comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non fecit. uoluit cognoscere utrum iudi¬
ces in cos solos essent seueri quos uerienu
habuisse ipsos comperisset anetiam con¬
silia conscientiasq eius modi facinoru
supplicio dignas iudicarent . Itaq Caiu
fabritium quem propter familiaritater
Oppianici conscium illi facinori fuisse
habitabatur reum statim fecit utq ei
locus primus constitueretur propter ca¬
use coniunctionem impetrauit. Hic
tum fabritius non modo ad me me¬
os uicinos & amicos Aletrinates non
adduxit ser ipse is neq defensoribus uti
postea neq laudatoriblis potuit. Rem er
integram hominis noti aliem quauis
suspidiosana defendere humanitatis eẽ
putabamus iudicatam labefactare co¬
nari impudentie. Itaq tum ille ĩopia
et necessitate coactus in causa eius trgi
ad Cefasios fratres confugit homines
industrios atq eo aniꝑnd ut quecunq
dicendi potestas esset data ĩ honore atq
benefitio ponerent.Iam hoc prope ini¬

Expanded text:
non fecit. voluit cognoscere utrum iudinon fecit. voluit cognoscere utrum iudices in eos solos essent severi quos venenum habuisse ipsos comperissent, an etiam consilia conscientiasque eius modi facinorum supplicio dignas iudicarent. itaque C.Gaium Fabricium quem propter familiaritatem Oppianici conscium illi facinori fuisse arbitrabatur reum statim fecit, utique ei locus primus constitueretur propter causae coniunctionem impetravit. hic tum Fabricius non modo ad me meos vicinos et amicos Aletrinatis non adduxit sed ipse eis neque defensoribus uti postea neque laudatoribus potuit. rem enim integram hominis non alieni quamvis suspiciosam defendere humanitatis esse putabamus, iudicatam labefactare conari impudentiae. itaque tum ille inopia et necessitate coactus in causa eius modi ad Caepasios fratres confugit, homines industrios atque eo animo ut quaecumque dicendi potestas esset data in honore atque in beneficio ponerent. iam hoc prope ini
Abbreviated transcription (Latin):
que erant antea suspitiosa hec aperta ac
manifesta fatiebant Cum in consilium
iri oporteret quesiuit ab eo Cauis Iunius
quesitor ex lege illa cornelia que tumerat
clam an palam de se sentenriam ferri uel¬
let De oppianiei sententia responsum el e
quod his habiti familiarem Iunium esse
dicebat clam uelle fieri. Itum elt ĩ cosiliu
omnibus sententiis preter unar quam
suam scalenus esse elicebat Scara ander
prima actione condernatus esẽ. Quis
tum erat omnium qui scam andro cõ¬
demnato nõ iuditium de oppianço fac¬
tum esse arbitraretur quid est̾ illa dam¬
natione iudicatu insi uenenu id quod
habito daretur esse quesitu que porro
tenuissima suspitio collata in scanian¬
drum est aut conferri potuit ut is sua
sponte necare uoluissę habitum purare¬
tlr Atq hoc tum iuditio facto et Oppi¬
anico re & existimatione im lege &
pronuntiatione non dum condetiinato
tameri habitus oppianicum reum stati

Expanded text:
quae erant antea suspiciosa, haec aperta et quae erant antea suspiciosa, haec aperta et manifesta faciebant. cum in consilium iri oporteret, quaesivit ab reo C.Gaius Iunius quaesitor ex lege illa Cornelia quae tum erat clam an palam de se sententiam ferri vellet. de Oppianici sententia responsum est, quod is habiti familiarem Iunium esse dicebat, clam velle ferri. itum est in consilium. omnibus sententiis praeter unam quam suam Staienus esse dicebat Scamander prima actione condemnatus est. quis tum erat omnium qui Scamandro condemnato non iudicium de Oppianico factum esse arbitraretur? quid est illa damnatione iudicatum, nisi venenum id quod habito daretur esse quaesitum? quae porro tenuissima suspicio conlata in Scamandrum est aut conferri potuit ut is sua sponte necare voluisse habitum putaretur? atque hoc tum iudicio facto et Oppianico re et existimatione iam, lege et pronuntiatione nondum condemnato tamen habitus Oppianicum reum statim
Abbreviated transcription (Latin):
non obsignata pecunia uenisset Deniq
hoc loco cansa tescibus honestissimis ho¬
minibus premebatur. Marcus bebuie
suo consilio diogenem emptum se pre¬
sente Scamandru cum ileneno pecu¬
niaq deprehensum esse dicebat. Publiꝰ
ꝗqnttis uarus homo sũma religione et
slmma autoritate preditus de insidiis
que fierent habito & de solicitatione
diogenis recreati re secu Cleopantum
locistum esse dicebat atq in illo iuditio
cum Scamandru nos Pefendere uide¬
remur uerbo ille reus erat re quidem uera
et periculo & tota accusatione Oppiame
neq id obscure ferebat nec dissimulare
ulio modo poterat aderat frequens aduo¬
cabat omni studio gratiaq pugnabat Po¬
stremo id quod ma̾ximo malo illi cause
fuit hoc ipso in loco quasi reus ipse esset
sedebat. Oculi omnis iudicum non in
Scamandrum set in oppianicum conitie¬
baritur.timor eius pertirebatio susperis us
incertusq uultus erebra coloris tratatio

Expanded text:
cum obsignata pecunia venisset. denique cum obsignata pecunia venisset. denique hoc loco causa testibus honestissimis hominibus premebatur. M.Marcus Baebius de suo consilio Diogenem emptum, se praesente Scamandrum cum veneno pecuniaque deprehensum esse dicebat. P.Publius Quintilius Varus, homo summa religione et summa auctoritate praeditus, de insidiis quae fierent habito et de sollicitatione Diogenis recenti re secum Cleophantum locutum esse dicebat. atque in illo iudicio cum Scamandrum nos defendere videremur, verbo ille reus erat, re quidem vera et periculo tota accusatione Oppianicus. neque id obscure ferebat nec dissimulare ullo modo poterat; aderat frequens, advocabat, omni studio gratiaque pugnabat; postremo — id quod maximo malo illi causae fuit — hoc ipso in loco, quasi reus ipse esset, sedebat. oculi omnium iudicum non in Scamandrum sed in Oppianicum coniciebantur; timor eius, perturbatio, suspensus incertusque voltus, crebra coloris mutatio,
Abbreviated transcription (Latin):
ne quis illi cause patronum defuisse ar¬
bitrarctur. Sed ut quicquid ego appre¬
henderam statim accus ator extor quebat
emanbus si quesieram que inimicitie
Scamandro cum Habito fatebatur nul¬
las fuisse. Sed oppianicum cuiꝰ ille mi¬
nister fuisset hluc inimicissimum fuisse
atq esse dicebat. Sin auter illud ege¬
rati nullum ad scamandrum morte
Habiti uentur emolumẽtum fuisse cõ¬
cedebat: S&c ad uxorem oppianici hois
in uxoribus necandis execcitati omnia
bona Habiti. uentura esse dicebit Cu illa
deferisione usus essem que in libertinior
causis semper honestissima existi mata e
Scamandrum patrono esse probatum
fatebatur. Sed querebat cui probatus eẽt
ipse patronus Cum ego pluribus uerbis
insidias per diogenem esse constitutũq
inter eos de aliaᵈ re fuisse ut medicame¬
tum non uenenum Diogenes afferret. Hoc
cui uis usu uenire posse que rebat cur ĩ
eius moĩ locum tam ab ditu eur solus cur

Expanded text:
ne quis illi causae patronum defuisse arne quis illi causae patronum defuisse arbitraretur. sed ut quidquid ego apprehenderam, statim accusator extorquebat e manibus. si quaesiveram quae inimicitiae Scamandro cum habito, fatebatur nullas fuisse, sed Oppianicum cuius ille minister fuisset huic inimicissimum fuisse atque esse dicebat. sin autem illud egeram, nullum ad Scamandrum morte habiti venturum emolumentum fuisse, concedebat, sed ad uxorem Oppianici, hominis in uxoribus necandis exercitati, omnia bona habiti ventura fuisse dicebat. cum illa defensione usus essem quae in libertinorum causis honestissima semper existimata est, Scamandrum patrono esse probatum, fatebatur, sed quaerebat cui probatus esset ipse patronus. cum ego pluribus verbis ias factas esse per Diogenem constitutumque inter eos alia de re fuisse ut medicamentum, non venenum Diogenes adferret; hoc cuivis usu venire posse: quaerebat cur in eius modi locum tam abditum, cur solus, cur
Abbreviated transcription (Latin):
concluisa est. Hic ego cum ad responden¬
dum surreai qua lira dii ĩmortales qua
sollicitudine animi quo timore sempex
equidem magtio cum metu incipio di¬
cere. Quotienscimq dico totiens tnihi
in iuditium uideor uenire non ĩgenii
solum sed etiam uirtutis atq offiti ne
uit id profiteri udear quod nõ possu¬
implere quod est impudentie aut id¬
non efficere quod possim quod est aut
perfidie aut. negligentie. Tum uero ita
sum perturbatas ut omnna timcrem
si nihil dixissem ne infmtissimꝰ si mul¬
ta in cuiꝰ modi causa dixissem ne impu¬
dentissimus existimarer. Collegi me ali¬
quando et ita constitui fortietꝰ esse agẽ¬
dum illi etati qua tum eram solere lu¬
di dari etiam si m minꝰ firmis causis ho¬
minu periculis non de fuissem Itaq feci
sic pugnaui sic omni ratione contendi
sic ad̾ omia confugi quantu ego asseq
potui remedia ac perfugia causarum ut
hoc quod timide dicam coriscentus sim

Expanded text:
conclusa est. hic ego tum ad respondenconclusa est. hic ego tum ad respondendum surrexi qua cura, di immortales! qua sollicitudine animi, quo timore! semper equidem magno cum metu incipio dicere; quotienscumque dico, totiens mihi videor in iudicium venire non ingeni solum sed etiam virtutis atque offici, ne aut id profiteri videar quod non possim, quod est impudentiae, aut non id efficere quod possim, quod est aut perfidiae aut neglegentiae. tum vero ita sum perturbatus ut omnia timerem, si nihil dixissem ne infantissimus, si multa in eius modi causa dixissem ne impudentissimus existimarer. conlegi me aliquando et ita constitui, fortiter esse agendum; illi aetati qua tum eram solere laudi dari, etiam si in minus firmis causis hominum periculis non defuissem. itaque feci; sic pugnavi, sic omni ratione contendi, sic ad omnia confugi, quantum ego adsequi potui, remedia ac perfugia causarum ut hoc quod timide dicam consecutus sim,
Abbreviated transcription (Latin):
se erat existimabant tamen quod crat
ex codem mumcipio sue dignitatis ce
arbitrabantur cum quibus rebrs pos¬
sent defendere idq ame ut facerem
et ut cansam Scamandri susciperert
petebant in qua causa patroni omne
periculum continebatlir Ego qui neq
illis talibus uiris ac tam antantibus mne
rem possem ullam negare neq illud
crimen tantum ac tam manifestu
ẽc̃ axbitrarer sic nec illi quidem ipsi q¬
mihi tum illam causati cõmendabat
arbitrabantur pollicitus iissum me oia
que uellent esse factur. Res agi ceptae
citatus est Scamander reus Accusabat pu¬
blius Cannitius homo imprimis ĩgenio¬
sus & indicendo exercitatus accrsabat at
esse deprehensum Omnia tela totius accu¬
sationis in oppianicum coniitiebantur a¬
Periebatur cdusa insidiarum fabritioru
familiaritas commemorabatur. Homis
uita & audatia proferebatur Demq om̃is
accusatio uarie grauiterꝙ tractata ad ex¬
tremum manifesta ueneni deprehensioe

Expanded text:
se erat existimabant, tamen quod erat se erat existimabant, tamen quod erat ex eodem municipio, suae dignitatis esse arbitrabantur eum quibus rebus possent defendere, idque a me ut facerem et ut causam Scamandri susciperem petebant, in qua causa patroni omne periculum continebatur. ego, qui neque illis talibus viris ac tam amantibus mei rem possem ullam negare neque illud crimen tantum ac tam manifestum esse arbitrarer, sicut ne illi ipsi quidem qui mihi tum illam causam commendabant arbitrabantur, pollicitus eis sum me omnia quae vellent esse facturum. res agi coepta est; citatus est Scamander reus. accusabat P.Publius Cannutius, homo in primis ingeniosus et in dicendo exercitatus; accusabat auesse deprensum. omnia tela totius accusationis in Oppianicum coniciebantur, aperiebatur causa insidiarum, Fabriciorum familiaritas commemorabatur, hominis vita et audacia proferebatur, denique omnis accusatio varie graviterque tractata ad extremum manifesta veneni deprehensione
Abbreviated transcription (Latin):
cogitata defensio hinc uni crimim poni¬
it obsistere simul et illud quis est qui di¬
bitet quin hac re comperata mariifestoq
de prehensa aut obentida mors Cluctio
aut suscipienda accusatio fuerit. Satis cẽ
arbitror demonstratum iudices iis crimi¬
nibus accusatum esse Oppianicm ut
honeste absolui nullo modo potucrit co¬
noscite nimc ita xeum citatum esse i¬
lum ut icsiniul atq iterum preuidi¬
cata condemnatus ili iuditunm uenerit
Nami clucntius iudices primu nomen
cius detulit cuius in manibus uenenũ
deprchenderat Is erat libertus fabritio
Scamander integrum consiliu Iuditi
corrupti nulla suspitio simplex ĩiuditi¬
um causa certa res unum crimen alla¬
tum est. Hic tum fabritius is de quo
ante dixi qui liberto damnato sibi il¬
lud impendere periculum iuderet qd
mihi cum alctematibus iucinitate.
et cum plerisq eoꝵ magnum iusum ee
sciebat frequeltes eos ałme domu ad¬
ducit qui ꝙͣ ꝙͣ de homine sicut necei¬

Expanded text:
cogitata defensio huic uni crimini potucogitata defensio huic uni crimini potuit obsistere? simul et illud quis est qui dubitet quin hac re comperta manifestoque deprehensa aut obeunda mors Cluentio aut suscipienda accusatio fuerit? satis esse arbitror demonstratum, iudices, eis criminibus accusatum esse Oppianicum uti honeste absolvi nullo modo potuerit. cognoscite nunc ita reum citatum esse illum ut re semel atque iterum praeiudicata condemnatus in iudicium venerit. nam Cluentius, iudices, primum nomen eius detulit cuius in manibus venenum deprenderat. is erat libertus Fabriciorum, Scamander. integrum consilium, iudici corrupti nulla suspicio; simplex in iudicium causa, certa res, unum crimen adlatum est. hic tum C.Gaius Fabricius, is de quo ante dixi, qui liberto damnato sibi illud impendere periculum videret, quod mihi cum Aletrinatibus vicinitatem et cum plerisque eorum magnum usum esse sciebat, frequentis eos ad me domum adduxit. qui quamquam de homine sic ut neces
Abbreviated transcription (Latin):
dico ignobili set spectato homine Cleop¬
hanto cuius seruum diogenem fabritius
aduenenum Habito dandum sepe et pre¬
tio sollicitarę cepit. Seriuis nonĩc allidus se
ut ipsa res declarauit frugi at integer ser¬
monem fabritii non est aspernatus rer
ad dominum detulit Clebphantus aute
cum habito est locutus. Habitus aute¬
statim cum Marco bebrio Senatore fa¬
tiliarissimo suo comunicauit qui qua
fide qua prudentia qua dignatate fuerit
meminisse uos arbittor. Fiꝰ placuit ut
Diogencm habitus emeret a Eleophanit
quo facilius aut comprehenderctur res
eius iuditio aut falsa esse cognosceretur
ne multis. Diogenes emitut uenenum
rem dabatur in mtambus Scamande
liberti fabritioꝵ deprchenditur. Prohdii
im mortales oppianicum quisq iis rebꝰ
cognotis circũlientu dicit esse quis unq̃
audatior quis nocentior quis apertior
in iuditiu adductus est. Quod ingeni¬
um que facultas dicendi que ⁊ quoq ex¬

Expanded text:
dico non ignobili sed spectato homine, Cleopdico non ignobili sed spectato homine, Cleophanto; cuius servum Diogenem Fabricius ad venenum habito dandum spe et pretio sollicitare coepit. servus non incallidus et, ut res ipsa declaravit, frugi atque integer sermonem Fabrici non est aspernatus; rem ad dominum detulit; Cleophantus autem cum habito est conlocutus. habitus statim cum M.Marco Baebio senatore, familiarissimo suo, communicavit; qui qua fide, qua prudentia, qua diligentia fuerit meminisse vos arbitror. ei placuit ut Diogenem habitus emeret a Cleophanto, quo facilius aut comprehenderetur res eius indicio aut falsa esse cognosceretur. ne multa, Diogenes emitur, venenum rem dabatur in manibus Scamandri, liberti Fabriciorum, deprehenditur. pro di immortales! Oppianicum quisquam his rebus cognitis circumventum esse dicet? quis umquam audacior, quis nocentior, quis apertior in iudicium adductus est? quod ingenium, quae facultas dicendi, quae a quoquam ex
Abbreviated transcription (Latin):
noscite. Cauis & Lutius fubritui fratres
gemiti fucrunt ex municipio alatrina¬
te homiẽs interse cum forma tum mo¬
tibus similes municipiu aute suoꝵ dis¬
similimi inquibus quantus splendor sit
ꝙ prope equabilis ꝙͣ fere oium constans
ets modertita ratio inte nemo uestrum
ut mea fert oppinio ignorat iis fabritus
semper usus est oppianicus familiarissie
Iam hoc fere scitis omes quantam uim
Habeat ad coniugendas amicitias studio¬
tum ac nature similitudo cum illiita
uiuerent ut nullu questum tupem eẽ
arbitrarentire cum brñis ab iis fraus oes¬
inficinsidie arcum scriptionesq adule¬
scentiu nascerentur cilq essent iitus¬
If
atq improbitate omnibus noti studiose
ut dixi ad eoꝵ se familiaritatem multis
iam ante annis Oppianicus applicarat.
taq tum sic statuit per Caium fubrinum
nam lucius erat mortuns insidias Ha¬
bito comparate Erat illo tempore ĩfirma
ualitudine Habitus. Utebatur autẽ me¬

Expanded text:
noscite. C. et L.Lucii Fabricii fratres noscite. C. et L.Lucii Fabricii fratres gemini fuerunt ex municipio Aletrinati, homines inter se cum forma tum moribus similes, municipum autem suorum dissimillimi; in quibus quantus splendor sit, quam prope aequabilis, quam fere omnium constans et moderata ratio vitae nemo vestrum, ut mea fert opinio, ignorat. his Fabriciis semper est usus Oppianicus familiarissime. iam hoc fere scitis omnes quantam vim habeat ad coniungendas amicitias studiorum ac naturae similitudo. cum illi ita viverent ut nullum quaestum esse turpem arbitrarentur, cum omnis ab eis fraus, omnes insidiae circumscriptionesque adulescentium nascerentur, cumque essent vitiis atque improbitate omnibus noti, studiose, ut dixi, ad eorum se familiaritatem multis iam ante annis Oppianicus applicarat. itaque tum sic statuit, per C. Fabricium — nam L. erat mortuus — insidias habito comparare. erat illo tempore infirma valetudine habitus. Vtebatur autem me
Abbreviated transcription (Latin):
uolutitati uniuersoꝵ Larinatiu de esse no¬
luit Suscepta causa romamq delata tua¬
gne contentiones quotidiane inter Ha¬
bituma et Oppianiclim ex utriusq studio
defensionis excitabanitur Erat ipse ii¬
mani acerbaq natura Oppianicls Incen¬
debat uus amenitiam in festa atq ĩ inica
filio mater Habiti magni autet illi sua
interesse arbitrabatur hunc acausa mar¬
talium demouere. Suberat etiam alia
causa maior quę Oppianici homis aua¬
rissum atq audacissim mentem max
comouebat Nam habitus usq ad illius
iuditii tempiis nullu testamentu unꝙ
fecerat Neq enim legare eiusmoi matii
to nomen omnino pretermitere parẽtis
d cum oppianicus sçiret neq enim erat
obscurura intelligebat habito mortuo
bona eius omia ad matrem esse uetura
que asese postea aucta pecunia maiore
preiuio orbato filio minore pęriculo ne¬
caretur. Itaq iis rebus incensus qua roc
Habitum ueneno tollere conatus sit cog¬

Expanded text:
voluntati universorum Larinatium deesse novoluntati universorum Larinatium deesse noluit. suscepta causa Romamque delata magnae cotidie contentiones inter habitum et Oppianicum ex utriusque studio defensionis excitabantur. erat ipse immani acerbaque natura Oppianicus; incendebat eius amentiam infesta atque inimica filio mater habiti. Magni autem illi sua interesse arbitrabantur hunc a causa Martialium demoveri. suberat etiam alia causa maior quae Oppianici, hominis avarissimi atque audacissimi, mentem maxime commovebat. nam habitus usque ad illius iudici tempus nullum testamentum umquam fecerat; neque enim legare quicquam eius to nomen omnino praetermittere parentis. id cum Oppianicus sciret — neque enim erat obscurum — intellegebat habito mortuo bona eius omnia ad matrem esse ventura; quae ab sese postea aucta pecunia maiore praemio, orbata filio minore periculo necaretur. itaque his rebus incensus qua ratione habitum veneno tollere conatus sit cog
Abbreviated transcription (Latin):
emori maluit Atq ut hocita esse ꝑspi¬
cere possitis exponam uobis oppianici fa¬
cinus manifesto comptum atq depher¬
sum ex quo simul utrunq & huic ac¬
crsare & illum condemnati necesse fuis¬
se intelligetis. Marciales quidam larim
appellabant᷑ ministri publici martis atq
el deo ueteribus anstirutis teligionibusq
Latinatum consecrati quoꝵ cum satis ł¬
magnus numerus esset cum item ut in
Sicisia permulti uenem sic illi larim in
Martis familia numerarentur xepente
Oppianicus cos omes liberos esse ciuesq ro¬
manos cępit defendere Grauiter id de¬
curiones larmatum cunctiq mumcipes
tuletut. Itaq ab habito petiuerũt ut eain
causami susciperet publice deferderet. Ha¬
bitus cum se ab otlini eius modi negotio
remouisset tamen pro loco pro antiqui¬
tate generis sui pro eo ꝙ se nõ comodis¬
suis sed etiam suor mnicipum ceteroꝵq
necessarioꝵ natum esse arbitrabatur tante

Expanded text:
emori maluit. atque ut hoc ita esse perspiemori maluit. atque ut hoc ita esse perspicere possitis exponam vobis Oppianici facinus manifesto compertum atque deprensum; ex quo simul utrumque, et huic accusare et illi condemnari, necesse fuisse intellegetis. Martiales quidam Larini appellabantur, ministri publici Martis atque ei deo veteribus institutis religionibusque Larinatium consecrati. quorum cum satis magnus numerus esset, cumque item ut in Sicilia permulti Venerii sunt, sic illi Larini in Martis familia numerarentur, repente Oppianicus eos omnis liberos esse civisque Romanos coepit defendere. graviter id decuriones Larinatium cunctique municipes tulerunt. itaque ab habito petiverunt ut eam causam susciperet publiceque defenderet. habitus cum se ab omni eius modi negotio removisset, tamen pro loco, pro antiquitate generis sui, pro eo quod se non suis commodis sed etiam suorum municipum ceterorumque necessariorum natum esse arbitrabatur, tantae
Abbreviated transcription (Latin):
istimare debetis Illum tabulas prblicas
larini censonas corrupisse decuriones
umuersi iudicauerunt cum illo iam
nemo rationem nemo rem ullam cõ¬
trahebat nemo illum extam multis
cognatis & affinibus tutorem unꝙͣ li¬
beris suis scripsit nemo illum aditu
nemo congressione nemo sermone
nemo consiuio dignu udicabat
omẽs aspernabantur orães abhorre¬
bant ortiẽs ut aliquam ĩ maniem ac
pernitiosam bestiam pestemq fugie¬
bant. Hunc tameri homineta tarai
audacem tam nefarium tam nocente
nunꝙͣ accusasset Habitus indices si id
pretermutere saluo capite suo potuiss&
Erat huic inmicus oppianicls. erit
sed tamen erat iutricus crudelis & huic
infesta mater attamer mater. Postrero
nibil tam remotum ab accusatione ꝙͣ clu¬
entius & natura et uoluntate et instituta
ratione uite. Sed cum esset hec ei propo¬
sita conditio ut aut iuste pieq accusaret
aut acerbe indigneq moreretur accu¬
satore quoquo modo posset ꝙͣ illo modo

Expanded text:
istimare debetis. illum tabulas publicas istimare debetis. illum tabulas publicas Larini censorias corrupisse decuriones universi iudicaverunt; cum illo nemo iam rationem, nemo rem ullam contrahebat; nemo illum ex tam multis cognatis et adfinibus tutorem umquam liberis suis scripsit, nemo illum aditu, nemo congressione, nemo sermone, nemo convivio dignum iudicabat; omnes aspernabantur, omnes abhorrebant, omnes ut aliquam immanem ac perniciosam bestiam pestemque fugiebant. hunc tamen hominem tam audacem, tam nefarium, tam nocentem numquam accusasset habitus, iudices, si id praetermittere suo salvo capite potuisset. erat huic inimicus Oppianicus, erat, sed tamen erat vitricus; crudelis et huic infesta mater, at mater; postremo nihil tam remotum ab accusatione quam Cluentius et natura et voluntate et instituta ratione vitae. sed cum esset haec ei proposita condicio ut aut iuste pieque accusaret aut acerbe indigneque moreretur, accusare quoquo modo posset quam illo modo
Abbreviated transcription (Latin):
interfecerat plurimos mulier exclamat
se ab eo nullo modo uelle curan. quo
curante suos omnes perdidisset Tum
repente ancoriranum quendam
Lucium Clodium pharina copulam cir¬
cum foranum qui casu tumn Larinu
uenisset aggreditur et cum eo duo mni¬
lia id quod est ipsius tabulis tum de mõ¬
stratum transigit. Lutius Clodius qui
properaret cin fora multa restarent
sindulatq introductus est rem con¬
fecit. Prima pętitione mulierer sustu¬
lit neq postea Larini pirictum est tẽ¬
poris cõfuoratus. Eadem hac dinea te¬
stamentum faciente cum tabulas prę¬
hendisset Oppianicus qui gener eius fu¬
isser digito legata delelut Et cum id m̃ł¬
tis locis fecisset post mortem eius ne li¬
teris coargui phsset testamentu ĩ alias
tabulas transcriptum signis ad ulterinis
obsignauit Multa pretereo consulto et¬
enim uereor ne hec ipsa multa esse
uideantur uos tameri eum similem
sui fuisse in ceteris uite sue partibus ex¬

Expanded text:
interfecerat plurimos mulier exclamat interfecerat plurimos mulier exclamat se ab eo nullo modo velle curari quo curante omnis suos perdidisset. tum repente Anconitanum quendam, L.Lucium Clodium, pharmacopolam circumforaneum qui casu tum Larinum venisset adgreditur et cum eo HS duobus milibus, id quod ipsius tabulis est demonstratum, transigit. L.Lucius Clodius, cum properaret, cui fora multa restarent, simul atque introductus est rem confecit; prima potione mulierem sustulit neque postea Larini punctum est temporis commoratus. eadem hac Dinaea testamentum faciente, cum tabulas prehendisset Oppianicus, qui gener eius fuisset, digito legata delevit et, cum id multis locis fecisset, post mortem eius ne lituris coargui posset testamentum in alias tabulas transcriptum signis adulterinis obsignavit. multa praetereo consulto; etenim vereor ne haec ipsa nimium multa esse videantur. vos tamen similem sui eum fuisse in ceteris quoque vitae partibus ex
Abbreviated transcription (Latin):
ut a me paulo ante dicta srint exponit
Asimimq ase consilio oppiamei rnt¬
fectum fatetur Extrahitur domo latitas
Oppianicus a Mamlio Index Auiluis
et altera parte coram tenetur. Hic ia.¬
quid reliqua queritis Maniliu pleriq
noratis. Non ille horiorem a pueritia
non studia uirtutis non ullum existi¬
mationis bone fructum unꝙͣ cogita¬
rat set expetulanti atq improbo scur¬
ra in discordiis ciuitatis ad ear co¬
lumnara ad quam multoꝵ sepe cõui¬
tiis perductus erat tum suffragiis pp̃li
peruenerat. Itaq rem cum oppianito
transigit pecuniam ab eo accipit cam
& susceptam et manifestam relinquit
Actum in oppiaia causa crimeri hoc
allegntos oppianici nomen primu esse
conłtabat eius quem uos miserum atq
ĩnocentem falso iuditio circũtientum
esse dicitis quid auiam tuam Oppiani¬
ce dineam cui tues heres pater tuus
noti manifesto necauit ad quam cũ
adduxisset medicum illum suum iam
cognitum & sepe iuctorem per quem

Expanded text:
ut a me paulo ante dicta sunt, exponit ut a me paulo ante dicta sunt, exponit Asuviumque a sese consilio Oppianici interfectum fatetur. extrahitur domo latitans Oppianicus a Manlio; index Avillius ex altera parte coram tenetur. hic quid iam reliqua quaeritis? Manlium plerique noratis; non ille honorem a pueritia, non studia virtutis, non ullum existimationis bonae fructum umquam cogitarat, sed ex petulanti atque improbo scurra in discordiis civitatis ad eam columnam ad quam multorum saepe conviciis perductus erat tum suffragiis populi pervenerat. itaque tum cum Oppianico transigit, pecuniam ab eo accipit, causam et susceptam et tam manifestam relinquit. ac tum in Oppianici causa crimen hoc o Oppianici nomen primum esse constabat, eius quem vos miserum atque innocentem falso iudicio circumventum esse dicitis. quid? aviam tuam, Oppianice, Dinaeam cui tu es heres pater tuus non manifesto necavit? ad quam cum adduxisset medicum illum suum iam cognitum et saepe victorem per quem
Abbreviated transcription (Latin):
moraretut Auilus ut erat consc̾itutũ
simulat se egrotare & testamentu
facere uelle  Oppianicus obsignato¬
res ad eum qui neq Asimiuz neq
Aiulium nossent adducit et illurr
Asimium appellat ipse testamento
Asimii nomine obsignato discedit᷑
Auilicus illico conualẽscit Asimius at
breui illo tempore quasi in ortulost
iret in arenarias quasdam extrapor¬
tam exquilinam perductus occidit᷑
Qui cum unum iam & alteru diem
desideraretur neq in his locis in quibꝰ
ex consuetudine querebatur ĩueni¬
retur. Et oppianicus in foro Larinatiu
dictaret rluper se & suos arnicos tes¬
tamentu eius obligasse liberti Asimii
& non nulli amictꝰ quo eodem quo
postremo Asimius ulsus exat Auliu
cum eo fuisse & amultis uisum ẽe
constabat in eum ĩuadunt et hoĩe
ante pedes Quinti Manlii qui tum
erat trium uri consistutit Atq ille¬
continuo nullo teste nullo iudice recentis
malefitii conscientia perterritus omnia

Expanded text:
moraretur, Avillius, ut erat constitutum, moraretur, Avillius, ut erat constitutum, simulat se aegrotare et testamentum facere velle. Oppianicus obsignatores ad eum qui neque Asuvium neque Avillium nossent adducit et illum Asuvium appellat ipse; testamento Asuvi nomine obsignato disceditur. Avillius ilico convalescit; Asuvius autem brevi illo tempore, quasi in hortulos iret, in harenarias quasdam extra portam Esquilinam perductus occiditur. qui cum unum iam et alterum diem desideraretur neque in eis locis ubi ex consuetudine quaerebatur inveniretur, et Oppianicus in foro Larinatium dictitaret nuper se et suos amicos testamentum eius obsignasse, liberti Asuvi et non nulli amici, quod eo die quo postremum Asuvius visus erat Avillium cum eo fuisse et a multis visum esse constabat, in eum invadunt et hominem ante pedes Q. Manli qui tum erat triumvir constituunt. atque illcontinuo nullo teste, nullo indice recentis malefici conscientia perterritus omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
arte quad am preditus ad libedines ad¬
ulescentuloꝵ excitandas accõmodat o
qui ut se blanditiis & assentatoribus ĩ
Asimii consuetudinem penitus imn me¬
rsit oppianicus continuo sperare ce¬
pit hoc se Aiulio tanꝙͣ aliqua machi¬
na ad mota capere Asimii adulescen¬
tiam et fortunas eius patrias expug¬
nare posse. Ratio excogitata lauint e
res translata romam i hire enim cõ¬
silum facilius in solitudine perficere
rem hui mõi cõmodnuis in turba pos¬
se arbitrati sunt. Asirius cum Aiuilio
Romam est profectus. Hos uestigiis op¬
pianicus consecutus est.Iam ut rome
uixerint quibus conuiuiis quibus fla¬
gitiis ꝙͣtis et ꝙͣ profusis sum ptibus nõ
modo conscio sed etiam cohiunma &
adiutore Oppianico longum ẽ mihi
dicere presertim ad alia properanti
Exitum huius assimulate fatailiari¬
tatis cognoscite Cum esset adulescens
apud mulierculam quandam atq ibi
pernoctaret et ibi diem posteru cõ¬

Expanded text:
arte quadam praeditus ad libidines adarte quadam praeditus ad libidines adulescentulorum excitandas accommodata. qui ut se blanditiis et adsentationibus in Asuvi consuetudinem penitus immersit, Oppianicus continuo sperare coepit hoc se Avillio tamquam aliqua machina admota capere Asuvi adulescentiam et fortunas eius patrias expugnare posse. ratio excogitata Larini est, res translata Romam; inire enim consilium facilius in solitudine, perficere rem eius modi commodius in turba posse arbitrati sunt. Asuvius cum Avillio Romam est profectus. hos vestigiis Oppianicus consecutus est. iam ut Romae vixerint, quibus conviviis, quibus flagitiis, quantis et quam profusis sumptibus non modo conscio sed etiam conviva et adiutore Oppianico longum est dicere mihi, praesertim ad alia properanti; exitum huius adsimulatae familiaritatis cognoscite. cum esset adulescens apud mulierculam quandam atque ubi pernoctarat ibi diem posterum com
Abbreviated transcription (Latin):
oppianicus fecerit Cognoscite Ut illu
Magiu intelligatis longe animo
prospexisse modiente que pecuma
mulieri legata erat afilio si qui natꝰ
esset eam presentem oppianicus non
debita mulieri soluit si hec solutio legã¬
torum & non merces ab ortionis ap̾pe¬
llenda est quo illa pretio accepto rni¬
tisq preterea muneribus que tum ex
talibus oppianici cecitabantire spemi
illam quan in aluo comendata a
uiro continebat uicta auaritia secle¬
ris oppianici uendidit Nihil posse
iam ad hanc ⁊ mprobitatera addiui¬
detur Attendite exitum Que mnu¬
lier obtestatione uiri decem illis m̃e¬
sibus ne domum quidem ullam tñsi
socrus sue nosse debuit Hec quinto
mense post uiri mortem ipsi oppiani¬
co nupsit. Que nuptie non duutlirne
fuerunt. Erant enim non matrimo¬
nium dignitate sed scelexis sotietate
coniuncte. Quid illa cedes Asimii La¬
lebrata fuit Auilius quidam Larinas
perdita nequitia & summa egestate

Expanded text:
Oppianicus fecerit cognoscite ut illum Oppianicus fecerit cognoscite ut illum Magium intellegatis non longe animo prospexisse morientem. quae pecunia mulieri legata erat a filio, si qui natus esset, eam praesentem Oppianicus non debitam mulieri solvit, si haec solutio legatorum et non merces abortionis appellanda est. quo illa pretio accepto multisque praeterea muneribus quae tum ex tabulis Oppianici recitabantur spem illam quam in alvo commendatam a viro continebat victa avaritia sceleri Oppianici vendidit. nihil posse iam ad hanc improbitatem addi videtur; attendite exitum. quae mulier obtestatione viri decem illis mensibus ne domum quidem ullam nisi socrus suae nosse debuit, haec quinto mense post viri mortem ipsi Oppianico nupsit. quae nuptiae non diuturnae fuerunt; erant enim non matrimoni dignitate sed sceleris societate coniunctae. quid? illa caedes Asuvi Laum sermone celebrata! fuit Avillius quidam Larino perdita nequitia et summa egestate,
Abbreviated transcription (Latin):
per alieni corporis mortera atq crutia¬
tum ceteri non uidentur ins ingulis
hominibus multa parricidia suscipere
posse oppianicus inuentus est qui
in uno corpore plures necaret Itaq
cum hanc eius consuetudinem ati¬
datiamq cognosceret auunculus illis
adulescentis Oppianici Gneus Magis
Isq graui morbo affectus esset et here¬
dei& illugi sororis suę filium faceret
amicis adhibitis presente matre sua
dinea uoorem slam interrogauit
esset ne pregnans Que cum sẽ cẽ rel¬
pondisset ab ea petiit ut se mortuo a¬
pud dineam que tum ei mulieri so¬
crus quo ad pareret habitaret diligẽ¬
tiamq adhiberet ut id quod conde¬
Perat seruaret ut saluum parere pos¬
set. Itaq ei testamento legat grandem
pecumam afilio si qui ratuf esset a
secundo herede mhil legat. Qđ de
oppiam co suspicatus sit indetis ꝗd
iudicarit obscurum non est Nam
cum eius filiam faceret heredem eu¬
ad iutorem liberis non ascripsit Quid

Expanded text:
per alieni corporis mortem atque cruciaper alieni corporis mortem atque cruciatum. ceteri non videntur in singulis hominibus multa parricidia suscipere posse, Oppianicus inventus est qui in uno corpore pluris necaret. itaque cum hanc eius consuetudinem audaciamque cognosset avunculus illius adulescentis Oppianici, Cn.Gnaeus Magius, isque, cum gravi morbo adfectus esset, heredem illum sororis suae filium faceret, amicis adhibitis praesente matre sua Dinaea uxorem suam interrogavit essetne praegnas. quae cum se esse respondisset, ab ea petivit ut se mortuo apud Dinaeam — quae tum ei mulieri socrus erat — quoad pareret habitaret diligentiamque adhiberet ut id quod conceperat servare et salvum parere posset. itaque ei testamento legat grandem pecuniam a filio si qui natus esset; ab secundo herede nil legat. quid de Oppianico suspicatus sit videtis; quid iudicarit obscurum non est. nam cuius filium faceret heredem, eum tutorem liberis non adscripsit. quid
Abbreviated transcription (Latin):
ssus est qui sero iara echausto ilło po¬
culo mortis cum & de suo & de ud¬
oris interinu clamaret testamentũq
mutare cuperet in ipsa significatio¬
Ne huius uoluritatis est mortuus
Ita mulierem ne partii eius ab here¬
ditate fraterna excluderetur necauit
fratris autem liberos prius iuta pri¬
lucem accipere potuerunt ut omnci
intelligerent ⁊libil ei clausum tuhil
sanctiten esse posse cuius audatia fr̃is
liberos ne materni quidem corporis
custodia tegere potuisset Memoria
tenco milesiana quandam muliere
cum essem in asia quod ab heredib
sccundis accepta peciinia partum sibi
ipsa medicamentis abegisset rei capi¬
talis esse damnatam neq ĩ iuria que
spem parentis mernoriam nomtrus
subsidium generis. heredem fattulie
designatunt rei publice ciuem sustu¬
lisset Quanto est oppianicus in eade
ĩiuria tnaiori supplicio digniis si quid
illa cum suo corpori uint attulisset se
ipsa cruciauit. Hic autem idem fecit

Expanded text:
ssus est; qui sero iam exhausto illo possus est; qui sero iam exhausto illo poculo mortis, cum et de suo et de uxoris interitu clamaret testamentumque mutare cuperet, in ipsa significatione huius voluntatis est mortuus. ita mulierem ne partu eius ab hereditate fraterna excluderetur necavit; fratris autem liberos prius vita prilucem accipere potuerunt; ut omnes intellegerent nihil ei clausum, nihil sanctum esse posse a cuius audacia fratris liberos ne materni quidem corporis custodiae tegere potuissent. memoria teneo Milesiam quandam mulierem, cum essem in Asia, quod ab heredibus secundis accepta pecunia partum sibi ipsa medicamentis abegisset, rei capitalis esse damnatam; nec iniuria quae spem parentis, memoriam nominis, subsidium generis, heredem familiae, designatum rei publicae civem sustulisset. quanto est Oppianicus in eadem iniuria maiore supplicio dignus! si quidem illa, cum suo corpori vim attulisset, se ipsa cruciavit, hic autem idem illud effecit
Abbreviated transcription (Latin):
ab hoc nor esse corruptum hoc uti in¬
itio & fundamento defensionis op¬
pianicum hominem sceleratissimli
et nocentissimu esse damnatum
qui uxori sue lucntie que aica
Huius habiti fuit cum ipsę poculura
dedisset subito illa intedia potiõe
exclamauit se maximo cum dolo¬
re mori nec diutius ureit ꝙͣ locnta
est Nam in ipso sermone hoc & uo¬
ci feratione mortua est. Et ad haric
mortem tam repentinam uocem¬
ꝙ morientis omnia preterea que
sblent esse inditia & uestigia ueneni
Fodemq ueneno Caium oppiani¬
cum fratrem necauit Neq est̃ hoc
satis tam et si in ipso fracerno parri¬
cidio nullum scelus pretermissum
uidetur tamen utad hoc nefariu
facinus accederet aditum sibi aliie
sceleribus ante muniuit. Nam cura
esset grauida Auria fratris uxor &
iam appropinquate partus indere¬
tur mulierem uieneno interfecit ut
una illud quod erat ex fratre conce¬
ptum necaretur Fost fratrem aggre¬

Expanded text:
ab hoc non esse corruptum, hoc uti inab hoc non esse corruptum, hoc uti initio ac fundamento defensionis, Oppianicum, hominem sceleratissimum et nocentissimum, esse damnatum. qui uxori suae Cluentiae, quae amita huius habiti fuit, cum ipse poculum dedisset, subito illa in media potione exclamavit se maximo cum dolore emori nec diutius vixit quam locuta est; nam in ipso sermone hoc et vociferatione mortua est. et ad hanc mortem repentinam vocemque morientis omnia praeterea quae solent esse indicia et vestigia veneni eodemque veneno C.Gaium Oppianicum fratrem necavit. neque est hoc satis; tametsi in ipso fraterno parricidio nullum scelus praetermissum videtur, tamen ut ad hoc nefarium facinus accederet aditum sibi aliis sceleribus ante munivit. nam cum esset gravida Auria, fratris uxor, et iam appropinquare partus putaretur, mulierem veneno interfecit ut una illud quod erat ex fratre conceptum necaretur. post fratrem adgre
Abbreviated transcription (Latin):
odisse iam noꝵ potestis de eo qui et
nature & legibus satisfecit quem le¬
ges exilio natura morte mnulctaut
Auditis non ab inimico auditis sine
testibus auditis cum ea que copiosis¬
sime diçi possunt breuater a trle stric¬
timq dicuntur Illi audicbant de co
de quo iurati sententias ferre debebãt
de eo cuius presentis nefarium &
consceleratum uultum intuebatitur
De co quem oderant propter audatia
de co quȩm omni sispplitio dignu
esse ducebant Andiebat ab accusato¬
ribus audiebant uerba mmultoꝵ testi¬
um audiebant cum una quaq de
re a publico canutio homine eloque¬
tissimo grauiter et dui dicerentur
et est quesꝗͣ qui cum hec cognouerit
suspicari possit Oppiancutt iuditio
cetitem Aceruatim iam reliqua iu
dices dicam ut ad ea que propriora
hiuꝰ cause & ad inctiora sunt per¬
ueniam uos queso memoria teneat᷑
non mihi hoc esse propositum ut ac¬
cusem oprianicum mortun sed cu
hoc persuadere uobis uelim iuditiri

Expanded text:
odisse iam non potestis, de eo qui et odisse iam non potestis, de eo qui et naturae et legibus satis fecit, quem leges exsilio, natura morte multavit, auditis non ab inimico, auditis sine testibus, auditis cum ea quae copiosissime dici possunt breviter strictimque dicuntur. illi audiebant de eo de quo iurati sententias ferre debebant, de eo cuius praesentis nefarium et consceleratum voltum intuebantur, de eo quem omnes oderant propter audaciam, de eo quem omni supplicio dignum esse ducebant; audiebant ab accusatoribus, audiebant verba multorum testium, audiebant cum una quaque de re a P.Publio Cannutio, homine eloquentissimo, graviter et diu diceretur. et est quisquam qui, cum haec cognoverit, suspicari possit Oppianicum iudicio centem? acervatim reliqua iam, iudices, dicam ut ad ea quae propiora huiusce causae et adiunctiora sunt perveniam. vos, quaeso, memoria teneatis non mihi hoc esse propositum ut accusem Oppianicum mortuum sed, cum hoc persuadere vobis velim, iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
hunc tantum merorem matri prius
hoiu rumor ꝙͣ quisꝗͣ ex oppiamcr
familia nuncihuit Illa curttinotẽ¬
pore audisset sibi non solum filiu sed
etiam exequiaꝵ munus ereprui lari¬
num confestam era mmnata uennt Et
ibi de integro funus am sepulto filio
fecit Dies nondu decem intercesse¬
rant cum ille alter filius intans necat᷑
taq nubit oppianico continuo sassia le¬
tanti iam acimo et spe optima cõfir¬
mato Nec maru quese non nuptia¬
libus donis sed filioꝵ funeribris delin¬
tam iuderet Ita quod ceteri ꝑꝑ liberos
pecume cupidiores solent esł illę ꝑꝑ
pecumam liberos arutere iocundius
esse duxit. Sentio uos uidices pro ura
humanitate his taritis sceleribus bre¬
uiter ame demonstratis uehemẽt
esse cõmotos quo tandem igitur aĩo
fuisse illos arbitramini quibus iis de¬
de xebis non modo audiendum fu¬
it ueꝵ etiam iudicandum uos andi¬
tis de eo inqueta iudices non estis
de eo quem non udetis de eo que

Expanded text:
hunc tantum maerorem matri prius hunc tantum maerorem matri prius hominum rumor quam quisquam ex Oppianici familia nuntiavit. illa cum uno tempore audisset sibi non solum filium sed etiam exsequiarum munus ereptum, Larinum confestim exanimata venit et ibi de integro funus iam sepulto filio fecit. dies nondum decem intercesserant cum ille alter filius infans necatur. itaque nubit Oppianico continuo Sassia laetanti iam animo et spe optime confirmato, nec mirum quae se non nuptialibus donis sed filiorum funeribus esse delenitam videret. ita, quod ceteri propter liberos pecuniae cupidiores solent esse, ille propter pecuniam liberos amittere iucundum esse duxit. Sentio, iudices, vos pro vestra humanitate his tantis sceleribus breviter a me demonstratis vehementer esse commotos. quo tandem igitur animo fuisse illos arbitramini quibus his de rebus non modo audiendum fuit verum etiam iudicandum? vos auditis de eo in quem iudices non estis, de eo quem non videtis, de eo quem
Abbreviated transcription (Latin):
ntatem const antiamq cognoscite Pecit
Oppianicus ut sib sassia titibat et id ma¬
gnopere contendit Illa autem nõ adim¬
tatur audatiam non ⁊mpudentia asꝑ¬
natur Non demq illart oppianici do¬
mum uiri sui sangune redundante
reformidat sed ꝙ haberet tres ille filios
ideirco se ab his nuptiis ab horrere res¬
pondit Oppianicus qui peccunia sassie
concupiuisset domo sibi querendu re¬
mediui existimauit ad eam moram q̃
nuptiis afferebatur. Nam cum haberet
ex nouia infantem filiu alter autem
cius filius papia natus Team apuli quod
suu apud matrem educaretur accersit
subito sine cansa puer Temo quod facẽ
nisi ludis publicis aut festis dlebus antea
non solebat. Mater nihil mali misera
suspicans mittit . Ille se sareritu profi¬
cisci cum simulasset coipso die puercũ
hora undecima in publico ualens ui¬
sus ẽẽt ante noctem mortuus et postri¬
die anteꝙͣ luceret combustus est Atq

Expanded text:
nitatem constantiamque cognoscite. petit nitatem constantiamque cognoscite. petit Oppianicus ut sibi Sassia nubat et id magno opere contendit. illa autem non admiratur audaciam, non impudentiam aspernatur, non denique illam Oppianici domum viri sui sanguine redundantem reformidat, sed quod haberet ille tris filios, idcirco se ab eis nuptiis abhorrere respondit. Oppianicus, qui pecuniam Sassiae concupivisset, domo sibi quaerendum remedium existimavit ad eam moram quae nuptiis adferebatur. nam cum haberet ex Novia infantem filium, alter autem eius filius Papia natus Teani, quod suum, apud matrem educaretur, arcessit subito sine causa puerum Teano, quod facere nisi ludis publicis aut festis diebus antea non solebat. mater misera nihil mali suspicans mittit. ille se Tarentum proficisci cum simulasset, eo ipso die puer, cum hora undecima in publico valens visus esset, ante noctem mortuus et postridie ante quam luceret combustus est. atque
Abbreviated transcription (Latin):
substulisse et Silla et alios tręs preterea fac¬
tos esse dixit et ab codem sibi ẽẽ ⁊mpera¬
tum ut Aurium illum qui sibi delatiois
nois et capitis periculu ostentarat et alter
Auriu et eis Caium filium et Sextu¬
iubium quos sequestres in illo indice cor¬
tumpendo dicedatur esse usus proscribẽ¬
dos interfitiendosq eirraret . Itaq illis
crudelissime interfectis non mebliocri
ab eo cegeri proscriptionis et mortis me¬
tu terrebantur His rebus in causa iudi¬
tioq patefactis qui est qui illur absoliu
potuisse arbitraretur atq hec parua sut
Cognoscite reliqua ut non aliquando
condennatu esse oppiancu sed aliqua
dui incolumem fuisse miremini primũ
uidetis homis audatiam Sassiam ĩ ma¬
trimoniu ducere habiti tatrer illas
cunus uiru Aulum Aurin occiderat
concupiuit. Utrum impudentior hic
qui postulet an crudelior illa si nubat dif¬
flcile dictu est. sed tamen utriusq huma¬

Expanded text:
sustulit; se a Sulla et alios praeterea tris facsustulit; se a Sulla et alios praeterea tris factos esse dixit et ab eodem sibi esse imperatum ut A. Aurium illum qui sibi delationem nominis et capitis periculum ostentarat, et alterum A. Aurium et eius L. filium et Sex. Vibium quo sequestre in illo indice corrumpendo dicebatur esse usus, proscribendos interficiendosque curaret. itaque illis crudelissime interfectis non mediocri ab eo ceteri proscriptionis et mortis metu terrebantur. his rebus in causa iudicioque patefactis quis est qui illum absolvi potuisse arbitretur? atque haec parva sunt; cognoscite reliqua ut non aliquando condemnatum esse Oppianicum sed aliquam diu incolumem fuisse miremini. primum videte hominis audaciam. Sassiam in matrimonium ducere, habiti matrem — illam cuius virum A. Aurium occiderat — concupivit. Vtrum impudentior hic qui postulet, an crudelior illa, si nubat, difficile dictu est; sed tamen utriusque huma
Abbreviated transcription (Latin):
uestigandi rationem ꝙ intelligerent ⁊̃¬
dicerti ab oppianico esse corruptu qͥs
literas Auluis aurns uir fortis et experi¬
ens et domi nobile̾s et Marci illius Aurii
cum adesset oppiancus recitat et cla¬
rissima uoce se norten oppianici si int᷑¬
fectum Marcum Auriu comperisset
delatur esse testatur. Interir brem tpre
Illi qui erant in agrum gallicni ꝓfecti
Larinum reuertuntur. Interfectur esse
Marcum Auriu renuntiant aniii nõ
solum propinquoꝵ sed etiam oiu Larma¬
tiu odio oppianici et illius adules centis
misericordia cõmouent.Itaq cu Aulꝰ
Aurius qui antea denũtiarat clamore
homine ac minis insequi cepisset Lari¬
nio profugit et se in castra clarissimi iuri
Quinti ⁊ hietelli contulit post illa fugã
auttm sceleris et consciente testem nuqͣ
se uditiis nunꝙͣ legibus nunꝙͣ ⁊̃ erme
simicis cõmittere Ausus est sed ꝑ illa
Quatuor uiros quos mumcipes fecerat

Expanded text:
vestigandi rationem, quod intellegerent investigandi rationem, quod intellegerent indicem ab Oppianico esse corruptum. quas litteras A.Aulus Aurius, vir fortis et experiens et domi nobilis et M. illius Auri entibus, cum adesset Oppianicus, recitat et clarissima voce se nomen Oppianici, si interfectum M.Marcum Aurium esse comperisset, delaturum esse testatur. interim brevi tempore illi qui erant in agrum Gallicum profecti Larinum revertuntur; interfectum esse M.Marcum Aurium nuntiant. animi non solum propinquorum sed etiam omnium Larinatium odio Oppianici et illius adulescentis misericordia commoventur. itaque cum A.Aulus Aurius is qui antea denuntiarat clamore hominem ac minis insequi coepisset, Larino profugit et se in castra clarissimi viri, Q.Quinti Metelli, contulit. post illam autem fugam sceleris et conscientiae testem numquam se iudiciis, numquam legibus, numquam inermem inimicis committere ausus est sed per illaquattuorviros quos municipes fecerant