comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cultari. cum timet se caueri.ñne eru¬
deliter ate siletim. et miscricordit in¬
licatur: Quanto ergy potuas debes
manfestare. nedeterius putrescat
on omnis qui parcit estamicus. nee
Uomnis qui uerbat municus. Melioran
sunt uulnera amici. quam uolunta¬
ria oscula inimci. melius est cumuĩ¬
tate diligere. quam cum lenitate deci¬
pere. Atilius efurienti panis tollitur si
decibo securus iustitiam negligebt.
quam esurienti panis frangitur ut in¬
istitie seductus acquiesiat. Et qui
freneticum ligat.⁊ quiletargicũ excitđ̃
ambobus molestus ambos amat. qui
nos pot̾ amplius amare quam deue
⁊ tñnos ñsolum docere suauit uerũs
salubriter terrere ñceisat fom̃tis leni¬
bus quib consolatur sepe ⁊ mordacis¬
simũ medicam̃tum tribulationis ad¬
iungit. Exercet fame patriarchas. ⁊
pios q religiosos polm contumacem
penis grauioribus agitat. ñ aufert
ab apło stimulum carnus tertio roga¬

Expanded text:
cultari, dum timet secari, nonne crucultari, dum timet secari, nonne crudeliter a te siletur ac misericorditer indicatur? quanto ergo potius debes manifestare crimen, ne deterius putrescat Non omnis, qui parcit, amicus est nec omnis, qui uerberat, inimicus. meliora sunt uulnera amici quam uoluntaria oscula inimici. melius est cum seueritate diligere quam cum lenitate decipere. utilius esurienti panis tollitur, si de cibo securus iustitiam neglegebat, quam esurienti panis frangitur, ut iniustitiae seductus adquiescat. et qui phreneticum ligat et qui lethargicum excitat, ambobus molestus ambos amat. quis nos potest amplius amare quam deus? et tamen nos non solum docere suauiter uerum etiam salubriter terrere non cessat. fomentis lenibus, quibus consolatur, saepe etiam mordacissimum medicamentum tribulationis adiungens exercet fame patriarchas etiam pios et religiosos, populum contumacem poenis grauioribus agitat, non aufert ab apostolo stimulum carnis tertio roga
Abbreviated transcription (Latin):
religio. Cultum enim suum iustiti
a ꝑdit. qñ silentia iudicii: obstre¬
pentium turbo confundit dicẽte
ꝓpħa. Erit cultus iustitie silentium
debi ergo quicquid aut ꝯsidentiũ
ꝯsultatiomibus agitur: aut abaccy¬
santium parte ꝓponitur: sic mitis¬
sima uerborum relatione profer¬
ricut nec contentiosis uocib sensi ᷤ
audientium turbĩ. nec uidicn uigo¬
rem detumultu eneruent.Quicũq
gͦ inconuentu concilii. hec q̃ premissa
sunt uiolanda credidit. et ꝯtrahec ĩ¬
terdicta: aut tumultu: aut ꝯtumebi¬
is. uł risibus concilium ꝑturbauit.
iuxta diuine legis edictum: q̃p̃cipit
eicere derisorem.⁊ exibit cum eo iur¬
grum.cum õi dedecore de consessiõe
Abstractus acoĩcetu secedat.⁊ triũdi
iudicandus maliuolus. quia crim̃ indi¬
cat alterius. Dehoc ita scribit aug.
catis. Magis quippe nocentes nestis:
sifr̃s ur̃os: quos indicando corrigẽ potestĩ
tacendo ꝑire ꝑmittitis. Si enĩ frat tuus uu¬
lnus habr incorpore quod uelit oc¬

Expanded text:
religio . Cultum enim suum justitia perdit, quando silentia judicii obstrepentium turba confundit, dicente propheta: Erit cultus justitiae silentium . Debet ergo quidquid aut considentium consultationibus agitur, aut accusantium parte proponitur, sic mitissima verborum relatione proferri, ut nec contentiosis vocilius sensus audientium turbent, nec judicum vigorem de tumultu enervent. Quicunque ergo in conventu concilii haec quae praemissa sunt violanda crediderit, et contra haec interdicta, aut tumultu, aut contumeliis vel risibus concilium perturbaverit, juxta divinae legis edictum quo praecipitur: Ejice derisorem et exibit cum eo jurgium , cum omni dedecore de confessione abstractus a cjudicandus malevolus, quia crimen alterius indicat. De hoc scribit B. terius indicatis. Magis quippe innocentes non estis, si fratres vestros, quos indicando corrigere potestis, tacendo perire permittitis. Si enim frater tuus vulnus habet in corpore, quod velit oc
Abbreviated transcription (Latin):
tholica. aut inmicitia suspectis. ad p¬
ulsationem ep̃ors nadmitant̃. nec
quam sponte ꝓlatam ullius uox habe
npot̃ hanc diuersis eruciatibus elate¬
bris suis. religiosus tortor exigẽ deb
ut dum penis corꝑa subiciuntur qͥge
stas fidxliter ⁊ueracit̃ exquirantur.
chana. qui autem fidelis est: celat
to ne poltea emendare n possis: cum d̾¬
honestaueris amicum tuum et aliud¬
ẽ excaritate aliorum crimina defer¬
re ut quos seercta amonitione cor¬
rigere ñpossumus. conuictos iudicis
sententia corrpiat. atq aliud insid¬
ando falsa obicere. uł insultando uã
facile exprobare.Illud aute caritati
hoc uõ impictatis ẽ officium. Uñ in
eisdem prouerbuis dicitur Uerbaim

Expanded text:
holica, aut in inimicitia suspecti sunt, ad pulsationem episcoporum non admittantur, quam sponte prolata in illis vox habere non potest. Hanc diversis cruciatibus e latebris suis religiosus tortor exigere debet, ut dum poenis corpora subjiciuntur, quae gesta sunt fideliter et veraciter exquirantur. enter, revelat arcana; qui autem fidelis est, celat to, ne postea emendare non possis, quum dehonestaveris amicum tuum. Gratiest ex charitate aliorum crimina deferre, ut quos secreta admonitione corrigere non possumus, convictos iudicis sententia corripiat. Atque aliud insidiando falsa obiicere, vel insultando vera facile exprobrare. Illud vero charitatis, hoc autem impietatis est officium. Unde in Proverbiis dicitur: Verba im
Abbreviated transcription (Latin):
tam ñꝓbat. penam deb incurrere: ac¬
ꝑhoc ꝗa fubdiaconus crimendiaco¬
no ꝓbare ñpotuit : qm̃ impositionẽ
manus quacarere potuiss ñ nabuit
nsolum sacerdotio: s officio carutt.
tanquã reuera infamis: meruit uerbi¬
buc castigari. Nam cuicum trib testi¬
uII ulutilaico crimen quodlib apꝑ
modum laicus: exuiris similitudine
subiugatur. Quod enãeet diaconi gͣ¬
dum admittere.hoc fuit subdiacono
fime plenitudine caruisse. Codies¬

Expanded text:
tam non probat poenam debet incurrere, hoc quia subdiaconus crimen diacono probare non potuit, quoniam impositionem manus qua carere potuisset non habuit, non sacerdotio, sed officio caruit, et tanquam revera infamis meruit verberibus castigari. Nam cui cum tribus testibus veluti laico crimen quodlibet appmodum laicus, ex juris similitudine subjugatur. Quod enim esset diacono gradum amittere, hoc fuit subdiacono famae plenitudine caruisse.
Abbreviated transcription (Latin):
suum dicant. itatñ ut falsañsimu¬
ient. Cetĩ uõ cłici: qui corudẽ gradũ
uł ordinem secuntur. si adtestimo¬
nuum dicendum petiti fumt. prout
leges p̃cipiunt. audiantur: salua tñ
litigatorib falsi actio si forte pb̃ri
qui suo nomine fuꝑioris loci testimo¬
nium dicere.citra aliquam corpalẽ
niuriam s̃ precepti: hoc ipo quod n¬
chil metuunt: uera subpresser̃t. Mł¬
comag̃ ⁊ enĩ penas digni.quib cum
plimum nonoris ꝑnrãm ussionẽ de¬

Expanded text:
onium dicant, ita tamen, ut falsa non simulent. Ceteri vero clerici, qui eorum gradum vel ordinem sequuntur, si ad testimonium dicendum petiti fuerint, prout leges praecipiunt, audiantur. Salva tamen sit litigatoribus falsi actio, si forte presbyteri, qui sub nomine superioris loci testimonium dicere citra aliquam corporalem iniuriam sunt praecepti, hoc ipso, quod nihil metuant, vera suppresserint. Multo magis etenim poena sunt digni, quibus cum plurimum honoris
Abbreviated transcription (Latin):
siquidẽ inre pecumaria diuino mim¬
stio dumtaxat ꝑxii. annos seꝑati mo¬
ustio tradantur Su incriminali: cłi¬
ttus ronore nudati. legitimis penis¬
se legitime coherceantur. Idemia¬
sacerdotum litteris criminalit acer¬
satũ: cuius nos ut ualuimus causas
discutientes. nichilq in eo obiectoꝵ
repꝑientes: ut ad locum suum reũte¬
retur absoluimus criminas ergo eiꝰ
auctores uolumus te ꝑscrutari. S nͥniᷤ
qui eandẽ transmisit epłam: ꝑatus
fuĩt: hoc quod obiecit canonicis atq
districtissimis ꝓbationib edocere
Quali pena delator sit feriendus.
uicto caput amputetur: delatoreᷤ
aut̃ sunt: qui inrudicio ꝓdunt alios.¬
tis falso crimine maculauit: iuxtasa¬
dotis arbitrium: duturna peraten¬
thensi. A comimunione coherceatur

Expanded text:
pecuniaria, divino ministerio duntaxat per tres annos separati monasterio tradantur: si in criminali, clericatus honore nudati legitimis poenissae legitime coerceantur. C. IVsacerdotum literis criminaliter accusatum, cujus nos, ut valuimus, discutientes causam, nihilque in eo objectorum reperientes, ut ad locum suum reverteretur absolvimus. Criminis ergo ejus auctores te volumus perscrutari, et nisi qui easdem transmisit epistolas paratus fuerit hoc, quod objecit, canonicis atque districtissimis probationibus edocere, Qua poena delator sit feriendus. onvicto caput amputetur. § 1. Delatores autem sunt qui invidia produnt alios.tis falso crimine maculaverit, juxta sacerdotis arbitrium diuturna poenitenVIII. A communione coerceatur
Abbreviated transcription (Latin):
eporb: cumeis pacificare familiarit᷑
minime potuerint. tẽ tempore legiti¬
moeos adsinodum: canonice añ ꝯuo¬
catam: ñ infra angusta tempora cano¬
nice conuocent. ⁊ ñ priusquam eis ꝑ
scripta significent: quideis opponit᷑.
ut a dresponsionem p̾pati aducnuant.
siam si aut ui. aut timore eiecti: au suiꝰ
rebus expoliati fuĩnt: nec canonice ad

Expanded text:
oporum cum eis pacificare familiariter minime potuerint, tum tempore legitimo eos ad synodum canonice convocatam, non infra angusta tempora, canonice convocent, et non prius quam eis per scripta significent quid eis opponitur, ut ad responsionem praeparati adveniant. Nam si aut vi , aut timore ejecti, aut suis rebus exspoliati
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam dampnationis excipiat.
ertio: anꝑ procuratorem suam cau
sam agere ualeat: qui ꝑse ip̃m cause su¬
e adee ñ potest. Quarto: anabsq sy¬
nodali audientia sit dampnandus.
Quinto: aniõ aliquis sit habendus ini¬
micus quia crimen alterius indicat.
exto: qua pena sit plectent.is: qui quł

Expanded text:
ionis accipiat? Tertio, an per procuratorem causam suam agere valeat qui per se ipsum causae suae adesse non potest? Quarto, an absque synodali audientia sit damnandus? Quinto, an ideo aliquis habendus sit inimicus, quia crimen alterius judicat? Sexto, qua poena sit plectendus, qui quod
Abbreviated transcription (Latin):
publice seripturam: aut uerba conti¬
meliosa confixerit: et reꝑtus scͥptirrã
ñ probauit. flagelletur: et qui eampꝰ¬
imuenerit: rumpat si nonuult auctõs
facti causam incurrere. Itemgg. de
sponsalemnrm̃. nocturno silentio inci
uitatis loco contestanonem posuit in
eius crimine loquentem michiq ⁊̃ asse
rebat eum defacienda pace: callide ꝯtͣ¬

Expanded text:
ce scripturam aut verba contumeliosa confinxerit, et repertus scripta non probaverit, flagelletur, et qui ea prinvenerit rumpat, si non vult auctoris facti causam incurrere. C. II. De esponsalem nostrum nocturno silentio in publico civitatis loco contestationem posuit in ejus crimine loquentem, mihique etiam de facienda pace callide contr
Abbreviated transcription (Latin):
diligitur tẽ circa eum pietas exercet᷑.
habi enĩq̃ amor plagas suas. q̃ dulti¬
ores sunt cum amaris se infer̃ dulci¬
or ẽ enĩ religiosa castigatio: quã blan¬
dareinssio. Uñ an ꝓph̃a dulcioras u
uulnera amici: quam uoluntaria
oscula inimci. ¶ Exhis uerbi dat᷑
inraligi. quod magis confert utilita¬
ti fraterne. quicrimen accusando. uł
iudicando ꝑsequitur quam celando
fouere nititur: Eusebius autẽ cont
statuere uidctur. dum aliorũ erimi¬
na sponte ꝯfitente: inepors accusa¬
tione recipi phib diceno. Adaccusati¬

Expanded text:
diligitur, tunc circa eum pietas exercetur. Habet enim et amor plagas suas, quae dulciores sunt, quum amarissime inferuntur. Dulcior enim est religiosa castigatio quam blanda remissio. Unde ait Propheta : Dulciora sunt vulnera amici quam voluntaria oscula inimici. Gratian. Ex his verbis datur intelligi, quod magis confert utilitati fraternae, qui crimen accusando vel indicando persequitur, quam qui celando fovere nititur. Eusebius autem Papa contra statuere videtur, dum aliorum crimina sponte confitentes in episcoporum accusatione recipi prohibet, dicens epist
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusdam ep̃i cartula accusa¬
tionis occulte conseribitur
tandem accusator ꝓcedit ĩ
publicum. Ep̃s autem semel
Utteris euocatus: cause sue di¬
e statuta adeẽ ñ ualens. ꝑ ꝓ
curatorem iudici: se represẽ¬
tauit. absq sinodali audiẽ¬

Expanded text:
cujusdam episcopi chartula accusationis occulte conscribitur; tandem accusator procedit in publicum. Episcopus autem semel literis evocatus, causae suae die statuta adesse non valens, per procuratorem judici se praesentavit; absque synodali audie
Abbreviated transcription (Latin):
inbonis oꝑib defunctum uitam habe
ñ creclimus excepto dumtaxat nͥmar¬
tirii sacramentum compleat baptira
de ⁊ introgatus respond. hoc rd martr
coram ꝑsecutore fecit: quiꝯ confitet᷑¬
fidem: in t̃rogatus respondrille post
confessionem a sꝑgitur aqua hoc uõ
asꝑgitur sanguine ut contingitur ig¬
ne. ⁊ue manus impositione pontifici
accipit spm̃ scm̃. hic habitaculums.s.
eucharistie in commemoratiõe mortiᷤ
domini. hec ip̃ixp̃o comoritur. Iue ꝯ¬
fitetur se mundi actib renuntiarenꝰ
ip̃is tenuntiat et uite. Ii omnia peccã
dimittuntur: isti extingunturn¬

Expanded text:
in bonis operibus defunctum, vitam habere non credimus, excepto duntaxat nisi martyrio sacramentum compleat. CAP. CVte et interrogatus respondet. Hoc idem martyr coram persecutore facit, qui et confitetur, et interrogatus respondet. Ille post confessionem aspergitur aqua, hic vero aspergitur sanguine, vel tingitur igne. Ille manus impositione pontificis accipit Spiritum sanctum, hic habitaculum effiEucharistiae in commemoratione mortis Domini, hic ipsi Christo commoritur. Ille confitetur se mundi actibus renuntiare, hic ipsi renuntiat et vitae. Illi omnia peccata dimittuntur, isti exstinguuntur
Abbreviated transcription (Latin):
mentum. Nam si hoc annitunt peccã¬
tes cum reconciliantur post penitẽtiã
qr̃ ñiterum baptizantur: dedit ergoꝙ
acceꝑat: quod ⁊ neq ꝑiculose uitam
funret ñ reconciuatus petuit ab eo ip̃o
quem baptriauerat ut eum reconcili¬
aret et factum est.Euaserunt naufra¬
gium cognitum nabes quod fecer̃ nemo
extitit eorum qui ñ pium annnũ ita
crederet: ut consilus eorum in illo ꝑi¬
culo dominũ crederẽt affuisse. Motus
enim animus religiosus et supplerab
homine exegit sacramentum adeo ĩ
te piclitabatur: ñuuit aliquis crede
auctoritas s incerto auctore famao¬
mendat ñ repugnabo. s int̾rogo sita¬
le auquid contingat quid futurumẽ
nonem̃ pot̃ quisquam dicere relinr¬
ñeredit: contigisse oportet ut creclat
posse contingere. Idem. Quamnno re¬
ete uiuat catecuminus sine hapto tñ¬

Expanded text:
mentum. Nam, si hoc amittunt peccantes cum reconciliantur post poenitentiam, quare non iterum baptizantur? Dedit ergo quod acceperat et, ne periculose vitam finiret non reconciliatus, petit ab ipso quem baptizaverat ut eum reconciliaret. Et factum est; evaserunt naufragium. Cognitum habes quod fecerant, nemo exstitit eorum, qui non pium animum ita crederet, ut consiliis eorum in illo periculo Dominum enim animus religiosus et supplex ab homine exegit sacramentum, a Deo ite periclitabantur, non vult aliquis credere, auctoritas, sed incerto auctore fama commendat, non repugnabo, sed interrogabo, si tale aliquid contingat, quid futurum est? Non enim potest quisquam dicere, relinqnon credit contigisse, oportet, ut credat posse contingere. C. XXXVII. Quamvis recte vivat catechumenus, sine bapt
Abbreviated transcription (Latin):
irtelligens prudentissimus ũ gg dẽ
escoriungi debeant ip̾sas sclares le¬
lex in romana re .p. ꝑmittit ut siuies
fratris ⁊ sororis seuduorum frũm ger
manorum ut ouarum sororum fuui
efiia misceantur. si exꝑuneretodi¬
dicunius ex tali conigio soboles ñpoᷤ¬
se succrescere. Uñ necesse est ut iamm

Expanded text:
intelligens prudentissimus papa Gregoungi fideles debeant, ipsas saeculares lelex in Romana republica permittit, ut sive fratris et soromanorum, seu duarum sororum filius et filia misceantur. Sed experimento didicimus, ex tali conjugio sobolem non posse succrescere. Unde necesse est ut quarta
Abbreviated transcription (Latin):
ra retisietur. nec apredicta parentela
discrepat computatione. Namsius
inuenitur nec noĩa gradumꝰ repꝑũt
rec successio potest amplius ꝓrogere
nec memoriter abaliquo gnatiõ recõ¬
dari. neuo in hac ꝯsanguinitatis cõ¬
prtatione aliqua dehinc ambigui¬
tas ualeat remanere aliam quam ꝗ¬

Expanded text:
ria retinetur, nec a praedicta parentelae ria retinetur, nec a praedicta parentelae discrepat computatione. Nam in sinvenitur, nec nomina graduum reperiuntur, nec successio potest amplius prorogari, nec memoriter ab aliquo generatio recordari. Ne vero in hac consanguinitatis computatione, aliqua dehinc valeat ambiguitas remanere; aliam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Augo. mandauerat gnauit cuncte eccle
tenendum ee aꝑtissime monstrauit
ñ alus noc quam illigenti mandasse
nebonum quod recepãt metuendo
uersa uecele censuit semꝙ ẽẽ tenendũ
monstratum ẽ et ex uerbis ip̃ius legis
⁊ auctoritate prudentissim põ ggu
quid degradib ꝯsanguinitatis nme¬
randis sentire debeamus. quamuis A¬
ua quoq ratio pari modo ip̃os reuincã
reuincat aũsarios. nam si ut ip̃ifa¬
tenitur imloui. gradu ꝯsanguinitas
firaretur omnes ꝑsonarum ramuser¬
los qui ultra illum gradum inpictura
arboris ꝯtinẽtur uelut suꝑfluos opõ¬
tet detruncari. s ⁊ quia om̃s quimpic
tura p̃icte arboris: numerantur ex
una parentela ꝯsistunt nunquã sine
dimmutione ꝯsangumitatis a se poter̃
seꝑari ueluti ñ sine dampno curusq
psone ualẽt aprio corpore manus b
btachia ⁊ pedes truncari Iua quoq: sa¬
erarum preceptio canonum que uibet
appria abstinere ꝯsangumitate quã¬
dui gnãtio recordatur. aut inmemo¬

Expanded text:
o mandaverat, generaliter cunctae ecclesiae tenendum esset, apertissime firmavit, non aliis hoc, quam illi genti mandasse, ne bonum, quod coeperant, metuendo versali ecclesiae censuit semper esse tenendum, monstratum est, et ex verbis ipsius legis et auctoritate prudentissimi papae Gregorii, quid de gradibus consanguinitatis numerandis sentire debeamus. Quamvis alia quoque ratio pari modo ipsos revincat adversarios. Nam si, ut ipsi fatentur, in illo sexto gradu consanguinitas finiretur, omnes personarum ramusculos, qui ultra illum gradum in pictura arboris continentur, velut superfluos oporteret detruncari. Sed quia omnes qui in praedictae arboris pictura numerantur, ex una parentela consistunt, nunquam sine diminutione consanguinitatis a se poterunt separari, veluti non sine damno cujusque personae valent a proprio corpore, manus, brachia, et pedes truncari. Illa quoque sacrorum praeceptio canonum quae jubet a propria abstinere consanguinitate, quandiu generatio recordatur, aut memo
Abbreviated transcription (Latin):
I quod si patres computantur mna. fi
fideles occasionem accipiunt iluci¬
ta matmonia ꝯtrahendi dicentesse
noc uire facere posse quod tam prudest¬
tissus doctor suam sententiam diffi¬
niuit. Isti ttaq qui se hoc uelamento
defendere nituntur auertant meras¬
dem patri senteraiam ñ noc gnalit᷑ cũ¬
ctis si spũaliter angłoꝵ geritimancdas

Expanded text:
 Quod si fratres computantur in primafideles, occasionem accipiunt illicita matrimonia contrahendi, dicentes hoc juste facere posse quod prudentissimus doctor sua sententia definivit. Isti itaque qui se hoc velamento defendere nituntur advertant, in ejusdem Patris sententiis, hoc non generaliter cunctis, sed specialiter Anglorum genti
Abbreviated transcription (Latin):
eresis grece: abelectione dicitur quod
s. eam sibi unusquisq eligat discipli¬
nam quam putat ẽẽ meliorem quic̃q
igitur alia scriptura intelligitur. ꝗͣ
sensus sp̃s scĩ flagitat: a quo scripta ẽ
licet abeccła ñ recesserit: tñ hereticu¬

Expanded text:
em Graece, ab electione 508 dicitur: quod scilicet eam sibi unusquisque eligat disciplinam, quam putat esse meliorem. Quicumque igitur aliter Scripturam intelligit, quam sensus Spiritus sancti flagitat, quo conscripta est: licet de Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
durant quia neminem deicere uł re¬
mouere poterat qui predicans taliati¬
tubabat. Intellexisti imꝑator ex supra
memoratis ñ potuisse. ut ñdicamus p̃¬
latum siium saltum quemlib remoue
qui fuerant olim remoti nec deicere
quenquã iam ante prostrati. Itemni¬

Expanded text:
durant, quia neminem dejicere vel removere poterat, qui praedicans talia titubabat. Intellexisti, imperator, ex supra memoratis non potuisse ut non dicamus praelatum suum saltem quemlibet removere qui fuerant olim remoti, nec dejicere quemquam jam ante prostrati.
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid prauumq qui sapiunt sicor¬
repti:ut sanum rectumq sapuant re¬
sistant contumatit᷑ suaq pestifera et
mortifera dogmata emendare nolt̃.
s deferdere ꝑsisturit: heretici sunt.
ui auorum errorem defende errorem.¬
dicula erroris preparat ⁊ confirmat. U¬
Nde quia magister erroris est: ñ tm̃ he¬
reticus. s ÷ heresi archadicendus est.
tem ier̃. Quiimendatio ueritatemum¬
mutat patrum terminos transferre
sensus quod sophismatib sus et arte
diabolica. sepe opprimant eccłasticos.
nire non possum scindisse eccłam ⁊ de
domo domini ppłos se duxisse: p̃ter
eos qui sacerdotes adeo positi fuerãt
tur inlaqueum tortuosum inõib
locis ponentes scandalum. temle¬
opp̃. Abiciantur qui aduersarioꝵ¬
mum michi displicere significo tati
quod int̃dictionis tue clericos quidã
⁊ seueritate congrua cohercendis deb
diligentia tua uigilant̃ insistere. itau̾
his quibus prodesse ñ poterit correcti
o: ñ parcat abscisio. Oportet eram nos

Expanded text:
aliquid prauumque sapiunt, si correpti, ut sanum rectumque sapiant, resistunt contumaciter suaque pestifera et mortifera dogmata emendare nolunt, sed defensare persistunt, haeretici fiunt ui aliorum errorem defenddicula erroris praeparat et confirmat. Unde quia magister erroris est, non tantum haereticus, sed etiam haeresiarcha dicendus est. C. XXXIII. Qui mendacio veritatem immutant patrum terminos transferre sensus, quod sophismatibus suis et arte dialectica saepe opprimant ecclesiasticonire non possum scidisse ecclesiam, et de domo Domini populos seduxisse, praeter eos, qui sacerdotes a Deo positi fuerant tur in laqueum tortuosum, in omnibus locis ponentes scandalum. C. XXXIV. Abjiciantur qui adversariormum mihi displicere significo, quod inter dilectionis tuae clericos quidam dis, et severitate congrua coercendis debet diligentia tua vigilanter insistere: ita ut his quibus prodesse non potuerit correctio, non parcat abscissio. Oportet etenim nos
Abbreviated transcription (Latin):
Excommunicetur qui oratores ec
cłas bonaq: earum ꝑsonas ibi ser
ralis officii debitum ꝑsoluentes ecclaᷤ
cum bonis suis tam ꝑsonis quam pꝰ¬
sessiomibus suis cłicos uideł ac mona¬
chos eorumq conuersos: ortatores qq̃
cum suis nichilominus rebus quas fe¬
runt tutos. et sine molestia eẽ statui¬
mus. Siquis autem contra hec facere
presumpserit: et post facinus suũ re¬
cognouerit ⁊ infra dierum spatium tn¬

Expanded text:
Excommunicentur qui oratores et Excommunicentur qui oratores et ecclesias, bonaque earum et personas ibi servralis officii debitum persolventes, ecclesias cum bonis suis, tam personis quam possessionibus, clericos videlicet ac monachos, eorumque conversos, oratores quoque cum suis nihilominus rebus, quas ferunt, tutos et sine molestia esse statuimus. Si quis autem contra hoc facere praesumserit, et postquam facinus suum recognoverit, intra dierum t
Abbreviated transcription (Latin):
ri despiciunt. et in suo morbo ꝑsistunt¬
simoribus depriuatis inscõrum socie¬
tade ꝑmanserint eos exemplo sue ꝑditi¬
tario regi Ex commumcandus est qui
tuas simul uxores habere presumit
gnãtiones suo salutifero aduentude¬
leuit. Cum cai fratricidium septima
gnãtione aliquis abolitum sit cataclis.¬
stes a coĩone ecclastica submouendos n
penitentie satisfactione: crimina adm¬
missa diluerint. Itemexc̃ totło .i. Excor¬
cetur potens qui clicum pauperem re
ligiosum spoliare presumit.
b pauꝑiorem aut religiosum ex poli¬
auerit. et mandauerit eum adse ue¬
nire ep̃s ut audiatur: et ꝯtempserit: in¬
erint. ut excõĩcatus habeatur ipse do¬
nec obediat et reddat aliena. Item
umina et aliorum scõrum oratoria
uisitantes capere seurebus quas ferũt
spoliare ⁊ mercatores nouis theloneoꝵ
et pedaticorum exactionibus molestã¬
re temptauerit. donec satisfecerit: cõi¬
one caueat xpiana. Item urbanus¬

Expanded text:
ri contemnunt, et in suo morbo ri contemnunt, et in suo morbo si moribus depravatis in sanctorum societate permanserint, eos exemplo suae perditiXIX. Excommunicandus est qui duas simul uxores habere praesumit septem generationes suo salutifero adventu delevit, quum Cain fratricidium septima generatione aquis abolitum sit cataclysstes a communione ecclesiastica submovendos, nisi poenitentiae satisfactione crimina admissa diluerint. C. XXI. Excommunicetur potens, qui clericum pauperem vel religiosum spoliare praesumit.bet pauperem, aut religiosum exspoliaverit et mandaverit eum ad se venire episcopus, ut audiatur, et contemserit, inire potuerint, ut excommunicatus habeatur ipse, donec obediat, et reddat aliena. C. limina, et aliorum sanctorum oratoria visitantes capere seu rebus quas ferunt spoliare, et mercatores novis teloniorum et pedaticorum exactionibus molestare praesumpserit, donec satisfecerit communione careat christiana. XVIII. Un
Abbreviated transcription (Latin):
pastoris necessitas habet. ne perplures
serpant dira contagia seꝑare abouibus
sanis morbidam abillo cui nichilest
impossibile. ipsa forsitan seꝑatione sa¬
nandam. Nescientes enim quis ꝑtineat.
ad plestinatoꝵ numerum: quis npti¬
neat sic affici debemus: caritatis affe¬
ctuut omnes uelimus saluos fieriItem
prosper. Qui corriginolunt ex coĩca¬
cce autem tionis ferro debent abscidi.
confiteri nolentibus. Undecumq cla¬
ruerint quecumq non fuerint patien¬
tie leni medicamento sanata. uelutii.¬
gni quodam pie increpatoris urendas
⁊ curanda quod nec siquidem equani¬
miter sustineretis ac pie increpantis me¬
dela processerit ineis:qui diu portati¬
salubriter obiurgati corrigi noluerit
tanquam putrede corpis partes dbent
ferro excoĩcationis abscidi. nesicut caro
morbis ex mortua si abscisa ñ fuerit sa¬
lutem relique carnis putredinis sue ꝯ¬
tagione corrumpit. Ita isti quiemenda¬

Expanded text:
Pastoralis tamen necessitas habet, ne per plures Pastoralis tamen necessitas habet, ne per plures serpant dira contagia separare ab ovibus sanis morbidam, ab illo, cui nihil est impossibile, ipsa forsitan separatione sanandam. Nescientes enim quis pertineat ad praedestinatorum numerum, quis non pertineat, sic affici debemus caritatis affectu, ut omnes velimus salvos fieri. C. XVIII. Qui corrigi nolunt excommunicationis ferro debent abscindi.confiteri nolentibus undecunque claruerint , quaecunque non fuerint patientiae leni medicamento sanata, veluti igne quodam piae increpationis urenda sunt et curanda. Quod si ne sic quidem aequanimiter sustinentis ac pie increpantis medela processerit in eissalubriter objurgati corrigi noluerint, tanquam putridae corporis partes debent ferro excommunicationis abscidi, ne sicut caro morbis emortua, sed si abscissa non fuerit, salutem reliquae carnis putredinis suae contagione corrumpit; ita isti qui emenda
Abbreviated transcription (Latin):
cessitate subiuncta est. Beatitudo urã
promptu habentes ulciscionem inobe¬
nes. et scabiosa. acaulis ouis repellen¬
da.ne tota domus massa. corpus.⁊ pe¬
cora ardeat. corrumpatur putrescãt
intereant arrius inalexandria una sci¬
tilla fu̾it si qm̃ non statim oppressus est
totum eius orbem flamma populata est:
tem aug̃. Prodiuersitate culparum
diti a prepositis corripiantur.
orripiantur itaq aprepositis suis sub¬
diti correptionibus decaritate ueniẽ¬
tibus proculparum diuersitate diuier¬
sis uł minoribus. quia uł amplioribuᷤ
quia et ipsa que dampnatio noĩaturi
quam facit ep̃ale iudicium qͣ pena in ec¬
cere.Neq enim scimus quid contir¬
gat sequenti die. aut ante finem ui¬
te. huius de aliquo desꝑandum ẽ. ab
contradici deo potest. ne respiciatur et
det peiutentiam. et accepto sacrificio spo
contribulati cordisq contriti areatu. q¬
quamuis iuste dampnationis absolud̃s
dampnatum quem ipse non dampnat:

Expanded text:
cessitate subjuncta est, beatitudo vestrcessitate subjuncta est, beatitudo vestrpromptu habentes ulcisci omnem inobenes, et scabiosa ovis a caulis repellenda, ne tota domus, massa, corpus et pecora ardeant, corrumpantur, putrescant, intereant. Arius in Alexandria una scintilla fuit, sed quia non statim oppressa est, totum orbem ejus flamma populata est. C. XVII. Pro diversitate culparum subditi a praepositis corripiantur.orripiantur itaque a praepositis suis subditi fratres correptionibus de caritate venientibus pro culparum diversitate diversis, vel minoribus, vel amplioribus, quia et ipsa, quae damnatio nominatur, quam facit episcopale judicium qua poena in eccere. Neque enim scimus quid contingat sequenti die. An ante finem vitae hujus de aliquo desperandum est? Aut contradici Deo potest, ne respiciat et det poenitentiam, et, accepto sacrificio spiritus contribulati cordisque contriti, a reatu quamvis justae damnationis absolvat, damnatumque ipse non damnet?
Abbreviated transcription (Latin):
dart Item scriptura sacra duobus mo¬
dis maledictum memorat. aluid uidet
quod approbat. aliud quod dampnat.
Auter enim maledictum profertur i
dicio iustitie et ut in ipso primo pec¬
cante prolatum est cum audiut. Ma¬
ledicta terra inopere tuo et cet̾. Et sicut
abrahe dicitur. Maledicam maledicẽ¬
tibus tipi aliter uo profertur maleductos¬
quod non iudicio iustitie sed liuore iͣ¬
edicite et nolite maledicere. Item pe¬
eridrem mittentes excommunicem᷑
mus errantium. et inerrorem mittent¬
um sp̃s tradendos eẽ sathane. ut blas¬
pp̃.Delinquentes corrigantur a sac¬
am sacerdos quam reliqui fideles tur¬
om̃s summam debent habere curam de
his: qui pereunt. quatinus eorum reda᷑
gutione aut corrigantur apeccatis. au
si incorrigibiles apparuerint: a beccła se¬
parentur. Itemgg̃. Scda uel tertia am¬
monitione interposita excõicationis¬
e excommunicatioĩs sententia procedã¬
articulo que tñ interposita ꝯditione qͣ¬

Expanded text:
dant. Item, Scriptura sacra duobus modant. Item, Scriptura sacra duobus modis maledictum memorat, aliud videlicet quod approbat, et aliud quod damnat. Aliter enim maleudicio justitiae, ut in ipso primo peccante prolatum est, quum audivit: Maledicta terra in opere tuo, etc. et sicut Abrahae dicitur: Maledicam maledicentibus tibi. Aliter vero profertur maledictumquod non judicio justitiae, sed livore vinedicite, et nolite maledicere. C. Xerrorem mittentes excommunicentumus, errantium et in errorem mittentium spiritus tradendos esse satanae, ut blasDelinquentes corrigantur a sactam sacerdotes quam reliqui fideles omnes summam debent habere curam de his qgutione aut corrigantur a peccatis, aut, si incorrigibiles apparuerint, ab ecclesia separentur. C. XV. Secunda vel tertia admonitione interposita excommunicationis sententia procedaarticulo , quae tamen interposita conditione se
Abbreviated transcription (Latin):
dentes: benedictiones obseruantium
ait. pecunia tua tecum sit inꝑdictione
paulus quoq qui benedixerat bene¬
dicite ⁊ nolite maledicere fornicatorẽ
corinthium iussit ex communicari. Itẽ
inalia epta ait. Siquis ñ fuerit secutus
decelo ueniens:aliud uobis euangłira¬
uerit anatha sit. Distinguendum ẽ er¬
go int̃maledictum quod prohibetur
⁊ maledictum quod adomino ⁊ ascĩs¬
patribus iuris rationabilit̾ profertur.
Maledictum quod ꝓhibetur. est illud
quod ꝓcedit. exuoto uttionis ⁊ odio ꝑse¬
quertis ñeramore iustitie. Maledictõ
aõ quosc̃i maledicurt: est illud quod
procedit examore iustitie non exliuo¬
um scĩuir maledictionis sententiam
proferunt ñ inhanc exuoto uttionis. s
ex iustitie examine prorumpunt. Intus
subtile iudicium respicunt ⁊ mala foriꝰ
surgentia qua maledictione ferire Debe
ant: cognoscunt. ⁊ eo maledicto ñ pec¬
cant quo abinterno iudice non discor¬

Expanded text:
dentes benedictiones observantium dentes benedictiones observantium ait: Pecunia tua tecum sit in perditionem, Paulus quoque, qui dixerat: Benedicite, et nolite maledicere, fornicatorem Corinthium jussit excommunicari. Item in eadem epistola ait: Si quis non fuerit secutus de coelo veniens aliud vobis evangelizaverit, anathema sit. § 4. Distinguendum est ergo inter maledictum, quod prohibetur, et maledictum, quod a Domino et sanctissimis viris rationabiliter profertur. Maledictum, quod prohibetur, est illud quod procedit ex voto ultionis et odio persequentis, non ex amore justitiae. Maledictum vero, quo sancti maledicunt, est illud, quod procedit ex amore justitiae, non ex livoQuum sancti viri maledictionis sententiam proferunt, non in hanc ex voto ultionis, sed ex justitiae examine prorsubtile Dei judicium aspiciunt, et mala foris exsurgentia, qua maledictiatur cognoscunt, et eo maledicto non peccant quo ab interno judice non discor
Abbreviated transcription (Latin):
tis maledicto ꝑcussit. Cam quoq quia pͥ¬
me p̃uaricationis fratricidium adiun¬
exit. sententiam maledictionis adñore¬
portauit. Abrahe quoq dixit añs. Ma¬
ieduam maledicentibus tibiet benedicã¬
benedicentibus tibi. Item. In euangłio
etiam cum esuriens ueniret ad ficum ñ
inueniens fructum inea sua maledictiõe
ppetua sterelitate ipsam dampnauit. Itẽ
noe cum uerẽda sua acham derisa co¬
gnosceret: filium eius chanaan maledi¬
xit dicens. Maledictus chanaam sit ser¬
uus fratrum suorum. Item ysaac cum
benediceret iacob filio suo ait. Quim
maledixerit tibi: sit ille maledictus.⁊
quibenedixerit tibi benedictionib re¬
pleatur. Item sicut inł. numerorũle
gitur: Moyses expreceptodĩxii. tribus
filiorum isrł induas partes diuisit.⁊
ui.tribus uissit. ut iuxtamontẽ gebal
incedentes maledictionem transgre¬
diendum legem uociferarent: aliis uõ
p̃cepit: ut iuxta alium montem ince¬

Expanded text:
tis maledicto percussit. Cain quoque, quia prtis maledicto percussit. Cain quoque, quia primae praevaricationi fratricidium adjunxit, sententiam maledictionis a Domino reportavit. Abrahae quoque Dominus dixit: Maledicam maledicentibus tibi, et benedicabenedicentibus tibi. In Evangelio etiam, quum esuriens veniret ad ficum, non inveniens fructum in ea, sua maledictione perpetua sterilitate ipsam damnavit. § 1. Item Noe quum verenda sua a Cham derisa cognosceret, filium ejus Chanaam maledicens dixit: Maledictus Chanaam sit servus fratrum suorum. Item Isaac, quum benediceret Jacob filio suo, ait: Qui maledixerit tibi, sit ille maledictus, et qui benedixerit tibi benedictionibus repleatur. § 2. Item, sicues ex praecepto Dei duodecim tribus filiorum Israel in duas partes divisit, et sex tribus jussit, et juxta montem Gebal incedentes maledictionem transgredientium legem vociferarentur; aliis vero praecepit, ut juxta alium montem ince
Abbreviated transcription (Latin):
et certe maledictionis dignissimo iudiciũ
inferre biasphemie quantomagis nos ab
omni maledicto puri eẽ debemus mere¬
batur diabolus maledictum. si ꝑ os archã¬
gła blasphemia exire non debuerit.Rele¬
ge ueteres libros et uide quȩ tribus ĩ mon¬
te garigin constitute sunt ut benedicent
ppto et que inmonte altero ut maledice¬
rent. Ruben qui maculauerat thorum
nuntur ut maledicat his qui maledicti¬
Quos significent qui ad benedictionẽ
quiue admaledictionem defiluis isrł
fidelium sit talis ꝓpositi uarietas hoc
michi desigrari uidetur in hoc loco.qd̃
dimidii illi qui iuxta moritem garruin
incedunt qui ad benedictione electus ẽ
istos figuraliter indicerẽt: qui ñ pene me¬
tu.si beneictionũ et remissionum desi¬
derio ueniunt adsalutem. Iui uõ dimi¬
di qui iuxta montem gebael incedunt
in quo maledictiones prolate sunt. istoᷤ
alios indicant. qui maiorum metu:⁊ sup¬
pliciorum timore. complentes q̃ in lege
rentes protransgressione mandati. mor¬

Expanded text:
et certe maledictione dignissimo, judicium inferre blasphemiae: quanto magis nos ab omni maledicto puri esse debemus? Merebatur diabolus maledictum: sed per archangeli os blasphemia exire non debuit. Relege veteres libros, et vide quae tribus in mente Garizin constitutae sint, ut benedicerent populo, et quae in monte altero, ut maledicerent. Ruben, qui maculaverat thorum nuntur, ut maledicant eis qui maledictiQuos significent illi, qui ad benedictionem, quive ad maledictionem de filiis Israfidelium talis sit propositi varietas, hoc mihi designari videtur in hoc loco, quod dimidii illi, qui juxta montem Garizin incedunt illum, qui ad benedictiones electus est, istos figuraliter indicent, qui non metu poenae, sed benedictionum et repromissionum desiderio veniunt ad salutem; illi vero dimidii, qui juxta montem Gebal, incedunt, in quo maledictiones prolatae sunt, istos alios indicent, qui, malorum metu et suppliciorum timore complentes quae in legrentes pro transgressione mandati mor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuocantur. Quod uitium resecare
datum necessarrum ponit. ut bñdica¬
mus: quo conuitiandi uitium resece¬
tur: ñ quo iudicandi ueritas q̃ hoĩes
latet. ⁊ pronuntiandi auctoritas ꝑi
sint. et unde nomina accepint ysidorꝰ

Expanded text:
provocatur. Quod vitium resecare provocatur. Quod vitium resecare datum necessarmus, quo conviciandi vitium resecetur non quo judicandi veritas, quae homines latet, et pronunciandi auctoritas persint, et unde nomina acceperint, Isidorus
Abbreviated transcription (Latin):
sius pelagim. et celestinum. nouam
heresim inscãm dei ecclam intro ducẽ¬
tes excoĩcauit: et abec̃cla dei seꝑauit
Qr̃ ipõs donatistas contra quos ista
multa his similia loquitur. tam ip̃e¬
quam omnis eccła dei excoĩcatos hab¬
quihoc ꝑabolice hicenarrat aꝑte alibi
excoĩcationem fieri uib dicens. frater
qui corripitur abeccła: et nobedit. sic tꝰ
sicut ethnicus et publicanus. Unde
apparet liquido aluid ẽe excoĩcatioẽ¬
⁊ aliud eradicationem. Qui enĩ excoĩ¬
catur ut apłs ait. ad hoc̃ excoĩcatur
ut sp̃s eius saluus fiat indie dnĩ disci¬
plina enimest excoĩcatio. et ñ eradica
tio nisi forte ex contemptuet suꝑbia
eus qñ maledicit: me cti designatur
ritum designat eius: cinmaledicitur
et sententiam ꝓmit: ut pote quam ñ fal¬
lit: neq peccati qualitas. neq peccãtis
neq enim ꝓpositum mentemq attĩus¬
cantis affectus maxime cum humanũ
uitium tunc sciat maledicta profer¬
re.cum forte conuitus. aut iniuruis

Expanded text:
suis Pelagium et Coelestinum, novam haeresim in sancta Dei Ecclesia introducentes, excommunicavit et ab Ecclesia Dei separavit? Quare ipsos Donatistas, contra quos ista et multa his similia loquitur, cum omni Ecclesia Dei excommunicatos tenuqui hoc parabolice hic narrat, aperte alibi excommunicationem fieri jubet, dicens: Frater, qui corripitur ab ecclesia, et non obedit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus. Unde apparet liquido, aliud esse excommunicationem, aliud eradicationem. Qui enim excommunicatur ut Apostolus ait ad hoc excommunicatur, ut spiritus ejus salvus fiat in die Domini. Disciplina enim est excommunicatio, non eradicatio. Gratian. Nisi forte ex contemtu et superbia eus, quando maledicit, meritum ejus designat, cui maledicitur, et sententiam promit, utpote quem non fallit neque peccati qualitas, neque peccantisneque enim propositum mentemque altcantis effectus: maxime cum humanum vitium tunc sciat maledicta proferre cum forte conviciis aut injuriis
Abbreviated transcription (Latin):
erat synodus ineunda. catholici men¬
pontifices fuerant undiq: iam depul¬
si soli remanserant socuiꝑfidorũ cum
quibus neciam ucebat habere ꝯuentũ
dicente psalmista non sedicum ꝯcili¬
o uanitatis. et cum iniqua gerentibus
is qui pollutam hñt cõionem mixtã¬
q cum perfidis miscere consilium.R¬
ecte igitur ꝑcalcedonensis synodi for¬
mam: huuis modi preuaricatio repul¬
sa est.potius aquam adconcilium uo¬
cata. quod nec opus erat post primam
synodum. neccum talibus habere uce
stodibus nobis nullum fas est inhire
certamen: cum hominib cõĩonis aliene.
dicit sed potius obedit euangłio¬
quodquidam contra euangłicam cat.¬
parabolam nos facere dicunt. Ubi
degxianiis ñeradicandis dñs p̃cepit.
cumꝰ aliquos excoĩcatione dignos excoĩ¬
cationi subicimus: et auint ⁊ scm̃ aug̃
ciendi. Quibus hec primum responden¬
dum est. si heretici et mali homines excoĩ¬

Expanded text:
erat synodus ineunda? Catholici pontifices fuerant undique jam depulsi, solique remanserant socii perfidorum, cum quibus nec licebat habere conventum, dicente Psalmista: « Non sedi in concilio vanitatis, et cum iniqua gerentibus his, qui pollutam habent communionem permixtamque cum perfidis, miscere concilium. Recte igitur per Chalcedonensis synodi formam hujusmodi praevaricatio repulsa est potius quam ad concilium vocata, quod nec opus erat post primam synodum. nec cum talibus habere licestodibus nobis nullum fas est inire certamen cum hominibus communionis alienae. dicit, sed potius obedit evangeliquod quidam contra euangelicam parabolam nos facere contendunt, ubi de zizaniis non eradicandis Dominus praecepit, cum aliquos excommunicatione dignos excommunicationi subicimus. Et aiunt etiam sanctuecidendi'. Quibus hoc primum respondendum est: Si heretici et mali homines exco
Abbreviated transcription (Latin):
onem deuita quia subuersus est huiᷤ¬
sed qui sententiam suam quamiuis fal¬
sam atq ꝑuersam nullam ꝑtinaci ami¬
mositatem defenclunt presertim quã
ñ audatia sue presumptionis pepere¬
rint: sed aseductis atq inerrorem lap¬
sis parentibus acceperunt. qr̃ autẽ
cauta sollicitudine ueritatem corri¬
gi parati: cum inuenerint nequaꝗ
surt interhereticos deputandi. Ma
iu autem ini tatis disciplinam conteat.
oribus doctoribq ñ credere : sed in hanc
insipientiam cadunt: qui cum ad cog¬
noscendam ueritatem aliquo impe¬
diuntur obscuro. ñad propheticas uo¬
ces. ñ ad aplicas litteras nec adeuan¬
glicas auctoritates. si ad semi ip̃õs re¬
currunt. et idõ magistri erroris exist¬
tunt quia ueritatis discipłi ñ fuert̃.¬

Expanded text:
ns, quia subversus est hujus damnatus. Sed qui sententiam suam, quamvis falsam atque perversam, nulla pertinaci animositate defendunt, praesertim quam non audacia suae praesumtionis pepererunt, sed a seductis atque in errorem lapsis parentibus acceperunt, quaerunt autem cauta sollicitudine veritatem, corrigi parati, quum invenerint, nequaquam sunt inter haereticos deputandi. C. is qui veritatis disciplinam contemnunoribus doctioribusque non credere? Sed in hanc insipientiam cadunt, qui, quum ad cognoscendam veritatem aliquo impediuntur obscuro, non ad propheticas voces, non ad apostolicas litteras, nec ad evangelicas auctoritates, sed ad semetipsos recurrunt, et ideo magistri erroris exsistunt, quia veritatis discipuli non fuerun
Abbreviated transcription (Latin):
ereticus est. qui aliciius temporalis
commodi et maxime głe principat᷑¬
ꝙ su gratias falsas. ac nouas opimio¬
nes uel gignit uel sequitur. Iue autẽ
quinuiusmodi hominib credit: in
imaginatione quadam ueritatis est

Expanded text:
ert opinio, qui alicuius temporalis commodi et maxime gloriae principatusque sui gratia falsas ac nouas opiniones uel gignit uel sequitur, ille autem, qui huiusmodi hominibus credit, homo est imaginatione quadam ueritatis ac pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
ma habet scisma post ep̃alem disces¬
sionem abeccła pariter seperet.quod¬
quidem in principio aliqua ex parte
intelligi potest diuersum. Ceterũ nul¬
lum scisma nisi sibi aliquam heresim¬

Expanded text:
ma habeat, schisma post episcopalem discessionem ab ecclesia pariter separat.quidem in principio aliqua ex parte intelligi potest. Ceterum nullum scisma non sibi aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
utraq potestas in hereticis remaneat.
Si hercticus catholicum uł alium hr̃ti¬
cum excoĩcauĩt: ut incoĩone sue heresis
illum deducat: quia iniqua ẽ sentñtia
pondere caret. Quod si in catholicum
praue uiuentẽ uł in hereticum flagiti¬
is ua facmnoribus deditum ut alias ad
rite unuendi normam uterq redeat sñ¬
tentiam dedit. anuterq an hereticus
tm̃ eius sertentia teneatur. Mĩto que¬
rendum uidetur. potest autem dici ca¬
tholicum sententia heretici minime te¬

Expanded text:
utraque potestas in haereticis remaneat, utraque potestas in haereticis remaneat, si haereticus catholicum vel alium haereticum excommunicaverit, ut in communionem suae haeresis illum deducat, quia iniqua est sententia, pondere caret. § 2. Quod si in catholicum prave viventem, vel in haereticum flagitiis vel facinoribus deditum, ut alias ad recte vivendi normam uterque redeat, sententiam dederit, an uterque, an haereticus tantum ejus sententia teneatur, merito quaerendum videtur? Potest autem dici, catholicum sententia haeretici minime te
Abbreviated transcription (Latin):
quo aliquis contrafidem ceꝑit aliquẽ
docere nec deicere aliquem ualz. nec dã¬
pnare. Obicitur tñ illud augusti reced¬
entes a fide nec baptisma nec baptrã¬
di potestatem amittunt. Cum ergo sac̃
afide recedertes aut utramq retinebĩ
atq utraq carebunt. Sed aluud ẽ po¬
testas officii aliud executio plerũq
officii potestas uł accipitur uelutia
monachis insacerdotali unctione. uł
accepta sine sui executione retmetur
ueluti asuspensis quibus aministrat¬
o int̃dicitur potestas ñaufertur afid
itaq recedentib potestas ñ adimitur.
sicut redeuntib ñ redditur. nec ñ hoĩ
s: sacram̃to iniuria fieri uideatur. Uñ
abhereticis baptrrandi uł ordinãdi
cum adunitatem catholice fidĩ redie¬
rint si forte intuitu ecclastice pacis ĩ
suis recipientur ordinib ñ iterabitur
sacram̃tum quod informa eccłe ꝓbatir
ministratum s ꝑimpositionẽ manus p̃¬
stabitur uurtus sacramentis q̃ extraec¬
cłam nulli docetur eẽ collata. Cũ ergo

Expanded text:
dem coeperit aliquid docere, nec dejicere quemquam valet nec damnare, § 1. Objicitur tamen illud Augustini: Recedentes a fide nec baptisma, nec baptizandi potestatem amittunt. Quum ergo sacea fide recedentes aut utramque retinebunt, aut utraque carebunt. Sed aliud est potestas officii, aliud exsecutio. Plerumque officii potestas vel accipitur, veluti a monachis in sacerdotali unctione, vel accepta, sine sui exsecutione retinetur, veluti a suspensis, quibus administratio interdicitur, potestas non aufertur. A fide itaque recedentibus potestas non adimitur, sicut redeuntibus non redditur, ne non homini, sed sacramento injuria fieri videatur. Unde ab haereticis baptizati vel ordinati, quum ad unitatem catholicae fidei redierint, si forte intuitu ecclesiasticae pacis in suis recipiantur ordinibus, non iterabitur sacramentum, quod in forma ecclesiae probabitur ministratum, sed per impositionem manus praestabitur virtus sacramenti, quae extra ecclesiam nulli docetur esse collata. Quum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
turtur: qui propeccato unius intotã
familiam sententiam ferunt excoĩca¬
tionis. Ilicita autem excoĩcatio: nota¬
extantib coĩone priuauerit. Idõq huiꝰ
p̃cepti nr̃i auctoritate. munitus offici¬
um tuum securus ꝑagere ⁊ coĩonem siñ
aliqua sume formi dine. Itemier in¬
ieuitico. Qui non corde sed ore maledi¬
cant iabiorum immunditiam contͣ

Expanded text:
ituntur qui pro peccato unius in totam ituntur qui pro peccato unius in totam familiam sententiam ferunt excommunicationis. Illicita autem excommunicatio notaexigentibus communione privaverit. Ideoque hujus praecepti nostri auctoritate munitus officium tuum securus perage, et communionem sine aliqua sume formidine. C. III. Qui non corde, sed ore maledicunt labiorum immunditiam contra