comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne exauchiret sub nos tempore tribula¬
tionis. Modo demonferat quare ꝑ¬
miserit eos duci incaptiuitatẽ cotdus.
⁊ quare non exaucdierit eos: uł quare
longe fuerint adõ. uidelice ꝓp̾ter ido¬

Expanded text:
ne exaudiret, » subaudis vos tempore tribulationis. Modo demonstrat quare permiserit eos duci in captivitatem totiens, et quare non exaudierit eos, vel quare longe fuerint a Deo, videlicet propter ido
Abbreviated transcription (Latin):
Ieccłam E dificabuntur inquit
popłi. apłos uidelic̃ predicatoresq
qui aeccłam sua doetrina ⁊ su as
exemplis fundauerunt. Et uocabis¬
opopule ⁊p̃iatie edificator scpium. ide.
doccrruaram predicantium liuerteno
semitas iniquitacũ id est erporum ubi
non est⁊ quies neque ipar. xp̃o. Edi¬
ficatores necile sunt p̃dicatpres. sepet
uero corum doctrine. quẽ pimitanit
suos auditores ⁊ que defendunt iii¬
neam ⁊ messem dnicã ⁊furibus. ad :
aecclam adiabolo: quia in p̃cheatiore
doctor̃ considerant quamodo scan¬
dala tiinsidias demonũ uitare
debeant: Ipsi ceiam auertunt
semitas iiquitatũ. id est erroris
umpiaeatis intranquillitatẽ fidei
iuiitutũ atque caritatis Quodsi
dixerimus auertens semitti s inqui¬
etem. hoc ÷ in pace. subauditio necessaria¬

Expanded text:
esiam: aedificabunt inquitpopuli, apostolos videlicet praedicatoresque, qui Ecclesiam sua doctrina et suis exemplis fundaverunt. «  aedificator sepium, » id est doctrinarum praedicatione, « avertens semitas iniquitatum, » id est errorum, ubi non est quies neque pax Christi. Aedificatores Ecclesiae praedicatores sunt. Sepes vero eorum doctrinae quae pungunt suos auditores, et quae defendunt vineam et messem Dominicam a furibus, id est Ecclesiam a diabolo, quia in praedicatione doctorum considerant, quomodo scandala et insidias daemonum vitare debeant. Ipsi etiam avertunt semitas iniquitatum, id est erroris et impietatis, in tranquillitatem fidei et virtutum atque charitatis. Quod si dixerimus avertens semitas in quietem, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ: Sic oiam scephanus testatusẽ.
aquentu iusti. Bieremiam lapidauer̃
ꝯsaiam sccuerunt. ⁊ ez echele in babilo¬
nem ꝑemerunt: Labia ur̃a locuta sunt
mendatiũ. ⁊ lingua ur̃a inquitatẽ
iq÷ blasphemiã fat᷑. Loq̃tisunt
mendatiũ quando dixerunt. omnia¬

Expanded text:
m. Sic etiam Stephanus testatus estadventu justi? Jeremiam lapidaverunt, Isaiam secuerunt, et Ezechielem in Babylone peremerunt . « Labia vestra locuta sunt mendacium, et lingua vestra iniquitatem, » id est blasphemiam, « fatur. » Locuti sunt mendaciu
Abbreviated transcription (Latin):
genescos quod plantauerit dñs paradisũ.
incuiꝰ medio erat fons qui irrigabat
totũ paradisũ: Ille oitus habens diuersa
genera pomorum. ⁊ uaria genera es¬
barum: Significat scãm aeccłam que
habet chuersos ordines ⁊ adornatur
uariis uirtutũ floribus: Fons uero ille
irrigans parachsum xp̃m signifieat
cui dic̃ psalmistit. qm apud ce est
fons uite. aquo uͦ fonte ⁊unuo. irrigat᷑¬

Expanded text:
Geneseos, quod plantaverit Dominus paradisum, Geneseos, quod plantaverit Dominus paradisum, in cujus medio erat fons qui irrigabat totum paradisum . Ille hortus habens diversa genera pomorum et varia genera herbarum, significat sanctam Ecclesiam, quae habet diversos ordines et adornatur variis virtutum floribus. Fons vero ille irrigans paradisum, Christum significat cui dicit Psalmista: « Quoniam apud te est fons vitae . » A quo vero fonte et vivo irrigat
Abbreviated transcription (Latin):
sieut tuȩ ⁊ animam afflicttm iciumis alns
miserus repleueris: Non solĩ frm gendo
panem. s sacidndo pane õmib bonis:
orietur incenebris peccatorum lux tua.
iꝗͥ est xp̃c. hoc est cũ talia egeris. tenebre
id est peccatti conuertentur inusticiã:
ut possis dicerẽ cũ apło. fuerunt in me
aliquando tenebre
idest inclaritatẽ iusticie conuertent᷑
Quia auferetur iniquittis tua. ut dicas
cum sponsa Ubi pascis ubi cubas in me¬
plebit splendoribus id÷ inrtutibus
animã tuã uł daritate acterna. deui¬
Uł ossa tua lib̾abit. id est corpus cuum
indie iudicii suscitabit. Dicamus ⁊ter
tin lib̾abit idest uirtutes tuas ipse cus¬
codiet. iuxta illud psalmiste. Dnis
eustodit omĩa ossa corum. Idõ autem
ossibus untutes compdrantur: quia
sicut corpus sustentatur ossibus. itti
anima untutibus: Et eris quasi ortus
irriguus. ⁊ sicut fons aquarum euius
non deficient aquę. Legiis in libro

Expanded text:
sicut tuae, et animam afflictam jejuniis aliisque sicut tuae, et animam afflictam jejuniis aliisque miseriis repleveris, non solum frangendo panem, sed satiando omnibus bonis: orietur in tenebris peccatorum lux tua Christus, hoc est cum talia egeris, tenebrae, id est, peccata convertentur in justitiam ut possis dicere cum Apostolo: « Fuerunt in me aliquando tenebraeid est in claritatem justitiae convertentur. Quia auferetur iniquitas tua, ut dicas cum sponsa: « Ubi pascis, ubi cubas in meplebit splendoribus, » id est virtutibus, « animam tuam » vel claritate aeterna de viVel ossa tua liberabit, id est, corpus tuum in die judicii suscitabit. Dicamus et tetua liberabit, id est virtutes tuas ipse custodiet. Juxta illud Psalmistae. « Dominus custodiet omnia ossa eorum . » Ideo autem ossibus virtutes comparantur, quia sicut corpus sustentatur ossibus, ita anima virtutibus. « Et eris quasi hortus irriguus, et sicut fons aquarum cujus non deficient aquae. » Legimus in libro
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ: ⁊ dñs exaudiet te: cuiꝰ uoluntticem
adimplesti: Climabis: ⁊ dicet ecce adsum:
ut posses bona oꝑa agere Si abstuleris
qͥemedio tui cathenam. ⁊desieris digitum
extendere : id: ꝓximi qͥtrahere. ⁊ loqui
quod non ꝓd est. quia dͥegactio banorũ oꝑũ
non ꝓdest Cum effuderis esurienti animã
tuam. id est uoluntatem tuã ⁊ animam
idest uptam afflictam repleueris. sub̃
bonis tins. onietur intenebris lux tua
Quod suꝑiꝰ apellauit colligationes impi¬
etitts ⁊ fasciculos deprimentes: modo
apellauit cathenam id÷ obligationem
peccatorum: Et qͥesieris mala ꝓximorũ
meditri notandũ hunc ⁊ illũ digito
⁊ desieris loqui quod non ꝓdest. quia de¬
tractio bonorum oꝑum non ꝓdest neque
&iam malorũ: quia tua tibi magis ex¬
pedir& admemoriam reducere Cũ effu¬
qͥeris esurienti animã tuã : dẽ cũ uolim¬
catẽ tuã. hilarem oftenderis esurienti
Cũ succueriꝰ illiꝰ infirmicitti ⁊ nuchtita

Expanded text:
inus exaudiet te: » cujus voluntatem adimplesti. « Clamabis, et dicet: Ecce adsum, ut posses bona opera agere. « Si abstuleris de medio tui catenam, et desieris digitum extendere, » id est proximo detrahere, et loqui quod non prodest, quia detractio bonorum operum non prodest. « Cum effuderis  id est voluntatem tuam, « et animam, » id est, vitam « afflictam repleveris, » subaudis bonis tuis, « orietur in tenebris lux tua,Quod superius appellavit colligationes impietatis et fasciculos deprimentes, modo appellat catenam, id est, obligationem peccatorum. Et desieris mala proximorum meditari, notando hunc et illum digito. Et desieris loqui quod non prodest, quia detractio bonorum operum non prodest, neque etiam malorum: quia tua tibi magis expediret ad memoriam reducere. Cum effuderis esurienti animam tuam, id est, cum voluntatem tuam nfirmitati et nuditati
Abbreviated transcription (Latin):
eleotis quiaͥ eporpus eius est. Unde
est illud Fulgebunt iusti sic̃ sol: id÷¬
sicutu xp̃olinregno patris eorum:
Diciturgͦ adquełib& electum
specialiter. ⁊ ad aeccłã generaliter. Eris
inquid quasiontus. id est sic̃ paradisus.
i sicut. fons aquarũ cuiꝰ nondeficient
doctrine Et aedificabuntur inte
deserta scłorũ. fundamentit generationis
⁊ generationis suscitabit Iudei hoc
referunt adrestaurationem que facta ÷
atorobabel ⁊ iħu sacerdote magno.
uł &eiam ad illam quam autumant
futuram ultimo tempore: s melius est
ut aqͥ aeccłam ista referamus: Deserta
ant̃ scłorũ id est multorũ temporũ
apellat conuenticula iudeorũ. que
deserta sunt ꝑ infidelitatem. ⁊ iti¬

Expanded text:
electus corpus ejus est, unde est illud: « Fulgebunt justi sicut sol in regno patris eorum . » Dicitur ergo ad quemlibet electum specialiter, et ad Ecclesiam generaliter: Eris inquit quasi hortus, id est, sicut paradisus et sicut fons aquarum cujus non deficient Et aedificabuntur in te deserta saeculorum, fundamenta generationis et generationis suscitabis. » Judaei hoc referunt ad restaurationem quae facta est a Zorobabel et Jesu sacerdote magno, vel etiam ad illam quam autumant futuram in ultimo tempore: sed melius est ut ad Ecclesiam ista referamus Deserta autem saeculorum, id est multorum temporum, appellat conventicula Judaeorum, quae deserta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dei patris. filium debemus intelligere
ꝑ quem amia fecit. ⁊ quem ipse siluabro
amorte. resuscitando amortuis. Et est.
illorũ. ⁊ saluabit &iam infaturo ⁊ iustioia
eiꝰ. idͥ ÷ filius illius qui instificat om̃s
clcctos ipse confirmabit eum. hoc est
leaficibit eum desalute gentium. Dica¬
mus ⁊ aliter: nolentibus conuerti adpeni¬
tentiam ueram. Aeus pater saluabit sibi
lerunt ipsa confirmabit eum. qui uolu¬
erit aberrore conuerti ut non suis meritis
s. filius misc̾ia saluetur Iusticia enim
est ut ereator creature sue pareat. que
suns mericis non poterat saluari. Indutꝰ
est iusticia. aut lorica. aut galeam babuit
incapice: quando electos suos inse ere¬
dentes. aꝑseattione iniquorum lib̾auit
illos fundendo. Aliter. Iuxta uidie¬
tam quam romanos effudit suꝑ iudeos
qui ita uenerunt parati apella tur galca
n loriea. quia ipse in ipsis uenit unqietã
sumi excercens ex iudeis ꝑmanus roma¬
norum. Indutris est uestimentis ultionis

Expanded text:
i Patris Filium debemus intelligere per quem omnia fecit, et quem ipse salvavit a morte resuscitando eum a mortuis. Et est sillorum, et salvabit etiam in futuro: et justitia ejus, id est, Filius illius, qui justificat omnes electos, ipse confirmabit eum, hoc est, laetificabit de salute gentium. Dicamus et aliter: Illis nolentibus converti ad poenitentiam veram, Deus Pater salvavit sibi uaginta transtulerunt ipsa confirmabit eum qui voluerit ab errore converti, ut non suis meritis sed illius misericordia salvetur. Justitia enim est, ut Creator creaturae suae parcat, quae suis meritis non poterat salvari. « Indutus est justitia ut lorica, et galeam habuit in capite, » quando electos suos in se credentes a persecutione iniquorum liberavitillos fundendo. Aliter: Juxta vindictam quam per Romanos effudit super Judaeos, qui ita venerunt parati, appellatur galea et lorica: quia ipse in ipsis venit vindictam suam exercens ex Judaeis per manus Romanorum. « Indutus est vestimentis ultionis,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scripturã ꝑ quam illi requirer&:
uł &iam iuramento colligebant
eos quibus aliqua presttibit. ⁊ aliquan¬
dͥo falsa cyrographa seribebant
contra pauꝑes: ⁊ ab illis quibuchil
habebant. cum uiolentia exigebant.
quod illis non cõmiserant: hunus¬
cemodi cartas ⁊ scripturas apellit
colligationes ⁊ fasciculos deprim̃tes.
quia ligabant id ÷ constringebant
ꝑea pauꝑes. ⁊ opprimebant: precepitq
ut ea soluant: Si eium impiectis
dͥebitũ accõmodatum exigere. qui nõ
possunt reddere: quia non habent
unde: quanto illud impiects est
quod falso querit᷑ Spiricaliter
aut̃ ⁊ inoraliter colligationes ⁊ fasei¬
culos debemus intelligere peccatit.
que precipimur dimittere ꝓrimo
que contraͭ ͤ egit. ut tibi dimittãt᷑
que contra dm deliquisti: ⁊ possis
dicere lib̾a mente Dimitte uobis¬
aebitti. sicut ⁊ nos dimittimus frĩ.
Dimitte cos qui confractisunt liberos.
⁊ omne onus difrumpe. Sepe ten¬

Expanded text:
et scripturam per quam illi requireret: et scripturam per quam illi requireret: vel etiam juramento colligabant eos quibus aliquid praestabant, et aliquando falsa chirographa scribebant contra pauperes, et ab illis qui nihil habebant cum violentia exigebant quod illis non commiserant. Hujuscemodi chartas et scripturas appellat colligationes et fasciculos deprimentes: quia ligabant, id est constringebant per ea pauperes et opprimebant: praecepit ut ea dissolverent. Si enim impietas debitum accommodatum exigere qui non possunt reddere, quia non habent unde: quantae illud impietatis est quod falso requiritur? Spiritualiter autem et moraliter colligationes et fasciculos debemus intelligere peccata, quae praecipimur dimittere proximquae contra te egit, ut tibi dimittatur quod contra Deum deliquisti, et possis dicere libera mente: Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus fratri . « Dimitte eos qui confracti sunt liberos, et omne onus dirumpe. » Saepe tem
Abbreviated transcription (Latin):
animã suã. sub ⁊ post ea multa ꝑpoerare
in licita uł cibis in moderate repleri :
Quid ergo ꝓficit corpus temperare
acib̾. nisi temꝑetur auiciis: Idtud
tale ienimum non ad ꝓbat ds̃.s illud
quod generale est.⁊ humilitate ⁊ miscdia
torquere quasi circulũ capud suum
id ẽ. capud ad pedes inclinare. ⁊ saccũ
induere ⁊ cirnerem sternere : Nũquid
istud uocab ieiunium. ⁊ diem acceptti¬
bilem qño. Sub non erit ei acceptũ¬
tale ieiunium. quia humilitatem pre¬
tendere extrintxerus ⁊ cimore suꝑbie
infla̾us intrinsecus: laudem humanã
exinde requirens Amat ds̃ omps
ea quę suꝑius commemorauit capud
uidelicet inclinare.saccum ⁊ cinerem
sternere. si puro qͥecorde agantur.
⁊ marime tempore necessitatis ⁊ tribu
Si autẽ duplici animo frant. non eligit
neque ad ꝓbat ea. Nonne hoc est ma¬
gis ieiunium quod elegi sub quo ego
conseinde Mos erat illius popłi
ut si alicui aliquid cõmodaret. ey ro¬
graphum inde scriber& idest cartã

Expanded text:
am, » subaudis, et postea multa perpetrare illicita, vel cibis immoderate repleri? Quid ergo proficit corpus temperare a cibis, nisi temperetur a vitiis? Istud tale jejunium non approbat Deus, sed illud quod generale est et in humilitate misericordia torquere quasi circulum caput suum, » id est caput ac pedes inclinare « et saccum » induere « et cinerem sternere? Nunquid istud vocabis jejunium et diem acceptabilem tale jejunium, quia humilitatem praetendis exstrinsecus, et tumore superbiae inflaris intrinsecus: laudem humanam exinde requirens. Amat Deus omnipotens ea quae superius commemoravit, caput videlicet inclinare, saccum et cinerem sternere: si puro de corde agantur, et maxime tempore necessitatis et tribuAchaz . Si autem duplici animo fiant, non eligit neque approbat ea. « Nonne hoc est magis jejunium quod elegi, » subaudis, quod ego conscinde. Mos erat illius populi, ut si alicui aliquid commodaret chirographum inde scriberet, id est, chartam
Abbreviated transcription (Latin):
clamor ur̃ Solebant iudei indieb ieiuni¬
orum. mangulis platearum orare. expan¬
sis manibus adcelũ: ⁊ in meqo templo.
similiter Clamabant damore ⁊ eiulatu
ut abaudientibus ⁊ eos cernentibus lau¬
darentur sic̃ ⁊ ille phariseus. qui adño
ineuglio contempnitur idõqr dicitur.
adeos Nolite ieumare sic̃ usque adhanc
cum lite ⁊ contentione repetatis ut au¬
diatur clamor ur̃ in excelso Hoc est
intemplo. siue inplateis ⁊ cum clamore
oretis: Numquid tale est ieumium
quod elegi Sub quale uos agitis: ꝑ¬

Expanded text:
clamor vester. » Solebant Judaei in diebus jejuniclamor vester. » Solebant Judaei in diebus jejuniorum in angulis platearum orare, expansis manibus ad coelum, et in medio templo similiter cum clamore et ejulatu, ut ab audientibus eos et cernentibus laudarentur . Sicut et ille Pharisaeus qui a Domino in Evangelio contemnitur, ideoque dicitur ad eos : « Nolite jejunare sicut usque ad hanc cum lite et contentione repetatis, ut audiatur clamor vester in excelso, hoc est in templo sive in plateis, et cum clamore oretis. « Nunquid tale est jejunium quod elegi, » subaudis quale vos agitis?
Abbreviated transcription (Latin):
plaude ⁊ adulatione hominum illud
agicis. Uacant iudei ieniniis s frustra.
quia nongeneralibus Generale ⁊ enĩ
ieninium est. abstinere ab om̃bus in¬
lieiti. ⁊ hoc non ꝓlaude temporali agere
Quod autẽ dicit indie ienimi uri
inciitar uoluntas ura carnalis
Quidam codices habent inuenicur
uolunttis ur̃a id est delectatio in sum̃đ
uidelicet pluribus ilatiorbus cibis
pꝰ ieiunium: Om̃s inquid debitores
ur̃os repetitis. .i. exigitis contenciose
abillis quibris aliquit cõmdatis Ideo
enim aliquando ieumabant. ut libius
possent suos debitores repetere. quod
non potest sine contencione agi. E cee
adlites ⁊ contentiones ieiunatis:⁊ ꝑeutias
pugno impie. ⁊ est sensus Idõ ieuna¬
tis ut lites ⁊ contentiones agatis. ⁊ quod
pcius est panꝑes ⁊ in nocentes pugno
ꝑeicitis. sine pioeate exigentes abillio
que non commodastis. ⁊ uultis ut exaudiam
nos. Sequitur. Nolite ieiunare sicut
usq adhan: diem. ut audiatur mexcelso

Expanded text:
laude et adulatione hominum illud agitis. Vacant Judaei jejuniis, sed frustra, quia non generalibus. Generale etenim jejunium est abstinere ab omnibus illicitis, et hoc non pro laude temporali agere. Quod autem dicit, in die jejunii vestri invenitur voluntas vestra carnalis, quidam codices habent: invenietur voluntas vestra, id est, delectatio, in sumendis videlicet pluribus et lautioribus cibis post jejunium. Omnes, inquit, debitores vestros repetitis, id est, exigitis contentiose ab illis quibus aliquid commodastis. Ideo enim aliquando jejunabant, ut liberius possent suos debitores repetere, quod non potest sine contentione agi. « Ecce ad lites et contentiones jejunatis, et percutitis pugno impie. » Et est sensus: Ideo jejunatis ut lites et contentiones agatis, et, quod pejus est, pauperes et innocentes pugno percutitis, sine pietate exigentes ab illis quae non commodastis, et vultis ut exaudiam vos? Sequitur, « Nolite jejunare sicut usque ad hanc diem, ut audiatur in excelso
Abbreviated transcription (Latin):
teris asabbato pedem tuũ. facere uo¬
luntaitem tuam indie sc̃o ineo: ⁊ uoca¬
id est purum: Et celeberrimĩ non
uł sabbatũ iuxta illud uideant oꝑa
ur̃a bona ⁊glorificent patrem ur̃m
qui incelis est. dum non facit uolun¬
tates tuas. id est uoluntates carnales
non ueni facere uoluntatẽ meam Et
dũ hec feceris non inuenit᷑ uoluntas
tua ut loquaris sermonem sub̾ ociosũ.
uł sermonem basphemie. siue idoł
conuenientẽ: Haec omĩa breui ex¬
planatione cõprehendi possunt. quia
replicatio uerborũ est ibi Si auerteris
inquid a sabbato pedem tuũ. idẽ. si
ꝓibueris actionem tuam prauam
indic sabb̃i. ne non macules illud
tuis uoluntatib ⁊ ignem litis et
detraetionis atq odii non succendis.
⁊inhis omibus dñm glorifica ueris.
tationes capies in grã illius ⁊ suscollãte
ssuꝑ altitudinem tenre. hod ⁊ in alcitudi¬
nom aecerne solidicatis. quia hoc solũ¬
modo elementũ solidũ acque iminabile
manet. Et cibabote hereditate iacob

Expanded text:
eris a sabbato pedem tuum facere voluntatem tuam in die sancto meo, et voca gloriosum, » id est purum et celeberrimum, non vel sabbatum, juxta illud: « Videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est , » « dum non facis voluntates tuas, » id est actiones carnales Non veni facere voluntatem meam . » Dum haec feceris « non invenitur voluntas tua, utvel sermonem blasphemiae, sive idolis convenientem. Haec omnia brevi explanatione comprehendi possunt, quia replicatio verborum est ibi: Si averteris inquit a sabbato pedem tuum, id est, si prohibueris actionem tuam pravam in die sabbati, ne commacules illud tuis voluntatibus, et ignem litis et detractionis atque odii non succenderis, et in his omnibus Dominum glorificabis. capies in gratia illius, « et sustollam te super altitudinem terrae, » hoc est in altitudinem aeternae soliditatis, quia hoc solummodo elementum solidum atque immobile manet. « Et cibabo te haereditate Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ malicia siue ꝑsqͬcutio redundaũ.
sic̃ redundant fluctus maris: cum
uenerint romani inconculeationem
⁊ lutũ sub erunt. ⁊ conculcabuntur
abostibus. siue demonibus. sicuti lutum
quod recedente atranseuntibus cõculeat᷑.
Sient mare semꝑ immotu est. quia ali
lutũ quod coneuleat᷑. Sic illi egrediebant᷑¬
ad miquitatem⁊⁊ regr ediebaitur aidinteritũ
fluctuabat corum mabera sicut fluctiant
unde mario iderq conculeati. siue admehilũ
fedactisunt. Nonest par ipne dirit dñc
deus ins. idest non requicsct fibus dei qui
dedit pacẽ mimdõi inpi udes neque

Expanded text:
quorum malitia sive persecutio redundavit, quorum malitia sive persecutio redundavit, sicut redundant fluctus maris: cum venerint Romani in conculcationem et lutum, subaudis erunt: et conculcabuntur ab hostibus sive a daemonibus: sicuti lutum quo recedente a transeuntibus conculcatur. Sicut mare semper in motu est, quia aliqlutum quod conculcatur: sic illi egrediebantad iniquitatem, et regrediebantur ad interitum, et fluctuabat eorum malitia sicut fluctuant undae maris: ideoque conculcati sive ad nihilum redacti sunt. « Non est pax impiis, dixit Deus meus, » id est, non requiescit Filius Dei qui dedit pacem mundo in impiis Judaeis, neque
Abbreviated transcription (Latin):
latria dequib dicit apłs: Uosqui eratis
longe facti estis ꝓpe ⁊ illud: ueniens euan¬
gelizauit pacẽ eis qui longe erant. id est
gentibus: ⁊ pacẽ his qui ꝓpe hoc ÷ iudeis:
Impii autẽ quasi mare feruens qđ quiescere
non potest. ⁊ redundant fluctus eiꝰ in con¬
culcationem nnlutũ: Suꝑiꝰ loqͥtus est
de indeis qui incaptiuitate positi peniten¬
tiam agerunt quos sanauit apeccatis
reducendo illos miherłm. ⁊ de illis
&iam qui post dñi passionem erediderunt:
Nunc deillis specialiter loquitur qui ĩ
infidelitate sua post dñi ascensionem
ꝑmanserunt. quibus dicebat beatus paulꝰ.
Uobis oportebat primũ loqui uerbum
dĩ. s quia repellitis illud undignos uos
iudicatis aecerne uite. ecce conuertim᷑
adgentes Impii inquid siue in qui iudei.
qui indñi passione clamauerunt reus est
mortis crucifige talem. feruentẽs miram
ad malũ quasi mare feruens. quod quies¬
cere. non potest sẽ semꝑ immotu est. et

Expanded text:
atria: de quibus dicit Apostolus, « Vos qui eratis longe, facti estis prope . » Et illud: Veniens evangelizavit pacem eis qui longe erant, id est, gentilibus et pacem his qui prope, hoc est Judaeis. « Impii autem quasi mare fervens quod quiescere non potest, et redundant fluctus ejus in conculcationem et lutum. » Superius locutus est de Judaeis qui in captivitate positi poenitentiam egerunt, quos sanavit a peccatis reducendo illos in Hierusalem, et de illis etiam qui post Domini passionem crediderunt: nunc de illis specialiter loquitur qui in infidelitate sua post Domini ascensionem permanserunt, quibus dicebat beatus Paulus: Vobis quidem oportebat primum loqui verbum Dei, sed quia repellitis illud et indignos vos judicatis aeternae vitae: ecce convertimur ad gentes . Impii, inquit, sive iniqui Judaei qui in Domini passione clamaverunt: « Reus est mortis, crucifige talem : « ferventes in iram ad malum, quasi mare fervens quod quiescere non potest, sed semper in motu est: et
Abbreviated transcription (Latin):
suł carilie. ⁊ oms debitores ur̃os repetits
ꝓposuerunt iudei dño quare noner.au¬
diebat eos cam humiliarent  se ieiunis.
s. dñs non repbat ieumia s oꝑa que ĩ
ieuinio faciebant dicens E cce indie
ieunu ur̃i inuenitur uoluntas carnal¬

Expanded text:
s carnalis, « et omnes debitores vestros repetitis. » Proposuerunt Judaei Domino, quare non exaudiebat eos cum humiliarent se jejuniis: sed Dominus non reprobat jejunia, sed opera quae in jejunio faciebant, dicens: Ecce in die jejunii vestri invenitur voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
necesses apredicatione Quasi tuba exalca
uocem cuam. id est uocẽ magnam emitte
ut abom̃ib possis audiri. Anmnciane
eis iniminentem coptiuitate aromanis
i multam inter fectionem. Et annunera
popło meo seclera corum. id est inmania
petcata idolitriam indelica honieidium

Expanded text:
ne cesses a praedicatione. Quasi tuba exalta vocem tuam, id est, magnam vocem emitte, ut ab omnibus possis audiri: annuntians eis imminentem captivitatem a Romanis, et multam interfectionem. Et annuntia populo meo scelera eorum, id est, immania peccata, idololatriam videlicet, homicidium,
Abbreviated transcription (Latin):
nec non ⁊ animam ego creo inomnibus:
Non est dignum ut aeternaliter ꝑeant.
s hic ꝑcutiam eos ⁊ flagellabor. ut sentiant
iram meam. ⁊ corrigantur. ⁊ infuturo
miserebor eorum: Haec quediximus gene¬
raliter ꝑtinent ad om̃s fideles. qui ad ño
flagellantur: specialiter uͦ adiudeos
dequibus ⁊ subdit᷑ ꝓpter iniquitatem
auaritie eiꝰ iratus sũ ⁊ ꝑcussi eũ id est
deinde caldeis. ad postremũ romanis:
auari erant ninmisericordes: idõq tra¬
ditisunt ostibus sus Abscondi ab illo
presentiam meã. ⁊auxiliũ meũ ut me
amplius desiderares. ⁊ indignatus sub̃
contrate uł ꝓpter idolatriam uł ꝓpter in¬
terfectionem filii popłi mei ⁊ abiit uagus
id est amens ⁊ sine sensu ut cam inuia
cordis sin: hoc ÷ inactione sua prauat:
Uias eius indi. ⁊ dimisi eũ ⁊ reduxi eum:
& reddidi consolationes ipsi ⁊ lugentibus
eius. id est lugentib sion Uias eiꝰ id est

Expanded text:
necnon et animam ego creo in omnibus : necnon et animam ego creo in omnibus : non est dignum ut aeternaliter pereant, sed hic percutiam eos et flagellabo ut sentiant iram meam, et corrigantur, et in futuro miserebor eorum. Haec quae diximus generaliter pertinent ad omnes fideles qui a Domino flagellantur, specialiter vero ad Judaeos de quibus et subditur: « Propter iniquitatem avaritiae ejus iratus sum, et percussi eum, deinde Chaldaeis, ac postremum Romanis. avari erant et immisericordes, ideoque traditi sunt hostibus suis. « Abscondi ab illo, praesentiam meam et auxilium meum, ut me amplius descontra te, vel propter idololatriam, vel propter interfectionem filii mei, « abiit vagus, » id est, amens et sine sensu, ut Cain « in via cordis sui » hoc est in actione sua prava. « Vias ejus vidi, et dimisi eum, et reduxi eum. Et reddidi consolationes ipsi, et lugentibus ejus, » id est, lugentibus Sion. Vias ejus, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
psalmistit: Cor contritum ⁊ humiliatũ.
dõ nonsꝑnit. Adhoc inquid habitat
cum contrito ⁊ humili sp̃u. ut inuific&
sp̃m humilium. id est ut det illis indul¬
gentiam peccatorum ⁊ uitam acternam.
qui mortui sunt peccato. ⁊uiuunt untutibꝰ
iuiuificae cor contritorũ. idest consolatione
diuina reformet. ut transeant atristicicia
huiꝰ scłi quȩ mortem oꝑatur. ad loriciam
sempiternã: ⁊demore presentis uite.
adgaudium sine fine mansurum: Non
enim insempiternũ litigabo: neq usq
ad finem irascar. quia sp̃s m̃s afatiȩ
mea egredietur ⁊ flatus ego faciam:
uox dĩ patris Non enĩ insempiternũ
litigabo idest non inacternũ seruabo iram
Neque cansabor creatine ine sed ꝑcutiã
inpresenti ut saluem infucuro Neque ad
insufflauit dñs inadam ⁊ faetus est homo
inammã uiuentem: St est sensus. Igcur
quia sp̃s a fatie mea egredietur. qui uiuisꝗe
omĩa ⁊gubnat. ⁊dat sensum ⁊ intellectũ.

Expanded text:
Psalmista: Cor contritum et humiliatum Deus non spernit . Ad hoc, inquit, habitat cum contrito et humili spiritu, ut vivificet spiritum humilium, id est, ut det illis indulgentiam peccatorum et vitam aeternam, qui mortui sunt peccato et vivunt virtutibus. Et vivificet cor contritorum, id est, consolatione divina reformet, ut transeant a tristitia hujus saeculi, quae mortem operatur, ad laetitiam sempiternam, et de moerore praesentis vitae, ad gaudium sine fine mansurum. « Non enim in sempiternum litigabo, neque usque ad finem irascar, quia Spiritus a facie mea egredietur et flatus ego faciam. » Vox Dei Patris est. Non enim in sempiternum litigabo, id est, in aeternum servabo iram eque causabor creaturae meae, sed percutiam in praesenti, ut salvem in futuro. Nec usque ad « Insufflavit Dominus in Adam, et factus est homo in animam viventem . » Et est sensus: Igitur quia Spiritus a facie mea egredietur, qui vivificat omnia et gubernat, et sensum dat et intellectum,
Abbreviated transcription (Latin):
iscire inas mcas uolunt. quasi gens
que iusticia fecerit. ⁊ que udicrum
dĩ sui non dereliquerit. Haec ꝑprie ad
uideos ꝑtinẽt. qui cotidic ad templum̃
⁊ sina gogas confluentes leges dĩ medi¬
tabant᷑. & tamen iustien ⁊ ndicium
rectũ non ad implebant ⁊dola ꝓ deo
colebant. Meinquid dedie indemꝰ

Expanded text:
scire vias meas volunt. Quasi gens quae justitiam fecerit, et quae judicium Dei sui non dereliquerit. » Haec proprie ad Judaeos pertinent, qui quotidie ad templum et in synagogas confluentes leges Dei meditabantur, et tamen justitiam et judicium rectum non adimplebant: quia idola pro Deo colebant.
Abbreviated transcription (Latin):
decaptiuitate eos dimitterem. uelociter oꝑe
idimplein. ⁊ crcaui pacẽ ei qui longe erat
qui penitentiam egit incaptinitate Alit̃:
Creaui fructũ labiorũ meoruĩ pacẽ ei qui
longe est. ⁊ pacem ei qui ꝓpe est: hoc est
quod ꝓmisi ꝑ ꝓphaeas defilio meo qu̾dre¬
dempturus ẽẽt genus humanũ. oꝑe ad¬
impleui statuens pacem uideis credentibꝰ
qui ꝓpe erant. ⁊gentibus quelonge
Et sanain eum idest utrumq popłm¬

Expanded text:
de captivitate dimitterem, velociter opere adimplevi. Et creavi « pacem ei, qui longe erat qui poenitentiam egit in captivitate. Aliter: Creavi fructum labiorum meorum pacem ei qui longe est, et pacem qui prope est: hoc est quod promisi per prophetas de Filio meo, quod redempturus esset genus humanum: opere adimplevi, statuens pacem Judaeis credentibus qui prope erant, et gentibus qui longe. Et sanavi eum, id est, utrumque pop
Abbreviated transcription (Latin):
filii dei cominemorintis seuitiam iudeorũ
contrase quam sustinuit tempore passionis
sic̃ cuuangłiste insinuant. quando illuser̃
posuerunt coronam spncam in capite eiꝰ.
⁊ cetera que euingłieur sermo comintinorat.
Numquid nondilitauerunnt os ⁊ aiccerant.
linguam adblasphemandum dm̃ cimdixe¬
runt demonun habes. samaritanus estu:
In principe demoniorum eic̃ demonia.
⁊ tempore passionis cum chxerant crucisige
eum reus est mortis. ⁊ uah quidescrunt tem

Expanded text:
Filii Dei commemorantis saevitiam Judaeorum Filii Dei commemorantis saevitiam Judaeorum contra se, quam sustinuit tempore passionis suae sicut evangelistae insinuant, quando illuserunposuerunt coronam spineam in capite ejus, et caetera quae evangelicus sermo commemorat . Nunquid non dilataverunt os et ejecerunt linguam ad blasphemandum Deum, cum dixerunt: « Daemonium habes; Samaritanus es; in principe daemoniorum ejicit daemonia . » Et tempore passionis cum dixerunt: Crucifige eum, reu
Abbreviated transcription (Latin):
exsuꝑat omnem sensum. requieseant
tipłi incubili suo. id est in aeterna beatitu¬
dine Ipse uero par est ⁊ pacem tribuit
fidelibus: ambulauit inrectitudine sua
quia recto tramite rediit ad patrem:
Accedite hue filii auguratricis semen
adultere. hierłm multa idola coluit. maxi¬
mne temporibus isaie ⁊ intercetera spinticia.
angurium etiam ex ercuit. Onde apellant᷑
modo uidei filii auguriatricis ⁊ semen
adultere mulieris. siue adulteri populi:
ut inquibusdam legit᷑. ⁊ semen fornicarie
plebis uł mulieris. ut uł sic confusi peni¬
tentiam agant: Sicut adultera mulier
dicitur que ꝓprium uirum dimitcit
& ader& alieno. sic ⁊ iherłm adultera apel¬
latur. quia dereliquid ꝓprium uirum dmn
⁊ adesit diabolo: Unde ei modo loquicur.
Accedite adme filii auguriatricis i audite
uerba mea qui estis semen adulterę mu¬
lieris ⁊ forncarie. Suꝑquem luxistis
& dilatastio os et eiecistis linguam .. Uox

Expanded text:
exsuperat omnem sensum , » requiescant exsuperat omnem sensum , » requiescant apostoli in cubili suo, id est in aeterna beatitudine. Ipse vero qui pax est et pacem tribuit fidelibus, ambulavit in rectitudine sua, quia recto tramite rediit ad Patrem. « Accedite huc, filii auguratricis, semen adulterae. » Hierusalem multa idola coluit maxime temporibus Isaiae, et inter caeteras spurcitias augurium etiam exercuit. Unde appellantur modo Judaei filii auguratricis et semen adulterae mulieris, sive adulteri populi in quibusdam legitur, et semen fornicariae plebis vel mulieris: ut vel sic confusi poenitentiam agant. Sicut adultera dicitur mulier, quae proprium virum dimittit et adhaeret alieno. Sic et Hierusalem adultera appellatur, quia dereliquit proprium virum Deum, et adhaesit diabolo. Unde ei modo loquitur: « Accedite ad me, filii auguratricis, et audite verba mea qui estis semen adulterae mulieris et fornicariae, Super quem lusistis et dilatastis os, et rejecistis linguam? » Vox
Abbreviated transcription (Latin):
uł ceiam idõ quia ꝑditio non sempen
ꝓabolitione siue ꝓiteritu ponit᷑. sed
ꝓmagnitudine passionis: Nam dñs
ut nos depotestate diaboli eruerent.
Isti uiri miscđie colliguntur ad patriã
celestem. ⁊ non est qui intelligat. id est
nemo repborum consideret. quod pro
iisticia sua trucidentur ⁊ cum pace
hominum quorum peccata ꝑtulit incorpore
suo suꝑ lignum. ut peccatis morcui iusticiȩ
inua mus: uictor ascendit ad patrem Ueniat
par requiescat incubili suo qui ambula t
indirectione sua id inreccitudine Beatus
ieronimus se dicit inaebreo requiescant legi.
licet singularis numerus inquibusdã libris
inuenitur Quod quobus modis potest
intelligi: idest ut ꝓphaea desiderans aduentũ
tionis misterium ad reconeiliandum dõ pati
genis humanum. post ea resurgens amortuis
requiescat incubili suo. id est ingła paterne
maiesticcs uł maeccłia in qua ambulauit

Expanded text:
vel etiam ideo, quia perditio non semper vel etiam ideo, quia perditio non semper pro abolitione sive pro interitu ponitur, sed pro magnitudine passionis. Nam Dominut nos de potestate diaboli eruerent. « Isti viri misericordiae colliguntur » ad patriam coelestem, « et non est qui intelligat, » id est nemo reproborum considerat quod pro justitia sua trucidentur, et talia ropter malitiam hominum quorum peccata pertulit in corpore suo super lignum, ut peccatis mortui justitiae viveremus, victor ascendit ad Patrem . « Veniat pax, requiescat in cubili suo qui ambulavit in directione sua, » id est in rectitudine. Beatus Hieronymus dicit in Hebraeo requiescant legi, licet singularis numerus in quibusdam libris inveniatur. Quod duobus modis potest intelligi. Id est ut propheta desiderans adventum tionis mysterium, ad reconciliandum Deo Patri genus humanum, postea resurgens a mortuis requiescat in cubili suo, id est in gloria paternae majestatis, vel in Ecclesia in qua ambulavit
Abbreviated transcription (Latin):
uerticem non est ineo sanitas Uenite
sumamus innum compleamur hebrietate.
uł sicera sicut inhebreo habetur. ⁊ ponitur
proomna quod inebriari potest. Eterit
sicut hodie sic ⁊eras. ⁊ multo amplius: Sic
dicebant illi miseri sodalibrs ⁊ subdicis
qui sociorum mores ⁊ actu sedulo conside¬
rare debuerant. ⁊ gubnare Et quia no¬
luerunt agere penitentiam post dñi
passionem. s inmaliciam ꝑdurauerunt
dicentes Comedamus ⁊bibamꝰ. eras
enĩ moriemur: taditisunt. in manus
romanorum. ⁊abeis miserabiliter inter
ipso dixerit hoc hisaias quisecatus est
ser̃a lignea amanasse. iurosq mi sedie
appellauerit ceteros ꝓphaeas. quos idem
telligitur. qui iustificat omnem impium:
Dequo uxor pilati ait. Nichil tibi ⁊ iusto
illi Et pilatus. Quid faciam inquiqͥ de
qui recogit& siue consideret incorde suo
quod non suis peccatis talia patiebatur
sed ꝓsalute generis humani. Quod dicit᷑
ꝑit. scđ̾m aestimationem illorũ loquitur.

Expanded text:
est in eo sanitas . » « Venite, sumamus vinum, impleamur ebrietate, » vel sicera sicut in Hebraeo habetur. Et ponitur pro omni quod inebriare potest. « Et erit sicut hodie sicut et cras, et multo amplius. » Sic dicebant illi miseri suis sodalibus et sociis, qui subditorum mores et actus sedulo considerare debuerant, et gubernare. Et quia noluerunt agere poenitentiam post Domini passionem, sed in malitia perduraverunt, dicentes: « Comedamus et bibamus, cras enim moriemur , » traditi sunt in manus Romanorum, et ab eis miserabiliter interfipso dixerit hoc Isaias, qui sectus est serra lignea a Manasse, virosque misericordiae appellaverit caeteros prophetas, quos idem intelligitur, qui justificat omnem impium. De quo uxor Pilati: « Nihil tibi et justo illi. » Et Pilatus: « Quid faciam inquit de qui recogitet, sive consideret in corde suo, quod non pro suis peccatis talia patiebatur, sed pro salute generis humani. Quod dicitur perit, secundum aestimationem illorum loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
mus intelligere. qua insticu pir. quii
ipse iustificat electos suos ⁊ qui est iudi¬
tum. qma prter nonudieit quemquã
C om̃e inditium dedit filio. Rogant
ni iuditia susticie. idest rogant me¬
nt recte iudicem eos. & iustam iuditiũ
faci: ostendam quare non suscipiam

Expanded text:
quia ipse justificat electos suos: et qui est judicium, quia « Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . » « Rogant me judicia justitiae, » id est, rogant ut recte judicem eos, et justum judicium faciam: ostendendo quare non suscipiam
Abbreviated transcription (Latin):
ignonauerunt intelligentiam fub legis
et ꝓph&arum: Eos dem quos suꝑius spe¬
culatores ⁊ canes dixerat. nime pastores
apellat scribas uidelic& ⁊ phariseos et
magistros gentium iudeorum non quod
reuera ueri pastores eẽnt. s mercennarii
qui ignorauerunt scientiam legis diuine.
sic̃ dñs adeos loquitur E rratis nescien¬
tes scripturas neque uirtutem dĩ. Om̃s¬

Expanded text:
ignoraverunt intelligentiam, » subaudis legis ignoraverunt intelligentiam, » subaudis legis et prophetarum. Eosdem quos superius speculatores et canes dixerat, nunc pastores appellat, scribas videlicet et Pharisaeos et magistros Judaeorum: non quod revera veri pastores essent, sed mercenarii qui ignoraverunt scientiam legis divinae, sicut Dominus ad eos loquitur: « Erratis nescientes Scripturas, neque virtutem Dei .
Abbreviated transcription (Latin):
sic illi debuerunt latratus
predicationis¬
emittere. ⁊ demones acordib
inutilia: dormientes. iqͥ estinpeceatis
iacentes. libidiniq seruientes. ⁊ abono
oꝑe torpentes: & amantes somma. aquibus
deludebant᷑ ademonibus. unqͥe dicebant.
speculatores non adetentes illuqͥ: nec de¬
deris somnum oculis cuis: ⁊ illuqdͥ eũgłii:
Uigilate quia nescitis quahora diis ur̃
maliciam subiungit: Canes impudentis¬
simi id est inueretundi. nescierunt sacu¬
ritatem sub̾ erroris et malicie Sicut
canes inuerecundi reuertuntur ad suim
uomitum. sic illi maliciam quam corde
ꝑceꝑant explentes. statim ad pristina
uitia reuertebantur: ixta illud ꝓuer¬
bium:. Canis reuersus aduomitum. ł alit̾
Sicut canes sine uerecundia latratus
emittunt. ꝑsequendo lupum uł oiam
latruneulum: sic illi inuerecuda froute
clamauerunt contra dñm. erucisige eruei¬
sige eum. rͥeus est mortis ⁊ ipsi pastores

Expanded text:
sic illi debuerant latratus sic illi debuerant latratus praedicatioemittere, et daemones a cordibus inutilia, dormientes, » id est, in peccatis jacentes libidinique servientes, et a bono opere torpentes, « et amantes somnia » a quibus deludebantur a daemonibus. Unde dicebant: speculatores, non attendentes illud: « Ne dederis somnum oculis tuis . » Et illud Evangelii: « Vigilate, quia nescitis qua hora Dominus malitiam, subjungit: « Canes impudentissimi » id est, inverecundi, « nescierunt saturitatem, » subaudis, erroris et malitiae. Sicut canes inverecundi revertuntur ad suum vomitum: sic illi malitiam quam corde conceperant explentes, statim ad pristina vitia revertebantur. Juxta illud Proverbiorum: « Canis reversus ad vomitum . » Vel aliter: Sicut canes sine verecundia latratus emittunt persequendo lupum, vel etiam latrunculum: sic illi inverecunda fronte clamaverunt contra Dominum: « Crucifige, crucifige eum, reus est mortis . » « Ipsi pastores
Abbreviated transcription (Latin):
sub̾ deum: siue lucem ueram Canes muti
non ualentes latrare: Consuetudo seriptu¬
rarum est ut reges & principes ac magis¬
tros apellet speculatores. sicut lnc seribas
⁊ phariseos atqr sacerdotes uideorum.
quiceci erant nescientes conspicere limen
uerum. qui illuminat omne hominem
nenientẽ in humc mundũ. siue ceci erant
quia non habebant lumen fidei ⁊ daritatẽ
uistutum: Unde eis dñs dicit Ue uobis
ccei qui dicitis. siquis uirauerit in altari.
non debet Qui nero paurum iurauerit.
deb&. Ethoc uerbum quod est speculator.
inbonam ⁊ inmalam partem ponitur.
Inbonam ut dñs loquitur adiezeclnelẽ:
Fili hominis speculatorem dedite domu
isrł. Et osaias: Suꝑ speculam domini
ego sto die ac nocte: Inmalam partem
ponitur: ut hic alusqi in locis quã pla
⁊ non solum speculatores
ceci uoean¬
tur. uerum &iã canes
mirci non
ualentes latare: ꝓpter pi¬
griciam: Sicut
canes suo latratu custodiunt
gregem alupis.

Expanded text:
s Deum sive veram lucem. « Canes muti, non valentes latrare. » Consuetudo Scripturarum est, ut reges et principes ac magistros appellet speculatores: sicut hic scribas et Pharisaeos atque sacerdotes Judaeorum, qui caeci erant, nescientes conspicere « lumen verum quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . » Sive caeci erant, quia non habebant lumen fidei et claritatem virtutum. Unde eis Dominus dicit: « Vae vobis caecis qui dicitis: Si quis juraverit in altare, non debet. Qui vero per aurum juraverit, debet . » Et hoc verbum quod est speculator, in bonam et malam partem ponitur. In bonam, ut Dominus loquitur ad Ezechielem: « Fili hominis, speculatorem dedi te domui Israel . » Et Isaias: « Super specula Domini ego sto die ac nocte . » In malam partem poni ur ut hic, aliisque in locis quam plurimis. Et non solum speculatores caeci vocantur, verum etiam « canes muti non valentes latrare » propter pigritiam. Sicut canes suo latratu custodiunt gregem a lupis,
Abbreviated transcription (Latin):
delie& filius dĩ tui. dequo dicit᷑ ad patrẽ.
exurge gloria inea. colliget te idest uestiae
siue cirrum dabit te oꝑimento miscđie suę.
Aliter: iusticiam hic debemius accipere
xp̃m. aquo iustificantur ons electi: ante¬
ibit siue precedae faciem tuã ad gloriam

Expanded text:
delicet Filius Dei, cui dicitur a Patre, « Exsurge, gloria mea , » colliget te, id est vestiet te, sive circumdabit te operimento misericordiae suae. Aliter, justitiam hic debemus accipere Christum, a quo justificantur omnes electi. Anteibit sive praecedet faciem tuam, id est, ad
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iani uo centur. quod nomen
niquam deficiet. Et filios aduene
idest nomien gencilium qui adherent
ut colant eum confitendo illũ ⁊ diligant
nomen eiꝰ. id est nomen filii. ut sint ei
inseruos sieut apłs dese loquitur: Paulus
ncũ nepolluat illud id est cessantem amalo
eairisunt. nisi laudes deo referent.
ioricioni hacabunt. Mons ses adquẽ
ꝓmigat cos se adducere. aut dogmatti¬

Expanded text:
Christiani vocentur: « quod » nomen « nunquam deficiet. Et filios advenae, » id est, gentilium « qui adhaerent o ejus « ut colant eum, » confitendo illum, « et diligant nomen ejus, » id est, nomen filii « ut sint ei in servos, » sicut Apostolus de se loquitur: « Paulumeum, ne polluat illud, » id est, cessantem a maloacturi sunt nisi laudes Deo referent et orationi vacabunt. Mons sanctus ad quem promittit eos se adducere, aut dogmat
Abbreviated transcription (Latin):
predestinacos. aduittm. ⁊ adducam ad fidem
eiuis ⁊ ad aeccłam uł adcelestem ierusalem:
Uox enim patris ad filium. Sequitur.
Oms bestie agri uenite  ad deuorandũ
niant ⁊ interficiant miseros nideos.
qui in infidelitate ꝑmanserunt. ⁊ apellat
eos bestias. quia more bestiarum irracionabilit̾
uiuebant: adorantes ereaturam ꝓereatore.
iuaria portenta demonum uenerantes. et
insaltu uitiorum commorantes: Quando
tium milites uenerunt cumeis: quippe qui¬
uniuersum orbem sub imo dño tenebant.
I dõqr nunc dicitur omnes bestie agri.

Expanded text:
praedestinatos ad vitam, « et adducam » ad fidem ejus et ad Ecclesiam, vel ad coelestem Hierusalem. Vox Patris ad Filium. Sequitur: « Omnes bestiae agri, venite ad devorandum, niant et interficiant miseros Judaeos qui in infidelitate permanserunt. Et appellat eos bestias, quia more bestiarum irrationabiliter vivebant adorantes creaturam pro Creatore, et varia portenta daemonum venerantes, et in saltu vitiorum commorantes. Quando tium milites venerunt: qui universum orbem sub suo dominio tenebant. Ideoque nunc dicitur omnes
Abbreviated transcription (Latin):
tium dequo idem ꝓphaea ait. Uenice as¬
condamus admontem dñi. ad euiꝰ eotempla¬
tionem adducet dns ipse electos suos
meum: quia domus mea domus orationis
uocibitur cuncas genabus: Holoc iustti
sunt que integra cremantur.: quia holo¬
caustum totum dicitur incensum et
cõbustum. Uictime dicuntur auincien¬
do co quod uincte atqi ligate adduce¬
bantur ad ofciũ domus dñi i tadebantur
sirqdotibas quarum pars offereba tur
inaltari. pars sacerdotibus tradebatur.
uł aduenis ut offerant sacrificiu scđ̾m¬
ntum indeorum. sed spiritalem hostia
suꝑ cerram. Uirginitatẽ eni mentis & emporis
seruare. sparitales hostias. uictimas est deo
osferre. si ut aliqua differencia fut. uictinas
offert quisquis adtempus orationi udcat.
irursus iatempus ꝓamore filiorum non
ꝓciusa libidinis debitum uxori reddit.
holociustum autem offert. quisquis ꝓxp̃i
nomine omnia dimittit: Iurcti quod dñs¬
ut Siuis ꝑfectus eẽ. uade uende oiĩa

Expanded text:
tium: de quo idem Propheta ait: « Venite, ascendamus ad montem Domini . » Ad cujus contemplationem adducet ipse electos suos.meum, quia domus mea domus orationis vocabitur cunctis gentibus. » Holocausta sunt quae integra cremantur. quia holocaustum totum incensum dicitur et combustum. Victimae dicuntur a vinciendo, eo quod vinctae atque ligatae adducerentur ad ostium domus Domini, atque tradebantur sacerdotibus. Quarum pars offerebatur in altari, et alia pars sacerdotibus tradebatur. is praecipit, ut offerant sacrificium secundum Judaeos: sed spiritualem hostiam super terram. » Virginitatem enim mentis et corporis servare, spirituales victimas est Deo offerre. Sed ut aliqua differentia fiat, victimas offert quisquis ad tempus orationi vacat, et rursus ad tempus pro amore filiorum non causa libidinis debitum uxori reddit. Holocaustum autem offert, quisquis pro Christi nomine omnia dimittit. Juxta quod D Si vis perfectus esse, vade, vende omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
id est eredamus in xp̃m filium dĩ. Aepͥe
ittiq dicit apłis ⁊ apostolicis uiris⁊ uiã
facite popło in me credenti: fidem rec¬
tan ioꝑationem mundam predicando.
i preboe iter idẽ. exemplumbonum
quod agere debeat: Auferte quoq offen¬
dicula idest peccata eorum ꝑbaptis mum
purgate. uł abidolorum cultcura uestra
preditatione illos amoriete in qua maxi¬
me offenditur ds̃. ⁊ illi impeducur
ne possint uenire credendo ad xp̃m:
Hec dicit excelsus habitans aeternitatẽ.
leetera. Iste est excelsus ⁊ sublimis. deqͦ
psalmista ait. Excelsus suꝑ om̃s gentes
dñs. Ipse habittit aeternitatem. quia in¬
cõmuttibilis manet insua diuinitate.
nec initium nec finem habens: Et sc̃m
est nomen ens. In excelso. ⁊ in scõ habitans:
Hic excelsũ celum intelligimus ubi est
sedes dĩ iu̾stti illud Celum mͥ sedes ẽ.
& nolite urare ꝑcelum quia tronus
dĩ est: siue ꝑ excelsum ubi ds̃ habitat.

Expanded text:
id est credamus in Christum Filium Dei. Christus itaque dicit apostolis et apostolicis viris: « Viam facite populo meo in me credenti fidem rectam, et operationem mundam praedicando, et praebete iter, » id est exemplum bonum quid agere debeat. Auferte quoque offendicula, id est peccata eorum per baptismum purgate, vel ab idolorum cultura vestra praedicatione illos amovete, in qua maxime offenditur Deus, et illi impediuntur ne possint venire credendo ad Christum. « Haec dicit Excelsus habitans aeternitatem, » etc. Iste est excelsus et sublimis, de quo Psalmista ait: « Excelsus super omnes gentes Dominus . » Ipse habitat aeternitatem, quia incommutabilis manet in sua divinitate, nec initium nec finem habens. « Et sanctum est nomen ejus in excelso, et in sancto habitans. » Hic excelsum coelum intelligimus, ubi est sedes Dei, juxta illud: « Coelum mihi sedes est. » Et nolite jurare per coelum, quia thronus Dei est. Sive per excelsum ubi Deus habitat,