comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adiuinitate conlata: merito
dicitur habere imagin ẽ di:
qũ prospiritali actuũ suorũ
dispositione praestantior
est: Exterior uero homo de
praegrauatur: Hab& ticm̃
aliquam similitudinem
creatoris exeo quod uiuit
quod uid& quod est quod
admentem conuestitur
seregentem: quod intercre¬
aturas reliquas ualde dici¬
tur bonum: quam uis haec
in dõ longe aliter sum me¬
quesint quam increaturis
esse dicuntur: Sed quid
dicam hominem exteriorẽ:
comparatur illi & uermis
comparatur & leo conpa¬
ratur & lapis nondignita¬
te substantiae : sed ex aliqua
similitudinis paste: Sic ad
imaginem & similitudinem
suam fecisse hominem : rectȩ
intelligitur dr̃ : si suis pastib: diui¬
sa reddantur: Quod pater agis¬
tinus in libro questionum trulo
.ii. sub tilius diligentius queta¬
tauit: Sed lic& imago istang¬
nasit & tanti auctoris aliqua
similitudine glori&ur qđ
uiuit: quod rationalis: quod
in mostalis est: homo titme
qui iam factus est. peccatis ob¬

Expanded text:
a Divinitate collata, merito a Divinitate collata, merito dicitur habere imaginem Dei: quoniam pro spirituali actuum suorum dispositione praestantior est. Exterior vero homo, de praegravatur, habet tamen aliquam similitudinem Creatoris, ex eo quod vivit, quod videt, quod est, quod ad mentem convertitur se regentem, quod inter creaturas reliquas valde dicitur bonum; quamvis haec in Deo longe aliter summeque sint, quam in creaturis esse dicuntur. Sed quid dicam hominem exteriorem? Comparatur illi et vermis, comparatur et leo, comparatur et lapis, non dignitate substantiae, sed ex aliqua similitudinis parte. Sic ad imaginem et similitudinem suam fecisse hominem recte intelligitur Deus, si suis partibus divisa reddantur. Quod Pater Augustinus in libro Quaestionum titulo secundo subtilius diligentiusque tractavit. Sed licet imago ista magna sit, et tanti auctoris aliqua similitudine glorietur, quod vivit, quod rationalis, quod immortalis est: homo tamen quia jam factus est peccatis ob
Abbreviated transcription (Latin):
uod uere sapientib: in¬
est post quã probabilit̃
tacuit et religiose locutus
est. uenit ad ordinẽ secundũ
ubi quinq ꝑtito sellogis mo
probat. prȩter dĩ spematq
expectationem postprimi
hominis trans gressionem
humanũ genus uanitati eẽ
subiectum. Sed dicendo
quam quã nescio quid am¬
plum nescio quid insigne uult
intellegi quod lic& homoges¬
t&. tamen uanis desiderus
occupatur: Sed quid sit
istud excelsum: consequent̃
exponit inimaginedĩ am¬
bul& homo: Imago dĩ est
illa : quam homo inrerum
conditione suscepit. Quando
dictum est: faciamꝰ homi¬
nem adimaginem & simili¬
tudinem nostram: Haec
sententia sic nob̵ breuiter
diuisa constabit. si primitꝰ
in tellegacmus aliud eẽ ima¬
ginem aliud similitudinẽ:
Imcgo quippe hab& simi¬
litudinem eius reicuius
imago est. Similitudo autẽ.
cui similis est: Et ideo interior
homo qũi sicut dicit apł̃s reno¬
uatur dediei diem : in quo ẽ
in telligentia rationis & uerita¬
tis agnitio & in mostulitas

Expanded text:
uod vere sapientibus inest, postquam probabiliter tacuit, et religiose locutus est, venit ad ordinem secundum, ubi quinquepartito syllogismo probat praeter Dei spem atque exspectationem, post primi hominis transgressionem humanum genus vanitati esse subjectum. Sed dicendo, quanquam, nescio quid amplum, nescio quid insigne vult intelligi; quod licet homo gestet, tamen vanis desideriis occupatur. Sed quid sit istud excelsum consequenter exponit: In imagine Dei ambulet homo. Imago Dei est illa quam homo in rerum conditione suscepit quando dictum est: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Haec sententia sic nobis breviter divisa constabit, si primitus intelligamus aliud esse imaginem, aliud similitudinem. Imago quippe habet similitudinem ejus rei cujus imago est. Similitudo autem cui similis est. Et ideo interior homo, qui, sicut dicit Apostolus: Renovatur de die in diem , in quo est intelligentia rationis, et veritatis agnitio, et immortalitis
Abbreviated transcription (Latin):
numerũ fuisse ꝑductos. quando
& maiores nrĩ septẽ modis peccata
nob̵ dimitti posse dixerunt pri
moꝑbaptismũ. secundo ꝑpassi¬
onem mastyrii. Testio ꝑ ele¬
mosinã quasto ꝑ hoc qđ re¬
mittimus peccata fratrib nr̃is
Quinto cum conuesterit quispec¬
catorem aberrore uiae suae .
Sexto ꝑ habundantiat carita¬
tis. Septimo ꝑ pęnitentiã
Addenda quoq: ẽ cõmunica

Expanded text:
numerum fuisse perductos, quando numerum fuisse perductos, quando et majores nostri septem modis peccata nobis dimitti posse dixerunt: primo per baptismum; secundo per passionem martyrii; tertio per eleemosynam; quarto per hoc quod remittimus peccata fratribus nostris; quinto cum converterit quis peccatorem ab errore viae suae; sexto per abundantiam charitatis; septimo per poenitentiam: addenda quoque est communica
Abbreviated transcription (Latin):
pectũ eius mille anni sic̃ dies unus.
alii putant p̃ annorum .uii. mi¬
lia idẽ trains acta istius sacculi
septimana. Octicuo die illic adeniã
lucem posse declarari sic̃ & dñi
nr̃i resurrectio. habita fuisse
cognoscitur. Sed cũ dicat ipsedm̃s
in euangelio. hunc diem nec fi¬
liũ nosse : Nimis in portunũ ẽ
illud studiose quȩ rere qđ nob̵
utilit̃ diuina ꝓuidentia noluit
reuelare. qua ꝓpt̃ ad ser¬
monem tituli dedarandum
nosse sufficiat posthuius sđi
finem illũ diem eẽuenturum.
Nunc ud intellegenda uerba
quae nob̵ sunt donata uelo citer
festinemus Nam puro corde
p&imꝰ quur dubitemus audire cum
ab ipso & ad ipsum uenicomꝰ instrucq
dona dnẽ in satis factionemi nr̃a to¬
ta nos caritate conpungi. qui nob̶¬
s aliitarẽ supplicandi regulã prȩs¬
titisti. Memento autẽ qđ hic pȩ¬
nitentiũ primus ẽ psclmus.
fuerit suo loco dicemus quos ñcre¬
das incassum Ad septencrium

Expanded text:
pectum ejus mille anni sicut dies unus . pectum ejus mille anni sicut dies unus . Alii putant post annorum septem millia, id est, transacta istius saeculi septimana, octavo die illam aeternam lucem posse declarari; sicut et Domini nostri resurrectio habita fuisse cognoscitur. Sed cum dicat ipse Dominus in Evangelio , hunc diem, nec Filium nosse, nimis importunum est illud studiose quaerere, quod nobis utiliter divina providentia noluit revelare. Quapropter ad sermonem tituli declarandum nosse sufficiat, post hujus saeculi finem, illum diem esse venturum. Nunc ad intelligenda verba quae nobis sunt donata, velociter festinemus. Nam si puro corde petimus, cur dubitemus exaudiri, cum ab ipso, et ad ipsum veniamus instructi? Dona, Domine, in satisfactione nostra tota nos charitate compungi, qui nobis salutarem supplicandi regulam praestitisti. Memento autem quod hic poenitentium primus est psalmus, fuerit, suo loco dicemus. Quos non credas incassum ad septenarium
Abbreviated transcription (Latin):
b eidesicestes & sc̃s ambrosi¬
us mnexpositionẽ luce euan¬
gdiste ubi dñs inmonte trans¬
figuntus ẽ. & scs augustinus
dsermonednĩ in monte ubi
deocto beatitudinib: disputa¬
ut. de hac octaua die lictius
diligenterq loquutis : Vnde
adlectori placuerit eligere
siffregatur. quo circa tules
uros cõmemoriesse sufficiat.
quando dicta eorũ simunã
seriem colligantur. uixpos¬
sunt longissimo uolumine
conp̃hendi dequadie amos
proph &ce dic̃. Vae concupis
sofonices ꝓph&a dic̃. Vox dici
dñi dura &amara. unde nuinc
n troductus penitens distributis
pastib orectionis uehement̃¬
exorct ne in illo die iudicii de pro¬
priis facmorib: arguatur . quid
in hoc mundo positus. ubi penien¬
tiae locus ẽ diuinã eliger& exo¬
rare pi&atem. Uerum istum
diem a constitutionemundi alii
eẽ uenturũ. propterea qđ sep¬
timo die dñs ab operesuo legitur
in illa rerũ conditione requieuisse.
mille annos ꝑ diessingulos conpu¬
tantes qui a legitur ante cons¬

Expanded text:
sius in expositione Lucae evangelistae , ubi Dominus in monte transfiguratus est; et sanctus Augustinus de Sermone Domini in monte, ubi de octo beatitudinibus disputavit, de hac octava die latius diligenterque locuti sunt. Unde quod lectori placuerit, eligere suffragatur. Quocirca tales viros commemorasse sufficiat, quando dicta eorum, si in unam seriem colligantur, vix possunt longissimo volumine comprehendi. De qua die Amos propheta dicit: Vae concupiscSophonias propheta dicit: Vox diei Domini dura et amara . Unde nunc introductus poenitens distributis partibus orationis vehementexorat, ne in illo die judicii de propriis facinoribus arguatur. Quid in hoc mundo positus, ubi poenitentiae locus est, divinam eligeret exorare pietatem? Verum istum diem a conditione mundi, alii esse venturum; propterea quod septimo die Dominus, ab opere suo legitur in illa rerum conditione quievisse: mille annos per dies singulos computantes, quia legitur: Ante cons
Abbreviated transcription (Latin):
agnitudie p̃miorum
& gccudiorum inm̃sitate
p̃missa . quare tantobono in¬
debite replecctur humanitas.
Breuiter docemur nequis ad¬
scribat meritissuis. qđ tributũ
benedictione constataustoruas:
Sdnẽ ut scuto bone uoluntatis tuae co¬
Sroncsti nos:
sus est uno uerbo indicans bene¬
ficia dñi. quae nullis possint
uoluminib: explicari.: Bona
siquidem uoluntas crecctoris
quae nos in effubilibus mune¬
ribus repl&. Dicta ẽ scutum. qđ
seuera nos protegit & p̃mia decora
concedit. Clipeus enĩ inpostas ca¬
piti. corona ẽ aptatus cordide¬
fensio. hic ẽ qui omnes fidles
ꝓtegit ipseo perit ȩcłam toto
orbe diffusã ipse quoq complecti¬
tur & cadũ quo cȩlantur uniuer¬
sa munimen qđ nullus ictus in¬
rumpat arma quȩ nullũ intr&
exitiũ. ꝑ quae potius mors uicta
sub cubuit et salus hominis dispe¬
cedit nec inuenit dignũ sed facit
Ideo enĩgratu itcalio quiniusta
dicer&ur hȩc ẽ eorũ bona uolun¬
tas quae nos uocat &udtrait.

Expanded text:
agnitudine praemii et gaudiorum immensitate praemissa; quare tanto bono indebite repleatur humanitas, breviter docemur: ne quis ascribat meritis suis quod tributum benedictione constat auctoris. Domine, ut scuto bonae voluntatis tuae coronasti nosus est, uno verbo indicans beneficia Domini, quae nullis possunt voluminibus explicari. Bona siquidem voluntas Creatoris, quae nos ineffabilibus muneribus replet, dicta est scutum, quod revera nos protegit, 27 et praemia decora concedit. Clypeus enim impositus capiti, corona est; aptatus cordi, defensio. Hic est qui omnes fideles protegit: ipse operit Ecclesiam toto orbe diffusam; ipse quoque amplectitur et coelum, quo celantur universa: munimen quod nullus ictus irrumpat; arma quae nullum intret exitium; per quae potius mors victa succubuit, et salus hominis despecedit, nec invenit dignum, sed facit; ideo enim gratuita, alioquin justa diceretur. Haec est ergo bona voluntas, quae nos vocat et attrahit;
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ex nob sed sufficientia nrã
exdõ ẽ. quiescat ergo pelcgia¬
nadementia. necũ sibi aliquid
boni fdso aplicare nititur uero
potius donatore fraud&ur:
CON CIUSIO
ucm succius oroctio scãema¬
tris audita ẽ quae nos &
fide generat & religiosa
institutione conformat igna¬
ros doc& paruolos fou& udflictos
rdeuat & illos adꝓpriaubera
nutriendos Collegit quos suidog¬
matib ec̃ cognoscit suppluatenĩ
ut rogarediscam̃. malos refugit
ut pessimos execremur. Confidit
indno ut & nos deipso p̃sumere
deb eitmus. sic tẽquã ueneranda
mater ubeca tradit parualiscd
loquendũ: ut in nob quo aliscens
ofactionis affectus ad pscl modũ
prȩst& humanis actib: consola¬
tricem & congruentem diuins
iussionib: actioneloquamur eoꝵ
qđ ammon& sapiamus qđ credit
Amemus ceste qđ diligit utcũ eius
animũ requirimur tunc ipsus
filii sinedubitationẽ reddamus
quintus autẽ numerus in quohie
psalmus noscitur constitus

Expanded text:
quasi ex nobis; sed sufficientia nostra ex Deo est . Quiescat ergo Pelagiana dementia, ne cum sibi aliquid boni falso applicare nititur, vero potius donatore fraudetur. Conclusiouam suavis oratio sanctae matris audita est, quae nos et fide generat, et religiosa institutione conformat. Ignaros docet, parvulos fovet, afflictos relevat, et illos ad propria ubera nutriendos colligit, quos sui dogmatis esse cognoscit. Supplicat enim, ut rogare discamus; malos refugit, ut pessimos exsecremur; confidit in Domino, ut et nos de ipso praesumere debeamus. Sic tanquam veneranda mater, verba tradit parvulis ad loquendum; ut in nobis coalescens orationis affectus, et psalmodiam praestet humanis actibus consolatricem, et congruentem divinis jussionibus actionem. Loquamur ergo quod admonet, sapiamus quod credit, amemus certe quod diligit, ut cum ejus animum sequimur, tunc ipsius filii sine dubitatione reddamur. Quintus autem numerus, in quo hic psalmus noscitur constitutus,
Abbreviated transcription (Latin):
pro octicua uero ut quideem
uolunt dñi significatur adue¬
ais: quando finita sđi ebdo¬
nade ad iudicandũ uenerit
nundũ. Vnde & psulm̃ ipse
umtremore maeximo fec̃
nitiũ dicens¬

Expanded text:
Pro octava vero, ut quidam volunt, Domini significatur aus, quando finita saeculi hebdomada, ad judicandum venerit mundum: unde et psalmus ipse cum tremore maximo fecit initiam dicens
Abbreviated transcription (Latin):
pitur. Inueni intur & alii for¬
tasse modi remissionũ. Con¬
gruit enim ut numerũ suppli¬
cationis nrae indulgentia di¬
uina transcendat:
DI UISIO PSalM

Expanded text:
pitur. Inveniuntur et alii fortasse modi remissionum; congruit enim ut numerum supplicationis nostrae indulgentia divina transcendat. Divisio psalm
Abbreviated transcription (Latin):
Iiae sunt dnĩ dilestiodĩ & cari¬
tas proximi. quas constat eos studi¬
osissime custodire. qui nolunt
nec impiegessi a dõmeo. Impi&a¬
us uerbo notatis. qui ussa dnĩ de¬
dinare p̃sumunt: qđ animus

Expanded text:
iae sunt Domini, dilectio Dei, et charitas proximi, quas constat eos studiosissime custodire, qui nolunt Nec impie gessi a Deo meo. Impietatis verbo notati sunt, qui jussa Domini declinare praesumunt. Quod animus
Abbreviated transcription (Latin):
reppuli ame:
sunc dic̃ causas quareuias dni
custodierit. aut impieñges¬
serit sic̃ superius posuit qͥa, iugit̃
iudicia eiꝰ t̃ribilia cogitabat. addi¬
dt &iustitias ciñ reppuli ame:
qđ faciunt carnis fargilitate supe¬
rati. qui lon gac obseruation ẽ de¬
sidentes: a equitatẽ int̃dũ deser̃
qã ceperant custo dire: hic aut̃ be¬
ã populus nũquã reppulitiustitiã
dñ quia seꝑ in ei corde ꝑ mansit:¬
c̃ gromiaculat̃ cũ eo & obseruabo
de abiniquitate meci
ictũ beatitudinis suȩ
eddidit quid ꝓfici&. siustitias
bũ ñ repellat: scilic& ut sit in¬
aculatus: Uerũ nõuit ille dñs
pecata ñ habuit sed ut iste¬
quẽ lacrime supplices a confracus
sordib: abluer̃. sed hȩc omã inillũ
modũ accipienda s̃ quẽ superius
exposuim̃ ubi uerbo geminato
Ait r&cribuit: Nequid scãhumi¬
litas ñ desuꝑnis beneficiis sed de
seqđ ab sit p̃sumere uideatur:
sequit᷑. Et obseruabo ab iniquita¬
te mecc subtilit becti uita de¬

Expanded text:
repuli a me. Nunc dicit causas quare vias Domini custodierit, aut impie non gesserit, sicut superius posuit: quia jugiter judicia ejus terribilia cogitabat. Addidit, et justitias ejus non repuli a me. Quod faciunt carnis fragilitate superati, qui longa observatione deficientes, aequitatem interdum deserunt, quam coeperant custodire. Hic enim beatus populus nunquam repulit justitiam Domini, quia semper in ejus corde permansit et observabo me ab iniquitate mea. Fructum beatitudinis suae reddidit, et quid proficiat si justitias Domini non repellat, scilicet ut sit immaculatus. Verum non ut ille Dominus, qui peccata non habuit; sed ut istquem lacrymae supplices a contractis sordibus abluerunt. Sed haec omnia in illum modum accipienda sunt, quem superius exposuimus, ubi verbo geminato ait, retribuet: ne quid sancta humilitas, non de supernis beneficiis, sed de se, quod absit, praesumere videatur. Sequitur: Et observabo me ab iniquitate mea. Subtiliter beati vita de
Abbreviated transcription (Latin):
derant sed credere disponebant: sed
dentes eũ incruce pependisse a credi¬
tatis uicinitate remotis. dũpatiud¬
bant quẽ ad orandũ eẽputauerut
Ignari cũ fidelit̃ p̃dicta necessarios
nerent comsecuta: Tunc magisast¬
ma credulitate suspensis̃ & notaqd
prius dix̃ inimicos de inde uicinos x
accedendo ꝑuenit ad notos : Notisc
Sic figura datrposis ꝑ hosquattuon
sussic̃ diximꝰ decent̃ impl&a ẽ :¬

Expanded text:
crediderant, sed credere disponebant; sed videntes eum in cruce pependisse, a credulitatis vicinitate remoti sunt, dum pati videbant quem adorandum esse putaverunt. Ignari cum fideliter praedicta necessario cernerent consecuta, tunc magis a firma credulitate suspensi sunt. Et nota quod prius dixit inimicos, deinde vicinos, nunc accedendo pervenit ad notos. Notos au. Sic figura diatyposis per hos quatuor versus, sicut diximus, decenter impleta e
Abbreviated transcription (Latin):
a quidhabent: Multitudo dulcedi
nsẽ quia multis p̃mus dñĩ suauitas
onũ dulcis ẽ quideipsius sapore
ssueuerint: C&erx dulcedo ad eos
ñ potest ꝑuenire : qui gustũ eiꝰ minim e
c̃tingere meruer̃ : sic & alius psulmꝰ
sequit᷑: quã abscondisti tim̃tib te :
non quia scĩs ideo abscondita ẽ ut eã
minime c̃sequerent᷑ : sed qđ in futu¬
roiudicio promittit᷑ manifesta : quȩ
hic sentit᷑ abscondita: Recte ccut̃
intelligimꝰ ubsconditã : ut eã desideria
humana plus app&ant : quia sol&
fastidiri omne qđ subiac& & uile plexĩ
creditur qđ sine aliqua diffułcultate
prȩstatur: sed hoc qđ ait abscondisti
homo nimon ẽ significat &iã & negata:
Vt ẽ illud : grãs tibi ago pat̃ dnẽ cȩli
& t̃rȩqui abscondistihȩc asapientib:
& prudentib: & reuelasti ea pariulis:¬
S& ꝑ fecisti speraentib inte in conspectu
filiore hominum:
ulcedinẽ illam quã cibsconderat
tianimo eã desiderant ex quirunt:

Expanded text:
ba quid habeant. Multitudo dulcedinis ba quid habeant. Multitudo dulcedinis est, quia multis praemiis Domini suavitas tantum dulcis est qui de ejus sapore gustaverint. Caeterum dulcedo ad eos non potest pervenire qui gustum ejus minime contingere meruerunt, sicut et alius psalmus Sequitur, quam abscondisti timentibus te. Non quia sanctis ideo abscondita est ut eam minime consequerentur, sed quia in futuro judicio promittitur manifesta, quae hic sentitur abscondita. Recte autem intelligimus absconditam, ut eam desideria humana plus appetant: quia solet fastidiri omne quod subjacet; et vile plerumque creditur, quod sine aliqua difficultate praestatur. Sed hoc quod ait, abscondisti, homonymon est; significat etiam et negata; ut est illud: Gratias tibi ago, Pater Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulisfecisti sperantibus in te, in conspectu filiorum hominum. Dulcedinem illam quam absconderat ti animo eam desideranter exquirunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tratale tuntumq: nom̃ pulas
ponit iniquitatem : Nã sicdigxd
curitati contraria ẽ : sic iustitus
iniquitas uid&ur aduersa los
enim falsitas contraueriatta
quando uidȩi messiã ꝓdane¬
dcceuenturũ quando arriani erea¬
aridicunt᷑ dinm̃ crectorẽ quaendo
esui saturnũ iouem uenerem c&e¬
siq poctenta stultȩ numina psitent᷑
c̃ ꝗlestia: Ad didit insuꝑbia & contẽptu:
qili& qm̃ disputant suꝑbi dehumilita
ap̃i cũdicunt dñm cȩlorx carnis ad sũ¬
aot ñ potuisse substantiã : Contemp¬
qris aut̃ dispiciunt in mortalẽ credere
yꝑpassionẽ : Nãcũ audiunt flagellis
oũ alicpis uerberatũ traditũ manib:
ppiox statĩ in blicsphema uerba pro¬
ilunt : Nequa quã intelligentes salu¬
ue consiliũ ñ quiaminꝰ potuit altis¬
ñ in põposis honorib: huiꝰ scłiglorio¬
ssimꝰ apparere. sed declinari decuit
disenumerat quanta bene ficia dñs
itim̃tib: largiatur : cõmonens ut om̃s
torẽ: Sed considerem̃ huiꝰ uersus uer¬

Expanded text:
ontra tale tantumque nomen pulchre ponit iniquitatem. Nam sicut lux obscuritati contraria est, sic justitiae iniquitas videtur adversa. Loquitur enim falsitas contra veritatem, quando Judaei Messiam turum; quando Ariani creaturam dicunt Dominum Creatorem; quando pagani Saturnum, Jovem, Venerem, caeteraque portenta stulte nomina profitentur coelestia. Addidit, in superbia et contemptu, scilicet quoniam disputant superbi de humilitate Christi, cum dicunt Dominum coelorum carnis assumere non potuisse substantiam. Contemptores autem despiciunt immortalis credere Domini passionem. Nam cum audiunt flagellis caesum, alapis verberatum, traditum manibus impiorum, statim in blasphema verba prosiliunt, nequaquam intelligentes salutare consilium; non quia minus potuit Altissimus in pomposis honoribus hujus saeculi gloriosissimus apparere, sed declinare decuit,dis enumerat quanta beneficia Dominus se timentibus largiatur: commonens ut omnesgitorem. Sed consideremus hujus versus ver
Abbreviated transcription (Latin):
ix ẽ. nes earectꝰ ꝓposito carnis in becilli¬
tate subducant: uirilit̃ agite idẽ inbo¬
nis operib constantissime ꝑdurate:
Nec feminea molliti le deficiatis qui
corda urad nõ constunt̃ offertis : sic
enĩ sustinentiũ pectora roborant᷑ si
spẽsuã in dñi uistute confirm̃tur: hõc
aut̃ p̃ceptũ uiris feminisq cõmuneẽ.
uirilit̃ enĩ omnis sexus agit qui nescit
mollissimis facillitatib: in mutari &res¬
picequẽ id modũ paastesillas passionis
suȩ in toto psulmo seruauerit: prius
dix̃ orationẽ in desecuta p̃assio ẽ ad pos¬
tremũ l&itiã fideliũ constantiãq cõ¬
monuit n&adi munere suscepto ulte¬
rius in imica fidei possit p̃uudere cunc¬
tatio: Coꝵ clui Sio:

Expanded text:
posito carnis imbecillitate subducant. Viriliter agite, id est in bonis operibus constantissime perdurate, nec feminea mollitie deficiatis, qui corda vestra Domino constanter offertis. Sic enim sustinentium pectora roborantur, si spem suam in Domini virtute confirment. Hoc autem praeceptum viriter enim omnis sexus agit, qui nescit mollissimis facilitatibus immutari. Et respice quemadmodum partes illas passionis suae in toto psalmo servaverit. Prius dixit orationem, inde secuta passio est; ad postremum laetitiam fidelium constantiamque commonuit: ne tali munere suscepto, ulterius inimica fidei possit praevalere cunctatio. Conclusio
Abbreviated transcription (Latin):
s qm̃ ueritatẽ se quir& dñs &re tribuithis
qui habundant̃ faciuNt suꝑbiã:
Neputar&ur her&icox blus phemias
dnm̃ posse neglegeredic̃ ueritatem re¬
quiridñs : quã illinesciunt salsis erro¬
rib: alligati : sequit᷑: & r&ribu& hs qui
habundant̃ faciuNt suꝑbiã : Ideo enim
discutit ut uindic&: Ideo requirit ut pu¬
mat: & bene ad didit abundanter:
quia illis non r&ribu& qui seceleri em̃¬
datione c̃uertunt : Illis aut̃ suꝑbis qͥ
copio se delinquunt & p̃cepta dnĩ iniqua
p̃sumptione despiciunt. in ipsis ẽ sine
dubitatione resecandũ: Sed hic suꝑbiã
ñ unũ uitiũ debemꝰ accipere : qm̃ ex suꝑ¬

Expanded text:
tem requiret Dominus, et retribuet his qui abundanter faciunt superbiam. Ne putaretur haereticorum blasphemias Dominum posse negligere, dicit: Veritatem requiret Dominus, quam illi nesciunt falsis erroribus illigati. Sequitur, et retribuet his qui abundanter faciunt superbiam. Ideo enim discutit ut vindicet, ideo requirit ut puniat. Et bene addidit, abundanter: quia illis non retribuet qui se celeri emendatione convertunt: illis autem superbis qui copiose delinquunt, et praecepta Domini iniqua praesumptione despiciunt, in ipsis est sine dubitatione resecandum. Sed hic superbiam, non unum vitium debemus accipere, quoniam ex su
Abbreviated transcription (Latin):
sqm̃ mirificauit micdiam suã in cuutate
Scircum stantiae Uenit ad enumera
miseratione largit᷑ qđ schema nobilis¬
simũ dicit᷑ srnathrismos lutine c̃gega¬
tio: ubi in unũ aut multa crimina aut
multa beneficia colligunt᷑: qđ int̃uio¬
lentissimas figura s accipit᷑ quȩ c̃ grega¬
tio rerũ causȩ p̃stat augm̃tũ: In expo¬
sitione quippe dominicȩdulcedinis
ꝑseuercns: primodic̃ abs condes eos in ab:¬
idito uultustui a cont᷑batione hominũ:

Expanded text:
m mirificavit misericordiam suam in civitate circumstantiae. Venit ad enumeratmiseratione largitur. Quod schema nobilissimum dicitur synatroesmos, Latine congregatio, ubi in unum, aut multa crimina, aut multa beneficia colliguntur. Quod inter violentissimas figuras accipitur, quia congregatio rerum causae praestat augmentum. In expositione quippe dominicae dulcedinis perseverans, primo dicit: Abscondes eos in abscondito vultus tui a conturbatione hominu
Abbreviated transcription (Latin):
catholicã significari que inisto mids
certam in a sustinens expediciondis
bitaculi nomine uocitat᷑ : superiusta
dix̃ cibscondes: hic ꝓtegesibi enim aso¬
dentur ubi ab impus ñ uidentur he
me nocere ꝑmittitur quando inle
animȩ iusto rx subqualib& corpori

Expanded text:
catholicam significari, quae in isto mundo certamina sustinens, expeditionalis habitaculi nomine vocitatur. Superius enim dixit, abscondes; hic proteges. Ibi enim abscondentur, ubi ab impiis non videntur; hic me nocere permittitur, quando illaesae animae jus
Abbreviated transcription (Latin):
quaendo nullaterꝰ potesidecipi:q
uice ut illi potius erubescant quin¬
uocaent idola & c&eri qui sesimibo
pi& ate conmaculant : Ipsosenm
c̃uenit esubescere : quos hab& ãn
poenatorquere : Nã cum hic p̃or
dunt ꝓmissũ iudicium dĩ dolosala¬
bia blasphema & garrula sunt :
Quando etutẽ manifestationemre¬
surrectionis agnouerint sequȩ res¬
pexerint in graui periculo constia¬
tos uelocit̃ obmutescunt neciã ni
caciadicta ꝓsiliunt quȩ nimio t̃m¬

Expanded text:
quando nullatenus potest decipi, qui quando nullatenus potest decipi, qui vice, ut illi potius erubescant qui invocant idola, et caeteri qui se simili impietate commaculant. Ipsos enim convenit crubescere, quos habet aeterna poena torquere. Nam cum hic non credunt promissum judicium Dei, dolosa labia blasphema et garrula sunt. Quando autem manifestationem resurrectionis agnoverint, seque respexerint in gravi pericula constitutos, velociter obmutescunt; nec jam in procacia dicta prosiliunt, quae nimio t
Abbreviated transcription (Latin):
Inlumina faciẽtuã suꝑ seruũ tuũ:⁊dest
facuiderequȩ supram edignaris inten¬
dere : ut sic̃ demoriente disperant: ita
deresurgente confidant: Nec offenda¬
ris: qđ audis ad nõ diciseruũ tuũ : Om̃a
si quidẽ uerbatilia humanitatis̃ speci¬
alit̃ applicanda sic̃ in alio loco dic̃:
ego seruus tius & filius ancillȩ tuȩ :
ubi s̃ qui duas naturas dicerenolunt in
dnõ sclutare : Nãquẽ omodũ uliter
sibi c̃ueniri potestis tadiuersitas ut in
Dicendo intua micdia saluũ mefac
negat meritũ suũ: Ad instruendo senĩ
nos semꝑ eudẽrep&at nec deamabili
c̃fessione satiat᷑ quia fustidiũ ñ hab&
dulcedo ueritatis : Subiungit &iãdnẽ
ñ confundar qm̃ inuocauite: Mirabilis
ac ꝑfecta p̃dicatio quȩ hab& & humilẽ
supplicationẽ & credentis inuio labilẽ
firmitatẽ : Rogoergo ne p̃t̃ missus con¬
fundar sed quomodo secredit audiri
qm̃ in uocauite : dñm si quidẽ fidelit̃
inuocare mereri ẽ audire ñ in uiria

Expanded text:
a faciem tuam super servum tuum, id est fac videre, quia super me dignaris intendere; ut sicut de moriente desperant, ita de resurgente confidant. Nec offendaris quod audis a Domino dici servum tuum. Omnia siquidem verba talia humanitati sunt specialiter applicanda, sicut in alio loco dicit: Ego servus tuus et filius ancillae tuae . Ubi sunt qui duas naturas dicere nolunt in Domino Salvatore? Nam quemadmodum aliter sibi convenire potest ista diversitas, ut inDicendo, In tua misericordia salvum me fac, negat meritum suum. Ad instruendos enim nos semper eadem repetit, nec de amabili confessione satiatur, quia fastidium non habet dulcedo veritatis. Subjungit etiam, Domine, non confundar, quondicatio, quae habet et humilis supplicationem, et credentis inviolabilem firmitatem. Rogat ergo ne praetermissus confundatur. Sed quomodo se credit audiri? Quoniam invocavi te. Dominum siquidem fideliter invocare, mereri est, non injuria;
Abbreviated transcription (Latin):
& tempori sub iacebat & morti: Nenim
quẽ dmodũ in imici putant eoꝵ ꝑsecu¬
tione uitã suã fini endã ẽẽ cõmonorat
sed inpotestate ponit dñi tempore uitȩ
suȩ: Ipso enim crente existimꝰ. ipso dis¬
ponente uegitamur eodẽ &iã iubente
transimꝰ: Undenecesseerat ut spem fixã
haber& indño. qui uitã mortẽq suã in eiꝰ
eẽ potestate noscebat: Liberame&¬

Expanded text:
acebat et morti. Non enim, quemadmodum inimici putabant, eorum persecutione vitam suam finiendam esse commemorat, sed in potestate ponit Domini tempora vitae suae. Ipso enim creante existimus, ipso disponente vegetamur, eodem etiam jubente transimus. Unde necesse erat ut spem fixam haberet in Domino, qui vitam mortemque suam in ejus esse potestate noscebat. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
sequit᷑: qm̃ aldiui uituperationem
nultorx circũ habitantiũ : significat
indos uidȩos qui srnagogã circũ habi¬
unt ñ inhabitant : Circũ enĩ acircui
apecatores uult intelligi: De quib:
mliolocoait : Incircuitu im ipii am¬
blant. Merito ergotules circũha¬
tantes nominant᷑ quilegẽd ĩ non
n ueba lucentia tenebrosa facino
uudaici populi subtilit̃ indicant᷑
consiliati sunt. ego autẽ intesperaui dne :¬
eddamꝰ ordinem uerborx ut planius
in tellegent᷑ sibi dicta coherentia: dũsi¬
mulom̃s c̃gregicrent᷑ aduersũ me : in eo
consiliati s̃ ut acciperent anim ã mecc
In eo consiliatã dic̃pastẽ maximã iudȩoꝵe
ut dnm̃ neci traderent quando omnes¬
cȩlus grauius ẽ qđ consilio gerit᷑ pluri¬
mor : Nãdicendo om̃s simul ñ uult
paucos intelligi ut sceleratã turbã ul¬
tio debita subsequatur: ut accipereNT
animã mecẽ : significat ut adhimereNT
siue tollerent: Mirabilis & scĩssimꝰ

Expanded text:
vituperationem multorum circumhabitantium; significat perfidos Judaeos, qui synagogam circumhabitant, non inhabitant. Circum enim a circuitu, peccatores vult intelligi, de quibus in alio loco ait: In circuitu impii ambulant . Merito ergo tales circumhabitantes dicuntur, qui legem Dei non er haec verba lucentia, tenebrosa facinora Judaici populi subtiliter indicantuconsiliati sunt: ego autem in te speravi, Domine. Reddamus ordinem verborum, ut planius intelligantur sibi dicta cohaerentia. Dum simul omnes congregarentur adversum me, in eo consiliati sunt, ut acciperent animam meam. In eo consiliatam dicit partem maximam Judaeorum, ut Dominum neci traderent, quando omne scelus gravius est quod consilio geritur plurimorum. Nam dicendo, omnes simul, non vult paucos intelligi, ut sceleratam turbam illam ultio debita subsequatur. Ut acciperent animam meam, significat ut adimerent, sive tollerent. Mirabilis et sanctissimus
Abbreviated transcription (Latin):
asiblis ueracit̃ estimat᷑ excidia corde
õcorpore simuleorũ memoriã recor¬
artim habitantiunt: Vas ꝑditũ ẽ
qͥfactũ & adnullos usus necessariũ sẽꝑ
ibcitur: Ita &ahis mortiuis quasi fractũ
us alnciendus putabat᷑ a ꝑfidis : quid enĩ
dapotest mediocrius quã ut illa maies¬
ns omp̃s testes fragilib: acquar&ur :
sthec sic adementib putata ꝑpende :¬
iterum millo semꝑ fuit omnipotentia
ingularis et diumna plenitud o mi¬
ribilis. sic & cipłs dic̃: In quohabitat
mnis plenitudo diumitatis corpora

Expanded text:
passibilis veraciter aestimatur. Excidi a cordecum corpore simul eorum memoriam recorcircumhabitantium. Vas perditum est quod fractum et ad nullos usus necessarium semper abjicitur: ita et Jesus mortuus quasi fractum vas abjiciendus putabatur a perfidis. Quid enim dici poterat mediocrius quam ut illa majestas omnipotens testis fragilibus aequaretur? Sed haec sic a dementibus putata perpende. Caeterum in illo semper fuit omnipotentia singularis et divina plenitudo mirabilis, sicut Apostolus dicit: In quo habitat omnis plenitudo di
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qua conpago corporis sustin& : qđ u
trũq pulchrepositũ ẽ ad exprim̃dã
in becillitatẽ humanȩ substanti ȩ quia
neq in animi robore neq incarnisspe
ledictꝰ qui c̃fidit in homine & ponit spẽ
carnẽ brachiisui & ad nõ recedit cor eiꝰ:

Expanded text:
est qua compago corporis sustinetur. Quod est qua compago corporis sustinetur. Quod utrumque pulchre positum est ad exprimendam imbecillitatem humanae substantiae: quia neque in animi robore, neque in carnis spe ledictus qui confidit in homine, et ponit spem carnem brachii su
Abbreviated transcription (Latin):
p&it: diuineaut̃ fc̃ĩtati desperatio pro
Hinc ẽilla conturbatio carnis quia multis in
dolorib: uita defecerat: uerbũ cat̃ipsũ
defecit. longas & grauissimas significat
passimes deficereenĩ ẽ paulatimmin
facere & ad finemꝑdendo aliquas uali¬
tudines minutias ꝑuenire: qđ uitȩ hu¬
mane accidere posse manifestũ ẽ. quȩ
ad t̃minũ mortis usq ꝑducit᷑ : Superiora
uero declarans sub iungit & annim ei
ingemitib qđ multitudinẽ significat
utiq dierũ : considero qđ dix̃ ingemitib
quienĩ fuit leuis dolor ubi continuus ge¬
mitus in sonabat : siuieboc icagis ad mar¬
tirũ ꝑtin& passignes qui incapiteme¬
rito intelligunt᷑ enipsi membra sunt
xp̃i. considera quȩ ñ in uocib: sed inge¬
mitib posuit ut dõ fier& amplius notũ
infirmat᷑ in pauꝑtate qm̃omnibi bonis
indig& humana fragilitas: Quid enĩ
illa pauperius quae nihilidoneũ dese
habere cognoscit᷑: Ossa uero fortitudo

Expanded text:
petit, divinae autem sanctitati desperatio provpetit, divinae autem sanctitati desperatio provHinc est illa conturbatio carnisque metus, quia in doloribus vita defecerat. Verbum autem ipsum defecit longas et gravissimas significat passiones. Deficere enim est paulatim minus facere, et ad finem perdendo aliquas valetudinis minutias pervenire; quod vitae humanae accidere posse manifestum est, quae ad terminum mortis usque perducitur. Superiora vero declarans subjungit: Et anni mei in gemitibus, quod multitudinem significat utique dierum. Considera quod dixit, in gemitibus, quia non fuit levis dolor ubi continuus gemitus insonabat. Sive hoc magis ad martyrum pertinet passiones, qui in capite merito intelliguntur, quoniam ipsi membra sunt . Et considera quia non in vocibus, sed in gemitibus posuit, ut Deo fieret amplius notum infirmatur in paupertate, quoniam omnibus bonis indiget humana fragilitas. Quid enim illa pauperius quae nihil idoneum de se habere cognoscitur? Ossa vero fortitudo
Abbreviated transcription (Latin):
apedireñ potuit: Sed quãuis mundũ
nulpabilit̃ ãbu lar& necessariũ fuit
n c̃in firmitatib: diuina gratia subue¬
umani corporis tribulationis uȩ postu
uatioso. Idẽpuniuersalẽ ecđam certis¬
ma stabilitate fidei constiterunt:
guradiatr posis ẽ quȩ latine exp̃ssio
eipsȩ & habitus exprimuntur:
upit enĩ des cribere quadis fuerit pe¬
quando iminentia pericula formidamꝰ:¬
uent̃ uero nr̃ cluus ẽ in quo edulia de¬
glutita recondimꝰ qui apte memoriae
cõparat᷑: quia sic̃ ille trans missas escas
recipit sic & memoriȩ sinus notitias
rerx cõpetent̃ ad sumit : Conturbatũ er¬
godic̃uentrẽ idẽ memoriã suã ubi habe¬
batreposita quȩ illi dñs desua clarificati¬
one promiserat: sed cũ uider& caro sibi¬
pidatione turbari : & nota quia se con¬
turbatũ frequent dic̃ desperasse nusquã:
qđideo cbipsodictũ ẽ ut nob̵ hanc immi¬
tandi formulã magist̃ cȩlestis ostender&:
nã conturbatiohumanitatẽ familiarit̃

Expanded text:
pedire non potuit. Sed quamvis mundum inculpabiliter ambularet, necessarium fuit ut ejus infirmitatibus divina gratia subvehumani corporis tribulationi suae postulspatioso, id est per universalem Ecclesiam certissima stabilitate fidei constiterunt. figura diatyposis est, quae Latine expressio mae ipsae et habitus exprimuntur. Incipit enim describere qualis fuerit pequando imVenter vero noster alvus est, in quo edulia deglutita recondimus. Qui aperte memoriae comparatur: quia sicut ille transmissas escas recipit, sic memoriae sinus notitias rerum competenter assumit. Conturbatum ergo dicit ventrem, id est, memoriam suam, ubi habebat reposita quae illi Dominus de sua clarificatione promiserat; sed cum videret caro immpidatione turbari. Et nota quia se conturbatum frequenter dicit, desperasse nusquam. Quod ideo ab ipso dictum est, ut nobis hanc imitandi formulam Magister coelestis ostenderet. Nam conturbatio humanitatem familiariter
Abbreviated transcription (Latin):
tubor in incđia eiꝰ: pulchrũ planedi¬
cendi genus in breuitate conpleti qd̃
nulla possit aduersitate disrũpi: nunc
psalmi uerba tractemꝰ: exultare ẽ
cũ magna animi a la critate gaude¬
re: L& ari est tẽperata m̃tis uffecti¬
one mulceri : sed consideremꝰ quo¬
tiens cõmonemur in humanis uirib:
minime confidendũ : Nãquẽ ud¬
modũ ut supra dictũ ẽ quis quã dese
debeat p̃sumere : undescã in carna¬
tio legit᷑ abstinere : qua propter
execranda ẽ peligiane prauitatis
intentio dũ illa temptat p̃sum ere
quȩ cognoscere debuit spm̃ scm̃ to¬
tiens antedã nasse : Intendamꝰ & iq
dic̃ humilitatẽ suã fuisse respetã Il
uidelic& qui cȩlũ terrãq: creauit &cq¬

Expanded text:
tabor in misericordia ejus. Pulchrum plane dicendi genus in brevitate complecti, quod nulla possit adversitate dirumpi. Nunc psalmi verba tractemus. Exsultare est cum magna animi alacritate gaudere; laetari est temperata mentis affectione mulceri. Sed consideremus quoties commonemur in humanis viribus minime confidendum. Nam quemadmodum, ut supra dictum est, quisquam de se debeat praesumere, unde sancta incarnatio legitur abstinere? Quapropter exsecranda est Pelagianae pravitatis intentio, dum illa tentat praesumere quae cognoscere debuit Spiritum sanctum toties ante damnasse. Intendamus etiam qui dicit humilitatem 99 suam fuisse respectam; ille videlicet qui coelum terramque et creavit e
Abbreviated transcription (Latin):
S exciditã quã mortuus acmde
Et misto alteroq uersu quisequto
figura ẽ m&ria smos quȩ la tineda
med iocritas quotiens remmagiũn
ocrirelationȩ ꝓferimꝰ : dic̃ eni &m
qui uidebant meforas fugiebanus
scilic& quiminꝰ scripturis credentd
dnm uider̃ incrucepositũ . forasi
ced iniquas p̃dicatiomes fugento
tatẽ in quaminime ꝑseuerar epdꝰ¬

Expanded text:
idi tanquam mortuus a corde. Et in isto alioque versu qui sequitur, figura est metriasmos, quae Latine dicitur mediocritas, quoties rem magnam mediocri relatione proferimus. Dicit enim: Qui videbant me foras fugiebant a me: scilicet qui minus Scripturis credentes, Dominum viderunt in cruce positum, foras xeunt ad iniquas praedicationes, fugientes veritatem, in qua minime perseverare
Abbreviated transcription (Latin):
psũ rogat quipotest cd uersantiũ uitã
c̃fringere : hominũq cordapsua mirabi¬
li dispensatione c̃uestere : Prius enĩ
dix̃ inimicorx id ẽ iudeorx : subuingit
& a ꝑsequentibime : hoc ẽpuganis uł
adiuersis her&icis qui ecłam dĩfrau¬

Expanded text:
psum rogat qui potest adversantium vitam confringere, hominumque corda pro sua mirabili dispensatione convertere. Prius enim dixit, inimicorum, id est Judaeorum; subjungit, et a persequentibus me, hoc est paganis, vel a diversis haer
Abbreviated transcription (Latin):
ulcospatioso ide libero & a potestatedia¬
id somꝑexcepto: Ipseeni lib locusẽ
thostisilleñ in sid&. Ipsespatiosus quẽ
eñoccupat: & intende quia ñ dix̃ inuia
sidinlocospatioso id ẽ in patria uistutũ
uosgione becctorũ : uia enĩ logit᷑ angusta
istorũ: pedes aut̃ suos dic̃uirtutes mo

Expanded text:
spatioso, id est libero et a potestate diaboli semper excepto. Ipse enim liber locus est quem hostis ille non insidet; ipse spatiosus quem ille non occupat. Et intende quia non dixit in via, sed in loco spatioso, id est in patria virtutum, in regione beatorum; via enim legitur angusta justorum. Pedes autem suos
Abbreviated transcription (Latin):
cessitatib: anim ã metũ nec c̃cdus istime in
manibus inimici:
ecessitas dicit᷑ ab eo qđ in necest po¬
ta ĩd ẽ in mortis angustiis constita
Nã quando peccatorx laquei s innodis
nec ab eis possumꝰ nrẽ cuir tte dissdlus
necessitas appellat᷑: ergo tunc dents¬
sitatib: liberata ẽ anima dñĩ saluati
cũ apeccatis reddita ẽ modis omnibae
na: sequit᷑: Nec c̃clusistime in mans
mici: Ipscerat necessitas quã supent
dix̃ si potestati diabo licae delictisti

Expanded text:
necessitatibus animam meam, nec conclusisti me in manus inimici. Necessitas dicitur ab eo quod in nece sit posita, id est in mortis angustiis constituta. Nam quando peccatorum laqueis innodamur, nec ab eis possumus nostra virtute solvi, necessitas appellatur. Ergo tunc de necessitatibus liberata est anima Domini Salvatoris, cum a peccatis reddita est modis omnibus aliena. Sequitur, nec conclusisti me in manus inimici. Ipsa erat necessitas quam superius dix
Abbreviated transcription (Latin):
tioe quando om̃r iusti c̃tẽplationis eiꝰ
p̃mia consequent᷑: sic̃ logit᷑ beatimun¬
do corde qm̃ ipsidm̃ uidebunt: A cont᷑¬
batione hominũ maloꝵ scilic&dicit
&iã fid elissimos occulendos quando iã
in&̃ nab eatitudine locabunt᷑: uibi pu¬
rissimã ueritatẽ nemo fecilenta uo¬
luntate conturbat : sed bonitasrex in
suis splendorib ꝑseuerat: & quã p̃ul¬
chre regidẽ conspectũ eẽdic̃ in abdito
reucra quia c̃ tẽplationẽ ei quaisti ꝑ¬
fruentur impii ñ uiderunt : homines
enĩ hi com̃i ꝑsecutores & scis matici
significantur qui hic c̃sucuer̃ terrese
rit supradĩ famulos sederatoran
turbationes: locũ dic̃ ulterius uh ad

Expanded text:
quando omnes justi contemplationis ejus praemia consequentur; sicut legitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . A conturbatione hominum, malorum scilicet, dicit etiam fidelissimos occulendos, quando jam in aeterna beatitudine locabuntur, ubi purissimam veritatem nemo faecilenta voluntate conturbat, sed bonitas rerum in suis splendoribus perseverat. Et quam pulchre regalem conspectum esse dicit in abdito, revera, quia contemplationem ejus, qua justi perfruentur, impii non videbunt. Homines enim hic omnes persecutores et schismatici significantur, qui hic consueverunt terrere rit, supra Dei famulos sceleratorum conturba
Abbreviated transcription (Latin):
descender&: qđ omnipotentis uebins¬
natione ꝓuenit: Vnde merito p&da
qđ ad huc minimȩ ꝓbat᷑ effectũ sent
Accelera ut eripias me id ẽ festinas
surrectionẽ dare celerrimã ñilis
rosã quã generclitas ad hucnoscas
sustinere : haec aut̃ frequentusti¬
cionis doc& nos ñ debere ab oration

Expanded text:
otentis Verbi incarnatione provenit. Unde merito petebatur quod adhuc minime probabatur effectum. Sequitur, accelera ut eripias me, id est festina resurrectionem dare celerrimam, non illam morosam quam generalitas adhuc noscitur sustinere. Haec autem frequentia petitionis docet nos ab oration
Abbreviated transcription (Latin):
onsideremꝰ quurhic sermones ipsi
sint positi quos eugłii textus eloquit᷑:
Nã & ibi sic ait inmanꝰ tuas cõmendo
spm meũ. & inclinato capite reddi¬
dit spm̃: Scilic& ut & hic eũ cognos¬
ceres fuis selocutũ qui p̾tot sđa eadẽ
erat incruce positus uerba dicturus :
in manꝰ tuas in ueritate tua quabeng¬
na &iusta semꝑ operaris : Cõm̃dat
itaq patriin estimabilẽ thesaurum:
animã uidelic& illã quȩ uo luntater
ipsius pura intentione faciebat:
Dignũ ergo fuit ut tanto susceptori
sem& ipsũ exianiuit formã ferui
accipiens : Vide quã magnũ p̃tium
fuit ut maies tatem suã usq ad carnẽ
hominis inclinar&: seq exinaniuit
ut cȩlestib: humana cõpler&: sed
ut istum dnm̃ euident̃ ad uesteres

Expanded text:
Consideremus cur hic sermones ipsi sint positi, quos Evangelii textus eloquitur. Nam et ibi sic ait: In manus tuas commendo spiritum meum; et inclinato capite reddidit spiritum ; scilicet ut et hic cognosceres fuisse locutum, qui post tot saecula, eadem erat in cruce positus verba dicturus. In manus tuas, in veritate tua, qua benigna et justa semper operaris. Commendat itaque Patri inaestimabilem thesaurum, animam videlicet illam quae voluntates ipsius pura intentione faciebat. Dignum ergo fuit ut tanto susceptori Semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Vides quam magnum pretium fuit, ut majestatem suam usque ad carnem hominis inclinaret, seque exinanivit, ut coelestibus humana compleret. Sed ut istum Dominum evidenter adverteres
Abbreviated transcription (Latin):
INte driẽ speraui ñ c̃puridar inaet̃rũ
Intuaiustitia liberame et empeme :
Derscrutandũ ẽ quẽ cedmodũ frequent̃
similia dicta suaui uari& ate rep&ant :
Orat xp̃s patrem exnatura humanita¬
tis ad sumptȩ : nedesua spe deiect᷑ huma¬
nȩ in sultationis patiatar obpbria
Addens in &̃ nũ ubi eiꝰ contẽplatiofixa
& in cõmutabilis ꝑmanebat : Intua s¬
iustitia id est qua consiuisti subuenist
rogantib qpdi firmissimne detuẽ ma¬
iestate confidunt : Libera ad poriculib
mundi ꝑtin& amouenda : Erpeadodi¬
ritatem respic̃ auxilii ne illa rsumas
mundo saluberrima tardar&ur en¬
pe aut̃ constat arapiendo c̃postũ qu¬
ꝓpt̃ merito in plorauit iustitiã dñqa
se noueroet ꝑ iniquitatẽ passurum:
Ouere misenda & diuina cõmutan
accepit necẽ : reddidit sulutẽ: ꝑtil
in iurias tribuit honores : Dolorẽsip̃t
contulit sospitatẽ & solus & sũ neps
qui dulcia p̃stitit cũ amara suscepa
Inclina dix̃ aurẽtuã ꝓpt̃ membroro

Expanded text:
undar in aeternum; in tua justitia libera me, et eripe me. Perscrutandum est quemadmodum frequenter similia dicta suavi varietate repetantur. Orat Christus Patrem ex natura humanitatis assumptae, ne de sua spe dejectus, humanae insultationis patiatur opprobria: addens, in aeternum, 98 ubi ejus contemplatio fixa et incommutabilis permanebat. In tua justitia, id est qua consuevisti subvenire rogantibus, qui firmissime de tua majestate confidunt. Libera, ad pericula hujus mundi pertinet amovenda; eripe, ad celeritatem respicit auxilii: ne illa resurrectio mundo saluberrima tardaretur. Eripe autem constat a rapiendo compositum. Quapropter merito imploravit justitiam Domini, qui se noverat per iniquos passurum. O vere miranda et divina commutatio! Accepit necem, reddidit salutem; pertulit injurias, tribuit honores; dolorem sumpsit, contulit sospitatem; et solus et summe pius, qui dulcia praestitit, cum amara susceperInclina, dixit, aurem tuam, propter membrorum
Abbreviated transcription (Latin):
iũ duxmihi eris & enutries me :¬
rmam̃tũ ꝑtin& adtolerandaquȩ
pssus ẽ: Refugiũ ad finẽ malor quan
bistius scłi in iquitates gloriosȩ mor¬
ns fine superauit: sequit᷑ : & propt̃ no¬
ñtium dux mihieris: Propt̃ nom̃ su
mndñs dux erat humanitati : qm̃ illud
laus ꝑ uniuersas gentes fec̃ agnos¬
is luberrima p̃dicatione uulgata:
ae hoc amembris accipiendũ sic̃ iã
tra dictũ ẽ: Duxenĩ nr̃ ueracit̃ dicit᷑.
undo illũ sequimur & p̃dicationis eiꝰ
estigia ñ uitamus : Addidit &iũ enu¬
deceptus incidit : sed sciensecm ꝓnr̃a
liberatione suscepit: Ergo laqueũ
machinabant᷑ insidus : Vnde sedic̃
educendo id ẽ resurrectionis benefi¬
cia ud suꝑna uelocit̃ eleuandũ: sed

Expanded text:
nutries me. Firmamentum pertinet ad toleranda quae passus est, refugium ad finem malorum, quando istius saeculi iniquitates gloriosae mortis fine superavit. Sequitur: Et propter nomen tuum dux mihi eris. Propter nomen suum Dominus dux erat humanitati, quoniam illud latius per universas gentes fecit agnosci, saluberrima praedicatione vulgata. Sive hoc a membris accipiendum, sicut supra jam dictum est. Dux enim noster veraciter dicitur, quando illum sequimur, et praedicationis ejus vestigia non vitamus. Addidit etiam, enudeceptus incidit, sed sciens eam pro nostra liberatione suscepit. Ergo laqueum machinabantur insidiis. Unde se dicit educendum, id est resurrectionis beneficio ad superna velociter elevandum.
Abbreviated transcription (Latin):
Seruniuersũ psalmũ uerba s̃dnĩ sal¬
Iuatoris primo ingressu p̃cat᷑ patriut
demalis inminentib liber&ur: Hac de¬
inde exauditũ se. in dubitant̃ exultat :
fecundo reddit ad passionẽ suã actũ q
rei ꝑcdlusiones uarias mirabili narra¬
tione describit: testu generalit̃ ugit¬

Expanded text:
er universum psalmum verba sunt Domini Salvatoris. Primo ingressu precatur Patrem, ut de malis imminentibus liberetur, ac deinde exauditum se indubitanter exsultet. Secundo redit ad passionem suam actumque rei per allusiones varias mirabili narratione describit. Tertio generaliter g
Abbreviated transcription (Latin):
uacuȩ ego aut̃ in dnõ sperabo:
Vla reddunt᷑ sẽꝑ odios a quȩ ꝓbantur
tẽ contraria : Iusteergo ueritas oderit
uanitatẽ quicuanitas in falsitate
uersatur. Cui rei ipse tribuit.¬

Expanded text:
acue: ego autem in Domino sperabo. Illa redduntur semper odiosa, quae probantur esse contraria. Juste ergo veritas oderat vanitatem, quia vanitas in falsitate versatur. Cui rei ipse tribuit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ scđ uoluntatẽ meã quã pꝰbene¬
ficia ipsius scõ corde gestabat
Innocentiã aut̃ manuũ opera
uult signi ficare pi&atis quĩda¬
nomunere scõrũ uirtus exerc&
sed hoc retribuit geminatu ol¬
cite recipiendũ ẽ nesibi aliquss
fallacit̃ pelagianahere siblia

Expanded text:
voluntatem meam, quam post beneficia ipsius sancto corde gestabat. Innocentiam autem manuum, operam vult significare pietatis, quam divino munere sanctorum virtus exercet. Sed hoc retribuet geminatum sollicite recipiendum est, ne sibi aliquid fallaciter Pelagiana haeresis bla