comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod dr̃: & factum ẽpost dies: quod
utiq p̾t tẽpus significat: & ꝑ hoc insinuat.
ñ illud intelligendum quod recentipas¬
sione dñi ẽ: s quod pꝰea futurũ ẽ. Quo
uidetur etiã id ꝑtinere: quod seniores
galaad aduenerunt ad iepthe. ut ꝑetatẽ

Expanded text:
quod dicitur: et factum est post dies, quod quod dicitur: et factum est post dies, quod utique post tempus significat; et per hoc insinuat non illud intellegendum quod recenti passione domini est, sed quod postea futurum est. quo uidetur etiam id pertinere, quod seniores Galaad uenerunt ad Iephte, ut per ae
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorum: Qui cũ illo ambulabant:
quia scd̃m eius p̾cepta uiuebant: Neq
hoc ficri desunit usq nunc ce demnceps:
quousq ad eum confugiunt mali ut
iustificet impios. quiad eum conũtunt᷑.
ce discant miqui uias eius: Iam illud
quod qui abiecer iepthȩ erat enim gala-¬
adites. conu̾si sunt ad cum: ce quesier̃
eum ꝑquẽ lib̾arentur abinimicis suis:
qm̃ clara p̾figuratione significat᷑ qͦd hi
qui abiecer̃. xp̃m ad eum rursus conu̾si.
in illo reꝑiunt salutem: siue illi indelli-¬
gantur quos petrus apl̃s cũ de ipso sce-¬
lere arguisset. sicut in actibꝰ apłorum le¬
gitur. &e hortatus ẽẽt ut ad eum conũte¬
rentur quẽ fuerant ꝑsecuti᷑ compuncti
funt corde: & a billo quẽ ase alienauerãt
desidcrar̃ salutẽ: Qͥd ẽ. aut̃ lib̾ari ab inimi-¬
cis. nͥ apeccatis: sicenim illis ait: agite pę
quȩ infine sꝑatur uocatio gentis isrł:
Magis quippe ipsa uidet᷑ apparere in eo

Expanded text:
peccatorum, qui cum illo ambulabant, peccatorum, qui cum illo ambulabant, quia secundum eius praecepta uiuebant. neque hoc fieri desinit usque nunc et deinceps, quousque ad eum confugiunt mali, ut iustificet inpios, qui ad eum conuertuntur, et discant iniqui uias eius. Iam illud, quod hi qui abiecerant Iephte — erat etiam Galaadites — conuersi sunt ad eum et quaesiuerunt eum, per quem liberarentur ab inimicis suis, quam clara praefiguratione significat, quod hi qui abiecerunt Christum ad eum rursus conuersi in illo reperiunt salutem! siue illi intellegantur, quos Petrus apostolus cum de ipso scelere arguisset, sicut in Actibus apostolorum legitur, et hortatus esset, ut ad eum . conuerterentur quem fuerant persecuti, conpuncti sunt corde et ab illo quem a se alienauerant desiderauerunt salutem — quid est autem liberari ab inimicis nisi a peccatis? sic enim illis ait: agite paenquae in fine speratur uocatio gentis Israhel. magis quippe ipsa uidetur adparere in eo
Abbreviated transcription (Latin):
surgentis ñ uider̃: Habitauit autem
interra bona:uł ut exp̃ssius dicamus
optima Quod enim grecȩ agathon:
hoc latine optimum dr̃. Iã autem in¬
t̃pretatur tob: ubimͥ udetur intelligẽ-¬
da. eius amortuis resurrectio. Nam quȩ
terra magis optima: qmͣ terrenum corpꝰ
excellentia in mortalitatis &e incorrupti¬
onis indutũ: Quod autem dr̃ de ie-¬
pthe quia pꝰea qm fugiens a faciȩ frm̃
suorum habitauit interra tob: collige¬
bantur ad eum uiri latrones et ãbula¬
bant cum ipso: quãqm &e ante passio-¬
nem obiectum fuerit dño. quod cum
publicanis &e peccatoribꝰ manducaret.
quando respondit ñ eẽ necessarium
sanis medicum s egͦtis: ce inter iniqͦs
deputatꝰ ẽ quando inter latrones cru-¬
cifixus ẽ. & unum ex eis de cruce in pa¬
radisum transtulit: tamen pꝰ ea quam
resurrex̃ aeẽẽ cȩpit scdin id quod supra
exposuimꝰ in terra tob: collecti sunt ad
eum scelerati homines ꝓpter remissionẽ

Expanded text:
resurgentis non uiderunt. habitauit autem resurgentis non uiderunt. habitauit autem in terra bona uel, ut expressius dicamus optima". quod enim graece afaav, hoc latine optimum dicitur; id autem interpretatur Tob". ubi mihi uidetur intellegenda eius a mortuis resurrectio. nam quae terra magis optima quam terrenum corpus excellentia inmortalitatis et incorruptionis indutum? Quod autem dicitur de Iephte, quia, posteaquam fugiens a facie fratrum suorum habitauit in terra Tob, colligebantur ad eum uiri latrones et obambulabant cum ipso, quamquam et ante passionem obiectum fuerit domino. quod cum publicanis et peccatoribus manducaret. quando respondit non esse necessarium sanis medicum sed aegrotis, et inter iniquos deputatus est, quando inter latrones crucifixus est et unum ex eis de cruce in paradisum transtulit: tamen posteaquam resurrexit et esse coepit, secundum id quod supra exposuimus in terra Tob collecti sunt ad illum scelerati homines propter remissionem
Abbreviated transcription (Latin):
Sic autẽ scͥptum ẽ de iepthȩ l creuer̃
filii uxoris: & eiecer̃ iepthȩ: Uerbum qdđ
positum ẽ creuer̃. significat infiguram
preualuer̃: quod imudȩis impletum
ẽ qui p̾ualuer̃ infirmitati xp̃i: quia
ita uoluit. ut ab eis quȩ oportebat pas¬
sione ꝑferret: sicut hoc idẽ significãs
iacob p̃ualuit angło cum quo id ipsũ
portendens luctabatur:¬
patris nr̃i: qm̃ filius mulieris fornica-¬
riȩtu: Tanqͣm dicerent quod eugłm
loquitur. Non ẽ iste homo adeo: qui
sic soluit sabbatum. Se autem uelut
iactantes legitimos filios: dño dixer̃
Nos ex fornicatione non sumus nati: i¬
num patrem habemus dm̃. Et fugit
iepthȩ afacie fr̃m suorum: oehabitauit
interra dob fugit: qm̃ se quantus eẽt
abscondit: fũgit: qm̃ eos seuientes la-¬
tuit: Si enim cognouissent: numqͣm
dñm glȩ crucifixissent: fugit: qm̃ mori-¬
entis infirmitatẽ uider̃: uirtutem re-

Expanded text:
Sic autem scriptum est de Iephte: et creuerunt Sic autem scriptum est de Iephte: et creuerunt filii uxoris et eiecerunt Iephte. uerbum quod positum est "creuerunt" significat in figura "praeualuerunt": quod in Iudaeis inpletum est, qui praeualuerunt infirmitati Christi, quia ita uoluit, ut ab eis quas oportebat passione perferret: sicut hoc idem significans Iacob praeualuit angelo. cum quo ut id portenderet luctabaturpatris nostri. quoniam filius mulieris fornicariae tu, tamquam dicerent quod euangelium loquitur: non est iste homo a deo, qui sic soluit sabbatum; se autem uelut iactantes legitimos filios domino dixerunt: nos ex fornicatione non sumus nati; unum patrem habemus deum. et fugit Iephte a facie fratrum suorum et habitauit in terra Tob. fugit, quoniam se quantus esset abscondit; fugit, quoniam eos saeuientes latuit; si enim cognouissent, numquam dominum gloriae crucifixissent: fugit, quoniam morientis infirmitatem uiderunt, uirtutem autem
Abbreviated transcription (Latin):
dici potest: Reuoluat qui uoluerit
ꝓpħicos libros: ceuideat quotiens. c
quanta uerbi seueritate atq indigna¬
tione dm̃. illa gens uelut impudica
mulier de suis fornicationib arguat᷑.
Unde ẽ etiam illud in hoc libro recen¬
tissimũ: uel cum post ephod quod fec̃
gedeon. omnis isrł legitur forncatus.¬
uel quod abierunt pꝰ deos gentium
quib erant circũdati: unde illis
diuma ira commota ẽ: ut ꝑ annos .x.
ce octo conterent᷑ a filiis ammon. S ñu¬
quid ñ exeadem gente ifrłilli nati erãt
sacerdotes ce scͥbe. cepharisȩi: quos in eis
dixius fuisse p̾figuratos: Qui iepthȩ
mum filium ꝑsecuti expuler̃: s in eo
similitudo adumbrata ẽ: quodisti ut
dixi ueluti legis obseruatores. eũ qui
contͣp̃cepta legis facẽ uidebat᷑. tanqͣm
legitimi non legitimũ iureuisi sunt
eiecisse. Scdm hoc enim plebs illa
dicta ẽ fornicari: quodlegis p̃cepta
ñ seruans tanqm uiro ñ eribebat fidẽ

Expanded text:
dici potest. reuoluat qui uoluerit dici potest. reuoluat qui uoluerit propheticos libros et uideat quotiens et quanta uerbi seueritate atque indignatione domini illa gens uelut inpudica mulier de suis fornicationibus arguatur. unde est etiam illud in hoc libro recentissimum, uel cum post ephud quod fecit Gedeon omnis Isrvel quod abierunt post deos gentium, quibus erant circumdati. Unde illis divina ira commota est, ut per annos decem et octo contererentur a filiis Ammon. Sed nunquid non ex eadem gente Israel etiam illi nati erant sacerdotes, et Scribae, et Pharisaei, quos in eis diximus fuisse praefiguratos, qui Jephte, mum filium persecuti expulerunt? Sed in eo similitudo adumbrata est, quod isti, ut dixi, veluti legis obsecontra praecepta legis facere uidebatur tamquam legitimi non legitimum iure sibi uisi sunt eiecisse. secundum hoc enim plebs illa dicta est fornicari, quod legis praecepta non seruans tamquam uiro non exhibebat fidem.
Abbreviated transcription (Latin):
siue ꝑ eius inprudentiã. siue ꝑ obę¬
dientiam: siue ꝑoffensionẽ. siue ꝑ
fidem in hacre gesta p̃figura̾u̾uit :
quantum d̃s adiuuat requiramus:
breinterq pandamus: Ammonet
emm nos ce arguit quodamͦ iste sc̃a-¬
rum scͥpturarũ locus: cogitare quen-¬
dam potentẽ uirtutez Talis enmdr
iepthȩ. qͦd nom̃ int̾pretatur aꝑiens:
discipłis sius apuit sensum: ut in¬
telligerent scͥpturas. Hunc ⁊epthȩ
fr̃s eius reꝓbauer: &e de patͣna do¬
mo expuler̾: obicientes ei quod eẽt
filius formcariȩ: tanqm ipsi eẽnt
de uxore legitima nati. Hoc etiam
egerunt aduersus dñm pͥncipes sa-¬
cerdotum . ce scͥbe te pharisei: qui de
legis obseruatione głari uidebant᷑:
tanqmͣ ille solueret legem. Et ideo
ueluti ñ eẽt legitimus filius. & qm̃
de scã quidem turgine corpus assum¬
pserat quod fidelib notum ẽ: tamen
eius mater quantum ad gentem per¬
tinet: etiam illa iudaica synagoga

Expanded text:
siue per eius inprudentiam siue per oboesiue per eius inprudentiam siue per oboedientiam siue per offensionem siue per fidem in hac re gesta praefigurauerit. quantum deus adiuuat, requiramus breuiterque pandamus. admonet enim nos et urget quodam modo iste sanctarum scripturarum locus cogitare quendam potentem uirtute. talis enim dicitur Iephte, quod nomen interpretatur . Aperiens"; discipulis suis aperuit sensum, ut intellegerent scripturas. hunc Iephte fratres eius reprobauerunt et de paterna domo expulerunt obicientes ei quod esset filius fornicariae, tamquam ipsi essent de uxore legitima nati. hoc etiam egerunt aduersus dominum principes sacerdotum et scribae et pharisaei, qui de legis obseruatione gloriari uidebantur. tamquam ille solueret legem et ideo ueluti non esset legitimus filius. et quamquam de sancta quidem uirgine corpus adsumpserat, quod fidelibus notum est, tamen eius mater, quantum ad gentem pertinet, etiam illa iudaica synagoga
Abbreviated transcription (Latin):
tius ddõ si ñ fieret obȩdiretur: qm̃
hoc senolle cein abrahe filio. & mn
legitima ꝓhibitione monstrauerat.
Ueruntam̃ siꝓpterea iepthe ñ facẽt.
sͥ potiꝰ inunica peꝑcisse. qmͣ dĩ uolũ-¬
tatem secutus ẽẽ uideret᷑: magis
gͥ indellexit in eo quod illi filia oc-¬
currit ultorem dm̃: iustȩq penȩ
sefideliter subdidit: tmens seuiorẽ
tanqm de t̾̃giu̾satione uindictam:
Credebat enim etiam bonȩ ce uirgi¬
nis animam filie bene recipi: quod
ñ se ipsa uouerat immolandã: sed
uoto ce uoluntati ñ restit̾at patris:
&e di fuerat secuta iuditium Mors
enĩ sicut nec sͥ a qͦ ꝗͣ sponte nͨ cuiꝗͣ. sponte in¬
ferenda ẽ: ita dõ iubente recusanda
ñ ẽ. cuius constitutione quocũꝙ tẽ¬
pore subeunda ẽ. Nec quisqmͣ qui
eam ꝑpeti detractat. ut ominno eiu-¬
tetur: s tantũmꝰ ut differatur. labo¬
rat. Nunc iam quid sp̃s dñi siue ꝑ
nescientem iepthe. siue ꝑ scientem:

Expanded text:
tius deo. si non fieret, oboediretur, quoniam tius deo. si non fieret, oboediretur, quoniam hoc se nolle et in Abrahae filio et in legitima prohibitione monstrauerat. uerum tamen si propterea Iephte non faceret, sibi potius in unica pepercisse quam dei uoluntatem secutus esse uideretur. magis ergo intellexit in eo, quod illi filia occurrit, ultorem deum iustaeque poenae se fideliter subdidit timens saeuiorem tamquam de tergiuersatione uindictam. credebat enim etiam bonae et uirginis animam filiae bene recipi, quod non se ipsa uouerat immolandam, sed uoto et uoluntati non restiterat patris et dei fuerat secuta iudicium. mors enim sicut nec sibi a quoquam sponte nec cuiquam sponte inferenda est, ita deo iubente recusanda non est, cuius constitutione quocumque tempore subeunda est; nec quisquam qui eam perpeti detrectat, ut omnino euitetur, sed tantummodo ut differatur, laborat. Nunc iam quid spiritus domini siue per nescientem Iephte siue per scientem
Abbreviated transcription (Latin):
humana uoluntate atq consilio
facere nefas ẽ: ꝓfecto intelligendũ ẽ
obȩdient̃ fieri potius qm sceleste::
si diuinitꝰ iussum ẽ. De qua quȩstioe:
satis in pͥmo libro de ciuitate dĩ dis-¬
putauimꝰ: Si autem iepthe huma¬
num secutus errorem. humanũ sa¬
crificium uouendũ putauit: eius
quidem peccatũ de unica filia iure
punitum ẽ: Quod etiam ipse uerb̃
sius satis uidetur ostendere ubiait:
Heu me filia inpedistime in offen¬
dicłm facta es in ocłis meis. discissis
etiam uestim̃tis sus: Ueruntam̃
etiam hic eius error habet aliqm lau
dem fidi qua dm̃ timuit. ut quod
uouerat redderet: nec diuinin se
iudicii sententiã declinauit: siue
sꝑans dñ ꝓ hibiturũ. sicut fecit abra¬
he. siue eius uoluntatẽ etiam ñ ꝓhibẽ¬
tis. intellectã facere potius qm contẽ-¬
pnere statuens: quãqmͣ ce hic merito
quę̧ri potest: utrum uerius intelli-¬
gitur hoc dm̃ nolle fieri: ce in eo po-¬

Expanded text:
humana uoluntate atque consilio humana uoluntate atque consilio facere nefas est, profecto intellegendum est oboedienter fieri potius quam sceleste. si diuinitus iussum est: de qua quaestione satis in primo libro de ciuitate dei disputauimus. si autem Iephte humanum secutus errorem humanum sacrificium uouendum putauit, eius quidem peccatum de unica filia iure punitum est — quod etiam ip:-:e uerbis suis satis uidetur ostHeu me, filia! impedisti me, in offendiculum facta es tu in oculis meis ; discissis etiam vestimentis suis. Verumtamen etiam hic ejus error habet aliqdem fidei. qua deum timuit, ut quod uouerat redderet, nec diuini in se iudicii sententiam declinauit, siue sperans deum prohibiturum, sicut fecit Abrahae, siue eius uoluntatem etiam non prohibentis intellectam facere potius quam contemnere statuens. Quamquam et hic merito quaeri potest utrum uerius intellegitur hoc deum nolle fieri et in eo po
Abbreviated transcription (Latin):
tos admagnum sacram̃tum xp̃i et
ȩccłȩ requirendũ. ꝓpterea ds̃ re insigni
et in opinata uolens quasi dormien¬
tes hominum ammas excitare eoma-¬
gis quo talia sͥ sacͥficia offerre uetue¬
rat. curaintsͥ eiꝰmodi aliquid offerẽdũ:
ut ipsa ammiratio magnã gigneret
quęstionem: ce magna questio aoꝑcru¬
tandum magnũ misterium. studium
piȩ m̃tis erigeret: piȩ uͦ scrutans mens
hominis alticudinẽ ꝓphetiȩ. uelut ha
pturarum leuaret. Huic nos rationi
&e consicdatiom ñ obsistimus: s alia
quȩstio ẽ de ammo uouentis: alia
de ꝓuidentia dĩ qualicũq animo
eius optime utentis: Quam obrem
si sp̃s dñi qui factus ẽ suꝑ iepthe ut
hoc uoueret omnino p̃cepit: quod
quidem scͥptura ñ aꝑuit: tamen
si hoe ille p̾cepit cinus ñ licet iussa
contempnere: non solum in sipien
tia culpanda ñ ẽ: uerum etiam lau-¬
danda obȩdientia ẽ: Hoc enim etiã¬
si se homo ipse int̾imat quodutiq

Expanded text:
tos ad magnum sacramentum Christi et tos ad magnum sacramentum Christi et ecclesiae requirendum, propterea deus re insigni et inopinata uolens quasi dormientes hominum animos excitare eo magis, quod talia sibi sacrificia offerri uetuerat, curauit sibi eius modi aliquid offerendum, ut ipsa admiratio magnam gigneret quaestionem et magna quaestio ad perscrutandum magnum mysterium studium piae mentis erigeret, pie uero scrutans mens hominis altitudinem prophetiae uelut hamndo scripturarum leuaret? huic nos rationi et considerationi non obsistimus. sed alia quaestio est de animo uouentis. alia de prouidentia dei qualicumque animo eius optime utentis. quamobrem si spiritus domini, qui factus est super Iephte, ut hoc uoueret omnino praecepit, quod quidem scriptura non aperuit, tamen, si hoc ille praecepit, cuius non licet iussa contemnere, non solum insipietia culpanda non est, verum etiam laudanda obedientia est. Hoc enim, etiasi se homo ipse interimat, quod utique
Abbreviated transcription (Latin):
& q̃s qui ce malis nr̃is bene uti nouit.
etiam ipsis eorum peccatis usus ẽ ad
significanda quȩ uoluit. Proinde
siꝓpterea peccatum ñ fuit. siue cuiꝰli¬
bet necis humanȩ. siue etiam parrici¬
dale sacrifitam uł uouere uł reddẽ:
quia magnum aliquid cespãle signi¬
ficauit: frustra dds̃ talia ꝓhibuit. &¬
ad aliq̃ significationẽ rerũ sp̃aliũi magna-¬
rũq referũt᷑. Cur gͦ illa ꝓhibẽt: qñqͥdẽ pote¬
rãt ꝓpt̾ eandẽrerũ earundẽ signicationẽ
ꝓpter qm ce ista licite fiebant. nichilo¬
minus licite fieri: nͥ quia nec tale
aliquid significantia. quale expedit
credere humanado sacͥficia placu
aut peccare noluit int̾imitur: s homo
ab homine tanqm electa hostia more
pecoris immolat᷑: Quod si ait aliqͥs
qm̃ pecorum uictunȩ iam eoipso quo
fuerant usitatȩ: qmͣius &e ea ipsa recte
intelligentibꝰ ad significationẽ spãliũ
referunt᷑: minus tam̃ faciebant inten-¬

Expanded text:
et deus, qui et malis nostris bene uti nouit, et deus, qui et malis nostris bene uti nouit, etiam ipsis eorum peccatis usus est ad significanda quae uoluit. proinde si propterea peccatum non fuit siue cuiuslibet necis humanae siue etiam parricidale sacrificium uel uouere uel reddere, quia magnum aliquid et spiritale significauit. frustra deus talia prohibuit et ad aliquam significationem rerum spiritalium magnarumque referuntur. cur ergo illa prohiberet. quandoquidem poterant propter eandem rerum earundem significationem, propter quam et ista licite fiebant, nihilominus licite fieri? nisi quia nec tale aliquid significantia quale expedit credere humana deo sacrificia placueaut peccare noluit, interimitur, sed homo ab homine tamquam electa hostia more pecoris immolatur. Quid? si, ait aliquis, quoniam pecorum uictimae iam eo ipso quo fuerant usitatae, quamuis et ipsae a recte intellegentibus ad significationem spiritalium referrentur, minus tamen faciebant inten
Abbreviated transcription (Latin):
ceillud quod trecenti uiri ad signum
crucis ipso numero ꝑtinentes. ydrias
fi cciles acceperunt: eisq ardentes fa-¬
culas incluser̃. quib ydriis fractis re-¬
pente lumina numerosa micantia
tantam hostium multitudinẽ terru¬
erunt: tanqm ex suo arbitrio uide-¬
tur fecisse gedeon. Non enim scͥptura
dicit dñm admonuisse ut hoc faceret:
ce tam̃ tam grande signum quis eius
antmo atq consilio faciendum nisi
dñs inspirauit᷑ qui p̃figurauit scõs
suos thesaurum eugłis luminis inua¬
sis fictilibus habituros. sicut apłs dix̃:
habemus autem thesaurũ istum in
uasis fictilibus: Quibus inpassione
martirii. tanqm uasculis fractis ma-¬
ior eorum glȩ fulgor emicuit: quȩ im¬
pios euglicȩ predicationis immicos.
mopinata illis. xp̃i claritate suꝑauit:
Seu gͦ ꝑscientes seu ꝑnescienteᷤ p̃figati¬
poribus oꝑatus ẽ: nec isõ peccata eor
dicendum ẽ non fuisse peccata. quia

Expanded text:
et illud, quod trecenti uiri ad signum et illud, quod trecenti uiri ad signum crucis ipso numero pertinentes hydrias fictiles acceperunt eisque ardentes faculas incluserunt, quibus hydriis fractis repente lumina numerose micantia tantam hostium multitudinem terruerunt, tamquam ex suo arbitrio uidetur fecisse Gedeon; non enim scriptura dicit dominum admonuisse, ut hoc faceret. et tamen tam grande signum quis eius animo atque consilio faciendum nisi dominus inspirauit? qui praefigurauit sanctos suos thesaurum euangelici luminis in uasis fictilibus habituros, sicut apostolus dicit: habemus autem thesaurum istum in uasis fictilibus: quibus in passione martyrii tamquam uasculis fractis maior eorum gloriae fulgor emicuit, quae inpios euangelicae praedicationis inimicos inopinata illis Christi claritate superauit. Seu ergo per scientes seu per nescientes praefiguratiporibus operatus est, nec ideo peccata eorum dicendum est non fuisse peccata, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ea rigata ueniret inm̃tem: ut quod
sub defscit afide. infirmitati eius de¬
lictoq imputetur: Quod uͦ etiam
tali eius animo. ad hoc qd̃ gem̃u huma¬
no significari oportebat usus ẽ ds̃ :¬
ad eius intelligatur miscłiam. &e mi¬
rabilem ꝓuidentiã ꝑtinere. Siquis
autem dicit scientem fecisse. &e dixis¬
se gedeon ex reuelatione ꝓpħica. ut ꝑ
eũ signa talia mõstrͣ ent᷑. nec defecisse a fide.
&e qͦd ei ĩã ꝓmiserat dñs credidisse. s actiõe
ꝓpħica. in uellẽ uoluisse tẽptare. atq ita illiꝰ
tẽptationẽ fuisse in culpabilẽ sic̃ dolũ iacob:
ullud qͦd dño ait: Nõ irascat᷑ indignatio
tua in meñ id̃o dixisse qd̾ irã eiꝰtimeret᷑. s
qd eũ ꝯfirmaret ñ irasci. cũ ea faceret
quȩ spiritu eius dictante facienda ẽẽ
tanqmͣ ꝓpħa sentiret: dicat ut uiditur:
dum mͦ illud quod de facto ephod scͥ¬
ptura ipsa culpauit quodlibet signifi¬
cet. non audeat excusare apeccato. Nã

Expanded text:
ea rigata ueniret in mentem? ut, quod ea rigata ueniret in mentem? ut, quod subdefecit a fide infirmitati eius delictoque deputetur; quod uero etiam tali eius animo ad hoc quod generi humano significari oportebat usus est deus, ad eius intellegatur misericordiam et mirabilem prouidentiam pertinere. Si quis autem dicit omnia scientem fecisse et dixisse Gedeon ex reuelatione prophetica, ut per eum signa talia monstrarentur, nec defecisse a fide et quod ei iam promiserat dominus credidisse, sed actione prophetica in uellere uoluisse tentare atque ita illius tentationem fuisse inculpabilem sicut dolum Iacob et illud quod domino ait: non irascatur indignatio tua in me, non ideo dixisse, quod iram eius timeret, sed quod eum confideret non irasci, cum ea faceret quae spiritu eius dictante facienda esse tamquam propheta sentiret: dicat, ut uidetur, dum modo illud, quod de facto ephud scriptura ipsa culpauit quodlibet significet non audeat excusare a peccato. nam
Abbreviated transcription (Latin):
popli consecuta ẽ. Iam enim ds statu-¬
erat afflicto popłõ subuenire: atq huiꝰ
ducis quem ad hoc opus assumpserat
utebatur animo. non solum fideli ce
pio: uerum etiam sub deficiente ce
delinquente. & adp̃nuncianda quȩ
uolebat: ce complenda quȩ dixerat.
Non enim ꝑ istos tantum. qui etiam
si peccatierunt inter iustos tamen
narrantur: s etiam ꝑipsum saulem
omnimꝰ reꝓbatum multa ds̃ popło
suo prestititꝰ in quem insiliuit etiam
s cum inuirum scm̃ dauid in nocen¬
temq seuiret. Agit enim sp̃s dm̃ ce
it: qui etiam ꝑ caiphan acerrimum
dñi ꝑsecutorẽ. nescientem quid dixe¬
rit. insignem ꝓtulit ꝓphetiam: quod
enim egit nsi sp̃s dñi curans p̾nun-¬
ciare uentura: ut iuctici gedeontem¬
ptareuolenti dñm. &e non credenti
quod ei fuerat ꝑmanum eius desa-¬
lute ꝓpłi iam locutus. hoc potissimũ
de uellere prius compluco postmo¬
dum sicco: &e de area primũ sicca pꝰ¬

Expanded text:
populi consecuta est. iam enim deus statupopuli consecuta est. iam enim deus statuerat adflicto populo subuenire atque huius ducis, quem ad hoc opus adsumpserat. utebatur animo non solum fideli et pio uerum etiam subdeficiente et delinquente et ad praenuntianda quae uolebat et complenda quae dixerat. Non enim per istos tantum, qui etiam si peccauerunt, inter iustos tamen narrantur, sed etiam per ipsum Saulem omni modo reprobatum multa deus populo suo praestitit, in quem insiliuit etiam sed cum in uirum sanctum Dauid innocentemque saeuiret. agit enim spiritus domit: qui etiam per Caiphan, acerrimum domini persecutorem, nescientem quid dixerit insignem protulit prophetiam, quod enim egit nisi spiritus domini curans praenuntiare uentura, ut iudici Gedeon tentare uolenti dominum et non credenti quod ei fuerat per manum eius de salute populi iam locutus, hoc potissimum de uellere prius conpluto, postmodum sicco et de area primum sicca, post
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑinde habeatur ce hoc sacrificium.
tanqm id dñs sicut habra hȩ fieriiusse-¬
rit. ñ facile direrim: cum utiq de gede¬
on possit hȩc afferri differentia: quia
post peccatum qͦd fecit qnͣdo fecit ẽ¬
phod pꝰquod uniũsus popłs form ca¬
tus ẽ. nulla ẽ eius commemorata pro-¬
sꝑitas. Posteauͦ qmͣ iepthȩ uotum uo¬
uit illa ẽ insignis eius uictoria conse-¬
cuta: ꝓpter qmͣ ad ipiscendã uouerat:
cequa ad epta. quod uouerat soluit.
Rursus enim considerandũ ẽ quia
gedeon e siñ p̾ ea qmͣ fecit ephod. ta-¬
men postea qmͣ temptauit dñm qͦd
utiq peccatum ẽ: magna strage hosti-¬
bus cęsis atq suꝑatis. popło ad quisi¬
uit salutem. Sic enim scriptum ẽ
dĩ metuebat: qua nouerat se temptã-¬
do peccare: quod ds̃ in lege sua ma¬
nifestissime ꝓhibet Hoc tam̃ peccatũ
etus: ce mirabilis signi euidentia. &e ma-¬
gna uictoriȩ ꝓsꝑitas. liberationisq

Expanded text:
ut perinde habeatur et hoc sacrificium, ut perinde habeatur et hoc sacrificium, tamquam id dominus sicut Abrahae fieri iusserit. non facile dixerim, cum utique de Gedeon possit haec adferri differentia. quia < post peccatum quod fecit, quando fecit ephud post quod uniuersus populus fornicatus est, nulla est eius commemorata prosperitas. postea uero quam Iephte uotum uouit, illa est insignis eius uictoria consecuta, propter quam adipiscendam uouerat et qua adepta quod uouerat soluit. rursus enim considerandum est, quia Gedeon, etsi non posteaquam fecit ephud, tamen posteaquam tentauit dominum, quod utique peccatum est, magna strage hostibus caesis atque superatis populo adquisiuit salutem: sic enim scriptum est: dei metuebat, quia nouerat Se tentando peccare, quod deus in lege sua manifestissime prohibet. hoc tamen peccatum eius et mirabilis signi euidentia et magna uictoriae prosperitas liberationisque
Abbreviated transcription (Latin):
tare ueraciter: Nam &e meo quodi¬
dem gedeon signum petens sicut ipse
locutus ẽ. temptauit inuellere: nescio
utrum ñ fuerit trangͣssus p̾ceptum
tuum: ueruntam̃ etiam in eius tempta¬
tione dñs quod prenuntiare uolebat
ostendit: in compluto scilicet uellere.
&area tota circumquaq sicca.
figurare primum popłm isrł: ubi
erãt sc̃i cum gr̃a cȩlesti tanqm pluuia
sp̃ali: ce postea cõpluta area sicco uellẽ
figurare ȩccłam toto orbe diffusam.
habentem ñ inuellere tanqm inue-¬
lamine. s in aꝑto cȩlestem grãm. illo
priore popło uelut ab eiuꝰdem gr̃ẽ ro-¬
re alienato atq siccato. Nec tam̃ frustͣ
inter fideles & oꝑantes iustitiam ꝓpt̃
bonam fidelemq uitam inqua eum
credendum ẽ eẽ defunctum: talem
epła adhebreos meruit testimoniũ.
ea secuta sunt. ut uotum illud uoũãt.
atq hostes uinceret ce quod uouerat reo¬
deret. spũi dñi omnia deputanda sint:

Expanded text:
tare ueraciter? nam et in eo, quod itare ueraciter? nam et in eo, quod idem Gedeon signum petens, sicut ipse locutus est. tentauit in uellere, nescio utrum non fuerit transgressus praeceptum. tuum; uerum tamen etiam in eius tentatione dominus quod praenuntiare uolebat ostendit: in conpluto scilicet uellere et area tota circumquaque sicca figurare primum populum Israhel, ubi erant sancti cum gratia caelesti, tamquam pluuia spiritali; et postea conpluta area sicco uellfigurare ecclesiam toto orbo diffusam. habentem non in uellere tamquam in uelamine sed in aperto caelestem gratiam illo priore populo uelut ab eiusdem gratiae rore alienato atque siccato. nec tamen frustra inter fideles et operantes iustitiam propter bonam fidelemque uitam, in qua eum credendum est esse defunctum, tale in epistula ad Hebraeos meruit testimonium. ea secuta sunt. ut uotum illud uoueret atque hostes uinceret et quod uouerat redderet, spiritui domini omnia deputanda sint,
Abbreviated transcription (Latin):
omnia quȩ deinceps facta sunt: tan-
na nos compellunt quȩrere potiuᷤ
cur factum sit: quam facile imꝓba¬
re quod factum ẽ. S pͥmoillua qd̃
ex epła quȩ ad ebreoᷤᷤ ẽ cõmemoraui:¬
iam inter illos laudabiles iuros qui
ibidem recoluntur. ñ solum ẽ ieꝑthȩ.
uerum etiam gedeon: de quo simi
tauit gedeon: & tam̃ eius factum
qd de illo auro predȩ oꝑatꝰ ẽ ephod.
ce fornicatꝰ ẽ post illuq̃ omnis isrł.
ce factum ẽ domui gedeon inscãdalũ.
non solum laudare ñpossumus:uerũ
etiam quia scͥptura hinc aꝑtissime iu-¬
dicauit. reꝓbare minime dubitamus:
nectam̃ ex hoc ulla fit imuria sp̃ui do-¬
mini: qui eum confortauit. ut hostes
popłi eius tanta facilitate suꝑaret:
Cur gͦ inter eos cõmemorat᷑ qui ꝑfi
dem uicerunt regna. oꝑantes iustitiã:
nisi quia sc̃a scriptura quorum fidẽ
ati iustitiam ueracit̃ laudat: non
hinc impeditur eorum etiam peccata
si qua nouit &e oportere iudicat. no¬

Expanded text:
omnia quae deinceps facta sunt, tanquomnia quae deinceps facta sunt, tanquIsta testimonia nos compellunt quaerere potius cur factum sit quam facile inprobare quod factum est. Sed primo illud, quod ex epistula quae ad Hebraeos est commemoraui, inter illos laudabiles uiros, qui ibidem recoluntur, non solum est Iephte uerum etiam Gedeon, de quo similtauit Gedeon. et tamen eius factum, quod de illo auro praedae operatus est ephud et fornicatus est post illud omnis Israhel et factum est domui Gedeon in scandalum, non solum laudare non possumus, uerum etiam, quia scriptura hinc apertissime iudicauit, reprobare minime dubitamus; nec tamen ex hoc ulla fit iniuria spiritui domini, qui eum confortauit, ut hostes populi eius tanta facilitate superaret. cur ergo inter eos commemoratur, qui per fidem uicerunt regna operantes iustitiam, nisi quia sancta scriptura, quorum fidem atque iustitiam ueraciter laudat, non hinc inpeditur eorum etiam peccata, si qua nouit et oportere iudicat, no
Abbreviated transcription (Latin):
hȩsꝑarent qui uouissent: dm̃ꝓhibi-¬
turum talia uota compleri. Possemꝰ
inqm hȩc dicere: nisi ab istasenten¬
tia duo nos precipuȩ diuinarum
scͥpturarum testimonia retardarẽt:
ut banc rem gestam. &e in libris tantȩ
auctoritatis memoriȩ comm̃ datam.
diligentius quantum dñs adiuuat
&e cautius ꝓscrutemur: ne mullam
partem iuditium temerarium ꝓfe-¬
ramus: unum quo in epł̃a ad he¬
breos iste iepthȩ int̾ tales comme¬
moratur. ut eum culpare ueream᷑:
ubi scriptum ẽ. et quid ad huc dic̃a:
deficit enim me tempus enarrandi
de gedeon. barach. samson. ce iepthȩ.
ce dauid. ce samuel. ce ꝓpħis. qui per
fidem uicerunt regna operantes iu-¬
stitiam consecuti sunt. ꝓmissiones:
alterum quod ubi de illo ista nar-¬
rantur: quod tale uouerit ce imple¬
uerit uotum: premisit scͥptura di-¬
it speculam galaad: & de specła ga-¬
laad transiit adfilios ammon: ce
ad hoc ipsum uotum ꝑtinentia᷑. ut

Expanded text:
hae sperarent qui uouissent deum prohibihae sperarent qui uouissent deum prohibiturum talia uota conpleri: possemus, inquam, haec dicere, nisi ab ista sententia duo nos praecipue diuinarum scripturarum testimonia retardarent, ut hanc rem gestam et in libris tantae auctoritatis memoriae commendatam diligentius, quantum dominus adiuuat, et cautius perscrutemur, ne in ullam partem iudicium temerarium ramus. Unum, quod in Epistola ad Hebraeos iste Jephthe inter tales commemoratur, ut eum culpare vereamur: Ubi scriptum est. Et quid adhuc dicam: deficiet enim me tempus enarrandi: de Gedeon, Barach, Samson, Jephthe et David et Samuel et prophetis, qui per fidem devicerunt regna, operantes justitiam, consecuti sunt promissiones . Alterum, quod ubi de illo ista narrantur, quod tale voverit et impleverit votum, praemisit Scriptura diit speculam Galaad; et de specula Gaaad ad trans filios Ammon, et ad hoc ipsum votum pertinentia; ut
Abbreviated transcription (Latin):
ctus iniuidicando exerceretur: posse¬
mus iam dicere deo displicuisse tale
uotum: & ad illam ꝑductum ẽẽ uin-¬
dictam: ut patripotissimũ filiauni¬
ca occurreret. Quodsi sꝑasset atq
uoluisset: non continuo ut eam idit.
scidisset uestim̃ta sua. ce dixisset. Heu
me filia mea:  in pedisti me: in offen¬
dicłm facta es in ocłis meis: Beinde
.lx. dierum tam longa dilatione da¬
ta filiȩ suȩ. dñs eum ab unice carissi-¬
me nece ñ ꝓhibuerit sicut ꝓbibuit a-¬
braham: donec ꝓficiendo quod uo-¬
uerat. se ipsum ꝑ cuteret orbitate gra-¬
uissima᷑ dm̃ autem nequaqͣm ho-¬
minis ĩmolatione placaret: Et ideo
huiꝰcemodipatͥ penam fuisse retri-¬
butam: ne impunitum talis uotire-¬
linquęret᷑ exemplũ: ut aut magnũ
aliquid se uouere dõ putarent homi-¬
nes cum uictimas humanas uoue¬
rent: & quod ẽ orribilius filiorum::
aut ñuera s potius simulata eadem
uota eẽnt: cum uelut exemplo abra¬

Expanded text:
ctus in iudicando exerceretur, possectus in iudicando exerceretur, possemus iam dicere deo displicuisse tale uotum et ad illam perductum esse uindictam, ut patri potissimum filia unica occurreret — quod si sperasset atque noluisset, non continuo, ut eam uidit, scidisset uestimenta sua et dixisset: heu me, filia mea, inpedisti me; in offendiculum facta es in oculis meis — deinde sexaginta dierum tam longa dilatione data filiae suae dominus eum ab unicae carissimae nece cum non prohibuerit, sicut prohibuit Abraham, donec perficiendo quod uouerat se ipsum percuteret orbitate grauissima, deum autem nequaquam hominis immolatione placaret; et ideo huiusce modi patri poenam fuisse retributam, ne inpunitum talis noti relinqueretur exemplum, ut aut magnum aliquid se uouere deo putarent homines. cum uictimas humanas uouerent et, quod est horribilius, filiorum, aut non uera, sed potius simulata eadem uota essent, cum uelut exemplo Abra
Abbreviated transcription (Latin):
cogitauit. Non tam̃ fortasse unicam
filiã:. quãquã illã intanta pat̾na gła
quis posset anteire: nisi forte uxor:
Nam quod ñ dixit quȩcumq s qui-¬
cumq exierit de ianius domus meȩ.
solet scͥptura masculinũ genus ꝓquo¬
libet sexu ponere: sicut de abraham
dictum ẽ. surgens a mortuo: cum
eus uxor mortua fuisset. Quia gͦ de
hoc uoto atq facto nichil uid etur scͥ¬
ptura iudicasse: sicut abraham qñ
filium iussus obtulit aꝑtissime iudi-¬
cauit: s tantũm scͥptum reliquisse le-¬
gentibꝰ iudicandũ: quẽ admodũ de
fato iude filii ia cob quando aonurũ
quidem suam nesciens intrauit. Ue-¬
rum qnͣtum impso fuerat forntatuᷤ
ẽ quia meret̾cem putauit: neq apꝓ-¬
bauit hoc scͥptura neq reꝓbauit.: s
iustitia &e dĩ lege consulta estimandũ
pensandũq dimisit. Quia gͦ de isto ie-¬
ptbȩ facto in neutrã partem senten-¬
tiam scͥptura diꝓtulit ut nr̃ intelle¬

Expanded text:
cogitavit; non tamen fortasse unicam cogitavit; non tamen fortasse unicam filiam. quamquam illam in tanta paterna gloria quis posset anteire nisi forte uxor? nam quod non dixit "quaecumque, sed quicumque exierit de ianuis domus meae", solet scriptura masculinum genus pro quolibet sexu ponere; sicut de Abraham dictum est: surgens a mortuo, cum eius uxor mortua fuisset. Quia ergo de hoc uoto atque facto nihil uidetur scriptura iudicasse, sicut de Abraham, quando filium iussus obtulit, apertissime iudicauit. sed tantummodo scriptum reliquisse legentibus iudicandum, quemadmodum de facto Iudae filii Iacob, quando ad nurum quidem suam nesciens intrauit, uerum quantum in ipso fuerat fornicatus est, quia meretricem putauit, neque adprobauit hoc scriptura neque reprobauit, sed iustitia et dei lege consulta aestimandum pensandumque dimisit: quia ergo de isto Iephte facto in neutram partem sententiam scriptura dei protulit, ut noster intelle
Abbreviated transcription (Latin):
eius suscitare: laudat᷑. Iste uͦ ce deo
ñ sub ente. neq poscente. &e contra legiti¬
mum eius p̃ceptum ultro sacͥficium
uouit humanum: sic enim scͥptum ẽ.
Si tracditione tradidcris mͥ filios am
mon: et erit dño. offeram eum holo
caustoma. Non utiq his uerbis pe¬
cus aliquod uouit: quod sccm le-¬
gem holo caustoma posset offerrez
Neq enim ẽ aut fuit consuetudinis:
ut redeuntibꝰ cum uictoria de bello
ducibus. pecora occurrerent. Quan¬
tum autem attinet ad muta anima-¬
lia: canes solent dominis blando fa¬
mulatu alludentes currere inobuiã.
De quibus ille in suo uoto cogitare ñ
posset: ne miniuriã dĩ aliquid ñ so-¬
lum illicitum: uerũ etiam contempti¬
bile. ce scłm legem in mundum uo¬
uisse. uideretur. Nec ait quodcumq¬
exierit de ianuis domꝰ meȩ in obuiã
mͥ offeram illud holocaustoma: s ait.
quicumq exierit offeram eum: Ubi
ꝓculdubio nichil aliud qmͣ hominẽ

Expanded text:
eius suscitare, laudatur. iste uero et deo eius suscitare, laudatur. iste uero et deo non iubente neque poscente et contra legitimum eius praeceptum ultro sacrificium uouit humanum. sic enim scriptum est: Si tradens tradideris filios Ammmon, erit Dcaustoma. Non utique his verbis pecus aliquod vovit, quod secundum legem holocaustoma posset offerre. Neque enim est aut fuit consuetudinis, ut redeuntibus cum victoria de bello ducibus pecora occurrerent. Quantum autem attinet ad muta animalia, canes solent dominis blando famulatu alludentes currere in obviam; de quibus ille in suo voto cogitare non posset, ne in injuriam Dei aliquid non solum illicitum, verum etiam contemptibile, et secundum legem immundum vovisse videretur. Nec ait: Quodcunque ierit de januis domus meae in obviam mihi, offeram illud holocaustoma; sed ait: Quicunque exierit, offeram eum: ubi procul dubio nihil aliud quam hominem
Abbreviated transcription (Latin):
congruam temporibus consuetudinẽ
compleretur. apposuit. Si autem hoc
quemqm mouet quomͦ pie crediderit
abraham dm̃ sacrificiis talibus delecta¬
ri: si hȩc illicite offerunt᷑ deo: &e ideo pu¬
tat recte credidisse etiam iepthȩ quod
tale sacͥficium deo ẽẽ posset acceptũ:
primo consideret aliud ẽẽ ultro uo¬
uere: aliud iubenti obtemꝑare. Non
enim si aliquid preter morem in do¬
mo a dño institutũ seruo iubetur atq
id laudabili o będientia facit: idõ ñ
ẽ plectendus. si hoc facere sponte pre-¬
sumpserit. Deinde habebat quod cre¬
deret abraham: ut ꝓpter diuinũ im¬
ꝑium ñparceret filio: ñ credens dm̃
tales uictimas libent̾ accipere: s hoc
eum ꝓpterea iussisse. ut resuscitaret
occisum: & hinc aliquid tanqmͣ ds̃
sapiens demonftͣret: Nam hoc de illo
etiam in epłã legitur: quȩ inscribitur
adhebreos. Et fides eius quia hoc
de do credicd̃it. quod posset filium

Expanded text:
congruam temporibus consuetudinem congruam temporibus consuetudinem conpleretur, adposuit. Si autem hoc quemquam mouet, quomodo pie crediderit Abraham deum sacrificiis talibus delectari, si haec inlicite offeruntur deo, et ideo putat recte credidisse etiam Iephte quod tale sacrificium deo esse posset acceptum, primo consideret aliud esse ultro uouere, aliud iubenti obtemperare. non enim, si aliquid praeter morem in domo a domino institutum seruo iubetur atque id laudabili oboedientia facit, ideo non est plectendus, si hoc facere sponte praesumpserit. deinde habebat quod crederet Abraham, ut propter diuinum imperium non parceret filio, non credens deum tales uictimas libenter accipere, sed hoc eum propterea iussisse, ut resuscitaret occisum et hinc aliquid tamquam deus sapiens demonstraret. nam hoc de illo etiam in epistula legitur quae inscribitur ad Hebraeos et fides eius, quia hoc de deo crediderit, quod posset filium
Abbreviated transcription (Latin):
lata sunt. de quibus dicit scͥptura:
Tanqͣm aurum in fornace ꝓbalit
illos: & sicut holocausti hostiã accep̃
illos. Unde ce apłs dicit: ego entm
iam ĩmolor. S ñ sic iepthe de filia fe¬
cit holocaustoma dño: s sicut pre¬
ceptum fuerat peccora offerriͥ & ꝓhi¬
bitum fuerat homines immolari: Ma¬
gis hoc illi simile uidetur: quod fecit
habraam quȩ dñs specialit̃ fierip̃cepit:
ñ generali lege. ut talia sibi sacrificia
fierent aliquando mandauit: immo
etiam fieri omnino ꝓhibuit. Distat itaq
hoc quod iepthȩ fecit a facto abrahȩ:
qm̃ ipse iussus obtulit filium. Iste au¬
tem fecit quod & lege uetabatur: cenul¬
lo speciali iubebatur imꝑio. Deinde ñ
solum in sua lege postea: uerum eti¬
am tunc ds̃ uripso abrahȩ filio. talibꝰ
sacͥficiis qm̃ ñ delectaret᷑ ostendit: cum
patrem cuius fidem iubendo ꝓbauerat.
a filii tamen int̾fectione ꝓhibuit: & ari-¬
etem quo sacͥficium licite scdm̃ ueterũ

Expanded text:
lata sunt. de quibus dicit scriptura: lata sunt. de quibus dicit scriptura: tamquam aurum in fornace probauit illos et sicut holocaustum hostiam accepit illos: unde et apostolus dicit: ego enim iam immolor. Sed non sic Iephte de filia fecit holocaustoma domino, sed sicut praeceptum fuerat pecora offerri et prohibitum fuerat homines immolari. magis hoc illi simile uidetur quod fecit Abraham. quod dominus specialiter fieri praecepit, non generali lege ut talia sibi sacrificia fierent aliquando mandauit, immo etiam fieri omnino prohibuit. distat itaque hoc quod lephte fecit a facto Abrahae, quoniam ipse iussus obtulit filium, iste autem fecit quod et lege uetabatur et nullo speciali iubebatur imperio. deinde non solum in sua lege postea uerum etiam tunc deus in ipso Abrahae filio talibus sacrificiis quam non delectaretur ostendit. cum patrem, cuius fidem iubendo probauerat, a filii tamen interfectione prohibuit et arietem, quo sacrificium licite secundum ueterum
Abbreviated transcription (Latin):
diis suis. faciam ceego. Non facies
ita dño deotuo᷑ ab ominam̃ta enim
quȩ dñs odit fecerunt diis suis: qm̃
igni diis suis. Quid̃ eudentiꝰ osten¬
di potest his sc̃ȩ scͥpturȩ testimoniis:
ut alia huiuscemodi omittam: qm
dm̃ a quo hȩcscͥptura bumano gem̃i
contributa ẽ. non solum non diligere.
uerum etiam odisse talia sacrificia.
in quibus homines immolant᷑: Illa
plane diligit & coronat: cum quisq
iustus iniquitatẽ patiens. usq ad mor-¬
tem ꝓueritate decertat: uł abinmni-¬
cis quos ꝓiustitia offendit occiditur.:
retribuens eis bona ꝓmalis: id ẽ ꝓoctio
dilectionẽ. Talem dicit dñs sanguinẽ iustũ:
a sanguine abel usq adsanguinẽ xachariȩ:
Precipue autẽ qͦd sanguinẽ fudit ipse ꝓ nob̾: i sa-¬
cͥficium se ipsum obtulit deo. Sic utiq
obtulit: ut abinmicis ꝓiustitia occi¬
deretur: Hunc imitata martirum
milia. usq ad mortem ꝓueritate cer¬
tauer̃: & abinimicis seuientibꝰ immo¬

Expanded text:
diis suis, faciam et ego. Non facies diis suis, faciam et ego. Non facies ita Domino Deo tuo; abominamenta enim quae Dominus odit, fecerunt diis suis, quonigni diis suis . Quid evidentius ostendi potest his sanctae Scripturae testimoniis, ut alia hujuscemodi omittam, quam Deum, a quo haec Scriptura humano generi contributa est non solum non diligere, verum etiam odisse talia sacrificia, in quibus homines immolantur? Illa plane diligit et coronat, cum quisque justus iniquitatem patiens usque ad mortem pro veritate decertat, vel ab inimicis quos pro justitia offendit, occiditur, retribuens eis bona pro malis, id est, pro odio dilectionem. Talem dicit Dominus sanguinem justum a sanguine Abel usque ad sanguinem Zachariae. praecipue autem quod sanguinem fudit ipse pro nobis et sacrificium se ipsum obtulit deo; sic utique obtulit, ut ab inimicis pro iustitia occideretur. hunc imitata martyrum milia usque ad mortem pro ueritate certarunt et ab inimicis saeuientibus immo
Abbreviated transcription (Latin):
beremus: si illi qui bȩc dese fieri gra¬
tanter acciperent in ȩt̃na remunera¬
tione cõmendarent᷑ dõ. S si hocue¬
rum eẽt: boc genus sacͥficiorũ deo
ñ displiceret: displicere autem deo
satis euident̃ eadem scͥptura testatur.
Nam cum omnia pͥmogentta sibi ddi¬
cari &e sua ẽẽ uoluerit atq p̃ceperit:
redimi tam̃ ase uoluit pͥmogenita
hominum: ne unmolandos deocre¬
derent filios suos: quos natos pͥmi¬
tus suscepissent. Deinde hoc aꝑtius
ita loquitur: quod humana bolocau¬
sta sic ds̃ iuꝓbet ut ꝓhibeat: detestãs
ea maliis gentibꝰ: &e popło suo preci-¬
piens. ne audeat imitari. Si autẽ
inquit exterminauerit dñs ds̃tuuiᷤ
gentes inquas tu intras hereditare
terram eorum a conspectu tuo: ce¬
hereditab̃ eos & habitab inderra
eorum: atende t ipsi ne exquiras
sequi eos postqmͣ ext̃minati fuerint
a faciȩ tua: ne exquiras deos eorũ
dicens: quẽadmo dũ faciunt gentes

Expanded text:
beremus, si illi, qui haec de se fieri graberemus, si illi, qui haec de se fieri gratanter acciperent, in aeternam remunerationem commendarentur deo. sed si hoc uerum esset, hoc genus sacrificiorum deo non displiceret; displicere autem deo satis euidenter eadem scriptura testatur. nam cum omnia primogenita sibi dicari et sua esse uoluerit atque praeceperit. redimi tamen a se uoluit primogenita hominum. ne immolandos deo crederent filios suos, quos natos primitus susceita loquitur, quod humana holocausta sic Deus improbet, ut prohibeat, detestans ea in aliis gentibus, et populo suo praecipiens ne audeat imitari: Si autem, inquit, exterminaverit Dominus Deus tuus gentes, in quas tu intras haereditare terram eorum a conspectu tuo, haereditabis eos, et habitabis in terra eorum; attende tibi ipsi ne exquiras sequi eos, postquam exterminati fuerint a facie tua, ne exquiras deos eorum dicens: Quemadmodum faciunt gentes
Abbreviated transcription (Latin):
dam uͦ qui scͥpturis bis scĩs imꝑita
impietate adu̾santur. hoc maxime
incrim̃ uocantibꝰ: quod legis ceꝓpħa¬
rum d̃s. etiam humanis sacͥficuĩs fu-¬
erit delectatus. Quort calumniis
sic primitus respondemꝰ: ut dm̃ legiᷤ.
ce ꝓpħarũ atq ut exp̃ssiꝰ dicã dm̃ abrahã.
ce dm̃ isaac. & dm̃ iacob. nec illa sacͥ¬
ficia delectauerint ubi peccorum
holocausta offerebant᷑: s quod si-¬
gnificatiua fuerint. &e quȩdamum-¬
brȩ futurorum. res ipsas nob̃ quȩhis
sacͥficiis significabant᷑ comiñdare
uoluisse: fuisse autem etiam istam
utilem causam cur illa mutarent᷑.
nec modo iuberent᷑ immo ꝓbiberen-¬
tur offerri: ne uere scdm carnalẽ
affectũ talibus dm̃ delectari puta-¬
remus: s utrum etiam humanis
sa cͥficiis significari futura oportient.
merito quęrit᷑: non quo mortes ho¬
minum qnͣdoq moriturori. in bac
causa ex horrescere ce formidare de¬

Expanded text:
dam uero qui scripturis his sanctis inperita dam uero qui scripturis his sanctis inperita inpietate aduersantur, hoc maxime in crimen uocantibus, quod legis et prophetarum deus etiam humanis sacrificiis fuerit delectatus. quorum calumniis sic primitus respondemus, ut deum legis et prophetarum, atque ut expressius dicam, deum Abraham et deum Isaac et deum Iacob nec illa sacrificia delectauerint, ubi pecorum holocausta offerebantur, sed. quod significatiua fuerint et quaedam umbrae futurorum. res ipsas nobis quae his sacrificiis significabantur commendare uoluisse; fuisse autem etiam istam utilem causam cur illa mutarentur nec modo iuberentur, immo prohiberentur offerri, ne uere secundum carnalem adfectum talibus deum delectari putaremus. Sed utrum etiam humanis sacrificiis significari futura oportuerit, merito quaeritur: non quo mortes hominum quandoque moriturorum in hac causa exhorrescere et formidare de
Abbreviated transcription (Latin):
hoc possidere. Tinpossessionẽ sͥ dedisse:
Magis autem iste sensus elicet in his
uerbis quȩ g̾cus habet. Nonne quȩ¬
cũq hereditabit tͥ camos d̃s tuus.
hȩc hereditabis: ut in eo quod positũ
ẽ.tͥ. intelligat᷑ ita dictum acsidicere¬
tur: sicut uidet᷑ͣtͥ. Tibi enim here¬
ditabit qui hoc putas: non quod
ille aliquid posset hereditare Demq
ditabit nobis: tanqmͣ diceret sicut
uidetur nobis: s uere hereditabit
a faciȩ ur̃a: qm̃ ipsis abstulit. & his
dedit: hȩc in quit hereditabimꝰ: De
filia autem iepthe quod eam in ho-¬
locaustoma obtulit deo. qm̃ inbello
uouerat sucisset. eum se ho locausto¬
ma oblaturũ: qui sͥ de domo eriens
occurriss: quod cum uouiss uicit: &
occurrente sibi filia quod uouerat
reddidit: solet ẽẽ magna ce adduudi-¬
candum difficillima quȩstio. Qui-¬
busdam uͦ quid sibi bocuelit nosse
cupientibꝰ ce piȩ quęrentibꝰ: quibus-¬

Expanded text:
hoc possidere uel in possessionem sibi dedisse? hoc possidere uel in possessionem sibi dedisse? magis autem iste sensus elucet in his uerbis, quae graecus habet: nonne quaecumque hereditauit tibi Chamos deus tuus, haec hereditabis? ut in eo, quod positum est "tibi", intellegatur ita dictum, ac si diceretur: sicut uidetur tibi. tibi enim hereditauit qui hoc putas, non quod ille aliquid posset hereditare. deniquditauit nobis, tamquam diceret: sicut uidetur nobis, sed uere hereditauit "a facie uestra", quoniam ipsis abstulit et his dedit: haec inquit, hereditabimus s. De filia Iephte quod eam pater in holocaustoma obtulit deo — quoniam in bello uouerat, si uicisset, eum se holocaustoma oblaturum, qui sibi de domo exiens occurrisset; quod cum uouisset, uicit et occurrente sibi filia quod uouerat reddidit — solet esse magna et ad diiudicandum difficillima quaestio quibusdam quid sibi hoc uelit nosse cupientibus et pie quaerentibus, quibus