comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
telligat᷑ hoc fẽcisse treafam.
q̃ potest oculis apparere in¬
patre uixisses unꝰ ⁊
satis ⁊ disputatũ.
pabilis atq inmensus. In¬
capabilem quidem ñ legi¬
mus dm̃i. Eur sane dicas
ncapabilem nescio. Si.at.¬
capi non pͭ quomꝰ ñ solũ
filiꝰ uerum etiam pr̃ nemũt
ad hoĩem sicut dicit ip̃e filiꝰ.
⁊ mansionẽ apud eum faci¬
unt: Puto quod capiat
cos apud ꝙͣ faciunt man¬
sionẽ. An forte dicis ñ ex
toto s ex parte capiunt᷑
dic quio uis. Rdetur enĩ
les qui sunt. uł ex par¬
te caꝑabiles. An ideo tibi
uon sufacit incapabilem
Dr̃e. saddidisti ⁊ in mensũ.
ut exponeres qͣtenus ĩcapa¬
bilem dixeris. idest. qr to¬
tius capax non ⁊ humana
natura÷ Inmensus ẽ enim.
rerum hoc ⁊ de filio dici p.
Neq enĩ quisq sic capit
unigenitũ u̾bũ. ut eius
capatem se õrmodo aude¬
at ꝓfiteri. ꝓrsus etiam
ip̃m non eise dubitamꝰ
ĩmensũ. Nam quero abs
te de quo accipłas qd̾ scri¬

Expanded text:
telligatur hoc fecisse creaturam, telligatur hoc fecisse creaturam, quae potest oculis apparere mPatre dixisses, Unus est satis est disputatum; pabilis atque immensus? Incapabilem quidem non legimus Deum. Cur sane dicas incapabilem, nescio. Si ecapi non potest, quomodo non solum Filius, verum etiam Pater veniunt ad hominem, sicut dicit ipse Filius, et mansionem apud eum faciunt ? Puto quod capiat eos apud quem faciunt mansionem. An forte dicis, Non ex toto, sed ex parte capiuntur? Dic quod vis: respondetur enim les, qui sunt vel ex parte capabiles. An ideo tibi non sufficit incapabilem dicere, sed addidisti, et immensum, ut exponeres quatenus incapabilem dixeris? id est, quia totius capax non est humana natura; immensus est enim? Verum hoc et de Filio dici potest. Neque enim quisquam sic capit unigenitum Verbum, ut ejus capacem se omni modo audeat profiteri. Prorsus etiam ipsum non esse dubitamus immensum. Nam quaero abs te, de quo accipias quod scri
Abbreviated transcription (Latin):
um ocuł apparuisse cũ uoluͭ
Non itaq sicut acciꝑe uł ac¬
cipi u̾ba mea uolinsti. ego
duiuitatẽ sic̃ prĩs ostendis¬
se se dixi. tanqmͣ cam uo¬
luerĩ credi. insibilẽ. qmͣ pͥꝰ
ĩuisibilem dixeram ẽẽ:s
dixi quando se patrib di¬
uinitas ostendebat ꝑ subroe¬
tis creaturã uisibilem se de¬
monstrabat. Nam ꝑ ipãm
suam naturam its a deo ĩ¬
iusibilis est. ut ip̃e moyses
ei cũqͦ facie ad faciemi loq̃¬
batur diceret. Si ĩ uenigra¬
ciam aute te: ostende michr
temetip̃m mamfeste. Ecce
quod dixi. relege ⁊ ĩuemes
me uenimi dre: te autẽ in
teslig̾e uoluisse uł nõ ꝓotu¬
isse quod dixi. Audi gͦ id¬
ipm̃ me aliqnͣto plamꝰ dis¬
serentẽ. Ego diuinitatẽ prĩt
⁊ filii ⁊ spc sancti ĩ sua nꝰ¬
ac sub̾a mortalib oculis
ĩ insibilem uico. Eam u̾o
se informas uisibiles u̾tere
absit ut dicam. qr ⁊̃ immu¬
tabilẽ dico. Restat gͦ ut as¬
pectib humanis qͣndo se os¬
tendi uoluit ꝑ subiectã in¬

Expanded text:
e cum voluit. Non itaque sicut accipere vel accipi mea verba voluisti, ego divinitatem sic patribus ostendisse se dixi, tanquam eam voluerim credi visibilem, quam prius invisibilem dixeram esse: sed dixi, quando se patribus divinitas ostendebat, per subjectam creaturam se visibilem demonstrabat. Nam per ipsam suam naturam usque adeo invisibilis est, ut ipse Moyses ei cum quo facie ad faciem loquebatur diceret: Si inveni gratiam ante te, ostende mihi temetipsum manifeste . Ecce quod dixi: relege, et invenies me verum dicere; te autem non intelligere voluisse, vel non potuisse, quod dixi. Audi ergo idipsum me aliquanto planius disserentem. Ego divinitatem Patris et Filii et Spiritus sancti in sua nantia mortalibus oculis invisibilem dico. Eam vero se in formas visibiles vertere, absit ut dicam, quia et immutabilem dico. Restat ergo ut aspectibus humanis quando se ostendit ut voluit, per subjectam in
Abbreviated transcription (Latin):
incõmutabile est et̾nũ ẽ.
Semꝑ .i. eiusdem modi est qd̾
autẽ cõmutabile est temꝑr ob¬
nõ manet nõ est et̾nũ. Itemq
uit̾ mortale ⁊ et̾nũ est qd̾ omne
et̾nũ inmortale est ño om̃e ĩmor¬
tabilitatem paciatur ꝓp̾e non.
di est qmͣuis inmortale qr semꝑ¬

Expanded text:
incommutabile est, aeternum est; semper enim eiusdem modi est. quod autem commutabile est, tempori obnon manet, non est aeternum. idque inter immortale et aeternum est, quod omne aeternum immortale est, non omne immormutabilitatem patiatur, non proprie modi est, quamuis immortale
Abbreviated transcription (Latin):
qm pͥt̾i̾tum qr transierit: neq
est. Qd̾ autem alicubi e
continetur loco. Qd̾ ã continet̾
in loco est in illo potius sunt oĩa.
aliquid t̃ale est: ⁊ omia gͥ ĩ ip̃o
sunt: ⁊ locus non est. Locus tam̃
dei abusie dr̃. templũ dei nõ
ꝙ eo contineatur. s qd̾ ei pͥsens
lit: id a nichil melius qmͣ aĩa¬

Expanded text:
m praeteritum quasi transierit, nequeest. Quod enim alicubi est, continetur loco: quod continetur in lotale aliquid est: et omnia igitur in ipso sunt, et locus non est. Locus tamen Dei abusive dicitur templum Dei, non quod eo contineatur, sed quod ei praesens sit. Id autem nihil melius q
Abbreviated transcription (Latin):
mabit᷑ om̃is ũa fides. Nlam ⁊osibn
ex uͥgine natũ sñ uiri cortu creditis. ẽ
minatus ex uiro est. Si u̾ seĩatus ex buis
nõ e. g ᷑ nec natus ex femina est potus
autẽ ut uoscreditis nasci nõ sotus q̃
gͦ ñ potũit ⁊pati nõ ꝑtus. augꝰ uit
non satus. ⁊ pati non ꝑtꝰ. S unũ horr
poluit. alt̾m noluit. Nasci .n. non
s ista que dicis manichei m̃ opponis

Expanded text:
mabitur omnis uestra fides. nam et uos Iesum ex uirgine natum sine uiri coitu creditis et, minatus ex uiro est; si uero seminatus ex uiro non est, ergo nec natus ex femina est." potuit autem, ut uos creditis, nasci non satus; quare ergo non potuerit et pati non partus? AUGUSTnon satus, et pati non partus: sed unum horum voluit, alterum noluit. Nasci enim non scis ista quae dicis? Manichaei mihi opponis
Abbreviated transcription (Latin):
consid̾at ip̃m adam. ⁊ natũ non esse
c. Sig᷑ uoluss falius dei inde sibi hu¬
manam carnem u̾am q formare. unde
formauit ⁊ illi p̾mo homini quo ꝑ ip̃m
audeat affirmate sideniq de cełesti ł ae¬
tea uł hunida treatura corꝰ assumptũ
uelłi ꝯmutare in hũane carnis u̾issimã
qualitatẽ. in qua ⁊ uiu̾e ut mortal lỹ
poss ⁊ mori hoc eum potuisse fac̾̃e quis
negaret oĩpotentẽ oĩpotentis filiũ ñ au¬
dei postremo siuoluiss de nlłis cłis cor¬
ꝑeis que ꝑeum ereata sunt corpus assu¬
me siprsus ex ex nlo sibi treare u̾am et̃¬

Expanded text:
considerat ipsum Adam et natum non esse et ergo filius dei inde sibi humanam carnem ueramque formare, unde formauit et illi primo homini, quoniam omaudeat adfirmare? si denique de caelesti uel aeria uel humida creatura corpus adsumptum uellet commutare in humanae carnis uerissimam qualitatem. in qua uiuere et mortalis homo posset et mori, hoc eum potuisse facere quis negaret, omnipotentem omnipotentis filium? non auderet. postremo si uoluisset de nullis elementis corporeis, quae per eum creata sunt, corpus adsumere, sed prorsus ex nihilo sibi creare ueram
Abbreviated transcription (Latin):
onsit qd̃ erat. Tiuic .n. facit ut nõ
st qñ id ẽẽ inuen̾it de quo fiat. ueld̾
amm aliq̃m qui cepit ẽẽ nascendo: fa¬
cat non ẽẽ moriendo. ħ .n. fc̃m ĩuẽit
de quo fieret. Quis autẽ dicat. ut id
dña quippe qua dñis aliquid fuisse
nr̃o ablata fu̾it ꝙ cum id qd̾ scinsꝰ obli
nfu̾mus manebit in ip̃a u̾itate. Sꝑ̃
tuim u̾m erit fuisse illud qd̾ erat ẽt
eit pt̃ adu̾sari in quo est sũma ip̃a et
hnon pot̾ ideo nonsit dñdus oĩpt. Ille
solo est. quicꝙ aliquo modo ẽ uł spiri¬
tile uł coͣrle. qr uniu̾sa creatura sua
sit in ꝯmutabił mutans ꝓ m̃itis sũ¬

Expanded text:
non sit quod erat; tunc enim facit ut non sit, quando id esse invenerit de quo fiat: velut cum aliquem, qui coepit esse nascendo, facit non esse moriendo; hoc enim factum invenit, de quo fieret. Quis autem dicat, ut id Sententia quippe qua dicimus aliquid fuisse,nostro ablata fuerit, cum id quod scimus obliti fuerimus, manebit in ipsa veritate. Semper enim verum erit fuisse illud quod erat, et potest adversari, in quo est ipsa summa et hoc non potest, ideo non sit dicendus omnipotens. Ille solo est quidquid aliquo modo est vel spirituale vel corporale. Quia universa creatura sua sit incommutabilis, mutans pro meritis s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ inde sim̃ dicatur posse fĩ ut caro iłbi
gt̃a huius uł illius hom̃is incorpuse¬
leste nuttetur concedo fĩ posse. Si utnl
futurũ sĩt nestio. Et ideo nescio qr qͥ
hãt de hac re dei uoluutas me sattt.ͤ
dei uoluntas ht̃. porro siaudiam .s. &
aliꝙ̾ futurũ enit. s deus fecit ne fiere
fidissime sindebo ĩlld̾ pocius futuriu
erat ꝙ deus fecit. non ilłud ꝙ si futurũ
eẽt hec feniss. Nlam deus qd̾ ecurus
rat intrq sciebat. ⁊ ideo simił sciebit iͦ

Expanded text:
roinde si mihi dicatur posse fieri, ut caro uerbi gratia huius uel illius hominis in corpus caeleste mutetur, concedo fieri posse, sed utrum futurum sit nescio et ideo nescio, quia quid habeat de hac re dei uoluntas, me latet; dei uoluntas habet. porro si audiam, quod aliquid futurum erat, sed deus fecit. ne fieret, fidissime respondebo: illud potius futurum erat. quod deus fecit, non illud, quod si futurum esset, hoc fecisset. nam deus, quod facturus erat, utique sciebat et ideo simul sciebat
Abbreviated transcription (Latin):
gt̃a fuiss uisus est mori lomo pessime
ac fallacissĩe. aũo ego tibi gͦ credam¬
potuisse mentiri. Ergo ille mencie¬
batur qñ dicebat o filiũ lp̃is occidi
lc̃cia die resurgẽ. ⁊ tñ tu nõ m̃tiris et
dicis ut t u̾a dñti credamus. u̾acio
g ͦ petrus qñ ei dixit. absit dñe nefiet
istud. ⁊ unde m̃uit audire reditem
infructuose audiuit qui eam postea
u̾itatẽ mortis xp̃i us ad suã mortem

Expanded text:
gratia fuisset visus et mori. Homo pessime ac fallacissime, quomodo tibi ego credampotuisse mentiri? Ergo ille mentiebatur, quando dicebat, Oportet Filium hominis occidi, et tertia die resurgere ; et tu non mentiris, et dicis ut tibi vera dicenti credamus? Veracior ergo Petrus, quando ei dixit, Absit, Domine, non fiet istud; et unde meruit audire, Redi retro, infructuose audivit, qui eam postea veritatem mortis Christi usque ad suam mortem
Abbreviated transcription (Latin):
hpc de xp̃o scã scriptura testat᷑. cui nẽo
pius nͥ qui credit. ⁊ ñ impius nemo nõ
credit. Illd̾ & de helya uos negatis. qr
eius ex uͥgine uatiuitatẽ nlłam. mortẽ
a in cruce fłam fuisse ꝯtenditis. ħ ẽ ⁊̃
ꝓp̃am ullam. s ad ludificando s hũauos
oculossił̾atam ad nͥlaliud. insuunt ab
eis qui ista credid̾int ⁊̃ uob̾ om̃ia menci¬

Expanded text:
hoc de Christo sancta Scriptura testatur , cui nemo hoc de Christo sancta Scriptura testatur , cui nemo pius nisi qui credit, nisi impius nemo non credit. Illud autem de Elia vos negatis, quia ejus ex virgine nativitatem nullam, mortem autem in cruce falsam fuisse contenditis, hoc est etiam ipsam nullam, sed ad ludificandos humanos oculos simulatam; ad nihil aliud, nisi ut ab eis qui ista crediderint, etiam vobis omnia menti
Abbreviated transcription (Latin):
lusẜm dei om̃ipotentis uoluntatẽ.
quis hoc uel i stultissimꝰ dixit. Cur gͦ
ꝙ de ilło in scriptura u̾acissima poĩtũẽ
non credamus nͥ putemꝰ ħ solum posse fa¬
cur xp̃c cum homo non fu̾it non potu̾it¬
mori tale est. ac siquisqmͣ dr̃et si potuit
nͣ hom̃ĩs in aliꝙ melius ꝯnutari. Cur
non ⁊ sibi fac̾e ut dampnet᷑ inet̾nũ. nõ
hoc inꝙͣ. ego dico. s triduanam saltem
acciꝑes triduanã mortẽ dei ut caro ĩ illo
moretur qmͣ de mortaliũ gn̾e assũpsit
u̾ni saꝑes. Nam istam triduanã xp̃i
mortem ꝓ et̾ua uita hoĩm fc̃am u̾itas
eũngłica p̾dicat. Cum autẽ ueł tͥdu¬
anam mortem nlła mortali assũpta
creatura in ip̃a d̾ina uatura ideo non
⁊ hpoc dc̃urus es. qr pars lucis lux est. ⁊ ꝑs
dei deus non est. postremo ut sũ ulła rõ¬
cinatione ⁊ plena fidei u̾itate a nob̾ au¬
diatis cur łpłyam spmñem natũ taptũ
u̾gine u̾e natũ. ⁊ in cruce ue mortuũ
hec ideo credimus qr ⁊illd̾ de lpłya et

Expanded text:
um dei omnipotentis uoluntatem? quis hoc stultissimus dixerit? cur ergo quod de illo in scriptura ueracissima positum est, non credamus? nisi putemus hoc solum posse facur Christus, cum homo non fuerit, non potumori? Tale est ac si quisquam diceret: Si potuit natura hominis in aliquid melius commutari, cur non et sibi facere ut damnetur in aeternum? Non hoc, inquit, ego dico, sed triduanam saltem acciperes triduanam mortem Dei, ut caro in illo moreretur, quam de mortalium genere assumpsit, verum saperes: nam istam triduanam Christi mortem pro aeterna vita hominum factam veritas evangelica praedicat. Cum autem velis triduanam mortem, nulla mortali assumpta creatura, in ipsa divina natura ideo non et hoc dicturus es, quia pars lucis lux est, et pars Dei Deus non est? Postremo ut sine ulla ratiocinatione et plana fidei veritate a nobis audiatis, cur Eliam hominem natum, raptum gine vere natum, et in cruce vere mortuum: haec ideo credimus, quia et illud de Elia, et
Abbreviated transcription (Latin):
ci cͥminis pond̾e̾ oppͥmannit. S nescio ꝙͣ
alium sb̾ matħi nomĩe uelit putari sꝙpͥ¬
osa u̾sucia refutare conatur. Sic gͦ de
celo dcm̃ est suꝑ aqm iordanis. hic est
filius meus dilectus in quo michi compla¬
cui. q̃mad̾ni dcm est in monte.n .n. qr¬
⁊ ibi de ceso uox ip̃a sonuit filius dei añ nõ
fuit. qñ quidꝰ ex uto u̾ͥgiis ille accepit
lus alio loco aꝑtissime dicit. cum autem.
ueĩt pleĩtudo tp̃ris. misit deus filiũ suum

Expanded text:
ci nominis pondere conprimatur, sed nescio quem alium sub Matthaei nomine uelit putari scriosa uersutia refutare conatur. Sic ergo de caelo dictum est super aqua Iordanis: hic est filius meus dilectus, in quo mihi conplacui, quemadmodum dictum est et in monte. neq ibi de caelo uox ipsa sonuit, filius dei ante non fuit, quandoquidem ex utero uirginis ille accepit lus alio loco apertissime dicit: cum autem uenit plenitudo temporis, misit deus filium suum,
Abbreviated transcription (Latin):
tabił legis lucis ꝙ fit ꝑticeps tanto ui
det mag̃ quid fieri possit. quid uenõ
possit. Quͣto autẽ remocior inde fi̾it
eo magis mĩtatur insolita. quo miꝰ
cerut futura. Ac ꝑ hoc quid de lphustĩ
sit nescimus ħ de illo tñ credimus ꝙ re
rax scriptura testatur illud scimuss

Expanded text:
tabilis legis lucisque fit particeps, tanto magis uidet, quid fieri possit quidue non possit; quanto autem remotior inde fuerit, eo magis miratur insolita, quo minus cernit futura. Ac per hoc quid de Helia factum sit, nescimus; hoc de illo tamen credimus, quod uerax scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
Ece deus ĩ exioris hom̃is effcõi ab eodẽ
apło p̃dicatur. quare inde eligit qd̾ ꝓ
seputat et tat. aut respuit qd̾ maĩ¬
qͥei fabulas ãputat. ¶Item cumde
ieno ⁊ celesti lomĩe dissereret. ⁊dẽ pau¬
uis int̾ mortalem ĩmortalemq discer¬
iens. Int̃ id qd̾ in adam sumns ⁊ illd̾
O in xp̃o erimus. ex ip̃a lege ex ip̃o libͦ
qũo resurgent mortin. ⁊ quo temꝑe
uenient. et cum dediss siłitudinẽ de se¬
minib frumentoꝵ ꝙ nuda gͣna seient᷑
ideus illis det corpus quõ uolu̾it unicuiz
semiui ꝓpͥum corpus ubi nͥ lominus ma¬
uchei eu̾tit errorem qui ⁊ gͣna ⁊ herbas
eom̃s tadices ac fructifices gentẽ tene¬
ginqm̃ hoꝵ aliquid oꝑari. Cum gͦ¬

Expanded text:
ce Deus etiam exterioris hominis effector ab eodem apostolo praedicatur: quare inde eligit quod pro se putat, et tacet aut respuit quod Manichaei fabulas amputat? Item cum de terreno et coelesti homine dissereret idem Paulus, inter mortalem immortalemque discernens, inter id quod in Adam sumus, et illud quod in Christo erimus, ex ipsa Lege, ex ipso libro quomodo resurgent mortui, et quo corpore venient, cum dedisset similitudinem de seminibus frumentorum, quod nuda grana seminentur, et Deus illis det corpus quomodo voluerit, unicuique seminum proprium corpus: ubi nihilominus Manichaei evertit errorem, qui et grana et herbas et omnes radices ac frutices gentem tenegari, quam horum aliquid operari: cum
Abbreviated transcription (Latin):
documentis insũio culmine u̾itatis lo¬
cuta testatur hoc credimus. nonꝙ faus¬
tus nos credẽ suspicatur. Quidsit autẽ
hacisus aleastro. ⁊ contͣ nͣm inst̾urus es
liie pinguedinem ferat. Dens & cͤatoꝵ

Expanded text:
documentis in summo culmine auctoritatis lodocumentis in summo culmine auctoritatis locata testatur, hoc credimus, non quod Faustus nos credere suspicatur. quid sit autemincisus oleastro ei contra naturam insertus es liuae pinguedinem ferat. deus autem creator
Abbreviated transcription (Latin):
sit non ccͣ mortẽ tm̃ modo ip̃nis. Nã
⁊ cetum a natiuitate lumen uid̾e̾ nͣ ñ si¬
sicio scłi nũꝙͣ fuisse uisũ. ut aliqͥs apetu¬
iss oculos ceci nati manũ aridam sanas¬
se. uotem ac ũbũ pͥuatis hiis ꝑnͣm redo¬
nasse mortuis ⁊ in tabẽ iam resutis reso¬
lutis corꝑib compage reddita uitalẽ¬
ctede̾ cogitantem quid licent. ꝙ ue nõ
liceat ꝑ naturam. que tñ om̃ia nos dit̾
fca ab cod̾ credimus xͥani. non consida
legitur id quo qd̾ de suꝑcilio montis
iactatiis alñ au̾ideis illesus abierit. o
ꝗ  de sbłum monte p̾cipitatus mortũ
non est. qr utiꝙ noluit curnõ potu̾it i
mori cũ uolu̾it. Et q ħ quid̾ nũc auo¬
bis itasꝵnsum sit. qr nob̾ plac argu¬
intati ⁊ arma temptatis alieno dẏaleti¬
ceͣ disputate uõlentes. alioqn nec nob̾¬
est. nec est ĩmꝯitał helyas. augͦ R̾ndit.
¶udꝙ de enoch ⁊helya ⁊ de moy¬
se scriptura sc̃a c̃tis ⁊ magnis fidĩ sue

Expanded text:
sit, non circa mortem tantummodo ipsius nam et caecum a natiuitate lumen uidere ninitio saeculi numquam fuisse uisum, ut aliquis aperuisset oculos caeci nati. manum aridam sanasse, uocem ac uerbum priuatis his per naturam redonasse, mortuis et in tabem iam resolutis corporibus compage reddita uitalcredere cogitantem quid liceat quidue non liceat per naturam ? quae tamen omnia nos communiter facta ab eodem credimus christiani, non consideratlegitur id quoque, quod de supercilio montis iactatus aliquando a Iudaeis inlaesus abierit. qui ergo de sublimi monte praecipitatus mortuus non est, quia utique noluit, cur non potuerit etiam mori cum uoluit? et hoc quidem nunc a nobis ita responsum sit, quia uobis placet argumentari ce disputare volentes: alioquin nobest, nec est immortalis Elias. CAPUT III.a et de Moyse scriptura sancta certis et magnis suae fidei
Abbreviated transcription (Latin):
huins oꝑis ꝑtib contra calimpnias ĩ¬
pitas sepe sendebimꝰ. Ifti a signũ in
ꝑte corꝑis ꝯgrua dinitꝰ datũ. qͦ carĩs
ħrtica mente cogitarent: nlło modo
utid̾ent. S quia u̾m est. et qd̾ seꝰ. In¬

Expanded text:
ntra calumnias inperitas saepe respondimus. isti autem signum in parte corporis congrua diuinitus datum, quo carnis , non haeretica mente cogitarent, nullo modo inriderent. sed quia uerum est et quod sequi
Abbreviated transcription (Latin):
quidꝰ sinõ est malũ. ꝓfecto infĩtus
est deus. ht̃ autẽ finẽ. si malũe.
constat & ẽẽ malum. Nongͥ infi¬
nitus est deus. Illinc .n. eẽ mala aci¬
pliꝑut ubi bonoꝵ est finis. aug̃. N
talib disput. p̾us .n. estis a figñto
caraliũ corꝑaliũ q cogitatiomĩ
piafide. ⁊ qͣntuslao u̾itatis tõne mũ¬
pet spacia. uł spaciis talib occupet
sicut nec incet̾is nec disc̾e estis ydonc
ꝙ fortasse potestis incet̾is si suꝑbi ha¬
qũo infinitꝰ qͣm totus filius nouit.
qũo fimitus miñsus: quõ infiitus¬

Expanded text:
t malum, profecto infinitus est deus; habet autem finem, si malum est; constat autem esse malum . non igitur infinitus est deus; illinc enim esse mala accipiunt, ubi bonorum est finis. AUGUSTINtalibus disputet. prius enim estis a figmento carnalium corporaliumque cogitationum pia fide et quantulacumque ueritatis ratione munccupet spatia uel spatiis talibus occupetur — sicut nec in ceteris — nec discere estis idonei, quod fortasse potestis in ceteris, si superbi liquomodo infinitus, quem totum filius nouit — quomodo finitus, inmensus; quomodo infinit
Abbreviated transcription (Latin):
affe̾ntes exempla. Quia ⁊ siu̾a sunt:
dicis gͦ. Qũo mortuus est iłx. silpmo ñ
fuit. Et ego abs te reqͥro: helẏas qũo
mortuus non est cum fu̾it lpmo. Auhinit
moxtali p̾t̾ condõm suã licuit ius ĩmor¬
tatitatis inuad̾e̾ xp̃o non licu̾it ĩnottali
de morte si nc̃ce fuit aliꝙ usurpare. et
si helyas met̾nũsuiuit. contͣ iħm ad¬

Expanded text:
a: quae si uera sunt, dicis ergo: quomodo mortuus est Iesus, si homo non fuit? et ego abs te requiro: Helias quomodo mortuus non est, cum fuerit homo ? an huic mortali praeter condicionem suam licuit ius inmortalitatis inuadere, Christo non licuit inmortali de morte, si necesse fuit, aliquid usurpare? et si Helias in aeternum uiuit contra
Abbreviated transcription (Latin):
to dicit egosum deus abraham. ⁊ deꝰ
psaat i deus iacob completurꝰ utiq in
bñdc̃ĩone omnũ genciũ qd̾ ex ex eo¬
nĩ semine ꝓmisit uec inm̾ito ip̃e abͣ¬
lam cum eius sernus ei iuraret so̾ femo¬
t suo iussit enu pone manũ. sciens inde
uenturam carnem xp̃i. in quo bũdici

Expanded text:
to dicit, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob : completurus utique in benedictione omnium gentium, quod ex eorum semine promisit. nec inmerito ipse Abraham, cum eius seruus ei iurasset, sub femore suo iussit eum ponere manum, sciens inde uenturam carnem Christi, in quo benedici
Abbreviated transcription (Latin):
rem. et celestem dicit ac nouũ. hoꝵ gͦ
ut̃ fiat. ⁊ a deo querimus. Qñ quidem
natiuitatis nr̃e tempas duo sunt. unũ
illud qd̾ nos irretitos carnalib uincłis
in lucem hñc natura ꝓdirxit. alt̾m u̾o
cum u̾itas nos ex errore conũsos ad se
regn̾auit iniciatos ad fidem. qd̾ tp̃c scd̾e

Expanded text:
rem et coelestem dicit ac novum . Horum ergo uter fiat a Deo, quaerimus. Quoniam quidem et nativitatis nostrae tempora duo sunt; unum illud, quo nos irretitos carnalibus vinculis, in lucem hanc natura produxit; alterum vero, cum veritas nos ex errore conversos, ad se regeneravit initiatos ad fidem. Quod tempus secundae
Abbreviated transcription (Latin):
tes ⁊dicacit᷑ insultantes lemit̾ ad mo¬
nennis si ẜm ip̃os cͥcumcisio turpis est
lon est hĩe qd̾ ibi rideant. s ꝙ luge¬
lit. qr deus eoꝵ t illi ꝑticule que p̃¬
cidit᷑. ⁊ illi sangͥni qui diftillat illiga¬
tus ⁊ inqͥnatus admixtꝰ ẽ. faustus dici¬

Expanded text:
eos, et dicaciter insultantes, leniter admonemus, si secundum ipsos circumcisio turpis est, non eos habere quod ibi rideant, sed quod lugeant; quia deus eorum et illi particulae quae praeciditur, et illi sanguini qui distillat, illigatus et inquinatus admixtus est. LI
Abbreviated transcription (Latin):
furturoꝵ. aut si nͥl tale significant ad hoc
intͥponũt᷑. ut sit iuide illa significanͣ tã ꝙͣ
sonancia connectantur. Has autẽ terum
gestaꝵ allegoricas nartationes siuolunt
non est luctand̾ cũ hom̃ib qui dñt. Nõ
sapit palato meo qd saꝑe dicistuo. d̾ tñ
ea que d̾mitꝰ p̾cipiũtur aut mores pie¬
tatẽ qr foͣrre. aut aͥd figurate sig̃ificare.
uł credantur uł intlligantur. aut utcũꝙ
potius qm̃ neutrum. d̾ tñ ⁊ ip̃a q̃ fig̾ate
dc̃a ux fc̃a intlłigunt᷑ ad eos mores bonos
sufficiat qd̾ pr̃es m̃os. quib deus ꝑhib bo¬
ne uite. atq in suis p̃̾ceptis obodĩe testi¬
monium ea u̾itatis regula defendunt᷑.
laudauit uł redarguit. uł tm̃ nartata no

Expanded text:
futurorum aut, si nihil tale significant, ad hoc futurorum aut, si nihil tale significant, ad hoc interponuntur, ut sit, unde illa significantia tamquam sonantia conectantur. Has autem rerum gestarum allegoricas narrationes si nolunt non est luctandum cum hominibus, qui dicunt: "non sapit palato meo, quod sapere dicis tuo", dum tamen ea, quae diuinitus praecipiuntur, aut mores pietatemque formare aut aliquid figurate significare uel credantur uel intellegantur aut utrumque potius quam neutrum; dum tamen et ipsa, quae figurate dicta vel facta intelliguntur, ad eosdem mores bonos sufficiat, quod patres nostri, quibus Deus perhibet bonae vitae atque in suis praeceptis obedientiae testimonium, ea veritatis regula defenduntur, laudavit vel redarg
Abbreviated transcription (Latin):
¶usꝰ aũt finita ptas est. ⁊ ip̃e nõ car
fine demiq. ne antiquoꝵ quid̾ hac or̃o¬
ne m̃tionẽ facitis qui añ abraham fu¬
erunt enoch dico ⁊ noe ⁊ sem. ac reli¬
quos eoꝵ siłes quos fuisse auid̾ iustoᷤᷤ
in pputio non negatis. S quia id̾ ẽcum¬
eisionis insigni carebant. ne p̃oꝵ quid̃
uult ħ inuocatiõis ur̃e tamdiligens ⁊
sollicita cantio. ut noncontenti no¬
deoꝵ ectatura. aut nauftagiũ passura
ura or̃one ñ ad signũ nauig abrahe.
Et huc quid̾ c̃ta de cã iudeos orare. aut
absindum est. ut pote c̾cuncisos. Si
em̃ cutimicisionis se inuocare desigͣnt
atis ꝑum intłłigo. cum minime g̾atis

Expanded text:
tas est, et ipse non caret fine. denique ne antiquorum quidem hac oratione mentionem facitis, qui ante Abraham fuerunt, Enoch dico et Noe et Sem ac reliquos eorum similes, quos fuisse quidem iustos in praeputio non negatis, sed quia idem circumcisionis insigni carebant, ne ipsorum quidem uult haec inuocationis uestrae tam diligens et sollicita cautio, ut non contenti nodeorum erratura aut naufragium passura uestra oratione, nisi ad signum nauiget Abrahae? et haec quidem certa de causa Iudaeos orare haud absurdum est, utpote circumcisos; sic enim circumcisionis se invocare designant atis, parum intelligo; cum minime geratis
Abbreviated transcription (Latin):
inhitantẽ sp̃m eius in uob̾. Nam qͥs
catholica u̾itate instructus ignorat ẜm
corpus eẽ alios lpmines masculos alios
utrumq deus fecit rursum idem apꝰ ces¬
tis est ubidicit. Neq mulier uiro sñ
uiro. n uir sine muliere in dño. Sicut
iuilier ex uiro. ita ⁊ uir ꝑ mulierẽ. Oĩa
a̾ ex deo. Quid ad ħ dicit inepta falla¬
tia lpĩm alienatoꝵ a uita dei ꝑ igno¬
ranciam que est in illis pp̃ cecitatem
cordis eoꝵ insi in apłicis qd̾ uolumus.
u̾m ⁊̃ qd̃ nolumus flm est. Sic delirãt
maĩchei ⁊ resipiscant. et non sint maĩ
mĩem renouari ad ymaginem deifatẽt᷑
et hoc testimoniũ ultro ⁊̃ ꝓfu̾nt. Tũc
autẽ dicit faustus ꝙ deus faciat hoĩem
qnͣdo int̾ior in dei agnitionẽ renonat:
utrũ eum ip̃e reficit fec̾it. qui reficit ip̃e
condid̾it qui renouat sndebunt ip̃i c̃
Rnsioni eoꝵ si adiciamus q̃rentes. qñ
eum formau̾it. q̃m nũc reformat. q̃rẽt
ubise abscondant. nec fabisle sue dedet᷑

Expanded text:
itantem spiritum eius in uobis. nam quis catholica ueritate instructus ignorat secundum corpus esse alios homines masculos, alias utrumque deus fecit, rursum idem apostolus testis est, ubi dicit: neque mulier sine uiro neque uir sine muliere in domino; sicut enim mulier ex uiro, ita et uir per mulierem; omnia autem ex deo. quid ad haec dicit inepta fallacia hominum alienatorum a uita dei per ignorantiam, quae est in illis propter caecitatem cordis eorum, nisi: in apuerum est, quod nolumus, falsum est? sic delirent Manichaei; et resipiscant et non sint Maniceriorem hominem renouari ad imaginem dei fatentur et hoc testimonium ultro etiam proferunt: tunc autem dicit Faustus quod deus faciat hominem, quando interior in dei agnitione renouatur — utrum eum ipse fecerit, qui reficit, ipse condiderit, qui renouat, respondebunt "ipse." cui responsioni eorum si adiciamus quaerentes, quando eum formauerit, quem nunc reformat, quaerent, ubi se abscondant, ne fabulae suae dedecus
Abbreviated transcription (Latin):
homo contͣ natutã gxx̃ facit ñ cũ pͥcat.
Te tũ suplicio redigit᷑ ad naturã. ad
ũlem q̃ppe iustĩe ordinem ꝑtin. ut aut
pcc̃a non fiant. aut inpunita ẽẽ non
cata conscĩam. ip̃i quoq aĩo nocẽt cũ
luce iusticie peccando pͥuat᷑ ⁊̃ si nõ cõ¬
seqnͣtur dolores qui uł corrigendis ĩge¬
runtur uł non correctis usttĩ tesuantur.
S contͣ ñm non inꝯgrue dñis aliꝙͥdã¬
face. qd̾ facit cont̃ id qd̾ nouimus in
natura. hnͣc .n. ĩ appellamus nͣm ꝯgĩtũ
legẽ a noticia remotam siue impioꝵ.
siue adhuc infirmoꝵ tam deus nlło
modo facit qm̃ contͣ se ip̃m non facio

Expanded text:
homo contra naturam quicquam facit, nisi cum peccat, qui tamen subplicio redigitur ad naturam. ad naturalem quippe iustitiae ordinem pertinet, ut aut peccata non fiant, aut inpunita esse non cata conscientiam ipsique animo nocent, cum luce iustitiae peccando priuatur, etiamsi non consequantur dolores, qui uel corrigendis ingeruntur uel non correctis ultimi reseruantur. sed contra naturam non incongrue dicimus alifacere, quod facit contra id, quod nouimus in natura. hanc enim etiam appellamus naturam, cognitum legem a notitia remotam siue inpiorum siue adhuc infirmorum tam deus nullo modo facit quam contra se ipsum non facit.
Abbreviated transcription (Latin):
sim̃a u̾a dñti uis cred̾e̾ ut̾q eoꝵ apd lp¬
breos fłam traxit opinionẽ. Iħr de mor¬
te ⁊ de inmortalitate holyas. Nam nec
hic mortins est. nec ille non mortuus.
S uos qd̾ uultis creditis qd̾ nõ redigitis
uet nõ mori mortalẽ. Siuo pt̃atẽ atq¬
puto iħm mori potuisse qm̃ nõ mori he¬
Et si tu in potenciorẽ contͣ n ͨͣ litenciã
leuas in celum consetͣs ꝙ ꝑpetuitati n ͤ
et condõnis eius oblitus. Ego iħm. ego
potuisse mori si uoluit cur non concedã
ł siu̾e mortẽ illam fuisse ⁊ non mortis
figuram consenciam. ut .n. ab ũcio
sumpta hoĩs siłitudine om̃s hũane cõ¬
dõnis siłant affc̃us. sic ab re non erat.

Expanded text:
nti vis credere, uterque eorum apud Hebraeos falsam traxit opinionem, Jesus de morte, et de immortalitate Elias: nam nec hic mortuus est, nec ille non mortuus: sed vos quod vultis, creditis; quod non, redigitis nec non mori mortalem. Si vero potestatputo Iesum mori potuisse quam non mori Heet si tu inpotentiorem contra naturae licentiam leuas in caelum consecrasque perpetuitati naturae et condicionis eius oblitus, ego Iesum potuisse mori, si uoluit, cur non concedam, etiamsi uere mortem illam fuisse et non mortis figuram consentiam? ut enim ab initio sumpta hominis similitudine omnes humanae condicionis simulauit adfectus, sic ab re
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o. cum placuit ei qui me seg̾gauit d
ut᷑o mr̃is mee. ut reuelar filiũsim̃ n
in me. ut eum aminciarem ingen
continuo nõ ad qui eui carni ⁊ sangui
uides gͦ ubiq eum in hac alt̾a natu¬
tate nr̃a spitali durtaxat assen̾i
uos a deo formari. non in pore illa o¬
na ac ꝓpudiosa. que u̾so pr̃anciul¬
concepit. ⁊ formauit. ⁊ genuit. Quad
re aĩadu̾t̾e si uolu̾itis inuenietis h
re qm̃ intlłcu. si quid̾ uob̾ placu̾it loe

Expanded text:
ipso: cum placuit ei, qui me segregauit de utero matris meae, ut reuelaret filium suum in me, ut eum adnuntiarem in gentes, continuo non adquieui carni et sanguini. uides ergo ubique eum in hac altera natiuitate nostra, spiritali dumtaxat adseuerantem nos a deo formari, non in priore illa obscaena ac propudiosa, quae nos niconcepit et formauit et genuit. qua de re animaduertere si uolueritis, inuenietis hac re quam intellectu, siquidem uobis placuerit hoc
Abbreviated transcription (Latin):
lum de helya credatis. s de moyse atqr
rapti cum corꝑib suis in celum. qua¬
pp̃ si ħ argũto recte colligͣ iħm fuisse
pmĩem. qr mortuus est pot̾it eod̾ nͥl¬
ominꝰ argum̃to colligi. ⁊ helyam non
fuisse honnẽm qr mortuus non ẽ. fłm

Expanded text:
lum de Helia credatis, sed et de Moyse atque rapti cum corporibus suis in caelum? quapropter si hoc argumento recte colligitur legum fuisse hominem, quia mortuus est, poterit eodem nihilominus argumento colligi et Heliam non fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
non est. ut legitur. noc filius ent danid
longe q demens est. qui q̃m sñ toitu
ioseph de maria natum dc̃utꝰetat. Iñ
in pn̾cipio posu̾it ẽẽ filiũ dd̾. Cũ gͦ ie
ip̃e quidem qui sit ex managentꝰ
Dd̾ recte filius appelsetur. qr nõ sit na
ex ioseph ꝙnͣto mag̾ fllius dei. ꝓiñi¬

Expanded text:
non est, ut legitur, nec filius erit David: longeque demens est, qui quem sine coitu Joseph de Maria natum dicturus erat, hunc in principio posuerit esse filium David. Cum ergo ne ipse quidem, qui sit ex Maria genitus, David recte filius appelletur, quia non sit natus ex Joseph; quanto magis Filius Dei?
Abbreviated transcription (Latin):
has turpitudĩes ħ dedetora amenbris
sius deus ur̃ amou̾e non potuit. a hpstiᷤ
ĩmanis nc̃ti ͭ ͤ ꝯpulsus ad ista ꝑuenit
seꝙ .i. potuit int̾ie iniurio sũ at
uiolentum suisuł ciuib uł pt̃ib sal¬
uis. qñto gͦ ille melior qui octiso egyp
ftẽm defendit illesum q̃minitabiliua¬
uitate faustus arguit. ⁊ dt̃ suũ mira¬
bilior cecitate non respicit. Qũto me¬
lus ip̃e uasa aurea ⁊ argentea ip̃e ab¬
buliss de gente egyptioꝵ ꝙͣ enus ĩbͣ
łdaretur gens tenebiaꝵ. i tũ cum
bellũtam misum ip̃e gessiss cultorẽ
eius famislo dei nr̃i obiciunt ꝙ bella
gessĩt in quib semꝑ cum suis oĩb nictor
de hpstib tͥh t̾imiphauit. am captiui uł
captiue moyse bellig̾ante. ⁊ de ppło isrł
feciss. ħ gͦ non est malos argũ̾e. s felici¬
orib inuide̾. que autẽ crudelitas moysi
ꝙ ⁊ in ppłm qui gͣuit ind̾m pcau̾at gla¬
dio uindica nit. cuiuis tñ pc̃ti ueĩam se

Expanded text:
has turpitudines, haec dedecora a membris suis deus vester amovere non potuit, et hostis immanis necessitate compulsus ad ista pervenit: neque enim potuit interimere injuriosum atque violentum, suis vel civibus vel partibus salvis. Quanto ergo ille melior, qui occiso Aegyptio fratrem defendit, illaesum, quem mirabili vanitate Faustus arguit, et deum suum mirabiliore caecitate non respicit? Quanto melius ipse vasa aurea et argentea abstulisset de gente Aegyptiorum, quam daretur gens tenebrarum ! et tamen cum bellum tam miserum ipse gessisset, cultores eius famulo dei nostri obiciunt, quod bella gesserit, in quibus semper cum suis omnibus uictor de hostibus triumphauit, qui captiui uel captiuae Moyse belligerante de populo Israhel fecisset. hoc ergo non est malos arguere, sed felicioribus inuidere. quae autem crudelitas Moysi, quod in populum, qui grauiter in deum peccauerat, gladio uindicauit? cuius tamen peccati ueniam se
Abbreviated transcription (Latin):
spc̃ est.  pp̃si ⁊ natiuitas non ea soła ẽ
qua incorꝑe gignimur s ⁊ alia ilła qͣ
renascimur sp̃u non minor eque cura
est. ⁊ hec ip̃m teqͥre in qua nam eaꝵ noᷤ
faciat deus. Modus quo uascendi dup̾ ẽ.
unus ille furoris ⁊ in temꝑancie ꝓpͥns quo
simius agn̾atorib turpit᷑ ⁊ ꝑ libidinẽ
sati. Alt̾̃ u̾o honestatis ⁊ sc̃imonie quoĩ
cipulati sumꝰ ad fidem. unde oĩs ⁊̃ religio
et maxime xͥana ad sacͣmentũ rudes in¬
fantes applłat qd̾ ⁊ id ip̃m sigificaus apꝰ
ait. filioli mei quos it̾m ꝑtutio donet x¬

Expanded text:
pter si et natiuitas non ea sola est, qua in corpore gignimur, sed et illa alia, qua renascimur spiritu, non minor aeque cura est et hoc ipsum quaerere, in quanam earum nos faciat deus. modus quoque nascendi duplex est: unus ille furoris et intemperantiae proprius, quo sumus a generatoribus turpiter et per libidinem sati; alter uero honestatis cipulati sumus ad fidem: unde omnis etiam religio et maxime christiana ad sacramentum rudes infantes appellat. quod et ipsum significans apostolus ait: filioli mei, quos iterum parturio, donec
Abbreviated transcription (Latin):
etate sexusq ⁊ condõnis unũ reddit ad
est iudeus n grecus. non est masculꝰ
in femina. non est seruus ⁊ lib̾. S om̃s
in xt̃o unũ sunit. gͦ tunc fit ħ a deo dñ
cum sit unus ex multis. non cum ex u¬
no est diuisus in multa. Disit & nos

Expanded text:
etate sexusque et condicionis unum reddit ad etate sexusque et condicionis unum reddit ad est Iudaeus neque Graecus, non est masculus neque femina, non est seruus et liber, sed omnes in Christo unum sunt. ergo tunc fit homo a deo, cum fit unus ei multis, non cum ex uno est diuisus in multa. diuisit autem
Abbreviated transcription (Latin):
ad ymaginẽ dĩ. uides ⁊ hic hpĩem oñdia
alt̾m ⁊ natiuitatẽ aliam. ⁊ ałiũ uascendi
modum. Nam cum exuite uos et
induite dicit. terpus utiq crudelita¬
tis significat. Cum u̾o homĩem nonũ
a deo creari testatur. cum indicat uet̾em
ne ab ip̃o eẽ. nec ẜ̃m eũ fortum. et cum
ꝓsequit᷑ dicens illum quid̾ fi̾ insc̃itate
dixi longe dissimilem huic qui cõr nr̃a
mt̃auit ẽẽ ex deo. Nec non ⁊ ad colose̾ses
ip̃m demio dicit. expoliate uet̾em homi¬
nem cũ actib suis. ⁊ induite nonũ qui
renouat᷑ in agnitionẽ dei ẜmymagĩe
eius qui creauit enm in nob̃. Et huic
gͦ nonsolum hoĩem nouũ oũdit eum
dis formetur edocuit .i. in agnitioẽ dei
uit eum. ut ex hec liq̃at uet̾em hoĩem
net ymaginẽ eẽ dei. nec ab ip̃o fortũ. nã
illud quidꝰ qd̾ sequit᷑ dicens. ubi nõ est
ac iudeos scitas ⁊ barbaros non eam c̃ẽ
in qua deus oꝑatur cum hoĩem forͣt. S
ilsam que nos om̃i exutos nacionũ uari¬

Expanded text:
ad imaginem dei, uides hic et hominem ostendi alterum et natiuitatem aliam et alium nascendi modum. nam cum "exuite uos et induite" dicit. tempus utique credulitatis significat; cum uero hominem nouum a deo creari testatur, tum indicat ueterem nec ab ipso esse nec secundum eum formatum. et cum prosequitur dicens illum quidem fieri in sanctitatedixi longe dissimilem huic, qui corpora nostra monstrauit esse ex deo. necnon et ad Colossenses id ipsum denuo dicit: expoliate ueterem hominem cum actibus eius et induite nouum, qui renouatur in agnitione dei secundum imaginem eius, qui creauit eum in uobis. et hinc ergo non solum hominem nouum ostendit eum dis formetur. edocuit, id est in agnitione dei,uit eum, ut ex hoc liqueat ueterem hominem nec imaginem esse dei nec ab ipso formatum. nam illud quidem, quod sequitur dicens: ubi non est et Iudaeos, Scythas et barbaros. non eam esse, in qua deus operatur. cum hominem format, sed illam, quae nos omni exutos nationum uari
Abbreviated transcription (Latin):
tano carnał euanescit. ⁊ si uult se fi̾
ꝙ non dum est pͥus ex eo qd̾ est eru¬
lescit. Quap̃p̃ hoc qd̾ nob̾ ꝓponitis de do̾
sinto ⁊ infinito melius tacendo fimti ᷤ
lcirare desinatis. De deo autẽ abra¬
lui ⁊ ysaat ⁊iacob cum ip̃e sit oĩs crea¬
ne uerus deus. Cur ilło noĩe se ppło

Expanded text:
tatio carnalis euanescit; et si uult se fieri, quod nondum est, prius ex eo, quod est, erubescit. quapropter hoc, quod uobis proponitis de deo finito et infinito, melius tacendo finitis, am longe aberrare desinatis. de deo autem Abraham et Isaac et Iacob, cum ipse sit omnis creaturae uerus deus, cur illo nomine se populo
Abbreviated transcription (Latin):
lominẽ coaptau̾it. ⁊ideo nob̾ carus est
deus nr̃. qr tot uincuł cariũ colligat᷑
linqͥnatꝰ in ilta ꝑte qua ⁊̃ inglobo
singendus est sine cã sb̃petias dep̾tat᷑
negatis fi a dȯ non qͥd̾
aud̾ sunt ẜ̃m apłm hpĩes duo. quoꝵ

Expanded text:
obis charus est deus vester, quia tot vinculis carnium colligatus et inquinatus in illa parte qua etiam in globo figendus est, sine causa suppetias deprecatur, negatis fieri a Deo? Non quidem a
Abbreviated transcription (Latin):
muidam .q. turpitud̾is uisus est u̾ecũ¬
disinuis detestator cum dr̃et franstͣuoͤᷤ
aluimpniam iug̃itis sc̾ptori tamꝙͣ dei
le filiũ in ut̾o mulieris incluserit nõ
dinde filium d̾i sic in ut̾o muliens in

Expanded text:
cujusdam quasi turpitudinis visus est verecundissimus detestator, cum diceret: Frustra vos calumniam ingeritis scriptori, tanquam Dei ille Filium in utero mulieris incluserit! Noneumdem Dei Filium sic in utero mulieris in
Abbreviated transcription (Latin):
cutumcisionẽ tñ ip̃uis ẽẽ noscant᷑. Idẽ
uo suũ uicissim d̾m ꝑentũ suoꝵ ꝯgno¬
mine signau̾unt quo ubiq ⁊ ip̃e fu¬
erit in magna qmͣuis do̾ꝵ freq̃ntia cũ
dens abraham audierit: ⁊ deus iacob¬

Expanded text:
cumcisionem tamen, ipsius esse noscantur; iidem vero suum vicissim Deum parentum suorum cognomine signaverunt, quo ubicumque et ipse fuerit, in magna quamvis deorum frequentia, cum Deus Abraham audierit, et Deus I
Abbreviated transcription (Latin):
uatutam suam ad libidinẽ desidm¬
cium siłanto coaptatam gͣtis eis polui¬
endã comimpendã ꝙ sb̃iecit iam eũ
filiab eius. qui ⁊̃ sciens concubu̾it. nõ¬
ne mimis mali ꝑpetrat. qmͣ qui me̾b
sua õim taliũ peiorem ꝙ turpitudĩe
libidinib mise. Quid .n. tisle ab ĩm̃

Expanded text:
naturam suam ad libidinem desidenaturam suam ad libidinem desiderantium simulando coaptatam gratis eis polluendam corrumpendamque subiecit! iam cum filiabus qui etiam sciens concubuerit, nonne minus mali perpetrat, quam qui membra sua omnium talium peiorumque turpitudinum libidinibus mi
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ eum dño arguente ac minante peni¬
tuit. Inde sibi ad põc̃and̾ fomitẽ pͣbebat
ĩlsa scriptura culpanda est. ac non
tanto seueriꝰ ille dampnandus quͣto po᷑
ad se ułu̾and̾ auc occidd̾ abuti uoluit
ta re que ad sanand̾ uib̾and̾ ꝙ ꝯscͥpta ẽ.¬
negligunt pmñe medicinam. uł reci¬
piende salutis uenieq ꝓm̾ende diffidẽ¬
tia penitus ꝑeunt de tanto uito ex ͫ ꝓpo¬
sitũ est quo sanẽt᷑ egroti. non quo hii
ram̃tis medicinalib ꝑimant. S tñ¬
ptes nr̃i ꝑñarche atq ꝓpħe quib tam
sllustre cestimoniũ scĩtatis atq piesl
eos seriptura ꝑhib qm̃ saluti gn̾is hi¬
mani d̾iitus dispensatam nõ negũ
dmos ⁊ cru deles fuissent sicut eos ma¬
nicheoꝵ error uł pocius furor accusit
Nonnie iam sic dico electis eoꝵ. Si ipõ
⁊̃ deo de illoꝵ demr̃arent᷑ eẽ meliores
Nõne melius est cum pelice uolutin
uirũ cum femina qm̃ dẽ sincenssi
luce ⁊misscendo se tenebris inqͥnar

Expanded text:
 eum domino arguente ac minante paenituit, inde sibi ad peccandum fomitem praebeat, illa scriptura culpanda est? ac non tanto seuerius ille damnandus, quanto potius ad se uulnerandum aut occidendum abuti uoluit ea re, quae ad sanandum liberandnegligunt poenitentiae medicinam, vel recipiendae salutis veniaeque promerendae diffidentia penitus pereunt, de tanto viro exemplum propositum est, quo sanentur aegroti, non quo hi qramentis medicinalibus perimant. am inlustre testimonium sanctitatis atque pietatis ea scriptura perhibet, quam saluti generis humani diuinitus dispensatam non negat, libidinosi et crudeles fuissent, sicut eos Manichaeorum error uel potius furor accusat: nonne etiam sic non dico electis eorum, sed ipso etiam deo illorum demonstrarentur esse meliores ? nonne melius est cum pelice uolutari uirum cum femina quam esse sincerissimam lucem et miscendo se tenebris inquinar
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾etur ab illa femina seꝑatꝰ. eui cũ
coniũgebat mẽtis affc̃us. et nelpĩes
fideles xp̃i id qd̾ sibi comuges care mis¬
centur. tam magnũ in ꝯuigio depu¬
turent. ut sine lpe congi coniuges eẽ¬
posse non crede̾nt. S pocius dr̃ent fide¬
lia coniugia coniugia multo famisi
dauid. qr scripturis eis credimꝰ. quẽ
eum uiro concumbendo. S uͥginis qͥ
dd̾ mariam non ꝑtimisse maĩfestũ
est ꝙ istaꝵ scripturaꝵ tam excelle̾
eam ꝑtinuisse ad semen dd̃. ⁊ htꝰ¬

Expanded text:
mina separatus, cui eum coniungebat mentis adfectus, et ne homines fideles Christi id, quod sibi coniuges carne miscentur, tam magnum in coniugio deputarent, ut sine hoc coniuges esse non crederent, sed potius dicerent fidelia coniugia multo familiaDauid, quia scripturis eis credimus, quaecum uiro concumbendo, sed uirginem. Dauid non pertinuisse, manifestum est, quod istarum scripturarum tam excellenti eam pertinuisse ad semen Dauid et
Abbreviated transcription (Latin):
tilitatis addictus est. Renouatur aũ
nunc ẜm int̾iorem homĩem ubiẜm sui
cectoris pͥmaginem reformatur exu¬
es se iniusticiam hoc est uet̾em hoĩem
et induens iusticiam. hoc est nouũ hp¬
minem. tunc autẽ cum resurget corꝰ
spiritale ꝙ seminat᷑ aĩale. ⁊̃ ex̾ior ꝑci¬
piet celestis hĩtud̾is dignitate. ut totũ
creatum est recreetur. et totum qd̾ fcm̃
est reficiatur illo creante qui creauit
et reficiente qui fecit. qd̾ breuit̾ expli¬
cat ubi ait. Corpus quidẽ mortuũ est

Expanded text:
talitatis addictus est; renouatur autem nunc secundum interiorem hominem, ubi secundum sui creatoris imaginem reformatur, exuens se iniustitiam, hoc est ueterem hominem, et induens iustitiam, hoc est nouum hominem. tunc autem, cum resurget corpus spiritale, quod seminatur animale, etiam exterior percipiet caelestis habitudinis dignitatem, ut totum, quod creatum est, recreetur et totum, quod factum est, reficiatur illo recreante, qui creauit, et reficiente, qui fecit. quod breuiter explicat, ubi ait: corpus quidem mortuum est
Abbreviated transcription (Latin):
bu leui sacerdotẽ quedam noie ioa¬
chim canoĩtũ nõ est. non me ꝯstͥngit
t̾em aliquo modo ad dd̾ sangͥnẽ ꝑti¬
nuisse. ⁊ aliquo modo ex tribu intͥbu
leui fuisse adoptatũ. uł ip̃m uł eiꝰ
intribu lemi ita natũ ut de simped̃
cons ong̾nitate aliꝙͣ duc̾et. sicit i
potuisse idem faustus fatet᷑ ut ma¬
ria de tribu leui cẽt qmͣ tñ contin
ꝑi xp̃m filium dd̾. si maria filia fu
fuisł. Ita simt̃ illius ioachim q̃m
pr̃em marie faustus ꝯmemorati
leui. non in m̾ito. et ioachim ⁊ ml¬
ra. ⁊ filius maris ⁊̃ sit ex dauit seit
aliquid credem siillius apoceite scr ͭ

Expanded text:
t ex tribu Leui sacerdotem quendam nomine Ioachim, canonicum non est, non me constringit. cerem aliquo modo ad Dauid sanguinem pertinuisse et aliquo modo ex tribu Iuda in tribu Leui fuisse adoptatum, uel ipsum uel eius in tribu Leui ita natum, ut de stirpe Dauid consanguinitatem aliquam duceret: sicut fieri potuisse idem Faustus fatetur, ut Maria de tribu Leui esset, quam tamen constat Christum filium Dauid, si Maria filia Iosfuisset. ita si mater illius Ioachim, quem patrem Mariae Faustus commemorat, de Leui, non inmerito et Ioachim et Maria et filius Mariae etiam sic ex Dauid semine aliquid cred
Abbreviated transcription (Latin):
mlr̃em .s. more locutionis ehraice femi¬
nam appellans. Ip̃e est gͦ filius dei qui ⁊
tente id̾ apłs thimotheo ꝯm̃dar dicẽs Me¬
quis quis aᵈ eũngłizau̾it. ut anatħa sit.
magna cura fideles admonuit. Qͥd gͦiã
moueat scĩ eungłii sectatorẽ. ꝙ sũ concu¬
bitu ioseph xp̃c natꝰ ex uͥgine. filius tñ dd̾
applłatur cum gn̾onis seriem nou us ad
mariomi s us ad ioseph emͣ ͭ ͣ ꝑducat.¬
pͥmo qr mariti eius fu̾at pp̃ uirilem sex
ipse matheus narret. ab angelo ma¬
riam comugem cius applłatã qͥnarrat ꝙ¬

Expanded text:
licet more locutionis hebraicae feminam appellans. Ipse ergo est Filius Dei, qui et tente idem apostolus Timotheo commendaret, dicens, Mequisquis aliud adnuntiauerit, ut anathema sit, magna cura fideles admonuit. Quid ergo iam moueat sancti euangelii sectatorem, quod sine concubitu Ioseph Christus natus ex uirgine filius tamen Dauid appellatur, cum generationum seriem non usque ad Mariam. sed usque ad Iosprimo quia mariti eius fuerat propter uirilem sexuipse Matthaeus narret ab angelo Mariam coniugem ipsius appellatam, qui narrat
Abbreviated transcription (Latin):
ex plenitudine eius accepit. uidit oĩo. et
ideo in natis mulierum maiorillo nou ex¬
surrexit. qr ex om̃ib pͥnũciantib xp̃m ip̃e
uidit. ꝙ multi usti ⁊ ꝓpħe cupierũt uidere¬
et non inderunt. Salutauit ex ut̃o ag¬
nouit. ꝑfc̃cus ex columba. Et ideo tã ꝙͣ
odolamites u̾e testim õnuĩ ꝑhibuit inaqua.
uenit autẽ dñs ad oues condendas ħ est
ex hon̾andas saremis laboriosis ex quib
ecc̃e laudate incantieis canticoꝵ dentes es¬
sent ne lud grex deconsarũ. Iam thamar
hĩtũ mutat. N ani ⁊ comutans int̃p̾tat᷑
thamar. S mea ꝓrsus nom̃ amaritudi̾s
maneat. non illius amaritudi̾s maneat
inqua dño fel muĩstnͣt. s illius in qua
petrus amare fieuit. Nam ⁊ iuda la¬
tine confõ est. Confõni gͦ amaritu do
constituta. Oportebat .n. xp̃m pati ⁊ te¬
surg̾e t̾tia die. ⁊ p̾dicari in noĩe eius pñã¬

Expanded text:
ex plenitudine eius accepit. uidit omnino et ideo in natis mulierum maior illo non exsurrexit, quia ex omnibus praenuntiantibus Christum ipse uidit, quod multi iusti et prophetae cupierunt uidet non uiderunt; salutauit ex utero, agnouit perfectius ex columba et ideo tamquam Odollamites uere testimonium perhibuit in aqua. uenit autem dominus ad oues tondendas, hoc est exonerandas sarcinis laboriosis, ex quibus ecclesiae laudatae in canticis canticorum dentes essent uelut grex detonsarum. Iam Thamar habitum mutet; nam et "commutans" interpretatur Thamar. sed in ea prorsus nomen amaritudinis maneat, non illius amaritudinis, in qua domino fel ministrauit. sed illius, in qua Petrus amare fleuit; nam et Iuda latine "confessio" est. confessioni ergo amaritudo constituta. oportebat enim Christum pati et resurgere tertia die et praedicari in nomine eius pa
Abbreviated transcription (Latin):
dpisse. ⁊ contͣ eiusd̾ fausti u̾sipelles argu
ons inscripturis sc̃is expͥsse illudete
Aenitare conatur. ut flã ilła ⁊ d̾mis
adicib ĩmissa sendeat qm̃ dem̃ciã furi¬
ismq p̾sumptionẽ ⁊ audaciã iã suꝑiꝰ¬
ꝑscapturas om̃s q̃rere ata collig̾e testi¬
noma auib contͣ istum ꝓbemus ĩ lib̾s

Expanded text:
sipelles astutueritatis in scripturis sanctis expresse inludere atque euitare conatur, ut falsa illa et diuinis codicibus inmissa respondeat. quam dementiam furiosamque praesumptionem et audaciam iam super scripturas omnes quaerere atque colligere testimonia, quibus contra istum probemus in libris