comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obsernancia mio simul ubiq die simili q ha¬
bearur hnore. Inuenitur in multis yspa¬
nie partibus huius sancte uirginis festimi
non uno die ꝑ onmes annorum cirtulos agr
Quo enira tranducit homines diu̾sitas tem¬
porum dum uarietatem celebritatis non
habere ꝓbantur.ͦ Qua de re qm̃ die qna ĩ¬
uenitur angelus uirgini uerbi conceptum
et minciasse uerbis ⁊̃ edocuisse mitaculis.¬
ea dem festinitas non potest celebrari cendigne.
cum intͥdum quadragesima uel paschale fe¬
stum uideatur incombere in quibus nichil
de sanctorum sollempnatabus sicut ex antienu¬
tate regulari captum est conuenit celebrari.
cum etiam et ip̃am incarnacionem uerbi nõ
conueniat tunc celebritatibus p̾dicari. quande
constat id ip̃m post mortem carnis głia resra rec¬
tõis attolli: ideo tp̃ali constitucione sancummus
ut ante octanum diem quo natus est domraus
genitricis quoq eius dies habeatur celeberrimns

Expanded text:
observantia uno simul ubique die similique haobservantia uno simul ubique die similique habeatur honore? Invenitur etenim in multis Hispaniae partibus hujus sanctae Virginis festum non uno dieQuo enim transducit homines diversitas temporum dum varietatem celhabere probantur. Qua de re quoniam die qua invenitur angelus Virgini Verbi conceptum et nuntiasse verbis et indidisse miraculiseadem festivitas non potest celebrari condigne, cum interdum quadragesimae dies vel Paschale festum videtur incumbere in quibus nihil de sanctorum solemnitatibus, sicut ex antiquitate regulari cautum est, convenit celebrari; cum etiam et ipsam incarnationem Verbi non conveniat tunc celebritatibus praedicari, quando constat idipsum Verbum post mortem carnis gloria resurrectionis attolli; adeo speciali constitutione sancitur, ut ante octavum diem quo natus est Dominus, genitricis quoque ejus dies habeatur celeberrimus
Abbreviated transcription (Latin):
ominice matris
cum nichil fidei
sincentas ꝑ diu̾¬
sitatem adu̾sum
incurrat ⁊ uni¬
tarem catholice
regale nanetas
nima decerpat: est tñ quod nsi temporim̾u¬
nitate seruetur et discidium indistisse uni¬
tatis parturiat. ⁊ sacramentorum unitate con¬
stare non naleat. Hinc est paschale festum nõ
uo die celebrannis et tempore ne in iudaicũ
decidamus errorem. Hint aduentum sancti
sp̃c post tesurrectõem domini nisi expectemus
tempore definito dierum numerum non pos
plenitudinis mimero carere potest et mist̾ii
sacramento. Hinc natiuitatis dominice festũ
quo enident̾ de uteto uirginali u̾bum prodi¬
it caro factum absꝙ dubio seruat et tempo¬
tis cursum ⁊ tepresentat sp̃ale diei monim̃¬
tum. Si ergo natiuitatis et mortis huius¬
incarnati u̾bi dics abs immutatõne ita cer¬
tus habetur ut absq diuersitate in toto or¬
be terrarim ab omni concordi eccłia celebret᷑.
car non festiuitas gloriose matris eius eadẽ

Expanded text:
ominicae matris. Cum nihil fidei sinceritas per diversitatem adversum incurrat et unitatem catholicae regulae varietas nulla decerpat, est tamen quod nisi temporum unitate servetur et discidium indiscissae unitati parturiat et sacramentorum unitate constare non valeat. Hinc est quod paschale festum nisi uno die celebremus et tempore in Judaicum decidamus errorem: hinc adventum sancti Spiritus post resurrectionem Dei nisi exspectemus tempore definito dierum simul et numero,plenitudinis numero, carere potest et mysterii sacramento: hinc nativitatis dominicae sacrum, quo evidenter de utero virginali Verbum prodiit caro factum, absque dubio servat et temporis cursum, repraesentat specialis diei et momentum. Si ergo Nativitatis et mortis incarnati hujus Verbi dies absque immutatione ita certus habetur, ut absque diversitate in orbe toto terrarum ab omni concorditer Ecclesia celebretur, cur non festivitas gloriosae Matris ejus eadem
Abbreviated transcription (Latin):
Absiracta de ilicine inborreo cuiusdam
nobił. cuius cor dominus tengerat. ab
Rominũ sequestrata consorcio solitaria cu
te griualatur. intuituis asistencium ⁊ olo¬
factus. M ile antem auam eus agens.
uulnetib uinum ⁊ oleum infundi iide¬
cura medencinm ⁊ aminiculo ciborum re¬
formabatur s modice. ⁊ clucem ominũ

Expanded text:
Abstracta de flumine in horreo cujusdam nobilis, cujus Dominus cor tetigerat, ab hominum sequestrata consortio solitaria jacte gravabantur intuitus assistentium, et olfactus. Miles autem curam ejus agens, vulneribus vinum et oleum infundi jubecura medentium et adminiculo ciborum reformabatur, sed modice: et semper
Abbreviated transcription (Latin):
ne: corpus exangue a suꝑuiuientium
infestatõne ferarum diligenter conseruã¬
tes. Int̾ea cum canib inqniobatur: et
sequenti die cum daecta sub algore noctis
ꝑ noctasset inuenta ad uillam telata est
Adeo autem erat macerata: qd̃ uix inca
poterat dinosci forma bumana. De lacero
corpore uermens ⁊ sanies ebulliebant. as¬
pectu tirtibilis etiam existebat sanguine
lia ori intrusa ꝑ foramina guturis ⁊ pec¬
toris exibant. in corporato tenui uł modito
sapore. Neruorum contratõne ⁊ m̃broꝵ
lesione genud pectori ad herebant. ⁊ uulne¬
ra de quib non modiea caro derracta fucrat
corio suꝑduci non poterant. Cumq scciptu

Expanded text:
 corpus exsangue supervenientium infestatione ferarum diligenter conservantes. Interea cum canibus requirebatur; et sequenti die, cum detecta sub algore noctis pernoctasset, inventa, ad villam relata est. Adeo autem erat lacerata, quod vix in ea agnosci poterat forma humana. De lacero corpore vermes et sanies ebulliebant: aspectu terribilis erat, etiam sanguine lia ori infusa per foramina gutturis et pectoris exibant, incorporato tenui vel modico sapore. Nervorum contractione et membrorum laesione genua pectori adhaerebant; et vulnera, de quibus non modica caro detracta fuerat, cute superduci non poterant. Hanc igitu
Abbreviated transcription (Latin):
cuius frater tam ꝑuitiosa clade iam suctu¬
buerat matre bricbium acorpore pueri cnul¬
sum dumtaxat ittinente: ugłi̾a assumptõ¬
bulosum quippe tempus erat. Et ecce duo
luꝑi cum tanto strepitu ut putarentur
gutur. alius subleuatus ad umbilicum
ratam. non uille recto tramine quo freqñt̾
fugari solebant acanib. s trinsmuros
duos. ⁊ sepes ites uelut ouem ꝑiciantes ad
siluam ꝑtraxerunt. Siluau̾o ꝑdimidium
ad huc spirans. sp̃m iam exalatura supre¬
mum. inuirtute sp̃t sancdi ⁊ ⁊ bengnitate

Expanded text:
cujus frater tam perniciosa clade jam succubuerat, matre brachium a corpore pueri evulsum duntaxat retinente, vigilia Assumptiobulosum quippe tempus erat. Et ecce duo lupi cum tanto strepitu, ut putarentur unus illam per guttur, alius sublevatis ad umbilicum iatam, non villae recto tramite, quo frequenter fugari solebant, a canibus, sed trans muros duos, et saepe tres velut nihil projicientes, ad silvam pertraxerunt. Silva vero per dimidium adhuc spirans spiritum exhalatura supremum, in virtute Spiritus sancti et benignitate
Abbreviated transcription (Latin):
de reconcliare ei et osculo sancto
pacis cum eo iungens federa. ipse ad
sedem suam eum reducito: et satif¬
faciens deo redde ꝓ concumelia glo¬
riam. et uniuerso principacui tuo
diuisos et discordes ao caritatis reuo¬
ca unitatem. Iubdere innonencio
pape et sicut omnis obedit ecclesia :
tu quoq electo adeo tanto pontifici
obedire non differas. Audiens hec
comes auctoritate sp̃t sancti et scõꝵ
sacramentorum presencia uictus
nec audebat respondere nec poterat
set statim in pacis osculo recipit epm:
et eadem qua eum abiurauerat
manu cum tocius exultacione ci¬
uitatis ad ꝓpriam sedem reduxit.
Iet ut deinceps albas cum comite
iam familiarius et suauiuis loquẽs
pacerne eum monuit ne ad tam
impios et tam temerarios ausus ul-¬
tra resurgeret: ne dei pacienciam
in cantis irritaret flagiciis. ne pa¬
cem factam in aliquo uiolaret.
Pace itaq onini aquitanie ecclesie
reddita. solus girardus ꝑseuerabat

Expanded text:
de, reconciliare ei, et in osculo sancto de, reconciliare ei, et in osculo sancto pacis cum eo jungens foedera, ipse ad sedem suam eum reducito; et satisfaciens Deo, redde pro contumelia gloriam, et in universo principatu tuo divisos et discordes ad charitatis revoca unitatem. Subdere Innocentio papae, et sicut ei omnis obedit Ecclesia, tu quoque electo a Deo tanto Pontifici obedire non differas. » Audiens haec Comes auctoritate Spiritus sancti, et sanctorum Sacramentorum praesentia victus, nec audehat respondere nec poterat: sed statim in pacis osculo recepit episcopum, et eadem qua eum abjuraverat manu, cum totius exsultatione civitatis ad propriam sedem reduxit. Sed et deinceps Abbas cum Comite jam familiarius et suavius loquens paterne eum monuit ne ad tam impios et tam temerarios ausus ultra exsurgeret, ne Dei patientiam in tantis irritaret flagitiis, ne pacem factam in aliquo violaret. Pace itaque omni Aquitanicae Ecclesiae reddita, solus Girardus perseverabat
Abbreviated transcription (Latin):
put et dominus ecclesie quem tu
ꝑseciueris. Adest iudex tuus: in
cuius nomine omme genu curua¬
uatur. celestium. terrestrium. et
infernorum. Ad est index tuus in
cuius manus illa tua anima de¬
uenit. Nunquid et ipsum sꝑnes:
nunquid et ip̃m sicut seruos eius
compnes: Lacrimabantur omnes
qui aderant. eot oracionibus intenti
prestolabancur exitum e rei: et om¬
nium suspensa expectacio. alicuud
diuinum ficri celitus expectabant.
ideus comes
albatemin sp̃u uchementi ꝓce¬
dentem. et sacratissimum domini
corpus ferentem in manibus expa¬
uit et diriguit: menbeis ꝙ treme¬
bundis metu et dissolutis quasi a¬
mens solo ꝓuoluitur. Eleuatus a
militibus rursum in faciem ruit:
nulli quippiam loquens aut inten¬
deus in aliquem. Tum uir dei ad
eum ꝓpuis accedit. et pede pulsans
acclinem surgere iubet: et stare
supra pedes et dei audire sentenciã.
Presens est inquit pictauensis ep̃c
quem ab ecclesia sua expulisti: ua¬

Expanded text:
put et dominus Ecclesiae, quam tu put et dominus Ecclesiae, quam tu persequeris. Adest judex tuus, in cujus nomine omne genu curvatur, coelestium, terrestrium et infernorum. Adest judex tuus, in cujus manus illa tua anima deveniet. Numquid et ipsum spernes? numquid et ipsum sicut servos ejus contemnes? » Lacrymabantur universi quipraestolabantur exitum rei: et omnium suspensa exspectatio, nescio quid divinum fieri coelitus exspectabat. Videns Comes Abbatem in spiritu vehementi procedentem, et sacratissimum Domini corpus ferentem in manibus, expavit et diriguit, membrisque tremebundis metu et dissolutis, quasi amens solo provolvitur: elevatus a militibus, rursum in faciem ruit, nulli quidpiam loquens, aut intendens in aliquem. Tum Vir Dei ad eum propius accedit, et pede pulsans acclinem surgere jubet, et stare supra pedes, et Dei audire sententiam. « Praesens est, » inquit, « Pictaviensis episcopus quem ab ecclesia sua expulisti: va
Abbreviated transcription (Latin):
consensum. set in restitucionem
cp̃orum quos de sedibus suis expule
rat nulla racione posse induci: qm̃
implacabiliter eum offenderant.:
et iurauerat le corum pacem nullo
cempore suscepturum. Du ꝑ incer¬
nuncios ꝓtractus est sermo. et dum
iucissim uerbis se mutuo occupant
uir dei efficaciora arma corripiens
ad altare dei sanctum oblaturus¬
et supplicaturus accedit. Intraue¬
rant ecclesiam quib licebat diuinis
interesse misteriis: comes sustinebat
pre foribus. Pactis igitur consecraci¬
onibus et pace data et diffuca in
populum. homo dei iam non se agẽs
ut hominem corpus domini suꝑer
patenam ponit et secum tollit atq
igneis et flamineis oculis noir suppli¬
cans set minax foras egreditur: et
uerbis terribilibus aggreditur du¬
cem. Rogauimus maunt te et spre¬
iusti nos. supplicauit tibi in alcero
quem iam cecum habuimus con¬
uentu seruorum dei adimata mul¬
titudo et contempsisti. Ecce ad te
ꝓcedit filius uirginis: qui est ca¬

Expanded text:
consensum: sed in restitutione consensum: sed in restitutione episcoporum, quos de sedibrat, nulla ratione induci, quoniam implacabiliter eum offenderant, et juraverat se eorum pacem nullo tempore suscepturum. Diu per internuntios protractus est sermo: et dum vicissim verbis se mutuo occupant, Vir Dei efficaciora arma corripiens, ad altare et supplicaturus accedit. Intraverant ecclesiam quibus licebat divinis interesse mysteriis: Comes sustinebat pro foribus. Peractis igitur consecrationibus, et pace data et diffusa in populum, Homo Dei jam non se agens ut hominem, corpus Domini super patenam ponit, et secum tollit: atque ignea facie et flammeis oculis, non supplicans, sed minax foras egreditur, et verbis terribilibus aggreditur Ducem. « Rogavimus te, inquit, et sprevisti nos: supplicavit tibi in altero, quem jam tecum habuimus, conventu servorum Dei ante te adunata multitudo, et contempsisti. Ecce ad te processit Filius Virginis, qui est ca
Abbreviated transcription (Latin):
ignificatum est iterum comi¬
ti ꝑ uiros illustres et ei fami¬
colloquium eius expeterent: quoꝵ
erat studium ut secum depace et¬
clesie tractarent. ꝑsuasum est illi ue
cantorum deuitaret colloquium.
quia poterat ficri ut commnunica¬
to cum eis consilio. et facile efset qd̾
uidebatur difficile. eo quod uide¬
batur imposibile possidile redderet᷑.
Itaq apud parcinacum: hincinde
conueniunt. sum ageretur de
diuisione ecclesie et de scissure ob¬
stinacione que infra alpes insola
aciuitania quasi nebule corrupte¬
la consedetat. Multis modis et racioni¬
bus aseruis dei comiti est incimatũ
quod ecclesta una est et quicquid extͣ
eam est quasi extra archam iudicio
dei necesse interire: et dilui. Adduc¬
ta q exempla dachan et abiton. quos
reatu scisinatis terra uiuos absor¬
buit: nec tanto malo uindictam
dei aliquando defuisse monstratum
est. Hui auditis comes ex parte usus
est consilio: et respondit se inobedi¬
enciam innocencii papeposse dare

Expanded text:
ignificatum est interim Comiti per viros illustres et ei famicolloquium ejus expeterent; quorum erat studium, ut de pace sanctae Ecclesiae tractarent, persuasumque est illi ne tantorum devitaret colloquium, quia poterat fieri ut communicato cum eis consilio, et facile esset quod videbatur difficile, et quod videbatur impossibile, possibile redderetur. Itaque apud Partiniacum hinc inde conveniunt. Cumque ageretur de divisione Ecclesiae et de scissurae obstinatione, quae infra Alpes in sola Aquitania quasi nebulae corruptela consederat, multis modis et rationibus a servis Dei Comiti est intimatum, quod Ecclesia una est, et quidquid extra eam est, quasi extra 1261 Arcam judicio Dei necesse est interire et dilui. Adducta quoque exempla Dathan et Abiron, quos reatu schismatis terra vivos absorbuit , nec tanto malo vindictam Dei aliquando defuisse monstratum est. His auditis, Comes ex parte sano usus est consilio, et respondit se in obedientiam Innocentii papae posse dare
Abbreviated transcription (Latin):
cos ut telcuet potencia patris quã
peccata puniinitur: ut fortitudine
nntatem. consolecur sapiencia filũ
qui reficit quod per ignoranciam
deficit: consoletur eciam et assit
sit subintret desꝑacio. Ouirgo be¬

Expanded text:
ur nos potentia Patris, qua peccata puniuntur, ut fortitudinem carnis; consolatur sapientia Filii, quae reficit quod per ignorantiam deficit; consolatur benignitas  subintret desperatio. Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
ens in auditos diaboli ausus ꝑu¬
blice apperit et fornicatorem sp̃m.
qui in cam hortenda inauinamen¬
ta eciam contra naturam suam
exarserat cum omnium fidelium
qui aderant subscripcione anache¬
matizat. et auctoritate xp̃i tam
ad illam quam ad omnes muli¬
eres deinceps interdicit accessum.
Extiictis itaq sacramentalibus
silie iuminibus. extincta est dem¬
ceps tota uircus diaboli. et muli¬
eri post confessionem commu¬
nicanti mũqmͣ postea apparuit

Expanded text:
ens, inauditos diaboli ausus puens, inauditos diaboli ausus publice aperit, et fornicatorem spiritum, qui in tam horrenda inquinamenta, etiam contra naturam suam exarserat, cum omnium fidelium qui aderant subscriptione anathematisat, et auctoritate Christi tam ad illam, quam ad omnes mulieres deinceps interdicit accessum. Exstinctis itaque sacramentalibus illis luminibus, exstincta est deinceps tota virtus diaboli; et mulieri post confessionem communicanti, nunquam postea apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. Reuersa mane cum uiro¬
dei blasphemias et minas quas
cadem do nocte ab incubo suo cui¬
dierat reculisset: ne cures inquit
uir dei miuas enis. set nade tolle
baculum hunc nostrum et pone
in lectulo tuo et si quid potest a¬
gat. Egit mulier quod iussum fu¬
erat et recumbans in lecto suo sig¬
no crucis munita: iuxta se bacu¬
ium ponit. Adest ille contino.
set nec ad consuetum opus nec
ad ipsum cubile presumiit accede¬
re: minatur tamen accerrime.
quod discedente uito dei ipse in
eius supplicia reuerteretur. In¬
stabat dies cominica: et uoliit
uir dei ꝑ edictum ep̃i populum
in ecclesia accersiri. Eumq ipsa
die maximus populus ad eccãm
conuenisset inter missarum sol¬
lempnia comitantibus ep̃is: gau¬
frido carnotensi ep̃o. et bricio nam¬
netensi. ipse ad ubonem cons¬
cendit et ut omnes qui in ecc̃a
erant candelas accensas in mani¬
bus teneant loquturus edicit.
Quod et ipse cum epĩs et cł̾icis faci¬

Expanded text:
rtatur. Reversa mane, cum rtatur. Reversa mane, cum Dei blasphemias et minas, quas eadem nocte ab incubo suo audierat, retulisset: « Ne cures, inquit Vir Dei, minas ejus; sed vade, tolle baculum hunc nostrum, et pone in lectulo tuo, et si quid potest, agat. » Egit mulier quod jussum fuerat, et recubans in lectulo suo signo crucis munita, juxta se baculum ponit. Adest ille continuo: sed nec ad consuetum opus, nec ad ipsum cubile praesumit accedere; minatur tamen acerrime, quod discedente Viro Dei, ipse in ejus supplicia reverteretur. Instabat dies dominica, et voluit Vir Dei per edictum episcopi populum in ecclesiam accersiri. Cumque ipsa die maximus populus ad ecclesiam convenisset, inter Missarum solemnia, comitantibus episcopis Gaufrido Carnotense episcopo et Brictio Nannetensi, ipse ad ambonem conscendit; et ut omnes qui in ecclesia erant, candelas accensas in manibus teneant, locuturus edicit. Quod et ipse cum episcopis et clericis faci
Abbreviated transcription (Latin):
racio. nulla elemosinatum largi¬
cio suffragatur. Gotidie ut prius:
et imporcunius a demone infesta¬
tur. Deniq in publicum: scelus
tantum effusum est. Quo audito
et cognito: maritus eius contuber¬
nt̾ea ad locum p̾dictum imilie¬
uir dei cum comitatu suo ris¬
aduenerat. cuius ut audiuit ad-¬
uentum infelix mulier: se ad pe¬
des cius cremebunda ꝓiecit Aꝑit
ei lacrimis ꝑfusa passionem horri
dilem et ludificacionem inuetera¬
tam: et quod nichil ꝓfecissent¬
sibi quecumq fecisset sibi apres¬
biteris imꝑata. Addit sibi ab op¬
pressore suo aduentum eis eins¬
eis predictum et minaciter int̾¬
dictum. ne ante euis ueniret presẽ¬
ciam: quia nicbil ei prodesset. et
ip̃e recedente albate qui fuerat
amator crudelissimus fieret per¬
sequtor. Audiens hec uir dei blan¬
dis uerbis consolacur mulierẽ:
et de celo ꝓmittens auxilium. preci¬
pit ut die altera. iam enim nox
instabat confidens in domino reu̾¬

Expanded text:
ratio, nulla eleemosynarum largiratio, nulla eleemosynarum largitio suffragatur. Quotidie ut prius et importunius a daemone infestatur. Denique in publicum scelus tantum effusum est. Quo audito et cognito, maritus ejus contuberrea ad locum praedictum Vir Dei cum comitatu suo advenerat - cujus ut audivit adventum infelix mulier, se ad pedes ejus tremebunda projecit. Aperit ei lacrymis perfusa passionem horribilem, et ludificationem inveteratam; et quod nihil ei profecissent, quaecunque fecisset sibi a presbyteris imperata. Addidit sibi ab oppressore suo adventum ejus praedictum, et minaciter ei interdictum ne ante ejus veniret praesentiam, quia nihil ei prodesset; et ipse, recedente Abbate, qui fuerat amator, crudelissimus ei fieret persecutor. Audiens haec Vir Dei, blandis verbis consolatur mulierem; et de coelo promittens auxilium, praecipit ut die altera, jam enim nox instabat, confidens in Domino reve
Abbreviated transcription (Latin):
cendit uir dei et se in ꝓximo con¬
gregacionem monachorum in
britanniam in locum quem iuixͣ
namnecum comitissa ermengar¬
dis parauerat ducturum int̾unat.
et ꝓmittit disposita illa domo se
cum in eo in aquitaneam ꝓfectu¬
rum. Ibant igitur simul et pari¬
ter namnetum uenerunt. Erat
autem in regione illa misera mulier
que aquodam petulante diabolo
uexabatur. Habebat autem uirum:
hinus tamen tam execrabilis com¬
mercii prorsus ignarum. Abuteba¬
tur igitur ea eciam in codem loco¬
lecto tubante marito: inuisibilit᷑
impurissimus ille adulter et incre¬
dibili uexabat libidine. Iex ams
tantum latuit malimi. nec dete¬
xit mulier ꝑdita: tanti criminis
ꝓbrum. Ieptimo uero confusa est
in se ipia et expauit : propter timo¬
rem dei. cuius iudicio singulis mo¬
mentis timedat intercipi ac damp¬
nari. Confugit ad sacerdotes: et
piaculum confitetur. Pagrat loca
sancta santorum implorat suffra¬
gia: set nulla ei confessio. nulla o¬

Expanded text:
sensit Vir Dei, et se in proximo consensit Vir Dei, et se in proximo congregationem monachorum in Britanniam, in locum quem juxta Nannetum comitissa Ermengardis paraverat, ducturum intimat, et promittit, disposita illa domo, se cum eo in Aquitaniam profecturum. 57. Ibant igitur simul, et pariter Nannetum venerunt. Erat autem in regione illa misera mulier, quae a quodam petulante diabolo vexabatur. Habebat autem virum, hujus tamen tam exsecrabilis commercii prorsus ignarum. Abutebatur igitur ea, etiam in eodem lecto cubante marito, invisibiliter impurissimus ille adulter, et incredibili vexabat libidine. Sex annis tantum latuit malum, nec detexit mulier perdita tanti criminis probrum. Septimo vero anno confusa est in se ipsa, et expavit propter timorem Dei, cujus judicio singulis momentis timebat intercipi et damnari. Confugit ad sacerdotes, et piaculum confitetur. Peragrat loca sancta, et sanctorum implorat suffragia: sed nulla ei confessio, nulla o
Abbreviated transcription (Latin):
corum opp̾ssione tota burdega¬
lensis ꝓuincia: et non erat qui
posset resistere principi. qui annu-¬
ente gerardo eugolmensi ep̃o et in¬
stillante incor eiis dissencionis
semina. factus est scismatis de¬
fensor et auctor. Is enim gerar¬
dus diu apostolice sedis in aquita¬
nia legacione functus. et tunc
amagistracu tanco deiectus non
poterat se pati sue solius ecclesie
ep̃m: qui se uiderat tocius aqui¬
tanie principem et magisttũ.
Hiis igitur duobus od
hanc maliciam in unum con¬
uenientibus quicumq suscep¬
cioni petri leonis non subscribe¬
bant: ꝑsequcombus expositi.
alii dampnis. alii ꝓscripcioni¬
bus mulctabantur. alii asedib
ꝓpriis pulsi: exulare compelledan¬
tur. Audiens et huiusmodi uir
uenerabilis gaufridus carnoten¬
sis ep̃c. cui apapa uincencio aqui¬
tanie legacio fuerat commen¬
data. uehementer indoluit. et
gocus sine ulla dilacione decreuit.
Albatem igitur clareuallensem
petit et obsecrat ut sibi ad canta
mala climinanda succurrat. Ac¬

Expanded text:
corum oppressione tota Burdegalensis provincia: et non erat qui posset resistere principi, qui, annuente Girardo Engolismensi episcopo et instillante in cor ejus dissensionis semina, factus erat schismatis defensor et auctor. Hic enim Girardus diu apostolicae Sedis in Aquitania legatione functus, et nunc a magistratu tanto dejectus, non poterat se pati suae solius Ecclesiae episcopum, qui se viderat totius Aquitaniae principem et magistrum. His igitur duobus ob hanc malitiam in unum convenientibus, quicumque susceptioni Petri Leonis non subscribebant, persecutionibus expositi, alii damnis, alii proscriptionibus mulctabantur, alii a sedibus propriis pulsi exsulare compellebantur. Audiens haec et hujusmodi vir venerabilis Gaufridus Carnotensis episcopus, cui a papa Innocentio Aquitaniae legatio fuerat commendata, vehementer indoluit, et gotiis, sine ulla dilatione decrevit. Abbatem 1260 igitur Clarae-Vallensem petit et obsecrat, ut sibi ad tanta mala eliminanda succurrat. As
Abbreviated transcription (Latin):
quia ubitr p̾scns. Quod ergo solum restat
de mc fugio ad te: fugio iram. fugio ad
re Nequaquam domine magna postu¬
lans dem̾itis ieis confido: s tuam mag¬
inficenciam honoro. Miserere mei me

Expanded text:
ia, quod ergo solum restat, de te fugio ad te. Fugio iram, fugio ad m. Nequaquam, Domine, magna postulans de meis meritis confido, sed tuam magnificentiam honoro. Miserere mei, De
Abbreviated transcription (Latin):
obsidere carnotum. Quam cum machi¬
nis et tormentis impugnaret: nicardꝰ
burgundiorum dux cum suo francoꝵ¬
qs exercitu ad adueniens suꝑ eum irru¬
it. Cum quo congressus cum suis atroci¬
ter resistebat: quousq ancelinus ep̃c ex
tiuitate cum armatis inopmato ꝓ fili¬
tricis manie supparum preferens. atergo¬
consistere: decreuit ad horam hostibus ce¬
dere. quam cum sureum detrimento pug¬

Expanded text:
obsidione circumdat; quam cum machinis et tormentis impugnaret, Richardus Burgundionum dux cum suo Francorumque exercitu adveniens, super eum irruit. Cum quo congressus, cum suis atrociter resistebat, quousque Antelmus episcopus ex civitate cum armis inopinato prosilitricis Mariae supparum praeferens, ais, decrevit ad horam hostibus cedere, quam cum suorum detrimento pug
Abbreviated transcription (Latin):
cium tũ colloquia. cum sapientib ⁊ religiosis
uiris diligenter ⁊ solluite disencientes ittũ¬
nam aliquem inuenite possenit. per quem
tim miscrabilis ⁊ horrenda clades reparari
ualeret. tindem inspirante deo ieperetunt
sabubre consilium ut ad ciusdem urbis episco¬
patum cligertat dominum bartholomcũ

Expanded text:
ionum tamen colloquia, cum sapientibus et religiosis ionum tamen colloquia, cum sapientibus et religiosis viris diligenter et sollicite discutientes, utrumnam aliquem invenire possent, per quem tam miserabilis et horrenda clades reparari valeret. Tandem, inspirante Deo, repererunt salubre consilium, ut ad ejusdem urbis episcopatum
Abbreviated transcription (Latin):
q cinium igni supposito conitemantur. tota
insuꝑ urbs laudimensis ciuib ꝑuatia loca
disꝑsis. pene usq ad intentõnem destem ui¬
detur: ita ut multi ꝑ cam transeuntes riunas¬
q: eius cineres aspicientes p̃minia compassie¬
ne lacrimas finidercat: illam ieremie lamẽ¬
titõnem suꝑ ea non incongrue aplicantes
Quomodo sedet sola ciuitas plena populo:
facta est quasi uidua domina gentium. Qũe¬
admodum autem olim dominus urbem ictu¬
silam destrui. ⁊ filios captiuari permittens.
ad consolatonem tũ pancorum qui itm̃a serãt
icrennam ꝓphetam ibidem cuncis celiquit:
sit nobis intanta cal amitate positis duos
sapientissimos uitos p̃fatum scilicet magis¬
ttam ansclinum. germanum q cuis. ma¬
ugiatum padulphum mileri corditerre¬
scrauit. qui tam dicos quam i aicos clulciter
tiis refouentes: ne intribulatõnum adñsitati¬
b deficerent exortalitur. Inter consolan¬

Expanded text:
umque civium igne supposito concremantur. Tota umque civium igne supposito concremantur. Tota insuper urbs Laudunensis civibus per varia loca dispersis, pene usque ad internecionem destrui videtur, ita ut multi per eam transeuntes, ruinasque ejus et cineres aspicientes, prae nimia compassione lacrymas funderent, illam Jeremiae lamentationem super ea non incongrue replicantes: « Quomodo sedet sola civitas plena populo? facta est quasi vidua domina gentium . » Quemadmodum autem olim Dominus urbem Jerusalem destrui, et filios Israel captivari permittens, ad consolationem tamen paucorum, qui remanserant, Jeremiam prophetam ibidem cum eis reliquit, sic et nobis in tanta calamitate positis, duos sapientissimos viros, praefatum scilicet magistrum Anselmum, germanumque ejus magistrum Radulphum misericorditer reservavit, qui tam clericos quam laicos dulciter arum refoventes, ne in tribulationem adversitatibus deficerent, exhortabantur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
ne geratlus de citiłiaco: dimi in eadem sc̃e¬
dei genitrics eccliagenib fexis suppliciter
oratet ab inmitis suis qui cum alibi agire¬
di nͥ uidebant dolose cirtiuentus. ⁊ ab
orone sugeus diisis gladiorum plagis ⁊ bitẽ
est interfetus. Cuius sanguine pauimertũ
cctsic respersum cum multeciens aqua super¬
fula non posset ad plenim ablui pluresq
spectincium ueniates non parum super
hoc ad miarentur uir sapicittissimut ma¬
gister anselinus tunc temporis eccłie nr̃e
canonicus ⁊ decanus ꝑ totum pene orbem:
latinum sciencie sue ⁊ eloquencie sue fama
notissimus: non nullis seccete eolloquens:
ꝑminciasse fatur illam sanguinis effusio¬
nem non nisi euisdem eccłie contrematõne
diluendam: qm̃ tantum scelus non aqua s
pocius igne foret expiandum. Net fefalit
uirum prudentem sua opimo. Post modicũ
⁊ enim temporis deo ꝑmitiente diabolo
crudeliter actiditur: p̾fata eccłia scẽ marie cũ
adiacentes ep̃i atq canonicorum multoꝵ¬

Expanded text:
ne Gerardus de Cyrisiaco, dum in eadem Sanctae Genitricis ecclesia genibus flexis suppliciter oraret, ab inimicis suis, qui eum aggredi non audebant, dolose circumventus, et ab oratione surgens, diversis gladiorum plagis ibidem est interfectus. Cujus sanguine pavimentum ecclesiae respersum, cum multoties aqua superfusa non posset ad plenum ablui, pluresque spectatum venientes non parum super hoc admirarentur, vir sapientissimus magister Anselmus, tunc temporis Ecclesiae nostrae canonicus et decanus, per totum pene orbem Latinum scientiae et eloquentiae suae fama notissimus, nonnullis secrete colloquens praenuntiasse fertur illam sanguinis effusionem, nonnisi ejusdem ecclesiae concrematione diluendam, quoniam tantum scelus non aqua, sed potius igne foret expiandum. Nec fefellit virum prudentem sua opinio. Post modicum etenim tempus, Deo permittente, diabolo cradjacentes episcopi atque canonicorum, multor
Abbreviated transcription (Latin):
in ea consetrauit. Cumiq ad ab eius tpre
usq ad nr̃am etatem ꝑ quingentos fere
⁊ eo amplius annos in magna ꝓsꝑitate
floruiss: etit in lieb ludonici regis francoꝵ
qui fuit filius philipi regis. pater autem
ludouiti iunioris duram iusti uidicis regis
regum experta est anima du̾sioncm. Sicut
enim qͣndam ꝑ dauid regem filum eius
salomonem omĩps deus urbem irłem orcel¬
lent̾ glorifitauit: s postiodum ꝓpter pec¬
cata in habitantium ꝑ nabugodonoser re¬
gem babilonis funditus destrui ꝑmisit.
sie ctiam eccłiam mãm quam ut p̾dictum
est ꝑ multa tempora insigni głia sullima¬
u̾at. in dieb mĩs ñ quidem ex toto destrui.
s nimia passus est tribulatõne uexari. ⁊ ta
ut de ip̃a quoq neranter illud ꝓpheticum dia
possit. am̃ suscepit de mana domini dupli

Expanded text:
 consecravit: cumque ab ejus tempore usque ad nostram aetatem, per quingentos fere et eo amplius annos, in magna prosperitate floruisset, ecce in diebus Ludovici regis Francorum, qui fuit filius Philippi regis, pater autem Ludovici Junioris, duram justi judicis Regis regum experta est animadversionem. Sicut enim quondam per David regem filiumque ejus Salomonem omnipotens Deus urbem Hierusalem excellenter glorificavit, sed postmodum propter peccata inhabitantium, per Nabuchodonosor regem Babylonis funditus destrui permisit, sic etiam Ecclesiam nostram, quam, ut praedictum est, per multa tempora insigni gloria sublimaverat, in diebus nostris non quidem ex toto destrui, sed nimia passus est tribulatione vexari, ita ut de ipsa quoque veraciter illud propheticum dici possit: « Quoniam suscepit de manu D
Abbreviated transcription (Latin):
uillas ⁊ cincres inuenicus: dici nõ potest
quantum doluetit. quantum gemuerit: am̃
non se honore sublimatum. s honore defie¬
bat p̃grauatum. Ip̃i ctiam iamscripture
scntencia non inmerito uisa est tunc tem¬
poris posse congrucre. Homo nascitur ad
non honorem. Sie ⁊ iste de magna reqinie
⁊ diuicus om̃imo da q corporis sui uolũ¬
tate in locum de solatum neniens non se
ad honoris exte lenciam gloriabatur pro¬
motum. set ad operandi laborem diceliit
nocatum. ideo q etiam si forte ep̃atum de¬
siderauit. bonum opus desiderauit. Proti¬
mis gͦ ac si aliquod desextum introisset.
eccliam simł ⁊ domos cp̃ales cepit reno¬
uare: ⁊ uelut a fundamentis reparare. S
sancte marie s ⁊ alie fere aduodetim cum mul
tur ut uix aliquis inueniretur qui matris
acłie ad iutor existeret: consuluerunt ñ¬
milli sapientes ⁊ religiosi uiri ut elatos ⁊
clicos aliquos bom testimonii uiros cum

Expanded text:
villas et cineres inveniens, dici non potest quantum doluerit, quantum gemuerit, quoniam non se honore sublimatum, sed honore deflebat praegravatum. Ipsi enim illa Scripturae sententia non immerito visa est tunc temporis posse congruere; « Homo nascitur ad non honorem. Sic et iste de magna requie, et divitiis, omnimodaque corporis sui voluntate in locum desolatum veniens, non se ad honoris excellentiam gloriabatur promotum, sed ad operandi laborem dicebat vocatum; ideoque etiam si forte episcopatum desideravit, bonum opus desideravit. Protinus ergo, ac si aliquod desertum introisset, ecclesiam simul et domos episcopales coepit renovare et velut a fundamentis reparare. CAPSanctae Mariae, sed et aliae fere duodecim cum multtur ut vix aliquis inveniretur qui matris ecclesiae adjutor existeret, consuluerunt nonnulli sapientes et religiosi viri ut electos ex clericis aliquos boni testimonii viros, cum
Abbreviated transcription (Latin):
matce. nostre. ⁊ aliis capsis reliquiarum
trinsmittimus ad actipienda donaria fide
a scensionis: demorati q sunt usq festũ
b̃i mathei apłi ⁊ enangłiste. Dominus
autem cui ꝑ ꝓpham dicitur. deus repulisti
nos ⁊ destruxisti nos iratus es ⁊ misertͤ
non distulit dulciter refouere. plura si qui¬
dem miratula in codem itinere ꝑ cuis os¬
tendit reliquias: de quib non nulla p̾te¬
reuntes. panca tm̃ s notissima posterorũ
notitie scribendo transmittmus. Explicit

Expanded text:
nae nostrae, et aliis capsis reliquiarum transmisimus ad accipienda donaria fidelAscensionis, demoratique sunt usque circa festum Matthaei evangelistae. Dominus ergo, cui per Prophetam dicitur: « Deus repulisti nos, et destruxisti nos, iratus es, et misertus non distulit misericorditer refovere. Plurima siquidem miracula in eodem itinere per ejus ostendit reliquias, de quibus nonnulla praetereuntes, pauca tantum, sed notissima posterorum notitiae scribendo transmittimus. CAP. IV.--
Abbreviated transcription (Latin):
indimensis ccełie canoma uidete de¬
um deorum in sẏon. Qm̃ uxta bectum pau¬
lum apłm tota sancta crcłia unum corpus
xp̃i est: ⁊ huius corporis membra sunt diũ¬
se eccsic. uł singuli fideles: dumq patitiur
unum membrum. compaciuntur omnia
membra: ⁊ dum gli̾ficatur unum membrũ.
congaudent omnia membra: tribulatõnẽ
⁊ dolorem quem inuenit eccłia nr̃a indieb
nr̃is. ⁊ consolatõnem quam ꝑ dominam nos¬
tram sanctam dei genitrictin. post tribula¬
cõnis luctum recepit. ur̃e scribendo notifica¬
itus dilectõnis: q̃tinus ⁊ uos congaudentes
nobis: dec ⁊ pic matri cuis gras agatis.
audunensan itaq eccłiam idem.
certum est inter p̾cipuas regni fran¬
corum eccłias antiquitis fuisse celebrem.
quam beatus remigius remorum archi ep̃c
sicut in eius uita legitur. ⁊ ꝓpriis reddditib
locupletauit: nobilissimum q ⁊ strenuum

Expanded text:
nensis ecclesiae canonici, videre Deum deorum in Sion. Quoniam juxta Beatum Paulum apostolum tota sancta Ecclesia unum Christi corpus est , et hujus corporis membra sunt diversae Ecclesiae, vel singuli fideles, dumque patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra, et dum glorificatur unum membrum congaudent omnia membra , tribulationem et dolorem, quem invenit Ecclesia nostra in diebus nostris , et consolationem, quam per Dominam nostram sanctam Dei Genitricem post tribulationis luctum recepit, vestrae scribendo notificamus dilectioni, quatenus et vos congaudentes nobis, Deo, et piae Matri ejus gratias agatis. Laudunensem itaque Ecclesiam certum est inter praecipuas regni Francorum Ecclesias antiquitus fuisse celebrem, quam beatus Remigius Remorum archiepiscopus, sicut in ejus Vita legitur, ex propriis 528 redditibus locupletavit, nobilissimumque et strenu
Abbreviated transcription (Latin):
precepit inquiens. Iacra celetiter
eucharistie misteria p̾parentur.
hodie enim natalis est: sancti bren¬
dani dies. Quare ait minister talia
mussarum sollempnia hodierna p̾pa¬
rari precipis. Nullus cnim ad nos de
scocia sanctiuiri illius obitus ꝑuenit
nuncius. Uade o tum ait sanctus.
mce insiomi obsecundare debes. Hac
cnim nocte p̾cerita. uidi subito aper¬
tum celum. angelorum q choros scĩ
brendani anime obinos descendere :
quorum luminosa et mestimabili
clanitate. totus cadem hora est illi¬

Expanded text:
praecepit, inquiens; Sacra celeriter Eucharistiae ministeria praeparentur, hodie enim natalis beati Brendini est dies. Quare, ait minister, talia Missarum solemnia hodierna praeparari praecipis die? Nullus enim ad nos de Scotia sancti illius viri obitus pervenit nuntius. Vade tu, ait Sanctus, meae obsecundare jussioni debes. Hac enim nocte praeterita vidi subito apertum coelum, angelorumque choros sancti Brendini animae obvios descendere, quorum luminosa et incomparabili claritudine totus eadem hora illu
Abbreviated transcription (Latin):
pus mentib relucentur ad intrnoriam
dies isti quos agimis inpacȩ ⁊ plenitu¬
dine terum temporalium: ⁊ quia eccli̾a
ab omnib gentib ueneratur ⁊ colitur.
⁊ religio multiplicior est qmͣ in p̾teritis
temporib: hec gͥ fideles retolentes dum
suas ꝑseruciones hns ꝓsperis conferent:
magis dolebunt. Unde p̾cipue diebus
istis metcliis sancte dei genitrics mira¬
cula tanta ⁊ tam multa celebrari credi¬
mus: contestante de signis ⁊ ꝓdigiis ⁊ ua¬
rus uirtutib incarnatõnem filii sui: ut
quia tempus infestum antixpi inmi¬
nere speramus. tanto constancuis fideles
ꝓ hac u̾itate moriantur: quanto cer

Expanded text:
piis mentibus reducentur ad memoriam piis mentibus reducentur ad memoriam dies isti, quos agimus in pace, et plenitudine rerum temporalium, et quia ecclesia ab omnibus gentibus veneratur et colitur, et religio multiplicior est quam in praeteritis temporibus. Haec igitur fideles recolentes dum suas persecutiones his prosperis conferent, magis dolebunt. Unde praecipue diebus istis in ecclesiis Sanctae Dei Genitricis miracula tanta et tam multa celebrari credimus, contestante Deo signis et prodigiis et variis virtutibus incarnationem Filii sui ut, quia tempus infestum Antichristi imminere speramus, tanto constantius fideles pro hac veritate moriantur, quanto cer
Abbreviated transcription (Latin):
corporis sanitatem consetutus sit meliꝰ
⁊ ca tenet apud se uiuo intellectu. Amilsus
gͥ ab altari similis bachanti cepit discu¬
rere intra sancta scõrum. Ex pede sano pul¬
sans tellurem ꝑcunctantib causam tan¬
te letitis: nichil aliuil respondebat dicens.
Hic est pes domine mee sancte marie:
hic est pes domine mnce sancte marie. Et
pede tertam iterum ⁊ iterum pulsans.
ordinem ⁊ causam tante exultatõnis
insistentib exposuit Nonne inquit
ego sum de iohi. homo domine mee sc̃e
marie: quem nos ob intolerabilem pedis
mei fetorem de eccłia expulistis: Nonnc
isto oraine sanauit me pia domina in¬
Hec gͥ ꝑ secutus facile fecit fidem dictis.
⁊ nota ꝑsona quia erat indiente etcłie.
⁊ ex hibitõ oꝑis. quia cuuis pedem putri¬
dum ferens ꝙ cadauer aspexerant runc
dant uocem suam: ⁊ laus domii ⁊ głi¬
ose nirginis de uirtute ⁊ misccłia in c̃o¬
mune celebratur uenient tempora af¬

Expanded text:
corporis sanitatem consecutus sit, melius corporis sanitatem consecutus sit, melius et ea tenet apud se vivo intellectu. Avulsus igitur ab altari similis bacchanti coepit discurrere intra Sancta sanctorum et pede sano pulsans tellurem, percunctantibus causam tantae laetitiae, nihil aliud respondebat, dicens: « Hic est pes dominae meae Sanctae Mariae, hic est pes dominae meae Sanctae Mariae. » Et pede terram iterum et iterum pulsans, ordinem et causam tantae exsultationis insistentibus exposuit: « Nonne, inquit, ego sum de Johi homo dominae meae Sanctae Mariae, quem vos ob intolerabilem pedis mei fetorem de ecclesia expulsistis? Nonne isto et isto ordine sanavit me pia virgo domina  Haec igitur prosecutus facile fecit fidem dictis, et nota persona, quia erat in cliente ecclesiae, et exhibitio operis, quia cujus pedem putridum fetensque cadaver aspexerant, nunc dant vocem suam, et laus Domini et gloriosae Virginis de virtute et misericordia in communi celebratur. Venient tempora af
Abbreviated transcription (Latin):
tanto splendore: qualem mortales oculi
fere non poterant. Reuerberabat enim lux
sydere aciem intuentis ⁊ claritate uultus
cus fecre ñ poterat. Dum gͥ uisum est ei
quod ima mami certins uuaret statu¬
ens eum in lectulo sedere. ⁊ altera mami
tenes pedem suum extenderet: exꝑrectus
homo nouitate uisionis deinde temptata
ꝓgressione: ꝑfecte sanatum se exꝑimento
didicit. Quantam gͥ leticiam habuerit
quantum ue gaudium familiole sue fe¬
terit quantas ue gr̃as deo ⁊ gloriose uirgi¬
ni egerit non est facile dcũ. Neq enim
capiens se parat regressionem ad etcliam
domine sue ⁊ sanatricis sue ⁊ p̾minia exul¬
tatione nichil satis festinatum erat om̃is¬
q mora sͥ longna uidetur. Ingressus
gͥ ineccłiam adiit altare. qd̾ complexus
ucciferans quantum lacrimarum cum gau¬
dio ⁊ grãrumactõne ibi expanderit quia
ꝑ senerante ⁊ ñ lassescente fue cordis etiam

Expanded text:
tanto splendore, qualem mortales oculi tanto splendore, qualem mortales oculi ferre non poterant. Reverberabat igitur lux siderea aciem contra intuentis et claritatem ulterius ejus ferre non poterat. Dum igitur visum est ei quod una manu cervicem juvaret, statuens eum in lectulo sedere, et altera manu tenens pedem suum extenderet: experrectus homo novitate visionis, deinde tentata progressione perfecte sanatum se experimento didicit. Quantam igitur laetitiam habuerit, quantumve gaudium familiolae suae fecerit, quantasve gratias Deo et gloriosae Virgini egerit, non est facile dictu. Neque enim capiens apud se, parat regressionem ad ecclesiam Dominae suae et sanatricis suae, et prae nimia exsultatione, nihil satis festinatum erat, omniaque mora sibi longa videtur. Ingressus igitur ecclesiam adiit altare, quod congressus vociferans, quantum lacrymarum cum gaudio et gratiarum actione ibi expenderit, quia perseverante et non lacessente fide cordis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
petrare. Tuus enm tuus sum. census ca
peto grãm s enam exigo debitum: quod
solss impendere hus quitui sunt. Aidens¬
est flamina mea domine ihu xpe resp¬
ce in seruum mr̃is tue. Etce recelo ⁊ mest̾¬
qmi ate diuellor. Sumine deus recordare
scruitui. ⁊ serui matris tue. Iteratis do¬
lorib affligitur cor meum: quia ate rete¬
do. Huius intuitu. leuigatus dolor michi
corporeus pane iobliuonem transit. Hiis
dictis abiit.Reu̾sus gͥ domum in pͥmis
sicut solitum est pacienter a suis portatur
s ꝓcessu temporis iam incedium ⁊ nanse¬
am cepit uerti. Nam tantus erat fitor
ut noctib dum pademsinim ob calorem
ꝓferret ad acrtm: nec coniuux eius nec pue¬
ri ferre poterant. hp̃e tam̾ ap̃tib ñ cessabat:
s inquietis uotib opem beate uirginis
inclamabat. Ubi gͤ satis uisum est ⁊ de¬
lectata est pia domĩna ñ dolore patientis.
s in ꝑseueranti fide credentis ⁊ amantis
mua noctium dormienti apparuit. cum

Expanded text:
petrare. Tuus enim tuus sum caesus cappetrare. Tuus enim tuus sum caesus cappeto gratiam, sed etiam exigo debitum quod soles his impendere qui tui sunt. Ardens flamma mea; Domine Jesu, respice in servum matris tuae, ecce recedo etm a te devellor, summe Deus, recordare servi tui et servi matris tuae. Iteratis doloribus affligitur cor meum quia a te recedo. Hujus intuitu laevigatus dolor mihi corporeus et in oblivionem transit pene. His dictis, abiit. Reversus igitur domum in primis sicut solitum est patienter a suis portatur, sed processu temporis jam in taedium et nauseam coepit verti. Nam tantus erat fetor, ut noctibus dum pedem suum ob calorem proferret ad aerem, nec conjux ejus nec pueri ferre poterant. Ipse tamen a precibus non cessabat, sed irrequietis vocibus opem beatae virginis inclamabat. Ubi ergo satis visum est, et delectata est pia Domina non dolore patientis, sed perseveranti fide credentis et amantis, in una noctium dormienti apparuit cum
Abbreviated transcription (Latin):
ciustem eccłie sanitatem petlis sui hoc ordi¬
ne consecutus est. Erat autem morbus
irremedicabilis toto pede in tumoreu u̾so
⁊ plurib pustulis sauciato: ita ut assidua
sanie deflutus tanto fetore uicinum a er̃e
corrumperet ut intolerabilis omnibus
fiert. Unde custods compussi sunt e
denunciare ut exiret: quia iam ulterius
eum pati ñ poterant. Manserat enim ibi
plurimo tempore ⁊ omnino desperatus
a medicis toto pede solucbatur inputrecli¬
nem. Exiuit gͦ de eccłia inuitus ad suos
reu̾simis. de quib spem habebat obꝰ sang̾¬
nitatem debere sͥ p̾stari obsaruum ⁊ com¬
passionem. Descendens tũ. heatam mari¬
am contestaus est hoc modo. O gloriosa
domina ⁊ si ꝑ multos dierum misto lito
p̾stolatus sum opem tuam qm nundum
accepi: tam̃ puttescentib membris ⁊ fatis¬
centib fides amine mee nec fatscit nec
deficit. Inuitus gͥ discido: s compellor exrre.
Tũ uͦ pia ⁊ elemens ⁊ impetiosa domina.
u cumiq sim a filio tuo michi potes im¬

Expanded text:
ejusdem ecclesiae, sanitatem pedis sui hoc ordine consecutus est. Erat autem morbus irremediabilis toto pede in tumorem verso, et pluribus pustulis sauciato, ita ut assidua sanie defluens tanto fetore vicinum aerem corrumperet, ut intolerabilis omnibus fieret. Unde custodes compulsi sunt ei denuntiare ut exiret, quia jam ulterius eum pati non poterant. Manserat enim ibi jam plurimo tempore, et omnino desperatus a medicis toto pede solvebatur in putredinem. Exivit ergo de ecclesia invitus ad suos reversurus, de quibus spem habebat ob consanguinitatem debere sibi praestari obsequium et compassionem, discedens tamen beatam Mariam contestatus est hoc modo: « O gloriosa Domina, etsi per multos dierum in isto loco praestolatus sum opem tuam quam nondum accepi, tamen putrescentibus membris et fatiscentibus fides animae nec fatiscit, nec deficit; invitus ergo discedo, sed compellor exire. Tu vero pia et clemens et imperiosa Domina ubicunque sim a Filio tuo salutem mihi potes im
Abbreviated transcription (Latin):
flammatur. Hoc uiso diatonus in ma¬
nib suis miraculo: stupore ꝑdusus ui¬
rib ꝓpriis destitutus coactus est arces sin¬
sororem que ꝓpinqua tunt ad crat. Et
hoctam celebre ⁊ notum factum est: ut¬
pote in loco qui nulla cdiei hora frequen¬
ciam hominum te habebat. Dant gꝰ
laudes deo altissimo. ⁊ resonantibus
tỹmpanis ere canoro longe lateq mocdu¬
lata suauitas ad eth̾a tendit: ⁊ tota ciui¬
tas ꝑsonat laudib xp̃i. Hoc gͥ igne no¬
uo etiam omnes ecclie lampades ulustrant᷑
⁊ multi fidelium domos suas deuehere fes¬
⁊mabant.

Expanded text:
flammatur. Hoc viso diaconus in maflammatur. Hoc viso diaconus in manibus suis miraculo, stupore perculsus propriis viribus destitutus, coactus est arcae inniti quae propinqua tunc aderat. Et hoc tam celebre et notum factum est utpote in loco qui nulla diei hora frequentiam hominum dehabebat. Dant ergo laudes Deo altissimo et resonantibus tympanis aere canoro longe lateque modulata suavitas ad aethera tendit, et tota civitas personat laudibus Christi. Hoc igitur igne novo etiam omnes ecclesiae lampades illustrantur, et multi fidelium in domos suas devehere festinabant.
Abbreviated transcription (Latin):
nissima uelut stimata uite ⁊ mortis
resederunt. de igne nouo capitulum. & ꝯ¬
mius domini qui ab in xxx tro¬
cesimo t̾cio ⁊ filii eius phibippi secundo die
sancti uintenicii martẏris dum missã cele¬
brantut scdente saceote post oronem
introitꝰ misse: unusex duob cereis qui ex
more semꝑ merant altari omni clie usq
ad extremum totus arserat: altero adhuc
tenorem suum habente. At soror illa de
um cereum dum subrogare selula sata¬
git rapto ut octurrit imo de iatentibus
inscrimo dum petito lumine lucenti te¬
reo ñ lucentem ingerit incaute improta
ctiam lucentem suꝑ altare deiectum extin¬
tit. Tunc u̾o turbata ⁊ mortuam se re¬
putans: ex qieoquina ignem petere eoge¬
batur. at ilo diacons inofficio misse
ignem defecisse expanescens saltu rapit te¬
reum. qui iacebat cassus lumine. Quem
dum tradebat subdiacono ut cito peteret
ignem. subito mater manum tradẽtis
⁊ ꝑantis accipere: cerens igne nouo in¬

Expanded text:
nissima velut stigmata vitae et mortis nissima velut stigmata vitae et mortis resederunt. XXX. De igne novo. Annus Domini qui ab Incesimo tertio, et filii ejus Philippi secundo, die Sancti Vincentii martyris, dum missa celebraretur, sedente sacerdote post orationem introitus missae, unus ex duobus cereis qui ex more semper inerant altari omni die usque ad extremum, totus arserat, altero adhuc tenorem suum habente. At soror illa desum cereum dum subrogare sedula satagit, rapto ut occurreret uno de latentibus in scrinio dum petito lumine lucenti cereo non lucem ingerit, incaute improba etiam lucentem super altare dejectum exstinxit. Tunc vero turbata et mortuam se reputans ex coquina ignem petere cogebatur. At vero diaconus in officio missae ignem defecisse expavescens, saltu rapit cereum qui jacebat cassus lumine. Quem cum tradebat subdiacono ut cito peteret ignem, subito inter manum tradentis et parantis accipere, cereus igne novo in