comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum institucioĩs ꝑuenit. Qui aut̃
int̾im longe positi. aut ꝓpe in oc¬
culto ꝯstituti ñdũ cognita institu¬
tiõe diuina forte ab hac uita sub¬
ducti st̃ ħ de ipsis sentiendũ mͥ ui¬
detur. qd̃ n de illis qui ante ipsam
institucionẽ siue in p̃pucio siue in
ẽẽ uelit. ⁊ ad huc eiusmodi aliqͦs
in ignotis regionib ⁊ remotis. t̾ra¬
rum sedib deg̾e contendat: qui forte mã¬
datũ diuinum deꝑcipiendo baptismatꝰ
sacram̃to non acceꝑint. ego ł neminõ

Expanded text:
tum institutionis pervenit. Qui autem interim longe positi, aut prope in occulto constituti, nondum cognita institutione divina forte ab hac vita subducti sunt, hoc de ipsis mihi sentiendum videtur; quod et de illis qui ante ipsam institutionem, sive in praeputio, sive in esse velit et adhuc hujusmodi aliquos in ignotis regionibus, et remotis terrarum sedibus degere contendat, qui forte mandatum divinum de percipiendo baptismatis sacramento non acceperint, ego
Abbreviated transcription (Latin):
ulta st̃ alia eccłie sacͣm̃ta reb
ł factis exp̃ssa: q̃ oĩa hic enu¬
merari ñ posst̃. Multa eni st̃. ⁊ ido
p̃sentis sermonis breuitas ea ñ cap̃.
Insufflatio in exorcizatiõe uirtutẽ
sp̃c scĩ significat. qͣ ueniente fugat᷑
⁊ subruit᷑ sp̃c malignꝰ sic̃ scͥptũ ẽ. fla

Expanded text:
ulta sunt alia Ecclesiae sacramenta rebus vel factis expressa, quae omnia hic enumerari non possunt; multa enim sunt, et ideo raesentis sermonis brevitas ea non capit. Insufflatio in exorcizatione, virtutem Spiritus sancti significat, qua veniente fugatur et subruitur spiritus malignus. Sicut scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
ria iuitꝰ fugat᷑. Primũ ad arma. scđ̃m
ad tela. pͥmũ ad defensionẽ. scd̾m ad
ĩpugnationẽ. Tunsio pectoris cõpun¬
ctionẽ cord̃ designat. Pectꝰ tundit᷑.
ut cogitatioẽs uane ⁊ desicłia pͣua
de corde pellant᷑. Inclinatio ca¬
pitis. genuũ incuruatio. siue ꝓstͣtio
humilitatẽ ⁊ reuerentiã siue ñ ue
niȩ postulationẽ significant. Expan¬
sio manuũ caritatẽ ⁊ affectꝰ boni
amplitudinẽ demonstrat. De his

Expanded text:
ria virtus fugatur. Primum ad arma, secundum ad tela. Primum ad defensionem; secundum ad impugnationem. Tunsio pectoris compunctionem cordis designat. Pectus tunditur, ut cogitationes vanae et desideria prava de corde pellantur. Inclinatio capitis, genuum curvatio, sive prostratio, humilitatem et reverentiam, sive etiam veniae postulationem significant. Expansio manuum charitatem et affectus boni amplitudinem demonstrat.
Abbreviated transcription (Latin):
prũ fecerit struprũ patiat᷑. s qđ
peccato isto fãc legi ħ ei lex faciat.i.ͥ
qo iegẽ talia ꝓhibentẽ de sua uita
abstulit. auferat eũ ñ ipsa lex dͥeho¬
minũ uita ꝙͣ regit. Idem. Nolite ui¬
dicare. ut ñ iudicemini. In qͦ eni
iudicio iudicaueritis iudicabimi¬
iniqͦ iudicabunt᷑. Absit. Nulla qͥppe
inquitas apud dm̃. S ita dictũ ẽ
inqͦ iudicio iudicaueritis. ieo iudi¬
cabimini. tanꝙͣ si diceret᷑ inqͣ uolun¬
tate bene feceritis. in ipsa lib̾abimi¬
ni. ł in qͣuoluntate male feceritis.
uoluntatũ. ñ extẽpoꝵ spaciis. snie
recta facta siue peccata metim᷑. aAli¬
oqͥn maiꝰ peccatũ hab̾et᷑ arborẽ dei¬
cere. ꝙͣ hominẽ occidere. Illud eñi
fit longa mora. ictib multis. ħ uno
ictu. breuissimo tẽꝑe. In hac hͥppe

Expanded text:
prum fecerit, stuprum patiatur, sed quod peccato isto facit legi, hoc ei lex faciat, id est quia legem talia prohibentem de sua vita abstulit; auferat eum etiam ipsa lex de hominum vita quam regit. Idem: Nolite judicare et non judicabimini. In quo enim judicio judicaveritis, judicabimiiniquo judicabuntur? Absit. Nulla quippe iniquitas apud Deum. Sed ita dictum est, In quo judicio judicaveritis, in eo judicabimini, tanquam diceretur: In qua voluntate benefeceritis, in ipsa liberabimini; vel, in qua voluntate malefeceritis, uoluntatum non ex temporum spatiis siue recte facta sine peccata metimur. alioquin maius peccatum haberetur arborem deicere quam hominem occidere; illud enim fit longa mora ictibus multis, hoc uno ictu breuissimo tempore. pro quo tame
Abbreviated transcription (Latin):
ta atenebris int̾iorib solui ñ
meret᷑. S male inqͥunt de sac̾do¬
te dm̃ facitis. qͥ ei potestatẽ dimit¬
tendi peccata. qͦd soli d̾o cõpetit
tribuistis. Non ego sacerdotes
dos facio. sermo diuinꝰ qͥ m̃tiri
ñ potest. sacerdos qos dicit. Diis
inquid ñ detrahes. ⁊ pͥncipi ꝓpłi
tui ñ maledices. Isti uͦ ꝯtͣ legis
p̃ceptũ duis detͣhunt. qr potesta¬
tẽ diuinitꝰ collata sacerdotib au¬
ferre uolunt. Neq uͦ ego sacerdo¬
tib potestatẽ dimittendi peccata
minib tribuit. qͥ de hõĩb deos
fac̃. S tam̃ ipse sicut exsemet
uult sine humana cooꝑatiõe pec¬
cata dimitere pot̃. Hii uͦ qͥ ex se¬

Expanded text:
ta a tenebris interioribus solvi non meretur. Sed male, inquiunt, de sacerdote Deum facitis, qui ei potestatem dimittendi peccata quod soli Deo competit, tribuitis. Non ego sacerdotes deos facio, sermo divinus qui mentiri non potest, sacerdotes deos dicit: Diis inquit, non detrahes, et principi populi tui non maledices . Isti vero contra legis praeceptum diis detrahunt, quia potestatem divinitus collatam sacerdotibus auferre volunt. Neque vere ego sacerdotibus potestatem dimittendi peccata divinam tribuit qui de hominibus deos facit. Sed tamen ipse sicut ex semetsum quando vult sine humana cooperatione peccata dimittere potest. Hi vero qui ex se
Abbreviated transcription (Latin):
cecatio m̃tis interiorͤ s tenebre st̃.
inquib ħo ꝓpeccato suo inp̃senti
obligatꝰ ten̾etur. ⁊ nͥ abhis in hac
uita solutꝰ fuerit. pꝰmodũ ligatis
manib ⁊ pedib intenebras ext̾io¬
tute pꝰ ruinã peccati surgere ua¬
leret. nͥ diuina miscia gratuito
p̃ueniens eũ suscitaret ido necesse
ẽ ut d̾s grãm suam ꝙͣ peccantib
nob̾ iꝰte subtraxerat. qñ adpeni¬
tentiã uiiificandi sumꝰ. sola misc¬
qia nullis nr̃is meritis p̃cedentib
reddant. qͣtinꝰ ipsa grã adueniẽs
cor nr̃m a torpore infidelitatis.
a peccati morte exuscitet. ut scił
dũ pͥmũ ipsa sola oꝑante adpe¬
nitentiã ꝯpuncti. a uincłis torpo¬
ris absoluim᷑. ipsa de inde cooꝑ¬
ante penitentes. adebito damp̃¬
nationis absolui meream᷑. Hoc
bne inresuscitatiõe lazari signa
ui scã eccłia nẽ mortuos pecca¬
tis ꝑsolam grãm suam intiꝰ ui
uificaus ad ꝯpunctionẽ accendit.
atq uiuificatos ꝑ ꝯfessionẽ foras

Expanded text:
caecatio mentis interiores tenebrae sunt, in quibus homo pro peccato suo in praesenti obligatus tenetur, et nisi ab his in hac vita solutus fuerit, postmodum ligatis manibus et pedibus in exteriotute post ruinam peccati surgere valeret, nisi divina misericordia gratuito praeveniens eum suscitaret: Ideo necesse est ut Deus gratiam suam quam peccantibus nobis juste subtraxerat, quando ad poenitentiam vivificandi sumus, sola misericordia nullis nostris meritis praecedentibus reddat, quatenus ipsa gratia adveniens cor nostrum a torpore infidelitatis et a peccati morte exsuscitet, ut scilicet dum primum ipsa sola operante ad poenitentiam compuncti a vinculis torporis absolvimur, etiam ipsa deinde cooperante, poenitentes a debito damnationis absolvi mereamur. Hoc bene in resuscitatione Lazari signatin sancta Ecclesia nunc mortuos peccatis per solam gratiam suam interius vivificans ad compunctionem accendit, atque vivificatos per confessionem for
Abbreviated transcription (Latin):
exponantur. nos uerissime ꝯfi¬
temur. s acdotes qi inecełia potes¬
tatẽ hab̾e ligandi atq soluendi
ñ ꝑfunctorie ⁊ inusitato quodã
gen̾e loquendi significatã s ue¬
ratit᷑ ado ꝯcessam. Quib dictũ
ẽ. qͦrum remiseritis peccata re¬
inritunt᷑ eis. ⁊ qͦrũ retinueritis
retenta sunt. S forte quis oppo

Expanded text:
exponantur, nos verissime confiexponantur, nos verissime confitemur sacerdotes Dei in Ecclesia potestatem habere ligandi atque solvendi, non perfunctorie inusitato quodam genere loquendi significatam, sed veraciter a Deo concessam, quibus dictum est: « Quorum remiseritis peccata, remittuntur eis: et quorum retinueritis, retenta erunt . » Sed for
Abbreviated transcription (Latin):
ut cor adpenitentiã ꝯpungat. de¬
inde adẽ ut peccatoꝵ indulgen¬
tiam ꝯfitenti tribuat. Postremo
id̃ quod de psalmista opponunt.
ticiã meam dñõ. ⁊ tu remisisti
impietatẽ peccati mei. Sc̃s gre¬
goriꝰ de culpa cogitationis tantũ¬
pe misericors as eo ciciꝰ peccata
cordis abluit. qͦ ħ exire adoꝑa ñ
ꝑmittt. Unde recte ꝑsalmistã dr.
Dixi confitebor adu̾sũ me inusti¬
ciam meam dño. ⁊ tu remisisti imn¬
dit. qui dum se adhuc ꝓmittit
nerat culpa. usq adcrutiatũ ñ
ꝑueniret penitentia. s cogitata
afflictio m̃tẽ tergeret. ꝙͣ mirũ
nass. Qͦa siquis ħ de quolib de¬
licto uelit acciꝑe. sciat tam̃ aliud
peccatũ ẽ̾e aluid impietatẽ pec¬
cati. Impietas namq peccan ip¬
sa rectissime obduratio cordis as¬
cipitur. q̃ pͥmũ in ꝯpunctione
soluitur. ut pꝰmodũ inꝯfessione
peccatũ ipsum .i. debitum damp¬
natioĩs absoluat᷑. S siue ħ siue
alio qͦcumq mͦ p̃dite autoritates

Expanded text:
ut cor ad poenitentiam compungat, deinde adest, ut peccatorum indulgentiam confitenti tribuat. Postremo id quod de Psalmista opponunt. titiam meam Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei , » sanctus Gregorius de culpa cogitationis tantumpe misericors Deus eo citius peccata cordis abluit, quo haec exire ad opera non permittit. Unde recte per Psalmistam dicitur: « Dixi: Confitebor adversum me injustitiam meam Domino; et tu remisisti im sit ostendit, qui dum se adhuc permittit nerat culpa usque ad cruciatum non perveniret poenitentia, sed cogitata afflictio mentem tergeret, quam nimirum set. Quod si quis hoc de quolibet delicto velit accipere: sciat tamen aliud peccatum esse, aliud impietatem peccati. Impietas namque peccati ipsa rectissime obduratio cordis accipitur, quae primum in compunctione solvitur, ut postmodum in confessione peccatum ipsum, id est debitum damnationis absolvatur. Sed sive hoc sive alio quocunque modo praedictae auctoritates
Abbreviated transcription (Latin):
expͥmat. qr nũqͥd euenire debeat.
s quid euenire possit ostendat.
Uerbi gra. Dicit qͦdam loco sc̃ͥptu¬
ra. Qui crediderit ⁊ baptrratꝰ fue¬
rit saluus erit. Et tam̃ scimꝰ quod
multi credentes baptisiũ ꝑcipi¬
unt. qui pꝰea culpis sius exigentil
repbati ad salutẽ et̃nam ñ ꝑtingii
It̾em inalio loco. Qͥ manducat car¬
ne̾ meam ⁊ bibit meũ sanguinẽ.
calicẽ bib̾e̾ p̾sũpserit. iudiciũ:
manducat ⁊bibit. U̾biq gͦ mas
uirtꝰ sacram̃toꝵ ex pͥmitur. He
qͦd ꝑea qͥlibet participantes sal¬
uandi st̃. s qͦd saluari possit sig¬
nificat᷑. Quasi dice̾t᷑. Tanta ẽ ius
tus baptis ini ut qͥsqͥs illud fide¬

Expanded text:
exprimat, quia non quod evenire debeat, sed quod evenire possit ostendit. Verbi gratia: Dicit quodam loco Scriptura: Qui crediderit et baptizatus fuerit salvus erit et tamen scimus quod multi credentes baptismum percipiunt, qui postea culpis suis exigentibus reprobati ad salutem aeternam non pertingunt. Item in alio loco: Qui manducat carnem meam et bibit meum sanguinem calicem bibere praesumpserit, judicium sibi manducat et bibit . Ubique ergo magis virtus sacramentorum exprimitur, nec quod per eam quilibet participantes salvandi sint, sed quod salvari possint significatur, quasi diceretur: Tanta virtus est baptismatis ut quisq
Abbreviated transcription (Latin):
ut corde periteat ⁊ore ꝯfiteat᷑
delictũ quod cũ fecit iam ampliꝰ
debitor dãpnationis ñ erit.⁊ si
satisfactio restat. ꝙͣ ꝓpeccato ꝑsol¬
uit. Qa si forte peccator uere pe¬
niteat. s int̾eurrente artieulo
necessitatis adconfessionẽ uenire
ñ possit ꝯfident̃ ꝓnuntio ꝙ in
eo sũmꝰ sac̾dos im̾plet qͦd mortał
ñ potuit ⁊ apud dm̃ iam factũ
ꝯstat. qͦd ħo quidẽ uere uoluit.
s ñ ualuit adimplere. qr ꝯfessio¬
nem ñ ꝯtẽptꝰ exclusit. s impedi¬
uit necessitas. S iude si id quod
dictũ ẽ qͣcũq hora ingemuerit
peccator saluus erit. dep̃senti sa¬
lute accipitur. sic intelligendũ ẽ
ac si diceretur. tunc peccatoris sa¬
lus incipit. qñ ueracit᷑ ꝓ delictis
suis ingemiscit. Que t̾am̃ salus
tunc plene perficitur. qñ. idun¬
de ingemuit ñ ore ꝯfitetur. Itẽ

Expanded text:
rde poeniteat et ore confiteatur delictum. Quod cum fecerit jam amplius debitor damnationis non erit, etiam si satisfactio restat, quam pro peccato persolvat . Quod si forte peccator vere poeniteat, sed intercurrente articulo necessitatis ad confessionem venire non possit, confidenter pronuntio, quod in eo summus sacerdos complet quod mortalis non potuit, et apud Deum jam factum constat quod homo quidem vere voluit, sed non valuit adimplere, quia confessionem non contemptus exclusit, sed impedivit necessitas. Proinde si id quod dictum est: Quacunque hora ingemuerit peccator salvus erit, de praesenti salute accipitur; sic intelligendum est ac si diceretur tunc peccatoris salus incipit, quando veraciter pro delictis suis ingemiscit, quae tamen salus tunc plene perficitur, quando id unde ingemuerit etiam ore confitetur. Item
Abbreviated transcription (Latin):
necessitatis si peccator ingemue¬
rit ħ ẽ ex tota cordis ꝯtricione ꝯ¬
u̾sus fuerit saluus erit. abet̃na
udelicet dampnatioẽ. Quasi ali¬
is u̾bis diceret᷑. Quacũq hora in
p̃senti uita peccator uere peni¬
tuerit. infut᷑a uita ñ ꝑibit. Qͦd
siqͥs ꝯtendat illud quod dictũ
ẽ salius erit ñ ẽẽ dictũ desalua¬
tione q̃ infuturo tͥbuit᷑. s de illa

Expanded text:
necessitatis, si peccator ingemuerit, hoc est, ex tota cordis contritione conversus fuerit, salvus erit ab aeterna scilicet damnatione. Quasi aliis verbis diceretur: Quacunque hora in praesenti vita peccator vere poenituerit, in futura vita non peribit. Quod si quis contendat illud quod dictum est, salvus erit, non esse dictum de salvatione quae in futuro tribuitur, sed de illa
Abbreviated transcription (Latin):
cumq ligaueris suꝑ t̾ram. erit li¬
gatum n incelis. ⁊ quod cũq sol¬
ueris suꝑ t̾ram. erit solutũ ⁊ in
celis. Non dixit qđ cũq solue¬
ris ħ ẽ ut illi aiunt solutũ os¬
tena̾is fuit solutũ. S erit solu¬
tũ quia sententiã petri ñ p̃cedit.
s sub seqͥt᷑ sententia cęli. Ne aũ
ħ soli petͦ ꝯcessũ ẽe putes. audi
telligant. quoꝵ remiseritis pecca¬
ne ł quod dabatur crederetur ꝯ¬
tẽptibile. ł quod̾ accipientes oꝑan¬
tur existimetur ex humana uͥtu¬
te ꝓcea̾e. Non gͦ mirũ ẽ si homi¬
nes peccata dimitt̾e posst̃. q ut
ħ possint ñ ex sua s exaiuina u¬

Expanded text:
ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis; et quodcunque solveris super terram, erit solutum et in coelis . Non dixit, quodcunque solveris hoc est, ut illi aiunt solutum ostenderis; fuit solutum, sed erit solutum, quia sententiam Petri non praecedit, sed subsequitur sententia coeli. Ne autem hoc soli Petro concessum esse putes, audi telligant, quorum remiseritis peccael quod dabatur crederetur contemptibile, vel quod accipientes operantur, existimetur ex humana virtute procedere. Non ergo mirum est si homines peccata dimittere possunt; quia ut hoc possint, non ex sua s
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus non est n uͭ ñ resurrex
simors eiꝰ ł resurrectio uera ñ
fuit. Absit. nam de ipso scͥptũ ẽ.
Uere langores nr̃os ipse tulit.
⁊ dolores nr̃õs ipse porcauit. G¬

Expanded text:
mortuus non est, et vere non surrexit, si mors ejus vel resurrectio vera non fuit. Absit! nam de ipso scriptum est: « Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit
Abbreviated transcription (Latin):
inaugm̃tũ eẽntiȩ accedit. ut ꝑ id qd̾
accedit. id ad qd̾ accedit: maiꝰ fiat. s. tͣn¬
sitiõe ut id qd̾ accedit cũ illo ad qd̾ acce¬
dit unilfiat. nec sic in pane corpꝰ xͥ ꝯsecͣri
nec qͣsi nouũ corpꝰ subito factũ de muta¬
ta ẽentia sed in ipsũ corpꝰ uerũ mutatã
eẽntiam. Nec ipsam sub̃am panis ⁊uini
innichilũ redactam. q desũt eẽ qd̃ fuit
s mutatã potiꝰ quia cepit ẽẽ aliud qd̃ non
fuit. ⁊ ipsũ qd cepit eẽ aliud ex ea ẽẽ.
ñ accepit: qr panis fuit. s ipsa eiꝰ eẽ acce¬
pit qͣm desut ẽẽ qd fuit. hoc exp̃ssius
distinximꝰ ꝓpt̃ eos qui ex sua ratione
fidei preiudicium faciunt ⁊ suo sen
su incedentes asserere nitunt᷑ ł ħ ẽẽ
solũ qđ cernit᷑. ł tale eẽ qđ creditur.

Expanded text:
augmentum accedit, et per id quod accedit, id ad quod accedit majus fiat, sed transitione, ut id quod accedit, cum illo ad quod accedit, unum fiat. Nec sic in pane corpus Christi conec quasi novum corpus subito factum de mutata essentia, sed in ipsum corpus verum mutatam essentiam; nec ipsam substantiam panis et vini in nihilum redactam, quia desiit esse quod fuit; sed mutata potius, quia coepit esse aliud quod non fuit, et ipsum quod coepit esse aliud, ex ea esse non accepit, qpit quando desiit esse quod fuit. Hoc expressius distinximus propter eos qui ex sua ratione fidei praejudicium faciunt, et sensu suo incedentes asserere nituntur, vel hoc esse solum quod cernitur; vel tale esse quod creditur,
Abbreviated transcription (Latin):
pars corꝑis ẽ in m̃bris illis q̃ iã secu¬
ta sunt caput. ⁊ st̃ cũ ipso capite ubi
ẽ ipsũ cap̃ sic̃ scͥptũ ẽ. Ubicũq fuerit
corpꝰ: illuc ꝯgregabunt᷑ ⁊ aquile. Illi
gͦ qui iã de hac uita exiuert̃. quoꝵ cor

Expanded text:
pars corporis est in membris illis, quae jam secuta sunt caput; et sunt cum ipso capite, ubi est ipsum caput. Sicut scriptum est: Ubicunque fuerit corpus, illuc congregabuntur et aquilae . Illi ergo qui jam d
Abbreviated transcription (Latin):
quid ceꝑis ⁊ dixerit forte tͥ cogitatio
tua qͦmͦ ħ ẽẽ possit: cogita facientẽ ⁊ de-¬
sinet ẽẽ mirabile qͥcqͥd fuerit illud. Et
iforte mirabile ẽẽ ñ desierit. tñ incre¬
ibile ñ erit si factor omp̃s cogitat᷑
ĩ erit ĩpossibile qͥqͥd erit. Qđͣ eaq̃ in

Expanded text:
coeperis, et dixerit forte tibi cogitatio tua quomodo hic esse possit, cogita facientem, et desinet esse mirabile, quidquid illud fuerit. Et si forte mirabile non esse desierit, tamen incredibile non erit. Si factorum omnipotens cogitatur non erit impossibile quidquid er
Abbreviated transcription (French):
cipationem incorde sum̃e d
Ergo diuir issima eucharisti
in altari secundum pan
et umi spetiem n secundis
corporis xpisti ueritatem ui¬
liter ⁊ corporaliter tractar
sacramentum est ⁊ unago

Expanded text:
icipationem in corde sumere debemus. Ergo divinissima eucharistia quae in altari secundum panis et vini speciem, et secundum corporis Christi veritatem visibiliter et corporaliter tractatur, sacr
Abbreviated transcription (Latin):
corruptibilit̾ manducabat᷑. Ui¬
sibilit̾ sumebat᷑. qͣntũ ad formã
dico ꝓpriã corꝑis sui. ñ qͣntũ ad
speciem sacram̃ti sui. Inuisibiliter
enĩ sumebat᷑. qr in eo qd̾ sumebat᷑
sumebat᷑. ⁊ speties panis ⁊ uini tan¬
tũ uidebat᷑. Idõ dieo inuisibilit̾¬

Expanded text:
rruptibiliter manducabatur? Invisibiliter sumebatur, quantum ad formam dico propriam corporis sui, non quantum ad speciem sacramenti sui. Invisibiliter enim sumebatur quia in eo quod sumebatur sumebatur, et species panis et vini tantum videbatur. Ideo dico invisibilit
Abbreviated transcription (Latin):
oli aũ putare qñ partes uides in
sacͣm̃tũ altaris. qͣsi diuisũ sit ł se¬
paratũ a se aut uelut ꝑm̃bra discerp¬
tũ corpꝰ.xͥ. Ipse integer manet. ⁊ inse
nec diuiditur nec partit᷑. S tͥ sed̾m
speciem exhiberi oportebat qd̾ ad mi¬
sticam significationẽ ꝑtinuit. Mon¬
strat gͦ tͥ foris speciem inqͣ sensus
tuus erudiat᷑. n seruat intꝰ corꝑis sui
incorruptionẽ in qͣunitas eiꝰ ñ diui¬
datur. Uidetur pars una ⁊ qͣsi pars
eẽ uidetur: ⁊ totũ ibi ẽ. Et pars alt̾a
iidet᷑.⁊ qͣsi alt̾a uidet᷑ ⁊ idem ẽ ⁊ totũ ipsũ.

Expanded text:
autem putare quando partes vides in sacramento altaris, quasi divisum sit vel separatum a se, aut velut per membra discerptum corpus Christi. Ipse integer manet in se, nec dividitur, nec partitur. Sed tibi secundum speciem exhiberi oportebat, quod ad mysticam significationem pertinuit. Monstrat ergo tibi foris speciem in qua sensus tuus erudiatur, et servat intus corporis sui incorruptionem, in qua unitas ejus non dividatur. Videtur pars una et quasi pars esse videtur, et totum ibi est, et pars altera videtur et quasi altera videtur et idem est et tot
Abbreviated transcription (Latin):
isti st̃ pars corꝑis alt̾a. Et st̃ qͣsi simul
sum reseruant᷑. ex tͣ calicẽ qͣsi extͣ passi¬
onẽ qm̃ ipsũ cap̃ iã ĩmortale ⁊ ĩpassibile
de morte resurrexit ampliꝰ ñ moritu¬
rũ. neq passurũ ampliꝰ ⁊ similit̾ illi qͥ
tes ⁊ ipsi resurrectionẽ carnis sue et
ĩmortalitatẽ. iam neq dolorẽ neq pas¬
sionẽ sentiunt ullã: et st̃ simul dus
calice ponit᷑ significans eos qui ad¬
huc uiuunt in passione. donee ⁊ ip̃i
abhac uita exeant: n tͣnseant ad ca¬
put suũ. uͥ ampliꝰ nec moriant᷑ nec

Expanded text:
isti sunt pars corporis altera; et sunt quasi simul sum reservantur extra calicem quasi extra passionem, quoniam ipsum caput jam immortale et impassibile de morte resurrexit, amplius non moriturus neque passurus amplius, et similiter illi qui tes et ipsi resurrectionem carnis suae, et immortalitatem, jam neque dolorem neque passionem sentiunt ullam, et sunt simul istae calice ponitur, significans eos qui adhuc vivunt in passione, donec et ipsi ab hac vita exeant, et transeant ad caput suum ubi amplius nec moriantur nec
Abbreviated transcription (Latin):
Nã ⁊ qñ uult alit̾ fac̃ n ẽ sic̃ ip̃e utilt
semꝑ. Quia aũ sic ip̃e fłcit ut corpꝰ unũ
ĩ loco uno eẽt. tu qd̾ factũ ẽ uidisti ⁊
nescis aliud nͥ qd̾ factũ ẽ qd uidisti.
Iccͥco miraris qñ aliud uides ł audisꝙͣ
uidere ⁊ audire consueiusti qi qñ illd̾¬

Expanded text:
ipse vult semper. Quia autem sic ipse fecit ut corpus unum in loco uno esset; tu quod factum est vidisti, et nescis aliud nisi quod factum est quod vidisti. Idcirco miraris quando aliud vides vel audis, quam videre et audire consuevisti. I
Abbreviated transcription (Latin):
bat tenebat᷑ ⁊ erucifigebat᷑. ⁊ in
eo qd̃ dabat᷑ frangebat᷑. ⁊ ñ diui¬
debat᷑. edebat᷑: ñ corrũpebat᷑. qͥd
miraris si in eo qd̃ dabat mortał
dr̃. ⁊ in eo qd dabat᷑ ĩmortał ⁊ im¬
passibilis fuisse p̾dicat᷑: Nec tñ
sic dicta sint. ut in eo qd̾ latet.

Expanded text:
t crucifigebatur, et in eo quod dabatur frangebatur et non dividebatur, edebatur et non corrumpebatur: quid miraris si in eo quod dabat mortalis dicitur, in eo quod dabatur immortalis et impassibilis fuisse praedicatur? Hoc tamen sic dicta sint ut nemini in eo quod latet
Abbreviated transcription (Latin):
sacm̃tũ. Claret itaq qñ diuinissime eu¬
charistiȩ assũptio sacm̃tũ est. ⁊ imago
bilit᷑ ꝑcipimꝰ signũ ẽ qd̾ ei sp̃ualit̃ uniri
debemꝰ. Ipsa aũ eucharistia .i. bona gra ipsa
scilicet hostia sacͣ diuinissima uocat᷑ qm̃
diuinos fac̃ ⁊ participes diuinitatis eosqͥ
sedigne participant. ⁊ qi ipsa signũ ẽ:
ueritas. in qͣu̾a caro sumit᷑ xͥ subspecie

Expanded text:
sacramentum. Claret itaque quod divinissimae Eucharistiae assumptio sacramentum est, et imago biliter percipimus signum est, quod ei spiritaliter uniri debemus. Ipsa autem eucharistia, id est bona gratia, ipsa scilicet hostia sacra divinissima vocatur, quoniam divinos facit et participes divinitatis eos qui se digne participant, et quia ipsa signum est et veritas, in qua caro Christi sub specie
Abbreviated transcription (Latin):
res que futura significaret᷑. s que
presens ꝑciperetur. Mansit tñ fi¬
guraꝙͣ. dui res n̾dum fuit ⁊ exhibi
tũ ẽ in similitudine priꝰ qd̾ pꝰmo¬
dum ꝯplendum erat in u̾itate. Egn¬
tus mundus ext̾minator diabo
lus agnus xꝑs. sanguis agni. pas¬
tionũ corda. hec sangͥne tangimuꝰ
ꝑ passionis fidem illa sangͥne tui¬
gimus ꝑ passioĩs imitationẽ. eru¬
eis signũ intꝰ n foris opponentes
ꝯtra adu̾sarias potestates. deniq
carnes agni comedimꝰ. qm̃ in sacu¬
m̃to uerũ corpꝰ eiꝰ sum̃do ꝑfid̾em
n dilectionẽ xͦ incorporam᷑. Alibi qͥ
manducat᷑ incorporat᷑. qñ aut̃¬

Expanded text:
res quae futura significaretur, sed quae res quae futura significaretur, sed quae praesens perciperetur. Mansit tamen figura quandiu res nondum fuit, et exhibitum prius est in similitudine quod postmodum complendum erat in veritate. Aegyptus, mundus; exterminator Deus, agnus Christus; sanguis agni, pastionum, corda. Haec sanguine tingimus per passionis fidem, illa sanguine tingimus per passionis imitationem: crucis signum intus et foris opponentes contra adversarias potestates. Denique carnes agni comedimus, quando in sacramento verum corpus ejus sumendo, per fidem et dilectionem Christo incorporamur. Alibi quod manducat
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ intinxiss inqͥt iħc panẽ. dedit
iude symonis scariothis S ut diẽ
uegligent̾ legentes tunc iudas
corpꝰ xp̃i accepit. Intelligendũ ẽ enĩ
qd̃ iam om̃ib tlistribuerat sacͤm̃tũ
corꝑis ⁊ sangͥnis sui. uͥ ⁊ ipse iudas
erat: sc̃s sicut lucas euidentissime
narrat. Ac deinde ad ħ uentũ ẽ ubi
scdm narrationẽ ioh̃is aꝑtissime
ꝑbuccellã tinctã atq porrectã suũ
expͥmit. traditorẽ fortassis ꝑ paniᷤᷤ
tinctionẽ illiꝰ significans fictionẽ.
Non enim omĩa que tinguntur
abluunt᷑ s ut inficiant᷑ ñ nulla
tinguntur. Si aut̃ bonũ aliquid
significat. ħ tinctio eidẽ bono in¬
gratum ñ ĩmerito sequuta ẽ dãp¬
gustini suꝑ eo quod quesitũ
est si uidas in bucella corpus
ctum remissionis peccatoꝵ bap¬
tismi uicem gerebat mare rubry
aut̃ eiꝰdem similitudinẽ ⁊ figurã
p̃ferebat. ita agnꝰ paschał. cuiꝰ car¬
nes a ppło edebant᷑ ⁊ sangͥne po¬
stes domoꝵ signabant᷑. in figura

Expanded text:
 panem, dedit Judae Simonis Iscariotis . Sed, ut dicit negligenter legentes, tunc Judas Christi corpus accepit. Intelligendum est enim quod jam eis omnibus distribuerat sacramentum corporis et sanguinis sui, ubi et ipse Judas erat, sicut sanctus Lucas evidentissime narrat. Ac deinde ad hoc ventum est ubi secundum narrationem Joannis apertissime buccellam intinctam atque porrectam suum exprimit traditorem, fortasse per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur abluuntur, sed ut inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquid hic significat tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damgustini super eo quod quaesitum est, an Judas in buccella corpus ctum remissionis peccatorum baptismi vicem gerebat, mare Rubrum autem ejusdem similitudinem et figuram praeferebat, ita agnus paschalis cujus carnes a populo edebantur, et sanguine postes domorum signabantur, in figura
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicaret. ⁊ ad uitã mortales ⁊ mo¬
rituros inuitaret delantes hostes
quẽ ratione ꝯuinc̃e ñ pot̾ant. furo¬
re exting̾e uolebant. Itaq quasi
in eũ qͥ nicħ ampliꝰ mortali hab̾et.
manꝰ in iecer̃ in ipsũ. ⁊ duxer̃ eum
insuꝑciliũ montis. ut illinc eum
p̃cipitarent. Ipse aut̃ ut ostend̾ et
se qͥdem mortalẽ ẽẽ sustinuit. ut
teneret᷑. ⁊ ut it̾m demonstraret. q
uoluntate ñ necessitate mortalita¬
tem ⁊ passibilitatẽ ferebat ñ susti¬
nuit ut p̾cipitaret᷑. Cũ eẽt ducendꝰ
teneri se pacient̾ tolerabat. cũ aũ
c̾et p̾cipitandꝰ. teñi potent̃ ꝑ mediũ
illoꝵ transiens ibat. Quantũ uoluit
tenebat᷑. ⁊ qͣntũ uoluit ñ tenebat᷑.
Quantũ uoluit ⁊ qñ uoluit nat᷑am
mortalitatis admisit. qͣntũ aut̃ eã
sustiñe noluit. ⁊ qñ uoluit eandã
a se potestate remouit. Transiens
retur. ut transiens liber ꝑ mediũ
illoꝵ iret. G fortitudo corꝑis sola
meo laudanda ẽ: ñ uirtꝰ ditatis.

Expanded text:
dicaret, et ad vitam mortales et morituros invitaret, zelantes hostes quem ratione convincere non poterant, furore exstinguere volebant. Itaque quasi in eum qui nihil amplius mortali haberet: Manus injecerunt in ipsum, et duxerunt eum in supercilium montis, ut illinc eum praecipitarent . Ipse autem ut ostenderet se quidem mortalem esse, sustinuit ut teneretur; et ut iterum demonstraret, quod voluntate non necessitate mortalitatem et passibilitatem ferebat, non sustinuit ut praecipitaretur. Cum esset ducendus, teneri se patienter tolerabat. Cum autem esset praecipitandus, potenter per medium illorum transibat. Quando voluit tenebatur, et quando voluit non tenebatur. Quantum voluit et quando voluit naturam mortalitatis admisit. Quantum autem eam sustinere noluit, et quando noluit, eamdam a se potestate removit. Transiens,retur ut transiens liber per medium illorum iret? Ergo fortitudo corporis sola in eo laudanda est, non virtus Deitatis?
Abbreviated transcription (Latin):
uet̾is pasche panẽ nuinũ in corpꝰ
n sanguinẽ suum diuina potentia
transmutans. apłis sumendũ distri¬
buit. ⁊ ut idem pꝰ ħ ĩmemoriã sui a
Solent qͥdã querere quale corpꝰ
Qsuũ discipłis suis dñs iħe xͥ tra¬
did̾it ħ ẽ passibile an ĩpassibile. mor¬
tale an ĩmortale. ⁊ cet̾a que ad hanc
in aliis ꝓfessus sũ: diuina secreta
magis uen̾anda ꝙͣ discucienda
censeo. Simplicitati fidĩ ħ suffic̃e
puto. si dicimꝰ q tale dedit quale
uoluit ⁊ rursũ quale dedit ipse nouit.
deo enim tale dedit quale uoluit q
omp̃s erat.⁊ non potuit om̃e qd uo¬
luit. Ideo aut̃ ipse nouit quale do¬
dit. quia sapientia erat ⁊ ñ potuit
ignorare qd̵ fuit. Apt̃ta leuiꝰ seque¬
stiõe absoluit. ⁊ fortassis tu crꝰ in
semet ipso subsistit. qui ñ dicit mor¬
tale dedit. ne uideat᷑ dic̃e ꝯtra sacͣm̃ti
dignitatẽ: nec dicit ĩmortale dedit.
ne estimet᷑ cred̾e contra eã que ĩ xͦ
ante resurrectionẽ fuit mortał corpo¬

Expanded text:
veteris paschae panem et vinum in corpus et sanguinem suum divina potentia transmutans apostolis sumendum tribuit, et ut idem post hoc in memoriam sui agSolent quidam quaerere quale corpus suum discipulis suis Dominus Christus tradidit. Hoc est passibile an impassibile, mortale an immortale, et caetera quae ad hanc in aliis professus sum divina secreta magis veneranda quam discutienda censeo. Simplicitati fidei hoc sufficere puto, si dicimus quod tale dedit quale voluit, et rursum quale dedit ipse novit. Ideo enim tale dedit quale voluit, quia omnipotens erat; et potuit omne quod voluit. Ideo autem ipse novit quale dedit, quia sapientia erat; et non potuit ignorare quod fuit, propterea levius se quaestione absolvit, et fortassis tutius in semetipse subsistit, qui non dicit mortale dedit, ne videatur dicere contra sacramenti dignitatem, nec dicit immortale dedit, ne existimetur credere contra eam quae in Christo ante resurrectionem fuit mortalis corpo
Abbreviated transcription (Latin):
festat ostendẽ qm̃ ipsa anĩarũ cib¬
ẽ et refectio. Et ꝓpt̾ea carnẽ assũptã medul¬
lũ ꝓposuit. ut ꝑ cibũ carnis ad gustum
inuitaret diunitatis. S ne rursum
humana infirmitas contactũ carnis in
assũptiõe horresce̾t. consueti ⁊ pͥncipalis
edulii specie illã lielauit. ⁊ sic sum̃dã ꝓ¬
posuit ut sensus in uno foueret᷑ ⁊ fides
in alt̾o edificaret᷑. Fõuet᷑ eĩ sensus ĩ uno
dũ solifa. t antũ ⁊ consueta ꝑcipit. Edifi¬
catur fides in alt̾o. dũ in eo qd̾ uidet qͣle
Suliud qd̾ ñ uidet agnoscit. Proponitur
gͦ species panis ⁊ uini ut doceat᷑ plena et
ꝑfecta refectio eẽ in sũptiõe corꝑis ⁊ san¬
ueritas corꝑis ⁊ sangumis xͥ significet᷑.
sieut ipse testat᷑ dicens. Caro mea uere ẽ
cib. ⁊ sanguis m̃s uere ẽ potꝰ Que tñ cor¬
poris ⁊ sanguinis sũptio. qr sola sine spũa¬
li effectu salutẽ ñ conferat: ipse idem sal¬
uator manifestat dicens. Caro nicħ ꝓdest.¬

Expanded text:
e, quod ipsa animorum cibus et refectio est, et propterea carnem assumptam in edulium proposuit, ut per cibum carnis ad gustum invitaret Divinitatis. Sed, ne rursum humana infirmitas contactum carnis in assumptione horreret, consueti et principalis edulii specie illam velavit, et sic sumendam proposuit, ut sensus in uno foveretur, et fides in altero aedificaretur. Sensus enim fovetur in uno, dum solita tantum et consueta percipit; aedificatur sit illud quod non videt agnoscit. Proponitur igitur species panis et vini, ut doceatur plena et perfecta refectio esse in assumptione corporis et sanveritas corporis et sanguinis Christi significetur. Sicut ipse testatur, dicens: Caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus . Quae tamen corporis et sanguinis sumptio quia sola sine spirituali effectu salutem non conferat, ipse idem Salvator manifestat, dicens: Caro nihil prodest
Abbreviated transcription (Latin):
am̃ta dĩ recta ⁊ humili fide
pent. aut scripturas con¬
inti intelligentia tracta
Nẽ aut̃ quia in saeramen
n sensum suum ficlĩ prefe¬
⁊ in seripturis sacris sanã
retationis formã. tenere
ampnunt. n fit ut sermo ue¬
ns ampliꝰ eos caligare fati
lum non recte intellectos
tmen scripture uicrum¬
lintium cecitas neq sacra¬
prantas. hic aũ ꝑ iclose
errauerunt. tot manifestis senten¬
ciis ⁊ asercionib non dubiis qͥdã
ambigua p̾ferentes ⁊ in ipsis ma¬
gis mendatium quam uerita¬
tem eligentes non quia ħ magis
ibi dicebat᷑. s quia hoc ab illis ma¬
gis credebatur. Quid enĩ. Non qͥd
ideo sacramentum altaris ue¬
ritas non ẽ quia figura est.
Ergo nec mors xꝑi ueritas est
quia figura est ⁊ resurrectio xͥ
ueritas non est quia figura ẽ.
Nam n mortem xp̃i ⁊ resurre¬
ctionem figurã ẽẽ ĩmaginẽ n

Expanded text:
amenta Dei recta et humili fide susciperent, aut Scripturas convenienti intelligentia tractarent. Nunc autem quia in sacramentis Dei sensum suum fidei praeferant in Scripturis sacris, sanam interpretationis formam tenere contemnunt; et fit ut sermo veritatis amplius eos caligare faciat, dum non recte intellectus tamen Scripturtelligentium caecitas; neque sacrapravitas. Hic autem periculose erraverunt tot manifestis sententiis et assertionibus non dubiis unum ambiguum praeferentes, et in ipso magis mendacium, quam veritatem eligentes, non quia hoc ibi magis dicebatur, sed quia hoc ab illis magis credebatur. Quid enim? nunquid ideo sacramentum altaris veritas non est, quia figura est? Ergo nec mors Christi veritas est, quia figura est; et resurrectio Christi veritas non est, quia figura est. Nam et mortem Christi, et resurrectionem fi
Abbreviated transcription (Latin):
incorporat᷑. sacͣm̃tũ ht sed rẽ sac¬
m̃ti ñ ht̃. Sic̃ qͥ incorporatur q̃ si
manducare non ꝯtingat rem sa¬
at. Qͥ sumit sacm̃tũ ht̃ qͥ ẽdit et
dilligit rem sacram̃ti ht̃. Meliꝰ ẽ
g illi qui ẽdit ⁊ diligit ñ si sum̃s¬

Expanded text:
incorporatur, sacramentum habet, sed rem sacramenti non habet. Sicut qui incorporatur etiam si manducare non contingat, rem saeat. Qui sumit sacramentum habet, qui credit et diligit, rem sacramenti habet. Melius ergo est illi qui credit et diligit, etiamsi sum
Abbreviated transcription (Latin):
Sicram̃tum gͦ altaris ⁊ euchos
diuina in uero corꝑe ⁊ sangi
domini nostri ihesu xpisti
go est secundum speciem p
⁊ uini in qua cernitur ⁊ n
secundum substantie sue i¬
tem in qua credit᷑ illic at
pitur. Et rursum qͦ¶Aun
sibiliter sccłm sacram̃t¬

Expanded text:
Sacramentum ergo altaris et Eucharistia divina, in vero corpore et sanguine Domini nostri Jesu Christi imago est, secundum speciem panis et vini in qua cernitur; et res est secundum substantiae suae veritatem, in qua creditur illic atque percipitur. Et rursum quod nunc visibiliter secundum sacram
Abbreviated transcription (Latin):
sĩ enĩ duob tẽporib pascha uideli¬
cet⁊ pentecostes baptisma qd̃ hiis so¬
lum tẽꝑib gen̾alit̾ celebrandũ est
ureiuni s celebrari debet. ita ñ doñ
infirmis ⁊ morte ꝑiclitantib Quãto¬
tẽꝑe debeant eẽ sub disciplina cͥsma
qͥmanꝰ impositionẽ acceꝑunt.
olent qͥdã q̃rere qͣnto tẽꝑe
Idebeant unctionẽ cͥsmatis obser¬
uare in capite. ut scilicet capita ñ
lauent. qͥ acipiunt manꝰ impositio¬
nem. absq tẽpore baptist̾n. Quib res¬
pond̃i potest ꝯueniens ẽẽ ut tanto
cempore aduentus sp̃c sc̃i apd̃ unu̾¬

Expanded text:
idelicet et Pentecoste baptisma, quod illis solum temporibus generaliter celebrandum est, a jejunis celebrari debet, ita etiam doinfirmis, et morte periclitantibue debeant esse sub disciplina chrismatis qui manus impositionem acceperunt. Solent quidam quaerere quando tempore debeant unctionem chrismatis observare in capite ut scilicet capita non lavent qui accipiunt manus impositionem, absque tempore baptisterii. Quibus responderi potest conveniens esse, ut tanto tempore adventus Spiritus sancti apud unum
Abbreviated transcription (Latin):
tiam.⁊ ñ susceipiunt manꝰ imposionem̃
ne forte ꝓpt̾ea dãpnaent᷑. qi festinare
debuerunt dum potuer̃ Ept̃ eos enĩ
qui articło tẽporis p̃ueniunt᷑. instita¬
ta ẽ illa qua sac̾dos baptitatũ statĩ
inu̾tice linit sacͥ cͥsmatis unctio. ut
sollicite uniu̾sis cauet᷑ ne forte sine
ipso ab hac uita subtrahant᷑. Mani¬
festũ ẽ aut̃ qd̾ pͥmis tẽꝑib omĩs un¬
ctio esmatis. ꝑ solos pontifices fiebat.
S ⁊ pꝰea ꝙͣ. institutũ ẽ ut baptizatũ
saẽdos inu̾tice liniat. ꝯsignatio tñ
frontis solis pontificib reseruat᷑. do¬
lus enĩ pontifex frontẽ ꝯsignare ac

Expanded text:
tiam, et non suscipiunt manus impositionem, ne forte propterea damnentur; quia festinare debuerunt dum potuerunt. Propter eos enim qui articulo temporis praeveniuntur, instituta est illa qua sacerdos baptizatum statim in vertice linit, sacri chrismatis unctio, ut  tam sollicite universis cavetur ne forte sine ipso ab hac vita subtrahantur. Manifestum est autem quod primis temporibus omnis unctio chrismatis per solos pontifices fiebat. Sed et posteaquam institutum est, ut baptizatum sacerdos in vertice liniat, consignatio tamen frontis solis pontificibus reservatur. Solus enim pontifex frontem consignare et
Abbreviated transcription (Latin):
liniat. ꝓpt̃ occasionẽ qͥdẽ mortis.
ne forte ꝑ absentiã eꝑi ⁊ difficulta¬
tẽ eum ꝯseq̃ndi sine manꝰ impositi¬
one baptizatũ ab hac uita migͣre
qr sic̃ in baptismo remissio pecca

Expanded text:
liniat, propter occasionem quidem mortis, ne forte per absentiam episcopi, et difficultatem eum consequendi, sine manus impositione baptizatum ab hac vita migrare Quia sicut in baptismo remissio
Abbreviated transcription (Latin):
liqͥd ⁊ totã deposuisse. in qua tñ
dhuc cũ tẽpꝰ postulabat passurꝰ
dut. Si gͦ ħ eẽ potuit ut ipse se ip¬
si manib. gestaret n discipłis sine
irrũptiõe sui edendũ distribueret.
mñ ipse qui dedit ⁊ qͥdabat᷑ qͥ porta
I. qͥ portabat᷑ idẽ ẽẽt. qͥd mirũ

Expanded text:
liquod, et totam deposuisse, in qua tamen adhuc, cum tempus postulabat, passurus fuit. Si ergo hoc esse potuit ut ipse seipsum manibus gestaret, et discipulis sine corruptione sui edendum distribuit, et tamen ipse qui dedit et qui dabatur, qui portavit et qui portabatur, idem esse, quid mirum
Abbreviated transcription (Latin):
le qͣntũ scilicet ꝑtinet ad sc̃ificatio¬
nẽ sacm̃ti tradidisse dicat᷑. Siquis
talem fuisse ñ c̾deremꝰ. mortuũ ne¬
garemꝰ. Humana gͦ nat᷑a ĩ xͦ mor¬
talis fuit. s uoluntate ñ necessitate.
Ex eo enĩ quo ꝑ grãm ab om̃i pec¬
cato. munda u̾bo di in unitate ꝑ¬
sone iuncta ẽ ab omi mortis neces¬
sitate ⁊ debito lib̾a facta ẽ ut nichil mor¬
ci deb̾et ꝓ eo qd̾ peccati nichil deberet.
Sustinuit tñ sponte mortalitatẽ. ꝙ mor¬
tem sustiñe nolebat. qi si mortalitatẽ ñ
sustinuiss mori omĩno ñ potuiss dic

Expanded text:
quantum scilicet pertinet ad sanctificationem sacramenti tradidisse dicatur. Si quis talem fuisse non crederemus, mortuum negaremus. Humana ergo natura in Christo mortalis fuit, sed voluntate, non necessitate. Ex eo enim quo per gratiam ab omni peccato munda verbo Dei in unitatem personae juncta est, ab omni mortis necessitate et debito libera facta est, ut nihil morti deberet pro eo quod peccati nihil haberet. Sustinuit tamen sponte mortalitatem, quia mortem sustinere volebat; qui si mortalitatem non sustinuisset mori o
Abbreviated transcription (Latin):
tate mortał fuit. ipsiꝰ mortalitatis
ꝓpͥetatẽ scdm̃ qd̾ ratio ⁊ ordo temꝑis
postulabat. pͥusqͣ. eã ĩnortẽ totã ex¬
ueret. aliqñ ex parte qñ uoluit de¬
posuit. ⁊ rursũ qñ uoluit receꝑunt.
in ħ ipso ꝓbaret qi in qͣntũ eã susti¬
nuit. ex necessitate ñ ẽẽt. qͥ sic ꝓpo
testate in qͥntũ eã uoluit. ñ hab̾e
sustiñe omĩno ñ poss. Legtt᷑ in e

Expanded text:
 ipsius mortalitatis proprietatem, secundum quod ratio et ordo temporis postulabat, priusquam eam per mortem totam exueret, aliquando ex parte quando voluit deposuit, et rursum quando voluit recepit. Ut in hoc ipso probaret, quod inquantum eam sustinuit, ex necessitate non esset, qui sic pro potestate inquantum voluit eam non habere, sustinere omnino non posset. Legit
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ appet̾e ⁊ desid̾are fac̃ p̃sidiũ. Conu̾¬
tit gͦ cor addm ut qͦdãmͦ de ipso fugi
qͥ ex succedente caritate nascit᷑. ut ip¬
sũ time nicħ alid̾ sit qͣm degꝰtatũ ĩ cari¬
tate bonũ amitt̾e iã nolle. E ħ qͥdẽ ti
cũ mutabilitas nulla erit tẽ nulla ex
incerto suspitiõis pena merit: ⁊ tc̃ ti¬
mor qͦd ãm sine timore erit. uͭ ⁊ de sta¬
bilitate certi erimꝰ: n tñ reuerentiã

Expanded text:
 appetere et desiderare facit praesidium. Convertit ergo cor ad Deum, ut quodammodo de ipso fugiaqui ex succedente charitate nascitur; ut ipsum timere nihil aliud sit, quam degustatum in charitate bonum jam nollcum mutabilitas nulla erit, tunc nulla ex incerto suspicionis poena inerit. Et tunc timor quodammodo sine timore erit, ubi et de stabilitate certi erimus; et tamen reverentiam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ amicũ ĩ do. ⁊ inimicũ ꝓpt̾ dm̃. Quid
ẽ amicũ dilig̾e indo̾. Ido dilige q dĩn
Rt. Non induutiis suis. ñ infortitudine
tua ñ in pulchritudine sua .ẜ inusti¬
cia sua. in scĩtate sua. inbonitate sua
ila eni᷑ ꝯsi ado st̃ ext̃ ađm diligi posst̃.
n sepe cũ diligunt᷑ au̾tunt ⁊ ꝑu̾tunt
dant᷑ ab ipsodant᷑. ⁊ dona eiꝰ st̃. ẜĩ his
bonũ faciunt ista hoĩem. ⁊̃ si habun¬
dauerint. neq si defuerĩt malũ. Boni¬
tas aũ bonũ fac̃ ⁊iusticia iꝰtũ: ⁊ u̾itas

Expanded text:
m. Quid est amicum diligere in Deo? ideo diligere quia Deum habet. Non in divitiis suis, non in fortitudine sua, non in pulchritudine sua, sed in justitia sua, in sanctitate sua, in bonitate sua. Illa enim, etsi a Deo sunt, extra Deum diligi possunt, et saepe cum diliguntur, avertunt dantur ab ipso dantur, et dona ejus sunt; sed in iis ciunt ista hominem, etiam si abundaverit, nec non si defuerit malum. Bonitas autem bonum facit et justitia justum, et veritas
Abbreviated transcription (Latin):
s nos ñ q̃rimꝰ. In tm̃ enĩ excutimꝰ manꝰ
ab om̃i munere ut ⁊̃ ipsũ ñ q̃ramꝰ quẽ
diligimꝰ. Pura enĩ ꝯ gͣtuita ⁊ filiali di¬
lectiõe diligimus. nicħ q̃rimꝰ. Ipse eogitet
si qͥd dare uoluerit. nos nicħ reqͥrimꝰ. Di¬
mꝰ. quẽ diligimꝰ. Audite hoĩes sapientes.
Diligimꝰ inquiunt ipsũ s ñ q̃rimꝰ ipsũ
ħẽ dice. Diligimus ipsũ s ñ curamus
de ipso. ł gohõ. sic diliginollẽ a uob. Si
me sie dilig̾etis ut de me ñ curaretis. ego
de nr̃a dilectiõe ñ curarẽ. Nos uid̾itis si
dignũ ẽ ut dͥo offeratis qd̾ hõ digne res
accipiamꝰ Non ẽ hgͣtis amare. neq amor
tẽ dilectiõis ñ intelligt̃. Edẽ enĩ dilig̾e
nͥ ipsũ uelle ħe. Non aliud abipso ẜ ipsũ
aliud ẽ ꝓ ipso aliud ĩ ipso. Si ꝓ ipso ali¬
qͥd amas mercennariꝰ es: simipso amas

Expanded text:
ntum enim excutimus manus ab omni munere, ut etiam ipsum non quaeramus quem diligimus. Pura enim et gratuita et filiali dilectione diligimus, nihil quaerimus. Ipse cogitet si quid dare voluerit, nos nihil requirimus. Dimus quem diligimus. Audite homines sapientes. Diligimus, inquiunt, ipsum, sed non quaerimus ipsum. Hoc est dicere diligimus ipsum, sed non curamus de ipso. Ego homo sic diligi nollem a vobis. Si me sic diligeretis ut de me non curaretis, ego de vestra dilectione non curarem. Vos videritis si dignum est ut Deo offeratis, quod homo digne respaccipiamus. Non est gratis hoc amare, neque amor tem dilectionis non intelligunt. Quid est enim diligere nisi ipsum velle habere? Non aliud ab ipso sed ipsum, aliud est pro ipso, aliud in ipso. Si pro ipso aliquid amas, mercenarius; si in ipso amas
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ñ ħnt᷑ ⁊ cũ ħnt̃ nt̃ñꝙͣ despiciunt᷑.
Nontale ẽ bonũ qđ ds ẽ Si amat᷑ habet᷑.
si diligit᷑ gustat᷑. Presens ẽ dilectiõi. Si
potes dilig̾e: potes hab̾e. Si h das. ħ re¬
đm ⁊⁊ seruis ei ut p̾miũ ab illo acci¬
pias. Diẽt ħ stulti qͥdã. ⁊ tã stulti ut se¬
ipsos ñ intelligãt Biligimꝰ dm et serui

Expanded text:
 despiciuntur. Non tale est bonum quod Deus est. Si amatur, habetur; si diligitur, gustatur: praesens est dilectioni. Si potes diligere, potes habere. Si hoc das, hoc reDeum et servis ei, ut praemium ab illo accipias. Dicunt hoc stulti quidam, et tam stulti ut seipsos non intelligant. Diligimus Deum et servi
Abbreviated transcription (Latin):
gas. nec tñ om̃ino tacuit cũ dix̃ ut dm
tuũ diligas. Cũ enĩ diligis dm tuũ:
diligis bonũ tuũ ⁊ meliꝰ bonũ ⁊ meli¬
oris bonũ ⁊cũdiligis bonũ tuũ: dili¬

Expanded text:
tacuit, cum dixit ut Deum tuum diligas. Cum enim diligis Deum tuum, diligis bonum tuum, et melius bonum et melioris bonum. Et cum diligis bonum tuum dili
Abbreviated transcription (Latin):
nũ illi cuꝑe potes. qͥ extͣ illũ bonũ inue¬
nire ñ potes: Ds sumũ bonũ ẽ. ⁊ in
ipso om̃e bonũ ẽ. ⁊õe bonũ ipse ẽ. Qͥd
cupis illi qͥ totũ ħt. totũ possidet: Bo¬
no bonũ optas. iusticie rectũ sapientie sen¬
sũ ꝑfectiõi increm̃tũ: Suꝑuacua pieta¬
te moueris. Miserere pociꝰ tui. Ille satis ht
Tuillũ qͥ optimꝰ ẽ meliorẽ facẽ uisꝰ Cũ gͦdm
diligis tͥ diligis. ⁊ bonũ tuũ ẽ qđ diligis.

Expanded text:
 illum bonum invenire non potes? Deus summum bonum est, et in ipso omne bonum est, et omne bonum ipse est. Quid cupis illi qui totum habet, totum possidet? Bono bonum optas, justitiae rectum, sapientiae sensum, perfectioni incrementum? Supervacua pietate moveris. Miserere potius tui. Ille satis habet. Tu illum qui optimus est meliorem facere vis? Cum ergo Deum diligis tibi diligis, et bonum tuum est quod diligis
Abbreviated transcription (Latin):
si diligis qͣntũ potes. Tantũ enĩ facis
qͣntũ diligis. Si tantũ potes qͣntũ dili¬
gis: tm̃ facis qͣntũ diligis. Si aũ minꝰ
ñ pociꝰ ut cupiasillũ bonũ: Non illũ aing
ad bonũ suũ s amas illũ ad bonũ tuũ⁊ a
illũ bonũ tuũ. Neq enĩ sic illũ amas ad
bonũ tuũ ut ab illo sit bonũ tuũ. ⁊ ñ ille
sit bonũ tuũ. Itaq amas illũ ad bonũ ti¬
ũ. ut ipse quẽ amas sit bonũ tuũ. Si eñ
illũ amare uis ad bonũ suũ. qͥd illi dare
boni potes qđ tu has ⁊ ipse ñ ħat. qͥ totũ
qdđ habes ab ipso habes: Oblitꝰ es illi dic̾e
tu habes: Tu pauꝑ es: ille diues. In hoc
mundo pauꝑes dant diuitib ⁊ qͥ plus
ħ̾nt acciꝑe posst̃ aminꝰ habentib qd̾ ñ
hnt. ħ eni qͥ ditiores st̃ plus ħnt. qͥ tñ qi¬
alias diuitias possidet. Qđ tuminꝰ habes
Quãuis dare ñ possũ. tñ optare possum.
Cupio ut illi bonũ adueniat. Possibilita
qͥdẽ mea parua ⁊ exigua ẽ ad illũ. affecꝰ

Expanded text:
si diligis quantum potes. Tantum enim facis quantum diligis. Si tantum potes quantum diligis, tantum facis quantum diligis. Si autem minus non potius ut cupias illum bonum? Non illum amas ad bonum suum, sed amas illum ad bonum tuum, et amas illum bonum tuum. Neque enim sic illum amas ad bonum tuum, ut ab illo sit bonum tuum, et non ille sit bonum tuum. Itaque amas illum ad bonum tuum, ut ipse quem amas sit bonum tuum. Si enim illum amare vis ad bonum suum, quid illi boni dare potes quod tu habeas et ipse non habeat, qui totum quod habes ab ipso habes? Oblitus es illi dicertu habes? Tu pauper es, ille dives est. In hoc mundo pauperes dant divitibus, et qui plus habent accipere possunt a minus habentibus quod non habent, hi enim qui ditiores salias divitias possidet. Quod tu minus habes Quamvis dare non possum, tamen optare possum. Cupio ut illi bonum eveniat. Possibilitas quidem mea parva et exigua est ad illum, affectus
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ meã. Quał amor. Tu illã ledẽ y af¬
flige̾ ñ cessas. ⁊ dicis te amare. Si amas
illã: ama bonũ illiꝰ. Si amas illã bñ fac
illi si potes. opta si ñ potes. ħ ẽ amare.
bene face ⁊ bonũ uelle. Qui ꝑseqͥt᷑ odit
qͥ fouet dilig̃. Si me dilig̾e uis: sic me
dilige. alioqͥn si amicos ꝑseq̃ris. ⁊ mimi¬

Expanded text:
am laedere et affligere non cessas, et amare te dicis. Si amas illam, ama bonum illius, Si amas illam benefac illi si potes, opta si non potes. Hoc est amare benefacere et bonum velle. Qui persequitur odit, qui fovet diligit. Si me diligere vis, sic me dilige; alioquin si amicos persequeris, inimi
Abbreviated transcription (Latin):
qd ado̾ bonũ accepit: qi bonitati in¬
gtꝰ eẽt si qd̾ ab ipsa ẽ bonũ ñ dilige¬
ret. Bñ gͦ fac̃ cũ diligit corpꝰ suũ. ita
tñ si bñ diligat .i. si in eo diligat in
qͦ diligendũ ẽ. Similr̃ eũ dilig̃ aĩam
suã bene fac̃. ⁊ meliꝰ fac̃ cũ diligit
⁊ tanto meliꝰ. qͣnto melior ẽ aĩa ꝗͣ caro.
Itaq in utͦq bñ fac̃. cũ utr̃uq bene
diligit. Corpꝰ qͥppe diligendũ ẽ ad
necessitatẽ. aĩa uͦ diligenda ẽ ad bo¬
nitatẽ. Caro diligenda ẽ ut ꝯtra
corruptionẽ foueat᷑. aĩa diligenda ẽ
ut ꝯtͣ iniqͥtacẽ custodiat᷑. Tam̃ si ne¬
cessitas alt̾iꝰ incidit ⁊ alt̾um patine¬
cesse sit meliꝰ ẽ ut caro sustineat corrup¬
tionẽ. qͣm aĩa faciat iniqͥtatẽ. Utrũq
ẽ. Quãuis aũ utrũq eẽt diligendũ. ñ

Expanded text:
 a Deo accepit; quia bonitati ingratus esset, si quod ab ipsa est bonum non diligeret. Bene ergo facit cum diligit corpus suum; ita tamen si bene diligat, id est si in eo diligat in quo diligendum est. Similiter cum diligit animam suam benefacit. Et melius facit cum diligit et tanto melius, quanto melior est anima quam caro. Itaque in utroque benefacit, cum utrumque bene diligit. Corpus quippe diligendum est ad necessitatem, anima vero diligenda ad bonitatem. Caro diligenda est ut contra corruptionem foveatur; anima diligenda est ut contra iniquitatem custodiatur. Tamen si necessitas alterius inciderit; et alterum pati necesse sit, melius est ut caro sustineat corruptionem, quam anima faciat iniquitatem. Utrumque est, quamvis autem utrumque esset diligend