comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
neligione di feẽ. deuide int̃ dicto aliquanto tẽpre inb& haniã ueniti
hũnatu. eodẽq tũ maximianus qͦq cesar inflamat̾ scelere aduenit
ut adꝑsequiendos xp̃ianos instigar& senẽ uanũ. qͥia pͥncipiũ fece¬
rat. Cuiꝰ furoris hanc causã fuisse cognoru. Erat mat̾ eiꝰ doꝵ monti¬
ũ cultrix: mulier admodũ suꝑ sticiosa. Quȩ cũ ess& dapib sacri¬
ficabat poene cotidie acuicarus suis epulis exibebat.Xpiani: abs¬
tinebant. E t illa cũ gentibꝰ epulante. ieiunus hi: iorationib insistebañ
hinc cõcep̃ odiũ aduersus eos ac filiũ suũ nõ minꝰ suꝑ sticiosũ quereł
muliebrib adtollendos omines incitauit. Ergo habrto int̾ se ꝑtotã
tari aybitrarent᷑: diusenex furori eiꝰ repugnaũ. ostendens quã ꝑ¬
niciosũ et̃x inqͥoari orbẽ t̾re fundi sanguinẽ multoꝵ. Illos libent̃

Expanded text:
religioreligiohiematum; eodemque tum Maximianus quoque Caesar inflammatus scelere advenit, ut ad persequendos christianos instigaret senem vanum, qui jam principium fecerat. Cujus furoris hanc causam fuisse cognovi. XI. Erat mater ejus deorum montium cultrix, mulier admodum superstitiosa. Quae cum esset, dapibus sacrificabat pene quotidie, ac vicariis suis epulis exhibebat. Christiani abstinebant; et illa cum Gentibus epulante, jejuniis hi et orationibus insistebant. Hinc concepit odium adversus eos, ac filium suum non minus superstitiosum querelis muliebribus ad tollendos homines incitavit. Ergo habito inter se per totam tari arbitrarentur, diu senex furori ejus repugnavit, ostendens quam perniciosum esset inquietari orbem terrae, fundi sanguinem multorum; illos libenter
Abbreviated transcription (Latin):
peccudes. uniȩcorib eaꝵ uentã quęrebat. Iũ qͥdẽ ministroꝵ scien¬
tes dñm cũ adsisterent immolanti imposuer̃ frontib suis inmorta.
signũ. Quo facto fugatis demonib sacra turbata s̃.
aruspices nec solitas inextis notas uidebant: ⁊ quasi ñlitassent spͤui
immolabant. Uerũ identibẽ mactate ostiȩ nihil ostende¬
bant. donec magist ille aruspicũ tagis. seu suspitione: seu
uisu. ait idcirco nõ respondere sacra qđ reb diuinis ꝓfani h¬
omines int̾essent. Iunc ira furoris sacrificare ñeos tantũ qͥsacris miniᷤ¬
trabant. s uni uersos qͥerant inpalatio iussit. uneos si de tractassen
uerberib anim aduerti. Datisq adp̃positos literis &nã milites co¬
gi adnefanda sacrifitia p̃cep̃. ⁊ qͥ ñ paruissent militia soluerentur.
ac tenꝰ furor eiꝰ ura ꝓcenĩt: nec amplius quitquã cõtra legẽ aut

Expanded text:
pecudes, et in jecoribus earum ventura quaerebat. Tum quidam ministrorum scienpecudes, et in jecoribus earum ventura quaerebat. Tum quidam ministrorum scientes Dominum, cum adsisterent immolanti, imposuerunt frontibus suis immortale signum. Quo facto, fugatis daemonibus, sacra turbata sunt. Trepidabant aruspices, nec solitas in extis notas videbant; et quasi non litassent, saepius immolabant. Verum identidem mactate hostiae nihil ostendebant, donec magister ille aruspicum Tagis, seu suspicione, seu visu, ait idcirco non respondere sacra, quod rebus divinis profani homines interessent. Tunc ira furoris sacrificare non eos tantum, qui sacris ministrabant, sed universos qui erant in palatio jussit, et in eos, si detrectassent, verberibus animadverti; datisque ad praepositos litteris, etiam milites cogi ad nefanda sacrificia praecepit, ut qui non paruissent, militia solverentur. Hactenus furor ejus et ira processit, nec amplius quidquam contra legem aut
Abbreviated transcription (Latin):
obp̃ssit. Fugatoq. narseo rege reuersꝰ cũ p̃da: ⁊ manubiis ingen¬
tib sibi attulit suꝑbiã: dio cleciano timorẽ. Intantos nãq fast
pꝰ hãc uictoriã eleuatꝰ ẽ: ut iã derectar& cesaris nom̃. Qđ cũ
ĩ literis adse datꝰ audiss& truci uultu ac uoce t̾ribili exelamabat
Quo usq cesar : exinde insolentissime agere cep̃: ut ex marte se
pereatũ. ⁊uideri ⁊dici uell&: tãquã alterũ romulũ malii¬
it q romulã matrẽ stuꝓ infamare: ut ipse diis oriundus uide-¬
r& S& differo defactis eiꝰ dicere: nec̃ fundã tp̃ra. Postea n quã
nom̃ imꝑatoris accep̃: exuto socero: tũ demũ furere cep̃ ic̃tẽp¬¬
dui tam̃ sũma felicitate regnaũ quã du manꝰ suas iustoꝵ sangorrae
ñ inqͥnar&. Suã uͦ causã ꝑsequendi habuerit: exponã. Cũ ager&
in partib orieritis ut erat ꝓtimore scrutator rerũ futuraꝵ: imo¬
labat

Expanded text:
oppressit; fugatoque Narseo rege, reversus cum praeda et manubiis ingenoppressit; fugatoque Narseo rege, reversus cum praeda et manubiis ingentibus, sibi attulit superbiam, Diocletiano timorem. In tantos namque fastus post hanc victoriam elevatus est, ut jam detrectaret Caesaris nomen. Quod cum in litteris ad se datis audisset, truci vultu ac voce terribili exclamabat: QUOUSQUE CAESAR? Exinde insolentissime agere coepit, ut ex Marte se procreatum, et videri, et dici vellet, tamquam alterum Romulum; maluitque Romulam matrem stupro infamare, ut ipse diis oriundus videretur. Sed differo de factis ejus dicere, ne confundam tempora. Postea enim quam nomen Imperatoris accepit, exuto socero, tum demum furere coepit, et contemdiu tamen summa felicitate regnavit, quamdiu manus suas justorum sanguine non inquinaret. Quam vero causam persequendi habuerit, exponam. X. Cum ageret in partibus Orientis, ut erat pro timore scrutator rerum futurarum, immolabat
Abbreviated transcription (Latin):
naturał barbariȩs efferitas aromano sanguine aliena. Nõmirũ
cũ mat̃. eiꝰ trans daniuuana infestantib carpis indatiã noua
tras iecto amne cõfugerat. Frat &iã corpꝰ morib cõgruens.
statu celsus. caro ingens. ⁊ inorrendã magnitudinẽ diffusa ⁊ in¬
flata. Deniq & uerbis & actib & aspectũ t̾rori om̃ib ac for¬
mini fuit
Socer qͦq cũ: ma uebat acerrime. Cuius timoris: hec fuit causa
arseus iex ꝑsarũ concitatꝰ domesticis exẽplis aui sui saporis. ad
occupandum orientẽ cũ magnis copiis iniabat. Lunc dio clecia¬
nus ut erat in om̃i tumultu m&iculos. animiq disiec tꝰ: simul
iexẽplũ ualeriani timens. nõ aus ẽ obuiã tendere : s bunc ꝑ
armeniã misit. ipse inoriente sub sistens. ⁊ aucupans exitus
nerũ. Ille insidiis suis. barbaros qͥb mos ẽ cũ om̃ib sis adbellum
ꝑgere multitudine imperitos ⁊ sartinos occupatos. ñdificilit̃

Expanded text:
naturalis barbaries, efferitas a Romano sanguine aliena non mirum, naturalis barbaries, efferitas a Romano sanguine aliena non mirum, cum mater eius Transdanuuiana infestantibus Carpis in Daciam nouam transiecto amne confugerat. erat etiam corpus moribus congruens, status celsus, caro ingens et in horrendam magnitudinem diffusa et inflata. denique et uerbis et actibus et aspectu terrori omnibus ac formidini fuit. socer quoque eum metuebat acerrime: cuius timoris haec fuit causa. Narseus rex Persarum concitatus do nesticis exemplis aui sui Saporis ad occupandum Orientem cum magnis copiis inhiabat. tunc Diocletianus, ut erat in omni tumultu meticulosus animique deiectus, simul et exemplum Valeriani timens, non ausus est obuiam tendere, sed hunc per Armeniam misit ipse in Oriente subsistens et aucupans exitus rerum. ipergere, multitudine impeditos, et sarcinis occupatos non difficiliter
Abbreviated transcription (Latin):
incustorbendis opib tã diligens quarũ illi copia sub p&ebat. Ucũ opus eax
nõ deerant locu plaissimi senatores. qui sub ornatis indiiis affectasse
impertũ dicerentur. ita ut effoderent᷑ assidue lumina senatus. Cruen¬
tissimus fiscus male partis opib affluebat. Iã libido in homine pestiphero
nõ mͦ. adcorrũpetidos mores. qđ ẽ otioiũ ac de testabile. uerũ &ia aduo¬
landas pͥmoꝵ filias nã quecũq it̃ feierat. Quulse acõspectu parentum
uirgines: statim p̾sto. his reb beatũ se iudicabat. his cõstare felicitatẽ
inperi sui putabat. si libidini icupiditati male nibil denecar &
onstantiũ p̃tereo qm̃ dissimilis c&eroꝵ fuit dignꝰq qͥsoł orbẽ teneras.
t̃ uͦ maximian quẽ sibi generũ dio clecian asciuerat. nõ his duob
tantũ qͦs tp̃ra nr̃a senser̃. s om̃ib qͥ fuer̃ malis peior. In erat huic bestiȩ

Expanded text:
in custodiendis opibus tam diligens, quarum illi copia suppetebat. Et cum opus esset, in custodiendis opibus tam diligens, quarum illi copia suppetebat. Et cum opus esset, non deerant locupletissimi Senatores, qui subornatis indiciis, affectasse imperium dicerentur, ita ut effoderentur assidue lumina Senatus. Cruentissimus fiscus mala partis opibus affluebat. iam libido in homine pestifero non modo ad corrumpendos mares, quod est odiosum ac detestabile, uerum etiam ad uiolandas primorum filias. nam quacumque iter fecerat, auulsae a complexu parentum uirgines statim praesto. his rebus beatum se iudicabat, his constare felicitatem imperii sui putabat, si libidini et cupiditati malae nihil denegaret. CODstantium praetereo, quoniam dissimilis ceterorum fuit dignusque qui solus orbem teneret. Alter uero Maximianus, quem sibi generum Diocletianus asciue rat, non his duobus tantum quos tempora nostra senserunt, sed omnibus qui fuerunt malis peior. inerat huic bestiae
Abbreviated transcription (Latin):
rant cũ interitu ꝓuintiarũ: nõ recte facta s agebat cilio mͦ fiant
irsus dirui acmutari necesse erat: iterũ fortasse casi
quã multi perierint possessionũ aut opũ gra. hoc enim usitatũ ifere
licitũ cõsu&udine maloꝵ. S& in hoc illud fuit p̃cipuũ qđ ubicũq
cultiorẽ agrũ uiderat: aut ornatius edifitiũ: iã parata dño calĩmia
& poena capitalis. quasi nõ ponet raepere aliena sine sanguine
uid fr̃ eiꝰ maximianus quẽ dictus irculius nõ dissimilis abeo. nec i
possent in amiticiã tã fidele quo erere nisi ex̃ inutroq mensura. eadẽ
gitatio. par uoluntas. equa sententia. Hoc solũ differebãt qđ auaritia mi¬
nori altero fuit plus. maiori uͦminꝰ: s plus timiditatis. Plus uͦ animi nõ
adbene fatiendũ: s̃. admale. Nã cũ ipsa imperii sedẽ tener& italia.
sub iacerent .q. opulentissime ꝓuntie. uł affrica. uł ispania: nõ erat

Expanded text:
rant cum interitu provinciarum: Non recte facta sunt, aiebat: alio modo fiant. rant cum interitu provinciarum: Non recte facta sunt, aiebat: alio modo fiant. Rursus dirui ac mutari necesse erat, iterum fortasse casurquam multi perierint possessionum aut opum gratia. Hoc enim usitatum et fere licitum consuetudine malorum. Sed in hoc illud fuit praecipuum, quod ubicumque cultiorem agrum viderat, aut ornatius aedificium, jam parata domino calumnia et poena capitalis, quasi non posset rapere aliena sine sanguine. Quid frater eius Maximianus, qui est dictus Herculius? non dipossent in amicitia tam fideli cohaerere, nisi esset in utroque mens una, eadem cogitatio, par voluntas, aequa sententia. Hoc solum differebant, quod avaritia minori altero fuit plus, majori vero minus; sed plus timiditatis, plus vero animi, non ad bene faciendum, sed ad male. Nam cum ipsam imperii sedem teneret Italiam, subjacerentque opulentissimae provinciae vel Africa, vel Hispania, non erat
Abbreviated transcription (Latin):
aecionib inuris ñ ferendȩ. Hecqq tolerari possunt quę
ad exibendos milites. expcetunt. Idem insaciabili auaritia thes¬
auros numqua minu uolebat. s. sẽꝑ extra ordinarias opes ac largi¬
tiories dogerebat. ut ea que recõdebat integnt atq inuiolata seruar&.
tẽ cũ uarus irutatib inmensa facer& caritate ⁊ legẽ p̃tus rerũ uenaliũ
statuere conatus ẽ. Iune obexigua niuiba mult̾ sanguis estusus. nec uenale
quicquã m&n apparebati. ⁊caritas multo d&erius exarsit. aonec. Tex
neceisitate apsa post mmultoꝵ exitiũ soluer&um. bat accedebat infinita
queda enpientas edificandi: us minor ꝓunciarũ exactio in exibendis
operarts niartificib plaustris om̃ub quecũq sint fabricandis operib
necessaria. Flic basilice hic ircur. Ic monoa. hic armoꝵ fabrica. hc treo¬
ri domus. hnc filię. Repente. magna pars ciuitatis exceditur. Migraban
om̃s cũ cõ iugib acliberis quasi urbe abostib capta. Et cã ꝑfecta hec fue¬

Expanded text:
ae non ferendae. haec quoque tolerari <non possunt quae ad exhibendos milites spectant. idem insatiabili auaritia thesauros numquam minui uolebat, sed semper extraordinarias opes ac largitiones congerebat, ut ea quae recondebat, integra atque inuiolata seruaret. idem cum uariis iniquitatibus inmensam faceret caritatem, legem pretiis rerum uenalium statuere conatus est. tunc ob exigua et uilia multus sanguis enusus, nec uenale quicquam metu apparebat et caritas multo deterius exarsit, donec lex necessitate ipsa post multorum exitium solueretur. Huuc accedebat infinita quaedam cupiditas aedificandi, non minor prouinciarum exactio in exhibendis operariis et artificibus et plaustris omnibus<que> quaecumque sint fabricandis operibus necessaria. hic basilicae, hic circus, hic moneta, hic armorum fabrica, hic uxori domus, hic filiomnes cum conjugibus ac liberis, quasi urbe ab hostibus capta. Et cum perfecta haec fue
Abbreviated transcription (Latin):
nonne mirabile ẽ ausũ eẽ quenua postea nõ mͦ facere s eniã tegita¬
rel aduersus maiestatẽ singularis dĩ regentis & cõtinentis tiniuetsa.
uerat licuit. s̃ ꝓtinꝰ int̾uitia stu furoris extinctꝰ ẽ. non dũ adpiun¬
cias ulteriores cruenta eiꝰ stripta ꝑuenerantꝰ: oiã coeno frurio qui
locus ẽ traciȩ. cruentꝰ ipse humi iacebat. falsa quadã suspitione ab
amicis sus int̾ empt̾. Ialib ntot exẽplis coherceri posteriores tiranno

Expanded text:
nonne mirabile est ausum esse quemquam postea non modo facere, sed etiam cogitanonne mirabile est ausum esse quemquam postea non modo facere, sed etiam cogitare aduersus maiestatem singularis dei regentis et continentis uniuersa? m quae cogitauerat licuit, sed protinus inter initia sui furoris extinctus est. nondum ad prouincias ulteriores cruenta eius scripta peruenerant, et iam Caenofrurio, qui locus est Thraciae, cruentus ipse humi iacebat falsa quadam suspicione ab amicis suis interemptus. talibus et tot exemplis coerceri posteriores tyrannos
Abbreviated transcription (Latin):
qđ fuerat insolent̾ usus: s. oria libtate qua ceteris ademerat p¬
didit. Uix̃q inseruitute turpissane. Nã rex piarii sape ce
eũ ceperat si quando libuerit aut ueiculũ ascendere aut equs
inclinare sibi romanã uibebat: ac t̾ga ꝓbere. Xigiposita pecde
supͣ dorsum eius: illud eẽ uerũ dicebat exꝓbrans ei cũ risu no
qđ intabulis aut pari&ib romani pingerent: ita illa dignissi¬
me triumphatꝰ. aliquãdiũ uix̃ ut du barbaris romanuꝰ nom
ludibrio ac derisui e&. Etiã ħ er accessit adpenã. qđ cũ filiũ abeli
imperatorẽ captiuitati suę tam̃ ac seruitutis extreu& mę nõ in¬
uenit ultorẽ nec om̃mo rep&itus ẽ. Postea uͦ quã pudes idam
uitã millo dedecore finiuit. direpta ẽ ei eutis. & exuta uiscerib
pellis. infecta rubro colore. ut inteplo barbaroꝵ doꝵ. admemo
nimui romani uirib sius fiderent cũ exuiuas capti principes apitt
dõs suos cernerent. Cũ igitur tales poenas. desaeri logis ds exlgenit

Expanded text:
 fuerat insolenter usus, sed etiam libertatem, quam ceteris ademerat, perdidit uixitque in seruitute turpissime. nam rex Persarum bapor, is qui eum ceperat, si quando libuerat aut uehiculum ascendere aut equum, inclinare sibi Romanum iubebat ac terga praebere et imposito pede super dorsum eius illud esse uerum dicebat exprobrans ei cum risu. non quod in tabulis aut parietibus Romani pingerent. ita ille dignissime triumphatus aliquamdiu uixit, ut diu barbaris Romanum nomen ludibrio ac derisui esset. etiam hoc ei accessit ad poenam, quod cum filium haberet imperatorem, captiuitatis suae tamen ac seruitutis extremae non inuenit ultorem nec omnino repetitus est. t-põstea uero quam pudendam uitam in illo dedecore finiuit, derepta est ei cutis et exuta uisceribus pellis infecta rubro colore, ut in templo barbarorum deorum ad memonimium Romani uiribus suis fiderent, cum exuuias capti principis apud deos suos cernerent. cum igitur tales poenas de sacrilegis deus exegerit,
Abbreviated transcription (Latin):
Dio clecianus qͥscelerũ inuentor aimaloꝵ machinator fuit. cũ dis¬
ꝑder& om̃a: nec adõ quide mari potuit abstinere. hic orbẽ t̾re sumil
iauaritia itmiditate sub uertit. Res enim participes regni sui fec̃
inquatuor partes o be diuiso imultiplicatis exercitib cũ singuli eoꝵ
longe maiore numerũ militũ abere cõtenderent quã pͥores pͥncipes
habuerant: cũ sctllicã gererent. adeo maiores ẽẽ ceperant nu¬
merui accipientiũ qua dantiũ: ut inhormitate iudiccionu costaris
uirib colonon desererenter agn uulture. uerterentur insiluam:
uit om̃a trore coplerentur. Prouintie quoq infrust.a cõcisȩ. multi
p̃sides. plura officia singulis regionib ac pęnę iã ciuitatib in cubare
te rationales multi ⁊magistri iuicaru p̃fectorũ qͥb om̃ib ciuilis actꝰ
admodũ rari s̃ condepnationes tantũ ⁊ cõdei ꝓseriptiones frequent̃¬

Expanded text:
Diocletianus, qui scelerum inventor et malorum machinator fuit, cum disperderet omnia, nec a Deo quidem manus potuit abstinere. Hic orbem terrae simul et avaritia, et timiditate subvertit. Tres enim participes regni sui fecit, in quatuor partes orbe diviso, et multiplicatis exercitibus, cum singuli eorum longe majorem numerum militum habere contenderunt, quam priores principes habuerant, cum soli rempublicam gererent. Adeo major esse coeperat numerus accipientium, quam dantium, ut enormitate indictionum consumptis uiribus colonorum desererentur agri et culturae uerterentur in siluam. et ut omnia terrore conplerentur, prouinciae quoque in frusta concisae: multi praesides et plura officia singulis regionibus ac paene iam ciuitatibus incubare, item rationales multi et magistri et uicarii praefectorum, quibus omnibus ciuiles actus admodum rari, sed condemnationes tantum
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus dima tender&. Post quã. uͦ. ad psequendũ iustũ ppłm ĩstinc¬
tu demon uneitatus ẽ. tẽ traditus inmanus inimicqꝵ luit poe¬
captit ui aliaq nobilia mon inta feciss&: senatus ita nom̃
ei ꝑsecutus ẽ ut neq ⁊miginũ neq tituloꝵ eiꝰ relinqueren
ulla uestigia. Graussime detr&is xia mortuo notã in¬
uerx adignoniutiã sepitea. Recisis iit actis tiranni non
iñ enstatu pristinũ eecla refeituta ẽ ⁊ ia xia mnulto clariui
ac floridius exnituit. Secutisq tpub qͥb multi acboni pͥnc
tcomani imperas elauu aegumnq teruer. mullos imicor anp
passa⁊ manꝰ suas inuiiente. occidenteꝙ. poriex̃: ut iam nal̃¬

Expanded text:
aduersus dominum tenderet. postquam uero ad persequendum iustum populum instinctu daemonum incitatus est, tunc traditus in manus inimicorum luit poeCapitolium aliaque nobilia monumenta fecisset, senatus ita nomen eius persecutus est, ut neque imaginum neque titulorum eius relinqueret ulla uestigia, grauissime decretis etiam mortuo notam inureret ad ignominiam sempiternam. rescissis igitur actis tyranni non modo in statum pristinum ecclesia restitutac floridius enituit; secutisque temporibus, quibus multi ac boni principes Romani imperii clavum regimenque tenuerunt, nullos inimicorum impetus passa, manus suas in orientem occident
Abbreviated transcription (Latin):
operis effectus suc cessit: Iã cinimarũ scãrum sus¬
ceptor fili dĩ iħuxp̃e. laborũ illiussis ꝑpetius
remunerator ⁊ nr̃i sis in illo. ⁊ ꝑ illũ clementissimus

Expanded text:
operis effectus successit. Iam, animarum sanctarum susoperis effectus successit. Iam, animarum sanctarum susceptor, fili dei Iesu Christe, laborum illius sis perpetuus remunerator et nostri sis in illo et per illum clementissimus
Abbreviated transcription (Latin):
unciam dñe iħu illius canimã tibi com̃damꝰ. quẽ de¬
functũ tenere nõ possumꝰ Gaudemus que tale munꝰ¬
qđ exte habuimꝰ. dolemꝰ qđ cito amisimus. Absen¬
tiã eius ferre nõ possumꝰ. sed in hoc consolamur: quia
esse tecũ eũ speramus. Cur eũ dñe non tecũ sit ibi. qͥ
hic nũquã uoluit ate separariꝰ Quis umquã illo
magis tedilex. Iuis illo magis tesc̃m suũ uelle et
posse glorificauitꝰ ł tecũ dolentibꝰ dolens extitit.
ꝓte multos labores sustinuit. ꝓte pauperibus
multa minis trauit. Etquid dicã Dñe licet san¬
guinẽ ꝓte nõ fuderit tam̃ martirii fructu non
carebit quii hoo si necose osset cotis uiribꝰ uellet.
Et quia hoc essẽnõ potuit. ipsi sui diut̾nis crucia¬
tus ⁊ labores. passionibꝰ scõꝵ tuorũ reddentur
ȩquales. Siquid dñe uirtutis ⁊gr̃e in eo refulsit.
totũ detuo ⁊ suo fuit. Detuo ꝑ grãm. desuo ꝑuo
luntariã obȩdientiã. Tua grã precessit. illius

Expanded text:
ne Jesu, illius animam tibi commendamus, quem defunctum tenere non possumus. Gaudemus quia tale munus ex te habuimus; dolemus quod tam cito amisimus. Absentiam ejus ferre non possumus, sed in hoc consolamur, quia esse tecum eum speramus. Cur enim, Domine, non tecum sit ibi qui hic nunquam voluit a te separari? Quis unquam illo magis te dilexiposse glorificavit? Pro te cum dolentibus dolens extitit, pro te multos labores sustinuit, pro te pauperibus multa ministravit. Et quid dicam, domine? Licet sanguinem pro te non fuderit, tamen martirii fructu non carebit, quia hoc, si necesse esset, totis viribus ferret. Et quia hoc esse non potuit, ipsi sui diuturni cruciatus et labores passionibus sanctorum tuorum reddentur ęquales. Si quid, domine, virtutis et gratię in eo refulsit, totum de tuo et suo fuit. De tuo per gratiam, de suo per voluntariam obędientiam. Tua gratia precessit, illius
Abbreviated transcription (Latin):
uiauero denanło acensi monanerio solerios aie¬
moriã fecimus. dicendũ est nob̾ etiã quid ibi ali quando
rũ nomine Gerardũ repperit. quẽ illa detestanda infir¬
mitas caduce passionis ita dedie indiẽ uerabat. ut in
eo nec uox. nec memoria. nec aliqua membrorũ officia
remanerent. ⁊ pene amortuo nichil distaret. Tali cala¬
dit ut int̃ esset infirmus p̃cepit. diuinis ministerus re¬
feci. a quã scĩ ficatã ut sibi moris erat excalice scĩ maioli
bibere cõpulit. Nec morã. infirmitate fugata. salus opta¬
ta succedit. ⁊ usque indiẽ presentẽ. insupra dicto homine
integra ꝑseuerauit.
DeLIBRO IUASIS

Expanded text:
uia vero de Nantoacensi monasterio superius memoriam fecimus, dicendum est nobis, etiam quid ibi aliquando cdvenit, puerum nomine Gerardum repperit, quem illa detestanda infirmitas caducę passionis ita de die in diem vexabat, ut in eo nec vox nec memoria nec aliqua membrorum offitia remanerent et poene a mortuo nichil distaret. Tali caladit, ut interesset infirmus, precepit, divinis misteriis refecit, aquam sanctificatam, ut sibi moris erat, ex calice sancti Maioli bibere compulit. Nec mora infirmitate fugata salus optata succedit et usque in diem presentem in supra dicto homine integra perseveravit. DE LIBRO CU
Abbreviated transcription (Latin):
Meridianatenes. ut sol sublimia tangis.
Libanus hȩc p̃stat nullius sorde putrescent.
Argento solidȩ fabricant̾ nãque colũne.
Aurea fit requies. ascensũ purpura uestit
Denique cõstrant᷑ media pietatis amore.
bie mo sice concitu⁊¬

Expanded text:
Meridiana tenes, ut sol sublimia tangis. Libanus haec prestat nullius sorde putrescens. Argento solidę fabricantur namque columpnę, Aurea fit requies, ascensum purpura vestit, Denique constrantur media pietatis amore. QUALITER MUSICE CONCI
Abbreviated transcription (Latin):
uidã miserabilis Liber at o¬
aquodã ꝑuerso homine captus cõpedibus arta¬
tur. ⁊ut diligentius custodiret᷑. archa recludit᷑
saxorꝵ aceruus desuꝑ congerit᷑. seracula firman¬
tur utamiser. ꝑlongũ tepus tenetur. Uerũ ille
captiuus indeo sp̃e retinens de illis ab ditis tene¬
brarũ dm̃ cui obscuras manifesta suplex exonit.¬
npatrẽ oorronẽ in cessorẽ aduocat ut se inde
uirtute diuina saxoꝵ aceruus hiuc illucque
disꝑgit̾. seracula resili unt. cõpedes soluunt᷑.
uta incarceratꝰ lib̵ ⁊ absolutus de tenebris ad
lucẽ ꝓcedit.gaudens que ad sepulchrũ sc̃ĩpa¬
tris quantocius uenit. ⁊ que sibi contigerañ.
certis indiciis. omnibus enarrauit.

Expanded text:
uidam miserabilis a quodam perverse homine captus, compedibus artatur et, ut diligentius custodiretur, archa recluditur. Saxorum acervus desuper congeritur, serracula firmantur, et ita miser per longum tempus tenetur. Verum ille captivus in deo spem retinens, de illis abditis tenebrarum deum, cui obscura patrem Odilonem intercessorem advocat ut se inde virtute divina saxorum acervus huc illucque dispergitur, seracula resiliunt, compedes solvuntur: et ita incarceratus liber et absolutus de tenebris ad lucem procedit, gaudensque ad sepulcrum sancti Patris quantocius venit, et quae sibi contigerant certis indiciis omnibus enarravit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut daret licentiã secu habitare inpalatio. Quistati iussa cõplens migni
reb ditatu & sapientio florib Adornatũ obtepans cor noluntat: nisus¬

Expanded text:
ut suam daret licentiam secum habitare in palatium. Qui statim iussa conplens, magnis ut suam daret licentiam secum habitare in palatium. Qui statim iussa conplens, magnis rebus ditatum et sapientiae floribus adornatum, obtemperans eorum voluntat
Abbreviated transcription (Latin):
saeris aclegũ doctrinis simulq canomcis poene cunctis pͦcellebat
parro chiae: qu̾a regendã susceꝑat habitantib Iñtantũ uͦ aptissimꝰ
om̃iũ senioꝵ & qͦequaliũ ac subiectoꝵ ut eloquentia sua placeret
om̃ib sibi conlo quentib itaut merentib red deret leticiã scelera
gerentib discipli n̾a. Hã inparuitẽporis spatio subpontif ic is scilic&
imꝑio magn̾a pacẽ ꝓ uidentia sui regi minis tradidit pictauensis¬
solo. De inde cũqͥdã pat̾ exmonasterio qđ ẽ. sitũ in honorebeatis¬
simi maxentii obisset: ussupontificis id̾e̾ suscepit regendũ: qd̾ ꝑ
sex fere annos struxit. illudq magnis opib ditauit. Sẽdeũ uixta
suũ ꝑ ontif ice̾ idoneu̾ se pͣparasset & clarus haberet᷑ pͣ om̃ib tunc odor eiꝰ dẽ
suauitatis in tantũ ꝓcessit: ut usq inpalatiũ regis redolereret. Erat
eni codẽ tepore minor locharius cũbalte childe matre regens francorũ reg nũ

Expanded text:
sacris ac legum doctrinis simulque canonicis poene cunctis praecellebat parrochie quem regendam susciperat habitantibus. In tantum vero aptissimus omnium seniorum et coequalium ac omnibus sibi colloquentibus, ita ut moerentibus redderet laetitiam, scelera gerentibus disciplinam. Nam in parvi temporis spatio, sub pontificis scilicet imperio, magnam pacem providentia sui regiminis tradidit Pictavensi3. Deinde cum quidam pater ex monasterio, quod est situm in honore beatissimi Maxenti, obisset, iussu pontificis eundem suscipit regendum; quod per sex fere annos strinue rexit eumque magnis opibus ditavit. Sed cum iuxtasui pontificis idoneum se praepararet, et clarus haberetur prae omnibus, tunc odor ejusdem suavitatis intantum processit, ut usque in palatium regis redoleret. Erat enim eodem tempore minor Lotharius cum Baltechilde matre rex regens Francorum regnum.
Abbreviated transcription (Latin):
colende religionis sue facultatẽ: isdẽ xp̃ianis dedisse. Iuoo cũ his dẽ
nł obseruantie potestatẽ similit̃ aꝑta & libcra. ꝓ quiere tros¬

Expanded text:
colendae religionis suae facultatem isdem Christianis dedisse. quod cum isdem a colendae religionis suae facultatem isdem Christianis dedisse. quod cum isdem a uel obseruantiae potestatem similiter apertam et liberam pro quiete t
Abbreviated transcription (Latin):
quã quisq uoluiss& qđ qͥdẽ diuinitas ĩsede celefti nob atq. om̃b qͥ sub po¬
testate nr̃a s̃ cõstrarai placatũ aeꝓpiciũ possit existere Itaq l c̃ silio salubria
ac iectissimaratione in eundũ eẽ credidimꝰ ut nulli om̃ no facultatẽ ab no¬
gindã putaremꝰ. qͥuł obseruationi xp̃ianor uł ei religoni m̃tẽ suam
at quã ipsesibi aptissimã eẽ sentir&. ut possit nob sũ m
lentiãq p̃stare. Qua resciir dicationẽ tuã c̃uenit. placu isse nob ut a motis
om̃ib: om̃ino c̃ditionib quȩ pͥus scriptis ad officiũ tuũ datis suꝑ xp̃ia¬
noꝵ nomine uidebant᷑. nũc cauere ac simplicit̾ unus quisq eoꝵ qui eando
obseruande religioni xp̃ianoꝵ gerunt uolunatẽ. citra illã in quic¬
tudinẽ ac molestiã sui id ipsũ obseruare c̃tendant. que sollici aidini cuo
plenissi ma significanda eẽ credidimꝰ. quoscires nos libera atq. absolutã

Expanded text:
nitatis in sede caelesti, nobis atque omnibus qui sub potestate nostra sunt constituti, placatum ac propitium possit existere. itaque hoc consilium salubri ac rectissima ratione ineundum esse credidimus, ut nulli omnino facultatem abnegandam putaremus, qui uel obseruationi Christianorum uel ei religioni mentem suam dederat quam ipse sibi aptissimam esse sentiret, ut possit nobis summlentiamque praestare. quare scire dicationem tuam conuenit placuisse nobis, ut amotis omnibus omnino condicionibus quae prius scriptis ad officium tuum datis supntur, et> nunc libere ac simpliciter unus quisque eorum, qui eandem obseruandae religionis Christianorum gerunt uoluntatem, citra ullam inquietudinem ac molestiam sui id ipsum obseruare contendant. quae sollicitudini tuae plenissime significanda esse credidimus, quo scires nos liberam atque absolutam
Abbreviated transcription (Latin):
inlicitis: di semꝑ ab otiosis sermo nationibꝰ: auditũ parit̃ castigemꝰ.
llinguã di inlege dñi ambulare. & testimonia eiꝰ ad suescamꝰ ÷
toto corde scrutari. Iuecũq enĩ sepiꝰ agere loqͥ. uel audire solemꝰ.
eadẽ necesse ẽ ⁊sepiꝰ ad animũ qͣs solitã ꝓpriãq recuirant adsedem
& sic̃ uolutabra sue palustriȩ colũbȩ limpida solent frequentare fluen¬
a sta cogitatio nes in pur& ñtẽ inmudã ꝑturbant : castã spales sci¬
ficant: sane si adex emplũ chananeȩ mulieris inorando ꝑstam. firiq
maneniꝰ aderit gra : c̃ditoris nr̃i que cuncta in nob erata recorrigat᷑.
ĩmunda scificet. turbulenta serenet. Fidelis naq & iustus ẽ: ut re¬
mittat nob peccata nra: & mundec nos abhom̃i iniqͥtate. si ad illum
sedula m̃tis uoce clamamus: Suiu hregnat cũpatre in unitate spͥs sc̃i ds̃
per omnia secula seculorum AQnd¬

Expanded text:
illicitis; si semper ab otiosis sermocinationibus auditum pariter castigemus illicitis; si semper ab otiosis sermocinationibus auditum pariter castigemus et linguam; si in lege Dei ambulare, et testimonia ejus assuetoto corde scrutari. Quaecunque enim saepius agere, loqui vel audire solemus, eadem necesse est saepius ad animum, quasi solitam propriamque recurrant ad sedem. Et sicut volutabra sues palustria, columbae limpida solent frequentare fluenta, ita cogitationes impuram mentem immundae perturbant, castam spiritale sanctificant. Sane, si ad exemplum Chananaeae mulieris in orando perstamus fixique manemus, aderit gratia Conditoris nostri, quae cuncta in nobis errata recorrigat immunda sanctificet, turbulenta serenet. Fidelis namque et justus est, ut remittat nobis peccata nostra et emundet nos ab omni iniquitate; si ad illum sedula mentis voce clamamus; qui vivit et regnat cum Patre in unitate Spiritus sancti per omnia saecula saeculorum, A
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis. Notandũ interea quod hȩc orandi ꝑtincitia. ita solũ meret᷑. eȩ.
fructifera : si quod hore p̾camͣ ħ ȩciã m̃te meditem. Neq alibi cla¬
mor labior̃. quã cogitationũ scindat̾ intuitꝰ Sunt enĩ qͥi trantes
eccłã multis psalmodi ã uel orationẽ sermonibꝰ ꝓlongant: s alibi
cord intendendo. nec ipsi qͥdicant recolunt. Ore qde uagante s
m̃tẽ foris uagantẽ om̃i orationis fructu pͥuantes Putantes adõ
p̾cẽ ex audiri : quã nec ipsi qͥ fundunt auduint. Iuod antiqͥ hostis
bus. multimoda cogitationũ leuiũ: Ialiqͣndo ȩtiã t̾piũ. nocen¬
tiũq ftintasmata : qͥbꝰ orationẽ impediat. Adeo ut ñ nũquã tale
tantosq discunentiũ. cogitationũ fluctus. ꝓstrati ĩ oratione tole¬
remus:: qͣles ne ĩ lecto supini iacẽtes. tolerare nouerimꝰ: unđ ne¬
sũ iudelic& animũ. abhuiꝰ cemodi nębulis: quas hostis asꝑgere gay¬
tando p̃sidiũ: qͥpotens c̃. quã lib& indignis peccatoribꝰ & pure

Expanded text:
. Notandum interea quod haec orandi pertinacia ita solum meretur esse fructifera, ut si quid ore precamur, hoc etiam mente meditemur: neque alio clamor labiorum quam cogitationum scindatur intuitus. Sunt enim qui intrantes ecclesiam, multis psalmodiam vel orationem sermonibus prolongant, sed alibi corde intendendo, nec ipsi quid dicant recolunt: ore quidem orantes, sed mentem foris vagantem omni orationis fructu privantes; putantes a Deo precem exaudiri, quam nec ipsi, qui fundunt, audiunt: quod antiqui hostis bus multimoda cogitationum levium et aliquando etiam turpium nocentiumque fantasmata, quibus orationem impediat, adeo ut nonnumquam tales tantosque discurrentium cogitationum fluctus prostrati in oratione toleremus, quales nec in lecto resupini iacentes tolerare novimus. / Unde nesi videlicet animum ab hujusmodi nebulis quas hostis aspergere gautando praesidium, qui potens est quamvis indignis peccatoribus  Al.,
Abbreviated transcription (Latin):
castittitis ȩtiã uitȩ ęt̾nę pascua largiat᷑. Id÷ peccator̃ conũsã aiua
sua mala iustũ facere dignet̾: quẽ merito bonȩ actionis ad regnum
cȩleste ꝑducat. Uidersq dñs tantũ nrȩ fidei auctorẽ: tãꝑtinaicẽ orã¬
di ꝑseuerantiã tãdẽ miserebit᷑. & nob̾ qͦq sic̃ uolumꝰ fieri c̃cedet.

Expanded text:
castitatis etiam vitae aeternę pascua largiatur, id est, peccatorem conversum a via castitatis etiam vitae aeternę pascua largiatur, id est, peccatorem conversum a via sua mala iustum facere dignetur, quem merito bonę actionis ad regnum caeleste perducat. Vidensque dominus tantum nostrae fidei ardorent, tampertinacem orandiperseverantiam, ta
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ees lacrimasq c̃ fugiat. scor creber int̾cessiones & auxilia querat.
qͥ pro am̃ae eiꝰ salute rogante dño dicat. Precam̃ dñ& miserator & mise
ricors. patiẽs lmultȩ miserationis. dinutte eã quia clamat post nos.
Dimitte reatũ. & dona gram. Quia nr̃m intimo affectu. quęrit ꝓnus
suffragiũ. Necesse ÷ debita. submiss humilitate ñ iãse ouiũ isrłiti¬
carũ. idẽ mundarũ c̃sortio dignũ iudicet animarũ. s potiꝰ cani cõ¬
parandũ. & cȩlestibꝰ indignũ arbitret᷑. eȩ. muneribꝰ. Nec tam̃ disꝑando
apcado qesciit instancia : s indubia m̃te delargitoris summi bonita¬
te c̃fidat. Iuia qͥdelatrone c̃fessorẽ. deꝑ secutore apłm : depublicato
euuangelistã. delapidibꝰ potuit facere filios habrahe. ipse ȩtiã canẽ
impudentissimũ c̃uertere isrłiticã possit inouẽ: cui merito donate

Expanded text:
preces lacrimasque confugiat, sanctorum creber intercessiones et auxilia quęrat, preces lacrimasque confugiat, sanctorum creber intercessiones et auxilia quęrat, qui pro animq eius salute rricors, patiens et multae miserationis, dimitte eam, quia clamatpost nos, dimitte reatum et dona gratiam! Qui nostrum intimo affectu quęrit pronus suffragium, necesse est, debita submissus humilitate non iam se ovium Israheliticarum, id est mundarum consortio, dignum iudicet animarum, sed potius cani comparandum, et caelestibus indignum arbitretur esse muneribus. Nec tamen desperando a praecandi quiescat instantia, sed indubia mente de largitoris summi bonitate confidat, / quia qui de latrone confessorem, de persecutore apostolum, de publicano evangelistam, de lapidibus potuit facere filios Abrahę, ipse etiam canem impudentissimum convertere Israheliticam possit in ovem. Cut merito donatae
Abbreviated transcription (Latin):
cionis fraudet᷑. d siue ꝓsua fragilitate. quis. seu ꝓaliis int̾uenerit.
desiderato potiat᷑ effectu. Nã łsiqui nr̃am conscientiã habet auari¬
tiȩ ȩlationis. uanȩ głȩ : indignationis. irac undiȩ: uel inuidiȩ. cete
aatam. Icuiꝰ sancctione supplex addm̃ ciurat. Quia nimirũ cogita¬
tionẽ decor de ꝓ ienitã. ditibolica tolerat arte demitatã. Cuiꝰ emũ¬
dationẽ apio conditore crebris immo c̃tinuis debeat flagittre lam̃¬
tis acp̃cibꝰ. Siqͥ bona que gessit. forte ꝑ uiri. furti. blasfemiȩ. decrac¬
tionis. riocȩ. uel ȩtiã corporis inmunditiȩ : cetheror̃ ue huiꝰ modi pes¬
te fedauit. filiã habet inmũdi sp̃s furiis agitttã. Iuia udelicet ac¬
tionẽ quã bene laborando ediderat. iãdiaboli fraudibꝰ. stulte seruiẽdo
disꝑdidit: Ideoq necesse ẽ. ut talis stati ut reatũ suũ cognouerit: mox ad

Expanded text:
tionis fraudetur; sed sive pro sua fragilitate quis, seu pro aliis intervenerit, tionis fraudetur; sed sive pro sua fragilitate quis, seu pro aliis intervenerit, desiderato potiatur effectu. Nam etsi quis nostrum conscientiam habet avaritiae, elationis, vanae gloriae, indignationis, xatam, pro cuius sanatione supplex ad dominum currat, quia nimirum cogitationem suo de corde progenitam diabolica tolerat arte dementatam, cuius emundationem a pio conditore crebris, immo continuis debeat flagitare lamentis ac precibus. Si qui bona, quae gessit, forte periurii, furti, blasphemiae, detractionis, rixae vel etiam corporalis inmunditiae ceterorumve huiusmodi peste fedavit, filiam habet inmundi spiritus furiis agitatam, quia videlicet actionem, quam bene laborando ediderat, iam diabolifraudibus stulte serviendo disperdidit. Ideoque necesse est, talis ut reatum suum cognoverit, mox ad
Abbreviated transcription (Latin):
lia demonia cha ꝓqͣ postulat. Am̃a quelib& ẽ. in ȩccła malignor̃ ma¬
gis spiri tuũ deceptionibꝰ. quã c̃ditoris sui mancipata p̃ceptis: dqua
necesse ẽ. ȩccłia mait̾ dñm sollicita int̾̃pellet ut quã ipse foris monẽdo.
obsecrando. increpando ñualet. ille interiꝰ. inspirando corrigat. Atq
ab error̃ tenebris c̃ũsã. ad agnitionẽ uere lucis exccitet uerũ siadpͥ
mas rogantis ȩccłȩ lacrimas dñs respondere. id est postulatã errantibus
sospittitẽ intis dure distulerit: nec sic quidẽ & petendo. querendo.
pulsando. desistendũ ÷. Neꝗ impecrandi subeunda disparatio: sed
tanta potiꝰ ꝑ seuerandi instantia. tam obstincto frequentandus cla¬
more salutitor. tantũ ȩtiã scͥor̃ eius int̾ letanias appetãdiae suffragia
donec & ipsi decȩlis dño ꝓ audienda supplicent ȩccła. Sicq fit ut
si m̃tẽ ab intẽtione ꝓposita ñ mutttuerit: nequaquã fructu peti¬

Expanded text:
a pro qua postulat, anima quaelibet est in Ecclesia malignorum magis spirituum deceptionibus quam conditoris sui mancipata praeceptis. Pro qua necesse est Ecclesia mater Dominum sollicita interpellet, ut quam ipsa foris monendo, obsecrando, increpando, non valet, ille interius inspirando corrigat, atque ab errorum tenebris conversam, ad agnitionem verae lucis excitet. Item mas rogantis Ecclesiae lacrymas Dominus respondere, id est, postulatam errantibus sospitatem mentis dare distulerit, nec sic quidem a petendo, quaerendo, pulsando desistendum est, neque impetrandi subeunda est desperatio: sed tanta potius perseverandum instantia, tam obstinato frequentandus clamore Salvator, tantum etiam sanctorum ejus inter litanias appetenda suffragia, donec et ipsi de coelis Domino pro audienda supplicent Ecclesia. Sicque fit ut si mentem ab intentione proposita non mutaverit, nequaquam fructu peti
Abbreviated transcription (Latin):
rando piet᷑as munere m̃tẽ reuocaũ: S susceptã libent̾ amplexata c̃¬
tumeliã: ñ solũ canibꝰ. sesimilẽ ñ negat. s & chatellis seipsa ȩꝗꝑandã
dicenti : nonest bonũ sum mere panẽ filior̃. & nittere canibus. : Respõ¬
dit aetiã dñe. Id÷ ueracit̃ ut asseris ita ẽ. Quia ñ ÷ bonũ. sumere salu¬
thelli edunt demicis que cadũt dem̃sa dñor suor̃: Prudentissime de mon¬
strat. quantã humilitaitẽ quodẽ intꝰ gerat pectoris c̃stantiã: que indign
quantula cũq ei adño foret imꝑtita gra hanc sibi ad salutẽ sufficere
posse putauerit. Unde recte apio salucitore quip̃ces illius ñsuꝑba de¬
dignatione. s dispensatione ꝓuida adtempꝰ distulit: audire meruit:
O mulier magna ẽ fides tua. fiat tibi sic̃ uis: Magnã quippe satis habe¬
bat fidẽ. que nec ꝓfetarũ antiqͣ. nec recentia ipsiꝰ dñi mira cula pcepta
uel ꝓmissa cognoscẽs: in suꝑ adño tocies contẽpta : ꝑ seuerat inpcibus

Expanded text:
 revocat, sed susceptam libenter complexata contumeliam, non solum canibus se similem non negat, sed et catellis seipsa aequiparandam dicenti: Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus, respondit: Etiam, Domine. Id est, veraciter ut asseris, ita est: quia non est bonum sumere salutelli edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum. Prudentissime demonstrat quantam humilitatem, quantam intus gerat pectoris constantiam, quae indigna quantulacunque ei a Domino foret impartita gratia, hanc sibi ad salutem proficere posse putaverit. Unde recte a pio Salvatore, qui preces illius non superba dedignatione, sed dispensatione provida ad tempus distulit, audire meruit: O mulier, magna est fides tua, fiat tibi sicut vis. Magnam quippe satis habebat fidem, quae nec prophetarum antiqua, nec recentia ipsius Domini miracula, praecepta vel promissa cognoscens, insuper a Domino toties contempta perseverat in precibus
Abbreviated transcription (Latin):
tum apłosqr ꝓiuda p̃uaricante mathas. ȩlectus ÷ udicandi sorte
pͥuabit̃ : cũ ipse dicat. Nescitis qm̃ angłos uidicabimus: quanto ma¬
gis scłaria : sciendũ nũꝙ ẽ. os quiadexemplũ apłoꝵ sua reliquer
onua. & secuti sunt xp̃m. uidiceᷤ cũ eo uenturos: sic̃ aetiã om̃e
mostaliũ genus ẽẽ. uidicandũ. Suia enĩ duodencirio sepe numero sola
ioseripturis uniũsitas designari ꝑ duo decĩ sedeꝰ apłoꝵ om̃iũ nume
Frostendit. Unde nottindũ: quod duẽ s or dines ȩlectoꝵ iniuditio fu¬
tur unus udicãtiũ eũ dt̃o. deqͥbꝰ hoc loco memorat qͣreliar ginia
rabant Unde audituri s ĩ uidicio : uenite benedicti patris mes posioe¬
te paratũ uob regnũ ac̃stitucione mundi E suriui enĩ : & dedistis m

Expanded text:
 pro Juda praevaricante Matthias electus est, judicandi sorte privabitur cum ipse dicat: Nescitis quia angelos judicabimus, quanto magis saecularia? Sciendum namque est omnes qui ad exemplum apostolorum sua reliquerunt omnia, et secuti sunt Christum, judices cum eo venturos, sicut etiam omne mortalium genus esse judicandum. Quia enim duodenario saepe numero solet in Scripturis universitas designari, per duodecim sedes apostolorum . Unde notandum quod duo sunt ordines electorum in judicio futuri: unus judicantium cum Domino, de quibus hoc loco memoratur, qui reliquerrabant. Unde audituri sunt in judicio: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi: esuri
Abbreviated transcription (Latin):
Quia stulũ ꝓfecto÷ uixta platonẽ. & diogenẽ & quosdã alios phiłosofo
uite quidẽ huiꝰ duitias calcare. Et ñhęc ꝓhact̾na adipisceda uita ..
s prohumani agere mortaliũ laud captanda : Stultũ p̃sente laboreꝰ
ultros absꝗ futurȩ subire quietis Ipaci. ꝑfectus aut̃ ille ÷ qͥabet uen¬
dit omia que habet: & da paupibꝰ ac ueniẽs seqͥt᷑ Aepͥm. habeb enim

Expanded text:
quia stultum profecto est, juxta Platonem et Diogenem, et quosdam alios philosophos, vitae quidem hujus divitias calcare, et non haec pro aeterna adipiscenda vita, sed pro inani agere mortalium laude captanda: stultum praesentes labores ultro, absque spe futurae subire quietis et pacis. Perfectus autem ille est qui abiens vendit om
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mittit. Propt̾ qd imꝗgnũ sue postulationis c̃ seqͥt᷑ effectũ Cũdño
dicẽte łiat tibi sic̃ uis Sanata ÷ͥ filia eiꝰ exilla hora: Merito aũ hȩc mu¬
lier natura qͥdẽ getilis. s corđ consitas & credula: Congregate degentibꝰ
riorẽ scĩ euuan gelii lectionẽ. & inueniem quͥa uenientes. ab hiero soli¬
nus. scribȩ & pharises. grauissimis dñm & discipulis eiꝰ ꝑfid su& pulsaue¬
rint tumultibꝰ quos ipse mox digna inuetione choercitos reliqͥd Et egre¬
lĩ partes gentiũ eaxterarũ eȩt secessurꝰ. Tyrꝰ quippe & sydor que ciui¬
tates fuere gentiliũ. munim̃te doct̾rinȩ ac uite gentilis in quibꝰ stulti
c̃fidunt indicant. Unde bene mulier que dnm credula p̾cat᷑. affinibꝰ
illis egressa ꝑhibet᷑. Quia nisi pristinae c̃ ũsationis habitacula uana

Expanded text:
gnum suae postulationis consequitur effectum, cum Domino dicente, Fiat tibi sicut vis, sanata est filia ejus ex illa hora. Merito autem haec mulier, natura quidem gentilis, sed corde constans et credula, congregatae de gentibus erosolymis Scribae et Pharisaei, gravissimis Dominum et discipulos ejus perfidiae suae pulsavere tumultibus, quos ipse mox digna invectione coercitos reliquit. Et egreet in partes gentium exterarum esset secessurus. Tyrus quippe et Sidon, quae civitates fuere gentilium, monumenta doctrinae ac vitae gentilis, in quibus stulti confidunt, indicant. Unde bene mulier, quae Dominum credula precatur, a finibus illis egressa perhibetur, quia nisi priscae conversationis habitacula vana
Abbreviated transcription (Latin):
sũ missus nisi adoueᷤ ꝗꝑierũt domꝰ isrł. Iuia ꝑ se ipse solus docebat iudeo ᷤ.
qͥ ꝑsuos disepłos etiã gentiles: ad fides gram uocaũ. Deqͥbꝰ alibi dic̃: lalias

Expanded text:
sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Quia per se ipse solus docebat Judaeos, qui sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Quia per se ipse solus docebat Judaeos, qui per suos discipulos etiam gentibus ad fidei gratiam vocavit, de quibus alibi dicit: Et ali
Abbreviated transcription (Latin):
ptꝰ multas lacrimas tandẽ prostrata adorat dicẽs : Dne adiuua mei
Nequaquã sede eiꝰ diuina magestate ambiguã docet: ciuiꝰ adorandã. ut
dĩ didicit ẽȩ potentiã: habet patientię uirtutẽ ñ exiguã. que dño ad
prima peticionẽ eiꝰ. ñ respondente ũbũ: Nequaquã ap̃cibꝰ cessat: s am¬
pliori instantia auxiliũ quod coeꝑat pietatis eiꝰ implorat. Respondere
aut̃ illi differt dñs: nqr misericors md̾dicꝰ. miseror p̃ces despic̃ deqͦ uera¬
cissimȩ scriptũ ÷ Desideriũ pauꝑũ excaudiũ dñs: s ut ꝑseuera ntiam
mulieris. nob semꝑ imitabilẽ de monstret. Iueqͦ magis c̃ tẽpta uidebat᷑
lorũ qoꝗ suor̃ misericor des animos: qͥꝗͣsi homines adclamorẽ mulieriᷤᷤ.
publice eos ꝓseꝗntis erubescebant. S ipse temꝑam̃tũ micdiȩ suȩ noue
nedaret᷑ occasio uideis calum niãdi. qͦ gentiles eis indocẽdo uel sanando p̾

Expanded text:
t multas lacrymas tandem prostrata adorat, dicens: Domine, adjuva me, nequaquam se de ejus divina majestate ambiguam docet, cujus adorandam ut Dei didicit esse potentiam. Habet patientiae virtutem non exiguam, quae Domino ad primam petitionem ejus non respondente verbum, nequaquam a precibus cessat, sed ampliori instantia auxilium, quod coeperat, pietatis ejus implorat. Respondere autem ei differt Dominus, non quia misericors medicus miserorum preces despicit, de quo veracissime scriptum est: Desiderium pauperum exaudivit Dominus , sed ut perseverantiam mulieris nobis semper imitabilem demonstret, quae quo magis contempta videbatur lorum quoque suorum misericordes animos qui quasi homines ad clamorem mulieris publice eos persequentis erubescebant ad postulandum simul cum ene daretur occasio Judaeis calumniandi, quod gentiles in docendo vel sanando pra
Abbreviated transcription (Latin):
tas sepose epħ ex ii sacram̃to: uaidit ociꝰ adsepulcriia selenctuisq. menib
ut sepcareer ex timplo m̃bris disoluta diriguit. planteq eiꝰ infie ae
sp auimto. Uox aesit ĩ gutture. tantũ hos patulũ aser mone nudũ dec¬
sipaisi mnegoticctor cernes cũ relico ppło: ait Prosit tibinql iurgo b aee
species qua tulistis mibi suffic̃ tibi ultio slitci. plianc po ilisisẽ edept¬
nisigito as docenã patriã iñte trasite Sieñ mehil inlioe onuolo da
mandio posidetis: & niã possidendo cuncta relinquistis  pos iobigau
ꝯugontr ꝑ Dix simos lex ad iħm. fecce nos relinqui
homia .&. secuti sumus te. Quid ergo erit nobis reliqͣ
uoiens adtio ẜet RUS euia diues difficile intrarer coppegnũ celota
Sciensq secũ sius condiscipuius idintes ũ niundi fallentis sp̃iusse ailicĩas.
uoluit agnoscere qͥduel psi uel ceceri mundi c̃tẽptores. pro iuuo.e

Expanded text:
i sacramento, vadit ocius ad sepulcrum, elevatisque manibus ut juraret, extemplo membris dissolutis irriguit, plantaeque ejus infixae sunt pavimento, vox haesit in gutture, tantum os patulum a sermone nudum hiabat. Quod negotiator cernens cum reliquo populo, ait: Prosit tibi, inquit, virgo, haec species quam tulisti mihi. Sufficit tibi ultio data per hunc pontificem Efigite, ad aeternam patriam mente transite. Si enim nil in hoc mundo jam amando possidetis, etiam possidendo cuncta reliquistis. Ipse nobis gaeliquimus omnia, et secuti sumus te. Quid ergo erit nobis? etc. Audiens a Domino Petrus quia dives difficile intraret in regnum coelorum, sciensque secum suis condiscipulis ad integrum mundi fallentis sprevisse delicias, voluit agnoscere quid vel ipsi, vel caeteri mundi contemptores pro majore
Abbreviated transcription (Latin):
serucit: aduitã ingredit aẽnã Iuiaũ n solu mandata seruacaue rũ
etia c̃ siliũ dñi. qđ de c̃ tẽpnẽdi mundi diuitiis ac luxibꝰ tribuit seqͥt᷑.
nttctũ uitã ipse ꝑcipiet: s etiã deuita alior cũ dño udicabit. Atq
ita fit: ut iniudicio ut diximus. duo sint ordine bonor. S urepbor
duos ibi futuros ordines dño narrante comꝑimus: Unũ eor qui fides
xp̃iane misteriis iniciaiti. oꝑa fidi eocercere c̃tẽpnũt qͥbus inuiditio

Expanded text:
eternam: qui autem non solum mandata servat, verum etiam consilium Domini, quod de contemnendis divitiis ac luxibus tribuit, sequitur, non tantum vitam percipiet ipse, sed etiam de vita aliorum cum Domino judicabit. Atque ita fit ut in judicio, ut diximus, duo sint ordines bonorum. Sed et reproborum duos ibi futuros ordines Domino narrante comperimus: unum eorum qui fidei Christianae mysteriis initiati opera fidei exercere contemnunt: quibus in judici