comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quosaut̃ uret eccla tãquã luna ꝑ noctẽ : qui
scis mate fecer̃: Audi ipsũ uerbũ positum in
apło: Euis infirmatur e ego non infirmor
quis scandalitatur & ego ñ uror & quo modo
ergo tuo ẽ scandalũ in eo quidiligit fratrem:
quia quidiligit fratrẽ : tolerat om̃a ꝓpt̃ unitatẽ
quia inuni tate caritatis ẽ. frat̃ nadi leccio: Offen¬
ditte nescio quis siuemalus siue ut cuputas
malus. siue ut tẽ fungis malus & deserit tot
bonos quilis dileccio fraternaest : qualis ap¬
paruit in istis cũ accusant afros: & deser or¬
be terrarũ : Iũ quid in orbe terrarũ scĩ nõ
erantsaut in auentia uob dã nari potuerunt
edĩ diligeretis fraer scandalũ in uob nõ eet
Audipialmũ quiddieat: Pax multa diligentib
legẽ tut̃ & nõ ẽ illis scandalũ : Pacẽ oiultã
dix̃ eis qui diligunt legẽ di : & ideo nõ eis
eẽ icaldalũ.  Illiergo qui scandalũ pacuitur

Expanded text:
Quos autem urit Ecclesia tanquam luna per noctem? Qui Quos autem urit Ecclesia tanquam luna per noctem? Qui schismata fecerunt. Audi ipsum verbum positum in Apostolo: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror ? Quomodo ergo non est scandalum in eo qui diligit fratrem? Quia qui diligit fratrem, tolerat omnia propter unitatem; quia in unitate charitatis est fraterna dilectio. Offendit te nescio quis, sive malus, sive ut tu putas malus, sive ut tu fingis malus, et deseris tot bonos? Qualis dilectio fraterna est, qualis apparuit in istis? Cum accusant Afros, deseruerunt orbem terrarum. Numquid in orbe terrarum sancti non erant? Aut inauditi a vobis damnari potuerunt? Sed o si diligeretis fratres, scandalum in vobis non esset. Audi Psalmum, quid dicat: Pax multa diligentibus legem tuam, et non est eis scandalum . Pacem multam dixit eis qui diligunt legem Dei, et ideo non eis esse scandalum. Illi ergo qui scandalum patiuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ustionẽ scandalũ uult intellegi  primũ iprã si mi¬
litudinẽ adtende: Quo modo qui uricur dicit non
tolero nonfero & subducitse sic quidã noni
fuerunt in ec cła & subtrauntse: uł nomine xp̃e uł¬
eccłȩ scandalũ paciuntur : Vid& e enĩ quomo do
passi sunt scandalũ tãquã a sole: illicarnales quib
p̃dicabat carnẽ sũã xp̃s. & dicebat: Qui nõ mandu¬
cauerit carnẽ filii hominis & biberit sanguine¬
eius: nõ habebit uitã inse: Septua giNTa ferme ho¬
mines dixer̃ durus est. istesermo & recesserunt
abeo&remanser̃ duo decĩ. Om̃s illo sussit sol
areceser̃ non ualentes ferre uim uerbi : Reman
p̃stant cp̃o credendo in xp̃m & nõ ab ipso illis
prestati beneficiũ . Cũ duo decĩ remanserunt
ait illis dñs Nũ quid & uos uultis ire ut noue
Illi uitẽ quos nonus serat sol: res ponde runt ex uoce
paiu Dñe uerbũ uitȩ acerne habes quo ibimꝰ

Expanded text:
ustionem scandalum vult intelligi? Primo ipsam simiustionem scandalum vult intelligi? Primo ipsam similitudinem attende. Quomodo qui uritur dicit, Non tolero, non fero, et subducit se: sic qui quaedam non ferunt in Ecclesia, et subtrahunt se vel nomini esiae, scandalum patiuntur. Videte enim quomodo passi sunt scandalum tanquam a sole illi carnales, quibus praedicabat carnem suam Christus, et dicebat: Qui non manducaverit carnem Filii hominis, et biberit ejus sanguinem, non habebit in se vitam. Septuaginta ferme homines dixerunt, Durus est hic sermo; et recesserunt ab eo: et remanserunt duodecim. Omnes illos ussit sol, et recesserunt, non valentes ferre vim verbi. Remansepraestant Christo credendo in Christum, et non ab ipso illis praestatur beneficium; cum duodecim remansissent, ait illis Dominus: Numquid et vos vultis ire? Ut noveIlli autem quos non usserat sol, responderunt ex voce Petri: Domine, verbum vitae aeternae habes; quo ibimus ?
Abbreviated transcription (Latin):
& fratrẽ suũ odit: in tenebris ẽ. usq adhuc: Quod
exponere nõ est: sed qđ gaudere si nõ fiat: aut qđ
plangere si fiat: Quidiligit fra tresuũ in lumi ne
xp̃i & aliquantũ refectas & reficiendasunt mens
nr̃a pascatur: Nonquia diudicturus sũ dico
nã ecce iã finitur leccio : sed ne forte exte diomin
ad tente audiamus qđ maxime necessapriũ est:
Qui diligit fratrẽ suũ in lumine manet: & scan¬
dalũ in eo nõ est : Quis qui paciuntur scandalũ aut
qui in eccła : tãquã aluna: Dicit autẽ psalmus
Per diẽ sol nõ urette : neque luna ꝑ noctẽ Id est
si tenueris caritatẽ : nec in xp̃o scanda lũ o paciaeros
nec in eccła Nec xp̃m relinques : nec eccłã i Qui
enĩ ecclenã relinquit: quo modo est in xp̃o qui in
qui relinquunt aut xp̃m aut eccłam: VindeniN¬
tellegimus : quia in de dix̃ psalmusi: Berdiem
sõł non ut rette : neq luna ꝑ noctẽ: Quia ipsa

Expanded text:
et fratrem suum odit, in tenebris est usque adhuc. Quod et fratrem suum odit, in tenebris est usque adhuc. Quod exponere non est; sed quod gaudere si non fiat, aut quod plangere si fiat. 12. Qui diligit fratrem suum, in lumine Christi, et aliquantum refecta sunt, et reficienda sunt; mens nostra pascatur. Non quia diu dicturus sum, dico; nam ecce jam finitur lectio: sed ne forte ex taedio minus attente audiamus quod maxime necessarium est. Qui diligit fratrem suum, in lumine manet, et scandalum in eo non est. Qui sunt qui patiuntur scandalum, aut qui in Ecclesia, tanquam a luna. Dicit autem Psalmus Per diem sol non uret te, neque luna per noctem : id est, Si tenueris charitatem, nec in Christo scandalum patieris, nec in Ecclesia; nec Christum relinques, nec Ecclesiam. Qui enim Ecclesiam relinquit, quomodo est in Christo, qui in qui relinquunt aut Christum aut Ecclesiam. Unde intelligimus quia inde dixit Psalmus, Per diem sol non uret te, neque luna per noctem, quia ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
Nescioquis enĩ expagano: ftictus est xp̃ia nus: In¬
tendite : Ecce tenebre erant: quando paganis
erat: Modo iãxp̃i anus factus est: deo graciar
om̃s grateilantur: Recitatur apłs gratu lans:
Fuistis enĩ aliquando tenebre : nunc autẽ lux indño
Ad orcibat idola: adoraat dm̃: Adorabat
quȩ fecit : adoralat qui eũ fec̃: Mutatus est : deo
gracias. om̃s gratulantur xp̃iani : Quare : quia
iam adorator patris & filii & sp̃s scĩ : & detesta¬
tor demoniorũ & idolorũ est : Adhuc iste iohanñ
sollicitus est. multis gratulantib: : adhuc suspeo¬
tus estfratres Mater nã sollicitudinẽ : liben¬
ter ampectamur: Nõsine cauiã mater sollicita
est denobis. cũ alii gardent: Matrẽ dico carita¬
tẽ: Ipsenĩ habitabat incordeiohannis : cũ ista
diceret : Quare : nisĩ quia aliquid tim& in uobir
& cũ iã nobis homines gratulantur. quid est qđ
in lumine quidest hoc: iã dicit se ẽe xp̃ĩanũ:

Expanded text:
Nescio quis enim ex pagano factus est christianus; inNescio quis enim ex pagano factus est christianus; intendite: ecce in tenebris erat, quando paganus erat; modo jam christianus factus est; Deo gratias, omnes gratulantur: recitatur Apostolus gratulans. Fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino. Adorabat idola, adorat Deum; adorabat quae fecit, adorat qui eum fecit. Mutatus est; Deo gratias, omnes gratulantur Christiani. Quare? Quia jam adorator Patris et Filii et Spiritus sancti, et detestator daemoniorum et idolorum est. Adhuc de isto Joannes sollicitus est, multis gratulantibus adhuc suspectus est. Fratres, maternam sollicitudinem libenter amplectamur. Non sine causa mater sollicita est de nobis, cum alii gaudent: matrem dico charitatem; ipsa enim habitabat in corde Joannis, cum ista diceret. Quare, nisi quia aliquid timet in nobis, et cum jam nobis homines gratulantur? Quid est quod in lumine. Quid est hoc? Qui jam dicit se esse christianum:
Abbreviated transcription (Latin):
iã lucet: Ecceundenouĩq Quiatnebre ad uete¬
rẽ hominẽ. luxuero ad nouũ hominẽ ꝑtin&.
Quid dic̃ apłs paulus.¬
minẽ : & induite nouũ : Etiterũ quiddicit.
fuistis aliquando tenebrȩ : nuncautẽ lux in dño: Qui
dicit eẽ se in lumine: Modo manifestat totum
quod dix̃ Quidic̃ eẽ sein lumine & fratrẽ suũ odi
intenebris est usq: ad huc: Heia fr̃s mei: quã diu¬
dicã uobis  diligite mimicos ur̃os.
ui dete quid peius ẽ: nead huc fr̃s odirꝑtir:
Si froctrẽ solũ amaretis: nõ dũ esse tis ꝑfecti :
Siautẽ frĩ odistis: quidestis : ubi estis .e respiciat
unus quisquẽ corsuũ: nõ teneat odiũ contra
fratre ꝓaliquo uerbo duro ꝓ contencione t̃rae:
nefiat terra: Quisquis enim odit fratrẽsuum.
non dicat quia in lumine ambulat: Quiddix̃ .
non dicat quia in xp̃o ambulat Quidicit eẽ se
in luce & fratrẽsuum odit : in tenebris est us que adhuc

Expanded text:
jam lucet. Ecce unde novum: quia tenebrae ad vetejam lucet. Ecce unde novum: quia tenebrae ad veterem hominem, lux vero ad novum pertinet. Quid dicit apostolusminem, et induite novum . Et iterum quid dicit? Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino . 11. Qui dicit se esse in lumine; modo manifestat totum quod dixit: Qui dicit se esse in lumine, et fratrem suum odit, in tenebris est usque adhuc. Eia, fratres mei, qua vobis, Diligite inimicos ? Videte, quod pejus est, ne adhuc fratres oderitis. Si fratres solum amaretis, nondum essetis perfecti: si autem fratres oditis, quid estis? ubi estis? Respiciat unusquisque cor suum: non teneat odium contra fratrem pro aliquo verbo duro; pro contentione terrae, ne fiat terra. Quisquis enim odit fratrem suum, non dicat quia in lumine ambulat. Quid dixi? non dicat quia in Christo ambulat. Qui dicit se esse in luce, et odit fratrem suum, in tenebris est usque adhuc.
Abbreviated transcription (Latin):
net ut ambulemus in mare absit: Hoc er
ut ambulemus inuia iusticiȩ: quã uia iã cõ¬
memoraui: Hixlis incruce erat: & in ipsauia
ãbulabat : pꝰ sa est uia caritas : Pater ignos ce illis
quia nes ciunt quid faciunt: Siergo didiferis orare
nõ manda tum nouũ scribo uobis: sed mandatum
uetus qđ habebatis ab inicio: Quod mandatum
uetus dixit. quod habebectis inquid ab micio
deo ergouetus: quiaiã illudaudistis: alioquin
ẽ trarius erit dño: Ubiait dñs Mandatũ nouum
do uobis: ut uos inuicẽ diligatis: Sed mandatum
Sed quare  quodhabebatis ab inicio: Mandatum
uetus est: manda tũ quodaudistis: Ideo ergouetꝰ
quia iã audistis Et id ipsum nouũ ostendit dicens:
Iterũ mandatũ nouũ scribo uobis: Nõ alterum
sedipsũ. Quod dixit uetus: ide est & nouũ: Quart
quod estuerũ in ipso & in nobis: Iam quare uetus
aucdistis: quia iã illudnoueratis: Quare antem
nouũ: Quice tenebrȩ transierunt: & luruera

Expanded text:
net, ut ambulemus in mari? Absit. Hoc ergo, net, ut ambulemus in mari? Absit. Hoc ergo, ut ambulemus in via justitiae. In qua via? Jam commemoravi. Fixus in cruce erat, et in ipsa via ambulabat: ipsa est via charitatis, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciuntnon mandatum novum scribo vobis, sed mandatum vetus quod habebatis ab initio. Quod mandatum vetus dixit? Quod habebatis, inquit, ab initio. Ideo ergo vetus, quia jam illud audistis: alioquin contrarius erit Domino, ubi ait, Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis. Sed mandatum t. Sed quare? Quod habebatis ab initio. Mandatum vetus, est verbum quod audistis. Ideo ergo vetus, quia jam audistis. Et idipsum novum ostendit dicens, Iterum mandatum novum scribo vobis. Non alterum, sed idem ipsum quod dixit vetus, Quod est verum in ipso et in vobis. Jam quare vetus, audistis; quia jam illud noveratis. Quare autem novum? Quia tenebrae transierunt, et lux vera
Abbreviated transcription (Latin):
uitit illa quẽ obtas inutilis est. & mimi¬
cotuo mors dequet giud& utilis fuit.
Incertũ est utrũ alicuint utilsuite ista
aninutilis: Uitetuero quae est apuddm̃
si ne dubio utilis est: sic dilige inmi costuos
ut fr̃s optes: Sic dilige immicos. ut in socie¬
tate tuet uocentur: Sic enim dilex̃ ille.
qui in cruce pendens ait : Pater ignosce illis
qm̃ nes ciunt quidfaciunt: neq enĩ dix̃. pat̃
uiuant istimulto tẽpore: me quidẽ occidunt
sedupsiuiuant: sed quidait : Ignosceillis qm̃
nesciunt quid faciunt: Mortẽ sempiter nam
asipi ex pellebat prece misericor dissi mat
& potencia prestantissima: Multiex eis
crederent: In hoc eognoscimus quia in ipro sum
si in ipso ꝑfecti fuerimus : De ipra perfeccione
diligendorũ iimi corũ: dñradmonens ait:
debet sicut ipse ambulauit & ipse am¬
bu lare : quo modo fr̃s i quiꝰ nos monet
Quidicit se in ene manere id est in xp̃o: deb& sicut
ipsẽ ambulauit & ipse am bulare : Hor te boc nos mo¬

Expanded text:
illa quam optas inutilis est, et inimico tuo mors de qua gaudes utilis fuit. Incertum est utrum alicui sit utilis vita ista, an inutilis; vita vero quae est apud Deum, sine dubio utilis est. Sic dilige inimicos tuos, ut fratres optes; sic dilige inimicos tuos, ut in societatem tuam vocentur. Sic enim dilexit ille qui in cruce pendens ait: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Neque enim dixit, Pater, vivant isti multo tempore; me quidem occidunt, sed ipsi vivant. Sed quid ait? Ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Mortem sempiternam ab eis expellebat, prece misericordissima, et potentia praestantissima. Multi ex eiscrederent. In hoc cognoscimus quia in ipso sumus, si in ipso perfecti fuerimus. De ipsa perfectione diligendorum inimicorum Dominus admonens ait: debet sicut ipse ambulavit et ipse ambulare. Quomodo, fratres? Quid nos monet? Qui dicit se in ipso manere, id est in Christo, debet sicut ille ambulavit et ipse ambulare. Forte hoc nos mo
Abbreviated transcription (Latin):
Videat ꝓb& seipsũ corã oculis dĩ: uideatsiẽ in illo di¬
leccio pacis unitatis: diletcio eccłe toto t̃rarũ orbe
diffusaẽ : Nõ adtendat eũ solũ diligere fratrẽ : quẽ ad¬
inuno corpore sumus : unũ capudhabemus incelo : tr̃s
oculinri ñ seaudent iuquañ nenorunt : Anincaritito
tent : nõ lic& aliquid ad tendat dexter: qđ nõad ten¬
dat sinister: Dirigeradiũ dex tri sinealtero. si potes:
Simul coeunt : simul diriguntur: Intencio una ẽ
loca diuerias̃: Sicergo om̃is qͥ tecũ diligit dm̃: unã
intencionẽ tecũ hab&: Noliadtendere quiacor¬
pore in loco separatus est: aciẽ cordis simul fixistii
in lumi ne ueritatis: Ergosiuis nosse quia accepisti
spm̃ : in t̾roga cor tuũ: Neforte sacram̃tũ habes.
& uir tutẽ sacram̃ti ñ habes : int̾rogacortuũ: Si est
ibi dileccio fr̃r. securꝰ esto: Nõ potest eẽ. dileccisi ne

Expanded text:
Videat, probet seipsum coram oculis Dei; videat si est in illo diVideat, probet seipsum coram oculis Dei; videat si est in illo dilectio pacis et unitatis, dilectio Ecclesiae toto terrarum orbe diffusae. Non attendat eum solum diligere fratrem quem atIn uno corpore sumus, unum caput habemus in coelo. Fratres, oculi nostri non se vident, quasi non se norunt. An in charitate tent, non licet ut aliquid attendat dexter, quod non attendat sinister. Dirige radium dextrum sine altero, si potes. Simul coeunt, simul diriguntur; intentio una est, loca diversa sunt. Si ergo omnes qui tecum diligunt Deum, unam intentionem tecum habent, noli attendere quia corpore in loco separatus es; aciem cordis simul fixistis in lumine veritatis. Ergo si vis nosse quia accepisti Spiritum, interroga cor tuum; ne forte sacramentum habes, et virtutem sacramenti non habes. Interroga cor tuum, si est ibi dilectio fratris, securus esto. Non potest esse dilectio sine
Abbreviated transcription (Latin):
enã loquebatur & dicebat : quia i conspectu deidebemus
interrogarecor nr̃m: Quodsi nõ male senserit .cor nrm̃.⁊
idẽ sic̃ fitet᷑ quia dedileccione fratrs fit quic qd fit in
bono oꝑe accessit &iã qđ demandato cũ dicer& hoc
ait  Hoc ẽ mandatũ eiꝰ ut credam in nomi nefiluenis¬
ihũ xp̃i & diligamꝰ inuicẽ: Et qͥ facit mandatũ eius
in ipso man& & ille ineo: In hoc cognoscimꝰ quia man&
in nobis despũq dedit nob̵ Si enĩ inueneris te habere
carito tẽ : habes spm̃ dĩ ad intellegendũ: Ualdeenim
sp̃s clabat eis ꝓnunciare: Signa erant tẽpori opor tuno: Opor¬
Significatũ .ẽ. illud: & transiit : Nũ quid modo qͥb in¬
lingius loquantur: : Aut quando in posuimꝰ manũ istis infan¬
tib adtendit unquisq ur̃m utrũ linguis loquerentur.
& cũ uideret eor linguis ñ loqͥ itaꝑuersocorde aliquis¬
lingiuis loquerentur quẽ ad modũ tunc factũ est: Siergo
unde fit unde cognos c& quisq accepis se sespinscm̃ o

Expanded text:
enim loquebatur, et dicebat quia in conspectu Dei debemus interrogare cor nostrum. Quod si non male senserit cor nostrum: id est, si confiteatur quia de dilectione fratris fit, quidquid fit in bono opere. Accessit etiam quod de mandato cum diceret, hoc ait: Hoc est mandatum ejus, ut credamus nomini Filii, et diligamus invicem. Et qui facit mandatum ejus, in ipso manet, et ipse in eo. In hoc cognoscimus quia manet in nobis de Spiritu quem dedit nobis. Si enim inveneris te habere charitatem, habes Spiritum Dei ad intelligendum: valde enim Spiritus dabat eis pronuntiare. Signa erant tempori opportuna. OporSignificatum est illud, et transiit. Numquid modo quibus imspectatur, ut linguis loquantur? Aut quando imposuimus manum istis infantibus, attendit unusquisque vestrum utrum linguis loquerentur; et cum videret eos linguis non loqui, ita perlinguis loquerentur quemadmodum tunc factum est? Si ergo unde fit, unde cognoscit quisque accepisse se Spiritum sa
Abbreviated transcription (Latin):
ta dispensacione dimisit demones inpor cos.
ut ostender& diabolũ in eis dominari qͥ uitã
ẽ demoner ñs̃ ex auditi : Illorũ uoluntas factaẽ : hiuus
obest & medicꝰ nouit : quia obest tibi: Nõ enĩ ñte ex¬
audit medicus. quando forte tufrigidã p&is : Et si ꝓdẽ
uob caritas fr̃s: sit in uobis. i& securiestote: Et quando
nõ uobdat᷑ quod p&itis: ex audimini sednercitis: Multi
niã: accepit : mabo suo: Quando illã ñ habebat : parũ
timebat: Habere illã coepit: p̃da factus ẽ. potenciori
Nõ nemalosuo ex auditus ẽ: qͥ uoluit habere unde a latrone
q reretur: quẽ pauperẽ nemo querebat: discite ergo¬
rogaredm̃: ut medico cõmittatis. qđ ipse nouit fact¬
at : Tu morbũ c̃fitearis: ille medicam̃tũ adhibeat:
Tuttatũ caritatẽ tene : nã ille secareuult. urere uult
& ille uulneris sinũ ad tendit: scit qͦusq ꝑueniat : nõ te
ex audit ad uoluntatẽ: sed ex audiuit ad sanitatẽ:

Expanded text:
ta dispensatione dimisit daemones in porcos , ta dispensatione dimisit daemones in porcos , ut ostenderet diabolum in eis dominari, qui vitam est, daemones non sunt exauditi? Illorum voluntas facta est, hujusobest, et medicus novit quia obest tibi? Non enim non te exaudit medicus, quando forte tu frigidam aquam petis, et vobis charitas, fratres; sit in vobis, et securi estote: et quando non vobis datur quod petitis, exaudimini; sed nescitis. Multi niam; accepit malo suo. Quando illam non habebat, parum timebat; habere illam coepit, praeda factus est potentiori. Nonne malo suo exauditus est, qui voluit habere unde a latrone quaereretur, quem pauperem nemo quaerebat? Discite rogare Deum, ut medico committatis, quod ipse novit faciat. Tu morbum confitearis, ille medicamentum adhibeat. Tu tantum charitatem tene. Nam ille secare vult, urere vult; t ille vulneris sinum attendit; scit quo usque perveniat. Non te exaudit ad voluntatem, sed exaudit ad sanitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ fac̃ peccatũ ex diaboloẽ  ñqͥa illecreauit: s& quia
iste imitatur: Nõ ne de illodictũ ẽ. inueritate nõste¬
tit : ñ ne ipseẽ. antic ille serpens: qͥꝑfeminã uenenũ
pͥ mohominiꝓpinauit: qͥad ipsũ iob feminã ꝓꝑte¬
rea seruauit : ꝑ quã maritꝰ ñ c̃solaretur : s& tẽpta
& accepit P&it apłs ut auferret᷑ habeo stimulus
carnis: & nõ accepit: S& apłs magis ex auditus ẽ
quã diabolus: Apłs enĩ ex auditus ẽ adsalutẽ:
& si ñ ad uoluntatẽ : Diabolus ex audit᷑ ẽ ad uolun¬
tatẽ s& aldãpnacionẽ: Idõenĩ c̃ cessig̃. istetẽp¬
tandus : ut eo ꝓbateẽt. ille cruciandus : S& hoc
fr̃r ñ tantũ inueterib libris inuenim : & in euan¬
eos ex cluderet ab homine : ut ire ꝑmiterentur
inporcos: Nõ eis poss& diceredñs. ut nec illuc ac¬
cerent nõ enĩ si noll&: rebellaturi erant c̃tra
regẽ. celi& t̃re: Certitam̃ misteru gr̃a: & cer¬

Expanded text:
qui facit peccatum, ex diabolo est ? Non quia ille creavit, sed quia qui facit peccatum, ex diabolo est ? Non quia ille creavit, sed quia iste imitatur. Nonne de illo dictum est, In veritate non stetit ? Nonne ipse est antiquus ille serpens qui per feminam venenum primo homini propinavit ? Qui et ipsi Job feminam propterea servavit, per quam maritus net accepit: petiit Apostolus ut auferretur ab eo stimulus carnis, et non accepit. Sed Apostolus magis exauditus est quam diabolus. Apostolus enim est exauditus ad salutem, etsi non ad voluntatem: diabolus exauditus est ad voluntatem, sed ad damnationem. Ideo enim concessus est iste tentandus, ut eo probato esset ille cruciandus. Sed hoc, tratres, non tantum in veteribus Libris invenimus, sed et in Evaneos excluderet ab homine, ut ire permitterentur in porcos. Non eis posset dicere Dominus, ut nec illuc accederent? Non enim, si nollet, rebellaturi erant contra regem coeli et terrae. Certi tamen mysterii gratia et cer
Abbreviated transcription (Latin):
ditos ad salutẽ : Etrurs quosdã inuenimus ex auditos aduo¬
luntatẽ & ñ exaudi tos adsalutẽ : Hoc dis cernite : hoc
tenete: Ex ẽplũ eiꝰ qͥnẽ. ex auditus ad uoluntatẽ  sed
ex auditus ad salutẽ: Audiapłm paulũ: Nã ipsa ex audici¬
onẽ ad salutẽ ostendio illi : Sufficit tibi inquid gra mea.
nã uirt in infirmita te ꝑficit᷑ : Rogasti: clamasti t clamasti:
Ipsũ sem qd cla masti: audiui: Nõ auerti aures meas ate :
no ui qđđ faciã: Tuuis auferrimedicam̃tũ quo ureris.
ego inoui insirmitatẽ quagraua¬
Putiimꝰ aliquẽ. nequã. aliquẽ mpiũ ex auditũ adeo ad
uo luntatẽ : ñ ex auditũ adsalut̃e : Sialicuius ho¬
minis exẽplũ posuero : fortedicturꝰ es mihi : Tuilli
dicis imquũ : nã iustus erat: Si iustus ñ ȩẽt: ado
n ex audiretur : Talẽ ꝓpositurꝰ sũ : decuiꝰ in iqͥ tati
& impi&ate nemodubit&: Diabolus ipse pecut
iob: & accepit : None& hic dediabolo audistis quia

Expanded text:
ditos ad salutem: et rursus quosdam invenimus exauditos ad voluntatem, et non exauditos ad salutem. Hoc discernite, hoc tenete exemplum ejus qui non est exauditus ad voluntatem, sed exauditus ad salutem. Audi apostolum Paulum; nam ipsam exauditionem ad salutem ostendit illi Deus: Sufficit tibi, inquit, gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur. Rogasti, clamasti, ter clamasti: ipsum semel quod clamasti audivi, non averti aures meas a te; novi quid faciam: tu vis auferri medicamentum quo ureris; ego novi infirmitatem qua gravaiquem impium exauditum a Deo ad voluntatem, non exauditum ad salutem? Si alicujus hominis exemplum posuero, forte dicturus es mihi: Tu illum dicis iniquum, nam justus erat; si justus non esset, a Deo non exaudiretur. Talem propositurus sum, de cujus iniquitate et impietate nemo dubitet. Diabolus ipse petiit Job, et accepit . Nonne et hic de diabolo audistis quia
Abbreviated transcription (Latin):
sec ex testimonio euagelso ubiait: Hoc autẽ dice batdespũ
quẽ erant accepturihiq meũ erant credituri: Piergo
mꝰ in dedictũ eẽ: alaqua aliena abstinete : & de fonte
alieno nebiberis ÷ Quidẽ defontẽ alieno nebiberis :
spuialieno ne credideris : Resta tergo exam̃ : unde
ficile uideamꝰ : Tam a dillã caritatẽ rediturisumus: Ipsa
est qfnos doc&: quia ipsa ẽ unccio: tam̃ hic quidait.E
istũ mundũ: Iã ibis om̃s here tici. & om̃s seis matici
Quo modo ergo ꝓbabo spm̃  Seqͥt᷑: In hoc cognoscitur
sps dĩ Erigite aurer condis laborabamus. & dice¬
bam quis nouit. quis disternit: eccedue tuẽ signũ.
in hoc cognos cit sps di: Om̃is ipr qͥ c̃fite cur ilmxpm̃¬

Expanded text:
co testimonio, ubi ait: Hoc autem dicebat de Spiritu quem erant accepturi hi qui in eum erant credituri. Si ergo mus inde dictum esse, Ab aqua aliena abstine te, et de fonte alieno ne biberis . Quid est, de fonte alieno ne biberis? Spiritui alieno ne credideris. 12. Restat ergo examen, unde ficile; videamus tamen. Ad illam charitatem redituri sumus; ipsa est quae nos docet, quia ipsa est unctio. Tamen hic quid ait? istum mundum. Jam ibi sunt omnes haeretici et omnes schismatici. Quomodo ergo probo spiritum? Sequitur, In hoc cognoscitur Spiritus Dei. Erigite aures cordis. Laborabamus, et dicebamus, Quis novit? quis discernit? Ecce dicturus est signum. « In hoc cognoscitur Spiritus Dei: omnis spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
feciẽ grotũ. febnẽ ñ abstulit.quis hoc uł demens dicat :
llle ñ uenit: nisi curare & sanare egrotos: Quare ergo
dix̃ siñ uenes sꝰ ẽ peccatũ nõ haberent. nisi quia centũ
qđ dã peccatũ uoluit intellegi. & qđ dã enĩ peocatũ non

Expanded text:
fecit aegrotum, febrem non abstulit? Quis hoc vel demens dicat? fecit aegrotum, febrem non abstulit? Quis hoc vel demens dicat? Ille non venit nisi curare et sanare aegrotos. Quare ergo dixit, Si non venissem, peccatum non haberent, nisi quia certum quoddam peccatum voluit intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
q mdo depeccato ubidictũ ẽ: Quinat ẽ. exdõ uñ petcati
ꝓprie designatũ eẽ. in hoc loco: Sic & nuno qͣrmi
qui ddixerit: sienĩ uerba adtendas. planũ uioetur:
Si exẽpla : obscurũ ẽ: Verbis his nihilest planius. & quio¬
quid postulauerm accipiem abeo: qͥmandata eꝰ seruamus
& q placent illi inconspectuei facim. Quic quid postu¬
lauerim ait accipiemꝰ abeo: Angusta uit uehem̃ ter
Quia & ibi angustar&: sidiceret om̃e peccatũ : S& ido
inuenimꝰ locũ exponendi: quia decerto peccato dix̃: nõ
Et inuenim ipsũ qđ dã peccatã uiolacionẽ eẽ caritatis
& habem exẽplũ deeuangelgo manifestũ. quando ait
dñs: Si ñ uenis sẽ. peccatũ ñ haberent: Quidergo
ad innocentes uidȩos uenerat quia sicloqͥt᷑  ergosi ipse
ñ ueniret. pec catũ ñ haberent: Preseneia ergo medici

Expanded text:
Quomodo de peccato ubi dictum est, Qui natus est ex Deo, non peccat ; Quomodo de peccato ubi dictum est, Qui natus est ex Deo, non peccat ; proprie designatum esse in hoc loco: sic et nunc quaerimus quid dixerit. Si enim verba attendas, planum videtur; si exempla, obscurum est. Verbis his nihil est planius: « Et quidquid postulaverimus, accipiemus ab eo; quia mandata ejus servamus, et quae placent illi, in conspectu ejus facimus. Quidquid postulaverimus, » ait, « accipiemus ab eo. » Angustavit vehementer. Quia et ibi angustaret, si diceret omne peccatum: sed ideo invenimus locum exponendi, quia de certo peccato dixit, nonet invenimus ipsum quoddam peccatum violationem esse charitatis. Et habemus exemplum de Evangelio manifestum, quando ait Dominus, Si non venissem, peccatum non haberent . Quid ergo? ad innocentes Judaeos venerat, quia sic loquitur? Ergo si ipse non veniret, peccatum non haberent? Praesentia ergo medici
Abbreviated transcription (Latin):
diligatis : Ipsã caritatẽ loquit᷑ ipsã cõm̃dat: Quisquis
ergo habuerie caritatẽ frat̃nã : & corã deohabuerit
ubi dr̃ uidet: corq eiꝰ in t̾rogatũ sub iusto ex amine
ñ ei aliud res ponderit : quã germanã ibi eẽ. radicẽ
caritatis. unde bonifructus ex istant: hab& fiduc
apuddm̃ ⁊ et quic quid postulauerit ab eo accipi&
qui mandata eius seruat : In currit qͣistio qrdã
quia ñ ille aut ille hamo: aut tuaut ego: Quisi peciero
dicere unꝰ quisq: qͥ ñ hab& caritatẽ. Et de qͦ libet ho¬
mine huius tẽporis: facile dici potest Et senciat
quis quod uult: homo de homine : Maiore qstio nẽ
nõ faciunt : nisi illi uiri quor sc̃os constatfuis secũ seri¬
berent᷑ : & modo  cũdeo : Quis hab& caritatẽ.
si eã paulus ñ habebat qͥ dicebat:: os̃ nrm pat& ad uos
ochorinti: cor nrm̃ dilatatũ ẽ n angustiamini in Nob̃:
Quidicebat inpendar ꝓanimab: ur̃is: Et tanta gr̃a¬
in illo ertit : ut manistare tꝰ eũ habere carita tẽ :

Expanded text:
s, ut vos invicem diligatis . Ipsam charitatem loquitur, ipsam commendat. Quisquis ergo habuerit charitatem fraternam, et coram Deo habuerit, ubi Deus videt, corque ejus interrogatum sub justo examine, non ei aliud responderit, quam germanam ibi esse radicem charitatis, unde boni fructus existant; habet fiduciam apud Deum, et quidquid postulaverit, ab eo accipiet, quia mandata ejus servat. 5. Occurrit quaestio quaedam, quia non ille aut ille homo, aut tu aut ego, qui si petiero dicere unusquisque, Non habet charitatem; et de quolibet homine hujus temporis facile dici potest; et sentiat quis quod vult homo de homine: majorem quaestionem non faciunt, nisi illi viri, quos sanctos constat fuisse cum scriberent, et modo esse cum Deo. Quis habet charitatem, si eam Paulus non habebat, qui dicebat, Os nostrum patet ad vos, o Corinthii, cor nostrum dilatatum est; non angustamini in nobis ; qui dicebat, Impendar in illo erat, ut manifestaretur eum habere charitatem?
Abbreviated transcription (Latin):
inuisibilis ẽ: Istã edluit corpꝰ: & significae qđ fit in ani¬
ma : Per illũ sp̃m : ipsa animc mundat᷑ & saginatur:
Ipseẽ ep̃s dĩ quẽ ñ poss̃ habere her& ici: & qͥcũq seab
ecclesia p̃ciduNt: Etqͥ cũ q ñ aꝑtep̃cidunt : s& ꝓini¬

Expanded text:
invisibilis. Ista abluit corpus, et significat quod fit in aniinvisibilis. Ista abluit corpus, et significat quod fit in anima: per illum Spiritum ipsa anima mundatur et saginatur. Ipse est Spiritus Dei, quem non possunt habere haeretici, et quicumque se ab Ecclesia praecidunt. Et quicumque non ap
Abbreviated transcription (Latin):
nob : ut dicat ipse unde discernam: dicturus est: ne for¬
mid&is: S& primo uidete: ad tendite: uidete.
hinc ex primi illud : unde uanic heretici calũ niantur:
Adtendite : uidetequidait: Dilectissimi : nolite om̃i
aqͥ appellatus est meuangelio dño clamante & di¬
cente: Siquis sitte: ueniat ad me & bibat: Quicre¬
dit inme: flumina aqqssluent de uentre eius: Euan¬
gelista autẽ expo suit undedicer&: secutꝰ enĩait
Hoc autẽ dicebat despũ : que accepturi erant qui
in eũ erant credituri: Quare nõ multos baptizaun
pente costen misit dñs decelo : ut daret̃ ip̃s ex pec¬
tabat᷑ clarificacio dnĩ: Et ante quã clarificaretur.
& antequã mitter& eũ: inuita bat tam̃ hominer :¬
est illa ciqua : nemo me in t̾rog&: euangeliũ introga
hoc autẽ dicebat ait idespũ quẽ ccecepturi erant hi qͥ in eum
erant eredituri: Aliud est ergo aqua sa cram̃ti : aliud a qua
que significae spm̃ dĩ: A qua sacram̃ tiui sibilis ẽ : aqua sp̃s

Expanded text:
es mei. Bonum est nobis ut dicat ipse unde discernamus. Dicturus est, ne formidetis; sed primo videte, attendite. Videte hinc exprimi illud unde vani haeretici calumniantur. Attendite, videte quid ait: « Dilectissimi, nolite omni aquae appellatus est in Evangelio, Domino clamante et dicente: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat: qui credit in me, flumina aquae vivae fluent de ventre ejus. Evangelista autem exposuit unde diceret: secutus enim ait, Hoc autem dicebat de Spiritu quem accepturi erant qui in eum erant credituri. Quare non multos baptizavitPentecostes misit Dominus de coelo; ut daretur Spiritus, exspectabatur clarificatio Domini. Et antequam clarificaretur, et antequam mitteret eum, invitabat tamen homines est illa aqua? Nemo me interroget; Evangelium interroga. Hoc autem dicebat, ait, de Spiritu quem accepturi erant hi qui in eum erant credituri. Aliud est ergo aqua Sacramenti, aliud aqua quae significat Spiritum Dei. Aqua Sacramenti visibilis est; aqua Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
& renunciauerit in conspectudi: Quia uero dileccio ẽ.
in nob quic qͥdpostulauerim ab eo accipiem: Iã ergo dix caritati
urẽ frs o nemo ad tendat adnos: Quid enũ sumꝰ nos. aut quid estos
m ostendere dileccionẽ quã habem: Uerũ tam̃ : de apło paulo
qd malerens łri sumꝰ Gipse ñ diligebat srs̃ : apđ ipsũ ñ erat testi¬
moniũ conscientiȩ ei inconspectudĩ ñ erat palo radix illa
caritatis. unde om̃s bonifructus ꝓcedii uit . quisihoo
demens dixerit ubnergo inuenim petisse apłm. & non
accepisse : atipse: Inmagnitu dinere uelacionũ neextollar:
Qatꝰ ẽ mͥstimulus carnir mȩȩ angłs satanȩ : qͥ me cola

Expanded text:
 dilectio est in nobis; quidquid postulaverimus, ab eo accipiemus. 6. Jam ergo dixi Charitati vestrae, fratres, nemo attendat ad nos. Quid enim sumus nos? Aut quid estis nem quam habemus. Verumtamen de apostolo Paulo quid mali sensuri sumus? Ipse non diligebat fratres? Apud ipsum non erat testimonium conscientiae ejus in conspectu Dei? Non erat in Paulo radix illa charitatis, unde omnes boni fructus procedebant? Quis hoc demens dixerit? Ubi ergo invenimus petisse Apostolum et non accepisse? Ait ipse: In magnitudine revelationum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me cola
Abbreviated transcription (Latin):
nob̵ Caritas ipra gemit: caritas ipsit orat: Contra hanc
aures claudere ñ nouit qͥ illã dedit: Securꝰ esto : caritas
rog& : & ibis̃ aures dei: Nõ fit qđ uis: s& fit qđ tibiex¬
pedit: Ergo quicquid postola uertus inquid: accipiemꝰ
abeo: Iã dix̃ siad salutẽ intellegas: nulla qͣstio ẽ.

Expanded text:
nobis . Charitas ipsa gemit, charitas ipsa orat; contra hanc aures claudere non novit qui illam dedit. Securus esto, charitas roget; et ibi sunt aures Dei. Non fit quod vis, sed fit quod expedit. Ergo quidquid postulaverimus, inquit, accipiemus ab eo. Jam di
Abbreviated transcription (Latin):
Ni qui pactres usꝗad aduentũ dñi quã lib& iuste
uixerint ducti ad regnũ nõ sunt: nisulle descen¬
der& qui parti disid cus trti hominibus interposi¬
ris autẽ aduentũ . In hoc mundo uenientis. utbeitus ait
gregorius ad regnũ ducim᷑ mox ut de corpore eximus.
et illud sine morto ꝑcepimꝰ qđ antiqͥ patres cũ maigna ꝑ¬
çipere dilacione meruerun .xiii¬

Expanded text:
Antiqui patres usque ad adventum Domini, quamlibet juxte vixerint, ducti ad regnum non sunt, nisi ille descenderet, qui paradisi claustra hominibusris autem adventum in hoc mundo viventes, ut ait beatus Gregorius, ad regnum ducimur mox ut de corpore eximus, et illud sine mora percipimus, quod antiqui patres cum maxima percipere dilatione meruerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ cernis sensib: ut ei quo modo caperepossit illud ostender
Pro inde cũ hoc corp iã ñ emimale. s ꝑfuturã cõmutticionẽ
sp̃ĩtale receperit: angłis ada equata. ꝑfectũ habebit
naturȩ suȩ modũ: oboediens & inpertas uiuificatti. & ui¬
uificans. ttĩ in esfabili sticilitate ut sit qłe qđ sarci

Expanded text:
usdem carnis sensibus, ut ei quomodo capere posset illud ostenderetur. usdem carnis sensibus, ut ei quomodo capere posset illud ostenderetur. proinde, cum hoc corpus iam non animale, sed per futuram commutationem spiritale receperit angelis adaequata, perfectum habebit naturae suae modum oboediens et inperans, uiuificata et uiuificans tam ineffabili facilitate, ut sit ei glori
Abbreviated transcription (Latin):
sit spiritalib: defunctorũ corportis ua in resurreccione
Arecpere. si potest eis & iãsin etorporibus sumabeititu¬
do p̃beri : Difficilior quidem questio ÷ qm̃aut ꝑfecte possit hoc
sermone finlri. Sed tam̃ minime dubitanT dum ÷ raptam
hominis accirnis sensib: m̃tẽ & post mortẽ ipsã cernem
depositẽ ttois censis & icc̃ similitudinib: corporedium
non sic uidere possunt cõmubilẽ substanciã. sic̃ scĩ cangłi
uident siuedia lactentione ccaisa. siue ideo quia in est
ei naturirlis quidã cipp& itus corporis. ad ministrandi
quo cꝙp&it᷑: & arłcitur quodã ne intotantencione per¬
gat in illũ sumũ cęlũ quã diunon subest corp cuius ad¬
minis tracione app&itus ille conquies cat Porro aut sitede
sit corpus cuius sit difficilis & grauis ad ministracio. sic
hec caro qͣcorrũpit᷑ & ad grauat animẽ deꝓpagine trtms¬
gressi onis existens. mu̾lto magis auertit᷑ mens ab illco
uisione sũ miceli. unde netessafia ad rapienda erit tbei¬

Expanded text:
sit spiritibus defunctorum corpora sua in resurrectione recipere, si potest eis etiam sine corporibus summa illa beatitudo praeberi; difficilior quidem quaestio est, quam ut perfecte possit hoc sermone finiri: sed tamen minime dubitandum est, et raptam hominis a carnis sensibus mentem, et post mortem ipsa carne deposita transcensis etiam similitudinibus corporalium non sic uidere posse incommutabilem substantiam, ut sancti angeli uident, sine alia latentiore causa siue ideo, quia inest ei naturalis quidam adpetitus corpus administrandi: quo adpetitu retardatur quodammodo, ne tota intentione pergat in illud summum caelum, quamdiu non subest corpus, cuius administratione adpetitus ille conquiescat. porro autem, si tale sit corpus, cuius sit difficilis et grauis administratio, sicut haec caro, quae corrumpitur et adgrauat animam, de propagine transgressionis existens, multo magis auertitur mens ab illa uisione summi caeli: unde necessario abripienda erat ab ei
Abbreviated transcription (Latin):
taMen EYEUNDES OE CORPORE: NONStatIM COL¬
IOCENTUR IN CAELEETS: REGDUS
MLia nuspomerius dicit : spsille qui nec tt̃ ꝑsec te sc̃iititis
hinc exeunt : ut ire inpart disum stttĩ post deposicionẽ
suorũ corporũ possint nec tã criminose & dãpnabiliter
uiuunt. ut iti insuis criminib ꝑseuertrent. & cum di¬
abolo & angłis ei dcp nari mereant᷑. Eccła ꝓhis hic effi¬
caciter sup̃plicante apenas medicinalib: expiciti corpo¬
ita su cũbeata inmortalittte recipient. ac regni celestis
factip ticipes. in eosine ullo defectusuebeati tudinis

Expanded text:
t, exeuntes de corpore, non statim collocentur in coelestibus regnis. Julianus Pomerius dicit: « Spiritus illi qui nec tam perfectae sanctitatis hinc exeunt, ut ire in paradisum statim post depositionem suorum corporum possint, nec tam criminose ac damnabiliter vivunt, aut ita in suis criminibus perseverant, ut cum diabolo et angelis ejus damnari mereantur, Ecclesia hic pro eis efficaciter supplicante, poenis medicinabilibus expiati, corpora sua cum beata immortalitate recipient, ac regni coelestis facti participes, in eo sine ullo defectu suae beatitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
ehis interroganti p&robeatũ gregorium itt legimus respondis¬
se÷ hoc neꝗd eomnibus uistis facere possumus : Neque de om̃ib
negtre : Ncim s̃ quorundã iustorum anime qͣcȩ lestiregno qͥb:¬
dã adhuc mansionib: differuntur : inquo dilacionis dam no.
Quid aliud innuitur Misi quod deper t iustitia cliquid minus
h abuerunt : & tam̃ luceclarius constat. quia ꝑfectorum¬
iustorum anime mox urthuius carnis claustraex eunt.
incelestib: sedibus recipiuntur i qđ & ipsa ꝑseuerittos ad testat᷑
dicens: ubicũ ꝗfuerit corpus: ilba congregabuntur & a qui¬
le: Quic ubiipse redemptor ptt copore Ilx praculdu

Expanded text:
his interroganti Petro beatum Gregorium ita legimus respondisse: « Hoc neque de omnibus justis fateri possumus, neque de omnibus negare. Nam sunt quorumdam justorum animae, quae a coelesti regno quibusdam adhuc mansionibus differuntur. In quo dilationis damno quid aliud innuitur, nisi quod de perfecta justitia aliquid minus habuerunt? Et tamen luce clarius constat quia perfectorum animae, min coelestibus sedibus recipiuntur, quod et ipsa per se Veritas attestatur, dicens: Ubicunque fuerit corpus, illuc congregabuntur et aquilae ; quia ubi ipse Redemptor noster est corpore, illu
Abbreviated transcription (Latin):
mã serui c̃grudenti miraculo ac ciper&: s exemplꝰ
scis futura uirginib: ineputa retur sola uirgo eẽ. deuisse
reno mortaliq: cpͣore scelestis uite imitaciouota fiero
ñ precepto : amor e eligendi ñ necessitate seruendi:
Itaxp̃s nas cendo deuirgineq: antequã scret quis de
illa fuerat nas citur. uirgo staturat ꝑmanere : uirgn¬
nitatẽ sc̃m apꝓbare uoluit quã lmperare: acsic aia
in ipsa femina in qua formã serui accepit: uirginita¬
tẽ eẽ . libam uoluit: ñ .ẽ. ergo cur dĩ uirgines ẽtrias¬
tent᷑ : qđ &iã ipseuirginitate seruata mettr s car¬
parere possent qui in sua natiuitate parẽ habere
ñ poss&x: Uerum tam̃ ille unius scȩ̃ iirgini fparta
om̃ium scõꝵ uirginũ ẽ. dec &ipsã cũ mariam atres
xp̃is̃ si patris eius faciunt uoluntatẽ : Hinc enĩ &
maria laudabilius atq beatͥus xp̃imet̃ ẽ. scđm

Expanded text:
mam serui congruenti miraculo acciperet; sed exemplo mam serui congruenti miraculo acciperet; sed exemplo sanctis futura uirginibus, ne putaretur sola uirgo esse debuissereno mortalique corpore caelestis uitae imitatio uoto fieret, non praecepto, amore eligendi, non necessitate seruiendi. ita Christus nascendo de uirgine, quae, antequam sciret quis de illa fuerat nasciturus, uirgo statuerat permanere, uirginitatem sanctam adprobare maluit quam imperare. ac sic etiam in ipsa femina, in qua formam serui accepit, uirginitatem esse liberam uoluit. Non est ergo, cur dei uirgines contristentur, quod etiam ipsae uirginitate seruata matres carparere posset, qui in sua natiuitate parem habere non posset. uerumtamen ille unius sanctae uirginis partus omnium sanctarum uirginum est decus, et ipsae cum Maria matres Christi sunt, si patris eius faciunt uoluntatem. hinc enim et Maria laudabilius atque beatius Christi m
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ cognatis qui nõeũ credider̃ quid ꝓfuit. illa cognacio
sic & mat̃ ne ꝓpinquitas nihilmarie ꝓfuiss& :nsi feliciu̾
xpm̃ corde quã carne gestass&: Ipsa quoq uirginitas
er ldo gracior & accepcior que nõ eã c̃ceptus xp̃s iuro
uiolatur. quã c̃serucrre ipsep̃ripuit: sprius quã
c̃ciperetur ic̃ dõ dicatã dequa nascere tur elegit:
hoc indicant uerbaq: sibi feͤtũ annunciante anglo
maria reddidit. Quo modo inquit fi& istud qm̃ uirum
ñ cognosco qđ ꝓfecto ñdicer& : nisideo uirginẽ seante
uouiss& : H qr hoc issaelitarũ mores adhuc recusabant
desponsata ẽ: uiro iustoñ uiolenter ablaturo : s pocius
c̃tra iolentos custodituro qđ illa iãuouerat. quã quã
&iã si hoc solũ dixiss& quomodo fi& istud. nec addissa
qm̃ uirũ ñ cognosco : nonq: siss& utiq ꝓ missũ sibi filiũ
quomodo feminc paritura eẽt. sic̃ cubitura nupsusa
poterat & iuberi uirgo ꝑ manere : inque dĩfilius for¬

Expanded text:
nem cognatis, qui non in eum crediderunt, quid profuit illa cognatio? Sic et materna propinquitas nihil Mariae profuisset, nisi felicius Christum corde quam carne gestasset. CAPUT IV. 4. Virginitaseius ideo gratior et acceptior, quia non eam conceptus Christus uiro uiolaturo quam conseruaret ipse praeripuit, sed priusquam conciperetur iam deo dicatam de qua nasceretur elegit. hoc indicant uerba, quae sibi fetum adnuntianti angelo Maria reddidit. quomodo, inquit, fiet istud, quoniam uirum non cognosco? quod profecto non diceret, nisi deo uirginem se ante uouisset. sed quia hoc Israhelitarum mores adhuc recusabant, desponsata est uiro iusto, non uiolenter ablaturo, sed potius contra uiolentos custodituro quod illa iam uouerat. quamquam etiamsi hoc solum dixisset: quomodo fiet istud? nec addidisset: quoniam uirum non cognosco, non quaesisset utique, promissum sibi filium quomodo femina paritura esset, si concubitura nupsisset. poterat et iuberi uirgo permanere, in qua dei filius for
Abbreviated transcription (Latin):
cram̃tis inbueixp̃i m̃bra fiant partus earũ:
qm̃ quid peperint morunt Hoc dix ine forte
audeat fecun dixas ẽ. iugalis cũ uirginali in tegri¬
tate c̃ tendere ato ipsã marião p̃ponere acuir¬
ginib: deidicere illa n conpore duas res. habuit
Pono randas ÷ uirginita tẽ & fecunditatẽ: quia
& in ꝗ tegr a ꝑ mansit & peperte hanc fecilicita
qp̃itotã utraq habereno poiuiinus. paptite

Expanded text:
cramentis inbuti Christi membra fiant partus earum, quoniam quid pepererint norunt. Hoc dixi, ne forte audeat fecunditas coniugalis cum uirginali integritate contendere atque ipsam Mariam proponere ac uirginibus dei dicere: illa in corpore duas res habuit honorandas, uirginitatem et fecunditatem, quia et integra permansit et peperit; hanc felicitatem quoniam totam utraque ha
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s ta m̃ religione ac deuocione seruectur: ac ꝑ hoc
spiritalis ẽ. etiã uirginitas corporis: quã uou& & ser¬
uat c̃tinencia pi&atis: sic̃ enĩ nemo inpudice uti¬
t᷑ corpore nisi spũ prius c̃.cepta neqͥcia: itane mo
pudiciciã seruat incorpore inisi spũ priũ insita casti¬
te : porrodutẽ sipuheicia c̃iugalis quãuis cuss todiat᷑
in carne : animo tam̃ ñ carni tribuit᷑. quop̃si ẜ de
atq rectore nulli p̃t̃. ꝓpriũ c̃iugiũ caro ipsa mis c&a
quanto magis quantoq honoratius in animi Abonis
illa c̃tinencia numerandaẽs qua in tegnitas carnis
ipsi creatori: anime & carnis uouecur c̃secratur ser¬
uatur: net illarũ ergo fecunditas carnisq: hoc tẽpore
nihilallut in c̃iugio quã ꝓlẽ requirunt. quã man¬
cipenexp̃o ꝓ ãmissa uirginitate : cõpensari posse
credenda ẽ: priorib quippe tẽporib: uenturo sciłm
carnẽ xp̃o ipsũ genꝰ carnis mãpla quadã &ꝓpharica¬

Expanded text:
 hoc spiritalis est etiam uirginitas corporis, quam uouet et seruat continentia pietatis. sicut enim nemo inpudice utitur corpore nisi spiritu prius concepta nequitia, ita nemo pudicitiam seruat in corpore nisi spiritu prius insita castitate. porro autem si pudicitia coniugalis, quamuis custodiatur in carne, animo tamen, non carni tribuitur, quo praeside atque rectore nulli praeter proprium coniugium caro ipsa miscetur, quanto magis quantoque honoratius in animi bonis illa continentia numeranda est, qua integritas carnis ipsi creatori animae et carnis uouetur, consecratur, seruatur! Nec illarum ergo fecunditas carnis, quae hoc tempore nihil aliud in coniugio quam prolem requirunt, quam mancipent Christo, pro amissa uirginitate compensari posse credenda est. prioribus quippe temporibus uenturo secundum carnem Christo ipsum genus carnis in ampla quadam
Abbreviated transcription (Latin):
niũ hubi ait: Deuirginib: autẽ p̃ceptũ dñi ñ habeo
c̃ siliũ autẽ do: tãquã miscđam c̾ secutus adeo ut
fidelis essẽ ex estio itaq hoc bonũ ẽẽ ꝓpt̾ psen

Expanded text:
nium, ubi ait: de uirginibus autem praeceptum domini non habeo, nium, ubi ait: de uirginibus autem praeceptum domini non habeo, consilium autem do tamquam misericordiam consecutus a deo, ut fidelis e
Abbreviated transcription (Latin):
ni officiis munera: uirginadis autẽ in tegritas.
e ꝑ plac̃tinenciã. ab om̃i c̃ cubitu inm̃udtas
angeli caportio ẽ: & intarne corrup dibili in tor¬
rupcionis ꝙ p&ue meditacio: Cedat huicom̃is
fecundi tassu carnis: om̃is pudicicia ẽiugalis: illa
nõle in potestate: illañ ẽ in eo ermi tate: fed¬
ditatẽib carnalẽ ñ hab&. illi uenũ anbi trium
pudi oiciã c̃ ugalẽ ñ hab& celũ ꝓfecsto habe¬
bunt magnũ aliqđ p̃ter ceteros in illa cõmu¬
ni in mortalitate : quihabent ali quid iã ñ carnis
in carne : undemirabiliter desipiunt. qͥ putant
terrenis curis plurib. qua arciorib distenduntur
qua molestia uirginis. & c̃ tinentes. carent. qua¬
si obhoc tantũ melius sit. c̃ iugari. ut ui tẽporis
relaxent᷑ angustiȩ: ñ quod infuturũ scłm ali quid
ꝓsit: hancuanã sentenciã : ne cordis ꝓpria uani¬
tate ꝓtulisse uideant᷑ : Adhibent ex apło testimo¬

Expanded text:
ni officii sunt munera; uirginalis autem integritas ni officii sunt munera; uirginalis autem integritas et per piam continentiam ab omni concubitu inmunitas angelica portio est et in carne corruptibili incorruptionis perpetuae meditatio. cedat huic omnis fecunditas carnis, omnis pudicitia coniugalis: illa non est in potestate, illa non est in aeternitate: fecunditatem carnalem non habet liberum arbitrium, pudicitiam coniugalem non habet caelum. profecto habebunt magnum aliquid praeter ceteros in illa communi inmortalitate, qui habent aliquid iam non carnis in carne. Vnde mirabiliter desipiunt, qui putant terrenis curis pluribus atque artioribus distenduntur, qua molestia uirgines et continentes carent: quasi ob hoc tantum melius sit non coniugari, ut huius temporis relaxentur angustiae, non quod in futurum saeculum aliquid prosit. hanc uanam sententiam ne cordis propria uanitate protulisse uideantur, adhibent ex apostolo testimo