comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ecũdia hr̃e: ⁊ qualẽ nõ dubitamꝰ ad dina ꝓtinere
Uerecũdia itaq talis ⁊ ordiata ẽ ⁊ iuxta aliꝗd recte ⁊¬
Certe si dina adbͤ ꝑuula eẽt: uł ĩtra thalami sui secre¬
Et ẽ dina qͤ pꝰt ysachar ⁊ çabulon nascit᷑: qr ia¬
post degustatũ ĩt̾ne dłcedĩs gaudiũ: ⁊ pꝰt uerũ odiu¬
lon odiu malicie: ꝑ dinã uenustatẽ u̾ecũdie: Et sũt
ꝗde hii nouissimi tres liberoꝵ lie: qͦs si qͣtuor suꝑio¬
rib ãnumeramꝰ: septẽ eẽ absq dubio ĩuenimꝰ: Prĩ¬
cipales eͥ affectus lõge suꝑiꝰ iã diximꝰ: qͦs ꝯ ĩ nob̾ ordi
namꝰ: ĩ numerũ uͥtu̾tũ redigimꝰ: Primo itaq ordĩat᷑
timor: deinde dolor: pꝰtea spes: pꝰtea amor: pꝰt hos qͣtu¬
or ordinat᷑ leticia ⁊ ira: nouissime oũiz ãt u̾egoia:¬

Expanded text:
ecundiam habere, et qualem non dubitamus ad Dinam pertinere. Verecundia itaque talis et ordinata est, et juxta aliquid recte Certe si Dina adhuc parvula esset, vel intra thalami sui secreest Dina quae post Issachar et Zabulon nascitur, quiapost degustatum internae dulcedinis gaudium, et post verum vilon odium malitiae, per Dinam venustatem verecundiae: et sunt quidem hi novissimi tres liberorum Liae. Quos si cum quatuor superioribus annumeramus, septem esse absque dubio invenimus. Principales enim affenamus in numerum virtutum redigimus. Primo itaque ordinatur timor, deinde dolor, post hos spes et amor. Post hos quatuor ordinantur laetitia et ira; novissime autem o
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ nimiã uigore m̃tis exausto usq ad aꝑtã ĩpudẽ¬
tiã aũis effrenat᷑: Tũc amator absq dubio gladio
ꝑit: qñ ꝑ afflictoĩs nimietatẽ uigor m̃tis eõ usq de¬
ficit: ut a suis sic̃ dcm̃n ẽ excessib ꝓ humana saltẽ ue¬
recũdia se tẽꝑare nõ possit: Tũc murus destruit᷑: qñ
ꝑ ĩmoderatã abstinẽtia rigor pͥoris disciplĩe peĩtꝰ dis¬
sipat᷑: S hoc ẽ ĩ hiꝰmodi bellatorib p̃ oĩb admirabi
uiri ũꝙͣ ꝯsilio acqͥescũt: ĩmo nͨ ꝓpͥe saltẽ exꝑiẽtie cre

Expanded text:
nem nimiam vigore mentis exhausto, usque ad apertam impudentiam animus effrenatur. Tunc amator Dinae absque dubio gladio perit, quando per afflictionis nimietatem vigor mentis eo usque deficit, ut a suis, ut dictum est, excessibus pro humana saltem verecundia se temperare non possit. Tunc murus destruitur, quando per immoderatam abstinentiam rigor prioris disciplinae penitus dissipatur. Sed hoc est in hujusmodi bellatoribus prae omnibus admirabilviri consilio acquiescunt, imo nec propriae saltem experientiae ce
Abbreviated transcription (Latin):
rabilis ꝑtinatia s nõ minor ĩsaniaͥ ab impetu cur¬
sus sui a deuio erroris sui: nõ nͥ solo ĩpossibilitatis
freno posse retineri Ectre quõ p̾liari notũt uasa iniꝗta¬
tis bellatiaͥ ecce quãta faciũt: ecce quãta fuĩt dina:
Pdina masculi circũcidũt᷑ : dina circũcisi mũt᷑:¬

Expanded text:
rabilis pertinacia, sed non minor insania, ab impetu cursus sui, a devio erroris sui, nonnisi solo impossibilitatis freno posse retineri. Ecce quomodo praeliari norunt vasa iniquitatis bellantia, ecce quanta faciunt, ecce quanta fiunt pro Dina. Pro Dina masculi circumciduntur, pro Dina circumcisi
Abbreviated transcription (Latin):
Oc ãt d̾ duaꝵ istaꝵ filiis ãcilaꝵ nõ .xxxii.
negligẽt p̾t̾eũdũ ẽ: s iugi memoria retinẽ¬
duz: ꝙ ex eoꝵ iugi uigilãtia uigiliq custodia. con¬
sçiẽtie nr̃e ciuitas mire custodit᷑: młtũq protegit᷑
çelphe munit eã extͥnsecꝰ ꝓdan repͥmũt᷑ mala ĩt¬

Expanded text:
oc autem de duarum istarum filiis ancillarum non negligenter praetereundum, sed jugi memoria retinendum, quod ex eorum jugi vigilantia vigilique custodia, conscientiae nostrae civitas mire custoditur, multumque progreditur. Zelphae munit ea
Abbreviated transcription (Latin):
per ꝗdez laudas: si sẽꝑ amas ⁊ sẽꝑ desideras: Nã
ad eiꝰ amorẽ accẽde̾: quẽ oĩu amore iudicat et
ab oĩb amari desiderat: Hec oͣ dc̃a st̃ d̾ ꝯfessic̃e
laudis: S ꝗd dicemꝰ de ꝯfessic̃e cͥminis: An for
iuda istã igͦrat: ꝙͣuis illã tã excellẽt agͦscat: Ego tñ¬
nõ sic existuno: qr ⁊ hãc ⁊ illã ad honorẽ dei mul¬
tũ ꝑtinere cogͥsco: Et scio qͥa ꝗ u̾acit̾ deũ diligit:
libẽt᷑ fac̃ qͥcqͥd honori dei militare cogͦu̾it: ozu̾l¬
tũ ꝯmẽdat boĩtatẽ cłi: nõ solũ largitas sua. s q̃
iniqͥtas nr̃a: Si ẽ magnũ ẽ nil ꝓm̾ẽtib gratiᷤ
ĩpende̾ młta: qͣle ꝙͣtũ ue erit tͥbue̾ bõa ꝓmẽtib¬

Expanded text:
per quidem laudas, si semper amas et semper desideras. Nam ad ejus amorem accendere, quem omnium amore dignum judicat, et ab omnibus amari desiderat. Haec omnia dicta sunt de confessione laudis. Sed quid dicemus de confessione criminis. An  excellenter agnoscat? Ego non sic existimo, quia et hanc et illam ad honorem Dei multum pertinere cognosco. Et scio quia qui veraciter diligit, libenter facit quidquid honori Dei militare cognoverit? Multum commendat bonitatem Dei non solum largitas sua, sed etiam iniquitas nostra, Si enim magnum est nil promerentibus gratis impendere multa, quale quantumve erit tribue
Abbreviated transcription (Latin):
et nimio amore feruẽtẽ Attẽde qͥd sẽtiat: ꝗd secũ
loqͣt᷑ de eo quẽ młtũ amat: quẽ ualde miratur:
ꝙͣ totꝰ amirabilis. ꝙͣ totꝰ desiderabilis: Obt̃m quẽ
amat: o felicẽ quẽ suo amore dignũ iudicat:¬
o me felicẽ si eo frui liceat: me bt̃m si eũ possi
iuda: Qͥd tu reddis dño: qͥd retͥbuis ꝓ tali⁊
puero: Nũc ĩqͥt ꝯfitebor doͦ Cõfitebor ĩꝗt dño:¬

Expanded text:
et nimio amore ferventem. Attende quid sentiat, quid secum loquatur de eo quem multum amat, quem valde miratur. quam totus admirabilis, quam totus desiderabilis! O beatum quem amat! o felicem, quem suo amore dignum judicat! Me felicem, si eo frui liceat; me beatum, si eum posJuda? Quid tu reddis Domino? Quid retribuis pro tali puero? Nunc, inquit, confitebor Domino: Confitebor, in
Abbreviated transcription (Latin):
pugnãt quałr se uĩdicãt: Qͥd ẽ eͥ aliud eos arrep¬
tis gladis dine amatores ĩterficẽ: ꝙͣ exꝓbratõne
ĩeuitabiliũ uł exatt̃ẽ ĩpossibiliũ eousq nõ solũ uire
corporis. ueꝵ ⁊̃ uigorẽ m̃tis attenuare: ut ꝓ huma¬
na saltẽ u̾ecõdia nõ possit se mẽs a suis extessib tẽꝑare:
Unde eis recte ꝑ iacob dr̃: Symeon ꝯ leui frẽs uasa
iniꝗtatis bellãtia: ĩ ꝯsiliũ eoꝵ nõ ueĩat aĩa mea: et

Expanded text:
pugnant, qualiter se vindicant. Quid est enim aliud eos, arreppugnant, qualiter se vindicant. Quid est enim aliud eos, arreptis gladiis, Dinae amatores interficere, quam exprobratione inevitabilium vel exactione impossibilium eo usque non solum vires corporis, verum etiam vigorem mentis attenuare, ut pro humana saltem verecundia non possit se mens a suis excessibus temperare? Unde eis recte per Jacob dicitur: Simeon, et Levi fratres vasa iniquitatis bellantia, in consilium eorum non veniat anima mea, et
Abbreviated transcription (Latin):
meon corrupte mẽti exp̃brare uehemẽt malu qd̃
fecit: leui u sol uiolent̾ exigẽ honũ qł fieri opor¬
tuit: Qͥd gͦ aliud ẽ eos hu̾s gladiis pugnare. ꝙͣ
exꝓbratoĩs ⁊ exactoĩs stimłis mete flagellare. Hiiᷤ
stimłis qͦꝵdã mẽs uelem̃t̾ actẽsa. sepe  consola¬
biliter plangit ea tiean: que nullomodo põt
ẜuitare Niis stimulis eyagitata: etiam ea¬
fote inchoare presiun que nullatenus ua¬
let coniumare Hinc illa quorundam ĩmo¬
derata trirticia hino illa etiam indiscreta absti¬
nẽtia: q̃ nõ solũ uires corporis ueꝵ ⁊̃ uͥtutẽ euacu
ant m̃tis: Quosclã ⁊eĩ seuiẽte symec̃e uidimꝰ taz
irratõnabili tͥsticia abso̾beri: ut nlłius possẽt aliqͦ¬
tenꝰ ꝯsolatõe releuari: Alios coguimꝰ ꝑ ĩmoderata
abstinẽtiã tã grauit᷑ corruisse: ut nulla pꝰtmodu
deliciaꝵ copia: ut nlła coqͦꝵ diligẽtia poss eis satis¬
facẽ: Ecte bellatores isti symeon loqͦr ⁊ leui: quomͦ

Expanded text:
ementer malum quod fecit, Levi vero solet vehementer exigere bonum quod fieri oportuit. Quid igitur aliud est eos his gladiis pugnare, quam exprobrationis et exactionis stimulis mentem flagellare? His stimulis quorumdam mens vehementer accensa, saepe inconsolabiliter plangit ea etiam quae nullo modo potest evitare. His stimulis exagitata ea etiam saepe inchoare praesumit, quae nullatenus valet consummare. Hinc illa quorumdam immoderata tristitia; hinc illa etiam indiscreta abstinentia, quae non solum vires corporis, verum etiam evacute Simeone, vidimus tam irrationabili tristitia absorberi, ut nullius possent aliquatenus consolatione relevari. Alios cognovimus per immoderatam abstinentiam tam graviter corruisse, ut nulla postmodum deliciarum copia, nulla coquorum diligentia posset eis satisfacere. Ecce bellatores isti Simeon loquor et Levi quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
satifface᷑ de eo qł male fc̃m ẽ: ad leui ꝑtinet aĩm
erige̾ ad id qd̾ ĩ posteꝵ ꝓuitẽdu ẽ: Si gͦ doles de
corruptoe desperes ãt de correctõe: ibi est symeon:
s solus: Si negligis de satisfatcẽ p̾teriti. speres tñ
de cautela futi: ibi ẽ leui: s solus: Ad tãtũ gͦ ne¬
tioẽ debiti: debeat cõrupta mẽs flagellari. lix̾.¬
Ed cõsiderãdũ ẽ iteꝵ ꝙ sepe ĩ eo ꝙ fortiter
agũt: iusti libraminis modũ excedũt: qd̃
faciie ꝯnicimꝰ: ex hoc eoꝵ eoꝵ oꝑe qł int̾ manus
hẽmꝰ: Arreptis eĩ gladiis: cõfederatos sͥ societatis

Expanded text:
atisfacere de eo quod malefactum est, ad Levi pertinet animum erigere ad id quod in posterum providendum est. Si ergo doles de corruptione, desperes autem de correctione, est tibi Simeon, sed solus. Si negligis de satisfactione praeteriti, speres tamen de cautela futuri, est ibi Levi, sed solus. Ad tantum ergo netionem debiti, debeat corrupta mens flagellari. Sed considerandum est iterum quod saepe in eo quod fortiter agunt, modum justi libraminis excedunt, quod facile convincimus ex hoc eorum opere quod inter manus habemus. Arreptis enim gladii
Abbreviated transcription (Latin):
tũc ueracit᷑ sũt boni: qñ sũt nõ solũ ordĩati
s ⁊̃ moderati: Sepe nãq ꝯ discretoĩs moderamẽ ex¬
cedũt: uirtutis nom̃ ãmittũt: S l fortassis meliuꝰ
ꝑ exẽplũ ostẽdimꝰ: Quaꝑꝑ de ip̃o fim pͥmogẽto exem¬
plũ sumaniꝰ: Certe si timor ĩmoderatꝰ ꝓicłosus ñ eẽt:
iacob loquẽs ad rubez minime dixiss. effusus es sĩc̃
aqͦ nõ crescas: qr ascẽdisti cubile prĩs tui: ⁊ madasti
stratu eiꝰ: Si ꝑ rube debemꝰ ordinatũ timorẽ ĩtelli¬
gẽ: cur q̃so iubet eũ iacob ñ cresce̾: nͥ qͥa malũ ẽ in
quolib ordĩato timore modũ eꝗtatis excedẽ:. lxi
Quib modis timor mẽẜã eꝗtatis suꝑgredif

Expanded text:
creduntur boni, quando sunt non solum ordinati, sed etiam moderati. Saepe namque cum discretionis moderamen excedunt, virtutis nomen amittunt. Sed hoc fortassis melius per exemplum ostendemus, si de ipso fratrum primogenito exempla sumamus. Certe si timor immoderatus periculosus non esset, Jacob ad Ruben loquens minime dixisset: Effusus es sicut aqua; non crescaordinatum timorem intelligere, cur, quaeso, jubet eum Jacob non crescere, nisi quia malum est in quolibet ordinato timore modum aequitatis excedere? CAPUT Quibus modis timor mensuram aequitatis transgredi
Abbreviated transcription (Latin):
mõtis huiꝰ iã se credũt app̾hẽdisse suprema:
constet eos uix tetigisse extrema: Sit tͥ tͥtuz signũ qͥa
mõtis huiꝰ u̾ticẽ minime app̾hẽdisti:si xp̃ clarificatũ
nũdũ uidere m̾uisti: mox ut te dux tuus .xꝰ. collocau̾it¬
ĩ sũmoͬ apꝑet tͥ ĩ hĩtu alio: ⁊ corã te ĩduit᷑ lumĩe sic̃ ue¬
stim̃to Et sic̃ enͣguista testat᷑ fiũt mox uestim̃ta eiꝰ alba
sĩc nix: ⁊ qͣlia nõ põt fullo face̾ suꝑ t̾rã: ꝗa ille sapĩe di¬
uine splẽtor qͥ ab alto specłatoĩs u̾tice ꝓspicit᷑: oĩo dif¬
finiri ñ pͭ ꝑ hũani sensꝰ prudẽtiã Nãdu̾te gͦ qͥa alia

Expanded text:
s hujus jam se credunt apprehendisse suprema, cum constat eos ejus vix tetigisse extrema. Sit tibi certum signum quia montis hujus verticem minime apprehendisti, si Christum clarificatum nondum videre me sicut vestimento, et sicut evangelista testatur, fiunt mox vestimenta ejus alba sicut nix, et qualia non potest fullo facere super terram, quia ille divinae sapientiae splendor, qui ab alto speculationis vertice prospicitur, omnino definiri non potest per humani sensus prudentiam. Animadverte ergo quia aliam
Abbreviated transcription (Latin):
lestib q̃stio uẽtilat᷑: uͥ d̾ ꝓfũdis reb agit᷑: ĩ tãte sb̾li¬
mitatis u̾tice nõ recipio .xͫ. sine teste: Nec rata ẽẽ põt
claritatis sue lux illa tã magͣ ⁊ tã ĩsolita: Ut gͦ sccłm
stimoĩu: ad ꝯpbãdã reuelatoĩs sue u̾itatẽ. nõ solũ fi¬
cłm ualde iocũdũ: s ĩ reuelatõe u̾itatis hĩc ꝓcedit maĩ¬
festa rõ: ⁊ ad ꝯfirmatõe reuelatõis illĩc occurit tã aꝑta
ꝙͣ fig̾ata locutõ: Alioꝗn ab altitudĩe diei timebo: ue¬
rẽs ne seducar a demoĩo m̾idiano Uñ eͥ tot hereses. ũ¬
de tot errores: nͥ ꝗa sp̃s erroris trãsfig̃at se ĩ angłm lu¬

Expanded text:
estibus quaestio ventilatur, ubi de profundis rebus agitur, in tantae sublimitatis vertice non recipio Christum sine teste, nec rata poterit esclaritatis suae lux illa tam magna, et tam insolita. Ut ergo secundum stimonium, ad comprobandam revelationis suae veritatem, non solum ficedit manifesta ratio, et ad confirmationem revelationis illinc occurrit tam aperta, quam figurata locutio. Alioquin ab altitudine diei timebo, verens ne forte seducar a doemonio meridiano. Unde enim tot haereses, unde tot errores, nisi quia spiritus erroris transfigurat se in angelum lu
Abbreviated transcription (Latin):
suo dotẽ aliã acciꝑe: ꝙͣ ut ꝑ adoptoĩs grã possit ⁊¬
młtos filios do gigne̾: ⁊ de filiis ire filiisq gehẽ¬
ne regͥ celestis hrdes ascribe̾: Merito gͦ nato cabu¬
lon: exclamat mat̾ eiꝰ lia: Ditauit me cłs dote bõa:
Hidesne qͣle quatũue sit zelũ iusticie u̾acit᷑ possid̾e :
et uitõꝵ odiũ ex corde gerere ĩu̾itate ex̾cere: Qui

Expanded text:
adoptionis gratiam possit multos Deo filios gignere, et de filiis irae filiisque gehennae, regni coelestis haeredes ascribere. Merito ergo Zabulon nato exclamat mater ejus Lia: Ditavit me Deus dote bona . Videsne quale, quantumve sit zelum justitiae veraciter possidere, et
Abbreviated transcription (Latin):
tare: nitit᷑ saltẽ resistẽdo repͥmẽ Nescio si põt hõ a
gr̃a ĩteriz maiorẽ aliquã d̾s hõi cõferre: ꝙͣ ut eius
mĩsterio ꝑu̾si hoĩes ĩ meliꝰ mutẽt᷑: ut de filiis dia¬
boli filii dei efficiãt᷑. An forte cuiq̃ magis uideb̾r
ẽẽ mortuos suscitare: Ergo ne maiꝰ erit᷑ suscitare
carnẽ iteꝵ moriturã: ꝙͣ aĩa ĩ et̾nũ uicturã: Ergo¬
ne maius erit carnẽ reuocare ad gaudiũ mũdi:.
ꝙͣ aĩe restitue̾ gaudia celi: Ergone maiꝰ erit tar¬
bona et̾na ĩ et̾nũ mãsura. O qͣlis dos quãta digͥta.

Expanded text:
tare, nititur saltem resistendo reprimere. Nescio si potest homogratia interim majorem aliquam Deus homini conferre quam ut ejus ministerio perversi homines in melius mutentur, ut de filiis diaboli filii Dei efficiantur. An forte cuiquam magis videbitur esse mortuos suscitare? Ergone majus erit suscitare carnem iterum morituram, quam animam in aeternum victuram? Ergone majus erit carnem revocare ad gaudia mundi, quam animae restituere gaudia coeli? Ergone majus erit resbona aeterna in aeternum mansu
Abbreviated transcription (Latin):
ex abstinẽtia hũana laus ẜgit: ⁊ ꝙͣ caute eiꝰ appetitus¬
nulla molestia nulla ĩopia a studio obediẽ p̃pedĩt:¬
Hst̃ mãdragore qͦs ruben ĩueĩt: ⁊ qͦs ab ip̃o mat̾
eiꝰ lia accepͭ Erd eͥ ꝑ mãdragoras. q̃ odorẽ suũ solẽt
late spargẽ: nͥ bc̃e oppinioĩs famã debemꝰ accip̃e. qͣs
qͥde tc̃ lia accipͭ: q̃ i oblata laus affcm tãgit: q̃n in
ut uiru accipiat: q̃ ꝓlis desidrio flagrat: Mẽtez
et ẽ qͦ suadẽte rõe appetitũ uane laudis nõ tẽꝑat: pro¬
fecto sp̃s sc̃s ad uͥtutis ꝓle minime fecũdat: Unus
itaq sp̃s ẽ qͥ utrãq sororẽ ꝓlis fecũditate ditat: qͥa

Expanded text:
ex abstinentia, humana laus surgit, et quam caute ejus appetinulla modestia, nulla inopia a studio obedientorae quas Ruben invenit, quas ab ipso mater ejus Lia accepit. Quid enim per mandragoras quae odorem suum solent late spargere, nisi bonae opinionis famam debemus accipere? Quas quidem tunc Lia accipit, quando oblata laus affectum tangit, quando in ut virum accipiat, quae prolis desideria flagrat. Mentem etenim quae, suadente ratione, appetitum vanae laudis non temperat, profecto Spiritus sanctus ad virtutis prolem minime fecundat. Unus itaque Spiritus est qui utramque sororem prolis fecunditate ditat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
dere: Mãdragoraꝵ nãq possessio sb̾ racheł põtate re¬
digit᷑: qñ laudis appetitꝰ sb̾ roĩs dño mod̾rat᷑ Notã¬
aĩus ꝙͣuis renitẽs ex oblata laude nõ illarescat:
dragoraꝵ petisse legit: lia uͦ pꝰtmodũ ad iacob lo¬
quẽs nõ d̾ sola ꝑte głat᷑: Ad me ĩqͥt ĩtrabis: Merce¬
de ẽ ꝯduxi te: ꝓ mãdragoris filii mei ꝑ mãdrago¬
ris ĩꝗt: nõ ꝓ ꝑte mãdragoraꝵ filii me̾i: Absẽte adis
uiro uix lia ꝑtẽ ꝯcedit: s ĩ eiꝰ aduẽtu eiꝰ desid̾rio ub̾¬
ius accẽsa: nil sͥ ex eis ulteriꝰ reẜuare uoluit. Sic
uti: Mã qͥqͥd affectõ cordis usurpat ad laudẽ sui:
ꝙ p̃cet̾is filiiᷤ lie ruben bõe opinioĩs mãdragoras
potuit ĩueĩre:
ra laus sit de recta uoluntate .xxxi.

Expanded text:
sio sub Rachel potestate redigitur, quando laudis appetitus sub rationis dominio moderatur. Notannimus quamvis renitens ex oblata laude non hilareseat. dragorarum petiisse legitur; Lia vero postmodum ad Jacob loquens, non de sola parte gloriatur. Ad me, inquit, intrabis: mercede enim conduxi te pro mandragoris filii mei . Pro mandragoris, inquit, non pro parte mandragorarum filii mei. Absente adhuc viro, vix Lia partem concedit, sed in ejus adventu ejus desiderio uberius accensa, nihil sibi ex eis ulterius reservari voluit. Sic uti: nam quidquid affectio cordis usurpat ad laudem sui,  caeteris filiis Liae, Ruben bonae opinionis mandragoras potuit invenire. vera laus sit de recta voluntate.
Abbreviated transcription (Latin):
abũdat: qͦ eiꝰ aĩus ĩ extioꝵ scĩa copiosiꝰ se dilatat: H
utiq aqͣ ꝙͣto uberiꝰ crescit dũ oͣ caute circũspicit: tã¬
to ꝓcul dubio formidolose sollicitudĩs siluã dẽsiore
gignit ⁊ latiꝰ expãdit . Uñ recte ħ dr̃: Effusꝰ es sĩc aqͣ:
nõ crescas: Cauẽdu itaq sũmõꝑe ẽ.s mũdãne scĩe

Expanded text:
abundat, quo ejus animus in exteriorum scientia copiosius se dilatat. Haec utique aqua quanto uberius excrescit, dum omnia caute circumspicit, tanto procul dubio formidolosae sollicitudinis silvam densiorem gignit, et latius expandit, unde recte hic dicitur: Effusus es sicut aqua, n
Abbreviated transcription (Latin):
¶eẽt: ⁊ ãnos pueriles age̾t prĩs sui cubile in¬
cestare nõ p̃sũpsit: uł qͥa nõ potuit. uł ꝗa minime
ausus fuit: Adultꝰ ãt ĩ tãtã ut d̾ ip̃o legĩt ꝓrupit
audaciã: ut prĩs sui corrũꝑet ꝯcubinã: balã uidelicet
racelis ãcillã S si ꝑ balã ymagĩatõ ĩtelligit᷑: quõ ⁊
putamꝰ hiꝰ ãcilã corrũpi: E q̃ ẽ bale corruptõ: nͥ co-

Expanded text:
et annos pueriles ageret, patris sui cubile incestare non praesumpsit, vel quia non potuit, vel quia minime ausus fuit. Adultus tamen in tantam, ut de ipso legitur, prorupit audaciam ut patris sui corrumperet concubinam, Balam videlicet Rachelis ancillam. Sed si per Balam imaginatio intelligitur, quomodo put
Abbreviated transcription (Latin):
Uob ãt modis hͥ filiꝰ eqͥtatis mẽsurã sepe su¬
buisse: s illd̾ ĩ eo ꝗs nõ uideat sr̃ oĩa execrabile fuis¬
se. ꝙ dũ ĩ suo timore modũ ẜuare noluit uł nesciuit:
semet ip̃ desꝑãdo malũ qł corrige̾ potuit: detestabi-¬
liori exitu ꝙͣ exordio cumulauit: S illa timoris ni-¬
mietas q̃ passi ad młtuplicia reꝵ effirdit: faciliꝰ deci¬
pit: ꝑfectis eteĩ uiris qͣñ sb̾repit: Qͥs nãq p̾la¬
toꝵ ꝙͣlibet ꝑfectus dũ sb̃iectis suis uite neccia ꝓui-¬
det: ita sollicitudĩs sue curas tẽꝑet: ut ꝓ adu̾sis reꝵ
causis nũꝙͣ plus iusto formidet: ꝑtinet ãt ad rube

Expanded text:
uobus autem modis hic filius aequitatis mensuram saepe subuisse? Sed illud in eo quis non videat supra omnia exsecrabile fuisse, quod, dum in suo timore modum servare noluit vel nescivit, semetipsum desperando malum quod corrigere potuit, detestabiliori exitu quam exordio cumulavit? Sed illa timoris nimietas quae se passim ad multiplicia rerum effundit facilius decipit: perfectis etenim viris quandoque subrepit. Quis namque praelatorum quamlibet perfectus dum subjectis suis vitae necessaria providet, ita sollicitudinis suae curas temperet, ut pro adversis rerum casibus nunquam plus justo formidet? Pertinet autem ad Ruben
Abbreviated transcription (Latin):
est cur iste beniamim tota die qͣsi ĩ thalamo cõmora¬
tur: qui talis sponse dulcedĩe fruit᷑: et int̾ humeros
illiꝰ requiescẽs eius amore iugit̾ delectat᷑: Qua pu¬
tas frequẽtes mẽtis excessus p̃atit᷑: qua sepe in exta¬
si raptus supra se ip̃m ducitur: du pulcritudĩs eius
magnitud. ne attonitꝰ in eius admiratõe suspendit᷑:
et impletur ab̾q dubio quod de eo legit᷑. beniamim
adolescentulus in mentis excessu: Notandũ sane qͦmͦ
sibi occurãt testimonia scripturaꝵ: quod eĩ ꝓpħa ꝑ
rachelis interituͥ: quod euãgelista designat ꝑ casu

Expanded text:
est, cur iste Benjamin, tota die quasi in thalamo commoraest, cur iste Benjamin, tota die quasi in thalamo commoratur, qui talis sponsae dulcedine fruitur, et inter humeros illius requiescens, ejus amore jugiter delectatur. Quam putas frequentes mentis excessus patitur, quam saepe in extasim raptus, supra seipsum ducitur, dum pulchritudinis ejus magnitudine attonitus, in ejus admiratione suspenditur, et impletur absque dubio quod de eo legitur: Benjamin adolescentulus in mentis excessu. Notandum sane quomodo sibi occurrant testimonia Scripturarum. Quod enim propheta per Rachelis interitum, quod evange
Abbreviated transcription (Latin):
fastidire ualet:⁊ a cuiꝰ ãplexib nͨ ad horã abẽe uolet:
sit eiꝰ dilecta minime dubitamꝰ: Dixi sapĩe. soror mea
es: ⁊ prudẽtiã uocaui amicã meã. Uultis audire qͣr nõ
possit fastidire huiꝰ dilecte sue płcritudĩe. ꝗa sorore ⁊
amicã suã uocat ꝑꝑ castã ⁊ ardẽtissimã dilecttẽm: Intrãᷤᷤ
ĩ domũ meã ĩꝗt cõꝗescã cũ illa: nõ eĩ hͣt amaritudĩe
amicicia illiꝰ dilectõ bona: Dicat ꝗsq qͥd setiat: ego
aliã cã ñ ĩueĩo q̃ illũ ĩtrĩsecus ita ligatũ teneat: ut
nec ad modicũ ꝗde exire ualeat: Nnũ autẽ scio. qr
quisqͥs huiusmodi amicicie desiderio flagrat ⁊ quãto
ea familiarius nouit: tanto eaz amplius amat: ⁊¬
quo frequẽtius eius fruit amplexib: eo uelremẽtiꝰ
eius desiderio extuat: Eius siquidez frequentius con¬
tuberniu solet sane desideriũ nõ minue̾ s augere:⁊
amoris incendiu acrius inflamare: Mirũ ergo nõ

Expanded text:
 ad horam abesse volet. sit ejus dilecta minime dubitamus: Dixi sapientiae, soror mea es, et prudentiam vocavi amicam meam . Vultis audire quod non possit fastidire hujus dilectae suae pulchritudinem, quam sororem et amicam vocat, propter castam et ardentissimam dilectionem? Iitudinem amicitia ipsius delectatio bona . Dicat quisque quid sentiat, ego aliam causam non invenio, quae illum intrinsecus ita ligatum teneat, ut nec ad modicum quidem exire valeat. Unum autem scio, quia quisquis hujusmodi amicae desiderio flagrat, quanto eam familiarius novit, tanto amplius amat, et quo frequentius ejus fruitur amplexibus, eo vehementius ejus desiderio aestuat. Ejus siquidem frequens conturbernium, solet sane desiderium, non minuere, sed augere, et amoris incendium acrius inflammare. Mirum ergo non
Abbreviated transcription (Latin):
ue .n. oꝵ pertinet ad prudentiam uerari: Intelli¬
gentiam puram dicius.que est sine admixtiõe
ymaginationis: prudentiaon autẽ uerã dicimus.
ad differẽtiam eius que dicitur prudentia carnis.
Prute itia uera est de acquirendis multiplicandis¬
et conseruãdis ueris bonis: Prudentia autẽ carnis
est de bonis transitoriis: sccłm quam filii huiꝰ scłi¬

Expanded text:
vero morum pertinet ad prudentiam veram. Intellivero morum pertinet ad prudentiam veram. Intelligentiam puram dicimus, quae est sine admistione imaginationis; prudentiam autem veram, ad differentiam ejus quae dicitur prudentia carnis. Prudentia vera est de acquirendis, multiplicandis, conservandis veris bonis; prudentia autem carnis est, de bonis transitoriis, secundum quam filii hujus sa
Abbreviated transcription (Latin):
ab extraneoꝵ cõtemplatione ad temporalia cõ-¬
templanda intuitu mentis reuocare: et ab eterni¬
tatis luce quasi de celi uertice usq ad mutabilitatis
tenebras intelligentie radios deponẽ: et in tanta al¬
ternantiu reꝵ confusione diuinoꝵ iuditõꝵ rationẽ
perpendere. et ex magna parte penetrare: Et quid est
ꝙ ioseph et beniamm cõueniunt et oscula iuigunt.
nisi ꝙ meditatio et contemplatio sepe inuicem sibi ⁊¬
cum racionis attestatione occurunt: Nam quantu
ad generale considerationez pertinet: sicut ꝑ benia¬
mim gratia comtemplationis: sic per ioseph intel¬
ligi ualet gratia meditationis: Propͥe tamẽ et ex¬
pressius per beniamim designatur ĩtelligentia pu¬
ra: per ioseph uero pridentia uera: Per beniamim
illud .s. genus contemplationis quod est de inuisi¬
bũib. per ioseph illud genus contemplatio:s qd̾
est in moribus: Comprelen sio siquide reꝵ inuisi¬
bilium ꝑtinet ad i eelligentiam purã: circunspectõ

Expanded text:
aeternorum contemplatione, ad temporalia contemplanda, intuitum mentis revocare, et ab aeternitatis luce, quasi de vertice coeli, usque ad mutabilitatis tenebras, intelligentiae radios deponere, et in tanta alternantium rerum confusione, divinorum judiciorum rationem perpendere, et ex magna parte penetrare? Et quid est quod Joseph et Benjamin conveniunt, et oscula jungunt, nisi quod meditatio et contemplatio saepe invicem sibi cum rationis attestatione occurrunt? Nam quantum ad generalem considerationem pertinet, sicut per Benjamin gratia contemplationis, sic per Joseph intelligi valet gratia meditationis. Proprie tamen et expressius per Benjamin designatur intelligentia pura, per Joseph vero prudentia vera. Per Benjamin, scilicet illud genus contemplationis, quod est de invisibilibus; per Joseph, illud genus meditationis quod est in moribus. Comprehensio siquidem rerum invisibilium pertinet ad intelligentiam puram, circumspectio
Abbreviated transcription (Latin):
iamim: diuersa contemplatõnu gen̾a non
inconueniẽter intellige̾: Constat siꝗde duo cõtem¬
plationũ genera supra rõne ẽẽ: ⁊ utrãq ad benia-¬
nim ꝑtinere: Et primũ ꝗdez est supra rõne s nõ pretͤ¬
ẽẽ: nulla tam̃ ratcẽ humana inuestigari uł conici
possunt: Illa autẽ dicimꝰ ⁊ supra ratioe ⁊ pret̾ rõnem
esse. quib uidetur om̃is humana ratõ cõtraire: qualia
sunt ea que de trinitatis unitate credimꝰ: et multa q̃
de corpore xp̃i indubitata fidei auctoritate tenemus:
Quod enĩ in una et simplici essentia triplex ꝑsona
sit. uł ꝙ unũ idemq corpus eodez tp̃r ĩ diuersis locis
esse possit: nulla humana ratio patit᷑: et huiusmodi
assertionib absq dubio om̃is raciocinacio reclama¬
re uidet᷑ Hec sũt itaq illa duo gnrͣa cõtemplatõnu:
quoꝵ unũ ad mortẽ rachelis. alteru ꝓtinet ad bẽiami¬

Expanded text:
 diversa contemplationum genera, non inconvenienter intelligere. Constat siquidem duo contemplationum genera, supra rationem esse, et utrumque ad Benjamin pertinere. Et primum quidem est supra rationem, sed non praetesse, nulla tamen ratione investigari vel convinci possunt. Illa autem dicimus, et supra rationem, et praeter rationem esse quibus videtur omnis ratio humana contraire. Qualia sunt ea, quae de Trinitatis unitate credimus, et multa quae de corpore Christi indubitata fidei auctoritate tenemus. Quod enim in una, et simplici natura triplex persona sit, vel quod unum idemque corpus eodem in tempore, in diversis locis esse possit, nulla humana ratio patitur, et hujusmodi assertionibus omnis absque dubio ratiocinatio reclamare videtur. Haec sunt itaque duo genera illa contemplationum, quorum unum ad mortem Rachel, alterum
Abbreviated transcription (Latin):
trãscẽdit: Hoc aũt nõ solũ ĩ beniami. s ⁊̃ ĩ omĩb eiꝰ
fratͥb opportet attende̾: ymo ⁊ ĩ innumeris script̃aꝵ
locis diligenter obẜuare: quomodo soleat scriptura
diuina circa eande rem nunc significatõe extendẽ:
modo restringe̾ ul etiã mutare: Solet autẽ alter¬
natiuaꝵ significationu hos modos młtis modis
determinare: et modo per locum. modo ꝑ actum: uel
aliis quibuscunq circunstanciis sensum ĩuũ aꝑire:
Per locum determinat: sicut est illud ubi beniami
in egyptum descendisse legitur: Per actum sicut ẽ¬
ibi ubi ioseph et beniami in mutuos amplexus ru¬
unt:⁊ alt̾na oscła iugunt:¬

Expanded text:
cendit. Hoc autem non solum in Benjamin, sed et in omnibus fratribus oportet attendere, imo et in innumeris Scripturarum locis, diligenter observare, quomodo soleat Scriptura divina, circa eamdem rem, nunc significationem extendere, modo restringere, vel etiam mutare. Solet autem hos alternantium significationum modos, modis multis determinare, et modo per locum, modo per actum, vel aliis quibusque circumstantiis, sensum suum aperire. Per locum determinatur sicut est illud, ubi Benjamin in Aegyptum descendisse legitur. Per actum, sicut ibi, ubi Joseph et Benjamin, in mutuos amplexus ruunt, et alterna oscula jungunt
Abbreviated transcription (Latin):
dũt: nũdũ pat̾na uox audit᷑: nũdũ auditor ꝓst̾nit᷑:
nũdũ rachel morit᷑: nũdũ beniami nascit᷑ Mox eĩ
ut pat̾na nox ĩtonuit: discipłos ꝓstrauit: Ad tonitru¬
u nãq diuine uocis auditor cadit: qr ad id ꝙ diui¬
nitꝰ ĩspirat᷑ humani sensꝰ capacitas sb̾cũbit: ⁊ nͥ huae
ratõtinatõis ãgustias deẜat: ad capiẽdũ diuine ĩspi¬
ratõĩs archanũ ĩtelligẽtie sinũ nõ dilatat:. Ibi itaq
auditor cadit. uͥ hũana rõ d̾ficit: ibi rachel moritur:
uͥ bẽiami orit᷑: Ide itaq ni falor ꝑ mortẽ rachelis ⁊ ca¬

Expanded text:
 nondum auditor prosternitur. Nondum Rachel moritur, nondum Benjamin nascitur. Mox enim ut paterna vox intonuit, discipulos prostravit. Ad tonitruum itaque divinae vocis auditor cadit, quia ad id quod divinitus inspiratur, humani sensus capacitas succumbit, et nisi humanae ratiocinationis angustias deserat, ad capiendum divinae inspirationis arcanum intelligentiae sinum non dilatat. Ibi itaque auditor cadit, ubi humana ratio deficit. Ibi Rachel moritur, ut Benjamin oriatur. Idem itaque, nisi fallor, per mortem Rachel, et ca
Abbreviated transcription (Latin):
magna ẽ distãtia ĩt corpꝰ ⁊ corpꝰ: siqͥde sũt corpora tẽre¬
stria. sũt ⁊ corpora celestia. maior tñ ẽ distãtia cuiꝰlibet
qiͣ ĩ ĩmo defixos hr̃e uidẽt᷑. ꝗ sola adhͨ corporea mirant᷑:
s iã qi ad alta ascẽdũt: ꝗ se ad spũaliũ ĩuestigatõne
cõu̾tũt: Animꝰ ꝗ ad scĩe altitudĩe nitit᷑ ascende̾: pͥmũ¬

Expanded text:
orpus. Siquidem sunt corpora coelestia, sunt et corpora terrestria. Major tamen est distantia cujuslibet quasi in imo defixos habere videntur, qui sola adhuc corporea mirantur. Sed jam quasi ad alta ascendunt, qui se ad spiritualium investigationem convertunt. Animus qui ad scientiae altitudinem nititur ascende
Abbreviated transcription (Latin):
rõalis sp̃s : oĩu mũdanaꝵ scĩaꝵ cacumina mõs iste trã¬
scẽdit: oẽ phylosophiã cẽ mũdi scĩa ab alto despicit:
Qͥd tale aristotiles qͥd tale plato ĩueĩt: ꝗo tãta phylo¬
mõtẽ ĩgenii sui accumine ĩueĩre potuissẽt ⁊ ascẽde̾ si¬
ad ipõs ĩueniẽdos eoꝵ eis studia sufficerẽt: si se ip̃os ple¬
ne coguissẽt: nũꝙͣ ydola coluissẽt. nũꝙͣ treature colluz
inclinarẽt: nũꝙͣ ꝯtͣ creatorẽ c̾uicẽ erigerẽt. Nic defece

Expanded text:
s. Omnium mundanarum scientiarum cacumina mons iste transcendit, omnem philosophiam, omnem mundi scientiam ab alto despicit. Quid tale Aristoteles, quid tale Plato invenit, quid tanta philomontem ingenii sui acumini ascendere potuissent, si ad seipsos inveniendos, eorum eis studia sufficerent, si seipsos plene cognovissent nunquam idola coluissent, nunquam creaturae collum inclinassent, nunquam contra Creatorem cervicem e
Abbreviated transcription (Latin):
dat: audiat quid hinic sententie ad nec¬
tat hec mutatio dextere excelsi. ñ sibi
sufficere potuit ut diceret. hec mutatio
dei: nisi diceret hec mutatio dextere ex¬
celsi. Ipsum cui uoluit hoc opus ascrib̾e.
maluit designare ex descriptione. Excel¬
sum dixit qui hoc fecit: ⁊ dexteram nomi¬
nauit. Acsi aꝑte dicat. Ille hoc fortiter
fecit: qui fortia potenter efficere dsueuit.
Erat sane mocłis eius admirabile. talem
de malo adbonũ conuertere. qualẽ se
meminit qnq fuisse. Quid queso ille a¬
lius de ꝑfectionis itinere confecisse se credi¬
dit. qui om̃s iusticias suas panno men¬
struate mulieris cõꝑauit: Habemus
itaq quomodo debeamꝰ archã nrãm
ante faciem nr̃am ad certam mensurã
premittere: ut quantũcunq ꝓperemus
nũꝗͣ. audeamꝰ de duoꝵ miliũ cubitoꝵ
spacio p̃sumptuos a cristimatione aliqͥd
minuere: arbitrantes nos semꝑ uix ꝑfec̃
ꝗͣ diu in deserco sumus. in arche nr̃e p̃uectio¬

Expanded text:
dat, audiat quid huic sententiae adnecdat, audiat quid huic sententiae adnectat haec mutatio dexterae Excelsi. Non sibi sufficere potuit ut diceret haec mutatio Dei, nisi diceret haec mutatio dexterae Excelsi. Ipsum cui noluit hoc opus ascribere, maluit designare ex descriptione. Excelsum dicit qui hoc fecit, et dexteram nominavit. Ac si aperte dicat: Ille hoc fortiter fecit qui fortia potenter efficere consuevit. Erat sane in oculis ejus admirabile talem de malo ad bonum committere, qualem se meminit quandoque fuisse. Quid, quaeso, ille alius de perfectionis itinere confecisse se credidit, qui omnes justitias suas panno menstruatae mulieris comparavit? Habemus itaque quomodo debeamus arcam nostram ante faciem nostram ad certam mensuram praemittere, ut quantumcunque properemus, nunquam audeamus de duorum millium cubitorum spatio praesumptuosa existimatione aliquid minuere, arbitrantes nos semper vix primquandiu in deserto sumus, in arcae nostrae provectio
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ turbam quasi ociosam stare: qui ra¬
tionẽ quã querebat facetur se nundum
inuenisse. An adhuc audire desideras aꝑ¬
tius hominẽ uix sibi boni exordia ascri¬
bentẽ.⁊ quasi duob milib cubitis iter
post archam legentẽ: Audi gͦ qͥd dicat.
Et dixi. nc̃ cepi: hȩc mutatio dext̾e excelsi.
Uix tandem aliqͦn in quit cepi. qđ diu
incepisse me credidi: uix sero cepi fieri
bonus de malo. iustus. de iniusto. Qualẽ
me inueni. talẽ me esse ꝓmnti aui: nec
puduit inꝑfectionẽ meam confiteri.S
dixi. nc̃ cepi. hec mutatio dextere excelsi.
non dixit quondã. uel ex tunc: so nc̃. Nec
negat se modo cepisse. ne putes cum plꝰꝙͣ
duob milib cubitis post archã reman¬
sisse. Uix quedam tam̃ boni exordia. tan¬
dem apprehendisse se memorat: ut iuxta
diuine institutionis modũ archã suã
se subsequi ostendat. ds ne quis eum uł
hoc ipsum boni exordiũ sibi ascbere cre¬

Expanded text:
suorum turbam quasi otio jam stare, qui rasuorum turbam quasi otio jam stare, qui rationem quam quaerebat fatetur se nondum invenisse. An adhuc audire desideras apertius hominem vix sibi boni exordia ascribentem, et quasi duobus millibus cubitis tunc post arcam legentem? Audi ergo quid dicat: Et dixi: Nunc coepi; haec mutatio dexterae Excelsi . Vix eadem aliquando, inquit, coepi, quod qui incoepisse me credidi, vix sero coepi fieri bonus de malo, justus de injusto. Qualem me inveni, talem me esse pronuntiavi, nec puduit imperfectionem meam confiteri; sed dixi: Nunc coepi; haec mutatio dexterae Excelsi. Non dicit quondam, vel extunc, sed nunc. Nec negat se modo coepisse, ne putes eum plus quam duobus millibus cubitis post arcam remansisse. Vix cum quaedam boni exordia tandem apprehendisse se memorat, ut juxta divinae institutionis modum arcam suam se subsequi ostendat. Sed, ne quis eum vel hoc ipsum boni exordium sibi ascribere cre
Abbreviated transcription (Latin):
are. Quantꝰ queso uir iste fuit. qui de se tã
humilit sentit. qui sibi nec bomi saltẽ pͥmor¬
dia arrogat. cum adhuc ordirise credat:
Nonne ille tͥ adhuc ordiri indetur telam
quam cũ mulcis texeret: qui diligenter
quesiut ut inueniret & uideret quid ẽt
utile filiis hominũ. quo facto opus ẽ sub
sole. numero dierũ inte sue: Nonne ꝙ sibi ipsi
uidetur adhuc ordiri. non texere: qui diu
studuerat cognoscere rõnẽ quam adhuc
querit anima sua. nec potuit muenire:
Ecce hoc inueni dixit eccłiastes unum q al¬
terum: ut inuenirem rõnẽ quã adhuc qͣrit
anima mea ⁊ non inuenit. Quid boni. qͥd
queso magni. homo iste crederet se fecisse.
qui facetur se quesisse. nec tñ inuenisse quo
facto opus sit sub sole. numero dierũ uite
suc: Constat quia intelligentie sue archã
ante faciẽ suam premiserat: qui quo ꝑ
desiderium uel actum sequi deberet que¬
rebat. S reputat ut arbitror desiderioꝵ

Expanded text:
are. Quantus, quaeso, vir iste fuit qui de se tam are. Quantus, quaeso, vir iste fuit qui de se tam humiliter sentit, qui sibi nec boni saltem primordia arrogat, cum adhuc ordiri se credat? Nonne ille tibi adhuc ordiri videtur telam quam cum multis texerat, qui diligenter quaesivit ut inveniret, et videret quid esset utile filiis hominum, quo facto opus est sub sole, numero dierum vitae suae? Nonne et sibi ipsi videtur adhuc ordiri, non texere, qui diu studuerat cognoscere rationem quam adhuc quaerit anima sua, nec potuit invenire? Ecce hoc inveni, dixit Ecclesiastes, unum et alterum, ut invenirem rationem quam adhuc quaerit anima mea, et non invenit . Quid boni, quid, quaeso, magni, homo iste crederet se fecisse qui fatetur se quaesisse, nec tamen invenisse, quo facto opus esse sub sole numero dierum vitae suae? Constat quia intelligentiae suae arcam ante faciem suam praemiserat, qui quo per desiderium, vel actum sequi deberet quaerebat. Sed reputat, ut arbitror, desideriorum
Abbreviated transcription (Latin):
Exemplũ uel forma ꝓposite considerati
ultis audire hominẽ oms .xxix.¬
duob milib cubitis post archam
iter legentẽ. ꝙ ꝑfectioris uite nec saltẽ sibi
pͥmordia arrogantem: Dum adhuc inqͥt
ordirer succidit me. Non dicit dum adhuc
texerem: s dum adhuc ordirer. Quid ẽ. ordi¬
ri. nisi premeditari: & quid texere. nisi fac̾e:
ordita: nisi preordinare faciendaͥ ⁊ facere
preordinata: Dum adhuc inquit ordirer.
dum adhuc premeditarer. dũ adhuc ꝑ
meditationẽ quererem quid facere debuiᷤ¬
sem. ⁊ necdum plene pocuissem inuenire.
misit manum suam. ꝙ succidit me. Nũdũ
inquit aliquid texeram. necdum bonum
agere inchoauerã. ñ licuit michi ordinate
uite telam incipere: quia cum adhuc or¬
direr succidit me. Fateor quidẽ iambona
facere ꝓposueram. iam quomͦ fieri possent
disponebam. ⁊ iam telam meam ex mag¬
na parte orditus eram: s dum adhuc
ordirer succidit me. & non potui ꝓpositi
mei celam non dicam ꝑtexere: s nec incho¬

Expanded text:
xemplum vel forma propositae considerationis. Vultis audire hominem duobus millibus cubitis post arcam iter legentem, et perfectioris vitae nec saltem sibi primordia arrogantem? Dum adhuc, inquit, ordirer, succidit me . Non dicit dum adhuc texerem, sed, dum adhuc ordirer. Quid est ordiri, nisi praemeditari; et quid texere, nisi facere?  ordita, nisi praeordinare facienda et facere praeordinata? Dum adhuc, inquit, ordirer, dum adhuc praemeditarer, dum adhuc per meditationem quaererem quid facere debuissem, et necdum plene potuissem invenire, misit manum suam et succidit me. Nondum, inquit, aliquid texeram, necdum bonum agere inchoaveram, non licuit mihi ordinatae vitae telam incipere; quia, cum adhuc ordirer, succidit me. Fateor quidem, jam bona facere proposueram, jam quomodo fieri possent disponebam, et jam telam meam ex magna parte orditus eram; sed, dum adhuc ordirer, succidit me, et non potui propositi mei telam, non dicam pertexere, sed nec incho
Abbreviated transcription (Latin):
prescientie: istud ÷ ꝓuidentie. Illiꝰ ẽ p̃inde¬
re: istius est ꝓuidere. Quid enim ẽ. p̃uiden¬
tia: nisi exploratio futuroꝵ. & qͥd ẽ. ꝓui¬
dentia. nisi exploratio faciendor: ba¬
bemus itaq duo gña exploratoꝵ: utrũ¬
q negotiosum. utrumq necessarium.
Primũ uidetur ad moy sen ꝑtinere: se¬
cundũ ad iosue. Iuxta hanc itaq simi¬
litudinẽ cogitatuũ nr̃oꝵ. alii debent
esse futuroꝵ p̃usores: alii faciendoꝵ ꝓ

Expanded text:
praescientiae, istud est providentiae. Illius est praevidepraescientiae, istud est providentiae. Illius est praevidere, istius est providere. Quid est enim praevidentia, nisi exploratio futurorum? Et quid est providentia, nisi exploratio faciendorum? Habemus itaque duo genera exploratorum; utrumque negotiosum, utrumque necessarium. Primum videtur ad Moysen pertinere, secundum vero ad Josue. Juxta hanc itaque similitudinem cogitatuum nostrorum, alii debent esse futurorum praevisores, alii faciendorum
Abbreviated transcription (Latin):
se ad laboꝵ certamina fortiter acem¬
gatͥ nisi mercedis magnitudinẽ ex di¬
uina retͥbutione prenoscat: s quid
ꝓderit ȩternam retͥbutionẽ credere o
desiderare: nͥ paristudio querat. qͥf
ut agnoscat. qͥb meritoꝵ studiis pos¬
sit eam adquirere: Necesseiẽ. gͦñumncioᷤ
post nuncios mittere. & exploratores ali¬
os pꝰ pͥmos dirigere Primi nuncii sunt
exploratores p̃mioꝵ. sccł̃i nuncn sunt explo¬
ratores meritoꝵ. Illisunt explor atores
retͥbutionum: istist̃ exploratores oꝑum.
Sic sane sunt alii exploratores qui mit¬
tuntur a moyse: atq alii exploracoreᷤᷤ
illi qui mittunt᷑ a iosue. Alii ft̃ qͦs pre¬
achlita. Aliud est officiũ ꝓphete: aliud
ẽ. officiũ athlete. Prophete officiũ ÷ p̃¬
dicere futura: achlete autẽ officiũ est
p̃ordinare facienda. Ad illum ꝑtinet
p̃nosse firmiter credenda: ad istũ ꝑti¬
net p̃meditari fortiter agenda. Illud ẽ.

Expanded text:
se ad laborum certamina fortiter accinse ad laborum certamina fortiter accingat, nisi mercedis magnitudinem ex divina retributione praenoscat? Sed quid proderit aeternam retributionem credere et desiderare, nisi pari studio quaerat quis ut agnoscat quibus meritorum studiis possit eam acquirere? Necesse est ergo nuntios post nuntios praemittere, et exploratores alios post primos dirigere. Primi nuntii sunt exploratores praemiorum, secundi nuntii sunt exploratores meritorum. Illi sunt exploratores retributionum, isti sunt exploratores operum. Sic sane sunt alii exploratores, qui mittuntur a Moyse, atque alii exploratores illi qui mittuntur a Josue. Alii sunt quos praeathleta. Aliud est officium prophetae, aliud est officium athletae. Prophetae officium est praedicere futura, athletae autem officium est praeordinare facienda. Ad illum pertinet praenosse firmiter credenda, ad istum pertinet praemeditari fortiter agenda. Illud est
Abbreviated transcription (Latin):
introire qualitatẽ sagaci ꝑscrutatione
uelle prenosse.nisi meritis sue cogitatio¬
nes celestium bonoꝵ exploratces in in¬
usibilium ꝑscrutinium dirigere. ꝙ me¬
ditationes suas in id oꝑis desfinare. ut
ꝑ inuestigationẽ inueniat unde pos¬
sit affectionũ suarum turbã in eorũ
amorem urgere: Premittamꝰ gͦ ante
faciem nr̃am exploratores nr̃os sicut
⁊ illi isrłite quondã premisert suos. nec
semel tm̃. s alios post alios. sccłos post
pͥmos. Quociens de futuris bonis sꝑan¬
dis seu ꝓmerendis subtiliter aliquid
querimus nuncios exploratores ante
nos ipsos premittimus. De gemna pre
ed aliud ẽ. querere dꝵ xXxI.¬
qualia uel qͣnta. uel cuiusmodi
bona debeamꝰ de meritor retͥbutione
sꝑare. atq aliud studiose muestigare.
quib studiis uel exercitiis ual ebimꝰ
ea uiriliter optinere. Illud est pͥmũ:
istud uͦ scđ̾m. Primũ inuestigare bona
sꝑanda:. scđm bona facienda. Quisem̃

Expanded text:
introire qualitatem sagaci perscrutatione introire qualitatem sagaci perscrutatione velle praenosse, nisi mentis suae cogitationes coelestium bonorum exploratrices in invisibilium perscrutinium dirigere, et meditationes suas in id operis destinare, ut per investigationem inveniat unde possit affectionum suarum turbam in eorum amorem urgere? Praemittamus ergo ante faciem nostram exploratores nostros, sicut et illi Israelitae quondam praemiserunt suos, nec semel tantum, sed alios post alios secundosque post primos. Quoties de futuris bonis sperandis, seu promerendis subtiliter aliquid quaerimus, nuntios exploratores ante nos ipsos praemittimus. CAPUT Sed aliud est quaerere qualia, vel quanta, vel cujusmodi bona debeamus de meritorum retributione sperare, atque aliud studiose investigare quibus studiis vel exercitiis valebimus ea viriliter obtinere. Illud est primum, istud vero secundum. Primum investigare bona speranda, secundum bona facienda. Quis enim
Abbreviated transcription (Latin):
conspiciunt᷑. Nequaqm gͦ negligenda
sunt. que ꝑ inuestigationẽ inueniri
possunt: sicut illa ex nr̃a uirtute non
presumenda que nr̃am intelligentiã
⁊ humanã rõnẽ excedunt. Illa sunt
bemus alta ꝑscrutatione diligenter
inquirere: ista debemꝰ ex diuina reue¬
latione humiliter expectare. Illa ꝑti¬
nent ad meditationẽ: ista ad contem¬
plationẽ. Numꝗͣ. animꝰ ad eternoꝵ bo¬
noꝵ desideriũ plene accendr: insi qͣlia
uel qͣnta fint studiose p̃medidetur. Et
sicut numꝗͣ. sine in genti desiderio ad
eoꝵ contemplationẽ subleuari meret᷑.
ita sane in ȩternoꝵp concupiscentia si¬
ne uehementi studio ꝑfecte nominfłã¬
matur. Hinc ẽ q. ante introitũ isrł
nꝓmissũ regnum. exploratores p̃mit:¬
tuntur: & tamen nisi post turbe ingres¬
sum archa non introducitur. Quid ẽ. enĩ
exploratores ante introitum suum p̃mit¬
tere. ⁊ illius terrȩ in quam festinamus

Expanded text:
conspiciuntur. Nequaquam ergo negligenda conspiciuntur. Nequaquam ergo negligenda sunt quae per investigationem inveniri possunt, sicut et illa ex nostra virtute non praesumere quae nostram intelligentiam, et humanam rationem excedunt. Illa sunt bemus alta perscrutatione diligenter inquirere, ista debemus ex divina revelatione humiliter exspectare. Illa pertinent ad meditationem, ista ad contemplationem. Nunquam animus ad aeternorum bonorum desiderium plene accenditur, nisi qualia vel quanta sit studiose praemeditetur. Et, sicut nunquam sine ingenti desiderio ad eorum contemplationem sublevari meretur, ita sane in aeternorum concupiscentias sine vehementi studio perfecte non inflammatur. Hinc est quod ante introitum Israel in promissum regnum, exploratores praemittuntur, et tamen nisi post turbae ingressum arca non introducitur. Quid est enim exploratores ante introitum suum praemittere, et illius terrae in quam festinamus
Abbreviated transcription (Latin):
Ifacilitatis presentis uite ordinẽ dis¬
ponere. & future głam estimare. meritoꝵ
qualitatẽ discutere. ⁊ p̃mioꝵ ȩternoꝵ qͣn¬
titatẽ pensare. Que enim in terra st̃ diffici¬
le estimabimꝰ. & que in ꝓspectu st̃ muenie¬
mus cum labore: que in celis st̃ auc̃ẽ quis
poterit inuestigare: Inuenire itaq que in
terra sc̃ difficile: iuestigare autẽ que in
cȩlis sunt. impossibile. Hinc est qđ a
postolus monet Nolimquit altũ saꝑe
Merito ergo archa dñ non insi pͥast
hebreoꝵ introitũ. in illam ꝓmissionis
terram introducitur: ut quo nr̃a intel¬
ligentia ꝑscrutationis sue passib ir¬
rumꝑe ñ sint᷑: diuine reuelationis ma¬
nu ductione intromittat᷑. Nec tamen
negamus defuture uite qualitate. non¬
nulla. ĩmo multa ⁊ magna eẽ. que pos¬
sumus ⁊ inuestigando querere. ⁊ rõci¬
nando inuenire. ⁊ argumentando as¬
truere. In insibilia enim dei a creatura
mundi ꝑ ea que facta sunt intellecta

Expanded text:
facilitatis praesentis vitae ordinem disponere, et futurae gloriam aestimare, meritorum qualitatem discutere, et praemiorum aeternorum quantitatem pensare. Quae enim in terra sunt difficile aestimabimus, et quae in prospectu sunt inveniemus cum labore; quae in coelis sunt autem quis poterit investigare? Invenire itaque quae in terra sunt, difficile, investigare autem quae in coelis sunt, impossibile. Hinc est quod Apostolus monet: Noli, inquit, altum sapere . Merito ergo arca Domini nonnisi post Hebraeorum introitum in illam promissionis terram introducitur, ut quo nostra intelligentia perscrutationis suae passibus irrumpere non sinitur, divinae revelationis manuductione intromittatur. Nec tamen negamus de futurae vitae qualitate nonnulla, imo multa et magna esse quae possumus et investigando quaerere, et ratiocinando invenire et argumentando construere. Invisibilia enim Dei a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta