comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Factus sum sic̃ homo sine aduito¬
rio: int̾ mortuos liber. In his u̾b:
maxiine ꝑsona dñi apparet. Qis
eium alius interm ortuos liber:
nisi insimilitudine carnus pec¬
cati int̾ peccatores sine peccato
unde ił qui se insipienter lib̃o ᷤ
putabant ÷ omĩsait qui facit
peccatum: seruus ẽ peccati. Et
qr ꝑeum qui ñ habebat pecca¬
tum oportebat lib̾ari apeccatis:
si uos inquit filiꝰ lib̾auerit: tc̃ u̾e
libi eritis. Hic gͦ intermortuos
liber: qui in potestate habebat
ponere animã suam & it̃um su¬
mere eam : aquo eam nemo tolle¬
bat: s eam ipse uoluntate po¬
nebat: qui &̃ carnem suam
tanquã solutũ ab eis templũ
resuscitare potãt cum uolebat
Q uem passurum cum om̃s de¬
seruissent. solus non remansit:¬
quia quia pat̾ eum ñ deseruit.
sic̃ ipse testatur: ab inimicis tam̃
ꝓ quibꝰ orauit nescientibꝰ quod
faciebant. & di centibꝰ alios saluos
fecit seipsum non potest: si fili
dei ẽ decendat de cruce et credi¬

Expanded text:
t, «sicut homo sine adjutorio, inter mortuos liber.» In his verbis maxime persona Domini apparet. Quis enim alius inter mortuos liber, nisi in similitudine carnis peccati inter peccatores solus sine peccato? Unde illis qui se insipienter liberos putabant, «Omnis,» ait, «qui facit peccacatum, servus est peccati.» Et quia per eum qui non habebat peccatum, oportebat liberari a peccatis: «Si vos,» inquit, «Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis» . Hic ergo «inter mortuos liber,» qui in potestate habebat ponere animam suam, et iterum sumere eam; a quo eam nemo tollebat, sed eam ipse voluntate ponebat ; qui etiam carnem suam tanquam solutum ab eis templum, resuscitare poterat, cum volebat ; quem passurum cum omnes deseruissent, solus non remansit, quia Pater eum non deseruit, sicut ipse testatur : ab inimicis tamen pro quibus oravit nescientibus quid faciebant, et dicentibus, «Alios salvos fecit,» «seipsum non potest. Si filius Dei est, descendat nunc de cruce, et credi
Abbreviated transcription (Latin):
mis temporib manifestus mois
dñi paratus in cacuimine mon¬
tiũ: sic̃ etiã sc̃s sc̃oꝵ : ñ est absur¬
dũ ut idem ipsi magni & fortes
etiã medici uocentur. Unde di¬
xit apłs paulus : si quo mͦ ȩmula¬
ri potero carnẽ meã: ut saluos
faciã aliquos ex illis. Sed etiam
tales medici quãuis ñ de suo cu¬
rent: quia nec medici corporis
curant de suo: tam̃ qͣntũlibet ꝑ
fidele ministeriũ opitulentur
saluti: uiuentes curare possuns:
ñ mortuos excitare. De quib
dictũ est. Nunqͥd mortuis faci¬
es mirabilia: Nimis enĩ occul¬
ta dei grã ẽ: qua hominũ men¬
tes quodãmͦ reuiuescunt: ut pos¬
sint a qͥb libet eiꝰ ministris p̃cepta
sanitatis audire. Quã grãm cõmen¬
dat in euangłio dicens. Nemo po¬
test uenire ad me: nisi pat̾ qͥ mi¬
sit me tͣxerit eũ. Et paulopost
aꝑtius hoc ipsum repetens: ait.
Uerba quȩ ego locutus sum uobis.
sp̃c & uita sunt: sed st̃ quidã ex
uob qui ñ credt̃. Deinde inter

Expanded text:
ibus manifestus mons Domini, paratus in cacumine montium» ; sicut etiam sanctus sanctorum: non est absurdum ut iidem ipsi magni et fortes etiam medici vocentur. Unde dicit apostolus Paulus: «Si quo modo aemulari potero carnem meam, ut salvos faciam aliquos ex illis» . Sed etiam tales medici, quamvis non de suo curent, quia nec medici corporis curant de suo; tamen quantumlibet per fidele ministerium opitulentur saluti, viventes curare possunt, non mortuos excitare: de quibus dictum est, «Numquid mortuis facies mirabilia?» Nimis enim occulta Dei gratia est, qua hominum mentes quodam modo reviviscunt, ut possint a quibuslibet ejus ministris praecepta sanitatis audire. Quam gratiam commendat in Evangelio dicens, «Nemo potest venire ad me, nisi Pater qui misit me, traxerit eum:» et paulo post apertius hoc ipsum repetens, ait, «Verba quae ego locutus sum vobis, spiritus et vita sunt; sed sunt quidam ex vobis qui non credunt.» De
Abbreviated transcription (Latin):
tis s tam̃ humanis mał repletã
fuisse aĩam xp̃i : de quo aliꝰ ꝓpħa
dicit. quod ꝓ nob̃ doluerit: & eu¬
głista assũpto inquit petro. &.
duobꝰ filiis ⁊ebedei ceptt con¬
tristari & mestus ẽẽ: et ipse dñs
de se ipso tẽ ait ił tristis ẽ aĩa
mea usq ad mortẽ: hȩc fut᷑a
p̃uidens ꝓpħa psalmi huiꝰce eon¬
scriptor: inducens eũ loq̃ntẽ
qm̃ repleta ẽ inquit mał aĩa
mea: et uita mea inferno ap¬
ꝓpinquauit. Nam ipsã omni¬
no sententiã uerb aliis expli¬
cauit: qua dictum ẽ. tristis ẽ aĩã
mea usq anima mea usq ad mor¬
tem. Quodenim ait tristis ẽ
aia mea: hoc dictum ẽ repleta
ẽ mał aĩa mea .& quod sequit᷑
usq ad mortẽ. hoc dictũ ẽ et ui¬

Expanded text:
nis malis repletam fuisse animam Christi? De quo alius propheta dicit quod pro nobis doluerit : et evangelista, «Assumpto,» inquit, «Petro et duobus filiis Zebedaei, coepit contristari et nuestus esse;» et ipse Dominus de seipso tunc ait illis, «Tristis est anima mea usque ad mortem» . Haec futura praevidens Propheta, psalmi hujusce conscriptoQuoniam repleta est, inquit, malis anima mea, et vita mea in inferno appropinquavit. Nam ipsam omnino sententiam verbis aliis explicavit, quibus dictum est: Tristis est anima mea usque ad mortem. Quod enim ait, Tristis est anima mea: hoc dictum est, Repleta est malis anima mea: et quod sequitur, usque ad mortem, hoc dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
sunt occidere. An occidi a ꝑsecu¬
toribꝰ aĩa ñ potest : mał autẽ re¬
pleri potest:: Quod si ita ẽ. que¬
quȩ hõi dñatur iniquitas⁊ aniam
illã repletam possumus dicere.
s forte dolor ibꝰ. quibꝰ anima sue
carni in eius passione compatit᷑.
Non enim uł ipse qui dr̃ corpo¬
ris dolor potest ẽẽ sine antma:
quẽ in euitabilit̾ imminentẽ
p̃cedit tristicia: qui solius ani¬
me dolor ẽ. Dolere gͦ aĩa &̃ ñ

Expanded text:
sunt occidere» . An occidi a persecusunt occidere» . An occidi a persecutoribus anima non potest, malis autem repleri potest? Quod si ita est, quaequae homini dominatur iniquitas, animam illam repletam possumus dicere; sed forte doloribus, quibus anima suae carni in ejus passione compatitur. Non enim vel ipse qui dicitur corporis dolor, potest esse sine anima, quem inevitabiliter imminentem praecedit tristitia, quae solius animae dolor est. Dole
Abbreviated transcription (Latin):
Ñe ds̃ salutis mȩ
in die clamaui &
nocte coram te:
Intret incospectu
tuo oratio mea: in¬
clina aurem tuã
ad p̃cem meam. Orauit enim
& dñs: non scđm formam dei:
sed scđm formam serui. Sedm
hanc enim & passus ẽ. Ora uit aut̃
& cum in letis rebꝰ ageret: qđ di¬
ei nomine & cum in aduersis. qđ
noctis nomine significari arbitror
Ingressusoratiõis inc̃spectu dei: accep¬
tio eius ẽ. In clinatio auris der.
misericors ex auditio ẽ. Nam
menbra talia qualia nos habeniꝰ
incorpore: ds̃ non habet. Est
autem solita repetitio. Nam
qđ ẽ intret in conspectu tuo
oratio mea: idipsum est. incli¬
na aurem tuam ad p̃cem meã¬
Q uoniam repleta ẽ. malis aĩa
mea: et uita mea uiferno ap¬
propinquauit. Audeinus ne¬
ne dicere animã xpi repletam
malis. cum illa passionis & affli¬
tionis incarne ualuerit quic¬
quid ualuit: Unde et ipse
suos adtolerantiam passionũ
accendens : & tanqũam ad respon¬
denclum ex hortans choꝵ suum:
nolite inquit timere eos qui oc¬

Expanded text:
tis meae, in die clamavi et nocte coram te. Intret in conspectu tuo oratio mea; inclina aurem tuam ad precem meam.» Oravit enim et Dominus, non secundum formam Dei, sed secundum formam servi: secundum hanc enim et passus est. Oravit autem et cum in laetis rebus ageret, quod diei nomine; et cum in adversis, quod noctis nomine significari arbitror. Ingressus orationis in conspectu Dei, acceptatio ejus est; inclinatio auris Dei, misericors exauditio est: nam membra talia qualia nos habemus in corpore, non habet Deus. Est autem solita repetitio: nam quod est, «Intret in conspectu tuo oratio mea;» idipsum est, «Inclina aurem tuam ad precem meaQuoniam repleta est malis anima mea, et vita mea in inferno appropinquavit.» Audemusne dicere animam Christi repletam malis, cum illa passionis afflictio in carne valuerit, quidquid valuit? Unde et ipse suos ad tolerantiam passionis accendens, et tanquam ad respondendum exhortans chorum suum: «Nolite,» inquit, «timere eos qui c
Abbreviated transcription (Latin):
esse debet caritati ur̃ȩ tan¬
quã filiis ȩccłiȩ & eruditis
inscola xp̃i ꝑ omnes litteras antiquoꝵ
patrum ñroꝵ qui scripsert̃ uerba
d̃ & magnalia dĩ. nobis eos consulere:
uoluisse: qui futuri eramus hoc tem¬
pore iam credentes inxp̃m: qui opors¬
tuno tp̃r uenit adnos: pͥmo humi¬
lis: postea uenturus ex celsus. Primo
enim uenit ante iudicẽ staturus:
postea uenturꝰ. ẽ. iudex sessurus : ut
ante illum stet ꝓmerito suo genus hu-¬
manũ. Precesserunt autẽ illũ mul¬
ti p̃cones. tanquã iudicẽ magnum:
&hoc adhuc inhumilitate uenturũ.
Multi p̃cones p̃cessert ad huc nasci¬
turũ deuirgine maria: futurum
infantem. & sugiturum lac: futurũ
pariilum uerbum dei ꝑ quotl facta
sunt omnia ÷ p̃cessert̃ multi p̃cones:
& dixert̃ futura ista tẽpora. S ita di¬
xerunt: ut quibꝰdã figuris rerum.
tegerent sententias suas: ipsũq uelam̃
quo tecta .ẽ. ueritas in libris antiquoꝵ
tunc tolleretur: qñ iam ipsa ueritas de

Expanded text:
jam debet Charitati vestrae, tanquam filiis Ecclesiae, et eruditis in schola Christi per omnes Litteras antiquorum patrum nostrorum, qui scripserunt verba Dei, et magnalia Dei, nobis eos consulere voluisse, qui futuri eramus hoc tempore jam credentes in Christum; qui opportuno tempore venit ad nos, primo humilis, postea venturus excelsus. Primo enim venit ante judicem staturus: postea venturus est judex sessurus, ut ante illum stet pro merito suo genus humanum. Praecesserunt autem illum multi praecones, tanquam judicem magnum, et hunc adhuc in humilitate venturum. Multi praecones praecesserunt adhuc nasciturum de virgine Maria, futurum infantem, et sucturum lac; futurum parvulum, Verbum Dei per quod facta sunt omnia, praecesserunt multi praecones, et dixerunt futura ista tempora: sed ita dixerunt, ut quibusdam figuris rerum tegerent sententias suas, ipsumque velamen quo tecta est veritas in Libris antiquorum, tunc tolleretur, quando jam ipsa veritas de
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ caritas ur̃a ad istum psalmum: &
tibus. Et non deseret desiderantes se:
qui redemit neglegentes se. Ecce de

Expanded text:
ad istum psalmum, etn quaerentibus; et non deseret desiderantes se, qui redemit negligentes se. Ecce de
Abbreviated transcription (Latin):
scłi decepti & deciꝑe uolentes : ineoꝵ
cȩlo: dicentes quod illius eẽt. illud
sydus ÷ & illud illius. Homines
autẽ qui ante non aspexerant ut
uiderent quia ibi erant & illa
sydera antequã nascerent᷑: decep¬
ti credider: & concepta ẽ. opinio
uanitatis. Hanc opinionẽ erro¬
ris diabolus confirmauit: xp̃c
quarta sabbatoꝵ quartus dies
intelligit᷑ adie dnĩca. Attendãt
itaq caritas ur̃a: quid sibi uelit
iste titulus. Hic grande misteriũ
& reuera occultũ. Nam pleraq
ipsius psalmi manifeste sonant:
& manifeste mouent: & cito intelli¬
gunt᷑. Hic autẽ titulus qđ fatendũ
.ẽ. habet non parũ obscuritatis:s
aderit dñs. & serenabit nubilum:
& uidebitis psalmũ: & ex fronte pa¬
mi cognoscetis eũ. Infronte enum
habet psalmꝰ iste: psalmꝰ ipsidalus
quarta sabbatoꝵ. Inlimine. ẽ tituł̃
inpostibꝰ fixus ẽ. Uolt̾ homines ti

Expanded text:
saeculi decepti, et decipere volentes, in eorusaeculi decepti, et decipere volentes, in eorucoelo, dicentes quod illius esset illud sidus, et illud illius: homines autem qui antea non aspexerant, ut viderent quia ibi erant et illa sidera antequam nascerentur, decepti crediderunt; et concepta est opinio vanitatis. Hanc opinionem erroris diabolus confirmavit, Christus «quarta sabbatorum» quartus dies intelligitur a die dominico. Attendat itaque Charitas vestra quid sibi velit iste titulus: hic grande mysterium, et revera occultum. Nam pleraque ipsius Psalmi manifeste sonant, et manifeste movent, et cito intelliguntur; hic autem titulus, quod fatendum est, habet non parum obscuritatis: sed aderit Dominus, serenabit nubilum, et videbitis Psalmum, et ex fronte Psalmi cognoscetis eum. In fronte enim habet psalmus iste, «Psalmus ipsi David, quarta sabbatorum.» In limine est titulus, in postibus fixus est. Vol
Abbreviated transcription (Latin):
tes patientiam docet: patientiã
edificat. ħ habet totus acapite
usq infinem. Quare gͦ talem
habet titulum: inquarta sabbã¬
trꝰ Una sabbati dies dñic̃ ẽ: scda
sabbati scdã feria: quẽ scłares
diem lunę uocant. Tertia sabba¬
ti tc̃ia feria: quẽ diẽ illi martis
uocant. Quarta gͦ sabbatoꝵ ꝗͣt¬
ta feria: qui mercurii dies dr̃
corrigant᷑ & non dicant. Sic enim
habent linguam suam: qua utan¬
tur. Non enim & inoñbꝰ gentibꝰ
ista dicunt. Multȩ gentes aliȩ atq
aliȩ alit̃ uocant. Meliꝰ gͦ de ore xp̃iatio
ritus loquendi ȩcdesiastic̃ ꝓce¬
dit. ĩ am̃ siquẽ forte consuetudo tra¬
xerit. ut illud exeat exore qđ im¬
ꝓbat corde: intelligat illos omnes
de quoꝵ nominibꝰ appellata sunt
sida homines fuisse: nec exeo cȩpis.¬
se ista sida incelo. ex quo illi eẽ cȩpr̃
pore quia plurimũ potuerunt
& eminuer̃ in hoc scło cũ kari es¬
tur eis diuini honores. Uates enĩ

Expanded text:
tes patientiam docet, patientiam tes patientiam docet, patientiam aedificat. Hoc habet totus a capite usque in finem. Quare ergo talem habet titulum, «in quarta sabbati?» Una sabbati, dies dominicus est; secunda sabbati, secunda feria, quem saeculares diem Lunae vocant; tertia sabbati, tertia feria, quem diem illi Martis vocant. Quarta ergo sabbatorum, quarta feria, qui Mercurii dies dicicorrigant, et non dicant sic. Habent enim linguam suam qua utantur. Non enim et in omnibus gentibus ista dicunue aliter vocant. Melius ergo de ore christiano ritus loquendi ecclesiasticus procedit. Tamen si quem forte consuetudo traxerit, ut illud exeat ex ore quod improbat corde, intelligat illos omnes, de quorum nominibus appellata sunt sidera, homines fuisse, nec ex eo esse coepisse ista sidera in coelo, ex quo illi coeperunt: et pore suo, quia plurimum potuerunt et eminuerunt in hoc saeculo, cum chari estur eis divini honores. Veteres enim
Abbreviated transcription (Latin):
rit aliquẽ talia dicentẽ: sibonus
cor habeat: irridet & dolet talia
nur murantes: & dicit sibi. Deus
nouit quid agat : nos non possumꝰ
nosse consilium ipsius: quare par¬
cit malis adtempꝰ: ł. quare labo¬
rent boni ad tẽpus. Sufficit tam̃
mͥ hoc scire: quia & ad tempus la¬
borat bonus: & ad tempus floret
malus. Qui gͦ talis. ẽ. securus. ẽ:
& patient̃ fert omnes fȩlicitates
maloꝵ: & labores bonoꝵ patient᷑
fert. Iolerat donec finiat᷑ ħ scłm:
donec tr anseat mniquitas. Iam
talis beatus ẽ: & erudiuit eum
ds̃ delege sua: & mitigauit eum
adiebus malignis: donec fodiat᷑
peccatori fouea. Qui uͦ. nondũ ẽ.
talis: audiat ꝑnos quod dño pla¬
cet. Pura autẽ ipse dicat incor¬
de: qui melius uidet uulnus
qͦd curet. Psalmus hunc habet¬
titulum: id ẽ. hanc inscͥptionẽ.
psalmꝰ ipsi dauid. iiiͦͬi. sabbati.
ocuturus ẽ psalmus iste
patientiam in laborib
iustoꝵ. Contra iniquoꝵ felicita¬

Expanded text:
rit aliquem talia dicentem, si bonus rit aliquem talia dicentem, si bonus cor habeat; irridet et dolet talia murmurantes, et dicit sibi: Deus novit quid agat, nos non possumus nosse consilium ipsius, quare parcit malis ad tempus, vel quare laborant boni ad tempus; sufficit mihi tamen hoc scire, quia et ad tempus laborat bonus, et ad tempus floret malus. Qui ergo talis est, securus est; et patienter fert omnes felicitates malorum, et labores bonorum patienter fert, tolerat, donec finiatur hoc saeculum, donec transeat iniquitas. Jam talis beatus est, et erudivit eum Deus de lege sua, et mitigavit eum a diebus malignis, donec fodiatur peccatori fovea. Qui vero nondum est talis, audiat per nos quod Domino placet. Plura autem ipse dicat in corde, qui melius videt vulnus quod curet. 3. Psalmus hunc titulum habet, id est hanc inscriptionem: «Psalmus ipsi David, quarta sabbatorum». Docturus est psalmus iste patientiam in laboribus justorum: contra iniquorum felicita
Abbreviated transcription (Latin):
te uix̃: qui elemosinas tantass
cit : qui tam multa bona opa
ẽ. i nȩccłia: quare talem sort̃
uenit: Quare talem exitum habu¬
r: qualem ille homo qiui multa
miqua cõmisit: Ad hoc autem
sta dicuut: ut ostendant se ꝓptea
non facere mala qͥ a non posst̃:
at quia non audent. Nam qͥa
uelit cor: lingua testat᷑. Et qui¬
ae etiã si lingua õmutesceret et
ipsa timore cõpssa: ds uideret
ntus quid cogitaret homo: si etiã
alium hominẽ lateret. Lacitas
qͥ cogitationes hominũ tales aut
etam erumpentes inuerba uel
facta. curat iste psalmus: si cura¬
riueluit. Intendant gͦ &curent᷑.
ltq utinam in hac multitudine
que nunc ẽ. inter parietes istos
caudit ꝑ nos uerbum dñi: nulla
sint talia uulnera quȩ curentur.
Utinam nulla sint. Non tamen
rem suꝑfluam facimꝰ dicere: si
nulla ibi sunt. uulnera. Instruan¬
tur corda ad sauandos alios: cum
audire cȩꝑint. Credo enim: quia
unus quisq xp̃ianus cum audie¬

Expanded text:
te vixit? Qui eleemosynas tantas te vixit? Qui eleemosynas tantas fecit, qui tam multa bona operatus est in Ecclesia, quare talem sortem invenit? quare talem exitum habuit, qualem ille homo qui multa iniqua commisit? Ad hoc autem ista dicunt, ut ostendant se propterea non facere male, quia non possunt, aut quia non audent. Nam quid velit cor, lingua testatur: et quidem, etiamsi lingua obmutesceret et ipsa timore compressa, Deus videret intus quid cogitaret homo, etiamsi alium hominem lateret. Tacitas ergo cogitationes hominum tales, aut etiam erumpentes in verba vel facta, curat iste psalmus, si curari velint. Intendant ergo, et curentur. Atque utinam in hac multitudine tota quae nunc est inter istos parietes, et audit per nos verbum Domini, nulla sint talia vulnera quae curentur; utinam nulla sint. Non tamen rem superfluam facimus dicere, si nulla ibi sunt vulnera. Instruantur corda ad sanandos alios, cum audire talia coeperint. Credo enim quia unusquisque christianus, cum audie
Abbreviated transcription (Latin):
auferat aut argentũ ÷ uel si qͥd
aliud possidet. Ad hoc ꝓfertur
ad alterũ: illa iniquitas. Ergo imn¬
quitas tua alieno corpori nocet tu
animo non nocet: Contra istam
simplicem ueracemq doctrinam
qua insinuatur hominibus bon
ut ipsã iusticiã diligant. & exea
placere dõ uelint: ab illo intelli¬
gant luce quadã intelligibili ꝑ¬
fundi animã suã. ut faciant iusta
oꝑa: & illam lucem sapientiȩ oibꝰ
quȩ inscło diligunt᷑ p̃ponant:
tra istam doctrinam. talia mur¬
mura sunt hominum ÷ & si non
ꝓcedunt inuoce: rodunt᷑ mneorae
Quid gͦ dicunt: Uere placituris
sum dõ ꝑ iusticiã ÷ aut iusti illi
placent: sub cuius imꝑio mali
florent: lanta mala cõmittun
& nichil illis ẽuenit mali. Aut
si forte euenit aliquid mali: qͥd
tibi dicunt illi cum cȩꝑis dicen
ecce quanta fęcit mala: quomͦ.
illi redditum.ẽ. qualẽ exitum
habuit : Incipiunt illi cogitali
iustos quibꝰ mala euenerunt l&

Expanded text:
auferat, aut argentum, vel si quid auferat, aut argentum, vel si quid aliud possidet. Ad hoc profertur ad alterum illa iniquitas. Ergo iniquitas tua alieno corpori nocet, tuo animo non nocet? 2. Contra istam simplicem veracemque doctrinam, qua insinuatur hominibus bonis, ut ipsam justitiam diligant, et ex ea placere Deo velint; ab illo intelligant luce quadam intelligibili perfundi animam suam, ut faciant justa opera, et illam lucem sapientiae omnibus quae in saeculo diliguntur praeponant: contra istam doctrinam talia murmura sunt hominum; et si non procedunt in voce, roduntur in corde. Quid ergo dicunt? Vere placiturus sum Deo per justitiam? aut justi illi placent, sub cujus imperio mali florent? Tanta mala committunt, et nihil illis evenit mali. Aut si forte evenit aliquid mali; quid tibi dicunt illi, cum eis coeperis dicere: Ecce quanta fecit mala, quomodo illi redditum est? qualem exitum habui? Incipiunt illi cogitare justos quibus mala evenerunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
non dissimilit̃ cupiunt. Leo enĩ
non solum contempnit canẽ
latrantem ⁊ s etiam fugat: & ue¬
nit ad ouile: & om mutescentibꝰ
canibus rapit quod potest. Lupꝰ
non audet inter latratus canũ.
Nunquid ꝓpterea quia non po¬
tuit auferre acanibꝰ territus:
innocentior remeauit: Docet gͦ
iħc innocentiã: ut quisq inno¬
cens sit. non timore pęne: s a¬
more iusticiȩ. Tunc enim liber
.ẽ. in nocens: & uerus ẽ. innocens.
Qui autem timore innocens . ẽ.
non ẽ. innocens: quã uis non no¬
ceat cui uult. Non enim nocet
alteri ꝑ effectum malũ: s sibi
plurimũ ꝑcupiditatẽ malam.
Nam quomͦ sibi noceat. audi scͥp¬
turã. Qui amat autẽ iniquitatẽ.
odit animam suam. Et reuera
multum erant homines: qui pu¬
tant iniusticiã suã aliis nocere :¬
& sibi non nocere. Aa alios ꝓcedit
iniquitas cuiuslibet: ut corpo¬
ri noceat ÷ ut rem familiarẽ lȩ¬
dat: ut uillam inuadat: ut
mancipiũ ab ducat: ut aurũ

Expanded text:
non dissimiliter cupiunt. Leo enim non dissimiliter cupiunt. Leo enim non solum contemnit canem latrantem; sed etiam fugat, et venit ad ovile, et obmutescentibus canibus rapit quod potest: lupus non audet inter latratus canum. Numquid propterea quia non potuit auferre a canibus territus, innocentior remeavit? Docet ergo Deus innocentiam, ut quisque innocens sit non timore poenae, sed amore justitiae. Tunc enim liber est innocens et verus est innocens. Qui autem timore innocens, fit, non est innocens, quamvis non noceat cui vult nocere. Non enim nocet alteri per factum malum, sed sibi plurimum per cupiditatem malam. Nam quomodo sibi noceat, audi Scripturam: «Qui autem amat» «iniquitatem, odit animam suam» . Et revera multum errant homines qui putant injustitiam suam aliis nocere, et sibi non nocere. Ad alios procedit iniquitas cujuslibet, ut corpori noceat, ut rem familiarem laedat, ut villam invadat, ut mancipium abducat, ut aurum
Abbreviated transcription (Latin):
tarde intelligunt. Erat enĩ hic
una domus potentissima ad
tempus: de qua flagellum fece¬
rat ds̃ generi humano: & casti-¬
gatum ẽ. inde genus humanũ:
si cognoscat flagellum patris: &
timeat sententiã iudicis. Cum
gͦ ẽẽt. hic eadẽ domus magna:
multi sub illa gemebant: mur-¬
inurabant: reprehendebant : de¬
te stabant᷑: blasphemabant. Quomͦ
seartant homines: & dantur di¬
uino illo iudicio: Multi incon¬
cupiscentiam cordis sui subito
euertebant ipsius domus illiqͥ
murmurabant de ipsa domo:
& abeis talia homines patieban¬
tur. qualia se pati ipsi atalibus
paulo ante quęrebantur. Bonus
gͦ ille. ẽ: qui & qñ potest male fa¬
cere. non facit. Dequo scͥptũ est:
qui potuit transgredi & non est
trans gressus : & facere mala &
non fecit. Quis ẽ. hic & laudabuñ
cume fęcit enim mirabilia in
uita sua. Loquebatur scriptura
de potentibꝰ innocentibus. Et lupꝰ
enu tantum uult nocere quan¬
tum leo. Dissimiliter nocent: s

Expanded text:
tarde intelligunt. Erat enim hic tarde intelligunt. Erat enim hic una domus potentissima ad tempus, de qua flagellum fecerat Deus generi humano, et castigatum est inde genus humanum; si cognoscat flagellum patris, et timeat sententiam judicis. Cum ergo esset hic eadem domus magna, multi sub illa gemebant, murmurabant, reprehendebant, detestabantur, blasphemabant. Quomodo se arctant homines, et dantur divino illo judicio multi in concupiscentias cordis sui ? Subito fiebant ipsius domus illi qui murmurabant de ipsa domo; et ab eis talia homines patiebantur, qualia se pati ipsi a talibus paulo ante querebantur. Bonus ergo ille est, qui et quando potest male facere, non facit; de quo scriptum est: «Qui potuit transgredi, et non est transgressus; et facere mala, et non fecit. Quis est hic, et laudabimus eum? Fecit enim mirabilia in vita sua» . Loquebatur Scriptura de potentibus innocentibus. Et lupus enim tantum vult nocere, quantum leo: dissimiliter nocent, sed
Abbreviated transcription (Latin):
malis: s non se abstinent a cogita¬
tonibꝰ malis: & inter cogitationes
coꝵ iniquas p̃cipue caput iniqui¬
catis illa tenet impietas: quia ui¬
det̾ eis ds̃ neglegere & non curare res
humanas: & aut equalit habere bo¬
nos & malos: aut &̃ quod. ẽ. ꝑnicio¬
sius cogitare: insectari bonos: ma¬
lis fauere. Qui talia cogitat: & si
nichil mali alicui faciat. facit plu¬
rimũ sibi: & inseipsum impuis
ẽ: e miquitate sua non ledit de¬
ui s. interficit se: neq nocer̃
hominibꝰ quia timidi sunt
qui talia cogitant: s tam̃ ho¬
micidia eoꝵ adulteria eoꝵ frau¬
des & rapinas eoꝵ uidet ds̃: & pu¬
nit incogitationibꝰ eoꝵ. Quide¬
nim uelint ille attendit: cuius
oculus non repellitur carne:
ut non uideat uoluntatem.
Tales si occasiones inueniant. ñ
mali fiunt s manifestantur: ñ
ut sentias quod natum sit. ma¬
nifestum ⁊ s ut intelligas quid
latebat inclusum. Paucis his
annis & ꝓpe hesterno die uider̃

Expanded text:
malis, sed non se abstinent a cogitamalis, sed non se abstinent a cogitationibus malis. Et inter cogitationes eorum iniquas, praecipue caput iniquitatis illa tenet impietas, qua videtur eis Deus negligere et non curare res humanas; et aut aequaliter habere bonos et malos; aut etiam, quod est perniciosius cogitare, insectari bonos et malis favere. Qui talia cogitat, etsi nihil mali alicui faciat, facit plurimum sibi, et in seipsum impius est; et iniquitate sua non laedit Deum, sed interficit se. Neque nocent hominibus, quia timidi sunt qui talia cogitant; sed tamen homicidia eorum, adulteria eorum, fraudes et rapinas eorum videt Deus, et punit in cogitationibus eorum. Quid enim velint, ille attendit, cujus oculus non repellitur carne, ut non videat voluntatem. Tales si occasiones inveniant, non mali fiunt, sed manifestantur: non ut sentias quod natum sit manifestum, sed ut intelligas quod latebat inclusum. Paucis his annis, et prope hesterno die viderun
Abbreviated transcription (Latin):
menta scripturarũ: non ut dengni¬
tur. s ut pulsantibus apiantur.
Si gͦ affecti pio & sincera cordisas¬
ritate pulsetis: ille apiet. qͥ uidet ũn
uere in hac terra: uel &ẽ plurims
posse: & quod ẽ. ampliuis plerins
plurunũ posse malos aduersus
bonos: & sepe malos p̃mere bouse
malos ex ultare: bonos laborars.
malos suꝑbire: bonos humilias.
Attendentes talia ingenere humas
abundant enim: ꝑ uertunt᷑ imꝑl¬
tientes & infirmi animi: quasi sa¬
sra sint boni: quia ds̃ auertit uel
anertere uidetur oculos suos abo¬
isopibus pioꝵ & fideliũ: & auge¬
y malos inhisque diligunt. Putau¬
tisgͥ infirmi frustra se bene uiuere:
aut inuitantur ad imitandã mali¬
uam eoꝵ quos quasi florere conspi¬
niunt: aut si ꝑ infirmitatẽ uel ꝑ¬
sone suȩ uel animi timent male
facere. ne aliquid illis scdm̃ legem
seli mali accidat: non quia iusticiã
diligunt. s ut dicã aꝑtius tim̃tes
dapnari inter homines uel ab ho¬
minibꝰ. abstinent se quidẽ afactis

Expanded text:
Scripturarum, non ut denegentur, sed ut pulsantibus aperiantur. Si ergo affectu pio et sincera cordis charitate pulsetis, ille aperiet qui videt unde vivere in hac terra, vel etiam plurimum posse; et quod est amplius, plerumque plurimum posse malos adversus bonos, et saepe malos premere bonos; malos exsultare, bonos laborare; malos superbire, bonos humiliari. Attendentes talia in genere humano abundant enim, pervertuntur impatientes et infirmi animi, quasi frustra sint boni; quia Deus avertit vel avertere videtur oculos suos a bonis operibus piorum et fidelium, et augere malos in his quae diligunt. Putantes ergo infirmi frustra se bene vivere, aut invitantur ad imitandam malitiam eorum quos quasi florere conspiciunt: aut si per infirmitatem vel personae suae vel animi, timent male facere, ne aliquid illis secundum leges saeculi mali accidat; non quia justitiam diligunt, sed, ut dicam apertius, timentes damnari inter homines ab hominibus, abstinent se quidem a factis
Abbreviated transcription (Latin):
luminare incęlo. Et in lege eius
meditabit᷑ die ac nocte. Hult patien¬
ter ferre omnia: Non descendat de
cȩlo: & in lege eius ineditet᷑ die ac
nocte. Ergo incȩlo cor eius. Si incȩlo
cor enis: om̃s iiquitates quȩ fiunt
interra ad tempus: omnes felicita¬
tes maloꝵ hominum: omnes labo¬
res iustoꝵ: meditanti die & nocte
legem dĩ nullȩ sunt: & patienter
tolerat omĩa: & erit beatus eruditꝰ
adõ. Et quomͦ infirmam̃to cęli: Qͥa
lex firmam̃tũ ẽ. Beatus uir quẽ tu
erudieris dñe: &exlege tua docueris
eum: ut mitiges eum adiebus ma¬
lignis : donec fodiatur peccatori fouea.

Expanded text:
luminare in coelo: «Et in lege ejus luminare in coelo: «Et in lege ejus meditabitur die ac nocte.» Vult patienter ferre omnia? Non descendat de coelo, et in lege ejus meditetur die ac nocte. Ergo in coelo cor ejus: si in coelo cor ejus, omnes iniquitates quae fiunt in terra ad tempus, omnes felicitates malorum hominum, omnes labores justorum meditanti die ac nocte legem Dei, nulli sunt; et patienter tolerat omnia, et erit beatus eruditus a Deo. Et quomodo in firmamento coeli? Quia lex firmamentum est. «Beatus vir quem tu erudieris, Domine, et ex lege tua docueris eum: ut mitiges eum a diebus mali
Abbreviated transcription (Latin):
uminare. ẽ. Incęlo fulget: nec uincit᷑
mebris. Infra enĩ st̃ tenebre: tenebre
umiqͥtas non incõmutabiles tene¬
re. Iam & hesterno die cõmemora-¬
umus. S qui hodie tenebrȩ sunt:
uelint cras luxerunt. Qui tenebrȩ
uie ingressi sunt: si uelint iam lux
i possunt. Aꝑte enim apłs nequis
putaret naturales. eẽ. iniquitates
quȩ mutari non possunt: fuistis
enim inquit aliquando tenebrȩ:
nunc autẽ lux indomino: sicut filii
lucis ambulate. Lux inquit indño:
non inuobis: cor gͦ in libro. Si cor
inlibro: cor infirmam̃to cęli.Si ibi
ẽ. corinde lucet: & non mouetur ini¬
niquitatibꝰ subt̃ positis: non quia
ibi ẽ. incelo ꝑcarnẽ: s quia ibi ẽ. ꝑc̃
uersationẽ: scđm quod dictum . ẽ.
nr̃a autẽ conuersatio incęlis incelis
ẽ.Non potes cogitare illam ciurta¬
tem: quia non aum uides. Uis co¬
gitare cȩlume librum dĩ cogita. Au¬
di psalmum. Et in lege eius medi¬
tabitur die ac nocte. Et ibi beatus

Expanded text:
luminare est: in coelo fulget, nec vincitur tenebris. Infra enim sunt tenebrae: tenebrae autem iniquitas; non incommutabiles tenebrae. Jam et hesterno die commemoravimus. Sed qui hodie tenebrae sunt, si velint, cras lux erunt: qui tenebrae huc ingressi sunt, si velint, jam lux esse possunt. Aperte enim Apostolus, ne quis putaret naturales esse iniquitates, quae mutari non possunt: «Fuistis enim,» inquit, «aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino: sicut filii lucis ambulate» . «Lux,» inquit, «in Domino:» non in vobis. Cor ergo in libro: si cor in libro, cor in firmamento coeli. Si ibi est cor, inde luceat, et non movebitur iniquitatibus subterpositis: non quia ibi est in coelo per carnem, sed quia ibi est per conversationem, secundum quod dictum est, «Nostra autem conversatioest.» Non potes cogitare illam civitatem, quia nondum vides. Vis cogitare coelum? Librum Dei cogita. Audi psalmum: «Et in lege ejus meditabitur die ac nocte.» Et ibi «beatus»
Abbreviated transcription (Latin):
um⁊ pegͥnatio nr̃a gemit: gemit aut̃
iimus quia ꝑegrinam᷑. Nam odit
ude patriã: qui putat sibi bene. eẽ.
um pegrinat᷑. Hunqͥd in illa ciuita¬
ribum caro factum ẽ: & habitauit
mnobis. S: tam̃ ipsa lex quȩ scͥptura
firmam̃tum nobis ẽ. Ibi sit cornos

Expanded text:
egrinatio nostra gemit; gemit autem, si scimus quia peregrinamur; nam odit valde patriam, qui putat sibi bene esse cum peregrinatur: numquid in illa civitaVerbum caro factum est, et habitavit in nobis . Sed tamen ipsa Lex, quae scripta est, firmamentum
Abbreviated transcription (Latin):
malis agit. Qñ dr̃ patiens estor to¬
lera: sustine: molestia ẽ. sub qua
te deus uult eẽ fortem: tolerantẽ⁊
lõganimẽ: patientem. S nunqͥa
decipit qui ꝑmisit: Medicꝰ exerit
ferrum ad secanda uulnera ÷ &di¬
tit ei quẽ secturus. ẽ: patiens esto:
sustine: tolera. Indoloribus exigit
patientiam: s post dolores ꝓmittit
salutẽ. Et ille qui tolerat dolores in
ferro medici: nisi sibi ꝓponat sani¬
tatẽ quã non dum ht̃: deficit in
dolore quẽ patitur. Multa gͦ malast̃
inisto scło: intꝰ: foris: ꝓrsus ñ cessant
Abundant scandala: nemo illa sens¬
tit: nisi qui gradit᷑ uiã dĩ. Ei dr̃
inomnibꝰ dinis paginis ut tole¬
ret p̃sentia: sꝑet futura: amet quẽ
non uidet: ut amplectatur cũ ui¬
derit. Caritas enim quȩ t̾cia nobis
ad iungitur adfidem & adspem.
maior .ẽ. supͣ fidem & spẽ: quia fideᷤ
rerum ẽ. quȩ non uidentur ⁊ erunt.
autẽ species cum uisȩ fuerint: & spes

Expanded text:
malis agit: quando dicitur, Patiens esto, tomalis agit: quando dicitur, Patiens esto, tolera, sustine, molestia est, sub qua te Deus vult esse fortem, tolerantem, longanimem, patientem. Sed numquid decipit qui promisit? Medicus exserit ferrum ad secandum vulnera, et dicit ei quem secturus est, Patiens esto, sustine, tolera: in doloribus exigit patientiam, sed post dolores promittit salutem. Et ille qui tolerat dolores in ferro medici, nisi sibi proponat sanitatem, quam nondum habet, deficit in dolore quem patitur. Multa ergo mala sunt in isto saeculo, intus, foris; prorsus non cessant, abundant scandala: nemo illa sentit, nisi qui graditur viam Dei. Ei dicitur in omnibus divinis paginis, ut toleret praesentia, speret futura, amet quem non videt, ut amplectatur cum viderit. Charitas enim quae tertia nobis adjungitur ad fidem et spem, major est supra fidem et spem : quia fides rerum est quae non videntur; erit autem
Abbreviated transcription (Latin):
ad psalmum. Det nobis dñs mo.s
apire misteria quȩ hic con¬
tinentur: qm ꝓpt̃ fastidium animoꝵ
eadem diuerse uarieq tractantur.
Nan nullum aliud canticum nos
docet ds̃ ÷ nisi fidĩ. spei & caritatis.
ut fides nr̃a firma sit inpso. quan¬
diu illum non uidemus: credentes
ineum quẽ non uidemꝰ: ut gaudea¬
mus cum uiderimus ⁊ & fidĩ nr̃e
succedat species lucis eius: ubi iam
non nobis dicetur. crede quod non
uides: s gaude quia uides. Spes
&̃ nr̃a incõmutabilis sit. & figat᷑
in illo: & non nutet & ñ fluctuet:
non agitetur: sicut ipse ds̃ in quo
figitur non potest agitari. Spes enĩ
quȩ mͦ uocat᷑ : tt̃ non spes: s res erit.
Tandii enĩ uocatur spes. quandiu
non uidetur quod sꝑatur: dicente
spes. Quod enim uidet quis. qͥd
sꝑat: Si autẽ quod non uidemus
Modo gͦ patientia necessaria ẽ. qͦͣn¬
durueniat quod ꝓmissum.ẽ. Ne¬
mo autẽ patiens. ẽ inbonis. Qñ
exigitur de homine patientia: in

Expanded text:
ad Psalmum: det nobis Dominus aperire mysteria quae hic continentur; cum propter fastidium animorum eadem diverse varieque tractantur. Nam nullum aliud canticum nos docet Deus, nisi fidei, spei, et charitatis: ut fides nostra firma sit in ipso, quamdiu non illum videmus, credentes in eum quem non videmus, ut gaudeamus cum viderimus, et fidei nostrae succedat species lucis ejus, ubi jam non nobis dicetur, Crede quod non vides; sed, gaude quia vides. Spes etiam nostra incommutabilis sit, et figatur in illo, et non nutet et fluctuet, non agitetur; sicut ipse Deus in quo figitur, non potest agitari. Spes enim modo vocatur; tunc non spes, sed res erit. Tamdiu enim vocatur spes, quamdiu non videtur quod speratur, dicente spes: quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus o patientia necessaria est, quamdiu veniat quod promissum est. Nemo autem patiens est in bonis. Quando exigitur de homine patientia, in
Abbreviated transcription (Latin):
n ꝓpt̾ futurum scłm. Nemo p̾sentia
bona sꝑet: nemo sibi ꝓmittat felici¬
tatẽ mundi quia xp̃ianus. ẽ: s uta¬
tur fęlicitate p̃senti ut potest: quo¬
mͦ potest: qñ potest: quantũ potest.
Cũ ad est. consolationi dĩ gr̃as agat
cum de est. iusticie dĩ gr̃as agat.
Ubiq sit gratus: nusquã sit ingͣ¬
tus. Et patri consolanti & blandien¬
ti gratus sit: & patri emendanti. et
flagellanti & disciplinã danti gratus
sit. Amat enim ille semꝑ siue blan¬
diat᷑ siue minet᷑: &dicat quod audi

Expanded text:
pter futurum saeculum: nemo praesentia bona speret, nemo sibi promittat felicitatem mundi, quia christianus est; sed utatur felicitate praesenti, ut potest, quomodo potest, quando potest, quantum potest. Cum adest, consolationi Dei gratias agat: cum deest, justitiae Dei gratias agat. Ubique sit gratus, nusquam ingratus: et Patri consolanti et blandienti gratus sit; et Patri emendanti et flagellanti et disciplinam danti gratus sit; amat enim ille semper, sive blandiatur, sive minetur: et dicat quod audi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi saturabunt᷑: & rursus dictĩ¬
ẽ. de sapientia: qui te manducat
iterum esurient: & qui te bibt̃
iterum sicient. Immo uero ñ dũ
it̃um : s dixit adhuc: Nam itu
siciet qͣsi pͥmo saginatꝰ discesserit¬
& digesserit: & redierit bibere:
tale ẽ. Qui te edunt adhuc
esurient. Sic cum edunt esu¬
rient: & qui te bibunt sic biben¬
do sicient. Quid ẽ. bibendo situr.
Nunquam fastidire. Si gͦ ista
in effabilis & sempit̾na dulcedo
erit ÷ mͦ quid anobis petit fr̃s
nisi fidem ñ fictam : spem fir¬
mam⁊ caritatẽ purame Et am¬
bulet homo in iua quã dñs dedit
ferat temptationes: & suscipiat.

Expanded text:
ipsi saturabuntur» : est rursus dictipsi saturabuntur» : est rursus dictum de Sapientia, «Qui te manducant, iterum esurient: et qui te bibunt, iterum sitient» . Imo vero non dixit, «iterum;» sed dixit, «adhuc:» nam, Iterum sitiet, quasi primo saginatus discesserit et digesserit et redierit bibere. Tale est, «Qui te edunt, adhuc esurient:» sic cum edunt, esurient; et qui te bibunt, sic bibendo, sitient. Quid est, bibendo sitire? Nunquam fastidire. Si ergo ista ineffabilis et sempiterna dulcedo erit; modo quid a nobis petit, fratres, nisi fidem non fictam, spem firmam, charitatem puram, et ambulet homo in via quam Dominus dedit, ferat tentationes, et suscipiat
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Quomodo nos accendet:
in quem nondum uisum suspi¬
ramus: Cum ad eum uenerimꝰ
quomodo nos illuminabit ⁊ qͦmͦ
nos mutabit: Quid de nobis
faciet: Quid ergo agemus fr̃s:
Psalints nob̃ indicat. Beati qui
habitant indomo tua: Unde:
Iin scła scłoꝵ laudabunt te. Hec
erit accio nr̃a: laus dei. Amas
et laudas. Desinis laudare: desi¬
nis amate. Non autem desines
amare: quia talis ẽ. quem uides
qui nullo te offendat fastidio:
& saciat te: & non te saciat.
Mirum ẽ. qđ dico. Si dicam qr
saciat timeo te: ne quasi saciatꝰ
uelis abscedere ÷ quomͦ de prandio
quomͦ decena. Etgo quid dico:
Non de saciat. Timeo rursus ne si
dixero non te saciat. indigens ui¬
dearis ÷ et quasi inanior ex istas:
& minus inte sit aliquid qđ de¬
beat impleri. Quid gͦ dicam nͥ
qd dici potest: cogitari iix po¬
test: Et saciat te & nonte saciat.
qr utrumq in uenio in scͥptura
Nam cũ dicẽt beati esurientes qr

Expanded text:
mus, quomodo nos accendet? mus, quomodo nos accendet? In quem nondum visum sic suspiramus, cum ad eum venerimus, quomodo illuminabit? quomodo nos mutabit? quid de nobis faciet? Quid ergo agemus, fratres? Psalmus nobis dicat: «Beati qui habitant in domo tua.» Unde? «In saecula saeculorum laudabunt te» . Haec erit actio nostra, laus Dei. Amas, et laudas. Desines laudare, si desines amare. Non autem desines amare, quia talis est quem vides, qui nullo te offendat fastidio: et satiat te, et non te satiat. Mirum est quod dico. Si dicam quia satiat te, timeo ne quasi satiatus velis abscedere; quomodo de prandio, quomodo de coena. Ergo quid dico? Non te satiat? Timeo rursus ne si dixero, Non te satiat, indigens videaris; et quasi inanior existas, et minus in te sit aliquid quod debeat impleri. Quid ergo dicam, nisi quod dici potest, cogitari vix potest? Et satiat te, et non te satiat: quia utrumque invenio in Scriptura. Nam cum diceret, «Beati esurientes, quia
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: concorda amicos tuos litigantes:
inpace sẽpit̾na dĩ uultii ꝑfruunt᷑. Ne mo
tͥdicit. usita egrotum: sanitas inmorta¬
litasq ꝑ manet. Nemo tͥ dicit sepeli mor¬
auĩ: om̃s inuita ȩt̾na erunt. Cessant o
domum somni carnem istam.
&e uigilamus in his luminaribꝰ.
et sollemnitas ista dat nobis ani¬
mum uigilandi: dies ille quale ᷤᷤ
uigilias nobis dabite Ergo iugi¬
labimus: non dormiemus. Did
agemus: Oꝑa miscdĩȩ: Ista ñ
ert̃: quia nulla miseria erit.
forte oꝑa necessitatis erunt iusta.
qaie hic sunt mͦ: seminandi :
arandi ÷ coquendi÷ molendite¬
xendi. Nichil hoꝵ: quia neces¬
sitas non erit. Sic non ert̃
oꝑa miscdie. Quia transit
uegocium ur̃me. Quȩ accio
nr̃a: Annulla actio qr quies:
Sedebimus gͦ et torpebimus ÷ et
nichil agemus: St refrigescit.
amor nr̃. refrigescat accio nr̃a.
Amor gͦ quietus inuultu dei
quem modo desideramꝰ cui sus¬
piramus ÷ cum ad eum ueneri¬

Expanded text:
dicit, Concorda amicos tuos litigantes: dicit, Concorda amicos tuos litigantes: in pace sempiterna Dei vultu perfruuntur. Nemo tibi dicit, Visita aegrum: sanitas immortalitasque permanet. Nemo tibi dicit, sepeli mortuum: omnes in vita aeterna erunt. Cessant opdomum somni carnem istam, et vigilamus in his luminaribus, et solemnitas ista dat nobis animum vigilandi; dies ille quales vigilias nobis dabit? Ergo vigilabimus, non dormiemus. Quid agemus? Opera misericordiae ista non erunt, quia nulla miseria erit. Forte opera necessitatis erunt ista quae hic sunt modo, seminandi, arandi, coquendi, molendi, texendi? Nihil horum, quia necessitas non erit. Sic non erunt opera misericordiae, quia transit negotium nostrum? quae actio nostra? An nulla actio, quia quies? Sedebimus ergo, et torpebimus, et nihil agemus? Si refrigescet amor noster, refrigescet actio nostra. Amor ergo quietus in vultu Dei, quem modo desideramus, cui suspiramus, cum ad eum veneri
Abbreviated transcription (Latin):
qđ dico. Beatos dico lugentes.
Quare beati : in spe. Quare lu¬
gentes: Et enim lugent in mor¬
te ista: intribulationibꝰ istis:. ii
pegrinatione sua. Et qr agnoscut̃
se eẽ in ista miseria et gemunt:
beati sunt. Q uare lugent᷑. Con¬
tristatus ẽ. beatus cyprianus in
passione: modo consolatus est.
incorona. Modo et consolatꝰ: ad¬
Om̃s martẏres qui cum illo siuit:
interpellant ꝓ nobis. Non tͣnse¬
unt interpellationes ipsoꝵ : nͥ
cum tͥnsierit gemitus nr̃. Cum
om̃s una uoce. in uno ppło. in
una patria consolabimur : mi¬
lia miltum coniuncta psallen¬
tibꝰ angłis: choris cȩlestium potes¬
tatum: in una ciuitate uiuen¬
tium. Quis ibi gemit: Quis
ibi suspirat. Quis ibi laborat:
Quis ibi eget: Quis ibi morit᷑:
Quis ibi miscdiã p̃bet: Quis
frangit panem esurienti᷑ ubi
om̃s pane iusticiȩ saginantur.:
Nemo cibi dicit: hospitẽ susc ipe.
Pegrinus ibi nemo erit: om̃s
inpatria sua uiuunt. Nemo tibi

Expanded text:
quod dico: beatos dico lugentes; quod dico: beatos dico lugentes; quare beati? In spe. Quare lugentes? In re. Etenim lugent in morte ista, in tribulationibus istis, in peregrinatione sua; et quia agnoscunt se esse in ista miseria, et gemunt, beati sunt. Quare lugent? Contristatus est beatus Cyprianus in passione; modo consolatus est in corona. Modo et consolatus adomnes Martyres qui cum illo sunt, interpellant pro nobis. Non tunt interpellationes ipsorum, nisi cum transierit gemitus noster. in una voce, in uno populo, in una patria consolabimur, millia millium conjuncta psallentibus Angelis, choris coelestium Potestatum in una civitate viventium. Quis ibi gemit? quis ibi suspirat? quis ibi laborat? quis ibi eget? quis ibi moritur? quis ibi miseriordiam praebet? quis frangit panem esurienti, ubi omnes pane justitiae saginantur? Nemo tibi dicit, Hospitem suscipe: peregrinus ibi nemo erit; omnes in patria sua vivunt. Nemo tibi
Abbreviated transcription (Latin):
cunt . P opułs m̃s: qui uos felices
dicunt in errorem uos mittunt:¬
& turbant semitas pedum u̾moꝵ
in luctum conuertatur. Uidetis
quȩ audiͦtis: qñ uobis hec diceren¬
Altur in regione securitatis. Utiq
regio ista scandaloꝵ.ẽ & tẽptato¬
num. & omnium maloꝵ: ut ge¬
mamus hic et mereamur gaudẽ
ibi hic tribulari: & consolari ibi
& dicere: qm̃ ex emisti oclõs mnoᷤ
alacrimis÷ pedes meos aruina:¬
qm̃ placebo dño inregione iuuo
Ista regio: mortuoꝵ ẽ. Transit re¬
gio mortuoꝵ: uenit regio uiuo
In regioamn or tuoꝵ labor & dolar
gemitꝰ. suspirium. Hic falsi fell¬
ces ÷ uere infelices:ꝙ falsa felic¬
tas. uera miseria ẽ. Qui uero se
agnoscit in uera miseria ẽẽ: erit
&̾ inuera felicitate. Et tamen nẽ
quia miseres: dñm audi dicentẽ.
beati lugentes. Obeati lugentes.
Nichil tam coniunctũ miseriȩ:
quam luctus. Nichil tam remo¬
tum &e contrarium miserie: ꝗͣ
beatitudo. Tu dicis lugentes:
et tudicis beatos: Intellige inqͥt

Expanded text:
us» , «Populus meus, qui vos felices dicunt, in errorem vos mittunt, et turbant semitas pedum vestroin luctum convertatur» . Videtis quae audistis: quando nobis haec dicerentur in regione securitatis? Utique regio ista scandalorum est, et tentationum, et omnium malorum, ut gemamus hic, et mereamur gaudere ibi; hic tribulari, et consolari ibi, et dicere: «Quoniam exemisti oculos meos a lacrymis, pedes meos a labina»; «placebo Domino in regione vivorum» . Ista regio mortuorum est. Transit regio mortuorum, venit regio vivorum. In regione mortuorum labor, dolor, gemitus, suspirium: hic falsi felices, veri infelices; quia falsa felicitas, vera miseria est. Qui vero se agnoscit in vera esse miseria, erit etiam in vera felicitate: et tamen nunc quia miser es, Dominum audi dicentem, «Beati lugentes» . O, «beati lugentes!» Nihil tam conjunctum miseriae quam luctus; nihil tam remotum et contrarium miseriae quam beatitudo: tu dicis lugentes, et tu dicis beatos! Intelligite, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
an cille tuȩ: & saluatꝰ ẽ amorte
sicut nostis: resuscitata carne
sua que mortua erat. S ut uide¬
atis quia ds̃ ẽ. et non apatre sic ẽ
suicitatus ut a se non sit suscitatus :
quia et ipse suscitauit carnem
suam: habes in eugłio dictum.
destruite templum hoc : & in
triduo suscitabo illud. Ne autẽ
nos illud suspicarem᷑: eugłista
secutus ait. Hoc atitẽ dicebat
detemplo corporis sui. Saliuis
gͦ factus ẽ filius ancille. Dicat
& unus quisq xp̃ianus in corꝑe¬

Expanded text:
ancillae tuae.» Et salvatus est a morte, ancillae tuae.» Et salvatus est a morte, sicut nostis, resuscitata carne sua quae mortua erat. Sed ut videatis quia Deus est, et non a Patre sic est suscitatus, ut a se non sit suscitatus; quia et ipse suscitavit carnem suam, habes in Evangelio dictum, «Destruite templum hoc, et triduo suscitabo illud:» ne autem nos aliud suspicaremur, Evangelista secutus ait, «Hoc autem dicebat de templo corporis sui» . Salvus ergo factus est Filius ancillae. Dicat et unusquisq
Abbreviated transcription (Latin):
det̾ &pat̃: ⁊patre uiso uidet᷑ ⁊ filiꝰ. Patris aefli
separari. ñ potest uisio. Hbi uniꝰ ñ separat̃
natura et substantia: uisio separari ñ
potest. Nam ut noueritis illuc debere p̃¬
parari cor ad uidendã diuinitatẽ patris
uideri possit mundamus: ipse
dũs alio loco dicit. Qui audit
mandata mea. et seruat ea: ille
ẽ qui diligit me. Qui autẽ di¬
ligit me. diliget᷑ apatre meo: et es
diligam eum : & manifestabo
ei meipsum. Numquid non eu
uidebant. cum quibꝰ loquebat᷑
& uidebant & non uidebant.
Aliquid uidebant: aliquid cre¬
debant. Uidebant hominem:
hominem cum impiis: post iudi¬
cium uidebt̃ dm̃ p̃ter impios:
da potestatem puero tuo: Et sal¬
uum fac filium ancille tuȩ. Dñs
faiꝰ ancille. Cuius ancille: Cui
nasciturꝰ qñ nunciatꝰ ẽ. respondit:
collȩ suȩ: et filium suum. Filiũ
suum in forma dei: & filium an¬
cille suȩ informa serui. De ancil¬
la dei natꝰ ẽ. gͦ dñs informa serui:

Expanded text:
et Pater, et Patre viso videtur et Filius. Patris et Filii separari non potest visio: ubi non separatur natura et substantia, visio separari non potest. Nam ut noveritis illuc debere praeparari cor ad videndam divinitatem Patris videri possit mundamus; ipse Dominus alio loco dicit: «Qui habet mandata mea et servat ea, ille est qui diligit me: qui autem diligit me, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum» . Numquid non eum videbant cum quibus loquebatur? Et videbant, et non videbant: aliquid videbant, aliquid credebant; videbant hominem, videbunt hominem cum impiis; post judicium videbunt Deum praeter impios. «Da potestatem puero tuo.» 22. «Et salvum fac filium ancillae tuae.» Dominus filius ancillae. Cujus ancillae? Cui nasciturus quando nuntiatus est, respondit et acillae suae, et Filium suum: Filium suum, in forma Dei; Filium ancillae suae, in forma servi. De ancilla Dei natus est ergo Dominus in forma servi;
Abbreviated transcription (Latin):
pondẽ omĩũ sententiarĩ
Nã totꝰ lectꝰ ẽ. & uideais quã ex iguo
tempore ad terminum usq ꝑ¬
ductꝰ. hic nobis qͣntum dñs do¬
nare dignatur cum ur̃a carita¬
te tractandus mͦ ẽ: ꝓpositꝰ abel¬
tissimo p̃sente patre nr̃o. Rept¬
tina ꝓpositio me grauaret:
me continuo ꝓponentis oratis¬
subleuaret. Intendat gͦ Ritas utr̃a.
Ciuitas quȩdam in isto psalmo can

Expanded text:
pondere sententiarum. Nam totus lectus est, et videtis quam exiguo tempore ad terminum usque perductus. Hic nobis, quantum Dominus donare dignatur, cum vestra Charitate tractandus, modo est propositus a beatissimo praesente patre nostro. Repentina propositio me gravaret, nisi me continuo proponentis oratisublevaret. Intendat ergo Charitas vestra. Civitas quaedam in isto psalmo can