comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inimicorum suorum ad
quam captiui ducti fuerint.
et orauerint te contraui ã
terrae suae quam dedistipa¬
tribus eoꝵ. et ciuitatis quã
elegisti. et templi qđ ȩdi¬
ficaui nomini tuo. exau¬
dies in caelo infirmamen
tuo. qui peccauit tibi. et
om̃ib iniquitatibus eorum
quibus p̾uaricati sunt intẽ.
& dabis miscđiam coram
eis qui eos captiuos habuerinT
ut misereantur eis. Popłs
enĩ tuus est. & hereditas tua.
quos eduristi deterracgypti.
demediofornacis ferreae.
ut sint oculitui aꝑti ad dep̾ca¬
tionem seruitui et populitui
isrł. et exaudies eos inuniuer¬
sis ꝓ quibus in uocauerint tẽ.
Tuenim separasti eos tibi
in hereditatem de uniuersis
populis terrae. sicut loqiuuit᷑
eꝑ moysen seruum tuũ.
quando eduristi patres nr̃os
de ȩgypto. dñe ds̃.¬

Expanded text:
inimicorum suorum ad inimicorum suorum ad quam captivi ducti fuerint, et oraverint te contra viam terrae suae, quam dedisti patribus eorum, et civitas, quam elegisti, et templi, quod aedificavi nomini tuo, exaudies in coelo, in firmamenttuo, qui peccavit tibi, et omnibus iniquitatibus eorum quibus praevaricati sunt in te, et dabis misericordiam coram eis qui eos captivos habuerint, ut misereantur eis. Populus enim tuus est, et haereditas tua, quos eduxisti de terra Aegypti, de medio fornacis ferreae, ut sint oculi tui aperti ad deprecationem servi tui, et populi tui Israel, et exaudies eos in universis pro quibus invocaverint te. Tu enim separasti eos tibi in haereditatem de universis populis terrae, sicut locutus es per Moysen servum tuum, quando adduxisti Patres nostros de Aegypto, Domine D
Abbreviated transcription (Latin):
ergo & orauerit inhoc loco.
tuex audies in caelo infirma¬
mento habitaculitui. et faci¬
es om̃ia ꝓquibus inuocaue¬
rit te alienigena. ut discant
uniuersi populi terrarum
nomen tuum timere sicut
populus tuus isrł. et ꝓbent
quia nomentuum inuocatũ
est suꝑ domum hanc quam
aedificaui. Si egressus
fuerit populus tuus adbel¬
lum contra inimicos suos.
ꝑuiam quocumq miseris
eos. orabunt tẽ contrauiã
ciuitatis quam elegisti. et
contra domum quam edifi¬
cauituo nomini. exaudies
in caelo orationem eorum &
p̃ces. et facies udicium eoꝵ.
Q uod si peccauerint tibi.
non est enum homo qui non
peccet. & iratus tradidcris
eos inimicis suis. & capti¬
ui ducti fuerint interra
inimicorum longe uł ꝓpe.
et egerint poenitentiam
in corde suo in loco captiui¬
tatis. et conuersi dep̃cati¬
tẽ fuerint incaptiuitate
sua dicentes. peccauimus.
inique egimus. impieges¬
simus. et reuersi fueruit
adte inuniuerso corde suo.
et tota anima sua. in terra

Expanded text:
ergo, et oraverit in hoc loco, ergo, et oraverit in hoc loco, tu exaudies in coelo, in firmamento habitaculi tui, et facies omnia pro quibus invocaverit te alienigena, ut discant universi populi terrarum nomen tuum timere sicut populus tuus Israel, et probent quia nomen tuum invocatum est super domum hanc quam aedificavi. Si egressus fuerit populus tuus ad bellum contra inimicos suos, per viam, quocunque miseris eos, et orabunt te contra viam civitatis quam elegisti, et contra domum quam aedificavi nomini tuo et exaudies in caelo orationem eorum et preces eorum et facies iudicium eorum quod si peccavenon est enim homo qui non peccet, et iratus tradideris eos inimicis suis et captivi ducti fuerint in terram inimicorum longe vel prope, et egerint poenitentiam in corde suo, in loco captivitatis, et conversi te deprecati fuerint in captivitate sua dicentes: Peccavimus, inique egimus, impie gessimus; et reversi fuerint ad te in universo corde suo, et tota anima sua, in terra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ afflictionem suam ex¬
audies in celo. & dimitte
peccata seruorum tuorũ.
& popłi tui isrł. et ostende
eis uiam bonam ꝑquam
ambulent. et da pluuiã
suꝑ terram tuam quamde¬
disti popło tuom possessio¬
.III. nem. Lamessioborta
fuerit in terra aut pestilen¬
tia. aut corruptus aer. aut
erugo. locusta. rubigo. &
afflixerit cum et inimic
eus portas obsidens. om̃is
plaga. unuiersa infirmi¬
tas. cuncta deuotatio et
imp̃catio quȩ acciderit
om̃i homini depopulo tuo
isrł. siquis cognouerit pla¬
gam cordis sui. et expande¬
rit manus suas indomohac.
tu eraudies in caelo in loco
habitationis tuae. et rep
tu nosti soluscor omium fi¬
liorum hominum. ut ti¬
meant te cunctis diebus
quibus uuiunt suꝑ faciem
terrae. quam dedisti pa¬
tribus nr̃is. In suꝑ & ali¬
enigena qui non est depo¬
pulotuoisrl. cum uenerit
de terralonginqua propt̃
nomentuum. audietur
enim nomen tuum mag¬
num. & manus tuafortis.
et brachium tuum exten¬
tum ubiq cui uenerit

Expanded text:
exaudi eos in coelo, et dimitte peccata servorum tuorum, et populi tui Israel, 448 et ostende eis viam bonam, per quam ambulent, et da pluviam super terram, quam dedisti populo tuo in possessionem. Fames si oborta fuerit in terra, aut pestilentia, aut corruptus aer, aut erugo, aut locusta, vel rubigo, et afflixerit eum inimicus ejus portas obsidens, omnis plaga, universa infirmitas, cuncta devotio, et imprecatio, quae acciderit omni homini de populo tuo Israel, si quis cognoverit plagam cordis sui, et expanderit manus suas in domo hac, tu exaudies in coelo, in loco habitationis tuae, et reprtu nosti solus cor omnium filiorum hominum, ut timeant te cunctis diebus quibus vivunt super faciem terrae, quam dedisti patribus nostris. Insuper et alienigena, qui non est de populo tuo Israel, cum venerit de terra longinqua propter nomen tuum audietur enim nomen tuum magnum, et manus tua fortis, et brachium tuum extentum ubique, cum venerit
Abbreviated transcription (Latin):
nia dedicationis eccłȩ cele¬
bramus. debemus congrue¬
re sollempnitati quam co¬
limus. ut sicut ornatis stu¬
diosuis eiusdem eccłae pa¬
rictabus. pluribus accensis
ua cordium nr̃orum semꝑne
cessaris bonorum operum de¬
coremus ornatibus. Semp
in nobis flamma diuinȩ pa¬
riter & fraternae caritatis
augescat. semꝑinscu ario
pectoris nr̃i celestium memo¬
ria p̾ceptorum et euuange¬
ucȩ laudationis dulcedo
scã resonet. Hi sunt enĩ
fructus bonae arboris quȩ

Expanded text:
nia dedicationis Ecclesiae celebramus, debemus congruere solemnitati, quam colimus, ut sicut ornatis studiosius ejusdem Ecclesiae parietibus, pluribus accensis lia cordium nostrorum semper necessariis bonorum operum decoremus ornatibus, semper in nobis flamma divinae pariter et fraternae charitatis augescat, semper in secretario pectoris nostri coelestium memoria praeceptorum et evangelicae laudationis dulcedo sancta resonet. Hi sunt enim fructus bonae arboris,
Abbreviated transcription (Latin):
qui amplius seuiebat.
beatus apłs Paulus pre¬
sens erat. Siergo tunc
daretur stephano de
lapidante uindicta.
quomodo talem magis¬
trum habuisset eccła.
His dictis emisit sp̃m.
ascendit in caelum. ue¬
niam meruit in imicis.
gaudere meruit in cae¬
lis de amicitus beati
pauli subsequentis. qr
ipse est dñs qui facit
sterilem matrem in
domo filiorum letantẽ.
Ecce hoc stephanus sc̃s¬
meruit qui udebat fili¬
um hominis stantem.
quem nouimus ad dex¬
teram patris sedentem.
Petamus eum ut int̃pel¬
let ꝓ nobis. & ꝓ peccatis
nr̃is. et eruat nos a tan¬
tis periculis. et parturi¬
tionibus uniuersis. ꝓ pie¬
tate sua. non ꝓ conscien¬
tia nr̃a. Nam qui aut
quanti fontes peccati nr̃i
flamiam possunt extin¬
guere. Ipse dignetur
ut sicut in monumento
nouo ad modicum com¬
mendauit mebra sua
sic in fonte indulgentiȩ
sepeliat peccata nr̃a.
ut uobiscum semꝑ gaude¬
amus in ȩccła sacro sc̃a¬

Expanded text:
qui amplius saeviebat, qui amplius saeviebat, beatus apostolus Paulus praesens erat. Si ergo tunc daretur Stephano de lapidante vindicta, quomodo talem magistrum habuisset Ecclesia? His dictis emisit spiritum, ascendit in coelum, veniam meruit inimicis. Gaudere meruit in coelis de amicitiis beati Pauli subsequentis, quia ipse est Dominus qui facit sterilem matrem in domo filiorum laetantem . Ecce hoc sanctus Stephanus meruit, qui videbat Filium hominis stantem, quem novimus ad dexteram Patris sedentem. Petamus enim ut interpellet pro nobis, et pro peccatis nostris, et cruat nos a tantis periculis et parturitionibus universis, pro pietate sua, non pro conscientia nostra. Nam qui aut quanti fontes peccati nostri flammam possunt exstinguere? Ipse dignetur ut sicut in monumento novo ad modicum commendavit membra sua, sic in fonte indulgentiae sepeliat peccata nostra, ut nobiscum semper gaudeamus in Ecclesia sacrosanc
Abbreviated transcription (Latin):
data menbra. suscipe sp̃m
meum in requie sempit̾na.
Int̾ istos sum deputatus
tamquam ouis occisionis.
apud te ponar in requie
suauitatis & pacis. Iudei
lapidabant. iste ingemis¬
cebat. Iudci cedebant ca¬
put. iste commendabat
rus. & ꝓ inimicis factus
ẽ aduocatus. et non sicu¬
ti pse petebat. ita ꝓ ini¬
micis int̾pellat. Hic
stabat. quando xp̃mui¬
debat. hic genua fige¬
bat. quando ꝓ inimicis
orabat. Ipsa enim neces¬
saria aduocatio. ꝓ tantis
ac talibus inimicis. Sci¬
ebat namq quod eum
dñs iħc non cito posset
audire. sed ꝓipsoꝵ pec¬
cato. non ꝓ merito suo
Adeo ꝓ tanta iniquita¬
te lapidantium iudeoꝵ
genua figebat. lacrimas
effundebat dicens. Dñe
ne statuas illis hoc ad
quitur. et pastorem
bat. Pater. in manus
tuas comniendo sp̃m¬
inimicis clamat. pater
ignosce illis. quia nesci¬
unt quid faciunt. iste
dicit. ne statuas hoc illis
in peccatum. Et ma¬
nifeste fr̃s mei in medio
lapidantium istorum.

Expanded text:
dantem membra, suscipe spiritum dantem membra, suscipe spiritum meum in requie sempiterna. Inter istos sum deputatus tanquam ovis occisionis: apud te ponar in requie suavitatis et pacis. Judaei lapidabant, iste ingemiscebat; Judaei caedebant caput, iste commendabat rus, pro inimicis factus est advocatus. Et non sicuti pro se petebat, ita pro inimicis interpellabat. Hic stabat, quando Christum videbat: hic genua figebat, quando pro inimicis orabat. Ipsa enim necessaria advocatio, pro tantis ac talibus inimicis. Sciebat namque quod eum Dominus Jesus non cito posset audire; sed pro ipsorum peccato, non pro merito suo. Ideo pro tanta iniquitate lapidantium Judaeorum genua figebat, lacrymas effundebat, dicens, Domine, ne statuas illis hoc ad quitur, et Pastorem bat, Pater, in manus tuas commendo spinimicis clamat: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt; iste dicit: Ne statuas hoc illis in peccatum. Et manifeste, fratres mei, in medio lapidantium istorum
Abbreviated transcription (Latin):
dicis. Isti ꝑsequuntur.
tu suscipe ꝑsecutum.
Non sine causa iħcms̃
patris dignaris adstare.
quem noui & credo ad
dexteram patris sedere.
ꝑme est quod stare dig¬
naris. qui stando non de¬
ficis. qui tuos aduiuando
non deseris. Tume dñe
m̃s misisti in medio ini
facere primum marty¬
rem. post tuam ascensi¬
onem. Si uis ut non
deficiam ate. adiuuame
Cesset contusio petrarũ
ne deficiat fortitudo in¬
me menbrorum. Prome
enim dñe ms̃ appellas. dũ
stas. Uocis tuę legationẽ
audio. credo. suscipio.
cognosco ꝓme apud patrẽ
postulantem. donantẽ.
& adiuuantem. ne mea
fides deficiat sequendo
te. Quid dicis ihcm̃s.
patrem: Pater ecce est
primus pedissequus. No¬
uam ꝓ me mundi intrauit
palestram. dona miscdiã
Sentiat ouis mea se ad¬
iuuantem. ne me inter
lupos existimet tradito
p̃sumo ꝓ me postulantem.
Et idco diie mĩs qui expec¬
tas certamen nicum. sus¬
cipe sp̃m̃meum. Uerum
quia non tueo dñe lapi¬

Expanded text:
dic: isti persequuntur; dic: isti persequuntur; tu suscipe persecutum. Non sine causa, Jesu mPatris dignaris astare, quem novi et credo ad dexteram Patris sedere. Pro me est quod stare dignaris, qui stando non deficis, qui tuos adjuvando non deseris. Tu me, Domine meus, misisti in medio inimfacere primum martyrem post tuam ascensionem: si vis ut non deficiam a te, adjuva me. Cesset contusio petrarum; ne deficiat in me fortitudo membrorum. Pro me enim, Domine meus, appellas, dum stas. Vocis tuae legationem audio; credo, suscipio, cognosco pro me apud Patrem postulantem, donantem, et adjuvantem; ne mea fides deficiat sequendo te. Quid dicis, Jesu mePatrem? Pater, ecce hic est primus pedissequus, novam pro me mundi intravit palaestram: dona misericorSentiat ovis mea se adjuvantem; ne me inter lupos existimet traditorpraesumo pro me postulantem. Et ideo, Domine meus, qui exspectas certamen meum, suscipe spiritum meum. Verum quia non timeo, Domine, lapi
Abbreviated transcription (Latin):
longe sum a caelis. po¬
situs uobiscum in terris.
Numquid ego attinge¬
re potui. & ianuas ape¬
rire caelorum. Palatiũ
suum ipse michi aperuit
dñs angłoꝵ. Merito qͦdã
modo uideo. et quod
uideo non taceo. Non
enim contempsi in cruce
pendentẽ. ideo uideo ad
dexteram patris sedentẽ
Uobis istud datum est.
de caelestibus testimoni¬
um. Sed si non credi¬
tis. ego quid feci uob:
Cacli apti enarrant
adstantem. Ipse michi
testis est in caelis. ego ci
non ero testis in terris.
Si enim fuero confes¬
sus eum coram homini¬
bus. confitebitur & iã
ipse me coram angłis
suis. Si aut̃ negaue¬
ro cum in terris. & ip¬
se me negabit in caelis.
Sed ꝓ tantis fidelibus
testimonus lapides iac¬
tatis: Mentes claudi¬
tis. integra uobis & ma¬
nifesta dicentẽ audire
non uultis. Cedite.
tem. habeo meum patris
ad dexteram adiutorẽ.
Uos ceditis caput ineum.
ego illi commendo sp̃m̃
meum. Dne inquit iħu.
suscipe sp̃m meum. Isti
maledicunt. tu bene¬

Expanded text:
longe sim a coelis, polonge sim a coelis, positus vobiscum in terris. Numquid ego attingere potui, et januas aperire coelorum? Palatium suum ipse mihi aperuit Dominus Angelorum. Merito quodam modo video; et quod video non taceo. Non enim contempsi in cruce pendentem: ideo video ad dexteram Patris sedentem. Vobis istud datum est de coelestibus testimonium: sed si non creditis, ego quid feci vobis? Coeli aperti enarrant astantem; ipse mihi testis est in coelis: ego ei non ero testis in terris? Si eum fuero confessus coram hominibus, confitebitur etiam ipse me coram Angelis suis: si autem negavero eum in terris, et ipse me negabit in coelis . Sed pro tantis fidelibus testimoniis lapides jactatis, mentem clauditis, integra vobis et manifesta dicentem audire non vultis. 6. Stephtem: habeo meum Patris ad dexteram adjutorem. Vos caeditis caput meum; ego illi commendo spiritum meum. Domine, inquit, Jesu, suscipe spiritum meum. Isti maledicunt; tu bene
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemant inimici.
Non taceat oius testi¬
ficando. & si lupi cla¬
mant blasphemando.
Concluserunt enim
mentes suas & dixerunt.
Blasphemauit. Hoc&
caiphas dirit princeps
uideorum de hominis
filio patiente. et om̃ia
tolerante. Cum enĩ
dicens. Blasphemauit
Caiphas conscidit ues¬
tes. isti ipsas clauserunt
mentes. Caiphas ut
nudus remaneret. isti
ut in sua duricia ꝑman¬
sissent. O magnum
miraculum. C aeliia¬
nuae aperiuntur. et
uidei mentes impias
concluscrunt. Sed sc̃s
Stephanus non tacuit.
non defecit. nec blas¬
phemantibus cessit. Ibi
attendebat. ubi oculos
cordis aperiebat. Ecce
inquit iudeo caelos
aꝑtos. & filium hominis
stantem a dextris uir¬
tutis dĩ. Sed quid mͥ
irascimini. ꝓ tanta tes¬
tificatione iudei.
Numquid mea iussione
aut potestate patefacti
sunt. caeli. &. Patefacti
sunt non ut meã głam
ꝓderent. sed ut pastorẽ
meum in me ostentantẽ
adiutorium demonstra¬
rent. Considerate igit᷑.
& uidete. quantum

Expanded text:
blasphemant inimici. blasphemant inimici. Non taceat ovis testificando, etsi lupi clamant blasphemando. Concluserunt enim mentes suas, et dixerunt, Blasphemavit. Hoc dixit et Caiphas princeps Judaeorum de hominis Filio patiente et omnia tolerante. Cum enim dicens, Blasphemavit . Caiphas conscidit vestes, isti ipsas clauserunt mentes. Caiphas ut nudus remaneret, isti ut in sua malitia permanerent. O magnum miraculum! coeli januae aperiuntur, et Judaei mentes impias concluserunt. Sed sanctus Stephanus non tacuit, non defecit, nec blasphemantibus cessit. Ibi attendebat, ubi oculos cordis aperiebat. Ecce, inquit, video coelos apertos, et Filium hominis stantem a dextris utio. Sed quid mihi irascimini pro tanta testificatione, Judaei? Numquid mea jussione aut potestate patefacti sunt coeli? Patefacti sunt; non ut meam gloriam proderent, sed ut pastorem meum in me ostentantem adjutorium demonstrarent. Considerate igitur et videte quantum
Abbreviated transcription (Latin):
tris. Sed quid restabat
ut caelis patefactis uide¬
ret. nisi ipsum quem in
caelis ascendisse nouerat
dñm saluatorem. Nam
istos caelos om̃s uidemus.
sed clausos non patefactos.
lucentes in stellis. nom
micantes in angłis. Iste
aut̃ non homo sed angłs.¬
Homo sedem palatu dñi
sui non aspicit clausã
sed patefactam. Non
uidet angłos & archan¬
gelos. siquidem & ipsos
aspicit. sed ipsum p̾di¬
cat cui testis erat.
ipsum preconatur. ciu
est famulus in agone
ꝑfectus. Nam quanta
fuerat scõ stephano
gr̃a condonata: Uide¬
bat exercitum caeles¬
tis milicię stantem.
uidebat hominis filiũ
ad dexteram patris se:¬
dentem. Ecce indit
dm̃. qui iam mi grabat
ad dm̃. confessionisq
merito aspicit congre¬
gationem caelestium
potestatum. quia iã
mi graturus erat apro¬
uincia mortuorum.
Sed int̾ mortuos cla¬
mabat. qui int̾ lupos¬
coruscabat. Eece in qͥt
uideo caelos aꝑtos. &
filium hominis stantẽ
ad dexteram patris.
Gaudeant amici. si

Expanded text:
tris . Sed quid restabat tris . Sed quid restabat ut coelis patefactis videret, nisi ipsum qui in coelis ascenderat Dominum Salvatorem? Nam istos coelos omnes videmus, sed clausos, non patefactos; lucentes in stellis, non micantes in angelis. Iste autem jam non homo, sed angHomo sedem palatii Domini sui non aspicit clausam, sed patefactam: non videt Angelos, sed Archangelos; siquidem et ipsos aspicit: sed ipsum praedicat, cui testis erat; ipsum praeconatur, cui est famulus in agone perfectus. Nam quanta fuerat sancto Stephano gratia condonata? Videbat exercitum coelestis militiae stantem, videbat hominis Filium ad dexteram Patris sedentem. Ecce videt Deum, qui jam migrabat ad Deum; confessionisque merito aspicit congregationem coelestium Potestatum, qui jam migraturus erat ad provinciam mortuorum. Sed inter mortuos clamabat, qui intcoruscabat. Ecce, inquit, video coelos apertos, et Filium hominis stantem ad dexteram Patris. Gaudeant amici, si
Abbreviated transcription (Latin):
Quam manifeste fami¬
liaris angłis erat ami¬
cus. qui in medio lupoꝵ
ut angłs parebat Ad¬
aꝑtas enim caelis. as¬
pectus mutatus ẽ con¬
fessoris. & coepit tam¬
quam sole illustratus
iusticiȩ ata splendescere.
ut humanam speciem
non haberet ipsis paten¬
tib caclis. ipsis testan¬
tib inimicis. Nam
stabat in mȩdio lupoꝵ.
et crat facies eius tamꝗ
facies angłi stantis in me¬
dio iudeorum. Quid
agitis ouldei. non timȩ¬
tis ouem xp̃i p̾rimam
pedissequam. quȩ haba
in fronte sua nomen pa¬
tris & filui et sp̃csci Ip¬
sum est signum. quod
uobis in stephani fron¬
te lucebat. Hoc signũ
uiderunt caeli et pate¬
facti sunt. & tamquã
ostenso signaculo in spe¬
cie angłoꝵ. parefactȩ
sunt portae caelorũ.
Uenit enim sc̃s stepha¬
nus cum clauibus fidei.
& ipse aperuit quod fi¬
deliter credidit. et li
benter asperit. Qđ
ergo uidit. non tacuit.
Ecce inquit uideo caelos
aꝑtos. & filium hominis
stantem ad dexteram pa¬

Expanded text:
Quam manifeste famiQuam manifeste familiaris Angelis erat amicus, qui in medio luporum ut angelus parebat. Adapertis etenim coelis, aspectus mutatus est confessoris: et coepit tanquam sole illustratus justitiae ita splendere, ut humanam speciem non haberet ipsis patentibus coelis, ipsis testantibus inimicis. Nam stabat in medio luporum, et erat facies ejus tanquam facies angeli stantis in medio Judaeorum . Quid agitis, o Judaei? Non timetis ovem Christi primam pedissequam, quae habet in fronte sua nomen Patris et Filii et Spiritus sancti? Ipsum est signum quod vobis in Stephani fronte lucebat. Hoc signum viderunt coeli, et patefacti sunt: et tanquam ostenso signaculo, in specie Angelorum patefactae sunt portae coelorum. Venit enim sanctus Stephanus cum clavibus fidei: et ipse sibi aperuit quod fideliter credidit, et libenter aspexit. Quod ergo vidit, non tacuit. Ecce, inquit, video coelos apertos, et Filium hominis stantem ad dexteram Pa
Abbreviated transcription (Latin):
CRISIUS
pastor bonus. mitis et
pius. oues suas miscet
inter lupos in hoc scło.
ut eas aduuiet de thro
lupos miscentem. Ip¬
se in presenti euuange¬
lu lectione clamabat
dicens. Ecce ego mitto
uos. sicut oues in medio
lupoꝵ. Uis uidere ite
oues suas de luporum
manibus educentẽ.
Ipse clamat & dicit.
Ego sum pastor bonꝰ.
Bonus pastor. animã
suam ponit ꝓ ouibus
sius. Lupus destruit᷑.
quando pastor occidi¬
tur. Ouis redimitur.
quando pastor cruci¬
figitur. Non enun
timere debent oues.
mis ceri in medio lupoꝵ
Ad hoc enim lupis mis¬
centur. non ut in ipsoꝵ
malicia cominutent᷑.
sed ut lupi in nocentia
ouium conuertantur
Sed si nolunt fieri
agni oues. non defici¬
ant sequentes agnũ.
qui tollit peccata mun¬
di. Ecce enim prima
ouis: sc̃s otephanus.
quomodo testimonio
fidei. lupos excutit pro¬
clamantes. & oculis su¬
is caelos cernit paten¬
tes. O prima ouis.
pugnans in medio lu¬
porum. sequens non
adhuc ꝑueniens ad dñm.
&iam amicus est angłoꝵ

Expanded text:
Christus pastor bonus, mitis et pius, oves suas miscet inter lupos in hoc saeculo, ut eas adjuvet de thronlupos miscentem? Ipse in praesenti Evangelii lectione clamabat, dicens: Ecce ego mitto vos sicut oves in medio luoves suas de luporum manibus educentem? Ipse clamat et dicit, Ego sum pastor bonus, Bonus pastor animam suam ponit pro ovibus suis . Lupus destruitur, quando pastor occiditur. Ovis redimitur, quando pastor crucifigitur. Non enim timere debent oves missae in medio luporum. Ad hoc enim lupis miscentur, non ut in ipsorum malitia commutentur, sed ut lupi in innocentia ovium convertantur. Sed si nolunt fieri agni, oves non deficiant, sequentes Agnum qui tollit peccatum mundi. Ecce enim prima ovis sanctus Stephanus, quomodo testimfidei lupos excutit proclamantes, et oculis suis coelos cernit patentes? O prima ovis pugnans in medio luporum, sequens, non adhuc perveniens ad Dominum; et jam amicus est Angelorum!
Abbreviated transcription (Latin):
ad ciuitatẽ uenit. beati
martẏris limina humili
pictate ingressus. et pa
beatissimo amico gr̃as egit
Mon asteria quoq inc¬
gressus. uencrabili ep̃o
simulq seruoꝵ đi ad se
concurrenti choro om̃ĩa
hȩc narrauit. Et nos
quoq secum ꝑmultam
gr̃arum actionem in lau¬
des di & coronę̧ martyris
Stephani a lacriter ex¬
citauit. ac feruentissime
accendit. Haec ita¬
dicta sint᷑ anobis paui¬
ora demultis. rariora

Expanded text:
ad civitatem venit, beati ad civitatem venit, beati Martyris limina humili pietate ingressus, et pavjusque beatissimo Amico gratias egit. Monasteria quoque ingressus venerabili episcopo, simulque servorum Dei ad se concurrenti choro, omnia haec enarravit. Et nos quoque secum per multam gratiarum actionem in laudes Dei et coronae martyris Stephani alacriter excitavit ac ferventissime accendit. Haec dicta sunt a nobis pauciora de multis qua
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe scin stephanum intel¬
lexisset. ubi eum adorare
uoluit. manumento sup¬
posita ab illo est subleuatus.
Exꝑgefactus aut̃ floren¬
tius surgit matutinus.
cupiensq grates đo ꝑsol¬
uere. eiusq amico uota
sua reddere. solus aduza¬
lensem ciuitatem ꝓficiscit᷑
Sed cum iuęsibi ante in¬
cognitȩ essent. uiator ig¬
narus orabat tacitus intra
semet ipsum. et eusdem
glosi martyris xp̃i implo¬
rat ducatum. Uerum cũ
ipse p̾ceni funderet. ecce
in silentio p̾cantis prb̃r
nrae eccłae firmus nomi¬
ne florentio aliunde suꝑ¬
gitur. Quem conspici¬
ens florennius. ꝑcuncta¬
tus est quo trer ageret.
Respondit memoratus
re ciuitatem. unde se&iã
florentius animo exhila¬
ratus. gratulari plurimũ
cocpit. om̃eq suũ gaudi¬
um celare nonpotuit. sed
ab ipso rei gestȩ exordio su¬
pradicto prbo itineris sui
comiti adiuncto. quȩ se
ꝑglosum amicum suum
egerit ordinam indicauit.
Demde finito itinere
florentius una cum prbo

Expanded text:
e esse Stephanum intele esse Stephanum intellexisset, ubi eum adorare voluit, manu mento supposita ab illo elevatus est. Expergefactus autem Florentius surgit matutinus, cupiensque grates Deo persolvere, ejusque Amico vota sua reddere, solus ad Uzalensem urbem proficiscitur. Sed cum viae sibi incognitae essent, viator ignarus orabat tacitus intra semetipsum, et ejusdem gloriosi Martyris Christi implorat ducatum. Verum cum ipse precem funderet, ecce in silentio precantis presbyter nostrae Ecclesiae, Firmus nomine. Florentio aliunde sugitur. Quem conspiciens Florentius percunctatus est quo iter ageret. Respondens memoratus re civitatem, unde etiam sFlorentius animo exhilaratus gratulari plurimum coepit, omne suum gaudium celare non potuit, sed ab ipso rei gestae exordio supradicto presbytero itineris sui comiti adjuncto, quae secper gloriosum Amicum suum egerit, ordine indicavit. Deinde finito itinere Florentius una cum presbytero
Abbreviated transcription (Latin):
nis periculo pia sollicitu¬
dine trepidabant. abe¬
unte absoluto et illeso
dispensatore. muto cũ
stupore gaudio modo
hesitabant. modo erul¬
tabant. modo interse
mirantes disquirebant.
dicebantq Unde ista tã
repentina rerum cõmu¬
tatio atq conuersio. quȩ
ꝓconsularem potestatẽ
om̃i seueritate exuta
ad tantam humanitate
lenitatemq ꝑduxit.
ut hominem aduitam
ab ipso mortis limine re¬
durerit Porro aut̃
florentius licet trans ac¬
to periculo. adhuc tam̃
ex priore metu aliquan¬
tulum animo saucus.
domum est reuersus.
Nulli sane suorum ẽ in
tẽpore confessus quid in¬
ciderit. quid uderit.
quid euaserit. Uerũ
nocte eadem ꝑ somniũ
uidet apparentem sibi¬
illum qui insecretario a
se uisus fuerat uiuenili
specie uestitum lumine.
a quo ultronominatim
compellatus audiuit.
Quio est florenti. agnos¬
cis me: Ego sum qͥ
in secretario apparui
tibi. teq demorte libe¬
raui. Quem cum florenti¬
us agnouisset. ipsumq¬

Expanded text:
nis periculo pia sollicitunis periculo pia sollicitudine trepidabant, abeunte absoluto et illaeso dispensatore, mixto cum stupore gaudio, modo haesitabant, modo exsultabant, modo inter se mirantes et disquirentes dicebant: Unde ista tam repentina rerum commutatio atque conversio, quae proconsularem potestatem omni severitate exuta ad tantam humanitatem lenitatemque perduxit, ut hominem ad vitam ab ipso mortis limine reduxerit? 2. Porro autem Florentius, licet transacto periculo adhuc tamen ex priore metu aliquantulum animo saucius domum reversus est. Nulli sane suorum est in tempore confessus quid acciderit, quid viderit, quid evaserit. Verum nocte eadem per somnium videt sibi apparentem illum qui in secretario a se visus fuerat, juvenili specie vestitum, limine, atque ultro nominatim compellatus audivit: Quid est, Florenti? Agnoscis me? Ego sum qui in secretario apparui tibi, teque de morte liberavi. Quem cum Florentius agnovisset, ipsumqu
Abbreviated transcription (Latin):
& oboediunt ci. Ueris¬
simumq est quod &iã
alibi in sermone scriptu¬
rę tuȩ dicitur dete.
Corregis in manu dñi
sicut aqua decurrens. quo¬
cumq uoluerit illuc de¬
torquet eam. Tu enim
dñe de ꝓconsulari irata¬
irata primitus. et post tran¬
quilla tempestate erga dis¬
pensatorem illud nr̃is tc̃po¬
ribus exhibiusti. quod man¬
tiqua scripturae aurtoritate¬
ciente. et rursum blandi¬
ente regia potestate circa
hester feminam scãm os¬
tendisti. et in memoriam
posteris legendum scien¬
dumq ꝓdidisti. Promn¬
de dispensatorem floren¬
tium ꝓconsul noniam ut
officialem suum. sed tam¬
quam filium suum remo¬
tis ab eo carnificibus non
solum ad sese atq ad gre¬
mium suum absq ullo
timore uicinius uissit ac¬
cedere. et eum coepit pa¬
terna affectione famili¬
arius commonere.
Ac deinde indulta ue¬
nia. uitaq concessa. li¬
berum facit desccretario
abscedere. Quo facto.
qui astabant & ꝓ homi¬

Expanded text:
et obediunt ei ? Veriset obediunt ei ? Verissimumque quod etiam alibi in sermone Scripturae sacrae dicitur de te: Cor regis in manu Domini, sicut aqua decurrens; quocumque voluerit, illuc detorquet eum . Tu enim, Domine, de consulari irata primitus et post tranquillata potestate erga dispensatorem, illud nostris temporibus exhibuisti, quod in antiqua Scripturae auctoritatciente et rursum blandiente regia potestate, circa Esther feminam sanctam ostendisti, et in memoriam posteris legendum sciendumque dedisti . Proinde dispensatorem Florentium proconsul, non jam ut officialem suum, sed tanquam filium remotis carnificibus, non solum ad sese atque ad gremium suum absque ullo timore vicinius jussit accedere, sed et eum coepit paterna affectione familiarius commonere, ac deinde indulta venia vitaque concessa liberum facit de secretario abscedere. Quo facto, qui astabant et pro homi
Abbreviated transcription (Latin):
suffragatorem. suiq
iudicis miscđissimum
consiliatorem. & iam
manu sua sibimet annu¬
entem. et ne quicquã
prorsus timeret ꝑmanũ
dexteram significantẽ.
uultuq hẏlari sibi ar¬
ridentem. ac spemsalu¬
tis plenissuam pollicen¬
tem. Quid multa:
Sensim coepere illi fu¬
riales impetus iudicis
tumentesq animi adom¬
nem tranquillitatem
lenitatemq deduci. ita
ut non formidaret iudi¬
cem. sed agnosceret pa¬
trem. nec cuius securim
captti suo ꝑtimesceret.
sed cuius fauorem pro¬
priae salutis speraret.
O dñe dñe qui ueras tu¬
as laudes in sacriftibi psal¬
mis decantari non ar¬
rogant̃ sed miscricordit̃
iubes. non pro tua lactan¬
tia sed ꝓnr̃a tutela cum dr̃.
Tu dñaris potestatis ma¬
ris. motum aut̃ fluctuuĩ
cius tumitigas. sicut con¬
sonat & iam euuangłica
auctoritas. ubi imperio
xp̃i tui dum leuigarentur
turbulenti fluctus ac uen¬
ti. mirantes dixere disci¬
płi. Qualis est hic qui
imperat uentis & mari

Expanded text:
suffragatorem, suique suffragatorem, suique judiciis misericordissimum consiliatorem, etiam manu sua sibimet annuentem, et ne quidquam prorsus timeret, per manum dexteram significantem, vultuque hilari sibi arridentem, et spem salutis plenissimam pollicentem. Quid multa? Sensim coepere illi furiales impetus judicis tumentesque animi ad omnem tranquillitatem lenitatemque deduci: ita ut non formidaret judicem, sed agnosceret patrem; nec cujus securim capiti suo pertimesceret, sed cujus favorem propriae salutis speraret. O Domine, Domine, qui veras tuas laudes in sacris tibi psalmis decantari non arroganter, sed misericorditer jubes; non pro tua jactantia, sed pro nostra tutela, cum dicitur, Tu dominaris potestati maris, motum autem fluctuum ejus tu mitigas ! Sicut consonat etiam evangelica auctoritas, ubi imperio Christi tui, dum levigarentur turbulenti fluctus ac venti, mirantes dixere discipuli: Qualis est hic, qui imperat ventis et mari,
Abbreviated transcription (Latin):
re deberet. dicens et ammo¬
nens inuoca scm̃ stepha¬
num. Quo uiso auditoq
florentius. suae menti ac
sensui redditus. & fuga
dudun retracto animore
bat głosum stephanum
intra semet ipsum orare
oculos intendit in uidi¬
cis assessorem. Quemcũ
noua facie nouoq uultu
micantem fulgentemq
conspiceret: neq illum
sibimet notissunum. sed
alium incognitum atq
mirificum uidicis consili¬
arium cerneret. ita ut
cum esset assessoris antea
nota in oĩibus et marci¬
da cuo inuultu defor¬
mitas & senilis aeta s.
in illo uero qui ciappare¬
bat. uiucuili decore uul¬
tus et candor effulgebat.
hoc uiso memoratus flo¬
rentius dumultũq ꝑmo¬
tus. non iam dubius sed
firmus etcertus. głosũ
Stephanum ibi presentẽ
credebat adẽe. ipsuniq
oculata fide se intendere
& in sua causa iudicem se¬
dere. uł iudici assidere
Nam quod plenius per¬
fectiusq detali uisione
ac p̾sentatione amici dĩ
fiduciam caperet. uidet
florentius eundem suũ

Expanded text:
re deberet, dicentem et admore deberet, dicentem et admonentem: Invoca sanctum Stephanum. Quo viso auditoque Florentius, suae menti ac sensui redditus, et fuga dudum recreato animo gloriosum Stephanum intra semetipsum orare oculos intendit in judicis assessorem. Quem cum nova facie, novoque vultu micantem, fulgentemque conspiceret, neque illum sibi notissimum, sed alium incognitum atque mirificum judicis consiliarium cerneret, ita ut cum esset assessoris nota antea in omnibus, et marcida aevo in vultu deformitas et senilis aetas; in illo vero qui ei apparebat, juvenili decore vultus et candor effulgebat. Hoc viso memoratus Florentius, diu multumque permotus, non jam dubius, sed firmus et certus, gloriosum Stephanum ibi praesentem credebat adesse, ipsumque occultata sede intendere se, et in sua causa judicem sedere, vel judici assistere. Nam quo plenius perfectiusque de tali visione ac praesentatione Amici Dei fiduciam caperet, videt Florentius eumdem suum
Abbreviated transcription (Latin):
eiusq periculum metue¬
bant. Interta uiso ꝓtinꝰ
quem furialiter querebat.
exurgit inuooe terribili
potestas irata. minaci
eundem dispensatorem
interrogatione ꝑturbans.
At pauefacti hominis
fugata mens metu. nec
Sed ecre ds̃ illemagister
ẽ caelo ꝓspiciens suꝑfilios
miscens seueritati lenita¬
tem. minas transferens
in benignitatem. casti¬
gando amans. amando
consolans. uidex in fla¬
gellis. pater inblandũtis.
ubiq fidelis. numquam
crudelis. ip̃se ergo dñs ds̃
ad liberandum eum ho¬
minem angłm sc̃m misit
de quo dictum est. unmit¬
tet angłs dñi in circuitu
timentium eum. et eruet
eos. Nam cum ille dispen¬
sator uitae suae incertus
acdubius sub tanto metu
terribili potestatis inter
questionarios astaret. re¬
pente pulsatum se atergo
ꝑsensit. Statunq paulu¬
lum ceruice deflexa. oculis¬
q furtim retrorsum reduc¬
tis. uidet uelut unum de
carnificibus circa se astan¬
tem. sibiq suggerentem
quid ageret. quem roga¬

Expanded text:
ejusque periculum metueejusque periculum metuebant. Interea viso protinus quem furialiter quaerebat, exsurgit in voce terribili potestas irata, minaci eumdem dispensatorem interrogatione perturbans. At pavefacti hominis fugata mens metu, nec Sed ecce Deus ille magister e coelo prospiciens super filios cens severitati lenitatem, minas transferens in benignitatem, castigando amans, amando consolans, judex in flagellis, pater in blandimentis, ubique fidelis, nusquam crudelis; ipse ergo Deus Dominus ad liberandum eum hominem angelum suum misit, de quo dictum est: Immittet angelus Domini in circuitu timentium eum, et eruet eos . Nam cum dispensator ille vitae suae incertus ac dubius sub tanto metu terribilis potestatis inter quaestionarios astaret, repente pulsatum se a tergo persensit. Statimque paululum cervice delixa, oculisque furtim retrorsum reductis, videt velut unum de carnificibus circa se astantem, sibique suggerentem quid ageret, quem roga
Abbreviated transcription (Latin):
habitus corporales appari¬
tiones & demonstrationes.
in foro. in udicus. in luce
dici & conuentu popłoꝵ.
ordinum dignitates homi¬
nibus uigilantibus uidenti¬
bus exhibitas. ꝑ ipsum ami¬
cum dĩ aduui ante dño cu¬
pimus en arrare. Igitur
dispensator peccuniȩ pub¬
ligȩ Rartaginensis ciuitatis
florentius nomine. sicut
in talibus functionibus fis¬
calium accionum euenire
assolet actoribus earum.
ut motus sepe potestatũ
sub quibus degunt &
quoꝵ ditioni deseruiunt
incurrant. idemusq
ad periculum capitis
offensam iudiciariae
indignationis incurre¬
rat. Quadere expre¬
cepto irati nesciounde
ꝓconsulis. precipitant᷑
iussus est rapi. et eius mex
obtutibus sisti. Quod
cum absq ulla mora
officium quod parabat
implesset. memoratũq
dispensatorem raptum
ꝑ publicum sedenti ꝓcon¬
suli in secretario obtulis¬
set. continuo pallor in¬
gens coepit discurrere
qui aderant et uidebant
atq humana miscrati¬
one honem dolebant.

Expanded text:
habitus corporales apparihabitus corporales apparitiones et demonstrationes in foro, in judiciis, in luce diei, et conventu populorum, ordinum dignitates hominibus vigilantibus et videntibus exhibitas per ipsum Amicum Dei, adjuvante Domino, cupimus enarrare. Igitur dispensator pecuniae publicae Carthaginensis civitatis, Florentius nomine, sicut in talibus functionibus fiscalium actionum evenire assolet actoribus earum, ut motus saepe potestatum sub quibus degunt, et quorum ditioni inserviunt, incurrant; idem usque ad periculum capitis offensam judiciariae indignationis incurrerat. Qua de re ex praecepto nescio unde proconsulis praecipitanter jussus est rapi, et ejus mox obtutibus sisti. Quod cum absque ulla mora officium quod patebat implesset, memoratumque dispensatorem raptum per publicum sedenti proconsuli in secretario obtulisset; continuo pallor ingens coepit discurrere qui aderant, et videbant, atque humana miseratione hominem dolebant,
Abbreviated transcription (Latin):
tis admodum et dicentis
O miseri mortales qua¬
le hesterna die euaseri
tum. isto sequenti die
istius ueli figuratione in¬
tellegite atq gaudete.
Hinc ur̃am & p̃cedentẽ
temptationem et subse¬
quentem liberationẽ
apud uosmet ipsos confer¬
te. Exinde non dubu
sed certi. dõur̃o ꝑamicũ
eius gr̃as agite. Ecce
draconem de ur̃a ciuita¬
te cernitis fugatum &
expulsum. eoce conte¬
retẽ caput eius priumum
martirem meum. Ec¬
ce crucis tropheum ꝑ
quod ur̃m uicistis inimi¬
cum. Hoc ergo modo
ciuitate nr̃a a tanto pri¬
mitus periculo liberata.
ac postea tali ꝑ congruen¬
tem picturam ueli ammo¬
nitione instructa. et illu¬
minata. gemino miracu¬
lo ẽ om̃is pia anima in
He dispeusatore percu¬
mae publicae karta¬
gini libcrato
LIS NOMIII
Stephani patroni comini¬
nis. uirtutes sanitatum
& usiones somnioꝵ. ef¬
fictusq eoꝵ mediocritate
nra nos digessisse memini¬
mus. Nunc uero euiden¬
tei & oculata fide humani

Expanded text:
tis quodammodo et dicentis: tis quodammodo et dicentis: O miseri mortales, quale hesterna die draconisfragium, isto sequenti die istius veli figuratione intelligite, atque gaudete. Hinc vestram et praecedentem tentationem et subsequentem liberationem apud vosmetipsos conferte, exinde non dubii, sed certi, Deo vestro per Amicum meum gratias agite. Ecce draconem de vestra civitate cernitis fugatum et expulsum, ecce conferentem caput ejus primum Martyrem meum: ecce Crucis tropaeum, per quod vicistis inimicum. Hoc ergo modo civitate nostra a tanto periculo primitus liberata, ac postea tali per congruentem picturam veli admonitione instructa et illuminata, gemino miraculo est omnis pia anima in De dispensatore pecuniae publicae Carthagilis domini Stephani patroni communis, virtutes sanitatum et visiones somniorum effectusque eorum mediocritate nostra nos digessisse meminimus: nunc vero evidenter et occultata fide humani
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is actas om̃isq sexus¬
ꝓfecto intueri et mirari
coepit spectaculum gran¬
de. quo scilicet auctore
quoue liberatore draco ille
extinctus est. hostisq de¬
uictus est. G estę quippe
rei fidem precedentis diei.
commendabat in animis
omium attestatio ułsequen¬
tis dici. Namq illud
quod studiosius cernebat᷑
in uelo. hociam credibilius
tenebatur inuero. Con¬
currebat enim pictura
cum gr̃a. tam diuinitus
neficiũ recolebatur. quã
postea in ueli imagine
aduertebatur. Deniq
cripsa congruentia dici
p̃cedentis atq sequentis
ueritatis. et unagine
rerum et quorum dã
cremplarioꝵ. tantus
in multis stupor parit̃q
amor. ammiratio et
gratulatio accendebat᷑
ut ã cunctis nichil aliud
omino uł diceretur uł
affirmaretur. nisi hoc
unum. Uere quia ꝑ
amicum suum ds̃ istam
liberauit ciuitatem.
et grandem ã nobis de¬
pulit pestem. Et reue¬
radĩ fuit ad homines
quaedã illa alloquutio.
in uelocitate significan¬

Expanded text:
omnis aetas omnisque sexusomnis aetas omnisque sexus intueri et mirari coepit, tanquam spectaculum grande, quo scilicet auctore quove liberatore draco ille exstinctus est hostisque devictus. Gestae quippe rei fidem praecedentis diei commendabat in animis omnium attestatio sequentis diei. Namque illud quod studiosius cernebatur in velo, hoc jam credibilius tenebatur in vero. Concurrebat enim pictura cum gratia, et tam divinitus neficium recolebatur, quam postea in veli imagine advertebatur. Denique ex ipsa congruentia diei praecedentis atque sequentis veritatis, et imagine rerum et quorumdam exemplariorum, tantus in multis stupor pariterque amor, admiratio et gratulatio accendebatur, ut a cunctis nihil aliud omnino vel diceretur vel affirmaretur nisi hoc unum, Vere quia per Amicum suum Deus istam liberaverit civitatem, et grandem a nobis depulit pestem. Et revera Dei fuit ad homines quaedam allocutio in velo tacite significan
Abbreviated transcription (Latin):
memoratus eẽt. respon¬
dit continuo idẽ ille igno¬
tus homo. si tam̃ solũ ho¬
quia angłs homo. Neq
enim uł hoc inauditum
atq in exꝑtum est suie
religioni . xp̃ianae. siue
notitiae hum anae scõs
angłos terreno habitu &
iusibili specie plerumq
hominibus apparuisse.
Dedit ergo subdiacono
memorato uclum uarus
pictum e cera coloribus.
in quo erat pictura hȩc.
Indextera ueli parte ipse
beatus stephanus udeba¬
tur astare. et głosam cru¬
cem ꝓprus repositam hume¬
ris bauilare. quacrucis
cuspide portam ciuitatis
udebatur pulsare. Ex
qua ꝓfugiens draco te¬
terrimus cernebatur en¬
re. amico dĩ uidelicet ad¬
uentante. Ucrum ille
serpens naxius nec in ipsa¬
sua fuga tutissimus. sub
triumphali pede marty¬
ris xp̃i contritus aspiciẽ¬
batur et pressus. Talis
itaq picturaueli non
omino absq inysterio dĩ
ubi a memorato subdia¬
cono allata parit̃ atq
suspensa ẽ ante ipsam me¬
moriam tanti patroni.

Expanded text:
memoratus est, responmemoratus est, respondit continuo idem ille ignotus homo si tamen solum hoquia angelus et homo; neque enim hoc vel inauditum atque inexpertum est, sive religioni christianae sive notitiae humanae, sanctos Angelos terreno habitu et visibili specie plerumque hominibus apparuisse. Dedit ergo subdiacono memorato velum variis pictum coloribus, in quo inerat pictura haec: in detera veli parte ipse sanctus Stephanus videbatur astare, et gloriosam crucem propriis repositam humeris bajulare, qua crucis cuspide portam civitatis videbatur pulsare, ex qua profugiens draco teterrimus cernebatur exire, Amico Dei videlicet adventante. Verum ille serpens noxius nec in ipsa fuga tutissimus, sub triumphali pede Martyris Christi contritus aspiciebatur et pressus. Talis itaque pictura veli non omnino absque mysterio Dei ubi a memorato subdiacono allata pariter atque suspensa est ante ipsam Memoriam tanti patroni,
Abbreviated transcription (Latin):
bat diuersa etas. dispar
quoq sexus. Tandem
ꝓcunctoꝵ fletibus idonei
globus paulatim cepit
a conspectu honunum in¬
t̃ nubium septa subtrahi
atq abscondi. & quauen¬
ti incubuerant redeunte
caeli serena facie discuti.
atq propelli. acsicreuo¬
catis animuis atq a tanta
tristicia in letitiam reduc¬
tis. reddebantur dõ et
amico eius uberes grãe
cum ingentib lacrimis
de inopinata gratulati¬
one ꝓfusis. Ad haec acce¬
dit &iam aliud quiddã
ex hoc ipso miraculo mira¬
bilius. ne ignara in om̃ib
fragilitas humana nichil
de diuinis uidicus & be¬
neficus eudentius aꝑti¬
usq edocta. ita ut dignũ
fuerat extitisset grata.
E occ namq altero die
ꝓcurante diuina dispen¬
satione. quidã negociaton
numquam nr̃ae cognitus
regioni. subdiaconum
nr̃m nomine semmodũ
in loco memblonitano
ultro conuenit. & ad se
uocauit. et quisnam uł
unde ẽẽt ab codem flagi¬
tauit. Qui ubi sẽ sub di¬
aconum u⁊ alensis eccłę

Expanded text:
bat diversa aetas, dispar bat diversa aetas, dispar quoque sexus. Tandem pro cunctorum fletibus opportune aco paulatim coepit a conspectu hominum inter nubium septa subtrahi atque abscondi, et qua venti incubuerant, redeunte coeli serena facie, discuti atque propelli, ac sic revocatis animis, atque a tanta tristitia in laetitiam reductis, reddebantur Deo et Amico ejus uberes gratiae cum ingentibus lacrymis de inopinata gratulatione profusis. 2. Ad haec accedit etiam aliud quiddam ex hoc ipso miraculo mirabilius: ne ignara in omnibus fragilitas humana, nihil de divinis judiciis et beneficiis evidentius apertiusque edocta, ita ut dignum fuerat, exstitisset grata. Ecce namque altero die, procurante divina dispensatione, quidam negotiator nunquam nostrae cognitus regioni, subdiaconum nostrum nomine Sennodum in loco Memblotutano ultro convenit, et ad se vocavit, et quisnam vel unde esset ab eodem flagitavit. Qui ubi se subdiaconum Uzalensis Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
sitatis creatore atq rec¬
tore & ait. quę faciunt
uerbum eius. Proin
flaminantem draconẽ.
tamquam de superiore
abyssa ꝓcedentem atq emi¬
cantem. cum aliquandiu
huc atq illuc motus aer
ferret itq deferret. ac
iamiamq p̾cipitandum
suꝑmediam ciuitatem tre¬
mor onium qui aderant
expectantium et stupentiũ
cerneret. fugere conuen¬
tu publico turba popula
ris coepit. et passim qua¬
cumq timor egerat. sic̃
quisq poterat discurre¬
bat. Totus ipsedenique
dissolutus ẽ ꝑturbatusq
mertatus. Relicta namq
om̃i negociatione terre¬
na. ꝓsolatantũ
nomines metuebant ui¬
ta. Quis enim̾ tun que¬
reret lucra pecuniȩ̨
in tanto discrimine
dimpna deplorans animȩ:
Aut quis cogitaret uel cor¬
poris uictum. formidans
uitȩ suȩ ultimum occasũ.
Quis porro cuperet uestẽ
metu mortis amittens mtẽ:
Magnus &iam concur¬
sus multitudinis. ad gre
amici dĩ sacratam memo¬
riam infacie ꝓstrata iace¬

Expanded text:
sitatis Creatore atque Recsitatis Creatore atque Rectore, et ait, quae faciunt verbum ejus. Proindflammantem draconem tanquam de superiore abysso procedentem atque emicantem, cum aliquandiu huc atque illuc motus aer ferret atque deferret, ac jamjamque praecipitandum super mediam civitatem tremor omnium qui aderant exspectantium et stupentium cerneret, fugere conventu publico popularis turba coepit, et passim quacumque timor egerat, sicut quisque poterat, discurrebat. Totus denique ipse dissolutus perturbatusque mercatus. Relicta namque omni negotiatione terrena, pro sola tantum homines metuebant vita. Quis enim tunc quaereret lucra pecuniae, in tanto discrimine damna deplorans animae? aut quis cogitaret vel corporis victum, formidans vitae suae ultimum occasum? quis porro cuperet vestem, metu mortis amittens mentem? Magnus etiam concursus multitudinis ad gremAmici Dei sacratam Memoriam in facie prostrata jace
Abbreviated transcription (Latin):
agebantur nundinȩ᷑ in
nr̃a ciuitate. et hora iam
meridiana cieli facies sere
e nubibus oraco. Quod
non ita insolitum & no¬
uum debet uideri. non
solum ꝓpter notiuam po¬
pularem. uerum &iã
scripturae scãe auctori¬
tate quȩ de draconib
sic memorat dicens.
Laudate dñm de terra.
dracones et om̃s abyssi.
ignis. grando .nix. gla¬
cies. sp̃c tempestatis.
quȩ faciunt uerbum eiꝰ
Abyssus namq dicitur.
non tantum hic deorsũ
aquarum inestimabilis
ꝓfunditas. sed & iam
sursum istius caliginosi
aeris quem suspicimus
inmensitas. qui maris
ac terrae humore atq¬
pauore uidetur pingues¬
Cuius impulsu. flabiles
aurȩ̨ excitantur. uelut
lanę uellera nubes aigitan¬
tur. fulgura ignita emit¬
tuntur. Quae om̃ia ne
sicut insipientes sapien¬
tes putant. casu & for¬
tuitu fieri crederentur.
sca scriptura uigilant̃
p̃uidit. Et postea quã
dirit. ignis. grando.
nif. glacies. sp̃s tem¬
pestatis. continuo sub¬
uuirit. de ipso un uier¬

Expanded text:
die agebantur nundinae in die agebantur nundinae in nostra civitate, et hora jam meridiana coeli facies serene nubibus draco. Quod non ita insolitum et novum debet videri, non solum propter notitiam popularem, verum etiam Scripturae sanctae auctoritatem, quae de draconibus sic memorat dicens: Laudate Dominum de terrea, dracones et omnes abyssi, ignis, grando, nix, glacies, spiritus tempestatis, quae faciunt verbum ejus . Abyssus namque dicitur, non tantum hic deorsum aquarum inaestimabilis profunditas, sed etiam sursum istius caliginosi aeris, quem suspicimus, immensitas, qui maris ac terrae humore videtur pinguesujus impulsu flabiles aurae excitantur, velut lanae vellera nubes agitantur, fulgura ignita emittuntur. Quae omnia ne, sicut insipienter sapientes putant, casu et fortuitu fieri crederentur, sancta Scriptura vigilanter providit: et posteaquam dixit, Ignis, grando, nix, glacies, spiritus tempestatis; continuo subjunxit de ipso univer