comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ues: quo ñ otiose nr̃a ad monitio
deflectit. Audio enĩ uenisse adus
sarmationẽ & barbatianũ uani¬
loqͦs homines : qͥ dicant nullum
ẽe̾ abstinentie meritũ. nullam
nuliã uirginitatis graciã. Pari
om̃s estimari pretio. delirareto
qͥ ieuiniis castigent carne suã.
ut menti subditã faciant. qͦs
nũquã fecisset. nũqua scripsis¬
set ad instituendũ alios paulus
apłs: si deliram̃tum putasset.
Gloriat᷑ itaq dicens. Sed castigi
corpus meũ & seruituti redigo
ne aliis p̃oicans ipse rȩpbꝰ ius¬
niar. Ergo qui ñ castigant corpuᷤ
suũ & uolunt predicare aliis:
ipsi reꝓbi habentur. An qͥcquam
tam repbum. quã quod ad luxu-¬
riam. ad corruptelã. ad lasciuiã
ꝓuocat: quã incitamentũ libidi¬
nis. illecebra uoluptatis: in conti¬
nentie fomes. incenoiũ cupidita¬
tis: Que istos epicureos noua
scola misit. Non philosophoꝵ
deant: castimoniã nulli usui ẽẽ
ducant. Fuerunt nobiscũ: sed

Expanded text:
aves. 7. Quo non otiose nostra admonitio aves. 7. Quo non otiose nostra admonitio deflectit; audio enim venisse ad vos Sarmationem et Barbatianum vaniloquos homines, qui dicant nullum esse abstinentiae meritum, nullam nullam virginitatis gratiam, pari omnes aestimari pretio, delirare eos qui jejuniis castigent carnem suam, ut menti subditam faciant. Quod numquam fecisset, numquam scripsisset ad instituendum alios Paulus apostolus, si deliramentum putasset. Gloriatur itaque dicens: Sed castigo corpus meum, et servituti redigo; ne aliis praedicans, ipse reprobus inveniar . Ergo qui non castigant corpus suum, et volunt praedicare aliis, ipsi reprobi habentur. 8. An quidquam tam reprobum, quam quod ad luxuriam, ad corruptelam, ad lasciviam provocat; quam incitamentum libidinis, illecebra voluptatis, incontinentiae fomes, incendium cupiditatis? Quae istos Epicureos nova schola misit? Non philosophorudeant, castimoniam nulli usui esse ducant. Fuerunt nobiscum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
non credidert᷑: nos illũ deuoti¬
one conspicimꝰ: fide cernimus.
Stet gͥ in medio uestrũ. ut aꝑi¬
ant᷑ uobis celi qͥ enarrant głam
dei: ut uoluntatem eiꝰ faciatis&
oꝑemini opus euis. Qui uidet
iħm celi ei aꝑiuntur: sic̃ aꝑti
sunt stephano dicenti. Ecce ui¬
deo celos aꝑtos: & iħm stantẽ ad
dexterã dei. Stabat iħs quasi ad¬
uocatus: stabat qͣsi sollicitus. ut
stephanũ athletam suũ certantẽ
iuiuaret. Stabat quasi ꝑatus. ut
coronaret suũ martyrem. Stet
igit᷑ & uobis: ut eũ non timeatis
sedentẽ. Sedens enĩ iudicat. sic̃
danihel dicit. Troni positi sunt:
& libri aꝑti st̃. et antiqus dierũ
sedit. In octogesimo autẽ &e pͥmo
psalmo scriptũ est. Ds̃ stetitin
congregatione deoꝵ: in medio aũ
deos udicat. Sedens gͥ iudicat.
stans uiuat. Et udicat de imꝑ¬
fectis: inter deos autẽ duudicat.
Stet uobis ut defensor. ut bonꝰ
pastor. ne uos lupi incursent gͣ¬

Expanded text:
non crediderunt: nos illum devotinon crediderunt: nos illum devotione conspicimus, fide cernimus. 5. Stet igitur in medio vestrum, ut aperiantur vobis coeli, qui enarrant gloriam Dei, ut voluntatem ejus faciatis, et operemini opus ejus . Qui videt Jesum, coeli ei aperiuntur, sicut aperti sunt Stephano dicenti: Ecce video coelos apertos, et Jesum stantem ad dexteram Dei . Stabat Jesus quasi advocatus: stabat quasi sollicitus, ut 1024 Stephanum athletam suum certantem juvaret: stabat quasi paratus, ut coronaret suum martyrem. 6. Stet igitur et vobis, ut eum non timeatis sedentem; sedens enim judicat, sicut Daniel dicit: Throni positi sunt, et libri aperti sunt, et antiquus dierum sedit . In octogesimo autem et primo psalmo scriptum est: Deus stetit in congregatione deorum: in medio autem deos dijudicat . Sedens igitur judicat, stans dijudicat; et judicat de imperfectis, inter deos autem dijudicat. Stet vobis ut defensor, ut bonus pastor; ne vos lupi incursent gr
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s postulauissent. Conuenit
igit᷑ ut sequamini parentum
exemplũ: presertim cũ a sc̃õ con¬
fessore institutos. meliores patrib
esse oporteat. quanto uos melior
dortor instituit. atq erudiuit:
modestieq ur̃e. & concordie insig¬
ne edere. et congruatis assensũ
ad postulandũ sacerdotẽ. &emen
si uxta dominicã sententiã. qͦd
duob conuenerit suꝑ terrã. de
om̃i re quãcumq petierint. fi¬
et inqͥt a patre meo qͥ in celis
est. ubi enĩ sunt duo uel tres
congregati in nomine meo. ibi
ego sum in medio eoꝵ: quantõ
magis ubi plena ẽ in nomine dñi
congregatio. ubi uniuersoꝵ pos-¬
tulatio congruit. dubitare nos
nequaquã oportet. ibi dñm iħm
& uoluntatis auctorẽ. et petitio¬
nis arbitrũ fore. & ordinatiõis
presulem. uel largitorẽ gratie:
facite gͦ uos dignos uideri: qͦrũ
in medio xp̃s sit. Ubi enĩ pax
Sit in medio uestrũ ut uidea-¬
Non illũ uiderunt uidei inquẽ

Expanded text:
omnes postulavissent. Convenit omnes postulavissent. Convenit igitur ut sequamini exemplum parentum, praesertim cum a sancto confessore institutos tanto meliores patribus esse oporteat, quanto vos melior doctor instituit atque erudivit; modestiaeque vestrae et concordiae insigne edere, ut congruatis assensu ad postulandum sacerdotem. 3. Etenim si juxta Dominicam sententiam, quod duobus convenerit super terram, de omni re quamcumque petierint, fiet, inquit, illis a Patre meo, qui in coelis est; ubi enim sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi ego sum in medio eorum : quanto magis ubi plena est in nomine Domini congregatio, ubi universorum postulatio congruit, dubitare nos nequaquam oportet, ibi Dominum Jesum et voluntatis auctorem, et petitionis arbitrum fore, et ordinationis praesulem, vel largitorem gratiae! 4. Facite ergo vos dignos videri, quorum in medio Christus sit. Ubi enim pax,Sit in medio vestrum, ut videa. Non illum viderunt Judaei, in quem
Abbreviated transcription (Latin):
& unigenito filio eiꝰ. ad impleat᷑.
in sp̃u scõ. Confitior dolore. qͥa
ecclesia dni que est in uobis sa¬
cerdotẽ adhuc non habet: ac sola
nc̃ ex om̃ib. ligurie. atq emilie.
uenxtiarũq uel ceteris finiti¬
mis. italie partibꝰ. huiꝰmodi eget
officio. qͦd ex ea alie sibi ecclesie
petere solebant: & qͦo uerecun-¬
dius est. mͥ asscribitur ur̃a inten¬
tio. que affert impedimentum
Nam cũ sint in uobis dissensiões.
quomodo possumꝰ aliquit aut
nos decernere. aut uos eligere.
aut quisquã adqͥescere. ut inter
dissidentes suscipiat hoc munus.
qͦo int̾ conuenientes uix sustine¬
tur: Hec illa ẽ confessoris insti¬
tutio Hec iustoꝵ soboles patrũ:
qͥ scm eusebiũ. quẽ nũquã ante
cognouerant. post habitis ciuib.
simul ut uidert̾ & ꝓbauerunt:
Tantũ q interfuit ut ꝓbaretur:
quantum ut uideret. Merito
iur tantus euasit: quẽ om̃is ele¬
git eccła. Merito creditũ quod
diuino ẽẽt lectus iudicio: quẽ

Expanded text:
et unigenito Filio ejus adimpleatur in Spiritu sancto. 1. Conficior dolore quia Ecclesia Domini, quae est in vobis, sacerdotem adhuc non habet, ac sola nunc ex omnibus Liguriae 1023 atque Aemiliae Venetiarumque vel caeteris finitimis Italiae partibus hujusmodi eget officio, quod ex ea aliae sibi Ecclesiae petere solebant, et quod verecundius est, mihi ascribitur vestra intentio, quae affert impedimentum. Nam cum sint in vobis dissensiones, quomodo possumus aliquid aut nos decernere, aut vos eligere, aut quisquam acquiescere; ut inter dissidentes suscipiat hoc munus, quod inter convenientes vix sustinetur? 2. Haec illa est confessoris institutio, haec justorum soboles patrum, qui sanctum Eusebium quem numquam ante cognoverant, posthabitis civibus, simul ut viderunt et probaverunt: tantumque interfuit, ut probaretur; quantum, ut videretur? Merito vir tantus evasit, quem omnis elegit Ecclesia: merito creditum quod divino esset electus judicio, quem
Abbreviated transcription (Latin):
dispensatorẽ. Non suꝑbũ ñ ira¬
cundũ: ñ uinolentũ. non ꝑcuᷤᷤ¬
sorẽ: non turpis lucri cupidũ.
Nam quomodo conueniunt si¬
bĩ dispensantis miscđia. & cu¬
pientis auaritia: Hec posui:
que cauenda acceperim. Hirti¬
tũ autẽ magister apłs ẽ. qui
cũ patientia redarguendosa
ceat contradicentes : qui unus
uxoris uirũ precipiat esse. ñ
quo exsortẽ excludat conuigi
nã hoc supͣ legẽ p̃cepti ẽ: s ut
coniugali castimonia. seruet
ablutionis sue gratiã. Neq ite
rũ ut filios in sacerdotio crea¬
re: apłica inuitet᷑ auctoritate.
Habentẽ & enĩ filios dixit non
facientẽ: neq coniugiũ iterar
Q uod ideo non pretermisi.qͥa
pleriq ita argumentant᷑. uniꝰ
uxoris uirũ dici post baptis¬
mũ habite: eoquod baptismo
uitiũ sit ablutum qͦ afferebaᷤ
impedim̃tum. & uitia quidem
atq peccata diluunt᷑ omnia.
ut si quis contaminauerit suũ
corpus cũ plurib. quas nulla
coniuigii lege sortiat᷑. remit¬

Expanded text:
non superbum, non iracundum, non vinolentum, non percussorem, non turpis lucri cupidum . Nam quomodo conveniunt sibi dispensantis misericordia, et cupientis avaritia? 62. Haec posui, quae cavenda acceperim: virtutum autem magister Apostolus est, qui cum patientia redarguendos doceat contradicentes, qui unius uxoris virum praecipiat esse, non quo exsortem excludat conjugii nam hoc supra legem praecepti est, sed ut conjugali castimonia servet ablutionis suae gratiam: neque iterum 1037 ut filios in sacerdotio creare Apostolica invitetur auctoritate; habentem enim dixit filios, non facientem neque conjugium iterare. 63. Quod ideo non praetermisi, quia plerique ita argumentantur unius uxoris virum dici post baptismum habitae; eo quod baptismo vitium sit ablutum, quo afferebatur impedimentum. Et vitia quidem atque peccata diluuntur omnia; ut si quis contaminaverit suum corpus cum plurimis, quas nulla conjugii lege sociaverit, remit
Abbreviated transcription (Latin):
dere certaturos. ieuinauit: ut
sciremus qͥa alit̾ illecebras ma¬
li ñ possumus uincere. Deniq
ipse diabolus. primũ tẽptam̃¬
toꝵ suoꝵ spiculũ. de uolupta¬
te intorsit dicens. Si filiꝰ deies.
dic ut lapides isti panes fiant.
Unde dñs ait. Non in paneso¬
lo uiuit homo: seo in om̃i u̾bo
dei. & noluit facere cũ posset:
ut magis lectionis studio quã
uoluptati intendere nos. salu¬
tari precepto doceret. Et qͥa
isti ieuinandũ negant. quã cau¬
sa xp̃s ieuinauerit astruant:
nisi ut nobis exemplo esseteiꝰ
ieiuniumͦ Deniq in posteri¬
orib docuit. non facile malũ
posse. nͥ nr̃o uinci ieuinio: di¬

Expanded text:
dere, certaturus jejunavit ; ut dere, certaturus jejunavit ; ut sciremus quia aliter illecebras mali non possumus vincere. Denique ipse diabolus primum tentamentorum suorum spiculum de voluptate intorsit, dicens: Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant . Unde ait Dominus: Non in pane solo vivit homo, sed in omni verbo Dei, et noluit facere cum posset, ut magis lectionis studio quam voluptati intendere nos salutari praecepto doceret. Et quia isti jejunandum negant, qua causa Christus jejunaverit, astruant; nisi ut nobis exemplo esset ejus jejunium. Denique in posterioribus docuit non facile malum posse, nisi nostro vinci jejunio, di
Abbreviated transcription (Latin):
tem. ñ negat tam̃ ex ea fieri
quedã. ex quib generent᷑ ma-¬
la. Deniq nec luxuriosoꝵ uitam
reprehensibilem uideri. qͦ repleat᷑
delectationibus: nͥ uel doloris uel
mortis quatiatur metu. Atq bic
quã alienus a uero sit etiã hinc
dep̃henditur. qͦd uoluptatem in
homine. dõ auctore creatã asserit
principaliter. sic̃ filominus eiꝰ
sectator in epitomis suis disputat:
& huiꝰ allegat stoicos ẽe̾ auctoreᷤ
sententie. Sed hoc diuinina scͥp¬
ra redarguit. que serpentis in¬
sidiis atq illecebris infusã.atq
eue uoluptatẽ docet. siqͥdẽ ip¬
se serpens uoluptas sit: & ideo
uarie ac lubrice. & uelut uene¬
no quodam corruptelarũ. infec¬
te passiones uoluptatis sint ap¬
petentia. Igitur uoluptate conᷤ¬
tat deceptum adam. excidisse
a mandato oĩ. & fructu gratie.
Quomodo gͥ uoluptas ad para¬
dissũ reuocare nos potest: que
sola nos paradiso exuit: un¬
diaboli temptam̃ta fortioreᷤ red¬

Expanded text:
tem, non negat tamen ex ea fieri tem, non negat tamen ex ea fieri quaedam, ex quibus generentur, mala: denique nec luxuriosorum vitam reprehensibilem videri, quae repleatur delectationibus; nisi vel doloris, 1026 vel mortis quatiatur metu. Atque hic quam alienus a vero sit, etiam hinc deprehenditur, quod voluptatem in homine Deo auctore creatam asserit principaliter, sicut Philomarus ejus sectator in epitomis suis disputat, et hujus allegat Stoicos esse auctores sententiae. 14. Sed hoc divina Scriptura redarguit, quae serpentis insidiis atque illecebris infusam Adae atque Evae voluptatem docet . Siquidem ipse serpens voluptas sit, et ideo variae ac lubricae, et velut veneno quodam corruptelarum infectae passiones voluptatis sint. Appetentia igitur voluptatis constat deceptum Adam excidisse a mandato Dei, et fructu gratiae. Quomodo igitur voluptas ad paradisum revocare nos potest, quae sola nos paradiso exuit? 1diaboli tentamenta fortiores red
Abbreviated transcription (Latin):
mundicia. & auaritia nec noĩetͫ
in uobis: sicut decet scõs. Qii¬
fra. Hoc enĩ scitote. qͦd om̃is im¬
pudicus. aut auarus. aut immũ¬
dus. quod ẽ idolatria: non habet
hereditatẽ in regno xp̃i & dei.
De baptizatis utiq dictũ liqͦt.
Ipsi enĩ accipiunt hereditatẽ
qui baptizantur. in morte. xp̃i:
&e con sepeliuntur cũ ipso. ut cũ
ipso resurgant. Ideo heredesdĩ:
coheredes xp̃i. Sunt heredes dĩ:
qͥa transcribitur in eos dei grã
Coheredes .xp̃i : quia renouant᷑
in uitam ipsuis. Heredes quoq
xp̃i: quia datur illis ꝑ mortemꝰ
ipsuis. tam quã testatoris here¬
ditas. Isti igit᷑ magis sibi debent
attendere qui habent quod pos
sint amitere: quã qͥ non habeł
Isti maiore agere custodia. isti
cauere uitioꝵ illecebras. erroriᷤ
populus manducare & bibere:
& surrexert̃ ludere. Ipse quoq
epicurus. quẽ sibi isti sequen¬
dum magis quã apłos putaũ.
assertor uoluptatis: & si neget
inuentricẽ mali ẽe̾ uolupta¬

Expanded text:
munditia, et avaritia nec nominetur in vobis, sicut decet sanctos . Et infra: Hoc enim scitote, quoniam omnis impudicus, aut immundus, aut avarus, quod est idololatria, non habet haereditatem in regno Christi et Dei. De baptizatis utique dictum liquet: ipsi enim accipiunt haereditatem qui baptizantur in morte Christi, et consepeliuntur cum ipso, ut cum ipso resurgant. Ideo haeredes Dei, cohaeredes Christi sunt: haeredes Dei, quia transcribitur in eos Dei gratia, cohaeredes Christi, quia renovantur in vitam ipsius: haeredes quoque Christi, quia datur illis per mortem ipsius tanquam testatoris haereditas. Isti igitur magis sibi debent attesint amittere, quam qui non habent. Isti majore agere custodia, isti cavere vitiorum illecebras, erroris populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . 13. Ipse quoque Epicuru quem isti sdum quam apostolos putant, assertor voluptatis, etsi neget invectricem mali esse volupta
Abbreviated transcription (Latin):
pariant simplicitatẽ. Sic nauiga¬
te quasi transfretantes mundum.
non ꝑerrantes quasi naues thar¬
sis: ut in intelligibiles portꝰ cur¬
sũ dirigatis. & conuehatis diuiti¬
as maris. Sic festinate: ut dicat᷑
de uobis. Leues facti sunt suꝑ a
qͥlas. Ab ira enĩ uentura fugien¬
dũ uidetis. quã declinare potue¬
runt. qui ꝑ penitentie sibi spem.
locauerunt euadendi. & reconci¬
liationis future fidẽ hauserint.¬

Expanded text:
pariant simplicitatem. sic nauigapariant simplicitatem. sic nauigate quasi transfretantes mundum, non pererrantes quasi naues Tharsis, ut in intellegibiles portus cursum dirigatis et conuehatis diuitias maris. sic festinate, ut dicatur de uobis: leues facti sunt super aquilas. ab ira enim uentura fugiendum uidetis, quam declinare poterunt qui per paenitentiam sibi spem locauerint euadendi et reconciliationis futurae fidem hauserint
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotũ : tͥ crucifixus est. ut
clauis eiꝰ adhereas. Te enĩ in
illa carne: & tua peccata susce¬
tuorũ cyrographa: ut iam mun¬
do nichil debeas. cui semel renun¬
tiasti. Et recte nichil debes: cui
suppetit dicere. Michi enĩ mundꝰ
crucifixus ẽ & ego mundo: ut iã
mortẽ non timeas si generas xp̃m.
in quo potes dicere. Ybi est mors
uictoria tua: ubi ẽ aculeus tius:
Et enĩ cũ uetꝰ ille homo nr̃ af¬
fixus est cruci. destructũ ẽ pec
catũ. obtusus aculeus. uacuata
culpa: ut ulteriꝰ seruire flagiti¬
is desinamꝰ. Abiit enĩ & uetus hõ:
nunc autẽ iã ñ uetꝰ homo in no¬
bis. s noua ẽ creatura. habens in
se similitudinẽ xp̃i: cuiꝰ morti
similitudini consepulti. inagi¬
nẽ uite eius assũpsimꝰ: alas gr̃e
spũalis accepimus. Sic igitur
uolate: ut dicat᷑ de uob̾. Qui suiss
isti qͥ sic̃ nebula uolant: &sicut
columbe cũ pullis suis: Ut nebu¬
le ur̃e rorent iusticiã: & colũbe

Expanded text:
sacerdotum, tibi crucifixus est, ut sacerdotum, tibi crucifixus est, ut clauis eius adhilla carne, et tua peccata susclictorum chirographa; ut jam mundo nihil debeas, cui semel renuntiasti. Et recte nihil debes, cui suppetit dicere: Mihi enim mundus crucifixus est, et ego mundo ; ut jam mortem non timeas, si geras Christum, in quo potes dicere: Ubi est, mors, victoria tua? Ubi est, mors, aculeus tuus ? Etenim cum vetus ille homo noster affixucatum, obtusus aculeus, uacuata culpa, ut ulterius seruire flagitiis desinamus. abiit enim et uetus homo. nunc autem iam non uetus homo in nobis, sed noua est creatura habens in se similitudinem Christi, cuius mortis similitudini consepulti imaginem uitae eius adsumpsimus, alas gratiae spiritalis accepimus. sic igitur uolate, ut dicatur de uobis: qui sunt isti, qui sicut nebula uolant et sicut columbae cum pullis suis? ut nebulae uestrae rorent iustitiam et columbae
Abbreviated transcription (Latin):
resperit eos: quoꝵ conuersationeᷤ
non desiderabat. Fugit ergo sicut
loch qͥ renuntiat uiciis. abdicat
se incolarũ morib: qui post se ñ
respicit: qͥ suꝑiorẽ illam ciuitatẽ
ingreditur. introitu cogitationum
suarum: nec recedit ex ea. donec
moriatur princeps sacerdotũ. qui
tulit peccatũ mundi. Mortuus
qͥdem est semel: s moritur unicui¬
q qui baptizat᷑ in morte.xpi ut
consepeliam᷑ cũ eo. ut resurgamꝰ
cũ eo: & in nouitate uite illius
ambulemus. Bene fugis. si cortu¬
ũ non imitet᷑ peccatorũ consilia.¬
& cogitationes eoꝵ. Bene fugis
si oculus tiuuis fugiat calices et
declinet: ut lingua tua ueritatẽ
custodiat. Bene fugis: si ñ respon¬
deas inprudenti ad inprudentiã
illius. Bene fugis: si auferas gres¬
sũ pedum tuorũ. ex ore insipien¬
tium. Cito enĩ malis ducibus
erratur. Sed si uis bene fugere:
longe fac uias tuas ab eoꝵ sermo¬
nib. Mortuus ẽ tibi princeps

Expanded text:
respexit eos quorum conuersationes respexit eos quorum conuersationes non desiderabat. fugit ergo sicut Loth, qui renuntiat uitiis, abdicat se incolarum moribus, qui post se non respicit, qui superiorem illam ciuitatem ingreditur introitu cogitationum suarum nec recedit ex ea, donec mor iatur princeps sacerdotum, qui tulit peccatum mundi. mortuus quidem semel est, sed moritur unicuique, qui baptizatur in morte Christi, ut consepeliamur cum eo et resurgamus cum eo et in nouitate uitae illius ambulemus. bene fugis, si cor tuum non imitetur peccatorum consilia cogitationes<que> eorum. bene fugis, si oculus tuus fugiat calices et declinet, ut lingua tua ueritatem custodiat. bene fugis, si non respondeas inprudenti ad inprudentiam illius. bene fugis, si auferas gressum pedum tuorum ex ore insipientium. cito enim malis ducibus erratur; sed si uis bene fugere, longe fac uias tuas ab eorum sermonibus. Mortuus est tibi princeps
Abbreviated transcription (Latin):
cũ morte dãpnaretur. exclama¬
uit quasi uidex reoꝵ arbitra ca¬
lũpniantiũ: & innocentis consrien¬
tie aultoritate. diuinã sibi in ui¬
dicio arcessiuit cognitionẽ. Non
timore mortis ꝑcita: s arguentis
censure potestate precelsa. Susan¬
na gͦ fugit scłm. & se dõ credidit:
ad illam arcẽ ciuitatis eternę fugi¬
ens. que totũ mundũ complectit᷑.
qm intͣ deũ om̃e confugit. Et pau¬
lus ut euaderet: ꝑ fenestrã di mis¬
sus in sporta. Sportũ enĩ triplex.
corrũpi non posse nouerat. Sed
fugit ut eugłm xp̃i toto orbe
p̃dicaret: ꝙ ideo in ꝑadisũ raptꝰ
est. Et nos fugiamiis ꝑ fenestram.
audientes precepta dñi: & uisu
giamꝰ sic̃ loth: sodomitana crimi¬
na ampliꝰ quã supplicia formidanꝰ.
Magis enĩ prius certe scelerum
fugit contagiã qͥ sodomitanis oo¬
mũ clausit. Nec cohabitans nouerat
eos quoꝵ flagitia nesciebat: & ob¬
ꝓbria aduersabatur. Nec fugiens

Expanded text:
cum morte damnaretur, exclamacum morte damnaretur, exclamauit quasi iudex reorum, arbitra calumniantum et innocentis conscientiae auctoritate diuinam sibi in iudicium accersiuit cognitionem, non timore mortis percita, sed arguentis censurae potestate praecelsa. Susanna ergo fugit saeculum et se deo credidit ad illam arcem ciuitatis aeternae fugiens, quae totum mundum conplectitur, quoniam intra deum omnia. fugit et Paulus ut euaderet per fenestram demissus in sporta - spartum enim triplex corrumpi non posse nouerat -, sed fugit, ut euangelium domini toto orbe praedicaret, et ideo in paradisum raptus est. et nos fugiamus per fenestram audientes praecepta domini et uisu giamus sicut Loth Sodomitana crimina amplius quam supplicia formidans. magis enim pius certe scelerum fugit contagia qui Sodomitanis domum clausit nec cohabitans nouerat eos quorum flagitia nesciebat et obprobria auersabatur nec fugiens
Abbreviated transcription (Latin):
at. Pulcre eã effudit susanna. ut
euaporare in eam ñ possent cor-¬
poris incendia: mortis formidineᷤ:
uite cupiditates. Effusa suꝑ ipsã
anuna. om̃e restrixit carnale
desidium: seculare studiũ. Que ꝙ̃
ꝓdigiosorũ senũ. & impudentum
presbiteroꝵ potuit flammas res¬
tinguere: nisi in his ꝓfluuiũ libidi¬
nis redundasset. A quib cũ inten¬
detur calũpnia. si assensus negare¬
tur adulterio: ingemuit susanna
& dixit. Angustie michi assunt un¬
diq. Si enĩ hoc fecero: morte eter¬
na ꝑibo. Sin autẽ: ñ effugiã manꝰ
uestras. Melius tam̃ iudicauit cri¬
men potius fugere: quã ꝑiculum.
Plorauit itaq: cũ crim̃ obiceret᷑
Plorauit. cũ sibi de pudica &e casta
adulteri udiciũ uindicarent:
ñ mortẽ d̾plorans. s castitatis ca¬
lũpniam. Religionis inuiriã plo¬
rauit: et effudit suꝑ se ñ corpus
s animã. Effudisset enĩ corpus:
si carnalibus adquieuisset. Deniq

Expanded text:
at. pulchre eam effudit Susanna, ut at. pulchre eam effudit Susanna, ut euaporare in eam non possent corporis incendia, mortis formidines, uitae cupiditates. effusa super ipsam anima omne restincxit carnale desiderium, saeculare studium. quae etiam prodigiosorum senum et inpudentium presbyterorum potuit flammas restinguere, nisi in his profluuium libidinis redundasset. a quibus cum intenderetur calumnia, si adsensus negaretur adulterio, ingemuit Susanna et dixit: angustiae mihi adsunt undique. si enim hoc fecero, morte aeterna peribo: sin autem, non effugiam manus uestras. melius tamen iudicauit crimen potius fugere quam periculum. plorauit itaque, cum crimen obiceretur: plorauit cum sibi de pudica et casta adulteri iudicium uindicarent, non mortem deplorans, sed castitatis calumniam, religionis iniuriam plorauit et effudit super se non corpus, sed animam ; effudisset enim corpus, si carnalibus adquieuisset. denique
Abbreviated transcription (Latin):
int̾fecit suas hostias: & miscuit
in craterem suũ uinũ. Et ideo
ut insipientib gentilib potũ
daret fidei: ad craterem suum
conuocauit eos dicens. Qui est
insipiens deuertat ad me. Et e¬
gentibus sensu: dixit. Uenite et
edite de meis panib: & bibite uinũ
quod miscui uobis. De hoc cratere
plato in suos libros tͣnferendum
putauit: ad cuiꝰ potũ euocauit
animas. S eas explere nesciuit:
qͥ potũ non fidei. s ꝑfidiȩ minis¬
trabat. Iugiamꝰ ergo hinc. sic̃
fugit despatria sc̃s iacob Scie¬
bat enĩ serã patriã esse suꝑiorẽ
Fugiamus sicut cerui ad fontes
aquarum. Quos sitiebat dauid:
sitiat & nostra anima. Quis ẽ ille
fons: Audi dicentẽ. Om̃ apud
te est fons uite. Huic fonti dicat
anima nr̃a. Quando ueniam et
apparebo ante faciem tuã: Fons
enun deus est. Sed qͥ hunc fon-¬
tẽ desid̾at. effundat suꝑ se animã
suã. ut nichil possesioni carnis
relinquat: s ubiq anima suꝑflu¬

Expanded text:
interfecit suas hostias et miscuit interfecit suas hostias et miscuit in cratere suum uinum. et ideo ut insipientibus gentilibus potum fidei daret, ad craterem suum conuocauit eos dicens: qui est insipiens deuertat ad me et egentibus sensu dixit: uenite et edite de meis panibus et bibite uinum, quod miscui uobis. de hoc cratere Plato in suos libros transferendum putauit, ad cuius potum euocauit animas, sed eas explere nesciuit, qui potum non fidei, sed perfidiae ministrabat. Fugiamus ergo hinc, sicut fugit de patria sanctus Iacob; sciebat enim ueram patriam esse superiorem. fugiamus sicut cerui ad fontes aquarum: quos sitiebat Dauid sitiat et nostra anima. quis est ille fons? audi dicentem: quoniam apud t e fons uitae. huic fonti dicat anima mea: quando ueniam et parebo ante faciem tuam? fons enim deus est; sed qui hunc fontem desiderat effundat super se animam suam, ut nihil possessioni carnis relinquat, sed ubique anima superflu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ posset. qͦd spualiter petebatur
Et ideo quia deficiebatur ingeni¬
o: uel diligentie subsidiũ ut ad¬
iungeret exigebat. Celeritatis qͦ
admonet: qui ait. Cape arcũ & sa¬
gittam. Accipit tamen & diligen¬
tie fructũ: qui agnoscit superuiᷤᷤ
esse ingenii munus. Nec inmeri¬
to domesticos cibos detulit: qͥ do
mesticis seminis sui sapientie si¬
bi ad quisiuit copulam. Bona aut̃
diligentia cũ sapientia: & inuen¬
tio cũ ingenio est naturali. Beni¬
q habens in ꝓmptu sapientie co-¬
pulã sc̃s ysaac: deambulabat
in cãpo. immo abalienabatur.
Q nos primo sapientie copule¬
mͦ: & sic exeamꝰ in campo. que¬
rere & inuenire cupientes.
Multi enĩ sine sapientia male
quert᷑ & ideo cam quia non acce-¬
ꝑat a deo prudentiã male que¬
siuit : male exiuit in cãpũ. Abel
bene: qͥ ꝑfectũ sacrificii munꝰ
impleuit. Bonũ enĩ sapientie
sacrificiũ: bona ẽ hostia fides:
& om̃is uirtus. Deniq sapientia

Expanded text:
non posset quod spiritaliter petebatur. non posset quod spiritaliter petebatur. et ideo quia deficiebatur ingenio uel diligentiae subsidium ut adiungeret exigebat. celeritatis quoque admonet, qui ait: cape arcum et sagittam. accipit tamen et diligentiae fructum qui agnoscit superius esse ingenii munus. nec inmerito domesticos cibos detulit. qui de domesticis seminis sui sapientiae sibi adquisiuit copulam. bona autem diligentia cum sapientia et inuentio cum ingenio est naturali. denique habens in promptu sapientiae copulam sanctus Isaac deambulabat in campo, immo abalienabatur. et nos primo sapientiae copulemur et sic exeamus in campum quaerere et inuenire cupientes. multi enim sine sapientia male quaerunt. et ideo Cain, quia non acceperat a deo prudentiam, male quaesiuit, male exiuit in campum, Abel bene, qui perfectum sacrificii munus impleuit; bonum enim sapientiae sacrificium, bona est hostia fides et omnis uirtus. denique sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
uentione & miti: & ꝓpe domesti¬
ca responsione suaue uerbũ mi¬
nistrans. quo eũ mulceret iet de¬
lectaret. Unde miratus pat̾ ait
Quid ẽ hoc qͦd tam cito inuenis¬
ti filiͦ Respondit iacob Quod
tradidit dñs d̃s tuus in manus
meas. Prima definitio in int̾ro¬
gatione est: scđa in responso.
Plena gͥ om̃ia repperiens pat̾
que erant uel ingenii uel dili¬
gentie: definitionis consũmati¬
one conclusit dicens. Ecce odor
filii mei sic̃ odor agri pleniqu̾e
benedixit dñs. Ager enim & na¬
turale habet fertilitatis ingeni¬
ũ: & culture diligentiã tẽporalẽ
Meritoq in eo est plenitudo: cui
utrũq non deest. Simul cũ ad
bori. Et confirmauit esau dicens
Iuste uocatũ est nom̃ eius iacob.
supplantauit enĩ me iam bis: et
primogenita mea accepit. Sed
forte dicas. In qͦ morã fecit: qui
ad uenationem a patre missus
est: Sed considera quia pater
oꝓnunciauit. qͥa paratũ habere

Expanded text:
uentione et miti et prope domestiuentione et miti et prope domestica responsione suaue uerbum ministrans, quo eum mulceret et delectaret. unde miratus pater ait: quid est hoc, quod tam cito inuenisti, fili? respondit Iacob: quod tradidit dominus deus tuus in manus meas. prima definitio in interrogatione est, secunda in responso. plena igitur omnia repperiens pater quae erant uel ingenii uel diligentiae definitionis consummatione conclusit dicens: ecce odor filii mei tamquam odor agri pleni, quem benedixit dominus. ager enim et naturale habet fertilitatis ingenium et culturae diligentiam temporalem meritoque in eo est plenitudo, cui utrumque non deest. simul cum addbori. et confirmauit Esau dicens : iuste uocatum est nomen illius Iacob; subplantauit enim me iam bis et primogenita mea accepit. Sed forte dicas: in quo moram fecit qui ad uenationem a patre missus est ? sed considera quia et pater pronuntiauit quia paratum habere
Abbreviated transcription (Latin):
ubertas. Prima ergo definitio: in
inuentione. Quod inuenit᷑ que¬
ritur. & qͦd querit᷑ temporis est.
&̾ quod temporis est utiq diligen¬
tie est. Quod autẽ p̃uenit usũ
temporis. d̃s̃ infundit: deus dat̃.
Quod deus dat: nat᷑e ñ diligen¬
tie ẽ. Ingeniũ igitur: diuini est
muneris. Quod autẽ duini mune¬
ris: hoc nature ingeniũ. Ergo na¬
tura ẽ. inuentio diligentie. Illud
sine tempore: hoc indiget tẽpore.
Ideoq illud tempore presto est
hoc in spatio tẽporis inuestigat᷑
Illud supra nos: hoc uͦ ad nos re¬
fertur. Querenti igit᷑ patri cibũ
uerbi. ñ enĩ in solo pane uiuit
homo. s in om̃i uerbo dĩ: talẽ ci¬
bũ querebat ysaac: talem cibũ
esuriebat petrus. quando uidit
crͤdituri gentilis populi miste¬
ria. Esau presto ñ habuit cibum
spũalis & uelocioris ingenii. Dũ
ille uenat᷑ & querit. et predurũ
atq agrestem semnonẽ suggerere
parat. preuenit iacob celeri in¬

Expanded text:
ubertas. prima ergo definitio in ubertas. prima ergo definitio in inuentione. quod inuenitur quaeritur et quod quaeritur temporis est et quod temporis est utique diligentiae est. quod autem praeuenit usum temporis deus infundit, deus dat, quod deus dat naturae, non diligentiae est. ingenium igitur diuini est muneris, quod autem diuini muneris hoc naturae. ingenium ergo naturae est, inuentio diligentiae: illud sine tempore, hoc indiget tempore. ideoque illud tempore praesto est, hoc in spatio temporis inuestigatur; illud supra nos, hoc uero ad nos refertur. quaerenti igitur patri cibum uerbi - non enim in solo pane uiuit homo, sed in omni uerbo dei; talem cibum quaerebat Isaac, talem cibum esuriebat Petrus, quando uidit credituri gentilis populi mysteria - Esau praesto non habuit cibum spiritalis et uelocioris ingenii. dum ille uenatur et quaerit et praedurum atque agrestem sermonem suggerere parat, praeuenit Iacob celeri in
Abbreviated transcription (Latin):
defecert inqͥt sare fieri mulie-¬
bria. Bona ergo defectio cupidi¬
tatũ: defectio uanitatis: quia ue¬
ritatis adiectio est. Unde ꝙ sc̃s
ait. Defecit in salutare tuũ a¬
nua mea. Paritura & enĩ erat¬
quẽ concesserat. & ꝓmise¬
rat. deus. Pari tura leticiam:
& sobriã illam iocunditatis ebri¬
etatẽ paritura: ante expectatũ
ingenii celebritate partus feta
sapientie. Deniq & de aliis mu¬
e priꝰ paruint quã ueniant
obstetrices: eo quoo anime iustoꝵ
ñ expectent artes & disciplinas
ꝓpter inuentionũ genera. nec re¬
quirant adiumenta generandi.
sed sponte partus suos fundant.
expectationemq preueniant:
nec minꝰ impiger ad inueniendũ
quã ad exequendũ iacob. Cui cũ
mater dixisset ut inferret patri
escas: definitionũ genera suppetis¬
se cernuimus. Nã & cito inuenit.ꝙ
inuentorũ suoꝵ auctorẽ testifica¬
tus est deũ: in quo & diligentie
palma. et ingͤnii significatur

Expanded text:
defecerunt inquit Sarrae fieri muliedefecerunt inquit Sarrae fieri muliebria. bona ergo defectio cupiditatum, defectio uanitatis, quia ueritatis adiectio est. unde et sanctus ait: defecit in salutare tuum anima mea. paritura etenim eratquem concesserat eoque et promiserat deus, paritura laetitiam et sobriam illam iocunditatis ebrietatem, paritura ante expectatum ingenii celeritate partus, feta sapientiae. denique et de aliis e prius pariunt quam ueniant obstetrices, eo quod animae iustorum non expectent artes et disciplinas propter inuentionum genera nec requirant adiumenta generandi, sed sponte partus suos fundant expectationemque praeueniant. Nec minus inpiger ad inueniendum quam ad exsequendum Iacob, cui cum mater dixisset ut inferret patri escas, definitionum genera suppetisse cernimus. nam et cito inuenit et inuentorum suorum auctorem testificatus est deum, in quo et diligentiae palma et ingenii significatur
Abbreviated transcription (Latin):
dũ dixit ꝓpheta. Itaq si nolumus
non preterire oꝑa nr̃a: non pre¬
tereamus mandata dñi. Non pre¬
tereamus requirendi iħm. dñi
diligentiã: emerendi eiꝰ gratiam.
Non preteriuit eũ illa mulier:
que usq in pharisei domũ ingres¬
sa in qua xp̃s recũbebat. in pe¬
des eius ꝑfudit unguentũ: Non
pretereamus discipline alicuius
ꝓfectũ: sicut ꝙ̃ ioseph adolescen¬
tulus non preteriuit. quia fr̃s
suos requirebat: & ad eũ festina¬
bat locum. in qͦ pascebant oues.
Et cũ cognouisset qͥa in dotaim
sunt: ꝑrexit eo. Significat᷑ aut̾e
illo uerbo dochaim defectus ido¬
neus: id ẽ uanarũ opinionũ de¬
fectus: non meoiocris s ꝑfectus
& plenus: in quo ꝓfectus ẽ aĩe.
Sapiens enim. quando minuit
addit. Deficiant enĩ scłares opi-¬
niones: que mulierib infirmis
comparantur. Unde pulcre qͦ
ostenderet᷑ sara ad ꝑfectũ uenisse.
ut generaret risum & leticiã:

Expanded text:
dum dixit propheta. itaque si uolumus dum dixit propheta. itaque si uolumus non praeterire opera nostra, non praetereamus mandatum dei, non praetereamus requirendi Iesu domini diligentiam, emerendi eius gratiam. non praeteriuit eum illa mulier. quae usque in Pharisaei domum ingressa, in qua Christus recumbebat, in pedes eius superfudit unguentum. non praetereamus disciplinae alicuius profectum, sicut etiam Ioseph adulescentulus non praeteriuit, quia fratres suos requirebat et ad eum festinabat locum, in quo pascebant oues, et cum cognouisset quia in Dothaim sunt, perrexit eo. significatur autem illo uerbo Dothaim defectus idoneus, id est uanarum opinionum defectus non mediocris, sed perfectus et plenus, in quo profectus est animae. sapiens enim quando minuit addit; deficiunt enim saeculares opiniones, quae mulieribus infirmis comparantur. unde pulchre, quo ostenderetur Sarra ad profectum uenisse, ut generaret risum et laetitiam,
Abbreviated transcription (Latin):
in dño: & eiꝰ delectationẽ uidere.
Qui ergo confugimus ad deu̾: ad
mundum reuertimur: Qui pec¬
cato mortui sumus: peccata re¬
petimus: Qui renunciauimꝰ scło.
& usui eiꝰ ÷ iterũ in luto eius here¬
bimus:. Fugiamus hinc: quia
t̃epus breue est. Audi quomodo
fugias. Et qui habent uxores: ita
sint ac si non habeant. Et qͥ flent
tanquã non flentes: & qͥ gaudent
tãquam ñ gaudentes: et qui eniũt
tanquã non possidentes: & qͥ hoc
mundo utuntur. tanquã ñ utan¬
tur. Preterit enĩ figura mundi
huius. Non ergo cum pretereun¬
te figura huius mundi oꝑa nr̃a
pretereant. ne etiã ipsi preterea¬
mus: s maneamꝰ in ueritate. Si
manemus in xp̃o. manemus in
ueritate: & cũ eo manebimus. et
ñ pret̾ibimus: sed dicemus. Be¬
nedictio dñi suꝑ uos: benedi ximꝰ
uos in nomine dñi. Qui enĩ pre¬
tereunt. non possunt dicere. qͥa
ñ dixerunt pretereuntes uiam
benedictio dñi suꝑ uos: quẽ admo¬

Expanded text:
in deo et eius delectationem uidere. in deo et eius delectationem uidere. qui ergo confugimus ad deum ad mundum reuertemur, qui peccato mortui sumus peccata repetemus, qui renuntiauimus saeculo et usui eius iterum in luto eius haerebimus? fugiamus hinc, quia tempus breue est. audi quomodo fugias: et qui habent uxores ita sint ac si non habeant et qui flent tamquam non flentes et qui gaudent tamquam non gaudentes et qui emunt tamquam. non possidentes et qui hoc mundo utuntur, tamquam non utantur; praeterit enim figura huius mundi. non ergo cum praetereunte figura mundi opera nostra praetereant, ne etiam ipsi praetereamus, sed maneamus in ueritate. si manemus in Christo, manemus in ueritate et cum eo manebimus et non praeteribimus, sed dicemus : benedictio domini super uos, benedicimus uos in nomine domini. qui enim praetereunt non possunt dicere, quia non dixerunt praetereuntes uiam: benedictio domini super uos, quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
iã nr̃am illã uitã s xp̃i uitã u¬
uamꝰ: uitã innocentie: uitã casti¬
monie: uitã simplicitatis. om̃iũ¬
q uirtutũ. Cũ xp̃o resurreximꝰ:
in illo uiuamus. in illo ascenda¬
mus: ut serpens calcaneũ nr̃m
qͦd uulneret in terris inuenire
non possit. Fugiamus hinc. Po¬
tes animo fugere: & si retineris¬
in corpore. Notes & hic e̾e̾ &ad esse
ad dñm. si illi adhereat anima
tuã. si post ipsum cogitationib
tius ambules: si fide non specie.
iuas eiꝰ sequaris: si ad ipsũ con¬
fugias. Est enĩ refugium & uir-¬
tus: cui dicit dauid. Ad te con
fugi: ꝙ ñ sũ deceptus. Ergo quia
deus refugiũ. d̾s autẽ in celo et
supra celos: utiq hinc illo fugi¬
endũ est. ubi pax. ubi requies ab
operib: ubi epulem᷑ sabbatũ mag¬
num. sic̃ dixit moyses. &erunt
sabbata terre uobis esce. Epula¬
toriũ enĩ & plenũ iocunditatis
ar tranqͥllitatis est. requiescere

Expanded text:
iam nostram illam uitam, sed Christi uitam uiam nostram illam uitam, sed Christi uitam uiuimus, uitam innocentiae, uitam castimoniae, uitam simplicitatis omniumque uirtutum. cum Christo resurreximus, in ipso uiuamus, in ipso ascendamus, ut serpens calcaneum nostrum quod uulneret in terris repperire non possit. Fugiamus hinc. potes animo fugere, etsi retineris corpore. potes et hic esse et adesse ad dominum, si illi adhaereat anima tua, si post ipsum cogitationibus tuis ambules, si fide, non specie uias eius sequaris, si ad ipsum confugias. est enim refugium et uirtus, cui dicit Dauid: ad t e con fu g i et non sum deceptus. ergo quia deus refugium, deus autem in caelo et supra caelos, utique hinc illo fugiendum est, ubi pax, ubi requies ab operibus, ubi epulemur sabbatum magnum, sicut dixit Moyses : et erunt sabbata terrae uobis escae. epulatorium enim et plenum iocunditatis et tranquillitatis est requiescere
Abbreviated transcription (Latin):
sit: consideremꝰ. Maledictus est
ille. qͥ auctor ẽ culpe: s non ẽ ma¬
ledictus iste. qͥ aliena fraude de¬
ceptus est. Tamen qͥa ñ seruauit
mandatũ dei: operum suorũ la¬
bore dãpnatur. Maledicit᷑ sane
terra. sed in oꝑib peccatoris:
ꝙ maledicit᷑ donec resoluatur in
terrã. Ioeo ergo suscepit iħs car¬
nẽ: ut maledictũ carnis pecca¬
tricis aboleret. Et factus : pro
nobis maledictũ. ut benedictio
absorberet maledictionẽ: inte¬
gritas peccatũ: indulgentia sen¬
tentiã: uita mortem. Suscepit
enĩ & mortẽ. ut impleret᷑ sen¬
tentia: satisfieret uidicato
maledictũ carnis peccatricis
usq ad mortem. Nichil gͦ factũ
ẽ contra sententiã dĩ: cum sit
oiuine conditio impleta senten¬
tie. Maledictũ enĩ usq ad mortẽ:
post mortẽ gratia. Mortiu ergo
scło sumus: quid adhuc de seculo
decernimus: Mortui sumꝰ cũ xp̃o:
qͥd adhuc uite huiꝰ actus requi¬
in nobis manifestetur. Hoi ergo

Expanded text:
sit consideremus. maledictus est sit consideremus. maledictus est ille qui auctor est culpae, sed non est maledictus iste qui aliena fraude deceptus est; tamen quia non seruauit mandatum dei, operum suorum labore damnatur - maledicitur sane terra, sed in operibus peccatoris - et maledicitur, donec resoluatur in terram. ideo ergo suscepit Iesus carnem, ut maledictum carnis peccatricis aboleret, et factus est pro nobis maledictum, ut benedictio absorberet maledictionem, integritas peccatum, indulgentia sententiam, uita mortem. suscepit enim et mortem, ut impleretur sententia, satisfieret iudicato: male dictum carnis peccatricis usque ad mortem. nihil ergo factum est contra sententiam dei, cum sit diuinae condicio impleta sententiae; maledictum enim usque ad mortem, post mortem gratia. mortui ergo saeculo sumus: quid adhuc de saeculo decernimus ? mortui sumus cum Christo: quid adhuc uitae huius actus requiin nobis manifestetur. non ergo
Abbreviated transcription (Latin):
uerẽ: & semen tuũ. et sem̃ illius.
Ipsa tibi feruabit capud: & tu
illius calcaneũ. Ubi inimicitie
sunt: discordia ẽ. nocendiq stu¬
dium. ubi nocendi studiũ: ibi ma¬
licia ponitur. Ergo discordia int̾
serpentẽ & mulierẽ: discordia
malitie subest. Non ẽ ergo subla¬
ta malitia. Deniq seruatum est
serpenti. ut calcaneũ mulieris
& seminis eiꝰ obseruaret: quo no¬
ceat. et uenenũ suũ infundat.
Non ergo ambulemꝰ in t̾renis:
& serpens nobis nocere ñ pot̾it
Sumamus euuangelicũ calciam̃¬
tũ. qͦ uenenũ serpentis excludit᷑:
morsus hebetatur: ut simus calci¬
ati pedes in euuangeliũ. & fortas¬
se. ideo. moyses iubetur soluere
calciamentũ pedũ suoꝵ. ut su¬
meret calciamentũ euuangelii:
uel qͥa ñ moysi id est non ꝓphe¬
tis. s apłis predicatio euuangelii
debebatur. Ea ẽ quã supͣ diximꝰ
dicta in serpente sententia. In
hominẽ quoq cuiꝰmodi directa

Expanded text:
er semen tuum et semen mulieris. er semen tuum et semen mulieris. ipsa tibi seruabit caput et tu illius calcaneum. ubi inimicitiae sunt, discordia. est nocendique studium, ubi nocendi studium, ibi malitia ponitur. ergo discordia inter serpentem et mulierem. discordiae malitia subest; non est ergo sublata malitia. denique seruatum est serpenti, ut calcaneum mulieris et seminis eius obseruaret, quo noceat et uenenum suum infundat. non ergo ambulemus in terrenis, et serpens nobis nocere non poterit. sumamus euangelicum calciamentum, quo uenenum serpentis excluditur, morsus eius hebetatur, ut simus calciati- pedes in euangelium. et fortasse ideo Moyses iubetur soluere calciamentum pedum suorum, ut sumeret calciamentum euangelii, uel quia non Moysi, id est non prophetis, sed apostolis praedicatio euangelii debebatur. ea est, quam supra diximus, dicta in serpentem sententia: in hominem quoque cuiusmodi directa
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd in libro ꝓphetico legimꝰ. Uen¬
trem meũ doleo. uentre̾ meum
doleo: quia ibi ẽ malitia. ubi de¬
bet esse innocentia. Et illud plꝰ
laborat. qͦd in nob̾ debet ẽẽ tͣnqͥlliꝰ:
atq io nequitie uestigiis ꝓculcat᷑
Stimulatur unguibus: ꝓcessu qͦdã
imꝓbitatis. incrementoq concuti¬
tur: ubi ẽ genitale seminiũ pos¬
teritatis ȩterne. Uidetur qͥdem
hoc ad id referendũ: quod dole¬
bat perisse. quos creauit filios &
suscepit. Sed multo magis quod
in uentre suo uerbi seminariũ
non habebant: ideo uentrẽ suum
dicit quasi preciosissimũ. Preci¬
osus enim est uterus mentis. in
quo fecunda seges consilioꝵ. u̾bi
semine pullulare consueuit: et
uite totius solent atq uirtutũ.
ac disciplinarũ quedã menbra
formari. S ut reuertamur ad
ꝓpositum. qͦd malitiã deus repri¬
mendã interim quã abolendã
putauerit: ait ad serpentẽ. Et
inimicitias ponã inter te & mu

Expanded text:
quod in libro prophetico legimus: Venquod in libro prophetico legimus: Ventrem meum doleo, ventrem meum doleo ; quia ibi est malitia, ubi debet esse innolaborat, quod in nobis debet esse tranquillius, atque id nequitiae uestigiis proculcatur, stimulatur unguibus, processu quodam inprobitatis incrementoque concutitur, ubi est genitale seminium posteritatis aeternae. uidetur quidem hoc ad id esse referendum, quod dolebat perisse quos creauit filios et suscepit, sed multo magis, quod in uentre suo uerbi seminarium non habebat. ideo uentrem suum dicit quasi pretiosissimum. pretiosus enim mentis uterus est, in quo fecunda seges consiliorum uerbi semine pullulare consueuit et uitae totius solent atque uirtutum ac disciplinarum quaedam membra formari. Sed ut reuertamur ad propositum, quod malitiam deus reprimendam interim quam abolendam putauerit, ait ad serpentem: et inimicitias ponam inter te et mu
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓterenda maliciaᷤ. fraudulen¬
tumq secretũ. tãquã a dĩ facit
religandũ. simul ostenditur qͦd
t̾rena malitia sit que in terrã re¬
curuet. Deniq addidit. & terrã
edes om̃s dies uite tue. Describi
qͥdem his natura serpentis uidetur:
sed magis omne malicie uas descri¬
bit᷑. Omnis serpens imꝓbitatis. qui
in uentrẽ se deicit. atq intrase
uenenũ suũ claudit. & intus in
pectore suo uoluit. cogitationib
sus lubricus. & suꝑ fraudes suas
ambulans. suiꝰ dolis se ipse impli¬
cans. mouens semꝑ atq exagitanᷤᷤ
sua uenena cũ cogitat: uentrẽ qͦ
hoc ẽ seminarium cordis sui pro¬
terens. Inde pulcre dauid ait.
Alienati sunt peccatores ab utero:
errauerunt a uentre.: locuti st̃
falsa. Furor his scđm similitudi¬
nem serpentis. sic̃ aspidis surde ꝙ
obstruentis aures suas: q̃ ñ exau¬
diet uocẽ incantantiũ & uenefici
qͥ incantatur a sapiente. Propter
hoc &̾ illud pulcre dictũ uidetur.

Expanded text:
proterenda malitia fraudulenproterenda malitia fraudulentumque secretum tamquam a dei facie relegandum; simul ostenditur quod terrena malitia sit quae in terram recuruet. denique addidit: e t terram edes omnes dies uitae tuae. Describi quidem his natura serpentis uidetur, sed magis omne malitiae uas describitur, omnis serpens inprobitatis, qui in uentrem se deicit atque intra se uenenum suum claudit et intus in pectore suo uoluit, cogitationibus suis lubricus et super fraudes suas ambulans, suis dolis se ipse inplicans, mouens semper atque exagitans sua uenena, cum cogitat, uentrem quoque, hoc est seminarium cordis sui proterens. unde pulchre Dauid ait: alienati sunt peccatores ab utero, errauerunt a uentre, locuti sfalsa. Furor illis secundum similitudinem serpentis, sicut aspidis surdae et obstruentis aures suas, quae non exaudiet vocem incantantium; et venefici, cum incantatur a sapiente . Propter hoc etiam illud pulchre dictum videtur,
Abbreviated transcription (Latin):
gur choruscans de sub celo. ita
erit & aduentꝰ filii hominis. Be¬
ne & hic sic̃ fulgur: quia supra
fulgur. Deniq fulgur de sub ce-¬
lo: lum̃ autẽ uerum supͣ celum
Ergo sathanas sic̃ fulgur. qͥa ami¬
sit quod habuit: tu autẽ recepiᷤ¬
ti quod amiseras. Non enĩ ita cir¬
ca illũ. sic̃ circa te: soluta ẽ sen¬
tentia. Nam . xp̃i gr̃a que te resol-¬
uit: illũ astrinxit. Manet enim
maledictio directa in serpentem:
ꝓpter tuã deceptionẽ. Sic̃ enim
dictũ ẽ ad eũ. Meledictus tu ab
hostis bonorũ: & ꝓ his dampnat᷑
qͦs adhuc ñ leserat: qm̃ qͥ hoĩem
lesit cui illa subiecta om̃ia sunt.
lesit om̃ia. Cominunẽ & enĩ legẽ
soluit: quia ipse homini cũ cete¬
ris subditus est. Idõ cõmuni o¬
dio atq execratione omniũ. ma-¬
ledictio eiꝰ onerat᷑. Genus autẽ
dampnationis ñ mors: s pena
duturna ẽ. Suꝑ pectus inquit
tuũ & uentrẽ ambulabis. Prem̃¬
da enĩ fuit noxia conscientia.

Expanded text:
gur coruscans desub caelo ita gur coruscans desub caelo ita erit et aduentus filii hominis. bene et hic sicut fulgur, quia supra fulgur. denique fulgur desub caelo, lumen autem uerum supra caelum. ergo Satanas sicut fulgur, quia amisit quod habuit: tu autem recepisti quod amiseras. non enim ita circa illum sicut circa te soluta est sententia; nam Christi gratia, quae te resoluit, illum adstrinxit; manet enim maledictio directa in serpentem propter tuam deceptionem. sic enim dictum est ad eum: maledictus tu ab hostis bonorum et pro iis damnatur quos adhuc non laeserat, quoniam qui hominem laesit, cui illa subiecta omnia sunt, laesit omnia. communem etenim legem soluit, quia ipse homini cum ceteris subditus est. ideo communi odio atque execratione omnium maledictio eius oneratur. genus autem damnationis non mors, sed poena diuturna est. super pectus inquit tuum et u en t rem ambulabis. premenda enim fuit noxia conscientia et