comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
contraeregione quid fatiat: sed modestum. Nonli¬
tigiosum Noncupidum domum suam beneregentẽ
filios habentẽ subditos cumomni castitate. Uide
quanta pudicitia exigatur in epis copo utsi filii eius
inpudicifuerint ipseepis copus eẽ non possit. &eo¬
demuitio offendatdm̃ quo offendit & heli pontifex¬
qui corripuerat quidem filios. sed quia non ab iece¬
rat delinquentes retrorsum cecidit & mortuus est
lucernadĩ ante quã extinguer&¬

Expanded text:
regione quid faciat. Sed modestum, non liregione quid faciat. Sed modestum, non litigiosum, non cupidum; domum suam bene regentem, filios habentem subditos cum omni castitate. Vide quanta pudicitia exigatur in episcopo, ut si filii ejus impudici fuerint, ipse episcopus esse non possit, et eodem vitio offendatqui corripuerat quidem filios, sed, quia non abiecerat delinquentes, retrorsum cecidit et mortuus est, lucerna Dei antequam extinguer
Abbreviated transcription (Latin):
piscopus & presbit᷑. &diaconus. Non sunt me¬
ritorum nomina sed officiorum. Nec dicitur
qui epis copatum desiderat bonum gradum deside¬
rat. sed bonum opus desiderat. Quod inmaiorior¬
dine constitutus possit siuelit occasionem exercen¬
darũ habereuir tutum. Oport&ergo episcopum
in reprehensibilem eẽ utnulliuitio mancipatussit. Vni¬
us uxoris uirum. Quiunam uxorem habuerit non
abraam &cum peregrinis immo in peregrinis xpm̃
suscipiat : Doctorem nihilenim prodest conscientia
uirtutum frui nisi & creditum sibi populum possit
instruere utualeat exortari indoctrina & eos qui
contradicunt redarguere. Nonuinolentum. qr
qui semper in scĩs scõrũ est & offert hostias uinum &
ria ẽ. Nonuinolentũ. Sicbibat episcopus utanbi¬
beritignoretur. Nonpercus sorem: Id est qui consci¬
entias non percutiat singulorum. Neq: enĩ gladio
pugilem describit sermoa postolicus. sed pontificẽ
instituit quid facere nondebeat: Doc&̃nunc alatere

Expanded text:
piscopus, presbyter, diaconus, non sunt meritorum nomina, sed officiorum, nec dicitur: Si quis episcopatum desiderat, bonum honorem gradum desiderat, sed bonum opus desiderat , quod in majori ordine constitutus possit, si velit, occasionem exercendarum habere virtutum. Oportet ergo episcopum irreprehensibilem esse, ut nulli vitio mancipatus sit; unius uxoris virum, qui unam uxorem haAbraham et cum peregrinis, immo in peregrinis, Christum suscipiat. Doctorem: nihil enim prodest conscientia virtutum frui, nisi et creditum sibi populum possit instruere, ut valeat exhortari in doctrina, et eos qui contradicunt redarguere. Non vinolentum, quia qui semper in Sanctis sanctorum est, et offert hostias, vinum et ria est. Sic bibat episcopus, ut an biberit ignoretur. Non percussorem, id est, qui conscientias non percutiat singulorum. Neque enim pugilem describit sermo apostolicus, sed pontificem instituit, quid facere non debeat. Docet nunc e
Abbreviated transcription (Latin):
que a nicie partẽ riutriuai dico & acͥtiuaĩ uitã
qucie pars generalis animaie ultimciẽ qm̃ corpis
nutrit & auget. ubimirabili intelligenticie modo
unꝰ quisq: ordo cũ ipso deorsũ uers. nouis simo
qui ẽ corporũ : uinquo omnis diuisio t̾minat᷑ po¬
test dici ẽẽ & nonẽẽ. Inferioris enĩ affirmatio.
supioris ẽ negatio. Itẽq inferioris negcitio suꝑi¬
oris ẽ affirmatio. eodẽq modo suꝑioris affir¬
matio: inferioris ẽ negttio. Negatio uͦ suꝑioris
erit affirmatio inferioris. Affirmatio quippe
hominis morttilis adhuc dico. negatio c̃ angłi.
Negcitio uero hominis: affirmatio est angeli &
uicissim. Sienĩ homo ẽ animal ratione. mor¬
tale. resibile ꝓfecto anglłs. neq animal ratio¬
ncile ẽ neq mortile neq risibile. Itẽsi angłs ẽ
eẽnticilis motus intellectualis circadeũ rerũq
causas ꝓfecto homo non est eẽntialis motus intel¬

Expanded text:
que animae partem, nutritivam dico et auctivam vitam. que animae partem, nutritivam dico et auctivam vitam. Quae pars generalis animae ultima est, quae corpus nutrit et auget. Ubi mirabili intelligentiae modo unusquisque ordo cum ipso deorsum versus novissimo, qui est corporum, et in quo omnis divisio terminatur, potest dici esse et non esse. Inferioris enim affirmatio, superioris est negatio. Itemque inferioris negatio, superioris est affirmatio. Eodemque modo superioris affirmatio, inferioris est negatio. Negatio vero superioris erit affirmatio inferioris. Affirmatio quippe hominis, mortalis adhuc dico, negatio est angeli. Negatio vero hominis affirmatio est angeli: et vicissim. Si enim homo est animal rationale, mortale, visibile, profecto angelus neque animal rationale est, neque mortale, neque visibile. Item si angelus est essentialis motus intellectualis circa Deum rerumque causas, profecto homo non est essentialis motus intel
Abbreviated transcription (Latin):
aut materiẽ aut differentiã quandã auclocũ
auttepꝰ cogoscit᷑ ñ quidẽ sesd quii ẽ. Iste igit̾
tias habitudinũ ut circa occulos iusus &
orbatꝰ. constituit᷑. piullo modo recipiendus ẽ
ut arbitror. Nã qđ penitꝰ non ẽ. nec . eẽ. potest
Nec p̃heminentia sucie existenticie intellectũ
exuꝑcit quomodo inrerũ diuisiondus recipi
ualecic ñ uideo. nisi forte quis dixerit rerum
ques absenticis et priuationes riom ninonihil
ec̃ sedearũ quarũ priuationes seu absenticie seu
oppositiones s̃ mirabili quadã uirtute contineri
ut quodã modo sint Fiat seds mod eẽndi & ñ cẽndi
qui inaturcirũ crecutrũ ordimib: atq differentis
c̃si deret᷑ qui ab excelsissima ⁊ circadm̃ ꝓxime cons¬
atuti incellectucali uirtute inchocins. usq adex¬
trematitẽ racionalis in racionalisq ereciturȩ
descendit hocẽ ut a ꝑtius diccimꝰ a sublimissimo
angelo usq ad extremã rationabilis in rationabilis¬

Expanded text:
iam quandam, aut locum, aut tempus cognoscitur, non quid est, sed quia est. Iste igitur tias habitudinum, ut circa oculos visus et orbitas, constituitur, nullo modo recipiendus est, ut arbitror. Nam quod penitus non est, nec esse potest, nec prae eminentiae suae existentiae intellectum exuperat, quomodo in rerum divisionibus recipi valeat, non video, nisi forte quis dixerit, rerum, quae sunt, absentias et privationes non omnino nihil esse, sed earum, quarum privationes seu absentiae seu oppositiones sunt, mirabili quadam naturali virtute contineri, ut quodam modo sint. 4. Fiat secundus modus essendi et non essendi, qui in naturarum creatarum ordinibus atque differentiis consideratur, qui ab excelsissima et circa Deum proxime constituta intellectuali virtute inchoans, usque ad extremitatem rationalis irrationalisque creaturae descendit; hoc est, ut apertius dicamus, a sublimissimo angelo usque ad extremam rationabilis irrationabilis
Abbreviated transcription (Latin):
sitio daruis elucesccit N. Vides nifallor
t̃ciae speciei primae oppositionẽ: Pr¬
ma nãq crecit & ñcreat. cui econtrario op
quae nec creat neque creatur A. Clare
uideo. sed multũ memo uet quarta speti

Expanded text:
sitio clarius elucescat. MAG. Vides, ni fallor, sitio clarius elucescat. MAG. Vides, ni fallor, tertiae speciei primae oppositionem. Prima namque creat et non creatur; cui e contrario oppquae nec creat neque creatur. DISC. Clare video. Sed multum me movet quarta speci
Abbreviated transcription (Latin):
nandi uic̃ ingredior: haec ita fieri repperio:
Est igitur natura generale nom̃ ut diximꝰ
currere. qđ ttili uocabulo ualeat carere:
V. Qm̃ igitur int̾ nos conuenit de hoc uocabulo
generale eẽ. Velimdiccis. diuisionis eiꝰ ꝑdif¬
ferenticis inspeties rationẽ. aut sic ubi lib&
pͥus conaibor diuideretuũ uero erit diuisa
iudicairẽ: In ꝗgredere quȩso. impatiens enim
sum dehis rationẽ att̃ audire uolens: Vi¬
deturmͥ diuisio naturae. ꝑ quattor differen¬
tias. quattuor speties recipere: Quarum
pͥmaest ineã quaie creat. ⁊ noncreatur: Sdđã
iriamquȩ creatur. & creat Tertia in eã quȩ
cretitur. ⁊ ñ ereat: Quarta : quac neccreat:
fec creatur Hlarũ uero quat tuor bine
sibi inuicẽ opponunt᷑: Nã t̾cia opponit᷑
primae quartauero scđae: Sed quarta
int̃ in possibilia ponitur. cuius differentia
non posse eẽ. Recta ne tibi talis diuisio
uidetur annon A. Recco quidem
sedulim reppettis ut p̃dicttrũ formarũ oppo¬

Expanded text:
nandi viam ingredior, haec ita fieri reperio. MAG. Est igitur natura generale nomen, ut diximcurrere, quod tali vocabulo valeat carere. MAG. Quoniam igitur inter nos convenit de hoc vocabulo generale esse, velim dicas divisionis ejus per differentias in species rationem: aut sicubi libet, prius conabor dividere, tuum vero erit, divisa judicare. DISC. Ingredere, quaeso; impatiens enim sum, de his veram rationem a te audire volens. detur mihi divisio naturae per quattuor differentias quattuor species recipere: quarum prima est in eam, quae creat et non creatur; secunda in eam, quae creatur et creat; tertia in eam, quae creatur et non creat; quarta, quae nec creat nec creatur. Harum vero quattuor binae sibi invicem opponuntur; nam tertia opponitur primae, quarta vero secundae; sed quarta inter impossibilia ponitur, cujus differentia est non posse esse. Rectane tibi talis divisio videtur, an non? DISC. Recta quidem: sed velim repetas, ut praedictarum formarum oppo
Abbreviated transcription (Latin):
es quae ate additaẽ: Nã de aliis trib
nullo modo hesitare ausim: cũ prima ut
arbitror incausa omniũ quest̃ ⁊ que ñ st̃.
intelligat᷑ Scđa uͦ in pͥmordiclib causis:
lertia in his quae ingeneratione tempori¬
busq: ⁊ locis cogoscunt᷑ atq: ideo desingił
disputtiri subtilius rec esscriũ ut uideo:
IRecte aestimais̃ sed quo ordine ratiocina¬
tionis uia tenendasit. hoc ẽ dequa spetie
naturae pͥmo discutiendũ tuo arbitrio
commit to  Ratũ mihi uidet᷑ ante alias
depͥma. quicquid luxm̃tiũ largita fuerit
dicere : .N. Ita fiat: Sed prius desũma
uideo. Nec solũ quia pͥma omniũ differen¬
cia sequici obscurior ceteris uidet᷑ eẽ ⁊ est
N. Ipsa itaq primordiał omniũ discretiuaa
differenta certossuac intp̃iticionis modos
inquirit Quorũ: pͥmꝰ uidet᷑ ipse ꝑquẽ¬

Expanded text:
es, quae a te addita est. Nam de aliis tribus nullo modo haesitare ausim, cum prima, ut arbitror, in causa omnium, quae sunt et quae non sunt, intelligatur; secunda vero in primordialibus causis; tertia in his, quae in generatione temporibusque et locis cognoscuntur. Atque ideo de singulis disputari subtilius necessarium, ut video. MAG. Recte aestimas. Sed quo ordine ratiocinationis via tenenda sit, hoc est, de qua specie naturae primo discutiendum, tuo arbitrio committo. DISC. Ratum mihi videtur, ante alias de prima, quicquid lux mentium largita fuerit, dicere. 2. MAG. Ita fiat. Sed prius de summa video; nec solum, quia prima omnium differentia, sed quia obscurior ceteris videtur esse, et est. MAG. Ipsa itaque primordialis omnium discretiva differentia certos suae interpretationis modos inquirit. 3. Quorum primus videtur esse ipse
Abbreviated transcription (Latin):
aepe mihi cogitanti diligentius que quan¬
tumuides suppetunt in quirenti rerum
ominium quac uł animo ꝑcipipos sunt uł inten¬
tionẽ eiꝰ suꝑant primã sũmc̃ que diuis ionẽ eẽ
inetiques: ⁊ in ecqucie ñ s̃: Horũ omnium ge¬

Expanded text:
aepe mihi cogitanti, diligentiusque quantum vires suppetunt inquirenti, rerum omnium, quae vel animo percipi possunt, vel intentionem ejus superant, primam summamque divisionem esse in
Abbreviated transcription (Latin):
loquiis precipiuntur. Nonrolũ non facere
sed &iam ignorare peccatum est. Hebreos
denique in exemplum consũ matȩ ꝑ frtionis
assumens contemptum prȩsentiũ : rrum
obamarem caelestium in sinuo prembrũ
ut si forte quippiã uob aut ꝑsecutionis pondur
intulerit. aut diripuerit umuersa quaȩ ura sunt
llos quoq: nobileillud ac singulare testimomũ
qđ ineximia eorũ laude uenerando paulus oredipromsit
& rapinã bimnoꝵ ur̃oꝵ cũ gaudio suscepistis. ił¬

Expanded text:
eloquiis praecipiuntur, non solum non facere, eloquiis praecipiuntur, non solum non facere, sed etiam ignorare peccatum est. HEBRAEOS denique in exemplum consummatae perfectionis assumens, contemptum praesentium rerum ob amorem coelestium insinuo praemiorum. Ut si forte quispiam vobis, aut persecutionis pondus intulerit, aut diripuerit universa quae vestra sunt, vos quoque nobile illud ac singulare testimonium quod in eximia eorum laude venerando Paulus ore deprompsiet rapinam bonorum vestrorum cum gaudio suscepistis
Abbreviated transcription (Latin):
ficationẽ compleuit. qui anihilest tam dõ
proximũ quam hominem nonesse corruptũ
Attendconus quippe posthaec circumspectius
quid sequatur fugitiuus quondã domino
famulus redit & conditio conuersione
mutatur. Aposto licis uinculis genitus
ad utilitatem inutilis proficit. Nec solũ in fratrẽ
sed &iam in carissimũ fratrẽ. gradũ coniunc¬
torũ nominũ fastigio trancendit animorum.
nec tantũ appellationis mer&ur uinculum
sed &iã amoris affactũ. Ad hoc enĩ dñi digna¬
tione perducitur pura castitas sobrietate nu¬
trita ut qđ parcitas uini curauit intimotheo.
qđ abstinentiae continenti a purgauit intito.
id ad indulgentissimã libertatem accrescat
in onesimo. Haec & & sequenda doctis. & ag¬
noscenda sunt imperitis. quia sicut seriptũ ẽ
& ignorantia mors est . & fider sineo peribus
mortuaest.: Cemina uobis ratio adhiben¬
dae obseruationis incumbit sciendicura
cum labore complendi. quõ ea quae indiuinis

Expanded text:
ficationem complevit, quia nihil est tam Deo ficationem complevit, quia nihil est tam Deo proximum quam hominem non esse corruptum. Attendamus quippe post haec circumspectius quid sequatur. Fugitivus quondam domino famulus redit, et conditio conversione mutatur . Apostolicis vinculis genitus, ad utilitatem inutilis proficit; nec solum in fratrem, sed etiam in charissimum fratrem, gradum conjunctorum nominum fastigio transcendit animarum; nec tantum appellationis meretur vinculum, sed etiam amoris affectum. Ad hoc enim Domini dignatione perducitur pura castitas sobrietate nutrita, ut quod parcitas vini curavit in Timotheo, quod abstinentia et continentia purgavit in Tito, id ad indulgentissimam libertatem accrescat in ONESIMO. Haec et exsequenda doctis, et agnoscenda sunt imperitis; quia sicut scriptum est, et ignorantia mors est , et fides sine operibus mortua est . Gemina vobis ratio adhibendae observationis incumbit, sciendi cura, cum labore complendi; quoniam ea quae in divinis
Abbreviated transcription (Latin):
sensibus uerbo xp̃i in uobis habuanter
habitante. inuicem uos psabnis mnis
& canticis sp̃italibus doceatis.: Cherralo¬
nicensibus uoluntatem abstinem a for¬
nicatione sec temini orantersine ermis¬
sione om̃a probantes quaeb onasun re intes
Dehinc praecepti ordinem cũ omni larȩ
sectantes ut siquis operari non uult Nun
duc&. Ipse eñi est panis quidecelo deset
cui a dmis cerinen ñem dec& pisi opera
quibus illedelecgtur exerceat. Vttimo¬
theus uobis forpisit &iam post diuturnam
a quã uinomodiouti prȩceptus ad sustinen¬
dumstomachũ sonadopprimendum. quia
quamuis gemois cõmonitionibus erudiatur
nisi quis sobnis fuerit. ministerium suum
implere nonoterit ÷ Vt titiuos in form&
exemplũ non solum sobrios essedebere. sed
&i am continentes quia om̃a munda mundis
co inquinats aũ & infidelibus nihil est mundũ
mesticinumeri sũmã abstersi corporis puri¬

Expanded text:
SSENSIBUS verbo Christi in vobis abundanter SSENSIBUS verbo Christi in vobis abundanter habitante, invicem vos psalmis, hymnis et canticis spiritualibus doceatis. Cum THESSALONICENSIBUS voluntatem Dei abstinentes a fornicatione sectemini, orantes sine intermissione, omnia probantes, quae bona sunt retinentes. Dehinc praecepti ordinem cum omni labore sectantes: ut si quis operari non vult, nec manducet . Ipse enim est panis qui de coelo descendit ; cui admisceri neminem decet, nisi opera quibus ille delectatur exerceat. Ut TIMOTHEUS vobis forma sit, etiam post diuturnam aquam vino modico uti praeceptus, ad sustinendum stomachum , non ad opprimendum: quia quamvis geminis commonitionibus erudiatur, nisi quis sobrius fuerit, ministerium suum implere non poterit . Ut TITI vos informet exemplum, non solum sobrios esse debere, sed etiam continentes; quia omnia munda mundis, coinquinatis autem et infidelibus nihil est mundum mystici numeri summam abstersi corporis puri
Abbreviated transcription (Latin):
uiam teneo. si aedificationis ur̃e sollicitudinẽ
sermonibus eloquii epistolaris expromo
Precipuum beatissimi pauli exemplũ p̃manus
habens quem sequicupimus & si consequi
nonualemus. Et enim & sinos comparatio
illius innullo recipit. uobis tamen oboedien¬
tia eorum est coȩquanda quos ed oc& ut doc¬
trinae ordine constituti. cum romanis prȩ¬
dicari credulitatem uran in toto orbecupi
entes. secunda emendatone correcti. pace
integra. caritate non ficta inuicem uos ut
scriptum est scõ osculo saluetis. Cũ galatis
mensium. temporum dieriq: obseruatione
reiecta. repudiantes mundi ac sequenter dm̃
non ancillae uos filids̃ intellattis. sed libere.
Vt in uerbo ueritatis cũ ephes ꝓmanentes.
noueritis. Cũmphilippensibu inrẽp̃hensi¬
biles & simplices omnia sinemimuratione
& hȩsitationibus facientes in me gentis
prauae sicutlum inaria lucettis Cum colo¬

Expanded text:
viam teneo, si aedificationis vestrae sollicitudinem viam teneo, si aedificationis vestrae sollicitudinem sermonibus eloquii epistolaris expromo; praecipuum beatissimi Pauli exemplum prae manibus habens, quem sequi cupimus, etsi consequi non valemus. Etenim etsi nos comparatio illius in nullo recipit, vobis tamen obedientia eorum est coaequanda quos edocet. Ut doctrina ordine constituto, cum ROMANIS praedicari credulitatem vestram in toto orbe cupientes, cum CORINTHIIS secunda emendatione correcti, pace integra, charitate non ficta invicem vos, ut scriptum est , sancto osculo salutetis. Cum GALATIS mensium, temporum dierumque observatione rejecta, repudiantes mundum ac sequentes Deum, non ancillae vos filios intelligatis, sed liberae. Ut in verbo veritatis cum EPHESIIS permanentes, noveritis. Cum PHILIPPENSIBUS , irreprehensibiles et simplices, omnia sine murmuratione et haesitationibus facientes, in medio gentis pravae sicut luminaria luceatis. Cum COLO
Abbreviated transcription (Latin):
i quat tuor decim inquit perdenariũ
ducimus. ad centesimum quad rage¬
simumnum erum peruenimus. & reote
uita scãe ecclesiae permulti plicata decim
& quattuor conputatur. quia utrumq tes¬
tamentum custõdiens &iam secđm legis de¬
calogum quam secđm quattuor euan gelu li¬
bros uiuens usq ad perfectionis culmen exten¬
ditur. Vnde & paulus apłs quamuis epłtis
quindetim scripserit. scã tamen eccła non am¬
plius quam quat tu or decim ten& ut exipso
epistolarũ numero ostender& quod doctor
egrogius legis & euangelii secretarimas s&¬
npositȩ mihi uotorũ circame ur̃oꝵ sarcinȩ
& si interim corpore ut scriptũ ẽ absens
presens tamen sp̃u acmente succedo. Niec pa¬
rum ut reor dilectioni uestrae officii atque
amoris exhibeo. quia uos quoque in sp̃u. non
in carne a gereconfido. Dicente apło quicũq:
in carnesunt dõplacere non possunt. Vos aũ
in carne nonestis sed inspũ. si tamensp̃s dĩ habi¬
tat inuobis. Nec sane in cognitã sp̃italibus

Expanded text:
i quatuordecim per denarium ducimus, ad centesimum et quadragesimum numerum pervenimus. Et recte vita sanctae Ecclesiae multiplicata per decem et quatuor computatur, quia utrumque Testamentum custodiens, et tam secundum legis decalogum, quam secundum quatuor Evangelii libros vivens, usque ad perfectionis culmen extenditur. Unde et Paulus apostolus quamvis Epistolas quindecim scripserit, sancta tamen Ecclesia non amplius quam qEpistolarum numero ostenderet quod doctor egregius Legis et Evangelii secreta rimasspositae mihi votorum circa me vestrorum sarcinae, etsi interim corpore, ut scriptum est, absens, praesens tamen spiritu ac mente succedo . Nec parum, ut reor, dilectioni vestrae officii atque amoris exhibeo, quia vos quoque in spiritu, non in carne agere confido, dicente Apostolo: Quicumque in carne sunt, Deo placere non possunt. Vos autem in carne non estis, sed in spiritu, si tamen spiritus Dei habitat in vobis . Nec sane incognitam spiritalibus
Abbreviated transcription (Latin):
intellectũ racionẽq fugiunt. iure uideri ñ esse.
Iucie ñ nisi in solo deo matheriaq iin om̃iũ rerũ
que habeo c̃dites̃ racionib atq essentiis recte
intelliguntur. Hec inmerito. Ipse nãq omniũ
essentia quesoł uerae ẽ. ut aic dionisius ario¬
pagitti. Esse inquid omniũ est suꝑ eẽ diuinittis
Gregorius theologus multis rationib nullam
sub sttintiã seu eẽntiã siue uisibilis siue inuisi
crecture intellect uł ratione comp̃hendi pos¬
se cõsirmat quit sic. Nã sicut ipse ds̃ inse ipso
ultra omnẽ creiturã rullo intellectu comp̃¬
hendit᷑. Ieti aetiã in secretissimis creaturae
ab eo fticte. et in eo existentis considerata
oyCĩA in cp̃hensibił ẽ quic quid aũẽ in omni
creaitura ł sensu corporeo ꝑcipit̾ seu intellectu¬

Expanded text:
intellectum rationemque fugiunt, jure videri non esse. Quae non nisi in solo Deo, materiaque, et in omnium rerum, quae ab eo conditae sunt, rationibus atque essentiis recte intelliguntur. Nec immerito; ipse namque omnium essentia est qui solus vere est, ut ait Dionysius Areopagita: Esse, inquit, omnium est, superesse Divinitas. Gregorius etiam Theologus multis rationibus, nullam substantiam seu essentiam, sive visibilis sive invisibilis creaturae, intellectu vel ratione comprehendi posse confirmat, quid sit. Nam sicut ipse Deus in seipso ultra omnem creaturam nullo intellectu comprehenditur, ita etiam in secretissimis sinibus creaturae ab eo factae et in eo existentis considerata οὐσία incomprehensibilis est. Quicquid autem in omni creatura vel sensu corporeo
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationis. Ecce aminoresuo rep̃hendit᷑ &crepre¬
hendi non dedignatur. Non ad memoriam reuo¬
cat quod primus in apostolatũ uocatus est. Non
quod claues regni caelestis accipit. Nonquodpec¬
cata quecumq: interra soluer& essent soluta in
caelo Non quod inmari pedibus ambulane. Non
quod paraliticos inihũ nomine iubendo erexe¬
rat. Non quod egros corporis sui umbra sanaue¬
rat. Non quod mentientes uerbo occiderat.
Non quod mortiros oratione suscitabat. Neigit᷑
increpationis uerba dedignaretur audire.
O mã dona quae acceperat quasi & memoria rep¬
pulit. utunum fortiter humilitatis donũ tene¬
r&. Quis rogonr̃m. siuelextremum aliqđ
signum feciss&. Aminore fratre Increpatus
Increpationis uerba patienter audir&: Nilla &¬
enim signafeemus. &si quis nos fortas se de ac¬
tionenrã reprehenderit statim in tu mescimus
magnos quodam nostaciti cogitamus. uirtutes
nobis in animum deducimus &iam quas non habem.
At contrapetrus cum uirtutibus humilis in rep̃¬

Expanded text:
cogitationis? Ecce a minore suo reprehenditur, et reprehendi non dedignatur. Non ad memoriam revocat quod primus in apostolatum vocatus sit, non quod claves regni coelestis acceperit, non quod peccata quaecunque in terra solveret, essent soluta et in coelo , non quod in mare pedibus ambulavit , non quod paralyticos in Jesu nomine jubendo erexerat , non quod aegros corporis sui umbra sanaverat , non quod mentientes verbo occiderat , non quod mortuos oratione suscitabat . Ne igitur increpationis verba dedignaretur audire, omnia dona quae acceperat quasi a memoria repulit, ut unum fortiter humilitatis donum teneret. Quis rogo nostrum, si vel extremum aliquod signum fecisset a minori fratre increpatus, increpationis verba patienter audiret? Nihil enim signi fecimus, et si quis nos fortasse de actione nostra reprehenderit, statim intumescimus, magnos quosdam nos tacite cogitamus, virtutes nobis ad animum reducimus, etiam quas non habemus. At contra Petrus cum virtutibus humilis in repre
Abbreviated transcription (Latin):
inidipsum Ecceiam caelestibus secretis
Inseritur. & tamen percondes censi onꝑs
uiscera carnalium cubile perscrutatur. & quẽ
subleuatus ad inuisibilia erigit. hunc miserat
ad secr&a infirmantium oculum cordis flectit
Caelum contẽplatione transcendit . Nec tam enstra¬
tum carnalium sollicitu dine deserit quia com¬
page caritatis summis simul &infimis iunctus.
&insem &ipso uirtute sp̃s ad alta ualenter rapit᷑¬
& in aliis perpi& atem aequanim iter infirmat᷑¬

Expanded text:
nas. Ecce jam coelestibus secretis inseritur, et tamen per condescensionis viscera carnalium cubile perscrutatur; et quem sublevatus ad invisibilia erigit, hunc miseratus ad secreta infirmantium oculum cordis flectit. Coelum contemplatione transcendit, nec tamen stratum carnalium sollicitudine deserit, quia compage charitatis summis simul, et infimis junctus, et in semetipso virtute spiritus ad alta valenter rapitur, et pietate in aliis aequanimiter infirmat
Abbreviated transcription (Latin):
aulus inparadisum ducitur caeliq: t̃tu
secretarimatur. & tamen illã in uisibi¬
lium contem platione suspensam. ad cubile
carnalium mentis aciem reuocat: atq in occul¬
tissuis qualiter debeant conuersari dispensat
dicens. Propterfornicationes autem unus quis¬
q: suam uxorem habeat. &unaqueq suum
uirum. Uxoriuir debitum redaat. spmilit̃¬

Expanded text:
aulus in paradisum ducitur, coelique tertii secreta rimatur, et tamen illa invisibilium contemplatione suspensus, ad cubile carnalium aciem mentis revocat, atque in occultis suis qualiter debeant conversari dispensat, dicens: Propter fornicationem autem unusquisque suam uxorem habeat, et unaquaeque suum virum habeat. Uxori vir debitum reddat
Abbreviated transcription (Latin):
iugalis haecuita xonquidem inuirtutibus mira
est sed tamen a supplici is secura. Vndehisdẽ
loth adangelum dicit. Estciuitas haeciux ta
adquam possum fugere parua & saluaborinea
Numquid non modi caest &uiu& in ea animamea.
Iuxta igitur dicitur &tam en adsalutem tuta
perhibetur. Quia coniugalis uita necamun¬
do longe diuisa est: nec tamen agaudio salutis
aliena: Sed tunc inhactione hacuitam suam
conuiges quasi in parua ciuitate custodiunt.
quando prose assiduis dep̃cationib interce¬
dunt. Vnde &recte perangelũ ad eundem
lothdicitur. Ecce &iam in hoc suscipi preces
tuas ut non sub uertã urbem proqua locutus
es. quia uidelic& cum dõ dep̃catio funditur
Nequaquamtalis coniugum uita dãpnatur
Dequa depcatione quoq paulus ammon& di¬
cens. Nolite fraudare inuicem: Nisi forte ex
consensu ad tempus utuac&lis orationi¬

Expanded text:
njugalis haec vita, non quidem in virtutibus mira njugalis haec vita, non quidem in virtutibus mira est, sed tamen a suppliciis secura. Unde idem Loth ad angelum dicit: Est civitas hic juxta, ad quam possum fugere, parva, et salvabor in ea. Nunquid non modica est, et vivet in ea anima mea Ibidem. Juxta igitur dicitur, et tamen ad salutem tuta perhibetur, quia conjugalis vita nec a mundo longe divisa est, nec tamen a gaudio salutis aliena. Sed tunc in actione hac vitam suam conjuges, quasi in parva civitate custodiunt: quando pro se assiduis deprecationibus intercedunt. Unde recte per angelum ad eumdem Loth dicitur: Ecce etiam in hoc suscepi preces tuas, ut non subvertam urbem pro qua locutus es ; quia videlicet cum Deo deprecatio funditur, nequaquam talis conjugum vita damnatur. De qua deprecatione Paulus quoque admonet, dicens: Nolite fraudare invicem, nisi forte ex consensu ad tempus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Ardentem quippe sodomam fugere est̃. inlicita
carnis incendia declinare. Altitudo uero mon¬
tium munditia continentum. Uelcerte quasi
inmontes qui &iam carnali copulȩ inherent.
Sed tam en extra suscipiendȩ prolis ad mixtionẽ
debitam Nulla carnis uoluptate soluuntur.
In monte quippestare quidest nisi fructum
propaginis incarne non querere. Inmonte
stare est carni carnaliter non adhere. sed quia
multisunt. qui scelera quidem carnis deseraNT.
Nectamen in coniugio positiusus solũ modo
debiti iura conseruent. exit quidem loth sodo¬
mam. sed tamenmox admontana non peruenit
quia iamdam nabilis uita selinquitur. sed ad huc
celsitudo coniugalis continentiae subtiliter ñ
tenetur. Estuero in medio sogor ciuitas quae
fugientem salu& infirmum. quaui delic& cum
sibi perincontinentiam miscentur coniuges &
lapsus scelerum fugiunt. & tamenuenia sal¬
uantur . quasi paruam quippe ciuitatem inue¬
niunt. in qua abignib defendantur. Quia c̃¬

Expanded text:
. Ardentem quippe Sodomam fugere, est illicita . Ardentem quippe Sodomam fugere, est illicita carnis incendia declinare. Altitudo vero montium, est munditia continentium. Vel certe quasi in monte sunt qui etiam carnali copulae inhaerent, sed tamen extra suscipiendae prolis admistionem debitam, nulla carnis voluptate solvuntur. In monte quippe stare est, nisi fructum propaginis in carne non quaerere. In monte stare, est carni carnaliter non adhaerere. Sed quia multi sunt qui scelera quidem carnis deserunt, nec tamen in conjugio positi usus solummedo debiti jura conservant, exiit quidem Loth Sodomam, sed tamen mox ad montana non pervenit, quia jam damnabilis vita relinquitur, sed adhuc celsitudo conjugalis contitenetur. Est vero in medio Segor civitas quae fugientem salvet et infirmum, quia videlicet cum sibi per incontinentiam miscentur conjuges, lapsus scelerum fugiunt, et tamen venia salvantur. Quasi parvam quippe civitatem inveniunt, in qua ab ignibus defendantur, quia co
Abbreviated transcription (Latin):
eritus medicinȩ caelestis apostolus. Nontã
sanos instituit. quam in firmis medicamenta
monstrauit dicens. De quibus scripsistis mihi
Bonumest hominia mulierem non tangere. propt̃
fornicationem autem unus quisq suam uxorem
habeat. Etuna quaeq suum uirum habeat.
Qui enĩ fornicationis metum presumit profecto
nonstantibus preceptum contulit. Sed nefortasse
in terram ruerent. lectum cadentibus ostendit.
Vnde adhuc infirmantib subdit. Vxoriuir debi¬
tum reddat. similiter autem &uxor uiro: quib:
dum in magna honestate coniugu aliquid de
uoluptate largiretur. Ptulo postaddidit.
Hocautem dico: secđm indulgentiam Non secđm
impertum. Culpȩ quippe eẽ innuitur quod in¬
dulgeri perhibetur. sed quae tanto citius relaxet᷑
quanto non perhanc inlicitum quid agitur.
Sed hoc quod est licitum submoderamine non
tenetur : quod benelot insem &uipsum exprimit
quiardentem sodomam fugit. sed tamen segor
inueniens nequaquã mox montana conscendit

Expanded text:
eritus medicinae coelestis Apostolus, non tam sana instituit, quam infirmis medicamenta monstravit dicens: De quibus scripsistis mihi, bonum est homini mulierem non tangere: propter fornicationem autem unusquisque suam uxorem habeat, et unaquaeque suum virum habeat . Qui enim fornicationis metum praemisit, pronon stantibus praeceptum contulit; sed ne fortasse in terram ruerent, lectum cadentibus ostendit. Unde adhuc infirmantibus subdidit: Uxori vir debitum reddat, similiter et uxor viro . Quibus dum in magna honestate conjugii aliquid de voluptate largiretur, adjunxit: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium . Culpa quippe esse innuitur, quod indulgeri perhibetur; sed quae tanto citius relaxetur, quanto non per hanc illicitum quid agitur, sed hoc quod est licitum, sub moderamine non tenetur. Quod bene Loth in semetipso exprimit, qui ardentem Sodomam fugit; sed tamen Segor inveniens, nequaquam mox montana conscendit
Abbreviated transcription (Latin):
Sciendum inquit ẽ quia cum haec acar¬
nalibus patimur. Nontam ipsisunt qui in
nr̃a morte sȩui unt quam malignus sp̃s quieori
mentibus principatur. Si cut perpaulũ dicitur
Nonest nobis conluctatio aduersus carnem & san¬
guinem sed aduersus principes & potestates
aduersus mundi rectores tenebrarum

Expanded text:
Sciendum vero est quia cum haec a carnalibus patimur, non tam ipsi sunt qui in nostra morte saeviunt, quam malignus spiritus qui mentibus eorum principatur, sicut per Paulum dicitur: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et potestates, adversus mundi rec
Abbreviated transcription (Latin):
ausas inquit reddit quur eductussit siuȩ piect¬
sit demedio ignitoꝵ lapidũ. ł leuatũ ẽ eñicor
tuũ indecoretuo dũ tuũ putas eẽ qđ dĩ ẽ. unde
et apłs stimulũ carnis et angłmsatane accepisse
sedic̃ qͥ eũ colafirar& nereuelationũ multitudi¬
nesuꝑbin& etiniudiciũ incider& diaboli:¬

Expanded text:
ausasque reddit cur eductus sit, sive projectus de medio ignitorum lapidum: « Elevatum est eni mcor tuum in decore tuo, » dum tuum putas esse, quod Dei est. Unde et apostolus stimulum carnis, et angelum Satanae accepisse se dicit qui eum colaphizaret, ne revelationum multitudine superbiret, et in judicium incideret diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
dhocuisibilia miracula coruscant ut
cordauidentiũ ad fidem inuisibilium per¬
trahant. Vtper hoc quod mirũ foras agitur
hoc quodintus ẽ. longe mirabilius eẽ sentiãtur
Vndenunc quoq: cum fidelium numero sita sexere¬
uirtutum tenent: & signa uirtutum non habenT
Quia frustra miraculum foras ostenditur side¬
est quod intus oper&ur. Nam iuxta magis¬
trigentium uocem. linguae in signum sunt
in fidelibus insulam sciens. patrem publii dis¬
stomachi las sescentem non uerbo curat sed me¬
dicinali arte reparat dicens. modico uino ute¬
re propter stomachum tuum & frequentes
tuas infirmitates. Quiergo infirmum infi¬
delem una p̃cesaluat. Curegrotum socium p̃¬
ce non roborat: quianimirũ illeforas per
miraculum sanandus erat. quiuiuus interius
nonerat. Utperhoc quod exterius potestas
ostender&. hunc aduitã interior uirtus anima¬
r&. Egro tanti autem fidelisocio. exhibenda
foras signa non fuerant: qui salubriter intus
uiuebat.

Expanded text:
isibilia miracula coruscant, ut corda videntium ad fidem invisibilium pertrahant, ut per hoc quod mirum foris agitur hoc quod intus est longe mirabilius esse sentiatur. Unde nunc quoque cum fidelium numerositas excrevirtutum tenent et signa virtutum non habent; quia frustra miraculum foras ostenditur, si deest quod intus operetur. Nam juxta magistri gentium vocem, linguae in signum sunt infidelibus insulam sciens, patrem Publii dystomachi lassescentem, non verbo curat, sed medicinali arte reparat, dicens: Modico vino utere, propter stomachum et frequentes tuas infirmitates . Qui ergo infirmum infidelem una prece salvat, cur et aegrotum socium prece non roborat? Quia nimirum ille foris per miraculum sanandus erat, qui interius vivus non erat, ut per hoc quod exterior potestas ostenderet, hunc ad vitam interior virtus animaret. Aegrotanti autem fideli socio exhibenda foris signa non fuerant, qui salubriter intus vivebat.
Abbreviated transcription (Latin):
ne quauo catiestis. Hincerg colligat siquan¬
do aliquid rectesentit quantaumilitate de¬
b& magis troloqui discipulus. sisse magister
gentium in his quaecum auctoritte predicat
sũ mis se discipulos rogat: hinciius quisq
colligat . eis a quibus beneuiuendi gempla
percipit. hoc quod bene intellegit qanhu¬
militer dicat : si paulus illis humili seuo cesiib¬
didit: quos aduitam Ipse suscitauit

Expanded text:
emque vestrum . Hinc ergo colligat, si quando aliquid recte sentit, quanta humilitate debeat magistro loqui discipulus: si ipse magister gentium in his quae cum auctoritate praedicat tam submisse discipulos rogat. Hinc unusquisque colligat eis a quibus bene vivendi exempla percipit hoc quod bene intelligit quam humiliter dicat, si Paulus illis humili se voce subdidit quos ad vitam ipse suscitavit
Abbreviated transcription (Latin):
iberedĩ
aec elate proferendo nonrec
humiliter dixe
liplaca reeos adh
humilius sata gebatdicens.
Rogo autẽ uos fr̃s u eferatis uerbum solacii.
& enim perpaucis psiuobis. Ephesiisquo¬
fflictis acgementib
ilitatem suã amoriam reuocatdi
ns. Uigilate memor retinentes quo

Expanded text:
ibere ndimus, haec elate proferendo, non rechumiliter dixere humili placare eos adhhumilius satagebat, dicens: Rogo autem vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii; etenim perpaucis scripsi vobis . Ephesiis quofflictis ac gementibus, humilitatem suam ad memoriam revocat, ns: Vigilate, memoria retinentes quo
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusq anmae introitũ quo intrat adfidem.
xitum quoq quo exit ad spetiem. ut neq in¬
trans eccłam erroribus supplantetur. Neq ad
huc temporaliter ad aeterna exiens ab anti quo
hoste rapiatur. Propter hochancuero egres¬
im nr̃m quem cotidie debemus mente medi¬
ta Deredẽp̃tori nr̃õ. paulus quoq loquitur
Ds. ut scĩ ficar& persuũ sanguinẽ populum
Qtatam passus ẽ. Exeam us igitur ad eũ.

Expanded text:
uniuscujusque animae introitum, quo intrat ad fidem, exitum quoque quo exit ad speciem, ut neque intrans Ecclesiam, erroribus supplantetur, neque ab hac temporali ad aeternam exiens, ab antiquo hoste rapiatur. Propter hunc vero egressum nostrum, quem quotidie debemus mente meditari, de Redemptore nostro Paulus quoque loquitur, dicens: Ut sanctificaret per suum sanguinem populum, portam passus est. Exeamus igitur
Abbreviated transcription (Latin):
mitur cla¬
Imornrĩ redep̃toris ẽ. Vnde
lam paulus
dicit & sanguinis aspersi
melius loquen¬
tem quamabel. Deabel so¬
ui nedictum
fuerat. uox sanguinis frs
stui clamat ad
me de terra: sed sanguis:
melius loquitur.
quam abel: quia sangus
bel mortem fratri¬
cide fratris p&iit. san¬
is autem dñĩ uitam
pes secutoribus imp¬

Expanded text:
mitur, clamor nostri Redemptoris est. Unde etiam Paulus dicit: Et sanguinis aspersionem melius loquentem, quam Abel . De Abel sanguine dictum fuerat: Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra . Sed sanguis Christi melius loquitur quam Abel, quia sanguis Abel mortem fratricidae fratris petiit, sanguis autem Domini vitam persecutoribus imp
Abbreviated transcription (Latin):
Quiuerum dĩ audit. semper oculos
cordi ponere: ad exitum deb&: &
siie cessatione meditari quando
a presentuita ex eatatq ae terna gaudia
pertinget : propter hoc quippe incarnat
roierit saluabitus. & ingredietur &egre¬
i&ur & pascua inueni& Ingredietur ui¬
elic& adfidem. Sgredietur autem adspe

Expanded text:
qui verba Dei audit semper oculos cordis ponere ad exitum debet, et sine cessatione meditari quando a praesenti vita exeat, atque ad aeterna gaudia pertingat. Propter hoc quippe incarnatus troierit, salvabitur, et ingredietur et egredietur, et pascua inveniet . Ingredietur videlicet ad fidem
Abbreviated transcription (Latin):
uminquit eleuaueris oculos tuos et filiostuos
filiasq prospexeris ł ꝑ seuenire uelociter
ł scõũ humeris deportari. tunc gaudebis et in
modũ fluuiorũ aquis subditis inundaberis
et mirabit᷑ ac stupebit. immo dilatabrt᷑ cortuũ
audientis apłm. õs meũ pat& aduos. õcorin¬
thiiꝰ etiterũ dilattimini etuos. ne ꝑ angustiã

Expanded text:
um. Cum elevaveris oculos tuos, et filios tuos filiasque prospexeris vel per se venire velociter, vel sanctorum humeris deportari, tunc gaudebis, et in modum fluviorum, aquis subitis inundaberis, et mirabitur, ac stupebit, immo dilatabitur cor tuum, audiens Apostolum: Os meum patet ad vos, o Corinthii. Et iterum: Dilatamini et nos ; ne ang
Abbreviated transcription (Latin):
et in cõprehensa curricula scłoꝵ ab omnib mor¬
talib: a quib: ut quiscđm carnẽ natus ẽ sepa¬
ratur. qđ ille primꝰ uiuens. hic noussimꝰ uiui fi¬
cans Illesibidatauix possidens hic possidenda
tis : quis ẽ istecȩlestis ille sine dubio qui eum
quẽ gestabat inbaptis matefec̃ audire qđ an¬
te ipsũ nullus audierat. filius m̃s estu ego ho¬
et cũ patrefuisse et eẽ credendũ ẽ sed homo quem
ingratiã salutis ds̃ uerbũ suscepe rat. audiuit
hicfilius hominis ꝑdĩfiliũ dĩeẽ filius indifilio ꝓ¬
meret᷑. Etid eocũ dr̃ Prior homo dec̃ra t̃renus
scđs ecaelocȩlestis ñ corporis materia separatur.
sed formauitalis nec caro tollit᷑ sed carnissus¬
ceptor ostenditur: Ille in quã qui ineuangło di¬
xerat. uos de inferiorib estis ego de superior ib stĩ
Desuperiorb ait ñ utiq carne siderea sed uirtute

Expanded text:
 mortalibus, a quibus ut qui secundum carnem natus est separatur, quod ille primus vivens, hic novissimus vivificans; ille sibi data vix possidens, hic possidenda tis. Quis est iste coelestis? Sine dubio ille qui eum quem gestabat in baptismate fecit audire quod ante ipsum nullus audierat: Filius meus es tu, ego hoet cum Patre fuisse esse credendum est; sed homo, quem in gratiam salutis Deus Verbum susceperat, audivit. Hic filius hominis per Dei Filium, Dei esse Filius in Dei Filio erti. Et ideo cum dicitur: Prior homo de terra terrenus, secundus e coelo coelestis; non corporis materia separatur, sed forma vitalis; nec caro tollitur, sed carnis susceptor ostenditur, ille, inquam, qui in Evangelio ait: Vos de inferioribus estis, ego de superioribus sum. De superioribus ait, non utique siderea carne, sed virtute
Abbreviated transcription (Latin):
Prior homo de terrat̃ renus. secundus ȩcelo caȩ¬
lestis. quarũ utraq et cũ adam dñs exprimitur.
et cũ homo dr̃ de carneñ exit. sed nunc ut diximꝰ¬
tot homines aut quur adamnoruissimꝰ tã multis
post ipsũ generationib succedentib ut et secun¬
dus rõ possit eẽ postmultos. et nouissimꝰ dici ñ ha¬
becit postquẽ multi: ratio hic ñ carnis. sed ope¬
primitias rerũ malarũ bonarũq reuocat acre¬
ducit. Duas formas uitales collocans in duobus
ut primꝰ adã habeat᷑. quisquis ꝑ uestigia eiꝰ erro¬
imitatus. interim nouissimꝰ deprimo & eo dr̃
descendit. quo usq crucẽ dñi lapsus pristini ho
ꝑ mortẽ & pungit. oblitterat. et ideo morti no¬
uissim ñ saluti quisolus ciro grafum illo ad
uersariũ nob̵ & ꝓto plasto ꝑ om̃s generationes
heretario iure uenientẽ ut moriendo soluit

Expanded text:
prior homo de terra terrenus, secundus de coelo coelestis. Quarum utraque et cum Adam Dominus exprimitur, et cum homo dicitur, de carne non exit. XCI. Sedtot homines, aut cur Adam novissimus, tam multis post ipsum generationibus succedentibus, cum et secundus non possit esse post multos, et novissimus dici non debeat post quem multi. Ratio hic non carnis, sed opeprimitias rerum bonarum malarumque revocat ac reducit, duas formas vitales collocans in duobus, ut primus Adam habeatur, quisquis per vestigia ejus erroimitatus. Interim novissimus de primo ex eo ddescendit, quod usque ad crucem Domini pristini homm per mortem expungit, obliterat. Et ideo morti novissimus, non saluti, qui solus chirographum quod ex protoplasto per omnes generationes haereditario jure veniebat, ut moriendo solvit,
Abbreviated transcription (Latin):
agnarũ inquit carniũ aegrptueẽ dicunt᷑
siue obturpi tudinis magnitudinẽ sĩ ueob
tes ad tenuant᷑ ut nequaquã caro appellet᷑

Expanded text:
agnarum autem carnium Aegyptii esse dicuntur, sive ob turpitudinis magnitudinem, sive obtes adtenuantur, ita ut nequaquam caro appellet
Abbreviated transcription (Latin):
uitantum inquit eotempore dĩ uerbum pre¬
dicat quoporuilus libenter ausculitat & secun¬
da adspirat auraruoris satorneglegens ignauus
agricolaẽ in ipsis enim prosperisdum nescimus ad¬
uersa consurgunt. Sed oportune in portune suote¬
nore dĩ sermo ẽ p̃dicandus. Nec fidei tempore ad¬
uers ariarũ nubium considerandatem pestas. De
qua in prouerbus dicitur. Si cutplu uia uehemens
&inutilis. sic qui derelinquunt sapientiam impi¬
&atem laudant Absq: consideratione ergo nubiũ
& timore uentorum in mediis tempes tatibus seminan¬
dum est nec dicendum illud tempus commodum: hoc
inutile cumignoremus qua euoluntas uniuersa sp̃s¬

Expanded text:
ui tantum eo tempore Dei verbum praedicat, 482 quo populus libenter auscultat, et secunda aspirat aura rumoris, sator negligens et ignavus agricola est. In ipsis enim prosperis, dum nescimus, adversa consurgunt. Sed opportune, importune, suo tenore, Dei sermo est praedicandus : nec fidei tempore adversariarum nubium consideranda tempestas. De qua in Proverbiis dicitur: Sicut pluvia vehemens et inutilis: sic qui derelinquunt sapientiam, et impietatem laudant . Absque consideratione ergo nubium et timore ventorum, in mediis tempestatibus seminandum est. Nec dicendum: illud tempus commodum, hoc inutile, cum ignoremus quae via, et
Abbreviated transcription (Latin):
Haulus apłs cumdilectum discipulum de
instituendis ecłae officiis ammoner&. nequos
forte ad sacros ordines in ordinate proueher& dix̃
Manus cito nemini imposueris neq communica¬
beris peccatis alienis: Teipsum castum custodi
quicdinfirmitatem eius corporis protinus uerba
conuertens ait. Noli adhuc aquam bibere
sed modico uino bibe propter stomachumtuũ¬
& frequentes tuas infirmitates: statimq subiũnx̃
dicens quorundam hominum peccata mani¬
festata sunt preͣedentia adiudicium. quorun¬
dam autẽ & subsecuntur. Quidergo aliud per¬
tin& quod ab in firmo bibiaquam prohib&. hoc
quod depeccatis absconditis quorundam homi¬
num mani festisq subiunx̃. Nisi quod inter posi¬
ta de eius infirmitate sentia. ad hoc in extremo
rediit quod superius dix̃. Manus cito nemini
in posueris. Neq communi caueris peccatis ali¬
enis. Utenim haec eadem peccata quanta solli¬
citudine refellenda essent ostender&. Inter¬
posito continuo infirmitatis molestia discre¬

Expanded text:
Paulus Apostolus cum dilectum discipulum de instituendis Ecclesiae officiis admoneret, ne quos forte ad sacros ordines inordinate proveheret, dixit: Manus cito nemini imposueris, neque communicaveris peccatis alienis: teipsum castum custodi. Qui ad infirmitatem eius corporis protinus verba convertens ait: Noli adhuc aquam bibere, sed modico vino utere propter stomachum et frequentes tuas infirmitates. statimque subiungit, dicens: Quorundam hominum peccata manifesta sunt, praecedentia ad iudicium, quorundam autem et subsequuntur: quid ergo ad illud pertinet, quod ab infirmo bibi aquam prohibuit, hoc quod de peccatis absconditis quorumdam hominum manifestisque subjunxit, nisi quod interposita de ejus infirmitate sententia, ad hoc in extremo rediit, quod superius dixit: Manus cito nemini imposueris, neque communicaveris peccatis alienis? Ut enim haec eadem peccata quanta sollicitudine perquirenda essent ostenderet, interposita contra infirmitatis molestiam discre
Abbreviated transcription (Latin):
ermo dulcedinem Nonhab& quemuita
reproba intra conscientiam remord&
Vnde neces se ẽ. ut qui uerbum dĩ loquitur. pri¬
us studeat. qualiteruiuat. utpost exuita colli¬
gat quae & quali terdicat: Ad predicandum
namq plus conscientia scĩ amoris aedificat quã
excitatio sermonis : quia temando caelestia intra
sem &ipsum predicator legit. quomodo persua¬
deat utdispici debeant terrena. Qui enimuitã
suam interius pensat . & exemplo suo foris ammo¬
Mendo alios aedificat: quasi in corde linguȩ calamũ
tinguit. In eo quod manu uerbi proximis exterius
scribit. Vnd ead mirabilis predicator cum multa
discipulis exortando dixit . quia nullam intra
sem&ipsum de conscientia contrarietatẽ pertulit.
securus adiunx̃ siquauirtus. siqualaus discipli¬
nȩ haec cogitate quae &didicistis & acce¬
pistis &audistis &uidistis inme. Haec cogitate¬
& ds̃ pacis erituobiscum

Expanded text:
ermo dulcedinem non habet, quem vita reproba intra conscientiam remordet. Unde necesse est ut qui verbum Dei loquitur prius studeat qualiter vivat, ut pos ex vita colligat 1268 quae et qualiter dicat. Ad praedicandum namque plus conscientia sancti amoris aedificat, quam exercitaio sermonis, quia amando coelestia intra semetipsum praedicator legit quomodo persuadeat ut despici debeant terrena. Qui enim vitam suam interius pensat, et exemplo suo foris admonendo alios aedificat, quasi in corde linguae calamum tingit, in eo quod manu verbi proximis exterius scribit. Unde admirabilis praedicator cum multa discipulis exhortando dixit, quia nullam intra semetipsum de conscientia contrarietatem pertulit, securus adjunxit: Si qua virtus, si qua laus disciplinae, haec cogitate; quae et didicistis, et accepistis, et audistis, et vidistis in me, haec agite, et Deus pacis erit vobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
icutdomus exterioris conuersationis est
Iaedificium quod inhabitat corpus. itado¬
mus nr̃ȩ cogitationis ẽ. resquae lib&. quam
perdelectationem In habitat animus. Omne
quippe quo ddiligimus quasi in hoc quiescen¬
tes habitamus. Vnde paulus quia in suꝑnis
corfixerat. In terra quidem positus sed tamen a t̾ra
extraneus dicebat. nrã conuersatio incaclis ẽ¬

Expanded text:
icut domus exterioris conversationis est aedificium quod inhabitat corpus, ita domus cogitationis est res quaelibet quam per dilectionem inhabitat animus. Omne quippe quod diligimus, quasi in hoc quiescentes inhabitamus. Unde Paulus, quia in supernis cor fixerat, in terra quidem positus, sed tamen a terra extraneus, dicebat: Nostra conversatio in coelis e
Abbreviated transcription (Latin):
acꝑ hoc locus eiꝰ nec sensuꝑcipit᷑ sed solara¬
cione cogitut᷑. Punctꝰ eniꝰ sensib pars linetie
ẽ : non aũt eiꝰ principiũ seu finis. Similit̃
u ipsu linea ratione consulta in cor poretiẽ
& ẽ principiũ suꝑ ficiei. Itẽ suꝑficies in cor¬
poreciẽ ⁊ ẽ finis lineae principiũ ueroso¬
liditutis. Solitus qq̃ in corporeciẽ ⁊ ẽ finis
totiꝰ ꝑfectionis. Quicquit in his idẽ siue
punctũ sue linet̃ siue suꝑ ficiem siue soli¬

Expanded text:
cipitur, sed sola ratione cogitatur. Punctus enim sensibilis pars lineae est, non autem ejus principium, seu finis. Similiter et ipsa linea ratione consulta incorporea est, et est principium superficiei. Item superficies incorporea est, et est finis lineae, principium vero soliditatis. Soliditas quoque incorporea est, et est finis totius perfectionis. Quicquid enim in his, id est, sive punctum, s