comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tores accipimus. quos supra per
noctem significari dicebamus. quos
profecto dũ plangit diligit. quia ne¬
nẽ amaret. S tc̃ ab his consolationẽ nul¬
lam accipit. qñ nullus eoꝵ¬
conuerso peccatorum. uel cari es¬
cłie. sunc illi beati angelici sp̃s. uel
anime sc̃orũ. ad quorũ consortium
de huius exilii nocte suspirat:
quia ei tunc consolationem non
ferunt: dum eam adhuc a sua so¬
tietate peregrinari sinunt. de quia
adhuc subditur. Om̃s amici eius
spreuerunt eam. Quos hic amicos
ecełie dicit. nisi potentes huius
scłi. qui non nunquam dam
temporaliter sublimatam uident
honorant. & sic diligere fingunt:
sed dum impressuris constitutã
cđm moralem sensum. ha¬
bet anima diem suũ. habet
noctem suam: diem habet: quan¬
do in lucem contemplationis
erigitur: noctem habet: quando
temptationũ caligine tenebrat᷑:
sed in die ridec. in noc̾te plorat:
quia mens temptationũ pondere
pressa gemit. subleuata post mo¬

Expanded text:
tores accipimus, quos supra per tores accipimus, quos supra per noctem significare dicebamus; quos profecto, dum plangit, diligit, quia nenem amaret. Sed tunc ab illis consolationem nullam accipit, quando nullus eoconversio peccatorum. Vel chari Ecclesiae sunt illi beati angelici spiritus, vel animae sanctorum, ad quorum consortium de hujus exsilii nocte suspirat; qui ei tunc consolationem non ferunt, dum eam adhuc a sua societate peregrinari sinunt. De qua adhuc subditur. Omnes amici ejus spreverunt eam. Quos hic amicos Ecclesiae dicit, nisi potentes hujus saeculi, qui nonnunquam dum temporaliter sublimatam vident, honorant, et se diligere fingunt, sed dum in pressuris constitutam r? Secundum moralem sensum habet anima diem suum, habet noctem suam. Diem habet, quando in lucem contemplationis erigitur; noctem habet quando tentationum caligine tenebratur. Sed in die ridet, in nocte plorat, quia mens, quae tentationum pondere pressa gemit, sublevata postmo
Abbreviated transcription (Latin):
solũ spreuerunt auxilium non fe¬
rendo: sed etiam inimici facti
sunt persequendo.
cłm sensum allegoriȩ. nox.
sunt peccatores. maxillȩ uero:
Tredicatores. qui cibum uerbi dei
exponendo comininuunt. & sie ad
in firmos. & sensu hebetes. trans¬
mittunt. Quando ergo ȩccłia in
hoc presentis uite exilio in men¬
bris sues ꝑfectioribus lapsus in fir¬
mantium plorat: quasi plebs incap¬
tiuitate posita per noctem lacri¬
mas in maxillis portat. Uel nox
hanc ipsam qua uuimus presen¬
tem uitã significare potest. quando
alhuc conscientias nr̃as ad inui¬
cem non uidemus & secut supra
diximus maxille significant illos.
qui scientiam uerbi dei habent.
sunc ergo scã eccłia per noctem la¬
crimas in maxillis portat quando
perfecti quiq quanto uicinuis per
illuminationem mentis diem ȩter¬
nitatis conspiciut: tanto magis p̃¬
sentis uite tenebras plangunt. scdm
consoletur eam: ex om̃ibus caris
eius. Caros ȩcclesiȩ: eosdem pecca¬

Expanded text:
solum spreverunt, auxilium non fesolum spreverunt, auxilium non ferendo, sed etiam inimici facti sunt persequendo. Secundum sensum allegoriae nox sunt peccatores, maxillae vero praedicatores qui cibum verbi Dei exponendo comminuunt, et sic ad infirmos, et sensu hebetes transmittunt. Quando vero Ecclesia in hoc vitae praesentis exsilio in membris suis perfectioribus lapsus infirmantium plorat, quasi plebs in captivitate posita per noctem lacrymas in maxillis portat. Vel nox hanc ipsam, qua vivimus, praesentem vitam significare potest, quando adhuc invicem conscientias nostras, non videmus. Et, sicut supra diximus, maxillae significant illos, qui scientiam verbi Dei habent. Tunc ergo sancta Ecclesia per noctem lacrymas in maxillis portat, quando perfecti quique quanto vicinius per illuminationem mentis diem aeternitatis conspiciunt, tanto magis praesentis vitae tenebras plangunt, secundum consoletur eam ex omnibus charis ejus . Charos Ecclesiae eosdem pecca
Abbreviated transcription (Latin):
iratum predicabant: & isti inimi¬
iis regionem uastantibus. & popu¬
lũ captiuantibus. resistere non
poterant. Nel aliter legi potest plo.¬
rans plorauit in nocte. hoc est in
secreto. in abscondito. qd̃ est. ami
eũ flentibus qui consolari nolun.
sed pascuntur doloribus suis.
hel ideo pleps in captiuitate po¬
sita in abscondito plorat. quia
tristiciam suam manifestare ñ
audet propt̃ crudeles dños qui¬
bus subiecta est^ erga se maiorem
eoium excitaret iracondiã. si de
lua seruitute appareret tristis.¬
Sea tantus dolor abscondi non
potest. quia lacrimȩ eius in
maxillis eius. hoc est in aperto.
in manifesto: quia ex assiduita¬
te flendi facies intumuit. Et in
tantis malis istis quam conso¬
lationem ex pectare poterant
quibus etiam cari sui consolatio¬
nem non ferunt: Dm̃s amici eius
spreuerunt eam. Per amicos intel¬
ligi uult finitimas nationes olim
federe iunctas popło iudeorũ. qui
nunc impressuris constitutũ non

Expanded text:
iratum praedicabant, et isti inimiiratum praedicabant, et isti inimicis regionem vastantibus, et populum captivantibus resistere non poterant. Vel aliter legi potest: plorans ploravit in nocte, hoc est in secreto, in abscondito: quod amatum amicum est flentibus, qui consolari nolunt, sed pascuntur doloribus suis. Vel ideo plebs in captivitate posita in abscondito plorat, quia tristitiam suam manifestare non audet, propter crudeles dominos, quibus subjecta est, ne erga se majorem eorum excitaret iracundiam, si de sua servitute tristis appareret. Sed tantus dolor abscondi non potest, quia lacrymae ejus in maxillis ejus, hoc est in aperto, in manifesto, quia ex assiduitate flendi facies intumuit. Et in tantis malis istis, quam consolationem exspectare poterant, quibus etiam charissimi consolationem non ferunt! Omnes amici ejus spreverunt eam. Per amicos vult intelligi finitimas nationes olim foedere junctas populo Judaeorum, qui nunc in pressuris constitutum non
Abbreviated transcription (Latin):
taria: quia intus subiecta seruit.
Piorans ploruit in nocte. In culca¬
tio uerbi. abundantiã doloris
designat. Plorans plorauit in noc¬
te. hoc est in tenpore quietis. in
tempore obliuionis. quando so¬
lent homines obliuisci malorũ
suiorum. Et attendite quanta sit
miseria illius. cui & tunc dolores
de esse non possunt: quando
ali a doloribus requieseunt Et la¬
crime euis in mayiilis eus. Est
aliquando dolor qui quomodo¬
cunꝙ cor tangit. sed lacrimas
Q corquere non sufficitz non ẽ.
aiis dolor eius: lacrime eius in
maxilliseꝰ Non est qui consoletur
cam ex om̃ibus caris eus. Uel
quia intribulatione positam con-¬
cempnut: uel quia intͥanto malo
ibuenire non possunt. Caros aũt
płi illuis: uocat propħas & pͥri¬
ipes. qui consolari eos consue¬
ant propħȩ adeo promittendo
auxilium. & principes. contra
mimicos pugnando. & patriam
aefendendo. Nunc aut̃ plebem in
ribulacionem positam minime
consolabantur. quia & illi deum

Expanded text:
taria, quia vitiis subjecta servit. taria, quia vitiis subjecta servit. Plorans ploravit in nocte. Inculcatio verbi abundantiam doloris designat. Plorans ploravit in nocte, hoc est in tempore quietis, in tempore oblivionis, quando solent homines oblivisci malorum suorum. Et attendite quanta sit miseria illius, cui et tunc dolores deesse non possunt, quando alii a doloribus requiescunt. Et lacrymae ejus in maxillis ejus. Est aliquando dolor, qui quomodocunque cor tangit, sed lacrymas extorquere non sufficit. Non est talis dolor hujus; lacrymae enim ejus in maxillis ejus. Non est qui consoletur eam ex omnibus charis ejus. Vel quia in tribulatione positam contemnunt, vel quia in tanto malo subvenire non possunt. Charos autem populi illius vocat prophetas et principes, qui consolari eos consueverant: prophetae a Deo promittendo auxilium; et principes, contra inimicos purgando et patriam defendendo. Nunc autem plebem in tribulatione positam minime consolabantur, quia et illi Deum
Abbreviated transcription (Latin):
dat eam ut pariat. & na̾cutitur
uirtutes in ea. Que udilicet uir¬
imꝑfecte sunt & incipientes: &
necdum foras ꝓdire possunt. sed
intrinsecus adhuc ꝑ gratiam eius.¬
dem sp̃s nutruntur ut crescant:
& robuste fiant. quid aliud quã
parili quidam in domo patris
educantur donec ad legitimam
etatem perueniant: Cum uero
ad perfectũ uenerint in cremen¬
tum. & solido quodam sapientiȩ
cibo uti ceperint: tunc iam non
ut paruili nutriri indigent. sed
quasi quidam popłs in ciuitate
sub lege imꝑatoris sui uiuere de¬
bent. Sed cum deus intus presi¬
dens nos regit. tunc caro subiec
riꝰ ta seruit. & quanto humilius ei
intus subdimur: tanto robustuis
fouᷤ principamur. Sic ergo anima
nr̃a intus plena popło uirtutũ.
quando deum regem habuerit.
extra etiam dña gentium. hoc ẽ.
carnaliũ desideriorum. &̃ ꝓiun¬
tiarũ. hoc est sensuum corporis
princeps fuit. Nunc autem so¬
la: quia regem ꝑdidit. udua:
quia maritũ amisit. tribu¬

Expanded text:
dat eam, ut pariat et nascantur dat eam, ut pariat et nascantur virtutes in ea. Quae videlicet virperfectae sunt et incipientes, et necdum foras prodire possunt, sed intrinsecus adhuc per gratiam ejusdem Spiritus nutriuntur, ut crescant et robustae fiant, quid aliud quam parvuli quidam in domo patris educantur, donec ad legitimam aetatem perveniant? Cum vero ad perfectum venerint incrementum, et solido quodam sapientiae cibo uti coeperint, tunc jam non ut parvuli nutriri indigent, sed quasi ut quidam populus in civitate sub lege imperatoris sui vivere debent. Sed cum Deus intus praesidens nos regit, tunc caro subjecta foris servit; et quanto humilius ei intus subdimur, tanto robustius foris principamur. Si ergo anima nostra intus plena populo virtutum, quando regem Deum habuit; extra etiam domina gentium, hoc est carnalium desideriorum, et provinciarum, hoc est sensuum corporis, princeps fuit. Nunc autem sola, quia regem perdidit; vidua, quia maritum amisit; tribu
Abbreviated transcription (Latin):
gentium. & princͤps non dña ꝓun¬
tiarum. quia uitia quę naturali¬
a non sunt: comprimi debent. Sen¬
sus enim qua naturales sunt ñ
comprimi sed regi necesse ha¬
bent: ut in illis extirpandis hõ
studeat esse districtus: m istis mo¬
derandis & custodiendis discretus.
Sed fit non numquam utt homo
illicitis carnis sue desideriis reste¬
re. & motus sensuum suorum custo¬
dire negligit. ita tandem praua
consuetudine illigetur. ut postmo¬
dum etiam uolens resistere eis¬
dem non possit. Quando ergo
uitiis seruire cogitur. quibus
sponte prius consensit. quid ali¬
ud quam praue consuetudini
tributum soluit: Traͥ ergo ani¬
me bona. & tria mala enumera¬
uit: bona ciuitas plena popło.
dm̃a gentiũ. princeps ꝓuintiarũ.
Mala: sola. uidua. tributaria. Sed
iudeamus primũ. quomodo bona
optineat. postea quomodo ad ma¬
la descendat. Priusquam sp̃s sc̃s
ueniact ad cor nr̃m sterilis est aĩa
nr̃a. cum autem ueneritt. fecũ¬

Expanded text:
gentium, et princeps, non domina provingentium, et princeps, non domina provinciarum; quia vitia, quae naturalia non sunt, comprimi debent; sensus enim quia naturales sunt non comprimi, sed regi necesse habent, ut in illis exstirpandis homo esse studeat districtus, in istis moderandis et custodiendis discretus. Sed fit nonnunquam ut, dum homo licitis carnis suae desideriis resistere et motus sensuum suorum custodire negligit, ita tandem prava consuetudine alligetur, ut postmodum etiam volens eisdem resistere non possit. Quando ergo vitiis servire cogitur, quibus prius sponte consensit, quid aliud quam pravae consuetudini tributum solvit? Tria ergo bona et tria mala enumeravit. Bona sunt: civitas plena populo, domina gentium, princeps provinciarum; mala: sola, vidua, tributaria. Sed videamus primum quomodo bona obtineat, postea quomodo ad mala descendat. Priusquam Spiritus sanctus veniat ad cor nostrum, sterilis est anima nostra; cum autem venerit, fecun
Abbreviated transcription (Latin):
bicitur. Princeps ꝓuintiarum facta
est sub tributo. Perꝓiuntias accipe¬
re possumus sensus corporeos quia
sicut in uria prouintia homines
sunt multi. ita quisq sensuum di¬
uersos habet motus & diuersas oꝑa¬
tiones ꝑ quas foris inuisibilibus
diuiditur. Et dũ singulorum sen¬
suum appetitus ad nutum rationis
mouentur. quasi quibusdam ꝓuin¬
tiis anima principantur. Si argo
amma suo inferiori hoc est sensua¬
¶litati¬
principari desiderat. necesse est ut
suo superiori. hoc est deo se subitiat:
quia nequaquam subtus se asuo
inferiori turbari poterit: dũ sipͣ
se rectorem deum habebit. Si uerõ
oblita timoris dñi secuta fuerit
concupicentias suas. aufert deus
gratiam suam ab ea. & tunc ex ne¬
cessitate desideriis eneruiter sube¬
cumbit. quȩ prius cum deo subiecta
esset. & ab ipso regeretur: suorum
sensuum appetitus. ad imperium
rationis potenter strinxit. Et no¬
ta qđ dixit dña non princeps

Expanded text:
bjicitur. Princeps provinciarum facta bjicitur. Princeps provinciarum facta est sub tributo. Per provincias accipere possumus sensus corporeos, quia, sicut in una provincia multi sunt homines, ita quisque sensuum diversos habet motus, et diversas operationes, per quas foris in visibilibus diffunditur; et dum singulorum sensuum appetitus ad nutum rationis moventur, quasi quibusdam provinciis anima principatur. Si ergo anima suo inferiori, hoc est sensualitatiprincipari desiderat, necesse est ut suo superiori, hoc est Deo, se subjiciat, quia nequaquam subtus se a suo inferiori turbari poterit, dum supra se rectorem Deum habebit. Si vero oblita timoris Domini secuta sit concupiscentias suas, aufert Deus gratiam suam ab ea, et tunc ex necessitate desideriis enerviter succumbit, quae prius cum Deo subjecta esset et ab ipso regeretur suorum sensuum appetitus ad imperium rationis potenter strinxit. Et nota, quod dicit domina, non princeps
Abbreviated transcription (Latin):
tos. acd infidelitatẽ trabi cospieit
quid aliud quam alienigenis
tributum soluit:
cđm intellectum moralem
ciitas significat animam
quȩ sola sedet. quando a deo de¬
relinquitur: plena autem popło
uirtutũ quando inhabitatur ã¬
deo. Si autem ciuitatem in ueni¬
mus. cuius desolatio plangitur.
ubi ieremias in uenitur: u̾nus¬
quisq nr̃m debet esse ieremias. &
plangere desolationem
suam᷑. quem admodũ ille plange¬
bat de solãtionẽ ierusalem. Et cer¬
te si ille sic plangebat ruinã lapi¬
dũ. nos multo magis plangere de¬
bemus desotͣionẽ ammarũ nr̃arũ
& dicere unusquisq Quomodo se¬
det sola ciuitas plena populos
Quomodo amma mea desolata est:
pło fuit uirtutum: facta est qua¬
si uidua dña gentiũ. Gentes desi sc̃¬
deria carnis. quȩ nobis secũdum
corruptionem pͥmȩ natiuitatis in¬
genita sunt: & legi mentis contra¬
dicunt : quibus tunc bene amma
dominatur quando deo ꝑfecte su¬

Expanded text:
tos ad infidelitatem trahi conspicit, tos ad infidelitatem trahi conspicit, quid aliud quam alienigenis tributum solvit? Secundum intellectum moralem civitas significat animam quae sola sedet, quando a Deo derelinquitur; plena autem populo virtutum, quando a Deo inhabitatur. Si autem civitatem invenimus, cujus desolatio plangitur, ubi Jeremias invenitur? Unusquisque nostrum debet esse Jeremias, et plangere desolationem sui quemadmodum ille plangebat desolationem Jerusalem. Et certe si ille sic plangebat ruinam lapidum; nos multo magis plangere debemus desolationem animarum nostrarum, et dicere unusquisque: Quomodo sedet sola civitas plena populo? Quomodo anima mea desolata est? pulo virtutum fuit? Facta est quasi vidua domina gentium. Gentes sunt desideria carnis, quae nobis secundum corruptionem primae nativitatis ingenita sunt, et legi mentis contradicunt: quibus tunc bene anima dominatur, quando Deo perfecte su
Abbreviated transcription (Latin):
uitas plena populo: Quia ubicon¬
ꝙ serui dei sunt: sine dolore &
gemitu hec uidere non possunt.
facta est quasi uidua dña genti¬
am. princeps ꝓuntiarum facta
est sub tributo. Per gentes. recte ac¬
cipimus carnales quosq intra
ȩccłam positos. per ꝓuntias uero
quoscunq extra eccłiam consti¬
tutos. sicut sunt pagani. iudei.
& heretici. Tunc ergo sc̃a eccłia
dña est gentiũ. quando carnales
quosq intus positos. per disciplinȩ
rigorem: ad seruiendum subicit.
Princeps prouuitiarũ est: quando
extra positos in fideles perpotenti¬
am ne nocere possint repellit.
Sed si quando forte peccatis exigen¬
tibus a deo derelinquitur. quatinꝰ
nec eos qui intus turbant cho-¬
hibere ualeat. nec ab his qui se
foris impugant de fendere: tunc
dña gentium quasi uidua re-¬
linquitur. & princeps prouintia¬
rum efficitur tributaria. Quan¬
do enim fideles uel ab hereticis
deceptos uel a potestatibus huiꝰ
mondi premio siue terrore frac¬

Expanded text:
vitas plena populo? Quia ubicunvitas plena populo? Quia ubicunque servi Dei sunt sine dolore et gemitu, haec videre non possunt. Facta est quasi vidua domina gentium; princeps provinciarum facta est sub tributo. Per gentes recte accipimus carnales quosque intra Ecclesiam positos; per provincias vero quoscunque extra Ecclesiam constitutos, sicut sunt pagani, Judaei et haeretici. Tunc ergo sancta Ecclesia domina est gentium, quando carnales quosque intus positos per disciplinae rigorem ad serviendum subjicit: Princeps provinciarum est, quando extra positos infideles per potentiam, ne nocere possint, repellit. Sed si forte quando peccatis exigentibus a Deo derelinquitur, quatenus nec eos qui intus turbant, cohibere valeat, nec ab iis qui se foris impugnant, defendere: tunc domina gentium quasi vidua relinquitur, et princeps provinciarum efficitur tributaria. Quando enim fideles, vel ab haereticis deceptos, vel a potestatibus hujus mundi premio, sive terrore frac
Abbreviated transcription (Latin):
in eccłia populũ cernimus et tñ
solam ecclesiam uidemus : Quia
iux aliquem qui uere cum eccłia
sit: in uenire possumus. Simile
quiddam in euangelio repperi. Consti¬
tuto in turba dño. undiq circũ¬
uallante & p̃m̃te se popło: uenit
mulier fluens sanguine & acce-¬
dens retro tetigit fibriam uesti¬
menti eius. Et ille confestim quis
in quit tetigit mee: Tetigit me
aliquis. Quia qui muliere fim¬
briam contingente. quasi nouũ
aliquid passus. in teͬrogat. quis
me titigit: Pro fecto declarat qd̾
pͥus. quanius cuntis impingentil
e prementibus tactus non fuerit.
Sicut ergo xp̃s turba premente in¬
tactus permanet. ita eccłia corpus
rp̃i inter multos sola sedet. quia
fides chatholica professores mul¬
cos habet imitatores paucos. sicut
amnc qui dño prope erant per
prelentiam corporalem. non eum
contingere poterant: quia longe
erant per fidem & dilectionem.
Piangit ergo spiritualis ieremias.
edicit. Quomodo selet sola ci¬

Expanded text:
in Ecclesia populum cernimus, et tamen in Ecclesia populum cernimus, et tamen solam esse Ecclesiam videmus? quia vix aliquem, qui vere cum Ecclesia sit, invenire possumus. Simile quiddam in Evangelio reperi, constituto in turba Domino undique circumvallante, et premente se populo: Venit mulier fluens sanguine; et accedens retro tetigit fimbriam vestimenti ejus: et ille confestim: Quis, inquit, tetigit me? Tetigit me aliquis? Quia, qui muliere fimbriam contingente, quasi novum aliquid passus interrogat, quis me tetigit, profecto declarat quod prius quamvis cunctis pungentibus et prementibus tactus non fuerit. Sicut ergo Christus turba premente intactus permanet, ita Ecclesia corpus Christi inter multos sola sedet; quia fides catholica professores multos habet, imitatores paucos, sicut et tunc, qui Domino prope erant per praesentiam corporalem, non eum contingere poterant; quia longe erant per fidem et dilelectionem. Plangit ergo spiritualis Jeremias, et dicit: Quomodo sedet sola ci
Abbreviated transcription (Latin):
quasi uidua: quia si penituerit:
liari poterit. Proptea uero deus
uir dicitur plebis illuis quia eam
ad cultum suum casto sibi amore
copulauerat: ne ꝑuarias ido¬
lorũ culturas forncaretur. facta est
quasi uidua domina gentium:
princeps ꝓuntiarum facta est sub
tributo. Sic erat olim quod gentes
alienigenarum seruiebant uideis
& ꝓuintiȩ nationũ subditȩ erant
illis: nunc uero ipsi a deo derelicti:
tributarii facti sunt nationibus.
Cõmemoratio igitur prioris głe.
p̃sentis miserię est ęxagge ratio.
cdm allegoriȩ sensumꝰ. Ieremi¬
mias in eccłia quos libet spiri¬
tuales uiros designat. qui cũ ui¬
deant multitudine hominum ad
fidẽ confluxisse. & nomen xp̃i ꝑ
totum pene mundum dilatatum
esse: nullos autem uel ad modũ
paucos inueniant qui in ueritate
xp̃m sequantur. & sincere fidem
eius teneanat. om̃ib quȩ sua sunt
querentibus. dolentes & gementes
dicunt. Quomodo sedet sola ciui¬
tas plena populoͦ. Utqͥd tamũ

Expanded text:
quasi vidua; quia si poenituerit, quasi vidua; quia si poenituerit, liari poterit. Propterea vero Deus vir dicitur plebis illius; quia eam ad cultum suum casto sibi amore copulaverat, ne per varias idolorum culturas fornicaretur. Facta est quasi vidua domina gentium; princeps provinciarum facta est sub tributo. Sic erat olim, quod gentes alienigenarum serviebant Judaeis, et provinciae nationum subditae erant illis; nunc vero ipsi a Deo derelicti tributarii facti sunt nationibus. Commemoratio igitur prioris gloriae, praesentis miseriae est exaggeratio. Secundum allegoriae sensum Jeremias in Ecclesia quoslibet spiritales viros designat: qui cum videant multitudinem hominum ad fidem confluxisse, et nomen Christi per totum pene mundum dilatatum esse, nullos autem vel admodum paucos inveniant, qui in veritate Christum sequantur et sincere fidem ejus teneant, omnibus quae sua sunt quaerentibus, dolentes et gementes dicunt: Quomodo sedet sola civitas plena populo? Ut quid tantum
Abbreviated transcription (Latin):
yomhoso
sedet sola
ciuitas ple¬
na popło:
Quantũ ad
litteram spec¬
tat.
desolationẽ ierus alem plangit ierẽ¬
mias Et ad mirantes uel dolentis.
uox ista. Ideo autem ab admirati¬
one in choat. ut magnitudinem
calamitatis ostendat. ac ꝑ hoc aten¬
tos faciat auditores ut in quibus
sint malis agnoscant & ad pęniten¬
tiam conuerantur. Quomodo sedet
sola ciutas plena popło: Quasi
diceret. Ciuitas quȩ olim in tem¬
pore dauid. & aliorum bonorum
regum qui deo placuerunt. plena
populo fuit: attendite quare nunc
sola remansit. Cur enĩ nisi quia de¬
um offenderunt: Solam autem
dicit hoc est desolatam. propter
popłm ab ductum. captiuatum
in babilonem. Uel si ad udem tẽpus
referatur. plena populo est & tam̃
sola sedet quia deum ꝓpitium ñ
habet. qm̃ prodesse non potest
multitudo popłi: ubi de est auxili¬
um dei. Quod autem dicit. sedet.
ad ileiectionem ꝑtinet. & humili¬
ationem. facta est quasi uidua
hoc est uiuente adhuc uiro suo
derelicta. & ideo non uidua. sed

Expanded text:
omodo sedet sola civitas plena populo? Quantum ad litteram spectat, desolationem Jerusalem plangit Jeremias, et admirantis vel dolentis vox est ista. Ideo autem ab admiratione inchoat, ut magnitudinem calamitatis ostendat, ac per hoc attentos faciat auditores: ut in quibus sint malis agnoscant, et ad poenitentiam convertantur. Quomodo sedet sola civitas plena populo? quasi diceret: Civitas, quae olim in tempore David, et aliorum bonorum regum qui Deo placuerunt, plena populo fuit, attendite quare nunc sola remansit. Cur enim nisi, quia Deum offenderunt? Solam autem dicit, hoc est desolatam, propter populum abductum captivatum in Babylonem. Vel si ad idem tempus referatur, plena populo est, et tamen sola sedet; quia Deum propitium non habet, quoniam prodesse non potest multitudo populi, ubi deest auxilium Dei. Quod autem dicit: Sedet, ad dejectionem pertinet, et humiliationem. Facta est quasi vidua, hoc est vivente adhuc viro suo derelicta: et ideo non vidua, sed
Abbreviated transcription (Latin):
głarit̃ infertur. ad imaginẽ dei. Ita
hõ renouatur inagnitione dei. scd̾m
imiaginẽ ei qui creauit eũ & sp̃ua¬
lis effectus: iudicat om̃ia quȩ utiq
iudicanda sunt: ipse aut̃ anemine
iudicatur. Quod aũt iudicat om̃ia
hoc est qd̃ habet potestatem pisci¬
ũmaris & uolatiliũ cęli. & om̃iũ
pecorũ & ferarũ. & om̃s t̃re. & om̃iũ
repentiũ quȩ repunt suꝑ terram.

Expanded text:
gulariter infertur: ad imaginem dei. ita gulariter infertur: ad imaginem dei. ita homo renouatur in agnitione dei secundum imaginem eius, qui creauit eum, et spiritalis effectus iudicat omnia, quae utique iudicanda sunt, ipse autem a nemine iudicatur. Quod autem iudicat omnia, hoc est, quod habet potestatem piscium maris et uolatilium caeli et omnium pecorum et ferarum et omnis terrae et omnium repent
Abbreviated transcription (Latin):
ginẽ & similitudinẽ nr̃am. ut nos ꝓ¬
bͦemꝰ quȩ sit uolũtas tua. Ad hoc eñi
dispensator ille tuus generans ꝑe
uangeliũ filios. ne semꝑ paruulos
haberet quos lacte nutriet & tanꝙͣ
nutrix foueret & reformamn inquid
in nouitate m̃tis ur̃ȩ ad ꝓbandum
que sit uolũtas dei. qd̃ bonum. &
bene placitũ &ꝑfectũ. Ideoq ñ dicis
fiat homo. scci faciamus hominẽ: nec
dicis scđm genꝰ. sed ad imaginẽ &e si¬
militudĩe nr̃am. Mente qͥppe reno¬
uatus. & conspiciens intellectu ue¬
ritatẽ tuã: hoce demonstratore non
indiget ut suũ genꝰ imitet᷑. sed te
de monstrante ꝓbat ipse quȩ sit uo¬
lũtas tua. qd̾ bonũ & bene placitũ
& ꝑfectũ. & doces eũ iam capacem
uidere trinitatẽ unitatis. uel unita¬
tẽ trinitatis. Ideoq pluralit̃ dic¬
to faciamꝰ hominẽ: sigularit̃ tam̃
infert᷑. & fecit deus hominẽ. Et plu¬
rarit̃ dicto ad imaginẽ nr̃am: sin¬

Expanded text:
ginem et similitudinem nostram, ut nos pginem et similitudinem nostram, ut nos probemus, quae sit uoluntas tua. ad hoc enim ille dispensator tuus generans per euangelium filios, ne semper paruulos haberet, quos lacte nutriret et tamquam nutrix foueret: reformamini, inquit, in nouitate mentis uestrae ad probandum uos, quae sit uoluntas dei, quod bonum et beneplacitum et perfectum. ideoque non dicis: fiat homo, sed: faciamus, nec dicis: secundum genus, sed: ad imaginem et similitudinem nostram. mente quippe renouatus et conspiciens intellectam ueritatem tuam homine demonstratore non indiget, ut suum genus imitetur, sed te demonstrante probat ipse, quae sit uoluntas tua, quod bonum et beneplacitum et perfectum, et doces eum iam capacem uidere trinitatem unitatis uel unitatem trinitatis. ideoque pluraliter dicto: faciamus hominem singulariter tamen infertur: et fecit deus hominem, et pluraliter dicto: ad imaginem nostram, sin
Abbreviated transcription (Latin):
uite et̃ne ẽ. & ñ p̃terit. ideoq in uer¬
bo tuo colubet᷑ ille discessus. dũ dr̃
nobis: nolite conformari. hiuie scło.
ut ꝓducat t̃ra infonte uite animã
uuientẽ inũbo tuo ꝑ euangłistas
tuos. animã continentẽ imitañdo
amico ẽ. Estote in quid sicut & ego.
q & ego sicut uos. Ita erunt in ani
geris. Et peccora bona neq si mandu¬
cauerint abundantia neq si ñ man¬
& serpentes bonͥ ñ ꝑnitiosa ad nocen¬
dũ. sed astuti ad cauendũ & tantũ
ex plorantes temporalẽ naturã quan¬
tũ sufficit. ut ꝑeam quȩ facta sunt
intellecta conspiciatur et̃nitas. Ser¬
uiunt enĩ raciomiꝰ animalia. cũ aꝓ
gressu mortifero cohibita uiuunt.
ab amore scłi quib moriebam᷑ male
uuendo. & ceꝑit ẽẽ anima uiuens be
mari huic scło: consequet᷑ & illud qd̃
adiunxisti statĩ & dixisti sed reforma
te uiuentes. Neq enĩ dixisti fiat hõ
scłm genꝰ: sed faciamꝰ hominẽ ad mia¬

Expanded text:
uitae aeternae est et non praeterit: ideoque in ueruitae aeternae est et non praeterit: ideoque in uerbo tuo cohibetur ille discessus, dum dicitur nobis: nolite conformari huic saeculo, ut producat terra in fonte uitae animam uiuentem, in uerbo tu.o per euangelistas tuos animam continentem imitando iamico est: estote, inquit, sicut ego, quia et ego sicut uos. ita erunt in animgeris. et pecora bona neque si manducauerint, abundantia, neque si non manet serpentes boni non perniciosi ad nocendum, sed astuti ad cauendum et tantum explorantes temporalem naturam, quantum sufficit, ut per ea, quae facta sunt, intellecta conspiciatur aeternitas. seruiunt enim rationi haec animalia, cum a progressu mortifero cohibita uiuunt eab amore saeculi, quibuS\' moriebamur male uiuendo, et coeperit esse anima uiuens benmari huic saeculo, consequetur illud, quod adiunxisti statim et dixisti: sed reformate uiuentes. neque enim dixisti: fiat homo secundum genus, sed: faciamus hominem ad ima
Abbreviated transcription (Latin):
Talis enĩ ẽ. introitus ad fidẽ fu̾iis adã
oblitis tui. dũ se abscondunt a facie
tua &e fiunt abyssus: sed oꝑent᷑ etiã
sic̃ in aridã discreta agurgitil abys¬
imitationẽ. Sic enĩ ñ tantũ ad audi¬
endũ. sed etiã ad fatiendũ audiunt.
querite dñm & uiuet aĩa ur̃a: ut d¬
ꝓducat t̃ra aĩã uiuentem. Nolite
conformari huic scło continete uos
abeo. euitando utuit aĩa quȩ appe¬
tendo morit᷑. continete uos abim¬
mam feritate suꝑbie ab inerci uo¬
luptate luxurie. afallaci noĩe scien¬
tie: ut sint bestie mansuete & pec¬
cora domita. & in noxii serpentes.
Motus enĩ aĩe st̃ isti in allegoria.
sed fastus elationis & dilecͣtio libi¬
dinis. & uenenenũ curiositatis. mo¬
tus sunt aĩe mortuȩ : q ñ ita mori¬
t᷑ ut om̃i motu careat qm̃ discedẽ¬
do a fonte uite moritur. atq ita
suspicit᷑ ap̃tereunte scło. & con for¬
mat᷑ ei. Uerbũ autẽ tuũ deus fons

Expanded text:
tatis enim est introitus ad fidem filiis Adam tatis enim est introitus ad fidem filiis Adam oblitis tui, dum abscondunt se a facie tua et fiunt abyssus: sed operentur etiam sicut in arida discreta a gurgitibus abysimitationem. Sic enim non tantum ad audiendum sed etiam ad faciendum audiunt: quaerite deum, et uiuet anima uestra, ut producat terra animam uiuentem. nolite conformari huic saeculo, continete uos ab eo. euitando uiuit anima, quae appetendo moritur. continete uos ab immani feritate superbiae, ab inerti uoluptate luxuriae et a fallaci nomine scientiae, ut sint bestiae mansuetae et pecora edomita et innoxii serpentes. motus enim animae sunt isti in allegoria: sed fastus elationis et delectatio libidinis et uenenum curiositatis motus sunt animae mortuae, quia non ita moritur, ut omni motu careat, quoniam discedendo a fonte uitae moritur atque ita suscipitur a praetereunte saeculo et conformatur ei. Verbum autem, deus, fons
Abbreviated transcription (Latin):
uarũ & uolatilia sub firmam̃to cȩli
quibus am terra ñ indiget: quan¬
ius piscẽ manducet. leuatũ ile ꝓfũ¬
do in eam mensã quã parasti incon¬
spectu credẽtiũ. Ideo eñĩ de ꝓfũdo le¬
uatus ẽ.: ut alat aridã & au̾es mari
naꝓgenies. sed tam̃ suꝑ t̾rã multipli¬
cantur. Primarũ enĩ uocũ euangeli
infidelitas hominũ causa extitit.
sed & fideles exortantur & benedi¬
cunt eis multiplicit᷑ de die indiẽ.
at uͦ anima uiua de t̾ra sumit exor¬
diũ. qr ñ ꝓdest nͥ iã fidelibus conti¬
nere se ab amore huius scłi. ut ani¬
ma eorũ tͥ uiuat que mortua erat
in deliciis uiuens. delitiis dñe mor¬
ciferis nam tu: puri coidis uitales
deliciȩ. Oꝑentur gͦ iã in t̃ra mini¬
stri tui ñ sic̃ in aquis in fidelitatis
annuntiando & loquendo ꝑmira¬
cula & sacram̃ta. & uocos misticas.
uͥ intenta sit ignorantia mat̃ ad mi¬
rationis intimore occultorũ signorũ.

Expanded text:
iuarum et uolatilia sub firmamento caeli, iuarum et uolatilia sub firmamento caeli, quibus iam terra non indiget, quamuis piscem manducet leuatum de profundo in ea mensa, quam parasti in conspectu credentium; ideo enim de profundo leuatus est, ut alat aridam. et aues marina progenies, sed tamen super terram multiplicantur. primarum enim uocum euangelizantium infidelitas hominum causa extitit; sed et fideles exhortantur et benedicuntur eis multipliciter de die in diem. at uero anima uiua de terra sumit exordium, quia non prodest nisi iam fidelibus continere se ab amore huius sma eorum tibi vivat, quae mortua erat in deliciis vivens, deliciis, Domine, mortiferis ; nam tu puri cordis vitales deliciae. 30. Operentur ergo jam in terra ministri tui, non sicut in aquis infidelitatis annuntiando et loquendo per miracula et sacramenta et voces mysticas, ubi intenta sit ignorantia mater admirationis in timore occultorum signorum;
Abbreviated transcription (Latin):
ñ utra ꝓficerent nͥ sp̃ualit̾ uiusceret
anima gradu alio. & post initu ũbũ
in consummatione respiceret. acꝑhoc
in ũbo tuo ñ maris ꝓfũditas. sed ab
aquarũ amaritudine t̾ra discreta
eicit ñ reptilia animarũ uiuarũ. &
uolatilia: sed animã uiuã. Neq eñi iã
opus habet baptismo quo gentibus o¬
pus ẽ. sic̃ opus habebat cũ aquis tege¬
ret᷑. Non em̃ intrat᷑ alit in regnũ celoꝵ
ex illo quo constitusti ut sic intretur.
nec magnalia mirabiliũ querit qui¬
terra fidelis ab aquis maris infideli¬
tate amaris. & linguȩ in signo st̃ ñ fi¬
aelibus sed infidelibus. Nec isto gͥ ge¬
quȩ opus habet t̾ra quã fundasti suꝑ
aquas. Immitte ineã ũbũ tuũ ꝑ non¬
tios tuos. oꝑa enĩ eorũ nilrramiis sed
tu es qui oꝑaris in eis. ut oꝑent᷑ aĩam
uiuã. Terra ꝓducit eã q t̾ra causa ẽ.
ut hȩc agant in ea: sic̃ mare fuit cau¬
sa ut agerent reptilia animarũiu¬

Expanded text:
non ultra proficerent, nisi spiritaliter uiuesceret non ultra proficerent, nisi spiritaliter uiuesceret anima gradu alio et post initii uerbum in consummationem respiceret. Ac per hoc in uerbo tuo non maris profunditas, sed ab aquarum amaritudine terra discreta eicit non reptilia animarum uiuarum et uolatilia, sed animam uiuam. neque enim iam opus habet baptismo, quo gentibus opus est, sicut opus habebat, cum aquis tegeretur: non enim intratur aliter in regno caelorum ex illo. quo instituisti, ut sic intretur; nec magnalia mirabilium quaerit, quia sit terra fidelis ab aquis maris infidelitate amaris, et linguae in signo sunt non fidelibus, sed infidelibus. nec isto igitur geerunt aquae, opus habet terra, quam fundasti super aquas. immitte in eam uerbum tuum per nuntios tuos. opera enim eorum narramus, sed tu es, qui operaris in eis, et operentur animam uiuam. terra producit eam, quia terra causa est, ut haec agant in ea, sicut mare fuit causa, ut agerent reptilia animarum u
Abbreviated transcription (Latin):
sunt oꝑationes corꝑorales multȩ ac
uariȩ & aliud ex alio erescendo mul¬
tiplicatur inbenedictione tua deus
qui consolatꝰ es fastidia sensuũ mor¬
taliũ. ut en cognitione animi res
una multis modis ꝑ corporis moti¬
ones figuret᷑ atq dicat᷑. Aque ꝓdu¬
xerunt᷑ hȩc. sed in ũbo tuo. necessi¬
tates alienatorũ ab et̃nitate uerita¬
tis tuȩ popłoꝵ ꝓduexerunt hȩc: sed
meuangłio tuo qm̃ ipsȩ aquȩ ista
eiecerunt quarũ amarus languor
fuit causa ut intuo ũbo ista ꝓcede¬
rent. Et pulchra sunt omia aquo si
exutero maris eiꝰ salsugo maris
genus humanũ. ꝓfunde curiosũ. &
ꝓcellose tumnlũ &e in stabilit fluidũ.
atq ita ñ opus eẽt ut inaquis multis
corporalit᷑ & sensibilit̾ oꝑarentur dis¬
pensatores tui mistica facta & dicta
sic enĩ mͥ nc̃ occurrerunt reptilia &
uolatilia qͥbus imbuti & iniciati ho¬
mines corporalibus sacram̃tis subditi

Expanded text:
sunt operationes corporales multae ac sunt operationes corporales multae ac uariae, et aliud ex alio crescendo multiplicantur in benedictione tua, deus, qui consolatus es fastidia sensuum mortalium, ut in cognitione animi res una multis modis per corporis motiones figuretur atque dicatur. aquae produxerunt haec, sed in uerbo tuo: necessitates alienatorum ab aeternitate ueritatis tuae populorum produxerunt haec, sed in euangelio tuo, quoniam ipsae aquae ista eiecerunt, quarum amarus languor fuit causa, ut in tuo uerbo ista procederent. Et pulchra sunt omnia facientex utero eius salsugo maris, genus humanum profunde curiosum et procellose tumidum et instabiliter fluuidum, atque ita non opus esset, ut in aquis multis corporaliter et sensibiliter operarentur dispensatores tui mystica facta et dicta. sic enim mihi nunc occurrerunt reptilia et uolatilia, quibus imbuti et initiati homines corporalibus sacramentis subditi
Abbreviated transcription (Latin):
lia uolantia suꝑ t̾rã. Repserunt enĩ
sacram̃ta tua deus ꝑ oꝑa sc̃orũ tuorũ
int̃ medios fluctus tẽptationũ scłi.
ad imbuendas gentes in noĩe tuo.
in baptismo tuo & int̾ hȩc facta sunt
magnalia mirabilia. tanquã cetȩ
grandia. & uoces nuntiorũ tuorum
uolantes suꝑ trã. iuxta firͣm̃tũ libri
tiu pposito illo sibi ad autoritatẽ. sub
quo uolitarent quocunq irent. Neq
enĩsunt loquęle neq sermones
quorũ ñ audiũtur uoces eorũ:
quando inomnẽ t̾rã exiuit so.¬
nus eorũ. & infines orbis t̃re uer¬
ba eorũ. qm̃ tu domine benedi¬
cendo multiplicasti hȩc. Nun¬
quid m̃tior aut mixtione misceo
neq distinguo lucidas cognitiones
harũ rerũ infirmam̃to celi & oꝑa
corporalia inundoso mari subͥ fir¬
mam̃to cęli: Quarũ enĩ rerũ noti¬
ciȩ sunt solidȩ & t̃minatȩ sine in cre¬
m̃tis generationũ tanquã lumina
sapientiȩ & scientientie. earũdẽ rerũ

Expanded text:
lia uolantia super terram. repserunt enim lia uolantia super terram. repserunt enim sacramenta tua, deus, per opera sanctorum tuorum inter medios fluctus temptationum saeculi ad imbuendas gentes nomine tuo in baptismo tuo. et inter haec facta sunt magnalia mirabilia tamquam coeti grandes et uoces nuntiorum tuorum uolantes super terram iuxta firmamentum libri tui praeposito illo sibi ad auctoritatem, sub quo uolitarent, quocumque irent. neque enim sunt loquellae neque sermones, quorum non audiantur uoces eorum, quando in omnem terram exiit sonus eorum et in fines orbis terrae uerba eorum, quoniam tu, domine, benedicendo multiplicasti haec. Numquid mentior aut mixtione misceo neque distinguo lucidas cognitiones harum rerum in firmamento caeli et opera corporalia in undoso mari et sub firmamento caeli? quarum enim rerum notitiae sunt solidae et terminatae sine incrementis generationum tamquam lumina sapientiae et scientiae, earundem rerum
Abbreviated transcription (Latin):
angłorũ. & tenebras paruulorum.
sed ñ despectorũ. Lucete suꝑ om̃ẽ trã.
& dies sole cãdens eruetet diei ũbum
sapientiȩ. & nox luna lucens. annun¬
tiet nocti ũbum scientie. Luna & stellȩ
nocte lucent. sed nox ñ obscurat eas:
qm̃ ipse illummant eã ꝓ modulo eiꝰ.
Ecce enĩ tanquã deo dicente fiant lu¬
minaria infirmamento cęli: factus
est subito de cȩlo sonꝰ. Quasi ferretur
flatꝰ uehemens. & uise sunt linguȩ di¬
uisȩ quasi ignis. q & in sedit sũꝑ unũ¬
quẽq illorũ. & facta sunt luminaria
infirmam̃to cęli ũbũ uitȩ habentia.
Ubiq discurrite ignes scĩ. ignes deco¬
ri. uos enĩ estis lum̃ mũdi: nec estis
sub modio. fxaltatus ẽ cui adhȩsistis.
& exaltauit uos. Discurrite: & in no-
rantes enĩ p̃ciosumauili: facti estis os
dei ꝑ quod diceret. ꝓdicant aque non
animã uiuã. quã t̾ra ꝓdueit. sed
reptilia animarũ uiuarũ. & uolati¬

Expanded text:
angelorum, et tenebras paruulorum, angelorum, et tenebras paruulorum, sed non desperatorum: lucete super omnem terram, et dies sole candens eructet diei uerbum sapientiae et nox, luna lucens, annuntiet nocti uerbum scientiae. luna et stellae nocti lucent, sed nox non obscurat eas, quoniam ipsae inluminant eam pro modulo eius. ecce enim tamquam deo dicente: fiant luminaria in firmamento caeli, factus est subito de caelo sonus, quasi ferretur flatus uehemens, et uisae sunt linguae diuisae quasi ignis, qui et insedit super unumquemque illorum, et facta sunt luminaria in firmamento caeli uerbum uitae habentia. ubique discurrite, ignes sancti, ignes decori. uos enim estis lumen mundi nec estis sub modio. exaltatus est, cui adhaesistis, et exaltauit uos. discurrite et innoterantes enim pretiosum a uili facti estis os dei, per quod diceret: producant aquae non animam uiuam, quam terra producet, sed reptilia animarum uiuarum et uolati
Abbreviated transcription (Latin):
ut appareat arida: & germinet ho¬
norem patiris &e matris & dilectio¬
nẽ ꝓrimi. feci inqͥd hec om̃ia. Un¬
de gͦ tante spinȩ si t̃ra fructifera
ẽ: hade ex tirpa siluosa dume¬
ta auaritie uende quȩ possides. &
implete frugibus dando pauꝑil
& habebis thesaurũ in celis & sequȩ¬
re dñm siuis ẽẽ ꝑfectus. eis sotiatus
inter quos loqͥtur sapientiã ille qͥ
nouit qͥd distribuat diei. & nocti. ut
noris & tu: ut fiant & tͥ luminaria in
firmam̃to cęli. Quodñ fiet: nͥ fuerit
illic cor tuũ. Quod itẽ ñfiet. nͥ fuerit
illic thesaurus tuus. sicut andisti a
magistro bono. Sđd contristata est t̾ra
sterilis. & spinȩ offocauerunt ũbum
uos aut̃ genus electũ. in firma mũdi.
qͥ dimisistis om̃ia ut sequeremini
dñm: ite post eũ. & confundite
fortia. Ite post eũ speciosi pedes
& lucete infirmam̃to ut cęli enar¬
rent głam eiꝰ diudentes in ter
lucẽ ꝑfectorũ sed nondũ sicut

Expanded text:
ut appareat arida et germinet hout appareat arida et germinet honorem matris et patris et dilectionem proximi. feci, inquit, haec omnia. unde ergo tantae spinae, si terra fructifera est? uade, extirpa siluosa dumeta auaritiae, uende quae possides et implere frugibus dando pauperibus et habebis thesaurum in caelis et sequere dominum, si uis esse perfectus, eis sociatus, inter quos loquitur sapientiam ille, qui nouit, quid distribuat diei et nocti, ut noris et tu, ut fiant et tibi luminaria in firmamento caeli: quod non fiet, nisi fuerit illic cor tuum; quod item non fiet, nisi fuerit illic thesaurus tuus, sicut audisti a magistro bono. sed contristata est terra sterilis, et spinae suffocauerunt uerbum. Yos autem, genus electum in firmamento mundi, qui dimisistis omnia, ut sequeremini dominum, ite post eum et confundite fortia, ite post eum, speciosi pedes, et lucete in firmamento, ut caeli enarrent gloriam eius diuidentes inter lucem perfectorum, sed nondum sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ suã sed luce lunȩ stellarũ conten¬
tus sit. Hȩc nobiscũ disputans sapi¬
entissime deus ñr. in libro tuo firi¬
mam̃to tuo. ut discernamꝰ omĩa
contẽplatione mirabili quanius ad¬
huc insignis & inteporibus. & indi¬
mondi estote. duferte nequitiã ab
animis urĩs. atq a conspectu ocłorũ
meorũ ut appareat arida. Dicite bo¬
nũ facere. iudicate pupillo. & iusti¬
ficate uiduã. ut germinet t̾ra her¬
bã pabuli aelignum fructiferũ. & ue¬
nite disputemus dicit dñs. ut fiant
luminaria infirmam̃to cęli. & lu¬
ceant suꝑ trã. Querebat diues ille
amagistro bono quid faceret. ut ui¬
tam eternã consequȩretur. Dicat
ei magister bonus. quẽ putabat ho¬
minẽ & nichil amplus. Bonus est
aut̃ q deus ẽ. Dicat ei. ut siuult ue¬
nire aduitã: seruet mandata. Se¬
paret a se a maritudinẽ maliciȩ atq
neqͥtiȩ. ñ occidat nec moechetur.
ñ furetur. ñ falsũ testimoniũ dicat

Expanded text:
tem suam, sed luce lunae stellarumque contentem suam, sed luce lunae stellarumque contentus sit. Haec nobiscum disputas, sapientissime Deus noster, in Libro tuo firmamento tuo; ut discernamus omnia contemplatione mirabili, quamvis adhuc in signis, et in temporibus, et in dimundi estote, auferte nequitiam ab animis uestris atque a conspectu oculorum meorum, ut appareat arida. discite bonum facere, iudicate pupillo et iustificate uiduam, ut germinet terra herbam pabuli et lignum fructiferum, et uenite, disputemus, dicit dominus, ut fiant luminaria in firmamento caeli, ut luceant super terram. quaerebat diues ille a magistro bono, quid faceret, ut uitam aeternam consequeretur: dicat ei magister bonus, quem putabat hominem et nihil amplius — bonus est autem, quia deus est — dicat ei, ut, si uult uenire ad uitam, seruet mandata, separet a se amaritudinem malitiae atque nequitiae, non occidat, non moechetur, non furetur, non falsum testimonium dicat,
Abbreviated transcription (Latin):
rationũ. aliĩ oꝑationes uirtutũ. alii
ꝓphetia. alii diudicatio sp̃uũ. alii
genera linguarũ: & hȩc om̃ia tanꝙͣ
stellȩ. Omia eñi hȩc oꝑatur unus
atq idẽ sp̃s diuidens ꝓpͥa unicuiq
put uult: & faciens apparere sydera
inmanifestatione ad utilitatem.
Sermo aut̃ scientiȩ qua continentur
om̃ia sacram̃ta quȩ uariant᷑ tẽpori¬
bus tanquã luna & cȩterȩ noticie
donorũ quȩ de inceps tanquã stellȩ
cõmemorata sunt quantũ differunt
ab illo candore sapientia quo gau¬
det p̃dictus dies. tantũ in pͥncipia
noctis sunt. his enĩ sunt necessa¬
ria. quibus ille prudentissimus ser¬
uis tuis ñ potuit loqui quasi sp̃u¬
alibus sed quasi carnalib. ille qui¬
& sapientiã ioquitur int̃ ꝑfectos.
Ammalis aũt hõ tanquã paruulus
in xp̃o lacteq potatur donec robo¬
retur adsolidũ cibũ aciẽ firmet ad
solis aspectũ: ñ habeat desertã noc¬

Expanded text:
rationum, alii operationes uirtutum, alii rationum, alii operationes uirtutum, alii prophetia, alii diiudicatio spirituum, alteri genera lingustellae. omnia enim haec operatur unus atque idem spiritus, diuidens propria unicuique prout uult et faciens apparere sidera in manifestatione ad utilitatem. sermo autem scientiae, qua continentur omnia sacramenta, quae uariantur temporibus tamquam lundonorum quae deinceps tanquam stellae commemorata sunt, quantum differunt ab illo candore sapientiae quo gaudet praedictus dies, tantum in principio noctis sunt. His enim sunt necessaria, quibus ille prudentissimus servus tuus non potuit loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus , ille qui sapientiam loquitur inter perfectos . Animalis autem homo tanquam parvulus in Christo lactisque potator, donec roboretur ad solidum cibum, et aciem firmet ad solis aspectum, non habeat desertam noc
Abbreviated transcription (Latin):
distincti. manifestata ꝑ
orbẽ gr̃a tua luceant suꝑ t̾ram. &
diuidant int̾ diem & nocte. & sĩni¬
ficent tẽpora: q uetera transierunt
ecce facta sunt noua. & q ꝓpior ẽ. nr̃a
salus quã cũ credidimꝰ. &ꝙ nox pre¬
cessit dies aut̃ appropinquauit. & q
benedicis coronam ann tui mittens
oꝑarios in messem tuã. in qua semi¬
nanda alii laborauerunt. mittens
etiã in alliã sementẽ cuiꝰ messis in
fine est. Ita das uttã optandi & bene¬
dicis annos iusti: tu aut̃ idẽ ipse es.
&& in annis tuis qͥ ñ deficiunt. ortũ
pparas annis transeuntib. Et̃no qͥꝑ¬
pe cõsilio ꝓpͥis tẽporibus bona cȩlestia
das suꝑ terrã. quonianquidẽ alii
dat᷑ ꝑ sp̃m sermo sapientiȩ tanquã
luminare in auis. ꝓpt̾ eos qui ꝑspieue
ueritatis luce delectant᷑ tanquam
inpͥncipio diei. alii aũt sermo scien¬
tiȩ scłm eundẽ sp̃m tanquã lumi¬
nare minꝰ. alii fides. alii donatio cu¬

Expanded text:
distincti manifestata per distincti manifestata per orbem gratia tua luceant super terram et diuidant inter diem et noctem et significent tempora, quia uetera transierunt, ecce facta sunsalus, quam cum credidimus, et quia nox praecessit, dies autem adpropinquauit et quia benedicis coronam anni tui, mittens operarios in messem tuam, in qua seminanda alii laborauerunt, mittens etiam in aliam sementem, cuius messis in fine est. ita das uota optanti et benedicis annos iusti, tu autem idem ipse es et in annis tuis, qui non deficiunt, horreum praeparas annis transeuntibus. aeterno quippe consilio pro- priis temporibus bona caelestia das super terram, quoniam quidem alii datur per spiritum sermo sapientiae tamquam luminare maius propter eos, qui perspicuae ueritatis luce delectantur tamquam in principio diei, alii autem sermo scientiae secundum eundem spiritum tamquam luminare minus, alii fides, alii donatio cu
Abbreviated transcription (Latin):
umbraculũ ualido robore iꝰsti iudi¬
cii. Ita dñe. ita oro te oriat᷑ sicuti fi¬
cus. sicuti das hilaritatẽ & facultatẽ
oriat᷑ de t̾ra ueritas & iusticia de cȩ¬
lo respiciat. & fiant in firmam̃to lu¬
minaria. frangamus esurienti panẽ
nr̃m. & egenũ sine tecto indicamꝰ in
domũ nr̃am. Nudũ uestiamꝰ. & do¬
mesticos seminis nr̃i ñ despicimus.
Quil int̾ra nactis fructibus: uide qi
bonũ est. & erũpat tẽporanea lux
nr̃a de ista in feriore fruge actionis
in delitias cõtẽplationis. ũbũ uitȩ
suꝑius obtinentes. appareamꝰ sicut
luminaria in mundo. co hȩrentes
firmam̃to scripturȩ tuȩ. Ibi enĩ no¬
biscũ disputas ut diuidamꝰ in ter̃
intelligibilib alias sensibilib dedi
tas. ut iã ñ tu solus inabdito diui¬
dicationis tuȩ sicut ante quam fie¬
ret firmam̃tũ diuidas int̃ lucem
& tenebras. sed etiã sp̃uales tui ine¬
odẽ firmam̃to positi atq

Expanded text:
umbraculum ualido robore iusti indiumbraculum ualido robore iusti indicii. Ita, domine, ita, oro te, oriatur, sicuti facis, sicuti das hilaritatem et facultatem, oriatur de terra ueritas et iustitia de caelo respiciat, et fiant in firmamento luminaria. frangamus esurienti panem nostrum et egenum sine tecto inducamus in domum nostram, nudum uestiamus et domesticos seminis nostri non despiciamus. quibus in terra natis fructibus uide, quia bonum est, et erumpat temporana lux nostra, et de ista inferiore fruge actionis in delicias contemplationis uerbum uitae superius obtinentes appareamus sicut luminaria in mundo cohaerentes firmamento scripturae tuae. ibi enim nobiscum disputas, ut diuidamus inter intellegibilia tas, ut iam non tu solus in abdito diiudicationis tuae, sicut antequam fieret firmamentum, diuidas inter lucem et tenebras, sed etiam spiritales tui in eodem firmamento positi atque