comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tura ẽ Currunt om̃s neueniat inde ẽ quod la¬
borant: Luborat nemoritꝰ homo moriturus
& non laborat ne pecc& homo in a& nũ uicturus
t cum luborat nemoriatur sine causa laborat:
denim agit ut multũ mors differat᷑. ñ ut eucc¬
dutur: Siaut peccare nol& non laborabit & ui¬
u& in u&ernum. O. si possemus excitare homines
& cum ipsis purit̃ exituri. Ut tales essemꝰ ama¬
tores uitȩ ꝑmanentis : quales sunt homines
a matores uitȩ fugientes. Quid non facit homo sub
mortis periculo constitutus. C ludio inpendentem
cer uicib ꝓdiderunt homines quid quidsibi unde
ui uerent seruabunt. Quis non continuo ꝓdidit
neꝑ cuter&ur. & post proditionem fortusse ꝑcus¬
sus .ẽ: Quis non ut uiuer& continuo ꝑ dere uoluit
unde uiuer&. elegens uitã medicantem. quam cele¬
rem mortem : cui dictum ẽ nauigu nemoriuris
& distulit: cui dictum ẽ Hubora nemoriuris. & piger

Expanded text:
tura est, curant omnes ne veniat: inde est quod latura est, curant omnes ne veniat: inde est quod laborant. Laborat ne moriatur homo moriturus, et non laborat ne peccet homo in aeternum victurus. Et cum laborat ne moriatur, sine causa laborat; id enim agit ut multum mors differatur, non ut evadatur: si autem peccare nolit, non laborabit, et vivet in aeternum. O si possemus excitare homines, et cum ipsis pariter excitari, ut tales essemus amatores vitae permanentis, quales sunt homines amatores vitae fugientis! Quid non facit homo sub mortis periculo constitutus? Gladio impendente cervicibus, prodiderunt homines quidquid sibi, unde viverent, reservabant. Quis non continuo prodidit ne percuteretur? Et post proditionem fortasse percussus est. Quis non, ut viveret, continuo perdere voluit unde viveret, eligens vitam mendicantem quam celerem mortem? Cui dictum est, Naviga ne moriaris; et distulit? Cui dictum est, Labora ne moriaris; et piger
Abbreviated transcription (Latin):
Quasententia uerissimȩ confirma mur: quod inse¬
parationem scãrũ animarum & egressu a corpore.
angelorum semꝑ habeant᷑ excubiȩ. Nuc̃ & scs
cegustinꝰ ex illa opinione disserens quã uoluit hos¬
tendere sisciaent mortui quid agunt uiui. Hoc
quoq in disputatione p̃dictȩ questionis int̃ serens dt̃:
Nisi enim essent angeli qui possiñt int̾ eẽ
& uiuorum & mortuorum locis. Non
dixiss& dñs ihs̃. Contigit aut mori in¬
opem illum. & ccuferri ab angelis insinu
abrahȩ. N unc ergo hic nunc ibi essepotu¬
eruntꝰ : quihinc illuc quem ds̃ uoluit abstulerunt.
Itẽ idem doctor in libris d&rinitatedĩ sic dicit:
Quicũq dediȩ in diȩ̃ ꝓficiendo renouatur in agni¬
tionem dĩ iustitia & scĩ tate ueritatis transferr&
amore atem poralib: udȩt̃nam. Inquo ꝓ fectu
& accessu tenente mediutoris fidem. cum dies uitȩ
omnis homotim&. & mor tem animȩ pauci
Promor te carnis quuesine dubio quandoq uen

Expanded text:
Qua sententia verissime confirmamur, quod in seQua sententia verissime confirmamur, quod in separatione sanctarum animarum, et egressu a corpore, angelorum semper habeantur excubiae. Nam et sanctus Augustinus ex illa opinione disserens, qua voluit ostendere, si sciant mortui quid agant vivi, hoc quoque in disputatione praedictae quaestionis interserens, ait: « nisi enim essent angeli, qui possent interesse et uiuorum et mortuorum locis, non dixisset dominus Iesus: contigit autem mori inopem illum et auferri ab angelis in sinum Abrahae. nunc ergo hic, nunc ibi esse potuerunt, qui hinc illuc quem deus uoluit abstItem idem doctor in libris de Trinitate sic dicit: « Quicunque de die in diem proficiendo renovatur in agnitione Dei, justitiaque ac sanctitate veritatis, transfert amorem de temporalibus ad aeterna. In quo profectu et accessu, tenentem mediatoris fidem cum dies vitae omnis homo timet, et mortem animae pauci. Pro morte carnis, quae sin
Abbreviated transcription (Latin):
uersa ẽ De hoc quoq iulianus pomerius ait
Ideo regenerati hic adu&er nã beatitudinem.
transire sine carnis morte non possunt.
quia ñ p̃sentis uitxẽ. sed futurȩ omnebonũ
quoti in eis sacramenta quib: regenerantꝰ
efficiunt: Et utiq sispe sal uifiunt quicũq
suluentur. & spes ñ tempor alis uitdẽ sed
uid& ur cuimilitat spes sed ꝓpt̃ hanc uisibilẽ uitã
sine termino possiden dã uiderent᷑ uelle in xp̃o renusci:
Adq ita nec fideles essent. in quib: nulla ẽ& inuisibiliũ
fides & adbona in uisibilia ꝓmerenda tepidi r&e¬
nentur uite huius temporis amatores. AX.
Quod prȩstosint angeli quando fideles homines mo¬
morte animȩ acorporese parantur: angelos ibi
adẽẽ fatendum ẽ qui ex euntes a corporib: iustorũ
cunt. Vnde cum in euangelio mentio diuitis & laza¬
ripuuperis ager&ur. sic scriptũ ẽ. Contigit mori
inopem illum. &ccuferri ab angelis insinũ abrahȩ:

Expanded text:
versa est. De hoc quoque ita Julianus Pomerius ait: versa est. De hoc quoque ita Julianus Pomerius ait: « Ideo regenerati hinc ad aeternam beatitudinem transire sine carnis morte non possunt, quia non praesentis est vitae, sed futurae omne bonum, quod in eis sacramenta, quibus regenerantur, efficiunt. Et utique, si spe salvi fiunt quicunque salvantur, et spes non temporalis vitae, sed quae non videtur, cui militat spes, sed propter hanc visibilem vitam sine termino possidendam, viderentur velle in Christo renasci: atque ita nec fideles essent, in quibus nulla esset invisibilium fides, et ad bona invisibilia promerenda tepidi redderentur vitae hujus temporalis amatores. » CAPUT X. Quod praesto sint angeli, quando homines momae a corpore separantur, angelos ibi adesse fatendum est, qui exeuntes a corporibus animas jcant. Unde cum in Evangelio mentio divitis et Lazari pauperis ageretur, sic scriptum est: Contigit mori inopem illum, et deferri ab angelis in sinum Abrahae .
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hoc reliquitur animȩ experimentũ sepuratio¬
nis acor pore. quã uis ublatoiam criminis nexũ:
Vm̃ si regenerationis sacramentum continuo se¬
quer&ur inmortditas corporum ipsa fides
e ner uar&ur. Quȩ tunc ẽ fides quindo ex pec¬
tatur in spe quo inre non uid&ur fidei aũt robore
utq certumine in maiorib dum taxit &utib
&iã mortis fuerat superandus timor. quod inscĩs
mastyrib maxime ȩ micuit. Cuius ꝓfecto certu¬
minis ess& nulla uictoria nulla gloria Quiu nec
ipsum omnino non posseT esse certumen. si post
lauachrum regenerationis. um scĩ non possent
mortem ꝑ p&im corporalem. Cum par uulis aut̃
baptizandis quis non adxp̃i gratiã ꝓpterea
potius curr nea corpore solueretur adq: itce
non in uisibili prȩmio probar&ur fides. sed iam
nec fides ess& confestim sui operis querendo. & su¬
mendo mercedem. Nunc uero muiore& mirabiliore
gratia saluatoris. in usus iustitiȩ peccati pȩnu con

Expanded text:
« Ad hoc relinquitur animae experimentum separatio« Ad hoc relinquitur animae experimentum separationis a corpore, quamvis ablato jam criminis nexu, m, si regenerationis sacramentum continuo sequeretur inmortalitas corporis, ipsa fides eneruaretur, quae tunc est fides, quando expectatur in spe, quod in re nondum uidetur. Fidei autem robore adque certamine, in maioribus dumtaxat aetatibus, etiam mortis fuerat superandus timor, quod in sanctis martyribus maxime eminuit; cuius profecto certaminis esset nulla uictoria, nulla gloria quia nec ipsum omnino posset esse certamen, si post lauacrum regenerationis iam sancti non possent mortem perpeti corporalem. Cum paruulis autem baptizandis quis non ad Christi gratiam propterea potius curreret, ne a corpore solueretur? Adque ita non inuisibili praemio probaretur fides, sed iam nec fides esset, confestim sui operis quaerendo et sumendo mercedem. Nunc uero maiore et mirabiliore gratia Salu
Abbreviated transcription (Latin):
bona sit : Mors qua separatur corpus ab ani¬
ma ẽplerumq: bonis bona: quia ꝑ eã transit᷑
aed inmortalitatem futurã. Non quia mors ali
quidbonum facta ẽ quȩ antea malũ fuit. sed
tantum ds̃ fide prestitit grati. ut mors quam¬
uitȩ constat eẽ contrariam instrumen tũ fier&
ꝑ quod transir&ur aduitã ⁊ Uunii
ontrac eos quidicunt si in baptisma peccatũ
primi hominis soluit᷑ Quare mors buptiza¬
tos homines subsequatur ÷ quos mou&. quur mor¬
tem homines patiantur: Quorum ꝑ gratiã bap¬
tis mi reatus absoluit᷑: ad tendut Qui enĩ hȩc
dicunt. solent urgutiis ꝓpositionib: dicere. Mors
quȩ in primum hominem uenit. demalo in¬
obedientiȩ accidit. Et ideo ꝓoriguli illo peccato
mortis unicuiq: in ꝑtitur conditio : Nos cautem
quorum originale peccatum inbaptis mate sol¬
uitur quur mortis huius supplicia te neamur
His obsectionib: ratio lata respond& : Sic enim
dehis doctor egregius agustinꝰ eloquitur dicens:

Expanded text:
bona sit. Mors, qua separatur corpus ab anima, est plerumque bonis bona; quia per eam pertransitur ad immortalitatem futuram. Non quia mors bonum aliquod facta est, quae antea malum fuit, sed tantam Deus fidei praestitit gratiam, ut mors, quam constat esse vitae contrariam, instrumentum fieret, per quod transiretur ad vitam. CAPUT Contra eos qui dicunt, si in baptismo peccatum primi hominis solvitur, quare mors baptizatos homines subsequitur ? Quos movet, cur mortem homines patiantur, quorum per gratiam baptismi reatus absolvitur, intendant. Qui enim haec dicunt, solent argutis propositionibus dicere: Mors quae in primum hominem venit, de malo inobedientiae accidit, et ideo pro originali illo peccato mortis unicuique conditio impertitur. Nos autem quorum originale peccatum in baptismate solvitur, cur mortis hujus supplicio teneamur? His objectionibus ratio probata respondet. Sic enim de his doctor egregius Augustinus loquitur, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
plantaui uineã electã: quomodo factices in a¬
maritudine uitis clienice dr̃ enĩ bonã plunta¬
uerat uineã hoc e iudeoꝵ gentem. Illa aut̃ uito
suo de prauata conditorem amaritudine potat
Proquo & moyses. Uuac inquiðeoꝵx. uuc fellis.
& botrus a maritadinis ipsis. Unde & supetius
obiurgans eos dt̃. Sic plebs fatua & ñscpiens

Expanded text:
 quomodo facta est in amaritudinem vitis aliena ? 2. Deus enim bonam plantaverat vineam, hoc est, Judaeorum gentem: illa autem vitio suo depravata Conditorem amaritudine potavit. Pro quo et Moyses: Uva, inquit, eorum, uva fellis, et botrus amaritudinis ipsis . Unde et superius objurgans eos, dicit: Sic plebs fatua, et non sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
decore honoratũ: Posuit & in pacradso ut ess&
dõ subiectus & c&eris creccturis plictus : Ille cũt
exulem paradiso fecit. expectans ut pęnitentia
reparari possit adueniã. Et cum ille ñ reuota¬
r& adueniã uirtutis. dedit legemꝑ moysen ut
uel ꝑ ipsum reuerter& adamorẽ dĩ. & operati¬
onem iustiticce. Sed cũ nec hanc quidem contu¬
max & incredulus custodir&: uenit tandem fili¬
us dĩ & corpus humanȩ fragilititis ad sumpsit
simulacris. reconciliar&ur gratue conditoris.

Expanded text:
ecore ornatum, posuit eum in paradiso, ut esset Deo subjectus, et caeteris creaturis praelatus. 10. Ille autem exsulem paradiso fecit, exspectans ut per poenitentiam reparari posset ad veniam; et cum ille non revocaretur ad viam virtutis, dedit legem per Moysen, ut vel per ipsam reverteretur ad amorem Dei, et operationem justitiae. Sed cum ne hanc quidem contumax et incredulus custodiret, venit tandem 17 Filius Dei, et corpus humanum assumpsit, simulacris reconciliaretur gratiae Conditoris. 11.
Abbreviated transcription (Latin):
sed contrir hȩc obicit ꝑniciosce iudeorum ꝑfidico
quod sub iecit. inte est ds̃: filium declacrauit: Seed
tamen ut eundem patrem & filium. unum dm̃ osten
testantẽ: ccdtende illi . & ne in obediens ei fueris: ẽ no
men meũ in illo.

Expanded text:
Sed contra haec objicit perniciosa Judaeorum perfidia, quod subjecit: In te est Deus, Filium declaravit. 13. Sed tamen, ut eumdem Patrem et Filium unum Deum ostendtestante: Attende illi, et ne inobediens ei fueris; est enim nomen meum in illo.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore dacnielis enumerent᷑ : ꝓculdubio sc̃s scõrum
qui est xp̃s olim uenisse cognoscit᷑: Ebdoma nͥamq
in sacris eloquiis septem annis t̾minitꝰ. Testante
dõ admoysen: Numeratibi septẽ ebdo mades aen¬
norũ. id ẽ septies septeni quaesimul faciunt cennos

Expanded text:
s enumerentur, procul dubio Sanctus sanctorum, qui est Christus, olim venisse cognoscitur, Hebdomada namque in sacris eloquiis septem annis terminatur, dicente Domino ad Moysen: Numerabis septem hebdomadas annorum, id est septies septem, quae simul faciunt annos
Abbreviated transcription (Latin):
ratus ẽ diabolo & angelis eius Obhoc auditumalo
iusti penitus nontimebunt. Qui lã inpartedextera
conlocati sunt. Auditus enĩmalus. hic intelligitur
solita pi&ate cripics & tibi capiti nr̃o congregan

Expanded text:
ratus est diabolo et angelis ejus ; hoc malo auditu ratus est diabolo et angelis ejus ; hoc malo auditu justi penitus non timebunt, qui jam in dextram partem collocati sunt. Auditus enim malus hic intelligitur sola pietate eripias, et tibi cap
Abbreviated transcription (Latin):
reuocentur: & mentis intuituri mira celeritate
cernantur ut accus&. uł excus& scientia cons¬
cientiam. Ad quesimul & omnes & singuli iu¬
dicentur : quae nimirum uix diuina. libri nomen
quid ea faciem terre colitur. Tunc com me mo¬
raturus dñs electis suis quae in cuangelio com¬
memoranda praedixit. Ita premit tens. Ueni¬
te benedicti patrismei possid&e paratum uob
regnum a conscitutionemundi. Esuriui enĩ
& de distis mihi manducare. Ospes esoem. &
collegistis me. Infirmus. & uisituscisme. Incar¬
cere & uenistis adme. Asinistraquoq: parte
adstantibusreprobis inputaturus ẽ quodca
non fecissent quem indexterum partem ads¬
tantes fecisse commeniorat. His duobus ser¬
monibus dnĩ nr̃i ihũxpi finitis: uno quoq electis
quebona egerunt numeraentur. Altero quoq
reꝓbis quod ea non fecerint inputantur. Ib un
Iudicatis ergo impis atq in aet̃nũ ignẽ missis
dicente dño illis. Ite inignem a et̃num qui p̃pa¬

Expanded text:
reuocentur et mentis intuitu mira celeritate reuocentur et mentis intuitu mira celeritate cernantur, ut accuset uel excuset scientia conscientiam adque ita simul et omnes et singuli iudicentuquid ea faciente recolitur. » Tunc commemoraturus est Dominus electis suis quae in Evangelio commemoranda praedixit, ita dicens: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi: esurivi enim, et dedistis mihi manducare; hospes eram, et collegistis me; infirmus, et visitastis me; in carcere, et venistis ad me . Ad sinistram quoque partem astantibus imputaturus est quod ea non fecissent quae in dexteram partem astantes fecisse commemorat. His duobus Domini nostri sermonibus finitis, uno quo electis quae bona egerunt numerantur, altero quo reprobis quod ea non fecerint imputatur, Ibunt Judicatis ergo impiis, atque in ignem aeternum missis, Domino dicente ipsis: Ite in ignem aeternum, qui pa
Abbreviated transcription (Latin):
facta sua. Libros uidelic& uolens intelligscõs
om̃s noui & u&eris testamenti : In corum uita
uelut in libris cognoscimus quid facere debeamꝰ:
nisto aut libro de quodicit. alius liber aꝑtus est
qui est uitȩ unius cuiusq quidboni quis feciss&.
siue non feciss&. quusi in diuina uir tute cog¬
noscitur. Quiliber iuxta quod scr agustinus
ait. si carnalit̃ cogit&ur. quis eius magnitudinẽ
aut longitudinẽ ualeat exestimare. aut quanTo
tempore legi poterit liber in quo scripte sunt
uniuerse uitae uniuer sorum aAntantus ange¬
lorum numerus aderit quantus hominũ erit
& uitã suã quisq ab angelo sibi adibito audiat
recitari
Nonenim unus liber erit hominum: sed singulis
singulbrum̃. Scriptura uero ista unum uolens
intelligi Et alius inquidliber aꝑtus. ẽ: que dã igitꝰ
uif ẽ in tellegenda diuina: quafiat. ut cuiq ope¬
rasua uelbona uel mala cuncta in memoria

Expanded text:
facta sua . Libros videlicet volens intelligi sanctos facta sua . Libros videlicet volens intelligi sanctos omnes Novi et Veteris Testamenti, in quorum vita velut in libris libris cognoscimus quid facere debeamus. In isto autem libro de quo dicitur: Alius liber apertus est, qui est vitae uniuscujusque, quid boni quis fecisset, sive non fecisset, quasi in divina virtute cognoscitur. « Qui liber, » juxta quod sanctus Augustinus  si carnaliter cogitetur, quis eius magnitudinem aut longitudinem ualeat aestimare? Aut quanto tempore legi poterit liber, in quo scriptae sunt uniuersae uitae uniuersorum ? An tantus angelorum numerus aderit, quantus hominum erit, et uitam suam quisque ab angelo sibi adhibito audiet recitari? Non ergo unus liber erit omnium, sed singuli singulorum. Scriptura uero ista unum uolens intellegi: Et alius, inquit, liber apertus est. Quaedam igitur uis est intellegenda diuina, qua fiet, ut cuique opera sua, uel bona uel mala, cuncta in memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
angelos impleriposse credenda ẽ: Nãcũ popu¬
lum ista dicer& aduocauit caelossur sum.
& t̃ra discernere populum suũ: Quod dix̃ discer¬
nerepopulũ suũ ad bonorum maloꝵ ꝑtin&
illis cõs eius. Quib: enĩ dictũ ẽ. i congregate illi
scõs eius nisiutiq: angelis : Sic enĩ sc̃s agustinus.
in hoc locodicit: Conuersio sermonis ad angelos
facta est cum ꝓph&adicer& congregate illi
iustos eius: Profecto enim ꝑ angelicum ministe¬
in sinistrauero reprobis libri aꝑtier̃ id .ẽ cons¬
cientiae singulorum: Separatis igitur ꝑ ange¬
lica mysteria bonis amalis & electis quidem
ad extris reprobis uero adsinistris ad stantib:
tunc libri aꝑtierunt id est conscientiȩ singuloꝵ
Iohannes enim apłs ait. Uidimor tuos magnos.
& pusillos & a pertisunt libri: Et alius liber aꝑ¬
tus. est qui est uite unius cuiusq & iudicatisuN
mor tui. & in ipsis scripturis librorum sccundũ

Expanded text:
angelos impleri posse credenda est. Nam cum Psaangelos impleri posse credenda est. Nam cum Psalmista diceret: Advocavit coelos sursum, et terram discernere populum suum , quod dixit, discernere populum suum, ad bonorum malorumque silli sanctos ejus. Quibus enim dictum est: Congregate illi sanctos ejus, nisi utique angelis? Sic enim sanctus Augustinus dicit in hoc loco : « Conversio sermonis ad angelos facta est, cum Propheta diceret: Congregate illi sanctos ejus. Profecto enim per angelicum ministein sinistram vero malis, libri aperti erunt, id est, conscientiae singulorum. Separatis igitur per angelica ministeria bonis a malis, et electis quidem a dextris, reprobis vero a sinistris astantibus, tunc libri aperti erunt, id est, conscientiae singulorum. Joannes enim apostolus dicit: Vidi mortuos magnos et pusillos, et aperti sunt libri: et alius liber apertus est, qui est vitae uniuscujusque: et judicati sunt mortui ex ipsis Scripturis secundum
Abbreviated transcription (Latin):
inquatuor diuiduntur: ꝑ fectorum ordo est
unus quicum dnõ iudicat. De quibus dñs ait. sed ebitis
& uos suꝑ sedes duo decim hii non iudicantur & reg¬
nant: Alius quoq: ordo .ẽ. electorum quib: dic&ur.
esuriui & dedistis mihi manducare. hiiiudi cantur
& regnant : Item reproborum ordines. duo sunt:
unus eorum qui extra aecclesiam inueniendisuNt.
hii non iudicantur & pereunt. Dequib: etiã pscal¬
mista ait: Nonresur gent impii iniudicio. At̃ quoq
ordo reproborum est: eorum qui iudicabuntur. & pe¬
rient. Quib: dicitur. esuriui et non dedistis mihiman¬
ducares Ite maledicti inignem Ae ternum:¬
DE bonorum mal oruoq direortione
Ecce ait psulmista Aduocauit caelossur sum
& terrã discernere populum suum: Quid . ẽ. quod
dicit discernere populum suum a nisi ꝑ iudicium
separare bonos a malis tãquã oues ab edis
amalis ꝑ angelica mysteriafiat. bonorum
malorumq: diremptio. siue etiã separatio ꝑ

Expanded text:
in quatuor dividuntur. Perfectorum ordo est in quatuor dividuntur. Perfectorum ordo est unus, qui cum Deo judicat, de quibus Dominus ait: Sedebitis et vos super sedes duodecim . Hi non judicantur, sed regnant. Alius quoque est ordo electorum, quibus dicetur: Esurivi et dedistis mihi manducare . Hi judicantur et regnant. Item reproborum ordines duo sunt. Unus eorum qui extra Ecclesiam inveniendi sunt. Hi non judicantur et pereunt: de quibus et Psalmista ait: Non resurgent impii in judicio . Alter quoque ordo reproborum est, qui judicabuntur et peribunt, quibus dicetur: Esurivi et non dedistis mihi manducareretione. Ecce Psalmista ait: Advocavit coelos desursum, et terram discernere populum suum . Quid est quod dicit. Discernere populum suum? nisi per judicium separare bonos a malis, tanquam oves ab haedis. a malis per angelica ministeria fiet. Bonorum malorumque diremptio, sive etiam separatio, per
Abbreviated transcription (Latin):
quidam etiã ipsi. & cumuitus & deformitatibus
suorum corporum resurgłnt. qułcumq in eis
uitiosa & deformia membragesturunt  in requi¬
rendo laborare quid opus est: Neque enĩ fatigar e
nos deb& incerta eorum habitudo uel pułcritudo.
quarum erit certa et sempit̃ nadamnatio: Nec
moueat quo modo in eis erit corpus incorruptibile
sido lbrepoterit. Aut quomodo corruptibile si
mori non poterit: Non est enim uere uita. nisi
ubi feliciter uiuitur : Nec uera incorruptio nisi
ubi sclus nullo dolore corrumpitur: Ubi aut̃ infelix
non morisinitur : aut itadicã morsipsa non moritꝰ.
e tubidolor ꝑ p&uus. non inter imit. sed affligit:
ipsa corruptio non finitur. haec inscĩs scripturis
DE ORDiNE put uri iudien
Cicut alios eẽ diximus qui cum xp̃o iudices conse de¬
bunt. Ita alii essent credendisunt: quieor ũ con¬
sedentium ex amine iudicentꝰ: Duȩ sunt enim
differentiae uł ordines hominum. in iudicio collec¬
torum : Hoc ẽ clectorum & reꝓborum: Qui tam̃

Expanded text:
um sane ipsi cum vitiis et deformitatibus suorum corporum resurgant, quaecumque in eis vitiosa et deformia membra gestarunt, in requirendo laborare quid opus est? Neque enim fatigare nos debet incerta eorum habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna damnatio. Nec moveat, quomodo in eis erit corpus incorruptibile, si dolere poterit; aut quomodo corruptibile, si mori non poterit. Non est enim vera vita, nisi ubi feliciter vivitur, nec vera incorruptio, nisi ubi salus nullo dolore corrumpitur. Ubi autem infelix mori non sinitur, ut ita dicam, mors ipsa non moritur; et ubi dolor perpetuus non interimit, sed affligit, ipsa corDe ordine futuri judicii. Sicut alios esse diximus, qui cum Deo judices considebunt, ita alii esse credendi sunt, qui eorum considentium examine judicantur. Duae enim differentiae vel ordines hominum erunt in judicio collectorum, hoc est electorum et reproborum, qui tamen
Abbreviated transcription (Latin):
rum corruptibilium qualitatesq cor porib nr̃is.
corruptibilibus congruebant. ardendo penitus
interibunt. Atq: in ipsa substuntia eas qualitates
habebit. quae corporib: in mortulib: mirabilimu¬
tationẽ conuenient. Ut scilic& mundus in melius
in nouatus. ab tehane quo modo d&ur hominib:
etiã carni in melius innouatis.
nouum & t̾ra noua. ut ait beatissimus agustinꝰ
ꝑ acto finitoq iudicio tunc eẽ desin& hoc caelũ
& haec t̃rie quando incipi& eẽ caelum nouum &
terra noua. Mutationem nãq rerum non omni
modo in teritum transiuit hic mundus. unde &

Expanded text:
rum corrurum corrucorruptibilibus congruebant, ardendo penitus interibunt. adque ipsa substantia eas qualitates habebit, quae corporibus inmortalibus mirabili mutatione conueniant; ut scilicet mundus in melius innouatus apte adcommodetur hominibus etiam carne in melius innouatis. novum et terra nova. Ut ait beatissimus Augustinus , peracto finitoque judicio, tunc esse desinet hoc coelum et haec terra, quando incipiet esse caelum nouum et terra noua. Mutatione namque rerum, non omni modo interitu transibit hic mundus. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
tatis suae speculationem nos ducere. Cum eũ quẽ
in humanitatem iudicium cernimꝰ etiã in diuinitatẽ
post iudicium uiderimus. Iã uero postiudicium
ꝑg& hinc & duc& secum corpus cuicaput est. &
ofser& regnum dõ & patri Quomo ergo transitu¬
rus ẽ regnum dõ & patri nisicum uisionem dĩ¬
tatis suae inqua unus ẽ cum patre dilector ibus
suis ostenderit. et cũ nos membri sua ad uisionem
& cognitionem quacum patre & spũscõ aequalis cre¬
ditur manifeste ꝑ duxerit. Tunc plane ui debitur
forma illa dĩ ab electis quae uideri ñ potuit ab iniquis
sententia definitur. quodꝑ acto iudicio tunc ẽẽ
desiit hoc caelum & haec t̃ra. quando incipi& eẽ
caelum nouum & t̾ram nouã. mutationẽ nãq
rerum non omnimodo interitũ traensiuit hic mun¬
dus Tuncergo figusac hius mundi mundanorum
ignium confragationem p̃terebit. sic ut factũ ẽ
mundanarum aquarum inundatione diluuiũ

Expanded text:
tatis speculationem nos ducere, cum eum quem tatis speculationem nos ducere, cum eum quem in humanitate in judicio cernimus, etiam in divinitate post judicium viderimus. » Jam vero post judicium perget hinc, et ducet secum corpus, cujus caput est, et offeret regnum Deo et Patri . Quomodo ergo traditurus est regnum Deo et Patri, nisi cum visionem deitatis suae, in qua unus est cum Patre, dilectoribus suis ostenderit? Et cum nos membra sua ad cognitionem t visionem, qua cum Patre et Spiritu sancto aequalis creditur, manifeste perduxerit, tunc plane videbitur forma illa ab electis, quae videri non potuit ab iniquis.sententia definitur quod, peracto judicio, tunc desinet esse hoc coelum, et haec tcoelum novum et terra nova. Mutatione namque rerum, non omnimodo interitu transibit hic mundus. Tunc ergo figura hujus mundi mundanorum ignium conflagratione peribit, sicut factum est mundanarum aquarum inundatione diluvium.
Abbreviated transcription (Latin):
reprobis credimꝰ daturum ꝑhenne suppliciũ
Ita schab& ut p̃currat impiorum damnatio. &
post sequatur remunesatio electorum. Xpo d ño
p̃dicente. Ibunt impii insupplicium u&ernũ iusti
hunc ordinẽ legimus ubi signant̃ expressus est
prius enim de diaboli ac suorum hominũ pena refer¬
tur & dicitur. mors & infernus misus ẽ instagnum
futurã sub iungitꝰ. Et uidicaelum nouum & terram
nouam quib: uerbis datur intelligi quodiusto dĩ iu¬
dicio prius peccatorib: in rog&ur suppliciũ. & postea
scĩ aet̃norũ tribuantur
stilo prescribitur. per acto iuditio transi& quã
adhoc p̃sentuuerat . iudiciũ facere. Transi& dictũ
ẽ forma illa non quod p̃tereat sed quod de udicio
ad regnũ transi& uł certe dñs nobis post iudicium
transit. luxta quodbeatus gregorius dic̃. Quia hu
manitatis suae formã. indiuinitatissuue contem¬
plationem nos eleuat. et traensire eius est inclari¬

Expanded text:
 regnum, et reprobis credimus daturum perenne supplicium,  regnum, et reprobis credimus daturum perenne supplicium, ita se habet, ut praecurrat impiorum damnatio, et post sequatur remuneratio, Chisto Domino praedicente: Ibunt impii in supplicium aeternum; justi hunc ordinem legimus, ubi signanter expressus est. Prius enim de diaboli ac suorum omnium poena refertur, et dicitur: Mors et infernus missi sunt in stagnum futura subjungitur: Et vidi coelum novum, et terram novam . Quibus verbis datur intelligi quod justo Dei judicio prius peccatoribus irrogetur supplicium, et postea sanctis aeternorum tribuanturstylo praescribitur, peracto judicio transiet, quam ad hoc praesentaverat ut judicium faceret. Transiet, dictum est, forma illa, non quod praetereat, sed quod de judicio ad regnum transeat. Vel certe nobis Dominus post judicium transit, juxta quod beatus Gregorius dicit , « quia ab humanitatis suae forma in divinitatis suae contemplationem nos elevat. Et transire ejus est in clari
Abbreviated transcription (Latin):
originale traexer̃. pullum insuꝑ addiderunt:
Et inca&eris quae acciderunt tanto quis que
ibi tolerabiliore habebit damnationem. quanto
hic minorem habuit iniquitatem. Nam omnino
negari non potest. etiã ipsum ae t̃num ignem
ꝓdiuersi tate meritorum quã uis malorum
siue ipse aequalit̃ ardeat. sed non equali molestia¬
xIiii. sentiatur
Ai. sentiatur. Contra eos Qui scripulosissiore
querunt quulissit ille ignis futurus. uł in qua
mundi parte aberipossit. Minorum scientiae
maiorum scientia comparata. si temere nondicã
& studiosi seignorasse dixerunt: periculo sum ual
nullo modo praesumatur Quambeatus agustinꝰ
de co ipso futuro igne. Itado cens dicere uideatur.
Cum enim de futura dãnatione impiorũ p̃mitte¬
r& dicens. Iudicatis quippe bis quiscripti ñ suN
in libro uitȩ & in aet̃ num ignẽ missi adiecit. qui
ignis cuius modi & inquamundi uel rerum parte
futurussit hominem scire arbitror neminẽ nisi

Expanded text:
originale traxerunt, nullum superaddiderunt. originale traxerunt, nullum superaddiderunt. Et in caeteris qui addiderunt, tanto quisque ibi tolerabiliorem habebit damnationem, quanto hic minorem habuit iniquitatem. Nam omnino negari non potest etiam ipsum aeternum lignem pro diversitate meritorum, quamvis malorum, ur, sive ipse aequaliter ardeat, etsi non aequali molestia sentiatur. CAPUT XLIII. Contra illos qui scrupulosissime quaerunt qualis sit ille ignis futurus, vel in qua mundi parte haberi possit. Minorum scientia majorum scientiae comparata, si temere non dicamet studiosi se ignorasse dixerunt, periculosum valdeullo modo praesumatur; cum beatus Augustinus de eo ipso igne sic docens, ita dicere videatur . Cum enim de futura damnatione impiorum praemitteret dicens: « Judicatis quippe his qui scripti non sunt in libro vitae, et in aeternum ignem missis, » adjecit: « Qui ignis cujusmodi vel in qua mundi parte vel rerum futurus sit, neminem scire arbitror, nisi forte c
Abbreviated transcription (Latin):
ribus suis damnatorum quod nunc esse scimus
in animis omnium. Quod cum itasit. quid adhuc
nobis ait.rerum poscuntur exempla quib: doce¬
amus non eẽ incredibile. ut omnium corpora
anima non amittat. & sine d&rimento ardeant
quã uis miris tamen ueris modis etiã sp̃s in cor¬
poreos posse pena corporalis igniaffligi. Sispĩ
hominum etiã ipsiꝓfecto incorporei & nunc po¬
tuerunt includi corporalibus membris. & tunc
potuerunt corporum suorum uinculis insolubiliter
alligari. Itemidem post aliquã dicit. Aduero
gehenna illa quae etiã stagnum ignis erit. & sul¬
phoris dic tum est corporcus ignis erit &cru¬
ciabit corpora damnatorum. aut & hominũ¬
& demonum & solida bominum Acriã demonũ
aut tantũ hominum corpora cũspiritibus. de¬
mones autem sp̃s sine corporib: herentes sumen¬
dopaena. non in ꝑtinendo uita corporalibus
ignib: unus quippe utriusq igniserit sicut ue
penaerit eorum. qui pr&er peccatum quod

Expanded text:
ribus damnatorum, quod nunc esse scimus ribus damnatorum, quod nunc esse scimus in animis omnium. Quod cum ita sit, quid adhuc nobis, ait , rerum poscuntur exempla, quibus doceamur non esse incredibile ut hominum corpora animam non amittant, et sine detrimento ardeant,quamvis miris, tamen veris modis etiam spiritus incorporeos posse poena corporalis ignis affligi, si spiritus hominum, etiam ipsi profecto incorporei, et nunc possunt includi corporalibus membris, et tunc poterunt corporum suorum vinculis insolubiliter alligari? » Item idem post aliqua dicit: « At vero gehenna illa, quae etiam stagnum ignis et sulphuris dicta est, corporeus ignis erit, et cruciabit corpora damnatorum, aut hominuet daemonum; solida hominum, aerea daemonum; aut tantum hominum corpora cum spiritibus, daemones autem spiritus sine corporibus, haerentes sumendo poenam, non impertiendo vitam corporalibus ignibus. Unis quippe utrisque ipoena erit eorum qui praeter peccatum quod
Abbreviated transcription (Latin):
possit nescita cognoscere. Sed liber iste. iuxta qđ
sc̃s agustinus ait. praedistinationẽ significat
eorum quibus ae t̃nauita donabitur. Neq enĩnescit
cos ds̃ et in hoc librolegit ut sciat. sed potius ipsaeius
praesentia de illis quae falli non potest liber est uitȩ
corpora dureN
absq sui conbustionem. Sc̃s agustinus multis & ua¬
ruis exemplorum generibus agens id procerto
ad seuerasse dinoscitur quod impiorum corpo¬
ra absq sui consum tionem & sempiternis ignib
arda et ea ipsa corpora conbusta igniũ ñ ad su¬
mat. Quia & sempiterno ignem ardebunt. & mo¬
ostendat unde communicantur increduli. Pos¬
sehumana corpora animata atq uiuentia ñ
solum num quã morte dissolui. sed in u&ernoꝵ
quoq ignium duraere tor mentis. Item post aliquã
dt̃ Animus cuius prȩsentia corpussui uiuit
Ecce inuentares est que cum sensum doloris habita
in mortalis est. Hoc igitur erit tunc etiã in corpo¬

Expanded text:
 nescita cognoscere; « Sed liber iste, » juxta quod  nescita cognoscere; « Sed liber iste, » juxta quod sanctus Augustinus ait , « praedestinationem significat eorum quibus aeterna vita donabitur. Neque enim nescit Deus eos, et in hoc libro legit, ut sciat; sed ipsa ejus praescientia de illis, quae falli non potest, liber est vitae, corpora durent absque sui consumptione. Sanctus Augustinus multis et variis exemplorum generibus agens , id pro certo asseverasse dignoscitur, quod impiorum corpora absque sui consumptione et sempiterno igne ardeant, et ea ipsa corpora combustio ignium non absumat; quia et sempiterno igne ardebunt, et mostendam, unde conuincantur increduli, posse humana corpora animata atque uiuentia non solum numquam morte dissolui, sed in aeternorum quoque ignium durare todicit : « Anima cujus praesentia corpus vivit Ecce inventa res est, quae cum sensum doloris habeat, immortalis est. Hoc igitur erit tunc in corpo
Abbreviated transcription (Latin):
de preciprtarione diabola
et ꝑ dictione impiorum. Cc̃s iohannes a postolus.¬
p̃cipitationem diaboli inignẽ aet̃num euiden ter
in sinuuns dicit. Cum enim p̃mit ter& dicens. & ui¬
dicati sunt singuli secundũ facta sua. breuit̃ subi eõ
quem ad modum fuerint iudicati. et mors & infer¬
nus in quid iis ũ sunt instagnum ignis. His omnib:
significans dicibolum qm̃ mortis est auctor infer¬
narumq pȩnarum uniuersarumq simul demonũ
soci&ate. Hoc .ẽ. enim. quod supra euidentius prȩ¬
occupando iã dixerrt. et diabolus qui seducebat
eos missus est instagnum ignis. et sulphoris:
Qualis est li berille ðequo iohanues
apłs dt̃. Quod om̃s qui tunc ñ fuerint inuenti
in librouitae scripti. instagnum ignis mittantur.
Oquae deresur rectione narrauit. quod qui non fu¬
erint inuenti in libro uitȩ conscripti mit tantꝰ
instagnum ignis Ethaec quidem dicens. non ait
dm̃ oblionem pati. & quasi librihuius recitationem¬

Expanded text:
diaboli, et perditione impiorum. Sanctus Joannes apostolucipitationem diaboli in ignem aeternum evidenter insinuans dicit. Cum praemitteret dicens: Et judicati sunt singuli secundum quem ad modum fuerint iudicati: Et mors et infernus, inquit, missi sunt in stagnum ignis, his nominibus significans diabolum, quoniam mortis est auctor infemarumqute poenarum, uniuersamque simul daemonum societatem. Hoc est enim quod supra euidentius praeoccupando iam dixerat: Et diabolus, qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis et suber ille de quo Joannes apostolus dicit quod omnes qui tunc non fuerint inventi scripti in libro vitae, in stagnum ignis mittantur.  XX, 15, inter caetera quae de resurrectione narravit, quod qui non fuerint inventi in libro vitae conscripti, mittantur in stagnum ignis. Et haec quidem dicens, non ait Deum pati oblivionem, et quasi libri hujus revolutione
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo ut idem doctor in alio suo opereait Sica pilli
totiens tonsi ungue sue desecti ad sua loca defor¬
miter redeunt non redibunt nec tamen cuique
ibilocum corporis teneant. seruata partiũ congru¬
entium materiȩ mutabilit̃ uertentur: Quã uis
quod ait dñs. Capillus capitis ur̃i non peribit delon¬
gitudine : sed denum ero capillorum dictũ. multo ab¬
tius possit intelligi Unde & alibidicit: Capilli capitis
periturum eẽ decorpore. ut desor me nihil sit
incorpore. simul intelligitur eaque deforme fac
tura fuesuent informitate musse ipsi accessere
eẽ non locis. in quib: membrorum formator p&ur
uclut sidelimo uas fier& quod rursus in eundem
limũ reductum d&oto iterum fier&. Non ẽ necesse
ut illa pars limi que in anexã fuerat. ad anexã red
der& ur in totũ. idẽ totius illelimus. in totum uus
nullu suiꝑdita parte remaner&: sic ergo ut idẽ
doctor ait: Non adtinebit ad corporis redintegra¬

Expanded text:
» Ergo, ut idem doctor in alio suo opere ait : « Si capilli » Ergo, ut idem doctor in alio suo opere ait : « Si capilli toties tonsi, unguesque desecatae ad sua loca propter deformitatem non redibunt, nec tamen cuique uemcunque ibi locum corporis teneant, servata partium congruentia, materiae mutabilitate vertentur. Quamvis quod ait Dominus: Capillus capitis vestri non peribit , non de longitudine, sed de numero capillorum dictum multo potius possit intelligi. Unde et alibi dicit: Capilli capitis periturum esse de corpore, ut deforme nihil sit in cortura fuerant enormitatem, massae ipsi accessura esse, non locis in quibus membrorum forma turpetur. Velut si de limo uas fieret, quod rursus in eundem limum redactum totum de toto iterum fieret, non esset necesse ut illa pars limi, quae in ansa fuerat, ad ansam rederetur in totum, id est, totus ille limus in totum vas nulla sui perdita parte remaneret. » Sic ergo, ut idem doctor ait : « Non attinebit ad corporis redintegra
Abbreviated transcription (Latin):
sunt oculi duȩ aur es quini digitimanũ. quiniquoq
etiã pedum digitihabeantur: Nulla numerositate
adiecta uel minorata : que informitatẽ inferat par¬
tium: si tamen ut nihil credatur posse decorpore
xerim quod aliquid exsistimem corporis quiq per¬
turo. quod natusulit̃ inertet: sed quoddefqrme
quicquid unguib uel capillis nr̃is ꝑ tansurã uł secatio¬
nem ꝑtractatum .ẽ. redintegreri credantur:
Ait ex hoc beatissimus agustinus: Ipsa itaq: terrena
materfis quȩ discedentem animã sit cada uer
nonita resur rectionẽ reparabitur ut cã que di¬
lubuntur. et inalias atq alias aliorum rerum
deant unde dilupsa sunt: ad easdem quoq: corpo¬
ris partes. ubi fuer̃ redire necessesint: Alioquin
sicapillis capitis redit quodtã crebra tonsura
d&rax̃ siunguibus quod totiens demisit exectio
in modesiata. & indecens cogituntib: & resur rectio¬
nem carnis non credentibus occurrit infirmitus

Expanded text:
sint oculi, duae aures, quini digiti manuum, quini etiam sint oculi, duae aures, quini digiti manuum, quini etiam digiti pedum habeantur, nulla numerositate adjecta vel minorata, quae deformitatem inferat partium, sic tamen ut nihil credatur de corpore xerim quod aliquid aestimem corpori cuiquam periturum, quod naturaliter inerat, sed quod deformequidquid unguibus vel capillis nostris per tonsuram vel sectionem detractum est redintegrari credatur. Ait ex hoc beatissimus Augustinus : « Ipsa itaque terrena materies, quae discedente anima fit cadaver, non ita in resurrectione reparabitur, ut ea quae dilabuntur, et in alias atque alias rerum aliarum deant unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerint redire necesse sit. Alioquin si capillis capitis redit quod tam crebra tonsura detraxit, si unguibus quod toties dempsit exsectio, immoderata et indecens cogitantibus, et resurrectionem carnis non credentibus occurrit informitas.
Abbreviated transcription (Latin):
ena efficit crudelitas debile. lta hoc inmortalitatis
pulchritudo reformat ut nec ꝑ suꝑfluã in decora
noc d& racta uideantur ibiesse deforma: Ita enim
ex hoc ait beatus agustinus: non ẽ magris pinguibus¬
que m&uenda: nec ibi etiã talessint. quales si possent
nehic ẽẽ uoluissent: Omnis enim corporis pulcritudo.
ẽ partium congruentia : cum quidã colorissui suaui¬
tate ubiaũt non ẽ partiũ congruentia. Aut ideo
quod offendit quia parum .ẽ. aut in eo quia nimium:
proinde nullu erit deformitas quã facit in congru¬
entiã partium. Ubiq & parua sunt corrigentur
tate darah&ur: huius igitur doctoris prudenti
definitione instructi restat ut & illos quos cũ senis
digitis manũ et pedum oculis nr̃is inspeximus: non
cum ea deformitate resur recturas esse credamus:
Sedcor poris integritate seruata: cum eo digitorũ
numero illos eẽ futur os. qui congrualem partiũ

Expanded text:
ena effecit crudelitas debile, ita tunc hoc immortalitatis ena effecit crudelitas debile, ita tunc hoc immortalitatis pulchritudo reformet, ut nec superflua, indecora, nec detracta, videantur ibi esse deformia. Ita enim ex hoc ait beatissimus Augustinus : « Non est macris pinguibusque metuendum ne ibi tales sint, quales si possent nec hic esse voluissent. Omnis enim corporis pulchritudo est partium congruentia cum quadam coloris sui suavitate. Ubi autem non est partium congruentia, aut ideo quid offendit, quia parum est, aut ideo quia nimium. Proinde nulla erit deformitas, quam facit incongruentia partium, ubi et quae parva sunt corrigentur, tate, detrahetur. » Hujus ergo doctoris prudenti definitione eruditi, restat ut et illos quos cum senis digitis manuum et pedum oculis nostris inspeximus, non cum ea deformitate resurrecturos esse credamus, sed corporis integritate servata cum eo digitorum numero illos esse futuros, qui corporalem partium
Abbreviated transcription (Latin):
quidrespondere aliut debemus nisit prius cogiteñ
qualit̃ in hoc mundo uenerit. et tunc inuenient
qualiter resurguNt. Certe tu homo quiloqueris
expatris semine et matris sanguine. paruus
hacliquidus globus eras: Dic rogo sinosti qualit̃
ille humor seminis in ossib: duruit. qualiter in
me dullis liquidus remansit. qualit̃ inner uis
solidatus est qualibus in carnibus creuit. qualit̃ incute
extensus ẽ qualit̃ in capillis atq ungulis distentus. Ita¬
ut capilli molliores carnibus: & ungues essent tenerio¬
res ossibus. carnibus duriores: Sugitꝰ tot & tanta exuno
semine & ꝑspecies distincta sunt & tamen informa
in illa resurrectionemor tuorum carnem hominis
cum suis integris membris inresurrectione futuris.:
iquis debilis corpore truncatus. confractus que dehac
uita exierit : non dubium quod debita integritate
rari : Vt quicquid in illo aut infirmitas turpe aut ali¬

Expanded text:
respondere non aliud debemus, nisi ut prius cogitent respondere non aliud debemus, nisi ut prius cogitent qualiter in hoc mundo venerint, et tunc invenient qualiter resurgant. Certe tu homo qui loquerisex patris semine et matris sanguine parvus ac liquidus globus eras. Dic ergo, si nosti, qualiter ille humor seminis et sanguinis in ossibus duruit, qualiter in medullis liquidus remansit, qualiter in nervis solidatus est, qualiter in carnibus crevit, qualiter in cute extensus est, qualiter in capillis atque unguibus distinctus, ut capilli molliores carnibus, et ungues essent tenuiores ossibus, carnibus duriores? Si igitur tot et tanta ex uno semine et per species distincta sunt, et tamen in forma in illa resurrectione mortuorum carnem hominis cum suis integris membris in resurrectione futuri sint. Si quis, debilis corpore, truncatus confractusque de hac vita exierit, non dubium quod debita integritate s reparari; ut quidquid in illo aut infirmitas turpe, aut ali
Abbreviated transcription (Latin):
tendo quod eis suꝑfuit. siuȩ recipiendo quodde fuit
insua plenitudine reformata. sic ut sinculla corrup¬
ltione
aut diuersa laniatione truncantur. resur gentes
in tegritatẽ suicorporis obtinebunt. Nonperiit de co
ait sc̃s agustinus terrena materids : dequa mor tali¬
um creatur caro: Sed inquem lib& & puluerem
cynerem que soluatur . In quos lib& alitus aurus quȩ
diffugat. in quacumq aliorum corporum substantiã
uel in ipsa elementa uertatur. In quorum cum que
animalium. aut etiã hominum cibum cedat carnẽ¬
que mut&ur illi animȩ humane puncto tẽporis.¬
sed it quae illa primitus ut homo fier&. crescer&
uiuer& animauit. Hanc quoq questionẽ beatus
hieronimus in suis trixctatib ꝓponens parit̃ & ex
ponens ait: Sȩpe quidã obicere inanem questiun¬
culam solent qui dicunt carnem hominis lupus
comedit. lupumleo deuorabit. leo moriens ad
pul uerem rediit. cũpuluis ille suscitatꝰ quo modo
caro hominis alupi &leonis carne diuiditꝰ. Quibus

Expanded text:
tendo quod ei superfuit, sive recuperando quod defuit, in suam plenitudinem reformata, sicut sine ulla corruptione, aut diversa laniatione truncantur, resurgentes integritatem sui corporis obtinebunt. « Non perit Deo, ait sanctus Augustinus , terrena materies, de qua mortalium creatur caro; sed in quemlibet pulverem cineremque solvatur, in quoslibet halitus aurasque diffugiat, in quamcumque aliorum corporum substantiam vel in ipsa elementa vertatur, in quorumcunque animalium aut etiam hominum cibum cedat, carnemque mutetur, illi animae humanae puncto redit, quae illam primitus ut homo fieret, cresceret, viveret, animavit. » Hanc quoque quaestionem beatus Gregorius in suis tractatibus proponens pariter et solvens ait : « Saepe objicere inanem quaestiunculam solent, qui dicunt: Carnem hominis lupus comedit, lupum leo devoravit, leo moriens ad pulverem rediit: cum pulvis ille suscitatur, quomodo caro hominis a lupi et leonis carne dividitur? Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
nantium obsedit me. Canũ aut̃ nom̃ in eo est
&ĩ ꝑ proph&ã alterũ constitutũ: In esiya enĩ
scriptum .ẽ. Om̃s canes ceci. nescientes lutrare
Canum enĩmos ẽ ut ait nr̃ hilarius pustorẽ
ad ludere gregẽ nosse. Insidiantes feries ꝑsequi:
At uero isti ceci canes pastorẽ suũ non uidentes
officiũ ñ intelligentes. latratossuos aferis ad
grege asurib ceddñm r&or ser Unde &ulius¬

Expanded text:
num autem nomen in eos est etiam per prophetam alterum constitutum. In Isaia enim scriptum est: Omnes canes caeci, nescientes latrare. Canum enim mos est, ut ait noster Hilarius, Pastori alludere, gregem nosse, insidiantes feras persequi. At vero isti caeci canes, pastorem suum non videntes, officium non intelligentes, latratus suos a feris ad gregem, a furibus ad Dominum retorserunt. U
Abbreviated transcription (Latin):
consostibustuis. In qua sententia primum ꝓph&a
diuinitatẽ eius ac ꝑ p&uitatẽ de monstrat sequenter
ꝑ aequitatis uirgã &sceptrum potestatis eius ꝗsg¬
numq nuntiat postremo quod idem dĩ adõ
unctus sit indicat. Nonquidem oleo communi si¬
cut c&eri pasticipessui. idẽ principes qui imagi¬
nariae prȩcesserant: sed oleo l&itiae quo mistice
de monstratur sp̃s sc̃s. cuius caelesti infusione &¬

Expanded text:
a sententia primo propheta divinitatem Christi ac perpetuitatem demonstrat. 3. Sequenter per aequitatis virgam sceptrum potestatis ejus regnumque denuntiat. Postremo quod idem Deus a Deo unctus sit, indicat, non quidem oleo communi, sicut caeteri participes sui, id est, principes, qui imaginario praecesserant, sed oleo laetitiae, quo mystice demonstratur Spiritus sanctus, cujus coelesti infusione
Abbreviated transcription (Latin):
aũt iudic ꝓditore. hieremias prescius Itac a¬
te p̃dix̃. peccatũ iude scriptũ ẽ stylo ferreo¬
inungue adamantino: quod siue adiudic̃. siue
ad iudȩos non in congrue conuenit: quisic pec¬
cauer̃ in xp̃m. ut ñ sit peccatũ eoꝵ atram̃ to¬
conscriptum quod deleri forsuanpotest: sed stylo fer¬
reo inungue adamantino exaratũ. idẽ quod deleri
non possit. p̃ duritia cordis eoꝵ:xXiiii
N

Expanded text:
remias praescius ita aaedixit: Peccatum Juda scriptum est stylo ferreungue adamantino , quod sive ad Judam, sive ad Judaeos non incongrue convenit, qui sic peccaverunt in Christum, ut non sit peccatum eorum atramentoconscriptum, quod deleri forsitan potest, sed stylo ferreo in ungue adamantino exaratum, id est, quod deleri non possit prae duritia cordis eorum, n
Abbreviated transcription (Latin):
mercedem mecc̃ triginta argenteos: Et dix̃ dñs
udme. proice illud adstatuarium dequorũ p̃ciũ
mer cedem suã dix̃. Multa enim opera apudeos
fecerit: reddens uitã mortuis. lucẽ cecis. Audi
tum surdis. Gressum clodis. Proquib: omnib: iudȩi
nefanda extimatione mor tẽ triginta argente¬
orum mercedem illi restituer̃. Txxiii.

Expanded text:
eam triginta argenteis. Et dixit Dominus ad me: Projice illos ad statuarium, decorum pretium, Dominus mercedem suam dixit; multa enim opera apud eos fecerat, reddens vitam mortuis, lucem caecis, surdis auditum, gressum claudis; pro quibus omnibus Judaei nefanda aestimatione mortem triginta argentorum mercedem illi restituerunt. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
tus unde nec reputauimꝰ eũ : quib: uerbis increduli¬
tatem iudeorum significat. Aquib: uisus ẽxp̃s. non
ubere speciem neq decorẽ: unde nec reputactus ẽ
ẽ ds̃. Quẽ ticmen quia ñ essent cognituri. neq re¬
o possessorẽ suum. & a sinus prȩsepe dm̃ sui¬

Expanded text:
nec reputavimus eum . Quibus verbis incredulitatem Judaeorum significat, quibus visus est Christus non habere speciem, neque decorem, unde nec reputatus est esse Deus. 3. Quem tamen, quia non essent agnituri, neque rebos possessorem suum,