comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
animã pecoris eẽ sunguinem non ẽ in ista questione labo¬
randum tantum neanima hominis. quȩ carnem humanã
uiuificat & ẽ rationalis sanguis put&ur. ualde cauendum
ẽ. & hic enor modis omnibus refutandus: quȩrende &iũ
sus ubscedit ꝑ ipsum aptius significatusit anima. & etus no¬
men sanguis acceperit: sicut eclesia dicitur. locus quo
eclesia congregitur : Num ecclesia homines sunt. Dequi¬
bus dicitur ut exhiber& sibigloriosũ ecdesium: hoc tumen
uocari &ium ipsam domum orationũ idema postolus tes¬
tis ẽ ubiuit : num quid domus non hab&is admanducan¬
dum & bibendum. AN ecclesiã dĩ contempnitis: & hoc coti

Expanded text:
animam pecoris esse sanguinem, non est in ista quaestione laboanimam pecoris esse sanguinem, non est in ista quaestione laborandum: tantum ne anima hominis, quae carnem humanam uiuificat et est rationalis, sanguis putetur ualde cauendum est et hic error modis omnibus refutandus. quaerendae etiam sus abscedit — per ipsum aptius significata sit anima et eius nomen sanguis acceperit. sicut ecclesia dicitur locus, quo ecclesia congregatur; nam ecclesia homines sunt, de quibus dicitur: ut exhiberet sibi gloriosam ecclesiam. hoc tamen uocari etiam ipsam domum orationum idem apostolus testis est, ubi ait: numquid domus non habetis ad manducandum et bibendum? an ecclesiam dei contemnitis? et hoc coti
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine solliciti sumus. Cump anima nr̃a uolumus exorari
cb surdum ẽ hoc sed multo ẽ ab sordius ut sanguis pecoris ex¬
or& panima haminis quȩ mori non potest. cum manifestu
scriptura test&ur inepistola adhebreos. illum sanguinem
uistimarum nihal prdfuisse udexorandum dm̃ ꝓpeccatis ho¬
minum sed significasse aliquid quod prodess&: Inpossibi¬
le ẽ enim inquit sanguinem hircorũ & taurorum aufent
ille qui omnib illis sacrificiis qui propeccatis offerebuntur
pari sicut scriptum ẽ: septem spice septem anni sunt : Nonenĩ
doxit septem annos significant & septemboues septem anni suñ
& multahuius modihinc ẽ: qđ dictum ẽ. p&raerat xp̃s: Non
enimdixit p&ra significaet xp̃m sed tamquã hoc e&s. quoduti¬
quo pꝑuitalem quandam corpulentiã animũ significat in
sucramentis anima dictus ẽ: Uerum siquis quum putaet

Expanded text:
sanguine solliciti simus, cum pro anima nostra uolumus exorari? sanguine solliciti simus, cum pro anima nostra uolumus exorari? absurdum est hoc. Sed multo est absurdius, ut sanguis pecoris exoret pro anima hominis; quae mori non potest, cum manifeste scriptura testetur in epistula ad Hebraeos illum sanguinem uictimarum nihil profuisse ad exorandum deum pro peccatis hominum, sed significasse aliquid quod prodesset. inpossibile est enim. inquit. sanguinem hircorum et taurorum auferreille. qui omnibus illis sacrificiis quae pro peccatis offerebantur pari; sicut scriptum est: septem spicae septem anni sunt; non enim dixit: septem annos significant, et: septem boues septem anni sunt et multa huius modi. hinc est quod dictum est: petra erat Christus; non enim dixit: petra significabat Christum, sed tamquam hoc esset, quod utiis, quoniam propter uitalem quandam corpulentiam animam significat, in sacramentis anima dictus est. uerum si quisquam putat
Abbreviated transcription (Latin):
migrat excorpore sed quȩ morte finitur qua locutio¬
ne dicimus. Istam uitũ temporalem eẽ non a&ernam:
mor tulem non in mortalem : Cum sit in mortalis animȩ
natura quȩ ublata ẽ ab angelis in sinu abrahȩ & cuidicitꝰ
hodiȩ mecumeris inparadiso: & quȩ in tormentis corde¬
bat infernis secundum istam ergo significationem quaꝑ
hib&ur anima &iam haec tempo¬
ralis uita dixit
a postolus paulus: Non enim fucio
Animã meam
pn&iosã mihi. ubi se ostendere uoluit
& mori pura¬
tum peuangelio: nam secundum sig¬
nificationem
qua anima dicitur illa quȩ migraa excor pore magis eam
pixtiosã fuciebat cuituntum meritum conquirebatꝰ sunt &
idiȩ huius modi locutiones: uita itaque istu temporalis maxi¬
mȩ sanguine contin&ur incorpore: sed quid ẽ quod cit dedi
uobis eum ad cdtare dĩ exor & proanima ur̃a tamquã anima
panima exor& : Numquid sangius ꝓsanguine quasi de nostro

Expanded text:
migrat ex corpore, sed quae morte finitur? qua locutiomigrat ex corpore, sed quae morte finitur? qua locutione dicimus istam uitam temporalem esse, non aeternam, mortalem, non inmortalem, cum sit inmortalis animae natura, quae ablata est ab angelis in sinu Abrahae, et cui dicitur: hodie mecum eris in paradiso, et quae in tormentis ardebat inferni. secundum istam ergo significationem, qua perhibetur anima etiam haec temporalis uita, dixit apostolus Paulus: non enim facio animam meam pretiosam mihi. ubi se ostendere uoluit et mori paratum pro euangelio. nam secundum significationem, qua anima dicitur illa quae migrat ex corpore, magis eam pretiosam faciebat, cui tantum meritum conquirebat. sunt et aliae huius modi locutiones. uita itaque ista temporalis maxime sanguine continetur in corpore. sed quid est quod ait: dedi uobis eum ad altare dei, exoret pro anima uestra? tamquam anima pro anima exoret. numquid sanguis pro sanguine, quasi de nostro
Abbreviated transcription (Latin):
orum issahel aut depselitis qui appositi sunt in uobis quicumq
ederit omnem sanguinem & statuam faciem meũ supunimã
quȩ manducat sunguinem & ꝑdũ illum depopulo suo: anima
enim omnis carnis sunguis eius .ẽ. & ego dedi illud uobis exora¬
ri panimab uestris: scinguis enim eius panima exorabiit:
propterea dixit filus israhel omnis anima ex uobis non ed&
sunguinem & ꝓselitus quiadpositus ẽ in uobis non ed& sun¬
guinem : Numquid namsianimũ pecoris sanguinẽ dicimus
&ium anima hominis sunguis putandu ẽ : absit: quomodo ergo
p̃uit. non anima omnis curnis pecoris sunguis eius est sed
unima inquit omnis carnis sanguis eiuse inomniutique
carne &ium hominis cars deputictur: An quia uitide ali¬
quid ẽ. in sunguine quic ꝑ ipsum maximȩ in hac carne ui¬
uitur qui in omnis uenis ꝑcorporis cuncta diffunditur:
Ipsum uitum corporis uocauit animã nonuitã quȩ

Expanded text:
orum Israhel aut de proselytis qui adpositi sunt in uobis quicumque orum Israhel aut de proselytis qui adpositi sunt in uobis quicumque ederit omnem sanguinem, et statuam faciem meam super animam quae manducat sanguinem et perdam illam de populo suo. anima enim omnis carnis sanguis eius est. et ego dedi illum uobis exorare pro animabus uestris: sanguis enim eius pro anima exorabit. propterea dixi filiis Israhel: omnis anima ex uobis non edet sanguinem, et proselytus qui adpositus est in uobis non edet sanguinem. numquidnam si animam pecoris sanguinem dicimus. etiam anima hominis sanguis putanda est? absit. quomodo ergo non ait: anima omnis carnis pecoris sanguis eius est, sed: anima, inquit, omnis carnis sanguis eius est? in omni utique carne etiam hominis caro deputatur. an quia uitale aliquid est in sanguine, quia per ipsum maxime in hac carne uiuitur, qui in omnibus uenis per corporis cuncta diffunditur, ipsam uitam corporis uocauit animam, non uitam quae
Abbreviated transcription (Latin):
seducerenttir abeo qui subregno eius erant. dum ꝑgunt hie¬
rusadem ut intemplodĩ offerent sucrificia sua. inquo fusto
adño condempnatus ẽ. Merito quȩritur quo modo licite su¬
crificauerit helias extra templumdĩ. quando & ignẽ decȩ¬
lo imp& rauit
& ꝓphecas demoniorum conuicit:
Quod mihi non
ui d&ur alia ratione defendi quam
illa qua de¬
fenditar. & abrahȩ factũ quod filium
dõ iussus uoluit
immolare: Cum enim iub& ille qui legem
constituit. aliquid fieri quod in lege ꝓhibuit. iussio ipsa ꝓlege
hab&ur. quo austoreseslegis: non enim de ẽẽ. possent mirtacu¬
la alia prx̧ter sacrificiũ quibus superarentur & conuinceren¬
tur ꝓph&ȩ lucorum. sed spr̃ dĩ qui fuerat inhelia quidquid in
hac refecit contralegem ẽẽ non potest. quia dator ẽ legis:¬
i Quid ẽ. quod pidhibens edendum sanguinem dicit. Anima ommn
tarnis sanguis eius ẽ: quem totum locum sic explicet homo fili¬

Expanded text:
seducerentur ab eo qui sub regno eius erant, dum pergunt Hieseducerentur ab eo qui sub regno eius erant, dum pergunt Hierusalem, ut in templo dei offerrent sacrificia sua, in quo facto a domino condemnatus est — merito quaeritur quomodo licite sacrificauerit Helias extra templum dei, quando et ignem de caelo impetrauit et prophetas daemoniorum conuicit. quod mihi non uidetur alia ratione defendi quam illa, qua defenditur et Abrahae factum, quod filium deo iussus uoluit immolare. cum enim iubet ille qui legem constituit aliquid fieri quod in lege prohibuit, iussio ipsa pro lege habetur, quoniam auctoris est legis. non enim deesse possent miracula alia praeter sacrificium, quibus superarentur et conuincerentur prophetae lucorum; sed spiritus dei, qui fuerat in Helia quidquid in hac re fecit, contra legem esse non potest, quia dator est legis. Quid est quod prohibens edendum sanguinem dicit: anima omnis carnis sanguis eius est? quem totum locum sic explicat: et homo homo fili
Abbreviated transcription (Latin):
ba contexit. & ex orauit sc̃m sc̃i & tabernaculum tefamonii
& cltare exoradiit. & ꝓsacerdotibus & pro omnis inagoga
ex oradiit quomodo exorabit tabernaculum &dtare nisi
utdictum est intellegam: ex orando purgadiit.
Illud quod dicit quicumq occiderit uitulum. aut ouem. cuit
ca pram in castris & quicumq: occiderit extrix castra & ad
hostiũ tabernaculi testimonii. nonaatulerit. & in hoc consti¬
tuit peccatum & comitantur facienti Nondehis dicit quae
occiduntur adusam uescendi ł siquid aliud sed des acrificus
phibuit enim priuata sacrificia nesibiquisq: quodum modo
sucerdos. eẽ audeat sed illuc afferat. ubi ꝑsa cerdotẽ offe¬
rantur dõ. Itaenim necuanis sucrificabunt: Nam & hoc ineu
consu&udine cauendum premonuit: Cum ergo non licer&
offerri sacrificia nisi intabernuculo cui templum poster
successit unde &rex israhel ieroboam uaccas fucere ausus
est quibus populus sucrificar&. Ne huius legis necessiteał.

Expanded text:
ba contexit: et exorabit sanctum sancti et tabernaculum testimonii et altare exorabit et pro sacerdotibus et pro omni synagoga exorabit. quomodo ergo exorabit tabernaculum et altare nisi, ut dictum est, intellegamus "exorando purgabit" ? Illud quod dicit: quicumque occiderit uitulum aut ouem aut capram in castris et quicumque occiderit extra castra et ad ostium tabernaculi testimonii non adtulerit. et in hoc constituit peccatum et comminatur facienti, non de his dicit quae occiduntur ad usum uescendi uel si quid aliud. sed de sacrificiis. prohibuit enim priuata sacrificia, ne sibi quisque quodam modo sacerdos esse audeat, sed illuc adferat, ubi per sacerdotem offerantur deo. ita enim nec uanis sacrificabunt; nam et hoc in ea consuetudine cauendum praemonuit. cum ergo non liceret offerri sacrificia nisi in tabernaculo, cui templum postea successit — unde et rex Israhel Hieroboam uaccas facere ausus est, quibus populus sacrificaret, ne huius legis necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
enim bono fucier cum disciplinum peccati proximo inponis
necaccipies peccatum eius neglegendo ad hoc enim ꝑtindiqd
ante posuit non hodio habebir proximũ tuũ inanimotuo ui¬
derienim potest ei qui crguitur quod oderis eũ cum non sit in
unimotuo an non uindicatur manustua hoc potius ammon&
nequȩras uindicari manumtuam: Nec ulciscendi libidine re¬
piris Nam quid ẽ aliud uindicari uelle nisi leacri uel con¬
soluri decdienomalo &ideo distum .e non irasceris filis po¬
pulitui sic enim reste ira definita ẽ quodsit ulciscendilibido
quidum uero codices habent & non uindicabitun manustila
idest nearguendo uindicare teudis sed potius consulere¬

Expanded text:
enim bono facis, cum disciplinam peccanti proximo inponis, enim bono facis, cum disciplinam peccanti proximo inponis, ne accipias peccatum eius neglegendo. ad hoc enim pertinet quod ante posuit: non odio habebis proximum tuum in animo tuo. uideri enim potest ei qui arguitur, quod oderis eum, cum non sit in animo tuo. an "non uindicatur manus tua" hoc potius admonet, ne quaeras uindicari manum tuam nec ulciscendi libidine rapiaris? nam quid est aliud uindicari uelle nisi laetari uel consolari de alieno malo? et ideo dictum est: non irasceris filiis populi tui. sic enim recte ira definita est, quod sit ulciscendi libido. quidam uero codices habent: et non uindicabitur manus tua, id est arguendo uindicare te uelis, sed potius consuler
Abbreviated transcription (Latin):
est neita quisq: existim& &iam c&eris peccatis. sifꝑ libera¬
tiones hominũ fint ita uenic̃ posse concedi multa enĩ mula
intolerabiliu & nimium detestianda istum consequuntꝰ enorem¬
Non nocebis proximo siquid nocert & non nocert patere ho¬
minibus hoc generide prȩceptũ ad in nocentiã r&inendam
fortusse sufficer& : omnia enim quȩ prohibentur committi
in proximũ ad hoc unum referenda sunt quod dictum ẽ. non
nocebis proximo: nam quod sequitur non rapies nisi adboc
referatum nerepiendo noceatur aliquando euenit ut non ra¬
piendo quis qu noceat nam gladius in sanienti rapiendus ẽ &si
non fecerit quit ut opor tuerit magis noc uerit:¬
xi Quid ẽ. quod cum supra diciss& non hodio habebis fratrem
tuum inanimotuo arguendo argue proximũt tuum & nonac¬
cipies ppt̃ ipsum peccutum consequenter cdiunxit & nonuin¬
dicictur manustua utrum peo quod ẽ non punitur. animo

Expanded text:
est, ne ita quisque existimet etiam caeteris peccatis si propter liberaest, ne ita quisque existimet etiam caeteris peccatis si propter liberationes hominum fiant, ita venia posse concedi: multa enim mala intolerabilia et nimium detestNon nocebis proximo. si quid sit nocere et non nocere pateret hominibus, hoc generale praeceptum ad innocentiam retinendam fortasse sufficeret. omnia enim quae prohibentur committi in proximum, ad hoc unum referenda sunt, quod dictum est: non nocebis proximo. nam quod sequitur: non rapies, nisi ad hoc referatur, ne rapiendo noceatur, aliquando euenit, ut non rapiendo quisque noceat. nam gladius insanienti rapiendus est: et si non fecerit quis ut oportuerit, magis nocuerit. Quid est quod, cum supra dixisset: non odio habebis fratrem tuum in animo tuo; arguendo argues proximum tuum et non accipies propter ipsum peccatum, consequenter adiunxit: et non uindicatur manus tua? utrum pro eo, quod est "non punitur"? animo
Abbreviated transcription (Latin):
mentitur lex mentitur: sed ex empla fuciunt. difficillimã
questionem: mentitȩ sunt obste trices egyptiȩ & bonu illis
dr̃ retribuit: mentitu ẽ ruab ꝓexploratorib tene. & ideo
liberatu ẽ: an ex quo distum .ẽ. inlege non mentie mini ex
illo intellegendum ẽ Nec intulicausa licere menducium
in quidi cuusu legitur raab ẽẽ mentita sed magis credibile
est quia in iustum erut mendaciũ ideo ꝓhibitum. non quiu
phibitam ideo fuctum iniustum: fortassis ergo sicut de obste
tricibus diximus non hoc in eis remuneratũ quod mentitȩ st̃.
sed quod infuntes hebreos liberuuerunt. ut propter hanc mise¬
ricordim illud peccatũ ueniale sit factum. non tamen existimȩ¬
tur non fuisse peccitum: si &iam deraab intellegendum ẽ.
remuneritũ in illa liberatione exploratorum ut propter
eandem explorationẽ uenia sit dicta mendacio: ubicutem
ueniu dictur manifestum ẽ esse peccatum: sed illud cauendum

Expanded text:
mentitur, lex mentitur? sed exempla faciunt difficillimam mentitur, lex mentitur? sed exempla faciunt difficillimam quaestionem. mentitae sunt obstetrices Aegyptiae et bona illis deus retribuit; mentita est Raab pro exploratoribus terrae et ideo liberata est. an ex quo dictum est in lege: non mentiemini, ex illo intellegendum est nec in tali causa licere mendacium, in quali causa legitur Raab esse mentita? sed magis credibile est. quia iniustum erat mendacium, ideo prohibitum. non quia prohibitum, ideo factum iniustum. fortassis ergo, sicut de obstetricibus diximus, non hoc in eis remuneratum, quod mentitae sunt, sed quod infantes Hebraeos liberaverunt, ut propter hanc misericordiam illud peccatum veniale, sit factum, non tamen existimetur non fuisse peccatum: sic etiam de Raab intelligendum est remuneratam in illa liberatione exploratorum, ut propter eamdem explorationem venia sit data mendacio, ubi autem venia datur, manifestum est esse peccatum. Sed illud cavendum
Abbreviated transcription (Latin):
ub luto proximus leditur : & calumnia non .ẽ. nisi quando fadsi
criminis obiestione proximus lȩditur: mendatiũ autẽ non
possumus dicere. tunctantum modo esse quando proximus
lȩditur: cum enim fulsum absciente dicitus. ꝓculdubio men¬
ducium ẽ siue illo quisquam seue nemolȩdatur: pro inde
magna questio demendacio utrum possit uliquando iustum
et̃ mendacium facile soluerentur fortusse sisola prȩcepta
in tueremur non exemplu: Nam quid isto prȩcepto ab solu¬
tius. non mentiemini. sic enim dictum .ẽ. quomodo non fa¬
cies tibi idolum: quod fustum non potest aliquando iustum
esse: & quo modo distum ẽ. non mechaberis. quis autẽ dicat
aliquundo mechiã iustam eẽ posse: & non furaberis secun¬
dum difinitionem illam furti. iustum ẽe. furtum numquũ
potest: & non occides qũo cum homo iuste occiditur. lex eũ
occidit nontu. Numquid ita dicipotest cum homo iuste

Expanded text:
ablato proximus laeditur; et calumnia non est, nisi quando falsi ablato proximus laeditur; et calumnia non est, nisi quando falsi criminis obiectione proximus laeditur; mendacium autem non possumus dicere tunc tantummodo esse, quando proximus laeditur; cum enim falsum ab sciente dicitur, procul dubio mendacium est, sine illo quisquam siue nemo laedatur. proinde magna quaestio de mendacio, utrum possit aliquando iustum esse mendacium, facile solueretur fortasse, si sola praecepta intueremur, non et exempla. nam quid isto praecepto absolutius: non mentiemini? sic enim dictum est quomodo: non facies tibi idolum — quod factum non potest aliquando iustum esse — et quomodo dictum est: non moechaberis — quia autem dicat aliquando moechiam iustam esse posse? — et: non furaberis — secundum definitionem illam furti iustum esse furtum numquam potest — et: non occides, quoniam cum homo iuste occiditur, lex eum occidit, non tu. numquid ita dici potest: cum homo iuste
Abbreviated transcription (Latin):
contin&ur. quod ibi positum ẽ: neque fulsum testimonium
dices uduersũ proximumtuum. quõ neq eadum nu sine
mendacio fieri potest. quod falsi testimonii generaditate
conduditur: sedutrum haec aliqua conpensatione amitten¬
dusint magnũ questio ẽ sicut demendatio pene omnibus
uid&ur. quod ubi nemolȩditur ꝓsalute mentiendum est:
utrum ergo ita & defurto an furtum fierł potest ubi nullus
lȩditur quin immo fieri potest &ium quando ei cuifit consu¬
litur. tamquũ siquisq hominũ uolentise occidere gludium
fur&ur : Nam calumni nescio utrum cuiquã ad eius utilita¬
tem fieri possit: nisi forte quod ad muius gaudiũ fiebat quo
postea fruerentur: quod ioseph descipho calumniabatur
fratribus sus quib &ium exploritionis fulsum crimen in¬
tenderat. quumquũ si definitionib: ista de terminare temp¬
temus. fortusse furtum non ẽ. nisi quod alieno occulte

Expanded text:
continetur, quod ibi positum est: neque falsum testimonium continetur, quod ibi positum est: neque falsum testimonium dices aduersum proximum tuum, quoniam neque calumnia sine mendacio fieri potest, quod falsi testimonii generalitate concluditur. sed utrum haec aliqua conpensatione admittenda sunt, magna quaestio est: sicut de mendacio paene omnibus uidetur, quod ubi nemo laeditur, pro salute mentiendum est. utrum ergo ita et de furto? an furtum fieri non potest, ubi nullus laeditur? quin immo fieri potest, etiam quando ei cui fit consulitur, tamquam si quisquam homini uolenti se occidere gladium furetur. nam calumnia nescio utrum cuiquam ad eius utilitatem fieri possit. nisi forte quod ad maius gaudium fiebat, quo postea fruerentur, quod Ioseph de scypho calumniabatur fratribus suis, quibus etiam explorationis falsum crimen intenderat. quamquam si definitionibus ista determinare tentemus, fortasse furtum non est, nisi quando alieno occulte
Abbreviated transcription (Latin):
non solum autem hoc uerbo quouit. lutreum. sitis significat
quem principẽ dicat idest cui cultus tumquã dõ exhib&ur.
uerum &ium eo quod ad iungit. & non ꝓphanabis nomen scm̃
siue dĩ. decuiꝰ populo datur illo modo seruire principi siue no¬
ammonens quia illi soli deb&ur. lutria. idest ea seruitus qua
seruitur dõ:
Quoddicit & exhonebit temx eos qui insident suꝑ etm ꝑpmodu
putandum ẽ quod habera terroc sensum. quo ita sentct & ex¬
honreat. sed nomine tenx homines significat qui sunt supe
tentẽ : pinde cumhȩ malu faciunt homines inquinantter¬
rum . qui inquinantur homines. quia hȩc imitantur
& exhon& ten. quia honent homines qui nec fuciunt
nec imituntur.¬
ii Non furtum fuci&is. neque mentiemini neque culumniũ
fuci& unus quisq proximo suo: illud defurto positum ẽ in
de culogo: quod autem dicit. neque mentiemini. neq calũ¬
niũ faci& unus quisq proximo. mirum sinon eo prȩcepto

Expanded text:
non solum autem hoc uerbo, quod ait Xatpeueiv, satis significat non solum autem hoc uerbo, quod ait Xatpeueiv, satis significat quem principem dicat, id est cui cultus tamquam deo exhibetur, uerum etiam eo quod adiungit: et non profanabis nomen sanctum, siue dei, de cuius populo datur illo modo seruire principi, siue noadmonens, quia illi soli debetur Xatpsia, id est ea seruitus, qua seruitur deo. Quod dicit: et exhorruit terra eos qui insident super eam. propputandum est, quod habeat terra sensum quo ista sentiat et exhorreat, sed nomine terrae homines significat, qui sunt super terram. proinde cum haec mala faciunt homines, inquinant terram, quia inquinantur homines qui haec imitantur; et exhorret terra, quia exhorrent homines qui nec faciunt nec imitantur. Non furtum facietis neque mentiemini neque calumniam faciet unusquisque proximo. illud de furto positum est in decalogo. quod autem dicit: neque mentiemini neque calumniam faciet unusquisque proximo, mirum, si non eo praecepto
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ merita sinon accedat qua ln re non natu
sed concipiendȩ proli noxium ꝑhib&ur
&uduxorem proximi tibi non dabis concubitum seministiui
inquinariudeum: ecce ubi rur sus ꝓhib& adulterium
quod cumadiend uxore committitur. quod &ium inde cu¬
logo ꝓhib&ur unde appar& illa itaꝓhibita ut &iũ
mortuis uirissuis. nonducant uxores. quurum ꝓhib&
turpitu dinem reuelari.
cuii Edosemin&uo non dubis seruire principi: hic non uideo
quid in tellegatur nisi principi quiꝓ dõ colitur : Non enĩ
uit duleum sed latreum. ingreco quod latinos non sol&
interpr&uri nisi ut dicat seruire: plurimum cuit̃ distia
num seruire hominib sicut serui seruiunt quod non ẽ. lictre¬
um. sed duleum scriptura non ꝓhib&. seruire autem secundũ
id quod ẽ latreum non iub&ur hominib: nisi uni uero dõ:
sicut scriptum ẽ : dnm dm̃tuum adorubis & illi soli seruies

Expanded text:
tiae merita, si non accedat. qua in re non naturtiae merita, si non accedat. qua in re non natura damnatur, sed concipiendae proli noxium perhibetur. Et ad uxorem proximi tui non dabis concubitum seminis tui inquinari ad eam. ecce ubi rursus prohibet adulterium, quod cum aliena uxore committitur, quod etiam in decalogo prohibetur. unde adparet illa ita prohibita, ut etiam mortuis uiris suis non ducantur uxores, quarum prohibet turpitudinem reuelari. Et a semine tuo non dabis seruire principi. hic non uideo quid intellegatur nisi principi qui pro deo colitur. non enim ait SooXsostv, sed Xatpeikiv in graeco, quod latinus non solet interpretari, nisi ut dicat seruire; plurimum autem distat. nam seruire hominibus sicut serui seruiunt, quod non est Xaxp=\'kiv sed SooXeustv, scriptura non prohibet; seruire autem secundum id quod est Xatpisusiv non iubetur hominibus nisi uni uero deo, sicut scriptum est: dominum deum tuum adorabis et illi soli seruies.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ̃ t liter illas quȩ sorores non essen contemnendũ fuit anideo
potius ne ꝑphoc fuct. id est nehoc animofiat ut in telusoidr is
soror suꝑ ducatur:
U ad mulierom insegregitione inmunditiȩ eius non accedes reue¬
lure turpitudinem euis. idest admenstruatũ mulierem non acce¬
des: Segregabatur enim secundum legem ꝑꝑ inmunditiã. hoc
cum superius satis sufficienter ꝓhibuis s& quid sibi uult quod
&ium hic hoc isdem prȩceptis uoluit adiungere. An forte ne in
superiorib: quo dictum ẽ : nefigurate accipiendũ putar&ur.
&iam hic positum ẽ. ubitalia ꝓhibita sunt. quȩ &iũ tempore
tnouitestumenti remota umbrarum u&erum obseruatione si¬
ne dubio custodienda sunt: quod ui d&ur &ium ꝑ proph&um
erechielem significusse quilnter illa peccatu quȩ non figura¬
te sed munifeste iniquitat is sunt. &ium hoc commemorat
admulierem menstruutum. siquis uccedat & inter iusti¬

Expanded text:
qui inter illas quae sorores non essent contemnendus fuit? an ideo qui inter illas quae sorores non essent contemnendus fuit? an ideo potius, ne propter hoc fiat, id est, ne hoc animo fiat, ut in zelum sororis soror superducatur? Et ad mulierem in segregatione inmunditiae eius non accedes reuelare turpitudinem eius: id est ad menstruatam mulierem non accedes: segregabatur enim secundum legem propter inmunditiam. hoc cum superius satis sufficienter prohibuisset, quid sibi uult, quod etiam hic hoc isdem praeceptis uoluit adiungere? an forte in superioribus quoniam dictum est, ne figurate accipiendum putaretur, etiam hic positum est, ubi talia prohibita sunt, quae etiam tempore noui testamenti remota umbrarum ueterum obseruatione sine dubio custodienda sunt? quod uidetur etiam per prophetam Ezechielem significasse, qui inter illa peccata, quae non figuratae sed manifestae iniquitatis sunt, etiam hoc commemorat, ad mulierem menstruatam si quis accedat, et inter iusti
Abbreviated transcription (Latin):
puluer& fratris ubi adulterium nontimer& qũo repudio
dis cessis s& :
Turpitudinem mulieris & filiȩ eius nonre uelabis. idest ne
put& quis quam licere sibi ducere filicc̃ uxoris suȩ simulenim
mulieris & filiȩ eius non lic& reuelare turpitudinẽ eius idet
ambabus misceri & matri& filiȩ
Filicĩ filu eus & filicm filiȩ cuis no naccipies : & iamneptẽ unxo¬
ris defilio uel defilia duci ꝓhibuit. uxorem suꝑ sororẽ eius non
accipies inzelum: hic non phibuit suꝑducere quodlicebat an¬
tiquis ꝑꝑ habundantiũ propagationis sed sordre sorori noluit
suꝑduci quod uid&ur fecisse iucob siue quia nondũ fuerut
lege phibitum siue quia supposite alterus friude deceptus e
Qtllu magis deplucito ueniebat quam posterius accepit sed in¬
iistum erut priorẽ dimitti ne facer& eit̃ mechari hoc autẽ
quod uit in aelũ utrũ ideo positum ẽ Nesit edũ intersorores

Expanded text:
pularet fratris. ubi adulterium non timeret, quoniam repudio pularet fratris. ubi adulterium non timeret, quoniam repudio discessisset. Turpitudinem mulieris et filiae eius non reuelabis: id est, ne putet quisquam licere sibi ducere filiam uxoris suae. simul enim mulieris et filiae eius non licet reuelare turpitudinem eius, id est ambabus misceri et matri et filiae. Filiam filii eius et filiam filiae eius non accipies. etiam neptem uxoris de filio uel de filia duci prohibuit. uxorem super sororem eius non accipies in zelum. hic non prohibuit superducere, quod licebat antiquis propter abundantiam propagationis. sed sororem sorori noluit superduci. quod uidetur fecisse Iacob, siue quia nondum fuerat lege prohibitum siue quia subpositae alterius fraude deceptus est et illa magis de placito ueniebat quam posterius accepit; sed iniustum erat priorem dimitti, nc faceret eam moechari. hoc autem quod ait "in zelum", utrum ideo positum est, ne sit zelus inter sorores,
Abbreviated transcription (Latin):
liba hominis uxor idiena phibita ẽ maculari adultena. deh sictun
sonis ergo uideur loqui que possent non habentes uiros inmis te¬
monium conuenire nisi lege phiberentur. sicut fertur eẽ consu¬
Qudo pitrum sedrursus si fratre mortuo intellexerimus
phibitum eẽ ducere fratris uxorem occurrit illud quodex¬
citandi seminis causa si ille sine filus defunstus e& uib&
scriptura eẽ fuciendũ ac ꝑhoc conlata ista ꝓhibitione cum
illa iussone ne inuicem aduersentur. Intellegenda ẽ ex¬
cepuo iaest nonlicere cuiquã defunsti fractris ducere inxorẽ
si defunstus posteros dereliquit. uut &iã illud eẽ phibitu
nelicen& ducere fratris uxorem &ium quȩ afratre uiuo ꝑ
repudium recessiss& : Tunc enim sicut dñrdicit udduriiã
iudeorũ moyses ꝑmiserat dare libellũ repudui: & phanc
dimissionem potuit putari qđ licite quis quã sibi uxorem co¬

Expanded text:
libet hominis uxor aliena prohibita est maculari adulterio? de his ergo libet hominis uxor aliena prohibita est maculari adulterio? de his ergo personis uidetur loqui, quae possent non habentes uiros in matrimonium conuenire, nisi lege prohiberentur, sicut fertur esse consuetudo Persarum. sed rursus, si fratre mortuo intellexerimus prohibitum esse ducere fratris uxorem, occurrit illud, quod excitandi seminis causa, si ille sine filiis defunctus esset, iubet scriptura esse faciendum. ac per hoc conlata ista prohibitione cum illa iussione, ne inuicem aduersentur, intellegenda est exceptio, id est non licere cuiquam defuncti fratris ducere uxorem, si defunctus posteros dereliquit; aut etiam illud esse prohibitum, ne liceret ducere fratris uxorem etiam quae a fratre uiuo per repudium recessisset. tunc enim, sicut dominus dicit, ad duritiam Iudaeorum Moyses permiserat dare libellum repudii et per hanc dimissionem potuit putari quod licite quisquam sibi uxorem co
Abbreviated transcription (Latin):
rum hoc aꝑtius uoluit ꝓhibere. quia superius subobscurũ
fuit. sȩpe enim hoc facit scriptura:
Turpitu dinẽ frutris patristui non reuelabis et ad uxorẽ
eius non introibis: ex posuit quid dixerit. turpitudinẽ fru¬
tris patristui. idest patrui tui non reuelubis: hoc ẽ enim
aduxorẽ eius non introibis: Inuxore quippe patruitui
uoluit intellegitur pitudinem patrui sicut in uxore patris
turpitudinem patris:
Turpitudinẽ uxoris frutris tui non reuelabis. turpitudo
fratristui ẽ: quȩ ritur utrum hoc uiuo fratre anmortuo
cepto quo phib&ur homo aduxorem accedere alienã &iã
hoc utiq contin&ur. quid .ẽ. ergo quod tam diligenter has ꝑ¬
sonas quas appellat domesticas ꝓpruis ꝓhibitionib distin¬
guit ac&eris: Non enim & qđ ꝓhib& deuxore patris. hoc ẽ.
denouerca uiuo patre accipiendum ẽ & non potus mortuo:
Iiam uuo patre quis non uideat multo maximȩ phibitã sicuiur¬

Expanded text:
rum hoc apertius voluit prohibere, quia surum hoc apertius voluit prohibere, quia sufuit? saepe enim hoc facit scriptura. Turpitudinem fratris patris tui non reuelabis et ad uxorem eius non introibis. exposuit quid dixerit "turpitudinem fratris patris tui", id est patrui tui, "non reuelabis"; hoc est enim "ad uxorem eius non introibis". in uxore quippe patrui uoluit intellegi turpitudinem patrui, sicut in uxore patris turpitudinem patris. Turpitudinem uxoris fratris tui non reuelabis; turpitudo fratris tui est. quaeritur. utrum hoc uiuo fratre an mortuocepto, quo prohibetur homo ad uxorem accedere alienam, etiam hoc utique continetur. quid est ergo quod tam diligenter has personas, quas appellat domesticas, propriis prohibitionibus distinguit a ceteris? non enim et quod prohibet de uxore patris, hoc est de nouerca, uiuo patre accipiendum est et non potius mortuo. nam uiuo patre quis non uideat multo maxime prohibitum, si cuius
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim dicit turpitudinem non reuelabif sororistuȩ expu¬
tre & exmatre. sed ex patre aut exmatre: uerum quis nonui¬
dect &ium illud . eẽ. ꝓhibitum. multo maime. si enim non li¬
c& sororis turpitudinem reuelare. ex quo lib& parente natie
quunto magis ex utroq : quid .ẽ. aitẽ quod interpositu ꝓhi¬
bitione concubitus &ium cum suis neptib siue defilio siuede
filiu sequitur & dicit : turpitudinẽ filiȩ uxoris patristui non
reuelabis: si enim hoc usq dixiss& intellegerem⁊ &ium cum
filium nouercȩ ꝓhibitum fuisse concubitum quam ex priore
uiro nouerca peperiss&. Nec huius qui ꝓhib&ur soror eẽ
uel expatre uel ex matre. cum uero addidit. exeodẽ patre
soror tua .ẽ. non reuelabis tur pitudinem eius. manifes¬
tat desorore fuctam eẽ. istum ꝓhibitionẽ cum fuerit expa¬
tre & ex nouerca. dequa iũm superius dixerat: añ ideo ite¬

Expanded text:
non enim dicit, Turpitudinem non revelabis sororis tuae ex panon enim dicit, Turpitudinem non revelabis sororis tuae ex patre et matre, sed, ex patre aut ex matre. Verum quis non videat etiam illud esse prohibitum multo maxime? Si enim non licet sororis turpitudinem revelare ex quolibet parente natae, quanto magis ex utroque? Quid est autem quod interposita prohibitione concubitus, etiam cum suis neptibus, sive de filio, sive de filia, sequitur et dicit, Turpitudinem filiae uxoris patris tui non revelabis? Si enim huc usque dixisset, intelligeremus etiam cum filia novercae prohibitum fuisse concubitum, quam ex priore viro noverca peperisset, nec hujus qui prohibetur soror esset, vel ex patre, vel ex matre: cum vero addidit, Ex eodem patre soror tua est, non revelabis turpitudinem ejus, manifestat de sorore factam esse istam prohibitionem, cum fuerit ex patre et ex noverca, de qua jam superius dixerat. An ideo ite
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinem significatasit quantum in prȩsentia sictis uisum
est diximus
Tur pitudinem patristui & turpitudinẽ matristue non reue¬
lebisturpitudinȩmeorũ prohib& cum matre concũbere ibi
est enim tur pitudo patris & matris Num postea phib& &
nouercȩ ubi dicit turpitudinẽ uxoris patristu non re ue¬
lubis turpitudo enim patristui ẽ. ubi exposuit quomodo
in matne utriusq turpitudo idest patris & matris in nouer
Quir pitudinem sororistuȩ eo patretuo aut ex matre tua
que domi ẽ natu uel queforis nata ẽ non re uelabis turpi¬
tudinẽ ecrum quȩ domi natu ẽ intellegitur ex patre
quȩ soris nata .e. intellegiur ex matre siforte deprio¬
re uiro eum mater susceperat & cumilla in domũ uene¬
urit quando patrieius nupsit : quem mon& scripturu nereue¬
l& turpitudinẽ sororissuȩ: hic uid&ur non phibuis se &
quusi prȩter misisse concubitũ cumsorore deutroq parente nata:

Expanded text:
sanguinem significata sit, quantum in praesentia satis uisum sanguinem significata sit, quantum in praesentia satis uisum est, diximus. Turpitudinem patris tui et turpitudinem matris tuae non reuelabis; turpitudo enim eorum. prohibet cum matre concumbere; ibi est enim turpitudo patris et matris. nam postea prohibet et nouercae, ubi dicit: turpitudinem uxoris patris tui non reuelabis; turpitudo enim patris tui est. ubi exposuit quomodo in matre utriusque sit turpitudo, id est patris Turpitudinem sororis tuae ex patre tuo, aut ex matre tua, quae domi est nata, vel quae foris nata est, non revelabis turpitudinem earum. Quae domi nata est, intelligitur ex patre: quae foris nata est, intelligitur ex matre, si forte de priore viro eam mater susceperat, et cum illa in domum venerat, quando patri ejus nupsit, quem monet Scriptura ne revelet turpitudinem sororis suae. Hic videtur non prohibuisse, et quasi praetermisisse concubitum cum sorore de utroque parente nata:
Abbreviated transcription (Latin):
diunus loquendi usus obtinuit: ut in eclesiã ꝓdire aut adecdesit
confugere nondicatur nisi quid ad locum ipsum puriges qs
ꝓdierit uel confugerit . quibus ecclesiȩ congregitio conine¬
tur. seriptum .e. &ium & effundens sanguinem qui fraudit
merecedem mercennurii mercedem sunguinẽ dixt qũo ea
sustentatur uitt quȩ nomine sunguinis appellatur sedcũ
dñs dicut nisi munducuuertris carnem mec̃. & biberitis un
guinẽ meũ non hub&is in uobis uitum. Quid sibiuult quodsan¬
guine sacrificiorũ. quȩ propeccatis offerebantur. tanto ope¬
re populus ꝓhib&ur sullis sucrificiis unum hoc sccrificiu sig¬
nificubatus in quouerasit remissio peccatorum acuius to¬
men sucrficu sanguine inclimentum sumendo: Non solum
nemo phib&ur. sed adbibendum potius omnes ex hortio¬
tur quiuolunt habere uitam, quȩ rendum igitur quid signi¬
fic& quod homo ꝓhib&ur in lege sunguine maenduere
eumq dõ fundere iub&ur Num de animȩ naturu curper

Expanded text:
dianus loquendi usus obtinuit, ut in ecclesiam prodire aut ad ecclesiam confugere non dicatur, nisi qui ad locum ipsum parietesque prodierit uel confugerit, quibus ecclesiae congregatio continetur. scriptum est etiam: et effundens sanguinem qui fraudat mercedem mercenarii. mercedem sanguinem dixit, quoniam ea sustentatur uita, quae nomine sanguinis appellatur. Sed cum dominus dicat: nisi manducaueritis carnem meam et biberitis meum sanguinem, non habebitis in uobis uitam, quid sibi uult quod a sanguine sacrificiorum, quae pro peccatis offerebantur, tanto opere populus prohibetur, si illis sacrificiis unum hoc sacrificium significabatur, in quo uera fit remissio peccatorum? a cuius tamen sacrificii sanguine in alimentum sumendo non solum nemo prohibetur, sed ad bibendum potius omnes exhortantur, qui uolunt habere uitam. quaerendum igitur quid significet, quod homo prohibetur in lege sanguinem manducare eumque deo fundere iubetur. nam de animae natura, cur per
Abbreviated transcription (Latin):
illo & deuitulo fierinub& de quorum immolatorum sangui¬
ne fit aspersio & sunt pro peccatis ac per hoc non neglel¬
genter istorum duorum hircorum distinctio in allegorica signi¬
ficatione tractandal est : Item icum constituiss& diem decinum
septimo mensis sabbato sabba torlimuiquođ fier& supradicta pur¬
gatio a sacerdote illo uno iqui patri succodit loquens de codem
sacerdore ait. Ex orabit sem̃ scĩ ir quodiam nescio utrum aliter
naccipiendum sit quam ex orabiti in scm̃ sc̃ĩ quodam genere locati¬
lilonis: in illo scilic& scõ quo soluscipse summus sacerdos intrabat
qued esti intra uelum lubi arcalerat testimonii & altare incensi
N on enimleundem locum itum quam dm̃ ex orabit sed quia ibi exo¬
ridiit dm̃. Itapositum est exorabit sc̃m sci. Nam & hoc ge¬

Expanded text:
illo et de uitulo fieri iubet, de quorum immolatorum sanguiillo et de uitulo fieri iubet, de quorum immolatorum sanguine fit aspersio, et sunt pro peccatis. ac per hoc non neglegenter istorum duorum hircorum distinctio in allegorica significatione tractanda est. item cum constituisset diem decimum septimi mensis sabbato sabbatorum, quo fieret supra dicta purgatio a sacerdote illo uno qui patri succedit, loquens de eodem sacerdote ait: exorabit sanctum sancti. quod iam nescio utrum aliter accipiendum sit quam" exorabit in sancto sancti" quodam genere locutionis; in illo scilicet sancto, quo solus ipse summus sacerdos intrabat. quod est intra uelum, ubi arca erat testimonii et altare incensi. non enim eundem locum tamquam deum exorabit, sed quia ibi exorabit deum, ita positum est: exorabit sanctum sancti. nam et hoc ge
Abbreviated transcription (Latin):
id est ptabernaculo & omnib: quȩ in eo scã dicuntur : Nam &
puulo post hoc dicit deultari qđ aspersione sunguinis mun¬
dar& illuo sccerdos & sc̃ifican& ab in munditiis filiorũ isrut¬
Qꝑ fici& exoruns sc̃m utrum ꝑfici& scm. an ex orans sem̃ secun¬
dumid quod iupra diximus ntam & hic neutrogenere gre¬
Deduob: hircis uno immolando & alium in deserto dimittendo¬
ii quem a popompeum uocant: sol& essen disceptioio & a quibusdã
illelim molandus in bono accipitur. ille autem dimittendas
in malo Non tamen iste sensus ideo confirmandus est. quia homo
incuius manu inheremum hircus dimittitur cum redierit
lauare iussus est uestimenta sua n& corpus suum aqua & sic
ingredi in castrar Tam quam & hoc sit indicium cur in malo
sit ille hircus accipiendus acuius contagione homo abluen¬
dus est. Sic enim dicit abluendum & quiꝰ alterius hirci qui¬
in loco acceperit carnes extra caftra combusserit qui arade

Expanded text:
id est pro tabernaculo et omnibus quae in eo sancta dicuntur. Nam et paulo post hoc dicit de altari, quod aspersione sanguinis mundaret illud sacerdos, et sanctificaret ab immunditiis filiorum Isrperficiet exorans sanctum. utrum perficiet sanctum? an exorans sanctum secundum id quod supra diximus? nam et hic neutro genere graeDe duobus hircis. uno immolando et alio in desertum dimittendo, quem ἀποπομπαῖον uocant, solet esse disceptatio, et a quibusdam ille immolandus in bono accipitur, ille autem dimittendus in malo. non tamen iste sensus ideo confirmandus est, quia homo, in cuius manu in heremum hircus dimittitur, cum redierit, lauare iussus est uestimenta sua et corpus suum aqua et sic ingredi in castra — tamquam et hoc sit indicium cur in malo sit ille hircus accipiendus, a cuius contagione homo abluendus est; sic enim dicit abluendum et qui alterius hirci <uitulique> acceperit carnes <et> extra castra combusserit — quia ita de
Abbreviated transcription (Latin):
rum dedit uobis thesuuros insaccis ur̃is. argentũ autẽ
uestrum probatum habeo mendacium uid&ur. sed
aliquid significare credendum ẽ. argentum enim qđ
& dictur & nonminuitur quia & probum appellatum
ẽ. nimirum illud intellegitur dequo alibi legimus. elo

Expanded text:
rum dedit uobis thesauros in saccis uestris; argentum autem uestrum probatum habeo, mendacium uidetur, sed aliquid significare credendum est. argentum enim quod et datur et non minuitur, quia et probatum appellatum est, nimirum illud intellegitur de quo alibi legimus: eloq
Abbreviated transcription (Latin):
Deos non madedices quaeritur quos dixerit deos utrum principes
qui iudicant populum sicut dictum. ẽ. mose qđ dictus fuertat ds̃
phariconi ut perexpositionem sit dictum quod sequitur uelut osten¬
dendo quos dixerit deos. ubi ait. & principem populi tui non male¬
dices qđ grecus hab& nondices madȩan secundum illud accipien¬
dum ẽ qđ apostolus ait Nam & si sunt quidicuntur dii siue
incaelo siue interax sicuti sunt dii multi & dominimulti. addendo
enim sicuti sunt deos intellegi uoluit qui digne &iam dicuntur.
Ita sane ut latria quae dicintur grece: interpre&atur latine
seruitus sed ea quae ad relegionem pertinere Intellegitur. non
debectur nisi unidõ uero qui nobis ẽ. ds̃ illi autẽ quidicuntur
dii &iam siqui sunt ubi merito dicuntur prohibiti suntꝰ noniussi

Expanded text:
Deos non maledices. quaeritur quos dixerit deos: utrum principes qui iudicant populum, sicut dictum est de Moyse, quod datus fuerit deus Pharaoni, ut per expositionem sit dictum quod sequitur uelut ostendendo quos dixerit deos, ubi ait: et principem populi tui non maledices, quod graecus habet: non dices madum est, quod Apostolus ait, Nam etsi sunt qui dicuntur dii, sive in coelo, sive in terra, sicuti sunt dii multi et domini multi ; addendo enim, sicuti sunt, deos intelligi voIta sane ut latria quae dicitur Graece, et interpretatur Latine servitus: sed ea quae ad religionem pertinere intelligitur, non debeatur nisi uni Deo vero, qui nobis est Deus. Illi autem qui dicuntur dii, etiam si qui sunt, ubi merito dicuntur, prohibiti sunt, non jussi
Abbreviated transcription (Latin):
holo ciustoma. &agnum anniculam sine uitio unã inpeccu¬
tum: hoc quidũ nr̃i interpr&es trans fene noluerunt. ueluti
locutionẽ inusititam uitantes. & dixerunt ꝓpeccato non
in peccatum. Cum sit sensus in ea locutione. qui non fuerat
ꝑturbandus: inpeccitum quippe dictum ẽ. quia hoc ipsũ
quod pro peccato offerebatur peccatum uocabatur unde
ꝓnobis fecit peccatum id est sucrificium ꝓpeccuto sicut er¬
go agnus in holo caustomu ut ipsum pecus. e& holo cuustoma
sic & ugnu in peccatum & ipsum pecus. eẽ peccatum idest
sucrificium fier&s peccato sicut deuri&se quod sequitur
in sudutare dicit tumquũ ipsu sit sulutare. Cum sit sucrifici¬
um saluturis. quod posteu rep&endo munifestat Num &
illud propeccato dicit quod prius dixerat inpecatũ & hoc
sucrificiũ sudutaris quod prius dixerat in suluture :¬

Expanded text:
holocaustoma et agnam anniculam sine uitio unam in peccaholocaustoma et agnam anniculam sine uitio unam in peccatum. hoc quidam nostri interpretes transferre noluerunt ueluti locutionem inusitatam uitantes et dixerunt "pro peccato", non "in peccatum", cum sit sensus in ea locutione, qui non fuerat perturbandus. "in peccatum" quippe dictum est, quia hoc ipsum, quod pro peccato offerebatur, peccatum uocabatur. unde pro nobis fecit peccatum, id est sacrificium pro peccato. sicut ergo agnus in holocaustoma, ut ipsum pecus esset holocaustoma, sic et agna in peccatum, ut ipsum pecus esset peccatum, id est sacrificium fieret pro peccato, sicut de ariete quod sequitur "in salutare" dicit, tamquam ipsum sit salutare, cum sit sacrificium salutaris. quod postea repetendo manifestat; nam et illud "pro peccato" dicit, quod prius dixerat "in peccatum", et hoc "sacrificium salutaris", quod prius dixerat "in salutare
Abbreviated transcription (Latin):
ista commiserit. adiunxit & cuit anima illa ad nunticat pec¬
cutum quod peccuuit. & restitu& delistũ. cuput & quintas eius
forte ergo propterea tuntum quia ipse adnuntiauit &ideo
non eo damno plectendus fuit quo furem conprehensum uel
conuictum plesti oporter&:
Uerbu quȩ scriptura dicit mulieri a sacerdote dicenda quan
do ususpicione adulterii eam maritus adducit. D&eũ dñ
in male dictum & in ex secramentum grecus hab& enorcio
quod uerbo uid&ur significari iuramentũ ꝑ execratione
uel ut siquis quam dicat. sic non mihi illud & illud contingit.
uel certe ita iuir& illud & illud mihi contingat. si fecero uel
non fecero. ita hoc ditum ẽ. d&te dñs in maledictum & in
exsecrumentũ . tumquũ dicer&ur ut detẽ iurent. quȩ pex
secrationem iurabunt sic non eis contingat uut hoc eis con¬
tingat nisi illud dȩfecerint:
Q offer& munus suum dño agnum anniculum sine uitio in

Expanded text:
ista commiserit, adiunxit et ait: anima illa adnuntiabit pecista commiserit, adiunxit et ait: anima illa adnuntiabit peccatum quod peccauit et restituet delictum caput et quintas eius. forte ergo propterea tantum, quia ipse adnuntiauinon eo damno plectendus fuit, quo furem conprehensum uel conuictum plecti oporteret. Verba quae scriptura dicit mulieri a sacerdo a suspicione adulterii eam maritus adducit, Det eam Dominus in maledictum et in exsecramentum, graecus habet ἐνόρκιον. Quo verbo videtur significari juramentum per exsecrationem; velut si quisquam dicat, Sic non mihi illud et illud contingat: uel certe ita iuret: illud et illud mihi contingat, si fecero uel non fecero. ita hoc dictum est: det te dominus in maledictum et in execramentum, tam quam diceretur: ut de te iurent quae per execrationem iurabunt, sic non eis contingat aut hoc eis contingat, nisi illud fecerint. Et offeret munus suum domino agnum anniculum sine uitio in
Abbreviated transcription (Latin):
to. nisi forte quiahic uit uir aut mulier quicumque fecerit ub
omnib: peccatis humanis peccata ignorantiȩ uoluit intellegi
humana peccata fieri enim potest ut purum. attendendo ꝑne
glegentiã truicut homoremadienam inrem suam quod ideo pec¬
catum ẽ. quia si diligenter attender&ur non ammitter&us:
& hȩc uoluit cupite & quinta restitui non sicut furta multuri:
Num si furta & fraudes hic intellexerimus quȩ non ꝑ igno¬
runtiuã neglegentiȩ sed furandi & fraudandi animo com¬
mittuntur & ideo dicta humana quia in homines fuint ille
nisi fullor erit exitus questionis huus. ut ideo quifecit non
reddit uel duplum. quia non reprȩhenditur quel conuincitꝰ.
sed ignorantib a quo fuctum sit uel utrum fuctum sit ipse
udnuntiat delictum suum : Cumenim dixiss& scriptura uir
uut mulier qui cumq fecerit ub omnib peccatis humanis.
& despiciens despexerit & deliquerit. id est contempnendo

Expanded text:
to! nisi forte, quia hic ait: uir aut mulier quicumque fecerit ab to! nisi forte, quia hic ait: uir aut mulier quicumque fecerit ab omnibus peccatis humanis, peccata ignorantiae uoluit intellegi humana peccata. fieri enim potest, ut parum adtendendo per neglegentiam traiciat homo rem alienam in rem suam: quod ideo peccatum est, quia, si diligenter adtenderetur, non admitteretur. et haec uoluit capite et quinta restitui, non sicut furta multari. nam si furta et fraudes hic intellexerimus, quae non per ignorantiam neglegentiae, sed furandi et fraudandi animo committuntur et ideo dicta humana, quia in homines fiunt, ille, nisi fallor, erit exitus quaestionis huius, ut ideo qui fecit non reddat uel duplum, quia non deprehenditur uel conuincitur, sed ignorantibus a quo factum sit uel utrum factum sit ipse adnuntiat delictum suum. cum enim dixisset scriptura: uir aut mulier quicumque fecerit ab omnibus peccatis humanis et despiciens despexerit et deliquerit, id est contemnendo