comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ agnatos ł cognatos defert᷑ successio. consangͥneos ẽẽ nõ dubiũ ẽ.
Neq enĩ s succedent. nͥ int̾ se parentele uincło tenerent᷑. Sucoedunt at
int̾ se teste ĩtimano in decimo gͣdu. Consangͥnei gͥ sibi sunt. qͥsic s
succedunt. Qd si in decimo gͣdu consangͥnei sibi existunt nõ ẽ t̃mina¬
ta consangnitas ut isti fatent᷑ insexto tantumꝰ gͣdu. Qͥd gͥ dicent.:
sexto gͣdu: aut ñ. Si finit᷑. fallaces erunt leges quibꝰ isti nitunt᷑. que
in decimo gͣdu sibi succede cons angͥneos iubent. Qd si non finit᷑ cori¬
sangiunitas in h̾modi sexto gͣdii: falsi dici erunt isti qͥ ultͣ illũ sextum
gdum nolunt conputare consangͥnitatẽ. Igͥ aut leges erunt false.
aut isti qͥ sic finiunt gn̾ationẽ. S ut ueridicȩ leges: ⁊ ueraces sint
cõputacio sic̃ suꝑiꝰ dixims ino fine concludit᷑. Namq duo graduᷤ
Sic de inceps qͥ in legibꝰ sc̃bunt᷑ in octauo ⁊ decimo: in canonibꝰ dfiniunt᷑¬

Expanded text:
 est. Neque enim sibi succederent, nisi inter se parentelae vinculo tenerentur. Succedunt autem inter se, teste Justiniano, in decimo gradu; consanguinei igitur sibi sunt, qui sibi succedunt. Quod si in decimo gradu consanguinei sibi existunt, non est terminata consanguinitas, ut isti fatentur, in sexto tantummodo gradu. Quid igitur sexto gradu, aut non. Si finitur, fallaces erunt leges, quibus isti nituntur, quae in decimo gradu sibi succedere consanguineos jubent. Quod si non finitur consanguinitas in isto sexto gradu, falsidici erunt ipsi, qui ultra illum sextum gradum nolunt computare consanguinitatem. Igitur aut leges erunt falsae, aut isti qui sic finiunt generationem. Sed ut veridicae leges et veraces sint computatio, sicut superius diximus, uno fine concluditur. Namque duo gradus Sic deinceps qui in legibus scribuntur, in octavo et in decimo, in canonibus definiunt
Abbreviated transcription (Latin):
Den uenit ad nos qͥ qͥsdã incantatores atq sortilegos fuis insecut. ⁊om̃o
nob sollicitudinẽ ⁊ clũq tuũ gͣtũ fuisse cognosoas. S moleste tulimnus
qđ te dubitare ab eis nob contͣ exꝑienciã tuã subripi potuisse didicimuꝰ.
dũ aliq̃n certꝰ eẽ ac sctre debueras. ħ tͥ ap̃ nos ad cõm̃dationẽ mag ꝓfi¬
cere.qͣm adculpã ad scbi. Uiõ studu tui sit sollicite q̃rere. ⁊ qͦs cũq inue¬
neris ħmõi xp̃i inimicos ista districta ultiõe coirig̾e. ut ⁊ nos de exꝑi-
ẽ ualeas comm̃dare.

Expanded text:
ervenit ad nos quod quosdam incantatores atque sortilegos fueris insecutus, et omnino nobis sollicitudinem, zelumque tuum gratum fuisse cognoscas. Sed moleste tulimus quod te dubitare, ne ab eis nobis contra experientiam tuam surripi potuisset, didicimus, dum quando certus esse ac scire debueris, hoc tibi apud nos ad commendationem magis proficere, non ad culpam adscribi. Et ideo studii tui sit sollicite quaerere, et quoscunque inveneris hujusmodi Christi inimicos ita districta ultione corrige, ut et nos de experiest, valeas commendare.
Abbreviated transcription (Latin):
uod aũ tͥ durũ uidet᷑. ut pꝰ adult̾ium reconciliet᷑ conure. si fides adfit
nõ erit durũ. Cur enĩ ad huc de putamus ad ult̾os. ut qͦs cͦdimꝰ baptis¬
mate ablutos. uł penitñcia ẽẽ sanatos : Hec cͥmina inuet̾i lege di nult
iõ tc̃ om̃ino ꝓlubitũ ẽ. ab alio contaminatã acciꝑe uxorẽ. Quã ius dauit
saulis filiã quã pat̾ eiꝰdẽ mulieris abeo separatã dedit alt̃i. tãqͣm noui
adult̾e. nec ego te condẽpnabo. uade de inceps. noli peccare. qͥs nõ in tel¬

Expanded text:
urum videtur, ut post adulterium reconcilietur coniunx, si fides assit, non erit durum. Cur enim adhuc reputamus adulteros, quos credimus vel baptismate ablutos vel penitentia esse sanatos? Hec crimina in veteri lege de nullis o prohibitum est ab alio contaminatam uiro recipere uxorem, quamuis Dauid Saulis filiam, quam pater eiusdem mulieris ab eo separatam dederat alteri, tamquam noui adulterae: nec ego te damnabo; uade, deinceps iam noli peccare, quis non intel
Abbreviated transcription (Latin):
nec ase gͣdu aliqͦ separant᷑. Atq ad lunc modũ cet̾e successiones num̃ande fc̃.
Ponp aũ de affinitate qͣm dicitis parentelã eẽ q̃ ad iurũ exparte uxoris seu
q̃ ex parte uiri aduxorẽ ꝑtin& mamfestissima ratio ẽ. q si scđm diuinam
sentñciã ego ⁊ uxor m̃a una caro sumꝰ: ꝓfecto mͥ ⁊ illi. meac suaq parentela:
ꝓpinqͥtas una efficit᷑. Quo circa ego ⁊ soror uxoris meȩ in uno ⁊ pͥnio gͣdu erimꝰ.
Uxore uͦ ꝓpinqͥ m̃i cuiꝰ cũq gradus fit. ita me oportoꝵ attendẽ. quẽ ad modũ ipsi
qͦ gͣdus aliqͣ femina ꝓpͥe ꝓpinqͥtatis sit. Ꝙ nimirũ uxori meȩ de ꝓpinquarũ

Expanded text:
gradu aliquo separantur; atque ad hunc modum caeterae successiones numerandae sunt. Porro autem de affinitate, quam dicitis parentelam esse, quae ad virum ex parte uxoris, seu quae ex parte viri ad uxorem pertinet, manifestissima ratio est, quia si secundum divinam sententiam ego et uxor mea una caro sumus, profecto mihi et illi mea suaque parentela propinquitas una efficitur. Quocirca ego et soror uxoris meae in uno et proximo gradu erimus; Uxorem vero propinqui cujuscumque gradus sit, ita me oportet attendere, quemadmodum ipsius quoque gradus aliqua femina propriae propinquitatis sit. Quod nimirum uxori meae
Abbreviated transcription (Latin):
bras exammati argenti.i. sexcentoꝵ solidoꝵ summã argenti purissim
doq qͥsqͥs iuentꝰ fuit rẽ sacͥlegñ. istam leuiorẽ cõpositionẽ em̃dos ip¬

Expanded text:
bras examinati argenti, id est sexcentorum solidorum summam argenti purissimi. bras examinati argenti, id est sexcentorum solidorum summam argenti purissimi. Ideoque quisquis inventus fuerit reus sacrilegii, istam leviorem compositionem emendet ep
Abbreviated transcription (Latin):
dłis ep̃s seruus seruoꝵ di. om̃ibꝰ ep̃is. comitibꝰ. ucecomitibꝰ. Centenari is.
udicibꝰ catholicis. in hispania ⁊ Gothia. & ꝓunciis d gentibꝰ. om̃iq ppło
dentibꝰ nob̾ incorona : uenit ante p̾sentiã nr̃am filiꝰ nr̃ Sigebodus sc̃ȩ¬
pͥme sedis uarbonensis ep̃s. cũ sius suffraganeis epĩs.⁊ detulit nob̾ librũ
gotice legis. ubͥ nicħ habelat᷑ de sacͥlegiis. & ineisdem legibꝰ seͥptum. ut
cause qͣs ille leges nõ lñt ñ audirent᷑ auidicibꝰ illiꝰ pat̾e. atq ita uisȩocłe¬
sc̃ȩ suffocabat᷑ ab in colis gallię ⁊ hispame ꝓuinciis. Uñ nr̃a seueritas
cũ p̃seͥptis ep̃is inspectis legibꝰ romanis ubi habebat᷑ de saclegiis. iuera¬
mus ibi aiustimano imp̃re legem cõpositionis saclegii constitutã. scit
i .u. libras auri optum. S nos leuiorẽ legẽ p̃cipimꝰ ẽẽ tenendã. q̃ abea¬
rolc ẽ constituta pio pͥncipe de cõpositione sacͥlegii. Uideł in.xxx. li¬

Expanded text:
iscopus, servus servorum Dei, omnibus episcopis, comitibus, vicecomitibus, centenariis, judicibus catholicis, in Hispania et Gothia provinciis degentibus, omnique populo dentibus nobis in corona, venit ante praesentiam nostram filius noster Sigebodus primae sedis Narbonensis episcopus, cum suis suffraganeis episcopis, et detulit nobis librum Gothicae legis, ubi nihil habebatur de sacrilegiis, et in eisdem legibus scriptum erat, ut causae quas illae leges non habent, non audirentur a judicibus illius patriae; atque ita jussiae suffocabatur ab incolis Galliae et Hispaniae provinciis. Unde nostra serenitas, cum praescriptis episcopis, inspectis legibus Romanis, ubi habebatur de sacrilegiis, invenimus ibi a Justiniano imperatore legem compositionis sacrilegii constitutam in quincue libras auri optimi. Sed nos leniorem legem praecipimus esse tenendam, quae a Carolo est constituta pio principe de compositione sacrilegii, videlicet in XXX li
Abbreviated transcription (Latin):
dicta parentelȩ discrepat cõputacione. Nã inseptẽ gͣdibꝰ si canonice &
usualit̾ numerent᷑. omĩa ꝓpinqͥtatũ nomnia continent᷑. ultra quos
nec consangumitas iuenit᷑. nec noĩa gͣduũ reꝑuint᷑. nec suc cessio pot̃ am¬
pliꝰ p̃rogari. nec memorit̃ ab aliqͦ gn̾atio recordari. lle uͦ in hac consangͥni¬
tatis cõputacione aliꝗͣ de hinc abiguitas ualeat remanere. aliã qͣm qͥdam
faciunt nũationẽ in hac ⁊̃ disputacione. duximꝰ discutiendã. Sunt enĩ
qͥdam qͥ non afr̃ibꝰ s afiliis eoꝵ .i. patruelibꝰ ut consobrinis. genealogiam
S nec ista gͣduũ cõputacio si bene intellecta fui̾t. ab ea qͣm suꝑius ex po¬

Expanded text:
atione. Nam in septem gradibus, si canonice et usualiter numerentur, omnia propinquitatum nomina continentur. Ultra quos nec consanguinitas invenitur, nec nomina graduum reperiuntur, nec successio potest amplius prorogari, nec memoriter ab aliquo generatio recordari. Ne vero in hac consanguinitatis computatione, aliqua dehinc valeat ambiguitas remanere; aliam, quam quidam faciunt, numerationem, in hac etiam disputatione duximus finiendam. Sunt enim quidam, qui nonSed nec ista graduum computatio si bene intellecta fuerit, ab ea quam superius expo
Abbreviated transcription (Latin):
isti cõputant nõ tñ usq ad sextũ. uer̃ ⁊̃ ultͣ numerari deb̾e. qͥppe eũ
ultͣ sextũ. ult̾iores gͣdus num̃andos eẽ dec̃nat. Ubi enĩ ult̃ĩores nomi¬
nat gͣdus. aꝑte uidicat ñ sex tantũm ẽẽ gͣdus. s sex finitis ad huc
alios numĩandos. Nec mirũ cũ inp̃cedentibꝰ ipse firmaũit imꝑator.
decimo ⁊̃ gͣdu consangͥneos s int̾ se posse fuccede. Cũ enĩ decimũ noĩat¬

Expanded text:
ultra numerari debere, quippe cum ultra sextum ulteriores gradus numerandos esse decernat. Ubi enim ulteriores nominat gradus, aperte indicat non sex tantummodo esse gradus, sed sex finitis, adhuc alios numerandos. Nec mirum, cum in praecedentibus ipse firmaverit imperator decimo etiam gradu consanguineos sibi inter se posse succedere. Cum enim decimum nominat
Abbreviated transcription (Latin):
Sieͥs fuit formcatus cũ duabꝰ sororibꝰ uł cũ nouerca sua. ħ ẽ cum
relicta patͥs sui. uł cũ amita. siue mat̾tera sua. uł cũ filia patrui.
siue auunculi. uł cũ filia amitȩ siũ mat̾tere suȩ.aut cũ filia filii
suȩ.siue cũ uxore fr̃is aut filii sui. Similit̾ si qua mulier ꝑsupͣ dictos
consangͥnitatis gradus se fornicari ꝑmiserit unꝰqͥsq eoꝵ sigillatm ꝑse
XIIII. annis in hunc modum peniteat. In pͥmis qͥdem toto illo anno ĩ¬
clusus maneat ading̾ssus domus di. & eod̃ anno exceptis dĩncis diebꝰ
⁊ festis. solũ mͦ pane ⁊ aqͣ ⁊ sale utat᷑. Scdo anno ing̃diat᷑ qͥdem domũ di.¬
s carmbꝰ ⁊ uino ac sicera minimȩ utat᷑. nͥ festis ⁊ dm̃cis diebꝰ. Postea uͦ
aliis duobꝰ seq̃ntibꝰ amus. ꝑ totũ anmi circulũ qñ carne uescit᷑. ab omĩ
potu quo in ebriari pot̾ se contineat. ⁊ si potũ bib̾it: minime carne ues¬

Expanded text:
s fuerit cum duabus sororibus, vel cum noverca sua, hoc est cum relicta patris sui, vel cum amita, seu cum matertera sua, vel cum filia patrui sui, sive avunculi, vel cum filia amitae suae, materterae suae, aut cum filia filiae, suae, sive cum uxore fratris aut filii sui. Similiter si quae mulier per supradictos consanguinitatis gradus se fornicari permiserit, unusquisque eorum singillatim per se XVI annos in hunc modum poeniteat. In primis quidem toto illo anno inclusus maneat ad ingressus domus Dei, et eodem anno, exceptis Dominicis diebus et festis, solummodo pane, aqua, et sale utatur. Secundo anno ingrediantur quidem domum Dcis diebus; postea vero aliis duobus sequentibus annis per totum anni circulum quando carne vescint, ab omni potu quo inebriari potest, se contineant; et si potum biberint, minime carne ves
Abbreviated transcription (Latin):
distincte muenimꝰ obaliã atq aliã causã: alt̾am canonũ. alt̾am legũ
fieri cõputacionẽ. In legibꝰ siquid obnicħ aliud ipsoꝵ gͣduũ m̃cio facta
ẽ: nͥ ut brditas uł successio ab una ad alt̾am ꝑsonam int̾ consangneos de

Expanded text:
distincte invenimus ob aliam atque aliam causam alteram legum, alteram canonum distincte invenimus ob aliam atque aliam causam alteram legum, alteram canonum fieri computationem. In legibus siquiden ob nihil aliud ipsorum graduum mentio facta est, nisi ut haereditas vel successio ab una ad alteram personam inter consanguineos de
Abbreviated transcription (Latin):
Ad sedem apłicam ꝑlata ẽ q̃stio nouit̾ exorta de gͣdibꝰ consangͥnitatis. quã
qͥdam legum ⁊ canonũ imꝑiti excitantes: eosdẽ ꝓpinqͥtatis gͣdus contͣ sacͦs
canones: & eccłasticũ morẽ. numerare nitunt᷑. nouo ⁊ m audito errore af
firmantes: qđ gerinam fr̃s. uł sorores. int̾ se fuit in scđa gn̾atione. filii
eoꝵ uł filie: in quarta. nepotes ł neptes ipsoꝵ insexta. Taliq mͦ ꝓgeniẽ
cõputantes: ⁊m ħꝰmõi sexto eã gͣdu t̾minantes: dicunt de inceps uiro ac
mulieres int̃ se posse nuptialia uira contͣhere. & adhꝰ mõi ꝓphanũ enorẽ
confirmandũ: in angum̃to assumunt scłares reges : quas uistianianꝰ in-¬
ꝑator ꝓmulgauito de successionibꝰ consangneoꝵ. Quibꝰ confisi: ostendẽ
molut. fr̃s in scđo gͣdu eẽ numeratos. filios eoꝵ in quarto. nepote in
nitunt᷑. Nos uͦ do annuente hanc qͣstionẽ discutere curauimꝰ insynodo.

Expanded text:
edem apostolicam perlata est quaestio noviter exorta de gradibus consanguinitatis; quam quidam legum et canonum imperiti excitantes, eosdem propinquitatis gradus contra sacros canones et ecclesiasticum morem numerare nituntur, novo et firmantes, quod germani fratres vel sorores inter se sint in secunda generatione, filii eorum vel filiae in quarta; nepotes vel neptes eorum in sexta: talique modo progeniem computantes et ejusmodi, sexto eam gradu terminantes. Dicunt deinceps viros ac mulieres inter se posse nuptialia jura contrahere, et ad hujusmodi profanum errorem confirmandum in argumento assumunt saeculares leges quas Justinianus imperator promulgavit de successionibus consanguineorum, quibus confisi ostendere moliuntur, fratres in secundo gradu esse numeratos, filios eorum in quarto, nepotes in nituntur. Nos vero Deo annuente hanc quaestionem discutere curavimus in synodo
Abbreviated transcription (Latin):
si cũ maritis lascuuant: nuptiali ordini cͥmen inponunt. Posse sane
fieri nuptias ex male coniunctis honesto pt̾ea placito consequent᷑
nͥ alic uiꝰ eorum morte dissolui.
anox enĩ uinculũ nuptiaꝵ. etiã si ꝓles cuꝰ causa initũ ẽ manifesta
sterelitate nõ subsequet᷑. ita ut iã scientibꝰ conuigibꝰ nonse filios habi¬
turos seꝑare se tm̃ uł ipsa causa filiorũ atq aliis copulare non liceat. Qd
si fecerint cũ eis quibꝰ se copulauĩnt : adult̾ium cõmittunt.¬
d̾ adiulianã uiduã. d t̾ciis ⁊ de quartis. ⁊ de ultra pluribꝰ nuptiis solent
homines monere q̃stionẽ. Uñ ut breuit̃ respondeã. nec ullas nuptiã au¬
deo dãpnare. nec eis uerecundiam nuositatis auferre.

Expanded text:
si cum maritis lasciuiant, nuptiali ordini crimen inponunt. Posse sane si cum maritis lasciuiant, nuptiali ordini crimen inponunt. Posse sane fieri nuptias ex male coniunctis honesto postea placito consequente nisi alicuius eorum morte dissolui. manet enim uinculum nuptiarum, etiamsi proles, cuius causa initum est, manifesta sterilitate non subsequatur, ita ut iam scientibus coniugibus non se filios habituros separare se tamen uel ipsa causa filiorum atque aliis copulare non liceat. quod si fecerint, cum eis, quibus se copulauerint, adulterium committunt iam non licet. De tertiis et de quartis et de ultra pluribus nuptiis solent homines mouere quaestionem. unde ut breuiter respondeam, nec ullas nuptias audeo damnare nec eis uerecundiam numerositatis auferre.
Abbreviated transcription (Latin):
& imꝑatoꝵ romanoꝵ atq gcorũ leges consangͥneos appellant. ⁊ mbrdita¬
tem susciput nec repellere possunt. ⁊aliũ enĩ conunictiones. nec legitime
time conuinctos cͥminari uł in eos testificari mminime pot̾. qm̃ om̃is in cesti
macula pollutꝰ. in famis ẽ ei accusare supͣ dictos ñ ꝑmittit᷑. Nõ solũ gͦ lui re¬
Mane consangͥnitas q̃ in ꝓpͥo uiro conseruanda ẽ. Nlec minꝰ muxoris paren¬
tela de lege nuptiarum custodienda ẽ. quia constat eos duo fuisse ĩcarne

Expanded text:
 ac Romanorum, atque Graecorum leges consanguineos appellant, et in haereditate suscipiunt, nec repellere possunt. Talium enim conjunctiones, nec legitimae time conjunctos criminari, vel in eos testificari non potest. Quoniam omnis incesti macula pollutus infamis est, et accusare supradictos non permittitur. Non solum ergo hi reSane consanguinitas quae in proprio viro observanda est, haec nimirum in uxoris parentela de lege nuptiarum custodienda est: quia constat eos duos fuisse in carne
Abbreviated transcription (Latin):
USa charias ep̃s. seriuis & uorũ dĩ. Reuerentissimo ⁊ scĩssimo fr̃i theo¬
doro ep̃o eccłȩ ticinensis. łitaciũ qđ nob tua uenienda fr̃nitas obtulit.
ꝑ qđ nos sciscitari curasti. si liceat filiũ eiuꝰ pat̾ alt̾iꝰ filiã exsacͦ baptisma¬
te suscep̃. idẽ sp̃ualem eiꝰdem patͥs filiã. qđ dici crudele ẽ inmatͥmoniũ¬
susciꝑe. qđ ap̃ te enorinit̃ reserasti contigisse. S bene tua scã fr̃nitas
cõꝑtũ ht̃. qͥd dñs ꝑ moysen p̃cipiat dicens: t̃pitudinẽ patͥs tui non

Expanded text:
Zacharias episcopus, servus servorum Dei, reverentissimo et sanctissimo fratri Theodoro, episcopo Ecclesiae Ticinensis. Pittacium quod nobis tua veneranda fraternitas obtulit, per quod nos sciscitari curasti si liceat filium, cujus pater alterius filiam ex sacro baptismate susceptam, id est spiritualem ejusdem patris filiam, qsuscipere, quod apud te enormiter reserasti contigisse. Sed bene tua fraternitas compertum habet quid Dominus per Moysem praecipiat dicens: Turpitudinem patris tui non
Abbreviated transcription (Latin):
infra ann coronã. modis om̃ibꝰ separent᷑. de cet̾o uͦ gn̾alia ꝑ om̃em ꝓuin¬
ciã talit̾ ꝑcurtens statuta firment᷑. ut nullus audeat. de in ceps tale
dat᷑ eorum causa usq dũ nos in simul dño auxiliante conuemamꝰ. as.
Scđ̾m u̾ba apłica ⁊̃ si uir continere uoluiss&. & tu noluisses debitũ t redde
cogeret᷑. & illi d̾s imputat continẽciã. siñ suȩ s tuȩ cedens infirmitati. ne
m adultium caderes. Qͥsqͥs gͥ cõpatiens infirmitatis uxoris. reddit: ñ exigit
debitũ. Aut si ꝓpt̾ ꝓpͥam infirmitatẽ duc̃ uxorem : plangens potiꝰ qr sine
urxore nõ potuit. qͣm gaudens qe dux̃. Qsqͥs uendit qđ nouit. qr ⁊si manet¬

Expanded text:
dis omnibus separentur. De cetero vero generalia per omnem provinciam statuta percurrentia taliter firmentur, ut nullus audeat deinceps tale datur eorum causa, usque dum nos insimul Domino auxiliante conveniamus.ca. etiam si se ipse continere uoluisset et tu noluisses, debitum tibi reddere cogeretur et illi deus inputaret continentiam, si non suae sed tuae cedens infirmitati, ne in adultdebitum, aut si propter propriam infirmitatem ducit uxorem, plangens potius, quia sine uxore esse non potuit, quam gaudens, quia duxit, quisquis vendit quod novit, quia, etsi mane
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sis t̃p̃ribꝰ: iuro uni. alt̾a ptꝰ alt̾ius obitũ nuib̾e: ipsa p̃t auctoritatẽ
canonicã publice honestatis iusticia contͣdic̃. S nouit prudẽcia tua. quia
adult̾a. Si aũ sciat. iã ex ħ incipit eẽ adult̾a ex qͦ cũ alieno sciens cubaũit
Sic̃ miure p̃dioꝵ tamdui qͥsq bone fidĩ possessor rectissime đr. ꝗͣdiu se possi¬
dem ignorat alienũ. cũ uͦ scierit. nec abaliena possessione recesserit: tunc¬
male fid̃i ꝑlubet᷑. tunc ĩte inuistus uocabit᷑.¬
tmnocentiꝰ. De md̃ ponit᷑ nõ dici oportere digamũ eũ qͥ cathecuminꝰ habu̾it.
atq amiserit uxorẽ. si pꝰ baptismũ fũit aliã sortitꝰ. eãq pͥmã uidi q̃ nouo
liomini copulata sit. qe illud coniugi. um ꝑbaptismi. sac̾m̃tũ c̃cet̾is cͥminibꝰ

Expanded text:
itum nubere, ipsa praeter auctoritatem canonicam publicae honestatis justitia contradicit. Et novit prudentia tua quia adultera; si autem sciat, iam ex hoc esse incipit, ex quo cum alieno uiro sciens cubauerit. sicut in iure praediorum tamdiu quisque bonae fidei possessor rectissime dicitur, quamdiu se possidere ignorat alienum, cum uero scierit nec ab aliena possessione recesserit, tuncmalae fidei perhibetur, tunc iuste iniustus uocatt. 52. Deinde ponitur, non dici oportere digamum eum qui catechumenus habuerit atque amiserit uxorem, si post baptismum fuerit aliam sortitus, eamque primam videri quae novo homini copulata sit, quia illud conjugium per baptismi sacramentum cum caeteris criminibus
Abbreviated transcription (Latin):
egerit pemtnciã. Mulieres uͦ cũ separate fu̾it hac ꝓ illicita actio¬
ne a ꝓpͥis uiris totam p̃cipimꝰ reciꝑe dotem. qͣm iudie nuptiali sũ¬
ceꝑunt.M pꝰ expletũ annũ : recipiant aliũ uirũ si uoluerint.
Similit̃ & uir uxorem.
& nub̾e nõ possunt: si ille aliam uł illa aliũ duce possit: quibꝰ scͥptũ ẽ
uir ⁊ mulier sise conuinerint. & pꝰea dix̃it mulier de iuro qđ nõ¬

Expanded text:
egerit digne. Mulieres vero cum separatae fuerint, ac pro illicita actione a propriis viris, totam praecipimus recipere dotem, quam in die nuptiali receperint, et post expletum annum recipiant alium virum, si voluerint. Similiter et vir uxorem.et nubere non possunt, si ille aliam, vel illa alium ducere possit, de quibus scriptum est: Vir et mulier, si se conjunxerint, et post dixerit mulier de viro quo
Abbreviated transcription (Latin):
uiuo gͦ xͦ cui mors ultͣ nõ dñabit᷑. quȩ conuigũi eiꝰ elegerat. si homini
nũbit ad ult̾a ẽ. Qͥ ħ dicunt. acute quidẽ mouent᷑. s parũ attendunt
hanc argum̃tacionẽ quanta rerum sequant᷑ absurditas. Cũ enĩlau¬
dabilit̾ ⁊̃ iuiuente uiro. ex eiꝰ consensu continẽciã femina xp̃o uoueat. iã
scdm istoꝵ rationẽ. milla ħ facere deb&. ne ipsum xp̃m qđ sentire ne

Expanded text:
uiuo ergo Christo, cui mors ultra non dominatur, quae coniugium eius elegerat. si homini uiuo ergo Christo, cui mors ultra non dominatur, quae coniugium eius elegerat. si homini nubit, adultera est. qui haec dicunt, acute quidem mouentur, sed parum adtendunt hanc argumentationem quanta rerum sequatur absurditas. cum enim laudabiliter etiam uiuente uiro ex eius consensu continentiam femina Christo uoueat, iam secundum istorum rationem nulla hoc facere debet, ne ips
Abbreviated transcription (Latin):
nentia ex cellentia mimeris ãplioris expetit᷑. qua expetita ⁊ electa ⁊ uoti
debito oblata: iam nõ solum capessere nuptias. s ⁊̃ siñnubat᷑. nub̃e ulle
damnabile ẽ. Nam ut ħ de monstrare apłs. ñ ait eũ indeliciis egerint
in xp̃o mibunt. s nub̾e uolunt hñtes inqͥt dãnationẽ qm pͥmã fidem tri¬
tam fecerunt. s si ñ nubendo tñ uolendo. Nõ ꝗa ipse nuptie taliũ uł dã¬
uande iudicant᷑. s dãnat᷑ ꝓpositi fraus. danat᷑ fracta uoti fides. dãnat᷑
ñ susceptio a bono inferiore. s ruma abono suꝑiore. Postirmo dãnant᷑
nõ eẽ. s potiꝰ adult̾ia : ñ mͥ uident᷑ satis acute. ac diligent̃ considare qͥd
dicant. Eallit eos qͥppe similitudo u̾itatis. Qͥa enĩ conuigiũ xp̃i dicunt᷑¬
elig̾e. quȩ xaua sc̃itute nõ nubunt. lunc argum̃tant᷑ qͥdam dicẽtes
S i uiro suo uiuo q̃ alti nubue adult̾a ẽ. sic̃ ipse dñs in eugło definiuit.

Expanded text:
nentia excellentia muneris amplioris expetitur: qua expetita et electa et uoti debito oblata iam non solum capessere nuptias, sed etiamsi non nubatur, nubere uelle damnabile est. nam ut hoc demonstraret apostolus. non ait: cum in deliciis egerint in Christo, nubunt, sed, nubere uolunt holendo. Non quia ipsae nuptiae vel talium damnandae judicentur, sed damnatur propositi fraus; damnatur fracta voti fides, damnatur non susceptio a bono inferiore, sed ruina bono ex superiore. Postremo damnantur nuptias, sed potius adulteria, non mihi videntur satis acute ac diligenter considerare quid dicant; fallit eos quippe similitudo veritatis. Quia enim conjugium Christi dicunte quae christiana sanctitate non nubunt, hinc argumentantur quidam dicentes: si uiro suo uiuo quae alteri nubit, adultera est, sicut ipse dominus in euangelio definiuit,
Abbreviated transcription (Latin):
UGUSUITIUS adiuliana. Qͥdam putant lapsar̃ ascõ ꝓposito fmĩarum.
si nupserint. nõẽẽ coniuigia: nõ paruũ malũ. aut amaritis separent᷑
uxores. quasi adultẽ fint nõ uxores. Ꝙ cũ uolunt eas separatas reddere
continẽtiȩ: faciunt maritos ea ꝵ adult̾os ueros. cũ suis itxoribꝰ uius: altas
feminas: adultia ẽẽ nõ conuigia. S plane nõ dubitaiũm dicere lapsas a¬

Expanded text:
tam opinionem, qua putant lapsarum a sancto proposito feminarum, si nupserint, non esse coniugia, non paruum malum, ut a maritis separentur uxores, quasi adulterae sint, non uxores; et cum uolunt eas separatas reddere continentiae, faciunt maritos earum adulteros ueros, cum suis uxoribus uiuis alteras feminas adulteria esse, non coniugia, sed plane non dubitauerim dicere lapsus
Abbreviated transcription (Latin):
qđ quidã ⁊̃ & mulieres p̃t̾ito sabb̾o paschali die. ꝓmagno ppłoꝵ in cursu nesciẽ¬
tes filios suos suscepissent ex lauacro. Cupis & enĩ scire si ꝑ tali accidenti rati¬
one debeant uiri ⁊ mulieres ad suũ ꝓpͥum usũ redire annon. Nos enĩ ex hac
tͥsticia mesti inqͥsuumꝰ pͥorũ nr̃oꝵ dicta. Inuenimꝰ aũ in archiuo huĩ apłice
sedis iã talia contigisse in ȩccła his auriȩ. & ephesiorũ simulq ierosolime.¬

Expanded text:
iam et mulieres praeterito sabbato Paschali die, pro magno populorum incursu, nescientes suos filios suscepissent ex lavacro sancto. Cupis etenim scire, si pro tali accidenti ratione debeant viri et mulieres ad suum proprium usum redire, an non. Nos enim ex hac tristitia moesti, inquisivimus priorum nostrorum dicta. Invenimus autem in archivo hujus apostolicae sedis
Abbreviated transcription (Latin):
rit uirũ. siũ autro dimissa fit: adult̾ ẽ qͥ eã accipit. Uñ ⁊ apłi grauem
coniugii s arcinã intelligentes. siita ẽ. in quiunt. nõ expedit homini uro
triũ eunuchoꝵ uͥginitatis infert batitudinẽ. q̃ nulla carns lege retinetu.
gregata uidelicos multitudine nolentẽ rapuit. ⁊ uir̃ pt̾ea nõ raptorem
rapta dimisit. Legat libros moysi ⁊ iuenioꝵ desponsatã uiro simcuu¬
tate fuit oppssam.⁊ nõ clamauerit: pumri quasi adult̾am. Uiaũ ĩ agro¬
ut dicit uim passa ẽ ut adult̾o uingeret᷑. si uult xp̃i corpꝰ acciꝑe: ⁊ nõ adult̾a
reputari: agat penitñciã. Ita dũ taxat ut scđo iuro qͥ nõ appellat᷑ uir
s adult̃: atp̃e penitencie non copulet᷑. Qđ si ei durũ uidet᷑. ⁊ semel dilectũ
nõ pot̾ derelinquere. neq ꝓferre dñm uoluptati. audiat apłm clamantẽ.
Nõ potestis calicem dm̃ bibere ⁊ calicem demoniorum. Nõ potestis m̃se cdñai

Expanded text:
rit uirum siue a uiro dimissa sit, adulter est, qui eam acceperit. unde et apostoli grauem coniugii sarcinam intellegentes: si ita est, inquiunt, non expedit homini uxortrium eunuchorum uirginitatis infert beatitudinem, quae nulla carnis lege retinetur. 4. gregata uidelicet multitudine nolentem rapuit: et quare postea non raptorem rapta dimisit? legat libros Moysi et inueniet desponsatam uiro, si in ciuitate fuerit oppressa et non clamauerit, puniri quasi adulteram, si autem in agrut dicit, uim passa est, ut alteri iungeretur, si uult Christi corpus accipere et non adulteram se putari, agat paenitentiam, ita dumtaxat, ut secundo uiro, qui non appellatur uir, sed adulter, a tempore paenitentinon potest derelinquere, nec praeferre Dominum voluptati, audiat Apostolum conclamantem: Non potestis calicem Domini bibere, et calicem daemoniorum. Non potestis mensae
Abbreviated transcription (Latin):
Ex decretis hachariȩ p̃p. De gͣdibus ꝓpinqͥtatis de quibꝰ suꝑ paruitatẽ meã
uob consulere placuit. qđ ego cũ om̃ibꝰ orthodore fidi cultoribꝰ sentio. ratũ
duxi paucis absoluere. Ab lis om̃mo dissentio. qͥꝑuerse parentele successioes
supputantes gͣdus di ducunt. & de uno duos costituunt. ac ꝑ ħ pͥmũ gradũ:
ut cũ arborem quę de parentela conpingit᷑. ab ipsis abscisã conspicius.
corpꝰ ũ ita dicã truncatũ suis artubꝰ uideat᷑. Igit᷑ parentele gͣdus a nob̾ talit̃ cõ

Expanded text:
 poeniteat. III. De gradibus propinquitatis, super quibus parvitatem meam vobis consulere placuit, quae ego cum omnibus orthodoxae fidei cultoribus sentio, ratum duxi paucis absolvere. Ab his omnino dissentio qui perverse parentelae successiones supputantes gradum diducunt. Denuo duos constituunt, ac pro hoc primum gra cum arborem, quae de parentela compingitur, ab ipsis abscissam conspicimus, corpus, ut ita dicam, truncatum suis artubus videatur. Igitur parentelae gradus a nobis tali
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ dix dñs. de m̃ cũ u̾tas oriret᷑ de t̾ra int̃̾ra. ⁊ iusibił inhumanitate appa¬
ruit: int̾rogatũ ẽ silicitũ eẽt hõi uxorem relinquere: qđ ꝓbans uetuit fie
ri p̃t̃ forncatio sola excludoꝵ copulã maritalẽ. Uñ ꝓtulit statĩ inmedio
eandẽ ipsam sentnciã. qͣm añ scła manens cũ patre ũbũ inspirauerat inadã
ipse confirmans qđ pͥmus hõ ꝓtulit. Quã obrem telinquet homo patiem et
matrem. ⁊ adherebit uxori suȩ ⁊ erunt duo in carne una. Si una caro fuit.
qͣm pot̾ aliqͥs eorũ ꝓpinquus ꝑtinere um. si nõ ꝑtineat alteri: Qđ nimme
fieri posse credendũ ẽ. Nĩ uno de functo. in suꝑ stite affinitas non deletur.
Nec alia copula conuigał affinitatẽ pͥoris copule soluere ualeat. S neq ali is
conuictionis sobolẽ placoꝵ ad ipsiꝰ affinitatis pͥoris siquidẽ tͣnfire consorcum.

Expanded text:
tas oriretur de terra, in terra et visibilis in humanitate apparuit, interrogatum est si licitum esset homini uxorem relinquere. Quod perhibens vetuit fieri, praesertim si fornicatio sola excluderet copulam maritalem: unde protulit statim in medium eamdem ipsam sententiam quam ante saecula manens cum Patmus protulit homo: Quamobrem relinquet homo patrem suum, et matrem, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una. Si una caro fiunt, quomodo potest aliquis eorum propinquus uni pertinere, nisi pertineat alteri? quod minime fieri posse credendum est; nam uno defuncto, in superstite affinitas non deletur, nec alia copula conjugalis affinitatem prioris copulae solvere valet. Sed neque alius conjunctionis soboles placet ad ipsius affinitatis, prioris siquidem, transire consortium,
Abbreviated transcription (Latin):
eo de functo cognatio maneat eadem. uł si sub alio cognationis nocabula dis¬
soluant᷑. uł si suscepte soboles posfint legitime ad poris uiri cognationis tͣnsire
copulã. Est enĩ u̾bũ dtu ualidum ⁊ forte. ẽ durabile. ẽ ꝑseuerabile ⁊ in mu¬
tabile. nõ mom̃taneũ. non tͥnsitoriũ. Ait aũ ꝑse ipsa uĩtas quȩ ds ẽ ũbum di.

Expanded text:
eo defuncto cognatio maneat eadem, vel si sub alio viro cognationis vocabula diseo defuncto cognatio maneat eadem, vel si sub alio viro cognationis vocabula dissolvantur, vel si susceptae soboles possint legitime ad prioris viri cognationis transire copulam. Est enim verbum Domini validum et forte, est durabile, est perseverabile, est immutabil
Abbreviated transcription (Latin):
ce infide fuĩnt solidati: si infra ꝓpͥam consangͥnitatẽ inuenti fuĩnt nõ separẽt᷑
aut infra affinitatis lineã idẽ usq ad septimã generationẽ uingant᷑: s adhuc
illos neophaitos ecistentes sepissime eos pͥus illicita docere. ⁊ ũb ac exemplis ĩstru¬
ere. U quȩ pꝰ de talibus egerint: rationabilit̃ ⁊ fidelit̃ exclude oportet. Na
uxta apłm qͥ ait. Lac uob potũ dedi nõ escã. ista illis mͦ nõ posteris ut p̃fixum ẽ
tp̃ibꝰ ponenda indulsimꝰ. ne bonũ qđ adhuc minfirma radice plantatũ erat exu¬
reret᷑. s aliquantulũ firmaret᷑.⁊ usq ad ꝑfectionẽ custodiret᷑.¬
regorius seruus seruoꝵ di: Uenerio caralitano. fr̃ntatis tuȩ studiose saga¬
cituti fr̃ amande. qr debeo refero grates. Q m̃ quesisti quȩ debiusti: iocundũ¬
me reddidisti. Uñ placide adinqͥsita respondeo. Sedem apłicam consule de cre¬
iusti. si mulier copula nuptiali extͣneo uiro uncta. cognationi eiꝰ ꝑtineat. Si

Expanded text:
fuerint, non separentur, aut infra affinitatis lineam, id est usque ad septimam generationem jungantur. Sed adhuc illos neophytos existentes, saepissime eos prius illicita docere et verbis ac exemplis instruere, et quae post de talibus egerint rationabiliter et fideliter excludere oportet. Nam juxta Apostolum, qui ait: Lac vobis dedimus escam, ista illis modo, non posteris, ut praefixum est, temporibus tenenda indulsimus, ne bonum quod infirma adhuc radice plantatum erat exureretur, sed aliquantum 396 firmaretur, et usque ad perfectionem custodiretregorius, servus servorum Dei, Venerio Caralitano. Fraternitatis tuae studiosae sagacitati, frater amande, quas debeo refero grates, quoniam quaesisti quae debuisti, jucundum reddidisti me. Unde placide ad inquisita respondeo. Sedem apostolicam consulere decrevisti, si mulier copula nuptiali extraneo viro juncta, cognationi ejus pertineat, si
Abbreviated transcription (Latin):
bile udicandũ: qđ necessitas intulit. Nã ħ bapttiandi opus laicis
fidelibꝰ uixta canonicã auctoritatẽ si necesse fũit. fac̾e libe concedit
Uñ ⁊ si p̃dictus genitor filiũ suũ corꝑe morientẽ aspiciens. ne anmam
morte ꝑpetua ꝑeuntẽ dimitter&e. sacri unda baptisim lauit. ut eũ
suȩ uxoris s iã olim legitime societate ĩpune qͣmdu uixerit uidi¬
camꝰ manere coniuictũ. nec obł contͣ p̾fatas auctoritates diuias
aliquatenus separari deb̾e. ormisda. pp̃¬
Ux nullus fioelis euiꝰ cũq conditionis sit occulte nuptias faciat. sed
benedictione as acdote accepta publice nuibat in dño

Expanded text:
bile judicandum quod necessitas intulit. Nam hoc baptizandi opus laicis fidelibus juxta canonicam auctoritatem, si necesse fuerit facere, libere conceditur. Unde si supradictus genitor filium suum corpore morientem asmorte perpetua pereuntem dimitteret, sacri baptismatis unda lavit, ut eum cum sua uxore sibi jam olim legitime sociata impune, quandiu vixerint, judicamus manere conjunctum, nec ob hoc contra praefatas auctoritates divinas aliquatenus separari debere. 6. Ut nullus fidelis, cujuscunque conditionis sit, occulte nuptias faciat, sed benedictionem a sacerdote accepta publice nubat in Do
Abbreviated transcription (Latin):
glorum gente. qͥ dũ adhuc infide positi eẽnt huicnephandoꝵ conuigio
dicunt᷑ admixti. ad fidẽ uenientes ad monendi st̃ ut se abstineant. ⁊ graue
ħ ẽẽ peccatũ agnoscant. trem̃dũ suꝑ se dĩ iuditiũ timeant. ne ꝓcarnali de¬
sangͥnis cõmunione pͥuandi sunt: ne meis illa ulcisci udeant᷑. in quibꝰ se ꝑ ig¬
noranciã añ lauacrũ baptismatis astrinxerunt. Inħ enĩ tp̃r sca ȩccła.¬

Expanded text:
glorum gente qui, dum adhuc in infidelitate essent, huic nefando conjugio dicuntur admixti, ad fidem venientes admonendi sunt ut se abstineant, et grave hoc esse peccatum cognoscant. Tremendum Dei judicium timeant, ne pro carnali disanguinis Domini communione privandi sunt, ne in eis illa ulcisci videamur, in quibus se per ignorantiam ante lavacrum baptismatis astrinxerunt. In hoc enim tempore sancta
Abbreviated transcription (Latin):
Igit᷑ ciuꝰ liboꝵ loci laicus si filiã suã uiro habenti concubinã inmatmoniũ
dedit. nõ ita accipiendũ ẽ. quasi eã conuigato dedit. nͥ forte illa mulier¬
& in genua facta & dotata legitime. & publicis nuptiis honestata uideat᷑.¬
Na pat̾no arbito uiris coniuncte carent culpa. si mulieres quȩ auiris habe¬
bant᷑ inmatͥmonio nõ fu̾int: qe aliud ẽ nupta aliud concubina.¬

Expanded text:
concubinam in matrimonium dederit, non ita accipiendum est quasi de conjugato eam dederit, nisi forte illa mulier ingenua facta et dotata legitime et publicis nuptiis honestata videatur. Paterno arbitrio viris junctae carent culpa si mulieres quae a viris habebantur in
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipũ apłoꝵ ħ p̃sens homo nomine stephanus orationis causa ueniens.
nr̃o p̃sulatui suggerendo innotuit. qđ filiũ suũ extremo uitȩ positum.
nec dũbaptism. atis unda lotũ. absentia scilicoꝵ saẽdotum necessaria co¬
gente baptin auit. eũq ipse ꝓpͥis manibꝰ retmnendo suscepisset. atq ꝓ cuuiᷤ
rei negotio noticiȩ tuȩ pate facto: reuerentiȩ tuȩ qͣsi nelo rectitudinis fla¬

Expanded text:
ncipum, hic praesens homo nomine Stephanus orationis causa veniens, nostro praesulatui suggerendo innotuit: quod filium suum in extremo vitae positum, nec baptismatis unda lotum, absentia scilicet sacerdotum necessitate cogente baptizasset, eumque propriis manibus retinendo suscepisset. Atque pro hujus rei negotio notitiae tuae patefacto reverentia tua quasi zelo rectitudinis fla
Abbreviated transcription (Latin):
iratꝰ. Roges qñ bom sunt. mimeris eẽ di.Quando uͦ mali : sceleris ẽẽ ppsi.
Scđd̃m meritũ enĩ plebium. disponit᷑ uita rectorum: estante iob. Qregna¬
re fac̃ ypoc̾tam : ꝓpt̃ pecc̃a ppłi. Irascente enĩ do. talem fectore ppłi susci¬
pumt. qualem ꝓpeccato merent᷑. Non nũquã ꝓ malitia pleb. etiã reges
mutant᷑. & qͥ ante uidebant᷑ eẽ boni. accepto tigno: fuint iniqͥ.¬

Expanded text:
a: « Reges quando boni sunt, muneris est Dei; quando vero mali, sceleris est populi. Secundum enim plebium meritum disponitur vita rectorum, testante Job: Qui regnare facit hypocritam propter peccata populi . Irascente enim Deo talem rectorem populi suscipiunt, qualem pro peccato merentur. Nonnunquam pro malitia plebis etiam reges mutantur; et qui ante videbantur esse boni, accepto regno fiunt iniq
Abbreviated transcription (Latin):
axp̃o tuendã suscipiunt. Nã siue augeat᷑ pax ⁊ disciplina ȩccłȩ ꝑfideles pͥn¬
cipes. siue soluat᷑: ille ab eis rationem exigit. qͥ corũ potestati suam ȩccłam
c̃didit.
ui intͣ scłm bene tp̃ralit imꝑat. e idem
sine fine in ꝑpetuũ regnat. ⁊ de gła scli huiꝰ: adet̾nam transmeat głam.
Qͥ uͦ pͣue rognũ exeroent. ptꝰ uestẽ fulgentẽ. ⁊ lumina lapilloꝵ. nudi ⁊ mi¬
seri. ad iferna torquendi descendunt. Reges arecte agendo uocati st̃
I deoq recte faciendo. regis nom̃ tenet᷑: peccaudo amittit᷑. Nã ⁊ uiros scõs¬
regant. & motꝰ lus resistentes s rationabili discretione componat. Recte
gͥ illi reges uocant᷑. qͥ tam semetipsos quã subiectos bene irgendo moditi¬
erudelitatis. dumq adeulm̃ potestatis uenernit: in apostasiam statim la¬
bunti ⁊ audoq se tumore cordis ex tollunt. ut cunctos subditos insui cõpa¬
ratione despitunt. eosq quib̾ p̃ eẽ contigit ñ agnoscant. Qdus congrne

Expanded text:
o tuendam suscipiunt. Nam sive augeatur pax et disciplina Ecclesiae per fideles principes, sive solvatur, ille ab eis rationem exigit, qui eorum potestati suam Ecclesiam credidit.ui intra seculum bene temporaliter imperat, sine fine in perpetuum regnat, et de gloria seculi hujus, ad aeternam transmeat gloriam. Qui vero prave regnum exercent, post vestem fulgentem, et lumina lapillorum, nudi et miseri ad inferna torquendi descendunt reges a recte agendo vocati sunt, ideoque rect faciendo regis nomen tenetur, peccando amittitur. Nam et viros sregant et motus resistentes sibi rationabili discretione conponant. Recte igitur illi reges vocantur, qui tam semetipsos quam subiectos bene regendo pacificrudelitatis, dumque ad culmen potestatis venerint, in apostasiam statim labuntur, tantoque se tumore cordis extollunt, ut cunctos subditos in sui comparatione despiciant, eosque quibus praeesse contigit non agnoscant. Quibus congrue
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ep̃oꝵ suꝑ quibꝰ consuluistis. diu̾sas apatͥbꝰ regłas inuenimꝰ instituta. Uͥdã
enĩ adrepellenda imꝑitorũ machinam̃ta ⁊ suas p̃parandas respotisiones &
testes confirmandos & concilia ep̃orum atq immucoꝵ querenda. annum.
& .UI. m̃ses. mandauer̃ concedi. qͥdam aũ annũ in qͦ plurimi concordant. Mmuᷤᷤ
uͦ quã ui. m̃ses nõ repperi. qr ⁊ laicis ħ indulta sunt. quantomag̃ dñi sac̃do¬
tibꝰ: Nã & anr̃is añ cessoribꝰ atq reliqͥs scĩs patͥbus multociens imbitũ ẽ. neqͥs

Expanded text:
uper quibus consuluistis, diversas a Patribus regulas invenimus institutas. Quidam enim ad repellenda imperitorum machinamenta, et suas praeparandas responsiones, et testes confirmandos, et concilia episcoporum atque amicorum quaerenda, annum et sex menses mandaverunt concedi: quidam autem annum, in quo plurimi concordant. Minus vero quam sex menses non reperi: quia et laicis haec indulta sunt, quanto magis Domini sacerdotibus? Nam et a nostris antecessoribus atque reliquis sanctis Patribus multoties inhi
Abbreviated transcription (Latin):
Niudices aut potestates qͥ pauꝑes oppͥmunt. si cõmoniti apontifice fuo nõ
Duorma militiȩ laus int̾ alia bona mĩta ẽ obedientiȩ. rei pblice utili¬
tatibꝰ exlube. qͥcqͥd sibi utilit̾ imꝑatũ fuit ob temꝑare. sic̃ ⁊ mĩc deuotio
nem ur̃am fecisse didicimꝰ: quȩ eplis ur̃is. quibꝰ magnificũ uirũ c̃stanciũ
tbimũ custodiȩ ciuitatis de putaumꝰ p̃ẽẽ. darnit. & congruã milita¬
ris deuotionis obedientiã demonstrauit. Uñ scͥptis uos p̃sentibꝰ euraui¬
temporis uigilantiam ac sollicitudinẽ augmentetis. De honorandis dis laicis¬

Expanded text:
udices aut potestates qui pauperes opprimunt, si commoniti a pontifice suo non Summa militie laus inter alia bona merita hec est, obedientiam rei publice utilitatibus exhibere, quicquid sibi utiliter imperatum fuerit, obtemperare. DE INIUSTOcum virum Constantium tribunum custodiae civitatis deputavimus praeesse, paruit, et congruam militaris devotionis obedientiam demonstravit. Unde scriptis vos praesentibus curavitemporis vigilantiam ac sollicitudinem augmentetis.
Abbreviated transcription (Latin):
Illud ⁊̃ si scitari uoluisti. an p̃oes dictantibꝰ lib̾um concedat᷑ utiq ep̃o. cãp u.¬
p̾ baptisin regenerationẽ apͥncipibꝰ poscere mortem alicui. uł sangͥnẽ dreatu.
Quã rẽ pͥncipes nũqͣm sine cognitiõe concedunt. S adiudices cõmissa ipsa cͥmina
semꝑ remittunt. ut cause cognitę undicent᷑. Quȩ cũ quesitori fuĩnt dele¬
gata aut absolutio. aut dãpnatio. ꝓnegotii qualitate ꝓfert᷑. & dũ legum
mi ꝓbos exercet᷑ auctoritas. erit dictator inmunis. celestinus pp̃.

Expanded text:
illud autem sciscitari voluisti, an preces dictantibus liberum concedatur. Utique propter baptismi regenerationem a principibus poscere mortem alicujus, vel sanguinem de reatu. Quam rem principes nunquam sine cognitione concedunt, sed ad judices commissa ipsa vel crimina semper remittunt, ut causa cognita vindicetur. Quae cum quaesitori fuerint delegata, aut absolutio, aut damnatio pro negotii qualitate profertur. Et dum legum in improbos exercetur auctoritas, erit dictator immunis. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsꝑitate erigit᷑. nulla ad u̾sitate turbat᷑. Nõ mitit᷑ ꝓpͥis uiribꝰ: nec ad nõ rece¬
dit cor eius. Regni fastigio. humili p̃sidoꝵ animo. Nõ eũ delectat miqͥtas.
nõ inflãmat cupiditas. Sine fraudatione alicuiꝰ expauꝑe diuitẽ fac̃. ⁊ qd
iusta potestate appłis extorquere pot̾at. sepe mĩȩ dem̃tie donat. dedit d̃s¬
pͥncipibꝰ p̃sulatũ ꝓ regimine ppłoꝵ.⁊ illis eos p̃ ẽẽ uoluit. cũ quibꝰ una ẽ eis
nascendi moriendiq conditio. ꝓd eẽ gͦ deboꝵ ppłis pͥncipatꝰ. nõ nocere. Nlec
dnãndo p̃mere: sed condiscernendo consulere. ut uere sit utile ħ potestatis
cissitudinẽ do largitori restituunt. uł bonus rex. Domꝰ regis faciliꝰ adiusticiã
adelicto regredit᷑. quã de iusticia ad delictũ transferat᷑. Ut noueris hic ẽẽ
casũ: illic ꝓpositum. In ꝓ posito eiꝰ ẽẽ deboꝵ. nũqͣm eg̃di aueritate. Qd ⁊ si ca

Expanded text:
itate erigitur, nulla adversitate turbatur. Non innititur propriis viribus, nec a Domino recedit cor ejus. Regni fastigio humili praesidet animo. Non eum delectat iniquitas, non inflammat cupiditas. Sine defraudatione alicujus ex paupere divitem se facit, et quod juxta potestatem a populis extorquere poterat, saepe misericoprincipibus praesulatum pro regimine populorum: et illis eos praeesse voluit, cum quibus una est eis nascendi, moriendique conditio. Prodesse ergo debet populis principatus, non nocere, nec dominando premere, sed condescendendo consulere; ut vere sit utile hoc potestatis cissitudinem Deo largitori restituunt. Bonus rex facilius ad justitiam a delicto regreditur, quam de justitia ad delictum transfertur: Ut noveris hoc esse casum, illud propositum. In proposito ejus esse debet, nunquam egredi
Abbreviated transcription (Latin):
subiecte uob̾ genti. suꝑna beneficia pr̃arent᷑. U ĩo głose fili eã quã accepisti
diumitꝰ gr̃am sollicita m̃te custodi. Up̃ianã fidem in ppłis tͥ subditis extẽłe
festina. Helũ rectitudinis tuȩ ieoꝵ conu̾sione multiplica. Idoloꝵ cultꝰ inseq̃¬
re: plianoꝵ edificia eu̾te. Subditoꝵ mores inmagna uitȩ munditia. exortã¬
do. t̾rendo. blandiendo. corrigendo. ⁊ boni oꝑis exempla monstrando ȩdi¬
uos honorem q̃ritis. ⁊ reseruatis ingentibꝰ. Sic enĩ constantinꝰ qͦndã pussimus
iłiui xp̃o secũ subdidit. seq cũ subiectis ppłis tota ad eũ m̃te conu̾tit. Uñ factũ
ẽ ut antiqͦrum pͥncipũ nom̃ suis uir ille laudibꝰ uincer&. ⁊ tanto inopimone
p̃cessores suos. quanto ⁊ in bono oꝑe suꝑ aroe. Ꝙ nuc itaq ur̃a gr̃a cognitio

Expanded text:
oriose fili, eam, quam accepisti divinitus gratiam, sollicita mente custodi, Christianam fidem in populis tibi subditis extendere festina. Zelum rectitudinis tuae in eorum conversione multiplica, idolorum cultus insequere, fanorum aedificia everte, subditorum mores et magna vitae munditia exhortando, terrendo, blandiendo, corrigendo, boni operis exemplo monstrando aedivos honorem quaeritis, et reservatis in gentibus. Sic enim Constantinus quondam piissimus tro Jesu Christo secum subdidit, seque cum subjectis populis tota ad eum mente convertit. Unde factum est, ut antiquorum principum nomen suis vir ille laudibus vinceret, et tanto in opinione praecessores suos, quanto et in bono opere superaret. Et nunc itaque vestra
Abbreviated transcription (Latin):
nos consuleir uoliustis: non nͥ abidoneis ⁊ ꝓbatissimꝰ uiris. qͥ ⁊ suspitionibus
⁊ sceleribꝰ careant fieri deboꝵ. qr dñs sacri su corꝑis tractatores auilibus
⁊ reꝓbis ac ñ idoneis ꝑsonis infamari noluit. nec calũpmari ꝑmisit. s ipse
ꝓpͥo flagello peccantes sac̃dotes atemplo eiecit. Und liquet qđ sũm sac̃do¬
lacerandi. s potiꝰ ab om̃ibꝰ fidelibꝰ portandi ipso dño exemplũ dante qͣndo
ꝑ se ipsum.⁊ nõ ꝑ aliũ uendentes ⁊ em̃tes eiecit de tẽplo. ⁊ m̃sas mimularioꝵ.

Expanded text:
nos consulere voluistis, nonnisi ab idoneis et probatissimis viris, qui et suspicionibus et sceleribus careant, fieri debet: quia Dominus sacri sui corporis tractatores a vilibus, et reprobis, ac non idoneis personis infamari noluit, nec calumniari permisit, sed ipse proprio flagello peccantes sacerdotes a templo ejecit: unde liquet quod summi sacerdolacerandi, sed potius ab hominibus fidelibus portandi, ipso Domino exemplum dante, quando per seipsum et non per alium vendentes et ementes ejecit de templo, et mensas num
Abbreviated transcription (Latin):
pimus. ut ħ de nuo facẽ nõ p̃sumas. S siqͥs contͣ quẽ lib&ꝵ dicũ causã ha¬
buerit ep̃m ipsuis adeat. ut aut ipse cognoscat. aut certe ab ipso uidices
de putent᷑. Aut si fortasse ad arbitros eundũ ẽ. partes ad eligendos uidi¬
ces ab ipso exsecutio. de putata cõpellat. Siqͥs uͦ uł cłicus. ł laicus. contra
epm causã habuit: tunc te int̾ ponere debes. ut int̾ eos aut ipse cognoscas.
aut certe te ãmonente s uidices eligant. Nã sisua unicuiq ep̃o uiris dictio

Expanded text:
e non praesumas; sed si quis contra quemlibet clericum causam habuerit, episcopum ipsius adeat, ut aut ipse cognoscat, aut certe ab eo judices deputentur, aut si forte ab arbitros eundum est, partes ad eligendos judices ab ipso exsecutio deputata compellat. Si quis vero clericus vel laicus contra episcopum causam habuerit, tunc te interponere debes, ut inter eos aut ipse cognoscas, aut certe te admonente sibi judices eligant. Nam s
Abbreviated transcription (Latin):
imꝰ pauei ue sentirent. s ñ facile ꝓuno. uł paucis adu̾sus mnumerabiles religionis
⁊ unitatis iuros. ⁊ magno ingenio ⁊ ułi doctͥna p̃ditos. nͥ ꝑ tractatis ꝓuiribꝰ. ac ꝑ minim¬
uersitate m̃tis ut ⁊̃ si intellexorint ñ obediant. respondent ut scͥptũ ẽ. ⁊ loquũt᷑
iniqͥtatẽ. atq infatigabilit̃ uam sunt. Quoꝵ dicta contͣria si tociens ueluus
refellere. qͦtiens obnixa fronte statuerint nõ cogitare quid dicant. dũ qͦc̃q tͦ¬
deb&ꝵ responde ut ꝓpt̃ alios quibꝰ desꝑatio suborit᷑. si ꝓpositã q̃stionẽ solui ñ posse
credidint. Yħ de rebꝰ utilibꝰ & ad instructionẽ salutis ꝑtinentibꝰ. Multa st̃ enim¬

Expanded text:
ent, sed quia non facile pro uno uel paucis aduersus innumerabiles eiusdem religionis et unitatis uiros et magno ingenio et uberi doctrina praeditos nisi pertractatis pro uiribus adque perversitate mentis, ut, etiamsi intellexerint, non obediant; respondent, ut scriptum est, et loquuntur iniquitatem adque infatigabiliter uani sunt. Quorum dicta contraria si totiens uelimus refellere, quotiens obnixa fronte statuerint non cogitare quid dicant, dum qdebet respondere, vel propter alios, quibus desperatio suboritur, si propositam quaestionem solvi non posse crediderint: et hoc de rebus utilibus, et ad instructionem salutis
Abbreviated transcription (Latin):
qo ħ fieri filio eẽs: nõ debuit. Rideo de cet̾o sollicitudinẽ te hade necesse ẽ
ut ħ fieri nõ ꝑmittas. S siqͥs contͣ aliquẽ cłicoꝵ causã habuĩt. ep̃m ipsius
adeat. Qͥsi forte suspectꝰ fuit: executor uł ab ipso. aut si ⁊ ħ auctor resurge¬
rit: atua exꝑientia de putandꝰ. qͥ ꝑ atres sib mutuo consensu iuidices cõpellat
ge : modis om̃ibꝰ compleat᷑. ut nõ fit uñ se possit litigiis fatigare.

Expanded text:
nem te habere necesse est, ut hoc fieri non permittas; sed si quis contra clericum causam habuerit, episcopum ipsius adeat. Qui si forte suspectus fuerit, exsecutor vel ab ipso, aut si et hoc actor refugerit, a tua est experientia deputandus, qui partes sibi mutuo consensu judices compellat ge, modis omnibus compleatur, ut non sit unde se possint litigiis fatigare.