comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maximeq uulgare. qđ plerũq caligine
erroris in uoluit᷑. p̃conscientiȩ luce. & pu¬
ritate. conteninere. E ẜygͣ.¬
Qui ualo adu̾sis oneratã ducere uitã.
& tolerare mag̃ uult mala qͣm fugere.
m aioris multo ẽ animi qͣm ferre pauescens:
m ensq enĩ rectaq̃ puri sibi conscia cordis.
hoc plus splendescit. quo mag̾ atteritur.
dñis irrogat᷑. ñ ẽ pena cͥminis. s uͥtutis exa¬
men. Nam bonus. etiã si seruiat. lib ẽ. Mał
O pp̃ssis quotiens iustis dnant᷑ iniqui:
Non ẽ puniti suppliciũ meriti:
S uirtus fidĩ sub tali examine crescit.
Nec seruile grauat liba corda uigũ.
Soluis peccator fuit male. qͥ lic& amplo
U tat᷑ regno: sat miser ẽ famulus.
Cũ mens carnał nimiũ dñante tiranno:
T̾ ot fuit sceptris. dedita quot uiciis. D ob.

Expanded text:
 caligine erroris involvitur, prae conscientiae luce ac puritate, contemnere. Qui valet adversis oneratam ducere vitam, Et tolerare magis vult mala, quam fugere, Majoris multo est animi, quam ferre pavescens Mens etenim recta, et puri sibi conscia cordis, Hoc plus splendescit, quo magis atteritur. nis irrogatur, non poena est criminis, sed virtutis examen. Nam bonus, etiam si serviat, liber est. Mitiorum. Oppressis quoties justis dominantur iniqui, Non est puniti supplicium meriti; Sed virtus fidei sub tali examine crescit, Nec servile gravat libera corda jugum. Solus peccator servit male; qui licet amplo Utatur regno, sat miser est famulus; Cum mens carnalis, nimium dominante tyranno, Tot servit sceptris dedita quot vitiis. LIV.
Abbreviated transcription (Latin):
possimꝰ qͥd sit ds̃. possimꝰ scire qͥd ñ sit. epygͣ.¬
ulla qͥdem mens ẽ mortali ĩ corꝑe uiuens.
R plena uideat cognitione dm̃.
 miris oꝑm signis ostendit᷑ auctor.
sectorẽq suũ condita queq canut.
U ñ lico& fandi uires. animiq iugorẽ
U incat. & excedat gła. lausq dei.
N os tñ officio cordis gaudemꝰ & oris:
& tanto oblectat succubuisse bono.
h inc fidĩ uirtus. hĩe flãma oriat᷑ amoris.
& latet exerc&. qđ suꝑat reparat. D̾ suꝑ.

Expanded text:
quid sit Deus, possumus scire quid non sit. Nulla quidem mens est mortali in corpore vivens, Quae plena videat cognitione Deum. Sed miris operum signis ostenditur auctor, Rectoremque suum condita quaeque canunt. Unde licet fandi vires, animique vigorem Vincat, et excedat gloria lausque Dei, Nos tamen officio cordis gaudemus et oris, Et tanto oblectat succubuisse bono. Hinc fidei virtus, hinc flamma oriatur amoris, Quod latet, exercet; quod superat, reparat.
Abbreviated transcription (Latin):
multũ curandũ ẽ necessario morituris.
qͥd accidat ut moriant᷑: s moriendo quo
Cuncta bonis ꝓsunt. qͦs & mors ipsa beatos
e ffic̃. ut sumant p̃mia pͥncipiũ.
Ille gͦ finis malus ẽ. quẽ pena sequet᷑.
& qͥ ꝑpetiui porta doloris erit.
Non quo absum̃t᷑ lacͥmȩ cunctiq labores.
Ut uet̾is ꝑeant omĩa signa mali. De pu-
uolata aĩę puritate.& corꝑe ĩtacto. epygͣ¬
Mens illesa nicħ iuolato corꝑe ꝑdit.
& uttã carnis uuln̾a ñ maculant.
Nec cͥm̃ facti recipit ñ mixta uoluntas.
U elle mag̃ facinꝰ quã tolerare noc&.
Sic aut̃ ad cordis penetralia. cuncta recurrũt.
Ut plerũq animꝰ fit sine carne reus.
Cũq ab intacto sũmotũ ẽ corpore solus
Concipit. & tectis motib intꝰ agit. De¬
Paior animꝰ fortitudine tolerantie.

Expanded text:
tum curandum est necessario morituris, quid accidat ut moriantur, sed moriendo quo Cuncta bonis prosunt, quos et mors ipsa beatos Efficit, ut sumant praemia principium. Ille igitur finis malus est, quem poena sequetur, Et qui perpetui porta doloris erit. Non quo absumentur lacrymae, cunctique labores: Ut veteris pereant omnia signa mali. LI. De ta animi puritate, etiam corpore intacto. Mens illaesa nihil violato corpore perdit: Invitam carnis vulnera non maculant. Nec crimen facti recipit non mixta voluntas: Velle magis facinus, quam tolerare nocet. Sic autem ad cordis penetralia cuncta recurrunt, Ut plerumque animus sit sine carne reus. Dum, quod ab intacto semotum est corpore, solus Concipit, et tectis motibus intus agit. LII. De fortitudine tolerantiae.
Abbreviated transcription (Latin):
h inc mutabiliũ rerũ ĩmittabił ordo.
Aet̾ni seruit legib artificis.:
Inq suos fines ꝓcedit quęq uoluntas.
N ec uariis meritis arbit̾ equis ab est.
Corda regens. uires tͥbuens. peccata remittẽs.
Mitis subiectis. ĩplacidus tumidis.
U t nec pena malũ quẽꝗͣ. nec gła iustũ.
Suscipiat. nͥ cũ laude & honore dĩ. De
Ccire uolens in q̃ rerũ sis parte locand.
D ĩscute qͥd timeas. qͥd ue sit id qd amas.
N am cuncti hoc gemino nascunt᷑ fomite motꝰ.
R espondentq sius germina pͥncipiis.
Hoc sũm regis uidicio capiet.
ngłicos ciues. & xp̃i ĩ m̃bra renatos.
N on trahat ad ueterem carnis origo hominẽ
M ulta qͥdem in nr̃os mundꝰ bona ꝓc̾at usus.
&pleno tellus seruit opima sinu.
S t̾rȩ hospitib cęli suꝑ astra uocatis.
U irtutis palma ẽ. sꝑnere blanda soli.
& sic p̃sentis spacium ꝑcurrere uitę
Ipsa ꝑegͥnis ne ua sit laqueus.
Nam declinantes ꝓ sũmis ferre laborẽ:

Expanded text:
rum immutabilis ordo, Aeterni servit legibus artificis. Inque suos fines procedit quaeque voluntas, Nec variis meritis arbiter aequus abest: Corda regens, vires tribuens, peccata remittens, Mitis subjectis, implacidus tumidis. Ut nec poena malum quemquam, nec gloria justum Suscipiat, nisi cum laude et honore Dei. LIX. De cire volens, in qua rerum sis parte locandus, Discute quid timeas, quidve sit id quod amas. Nam cuncti hoc gemino nascuntur fomite motus, Respondentque suis germina principiis. Hngelicos cives, et Christi in membra renatos, Non trahat ad veterem carnis origo hominem. 649 Multa quidem in nostros mundus bona procreat usus, Et pleno tellus servit opima sinu. Sed terrae hospitibus, coeli super astra vocatis, Virtutis palma est spernere blanda soli; Et sic praesentis spatium percurrere vitae, Ipsa peregrinis ne via sit laqueus. Nam declinantes pro summis ferre laborem,
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ideo huiꝰ mundi infelicitate punit᷑:
qͥa felicitate corrũpit᷑. epygͣ
In reb mundi ñ idem ẽ om̃ib usus.
N ec cuncti parib cuncta ferunt animis.
N ãq bonos ñ blanda inflant. ñ asꝑa frãgt̃.
S fidĩ inuictę gaudia uera uiuant.
Terrȩ aũ & fęni breuit̃ florentis amator.
Seu caret. obtatis. seu fruit᷑ miser ẽ. Qđ
ñ ẽ. qͣm bona uita p̃cesser itꝰ No emi facit

Expanded text:
eo hujusmodi infelicitate punitur, quia felicitate corrumpitur. In rebus mundi non idem est omnibus usus, Nec cuncti paribus cuncta ferunt animis. Namque bonos non blanda inflant, non aspera frangunt. Sed fidei invictae gaudia vera juvant. Terrae autem, et feni breviter florentis amator Seu caret optatis, seu fruitur, miser est. L. n est, quam bona vita praecesse
Abbreviated transcription (Latin):
quales ficti sumꝰ eiꝰ dono: ñ quales sumus
Tales a dño quales formam᷑ amamͦ :
N on quales nr̃is existimꝰ meritis.:
Ec̃ĩfic&. doceat. plantet. rigoe. excolat. ornet.
Iam nichl ẽ hominis qđ digne possit. amari:
ficiat ꝓpͥum ni bonꝰ auctor on opus. De¬
dei sapientia sine tp̃re ẽ. nec aliq̃s̃ apud
illũ noua. qui fec̃ quȩ fit᷑a s̃. epẏg̃.
rtifice in sĩmo sine tp̃r tp̃ris ordo ẽ.
Inq dõ rerũ non uariat series.
Aetno auctori simul assunt oĩa semꝑ.
Cũ quo in factoꝵ ẽ ordine qͥcqͥd erit. De

Expanded text:
quales futuri sumus ipsius dono; non quales sumus Tales a Domino, quales formamur, amamur; Non quales nostris exstitimus meritis. Sanctificet, doceat, plantet, riget, excolat, ornet: Nam nihil est hominis, quod digne possit amari, Perficiat proprium ni bonus auctor opus. LDei sapientia sine tempore est, nec aliqua sunt apud illum nova, qui fecit quae futura sunt. Artifice in summo sine tempore temporis ordo est, Inque Deo rerum non variat series. Aeterno auctori simul adsunt omnia semper, Cum quo in factorum est ordine quidquid erit. E
Abbreviated transcription (Latin):
Ut mala mens pͣue qđ cupit efficiat:
Ira ẽ magna dĩ. qua multos sic qͦq punit.
Ut quib exultant. cͥminib ꝑeant.
Crescit enĩ occulte cũ longo pęna reatu:
Ausib illicitis si nichil obstiterit.
& magis erranti ne parcant flagra tim̃dũ
Q uã ne ñ fiat. qđ uoluisse noc&.
Oiñe genꝰ uicii ꝓpͥo tantũ ualoꝵ actu.
& peccata suã quęq gerunt speciem.
Sola ẽ in numeris armata suꝑbia telis.
Cui possunt uires. & bene gesta dare. De¬

Expanded text:
Ut mala mens prave cum cupit efficiat. Ut mala mens prave cum cupit efficiat. Ira magna dei, qua multos sic quoque pUt quibus exsultant criminibus pereant. Crescit enim occulte cum longo poena reatu, Ausibus illicitis si nihil obstiterit. Et magis erranti ne parcant flagra timendum est, Quam ne non fiat quod voluisse nocet.Omne genus vitii proprio tantum valet actu, Et peccata suam quaeque gerunt speciem. Sola est innumeris armata superbia telis, Cui possunt vires, et bene gesta dare.
Abbreviated transcription (Latin):
S solũ humanũ p̃uid& arbitriũ:
N on hȩc dona eius. s s̃ p̃dicta uocanda.
Gr̃a nos reparet. grã iustific&.
Quȩ sic in cunctis implet sua dona uocatiᷤ.
lia. sine quib hȩc ñ ducit᷑ uita: sic ad sa¬
lutẽ ęt̾̃nam nichil ꝓsunt impio aliqua
bona oꝑa. sine quib difficillime uita cuiꝰ¬
lib& pessimi hominis inuenit᷑. esygͣ
Ut quędã tenues maculȩ in spleudore pioꝵ.
Maior urtutũ qͣs uacuat numerus.
Aȩt̾nȩ donis nequeunt obsist̾e uitȩ̨
N ec merita obscurat grandia culpa leuis.
Sic aliqͥd plerũq boni pars impia gestat.
Magni mole mali: qd facile obruitur:
Nec ꝓdest qͥddam recti sapusse malignis.
Nam bona q̃ pͣuis nat᷑ȩ ex dote suꝑ sunt.
dĩuenit. apud quẽ ñ ẽ iniquitas. łuntt
enĩ ȩtiã isto mͦ. nec idõ ĩiuste. qͥa occulte.
Cȩt̾m iniquus puniri se ignorat. nͥ cũ ma¬
nifesto supplicio senserit nolens: qͣntum
mali sit qđ ꝑpetͣuit uolens. eꝑygͣ¬

Expanded text:
Sed solum humanum praevidet arbitrium: Non haec dona ejus, sed sunt praedicta vocanda. Gratia non reparet, gratia justificet. Quae sic in cunctis implet sua dona vocatis, lia, sine quibus haec vita non ducitur, sic ad salutem aeternam nihil prosunt impio aliqua bona opera, sine quibus difficillime vita cujuslibet pessimi hominis invenitur. Ut quaedam tenues maculae in splendore piorum, Major virtutum quas vacuat numerus, Aeternae donis nequeunt obsistere vitae, Nec merita obscurat grandia culpa levis: Sic aliquid plerumque boni pars impia gestat, Magni mole mali quod facile obruitur. Nec prodest quiddam recti sapuisse malignis, Nam bona, quae pravis naturae ex dote supersunt, dei uenit, apud quem non est iniquitas. punit enim etiam isto modo nec ideo iniuste, quia occulte. ceterum iniquus puniri se ignorat. nisi cum manifesto supplicio senserit nolens, quantum mali sit quod perpetrauit uolens. ho
Abbreviated transcription (Latin):
magis augeri: quã minui. Quia male c̾cu.¬
piscentiȩ & p̃uaricatio legis accedit. epyg̃¬
Index peccati lex ẽ. plectãda uetando.
Q nisi cor mundoe sp̃c interimit.
Nullus enĩ ẽ insons sola formidine penȩ.
Hunc tñ effectũ. ñ lex. s grã confert.

Expanded text:
magis augeri quam minui, quia malae concupiscentiae etiam praevaricatio legis accedit. Index peccati lex est plectenda vetando, Quae, nisi cor mundet Spiritus, interimit. Nullus enim est insons sola formidine poenae, Hunc tamen affectum non lex, sed gratia confert:
Abbreviated transcription (Latin):
suo uicio ñ implebat᷑ : s uitio prudentiȩ
carnis. Quia uiciũ ꝑlegẽ demonstrãdũ.
ꝑ grãm sanandũ fuit. epẏgͣ¬
N on seruit iussis legis prudentia carnis.
Peccati stimulos nec suꝑare potest.
S qͥa mens anceps patitur mala corꝑis egri:
Q uerere diuinũ cogimut auxiliũ.
Lex gͦ facit. ut poscatur grã xp̃i.
Ardua qua legis iuissa queant fieri.
Nec iam ñ ualeant carnalẽ uincere sensũ.
Quos iuste legis conditor ipse uiuat.¬

Expanded text:
tio prudentiae carnis, quod vitium per legem demonstrandum, per gratiam sanandum fuit. Non servit jussis legis prudentia carnis, Peccati stimulos nec superare potest. Sed quia mens anceps patitur mala corporis aegri, Quaerere divinum cogimur auxilium. Lex igitur facit ut poscatur gratia Christi, Ardua qua legis jussa queant fieri. Nec jam non valeant carnales vincere sensus, Quos justae legis conditor ipse juvat.
Abbreviated transcription (Latin):
tabił ratio ꝯtinoe. Ubi sine tp̃r simuls̃. quę
in tp̃rib ñ simul fiunt: qͥa tp̃ra ñ simul
currunt. ex ygͣ.¬
ex ȩt̾na dĩ. stabili regit oĩa nutu.
N ec mutat uario tp̃r consiliũ.
U tq locis p̃sens simul ẽ ds̃ om̃ib unus:
Sic eui metas secũ habet & numeros.
Nec serũ aut ꝓpͥũ. dͥ sentit in ordine rerũ:
Cui cuncta affistunt acta. & agenda simul.
Nicħ ẽ infeliciꝰ d̾ ĩpunitate peccantiũ.
felicitate peccantiũ. qͣ pęnał nutͥtur ĩpu¬
nitas. & mala uoluntas uelut hostis int̾ior
roboratur. Esyg.¬
Qui se peccatis gaud& felicit᷑ uti:
I nfeliax nimis ẽ ꝓsꝑitate sua.
Dũq capit miseros effectus pͣua uoluntas:
Auera semꝑ luce fit extior.
Sumens pestifera de consuetudine robur.
& sua cõplectens uincula mortis amor.:
Deficiant potius uana oblectamina mundi.
Subdant᷑q pio colla domanda iugo.
Inq putres fibras descendat cura medñtiᷤ.
U t blandũ morbũ pellat amica salus. De

Expanded text:
ne tempore simul sunt quae in temporibus non simul fiunt quia tempora non simul currunt. Lex aeterna Dei stabili regit omnia nutu, Nec mutat vario tempore consilium. Utque locis praesens simul est Deus omnibus unus, Sic aevi metas secum habet, et numeros. Nec serum aut properum sibi sentit in ordine rerum, Cui cuncta assistunt acta, et agenda simul. 639 XLII. De impunitate peccantium.felicitate peccantium, qua poenalis nutritur impunitas, et mala voluntas, velut hostis interior, roboratur. Qui se peccatis gaudet feliciter uti, Infelix nimis est prosperitate sua. Dumque capit miseros effectus prava voluntas, A vera semper luce fit exterior. Sumens pestifera de consuetudine robur, Et sua complectens vincula mortis amor. Deficiant potius vana oblectamina mundi, Subdanturque pio colla domanda jugo, Inque putres fibras descendat cura medentis: Ut blandum morbum pellat amica salus. XLIII. De
Abbreviated transcription (Latin):
uarietate distribuit. Eꝑygͣ.¬
Insolitũ si qͥd iabentia tp̃ra ꝓmunt
Hoc mirũ mund̾ dicit. habetq nouũ
S rerũ auctori. nulł ñ cognit̾ ordo ẽ.
Cernenti quicqͥd scła cuncta ferunt.
& ñ incerto uolunt magna agmina motu.
S sub iuditio stantq. fluuntq dĩ.
Ut nicħ existat naturę in partib ullis:
Qd ñ ille suo temꝑ&& arbitrio. D̾ proui-¬

Expanded text:
aetate, distribuat. Insolitum si quid labentia tempora promunt, Hoc mirum mundus dicit, habetque novum. Sed rerum Auctori nullus non cognitus ordo est, Cernenti quidquid saecula cuncta ferunt, Quae non incerto volvunt magna agmina motu. Sed sub judicio stantque fluuntque Dei, Ut nihil existat naturae in partibus ullis, Quod non ille suo temperet arbitrio. XLI
Abbreviated transcription (Latin):
Nec fui officio. uerus eget dñs.
Ciuꝰ p̃ceptis auget᷑ qui famulat᷑.
Eitq minor qͥsquis negligit imꝑiũ.
Nã ds̃ om̃ps. simul omĩtenẽsq potestas:
Nil ꝑdit ꝓpriũ. nil capit occiduũ.
Nunqͣm ñ habuit qđ habet. dans qͥcqͥd hab̾i

Expanded text:
Nec servi officio verus eget Dominus. Cujus praeceptis augetur qui famulatur, Fitque minor quisquis negligit imperium. Nam Deus omnipotens, simul omni tenensque potestas Nil pordit proprium, nil capit occiduum. Nunquam non habuit quod habet, dans quidquid habere
Abbreviated transcription (Latin):
furori ĩpioꝵ fragilitaᷤᷤ humanͣ succũb̾&.
Cũ constãs aĩa adi̾sis ñ frangit᷑ uit. epygͣ¬
& fidei uirtus intemerata manet:
Inꝙ eiꝰ donũ qdđ steterit referat.
N ã qđ non cecidit. ꝓpͥis si uirib aptat.
Hoc ipso qͦ se stare putat cecidit. D̾ obse-¬
ne tolerantię sustincant᷑ tẽporalia. & spe¬
rent᷑ bona ęt̾na. Auget enĩ merita uirtu.¬
tis: qđ ꝓpositum non iuolat religioĩs. epy
Reddendũ ẽ qͥcqͥd mundi bene postulat. ordo.
Propositũq piȩ ñ iuolat fidei.
M itib & scĩs nulla ẽ sꝑnenda potestas.
D ilexise bonos. & tolerasse malos. De tole
Recti corde randa uarietate mundi.¬

Expanded text:
rori impiorum fragilitas humana succumberet. Cum constans anima adversis non frangitur ullis, Et fidei virtus intemerata manet: Inque ejus donum quod steterit referat. Nam quod non cecidit propriis si viribus aptat, Hoc ipso quo se stare putat cecidit. XXXne tolerantiae sustineantur temporalia, sperentur aeterna. Auget enim meritum virtutis, quod propositum non violat religionis. 635 Reddendum est quidquid mundi bene postulat ordo, Propositumque piae non violat fidei. Mitibus et sanctis nulla est spernenda potestas: Dilexisse bonos, et tolerasse malos. XXXV. De toleranda varietate mund
Abbreviated transcription (Latin):
ex sequit᷑. nec frustra sꝑat parcedũ peccĩs
suis: qͥ ignoscit alienis. eꝑ ygͣ¬
erus amor xp̃i uera ẽ custodia legis.
& mandata dĩ complet amans homines:
Q uoꝵ ignoscentes culpis sua cͥmina soluunt.
Qdđq aliis tribiunt. hoc sͥ ꝓspiciunt.
D et peccatori ueniã peccator. ⁊ equa
Concili& dñm conditione sͥ.
C uiꝰ iudiciũ de nr̃o ex amine pendet.
& serimꝰ metimꝰ. qđ dam̃ accipimꝰ. De¬

Expanded text:
arcendum peccatis suis, qui ignoscit alienis. Verus amor Christi vera est custodia legis, 637 Et mandata Dei complet amans homines. Quorum ignoscentes culpis sua crimina solvunt, Quodque aliis tribuunt, hoc sibi prospiciunt. Det peccatori veniam peccator, et aequa Conciliet Dominum conditione sibi. Cujus judicium de nostro examine pendet, Quod serimus metimus, quod damus accipim
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla aĩa ẽ q̃ ñ mortali carne grauet᷑.
N ec de corporea conditione gemat᷑.
A dño auxiliũq uires. petat ut ualeat se.
Uincere. nec sensus incitet ipsa suos.
N i fu̾it xp̃i semꝑ amore potens. D̾ ang̾ta

Expanded text:
Nulla anima est, quae non mortali carne gravetur, Nec de corporea conditione gemat. 6A Domino auxilium, et vires petat, ut valeat se Vincere, nec sensus incitet ipsa suos. Ni fuerit Christi semper amore potens. XIX. De
Abbreviated transcription (Latin):
ipło suo p̃sido. & ñ solũ greges. s ętiã ipsos
dignat᷑ custodire pastores. ex ẏgͣ¬
Cũ lapides uiui pacis cõpage ligant᷑.
Inq pares numeros conuenit una domꝰ:
Claret opus diũ. qͥ totã construit aulam.
Effectusq piis dat studiis hominũ.:
Quoꝵ ꝑpetui decoris structura manebit.
Si ꝑfecta auctor ꝓtegat. atq regat. De¬

Expanded text:
on solum greges, sed etiam ipsos dignatur custodire pastores. Cum lapides vivi pacis compage ligantur, Inque pares numeros convenit una domus, Claret opus Domini, qui totam construit aulam. Effectumque piis dat studiis hominum. Quorum perpetui decoris structura manebit, Si perfecte auctor protegat, atque regat. XX
Abbreviated transcription (Latin):
caturꝰ uoluit tolerare. CẜYCͣ.¬
Dũ mutabiliũ decurrunt tpra rerũ.
ũq suis mundus motib atterit᷑.
Rectorũ ẽ adu̾sa pati. & tolerare modeste.
N ec querela inqͦqͣm uoce mouere dm̃.
Cuiꝰ iudicio nulli parcet᷑ iniqͦ.
& ꝑpes iustos gła suscipiet. D edificatione

Expanded text:
caturus voluit tolerare. Dum mutabilium decurrunt tempora rerum, Dumque suis mundus motibus atteritur: Rectorum est adversa pati, et tolerare modeste Nec querula in quoquam voce movere Deum. Cujus judicio nulli parcetur iniquo, Et perpes justos gloria suscipiet. XXXVI. De aedificatione
Abbreviated transcription (Latin):
Semꝑ erunt qđ sunt ȩt̾nȩ gaudia uitę.
C audendi qm̃ causa erit ipse ds̃.
Nec uarios pario motꝰ diũsa uolũtas:
Unũ erit incunctis lum̃.⁊ unꝰ amor.
Inq bonis sũmis posita exꝑientia felix.
Nec uolet augeri. nec metuet minui.

Expanded text:
er erunt quod erant eterna gaudia vite: Gaudendi quoniam causa erit ipse deus. Nec varios pariet motus diversa voluntas: Unum erit cunctis lumen et unus amor. Inque bonis summis posita experientia felix: Nec valet augeri nec metuet minui.
Abbreviated transcription (Latin):
ni muñis eẽ qđ ascendunt. epygͣ¬
Celestẽ ad patriã tendens cognosce uocãtẽ:
Cuiꝰ ꝓueheris si bene curris ope.
Nã si te iurtute tua ad cȩlestia credis
Scande : de suꝑis pulsus. ĩ ima cadis. D odiis¬

Expanded text:
ni muneris quod ascendunt. Coelestem ad patriam tendens, cognosce vocantem, Cujus proveheris, si bene curris, ope. Nam si te virtute tua ad coelestia credis Scandere, de superis pulsus ad ima cades. XXXII
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe ꝗ dñs sic cuncta adu̾sa repellit. e pygͣ¬
U t nullo attingi uulu̾e possit homo.
S mirabilior tt̃ ẽ manꝰ om̃ip̃is:
I llata afflictũ cũ mala ñ suꝑant:
Laudet᷑ custos uirtutẽ dans toleranti.
I ntima corrũpant ne furor ext̾ior:
Nã ñ certanti nulla ẽ sꝑanda corona.
Palmã qua capit᷑ gła. finis habet. D̾ adii.

Expanded text:
em Dominus sic cuncta adversa repellit, Ut nullo attingi vulnere possit homo. Sed mirabilior tunc est manus Omnipotentis, Illata afflictum cum mala non superant. Laudetur custos, virtutem dans toleranti, Intima corrumpat ne furor exterior. Nam non certanti nulla est speranda corona, Palmam, qua capitur gloria, finis habet. XXXI.
Abbreviated transcription (Latin):
melior. ẽ dicentiᷤᷤ cõditio qͣm docentiᷤᷤ.
Tutiꝰ eniꝰ audit᷑ ueritas qua p̃dicat᷑. qm̃
cũ doctrina recipit᷑. humilitaᷤᷤ custodit᷑.
Cũ aut̃ disputatio placet. uix ẽ ut dis¬
D s̃ aũ qͣntũaĩq se laudet. ñ extollit. se¬
excelsus. nec uult se sua uidi maiesta¬
te maiorẽ. S cũ homini loquit᷑ petẽ¬
¶tiã
suã. ñ hoc agit ut ipse głosior: s ut il¬
le melior. fiat & doctior. Nob̾ enĩ ꝓdest
auctorẽ nr̃m agnoscere : & ei qui est
suꝑ oĩa subiacere. ut de qͦ ñ possumꝰ cõp̃¬

Expanded text:
melior est discentis conditio, quam docentis. Tutius enim auditur veritas, quam praedicatur. Quoniam cum doctrina recipitur, humilitas custoditur: cum autem disputatio placet, vix est ut disDeus autem quantumcumque se laudet, non se extollit excelsus, nec vult se sua videri majestate majorem. Sed cum homini loquitur potentiam suam, non hoc agit, ut gloriosior ipse, sed ut ille melior fiat et doctior. Nobis enim prodest auctorem nostrum agnoscere, et ei qui est super omnia, subjacere: nec de quo non possumus comp
Abbreviated transcription (Latin):
sequant᷑. causas tñ ñ habeant: ꝓpt̃ quas¬
nos odisse debeant. epygͣ¬
Morib in sacris pulcra ẽ cõcordia pacis.
c ũ multis unũ ꝯuenit. atq placet.
S tũ hoc cohibenda modo s̃ feda amoris:
Ut solis ħ pax sit tribuenda bonis.
In iustis &̃ p̃stet᷑ iusta uoluntas.
Necquẽqͣm sꝑnant uota benigna hominẽ
N on ut amiciciȩ uiciis socient᷑ iniquis.
Assit s p̾uis ut medicina animis.
Q si pace sua non sedat turbida corda:
N ob̾ non possit nr̃a ꝑire quies. De

Expanded text:
equantur, causas tamen non habeant quibus odisse nos debeant. Moribus in sanctis pulchra est concordia pacis, Cum multis unum convenit, atque placet. Nec tamen hoc cohibenda modo sunt foedera amoris, Ut solis pax haec sit tribuenda bonis. Injustis etiam praestetur justa voluntas, Nec quemquam spernant vota benigna hominem. Non ut amicitiae vitiis socientur iniquis, Adsit sed pravis ut medicina animis. Quae si pace sua non sedat turbida corda, Nobis non possit nostra perire quies. XXX. De
Abbreviated transcription (Latin):
nisi qͥeta mens ñ potest. Ut gͦ religiosũ exerce¬
at᷑ studiũ. abicienda s̃ uirgia malignoꝵ
Scrutari legẽ possunt uitũq qͥeti: Epycͣ
Simund a strepitu. lib̾a corda uacent.
Ut mens gͦ piis studiis intenta uiuet᷑:
Elia diinꝰ carnea uincat amor.
Nam templũ dni ꝑsacra silentia crescit.¬
& tacite struit᷑ non ruitura domꝰ.
tione ñ egeat. Non enĩ tta ulli diuinoꝵ
bonoꝵ augm̃ta sufficiunt. ut ñ semꝑ su.¬
ꝑ sit qđ mens rationalis. & intelligendũ

Expanded text:
nisi quieta mens non potest. Ut ergo religiosum exerceatur studium, abigenda sunt jurgia malignorum. Scrutari legem possunt utcumque quieti, Si mundi a strepitu libera corda vacent. Ut mens ergo piis studiis intenta juvetur, Praelia divinus carnea vincat amor. Nam templum Domini per sacra silentia crescit, Et tacite struitur non ruitura domus.tione non egeat: non enim ita nulla divinorum bonorum augmenta sufficiunt, ut non semper supersit quod mens rationalis et intellige
Abbreviated transcription (Latin):
do scõꝵ. & de munere ẽ gr̃ȩ. & de re¬
tributione iusticiȩ epygͣ
Dmib in reb geminũ ẽ opus om̃ipĩs.
Totũ aut iusticia ẽ qđ gerit aut pietas:
Quȩ simul in t̾ras descendunt lucis ab arce:
Ne cuiq̃m parti desit utrũq bonũ.
& qm̃ cuncti auxilio miserantis egemus:
Dãnantẽ elatos. saluantẽ iustificatos.
E s ds̃ & donis auxerit. & meritis. De
rectioĩs. non consensu malignitatis. Ut si

Expanded text:
 de retributione justitiae. Omnibus in rebus geminum est opus Omnipotentis. Totum aut justitia est quod gerit, aut pietas. Quae simul in terras descendunt lucis ab arce, Ne cuiquam parti desit utrumque bonum. Et quoniam cuncti auxilio miserantis egemus, Damnantem elatos, salvantem justificatos, Quos Deus et donis auxerit rectionis, non consensu malignitatis. Di
Abbreviated transcription (Latin):
N õ dubie nr̃i ds̃ ẽ ⁊ rector & auctor. Eꝑyc̃¬
Cũ toto affectu. quȩ bona s̃ gerimꝰ.
Ex oꝑm specie clarebunt intima cordis.
Qͥ sue hominis intẽ sp̃c intꝰ alat.
Sc̃s enĩ scõs facit. & de lumine lum̃
E xoritur. nullus fit bonꝰ absq bono. De¬
dat᷑ plerũq peccatorib potestas. qua scõs
agunt᷑. fiãt ꝑ laboꝵ exercitia clariores.
Qđq bonis pͣui sepe nocere queunt.
Absq dĩ nutu ñ fit qͥ corda suoꝵ:
his ętiã bellis glorificanda ꝓbat.
Crescunt urtutũ palmȩ crescuntq corone:
Tempnunt᷑ mundi p̃lia pace dĩ. De¬

Expanded text:
Non dubie nostri Deus est et rector, et auctor, Cum toto affectu quae bona sunt gerimus. Ex operum specie clarebunt intima cordis, Quisve hominis mentem spiritus intus alit. Sanctus enim sanctos facit, et de lumine lumen Exoritur: nullus fit bonus absque Bono. ptata potestas qua sanctos aguntur, fiant per laborum exercitia clariores. que bonis pravi saepe nocere queunt; Absque Dei nutu non fit, qui corda suorum, His etiam bellis glorificanda probat. Crescunt virtutum palmae, crescuntque coronae, Mutantur mundi praelia pace Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
tur pauꝑes xp̃i. amplũ ẽ fideliũ spei.&
si arduũ ẽ ĩ fideliũ uanitati. Eẜycͣ¬
Arta uia ẽ uere q̃ duc̃ ad atria uitę.
Nec recipit carnis gaudia. m̃tis it̃.
Amplis incedit spaciis t̾rena uoluptas.
Ang̾to urtus limite celsa petit.
& tñ hii calles qͦs mundi uana pauescũt:
Q dam magnificis ęquora s̃ animis.
Difficilisq nimis ꝑdura. ꝑ ardua g̾ssus.
Cõm̃dant fidĩ. qđ tolerare iuuat. De¬

Expanded text:
fidelium spei, etiam si arctum sit infidelium vanitati. Arcta via est verae quae ducit ad atria vitae, Nec recipit carnis gaudia mentis iter. Amplis incedit spatiis terrena voluptas, Augusto virtus limite celsa petit. Et tamen hi calles, quos mundi vana pavescunt, Quaedam magnificis aequora sunt animis. Difficilisque nimis per dura, per ardua gressus, Commendat fidei quod tolerare juvat.
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ enĩ meditat᷑ legẽ dĩ. qͥ laborat ut me¬
moria teneat: qđ actione ñ ĩplet. Epyc¬
Scit legẽ. docteq ten& ussa om̃potẽtiᷤᷤ
eͥ qđ nouit agens. dilig̃ id qđ agit.
ñ satis ẽ dni p̃ceptũ uoluere linga.
Is meminit legis. qͥ memor ẽ oꝑis. De¬

Expanded text:
ut memoria teneat quod actione non implet. Scit legem, docteque tenet jussa Omnipotentis, Qui quod novit agens, diligit id quod agit. Non satis est Domini praeceptum volvere lingua: Is meminit legis, qui memor est
Abbreviated transcription (Latin):
elestẽ ad patͥam xp̃o rediñte uocatꝰ:
U ttã labentis temporis hospes agit
Dũq ad ꝓminła reqͥem ꝑ ñ sua tendit:
H undane patit᷑ multa ꝑicla iue.
&̾ nẽ obsessa aduersis. nẽ plena sedis:
A ut frangit tepidos. obligat aut dubios
Int̃ qͦs laqueos currentẽ ad gaudia uera:
Non capiet mundus. cui uia xp̃e erit. De¬

Expanded text:
elestem ad patriam Christo redimente vocatus: Vitam labentis temporis hospes agit. Dumque ad promissam requiem per non sua tendit. Mundane patitur multa pericla vie. Que nunc obsessa adversis, nunc plena secundis: Aut frangit trepidos, obligat aut dubios. Inter quos laqueos currentem ad gaudia vera; Non capiet mundus, cui via mundus erit.
Abbreviated transcription (Latin):
cultꝰ m̃ces. Nã qͥ dm̃ ideo colit. ut aliud
magis quã ipsum ꝓmereat᷑. ñ dm̃ colit:
s id qđ assequi concupiscit. EꝑYgͣ¬
Hac desidii ds̃ ẽ pietate colend̾:
Iusticiȩ ut m̾ces tota sit ipse ds̃:
Nã sꝑans alio se munere posse beari:
Non qđ poscit amat. s qđ hab̾e cupit.¬
De occultis d̾ occultis ñ iudicandiᷤ¬

Expanded text:
t merces. Nam qui Deum ideo colit, ut aliud magis quam ipsum promereatur, non Deum colit, sed id quod assequi concupiscit. Hac desiderii Deus est pietate colendus, Justitiae ut merces tota sit ipse Deus. Nam sperans alio se munere posse beari, Non quod poscit amat, sed quod habere cupit. XXI. De occultis non judicandi
Abbreviated transcription (Latin):
Non pensans meritũ. diluit om̃e malũ.
Credentes om̃s renouans baptismate sacro.
Dat bona quę ꝓpt̃ det meliora bonis. D¬
Om̃is qui ad suꝑnã. suꝑnę patͥe ciuibꝰ
ꝑtinet ciuitatẽ. ꝑegͥnꝰ ẽ mundi. & dũ
utit᷑ tẽporali uita: in patria uiuit alie.¬

Expanded text:
Non pensans meritum, diluit omne malum. Credentesque omnes renovans baptismate sacro, Dat bona, quae propter det meliora bonis. XVII. De supernae patriae ciNon pensans meritum, diluit omne malum. Credentesque omnes renovans baptismate sacro, Dat bona, quae propter det meliora bonis.
Abbreviated transcription (Latin):
tunt. S hȩc despectio & irrisio in ipsos
retorquebit᷑. cũ & habundantia eoꝵ in
egestatẽ: & suꝑbia tͣnsierit ĩ ꝯfusionẽ.
Impia pars mundi parti ẽ ĩfesta pioꝵ. epygͣ
Nec tolerare pot̾. dissimiles animos
Ridens nolentes opib p̃sentib uti.
Sꝑantesq sibi credita posse dari.
Nam spes nr̃a ex hoc uisu fit certior oĩ:

Expanded text:
irrisio in ipsos retorquebitur, cum et abundantia eorum in egestatem, et superbia transierit in confusionem. Impia pars mundi parti est infesta piorum, Nec tolerare potest dissimiles animos: Ridens nolentes opibus praesentibus uti, Sperantesque sibi credita posse dari. Nam spes nostra ex hoc visu fit certior omni,
Abbreviated transcription (Latin):
ras: ita ętiã considandũ ẽ ubi offeras. qr
Ipsũ se totũ p̃paret & uoueat.
Maior enĩ nequit offerri hostia m̃tis ĩ ara.
N ec xp̃i extẽplo suauior exit odor.
& de uirtutũ munere. sacra lrtat.
Sic tñ ut norit. qͥ reddit uota tonanti.
Unũ diuinis cultib ẽẽ locũ:
I n toto mundo. quẽ uera ȩccła p̃bet.
& sine qͦ nuillũ iusticiȩ meritũ ẽ. Diu

Expanded text:
ras, ita etiam considerandum est ubi offeras. QuiIpsum se totum praeparet et voveat, Major enim offerri nequit hostia mentis in ara, Nec Christi ex templo suavior exit odor, Et de virtutum munere sacra litat. Sic tamen, ut norit qui reddit vota Tonanti Unum divinis cultibus esse locum, In toto mundo quem vera Ecclesia praebet, Et sine quo nullum justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ homini s̃ incognita. solus ds̃ uidex
sit iustꝰ. qͥ inspector ẽ uerus. Eꝑygͣ¬
Culpare in qͦqͣm. q̃ ñ s̃ nota: malignũ ẽ.
p̃ sertĩ si quę cognita s̃. bona s̃.
Ñ pateant. faciles seiuis rumorib aures.
& nescire uiuat. credẽ ñ libeat.
L inquant᷑ secreta dõ. qͥ siqͥd oꝑtũ ẽ:
I nspicit. ⁊ nullis indiget indiciis. De¬

Expanded text:
 homini sunt incognita solus Deus judex sit justus, qui et inspector est verus. Culpare in quoquam quae non sunt nota, malignum est, Praesertim si quae cognita sunt bona sunt. Non pateant faciles saevis rumoribus aures. Quae nescire juvat, credere non libeat. Linquantur secreta Deo, qui si quid opertum est Inspicit, et nullis indiget indiciis. X
Abbreviated transcription (Latin):
Ni pia mens habeat qđ bene lingua sonat.
N ã recte fari miserũ ẽ. & iuuere p̃ue.
d amnat uota malũ regula uisticię. D̾ u̾tute
uirtutes & bonis & malis possunt eẽ com¬
Plurima scõꝵ bona funt cõmunia multiᷤ.
& qͥddã recti constat in eẽ malis.
Spia paro sũmȩ tendens uirtutis ad arcem.
O m̃e oꝑm meritũ tͣnsit amore dĩ.
&ͥ parit̾ quẽcũq hominũ sic dilig̃ ut se.
Hoc optans aliis qđ cupit ipse s.
U ñ istis geminis uirtutũ qͥ caret alis.
Doctrina apłica tam ctrina apłica
salubris atq uitał ẽ. ut ꝓ capacitate utẽ¬
tiũ neminẽ sui relinquat ex sortẽ. qͥa siue
pariuili. siue magni. siue infirmi. siue
fortes. hñt in ea uñ alant᷑. uñ satient.

Expanded text:
Ni pia mens habeat, quod bene lingua sonat. Ni pia mens habeat, quod bene lingua sonat. Nam fari recte, miserum est, et vivere prave. Damnat nota malum regula justitiae. VII. De virtutes et bonis et malis possint esse comPlurima sanctorum bona sunt communia multis, Et quiddam recti constat inesse malis, Sed pia pars summae tendens virtutis ad arcem, Omne operum meritum vincit amore Dei. Quo pariter quemcumque hominum sic diligit, ut se: Hoc optans aliis quod cupit ipse sibi. Unde istis geminis virtutum qui caret alis, octrina apostolica. Doctrina apostolica salubris atque vitalis est, ut pro capacitate utentium neminem sui relinquat exsortem: quia sive parvuli sive magni, sive infirmi sive fortes, habent in ea et unde alantur, et
Abbreviated transcription (Latin):
homini & indulgentia cõsulit. ⁊ filagello
Multa diu sũmi differt patientia regi.ͫ
Suspendens ęqui ponda iudicii.
& dũ plectendis pareit clem̃tia factis:
U erb̾e ñ nunqͣm castigans corda pat̾no.
N e cito cõsumant seua flagella reos.
S ic pietate dĩ trarũ non uacat orbis:
& nichil ẽ qđ nos non trabat adueniam.
Cũ rex saluandis ipfi qͦq consulit ira.
maxime irascit᷑ in hoc scło. ne irascat᷑
in fut᷑o. & misericordit adhib& temꝑalẽ
seueritatẽ. ne ęt̾nam iuste inferat ul.¬
Cũ ds̃ exerta peccãtes uerb̾at ira.
Ut norint homines qͥd mereant᷑ agit
N amdũ mortał ꝑ agunt᷑ tẽpora carnis:
Auxiliũ miseris ip̃a flagella ferunt.
& uindicta breuis sic noxia cͥmina finit.
cũ idem sonꝰ ẽ & oris & cordis. Bene aut̃ loqui.
& male uiuere: nichil aliud ẽ quã sua se uo.¬
ce damnare. EPycͣ¬
aus uera in dñm depinit᷑ ore p̾cantis.
Si quę uoce fluunt intima cordis hñt
N ꝓdest ciuqͣm solis bona dicere uerbis.

Expanded text:
homini et indulgentia consulit, et flagello. 619 Multa diu summi differt patientia Regis, Suspendens aequi pondera judicii. Et dum plectendis parcit clementia factis DVerbere nonnumquam castigans corde paterno, Ne cito consumant saeva flagella reos. Sic pietate Dei terrarum non vacat orbis, Et nihil est quod nos non trahat ad veniam: Cum Rex salvandis ipsa quoque consulit ira, maxime irascitur in hoc saeculo, ne irascatur in futuro: et misericorditer adhibet temporalem severitatem, ne aeternam juste inferat ulCum Deus exserta peccantes verberat ira, Ut norint homines quid mereantur agit. Nam dum mortalis peraguntur tempora carnis, Auxilium miseris ipsa flagella ferunt. Et vindicta brevis sic noxia crimina finit: cum idem sonus est et oris, et cordis. Bene autem loqui, et male vivere, nihil est aliud quam sua se voce damnare. Laus vera in Dominum depromitur ore precantis, Si quae voce fluunt, intima cordis habent. Non prodest cuiquam solis bona dicere verbis,
Abbreviated transcription (Latin):
N ã qͥ iusticiã sꝑnunt. ñ eẽ laborant.
I nq nichil tendunt. nec nicħ eẽ q̃unt.
Nõ g̃ illoꝵ pot̾it pars multa uiđi.
Quorũ in scõꝵ nullus erit numero.
s uere magni & multi. sine fine manebũt.
Non concupiscit litate ultiois dei.
ultione. s qđ iustũ ẽ cum tͣnqͥllitate de¬
cernit. & recta uoluntate disponit: ut
etiã mali ñ sint inordinati. Ee ycͣ¬
Nulla dm̃ oblectat miseroꝵ pęna reoꝵ.
hec scelerũ iundex ira mouet placidum.
Omĩpotentis enĩ recta. & t̾nqͥlla uoluntaᷤᷤ.
Qͥcqͥd decerni conuenit. hoc statuit.
Ut nullis pateat regis censura quęrelis.
Cũ iuste accipiet debit᷑ ordo malos. D̾
P onũ intellectũ bono intellectu
hab&e. qͥ qͦd faciendũ recte intelligit.
facit. Alioqͥn talis ẽ intelligentia sine

Expanded text:
Nam qui justitiam spernunt, non esse laborant, Nam qui justitiam spernunt, non esse laborant, Inque nihil tendunt, et nihil esse queunt. Non ergo illorum poterit pars multa videri, Quorum in sanctorum nullus erit numero. Sed vere magni, et multi sine fine manebunt, De tranquillitate ultionis Dei. nquillitate decernit, et recta voluntate disponit, ut etiam mali non sint inordinati. Nulla Deum oblectat miserorum poena reorum, Nec scelerum vindex ira movet placidum. Omnipotentis enim recta et tranquilla voluntas, Quidquid decerni convenit, hoc statuit. Ut nullis pateat Regis censura querelis, Cum juste accipiet debitus ordo malos. XIII. De bono intellectu. Bonum intellectum habet qui quod faciendum recte intelligit facit. Alioquin talis est sine
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiũ querit. Si gͦ querat. ut ñ inse s
in dño gaudeat. Accedendo enĩ ad dm̃. &
illuminat᷑ ignorantia. & corroborat᷑ in¬
firmitas. data sibi intelligentia q̃ uideat:
& caritate qua seruiat. Er ycͣ¬
Scire dm̃ cupiens. gaude. & uiuere q̃rit.
Si uerũ oe sumũ norit amare dm̃.
Cui tribuat. qͥcqͥd recte sapit. optat. ag̃q
& sine q̃ carnis gła. puluis erit.
N on g̃ in qͥqͣm sua munera deferit auctor.
ꝑq suũ dñs se manifestat opus.
Inq illis habitat diues penetlibꝰ hospes
Q uę gaudent hoc se compta qđ ipse dedit.¬
periculosũ ẽ animȩ spiritales delicias
fastidire. Eꝑycͣ
Ut ꝑdunt ꝓpͥã mortalia corꝑa uitã.
Si neq̃unt escas sumere corporeas:
Sic aĩȩ nͥ deliciis rationis alant᷑:
D ũ uerbi ȩt̾̃ni pane carent. ꝑeunt.
N ã qͥd erit qđ dira ꝓcul fastidia pellat.
Cũ se ipso refugit mens saturare dõ: O
um pauettati. qͣm qđ ẽ debitum perdi¬
et̃ni in regni lumine semꝑ erit.

Expanded text:
Lacte rigans parvos, pane cibans validos. Non tempus, non sexus huic, non causa resistit, illuminatur ignorantia et corroboratur infirmitas, data sibi et intelligentia qua videat, et charitate qua serviat. Scire Deum cupiens, gaudere et vivere quaerit, Si verum et summum norit amare Deum. Cui tribuat quidquid recte sapit, optat, agitque, Et sine quo carnis gloria pulvis erit. Non ergo in quoquam sua munera deserit auctor, Perque suum Dominus se manifestat opus. Inque illis habitat dives penetralibus hospes, Quae gaudent hoc se comta quod ipse dedit.iculosum est spiritales delicias fastidire. Ut perdunt propriam mortalia corpora vitam, Si nequeunt escas sumere corporeas: Sic animae, nisi deliciis rationis alantur. Dum Verbi aeterni pane carent, pereunt. Nam quid erit quod dira procul fastidia pellat, Cum se ipso refugit mens saturare Deo? XIum paucitati, quam quod est debitum perdi623 Aeterni in regni lumine semper erit.
Abbreviated transcription (Latin):
duplicit̾ ducim᷑. auctoritate atq ratiõe
Tempore auctoritaᷤ. re aut̃ ratio pͥor ẽ.
Aliud ẽ enĩ qd agendo ante ponit᷑. aliud
qđ pluris ĩ appetendo estimat᷑. Quia
gͦ pͥncipiũ sapientiȩ timor dni ẽ ⁊ ꝑ¬

Expanded text:
dupliciter ducimur, auctoritate atque ratione. dupliciter ducimur, auctoritate atque ratione. Tempore auctoritas, 610 re autem ratio prior est. Aliud est enim quod in agendo anteponitur, aliud quod pluris in appetendo aestimatur. Quia ergo et principium sapientiae timor Domini est
Abbreviated transcription (Latin):
stali
ad bonũ carnale. a bono intelligibili ad
bonũ sensibile: a bono sũmo ad bonũ in¬
fimũ. Est gͥ quoddam bonũ. qđ si diligat
anima rationalis peccat. quia infra il.¬
lam ordinatũ ẽ. Quare ipsũ peccatũ
inalũ ẽ. non ea substantia quę peccan¬
do diligitur. ccclxxxx.
legẽ uide concessũ ẽ. mutabilitatẽ
pati possit erroris. satis apparet supͣ
m̃tem nrãm eẽ legẽ quȩ ueritas di-¬
citͣ. Nec iam illud ambigendũ ẽ in cõ¬
mitabilem naturã quę supͣ rationa¬
uitã & pͥmã ẽẽntiã ubi ẽ pͥma sapien¬
tia. Nam hec ẽ illa in cõmutabilis ue.¬
ritas quȩ lex omniũ artiũ recte di¬
cit᷑. & ars omĩpotentis artificis. aqua
cũ se anima sentiat nec corpoꝵ speci¬
em motũq uidicare scđm se ipsam.
simul oportet agnoscat p̃stare suã
naturam ei naturȩ de qua uidicat.
P restare aut̃ sibi eam naturã scđm qͣm
iudicat. & de qua iudicare nullo mͦ pot̃.¬

Expanded text:
ituali, ituali, ad bonum carnale; a bono intelligibili, ad bonum sensibile: a bono summo, ad bonum infimum. Est igitur quoddam bonum, quod si diligit anima rationalis, peccat, quia infra illam ordinatum est. Quare ipsum peccatum malum est, non ea substantia, quae peccando diligitur. CCCLXXXVIIlegem videre concessum est, mutabilitatem pati possit erroris; satis apparet supra mentem nostram esse legem, quae veritas dicitur. Nec jam illud ambigendum est, incommutabilem naturam, quae supravitam, et primam essentiam, ubi est prima sapientia. Nam haec est illa incommutabilis veritas, quae lex omnium artium recte dicitur, et ars omnipotentis artificis. Itaque cum se anima sentiat nec corporum speciem motumque judicare secundum se ipsam: simul oportet agnoscat, praestare suam naturam ei naturae, de qua judicat; praestare autem sibi eam naturam, secundum quam judicat, et de qua judicare nullo modo pote
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt. non rapinã arbitratꝰ ẽ eẽ ȩqualis
deo. s semet ipsum exinaniuit. formã
serui accipiens. Hoc ẽ enĩ relinquere
patrẽ: Non quia deseruit aut reces.¬
sit a patre : s quia ñ in ea forma appa.¬
ruit hominib: in qua ęqualis ẽ patri.
R eliquit aut̃ matrẽ: relinquendo sẏna.¬
gogã uideoꝵ de qua scđm carnẽ natꝰ

Expanded text:
e aequalis Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . Hoc est enim, reliquit Patrem, non quia deseruit, et recessit a Patre; sed quia non in ea forma apparuit hominibus in qua aequalis est Patri. Reliquit autem matrem, relinquendo synagogam Judaeorum, de qua secundum carnem natus
Abbreviated transcription (Latin):
tibus erit in fut᷑is. Fuit quippe quia
nunquã ñ fuit. erit quia nunquã
deerit. ẽ quia semꝑ ẽ. Neq enĩ uelud
qͥa iã ñ sit cum pt̃itis occidit. aut cũ
p̃sentib tanquã non maneat labit᷑.
aut cũ fict̾is tanquã non fu̾it oriet᷑.
ꝓ inde cũ scđm uolumina tempoꝵ locu¬
tio humana uariat᷑. qͥ ꝑ nulla deeẽ
potuit aut pot̾ aut pot̾it tempora.
uera de illo dicunt᷑. cuiꝰ lib& t̃poris¬

Expanded text:
tibus, erit in futuris. Fuit quippe, quia nunquam defuit: erit, quia nunquam deerit: est, quia semper est. Neque enim velut qui jam non sit, cum praeteritis occidit; aut cum praesentibus, tanquam non maneat, labitur; aut cum futuris, tanquam non fuerit, orietur. Proinde cum secundum volumina temporum locutio humana variatur; qui per nulla esse potuit aut potest aut poterit tempora, vera de illo dicuntur cujuslib
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sc̃s. cũ uita pat̾. uita sit filiꝰ. Ac ꝑ
hoc. sic̃ pat̾ cum habeat uitã in semet
ipso dedit & filio hab̾e uitã insemet
ipso. sic ei dedit uttã ꝓcede de illo sic̃
ut diligeret᷑ dedit. qui ñ dilectꝰ dilex̃.
isplicentes amati sumꝰ. ut fieret ĩ nob̾
unde placeremꝰ. Diffudit enĩ caritatẽ
in cordib nr̃is sp̃c patris & filii. quẽ cũ
patre amamꝰ & filio. ccclxxiii.¬

Expanded text:
spiritus sanctus, cum uita pater, uita sit filius; ac per hoc sicut pater, cum habeat uitam in semet ipso, dedit et filio habere uitam in semet ipso, sic ei dedit uitam procedere de illo, sicut ut diligeretur dedit, qui non dilectus dilexit: displicentes amati sumus, ut fieret in nobis unde placeremus. Diffudit enim charitatem in cordibus nostris Spiritus Patris et Filii, quem cum Patre amamus et Filio. CCCLXXI.
Abbreviated transcription (Latin):
Qiuisqͥs se ipsũ ñ dm̃ amat. ñ se amat.
c& qͥsqͥs dm̃ non se ipsũ amat. ipse se amat.
Qui enĩ ñ potest uiuere de se. morit᷑ utiq
amando se. Non gͦ se amat. qͥ ne uiuat
se amat. Cũ uͦ ille diligit᷑ de qͦ uiuit᷑. ñ
se diligendo magis diligit. qͥ ꝓpt̾ea se ñ
diligit ut eum diligat de qͦ uiuit.
filiũ. ad ipsum scilic& quia filiꝰ hominiᷤ
ẽ. & factus ẽ int̾ omĩa. ꝑ ipsũ aut̃. qͥa
filiꝰ dĩ ẽ. & ꝑ illũ fiunt a patre omĩa.

Expanded text:
Quisquis se ipsum, non Deum amat, non se amat: Quisquis se ipsum, non Deum amat, non se amat: et quisquis Deum, non se ipsum amat, ipse se amat. Qui enim non potest vivere de se, moritur utique amando se; non ergo se amat, qui ne vivat se amat. Cum vero ille diligitur, de quo vivitur, non se diligendo magis diligit, qui proterea se non diligit, ut eum diligat de quo vivit.Filium: ad ipsum scilicet, quia filius hominis est, et factus est inter omnia: per ipsum autem, quia Filius Dei est, et per illum fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ad plenũ nulli ꝑuia s̃ homini.
Semꝑ enĩ scĩs suꝑ ẽ qͦ crescere possint.
Uirtutẽ urtus pariat. de lumine lum̃:
ꝓ deat. atq oĩs palma gͣdũ faciat.
Nam cur ñ cupide mens q̃rat. q̃ ds̃ offert.
Cui danda ut recte posceret ipse dedit:¬

Expanded text:
ia sunt homini. Semper enim sanctis superest quo crescere possint: Virtutem virtus pariat, de lumine lumen Prodeat, atque omnis palma gradum faciat. Nam cur non cupide mens quaerat quae Deus offert, Cui danda ut recte posceret ipse dedit
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo faciendũ fuisse cognouit. etiã si hoc
ĩ reb factis ñ uidet. Quia ętiã si celũ
ocłis uide ñ poss.⁊ tam̃ ratione tale ali¬
quid faciendũ fusse colligeret. credẽ¬
fuisse nͥ in his rationib qͥb facta s̃ oĩa.
Qđ aut̃ ibi ñ ẽ. tã nemo pot̾ uera cogita.¬
tione uide quã nosse.ccclxxxu.

Expanded text:
ab eo faciendum fuisse cognovit, etiamsi hoc ab eo faciendum fuisse cognovit, etiamsi hoc in rebus factis non videt. Quia etiamsi coelum oculis videre non posset, et tamen ratione vera tale aliquid faciendum fuisse colligeret, credefuisse, nisi in his rationibus quibus facta sunt omnia. Quod autem ibi non est, tam nemo potest vera cogitatione videre, quam non est . CCCLXX
Abbreviated transcription (Latin):
sint. Quicqͥd aut̃ formȩ ciuꝰpiã rei de¬
ficienti remanet. ex illa forma ẽ quȩ
nescit deficere. motꝰq ipsos rerũ de-¬
ficientiũ uł ꝓficientiũ excede nu̾o¬
rũ suoꝵ leges ñ sinit. Quicqͥd gͥ lau¬
dabile adũtit᷑ in rerũ natura siue
exigua siue ampla laude dignũ ui-¬
dicetur. ad excellentissimã & ĩ effa¬
bilem laudem referendũ ẽ condito¬
candũ cogit. p̃uidet tam̃ eos qͥ ꝓpͥa
uoluntate peccabunt. Quare gͦ non
iundicet iustus. quȩ fieri cogit p̃sciꝰ:
Sic̃ enĩ nemo memoria sua cogit facta
cogit facienda q̃ futuras̃. & sic̃ homo
quȩdã quȩ fecit meminit. nec tam̃
oĩa quę meminit fecit. ita ds̃ oĩa quoꝵ
ipse auctor ẽ p̃sciuit. quoꝵ aut̃ ñ ẽ ma¬
lus auctor. iustus ẽ ultor.ccclxxxiiii.¬
det conexa rationib Cũ dicit meliꝰ hoc¬
fieret quã illud. si uerũ dicit & iudet
Credat gͦ dm̃ fecisse qđ recto intellectu

Expanded text:
sint. Quidquid autem formae cujuspiam rei desint. Quidquid autem formae cujuspiam rei deficienti remanet, ex illa forma est quae nescit deficere, motusque ipsos rerum deficientium vel proficientium excedere numerorum suorum leges non sinit. Quidquid igitur laudabile advertitur in rerum natura, sive exigua, sive ampla laude dignum judicetur, ad excellentissimam et ineffabilem laudem referendum est Conditocandum cogit: praevidet tamen eos qui propria voluntate peccabunt. Cur ergo non vindicet justus quae fieri non cogit praescius? Sicut enim nemo memoria sua cogit facta cogit facienda quae futura sunt. Et sicut homo quaedam quomnia quae meminit fecit; ita Deus omnia quorum ipse auctor est, praescivit; quorum autem non est malus auctor, justus edet connexa rationibus, cum dicit, Melifieret quam illud; si verum dicit, et videCredat ergo Deum fecisse quod vera ratione
Abbreviated transcription (Latin):
ec augustini ex sacris epig̃imñta dicti
Dulcisono rethor cõponẽs carmine ꝓsꝑ.
Uñ ego te lector. relegis qͥ hȩc sedulus oro
Intentas ad hib̾e sonis celestib aures:
I stic nã inuenies animũ. si cura subintr&e
Maxime qͥd doceãt sacrȩ modamina legiᷤ:
Obfuare homines ł qͥd sͥ maxime uitent
Sidereũ cęli cupiũt qͥ scande regnũ.

Expanded text:
ec Augustini ex sacris epigrammata dictisDulcisono rhetor componens carmine ProspVnde ego te, lector, relegis qui haec sedulus, oro, Intentas adhibere sonis caelestibus aures. Istic nam inuenies, animum si cura subintrat, Maxime quid doceant sacrae modulamina legis Obseruare homines, uel quid sibi maxime uitent, Sidereum caeli cupiunt qui scandere regnum.