comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ habeat :ita .ẽ. doctoris egregii Sentencia agosti Ni
ait enĩ : Profiterianimã haberipos sesimilitudinẽ corꝑis. & cor¬
poraliũ omnino m̃ broꝵ quis quis negat. potest negarẽ animã. ẽẽ:
quae in sõnið uid& uel ambulare uel sedere. uł huc atq illuc gresũ
ñ Sit : Proin de sihanc similicunẽ etiã apud inferos egerit. ñ cor¬
luuentes homines incorporeo spũ tenent᷑ in corꝑe cur. ñ pꝰ
Omortẽ cũ incor poreus sit sp̃s &iã corporeo igne teneatur
Teneri autẽ ꝑ ignẽ sp̃mdicimꝰ: ut in corm̃to ignis sit uidendo
cũ cremarise aspicit cremat᷑: Sicq fit ut rescorporea in cor¬
poreã exurat : dũ exigne uisibili ardor ac dolor inuisibilis
trahit᷑ : ut ꝑ ignẽ corporeũ mens in corporea etiã corporea
flãma crucietur: Quã uscolligere dictis euuangelicis
possimꝰ quia incendiũ anima ñ solũ uidẽndo: secleiã
experiendo paciat᷑:. Veritatis et enĩ uoce diues mortuus¬

Expanded text:
 habeat, ista est sententia egregii doctoris Augustini. Ait enim: « Profiteor animam habere posse similitudinem corporis, et corporalium omnino membrorum: hoc quisquis negat, potest negare animam esse quae in somnis uidet uel ambulare se uel sedere uel hac atque iliac gressu e corporis non fit. proinde, si hanc similitudinem etiam apud inferos gerit non corviventis hominis incorporeus spiritus tenetur in corpore, cur non post mortem, cum incorporeus sit spiritus, etiam corporeo igne teneatur? Teneri autem per ignem spiritum dicimus, ut in tormento ignis sit videndo quia cremare se aspicit, crematur. Sicque fit, ut res corporea incorpoream exurat, dum ex igne visibili ardor ac dolor invistrahitur. Ut per ignem corporeum mens incorporea etiam corporea al., incorporea flamma crucietur. Quamvis colligere dictis Evangelicis possumus quia incendium anima non solum videndo sed etiam experiendo patiatur. Veritatis etenim voce dives mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
ulianispomerius dicit: Sp̃s illiqui celestis Reqnis
nectã ꝑfecte sc̃ĩtatis exeunt᷑ ut ire in ꝑadrsũ stat impost
deposicionẽ suoꝵ corporũ possint: nectã triminosȩ ⁊ac
dãpnabilit̃ uiuunt ut it ainsuis crimib ꝑsẽ uerent & cũ
diabolo & angłiseĩdã pnarimereantꝰ eccła peis hic effi¬
cacit̃ supplicante . apxns mechcinalib expiati corpa
sua cũ beata imnor talita terecipient: ac regnite laei¬
tis facti participes in eosine ullo de fectus uaebeatitudi¬

Expanded text:
ulianus Pomerius dicit: « Spiritus illi qui nec tam perfectae sanctitatis hinc exeunt, ut ire in paradisum statim post depositionem suorum corporum possint, nec tdamnabiliter vivunt, ut ita in suis criminibus perseverent, ut cum diabolo et angelis ejus damnari mereantur, Ecclesia pro eis hic efficaciter supplicante a poenis medicinalibus expiati, corpora sua cum beata immortalitate recipient, ac regni coelestis facti participes, in eo sine ullo defectu suae beatitudi
Abbreviated transcription (Latin):
in corꝑe : pere grinam᷑ a dñõ: Et id circo audemꝰ &bonã uolu¬
tatẽ habemꝰ : magis ꝑegrinari a corpore: & p̃sentes. eẽ ad dm̃:¬
Propt̃q etiã c̃tendimꝰ siue absentes. Siue p̃sentes placere illi:
õmorationẽ scilic& animae que in hac carne ẽ ꝑ egrinac
ne seꝑacionẽ atq discessũ p̃senciã eẽ ad xp̃m tota credulita¬

Expanded text:
in corpore peregrinamur a domino. et idcirco audemus et bonam uoluin corpore peregrinamur a domino. et idcirco audemus et bonam uoluntatem habemus magis peregrinari a corpore et praesentes esse ad dod etiam contendimus, sive absentes, sive praesentes placere illi ; commorationem scilicet animae, quae in hac carne est, peregrinne separationem atque discessum, praesentiam esse ad Christum tota credulita
Abbreviated transcription (Latin):
et xeis quae sibi in illo generali exami ne reseruant᷑ quellã
eas iã incipere p̃gustare: Nec secundũ oppinionẽ quorun¬
cdã. in fideliũ innihilũ eas rep̃lui post huiꝰ cũmoracionis
excessu : set uiuacius subsistere dĩq ladib in tencius in
herere: Nonne ultra omnẽ in eptã ñdicã facuita tẽ
c̃sistit deposita hacquare tunditur in p̃senti sarcina corꝑali
insensibilẽ materiã carnis participacione sui facit eẽ sensibilẽ :
Cũ utiq: c̃sequens sit & hoc racionis ipsius ordo c̃tineat . ut exuta
mens ista carnaliquanunc habeat᷑ pinguedine : intellectuales
uirtutes suas in melius repar&. et puriores eas ac subtiliores
recipiat pocius quã amit tat: Incantũ autẽ hoc qđ dicim̾be
ut sẽꝑacione eiꝰ enixius ualeat dño copolaridicens desideri¬
ũ habeodis solui. &cũ xp̃oes se : multo enĩ melius: Qm̃ dũ sum

Expanded text:
et ei eis quae sibi in illo generali examine reseruantur quiddam et ei eis quae sibi in illo generali examine reseruantur quiddam eas iam incipere praegustare, nec secundum opinionem quorundam infidelium in nihilum eas resolui post huius commorationis excessum, sed uiuhaerere . . . Nonne ultra omnes ineptias, non dico fatuitatem,  ac similitudo consistit , deposita hac qua retunditur in praesenti sarcina corporali, insensibilem materiam carnis participatione sui facit esse sensibilem, cum utique consequens sit et hoc rationis ipsius ordo contineat, ut exuta mens ista carnali qua nunc hebetatur pinguedine intellectuales uirtutes suas in melius reparet et puriores eas ac subtiliores recipiat potius quam amittat. in tantum autem hoc quod dicimus ut separatione eius enixius ualeat domino copulari, dicens: desiderium habeo dissolui et cum Christo esse, multo enim melius, quoniam dum sumus
Abbreviated transcription (Latin):
inc ergofigura huiꝰ mundi mundanorũ igniũ con¬
lagratione pre teribit: si c̃ factũ ẽ mundanarũ
quarũ mundatiope diluuii᷑ Illa utiq ut dii¬
flagrationeelem̃torũ corruptibiliũ
ualitates quae corporib: nrĩs corruptibilibus con¬
ebant ardendo paenit᷑ interibunt: adq ipsa subs¬
fantia eas quali tates habebit. quae corporib in¬
mortalib: mirabili mutatione conueniant: Vt
cilicet mundus in melius innouat: apte accõmo¬
det᷑ hominib etiam carne in melius innouatis:

Expanded text:
nc figura hujus mundi, mundanorum ignium conflagratione praeteribit. Sic factum est mundanarum aquarum inundatione diluvium. Illa, ut dixi, conana elementorum corruptibilium qualitates, quae corporibus nostris corruptibilibus congruebant, ardendo penitus interibunt. adque ipsa substantia eas qualitates habebit, quae corporibus inmortalibus mirabili mutatione conueniant; ut scilicet mundus in melius innouatus apte adcommodetur hominibus etiam carne in melius innouatis.
Abbreviated transcription (Latin):
fue rint debilitas est Que hic quidem uidetn
turae contraria sed infutura reparatione cor¬
poris nr̃i sic̃ corruptio uł mortalitas: sic & iplãch¬
resurgat sunis omĩb partib tota. & sine ulla inminutio¬
ne uł adiectione m̃brorũ scđm modũ formȩ suae ꝑfecta:
Corpora quo que siue duo cũ capite uncnascant᷑. sit
unũ cũ duob capitib: corpꝰ : qua re hunus modi haec fi
negari non potest singulas quasq animas sisingula¬
quȩq corpora amiserint in mortalit̃ recepturas¬

Expanded text:
fuerint, debilitas est, quae hic quidem videtur fuerint, debilitas est, quae hic quidem videtur naturae contraria, sed in futura reparatione corporis nostri sicut corruptio vel mortalitas, sic ipsa crsurgat suis omnibus partibus tota, et sine imminutione vel adjectione membrorum secundum modum formae suae perfecta. Corpora quoque, sive duo cum capite uno nascantur, sive unum cum duobus capitibus corpus, quamvis modus quo haec fianegari non potest singulas quasque animas singula corpora quae amiserunt i
Abbreviated transcription (Latin):
MORS RAISI PASCuNT᷑ QUALT̃ RESURRECTUR CREDAN
ehac questione : itabeatissi mus augustinꝰ eloqͥt᷑:
Neq enĩ ait monstra quaenas cunt᷑ & uiuunt:
quamlibet cito moriant᷑ aut resurrectura negabunt᷑:
aut ita resur rectura credenda sunt : ac non potius correcit
emenclataq: natura: Absit enim ut illũ in m̃brem
quinupernacut ẽ : morientẽ dequo frĩ fidelissim
nimꝰ pres bit̃ scriptũ reliquit: Absit in quã ut bimũ
itacae tera quae singuli quiq part uł am plius ut is¬
nus aliquid habendo uł quadã nimia deformitates
monstra dic̃t᷑ ad humanȩ naturae sigurã resurnu¬
tione reuocabunt᷑ Ita ut singulȩ animȩ singula su
corpora obtineat nullisq herentib eciã que cuo
coherentia natafuerant: sedse orsit̃ sibi singili
suam̃bragestantib: quib: humana corporis cõpi¬
doctoris sententiã sequens ait : Illud aetiã simia
uidet̾ intellegi: ut caronrã siue cũ minore mb¬
Quia tam in eis quae minꝰ. quã m eis quae amplis

Expanded text:
so nascuntur, qualiter resurrecturi credantur. De hac quaestione ita beatus Augustinus eloquitur : « Neque enim, ait, monstra quae nascuntur et vivunt, quamlibet cito moriantur, aut resurrectura negabuntur, aut ita resuemendataque natura. Absit enim ut illum bimembrem qui nuper natus est in oriente, de quo, fratres dilectissimi, onymus presbyter scriptum reliquit. Absit, inquam, ut unum Ita et caetera quae singuli quique partus vel amplius, vel minus aliquid habendo, quadam nimia deformitate monstra dicuntur: ad humanae naturae figuram resurrectione revocabuntur; ita ut singulae animae singula sua corpora obtineant, nullis cohaerentibus etiam quaecumque cohaerentia nata fuerant; sed seorsum sibi singulis sua membra gestantibus, quibus humani corporis compldoctoris sententiam sequens, ait: « Illud etiam sic mihi videtur intelligi, ut caro nostra sive cum minore mequia tam in eis quae minus, quam in eis quae amplius
Abbreviated transcription (Latin):
ontraplatonicos quidicunt humanũ corpꝰcaelũ
non posse ascendere : scs augus tinus libera liter
deputans hoc desinit: Hoc etiam miris rationũ exe¬
plis conuintit : qđ corporanrã in mortalia postre¬
surrectionẽ effecta caelorũ habita cula tene ant:
lam utiq post resurrettionẽ scĩs in carNe: ꝓmissa est¬

Expanded text:
Contra Platonicos, qui dicunt humanum corpus coelos Contra Platonicos, qui dicunt humanum corpus coelos non posse ascendere, sanctus Augustinus liberaliter disputans , hoc definit, hoc etiam miris rationum exemplis convincit, quod corpora nostra, immortalia post resurrectionem effecta, coelorum habitaculo teneantur. Nam utique post resurrectionem sanctis in carne
Abbreviated transcription (Latin):
irbitror ꝓpheta dicebat: qđ nec oculus uidit nec auris audiuit
nec in corhominis ascendit quae preparauit dñs his quidi¬
lgunt eum: Ipsa quoq ueritas remunerationis in loco
huius : uisionis suae manifestationem ponens eamq: dilec¬
faciet nos discumbere & transiens minis trabit nobis
Pretingit ergose utbeat᷑ ait gregorius. idest ad re¬
tributionem p̃parat: Faciet nos discumbere: id est
in aeterna qui aetere foueri Discumbere quippe nr̃m :
in regno quiescere est: Transiens hic nob̵ dñs tunc mi¬
nistrat : quia lucis suae illus tratione nos satiat:
Quod enim dictum ẽ. transit: quasi deiuditio ad reg
ꝗuio agatur ingaudio beatorũ. boni tamen¬
SCIANT QUIDAGATUR INSUEELTS MSERORUM
tiã egres surisunt: Scilicet quia eos etiã quiforis abeis er
utiq uonlatebunt : Sienim haec ꝓphȩtȩ nondum facta
nossẽ potuer̃: ꝑhaec quod erat ds̃ quantulum cum qui
in eorũ morttliũ mentib quomodo inmortales scĩ iam
ETPORTAB. ETHABITARE POSSIMUS

Expanded text:
t, quod nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus his qui diligunt eum . Ipsa quoque Veritas remunerationis loco hujus visionis suae manifestationem ponens, eamque dilecfaciet nos discumbere, et transiens ministrabit nobis . « Praecingit ergo se, ut ait beatus Gregorius , id est, ad retributionem praeparat. Faciet nos discumbere, id est, in aeterna quiete foveri: discumbere quippe nostrum in regno quiescere est. Transiens autem nobis Dominus tunc ministrat, quia lucis suae illustratione nos satiat. Quod enim dictum est, Transit, quasi de judicio ad regquid agatur in gaudio beatorum, boni tamensciant quid agatur in suppliciis miserorum. tiam egressuri sunt; quia scilicet etiam eos qui foris ab eis erunt utique non latebunt. Si enim prophetae haec nondum facta nosse potuerunt, per hoc quod erat Deus quantulumcunque in eorum mortalium mentibus, quomodo immortales sancti jam et portari et habitare possimus.
Abbreviated transcription (Latin):
pore manente : Inmuttndos ad incorruptionẽ :¬
et in mor talitatẽ tos qui in aduentu dnĩ uiui in
in ueniendi sunt : Et hoc ris reputari ꝓresurrectio neexn
quꝰ libet quis adquiesca t modo ñ esthereticus nisicon¬
tentione hereticfiat Sufficit enĩ inecdesiae begeꝰ
carnis resurrectionem credere futuram demorte :
tos & peccatores iudicari. sicut dio dor sĩgnisicati pis
seduiuos eos quincarne inuenien disunt᷑ dicit qui
adhuc morituri credunt᷑. url in mutandi sic̃ alii uolu
Ut suscitati continuo uł reformati: cum ante morties
iudicentur

Expanded text:
pore manente, immutandos ad incorruptionem pore manente, immutandos ad incorruptionem et immortalitatem eos qui in adventu Domini vivi inveniendi sunt, et hoc eis reputari pro resurrectione ex quolibet quis acquiescat modo, non est haereticus, nisi ex contentione haereticus fiat. Sufficit enim in Ecclesiae lege carnis resurrectionem credere futuram de morte. justos et peccatores significari, sicut Diodorus putat, sed et vivos eos qui in carne inveniendi sunt credimus, qui adhuc morituri 7 creduntur; vel immutandi sunt, ut alii volunt, ut suscitati continuo vel reformati cum ante mortuis judicentur
Abbreviated transcription (Latin):
sedhomo indõ & in homine ds̃: Ui¬
rit resurrectio mortuorũ : omĩum seduna. & in
Usemel: Non prima iustorũ et scđa peccatorũ. ut fa¬
ulti sompniat᷑ : sed una om̃iũ et sud resurgere dicit᷑.
d cadit: Caroergo nr̃a inueritate resurgit: sicut
inueritate cadit : & non scđm origenẽ. in mutatio
orporũ erit : id est aliud non nouũ corpꝰ ꝓcarne. sed
adem caro corruptibilis quae cadat. tam iustorũ.
uam in iustorũ incorruptibilis resurget . quȩ uł
uenam sufferre possit ꝓpeccatis. uł ingłam aet̃ nã
nanere ꝓmeritis :
mĩũ hominũ : erit resurrectio: Siomĩũ erit :
ergo om̃s moriuntur: Vt mors in adam datte:
mĩb filiis eiꝰ dominet᷑ : et maneat illud priuilegium
ndnõ: quod deeo specialit̃ dicit᷑: non dabis scm̃ tuũ
uidere corruptionẽ : Hancrationẽ : maxime patrũ
furba tradente suscepimꝰ: Uerũ quia sunt et alii. arq
fatholici & eruditi uiri : quicredunt amimit in cor¬

Expanded text:
sed homo in Deo et in homine Deus. Esed homo in Deo et in homine Deus. Erit resurrectio mortuorum hominum, sed una et semel, non prima justorum, et secunda peccatorum, ut fabula est somniatorum, sed una omnium. Et si id resurgere dicitur quod cadit, caro ergo nostra in veritate resurget, sicut in veritate cadit. Et non secundum Origenem immutatio corporum erit, id est, aliud novum corpus pro carne; sed eadem caro corruptibilis, quae cadit, tam justorum quam injustorum, incorruptibilis resurget, quae vel poenam sufferre possit pro peccatis, vel in gloria aeterna manere pro meritis. 6 m enim hominum erit resurrectio. Si omnium erit, ergo omnes moriuntur, ut mors ab Adam ducta omnibus filiis ejus dominetur; et maneat illud privilegium in Domino, quod de eo specialiter dicitur. Non dabis sanctum tuum videre corruptionem . Hanc rationem maxima Patrum turba tradente suscepimus. Verum quia sunt et alii aeque catholici et eruditi viri qui credunt, anima in cor
Abbreviated transcription (Latin):
ichil creatũ autser urens intrinitate I¬
credamꝰ: ut uult dionisius fons arrii: Nicdhl
ut arrius: Nichil ex traneũ aut officiale alteri u
mache domus. Nichil ꝑsuasiont aut sub reptione in¬
sertũ : ut manicheus: Nichil corporeũ : ut melito
& ter tulia nus : Michil corporalit̾ effigiatũ: ut¬
antropomorsus & uadianus : Nichilsibi mn ui sibile
ut origenes : Nichil creaturis uisibile : ut fortuns
Nichil morib uel uoluntate diuersum : ut marcio
Nichil ex trinitatis essentia ad creaturarũ natura
deductũ : ut platon. & ter tulianus: Nichil offiu
singula. net alteri cõmunicabile: ut origenis
Nichil confusius : ut sabellius: Sed totũ ꝑfectũ quiatd
exuno : & unũ nontam̃ solitariũ ut p̃sumunt.i¬
mousion ergo idest coessentialis.U
indiuinitate patri filius: omousion: patria
filio spc̃ sc̃s Omousion: deo & homini unꝰsilius
iomo ꝓpt̃ dm̃ uł xpc̃ cum deo sicut nestorius blasphȩ mat :

Expanded text:
ihil creatum aut serviens in Trinitate ihil creatum aut serviens in Trinitate credamus, ut vult Dionysius, fons Arii; nihil ut Arius; nihil extraneum, aut officiale alteri, ut Macedonius; nihil persuasione aut subreptione insertum, ut Manichaeus; nihil corporeum, ut Melito et Tertullianus; nihil corporaliter effigiatuAntropomorfus et Vadianus; nihil sibi invisibile, ut Origenes; nihil creaturis visibile, ut Fortunatus; nihil moribus vel voluntate diversum, ut Marcion; nihil Trinitatis essentia aut creaturarum natura deductum, ut Plato et Tertullianus; nihil officio singulare aut alteri communicabile, ut Origenes; nihil confusum, ut Sabellius, sed totum perfectum, quia ex toto unum, non tamen solitarium, ut praesumuntmousion ergo, id est coessentialis in divinitate Patri Filius, Omousion Patri et Filio Spiritus sanctus. Omousion Deo et homini, unus filius eum: vel Christus cum Deo, sicut Nestorius blasphemat:
Abbreviated transcription (Latin):
omo indiuinã glorificat᷑ indeo:. Quia muttitio uł uer¬
bilittis paturae : & diminutionẽ et abolitionẽ sub¬
fantiae facit : Credit a nobis sine confusione coniunc ta
u trinitas. si ne separatione distincta: Natꝰ ẽ. ergo dĩ¬
lius: exhomine : non ꝑhominẽ: Idest non ex uira coiti
uut ebion dicit: sedcarnẽ ex uirgmis corpore trahers:
ton decaelo secũ afferens: sicut marcion. origenes
orpͥuerũ. nonta m̃ carnẽ ex carne. sic̃ marcianus
sed uerus ds̃ ex diuinitate. & uerꝰ homo ex carne
mus filius in diuinitate uerbũ patris etds̃. in homine
inima & caro: Anima non absq sensu & ratione:
ut apollinaris: Neq caro absq anima : ut eunomius
sed anima cũratione sua & corpꝰcumsensib suis: ꝑ quos
sensus ueros ipassione et ante passionẽ suae carnis
e sic est natus ex uirgine ut et deitatis initiũ hos
nascendo acceperit: quasi ante ꝙ nasceret᷑ ee urs
lrus do cuer̃: Sed a et̃ nuis ds̃ & homo ex uirgine nat ĩ¬

Expanded text:
inam glorificatus in Deum: quia mutatio vel versibilitas naturae et diminutionem et abolitionem substantiae facit. Creditur a nobis sine confusione conjuncta sancta Trinitas, sine separatione distincta. Natus est ergo Dei Filius ex homine, et non per hominem: id est, non ex viri coitu, sicut Ebion dicit; sed carnem ex virginis corpore trahens, et non de coelo secum afferens, sicut Marcion, Origenes corpus verum. Non tantum carnem ex carne, sicut Marcianus, sed verus Deus ex divinitate, et verus homo ex carne, unus Dei Filius, in divinitate Verbum Patris et Deus, in homine anima et caro. Anima non absque sensu et ratione, ut Apollinaris, neque caro absque anima, ut Eunomius; sed anima cum ratione sua, et caro cum sensibus suis: per quos sensus veros in passione, et ante passionem suae carnis  Neque sic est natus ex virgine, ut et divinitatis initium homo nascendo accepeillus docuere, sed aeternus Deus homo ex Virgine nat
Abbreviated transcription (Latin):
tẽp̃natis unũ depusillis istis Dico enĩ uobis: quia
angłi xorũ in caelis : semꝑ uident facrem patris mei:
qui incȩlis. ẽ: Si c̃ergo illi uident: itaet nos uisuri
sumus sed nondũ uidemus: Propt̃ qđ ait apłs
Videmus nunc ꝑ speculum : in enigmate : tunc aut̃¬
facie a faciem Premium itaq fidei nobis uisio istti serua
Dequa & iobannes apłs loquit᷑: Cum apparuerit similes
eierimus : qm̃ uidebimꝰ eũ sicuti ẽ Facies aut̃ dĩ man¬
tatio tius. intellegenda est: Non aliquid tabe m̃brũ quas
pos babem̃ incorpone. quo utiq isto nomine ñ cupan
Similes ergo tunc angłis erimꝰ: quiasic̃ illi nunc uidem
ita nos dm̃ post resurrectionẽ uidebimus: Luice
QUOD ARBIRU LIB̃ TAIE MULTO PLOS NRAUORE. QUAM INI

Expanded text:
obis, quia angeli eorum semper vident faciem Patris mei qui in coelis est . Sicut ergo illi vident, ita et nos visuri sumus, sed necdum videmus. Propter quod ait Apostolus: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autfacie ad faciem . Praemium itaque nobis fidei visio ista sem apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Facies autem Dei manifestatio ejus intelligenda est: non aliquod tale membrum quale nos habemus in corpore, quod utique isto nomine nuncupamus. Similes ergo tunc angelis erimus, quia sicut illi nunc vident, ita nos Deum post resurrectionem videbimus. CAPUT LVI. Quod arbitrii l
Abbreviated transcription (Latin):
it uideat᷑ sp̃ũ a singulis nob. uideat᷑ ab altero in alterũ.
uide at᷑ a se ipso: Uide at̃ in caelo nouo & terranoua
udq in omĩ quae tunc fuerit creatura: Uideat᷑ &
pcorpora in omi corpore : quocumq frerint spiritabes
corporis oculi aciae ꝑueniente directi Patebunt
itiã cogitationes nrãe : inuicẽ nobis: Tunc enim im
care: Mox addidit: Donec ueniat dĩ & illu minabit
abscondita tenebrarũ : & manifes tabit cogitationes
cordiũ: et tunc laus erit unicuiq: adeo: ALuio

Expanded text:
is in singulis nobis, uideatur ab altero in altero, uideatur in se ipso, uideatur in caelo nouo et terra noua atque in omni quae tunc fuerit creatura, uideatur et per corpora in omni corpore, quocumque fuerint spiritalis corporis oculi acie perueniente directi. patebunt etiam cogitationes nostrae inuicem nobis. tunc enim impcare, mox addidit: donec ueniat dominus et inluminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et tunc lau
Abbreviated transcription (Latin):
nimã referens: Itensequit᷑ : dem doctor: Quodsi itaest
& sic conce dat᷑ resurgentes uesti m̃tis usuros Nec ta¬
lia illius er̃ qualia fuisse legunt᷑ israhelitica uestim̃ta:
tam̃ solittor ut uestim̃ta consunpta sunt: Nec qͣlia
fuerunt in quib: moyses & helias in monte cũ dnõ ułse
pore sup̃ta soluta sunt : sed forte talia er̃ qualib: dn
resurgens uestitꝰ apparuit: Si tam̃ & illa non fuer
spiritales carnalibus non egebunt: H anesiqͥdem iuls
pomerius. Caeterũ plurimorũ doctorũ euidens de¬
testat᷑: hoc astruit qđ in illa futurae gła resurrectior
ubinulla corporib: scis deformitas. nulla quoq dolo
aut laboris erit ad uersitas : non sit quoq tegminis
netes scirius usus quib erit omĩa & in omĩb deps

Expanded text:
nimam referens. Item sequitur idem doctor: Quod si ita est, nimam referens. Item sequitur idem doctor: Quod si ita est, et si concedatur resurgentes vestimentis usuros, non talia illis erunt, qualia fuisse leguntur Israelitica vestimenta tamen solita vetustate consumpta sunt. Nec qualia fuerunt in quibus Moyses et Elias in monte cum Domino , vmpore sumpta, soluta sunt; sed forte talia erunt qualibus Dominus resurgens vestitus apparuit : si tamen et illa non fuerunt spiritales carnalibus non egebunt. » Haec siquidem Julianus Pomerius. Caeterum plurimorum doctorum evidens dentestatur, hoc astruit: quod in illa futura gloria resurrectionis, ubi nulla corporibus sanctis deformitas, nulla quoque doloris aut laboris erit adversitas, non sit quoque tegminum necessarius usus, quibus erit omnia et in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
as sup̃sit: neq sp̃s sc̃s. sedsilius tantum: Ut qui erat i
diuinitate patris filius : ipse feret in hominẽ homis
matris filius: nesilii nom̃ adalterũ transiret quiñe
ueritatẽ nature : ex homine hominis filius : Vt uis¬
rittas geniti : non adoptione. ñ appellatione. sed
inutraq natiuitate fili nom̃ nascendo haberet
et tẽt uerus ds̃ & uerus homo unus filius: Non
nduab substantus: sicut ei naturae ueritas centulit :
ponconfusis naturis neq in mixtis: sicut thi mothian
olunt: sed societatẽ unitis: Ds̃ ergo hominẽ assupsit:
omo in dm̃ non transiuit naturae uersibilitate. sicut
ollo nariftite dicunt. seddĩ dignatione : Vt nec ds

Expanded text:
t in divinitate Dei Patris Filius, ipse fieret in homine hominis matris filius; ne filii nomen ad alterum transiret, qui noveritatem naturae ex homine hominis Filius: ut veritas geniti non adoptione, non appellatione, sed in utraque nativitate filii nomen nascendo haberet, et esset verus Deus et verus homo unus filius. Non in duabus substantiis, sicut ei naturae veritas contulit, 3 non confusis naturis, neque immixtis, sicut Timothiani volunt, sed societate unitis. Deus ergo hominem assumpsit, homo in Deum transivit, non naturae versibilitate, sicut Apollinaristae d
Abbreviated transcription (Latin):
lita piae tate eripiao : & tibi capitinro congregando
DEPRE cipitatione dia
euident insinuat: dicens: Cum enĩp̃mit teret dicens
iudico tisunt singuli scđm facta sua : breuit subiecit qu¬
ad modũ fuerint iudicati: Et mors & infernus in qu
missist̃ instagnũ ignis : his om̃ib significans diaboũ os
iortis est auctor infernarumq paenarũ uniuersor
sor idile monũ sociar tati: Hoc est enim qđ supłi ruide tis

Expanded text:
la pietate eripias, et tibi capiti nostro conregnaturos ecipitatione diaboli, evidenter insinuans dicit. Cum praemitteret dicens: Et judicati sunt singuli secundum facta sua , breviter subjecit quemadmodum fuerunt judicati: Et mors et infernus, inquit, missi sunt in stagnum ignis . Hic omnibus significans diabolum, qui est auctor mortis infernaliumque poenarum, cum universorum simul daemonum societate. Hoc est enim q
Abbreviated transcription (Latin):
dit Ardeat sed non ae qualit̃ molestia sentiatur. XLIII
cofria eos Quiscurulosis sime querunt aualis fitiouis¬
in orum scientia maiorũ scientiae cõparata: site
nde qđ maiores & studiosise ignorasse dixer̃ : periculo¬
um ual dee etsuꝑfluũ. si quic quã inde a nob̾ ddefinire ul¬
omodo psumat᷑ Quamuis beatͥ augustinꝰ de eo ipso futuro

Expanded text:
 XLIII. Contra illos qui scrupulosissime quaerunt qualis sit iMinorum scientia majorum scientiae comparata, si teUnde quod majores et studiosi se ignorasse dixerunt, periculosum valde et superfluum est, si quidquam inde a nobis definiri ullo modo praesumatur; cum bea
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃: eo qđ sit expatre & silioꝓcedens patri & filio coat¬
ternus: Pater ergo principium deitatis: quisi c̃ numꝙ
sc̃s. nonnatus. quia non est silius neq ingenitꝰ quia no
est pat̃. nec fac t̃ fp̃s sc̃s. quianon ẽ. exnichilo. sed ex
deo patre & deo filio dĩ ꝓtedens: Pat̃ a et̃ nus: eoqđ att̃
habeat siliũ. cuius aet̃ nus sit pat̾: filius aet̾mis: eoqđsit
& filio coae ternus: Non confusa inuna ꝑsona trinitas
ut sabellius dicit: Neque separati aut diuersã in na¬
tura diuinitas ut arrius blasphemat: sed alt̃ in ꝑson

Expanded text:
m, eo quod sit ex Patre et Filio procedens, Patri et Filio coaeternus. Pater ergo principium deitatis; qui sicut nunquam uo Spiritus sanctus non natus, quia non est Filius; neque ingenitus, quia non est Pater; neque factus, quia non est ex nihilo, sed ex Deo Patre, et Deo Filio Deus procedens. Pater aeternus eo quod aeternum habeat Filium, cujus aeternus sit Pat Filio coaeternus: non confusa in una persona Trinitas, ut Sabellius dicit: neque separata aut divisa in natura divinitas, ut Arius blasphemat: sed alter in persona
Abbreviated transcription (Latin):
Asinistra quoq: parte adstantib reꝓbis. in putature
qđ ea non fecissent quȩ indexterã partẽ ad stante
feris se cõme morat: his duobus sermonib dnĩ nr̃i
ihũ xp̃i finitis uno quo tlectis quaebona egerint nu¬
merant᷑: altero quorȩꝓbis qđ ea nonfecerint in pu¬
tat᷑ : ibunt impn ut ipsa ueritas dic̃ insuppliciũ ae¬
terpũ: Iustiautẽ inuitã aet̃pam. XXXUIi.

Expanded text:
Ad sinistram quoque partem astantibus imputaturus est Ad sinistram quoque partem astantibus imputaturus est quod ea non fecissent quae in dexteram partem astantes fecisse commemorat. His duobus Domini nostri sermonibus finitis, uno quo electis quae bona egerunt numerantur, altero quo reprobis quod ea non fecerint imputatur, Ibunt impii, ut ipsa Veritas dicit, in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
gus tinꝰ ait: si carnalitꝰ cogitet᷑ quis eiꝰ magnituda¬
nẽ aut longitudinẽ ualeat aestimare : aut quant
eipr̃ legi poterit lib in quoscriptȩ sunt uniuersae uite
nites scrum: antantꝰ angłoꝵ numerꝰ adeibt quant lio¬
ine erit. & uitã suã quisq ab angło sibi adibito audiet
eitari: Nontrgo uñ lib̾ erit om̃iũ sedsinguli singulou
nptura uero ista unũ uolens intellegeret alius inquit
bes aptus e: Que dãigit᷑ iuisẽ intelle genda diuinar
pme moriã reuocent᷑. et m̃tis in tuitu mira ce beritate
er nant᷑ꝰ: ut ac cuset uł excuset scientia conscientia u
tq simul & om̃s & singuli iudicen t᷑: Quae nimirũ uis
uina libri nom̃ accrpit: in ea quippe quodã modo legit᷑¬
uicquid eafaciente recolit᷑: Tunc cõmemoraturꝰ e
ons electissuis : quae in euuangłio cõmemoranda p̃dix̃ :
tapmittens: Venite bene thcti patrismei. possi de te
paratũ uob̵ regnũ aconstitutione mundi. esuriui et

Expanded text:
ui liber si carnaliter cogitetur, quis eius magnitudinem aut longitudinem ualeat aestimare? Aut quanto tempore legi poterit liber, in quo scriptae sunt uniuersae uitae uniuersorum ? An tantus angelorum numerus aderit, quantus hominum erit, et uitam suam quisque ab angelo sibi adhibito audiet recitari? Non ergo unus liber erit omnium, sed singuli singulorum. Scriptura uero ista unum uolens intellegi: Et alius, inquit, liber apertus est. Quaedam igitur uis est intellegenda diuina, in memoriam reuocentur et mentis intuitu mira celeritate cernantur, ut accuset uel excuset scientia conscientiam adque ita simul et omnes et singuli iudicentur. Quae nimirum uis diuina libri nomen accepit. In ea quippe quodam modo legituicquid ea faciente recolitur. » Tunc commemoraturus est Dominus electis suis quae in Evangelio commemoranda praedixit, ita dicens: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi: esurivi enim, et
Abbreviated transcription (Latin):
ait dñs. capilluscapitis urĩ non peribit: nonde longitu¬
dine sedru mero capillorũ dictũ multo aptius possit
intellegi: Unde & alibi dicit Capilli capitis urĩ: nu me¬
ratisunt Item idem doctor similitudinẽ ꝓ hac ques¬
one adhibens.dicit: Quidiam respondeam decapillis
aut unguibus : se mel quippe intellego. itanichil peritu¬
rũ eẽ decorpore ut deforme nichil sit incorpore :
simul intelligit᷑ eaquae deformi factura fuerant in¬
formitatẽ adse ipsam accessuram eẽ non locis inquib
mẽ brorũ forma turpet᷑: Uelud sidelimo uasfieret :
quod rursus in eundem limũ redactũ. decoto iterũ fie¬
ret: non eẽt̾ necesse ut illa pars limi quȩ in mas sa¬
ret fundum: tam̃ totũ reuerteret᷑ in totũ : id est
totus ille limus intotũ uas. nulla suꝑdita parte
remaueret: Siergo ut idem doctorait. Non
torũ perierat inutet᷑ in carnẽ & in partes alias corpori

Expanded text:
ait Dominus: Capillus capitis vestri non peribit , non de longituait Dominus: Capillus capitis vestri non peribit , non de longitudine, sed de numero capillorum dictum multo potius possit intelligi. Unde et alibi dicit: Capilli capitis vestri omnes numerati sunt » . Item idem doctor, similitudinem pro hac re adhibens dicit Ibidem: « Quid jam respondeam de capillis atque unguibus? Semel quippe intellecto, ita nihil periturum esse de corpore, ut deforme nihil sit in corsimul intellegitur ea, quae deformem factura fuerant enormitatem, massae ipsi accessura esse, non locis in quibus membrorum forma turpetur. Velut si de limo uas fieret, quod rursus in eundem limum redactum totum de toto iterum fieret, non esset necesse ut illa pars limi, quae in aret fundum; dum tamen totum reverteretur in totum, id est, totus ille limus in totum vas nulla sui perdita parte remaneret. » Sic ergo, ut idem doctor ait : « Non eorum perierat mutetur in carnem, et in alias partes corporis
Abbreviated transcription (Latin):
deforme natũ fuerat: XXXI VRŨ INR¬
Torsuram uł Secationẽ Deraciũ cor: Rebs¬
GRARI CREDATUR
it exocbeatissimꝰ augustinꝰ: Ipsa in tegrates¬
rena materies quae discedente anima fit
cadauer non ita resurrectione reparabit᷑: ut ean
dilabunt᷑. : in alias atq alias aliarũ rerũspeciess
masq uertant̃: Quã uis ad corpꝰredeant unde d¬
lapsa sunt : ad easdem quoq: corporis partes ubi sus¬
redirẽ ñ necessesit: Alioquin sicapillus capitiont
qđ tam crebra tonsura detrag̃ si unguib: ꝗđ tocis
ademsit: ex sẽctio: Inmoderati & indecens cosi¬
untantib & resurrectionẽ carpic ñ credentibu
occurrit insir mitas: Ergo ut idem doctor : in alio suo
bpere ait: Sicapilli tociens tonsi. unguesue desectȩ:
cuiq: resurgenti peribunt quiineadẽ carne. ut quẽ¬
cumq: ibilocũ corporis teneant seruata partiũ congru¬
entia. materiae mutabilitatȩ uertunt᷑: Quamuis qđ

Expanded text:
deforme natum fuerat non utiqdeforme natum fuerat non utiqtonsuram vel sectionem detractum est redintegrari credatur. Ait ex hoc beatissimus Augustinus : « Ipsa itaque terrena materies, quae discedcadaver, non ita resurrectione reparabitur, ut ea quae dilabuntur, et in alias atque alias aliarum rerum species formasque vertuntur, quamvis ad corpus redeant unde dilapsae sunt, ad easdem quoque corporis partes, ubi furedire necesse sit. Alioquin si capillis capitis redit quod tam crebra tonsura detraxit, si unguibus quod toties dempsit exsectio, immoderata et indecens cogitantibus, et resurrectionem carnis non credentibus occurrit informitas. » Ergo, ut idem doctor in alio suo opere ait : « Si capilli toties tonsi, unguesque desecataecuique resurgenti peribunt: quia in eamdem carnem, ut quemcunque ibi locum corporis teneant, servata partium congruentia, materiae mutabilitate vertentur. Quamvis quod
Abbreviated transcription (Latin):
nulla erit tdeformitas quã facit in congruentia
qđ plus x̃. quã decet materiȩ seruata integritate
detrahitur: Huius igit̃ doctoris prudentissima de¬
sinitione instructi: restat ut et illos quos cum sens
digitis manuũ & pedũ oculis nrĩs inspeximꝰ: ñ cũ ea
defor mitate resurrecturos eẽ credamꝰ: sed corporis
i tegritate seruatti : Cum eodigitorũ nunero illos e
futuros : quicorpora lempar tium congruentiã seriu
Congruentiã enĩ corporaliũ partiũ dico : sic̃ debito na¬
cendi ordine agit᷑ : ut in uno quoq: homine duosin
oculi : duae aures. quini digiti manuũ. quini quoq et
pedũ digiti habeant᷑: Nulla numerositate adiecta i
minorata : quae infirmitatẽ inferat partiũ sic tam̃ u
nidl credat᷑ posse de corpore periturũ : Dic̃ tnĩ sc̃s a¬
gustinus: Neque hoc dixerim quod aliquid existi
corpori: cuiq periturũ : qđ naturalit̃ in erat sẽd qa

Expanded text:
nulla erit deformitas, quam facit incongruentia nulla erit deformitas, quam facit incongruentia quod plus est quam decet, materiei servata integritate, detrahetur. » Hujus ergo doctoris prudenti definitione eruditi, restat ut et illos quos cum senis digitis manuum et pedum oculis nostris inspeximus, non cum ea deformitate resurrecturos esse credamus, sed corporis integritate servata cum eo digitorum numero illos esse futuros, qui corporalem partium congruentiam servant. Congruentiam enim corporalium partium dico, sicut debito ordine nascendi agitur, ut in unoquoque homine duo sint oculi, duae aures, quini digiti manuum, quini etiam digiti pedum habeantur, nulla numerositate adjecta vel minorata, quae deformitatem inferat partium, sic tamen ut nihil credatur de corpore esse periturum. Dicit enim sanctus Aunt. Neque hoc ideo dixerim, quod aliquid existimem corpori cuique periturum, quod naturaliter inerat; sed quod
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ si pos si t omĩps ds̃ in illa resurrectione mortio
carnem hominis distinguere acarne bestiarũ. ut un
idemq pulus & non resurgat in quantũ puluis e¬
Qpͣ auibeltac urta debiles Exi¬
prunt. cumsuis inteqris MENBRIS INRESUR ReCTIO¬
iquis debilis corpore truncat᷑ cũ frac tꝰq dehac
uita exierit : non dubiũ qđ debita in tegritate
t quicquid in illo aut insirmitas turpe aut aliena
efficit crudelitas debile: ita hoc immor talitatis debile¬
pulchritudo reformet ut nec suꝑflua indecora nec
etracta uideant̾ ibi eẽ deformia: Ita enĩ exhoc ait
cũ simꝰ augustinus: Nonẽ. in macris pinguibq me¬
tuendũ : neibi etiã talessint : quales sipos sent. ne hc
ꝑẽ uoluissent Omĩs enim corporis pulchritudo par¬
nũ congruentia : cum quadã coloris suisuauitate:
biautem non ẽ partiũ c̃gruentia. aut ideo quid offe¬
dit quia paruum .ẽ. autideo quia nimiũ: Proinde

Expanded text:
mirum si possit omnipotens Deus in illa resurrectione mortuorum mirum si possit omnipotens Deus in illa resurrectione mortuorum carnem hominis distinguere a carne bestiarum, ut unus idemque pulvis, et non resurgat, in quantum pulvis qui de hac vita debiles exierunt, cum suis integris membris in resurrectioi quis, debilis corpore, truncatus confractusque de hac vita exierit, non dubium quod debita integritate mari; ut quidquid in illo aut infirmitas turpe, aut aliena effecit crudelitas debile, ita tunc hoc immortalitatis pulchritudo reformet, ut nec superflua, indecora, nec detracta, videantur ibi esse deformia. Ita enim ex hoc ait beatissimus Augustinus : « Non est macris pinguibusque metuendum ne ibi tales sint, quales si possent nec hic esse voluissent. Omnis enim corporis pulchritudo est partium congruentia cum quadam coloris sui suavitate. Ubi autem non est partium congruentia, aut ideo quid offendit, quia parum est, aut ideo quia nimium. Proinde
Abbreviated transcription (Latin):
unculã solent quadicunt. carnem hominis lupꝰ con
lupũ leo deuoraũ leo moriens adpuluerẽ redit
Cumpuluis illesuscita turquo modo caro hominis alupis
leonis carne diuidit᷑: quib quid respondere aliud
debemꝰ. nisiut prius cogitent qualit̃ in hoc mundo
uenerint. & tunc inuenient qualit̃ resurgant: Cr
tuhomo qui loqueris aliquando in matris utero sp̃un
sanguinis fuisti: ibi quippe expatrissemine & matris
sanguine paruus ac liquidus glob eras: Dicer gosi nost
qualit̃ illehumor seminis in ossib: durauit: qualit̃ in ns¬
dullis liquiđ remansit : qualit̃ in eruis solidit᷑ ẽ : qui¬
lit̾ incarnib creuit : qualit̃ incute ex tensus est : qu¬
lit̃ incapillis adq unguib distinc tꝰ. itaut capilli mollis¬
ores carnib & ungues eeñt teneriores ossib carnib ds¬
riores : siigit᷑ totaet tanta exuno sẽmine & ꝑspecies as¬
tinc tt sunt & tam̃ in forma remanent cuncttI quid

Expanded text:
iunculam solent, qui dicunt: Carnem hominis lupus comedit, iunculam solent, qui dicunt: Carnem hominis lupus comedit, lupum leo devoravit, leo moriens ad pulverem rediit: cum pulvis ille suscitatur, quomodo caro hominis a lupi et leonis carne dividitur? Quibus respondere non aliud debemus, nisi ut prius cogitent qualiter in hoc mundo venerint, et tunc invenient qualiter resurgant. Certe tu homo qui loqueris, aliquando in matris utero spuma sanguinis fuisti; ibi quippe ex patris semine et matris sanguine parvus ac liquidus globus eras. Dic ergo, si nosti, qualiter ille humor seminis et sanguinis in ossibus duruit, qualiter in medullis liquidus remansit, qualiter in nervis solidatus est, qualiter in carnibus crevit, qualiter in cute extensus est, qualiter in capillis atque unguibus distinctus, ut capilli molliores carnibus, et ungues essent tenuiores ossibus, carnibus duriores? Si igitur tot et tanta ex uno semine et per species distincta sunt, et tamen in forma remanent conjuncta, quid
Abbreviated transcription (Latin):
capitib: siue in duob: corporib: & capite uno nasca tꝰ¬
unũ recipiat corpꝰ aut ꝑ hoc naturȩ carnis nrae siue
amit tendo qđ ei suꝑ fuit siue recipiendo qđ de fuit̃
in suamplenitu dinem reformatã sicut sine ulla cor¬
ruptione: itti sine ulla infirmitate spiritui scõ in mor
abestus conedurtur. As diuers a Lapia nope
Runcantur resurgentes in te ori tatł Suicor¬
PORIS OBTINEBUN
Tonperit deo ait augus tinꝰ t̃rena materres. de
qua mortaliũ creat᷑ caro: sed inquae libet nt¬
puluerẽ cinerem ue soluat᷑: in quos libet̃ alit̾ aurasq:
defugiat. in quacũq: alioꝵ corporũ substantia uł in
ipsa elenĩta uer at᷑ in quorũ cũq animaliũ aut aetiã
hominum cibũ cadat carnemq mutet̃ alliani mȩ hums¬
inpuncto temporis req̃dãt: quȩ illã primitꝰ ut hor
fier& tresceret. uiuer&. animauit: Hanc quo qui
questionem beatꝰ gregorius in suis tractatib ꝓponenos
inrit & exponens ait : Sepe quidã obicere in anẽ quefd¬

Expanded text:
sive in duobus corporibus et capite uno, unum recipiet corpus. Ac per hoc natura carnis nostrae, sive amittendo quod ei superfuit, sive recuperando quod defuit, in suam plenitudinem reformata, sicut sine ulla corruptione, ita sine ulla infirmitate spiritui suo immortala bestiis comeduntur, aut diversa laniatione truncantur, resurgentes integritatem sui corporis obtinebunNon perit Deo terrena materies de qua mortalium creatur caro, sed in quemlibet pulverem cineremve solvatur in quoslibet halitus aurasque diffugiat, in quamcunque aliorum substantiam vel in ipsa elementa vertatur, in quorumcunque animalium vel hominum cibum cedat, carnemque mutetur; illi animae humanae puncto temporis redibit quae illam primitus ut homo fieret, cresceret, viveret, animavit. » Hanc quoque quaestionem beatus Gregorius in suis tractatibus proponens pariter et solvens ait : « Saepe objicere inanem quaest
Abbreviated transcription (Latin):
derunt : tantoquisq: & in carteris ibi tolerabili orem
habebit dãpnationẽ : quanto hic minorẽ habuit im¬
quitatem: Nam omĩno negari non potest : etiã ipsu
aet̃nũ ignẽ ꝓ diuersitate meritorũ. quãuis malor
alus leuiorẽ. aluis futurũeẽ grauiorẽ : Siue ĩpsus

Expanded text:
derunt, tanto quisque ibi tolerabiliorem habebit damnationem, quanto hic minorem habuit iniquitatem. Nam omnino negari non potest etiam ipsum aeternum lignem pro diversitate meritorum, quamvis malorum, aliis leviorem, aliis fut
Abbreviated transcription (Latin):
angłis pruni ant᷑. Utrũ sane ipsi cum uitus & deformito¬
tibi siromnũ corporũ resurgant que cumq ints otuoti
& defor mia m̃bra gesttir in quirendo laborare qos
ouisẽ.: Ne que enim fatigare nos debet incertator
habitudo ul pul dritudo quarũ erit certa & semon¬
uerauita nisi ubi felicit᷑ uiuitur: Nec uera incorrur
oriubisalus nullo dolore corrumpit  ubraot nres
&i tibi dolor ꝑ paetuuo non interimit sedaffligerit
psa corruptio nonfinit᷑ : haec inscĩo scripturis secund

Expanded text:
is et deformitatibus suorum corporum resurgant, quicunque in eis vitiosa et deformia membra gestarunt, inquirendo laborare quid opus est? Neque enim fatigare nos debet eorum incerta habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempivera vita, nisi ubi feliciter vivitur; nec vera incorruptio, nisi ubi salus nullo dour; et ubi dolor perpetuus non interimit, sed affligit, ipsa corruptio non finitur. Haec in sanctis Scripturis secunda
Abbreviated transcription (Latin):
uant᷑ : sed regnant : Alius quoq ordo ẽ. electorũ
quib dicit᷑: Esuriui : & dedistis michi manducare :
nudi cant̾: & regnant: Item reꝓboꝵ ordines: duosunt:
neorũ qui extra ecclesiã : inueniendist᷑ Hi non iu¬
dicabuntꝰ: sed pereunt : De qͥb aetiã psal mista ait:
uonre surgent impu: iniuditio: At̃ quoq: ordo reꝓbort¬

Expanded text:
sed regnant. Alius quoque est ordo electorum, quibus dicetur: Esurivi et dedistis mihi manducare . Hi judicantur et regnant. Item reproborum ordines duo sunt. Unus eorum qui extra Ecclesiam inveniendi sunt. Hi non judicantur et pereunt: de quibus et Psalmista ait: Non resurgent impii in judicio . Alter quoque ordo repro
Abbreviated transcription (Latin):
MALORUMUE DIREENONE
cceait psalmista : Aduocabit caelũ desursum.
& t̾ram discer nere᷑ ppłmsuũ Quidest qđ dicit
discernere populũ suũ : nisi ꝑ uditiũ separare bonos
amalis tamq oues abhedis: namoues tunc statu et
adextrif : he dos aut̃ asinistris:XXXU.
QUOD IPSA SEPARATIO BONORUM AMALIS
PER ANGELICA MINIS TERIA EIAT.
onorum malorũq direptiosiue aetiã sepa¬
ratio  ꝑ angelos implere posse credendaẽ:
Nam cumpsal mista diceret. aduocabit caelossursũ:
tnsũ ut discerneret ppłm suũ : Quod dix̃ discerne

Expanded text:
discretione. Ecce Psalmista ait: Advocavit coelos desursum, et terram discernere populum suum . Quid est quod dicit. Discernere populum suum? nisi per judicium separare bonos a malis, tanquam oves ab haedis. Nam oves tunc statuet a dextris suis, haedos autem a sinistris. CAPUT XXXV. Quod ipsa separatio bonorum a malis per angelica ministeria fiet. Bonorum malorumque diremptio, sive etiam separatio, per angelos impleri posse credenda est. Nam cum Psalmista diceret: Advocavit coelos sursum, et terram discernere populum suum , quod dixit, discerne
Abbreviated transcription (Latin):
Sedsic̃ homines inter quos uiuentes uiuimꝰ quȩ uita¬
les exherentes uiuimus: mox ut aspicimus: Nonun
credimus uiuere : sed uidemꝰ cum eorũ uitã sine corps¬
ribus uidere neque amꝰ quantũ in eis ꝑ corpora re¬
moti omĩ ambiguitate conspicimꝰ : ita quicumq sps¬
rittdia illa lłmina corporũ nr̃orũ circũ ferimus
incor poreum dm̃ omĩa regentẽ. etiã ꝑcorpora contu¬
ebim̃: Aut ergosic ꝑ illos oculos uidebit ds̃: ut aliquid
habeant intania excellentia m̃tis simibe quo et corpo¬
ea natura cernat̃. qđ ullis exemplis siue scripturarũ¬

Expanded text:
Sed sicut homines, inter quos uiuentes motusque uitaSed sicut homines, inter quos uiuentes motusque uitales exserentes uiuimus, mox ut adspicimus, non credimus uiuere, sed uidemus, cum eorum uitam sine corporibus uidere nequeamus, quam tamen in eis per corpora remota omni ambiguitate conspicimus: ita quacumque spiritalia illa lumina corporum nostrorum circumferemus, incorporeum Deum omnia regentem etiam per corpora contuebimur. Aut ergo sic per illos oculos uidebitur Deus, ut aliquid habeant in tanta excellentia menti simile, quo et incOl-porea natura cernatur, quod ullis exemplis siue scripturaru
Abbreviated transcription (Latin):
non uidebit: Ab sit ergo ut dicamus. illos scõs in illa
apertos habebunt : in de questio ẽ: Sit enĩ tantũ pot¬
r̃ incorpore spiritali: eomodo utiq: etiã ipsi oculi
spiri tales quantũ possunt isti quales nunc habe mus
us er̃ potentiae siꝑ eos uidebit᷑ incorporea illa nati¬
ra que non continet᷑ loco : sedubique ẽ tota : Quam¬
obrem iuxta qđ idem ddoctor adsirmat: sifi eripot
ualdeq credibile est : sic nos eẽ uisuros munda na
tunc corpora cȩli noui & terrae nouae: ut dm̃ ubiq p̃¬
sentem. et uni uersa etiã corpor&lia gub nantẽ. ꝑ col¬
pora quae gestabimꝰ. & quȩ conspiciemꝰ qua conuer¬
stis oculos dixerimꝰ : clarissima ꝑspecuitate uidean
Namsic̃ nunc inuisibilia dĩ ꝑ ea quae facta sunt in tella¬
ta conspiciunt᷑ ꝑspeculũ inenigmate et expartes
ubiplus in nobis uł fides quacredimꝰ quamrerum
corporaliũ species quas ꝑ oculos ternimꝰ corporales

Expanded text:
non unon uapertos habuerint, inde quaestio est. Si enim tantum poterunt in corpore spiritali eo modo utique ipsi etiam oculi spiritales, quantum possunt isti, quales nunc habemus, us erunt potentiae, si per eos videbitur incorporea illa natura, quae non continetur loco, sed est ubique tota. » Quamobrem, juxta quod idem doctor affirmat, « Fieri potest, valdeque credibile est, sic nos e corpora tunc caeli noui et terrae nouae, ut Deum ubique praesentem et uniuersa etiam corporalia gubernantem per corpora quae gestabimus et quae conspiciemus, quaqua uersum oculos duxerimus, clarissima perspicuitate uideamus, non sicut nunc inuisibilia Dei per ea, quae facta sunt. intellecta conspiciuntur per speculum in aenigmate et ex parte, ubi plus in nobis ualet fides, qua credimus, quam rerum corporalium species, quam per oculos cernimus corporales.
Abbreviated transcription (Latin):
tunc motus corporis Fabeam. ANTales ERUINT Sic
Nobo FABERE uide mur:
Uemotibus corporis sc̃s augus tinꝰ desinitam ponere
sententiã ex paues tens : sic ait: Qui motꝰ illic
aliũ corporũ sint fut uri definire non audeo : qđ ex
VRUM PER CORPOREOS OCulos istos LIC II¬
quibus nunc cernimꝰ solea aut lunam Uibeat᷑
TUNC DEUS
eoculis istis corporeis sc̃s augustinꝰ specialit̃dis¬
putans utrũ ꝑ ipsos dm̃ infutura uita uidere
possimus: sic ait: Cum ex me querit᷑ in quia quid ac¬
turisint oculi isti : in illo corpore spiritali: Nondico
quidiã uideo: sedico qđ credo. secundũ illiid quod
mnsal molego. Credidippt̃ qđ locutus sum : Di co itaq::
uisurisunt dm̃ inisto corpore: sed utrũ ꝑipsũ sicut
ꝓcorpus nunc uidemꝰ solem lunam & stellas mare
ac terram . & que sunt in ra: non parua questio est:
urũ ẽ enĩ dicere qđ scĩ talia corpora tunc habebunt
ut non possint oculos claudere adq: aperire cum uo

Expanded text:
tunc motus corporis habeamus, an tales erunt sicut modo haberi videntur. De motibus corporis sanctus Augustinus definitam ponere sententiam expavescens, sic ait : « Qui motus illic talium corporum futuri sint definire non audeo, quod nec rum per corporeos oculos istos, quibus nunc cernimus solem et lunam, videatur tunc Deus. De oculis istis corporeis sanctus Augustinus perspicaciter disputans , utrum per ipsos Deum in futura vita videre possimus, sic ait: « Cum ex me quaeritis, inquit, quid acturi sunt oculi isquod iam uideo, sed dico quod credo, secundum illud quod in psalmo lego: Credidi, propter quod locutus sum. Dico itaque: Visuri sunt Deum in ipso corpore; sed utrum per ipsum, sicut per corpus nunc uidemus solem, lunam, stellas, mare ac terram et quae sunt in ea, non parua quaestio est. Durum est enim dicere, quod sancti talia corpora tunc habebunt, ut non possint oculos claudere adque aperire cum uol