comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
i ꝑ nequititim alios inebriasti. ax̃ dies inpane et aqua peniteas. Si ꝑ bonam uoluntatem
preuisti missam aut orationẽ uł oblationem conuigati pb̃ri. ita dico ut nolles tua peccata sibi
confiteri uł abeo accipere corpus et sangumẽ ani ab ħ quia peccator tͥ ẽẽ uideret᷑. Si fecisti unũ
redidisti aut particeps fiusti illius incredulitatis quod quedam scelerate mulieres retro post sata̾nã
conuerse demonum illusionibus & fantasmatibꝰ se ductȩ credunt et profitent᷑ se nocturniꝰ horis cũ
&e multa terarum spatia intempestate noctis silentio ꝑ transire eiusq iussionibꝰ uł ut dnẽ obedire
et certis noctibꝰ ad eus seruitium enocari. S utinam h sole inꝑfidia sua perisseẽ & nõ multos secũ
ininfirmitatis interitum ꝑ traxissent. Nam innumera multitudine hac falsa opinione decepta ħ
uera eẽ credit. et credendo arecta fide deuat & inenore paganorũ uoluit᷑ cum aliquid diuinitatis

Expanded text:
 nequitiam alium inebriasti, XX dies in pane et aqua poeniteas. Si per bonam voluntatem,. Sprevisti missam vel orationem, vel oblationem conjugati presbyteri, ita dico ut nolles tua peccata sibi confiteri, vel ab eo accipere corpus et sanguinem Domini, ob hoc quia peccator tibi esse videretur? Si fecisti, unum rensi: Illud etiam non est omittendum, quod quedam scelerate mulieres retro post sathanam converse, demonum illusionibus et fantasmatibus seducte, credunt se et profitentur cum et multa terrarum spatia intempestae noctis silentio pertransire, ejusque jussionibus velut dominae obedire, et certis noctibus ad ejus servitium evocari. Sed utinam hae solae in perfidia sua perissent, et non multos secum in infidelitatis interitum pertraxissent. Nam innumera multitudo, hac falsa opinione decepta, haec vera esse credit, et credendo a recta fide deviat; et in errorem paganorum revolvitur, cum aliquid divinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
meminerit. Exdictis greg̃ yape .Ixu.¬
ui se inlicita meminet commisieᷤ ab illicitis etiam studeat abstinere: quatenus ꝑ hoc con
ditori suo satis faciat: ut commisit qui prohibita sibi medipsi abscidere debeat ȩtiam

Expanded text:
meminerit. Ex dictis Gregorii papae . Qui se illicita meminit commisisse, a licitis etiam studeat abstditori suo satisfaciat, ut qui commisit prohibita, sibimetipsi abscidere debeat etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ui comedit scabiem aut uermiculos qui pedule dicuntur uł urinam bibit siue stercora comedit
si infantes uł pueri uapulent sirmurilitate. septem dies peniteant &e utriq cum impositione

Expanded text:
ui comedit scabiem aut vermiculos qui pediculi dicuntur, vel urinam bibit, sive stercora comedit, si infantes sunt vel pueri, vapulent; si in virili aetate, septem dies poeniteant, et utrique cum impositione
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pbri nõ ucidant isi stol. ⁊ orario. induti. Et si initinere spolicintur. uł uulnerantur. aut occi-¬
aunt᷑. nõ stolti uestiti. simplici emendatione sua soluantur: Si aut̃ cum stola triplici. de

Expanded text:
ri non vadant nisi stola vel orario induti. Et si in itinere spoliantur vel vulnerantur, aut occiduntur non stola vestiti, simplici emendatione sua solvantur; si autem cum stola, triplici. CA
Abbreviated transcription (Latin):
sionem: quam temporis constituti expectant expletionẽ : & si carnium & uini usus eis in¬
t̃ dictum est mutata non uoluntate: s eiusdem cibi aut potus perceptione intantum deli¬
cuis suis indulgent ut delitio suis his int̾ dictis. aliorum ciborum uł potionum apetitu u¬
uere cognoscuntur. Spiritalis aut̃ abstinentia quȩ inpenitentibꝰ potissimum iugere deb&.
quorum dam cyborum ac ꝑceptiones potionum &e desiderium fugere deboe. Ilie inquam
ille magis parsimonie seruire censendus est: qui sibi non solum quuorundam rerum ꝑ¬
ceptiones. s delectationes corporis int̾ dicit pornitus.¬

Expanded text:
sionem, quam temporis constituti expectant expletionem; et si carnium et vini usus eis interdictus est, mutata non voluntate, sed eiusdem cibi aut potus perceptione in tantum deliciis suis indulgent, ut delitiosius his interdictis aliorum ciborum vel potionum appetitu vivere cognoscantur. Spiritalis autem abstinentia, quae in poenitentibus potissimum vigere debet, et quorundam ciborum ac potionum perceptiones et desiderium fugere debet. Ille, inquam, ille magis parsimoniae servire censendus est, qui sibi non solum quarundam rerum perceptiones, sed delectationes corporis penitus
Abbreviated transcription (Latin):
i fr̃cum muliere fornicatꝰ fuerit. ⁊ fr̃ nesciens cum eadem concubuerit: mulier dieb
uita suar peniteat. Post penitentiã aũt̃ fr̃ignarus sceleris. coniugẽ accipiar si uult.
fr̃ eius accep̃ uxorem. statuer̃ eum qͥ stuprauit. et ase stupratã frĩ celauit. quia gemi-¬
nauit peccatum penitentia districtioꝵ castigandum. Coniugium tale dissolui oportere.
et mulieri quidem nũquã dari potestatẽ nubendi. Iilis aũt ꝓ micã coniugiũ indulgere
seo cum penitentia.
itia. Demuliere cum qua ⁊ pat̾ ⁊ filiꝰ fornicati sunt

Expanded text:
 cum muliere fornicatus fuerit, et frater nesciens cum eadem concubuerit, mulier diebus vitae suae poeniteat, post poenitentiam autem, frater ignarus sceleris conjugium accipiat si vult. frater ejus accepnavit peccatum, poenitentia districtiori castigandum, conjugium tale dissolvi oportere, et mulieri quidem nunquam dari potestatem nubendi; illis autem pro misericordia conjugium indulgere, sed cum poenitentia. CAP. 76. - De muliere cum qua et pater et filius fornicati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
n hoc scõ concilio decretum est ut unꝰꝗsq pbr in sua plebe publice ad nunciet. ut si aliqͣ femina
ingenio. ante ianuas aeccłiae pa r̾um deportari. ibiq poni faciat : ut quorã sac̃dote in crastinum
delatus. ab aliqꝰ fidele suscipiatur. ⁊ nutriatur. & tali excausa homicid̃is reatũ. ⁊ q̃d mauꝰ est paricidiũ
euadat. Nam qͥ filium aut filiam int̾ficit: parricida om̃imodis tenet᷑.
ExCy. De infantibꝰ in adul-

Expanded text:
n hoc sancto concilio decretum est ut unusquisque presbyter in sua plebe publice annuntiet, ut si aliqua femina ingenio, ante januas Ecclesiae partum deportari, ibique poni faciat, ut coram sacerdote in crastinum delatus, ab aliquo fideli suscipiatur et nutriatur, et tali ex causa homicidii reatum et, quod majus est parricidium evadat. Nam qui filium, aut filiam interficit, parricida omnimodis tenetur. CAP. CCI.-- De infantibus in adul
Abbreviated transcription (Latin):
peniteat et numquam mutet nisi indie dominico. Aulier aut̃ paupercula si fecerit
pro difficultate nutriendi uii annos peniteat

Expanded text:
eniteat, et nunquam mutet, nisi in die Dominico. Mulier autem paupercula si fecerit pro difficultate nutriendi, 6 annos poeniteat.
Abbreviated transcription (Latin):
iquis poenitentia petens: dum sacerdos cuenerit officio lingue pͥuatus constitutum ẽ ut si ioonea
testimonia habuerit quod ipse penitentiam pecussee. et ipse ꝑmotus aliquos sue uoluntati aliqͦd.x.i
signum facere potest. sacerdos impleat omiã sic̃ supra cuta egrotantẽ penitentẽ sic scriptum est: id est
nes dicat et unguat eum scõ oleo & eucharistiam ei donet. ut post quam obierit in

Expanded text:
quis poenitentiam petens, dum sacerdos venerit, fuerit officio linguae privatus, constitutum est ut, si idonea testimonia habuerit quod ipse poenitentiam petiisset, et ipse per motus aliquos suae voluntatis aliquod signum facere potest, sacerdos impleat omnia, sicut supra circa aegrotantem poenitentem scriptum est, id estorationes dicat, et ungat eum oleo sancto, et eucharistiam ei donet, et postquam obierit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłiȩ orantes dñi clem̃tict̃ ꝑ seuerent. Conpleto anni oireulo. introducantur &eccłicim. tam̃ int̃
uidientes usq dum unuis anni spatium finictur stent. his ita ꝑ actis sipenitentie fructus
ineis conspicitur. corporis et sanguinis dni participies fiant. ut nõ obdurentur des peratione.
festis diebus atq dominicis. Abstineant aut̃ se auino. medone. atq mellita ceruisa .iiiͦͤ. dies
ꝑ eͥdemodam. armo portare nõ audeant. insi contra paganos. Et ubicumq ire malucrint nullo uantulo:

Expanded text:
cae orantes Domini clementiam perseverent. Completo anni circulo, introducantur in ecclesiam; tamen inter audientes, usque dum unius anni spatium finiatur, stent. His ita peractis, si poenitentiae fructus in eis conspicitur, corporis et sanguinis Domini participes fiant, ut non obdurentur desperatione. uotidie, exceptis festis diebus atque Dominicis. Abstineant autem a vino, medone, atque mellita cervisia tres dies per hebdomadam. Arma portare non audeant, nisi contra paganos; et ubicunque ire maluerint, nullo vehiculo
Abbreviated transcription (Latin):
pes si occidunt hominem: ipsi quoq occidi festinentur. mol tamen manducetur.
porci uel galline sangumem hominis commodunt. mox occidantur. & int̾
proiciantur : &e cetera caro manducetur. Si aut̃ tardatur occisio non cominedatur. Si at̃¬
cadciuera lacerauerint mortuorum macerentur. & post anni circulum commedantur. Si
aut̃ porci occiderint hominem sititim interficiantur & sepiantur.
nmundam uł mortitinam commedunt LxxxUIII.

Expanded text:
pes si occidunt hominem, ipsae quoque occidi festinentur, mel tamen manducetur. porci uel gallinae sanguinem hominis comedunt, mox occidantur et intralia proiiciantur, et caetera caro manducetur. Si autcadavera laceraverint mortuorum, macerentur, et post anni circulum comedantur. Si autem porci occiderint hominem, statim interficiantur et sepeliantuimmundam vel morticinam comedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ eoxigit culpa. tantũ illic sencietur pena. Nam sic̃ in hoc mundo subimo sole multi cõ¬
sistunt. nec tam̃ eiusdem solis ardorẽ &qualit̾ sentiunt quia alius plus estuat. atq alius
isle agit diu̾sitas peccatorũ ut hec ignẽ nõ dissimilem habeant: et tam̃ eosdẽ singulos

Expanded text:
quantum exigit culpa, tantum illic sentietur poena. Nam sicut in hoc mundo sub uno sole multi consistunt, nec tamen ejusdem solis ardorem aequaliter sentiunt, quia alius plus, atque alius minus illic agit diversitas peccatorum, ut et ignem non dissimilem habeant, et tamen eosdem singulos
Abbreviated transcription (Latin):
Ut clericum alienum non concedente ꝓprio ep̃o nemo audeat uł retinere. itł ꝓ mouere in eccła credita. C łoꝵ¬
aut̃ nom̃. &icun lectores. ⁊ psalmistȩ.⁊ hostiarii retinent.
X lIII. Ut nullus ep̃s alienum clericum
sine litt̃is ep̃i sui suscipicit. E x eodem cap̃ ui.

Expanded text:
 Clericum alienum, nisi concedente eius Episcopo, nemo audeat retinere, vel promouere in Ecclesia autem nomen etiam lectores, et psalmistae et ostiarii retineant. CAP. 144. - Ut nullus episcopus alienum clericum sine litteris episcopi sui suscipiat. Ex eodem conci
Abbreviated transcription (Latin):
reo instruendus est ppłs. ut singulis dieb qui ampliꝰ nõ potest saltim duabus uicib oret.
Mane scilica et uespere. dicens simbolum et orationem dnicam. Siue qui plasmasti me mist
mei. Uel etiã. ds̃ ꝓpiciꝰ esto michi pecc̃ori. Et dõ gr̃ãs agens. pro cotidiane uita commets
Et quia se adymmaginẽ suam creare dignatus est. et apecudib segregare. his ꝑactis ⁊ solo d̃ arta
suo adorato. scõs inuocae: ut ꝓse interced̾ẽ apud magestatem diuinã dignentur. haec fitant
quib basilice locꝰ ꝓpe est: inbasilica. Qui uero initinere. aut ꝓqualiba occasione. inslus.¬

Expanded text:
em instruendus est populus, ut singulis diebus qui amplius non potest, saltem duabus vicibus oret, mane scilicet et vespere, dicens Symbolum et orationem Dominicam, sive: Qui plasmasti me miserere mei; vel etiam, Deus, propitius esto mihi peccatori: et Deo gratias agens pro quotidianae vitae commeatibus, et quia se ad imaginem suam creare dignatus sit, et a pecudibus segregare. His peractis, et solo Deo creatore suo adorato, sanctos invocet, ut pro se intercedere apud majestatem divinam dignentur. Haec faciant, quibus basilicae locus prope est, in basilica: qui vero in itinere, aut pro qualibet occasione in silv
Abbreviated transcription (Latin):
ratuor aut̃ tum deredditibꝰ quã de oblationibꝰ fidelium. ꝓ ut cuilibet xcełiae facultts ad mitit:
sic̃ dudum racionabilit̃. ẽ. decretum. conuenit fieri porciones. Qucrum sit una pontificis.
altera clericoꝵ. tercia pauperũ. quarta fabricis applicanda. De qua sic̃ sac̃dotis uis est inter erti
in tegrã ministris aeccłi&e memoratũ dependere quantitatẽ. sic ełs ultra delegattm sibi summã. man
in solent̾ nouerit expetendũ. Ea uͦ quȩ aeccłiasticis adificus attributti sunt: huic operi ueraet᷑
presul impendia his designata conuertat. Ipsam nichilhominus asscriptt̃ pauperibꝰ poreionem.
quamuis diuinis orationibꝰ sedispensasse monstraturus ẽẽ uideat᷑. tam̃ iuxti qd̃ scriptũ est oportei¬

Expanded text:
bet aecclesiae facultas admittit, sicut dudum rationabiliter decretum est, convenit fieri portiones. Quarum sit una pontificis, altera clericorum, tertia pauperum, quarta fabricis applicanda juxta constitutionem epiintegram ministris ecclesiae memoratam dependere quantitatem, sic clerus ultra delegatam sibi summam nihil insolenter noverit expetendum. Ea vero quae ecclesiasticis aedificiis attributa sunt, huic operi veraciter praesul impendia his designata convertat. Ipsam nihilominus ascriptam pauperibus portionem, quamvis divinis orationibus se dispensasse monstraturus esse videatur; tamen juxta hoc quod scriptum est: Ut
Abbreviated transcription (Latin):
UITI contra canonum constitutti. sic accłas quas hadificauerint postulcnt conseerari. ut dotẽ
Dquam accłia c̃tulerint. censeant ad ep̃i ordinationẽ non ꝑtinere. Quod factum ⁊ inp̃t̾ito di:¬
lici. & infuturo ꝓhibetur. sed om̃ia scd̾m c̃suetudinẽ antiquam. ad ep̃i ordinationem & potestatẽ
tineant

Expanded text:
ulti, contra canonum constituta, sic ecclesias quas aedificaverint postulant consecrari, ut dotem ejus ecclesiae censeant ad episcopi ordinationem non pertinere. Quod factum et in praeteritum displicet, et in futurum prohibetur; sed omnia, secundum constitutionem antiquam, ad episcopi ordinationem et potestatem pertineant.
Abbreviated transcription (Latin):
udeorum filios uł filias baptizatos. ne parentũ ult᷑ in uoluantur errorib: ab eorũ consorcio separari decernimꝰ.
discant. atq in melius constitiusti. tam in morib quam infide ꝓficiant.Lxxx.u. Ut nulla commmunio sit¬
.Lxcxx u. Ut nulla communio sit

Expanded text:
udaeorum filios vel filias baptizatos, ne parentum ultra involvantur erroribus, ab eorum consortio separari decernimus,discant, atque in melius constituti, tam in moribus quam in fide proficiant. CAP. 278. - Ut nulla communio sit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc quesitum ẽ qõ de his obseruare oporteat: qui post baptismum omnitempore incontinentiȩ
uoluptatibus dediti: inextremo fine uitȩ suȩ penitentiam simul et reconciliationẽ communionis ex¬
poscunt. De his obseruatio prior durior posterior inter uemente micd̃ia inclinatior est. Nam consuetudo
prior tenuit: ut concederetur eis penitentia s communio negaretur. Nam cum illis temporibus
crebre ꝑ secutionis eẽnt: nec communionis concessa facilitas homines de reconciliatione securos non
reuocaret alapsu: merito negita commnimio est concessa penitentia: ne totum pęnitus negaretur.
ut duriorem remisionem facit temporis ratio. S post quam dominꝰ nr̃ pacem eccłis sius. et propt̃

Expanded text:
 hoc quaesitum est, quid de his observari oporteat, qui post baptismum omni tempore incontinentiae voluptatibus dediti in extremo fine vitae suae poenitentiam simul et reconciliationem communionis exposcunt. De his observatio prior durior, posterior interveniente misericordia inclinatior est; nam consuetudo prior tenuit, ut concederetur eis poenitentia, sed communio negaretur. Nam cum illis temporibus crebrae persecutiones essent, ne communionis concessa facilitas homines de reconciliatione securos non revocaret a lapsu, merito negata communio est, concessa poenitentia: ne totum penitus negaretur, et duriorem remissionem fecit temporis ratio. Sed postquam Dominus noster pacem Ecclesiis
Abbreviated transcription (Latin):
e iudĩ amministrario usu sub ordine uillicorum atq actorum xpĩanti familia regera
audeant. nec eis hoc aquoquã fieri p̃cipicitur. Siquis uͦ contrahȩc agere p̃s¬
ep̃s. pb̃r. aut dicichonus fuit. ꝓprio submoueat᷑ gradu. Siuͦ monachus fuerit communone pͥuetur.
Similit̃ ⁊ laicꝰ. Et si ꝑ seuerauerint inobedientes anitchemiti entur.

Expanded text:
e Judaei administratorio usu sub ordine villicorum atque exactorum Christianam familiam regere audeant, nec eis hoc a quoquam fieri praecipiatur. Si quis vero contra haec agere pesbyter, aut diaconus fuerit, proprio submoveatur gradu. Si vero monachus fuerit, communione privetur. Similiter et laicus. Et si perseveraverint inobedientes, anathematizentur. C
Abbreviated transcription (Latin):
nit̾ agite.⁊ ꝓbabiles. ac doctos iuiros. ad hoc opus constituite. ut illorum societate.a .s.
religioso. PX concł meldensi.

Expanded text:
s solemniter agite, et probabiles ac doctos viros ad hoc opus constituite, ut religioso. Ex concilio Meldensi
Abbreviated transcription (Latin):
Illuo ptc̃a om̃i eccłastico ordini omnimnodis obseruandum ẽ. ut nullatenus aliquis p̃summat incors
Iuł sinodali conuentu aliquem confratrem accusatione pulscire. nͥ pͥus ipsum accusationis crimen
ut iuste & canonicȩ litigantium controuersiȩ finicintur. Nonenim licet aut auctoritas romano testam
nisi in scriptione celebrata reum quemquam fieri. nec ad uidicium exxhiberi. quia sic̃ conuctum de ao
pęna constringit. ita ⁊ ciccusatorem sinõ ꝓbauerit q̃d obiecit. exoc p¬

Expanded text:
Illud praeterea omni ecclesiastico ordini omnimodis observandum est, ut nullatenus aliquis praesumat in concilio vel synodali conventu aliquem confratrum accusatione pulsare, nisi prius ipsum accusationis crimen et o porrexerit, ut juste et canonice litigantium controversiae finiantur. Non enim licet, ut auctoritas Romana testatur, nisi inscriptione celebrata reum quemquam fieri, nec ad judicium exhiberi, 391 quia, sicut convictum de crimine poena constringit, ita accusatorem, si non probaverit quod objecit. De
Abbreviated transcription (Latin):
lluo quoq nos par fuit pre uidere: ut sicut penitentiam agere cui quam nõ cõceditur
dericorum. ita & post penitudinem ac reconciliationem: nulli uinquam laico liceat ho¬
norem clericatus adipici quia quam uis sint omĩum peccatoꝵ contagione mundati
nulla tamen debent gerendorum sacramentoꝵ instrumenta suscipere quiꝰ dum fuorant
uasa uitiorum.

Expanded text:
llud quoque nos par fuit praevidere, ut sicut poenitentiam agere cuiquam non conceditur clericorum: ita et post poenitudinem ac reconciliationem, nulli unquam laico liceat honorem clericatus adipisci: quia quamvis sint omnium peccatorum contagione mundati, nulla tamen debent gerendorum sacramentorum instrumenta suscipere, qui dudum fuerint vasa vitiorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ieiai. eur in hac uita non nuinquã bonis mase sit: malis aut̃ bene: tieue os¬
tiora sunt: c̃ etbonis inebone ẽ et malis male. Na cħbonis male ẽ. inalis aut̃ bene. hoc tor¬
tañ depheudit᷑ qunt et boni siqua deliquer hic icitint. et ab eec̃nci plenius damnatione
libenture mali bonti que pro hae uite facunt. umeniunt ut ad sola inpofterunt tor
ñca ꝑmiintur ilide etardeati innferno diuiti ar NNem̃to fili qii recepisti bona
inuna ti. et lazarus similit̃ mala. At cum bonis hic bene ẽ. et malis male. incertum ualde
ẽ utria boni idcireo bona accͥpiant. ut prouocati ad aliquid melius crescant au iusto lagontiq
uidicio hic suorum apum remimerationẽ pcipiant. ut ap̃mus inte sequentis inaneseare.

Expanded text:
ac vita nonnunquam bonis male sit, et malis bene; tunc occultiora sunt, cum et bonis hic bene est, et malis male. Nam cum bonis hic male est et malis bene, hoc fortasse deprehenditur quia et boni si qua deliquerunt hic recipiunt, ut ab aeterna plenius damnatione liberentur; et mali bona quae pro hac vita faciunt hic inveniunt, ut ad sola in posterum torur. Unde et ardenti in inferno diviti dicitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala . At cum bonis hic bene est, et malis male, incertum valde fit utrum boni idcirco bona accipiant, ut provocati ad aliquid melius crescant; an justo latentique judicio hic suorum operum remunerationem percipiant, ut a praemiis vitae sequentis inanescant; et
Abbreviated transcription (Latin):
ab amico suo. seu per hereditariam sortem sibi deuenerĩt. uł ad quisierint. donare eis liceat hanc
cui uoluerint. duni uiuunt. pro remedio animd. ad aeccł̃iam quancumq elegerint. uł consanguines
suis uł amncis. Sin aut̃. antea obierint. quã firmit̾ ꝑfecerint. altari cui seruiunt omiai ꝑpetuo scificent.
⁊ iius to ant᷑. Similit̃ de pb̃ris statutum ẽ. h ildebertus magotiensis archiep̃s. subscripsit. Que¬
bbertus treuerensis archiep̃s. subscripsit. Unumhamal bulgensis archiep̃s subscripsit. A daliand
fardiensis ep̃s sub scripsit. Riguuinis angentensis ep̃c sub scripsit. Notingus constantiensis ep̃s sub¬
scripsit. U neuuanus padarbrunensis ep̃s sub scripsit. Uodalricꝰ augustensis ep̃c sub scripsit. Ber-¬
ccxxuii.¬

Expanded text:
el amico suo, seu per haereditariam sortem sibi devenerit, vel acquisierunt, donare eis liceat hanc cui voluerint, dum vivunt, pro remedio animae, ad Ecclesiam quamcunque elegerint, vel consanguineis suis vel amicis. Sin autem antea obierint quam firmiter perfecerint, altari cui serviunt omnia perpetuo sanctificentur, et in jus tradantur. Similiter de presbyteris statutum est. Hildibertus Moguntiobertus Treverensis archiepiscopus subscripsit. Unni Hameburgensis archiepiscopus subscripsit. Adaluvardus Fardinensis episcopus subscripsit. Richwynus Argentinensis episcopus subscripsit. Notingus Constantiensis episcopus subscripsit. Unewanus Padarbrunnensis episcopus subscripsit. Udalricus Augustensis episcopus subscripsit. BernCCXXVII
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑. aut ꝑturbent᷑: aiebat. Qm qui eos ledit. eũ ledit cuiꝰ legatione fungunt᷑. Fredicare eos assidue.
&e mandata dñi sine int̾missione annunciare. rogabat. Oꝑa eoꝵ bona corã hominib demonstrare
&e conscientiã bonã. corã dõ hab̾e insinuabat.
CX .XUII. De ep̃is qui se iniucẽ dilige debeant. Ex eodẽ

Expanded text:
antur aut perturbentur aiebat, quoniam qui eos laedit eum laedit cujus legatione funguntur. Praedicare eos assidue et mandata Domini sine intermissione annuntiare rogabat. Opera eorum bona coram hominibus demonstrare, et conscientiam bonam coram Deo habere insinuabat. CAP. 227. - De episcopis quod se invicem diligere debeant. Ex eode
Abbreviated transcription (Latin):
eis credere. quia aliquando euenunt quȩ p̃dicunt. aut sancre uidentur langunlos. uel lede
sanos. quit hoc ꝑmissu dĩ fit. ut ipsi qui hoc audiunt uel udent. probentur. et appareat
ita dicens. Si surrexero inmedio tui ꝓphetes. aut qui somnium uidisse sedicat. et p̃dixerit
signum ac portentum. et uenerit quod locutus ẽ. & dixerit tibi eamus et sequatmur deos
alienos quos ignoras. et seruicimus eis. non audies uerba ꝓpħ& aut somiutris. quit temp.¬
euis. Ipsi seruietis. et ipsi adherebitis. et cetera. Ubi sine intelligi aoluit. o iam illa que adiuinantibꝰ
nõ secmndim dm̃ dicuntur si aciderint que dicuntur. nõ accrpienda uł etitam si ficant que p̾cipuntur
aibeis aut cosantur que colintur ab eis. Nlec p̃t̃ suam potestatem ds offtendit ẽe quod ista cõtingunit.
ed quisi queret᷑ur cur ei permatat. causam temptationis exposuit. adeognoscendam utiq eoꝵ

Expanded text:
eis credere, quia aliquando eveniunt quae praedicunt, aut sanare videntur languidos vel laedere eis credere, quia aliquando eveniunt quae praedicunt, aut sanare videntur languidos vel laedere sanos: quia hoc permissu Dei fit, ut ipsi qui haec audiunt vel vident, probentur: et appareat  Dei praecepisse ita dicens: « Si surrexerit in medio tui prophetes, aut qui somnium vidisse se dicat, et praedixerit signum atque portentum, et evenerit quod locutus est, et dixerit tibi: Eamus et sequamur deos alienos, quos ignoras, et serviamus eis; non audies verba prophetae aut somniatoris huejus: ipsi servietis, et ipsi adhaerebitis, » etc. Ubi sane intelligi voluit etiam illa, quae a divinantibus non secundum Deum dicuntur, si acciderint quae dicuntur, non accipienda: vel etiam si fiant quae praecipiuntur ab eis, aut colantur quae cosed quasi quaereretur cur ea permittat, causam tentationis exposuit, ad cognoscendam utique eorum
Abbreviated transcription (Latin):
set. non utiq uir iustus ꝑmisisset se adorari. qui p̃dicauerat dominum solumẽẽ ad orandum. Ꝙ. qͦ modo¬
lei qui cum abraham mrefrigerio erat. dicebat aduirum pestilentie dignum an
cras mecum eris. his duobus titulis subtilitatem fallatie sue nõ ꝓuidit inprouidus sathanaᷤ.
quict et adorari se ꝑmisit sub habituo nomine samuhelis contra legẽ. et uirum peccatis p̃ssũ.
cum magna distantut peccatorum. et iustorum sit. cum samuhele iustissimo fut᷑um m̃titus ẽ.
erum potest nonuderi. S de samuhelis nomine taceatur. quit saul cum
erat. Ad eum enim trans migrauit quem adorauit. Semꝑ enim diabolus subuelamine latens.
possunt egris p̃be medelam. aut sanis inmittere egritudinem. si aliquid
tutis ac potestatss non habent. hoc a nob̃ recipiit res põsum. Quod ideo quis quit̃ nõ deba

Expanded text:
set, non utique vir justus permisisset se adorari qui pset, non utique vir justus permisisset se adorari qui phomo dei, qui cum Abraham in refrigerio erat, dicebat ad uirum pestilentiae dignum ardore gehennae: \'cras mecum eris\'? His duobus titulis subtilitatem fallaciae suae prodidit inprouidus satanas, quia et adorari se permisit sub habitu et nomine Samuhelis contra legem et uirum peccatis pressum, cum magna distantia peccatorum et iustorum sit, cum Samuhele iustissimo futurum mentitus est. uerum potest uideri si de Samuhelis nomine taceatur, quia Saul cum diabolo futurus erat. ad eum enim transmigrauit, quem adorauit. semper ergo diabolus sub uelamine latens possunt aegris praebere medelam, aut sanis immittere aegritudinem, si aliquid propriae virtutis ac potestatis non habent? Hoc a me recipiat responsum, quod ideo quisquam non debet
Abbreviated transcription (Latin):
nauerat. Sed siquis ꝓpt̃ historiam. et ea q̃ ũbis ex p̃ssa sunt putet nõ p̃t̃mittendat ne nar.¬
ratio historie manis sit. recte faciet quidẽ si tam̃ mimme istud ad ueri rapicit rationem. sed
ad insum & intellectum. Neq enim saul reprobus factus poterat bonum intellectum hab̾e¬
historicꝰ enim m̃tẽ saul & habitum samuhelis descripsit. eaq dicta sunt et uisa ex primens.
p̃t mittens siuiera an falsa sint. Quid enim ait. Audiens inquo habitu ẽẽt excitatus. In.¬
telleã inquid hunc ẽẽ samuhel. Quod intellexerit łetulit̾. et quia bene non intellex̃. cõtra
scripturam alium ad orauit quam dñm. ⁊ puttins samuhelem ad orauit diabolum. Et fructum fal¬
laciȩ sue haberet. sathanas. Hac enim itit᷑ ut adoret᷑ quasi deus. Si enim uere illi samubel appariis¬

Expanded text:
nauerat. Sed si quis propter historiam et ea quae uerbis expressa sunt putet non praetermittenda, ne nauerat. Sed si quis propter historiam et ea quae uerbis expressa sunt putet non praetermittenda, ne ratio historiae inanis sit, recte faciet quidem, si tamen minime istud ad ueri rapiat rationem, sed ad uisum et intellectum SaulHistoricus autem mentem Saulis habitum et Samuelis describit ea quae dicta et visa sunt exprimens, praetermittens si vera an falsa sint. Quid, ait, audiens in quo habitu esset excitatus? Intellexit, inquit, hunc esse Samuelem . Quid esse intellexerit retulit, et quia bene non intellexit, contra Scripturam alium adoravit quam Dominum, et putans Samuelem adoravit diabolum, ut fructum fallaciae suae haberet Satanas, hoc enim nititur ut adoretur quasi Deus. Si enim vere Samuel illi apparuis
Abbreviated transcription (Latin):
cecera osfendit dicens. Ipse sithancis tums figurat se inangelum lucis. Ut enim errorem fa.
spem quam p̃dicabant dĩ cultoribus m̃tiretur. quando hinc exxeuntes iustos finea insuct
eẽ potestate. Sed hoc quos dam fallit. quod demorte saul et filii eius nõ sit m̃titus. quasi
mcignum sit dicibolo ante occasum mortem corporis p̃uidere. cum signat quedam soleant appa.¬
rere morituris aippe aquibus dei ꝓtectio amota uidetur. quantomtgis dicibolo quẽ angl̃iea
maiestate sublimẽ ꝓpħica oracula funse testantur. De cuus maguitudine apłs ait. dn ignoritis
altitudinẽ sathane. ÷ Quid mirum gͦ ẽ sum minentem ꝓpe mortẽ potuit p̃uidere: Cum hoc
sit unde fallit. & se indei potestate uult ad orari: Nam tanta hebitudie demens effectus
ẽ saul. ut ad fatonissam cõfugeret. Depranatus enim causa peccati. ad hec se cõtulit que damp.¬

Expanded text:
caetera ostendit dicens: Ipse Satanas transfigurat se in angelum lucis . Ut enim errorem facecaetera ostendit dicens: Ipse Satanas transfigurat se in angelum lucis . Ut enim errorem facespem quam praedicabant Dei cultoribus mentiretur, quando hinc exeuntes justos finxit in sua esse potestate. Sed hoc quosdam fallit, quod de morte Saul et filiorum ejus non sit mentitus, quasi magnum sit diabolo ante occasum mortem corporis praevidere, cum signa quaedam soleant apparere morituris, quippe a quibus Dei protectio amota videtur, quanto magis diabolo, quem angelica majestate sublimem prophetica oracula fuisse testantur, de cujus magnitudine Apostolus ait: An ignoratis altitudinem satanae? quid mirum ergo si inminentem prope mortem potuit praeuidere, cum hoc sit unde fallit et se in dei potestate uult adorari? nam tanta hebetudine demens effectus est Saul, ut ad pithonissam confugeret. deprauatus enim causa peccati ad haec se contulit quae dam
Abbreviated transcription (Latin):
arborum uł quorum cumq int̾ra gmentium creatores dicendi sunt. quatm uis nouerĩt
p̃b̃eꝰ uisibiles oportunitates & cansas. ut illa nciscantur. Quod aut̃ isti facunnt usibilit̾.
hoc illi inuisibilit̃. Ds̃ uero solus unus creator est. qui causas ipsas et rationes semi.
inseruit. Propt̾ea quidam querendum putant. quomodo scriptura narret
samuelem ꝓpħam suscitasse ad colloquinium saul impissimi regis. siphitoniea. diuinatio. errori
magicȩ artis deputanda sit. Quibus ita responderi potest. Indignum ominno facmus
tlesct. siaut uoluntarius amisit. meritum spũalis. quẽ positus incarne quesiuerat. Ouod ualde
ab surdumi ẽ. quict hine qui iustus recedit. ꝓmanet uistus. Porro aut̃ hoc ẽ p̃stiguum sathan
quo ut plurimos. fallat etiam bonos inpotestate se habere confingat. Oi uod apłs interꝰ

Expanded text:
arborum uel quorumque in terra gignentium creatores dicendi sunt, quamuis nouerint parborum uel quorumque in terra gignentium creatores dicendi sunt, quamuis nouerint praebere quasdam uisibiles oportunitates et causas, ut illa nascantur. quod autem isti faciunt uisibiliter, hoc angeli inuisibiliter; deus uero solus unus crias rebus inseruit. Praeterea quidam quaerendum putant, quomodo Scriptura narret pythonissam Samuelem prophetam suscitasse ad colloquium Saulis impiissimi regis, si pythonica divinatio errori magictitia; si autem voluntarius, amisit meritum spirituale, quod positus in carne quaesiverat. Quod valde absurdum est, quia hinc qui justus recedit, permanet justus. Porro autem hoc est praestigium Satanae, quo ut plurimos fallat, etiam bonos in potestate se habere confingat. Quod Apostolus inter
Abbreviated transcription (Latin):
uariis deside riis. semꝑ dicentes. et numquam ad scientiam ueritatis ꝑuenientes. Oiuem¬
admodum aut̃ namnes et mambres. restterunt moỹsi ita &e isti resistunt ueritati.
ines corrupti mente. reprobi eirca fidem. sed ułtra nõ ꝓficient. In sip
libet incgicis artibus aliquid facere posse sine ꝑ missu dei. qui omnia que fiunt aut iusto
uidieio facit. aut ꝑ missu suo ita fieri sinit: quod p̃dicti magi leguntur similii fecisse moỹ si.
qui uirgam suam proiecit et c̃õũsa ẽ indrachonem. proieceruntq ipsi singuli uirgas suas
se sunt indrachones.S ed deuorauit uirga aaron uirgas eorum. Nõ gͦ fuerunt dracon
ꝑ omnici elem̃ta mundi. quedam occulte seminariȩ rationes quibus cumdata fuerit oportum:¬
tas temporalis atq causalis prorumpunt inspecies debitas suis modis et finibus. Et sic
nõ dicinit᷑ angłi qui ifta facnint am̃alium creatores. Sic̃ nec igitur agricole segetum. uel

Expanded text:
ariis desideriis, semper discentes, et nunquam ad scientiam veritatis pervenientes. » Quemadmodum autem Jamnes et Mambres restiterunt Moysi, ita et isti resistunt veritati: homines corrupti mente, reprobi circa fidem: sed ultra non proficient. Insiplibet magicis artibus aliquid facere posse sine permissu Dei, quoniam quae fiunt, aut justo judicio facit, aut permissu suo ita fieri sinit, quod praedicti magi leguntur similia fecisse Moysi, « qui virgam suam projecit, et conversa est in draconem: projeceruntque ipsi singuli virgas suase sunt in dracones, sed devoravit virga Aaron virgas eorum . Aug, L. q. super Exoper omnia elementa mundi quaedam occultae seminariae rationes, quibus cum data fuerit oportunitas temporalis atque causalis, prorumpunt in species debitas suis modis et finibus. et sic non dicuntur angeli, qui ista faciunt, animalium creatores, sicut nec agricolae segetum uel
Abbreviated transcription (Latin):
dhee omina supra dicta. ꝑtient et ligature execrabilium remediorumꝗ̃ ars medieorum comedat.
seu ip̃cantationibus seu incaracteribus uł inquibus cumq rebus fuspendenti s. łligant s.a
nquibus omnibus ars demonum ẽ e& quadam pestifera societate homiun et angelorum maloꝵ
edsorta. Ende cuncta uitanda sunt ex pĩane et ommpenitus exseeratione repudictand̃a. atq damꝑ-¬
nconda. Augurici funt auum hec aut̃ friges primi inuenerunt. Prestium uero. mercuruis pͥmꝰ.¬
ec ruscis tradidisse dicitur quidłm strages hic extorris aruspicintm dictasset. qua die et mortaꝰ..
uos libros romoni e&cetrusea liuguai inꝓpricu mutauerunt. Nis gͦ portentis ꝑdemionum fal¬
ictm illuditur curiositas humanci qui inpudent̃ appetunt scire quod nulla
iuestigare. Ac ideo datur potestas inmundis spiritibus ut ꝑũsa sibi apta he ẽ pͣuos homines.
se aucant illos qui synint ueritatem. et credunt menaatio. & iuxta pauli sententiam. sanã

Expanded text:
ec omnia supradicta pertinent et ligaturae exsecrabilium remediorum quae ars medicorum commendat, seu in praecantationibus, seu in caracteribus vel in quibuscunque rebus suspendendis atque ligandis. In quibus omnibus ars daemonum est, ex quadam pestifera societate hominum et angelorum malorum exorta. Unde cuncta vitanda sunt Christiano, et omni penitus exsecratione repudianda, atque damnanda. Auguria autem sunt avium. Haec autem Phryges primi invenerunt. Pretruscis tradidisse dicitur quidam Strages. Hic ex horis aruspicinam dictavit, Quos libros Romani ex Hetrusca lingua, in propriam mutaverunt. His ergo portentis per daemonum fallaciam illuditur curiositas humana, quando id impudenter appetunt scire, quod nulla ratione eis competit investigare: ac ideo datur potestas immundis spiritibus, ut per vasa sibi apta, hoc est pravos homines, seducant illos, qui spernunt veritatem, et credunt mendacio: et juxta Pauli sententiam : « Sanam
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis cum uxore frĩ sui dormierit. ad ulter ⁊ mecha. dieb uitae sua absq coniugio maneãt.

Expanded text:
Si quis cum uxore fratris sui dormierit, adulter et moecha diebus vitae suae absque conjugio maneat.
Abbreviated transcription (Latin):
uio ẽ gͦ qd exercitꝰ. cȩli ad extris & asiistris eiꝰ.
stare ꝑhibet᷑. Dĩ enĩ qͥita ẽ intra omĩa: ut oriam sit
extra omĩa nec dextã nec sinistra cõeluditur. sed
dext̾a dĩ angłoꝵ pars electa. sinistra aut̃ dĩ pars
angłorũ reꝓba designat᷑. Nõ enĩ ministrant solũmꝰ
culpa redeuntes subleuent. s &iã qͥ redire nolẽtes
in eo intelligi posse ꝑhibet᷑. Qucs enĩ suspendi ui
aera nouimꝰ: aues celi nominanꝰ. Et de eisdẽ fp̃s paulꝰ.¬

Expanded text:
 ergo quod exercitus coeli a dextris, et sinistris ejus stare perhibetur? Deus enim qui ita est intra omnia, ut etiam sit extra omnia, nec dextera, nec sinistra concluditur, sed dextera Dei angelorum pars electa: sinistra autem Dei, pars angelorum reproba designatur. Non enim ministrant, solummo, non solum qui a culpa redeuntes sublevent, sed etiam qui redire nolentes in eo intelligi posse perhibetur. Quas enim suspendi in aere novimus, aves coeli nominamus. Et de iisdem sp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsiluisse describit᷑ ꝑ quẽ achab re& exigentibus
rex peccatis p̃cedentibꝰ. dignꝰ erat: ut tali debuiss&
decepeione dampnari. quatinꝰ. qui sepe uolens ce.¬
cid̃at eulpa: quandoq nolens raꝑet᷑ ad penã. &oc¬
inpeccati laqueo strangulant: inpeccati penã &iã
nolentes trahant. Qui gͦ illic adextris &asinistris
dĩ exercitꝰ cȩli astitisse describit᷑. eo hic int̾ filios
dĩ satan affiusse phibet᷑. Ecce adextris dĩ steter̃
angłi qui nominant᷑ filii dĩ: ecce asinistris stant
angłi qr affuit int̾ eos &icĩ satan.

Expanded text:
hab rex exigentibus rex peccatis praecedentibus dignus erat, ut tali debuisset deceptione damnari, quatenus qui saepe volens ceciderat in culpa, quandoque nolens caperetur ad poenam, ocin peccati laqueo strangulant, in peccati poenam etiam nolentes trahant. Quod ergo illic a dextris atque sinistris Dei, exercitus coeli astitisse describitur, hoc hic inter filios Dei Satan adfuisse perhibetur. Ecce a dextris Dei steterunt angeli, qui nominantur filii Dei, ecce a sinistris stant angeli: quia adfuit inter eos etiam Satan.
Abbreviated transcription (Latin):
e hisꝗ sponsas alienas rapiunt. antiqͣ̃ et sino dalis sententia obseruetur. Quod et si forte
ineccłiai euentus talis repperiri dignoseitur. ut ꝓsalutis et religionis cõpetentia humanius ꝗdã
debeant tractare pontifices. sic̃ canonica ut eis dẽ uerb̾ utamur docet auctoritas. quia prior
ins definito durius. Posterior aut̃ quiddam tractauit humaniꝰ nullomodo ir
indulgenticam descendamus alt̾uis sponse acceptor. sine publica transeat penitentia. Quod si
s hȩc obedire renuuerit. sine ulla refractione anatematiz aetur. Fautores aut̃ illius. uiata
modum culpȩ ep̃i de creto peniteat. Siuero quod nõ obtamus degradu aeccłiastico talibus nuptus
secõcensorem uł inuentorem manifeste ꝓdiderit agradii ꝓprio repellat
ex inde suspicationibꝰ fuerit ꝓpulsatus canonicȩ se purgos.

Expanded text:
e his qui sponsas alienas rapiunt, vel consensu parentum accipiunt, antiqua et synodalis sententia observetur. Quod et si forte in ecclesia eventus talis repdebeant tractare pontifices, sicut canonica, ut eisdem verbis utamur, docet auctoritas, quia prior, inquiens, definitio durius: posterior autem quiddam tractavit humanius, nullo modo ut ad maximam indulgentiam descendamus, alterius sponsae acceptor, sine publica transeat poenitentia. Quod si haec obedire renuerit, sine ulla refragatione anathematizetur. Fautores vero illius, juxta modum culpae, episcopi decreto poeniteant. Si vero, quod non optamus, de gradu ecclesiastico talibus nuptiis se consensorem, vel interventorem manifeste prodiderit, a gradu proprio repellantur. Et si verisimilibus exinde suspicionibus fuerit propulsatus, canonice se purget.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ absit inflatus secernendum se ab ep̃i sui communione duxit ac separatim. cum aliquib scis ma faaicis
sacrificium dõ optulerit. anaithemai habeatur. ⁊ locum amittat. Si querimoniã iustam adũsum en
Ede eodem capo.

Expanded text:
sed superbia, quod absit! inflatus secernendum se ab episcopi sui communione duxerit; ac separatim, cum aliquibus schisma faciens, sacrificium Deo obtulerit, anathema habeatur et locum amittat. Si querimoniam justam adversus epEx eodem cap.
Abbreviated transcription (Latin):
Lhi quos quisq ꝓremedio animȩ sue emancipari uult. E uiai sic scriptum quippe ẽ: in pac to
francorum.
.X XX D. E y xemplar lib̾tatis deꝓprio seruo. Edo eodem.

Expanded text:
hi, quos quisque pro remedio animae suae emancipari vult, quia sic scriptum quippe est in pacto Francorum. CAP. 131. - Exemplar libertatis de proprio servo. Ex eodem
Abbreviated transcription (Latin):
nommarunt. Ut si suꝑ uixerint stent inordine penitentium et ostensis necessariis penitentiȩ frugibus
legitimam communionem cum reconciliatoria inainus imposigonem percipiant.

Expanded text:
nominarunt: ut, si supervixerint, stent in ordine poenitentium, ut, ostensis necessariis poenitentiae fructibus, legitimam communionem cum reconciliatoria manus impositione percipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
altare non licet. Si autem consecratum prius fuit missas licet celebrari in
loca semel dedicata. perpetuo sic permaneant. Exc̃d̃ ap̃ aꝗẜ grani. cap̃.uiiii.

Expanded text:
altare non liceat. Si autem consecratum prius fuit, Missas licet celebrare in ea. CAP. XV.-- Ut loca semel dedicata, perpetuo sic permaneant. Ut loca quae
Abbreviated transcription (Latin):
eporum in ȩccłiis exxcelse constiacte ⁊ p̃parate inueniuntur in
throno. specultionem ⁊ potestatem iudicandi. ⁊ soluendi. atq
ligandi. adño sibi detã matheriȩ docent. Unde ipse saluater
in eungło ait. Quȩcumq ligciueriis suꝑ tram. erunt ligata
⁊ incelis. Et alibi. Accipite sp̃m scm. quorum remiserts
peccata remittuntureis. ⁊ quorum retinuertts retenta sint.
ur̃orum. in eisq dnm ueneremini. ⁊ eos ut am̃tis uras dili¬
gatis. ⁊ quibꝰ illi ñ communicant nõ cominunicetis. Et
quos eiecerint nõ recipiatis. Ualde enim timenda õ sen¬
tentia epĩ licet iniuste liget. q̃ tam̃ sũmoꝑe p̃uidere dͥehet.

Expanded text:
porum in ecclesia excelsae constitutae, et praeparatae inveniuntur in throno, speculationem, et potestatem judicandi, et solvendi, atque ligandi a Domino sibi datam materiae docent. Unde ipse Salvator in Evangelio ait: Quaecunque ligaveritis super terram, erunt ligata et in coelo. Et alibi: Accipite Spiritum sanctum, quorum remiseritis peccata, remittuntur eis: et quorum retinueritis, retenta erunt. vestrorum, in eisque Deum veneremini, et eos ut animas vestras diligatis, et quibus illi non commmunicant non communicetis, et quos ejecerint non recipiatis. Valde enim timenda est sententia episcopi licet injuste liget, quod tamen summopere praevidere debet.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃i socum suum derelinquere. Tam̃ frs eligant sibi abbatem de ipsis si habent. Sin aut̃ de eatraneis.
ec ep̃s debet abbatem uiolent̃ retinere inlocum suum. Cõgregatio debet eligere si abbatem post mortẽ
abbatis sui. uel eo uiente si ipse dis cesserit uł peccauent. Ipse enim nõ potest aliquem oramare de fu s
aitꝰ nondebet inȩceliat lec̾tionem rectare. nec allesiua. dicere. nisi cap̃itulũ lacd a. ui.¬
psalimos tantum ⁊ responsoric sine alleluia. Quiod im̃oliceat. ep̃o abstrahere rem monasterii¬

Expanded text:
 locum suum relinquere: tamen fratres eligant sibi abbatem de ipsis si habeant, sin autem de extraneis. Nec episcopus debet abbatem violenter retinere in loco suo. Congregatio debet eligere sibi abbatem post mortem abbatis sui, vel eo vivente, si ipse discesserit, vel peccaverit. Ipse enim non potest aliquem ordinare de suis are non debeat. Laicus non debet in ecclesia lectionem recitare, nec alleluia dicere, nisi psalmos tantum et responsoria sine alleluia. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
iniqͥ ȩt̃no supplicio deputati: sua qͥdẽ ininiqͥtate pum¬
unt᷑. & tam̃ ad aliqͥd sẽꝑ ardebut̃. scilicoe ut usti om̃s
indõ uideãt gaudia quȩ recipiunt. Et in illis respici¬
uñt supplicia quȩ euaser̃. quatinꝰ. mȩt̾nũ tanto magiꝰ
diuinȩ grẽ debitores se ex̃ cognoscãt quanto inȩt̾nũ
mala pimiri cõspicuit. quȩ eiꝰ adiutorio uicerut:¬
lacet q̃ dicis. s uelim nosse si nuc̃ ante restitueio.¬
nẽ corpoꝵ: incelũ recepi ualeant am̃e iustorum.¬
Hoc nãq de om̃ibꝰ. ustis fatĩ ñ possumꝰ. neq de om̃ibũ

Expanded text:
tate puniuntur, et tamen ad aliquid ardebunt, scilicet, ut justi omnes, et in Deo videant gaudia quae percipiunt, et in illis respiciant supplicia quae evaserunt, quatenus in aeternum tanto magis divinae gratiae debitores se esse cognoscant, quanto in aeternum mala puniri conspiciunt quae ejus adjutorio vicerulacet quod dicis: sed velim nosse, si nunc ante restitutionem corporum in coelum recipi valeant animae justorum.--Hoc namque de omnibus justis fateri non possumus, neque de omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
culpa conuicti fuerint: qua eos aministerio uecesse sit remoueri non eis manus tamꝗ penitenti
uł tamquam fidelibus laicis imponatur neq permittendum ut rebaptizati adclericatus gradũ
pro ueantur.
pro ueantur. De dericis qui corporali delicto delinquunt si restaurari possunt. Ex epła¬

Expanded text:
culpa convicti fuerint, qua eos a ministerio necesse sit removeri, non eis manus tanquam poenitentibus, vel tanquam fidelibus laicis imponatur, neque unquam permittendum ut rebaptizati ad clericatus gradum promoveantur. CAP. 86. - De clericis qui corporali delicto delinquunt, si restaurari possint. Ex ep
Abbreviated transcription (Latin):
Iullus sacerdos seu laicus. calicẽ aut patenam. aut quelibet uasa sacra. et diuino cultui manai-¬
Spata. ad alios suos usus retorquere p̃sũmat. Nam qui cũq de calice saero aliuo bibit p̃t᷑ ap̃i¬
sanguinẽ ꝗ in sacram̃to accipt᷑. ⁊ patenã ad aliud officium habet quã ad altaris ministeriũ deter¬
rendus. ẽ. exemplo balthasar. ꝗdum uasa dñi in usus cõmunes ad sũpsit. uittm parit̾ cum

Expanded text:
ullus sacerdos seu laicus calicem aut patenam aut quaelibet vasa sacra, et divino cultui mancipata ad alios suos usus retorquere praesumat. Nam quicunqsanguinem qui in sacramento accipitur, et patenam ad aliud officium habet quam ad altaris ministerium, deterrendus est exemplo Baltassar qui dum vasa Domini in usus communes assumpsit, vitam pariter cum
Abbreviated transcription (Latin):
Iirgilius et seduliꝰ religiosi uiri. apud auuarioꝵ ꝓuinciã degentes. suis nos litt̾is usi sunt. ꝑ
quas intimauer̃. qd̾ tua reuerenda frat̾nittis in iungerent. xp̃ianos baptizare. Qđ audientes
nimis sumꝰ c̃turbati. et inr ammiratione quadã incidimꝰ. si hab̾et᷑ ut dictum est. Retuler̃ qͥppe qđ
fuerit in eadẽ ꝓuincia sac̾dos qͥ latinã linguã ignorabat. penitꝰ et dũ baptizaret: nesciens latini
oquii in fringere linguã. diceret. baptizo te in nẽ patrit. ⁊ filici. et sp̃s scĩ.¬
renda frat̾nitas c̃siderauit rebaptirare. S sanctissime fr̃ si ille qui baptirauit nõ errorẽ in troducens
aut heresim: s ꝓ sola ignorantia romane locutionis infringendo linguã ut supͣfat sumꝰ baptizans
positionẽ purgari debet. Nlam scisime fr̃ si itt ẽ ut nob̾ relatum est. ñ ampliꝰ ate illis p̃dicet᷑ aliqͥd huiꝰ¬
modi. s ut pͥatres docent et p̃dicant. tua scñtis studeat c̃seruare.¬

Expanded text:
irgilius et Sedulius, religiosi viri apud Bajoariorum provinciam degentes, suis apud nos litteris usi sunt, per quas intimaverunt, quod tua reverenda fraternitas injungeret Christianos rebaptizare. Quod audientes nimis sumus conturbati et in admirationem quamdam incidimus si haberetur ut dictum est. Retulerunt quippe quod fuerit in eadem provincia sacerdos, qui Latinam linguam ignorabat penitus et dum baptizaret nesciens Latino eloquio infringere linguam, diceret: Baptizo te in nomine patria, et filia et spia fraternitas consideravit rebaptizare. Sed, sanctissime frater, si ille qui baptizavit, non errorem introducens, aut haeresim, sed pro sola ignorantia Romanae locutionis infringendo linguam, ut supra, fati sumus, baptizans positionem purgari debet. Nam, sanctissime frater, si ita est, ut nobis relatum est, non amplius a te illis praedicentur hujumodi, s
Abbreviated transcription (Latin):
uiet illud ẽ statuendum. ut quando ad eligendum ep̃m conuenerimꝰ si qua cont̃dictio fue¬
rit oborta qua talia facta sunt apiit nos. nõ pͥsumant adpurgandum eum qui ordinandus
ẽ. tres ep̃i. s postiudert᷑ ad numerum sup daictorum si haberi possunt duo ⁊ incadem plebe cuui
ordinandus : dicutiant pͥnio ꝑ sõne coniicentiũ. P ostremo & iam. illa quȩ dbiciunt. ꝑtecem¬
cordat: roboret᷑ ure dignationis responsione. Ab uniuersis ep̃is dictum e satis placet.

Expanded text:
et illud est statuendum, ut quando ad eligendum episcopum convenerimus, si qua contradictio fuerit oborta, quia talia tractata sunt apud nos, non praesumant ad purgandum eum qui ordinandus est tres, jam; sed postuletur ad numerum supradictorum si haberi possunt, unus, vel duo, et in eadem plebe cui ordinandus est, discutiantur primo personae contradicentium; postremo etiam illa quae objiciuntur, pecordat, roboretur vestrae dignationis responsione. Ab universis episcopis dictum est: Satis placet.
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ nõ habeat afflictio ulla. aut detentionis inuiriose custodici. S liceat apellatori comucititam cau-¬
sam apellationis remedio subleuare. liceat oxiam in causis cͥminalibus apellare. Nec apellandi uox denegetur
ei. quẽ insupplicium sententia destinarat.
Cx I.UIIII. Siquis ep̃s incͥmine detentꝰ fuerit. ⁊ nõ potest pluri

Expanded text:
llantem autem non habeat afflictio ulla, aut detentionis injuriosae custodia, sed liceat appellatori conviciantum causam appellationis remedio sublevare: licet etiam in causis criminalibus appellare, nec appellandi vox denegetur ei quem in supplicium sententia destinarat. CAP. CXLIX.-- Si quis episcopus in crimine detentus fuerit, et non potest plurimos