comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quã nisi egissent atq abiectis uanitatib ad deum siui redissent fore ut testa¬
mentu sun mutaret.. hẽditatem uite ĩ mortalis ad oxteras ⁊ uerterer natioes
Alĩq sib ppłm fideliorem ex alienigenis ⁊gregaret Illi aut a ꝓphĩs increpiti non
Misi ad nos ẜuos meos ꝓphãs ante lucem mittebam et non obaudiebatis me
neq intendebatis aurib irãs Cu dicerem uobis ꝯũtatur unꝰ quisq aua sua
mala/ et neꝯssimis affectionib nr̃is ⁊ habitabitis in terra ista/quã dedi nobis¬
prĩb uris a seculo ⁊ usq in fcculu Nolite ambulare post deos alienos i utẜinatis
eis Et ne mritetis me in oꝑib manuũ ur̃aru ad disꝑdendũ uos. Egi as aute
propheta qui fuit eiusdem Ciri temꝑib a quo iudei sunt rescituti sieloꝗtꝰ
Descinerunt ate et abiecerunt legem tuã post corpꝰ suit ⁊ ꝓphãs tuos int̾fece¬

Expanded text:
quam nisi egissent atque abiectis uanitatibus ad deum suum redissent, fore ut testaquam nisi egissent atque abiectis uanitatibus ad deum suum redissent, fore ut testamentum suum mutaret id est hereditatem uitae inmortalis ad exteras conuerteret nationes aliumque sibi populum fideliorem ex alienigenis congregaret. illi autem a prophetis increpiti non misi ad uos seruos meos prophetas. ante lucem mittebam, et non audiebatis me neque intendebatis auribus uestris, cum dicerem uobis: conuertantur unus quisque a uia sua mala et a nequissimis adfectationibus uestris, et habitabitis in terra ista, quaribus uestris a saeculo usque in saeculum. nolite ambulare post deos alienos, ut seruiatis eis, et ne incitetis me in operibus manuum uestrarum ad disperdendos uos. Hesdras etiam propheta, qui fuit eiusdem Cyri temporibus a quo Iudaei sunt restituti, sic loquitur: desciuerunt a te et abiecerunt legem tuam post corpus suum et prophetas tuos interfece
Abbreviated transcription (Latin):
constituti sunt Roman ⁊ sules. s ꝑpetua iurisdictione submissi Tu sublato
inditio ptãs regalis inducta est./ uerũ iudicib regimien corũ tenentib p̃uas
religiones sepe susceꝑant atq offensus ab ns deus totiens a benigenis subiugabat
donec rursus penitentia ppłi mitigatꝰ libaret cos ẜuitute. It subregib finitimoꝵ
bellis uerati ob delicta. postremo capti abductiq babilonẽ / penas ĩpietatis sue
gram ẜuitio pependerunt. donec Cirus uemret in regnũ / qui statim iudeos res¬
tituit edicto Exin tetrarchas habuerunt usq ad herodem qui fuit sub imꝑio si
cu uere religionis ac ratio clarescat Cu sepe indei p̃ceptis salutarib repugnarẽt
atq diuina lege desisterent aberrantes adimpios cultꝰ deoru Tu ddens iustõs et
uerbis minacib increparet et nichilonimꝰ hortaretur ad pñia scelis agendã

Expanded text:
constituti sicut Romani consules, sed perpetua iurisdictione subnixi. tum sublato constituti sicut Romani consules, sed perpetua iurisdictione subnixi. tum sublato iudicum nomine potestas regalis inducta est. uerum iudicibus regimen eorum tenentibus prauas religiones saepe susceperant, atque offensus ab iis deus totiens alienigenis subiugabat, donec rursus paenitentia populi mitigatus liberaret eos seruitute. item sub regibus finitimorum bellis ob delicta gravi servitio pependerunt; donec Cyrus veniret in regnum, qui statim Judaeos restituit edicto. Exinde Tetrarchas habuerunt usque ad Herodem, qui fuit sub imperio Ttum diuinae religionis et ratio clarescat. Cum saepe Iudaei praeceptis salutaribus repugnarent atque a diuina lege desciscerent aberrantes ad inpios cultus deorum, tum deus iustos et euerbis minacibus increparet et nihilominus hortaretur ad paenitentiam sceleris agendam:
Abbreviated transcription (Latin):
exiliuit. fons aque populũ q recreauit quo rursꝰ esuriente celestis alimenti
pluuia descendit. quin etia coturnices in castra corũ uentꝰ induxit/ ut non mõ
ii luxuria prolapsi ad profanos egiptiorũ utꝰ ãimos tñstulerunt Cum enĩ
moyses dux corum ascendiss in montem ibiq quadragnnta dieb moraretur
auxeũ caput bouis quẽ uocant apiu ꝙ eos in signũ pcedẽt figurarunt Quo pãco¬
facto ac fcelere offensus deus impuĩ ⁊ ingratus pp̃łm pio merito penis gra¬
nib affecit et legi quã ꝑmoysem decłat subiuganit postorũo curin debta. parte
quadã syrie consedissent amiserunt uetꝰ nomen ebrei ⁊ qnĩ princeps corũ exa
iudaserat uidei appellati sunt. et terra quã in coluere iudea Et smo quedem nõ
regum dnĩo subiecti sunt / si ppło ac legi cuiles iidices p̃sidebant non tñ in ãnum

Expanded text:
prosiliuit fons aquae populumque recreauit. quo rursus esuriente caelestis alimenti prosiliuit fons aquae populumque recreauit. quo rursus esuriente caelestis alimenti pluuia descendit; quin etiam coturnices in castra eorum uentus inuexit, ut non modo in luxuriam Moyses dux eorum ascendisset in montem atque ibi quadraginta diebus moraretur, aureum caput bouis, quem uocant Apim, quod eos in signo praecederet, figurarunt. quo peccato ac scelere offensus deus inpium et ingratum populum pro merito poenis grauibus adfecit et legi quam per Moysen dederat subiugauit. postea uero cum in deserta quadam parte Syriae consedissent, amiserunt uetus nomen Hebraei, et quoniam princeps examinis eorum ludas erat, Iudaei appellati et terra quam incoluere Iudaea. et primo quidem non dominio regum subiecti fuerunt, sed populo ac legi ciuiles iudices praesidebant, non tamen in annum
Abbreviated transcription (Latin):
piam̃ uera clarum sit in hac sola religione uersari Hũt a pricipio totins
sacͣmenti origo narranda est Maioies nõi qui erant prmapes hebreorum
cam sterilitate atq mopia laborarent. transierunt in egiptum rei frumenta¬
rie gratia Ibiq diutius ꝯmorantes intollerabili ẜuitutis igo p̃mebantur.Tuẽ
miẜtus eorũ dens eduxit eos et lib̾auit de mañ regis egiptiorũ post annos qͣ¬
Dringentos et triginta duce moyse ꝑquẽ postea lex illis adeodata est inqͣ
eductione ondit xꝟtutem maestatis sue deus. Traxeãt eni pp̃łm mediomari
ut ait poeta Curuata in montis faciem circunstetit nuda Qua re andita ty¬
rannus egiptiorũ cũ magna suoꝵ manu mest et mare ad huc patens temẽ ing̃ssꝰ
coeuntib aquis cum omĩ ex̃citu est deletꝰ Hebrei uõ egressi in solitudinem
multa mirabilia uiderunt. nãq cum sitim patentur ictu uirge rupe ꝑcussa

Expanded text:
sapientiam clarum sit in hac sola Religione versari? Nunc a principio totius sapientiam clarum sit in hac sola Religione versari? Nunc a principio totius sacramenti origo narranda est. Majores nostri, qui erant principes Hebraeorum, cum sterilitate atque inopia laborarent, transierunt in Aegyptum rei frumentariae gratia, ibique diutius commorantes, intolerabili servitutis jugo premebantur. Tum misertus eorum Deus eduxit eos, ac liberavit de manu regis Aegyptiorum post annos quadringentos et triginta, duce Moyse, per quem postea illis lex a Deo data est: in qua eductione ostendit virtutem suae majestatis Deus. Trajecit enim populum medio Mari et, quem verius ut ait poeta Curvata in montis faciem circumstetit unda. Qua re audita, tyrannus Aegyptiorum cum magna suorum manu insecutus, et mare adhuc patens temere ingressus, coeuntibus aquis cum omni exercitu deletus est. Hebraei vero ingressi in solitudmulta mirabilia uiderunt. namque cum sitim paterentur, ictu uirgae rupe percussa
Abbreviated transcription (Latin):
prinapio p̃cessisse dispositionem sumidei ut eẽt ncc̃e. appropinquante seli t̾mi¬
no dei filui descendẽ in terram ut constituͬe̾t deo templu doceretq uistitia. ue¬
ru tñ non in ꝟtute angeli aut ptãte celesti. si infiguta hoĩs aut ꝯditione mõ¬
tali. ⁊ cu magistiõ functꝰ q fuiss tradẽtut in manꝰ impioru mortẽq susciꝑet
ut ea quoq ꝑ uirtutẽ domita resurge̾t / ⁊ homĩ quem mdneãt quẽ gerebat. et
spem iuntende mortis offerret et ad p̃mia ĩmortalitatis admittẽt Hanc
cẽ ppleta Nemo asseuerationi nr̃e fidem ꝯmodet insi ondero ꝓphãs ante mul¬
tar temporũ feriem p̾dicasse fore ut aliqñ filius dei nascẽtur sicut homo. et mi¬
rabilia facẽt ⁊ cultum dei ꝑ totam terram feminaret Et postremo patibulo fi¬
gẽtur et tertio cdie resurgẽt que omiã cur prabauero eõrũ ip̃oꝵ ipĩs qui den
sũmuz mortali corpore utentẽ uiolauerũt Quo aliuo obstabat quo minꝰ fa

Expanded text:
principio processisse dispositionem summi dei, ut esset necesse adpropinquante saeculi termino dei filium descendere in terram, ut constitueret deo templum doceretque iustitiam, uerum tamen non in uirtute angeli aut potestate caelesti, sed in figura hominis et condicione mortali, et cum magisterio functus fuisset, traderetut ea quoque per virtutem domita, resurgeret, et homini, quem induerat, quem gerebat, et spem vincendae mortis afferret, et ad praemia immortalitatis admitteret. Hanc  videmus esse completa. Nemo asseverationi nostrae fidem commodet; nisi ostendero, Prophetas ante multam temporum seriem praedicasse, fore aliquando ut filius Dei naceretur sicut homo, et mirabilia faceret, et cultum Dei per totam terram seminaret, et postremo patibulo figeretur, et tertia die resurgeret. Quae omnia cum probavero eorum ipsorum litteris, qui Deum suum mortali corpore utentem violaverunt, quid aliud obstabit, quominus veram
Abbreviated transcription (Latin):
ali sua disputatione p̃scriberent adeo ut nulli adhuc extiterunt qui idge¬
niis uite sequerentur. Hos aut non ꝓbis modo s tiã exemplis ex uero peti¬

Expanded text:
illi sua disputatione praescriberent, adeo ut nulli adhuc extiterint qui id geilli sua disputatione praescriberent, adeo ut nulli adhuc extiterint qui id genus uitae sequerentur. nos autem non uerbis modo, sed etiam exemplis ex uero peti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuolutam ee homĩbus nu oculis uoluĩt anfferte. si prius furio respondero.
qr parũ plene rñdit leliuis qui profecto licet sapiens fuit ut uocabatur. patro¬
cinari tñ uere ustitie nullo mõ poterat/ qr caput ipm̃ fontẽq iustitie non te¬
nebat. Nobis aut facibior est illa defensio quib ex celesti bñfitio familiaris est
acpenitꝰ nota iustitia quiqr illam non noĩe si re nouimꝰ Nam plata et Ari¬
stotiles honesta quidẽ uoluptate iusticia defendẽ cupierunt. effecissentq
aliquid si conatꝰ eor bonos si eloquentiã si uirtutẽ ingeni diuinarũ q
reru doctrina aduuisset. Ita opus illox inane atq ĩutile iacuit. Nec unq̃
homines ꝑsuadlere potneãt. ut eoy p̃scriptio iuueret q fundamentũ a celo
hsciplina non habuit. Ntm̃ opꝰ certiꝰ sit ncte est quod deus docuit Illi
eñ depingebant xbis ⁊ ymagmabant᷑ iustitiã que in consptũ non erat nec

Expanded text:
conuolutam ei oculis hominum uoluerit auferre, si prius Furio respondero, conuolutam ei oculis hominum uoluerit auferre, si prius Furio respondero, quia parum plene respondit Laelius. qui profecto licet sapiens fuerit, ut uocabatur, patrocinari tamen uerae iustitiae nullo modo poterat, quia caput ipsum fontemque iustitiae non tenebat. nobis autem facilior est ista defensio, quibus caelesti beneficio familiaris est ac penitus nota iustitia quique illam non nomine, sed re nouimus. nam Plato et Aristoteles honesta quidem uoluntate iustitiam defendere cupierunt effecissentque aliquid, si conatus eorum bonos, si eloquentiam, si uirtutem ingenii diuinarum quoque rerum doctrina iuuisset. itaque opus illorum inane atque inutilescripto uiueret, quia fundamentum a caelo disciplina illa non habuit. nostrum opus certius sit necesse est, quos deus docuit. illi enim depingebant uerbis et imaginabantur iustitiam quae in conspectu non erat, nec
Abbreviated transcription (Latin):
Aterã ciuile c̃ẽ dicens Ateram naturalem utrũq subu̾tit ꝙ illa ciuilis sa¬
piã sit quidem s iustitia non sit Naturalis aut̃ illa iustitia sit quidem s nõ
sit sapiã Arguta hec plane ac uenenata sunt / Et que Marcꝰ tullius non
poterat refellẽ. Nam cũ fatiat leliuĩ furio respondentemq pro iustitia di¬
tentem in refutata hec tanꝙͣ foueam p̃terg̃ssus est ut uiddebatur idem leluis nõ
nãlem que in crimẽ stulticie uenerat᷑ s illam cuulem defendisse iusticiam quã
furius sapiam̃ quidẽ esse ꝯcessat s ĩuista Qd ad pñtem disputationẽ ꝑtine¬
uat õndi. quõ iustitia similitudinẽ gerat ut appateat non sine cã decipi eosꝗ
putant nr̃e religionis hoĩes stultos esse qui talia facẽ nideant᷑ qualia ille ꝓpo¬
nit Num mauis a me exigi sentio. ut oñdam qͣr ustitiã deus stalticie sp̃e

Expanded text:
alteram ciuilem esse dicens, alteram naturalem, utramque subuertit, quod illa ciuilis saalteram ciuilem esse dicens, alteram naturalem, utramque subuertit, quod illa ciuilis sapientia sit quidem, sed iustitia non sit, naturalis autem illa iustitia sit quidem, sed non sit sapientia. arguta haec plane ac uenenata sunt et quae Marcus Tullius non potuerit refellere. nam cum faciat Laelium Furio respondentem pro iustitiaque dicentem, inrefutata haecnaturalem, quae in crimen stultitiae uenerat, sed illam ciuilem defendisse iustitiam, quam Furius sapientiam quidem esse concesserat, sed iniustam. Quod ad praesentem disputationem pertinebat ostendi quomodo iustitia similitudinem stultitiae gerat, ut adpareat non sine causa decipi eos qui putant nostrae religionis homines stultos esse, qui talia facere uideantur qualia ille proposuit. nunc maius a me exigi sentio, ut ostendam quare iustitiam deus stultitiae specie
Abbreviated transcription (Latin):
quib ned posset sine ꝑiculo nite iustꝰ esse dicebat enĩ nempe. iustitia est
hominẽnon octioẽ. Aienũ prorsꝰ non attinge̾ Quid gͦ iustꝰ faciet. si forte nau¬
fragiũ feci̾t et aliquis imbecillior uirib tubulam ceꝑit. nõneillã tabulam de¬
tundabit. et ipẽ conscendat ea q in suis manib euadat. maxiẽ cũ sit nullus
medio mari testis. si sapiens faciet ipĩ enĩ penndũ est nisifecit᷑ Si aũt mori ma¬
luit ꝙ̃ manꝰ inferre altĩ iam non iustus ille s stultus est qui uitesue non parcit¬
certũ parcit aliene Itesi atie suoꝵ susa hostes insequi ceꝑint. Et uistꝰ ille nac¬
tus fui̾t aliꝙ sautiũ equo insidentem ei ne parcet ut ipẽ occdatur. andeitiat
equo ut ipẽ hostem possit effugẽ̾. quod si fecit sapiens S idem malus. si non
fecit iustꝰ s id̾em stultꝰ sit nctẽ est Ita ergo iustitiã cum in duas ꝑtes diuisiss

Expanded text:
quibus nemo posset sine periculo uitae iustus esse. dicebat enim: nempe iustitia est quibus nemo posset sine periculo uitae iustus esse. dicebat enim: nempe iustitia est hominem non occidere, alienum prorsus non attingere. quid ergo iustus faciet, si forte naufragium fecerit et aliquis inbecillior uiribus tabu lam ceperit? nonne illum tabula deturbabit, ut ipse conscendat eaque nixus euadat, maxime cum sit nullus medio mari testis? si sapiens est, faciet: ipsi enim pereundum est, nisi fecerit; si autem mori maluerit quam manus inferre alteri, iam iustus ille, sed idem stultus est, qui uitae suae non parcat, dum parcit alienae. item si acie suorum fusa hostes insequi coeperint, et iustus ille nanctus fuerit aliquem saucium equo insidentem, eine parcet, ut ipse occidatur, an deiciet ex equo, ut ipse hostem possit effugere? quod si fecerit, sapiens, sed idem malus, si non fecerit, iustus, sed idem stultus sit necesse est. ita ergo iustitiam cum in duas partes diuisisset,
Abbreviated transcription (Latin):
Arneades aut̃ quoniã erant infirma q̃ a phĩs afferebantur sup̃¬
mantes alias ad utilitates suas natura ducente ferri. proinde aut nulsa esse
ta Omĩb pplis qui florerent imꝑio et Romanis q ipii qui totiꝰ orbis poti¬
tentur Si iusti ẽẽ uelint hoc est si aliena restituant ad cas esse redeundũ
et ncc̃itate ⁊ miseriis iacendum cũ obmissis coĩb ad ꝓpria ueniebant. bonꝰ
inquit uir si he ãt ẜuu fugitiñ uel domũ insalubrem ac pestilentẽ/ que iutia
Sicelauit quidem sapiens quia uei ꝯsulet si idẽ malꝰ quia fallet᷑ Rucsꝰ sire¬
periet aliquẽ qui auricaltũ putet fe nendẽ cum sit illus aurũ Aut plumbũ
cum sit argentũ. tacebit ne ut id paruo emat anindicabit ut magno Stul/
tum plane uidetur malle magno. unde intelligi uolebat et eũ qui sit
ustꝰ ac bonꝰ stultũ esse Et eũ quisit sapiens malũ: et tñ sine ꝑnitie fieri
posse ut sint homines pauꝑtate contenti Iranscendebat ergo as maiora in

Expanded text:
arneades ergo, quoniam erant infirma quae a philosophis afferebantur, sumpnes et alias animantes ad utilitates suas natura ducente ferri; proinde aut nullam essenta: omnibus populis qui florerent inperio et Romanis quoque ipsis, qui totius orbis potirentur, si iusti uelint esse, hoc est si aliena restituant, ad casas esse redeundum et in egestate ac miseriis iacendum. tum omissis communibus ad propria ueniebat. bonus uir inquit si habeat seruum fugitiuum uel domum insalubrem ac pestilentem, quae uitia si celaperiat aliquem, qui aurichalcum se putet vendere, cum sit illud aurum, aut plumbum, cum sit argentum: tum plane uidetur malle magno. unde intellegi uolebat et eum qui sit iustus ac bonus stultum esse et eum qui sapiens, malum, et tamen sine pernicie fieri posse ut sint homines paupertate contenti. transcendebat ergo ad maiora, m
Abbreviated transcription (Latin):
ratio in tesligipẽt altero sublato Qnõ eno patiã uim sua nomenq retinetes et
sims rret quos pati cogemur Quõ laudẽ meret᷑. de nom suo deo fides nisi eẽt
aliquis quia deo uellet auertẽ Nam et iõ poniores esse s iunstes ꝑ misot quiaẽ
al mas qm possene so piures ut uirtꝰ cẽt ꝑtiesa quod raro esti qerd inaudẽ
ipni quintii aoo coregi at breniter oñdit in capite obuclito E la xomipa m̃ etut

Expanded text:
tia uim suam nomenque retineret, si nihil esset quod pati cogeremur? quomodo laudem mereretur deuota deo suo fides, nisi esset aliquis qui a deo uellet auertere? nam ideo potentiores esse iniustos permisit, ut cogere ad malum possent, ideo plures, ut uirtus esset pretiosa, quod rara est. quod quidem ipsum Quintilianus egregie ac breuiter ostendit in Capite obuoluto. nam quae inquit
Abbreviated transcription (Latin):
ratos esse postobitũ Gnꝑstitiosi ergo qui multos ac falsos deos colunt. Non
seueratio plerosq in maximũ ĩpegit errorem quib cũ probabilia uideant᷑
ẽẽ que dicimꝰ in hoc uno labate nos arbitrantur quod et alterũ mortalez
filius põt sine pr̃e gn̾ari Cuz igr̃ ⁊ pr̃ filiũ faciat ⁊ filius patrem una. utriq
uusa fonto nec raclius a sole quia et aqua fõrtis in uno est et solis lumen in
poris partes pro p̾ore uti exemplo libet Cin quis ht̃ filiũ quẽ unice digat qui¬
est eaflus acrt̃ qua ima nimes ingdimt mimdin dems iun quia set anes tuus
flu et pr̃infilio quia uoluntati pnris fidchiter paret Rec imq facipt uuti¬

Expanded text:
ratos esse post obitum; superstitiosi ergo qui multos ac falsos deos colunt. Nos ratos esse post obitum; superstitiosi ergo qui multos ac falsos deos colunt. Nos um Filium: quae asseveratio plerosque in maximum impegit errorem. Quibus cum probabilia videantur esse, quae dicimus, in hoc uno labare nos arbitrantur, quod et alterum, et mortalem filius potest sine patre generari. cum igitur et pater filium faciat et filius patrem, una utriqueuus a fonte nec radius a sole, quia et aqua fontis in riuo est et solis lumen in poris portiones. propest; et Filius ac Pater, qui unanimes incolunt mundum, Deus unus, quia et unus iligit filium, et pater in filio, quia uoluntati patris fideliter paret, nec umquam faciat aut
Abbreviated transcription (Latin):
tant cũ sint sufistitiosi nec religionẽ pñt asuꝑstitione discern̾e noc signifi¬
cantia noĩm exp̾mere / Diximꝰ nomẽ religionis a uĩculo pietatis esse
uire ci dño et obsequi & prĩ ncte est Eo melus ergo id nomen lucretus
int̾pretatꝰ est/ qr ait religionem se nodos soluẽ Suꝑstitiosi aũt uocant᷑
non qui filios suos suꝑstites optant. om̃s enĩ optamꝰ Sedaut ii parentes
qui suꝑstitem mẽoriam definctorũ colunt / aut qui parentes suos suꝑstites co¬
lebant imagines corum domi tanꝙ̃ deos penates Nlam qui nouos sibi ritꝰ
assumebant᷑ utim deorũ uices mortuos honorarent quos ex hom̃ĩb in ce¬
lum receptos putabant hos suꝑstitiosos uocabant. Eos nõ qui publicos et ã¬
tiquos deos colerent teligiosos nominabant unde cuiegilius uana suꝑstitio
ueteraq ignara deoru Sed cum netẽs quoq deos inuciãmꝰ codem mõ sse¬

Expanded text:
tant, cum sint superstitiosi, nec religionem possunt a superstitione discernere nec signifitant, cum sint superstitiosi, nec religionem possunt a superstitione discernere nec significantiam nominum exprimere. diximus nomen religionis a uinculo pieta servire nos ei ut domino, et obsequi ut patri necesse est. Melius ergo id nomen Lucretius interpretatus est, qui ait, religionum se nodos exsolvere. Superstitiosi autem vocantur, non qui filios suos superstites optant omnes enim optamus; sed aut ii, qui superstitem memoriam defunctorum colunt, aut qui parentibus suis superstites, colebant imagines eorum domi tanquam deos penates. Nam qui novos sibi ritus assumebant, ut deorum vice mortuos honorarent, quos ex hominibus in coelum receptos putabant, hos superstitiosos vocabant. Eos vero, qui publicos et antiquos deos colerent, reliogiosos nominabant. Unde Virgilius: Vana superstitio, veterumque ignara deorum. Sed cum veteres quoque deos inveniamus eodem modo consec
Abbreviated transcription (Latin):
sit in culpa ͬ nomen reprehensibile suscipiat qui aut filio suos magis diliq̃
aut deos satis honoiatur. Laudatur aut̃ qui niiis. quod argumentum et᷑
ex ꝯrͣrio ualet En eñ totos dies p̃cari et ymolari c̾minis est gꝰ et semel
Si supstites filios suboptari intiosum est Supstitiosus igr̃ est ille etiam
qui raro adoptaũt aut cur nich nomen sit ex eo tractumt quo nichil hone¬
stius ml istins optari põt Ramꝙ ait religiososa relegando dictos qui re¬
tractent ea diligenter que ad ailcum deoru ꝑtineant Cur ergo illi quife¬
pe hoc in die fatiant religiosorũ nomẽ amittant Cam multo diligen¬
tius ex assidiutate ipã relegant ea quib dii coluntur. Quid ergo est Ni
mirum religio neri cultꝰ est suꝑstitio falsi i omĩo quid tolas interest nõ
c̃ad modu colas aut quid p̃cere S quia cultores deorũ religiosos sepn¬

Expanded text:
sit in culpa, et nomen reprehensibile suscipiat, qui aut filios suos magis diligit, sit in culpa, et nomen reprehensibile suscipiat, qui aut filios suos magis diligit, aut deos magis honorat, laudetur autem qui minus? Quod argumentum etiam ex contrario valet. Si enim totos dies precari et immolare criminis est; ergo et semel. Si superstites filios subinde optare vitiosum est, superstitiosus igitur est et ille, qui etiam raro id optaverit. Aut cur vitii nomen, si ex eo tractum, quo nihil honestius, nihil justius optari potest? Nam quod, ait religiosos a relegendo appellatos, qui retractent ea diligenter, quae ad cultum deorum pertineant, cur ergo illi, qui hoc saepe in die faciant, religiosorum nomen amittant; cum multo utique diligentius ex assiduitate ipsa relegant ea, quibus dii coluntur? Quimirum religio ueri cultus est, superstitio falsi. et omnino quid colas interest, non quemadmodum colas aut quid precere. sed quia deorum cultores religiosos se pu
Abbreviated transcription (Latin):
deo iusta et debita ob sequia p̃beamus hunc solum nõuimꝰ himc sequamut
hac uinculo pietatis obstricti deo religati sumꝰ. unde ipã religio nomeni
accepit Honut Citero interp̃tatꝰ est a relegando. qui in libro de natura
liberi supstites ceñt suꝑstitiosi sunt appellat Qui aut omĩa quead ult¬
tos colrgeates et intelligendo intelligentes łlnis eñ nubis om̃b incs
stẽ ldam sim nsdem dnis colendis ⁊ suꝑstitio et ue ligio eꝓsatur exigat
muilla distantia est Quid enĩ michi aufferret ẽẽ Ei pretari prosalute fi¬
lionrũ semel religiosi et idem decies face suꝑstitiosi ec̃ hons inẽpretut Sicnĩ
femel fatẽ est ertim quanto magis sepuus si hora pͥma ergo r tota diȩ. Si
una hostia placabilis. placabiliores utiq hostie plurime qr multiplita obse¬
qui assidui et frequentes ad offitiũ fuerint s magis cari Cum igr̃ nom̃e

Expanded text:
Deo justa et debita obsequia praebeamus; hunc solum noverimus, hunc sequamur. Deo justa et debita obsequia praebeamus; hunc solum noverimus, hunc sequamur. Hoc vinculo pietatis obstricti Deo et religati sumus; unde ipsa Religio nomem accepit, non ut Cicero interpretatus est, a relegendo, qui in libro de Natura liberi superstites essent, superstitiosi sunt appellati. Qui autem omnia, quae ad culto diligentes, et intelligendo intelligentes. His enim verbis omnibus inest scere. Nam si in iisdem diis colendis, et superstitio, et religio versatur, exigua, ulla distantia est. quid enim mihi adferet causae cur precari pro salute filiorum semel religiosi et idem decies facere superstitiosi esse hominis arbitretur? si enim semel facere optimum est, quanto magis saepius? si hora prima, ergouna hostia placabilis, placabiliores utique hostiae plurimae, quia multiplicaqui assidui et frequentes ad obsequium fuerint, sed magis chari. Cur igitur
Abbreviated transcription (Latin):
mo corpis su notauert in nouissimo libro docebo Hlunc satis huiꝰ signi po¬
tentia ꝙtum ualeat expon̾ẽ ꝙͣto terrori sit demonibus. De potentia Hui

Expanded text:
mmo corporis sui notauerint, in nouissimo libro docebo. Nunc satis est huius signi pommo corporis sui notauerint, in nouissimo libro docebo. Nunc satis est huius signi potentiam quantum ualeat exponere. quanto terrori sit daemonibus hoc signum,
Abbreviated transcription (Latin):
sius de sangne eius imponorent Itaq cũ egiptiorũ p̃mo genita una nocte ĩte¬
rissent. hebrei soli signo sangiuis tuti fuerunt non qr cruor pecudis
tantam in sc uim gerebat ut homĩb saluti cẽt. s ymago fuit rerũ futurarũ
Agnus enĩ candidus sine macula ypũs fuit id est ĩnocens ⁊ instꝰ i fanctꝰ et qui
abñsdem Iudeis ymolatꝰ saluti est omĩb qui signũ sanguuĩs ÷ crucis qr sang̃¬
nem fudit in sua fronte ꝯscrcipserunt. frons autem sumu lumẽ est homis
et lignũ sangͥnem delibutũ cruas significatio est / Deniq ymolatio pecudis ab
futuroiũ tradidit ꝑ moysen ppło suo celebrandum S tñfigura ualuit in pñti
ad depellendum ꝑiculum ut appareat uitatis ꝙͣtu ueritatis ip̃a ualitura sit
ad plebem dei protegendam i extrema totius orbis nccitate Quo ergo uel
in qua plaga tutiomis sint futuri qui signũ hoc diuni etueri sangnus in su¬

Expanded text:
suis de sanguine ejus imponerent. Itaque cum Aegyptiorum primogenita una nocte intesuis de sanguine ejus imponerent. Itaque cum Aegyptiorum primogenita una nocte interissent, Hebraei soli signo sanguinis tuti fuerunt; non quia cruor pecudis tantam in se vim gerebat, ut hominibus saluti esset: sed imago fuerat rerum futurarum. Agnus enim candidus sine macula Christus fuit, id est innocens, et justus, et sanctus, qui ab iisdem Judaeis immolatus, saluti est omnibus qui signum sanguinis, id est crucis qua sanguinem fudit, in sua fronte conscripserint. Frons enim summum limen est hominis; et lignum sanguine delibutum crucis significatio est. Denique immolatio pecudis ab futurorum tradidit per Moysen populo suo celebrandam. sed tum figura ualuit in praesenti ad depellendum periculum, ut appareret quantum ueritas ipsa ualitura sit ad plebem dei protegendam in extrema totius orbis necessitate. quomodo autem uel in qua plaga tuti omnes sint futuri qui signum hoc ueri et diuini sanguinis in su
Abbreviated transcription (Latin):
et sepulcro diligont̃ indusq Que omĩa iocirco fasta sunt ne le sum ac dunurn¬
tum coipꝰ ad resurgendum in habile reddẽtur Illa quoqr p̃cipua fuitca cur
⁊tĩs alcior crux potuis electa est que significaret illum tam ꝯspacuu taz subli¬
m̃e futurũ/ ut ad eum cognoscendum paiter et colendum cuncte nationes ex
omĩ orbe ꝯcurre̾nt Teniq nulla gens tam inhuãna est nulla regio tam re¬
mota. cui aut passio euis aut sublumitas maiestatis ignota est Extendit ergo
usq ad occasum magnu populum et ex omĩbus linguis et tribub congrega¬
tu oẽ sub alas suas uenturu. Signũq illud maximu atq sublime frontib
sui susceptinu Cuꝰ rei causam iudei etiã nũt exibent cu lumina sua de cruo¬
re agni notant deus enĩ pcussinus egiptios ut ab eaplaga ĩmunes facẽt he¬
breos p̃ceꝑat iis ut agnum candidum sine macula ymolarent. ac signũ liũb

Expanded text:
et sepulcro diligenter inclusum. Quae omnia idcirco facta sunt, ne laesum ac diminuet sepulcro diligenter inclusum. Quae omnia idcirco facta sunt, ne laesum ac diminutum corpus ad resurgendum inhabile redderetur. Illa quoque praecipua fuit causa, cur caeteris altior, crux potius electa est, quae significaret illum tam conspicuum tamque sublimem futurum, ut ad eum cognoscendum pariter et colendum, cunctae nationes ex omni orbe concurrerent. Denique nulla gens tam inhumana est, nulla regio tam remota, cui aut passio ejus, aut sublimitas majestatis ignota sit. Extendit ergo usque ad occasum, magnum populum ex omnibus linguis et tribubus congregatum, sub alas suas esse venturum, signumque illud maximnm, atque sublime, frontibus suis suscepturum. Cujus rei figuram Judaei etiamnunc exhibent, cum limina sua de, cruore agni notant. Deus enim percussurus Aegyptios, ut ab ea plaga immunes faceret Hebraeos, praeceperat his, ut agnum candidum sine macula immolarent, ac signum liminibus
Abbreviated transcription (Latin):
faret Cur ergo sũmus pr̃ id potissim genꝰ mortis elegit quo affici euĩ smneret. hec
rõ est dicet enĩ fortasse aliquis cur si deus fint et mor uoluit non saltem honesto
ali quo mortis gn̾e affectꝰ est Curpotissiͫ cruce cur infamignẽ supplicy quod etiã
homĩ libero ꝙ̃is nocenti indeatur indignu. p̃mũ ꝓ is qui humilis aduenerat huĩ¬
lib ⁊ infirmis ope ferret ⁊ omib spem salutis oñderet. eo gñe afficiencdꝰ est quo hu¬
miles ⁊ infirmi solent nequis cẽt om̃io qui eũ non possi imitari demũ ut inte¬
eñ cunꝙ̃ ignorandum est ꝙ ipẽ ante desua passione p̃dicant etiã io notũ fecit᷑
hrẽse ptãtem cũ uellet deponendi spiritũ et resumendi Suffirus itaq cũ spiti¬
ferebat. Sed t̃ mõlatꝰ eius ꝑforauerunt. si in tegrũ corpꝰ patibulo detractũ ẽ

Expanded text:
pharet. Cur autem summus pater id potissimum genus mortis elegerit, quo affici eum sineret, haec pharet. Cur autem summus pater id potissimum genus mortis elegerit, quo affici eum sineret, haec ratio est. Dicat enim fortasse aliquis: cur si Deus fuit, et mori voluit, non saltem honesto aliquo mortis genere affectus est? cur potissimum cruce? cur infami genere supplicii, quod etiam homine libero, quamvis nocente, videatur indignum. Primum quod is, qui humilis advenerat, ut humilibus et infimis opem ferret, et omnibus spem salutis ostenderet, eo genere afficiendus fuintehoc cuiquam ignorandum est, quod ipse ante de sua passione praedicans etiam id notum fecerit, habere se postestatem, cum vellet, deponendi spiritum et resumendi. Suffixus itaque quia spiritantummodo latus ejus perforaverunt. Sic integrum corpus patibulo detractum est,
Abbreviated transcription (Latin):
quid eẽt bonũ et a notione iusticie itq oꝑib alien omĩa scelere ac libiome
ip̃o ⁊ arcunfusi undiq ad eũ magro et doctore deo assistimus. regẽq illum
mundi et omĩn uiuentiũ dnm̃ coronamꝰ Quod no ad cencẽspectat: magna
in conis ac ratio ẽ quã nune conabor oñdere dens nãq sicut supuis ł expo
sui cũ sstituiss hominẽ lib̾are. magistrũ mirtutis legauit in terra. ut p̃ceptis
pandẽt qua gradiens homo et doctorẽ sini sequens ad uitã et̾na pueniret Is
igr̃ corporatꝰ est et ueste carnis indutꝰ uthonii ad quẽ docendu uenerat.
uirtutis et exempla ⁊ inçitamenta prebet Sed cum in omĩb uite insticie offici¬
ciebat ustinut ergo cruciatꝰ ⁊ uerba ⁊ spinas. postremo etiã morte. suscipe nõ
recusanit. uthomo illo duce subacta ⁊ cathenatã mortẽ cũ suis terroi̾b trũ¬

Expanded text:
quid esset bonum, et a iustitiae notione atque operibus alieni omnia scelere ac libidine quid esset bonum, et a iustitiae notione atque operibus alieni omnia scelere ac libidine ipso et circumfusi undique ad eum magistro ac doctori deo adsistimus regemque illum mundi et omnium uiuentium dominum coronamus. quod uero ad crucem spectat, magna in ea uis ac ratio est: quam nunc conabsui cum statuisset hominem liberare, magistrum virtutis legavit in terram, qui et praeceptis itiae viam panderet, qua gradiens homo, et doctorem suum sequens, ad vitam aeternam perveniret. Is igitur corporatus est, et veste carnis indutus, ut homini, ad quem docendum venerat, virtutis et exempla, et incitamenta praeberet. Sed cum in omnibus vitae officiis justitiaciebat. Sustinuit ergo cruciatus, et verbera, et spinas. Postremo etiam mortem suscipere non recusavit, ut homo illo duce subactam et catenatam mortem cum suis terroribus trium
Abbreviated transcription (Latin):
Sr ea que passus est ochio futuram esse sapiaz nũtiabant Aceti eti potiaba
at fellis ob acerbitates et ama ritudines in hac uita. fectatorib ueritatis
pollicebantur Et ꝙꝙ passio ipã ꝑse aterba et amara spetimen nobis futuro¬
run iormnentoru dabant que morantib in hoc seculo irtponit¬
mulsmon potet abo mos doctoris nr̃i ueniens pͥssura nobis sabotũ et
miseriatũ pbebat cremplum Que omiã tollerare a ppen nate est eos
qui ueritatem sequũtur. qmi ueritas acerba est et ĩuisa om̃ib qr mirtutis
exptes uitas suas mortalib ał mortiferis uoluptatib deduat Na corena spi¬
nea capiti eiis imposita uel declarabat fore ut dininã sibi plebem ede nocentib
agregaret. Corona enĩ dicitur arcunstans in orbem pplus. Rlos aũt quiantẽ
ignitionom aei fiumꝰ euisti spine id est mali ac nocentes eramꝰ ignorantes

Expanded text:
sic ea, quae passus est, odio futuram esse sapientiam nuntiabant. Aceti enim potus, sic ea, quae passus est, odio futuram esse sapientiam nuntiabant. Aceti enim potus, ac fellis cibus, acerbitates et amaritudines in hac vita sectatoribus veritatis pollicebatur. Et quamquam passio ipsa per se acerba et amara specimen nobis futurorum tormentorum dabat, quae morantibus in hoc saeculo virtus iet miseriarum praebebat exemplum. quae omnia tolerare ac perpeti necesse est eos qui ueritatem secuntur, quoniam ueritas acerba est et inuisa omnibus qui uirtutis expertes uitam suam mortiferis uoluptatibus dedunt nam corona spinea capiti eius inposita id declarabat, fore ut diuinam sibi plebem de nocentibus congregaret. corona enim dicitur circumstans in orbem populus. nos autem, qui ante cognitionem dei fuimus iniusti, spinae id est mali ac nocentes eramus, ignorantes
Abbreviated transcription (Latin):
suis indamatis a morte ĩuocauit. Quid congruentius deo quio imira¬
culo dignius om̃iu seculorũ ꝙͣ decursam uitam designasse hominu
rabilis ptãs ymago xtutis maioris fint q̃ de monstrabat tantã in h̃turam¬
eẽ doct̾na sua ut gens in toto orbe que aliene adeo subiecte morti
fuerunt. cogntione ueri lumĩs atmate ad ĩmortalitatis p̃mia pueni¬
rent Eos ent̾ꝰ reste mortuos existimanis qui doctores inte deñ nesaic̃ter
atqi aiãssuas ecelo in terram dep̾mentes in laqueos etne mortis inor rũt
que igẽ faciebat in pñs. ymagines erant futurorũ que in lesis affectis¬
q corporib exibebat ea spũaliu figura gerebant ut in pñti nobis uir¬
sue onderet Ergo sicut oꝑa cius significantiam q maioris ptãtit ha¬
buerunt lita etiã passio non simplex neo supuatua nec fortuta pcessit
sed ut illa que fecit magnam uirtutẽ at ptãtem doctno euis sig̾ficabãt

Expanded text:
suis inclamatos a morte reuocauit. quid congruentius deo? quid mirasuis inclamatos a morte reuocauit. quid congruentius deo? quid miraculo dignius omnium saeculorum quam decursam uitam resignasse, conpletrabilis potestas imago uirtutis maioris fuit, quae esse doctrinam suam, ut gentes in orbe toto, quae alienae a Deo, subjectae morti fuerunt, cognitione veri luminis animatae, ad immortalitatis praemia pervenirent. Eos enim recte mortuos existimaveris, qui datorem vitae Deum nescientes, atque animas suas a coelo in terram deprimentes, in laqueos aeternae mortis incurrunt. Quae igitur tum faciebat in praesens, imagines erant futurorum; quae in laesis affectisque corporibus exhibebat, ea spiritalium figuram gerebant, ut et in praesenti virajestatis ostenderet. Ergo sicut opera ejus significantiam quoque majoris potestatis habuerunt, ita etiam passio non simplex, nec supervacua, nec fortuita praecessit. Sed ut illa, quae fecit, magnam virtutem ac potestatem doctrinae ejus significabant:
Abbreviated transcription (Latin):
pit idest uirtutem marestatem q dei singularis interp̃tati tum demĩ offitio
sue nẽ fugitur ꝙ di aũt falsa loquitur in asu suo non est. et iõ infanssit ẽ¬
netẽ quia diuina proloqui non pot pedes quippe daudoꝵ ad offitii gradi¬
endi non pet reformanit laudabilis dini opis fortitudo S figura ia¬
ꝯtinebat ꝙ cohibitis orrorib iuste secularib ac diuine iter uitatis apite¬
tut ꝑquod gradhirentur hoiẽs ad dei gratiam ꝯsequenda Is enĩ uere
laudus existimandꝰ est qui caligine ac tenebris inspientie implicatꝰ
⁊ quo tendat ignarus offensionib et caducꝭ gressib ꝑ uiã mortis incedit
Itt labes et maculas inquinatorũ corporũ repugnauit. non exigua ĩmorta¬
lis potentie opa uerĩ id portendobat hec ins ꝙ pct̾oꝵ labib at uitioru
insatiabiles uoluptates ad flagitia ꝯpellunt et deddcroru maculis suistos
labe affituĩt sempiterna latentia corpora mortuorꝰ erexit. cosq nõib

Expanded text:
id est, virtutem majestatemque Dei singularis interpretari, tum demum officio naturae suae fungitur. Quamdiu autem falsa loquitur, in usu suo non est; et ideo infans sit necesse est, qui divina proloqui non potest. Pedes quoque claudorum ad officium gradiendi reformavit laudabilis divini operis fortitudo: sinebat; quod cohibitis erroribus vitae secularis ac deviae, iter veritatis aperiretur, per quod graderentur homines ad Dei gratiam consequendam. Is enim vere claudus existimandus est, qui caligine ac tenebris insipientiae implicatus, et quo tendat ignarus, offensibilibus et caducis gressibus per viam mortis incedit. Item labes et maculas inquinatorum corporum repurgavit, non exigua immortalis potentiae opera: verum id portendebat haec vis, quod peccatorum insatiabiles voluptates ad flagitia compellunt, et dedecorum maculis inustos labe afficiunt sempiterna. Jacentia mortuorum corpora erexit, eosque nominibus
Abbreviated transcription (Latin):
mendatio uitatis nomen imponẽ nidelicet homo subdolus uoluit iupũ subouis
pelle celare. ut fallaci titulo poss irretire lectorem uerum esto iustitia hec non
malitia fetis quã tandem nobis attulisti ueritatẽ. nisi ꝙ asẜtor deorũ eosipõs
ad ultimĩ pro didistis prosecutꝰ enĩ sũmi dei landes quẽ regem quẽ maeiͫ. ꝙ̃
opificem rerũ/ quẽ fontem bono ꝵ que parentẽ onĩi que actorẽ fastorem¬
qͥniuentiũ fessus es. ademisti Ioni tuo regnũ cũq sũma ptãte depulsum
in mistĩorum numerũ redegisti Epilogꝰ itaq tetiuis arguit stulticie uaĩtatis
cerioris asfirmas enĩ deos ee etillos in sibinis ⁊ mancipas cid es cuiꝰ religionem

Expanded text:
mendacio veritatis nomen imponere. Videlicet homo subdolus voluit lupum sub ovis mendacio veritatis nomen imponere. Videlicet homo subdolus voluit lupum sub ovis pelle celare, ut fallaci titulo posset irretire lectorem. Verum esto, inscitia hoc, non malitia feceris. Quam tandem nobis attulisti veritatem? nisi quod assertor deorum, eos ipsos ad ultimum prodidisti. Prosecutus enim summi Dei laopificem rerum, quem fontem bonorum, quem parentem omnium, quem factorem altoremque uiuentium confessus es, ademisti Ioui tuo regnum eumque summa potestate depulsum in ministrorum numerum redegisti. epilogus itaque te tuus arguit stultitiae uanitatis erroris. adfirmas enim deos esse et illos tamen subicis et mancipas ei deo cuius religion
Abbreviated transcription (Latin):
creditũ xpm quia mirabilia fecit. Sed quia uidimꝰ illa et ftã esse omiã que
nũcupatis et indei̾ nũc putauer̃t. si non illa ip̃a facturũ xpm̃ ꝓphete om̃s u¬
nospũ p̃dixissent. Itaq deum credimꝰ non magis ex factis ꝙꝑib q miratulis. ꝙͣ
ex ilła ip̃ã cnce quã uos sicut canes lambitis quĩ simul ⁊ illa p̃dicta est Hon
fecit at passus est multo ante recinerunt ꝙͣ fidem diuinitatis accepit Quod noq
apolonio nec apulegio nec cuiꝙͣ magorũ potuitaut põt aliꝗñ ꝯtinge̾. Cumigr¬
talia ignorantie suc deliramenta fudiss cu neritatem penitꝰ excidẽ conisus
esss ausus est libros suos nepharios at dei hostes annotare Oce cum pẽitꝰ
mente te cameri ut auĩt tenebus atriorem. discipulis hic fortasse anaragore
fuit cu nines atrameinta fuerunt Atqui eadem cecitas est ⁊ uere falsitatis ⁊

Expanded text:
creditum, quia mirabilia fecit, sed quia uidimus in eo facta esse omnia quaecreditum, quia mirabilia fecit, sed quia uidimus in eo facta esse omnia quaenunc putatis et Iudaei tunc putauerunt, si non illa ipsa facturum prophetae omnes uno spiritu praedixissent. itaque deum credimus non magis ex factis operibusque mirandis quam ex illa ipsa cruce, quam uos sicut canes lambitis, quoniam simul et illa praedicta est. non omnia quae fecit ac passus est multo ante cecinerunt, fidem diuinitatis accepit, quod neque Apollonio neque Apuleio neque cuiquam magorutalia ignorantiae suae deliramenta fudisset, cum veritatem penitus excidere connisus esset, ausus est libros suos nefarios, ac Dei hostes, φιλαληθεῖς annotare. O caecum pectus! o mentem Cimmeriis ut aiunt tenebris atriorem! Discipulus hic fortasse Anaxagorae fuerit, cui nives atramentum fuerunt. Atqui eadem caecitas est, et vero falsitatis, et
Abbreviated transcription (Latin):
Siutdeum ⁊ simula criĩ enissub ħ culis Aexandri noĩe ꝯstitutu ab effeseis etiã¬
mĩẽ honorãs Ron potit ergo post mortẽ deus credi /quia ⁊ hominem magum fu¬
isse stabat et io alieni nõĩs titulo affectauit diuinitatem qr suo nec poterat
net andebat. Hloster uõ et potuit deus credi qr magus non fuit et creditus est
qr uere fiit Non inquit hociͦdarto a poloniu non hiĩ deum qr noluit Sedut
appareat nos esse sapientiores eẽ qui mirabilib factis non stati fidem dininitatꝭ
aduiximꝰ ꝙ uos qui ob exigua portenta deũ credidiste Nõ est mirii si tu quiades
sapiã longe remor es nił proisus intelligi eorũ quelegisti Cũ indei qui a prin¬
apio ꝓpħas lectitanerant quibusq satͣmentu dei fuerat assignatũ. tñ quid
legerme ignorauerint disceigi si quid tibi cordis est / non id arco a nobis deum

Expanded text:
sicut deum, et simulacrsicut deum, et simulacrnunc honorari. non potuit ergo post mortem deus credi, quia et hominem et magum fuisse constabat, et ideo alieni nominis titulo adfectauit diuinitatem, quia suo nec poterat nec audebat. noster uero et potuit deus credi, quia magus non fuit, et creditus est, quia uere fuit. non in quit hoc dico, idcirco Apollonium non haberi deum, quia noluerit, sed ut appareat nos sapientiores esse, qui mirabilibus factis non statim fidem diuinitatis adiunximus, quam uos, qui ob exigua portenta deum credidistis. non est mirum si tu, qui a dei sapientia longe remotus es, nihil prorsus intellegis eorum quae legisti, cum Iudaei, qui a principio prophetas lectitauerant quibusque sacramentum dei fuerat adsignatum, tamen quid legerent ignorauerint. disce igitur, si quid tibi cordis est, non idcirco a nobis deum
Abbreviated transcription (Latin):
odelirũ caput nemo apoloniũ pro deo colit insi forte tu solus illo .s. dignus deo
utiq apolonius qui ut describis cum domicianus eũ piũre nellet repente in in¬
ditio non ꝯparuit ꝙͣ ille qui et pp̃hensus est raruci affixiis At enĩ ex hoc ipõ
fortasse insolentiar xpĩ uoluit argue̾ ꝙ deũ se constitiu̾t ut illenero condi¬
tor fiusse indeatur qui cu maiora facet iut hic putat eũsid sibi non arrogañ
hoies sepulc̃ magnifica cur statuas cur yͥmãgines ꝑant pur aliquib laris
factis aut etiã pro cunib morte suscepta. student opiniones hom̃ ꝓmereri Cur
etiã ipẽ ingeni cui monumentu hoc detestabili stulticia tanꝙͣ Ceno ecdhifita¬
tum constitue uoliusti. nisiꝙ ĩmortalitatem demẽona nõĩs speras. Stultum est
qui ĩmortalitatem recuset / et maxĩẽ cu eũ ditas adoratũ esse a quibusdam

Expanded text:
o delirum caput, nemo Apollonium pro deo colit? nisi forte tu solus, illo scilicet deo do delirum caput, nemo Apollonium pro deo colit? nisi forte tu solus, illo scilicet deo d peritior utique Apollonius, qui ut describis cum Domitianus eum punire uellet, repente in iudicio non conparuit. quam ille qui et conprehensus est et cruci adfifortasse insolentiam Christi voluit arguere, quod Deum se constituerit, ut ille verecundior fuisse videatur, qui cum majora faceret, ut hic putat, tamen id sibi non arrogaverhomines sepulcra magnifica, cur statuas, cur imagines comparant? cur factis, aut etiam pro civibus morte suscepta, student opiniones hominum promereri? Cur denique ipse ingenii tui monimentum, hac detestabili stultitia tanquam coeno aedificatum, constituere voluisti, nisi quod immortalitatem de memoria nominis speras? Stultum igitqui immortalitatem recuset, maxime cum eum dicas, et adoratum esse a quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
reipã eam uitazfecutisunt que ⁊ noluptatib caret et omiã que hñtur inbo¬
⁊p̃dixerint et postea uniuersos qui disaplna eorii secuti essent acerba et ne¬
phanda passuros Ipm̃ aũt xpiñ affirmauit a indeis fugatũ collecta ingento¬
rũ hominu manu latrocinia fuisse Quis tante auctoritati audeat repugna¬
re Credimꝰ hoc plane Nam fortasse illi hoc in sompnis apollo aliquis nũ ciãuit
Tot semꝑ lacrones pierant ⁊ quotidie ꝑcunt. utiq multos ⁊ ipẽ dampnasci ꝗs
eorũ post crucem suam non dicam deus s homo appellatꝰ est. ucru tu forsitan
exeo credidisti quia uos homiadam martẽ ꝯ secrastis ut deum quod tñ non fe¬
assetis si illũ ariopagite in cruce substulissent It cum facta cins mirabilia desttue¬
ret / nec m̃ negaret: uoliut oñdere apoloniu uel paria uel etiã maiora feis

Expanded text:
re ipsa eam uitam secuti sint, quae et uoluptatibus caret et omnia quae habentur in bore ipsa eam uitam secuti sint, quae et uoluptatibus caret et omnia quae habentur in boierint et praedixerint et postea uniuersos qui eorum disciplinam secuti essent acerba et nefanda passuros. ipsum autem Christum adfirmauit a Iudaeis fugatum collecta nongentorum hominum manu latrocinia fecisse. quis tantae auctoritati audeat repugnare? credamus hoc plane, nam fortasse illi hoc in somnis Apollo aliquis nuntiauit. tot semper latrones perierunt et cottidie pereunt, utique multos et ipse damnasti: quis eorum post crucem suam non dicam deus, sed homo appellatus est? uerum tu forsitan ex eo credidisti, quia uos homicidam . Martem consecrastis ut deum: quod tamen non fecissetis, si illum Ariopagitae in crucem sustulissent. idem cum facta eius mirabilia destrueret nec tamen negaret, uoluit ostendere Apollonium uel paria uel etiam maiora fecis
Abbreviated transcription (Latin):
EAntum abest eñi a diũis lr̃is repugnantia ꝙ̃tum ille abfuit a fide ⁊¬
neritate p̃cipue fn petrũ paulum q lacerauit cetõsq discipulos tã¬
ꝙ̃ fallatie seminatores quos eosdem rñ rndes et idoctos fuisse testa¬
tus est. Nam quosdam eoiũ artifitio piscatorio fecisse questũ qͣi egrũ ferret ꝙ
illam rem non arischophanes aut aliquis ariscarcus ꝯmentatus fit Abfuit
cego ab hns fingendi uoluntas et astutia qnĩ rudos fuerunt aut qͣi possint in¬
docti acta int̾ħe et coherentia fingẽ Cũ phõrũ doctissimi plato ⁊ Austotiles
et Epicurus et zenon ipĩ sibi repugnantia ⁊ zria dixerint. Hec est enĩ mẽ¬
datiorũ nã ut coherẽ non possint Illorũ aũt traditio qr uera est quadrat im¬
diq ⁊ sibi tota ꝯsentit Et iõ ꝑsuadet quia ꝯstanti ratione suffulta est. Non
igr̃ questꝰ ⁊ ꝯmodi grã religionẽ ista ꝯmentati sunt Quippe qui et p̃ceptis e

Expanded text:
t a diuinis litteris repugnantia, quantum ille afuit a fide eueritate. praecipue tamen Paulum Petrumque lacerauit ceterosque discipulos tamquam fallaciae seminatores, quos eosdem tamen rudes et indoctos fuisse testatus illam rem non Aristophanes aliquis aut Aristarchus commentatus sit. CAPUTergo ab his fingendi uoluntas et astutia, quoniam rudes fuerunt. aut quis possit indoctus apta inter se et cohaerentia fingere, cum philosophorum doctissimi, Plato et Aristoteles et Epicurus et Zenon, ipsi sibi repugnantia et contraria dixerint ? haec est enim mendaciorum natura, ut cohaerere non possint. illorum autem traditio quia uera est, quadrat undique ac sibi tota consentit et ideo persuadet, quia constanti ratione subfulta est. non igitur quaestus et commodi gratia religionem istam conmenti sunt, quippe qui et praeceptis et