comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q dm̃ facere utrũq apłica doctrina testat᷑. Hinc ẽ. et
illud. P ropt̃ hoc tradidit illos ds̃ in concupiscentias
cordis eoꝵ in ininunditiã. ut contumeliis afficiant.
illos ds̃ inpassiones ignominiȩ. Item paulo post. Et qm̃
ñ ꝓbauerunt dm̃ hab̾e in noticiã. tradidit illos ds̃ in
rȩꝓbum sensum. Ecce quomͦ uerus ds̃ et iͦtus excȩcat m̃¬
tes in fidelium. Neq eñ unqͣm in bis apłi uerb̃ quȩ
cõmemoraui alius ds̃ intellectꝰ ẽ. qͣm ille qui filium suũ
misit dicentẽ. In uidiciũ ueni in hunc mundũ. ut qui
ñ uident uideant. et qui uident cȩci fiant. Nã et hic
satis apparet. m̃tib fideliũ quomͦ ds̃ excecet m̃tes infide¬
lium. Prȩcedit enĩ aliquid occultũ moccultis ubi dĩagat
iustissimũ examen iudiciĩ si. ut quorundã m̃tes exce¬
centur. quorundã illuminent᷑. cui uerissime dictũ est.

Expanded text:
que deum facere utrumque apostolica doctrina testatur. hinc est et que deum facere utrumque apostolica doctrina testatur. hinc est et illud: propter hoc tradidit illos deus in concupiscentias cillos Deus in passiones ignominiae. » Item panon probauerunt deum habere in notitiam, tradidit illos deus in reprobum sensum. ecce quomodo uerus deus et iustus excaecat mentes infidelium. neque enim umquam in his apostoli uerbis, quae commemoraui, alius deus intellectus est quam ille qui filium suum misit dicentem: in iudicium ueni in hunc mundum, ut qui non uident uideant et qui uident caeci fiant. nam et hic satis apparet mentibus fidelium, quomodo deus excaecet mentes infidelium. praecedit enim aliquid occultum in occultis, ubi deus agat iustissimum examen iudicii sui, ut quorundam mentes excaecentur. quorundam inluminente. cui uerissime dictum est:
Abbreviated transcription (Latin):
sine uitid unũ in peccatũ. Hoc quidam nr̃i in terp̃¬
tes transferre noluerunt. ueluti locutionẽ inusitatã
uitantes. et dixerunt ꝓpeccato ñ in peccatum. cum sit sensus.
in ea locutione qui ñ fuerat ꝑturbandus. In peccatũ qͥppe
dictũ ẽ. ꝙr hoc ipsum qđ ꝓpeccato offerebat᷑ peccatum

Expanded text:
sine uitio unam in peccatum. hoc quidam nostri interprsine uitio unam in peccatum. hoc quidam nostri interpretes transferre noluerunt ueluti locutionem inusitatam uitantes et dixerunt "pro peccato", non "in peccatum", cum sit sensus in ea locutione, qui non fuerat perturbandus. "in peccatum" quippe dictum est, quia hoc ipsum, quod pro peccato offerebatur, peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
nesciuit. Quomꝰ ars ñ nouit uitia. et tam̃ ꝑ artẽ cognita
deuitantur. Hoc gͦ nob caput nr̃m in terrogantib exip¬
sius euangłii sui ueritate respondet. Cum dixerimꝰ dñe
quid ignorabas. quid tu potiusti interrogari qđ nesciebas
respondet. Iniquitates ignorabam. de iniquitatebus in¬
terrogabar. habes in euangłio. si non me credis ignora¬
re iniquitates. qr et ipsos miquos ignoro quib infine
dicturus sum ñ noui uos. recedite ame qui oꝑamini mni¬
quitatẽ. Numquit ñ nouerat quos dãpnabat : Aut po¬
test iustȩ dãnare nisi bonꝰ cognitor: & tam̃ bonꝰ cogni¬
tor ñ ẽ. m̃titꝰ dicendo ñ noui uos: idẽ. ñ coaptamini cor¬
ꝑi meo. ñ hertis regulis meis. uitiati estis. Ego aut̃ ars
ipsa sum. quȩ ñ ht̃ uitium. et inqua quisq ñ discit nisi
ñ facere uitium. Quis dubitet malum eẽ. peccatũ:¬
me respondebit᷑. et nouerat et nõnouerat: rectissime
omĩno. Nouerat enĩ ꝑsapientiam ñ nouerat ꝑ exꝑien¬

Expanded text:
artem cognita dijudicantur. Hoc ergo nobis caput nostrum interrogantibus ex ipsius Evangelii sui veritate respondet, cum dixerimus, Domine, quid ignorabas? quid tu potuisti interrogari quod nesciebas? Respondet: Iniquitates ignorabam, de iniquitatibus interrogabar. Habes in Evangelio, si non me credis ignorare iniquitates, quia et ipsos iniquos ignoro, quibus in fine dicturus sum: Non novi vos, recedite a me qui operamini iniquitatem . Numquid non noverat quos damnabat? aut potest juste damnare, nisi bonus cognitor? Et tamen bonus cognitor non est mentitus, dicendo, Non novi vos: id est, non coaptamini corpori meo, non haeretis regulis meis: vitia estis; ego autem ars ipsa sum quae non habet vitium, et in qua quisque non discit nisi non facere vitium. Insme respondebitur, et noverat, et non noverat? Rectissime omnino: noverat enim per sapientiam, non noverat per expe
Abbreviated transcription (Latin):
grã iusti sumꝰ. ut ipsa iusticia eiꝰ nos simꝰ cum iustȩ uiuunꝰ
credentes in eũ qui iustificat impium. ñ illa qua ipse ius¬
tus ẽ. & terna sua et in commutabili iusticia. Hȩc itaq
iusticia qua nos dĩ mimere iusti sumꝰ significat᷑ inpsalmo
illo ubi scriptum ẽ. Iusticia tua sit̃ montes dĩ. Montes
quippe dĩ scĩ eius sunt: de quib alibi dr̃. Suscipiant montes pacẽ
ppło tuo. Et illa gͦ salus gratuita ẽ: de qua in alio psalmo legi
tur. dni ẽ. salus. et suꝑ ppłm tuum benedictio tua. Sic̃ gͦ qđ
legitur dni ẽ. salus. ñ ea salus intelligit᷑ qua dñs saluus est.
s qua hii salui sunt. quos ipse saluos fetit. sic cum legitur dĩ
homines quos grã sua iustificat. Inde enĩ salui: unde iusti.¬
cia dĩ qua eiꝰ fideles iusti sunt interim uiuentes exfide. do¬
nec ꝑfecta iusticia ꝑducant᷑ ad speciem. sic̃ salute ꝑfecta

Expanded text:
gratia iusti sumus, ut ipsa iustitia eius nos simus, cum iuste uiuimus gratia iusti sumus, ut ipsa iustitia eius nos simus, cum iuste uiuimus credentes in eum, qui iustificat impium non illa, qua ipse iustus est, aeterna sua et incommutabili iustitia. haec itaque iustitia, qua nos dei munere iusti sumus, significatur in psalmo illo, ubi scriptum est: Iustitia tua sicut montes dei. montes quippe dei sancti eius sunt, de quibus alibi dicitur: Suscipiant montes pacem populo tuo. et multa de tur: Domini est salus et super populum tuum benedictio tua. Sicnt ergo, quod legitur: Domini est salus, non ea salus intellegitur. qua dominus saluus est. sed qua hi salui sunt. quos ipse saluos facit, sic, cum legitur dei homines quos gratia sua justificat. Inde enim salvi, unde justitia, qua eius fideles iusti sunt interim uiuentes ex fide, donec perfecta iustitia perducantur ad speciem sicut salute perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
qui cũ eẽt. uita mortiuis ẽ. tam̃ uera morte ñ ficta.
et ipse peccatũ. sacrificandꝰ ad diluenda peccata. Inuetere
quippe lege peccata uocabant᷑ sacrificia ꝓpeccatis. qđ ue¬
reiste factus ẽ. cuiꝰ umbre erant illa. Hinc apłs cum dixiss
obsecramꝰ ꝓ xp̃o reconciliari dõ: continuo subiunx̃. Eumqͥ¬
dĩ in ipso. tion ait ut in quibdã codicib m̃dosis legitur.
is qui non nouerat peccatum ꝓnob̾ peccatum fecit. tanqͣm
tum idẽ. ap̃m ꝓnob peccatum fecit ds̃. cii reconciliandi
sumꝰ  Hoc ẽ. sacrificium ꝓpeccatis ꝑ qđ reconciliari uale¬
remus. Ipse ẽ. gͦ peccatum. ut nos iusticia nec m̃a s dĩ.
nec innob s in ipso. sic̃ ipse peccatum non suum s nr̃m. nec
inses innob̾ constitutũ similitudine carnis peccati in qua
crucifixꝰ ẽ. demonstrauit. hȩc ẽ. illa iusticia dĩ. ñ qua ipse
niustꝰ est .s qua nos ab eofacti. Illanamq iusticia dei

Expanded text:
qui cum esset vita, mortuus est tamen vera morte, non ficta? qui cum esset vita, mortuus est tamen vera morte, non ficta? et ipse peccatum, sacrificandus ad diluenda peccata. In vetere quippe lege peccata vocabantur sacrificia pro peccatis : quod vere iste factus est cujus umbrae erant illa. Hinc Apostolus cum dixisset, Obsecramus pro Christo reconciliari Deo; continuo subjunxit atqDei in ipso . Non ait, ut in quibusdam mendosis codicibus legitur, Is qui non noverat peccatum, pro nobis peccatum fecit; tanquam tum, pro nobis peccatum fecit Deus, cui reconciliandi sumus, hoc est, sacrificium pro peccatis, per quod reconciliari valeremus. Ipse ergo penec in nobis, sed in Deo, sicut ipse fuit peccatum, non suum, sed nostrum, nec in se, sed in nobis constitutum. Similitudinem carnis peccati, in qua crucifixus est, demonstravit. Haec est illa justitia Dei, non qua ipse justus est, sed qua nos ab eo fa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnobpeccatũ fecit sĩ gͦfecit ipse peccatũ. s eum ds̃ ꝓnob̾
crificium ꝓpec̃cato. Si enĩ recolas. uł relegas in uenies in
libris ueteris testam̃ti peccata appellari sacrificium pro
peccatis. Similitudo etiã carnis peccati in qua uenit adnos.
dicta ẽ. ipsa peccatum. Misit in quit dĩ filium suũ insimi¬
litudine carnis peccati. et de peccato dãnauit peccatum
in carne. hoc ẽ. desimilitudine carnis peccati quȩ ipsius
erat. dãnauit peccatum in morte carne peccati. quȩ nr̃a
est. Propt̃ hoc ȩtiam de illo dr̃. Qđ enĩ mortuuis ẽ. peccato
ut uiuant dõ: si etiam ꝓͥcruce factus ẽ. ꝓnob̾ maledictum.
Pendens quippe in ligno mortẽque de maledicto dĩ uene¬
rat. suspendit in ligno. atq ita uetus homo nr̃ simul cruci¬
fixus ẽ. cruci. ut ñ m̃datit̃ dictũ intelligatur in lege. ma¬
ledictus onñs qui pependit in ligno. Quid ẽ. maledictus
nͥ t̾ra es et int̾ram ibis:: et quid ẽ. om̃is. nisi qr et ipse ap̃c:

Expanded text:
ergo fecit ipse peccatum, sed eum Deus pro nobis crificium pro peccato. Si enim recolas vel relegas, invenies in libris Veteris Testamenti peccata appellari sacrificia pro peccatis. Similitudo etiam carnis peccati, in qua venit ad nos, dicta est et ipsa peccatum: Misit, inquit, Deus Filium suum in similitudine carnis peccati, et de peccato damnavit peccatum in carne : hoc est, de similitudine carnis peccati, quae ipsius erat, damnavit peccatum in carne peccati, quae nostra est. Propter hoc etiam de illo dicitur: Quod enim mortuus est peccato, ut vivant Deo. Sic etiam per crucem factus est pro nobis maledictum . Pendens quippe in ligno, mortem quae de maledicto Dei venerat, suspendit in ligno, atque ita vetus homo noster simul confixus est cruci : ut non mendaciter dictum intelligatur in Lege, Maledictus omnis qui pendet in ligno . Quid est, maledictus, nisi, Terra es, et in terram ibis ? Et quid est, omnis; nisi quia et ipse Christus,
Abbreviated transcription (Latin):
Nolite inquit errare. neq fornicatores. neq idolis ser¬
uientes. et cęt̾a quȩ illic annumerat. regnũ dĩ possidebt̃.
Cur gͦ ad baptisinum idolis seruientes ñ admittimꝰ. et for¬
nicatores ad mittendos putamꝰ. cum et his et cȩteris mał
dicat. et hȩc quidem fuistis s abluti estis. s ustificati estis
ut cũ potestas patet utrũq ꝓhibendi. uenientẽ ad hap¬
tismum ꝑmittã fornicarium ꝑ manere. et ñ ꝑmittam
idolis seruientẽ. cũ et illis dici audiam. et hec quidẽ fuis¬

Expanded text:
nolite, inquit, errare; neque fornicatores neque idolis seruientes et cetera, quae illic enumerat, regnum dei possidebunt. cur ergo ad baptismum idolis seruientes non admittimus et fornicatores admittendos putamus, cum et his et ceteris malis dicat: et haec quidam fuistis, sed abluti estis, sed sanctificati estisut, cum potestas patet utrumque prohibendi, uenientem ad baptismum permittam fornicarium permanere et non permittam idolis seruientem, cum et illis et illis dici audiam: et haec quidam fuis
Abbreviated transcription (Latin):
pħam. Non grauauit aurẽ ne audiat. s peccata ur̃a seꝑant
int̃uos. et dm̃. Quia gͦ ñ reconciliam᷑ nisi ablato qđ in
medio ẽ. et posito qđ inmedio sit. ẽ. enim medium seꝑans.
s cont̾ ẽ. mediator reconcilians. Medium seꝑans ẽ. pecca¬
ceria separans qđ ẽ. peccatum: uenit ille mediator et fac¬
tus ẽ. sacrificium sacerdos ipse: & qr sacrificiũ factꝰ ẽ. pro
peccato offerens se ipsum in holo caustum in cruce passio¬
nis suȩ: sequit᷑ apłs et dic̃. Cum dixisset obsecͣmꝰ ꝓxp̃o re¬

Expanded text:
am: Non gravavit aurem ne audiat, sed peccata vestra separant inter vos et Deum . Quia ergo non reconciliamur nisi ablato quod in medio est, et posito quod in medio sit. Est enim medium separans, sed contra est mediator reconcilians; medium separans est peccaceria separans quod est peccatum, venit ille mediator, et factus est sacrificium sacerdos ipse. Et quia sacrificium factus est pro peccato, offerens seipsum in holocaustum in cruce passionis suae, sequitur Apostolus et dicit, cum dixisset, Obsecramus pro
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o reconciliamini do. Uenent legati exegyp̃¬
to ȩthiopia. p̃ueniet manus eiꝰ dõ. Agypti. uł ȩdiopie no¬
mine. omĩum gentium fidem significauit. a parde totũ.
legatos appellans reconciliationis p̃dicatores. ꝓxp̃o enĩ lega¬
tione fungiinur tanqͣm dõ exhortante ꝑ nos. obsecramꝰ pro
xp̃o reconciliari dõ. Non gͦ de soł isrłitis. unde apłi electi
sunt. s etiam decȩteris gentibꝰ futuros p̃dicatores xp̃ianę
re potest qui uenit sine peccato. et factꝰ ẽ. sacrificium ꝓ
peccato. Obsecramꝰ in quit ꝓxp̃o. id ẽ. tanqͣm uos xp̃c obsecret.
Quid reconciliari dõ. Si exhortat᷑ et obsecrat apłs ut recon¬
ciliemur dõ: iimici eramꝰ dõ. Nemo enĩ recõciliat᷑. nͥ ex
inimiciciis. Inimicos aut̃ nos. ñ natura s peccata fecerunt.
nͥ ab illo lib̾ent᷑. cui peccando inimici eẽ. uoluerũt. Obse¬

Expanded text:
Venient legati ex Aegypto; Aethiopia praeveniet manus ejus. Aegypti, vel Aethiopiae nomine, omnium gentium fidem significavit, a parte totum; legatos appellans reconciliationis praedicatores. Pro tione fungimur, tanquam Deo exhortante per nos: obsecramus pro Christo reconciliari Deo . Non ergo de solis Israelitis, unde Apostoli electi sunt, sed etiam de caeteris gentibus futuros praedicatores christianae re potest, qui venit sine peccato, et factus est sacrificium pro peccaQuid? reconciliamiciliemur Deo, inimici eramus Deo. Nemo enim reconciliatur nisi ex inimicitiis. Inimicos autem nos non natura, sed peccata fecerunt. nisi ab illo liberentur, cui peccando inimici esse voluerunt. Obse
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s pasfura erat ȩccłia. ut adhuc et usq infinẽ. sponsum
illum filtus ꝑsequat᷑. Si enĩ inuicꝰ exꝓbrasset mͥ fustinu¬
issem utiq ait. Et si is qui odat me suꝑme magna locutus
fuisset. ab scondissem me utiq ab eo. quis ẽ. immicꝰ. quis ẽ.
qui odat me: qui dicit. quis ẽ. xp̃c s homo fuit. xp̃c. nec ui

Expanded text:
res passura erat Ecclesia, ut et adhuc et usque in finem sponsum illum filius persequatur. «Si» enim «inimicus exprobrasset mihi, sustinuissem utique,» ait; «et si is qui oderat me, super me magna locutus fuisset, abscondissem me utique ab eo.» Quis est inimicus? quis est q
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ꝑ xp̃m. ¶ Imĩs gͦ noua creatura idẽ. ppłs innouatus
ꝑfidem. ut habeat interim inspe. qđ in re postea ꝑficia¬
tur. inxp̃o habeat etiam qđ inse sꝑat. Itaq nunc uetera
tͣnsierũt. scd̾m spem qr mͦ iam ñ ẽ. tẽpus ueteris testaor̃ti qͦ
tẽꝑale atq carnale regnum expectetur. adõ. et facta sunt
om̃a noua scd̾m eandem spem. ut regnum cȩloꝵ ubi ert
nulla mors atq corruptio ꝓmissum teneamꝰ. In resurrec¬
tione aut̃ mortuoꝵ ñ iam scd̾m spem s scđ̾m rem et ue¬
tera transibunt cũ innica nouissima destitiet᷑ mors. et
fient om̃ã noua cũ corruptibile hoc induerit immortali¬

Expanded text:
stum. omnis ergo noua creatura — id est populus innouatus per fidem, ut habeat interim in, spe, quod in re postea perficiatur — in Christo habet iam quod in se sperat. itaque nunc uetera transierunt secundum spem, quia modo iam non est tempus ueteris testamenti quo temporale atque carnale regnum expectetur a deo; et facta sunt omnia noua secundum eandem spem, ut regnum caelorum, ubi nulla erit mors atque corruptio, promissum teneamus. in resurrectione autem mortuorum non iam secundum spem, sed secundum rem et uetera transibunt, cum inimica nouissima destruetur mors; et fient omnia noua, cum corruptibile hoc induerit incor
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m carnem. s nũc iã ñ nouimꝰ. Ille quippe qui ñ solũ ꝑueni¬
entib possessionẽ s etiam uiã se p̃bere uoluit uenientibus
ad principium uiarum uoluit carnẽ assumere. Unde est
etiam illud. dñs creauit me ininitio uiarum suarũ. ut in¬
de inciꝑent qui uellent uenire. apłs gͥ qͣm uis adhuc am¬
bularet inuia. et ad palmam suꝑnȩ uocationis sequeret᷑
uocantem dm̃. tam̃ ea quȩ retrosunt obliuiscens. et in ea
quȩ añ sunt extentus iã pͥncipium uiarum transierat.
hocẽ. eo non indigebat. aqͦ tam̃ aggrediendũ et exordi¬
endũ it̃ ẽ. om̃ib qui adueritatẽ ꝑuenire et in uita ęt̃na
ꝑ manere desidant. Sic enĩ ait. Ego sum uia. et ueritas
qͣndo nec ipse dñs in qͣntum uia nr̃a eẽ. dignatus ẽ. tenere
nos uoluerit s tͣnsire. ne reb teprãlib qͣm uis ab illo ꝓsalute
nr̃a susceptis et gestis hercamꝰ firmit̃. s ꝑ eas potius
curramꝰ alacrit̃. ut ad eũ ipsum qui nrãm naturam atem¬

Expanded text:
sed nunc iam non nouimus. ille quippe qui non solum peruenientibus possessionem sed etiam uiam se praebere uoluit uenientibus, ad principium uiarum noluit carnem assumere. unde est etiam illud: dominus creauit me principium uiarum suarum, ut inde inciperent qui uellent uenire. apostolus igitur, quamuis adhuc ambularet in uia et ad palmam supernae uocationis sequeretur uocantem dominum, tamen ea quae retro sunt obliuiscens et in ea quae ante sunt extentus iam principium uiarum transierat, hoc est eo non indigebat, a quo tamen aggrediendum et exordiendum iter est omnibus, qui ad ueritatem peruenire et in uita aeterna permanere desiderant. sic enim ait: ego sum uia et ueritas quando nec ipse dominus, in quantum uia nostra esse dignatus est, tenere nos uoluerit, sed transire, ne rebus temporalibus, quamuis ab illo pro salute nostra susceptis et gestis haereamus infirmiter, sed per eas potius curramus alacriter, ut ad eum ipsum, qui nostram naturam a tem
Abbreviated transcription (Latin):
Et si exterior in quit homo nr̃ corrũpitur. s in terior
renouat᷑ dedie indiem. Ergo ad peccatũ ad mortalita¬
tem. ad p̃teruolantia tempora. ad gemitũ et laborem
et sudorem. adȩtates succedentes ñ manentes ab infan¬
tia usq ad senectutem sine sensu transeuntes adhec at¬
tendentes. uideamꝰ hic ueterem hominẽ ueterẽ diem. ue¬
tus canticum. uetꝰ testam̃tũ. Conuersi aut̃ ad interiorẽ¬

Expanded text:
Et si exterior, inquit, homo noster corrumpitur, sed interior Et si exterior, inquit, homo noster corrumpitur, sed interior renovatur de die in diem . Ergo ad peccatum, ad mortalitatem, ad praetervolantia tempora, ad gemitum et laborem et sudorem, ad aetates succedentes, non manentes, ab infantia usque ad senectutem sine sensu transeuntes, ad haec attendentes, videamus hic veterem hominem, veterem diem, vetus canticum, Vetus Testamentu
Abbreviated transcription (Latin):
illa seruitꝰ legis. Oma illa sacrificia p̃nuntianti.a. p̃sens
suum. uenit qui cõflaret argentum suum. qui fornaret
monetam suam. et attendimus plenã t̾ram ap̃ianis. ere¬
dentibus in dm̃. auerdentes se apriorib suis imundiciis.
et idolatria. et abspe p̃terita ad spem noui scłi. Scce ñcdũ
ẽ. ire: et iam tenetur in spe. et ꝑ ipsã spem iam cantam
et dicimꝰ. Repleta ẽ. t̾ra creatura tua. Non dum inpat̾a
cantamꝰ hoc. ñdũ illa requies quȩ ꝓmitatur. ñ dũ cõfir¬
matis uectib portarum ierłm. s adhuc inpegrinatiõe
intuentes mundũ istum totũ et undiq hõmes currentes
adfidem. tim̃tes gehennas. cõteninentes mortẽ. amantes
uitã a t̾nam. sꝑnentes p̃sentem. Et talib spectaculis com¬
pleti guidio dicimꝰ. repleta ẽ. tra creaturi tua. A etera
tnsierunt ecce facta sunt noua. Nunc in spe tunc inre
sic xp̃o induti sumus. ut ex adam iam nichil portemꝰ.
Uide ueterascentem adam. innouantẽ xp̃m innobis.

Expanded text:
illa servitus Legis, omnia illa sacrificia praenuntiantia praesens suum, venit qui conflaret argentum suum, qui formaret monetam suam, et attendimus plenam terram Christianis credentibus in Deum, avertentibus se a prioribus immunditiis suis et idololatria, a spe praeterita ad spem novi saeculi: et ecce nondum est in re, et jam tenetur in spe, et per ipsam spem jam cantamus et dicimus, «Repleta est terra creatura tua.» Nondum enim in patria cantamus hoc, nondum in illa requie quae promittitur, nondum confirmatis vectibus portarum Jerusalem ; sed adhuc in peregrinatione intuentes mundum istum totum, et undique homines currentes ad fidem, timentes gehennas, contemnentes mortem, amantes vitam aeternam, spernentes praesentem, et tali spectaculo completi gaudnsierunt, ecce facta sunt nova : nunc in spe, tunc in re. enim sic Christo induti sumus, ut ex Adam jam nihil portemus. Videte veterascentem Adam, et innovari Christum in nobis:
Abbreviated transcription (Latin):
ioħs matrem dñi accepit: Neq enĩ ñ exeis erat qui dixerãt
ei. ecce nos dimistmꝰ om̃a et secuti sumꝰ te : s ibi quoq audie¬
rant. Quicũq ista dimiserit ꝓpt̾ ine : accipiet in hoc scło
cencies tantũ. habebat gͦ ille discipłs centuplicit̾ plura qͣm
dimiserat. in quę susciꝑet eats eiꝰ matrem qui illa dona¬
uerat. S in ea societate beatꝰ ioħs ꝑceꝑat centuplũ. ibi ne
discipłs et famulus accepit in sua. ubi suũ aliquid nemo
dicebat: an qr paulo post in eodẽ libro legitur quot qͦt enĩ
possesores p̃dioꝵ uł domors erant. uendentes afferelant
p̃cia illors. et ponelunt ad pedes apłoꝵ. distribuebant᷑ aũt
unicuiq ꝓut cuiq opus erat: in telligendum ẽ. sic distribu¬
tum fuisse huic discipło qđ opꝰ erat ut illic etiam beatȩ ma¬
riȩ tanqͣm matris eiꝰ portio poneret᷑. Os nr̃m patet ad¬

Expanded text:
s matrem Domini accepit? Neque enim non ex eis erat qui dixerunt ei, Ecce nos dimisimus omnia, et secuti sumus te. Sed ibi quoque audierat, Quicumque ista dimiserit propter me, accipiet in hoc saeculo centies tantum . Habebat ergo ille discipulus centupliciter plura quam dimiserat, in quae susciperet ejus matrem qui illa donaverat. Sed in ea societate beatus Joannes receperat centuplum, ubi nemdiscipulus et famulus accepit in sua, ubi aliquid suum nemo dicebat? An quia paulo post in eodem libro legitur, Quotquot enim possessores praediorum vel domorum erant, vendentes afferebant pretia eorum, et ponebant ad pedes Apostolorum: distribuebatur autem unicuique prout opus erat , intelligendum est sic distributum fuisse huic discipulo quod opus erat, ut illic etiam beatae Mariae tanquam matris ejus portio poneretur; ma
Abbreviated transcription (Latin):
humilis corde. et inuenietis requiem animab ur̃is. ui¬
siddant eos qui ugũ ipsum intrepida ceruice subierunt. il¬
am sartenam mansuetissims humeris acceꝑiunt. ⁊tantis agi¬
tari et exerceri difficultatibus hui scłi. ut ñ alaboribus
adquietem. s aquiete ad laborem uocati uideant᷑. cum et
patientur. Ait gͦ aliquis. quomͦ uigum lene ẽ. et sarcina
leius. quandoquidem illud ugum et sarcinam. ferre
nichil aliud ẽ. qͣm prę uiuere in xp̃o: et quomͦ dr̃ ue¬
nite ad me qui laboratis et onerati estis. et ego uos reficiam:
ac ñ potius dr̃ uenite qui uacatis ut laboretis: nã et ua¬
cantes in uenit quos cõduxit inuineam ut ferrent es¬
tum diei. & sub illo iugo leni et sarcina leui audimus
apłm dicere in om̃ib cõmendantes nos metipsos tanqͣm
dĩ ministros in multa patientia. in tribulationibus inne

Expanded text:
quiem animabus vestris. Jusiderant eos qui jugum ipsum intrepida cervice subierunt et illam sarcinam mansuetissimis humeris acceperunt, tantis agitari et exerceri difficultatibus hujus saeculi, ut non a laboribus ad quietem, sed a quiete ad laborem vocati videantur; cum etsecutionem patientur . Ait ergo aliquis: Quomodo jugum lene est, et sarcina levis, quandoquidem illud jugum et sarcinam ferre, nihil est aliud, quam pie vivere in Christo? Et quomodo nite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos: ac non potius dicitur, Venite, qui vacatis, ut laboretis? Nam et vacantes invenit, quos conduxit in vineam, ut ferrent aestum diei . Et sub illo jugo leni et sarcina levi, audimus Apostolum dicere: In omnibus commendantes nosmetipsos, tanquam Dei ministros, in multa patienta, in tribulationibus, in ne
Abbreviated transcription (Latin):
xisse testatus ẽ. Ille quippe iam resurrexit. et mors ei ultͣ
ñ dñabitur. Quẽ et si noueramꝰ scđ̾m carnẽ. cum adhuc mo¬
riturus eẽt. in erat quippe in eiꝰ corꝑe illa mortalitas. quam
ꝓpriȩ carnẽ appellat apłs. s iam mĩc ñ nouimꝰ. Illud enim
eiꝰ mortale iam induit immortalitatẽ. unde scđm pͥstinam

Expanded text:
issum speramus. ille quippe iam resurrexit et mors ei ultra non dominabitur. quem etsi noueramus secundum carnem, cum adhuc moriturus esset — inerat quippe in eius corpore illa mortalitas, quam proprie carnem appellat apostolus — sed iam nunc non nouimus; illud enim eius mortale iam induit immortalitatem, unde secundum pristinam
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ corporisq originẽ. eadem caro caro erit. qr ipsa re¬
surget. et ipsa mutabit᷑. qr et illud uerum ẽ. qđ ait dñs
qđ ait apłs caro et sanguis regnum dĩ possidere ñ possũt.
Illud enĩ dictum ẽ. scđ̾m ipsam substantiam. quȩ etiã
tũc erit. qr ipsa mutabit᷑. Hoc iam dictũ ẽ. scđm carna¬
lem corruptionis qualitatẽ quȩ tunc iam non erit. qͥa
mutata caro ñ corrũpetur. Noueramꝰ gͦ xp̃m scđm car

Expanded text:
tiae corporisque originem eadem caro erit, quia ipsa resurget et ipsa mutabitur, quia et illud uerum est quod ait dominus, quod ait apostolus: caro et sanguis regnum dei possidere non possunt. illud enim dictum est secundum ipsam substantiam: quae etiam tunc erit, quia ipsa mutabitur; hoc autem dictum est secundum carnalem corruptionis qualitatem: quae tunc iam non erit, quia mutata caro non corrumpetur. noueramus ergo Chr
Abbreviated transcription (Latin):
et a cõmuni omĩum bono qđ ds̃ ẽ. in ani elatione resilien¬
tium. Hoc utiq deuitemꝰ. et cõmuni potius uero om̃ĩũ
bono ꝑfrui. qͣm pͥuato nr̃o gaudẽ queramꝰ. ut qui uiuit
iam ñ sibi uiuat sic̃ ait apłs. s ei qui ꝓ ipsis mortuus est
et resurrexit. ꝑ hoc enĩ mediator effectꝰ ẽ. ut nos recon¬
ciliet dõ. ꝑhumilitatẽ. a quo ꝑ impiã suꝑbiã longe reces¬
scramus. Neq enĩ illud tantum scriptũ ẽ. iitiũ om̃is pec
postatare adõ. Nongͦ sibi uiuat quisq s xp̃o. faciens nõ
suam s ipsiꝰ uoluntatẽ. et manens in eiꝰ caritate. sic̃ et ipse
fecit. uoluntatem patris. et manet in eiꝰ caritate. Hec qͥp¬
pe nos ammonens. et exemplo suo exortans. in euangłio
suo locutus ẽ. Si aut̃ ipse cum informa dĩ eẽt. equalis

Expanded text:
et a communi omnium bono, quod deus est, inani elatione resilientium. hoc utique deuitemus et communi potius uero omnium bonorum perfrui quam priuato nostro gaudere quaeramus, ut, qui uiuit, iam non sibi uiuat, sicut ait apostolus, sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. per hoc enim mediator effectus est, ut nos reconciliet deo per humilitatem, a quo per impiam superbiam longe recesseramus. neque enim illud tantum scriptum est, quod supra posuipostatare a deo. non ergo sibi uiuat quisque sed Christo faciens non suam sed ipsius uoluntatem et manens in eius caritate, sicut et ipse fecit uoluntatem patris et manet in eius caritate. haec quippe nos admonens et exemplo suo exhortans in euangelio suo locutus est. si autem ipse, cum in forma dei aequalis
Abbreviated transcription (Latin):
et usq ad iusibilẽ mortẽ cũ illo qͣmuis eo deficiente se
ꝓficiente ꝑduret. sic ꝓportione uniuersũ genꝰ huma¬
nũ cuiꝰ tanqͣm uniꝰ hominis uita ẽ. ab adã usq ad fi¬
nẽ huiꝰ scłi. ita sub diuine ꝓuidentiȩ legib amministra¬
tur. ut in duo genera distributũ appareat. Quoꝵ inu¬
no ẽ. turba impioꝵ t̾reni. hominis imaginem
abintio scłi usq ad finẽ gerentiũ: in altero series
ppłi um dõ dediti. S ab adam usq ad ioħm baptis¬
tam t̾reni hominis uitã gerens seruili quadã iustici¬
a.cuiꝰ hystoriã uetus testam̃tũ uocant. quasi terrenũ
pollicens regnũ. quȩ tota nichil ẽ. aliud qͣm imago
noui ppłi et noui testam̃ti pollicentis regnũ cęloruor¬
Cuiꝰ ppłi uita in terim tẽꝑalis in cipit adm̃ aduentu¬
in humilitate usq addie uidicii qͣndo in claritate
uenturus ẽ. Post qđ iudiciũ uete homine extincto.

Expanded text:
et usque ad visibilem mortem cum illo, quamvis eo deficiente, se et usque ad visibilem mortem cum illo, quamvis eo deficiente, se proficiente, perduret: sic proportione universum genus humanum, cujus tanquam unius hominis vita est ab Adam usque ad finem hujus saeculi, ita sub divinae providentiae legibus administratur, ut in duo genera distributum appareat. Quorum in uno est turba impiorum, terreni hominis imaginem ab initio saeculi usque ad finem gerentium. In altero, series populi uni Deo dediti, sed ab Adam usque ad Joannem Baptistam terreni hominis vitam gerentis servili quadam justitia: cujus historia Vetus Testamentum vocatur, quasi terrenum pollicens regnum; quae tota nihil aliud est quam imago novi populi, et Novi Testamenti pollicentis regnum coeloruopuli vita interim temporalis incipit a Domini adventin humilitate, usque ad diem judicii, quando in claritate venturus est. Post quod judicium, vetere homine exstincto,
Abbreviated transcription (Latin):
mundi huiꝰ tempestatib et fluctib sustinendis atq frã¬
gendis. Quintã paccatã atq om̃i exparte tranquillam
iuuentẽ in opib et habundantia in cõmutabilis regni.
sũmȩ atq in effabilis sapientiȩ. Sextã om̃imꝰ mutatio¬
nis in ȩt̃nam uitã. et usq ad totã obliuionẽ uitȩ tem¬
poralis transeuntẽ. ꝑfecta forma quȩ facta ẽ. ad ima¬
ginẽ et similitudinẽ dĩ. Septima enĩ iã quies et̃na est.
ut nullis ȩtatib distinguenda beatitudo ꝑpetua. Ut
enĩ finis uet̾is hominis mors ẽ. fic finis noui hominis
uita ȩt̃na. Ille namq hõ peccati ẽ. iste iusticiȩ. Sicut
enĩ isti ambo nullo dubitante ita sunt. ut unũ eoꝵ
id ẽ. ueterẽ atq terrenũ possit in hac tota uita unꝰ
homo agere. nouũi uero et cȩlestẽ nemo in hac uita
possit. nͥ cum uetere. nam et ab ipso in cipiat necesse ẽ.

Expanded text:
mundi hujus tempestatibus ac fluctibus sustinendis atque franmundi hujus tempestatibus ac fluctibus sustinendis atque frangendis. Quintam pacatam atque ex omni parte tranquillam, viventem in opibus et abundantia incommutabilis regni summae atque ineffabilis sapientiae. Sextam omnimodae mutationis in aeternam vitam, et usque ad totam oblivionem vitae temporalis transeuntem in perfectam formam, quae facta est ad imaginem et similitudinem Dei. Septima enim jam quies aeterna est, et nullis aetatibus distinguenda beatitudo perpetua. Ut enim finis veteris hominis mors est, sic finis novi hominis vita aeterna. Ille namque homo peccati est, iste justitiae. CAPUTem isti ambo nullo dubitante ita sunt, ut unum eorum, id est veterem atque terrenum, possit in hac tota vita unus homo agere, novum vero et coelestem nemo in hac vita possit nisi cum vetere; nam et ab ipso incipiat necesse est,
Abbreviated transcription (Latin):
quid sit exui uet̾em hominẽ et in dui nouo. qui scđm
dm̃ creatꝰ ẽ. iniusticia et scĩtate ueritatis. et hoc ut fa¬
ciant iã baptizatos fidelesq adhortat᷑: qđ adhuc mo¬
nendi ñ eẽt. si hoc in baptismd iã ꝑfecte factũ eẽt¬
ne ñ annis s ꝓuectib distinctas qͣsdam sp̃ũales ȩtates
suas. Primã in ub̃ib utilis hystoriȩ. quȩ nutrit exẽplis.
tem. inqͣ ñ auctoritatis humane continet᷑ sinu: s ad sũ¬
mam et in cõmutabilẽ legẽ passib rationis innititur.
Terciã iã fidentiorẽ et carnalẽ appetitũ rationis robo¬
re irritantẽ. gaudentẽq in trinsecus in quadã dulcedi¬
ne conuigali. cũ anima m̃ti copulat᷑. et uelam̃to pudo¬
ris obnubitur. ut iã recte uiuere ñ cogat᷑ s etiã si om̃s
cõcedant peccare ñ libeat. Quartã iã ad ipsum multo
firmus ordinatiꝰq facientẽ. et emicantẽ in uirum ꝑ¬
fectũ. atq aptam et idoneã. om̃ib et ꝑsecutionibus et

Expanded text:
quid sit exui veterem hominem, et indui novum, qui secundum Deum creatus est in justitia et sanctitate veritatis . Et hoc ut faciant, jam baptizatos fidelesque adhortatur: quod adhuc monendi non essent, si hoc in Baptismo jam perfecte factum enon annis, sed provectibus distinctas quasdam spirituales aetates suas. Primam in uberibus utilis historiae, quae nutrit exemplis.tem, in qua non auctoritatis humanae sinu continetur, sed ad summam et incommutabilem legem passibus rationis innititur. Tertiam jam fidentiorem, et carnalem appetitum rationis robore maritantem, gaudentemque intrinsecus in quadam dulcedine conjugali, cum anima menti copulatur, et velamento pudoris obnubitur, ut jam recte vivere non cogatur, sed etiamsi omnes concedant, peccare non libeat. Quartam jam idipsum multo firmius ordinatiusque facientem et emicantem in virum perfectum, atque aptam et idoneam omnibus et persecutionibus, et
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ suam carnẽ appellat dicens. Palpate et
uidete qr sp̃s ossa et carnẽ ñ habet. sic̃ me uidetis hab̃e.
s corruptionẽ mortalitatẽq carnis uult intelligi.
quȩ tunc ñ erit innob̾. sic̃ iã in xp̃o ñ ẽ. Hanc enĩ ꝓpͥȩ
carnẽ nominabat etiam cum de ipsa resurrectione
satis euident̃ loqueret᷑. et diceret. Caro et sanguis reg¬
num dĩ possidere ñ possunt. neq corruptio incorrup¬
tionem possidebit. Cum gͦ factũ fuerit qđ ibi cõsequẽ¬
tur dicit. ecce misterium dico uob̃. Onĩs quidẽ resurge¬
mus. ñ tam̃ om̃s immutabim᷑. In a tomo idẽ. in momĩto
mictu occłi innouissuna tuba. Canet enĩ tuba et mor¬
tui resurgent in corrupti. et nos immutabim᷑. Oportet

Expanded text:
te et uidete, quia spiritus ossa et carnem non habet, sicut me uidetis habere — sed corruptionem mortalitatemque carnis uult intellegi: quae tunc non erit in nobis, sicut iam in Christo non est. hanc enim proprie carnem nominabat, etiam cum de ipsa resurrectione satis euidenter loqueretur et diceret, quod iam num dei possidere non possunt, neque corruptio incorruptionem possidebit. cum ergo factum fuerit quod ibi consequenter dicit: ecce mysterium dico uobis: omnes quidem resurgimus, non tamen omnes immutabimur, in atomo — id est in momento — in ictu oculi, in nouissima tuba; canet enim tuba, et mortui resurgunt incorrupti, et
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt alitib. Si enĩ in tellect᷑ delectat. in penitralibus
fincerissimis hoc etiam in telligere delectet quomꝰ cari¬
tas qͣnto officiosius descendit ininfima. tanto robusttus
recurrit̾ in tima. ꝑbonam conscientiam. nichil queren¬
di abeis. ad quos descendit. preter eoꝵ sempit̾nã salutẽ.

Expanded text:
fiunt alitibus . Si enim intellectus delectat in penetralibus fiunt alitibus . Si enim intellectus delectat in penetralibus sincerissimis, hoc etiam intelligere delectat, quomodo charitas, quanto officiosius descendit in infima, tanto robustius recurrit in intima per bonam conscientiam nihil quaerendi ab eis ad quos descendit, praeter eorum sempiternam salutem.
Abbreviated transcription (Latin):
ens. et cȩtera usq ad mortem crucis. qͣm obcausam. nͥ quia
factus ẽ. infirmis infirmus. ut infirmos lucrificaret: au¬
di eiꝰ imitatorẽ. alibi etiam dicentẽ. Siue eñĩ m̃te excessi¬
mus dõ. siue tẽꝑantes sumꝰ uob̃. Caritas enĩ. xp̃i compellit
nos. Iudicantes hoc. qr uinꝰ ꝓ om̃ib mortuus ẽ. Quomͦ enim
paratus eẽt. impendi ꝓ animab eoꝵ. si eum pigeret incli¬
nari ad aures eoꝵ: Hinc gͦ factꝰ ẽ. paruulus in medio ur̃m.
tanqͣm nutrix fouens filios suos. Non emĩ delectat nͥ amor
inintet. decurtata et mutilata uerba immurmurare.
Et tam̃ obtant homines habere infantes. quib id exi̾beat̃.
Et suauuis ẽ. matri minuta mansa inspuere paruulo filio.
qͣm ipsa mandere ac deuorare grandiora. Non gͦ recedat
de pectore etiam cogitatio gallinȩ illius. quȩ languidulis
plumis teneros fetus oꝑit et susurrantes pullos cõfracta
uoce aduocat. Cuiꝰ blandas alas refugientes suꝑbi. p̃da

Expanded text:
m ob causam, nisi quia factus est infirmis infirmus, ut infirmos lucri faceret? audi eius imitatorem alibi etiam dicentem: siue enim mente excessimus, deo, siue temperantes sumus, nobis. caritas enim Christi compellit nos iudicantes hoc, quia unus pro omnibus mortuus est. quomodo enim paratus esset impendi pro animabus eorum, si eum pigeret inclinari ad aures eorum? hinc ergo factus est paruulus in medio nostrum tamquam nutrix fouens filios suos. num enim delectat, nisi amor inuitet, decurtata et mutilata uerba immurmurare? et tamen optant homines habere infantes, quibus id exhibeant, et suauius est matri minuta mansa inspuere paruulo filio quam ipsam mandere ac deuorare grandiora. non de pectore etiam cogitatio gallinae illius, quae languidulis plumis teneros fetus operit, et susurrantes pullos confracta voce advocat; cujus blandas alas refugientes superbi, praeda
Abbreviated transcription (Latin):
posses uidere. Quid aut̃ fecit : descendit. Nam ibi ait. Si¬
ue enĩ m̃te excessimus dõ. siue temꝑantes fumꝰ uobis. Quid
ẽ. temꝑantes sumus: sic loquim᷑ ut caꝑe possitis. qr et xp̃c ta¬
lem se fecit nascendo et patiendo. ut possent de illo homines
loqui. quia de homine facile homo loquitur. de dõ homo
qͣndo loquit᷑. sic quomͦ ds̃: Homo aut̃ de homine facilelo¬
quit᷑. Ut gͦ magni descenderũt. ad paruos. et ñ illis tameri
loquerent᷑ nͥ magni. ipse magnꝰ qui erat factus ẽ. paruus.
ut de illo magni paruis loquerent᷑. Cogitemꝰ quid nob̾¬
sequamur uestigia eiꝰ. Quantum uis enĩ differat articulata
uox nr̃a ab intelligentiȩ ar̃ȩ iuiuacitate. longe differenti

Expanded text:
posses videre. Quid autem fecit? Descendit. Nam ibi ait: «Siposses videre. Quid autem fecit? Descendit. Nam ibi ait: «Sive enim mente excessimus Deo, sive temperantes sumus vobis» . Quid est, «temperantes sumus?» Sic loquimur, ut capere possitis. Quia et Christus talem se fecit nascendo et patiendo, ut possent de illo homines loqui: quia de homine homo facile loquitur. De Deo homo quando loquitur sic, quomodo Deus est? Homo autem de homine facile loquitur. Ut ergo magni descenderent ad parvos, et non illis tamen loquerentur nisi magnum; ipse qui magnus erat, factus est parvus, ut de illo magni parvis loquerentur. Audistis mosequamur uestigia eius. quantumuis enim differat articulata uox nostra ab intellegentiae nostrae uiuacitate, longe differenti
Abbreviated transcription (Latin):
Tu particeps uerbi. et si hodie spũalis. heri carnalis. ad carna¬
les dedignaris descendẽ. cum ipsum uerbũ caro factum sit
et cadere. Nam qr cecidit adam: ideo descendit. xp̃c. Ille cȩci¬
dit. ille descendit. Ille cecidit suꝑbia: ille descendit miscdia.
cendit. s multi imitantes eũ scĩ descendũt ad nos et descen¬
derunt ad nos. Nam in quadam altitudine corde habita¬
bat apłs cum diceret. Siue enĩ m̃te excessimꝰ dõ. lam qđ m̃¬
te excesserat. dõ excesserat. Excedens eñĩ m̃te omnẽ huma¬
nam fragilitatem. omẽm scli temporalitatem. om̃a quȩcũq
nascendo et occidendo uanescunt transeuntia. Habitabat¬
ni loqui. s tͥ illa loqui ñ posset. ipse aut̃ uidere illa ut cũq
posset. quȩ tibi posset. loqui ñ. Itaq si semꝑ manere uellet
in eo qđ uidebat et loqui ñ poterat. te ñ leuaret. ubi et tu

Expanded text:
Tu particeps Verbi, etsi hodie spiritualis, heri carnalis, ad carnaTu particeps Verbi, etsi hodie spiritualis, heri carnalis, ad carnales dedignaris descendere, cum ipsum Verbum caro factum sit, et cadere. Nam quia cecidit Adam, ideo descendit Christus: ille cecidit, ille descecendit; sed multi imitantes eum sancti descendunt ad nos, et descenderunt ad nos. Nam in quadam altitudine cordis habitabat Apostolus, cum diceret: «Sive enim mente excessimus Deo.» Jam quod mente excesserat, Deo excesserat. Excedens enim mente omnem humanam fragilitatem, omnem saeculi temporalitatem, omnia quaecumque nascendo et occidendo vanescunt, transeuntia haec; habitabatni loqui . Sed tibi illa loqui non posset: ipse autem videre illa utcumque posset, quae tibi loqui non posset. Itaque si semper manere vellet in eo quod videbat, et loqui non poterat, te non levaret ubi et tu
Abbreviated transcription (Latin):
nos eis qui ñpossunt. nobiscum uide sublimia: hoc gͦ est.
siue m̃te excessimꝰ dõ. Ille enĩ uidet qđ uidemꝰ in m̃tis ex¬
cessu. ille solus reuelat secreta sua. Quippe ille hoc loquitur.
qui se dic̃ areptum ẽẽ. et ablatum in tercium cȩlũ. et audisse
in effabilia uerba. quȩ ñlicet homini loqui. Tantꝰ aut̃ fuit ille
m̃tis excessus. ut diceret siue incorpore siue extra corpus nescie
Qđ ait m̃te excessimꝰ dõ: uoscaꝑe ñ potestis. Excessimus enĩ om̃a
ista carnalia. uos adhuc carnales estis. Deo gͦ m̃te excessimꝰ: et
qđ uidemus. cũ iñte excedimus. effari ñ possumꝰ. Ibi enĩ audiuit
in effabilia uerba. quȩ ñ licet homini loqui. quid gͦ in quiunt
emittit fontes in cõuallibꝰ: et qͦmͦ in termedium montiũ ꝑt᷑ͣn¬
sibunt aquȩ : ad hoc gͦ ꝑtinet. siue temꝑantes sumꝰ uobis: Un¬
de hoc quem imitant᷑ : caritas inquit ap̃i compellit nos.

Expanded text:
nos eis qui non possunt nobiscum videre sublimia? Hoc ergo ait, nos eis qui non possunt nobiscum videre sublimia? Hoc ergo ait, Sive mente excessimus Deo: ille enim videt quod nos videmus in mentis excessu, ille solus revelat secreta sua. Quippe ille hoc loquitur, qui se dicit abreptum esse et ablatum in tertium coelum, et audivisse ineffabilia verba, quae non licet homini loqui: tantus autem fuit ille mentis excessus, ut diceret: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio, Quod ait, «mente excessimus;» vos capere non potestis: excessimus enim omnia ista carnalia, vos adhuc carnales estis. Deo ergo mente excessimus; et quod videmus cum mente excedimus, effari non possumus: ibi enim «audivit ineffabilia verba, quae non licet homini loqui» . Quid ergo, inquiunt emittit fontes in convallibus? et quomodo in medio montium pertransibunt aquae? Ad hoc ergo pertinet, «Sive temperantes sumus vobis.» Unde hoc? quem imitamur? «Charitas,» inquit, «Christi compellit nos» .
Abbreviated transcription (Latin):
Si ipse dñs ascendit et descendit: manifestum ẽ. qr et p̃dicato¬
res ipsius ascendunt imitatione descendunt p̃dicatione.
extasis dici. In extasi uͦ m̃tis duo intelligunt᷑. aut pauor aut
intentio ad suꝑna. ita ut quodãmͦ dememoria labant᷑ inferi¬
ora. In hac extasi fuerunt om̃s scĩ. quib archana dĩ mundũ
istum excedentia reuelata sũt. De hoc m̃tis excessu idẽ. extasi
paulus cũ loqueret᷑ se ipsum insinuans ait. Siue enĩ m̃te exces¬
simꝰ dõ. siue temꝑantes sumꝰ uob̃. Caritas enĩ. xp̃i compellit nos.
hoc ẽ. si ea tantum agere uellemꝰ. et ea tantũ cõtemplari quȩ
m̃tis excessu intuemur. uob̾cũ ñ eẽmꝰ. s eẽmus insuꝑnis. tanqͣm
contemptis uob̃. Et qͣndo uos ad illa suꝑiora et inferiora infir¬
mo passu sequeremini. nisi rursus cõpellente nos caritate xpĩ.¬
nos eẽ. seruos. et ñ ingrati ei aquo accepimꝰ altiora ꝓpt̃ eos
qui infirmi sunt. ñ contempneremꝰ inferiora. et temꝑaremꝰ

Expanded text:
Si ipse Dominus ascendit et descendit; manifestum est quia et praedicatores ipsius ascendunt imitatione, descendunt praedicatione. ecstasis dici. In excessu vero mentis duo intelliguntur; aut pavor, aut intentio ad superna, ita ut quodam modo de memoria labantur inferna: in hac ecstasi fuerunt omnes sancti, quibus arcana Dei mundum istum excedentia revelata sunt. De hoc mentis excessu, id est ecstasi, Paulus cum loqueretur, seipsum insinuans, ait: Sive enim mente excessimus Deo, sive temperantes sumus vobis, charitas enim Christi compellit nos . Hoc est, si ea tantum agere vellemus, et ea tantum contemplari quae mentis excessu intuemur, vobiscum non essemus, sed essemus in supernis, tanquam contemptis vobis: et quando nos ad illa superiora et interiora infirmo passu sequeremini, nisi rursus compellente nos charitate us esse servos, et non ingrati ei a quo accepimus altiora, propter eos qui infirmi sunt non contemneremus inferiora, et temperaremus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcorpꝰ gessit. ñ scđ̾m ea quȩ si diutiꝰ uiueret gesturus fuit
suie bonũ siue malũ. Scimꝰ etiã paruulos scđ̾m ea quȩ
ꝑcorpꝰ gesserunt recepturos uł bonũ uł malũ. Gesserũt
aut ñ ꝑse ipsos. s ꝑ eos quib pro illis respondentib et re¬
mintiare diabolo dicunt᷑ et crede indm̃. Unde et innu¬
mero fideliũ cõputant᷑. ꝑtinentes ad sententiã dnĩ dicẽ¬
tis: qui credidit et baptizatꝰ fuerit saluus erit. Propter
qđ et illis qui hoc sacram̃tũ ñ accipiunt. contingit qd
sequitur. Qui aut̃ ñ credidit condemnabit᷑. Unde et
ipsi sic̃ dixi si in illa parua ȩtate moriunt᷑. utiq scđm

Expanded text:
corpus gessit, non secundum ea quae, si diutius viveret, gesturus foret, sive bonum, sive malum. Scimus etiam parvulos, secundum ea quae per corpus gesserunt, recepturos vel bonum vel malum. Gesserunt autem non per seipsos, sed per eos qui pro illis respondentibus, et renuntiare diabolo dicuntur et credere in Deum; unde et in numero fidelium computantur, pertinentes ad sententiam Domini dicentis: Qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit. Propter quod et illis qui hoc Sacramentum non accipiunt, contingit quod sequitur: Qui autem non crediderit, condemnabitur . Unde et ipsi, sicut dixi, si in illa parva aetate moriuntur, utique secundum
Abbreviated transcription (Latin):
n ter temporalia atq et̾na hoc interẽ. qđ temporale
aliquid plus diligitur anteqͣm habeatur. uilescit autem
cum aduenerit. Non enĩ saciat animã nͥ incorruptibił
adeptum : qͣm desidatum. Nemo enĩ plus de illo existi¬
mat qͣm se habet. ut fiat uilius qr sꝑatum ẽ. amplius.
S tanta ibi ẽ. excellentia. ut multo plus ad epta sit cari¬
tas. qͣm uel fides credit uł spes desiderat. Om̃s eñi nos
acienda ẽ. gͦ iusticia quȩ nob ꝓsit in posterum. qͣndo
malum. Per corpꝰ quippe ibi dixit apłs. ꝑtempꝰ quo quis
cogitatione blaspbemet. neq id ullis membris corporis o¬
ꝑetur. idõ ñ erit reus. qr id non motu corporis gessit. cũ
hoc ꝑ illud tempꝰ gesserit quo gessit et corpꝰ. Hic om̃e me¬
ritum cõparat᷑: quo possit pꝰhanc uitam releuari quispiã
frequentat ȩccłia illi apłice sunt aduersa sententiȩ qͣ
dictũ ẽ. Om̃s enĩ nos astabimꝰ añ tribunal xp̃i. ut referat

Expanded text:
 quippe atque aeterna hoc interest, quod temporale aliquid plus diligitur, antequam habeatur, uilescit autem, cum aduenerit — non enim satiat animam, cui adeptum, quam desideratum. Nemo enim plus de illo aestimat quam de se habet, ut fiat vilius, quia speratum est amplius: sed tanta est ibi excellentia, ut multo plus adeptura sit charitas, quam vel fides credidit, vel spes desideravit . CCLXXI. icium, atque justitia, quod nobis prosit in posterum: quando malum. Per corpus quippe ibi dixit Apostolus, per tempus,cogitatione blasphemet, neque id ullis membris corporis operetur, ideo non erit reus, quia id non motu corporis gessit, cum hoc per illud tempus gesserit, quo gessit et corpus? Isto mritum comparatur, quo post hanc vitam possit relevari quispiam, frequentat Ecclesia, illi apostolicae sunt adversa sententiae, qua dictum est, Omnes enim astabimus ante tribun
Abbreviated transcription (Latin):
bet iust᷑ ex fide. qr ꝑhanc ad speciẽ contemplandã pa¬
ratur. Beati enĩ mundi cordes. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt.
& fide mundat corda eoꝵ illud in eugłio. hoc in apłoꝵ¬
du ꝑegrinant᷑ corda mundant᷑ qđ non uident credũt
Nam si uides. ñ ẽ. fides. Credenti colligitur meritum.
uidenti reddit᷑ premium. Eat gͦ dñs et paret locum.
Eat ne uideat᷑. lateat ut credatur. Tunc enĩ locus pa¬
ratur. si exfide uiuat᷑. Creditus desidetur: ut desidera¬
tus habeatur. Desiderium dilectionis. p̃paratio ẽ. man¬
sionis. Ita dñẽ dñe para qđ paras. Nosenĩ tͥ paras. et te
nobis paras. qm̃ locum paras et tibi in nob̾ et te ĩnobis.
Est illuminatio ꝑfidem ẽ illuminatio ꝑspeciem.
modo cum ꝑegrinamͣ ꝑfidem ambulamus. ñ dũ ꝑspe¬
ciem. Ergo et iusticia nr̃a ꝑfidem. et ñ ꝑspeciem. modoñ¬

Expanded text:
e; quia per hanc ad speciem contemplandam paratur . Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt : et, Fide mundat corda eorum . Illud in Evangelio, hoc in Apoeregrinantur, corda mundantur, quod non videt credit: nam si vides, non est fides. Credenti colligitur meritum, videnti redditur praemium. Eat ergo Dominus et paret locum; eat ne videatur, lateat ut credatur. Tunc enim locus paratur, si ex fide vivatur. Creditus desideretur, ut desideratus habeatur: desiderium dilectionis, praeparatio est mansionis. Ita, Domine, para quod paras: nos enim tibi paras, et te nobis paras; quoniam locum paras, et tibi in nobis, et in te nobis.Est illuminatio per fidem, est illuminatio per speciem. Modo cum peregrinamur, per fidem ambulamus, non per speciem . Ergo et justitia nostra per fidem est, non
Abbreviated transcription (Latin):
milem s excelsum ñ uidebitis mortalẽ s sempit̃num.
ñ uidebitis iudicandum s uidicaturum. Et de hac fide
nr̃a idẽ. iusticia ur̃a arguet sp̃s sc̃s in credulũ mũdũ.

Expanded text:
milem, sed excelsum; non videbitis mortalem, sed sempiternum; milem, sed excelsum; non videbitis mortalem, sed sempiternum; non videbitis judicandum, sed judicaturum: et de hac fide vestra, id est justitia vestra, arguet Spiritus sanctus incredulum mundum.