comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illũ fecit miscdiam difficillimã sane questionẽ tibi ꝓposuisse uisus es in extremo inqͥ¬
sitionis tuȩ. ea uidelica intentione : qua soles uehem̃t᷑ cauere m̃daciũ. Si constituã
inquis ante te paruulũ: & int̾rogem utrũ cũ creuerit. futurus sit castus. uł fur
ñsit futuris sine dubio respondebis. nescio: & utrũ ineadem pariuila gate constitu¬
tus cogita aliquid boni uł mali dices nescio. Siitaq demoribus eiꝰ futuris nichil audes
certi ꝓmittere. & de eiꝰ p̃senti cogitatione. quid est illud quod quando ad baptismũ
offerunt᷑ peis parentes tamꝙ. fide dictores respondent. & dicunt illos facere quodilla
&as cogitare ñ potest. aut si potest occultũ e. Int̾rogamꝰ enĩ eos aquib offerunt᷑ &
dicimꝰ credit indm̃. de illa date : quȩ utrũ sit ds ignorat Respondent credit: &

Expanded text:
illum fecit misericordiam. Difficillimam sane quaestionem tibi proposuisse uisus es in extremo inquillum fecit misericordiam. Difficillimam sane quaestionem tibi proposuisse uisus es in extremo inquisitionis tuae ea uidelicet intentione, qua soles uehementer cauere mendacium. si constituam\', inquis, ante te paruulum et interrogem, utrum, cum creuerit, futurus sit castus uel fur non sit futurus, sine dubio respondebis: Nescio, et utrum in eadem paruula aetate constitutus cogitet aliquid boni uel mali, dices: Nescio. si itaque de moribus eius futuris nihil audes certi promittere et de eius praesenti cogitatione, quid est illud, quod, quando ad baptismum offeruntur, pro eis parentes tamquam fidedictores respondent et dicunt illos facere, quod illa aetas cogitare non potest aut, si potest, occultum est? interrogamus enim eos, a quibus offeruntur, et dicimus: Credit in deum? de illa aetate, quae, utrum si
Abbreviated transcription (Latin):
s reatus uinculũ exadã tractũ. alit̾ ñ posse disrumpi: nisi pariui
auc tores ad eorũ penã : ꝑfidem parentũ identidem iustificent᷑. cũ uideas multo
ñ offerm apirentibus. s &iaiti a quibus lib& extrateis sicut adius seruuli aliquando of¬
feruntus : & ñ numꝙ mortuis parentib suis paruuli baptitantur ab eis oblati: qͥ in ilis
suꝰ modi miscdiam p̃bere potuer̃: aliquando &ian quos crudelit̾ parentes exposuerint
nutriendi a quibusliba. ñ numꝙ ascccris uirginibus colligunt᷑: & ab eis offerunt᷑ ad
baptismũ quȩ certe ꝓprios filios nec habuer̃ ullos: nec habere disponunt Ac perhoc
nichil alud hic fieri u̾ides nisi quod in ȩuuangłio scriptũ est. cũ diis int̾rogass&. quis
illi alatronibus sauciato a semiinuo in uia derelicto ꝓximus fuiss&. responsũ e. et: qͥ in

Expanded text:
s reatus uinculum ex Adam tractum aliter non posse disrumpi, nisi paruulis reatus uinculum ex Adam tractum aliter non posse disrumpi, nisi paruuliauctores ad eorum poenam, per fidem parentum identidem iustificentur\', cum uideas multos non offerri a parentibus sed etiam a quibuslibet extraneis, sicut a dominis seruuli aliquando offeruntur. et nonnumquam mortuis parentibus suis paruuli baptizantur ab eis oblati, qui in illis huius modi misericordiam praebere potuerunt. aliquando etiam, quos crudeliter parentes exposuerint, nutriendi a quibuslibet, nonnumquam a sacris uirginibus colliguntur et ab eis offeruntur ad baptismum, quae certe proprios filios nec habuerunt ullos nec habere disponunt. ac per hoc nihil aliud hic fieri uides, nisi quod in euangelio scriptum est, cum dominus interrogasset, quis illi a latronibus sauciato et semiuiuo in uia derelicto proximus fuisset; responsum est enim: Qui in
Abbreviated transcription (Latin):
temporalẽ r&inere. uł recipere sanitatẽ Non enĩ ꝓpterea illi ñ regenerant᷑. qr ñ ab
tis hac intentione offeruntur. Celebrant᷑ enĩ ꝑ eos necessaria ministeri.
inscis: ex quibus una illa columba de argentata caritatis igne conflatur. agit quodagit
m ꝑ seruitutẽ aliquando. ñ solũ sim plicit̾ ignorantiũ: uerũ &iam dã¬
indignorũ Offeruntur quippe paruuli ad ꝑcipiendã spiritalem gram ñ tam abeis
quod offeruntur. & quorũ scã atq in diui dua caritate ad comunicationẽ sc̃i sp̃s ad¬
consetiatio reum quidem facit her&icũ : extra diu gregẽ habentẽ dnicũ caracte¬
em: corrigendũ tam̃ ãmon& sacra doctrina: ñ itẽrũ similit̾ consec
to potius incatholica ȩccła &iam ꝑstipulȩ ministeriũ frum̃ta purganda portant᷑.
ut ad massȩ soci&atẽ mediante area ꝑducant᷑. Illud aut̃ nolo te fallat. ut existi¬

Expanded text:
temporalem retinere uel recipere sanitatem. non enim propterea illi non regenerantur, quia non ab temporalem retinere uel recipere sanitatem. non enim propterea illi non regenerantur, quia non ab istis hac intentione offeruntur. celebrantur enim per eos necessaria ministeria in sanctis, ex quibus una illa columba deargentata caritatis igne conflatur; agit, quod agit, etiam per seruitutem aliquando non solum simpliciter ignorantium uerum etiam daindignorum. offeruntur quippe paruuli ad percipiendam spiritalem gratiam non tam ab eis, bus placet, quod offeruntur, et quorum sancta atque indiuidua caritate ad communicationem sancti spiritus adconsecratio reum quidem facit haereticum extra domini gregem habentem dominicum characterem, corrigendum tamen admonet sana doctto potius in catholica ecclesia etiam per stipulae ministerium frumenta purganda portantur, ut ad massae societatem mediante area perducantur! lllud autem nolo te fallat, ut existime
Abbreviated transcription (Latin):
agere scientia uł ratione credendũ est Neq enĩ quia cuiusdan ꝓph&e dementiã
uam asina loquente cohercere. ideo iã miranda est asinorũ sapientia. P
si ꝑ animal inrationale sonuit aliquid homini simillimũ. quod mira culo diuino non
cordi asinino tribuendũ sit. ita potuit om̃ips ꝑ infantis animã ñ ubi ratio nulla erat.
bi adhuc sopita erat: gestu corporis eiꝰ ostendere: quid illi qui & inse & in pa
peccauerant curare deberent. C&erũ cũ infans ñ redeat in parentẽ. ut cũ illo & in
illo unus homo sit. s omino alt̃sit habens carnẽ suã & animã suã: anima quȩ peccauerit
mori&ur. Nec illud temoueat quod quidã ñ ea fide ad baptis mũ ꝑcipiei
ios ferunt. ut gra spiritali ad uitã regenerent᷑ &ernã s quod eos putant hoc remedio

Expanded text:
agere scientia uel ratione credendum est. neque enim, quia cuiusdam prophetae dementagere scientia uel ratione credendum est. neque enim, quia cuiusdam prophetae dementiam deus uoluit etiam asina loquente cohercere, ideo iam miranda est asinorum sapientia. porro si per animal inrationale sonuit aliquid homini simillimum, quod miraculo diuino, non cordi asinino tribuendum sit, ita potuit omnipotens per infantis animam, non ubi ratio nulla erat, sed ubi adhuc sopita erat, gestu corporis eius ostendere, quid illi, qui et in se et in paruulos suos peccauerant, curare deberent. ceterum cum infans non redeat in parentem, ut cum illo et in illo unus homo sit, sed omnino alter sit habens carnem suam et animam suam, anima, quae peccauerit, ipsa morietur. Nec illud te moueat, quod quidam non ea fide ad baptismum percipiendum paruulos ferunt, ut gratia spiritali ad uitam regenerentur aeternam, sed quod eos putant hoc remedio
Abbreviated transcription (Latin):
alios ad consortiũ criminis iungut᷑. aliena fraude caperem᷑. hanc defensionẽ ñ sub¬
nectera. nisi iustissimã creder&: & in dĩ uidicio paruulis ꝓfuturã. Si enĩ uere dr̃ nos
nichil fecimꝰ: anima quȩ peccauerit ipsa mori&ur. nec illi peribunt sub dĩ iusto iudicio.
eadem nutrice demonũ sacrilegis impactam: postȩa inȩccłam illatã sibi ȩucharistiam
ris motib respuisse. ideo mͥ uid&ur diuinitus factũ: ne maiores putarei
se in paruulos in illa iniqͥtate peccare. s potius intelligerent ꝑ illũ signi firantẽ quodã
modo gestũ corporis eoꝵᷤ qͥloqͥ ñ poterant. se mirabilit̃ ã moneri quid ipsi facere debe¬
t q̃ post tantũ illud nefas sacram̃tis salutaribus irruebant: unde se utiq i
abstinere deberent. nec cũ tale aliquid diuina ꝓuidentia ꝑ infantulos agit. ipsos id

Expanded text:
alios ad consortium criminis iungimur, aliena fraude caperemur?\' hanc defensionem non subalios ad consortium criminis iungimur, aliena fraude caperemur?\' hanc defensionem non subnecteret, nisi iustissimam crederet et in dei iudicio paruulis profuturam. si enim uere dicitur: Nos nihil fecimus; anima, quae peccauerit, ipsa morietur/ nec illi peribunt sub dei iusto iudicio, eadem nutrice daemonum sacrilegiis impactam postea in ecclesia inlatam sibi eucharistiam miris motibus respuisse, ideo mihi uidetur diuinitus factum, ne maiores putarent nihil se in paruulos illa iniquitate peccare, sed potius intellegerent per illum significantem quodam modo gestum corporis eorum, qui loqui non poterant, se mirabiliter admoneri, quid ipsi facere deberent, qui post tantum illud nefas sacramentis salutaribus inruebant, unde se utique paenitendo abstinere deberent. nec cum tale aliquid diuina prouidentia per infantulos agit, ipsos id
Abbreviated transcription (Latin):
ddeessã in quit ad criminis cumulũ infantes quoq parentũ manib impositi uł
adtracti amiser̃ pariili: quod in pͥmostatĩ natiuitatis exordio fuerant consecuti
Amiser̃ dix̃ : quantũ adtinuit ad illorũ scelus. aquib amittere coactisunt. Amiser
orũ m̃te ac uoluntate. qͥ in illos tantũ facinꝰ cõmiser̃: Nã si inse ipsis amisissent
remansissent utiq diuina sententia sine ulla defensione dãpnandi. Q uod siscs ci¬
pranus arbitrar&ur ñ eorũ defensionẽ continuo subicera dicens: Honne illi cũ udicu
dies uenerit dicenꝵ nos nichil fecimus. nec derelicto cibo a poculo dñi ad pfana contagia
sponte ꝓperauimꝰ : Perdidit nos aliena ꝑfidia: parentes sensimꝰ parricidas Illi nobis eccłam
matrem. illi patrẽ dnm negauer̃: ut dũ pariu & imꝓuidi & tanti facinoris ignari per

Expanded text:
quid deesset\', inquit, ad criminis cumulum, infantes quoque parentum manibus inpositi uel quid deesset\', inquit, ad criminis cumulum, infantes quoque parentum manibus inpositi uel adtracti amiserunt paruuli quod in primo statim natiuitatis exordio fuerant consecuti\'. amiserunt, dixit, quantum adtinuit ad illorum scelus, a quibus amittere coacti sunt; amiserunt in eorum mente ac uoluntate, qui in illos tantum facinus commiserunt; nam si in se ipsis amisissent, remansissent utique diuina sententia sine ulla defensione damnandi. quod si sanctCyprianus arbitraretur, non eorum defensionem continuo subiceret dicens: \'Nonne illi, cum iudicii dies uenerit, dicent: Nos nihil fecimus nec derelicto cibo et poculo domini ad profana contagia sponte properauimus; perdidit nos aliena perfidia, parentes sensimus parricidas; illi nobis ecclesiam matrem, illi patrem dominum negauerunt, ut, dum parui et inprouidi et tanti facinoris ignari per
Abbreviated transcription (Latin):
Q ideo semel ꝑceptã paruulus xp̃i gram ñ amittitꝰ nisi ꝓpria impiaate. si &atis ac¬
cessu tam malus euaserit Tunc enĩ &iã ꝓpria incipi& habere peccata quȩ ñ re¬
generatione auferantur. s alia curatione sanent᷑. Uerũptam̃ recte dicunt᷑ paren¬
tes uł quicũq maiores filios seu quos lib& paruulos baptiratos demoniorũ sacrileguis
obligare conantes. spiritalit̃ homicide. Nam in illis quidem int̾fectionẽ ñ faciun
s quantũ in ipsis est int̾fectores fuint. Recte illis dr̃. quando ab hoc scelere ꝓhi¬
qr ille extingui potest. s quantũ in ipsis est extinctores eiꝰ merito dicuntur. qͥsic agunt
ut extinctũ uelint. Isto sensu recte intelligi potest. quod scripsit beatissimꝰ ciprianꝰ
in epła delapsis. cũ eos quitem pore ꝑsecutionis idolis ĩ molauerant arguens. acne

Expanded text:
et ideo semel perceptam paruulus Christi gratiam non amittit nisi propria impietate, si aetatis acet ideo semel perceptam paruulus Christi gratiam non amittit nisi propria impietate, si aetatis accessu tam malus euaserit. tunc enim etiam propria incipiet habere peccata, quae non regeneratione auferantur, sed alia curatione sanentur. Verum tamen recte dicuntur parentes uel quicumque maiores filios seu quoslibet paruulos baptizatos daemoniorum sacrilegiis obligare conantes spiritaliter homicidae. nam in illis quidem interfectionem non faciunt, sed, quantum in ipsis est, interfectores fiunt. recte illis dicitur, quando ab hoc scelere prohiquia ille extingui potest, sed, quantum in ipsis est, extinctores eius merito dicuntur, qui sic agunt, ut extinctum uelint. isto sensu recte intellegi potest, quod scripsit beatissimus Cyprianus in epistula de lapsis, cum eos, qui tempore persecutionis idolis immolauerant, arguens: Ac ne
Abbreviated transcription (Latin):
ideo ꝑ hanc soci&atem unuis eiusdemq sp̃s. prodest offerentiũ uoluntas paruulo
ablato: quando aut̃ in paruulũ maiores peccant. offerentes eum atq obligare co
possint habere cõminiẽ. Non enĩ sic cõmunicatur culpa ꝑ alterus uoluntatem
quẽ ad modũ cõmunicatur gr̾a ꝑ scĩ sp̃s unitatem. Potest enĩ & in hoc & in illo homine
esse unus sp̃s scs: &iam si inuicem nesciant: ꝑ quẽ sit utriusq gr̃a cõmunis non
aut̃ potestꝰ sp̃s hominis ee. & huiꝰ &illius. ꝑ quẽ peccante altero & altero ñ peccante
sit tañ culpa cõmunis. hacꝑ hoc potest paruulus semel ex parentũ carne generatus.
dĩ spũ regenerari: ut ex illis obligatio contracta soluatur. ñ potest aut̃ semel idĩ spi
regeneratus ex parentũ carnegenerari : ut obligatio que solutaest iterũ contrahat᷑

Expanded text:
ideo per societatem unius ejusdemque spiritus, prodest offerentiam voluntas parvulo ideo per societatem unius ejusdemque spiritus, prodest offerentiam voluntas parvulo oblato. Quando autem in parvulum majores peccant, offerentes eum atque obligare conantes possint habere communem: non enim sic communicatur culpa per alterius voluntatem, quemadmodum communicatur gratia per Spiritus sancti unitatem. Potest enim et in hoc et in illo homine esse unus Spiritus sanctus, etiamsi invicem nesciant per quem sit utriusque gratia communis. Non autem potest spiritus hominis esse et hujus et illius, per quem, peccante altero et altero non peccante, sit tamen culpa communis: ac per hoc potest parvulus semel ex parentum carne generantis generatus Dei Spiritu regenerari, ut ex illis obligatio contracta solvatur. Non potest autem semel Dei Spiritu regeneratus ex parentum carne regenerari, ut obligatio quae soluta est iterum contrahatur:
Abbreviated transcription (Latin):
mea ẽ. Iam itaq cũ homo inse ipsoest. abeo qui genuit alt̃ effectus: peccato alter
sine sua consensione ñ ten&ur obnoxius Trax̃ gͦ reatũ. quia unus erat cũ illo a in
illo aquo trax̃ quando quod trax̃ admissum est: Non aut̃ trahit alt̃ ab altero: quando
sua uno quoq ꝓpria uita uiuente iam ẽ. unde dicat᷑: anima quȩ peccauerit
ipsa moriaur Ut aut̃ possit regenerari ꝑ officiũ uoluntatis alienȩ. cũ offertur
tus fuerit ex parentũ uoluntate. aut ex offerentiũ uł ministrantu
fide: s nisiquis renatus fuerit ex aqua & sp̃ũ scõ Aqua igit᷑ exibens forinsecus sacra¬
mentũ grae. & sp̃s operans intrinsetus beneficiũ grae. soluens uinculũ tulpe. re¬
concilians bonũ nature. regenerant hominẽ in uno xp̃o: ex uno adam generatum¬
Regenerans gͦ sp̃s in maiorib offerentibus. & paruulo oblato snatoq cõmmunis est

Expanded text:
mea est. iam itaque cum homo in se ipso est ab eo, qui genuit, alter effectus, peccato alterius mea est. iam itaque cum homo in se ipso est ab eo, qui genuit, alter effectus, peccato alterius sine sua consensione non tenetur obnoxius. traxit ergo reatum, quia unus erat cum illo et in illo, a quo traxit, quando, quod traxit, admissum est; non autem trahit alter ab altero, quando sua unoquoque propria uita uiuente iam est, unde dicatur: Anima, quae peccauerit, ipsa morietur. Ut autem possit regenerari per officium uoluntatis alienae, cum offertur si quis renatus fuerit ex parentum uoluntate\' aut \'ex offerentium uel ministrantium fide sed: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu. aqua igitur exhibens forinsecus sacramentum gratiae et spiritus operans intrinsecus beneficium gratiae, soluens uinculum culpae, reconcilians bonum naturae regenerant hominem in uno Regenerans ergo Spiritus in majoribus offerentibus, et parvulo oblato renato, quae communis est:
Abbreviated transcription (Latin):
prufacio eoepo augustinꝰ indno salutem q ueris ame utrũ parentes baptiratis
paruulis suis noceant. cũ eos de moniorũ sacrificiis sanare conantur & si ñ nocent
quo mͦ eis psit cũ baptizant᷑ parentũ fides. quorũ eis ñ potest obee ꝑfidia Ubi res¬
pondeo tantã illius sacram̃ti hocẽ. baptismisalutaris ẽẽ. uirtutem: inscã cõ page
corporis xp̃i : ut semel generatus peraliorũ carnalen uoluptatẽ: cũ semel regeneratus
suerit ꝑ alioruni spiritalem uoluntatẽ. de inceps ñpossit uinculo alienȩ miquitatis
obstringi: cui nulla sua uoluptate consentit Et anima enĩ patris mea est inquit.
& anima filii mea est Anima quȩ peccauerit. ipsa moriaur. Non aut̃ peccat ipsa
cũ parentes ei om̃ino nescienti uł quilib& alius adhib& sacrilegia demoniorũ. s ide
ex adam traxit quod sacram̃ti illius gra soluer&ur. quia ñ dũ erat anima separatĩ
uiuens. idest altera anima dequa dicer&ur. & anima patris mea est. a anina filu

Expanded text:
PISCOPO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Quaeris a me, utrum parentes baptizatis paruulis suis noceant, cum eos daemoniorum sacrificiis sanare conantur, et, si non nocent, quo modo eis prosit, cum baptizantur, parentum fides, quorum eis non potest obesse perfidia. ubi respondeo tantam illius sacramenti, hoc est baptismi salutaris esse uirtutem in sancta compage corporis Christi, ut semel generatus per aliorum carnalem uoluptatem, cum semel regeneratus fuerit per aliorum spiritalem uoluntatem, deinceps non possit uinculo alienae iniquitatis obstringi, cui nulla sua uoluntate consentit. et anima enim patris mea est, inquit, et anima filii mea est. anima, quae peccauerit, ipsa morietur. non autem peccat ipsa, cum parentes ei omnino nescienti uel quilibet alius adhibet sacrilegia daemoniorum, sed ideo ex Adam traxit, quod sacramenti illius gratia solueretur, quia nondum erat anima separatim uiuens, id est altera anima, de qua diceretur: Et anima patris mea est et anima filii
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc &as eius inuiridi fenoẽ : titania conuertat᷑ infrugẽ. & credat expertis: quod
experir periculose desiderat. Nuncgͦ ex eiꝰ carmine: & ex epłã quã ad eũ misi intel¬
it beni uolentissima & mansu&issima prudentiatua. quid de illo doleã
quid cupiã Nec despero affuturũ dm̃: ut ꝑte ministrũ eiꝰ tantis curarũ estibus liberer
Sane qr multa scripta ur̃a lecturus es: multo mͥ erit gratior dilectiotua. si ex his quȩ
bi displicuerint em̃daueris me iustus in miscđia. & arguerisine Nor

Expanded text:
 ut, dum adhuc aetas eius in uiridi faeno est, zizania conuertat in frugem et credat expertis, quod  ut, dum adhuc aetas eius in uiridi faeno est, zizania conuertat in frugem et credat expertis, quod experiri periculose desiderat. nunc ergo ex eius carmine et ex epistula, quam ad eum misi, intellegit beniuolentissima et mansuetissima pquid cupiam. nec despero adfuturum dominum, ut per te ministrum eius tantis curarum aestibus liberer. sane quia multa scripta nostra lecturus es, multo mihi erit gratior dilectio tua, si ex his, quae tibi displicuerint, emendaueris me iustus in misericordia et argueris me
Abbreviated transcription (Latin):
ne alicui minus intelligenti ñ enĩ abste solo illa legerentur: ñ diuina munera con¬
cessa hominibus. s seipsũ p̃dicare uider&ur: & tu qui nosti quomͦ hec legas ꝓpt̾ aliorũ
cauendã infirmitatẽ: fr̃nȩ noticiȩ. debito fraudareris. Q uod iam fecissem: ĩamq illum¬
legeres. nisi ꝓfectio fris in piusa repente placuiss&  uenisic cõm̃do cordi & linguȩ
tuȩ. ut ita comitem reitẽ p̃beas. quasi ñ nunc illũ s mecũ ante didiceris. Sienĩ cordi
tuo ñ dubitauerit aperire se ipsũ: aut ex om̃i aut ex magna parte sanabit᷑ ꝑ linguã
uã. Uoloeni eũ numerosius contundi eorũ uocibus: qui amitũ ñ secularit᷑¬
tatis p̃sentiã ipse ñ pergera : statuerat literis inmanũ tuã tradere consolandũ. exor¬
indũ instruendũ. ñ tam orissono quã exemplo roboris tui. Ardeo quippi

Expanded text:
ne alicui minus intellegenti — non enim abs te solo illa legerentur — non diuina munera conne alicui minus intellegenti — non enim abs te solo illa legerentur — non diuina munera concessa hominibus, sed se ipsum praedicare uideretur et tu, qui nosti, quo modo haec legas, propter aliorum cauendam infirmitatem fraternae notitiae debito fraudareris. quod iam fecissem iamqlegeres, nisi profectio fratris improvisa repente placuisset. Quem sic commendo cordi et linguae tuae, ut ita comiter ei te praebeas, quasi non nunc illum, sed mecum ante didiceris. Si enim cordi tuo non dubitaverit aperire seipsum, aut ex omni, aut ex magna parte sanabitur per linguam tuam. Volo enim eum numerosius contundi eorum vocibus, qui amicum non secularitentiam ipse non pergeret, statueram litteris in manum tuam tradere consolandum, exhortandum, instruendum non tam oris sono quam exemplo roboris tui. ardeo quippe,
Abbreviated transcription (Latin):
sibi agi uelle deoragno: hec ut ex animo semꝑ confitear. meũq cor alingua mea ñ dis
cis meis saluusero. Est &iam aliud quo istũ frem amplius diligas Namẽ. cognatus ue¬
aenabilis. & uere beati ep̃i alipi. quẽ toto pectore amplecteris. & merito. Nam quis quis
de ulo iuro benigne cogitat demagna dĩ miscdia & demirabilibus dĩ muneribus cogitat
itaq: cũ legissa paitionẽ tuã qua desiderare te indicasti. ut historiã suã tibiscribat. &
uolebat faceit ꝓpt̾ beniuolentiã tuã: & nolebat ꝓpt̾ uerecundiãsuã uem cũ uiderẽ
int̾ anore  pudorẽq fluctuantẽ : onus ab illo inhumeros meos transtuli: nã hocᷤ
mͥ&iam ꝑepłam iussit. Citogͦ sidñs adiunerit. t̾otũ alipiũ inserã p̃cordus tuis Nam
hoc sum ego maxime ueritus. ne ille uerer&ur aperire om̃ia: quȩ in eũ dñs contulit.

Expanded text:
sibi agi uelle de magno. haec ut ex animo semper confitear meumque cor a lingua mea non disibi agi uelle de magno. haec ut ex animo semper confitear meumque cor a lingua mea non diet ab inimicis meis saluus ero. Est etiam aliud, quo istum fratrem amplius diligas; nam est cognatus uenerabilis et uere beati episcopi Alypii, quem toto pectore amplecteris et merito. nam quisquis de illo uiro benigne cogitat, de magna dei misericordia et de mirabilibus dei muneribus cogitat. itaque cum legisset petitionem tuam, qua desiderare te indicasti, ut historiam suam tibi scribat, et uolebat facere propter beniuolentiam tuam et nolebat propter uerecundiam suam. quem cum uiderem inter amorem pudoremque fluctuantem, onus ab illo in umeros meos transtuli; nam hoc mihi etiam per epistulam iussit. cito ergo, si dominus adiuuerit, totum Alypium inseram praecordiis tuis; nam hoc sum ego maxime ueritus, ne ille uereretur aperire omnia, quae in eum dominus contulit,
Abbreviated transcription (Latin):
pauline : ñte ita rapiant quȩ ꝑ nram infirmitate ueritas loquitur: ut eaquȩ ip̃se
loquor minꝰ diligenter aduertas ne dũ auidius hauris bona & rectaquȩ data mi¬
nistro: ñ ores ppectatis & erratib quȩ ipse cõmitto. In his enĩ quȩ tͥrecte si ad uerteris dis¬
in libris meis ille amandus ille p̃dicandus ẽ : apud quẽ ẽ. fons uitȩ. & incuiꝰ lumine ui¬
debimiꝰ lum̃. sine eniginate. s facie ad faciem : nunc aut̃ in enignate uidemꝰ. In his gͦi
quȩ ipse deu&eri ferm̃to eructuaui: cũ ea legens agnosco: me uidico cũ dolore: in his
uͦ quȩ deatimo sinceritatis & ueritatis donodĩ dixi : exulto cũ tremore. Quid enĩ habeniꝰ
quodũ accepimꝰ: At enĩ meliorem qui maĩorib & pluribus. quã qͥ minoribus & pauciorib
donis dĩ diues ẽ. quis negat. S rursus melius est uł deparuo dĩ dono gras agere: quã

Expanded text:
Pauline, non te ita rapiant, quae per nostram infirmitatem ueritas loquitur, ut ea, quae ipse Pauline, non te ita rapiant, quae per nostram infirmitatem ueritas loquitur, ut ea, quae ipse loquor, minus diligenter aduertas, ne, dum auidus hauris bona et recta, quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis, quae ipse committo. in his enim, quae tibi recte, si aduerteris, disin libris meis, ille amandus, ille praedicandus est, apud quem est fons uitae et in cuius lumine uidebimus lumen sine aenigmate et facie ad faciem, nunc autem in aenigmate uidemus. in his ergo, quae ipse de ueteri fermento eructaui, cum ea legens agnosco, me iudico cum dolore; in his uero, quae de azymo sinceritatis et ueritatis dono dei dixi, exulto cum tremore. quid enim habemus, quod non accepimus? at enim melior est, qui maioribus et pluribus quam qui minoribus et paucioribus donis dei diues est. quis negat? sed rursus melius est uel de paruo dei dono gratias ipsi agere quam
Abbreviated transcription (Latin):
cissimus. qͥ hanc eximidati tuȩ. acp̃stitntissimȩ caritati ȩpłam adportat. Huiꝰ nom̃ est
in libro de religione. quẽ tua sc̃ĩtas tantũ litteris indicas libentissime legit. factus enĩ
liam tanti uiri qͥtibi eũ misit n cõm̃datione iocundior. Neq huic tam̃ ta
amico meo uelĩ credas quȩ deme forte laudans dixerit. Sensi enĩ &iam ipsũ sepe
ñ mñtiendi studio: s a mandi ꝓpensione falli uidicantẽ: & arbitrari iã me accepisse
quedã quib accipiendis ad no patente ore cordis in harem & si hoc mosmeũ: quis ũ
coniciat quanta deme absente meliora quã uerioral&us effundat  Librorũ dutem
nroꝵ copiã faci& uenerabili studiotuo. Nã nescio me aliquid siue ad eorũ qͥ extra
eccł̃am dĩ sunt: siue ad aures frm scripsissȩ : quod ipse ñhabeat. S tu cũ legis misce

Expanded text:
cissimus, qui hanc eximietati tuae ac praestantissimae caritati epistulam adportat. huius nomen est cissimus, qui hanc eximietati tuae ac praestantissimae caritati epistulam adportat. huius nomen est in libro de religione\', quem tua sanctitas, quantum litteris indicas, libentissime legit; factus enim tibi etiam tanti uiri, qui tibi eum misit, commendatione iucundior. neque huic tamen tam familiari amico meo uelim credas, quae de me forte laudans dixerit. sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli iudicantem et arbitrari iam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a domino patente ore cordis inhiarem. et si hoc in os meum, quis non coniciat, quanta de me absente meliora quam ueriora laetus effundat? librorum autem nostrorum copiam faciet uenerabili studio suo; nam nescio me aliquid siue ad eorum, qui extra ecclesiam dei sunt, siue ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. sed tu cum legis, mi sancte
Abbreviated transcription (Latin):
in eo cuiꝰ totus estu. hocsiparũ ẽ. plus certe ñ habeo. Tu aut̃ fecisti ut ñ mͥ uideatur
parũ: qͥ me in illa ȩpłã tantis laudib honorare dignatus es: ut cũ tͥ me refundo. si parũ
hoc putem: tͥ ñ credidisse conuincar Pud& me quidem tantũ boni deme credere .s
plus pig& tͥ ñ credere. Est quod faciã : ñ me credã talem qualem putas. qm ñ agnosco
a credam me abste diligi: qm sentio & plane ꝑcipio. Ita nec in me temeratius nec inte
ingratus extitero : & cũ me tͥ totũ offero: parũ ñ est Offero enĩ quẽ uehem̃tissimi
diligis & offero si ñ qualem me ẽẽ. arbitraris : eũ tam̃ ꝓquo ut talis eẽ. merear de pre¬
caris. Hoc enĩ iã p&o facias. neminꝰ optes mͥ adici adid quodsũ : dũ me existimas ẽe. ĩam
quod ñ sum Ecce carissimus meus est: & abineunte adolescentia mͥ familiarit᷑ ami¬

Expanded text:
in eo, cuius totus es tu? si parum est, plus certe non habeo; tu autem fecisti, ut non mihi uideatur in eo, cuius totus es tu? si parum est, plus certe non habeo; tu autem fecisti, ut non mihi uideatur parum, qui me in illa epistula tantis laudibus honorare dignatus es, ut, cum tibi me refundo, si parum hoc putem, tibi non credidisse conuincar. pudet me quidem tantum boni de me credere, sed plus piget tibi non credere. est, quod faciam. non me credam talem, qualem putas, quoniam non agnosco, et credam me abs te diligi, quoniam sentio et plane percipio. ita nec in me temerarius nec in te ingratus extitero. et cum me tibi totum offero, parum non est; offero enim, quem uehementissime diligis, et offero, si non qualem me esse arbitraris, eum tamen, pro quo, ut talis esse merear, deprecaris. hoc enim magis iam peto facias, ne minus optes mihi adici ad id, quod sum, dum me existimas iam esse, quod non sum. Ecce carissimus meus est et ab ineunte adulescentia mihi familiariter ami
Abbreviated transcription (Latin):
irte fabricã cõ pagine caritatis erectȩ. mundi huiꝰ fluctus imputribilit̾ se
gla ut adquiratur contẽpnit᷑. & mundus utoptineat᷑. relinquit᷑. ibi paruuli siue
diam grandi usculi filu babilonis elidunt᷑ ad pa&erã. uicuscilic&e confusionis suꝑbiȩq
scd̾aris. hȩc atq huiꝰ modi quauissima & sacratis sima speccula littere tuȩ p̃bent
legentibus Litterȩ ilȩ litterȩ fidei ñ ficte litterȩ speibonȩ : litterȩ purȩ cari¬
tatis qͦ mͦ nob̃ anhelant sitĩ tuã & desideriũ. defectũq. animȩ tuȩ inatradiu
Quid amoris scissimi spirant: quantã opulentiã sincen cordis ex estuant: quas agunt
gras do. quas imparant adõ Blandiores sunt anardentiores. luminosiores. anfe¬
cundiores: S uid ẽ. enĩ quod ita nos mulcent. ita accendunt. ita cõpluunt &
ita serenȩ sunt: Quidẽ que sote. aut quid peis rependã: nisi quia totus sũ tuus.

Expanded text:
arcae fabricam compagine caritatis erectae mundi huius fluctus inputribiliter searcae fabricam compagine caritatis erectae mundi huius fluctus inputribiliter secant; ibi gloria, ut adquiratur, contemnitur et mundus, ut obtineatur, relinquitur; ibi paruuli siue etiam grandiusculi filii Babylonis eliduntur ad petram, uitia scilicet confusionis superbiaeque saecularis. Haec atque huius modi bus, litterae illae, litterae fidei non fictae, litterae spei bonae, litterae purae caritatis. quo modo nobis anhelant sitim tuam et desiderium defectumque animae tuae in atria domini! quid amoris sanctissimi spirant! quantam opulentiam sinceri cordis exaestuant! quas agunt gratias deo! quas impetrant a deo! blandiores sunt, an ardentiores? luminosiores, an fecundiores? quid est enim, quod ita nos mulcent, ita accendunt, ita compluunt et ita serenae sunt? quid est, quaeso te, aut quid tibi pro eis rependam, nisi quia totus sum tuus
Abbreviated transcription (Latin):
nplicitatẽ cordis tui: inqua queris dñm: sentiens de illo inhonitate. &
uberib & tã excellentibus donis dĩ. bonis tiuis: quot quot eas leger̃ rapiunt. quia ra¬
piunt᷑ cũ legunt. Quã suauis odor xp̃i: & quã fraglat ex eis diciñ potest: illȩ lit¬
terȩ cũ te offer̃ ut uidearis quantũ nos excitent ut queraris : Nam & ꝑspicabilem
faciunt & desiderabilem. Tuanto enĩ p̃sentiã tuã nob̾ quodã modo exibent. tanto
sentiã nos ferre ñsinunt. Amatit te om̃s meis. & amari abste cupu
dignetur tendenti ad stabilitatẽ suã Uidetur alegentibus ibi conurx. ñ dux
admolliciẽ uirosuo: s ad fortitudinẽ redux in osse uirisui quã intuã unitate m
redactã a redditã. & spiritalib tͥ tanto firmioribus quanto castiorib nexib copulatã:
officus urȩ scitatis debitis inte uno resalutamꝰ. Ibi cedri libani adt̾rã depositȩ. & in

Expanded text:
simplicitatem cordis tui, in qua quaeris dominum sentiens de illo in bonitate, esimplicitatem cordis tui, in qua quaeris dominum sentiens de illo in bonitate, euberibus et tam excellentibus donis dei, bonis tuis. quotquot eas legerunt, rapiunt, quia rapiuntur, cum legunt. quam suauis odor Christi et quam fraglat ex eis, dici non potest. illae litterae cum te offerunt, ut uidearis, quantum nos excitant, ut quaeraris! nam et perspicabilem faciunt et desiderabilem. quanto enim praesentiam tuam nobis quodam modo exhibent, tanto absentiam nos ferre non sinunt. amant te omnes in eis et amari abs te cupidignetur tendenti ad stabilitatem suam. uidetur a legentibus ibi coniunx non dux ad mollitiem uiro suo, sed ad fortitudinem redux in ossa uiri sui, quam in tuam unitatem redactam et redditam et spiritalibus tibi tanto firmioribus, quanto castioribus nexibus copulatam officiis uestrae sanctitati debitis in te uno resalutamus. ibi cedri Libani ad terram depositae et in
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa. Iuis igit᷑ potest ñgaudere uiso. ut possit quandiu te ñ uid& ñ dolere: Ergo
neutrũ possũ & qm̃ si possem ĩ manit̃ possẽ : ñ posse delector atq in eo quod delector.
ñ nullũ solitciũ est. dolentẽ itaq me: ñ sedatus s consideratus consolatur dolor Ne
rep̃hendas queso sanctiore grauitate qua p̃uales: & dicas ñ recte medolere: quod adhuc
te ñ nouerĩ: cũ animũ mͥituũ hoc ẽ. te ipsũ interiorẽ aspiciendũ patefeceris. Iuid
enĩ siuspiã te uł int̾renatua ciuitate didicissem frem & dilectore meũ : & tantum
indño actalẽ uirũ nullũ ne me dolorẽ sensurũ fuisse arbitra reris. siñ sinerer nosse
domũ tuã: Quomodo gͦ ñdoleam quod ñ dũ facienituã noui: hoc ẽ domũ animę
tuȩ. quã sicut meã noui : Legi enĩ litteras tuas. fluentes lac & mel: p̃ferentes

Expanded text:
ipsam. Quis igitur potest non gaudere te viso, ut possit quandiu te non videt, non dolere! Ergo ipsam. Quis igitur potest non gaudere te viso, ut possit quandiu te non videt, non dolere! Ergo neutrum possum, et quoniam si possem, immaniter possem, non posse delector, atque in eo quod delector nonnullum solatium est. Dolentem itaque me non sedatus, sed consideratus consolatur dolor. Ne reprehendas, quaeso, sanctiore gravitate qua praevales, et dicas non recte me dolere, quod adhuc te non noverim, cum animum mihi tuum, hoc est teipsum interiorem aspiciendum patefeceris. Quid enim? si uspiam te uel in terrena tua ciuitate didicissem fratrem et dilectorem meum et tantum in domino ac talem uirum, nullumne me dolorem sensurum fuisse arbitrareris, si non sinerer nosse domum tuam? quo modo ergo non doleam, quod nondum faciem tuam noui, hoc est domum animae tuae, quam sicut meam noui? Legi enim litteras tuas fluentes lac et mel, praeferentes
Abbreviated transcription (Latin):
in dño salutẽ. Obone uir & bone fr̃ Latebas animã meã & eidico ut toler&. quod
adhuc lates oculos meos & ux mͥ obtemperat: inmo ũ obtemperat. anuͦ tolerat. Cur
gͦ me excruciat desideriũ tui : apud ipsam intus animã : Nã si molestias corporis patere
&̾ si ñ ꝑ turbarent ȩquitatẽ animimei: recte illas tolerare dicerer: Cũ aut̃ ñ ȩquo
animo fero quod te ñ uideo. intolerabile ẽ. istã appellare tolerantiã. S quando tu
talis es: esse sine te fortasse intolerabilius tolerar&ur bene e. gͦ. quia ȩquo animo ferr
ñ possum: quod si ȩquo animo ferrẽ: ȩquo animo ferendus ñessem: Mirũ ẽ. s tam̃ uerũ
quodm accidit Doleo quod te iñ uideo: & me ipse consolat᷑ dolor Ita mͥ displic& forti¬
tudo: qua patient̃ fertur absentia bonorũ sicuties Nã & ierusalẽ futurã desidera mꝰ
utiq & quanto impatientius desideramꝰ ipsam : tanto patientius sustinemꝰ om̃ia ꝓpt̃

Expanded text:
ino salutem. 1. O bone vir et bone frater, latebas animam meam: et ei dico ut toleret quod adhuc lates oculos meos, et vix mihi obtemperat; imo non obtemperat. An vero tolerat? Cur ergo me excruciat desiderium tui apud ipsam intus animam? Nam si molestias corporis paterer, et si non perturbarent aequitatem animi mei, recte illas tolerare dicerer; cum autem non aequo animo fero quod te non video, intolerabile est istam appellare tolerantiam. Sed quando tu talis es, esse sine te fortasse intolerabilius toleraretur. Bene est ergo, quia aequo animo ferre non possum, quod si aequo animo ferrem, aequo animo ferendus non essem. Mirum est, sed tamen verum, quod mihi accidit: doleo quod te non video, et me ipse consolatur dolor. Ita mihi displicet fortitudo qua patienter fertur absentia bonorum, sicuti es. Nam et Jerusalem futuram desideramus utique, et quanto impatientius desideramus ipsam, tanto patientius sustinemus omnia propter
Abbreviated transcription (Latin):
pluriũ malorũ paucisunt. & ꝑse ipsi multisunt. Quia multi filii desertȩ. magis quã eiꝰ
quȩ haba uirũ. & multiaboriente & octidente uenient. & recumbent cũ abraham. isabacs

Expanded text:
plurium malorum pauci sunt et per se ipsi multi sunt, quia multi filii desertae, magis quam eius, plurium malorum pauci sunt et per se ipsi multi sunt, quia multi filii desertae, magis quam eius, quae habet uirum, et multi ab oriente et occidente uenient
Abbreviated transcription (Latin):
mꝑpauũ obliuisceris ignominiȩ iudutatis tuȩ ñ eris memor Ego eni sũt asis qui auio¬
tribus tius natisunt t̾ filii. constitues eos pͥncipes suꝑ omȩm t̃ram: nigͦ cognoueris te pa
ipsam: exi tũ. Nonego tȩ eicio s exitũ. ut dicat᷑ dete ex nobis exier̃. s nerant ex nob
xitũ iuestigus gregũ. ñ iuestigus meis. s inuestigis gregũ. nec uniꝰ gregis si gr egu¬
diuisorũ ã err̃antiũ.  pasche edos tuos ñ sicut parus cui dr pasce oues meas s pasce hedos
tuos intab naculis pastorũ ñ intab naculo pastoris : ubi e. unꝰ grex &unꝰ pastor Cognoscit
enĩ semã ipsam. ne hoc ei contingat: q hoc contigit eis qͥse in ila ñ cognouer Ipsa ẽ. ddecuiꝰ¬
paucitate dñ imcõparatione plurimorũ malorũ. q angusta & arta ina e. quȩducit ad
uitã: & paucisunt qui ambulant mea : & rursus ipsae᷑ . decuiꝰ multitudine dr̃: sicerit sem

Expanded text:
perpetuum obliuisceris, ignominiae uiduitatis tuae non eris memor. quoniam ego sum dotribus tuis nati sunt tibi filii; constitues eos principes super omnem terram. nisi ergo cognoueris temet ipsam, exi tu; non ego te eicio, sed exi tu, ut dicatur de te: Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis. exi tu in uestigiis gregum, non in uestigiis meis sed in uestigiis gregum nec uniedos tuos: non sicut Petrus, cui dicitur, Pasce oves meas ; sed pasce haedos tuos in tabernaculis pastorum, non in tabernaculo pastoris, ubi est unus grex et unus pastor . Cognoscit enim semetipsam, ne hoc ei contingat, quia hoc contigit eis qui se in illa non cognoverunt. 30. Iaucitate dicitur in comparatione plurimorum malorum, quia angusta et arta uia est, quae ducit ad uitam, et pauci sunt, qui ambulant in ea. et rursus ipsa est, de cuius multitudine dicitur: Sic erit seme
Abbreviated transcription (Latin):
ipse se iustũ dicit. exitũ aut̃ suũ ñ abluit. Meritis aut̃ cipriani sic ñ equat᷑. qui propt᷑
ra sacram̃ta nec ipsos heraicos audã rebaptirare: sic̃ ñ equat᷑ meritis pari quisquis
ñ cogitgentes uidaiare. S illa pa̾n ñ tantũ claudicatio. uorũ &iam correctio: scrip¬
turis cãnonicis continaur: ciprianꝰ aut̃ sensis se alit̾ de baptismo quã forma & con¬
su&udo habebat ȩccłȩ ñ in canonicis s in suis & in concilii litteris muenit᷑. correxisse
aut̃ istã sententiã ñ inuenitur. Non in congruent̾ tam̃ de tali uiro existimandũ
a tanto uelut patrocimo carere noluer̃. quã ꝙ ñ desint qui hoc epͥatiũ prsus n
sensisse contencdant: s sub eiꝰ nomine a p̃sũptorib atq m̃ cdacabus fuissẽ confictũ
cessione e ledraccionis ecesastio ustocsit. contra quã tam̃nidefuer̃ qui

Expanded text:
ipse se iustum dicit. exitum autem suum non abluit. Meritis autem Cypriani sic non aequatur, qui propter ipse se iustum dicit. exitum autem suum non abluit. Meritis autem Cypriani sic non aequatur, qui propter paria sacramenta nec ipsos haereticos audet rebaptizare, sicut non aequatur meritis Petri, quisquis non cogit gentes iudaizare. sed illa Petri non tantum claudicatio uerum etiam correctio scripturis canonicis continetur; Cyprianus autem sensisse aliter de baptismo, quam forma et consuetudo habebat ecclesiae, non in canonicis sed in suis et in concilii litteris inuenitur. correxisse autem istam sententiam non inuenitur: non incongruenter tamen de tali uiro existimandum et tanto velut patrocinio carere noluerunt. Quanquam non desint qui hoc Cyprianum prorsus non sensisse contendant, sed sub eius nomine a praesumptoribus atque mendacibus fuisse confictum. cessione celebrationis ecclesiasticae custoditur, contra quam tamen non defuerunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
illã ñ eos creclat abeccłȩ muneribus separari. Qua inre: sicut ingeniũ tuũ noui
facillime ꝑ spicis totã causã uram: penitus euersam & extinctã: Sienĩ sacra¬
m̃ta cũ peccatorib cõ municando sicut putatis perut eccła quȩ fuerat in orbe
t̾rarũ. nã uos ideo separastis iã prius tota perierat. cũ sicut dicit ciprianus in
eã sinȩ baptismo ãmittebant᷑. acsic nec ipse ciprianꝰ habebat inqua ęccła nasce¬
r&ur. Quantomagis multo posterior ur auctor pat̾q donatus: Si aut̃ illo tem¬
pore cũ in eã sine baptismoãmittebant᷑ erat tam̃ ęccła quȩ parer& ciprianũ.
parer& & donatũ : manifestũ e. ñ contaminari iustos peccatis alienis. quando cũ eis
sacram̃ta cõmunicant: ac ꝑ hoc separationẽ qua existis ab unitate. qua excusatione
possitis abluere. ñ hab&is ĩmpl&urq in uob sce sc̃ripturȩ illud oraculũ ẜilius malu

Expanded text:
illam non eos credat ab ecclesiae muneribus separari? Qua in re, sicut ingenium tuum noui, illam non eos credat ab ecclesiae muneribus separari? Qua in re, sicut ingenium tuum noui, facillime perspicis totam causam uestram penitus euersam et extinctam. si enim sacramenta cum peccatoribus communicando, sicut putatis, periit ecclesia, quae fuerat in orbe terrarum — nam uos ideo separastis —, iam prius tota perierat, cum, sicut dicit Cyprianus, in eam sine baptismo admittebantur, ac sic nec ipse Cyprianus habebat, in qua ecclesia nasceretur, quanto magis multo posterior uester auctor paterque Donatus! si autem illo tempore, cum in eam sine baptismo admittebantur. erat tamen ecclesia, quae pareret Cyprianum, pareret et Donatum, manifestum est non contaminari iustos peccatis alienis, quando cum eis sacramenta communicant. ac per hoc separationem, qua existis ab unitate, qua excusatione possitis abluere, non habetis impleturque in uobis sanctae scripturae illud oraculum: Filius malus
Abbreviated transcription (Latin):
il le ftoritis quõ quidem sicut dixi a ca noulcis auc toritate distraguim. cur ineote
taedo dot: ⁊ quod unitatẽ orbtie atq om̃iũ gentiuĩ & diligencio tomitus dispu¬
tando desendit: quod eos quise tamꝗ. uistos ab ea separare uoluissent arrogaispi¬
areũ purgare concessũ sit: paleas conarent᷑ atritico separare: quod unũ quẽq.
alienis petatis maculari ñ posse monstrauit. quã sibi om̃s impiȩ seditionis auctores
usam sepanationis assumunt: quod ineo ipso in quo aliter sapuit: colle
diuersa sentientes: nec uidicandos. nec auire cõmunionis amouendos ee. decreuit
quod inea ipsa ȩpłã ad iubaianũ quȩ in concilio cuiꝰ ductoritatẽ ad rebapti ⁊andũ
sequiuos dicitis primitus recitata e : cũ fateatur in p̃teritũ sic ee. ãnussos in eccł
qui fuerant alibi baptizati ut denuo ñ baptiiarentur Unde illos sine baptis mo
fuisse arbitratur. tantũ tam̃ ponit utilitatis & sabritatis in pace ęccłȩ. ut ꝓpt̃

Expanded text:
 auctoritas, quam quidem, sicut dixi, a canonis auctoritate distinguimus, cur in eo te non delectat, quod unitatem orbis terrae atque omnium gentium et diligendo tenuit et disputando defendit, quod eos, qui se tamquam iustos ab ea separare uoluissent, adrogantisaream purgare concessum sit, paleas conarentur a tritico separare, quod unumquemque alienis peccatis maculari non posse monstrauit, quam sibi omnes impiae seditionis auctores solam causam separationis adsumunt, quod in eo ipso, in quo aliter sapuit, collegas diuersa sentientes nec iudicandos nec a iure communionis amouendos esse decreuit, quod in ea ipsa epistula ad Iubaianum, quae in concilio, cuius auctoritatem ad rebaptizandum sequi uos dicitis, primitus recitata est, cum fateatur in praeteritum sic esse admissos in ecclesiam, qui fuerant alibi baptizati, ut denuo non baptizarentur, unde illos sine baptismo fuisse arbitratur, tantum tamen ponit utilitatis et salubritatis in pace ecclesiae, ut propter
Abbreviated transcription (Latin):
opilcra int̾ mulieres: exitii in uestigus gregũ. & pasce hedos tuos intab̾ naculis pastorũ
Oresponsio dulcissimi sponsi. Nisi cognoueris inquit tem& ipsã. qr utiq ñ potest ciuitas
ab condi suꝑ montẽ posita constituta & ideo ñ es oꝑta: ut incurras ingreges sodaliũ mẽorũ
Eeo eũ sũ mons paratus incacuminȩ montiũ ad quẽ uemient utiuisş gentes. Nisi g cognoueris

Expanded text:
o pulchra inter mulieres, exi tu in uestigiis gregum et pasce haedos tuos in tabernaculis pastorum. o pulchra inter mulieres, exi tu in uestigiis gregum et pasce haedos tuos in tabernaculis pastorum. o responsio dulcissimi sponsi! nisi cognoueris, inquit, temet ipsam. quia utique non potest ciuitas abscondi super montem constituta et ideo non es operta, ut incurras in greges sodalium meorum; ego enim sum mons paratus in cacumine montium, ad quem uenient uniuersae gentes. nisi ergo cognoueris
Abbreviated transcription (Latin):
Apeccatoribus relinquentib legẽ tuã: & uidi insensatos & tabescebam:. Ipsa e. quȩ dicit
sponso suo ubi pascis. ubi cubas inmeridie: ne forte fiam sicut oꝑta suꝑ greges sodaliũ tuorũ¬
quod alibi dr̃. dexterã tuã notã fac mͥ. & eruditos corde insapientia: in quib luce fulgentib
& caritate feruentibus qua inmendie requiescis. ne forte uelut oꝑta idest occulta & ignota
irruã ñ ingregẽ tuũ. s ingreges sodaliũ tuorũ. idest herdicorũ. quos ita sodales dicit
sicut spinas illas filias ꝓpt̾ cõmunionẽ sacram̃torũ: dequib alibi dr̃ Tuuͦ unanimil¬
ms. dux mis & notus ĩtis: qͥ simulmecũ dulces capiebas cibos. indomo dñi ãbulauimꝰ cũ con¬
sensu Ueniat mors suꝑ illos. & descendant in infernũ uiuentes: sic̃ dathan & abiron im¬
pieseparationis auctores. Ipsa e. cui continuo respondetur. nisi cognoneris temã ipsam

Expanded text:
a peccatoribus derelinquentibus legem tuam; et, Vidi insensatos, et tabescebam . Ipsa est quae dicit a peccatoribus derelinquentibus legem tuam; et, Vidi insensatos, et tabescebam . Ipsa est quae dicit sponso suo: Ubi pascis, ubi cubas in meridie; ne forte fiam sicut operta super greges sodalium tuorufac mihi, et eruditos corde in sapientia : in quibus luce fulgentibus et charitate ferventibus quasi in meridie requiescis; ne forte velut operta, id est occulta et ignota, irruam non in gregem tuum, sed in greges sodalium tuorum, id est haereticorum. Quos ita sodales dicit, sicut spinas illas filias, propter communionem Sacramentorum. De quibus alibi dicitur, Tu vero unanimimeus, dux meus et notus meus, qui simul mecum dulces capiebas cibos; in domo domini ambulauimus cum consensu. ueniat mors super illos et descendant in infernum uiuentes sicut Dathan et Abiron, impiae separationis auctores. ipsa est, cui continuo respondetur: Nisi cognoueris temet ipsam,
Abbreviated transcription (Latin):
lberauit:. Iuod cũ ignor&is anfactũ sit. Atq itauobis in auditũ sicut mul
popłis xp̾ia norũ in longinquis t̾ris constitutorũ nom̃ donati in auditũ ẽ: incerti estis
ubisit ȩccła. Ibi enĩ erit. ubi primũ forsitau factũ e. qd postea uos fecistis. si potuit et. ulla¬
⁊ causa. quauos a cõmunione om̃iũ gentiũ separare possõis. Nos aut̃ ideo certis
neminẽ se acõmunione om̃iũ gentiũ iuste sepanre potuisse.: qr ñ quisq nr̃m insua usticia
s inscripturis diuinis querit ȩccłam. & ut ꝓmissa e. reddi conspicit. Ipsa e enĩ dequa dr̃
icut liliũ in mediospinarũ. ita pxima mẽa in medio filiarũ: quȩ nec spine dicipossent
nisi malignitate morũ. nec filiȩ nisi cõmunione sacram̃torũ. Ipsa ẽ. quȩ dicit: afinibus
t̃rȩ adteclamaui cũ anxiardur cormeñ: quȩ in alio psalmo dicit. Tethũ detinuit me

Expanded text:
diluuio liberauit. quod cum ignoretis an factum sit atque ita uobis inauditum, sicut multis diluuio liberauit. quod cum ignoretis an factum sit atque ita uobis inauditum, sicut multis populis Christianorum in longinquis terris constitutorum nomen Donati inauditum est. incerti estis, ubi sit ecclesia. ibi enim erit, ubi primum forsitan factum est, quod postea uos fecistis, si potuit esse ulla iusta causa, qua uos a communione omnium gentium separare possetis. Nos autem ideo certi sumus neminem se a communione omnium genti in Scripturis divinis quaerit Ecclesiam, et ut promissa est, reddi conspicit. Ipsa est enim de qua dicitur, Sicut lilium in medio spinarum, ita proxima mea in medio filiarum : quae nec spinae dici possunt, nisi malignitate morum; nec filiae, nisi communione Sacramentorum. Ipsa est enim quae dicit: A finibus terrae ad te clamavi, cum anxiaretur cor meum . Quae in alio psalmo dicit, Taedium detinuit me