comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
instrux̃ sed qui dam ud eorum
credentium qui ab hiero solimis
sdmam uenientes ubi princeps orbis
resi debat cui erant ipsi subiccti. fidẽ
quam apud hiero solimam didicerant᷑
romanis euangeli ⁊ auerunt: Causa
autem scribendi hanc epłim: hieap¬
isteid circo dicuntur suꝑ inisse uł ad ditȩ
eo qđ suꝑ uorus testamentum. & gãm
cuangelii ubi ꝑfecta salus consistit.
ab apło sint misse credentib ad resecan¬
di p̃sentia atq orientia uici. Et ut
siquis quens gressus fuerit eucogłm
Hic inueniat medicum salutis: quatinꝰ
ui dictim euangłii possit effugere.
pła autem ista non illum ordinem
ten& incorpore epłarum quoscripta ÷:
sed causci digniatis romanorum. qui
tunc temporis uniuersis gentib
imperabint. primatum obtinuit:
Hoc autem totũ ftictum est non abapło.
sed pocius abillo quiom̃s cius epłas
sũb uno corpore curauit colligere.
Notandum autem qui a sicut morses
legis lator israhelitico apharaone
liberato decem p̃ceptalegis traedidit:

Expanded text:
instruxit, sed quidam Judaeorum credentium, qui ab Hierosolymis Romam venientes, ubi princeps orbis residebat, cui erant ipsi subjecti, fidem quam apud Hierosolymam didicerant Romanis evangelizaverunt. Causa autem scribendi hanc Epistolaistae idcirco dicuntur supermissae vel additae, eo quod super Vetus Testamentum et gratiam Evangelii, ubi perfecta salus consistit, ab apostolo sint missae credentibus, ad resecanda praesentia atque orientia vitia: et ut si quis transgressus fuerit Evangelium, hic inveniat medicinam salutis: quatenus vindictam Evangelii possit effugere, ptae. Epistola autem ista non illum ordinem tenet in corpore Epistolarum quo scripta est, sed causa dignitatis Romanorum, qui tunc temporis universis gentibus imperabant, primatum oHoc autem factum est non ab Apostolo sed potius ab illo qui omnes eius epistolas sub uno corpore curauit coNotandum autem quod sicut Moyses legislator Israelitico populo a Pharaone liberato decem praecepta legis tradidit ,
Abbreviated transcription (Latin):
batur extitisse: Ostaest contentio
inter iudȩos credentes & gentiles &iã
ad fidem concurrentes: Iudei siqui¬
dem credentes ꝓpter scõs patres aquib
originem ducebant. & ꝓpter legem
quam soli interceteras gentes accepe¬
rant. despi crebant gentiles ad fidẽ
uenientes ut pote idolatriȩ super¬
sticioni hactenus deditos Di centes
ꝓpter obseruantiam legis cui seruie¬
fidemq euangelii. ł contragentiles
p̃ferebant se nihil hominus uidaeis.
Impperantes cis morcem filii dĩ simulq
pcestabunt᷑ se idolis obsequium uene¬
rationis minime exhibuisse silegis
precepta aut ꝓphetarũm horacula
habiussent: Omnib: igitur hisprebuit se
paulus apłs medium: om̃s illborũ conten¬
tiones destruens q̃ inplogo huius epłe
narrantur: It quisi bonus concionator.
extenta manu illos alloquens. om̃s
ad unam concordiã addux̃ ostendens
nullum eorum suis meritis. cc̃ saluatũ¬

Expanded text:
io inter Judaeos credentes et gentiles etiam ad fidem concurrentes: Judaei siquidem credentes, propter sanctos patres a quibus originem ducebant, et propter legem quam soli inter caeteras gentes acceperant, despiciebant gentiles venientes ad fidem, ut pote idololatriae superstitioni hactenus deditos, dicentes propter observationem legis cui serviefidemque Evangelii. Econtra gentiles praeferebant se nihilominus Judaeis, improperantes eis mortem Filii Dei, simulque protestabantur se idolis obsequium venerationis minime exhibuisse si legis praecepta aut prophetarum oracula habuissent. Omnibus his igitur praebuit se Paulus apostolus medium, omnes illorum contentiones destruens, quae in prologo hujus Epistolae narrantur: et quasi bonus concionator extenta manu illos alloquens, omnes ad unam concordiam adduxit, ostendens nullum eorum suis meritis esse salvatu
Abbreviated transcription (Latin):
egregatus dic̃ idẽ electus ad euangłm¬
dĩ p̃dicandum: uel segregatus idẽ age¬
ge sepas uctus. ac &eris uidelicet discipu¬
lis nonm̃te sed corpore . qui a cor unum
& anima una habet cũ ceteris. Segrega¬
tus est corpore abaliis. sp̃u scõ p̃cipien¬
te: Segregate mihi barnaban & pau¬
lum: & destinatus est gentib tociꝰ us
orbis predicator. Uerb gratia sicut
homo extendit broc chium adoꝑandũ.
non camen id circo precidit᷑ areliquo
corpore : itti paulus apłs destinatus est
quidem gentib ad p̃dicaitionẽ. Sed iam̃
non ideo separitas est acȩteris aplis mñte
Macheus ethiopiã: ille om nib gentib
& om̃ib regnis predicator extitit.
Unde ipse dic̃: Quiꝰ percitus est p&ro
in aposto latũ circũcisionis. operoctus
est & michi inter gentes.: Quod cale ẽ

Expanded text:
egregatus, id est electus ad Evangelium praedicandum. Vel Segregatus, id est a grege separatus, a caeteris videlicet discipulis, non mente sed corpore, quia cor unum et animam unam habebat cum caeteris. Segregatus est corpore ab aliis, Spiritu sancto praecipiente: Segregate mihi Barnabam et Paulum , et destinatus est gentibus totius orbis praedicator. Verbi gratia: Sicut homo extendit brachium ad operandum, et tamen non idcirco praeciditur a reliquo corpore, ita Paulus apostolus destinatus est quidem gentibus ad praedicandum, sed tamen non ideo separatus est a caeteris apostolis mente Matthaeus Aethiopiam, ille omnibus gentibus et omnibus regnis praedicator exstitit; unde ipse dicit: Qui operatus est Petro in apostolatum circumcisionis, operatus est et mihi inter gentes
Abbreviated transcription (Latin):
ihuxp̃i: iste contrac eugłm dei sub¬
patris eẽ affirmat: Quare fit ista
diuersitas Quia ut filius ait omĩa
patris sua sunt & suai patris: idõq unũ
euangłm communiter possident idẽ.
bonũ nuncium: Nam sic̃ una substan¬
tia ẽ patris & filii. una potestas itti

Expanded text:
isti, iste econtra Evangelium Dei Patris esse affirmat. Quare fit ista diversitas? Quia, ut Filius ait, omnia Patris sua sunt, et sua Patris; ideoque unum Evangelium communiter possident, id est bonum nuntium. Nam sicut una substantia est Patris et Filii, una potestas,
Abbreviated transcription (Latin):
qui a ppellatur cancer̃ quando
nascitur inm̃bro hoministotũ mebrũ
occupat. & plerũque totũ corpus
mortificait quia migis hac magis
serpit id .ẽ. crescit carnẽq: cõme¬
dit: ita sermo her&icorum uitale
tificat ipsam animam suo errore:
Ex quib her&icisit aniloquia

Expanded text:
qui appellatur cancer, quando qui appellatur cancer, quando nascitur in membro hominis, totum membrum occupat, et plerumque totum corpus mortificat, quia magis ac magis servit, id est crescit, carnemque comedit, ita sermo haereticorum vitam t et mortificat ipsam animam suo errore: Ex quibus haereticis vaniloquia
Abbreviated transcription (Latin):
dere nisi ad sub uersionẽ siue
ad deceptionẽ. audientium: Sȩpe
dũ contendunt homines deques¬
tionibus scriptura.rũ maxime
illi qui sapientes uidentur. ẽẽ
decipiunt corda auditoꝵ simpliciũ.
quia plerũq talia ꝓferunt quȩ con¬
trax salutem sunt & contra ueritatẽ :
noncurantes nisi tantũ modo utiun¬
cant: At tamen si aliquid disputan¬
dum. ẽ. descripturis diuinis: in ter
sapientes: pocius collatio. est
habenda cumratione: quã contencio
cũ furore: Sollicite . id ẽ studiose
curate ipsum ꝓbabilem. id ẽ ꝓba¬
tum & laudabilẽ exhibere deo
operarium in confusibilem siue
in rep̃hensibilem: recte tractan¬
tem & cũueritate exponentẽ uerbũ
ueritatis: Prophana autẽ id ẽ in re¬
ligiosa & ueritati contraria. & u a¬
niloquia quȩ nullã utilitatẽ habent.
deuita & fuge: Multũ eñi ꝓficiunt
ad impi&atẽ id ẽ. multum p̃ualent
ad inreligiositatẽ uaniloqui a:
E tsermo eorum id ẽ. sermoher&icoꝵ
ut cancer serpit .: Sicut morbus

Expanded text:
nem sive ad deceptionem audientium. Saepe dum contendunt homines de quaestionibus Scripturarum, maxime illi qui sapientes videntur esse decipiunt corda auditorum simplicium, quia plerumque talia proferunt quae contra salutem sunt et contra veritatem, non curantes nisi tantummodo ut vindicant. Attamen si aliquid disputandum est de Scripturis divinis, inter sapientes potius collatio est habenda cum ratione, quam contentio cum furore. Sollicite, id est studiose, cura teipsum probabilem, id est probatum et laudabilem, exhibere Deo operarium inconfusibilem, sive irreprehensibilem, recte tractantem et cum veritate exponentem verbum veritatis. Profana autem, id est irreligiosa et veritati contraria, et vaniloquia quae nullam utilitatem habent, devita et fuge. Multum enim proficiunt ad impietatem, id est multum praevalent ad irreligiositatem vaniloquia, et sermo eorum, id est sermo haereticorum ut cancer serpit. Sicut morbus
Abbreviated transcription (Latin):
Saule saule quidme ꝑsequeris : ista
ergo uocatio scã fuit: quia ꝑ illam
scĩ ficati sunt: Non scđm operanrã.
id ẽ meritti nr̃a uocauitnos sed scđm
Tempora sȩcularia debemus hic in
et nox: Namantea nonerat scła neq
tẽpora: quousq uenit uicis situdo
diei & noctis. & mutabilitas tẽporis
inxp̃o ante iniciũ mundi Sicut

Expanded text:
Saule, Saule, quid me persequeris? Ista Saule, Saule, quid me persequeris? Ista ergo vocatio sancta fuit quia per illam sanctificati sunt non secundum opera nostra, id est merita nostra vocaviTempora saecularia debemus hic intet nox. Nam antea non erant saecula neque tempora, quousque venit vicissitudo dici et noctis, et mutabilitas temporis, in Christo ante initium mundi, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Timete eũ qui potest & animã & cor¬
pus ꝑdere: Demalo ergo timore
ris ut timeamus ꝑ secutores hinius
scłi & cessemꝰ ꝓpt̃ hoc a predicatio¬
ne: sed spm̃ uirtutis id ẽ fortitu¬
dinis ut constant̃ ad nunciemus
uerbũ fidaei & dilectionis ut dili
crubescere testimonium dñinri
Frant quidã illo tp̃re quierubes¬
cebant dicere xp̃m eẽ. hominem
uerũ. & mortuũ & passum: quidã&iã
ne gabant illũ. natũ . eẽ. deuirgine.
& resurrexisse amortuis: Quaꝓpter
alloquitur timotheum inquiens
Noliuere cundari testimoniũ p̃bere
Sedneq me uinctũ eiꝰ erubescas aut
desficias quia non causa furti aut
homicidii teneoꝵ astrictꝰ uixiculis.
sed ꝓueritate: sed conlabora eugłio:
Labore ego: conlaboratu mecũ: Scđm
uir tutẽ dĩ quino sliberauit amorte:
& uocauit uocatione sua scã: hinc
iungit se om̃ib apłs quia dño sunt¬
dixit. uenite post me faciã uos pisca¬
tores hominum ĩta apłs paulus
uocatiis ẽ decȩlo dicente dño.

Expanded text:
it, eum qui potest animam et corpus perdere. De malo ergo timore,ris, ut timeamus persecutores hujus saeculi, et cessemus propter hoc a praedicatione, sed spiritum virtutis, id est fortitudinis, ut constanter annuntiemur verbum fidei et dilectionis, ut dilierubescere testimonium Domini nostri. Erant quidam illo tempore qui erubescebant dicere Christum esse hominem verum, et mortuum, et passum: quidam etiam negabant illum natum esse de virgine, et resurrexisse a mortuis. Quapropter alloquitur Timotheum, inquiens: Nolite verecundari testimonium praeberSed neque me vinctum ejus erubescas aut despicias, quia non causa furti aut homicidii teneor astrictus vinculis, sed pro veritate. Sed collabora Evangelio. Laboro ego, collabora tu mecum, secundum virtutem Dei, qui nos liberavit a morte et vocavit vocatione sua sancta. Hic jungit se omnibdixit: Venite post me, faciam vos piscatores hominum , ita apostolus Paulus vocatus est de coelo, dicente Domino:
Abbreviated transcription (Latin):
eugłi: Qm̃ sicut ille uiuit: ita
speramꝰ nos resurgere & uiuere
sine fine felicit᷑ cũ illo: In quo sub
euglio : positus & constutussum ego
p̃dicator Ob quã causam sub̾
quia ego constitussũ p̃dicator eugłii
&iam haec paccor sed ñ c̃fundor.
id ẽ non erubesco: Quid paciebat᷑
apłs. Persecutiones. flagella.
carceres iuncula cippũ famẽ : & si¬
timꝰ ceteraq talia in cõmoda:
Scio enĩ cincredidi id ẽ. xp̃o: Ideoq
non confundo Inter torm̃ta: & cer¬
tussũ. quia potens ẽ. depositũmim
seruare in illũ diẽ: Depositum
habebat apud illum cõmissam:
& fide illius colloctui: Formam
abe. id est exemplum sanoꝵ uerboꝵ
quȩ ame audisti: Sana uerba st̃
siue sana doctrina quando hoc
qđ p̃dicatur operibus impl&ur:
Bonũ depositum custodi ꝑ sp̃m scm̃¬

Expanded text:
uoniam sicut ille vivit, ita speramus nos resurgere et vivere sine fine feliciter cum illo, in quo, subaudis Evangelio, positus et constitutus sum ego praedicator. Ob quam causam, subaudis quia ego constitutus sum praedicator Evangelii, etiam haec patior, sed non confundor, id est non erubesco. Quid patiebatur Apostolus? persecutiones, flagella, carceres, vincula, cippum, famem, sitim, et caetera talia incommoda. Scio enim cui credidi, id est Christo, ideoque non confundor inter tormenta, et certus sum quia potens est depositum meum servare in illum diem. Depositum lutem suam habebat apud illum commissam;  in fide illius collocavi. Formam habens, id est exemplum sanorum verborum quae a me audisti. Sana verba sunt sive sana doctrina, quando hoc quod praedicatur operibus impletur. Bonum depositum custodi per S
Abbreviated transcription (Latin):
manuũ suarum ui uebat: talia p̃ce¬
perat timotheo: uidelice ut accipe¬
ret abauditoribussins eaquȩ neces¬
saria sibi erant: Cui respondendũ
est: timotheũ bone uoluntatis
atq intencionis fuisse: Etquia ipse
sciebat beatũ apłm labore manũu
suarum uiuerenihilq: ac cipere
a subiectis uolebat imitari magis¬
trum: sed ñ ualebat operari.
grauatus infirmitate stomachi:
Quaꝓpter scripsit ei apłs quatinus
acciper& a subiectis subsidia consu¬
lens infirmitati illius:: Unde.
& sub dit intellige quȩ dico.
sub̵ quia ad teꝑtinent: Dabit enĩ
tibi dns intellectũ ñ solum in his.¬

Expanded text:
manuum suarum vivebat, talia praecemanuum suarum vivebat, talia praeceperit Timotheo, videlicet ut acciperet ab auditoribus suis ea quae necessaria sibi erant? Cui respondendum est Timotheum bonae voluntatis atque intentionis fuisse; et quia ipse sciebat beatum Apostolum labore manuum suarum vivere, nihilque accipere a subjectis, volebat imitari magistrum; sed non volebat operari, gravatus infirmitate stomachi. Quapropter scripsit ei Apostolus quatenus acciperet a subjectis subsidia, consulens infirmitati illius. Unde et subidit: Intellige quae dico, subaudis quia ad te pertinent. Dabit enim tibi Dominus intellectu
Abbreviated transcription (Latin):
se custodire ep̃r: qui ut canones
dicunt p̃dicationi debent sẽꝑ
insistere & orationibus: & non so¬
lũ ep̃i sed &iam om̃is ordo aecclesi¬
asticus deb& se in quantũ ualet.
abhis immunem reddere: Ideoq
deb& qui deo militat abhisse remo¬
uere: ut placeat deo cuise ꝓbauit:
d ẽ cuise deuouit tẽpre baptisma¬
tis.: Laborantẽ agricolã õport&
primum defructib suis laboris
ꝑcipere: quantũ adlit terã ꝑtin&.
dignum .ẽ. ut a gricola & uinitor pͥmꝰ.
fructussui laboris degustet : Alciori
autem sensu ager est hic mundul ȩccła:
A gricole & uinitores s̃ p̃dicatores.
quiligone uerbi dĩ ex colunt corda
auditorũ: Quidebent fructus sui
ciam̃tũ accipere ab auditoribussuis
quinidignus est operarius mercede
sua: Etpͥmum debentilli suã necessi¬
tatẽ implere exhis quȩ accipiunt:
& si post̾modum aliis dehisquẽ ssuꝑ¬
sunt ministrare: Fortas sequęrit
aliquis quare apłs qui labore

Expanded text:
se custodire episcopi, qui ut canones se custodire episcopi, qui ut canones dicunt praedicationi debent semper insistere et orationibus. Et non solum episcopi, sed etiam omnis ordo ecclesiasticus debet se inquantum valet ab his immunem reddere: ideoque debet qui Deo militat ab his se removere, ut ei placeat Deo, cui se probavit, id est cui se devovit tempore baptismatis. Laborantem agricolam oportet primum de fructibus sui laboris percipere. Quantum ad litteram pertinet, dignum est ut agricola et vinitor primum fructus sui laboris degustent: altiori autem sensu, ager est hic mundus vel Ecclesia; agricolae et vinitores sunt praedicatores, qui ligore verbi Dei excolunt, corda auditorum; qui debent fructus sui m accipere ab auditoribus suis, qui dignus est operarius mercede sua. Et primum debent illi suam necessitatem implere ex his quae accipiunt, et sic postmodum aliis de his quae supersunt ministrare. Fortasse quaerit aliquis quare Apostolus, qui labore
Abbreviated transcription (Latin):
illum. eẽ. incarcerem ñ .ẽ dedignatꝰ
& p̃buit ei quȩ neces saria erant:
In de dicit apłs: Sepe mere frigera¬
uit suo collo quio & consolatione:
& cathenã meam nonerubuit:
D& illi ds̃ paterin uenire miscđiam
indie illa adño sub filio id. e indie
aduentus filii dĩ ad iudiciũ det illids̃
pater miscđiam inuenire: Tale ẽ
hoc quale & illud quod legit᷑
in genesi pluit dñs filius ad eo
pãtre .: Quanta ephesiminis trauit
id ẽ onesi phorus non solũmͥ & tibi
uerũ &iam aliis fidelibus: tumelius
confortare in gra dĩ uel in sapiens
menda fidelib omnibus qui iqonei
erunt alios docere: Illis deb&
cõmitti p̃dicatio diuina qui aptist̃
illo officio iomni conuersatione
sua: indelicet ut quod p̃dicant
ore confirment operib: : Nemo
militans deo implicat sene gociis
scłaribus: quia nemo potest duob
negocia sunt : ꝑ usuras & ad ulatio¬
nes temporalia lucra ad quirere:
sicut faciunt illi quiregib & cõmiti¬
bus ideo seruiunt: ut ab eis tẽporali¬

Expanded text:
e in carcere, non est dedignatus et praebuit ei quae necessaria erant. Inde dicit Apostolus: saepe me refrigeravit, suo colloquio et consolatione, et catenam meam non erubuit. Det illi Deus Pater invenire misericordiam in illa dadventus Filii Dei ad judicium, det illi Deus Pater misericordiam invenire. Tale est hoc quale et illud quod legitur in Genesi: Pluit Dominus Filius a Domino Patre. Quanta Ephesi ministravit, idem Onesiphorus non solum mihi et tibi, verum etiam aliis fidelibus; tu melius confortare in gratia Dei vel in sapientimenda fidelibus hominibus, qui idonei erunt et alios docere. Illis debet committi praedicatio divina qui apti sunt illi officio in omni conversatione sua, videlicet ut quod praedicant ore, confirment operibus. Nemo militans Deo implicat se negotiis secularibus, quia nemo potest duobus negotia sunt, per usuras et adulationes lucra temporalia acquirere, sicut faciunt illi qui regibus et comitibus ideo serviunt, ut ab eis temporali
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ custodi Scisquia auersisunt¬
ame: id ẽ recesser ame om̃s qui in a¬
inasia donec om̃s asiani crederent
sicut in actib apłoꝵ luchasdicit
quare hicnarrat apłs om̃s a se
recessisse & ibi ergo & hic totum
ꝓparte positũ est: Credider̃ . ergo
om̃sasiani electi & p̃destinati:
E xquibus ẽ. phigelus & ermogenes
a postata: Phigelus & ermoge¬
nes socii fuerunt: de qͥb hic dr̃
Et phil&us similiter & himeneus:
de qͥbus insub sequentibus sermo
hab ebitur: Philaus ergo &er¬
mogenes adheserunt ñ simplici¬
ter beato apło. ut explorarent
eum: sed cemhoc non potuissent
recesserunt ab illo: qui a non erant
recte fidei: Det miscdiã dñs onesipho¬
ridomui: id ẽ. familiae illius:
Iste one siphorus asianus . fidelis erat
effectus ꝑ p̃dicationẽ apłi Quicũ
sui causa uenis s& romã adimpera¬
torẽ ut peccer& quia nobilissimus

Expanded text:
m custodi. Scis quia aversi sunt, id est recesserunt a me omnes qui in Ain Asia, donec omnes Asiani crederent, sicut in Actibus apostolorum Lucas dixit, quare hic dicit Apostolus a se omnes recessisse? Et ibi ergo et hic totum pro parte positum est. Crediderunt ergo omnes Asiani electi et praedestinati, ex quibus est Phygelus et Hermogenes.apostata Phygelus et Hermogenes socii fuerunt, de quibus hic dicitur, et Philetus similiter et Hymenaeus, de quibus in subsequentibus sermo habebitur. Phygelus ergo et Hermogenes adhaeserunt non simpliciter beato Apostolo, sed ut explorarent eum; sed cum hoc non potuissent, recesserunt ab illo, quia non erant rectae fidei. Det misericordiam Dominus Onesiphori domui, id est familiae illius. Iste Onesiphorus Asianus fidelis erat affectus per praedicationem Apostoli. Qui cum sui causa venisset Romam ad imperatorem, ut pote q
Abbreviated transcription (Latin):
illã exornas: Quȩ habitauit prinũ
inauiatua loide & matretua uinice:.
Cene alogiae timothei ad memoriam
reducit apłs ut ostender& amorem
suum quẽ habebat Non solum erga
illũ sed &iam erga parentes eiꝰ quorũ
memoriam habebat: Certussũ autẽ
quod & inte sub habitat eadẽ fides.
Ept̃ quã causam quia fidẽ uerã habes.
admoneote ut resuscites grãmdĩ
quȩ .ẽ inte ꝑinpositionẽ manum
mearum: Quia timotheiis masuetis¬
fimus erat & nimiae pacienciae
hortatur illũ apłs quatadnus fogit
consistat inp dicectionis officio ⁊ fortit̃
arguat neglegentef. Inquiensido
inquid admoneote ut eiugilare
facias inte gãm dĩ: ut sine timore
p̃dices & corripias peccantes: Gram
autẽ appellat fidem doctrinam
& operationẽ quȩ omnia gratisdans :
Nonenĩ deditnobis ds̃ sp̃mtimoris.
sed uirtutis:: Duo sunt timores:
unus malꝰ. ilterbonꝰ: Malus timor. ẽ.
qa hiabolo ĩmittitur. quẽ habuit

Expanded text:
illam exornas, quae fides habitavit primum in avia tua Loide et in matre tua Eunice. Genealogiam Timothei ad memoriam reducebat Apostolus, ut ostenderet amorem suum quem habebat non solum erga illum, sed etiam erga parentes ejus, quorum memoriam habebat; certus sum autem quod et in te, subaudis habitat eadem fides. Propter quam causam, quia fidem veram habes, admoneo te ut resuscites gratiam Dei, quae est in te per impositionem manuum mearum. Quia Timotheus mansuetissimus erat et nimiae patientiae, hortatur illum Apostolus quatenus fortiter consistat in praedicationis officio, et fortiter redarguat negligentes, inquiens: Ideo admoneo te ut evigilare facias in te gratiam Dei, ut sine timore praedices, et corripias peccantes. Gratiam autem Dei appellat fidem, doctrinam, et operationem, quae omnia gratis dantur. Non enim dedit nobis Deus spiritum timoris, sed virtutis. Duo sunt timores, unus bonus, alter malus: malus timor est qui a diabolo immittitur, quem habuit
Abbreviated transcription (Latin):
Manifestata ẽ autẽ. sub eadem gr̃ã
quilux ẽ: & qui illum inat omnẽ
hominẽ hostensa & manifestata ẽ.¬
illa grã inmundo quȩ . ẽ. p̃ destinata
ante exordiũ mundi: Qui destrux̃
quidem mortẽ resur gendo amortuis.
& electos suos demorte reuocando:
lluminauit autẽ uitã. & in corruptio¬

Expanded text:
Manifestata est autem, subaudis eadem gratia, qui lux est, et qui illuminat omnem hominem . Ostensa est et manifestata illi gratia in mundo, quae est praedestinata ante exordium mundi, qui destruxit quidem mortem resurgendo, a mortuis et electos suos de morte revocando; illuminavit autem vitam et incorruptio
Abbreviated transcription (Latin):
modi: Quicũq baptizatus est.
iã resurrexit in anima ñ ẽ. necesse
ut timeat aliquis quia non erit
resurrectio corporum sed firmũ
fundam̃tũ dĩ stat. habens signacu¬
lum hoc: quasi dicer& aliquis.
& qͥs poteritresistere eis phil&o
indelicet & hymeneo. ideo
sub iec it statim: Firmũ autẽ
fundam̃tũ distat: Firmũ funda¬
mentũ dĩ appellat fidem firmã
qua credimus dm̃ omp̃m sicuti

Expanded text:
smodi: Quicunque baptizatus est smodi: Quicunque baptizatus est jam resurrexit in anima. Non est necesse ut timeat aliquis, quia non erit resurrectio corporum. Sed firmum fundamentum Dei stat, habens signaculum hoc. Quasi diceret aliquis: Et quis poterit resistere eis, Phileto scilicet et Hymenaeo? Ideo subjecit statim: Firmum autem fundamentum Dei stat. Firmum fundamentum Dei appellat fidem firmam qua credimus Deum omnipot
Abbreviated transcription (Latin):
us .ẽ. in fidelitate. in oboediencia:
in iusticia: omnib:q peccatisuenit
ad baptismum : & ꝑfidẽ qua credit
resurgit adfidem ad oboedientiam:
Dequa resurrectione: dicit dñs:
tisunt. audient uocẽ filii dĩ & ꝓce
dent: Deilla resurrectione
quȩ fit in anima & infide: loqr hic
apłs quã hymeneus & phil&us dice¬
bant iã eẽt Etnum quiduerum
non dicebant . Uerũ utique
Neq ꝓpt̃ hocrep̃henduntur abapło.
sed ꝓpt̃ea quia istã solũ modo confi¬
tebantur: al terã quȩ erit in corpo¬
re denegantes Om̃s enĩ sectȩ
quȩ suum errorem hominibus
in serere p̃sup̃serunt: non negauer̃
istam mencium resurectionẽ utbeatꝰ
augustims dicit sed corporum:
Nedicer&ur eis: Si ñ refurgit anima.
quaremtalia loqueris quidinme¬
facereus Sinon facis exdeteriqrẽ
meliorẽ quare mͥloqueris.o
Multi tamen carnis resurrectionem
nega uerunt sicut hẏmeneus & philetꝰ
quia fide & soci&ate beati apłi rece¬
dentes: seminabant errorem huiꝰ¬

Expanded text:
us est in infidelitate, in inobedientia, in injustitia, omnibusque peccatis, venit ad baptismum, et per fidem qua credit resurgit ad fidem et obedientiam. De qua resurrectione dicit Dominus: ortui audient vocem Filii Dei; eone quae fit in anima et in fide loquitur hic Apostolus quam Hymenaeus et Philetus dicebant jam esse. Et nunquid verum non dicebant? Verum utique, neque proter hoc reprehenduntur ab Apostolo; sed propterea quia istam solummodo confitebantur, alteram quae erit in corpore denegantes. Omnes enim sectae quae suum errorem hominibus inserere praesumpserunt, non negaverunt istam mentium resurrectionem, ut beatus Augustinus dicit, sed corporum, ne dicerent eis: Si non resurget anima, quarefacere vis? Si non facis ex deteriore meliorem, quare mihi loqueris? Multi tamen carnis resurrectionem negaverunt, sicut Hymenaeus et Philetus, qui a fide et societate beati Pauli recedentes seminabant errorem huju
Abbreviated transcription (Latin):
coram hominib: & ille negabit nos:
Sicut ipsedixit: qui negauerit me
corã hominib negabo eũ corã patre
id .ẽ. uerus ds̃ manet: Sicut ds̃
heremꝰ illi ñ crescit. neq sire cesserimus
de crescit quia semper id ẽ manet:
Negre seipsũ non potest: id ẽ ne ga¬
re seipsũ non uult qđ ñsit ds̃
Utbeatus augustinus dic̃nec enĩ decet

Expanded text:
coram hominibus, et ille negabit nos, coram hominibus, et ille negabit nos, sicut ipse dixit: Qui negaverit me coram hominibus, negabo eum coram Patre id est verus Deus manet. Sicut Deushaeremus illi non crescit, neque recesserimus decrescit, quia semper manet idem. Negare seipsum non potest, id est negare seipsum non vult quod non sit Deus, ut beatus
Abbreviated transcription (Latin):
meũ id. ẽ. scđm p̃dicationem meam ::
Non ꝓptertimotheũ ista scribebat
apłs ut ipse ignoraret : sed ꝓpter
her&icos quosp̃uidit futuros. qui
dicturi erant xp̃m non resurrexis¬
se amortiuus neq: natũ deuirgine.
Sienĩ de uirgine natus ñ ẽ utiq
nec desemine: id ẽ. dȩꝓgeniae dđ
descendit: Sed ueritate robo¬
ratum .ẽ illum desemine muli eris
eẽ natũ sine semine uiri & tamen
uirgo ꝑmansit : Inquo eugłio.
laboro usq aduincula quasi
male operans: id .ẽ quasi latro
& homicida: Seduerbum dĩ non ẽ
uinculis: Ideo sub quia uerbũ dĩ
ñ .ẽ alli gatum õmnia in cõmoda
sustineo ꝓpter electos Id ẽꝓpt̃
illos quielecti & p̃deftinati sunt
ut salutẽ consequantur: Nã si
uõ mortui sumꝰ & conuiuemuf
Id .ẽ. simorim᷑ peccatis in baptisma¬
te. sicut xp̃s mortuus. est carne
sine peocato ĩnuemꝰ utiq cũ illo
inaet̃na uita sin bonis operibus
regnabimus cũ illo in&nabeatitu¬
dine: Sinegauerimꝰ sub̵ illum

Expanded text:
meum, id est secundum praedicationem meam. Non oportet Timotheum, ita scribebat Apostolus, ut ipse ignoraret, sed propter haereticos quos pervidit futuros, qui dicturi erant Christum non resurrexisse a mortuis, neque natum de virgine. Si enim de virgine natus non est, utique nec de semine, id est de progenie David descendit. Sed veritate roboratum illum de semine mulieris esse natum sine semine viri, et tamen virgo permansit. In quo Evangelio laboro usque ad vincula quasi male operans, id est quasi latro aut homicida: sed verbum Dei non est vinculis. Ideo, subaudis quia verbum Dei non est alligatum, omnia incommoda sustineo propter electos, id est propter illos qui electi et praedestinati sunt ut salutem consequantur. Nam si commortui sumus, et convivemus, id est si morimur peccatis in baptismate, sicusine peccato, vivemus utique cum illo vita aeterna, si in bonis operibus regnabimus cum illo in aeterna beatitudine; si negaverimus, subaudis illum
Abbreviated transcription (Latin):
batnimium necorichii ab ipsis
pseudo apłis deccptir ecede tus
irectitdine fidei quam abip¬
so ꝑceperant: Uelalit̃ hin
firmitate sensus fuit apud illos quia
quodam modo infirmauidebatur
eisapientia. dũ propt̃ infirmitatẽ
auditoꝵ et tar ditatem sensus eoꝵ:
non manifestabatur plenissime:
Intimore ciam & tremore erattimeas
sipientiae id ÷ non inphilosophico
& culto sermone predicaui uobis
xp̃m ut uos deciperem et deluderẽ
ꝑ obscuritatem uerborum sicut
philosophi faciunt: sed in ostensio s¬
sp̃sscĩ operabar confirmabã meam

Expanded text:
bat ne Corinthii, ab ipsis pseudoapostolis decepti, recederent a rectitudine fidei quam ab ipso perceperant. Vel aliter: in infirmitate sensus fuit apud illos, quia quodammodo infirma videbatur ejus sapientia dum propter infirmitatem auditorum, et tarditatem sensus eorum non manifestabatur plenissime; in timore etiam et tremore erat timens verbis; id est non philosophica et culto sermone praedicavi vobis Christum, ut vos deciperem et deluderem per obscuritatem verborum, sicut philosophi faciunt, sed in ostensioSpiritu sancti operabar, confirmabam meam
Abbreviated transcription (Latin):
factiestis: Cũ enĩ quisecrete exꝓbatur.
contristatur quidẽ: sed multo amplius
sipublice et inconspectu multorum ::
Genus enĩ humanũ sicut ualde delectatur
laude publica: ita facile captiuatur
obꝓbris aptȩsibi in latis: Quod illi
ea ex hibuerint quȩ enumerauimus:
aꝑcius ũ hostendit dũ sequitur : Nam
et unctis cõpassiestis: et rapinã bonorũ
ur̃oꝵ cũ gaudio suscepistis: Mirabilit̃
laudat eos infide: qm̃sifidẽ nõhaberent
meliora serecepturos. prohac subtancia
subtracta: Nũcũ gaudio suscepis sent
rapinã ei: Quandiuenĩ ꝑmis sũ est eis.
cõpassisunt aliis expoliastis atq: in car¬

Expanded text:
facti estis. Cum enim quis secrete exprobratur, facti estis. Cum enim quis secrete exprobratur, constritatur quidem, sed multo amplius si publice, et in conspectu multorum. Genus enim humanum sicut valde delectatur laude publica, facile captivatur opprobriis aperte sibi illatis. Quod illi ea exhibuerunt quae enumeravimus apertius jam ostendit, dum sequitur. Nam et vinctis compassi estis, et rapinam bonorum vestrorum cum gaudio suscepistis. Mirabiliter laudat eos in fide, quoniam si fidem non haberent meliora se recepturos pro hac substantia subtracta, non cum gaudio suscepissent rapinam ejus. Quandiu enim promissum est eis, compassi
Abbreviated transcription (Latin):
contumeliis & irrisionib seutribulati¬
onb spectaculũ factiestis. hoc est
publice & in conspectu multorũ irrisi:
ex parteaut̃ altera effectiestis socii inpas¬
sione taliter conuersancium Apłorũ
uidelic& & eorũ qui sunt expoliarti
proprus facultatibus & uerberibus afflicti
atq in carcere trusi.: Duobus modis
ostenditeos bene laboras se: Scilic& uł
quia etpublice contumeliis & tribulacionib
sunt diuersis afflicti. qđ genus humanũ
grauius sustin& in conspectu plurimorũ
aliquit in honestũ: aut uerbis aut factis
pati: seu& iã quip̾dtis in carcerib com¬
poterant subminis trabant: Unde facti
erant eorũ socii: qm̃ mercedẽ etre¬
tributionẽ quãꝑ cipiet p̃dicator ueritatis
proxp̃i nomine positus in carcerealiisq
tormentis afflictus: eandẽ recepturus est
ille quiei subsidium prȩbet. nedeficiat
in tribulacionib sicut ipsa ueritas promittit¬
sed & iam augm̃tũ fecit dicens.: Spectaculũ

Expanded text:
contumeliis et irrisionibus seu tribulaticontumeliis et irrisionibus seu tribulationibus spectaculum facti estis, hoc est, publice in conspectu multorum irrisi; et ex parte altera effecti estis socii in compassione taliter conversantium, apostolorum videlicet, et eorum qui sunt exspoliati propriis facultatibus, et verberibus afflicti, atque in carcerem retrusi. Duobus modis ostendit eos bene laborasse: scilicet, vel quia et publice contumeliis et tribulationibus sunt diversis afflicti: quod genus humanum gravius sustinet in conspectu plurimorum aliquid inhonestum aut verbis, aut factis pati; seu etiam quia positis in carceribus compoterant, subministrabant: unde facti erant eorum socii: quoniam mercedem et retributionem, quam percipit praedicator veritatis pro Christi nomine positus in carcere, aliisque tormentis afflictus, eamdem recepturus est ille, qui ei subsidium praebet ne deficiat in tribulationibus, sicut ipsa Veritas promisitsed etiam augmentum fecit, dicens: Spectaculum
Abbreviated transcription (Latin):
edocens acdicens. metuendũeẽ incidere
in manus dĩ uiuentis : protinus nemulto
timore in desperationẽ ruerent: consolatur
eos per laudũ blandimenta & ortaciones.
reducens eis ad memori am p̃terita illorum
bonaopera. ⁊ Rememoramini inquit dies
pristinos : in quib illuminati perfidem.
introductiestis infidẽ: quando in inicio
fideieratis .: tantã fortitudinẽ demonstrastis.
ut magnũ certam̃ passionũ sustineretis
ꝓxp̃i nomine a contribulibus urĩs ludȩi
enĩ credentes quidã expoliatis unt a non
credentib quidã ueronon: Illiuero
qui nonfuerant ex poliati: subministraban
aliis defacultatibus suis. Qua propt̾
cũ agnouissent infideles. multam a la
magnũ: necclixit tẽptaciones. sed passiones:
Et in altero quidẽ facto uł opere. obprobriis
et tribulacionib spectaculũ factiestis.
in alte roaut̃ socii taliter conuersancium
effecti: ex parte inquit obprobrus id ÷

Expanded text:
edocens, ac dicens metuendum esse incidere edocens, ac dicens metuendum esse incidere in manus Dei viventis: protinus, ne multo timore in desperationem ruerent, consolatur eos per laudem, blandimenta et orationes, reducens eis ad memoriam praeterita illorum bona opera: Rememoramini, inquit, pristinos dies, in quibus illuminati per fidem, introducti estis ad fidem, quando in initio fidei eratis, tantam fortitudinem demonstrastis ut magnum certamen passionum sustineretis pro Christi nomine a contribulibus vestris. Judaei enim credentes quidam exspoliati sunt a non credentibus: quidam vero non. Illi vero qui non fuerunt exspoliati, subministrabant aliis de facultatibus suis: quapropter cum hoc agnovissent infideles, multa mala magnum; nec dicit, tentationes, sed passiEt in altero quidem, facto vel opere, opprobriis et tribulationibus, spectaculum facti estis: in altero autem socii taliter conversantium effecti. Ex parte, inquit, opprobriis, id est
Abbreviated transcription (Latin):
suam. et discern& bonos a malas. fideles
ab infidelib Quodsi ad reprobos relatũ
fuerit: iudicare prodã pnare accipiendũ
qui iudicium hominis contremiscens.
iudiciumdĩ parui pend: incidit quoq
poenitenciã agere: Quicũq ergo
peccator : si nonpęnituerit depeccatis
raminiaut̃ prist inos dies : quib
illuminati magnũ certam̃ sustinuistis
passi onũ: Optimi medicorũ cũ
uulnus secauerint: etꝑincis ionem
augm̃tũ doloris fecerint: solacium
etremediũ illi loco adhibent. ubi
doloris est: etper tur batã refouent animã.:
post quã aut̃ recreauerint illũ: alterã
im non addiciunt sectionẽ quin& iam illa
que facta sunt. medicaminib mitioribus
& ualentibus amplitudinẽ mitigare
doloris confouent: Sicetapłs isto in loco.
more illorũegit postquã enĩ concusit
aniinas eorũ & conpunx̃ mentione
gehenne: affirmas omnimodis perituros
quigrãẽ dĩ iniuriã faciunt aliquomo do
& hoc exlege morsi aliisq: testimoniis

Expanded text:
suam et discernet bonos a malis, fideles ab infidelibus. Quod si ad reprobos relatum fuerit, judicare pro damnare accipiendum qui judicium hominis contremiscit et judicium Dei parvi pendit. Incidit quoquepoenitentiam agere. Quicunque ergo peccator est, si non poenituerit de peccatis ramini autem pristinos dies in quibus illuminati magnum certamen sustinuistis passionum. Optimi medicorum cum vulnus secuerint, et per incisionem augmentum doloris fecerint, solatium et remedium illi loco adhibent, ubi dolor inest, et perturbatam refovent animam. Postquam autem recreaverint illum, alteram jam non adjiciunt sectionem, quin etiam illa quae facta sunt, medicaminibus mitioribus et valentibus amplitudinem mitigare, et dolores confovent. Sic et Apostolus isto in loco more illorum agit. Postquam enim concussit animas eorum, et compunxit mentione gehennae, affirmans omnibus modis perituros, qui gratiae Dei injuriam faciunt aliquando: et hoc ex lege Moysi aliisque testimoniis
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ materia factasunt uisibilia: quando
perspecies & formas liuisa et discreta sunt
omĩa: Potest & alio modo intelligi
qđ elicit. ex in uisibilibus uisibilia fierent:
Inuis ibiliter mundus antequã formaret᷑
indĩ sapiencia erat: quitam̃ ꝑ ex plecionẽ

Expanded text:
autem materia facta sunt visibilia, quando autem materia facta sunt visibilia, quando per species et formas divisa et discreta sunt omnia. Potest et alio modo intelligi quod dicit: Ex invisibilibus visibilia fierent: Invisibiliter mundus, antequam formaretur, in Dei sapientia erat: qui tamen per expletionem
Abbreviated transcription (Latin):
quid t̃eos hortatur: sed primo ex cõmuni¬
in itio dicens. Manifestũ est inquit qla ñ
extantib quȩ st̃ ds̃ efficit : sed ex inuisibilib:
uis ibilia exnon existentib ex istencia ::
Racio nando ergo hoc inuenire non possumus
quomo do fecerit ex ni hilo omĩauł ex
in uisibilib uisibilia : quia ñ eramus
quando facta sunt: Unde ergo certũ habet᷑
utiq manifestũ est quod fidei res ẽ. ista
credere: fide quippecredimus aptata id ÷
ꝑfecta seufacta scła . quia ñex uis ibili b:
sed in uisibilib: facta sunt quȩ uidentur:
Inuisibilia aut̃ hic pos sumus intelligere
in formẽ materiam: dequa dr̃ in exordio
genesis: In principio inquit fecit ds̃
celũ etterrã. Incȩliaut̃ nomine non est
intelligendũ istud cęlũ corporale qđ
appellatur firmam̃tũ: sed angelica natura
cȩliq spiritalis.: ꝑterrã uero intelligitur
erant suꝑ faciem abẏssi:. Ex in uisibili

Expanded text:
quidem hortatur, sed primo ex coquidem hortatur, sed primo ex coinitio, dicens: Manifestum est, inquit, quia non exstantibus, quae sunt, Deus effecit, sed ex invisibilibus visibilia, ex non existentibus existentia. Ratiocinando ergo hoc invenire non possumus quomodo fecerit ex nihilo omnia, vel ex invisibilibus visibilia; quia non eramus, quando facta sunt. Unde ergo certum habetur? Utique manifestum est, quod fidei res est ista credere, fide quippe credimus aptata, id est perfecta, seu facta saecula: quia non ex visibilibus, sed ex invisibilibus facta sunt quae videntur. Invisibilia autem id possumus intelligere informem materiam, de qua dicitur in exordio Genesis: In principio inquit creavit Deus coelum et terram. In coeli autem nomine non est intelligendum istud coelum corporale, quod appellatur firmamentum; sed angelica natura, coelique spiritales. Per terram vero intelligitur erant super faciem abyssi. Ex invisibili
Abbreviated transcription (Latin):
senos sedm̃ : factis aut̃ negant: fidẽ
intelligimus aptata eẽ scła uerbodĩ:
ut ex inuisibilib uisibilia fierent :
Quiaenĩ hebrȩi debiles adhuc erant¬
& a fide quidẽ iniciũ sũpserant. ex
passionibus aut̃ tribulacionũ pus illanimes
efficiebantur: minusq: pacienter mala
sibi ir rogata ferebant: hortatus est
apł̃s primo ex se ipsis dicens. rememoramini
pristinos dies: deinde scriptura diuina
dicente. quiaiustus exfide uiuit: cle inde
uero ex racionib: ostendens fidẽ eẽ sub¬
stantiam rerũ non apparentũ:: Nuncaũt
exprimo genitoribus incipit loqui mirabilit̃¬
eos. ponens in exẽplũ : quia sicut illiom̃s
sociũ : requiescit acrespirat. hoc infide.
hocet intribulacione qualicũq sol &
accidere: Valde enĩ est fragilegenus humanũ
Nimiumq hesitans in cogitacione: qua¬
propt̾ necessaria est consolacio ex p̃cedenti ũ
fide & pacientia: Apłs ergo expatribus

Expanded text:
se nosse Deum, factis autem negant. Fide se nosse Deum, factis autem negant. Fide intelut ex invisibilibus visibilia fierent. Quia animae Hebraeorum debiles adhuc erant, et a fide quidem initium sumpserant, ex passionibus autem tribulationum pusillanimes efficiesibi irrogata ferebant, hortatur eos Apostolus primo ex seipso, dicens: Rememoramini pristinos dies, deinde ex Scriptura divina dicente, quia justus ex fide vivit, deinde autem ex rationibus, ostendens fidem esse substantiam rerum non apparentium. Nunc vero ex progenitoribus incipit loqui, mirabiliter eos in exemplum ponens, quia sicut illi omnesocium, requiescit ac respirat. Hoc in fide, hoc in tribulatione qualicunque solet accidere. Valde enim est fragile genus humanum nimiumque haesitans in cogitatione; quapropter necessaria est consolatio ex praecedentium fide et patientia. Apostolus ergo ex patribus eos
Abbreviated transcription (Latin):
superius diximus: sed agnitionẽ  Dũego
uidit thomas. cdũpal pauit. cureidr̃ qui auicdisti
me credidisti: sed aliud uidit: aliuel credidit:
A mortalienĩ hominẽ : diuinitas uideri ñ potuit:
Nominẽ quippe uidit: & dm̃ confessus est dicens:
quia considerando uerũ hominẽ. dm̃quẽ
uidere non poterat exclamauit: In hacenĩ
fide testimoniũ iusticiȩ consecutisunt senes
Senes hic debem intelligere patris ueteris
testam̃ti. patriarchas uidelic&. proph& as.
aliosq iustos: quiinfide quacredider̃
dõ ẽiq promissionib: testimoniũ lauelis
atq: iusticiȩ. promeruer̃: Unle abraham
q credidit dõ reputatũ est ei adiusticiam:
etamicus dĩ appellatus est : Haecaut̃
fides itaest accipienda: utcreclatur in corde.
confiteatur ore. ex ornetur operib Illeenĩ
uere credit: quiexerc& operando qđ
credit: Quo contra dehis qui fidẽ nomine
tenus retinent: paulus dicit: Confitentur

Expanded text:
superius diximus, sed agnitionem. Dum ergo superius diximus, sed agnitionem. Dum ergo vidit Thomas , dum palpavit, cur ei dicitur: Quia vidisti me, credidisti? Sed aliud vidit, aliud credidit. A mortali enim homine Divinitas videri non potuit. Hominem quippe vidit, et Deum confessus est, dicens: quia considerando verum hominem, Deum quem videre non poterat exclamavit. In hac enim fide testimonium justitiae consecuti sunt senes. Senes hic debemus intelligere patres Veteris Testamenti, patriarchas videlicet, prophetas, aliosque justos qui in fide quam crediderunt Deo ejusque promissionibus, testimonium laudis atque justitiae promeruerunt. Unde Abraham qui credidit Deo, reputatum est ad justitiam, et amicus Dei appellatus est. Haec autem fides ita est accipienda, ut credat in corde, confiteatur ore, exornetur operibus. Ille enim veraciter credit, qui exercet operando quod credit. Quod contra de his qui fidem nomine tenus retinent, Paulus dicit: Confitentur
Abbreviated transcription (Latin):
autfutura ẽẽ quȩ non uidemus: ipsa fides
credulitas dicipotest. neq incredulitas.
sed pocius agnitio dicendaest: Atuerd fides ẽ:
ita animũ firmũ eẽ dehis q̃ non uidentur.
sicut dehis quȩ iãuidentur: Etdũ hoc fit.
fides facit ea subsistere in nobis credendo:
Uerbigrã. ut ex multis saltẽ paucis utamur
exẽplis.: Resurrectio generalis necelũ
facta est. & cũ necdũ sitinsubgtancia.
spesfacit eã subsistere in animanrã: quasi
p̃oculis illã habeamus: hocest. qđ dixit
eadẽ fides rerũ quȩ necdũ apparent.
qđ est qđ eã uolunt uidere : arguere
dicebant antiqui ostendere : aquouenit
argum̃tũ quas iostensio et p̃monstracio
futurarũ rerũ & illarũ quȩ non uident᷑:
Estaut̃ propriȩ argum̃tũ: racio quȩ rei
dubiȩ fidẽ facit: profecto ergoliqu&
quia fides illarũ rerũ argum̃tũ est.
quȩ apparere non possunt: Quȩ enĩ
apparent. iamfidẽ non habent sicut

Expanded text:
aut futura esse, quae non videmus, ipsa fides aut futura esse, quae non videmus, ipsa fides credulitas dici potest, neque incredulitas, sed potius agnitio dicenda est. At vero fides est, ita animum firmum esse de his quae non videntur, sicut de his quae jam videntur, et dum hoc fit, fides facit ea subsistere in nobis credenda. Verbi gratia, ut ex multis saltem paucis utamur exemplis: resurrectio generalis necdum facta est: et cum necdum sit in substantia, spes facit eam subsistere in anima nostra, quasi prae oculis eam habeamus. Hoc est quod dixieadem fide rerum quae necdum apparent, quid est quod eam jam volunt videre? Arguere dicebant antiqui ostendere: a quo venit argumentum, quasi ostensio et praemonstratio futurarum rerum, et illarum rerum quae non videntur. Est autem proprie argumentum, ratio quae rei dubiae facit fidem. Profecto ergo liquet, quia fides illarum rerum argumentum est, quae apparere non possunt. Quae enim apparent, jam fidem non habent, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
uita animȩ fides ẽ. quȩ uidelic& concipit᷑
corde. confitetur oreꝰ. ex ornatur opere:
qm̃fides sineoperib mortua est: Aqua fide
siquis sesubstraxerit: non placebit uolun¬
tatidĩ. Nonestenĩ putandũ qđ ds̃ pat̾ aut
habeat animã : sedmore umanũ loquens.
scriptura diuina nobis consulendo. uolun¬
tatẽ illius anime uocabulo ex primit:
Considerandũ aut̃ quiasicut dis plicebit
quihesitauerit: itaplacebit dõ quicredi¬
deric uiuens in fide sua recta: Laborastis
inquit incertamine: expectate beatam
in adquisitionẽ animȩ: Nonsumus inquit
ego & uos filii illorũ panagorũ atq
gentilium quise subtra hunt auita fide
& luce sẽpiterna. ad ꝑditionẽ animarũ
suarũ : sed sumus filii patriarcharũ
qui fide probatisunt. et infide ꝑfecti
fuer̃ ut ad quirerent sibi suas animas
ad salutẽ : et insuꝑ aliorũ suo ex ẽplo:¬
Etdũ eacredimus inueritate aut fuisse. auteẽ.

Expanded text:
vita animae fides est: quae videlicet concipitur vita animae fides est: quae videlicet concipitur corde, confitetur ore, exornatur opere: quoniam fides sine operibus mortua est, a qua fide si quis se subtraxerit, non placebit voluntati Dei. Non enim est putandum quod Deus Pater, aut habeat animam, sed more humano loquens divina Scriptura, nobis consulendo voluntatem illius animae vocabulo exprimit. Considerandum autem, quia sicut displicebit qui haesitaverit, ita placebit Deo qui crediderit, vivens in fide sua recta. Laborastis, inquit, in certamine, exspectate beatam in acquisitionem animae. Non sumus, inquit, ego et vos filii illorum paganorum atque gentilium, qui se subtrahunt a vita fidei et luce sempiterna ad perditionem animarum suarum, sed sumus filii patriarcharum, qui in fide probati sunt, et in fide perfecti fuerunt ut acquirerent sibi suas animas ad salutem et insuper aliorum suo exemploet dum ea credimus in veritate aut fuisse, aut esse,
Abbreviated transcription (Latin):
in laboribus: sed pacienter expectarent
dñiaduentũ: Pacientia inquit uobis
necessar iaest:: hocẽ. unũ opus habetis:
uidelice ut ꝑseueretis in agone : donec
recipiatis coronã condignã laboriurõ:
Nonemĩ quicȩpit coronabitur : sed ꝗ ꝑse¬
uerauerit A In paciencia inquit dñs:
possidebitꝰ animas urãs. Reportetis dix̃
ꝓmissionẽ : id ÷ accipiatis głam sẽpit̾nȩ
beatitudinis : Ad huc enĩ modicum
aliquantulũ : quiuenturus est ueniet
& ñtar dabit aud dubium quinxpm̃
signific&:. Consolatur eos tãquam¬
parũsit tẽporis usq: dũueniat.
Non modica enĩ consolaciorẽ laboris.
cito sperare iudicẽ & remuneratorem:
constanciam certaminis remuneraturũ:
lustus aut̃m̃s exfide uiuit: qđ si sub¬
straxerit senon placebit anime meae ::
Hoc prophȩticũ testimoniũ intulit apłs
ad ex hortacionẽ fidei: in ad quisitionẽ
anime : Sicut uita corporis anima: ita

Expanded text:
in laboribus, sed patienter exspectarent in laboribus, sed patienter exspectarent Domini adventum. Patientia, inquit, vobis necessaria est, hoc est, unum opus habetis, videlicet ut perseveretis in agone, donec recipiatis coronam dignam labore vestro, non enim qui coepit coronabitur, sed qui perseus erit. In patientia inquit Dominus possidebitis animas vestras. Reportetis, dixit, promissionem, id est, accipietis gloriam sempiternae beatitudinis. Adhuc enim aliquantulum modicum, qui venturus est, veniet, et non tardabit. Haud dubium quin Christum significparum sit temporis usque dum veniet. Non modica enim consolatio est laboris, cito sperare judicem et remuneratorem, constantiam certaminis remuneratorum. Justus autem meus ex fide vivit. Quod si subtraxerit se, non placebit animae meae. Hoc propheticum testimonium intulit Apostolus ad exhortationem fidei, in acquisitionem animae. Sicut vita corporis anima, ita