comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sitim suã extinguant. atq animũ reficiant. Iubet᷑
fossas facere intorrentis aluco & ita p̾dicit absq uen¬
dis & pluuia aquarũ largitatem. Quid ẽ. fossas in al¬
ueo dorrentis facere. nisi ꝓfunda mysteria insacris
scripturis bono studio quęrere. Qus absq pluuia s
uento aqua replentͣ. quia sepe absq humano solatio
sapientiam confert suis inuestigatorib potentia diu
na. Unde dicit. ioħ̃s apłs dicit. Non necesse habetis ut
aliquis doceat uos. Sed sicut unctio eiꝰ docet uos de
om̃ibus. Unde bibunt homines & iumenta: id est do¬
ctrinam accipient ingeniosi quiq & simplices. quia¬
quantũ idonea ÷ anima accipientis. Tantũ ibi inue¬
niet documenta suȩ salutis. Sequitur. Parũ hoc est
in conspectu dñi. insuꝑ tradet etiam moab in manꝰ uras¬
et cȩtera. Non enĩ sufficit seruis dĩ ablita mysteria scire
quinetiam debent ea aliis prȩdicare. & contradicente

Expanded text:
sitim suam exstinguant atque animum reficiant. Jubet ergo sitim suam exstinguant atque animum reficiant. Jubet ergo fossas facere in torrentis alveo, et ita praedicit absque ventis et pluvia aquarum largitatem. Quid est fossas in alveo torrentis facere, nisi profunda mysteria in sacris Scripturis bono studio quaerere? Quae absque pluvia et vento aqua replentur, quia saepe absque humano solatio sapientiina, unde Joannes dicit: Non necesse habetis, ut aliquis vos doceat: sed sicut unctio ejus docet, vos de omnibus . Unde bibent homines, et jumenta , id est doctrinam accipiunt ingeniosi quique et simplices. Quiaquantum idonea est anima accipientis, tantum ibi inveniet documentum suae salutis. Sequitur: « Parumque hoc in conspectu Domini, insuper etiam Moab in manus vestras. » Non enim sufficit servis Dei abdita mysteria scire, quinetiam debent ea aliis praedicare, et « contradicentes ea
Abbreviated transcription (Latin):
fruetiterũ succidetis. cunctosq fontes aquarũ oꝑtũrabi¬
as. & omnẽ agrum egregiũ oꝑietis lapidibus. Sedere¬
significant dres isti reges cont̾ra moab bellũ gerentes
nisi rectores fideliũ. qui ꝑsc̃ȩ trinitatis fidẽ contni
munli principem & contra popłmeius hoce ehico
cofidei atqr armnis spualibus confligund Modb ergre
quide incestu natus ẽ. & inter pretatur de patre hebe
ilis conuenit ad q̃s dñs dicit. Los de cliabolo naristns de
ȩccłȩ. partim minis. partim ꝑsecutionibus. partim
dolo ac falsis fictionibus. sed ꝑ xp̃i uirtutẽ qui caꝑut
est popłi xp̃iani suꝑantur atq effugantur. Quibus
ait ꝓpheta dñi. Facite alueum torrentis huiꝰ fos¬
sas & fossas. Non uidebitis uentũ neq pluuiam. ec
Alueus iste replebitur aquis. & bibetis uos et familis¬
urẽ. & reliqua. Ecce ꝓpheta dñi popło siti fatigatop
miraculũ factum adño consulitur. sic & ꝓpħe. dicta
consilium p̾bent fidelibus. qualiter sp̃uali doctrina

Expanded text:
fructiferum succidetis, cunctosque fontes aquarum obturabitis, et omnem agrum egregium operietis lapidibus. significant tres isti reges contra Moab bellum gerentes, nisi rectores fidelium, qui per sanctae Trinitatis fidem contra mundi principem et contra populum ejus, hoc est, to fidei atque armis spiritalibus confligunt? Moab ergo qui de incesto natus est, et interpretatur de patre, bene illis convenit ad quos Dominus dixitEcclesiae partim minis, partim persecutionibus, partim dolo ac falsis fictionibus: sed per Christi virtutem, qui caput est populi Christiani, superantur atque effugantur. Quibus ait propheta Domini: « Facite alveum torrentis hujus, fossas et fossas. Non videbitis ventum neque pluviam, et alveus iste replebitur aquis; et bibetis vos, et familiae vestrae. » Ecce propheta Domini populo siti fatigato per miraculum factum a Domino consulit; sic et prophetica dicta consilium praebent fidelibus, qualiter spirituali doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
pietatib moab & suꝑ quattuor ñ aduersabo een. peo qͦs
am ptinet. putatur eẽ. robustum. Hoc dialecticuum
subuertitur. & instar incendii in cineres fauillasꝙ dis¬
soluitur: ut ꝓbetur nichil qd putabatur fortissium.
esse. Decl et ssaias suꝑbiã moab arguit dicens. duidun
contumelia moab contumeliosud ẽ. nimis. suꝑbiã eiu
abstuli. leremiasqͦ contra om̃s uaticinans natior ones.
pprie loquitur ad moab qͦd confidebas in munitionib
dies moab ut ueniat. & malieia eiꝰ nimis. Se manifer¬
stius dicit. Quomodo contritus ẽ. baculus głosus . iix¬
ga magnificentis : Et iterũ. Contritũ ÷ cormi moab
ec autem dicuntur sub nomine. moab. ut stulta scł̃i s
in cȩlum semꝑ ferens malicia conteratur. Mulier a¬
quȩdam de uxrorib ꝓphetarũ clamabat ad heliseum
dicens. deruus tuus uir m̃s mortuus ẽ. & tu nosti quia
feruus duus fuit timens deum. Et ecce creditor uenitꝰ
ut tollat duos filios meos ad seruiendũ sibi. Cui dixit

Expanded text:
pietatibus Moab, et super quatuor non adversabo eum, pro eo quod am pertinet putatur esse robustum. Hoc dialecticum subvertitur, et instar incendii in cineres favillasque dissolvitur, ut probetur nihil, quod putabatur esse fortissimum. Sed et Isaias superbiam Moab arguit dicens: « Audivimus contumeliam Moab, contumeliosus est nimis. Superbiam ejus abstuli . » Jeremias quoque contra omnes vaticinans nationes, proprie loquitur ad Moab: « Quod confidebas in munitionibus dies Moab, ut veniat, et malitia ejus nimis. » Et manifestius dicit: « Quomodo contritus est baculus gloriosus, virga magnificentiae? » Et iterum: « Contritum est cornu Moab. » Haec autem dicuntur sub nomine Moab, ut stulta saeculi, et in coelum semper ferens malitia conteratur. CAPUT quaedam de uxoribus prophetarum clamabat ad Eliseum, dicens: Servus tuus, vir meus, mortuus est, et tu nosti quia servus tuus fuit timens Dominum. Et ecce creditor venit, ut tollat duos filios meos ad serviendum sibi. Cui dixit
Abbreviated transcription (Latin):
dem diaboli pacem ꝓmittentis citius elicdant᷑. Quia sicue
tunc ꝓpħa predicto regiꝓ inconsiderata pietate. ꝓnumnela¬
uit eitius iustã affore ultionẽ: ita mine ꝓphecicus sermo
prȩnunciat. si paciscamur cũ diabolo ȩtnam ꝓhoc nobis

Expanded text:
dem diaboli pacem promittentis, citius elidantur. Quia sicut dem diaboli pacem promittentis, citius elidantur. Quia sicut tunc propheta praedicto regi pro inconsiderata pietate pronuntiavit citius justam affore ultionem, ita nunc propheticus sermo praenuntiat, si paciscamur cum diabolo, aeternam nobis pro hoc
Abbreviated transcription (Latin):
captiuum. sibiq ab eo dictũ ut si captiuus fugeret ipse
moreretur. Quo fugiente. is qui eũ tradiderat᷑: mortem
ei minaretur inferre. Dũ respondente achab mort̾e ei
lmminere iustissimã. soluit caput: & agnitꝰ ÷ micheas
esse ꝓpħa. hac enĩ parabola utebatur. ꝓpt̾ sermones
quos erat ei dicturus. Ait nanq quomodo ds ei c̃cessis.¬
set ut suppliciũ hostis euaderet. ipse inimicũ eiꝰ benadab
qui dm̃ blasphemauerat dimisisset. & ꝓptea ds̃ decre¬
uisset ipsũ quidem ab illo ꝑimi. popłm uͦ ab eiꝰ exercitu
inuasione consumi. Iratus uero achab ꝓpħam illũ quidẽ
clausum seruari iussit. Confusus autẽ michex ser mo¬
nibus addomũ suã remeauit. Scđm leges uͦ tropologiȩ
maxime ꝓuidendũ ẽ. serius dĩ. ne scdm exemplũ ac hab
regis isrł ꝑniciosa securitate sibi blandiant᷑ quã diu hosti
uiuit. ne dũ se quasi uictores ꝑpetuos arbitrentur. ꝑ fraui¬

Expanded text:
captivum, sibique ab eo dictum, ut si captivus fugeret, ipse captivum, sibique ab eo dictum, ut si captivus fugeret, ipse moreretur. Quo fugiente, is, qui eum tradiderat, mortem ei minaretur inferre. Dum respondente Achab mortem ei imminere justissimam, solvit caput, et agnitus est Micheas esse propheta. Hac enim parabola utebatur propter sermones quos erat ei dicturus. Ait namque quomodo Deus ei concessisset, ut supplicium hostis evaderet: ipse inimicum ejus Benadab qui Deum blasphemaverat, dimisisset et propterea Deus decrevisset, ipsum quidem ab illo perimi, populum vero ab exercitus invasione consumi. Iratus vero Achab prophetam illum quidem clausum servari jussit. Confusus autem Michaeae sermonibus ad suam domum remeavit. Secundum leges vero tropologiae maxime providendum est servis Dei, ne secundum exemplum Achab regis Israel, perniciosa securitate sibi blandiantur quandiu hostis vivit ne dum se quasi victores perpetuos arbitrentur, per frau
Abbreviated transcription (Latin):
Percute me. At ille noluit cũ ꝑcutere. Cui ait. Quia noluist
alidire uocẽ dñi. ecce recedes a me. & ꝑcutiet te leo. Cumq
paululum recessisset ab eo: inuenit eum leo atq pereussiꝰ
ed & aliũ conueniens uirũ. dixit ad eũ. Pcute me. Qͥ ꝑcusi
eum et uulnerauit. & reliqua. Porro hoc de hac eadẽ
Iosephus taliter refert. Interea quidã ꝓpheta noĩe miche¬
as accedens ad unũ isrłitarum. petut ut eũ in capite pro
uoluntate dñi ꝑcuteret. Cui nolenti. prȩdixit ei eoqͥe
inobȩdiens eẽt. deo eiꝰq precepto leone oceurrente pe¬
meretur. Qͦd dum illi homini contigisset. accessit pr¬
pheca rursus ad aliũ. & ut idem faceret imꝑauit. Qui
dum ꝑcussisset. eũ. & eiꝰ uerticem cruentasset. alliga¬
to capͥite accessit ad regẽ. dicens ei qͦd cdum ẽẽt. in exer¬
citu constitutꝰ accepisse a quodã tribuno seruandum

Expanded text:
Percute me. At ille noluit percutere. Cui ait: Quia noluisti Percute me. At ille noluit percutere. Cui ait: Quia noluisti audire vocem Domini, ecce recedes a me, et percutiet te leo. Cumque paululum recessisset ab eo, invenit eum leo atque percussit. Sed et alterum conveniens virum, dixit ad eum: Percute me. Qui percussit eum et vulneravit. Josephus taliter refert: Interea quidem propheta, nomine Micheas, accedens ad unum Israelitarum, petiit ut eum in capite pro voluntate Domini percuteret. Cui nolenti praedixit ei, eo quod inobediens esset Deo, ejusque praecepto, leone occurrente, perimeretur. Quod dum illi homini contigisset, accessit propheta rursus ad alium, et idem ut faceret imperavit. Quid dum percussisset eum, et ejus verticem cruentasset alligato capite accessit ad regem, dicens ei: Quod dum esset in exercitu constitutus, accepisset a quodam tribuno servandum
Abbreviated transcription (Latin):
confidebant ibi suꝑati st̃: ita & pͥnceps mortis sepe ibi ui¬
atur eũ exercitu suo. uħi se estimat uincere posse. Qa in¬
frma mundi elegit ds̃ ut confunderet fortia. & ea quȩ ñ
unt ut ea quȩ st̃ ddestrueret. T emptabat igitur antiquus
ostis beatũ iob. & dũ sibi substantiam eiꝰ et filios tradi a
lño expeteret᷑ ut ꝑhoc eiꝰ animũ subuerter et. nec tamen
inhoc p̾ualeret: adextremũ ut in ipsũ sibi potestas daret
bostulauit. Quo concesso. quasi mox uictor existeret: car¬
nem eiꝰ graui ulcere uulnerauit. Sed̾ quo uehementi le
spitate in dolore eũ depositum ꝑsequebat᷑. eo ualidius
per patientiam ipsius ꝓster nebatur. Et paulo apło oꝗt
est stimulus carnis suȩ angłs sathanȩ ut eũ colafnarea.
quatinus urtꝰ in infirmitate ꝑficeretur. Iunc uir quidã
de filus ꝓpħarum. dixit ad sociũ suum in sermone dña

Expanded text:
confidebant, ibi superati sunt, ita et princeps mortis saepe ibi viconfidebant, ibi superati sunt, ita et princeps mortis saepe ibi vincitur cum exercitu suo, ubi se aestimabat vincere posse: s, ut confunderet fortia: et ea quae non sunt, ut ea quae sunt destrueret . » Tentabat igitur antiquus hostis beatum Job, et dum sibi substantiam ejus et filios tradi a Domino expeteret, ut per hoc ejus animum subverteret, nec tamen in hoc praevaleret ad extremum, ut in ipsum sibi potestas daretur, postulavit. Quo concesso, quasi mox victor existeret carnem ejus gravi ulcere vulneravit. Sed quo vehementius de prosperitate in dolore per depositum persequebatur, eo validius per patientiam ipsius prosternebatur. Et Paulo apostolo datus est stimulus carnis suae angelus Satanae, ut eum colaphizaret: quatenus virtus in infirmitate perficeretur . « Tunc vir quidam de filiis prophetarum, dixit ad socium suum in sermone Domini:
Abbreviated transcription (Latin):
allcontrate: &. reliqͦ. Qod benadab rex syris semel bacĩ
er somn insfaurat plium contra irł. significat diabolũ
malicis sue intentione nunquã cessare. Qui licedia
contra illos. Et dũ uno mͦ uincitur. aliostatĩ iuncepe
unatur. Hinc ẽ. qͦd serui regis syriȩ dixeruntem Du
montiũ sunt dueoꝵ. idõ suꝑauerunt nos. Secd meliuᷤ
nit pugnemꝰ contra egs in campestribꝰ. & obtinebimus
. Quia malignisp̃s sẽꝑ dolose sentientes. si inspũalib
rebus iuncuntur. in corporalib bellũ parare contenduni
rquoq dĩabolus. hoc et totꝰ exercitus eiꝰ maxime satagur¬
quofaciliꝰ uincere possint. Si uider int eos celestia desi¬
urare. derrena &e caduca ad amandũ ingerum. diuid¬
rint illos ꝓspitate concessa dõ grãs agere. student ut per
iluersa frangantur. Sed sicut regis syrȩ e seraioꝵ etꝰ
honconuenit dictio cũ opere. qͥa ubi se superare posse

Expanded text:
et contra te, etc. » Quod Benadad rex Syriae, semel victus, et contra te, etc. » Quod Benadad rex Syriae, semel victus, iterum instaurat malitiae suae intentione nunquam cessare. Qui licet a praelium contra illos. Et dum uno modo vincitur, alio statim vincere conatur. Hinc est quod servi regis Syriae dixerunt ei: « Dii montium sunt dii eorum, ideo superaverunest ut pugnemus contra illos in campestribus, et obtinebimus eos. » Quia maligni spiritus semper dolose sentientes, si in spiritalibus rebus vincuntur, in corporalibus bellum praeparare contendunt. Hoc ergo diabolus, hoc et totus exercitus ejus maxime sataguquo facilius eos vincere possint. Si viderint eos coelestia desiderare, terrena et caduca ad amandum ingerunt. Si viderint illos prosperitate concessa gratias Deo agere, student ut per adversa frangantur. Sed sicut regis Syriae et servorum ejus non convenit dictio cum opere, quia ubi se superare posse
Abbreviated transcription (Latin):
principum isrł uincitur. cũ ꝑbonos auditores scõrun
doctoꝵ quicqͥd aure audiunt factis implere nituntiu
Antiquus hostis in fugã uertitur. om̃isq suus exercita
militib xp̃i ꝑturbatur. Q bene ducenta milia &tel
ginta duo ee. dicunt᷑. quia ii qui utriꝰq testamenti se¬
entiam ꝑfecte denent. & trinitatis fidẽ cũ gemina cari¬
tate dĩ sudelicet & ꝓximi conseruant : apti ꝑ omnẽ ui¬
dum militię sũmi regis eẽ. comꝓbantur. Fugit quuo
benadab pex syriȩ in equo cũ equitibus. Necnon egra¬
sus rex isrł ꝑcussit equos & currus. et ꝑcussit. Sreder
plaga magna. Quid ẽ. quod benadab rer syriȩ inas cos
equitib: fugere describitur. nͥ quod pͥnceps omri us
utib suis scilicet om̃ib suꝑbis. quia ipsere. sap is. sup
filios suꝑbiȩ ab exercitu xp̃i hocẽ hunilib srdeu
s pharaone antiquo uidelicet hoste aquis baptisma
dobruio. humani generis delendo peccala dfeeclens

Expanded text:
principum Israel vincitur, cum per bonos auditores sanctorum principum Israel vincitur, cum per bonos auditores sanctorum doctorum, quidquid aure audiunt, factis implere nituntur. Antiquus hostis in fugam vertitur omnisque suus exercitus a militibus Christi proturbatur. Qui bene ducentatriusque testamenti scientiam perfecte tenent, et Trinitatis fidem cum gemina charitate Dei videlicet et proximi conservant, apti per omnem modum militiae summi regis esse comprobantur. « Fugit quoque Benadab rex Syriae in equo cum equitibus. Nec non egressus rex Israel percussit equos et currus, et percussit Syrum plaga magna. » Quid est quod Benadab, rex Syriae, in equo cum equitibus fugere describitur, nisi quod princeps omnium equitibus suis, scilicet omnibus superbis, quia ipse est caput superbis ab exercitu Christi, hoc est, humilibus et Deum vero Pharaone, antiquo videlicet hoste, aqua baptismatis obruit, humani generis delendo peccata. « Accedens
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Sic ergo in expeditione castrensi qui positus ẽ. pe¬
cte accinctus nõminat᷑ idẽ. armis indutꝰ. qui pugn
confecta uictor domũ redit. iure discinctꝰ uocatur
quia nimirũ depositis armis optatȩ pacis ociũ geru
Qui uͦ necdũ ꝑugnare neq se ad certamen parare. las
ceperat. merito non accinctꝰ esse dicit᷑. Ait gͦ rex isrł
regi syriȩ glorianti quasi iã cepisset samariam quan
obłidere ceperat. Ne gletur accinctꝰ ȩque ut discinctu
Acsi aꝑte dicat. Noli gloriari quasi iam uictor bellici
discriminis. qui adhuc in acie positus quẽ uietoria de¬
quatur ignoras. Et uerũ ꝓfecto dicebat. Nã mox mita
certaminẽ benadab ñ uictis aduersariis trium phan
secdceso suo exercitu fugiens domũ rediit. Mistice aut
benadab hostis isrł significat diabolũ om̃ium bonorũ
inmicũ. qui diuersos exercitus malignorum spuus
ad subuertendũ popłm dei contrahit. ded per pueros

Expanded text:
ivit. Sic ergo in expeditione castrensi, qui pesitus est reivit. Sic ergo in expeditione castrensi, qui pesitus est recte accinctus nominatur, id est armis indutus. Qui pugna confecta victor domum redit, jure discinctus vocatur: quia nimirum depositis armis optatae pacis otium gerit. Qui vero necdum pugnare, neque se ad certamen parare jam coeperat, merito non accinctus esse dicitur. Ait ergo rex Israel, regi Syriae glorianti, quasi jam cepisset Samariam, quam obsidere coeperat: « Ne glorietur accinctus, aeque ut discinctus. » Ac si aperte dicat: Noli gloriari quasi jam victor bellici discriminis, qui adhuc in acie positus, quem victoria sequatur ignoras. Et verum profecto dicebat: Nam mox inito certamino, Benadab non victis adversariis triumphans, sed coelo suo exercitu fugiens domum rediit. Mystice autem Benadab hostis Israel significat diabolum, omnium bonorum inimicum, qui diversos exercitus malignorum spirituum ad subvertendum populum Dei contrahit. Sed per pueros
Abbreviated transcription (Latin):
ge suꝑficiem g̾rȩ transcenderat. maxime cũ in mon¬
dis uertice ut scriptura refert fuerit̾ urbs eadẽ posita
it gͦ rex suꝑbus obsessam terrens ciuitatẽ. qͦd tantã ha¬
beret secum exercitus multitudinem. ut. etiam si quisq
militum eiꝰ unũ solum m lapidem uel cespit̾e uł stipitẽ
ad construendũ contra urbem aggerẽ apportasset. ag¬
uitatem tela uel faces mittere possent. Cuiꝰ temerita¬
tem arrogantiȩ modesto sermone cõpescens rex isrł au
icite ei. Ne gloriet᷑ accinetꝰ: eque ut discinetus. Aliud
enim accinctꝰ. alid diseinctus. aliud ñ accinetus
ccinctus nanq ẽ. qui cingulo circundatꝰ incedit. Dn¬
cinctus. qui cingulũ ntiper deposuit. Uerbi grã bal¬
neum intraturus uel lectũ ascensurꝰ uel ad tͣram fort
tunicam induturus. Non accinctꝰ. qui nuꝑ tunica
indutus. necdũ se addita zonȩ circũpositione mun¬

Expanded text:
ge superficiem terrae transcenderat, maxime cum in monge superficiem terrae transcenderat, maxime cum in montis verticem ut Scriptura refert fuerit urbs eadem posita. Ait ergo rex superbus obsessam terrens civitatem, quod tantam haberet secum exercitus multitudinem, ut etiam si quisque militum ejus, unum solummodo lapidem vel cespitem, vel stipitem ad construendum contra urbem aggerem apportasset, agivitatem tela vel faces mittero possent. Cujus temeritatem arrogantiae modesto sermone compescens rex Israel ait: « Dicite ei: ne glorietur accinctus aeque ut discinctus. » Aliud est enim accinctus, aliud discinctus, alius non accinctus. Accinctus nam quod est qui cingulo circumdatus incedit. Discinctus, qui cingulum nuper deposuit. Verbi gratia balneum intraturus, vel lectum ascensurus, vel ad terram forte tunicam induturus. Non accinctus qui nuper tunica indutus necdum se abdita zonae circumpositione mun
Abbreviated transcription (Latin):
opus euangłizandi conuertit: unde sufficient̾e pastũ
auditorib Suis prebere possit. Ipse uͦ sequitur nrm he¬
liam & mninistrat. ei. qui uestigia eiꝰ sequens hoc ẽ. man¬
data illiꝰ fideliter obseruans. ministeriũei bonoꝵ operũ
condigne ex hibere satagit. Porro benadab rex syriae
congregauit. omnẽ exercitum suũ & trignita et duosre¬
ges secum. & equos et currus. & ascendens pugnabat
contra samariã & obsidebat eam. et reliqua. Qͦdbena¬
dabrex syriȩ obsidens & impugnare. incipiens samariã
alt. hec faciant michi dii ꝙ hȩc addant. si suffecerit. pul¬
uis samaris pugillis om̃is popłi qui sequitur me: hun
habet sensum. Samariam necesse. ẽ. iuxta morẽ ciui¬
tatum ut haberet terrã interius ꝓpt̾ muros ipsis pene
muris gualem. ne uidelicet cos sine subsidio terrȩ ad¬
iacentis erectos. creber insistente. manu hostili deice¬
ret ictus arietis. Extrinsecus autẽ muroꝵ altitudo lon¬

Expanded text:
opus evangelizando convertit, unde sufficientem pastum opus evangelizando convertit, unde sufficientem pastum auditoribus suis praebere possit. Ipse vero sequitur nostrum Eliam et ministrat ei, qui vestigia ejus sequens, hoc est, mandata illius fideliter observans, ministerium ei bonorum operum condigne exhibere satagit. CAPUT XX. « Porro Benadab rex Syriae congregavit omnem exercitum suum et triginta et duos reges secum et equos et currus, et ascendens pugnabat contra Samariam et obsidebat eam, » et reliqua. Quod Benadab rex Syriae, obsidens et impugnare incipiens Samariam, ait: « Haec faciant mihi dii, et haec addant si suffecerit pulvis Samariae pugillis omnis populi qui sequitur me. » Hunc habet sensum: Samaria necesse est, juxta morem civitatum ut haberet terram interius propter muros, ipsis pene muris aequalem, ne videlicet eos sine subsidio terrae adjacentis erectos, creber insistente manu hostili dejiceret ictus arietis. Extrinsecus autem murorum altitudo lon
Abbreviated transcription (Latin):
ut iam diximꝰ. dñs deus. Saphat: iudicantis. & helis
da mei salus. lam mirabiliter suꝑ quẽ ꝓpheta pallium
suum misit. cũ illum dñs fide catholica induit. Om̃s ait
peuietis bobus cucurrit post heliam. & ant. Osculer orre
co patrẽ meum & madrem mea. & sequar te. Qura mox
it eletorũ chorus auduit loquente ꝑ euanglium dim.
Quin renunciauerit om̃ibus quȩ possidet. ñ podestm̃s ẽ.
discipulus: statim cessauit t̾renis lucris inbiare. scłarib
Aesiderus deseruire. Iotũ se contulit ad seruitium xp̃i
nee tamen aliis uerbũ uita prȩdicare desiuit. Hoc ÷ enĩ
oseulari patrẽ & matrem. cum quoscunq possit siue de
iudeis sius de gentib sermone uelle corrigere. Tulit itaq
beliseus par boum & mactauit illud. & inͦ aratro boumi
corit carnes & dedit populo & comedert. Cum popłs xp̃i¬
anus carnalia desideria mactans. totũ exercitatum suũ in

Expanded text:
ut jam diximus Dominus Deus: Saphat, judicantis: et Elisaeus ut jam diximus Dominus Deus: Saphat, judicantis: et Elisaeus Dei mei salus. Jam mirabiliter super quem propheta pallium suum misit, cum illum Dominus fide catholica induit. « Omnes, relictis bobus, cucurrit post Eliam et ait: Osculer, oro te, patrem meum et matrem meam, et sic sequar te. » Quia mox ut electorum Qui non renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus , » statim cessavit terrenis lucris inhiare, saecularibus desideriis deservire. Totum se contulit ad servitium Christi, nec tamen aliis verbum vitae praedicare desinit. Hoc enim osculari patrem et matrem cum quoscunque possit, sive de Judaeis, sive de gentibus velle sermone corrigere. « Tulit itaque Elisaeus par boum et mactavit illud, et in aratro boum coxit carnes et dedit populo, et comederunt. » Cum populus christianus carnalia desideria mactans, totum exercitum suum in
Abbreviated transcription (Latin):
rainnus. sed magis sp̃ualiter iptelligendũ. quiaui¬
sticia diuina aliȩ singulis reddit scđm oꝑa sua
punit peccata hominũ aliquando manifesta ulti¬
one. Aliquando ꝯcculto iudicio indicat preges et
duces. uindicat pcr ꝓpħas et sacer dotes. cum alios
nocentes facit plecti inucrone. allos transuerberat
gladio linguȩ. Unde dauid & salomon et cęteri re¬
ges ꝑpena  ex eis exigebant. cũ eos trucidari iube¬
B̾ant. Et idem alibiscriptum ẽ. de suꝑborũ & inobe¬
dientium pena. Dolaui cos inquit. in ꝓphetis meis. oc¬
cidi eos in uerbis oris mei. Profectus ergo inde helias
repperit heliseũ filium saphat arantem. & &etera¬
gitur ꝓfectus helias repperit. heliseuͣ filiũ saphat:
Arantem duodecim iugis boum. eũ redemptor nrͣ
descendens de cȩlo. diuino iudicio adquisiut ꝑopł
adhuc terrenis oꝑib inhiantẽ. In quo salutẽ fecit
cum eũ ad fidem conuertit. Helias enĩ inter pretat

Expanded text:
rannus, sed magis spiritaliter intelligendum, quia jrannus, sed magis spiritaliter intelligendum, quia justitia divina quae singulis reddit secundum opera sua, punit peccatum hominum aliquando manifesta ultione, aliquando occulto judicio vindicat per reges et duces; vindicat per prophetas et sacerdotes, cum alios nocentes facit plecti mucrone, alios transverberat gladio linguae. Unde David et Salomon et caeteri reges poenam a reis exigebant, cum eos trucidare jubebant. Et item alibi scriptum est de superborum et inobedientium poena: « Dolavi eos, inquit, in prophetis, ocit eum osculans manum. Profectus ergo inde Helias, reperit Heliseum filium Saphat arantem gitur profectus Elias reperit Eliseum filium Saphat arantem duodecim jugis boum, cum Redemptor noster, descendens de coelo, divino judicio acquisivit populum adhuc terrenis operibus inhiantem; icum eum ad fidem convertit. Elias enim interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
qui de singularitate intus erumꝑe nititur superhȩ
tumorem premit. hinc ẽ. qͦd uõce dĩ adheliam solẽ
se estimantem dicitur. Peliqui michi septẽ milia uiri¬
rum. Qui s curuauerunt genua ante baal : ut dum
non solũ se remansisse cognosceret. elationis głamqi
remansisdeͫ ded hinc sollerter intuendũ est oculun
cordis elatio quã nequiter elaudat. quando qui hu¬
milis o occulta dei nouerat. elatus & aꝑta nesciebat.
Et ait ddñs adheliam. Uade & reuertere  in uiam tuã
per desertum damasci. Cumiq ꝑueneris illuc. ungues
Acaer regem suꝑsyriam. & leu filium nansi ungues
regem super israhel. Heliseum autẽ filium saphat
qu̾i ẽ. dẽ abel maulam. ungues ꝓpħam prote. Et
erit.Quicunq fugerit gladium arael : occidet eum¬
leu. st quicunq fu̾gerit gladiũ ieu: int̾ficiet eum
heliseus. et reliqua. Hoc non ita aecipiendũ est qͦd
ꝓpheda dei heliseus homicida futurus sit & ty¬

Expanded text:
qui de singularitate intus erumpere nititur superbiae qui de singularitate intus erumpere nititur superbiae tumorem premit. Hinc est quod voce Dei ad Eliam solum se aestimantem, dicitur: « Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal : » ut eum non solum se remansisse cognosceret, elationis gloriam quae remansisse? Sed hinc solerter intuendum est, oculum cordis elatio quam nequiter claudat, quando qui humilis et occulta Dei noverat, elatus et aperta nesciebat. « Et ait Dominus ad Eliam: Vade et revertere in viam tuam per desertum Damasci. Cumque perveneris illuc, unges Azael regem super Syriam, et Jehu, filium Namsi, unges regem super Israel; Eliseum autem, filium Saphat, qui est de Abelmehul, unges prophetam pro te. Et erit, quicunque fugerit gladium AJehu; et quicunque fugerit gladium Jehu, interficiet eum Elisaeus, » et reliqua , hoc non ita accipiendum est, quod propheta Dei Elisaeus homicida futurus sit et ty
Abbreviated transcription (Latin):
possumus. Aed cognidionem tamen ueritatis in hi¬
antes. lam aliquid de libertatis aura captaorx
n ingressuergo speluncȩ stare ẽ. represso nr̃ȩ corri¬
ptionis obstadulo ad cogitionẽ ueritatis incipere
exire. Unde & nube in dabernaculo descendente.us¬
rahelite de longinquo cernentes in papilionũ suoꝵ
ostus stetisse memorant᷑. quia ii qui aduentũ diuini¬
tatis uteunq conspiciunt: quasi iam ex habitatione
carnis ꝓceclunt. Et ecce uox ad heliam dicens. Qel hic
agis helia : Et ille respondiens ait. Telo ⁊elatus sum
ꝑdño deo exercituum. quia dereliquert̃ pactum tuũ
filiiisrł. Altaria tua destruxerd. & ꝓphetas tuos occi¬
quod cordis sui ocłm ꝑ elationis denebras ex tinguit:
Qui cũ recta agit considerare melioꝵ merita negligit.
d̃ contra magnȩ humilitatis radio semet ipsũ illumi¬
nat. qui alioꝵ bona subtiliter pensat. quia dũ ea quae
ipse fecerit facta foris &e ab aliis uidet conspicit. eum

Expanded text:
possumus, ad cognitionem tamen veritatis inhipossumus, ad cognitionem tamen veritatis inhiantes, jam aliquid de libertatis aura captamus. In ingressu ergo speluncae stare est represso nostrae corruptionis obstaculo ad cognitionem veritatis incipere exire. Unde et nubes in tabernaculo descendentes Israelitae e longinquo cernentes in papilionum suarum ostiis stetisse memorantur , quia hi qui adventum divinitatis utrumque conspiciunt, quasi jam ex habitaculo carnis procedunt. « Ecce vox ad Eliam dicens: Quid hic agis, Elia? et ille respondens ait: Zelo zelatus sum pro Domino Deo exercituum, quia dereliquerunt pactum tuum filii Isrquod cordis sui oculum per elationis tenebras exstinguit, qui cum recta agit, considerare meliorum merita negligit. At contra, magnae humilitatis radio semetipsum illuminat, qui aliorum bona subtiliter pensat, quia dum ea, quae ipse fecerit, facta foris et ab aliis videt ac conspicit, eum
Abbreviated transcription (Latin):
ibilum aurȩ teniuis ꝑcipimꝰ. cum sapore incireum¬
emptȩ ueritatis contcplatione subita subtilit.  egu¬
tamis: Tunc ergo uerũ est qđ de do cognoscrenꝰ. eummi¬
dene nos aliquid de illo cognoscere ñ posse sentimuis.
nat bene illic subditur. Qͦ d cũ audisset helias copiit
uultum suũ pallio. & egressus stecit. in ostio spelimes
qua in ipsa subtilissima contẽplatione ueritatis q̃n¬
aignorantia homo tegatur agnosert. Uulerinane
pallium suꝑducere ẽ. ne altiora mens querere audeat
hane consideratione ꝓpriȩ infirmitatis uelare: ut nequ¬
quam intelligentiȩ ocłos ultra se precipitanter apiat̃
sel ad hoc qͦd app̃hendere ñ ualet reuerenter elaudat.
lui hec agens. in speluncȩ ostio stetisse deseribit Quid
nanq spelunca nr̃a ẽ. nisi hȩc corruptionis habitatio
in qua adhuc ex uetustate retinemurꝰ Sed cum aliqd
pcipere de cognitione diuinitatis incipimꝰ quasiiã i
spelunce nr̃ȩ ostio stamus. Quia enĩ ꝓgredi ꝑfecte non

Expanded text:
ibilum aurae tenuis percipimus, cum saporem incircumscriptae veritatis contemplatione subita subtiliter degustamus. Tunc ergo verum est quod Deum cognoscimus, cum plene nos aliquid de illo cognoscere non posse sentimus. Unde bene illic subditur; Quod cum audisset Elias, operuit vultum suum pallio, et egressus stetit in ostio speluncae. quia in ipsa subtilissima contemplatione veritatis quanta ignorantia homo tegatur, agnoscit. Vultui namque pallium superducere est, ne altiora mens quaerere audeat, hanc consideratione propriae infirmitatis velare, ut nequaquam intelligentiae oculos ultra se praecipitanter aperiat, sed ad hoc quod apprehendere non valet reverenter claudat. Qui haec agit, in speluncae ostio stetisse describitur. Quid namque spelunca nostra est, nisi haec corruptionis habitatio, in qua adhuc ex vetustate retinemur? Sed cum aliquid percipere de cognitione divinitatis incipimus, quasi jam in speluncae nostrae ostio stamus. Quia enim progredi perfecte non
Abbreviated transcription (Latin):
ueraciter cȩlos penetrare potuisset. Unde & ipse ordo
quȩdam distinguitur. Nlam enoch Q ludẽ uxorem
habuisse. Nam enoch translatus. helias uͦ ad cęlum
subuectus eẽ. memoratur. ut ueniret post modũ qͥ nec
trans latus nec subuectꝰ cęlum ęthereũ sua uirtute pene¬
traret. Qui nobis inse credentib carnis quoq mundi¬
ciam largiretur. & sub eo ꝑ incrementa tempoꝵ uirtus
castitatis excresceret. in ipsa quoq corũ trans latione
qui asceñsionẽ dnicam ut uidelicet famuli designa¬
uerunt. & in se ipso qui ad cȩlũ ascendit dñs oster¬
did. Enoch quidem uxorẽ. & filios habuit. helias uͦ
neq uxorẽ neq filios legit᷑ habuisse. Pensate gͦ quom
ꝑ incrementa creuerit mundicia sc̃ĩtatis. quod et per
trans latos famulos & ꝑ ascendentis dñi ꝑsonam pater¬
ter ostenditur. Translatus nanq ẽ. enocħ ꝑ coitũ geni¬
tus. & ꝑ coitũ generans. Raptus est helias ꝑ coitum

Expanded text:
veraciter coelos penetrare potuisset. Unde et ipse ordo veraciter coelos penetrare potuisset. Unde et ipse ordo ementa distinguitur. Nam Enoch translatus, uitur. Nam Enoch translatus , Elias vero ad coelum subvectus esse memoratur , ut veniret postmodum qui nec translatus, nec subvectus, coelum aethereum sua virtute penetraret. Qui nobis in se credentibus quia carnis quoque munditiam largiretur, et sub eo per incrementa temporum virtus castitatis excresceret, in ipsa quoque eorum translatione qui Ascensionem dominicam ut videlicet famuli designaverunt, et in seipso qui ad coelum ascendit, Dominus ostendit. Nam Enoch quidem uxorem et filios habuit; Elias vero neque uxorem; neque filios legitur habuisse. Pensate ergo quomodo per incrementa creverit munditia sanctitatis, quod et per translatos famulos et per ascendentis Domini personam patenter ostenditur. Translatus namque est Enoch et per coitum genitus, et per coitum generans. Raptus est Elias per coitum
Abbreviated transcription (Latin):
eamq resurgendo consũpsit. & resurrectionis suȩ głam
ascendendo declarauit. Notandum quoq ẽ. Qͦd helias
in curru legit᷑ ascendisse. ut uidelicet aꝑte monstrareturꝰ
quia homo purus ad iutorio egebat alieno. Per angelod
qlppe illa facta & ostensa st̃ adiumenta. quia nec ad cȩ¬
lum quidem aeriũ ꝑ se ascendere poterat. quẽ naturae
suȩ infirmitas grauabat. Redẽptor uero nr̃ non cui¬
rii non angłis sulleuatꝰ legitur. quia is qui fecerat omi
nimirũ suꝑ omĩa uirtute sua ferebatur. Illuc enim
reuertebatur ubi erat. & inde redibat ubi remanebat
Quia cũ ꝑ humanitatẽ ascenderet. in cȩlũ. ꝑ diuinitatem
et terra pariter continebat & çȩł uni. Siclit autẽ loseph
a fr̃ibus uenditꝰ uenditionẽ redemptoris nri figura¬
ergo suȩ dñs prȩnuncios & dested habuit. unũ ante
legem. aliũ sub lege. ut quandoq ueniret ipse. qui

Expanded text:
eamque resurgendo consumpsit, aeternae resurrectionis suae gloriam eamque resurgendo consumpsit, aeternae resurrectionis suae gloriam ascendendo declaravit. Notandum quoque est, quod Helias in curru legitur ascendisse, ut videlicet aperte monstraretur, quia purus homo adjutorio egebat alieno. Per angelos quippe illa facta, et ostensa sunt adjumenta, quia nec ad coelum quidem aereum per se ascendere poterat, quem naturae suae infirmitas gravabat. Redemptor ru, non angelis sublevatus legitur: quia is qui fecerat omnia, nimirum super omnia sua virtute ferebatur. Illuc enim revertebatur ubi erat; et inde redibat ubi remanebat: quia qui per humanitatem ascendebat in coelum, per divinitatem et terram pariter continebat et coea fratribus venditus venditionem nostri Redemptoris figuraergo suae Dominus praenuntios et testes habuit, unum ante legem, alium sub lege, ut quandoque veniret ipse qui
Abbreviated transcription (Latin):
Dede hic. quia dnĩs misit me usq in bechel. Cui ait he¬
liseus. Uiuit dñs & uuit anima dua. quia non dere¬
linquam de. & cȩtera. Quid ẽ. quod helias ad cęlũ rapt̃
dicitur: Nunquidnã eum adhuc in hac carne corru¬
ptibili positũ ad illud sũmȩ quietis sinũ ante resurre¬
etionem ascensionc̃q dñi credimus eẽ ꝑduccumꝰ Sed
aliud ẽ. cęlum aerium. aliud ȩchereũ. Celũ quippe
aerium: terrȩ ẽ. ꝓximum. Unde & aues cęli dicimus.
quia eas uolitare in aere udemus. In cęlum itaq aeri¬
um helias sulleuatus ẽ. ut in secretã quandam derrȩ
regionem repente duceretur. ubi in magna iã carnis
et ᷑ sp̃s quiete uiueret. quousq ad finẽ mundi redeat.
et mortis debitũ soluat. Sulleuatus nanq helias ascen¬
sionem dñicam designauit. Ille enĩ mortem disculit.
non euasit. Redẽptor autem nr quia ñ diftulit suꝑauit

Expanded text:
Sede hic, quia Dominus misit me usque in Bethel. Cui ait ESede hic, quia Dominus misit me usque in Bethel. Cui ait Eliseus: Vivit Dominus, et vivit anima tua; quia non derelinquam te, etc. » Quid est, quod Elias ad coelum raptus dicitur? Nunquidnam eum adhuc in hac carne corruptibili positum ad illius summae quietis sinum ante resurrectionem ascensionemque Domini credimus esse perductum? Sed aliud est caerium terrae est proximum: Unde et « aves coeli » dicimus, quia eas volitare in aere videmus. In coelum itaque aerium Elias sublevatus est ut in secretam quamdam terrae regionem repente duceretur, ubi magna jam carnis et spiritus quiete viveret, quousque ad finem mundi redeat, et mortis debitum solvat. Sublevatus namque Elias, ascensionem Dominicam designavit. Ille enim mortem distulit, non evasit. Redemptor autem noster, quia non distuli
Abbreviated transcription (Latin):
matutina lur. Et& ꝓtransibit ꝑeam. corrueca esuriet
tcum esurierit irascetur. & maledicet regi suo & dõsuo.
et suspiciet sursũ & ad terrã intuebitur. et ecce tribula¬
tio & deuebrȩ. dissolutio. angustia. & caligo ꝑsequens.
non poterit auolare de angustia sua. Mittit rex im
oius duos quinquagenarios cũ subditis sibi militibus
ut exhibeant. heliam. qui diuino igne consũpti sunt.
ercius autẽ missus saluatur. Quinqͦuagenarius nanq
numerus confessio pęnitentiȩ ẽ. quo declaratur re¬
missio peccatorum. Iudei ergo nolentes xp̃m deum
esse ꝑfectum. nec principẽ p̾enitentię dum dicunt
ad eum quinquaginta annos nondum habes et a¬
braham uidisti. In futuro diuino igne incendunt᷑
et extinguntur. Tercius autẽ quinquagenarius quia
conuersus ad fidem trinitatis penitentiȩ sacramenta
cognouit. indulgentiã meruit. Factum ẽ. Autem cũ¬
leuare uellet dñs heliam ꝑ durbinẽ in celum. Wbat
helias et heliseus de galgalis. Dixitq helias ad heliseũ

Expanded text:
tutina lux. Et transibit per eam, corruet et esuriet. Et cum esurierit, irascetur, et maledicet regi suo et Deo suo. Et suspiciet sursum, et ad terram intuebitur. Et ecce tribulatio et tenebrae, dissolutio, et angustia, et caligo persequens, et non poterit avolare de angustia sua . » Mittit rex impius duos quinquagenarios cum subditis sibi militibus, ut exhibeant Eliam, qui divino igne consumpti sunt tertius autem missus salvatur. Quinquagenarius namque numerus confessio poenitentiae est, quo declaratur remissio peccatorum. Judaei ergo nolentes Christum Deum esse perfectum nec principem poenitentiae, dicunt ad eum: « Quinquaginta annos nondum habes, et Abraham nosti? » In futuro divino igne incenduntur et exstinguuntur. Tertius autem quinquagenarius, quia conversus ad fidem Trinitatis, poenitentiae sacramenta cognovit, indulgentiam meruit. CAPUT II. « levare vellet Dominus Eliam per turbinem in coelum, ibat Elias et Eliseus de Galgala. Dixitque Elias ad Eliseum:
Abbreviated transcription (Latin):
ralium rerũ cupiditatib tota intentione. cȩlestia quȩr̃.
inuicino oraculi st̃ positi. nec longe st̃ remoti auelo quo
templũ & scã scõrum diximuntur qͥ corpore. terrã incolun
ceterum scđm interiorẽ hominem. dotã habent. conu̾satio

Expanded text:
ralium rerum cupiditatibus, tota intentione coelestia quaerunt: ralium rerum cupiditatibus, tota intentione coelestia quaerunt: in vicino oraculi sunt positi, nec longe sunt remoti a velo, quo templum et Sancta sanctorum dirimuntur, qui corpore terram incolunt, caeterum secundum interiorem hominem totam habe
Abbreviated transcription (Latin):
dscur qua uas possit aptũ ministeriis gelestibus effici. cũ
ipsi salubriter humiliati. & flãma siue diuinȩ clahto¬
tis siue etiam humanȩ aduersitatis emolliti. uiã patou
bene. opando intramus: uit ad prȩmia patrũ benc ullies¬
do ꝑueniamus. Fecitq salomon omĩa uasa in domo oni
altare aureũ & mensam suꝑ quã poncrent᷑ panes ꝓpositiua¬
nis aurcam. Altare aureum corda significat ꝑfectorum
iustorũ internȩ claritatis & castitatis luce chorusea. qͥr
sullimitati significandȩ etiam Locus conuenit eiusden
altaris. Stabat᷑ enĩ ante ostium sc̃ĩ sc̃orum ut inter faccu¬
ram taber naculi manifeste. legimꝰ. in quo uidelicet altati
non hostiarũ sanguis neq libamina. sed thimiamata
tantũ incendebant᷑. quoꝵ fumus ad suꝑiora ascendenson¬
ebat archã atq oraculum odore suauitatis implebat.
nquo figura exprimebat᷑ scõrum. qui dũ neglectis cẽpo¬

Expanded text:
dimur, qua vas possit aptum ministeriis coelestibus effici, cum dimur, qua vas possit aptum ministeriis coelestibus effici, cum ipsi salubriter humiliati, et flamma sive divinae claritatis, sive etiam humanae adversitatis emolliti, viam patrum bene operando intramus, ut ad praemia patrum bene vivendo perveniamus. « Fecitque Salomon omnia vasa in Domo Domini: Altare aureum et mensam super quam ponerentur panes propositionis auream. » Altare aureum corda significat perfectorum justorum, internae charitatis et castitatis luce corusca, quorum sublimitati significandae etiam locus convenit ejusdem altaris. Stabat enim ante ostium Sancti sanctorum, ut in factura tabernaculi manifeste legimus. In quo videlicet altari non hostiarum sanguis neque libamina, sed thymiamata tantum incendebantur, quorum fumus ad superiora ascendens, operiebat arcam, atque oraculum odore suavitatis implebat. In quo figura exprimebatur sanctorum, qui dum neglectis tempo
Abbreviated transcription (Latin):
tes & ipsi uitali flumine satagamꝰ ablui. Notandũ autẽ
qͦdnon tantũ in regione iordanis sed in campestri regio¬
ne illiꝰ facta dicuntur eadem uasa. significans multiplica¬
tonem fideliũ quȩ ñ solum in ludea. sed & in om̃ium
nationtm latitudine erat futura. expleta ꝓphetia qua
dicitur. gaudeb̃t campi & omia quȩ in eisst̃. Argillosa au¬
dem terra de qua faccȩ st̃ forme ad fundenda uasa dii.
quȩ melius quã scriptura saera. de qua regulã bene̾ ui¬
uendi accipimꝰ ualet intelligi᷑ Quasi enĩ argilla ignib
durata formã uasis dñi quanta & qualia fieriꝰ debeant ex¬
hibet. cũ nobis seriptura de qua regulã iusticiȩ quam se¬
quamur ostendit. scõrumq nobis exempla quȩ igne tribu¬
ationum inuincibiles ꝑseuerarunt inom̃ib Sequenda
smonstrat. Sed uasa in domo dñi electa acpciosa esse con¬
picimus. esq igne liquefactũ qͦd argillȩ formas ingre¬

Expanded text:
tes, et ipsi vitali flumine satagamus ablui. Notandum autem, tes, et ipsi vitali flumine satagamus ablui. Notandum autem, quod non tantum in regione Jordanis, sed etiam campestri regione illius facta dicit eadem vasa, significans multiplicationem fidelium, quae non solum in Judaea, sed et in omnium nationum erat latitudine futura, expleta prophetia qua dicitur: « Gaudebunt campi, et omnia quae in eis sunt . » Argillosa autem terra, de qua factae sunt formae ad fundenda vasa Domini, quae melius quam Scriptura sacra, de qua regulam bene vivendi accipimus, valet inteldurata formam vasis Domini, quanta et qualia fieri debeant exhibet, cum nobis Scriptura sacra regulam justitiae quam sequamur ostendit, sanctorumque nobis exempla qui igne tribulationum invincibiles perseverarunt, in omnibus sequenda praemonstrat. Sed vasa in domo Domini electa ac pretiosa esse conspicimus, aesque igne liquefactum quod argillae formas ingre
Abbreviated transcription (Latin):
plendor nobis internȩ claritatis aꝑitur. Qͦd ad me¬
idianum latꝰ atrii. significat fideles ꝑ acceptionem
uor etenĩ meridiani solis consueuit inscripturis. et
ardorem dilectionis. et illustrationẽ significaro sc̃i sp̃s
ꝯquem eadem dilectio diffundit᷑ in cordib electorum.
nĩa uasa quȩ fecit hyram regi salomonundomo dñi.
de auricalco erant. In regione iordanis fudit ea rex
margillosa terra. Apte in regione iordanis fusa sunt
uasa domus dñi. in quo uideliceo flumine. dñs nr ba¬
ptizari dignatus ẽ. eiusq tinctꝰ undis aquarũ nobis
elementũ in ablutione peccatorũ conuertit. Et quia om̃e
fidelium baptisiũ quo dño consecrantur in exemplũ
celebratur baptismatis illiꝰ quo ipse aquas sc̃ificauit.
recte in regione. iordanis uasa st̃ domus dñi facta. Neq
enim aliter uasa electionis & miscđiȩ fieri possumꝰ. nisi
et in baptismo eiꝰ quod illo influmine subut respicien¬

Expanded text:
splendor nobis internae claritatis aperitur: Quod ad mersplendor nobis internae claritatis aperitur: Quod ad meridianum latus atrii, significat fideles per acceptionevor etenim meridiani solis consuevit in Scripturis, et ardorem dilectionis, et illustrationem significare sancti Spiritus, per quem eadem dilectio diffundetur in cordibus electorum. « Omnia vasa quae fecit Hiram regi Salomoni in domo Domini de aurichalco erant. In regione Jordanis fudit ea rex in argillosa terra. » Apte in regione Jordanis fusa sunt vasa domus Domini, in quo videlicet flumine, Dominus noster baptizare dignatus est, ejusque tinctus undis, aquarum nobis elementum in ablutionem peccatorum convertit. Et quia omne fidelium baptisma, quo Domino consecrantur, in exemplum celebratur baptismatis illius quo ipse aquas sanctificavit, recte in regione Jordanis vasa sunt domus Domini facta. Neque enim aliter vasa electionis et misericordiae fieri possumus, nisi et baptisma ejus, quod illo in flumine subiit, respicien
Abbreviated transcription (Latin):
parte positi. Intra hos basis erat ȩnea quinq cubitorum
longitudinis. & quinq cubitoꝵ latitudinis. & triũ eubi¬
torum altitudinis. in qua stabat. salomon et dedicabas
templũ. Deinde ultra ꝓgredientib occurrebat. altare
holocausti contra medium atrii. deinde porticꝰ templ
siue uestibulũ in qͦ erant colũnȩ erae circa ostium tẽpli
chrum baptismatis ad regnũ gleste qͦd iure uocabulo
dextrȩ figuratur debere: ꝑuenire. Qui enĩ crediderit et
baptizatus fuerio. saluus erit. Nanq ubi dextra simul.
sinistra in bono accipiunt᷑. uel uideã et gentilitatẽ u
in expositione basiũ supra diximꝰ. uel prȩsentem ȩcels
itam & futuram. uel lȩta & tristia uel aliqua desi¬
mat huiꝰ modi. Ubi uͦ absolute in bono ponit᷑ dex.¬
ra. eterna sepius gaudia demonstrat. Quod uero
contra orientẽ posuit mare. ad eandẽ ꝓprie significa¬
ionem respicit. qͦd uidelicet ꝑ lauachrũ sacrifontis

Expanded text:
parte positi. Intra hos basis erat aenea, quinque cubitorum parte positi. Intra hos basis erat aenea, quinque cubitorum longitudinis, et trium cubitorum latitudinis, et trium cubitorum altitudinis, in qua stans Salomon dedicabat templum. Deinde ultra progredientibus occurrebat altare holocausti contra medium atrium. Deinde porticus templi sive vestibulum, in quo erant columnae aereae circa ostium templi. crum baptismi ad regnum coelestdextrae figuratur debere pervenire. « Qui enim crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit . » Namque ubi dextra simul et sinistra in bono accipiuntur, vel Judaeam et gentilitatem ut in expositione basium supra diximus vel praesentem Ecclesiae vitam et futuram, vel laeta et tristia, vel aliqua designat hujusmodi. Ubi vero absolute in bono ponitur dextera, aeterna saepius gaudia demonstrat. Quod vero contra orientem posuit mare, ad eamdem prope significationem respicit, quod videlicet per lavacrum sacri fontis,
Abbreviated transcription (Latin):
talem plagã uidelice in atrio introire. qͦd sacerdotiu
pprie uocabatut. Quinq autẽ posuit dd dexterã parau
dempli ppter iudeos qui sole iusticiȩ ꝑ doctrinã leg ie
antiquitus uti solebant. Et quinq ad sinistrã: ꝓpt nos
qui ceco diutius corde seruituti adherebamꝰ eius quia
onam sedẽ meam ad aquilonẽ. qͦd ẽ. aꝑte dicere. Ilisi
cordib requiescere desidero. quȩ aluce ueritatis & flans
diuine caritatis aliena et̃. considero. Mare autẽ posul
ad ddexterã partem tẽpli contra orientẽ ad meridiem.
t hoc in eodẽ atrio positum ẽ. ad orientẽ. Qͦd autem ao
clexteram partẽ templi hoc ẽ. quod repetit dicens ad meri¬
diem. Ingredientib enĩ atrium ab oriente. pͥmo diuer¬
tendum erat ad meridiem. ubi mare in ipso angulosta¬
bat ad lauandũ sacerdotib paratũ. dȩinde ꝓgredientib
intro oceurrebant. luteres ad lauandũ hosłias ab utraq

Expanded text:
entalem plagam videlicet, in atrio introire, quod sacerdotum entalem plagam videlicet, in atrio introire, quod sacerdotum proprie vocabatur. Ut autem posuit ad dexteram partem templi, propter Judaeos qui sole justitiae per doctrinam legis antiquitus uti solebant. Et quinque ad sinistram, propter nos qui caeco diutius corde servituti adhaerebamus ejus qui ait: Ponam sedem meam ad aquilonem, quod est aperte dicere, illis in cordibus requiescere desidero, quae a luce veritatis et flamma divinae charitatis aliena esse considero. « Mare autem posuit ad dexteram partem templi contra orientem ad meridiem. » Et hoc in eodem atrio positum est ad orientem. Quod autem ad dexteram partem templi, hoc est, quod repetit dicens ad Meridiem. Ingredientibus enim atrium ab Oriente primo divertendum erat ad meridiem, ubi mare in ipso angulo stabat ad lavandum sacerdotibus paratum. Deinde progredientibus intro occurrebant luteres ad lavandas hostias, ab utraque