comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
saruis. cum conceptio ẽẽt facta sine officio eius:
ostendit quod ꝗͣuis ñ sit necessariꝰ conceptui. tam̃
utilis eẽt ꝓcuratiõi: quia ipsa pariet filium & tẽ
matͥ ⁊ filio erit necessarius. Matͥ ut ab infamia
defendat: filio ut eum nutͥat & cͥcumcidat. Que
cͥcuicisio notatur uͥ dic̃: ⁊ uocabis nom̃ eius iħm.
In circ̾cisione enĩ solet dari nom̃. Quasi dicat. Uo¬
cabis ñ impones: quia ab ȩt̾̃no impositũ ẽ. Ipse
nominis ponit: quia saluabit ñ qͦslibet s ppłm
suũ .i. fidelem: ñ ab hostib corꝑalibꝰ sicut iosue
& dd̾. s a pecc̃is eoꝵ : quod ñ ẽ hominũ s solus dĩ.
Hoc autem totũ factum ẽ. quod uirgo desponsaretur.
quod casta seruaret᷑. qd̾ gͣuida inueniret᷑ : qđ ꝑ an¬
głm ioseph rtuelaretur: quod concepisse & parit᷑a
c̃ẽ dic̾etur: hoc inquã totũ factum ẽ ut adimpłet᷑

Expanded text:
sarius, cum conceptio esset facta sine officio ejus, ostendit quod quamvis non sit necessarius conceptui, tamen utilis est procurationi, quia ipsa pariet filium, et tunc matri et filio erit necessarius. Matri, ut ab infamia defendat; filio, ut eum nutriat et circumcidat; quae circumcisio notatur ubi dicit: Et vocabis nomen ejus Jesum. In circumcisione enim solet dari nomen. Quod dicit vocabis, sed non impones, quia ab aeterno impositum est. Ipse nominis ponit, quia salvum faciet non quoslibet, sed populum suum in fide, non ab hostibus corporalibus, sicut Josue et David, sed a peccatis eorum, quod non est hominum, sed solius Dei. Hoc autem totum factum est, quod virgo desponsaretur, quod casta servaretur, quod gravida inveniretur, quod per angelum Joseph revelaretur, quod concepisse et paritura esse diceretur. Hoc, inquam, totum factum est, ut impleretur,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ qͦd uere uideat aliquod corpꝰ s qͦd uideatur uid̾e.
Duob modis fit apparitio angłica. Uigilanti assum̃do
aeriuni corpus: dormienti impͥmendo imaginia¬
tionẽ. Et tam̃ angłs qui p̾sens ioseph erat. nullũ
corpus habebat. He uisiones uideis erant notȩ &
frequentes. Angłs domini dicitur: ne malignus
ioseph requies designatur mentis. Q requiesce-¬
bat a curis ioseph scłaribus: idcͥco angłica uisitati¬
one pariter &e allocutione meruit ꝑfrui. Notan¬

Expanded text:
od animus videret aliquod corpus, sed videbatur videre. Duobus modis fit apparitio angelica: Vigilanti, assumendo aereum corpus; dormienti, imprimendo imaginationem, et tamen angelus qui praesens Joseph erat nullum corpus habebat. Hae visiones Judaeis erant notae et frequentes. Angelus Domini dicitur, ne malignus Joseph, requies designatur mentis, et quia requiescebat a curis saecularibus, idcirco angelica visitatione pariter et locutione meruit perfrui.
Abbreviated transcription (Latin):
sociari ñ debebat: si bona. tam̃ timebat eẽ quod
dimittat: ut eam dimissam ñ uideat᷑ dunisisse.
Cum uellet eam dimitt̾e. iustus erat:: cum occulte.
puis notatur: eam ab infamia defendens: & ħ ẽ
cum uistus ẽẽt uoluit dimit̾e̾. cum nollet eam¬
tͣduc̾e in publicum .i. diffamare: uoluit ħ facere
occulte. Uͥ nos habemus tͣluc̾e̾ greci hñt ꝓpalare:
uł cum nollet eam tͣluc̾e in domũ suam ad coha-¬
bitarionem assiduam. Itaq diu cogitauit in quo
notatur animus sapientis: qui nichil tem̾e uult
mutaret. ꝑ pauci eẽnt qui ñ magis autumarent
eam m̾etͥcem ꝗͣ uirginem. &. id cͥco repente consili-¬
um ioseph diuino mutatũ ẽ consilio. quod sic dicit.¬

Expanded text:
sociari non debebat. Si bona erat, timebat quod non sociari non debebat. Si bona erat, timebat quod non dimittat, ut eam dimissam non videatur dimisissecipiat, cum vellet eam dimittere, quia justus erat, occulte, pius nominatur, eam ab infamia defendens, et hoc est, cum justus esset voluit dimittere; cum nollet traducere in publicum, id est, infamare, voluit hoc facere occulte. Ubi nos habemus traducere, Graeci habent propalare. Vel, cum noluit eam traducere in domum suam ad cohabitationem assiduam. Itaque diu cogitavit. In quo notatur animus sapientis, qui nihil temere vult et, perpauci essent qui non magis autumarent eam meretricem quam virginem, et idcirco repente consilium Joseph divino mutatum est consilio, nam « h
Abbreviated transcription (Latin):
scõ. Cum enim dr̃ de maria natus ẽ de substantia eiꝰ
intelligendũ ẽ: &e tunc deest mat̾iale. Cum autẽ
de sp̃u scõ natus ẽẽ dr̃: quasi ex potestate sp̃c scĩ na-¬
tiuitas illa fuisse itelligitur: & tunc de potentia¬
le ẽ iuixta illud. Ex quo omnia .i. ex potestate cuiꝰl
dauit. locum &ẽ p̃parauit in quo diuinitas incar-¬
naretur. E sicut concupiscentia libidinis semen
a matͤ seꝑat. sic oꝑatio sp̃s scĩ caruncłam illam a
mat᷑ seꝑauit: cui u̾bum dĩ coniunctũ ẽ. E paula-¬
tim cͤuit in ut̾o sicut & alii pueri: & q o iet̾t
rem adõ a̾mirabilem inueniret ioseph: in dubiũ
ponitur. quid faciat. Cum enim eam castam no-¬
uisset. & uñ malum de ea posset suspicari nescirae:
imptũ eẽt si eam diffamaret. Ex alt̾a parte iusti¬
tia ñ exigebat ut rei incognitȩ se copularet: quia
aut bona erat aut mala. Si mala erat: rei male

Expanded text:
sancto. Cum enim dicitur de Maria natus est, de substantia ejus sancto. Cum enim dicitur de Maria natus est, de substantia ejus intelligendum est, et tunc de materiale est. Cum autem de Spiritu sancto natus esse dicitur, quasi ex potestate Spiritus sancti nativitas illa fuisse intelligitur, et tunc de potentiale est. Juxta illud: Ex quo omnia, id est ex potestate, cujus davit. Locum etiam praeparavit in quo divinitas incarnaretur. Et sicut concupiscentia libidinis semen a patre separat, sic operatio Spiritus sancti carunculam illam a matre separavit, cui Verbum Dei conditum est, et paulatim crevit in utero, sicut et alii pueri, et quando caeteri rem adeo mirabilem inveniat Joseph, in dubium ponitur quid faciat. Cum enim eam castam novisset, et unde malum posset suspicari de ea, nesciret, impium esset si eam diffamaret. Ex altera parte justitia non exigebat, ut rei incognitae se copularet, quia aut bona erat aut mala. Si mala erat, rei malae
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ uocat desponsata eẽt ioseph ut iam dictũ ẽ:
añ quã conuenirent .i. ritu nuptiaꝵ sollempnia
celebrarent: uł añꝗͣ cõmuni cohabitatione ꝯueni¬
rent. uł añꝗͣ couuenirent ad carnis cõmixtionẽ:
nͨ tam̃ idõ dictum ẽ quod pꝰea conuenissent. S
hic modꝰ locutionis simił ẽ illi si aliquis dice̾t
anteꝗͣ peniteret mortiuis ẽ. nec tam̃ sequit᷑ qͦd
pꝰ mortem penituisset. Inuenta ẽ a ioseph sicur
a uiro curioso cͥca uxorem suam. hñs in ut̾o .i.gͣ.
Diuina uoluntate factũ ẽ quod uͥgo noluit annun¬
tiationem angłi marito suo aꝑire. Sienim puella
ei reuelaret. ñ facile cͤdetur: immo aliquã culpam
forsitan suspicaretur. iõ celandum sͥ erat donec
angłica demonstͣcione illud secͤtum s̃ detege̾tur.
Sequitur. De sp̃u scõ. Hoc ex parte sua ȩuangłista
adiũxit. ut credetur habrẽ in ut̾o & omĩs mala
remou̾e̾tur suspicio. a mentib audientiũ. Notan-

Expanded text:
Joseph, ut jam dictum est. Antequam convenirent, id est, nuptiarum solemnia celebrarent. Vel antequam communi cohabitatione convenirent, vel antequam convenirent ad carnis commistionem, non tamen ideo dictum est quod postea convenissent, sed hic modus locutionis similis est illi, ac si aliquis diceret, antequam poeniteret mortuus est: nec tamen sequitur, quod post mortem poenituisset. Inventa est. A Joseph sicut a viro curioso circa uxorem suam. Habens in utero, id Divina voluntate factum est quod virgo noluit annuntiationem angeli marito suo aperire. Si enim puella ei revelaret, non facile sibi crederet, imo aliquam culpam forsitan suspicaretur. Ideo sibi celandum erat, donec angelica demonstratione illum secretum sibi detegeretur. Sequitur: De Spiritu sancto. Hoc ex parte sua evangelista adjunxit, ut cum diceretur habere in utero, omnis mala removeretur suspicio a mentibus audientium. Notandu
Abbreviated transcription (Latin):
incipit maths dicens. Cum eẽt desponsata. Despõ¬
satio fiebat ꝑ aliquod tempꝰ añ assiduã choabitati¬
onem: & int̾im erat sub custodia mariti uxor &e
frequenti uisitatione donec sollempnia nupti¬
arum celebrarent᷑. Queritur quare de despon¬
sata uirgine xͦ uoluit nasci. Multis uidelicet
de causis. scilicet ut ꝑ ioseph gn̾atio xͥ tex̾etur:
&e maria ab infamia defend̾entur. Cum enĩ
mulier sit fragilioris sexus & magis pudibundi
uoluit matrẽ suam & ñ seipsum ab infamia tue¬
ri. Ipse autem demoniũ hr̃e dicebat᷑: filus fabri
& potator uini uocabatur: ⁊ tñ hec ⁊ alia obꝓbria
ubenter patiebatur. Pret̾ea noluit dare uͥginib oc
casionem excusationis: eo quod mat᷑ dĩ diffamara
sata nasci uoluit: ne de fornicatione dampnata
bolo partus uirginis celaretur. ut cum eam gͣui¬
dam uideret. a sponso cui licẽt &ẽ in desponsationiᷤᷤ
plici uͥgine nasce̾tur: facile diabolus eũ dĩ filiũ

Expanded text:
incipit Matthaeus dicens: Cum esset desponsata. Desponsatio fiebat per aliquod tempus ante assiduam cohabitationem, et interim erat sub custodia mariti sui uxor, et frequenti visitatione, donec solemnia nuptiarum celebrarentur. Quaeritur: quare de desponsata Christus virgine voluit nasci? Multis scilicet de causis, ut scilicet per Joseph generatio texeretur, et Maria ab infamia defenderetur. Cum enim mulier sit fragilioris sexus, et magis pudibundi, voluit matrem suam non seipsum ab infamia tueri. Ipse enim daemonium habere dicebatur, filius fabri, et potator vini vocabatur, et tamen haec et alia opprobria libenter patiebatur. Praeterea noluit virginibus dare occasionem excusationis, eo quod mater Domini infamasata nasci, ne de fornicatione damnata, bolo partus virginis celaretur, ut cum eam gravidam videret, a sponso, cui liceret, etiam in desponsationis plici virgine nasceretur, facile diabolus eum Dei Filium
Abbreviated transcription (Latin):
ligit ꝓximũ &e dm̃. quod habemꝰ ꝑ sequentia
lectionem dĩ recognoscit deus ineus. Sequit᷑ eleatar.
.i. ds ms̃ aduitor. Componit᷑ enim ex eliud ⁊ aror.
quid recognoscat dm̃ adiutorem suũ. ostendit ma¬
than qui donũ uł donans dr̃. ꝑbonam enim oꝑa.¬
tionem. expectat dm̃ adiutorem. S sicut luctatꝰ
est in pͥncipio & uicia supplantauit: sic ⁊ in fine
uitȩ suȩ oportet luctari. Nñ iacob pꝰea sequit᷑.
e sic ꝑuenitur ad cumulũ uͥtutũ & augm̃tum
qͦd ꝑ ioseph notatur. Ioseph enim augm̃tũ dicit᷑.
S suꝑ has uͥtutes necessaria ẽ incarnatio xͥ. sine
qua nullus posset saluari. q̃ designatur ꝑ mariã.
Incarnatio enĩ xͥ fuit nob̾ stella in mari. ⁊ lix in tene¬
bris. ꝑquam incarnationẽ natus ẽ xͦ qui ducet noᷤ
ostendat eum eẽ messiam. qui nos saluauit. reges
& sacerdotes fecit. ¶ Hodo ueniamus ad allegoriã.

Expanded text:
ligit proximum et Deum, quod habemus per sequentia ligit proximum et Deum, quod habemus per sequentia lectest Deus meus adjutor. Componitur enim ex Eliud et Azor. quid recognoscat Deum adjutorem suum, ostendit Mathan, qui donum vel donans dicitur. Per bonam enim operationem exspectat Deum datorem, et sicut luctatus est in principio, et vitia supplantavit, sic et in fine vitae suae oportet jugiter luctari. Unde Jacob postea sequitur, et sic pervenitur ad cumulum virtutum et augmentum, quod per Joseph notatur. Joseph enim augmentum dicitur. Sed super omnes virtutes necessaria est incarnatio Christi, sine qua nullus potest salvari, quae designatur per Mariam. Incarnatio enim Christi fuit nobis stella in mari et lux in tenebris; per quam incarnationem natus est Jesus, qui ducet nos ostendat eum esse Messiam. Iste nos salvavit, et reges et sacerdotes fecit. ALLEGORIA. Modo veniamus ad allegoriam.
Abbreviated transcription (Latin):
nichil aliud restat nͥ occurrat dño uenienti ad nup¬
tias cum lampade p̾paratus. uł ad adu̾sitates tole-¬
randas. si conting̾int. Sequitur salathiel .i. peticio
t᷑c scilicet cum aliquis sanctus fit p̾latus suꝑ ho¬
mines morantes in confusione. qͦs u̾bo & exẽplo
instruit. S mͦ e conu̾so nos miseri facimꝰ. qui ei¬
uem babiloniȩ facimꝰ magistrũ babiloniȩ Et cũ
bñ instrux̾i̾t ustus p̾latus subditos. facit recog¬
nosc̾e̾ de dõ. quod pat᷑ ms iste. qͦd sonat abiud: &e
tẽ ille ppłs resurget auiciis. Sequit᷑ enĩ eliachĩ:
qui resurrectio diũ int᷑p̃tat᷑. E tunc ad bñ oꝑan¬
dum ẽ aduitus. quod sonat azor: ⁊ ita efficitur
iustus. Sadoch enim int̾p̃tatur iustꝰ. Uñ sadech
iusticia dr̃ et m melchisedech rex iusticiȩ. Sic̃¬
sic ppłs dĩ. pͥus resurrexit in baptismate: & adu¬
uatur a sp̃u scõ ad bñ oꝑandum in confirmatio-¬
ne. &. sic efficitur iustꝰ. Er uere uistus: quia di¬

Expanded text:
nihil aliud restat, nisi ut occurrat Domino venienti ad nuptias cum lampade praeparatus, vel ad adversitates tolerandas, si contigerint. Sequitur Salathiel, id est peti, tunc scilicet cum aliquis sanctus fit praelatus super homines morantes in confusione, quos verbo et exemplo instruit. Sed modo e converso nos miseri facimus, qui civem Babyloniae facimus magistrum Jerusalem. Et cum bene instruxerit justus praelatus subditos, facit recognoscere de Deo quod pater meus iste, quod sonat Abiud, et tunc ille populus resurgit a vitiis. Sequitur enim Eliachim, qui resurrectio Domini interpretatur. Et tunc ad bonum operandum est adjutus, quod sonat Azor, et ita efficitur justus. Sadoch enim interpretatur justus, unde Sadech justitia dicitur, et inde Melchisedech, id est rex sic populus Dei prius resurgit in baptismate, adjuvatur a Spiritu sancto, ad bene operandum in confirmatione, et sic efficitur justus, et vere justus, quia di
Abbreviated transcription (Latin):
nem in conspectu suo cunctis dieb uitȩ suȩ. Querit᷑
quare iechonias dr̃ filius iosiȩ: cum iosias ioachim &
ioachim iecͥoniã genuisset. Sienim eum mediante
ioachim iec honiam genuisse dicamꝰ: cum eundem
iechoniam bis nuniemꝰ. in fine scilicet p̃cedentis tes-¬
serescedecadis & in pͥncipio sequentis ad ħ ut tͤs plenȩ
dis soluit᷑ Ieronimꝰ ait qd̾ ut̾q pat̾ & filius .i. ioachim
ce ioachim iechonias uocat᷑ : & ita unũ habemꝰ ĩ fine
p̃cedentis tesserescedecadis. ⁊ alt̾m in pͥcipio sequentis.
ut dicat iosias gñ iechoniam. ioachim intelligamꝰ: cũ
uͦ dicat iechonias gñ salathiel. ioachim accipiamus.
nim in babiloniã de iherłm. tͣnsinigͣtionẽ apłoꝵ de iu-¬
ris lapis. utrũq ppłm complectens. & ꝓpt̾ea cum ag̾ce
de tͣnsmigͣtione uoluit iechoniam eundem quasi ĩ
angulo auaꝵ tesserescedecadũ qui utͣsq plecteretur
teret. Querit᷑ quare iosias filios in tͣnsmigͣtiõe genu-¬

Expanded text:
ebus vitae suae . Quaeritur quare Jechonias dicitur filius Josiae, cum Josias Joachim, et Joachim Jechoniam genuisset? Si enim, mediante Joachim, Jechoniam genuisse dicamus, cum eumdem Jechoniam bis numeremus, in fine scilicet praecedentis tessarescedecadis et in principio sequentis, ad hoc ut tres plenae dis solvitur. Hieronymus ait quod uterque pater et filius, id est Joachim et Joachim. Jechonias vocatur, et ita unum praecedentis tessarescedecadis, et alterum in principio sequentis, ut cum dicit Josias genuit Jechoniam, Joachim intelligamus. Cum vero dicit Jechonias genuit Salathiel, Joachim accipiamus.nim in Babylonem de Jerusalem, transmigrationem apostolorum de Juds est angularis lapis, utrumque populum complectens. Et propterea cum agerent de transmigratione, voluit Jechoniam eumdem quasi in angulo duarum tessarescedecadarum, qui utrumque complecteretur reret. Quaeritur: Quare filios Josias in transmigratione genu
Abbreviated transcription (Latin):
auert̃: demn intellexert̃. Dum enĩ dm̃ cõphendit:
dm̃ forteni intelligit. quia omĩa fecit regit &. diabo¬
lum uincit ⁊ se utnc̾e facit. ⁊ ido̾ ui amore euis accensꝰ
efficitur manasses .i. obliuiosus. quia omĩa temporalia
tͣdit obliuioni ꝓ amore dĩ. Qui autem tpr̃alia obliuis¬
citur qd̃ solent fac̾e fideles. fit amon .i. fidelis. Qui enĩ
tẽꝑalia contempnit ⁊ obluuscit᷑: neminẽ in re sua
defraudat. Seqr̃ iosias. Qui enim t̾rena contẽpnit &

Expanded text:
averunt, deinde intellexeaverunt, deinde intellexeDeum fortem intelligit, quia omnia fecit et regit, et diabolum vicit, et se vincere facit, et ideo in amorem ejus accensus efficitur Manasses, id est obliviosus, quia omnia temporalia tradit oblivioni pro amore Dei. Qui autem temporalia obliviscitur, quod solent facere fideles, fit Ammon, id est fidelis. Qui enim temporalia contemnit et obliviscitur, neminem vero suo defraudat. Sequitur Josias: Qui enim terrena contemnit, e
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾satio in cełẽ. Qui m̾ito ĩ qͥnto decimo loco ponit᷑. qͥ
filium dĩ. & dicẽ. dñs ẽ pat᷑ m̃s. Et quia pat̾m ht̃ talẽ.
qͥ in cȩłẽ. recognoscens se eẽ in ꝑegͥnatioe huiꝰ mundi.
deber ẽẽ asa .i. attollens: ut de uͥtute in uͥtutt̃ ad patrẽ¬
suum ascendat sꝑnens istã ꝑ egͥnationẽ ⁊ tẽ erit io¬
saphat .i. iudicans. Qui en un attollit se ad dm̃ ip̃e
alios iudicat. & a nemine iudicat᷑: & omĩa disc̾nt ne
in aliquo decipiat᷑ : & ita fit ioiã .i. excelsus .i. in cȩles¬
tibus habitans. & suꝑ omĩa aspiciens. nec tam̃ ideo
suꝑbit: s dõ fortitudinem suã ascbit. Uñ efficitur
buens: & in suo ꝓposito ꝑseu̾ans. S quia in eodẽ poᷤ¬
set ꝑseuerare. ⁊ tñ numꝗͣ cresce̾: seq̃r ioathan .i. ꝓ
fectꝰ qi cotidie in maiꝰ ꝓficit: & qͣnto meliꝰ ꝓficit in
uͥtutibꝰ: tanto mag̃ fit achab .i. coͦp̃hendens. Qͥ enĩ
rt᷑ oꝑa di: & facta eius intellȩxert᷑. Priꝰ .ii. annunti¬

Expanded text:
conversatio in coelis est . Qui merito in quinto decimo loco ponitur, qufilium Dei et dicere: Dominus est pater meus. Et quia talem patrem habet qui in coelis est, recognoscens se esse in peregrinatione hujus mundi, debet esse Asa, id est attollens, ut de virtute in virtutem ad Patrem ascendat, spernens istam peregrinationem, et tunc erit Josaphat, id est judicans. Qui enim attollit se ad Deum, ipse alios judicat, et a nemine judicatur, et omnia discernit, ne in aliquo decipiatur, et ita fit Joram, id est excelsus, id est in coelestibus habitans et super omnia aspiciens; nec tamen ideo superbit, sed fortitudinem suam Deo ascribit. Unde efficitur ibuens, et in suo proposito perseverans. Sed quia in eodem posset perseverare, et t quanto melius proficit in virtutibus, tanto magis fit Achas, id est comprehendens. Qui enim unt opera Dei, et facta ejus intellexerunt . Prius enim annunti
Abbreviated transcription (Latin):
deteg̾etur. & ita eam acciꝑet: ne aliquo inͦ eam ẽẽ
dimissam ꝑ aliquam infamiam effluerz & tunc la-¬
pidatioe ꝑiret. Si gͦ añ partũ ꝑisset: quassaretur
ꝓpħia que ait. Pariet filium: quod necessariũ erat
impleri. ꝓpħia alia ex p̃destinatione dĩ qͦd necessa¬
riũ ẽ euenire omnib modis. ut sine nr̃o arbitͥo im
pleatur: ut illa de qua mͦ agimꝰ. Aua exp̃sciencia
dĩ cui nr̃m admiscetur arbitͥum: & cooꝑante grã
consequimur p̃miũ. uł pꝰ ea uste relicti torm̃tũ.
Qua non ex p̃scientia s quasi quedam nominacio
more humano facta: sicut illud morieris & ñ ui
Que ñ impletur uixta ħ quod u̾ba sonare uidentur:
&e tam̃ uera ẽ scd̃m qd̾ intelligit᷑. Sicut enim cõ¬
minando nr̃o seruo dicimꝰ in t̾ficiam te. tamen
intelligendo nͥ te correxĩs : sic dñs loquens more
rieris ae ñ uiues: nisi fleueris. Qel aliter potest
intelligi. Hoc totum factum ẽ. Queritur quare sc̃s¬

Expanded text:
detegeretur, et ita eam acciperet, ne aliquo modo eam esse dimissam per aliquam infamiam efflueret, et tunc lapidatione periret. Si ergo ante partum periret, cassaretur prophetia, quae ait: Pariet filium. Quod necessarium erat impleri. Prophetia alia ex praedestinatione Dei, quod necessarium est omnibus modispleatur arbitrio, ut illa de qua modo agimus. Alia ex praescientia Dei, cui nostrum admiscetur arbitrium, et cooperante gratia consequimur praemium, vel ab ea juste relicti, tormentum. Alia non ex praescientia, sed est quasi quaedam comminatio more humano facta. Sicut illud: Morieris et non viQuae non implentur juxta hoc quod verba sonare videntur, et tamen vera est secundum quod intelligitur. Sicut enim comminando servo nostro dicimus: Interficiam te, tamen intelligendo, nisi te correxeris; sic Deus, loquens more rieris et non vives, nisi fleveris. Et aliter potest intelligi. Hoc autem totum factum est, ita qu
Abbreviated transcription (Latin):
to xͦ: conuenient᷑ omnes scĩ similit᷑ ꝑ hunc nume¬
rũ intelligunt᷑. qui ex quat̾nario de denario con¬
ficitur. Denarius autẽ ad decalogum refertur:
quat̾nariꝰ ad p̾sentem uitam q̃ ꝑ .iiiͦi. tempora tͣn.¬
sigitur: uer. estatem. autũnũ. ⁊ hiemem. Om̃s
enim scĩ p̾cepta legis in p̾senti seruare debent:
Tel ꝑ decem uetus testamentũ: ꝑ iͦii. nouũ ut su¬
ꝑus intelligitur. Xp̃i autem gn̾atio sicerat.
Quasi dic̾e̾t. Cer̾ę gu̾ationes sunt ex concupiscentia
inuidi in ꝓuidentia dĩ constituta. Uł alit̾. Taleᷤᷤ
sunt distinctiones ꝑ tͦs tesserescedecades. Eñatio

Expanded text:
numerentur, omnes sancti similiter per hunc numerum intelliguntur, quia ex quaternario et denario conficitur. Denarius ad Decalogum refertur, quaternarius ad praesentem vitam, quae per quatuor tempora transigitur: ver, aestatem, autumnum et hiemem. Omnes enim sancti praecepta legis in praesenti servare debent. Vel, per decem Vetus Testamentum, per quatuor Novum, ut superius intelligitur. Christi autem generatio sic fuit. Quasi diceret: Caeterae generationes sunt ex concupiscentia mundi in Providentia constituta; vel aliter: Tales sunt distinctiones
Abbreviated transcription (Latin):
mnis gͦ hec gen̾atio diuidit᷑ in tͤs tesseresce-¬
decades. Prima ẽ ab habraam usq ad d:
ita quod dđ ibi includitur. Scda a dd̃
usq ad tͣnsinigͣtionem: ita quod dd̃ ibi non
Tercia a tͣnsinigratione usq ad xp̃m: in qua si
dicamꝰ iechoniam bis num̾atũ: tnsmigͣtio est¬
inclusa. In pͥma tesserescedecade significantur ho-¬
mines anͣ legem: in qua quosdam hoĩes naturał
legis inuenies. sicut habraam. ysaac. & iacob. &.
om̃s usq ad salmon. In secunda tesserescedecade
significantur homines sub lege: & om̃s qui in ea
inueniuntur sub lege fuerunt. In t̾cia tesseres
gr̃ȩ dator fuit. In qua etiam lib̾atio a captiuitate
babilonie facta ẽ. significanis lib̾ationẽ a captiui¬
tate diaboli ꝑ xp̃m factam. Uł ꝓpt᷑ tͥa tempora

Expanded text:
mnes ergo hae generationes dividuntur in tres tessarescedecades. Prima est ab Abraham usque ad David, ita quod David ibi includitur; secunda a David usque ad transmigrationem, ita quod David ibi non tertia est a transmigratione usque ad Christum, in qua, si dicamus Jechoniam bis numeratum, transmigratio inclusa est. In prima tessarescedecade significantur homines ante legem, in qua quosdam homines naturalis legis invenies, sicut Abraham, Isaac et Jacob, et omnes usque ad Salomonem; in secunda tessarescedecade significantur homines sub lege, et omnes qui in ea inveniuntur, sub lege fuerunt; in tertia, hominesgratiae dator fuit: in qua etiam liberatio a captivitate Babyloniae facta est, significans liberationem a captivitate diaboli per Christum factam. Isti
Abbreviated transcription (Latin):
de quo pat᷑. Ipse inuocabit me. pat᷑ m̃s es iui. Elia¬
chim .i. ds̃ resuscitans ille ẽ qui dicit. Omnis qui ui¬
der filium & credit in eum ht᷑ uitam et̾nam: &
ego resuscitabo eum in nouissimo die. Aror .i. ad
.i. iustificatus. ille ẽ de quo dr̃. iustus dñs &e iusticiaᷤᷤ
iste. quis alius nͥ ille qui homo fieri uoluit ut poᷤ
habere fr̃s de quibus dice̾t: nuntiabo nom̃ tuũ
adiutor. ille ẽ qui dicit ex ꝑsona hominis. Ds̃ m̃s
adiutor ms̃ & sꝑabo in eum. Mathan .i. donans
uł donatus ille ẽ qui dedit dona hominibꝰ &e de
quo dicitur: Sic ds̃ dilexit mundum ut filiũ suu̾¬

Expanded text:
de quo pater: Ipse invocabit me; pater meus es tu . Eliachim, id est Deus resuscitans, ille est qui dicit: Omnis qui videt Filium, et credit in eum, habet vitam aeternam, et ego resuscitabo eum in noid est justificatus, ille est, de quo dicitur: Justus Dominus et justitias iste, quis alius quam ille, qui homo fieri voluit, ut posset habere fratres, de quibus ipse diceret: Nuntiabo nomen tuum adjutor. Ille est qui ex persona hominis dixit: Deus meus sperabo in eum . Mathan. Donans vel donatus. Ille est qui dedit bona hominibus, et de quo dicitur: Sic Deus dilexit mundum
Abbreviated transcription (Latin):
uit dñs: ipse ẽ qui dicit apłis. Ego sum nolite tun̾e̾.
Ipse est manasses .i. obliuiosꝰ. qui conu̾so pecc̾ori dicit.
Omium iniquitatũ eus ñ recordabor. Ipse ẽ amon.
i. fidelis uł nutͥtiꝰ. de quo dictum ẽ. fidelis dominꝰ. in
omnib uiis suis. qui conuocat filios ut gallina pul¬
los suos sub alas. Ipse ẽ iosias. i. incensũ dnĩ: quia ille
ẽ qui dicit. Dirigatur oratio mea sic̃ incensũ in con-¬
libro regum quod iosias gnͣ ioathat. ⁊ ioachim &
etehiam. Loathat uͦ successit parͥ in regno. Quo cap¬
factus ẽ seruus annis tͥb ⁊ rursꝰ rebellaũ contͣeum
& dñs immisit ei multa mala ꝑmimicos suos ⁊ tan¬
dem mortuꝰ ẽ. & regnauit ioachim qui iechonias dictꝰ
ẽ filiꝰ eius ꝓ eo: & captus ẽ a rege babiloniȩ. & loco eius

Expanded text:
vit me Dominus. Ipse est qui dicit apostolis: Ego sum, nolite timere . Ipse est Manasses, id est obliviosus, qui converso peccatori dicit: Omnium iniquitatum ejus non recordabor . Ipse est Ammon, id est fidelis vel nutritius, de quo dictum est: Fidelis Dominus in omnibus viis suis , qui convocat filios, ut gallina pullos suos sub alas . Ipse est Josias, id est incensum Domini, quia ille est qui dicit: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conlibro Regum quod Josias genuit Joantham, et Joachim et Sedeciam. Joantham vero successit patri in regno, quo capfactus est servus tribus annis, et rursum rebellavit contra eum, et Dominus immisit ei multa mala per inimicos suos, et tandem mortuus est, et regnavit Joachim qui et Jechonias dictus est filius ejus pro eo, et captus est a rege Babyloniae, et loco ejus
Abbreviated transcription (Latin):
euangłista seriem huiꝰ gn̾ationis scire potuit. Hoc tn
cͦdendum ẽ qͦd ȩuangłista c̾tus erat de illa genealo¬
gia qui eam ita disposuit. acob gnͣ ioseph. Que¬
ritur qͣre matħs dicat iacob patrẽ ioseph: cum lucaᷤ
sciendum qd̾ mathat qui descendit de dcł ꝑ nathan:
nem accepit eandem uxorem ⁊ gnͣ in iacob. Itaq
ut̾ini frs fuert̃ hely e iacob. hely uͦ duxit uxorẽ:
&e mortiuis ẽ sine semine. Ia cob itaq suscitauit se¬
m̃ fr̃is sui: & gñ de uxore eadem iosepli. Itaq foseph
scd̃m legem dr᷑ filius helẏ. scd̃m naturam filiꝰ iacob.
Non potest dice̾ ioseph autem genuit. xp̃m quamuisce
pater eius nominetur scd̃m adoptionem. s dicit ui¬
rum mariȩ. & ponit in eodem gͣdii ioseph ⁊ mariã.
Cum enim scd̃m hebreoꝵ consuetudinẽ ñ soleat fieri
computatio genealogiȩ ꝑ mulieres. ponit ioseph qui
dux̾at mariam lege cognationis. & ita ꝑ ioseph ꝓ¬
batur maria de gen̾e eẽ dł. quod aliis cẽ locis ꝓba¬

Expanded text:
evangelista seriem hujus generationis scire potuit. Hoc tamen credendum est quod evangelista certus erat de illa genealogia, qui ita eam disposuit. Jacob genuit Joseph. Quaeritur quare Matthaeus dicat Jacob patrem Joseph, cum Lucas sciendum est quod Mathat qui descendit de David per Natham, nem, accepit eamdem uxorem, et genuit inde Jacob. Itaque uterini fuerunt fratres Heli et Jacob. Heli vero duxit uxorem, et mortuus est sine semine. Jacob itaque suscitavit semen fratris sui, et genuit de uxore eadem Joseph. Itaque Joseph secundum legem dicitur filius Heli, secundum naturam filius Jacob. Non potest dicere, Joseph autem genuit Christum, quamvis et pater ejus nominatur secundum adoptionem, sed dicit virum Mariae, et ponit in eodem gradu Joseph et Mariam. Cum enim secundum Hebraeorum consuetudinem non soleat fieri computatio genealogiae per mulieres, ponit Joseph, qui duxerat Mariam lege cognationis, et ita per Joseph probatur Mariam esse de genere David, quod aliis locis satis proba
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ int̾p̃tatu puteus sacietatis. qͥuia ȩccła continet
copiose ꝓfunditatem sp̃alis grȩ septiformis. Urias .i.
diabolus int̾ficitu: qui prius erat maritꝰ gentilitatis.
Urias enim int̾p̃tat᷑ lux mea dĩ: quia diabolꝰ micio ꝯdi¬
tus dixit suã eẽ lucẽ dĩ. quia ꝓpt̾ eam uoluit se facere
dm̃. Uł bersabee sig̃cat legem in qͣ continebat᷑ sub fig̾s
septiformis gr̃ȩ ꝓfunditas. que copulata erat urie .i. iu
daico ppło. qui głabatur de luce dĩ .i. de cognitione legi

Expanded text:
us, vel puteus satietatis, quia Ecclesia continet copiose profunditatem spiritualis gratiae septiformis. Urias, id est diabolus interficitur, qui prius erat maritus gentilitatis. Urias enim interpretatur lux mea Dei, quia diabolus in initio conditus, dixit suam lucem esse Dei, quia propter eam se voluit facere Deum. Vel Bethsabee significat legem, in qua continebatur sub figuris septiformis gratiae profunditas quae copulata erat Uriae, id est Judaico populo, qui gloriabatur de luce Dei, id est de cognitione legis.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uelata facie sedit in biuio: ut hac ocrasione concũ¬
bens cum socero. aliquod sem̃ haberet. Ueniens itaq
udas ñ oognoscens eã ꝓmisit ei edũ ꝓ concubitu. Cus
iñ petenti ariam. dedit ei. anulũ. armillã et bacłm.
Facto concubitu dix̃ ei ut ibi expectaret donec edũ
mitt̾et. Misit gͦ ꝑ ylam: s illa iam abiit cũ arra.
Concepit itaq thamar geminos. fares & tarã. In par¬
tu uͦ taram uoluit pͥusexire. e emisit manum ꝗͣ.
obstetͥx cocccino ligauit. Retraxit tam̃ raram ma¬
num: & natus ẽ fares. Quem cum uidisset obstetͥe
ait. Quare ꝑ te diuisa ẽ maceria: Quasi dicẽt. Qe¬

Expanded text:
 velata facie, sedit in bivio, ut hac occasione concumbens cum socero, aliquod semen inde haberet. Veniens itaque Judas, et non cognoscens eam, promisit ei haedum pro concubitu. Cui tamen petenti arrham, dedit annulum, armillam et baculum. Facto concubitu, dixit ei, ut ibi exspectaret, donec haedum mitteret. Misit ergo per Hiram, sed illa abierat cum arrha. Concepit itaque Thamar geminos, Phares et Zaram. In partu vero Zaram voluit primus exire, et emisit manum, quam obstetrix coccino ligavit. Retraxit tamen manum Zara, et natus est Phares. Quae cum vidisset obstetrix, ait: Quare per te divisa est maceria vel natura? Q
Abbreviated transcription (Latin):
nem pecc̃oꝵ qñ peccaret. quã sͥ ꝑ ministros mitteret.
qui cotidie p̃parant uiam dnõ sig̃rat᷑. cum edo .i. cum
inc̾patione pecc̃oꝵ. querit met̾cem in biuio. ⁊ ñ inuenit:
quia accepta fide ȩccła desmit eẽ meretͥx̾. ⁊ ñ ht̃ locum
amara huiꝰ scł̃i uersatur: In filiis uͦ ẽ aliud sacramentũ
ꝑse. ñ continuatũ suꝑieri. Taram qui pꝰmanũ emuit¬
tir segr̃at ppłm fidelem pͥmũ: scilicet abel. noe. abrahã
ẏsaac ⁊ iacob. ⁊ alios qui pͥmi manũ bone oꝑatiõis osten¬
derunt. Que oꝑatio ligata ẽ e confirmata coccino .i. pas¬

Expanded text:
nem peccatorum, quando peccaret, quam sibi per ministros mitteret. qui quotidie praeparant viam Domino, significatur cum haedo, id est cum increpatione peccatorum, quaerit meretricem in bivio, et non invenit, quia, accepta fide, Ecclesia desivit esse meretrix, et non habet locum sacramentum per se, non continuatum superiori. Zaram qui primus manum emittit, significat primum fidelem populum, scilicet Abel, Noe, Abraham, Isaac, Jacob, et alios, qui primi manum bonae operationis ostenderunt. Quae operatio ligata et confirmata est coccino, id est pas
Abbreviated transcription (Latin):
xͦ dr̃. Confiteor t̃ pater celi e t̾rȩ. Scdm historiã etiã
ꝑsonã ꝙͥ gerit. Chamarenĩ significat ppłm dĩ antiquũ.
cuti dati sunt mariti duo. scilioet pastores. qͦꝵ duo gn̾a in
his notant᷑ nocentes ⁊ ꝓdeẽ nolentes. Her enĩ significat
t̾rã sigͣcat illos pastores qui cũ possent ꝓdesse nolunt.
utiles p̾lati. Qd̃ sela ñ ducit eã sigͣcat illã int̾ruptionẽ
regniq̃ fuit in tẽpe herodis. Cũ enĩ filii multi de uida¬
qi eo tp̃r ẽ dimissa tͥbus uida. ⁊ alienigena subiit ĩ regnũ.

Expanded text:
e coeli et terrae . Secundum historiam etiam personam Christi gerit. Thamar enim significat populum Dei antiquum, cui dati sunt mariti duo, scilicet pastores, quorum duo genera in his notantur, nocentes et prodesse nolentes. Her enim significat terram, significat illos pastores, qui, cum possunt prodesse, nolunt,utiles praelati. Quod Sela non ducit illam, significat illam interruptionem regni, quae fuit in tempore Herodis. Cum enim multi filii de quia eo tempore dimissa est tribus Juda, et alienigena subiit in regnum.
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ colla eoꝵ subdit. Hc̃ adoiant filii patͥs sui: qi om̃s
Xp̃s ad p̃dam ascendit. qñ ꝯtͣ diabolũ ad p̾̃dam uenit. ut
fuert᷑ de tͥbu uida. usq ad tempꝰ herodis: qͥ fuit alieni
eas redemit. ⁊e ad fidem conu̾tit. Ligauit pullum
ad fioem. Uineam enĩ uocat apłos. ⁊ alios ad xp̃mꝯ¬

Expanded text:
suae colla eorum subdit. Hunc adorant filii patris sui, quia omnes praedam ascendit, quando contra diabolum ad pugnam venit, ut fuerunt de tribu Juda, usque ad tempus Herodis, qui fuit alienigatio gentium, quia eas redemit, et ad fidem convertit. Ligavit pullum am. Vineam enim vocat apostolos, et alios a
Abbreviated transcription (Latin):
de. quia & .iii. locũ in ordine frm̃ tenet. un et confes-
centiam significat quia de eo in bũdictioĩbꝰ dr̃. Ru-¬
beneffusus es ut aqͣ: qr quidã fluens ĩ ꝯcupiscentiis
sig̾cat. Leui uͦ quia de tͥbu illius sacerdotes electi sunt
&. sac̾lotib lex cõmissa ẽ. rationẽ significat: que lege sua
& thamar amaritudo. Confessio enĩ gn̾at diuisionẽ a
uiciis. & artũ uͥtutum de thamar: i. de amaritudine
penitentiȩ. Post phares seq̃r esrõ qui sagitta int̾ptat᷑.
eri saguta: ut in aliis uicia p̾dicando ꝑimat. ⁊ corda
hominũ amore dĩ pungat. Sequit᷑ aram qͥ int̾p̃tat᷑ elec¬
tus uł excelsus. quia pꝰquam aliquis ⁊ a mundo remotꝰ
ẽ. ⁊ aliquid ꝓficir: necesse ẽ ut dõ electus sublimis hono¬
aminadab. i. spontaneꝰ ppłi. Oportet enim ut spontanea
uoluntate etiã bona. ñ mactioẽ ñ timore faciat qͥcquid
oꝑatur. Sequitur naason qui int̾p̃tat᷑ auguriũ. Hoc

Expanded text:
confessicentiam significat, quia de eo in benedictionibus dicitur: Ruben effusus ut aqua , quia quidem fluens in concupiscentiis icat. Levi vero, quia de tribu illius sacerdotes electi sunt et sacerdotibus lex commissa est, rationem significat, quae lege sua et Thamar amaritudo. Confessio enim generat divisionem a vitiis, et ortum virtutum, de Thamar, id est amaritudine poenitentiae. Post Phares sequitur Esron, qui sagitta interpretateri sagitta, ut in aliis vitia praedicando puniat, et corda hominum amore Dei pungat. Sequitur Aram, qui interpretatur electus vel excelsus, quia postquam aliquis a mundo remotus est et aliis proficit, necesse est ut Deo electus sublimis Aminadab, id est spontaneus populus. Oportet enim ut spontanea voluntate, et bona non coactione non timore faciat quidquid operatur. Sequitur Naasson, qui interpretatur augurium, Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Uos detulistis ciphũ dni mei in qͦ solebat ipse augurari. Ci¬
phus enim diuma scͥptura ẽ: uͥ potꝰ e sapĩȩ. In hoc au-¬
uina. qui utilitati ꝓximi ex bona uoluntate intentꝰ ẽ.
Sequit᷑ salmon .i. sensibilis. Postquã enim aliquis stu
da fortis. Nota quod dicit simplicit̾ fortis. ad diffe̾ntiã
dd̃. qui dr̃ manu fortis. qui aliud sig̃cat: iste aũ fortis fi
fortis ẽ: seruus iooneus potest effici. Non enĩ idoneꝰ
pigrũ. s currentẽ: ne illum ulla carnalis uoluptas de
⁊ amore. erit deuotio ĩ corde que ex igne ⁊ desidio cordiᷤᷤ

Expanded text:
ni mei, in quo ipse solet augurari . Scyphus enim est divina Scriptura, ubi potus est sapientiae. In hac auvina, qui utilitati proximi ex bona voluntate intentus est. Sequitur Salmon, id est sensibilis. Postquam enim aliquis studda fortis. Nota quia dicitur simpliciter fortis, ad differentiam David, qui dicitur manu fortis, quod aliud significat. Iste autem fortis filfortis est servus, idoneus potest effici; non enim idoneuspigrum, sed currentem, ne ulla carnalis voluptas detx timore et amore erit devotio in corde, quae ex igne et desiderio cordis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ esron.i. saguta uł atͥum. quia tamꝙͣ. sagita pene¬
trar corda audientiũ. Atͥum ẽ. quod sig̾cat latitudi¬
nem caritatis quia ipẽ mimicos suos dilexit. Eram
xp̃m significat qui electꝰ & eycelsus int̾ptat᷑ quia de
i. uoluntariꝰ ppłi qui dicit. U oluntarie sacͥficabo
serpentinꝰ int̾p̾tatur: quia xp̃s more serpentis om̃s
sentit. Ipse accepit raab .i. eccła̾m gentium. q̃ m̾etͥca-¬
ta fuerat. cũ ẏdolis. Que ostendit in senestra cocci¬
nũ: i. in ore ꝑ confessionem ꝓpalauit xͥ passionem.
Raab intetp̃tatur fames. uł latitudo. uł impetꝰ: quia
ȩccła gentiũ esurit. & sitit iusticiã. & dilatata ẽ ꝑ totũ
orbem. et impetu doctͥne phylosofos ⁊ reges conuertit.
Iudĩ qui cͥcuiert̃ ihericho. ꝑ .uii. dies bucinis clangen-
bucinis sonantes .i. p̾dicationib suis pecc̃ores mundi
incͤpantes. qͥ ꝑ ihericho fig᷑ant᷑. Iherico enĩ luna int̾p-

Expanded text:
 est sagitta vel atrium, quia tanquam sagitta penetrat corda audientium. Atrium est, eo quod significat latitudinem charitatis, quia ipse inimicos suos dilexit. Aram stum significat, qui electus vel excelsus interpretatur, quia de id est voluntarius populus, qui dicit: Voluntarie sacrificabo serpentinus interpretatur, quia Christus more serpentis omnes sentit. Ipse accepit Raab, id est Ecclesiam gentium, quae meretricata fuerat cum idolis, quae ostendit in fenestra coccinum, id est amorem, per confessionem propalavit Christi passionem. Raab interpretatur fames vel latitudo, vel impetus, quia Ecclesiam gentium esurit, et sitit justitiam, et dilatata est per totum orbem, et impetu doctrinae philosophos et reges convertit. Judaei qui circumierunt Jericho, per septem dies buccinis clangentebuccinis sonantes, id est praedicationibus suis praedicatores mundi increpantes, qui per Jericho
Abbreviated transcription (Latin):
r t̃ upores de t̾ragentiliũ. Mortuo itaq patre ⁊ filis
eius sine semine: reu̾sa ẽ rutheum noemi moabitide
una de nuribꝰ suis uit̾ram suã. et sua sione socrus suȩ
ut se lauaret. ⁊ meliorili indum̃tis se indueret. ⁊¬
locum nocte considaret. uͥ in agͦ boar dormiret. et ue¬
niens aiscooꝑiret pallium a parte pedũ. &e ꝓiciensse
ibi iac̾et. Factumq ẽ ita. Boor uͦ conturbatꝰ inqͥrir
quid q̃rat. Illa uͦ respondit quod suscitare uellet sem̃
ile repudiaret eam: ip̃e eam duc̾e̾t. Illo aũ repudian¬
te: duxit eam. &e in gñ obeth. Hanc gentilem ideo po

Expanded text:
rant uxores de terra gentium. Mortuo itaque patre et filiis rant uxores de terra gentium. Mortuo itaque patre et filiis ejus sine semine, reversa est Noemi cum Ruth Moabitide, una de nuribus suis in terram suam, et suasione socrus suae ei ut se lavaret, et melioribus indumentis indueret, et locum nocte consideraret ubi in agro Booz dormiret, et veniens discooperiret pallium a parte pedum, et projiciens se ibi jaceret. Factumque est ita. Booz vero turbatus, quaerit quid quaerat. Illa vero dixit quod suscitare semen maritiille eam repudiaret, ipse eam duceret. Illo autem repudiante, duxit eam, et inde genuit Obeth. Hanc gentilem ideo pos
Abbreviated transcription (Latin):
tum. inquã ambo pꝰea cũ patre tͣnsierunt. In egrpto
uͦ genuit phares esron. & esron aram. & aram amina¬
dab: et aminadab naason. & tunc moy ses eciuxit eos
de egỹpto. & naason fuit dux sub moyse in t̾bu iuda
ꝑ desertum. in quo genuit salmon. Iste salmon mor¬
tuo patͦ fuit pͥnceps in tͥbu iuda. qui ce cum iosue
in t̾ram ꝓmissionis intrauit. qui duxit iaab m̾etͥce
quȩ recepit exploratores. Filii enim isr ł obsecdłant ie¬
richo: e pꝰ.uii. dies clangentes bucinis. cͥcuierunt mu¬
ros. Septimo aũ die corruerunt muri. ĩ septima tu¬
ba. Naab uͦ meretͥr quȩ posuit corrinũ infenestra
pꝰea duxit salmon. Nota quod udices inceꝑunt ĩ iosue:
& durauerunt usq ad dł. Isti autem qui cõputant᷑ in
in hac linea. a salmon usq ad dd̾: tm̃ quedã fuerunt ca
Hocr uͦ gñ obeth ex ruth. Eumelech fuit qͥdã de tͥbu
booẽ pauꝑ. ⁊ uror eius noemi: quicũ uxore sua e du¬
obus filiis iuit in t̾ram moabitaꝵ. Ibiuͦ filii eius duxe¬

Expanded text:
tum, in quam ambo postea cum patre suo transierunt. In Aegypto vero genuit Phares Esrom, et Esrom Aran, et Aran Aminadab, et Aminadab Naasson. Et ideo Moyses duxit eos ex Aegypto, et Naasson fuit dux sub Moyse in tribu Juda per desertum, in quo genuit Salmon. Iste Salmon, mortuo patre, fuit princeps in tribu Juda, qui cum Josue in terram repromissionis intravit, qui duxit Raab meretricem; quae recepit exploratores. Filii enim Israel obsederunt Jericho, et per septem dies, clangentes buccinis circuierunt muros. Septimo autem die corruerunt muri in septima tuba. Raab vero meretrix, quae proposuerat coccinum in fenestra, ta. Quam postea duxit Salmon. Nota quod judices coeperunt a Josue, et duraverunt usque ad David. Isti autem qui computantur in hac linea a Salmon usque ad David, tantum quaedam caBooz vero genuit Obeth ex Ruth. Elimelech fuit quidam de tribu Booz, et pauper, et uxor ejus Noemi; qui cum uxore sua et duobus filiis ivit in terram Moabitarum. Ibi vero filii ejus duxe
Abbreviated transcription (Latin):
rȩꝓmissionem. ꝑsonam &xͥ gerit qui duos ppłos gene¬
rauit᷑ scilicet uidaicũ qui significat᷑ ꝑ hismaelem:
quẽ hũit de agar ħẽ de uet̾ lege. Hismael enim au¬
ditio dĩ int̾p̃tatur: quia uidei auditores legis fue¬
runt ñ factores. Agar etiam int̾p̃tatur alienatio.
Lex enim antiqua carnalit̾ intellecta: eos alienauit
a dõ. Q alt̾m scilicet geutilem ppłm qͥ ꝑ ysaae de¬
signatur. qui natus est de sara. hoc ẽ de nouo tes¬
tam̃to. Isaac enĩ risus int̾p̃tat᷑. quia conu̾sio gen¬
pͥncipatũ tenet. Iudaicus ppłs ꝑ naturamgen̾atꝰ ẽ:
quia blanda huiis mundi incultu uiuꝰ dĩ tenebat᷑¬
ĩuisibiliũ ꝓmissione dõ seruiuit. Isaac it̾m multis
locis ꝑsonam xͥ gestauit: & in nomine suo eũ signifi
molandũ comitantib duob pueris: quib abrahã
cũ ad montem ꝑuenissent in t̾cio die in quo monte
ds̃ ẏsaac ĩmolari p̃cepit dixit. Ex pectate hic cum
asino: donec reu̾tamur ad uos. E tunc portabat

Expanded text:
romissionem, personam Christi gerit, quia duos populos generavit, scilicet Judaicum, qui significatur per Ismaelem, quem habuit de Agar, hoc est de veteri lege. Ismael enim auditio interpretatur quia Judaei auditores legis fuerunt, non factores. Agar enim interpretatur alienatio; lex enim antiqua, carnaliter intellecta, eos alienavit a Deo. Et alterum, scilicet gentilem populum, qui per Isaac designatur, qui natus est de Sara, hoc est, de Novo Testamento. Isaac enim risus interpretatur, quia conversio genprincipatum tenet. Judaicus populus per naturam generatus est, quia per blanda hujus mundi in cultu unius Dei tenebatinvisibilium Deo servivit. Isaac iterum multis locis personam Christi gestavit, et nomine suo eum significmolandum, comitantibus duobus pueris, quibus Abraham, cum ad montem pervenisset in tertio die, in quo monte Deus Isaac immolari praeceperat dixit: Exspectate hic cum asino, donec revertamur ad vos . Et tunc portavit
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur. Caritas dum contemplatiõi uacare desidãt
&e eam sibi copulare. lẏa subponit᷑ nocte. quia pꝰdili¬
gi debet ꝓximus. licet illa dilectio pͥma sit tẽpore: in
qua uita multi gn̾antur. Merito lẏa lippa dr̃. qr
guã dui sumꝰ ĩ scł̃arib. clare deum uidẽ ñ possumꝰ.
Postea acripitur rachel. quia ꝑ dilectionein ꝓrimi
ad contemplationẽ dei uenitur: uͥ pauci filii ge¬
n̾antur: & quȩ claros ocłos hr̃e dĩ. Septem annis
seruiuit:. i. uii. p̃cepta que sunt de dilectione ꝓri
mi custodit. Septem etiã anni tempꝰ p̾sens quod
uii. dieb agitur significant. Septenariũ ingemi¬
nar scđ̾m ꝑfectionẽ uitȩ si mͦ queat ad illud qd̾

Expanded text:
videtur. Charitas, dum contemplationi vacare desiderat, et eam sibi copulare. Lia supponitur nocte, quia prius diligi debet proximus, cum illa dilectio prior sit tempore, in qua vita multi generantur. Merito Lia lippa dicitur quia, quandiu sumus in saecularibus, clare Deum videre non possumus. Postea accipitur Rachel quia per dilectionem proximi ad contemplationem Dei pervenitur, ubi pauci filii generantur, et quae claros oculos habere dicitur. Septem annisservivit, dum septem praecepta quae sunt de dilectione Dei et proximi custodit. Septem etiam annis tempus praesens, quod septem diebus agitur, significatur. Septenarium ingeminat secundum perfectionem vitae, si modo queat ad illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
fice̾ illa. Ecce habemus qd̾ nat᷑alit᷑ amor ꝓximi clescen¬
debemꝰ. S tam̃ temporalit̾ ꝑ dilectionẽ ꝓximi ꝑue-¬
nit᷑ ad dilectionem dĩ. Non enim cognoscit᷑ ds̃ . nͥ ꝑ cre-¬
aturam. Ergo illa bona q̃ uident᷑ pͥus diligunt᷑ ⁊ ꝑ ea

Expanded text:
rficere illa. Ecce habemus quod naturaliter amor proximi descenrficere illa. Ecce habemus quod naturaliter amor proximi descendebemus. Sed tamen temporaliter per dilectionem proximi pervenitur ad dilectionem Dei. Non enim cognoscitur Deus nisi per creaturas. Ergo illa bona quae videntur, prius diliguntur, et
Abbreviated transcription (Latin):
creatura dĩ. tum quia bonus. Malus autẽ ꝓximꝰ
tantũ diligendus ẽ: quia creatura dĩ ẽ. Pasce gͦillũ
substantia sustentando. quam ds̃ fecit: s peccatum
quod neq ꝑ se bonum. neq ex bono deo ẽ: debes odisse.
Itaq diligendus ẽ in quantũ ex bono ẽ: i. in qͣntum cͤa
quitatem suam exercendã. Phibetur gͥ ne nutͥatur
impiꝰ: s ñ ꝓhibet᷑ ut homo pascatuir: Bonũ faciamꝰ
ad omnes: maxime autẽ ad domesticos fidĩ. Cet̾ȩ autẽ
cͤaturȩ minꝰ diligende sunt. q̃ ñ s̃ rationales: quȩ tam̃
sunt bonȩ quia factȩ st̃ a bono: s ñ adeo funt similes
summo bono sic̃ utentes ratione. E cum quedã aĩalia
data sint nob̾ ad penam. ut lupꝰ. leo. quia nocent ꝓxi-¬
mo: ꝓpt̾ amorem ꝓximi cui plus debemꝰ a nob̾ ꝑseqͦn-¬
da sunt: & ñ tam̃ in ħ erimꝰ contͣrii dispositioĩ dĩ: qi
sic nos ꝑ illa affligit: ut nob̾ parcendo concetlat e int̾¬

Expanded text:
creatura Dei, tum quia bonus est. Malus autem proximus, creatura Dei, tum quia bonus est. Malus autem proximus, tantum diligendus est, quia creatura Dei est. Pasce ergo illam substantiam sustentando, quam Deus fecit; sed peccatum quod neque per se bonum, neque ex bono Deo debes odisse. Itaque homo diligendus est inquantum ex bono est, inquantum est iquitatem suam exercendam. Prohibetur ergo ne nutriatur impius, sed non prohibetur ut homo pascatur. Bonum faciamus ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei . Caeterae autem creaturae minus diligendae sunt bonae, quia factae a bono, sed non sunt adeo similes summo bono, sicut utentes ratione. Et cum quaedam animalia data sunt nobis ad poenam, ut lupus, leo, quia nocent proximo, propter amorem proximi, cui plus debemus, a nobis, persequenda sunt, sed non tamen in hoc erimus contrarii dispositioni Dei, quia Deus sic nos per illa affligit, ut nobis parcendo, concedat etiam inte
Abbreviated transcription (Latin):
rachel. S subposita ẽ lia lippis ocłis quia maior erat.
Deinde seruitut .uii. annis aliis & habuit rachel: &¬
multos filios genuit lia. paucos rachel. Hoc totum
significat caritatem. Dilectio enim ht̃ duos ramos:.
dilectionem dl̃ &e ꝓiximi. Dnlectio dĩ pͥor ẽ natura &
dignitate: dilectio ꝓruni pͥor ẽ tempore. Quod hoc
mͦ ostendit᷑. Ds̃ ẽ summũ bonũ: & ꝑ se ñ ꝑ aliud.
Cet̾a sunt bona ex sũmo bono. Ds gͥ diligendus est
quia ꝑ se bonus: ceta̾ aũ diligenda sunt qͥa ex sũmo
aturȩ bone st̃ ꝑ illud sũmũ bonũ: diligendȩ sunt.
inquantũ sunt ex ipso. S rationalis creatura qd̾
adheret dõ & ei seruit & eum diligit duplici mͦ
diligenda ẽ. tum qr exdeo in qͣntũ ẽ cͤata ẽ. tum
quia sponte dõ adheret & seruit. ꝓrimꝰ itaq qr
bonus ẽ adħendo deo. dupplicitꝰ ẽ diligendꝰ: tũ quia

Expanded text:
Rachel, sed supposita est ei Lia lippis oculis, quia major erat. Rachel, sed supposita est ei Lia lippis oculis, quia major erat. Deinde servivit septem aliis annis, et habuit Rachel. Multos filios generavit Lia, paucos Rachel. Hoc totum significat charitatem. Dilectio enim habet duos ramos, dilectionem Dei et proximi. Dilectio Dei, prior est natura et dignitate. Dilectio proximi, prior est tempore. Quod hoc modo ostenditur: Deus est summum bonum, et per se, non per aliud; caetera sunt bona ex summo bono. Deus ergo diligendus est, quia per se bonus; caetera autem diligenda sunt, quia haec summo aturae bonae sunt, per illud summum bonum diligendae sunt inquantum sunt ex ipso. Sed rationalis creatura, quae adhaeret Deo, et Deo servit, et eum diligit, duplici modo diligenda est, tum quia ex Deo, inquantum creatura est, tum quia sponte Deo adhaeret et servit. Proximus itaque, quia bonus est adhaerendo Deo, dupliciter est diligendus, tum quia