comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q silia muliere. quãꝙͣ et in recitatõe
passionis martiꝵ audunmiꝰ femĩas
de quib decent̾ loquamur. S ñ ea
p̃termitimus qũ eaꝵ matrem lau
tem quis ĩueniet. Congnut deimar¬
tirũ fortitudo mulieris. Nisi eĩ ista
defecissent. Mulierem fortem quis ĩ¬
uemiet: Difficile est ĩuenire eam. ĩme
difficile est nescire eam. Ronne ĩtẽ
cuutas in monte. que abscõdi nõp̃t.¬
Quare ergo dcm̃est quis muemiet. cum
dici debuerat quis non ĩueniet: S tu ci¬
uitatem in monte positam indes. ut ãt
in moute poneretur ĩuenta est que pe¬
rierat. Quando illustrata est quis exm
non uidet: Qñ. latebat quis eam ĩneĩ¬
ret. Ip̃a enĩ ciuitas est. et illa unaoius.
quam ꝑditam que sunt pastor. et ĩuẽ¬
tam gandens in huiis reportauit. Ip̃e
pastor est mons. Ouis aũt in humeris
eius. cuutas in monte. facile est utuide¬
as eam collocatam in monte. quando
eam ĩuenires. cũ uelaretur et in uepre
In spmusntiq delictoꝵ suoꝵ. Ibi .n. que¬

Expanded text:
citatione passionis martyrum audivimus feminas, de quibus decenter loquamur: sed nec eas praetermittimus, quando earum matrem laudtem quis inveniet? Congruit diei martyrum fortitudo mulieris. Nisi enim fortssione defecissent. Mulierem fortem quis inveniet? Difficile est invenire eam, imo difficile est nescire eam. Nonne ipsa est civitas in monte, quae abscondi non potQuare ergo dictum est, Quis inveniet? cum dici debuerit, Quis non inveniet? Sed tu civitatem in monte positam vides: ut autem in monte poneretur, inventa est quae perierat. Quando illustrata est, quis eam non videt? quando latebat, quis eam inveniret? Ipsa enim civitas est, et una illa ovis, quam perditam quaesivit pastor, et inventam gaudens in humeris reportavit . Iste pastor, mons est: ovis autem in humeris ejus, civitas in monte. Facile est ut videas eam collocatam in monte: quando eam invenires, cum lateret in vepribus, in spinis utique delictorum suorum? Ibi enim quae
Abbreviated transcription (Latin):
uit. quam parate. ne fluitantes simis
carnaliũ concupiscentiaꝵ impediãt
operantem. Succingit lumbos. ut uł
suꝑfluũcalcet. dum in opere festinat.
ibi eñ castitas mulieris huiꝰ. zona p̃¬
cepti constricta et ad om̃e opus bonũ
sꝑ pata. snccuncta fortiter lumbos su¬
os firmauit brachia sua nõ defect᷑a.
unde hoc: Gnsteauit quia bomimest

Expanded text:
luitantes sinus carnalium concupiscentiarum impediant operantem; succingit lumbos, ut nihil superfluum calcet, dum in opere festinat. Ibi enim castitas mulieris hujus, zona praecepti constricta, et ad omne opus bonum semper parata. Succincta fortiter lumbos suos, firmavit brachia sua, non defectura. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Destaibit nobis qui diẽ istũ
infrrinitas uocis nr̃e snsti¬
ciat intentiom inte. hoc iõ
niunare dignemin. ãmns eñi promptus
est aduos. scaronifirma. Et ip̃e anii
quetũq forte gaudia de scripturadei
concipit. parturit. et parere querit i
ainribus et mentib ur̃is. prestate n
uobis iudũ ẜmomi. Cõmendatur ei
et in scciptura. turtur querẽs iudũs
ubi reponat pullossuos. Et hoc qd̾
gestamus imamb. sccptura sc̃it
quã uidetis cõmendat nobinqͥrendã
et laudandam nuilierem quãcã deͣ
paulo ante cum legetur audistis ma¬
qui inuieut ꝑditam. Ornauit mẽtã
te hac scd̾m lectionis tenorem quamme
portare conspicitis. panca pro tempore q̃
que sit istamulier me ꝓ loquente accepi¬
stis. uidete etiam uttũ me legente agnos¬
catis. Om̃is nũc auditor quantũ ex ait¬
fectu m̃osatis apparet dicit in corde suo
eccͣa deb esse. Confirmoistamcogita¬
tionem. Nam que potint ẽẽ alt̾a mar¬
tirũ mat̾. Ita est qd̾ intellexistis. hoc

Expanded text:
istum infirmitas vocis nostrae sufficiat intentioni vestrae. Hoc ideo adjuvare dignemini: animus enim promptus est ad vos, sed caro infirma. Et ipse animus, quaecumque forte gaudia de Scriptura Dei concepit, parturit et parere quaerit in auribus et mentibus vestris: praestate in vobis nidum sermoni. Commendatur enim et in Scriptura turtur, quaerere nidum sibi, ubi ponat pullos suos . Et hoc quod gestamus in manibus, Scriptura scilicet quam videtis, commendat nobis inquirendam et laudandam mulierem quamdam, de qua paulo ante, cum legeretur, audistis, maqui invenit perditam, ornavit inventam. De hac secundum lectionis tenorem, quam me portare conspicitis, pauca pro tempore, qurtyrum. Jam quae sit ista mulier, me proloquente accepistis: videte etiam ut me legente agnoscatis. Omnis nunc auditor, quantum ex affectu vestro satis apparet, dicit in corde suo, Ecclesia debet esse. Confirma istam cogitationem. Nam quae potuit esse altera martyrum mater? Ista est: quod intellexistis, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
opera aaicillis. ancille iste ip̃ius sunt.
anuiri eius : an quiaunt ip̃ius sut.
et ip̃ius sñt : cai multe ancille ip̃a ẽ s
Ip̃a .ii. quãqmͣ materfamilias. tamẽ
aucillam se ẽẽ nou dedignat᷑. attẽdat
preciũ suũ. diligat dũm suũ. agnos¬
cat inquam se ancillam nec timecit
ꝯditionem. Nou .ii. dedignat᷑ ille cõ¬
iugem facere. quã tanti emit. Et
unaqueq ꝯũx bona maritũ suum

Expanded text:
t, an viri ejus? An quia viri ipsius sunt, et ipsius sunt? An multae ancillae ipsa est? Ipsa enim quanquam materfamilias, tamen ancillam se non dedignetur. Attendat pretium suum, diligat Dominum suum. Agnoscat, inquam, se ancillam, nec timeat conditionem. Nec enim dedignatur ille conjugem facere, quam tanti emit. Et unaquaeque conjux bona ma
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ordine. uñ et ip̃e dicit. Ordinate i
me caritatem. Nolite prepostere agere.
nolite turbare et confundere que deus
ordinauit. Ordiuate in me caritatẽ.
amate me tanꝙͣ me. a mate deũ tãꝙͣ
deum. Ne deuin offendatis ꝓpt̾ me ne
me offendatis pp̃ aliũ quẽlib. nec aliũ
quẽlib. pp̃ me. Ordinate in me carita¬
tem. beata filia eius in hoc ordĩe con¬
scituta cuiꝰ int̾ ceteros celebramꝰ hodi¬
e passionem. paulo añ auduuinꝰ con¬
fessionem. ordinãs lingmͣ suam. ho¬
norem inquit cesari quasi cesari. cĩorẽ
aũt deo quasi deo. Os suum ergo a puit at

Expanded text:
hoc ordine. Unde et ipsa dicit: Ordinate in hoc ordine. Unde et ipsa dicit: Ordinate in me charitatem . Nolite praepostere agere, nolite perturbare et confundere quae Deus ordinavit. Ordinate in me charitatem. Amate me tanquam me, amate Deum tanquam Deum: ne Deum offendatis propter me, nec me offendatis propter alium quemlibet, nec alium quemlibet propter me. Ordinate in me charitatem. Beata filia ejus in hoc ordine constituta, cujus inter caeteras celebramus hodie passionem, paulo ante audivimus confessionem, ordinans, linguam suam: Honorem, inquit, Caesari quasi Caesari, timorem aut
Abbreviated transcription (Latin):
nea et letata est in diebus nouissimis.¬
ergo diu tribulata. Nam unde habe̾t
purpurea uestimenta. siue tribulatõe:
Os suũ aperuit attente. prestet nobis¬
dñs in illa constitutis. ip̃am laudantib.
illi coh̾entib. cũ illa et in ilsa utã eius
expectantib. Ut et nos aꝑianus actẽte
sollicite. Cum timore et tremore multo
fui apud uos. apsus dixit. ẽ anꝙͣ dicẽs.
Os meuni aperui attente. Os nrm pa¬
tet cd uos comichii. Os suũ aperuit. at¬
tente. et ordinem posuit lugue sue.
laudans creaturam tanꝙͣ cceaturam
creatorem tanꝙͣ creatorem. angelos
tanꝙͣ angelos. celestia tanꝙͣ celestia.
terrestria canqmͣ terrestria. honumes
tanqmͣ homines. pecora tanꝙͣ pecora.
Nichil ꝑturbatũ. inchil mordinatũ.
Non accipiẽs in namĩ nomẽ dñi dei
sui. non scd̾m st̾am creature sẽtiens
de creatore. Ita ordinate totũ loquẽs
ut nõ p̃ponat inferiora pociorib. nec
ordinem lingue sue. Nichil pulch̾us

Expanded text:
inea. Et laetata est in diebus novissimis.inea. Et laetata est in diebus novissimis.ergo diu tribulata. Nam unde haberet purpurea vestimenta sine tribulatione? 23. -- Os suum aperuit attente. Praestet nobis in illa constitutis, ipsam laudantibus, illi cohaerentibus, cum illa et in illa virum ejus exspectantibus, ut et nos aperiamus attente sollicite. Cum timore et tremore multo fui apud vos, Apostolus dixit : tanquam dicens, Os meum aperui attente. Os nostrum patet ad vos, o Corinthii . Os suum aperuit attente. Et ordinem posuit linguae suae: laudans creaturam tanquam creaturam, Creatorem tanquam Creatorem, Angelos tanquam Angelos, coelestia tanquam coelestia, terrestria tanquam terrestria, homines tanquam homines, pecora tanquam pecora. Nihil perturbatum, nihil inordinatum. Non accipiens in vanum nomen Domini Dei sui, non substantiam creaturae sentiens de Creatore: ita ordinate totum loquens, ut non praeponat inferiora potioribus, nec ordinem linguae suae. Nihil pulchrius
Abbreviated transcription (Latin):
qui de celo descendit. eodem ip̃o precio
serui dedomo ista. ut om̃s uestiti. om̃s
pasti sunt. Cnictoria enĩ fecit utiq ad
opus. Namet ip̃a opus faciens. accin¬
xit fortiter lũbos suos. Qui sũt cana¬
nei : Uiciue gentes ppło isrł aliemge¬
ne. alũ qui eratis longe facti estis ꝓpcͦ
testamentoꝵ eius. et ꝓuectionis siẽ
non habentes. et sine deo in ħ mũdo. uc̃
añt ciues sc̃õrum. et domesticidei. accep¬
tis cinctoriis oꝑanum indomo dñica.
iam facti domestici dei. ex cananeis.
unde erat et illa mulier modo ĩ enũge¬
lio recitata. Cananea erat admẽsqm
filiorum accedere non audebat. s taꝙͣ
canis micas requirebat. Uide quemad̾
se p̾cinxit ad opus. precinctoriũ eius
fides. hoc laudat ille. O mulier magna
est fides tua. Cetera uideamus. fortitu¬
dine et decore in duta est. decore tanꝙͣ
bysso. fortitudine tanqm̃ purpura.
Quia eiuĩ fortis. ideoni passione sangͥ¬

Expanded text:
qui de coelo descendit, eodem ipso pretio qui de coelo descendit, eodem ipso pretio servi de domo ista: ut omnes vestiti, omnes pasti sint. Cinctoria enim fecit, utique ad opus: nam et ipsa opus faciens, accinxit fortiter lumbos suos. Qui sunt Chananaei? Vicinae gentes populo Israel alienigenae. Aliquando qui eratis longe, facti estis prope Testamentorum, et promissionis spem non habentes, et sine Deo in hoc mundo, nunc autem cives sanctorum et domestici Dei , acceptis cinctoriis operamini in domo dominica, jam facti domestici Dei ex Chananaeis, unde erat et illa mulier modo in Evangelio recitata. Chananaea erat, ad mensam filiorum accedere non audebat, sed tanquam canis micas requirebat. Vide quemadmodum se praecinxerit ad opus. Praecinctorium ejus, fides: hoc laudat ille. O mulier, magna est fides tua ! 22. Caetera videamus. Fortitudine et decore induta est. Decore, tanquam bysso; fortitudine, tanquam purpura. Quia enim fortis, ideo in passione sangu
Abbreviated transcription (Latin):
et accepti. S ille qui sic uendit non
querit datimi s requirit fructũ. nec
quidem ille mercator donim sui. s ma
dat spiritalia. Et quid querit : forte car¬
nalia debentur quidem et ista. s nõ ip̃a
querebat apłus dicens. Non eiũ quero
ut̃a. s uos ip̃os. date ergo precium. da¬
teuos ip̃os. neq .n. et ioseph in egypto.
frum̃ta non uendebat. et tranen ipsos
ementes seruos regios faciebat. Uolen¬
tes iuuere in illa fãme. accipiebant
frumenta. et fiebant serui. Timemus
uos fieri. uenobis si non erumus illius
serui. Quid nobis ꝓdest: recusantes ta¬
lem dũm et sub dẏabolo erimus et fa¬
men patiemur. et potestatem ueri dñi
non effugiemus. ee ip̃m da. et eme tibi
syndonem id est sꝑitale amittoriũ. Sic̃
etiam cuiꝰdam panis precium. tu ip̃e es.
Quid enĩ quia das te uoluptati. Nõue
pio concupiscentia carius tãꝙͣ ut ema̾
meretucem te ip̃mdes p̃cium: Quantũ
est ut deotedes.panem unũ tibi emas.

Expanded text:
ccepti . Sed ille qui sic vendidit, non quaerit datum, sed requirit fructum: ne quidem ille mercator Domini sui, sed mdat spiritualia: et quid quaerit? forte carnalia? Debentur quidem et ista: sed non ipsa quaerebat Apostolus, dicens, Non enim quaero vestra, sed vos ipsos . Date ergo pretium, date vos ipsos. Neque enim et Joseph in Aegypto frumenta non vendebat: et tamen ipsos ementes, servos regios faciebat . Volentes vivere in illa fame, accipiebant frumenta, et fiebant servi. Timemus nos fieri servi? Vae nobis, si non erimus illius servi. Quid nobis prodest recusare talem Dominum? Et sub diabolo erimus, et famem patiemur, et potestatem veri Domini non effugiemus. Te ipsum da, et eme tibi sindonem, id est, spirituale amictorium. Sic etiam cujusdam panis pretium tu ipse es. Quid enim? Quia das te voluptati, nonne pro concupiscentia carnis, tanquam ut emas meretricem, te ipsum das pretium? Quantum est ut Deo te des, panem vivum tibi emas,
Abbreviated transcription (Latin):
frigus pati non potes. Iumentis utaris:
quia pedibus ambulare non potes: Ista
fulcimenta sunt infirutatis. nõ or̾na¬
menta potestatis. Q̾ ille diuicie sũt an¬
geloꝵ. Unam uestem habent lucis. Nũ¬
quiͣ teritur. nũqmͣ sordidatur. ille sunt
uere diuicie. ubi nulla erit mopia. nulla
erit indigentia. Quid modo queris hoc
añꝙͣ surgatur. si filius es mulieris hiꝰ.
attende quando tibi diuicie ꝓmttant᷑.
surrex̾unt filii eius. et ditati sũt. Pa¬
rate resurrectionis diuicias accipe. No¬
li has amare. ut merearis ad illas ue
landamus. s non de nr̃o. Ip̃e uir eius
sunt. attendit eam et iuspexit eam. lau¬
dauit eam. quis uolit audire. qͦ nĩo¬
eam laudauerit: si tam iocunde au¬
distis cum laudaretur a nobis. Quo¬
sicut eam laudabit uir eius: Lauda¬
bit eam in resircectione. Cũ resuite¬
xerimꝰ cuidiemus. an et modo tacuit
laudem ip̃am. het ip̃a laus. ip̃a sequit᷑

Expanded text:
frigus pati non potes: jumentis utaris, frigus pati non potes: jumentis utaris, quia pedibus ambulare non potes. Ista fulcimenta sunt infirmitatis, non ornamenta potestatis. Quae illae divitiae sunt Angelorum? Unam vestem habent lucis: nunquam teritur, nunquam sordidatur. Illae sunt verae divitiae, ubi nulla erit inopia, nulla erit indigentia. Quid modo quaeris hoc, antequam surgas? Si filius es mulieris hujus, attende quando tibi divitiae promittantur. Surrexerunt filii ejus, et ditati sunt. Para te resurrectionis divitias accipere. Noli has amare, ut merearis ad illas venlaudabimus, sed non de nostro. Ipse vir ejus sunt; attendit eam, et inspexit eam, et laudavit eam. Quis nolit audire quomodo laudaverit? Si tam jucunde audistis, cum laudaretur a nobis; quosicut eam laudavit vir ejus? Laudavit eam in resurrectione: cum resuxerimus, audiemus. An et modo non tacuit laudem ipsius? Haec est ipsa laus, ipsa sequetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯu̾setiones domoꝵ eius. Seuere/ fortes
distticte. Non est ubi diffluatur. nõ amat
dissolutionem. Cibos aũt pigros non
ista laboriosa. iugilans. sollicita. seuere
gastigans domũ siram. surgens de noc¬
tibus. intuens lucernam ne extinguat᷑.
in tribulatione fortis. Nũdũ receptis ꝓ¬
missis patiens brachia sua in fus ũ con¬
firmans non pigrũ panem manducãs
s post labores istos quasi paupertatis
et ncc̃itatis secularis. quid erit quia ĩ
rit audire nultis. cudite p̃p quã spem
ardeat lucerna nr̃a tota nocte. muic
audite. Surrexunt filii eius et dicati
sunt. Modo in paupertate uiuimꝰ. in
paupertate iugilamus. Et cũ mori¬
mur in panptate dorinimꝰ. S surge¬
mus et dubita ͤmur. Tũt ditabunt᷑
filii eius. sirrexerunt filii eius ei ditati sũt.
Compara nũc quas libet duntias terre huiꝰ
obuoxias furib cyneis. Quid te iactas ei
Quia infirmus es ideo tibi sunt multa
nccͣia. Opus est multũ uestiaris. quia

Expanded text:
sationes domorum ejus.--Severae, fortes, districtae: non est ubi diffluatur, non amat dissolutionem. Cibos autem pigros non ista laboriosa, vigilans, sollicita, severe castigans domum suam, surgens de noctibus, intuens lucernam ne exstinguatur, in tribulatione fortis, nondum receptis promissis pavens, brachia sua in fusum confirmans, non pigrum panem manducans: sed post labores istos quasi paupertatis et necessitatis saecularis, quid erit, quia in rit, audire vultis? Audite propter quam spem ardeat lucerna nostra tota nocte, nunc audite. Surrexerunt filii ejus, et ditati sunt. Modo in paupertate vivimus, in paupertate vigilamus; et cum morimur, in paupertate dormimus: sed surgemus et ditabimur. Tunc ditabuntur filii ejus. Surrexerunt filii ejus, et ditati sunt. Compara nunc quaslibet divitias terrae hujus, obnoxias furibus et tineis. Quid te jactas? Quia infirmus es, ideo sunt tibi multa necessaria. Opus est multum vestiaris, quia
Abbreviated transcription (Latin):
so quod intelligo nõ tacebo. Om̃is qui
uunt in bonis operibus in sc̃aecc̃a non
neglector. s affector p̾ceptoꝵ dei. Quid
faciat cras nescit: Quid fecerit hodie
scit. de futuro opere timet de preterito gan¬
det et ut ꝑseueret in bonis operib iugi¬
lat. ne forte negligens futuroꝵ perdat
pret̾itum. In orando tñ dũo m om̃i tẽp

Expanded text:
Omnis qui vivit in bonis operibus in sancta Ecclesia, non neglector, sed effector praeceptorum Dei, quid faciat eras, nescit; quid fecerit hodie, scit. De futuro opere timet, de praeterito gaudet: et ut perseveret in bonis operibus, vigilat; ne forte negligens futurorum, perdat praeteritum. In orando tamen Domino, in omni dep
Abbreviated transcription (Latin):
mnea se amari uoluit. Ille qui inde ex¬
cussus est. pret̾ illam nomen sͥ q̃sunt.
Ille ꝑmanens cũ illa ad illam collegit.
Ille resiliens non collig̾e. s sꝑg̾e concu¬
punt. Mali filii quid sequinũ lapidẽ
p̾ciosum. de omamento huiꝰ mulieris
excussum: Respondes mͥ. Quid eĩ: ẽu
sic intelligis quom̃o ille. aut tã doct᷑¬
es quã ille. Sic licet intelligens.: Intel¬
lectus bonus facientib eũ. sic licet
doctus. sit licet lib̾alibus discipluns
et mist̾iis legis instcuctus lapis est
p̃̾ciosus. Redi ab ilłoadistam. Preti
nebris. opus illi erat. ut in oruam̃to
ornamenti eius. Ego aũt fident̾ drx̾mm
p̃ciosi lapides id̾odc̃i sunt. quia caro
ualent. Ican ille ulis est. et pretiũ per¬
ueroꝵ lapidũ mattone huiꝰ. audiat ĩ¬
quam quendã artificem oruaanenti
gus hõmi loquar inquit. et angłoꝵ
caritatem aũt nõ habeam. factus sũ
sicut eramentũ sonans. et symbaluz

Expanded text:
in ea se amari voluit: ille qui inde exin ea se amari voluit: ille qui inde excussus est, praeter illam nomen sibi quaesivit. Ille permanens cum illa, ad illam collegit: ille resiliens, non colligere, sed spargere concupivit. Mali filii, quid sequimini lapidem pretiosum, de ornamento hujus mulieris excussum? Respondetis mihi, Quid enim? Tu sic intelligens quomes quam ille? Sit licet intelligens: Intellectus bonus, omnibus facientibus eum . Sit licet doctus, licet liberalibus disciplinis et mysteriis Legis instructus, lapis est pretiosus: redi ab illo ad istam, Pretionebris: opus illi erat ut in ornamento ornamenti ejus. Ego autem fidenter dixerim, pretiosi lapides ideo dicti sunt, quia caro valent: jam ille vilis est, pretium perverorum lapidum matronae hujus; audiat, inquam, quemdam artificem ornamenti nguis hominum loquar, inquit, et Angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum aeramentum sonans, aut cymbalum
Abbreviated transcription (Latin):
lapidib p̾ciosis que eiusmodiest. Qd
magnũ quia preciosior est mulier hec
lapidib preciosis. Si modo humanas
auancias cogitetis. si ad ꝓprietatem
accipiantur lappides preciosi. Quid u¬
magnũ est ꝙ quib̾l lapidib pretiosi¬
or inuenitur eccͣa. Nulla talis cõꝑatio
est. S sunt lapides pretiosi in illa. Tam
p̃ciosi sunt lapides isti. ut uuudicãt᷑.
Sũt ergo lapides preciosi omantes
eam. s et ip̃a p̾tiosior. Uolo aliquid cõ¬
mendare caritati nr̃e. quantũ capio
qnͣtũ capitis. qnͣtũ teneo qnͣtũ tenere
debetis de hiis lapidib pretiosis. Sũt
in eccͣa lapides pretiosi et semp fu̾nt
docti. abundantes et scientia. et eloqͥo
et om̃i instructõe legis. p̾ciosi plane
abertauerũt ab ornatu mulieris hi
Quͣtũ enĩ ꝑtinet ad doctͥnam et eloqͥ¬
um uñ fulget. lapis p̾ciosus erat cyp¬
anus. s mansit in huiꝰ ornamẽto. la¬
pis p̾ciosus erat douatus. s resiliuit
a compage omamenti. Ille qͥ mansit

Expanded text:
lapidibus pretiosis, quae ejusmodi est. Quid magnum, quia pretiosior est mulier haec lapidibus pretiosis? Si modo humanas avaritias cogitetis, si ad proprietatem accipiantur lapides pretiosi, quid magnum est, quod quibuslibet lapidibus pretiosior invenitur Ecclesia? Nulla talis comparatio est: sed sunt lapides pretiosi in illa. Tam pretiosi sunt lapides isti, ut vivi dicantur . Sunt ergo lapides pretiosi ornantes eam: sed est ipsa pretiosior. Volo aliquid commendare Charitati vestrae, quantum capio, quantum capitis, quantum timeo, quantum timere debetis de his lapidibus pretiosis. Sunt in Ecclesia lapides pretiosi, et semper fuerunt, docti, abundantes scet omni instructione Legis. Pretiosi plane aberraverunt ab ornamento mulieris hujus. Quantum enim pertinet ad doctrinam et eloquium unde fulget, lapis pretiosus erat Cyprianus: sed mansit in hujus ornamento. Lapis pretiosus erat Donatus: sed resiluit a compage ornamenti. Ille qui mansit,
Abbreviated transcription (Latin):
plcicecit preter hiuiꝰ muiliens omaiuetũ.
hec que pieciosior est lapidisis pcãoie õ¬
tsanus docuit. Comendauit emeccini
usq ad termmnos terte per oms gentes.
nem pseueraret. non sup ecan coruriei
contĩderet. Confidit super eam cornr
enis. presciũs confidit. falli non p̃t qui
confioit. Nondcm est confidit suꝑ eo
cor filoꝵ. potant em̃ filii eius puili fa¬
li: Illius cor nullũ mendatiũ recipit. Um
est ergo ꝙ confidit. Que talis spolus non
iidigebit. Non quia nõ querit spolia.
it̃o non idigebit. s quiamultis abũ¬
dabit que talis est. spolus nõ idigebit.
unde spoliat mũdũ ubiq diffusa rapit
nusit uir eius. cui d ͭ in alio psalmo. ee¬
ultabo egom u̾bis tus sicut qui ĩuenit
spolia multa. Quẽad̾m spolus indiget.
que undiq rapit. Undiq trahit. undi
acquinit: Operatur .n. iuto suobonaet
nõ malam om̃i tempore. hinc ẽ ꝙ spo

Expanded text:
placeat, praeter hujus mulieris ornamentum. Haec quae pretiosior est lapidibus pretiosis, ordamus docuit. Commendavit enim Ecclesiam usque ad terminos terrae, per omnes gentes, nem perseveraverit, non super eam cor viri ejus confidit. Confidit super eam cor viri ejus: praescius confidit, falli non potest qui confidit. Non dictum est, Confidit super eam cor filiorum: poterant enim filii ejus parvuli falli; illius cor nullum mendacium decipit. Verum est ergo, quod confidit. Quae talis est, spoliis non indigebit. Non quia non quaerit spolia, ideo non indigebit: sed quia multis abundabit. Quae talis est, spoliis non indigebit. Undique spoliat mundum, ubique diffusa; rapit romisit vir ejus, cui dicit in alio psalmo: Exsulto ego in verbis tuis, sicut qui invenit spolia multa . Quemadmodum spoliis indiget, quae undique rapit, undique trahit, undique acquirit? 5. Operatur enim viro suo bona, et non mala in omni tempore. Hinc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
in denario ꝑfcĩo beaititudins significatur
uñ est etiam ulud quod om̃s conducti ad
uineam denario remunant ꝙ fit cum
septenaria crecitura trimtaticreaitoris
adiũgitur manifestũ est quod tñsgres¬
illa transgcessio. ẽernciꝰ enĩ mnio in cor¬
porea pars hoĩs significeitur. Uñ est qd̾¬
ex toto corde et ex tota aĩa et ex totar
rio u̾o corꝰ. Multis enĩ modis quadri¬
ꝑtita ĩuenitur natura toris. Ex his
ergo ꝯm̃ctis homo constans nõ absur¬
de septenario nuo significat᷑. Motus
Unũ duotres quatuor et c̃. Quap̃put¬
dixi non septem et undecĩ. S septies
.xI. significat᷑ transgressio. Que motu
fc̃a est hoĩs peccantis hoc est perfectio¬
nis sue stabilitatem tñsgredientis cu

Expanded text:
in denario perfectio beatitudinis significatur, unde est etiam illud, quod omnes conducti ad vineam, denario remunerantur , quod fit cum septenaria creatura Trinitati Creatoris adjungitur; manifestum est quod transgresipsa transgressio. Ternario enim numero incorporea pars hominis designatur, ubi Deum toto corde, et tota anima, et tota rio vero corpus; multis enim modis quadripartita invenitur natura corporis. Ex his ergo conjunctis homo constans, non absurde septenario numero significatur. Motus Unum, duo, tria, quatuor, etc.dixi, non septem et undecim, sed septies undecim, significatur transgressio, quae motu facta est hominis peccantis, hoc est perfectionis suae stabilitatem transgredientis cup
Abbreviated transcription (Latin):
tur frẽs in epła ista. quiahoc nob cõmẽdat
ut diabolum quidem uincamꝰ. s non
ex nob̾. Si scitis quia nistus est ait. Sito¬
te quia om̃is qui facit iusticiã ex ip̃o est
natꝰ ex deo ex xp̃o. Et quia dixit ex ip̃o est
natus hortatur nos. Iam gͦ quia natieril

Expanded text:
itur, fratres, in Epistola ista; quia hoc nobis commendat, itur, fratres, in Epistola ista; quia hoc nobis commendat, ut diabolum quidem vincamus, sed non ex nobis. Si scitis quia justus est, ait, scitote quia omnis qui facit justitiam, ex ipso est natus: ex Deo, ex Christo. Et quia dixit, Ex ipso est natus, hortatur nos. Jam ergo quia nati ex il
Abbreviated transcription (Latin):
pugnaueris. uinceris. et ex̃citatus ẽ hos
tis. quot palmaꝵ consid̾ate. qd̾ eiecerit.
ut mortales nasceremur. pͥmo ipãm ori¬
ginẽ nr̃am de paradiso deicit. Quid ergo
faciendum est. qui a ille ex̾citatus ẽ. In¬
uocetur ouimpotẽs adu̾sꝯ ex̾citatũ dẏa¬
bolum. Habitet inte qui non potest uin¬
ci et secur uinces eum quiuincere solet.
S quos. insi in quibꝰ nõ h̾itat deus. Nã
ut noueritis fr̃s cõtempsit adam in para¬
diso poĩtus p̾ceptum dei. et erexit cerui¬
cem ueluti potestate sua ẽẽ cupiens et
nolens subdi uoluntate dei Et lapsus
nere ip̃ius iob. Ergo adam uictus inpa¬
radiso uicit inst̾core. In paradiso cũ esset
audiuit ꝑsuasionẽ mulieris qͣm illi in¬
imserat diabolus. Instercore aut̾ cum
esset.ait eua. Tamꝙͣ uua ex insipientibus
mulieribꝰ loqutaes. Ibi aut̃ apposuit. hic
responsum dedit cumẽet letus audiuit cũ
eẽt flagellatꝰ uicit. Ideo uidete. quid seqͥ¬

Expanded text:
pugnaveris, vinceris. Exercitatus hostis pugnaveris, vinceris. Exercitatus hostis est: quot palmarum? Considerate quo dejecerit: ut mortales nasceremur, primo ipsam originem nostram de paradiso dejecit. Quid ergo faciendum est, quia ipse exercitatus est? Invocetur Omnipotens adversus exercitatum diabolum. Habitet in te qui non potest vinci, et securus vinces eum qui vincere solet. Sed quos? In quibus non habitat Deus. Nam, ut noveritis, fratres, contempsit Adam in paradiso positus praeceptum Dei, et erexit cervicem veluti in potestate sua esse cupiens, et nolens subdi voluntati Dei, et lapsus nere ipsius, Job. Ergo Adam victus in paradiso, vicit in stercore. In paradiso cum esset, audivit persuasionem mulieris, quam illi immiserat diabolus: in stercore autem cum esset, ait Evae, Tanquam una ex insipientibus mulieribus locuta es . Ibi aurem apposuit; hic responsum dedit: cum esset laetus, audivit; cum esset flagellatus, vicit. Ideo videte quid sequ
Abbreviated transcription (Latin):
Tamẽ si qua ꝑfecta iusticia animarũ et
spirituũ ẽ quos deus creauit in angłis sc̃is.
iustis bonis. nullo lapsu auersis. nulla sr̃bia
cadentibꝰ s manẽtibꝰ semꝑ in cõtemplatõe
uerbi dei. et nchil aliud dulce h̃ntibꝰ insi
a quo creati sũt in ip̃is ꝑfecta iusticia est.
Innob̾aut̃ Ex fide cepit ẽẽ scd̃m sp̃m. Iu¬
distis cum psalmꝰ legeret᷑. Incipite dũo i
tur aut̃ inte quãdo nchil aliud facere de¬
lectabit. quãdo absorbebit᷑ mors in uicto¬
riam. quando nulla cõcupiscentia titilla¬
bit. quando nõ erit lucta cum carne ⁊⁊ san¬
guine. Quando erit corona uictoria et tri¬
umphus de inimico tunc erit ꝑfectaius¬
ticia. Modo ad huc pugnamꝰ. Sipugna¬
mus instadio sumꝰ. ferimꝯ et ferm᷑. s qui
uineat exspectatur. Ille aut̃ uincit᷑. a quod
ferit. nõ de inribꝯ suis presumit. S de hor¬
tatore deo. Solus diabolus adu̾sus nos
pugnat. Nos ciundeo sumꝰ et dẏabolum
mucimꝯ. Nam situ solus cum dyabolo

Expanded text:
tamen si qua perfecta justitia animarum et spirituum est quos Deus creavit, in Angelis est sanctis, justis, bonis, nullo lapsu aversis, nulla superbia cadentibus, sed manentibus semper in contemplatione Verbi Dei, et nihil aliud dulce habentibus, nisi a quo creati sunt; in ipsis perfecta justitia est: in nobis autem ex fide coepit esse secundum Spiritum. Audistis cum Psalmus legeretur, Incipite Domino in tur autem in te, quando nihil aliud facere delectabit, quando absorbebitur mors in victoriam , quando nulla concupiscentia titillabit, quando non erit lucta cum carne et sanguine, quando erit corona victoriae, triumphus de inimico; tunc erit perfecta justitia. Modo adhuc pugnamus: si pugnamus, in stadio sumus; ferimus, et ferimur: sed qui vincat, exspectatur. Ille autem vincit, qui et quod ferit, non de viribus suis praesumit, sed de hortatore Deo. Solus diabolus adversum nos pugnat. Nos si cum Deo sumus, diabolum vincimus: nam et si tu solus cum diabolo
Abbreviated transcription (Latin):
Credimꝰ ineum quẽ nõ uidimꝰ. ⁊ uẽtu¬
rum eum exspectamꝰ. Quicũq illum fi¬
de exspectant cũ uenerit gaudebũt. Qui
sine fite sũt. cum uenerit quod ñc nõ uidẽt
erubescent. Et cõfusio illa nõ erit unius
diei et transiet. quomodo solent ꝯfinidi
qui niuemũt᷑ in alia culpa. et eis insultã¬
tur ab hominibꝯ. Confusio illa traducet
cõfusos ad simstram ut audiant. ite mig¬
nem et̾nũ qui paratꝰ est diabolo ⁊ anglis
eius. Mancamꝯ gͦ inuerbis eius. ne con¬
fundamur cunuenerit. Ip̃e em̃ dicit in
eunglio eis qui meum crediderãt. Si
manseritis in uerbo meo. uere discipłimei

Expanded text:
Et credimus in eum quem non vidimus, et ventuEt credimus in eum quem non vidimus, et venturum eum exspectamus. Quicumque illum fide exspectant, cum venerit gaudebunt: qui sine fide sunt, cum venerit quod nunc non vident, erubescent. Et confusio illa non erit unius diei et transiet, quomodo solent confundi qui inveniuntur in aliqua culpa, et eis insultatur ab hominibus. Confusio illa traducet confusos ad sinistram, ut audiant, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Maneamus ergo in verbis ejus, ne confundamur cum venerit. Ipse enim dicit in Evangelio eis qui in eum crediderant: Si permanseritis in verbo meo, vere disc
Abbreviated transcription (Latin):
inua sore. ħitet redemptor. qr ip̃e redemit
qui creauit. Et dyabolus iam forinsecus
oppugnat nõ uincit illumi. qui intꝯ possi¬
det. forinsecus aut̃ oppugnat ininittendo
uanas temptatõnes. S ille nõ consentit
est inquit. Eadem unctio id est ip̃e sp̃e dei
qui docet hoĩes mentiri nõ potest. Et nou
est mendax. Sicut docuit uos ꝑ manere in
ip̃a. et nũc filioli ꝑmanere in eo. ut cũ mani¬
festatꝰ fuerit h̾eamꝯ fiduciam in cõspectu
eius ut cõfundamur ab eo in ꝯspectu eius.
dimꝰ. Annũciauerũt eum qui uderunt.
qui contrectauerũt. qui u̾bum ex ore ip̃iꝰ
audierũt et ut ꝑsuaderent generi humia¬
no ab illo missĩ sũt nõ a se ĩp̃is ire ausist̾.
Et quomissi sũt audistis cum euuͣgłm
legeretur. Ite p̾dicate euuͣgłm umu̾se cre¬
ature que sb̃ celo est. Ubiq gͦ discipłi mis¬
si sũt attesitante ibꝰ signis et ꝓdigiis ut cre¬
deretur illis. quia ea dicebant que uid̾ãt.

Expanded text:
invasore, habitet redemptor; quia ipse redemit invasore, habitet redemptor; quia ipse redemit qui creavit. Et diabolus jam forinsecus oppugnat, non vincit illum qui intus possidet. Forinsecus autem oppugnat, immittendo varias tentationes: sed ille non consentit est, inquit, eadem unctio; id est, ipse Spiritus Domini qui docet homines, mentiri non potest. « Et non est mendax. Sicut docuit vos, permanete in ipsa. Et nunc, filioli, manete in eo, ut cum manifestatus fuerit, habeamus fiduciam in conspectu ejus, ut non confundamur ab eo in adventu ejus. dimus: annuntiaverunt eum qui viderunt. qui contrectaverunt, qui verbum ex ore ipsius audierunt; et ut haec persuaderent generi humano, ab illo missi sunt, non a seipsis ire ausi sunt. Et quo missi sunt? Audistis cum Evangelium legeretur, Ite, praedicate Evangelium universae creaturae quae sub coelo est . Ubique ergo discipuli missi sunt, attestantibus signis et prodigiis ut crederetur illis, quia ea dicebant quae viderant.
Abbreviated transcription (Latin):
lectõnem ad hoc terminatã.
quia nõ h̾etis necessitatem.
ut quis doceat uos de oĩbꝰ.
qui formsecus loquimur ad aures ur̃as
ita sumꝰ. quasi operarii ad hibentes cultu¬
ram formsecus ad arborem. S in cremen¬
tum dare nõ possumꝰ. nec fructꝰ formar̾.
Ille aut̃ quinos creauit ⁊ redemit ⁊ uoca¬
uit ꝑ fidem ⁊ sp̃m suũ ħitantẽs in nobis
nsi loquat᷑ uob̃ intꝰ sine causa nos ꝑstre¬
pimꝰ. Uirde hoc apparet. quia cum multi
audiunt nõ om̃imꝯ ꝑsuadetur qd̾ di sed
illis soł quibꝯ intꝰ loquit᷑ deꝯ. Illis autera
intꝰ loquit qui ei locum p̾bent. Illi autẽ
locum dro p̾lent. qui diabolo locũ non p̃¬
bent. H̾itare enim uult diabolus corda hoĩ¬
num. et loquubi omĩa queualent ad seduc¬
tõnem. S quid ait dñs ihẽ. Princeps huiꝰ
mũdi missꝯ est foras. Unde m̃ussꝰ ẽ. Nũqͥd
extra celum et tr̾am. minqͥd extra fabricam
nũdi. s extra corda credentiũ foras misso

Expanded text:
lectionem ad hoc terminatam, quia non habetis necessitatem ut quis doceat vos, sed ipsa qui forinsecus loquimur ad aures vestras, ita sumus quasi operarii, adhibentes culturam forinsecus ad arborem, sed incrementum dare non possumus, nec fructus formare: ille autem qui vos creavit, et redemit, et vocavit, per fidem et Spiritum suum habitans in vobis, nisi loquatur vobis intus, sine causa nos perstrepimus. Unde hoc apparet? Quia cum multi audiant, non omnibus persuadetur quod dicitur; sed illis solis quibus intus loquitur Deus. Illis autem intus loquitur, qui ei locum praebent: illi autem Deo locum praebent, qui diabolo locum non prbitare enim vult diabolus corda hominum, et loqui ibi omnia quae valent ad seductionem. Sed quid ait Dominus Jesus? Princeps hujus mundi missus est foras . Unde missus est? numquid extra coelum et terram? numquid extra fabricam mundi? Sed extra corda credentium. Foras misso
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓmisit nõ te fallet tm̃ uoli deficere. s
ex pecta ꝓmissorẽ. Non emĩnouit fallere
ueritas. Iu noli ẽẽ mendax.ut aliud pre¬
fitearis aliud agas. Iu serua fidem et
seruat ille pollicitatõnem. Si aut̃ tu nõ serua¬
ueris fidem. tute frairdasti. nõ ille qui ꝓmisit.
Siscitis qr iustus est Scitote qr om̃s qui fa¬
cit iusticiam ex ip̃o est natus. Iusticia mo

Expanded text:
it; non te fallit: tantum tu noli deficere, sed exspecta promissionem. Non enim novit fallere veritas. Tu noli esse mendax, ut aliud profitearis, aliud agas: tu serva fidem, et servat ille pollicitationem. Si autem non tu servaveris fidem, tu te fraudasti, non ille qui promisit. 3. Si scitis quia justus est, scitote quia omnis qui facit justitiam, ex ipso
Abbreviated transcription (Latin):
cata eoꝵ non esse cuferenta. Non .n. u
cuifenet pt̃ni: nisigratici fideique per dise¬
tionem opatur. Sub hanc ergo gratia
galatas constitutos illi uolerant cõsti¬
tuere sub hoñib legis asenerantes nͤ
eis ꝓdẽe enugeliũ nisi cirtũcid̾entur et cete¬
ras carnales iudaicinitus obseruationes
subirent. Et id̾o paulum apłm suspectũ hẽ¬
re ceperant a quo illis enuãgłiũ p̃dicatũ
ẽ esserat en ĩtaliũ hominũ scandał apłs
petrus. et in simulatõem ductus erct.
tanꝙ̃ et ip̃e hoc sentiret ncħ ꝓdeẽ gen¬
tib enũgeliũ: nsi honera legis ĩplerẽt.
ciqua simulatione idem apłus paulus
eũ reuocat. sicut in hac ip̃a epła docet.
ealis quidem questio est. et in epłci ad
romanos. Uerũptam̃ iudetur aliquidĩ¬
t̾esse. qd̾ ibi contentõem ip̃am dirimt
litemq cõponit. que nut eos qui ex in¬
deis. et eos qui ex gentib crediderant
orta erat. cũ illi tanꝙͣ ex meritis op̃m
legis sibi redditũ ennãgłu p̃miũ arbi¬

Expanded text:
 non auferenda. Non enim aufert peccata nisi gratia fidei quae per dilectionem operatur. Sub hac ergo gratia jam Galatas constitutos illi volebant constituere sub oneribus legis, asseverantes nihil eis prodesse Evangelium, nisi circumciderentur, et caeteras carnales Judaici ritus observationes subirent. Et ideo Paulum apostolum suspectum habere coeperant, a quo illis Evangelium praedicatuCesserat enim talium hominum scandalis apostolus Petrus, et in simulationem eorum ductus erat, tanquam et ipse hoc sentiret, nihil prodesse gentibus Evangelium, nisi onera legis implerent. A qua simulatione idem apostolus Paulus eum revocavit, sicut in hac ipsa Epistola docet. Talis quidem quaestio est et in Epistola ad Romanos: verumtamen videtur aliquid interesse, quod ibi contentionem ipsam dirimit, litemque comprimit, quae inter eos qui ex Judaeis et eos qui ex gentibus crediderant orta erat: cum illi tanquam ex meritis operum legis sibi redditum Evangelii praemium arbi
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝙͣ paulus apłus nõ uera p̃dicasset.
qd̾ eos crtuncidinoluiss et it̃o sic cepit
q̃onembrenit̾ insinuauit quã et ip̃a
salutatõe cũ dicit se apłm non ab hoi¬
nib ne perhoĩem ꝙ in nilla alia epła¬

Expanded text:
tanquam Paulus apostolus non vera praedicasset, quod eos circumcidi noluisset: et ideo sic coepit:quaestionem breviter insinuavit: quanquam et ipsa salutatione cum dicit se apostolum non ab hominibus, neque per
Abbreviated transcription (Latin):
tare istłitas qñ exierunt de egipto qd̾
possent cito cõsumere. Nam si nichil
secũ oĩo tulissent. uñ illd̾ de quo dcm̃
ẽ. sedit ppłus manducare ⁊ bibere ⁊ sur¬
rexerunt ludere: Non eĩ hoc diceretur
cũ ⁊ ipĩus moysi manifestissia u̾ba
sint non fuisse illã uocẽ pͥncipiũ belli
unquid ẽ aͥs interuos uir aut młr
uł famłus uł tribus. cuiꝰ mens decli
tium illaꝵ: Nequam ẽ in eo radix¬
sirsum germmans ĩfelle ⁊ amaritudie.
Et ent cum audierit u̾ba maledictoĩs
incedo ut non sił ꝑdat pccõr eum qui
sine pccõ ẽ uolet deus ꝓpͥiciare ei. S tc̃
ĩcendetur ira dm̃ dei. ⁊ zelus eius ĩ noĩe

Expanded text:
tare Israhelitas, quando exierunt de Aegypto, quod tare Israhelitas, quando exierunt de Aegypto, quod possent cito consumere. nam si omnino nihil secum tulissent, unde esset illud de quo dictum est: sedit populus manducare et bibere et surrexerunt ludere? non enim hoc de aqua diceretur, cum et ipsius Moysi manifestissima uerba sint non fuisse illam uocem principium belli, quis est inter uos uir aut mulier uel familia uel tribus, cuius mens declintium illarum? ne qua esursum germinans in felle et amaritudine? Et erit, cum audierit verba maledictionis incedo, ut non simul perdat peccator eum qui sine peccato est; nolet Deus propitiari ei, sed tunc incendetur ira Domini et zel
Abbreviated transcription (Latin):
corporericorde nõ inderunt qr ocłi dicũt᷑
⁊cordis pp̃ea iudecepit:⁊ nõ dedit dñs
deus nob̾ cor scire: Ad hoc ꝑtinent duo
que sequntur. locłos undere iaures au¬
dire.i. ĩ telligere ⁊ obtemꝑare. Qd̃ uero
dicit mõ dedit dñs deus nob̾ nullomo¬
do ĩcrepans ⁊ arguens hoc diceret insi
ad eoꝵ quoq culꝑã ꝑtinere ĩtelligi
uellet. nequisꝙͣ se ex hoc excusabisem
putet. Snnul enĩ oñdit ⁊ sine adito¬
rio dĩ dei eos intelligere ⁊ obedire nõ
posse ocłis cordis ⁊ auribus cordis. itũ
si adiutoriũ dei desit nõ iõ ẽẽ excusa¬
bile homĩs uitiũ. qm̃ iuditia dei ꝙͣuis
occulta tamen iuista sunt. q̃o.¬
Et adduxit uos qͣdraginta ãnis in
deẜto non ĩ ueterauerunt uestim̃ta
ur̃a ⁊ calciam̃ta ur̃a non sunt attrita
apedibus utĩs. Panem nõ manducas¬
tis. Uinũ i siceram non bibistis utsci¬
retis qr ifte dñs deus ur̃. Hic apparet
tm̃ uimi ĩ sins ĩ pedimẽtis potuisse por¬

Expanded text:
corpore et corde non uiderunt, quia oculi dicuntur et cordis. propterea inde coepit: et non dedit dominus deus uobis cor scire. ad hoc pertinent duo, quae sequuntur: et oculos uidere et aures audire, id est intellegere et obtemperare. quod uero dicit: et non dedit dominus deus uobis, nullo modo increpans et arguens hoc diceret, nisi ad eorum quoque culpam pertinere intellegi uellet, ne quisquam se ex hoc excusabilem putet. simul enim ostendit et sine adiutorio domini dei eos intellegere et oboedire non posse oculis cordis et auribus cordis et tamen, si adiutorium dei desit, non ideo esse excusabile hominis uitium, quoniam iudicia dei quamuis occulta tamen iusta sunt. Et duxit uos quadraginta annis in deserto; non inueterauerunt uestimenta uestra et calciamenta uestra non sunt adtrita a pedibus uestris; panem non manducastis, uinum et siceram non bibistis, ut sciretis quia iste dominus deus uester. hinc adparet tantum uini in suis inpedimentis potuisse por
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ accepit ppłs ille legem qͣm
nõ intellexit. S tune accepit qu in¬
tellexit de u̾bis eius. carens uelami
ueteri cõuersus ad dñm. Hanc dicit
hereditatem cõgregatõnib iacob. q̃
intelligenda est non tertena s celes¬
tis. nõ temporalis s etna. Erit inqͥt¬

Expanded text:
non enim accepit populus ille legem quam non enim accepit populus ille legem quam non intellexit, sed tunc accepit, quando intellexit de uerbis eius carens uelamine ueteri conuersus ad dominum. hanc dicit hereditatem congregationibus Iacob, quae intellegenda est non terrena, sed caelestis, non temporalis, se
Abbreviated transcription (Latin):
Ipĩuero dicũt astuxit ex seỹr nob̾ ⁊ fes¬
tiauit ex monte pharan .i. ex monte
ftuctifero. Idem̃ interptatut pharmn
quo significat᷑ ecc̃a. Cum multis mi¬
lib cades. Et mutata int̾pretatur ea¬
quitur ⁊ dicit. Ad dextram eiꝰ angeli
cimi eo. hoc nõ indiget expositõne. ⁊ẽt
pepeit inquit pplõ donans remissioe
peccatoꝵ. Inde ad ip̃m cõuertit sermno¬
nem atq ait. Et om̃s scificati sb̃ ma¬
nus tuas ⁊ hii sub te sunt. Non utiq
suꝑbientes ⁊ suã insticiã uolentes
constituere. S agnoscentes grãm ut
iusticie dei subiciantur ⁊ accepit in¬
quit de u̾bis ip̃ius legem ppłs utiq
de quo ait. Et peꝑcit ppło suo. Accepit
gͦ deu̾bis ip̃ius legeni. Quã manda¬
uit inquit uob̾ moyses. hoc est ppłs.
enus de u̾bis eiꝰ accepit legem qr docͥ¬
trina enus intellexit legemmeam ip̃a
qͣm mandauit nobis moyses. Ip̃e quip¬
pe ait in eungłio. Si crederetis moysi
crederetis ⁊ michi. de me eĩ ille scͥpsit.

Expanded text:
ipsi ergo dicunt: alluxit ex Seir nobis. et festinauit ex monte Pharan — id est ex monte fructifero; id enim interpretatur Pharan, quo significatur ecclesia — cum multis milibus Cades. et mutata" interpretatur Caquitur et dicit: ad dexteram eius angeli cum eo; hoc non indiget expositione. et pepercit, inquit, populo suo, donans remissionem peccatorum. unde ad ipsum conuertit sermonem atque ait: et omnes sanctificati sub manus tuas et hi sub te sunt, non utique superbientes et suam iustitiam uolentes constituere, sed agnoscentes gratiam, ut iustitiae dei subiciantur. et accepit, inquit, de uerbis ipsius legem; populus utique de quo ait: et pepercit populo suo. accepit ergo de uerbis ipsius legem, quam mandauit, inquit, nobis Moyses; hoc est: populus eius de uerbis eius accepit legem, quia de doctrina eius intellexit legem eam ipsam quam mandauit nobis Moyses. ipse quippe ait in euangelio: si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit.
Abbreviated transcription (Latin):
cius dũs deus ipĩns. Hec ẽ uera
dextra equitatis. nõ ĩquitatis. Nõ
ẽ ergo eundũ post deos aliẽos neq ĩ
dextera ut existim et hõ exipĩs fieribe¬
atum. neq ĩ sinistra ut existimando
ipĩs adu̾santibꝰ se fieri imiserũ. ad ħ
eos colat ut auertat. Aut certe si dexͣ
ĩ telliginus eterna. simstra u̾o tprãlia
bona nec pp̾illa nec pp̃ ista eos colẽdos
mandauit dñs moysi ftatuere filiis
isrł ĩ trã moab p̾ter testam̃tũ qd̾ testa¬
tus ẽ eis inchoreb oñdit unde applła
illius repetitio ẽ quã aᵈ aliqͥd. Pauca
eĩ sunt q̃ ibi nõ sint qd̾ pͥmu datũ
ẽ nec tñ hec appellantur duo testam̃ta
ꝙͣuis ita hec uerba sonare indeantur
uetus. Nam si pp̃ bec u̾ba duo testam̃ta
dicenda eẽnt iam nõ duo s plura essent
excepto nouo.⁊ ĩ multis enim locis sc̃p¬
tura dicit testam̃tũ. sicut illd̾ qd̾ fcm̃ est
ab abrahã de cntũcisione fideles. uł illd̾

Expanded text:
ipsius, haec est vera dextera aequitatis, non iniquitatis. Non est ergo eundum post deos alienos. Neque in dextera, ut existimet homo ex ipsis se fieri beatum. Neque in sinistra, ut existimando ipsis adversantibus se fieri miserum, ad hoc eos colat ut avertat. Aut certe si dexteram intelligimus aeterna, sinistram vero, temporalia bona; nec propter illa nec propter ista eos colendos mandauit dominus Moysi statuere filiis Israhel in terra Moab praeter testamentum quod testatus est eis in Coreb. ostendit unde appellatillius repetitio est quam aliquid aliud; pauca enim sunt, quae ibi non sint, quod primum datum est. nec tamen haec appellantur duo testamenta, quamuis ita haec uerba sonare uideantur; uetus. nam si propter haec uerba duo testamenta dicenda essent, iam non duo, sed plura essent excepto nouo. multis enim locis scriptura dicit testamentum; sicut illud quod factum est ad Abraham de circumcisione uel illud
Abbreviated transcription (Latin):
abraham hoc ẽ filii sunt ꝓmissionis ⁊
ĩterp̾tatio ens ẽ indens dm̃. Uñs gͥ¬
qui ex syna uenit. xpũs ĩtelligendus
ẽ. qm̃ syna ĩ terp̾tatur tep̾tatio. uenit
ergo ex tep̾tatione passionis. crucis
mortis ⁊ alluxit ex seir. Seir ĩterpre¬
tatur pilosus qd̾ signficat pocõrem.
Sic enim natus ẽ esau. odio hĩtus. s
qm̃ qui sedebant ĩtenebris ⁊ ĩu̾bra
mortis lux orta ẽ eis. iõ alluxit exsem

Expanded text:
Abraham, hoc est filii sunt promissionis, et Abraham, hoc est filii sunt promissionis, et interpretatio eius est «uidens deum". qui ex Sina uenit, Christus intellegendus est, quoniam Sina interpretatur "tentatio". uenit ergo ex tentatione passionis, crucis, mortis. et alluxit ex Seir. Seir interpretatur ..pilosus", quod significat peccatorem; sic enim natus est Esau odio habitus. sed quoniam qui sedebant in tenebris et in umbra mortis, lux orta est eis, ideo alluxi
Abbreviated transcription (Latin):
Et hec bñdictio qua bñdixit moyses
hõ dei filios istł pͥusꝙͣ defungeretur et
dixit dñs ex syna ueniet i alluxit ex
seyr nobis. festinauit ex monte pharã
cum multis milibus cades ad dexte¬
ram enis angeli cum eo ⁊ peꝑcit ppło
suo. Et om̃s scĩficati sub inanus tuas
⁊hu sub te sunt ⁊accipiet de u̾bis ipĩus¬
legem quã mandauit nobis moyses
bereditatẽ cõgregationibꝰ iacob ⁊erit
ĩ dilecto pͥnceps cõgregatis pͥncipibꝰ
ppłoꝵ simul tribus isrł. Nõ negłigẽt᷑¬
pretereũda ẽ ista ꝓphetia. Apparet quip
pe ista benedictõ ad nouũ ppłm ꝑtin̾e
ista dicuntur amoyse non ex ꝑsona
ipĩus moysi. qd̾ ĩ conseq̃ntibꝰ euidẽ¬
ẽ. quid sibi uult qd̾ sequitur ⁊ alluxit
rex seyr. cum seyr mons ydumee sit
ubi regnauit esan. Uenide cũ moyses
filios ifrł bñdicat hiis u̾bis sic̃ scripta
p̾dixit. quõ idem dicit. ⁊ accepit de u̾b̾
ip̃ius quã mandauit nob̾ moyses.⁊
Nimirũ ergo ꝓphia est ut diximus po

Expanded text:
Et haec benedictio quam benedixit Moyses homo Dei filios Israel, priusquam defungeretur. Et dixit, Dominus ex Sina venit, et alluxit ex Seir nobis: festinavit ex monte Pharan cum multis millibus Cades. Ad dexteram ejus Angeli cum eo, et pepercit populo suo. Et omnes sanctificati sub manus tuas, et hi sub te suntnobis Moyses haereditatem congregationibus Jacob; et erit in dilecto princeps congregatis principibus populorum, simul tribus Israel. » Non negligenda est ista prophetia. Appe ista benedictio ad nouum populum pertista dicuntur a Moyse, non ex persona ipsius Moysi, quod in consequentibus euidenest, quid sibi uult quod sequitur: et alluxit ex Seir nobis, cum Seir mons Idumaeae sit, ubi regnauit Esau? deinde cum Moyses filios Israhel benedicat his uerbis, sicut scriptura praedixit, quomodo idem dicit: et accep quam mandauit nobis Moyses? nimirum ergo prophetia est, ut diximus, po
Abbreviated transcription (Latin):
transmare ẽ dicens .i. ut dicas. Qus
tranffretabit nob̾ mare: ⁊ accipiet nob̃
illd. iaudientes illd̾ fatiemus: Prope
luo lĩ manibus tuis facẽ illd̾. hec cẽ ubũ
fidei dacit apłus qd̾ ad nonũ ꝑtinet testa¬
men tum. S queri pot̾ cur ea sr̃ius¬
mandata dixerit que scripta sunt ĩ libro
legis huis nͥ qr hiis omĩbus spũalia
significantur ad nouũ testamentũ ꝑti¬
nere si bñ intelliguntur. I tẽ queri pot̾
curħ qd̾ hic positum ẽ. neq transmare
ẽ. ut dicas quis transfretabit nobis
transmare laccipiet nob̾ illd̾ apłus di¬
xerit aut quis descendet ĩ abissum atq
id exponens admĩxerit. hoc ẽ xp̃m amor¬
tuis reducere. nͥqr mare appellauit to¬
tam ĩ hoc seculo nitam q̃ morte tran¬
situr. ut quodãmͦ mare fimatur. ⁊trãs
mare mors ipã appelletut uelut trans
istam uitam qͥ maris uocabulosig¬
ficatur. Deinde qd̾ hic additũ ẽ ⁊ĩ maĩ¬
bus tus non ait apłus nͥ ĩ ore tuo et

Expanded text:
mare est dicens — id est ut dicas — quis transfretabit nobis trans mare et accipiet nobis illud et audientes illud faciemus? prope tuo et in manibus tuis facere illud. hoc esse uerbum fidei dicit apostolus, quod ad nouum pertinet testamentum. sed quaeri potest, cur ea smandata dixerit, quae scripta sunt in libro Legis hujus : nisi quia his omnibus spiritualia significantur ad Novum Testamentum pertinentia, si bene intelligantur. Item quaeri potest cur hoc quod hic positumest, ut dicas: quis transfretabit nobis trans mare et accipiet nobis illud. apostolus dixerit: aut quis descendet in abyssum, atque id exponens adiunxerit: hoc est Christum a mortuis reducere; nisi quia mare appellauit totam in hoc saeculo uitam, quae morte transitur, ut quodam modo mare finiatur et trans mare mors ipsa appelletur uelut trans istam uitam, quae maris uocabulo significatur. deinde quod hic additum est: et in manibus tuis, non ait apostolus nisi: in ore tuo et