comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
at omnino recipere. Intellectualis nãꝙ substan¬
tia. neq in uacuis. & conuexis partib corpo¬
ris immoratur. nec magnitudine uł mole
carnis extruditur. S quia constat ueluti or¬
ganũ. quoddã musicũ. totũ hominis corpus
extructũ : & plerũq contingit. ut hiĩ qui
musicȩ periti sunt. suã nequeant ostende¬
re disciplinã ꝓpter instrumenti inutilita¬
tem. aitis industriã rennuentis. qđ autẽ tem¬
pore uitiatũ est. aut aliquo casu di rup¬
tum. aut rubigine. uł humore decritũ est. & id¬
circo sine sonorum manet effectib. licet ab
eo qui tibicine artis est peritus. inspiretu aᷤ
sic & mens ꝑ om̃e corporis transiens instrii¬
mentũ. intellictualib effectib. singulas
partes. sicut natura aptũ est. competenter
attingit. Et in his quidẽ que iuixta substan¬
tum ꝑmanent. uim suȩ oꝑationis excrit
in his autẽ que ꝑ uitiũ quoddã artificio¬

Expanded text:
at omnino recipere. Intellectualis namque substanat omnino recipere. Intellectualis namque substantia neque in vacuis et convexis partibus corporis immoratur, nec magnitudine vel more carnis extruditur. Sed quia constat veluti organum quoddam musicum totum hominis corpus exstructum, et plerumque contingit ut hi qui musicae periti sunt suam nequeant ostendere disciplinam propter instrumenti mutilitatem artis industriam renuentis, quod aut tempore vitiatum est, aut aliquo casu disruptum, aut rubigine vel humore detritum est, et idcirco sine sonorum manet effectibus, licet ab eo qui tibicinae artis est peritus inspiretur; sic et mens per omne corporis transiens instrumentum intellectualibus effectualibus  partes, sicut natura aptum est, competenter attingit: et in his quidem qui juxta substantiam permanent vim suae operationis exerit: in his autem quae per vitium quoddam artificio
Abbreviated transcription (Latin):
in corde esse mentis hospitiũ: s hec ao
qualitates corꝑeas referenda sunt. mentẽ
uero credendum est equaliter menbra sin¬
gula iuxta in effabile temꝑamentum ratio¬
nis attingere. Et si scripturã nobis ad hoc
non nulli ꝓferunt. quatinus principale
hominis in corde esse testãtur: non id de¬
bemus in exemplo rata ratione ꝑcipe¬
re. Qui enĩ cordis meminit: & renes asseruit
dicens. s crutans corda & renes deus. Ita aut
utroq aut neutro. hoc intellectuale homi¬
nis licebit includi. Obtundi uero easdẽ
intellectuales effitientias. uł ȩtiã sine ef¬
fectu prorsus existere. ꝑ qualitatẽ corpo¬
reȩ affectationis edoctus. ñ satis idoneũ
arbitror argumentũ: ut locis aliquib
uirtutẽ mentis asseram contineri. tam¬
qua ꝑ tumores partib occupatis. a ꝓpri¬
a latitudine possit expelli. Corporalis
enĩ hec opinio est: ut uas preuentũ in¬
missis aliquib. aliud quicquã neque¬

Expanded text:
in corde esse mentis hospitium. Sed haec ad in corde esse mentis hospitium. Sed haec ad qualitates corporeas referenda sunt. Mentem vero credendum est aequaliter membra singula juxta ineffabile temperamentum rationis attingere. Et si Scripturam nobis ad hoc nonnulli proferunt, quatenus principale in corde hominis esse testentur, non id debemus inexplorata ratione percipere. Qui enim cordis meminit et renes asseruit dicens: Scrutans corda et renes Deus. Ita aut utroque aut neutro hoc intellectuale hominis licebit includi. Obtundi vero easdem intellectuales efficentias, vel etiam sine effectu prorsus existere, per qualitatem corporeae affectionis edoctus, non satis idoneum arbitror argumentum, ut locis aliquibus virtutem mentis asseram contineri, tanquam per tumores partibus occupatis a propria latitudine possit expelli. Corporalis enim haec opinio est, ut vas praeventum immissis rebus aliud quidquam neque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcepta. Sicut enĩ ibidẽ ꝑ merorẽ tenues. &
incertȩ respitationes itinerũ cõprimun¬
tur. & interius uiscerũ constringentes affec¬
tum. ad capud & ad menbranã cerebri. ua¬
porem humidũ supprimunt. qui multũ ip
concauis subrelictus. ꝑ aditus euaperatio¬
nis exturrit ad occulos. & cõpressione ci¬
liorum ꝑ guttas egeritur. Hec autẽ guita
lacrima nominatuR. ita intelligendũ est.
ex affectioẽ contraria. cũ plus solito disten¬
dunt. respirationis itinera. ꝑ ea sp̃s in altis
se recessib inserit. oe ꝑ oris aditũ ꝓtinus
periti sunt. ꝑ quandã agitatioẽm. motũq
feruentissimũ. huiuscemodi conceptũ sp̃m
in exteriora pellentib. Unde facilitatem
quandã exituũ eiusdẽ sp̃s. natura ma¬
chinata: rictũ oris ex transuerso patefacit.
genã utrãq distendens. & qđ hnic effi¬
cimi R. risus. nom̃ accepit. Nec ꝓpter. hoc
guinis. qui copiosus erga cordis loca uer¬
satur. ad affectus irascibiles. estimandum

Expanded text:
ibidem per moerorem tenues et incertae respirationes iterum comprimuntur et interius viscerum constringentes affectum ad caput et ad membranam cerebri vaporem humidum supprimunt, qui multum in concavis sub relictis per aditus evaporationibus excurrit ad oculos, et compressione ciliorum per guttas egeritur: haec autem gutta lacryma nominatur, ita intelligendum est ex afflictione contraria: cum plus solito distenduntur respirationis itinera, per ea spiritus in altis se recessibus inserit, et per oris aditum protinus periti sunt per quamdam agitationem motumque ferventissimum, hujuscemodi conceptum spiritum in exteriora pellentibus. Unde facilitatem quamdam exituum ejusdem spiritus natura machinata, rictum oris ex transverso patefacit genam utramque distendens, et quod hinc efficitur risus nomen accepit. Nec propter hoc iguinis, qui copiosus erga cordis loca versatur, nec ob affectus irascibiles aestimandum
Abbreviated transcription (Latin):
poris inequalitati cõpassa est ut molestiã quidẽ
sentiret. edicere uero pressurã ꝑegritudinem
manifeste ñ posset. Ioq sicut datua intelligi nͥ
ex incõmoditate contingeret. s naturali sopore
mens sopita tegeretua: somniũ ꝓfecto ei qui sic
erat affectus existeret. a quã qͥdẽ fadorẽ fluxum

Expanded text:
poris inaequalitati compassa est, ut molestiam quidem poris inaequalitati compassa est, ut molestiam quidem sentiret, et dicere quidem propter aegritudinem manifeste non posset, idque, sicut datur intelligi, nisi ex incommoditate contingeret, sed naturali sopore mens sospitate gereretur, somnium profecto ei qui sic erat affectus, existeret, aquam quidem sudorem, fluxum
Abbreviated transcription (Latin):
prefiguratur expressio. Sic & enĩ qui sicit.
esse se miratur in fontib: & delicus gauoet
qui cibis indiget. Et iuuenis etate uigens.
imaginũ ludificatur illecebris: ꝓ similitu¬
dine passionis. Noui uero ego ꝑ somniũ &
aliã enigmatũ medentiũ causã. Nam qͥ¬
dam de necessatiis captus frenesi.cũ i¬
miũ grauaretur. qđ illi cib plusquã uia¬
tus eius exegerat esset oblatus. arbitratus
est. pluta intestina stercore plena sibi suꝑduci.
Cũq iam ꝓpe esset ut fatigatũ corpus eius sudori¬
bus laxaretur: aquã sibi deferri. qua ꝑfundere¬
tur iacens. eos qui aderant precabatua obnixe.
nec destitit hoc cũ clamore deposcens: donec exi¬
tus rerũ. querelatũ taliũ causã abssolueret. Nã
simul & sudor plurimus. ex eius erupit corpore &
solutũs intestinorũ pondus interpretatus est. Qd̃
igit᷑ obtũsa ualitudine natura tunc ꝑtulit. cor¬

Expanded text:
praefiguratur expressio. Sic etenim qui sitit praefiguratur expressio. Sic etenim qui sitit esse se miratur in fontibus, et deliciis gaudet qui cibis indiget, et juvenis aetate vigens imaginum ludificatur illecebris pro similitudine passionis. Novi vero ego per somnium et aliam aenigmatum medentium causam. Nam quidam de necessariis meis captus frenesi, cum nimium gravaretur, quod illi cibus plus quam virtus ejus exegerat esset oblatus, arbitratus est plura intestina stercore plena sibi superponi. Cumque jam prope esset ut fatigatum corpus ejus sudoribus laxaretur, aquam sibi deferre qua perfunderetur jacens eos qui aderant precabatur obnixe, nec destitit, hoc cum clamore deposcens, donec exitus rerum querelarum talium causam absolveret. Nam simul et sudor plurimus ex ejus erupit corpore, et solutus venter intestinorum pondus interpretatus est. Quod igitur obtusa valetudine natura tunc pertulit, cor
Abbreviated transcription (Latin):
syrius. tyrannus ad scientiam futurorũ ꝑ som¬
nia diuinitus instruuntur: aliud quiddã ẽ
qđ ꝑ eos mira dispensatione ꝑagitur. Opor¬
tebat enĩ scoꝵ sapientiã aieclarari que ui¬
debatur occulta: ne cõmunem uitã sine uti¬
litate uł cõmodo preteriret. Q uomͦ nãq da¬
nihel. talis esse noscetetuꝵ. nisi incantato¬
rũ atq magorũ. ad inquisitioem somnii
defecisset intentio: Quomͦ etiã saluaretue egyp¬
tus. ioseph in custodia constituto. nisi eũ de¬
cretio somniorũ ꝑtraxisset in mediũ: Et id̾o
aliud quid ista pretendunt: nec scd̾m phan¬
tasias cõmunes omnino pensanda sunt.
Consueta quippe somnioꝵ facies eadẽ uni¬
uersorũ est. quȩ modis plurimis spetie qua¬
dam imaginationis occurrit. Aut enĩ ꝑ¬
manent ut dictum est in ea parte anime
qua memoria continetus studioꝵ similitu¬
dines oiurnoꝵ. aut sepe numero qualitatib
corporaliũ affectionum. somnioꝵ quoq

Expanded text:
syrius tyrannus ad scientiam futurorum per somsyrius tyrannus ad scientiam futurorum per somnia divinitus instruuntur, aliud quiddam est quod per eos miranda dispensatione peragitur. Oportebat enim sanctorum sapientiam declarari quae videbatur occulta, ne communem vitam sine utilitate vel commodo praeteriret. Quomodo namque Daniel talis esse nosceretur, nisi incantatorum atque magorum acquisitionem somnii defecisset intentio? Quomodo etiam salvaretur Aegyptus Joseph in custodia constituto, nisi eum discretio somniorum pertraxisset in medium? Et ideo quid aliud ista praetendunt, nec secundum phantasias communes omnino pensanda sunt, consueta quippe somniorum facies eadem universorum est quae modis plurimis specie quadam imaginationis occurrit. Aut enim permanent, ut dictum est, in ea parte animae qua memoria continetur, studiorum similitudines diurnorum, aut saepenumero qualitatibus corporalium affectionum somniorum
Abbreviated transcription (Latin):
rant in tempore prestiterunt. Quod autẽ da¬
niel. & ioseph. eoꝵq consimiles. diuina uir¬
tute nullis turbatis sensib. ad futurorũ prefor¬
mantur scientiã: nichil hoc ad presentẽ ꝑti¬
net questionẽ. quia ñ hȩc quisquã sapiens
somnioꝵ generib imputare debebit. Alioqͥn
& illas uisiones quȩ diuinitus uigilantib
accidunt. ñ suꝑna uisitatione. s natura
consequentia sponte sua id oꝑante puta¬
bit posse contingere. Sicut ergo cunctis ho¬
minib iuxta suũ sese moderantib animũ.¬
pauci quidã sunt. qui diuina illustrari con¬
fabulatione mereantuꝵ: ita cõmuniter scd̾m
naturã nobis ac similiter̃ somnioꝵ phan¬
tasi is accedentib. ñ nulli ꝑ soporẽ diuine
cuiusdã participes reuelationis existunt.
cetȩrisq omnib & si aliqua re ꝑ somnia
prescientia gignitua: iuxta predictũ gig¬
nitus modum. Si uero uł egyptius ille. uł as¬

Expanded text:
rant praestiterunt. Quod autem Darant praestiterunt. Quod autem Daniel et Joseph eorumque consimiles divina virtute nullis turbati sensibus ad futurorum informantur scientiam, nihil hoc ad praesentem pertinet quaestionem, quia non haec quisque sapiens somniorum generibus imputare debet, alioquin et illas visiones quae divinitus vigilantibus accidunt, non superna visitatione, sed naturae consequentia sponte sua id operante putabit posse contingere. Sicut ergo cunctis hominibus juxta suum sese moderantibus animum, quidam sunt qui divina illustrari confabulatione mereantur, ita communiter secundum naturam nobis ac similiter somniorum phantasiis accidentibus, nonnulli per soporem divinae cujusdam participes revelationis existunt, caeterisque omnibus et si aliqua re per somnium praescientia gignitur, juxta praedictum gignitur modum. Si vero Aegyptius ille vel As
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ confusa. prescientia uero quib
uelaminib obruta: preter uotũ ad stu¬
dium quasdã speculatur imagines.
& aliquid eoꝵ non ñquã que sunt uen¬
tura prenuntiat. Nam subtilitate natu¬
re plus aliquid habet. quã corporis ctas¬
situdo. ad contemplanda ea quȩ uident᷑
accidere: s ñ potest recto ordine futura
reseruare. quia nec ꝑspicua & manifes¬
ta doc̃trina ꝓponitur. eoꝵ que in som¬
nis digesta cernuntur. S qͥcqͥd illud euł.
ambigua futuri fit enuntiatio: qđ enis¬
ma uocant. qui uidentue ista discerneae
qł scilicet aliud ostentet in uerbis. aliuo
intellectib afferat. Sic pincerna pharaoni
botrũ premit in pateram: sic panes canis¬
tro ferre ferre pistor imaginatur. Uterq e¬
nim iuxta studiũ qđ exercuit. se in somnnᷤᷤ
esse ꝑuidit. Solitarũ nãq artiũ simulacia
in prescientia mentis impressa: ꝑ hoc a¬
nimȩ uaticiniũ predici quȩ uentura fue¬

Expanded text:
quidem confusa, praescientia vero quibusdam quidem confusa, praescientia vero quibusdam velaminibus obruta, praeter votum ac studium quasdam speculatur imagines, et aliquid eorum nonnunquam quae sunt ventura praenuntiat. Nam per subtilitatem naturae plus aliquid habet quam corporis crassitudo ad contemplanda ea quae videntur accedere, sed non potest recto ordine futura reserare, quia nec perspicua et manifesta doctrina proponitur eorum quae in somnis digesta cernuntur. Sed quidquid illud est, ambigua futuri fit denuntiatio, quod aenigma vocant qui videntur ista discernere, quod, si aliud ostentet in verbis, aliud in intellectibus afferat. Sic pincerna Pharaonis botrum premit in patera, sic panes in canistro ferre pistor imaginatur, uterque enim juxta studium quod exercuit se in somnis esse pervidet. Solitarum namque artium simulacrorum in praescientia mentis impressa per omne vaticinium praedici quae ventura fue
Abbreviated transcription (Latin):
qđ si paululũ cõmotus fuerit. ilico fumus
excitatur in flamma: similitea &e mens o¬
tio sensuũ tempore soporis obtecta. nec elu¬
cere ꝑ eos potest. nec prorsus intercipi. s in¬
stas fumi uidetur oꝑari. in aliquo quidem
agens. in aliquo uero non preualens. Et
sicut quidã musicus resolutis lyrȩ nexib
si plectrũ cordis initiat. ñ ei modulatio
cõpetenter occurrit. nec enĩ qđ extentũ
ñ est. aꝑte resonabit. s plerũq manus
artificiose mouetur. ducens plectrũ ad
locales positiones accentuũ. sonus autẽ nͥ
efficitur. nisi confusus & mordinatus ex
motu cordarũ. quẽ bombũ greci nomi¬
nant: ita ꝑ somnũ naturalia sensuumo
menbra resoluta. aut omnino quiescit
artifex animus. si corpus numia pleni¬
dudine pregrauetur. aut certe langui¬
dius ce obscurius oꝑabitur. cũ boc orga¬
nũ sensuale diligentius artẽ nequit ex¬
cipere. Quaꝓpter in somnis. memoria

Expanded text:
quod si paululum commotus fuerit, illico fumus quod si paululum commotus fuerit, illico fumus excitatur in flammam: similiter et mens otio sensuum tempore soporis obtecta, nec elucere per eos potest, nec prorsus intercipi, sed instar summi videtur operari, in aliquo quidem egens, in aliquo vero praevalens: et sicut quispiam musicus, resolutis lyrae nexibus, si plectrum cordis injiciat, non ei modulatio competenter occurrit nec enim extentum quod non est apte resonabit, sed plerumque manus artificiose movetur, ducens plectrum ad locales positiones accentuum, sonus autem non efficitur nisi inordinatus ex motu chordarum quae vocant Graeci Βόμβον; ita per somnum naturalibus sensuum membris resolutis, aut omnino quiescit artifex animus, si corpus nimia plenitudine praegravetur, aut certe languidius et obscurius operabitur, cum hoc organum sensuale diligentius artem nequit excipere. Quapropter in somnis memoria
Abbreviated transcription (Latin):
ita ꝑ somnũ primatus harũ potentiarũ. quo¬
dãmodo cõmutantur in nobis. & obtinente id
quod inrationabilius esse probatus. aliarum
quidẽ efficientia conquiescit: non tam̃ om¬
nino restringitur. Tunc enĩ ea uis animȩ
quȩ nutrimentis insistit. quãuis ꝑ soporem
ad digestionis contendat offitiũ. omnẽq natu¬
ram sibi uacare ꝑmittat: ñ tam̃ ab hac eius
oꝑatione potentia illa sensualis abstrahit᷑.
slec enĩ fas qđ semel naturaliteꝵr unitũ est.
posse diuelli: s elucescere ñ pot̾ eiꝰ affectus.
somni otio cõpeditus. Hac itaq ratione cũ se
mens ad sensibilis animȩ spetiẽ uercit. con¬
sequens est cũ hȩc mouetue. uti &e illã di¬
camus. moueri pariter. & cũ quiescit simili
modo quiescere. Quẽad modũ uero citta ig¬
nẽ hoc fieri naturale est. ut cũ paleis un¬
diq tegitus. nulloq spiraculo suscitatur.
nec cirtũtecta depascat. nec penitus extin¬
gatus. s ꝓ flamma quidã fumus exurgat.

Expanded text:
somnum ablato harum potentiarum usu quodammodo commutantur in nobis, et obtinet id quod irrationabilius esse probatur. Aliorum quidem efficientia conquiescit, non tamen omnino restringitur. Tunc enim vis animi qui nutrimentis insistit, quamvis per soporem ad digestionis contendat officium omnemque naturam sibi vacare permittat. Non enim ab hac ejus operatione potentia illa sensualis abstrahitur, nec enim fas est quod semel naturaliter unitum est, possit divelli, sed elucescere non potest ejus effectus, somni otio impeditus. Hac itaque ratione cum se mens ad sensibilis animi speciem vertit, consequens est cum hic movetur, uti et illam dicamus moveri pariter, et cum quiescit, simili modo quiescere. Quemadmodum vero circa ignem haec fieri naturale est, ut cum paleis undique tegitur, nulloque spiraculo suscitatur, nec circum tecta depascat, nec penitus exstinguatur, sed pro flamma quidem fumus exsurgat,
Abbreviated transcription (Latin):
stricaicione diffunditurr. S hec ratio
ex illo quoq morbo. qui huic uidetus
esse contrarius. id est qui ex leticia. ri¬
suq contingit. uł maxime cõmendat᷑.
Dilatantua enĩ quodã modo. & dissol¬
uuntur ꝑ aliquã uoluptatẽ totius euapo

Expanded text:
strictione diffunditur. Sed haec ratio strictione diffunditur. Sed haec ratio ex illo quoque morbo qui huic videtur esse contrarius, id est qui ex laetitia risuque contingit, vel maxime commendatur. Dilatantur enim quodam modo et dissolvuntu
Abbreviated transcription (Latin):
morbi huius incõmodũ imperite trans¬
mittunt. Hoc aut̃ disserunt qui passionũ
causas. diligenter inuestigate curarunt.
qd in merore cõpressis. naturaliter totius
corporis euaporationũ tramitib atq con¬
clusis. in ꝓfundissimas internorũ sedes co¬
gitue quicqͥd ꝑ hos respirationis aditus
exire ꝓhibetur. Unde coangustatis uiso¬
rib accedente tristicia: sepe iolentior
sp̃s ex imo trabitur. ut dilatetur id qđ
contractũ est. & hunc alitũ quẽ meror
extrudit. etiã gemitũ uocamus. idest ni¬
mii doloris inditiũ. S qui putant hac e¬
adem passione affici. particulã cordis. ut
uixi falluntur. cũ non cordis s oris uen¬
tris sit ista molestia: ex ea occasione qua
uiximus. qđ scilicet euaporationũ com¬
pressis aditib. fellis coatigustata uesicula
humorẽ illũ asperũ. atq mordacẽ in os
uentris effundit. Et hȩc est huiꝰ rei ꝓba¬
ta. dũ fellis humor in uenis nimia con¬

Expanded text:
morbi hujus incommodum imperite transmorbi hujus incommodum imperite transmittunt. Hoc autem disserunt, qui passionum causas diligenter investigare curarunt, quod in moerore compressis naturaliter totius corporis evaporationum tramitibus atque conclusis in profundissimas internorum sedes cogitur, quidquid per hos respirationis aditus exire prohibetur. Unde coangustatis visceribus accenditur tristitia, saepe violentior spiritus ex imo trahitur, ut dilatetur id quod contractum est. Et hunc halitum quem moeror extrudit, etiam gemitum vocamus, id est nimii doloris indicium. Sed qui putant hac eadem passione affici particulam cordis ut dixi falluntur, cum non cordis, sed oris ventris sit ista molestia, ex ea occasione quam diximus, quod scilicet evaporationum compressis aditibus, fellis coangustata vesicula humorem illum asperum atque mordacem in os ventris effundit. Et haec est hujus rei probata, dum fellis humor in venis nimia con
Abbreviated transcription (Latin):
facile ormmouet᷑. Suꝑ hȩc nichilominus prets¬
se sensibilib reb mẽbranulã cerebri iuxta
rationem eorũ. qui hec naturali disputatiõe
ꝑtractant. complectens sub se cerebrum: cuiꝰ
etiã foueni uaporationẽ pinguedinis audi¬
ens ab his qui se a natomicis inspectionib
occupauerunt. irritũ qđ dicit᷑ omnino non
facio: s ñ ex his ꝓbare contendã. qđ localib
quibdã circũscriptionib incorporea substan¬
tia concludatur. Nã nos excessũs intationabi¬
les fieri. non ex capitis adgrauatioe didici¬
mus: medicorum uero peritissimi uitisq la¬
terib. quib eiusdẽ cerebii mẽbranule con¬
tinentus. aliqua passione turbatis: rationa¬
le nr̃m egrotare definiunt. appellantes fene¬
ticã passioẽm quia isdẽ m̃branulis freneᷤ
nom̃ existit. Similiter etiã tristicia cor affi¬
ci suspicantes: ꝓfecto falluntur. Cũ enĩ ñ
cor s os uentris merore turbetur: ad cor

Expanded text:
facile commovetur. Super hoc nihilominus praeesfacile commovetur. Super hoc nihilominus praeesse sensibilibus rebus membranulam cerebri, juxta rationem eorum qui haec naturali disputatione pertractant, complectens sub se cerebrum, cujus etiam foveri vaporatione pinguedinis audiens, ab his qui se anatomicis inspectionibus occuparunt, irritum quod dicitur omnino non facio; sed non ex his probare contendam quod localibus quibusdam circumscriptionibus incorporea substantia concludatur. Nam nos excessus irrationabiles fieri non ex capitis aggravatione didicimus. Medicorum vero peritissimi, utrisque lateribus, quibus ejusdem cerebri membranulae continentur, aliqua passione turbatis, rationale nostrum aegrotans definiunt, appellantes freneticam passionem, quia iisdem membranulis frenes nomen existit. Similiter etiam tristitia cor affici suspicantes profecto falluntur. Cum enim non cor, sed os ventris moerore turbetur, ad cor
Abbreviated transcription (Latin):
amq rationẽ hac fide confirmat. quod
non alibi sit. effectus intelligentie collocatuᷤ.
nisi in ea parte. ubi & aures aptatȩ irru¬
entes uoces excipiunt. & intinius iuxta ip¬
sa occuloꝵ ꝓfunda concretus. occurrenteᷤ
pupillis imaginũ formas transmittit
interius. & qualitates odorum nariũ
discernuntur attractu. Sensus ȩtiam
qui gustu ꝑficitur. iuditio menbranu¬
ie cerebri sic̃ut supͣdictũ est approbatur.
que de ꝓximo quosdã neruorum ramus¬
culos. ex se ipsa sensibiles ꝑ nodos colli.
usq ad ea loca. que colatorii instar exis¬
tunt. & musculos circũ iacentes intease¬
rit. Ego autẽ quia passionis accessu ani
me intelligentia sepe turbatur. & qͥ a
uixta naturalem uigorem. cogitationis ef¬
fectus obtunditur. quadã boc idem corꝑis
egrotatione contingere. uerũ esse ꝓnunti¬
o: & fontem quandã corporalis caloris cor
esse non nego. qđ ad urascibiles impetus

Expanded text:
amque rationem hac fide confirmat, quod amque rationem hac fide confirmat, quod non alibi sit effectus intelligentiae collocatus, nisi in ea parte ubi et aures aptatae irruentes voces accipiunt, et intuitus juxta ipsa oculorum profunda concretus occurrentes pupillis imaginum formas transmittit interius, et qualitates odorum variorum discernuntur attractae. Sensus etiam qui gustu perficitur, indicio membranulae cerebri sicut supra dictum est approbatur, quae de proximo quosdam nervorum ramusculos ex re ipsa sensibiles per nodos colli usque ad ea loca quae colatorii instar existunt, et musculos circumjacentes interserit. Ego autem, quia a passionis accessu ani mae intelligentia saepe turbatur, et quia juxta naturalem vigorem cogitationis effectus obtunditur, quadam hoc idem corporis aegrotatione contingere, verum esse pronuntio, et fontem quemdam corporalis caloris cor esse non nego, quod ad irascibiles impetus
Abbreviated transcription (Latin):
ueluti quibdlã nuntus seu ꝓtectorib
ita sensib circũquaq ualletur. Signa
uero & isti huiuscemodi suȩ suspicatioĩs
insinuant: qđ mens tunc a recto consilio
& ab eo qd deceat abducatur. quando
cerebti menbrana uexatur. & qđ in ig¬
norantia honestatis degeant. quos ebri¬
etas grauat. Ad hec autẽ ce aliquas cau¬
sas naturales aditiunt: quib opiniones
suas. singuli quas de principali homi¬
nis parte deferunt confirmare uudeantur. Et
hic quidẽ ad igneã naturã ouolis cognatio¬
ne. motũ mentis adfirmat łͥetr q ł ee
mentis & ignis indormitabił ꝓbetur esse
substantia. Et quia in cordis. pͥartẽ. mentem
fatetur influete: idcirto mobilitait feruori.
motũ temperari mentis adtribuit recepta¬
culũ nature intelligibilis cor esse ꝓnunti¬
ans. in quo calor exundat. Altea autẽ cunc¬
torum sensuũ ueluti principiũ. atq radi¬
cem cerebri. menbranã esse testantur: su¬

Expanded text:
veluti quibusdam nuntiis seu protectoribus veluti quibusdam nuntiis seu protectoribus ita sensibus circumquaque valletur. Signa vero et isti hujuscemodi suspicionis insinuant, quod mens tunc a recto consilio et ab eo quod deceat abducatur, quando cerebri membrana vexatur, et quod in ignorantia honestatis degant, quos ebrietas gravat. Ad haec autem et aliquas causas naturales adjiciunt, quibus opiniones suas singulis quas de principali hominis parte deferunt, confirmare videantur. Et hic quidem ad igneam naturam cordis cognationem motuum mentis affirmat, propterea quod et mentis et ignis indormitabilis probetur esse substantia, et quia in cordis parte mentem fatetur influere, idcirco mobilitate fervoris motum temperari mentis astruit, receptaculum naturae intelligibilis cor esse pronuntians, in quo calor exundat. Alter autem cunctorum sensuum veluti principium atque radicem cerebri membranam esse testatur, su
Abbreviated transcription (Latin):
talis. & uana locutio.
que mille quibdam
reb corporeis. uim intel¬
lectualis oꝑationis in¬
cludit: ex quib quidã
id quod hominis pri¬
cipale est. in corde constituunt. quidã uͦ
in cerebro subsistere suspicantu. quidã
suꝑfitie ꝑsuasionis. opiniones huiusce¬
modi roborantes. Is enim qui in corde pͥn¬
cipale hominis esse definit: ex locisi¬
tu argumenta nititur suȩ rationis ap¬
ponere. ꝓpter qđ mediũ locũ uidetus
cor totus corporis continere. quatinus
se spontaneus motus e medio ad o m̃e
corpus facilius exbibens: in quos uolu¬
erit effectus erumpat. Ad hanc aut̃ ra¬
tionem ueluti testes uidetur afferre. tristifi¬
cam. atq irascibilem hominis affectioes.
qł scilicet huiusmodi passiones. hanc
partẽ ad cõpassionem commouere ui¬
deantua. Qui uero cerebrũ intelligentiȩ
domitiliũ credunt: quasi quandã arcem
uniuersi corꝑis capud asserunt a natura
constructũ. in quo mentẽ quasi reginã.
quandã inhabitare ꝓnuntiant. quȩ

Expanded text:
ocutio quae mille quibusdam rebus corporeis vim intellectualis operationis includit: ex quibus quidam id quod hominis principale est, in corde constituunt: quidam vero in cerebro subsistere suspicantur, quadam superficie persuasionum opinionem hujus roborantes. Is enim qui in corde principale hominis esse definit, ex loci situ argumenta nititur suae rationis apponere, propterea quod medium locum videtur cor totius corporis continere, quatenus se spontaneus motus e medio ad omne corpus facilius exhibens, in quos voluerit effectus erumpat. Ad hanc autem rationem veluti testes videntur afferre tristificas atque irascibiles hominis affectiones: quod scilicet hujusmodi passiones hanc partem ad compassionem commovere videantur. Qui vero cerebrum intelligentiae domicilium credunt, quasi quamdam arcem universi corporis caput asserunt a natura constructum, in quo mentem quasi reginam quamdam inhabitare pronuntiant, quae
Abbreviated transcription (Latin):
sionũ differentiasi somnioꝵ quoq uarie facies e¬
grotantib accidunt. Alie quidẽ defectiᷤ stoma¬
cho: & alis cerebri passione uexatis Eis etiã qͥ
febre laborant. alie & alie qui ex colera ꝑieli¬
tantua. & flegmate. Itẽq dissimiles his. qui
plenitudine & inanitate decumbunt. Ex qui¬
bus possibile est animaduertere. qđ illa uis
amime ꝑ quã nutrimenta nobis increm̃taq
contingunt habeat: aliquã intellectualis rei
particulã. qu̾adã sibi societate consertã. dũ qua¬
litas affectionis corporee similitudinẽ quodã¬
modo preferat. iuxta passionẽ que obtinet i¬
maginationib congruentẽ. Icẽq multis etiã
scd̃m morũ qĩutrsitatẽ. somniorũ quoq ui¬
sa formanturᷤ Aliã nãq sunt uiri fortis. alia
meticulosi. suxuriosi alia. de alia conunentes.
Alus largus. & aluis auarus imaginacionib¬
luditur. Nusquã uero in his intelligentia men¬
tis opetatur. s anime pars inrationabilior

Expanded text:
ferentias, somniorum quoque variae facies aegrotantibus accidant, aliae quidem defectis stomacho, et aliae cerebri passione vexatis, his etiam qui febre laborant aliae, et aliae qui ex cholera periclitantur et flegmate. Itemque dissimiles his qui plenitudine et inanitate decumbunt. Ex quibus possibile est animadvertere quod illa vis animae per quam nutrimenta nobis incrementaque contingunt, habeat aliquam intellectualis rei particulam, qua sibi societate consertam, dum qualitas affectionis corporeae similitudinem quodammodo praeferat, juxta passionem quae obtinet imaginationem congruentem. Itemque multis etiam secundum morum diversitatem somniorum quoque visa formantur. Alia namque sunt viri fortis, alia meticulosi, alia luxuriosi, et alia continentis; aliis largus et aliis avarus imaginibus illuditur: nusquam vero in his intelligentia mentis operatur, sed animae pars irrationabilior,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ce fortes sit quod cupiant &e infirmi non
refugiant. Et precipue ut presentem regulã
in omnib conseruet. ut dum bene ministͣ¬
uerit audiat a dño quod secius bonus qui
erogauit triticum conseruis suis iu tempo¬
re suo. Amen dico uob̃ ait: suꝑ omĩa bona

Expanded text:
ut sit et fortes quod cupiant, et infirmi non ut sit et fortes quod cupiant, et infirmi non refugiant; et praecipue ut praesentem regulam in omnibus conservet. Et dum bene ministraverit, audiat a Domino quod servus bonus, qui erogavit triticum conservis suis in tempore suo: Amen dico vobis, ait, super omnia bona
Abbreviated transcription (Latin):
superexaltet misericordiam iudicio: ut idem
ipse consequatur. O derit uitia: diligat frẽs.
In ipsa autem correptione pruidenter agat:
& ne quid nimis. ne dum numis cupit eradere
eruginem frangatur uas. Suamq fragilica¬
tem semper suspectus sit: memineritq cala¬
mum quassatum. non conterendũ. In quib
non dicimus ut ꝑmittat nutriri uicia: sed
prudenter &e cum haritate ea ut preualetam¬
putet. ut uiderit cuiq expedire sicut iam di¬
ximus: oe studeat plus amari quam timeri.
Non sit turbulentus ⁊ anxius: non sit nimiꝰ
ce obstinatus: non sit zelocipus ce numis sus¬
piciosus. quia nunquam requiescit. Et in
ipsis imperiis suis: sit prouidus ce conside¬
ratus suie scdm deum. siue secundum scłm
sint opera que iniungit discernat &e tem¬
peret: cogitans discretionem sancti ia cob di¬
centis. Si greges meos plus mnambulando fe¬
cero laborare: morientur cuncti una die. Hec
ergo aliquaq cestimonia disccetionis. ma¬

Expanded text:
superexaltet misericordia judicio, ut idem superexaltet misericordia judicio, ut idem ipse consequatur. Oderit vitia, diligat fratres. In ipsa autem correptione prudenter agat, et ne quid nimis: ne, dum nimis eradere cupit aeruginem, frangatur vas. Suamque fragilitatem semper suspectus sit: memineritque calamum quassatum non esse conterendum. In quibus non dicimus ut permittat nutriri vitia, sed prudenter et cum charitate ea amputet, ut viderit cuique expedire, ut diximus. Et studeat plus amari, quam timeri. Non sit turbulentus et anxius; non sit nimius et obstinatus; non sit zelotypus et nimis suspiciosus: quia nunquam requiescit. In ipsis imperiis suis providus et consideratus; et sive secundum Deum, sive secundum saeculum sit opera quam injungit, discernat et temperet, considerans discretionem sancti Jacob dicentis: Si greges meos plus in ambulando fecero laborare, morientur cuncti una die . Haec ergo et alia testimonia discretionis, ma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueniant. De ordinando abbate
consideretur ratio: ut hic constituatur quem
sibi onãs concos congregatio scđm timorem
dei. siue etiam pars quamuis parua congre¬
gationis saniore consilio elegerit. uite autem
merito. ⁊ sapientie doctrina eligatar qui or¬
dinandus est: etiam si ultimus fuerit in oedi¬
ne congregationis. Quod si etiam omĩs con¬
gregatio uitiis suns quod quidem absit consen
tibus aut xpistianis uicinis claruerint: pro¬
hibeant prauorum preualere consenfum. sed
domui dei dignum constituant dispensatorẽ:
scientes pro hoc se recepturos mercedem bonã.
si illud caste ⁊ zelo dei faciant: sicut econtra¬
no peccatum si neglegant. Ordiatus autẽ
abbas cogitet semꝑ quale onus suscepie: oe
cui reolliturus est rationem uillicationis sue:
sciatq sibi oportere prodesse magis quam
preesse. Oportet ergo eum esse doctum lege
diuina: ut sciat unde proferat noua ⁊ uete¬
ra. Castum. sobrium. misericordem. ⁊ semper

Expanded text:
UT IV. DE ORDINANDO ABBATE.UT IV. DE ORDINANDO ABBATE.consideretur ratio, ut hic constituatur quem sibi omnis concors congregatio secundum timorem Dei, sive etiam pars, quamvis parva, congregationis saniore consilio elegerit. Vitae autem merito et sapientiae doctrina eligatur qui ordinandus est, etiamsi ultimus fuerit in ordine congregationis. Quod si etiam omnis congregatio vitiis suis quod quidem tibus, aut Christianis vicinis claruerint: prohibeant pravorum praevalere consilium, et domui Dei dignum consscientes pro hoc se recepturos mercedem bonam, si illud caste et zelo Dei faciant, sicut e diverso peccatum, si negligant. Ordinatus autem abbas cogitet semper quale onus suscepit, et cui redditurus est rationem villicationis suae, sciatque sibi oportere prodesse magis quam praeesse. Oportet ergo eum esse doctum lege divina, ut sciat, et sit unde proferat nova et vetera; castum, sobrium, misericordem; et semper
Abbreviated transcription (Latin):
non teneatur. Iunores igitur: priores suos ho¬
norent. Priores uero: iumores suos diligant. In
ipsa autem appellatione nominum: nulli lice¬
at alium puro nomine appellare. s priores iu¬
niores suos fr̃m nomine. iumores autem pͥores
suos nonnos uocent: quod intelligitur pater¬
na reuerentia. Abbas autem quia uices xpist
agere uidetur donnus. &e abbas uocetur: non
sua assumptione. sed honore ce amore xp̃i. Ip̃ẽ
autem cogitet. &e sic se exhibeat: ut dignus sit
tali honore. Ubicumq autem sibi obuiant fra¬
tres: iunior a puiore benedictionem petat. Tran¬
scunte maiore mmor surgat ce det ei locum
sedendi. Nec presumat iunior consedere. nisi ei
precipi at senior suus: ut fiat quod scriptum
est. Honore inuicem preutiuentes. Pueri parin
li uł adolescentes: in oratorio uł ad mensam cũ
disciplina ordines suos consequantur. Foris
autem uł ubiq custodiam habeant oe disci¬
pluram: usq dum ad intelligibilem etatem

Expanded text:
 teneatur. Juniores igitur priores suos ho teneatur. Juniores igitur priores suos honorent, priores juniores suos diligant. In ipsa autem appellatione nominum nulli liceat alium puro nomine appellare: sed priores juniores suos fratrum nomine; juniores priores suos nonnos vocent, quod intelligitur paterna reverentia. Abbas vero, quia vices Christi agere videtur, dominus et abbas vocetur, non sua assumptione, sed honore et amore Christi. Ipse autem cogitet, et sic se exhibeat ut dignus sit tali honore. Ubicunque autem sibi obviant fratres, junior a priore benedictionem petat: transeunte majore minor surgat, et det ei locum sedendi; nec praesumat junior consedere, nisi ei praecipiat senior suus, ut fiat quod scriptum est: honore invicem praevenientes. Pueri parvi vel adolescentes in oratorio vel ad mensas cum disciplina ordines suos consequantur. Foris autem, vel ubi et ubi custodiam habeant et disciplinam, usque dum ad intelligibilem aetatem
Abbreviated transcription (Latin):
ulmes suos in moriasterio
ita conseruent: ut conu̾sionis tempꝰ
uł uite meritum discernit. ut ꝙ abbas consti¬
tuerit. Qui abbas non conturbet gregem sibi
orminissum: nec quasi libera utens potestate
inuste disponat aliquid. sed semꝑ cogitet
quia de omnib udiciis &e operib suis redditu¬
tus est deo rationem. Ergo secundum ordines
quos constituerit uł quos habuerint ipsi fra¬
tres: sic accedlant ad pacem. ad commnunionẽ.
ad psalmum imponendum. in choro standũ.
Ec iomnib omnino locis etas non discemat᷑
in ordine nec preuidicet: quia samuel &e da¬
mel pueri presbiteros iudicauerunt. Ergo ex¬
ceptis his quos ut diximus altiori confilio ab¬
bas pretulerit uł degradauerit certis ex causis:
reliqui om̃es ut conuercuntur ita sint. Ut uerbi
gratia qui secunda hora diei uenerit in mona¬
sterio. iuniorem se nouerit illius esse qui prima
hora uenit dier: cuuislbet etatis uł dignita¬
tis sit. Pueri uero ꝑ omĩa. ab om̃ib disciplina¬

Expanded text:
es suos in monasterio ita conservent, ut conversionis tempus et vitae meritum discernit atque abbas constituerit. Qui abbas non conturbet gregem sibi commissum, nec quasi libera utens potestate injuste disponat aliquid; sed semper cogitet quia de omnibus judiciis et operibus suis redditurus est Deo rationem. Ergo secundum ordines quos constituerit, vel quos habuerint ipsi fratres, sic accedaad psalmum componendum, in choro standum; et in omnibus omnino locis  ordines nec praejudicet, quia Samuel et Daniel pueri presbyteros judicaverunt. Ergo exceptis his quos, ut diximus, altiori consilio abbas praetulerit, vel degradaverit certis ex causis, reliqui omnes, ut convertuntur, ita sint: ut verbi gratia, qui secunda hora diei venerit in monasterio, juniorem se noverit illius esse qui prima hora venit diei, cujuslibet aetatis aut dignitatis sit. Pueris vero per omnia ab omnibus disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
ut abbas disposuerit: ut dum plurib com¬
mittitur unus non suꝑbiat. Q uod si aut lo¬
cus expetit aut congregatio petierit ratio¬
nabiliter cum humilitate: ce abbas iudica¬
uerit expedire. quemcumq elegerit abbas
cum consilio frm̃ tumnentium dm̃. ordiuet ip̃e
sibi p̾positum. Qui tamen p̾positus illa agat
cum reuerentia que ab abbate suo ei inuinc¬
da fuerint: nichil contra uoluntatem ab̃bis
aut orcdinationem faciens. quia quantum
prelatus est ceteris: tanto eum oportet solli¬
citus obseruare precepta regule. Qui prepo¬
tiosus: aut elatione deceptus superbie aut cõ¬
tentor sc̃ẽ regule fuerit comprobatus. ammo¬
neatur uerbis usq quater. Si non emendaue¬
rit: adibeatur ei correptio discipline regula¬
ris. Quod si neq sic correxerit: tunc deiciatur
de ordine prepositure.⁊ alius qui dignus est¬
in loco euis subrogetur. Quod si ce postea in
congregatione quietus ce obediens non fuerit:

Expanded text:
ut abbas disposuerit: ut, dum pluribus comut abbas disposuerit: ut, dum pluribus committitur, unus non superbiat. Quod si aut locus expetit, aut congregatio petierit rationabiliter cum humilitate, et abbas judicaverit expedire, quemcunque elegerit abbas cum consilio fratrum timentium Deum, ordinet ipse sibi praepositum. Qui tamen praepositus agat cum reverentia quae ab abbate suo ei injuncta fuerint, nihil contra abbatis voluntatem et ordinationem faciens. Quia quantum praelatus est caeteris, ita eum oportet sollicitius observare praecepta regulae. Qui praepotiosus, aut elatione deceptus superbire, aut contemptor sanctae Regulae comprobatus, admoneatur verbis usque quater: si non emendaverit, adhibeatur correptio disciplinae regularis: quod si neque sic correxerit, tunc dejiciatur de ordine praepositurae, et alius, qui dignus est, loco ejus subrogetur. Quod si et postea in congregatione quietus et obediens non fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ialiqui maligno spiritu suꝑbie inflati. esti¬
mantes se sccd̃os abbates ẽe assumentes sibi
tyrannidem. scandala nutriunt: oe dissensio¬
nes ui congregatione faciunt. Et maxime in
ilis iocis. ubi ab eodem sacerdote uł ab eis ab¬
batib qui abbatem ordinant: ab ipsis etrã
ce prepositus ordinatur. Quam quod absur¬
dum sit facile aduiertitur: quia ab ipso ini¬
tio ordinationis uratenia ei datur suꝑbien¬
di. dum ei suggeritur a cogitationibus suis.
contrana sibi inuicem abbas prepositusq
sentiunt: ce ipõꝵ necesse est sub hac dissen¬
sione aruas periclitari. ⁊ hii qui sub ipsis st̃
dum adulantur partib eunt in ꝑditionem.
Cuius periculi malum. illos respicit in capi¬
de: qui talib in ordinatione se fecerint aucto¬
res. Ideo nos preuidemus expedire. ꝓpter pa¬
cis karitatisq custodiam: in abbatis pendere
arbitrio ordinationem monasterii sui. Et si
potest fieri: ꝑ decanos ordinetur ut ante dis¬
posuimus. om̃is utilitas monasterii ꝓ¬

Expanded text:
aliqui maligno spiritu superbiae inflati, et aestimantes se secundos esse abbates, assumentes sibi tyrannidem scandala nutriunt, et dissensiones in congregatione faciunt, et maxime in illis locis ubi ab eodem sacerdote vel ab eis abbatibus qui abbatem ordinant, ab ipsis etiam et praepositus ordinatur. Quod quam sit absurdum facile advertitur, quia ab ipso initio ordinationis materia ei datur superbiendi, dum ei suggeritur a cogitationibus suis econtraria sibi abbas praepositusque sentiunt, et ipsorum necesse est sub hanc dissensionem animas periclitari; et hi qui sub ipsis sunt, duma dulantur partibus, eunt in perditionem. Cujus periculi malum illos respicit in capite qui talibus in ordinatione se fecerunt auctores. Ideo nos videmus expedire propter pacis charitatisque custodiam in abbatis pendere arbitrio ordinationem monasterii sui: Et, si potest fieri, per decanos ordinetur, ut ante disposuimus, omnis utilitas monasterii, pro
Abbreviated transcription (Latin):
tem publice. uł turpiter ꝓclamantẽaut
in tabernis alusq locis. uitã cũ dedecore ou¬
cents. nec obseruabit quide̾ facue huius¬
mnõdi homimẽ uł uotabit: sciens eũ con¬
sequentea hȩc ad reliquã uitã gerere. suam¬
Si uero eũ qui religiosã uitã ꝓfitetue. uideat
quis uł parũ aliquio contra quã conoecet
facere: obseruant. om̃s. & increpant. c ad
religionis obprobriũ ducunt /taq ueluo
pedagogus quidã ẽ infirmiorib babitues
iste religiosior: ut etiã inuitos eos ab oꝑe
tes ad habitũ magis teuocatus. S c de mu¬
lerib dicit in habitu ordinato eas esse de¬
erebs Srdinatus autẽ habitus esse xp̃iar d
citite is. qui scdm ꝓpositũ ac ꝓfessionẽ enꝰ
aptus intelligitur. Sicut eni estaꝓprium
aliquid militi in habitu uestam̃ti. &e alius
est babitus senatoris. ex quo ꝑrecipue in¬
telligitua uł iste qđ senator est. uł ille qađ

Expanded text:
tem publice, vel turpiter proclamantem, aut tem publice, vel turpiter proclamantem, aut in tabernis aliisque locis vitam cum dedecore agentem, nec observabit quidem facile hujuscemodi hominem, vel notabit, sciens eum consequentur haec ad reliquam vitam suam gerere. Si vero eum qui gloriosam vitam profitetur, videat quis vel parum aliquid conagere, observant omnes, et increpant, et ad religionis opprobrium ducunt. Itaque velut paedagogus quidam est infirmioribus habitus iste religiosior, ut etiam invitos eos ab opere ignat : quae res ad habitum magis revocatur. Sed et de mulieribus dicit, in habitu ordinatas eas esse debere. Ordinatus autem habitus Christiani dicitur is, qui secundum propositum ac profesaptus intelligitur. Sicut enim proprium est aliquid militi in habitu vestimenti, et alius est habitus senatoris, ex quo praecipue intelligitur, vel iste quod senator est, vel ille quod
Abbreviated transcription (Latin):
te. &e alia in die. s oportet unũ illud ip̃m
tale esse indum̃tum. qđ nobis sufficere pos¬
sit ad omĩa: ce in die honestũ uideatirs m¬
dum̃tum. & in noc̃te expleat necessitatem.
Ex hoc enĩ fiet. ut & habitus nostes cõmu¬
nis. & similis. atq unius formȩ fit omniũ.
cͣ xp̃ianum ȩtiã uisio ip̃a designes. ẜa emũ
que uno ꝓspectu ac ꝓposito geruntut. si¬
milia immo eadẽ esse omnib debent: utile
anti s recia ex ip̃a ꝓprietate uestis & babitꝰ
intelligi unũquẽq & ꝓfessionẽ eius ag¬
nosci in ea uia qua uita scdm dm uiuit.
ut sciat sibi ȩciã actus consimiles esse de¬
bere: & ad eos qui nos uident. scd̾m habi¬
tum nr̃m. equales ȩtiã in actib apparere
debemus Non enĩ similitet turpe ẽ. in &ͦ¬
libet alio si in honeste quid agat: sicut
in his qui uitã sobriã etiã ip̃o habitu
ꝓficentim. Si enĩ quis indeat de truuo a¬
łi que hominẽ cedentẽ aliũ. aut uapular¬

Expanded text:
in die: sed oportet illud ipsum tale esse indumentum, quod nobis sufficere possit ad omnia: ut et in die honestum videatur indumentum, et in nocte expleat necessitatem. Ex hoc enim fiet ut et habitus noster communis et similis atque unius formae sit omnium, et Christianum etiam visio ipsa designet. Ea enim quae uno prospectu ac proposito geruntur, similia, imo eadem esse omnibus debent. Utile autem est etiam ex ipsa proprietate vestitus et habitus intelligi unumquemque, et professionem ejus agnosci in ea vita qua secundum Deum vivit, ut sciat sibi etiam actus consimiles esse debere; et ad eos qui nos vident secundum habitum nostrum aequales etiam in actibus apparere debemus. Non enim similiter turpe est in quolibet alio, si inhoneste quid agat, sicut in his qui vitam sobriam etiam in ipso habitu profitentur. Si enim quis videat de trivio aliquem hominem caedentem alium, aut vapulan
Abbreviated transcription (Latin):
um. Unde &e cingulo indiget. ut uł coll¬
gata curta corpusꝰ sit tunca xp̃iani. ex qua¬
&eꝰ magis confoueri possit: cũ undiq con¬
quã agere parat. De numero autẽ uestim̃¬
torum nichil possumus dicere: cũ manifeᷤ¬
ta diffinitione ꝑscriptũ sit in quo dicit.
Ex quo sine dubio plures habere illicitũ
dicit. Quib gͦ habere duas tunicas ñ licet
his quomͦ aliquid de diuersitate indum̃toꝵ

Expanded text:
ium. Unde et cingulo indiget, ut vel collium. Unde et cingulo indiget, ut vel colligata circa corpus sit tunica: ex qua magis confoveri possit, si undique conquam agere parat. De numero autem indumentorum nihil possumus dicere, cum manifesta definitione praescriptum sit, in quo dicit: Ex quo sine dubio plures habere illicitum est. Quibus ergo habere duas tunicas non licet, his quomodo aliquid de diversitate indumento
Abbreviated transcription (Latin):
obseruabitua: ut qđ simplex ẽ & paratũ
ce aptũ ꝓposito. & usib sufficiens ias¬
sumatua . Tonȩ quoq usum ostendunt
necessariũ esse: etiã qui precesserunt noᷤ.
suos dicitus: & elias antea T anquã eñ ꝓpͥ¬
us habitus quidã ip̃ius designatira cendit¬
tur una hirsutus & zonã peluciã haberos cat¬
ca lumbos suos. S &e petrus ostenditur dotia¬
usus: sicur ex uerbis angeli. quȩ ad eũ dic̃ta
sunt recognorumus. Accingere inquit. &
calcia te caligas tuas. S & beatus paulus
dõnausus osfenditim. ꝑ agabi ꝓphetiã dict¬
tis Sitũ eñ cuius est rona hȩc ita alligabł
uidei i iberłm. S & iob audit a dño. Acem¬
ge sicut uir lumbos tuos. untutis naq eu
fuisse uidentur ex more. quib ꝓhibetur
ne peccumiã haberent in tonis suis Reue¬
ra enĩ necessariũ uidetur eũ qui manuũ
opere uti in aliquo debet. succinetũ esse &ẽ
in omnib preparatũ ac sine ullo impedi¬
iñto inuerr. ad om̃e boni oꝑis minister¬

Expanded text:
rvabitur: ut quod simplicius est et paratius, et aptum proposito, et usibus sufficiens, id assumatur. Zonae quoque usum ostendunt necessarium esse etiam qui praecesserunt nos ssuos dicitur , et Elias antea: tanquam enim proprius habitus quidam ipsius designatur, cum dicitur: Vir hirsutus, et zonam pelliceam habens circa lumbos suos . Sed et Petrus zona usus ostenditur, sicut ex verbis angeli, quae ad eum dicta sunt, recognoscimus: Accinge te, inquit, et calcea te caligas tuas . Sed et beatus Paulus zona usus ostenditur per Agabi prophetiam, dicentis: Virum eum cujus est zona haec, iem . Sed et Job audit a Deo: Accinge sicut vir lumbos tuos . Virtutis namque fuisse videtur, ex more, quibus prohibeatur ne pecuniam haberent in zonis suis . Revera enim necessarium videtur, eum qui manuum opere uti in aliquo debet succinctum esse et in omnibus praeparatum ac sine ullo impedimento inveniri, ad omne boni operis minister