascendt es extepus
honenonst quando emist sp̃m. Maectria tẽ pora saerata sunt xp̃ifixione. lingius uidecrũ
poteruino insicto popre te roat dies sinȩ illoruĩ sacrificio. Utreor nõ hocagunt q̃ aino
peros ue cõtra i del cita a postolica sedhabent causa feriã quaex us aoc anubab auas
sepossiat futdns discipulos suos lefendit rephensos auidesquancio aclapana sulices
qasi boe faciant. quod nõ licebat insabbatis exemplo da: quando neces sitate fi¬

Expanded text:
emoratus papa Telesphorus scripsit, quo tempore primo die liceret missam celebrare. Legitur in Gestis episcopalibus dixisse memoratum papam, ut ante horae tertiae cursum nullus praesumeret missas celebrare, qua hora Dominus noster ascendit in crucem. Si enim propterea aptum est, juxta memoratum papam, tempus horae tertiae celebrationi missae, quia in eo legitur secundum Marcum crucem Christum ascendisse: et nos possumus convenienter dicere, aptum esse tempus horae sextae, quo secundum Matthaeum crucem ascendit: sed et tempus horae nonae, quando emisit spiritum: Haec tria tempora sacrata sunt Christi fixione linguis Judaeorum t non praetereat dies sine illorum sacrificio, ut reor, non hoc agunt, quasi proterve contra instituta apostolica: sed habent causam seriam, qua excusare probabiliter se possint, ut Dominus, discipulos defendit reprehensos a Judaeis, quando vellebant spicas, quasi hoc facerent quod non licebat in sabbatis, exemplo David, quando necessitate fa
Abbreviated transcription (Latin):
& iã sinul la sunt ad ium̃ta mortuorũ quales cũq: uiuorũ consolationes s̃. Quib: dut pros¬
disi & ł boc pro unt ut sit plena remissio autcerte ute a tolerabilior fiat ipsa dãpnatio
iude itenũ ad paulinũ decura promortus gerenda libro secundo. Quauus non proquib
futisconbi prosinit. Sed eistantũ proquib: dũ uiuunt comparatur ut prosint :Seti quia
nõdis cornimus quisiunt oportetea pregene ratis om̃ib facere utnullus eorũ p̃termittat᷑
aol quis haee beno ficiapos sint & debeant ꝑ uenire i meluis enĩ suꝑenunt ista fit quaiut a¬
pososbesunt uerx psent qũa eis deerunt quib prosunt ft. Anni uersari aeden incote pfquitus
ꝥ desunetis ion nescimus qua liter eorũ causa h abeatur in alia uita. Uicut sc̃orũ anniuer¬
sanadlies neoũ honor e ad memoriã nob reducuntur. suꝑ uttlitate ñra. it ade functorum

Expanded text:
qualescunque vivorum consolationes sunt. Quibus autem prosunt, aut ad hoc prosunt, ut sit plena remissio, aut certe ut eo tolerabilior fiat ipsa damnatio. Unde iterum ad Paulinum, de cura pro mortuis gerenda, libro secundo: Quamvis non pro quibus fiunt, omnibus prosint, sed eis tantum pro quibus, dum vivunt, comparatur ut prosint. Sed quia non discernimus qui sint, oportet ea pro regeneratis omnibus facere, ut nullus eorum praetermittatur ad quos haec beneficia possint et debeant pervenire. Melius enim supererunt ista eis quibus nec obsunt, nec prosunt, quam eis deerunt quibus prosunt. Anniversaria dies ideo repetitur pro defunctis, quoniam nescimus qualiter eorum causa habeatur in alia vita. Sicut sanctorum anniversaria dies in eorum honore ad memoriam nobis reducitur super utilitate nostra, ita defunctorum
Abbreviated transcription (Latin):
in manibus gestant ardentes. & aligescente bona consuetudine id ipsum i nc&eris quo que
eiusdẽ beate matris & ꝑp&ue uirginis festiuitatib: agere didici. Nõittq inlustrationẽ
terrestris imperii. quinquennẽ. Sed in ꝑennu regnicȩlestis memoria quando uixta parabolan
uir ginũ prudentiũ om̃s electi lucentibus bomorũ actiũ lãpadib: obuiã s̃ponso ac regisuo ueni¬
entes mox cũ eo ad nuptias suꝑnȩ ciuitatis intrabunt. xliiii. De¬

Expanded text:
in manibus gestant ardentes, et augescente bona consuetudine, id ipsum in caeteris quoque ejusdem beatae matris et perpetuae virginis festivitatibus agere didicit, non utique in lustrationem terrestris imperii quinquennem, sed in perennem regni coelestis memoriam, quando, juxta parabolam virginum prudentium, omnes electi, lucentibus bonorum actuum lampadibus, obviam sponso ac regi suo venientes, mox cum eo ad nuptias supernae civitatis intrabunt. Paulo
Abbreviated transcription (Latin):
moab .xxx. dieb: .s. Inmundus propt̃ cadauer hominis pollatã animã significat inortus
operib Purgatio mortu hominis ꝑsac rificiũ sac̃ dotis .iII.die . uIͦI. congruit nature
humanẽ coñsta homo & anima & corpore. Animatrib: quasi quodã modo. colũ pnisen¬
& in intellectu. humiliter confidendo. Offetimus sacrificiũ dõtertia die ut hahis pee¬
catis purgetur. Simł peccatũ qđ forpus gessit cupimus purgare in quarto die. posttes
in quonumero designatur uni uersitas. Om̃ia peccata que egit. ⁊ nõdebuit agere
deflemus & prohis rogamus seorsũ panima. & seorsũ ꝓcorpore. Deinceps usque dd

Expanded text:
b triginta diebus . Immundus propter cadaver hominis pollutam animam significat mortuis operibus. Purgatio mortui hominis per sacrificium sacerdotis tertia die et septima congruit naturae humanae. Constat homo ex anima et corpore. Anima tribus quasi quodammodo columnis eriitatione, in vita et intellectu, humiliter confitendo offerimus Deo tertia die, ut ab his peccatis purgetur. Similiter peccatum quod per corpus gessit, cupimus purgare in quarto die post tertin quo numero designatur universitas, omnia peccata quae egit, et non debuit agere deflemus, et pro his rogamus, seorsum pro anima, et seorsum pro corpore: deinceps usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
issa promortus in hoc differt consu& amissa. quod sine gła & ałł. & pacis osculo cȩlebrit᷑
originis & plicabo. Scribit idẽ in homła quinta leuiticilibri. Sacrificũ uero propeccato nõ fit
inoleo : Dic̃ enĩ. Nõsuꝑ ponit eioleũ cũ iam propeccato ÷ Quodergo ꝓpeccato ÷ necoleum
lȩticiȩ ei necdus suauitatis imponitur. Et. Hulli dubiũ quinmors sit uindicta primipecu
ꝓmortius. adimitationem agitur officiorũ que aguntur in morte dñi. iamp̃tulimus quod no¬
utmus quare in officiis passionis dm̃i pacis osculũ nõdemus. Hic nescimus aliud proferre
quod illi p̃libauimus. ¶ m̃ ibi nõ agitur osculũ pacis. nec hic agitur
mors nr̃a ꝑ confessionẽ peccatorũ. Acideo merito ibi agitur memoria trans euntiũ qui in

Expanded text:
issa pro mortuis in hoc differt a consueta missa, quod sine Gloria et Alleluia et pacis osculo celebratur.Origenis explicabo. Scribit enim idem in homilia 5 Levitici libri: Sacrificium vero pro peccato non fit ex oleo. Dicit enim, Non superponit ei oleum cum jam pro peccato est. Quod ergo pro peccato est, nec oleum laetitiae ei, nec thus suavitatis imponitur +. Nulli dubium quin mors sit vindicta primi peccpro mortuis ad imitationem agitur officiorum quae aguntur in morte Domini. Jam praetulimus, quod novimus, quare in officiis passionis Domini pacis osculum non debemus; hic nescimus aliud proferre, nisi quod ibi praelibavimus, quoniam ibi non agitur osculum pacis, nec hic agitur.mors nostra, per confessionem peccatorum. Ac ideo merito ibi agitur memoria transeuntium qui in D
Abbreviated transcription (Latin):
heber ĩ linguas paulatim alias et innationes alias de¬
sane d sicut ꝑ aquarũ diluuium suna domus noȩ re¬
mansit ad reparandum genꝰ humanũ : ita ĩ diluiuo
multarum suꝑsticionũ ꝑ uniuersum mundũ una re¬
mansit domus thaie : in qua custodita ẽ. religio et

Expanded text:
Heber in linguas paulatim alias et in nationes alias deper aquarum diluvium una domus Noe remanserat ad reparandum genus humanum, sic in diluvio multarum superstitionum per universum mundum una remanserat domus Thare, in qua custodita est
Abbreviated transcription (Latin):
t aũt audiuit inquit iabin rex a sõr. misit ad
iobac regem amorreoꝵ. et ad regẽ sẏmeon.
et ad regem zif et ad reges qui erant enta sidonẽ
magnam. et ꝑ montana. et ad araba q̃ est contra
chenereth. et ad campos et fanendor. et chana-¬
neos qui erant in maritimis aboriente. et ad
cũ ipsis. sicut ẽ. arena maris inmultitudine: et ȩqui
et quadrigȩ multe nimis: et conuener̃ om̃s reges
isti et cohierunt munũ ad aquam marom pugnare
contra ifrł. Dix̃ aũt dñs ad iħm. Non uerearis a faciȩ
eoꝵ: qr crastina die adhanc horam ego tradã eos sau¬
ciatos ante faciem isrł. Squos eoꝵ subneruabis: et
currus eoꝵ igne exures. Et uenit iħc et om̃is ppłs
bellatoꝵ cum eo suꝑ ipsos ad aquam marom : et subi¬
to irruit suꝑ eos in monte. et tradidit eos dñs ĩ manꝰ
isrł. Et cedentes eos ꝑsecuti sunt. usq ad sidonem
magnã. et usq ad masegphot ad aquã. et usq ad cam¬
pos masphe contra orientem: et trucidauerunt eos

Expanded text:
udivit, » inquit, « Jabin rex Assur, misit ad Jobac regem Amorrhaeorum, et ad regem Simeron et ad regem Bazae, et ad reges qui erant circa Sidonem magnam, et per montana; et in Arabia quae est contra Cenereth, et ad campos, et in Fanendor, et ad Chananaeos qui erant in maritimis ab oriente, et ad cum ipsis, sicut est arena maris in multitudine, et equi et quadrigae multae nimis. Et convenerunt omnes reges isti, et coierunt in unum ad aquam maram pugnare contra Israel. Dixit autem Dominus ad Jesum: Non verearis faciem illorum, quia crastina die ad hanc horam ego tradam eos sauciatos ante faciem Israel. Equos eorum subnervabis, et currus eorum igni exures. Et venit Jesus et omnis populis bellatorum cum eo super ipsos ad aquam maram, et subito irruit super eos in monte: et tradidit eos Dominus in manus Israel, et cadentes eos persecuti sunt usque ad Sidonem magnam, et usque in Massesoth ad aquam maram, et usque ad campos Masse contra orientem; et trucidaverunt eos,
Abbreviated transcription (Latin):
neq indextera. ut existimet homo ex ipsis se fieribea¬
tũ: neq insinstra. ut existimando ipsis aduersandbo¬
s fieri miserũ. ad hoc eos colat. ut iram eoꝵ a se auer¬
tat. Aut certe si dexterã intelligimus ȩt̃na. simstrã uͦ
hoc loco ad monuisse credat᷑. Pretermissis quibusdã¬

Expanded text:
Neque in dextera, ut existimet homo ex ipsis se fieri beaNeque in dextera, ut existimet homo ex ipsis se fieri beatum. Neque in sinistra, ut existimando ipsis adversantibse fieri miserum, ad hoc eos colat ut avertat. Aut certe si dexteram intelligimus aeterna, sinistram vero, hoc loco admonuisse credatur. « Quod si aud
Abbreviated transcription (Latin):
ad sinistrã. Potest hoc qd ait dexterã aut sinistram
etiã sic in telligi. ut nec eoꝵ causa quȩ ꝓpt̾ felicitat̾e
appetuntur nec eoꝵ quȩ ꝓpt̾ infelicitatem deuitan¬
tur. ire mandauerit post dõs alienos. id ÷ nec ꝓ
his q̃ amant᷑. nec cõtra ea quȩ odiohabent᷑. a diis alis
auxiliũ ẽẽ. poscendũ: aut certe illo mͦ ut uel con¬
cilientur qͦ ꝓsint. uel placent᷑ ne noceant. Namet
de quibusdam scriptũ ẽ. in psalmo. Quoꝵ os locutũ
ẽ. uanitatẽ. et dextera eoꝵ dextera iniqͥtatis: idõ
boni et mali possunt hab̃e. et idõ dextera ẽ. iniqͥ¬
tatis. qr iniqui sunt qͥ eã dexterã putant. Non eñ
ẽ. uera dextera: s dextera ẽ. eoꝵ quoꝵos locutũ
ẽ. uanitatẽ. Beatũ quippe dixer̃ ppłm cui hȩc sũt
cũ potius sicut mox adiungit et docet beatus sit
ppłe cuius dñs ds̃ ipsius. Hȩc ẽ. uera dextera ȩquitatis:
non iniqͥtatis. Non ẽ. gͦ eundum post deos alienos:

Expanded text:
it. Potest hoc quod ait, « dextera aut sinistra, » etiam sic intelligi. Haec eorum causa quae propter felicitatem appetuntur, nec eorum quae propter infelicitatem fugiuntur, ire mandaverunt post deos alienos, id est, nec pro his quae amantur nec contra ea quae odio habentur a diis aliis auxilium esse poscendum, aut certe illo modo, ut uel concilientur, quo prosint, uel placentur, ne noceant. nam et de quibusdam scriptum est in psalmo: quorum os locutum est uanitatem et dextera eorum dextera iniquitatis, idboni et mali possunt habere, et ideo dextera est iniquitatis, quia iniqui sunt qui eam dexteram putant. Non enim est vera dextera, sed dextera eorum quorum os locutum est vanitatem. Beatum dixerunt populum cui haec sunt. Cum potius, sicut mox adjungit et dicit, beatus sit populus cujus Dominus Deus ipsius, haec est vera dextera aequitatis, non iniquitatis. Non est ergo eundum post deos alienos.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ significant et prionib confãctis tabulȩ renouate
Multis em̃ modis significandum: q uno modo implendũ
fuit. Iam uͦ qd sub therebinto statutus ẽ. lapis. hoc signi¬
ficat qd uirga ad petrã ut aqua ꝓflueret: qr neq hic si¬
ne lignostatutus ẽ. lapis. Idõ aũt subt̃. qr ñ fuisset in
cruce exaltatus: nͥ humilitate subiectus: uel q illo
tp̃r qͦ id faciebat iħc naue. adhuc obumbrandũ miste¬
rium fuit. Therebinti etiã lignũ medicinalẽ lacrimã
exudat. quȩ arbor a septuaginta int̃p̃tib hoc loco
posita t̃: quãuis scđm alios int̃p̃tes quercus legat᷑.¬

Expanded text:
quod significant et prioribus confractis tabulae renouatae. quod significant et prioribus confractis tabulae renouatae. multis enim modis significandum quod uno modo inplendum fuit. iam uero quod sub<ter> terebintho statutus est lapis, hoc significat quod uirga ad petram, ut aqua proflueret. quia neque hic sine ligno statutus est lapis. ideo autem subter. quia non fuisset in cruce exaltatus nisi humilitate subiectus, uel quod illo tempore, quo id faciebat Iesus Naue, adhuc obumbrandum mysterium fuit. terebinthi etiam lignum medicinalem lacrimam exsudat, quae arbor a septuaginta interpretibus hoc loco posita est quamuis secundum alios interpretes quercus legat
Abbreviated transcription (Latin):
quenti eos petra. Petra aũt erat xp̃c. Unde et cultellis
petrinis ppłm entumcidit ductor egregius. qui cul¬
tri petrim cũ illo etiã sepulti sunt: ut ꝓfundũ miste¬
rium demonstrarent posteris ꝓfuturum. Sic gͦ et
istũ lapidem quãquam uisibilit̾ statutũ. spiritaliter
debemus acciꝑe ĩ testimoniũ futurũ uidȩis infidelib
hoc ẽ. mentientib: de quib dic̃ psalmus. Inmmici
dm̃ m̃titi sunt ei. Neq enĩ frustra cũ iam dñ famuluᷤᷤ
moyses uel potius ꝑ eũ ds̃ disposuisset ad popłm testa¬
mentum d in archa erat. quȩ dicta ẽ. archa testa¬
m̃ti : et ĩ libris legis tanta sacram̃toꝵ et p̃ceptoꝵ
multiplicitate conscriptis: etiã hic dictũ ẽ. dispo¬
suit iħc ad popłm testam̃tũ milla die. Repetitio
quippe testam̃ti. nouũ testam̃tũ significat: quod
significat et deuterononiũ. qd int̃p̃tatur scdalea :

Expanded text:
quenti petra; petra autem erat Christus. unde et cultellis quenti petra; petra autem erat Christus. unde et cultellis petrinis populum circumcidit iste ductor egregius: qui cultri petrini cum illo etiam sepulti sunt, ut profundum mysterium demonstrarent posteris profuturum. sic ergo et istum lapidem quamquam uisibiliter statutum spiritaliter debemus accipere in testimonium futurum Iudaeis infidelibus, hoc est mentientibus, de quibus dicit psalmus: inimici domini mentiti sunt ei. neque enim frustra, cum iam dei famulus Moyses uel potius per eum deus disposuisset ad populum testamentum, quod in arca erat, quae dicta est arca testamenti, et in libris legis tanta sacramentorum et praeceptorum multiplicitate conscriptis, tamen etiam hic dictum est: disposuit Iesus ad populum testamentum in illa die. repetitio quippe testamenti nouum testamentum significat; quod significat et Deuteronomium, quod interpretatur secunda lex;
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ intestimonium innouissimis dieb cũ m̃tit
fueritis dño dõ ur̃o. Hȩc uerba qͥ ñ insuꝑficie tan¬
tum audiunt. s aliquando altius per scrutantur.
nequaquam tantũ uirũ tam insipientẽ putare debẽc¬
homines ut uerbadĩ q̃ locutus ẽ. ppło. manem lapidem
audisse credidĩt. ⁊ qͥ etiã si sub artifice in hominis simili¬
tudinẽ efigiatus eẽt: int̾ illos utiq deputaretur de
qͥb in psalmo canitur. aures habent et ñ audient.
Neq em̃i ydola gentium. aurũ. et argentũ. sola ñ audi¬
unt. et si lapidea sint audiunt: s ꝑ hunc lapidem ꝓ¬
fecto illũ significauit qͥ fuit lapis offensionis ñ cre¬
dentib udȩis. et petra scandali : qui cũ reꝓbaretur
ab ȩdificantib factus ẽ. in caput anguli. Quem p̃figu¬
raũ et illa petraquȩ potũ sicienti popło. ligno ꝑcussa ꝓfu¬
dit de quo dicit apłs. Bibebant aũt de spiritali : se¬

Expanded text:
uobis in testimonium in nouissimis diebus, cum mentiti uobis in testimonium in nouissimis diebus, cum mentiti fueritis domino deo uestro. haec uerba qui non in superficie tantum audiunt sed aliquanto altius perscrutantur, nequaquam tantum uirum tam insipientem putare debent, ut uerba dei quae locutus est populo inanimum lapidem audisse crediderit: qui etiam si ab artifice in hominis similitudinem effigiatus esset, inter illos utique deputaretur, de quibus in psalmo canitur: aures habent et non audient. neque enim idola gentium aurum et argentum sola non audiunt et, si lapidea sint, audiunt. sed per hunc lapidem profecto illum significauit, qui fuit lapis offensionis non credentibus Iudaeis et petra scandali, qui cum reprobaretur ab aedificantibus, factus est in caput anguli. quem praefigurauit et illa petra quae potum sitienti populo ligno percussa profudit, de qua dicit apostolus: bibebant autem de spiritali se
Abbreviated transcription (Latin):
linqͥtur fidelib quã diu ꝑ egrinant᷑ a dño auferre
a corde suo irruentia uana fantasmata q̃ se cogi¬
tantib ingerunt. uelut tał aut tał ds̃ sit. qualis
utiq non ẽ: et dirigere corda fidelit̾ ad illũ: ut
queadmodũ et quantũ nob̃ expedire nouit. ipse
se insmuet ꝑ sp̃m suũ donec absumat᷑ om̃e m̃da-¬
tium: unde dictus ẽ. om̃is homo m̃dax: et trans-¬
acta ñ solũ impia falsitate. uerũ etiã ipso speculo
et enigmate. facie ad faciem cognoscamus sicut et
ad ppłm in illo die: et dedit illi legem et iudicium
ĩ eo loco coram tab̃naculo testimonii dm̃dĩ isrł. Et
scripsit uerba hec ĩ libro legis dĩ. Et accepit lapidẽ
magnũ : et statuit illum iħc sub therebinto ante
dñm. Et dix̃ iħc ad ppłm. Ecce lapis iste erit uob̾
ĩ testimoniũ : qr hic audiuit om̃ia quȩ dicta sunt a
dño. quȩcũq locutus ẽ. ad uos hodie ⁊ et hic erit

Expanded text:
linquitur fidelibus, quamdiu peregrinantur a domino auferre linquitur fidelibus, quamdiu peregrinantur a domino auferre a corde suo inruentia uana phantasmata, quae se cogitantibus ingerunt, uelut talis aut talis sit deus, qualis utique non est et dirigere cor ad illum fideliter, ut, quemadmodum et quantum nobis expedire nouit, ipse se insinuet per spiritum suum, donec absumatur omne mendacium — unde dictum est: omnis homo mendax — et transacta non solum inpia falsitate uerum etiam ipso speculo et aenigmate facie ad faciem cognoscamus, sicut etad populum in illo die et dedit illi legem et iudicium in Silo coram tabernaculo domini dei Israhel. et scripsit uerba haec in libro legum dei; et accepit lapidem magnum et statuit illum Iesus sub<ter> terebintho ante dominum. et dixit Iesus ad populum: ecce lapis iste erit nobis in testimonium, quia hic audiuit omnia quae dicta sunt a domino, quaecumque locutus est ad uos hodie: et hic erit
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ ẽ. Et nũc cirtũ aufertt deos alienos qͥ
sunt ĩ uob̃: et dirigite corda ur̃a ad dñm dm̃ isrł. Nõ
em̃ credendi sunt adhuc habuisse apud se aliqua
gentiũ simulacra: cũ suꝑius eoꝵ obedientiã p̃dicaue¬
rit. Aut uͦ si habent post tantas legis cͥommmnatio¬
nes illa eos ꝓsꝑa sequerent᷑.⁊ cũ sic ieos uindicatũ
sit. eo quod unus eoꝵ de anathemate furtũ fece¬
potamia exierant.: ubi sic ydola colebantur ut
et rachel pat̾na furaretur : s post illam ad moniti¬
onem iacob dedunt quȩ habebant. Unde appa¬
ret hoc eis ita dictũ eẽ: quia sciebat eos hab̾e ille
qui dixerat. Nũc uͦ post hanc admonitionẽ iħu
naue. nullus tale quid ꝓtulit: nec tam̃ putandũ
c̃. hoc illũ manit̃ p̃cepisse. Non em̃ ait et nunc
auferte deos alienos si qui sunt in uob: s om̃mno
nas eẽ. adõ: et ipsas admonebat auferri. Quisqͥs
qͥ sic cogitet dm̃. quẽ admodũ ille ẽ: Ac ꝑ hoc re¬

Expanded text:
populum: et nunc circumauferte deos alienos qui sunt in uobis et dirigite corda uestra ad dominum deum Israhel? non enim credendi sunt adhuc habuisse apud se aliqua gentium simulacra, cum superius eorum oboedientiam praedicauerit: aut uero, si haberent, post tantas legis commines illa eos prospera sequerentur, cum sic in eos uindicatum sit, quod unus eorum de anathemate furtum fecent de Mesopotamia, ubi sic idola colebantur, ut et Rachel paterna furaretur; sed post illam admonitionem Iacob dederunt quae habebant: unde adparuit hoc eis ita dictum esse, quia sciebat eos habere ille qui dixerat. nunc uero post hanc admonitionem Iesu Naue nullus tale aliquid protulit. nec tamen putandum est hoc illum inaniter praecepisse; non enim ait: et nunc auferte deos alienos si qui sunt in uobis, sed omnino alienas a deo et ipsas admonebat auferri. quisquis qui sic cogitet deum quemadmodum ille est? ac per hoc re
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ post aliquanta dixit iħc ad popłm. Non poteritis
dic̃ hoc qr illius scĩtati ꝑfecta seruitute quodammodo
obtẽꝑari humanȩ fragilitati impossibile ẽ. qͦ audito
istinon solum eligere seruitutem. s etiã de adiuitorio
euis et miscdĩa p̃sumere debuer̃: quã ille intellexit
qͥ dicit ĩ psalmo. ñ intres iniudiciũ cũ seruo tuo. qm̃
ñ iustificabitur ĩ cõspectu tuo om̃is uiuens. Hii aũt
pot̾iue de se p̃sumere de legerunt qd dõ possent sine
ulla offensione seruire: ut iã tũc inciꝑent q̃ de illis
exp̃ssit apłe. ignorantes dĩ iusticiã. et suã uolentes
constituere. iusticiȩ dĩ non sunt subiecti. Ita eis iã

Expanded text:
Quid est, quod dixit Iesus. ad populum: non poteritis Quid est, quod dixit Iesus. ad populum: non poteritis uia illius sanctitati perfecta seruitute quodam modo contemperari humanae fragilitati inpassibile est? quo audito isti non solum eius eligere seruitutem sed etiam de adiutorio eius et misericordia praesumere debuerunt: quam ille intellexit, qui dicit in psalmo: ne intres in iudicium cum seruo tuo, quoniam non iustificabipotius praesumere delegerunt, quod deo possent sine ulla offensione seruire, ut iam tunc inciperent. quod de illis expressit apostolus: ignorantes enim dei iustitiam et suam uolentes constituere
Abbreviated transcription (Latin):
queri potest qͦmͦ id uerũ sit : cũ clausis portis. se mu¬
roꝵ ambitu tantũmodo tuerent᷑. S recte dicte
dictũ ẽ : qr et claude aduersus hostẽ portas. ad bel¬
lum ꝑtinet. Nonem̃ miser̃ legatos qͥ poscerent pa¬
cẽ. Unde si dictũ ẽẽt. pugnauer̃ aduersũ uos: fal¬
sũ eẽt. Neq em̃bellũ continuas pugnas habet: sed
aliquando crebras. aliquando raras. aliquando nullaᷤᷤ
bellũ ẽ. tam̃ quando ẽ. qͦdammꝰ armata dissensio. qͥd ÷
ut . lxx. transtułunt uespas. et eiecit illos a faciȩ uĩa.:¬
entiȩ legitur : nec tam̃ uspiam factũ eẽ. inhis quȩ
gesta s̃ inuenitur. Anforte translato uerbo uespas.
intelligi uoluit acerrimos timoris aculeos. qͥb qͦd ãmͦ
uolantib rumorib pungebant᷑ ut fugerent: aut aerioᷤ
occultos sp̃c. qd in psalmo dic̃ ꝑ angłos malignos : nsi
forte qͥs dicat ñ om̃ia q̃ facta sunt eẽ. cõscripta: et hoc
qͦq uisibilit̾ factũ: et ueras uespas uoluit intelligi

Expanded text:
quaeri potest quomodo id uerum sit, cum clausis portis se murorum ambitu tantummodo tuerentur. sed recte dictum est, quia et claudere aduersum hostem portas ad bellum pertinet. non enim miserunt legatos, qui poscerent pacem. unde, si dictum esset: pugnauerunt aduersum uos, falsum esset. neque enim bellum continuas pugnas habet sed aliquando crebras, aliquando raras, aliquando nullas. bellum est tamen quando est quodam modo armata dissensio. Quid et: misit ante uos uespas et eiecit illos a facie uentiae legitur nec tamen uspiam factum esse in his quae gesta sunt inuenitur. an forte translato uerbo "uespas" intellegi uoluit acerrimos timoris aculeos, quibus quodam modo uolantibus rumoribus pungebantur, ut fugerent, aut aerios occultos spiritus, quod in psalmo dicit: per angelos malignos? nisi forte quis dicat non omnia quae facta sunt esse conscripta et hoc quoque uisibiliter factum, ut ueras uespas uelit intellegi.
Abbreviated transcription (Latin):
luerit. et qd babilonio uallatus incendio: et dĩ auxilio
liberatus. de ydolatriȩ igne ꝓfugerit: quodq inse-¬
quentib scribitur egressum eẽ. tharam cũ sobole sua
aran ante conspectũ thare patris su ĩ t̾ra natiuitatiꝰ suȩ
in igne caldeoꝵ : quod uidelicet ignẽ nolens adorare.
igne consumtus fit. hȩc gͥ una tharȩ domus fuit. de¬
quo natus ẽ. abraham: in qua unius ueri dĩcultũ. et
quantum credibile ẽ. in qua iam sola etiam hebrea lin¬
gua remanserat: quamiuis et ipse sic̃ iam manifestior

Expanded text:
tuerit; et quod Babylonio vallatus incendio et Dei auxilio liberatus de idololatriae igne profugerit; quod in consequentibus scribitur egressum esse Thare cum sobole sua r: Mortuus est Aran ante conspectum Thare patris sui, in terra nativitatis suae, in igne Chaldaeorum, quod videlicet nolens ignem adorare, igne consumptus sit. Sequo natus est Abraham, in qua unius veri Dei cultus; et, quantum credibile est, in qua jam sola etiam Hebraea lingua rem
Abbreviated transcription (Latin):
citum duceret. Our gͦ ñ eos obuirgauit allocutione
nouissima: qd in hoc dm̃ p̾cepta neglexerint : An
forte qr prius dixit eos scriptua ñ potuisse. utiq
antequam p̃ualent. etiã cũ p̃ualuissent timuisse
cõpellerent: et eos suꝑare ñ possent. Hunc gͦ eis
humanũ timorẽ dñs noluit imputare. et si appa¬
ret in eo quȩdã sub defectio fidĩ: quȩ si meis fortᷤ
eẽt. ea sequerentur quȩ ipsum iħm bellantem
secuta st̃. Quia uͦ non eis tanta fides fuit etiã cum
aduersariis siuis p̃ualuissent: pugnare cum eis
usq ad int̾nitionem. eoꝵ timore non ausi sunt.
ꝗq uẽ timorẽ ut dixi non de malicia neq de suꝑ¬
bia uel contentu p̃cepti dm̃ci. s de animi infir¬
mitate uenientẽ. eis dñ noluit imputare. cũ
eis iħc nouissima logueretur. Unde et apłs. ale¬
xander inquit ȩrarius multa mala michi osten¬
dit : reddet illi dñs scdm oꝑa ipsus. de illis aũt¬

Expanded text:
citum duceret. cur ergo non eos obiurgauit adlocutione nouissima, quod in hoc domini praecepta neglexerint? an forte quia prius dixit eos scriptura non potuisse, utique antequam praeualerent, etiam cum praeualuissent timuisse  conpellerent et eos superare non possent? hunc ergo eis humanum timorem dominus noluit inputare, etsi adparet in eo quaedam subdefectio fidei: quae si fortis in eis esset, ea sequerentur quae ipsum Iesum bellantem secuta sunt. quia uero non in eis tanta fides fuit, etiam cum aduersariis suis praeualuissent, pugnare cum eis usque ad interemptionem eorum timore non ausi sunt. quem timorem, ut dixi, non de malitia neque de superbia uel contemptu praecepti dominici, sed de animi infirmitate uenientem noluit eis dominus inputare, cum eis per legum nouissima loqueretur. unde et apostolus, Alexander, inquit, aerarius multa mala mihi ostendit; reddet illi dominus s
Abbreviated transcription (Latin):
ducet suꝑ uos quicquid maloꝵ comminatus ẽ. donec
auferat atq disꝑdat uos de teria hac obtima quam
tradidit uobis. eo quod p̃terieritis pactũ dñi dĩ u̾ri
qd̃ pepigit uob̃cũ. et seruientis diisalienis. et ad oraue¬
ritis eos. cito atq uelocit̃ consurget in uos furor dñi.
et auferemini de t̾ra hac obrima quã tradidit uobis.¬
Mirũ ẽ. sane qd saltẽ innouissimis sius uerbis. quib eos
allocutus ẽ. moyses homo dĩ. nachil eos obiurgauit.
exco q̃ his gentib peꝑcerunt. quas dñs usq ad int̾nitio¬
nem cumanathemate ꝑcdendas eẽ. p̃cepit. Sic enim
scriptũ ẽ. Et factũ ẽ. postquã inualuerunt filũ isrł.¬

Expanded text:
os quicquid malorum comminatus est donec vos auferat atque disperdat de terra hac optima quam tradidit vobis eo quod praeterieritis pactum Domini Dei vestri quod pepigit vobiscum et servieritis diis alienis et adoraveritis eos cito atque velociter consurget in vos furor Domini et auferemini de terra hac optima quam tradidit vobisMirum est sane, quod saltem in nouissimis suis uerbis, quibus populum adlocutus est Iesus homo dei, nihil eos obiurgauit ex eo quod his gentibus pepercerunt, quas dominus usque ad internecionem cum anathemate perdendas esse praecepit. sic enim scriptum est: et factum est postquam inualuerunt filii Isra
Abbreviated transcription (Latin):
cbferuemus quomodo tertiodicantur ẽẽ. diananeicũ
filio effrium. et dño p̃stante poterim indicart o di¬
nem dictionum quid ex hoc in pͥmo. quid infło. scco
qͥd int̃tio factum refertur: putoqđ non erimuo inctte¬
duli qe uere hȩc nonut sola nob̃ rerũ gestarũ narratio
iadẽtur scripta sunt: s sacram̃tis diuimis. dõq dignis

Expanded text:
observemus quomodo tertio dicantur esse Chananaei cum filiis Ephraim, et Domino praestante poterimus investigare ordinem dictionum quid ex hoc in primo, quid in secundo, quid in tertio factum refertur. Puto quod non erimus increduli, quia vere haec, non ut sola nobis rerum gestarum narratio traderetur, scripta sunt, sed sacramentis divinis Deoque dignis
Abbreviated transcription (Latin):
tur⁊ ne forte crastino inquiunt placeat uob̃ dicere.
i iordams finitimus ẽ. int̾ nos et uos. et ipse det̃¬
minat: et idõ non habetis portionẽ in altari nostro.
hec illi responsa miser̃: s uideamus nos qͥd factihuꝰ¬
ẽ dtanet sacram̃tũ. ꝑrior ppłs entũcisionissin ruben
qͥ fuerat pͥmogenitus designatur. ⁊ s ecgͥad qͥet ipse
prmogenitur ẽ. exlia: et masse nichilominuo pri¬
mogenitus. Qđ aũt dico pͥmogenitus: scđdm tempus
loquor Hȩc s̃ dicuntur. ne int̾ nos et illos quiant
aduentũ xp̃i fuer̃ iusti. diuisio aliqua ac separatio
uidẽtur. s ut ostendent se etiã si ante aduentũ. xp̃i

Expanded text:
tur, ne forte crastino, inquit, placeat vobis dicere tur, ne forte crastino, inquit, placeat vobis dicere quia Jordanis finitimus est inter nos et vos et ipse decernit, et ideo non habetis portionem in altari nostro. Haec illis responsa miserunt. Sed videamus quid facti hujus continet sacramentum. Prior populus circumcisionis in Ruben, qui fuerat pprimogenitus est ex Zelfa; et Manasse nihilominus primogenitus. Quod autem dico primogenitus, secundum tempus loquor. Haec ergo dicuntur, ne inter nos et illos qui ante adventum Christi fuerant justi, divisio aliqua ac separatio videretur; sed ut ostenderetur, etiamsi ante adventum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ut etiã m̃a uocatio cõpleretur sic̃ dicit apłs: nunc
demũ ꝑfectionẽ quȩ ab eis dilatafuerat cõsecunt᷑.
cũ munerib quȩ accipiunt ab iħu. ẽt unusquisq
habitet ĩ pace: om̃i bello atq om̃i impugnatione
cessante. Post hȩc lectum ẽ. nob̃qr filii ruben
et filiigad. et dimidia trib manasse qͥ erant trans
iordanem ȩdificassent aram ingentẽ. filii uͦ isrł
reliqͥ ignorantes quare hȩc ara fuisset extructa :
mittunt fineem filium eleazar filii aaron cum
disc edentes a dõ hoc fecissent. uelut a põtestate facti
i ũta mandatũ dĩ agentes. ex pugnarent᷑ a reliquit
filiis srł: sin alit̃. ut noscerent causam. Ĩlliũ satisfa¬
ciunt de ara et dicunt. Scimus qr altare uerum ẽ.¬
apud uos ubi iħe habitat: nos aũt facimus hoc alta
re ad similitudinẽ illius altaris qd apuduos extructũ
ẽ uuit et apud nos figura et imago ueri altaris habea¬

Expanded text:
ut etiam nostra vocatio compleatur, sicut dicit Apostolus, nunc ut etiam nostra vocatio compleatur, sicut dicit Apostolus, nunc demum perfectionem quae eis dilata fuerat consequantur, cum muneribus quae accipiunt ab Jesu, ut unusquisque habitet in pace, omni bello atque omni impugnatione cessante. Post haec lectum nobis est quia filii Ruben, et filii Gad, et dimidia tribus Manasse, qui erant trans Jordanem, aedificarent aram ingentem; filii vero Israel reliqui, ignorantes quare haec ara fuisset constructa, mittunt Phinees filium Eleazar, filii Aaron sacdiscedentes a Deo hoc fecissent, velut apostatae effecti, et contra mandatum Dei gerentes, expugnarentur a reliquis filiis Israel; sin aliter, ut noscerent causam. Illi vero satisfaciunt de ara et dicunt: Scimus quia altare verum est, Jesus apud vos habitat; nos autem fecimus altare hoc ad similitudinem illius altaris quod apud vos constructum est, ut apud nos figura et imago veri altaris habea
Abbreviated transcription (Latin):
cheras in ȩccłia. et cutumcidat scdõ eos qui scda mdigẽt
circũcisione. Qđ aũt dicit petrinas macheras. hoc est
e saxocultros. et ñ exferro artificis oꝑe fabricatos:
illud ostendit qd sermohic dĩ qui circũcidẽ de auditoꝵ
cordib immunditias potest. ñ ẽ. ex arte gramatica
uł rethorica ueniens. neq doctoꝵ malleis edomitus.
aut studioꝵ cõtib elimatus: s ex illa petra descendenꝰ
q̃ de monte sine manib abscisa ẽ: et orbem t̾rȩ cõpleũ.:
ac dona sp̃alia credentib tribuit. Post hȩc cõuocat
ihe filios ruben. et filios gad. et dimidiam tribũ ma¬
nasse. qͥ setũ militauerant ad hostes isrliticos suꝑandoᷤ :
et dimitut eos ire ad hereditatẽ suã. datis etiã mu¬
indicare misteriũ q̃ cũ plenitudo gentiũ introierit:
moysen eruditi et instructi fuerant: et qͥ nob̶ incer¬
tamine positis auxilia orationib et p̃cib de tulerũt.
qi ñdum reꝓmissiones consecuti sunt: expectantes

Expanded text:
chaeras in Ecclesia, et circumcidat secundo eos qui secunda indigent circumcisione. Quod autem dicit petrinas machaeras, hoc est, de saxo cultros, et non ferro artificis opere fabricatos, illico ostendit quod sermo Dei, qui circumcidere auditorum cordibus immunditias potest, non est ex arte grammatica vel rhetorica veniens, neque doctorum malleis edomitus, aut studiorum cultibus elimatus, sed ex illa petra descendens quae de monte sine manibus abscisa est, et orbem terrae complevit, et dona spiritalia credentibus tr filios Ruben, et filios Gad, et dimidiam tribum Manasse, qui secum militaverant ad hostes Israeliticos superandos, et dimittit eos ire in haereditatem suam, datis his indicare mysterium, quod cum plenitudo gentium introiret, Moysen eruditi et instructi fuerant, et qui nobis in certamine positis auxilia orationibus et precibus detulerant; et quia nondum repromissiones consecuti sunt, exspectantes
Abbreviated transcription (Latin):
altare: requiretur a generatione illa quȩ dixit. sanguis
eiꝰ suꝑ nos et suꝑ filios nr̃os. Sunt gͦ isti pars ppłi¬
mortui. qr neq azima neq dies festos cõpetenter
agunt : s conuersi sunt dies festi eoꝵ inluctum.
poterant diem festũ celebrare. in eo loco quẽ elegit
dñt ds̃. Et nos quidem ñ diximꝰ ad illos qr ñ erit
uob̾ pars in altari hoc uł inhereditate dñi. s ipsi
sponte sua altare uerũ et cȩlestem pontificẽ refu¬
tarunt: et eousq infelicitatis adducti sunt. ut et
imaginem ꝑdent. et ñ susciꝑent ueritatẽ: et ideo
dr̃ ad eos :ecce relinquet᷑ uob̃ domus uia deserta.
non imaginarius s uerus : scđ̾m ordinẽ melchise¬
dech electus: et necesse ẽ. eum ueras hostias. id ÷ spi¬

Expanded text:
s ejus super nos et super filios nostros. » Sunt ergo isti pars populi, qui neque azyma, neque dies festos competenter agunt, sed conversi sunt dies festi eorum in luctum, potuerunt diem festum celebrare in loco quem elegit Dvobis pars in hoc altari, vel in haereditate Domini, sed ipsi sponte sua altare verum et coelestem pontificem refutarunt, et eo usque infelicitates eis sunt, ut et imaginem perderent, et non susciperent veritatem. Et ideo dicitur ad eos: « Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta . » on imaginarius, sed verus, secundum ordinem Melchisedech electus; et necesse est eum veras hostias, id est, et spi
Abbreviated transcription (Latin):
prũ rerũ temporalum ꝓspitate. modeste ac salubriter
sustmere ñ possent :⁊ s lati cicius interirent : Topor¬
tunus alo loco demonstirabit᷑ om̃s gͦ t̃ta illis datae q¬

Expanded text:
quam rerum temporalium prosperitatem modeste ac salubriter quam rerum temporalium prosperitatem modeste ac salubriter sustinere non possent, sed elati citius interirent, quod opportune alio loco demonstrabitur. Omnis ergo illis te
Abbreviated transcription (Latin):
hos intelligi uoluit inimicos qͥ obuiam ire inbellum
ausi sunt. deinde qd dicit. ñ decidit ex om̃ib uerb̃ bonis
quȩ locutus ẽ. dñs filiis isrł. om̃ia aduenerunt: ita uult
intelligi: qr cũ illi cõtra p̃ceptũ dm̃fecissent: quibusdã
parcendo ex illis septem gentib et eos obedientes faci¬
endo adhuc tam̃ int̾ eos salui erant. Idõ cũ dixisset ex
om̃ib uerb̃. addidit bonis: qr nondum euenerat ma¬
ledictio. contemtorib et transgressorib constituta.
Restat gͦ ut qd ait dedit dñs isrħ omnem terram qũa
una uerat dare ꝑatrib eoꝵ. scđm hoc intelligatur.⁊ q
et si adhuc erant ex ills gentib reliquiȩ conterende
et ext̃minande. uł ex alis usq ad flunen eufraten. aut
sibugande si non resisterent aut ꝑdende si ressterent
tam missum eoꝵ relictȩ sunt inqͥb exercerent᷑ ne car¬
nalib affectib et cupiditatib infirmi. repentina tan¬

Expanded text:
hos intellegi uoluit inimicos, qui obuiam ire in bellum hos intellegi uoluit inimicos, qui obuiam ire in bellum ausi sunt. deinde quod dicit: non decidit ex omnibus uerbis bonis quae locutus est dominus filiis Israhel; omnia aduenerunt, ita uult intellegi, quia, cum iam illi contra praeceptum domini fecissent quibusdam parcendo ex illis septem gentibus et eos oboedientes faciendo, adhuc tamen inter eos salui erant. ideo cum dixisset: ex omnibus uerbis, addidit "bonis", quia nondum aduenerant maledicta contemptoribus et transgressoribus constRestat ergo ut quod ait, Dedit Dominus Israeli omnem terram quam juraverat dare patribus eorum, secundum hoc intelligatur, quia etsi adhuc erant ex illis gentibus reliquiae conterendae et exterminandae, vel ex aliis usque ad flumen Euphratem, aut subjugandtamen in usum eorum relictae sunt in quibus exercerentur; ne carnalibus affectibus et cupiditatibus infirmi, repentinam tan
Abbreviated transcription (Latin):
tant: ds̃ tam̃ tp̃rib salomonis fidem suȩ ꝓmissionis in¬
pleuit. Nũc itaq in libro iħu naue qd considare suscepimꝰ
quomꝰ erit uerũ.⁊ et dedit ds̃ isrłi omnẽ t̾ram qũa uira
uerat dare patrib eoꝵ. et hereditauer̃ eam: quomͦ
adhuc uuente iħu om̃em t̾ram dedit.⁊ cũ etiam reliqͥas
illarum septẽ gentiũ nondũ suꝑaissent: Nam qd sequitur
et hereditauerunt eã : uerũ ẽ. qr ibi erant ibiq cõsedant.
Deinde q̃ adiungit. et requiem dedit dñs illis incircuitu
sic̃ iurauerat patrib eoꝵ ⁊ uerum ẽ. qr uiuo adhuc iħu.
ñ eis quidem cedebant reliquie illarũ gentiũ: s nulla
earũ eos in terris ubi consedant bello lacessere audebat.
Idõ dictum ẽ qd deinde adiungitur. Non restitit quisꝗͦ
ante faciem illoꝵ: ab om̃ib inimicis eoꝵ. Qđ uͦ sequit᷑.
s om̃s mimicos eoꝵ tradidit illis dñs inmanus eoꝵ:

Expanded text:
rant, Deus tamen temporibus Salomonis fidem suae promissionis imrant, Deus tamen temporibus Salomonis fidem suae promissionis implevit. Nunc itaque in libro Jesu Nave quod considerare suscepimus, quomodo erit verum: « Etuerat dare patribus eorum; et hereditauerunt eam? quomodo adhuc uiuente Iesu omnem terram dedit, cum etiam reliquias illarum septem gentium nondum superauissent? nam quod sequitur: et hereditauerunt eam, uerum est, quia ibi erant ibique consederant. deinde quod adiungit: et requiem dedit illis dominus in circuitu, sicut iurauerat patribus eorum, uerum est, quia uiuo adhuc Iesu non eis quidem cedebant reliquiae illarum gentium. sed nulla earum eos in terris ubi consederant bello lacessere audebat. ideo dictum est et quod deinde adiungitur: non restitit quisquam ante faciem illorum ab omnibus inimicis eorum. quod uero sequitur: sed omnes inimicos eorum tradidit dominus illis in manus eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ septẽ s undetim gentes. odenim in regnoꝵ libris
scmptum ẽ : usq ad fine s egypti a flumine cũ scrip¬
turai aboriente usq ad occidentẽ quantũ porrectũ
et̃t regnũ uellet ostendẽ: hoc idem ingenesi cum
aboccidente usq ad orientẽ p̃fmiretur. dictum ẽ.
a flmine egyptiusq: ad flumen magnũ eufiaten
tĩ lumen quiipe egypti quifinis ẽ. disterminans regnũ
isrł ab egypto. non ẽ nilus s alius ẽ: non magnus
fluuius qui fluit ꝑ rinocoruram ciuitatẽ. unde
iam adorientem uersus. incipit terra ꝓmissionis:
s ic gͦ fuerat constitutum filiis isrł. ut septem gentiũ terras
exterminatis et ꝑditis illis gentib ipsi in habitarent. aliiꝰ
aũt regnarent subditis atq tributariis usq ad flum̃
eufraten. Et qũauis in hoc dõ non obtemꝑassent. qr et
ex illis quas ext̾minare debent obedientes aliqͦs fece¬

Expanded text:
non septem, sed undecim gentes. Quod enim in Regnorum libris non septem, sed undecim gentes. Quod enim in Regnorum libris scriptum est, « usque ad fines Aegypti, » « a flumine, » cum Scriptura ab oriente usque ad occidentem quantum porrectum esset regnum, vellet ostendere; hoc idem in Genesi cum ab occidente usque ad orientem praefiniretur, dictum est: « A flumine Aegypti usque ad fluvium magnum Euphraten . » Flumen quippe Aegypti, qui finis est disterminans regnum Israel ab Aegypto, non est Nilus, sed alius est non magnus fluvius, qui fluit per Rhinocoruram civitatem, unde jam ad orientem versus incipit terra promissionis. Sic ergo fuerat constitutum filiis Israel, ut septem gentium terras, exterminatis et perditis illis gentibus, ipsi inhabitarent; aliis autem regnarent subditis atque tributariis, usque ad flumen Euphratem. Et quamvis in hoc Deo non obtemperassent, quia et ex illis quas exterminare deberent, obedientes aliquos fece
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptũ ꝑdẽ debuit: s tam̃ subiugat tanqũa tributa¬
rii possessi sunt. Paulo post ante italegit᷑. Et erat do¬
minans ĩ om̃ib regib a flumine usq ad terram phi¬
listiim: et usq ad fines ȩgypti. Ecce ubi implecũ ẽ.
ꝗ ingenesi ds̃ ad abraham loquens ꝓmittensq p̃di¬
xerat. Aflumine quippe hic intelligitur ab eufraten.
Magnũ eñĩflum̃ in illis locis. etiã ꝓprio nomine ñ addi¬
to potest intelligi. Neq em̃de iordane hoc accipi
potest: cũ et conͦtra iordanem. et ultra iordanem ũ
t̾ras isrłite obtinuerant. et ante regnum salomonis
Ergo a flumine eufrate ex partib orientis usq ad fi¬
nes egyptiquȩ parsillis erat ab occidente : regnum
salomonis scriptura regnoꝵ dixit fuisse porrectũ.
Hunc gͦ amplius subiugatum ẽ. quam septẽ gentesille
tenebant: hac ꝑ hoc tunc inseruitutẽ redactȩ sunt

Expanded text:
perdere debuit; sed tamen subjugati tanquam tributaperdere debuit; sed tamen subjugati tanquam tributarii possessi sunt. Paulo post autem ita legitur: « Et erat dominans in omnibus regionibus, a flumine usque ad terram Philisthiim, et usque ad fines Aegypti . » Ecce ubi impletum est quod in Genesi Deus ad Abraham loquens promittensque praedixerat: « a flumine » quippe hic intelligitur, ab Euphrate; magnum enim flumenin illis locis, etiam proprio nomine non addito, potest intelligi. Neque enim de Jordane hoc accipi potest, cum et citra Jordanem et ultra Jordanem jam terras Israelitae obtinuerant, ante regnum Salomonis. Ergo a flumine Euphrate ex partibus orientis, usque ad fines Aegypti, quae pars illis erat ab occidente, regnum Salomonis Scriptura Regnorum dixit fuisse porrectum. Tunc ergo amplius subjugatum est, quam septem illae gentes tenebant; ac per hoc tunc in servitutem redactae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ds̃ testam̃tũ ad abraham dicens. Semim tuo
dabo t̾ram hanc a flumine ȩgyptiusq ad flumen
neos. et cecheos. et ferereos. et rafain. et amorreoᷤ.
et chancͣmeos. et eueos. et iergeseos. et iebuseos.
Quȩ ita soluitur questio: ut intelligamus hanc p̃ces¬
sisse ꝓpħiam qd in eos fines. regnum fuerat porrec¬
turus et dilataturus salomon. De quoita scriptũ
ẽ. Et om̃e ꝓpositũ salomonis qd destinauerat ȩdifi¬
care ĩ ierłm et libano et ĩ om̃i terra potestatis suȩ.
om̃is ppłs qui derelictus ẽ. a ceheo. et amorreo.
et ferereo. et eueo. et iebuseo. qͥ ñ erant ex isrł. ex
filiis eoꝵ qui residui erant cum eis in terra: quos
non consummauerant filii ifrł: et subiugauit eoᷤ
salomon intributũ usq indiem hanc. Ecce residua
ppłoꝵ debellandoꝵ atq om̃ino ex dĩ p̃cepto ꝑdendoꝵ.
subiugauit salomon intributũ: quos utiq scđm dei¬

Expanded text:
dominus deus testamentum ad Abraham dicens: semini tuo dominus deus testamentum ad Abraham dicens: semini tuo dabo terram hanc a flumine Aegypti usque ad flumenaeos et Cettaeos et Pherezaeos et Raphain et Amorrhaeos et Chananaeos et Euaeos et Gergesaeos et Iebusaeos. quae ita soluitur quaestio, ut intellegamus hanc praecessisse prophetiam, quod in eos fines regnum fuerat porrecturus et dilataturus Salomon, de quo ita scriptum est: et omne propositum Salomonis, quod destinauerat aedificare in Hierusalem et Libano et in omni terra potestatis suae: omnis populus qui derelictus est a Cettaeo et Amorrhaeo et Pherezaeo et Euaeo et Iebusaeo, qui non erant ex Israhel, ex filiis eorum qui residui erant cum eis in terra, quos non consummauerant filii Israhel, et subiugauit eos Salomon in tributum usque in diem hunc. ecce residua populorum debellandorum atque omnino ex dei praecepto perdendorum subiugauit Salomon in tributum, quos utique s