comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
penetrabilib: nolite c̾dere. Sicut enim ful¬
gur exit ab oriente ⁊ paret usq in occiden¬
tem: ita erit ⁊ aduentus filii hominis. Hoc
itaq hic inpenetrabilib: quod in iob dr᷑
in cau̾nis. In cai̾mis enim heretici habitãt.
p̾dicationib occultant: ut quo se doctiorib
prudentioribusq ñ indicant: eo uehem̃tiꝰ¬

Expanded text:
lite credere. Sicut enim fulgur exit ab Oriente, et paret usque in Occidentem, ita erit et adventus Filii hominis . Hoc itaque illic in penetralibus, quod hic dicitur in cavernis. In cavernis ergo haeretici habitant, edicationibus occultant, ut quo se doctioribus prudentioribusque non indicant, eo
Abbreviated transcription (Latin):
I dixerint uob̾ ecce in deserto ẽ: nolite exi¬
re. De hereticis dicit batus iob. Qui roaleãt
in solitudine. Rodi solo quod comedi n us¬
test. Heretici itaq quia ꝑ suꝑnam grãmñ
aduti. s sua uͥtute moliuntur scͥpturam
sacram intelligere. exterius illam ꝯirectant:
& quoniã ab uniuersalis eccłie sunt disumc¬
ti societate: ñ quolibre rodere memorantur:
s in solitudine. Ad quam nimirum solitu¬
dinem. quia p̃dicatores falsi sequaces suos tra¬
herent : longe ante u̾itas p̃monuit dicens.
Si dixerint ecce in deserto ẽ : nolite exire
Preterea heretici clandestinis inter se ꝯuen¬
ticulis coeunt: ut errori suo reu̾entiam
quam ñ ualent ex ratione. p̃d̾ant ex occulta¬
tione: ⁊ infirmis animab p᷑uitatis sermo
tanto reu̾endus appareat : quanto secretius
Uñ ꝑsalomonẽ mulier ex typo hereseos su¬
adoe dicens. Aque furtiue dulciores funt:
& panis absconditus suauior. Et b̾atus iob
dicit. In d̾sertis habitabant: ⁊ in cau̾nis¬

Expanded text:
Si dixerint vobis: Ecce in deserto est, nolite exire . De haeretico dicit beatus Job: Qui rodebant in solitudine . Rodi solet quod comedi non potest. Haeretici itaque quia per supernam gratiam non adjuti, sed sua virtute moliuntur Scripturam sacram intelligere, exterius illam contrectant,  quoniam ab universalis Ecclesiae sunt disjuncti societate, non quolibet loco rodere memorantur, sed in solitudine. Ad quam nimirum solitudinem quia praedicatores falsi sequaces suos traherent, longe ante Veritas praemonuit, dicens: Si dixerint: Ecce in deserto est, nolite exire. Praeterea haeretici clandestinis inter se conventiculis coeunt, ut errori suo reverentiam, quam non valent ex ratione, praebeant ex occultatione; et infirmis animabus pravitatis sermo tanto reverendus appareat quanto secretus. Unde per Salomonem mulier ex typo haereseos suadet, dicens: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Et beatus Job dicit: In desertis habitabant torren
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ laudis ꝯsũmationẽ subiunxit. Ita
eis scribendo fatigaris: cur ĩ longinqͦ
positꝰ loq̃ris :: Pensemꝰ rogo fr̃s rmĩ¬
quantũ laudatꝰ. Etce eis grãm dĩ da¬
ta asserit: factos diuites ĩ omib dic̃.
ĩ om̃i u̾bo ⁊ ĩ om̃i scientia. xͥ testimo¬
niũ. id ẽ qd̾ de semetipso moriendo
⁊ resurgendo testatꝰ ẽ. ĩ eoꝵ uita ꝯfir¬
matũ eẽ ꝑhibet: ⁊ nichil eis de esse
inulla gr̃a testat᷑. Quis rogo credat.
qr paulo post eos corripiat: quoᷤ ita
laudat: Iam post cetera subung̃.

Expanded text:
in laudis consummatione subjunxit: Ita in laudis consummatione subjunxit: Ita eis scribendo fatigaris? cur in longinquo positus loqueris? Pensemus ergo, fratrquantum laudat. Ecce eis gratiam Dei datam asserit, factos divites in omnibus dicit; in omni verbo et in omni scientia Christi testimonium, id est quod de semetipso moriendo et resurgendo testatus est, in eorum vita confirmatum esse perhibet, et nihil eis deesse in ulla gratia testatur. Quis, rogo, credat quia paulo post eos corripiat quos ita laudat? Nam post caetera subjungit:
Abbreviated transcription (Latin):
erecunde m̃tes siquas xi. cãp.I.¬
fortaisse culas ad miseñt leuit̃ angu¬
ende sũt. quia si asperiꝰ ĩ crepent̃. fran¬
gunt̾ potius quã erudiunt᷑. Predica¬
tores itaq iusti cũ aliquos corrigunt.
si ĩ eis ex parte alia fortasse aliqͥd bone
operationis poterũt ĩ uenire: ad ead̾ obur¬
gationis u̾ba cũ magna dispensatione
debent descendere. Quod bene ĩ egregio
p̃dicatore beato paulo discimꝰ: qui c̃
corinthios cognosceret ꝓ amore ꝑsonaꝵ
ĩ scismate diuisos. eoꝵ uerecundie ꝯsu¬
lens. locutionẽ suã eis a gr̃aꝵ actiõe ⁊
laudib cep̃ dicens. Grãs ago dõ meo
xp̃o iħ̾u: qr ĩ om̃ib diuites facti estis
ĩ illo. Multũ ꝓfecto laudabat: qͦs ĩ xͦ
diuites ĩ om̃ib dicebat. Et ecce ad huc
blandim̃ta multiplicat dicens. In oĩ
u̾bo ⁊ in om̃i scientia. sic̃ testimoniũ
ꝯfirmatũ ẽ ĩ uõb̾ dixit : ac si oꝑe ꝑe¬
gissent ꝙ doctrina didicerãt. et mox

Expanded text:
erecundae mentes, si quas fortasse culpas admiserint, leniter arguendae sunt, quia si asperius increpentur, franguntur potius quam erudiant. Praedicatores itaque justi cum aliquos corrigunt, si in eis ex parte alia fortasse aliquid bonae operationis potuerint invenire, ad eadem objurgationis verba cum magna dispensatione debent descendere. Quod bene in egregio praedicatore beato Paulo discimus, qui cum Corinthios cognosceret pro amore personarum in schismate divisos, eorum verecundiae consulens, locutionem suam eis a gratiarum actione et laudibus coepit dicens: Gratias ago Deo meo Christo Jesu, quia in omnibus divites facti estis in illo . Multum profecto laudavit quos in Christo divites in omnibus dixit. Et ecce adhuc blandimenta multiplicat, dicens: In omni verbo et in omni scientia, sicut testimonium confirmatum est in vobis dixit, ac si opere peregissent quod doctrina didicerant. Et mox
Abbreviated transcription (Latin):
nil de ẽẽ ĩ om̃i gr̃a diceret. qͥb postmod
dicturꝰ erat unitatẽ de eẽ: Absit ħ uͥ ꝙ
d̾ illo talia uł desipiens credat. S quia
erãt ĩ ter corinthios quidã om̃i gr̃a re¬
pleti. ⁊ erant qͥdã ĩ ꝑsonarũ fauorib ex¬
cisi: cepit a laudib ꝑfectoꝵ. ut modesta
ĩuectioẽ ad rep̃hensionẽ ꝑtingeret in¬
firmoꝵ: ⁊ ĩ hoc quoq ad medicinã cor¬
dis a medicina corporis usum trahẽs.
Nã cũ feriendus uulnꝰ medicꝰ aspicit.
pͥus ea m̃bra q̃ circa uulnꝰ sana sũt pal¬
pat: ut post ad ea q̃ uulnerata sũt lem¬
t̃ palpando ꝑueniat. Cũ gͦ paulꝰ ꝑfectoᷤ
ĩ corinthiis laudauit. sana m̃bra iuxta
uulnꝰ tetigit: cũ uͦ in firmos de diuisione
rep̃hendit. uulnꝰ ĩ corpore ꝑcussit. M.ł.

Expanded text:
e in omni gratia diceret quibus postmodum dicturus erat unitatem deesse? Absit hoc ut quis de illo talia vel desipiens credat; sed quia erant inter Corinthios quidam omni gratia repleti, et erant quidam in personarum favoribus excisi, coepit a laudibus perfectorum, ut modesta invectione ad reprehensionem pertingeret infirmorum, et in hoc quoque ad medicinam cordis a medicina corporis usum trahens. Nam cum feriendum vulnus medicus aspicit, prius ea membra quae circa vulnus sana sunt palpat, ut post ad ea quae vulnerata sunt leniter palpando perveniat. Cum ergo Paulus perfectos in Corinthiis laudavit, sana membra juxta vulnus tetigit; cum vero infirmos de divisione reprehendit, vulnus in corpore
Abbreviated transcription (Latin):
hoc aũt dico: qd imusqͥsq ur̃m dicit.
Ego qͥdẽ sum pauli. ego aũt apollo.
ego uͦ cephe: ego aũt xp̃i. Ecce quos
ĩ om̃i u̾bo ⁊ ĩ or̃a scientia laudauerat.
qͥb nil de esse ĩnulla gr̃a dixerat. pa¬
ulisꝑ loquens. ad ĩ crepandũ lenit̃ ueni¬
ens. diuisos erga se ip̃os rep̃hendit. et
quoꝵ. pͥus salutẽ narrauerat. postmod
uulnera patefecit. Peritꝰ enĩ medicꝰ uul¬
nus secandũ uidens. s egrum tinuid̾ esse
ꝯspiciens: dui palpauit ⁊ subito ꝑcussit.
Prius blandã manũ laudis posuit: ⁊
postmod ferrũ ĩ crepationis fix̃. Nisi u
uerecunde m̃tes fuerint palpando rep̃¬
hense. ita ut ex aliis reb audiant qd̾ ĩ
cõsolationẽ sumant : ꝑ ĩ crepationẽ ꝓtinꝰ.¬

Expanded text:
autem dico quod unusquisque vestrum dicit: Ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae, ego autem Christi . Ecce quos in omni verbo et in omni scientia laudaverat, quibus nil deesse in ulla gratia dixerat, paulisper loquens ad increpandum leniter veniens, divisos erga seipsos reprehendit, et quorum prius salutem narraverat postmodum vulnera patefecit. Peritus enim medicus vulnus secandum videns, sed aegrum timidum esse conspiciens, diu palpavit et subito percussit. Prius blanda manu laudes posuit, et postmodum ferrum increpationis fixit. Nisi enim verecundae mentes fuerint palpando reprehensae, ita ut ex aliis rebus audiant quod in consolatione sumant, per increpationem protin
Abbreviated transcription (Latin):
meũ: ⁊ nescio u posuerũt cũ. Ali¬
quãdo scpt̃a sacra totum ꝓparte ꝯsu¬
euit pone̾: sicut hic admonum̃tum
maria ꝯquerit᷑ dicens. tulerunt dñõi
meũ. Solum quippe dnĩcum corpus
in monum̃to iacuerat: ⁊ illud solũ
maria quesitura uen̾at. Dum g qĩ
totũ simul dñm tultũ deplorabat q¬

Expanded text:
meum, et nescio ubi posuerunt eum . Aliquando Scriptura sacra totum pro parte consuevit ponere, sicut hic ad monumentum Maria conqueritur, dicens: Tulerunt Dominum meum. Solum quippe dominicum corpus in monumento jacuerat, et illud solum Maria quaesitura venerat. Dum ergo quasi totum simul Dominum sepultum deplorabat
Abbreviated transcription (Latin):
Unt ñnulli qui cultum subtiliũ
p̃tiosarumq uestium. ñ putant
ẽe peccatum. Qd̃ si uidelicet pectatum ñ cẽt: ne¬
quaquam sermo dĩ tam uigilant̃ expͥmeret. quod
diues qui torquebatur apud infero. bẏsso ⁊ pur¬
pura indutus fiuss. Nemo quippe uestim̃ta p̃¬
cipua nͥ ad manem głam querit : iudelicet ut
honorabilior ceteris ẽẽ uideatur. Nam quia ꝓsola
inani gła uestim̃tum p̃ciosius queritur. res ip̃a
testatur: quod nemo uult ibi p̃ciosis uestib indui.
ubi ñ possit ab aliis uideri. Quam culpam possu¬
mus melius ex diu̾so colligere: quia si abiectio uił
indum̃ti uirtus ñ eẽt. euangłista uigilanter d̾ ioħe¬
baptista ñ diceret. erat indutus pilis cameloꝵ¬

Expanded text:
unt nonnulli qui cultum subtilium pretiosarumque vestium non putant sse peccatum. Quod si videlicet culpa non esset, nequaquam sermo Dei tam vigilanter exprimeret quod dives qui torquetur apud inferos bysso et purpura indutus fuisset. Nemo quippe vestimenta praecipua nisi ad inanem gloriam quaerit, videlicet, ut honorabilior caeteris esse videatur. Nam quia pro sola inani gloria vestimentum pretiosius quaeritur res ipsa testatur, quod nemo vult ibi pretiosis vestibus indui, ubi ab aliis non possit videri. Quam culpam possumus melius etiam ex diverso colligere, quia si abjectio vilis indumenti virtus non esset, evangelista vigilanter de Joanne non diceret: Erat indutus pilis camelo
Abbreviated transcription (Latin):
Ogauit dominum iħ̃m quidam
phariseus. ut manducaret cum
illo: Et discumbente eo in domo
pharisei : ecce mulier que erat inciui¬
tate peccatrix. attulit alabastrum un¬
guenti:.¬
Anc quam lucas peccatricẽ mu¬
lierem. iohanes uero mariã no.¬
mĩnat. illam ẽẽ mariam credimus:
de qua martus.uiiͫ demonia eiecta fui.¬
nisi uniu̾sa designanti uitia: quia
enuim . uii. dieb omne tempus ꝯp̃hen.¬
ditur: recte septenario numero uniu̾¬
sitas figurat᷑: Septem ergo demonia
maria hũit: que uiciis uniuersis
plena fuit : S ecce quia turpitudinis
sue maculas aspex̃. lauanta at fontem

Expanded text:
ogavit Dominum Jesum quidam de Pharisaeis, ut manducaret cum illo. Et discumbente in domo Pharisaei ecce mulier quae erat in civitate peccatrix, attulit alabastrum unguentianc quam Lucas peccatricem mulierem, Joannes vero Mariam nominat, illam esse Mariam credimus de qua Marcus septem daemonia ejecta fuisnisi universa designantur vitia! Quia enim septem diebus omne tempus comprehenditur, recte septenario numero universitas figuratur. Septem ergo daemonia Maria habuit quae viliis universis plena fuit. Sed ecce quia turpitudinis suae maculas aspexit, lavando ad fontem
Abbreviated transcription (Latin):
et abundare. Om̃s qui ad celestem
patͥam tendimꝰ. ex dextro ⁊ sinistro la¬
tere fortitudinẽ hr̃e debemꝰ. a dextro
qͥdẽ ne ꝓsꝑa nos extollant: a sinistro
uero. ne nos ad u̾sa deiciant. In utraq
parte. fortis paulꝰ erat: cũ dr̃et. ꝑ arma
iustitie a dextris ⁊ asmistris: ꝑ głam
⁊ ignobilitatẽ. ꝑ ĩfamiã.⁊ bonam fa

Expanded text:
 abundare . Omnes qui ad coelestem patriam tendimus, ex dextro et sinistro latere fortitudinem habere debemus: a dextro quidem, ne prospera nos extollant, a sinistro vero, ne nos adversa dejiciant. In utraque parte fortis Paulus erat, cum diceret: Per arma justitiae a dextris et a sinistris: per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et bona
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ad ĩ gurgitationẽ uentris utitur.
s ad reꝑatioẽm uͥtutis: nͨ plus cͣrni
tͥbuit quã necc̃itas petit: scit sacian.
Qui alim̃toꝵ ĩ opiam sine mmura¬
esurire. Quẽ gͦ nͨ ĩ abundantia suꝑbia
eleuat. nͨ ĩ necc̃itate cupiditas irri-¬
tat: nouit abundare. nouit penuriã
pati. Qui cũ statĩ subderet. om̃ia poᷤᷤ¬
xit. ĩ quo. Ineo qͥ me ꝯfortat. Ecce ra
tit. ĩ uiriditate ꝑmansit. In altũ N
surgens aresceret: si se a radice diui¬
siss. Sibi enĩ nichil tͥbuit: qͥ oĩa se
posse nõ ĩ se. s ĩ eo qͥ se ꝯfortat fatet᷑.
hĩc ⁊ mñ gͦ p̃dicator egregiꝰ fortiᷤᷤ exi¬
stit: quẽ nͨ abundantia ĩ suꝑbiã. nͨ
ĩ opia ad auaritiã ꝑtͣhit. Discamꝰ itaq

Expanded text:
non ad ingurgitationem ventris utitur, non ad ingurgitationem ventris utitur, sed ad reparationem virtutis, nec plus carni tribuit quam necessitas petit, scit satiari. Qui alimentorum inopiam sine murmuraesurire. Quem ergo nec in abundantia superbia elevat, nec in necessitate cupiditas irritat, novit abundare, novit penuriam pati. Qui cum statim subdiderit: Omnia posnxit: in eo qui me confortat. Ecce in tit, in viriditate permansit. In altum enim surgens aresceret, si se a radice divisisset: sibi enim nihil tribuit, qui omnia se posse, non in se, sed in eo qui se confortat, fatetur. Hinc et inde ergo praedicator egregius fortis existit quem nec abundantia in superbiam, nec inopia ad a
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ adu̾sis fiducia. ⁊ ĩ ꝓsꝑis timor: ne
aut adu̾sa ĩ desperatiõem ꝑtrahãt.
aut ꝓsꝑa animũ ĩ sui fiduciã ex¬
gius dicebat. Scio ⁊ humiliari. scio
⁊ abundare : ubiq ⁊ ĩ om̃ib ĩstitutꝰ
sum: ⁊ satiari. ⁊ esurire. ⁊ abundare.
⁊ penuriã pati. omĩa possum ĩ eoqͥ
humiliari. ⁊ abundare. ⁊ satiari ⁊ e¬
surire. ⁊ abundare. ⁊ penuriã patiᵈ
ut ꝓ magno se scire ista tantus p̃¬
dicator. ĩ sinuet: Cordis oĩo. ⁊ mira
ad nisu discenda. Quẽ ii penuria sua
nõ frangit. a gr̃aꝵ accione nõ rethit
ĩ rerũ tp̃aliũ desiderio nõ accendit:
scit humiliari. Hoc enĩ loco dicit apo
stolus humiliari penuriã ꝑpeti: nam
statim e ccrio subiunxit. S̾cio ⁊ abun¬
dare. Qui enĩ reb acceptis nõ extolli¬
tur. qͥ eas ad usum uane głe nõ ĩ tor¬
quet. qͥ solus nõ possidet qd̵ accepit.
s ħ cũ indigentib misccłiter diudit:
scit abundare. Qui acceptis alm̃tis

Expanded text:
in adversis fiducia, et in prosperis timor: ne aut adversa in desperationem pertrahant, aut prospera animum in sui fiducia exiciens: scio & humiliari, scio & abundare. Vbique & in omnibus institutus sum, & satiari & esurire, & abundare & penuriam pati. Omnia possum in eo qui humiliari et abundare, satiari et esurire, abundare et penuriam pati, ut pro magno se scire ista tantus praedicator insinuet? ars omnino et mira adnisu discenda. Quem enim penuria sua non frangit, a gratiarum actione non retrahit, in rerum temporalium desiderium non accendit, scit humiliari. Hoc enim loco dicit Apstolus humiliari dicit, penuriam pati. Nam statim e contrario subjunxit, Scio abundare. Qui enim acceptis rebus non extollitur, qui eas ad usum vanae gloriae non intorquet, qui solus non possidet quod accepit, sed hoc cum indigentibus misericorditer dividit, scit abundare. Qui acceptis alimentis
Abbreviated transcription (Latin):
uiue̾ eũ arborib. sentire cũ aĩalib. discer¬
nere cũ angłis ÷ recte noĩe om̃is creature
expͥmitur : in quo uixta aliꝗd om̃ĩs creatu¬
ra tenetur. Uñ cũ u̾itas discipłis euange¬
liũ om̃i creature p̃dicare p̃cepit: omne
creaturã solũ hoĩem intelligi uoluit: cui

Expanded text:
vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, discernere cum angelis, recte nomine omnis creatura exprimitur, in quo juxta aliquid omnis creatura tenetur. Unde cum Veritas discipulis Evangelium omni creaturae praedicare praecipit, omnem creaturam solum hominem in
Abbreviated transcription (Latin):
s adimplere: Testam̃tum uetus oꝑum
crimina ꝯpescuit. dari d̾cimas p̃cepit:
s testamentũ nouum cogitationes
pͣuas cohercuit: drelinqui om̃ia. ⁊ ꝓ
dõ uitam corꝑis iussit cũ p̃senti scło
despici. Minora qͥppe p̾cepta isrłiti¬
co ppło ꝑ legem data sunt. un ⁊ eidẽ
ppło moyses in campo locutus ẽ: alti
uite mandatis in monte docuit. Dũ
plere ÷ adimplere uen̾at legẽ qui le¬
gis iustitie gr̃am addidit : ut qd ille
iubebat in minimis. ip̃e ꝑfici adiu¬
uaie in summis ⁊ qd̾ illa coherce¬
bat inopere : ip̃e resecaret a corde :¬

Expanded text:
sed adimplere . Testamentum Vetus operum crimina compescuit, dari decimas praecepit; sed Testamentum Novum cogitationes pravas coercuit, derelinqui omnia, et pro Deo vitam corporis jussit cum praesenti saeculo despici. Minora quippe praecepta Israelitico populo per Legem data sunt ; unde et eidem populo Moyses in campo locutus est. Altivitae mandatis in monte docuit. Dum plere: adimplere venerat Legem, qui Legis justitiae gratiam addidit, ut quod illa jubebat in minimis, ipse perfici adjuvaret in summis; et quod illa coercebat ab opere, ipse resecaret a corde
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi in quoclam uentre auaritie
multa ꝯgesserit. saciatꝰ artat᷑. quia
dum anxiatin quałr acqͥsita custodi¬
at: ip̃a eum sua sacietas angustat:
habebat dix̃: Quid fatiam÷ quia nõ
habeo quo ꝯgͥgem fructus meos ͦ. Et
dirit: Hoc faciam: Destruam horrea
mea: ⁊ maiora edificabo Q ui igitur
ex habundantia coangustatꝰ dicebat.
quid faciã : qiͣ multo cibo p̃sus estua¬
bat : Pensemꝰ quot uotis appetiit: ut u¬
beres fructus ager illiꝰ afferret: Etce
aũ uota ꝯpleta sunt.qr fructus uberes
agͥ attulit: s qm̃ ad recondend̾ loca
ñ sufficiũt. multiplicatꝰ diues quid fa¬
ciat ignorat: O angustia ex satietate
nata : ub̾tate agͥ angustatur animus
auari : Dicens nanq quid faciam. ꝓfec¬
to indicat: quia uotoꝵp suoꝵp effectib
p̃ssus. sub quodã reꝵp fasce laborabat:
dantia requiem quesierat: pꝰt ad c̾todiã
sollicitudo gͣuiꝰ fatigat:

Expanded text:
i in quodam ventre avaritiae multa congesserit, satiatus arctatur; quia dum anxiatur qualiter acquisita custodiat, ipsa cum sua satietas angustat. habebat, dixit: Quid faciam, quia non habeo quo congregem fructus meos? Et dixit: Hoc faciam: destruam horrea mea, et majora aedificabo. Qui igitur ex abundantia coangustatus dicebat: Quid faciam? quasi multo cibo pressus aestuabat. Pensemus quot votis appetiit ut uberes fructus ager illius afferret, Ecce autem vota completa sunt, quia fructus uberes ager attulit; sed quoniam ad recondendum loca non sufficiunt, multiplicatus dives quid faciat ignorat. O angustia ex satietate nata! de ubertate agri angustatur animus avari, Dicens namque: quid faciam? profecto indicat quia votorum suorum aflectibus pressus, sub quodam rerum fasce laborabat. dantia requiem quaesierat, post ad custodiam sollicitudo gravius fatigat.
Abbreviated transcription (Latin):
Rã conu̾satio in celis est: S̾icut
domus exterioris ꝯu̾sationis est
elificiũ. qs̾ in habitat cõpus: ita do¬
mus nr̃e cogitatioĩs ẽ res quelibet.
qͣm ꝑ dilectionem in habitat animus:
Omne quippe qd̾ diligimꝰ : quasi in
hoc quiescentes in habitamus : unde
paulus quia in suꝑnis cor fixerat. in
terra quidẽ positus. s tñ a terra extra¬
neus dicebat : nr̃a ꝯuersatio in celis
est:¬

Expanded text:
ra conversatio in caelis est . Sicut domus exterioris conversationis est aedificium quod inhabitat corpus, ita domus cogitationis est res quaelibet quam per dilectionem inhabitat animus. Omne quippe quod diligimus, quasi in hoc quiescentes inhabitamus. Unde Paulus, quia in supernis cor fixerat, in terra quidem positus, sed tamen a terra extraneus, dicebat: Nostra conversatio in coelis est
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Itinatia ꝗppe gn̾atur ex suꝑbia.
ꝑtinates gͥ elationem sue cogitatioĩs
agnoscant. ⁊ semet ipos uintere stude¬
ant : ne dum alioꝵ rectis suasionib
foras suꝑari despiciunt. intus asuꝑbia
captiui teneant᷑. Dollerter etiã aspiti¬
ãt. qr filius homĩs cui una semꝑ cum
patre uoluntas ẽ : ut exemplũ nobis frã.¬
gende nr̃e uoluntatis p̃beret. dicit. Non
quoro uoluntatẽ meam: s uoluntatẽ
eiꝰ ꝗ misit me patͥs. Q ut huiꝰ adhuc uͥ¬
tutis grãm cõm̃daret : seruaturũ se ħ¬
in extremo iuditio p̃misit dicens. Nõ
possum ego ame ip̃o facere quicquã. s
sicut audio iudico. Qua itaq constan¬
tia dedignat᷑ homo aliene uoluntati
aquiescere : quando dei atq filiꝰ hoĩs.
cum uirtutis sue głam uenit ostende¬
re. testatur se non ase ipõ iudicare:

Expanded text:
ippe generatur ex superbia; pertinaces igitur elationem suae cognitionis agnoscant, et semetipsos vincere studeant, ne dum aliorum rectis suasionibus foras superari despiciunt, intus a superbia captivi teneantur. Solerter etiam aspiciant quia filius hominis, cui una semper cum Patre voluntas est, ut exemplum nobis frangendi nostram voluntatem praeberet, dicit: Non quaero voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me Patris. Qui ut hujus adhuc virtutis gratiam comin extremo iudicio premisit, dicens: 'Non possum ego a me ipso facere quicquam, sed sicut audio, iudico'. Qua itaque conscientia dedignatur homo aliene voluntati adquiescere, quando Dei atque hominis Filius, cum virtutis suae gloriam venit ostendere, testatur se non a semet ipso iudicare?
Abbreviated transcription (Latin):
ad occasum solis sacrifici
um offerr& insis tentes
auesꝑtulit quas studiose
neoblatũ sacrisiciũ rape¬
rent abigit: Sicnos dum
inaracordis holocaustũ
dõ offerimus ab in mundis
hoc uolucrib: cus todimus:
mens nr̃a offerre sed ño
utiliter sperat :¬
aturȩ corruptibilis pon¬
deregrauati. ab utero men¬
tis nr̃ae quȩdã cogitationũ
suꝑflua quasi uentris gra¬
uamina erumpunt : Sed
portare subbalteo paxil¬
lũ debemus ut uidelica
adreprehendendos nos¬
me ipsos semꝑ acintracu¬
tũ circanos s timulũ conpunc¬
tionis habeamus: Qui in ces¬
santer terrã mentis nrãe
penitentiae dolore confo¬
diat: & hoc quod a nobis de
cogitationum utero fetidũ
erumpit abscondat :
Hieroboal ed ũ occidit.
carnes eius suꝑpe trãponit:
ius &iã casiũ de suꝑfo
dit: Carnes ergosups
tra ponimus : dũ corps
nĩm in xp̃i imitationes
cruciamus : Ius eiac
nium de suꝑ fundit que

Expanded text:
ad occaad occaum offerret, insistentes aves pertulit, quas studiose, ne oblatum sacrificium raperent, abegit. Sic nos, dum in ara cordis holocaustum deo offerimus, ab inmundis hoc volucribus custodimus, mens nostra offerre se domino utiliter sperataturae corruptibilis pondere gravati, ab utero mentis nostrae quaedam cogitationum superflua, quasi ventris gravamina erumpunt . Sed portare sub balteo paxillum debemus, ut videlicet ad reprehendendos nosmetipsos semper accincti, acutum circa nos stimulum compunctionis habeamus, qui incessanter terram mentis nostrae poenitentiae dolore confodiat, et hoc quod a nobis de cogitationum utero fetidum erumpit abscondat . Jerobaal haedum occidit, carnes ejus super petram ponit, jus etiam carnium desuper fundit . Carnes ergo super petram ponimus, dum corpus nostrum in Christi imitatione cruciamus. Jus etiam carnium desuper fundit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cernere ñ posse cognos¬
cunt. ad secr&ã mentis co¬
gitationẽ uelut ad quod¬
da tabernaculũ reuertun¬
tur : diuin alege ꝑspecta.
quasicorã posita archa
dñm consulunt : & quod
prius intus tacentes audi¬
unt. hoc foras post modum
agentes in notescunt :¬
t exteriorib officiis lec¬
ti in offense deseruiant.
ad secr&acor disrecusre¬
re incessabiliter curant:
& sic uocẽ dĩ quasi ꝑ somni¬
um audiunt dũ in cogita¬
tione mentiracarnalib
sensibus abstrahuntur:
Cepecordaiustorũ subhor¬
te cogitationes polluunt:
terren arũ rerũ delecta¬
tionib: tangunt: Sed dum
citius manu sc̃e discre¬
tionis abiguntur. festi¬
nȩagitur n ec ordis faciẽ
caligo temptationis ope¬
riat quae hanciã ex in lici¬
tadelectatione tangebat :
Nonnum quã in ipso oratio¬
nis nr̃e sacrificio mpor¬
tune secogitationes inger̃:
Qua ehocrapere uel macu¬
lareualeant quod in nobis
dõflentes immolamus:
brahã patriar chacum

Expanded text:
cernere non posse cognoscernere non posse cognoscunt, ad secretam mentis cogitationem velut ad quoddam tabernaculum revertuntur; divina lege perspecta, quasi coram posita arca Dominum consulunt, et quod prius intus tacentes audiunt, hoc foras postmodum agentes innotescunt. Ut exterioribus officiis electi inoffense deserviant, ad secreta cordis recurrere incessabiliter curant; et sic vocem Dei quasi per somnium audiunt, dum in cogitatione mentis a carnalibus sensibus abstrahuntur. Saepe corda justorum subortae cogitationes polluunt, terrenarum rerum delectationibus tangunt; sed dum citius manu sanctae discretionis abiguntur, festine agitur ne cordis faciem caligo tentationis operiat, quae hanc jam illicita delectatione tangebat . Nonnunquam in ipso orationis nostrae sacrificio importune se cogitationes ingerunt, quae hoc rapere vel maculare valeant quod in nobis Deo flentes immolamus. Abraham patriarcha, cum
Abbreviated transcription (Latin):
us uox prȩsidentis iudi¬
cis ñon auditur. Neque
enim ꝑ fectȩ homo sufsi¬
cit adutraq: diuisus sed
dum sic in terius erudir
App&it. ut tamen ex terius
implic&ur : unde ex terius
uditum aperit inde in te¬
us obsurdescit :¬
iuiri qui ex teriorib: minis¬
erus deseruise officune¬
essitate coguntur. studio¬
esemꝑ ad cordis secs&a
esugiunt : Ibiq: cogitationis
ntime cacum enascendunt.
x legẽ quasi inmonte ꝑci¬
piunt᷑: dũ post positis tumul¬
tib actionũ temporalium.
incon templationis suae
uertce : suꝑne uolũ tats
sentennã pesscrutantur:
Hoysessc̃s crebro dereb
dubiis ad tabernaculum
Pedit. Ibiq secr&o dñm con¬
sulit & quid certius decer¬
nat agnoscit : Relictis
quippe turbif adtaberna¬
culum redise est: post po¬
sitis ex ceriorũ tum ultib
ꝑbonȩ cogitationis studũ:
sccr&ũ mentis intrare :¬
bienim dñs consuli tur&
quod foras agendum est
publicȩ intus silenter
auditur:
ũseres dubias electidis¬

Expanded text:
us vox praesidentis judius vox praesidentis judicis non auditur . Neque enim perfecte homo sufficit ad utraque divisus; sed dum sic interius erudiri appetit, ut tamen exterius implicetur unde exterius auditum aperit, inde interius obsurdescit. Sancti viri qui exterioribus ministeriis deservire officii necessitate coguntur, studiose semper ad cordis secreta refugiunt, ibique cogitationis intimae cacumen ascendunt, et legem quasi in monte percipiunt, dum, postpositis tumultibus actionum temporalium, in contemplationis suae vertice supernae voluntatis sententiam perscrutantur . Moyses sanctus crebro de rebus dubiis ad tabernaculum redit, ibique secreto Dominum consulit, et quid certius decernat agnoscit. Relictis quippe turbis ad tabernaculum redire, est, postpositis exteriorum tumultibus, per bonae cogitationis studium secretum mentis intrare. Ibi enim Dominus consulitur, et quod foras agendum est publice intus silenter auditur. Cum se res dubias electi dis
Abbreviated transcription (Latin):
Insola nonnum quã cogita¬
Itione delinquitur & quia
usq: ad opus nonuenit cul¬
pa usq ad cruciatũ ñ ꝑue¬
nit penitentia: Sed cogi¬
tata afflictiomentem
citius tergit : quã nimirũ
tantũ modo cogitata mi¬
quitas polluit:
dẽ pralmista ait: conpu¬
Itruerunt & deeriora¬
uerunt cicatrices met
ciae insipientiae m ee
Sepenãq: hoc quod con¬
pectuii dicisia flexum
terueniente deletumes
ad animũ ꝑ cogitationen
sedit : & deuicta culpa
addelectationẽ russis
inserperenititus. atq
in anti quocertamine.
sediuiua pulsationeren¬
ratur. Ita ut quod prius
egit incorpore: hoc inpo¬
tuna cogitatione. post¬
modũ uers & in mente
Cũnihil foras opereag¬
tur. sedsolaitus cogia¬
tione peccatur di stria
sercatu mens obligatna
hoc sollicitis lamentis aeia
Dlerũq: aurẽcor dis. aetri¬
inarũ cogitationũ turba
dũ perstrepit claudit
atq: insecr&arium mo¬
tifquantominus curarũ
tumultuan tiũ sonus con¬
pescitur. tanto ampli¬

Expanded text:
In sola nonnunquam cogitaIn sola nonnunquam cogitatione delinquitur, et quia usque ad opus non venit culpa, usque ad cruciatum non pervenit poenitetia; sed cogitata afflictio mentem citius tergit quam nimirum tantummodo cogitata iniquitas polluit. Idem Psalmista ait: Poraverunt cicatrices meae a facie insipientiae meae . Saepe namque hoc, quod a conspectu judicis jam fletu interveniente deletum est, ad animum per cogitationem redit, et, devicta culpa, ad delectationem rursus inserpere nititur, atque in antiquo certamine rediviva pulsatione reparatur; ita ut quod prius egit in corpore, hoc importuna cogitatione postmodum verset in mente. Cum nihil foras opere agitur, sed sola intus cogitatione peccatur, districto se reatu mens obligat, nisi hoc sollicitis lamentis tergat. Plerumque aurem cordis terrenarum cogitationum turba, dum perstrepit, claudit, atque in secretario mentis quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto ampli
Abbreviated transcription (Latin):
Aex cogitatione prodeunt:
sed sunt non nulla cogi¬
tationis a cumina quae
ex operationen ascuntur :
Namsicut ab animo opus
sumitur. ĩ tarursus abope¬
re animus eruditur:
alde neces seest ut cum
cogitatio ex trausum du¬
citur protinus mentis
oculuf ad opera trans ac¬
ta reuoce tur: acpensei
quisq quid subiectus ege¬
rit & repente cognoscit
Cepe misericoss dr̃ eocitius
peccata cordis abluit: quõ
hec exire ad opera ñ ꝑmittit :¬
& cogitata nequitia. tanto
citius soluitur. quantoessic¬
tu operis districtius non
ligatur :
Ser egregiũ psalmis tam
dicitur Dix ꝓnuntiabo
aduersum me iniustitias
meas dño & ture misisti
inpiaeatẽ cordis mei:
Qui enim inpieatẽ cordis
subdidit quia cogitatio¬
nũ iniustitias ꝓnuntia re
uelit. indicauit: Dũq ait.
dixipronuntiabo : adq:
ilico adiuncxit. &ture¬
misisti : quã sit de cogita¬
tionib facilius uenia osten¬
mit ut peere hoc quod se
peere ꝓmit rebat
obtinuit

Expanded text:
ex cogitatex cogitatsed sunt nonnulla cogitationis acumina, quae ex operatione nascuntur; nam sicut ab anima opus sumitur, ita rursus ab opere animus eruditur. Valde necesse est ut cum cogitatio extra usum ducitur, protinus mentis oculus ad opera transacta revocetur. Ac penset quisquis quid subjectus egerit, et repente cognoscet. Saepe misericors Dominus eo citius peccata cordis abluit, quo haec exire ad opera non permittit; et cogitata nequitia tanto citius solvitur, quanto effectu operis districtius non ligatur. Per egregium Psalmistam dicitur : Dixi: Pronuntiabo adversum me injustitias meas Domino, et tu remisisti impietates cordis mei . 2. Qui enim impietatem cordis subdidit, quia cogitationum injustitias pronuntiare velit, indicavit, dum ait: Dixi, pronuntiabo, atque illico adjungit: Et tu remisisti. Quam sit de cogitationibus facilis venia, ostenmittit petere, hoc quod se petere promittebat obtinuit.
Abbreviated transcription (Latin):
mi. Itẽ uir tus uir tute
concipitur : sicut ꝑuir¬
utẽ cuangelice praedi¬
cationisuir tutẽ mar tiru
a ps̃tlimeruerunt :¬
ncordibus scłariter ui¬
uentiũ inuicẽ sibi succe¬
dunt uitia. ut dũ unum
abierit succedat aliud:
ux ta iohel prophe teter¬
timoniũ quiait: Nesiduũ
erucae comedit locusta
& residuũ locus te come¬
dit brucus : & residuum
ruci comedit rubigo:
pro idergo ista subuitio¬
rũ allegoria colliguntur
quia sequitur. exꝑgescimi¬
ni ebrir& flete:
li quando uti liter pecca¬
tur inminimis uitiis. ut
maiora utilius caucantur:
ege paulũ a pr̃tũ mino¬
ra ꝑmit tentẽ peccata :¬
emaiora ꝑpetrentur:
ueraciter aũm sanantur
uiti & que uir tutibus non
uitus ex cluduntur. Quo¬
rumdã autem quedam
latentia uita tunc appa¬
rent q̃uando ab aliis uitus
XII DECOGFATIONIBUS
NOXIISETIN NOXIIS:
Ilerũq ex bonis operi¬
b discimus. quan tũ ui¬
te munditiã in cogita¬
tione construamus:
pene cuncta bona opera¬

Expanded text:
em virtus virtute concipitur, sicut per virtutem evangelicae praedicationis virtutem martyrii apostoli meruerunt. In cordibus saeculariter viventium invicem sibi succedunt vitia, ut dum unum abierit, succedat aliud, juxta Joel prophetae testimonium, qui ait: Residuum erucae comedit locusta, et residuum locustae comedit bruchus, et residuum bruchi comedit rubigo . Per id ergo ista sub vitiorum allegoria colliguntur, quia sequitur: Expergiscimini, ebrii, et flete. Aliquando utiliter peccatur in minimis vitiis, ut majora utilius caveantur. Lege Paulum apostolum minora permittentem peccata, ne majora perpetrentur. Veraciter autem sanantur vitia quae virtutibus, non vitiis, excluduntur. Quorumdam autem quaedam latentia vitia tunc apparent, quando ab aliis vitiis XIII. De cogitationibus noxiis et innoxiis. Plerumque ex bonis operibus discimus quantam vitae munditiam in cogitatione construamus . Pene cuncta bona
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽfierent. nequaquã
hocuir sapiens indicas&di
cens: multoserra se fecer̃
somnia & in lusionesuanȩ :
uel certe ñ Agurabimini
nec obseruabitis somnia:
quib: ꝓfecto uerbiscuius
sint de testauonis ostendi¬
tur: ꝗ̃ eagurus coniungunt᷑ :
Pursũnisi aliquando exc̃o¬
gitauone simul& in lusio¬
ne ꝓcederent salomon
minime dixiss& multas
curas secuntur somnia:
Nisia liquando somnia ex
misteriore uelationis
orirentur : Iosephp̃feren¬
dũ sefratrib ꝑ somnium
ñ uider&. Nec mariae
sponsũ ut ablato piero in
aegypium fuger& ꝑ som¬
niũ ueritas ammonere:
Sursũ nisi aliquandosoni¬
nia cogitatione simul
& reuelatione procede
rent : nequaquã danihel
ꝓph&a nabucodonosor
uisionẽ disserens. a radice
cogitauonis in quͦb assa
dicens: Iusex̃ cogita se
cepisti instratu tuoquid
essa futurũ post haco&

Expanded text:
sionem fierent, nequaquam sionem fierent, nequaquam hoc vir sapiens indicaret, dicens: Multos errare fecerunt somnia, et illusiones vanae . Vel certe: Non augurabimini, nec observabitis somnia . Quibus profecto verbis cujus sint detestationis ostenditur quae auguriis conjunguntur. Rursum nisi aliquando ex cogitatione simul et illusione procederent, Salomon minime dixisset: Multas curas sequuntur somnia . Nisi aliquando somnia ex mysterio revelationis orirentur, Joseph praeferendum se fratribus per somnium non videret ; nec Mariae sponsum, ut ablato puero in Aegyptum fugeret, per somnium Veritas admoneret . Rursum nisi aliquando somnia cogitatione simul et revelatirent, nequaquam Daniel propheta Nabuchodonosor visionem disserens, a radice cogitationis inchoasset, dicens: Tu rex cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post ha
Abbreviated transcription (Latin):
sura in primere. modoman¬
suras penas quasi transito¬
rias leuigare : harũ ꝓcul
dubiobestiarũ in lusionẽ
pumuerat istequi dicehar
ds̃ mr̃ inte considononeri¬
bes cã neq in rideant me
inimicimei
dicit: uiderunt ea hosts
& deriserunt sabbatao
hostes quipperabbatade¬
rident : quandomaligu
sp̃sotiose menti praur
cogitanones iniciunt.
ut & si quiescit ab opere:
ñ quies catamalorul operĩ
delectatione
TII: QVOTSINTCENERA
SOMNIORUM
Aciendũ magno pereest:
quod scx modis tangun
animũ imagines sõno¬
rũ: aliquandonãq: som¬
nia uentris plenitudine
uel in anitate : Aliquando
ueromn lusione. Ali quando
cogitatione simul& in lu¬
sione : Aliquando reuela¬
tone: aliquando aum cogi¬
tatione simul & reuela¬
uone generantur: Sed
duo quae prima diximus
om̃s experimento cognos¬
cimus: subiuneta aũm̃
quat tuor insacrae scrip¬
turȩ paginis inuenimus :
Comnia & enimnisi plerũ¬
q ab occulto hoste ꝑin lu¬

Expanded text:
sura imprimere, modo mansura imprimere, modo mansuras poenas quasi transitorias levigare? Harum procul dubio bestiarum illusionem pertimuerat iste, qui dicebat: Deus meus, in te confido, non erubescam; neque irrideant me inimici mei t: Viderunt eam hostes, et deriserunt Sabbata ejus . Hostes quippe Sabbata derident, quando maligni spiritus otiosae menti pravas cogitationes injiciunt, ut et si quiescit ab opere, non quiescat a malorum operum delectationeII. Quot sint genera somniorum. --1. Sciendum magnopere est quod sex modis tangunt animum imagines somniorum. Aliquando namque somnia ventris plenitudine, vel inanitate, aliquando vero illusione, aliquando cogitatione simul et illusione, aliquando revelatione, aliquando autem cogitatione simul et revelatione generantur. Sed duo quae prima diximus omnes experimento cognoscimus; subjuncta autem quatuor in sacrae Scripturae paginis invenimus. Somnia etenim nisi plerumque ab occulto hoste per illu
Abbreviated transcription (Latin):
ũ temptationẽ dñrius
toiudicio eiusmenti qui
stare in altũ cerniturse¬
pente dominariꝑmitut:
quasicadere acdeflu e¬
se montẽ facit: & cũuo¬
lũ tas aduitiũ cõmutatur:
quasi ad locũ alium saxũ
trans fertur :
Cũ dr̃ omp̃s temptationẽ
lenta adq subtilẽ sed ta¬
menassi duã corũ quiesse
fortes er eduntur . prae¬
ualere mentib: sinit̃ qua¬
silapides ex cauant aquȩ
& abluuione paulatim
terra consumitur. quiani¬
mirũ suggestione leni-
subacta mentis duritia
mollitur:
Proita de superiorib:
demonia in hoc mundo
dũmentes humiliter dõ
adherentiũs efugiunt.
prauis suꝑborũ operibus
delectantur : & uelutbes¬
tiae in herbis ludunt cũse¬
probis sp̃rhumana corda
ad in licitas cogitationes
pertrahunt :
In non in mundis sp̃ib lude¬
Aseestmentes hominũ
ad dĩ imaginẽ conditasmo¬
doficta ꝓmissione decipe¬
Re. modo uacuis terrorib:
in ridere: Modo eis tran¬
sitoria gaudia quasiman¬

Expanded text:
Cum tentationem Dominus Cum tentationem Dominus justo judicio ejus menti, qui stare in alto cernitur, repente dominari permittit, quasi cadere ac defluere montem facit; et cum voluntas ad vitium commutatur, quasi ad locum alium saxum transfertur. Cum Deus omnipotens tentationem lentam atque subtilem, sed tamen assiduam, eorum qui esse fortes creduntur praevalere mentibus sinit, quasi lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur, quia nimirum suggestione leni subacta mentis duritia mollitur. Projecta de superioribus daemonia in hoc mundo dum mentes humiliter Deo adhaerentium refugiunt, pravis superborum operibus delectantur. Et velut bestiae in herbis ludunt, cum reprobi spiritus humana corda ad illicitas cogitationes pertrahunt . An non immundis spiritibus ludere, est mentes hominum ad Dei imaginem conditas modo ficta promissione decipere, modo vacuis terroribus irridere, modo eis transitoria gaudia quasi man
Abbreviated transcription (Latin):
do pressuris : Nã eis quoque
quos uiros nouimus fuisse
iur tutũ: Temptationes
adq certamina non de¬
fua ereuitiorum:
uosunt generatempta¬
tionum. unũ quod inmen te
&iã iusti hominis ꝑrepen¬
tinũ euentũ agitus. quati¬
nus sic subito te̾mpte tur
ut hunc in opinato ꝓuentu
concutiat & prosternat :
Casum quesuũ ñ nisi post¬
quã ceciderit uideat.
Aliut uero quod paulatim
uenit inmentẽ: & resisten¬
tẽ animã lenib: suggestio¬
nib: inficit & om̃s in eouises
ius titiae ñnimietatesua:
suo ĩdest mens scã cuius
locus iustina fuaerat. in¬
pulsus ubito trans fer¬
tur ad culpam :¬
lia est temptatio q̃ sese
cordi hominis leniter
infundit. omnẽq: duritiã
fortitudinis corrũpit
atq consumit : sicut in li¬
broiobscriptũ est Lapi¬
des ex cauant aque quia
uidelic& duriti ammen¬
tisabsorbent assidua&
molliablandimenta libi¬
dinis. &lentũ atq subti¬
leuitiũ corrũpit durũ
& forte ꝓpositũ mentis

Expanded text:
do pressuris; nam eis quoque do pressuris; nam eis quoque quos viros novimus fuisse virtutum tentationes atque certamina non defuere vitiorum. Duo sunt genera tentationum. Unum quod in mente etiam justi hominis per repentinum eventum agitur, quatenus sic subito tentetur, ut hunc inopinato proventu concutiat, et prosternat, casumque suum non nisi postquam ceciderit videat. Aliud vero quod paulatim venit in mentem, et resistentem animam lenibus suggestionibus inficit; et omnes in eo vires justitsuo, id est mens sua sancta, cujus locus justitia fuerat, impulsu subito transtur ad culpam. Alia est tentatio quae sese cordi hominis leniter infundit, omnemque duritiam fortitudinis corrumpit atque consumit, sicut in libro Job scriptum est: Lapides excavant aquae , quia videlicet duritiam mentis absorbent assidua et mollia blandimenta libidinis, et lentum atque subtile vitium corrumpit durum et forte propositum mentis.
Abbreviated transcription (Latin):
ris dicitur: ille ergomno¬
mine saluatoris peut:
qui illut qđ aduerã saltẽ
paulus a prłs ñ ex audiur
qui a siliberaretur atẽp¬
tione ei ñ proderatadsae
secr& adi uerba cogns¬
cis & adhuc asatanean¬
lotẽptaris : unde sic for¬
tis . ut ad celestia rapurꝰ
unde sic infirmus ut mner¬
ra hominẽ fugias & adi
a sataneangelo aduersi
tolerares : quia ipse qui
subleuabat rursum te sus¬
tilissima mensura mode¬
ratur : ut & in miraculists
nobis praedicesuir tuten
dĩ & rursũ intimore tuo
reminiscinos facias in sis¬
mitatis nr̃e: Quaetame
infirmitas ne in dsspera¬
nem nos ꝑ trahat cũpulsat.
dũ de infirmitate tua. dnm
rogares quia auditus ñ
es nobis quoq: locutus es quod
audistisufficit tibigratia
mex n& uirtus in insirmita¬
te ꝑficitur: Aꝑta ergouo¬
cedĩostenditur quia custas
est uir uitis infismitascorporis :¬
unc interius cus todimuncũ
ꝑdispensationẽ dĩ tolerabi¬
liter temptamur ex teri¬
us : aliquando uitus aliquan¬

Expanded text:
nomine Salvatoris petit, qui illud quod ad veram salutem Paulus apostolus non exauditur, quia si liberaretur a tentatione, ei non proderat ad sasecreta Dei verba cognoscis, et adhuc a Satanae angelo tentaris? Unde sic fortis, ut ad coelestia rapiaris? Unde sic infirmus, ut in terra hominem fugias, et adhuc a Satanae angelo adversa toleres? Quia ipse qui te sublevat, rursum te subtilissima mensura moderatur, ut et in miraculis tuis nobis praedices virtutem Dei, et rursum in timore tuo reminisci nos facias infirmitatis nostrae . Quae tamen infirmitas ne in desperationem nos pertrahat, cum pulsat, dum de infirmitate tua Dominum rogares, quia auditus non es, nobis quoque locutus es quid audisti: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Aperta ergo voce Dei ostenditur quia custos est virtutis infirmitas corporis. Tunc interius custodimur, cum dispensatione Dei tolerabiliter tentamur exterius, aliquando vitiis, aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
terpaulus a p̃stdspensans
infuturo male esse mecue¬
bat dicens: Castigo corpus
m̃m a seruituti subicio
neforte alus praedicans
ipsere prob: efficiar:
Mala praes entis uitae
idem paulus pensabat cũ
dicere: dũ sumus incor¬
pose peregrinamur adño:
& uideo aliam legẽ in mem¬
bris mĩrre pugnantem

Expanded text:
ter Paulus apostolus pensans, ter Paulus apostolus pensans, in futuro male esse metuebat, dicens: Castigo corpus meum, et servituti subjicio, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar . Mala praesentis vitae idem Paulus pensabat, cum diceret: Dum sumus in corpore, peregrinamur a Domino . Et: Video aliam legem in membris meis repugnantem
Abbreviated transcription (Latin):
ant. quãsprius in hoc mase
scłi ad alta uanitatispros¬
peritatis suae unda sub¬
Ilerum quae ad xp̃mmen¬
Ites carnalium ꝑpenitentiã
conuersȩ quib: penauide¬
batur ab hominib: despici:
post modũ grauesit ab homi¬
nib: honorari : & quia an¬
tea mala ꝑ p&rare con¬
su euerant & gaudebant:
post modũ nontiment
&iam affligi probonis
Quat tuor sunt qualita¬
tesquibus iustiuiri
anima in conpunitone
ue hementer afficitur:
Cum aut malorum suorũ
seminiscitur conside¬
rans ubi fuit. aut iudicio¬
rũ dĩsententiã m&uens
& secũ quaerens cogitat
ubierit. aut cummala
uitae praesentis sollerter
adtendensmerens consi¬
derat ubi est : aut cumbo¬
na suꝑnae patriae con¬
templatur . qua equia nec¬
dum adipiscitur lugens:
conspicit ubi non est:
Malorũ suorũ paulus me¬
minerat & ex eissemn qui¬
bus fuaerat affligebat
cũ dicere&: non sum dignus
uocari a p̃sils quia ꝑsecu¬
tus sum eclesiam dĩ
Diuinum iudicium subuli¬

Expanded text:
ant, quas prius in hoc mari ant, quas prius in hoc mari saeculi ad alta vanitatis prosperitatis suae unda subPlerumque ad Christum mentes carnalium per poenitentiam conversae, quibus poena videbatur ab hominibus despici, postmodum grave fit ab hominibus honorari. Et qui ante mala perpetrare consueverant, et gaudebant, postmodum non timent etiam affligi pro bonis. Quatuor sunt qualitates quibus justi viri anima in compunctione vehementer afficitur, cum aut malorum suorum reminiscitur, considerans ubi fuit; aut judiciorum Dei sententiam metuens, et secum quaerens, cogitat ubi erit; aut cum mala vitae praesentis solerter attendens, moerens considerat ubi est; aut cum bona supernae patriae contemplatur, quae quia necdum adipiscitur, lugens conspicit ubi non est . Malorum suorum Paulus meminerat, et ex eis se in quibus fuerat affligebat, cum diceret: Non sum dignus vocari apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei . Divinum judicium subtili
Abbreviated transcription (Latin):
mala nobis quae scrimus
demons trat atque ad
haec eademflenda quae
cognoscimus a diuuat :
Omnipotens dñs culpas
operis obicit. & piamans
gratiae uincula cordis
soluit : ut aduacationem
penitentiae mens nr̃a
sẽerigat & carnis soluta
conpedib in auctorem suũ
libera gressum amoris
ten dat
um uehaemens peniten¬
tae sp̃s mentem occupat.
omnẽ in ea exprobratio¬
nem repraehensibilis
gaudu ꝑ turbat: ut nihil
diamnisiflere libeat.
nihil quod se terrere
possit adtendat:
lecti uniuscuiũsqulemens
ponit anteoculos illiñc
dis trictionem iustitiae.
hinc meritum culpae :
conspicit quosuppliciodig
lida mentes nr̃as uhic
mundo quasimari deditas.
salubriterrore confun¬
dit q̃uasi ins p̃u uehementi
ds̃ naues tarsis conterit :
Omnipotens dñsmentes
carnaliun qua e prius
i huius mundi fluctibus
uagabantur. ꝑ sc̃ĩ sp̃r ad¬
uen tumtin merore peni¬
tentiae affligit:
ut contritae a suꝑbia salu¬
briter in humilitateiace¬

Expanded text:
mala nobis quae fecimus mala nobis quae fecimus demonstrat, atque ad haec eadem deflenda quae cognoscimus adjuvat . Omnipotens Dominus culpas operis objicit, et pia manu gratiae vincula cordis solvit, ut ad vacationem poenitentiae mens nostra se erigat, et carnis soluta compedibus, in auctorem suum libera gressum amoris tendat. Cum vehemens poenitentiae spiritus mentem occupat, omnem in ea explorationem reprehensibilis gaudii perturbat, ut nihil ei jam nisi flere libeat, nihil quod se terrere possit, attendat . Electi uniuscujusque mens ponit ante oculos illinc districtionem justitiae, hinc meritum culpae: conspicit quo supplicio dignlida mentes nostras huic mundo quasi mari deditas salubriter rore confundit, quasi in spiritu vehementi Deus naves Tharsis conterit . Omnipotens Dominus mentes carnalium, quae prius in hujus mundi fluctibus vagabantur, per sancti Spiritus adventum in moerore poenitentiae affligit, ut contritae a superbia salubriter in humilitate jace
Abbreviated transcription (Latin):
sumentur : quia sicut
scriptum est omnis de¬
tractor eradicabitur:
uestietur aũmpannis
dor mitio : quia despec¬
tum & inopem acunctis
bonis operibur monua
inuenit. quem hic ad alie¬
nȩuitȩ ex quirenda cri¬
mina de tractionis suae
langor occupauit:
XLU DECONPUNCTIONE
isciplina& teriorcul¬
pasdiluit : & ex tensa
mentem conpunctiope¬
ni tentiaeultione trans¬
figit : sed hoc interseuo¬
qu e hec differunt quod
plagȩ ꝑcussionum dolen
lamenta conpunctionuns
sapiunt: illeafsligenus
cruciant ĩsta reficiun
dum affligunt: ꝑ illa sir
afflictionemeror est :¬
ꝑ haec in merose l&ita
Imne peccatum spina est
quia dum trahit ad delis¬
tationent quasi pungen¬
do lacerat mentem :
Vnde uoceius ti & penir¬
tis dicitur: conuersus su
inerumna dum confri¬
gitur spina : Quia scilico
mens ad lamentum uer¬
titur . ut peccatipunctis
penitendo frangatur :¬
is rupisti in quiduinculs
mea tibisacrificabo hos¬
am laudis: Tunc disrupu

Expanded text:
sumentur, quia sicut sumentur, quia sicut scriptum est: Omnis detractor eradicabitur. Vestietur autem pannis dormitio, quia despectum et inopem a cunctis bonis operibus mors sua invenit, quem hic ad alienae vitae exquirenda crimina detractionis suae languor occupavit. CAPUT XLV. De compunctione. Disciplina exterior culpas diluit, et extensam mentem compunctio poenitentiae ultione transfigit . Sed hoc inter se utraque haec differunt, quod plagae percussionum dolent, lamenta compunctionum sapiunt. Illae affligentes cruciant, ista reficiunt, dum affligunt. Per illas in afflictione moeror est, per haec in moerore laetitia. Omne peccatum spina est, quia dum trabit ad delectationem, quasi pungendo lacerat mentem . Unde voce justi, et poenitentis dicitur: Conversus sum in aerumna mea dum confringitur spina . Quia scilicet mens ad lamentum vertitur, ut peccati punctio poenitendo frangatur. Disrupisti, inquit, vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis . Tunc disrumpit