comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sicui ñ uid&ur linguae gratiã interp̃tatione
mutari Homerũ ad uerbũ ex primat in latinũ
plus aliquid dicã eundem sua in lingua prosae uerbis
interpra&ctur uidebit ordinẽ ridiculũ & pooetã
eloquentissimũ uix loquentẽ : Uerum nemeorum
parua sit auctoritas quã quã hoctantũ probare uo¬
luerim me semꝑ ab ad ulescentia non uerba sed senten¬
tias transtulisse : qualis suꝑ hoc genere p̃fatiuncula
sit in libro quo beati antonii uita describitur ipsius
lectione cognosce ⁊ ex alia in aliã linguã ad uerbũ
ex pressa trans latio sensus operit : & uel uti laet¬
ogramine sata strangulat dum enim casib: & figa¬
ris seruit oratio : quod breui poterat indicare ser¬
mone longo ambitu circũ acta uix explicat : hoc igi¬
tur ego uitans Ita beatũ antoniũ te potente trans po¬
sui : ut nibil desit ex sensu. cũ aliquid desit ex uerbis
Alii. syllabas aucupentur & litteras tu quaere senten¬

Expanded text:
odsi cui non uidetur linguae gratiam interpretatione odsi cui non uidetur linguae gratiam interpretatione mutari, Homerum ad uerbum exprimat in Latinum — plus aliquid dicam -,.eundem sua in lingua prosae uerbis interpretetur: uidebit ordinem ridiculum et poetam eloquentissimum uix loquentem.f Uerum ne meorum parua sit auctoritas — quamquam hoc tantum probare uoluerim, me semper ab adulescentia non uerba, sed sententias transtulisse — qualis super hoc genere praefatiuncula sit, in libro, quo beati Antonii uita describitur, ipsius lectione cognosce: ex alia in aliam linguam ad uerbum expressatranslatio sensusoperit et ueluti laeto gramine sata strangulat.dum enim casibus et figuris seruit oratio, quod breui poterat indicare sermone, longoambitu circumactauixexplicat. hoc igitur ego uitans ita beatum Antonium te petente transposui, ut nihil desit ex sensu, cum aliquid desit exuerbis. aliisyllabasaucupenturetlitteras, tu quaere senten
Abbreviated transcription (Latin):
ua poRuAan puncupant: unde & ego docitus
atalib: arte annos circiter uiginti. &simili tune
erroro deceptus : ceste hoc mihi a uobis obiciendũ
nesciens cũ cusebi. XpΟΝΚΟΝ̃ In latinũ uesterẽ
tali inter c&era pfatione usus sum disficile est
alienas lineas insequentẽ non alicubi excedere
ar duũ ut quae in ala lingua benedicta sunt eundẽ
decore intr anslatione conseruent:: Significatũ
e aliquid unius uerbi propriaate ñ habeo meum
quad id efferã : & dum qua ero implere sententiã longo
pobitu uix breuis uiae spatia consummo acca¬
dunt hr perbatorũ ap fractus dis similitudines casuũ
uariaas figurarũ ipsum postremo suũ : et ut ita
dicam uer naculũ linguae genus si ad uerbũ inter¬
practor absurde resonant si obnecessitatem
aliquid in ordine in sermone muta uero ab inter¬
pradis ui debor officio recessisse : Et pest multa
quae nunc ꝑsequi otiosum ẽ & ia hoc addih qđ¬

Expanded text:
xaxoCvjXiav nuncupant. unde et ego doctus xaxoCvjXiav nuncupant. unde et ego doctus a talibus ante annos circiter uiginti et simili tunc quoque errore deceptus, certe hoc mihi a uobis obiciendum nesciens, cum Eusebii apovtxov in Latinum uerterem, tali inter cetera praefatione usus sum: difficile est alienas lineas insequentem non alicubi excidere, arduum, ut, quae in alia lingua bene dicta sunt, eundem decorem in translatione conseruent. significatum est aliquid unius uerbi proprietate: non habeo meum, quo id efferam, et, dum quaero inplere sententiam, longo ambitu uix breuis uiae spatia consummo. accedunthyperbatorumanfractus, dissimilitudines casuum, uarietates figurarum, ipsum pstremo suum et, ut ita dicam, uernaculum linguae genus:si ad uerbum interpretor, absurde resonant; si ob necessitatem aliquid in ordine, in sermone mutauero, abinterpretisuideborofficiorecessisse. et post multa, quae nunc persequi otiosum est, etiam hoc addidi: qu
Abbreviated transcription (Latin):
conuesti ut inter praes sed ut orator: senten
tus hirdem formis tam figuris. uerbis ad ñram
consu&udinem aptis: in quib non prouerbo ne
cesse habui reddere sed genus omniũ uerbo¬
rum uimq: seruaui: nonenim me ea adnumerare:
lectors putaui : sed tam quã adpendere : Rursumq
incalce sermonis. quorũ egoait. orationes siut
spero ita ex praes saro uir tutib: uten siliorum
omnib: id est sententiis & earũ figuris &rerum
ordine uerba ꝑsequens. Eatenus utea ñ abhorre¬
ant amore nostro : quaesi egraecis omnia conuer¬
sa nonerunt : tam̃ ut gineris enisdem sint elabota
iar te pͥoasca erudito interpr&i praccipit: ncc̃ uer¬
bũ uer bocurabis reddere fidus inter pres teren¬
tius memandra plautus & caccilus ueeres comicos
inter p̃tat sunt : Numquid hacrent in uerbis : ac̃ ñ
decorõ magis & elegantiã intrans latione conseruan
quã uos ueritate inter p̃tationis hanc erudr̃a

Expanded text:
conuertiutinterpres, sed ut orator, sententconuertiutinterpres, sed ut orator, sententiis isdem et earum formis tam quam figuris, uerbis ad nostram consuetudinem aptis. in quibus non pro uerbo uerbum necesse habui reddere, sed genus omnium uerborum uimque seruaui. non enim me ea adnumerare lectori putaui oportere, sed tamquam adpendere. rursumque in calce sermonis: quorum ego, ait, orationes si, ut spero, ita expressero uirtutibus utens illorum omnibus, id est sententiis et earum figuris et rerum ordine, . uerba persequens eatenus, ut ea non abhorreant a more nostro, quae si e Graecis omnia conuersa non erunt, tamen, ut generis eiusdem sint, elaborain Arte poetica erudito interpreti praecipit: nec uerbum uerbo curabis reddere fidus interpres. Terentius Menandrum, Plautus et Caecilius ueteres comicos interpretati sunt: numquid haerent in uerbis ac non decorem magis et elegantiam in translatione conseruant? quam uos ueritatem interpretationis, hanc eruditi
Abbreviated transcription (Latin):
gant: et dũ alienã imperitiã uolunt co arguȩ¬
re suam produnt Ego enim ñ solũ fateor. sed
libera uoce profiteor me inter p̃tatione grae¬
corũ absq soripturis sc̃ĩs ubi & uerborũ ordo
mysteriũ ẽ : Non uerbũ euerbo sed sensum ex¬
primere desensu: habeoq huius rei magistrũ
tullium qui protagorã platonis. &e conomicon
txo fontis & eschinis & demostenis duas con¬
tra se orationes pulcherrimas transtulit: quan¬
ta in illis praeter miserit quanta ad diderit
quantamutauerit ut propridates alterius
linguae suae propri&atib: explicar&: non est
huius temporis dicere: sufficit mihi ipsius trans¬
latoris auctoritas quiita in prologo earundẽ
orationũ locutus ẽ Outaui mihi suscipien¬
dũ laborẽ utilẽ studiosis mihi quidẽ ipsi non
nec essariũ: conuesti enĩ exatticis duorum
elo quentissi morũ nobilissimas orationes int̃
seq contrarias aeschinis. & de mor henis: nec¬

Expanded text:
gant, et, dum alienam inperitiam uolunt coarguegant, et, dum alienam inperitiam uolunt coarguere, suam produnt. ego enim non solum fateor, sed libera uoce profiteor me in interpretatione Graecorum absque scripturis sanctis, ubi et uerborum ordo mysterium est, non uerbum e uerbo, sed sensum exprimere de sensu. habeoque huius rei magistrum Tullium, qui Protagoram Platonis et Oeconomicum Xenofontis et Aeschini et Demosthenis duas contra se orationes pulcherrimas transtulit. quanta. in illis praetermiserit, quanta addiderit, quanta mutauerit, ut proprietates alterius linguae suis proprietatibus explicaret, non est huius temporis dicere. sufficit mihi ipsa translatoris auctoritas, qui ita in prologo earundem orationum ocutus est: putaui mihi suscipiendum laborem utilem studiosis, mihi quidem ipsi non necessarium. conuerti enim ex Atticis duorum eloquentissimorum nobilissimas orationes inter seque contrarias, AeschinietDemosthenis, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ius crimen accusando in te confitearis quã in me
arguis alius te haer&icũ alius insimulat dogmatũ
ꝑuersorũ taces ĩpsi respondere non audes Inter¬
praetem laceras desyllabis calumniaris : et totã
befensionẽ tui putas si tacenti detrahas, Fingec
intrans ferendo uel errasse uel inter misse me
quipprami hic totus tui negotii : cardo uersatur
deo tua est defensionũ: idcirco tu nones hageo¬
ticus siego malus inter praessim : neo hoc dico
quite haerdicũ nouerim sciat ille quiac eusaui
nouerit ille qui scripsit Sed quo istultis simus
sttuaccusatum ab alio alium criminari : & confos¬
so undiq corpore dedormientis uulnere so¬
latũ quaerere: hac tenus sic locutus sum qua
si aliquid de epistola cõmutarim: et simplex
translatio opussit terrorẽ habere ñcrimen :
Nunc uero cũ ipsa epistola doceat nihil mutatu
esse desensu. neo res additas. nec aliquod dorna
confictũ faciunt ne in tellegendo. ut nihil intelle¬

Expanded text:
jus crimen accusando in te confitearis, quam in me jus crimen accusando in te confitearis, quam in me arguis. Alius te haereticum, alius insimulat dogmatum perversorem. Taces ipse: respondere non audes: interpretem laceras; de syllabis calumniaris; et totam defensionem tui putas, si tacenti detrahas. Finge in transferendo vel errasse, vel intermisisse me quippiam. Hic totus tui negotii cardo versatur: haec tua est defensio. Num idcirco tu non es haereticus, si ego malus interpres sim? Nec hoc dico, quod te haereticum noverim, sciat ille qui accusavit, noverit ille qui scripsit; sed quod 308 stultissimum sit accusatum ab alio, alium criminari, et confosso undique corpore, de dormientis vulnere solatium qsi aliquid de epistula commutarim etv simplex translatio possit errorem habere, non crimen. nunc uero, cum ipsa epistula doceat nihil mutatum esse de sensu nec res additas nec aliquod dogma confictum, faciunt ne intellegendo, ut nihil intelle
Abbreviated transcription (Latin):
hostes tuentur quod inter bella agladios scm ẽ.
hoc nob̵ inter monachos & sacerdotes xp̃i inturtũ¬
ñ fuit: & aud& quidã ex eis adducto suꝑ cilio &
concrepantib digitis eructuare & dicere : quid
enim si redemit: si sollicrtauit : fecit quod sibi
profuit mira sceleris defensio : quasi ñ eelatrones
&fures ac pirate faciant quod sibi prode est ceste
annas &chaifas seducentes. infelicem iudam fece¬
runt quod sib utile extimabant : uolo in castulis
meis quas lib& ineptias scribere & conmentari
descripturis remordere laedentes digerere
st homacũ in locis me exercere cõmunib:ꝰ & quasi
limatas adpugnandũ sagittas reponere : quã diu
ñ proficero cogitata & maledicta non crimina suno
Immo nemaledicta quidem quae aures publicȩ nesciant :
tu corrum pas seruulos sollicitaes clientes &utn
fabulis legimus auro addanaen penares: dissimula¬
toque quod feceris me falsariũ uoces cũ multo pe¬

Expanded text:
hostes tuentur, quod inter bella et gladios sanctum est, hostes tuentur, quod inter bella et gladios sanctum est, hoc nobis inter monachos et sacerdotes Christi intutum fuit. et audet quidam ex eis adducto supercilio et concrepantibus digitis eructare et dicere: \'quid enim, si redemit, si sollicitauit? fecit, quod sibi profuit\'. mira sceleris defensio! quasi non et latrones et fures ac piratae faciant, quod sibi prodest. certe Annas et Caiphas seducentes infelicem ludam fecerunt, quod sibi utile existimabant. Uolo in chartulis meis quaslibet ineptias scribere, commentari de scripturis, remordere laedentes, digerere stomachum, in locis me exercere communibus et quasi limitas ad pugnandum sagitnon profero cogitata, maledicta, non crimina sunt: imo ne maledicta quidem, quae aures publicae nesciant. Tu corrumpas servulos, sollicites clientes: et, ut in fabulis legimus , auro ad Danaen penetres, dissimulatoque quod feceris, me falsarium voces: cum multo pe
Abbreviated transcription (Latin):
tumerit sine pari&ib: quidem & scriniis nostra possumus
secr&a cclare. si ante tribunalia iudicũ. hoc uob crim̃
in pingerem reos legib subiugarem : quac &iã proutilita¬
te fisci delatorib: ponam statuunt: & cum suscipiant
proditionẽ: dampnant proditor ẽ Iucrũ uidelica plac&
uoluntas displic&: dudum hesychium uirũ consularem.
contraquem patri archa gamalihel grauissimas exer¬
cuit inimicitias theodosius princeps. capite dampna¬
uit quod sollicitato notario casthas illius inuasiss&.:
Legimus inu&erib historiis ludi magistrũ qui talis¬
corum liberos prodiderat uinctũ ꝓueris traditũ:
et ad eos quos prodebat remissum nec sceleratam
populũ romanũ suscepisse uictoriã: prrrhum eprro¬
tarum regem cũ in castris ex uulnere curar &ur me¬
dici sui proditione interfici nefas duxit fabricius
quinpotius uinctũ remisit ad dñm ut scelus nec
in aduersario conprobar&: quod leges publicae quod

Expanded text:
tum erit, si nec parietibus quidem et scriniis nostra possumus tum erit, si nec parietibus quidem et scriniis nostra possumus secreta celare? si ante tribunalia iudicum hoc uobis crimen inpingerem, reos legibus subiugarem, quae etiam pro utilitate fisci delatoribus poenam statuunt et, cum suscipiant proditionem, damnant proditorem. lucrum uidelicet placet, uoluntas displicet. dudum Hesychium, uirum consularem, contra quem patriarcha Gamalihel grauissimas exercuit inimicitias, Theodosius princeps capite damnauit, quod sollicitato notario chartas illius inuasisset. legimus in ueteribus historiis ludi magistrum, qui Faliscorum liberos prodiderat, uinctum pueris traditum et ad eos, quos prodebat, remissum nec sceleratam populum Romanum suscepisse uictoriam. Pyrrum, Epirotarum regem, cum in castris ex uulnere curaretur, medici sui proditione interfici nefas duxit Fabricius, quin potius uinctum remisit ad dominum, ut scelus nec in aduersario conprobaret. quod leges publicae, quod
Abbreviated transcription (Latin):
soli facerem oppido flagitarat postulauiqr alieo
utmutuo domi haber& ꝓxemplar : peo facile in uulgus
proder & res itaranno & sex mensib tranbno edoneo
supra dicta inter p̃tatio deserinus eras mnouo prois¬
tigio hiero solrmã conmigrauit  ꝑam quida ꝑseu¬
do monachus uel accepta pecunia ut perspieue in¬
tellegi datur uel gratuita malitia incas sum corisun¬
tor mttar per suadere conpilatis casthis eius & sum¬
tib: Iudas factus .e. proditor deditq aduersarus la¬
trandi contrame occasionẽ ut inter peritos conti¬
nenturme falsariũ me uerbũ non expraessise de uerbo
prohonor abili dixisse carissimũ & maligna interp̃ta¬
uoluisse transferre :hacc & inistius modi nugae crimina
mea sunt : ac primũ ante quã de trans latione respondea:
uolo interrogare cos quimalitiã prudentiã uocant
unde apud uos exemplar epistolae: quis dedit: qua fronte
profestis quo seelere redemistis quid apud homines tu¬

Expanded text:
soli facerem, oppido flagitarat — postulauique ab eo soli facerem, oppido flagitarat — postulauique ab eo mutuo, ut domi haberet exemplar nec facile in uulgus proderet. res ita anno et sex mensibus transiit, donec supra dicta interpretatio de scriniis eius nouo praestrigio Hierosolymam conmigrauit. nam quidam pseudomonachus uel accepta pecunia, ut perspicue intellegi datur, uel gratuita malitia, ut incassum corruptor nititur persuadere, conpilatis chartis eius et sumptibus ludas factus est proditor deditque aduersariis latrandi contra me occasionem, ut inter inperitos contionentur me falsarium, me uerbum non expres sisse de uerbo, pro \'honorabili\' dixisse \'carissimum\' et maligna interpretaoluisse transferre. haec et istius modi nugae crimina mea sunt. Ac primum, antequam de translatione respondeam, uolo interrogare eos, qui malitiam prudentiam uocant: unde apud uos exemplar epistulae? quis dedit? qua fronte profertis, quod scelere redemistis? quid apud homines tu
Abbreviated transcription (Latin):
ntus ẽ: hanc epistolam misi Quaȩ te & ꝑte alios qui
nos amare dignantur rei ordinẽ doceat: ante hoc ferme
bienniũ miseratio hanni ẽpisco supra dictus papa epuis¬
phanius lit teras arguens eũ in quibusda dogmatibus
& postta clementer ad paenitentiã prouocans: harum ex¬
emplaria cesta impalestinae rapiebantur uel obaueto¬
ris meritũ uel obelegantiã inscriptionis erat in monas¬
teriolo nostro uir apud suos aut ignobilis eusebius
cre monensis : qui cum haec epistola ꝑ multorũ hora
uolitar& & mirarentur eam prodoctrina & purita¬
te sermonis docti pariter & indocti coepit ame ob¬
nixe p&ere ut sibi eam in latinũ uesterem: & propter
intellegendi facilitatẽ apestius explicarẽ: Eraecienim
eloquũ paenitus ignarus erat : feci quod uoluit ac citoq
notario raptim celeriterq dictaui exlatere in pa¬
gina breuiter ad notans quẽ intrinsecus sensunb
singula capita continerent siquidem & hoc ut sibi

Expanded text:
natus est, hanc epistulam misi, quae te et per te alios, qui natus est, hanc epistulam misi, quae te et per te alios, qui nos amare dignantur, rei ordinem doceat. Ante hoc ferme biennium miserat Iohanni episcopo supra dictus papa Epiphanius litteras arguens eum in quibusdam dogmatibus et postea clementer ad paenitentiam prouocans. harum exemplaria certatim Palaestinae rapiebantur uel ob auctoris meritum uel ob elegantiam scriptionis. erat in monasteriolo nostro uir apud suos haut ignobilis, Eusebius Cremonensis, qui, cura haec epistula per multorum ora uolitaret et mirarentur eam pro doctrina et puritate sermonis docti pariter et indocti, coepit a me obnixe petere, ut sibi eam in Latinum uerterem et propter intellegendi facilitatem apertius explicarem; Graeci enim eloquii penitus ignarus erat. feci, quod noluit; accito notario raptim celeriterque dictaui ex latere in pagina breuiter adnotans, quem intrinsecus sensum singula capita continerent — siquidem et hoc, ut sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ticio ERERT InteR PRETANDI.
Iaulus. apos tolus prae sente agrippa re¬
ge decriminib responsurus quae poss& intelligese
qui auditurus erat securus de causae uictoriae statim
in principio gratulaturdicons deomnib: quib: accusor
aiudaeis. Grex agrippa aestimo me beatũ cũ apud
te sim hodie defendendus : qui praecipue nosti cunc¬
tas quae iniudaeis sunt consu&udines & questiones:
Legerat eñĩ illud esaiae: beatus qui in aures loquitur
audientis & nouerat tantũ oratoris uerba pro¬
ficere quantũ iudicis prouidentia cogno uiss&. unde
& ego beatũ me. in hoc dũ taxat negotio iudicio quod
apud eruditas aures inperitiae linguae responsu¬
rur sum quae obicit mihi uel ignorantiã uel menda¬
tiũ si aut nesciui alienas litteras uere inter pre¬
tari aut nolui quorũ alterũ error alterũ crimen
t̃: ac̃ ne forsitan. accusator meus facilitate qua cuneta
loquitur & inpunitato quasibi licere omnia putat oner
quoq: apud uos arguer& : ut papam ephyphaniũ erioni¬

Expanded text:
TIMO GENERE INTERPRETANDI. Paulus apostolus praesente Agrippa rege de criminibus responsurus, quae posset intellegere, qui auditurus erat, securus de causae uictoria statim in principio gratulatur dicens: de omnibus, quibus accusor a Iudaeis, o rex Agrippa, aestimo me beatum, cum apud te sim hodie defendendus, quipraecipuenosticunctas, quaeinludaeis sunt, consuetudines et quaestiones. legerat enim illud Esaiae: beatus, qui in aures loquitur audientis, et nouerat tantum oratoris uerba proficere, quantum iudicis prudentia cognouisset. unde et ego beatum me in hoc dumtaxat negotio iudico, quod apud eruditas aures inperitae linguae responsurus sum, quae obicit mihi uel ignorantiam uel mendacium, si aut nesciui alienas litteras uere interpretari aut nolui: quorum alterum error, alterum crimen est. ac ne forsitan accusator meus facilitate, qua cuncta loquitur, et inpunitate, qua sibi licere omnia putat, me quoque apud uos argueret, ut papam Epiphanium crimi
Abbreviated transcription (Latin):
non desperamus aduentũtuum : Qđsi scs̃ diciconꝰ
postitor litterarũ tuis rursum amplexibus
fuerit inaxitus & illo comitatus huc ueneris :
libenter suscipiã dispensationis morã magni¬
tud ine fenoris duplicatã: Ix plicii¬

Expanded text:
nOli desperamus aduentum tuum. quodsi sanctus diaconus, nOli desperamus aduentum tuum. quodsi sanctus diaconus, portitor litterarum, tuis rursum amplexibus fuerit inretitus et illo comitatus huc ueneris, libenter suscipiam dispensationis moram magnitudine fenoris duplicatam. LXI
Abbreviated transcription (Latin):
breuẽ tibi fauellam seferã : quae hi funtiae
meae tẽporib accidit : Beatus antonius cuon
ascõ athuncsio alexandrinae episcopo
ꝓpt̃ confutationẽ hesicorum inurbem
ess& accitus. & iss& ad eum didymꝰ uir
eruditissimꝰ captus oculis: inter c& eras sermo¬
cinationes quas describturis scĩs hubebuNT
cum eiꝰ admisarur igeniũ. & acumen
unimi conluudar& scis citans ait: Num
tristis es qđ oculis curnis caretis : cum ille
podore s&icer& : secundo tertioq: incerrogans.
candem elicuit : ut merorẽ animi simpliciter
facendur: Cui anonius: miror ait prudenẽ
uirum : eius rei dolere damno quũ formicae
& muscae & culices habeanT: & non l&uri
illius possessione : quã soli sc̃i & apostoli
merueruN : Ex quo peruides quod multo
melius sit spũ uidere quã carne : & illos ocu¬
los possidere : in quofestuca peccati non possit
incidere : Nos lic& hoc anno non ueneris tam̃

Expanded text:
breuem tibi fabellam referam, quae infantiae breuem tibi fabellam referam, quae infantiae meae temporibus accidit. beatus Antonius, cum a sancto Athanasio, Alexandriae episcopo, propter confutationem hereticorum in urbem esset accitus et isset ad eum Didymus, uir eruditissimus, captus oculis, inter ceteras sermocinationes, quas de scripturis sanctis habebant, cum eius admiraretur . ingenium et acumen animi conlaudaret, sciscitans ait: \'num tristis es, quod oculis carnis careas?\' cum ille pudore reticeret, secundo tertioque interrogans tandem elicuit, ut maerorem animi simpliciter fateretur. cui Antonius: \'miror,\' ait, \'prudentem uirum eius rei dolere damno, quam formicae et muscae et culices habeant, et non laetari illius possessione, quam soli sancti et apostoli meruerunt\'. ex quo peruides, quod multo melius sit spiritu uidere quam carne et illos oculos possidere, in quos festuca peccati non possit incidere. ad nos licet hoc anno non ueneris, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
taueruN : Et ut dehominib taceam : dĩ filius
fustinuit i nominiam crucis : & tubecitos putas:
qui felicitute istius scłi & delicus perfruuntur
Magna ira est : quando peccantib non irascitur
ds̃ unde & in herechiel ad hierusalem : Iam
non inquit irascartibi: relus meus secessit
ate : Quem enĩ diligit dns corripit: castigat
uut̃ omnẽ filium quem recipit : Non erudit puter
nisi quem cmut: Non corrigit manister disci¬
pulum : nisi eũ quẽ ardentioris cernit ingemi:
Medicus sices sauerit cuitere : disperat : Quod si
responderis. quomodo latarus receperit mula
hiuita sua liben᷑ nunc tormenta perp&icr.
ut futura mihi gloria reseru&ur: ponenim
uindicabit dñs bis inidipsum : Iobuirsc̃s
& immaculatus. & iustus. ingeneraciones ut
cur tana perpes sussit : ipsius uolumine coñi¬
nenur : Et ne u&eres replicando historius.
longum faciũ. & excedum men surã epistolae

Expanded text:
tarunt. et — ut de hominibus taceam — dei filius tarunt. et — ut de hominibus taceam — dei filius sustinuit ignominiam crucis: et tu beatos putas, qui felicitate istius saeculi et deliciis perfruuntur? magna ira est, quando peccantibus non irascitur deus. unde et in Ezechiel ad Hierusalem: iam non, inquit, irascar tibi et zelus meus recessit a te. quem enim diligit dominus, corripit; castigat autem amnem filium, quem recipit. non erudit pater nisi, quem amat; non corripit magister discipulum nisi eum, quem ardentioris cernit ingenii. medicus, si cessauerit curare, desperat. quodsi responderis, quomodo Lazarus receperit mala in uita sua, libenter nunc tormenta perpetiar, ut futura mihi gloria reseruetur; non enim uindicabit dominus bis in id ipsum. Iob, uir sanctus et inmaculatus et iustus in generatione sua, cur tanta perpessus sit, ipsius uolumine continetur. Et ne ueteres replicando historias longum faciam et excedam mensuram epistulae,
Abbreviated transcription (Latin):
miluos iuncere. & nihi lominus flagellũ non ad¬
ꝓpinquure tabernaculo eorum. pec eos cũ homi¬
nib: uerberari & id circo superbire contradm̃
& tiuensire usq ad caelum os eorum. cũ e contra¬
rio sanctos uiros scicmus legrotationib: miseriis
egestate torqueri : quiforsitan dicuNT: Ergo
frustra sanctificaui animumeã : & luui lnter
in nocentes manus meus: Natmq se reprehen¬
dentes aiuił : Cinarrauero sic: eccegenerationẽ
filiorum tuorũ sepbaui  Si caecitatis causã putas
esse peccatum. & iddi inferre iram qđ crebro
medici reme diantꝰ : in simulabis isaac . qui in
tantum lucis istius ex pessfuit : ut &ium cui
noll& deceptus errore benedicer&: Referes
crimen in icicob: cuius calirauerat acies : & cum
esse uenturum: efraim & munas seruidere
non poterat : Quid inter reres losia sanctius
aegrptio mucrone confossus est: Quid p&ro
pauloq sublimius : peronicinũ gladium cruen¬

Expanded text:
miluos uincere et nihilominus flagellum non admiluos uincere et nihilominus flagellum non adpropinquare tabernaculo eorum nec eos cum hominibus uerberari et idcirco superbire contra deum et transire usque ad caelum os eorum. cum e contrario sanctos uiros sciamus aegrotationibus, miseriis. egestate torqueri, qui forsitan dicunt: ergo frustra s.anctificaui animam meam et laui inter innocentes manus meas statimque se reprehendentes aiunt: si narrauero sic, ecce generationem filiorum tuorum reprobaui. si caecitatis causam putas esse peccatum et id dei inferre iram, quod crebro medici remediantur, insimulabis Isaac, qui in tantum lucis istius expers fuit, ut etiam, cui nollet, deceptus errore benediceret, referes crimen in Iacob, cuius caligauerat acies et, cum esse uenturum, Effraim et Manasse uidere non poterat. quid inter reges Iosia sanctius? Aegyptio mucrone confossus est. quid Petro Pauloque sublimius? Neronianum gladium cruen
Abbreviated transcription (Latin):
ANCTUSTILIUS MEUS HERACLIUSDIA¬
conus onhi nertulit: Quod cupidi¬
tate nostri cessumus que uenisses : &
homo pannonius id est terrenũ unimal:
non timueris hadriaticimaris cestus: & aegei
atq: loni subire discrimina : & nisi tepius fratrũ
s&inuiss& affectus : uoluntatẽ opere cõplesses :
Habeo itaq graticm : & inacceptum refero: In
amicis enĩ : non ses quaeritur sed uolunas : quia
clterum & ub in imicis scepe proceb&ur
ulterum solu caritas tribuit : Simulq obsecro: pe lmbe¬
cillitatẽ corporis quã sustines. depeccato tibi aestimes
euenisse : Quod quidẽ & cipostoli suspicanes. de eo qui
natus erat caecus ex utero. interrogantesq dñm
saluatorem. iste peccauit an parentes eius ut sic¬
nuscer&ur : dudiuNt: neq hic neq parentes eus :
sedut munifestarentur operadi in ipso. Quanos
enĩ cermius. & hnicos. iudaeos her&icos & diuer¬
sorum dogmatũ homines uolutari incȩnolibi¬
dinum mudere sanguine feritate lupos rapinis

Expanded text:
anctus filius meus Heraclius diaconus mihi retulit, quod cupiditate nostri Cissam usque uenisses et homo Pannonius, id est terrenum animal, non timueris Adriatici maris aestus et Aegei atque Ionii subire discrimina et, nisi te pius fratrum retinuisset affectus, uoluntatem opere conplesses. habeo itaque gratiam et in acceptum refero; in amicis enim non res quaeritur, sed uoluntas, quia alterum ab inimicis saepe praebetur, alterum sola caritas tribuit. simulque obsecro, ne inbecillitaem corporis, quam sustines, de peccato tibi aestimes euenisse quod quidem et apostoli suspicantes de eo, qui natus erat caecus ex utero, interrogantesque dominum saluatorem: iste peccauit an parenteseius, utsicnasceretur, audiunt: neque hic neque parentes eius; sed ut manifestarentur opera dei in ipso. quantos enim cernimus ethnicos, Iudaeos, hereticos et diuersorum dogmatum homines uolutari in caeno libidinum, madere sanguine, feritate lupos, rapinis
Abbreviated transcription (Latin):
terrerenur : Loquitur paulus : Orationi i sistite
uigilaes in ea. Et inalio loco. In uirilus frequenTer
Dormiat itaq: uigilantius : & ab exterminctore
egrpti cũ egrptiis dormiens suffocatir : Nos dicaon
cũ dauid: non dormitabit neq dormi&: quicustodit
isrł . ut ueniat adnos sc̃s &hir qui inter praatur
uigil: Et si quando ꝓpter peccata nr̃a dormierit
dicamꝰ ad eum: Ex surge quid dormitas dñe. Extite¬
musq illũ & nauicula fluctuate clumemus.
magister: saluanos perimꝰ: Plura diccare uoluerã
sinon epistolaris breuitas pudorẽ nobis tacendi
inponere: & situ librorũ ipsius adnos uoluisses
mittere canilenas ut scire possemꝰ. ad quȩ rescri¬
bere deberemus : Nunc aũt̃ aerem uerberauimus p¬
& nontam illius infidelitatẽ quae omnib pate:
quã nostrã fidẽ aperuimus: C&erũ si uoluerimꝰ
longiorẽ nos aduersum eũ librũ scribere mitte

Expanded text:
terrerentur. loquitur Paulus: orationi insistite terrerentur. loquitur Paulus: orationi insistite uigilantes in ea et in alio loco: in uigiliis frequenter. donniat itaque Uigilantius et ab exterminatore Aegypti cum Aegyptiis dormiens suffocetur; nos dicamus cum Dauid: non dormitabit neque obdormiet, qui custodit Israhel, ut ueniat ad nos sanctus et Hir, qui interpretatur \'uigil\'. et si quando propter, peccata nostra dormierit, dicamus ad eum: exsurge, ut quid dormitas, domine? excitemusque illum et nauicula fluctuante clamemus: magister, saluos nos fac, perimus. Plura dictare uolueram, si non epistolaris breuitas pudorem nobis tacendi inponeret et si tu librorum ipsius ad nos uoluisses mittere cantilenas, ut scire possemus, ad quae rescribere deberemus. I nunc autem aerem uerberauimus et non tam illius infidelitatem. I quae omnibus patet, quam nostram fidem aperuimus. ceterum, si uolueris longiorem nos aduersum eum librum scribere, mitte
Abbreviated transcription (Latin):
& amicus & uxor quȩ ẽ insinutuo de prauure te
uolueriNT aueritate sit munus tua supereos : &
effundes sanguinẽ eorum : & auferes madum
demedio is raheli : Iterum dicam : Ergo martrrũ
inmundae suNT reliquiae : & quid passisuNt apłi
ut inmundũ stefani corpus tanta funeris ambiti¬
one praecedereN. & facereNͭ ei plunctũ magnũ.
ut il lorum luctus in nostrũ gaudiũ uester&ur
Nam qđ dicis eum uigilias execrari facit & hoc
conra uocabulũ suũ ut uelit dormire uigilanius.
& non audiat saluatorẽ dicentẽ. Sic non potiustis
una hora uizilare mecũ. Nugilate & orate: ut
non intr&is intẽptationẽ : sp̃s promptus : sed caro
infirma: & in alio loco ꝓph&adicat: Media
nocte consurgebã ut confiterertibi : suꝑ iudicia
iustitiae tuce : Dño quoq: in euangelio legimus
pernoctasse & apłos clausos carcere. tota noste
uigilasse : ut illis psallentib: terra quater&ur¬
custos carceris creder& : magistratus & ciuitas

Expanded text:
et amicus et uxor, quae est in sinu tuo, deprauare te et amicus et uxor, quae est in sinu tuo, deprauare te uoluerit a ueritate, sit manus tua super eos et effundes sanguinem eorum et auferes malum de medio Israhel. iterum dicam: ergo martyrum inmundae sunt reliquiae ? et quid passi sunt apostoli, ut inmundum Stephani corpus tanta funeris ambitione praecederent et facerent ent ei planctum magnum, ut illorum luctus in nostrum gaudium uerteretur? nam quod dicis eum uigilias execrari, facit et hoc contra uocabulum suum, ut uelit dormire Uigilantius et non audiat saluatorem dicentem: sic non potuistis una hora uigilare mecum? uigilate et orate, ut non intretis in temptainfirma . Et in alio loco Propheta decantat: Media nocte surgebam, ut confiterer tibi, super judicia justitiae tuae . Dominum quoque in Evangelio legimus pernoctasse, et Apostolos clausos carcere tota nocte vigilasse, ut illis psallentibus terra quatercustos carceris crederet, magistratus et ciuitas
Abbreviated transcription (Latin):
auo & atauo sociara inmundis & mostuum
mortus copular&. Praecidenda lingua a medi¬
cis: immo h sanũ curandũ caputt: ut quilo qui
nescit : discat aliquando r&icere : Ego uidi ali¬
quando hoc postentum : & testimonus scribtu¬
rarum: quasi uinculis hippocratis uoluiligare
furiosum : sed abiit: excessit euasit erupit
& interhadriae fluctus cot̾tiiq reges. alpes in nos
declumando clumauit: Quic quid enĩ amens
loquitꝰ : uociferatio & clamor est appellandũs:
Tacitame forsitan cogitatione rep̃hendas:
Cur in absentem inuehar: fateor tibi dolorẽ meũ:
sacrilegiũ tanłum : patiener audire non possum:
Leeni si romusten finees austeritatẽ heliae
⁊clum simonis cananei : pari seueritatem
ancniã & saffirã trucidanłis pauliq constan¬
tiam qui elrmã magum uiis dni resistentem.
axerna caecitate damnauit: pon est crudelitas.
ꝓdõpi&as : unde & in lege dicitꝰ: Sifratertuus

Expanded text:
auo et atauo sociaret inmundis et mortuum auo et atauo sociaret inmundis et mortuum mortuis copularet? praecidenda lingua a medicis, immo insanum curandum caput. ut, loqui qui nescit, discat aliquando reticere. ego, ego uidi hoc aliquando portentum et testimoniis scripturarum quasi uinculis Hippocratis uolui ligare furiosum, sed abiit, excessit, euasit, erupit et inter Adriae fluctus Cottiique regis Alpes in nos declamando clamauit. quidquid enim amens loquitur, uociferatio et clamor est appellandus. Tacita me forsitan cogitatione reprehendas, cur in absentem inuehar. fateor tibi dolorem meum: sacrilegium tantum patienter audire non possum. legi enim siromasten Finees, austeritatem Heliae, zelum Simonis Chananaei, Petri seueritacem Ananiam et Sapphiram trucidantis Paulique constantiam, qui Elymam magum uiis domini resistentem aeterna caecitate damnauit. non est crudelitas pro deo pietas. unde et in lege dicitur: si frater tuus
Abbreviated transcription (Latin):
dicti : uudebas furem & currebas cueo. & cũ adul¬
teris postionẽ tuã ponebas: & malio loco
in matutino interficiebam omnes peccatores
terrae : ut disperderẽ deciuitate dñi omnes
operantes iniquitatẽ: & iterum. Nonne odi¬
entes tedñe odio habui & suꝑ inimicos tuos
tabes cebã : Perfecto odio oderam illos Cinons
honorande reliquiae mastrrũ. quomꝗ dolegi¬
mus Pra&iosa inconspectudñi mois scorũ enis
Crossaeorum polluuNt contingentes: Quomodo
heliseus mortuus mostuũ suscitauit es dedit
uitã: Qđ iuxta uigilantiũ lacebat inmundum:
rgo om̃a castra is rahelitici exercitus & popu¬
lidĩ fuere inmunda Quia loseph & patriar
charum corpora portabant insolitudine : & ad
scam terrã inmundoscmeres pertulerant:
oseph quoq qui hntrpo praecessit dñi saluatoris
sceleratus fuit. quia tanta ambitione lacob in
chebron ossaportauit ut inmundũ patrem

Expanded text:
dicti: uide bas furem et con currebas cum eo et cum aduldicti: uide bas furem et con currebas cum eo et cum adulteris portionem tuam ponebas. et in alio loco: in matutino interficiebam omnes peccatores terrae, ut disperderem de ciuitate domini omnes operantes iniquitatem, et iterum: nonne odientes te, domine, odio habui et super inimicos tuos tabescebam? perfecto odio oderam illos. si non sunt honorandae reliquiae martyrum, quomodo legimus: pretiosa in conspectu d omini mors sanctorum eius? si ossa eorum polluunt contingentes, quomodo Heliseus mortuus mortuum suscitauit et dedit uitam, quod iuxta Uigilantium iacebat inmundum? ergo omnia castra Israhelitici exercitus et populi dei fuere inmunda, quia Ioseph et patriacharum corpora portabant in solitudine: et ad sanctam Terram, immundos cineres pertulerunt? Joseph quoque, qui in typo praecessit Domini Salvatoris, sceleratus fuit, quia tanta ambitione Iacob in Chebron ossa portauit, ut inmundum patrem
Abbreviated transcription (Latin):
adoremus: honoramus seruos: ut honor seruorum
sedund& addnm: quiait Quiuos suscipit: me suscipit:
Ergo pecri & pauli inmunde sunł reliquiae : Ergo moͬsi
corpus inmundum erit: quod iuxta hebraicã ueri¬
tatem ab ipso sepultum est dño. Et quotiens cũq apos
incredimur. totiens idolorũ tẽpla ueneramur :¬
ĩdolatriae
in signia sunT: Plus aliquid dicam qđ redund& in
auctoris caput : & in sanũ cerebrum uel sana ali¬
quando uel deleat: ne tanis sacrilegis simplicum
animae subuertantur : Ergo & dñi corpus insepul¬
chro positum inmundum fuit. & angeli qui candidis
uestibus utebantꝰ. mortuo caduueri atq polluto
praebebanTt excubias. ut post multa saecula dormi¬
aut intempla conuester&: Miror scm̃ epis copum
incuius parroeciam esse presbrter dicitur. ad quies¬
cere furori eius & non uirga a postolica uirgaque
ferrea confringere uas inutilem̃. & tradere in in¬
teritum carnis ut sp̃s saluus fiat Meminerit illius

Expanded text:
adoremus. Honoramus servos, ut honor servorum adoremus. Honoramus servos, ut honor servorum redundet ad Dominum, qui ait: Qui vos suscipit, me suscipit . Ergo Petri et Pauli immundae sunt reliquiae? ergo Moysi corpusculum immundum erit? quod juxta Hebraicam Veritatem ab ipso sepultum est Dredimur, totiens idolorum templa ueneramur idolatriae insignia sunt ? plus aliquid dicam, quod redundet m auctoris caput et insanum cerebrum uel sanet aliquando uel deleat, ne tantis sacrilegiis simplicum animae subuertantur. ergo et domini corpus in sepulchro positum inmundum fuit et angeli, qui candidis uestibus utebantur, mortuo cadaueii atque pollute praebebant excubias, ut post multa saecula Dormiaut in templa conuerteret? Miror sanctum episcopum, in cuius parrochia esse presbyter dicitur, adquiescere furori eius et non uirga apostolica uirgaque ferrea confringere uas inutile et tradere in interitum carnis, ut spiritus saluus fiat. meminerit illius
Abbreviated transcription (Latin):
non respondere superbiae est : sespondere teme¬
ritatis : De his enĩ rebus interrogas quae & pro¬
ferre & audire sacrilegium est : disiuglanium
Nã dormitantius rectius dicer&᷑ os faetidum
rursus aperire : & putorẽ spurcissimũ copra
scõrũ mastrrũ ꝓferre seliquias. & nos qui eas
suscipimus appellare cinerarios & ido latras
qui mostuorum hominũ ueneremur : O infelicẽ
hominẽ & omnila crimurũ fone plangendum
qui haec dicens non se intellegit esse samaritam
et iudeum : qui corpora mortuorũ ꝓ inmundis
habent & &iam uasa quȩ in eadem domofueriut
pollui suspicanłur : sequenłes oc cidentẽ luteram :¬
& non sp̃m iuuificantem : Nos aut̃ nondicomastrrũ
reliquias : sed ne solem quidem & lunã non angelos
pon archangelos non seraphin: non cherubin & omne
colimus & ad oramus ne seruiamus creaturae potius
quã creatori : qui est benedictus insacula : Honoramus
aut̃ reliquics mastrrum : ut eum ciũs suNł mastrres

Expanded text:
non respondere superbiae est, respondere temeritatis. de his enim rebus interrogas, quae et proferre et audire sacrilegium est. ais Uigilantium, — nam Dormitantius rectius diceretur — os fetidum rursus aperire et putorem spurcissimum contra sanctorum martyrum proferre reliquias et nos, qui eas suscipimus, appellare cinerarios ex idolatras, qui mortuorum hominum ossa ueneremur. o infelicem hominem et omni lacrimarum fonte plangendum, qui haec dicens non se intellegit esse Samaritam et Iudaeum, qui corpora mortuorum pro inmundis habent et etiam uasa, quae in eadem domo fuerint, pollui suspicantur sequentes occidentem litteram et non spiritum uiuificantem. nos autem non dico martyrum reliquias, sed ne solem quidem et lunam, non angelos, non archangelos, non seraphim, , colimus et adoramus: ne serviamus creaturae potius quam Creatori, qui est benedictus in saecula. Honoramus autem reliquias Martyrum, ut eum cujus sunt Martyres,
Abbreviated transcription (Latin):
toris genua summisi necdũ coepiprioris ame
luxbria blcndimenta depellere : & quia paulu¬
lum nontã desiui ciuitus quã coepi uelle desprere.
tunc me nouis dicibolus ib ligat punc noua
in pedimena ꝓponens maria undique cir cũdat
ec undiq pontũ punc inmedio constitutus elemqrlo
optatilitoris prose quatur. Expucit

Expanded text:
toris genua submisi, necdum coepi prioris a me toris genua submisi, necdum coepi prioris a me luxurię blandimenta depellere. Et quia paululum non tam desiui a uitijs, quam coepi uelle desinere, nunc me nouis diabolus ligat rethibus, nunc noua impedimenta proponens maria undique circumdat et undique pontum. Nunc in medio constitutus elemento optati littoris prosequatur.} Vt igit
Abbreviated transcription (Latin):
UAMUELTEM NACURO
incer esse conuerlui & admirandã consoltd
lico isti oculi non inete ałur aspicere lotaseũ
ex ultatione cõplecti spectãrem deselam
oiunia moenidrem ciuitatẽ. uiderẽ desolata ab
accolis loca quasi ad quoddam paradisi instar.
scos unco&ib obsideri Uerũ quia hoc mea fecẽse
delicta ne consostiobeatorũ inseresxcur obsessũ
omnicrimine caput. Ideirco obsecro qui a uos
uestro libes&is osietu. & ane dixerã praesens
& nunc perlitteras uotum indicare noncesso : qđ
mens mea omni adid studid̃ cupiditate rapiatur
Nunc uestrũ est : ut uoluntatẽ sequatꝰ effectus: meũ
ẽut uelim: obsecrationũ ur̃arũ est : ut uelim a
possim Ego ita sum: quasi acunccogsege morbida
aberrans ouis : qđ nisime bonus pastor ed suc steibula
umeris inpositum repostet laban gressus entr
ipso conamine uestigia concidenł ad surgentis
Erosum ille ꝓdigus filius qui omni quã mihi pater
cse didestet postione ꝓfusce nec dunie aderu¬

Expanded text:
uam uellem nunc uestro interesse conuentui et. admirandum consortium, licet isti oculi non mereantur aspicere, tota cum exultatione conplecti! spectarem desertum, omni amoeniorem ciuitatem, uiderem desolata ab accolis loca quasi ad quoddam paradisi instar sanctorum coetibus obsideri. uerum ++ quia hoc mea fecere delicta, ne consortio beatorum insereretur obsessum omni crimine caput, idcirco obsecro, quia uos uestro liberetis oratu. et ante dixeram praesens et nunc per litteras uotum indicarmens mea omni ad id studium cupiditate rapiatur. Nunc uestrum est, ut uoluntatem sequatur effectus. Meum est ut uelim, obsecrationum uestrarum est ut uelim et possim. Ego ita sum quasi a cuncto grege morbida aberrans ouis. Quod nisi me bonus pastor ad sua stabula humeris impositum reportarit, lababunt gressus et in ipso conamine uestigia concident assurgentis. Ego sum ille prodigus filius, qui omni quam mihi pater crediderat portione profusa necdum me ad geni
Abbreviated transcription (Latin):
sonat : quando pergitis rabel Ad uersum hos¬
tes in proelium corde pacifico : Utnumerenti
mihi : & cruditos corde in sapientia: Quod
Aquila symmachus & quinta editio itauer¬
terunt : Di es nostros sic ostende: ut uenia¬
mus corde sapienti: Errorq perspicuus
iamenu quippe uerbum compostium eftio
significans diesnrõs. Quod singularina pee¬
roͦ si scribatur extrema lit tera quae appel¬
latur NVN : exprimit dexteram:

Expanded text:
sonat, quando pergit . Israhel aduersum hossonat, quando pergit . Israhel aduersum hostes in proelium corde pacifico. Ut numerenturmihi et eruditos corde in sapientia, quod Aquila, Symmachus et quinta editio ita uerterunt: dies nostros sic ostende, ut ueniamus corde sapienti. errorque perspicuus, \''iamenu'\' quippe uerbum compositum est significans \'dies nostros\'. quod singulari numero si scribatur, extrema littera, quae appellatur nun, exprimit dexteram,
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ copulant porro hebraicum sequenti aptat
uersi culo ut sequatur: Vt numerentur dies
nr̃i sic ostende & ueniemus corde sapienti
Qđ breuiter ita nobirdis serendum uid& ur
quis potest nosse quam diu iratua ex quatimor
nascitur humano generi perseuer& tedocente
qui dr̃ es: Itaq obsecro ut tempus uitae nos¬
trae indices nobis. quo possimus corde sapienti :¬
tuo nos iudicio prae parare : Quod autem dicit
quis nouit fostitudinem siue potestatem ir&uae
& secundũ timorem tuum in dignationem tuã :
ostendit esse difficile iretimorisq & indig¬
nationis dĩ secr&ũ : rationemq cognos cere
Vnde & proph&a lacrimabi liter deprecatur
corripi asme: Non enim corripit ut intes¬
ficiãt atq dis perdat sed ut coeruo topulo¬
mend&: Quam obrem &mo see populo
iudacorum cuimultum iratus est dicit se
nequa quam irasci: necuisitare nurus eorũ
tum adulterauerint: & perie zelihel¬
lus meus recessit ate : & in uerbisderum

Expanded text:
domini copulant, porro Hebraicum sequenti aptat domini copulant, porro Hebraicum sequenti aptat uersiculo, ut sequatur: ut numerentur dies nostri, sic ostende: et ueniemus corde sapienti. quod breuiter ita nobis disserendum uidetur: quis potest nosse, quamdiu ira tua, ex qua timor nascitur humano generi, perseueret? te docente, qui deus es. itaque obsecro, ut tempus uitae nostrae indices nobis, quo possimus corde sapienti tuo nos iudicio praeparare. quod autem dicit: quis nouit fortitudinem — siue potestatem- irae tuae et secundum timorem tuum indignationem tuam?, ostendit esse difficile irae timorisque et indignationis dei secretum rationemque cognoscere. unde et propheta lacrimabiliter deprecatur: corripias me. non enim corripit, ut interficiat atque disperdat, sed ut corrigat et emendet. quam ob rem et in Osee populo Iudaeorum, cui multum iratus est, dicit se nequaquam irasci nec uisitare nurus eorum, cum adulterauerint, et per Hiezzelus meus recessit a te et in uerbis Dierum
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentiam quaerere eñ transiuimus cito & auola um̃
Quo duerbum Ambiguum est : & tam correptione m quam
eruditionem: doc trinamq significat: Quemenimdili
erulus corrioit siue erudit : & flagellat omnem filium
quem recipit. Quem locum ÷ te sym machus trans pulit:
Succidimur ita repente : & a uolamus: Qunta editio
num uita transigit᷑ cũ anima fuerit acorpore separata : uinto
similes acolamus: Siue quia supra herba e uirenti & floꝵ
pulchritudim &adues perã sicuati hominẽ cõparat: nuno
ꝓariditate uesper succisioniẽ florẽ ponit: &cũ ꝑtransi¬
erit : non iudi cabimur iux tameritũ sed iuxta
dementia : & quae putatͥ correptio eẽ: eruditio ẽ¬
ađq: doctrina : Satisq miramur : qđ uoluerint
uerbũ hebraicu. Ais. lxx teo dotio & sextaeditio
trans ferremansu &cudinem: cum aquila sym
machus & quinta editio festinationem & repen¬
Ienim dinumerationem timori & furori

Expanded text:
intellegentiam quaerere? Quoniam transiuimus cito et auolauimuintellegentiam quaerere? Quoniam transiuimus cito et auolauimuquod uerbum ambiguum eseruditionem doctrinamque significat. Quem enim diligit Dominus corripit sive erudit, ac flagellat omnem filium quem recipit . Quem locum ita Symmachus transtulit: Succidimur enim repente et avolavimus. Quinta editio num vita transigitur, cum anima fuerit a corporsimiles auolamus siue, quia supra herbae uirenti et florum pulchritudini et ad uesperam siccitati hominem comparat, nunc pro ariditate uesperae succisionem florum ponit. et cum pererit, non judicabimur juxta meritum, sed juxta clementiam. Et quae putatur correptio esse, eruditio est et doctrina. Satisque miramur, quid voluerint verbum Hebraicum GAZ HISCH, LXX, Theodotio et sexta editio transferre mansuetumachus et quinta editio \'festinationem\' et \'repen Septuaginta enim dinumerationem timori et furori
Abbreviated transcription (Latin):
imiglalũ : & incras sabit᷑ lo custa: & scindetis cappans. qĩhabut
honio indomõ xt̃nitats suȩ & girabuNt inro quiplangunt quo¬
Idusq: nonpulsaur funiculus argenti : acꝓterat᷑ ornamentum
iuri & confringitur hidria ad fontem & impediat᷑ rota in lacu
aronũ toꝵ puluis in t̾ramsic̃ fuit: & sp̃s reuertatur addm̃ quideđ
eũ  Vanitas uanitatum dixit ec clesiastes : uniuersa uanitas :
Qua omnia: humanȩuite a maxime senectutis miserias con¬
phendur & quem sensum habent : Exsuo loco disseruimus
Tunt quiistum locum allegorice int̃ pretantes. ad sabbati circum¬
cionisq misterium referunt : quod  i primum requies camus
mlege : & p̃tea uere circumcionis in euangelio sacramenti poste¬
dm plum subsalomone constructum est : Sed quid hoc adp̃sentẽ
locũ cui sufficit simplex & pura ex planatio quae non doctrinae
tioriã in multiplicatione sermonum Sed legentis deba

Expanded text:
amygdalum et incrassabitur locusta et scindetur capparis. quoniam abiit amygdalum et incrassabitur locusta et scindetur capparis. quoniam abiit homo in domo aeternitatis suae et gyrabunt in foro, qui plangunt, quoad usque non pulsetur funiculus argenti et conteratur ornamentum auri et confringatur hydria ad fontem et impediatur rota in lacu et conuertatur puluis in terra, sicut fuit, et spiritus reuertatur ad deum, qui dedit eum. uanitas uanitatum, dixit Ecclesiastes, uniuersa uanitas. quae omnia humanae uitae et maxime senectutis miserias comprehendunt et, quem sensum habeant, in suo loco disseruimus. sunt, qui istum locum allegorice interpretantes ad sabbati circumcisionisque mysterium referunt, quod primum requiescamus in lege et postea uerae circumcisionis in euangelio sacramenta nos tetemplum sub Salomone constructum est. sed quid hoc ad praesentem locum, cui sufficit simplex et pura explanatio, quae non doctrinae gloriam in multiplicatione sermonum sed legentis debet