comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a postolicis legitur quod idem dñs nr̃ dederitsem & ipsum redem ptionem
proomnibus & gratia di proomnibus gustauerit mortem : & proom¬
nibus mortuus sit illimulti pro quibus dñselanim am suam sepositurũ
& sanguinem fusurum dixit quiutiq: in suo genere & multi el omnes suN
recte intellegantur : Sicut & illud : quod omnes in x p̃ouiui ficabuntur:
& quod perunius hominis iustitiam : in omnes homines inustificationem
uitae non confuse& absurde &icumndeimpiis &infidelibus sed deillis¬
omini no multis dictum in tellegendumest. de quibus mani festedicitur :
Sic & peroboedientia munius hominis iusti constituentur multi: Etde
seme oblatus est admultorum ex haurienda peccata : & a puabeatum
damhelempropheumlegitur : Et multi dehis quidormiunt in terrȩ
puluere euigilabunt: & quod est mirabilius isti ipsiin suo genere

Expanded text:
apostolicis legitur, quod « idem Dominus dederit semetipsum redemptionem apostolicis legitur, quod « idem Dominus dederit semetipsum redemptionem pro omnibus, et gratia Dei pro omnibus gustaverit mortem, et pro omnibus mortuus sit , » illi multi pro quibus Dominus et animam suam se positurum, et sanguinem fusurum dixit, qui utique in suo genere, « et multi et omnes sunt , » recte intelliguntur. Sicut et illud quod « omnes in Christo vivificabuntur , » et quod « per unius hominis justitiam in omnes homines in justificationem vitae , » et non confuse et absurde, etiam de impiis, et infidelibus, sed de illisomnino « multis » dictum intelligendum est, de quibus manifeste dicitur: « Sic et per obedientiam unius hominis justi constitusemel oblatus est ad multorum exhaurienda peccata . » Et apud beatum Danielem prophetam legitur: « Et multi de his, qui dormiunt in terrae pulvere, evigilabunt . » Et quod est mirabilius isti ipsi in suo genere
Abbreviated transcription (Latin):
& eospũ fuerint regeneratiquo est ille progenitus prestitasit :ut tamen
impios & infideles tantȩ miseri cordiȩ suȩ reliquerit exsortes : Quibus
autem ista non sufficiunt sed magisita generaliter proomnibus x p̃m
suam &iamimpiis numquai credituris & omnino insuam pi&ate
perituri s impenderit : quueri abeis merito potest quur dñs sepro multis
ammamsuaidaturum . & promultis sunguinem suum effundendũ
in remissionem peccatorum dixerit . & non proomnibus : Vbisi respon¬
derint quia nec aliud eis respondendumrestut quod ideo dixerit pro
multis quia prosolisillif quiua fidemuenturi e fideles futurierant¬
& morsilla suscepta & prq&iosis sanguis fusli seẽ intelle gendus it ergo
confirmatur patrum illa sententia : qua promultis dictum proillis
scilic&ꝰ quicredere uoluerint intellexerunt : Etid eoubicumq: in litteris

Expanded text:
et eo spiritu fuerint regenerati, quo est ille progenitus, praestita sit: ut tamen et eo spiritu fuerint regenerati, quo est ille progenitus, praestita sit: ut tamen impios, et infideles tantae misericordiae suae reliquerit exsortes. Quibus autem ista non sufficiunt, sed magis « ita generaliter pro omnibus » Chrsuam etiam impiis nunquam credituris, et omnino in sua impietate perituris impenderit, quaeri ab eis merito potest, cum Dominus se « pro multis » animam suam daturum, et « pro multis » sanguinem suum effundendum in remissionem peccatorum dixerit, et non pro omnibus: ubi si responderint, quia nec aliud eis respondendum restat, quod ideo dixerit « pro multis » quia pro solis illis, qui ad fidem venturi, et fideles futuri erant, et illa suscepta, et pretiosus sanguis fusus esse intelligendus sit. Ergo confirmatur Patrum illa sententia, qua pro multis dictum pro illis scilicet qui credere voluerint intellexerunt? Et ideo ubicunque in litteris
Abbreviated transcription (Latin):
effusunit inremissionem peccatorum : Etd eder itipse animum suã
redem ptionem promultis : & non eum dixis se proomnibus sed pro
mults ita intellegunt & exponunt quod pro his quic redereuoli¬
erint distinte & designanter accipiendum sit : E tquodomines
proquibus mortuus est : ouessuas fecit : Quodutiq: impios insua
impi&ate pereuntes & peritur oshulli tenus fecit: Quibi Ruiũ
manifestedicit: Sed uos non creditis. quia non estis exouibus meis :
Et pro eis qui itacredunt dñm nrm̃nuerum dm̃ ut negent eum pro
salutenrã uerum hominem factum : dicunt nonesse mortuum
ipsum d ñm xp̃m: quia utiq: secundum hominem mortuus est xp̃s:
dicunt &ium quod tunc prounoquoq: xp̃ioccis iointellegendusit.
cum crediti noccisum : Idest pereus inor tem sua peccatudimitti
ita generditer omnibus quieum naturam nriãm suscipientem receperint

Expanded text:
effusus sit » in remissionem peccatorum, « et dederit ipse animam suam effusus sit » in remissionem peccatorum, « et dederit ipse animam suam redemptionem pro multis . » Et non eum dixisse pro omnibus, sed pro multis. Ita intelligunt et exponunt quod pro his qui credere voluerint, distincte et designanter accipiendum sit. Et quod omnes pro quibus mortuus est, oves suas fecit: quod utique impios in sua impietate pereuntes et perituros nullatenus fecit; quibus etiam manifeste dicit: « Sed vos non creditis quia non ex ovibus meis . » Et pro eis qui ita credunt Dominum nostrum verum Deum, ut negent eum pro salute nostra verum hominem factum, dicunt non esse mortuum ipsum Dominum Christum; quia utique secundum hominem mortuus est Christus. Dicunt etiam quod tunc pro uno quoque Christi occisio intelligenda sit, cum credit in occisum, id est per ejus mortem sua peccata dimittit; risti, ita generaliter omnibus, qui eum naturam nostram suscipientem receperint,
Abbreviated transcription (Latin):
tione fidei exercitatis minimenecessarium ut desingulis huius beati
doctorissententiis. ubi aliquahuius modioccasio esse potest : sicut inistis
paucissimis factum est diligenteromnia exponatur. Illud tantum¬
attentiusiud& ur esse commendandum que dubi generadec grogra phum
uł generalem pactionem siuecautionem iemerat. generalusdam¬
natiototius huma m generis quae intraductaest peradam intelle¬
gend st: Et ubigeneriem redemptionem ua generalonuinduilb¬
gentiam poniti propte rominium hominum ued ora ruunat oouro
genus dictum acipendumat: Eubi pro emmbus impiusdñmmnortem
siscepissedoct pro omnibus eximpie atttonuers̃ s& ineum eredentibis
scutipcaquuer baminutis locirdelurant acipiendumst.sHueC
sideliter eomnino in dubitanter tã deseriptorisscĩ quium dobeatoꝵ
ntruin scriptis legenda esconsideranda propo suimus. in quibus

Expanded text:
tione fidei exercitatis minime necessarium, ut de singulis hujus beati tione fidei exercitatis minime necessarium, ut de singulis hujus beati doctoris sententiis, ubi aliqua ejusmodi occasio esse potest, sicut in istis paucissimis factum est, diligenter omnia exponantur. Illud tantumattentius videtur esse commendandum, quod ubi « generale chirographum, » vel « generalem pactionem, » sive cautionem memorat generalis damnatio totius humani generis, quae introducta est per Adam, intelligenda sit: et ubi « generalem redemptionem, » vel « generalem indulgentiam » ponit, « propter omnium hominum, » vel omnium nationum « genus » dictum accipiendum sit. Et ubi « pro omnibus impiis » Dominum mortem suscepisse docet, pro omnibus « ex impietate conversis, » et in eum credentibus, sicut ipsa ejus verba in multis declarant, accipiendum sit. Cfideliter, et omnino indubitanter tam de Scripturis sanctis, quam de beatorum Patrum scriptis legenda, et consideranda proposuimus: in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ipertineat : Nec potuerit consequire medium qm̃ festinauit ud
luqueum & ideo illi passio x p̃rnihil profuit : Quia in eorum damna¬
tionem trnsiit quia pud in ferosi cmpuniti redemptionis dm̃cȩparti¬
cipe sẽe non poteraNs : Et tamenuelut ad ipsum infelicem & perdituimꝰ
alio loco Itincrepando loquitur dicens : Redemptorem &icmtuum.
ne tibi parceres uendi disti: Non quia & ipsumredemit que miam supe¬
rius ideindoctor ad redemptionem peruenire non potuisse monstrauit .
Nec quod redemptor illius intelle gendus sit qui in suaimpi&ꝰ ate ꝑmansst
& pernti: Sed quia in illa generali redemptione passionis xp̃i. potuiss&
elipse fortussi s consequire medium sin onfestinass& ad laqueum : Et ideo
siceidicit : Redemptore m&iumtium uendidisti :: quiauere &iam
ipsius redemptor fier& si ubeo &iamposttantum reatum pie& fide¬
liter indulgentiamposcer&  Nimi somnino prolixum est & in ra¬

Expanded text:
pertineat: Nec potuerit consequi remedium, quoniam festinavit ad pertineat: Nec potuerit consequi remedium, quoniam festinavit ad laqueum, et ideo illi passio Christi nihil profuit, quia in eorum damnationem transiit, qui apud inferos jam puniti redemptionis Dominicae participes esse non poterant. Et tamen, velut ad ipsum infelicem, et perditum alio loco ita increpando loquitur, dicens: Redemptorem etiam tuum, ne tibi parceret vendidisti. Non quia et ipsum redemit, quem jam superius idem Doctor ad redemptionem pervenire non potuisse monstravit. Nec quod Redemptor illius intelligendus sit, qui in sua impietate permansit, et periit, sed quia in illa generali redemptione passionis Christi potuisset et ipse fortasse consequi remedium, si non festinasset ad laqueum et ideo sic ei dicit: Redemptorem etiam tuum vendidisti, quia vere etiam ipsius Redemptor fieret, si ab eo etiam post tantum reatum pie et fideliter indulgentiam posceret. Nimis omnino prolixum est, et in ra
Abbreviated transcription (Latin):
quasi& illa genert disredemptio &illamor s d ñi pro ommnibus impns
&i ampronon credemtibus & insuaimpi& atepereuntibus factia credenda
sit. Sed proquibu somnibus impiis dr̃mm ortuum dicat : & quid gene¬
ralem redemptionem uelit intelligi: putamus quodipsesuis uerbis
quȩ paulo superius posumus diligenter exponat dicens: Quiemm
uenerat uniuersis credentibus omma peccata dimittere a generali
indulgentu neciud aicumuoluit crimenexcludere : Vtuere proillis omin¬
busimpiis mors dñi fuerit impensa : quibus uniuersi scredentibus omnia pec¬
catidimituit: Et generdem redemptionem siue genera lem indulgen¬
tiam ideodixisse intellegatur. quia nec populum iud aicum. necullum
genus hominum abilla redemptione & indulgentia inueniatur exdu¬
sum: Sed in illis uerbis proquibus ex ponendis ista replicauimus illud eus¬
denter ostenditur : quod proditor iud us Nulla tenus ad redemptionem

Expanded text:
quasi et illa generalis redemptio, et illa mors Domini pro omnibus impiis, quasi et illa generalis redemptio, et illa mors Domini pro omnibus impiis, etiam pro non credentibus et in sua impietate pereuntibus facta credenda sit: sed pro quibus omnibus impiis Dominum mortuum dicat, et quid generalem redemptionem velit intelligi putamus quod ipse suis verbis, quae paulo superius posuimus diligenter exponat, dicens: Qui enim venerat universis credentibus omnia peccata dimittere, a generali nec Judaicum voluit crimen excludere. Ut vere pro illis omnibus impiis mors Domini fuerit impensa, quibus universis credentibus omnia peccata dimittit. « Et generalem redemptionem, sive generalem indulgentiam » ideo dixisse intelligatur, quia nec populum Judaicum, nec ullum genus hominum ab illa redemptione, et indulgentia inveniatur exclusum. Sed in illis verbis, pro quibus exponendis ista replicavimus, illud evidenter ostenditur, quod « proditor Judas » nullatenus ad Christi redemptionem
Abbreviated transcription (Latin):
tulu re ignoscidicens : Paterdint teillis Nonenim sciunt quid faciunt .: De
cuiitsutiqorationis potentia fuit : ut praedicatio a płi peri exeis quidixeruris
sangun eius supernos esuperfilios nrõs : Multorum ad paenitentia i corda
conuerter& & una diebaptirarentur triaferemili iudaeorum :
Fere q omnium una anima & corunum Paritorumiam pro eomori quem¬
poposcerunt cruci figi. haec de expositione superiorum uerborum exipsis
beat leonis uerbis posuimus quihis hctis continuo subiun giadicens Adha ne
indulgentium traditoriudas perueni re non potuit : Qm̃ perditioms filius
cuidiabolus stabatadextris prius in desperationem transiit quum sacra¬
mentum generalis redemptionis ⁊ p̃simplere : Num mortuo proomnibus
adliqueum: in quibus uerbis potest aliquis minus considerans & minus
intellegens itue xistimare ut quod dictum est sacramentum generlis
redemptionis & mortuo proomnibusimpus dño ita accipipos at

Expanded text:
tularet ignosci, dicens: Pater, dimitte illis, quia nesciunt quid faciunt . De tularet ignosci, dicens: Pater, dimitte illis, quia nesciunt quid faciunt . De cujus utique orationis potentia fuit, ut praedicatio Petri apostoli, ex iis qui dixerunt: Sanguis illius super nos et super filios nostros , multorum ad poenitentiam corda converteret, et uno die baptizarentur tria fere millia Judaeorum ; fieretqpoposcerant crucifigi. Haec de expositione superiorum verborum ex ipsis beati Leonis verbis posuimus, qui his dictis continuo subjungit, dicens: Ad hanc indulgentiam traditor Judas pervenire non potuit: Quoniam perditionis filius, cui diabolus stabat a dextris, prius in desperationem transiit, quam sacramentum generalis redemptionis Christus impleret. Nam mortuo pro impiis ad laqueum. In quibus verbis potest aliquis minus considerans, et minus intelligens ita existimare, ut quod dictum est sacramentum generalis redemptionis, et mortuo pro omnibus impiis Domino, ita accipi possit
Abbreviated transcription (Latin):
quos de distimihi demundo : Sed quia&iamin ipso infideli populo & sunt¬
& fuerunt multi proquibus ut asuoerro re conuertuntur & saluentur .¬
dñs misericorditer orauit : & quodoriuit efficaciter optinuit & ꝑ fecit :
Et rectebeatus doctordicit : uel ut subuniuspersona ad totum illum populũ¬
in fidelem qui protecum crucifixusesse orauit : Quia profecto : ex illo
elinilloopulo &i fuerunt & sunt & erunt pro quibus orauit : Haȩc uerbu
beatileonis Itaonin moes e intellegenda : &iamipse in aliis locis eorun¬
demser monum ad populum tamlare exponit : ut dehis nemini dub:¬
negrr&ꝰ : Quienimuenerat uni uersi seredentibus omnia peccatudimit¬
tere agenerid undulgentia nec iuda icumuoluit crimene ꝓ dudere. Item. dibi
deeo demd ño nr̃ oloquens. Cuiusinquit &iam circa inter fectares suos tantu
erat pieatis affectio ut decruce siłplicans patri non seuin dicari. sed illis pos¬

Expanded text:
quos dedisti mihi de mundo . » Sed quia etiam in ipso infideli populo et sunt, etquos dedisti mihi de mundo . » Sed quia etiam in ipso infideli populo et sunt, et fuerunt multi, pro quibus ut a suo errore convertantur et salventur Domini misericorditer oravit, et quod oravit efficaciter obtinuit, et perfecit. Et recte B. doctor dicit, velut sub unius persona ad totum illum infidelem populum qui pro te cum crucifixus esset oravit. Quia profecto et ex illo, et in illo populo et fuerunt, et sunt, et erunt, pro quibus oravit. Haec verba B. Leonis ita omnino esse intelligenda, etiam ipse in aliis locis eorumdem sermonum ad populum tam clare exponit, ut de his nemini dubinegaret; qui enim venerat universis credentibus omnia peccata dimittere, a generali indulgentia nec Judaicum voluit crimen excludere. Item alibi de eodem Domino nostro loquens: Cujus, inquit, etiam circa interfectores suos tanta erat pietatis affectio, ut de cruce supplicans patri non se vindicari, sed illis pos
Abbreviated transcription (Latin):
tuiimmanitate terreriꝰ noniustos xp̃s sed peccatoresuocat : Nec impi&atem
tuum repellit qui protecumcruci fix usesse orauit: Sed in his uerbis mani¬
festum est beneintellegentibus : quia usitato more huma nȩ locutionis sub
unius iuda ei persona totumiud ueorum populum alloquitur : Et id circo
uelut inpersoncomnium ad unumclamat& dicit : & adredemptorem
eliamtuum deposita in fidelitateonuertere : Nonquia nullus sit infidelium
iudaeorum cuiusdm̃ nonsit redemptor: sed quia non solum aliarum gentium
sed &iam illius iudaicipopulrcuius scelere e impie ate crucifixusest : si adeum
conuertantur redemptor essedignatur : Et id eo ait : qui protecu mcruci¬
fixusess& orauit : Non quod nullus infidelium iudueor sit proquonon dñs
incruce ora uerit dicens pater ignosceillis nonenim sciunt quid faciunt :
Cumaperte ipsedm̃s dicat : ego proeis rogo non promundo rogo sed prohis

Expanded text:
tui immanitate terreri; non justos Christus, sed peccatores vocat: nec impietatem tuam repellit, qui pro te, cum crucifixus esset, oravit. Sed in his verbis manifestum est bene intelligentibus, quia, usitato more humanae locutionis, sub unius Judaei persona totum Judaeorum populum alloquitur, et idcirco velut in persona omnium, ad unum clamat et dicit: Et ad redemptorem etiam tuum deposita infidelitate convertere. Non quia nullus sit infidelium Judaeorum cujus Dominus non sit redemptor, sed quia non solum aliarum gentium, sed etiam illius Judaici populi, cujus scelere et impietate crucifixus est, si ad eum convertatur, redemptor esse dignatur. Et ideo ait qui pro te cum crucifixus esset oravit: non quod nullus infidelium Judaeorum sit pro quo non Dominus in cruce oraverit, dicens: « Pater, ignosce illis, non enim sciunt quid faciunt , » cum aperte ipse Dominus dicat: « Ego pro eis rogo, non pro mundo rogo, sed pro his
Abbreviated transcription (Latin):
aindem cpłineribentem adtimothieum quid edit semeti psum redemptiona
proomnibus Lic& nonom̃ s passi onis eius misteriore dimantur: quia effidis
nistis anguinis xp̃r tamdiue fuitad preium mundi. ut siuniuersita scas¬
tiuo rumineu mereder& . nullus sub mortis imperiorem a nerel et quia ns
om̃stum ditissi nopreio redimuntus ad infidelium respicit partem non
& quod d ñsiħs xp̃s. proomnibus omnino hominibus ehiuminsua in fideli¬
tate perituris mortuussit duobus testi monis exapło sumptis. plenissi me
al soluisse atq: finisse: Num quodd somnes homines saluos fieriuelit.
producit apłm testem apertissi medecodemdõ & dñodicentem : quiuult
om̃s homines saluosfieri : Etistis uerbis apł adiungit ex uerbis prepheicis
uelut ulterius testimomisensum quod đsneminemuelit perire : Quilipuid ieze

Expanded text:
m scribentem ad Timotheum, « qui dedit semetipsum redemptionem pro omnibus, , » licet non omnes passionis ejus mysterio redimantur: quia effusio justi sanguinis Christi tam dives fuit ad pretium mundi, ut si universitas captivorum in eum crederet, nullus sub mortis imperio remaneret. Et quia non omnes tam ditissimo pretio redimuntur, ad infidelium respicit partem, non  Christus pro omnibus » omnino « hominibus » etiam in sua infidelitate perituris « mortuus sit, » duobus testimoniis ex Apostolo sumptis plenissime absolvisse atque finisse. Nam quod « Deus omnes homines salvos fieri velit, » producit Apostolum testem apertissime de eodem Deo et Domino dicentem: « Qui vult omnes homines salvos fieri . » Et istis verbis Apostoli adjungit ex verbis propheticis velut alterius testimonii sensum quod « Deus neminem velit perire, » qui utique
Abbreviated transcription (Latin):
&l pr&lios sanguiniseffusio neegis secontendat : Cũ totahuius ꝓphecȩlationisierie or¬
dinatis imorerũ effectũ b& ex ꝑ sonaut dictum ẽ in firmantium membror euidens hȩsita

Expanded text:
et pretiosi sanguinis effusione egisse contendat; cum tota hujus propheticae lectionis serie oret pretiosi sanguinis effusione egisse contendat; cum tota hujus propheticae lectionis serie ordinatissimo rerum effectu, et ex persona, ut dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
c̃sumpsi se conquestus ẽ y lpseutemex ꝑsnasua omminocertis & fidens lic& & ꝑ setutoribis
uidert᷑uietus &ibin firmantib: discipulis putar&ur frustra at quinuacuũ passus continuo
p:illa uerba uelutquerimoniȩ e anxietatis subiungit Ergoiudicium meũ cum d ño & opis
mĩncumdomeo : Iaest iudiciumieum qđ apud homine sinilla humilitate sublatumẽ a pud
dñm sduum & inuolatumẽ : Et opus ieum qđ subtanti gnominia e contemptu passionis
frustrt audet effusumatq consumptũ: apud dm̃ plenum est fruet u&innullo s uieffectus
lucro fiaudatũ . Deniq: ut statim fructuosis simumipsiu soperis suieffectũ inutriusq populi
redemptione atq: in luminatione euidentis imede larareꝰ prȩmisis uerbis ꝓtims adiunx̃ :
ut sismibi seruusadsuscitu n dastribus iacob: & fȩcesisrł conuertendus : Posuite in lucem
gentibus ut sis calus peausq ad extremumterrȩ Nergo aliquis exillis uerbis uelut
rationem seinuenisse existim & quad m̃mnr̃imaliquidinaniter&iuane in passio nesua

Expanded text:
e autem ex persona sua omnino certus et fidens, licet et a persecutoribus videretur victus, et ab infirmitatibus discipulis putaretur frustra atque in vacuum passus, continuo per illa verba velut quaerimoniae et anxietatis subjungit: « Ergo judicium meum cum Domino, et opusin illa humilitate sublatum est, apud Dominum salvum et inviolatum est. Et opus meum, quod sub tanta ignominia et contemptu passionis frustra videtur effusum atque consumptum, apud Deum plenum est fructu, et in nullo sui effectus lucro fraudatum. Denique ut statim fructuosissimum ipsius sui operis effectum in utriusque populi redemptione, atque illuminatione evidentissime declararet, praemissis verbis protinus adjunxit: « ut sis mihi servus ad suscitandas tribus Jacob, et faeces Israel convertendas. Posui te in lucem gentibus, ut sis salus mea usque ad extremum terrae . » Non ergo aliquis ex illis verbis velut rationem se invenisse existimet, quia Dominum nostrum aliquid inaniter et vane in passione sua
Abbreviated transcription (Latin):
tione & pariteromnino extranes axp̃iredemptione : quia &si pro
istis passus eẽdicatur quideis pro fecite iispassio impis & in sua impi&late
perituris: Nisiut qui nonfiunt participesredemptionis maiorem
uerba beatus leo inquibusdam sermonibus ad populum. ex quibus
non nulli uelminus atitendentes uel minus intellegentes : fortussis eũ
sentire & docere existimant : quod d ñs nr̃ &ium proimpiis insuaim¬
pieate duruntibus passus sit & eorum possit dici redemptor. Sicut illud est
quod quodamloco ait: Respicetindem iudeȩ respice : & ad redemp¬
torem &iaintuum deposita in fidelitate conuertere .. Nolisceleris

Expanded text:
tione, et pariter omnino extranei a Christi redemptione: quia et si pro tione, et pariter omnino extranei a Christi redemptione: quia et si pro istis passus esse dicatur, quid eis profecit ejus passio impiis, et in sua impietate perituris, nisi, ut qui non fiunt participes redemptionis, majorem verba B. Leo in quibusdam sermonibus ad populum, ex quibus nonnulli, vel minus attendentes, vel minus intelligentes, fortassis eum docere et sentire existimant quod Dominus noster etiam pro impiis in sua impietate durantibus passus sit, et eorum possit dici redemptor, sicut illud est quod quodam loco ait: Respice tandem, Judaee, respice, et ad Redemptorem etiam tuum, deposita infidelitate, convertere. Noli sceleris
Abbreviated transcription (Latin):
doctorum Ita sensisse aut do ciisse oredendus est: qua sidñs elsaluator nr̃
eiam adilla mimpiorum multitudinem que antepasslonemeius periit:
saliuandamatq:redimendam passionem & mortem susceperit : Cum
ergo proilla in aestimabiliter maiore humani generis parte . quȩ pertot
milia annorum praecesserat : pullaten uscredendussit passus. nec pro
eius sa lutecruci fixus quiddeistautiq: minoriparte infideliu m&impioꝵ
credendum est qui post pussione meius usqiadmundi terminum. aut ex¬
titerunt autexistunt aut futurisunt: in quibusutiq & ille homodum
natus anti x p̃serit. Namsia distostales dñssaluandosuenit id est impios
el in suuimpi&a teperituros ergo prȩstitit pstis qͥuod illis antiqui simpus
non prȩstitit: Quiauideliceꝰ pronstis est crucifixus & mortuus quod pro
illis nullatenus credendus est passus : Siautem nec proistis est crucifixus
& mortuus sicut nec proillis ergo paressuntimpi&ate . pares perdi¬

Expanded text:
doctorum ita sensisse, aut docuisse credendus est, quasi Dominus et salvator noster etiam ad illam impiorum multitudinem, quae ante passionem ejus periit, salvandam atque redimendam, passionem et mortem susceperit. Cum ergo pro illa inaestimabiliter majore humani generis parte, quae per tot millia annorum praecesserat, nullatenus credendus sit passus, nec pro ejus salute crucifixus, quid de ista utique minori parte infidelium et impiorum credendum est, qui post passionem ejus usque ad mundi terminum aut exstiterunt aut existunt, aut futuri sunt? In quibus utique et homo ille nondum natus Antichristus erit. Nam si ad istos tales Dominus salvandos venit, id est impios, et in sua impietate perituros, ergo praestitit illis quod illis antiquis impiis non praestitit: quia videlicet pro istis est crucifixus et mortuus, quod pro illis nullatenus credendus est passus. Si autem nec pro istis est crucifixus et mortuus, sicut nec pro illis, ergo pares sunt impietate, pares perdi
Abbreviated transcription (Latin):
perire : Seueritatem : qua perseuerantem in iniquitate non uult impu¬
nitum relinquere. Siergo hac quod deunohomine d iximus deuniuer so
genere hominum pereuntium similiter intellegatur. potest forsitn nom
absurdedici quod d s̃omnes homines uelit saluosfieri. bonitatecreatoris:
Et tumeneos quo sindignossalut eiudicaueritꝰ iusta iudicis seueritate non
salu&: Nam& inuno homine utiam dictum est . ut rumq fieriposse. ostendit
eueritatem : inte autembon itatem sipermanseris ibonitate : Alioquin.¬
& tu ex eideris : Quod est aperte seueritatem denuntiarrilliqui n omper¬
manserit in bonitate sn tribusitaq prioribus m odisintellegentiȩ : eorum
uerborum quibus dedõ dicitur quiuultomnes homines saluos fieri &
ad ugnitionem ueritatis uenire . pulla absurditas nulla repugnantia
fidennuenitur: Quia si ue omnes homin es quos dĩ uults aluos fieri omia

Expanded text:
perire; severitatem, qua perseverantem in iniquitate non vult impuperire; severitatem, qua perseverantem in iniquitate non vult impunitum relinquere. Si ergo hoc quod de uno homine diximus: De universo genere hominum pereuntium similiter intelligatur, potest forsitan non absurde dici quod Deus omnes homines velit salvos fieri bonitate Creatoris; et tamen eos quos indignos salute judicaverit, justa judicis severitate non salvet. Nam et in uno homine, ut jam dictum est, utrumque fieri posse ostendit severitatem; in te autem bonitatem, si permanseris in bonitate . » Et sanet tu excideris ; » quod est aperte severitatem denuntiare illi qui non permanserit in bonitate. CAPUT XIII. Conclusio. In tribus itaque prioribus modis intelligentiae eorum verborum, quibus de Deo dicitur: « Qui vult omnes homines salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire . » Nulla absurditas, nulla repugnantia fidei invenitur: quia sive omnes homines quos Deus vult salvos fieri omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ea quȩ hc inlicit serua uit desideria : Et flammis ultricibus traditus sem ꝑ
moritur quia semper in morte seruutur. Nec in tormentis consumitur.
quia si consumereturuita morientis : cumuita &iam poena finiretur :
& quimulta inuenit adculpam noui sinuentionibus cruciatur in poena

Expanded text:
ea quae hic illicita servavit desideria, et flammis ultricibus traditus semper ea quae hic illicita servavit desideria, et flammis ultricibus traditus semper moritur, quia semper in morte servatur, nec in tormentis consumitur; quia si consumeretur vita morientis, cum vita etiam poena finiretur: et qui multa invenit ad culpam, novis inventionibus cruciatur in poena
Abbreviated transcription (Latin):
uerba sequentia : quibus deeo demimpio dicitur. affligetur relictus in tuber¬
naculosuo quid depoenis ipsius ignis elerni fideliter sentiendum sit : Ita subiun¬
git iniquienim tabernaculum caro est : quic ipsa mlȩus in habitat . &i sit pos¬
sibile optat ut eamnumquam relinquat Quamuidelice carnem : cuminre¬
surrectionereceperit : cum ea gehennȩ ignibus truditus ardebit: Tunc abea
educiapp&et : tunc incipituelleuiture quod a mauit : Sed quia eandem carne in
dõ prȩposuit iudicante dõ agitur ut ex ea amplius inigne crucietur. Ad uuginen¬
tum itaqi tormenti & hic decorpore nolens educitur : &illicin corpore tenetur
inuitus : Itemcumuerba eiudem libri ex poner&i. in quibus de eo demimpio serip¬
tum eit lu& quȩ fecitomĩa nec tamen consumetur. iuxta multitudinem
adinuentionum suarum sic & sustinebit : it adicit Perid uit enimintormentis :¬

Expanded text:
verba sequentia quibus de eodem impio dicitur: Affligetur relictus in taberverba sequentia quibus de eodem impio dicitur: Affligetur relictus in tabernaculo suo , quid de poenis aeterni ipsius ignis fideliter sentiendum sit, ita subjungit: Iniqui enim tabernaculum caro est, quia ipsam laetus inhabitat, et, si sit possibile, optat ut eam nunquam relinquat. Quam videlicet carnem cum in resurrectione receperit, cum ea gehennae ignibus traditus ardebit. Tunc ab ea educi appetat, tunc incipit velle vitare quod amavit; sed quia eamdem carnem Deo praeposuit, judicante Deo agitur ut ex ea amplius igne crucietur. Ad augmentum itaque tormenti, et hic de corpore nolens educitur, et illic in corpore tenetur invitus. Item cum verba ejusdem libri exponeret, in quibus de eodem impio scriptum est: Luet, quae fecit, omnia, nec tamen consumetur juxta multitudinem adinventionum suarum, sic et sustinebit , ita dicit: Persolvit enim in tormentis
Abbreviated transcription (Latin):
ignis adernicreatione : qua mutiq in illis operibus dñntelligeredebemus
cumsex diebus fecit celum & terram & inare domia quaeinen sunt : & inseptimo
cessauit ab omnio perequod patrarat it a ss̃ papa gregorius ex ponens
uerba libribeatiiob ubi scriptum est deimpio: deuorab iteumignis qui non
succenditur Itauit Miro uad demado: paucis uerbis ex pressusest ignis gehennȩ
ignis namq corporeus ut enseignis ualeat corporeis indige fomentis. quicum
nec essecstut serueur per tongesta ligna proculdubio nutritur. pecuid &l
niss succensus esse : & nisi refotus subsistere . At contra geliennȩignis. cumsit
corporeus &insemissos reprobos corporditer exurat . nec studioliuma no suc¬
cenditur nec lignis nutritur : Sed oreatus semel durat in extinguibilis. Et suc
censio ne nonindig& & ardore noncar&: E x ponens ad huc idembaatissimus doc cor

Expanded text:
ignis aeterni creatione, quam utique in illis operibus Dei intelligere debemus, ignis aeterni creatione, quam utique in illis operibus Dei intelligere debemus, cum sex diebus fecit coelum, et terram; et mare, et omnia quae in eis sunt, et in septimo cessavit ab omni opere quod patrarat . Ita sanctus papa Gregorius, exponens verba libri beati Job, ubi scriptum est de impio: Devorabit ignis qui non uciat. --Miro valde modo paucis verbis expressus est ignis gehennae. Ignis namque corporeus, ut esse ignis valeat, corporeis indiget fomentis. Qui cum necesse est ut servetur, per congesta ligna procul dubio nutritur; nec valet nisi succensus esse, et nisi refotus subsistere. At contra gehennae ignis, cum sit corporeus, et in se missos reprobos corporaliter exurat, nec studio humano succecensione non indiget, et ardore non caret. Exponens adhuc idem beatissimus doctor
Abbreviated transcription (Latin):
cium sempiternum QQuia & exipsis uerbis quibusdicturus est : uenite benedicti
patrismei: percipite regnum quod uobis paratumesta conitituti onemundi econ¬
trario recte intelligere possumus E iam ipsumignema &ernum adic&ler num
supplicium angelorum siue hominum impiorum similiter a constitutione mundi
esseprȩparatum nectamen est ullainiquitas apuddm̃. qua dipsumignem suppli¬
cii sempiterni tantȩ multitudiniimpiorum tam longe antequam peccarent¬
quia e in nouociuitatis edificio : sistatimcumipsa simulciuitate domuscarteris
nationis aut deterreantur miseri corditer apeccando aut si nec sic peccatt uita ue¬
rint iuste & in excus abiliter puniantur. Sicergo & illeignis : ada &ernum
creatus supplicium & miseri corditer & iustecredidebe. Dum aut eiusterrore
homines corriguntur : autsi corriginoluerint iustius pununtur : Dauius

Expanded text:
cium sempiternum. Quia et ex ipsis verbis quibus dicturus est: Venite, benedicti cium sempiternum. Quia et ex ipsis verbis quibus dicturus est: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est a constitutione mundi , e contrario recte intelligere possumus, etiam ipsum ignem aeternum ad aeternum supplicium angelorum sive hominum impiorum similiter a constitutione mundi esse praeparatum. Nec tamen est ulla iniquitas apud Deum quod ipsum ignem supplicii sempiterni tantae multitudini impiorum, tam longquia et in novo civitatis aedificio, si statim cum ipsa simul civitate domus carceris nationis, aut deterreantur misericorditer a peccando, aut si nec peccata vitaverint, juste et inexcusabiliter puniantur. Sic ergo et ille ignis ad aeternum creatus supplicium et misericorditer et juste credi debet, dum aut ejus terrore homines corrigantur, aut si corrigi noluerint, justius puniantur. De cujus
Abbreviated transcription (Latin):
lucem adusum diei & tenebras ad qui&em noctis : & firmumentum cueli
ad sedem luminarium : & aquarum suꝑ cuelos separationem ad temperi¬
tionemastrorum : & herbus atq arbusta. ad sustentationem animantiũ :
Etlum in aremaius ut prȩesr& diei. &lum in areminus ut prȩess& nocti
cum stellis &cũ& in hunc modum : Sic ut ergo o m̃ĩa haec abinitio condita
&ordinata : statimpropriis officiis &ministeriis atq usibus deputiuit¬
it c &illumignema &ernum abinitio intercudera screaturis non in aniter conditunꝰ
sua iusta prouidentia & prouida iustitia: statima d eosusus credendu sest preparasst
& prȩdistinasse : ad quos dñ s eum prȩparatum esseostendit : cumimpus &damnatis
hominibus dicit : itemignema eernum & subiungit : qui pa ratus est diabolo
& angelis eius. Idest : adutriusq creaturȩ tam angelicȩ quam humanȩ suppli¬

Expanded text:
lumen ad usum diei, et tenebras ad quietem noctis, et firmamentum coeli lumen ad usum diei, et tenebras ad quietem noctis, et firmamentum coeli ad sedem luminarium, et aquarum super coelos separationem ad temperationem astrorum, et herbas atque arbusta ad sustentationem animantium, et luminare majus, ut praeesset diei, et luminare minus, ut praeesset nocti, cum stellis: et caetera in hunc modum. Sicut ergo omnia haec ab initio condita et ordinata, statim propriis officiis et ministeriis atque usibus deputavitita et illum ignem aeternum ab initio inter caeteras creaturas non inaniter conditum sua justa providentia et provida justitia statim ad eos usus credendus est praeparasse et praedestinasse, ad quos Dominus eum praeparatum esse ostendit, cum impiis et damnatis hominibus dicit: Ite in ignem aeternum: et subjungit, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Id est ad utriusque creaturae, tam angelicae quam humanae, suppli
Abbreviated transcription (Latin):
potesti tem mnit tere in gehennam : Et iterum: Sed potius eumtimete : qui potest
&animam & corpus ꝑderem gehennam Vnde &lalibi scripturac: utilitatem
huiustimoris. & e contrario malum securitatis ostendens : dicit: Timor dñi ex¬
pellit peccatum. Nam quis in etimore est : non potest iustificari: Quod uutem
istedicit : eundemignema elernum non eẽ abinitio prȩparatum & prȩdisti natũ
ad poenam sed tuntum ut inuniuersitate creatur rum quȩ abo nocreatore
bonȩ conditȩ sunt : & ipsequus locum suum tener& : fidei nrũe nequaquam
est recipiendum Sed hoc potius tenendum : quic omp̃s ds̃ quiomiuã quȩcumq
abinitio creauit : certi sutiq: ex causis. &ud certos & necessurios usus condidit :
e nihil in aniter aut superuacue constituit . sed unam quamq: rem sua omni¬
potentia conditam : proprium officium si ueutilitatem habere uoluit sicut

Expanded text:
popoet animam et corpus perdere in gehennam . Unde et alibi Scriptura utilitatem hujus timoris, et e contrario malum securitatis ostendens, dicit: Timor Domini expellit peccatum : nam qui sine timore est, non potest justificari. Quod autem iste dicit: Eumdem ignem aeternum non esse ab initio praeparatum et praedestinatum ad poenam, sed tantum ut, in universitate creaturarum quae a bono Creatore bonae conditae sunt, et ipse quasi locum suum teneret, fidei nostrae nequaquam est recipiendum. Sed hoc potius tenendum est quia omnipotens Deus, qui omnia quaecunque ab initio creavit, certis utique ex causis, et ad certos et necessarios usus condidit, et nihil inaniter aut supervacue constituit, sed unamquamque rem, sua omnipotentia conditam, proprium officium sive utilitatem habere voluit: sicut
Abbreviated transcription (Latin):
impii ignis & uermes : quȩ c umitu sint : & fideliter adterporemsȩmendationẽ
assiduam tenenda sint : quomodoistecud e uł cur tamimpium & multis
noxium permittitur habere libertutem : ut in eccła dicat a diubuer nionem
audientium : & securitatem mortifertam nutriendam : non esse illum ignem
ae ernum poenum : cum dñs eum testetur essesupplicium sempiter num:
Etueritus apłicȩdoctrinȩ ignem & flum mam uindictȩ : & poenas in interitu
u&ernas & iruciatum dieia c noctis : & fumumtormentorum a scendentem in
scła saeculorum a pertissime eumessedenuntient ł tideo omnino indubitant̃
& uerissime : nobis isti credenda sunt Vt tuli terrore : coerceatur & mortifi¬
cetur in nobis delectatio peccandi : & excitetur acroboreur sollictudobeneugendi
e dõ placendi: hocnamq nobis prȩcipue necessarium esse : ipsed ñs ostendit
dicens: Ostendumuobis quemtim eatis : Timete eum : qui post quu mocciderit hube

Expanded text:
impii, ignis et vermes . Quae cum ita sint, et fideliter ad terrorem atque emendationem assiduam tenenda sint, quomodo iste audet, vel cur tam impiam et multis noxiam permittitur habere libertatem, ut in Ecclesia dicat ad subversionem audientium, et securitatem mortiferam nutriendam, non esse illum ignem aeternum poenam? cum Dominus eum testetur esse supplicium sempiternum, et veritas apostolicae doctrinae: Ignem et flammam vindictae, et poenas in interitu aeternas, et cruciatum diei ac noctis, et fumum tormentorum ascendentem in saecula saeculorum, apertissime eum esse denuntiet. Et ideo omnino indubitanter et verissime nobis, ista credenda sunt, ut tali terrore coerceatur et mortificetur in nobis delectatio peccandi, et excitetur ac roboretur sollicitudo bene agendi et Deo placendi. Hoc namque nobis praecipue necessarium esse ipse Dominus ostendit, dicens: Ostendam vobis, quem timeatis: timete eum qui postquam occiderit, habet
Abbreviated transcription (Latin):
aduentus et priusquã munifestacr&ur incurne & postecusq ud finẽ
scłi agnoscere possens merito suꝑbiue excecari etrepelli. aluꝑgratiam &
pi&latem fidei inluminari meruer̃ : ueliusti reiectione uł gratutic elec¬
tione dicia ut cõmendari potuit : quã qđ ipsed ñs magni consilii angelus.
idest paternae aesue &ernȩ uoluntatis ficelis testis acnuntius. in euangelio
dm̃ patremglorificans eiq suꝑiustis iudicus suis gratius agens. declarat atq
annuntiat dicens : Confiteor tibi pater dñe cȩli&terrȩ. quic abscondisti
h& a sapientibus & prudentibus : & reuelastiec pariulis : & mox utrũq:
& excȩcationẽ uidelic & suꝑborum & inluminationẽ humilium ad c&nũ
&incõmutabile patris consilium atq uidicium cumsumma laude &ex¬
ultatione referens : subiungit dicens Itupat̃ qm̃ sic fuit placitum¬

Expanded text:
adventus, et priusquam manifestaretur in carne, et postea usque ad finem adventus, et priusquam manifestaretur in carne, et postea usque ad finem saeculi agnoscere possent, merito superbiae excaecari et repelli, alii per gratiam et pietatem fidei illuminari meruerunt, vel justa rejectione, vel gratuita electione, dici aut commendari potuit, quam quod ipse Dominus « magni consilii angelus » , id est, paternae ac suae aeternae voluntatis fidelis testis ac nuntius, in Evangelio Deum Patrem glorificans, eique super justis judiciis gratias agens, declarat atque annuntiat, dicens: « Confitebor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et pret excaecationem videlicet superborum, et illuminationem humilium ad aeternum, et incommutabile Patris consilium, atque judicium cum summa laude et exsultatione referens subjungit, dicens: « Ita Pat
Abbreviated transcription (Latin):
Romĩ operaillorum ueludol in conspectudĩ. et oculieius sinein termissione ins
xp̃s. delege& ꝓph&is firmissime inculcat dicens : Dico eni uo̵ quiadone
transeat cȩlum & terra. iotaunum aut unus apex non prȩteribit exlege. do¬
nec om̃iã fint : &iterum. Faciliusẽ aut̃ cȩlum & terrã transire quã deleunũ
apicem cadere : Et deuerbis nouitestum̃ti : inquib: utiq non solailla quae
bit generatioh&̧c done com̃a fiant : Cuelum & terra transibunt uerba
aut̃ mea non transibuNt : quicumq ergo uerba utriusq testamenti siue
depaste electorum seude paste reꝓbo dictusint. fideliter legit uł audit:
itic ea deb& accipere & tenere tũ quũ uere a &ernaditer apuddm̃ pres¬
cita & praeordinata ac prȩfinita ut omnino alitereẽ non possit:
Quiduero inlustrius et magnificentius deutriusq paflis etrepborum scili
c& &dectorum etinfidelium & fidelium quoꝵ du nemisterium dñici

Expanded text:
Omnia opera illorum uelut sol in conspectu Dei et oculi eius sine intermissione in tus de lege et prophetis firmissime inculcat, dicens: « Dico enim vobis, quia donec transeat coelum et terra, iota unum aut unus apex non praeteribit ex lege, donec omnia fiant . » Et iterum: « Facilius est coelum et terram transire, quam de lege unum apicem cadere . » Et de verbis Novi Testamenti, in quibus utique non sola illa quae bit generatio haec donec omnia fiant: coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt . » Quicunque ergo verba utriusque Testamenti, sive de parte electorum, seu de parte reproborum dicta sint, fideliter legit vel audit, ita ea debet accipere et tenere, tanquam vere aeternaliter apud Deum praescita, et praeordinata, ac praefinita, ut omnino aliter esse non possit. Quid vero illustrius et magnificentius de utriusque partis, et reproborum scilicet et electorum, et infidelium et fidelium: quorum alii, ne mysterium Dominici
Abbreviated transcription (Latin):
conuestitillos a separatione ipsorum : Quusi lutũ figulimn manu
ipsius. plus mare illud & disponere : Om̃ s uiȩ eius. secđm dis positio¬
nem eius: huic sententiae : simile ẽ illud. qđ beata iudith in ora¬
tionesua ad dm̃dicit : Tueni fecistipriora. &illu post illa cogitasti
& hoc faccum est quo dipseuoluisti. & tuac iudicia in ꝓuidentiatua posiusti:¬

Expanded text:
convertit illos a separatione ipsorum. Quasi lutum figuli in manu convertit illos a separatione ipsorum. Quasi lutum figuli in manu ipsius plasmare illud et disponere. Omnes viae ejus secundum dispositionem ejus . » Huic sententiae simile est illud quod beata Judith in oratione sua ad Deum dicit: « Tu enim fecisti priora, et illa post illa cogitasti, et hoc factum est quod ipse voluisti, et tua judicia in
Abbreviated transcription (Latin):
iam tempore. quo ab exor dio mundi usq ad finem scłi. hȩduȩ ciuitates
mixtȩ corpore mente diuisȩ. tempor a liter currunt. donec ad debitos
fines ꝑueniant. uel uitȩ a &ernȩ. uel mastis ꝑpetuȩ ⁊ hoc aũt totum
uenitinstatutũ coramdõ: Quisolus nouit . quã iusteistudis posuerit.¬
& quam ueraciter atq efficaciter : usq ad finem scłi compleantur ::
hanc distinctionem diuiniiuidicii & praedistinationis. duorum uideli¬
c& funiculorum &duarum sostium : quarum una ẽ populielecti
& altera omniumimpiorum : Ita & ernalit̃ eẽ dispositã : praedictis
liberecdesi asticus. mirabiliter ostendit dicens: Iniudicio dĩ
opera ipsius abinitio : &ab institutione ipsorum distinxit pastes
tus est adam : In multitudine disciplinȩ dñi separauit eos: &immu¬
tauit iua seorum, &x ipsis benedixit & exaltauit. & exipsis scĩfi¬
cauit & cdse applicauit. & exipsis maledixit & humiliauit. &

Expanded text:
jam tempore, quo ab exordio mundi usque ad finem saeculi hae duae civitates jam tempore, quo ab exordio mundi usque ad finem saeculi hae duae civitates mistae corpore, mente divisae, temporaliter currunt, donec ad debitos fines perveniant, vel vitae aeternae, vel mortis perpetuae: hoc autem totum « venit in statutum » coram Deo, qui solus novit quam juste ista disposuerit, quam veraciter atque efficaciter usque ad finem saeculi compleantur. Hanc distinctionem divini judicii et praedestinationis, duorum videlicet funiculorum et duarum sortium, quarum una est populi electi, et altera impiorum, ita aeternaliter esse dispositam praedictus liber Ecclesiasticus mirabiliter ostendit dicens: « In judicio Dei opera ipsius ab initio et ab institutione ipsorum distinxit partes tus est Adam, in multitudine disciplinae Domini separavit eos, et immutavit vias eorum. Ex ipsis benedixit et exaltavit, et ex ipsis sanctificavit et ad se applicavit; et ex ipsis maledixit et humiliavit, et
Abbreviated transcription (Latin):
in regnum filii dilectionis suae : quae ẽ utiq sorspopulidĩ: & de
dtera in libro ecdesiustico legimus : Anima enimnequã disꝑd&eũ
quisehab&. & ingaudium inimici datillũ. &deducitillũ in sostẽ impioꝵ
Manifeste scilic& reꝓborum: Sed&in aliis scripturȩ scã elocis . sorspro
iustir& ributione iudicii in parste reꝓborum posita inuenitur :
Sicut inesauo ad pebem reꝓbã dsdicit: hec ẽ parstua sorsqimensurȩ
tuae a medicitdñs: & deinimicis populidĩ idem ꝓph&aait : hȩc ẽpars eoꝵ
quiuastauer̃nos. & sors diripientium nos.: ueniter goutraq sors : idest
& populidĩ et eorum qui alienuudicantur apopulo dĩ. instatutumꝰ
Videlic& utquemad modumstatutum ẽ in occulto iudiciodĩ deutrisq sosti¬
bus idestciuitatis dĩ &cuutatis diaboli. ipsis rebus expleretur. ⁊exillo

Expanded text:
in regnum Filii dilectionis suae ; » quae est utique sors populi Dei; et de in regnum Filii dilectionis suae ; » quae est utique sors populi Dei; et de altera in libro Ecclesiastico legimus: « Anima enim nequam disperdet eum qui se habet, et in gaudium inimici dat illum, et deducet illum in sortem impiorum , » manifeste scilicet reproborum. Sed et in aliis Scripturae sanctae locis sors pro justi retributione judicii in parte reproborum posita invenitur, sicut in Isaia ad plebem reprobam Deus dicit: « Haec est pars tua, sorsque mensurae tuae . » Et de inimicis populi Dei idem propheta ait: « Haec est pars eorum, qui vastaverunt nos, et sors diripientium nos . » Venit ergo « utraque sors, » id est, et populi Dei et eorum qui alieni judicantur a populo Dei, « in statutum » , videlicet ut, quemamodum statutum est in occulto judicio Dei de utriusque sortibus, id est, civitatis Dei et civitatis diaboli, ipsis rebus expleretur ex illo
Abbreviated transcription (Latin):
& in libro hester : idipsum deutraq paste &electorum scilic& etreꝓboꝵ
& fidelium et infidelium subfigura duarum sostium magnifice figu¬
ratur : ubidedõ scriptumẽ : &duus sostes eẽ prȩcepit : Vnũ populidĩ
et alteram cuncturum gentium: Venitq utraq sors instatutum ex
illoiam tempore corãdõ: Persostemnãq diuini iudicii dispositio
recte intelligitur : dicentes alomone : Sostes mittuntur insinum sed
dĩ idest omnium electorũ & alterai cunctarum gentiũ omnium
uidelic& reꝓborum &utrasq pastes : iudiciisui sortedistinxit: ut alii
essentin pastes ostisscoꝵ alii uero in paste sortis impiorum : esse & eñi
duassostes idest sortem scoꝵ et sortem impiorum : a peste scriptura
nosdoc &: cũ dicRapłs deprima : Quidignos nos fecit in paste sostis scõꝵ
inlumine : quieri puitnos de potestate tenebrarum. & transtulit

Expanded text:
et in libro Esther idipsum de utraque parte, et electorum scilicet et reproet in libro Esther idipsum de utraque parte, et electorum scilicet et reproborum, et fidelium et infidelium, sub figura duarum sortium magnifice figuratur, ubi de Deo scriptum est: « Et duas sortes esse praecepit, unam populi Dei et alteram cunctarum gentium: venitque utraque sors in statutum ex illo jam tempore coram Deo ; per sortem namque divini judicii expositio recte intelligitur, dicente Salomone: Sortes mittuntur in sinum, sed unam populi Dei, id est omnium electorum, et alteram cunctarum gentium, omnium videlicet reproborum: et utrasque partes judicii sui sorte distinxit, ut alii essent in partes sortis sanctorum, alii vero in partes sortis impiorum. Esse etenim duas sortes, id est sortem sanctorum et sortem impiorum, aperte Scriptura nos docet, cum dicit Apostolus de prima: « Qui dignos nos fecit in partes sortis sanctorum in lumine: qui eripuit nos de potestate tenebrarum, et transtulit