comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mine aĩa mea morte ustoꝵ. ut ult̾ius iam ñ sim homo niuẽs:
qr uniu̾sa nanitas omis homo uiuẽs. Reduc me dñe uit̾im
indomũ meam: ut tandem ĩ troducas in domũ tuã. Primo si
ge ĩ amorem u̾itatił: postea subleua ad gaudiũ et̾nitatis. A¬
n̾te oculos meos ne uideant uanitatẽ: ⁊ eripis me de domo a¬
liena. Emite lucẽ tuam ⁊ u̾itatẽ tuam. ⁊ eto ĩ domo mea:
redde mͥ lecitiã salutaris tui ⁊ simi ĩ domo tua. Si me re¬
uocas int̾im ad domũ meã. sperabo me qñ intror̃e ĩ domũ
tuã: ut ⁊ ip̃e cantare p̾sim. etatus sum ĩ his q̃ dc̃a st̃
mͥ. in dom̃ dñi sbibaus. etatus sĩ ĩqͥt in his q̃ dc̃a sc̾ michi.
Adhuc ut audio letabat᷑ in spe: ñ dñ dere. Nondñ enĩ dic̃.
in his que data sunt mͥ. s potiꝰ in ħis q̃ dc̃a sunt mͥ. Audiã
sibi arcoget sp̃c meus ꝑ suꝑbiam. Dicat᷑ ħ mͥ a te: ñ finga¬
t᷑ a me. Et tũc cantabo ⁊ ego. etatꝰ sum ĩ hił que dc̃a st̃¬

Expanded text:
t alterius jam non sim homo vivens; quia universa vanitas omnis homo vivens. Reduc me, Domine, interim in domum meam, ut tandem introducas in domum tuam. Primo fige me in amore veritatis, postea subleva ad gaudium aeternitatis. Averte oculos meos ne videant vanitatem, et eripe me de domo aliena. Emitte lucem tuam, et veritatem tuam, et ero in domo mea. Redde mihi laetitiam salutaris tui, et sum in domo tua. Si me revocas interim ad domum meam, sperabo me quandoque introire in domum tuam, ut et ipse cantare possim: Laetatus sum in his quae dicta sunt mihi, in domum Domini ibimus. Laetatus sum, inquit, in his quae dicta sunt mihi. Adhuc, ut audio, laetabatur in spe, nondum de re. Non enim dicit in his quae data sunt mihi, sed potius in his quae dicta sunt mihi. Audiam te, non fingatur a me, et tunc cantabo et ego: Laetatus sum in his quae dicta s
Abbreviated transcription (Latin):
tis contẽpłonem. Adam ubi esꝰ ubi te uides: In paradiso an
in exilio: Adã inqͣm ubi es: Cogita. qͥd cogite: ⁊ ĩ uenis ubi
es. Si uanitatẽ cogites. ĩ uanitate es. Si uanitatẽ amas: ua¬
Unin̾sa inqͥt uanitas: om̃is ħo uiuẽs. Nõ tñi uanitas: s
imiu̾sa uanitas. Uanitas nutabilitatis: uanitas mortalita

Expanded text:
tis contemplationem. Adam ubi es? Ubi te vides? In paradiso, an tis contemplationem. Adam ubi es? Ubi te vides? In paradiso, an in exsilio? Adam, inquam, ubi es? Cogita quid cogites, et invenies ubi es. Si vanitatem cogites, in vanitate es; si vanitatem amas, vaUniversa, inquit, vanitas omnis homo vivens . Non tantum vanitas, sed universa vanitas Vanitas
Abbreviated transcription (Latin):
si in electionis iuditio. eua ade ñ ꝯtradicit: ꝓ fecto eũ ĩ ueri¬
tatis cognitione ualenterem reddit. Nam ex amore cogni¬
tio ꝓficit: sicut ex cognitione amor conualesat. Si uero
iõnẽ amor ĩ uerctatis ĩqͥsitione ñ sublenat. discretionis
ocułꝰ ciciꝰ caligat: ⁊ tunc ei eius adiutorm̃ ĩ ꝯtͣiũ u̾titur.
cum ꝑ eam ad ecroris caligiẽ deicit᷑. Tociens uero adã eua
de paradiso ĩ eriliũ mittit. qutiẽs a ueritatis ĩqusitione de¬
iectam affectio rõnẽ nanis cogitationibꝰ inuoluit. O quotiẽs
ꝑ eium adam eicit᷑ a domo sua: o qͣtiẽs ꝑ eã serurce cogitur
indomo aliena. Donꝰ ade u̾itas: domus diaboli uanitas. do¬
domo hic dr̃: ubi euã suã adam alloqiuit᷑. in domũ domini
ibimꝰ. Tunc adam reũtit᷑ ĩ domũ suaiti: cũ de sindio uam¬
tatis redit ad incͥsitionẽ ñicatis. Intͣt aitc̃ domũ dĩ: cũ pꝰ
dui q̃sitam ⁊ uix inuẽtam u̾itatẽ. per extessũ rapit᷑ ad ct̾nita¬

Expanded text:
si in electionis judicio Eva Adae non contradicit, profecto eum in veritatis cognitione valentiorem reddit. Nam ex amore cognitio proficit, sicut ex cognitione amor convalescit. Si vero rationem amor in veritatis inquisitione non sublevat, discretionis oculus citius caliga dejicitur. Toties vero Adam Eva de paradiso in exsilium mittit, quoties a veritatis inquisitione dejectam affectio rationem vanis cogitationibus involvit. O quoties per Evam Adam dejicitur a domo sua! O quoties per Evam servire cogitur in domo aliena! Domus Adae, veritas; domus diaboli, vanitas; dodomo hic dicitur, ubi Evam suam Adam alloquitur: In domum Domini ibimus. Tunc Adam revertitur in domum, cum de studio vanitatis redit ad inquisitionem veritatis; intrat autem domum Dei, cum post diu quaesitam et vix inventam veritatem per excessum rapitur ad aeternita
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m. ⁊ sp̃c adñsus carnem: qñ corpus castigat᷑. ⁊ ĩ seruitutẽ
redigitur. S post peractam pugnam. post acquifitã uicto¬
riam par componit᷑. discordia sedat᷑ ⁊ tͣnsit᷑ de pace ad pacẽ.
de carnali ad spũalem. de falsa ad ueram. de mala ad bonam.
In pͥma pace caro dñatur: sp̃c famulat᷑. In sad̾ pace sp̃c irg.
nats caro optemꝑat. Prima par peragit᷑ in regione dissimi¬
litudis ubi iegnat concupiscentia: scd̾a inueni᷑ int̾ia reꝑ¬
inissionis. ubi imperiũ teuet iͨticia. Transitꝰ quidẽ difficũ
est. nec enim datur tͣnsire de gente ad gentẽ. ⁊ de regno ad
ropłm alt̾m: nͥ in manu potenti ⁊ brachio ercelso. Quid est
de gente ad gentẽs nisi de concipiscentiis carnis ad ꝯcupiscẽ¬
aas sp̃c  Quid est de regno ad regnũ nisi de regno iniqui

Expanded text:
spiritus adversus carnem, quando corpus castigatur et in servitudinem redigitur. Sed post peractam pugnam, post acquisitam victoriam, pax componitur, discordia sedatur, et transitur de pace ad pacem, de carnali ad spiritualem, de falsa ad veram, de mala ad bonam. In prima pace caro dominatur, spiritus famulatur. In secunda pace spiritus regnat, caro obtemperat. Prima pax peragitur regione dissimilitudinis ubi regnat concupiscentia. Secunda invenitur in terra repromissionis, ubi imperium tenet justitia. Transitus quidem difficilis est: neque enim datur transire de gente ad gentem, et de regno ad populum alterum, nisi in manu potenti et brachio excelso. Quid est de gente ad gentem nisi de concupiscentiis carnis ad concupiscentias spiritus? Quid est de regno ad reg
Abbreviated transcription (Latin):
indignat᷑. detestat᷑q himͦ pacem. ⁊ recedit iꝰticia. ⁊ remanet
tur cor ad penitẽtiã: ꝯũtat᷑ꝙ ad iusticiã. Exurgũt itaq subi
donec regnũ suũ uire in carne sua recipiate ⁊ eam ꝑpetue
seruituti aditiat. Seruit itaq caro. pͥns tñ ĩuita: postea
uoluntaria. Componit᷑ itẽ par mundata cõstientia: sicq re¬
dit par ut ñ recedat iusticia. Hec iam seimucẽ ꝑatũt᷑
tũ. s cariꝰ amplectunt᷑. ⁊ in caritatis ocło inuicẽ opdiant᷑

Expanded text:
indignatur. Detestaturque hujusmodi pacem, et recedit justitia, et remanet tur cor ad poenitentiam convertaturque ad justitiam. Exsurgunt itaque subitdonec regnum suum jure in carne sua recipiat, et eam perpetuae servituti addicat. Servit itaque caro, prius tamen invita, postea vero voluntaria. Componitur item pax, munda conscientia, sicque redit pax, ut non recedat justitia. Nec jam se invicem patiuntur tantum, sed charius amplectuntur, et in chari
Abbreviated transcription (Latin):
sare uolint: tibi tñ dr̃e noluit. Si uob̾ loq̃ret᷑ dubitare.
quis pot̾at. De ħ dicit qiͣ cui m̃tiri ñ audeat. Noluit ergo
dr̃e in medio annoꝵ notũ faciet: s ait. n medio ãnorũ
notũ facies. uide ergo qui ħ tibi nota fieri optas. qui ł tibi
manifestari desid̾as : uide inꝙͣ si iam ad mediũ annoꝵ tu¬
oꝵ uenisti: si iam ad ꝑfectam etatẽ ꝑuenisti. Nam ĩ me.
dietate ut om̃s nouimꝰ. statura corporis maior: uirtꝰ uero
robustior. Credo qd̃ ad annoꝵ mediũ ꝑuenit : qui ueracis̃
O qͣm multi inquis oĩa sua ꝓ dño reliq̃xt̃t: qui hal spũ ales
dñs lac potum daret nõ escam. Erant fortassis adh qͣi mͦ ge¬
niti ĩ fantes. ⁊ ad ꝑcipiendũ solidũ cibũ omĩno ĩpotentes. Mori¬
uint᷑ p̾terea quidã in pueritia: ñ nulli subtrahunt᷑ ui adolescẽ¬
tia. Hullus sane istoꝵ ad illud etatis sue tempꝰ ꝑ uenire potit¬
it: de quo abacuc ꝓpħa dicit. n medio ãnoꝵ notũ facies.

Expanded text:
re voluit; tibi tamen dicere noluit. Si nobis loqueretur, dubitare quis poterat, de hoc dicit, quasi cui mentiri non audeat. Noluit ergo dicere, in medio annorum notum faciet; sed ait, in medio annorum notum facies. Vide ergo qui haec tibi nota fieri optas, qui haec tibi manifestari desideras. Vide, inquam, si jam ad medium annorum tuorum venisti, si jam ad perfectam aetatem pervenisti. Nam in media aetate, ut omnes novimus, statura corporis major, virtus vero robustior. Credo quod ad annorum medium pervenit, qui veraciter O quam multi, inquis, omnia sua pro Domino reliquerunt, qui has spirituales Dominus lac potum daret, non escam. Erant fortassis adhuc quasi modo geniti infantes, et ad percipiendum solidum cibum omnino impotentes. Moriuntur praeterea quidam in pueritia, nonnulli subtrahuntur in adolescentia. Nullus sane istorum ad illud aetatis suae tempus pervenire potuit, de quo propheta Habacuc dicit: In medio annorum notum facie
Abbreviated transcription (Latin):
dicem surgit. qr post uniꝰ uitii noticiã ad alt̾ius cognitio-¬
nẽ mens ꝓficet. ut qñ post om̃s uidices uider nouifsi-¬
mus samuol ueniat: qui de singuł uniis. de uniũsis tẽp¬
tatoris insidiis plene eruditꝰ existat. Incipit itaq eo tẽꝑe
uniũsas insidiatoris u̾sutias omĩum uitioꝵ nat᷑as ñ solũ
ip̃e cognoscere: s ⁊ aliis manifeste deteg̃e ⁊ prudent̃ ex¬
pon̾e. Sepe dum in aliis nultꝰ ħitum corporis gestñ. tacitꝰ
inspict: quo qͥsq intio impugnet᷑. fere meliꝰ ꝙͣ is quitẽp¬
tatur agnoscit. Sepe in ip̃o temptationis articłs frandes
inimiia deprehendit: ⁊ quod. q̃le. ex re qͣlibet. ꝑicłm ꝓue-¬
nre possit. longe ante p̾noscit. Et h est ille samuel
cui dona ꝓpħie data cẽ superiꝰ dcm est: de quo ⁊ scriptũ est.
uia cognouer̃t om̃s a dan us bersabeẽ. qd̃ fidelis sa

Expanded text:
dicem surgit, quia post unius vitii ad alterius cognitiodicem surgit, quia post unius vitii ad alterius cognitionem mens proficit, ut quandoque post omnes judices, judex novissimus Samuel veniat, qui de singulis vitiis, de universis tentatoris insidiis plene eruditus existat. Incipit itaque eo tempore universas insidiatoris versutias, omnium vitiorum naturas non solum ipse cognoscere, sed et aliis manifeste detegere, et prudenter exponere. Saepe dum in aliis vultus habitum, corporis gestum tacitus conspicit, quo quisque vitio impugnetur fere melius quam is qui tentatur agnoscit. Saepe in ipso tentationis articulo fraudes inimici deprehendit, et quod vel quale ex re qualibet periculum provenire possit, longe ante praenoscit. Et hic est ille Samuel cui dona prophetiae data esse superius dictum est. De quo scriptum est: Quia cognoverunt omnes a Dan usque Bersabee, q
Abbreviated transcription (Latin):
quendam qi uictorie triumphũ repoitemꝰ: ⁊ singłoꝵ ut
dictum est uim nat᷑amq ⁊ impugnationis modũ qñq ple
ne ꝑfecteq cognoscamꝰ. uñ ⁊ in libro uidicum hebreorũ
saluatores ñ reiges nominãtur: s uidices Regum qͥppe ẽ
ꝑ uelmmitatis arbitrio: qd̃ placuerit ĩꝑare. Iudicũ añ offm̃
est: leges nosse. causał examinare. Quasi ergo quidã ingta
nos surgit uider. seu legis peritꝰ. cum de quolib ⁊ uitio ꝑ
multa argnĩta pꝰ ĩnum̾a experim̃ta aĩus fu̾it plene eru¬
ditu: qͣndo non qid̾ fieri uelit. regñ more cũ auctoritate
p̃cipit: s cũ quadã prudentia ĩplere nitit᷑. qd̃ eũ expercẽtia
docuit. Quotiensi mens ꝑ multa exꝑmĩta erudita saꝑiẽt̾
magis qͣm utolent̃ a pericło eripit᷑: qiͣ totiens udicũ suo¬
rum prudentiã ex dĩ mun̾e experit᷑. Iudex itaq post ui¬

Expanded text:
quemdam quasi victoriae triumphum reportemus, et singulorum, ut quemdam quasi victoriae triumphum reportemus, et singulorum, ut dictum est, vim, naturam, impugnatione, perfecteque cognoscamus. Unde et in libro Judicum Hebraeorum salvatores, non reges nominantur, sed judices. Regum quippe est pro voluntatis arbitrio quod placuerit imperare. Judicum autem officium est leges nosse, causas examinare. Quasi ergo quidam intra nos surgit judex, seu legisperitus, cum de quolibet vitio per multa argumenta, post innumera experimenta animus fuerit plene eruditus, quando non quod fieri velit regum more cum auctoritate praecipit, sed cum quadam prudentia implere nititur, quod eum experientia docuit. Quoties mens per multa experimenta erudita sapienter magis quam violenter a periculo eripitur, quasi toties judicum suorum prudentiam ex Dei munere experitur. Judex itaque post ju
Abbreviated transcription (Latin):
riꝑiat: ⁊ it̃m smpplicanti. suscitat᷑ saluator ut eos eripiat. In
quo ⁊ illud diligent̃ attendendũ est. s ⁊ firmit̃ retinendũ
qd̃ ñ semꝑ ab eis hostibꝰ eisdem oppͥmunt᷑. s mͦ ab his mͦ ab iłł
diripuntur: a tmbꝰdam breuiore. ab aliis autem ꝓlixioretẽ¬
pore affligunt᷑. Hoc utiq deo dispensante uit̃ nõs actitari
tra nos gerit᷑ ꝯgressus ñ ignoramꝰ. Fĩt namq ut ab uno qͣli-¬
bet uitio duitius ĩpugnem᷑: quoadusci omẽm eius uim. ⁊
nat᷑am ⁊ ĩpugnationis modũ plene erudiam᷑. Uno subacto
aliud contra nos se crigit: illoq suꝑato aliud ei ĩ nr̃a insecta¬
tione succedit. Et qͣnto cuiq uiolentia maior: tanto utiq
cuis erga nos fit insectatio granior: uł pugna ꝓlixior. Ad ħ
autem diuina miseratio uult nos ab hominib impugnari:
ad ħ nos permictit a singłis diutiꝰ ex̃ceri: ut de omĩbus

Expanded text:
ripiat, et iterum supplicanti, suscitatur Salvator ut eos eripiat. In ripiat, et iterum supplicanti, suscitatur Salvator ut eos eripiat. In quo et illud diligenter attendendum, sed et firmiter retinendum, quod non semper ab eisdem hostibus opprimuntur, sed modo ab his, modo ab illis diripiuntur, a quibusdam breviore, ab aliis autem prolixiore tempore affliguntur. Hoc utique, Deo dispensante, intra nos actitari uae intra nos geritur congressus non ignoramus. Fit namque ut ab uno quolibet vitio diutius impugnemur, quoadusque omnem ejus vim et naturam, et impugnationis modum plene erudiamur. Uno subacto, aliud contra nos se erigit. Illoque superato, aliud ei in nostra insectatione succedit, et quanto cuique violentia major, tanto utique ejus erga nos fit insectatio gravior, vel pugna prolixior. Ad hoc autem divina miseratio vult nos ab omnibus impugnari, ad hoc nos permittit a singulis diutius exerceri, ut de omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
sima hoĩs illiuis: peiora prioribꝰ. Iterũ confugit᷑ ad diuine ꝓ¬
pitiationis adintoriũ. fundunt᷑ preces ex corde: renouat᷑ stat᷑ꝰ
na benignitas: restitint᷑ homini antiqͣ lib̃tas: fit itaq¬
sio : modo uirtittum successio. Sepe p̃p suam negligentiã
Agitur aut̃ ħ mira diuine benignitatis dispensatione: ut
per freq̃ntem lapsum sua homini ĩ notescat infirmitas: ut
ꝑ mulaplices hostiũ incursus ⁊ insidias: in imica hõi pate¬
fiat calliditas. ut ꝑ assiduam ereptionem duna hõi ma¬
nnifestetur benignitas. Qui ħ plemius nosse desid̾at. librũ
iudicũ panlo diligentins legat. Inueniet ibi ꝓcul dubio quo¬
mͦ filii isrł post suas preuaricationes ab hostib impugnant᷑:
superant᷑. seruituti adiciũt᷑. Afflicti ab hostibꝰ ttẽ ad diuinũ
⁊ ad priorem lib̃tatem redeunt. Quid q̃so isti sig̃cant hosti¬
um incursus: nisi quosdam ut sic dix̾im uitiorum cum uir¬
tutib spũał pugne cong̃ssus: Deo aũ deserente. siue eodem

Expanded text:
sima hominis illius pejora prioribus. Iterum confugitur ad divinae propitiationis adjutorium, funduntur preces ex corde; renovatur pristina benignitas, restituitur homini antiqua libertas, fit itaqsio, modo virtutum succesAgitur hoc mira divinae benignitatis dispensatione, ut per frequentem lapsum sua homini innotescat infirmitas, ut per multiplices hostium incursus et insidias, inimica homini patefiat calliditas, ut per assiduam eruptionem divina homini manifestetur benignitas. Qui haec plenius nosse desiderat, librum Judicum paulo diligentius legat; inveniet ibi procul dubio quomodo filii Israel post suas praevaricationes ab hostibus impugnantur et superantur, servituti addicuntur. Afflicti ab hostibus item ad divinumet ad priorem libertatem redeunt. Quid, quaeso, isti signant hostium incursus, nisi quosdam, ut sic dixerim, vitiorum cum virtutibus spiritualis pugnae congressus? Deo autem deserente, sive eodem
Abbreviated transcription (Latin):
corporis doloris uis ad cor trahit᷑ unde pꝰ modũ cõpũctionis in¬
censum ĩ flametur. Cur gͥ ħ uideas freqñtiꝰ actitari: ñ dubi¬
tes in aaron nouum sacerdotiũ iniciari. Nam ad aaron. ut
iuperiꝰ diximꝰ ꝑtinet diuine ꝓpitiationis ꝓtectionẽ querece:
⁊ deun oblationib ⁊ orationib ꝓitiũ reddẽ. Et ut sac̃dotii o¬
fficiũ pleniꝰ cognoscat᷑. duo sunt que precipue ad ip̃m ꝑtiti̾e
iudñtur. ppłm uidelicet instruere. ⁊ sibi ⁊ ppło dñm pla¬
care. E uorum unũ moyses plene exsequit᷑. alãn per a a¬
ron magnifice tmpletur uñ ⁊ de eis merito dr̃. Mhoy ses
⁊ aãron in sat̃dotib euis. ⁊ additur. Et sanuiel int̃ eos
qui iiuocant nom̃ eiꝰ. Superiꝰ diximꝰ qd̾ sicut ⁊ ĩ moyse.
⁊ aãron legis latio uł sacerdotiũ claruecat. sic ĩ samuele do¬
nũ ꝓpħie iminebat. Quid ergo est qd̃ de ea dr̃. ⁊ samui

Expanded text:
corporis vis doloris ad cor trahitur, unde postmodum compunctionis incorporis vis doloris ad cor trahitur, unde postmodum compunctionis incensum inflammetur. Cum igitur haec videas frequentius actitari, non dubites in Aaron novum sacerdotium initiari. Nam ad Aaron, ut superius diximus, pertinet divinae propitiationis protectionem quaerere, et Deum oblationibus et orationibus propitium reddere, et ut sacerdotii officium plenius cognoscatur, duo sunt quae praecipue ad ipsum pertinere videntur, populum videlicet instruere, et sibi et populo Dominum placare. Quorum unum Moyses plene exsequitur, alterum per Aaron magnifice impletur. Unde et de eis merito dicitur: Moyses et Aaron in sacerdotibus ejus. Et additur: Et Samuel inter eos qui invocant nomen ejus. Superius diximus quod sicut in Moyse et Aaron legislatio vel sacerdotium claruerat, sic in Samuele donum prophetiae eminebat. Quid ergo est quod nunc de eo di
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Neq uolentis neq currentis: s miserẽtis est dĩ. Abiecta ita¬
q spe omĩ de ꝓria cõfidentia. tota ad dnĩ coũtit᷑. ⁊ hausto priꝰ
igne de ext̾iori ara in sc̃a scõꝵ currit᷑ : ñ sine tũ uituli sangͥ¬
e p̃sũptione abiecta. iam desperans de se speiare incipit de
dñi adiutorio. ⁊ post multiplices ut diximus hostias ĩ exte-¬
riori ara oblatas. in ara iam int̾iori offerre iam dño ꝯsuestꝰ:
gemitꝰ. suspiria. p̾ces. ⁊ lacrimas. Ara ext̾ior: sensus carnis.
Ara int̾ier: affectus cord̃. In ara ergo int̾iori: gemitꝰ. suspiria
⁊ lacrime offeruntur. ⁊ cetera q̃ cordis affectum cõmouent
sicut in ara ext̃iori. iuuigilie. iciunia. labor. inedia. cet̾aq q̃ ad
sensum carnis ꝑtinẽt. De ħ tñ altari exteriore uidelicet. ig¬
nis haurct᷑: tum ad int̃̾iorẽ aram ꝓperat᷑. Nam de afflictione

Expanded text:
tur: Neque volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei . Abjecta itatur: Neque volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei . Abjecta itaque spe omni de propria confidentia, tota ad Deum convertitur, et hausto prius igne de exteriori ara, in Sancta sanctorum curritur, non sine tamen vituli sanguiae praesumptione abjecta, jam desperans de se, sperare incipit de Domini adjutorio, et post multiplices, ut diximus, hostias, in exteriori ara oblatas, in ara jam interiori afferre Domino consuescit gemitus, suspiria, preces et lacrymas. Ara exterior sensus carnis. Ara interior effectus cordis. In ara ergo interiori, gemitus, suspiria et lacrymae offeruntur et caetera quae cordis affectum commovent, sicut in ara exteriori vigiliae, jejunia, labor, inedia caeteraque quae ad sensum carnis pertinent. De hoc tamen altari exteriore videlicet ignis hauritur, cum ad interiorem aram properatur. Nam de afflictione
Abbreviated transcription (Latin):
quide̾ statĩ a sua p̾sumptione repͥmit᷑. ⁊ a ꝑpͥa cõfidentia
nͥ post multa exꝑimĩta ñ reuocat᷑. Resumt it̾m uires:
⁊ renonat᷑ spes. Sibi irascit᷑: sibi indignat᷑. Increpat. ca¬
stigat: nc̃ de negligentia. nc̃ de imprudentia se ipãm ac-¬
cusat. Ulciscitur se ip̃am de se tp̃a: iuuchitur in se ip̃am.
Uigilie itaq extendunt᷑: ieuinia itaq cõtinuant᷑. Affligit᷑
corpus frigore ⁊ nuditate: caro aiterit᷑ labore ⁊ ub̃e. Mactã¬
tur itaq multiplices hostie. i ara tñ ext̾iori: necdũ m̃tio
saltẽ fit de ara int̾iori. In tanta ergo afflic̾tione corporis dũ
requies nulla datur. dum nec modus nec mͥsura seruat᷑. corpꝰ
iam deficit. auĩs lascescit: Et tñ uix aliqũ cũ se uidet corpo¬
re deficere. ⁊ corde tabescere. in se reñtit᷑: ⁊ illiꝰ apłici recorda¬

Expanded text:
quidem statim a sua praesumptione reprimitur, et a propria confidentia quidem statim a sua praesumptione reprimitur, et a propria confidentia nisi post multa experimenta non revocatur. Resumit iterum vires et renovatur, sibi irascitur, sibi indignatur, increpat, castigat, nunc de negligentia, nunc de imprudentia seipsam accusat, ulciscitur seipsam de seipsa, invehitur in seipsam. Vigiliae itaque extenduntur, jejunia itaque continuantur, affligitur corpus frigore et nuditate, caro atteritur labore et verbere. Mactantur itaque multiplices hostiae, in ara tamen exteriori, necdum mentio saltem fit de ara interiori. In tanta ergo afflictione corpus dum requies nulla datur, dum nec modus, nec mensura servatur, corpus jam deficit, animus lassescit, et tandem vix aliquando cum se videt corpore deficere et corde tabescere, in se revertitur, et illius apostolici recorda
Abbreviated transcription (Latin):
qͥuẽadmodum uultum mod̾ari oꝑteati ꝙͣ disciplinate ħrtũ
gestumq cõponat. Dictat quid comedendũ: qͣntum ingiłã¬
dum. qͣlit̃ resistat ire : quomͦ ꝯtiadiat gule: ꝙ̃ ad mod̾
ꝯculcet superbiam : qͣ rõne extinguat luxuriam: ꝙͣ ꝓmp¬
tus eẽ. deleat ad obediendũ : qͣm ꝑaciẽs ad sustinendũ.
multa p̃terea alia. q̃ meliꝰ faciendo qͣm legendo discimus:
⁊ altiꝰ retinenꝰ. Cognosce itaq moy sen in ħ gemino sig¬
no: cũ uidĩs diuia precipientẽ. districte punientẽ. Data ia
lege ⁊ accepta. ĩcipit uelle ꝑficere : s ñ dat᷑ posse ad ĩple¬
re. Ita ut cum apło ꝓclamare possit. uelle adiacet mͥ per-¬
ficere aũ ñ inuenio. Superba etenĩ adh mens. qr omĩa pre-¬
sumit de sua potiꝰ industria. qͣm de di̾ gr̃a. deserente deo
sibi potiꝰ relinquit᷑. ut infirmitatẽ suam exꝑimtm̃to edo¬
ceatur. Incipit itãci. Patagit. lassescit: deficit. S uͦ sic

Expanded text:
quemadmodum vultum moderari oporteat, quam disciplinate habitum gestumque componat, dictat quid comedendum, quantum vigilandum, qualiter resistat irae, quomodo contradicat gulae, quemadmodum conculcet superbiam, qua ratione exstinguat luxuriam, quam promptus esse debeat ad obediendum, quam patiens ad sustinendum, multa praeterea alia quae melius faciendo quam legendo discimus et arctius retinemus. Cognoscite itaque Moysen in hoc gemino signo, cum videritis dura praecipientem, districte punientem. Data itaque lege et accepta incipit velle proficere, sed non datur posse adimplere, ita ut cum Apostolo proclamare possit: Velle adjacet mihi, perficere autem non invenio . Superba etenim adhuc mens quia omnia praesumit de sua potius industria quam de Dei gratia, deserente Deo, sibi saepius relinquitur ut infirmitatem suam experimento edoceatur. Incipit itaque, satagit, lassessit, deficit. Sed nec sic
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ nocere eis: ⁊ corripuit ꝓ eis reges. Soli homĩes
tiores. alios andatiores nouerat: recte hos hõis apeslatio¬
ne. illos ꝑ reges designat. Isti doł ⁊ insidiis fallere nitũ¬
tur. illi quodam ĩpetu ferunt᷑. hi callidiores. illi fero cio¬
res. Hiu̾sutiꝰ demiptant. illi uehem̃tiꝰ instant. Istorũ as¬
tucia cruditur puidentia nr̃a. illoꝵ instantia ex̃cet᷑ forti¬
tudo nr̃a. Fortassis tñ diligentꝰ atcendimꝰ. illos rectiꝰ per
regos designandosd intelligimꝰ in quibꝰ est astrita audatia.
audar astutia: ut eoꝵ temptatio sic sit iuolenta .uit si¬
mulsit ⁊ fradulenta. Hoꝵ infestatio q̃ntũ difficilior

Expanded text:
hominem nocere eis, et corripuit pro eis reges. Soli homines tiores, alios audaciores noverat, recte hos hominis appellatione, illos per reges designat. Isti dolis et insidiis fallere nituntur, illi quodam impetu feruntur. Hi callidiores, illi fortiores. Hi versutius tentant, illi vehementius instant; istorum astutia eruditur prudentia nostra, illorum instantia exercetur fortitudo nostra. Fortassis tamen si diligentius attendimus, illos rectius per reges designandos intelligimus, in quibus est astuta audacia et audax astutia, ut eorum tentatio sic sit violenta, ut sit simul et fraudulenta. Horum infestatio quanto difficilior,
Abbreviated transcription (Latin):
tur in corde subito tiupes delectationes. Caro acrit̃ ĩ flamat᷑.
mens esurit᷑: conscĩa tota uirbat᷑ atq cõfumdr̃. Recurrit᷑
ad orõnẽ. festinat᷑ ad operationẽ: fit it̾m deutota ad orandũ:
ꝓmptũ ad obediendũ: studiosa in lectione: feruens ĩ com¬
pũctioner festina in apere. Nec priꝰ a sua ĩstantia cessat.
quousq ab instanti pericło se eruati ⁊ ad pͥorem tnquillita¬
tem se itm̃ reformet: atq cõponat. Pacatis itaq omĩb
redit pͥor tͣntiuillitas: tͣnquillitatẽ sequit᷑ securitas: se¬
curtatẽ comitat᷑ ociositas. Ociositas gñat curiositatẽ: curi¬
ositas subinttro ducit cupiditatẽ. Concupistentia antẽ que
omiũ uitioꝵ malorum mat̾ est arcem m̃tis tenẽte. ⁊ usq ad
cordis penetͣlia cum qͣdam uiolentia penetͣnte : facile uitio¬
rum misttitudinẽ ad se admittit: ⁊ sub omĩ festinatione

Expanded text:
tur in corde subito turpes delectationes. Caro acriter inflammatur, tur in corde subito turpes delectationes. Caro acriter inflammatur, mens uritur, conscientia tota turbatur atque confunditur. Recurritur ad orationem, festinatur ad operationem, fit iterum devota ad orandum, prompta ad obediendum, studiosa in lectione, fervens in compunctione, festina in opere. Nec prius a sua instantia cessat, quousque ab instanti periculo se eruat, et ad priorem tranquillitatem se iterum reformet atque componat. Pacatis itaque omnibus, redit prior tranquillitas, tranquillitatem sequitur securitas, securitatem comitatur otiositas. Otiositas generat curiositatem, curiositas subintroducit cupiditatem. Concupiscentia autem, quae omnium vitiorum mater est, arcem mentis tenente et usque ad cordis penetralia cum quadam violentia penetrante, facile vitiorum multitudinem ad se admittit, et sub omni festinatione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ̃p̃tus ad operat̃onẽ tam deuotus ẽẽ ad orõneni. ut pote uiuẽ¬
tibꝰ adħ moyse ⁊ aãron. qͥ his negotiis maxime precẽ iudnr̃.
S cum iami se ꝓ pereteritis delictis satis fecisse credidit. cũ
iam se quasi scm̃ ⁊ aliquẽ magnũ putau̾it: incipit it̾m ne.¬
glig̾e. ⁊ a pͥstino feruore deficere. Mortius namq moyse ⁊
aãron mens cito tepescit. ⁊ in qͣndam negligentiã seu etiam
contẽptum cadit: uixta moysi sententiã quia ait. Scio q
post mortẽ meam iniq agetis: me etenĩ adhuc uniente sc̃ꝑ
contentiose egistis. Mors moysi defestus studiose sollicitu¬
dĩs. Int̾itus aaron. ĩt̾missio deuote orõnis. Mortius ergo mo¬
yse ⁊ aãron incipit mens in qͣndam negligentiam cad̾e: im¬
mo etiã sepe usq ad contẽptum uenire. Surgnnt hinc inde
temptationes: occurrũt undiq ĩmundẽ cogitationes: oriñ¬

Expanded text:
promptus ad operationem, tam devotus esse ad orationem, utpote vivenpromptus ad operationem, tam devotus esse ad orationem, utpote viventibus adhuc Moyse et Aaron qui his negotiis maxime praeesse videntur. Sed cum jam se pro praeteritis delictis satisfecisse crediderit, cum se jam quasi sanctum, et aliquem magnum putaverit, incipit iterum negligere et a pristino fervore deficere. Mortuis namque Moyse et Aaron, mens cito tepescit, et in quamdam negligentiam, seu etiam contemptum cadit, juxta Moysi sententiam, qui ait: Scio quod post mortem meam inique agetis; me etenim adhuc vivente, semper contentiose egistis . Mors Moysi, defectus studiosae sollicitudinis. Interitus Aaron, intermissio devotae orationis. Mortuis ergo Moyse et Aaron, incipit mens in quamdam negligentiam cadere, imo etiam saepe usque ad contemptum venire. Surgunt hinc inde tentationes, occurrunt undique immundae cogitationes, oriun
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuocant samuhel libẽter ꝓpħat. an forte illi dm̃ libñter
ĩuocant ĩter qͦs ip̃e ꝓpħat: Sic uticy est nec de hac re am¬
bigi potest. Nouit samubeł ꝓpħia fac̾e uere ĩuocantes: ⁊
in ueritate orantes. Qnͣto enĩ quił pleuiꝰ nou̾it. qͣnto freq̃n¬
tius q̃nto attentiꝰ cogitau̾it. q̃ p̃mia iuistis in celo. q̃ torm̃¬
ta impũs sint repoĩta in ĩferno: tanto ut arbitror dm̃ ue
rius ĩuocant : tanto attentiꝰ orat. S si desinit samuel ꝓpħa¬
re: cito desistunt sacerdotes ĩuocare. ⁊ qͣuto fit fut᷑oꝵ ꝯtem¬
platio rarior. tanto reddit᷑ oratio tepidior: tanto furgit ĩuoca¬
tio tardior. Ut ergo moyses districtꝰ sit ĩ preceptione : ut astiõ
deuotꝰ ꝑmaneat in orõnei necesse est ut samuel subtił ꝑ se¬
uetet incõtempłone. Est adh qd̾ de samueł officio subuliꝰ lo¬
qnam᷑. Solet ut sepe uidemꝰ in initio ũsationis sue. qͥsq qͣm

Expanded text:
ocant, Samuel libenter prophetat, an forte illi Deum libenter invocant inter quos ipse prophetat? Sic utique est, nec de hac re ambigi potest. Novit Samuelis prophetia facere vere invocantes, et in veritate orantes. Quanto enim quis plenius noverit, quanto frequentius, quanto attentius cogitaverit, quae praemia justis in coelo, quae tormenta pravis sint reposita in inferno, tanto, ut arbitror, verius Deum invocat, tanto attentius orat. Sed si desinit Samuel prophetare, cito desistunt sacerdotes invocare, et quanto fit futurorum contemplatio rarior, tanto redditur oratio tepidior, tanto surgit invocatio tardior. Ut ergo Moyses districtus sit in praeceptione, ut Aaron devotus permaneat in oratione, necesse est ut Samuel subtilis perseveret in contemplatione. Est adhuc quod de Samuelis officio subtilius loquamur. Solet, ut saepe videmus, in initio conversationis suae quisque quam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħe sunt. q ce lestibꝰꝯtemplant᷑ secretis scpiꝰ int̾ sunt:
ciui ĩ inuisibilibꝰ ꝯtẽpłonis ocłm figunt. Xpõs ergo facit
desid̾iũ et̾̃noꝵ : ꝓpħas efficit cognitio secretorũ. Hos accẽ¬
Dit feruor dilectionis: illos sllmĩat subtilitas ꝯtẽploĩs
Hi multũ diligunt. sili magna cognoscũt. Iure eigo ꝓro
talib iucrepat dñs reges: sen quoslibet eoꝵ hostes.o¬
lite inquiens tangere xp̃os meos: ⁊ ĩ ꝓpħis meis nolite
malignari. His enim ĩsidiat᷑ tepor: illis autẽ ĩsidiat᷑ error
facile est ut deuotionis deficiat. ⁊ in tempoiẽ cadat: et
sepe intelligentia caligat.⁊ longins euagando se in er-¬
rorem precipitat¬

Expanded text:
nt, qui coelestibus secretis saepius intersunt, qui in invisibilibus contemplationis oculum figunt. Christos ergo facit desiderium aeternorum, prophetas efficit cognitio secretorum. Hos accendit fervor dilectionis, illos illuminat subtilitas contemplationis. Hi multum diligunt, illi magna cognoscunt. Jure ergo pro talibus increpat Dominus reges, seu quoslibet eorum hostes. Nolite, inquiens, tangere Christos meos, et in prophetis meis nolite malignari. His enim insidiatur tepor, illis autem insidiatur error. Facile est ut devotionis fervor deficiat, et in tempore cadat, et saepe intelligentia caligat et longius evagando se in errorem praecipitat
Abbreviated transcription (Latin):
mimitiones ẽẽ cognouimꝰ : nosq quoꝵ uita milia ẽ suꝑ ter¬
ram militantes nĩ ocio torpendes ẽẽ debemꝰ. Qm aũ cautẽ qͣm
strenue pugnaudũ sit nob̃. diligent̃ nob est atcendendñ:
quib est colluctatio ñ adũsus carnẽ ⁊ sangͥnẽ. s adñsus spũ

Expanded text:
munitiones esse cognovimus, nos quoque quorum vita militia est super termunitiones esse cognovimus, nos quoque quorum vita militia est super terram, militantes, non otio torpentes esse debemus. Quam autem caute, quam strenue pugnandum sit nobis, diligenter nobis est attendendum, quibus est colluctatio, non adversus carnem et sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ salutis ĩ penitentibꝰ uor exułtationis ⁊ salutis ĩ ꝑfecte
uiuentib. recte ergo dr̃.¬
go dt̃. ox exisltationis ⁊ salitts: ĩ ta¬
b̃nacuł iustoꝵ. Se illis qui hic flere incipiũt. ⁊ ĩ fituro
nũꝙͣ flere desistunt. Ue nichilominꝰ illis qui ad tempꝰ
exultant: ut inet̾nũ lugeant. Illis in qͣm uẽ. qui p̃sen¬
tis uite uł future gausdia nescĩt: istis aut̃ dupler ue. qͥ
⁊ semꝑ lugent bona que ħ ꝑdiderũt: ⁊ mala que hinc re¬
cedentes. illic inuenerĩt. Felices illi qui sic lugent in tẽ¬
pore: ut gandeant ĩ et̾nitate. felices ⁊ illi. ĩmo his multo fe¬
litiores qui ĩ tempore p̃gustant. uñ et̃nalit̾ gaudeant.
ex itaq exultatioms ⁊ salitts: in tab̃nacłis uistoꝵ.n¬
tad̾nacuł inquid. Habitant ergo iusti in tãb nacłis ñ ĩ do¬
mibꝰ : qr ñ hñt hic manẽtẽ cuutatẽ qͥ fiiturã inquirt qui
q̃ sursũ ñ q̃ suꝑ t̾ram sunt sapiũt. Tab̾nacła inilitantiũ

Expanded text:
s in perfecte viventibus. Recte ergo dicitur, vox exsultationis et salutis in tabernaculis justorum. Vae illis qui hic flere incipiunt, et in futuro nunquam flere desistunt. Vae nihilominus illis qui ad tempus exsultant, ut in aeternum lugeant. Illis, inquam, vae, qui praesentis vitae vel futurae gaudia nesciunt. Istis autem duplex vae, qui et semper lugent bona quae hic perdiderunt, et mala quae hinc recedentes illic invenerunt. Felices et illi qui sic lugent in tempore, ut gaudeant in aeternitate. Felices et illi, imo his multo feliciores, qui in tempore praegustant unde aeternaliter gaudeant. Vox itaque exsultationis et salutis in tabis, non in domibus, quia non habent hic manentem civitatem, qui futuram inquirunt, qui quae sursum, non quae super terram sunt sapiunt. Tabernacula militantium
Abbreviated transcription (Latin):
factus sum exꝓbrabil: pp̃ mortalitatẽ factꝰ sum cõtẽptibilis.
Abomi nabilẽ me fecit cõcupiscẽtia: uilem me fecit mise¬
ria. ufer gͦ ai me opprobriũ ⁊ cõtemptũ. Si facis me

Expanded text:
factus sum exprobrabilis, propter mortalitatem factus sum contemptibilis. factus sum exprobrabilis, propter mortalitatem factus sum contemptibilis. Abominabilem me facit concupiscentia, vilem me facit miseria. Aufer ergo a me opprobrium et contemptum, Si
Abbreviated transcription (Latin):
ussio: adent a lãte tuo mille. ⁊ decẽ nuilia
a dextͥs tins. erito ergo audit᷑ uex exultationis ⁊ salutis:
in tab̃nacuł iustoꝵ. Qnͣtũ ergo putas gaudebunt ĩ pr̃ia. qͥ
sic letant᷑ int̾ra aliena: Qnͣta eis inerit leticia ⁊̃ dñd. qui
sic exhslarant᷑ in exilio: Quid facturi in illa uite et̃ne tͣnqͥl¬
litate. quoꝵ gaudnĩ sic exuberat ĩ expeditione ĩ tm̃ ut ta¬
le tm̃q gandium eoꝵ gaudiũ ñ ian ualeat coartari sub si¬
lentio ne ĩ apertũ ꝓdeat. ne ĩ uocẽ ꝓ rũpat : uasoꝵ utiq
more q̃ cũ de infuso humore plus capere necineũt. ꝙ de suꝑ
ĩfundit᷑ circ̃quaq diffimdñt. Sic uimir̃ sic illud leticie
ołm. cũ cordiũ uascula repleu̾it. ꝑ nocẽ se effimdit: ⁊ statim
personat uor exultatõis ⁊ salutis ĩ tab̃. nisfi¬
Ufer a me opprobriũ ⁊ cõtẽptũ. Opprobriũ culpa: cõtẽp̃tꝰ
pena. Culpa iniqͥtas: peria mortalitas. Propter iniqͥtatẽ

Expanded text:
ssio: Cadent a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis? Merito ergo auditur vox exsultationis et salutis in tabernaculis justorum. Quantum ergo putas gaudebunt in patria, qui sic laetantur in terra aliena? Quanta eis inerit laetitia in domo, qui sic exhilarantur in exsilio? Quid facturi erunt in illa vitae aeternae tranquillitate, quorum gaudium sic exuberat in expeditione? In tantum ut tale, tantumque eorum gaudium non jam valeat coarctari sub silentio, ne in apertum prodeat, et in vocem prorumpat, vasorum utique more, quae cum de infuso liquore plus capere nequeunt, quod desuper infunditur circumquaque diffundunt. Sic nimirum, si illud laetitiae oleum cum cordium vascula repleverit per vocem se effundit, et statim personat vox exsultationis et salutis in tabernufer a me opprobrium et contemptum. Opprobrium culpa, contemptus poena. Culpa iniquitas, poena mortalitas: propter iniquitatem
Abbreviated transcription (Latin):
rusticie Qui sic tͣnsit recte hebreus dr̃: nã hebreus tͣn¬
siens int̃pretat᷑. Calcantes gͦ concupiscentiã. ⁊ apprehendẽ¬
tes uisticiã tͣnseunt hebrei. de regno ad regnũ. ist potã si¬
ait ꝓx ħa ponit de regno ad ppłm alt̃m. Quis enĩ hoñim
hic sine peccato uiuit: quis nũꝙͣ hic carnalẽ delectati¬
onẽ sentit: Alibi gͦ. ñ hic habet iusticia regñ: ꝙͣ uiẜ

Expanded text:
r: nam Hebraeus transiens interpretatur. Calcantes concupiscentiam, et apprehendentes justitiam transeunt Hebraei de regno ad regnum, vel potius sicut Propheta ponit de regno ad populum alterum. Quis enim hominum hic sine peccato vivit, quis nunquam hic carnalem delectationem sentit? Alibi ergo, non hic habet justitia regnum quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
itur: qͣuidiu ꝓcul a dño int̃ra peregrinat᷑. Possumꝰ etiam
dr̃e qr uirtutũ tẏrones panci quidẽ adhuc sũt. qͣmdiu hos¬
tilem iuitioꝵ cohortem funditꝰ dełe ñ possunt: pauciores
autẽ cum mũdũ queãt sibi subig̾e. ⁊ sibi saltem tributa¬
rios facere: paucissimi uͦ. cũ ñ queant sũ magno labore.
⁊ pericło graui słł resistere. uł utam defende. Deo tũ du

Expanded text:
cul a Domino in terra peregrinatur. Possumus etiam dicere, quia virtutum tirones pauci quidem adhuc sunt, quandiu hostilem vitiorum cohortem funditus delere non possunt; pauciores autem, cum nondum queant sibi subigere, et sibi saltem tributarios facere; paucissimi vero, cum non queant sine magno labore, et periculo gravi illis resistere, vel vitam defendere. Deo t
Abbreviated transcription (Latin):
Habent namc ⁊ illi gaudiũ suũ qͣmuis peru̾sũ. qui lecatur
cũ male fet̾ut : ⁊ erultant in rebus pessimis. Uideas ꝑ ũte
uiuentes alios gaudentes. alios merentes: s taliũ uox sũ sit
gaudii. sũ sit meroris. ñ utiq uox est salutis. s perditionis.
Simiłr in bonił morib ind̾e licet alios gaudere alios uͦ dolere
⁊ flere. S cur hii adhuc desolant᷑. ⁊ dolent. plangũt. ⁊ metẽt:
cũ scriptũ sit. uox exultatioĩs ⁊ salutis ĩ tab̾nacuł iustoꝵ:
forte qui adhuc agunt penitentiam ñ dũ enũdaũũt ꝯsci¬
entiã : uerdũ apprehend̾unt iusticiã. Hñt itaq ĩt̾i̾m uotẽ
meroris. ⁊ saluationis: habituri qñ uotẽ erultationis ⁊ salu¬
tis. Dolete gͦ ⁊ flete int̾im qui hꝰ mͦi estis: tristitia enĩ nr̃a ũ¬
tetur ĩ gaudiũ. Notande sunt heẽ qͣtuor uotes. ⁊ a seĩuicẽ
distinguende : uor exisitationis ⁊ ꝑditionis ĩ ꝑu̾se letanti¬

Expanded text:
suum, quamvis perversum qui laetantur cum male egerint, et exsultant in rebus pessimis. Videas perverse viventes, alios gaudentes, alios moerentes. Sed talium vox sive sit gaudii, sive moeroris, non utique vox est salutis, sed perditionis. Similiter in bonis moribus videre licet alios gaudere, alios vero dolere et flere. Sed cur hic adhuc desolantur et dolent, plangunt et moerent cum scriptum sit: Vox exsultationis et salutis in tabernaculis justorum? Forte qui adhuc agunt poenitentiam, nondum emundaverunt conscientiam, necdum apprehenderunt justitiam. Habent itaque interim vocem moeroris et salvationis, habituri quandoque vocem exsultationis et salutis. Dolete ergo et flete interim qui hujusmodi estis, tristitia enim vestra vertetur in gaudium. Notandae sunt hae quatuor voces, et a se invicem distinguend
Abbreviated transcription (Latin):
tis delictis satis faciat qͦm de futuris se caustũ custodiat.
scias moꝵsen in eiꝰ qͥ huiꝰ modi ẽ. corde suretesse: ⁊ qiͣ nonã
qͣndam quodãmͦ legem condẽ. Nato namq moyse ⁊ ad¬
nlto iam mores componit: iam uitã disponit. Cogitat

Expanded text:
tis delictis satisfaciat, quomodo de futuris se cautum custodiat, tis delictis satisfaciat, quomodo de futuris se cautum custodiat, scias Moysen in ejus qui hujusmodi est corde surrexisse, et quasi novam quamdam quodammodo legem condere. Nato namque Moyse, et adulto, jam mores componit, jam vitam disponit. Cogitat
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ est: qd̃ estis uos. Neqͣqͣm ergo credendũ est ħ dĩ tẽplit
sñ sacerdotibꝰ eẽ : uł absq his qui inuocant nom̃ dñi eẽ de¬
bere. S utinam moyses ⁊ aaron sint ĩ sac̾dotibꝰ eiꝰ. ⁊ si¬
muel int̾ eos qui ĩuocant nom̃ eꝰ. Queramꝰ qui sint isti
moy ses ⁊ aaron.⁊ samul. Per mor̾sen leydata est. ĩ aarõ
sacerdotiũ initiatũ est : samubli donũ ꝓpħie ꝯcessũ est.
Officiũ itaq moysi est facienda p̃cipere: omittẽda ꝓhibe.
Officiũ aaron est : ad ea q̃ moyses mandat dnĩ ĩplorare
auxilrum. ⁊ tͣnsgressorib oratione ⁊ oblatione dm̃ itm̃ red-¬
de̾re ꝓpitiũ. Officiũ samtieł est. p̃dicere premiũ speraie
ualeant legis erecutores: ꝙͣ penam debeant erpectare legis
p̃naricatores. Si gͥ uidis aliquẽ de seculo nuper uenientẽ.
tota die circa ħ intentũ. ĩ ħ om̃i ora occuꝑat̃. quid ꝓ p̾teri¬

Expanded text:
sanctum est quod estis vos . Nequaquam ergo credendum est Dei templum sanctum est quod estis vos . Nequaquam ergo credendum est Dei templum sine sacerdotibus esse, vel absque his qui invocant nomen Domini esse debere. Sed utinam Moyses et Aaron sint in sacerdotibus ejus, et Samuel inter eos qui invocant nomen ejus. Quaeramus qui sint isti Moyses, et Aaron, et Samuel. Per Moysen lex data est. In Aaron sacerdotium initiatum est. Samueli donum prophetiae concessum est. Officium itaque Moysi est facienda praecipere, omittenda prohibere. Officium Aaron est ad ea quae Moyses mandat Domini implorare auxilium, et transgressoribus oratione, et oblatione Deum iterum reddere propitium. Officium Samuelis est praedicere quod praemium sperare valeant legis exsecutores, quam poenam debeant exspectare legis praevaricatores. Si igitur videris aliquem de saeculo nuper venientem, tota dic circa hoc intentum, in hoc omni hora occupatum, quid pro praeteri
Abbreviated transcription (Latin):
Oyses ⁊ aaron in sacerdotib eius.
⁊ samuel int̾ eos qui inuocant nonĩ eiꝰ. Quid q̃so noui acci¬
dit quid nos ꝓpħa docere uoluit. Quis it int̾ dei lacerdotes
deputabr̃. si moyses ⁊ aaron a quibꝰ om̃e sacerdotiũ sũpsit
exordiũ in eis ñ annumciant᷑: S et samuelcum ad huo ꝑuer
eẽt die ac nocte in templo ꝑmanebat: qnͣtomagis tempore
dd. qñ iam senuerat. Quid aliud eum ĩ templo agere apor¬
tuit. qͣm dño deseiure: q̃m dñm ĩuocare: Nil ergo noni
ut arbitior accidit : ut de eo a ꝓpha dici uł scribi oꝑtuerit:
oyses ⁊ a a ron ĩ sacerdotibꝰ eiꝰ: ⁊ samuel uit̾ eos qui ĩ nocant
nom̃ eiꝰ. S si diligent̃ attendimꝰ: multo ance eius tempora
moysen ⁊ aaron mortuos ĩuenimꝰ. Et fuite tũt samcͥel a
uita discesferat: qñ ꝓpħa talia stribebat. Quid gͦ est obse¬
cro qd̃ dicit. quid nos docere uoluit c̃ ait: Moyses ⁊ adron
dĩ uuiũ: si apło dĩ de eo scribenti credimꝰ. Templũ dĩ inqͥt

Expanded text:
Moyses et Aaron in sacerdotibus ejus, et Samuel inter eos, qui invocant nomen ejus. Quid, quaeso, novi accidit, quid nos docere voluit? Quis enim inter Dei sacerdotes deputabitur si Moyses et Aaron, a quibus omne sacerdotium sumpsit exordium, in eis non annumerantur? Sed et Samuel cum adhuc puer esset die ac nocte in templo permanebat, quanto magis tempore David, quando jam senuerat? Quid aliud eum in templo agere oportuit quam Domino deservire, quam Dominum invocare? Nil ergo novi, ut arbitror, accidit, ut de eo a Propheta dici vel scribi oportuit. Moyses et Aaron in sacerdotibus ejus, et Samuel inter eos qui invocant nomen ejus. Sed si diligenter attendimus, multo ante ejus tempora Moysen et Aaron mortuos invenimus et forte tunc Samuel e vita discesserat, quando Propheta talia scribebat. Quid ergo est, obsecro, quod dicit, quid nos docere voluit, cum ait: Moyses et Aaron Dei vivum, si Apostolo Dei de eo scribenti credimus: Templum Dei, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑins monstrata est rõ. probat: ppłm preceptis informare:
ris timidos: tantũ utiq eos reddit in orõne deuotos. ⁊ in
dei innocatione assiduos. Cum gͦ uideas sacerdotiũ digne
ãministrari. ⁊ dm̃i tam freq̃nter qͣm supplicĩt in uocari: sci¬
as ħ sñ p̾sentia moysi ⁊ adron uł etiã samueł nullatenꝰ acti¬
tari. Hoc utiq circa se agi ꝓpħa gratulat᷑ ⁊ tam humilit̃
Umn essent nũo brem. paucissum.
⁊ incole eius. Quasi paucos ĩ mo paucissimos auues habemꝰ:
cum illas tantũmͦ u̾tutes possidemꝰ. stĩ quibꝰ omĩo saluari
ñ possumꝰ. Fi̾des. spes. caritas. nũo quidem breui sũt: ⁊ fa
cile nũari possũt. Et ꝯstat satis. qr sñ his salus nera ñ estr
⁊ certũ habetur. qr cũ iftis nemo perire pot̾. Uer̃cam̃ mi¬
rũ uidet᷑ qͣliter tam breui nũo pateat uł detur tͣnsitus
maxime de gente ad gentẽ. ⁊ de regno ad ppłm alt̾m: pre¬

Expanded text:
superius monstrata ratio probat, populum praeceptis informare, superius monstrata ratio probat, populum praeceptis informare, ris timidos, tantum eos utique reddit in oratione devotos, et in Dei invocatione assiduos. Cum ergo videas sacerdotium digne administrari, et Deum tam frequenter, quam suppliciter invocari, scias haec sine praesentia Moysi et Aaron, vel etiam Samuelis nullatenus actitari. Haec utique circa se agi Propheta gratulatur, et tam humiliter um essent numero brevi paucissimi et incolae ejus. Quasi paucos, imo paucissimos cives habemus, cum illas tantummodo virtutes possidemus, sine quibus omnino salvari non possumus. Fides, spes, charitas numero quidem cile numerari possunt. Et constat satis, quia sine his salus vera non est, et certum habetur, quia cum istis nemo perire potest. Verumtamen mirum videtur qualiter tam brevi numero pateat, vel detur transitus maxime de gente ad gentem, et de regno ad populum alterum, pre
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ occuitas aĩ passiones. latentẽ inimici ĩ sidias detegere.
futã pericła longe ante qͣm uen̾ant p̾dr̃e. p̾uidere. atti
predicere: Ut igit᷑ ea que diffussꝰ diximꝰ. ad cõpendiũ
reuocemꝰ ad mopsem ꝑtinet qͥd fuciendñ sit. prudent̃ dis¬
certiere: ad aaron spectat ad ea que ꝑ nos ĩplere ñ possumꝰ.
diuinũ aduitoriuĩ ĩ plorare: samueli ĩcumbit. qͥd ex re qͣlibet
utilitatiꝰ uł pericłi ꝓuenire possit. clute ꝓuidere. Nex moy¬
sen itaq discretio. ꝑ aaron deuotio: ꝑ samuelẽ ĩtellr̃ cͥcũ spͤti¬
o. Discretionisnamq est mores cõponere : deuotio nił añ dõ
supplicare. circũ spectõns uero de suꝑuenturis ꝓuide̾. Si igi¬
tur deprehendis mentẽ tuam ĩ opere discretam: in or̃one
deuotam: incircũ spectione ꝓiudam: pot̾is ⁊ tu cum ꝓpħa
psallere. oyses ⁊ aaron in sacerdotibꝰ eiꝰ: ⁊ samuel uit̾
cos qui inuocant nom̃ eiꝰ. Nam cũ ad sacerdotes ꝑtineat ut

Expanded text:
e, occultas animi passiones, latentes inimici insidias detegere, futura pericula longe antequam veniant praevidere atque praedicere. Ut igitur ea quae diffusius diximus ad compendium revocemus, ad Moysen pertinet quid faciendum sit prudenter discernere. Ad Aaron spectat ad ea quae per nos implere non possumus divinum adjutorium implorare. Samueli incumbit, quid ex re qualibet utilitatis, vel periculi provenire possit caute providere. Per Moysen itaque discretio, per Aaron devotio, per Samuelem intelligitur circumspectio. Discretionis namque est mores componere, devotionis autem Deo supplicare, circumspectionis vero de superventuris providere. Si igitur deprehenderis mentem tuam in opere discretam, in oratione devotam, in circumspectione providam, poteris et tu cum Propheta psallere: Moyses et Aaron in sacerdotibus ejus, et Samuel inter eos qui invocant nomen ejus. Nam cum ad sacerdotes pertineat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
In h triplici uanitate homo seruit ut mnexilio: in hͣ diabolꝰ
regnat ut ĩ ꝓpria domo. Eiectus namq diabolꝰ de domo etꝰ¬
nitatis : erigit sibi fubricami de multiplicitate uanitatis. De
uanitate mutabilitatis etendit sibi portic̾: ⁊ de uanitate
mortalitatis erigit sibi domũ: de uanitate inqͥtatis collocit
sibi thalaniũ. uide hõ cuiꝰ seruꝰ sis: si adh uanitatẽ diligis.
Quid pr̃iam facit de exilio. quid carcere frueris ut domo :
E duc dñe de carcere aĩam meam: ad ꝯfitendũ nõi tuo. Alio¬
quin obsecro dñe: tolle a me aĩam meam. Tedet etenĩ aĩam
meam uite meẽ. qr uniu̾sa uanitas omis homo uiuẽs. Nõ¬

Expanded text:
it, ut in exsilio; in hac diabolus regnat ut in propria domo. Ejectus namque diabolus de domo aeternitatis, erigit sibi fabricam de multiplicitate vanitatis. De vanitate mutabilitatis extendit sibi porticum, et de vanitate mortalitatis erigit sibi domum. De vanitate iniquitatis, collocat sibi thalamum. Vide, homo, cujus servus sis; si adhuc vanitatem diligis. Quid patriam facis de exsilio, quid carcere frueris ut domo? Educ, Domine, de carcere animam meam, ad confitendum nomini tuo. Alioquin, obsecro te, Domine, tolle a me animam meam. Taedet etenim animam meam vitae meae, quia universa vanitas omnis homo vivens. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
iuditiũ correptionis sanlus cecatꝰ: ꝑ uiditiũ remun̾atõis
hũilis dauid in regñ sublimatꝰ. Inditiũ ultionis startabꝰ
dat timorẽ cadendi: iuditiũs correptionis lapsis prebet spẽ
resurgẽdi: iuditiũ remun̾ationis perfectis cõfert amorẽ
ꝑ senerandi. Si gͥ pͥmũ illud di uditiũ gn̾at timorẽ. scd̃.

Expanded text:
ium correctionis Saulus caecatus, per judicium remunerationis humilis David in regnum sublimatus. Judicium ultionis stantibus dat timorem cadendi, judicium correctionis lapsis praebet spem resurgendi, judicium remunerationis perfectis confert amorem perseverandi. Si igitur primum ill