comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et qm̃ transiturȩ erant umbrȩ luce uenien¬
te. ideo dixit libera sara. quȩ significabat li¬
beram ciuitatem. cui rursus alio modo signi¬
ficandȩ etiam illa umbra seruiebat. eice an¬
cillam et filiũ eius: Non enĩ heres erit filius
ancillȩ cum filio meo ysaae. quod ait apłs
uitatis peccato uiciata natura cęlestis uero
ciuitatis ciues parit. a peccato naturã liberans
gr̃a Unde illa uocantur uasa irȩ. ista uasa
misericordiȩ: Significatum ẽ. hoc etiam in
duobus filiis abrahȩ. quod unus de ancilla
quȩ dicebatur agar scđ̾m carnẽ natus est
his mahel. alter ẽ autem de sara libera se¬
cundũ reꝓmissionẽ natus ẽ ysaãc: Ite

Expanded text:
m transiturae erant umbrae luce ueniente, ideo dixit libera Sarra, quae significabat liberam ciuitatem, cui rursus alio modo significandae etiam illa umbra seruiebat: Eice ancillam et filium eius; non enim heres erit filius ancillae cum filio meo Isaac, quod ait apostolus: uitatis peccato uitiata natura, caelestis uero ciuitatis ciues parit a peccato naturam liberans gratia unde illa uocantur uasa irae, ista uasa misericordiae. Significatum est hoc etiam in duobus filiis Abrahae, quod unus de ancilla, quae dicebatur Agar, secundum carnem natus est Ismael, alter est autem de Sarra libera secundum repromissionem natus Isaac. Ute
Abbreviated transcription (Latin):
tatur: Quid enĩ aliud circumcisio significat.
quã naturã exuta uetustate renouatam: Q
quid aliud quã xꝑm octauus dies. qui ebdo.¬
madȩ completa hoc ẽ. post sabbatum resur.¬
rexit: Parentũ mutantur et nõmina. omĩa
resonant nouitatem. et intestamento ue¬
teri obumbrat᷑ nouũ: Quid ẽ enim quod dr̃
testamentũ uetus. nisi noui occultatio: Et
quid ẽ. aliud quod dicit᷑ nouũ. nisi ueteris re¬
eicitur cum filio suo. et duo testamenta sig

Expanded text:
tatur. Quid enim aliud circumcisio significat tatur. Quid enim aliud circumcisio significat quam naturam exuta uetustate renouatam? Et quid aliud quam Christum octauus dies, qui hebdomade conpleta. hoc est post sabbatum, resurrexit? Parentum mutantur et nomina: omnia resonant nouitatem, et in testamento uetere obumbratur nouum. Quid est enim quod dicitur testamentum uetus nisi noui occultatio? Et quid est aliud quod dicitur nouum nisi ueteris reeicitur cum filio suo, et duo illa secundum a
Abbreviated transcription (Latin):
posterum merebatur Recte igitur signifi¬
cat ysaac ꝑ reꝓmissionẽ natꝰ filioᷤ gr̃e. ciues
ciuitatis libere. socios pacis eterrnȩ. ubi sit
non amor ꝓpriȩ ac priuate quodammodo
uoluntatis. sed communi eodemq in cõmu.¬
tabili bono gaudens. atq ex multis unũ cor
faciens. id ẽ ꝑfecte concors obedientia cari.¬
one gentium in ysaac. id ẽ in filio ꝓmissio¬
nis. quo significatur gr̃a non natura. quia
de sene et ani sterili ꝓmittitur filius Quã¬
uis enĩ et naturalẽ ꝓ creationis excursum
ds̃ operet᷑. ubi tamen euidens opus dei ẽ.¬
uiciata et cessante natura. ibi euicdentius in¬
telligit᷑ gr̃a Et quia hoc non ꝑ generationẽ
s ꝑ regenerationẽ futurũ erat ideo tunc ĩ¬
perata ẽ. circumcisio quando de sara ꝓmissus
ẽ filius Et quod omnes non solũ filios. uerũ
etiã seruos. uernaculos. et emꝑticios circũ¬
cidi iubet. ad om̃s istam gr̃am ꝑtinere tes.¬

Expanded text:
posterum merebatur. Recte igitur signifiposterum merebatur. Recte igitur significat Isaac per repromissionem natus filios gratiae, cives civitatis liberae, socios pacis aeternae, ubi sit non amor propriae ac privatae quodammodo voluntatis, sed communi eodemque immutabili bono gaudens, atque ex multis unum cor faciens, id est perfecte concors, obedientia charione gentium in Isaac, id est, in filio promissionis, quo significatur gratia non natura, quia de sene et anu sterili promittitur filius. Quamvis enim et naturalem procreationis excursum Deus operetur, ubi tamen evidens opus Dei euitiata et cessante natura, ibi euidentius intellegitur gratia. Et quia hoc non per generationem, sed per regenerationem futurum erat, ideo nunc imperata est circumcisio, quando de Sarra promissus est filius. Et quod omnes non solum filios, uerum etiam seruos uernaculos et emticios circumcidi iubet, ad omnes istam gratiam pertinere tes
Abbreviated transcription (Latin):
non parturis: Suꝑna ẽ enim scõrum ciui¬
tas. quamiuis hic pariat ciues inquibus ꝑ¬
egrinatur. donec regni eius tempꝰ ad ue¬
niat. cum congregatura ẽ. om̃s in suis cor¬
poribus resurgentes. quando eis ꝓmissum
dabitur regnũ. ubi cum suo principe rege
sclorum sine ullo temporis fine regnabua:
prolis saltem de ancilla sua concupiseẽs
habere quod de se ipsa non se posse cerne¬
bat. dedit eam fecundandam uiro de quo
parere uoluerat nec potuerat Ex egit itaq
etiam sic debitum de marito. utens iure
suo inutero alieno Negat enim natura iã
filios tali commixtioni maris et feminȩ
qualis ẽẽ poterat abrahȩ et sarȩ. in illa iam
etate etiam mulieris accedente sterilitate.
quȩ nec tunc parere potuit. quando non
etas fecunditati. s etati fecunditas defuit:
Quod gͦ naturȩ sic affectȩ fructus posteri¬
tatis non debebatur significat quod natura
generis humani peccato uiciata. ac ꝑ hoc
iure dampnata. nichil uerȩ felicitatis in

Expanded text:
non condidit. Superna est enim sanctorum ciuitas, quamuis hic pariat ciues, in quibus peregrinatur, donec regni eius tempus adueniat, cum congregatura est omnes in suis corporibus resurgentes, quando eis promis sum dabitur regnum, ubi cum suo principe rege saeculorum sine ullo temporis fine regnabunt. prolis saltem de ancilla sua concupiscens habere, quod de se ipsa non se posse cernebat, dedit eam fetandam uiro, de quo parere uoluerat nec potuerat. Exegit itaque etiam sic debitum de marito utens iure suo in utero alieno. filios tali commixtioni maris et feminae, qualis esse poterat Abrahae et Sarrae in illa jam aetate, etiam mulieris accedente sterilitate, quae nec tunc parere potuit, quando non aetas fecunditati, sed aetati fecunditas defuit. Quod ergo naturae sic affectae fructus posteritatis non debebatur, significat quod natura generis humani peccato vitiata, ac per hoc jure damnata, nihil verae felicitatis in
Abbreviated transcription (Latin):
quia in ipso xꝑc patiebatur. Ut ad ĩpleã
inquit quȩ desunt pressurarum .xꝑi. in car¬
ne mea Ut ad impleam inquit quȩ desunt:
Cui desunt: Pressurarum xꝑi: E ubi de¬
sunt: In carne mea: Nunquid aliquid p̃ssu¬
rarum de erat in illo homine quod factum
ẽ. uerbũ dei. nato de uirgine maria: Pas¬
sus ẽ. enĩ quicquid pati deberet ex sua uo¬
luntate. non ex peccati necessitate. et uide-¬
tur quia omnia: Incruce enim positus acce¬
de ẽ. omnia quȩ de me predicta sunt cõple-¬
ta sunt. tanquã ideo expectaret ut comple¬

Expanded text:
quia in ipso Christus patiebatur: «Ut adimpleam,» inquit, «quae desunt pressurarum Christi in carne mea» . «Ut adimpleam:» Quid? «Quae desunt.» Cui desunt? «Pressurarum Christi.» Et ubi desunt? «In carne mea.» Numquid aliquid pressurarum deerat in illo homine, quod factum est Verbum Dei, nato de Maria virgine? Passus enim est quidquid pati deberet, ex sua voluntate non ex peccati necessitate; et videtur quia omnia: in cruce enim positus accedeest; omnia quae de me praedicta sunt, completa sunt: tanquam ideo exspectaret ut comple
Abbreviated transcription (Latin):
rem et nutriens amorẽ. ne fiducia sui ꝓ
grederentur longus. s potius infirma¬
rentur. uidentes ante pedes suos infir-¬
mã diuinitatẽ ex participatione tunicȩ
pelliciȩ nr̃ȩ. et lassi ꝓsternerent᷑ in ea illa
autẽ surgens leuaret eos: Quid enĩ faciet
miser homo. quis eum liberabit de corpore
asti in principio uiarum tuarũ: In quo
princeps huius mundi non inuenit qͥcqͣm
morte dignũ et occidit eum. et euacua¬
tum ẽ cyrographum qđ erat contrarium
nobis: Hoc ille licterȩ non habent. non ha¬
bent ille paginȩ uultũ pietatis huius. la¬
crimas confessionis. sacrificium tuum
sꝑm contribulatũ. cor contritum et hu¬
miliatũ. popłi salutẽ. sponsã ciuitatem.

Expanded text:
rem et nutriens amorem, rem et nutriens amorem, rogrederentur longius, sed potius infirmarentur, videntes ante pedes suos infirmatam divinitatem ex participatione tunicae pelliceae nostrae, et lassi prosternerentur in ea: illa autem surgens levaret eos. Quid enim famiser homo? quis eum liberabit de corpore asti in principio uiarum tuarum, in quo princeps huius mundi non inuenit quicquam morte dignum, et occidit eum; et euacuatum est chirografum, quod erat contrarium nobis? hoc illae litterae non habent. non habent illae paginae uultum pietatis illius, lacrimas confessionis, sacrificium tuum, spiritum contribulatum, cor contritum et humiliatum, populi salutem, sponsam ciu
Abbreviated transcription (Latin):
implis mortuus ẽ. et filio tuo unico non pe¬
ꝑcisti. s ꝓ nobis omnib tradidisti eum. ñ ẽ¬
hȩc a sapientibus et reuelasti ea pariuilis.
ut uenirent ad eum laborantes & onerati
et reficeret eos qm̃ mitis ẽ et humilis
corde. et dirigit mites iniudicio. et do¬
cet mansuetos uias suas. uidens hu¬
militatẽ nr̃am et laborem nr̃m. et di-¬
mittens omnia peccata nr̃a Qui autẽ
coturno tanquã doctrinȩ sublimioris
elati. non audiunt dicentẽ. discite ame
quia mitis sum et humilis corde. et in¬
uenietis requiem animab ur̃is. et si
cognoscunt cdłm non sicut ł̾m głificant
aut grãs agunt. s euanescunt in cogita.¬
tionib suis. et obscuratur in sipiens cor.
eorum: Dicentes enĩ se eẽ. sapientes stul¬
superiorib creaturȩ tuȩ partib suꝑemi¬
nens. subditos erigit ad se ipsam. in inferi¬
orib autẽ ȩdificauit sibi humilẽ domũ
delimo nr̃o. ꝑquã subdendos de pͥmeret
aseipsis et adse trahiceret. sanans tumo.¬

Expanded text:
inpiis mortuus est et filio unico tuo non pepercisti, sed pro nobis omnibus tradidisti eum non ehaec a sapientibus et reuelasti ea paruulis, ut uenirent ad eum laborantes et onerati et reficeret eos, quoniam mitis est et humilis corde, et dirigit mites in indicio et docet mansuetos uias suas uidens humilitatem nostram et laborem nostrum et dimittens omnia peccata nostra. qui autem cothurno tamquam doctrinae sublimioris elati non audiunt dicentem: disciteame, quoniam mitis sum et humilis corde, et inuenietis requiem animabus uestris, etsi cognoscunt deum, non sicut deum glorificant aut gratias agunt, sed euanescunt in cogitationibus suis et obscuratur insipiens cor eorum; dicentes se esse sapientes stulsuperioribus creaturae tuae partibus supereminens subditos erigit ad se ipsam, in inferioribus autem aedificauit sibi humilem domum de limo nostro, per quam subdendos deprimeret a se ipsis et ad se traiceret, sanans tumo
Abbreviated transcription (Latin):
quia ibi tenebre Pinguiores enim umbrȩ.
tenebrȩ sunt: Ergo is mahel intenebris.y.¬
saac in luce Quicumq hic etiam in eccłia
terrenã felicitatẽ querit adeo. adhuc ad is¬
mahel ꝑtinet Ipsi sunt qui contradicunt
spiritalibus ꝓficientibus et detrahunt illis.
et habent labia iniqua et linguas subdolas:
Isti sursum uolunt ascendere. illi de orsum
uolunt premere: Isti uolare uolunt ad d̾m.
illi conantur pennas euellere: Namq apub
apłm ita dicit᷑. S sicut tunc qui sccłm car¬
patiuntur a carnalibus S quid dicit scrip¬
tura : Eice ancillam et filium eiꝰ Non enĩ
heres erit filius ancillȩ. cum filio meo ysa¬

Expanded text:
quia ibi tenebrae. Pinguiores etenim umbrae quia ibi tenebrae. Pinguiores etenim umbrae tenebrae sunt. Ergo Ismael in tenebris, Isaac in luce. Quicumque hic etiam in Ecclesia terrenam felicitatem quaerunt a Deo, adhuc ad Ismael pertinent. Ipsi sunt qui contradicunt spiritualibus proficientibus, et detrahunt illis, et habent labia iniqua et linguas subdolas. Isti sursum volunt ascendere, illi deorsum volunt premere: isti volunt volare ad Deum, illi conantur pennas evellere. Namque apud Apostolum ita dicitur: «Sed sicut tunc, qui secundum carpatiuntur a carnalibus. Sed quid dicit Scriptura? «Ejice ancillam et filium ejus; non enim haeres erit filius ancill
Abbreviated transcription (Latin):
habuit: Nostis duos filios habuisse abrahã.
quos quidem commemorat apłs. et ab ima¬
ginem duorum testamentorũ eẽ dicit: Unꝰ
ex ancilla erat. alter de libera: E& ancilla
ismahel erat. de libera sara quẽ suscepit ex
desperatione ꝑ fidem. ysaac erat: Uterq
ex semine abrahȩ. s non uterq heres abra-¬
hȩ: De abraham natus unus s tamen non
res In ismahel sunt om̃s qui carnaliter co¬
lunt dm. ad ipsos enim et uetus testamen¬
uum testamentũ adeo. quomoto de abra¬
ham et iomahel et ysaac. S his mael ab t̃¬
renum. ysaac ad cȩleste regnum: Ido ue.
iherusalem. terrã palestinã. regnũ t̾renũ
salutẽ terrenã. hostium sub iugationem.
habundantiã filiorũ. fecunditatẽ fruc.¬
tuum: Omnia ista ꝓmissiones sunt ter¬
renȩ. in figura spiritaliter intelliguntur:
Quomoto: Iher usalem terrena. umbra
erat cȩlestis: Et regnum terrenum. umbra
erat regni celorum: Ismahel inumbra. ysa.¬
ac in luce Si gͦ is mahel in umbra ñ mirũ.

Expanded text:
autem duos filios habuisse Abraham, quos quidem commemorat Apostolus, et ad imaginem duorum testamentorum esse dicit: unus de ancilla erat, et alter de libera. Ex ancilla, Ismael erat; de libera Sara, quem suscepit ex desperatione per fidem, Isaac erat. Uterque ex semine Abrahae, sed non uterque haeres Abrahae. De Abraham natus unus, sed tamen nores. In Ismael sunt omnes qui carnaliter colunt Deum. Ad ipsos enim et vetus testamenvum testamentum a Deo; quomodo de Abraham et Ismael et Isaac. Sed Ismael ad terrenum, Isaac ad coeleste regnum. Ideo vetJerusalem, terrenam Palaestinam, regnum terrenum, salutem terrenam, hostium subjugationem, abundantiam filiorum, fecunditatem frugum. Omnia ista promissiones sunt terrenae. In figura spiritualiter intelliguntur, quomodo Jerusalem terrena umbra erat regni coelestis, et regnum terrenum umbra erat regni coelorum. Ismael in umbra, Isaac in luce. Si ergo Ismael in umbra, non mirum
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ uelle ab obsidione uitiorũ: Quod si for.¬
te ut plerumq accidit. dilectione talem
quidẽ suscipis actionẽ. et eodem corde di¬
lectionis accedis s inter agendũ sub reꝑ¬
serit aliquid dum tibi resistitur. qđ te au¬
ferat ab hominis uitio ꝑcutiendo. et ipsi
homini facit infestum. postea te lacrimis
lauantẽ huius modi puluerẽ. multo salu¬
brius meminisse oportebat. quã ñ debeamꝰ
ipsa eorũ obiurgatione peccamus. cum fa¬
cilius nos ira peccantis iratos. quã miseria
misericordes facit

Expanded text:
esse velle ab obsidione vitiorum. Quod si foresse velle ab obsidione vitiorum. Quod si forte, ut plerumque accidit, dilectione quidem talem suscipis actionem, et ad eam corde dilectionis accedis, sed inter agendum subrepserit aliquid, dum tibi resistitur, quod te auferat ab hominis vitio percutiendo, et ipsi homini faciat infestum; postea te lacrymis lavantem hujusmodi pulverem, multo salubrius meminisse oportebit, quam non debeamus ipsa eorum objurgatione peccamus, cum facilius nos ira peccantis iratos, quam miseria misericordes facit
Abbreviated transcription (Latin):
in dignantis audire: Quod ñ ita accidisset.
si tam sanũ animũ curando animo alteriꝰ
ad hiberemꝰ. quã sanis manibꝰ illi medici. ali¬
ena menbra ꝑtractant: Nunquã itaq alie¬
ni peccati obiurgandi suscipiendũ ẽ negoti¬
um. nisi cum internis int̾rogationibus exa-¬
minantes nrãm conscientiã. liquido nobis
corã deo responderimꝰ. dilectione nos face¬
re Quod si conuitiũ uel minȩ uel etiã ꝑse¬
cutio eius quẽ argueris lacerauerit animũ.
si adhuc ille ꝑte sanari uidebitur. nichil res¬
pondeas donec saneris prior neforte carna¬
libus motibus tuis ad nocendũ consentias
et exhibeas linguã tuã arma iniquitatis
peccato ad reddendum malũ ꝓmalo. aut
maledictũ ꝓmaledicto Qluicquid enĩ la¬
cerato animo dixeris punientis ẽ impetꝰ.
ñ caritas corrigentis: Dilige et dic quod
uoles: Nullomͦ maledictũ erit qđ speciȩ
maledicti sonuerit. si memineris senseris¬
q te ingladio uerbi dei liberatorẽ homĩs

Expanded text:
indignantis audire: quod non ita accidisset, si tam sanum animum curando alterius animo adhiberemus, quam sanis manibus illi medici aliena membra pertractant. 57. Nunquam itaque alieni peccati objurgandi suscipiendum est nogotium, nisi cum internis interrogationibus examinantes nostram conscientiam, liquido nobis coram Deo responderimus, dilectione nos facere. Quod si convicium, vel minae, vel etiam persecutiones ejus quem argueris, laceraverint animum; si adhuc ille per te sanari posse videbitur, nihil respondeas donec saneris prior: ne forte carnalibus motibus tuis ad nocendum consentias, et exhibeas linguam tuam arma iniquitatis peccato ad reddendum malum pro malo, aut maledictum pro maledicto . Quidquid enim lacerato animo dixeris, punientis est impetus, non charitas corrigentis. Dilige, et dic quod voles: nullo modo maledictum erit quod specie maledicti sonuerit, si memineris senserisque te in gladio verbi Dei, liberatorem hominis
Abbreviated transcription (Latin):
ut non nulli putant. uetus homo corpus
ẽ et nouus homo anima. s corpus exterior.
homo ẽ anima interior: In interiore agitur
hȩc uetustas et nouitas: Cum enim apłs dice¬
ret. exuite uos ueterem hominẽ et indiute
nouũ. non hoc iubebat ut corpus depone¬
recur. s uita in melius mutaretur Hoc de¬
niq consequenter edocuit: Nam uolens qͥd
dixerit explanare. qua ꝓpter in quit de-¬
ponentes mendatium. loquimini uerita¬
tem unus quisq cum ꝓximo suo: Renoua

Expanded text:
ut nonnulli putant, vetus homo corpus est, et novus homo anima: sed corpus, exterior homo est; anima, interior. In interiore agitur haec vetustas et novitas. Cum enim Apostolus diceret, Exuite vos veterem hominem, et induite novum; non hoc jubebat, ut corpus deponeretur, sed ut vita in melius mutaretur. Hoc denique consequenter edocuit; nam volens quid dixerit explanare, Quapropter, inquit, deponentes mendacium, loquimini veritatem unusquisque cum proximo suo .
Abbreviated transcription (Latin):
nima deserat moritur corpus. sic anima mo¬
ritur si deserat cls: Anima recedens alucȩ
iusticiȩ quantomagis querit quid inueni¬
at contra iusticiã. tanto plus repellitur
alumine ueritatis. et intenebrosa demergi

Expanded text:
nima deserat, moritur corpus; sic anima moritur si deserat Deus. Anima recedens a luce justitiae quanto magis quaerit quid inveniat contra justitiam, tanto plus repellitur a lumine veritatis, et in tenebrosa demergi
Abbreviated transcription (Latin):
bseruatio sabbati quȩ uacatione unius
diei figurabat᷑ ablata ꝑpetuum sabbatũ
obseruat. qui spe futurȩ quietis scĩs ẽ. oꝑibꝰ
intentus. nec in ipsis bonis actibus suis. qͣ¬
si deꝓpriis et de his quȩ non acceꝑit głat᷑.
illum in se oꝑari cognoscens. qui simul et¬
ẽ. peccati Ambulans frustra imflatus sen¬
su. carnis suȩ et non tenens caput ex qͦ totũ
corpus ꝑnexum. et coniunctione subminis¬
tratum crescit in augmentum dei:¬

Expanded text:
bservatione sabbati, quae vacatione unius diei figurabatur, ablata, perpetuum sabbatum observat qui spe futurae quietis sanctis est operibus intentus; nec in ipsis bonis actibus suis quasi de propriis, et de his quae non acceperit, gloriatur; illum in se operari cognoscens, qui simul  vidit ambulans, frustra inflatus sensu carnis suae, et non tenens caput ex quo totum corpus per nexus et conjunctiones subministratum crescit in augmentum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
i enim data esset lex quȩ posset uiuifica¬
re. omnino ex lege esset iusticia: Si ergo ñ ẽ.
data lex quȩ posset uiuificare quare data est:
Requiritur et ostendit quare sit data. quia
etiã sic in adiutorium data ẽ. ne te sanũ pu¬
cato. ut ꝓmissio ex fide iħu xꝑi daretur cre¬
dentibus: Quando audis ꝓmissionẽ expecta
factorem: Idonea fuit humana natura per
liberum arbitriũ uulnerare se s iam uulne¬
rata et sauciata non ẽ idonea ꝑ liberũ ar¬
Per legẽ agnoscere morbũ suũ et querere
saluator. nec ueniret xꝑc. nec sanguine suo

Expanded text:
x quae posset vivificare, omnino esset ex lege justitia. Si ergo non est data lex, quae posset vivificare, quare data est? Sequitur, et ostendit quare sit data: quia etiam sic in adjutorium data est, ne te sanum pucato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus . Quando audis promissorem, exspecta factorem. Idonea fuit humana natura per liberum arbitrium vulnerare se: sed jam vulnerata et saucia, non est idonea per liberum arPer legem agnoscere morbum suum, et quaerere salvator, nec veniret Christus, nec sanguine suo
Abbreviated transcription (Latin):
suis obumbrant ꝓpiciatoriũ: Id ẽ honoratt
uelando. qm̃ misteria ista sunt. et inuicẽ
se attendunt. quia consonant. duo qͥppe
ibi testamenta figurant᷑. et uultus eorum
sunt in ꝓpiciatoriũ quia misccłia dei inqͣ
niq hinc se ꝓmisit locuturũ łs ad moy¬
sen demedio cherubin desursum ꝓpici.¬
atorii: Porro si creatura rationalis inmul.¬
titudine scientiȩ qm̃ hanc int̾p̃tationẽ
habent cherubin. cluobꝰ ipsis animalibꝰ
significat᷑. ideo duo sunt. ut societatẽ
caritatis commendent: Ideo penius su¬
is ꝓpitiatoriũ obumbrant quia ideo non
sibi tribuunt pennas suas id ẽ łm honoraa
uirtutibꝰ quibꝰ prestant. et uultus eorum
ñ sunt nisi in ꝓpiciatoriũ: Quia cuicumq
prouectui admultitudinẽ scientiȩ spes ñ

Expanded text:
suis obumbrant propitiatorium, id est honorant suis obumbrant propitiatorium, id est honorant velando; quoniam mysteria ista ibi sunt: et invicem se attendunt, quia consonant; duo quippe ibi Testamenta figurantur: et vultus eorum sunt in propitiatorium, quia misericordiam Dei, in nique hinc se promisit locuturum Deus ad Moysen de medio Cherubim desursum propitiatorii. Porro si creatura rationalis in multitudine scientiae, quoniam hanc interpretationem habent Cherubim, duobus ipsis animalibus significatur; ideo duo sunt, ut societatem charitatis commendent; ideo pennis suis propitiatorium obumbrant, quia Deo non sibi tribuunt pennas suas, id est, Deum honorant virtutibus, quibus praestant: et vultus eorum non sunt nisi in propitiatorium, quia cuicumque profectui ad multitudinem scientiae spes non
Abbreviated transcription (Latin):
ropiciatoriũ
quid dicat suꝑ imponendũ suꝑ archã que.¬
ri solet. s cum aureũ iubeat fieri. eiusq lon¬
gitudinẽ et latitudinẽ tantã ex primat
quanta et ipsius arche dicta ẽ ꝓcul dubio
uelut tabulã aureã tantȩ formę fieri p̾ci.¬
pit. qua tegeretur archa. ita ut in ipso pro¬
piciatorio. eẽnt duo cherubin. hinc atq
inde alterutrũ attendentes. ita ut uultꝰ
eorũ in ꝓpiciatoriũ eẽnt et pennis suis
obumbrarent ꝓpiciatoriũ quod magnũ
ẽ sacramentũ Aurũ quippe. significat sa¬
pientiã Archa significat secretũ dei In
archa uissa sunt poni lex et manna & uir¬
ga aaron: In lege p̃cepta sunt: Uirga po¬
testas significatur. manna gr̃a. quia nisi
cum gr̃a ñ ẽ potestas p̃cepta faciendi Ue.¬
runtam̃ quia lex aquouis ꝓficiente. non
ex omni parte complet᷑. ꝓpiciatoriũ ẽ de.¬
suꝑ: Ad hoc enim opus est. ut ꝓpitius sit
ds. et ideo desuꝑ ponit᷑ quia suꝑ exaltat

Expanded text:
ropitiatorium quid dicat superinponendum super aream quaeri solet. sed cum aureum iubeat fieri eiusque longitudinem et latitudinem tantam exprimat quanta et ipsius arcae dicta est, procul dubio uelut tabulam auream tantae formae fieri praecipit, qua tegeretur arca, ita ut in ipso propitiatorio essent duo cherubin, hinc atque inde alterutrum adtendentes, ita ut uultus eorum in propitiatorium essent et pinnis suis obumbrarent propitiatorium: quod magnum est sacramentum. aurum quippe significat sapientiam, arca significat secretum dei. in arca iussa sunt poni lex et manna et uirga Aaron: in lege praecepta sunt, uirga potestas significatur, manna gratia, quia nisi cum gratia non est potestas praecepta faciendi. uerum tamen quia lex a quouis proficiente non ei omni parte completur, propitiatorium est desuper: ad hoc enim opus est, ut propitius sit d
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a uero iam ipsa donatio: Quod itaq ait
apłs non eroperibus. neforte quis extollat᷑.
ipsius enim sumus figmentũ creati inxꝑo
iħu in operibus bonis. gr̃a ẽ: Quod autem
sequitur quȩ preparauit d̃s ut in illis am¬
bulemus predestinatio ẽ. quȩ sine pre
scientia non potest eẽ Potest autem eẽ.
sine p̃destinatione. prescientia: Predes.¬
tinatione quippe ds ea presciuit. quȩ fu¬
erat ipse facturus: Unde dictum ẽ fecit
quȩ futura sunt: Prescire autem potest
etiam quȩ ipse non facit. sicut quecumq
peccata. quia et si sunt quedam quȩ itã
peccata sunt ut penȩ sint etiam peccato¬
rum. unde dictum ẽ. tradidit illos cłs in
reprobam mentem ut faciant quȩ non
conueniunt. non ibi peccatum dei ẽ. s iu.¬
dicium: Quo circa predestinatio dei quȩ
in bono ẽ gr̃ę ẽ. ut dixi preparatio G̃ratia
uero ẽ. ipsius p̃destinationis effectus E¬

Expanded text:
a vero jam ipsa donatio. Quod itaque ait Apostolus: Non ex operibus, ne forte quis extollatur, ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operibus bonis, gratia est; quod autem sequitur: Quae praeparavit Deus, ut in illis ambulemus, praedestinatio est, quae sine e, potest autem esse sine praedestinatione praescientia. Praedestinatione quippe Deus ea praescivit, quae fuerat ipse facturus, unde dictum est: Fecit quae futura sunt. Praescire autem potens est etiam quae ipse non facit, sicut quaecunque peccata. Quia etsi sunt quaedam quae ita peccata sunt, ut poenae sint etiam peccatorum, unde dictum est: Tradidit illos Deus in reprobam mentem, ut faciant quae non conveniunt , non ibi peccatum Dei est, sed judicium. quocirca praedestinatio dei, quae in bono est, gratiae est, ut dixi, praeparatio, gratia uero est ipsius praedestinationis effectus.
Abbreviated transcription (Latin):
pãssus ẽ. xꝑc. in illo et nos passi sumus.
quia et nos qđ patim̃. in nobis et ipse ꝑa¬
titur Quomͦ si aliquid patiat᷑ caput. nun¬
quid dicere pot̾ manus quia non patitur:
Aut si aliquid patitur manus. nunqͥd pot̃
caput dicere quia non patitur. Quando
tur:. Probamꝰ quia nos in illo passi sumus
dicente apło: Si autẽ mortui estis cũ xꝑo.
quid adhuc uiuentes de hoc mundo de cer.¬
nitis: Item dicit. quia uetus homo nrͣ simul
crucifixus ẽ. cum illo. ut euacuetur corpꝰ

Expanded text:
passus est, in illo et nos passi sumus; quia et nos quod patimur, in nobis et ipse patitur. Quomodo si aliquid patiatur caput, numquid potest dicere manus quia non patitur? aut si aliquid patitur manus, numquid potest caput dicere quia non patitur? aut si tur. Probamus hoc, quia nos in illo passi sumus, dicente Apostolo: Si autem mortui estis cum Christo; quid adhuc velut viventes de hoc mundo decernitis . Item diccrucifixus est cruci cum illo, ut euacuetur corpus
Abbreviated transcription (Latin):
Imnnia munda mundis. dñi ẽ t̾ra et ple-¬
nitudo eius Omnis creatura dei bona ẽ
Omnia quippe quȩ naturalit̃ sunt. in or.¬
dine suo bona sunt. et nemo in eis peccat.
nisi qui ordinẽ suũ in dei obedientia non
custodiens. eorum quoq ordinẽ male u¬

Expanded text:
mnia munda mundis . Domini est terra et plenitudo ejus . Omnis creatura Dei bona est . Omnia quippe quae naturaliter sunt, in ordine suo bona sunt: et nemo in eis peccat; nisi qui ordinem suum in Dei obedientia non custodiens, eorum quoque ordinem male u
Abbreviated transcription (Latin):
obscure locutus ẽ: Quis nam sit enim qͥ
modo tenet. uel quid teneat. uel quid si¬
bi uelit quod ait. demedio fiat. potest
quisq se coartare ut intelligat. uel ali¬
quatenus suspicetur. qm̃ quo quo modo
scriptum legit Quandui autẽ teneat. &
post quanta temporũ spacia demecdio
fiat. hoc tacetur omnino

Expanded text:
obscure locutus est. quisnam sit enim, qui obscure locutus est. quisnam sit enim, qui modo tenet, uel quid teneat uel quid sibi uelit, quod ait: De medio fiat, potest quisque se coartare, ut intellegat uel aliquatenus suspicetur, quoniam quoquo modo scriptum legit; quam diu autem teneat et post quanta temporum spatia de medio fiat, hic tacetur omnino
Abbreviated transcription (Latin):
ec uerba apłica ita sane obscura sunt eꝑm.¬
et misticȩ dicta. ut tamen appareat eum
nichil destatutis dixisse temporibꝰ nullũ¬
q eorum int̾uallum spaciumq aꝑuisse:
dixit post quantũ tempus hoc futurũ
sit: Deinde subiunxit: Iam enim misteri
quid sit. ab alio sic. ab alio autẽ sic. quan
dui tamen oꝑetur occultum ẽ: Neq id
ex pressit apłs. tanquã homo ex eorũ nu-¬
mero quibꝰ dictum ẽ. non ẽ ur̃m scire tem¬
pora: Quamius enĩ nundũ int̾ eos erat
quando eis hoc dictum ẽ. ad eorũ tamen col¬
legium atq societatem etiã ipsum non am¬
bigimus ꝑtinere: Item qđ sequit᷑. tantum
qui modo tenet teneat donec de medio fi¬
at. et tunc reuelabit᷑ ille iniquus quem
dñs iħc interficiet sꝑu oris sui. docet nos
antixꝑm manifestum uenturum: Siqui.¬
dem ipsum iudetur aliquanto euidenti¬
ore significatione tetigisse. interficien¬
cdum spu oris dñi nr̃i ihu .xꝑi S post
quantũ temporis tunc erit. nec saltem

Expanded text:
e dignareris; ita sane obscura sunt et mystice dicta, ut tamen appareat eum nihil de statutis dixisse temporibus nullumque eorum interuallum spatiumque aperuisse. dixit, post quantum temporis hoc futurum sit. deinde subiunxit: Iam enim mysteriuquid sit ab alio sic ab alio autem sic; quam diu tamen operetur, occultum est. neque id expressit apostolus tamquam homo ex eorum numero, quibus dictum est: Non est uestrum scire tempora; quamuis enim nondum inter eos erat, quando eis hoc dictum est, ad eorum tamen collegium atque societatem etiam ipsum non ambigimus pertinere. Item, quod sequitur: Tantum, qui modo tenet, teneat, donec de medio fiat, et tunc reuelabitur ille iniquus, quem dominus lesus interficiet spiritu oris sui, docet nos Antichristum manifestum futurum, si quidem ipsum uidetur aliquanto euidentiore significatione tetigisse interficiendum spiritu oris domini Iesu Christi; sed post quantum temporis istuc erit, nec saltem
Abbreviated transcription (Latin):
tem eẽ debere in doctrina sana ut contra¬
dicentes redarguere possit: Magnũ opus
queo uenantiũ et auerbo aspero: Nulla
enĩ causa ẽ. quȩ magis faciat hominẽ dis¬
pensatorẽ dei pigriorẽ ad redarguendos
contradicentes. quã timor uerbi asperi:
ere. ut dñs donauerit. ex ponã uobis Con¬
tradicentes ñ uno mͦ intelligendi sunt:
Paucissimi enĩ nobis contradicunt loquẽ
do. s multi male uiuendo. Quando mͥ au
enas. quandoquidẽ non audet dicere bo¬
nũ eẽ tenaciter seruare res suas: Quis
nec contradicentes reclarguimus. obedien¬
tes alloquum᷑. laudantes instrumꝰ. contra¬
dicentes redarguimꝰ: Ita uͦ non contradi-¬
cunt lingua. s uita Moneo. rapit:. Doceo.
rapit: Precipio. rapit: Arguo. rapit: Quomͦ

Expanded text:
tem esse debere in doctrina sana, ut contradicentes redarguere possit. Magnum opus queo venantium, et a verbo aspero . Nulla enim causa est, quae magis faciat hominem dispensatorem Dei pigriorem ad redarguendos contradicentes, quam timor verbi asperi. ere, ut Dominus donaverit, exponam vobis. Contradicentes non uno modo intelligendi sunt. Paucissimi enim nobis contradicunt loquendo: sed multi male vivendo. Quando mihi aenas; quandoquidem non audet dicere, bonum esse tenaciter servare res suas? Numquid non contradicentes redarguimus; obedientes alloquimur, laudantes instruimus; non contradicentes redarguimus. Ita vero non contradicunt lingua, sed vita. Moneo, rapit; doceo, rapit; praecipio, rapit; arguo, rapit: quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
dici possunt. de illa in effabili ꝑfruitione
ueritatis E tanto magis omnia dici posft̃
quanto minus digne dici aliquid potest
Nam et lux ẽ. illuminatorũ et requies ex¬
ercitatorũ. et patria redeuntiũ et ȩsca in¬
digentiũ. et corona uincentiũ. et quecũq
bona temporalit̃ transeuntia ꝑcreaturȩ
partes error. appetit infidelium. ueriora
in ȩtͣnum manentia. in creatorȩ omnium si¬
mul inuentura ẽ pietas filiorum Alexan¬

Expanded text:
dici possunt de illa ineffabili perfruitione veritatis. Et tanto magis omnia dici possunt, quanto minus digne dici aliquid potest. Nam et lux est illuminatorum, et requies exercitatorum, et patria redeuntium, et esca indigentium, et corona vincentium: et quaecunque bona temporaliter transeuntia per creaturae partes error appetit infidelium, veriora in aeternum manentia in Creatore omnium simul inventura est pietas filiorum. Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
utiq aduentum eius desiderare debemꝰ.
Peruersum enĩ ẽ et nescio utrũ uerũ quẽ
diligis timere ne ueniat: Orare ad ueni¬
at regnũ tuũ. et timere ne exaudiaris:
Unde autẽ timor: Quia uidex uenturꝰ
ẽ: Nunquid in iustus: Nunquid maliuo¬
lus: Nunquid inuidus: Nunquid postre¬
mo abaltero spectans nosse causam tuãe
Ne forte ille quẽ instruxisti uel p̃uarica¬
tione te decipiat. uel minore falcultate
deficiens innocentiȩ tuȩ bonũ uerbis de-¬
mostrare ñ possit: Nichil horum Quis
iudicari ꝓpt̾ te: Non timeas accusatorẽ
de quo ipse dixit: Princeps huius mundi
missus ẽ foras: Non timeas malũ ad uoca.¬
tum: Ille enĩ tibi modo ad uocatus ẽ qui
tunc uidex futurus ẽ: Ille erit et tu Tu
et causa tua Sermo causȩ tuȩ Testimo¬
niũ conscientiȩ tuȩ Quis quis gͦ futurũ
uidicẽ times. presentẽ conscientiam tuam
modo corrige: Paruinne tibi ẽ quod prete¬
rita ñ requiret: Sine reliquo spatio tempo¬

Expanded text:
utique adventum ejus desiderare debemus. Perversum enim est, et nescio utrum verum, quem diligis timere ne veniat; orare, «Adveniat regnum tuum» ; et timere ne exaudiaris. Unde autem timor? quia judex venturus est? Numquid injustus? numquid malevolus? numquid invidus? numquid postremo ab altero exspectans nosse causam tuam; ne forte ille quem instruxisti, vel praevaricatione te decipiat, vel minori facundia et facultate deficiens, innocentiae tuae bonum verbis demonstrare non possit? Nihil horum. Quis judicari propter te? Non timeas accusatorem, de quo ipse dixit: «Princeps hujus mundi missus est foras» . Non timeas malum advocatum; ille enim tibi modo advocatus est, qui tunc judex futurus est. Ille erit, et tu, et causa tua; sermo causae tuae, testimonium conscientiae tuae. Quisquis ergo futurum judicem times, praesentem conscientiam tuam modo corrige. Parumne tibi est quod praeterita non requiret? Sine reliquo spatio tempo
Abbreviated transcription (Latin):
Sa dici solet. quamuis et ȩccłia dic-¬
ta sit: Nrãm uero apłi nunquã syna¬
gogam dixerunt s semꝑ ȩccłiam. si¬
ue discernendi causa. suie qđ inter
congregationẽ unde sẏnagoga. et¬
conuocationẽ unde ȩccłia nomen accep̃.
distet aliquid. quod scilicet congregari
et pecora solent. quorũ et greges ꝓpriȩ di-¬
cimus Conuocari autẽ magis ẽ. utentium
ratione. sicut sunt homines: Et expectare¬

Expanded text:
a dici solet, quamvis et Ecclesia dicta sit. Nostram vero Apostoli nunquam Synagogam dixerunt, sed semper Ecclesiam, sive discernendi causa, sive quod inter congregationem, unde Synagoga, etconvocationem, unde Ecclesia nomen accepit, distat aliquid: quod scilicet congregari et pecora solent, quorum et greges proprie dicimus; convocari autem majus est utentium ratione, sicut sunt homines. CA
Abbreviated transcription (Latin):
nemo se contempnat: Nichil fuimꝰ. s aliquid
sumꝰ: Diximꝰ domino. mem̃to quia puluis
sumus: S ille de puluere hominem fecit.
et pulueri uitã dedit. et in xp̃o domino nr̃o
iam ipsum puluerem ad cęli regna perdux̃.
quia hinc accep̃ carnem Hic accepit terrã
et terrã leuauit in cęlum. qui fecit terrã et
celum

Expanded text:
at: nihil fuimus; sed aliquid sumus. Diximus Domino, Memento quia pulvis sumus : sed ille de pulvere hominem fecit, et pulveri vitam dedit, et in Christo Domino nostro jam ipsum pulverem ad coeli regna perduxit. Quia hinc accepit carnem, hinc accepit terram, et terram levavit in coelum, qui fecit terram et coelum
Abbreviated transcription (Latin):
abrahe. et ex his quȩ uidemꝰ. credimꝰ quȩ non
uidemꝰ Unus homo fuit abraham. et dictum
ẽ illi. in semine tuo benedicent᷑ om̃s gentes:
Si ad se attenderet. quando crederet: Ynus
homo erat et iam senex erat. et uxorem steri-¬
lem habebat. et etate iam ita progressam ut
concipere non posset etiam sisterilis non fuis-¬
set Non erat ꝓrsus unde aliquid speraret᷑.
s promittentem attendebat. et credebat qd̃
non uidebat: Ecce ille qͦd credidit. nos uide-¬
mus: Ergo ex his quȩ uidemꝰ debemꝰ credẽ
quȩ non uidemus: Genuit ysaac. non uidimꝰ:
& isaac genuit iacob. et hoc non uidimꝰ: Et
iacob genuit duodecim filios. et ipsos non
uidimus Et duodecim filii genuer̃ populũ
isrł magnũ popłm uidemꝰ: Iam cępi ea dicere
quȩ uidemꝰ: De populo isrł nata ẽ uirgo et¬
peperit. xp̃m. et ecce in xp̃o benedicunt᷑ om̃s
gentes: Quid uersꝰ: quid cerciꝰ: Quid apertiꝰ:
Desiderate mecum futurum scłm. qui cong̾¬

Expanded text:
Abrahae: et ex his quae videmus, credimus quae non videmus. Unus homo fuit Abraham, et dictum est illi, In semine tuo benedicentur omnes gentes . Si ad se attenderet, quando crederet? Unus homo erat, et jam senex erat, et uxorem sterilem habebat, et aetate jam ita progressam, ut concipere non posset, etiamsi sterilis non fuisset. Non erat prorsus unde aliquid speraretur. Sed promittentem attendebat, et credebat quod non videbat. Ecce ille quod credidit, nos videmus. Ergo ex his quae videmus, debemus credere quae non videmus. Genuit Isaac, non vidimus: et Isaac genuit Jacob, et hoc non vidimus: et Jacob genuit duodecim filios, et ipsos non vidimus: et duodecim filii ejus genuerunt populum Israel; magnum populum videmus. Jam coepi ea dicere quae videmus. De populo Israel nata est virgo peperit Christum; et ecce in Christo benedicuntur omnes gentes. Quid verius? quid certius? quid apertius? Desiderate mecum futurum saeculum, qui congre
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit iste homo in forma ẽ. illius homi¬
nis. nemo intelligit nisi ȩquales: An for¬
te non us sic accipere qđ dictum ẽ. cũ
informa dei patris intelligas filium ubi
nichil aliud quã ȩqualitas apparet am.¬
borum. s informa dei putas intelligen¬
dum informa sua. quia et ipse utiq cłs
est: Non multũ curo si etiam sic intelli¬
gas: Ubi enim plenitudinẽ formȩ ȩtatis
incrementa non faciunt. s deo gignen¬
te ꝑfectus natus ẽ filius. ꝓculdubio si
forma filii formȩ patris non ẽ ȩqualis
non uerus ẽ filius Scriptum ẽ autem
ut simus inuero filio eius ihu xpo for.¬
ma igitur ueri filii. formȩ dei patris ñ
potest eẽ in ȩqualis:¬

Expanded text:
fuerit, Iste homo in forma est illius homifuerit, Iste homo in forma est illius hominis, nemo intelligit nisi aequales. An forte non vis sic accipere quod dictum est, Cum in forma Dei Patris intelligas Filium, ubi nihil aliud quam aequalitas apparet amborum; sed, in forma Dei, putas intelligendum in forma sua, quia et ipse utique Deus est? Non multum curo si etiam sic intelligas. Ubi enim plenitudinem formae aetatis incrementa non faciunt, sed Deo gignente perfectus natus est Filius; procul dubio si forma Filii formae Patris non est aequalis, non verus est Filius. Scriptum est autem: Ut simus in vero Filio ejus Jesu Christo . Forma igitur veri Filii, formae Dei Patris esse non potest inaequalis
Abbreviated transcription (Latin):
querens quȩ sua sunt. s quȩ nr̃a sunt:
Quod ut noueris ita eẽ. atcende unde
abhoc apłs uenerit Cum enĩ xꝑianis
humilitatẽ p̃ciperet caritatis alter al-¬
terum inquit existimantes superiorẽ
sibi. non quȩ sua sunt unus quisq intẽ¬
dentes. s quȩ aliorum: Deinde ut exẽ¬
plo xꝑi hortaretur non sua querere.
uel intendere s quȩ aliorum: singuli
illi erat sua. non rapinã arbitratus est.
hoc ẽ. non alienã arbitratus ẽ. ẽẽ ȩquał
deo. s tamen quȩrens nr̃a non sua. semet¬
ipsum ex inaniuit: Non formã dei amit.¬
tens. s formã serui accipiens: Non enim
ẽ. mutabilis illa natura ut se ex inani-¬
ret ꝑdendo qđ erat. s accipiendo quod
non erat. nec consumendo quȩ sua suit.
s assumendo quȩ nr̃a sunt. ac deinde
in forma serui obediendo sicut homo
parem deo formã dei. qđ nec in ipsis ho¬
minibus dici potest Nam cum dictum

Expanded text:
quaerens quae sua sunt, sed quae nostra sunt. quaerens quae sua sunt, sed quae nostra sunt. Quod ut noveris ita esse, attende unde ad hoc Apostolus venerit. Cum enim Christianis humilitatem praeciperet charitatis: Alter alterum, inquit, existimantes superiorem sibi, non quae sua sunt unusquisque intendentes, sed et quae aliorum. Deinde ut exemplo Christi hortaretur non sua quaerere vel intendere, sed et quae aliorum sunt: Singuli illi erat sua, non rapinam arbitratus est, hoc est, non alienum arbitratus est, esse aequalis Deo; sed tamen quaerens nostra, non sua, semetipsum exinanivit, non formam Dei amittens, sed formam servi accipiens. Non enim est mutabilis illa natura ut se exinaniret perdendo quod erat, sed accipiendo quod non erat: nec consumendo quae sua sunt, sed assumendo quae nostra sunt; ac deinde in forma servi obediendo sicut homo parem Deo formam Dei: quod nec in ipsis hominibus dici potest. Nam cum dictum
Abbreviated transcription (Latin):
Tur non aꝑte dei filiũ. deo confiteris ȩqua¬
lem: Presertim. quia de uerbis apłi ubi ait.
non rapinã arbitratus ẽ. ẽẽ ȩqualis deo. non
potiusti ꝓ tuis partibus. inuenire quid
diceres: E quia hoc dixisse apłm non potu¬
isti negare. ideo dixisti quod ille non rapu¬
it: Nec nos dicimus tanquã hoc sit non ra¬
puit quod ẽ. nõ habuit. id ẽ ȩqualitatem
dei. atq ita dictum sit non rapinã arbi¬
tratus ẽ. eẽ ȩqualis deo. ac si diceretur.
non arbitratus ẽ. eẽ rapiendã ȩqualitatẽ
dei. eo qd ab illo fuerit aliena Raptoͬ enĩ
rei alienȩ usurpator. ẽ tanquã hoc filius
cum posset rapere noluisset Quod uides
quanta insipientia sentiatur Ergo intel¬
lige apłm ideo dixisse non rapinã arbi¬
tratus ẽ eẽ ȩqualis deo. quia non alienũ
arbitratus ẽ eẽ. qđ natus ẽ. S tamen qͣm¬
uis ȩqualitatẽ dei non fuerit arbitratꝰ
alienã s suã. semetipsum ex in aniuit ñ

Expanded text:
ur non aperte Dei Filium Deo confiteris aequalem? Praesertim, quia de verbis Apostoli, ubi ait, Non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo; non potuisti pro tuis partibus invenire quod diceres. Et quia hoc dixisse Apostolum non potuisti negare, ideo dixisti, quod ille non rapuit, nec nos dicimus: tanquam hoc sit non rapuit, quod est non habuit, id est, aequalitatem Dei: atque ita dictum sit, Non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo; ac si diceretur, Non arbitratus est esse rapiendam aequalitatem Dei, eo quod ab illo fuerit aliena. Raptor enim rei alienae usurpator est: tanquam hoc Filius, cum posset, rapere noluisset. Quod vides quanta insipientia sentiatur. Ergo intellige Apostolum ideo dixisse, Non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo; quia non alienum arbitratus est esse quod natus est: sed tamen quamvis aequalitatem Dei non fuerit arbitratus alienam, sed suam, semetipsum exinanivit, non
Abbreviated transcription (Latin):
tas: Querebas forte quȩ caritas. qualis ca-¬
ritas: Audis alio loco: fiñis p̃cepti ẽ caritas
de corde puro: sã uidere. utrũ int̾ se habeant latro
nes caritatẽ. de corde p̃uro Purũ cor incanitate hoc
ẽ qͣndo diligiꝰ hoĩẽ scdm d̾m. qͥa ⁊ te ipsũ sic debes di¬
ligere ut ñ erret regula. diliges ꝓximũ tuũ tͦnꝗͣ.
te ipsũ: Si enĩ male te diligis et inutiliter. ita
et proximum diligendo quid ei consuli
Quomodo autẽ male diligis: Quomͦ inue¬
nit scriptura quȩ neminẽ palpat. et conun¬
cit quia non te diligis. immo et conuincit
quia et odisti te Qui autẽ diligit inquit
iniquitatẽ: odit animã suã Si gͦ diligis mi¬
quitatem. putas qđ te ipsum diligas: Erras
Ita et ꝓximũ diligẽs ad iniquitatẽ duces. &
dilectio tua laqueus erit dilecti

Expanded text:
tas.» Quaerebas forte, quae charitas? qualis chatas.» Quaerebas forte, quae charitas? qualis charitas? Audis alio loco: «Finis praecepti est charitas de corde puro.» Jam videte Purum cor in charitate hoc est, quando diligis hominem secundum Deum; quia et teipsum sic debes diligere, ut non erret regula, «Diliges proximum tuum tanquam teipsum.» Si enim male te diligis et inutiliter; ita et proximum diligendo, quid ei consulis? Quomodo autem te male diligis? Quomodo innuit Scriptura, quae neminem palpat, et convincit quia non te diligis; imo convincit quia et odisti te: «Qui autem,» inquit, «diligit iniquitatem, odit animam suam» . Si ergo diligis iniquitatem, putas quod teipsum diligas? Erras: ita et proximum diligens, ad iniquitatem duces, et dilectio tua laqueus erit dilecti
Abbreviated transcription (Latin):
concipitur. uel ore ꝓfertur. uel de qualibet
diina pagina exculpit᷑. non habet finem
nisi caritatẽ hȩc autẽ caritas. ñ qua liscũ.¬
q ẽ: Nam et male uiuentes irretiunt᷑ sibi
societate ꝑditȩ conscientiȩ. et dicunt᷑ ama¬
re se. nolle discedere ab inuicem: suis collo¬
cutionibꝰ conciliari. desiderare absentes.
gaudere ad p̾sentiam suam: Amor iste tar¬
tareus ẽ Uis cum habet. quo deiciat in ꝓ¬
fundũ. non penas quibꝰ leuet in cęlũ: Quã
segregaretur. et distingueret᷑. ea quȩ cari-¬
tas dicit᷑ uera xꝑianorũ a paulo difinita ẽ.
atq ita suis quibus dã t̃minis circũscripta.
cum sit diuinitate infinita. ut omnino dis.¬
tas: Posset huc usq dicere: Nam aliis locis uͥ
tanquã scientibus loquebatur. huc usq dix̃:
Plenitudo in quit legis ẽ caritas. et non dix̃
qualis caritas: Ideo ibi non dixit. quia dir̃
alibi Non enĩ ubiq omnia dici. aut possui
aut debent. Ergo hic plenitudo legis cari¬

Expanded text:
concipitur, vel ore profertur, vel de qualibet divina pagina exsculpitur, non habet finem nisi charitatem. Haec autem charitas non qualiscumque est. Nam et male viventes irretiuntur sibi societate perditae conscientiae, et dicuntur amare se, nolle discedere ab invicem, suis collocutionibus conciliari, desiderare se absentes, gaudere ad praesentiam suam. Amor iste tartareus est: viscum habet, quo dejiciat in profundum; non pennas, quibus levet in coelum. Quae segregetur et distinguatur? Ea quae charitas dicitur vera Christianorum, a Paulo definita est, atque ita suis quibusdam terminis circumscripta, cum sit divinitate infinita, ut omnino dispti est charitas.» Posset hucusque dicere Nam aliis locis ubi tanquam scientibus loquebatur, hucusque dixit: «Plenitudo,» inquit, «legis charitas» ; et non dixit qualis charitas. Ideo ibi non dixit, quia dixit alibi: non enim ubique omnia dici aut possunt, aut debent. Ergo hic, «Plenitudo legis chari
Abbreviated transcription (Latin):
illã dñi sententiã quando discipulũ argu¬
it dicens Quia uidisti me credidisti. be.¬
ati qui ñ uiderunt et crediderunt Et
nescio utrũ credere dicendus ẽ. quisq
qđd uidet Nam ipsa fides in epła qͦ scri.¬
bitur adhebreos ita ẽ definita Est aut̃
fides sꝑantiũ substantia conunctio re.¬
rum quȩ ñ uident᷑ Qua ꝓpt̾ si fides ẽ.
rerũ quȩ credunt᷑ eademq fides earũ
rerũ ẽ. quȩ ñ uident᷑ Nam et ille cui
dictũ ẽ. quia uidisti credidisti. ñ hoc cre¬
didit qđ uidit. s aliud uidit aliud credi¬
dit. Uidit enĩ hominẽ credidit dm: Cer-¬
nebat quippe atq tangebat carnẽ uiuen¬
tem quã uiderat morientẽ. et credebat
dm incarne ipsa latentẽ: Credebat ergo
mente quod udebat. non ꝑ hoc qtł sensibꝰ
corporis apparebat S et si dicunt᷑ credi
quȩ uidentur. sicut dicit unus quisq
oculis suis credidisse. ñ tamen ipsa ẽ
quȩ in nobis ȩdificatur fides. s ex reb

Expanded text:
quando discipulum arguit, dicens, Quia vidisti, credidisti: beati qui non vident, et credunt . Et nescio utrum credere dicendus est quisquam quod videt. Nam ipsa fides in Epistola quae scribitur ad Hebraeos, ita est definita, Est autem fides, sperantium substantia, convictio rerum quae non videntur . Quapropter si fides est rerum quae um fuerit, videatis? Nam et ille cui dictum est, Quia vidisti, credidisti, non hoc credidit quod vidit; sed aliud vidit, aliud credidit: vidit enim hominem, credidit Deum. Cernebat quippe atque tangebat carnem viventem, quam viderat morientem; et credebat Deum in carne ipsa latentem. Credebat ergo mente quod non videbat, per hoc quod sensibus corporis apparebat. Sed etsi dicuntur credi quae videntur, sicut dicit unusquisque oculis suis se credidisse: non tamen ipsa est quae in nobis aedificatur fides; sed ex rebus