comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne. panes propositionis ex lege nõ potuisse come dere
daind et socios eius : nisi se triduo mundos amulie¬
ribus respondisset: Non utiq ameretricibus quod
dam nabatur in lege : sed ab uxoribus quibus licito
umgebantur Populũ quoq quando accepturus
erat legem in monte fina : tribus diebus iussũ eẽ
ab itxoribus abstineri Scio romanã hanc esse cõsue¬
tudinẽ. ut fideles semper xp̃i corpiis accipiant: quod
nec prehendo nec probo Unusquisq enĩ in fuo¬
sensu abundat: Sed ipsorũ cõscientiam cõuenit. qui eodẽ
ore post coitũ communicant: et nrxta perfiũ noc tem
flumine purgant.¬
aut biduum efficiant xp̃ianũ: ut quod hodie non
merui cras uel ꝑhendie merear: Sed dũquod doleo
nõ communicasse corporis xp̃i: abstineam me paulisꝑ
abittoris amplexu: ut amori coniugis amorẽ pre¬
feram xp̃i: Durũ est: non ferendũ Quis hoc sȩtu¬

Expanded text:
ne panes propositionis ex lege non potuisse comedere ne panes propositionis ex lege non potuisse comedere Dauid et socios eius, nisi se triduo mundos a mulieribus respondissent, non utique a meretricibus, quod damnabatur in lege, sed ab uxoribus, quibus licito iungebantur. populum quoque, quando accepturus erat legem in monte Sina, tribus diebus iussum esse ab uxoribus abstineri. scio Romae hanc esse consuetudinem, ut fideles semper Christi corpus accipiant, quod nec reprehendo nec probo — unusquisque enim in sensu suo abundat —, sed ipsorum conscientiam conuenio, qui eodem die post coitum communicant et iuxta Persium noctem flumine purganttiorem efficiat Christianum, ut, quod hodie non merui, cras uel perendie merear, sed quo, dum doleo non communicasse corpori Christi, abstineam me paulisper ab uxoris amplexu, ut amori con-. iugis amorem praeferam Christi. \'durum est, non ferendum; quis hoc saecu
Abbreviated transcription (Latin):
lubet idem apłs malio loco: ut semꝑ oremus Si semꝑ
orandum est: nũ quã ego coniugio seruiendũ Qm̃
quocienscũq uxori debitũ reddo: orare non posfum:
hoc quare cdixerim per spituũ est: quia intẽp̃tabar
illud apłi dictũ: Nolite fraudare in uicẽ. nisi forte
excõsensu ad tempus ut uacetis orationi: Paulus apłs
dicit quando coimus cũ uxorib orare nõ posse:
petrus ad continentiam cohortatur. ne impediantur
orationes nr̃ȩ: Quod hic quȩso pectatũ meumꝰ
Quid commerui: Quid deliquiͫ Si turbidȩ et
nebulosȩ aquȩ fluunt: nõ est aluei culpa sed fontis
Anid cirto arguor quod de meofum ausus adicere:
quale illud bonũ est quod corpus ap̃i acciꝑe non
permittit. Ad hoc breuiter respondebo Quid ẽ
maus: orare. an xp̃i corpus accipereꝰ Utiq corpus
xp̃i: Si per coitũ quod minus est impeditur: mul-¬
tomagis quod manusest Diximus meodem uolumi¬

Expanded text:
iubet idem apostolus in alio loco, ut semper oremus. si semper iubet idem apostolus in alio loco, ut semper oremus. si semper orandum est, numquam ergo coniugio seruiendum, quoniam, quotienscumque uxori debitum reddo, orare non possum. hoc quare dixerim, perspicuum est, quia interpretabar illud apostoli dictum: nolite frau d are inuicem nisi forte ex consensu ad tempus, ut uacetis orationi. Paulus apostolus dicit, quando coimus cum uxoribus, nos orare non posse; Petrus ad continentiam co-hortatur, ne inpediantur orationes nostrae: quod hic, quaeso, peccatum meum est? quid commerui? quid deliqui? si turbidae et nebulosae aquae fluunt, non est aluei culpa, sed fontis. an idcirco arguor, quod de meo sum ausus adicere: quale illud bonum est, quod corpus Christi accipere non permittit? ad hoc breuiter respondebo: quid est maius: orare an Christi corpus accipere? utique corpus Christi. si per coitum, quod minus est, inpeditur, multo magis, quod maius est. diximus in eodem uolumi
Abbreviated transcription (Latin):
brauiũ suꝑnȩ uocationis ostenlit: mptas ne in
uia deficiant consolatur: Alios laudat: alios nõ
despicit: Coniugia ordeo. uirginitatẽ xp̃i corpo¬
ri cõparat Et puto minorẽ distanciam inter sru¬
mentũ et ordeũ esse: quã inter ordeũ et corpus
xp̃i: De inde nuptias dixit: et quasi necessitatis
sartinam declinandam: et de finicionẽ esse eiuden¬
tissimȩ seruitutis & multa alia quȩ intribus li¬
bellis deuirginib latissime prosecutus est: exquib
uniuersis per spicuum est me nichil noui de uis¬
ginibus nuptisq dixisse: sed maiorũ mom̃ibus se¬
atũ esse sententiam: tam hunus indelicet quam
aliorũ obscurã diligentiam: Tumen contrame mariti. cis dogmatibus¬
quare dixerim: orote quale illud bonũ est quod ora disputarunt qͦri¬
re prohibet. quod corpus xp̃i acciꝑe non per mittit:
quando impleo mariti officium. non impleo cõtinentis:

Expanded text:
brauium supernae uocationis ostendit, nuptas, ne in brauium supernae uocationis ostendit, nuptas, ne in uia deficiant, consolatur; alios laudat, alios non despicit; coniugia hordeo, uirginitatem Christi corpori conparat. et puto multo minorem distantiam inter frumentum esse et hordeum, quam inter hordeum et corpus Christi. deinde nuptias dicit et quasi necessitatis sarcinam declinandam et definitionem esse euidentissimae seruitutis et multa alia, quae in tribus libellis de uirginibus latissime prosecutus est. Ex quibus uniuersis perspicuum est me nihil noui de uirginibus nuptisque dixisse: sed maiorum in omnibus secutum esse sententiam, tam huius uidelicet quam liorum obscuram diligentiam. tument contra me mariti, quare dixerim: oro te. quale illud bonum est, quod orare prohibet, quod corpus Christi accipere non permittit? quando inpleo mariti officium, non inpleo continentis.
Abbreviated transcription (Latin):
rent : aliis corpus suũ ut ad requiem cõtende¬
rent distribuit In cõsequentibus ⁊ nõ ergo est co¬
pula miptialis quasi culpa uitanda: sed quasi ne ces¬
sitatis sartina dedinanda Lex enĩ astrinxit uxorẽ
ut m laboribus et tristicia filios generet: cõuersio
enis aduirũ sit. quod ei ipse dominetur: Ergo labo¬
ribuis et doloribus ingeneratione filiorũ ad dicitꝰ
nupta nõ uidua: et cdominatui utri sola sub lrcus
copulata nõ uirgo Et in alio loco. Precio inquid
empa estis: nolite sieri serui hominũ: Uidete. quã
cudens sit cõnigalis desinicio seruitutis. Et post pan¬
&c illulũ Si igitur bonũ cõiugiũ seruitutis malum
quid est. quando nequeunt se mincẽ scificare sed
ꝑdert᷑ Uniuersa quȩnos de uirgintate ac miptus
lato sermone disfundimus. ille breui artauit com¬
pendio: i pauicis multa cõprehendens Sitginitas
tur amaiorib ad iinora descensus Uirginibus

Expanded text:
rent, aliis corpus suum, ut ad regnum contenderent, aliis corpus suum, ut ad regnum contenderent, demonstrauit; et in consequentibus: non ergo copula nuptialis quasi culpa uitanda, sed quasi necessitatis sarcina declinanda. lex enim adstrinxit uxorem, ut in laboribus et tristitia filios generet et conuersio eius ad uirum sit, quod ei ipse dominetur. ergo laboribus et doloribus in geuerationefiliorum addicitur nupta, non uidua, et dominatui uiri sola subditur copulata, non uirgo; et in alio loco: \'pretio\', inquit, \'empti estis, nolite fieri serui hominum\'. uidete, quam euidens sit coniugalis definitio seruitutis; et post pauxillulum: siigiturbonum coniugium seruitus, malum quid est, quando nequeunt se inuicem sanctificare, sed perdere? uniuersa, quae nos de uirginitate ac nuptiis lato sermone diffudimus, ille breui artauit conpendio in paucis multa conprehendens. uirginitas ter a maioribus ad minora descensus: uirginibus
Abbreviated transcription (Latin):
et cũ illo cenͣtum quadraginta quatuor milia uir¬
qinũ signatorum. qui cũ mulieribus non sunt com¬
quinati: ex quo ostendi uolumus om̃s qui uirgines
non ꝑmanseruit. ad comparationẽ purissimȩ etan¬
gelicȩ castitatis. et ipsus cdñi nr̃i iħu xp̃i esse pollutos
Quod sicui asꝑ ũ et reprehensione dignũ uidetur
tantam nos inter uirginitatẽ et nuptias fecisse
distantiam. quanta inter frumentũ et ordeum est:
legat scĩ ambrosu de uidius librũ: et mueniet illũ
inter cę̧tera quȩ de uirginitate et nuptus dispu¬
tauit. etiam ita dixisse Heq ita cõnigiũ apłs pre.¬
tulit ut studia mirgritatis extinqueret: sed acõ¬
tinentiȩ persuasione incipiens. ad incõtinentiȩ
remecha descendit Et cum brauiũ suꝑnę uoca¬
cionis fortibus de monstrasset: deficere tamen¬
in uia nenunẽ passus est: ita plaudens prioribus
ut non despiceret et sequentes didicerat enĩ ipse :
quia dñs iħs aliis panẽ ordeanũ ne in ina defice¬

Expanded text:
et centum quadraginta quattuor milia uirginum signatorum, qui. cum mulieribus non sunt coinquinati; ex quo ostendi uoluimus omnes, qui uirgines non permanserint, ad conparationem purissimae et angelicae castitatiQuod si cui asperum et reprehensione dignum videtur, tantam nos inter virginitatem et nuptias fecisse distantiam; quanta inter frumentum et hordeum est, legat S. Ambrosii de Viduis librum, et inveniet illum inter cetera, quae de uirginitate et nuptiis disputauit, etiam ista dixisse: neque ita coniugium apostolus praetulit, ut studia integritatis extingueret, sed a continentiae persuasioneincipiens adincontinentiae remedia descendit et, cum brauium supernae uocationis fortibus demonstrasset, deficere tameninuianeminem passus est ita plaudens prioribus, ut non despiceret et sequentes. didicerat enim et ipse, quia dominus Iesus aliis panem hordeacium, ne in uia defice
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur ad iudȩos: & alibi: Qui facit peccatũ: de diabolo ẽ:
Tali primũ parente generati nigrisuus : et post pę¬
nitentiam nec dũ uirtutis culmine ascenso dicimus
Nigrasum et spetiosa filia ierłm: Exun dedomo nifan¬
ciȩ meȩ. oblitasum patris mei: renascor inxp̃o Quid
prohoc mercedis accipioꝰ Sequitur Et cõcupiscet
rex decorẽ tuũ: In hoc ergo illud magnũ est sacram̃tũ:
Propter hoc relinquet homo patrẽ. aut matrẽ. et ad¬
herebit uxori sue : et erunt duo in carne una Iam nõ
ut ibi in una carne : sed muno spũ: Non est sponsus tuus

Expanded text:
dicitur ad Iudaeos et alibi: Qui facit peccatum, de diabolo est. dicitur ad Iudaeos et alibi: Qui facit peccatum, de diabolo est. Tali primum parente generati nigri sumus et post paenitentiam necdum culmine virtutis ascenso dicimus: Nigra sum et speciosa filia Hierusalem. Exivi de domo infantiae meae, oblita sum patris, renascor in Christo. Quid pro hoc mercedis accipio? Sequitur: Et concupiscet rex decorem tuum. Hoc ergo illud magnum est sacramentum: propter hoc relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori suae et erunt ambo — in carne una? iam non, ut ibi, in una carne, sed spiritu. non est sponsus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
tuum et domũ patris tui : qm̃ con-¬
dragesimo ergo quarto psalmo
ds̃ ad animã loquitur humanam:
ut scđm exẽplũ abrahȩ: exiens
de terrasua. et de cognatione sua: relinquat chadeos
qui quasi demonia interpretantur. et habitet mre¬
gione uiuentium: quã alibi propħa suspirat cdicens:
Credo udere bona dñi. interra uiuentium: Uerũ
non fufficit tibi exire depatria: nisi obliinscaris popłi.
et domus patris tui: et carne contẽpta sponsi um¬
garis amplexibus : Herespexeris inquid retro: ne ste¬
teris in totã circa regionẽ: In montẽ uade. et ibi saluã
te fac: ne forte conprehendaris: Non expechit tibi apre¬
henso aratro respicere post tergũ: nec deagro reuerti
domũ : nec post. xp̃i tunicã. at tollendũ aliud uestim̃tũ
intecta descendere Grande miraculũ: Pater filiam
cohortatur : ne meminerit patris Uos inquit de patre
chiabolo estis: et desideria patris ur̃i facere uultis Hoc

Expanded text:
ris tui; et condragesimo quarto Psalmo Deus ad animam loquitur humanam, ut secundum exemplum Abrahae, exiens de terra sua, et de cognatione sua, relinquat Chaldaeos qui quasi doemonia interpretantur, et habitet in regione viventium, quam alibi Propheta suspirat, dicens: credo uidere bona domini in terra uiuentium. uerum non sufficit tibi exire de patria, nisi obliuiscaris populi et domum patris tui et carne contempta sponsi iungaris amplexibus. ne respexeris, inquit, retro nec steteris in tota circa regione; in montem saluum te fac, ne forte comprehendaris. Non expedit adprehenso aratro respicere post tergum nec de agro reverti domum nec post Christi tunicam ad tollendum aliud vestimentum tecta descendere. Grande miraculum: pater filiam cohortatur: Ne memineris patris. Vos de patre diabolo estis et desideria patris vestri vultis facere
Abbreviated transcription (Latin):
ECUNDA proposicio est: eos qui fuerint bap¬
titati adiabolo non posse temptari Et̃ ne hoc
stulte dicere inderetir. adietit: Quicũq
autem tẽptati fuerint ostrndit eos aqua tantũ et
nõ spũ baptitatis: quod insimone mago legimꝰ
quoniam semen ipsnus meo manet. et nõ potest pa¬
care quia exdõ natus est In hoc manifestifunt fili¬

Expanded text:
ecunda propositio est, eos qui fuerint baptizati, a diabolo non posse tentari. Et ne hoc stulte dicere videretur, adjecit: « Quicumque autem tentati fuerint, ostendi  Al. ostendit  eos aqua tantum, et non spiritu baptizatos, quod in Simone Mago legimusccatum non facit: quoniam semen ipsius in eo manet: et non potest peccare, quia ex Deo natus est. Et in hoc manifesti fiunt Mss
Abbreviated transcription (Latin):
et penitentiam age et reliqua: utiq eidicit qui
tredidit et baptitatus est. et stans quondam corrut
per delictum: Paulisper de ueteri testamento
exempla distuleram gina solent ubicũq contra
recro scõs eius dem fuisse meriti. cuius munc api¬
anisunt. Quo modo ante abraham placuit in cõ¬
iugio: sic nunc uirgines placent iper petua cas¬
titate: Seruiuit ille legi et temporisuo: Seruia¬
mus et nos legi et tempori nr̃o: in quos fines

Expanded text:
et poenitentiam age, et reliqua utique ei dicit qui et poenitentiam age, et reliqua utique ei dicit qui credidit, et baptizatus est, et stans quondam, corruit per delicexempla distuleram; quia solent ubicumque contra retro sanctos ejusdem fuisse meriti, cujus nunc Christiani sunt? Quomodo ante Abraham placuit in conjugio; sic nunc virgines placent in perpetua castitate. Servivit ille legi et tempori suo; serviamus et nos Evangelio et tempori nostro, in quos fines
Abbreviated transcription (Latin):
refugerant apetcatis. ad suum reuertantur erro¬
rem: et suadent in litxuria ciborum carnisdeli-
et bibamus. et meternũ regnabimus: Sapientes
et prudentes prauos uo cant Eos nero quidul¬
ces sunt inser monibus plus audiunt: Ioħs apłs
scio inquit opera tua. et laborem. et patientiam tuam.
aduersuste quod caritatem aiam primã reliq usti:
Memor esto unde cecideris: et ago penitentiam.
et prima oꝑa fac Sin autẽ ueriam tibi et mouebo
candelabrum tuum deloco suo. nisi ponitenciam
egeris: Similiter ceteras eccłas. ⁊ ininam. ꝑ ganũ.
tiatiram. sardis. philadel phiam. laodiciam. ad peni¬
tenciam prouocat: et nisi reuertantur ad opera
pristina comminatur: Et isardis pauicos habere
se dicit. qui nõ coingiinauerunt uesti menta fua:
missurus est diabolus ex uobis incarcerem. ut tẽpte¬
mini et scio ubi habitas ubi sedesest sathanȩ: et in
mente  abe qualiter acceperis. et andieris. et serua

Expanded text:
refugerant a perefugerant a perem; et suadent in luxuria, ciborum carnisque deent: Manducemus et bibamus, et in aeternum regnabimus? Sapientes et prudentes, pravos vocant: eos vero qui dulces sunt in sermonibus, plus audiunt. Joannes ApScio, inquit, opera tua, et laborem et patientiam tuam, adversus te, quod charitatem tuam primam reliquisti. Memor esto unde cecideris, et age poenitentiam; et prima opera fac. Sin autem, veniam tibi, et movebo candelabrum tuum de loco, nisi poenitentiam egeris . Similiter et caeteras Ecclesias, Smyrnam, Pergamum, Thyatiram, Sardis, Philadelphiam, Laodiciam ad poenitentiam provocat, et nisi revertantur ad opera pristina, comminatur. Et in Sardis paucos habere se dicit, qui non coinquinaverunt  Al. coinquinavemissurus est diabolus ex vobis in carcerem, ut tentemini. Et, Scio ubi habitas, ubi sedes est Satanae. Et, In mente habe, qualiter acceperis, et audieris, et serva,
Abbreviated transcription (Latin):
similis est uiro qui cõsiderat uultũ natuntatis suȩ in spe¬
culo: Conside rauut illud. et statim recedens oblitus est
qualesit. Frustra monuit ut iungerent oꝑa sidei :
sipost baptisma peccare non poterant: O. ui totam
ꝑ factus est om̃i um reus Qtus nrm̃ absq peccato ẽ:
Condusit ds̃ om̃a sub delicto : ut om̃ibus misereatur
aqua. et nebulȩ turbinibus ex agitatȩ : quib caligo
tenebrarum reseruatur: Suꝑba enĩ uanitatis lo
quentes pellicent indesideriis carnis luxuriȩ eos
qui paululũ effugerant. et ad erroreni reuerfist̃:
Nonne tibi uidetur pinxisse sermo apłicus nouã
impericie factionem: Aperiunt enĩ quasi fontes
scientie : qui aquã nõ habent doctrinarũ: Promit¬
tunt enĩ imbrem uel ut nubes propheacȩ : inquas
ꝑueniat ueritas dei : Et curbinibus exagitantur de¬
monum atq uciorum : locuntur grandia. et totus
dm̃: om̃is quise exaltat cor fuum: Ut qui paululũ

Expanded text:
similis est viro, qui considerat vultum nativitatis suae in spesimilis est viro, qui considerat vultum nativitatis suae in speculo. Consideravit illud, et statim recedens oblitus est, qualis sit . Frustra monuit, ut jungerent opera fidei, si post baptisma peccare non poterant. Qui totam  factus est omnium reus . Quis nostrum absque peccato? Conclusit Deus omnia sub delicto, ut omnibus misereatur aqua, et nebulae turbinibus exagitatae, quibus caligo tenebrarum rquentes pellicient in desideriis carnis luxuriae eos, qui paululum effugerant, et ad errorem reversi sunt. Nonne tibi videtur pinxisse sermo apostolicus novam imperitiae factionem? Aperiunt enim quasi fontes scientiae, qui, quum aquam non habeant doctrinarum, promittunt imbrem, velut nubes propheticae, ad quas perveniat veritas Dei, et turbinibus exagitantur daemonum atque vitiorum. Loquuntur grandia, et totus Deum omnis, qui exaltat cor suum, ut qui paululum
Abbreviated transcription (Latin):
illectus De m concupiscentia cñ conceperit : parit
pec catum: Pec catum uero cum consum matũ fuerit:
generat mortem: Liberi arbitrii nos cõdidit ds̃: nec
ad uirtutem nec ad incia necessitate trahimur:
ubi necesfitas nec corona est Sicut i bonis operibus
perfectior est Hon est enĩ uolentis. neq currentis.
sed miserents et adiu uantis est dei: ut ꝑuenire ualea¬
mus ad calcem: Sic in malis atq peccatis semina nr̃a
sunt incentiua et perfectio diaboli Cum inderit nos
tum. lapides preciosos: et temptare nõ audebit: quan¬
quã et in hoc nonsit certa et setura posessio Sedet
quippe leo minsidis : ut moccultis interficiat
innocentem Et uasa figuli probat fornare. ho¬
mines autem iustos temptatio tribulationis
Et malio loco scribitur: Fili accedens ad serm¬
tutem dei preparate ad temptationẽ: Rursũ
idem iacobus loquitur. E Note facbores uer¬
bi et nõ andicores Si qins auditor est et non factor. iste

Expanded text:
 Dehinc concupiscentia cum conceperit, parit peccatum: peccatum autem cum consummatum 326 fuerit, generat mortem . Liberi arbitrii nos condidit Deus, nec ad virtutes, nec ad vitia necessitate trahimur.  nec corona est. Sicut in bonictor est Deus, non est enim volentis, neque currentis, sed miserentis et adjuvantis Dei, ut pervenire valeamus ad calcem: sic in malis atque peccatis, semina nostra sunt incentiva, et perfectio diaboli. Cum viderit nos tum, lapides pretiosos, et tentare non audebit: quamquam et in hoc non sit certa et secura possessio. Sedet quippe leo in insidiis et in occultis, ut interficiat innocentem. Et vasa figuli probat fornax, homines autem justos tentatio tribulationis. Et in alio loco scribitur: Fili, accedens ad servitutem Dei, praepara te ad tentationem . Rursum idem Jacobus loquitur: Estote factores verbi, et non auditores tantum. Si quis auditor est verbi, et non factor, iste
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine eius qui ministrastissc̃is et ninc minis¬
tratis: Et reuera grandis in iusticiadei: si tantũ pec¬
cata puniret et bona oꝑa nõ susciꝑet: l. ocutussũ
iogint apłsita ut uos apoc catis retraerem : et despa¬
cionis metu facerem cautiores. Ceterũ confido de uob
dilectissimi meliora et inciniora saluti: Neq enĩ
iusticiȩ dĩ est ut oblnuiscatur bonorũ operũ: et mi¬
nisterii qđ propter nomen eras ex hibuistis et exhi¬
betis inscõs: et tantũ meminerit peccatorum:
Sed et apłs iacobus sciens baptizatos posse tẽptari. et propria
corruere uoluntate : beatusuir ait quisuffert tẽptatio¬
nem: qͣm̃ cum probatus fuerit accipiet coronã uite
quã repromisit ds̃ diligentibusse: Ac ne putaremus
scđ̾m illud geneseos ubi scribitur adõ abraham fuisse
temptatũ : nos quoq adõ temptari: nemo inquit cũtẽta
dicat quomam adeo temptatur: Ds̃ enĩ intẽptator

Expanded text:
in nomine ipsius, qui ministrastis sanctis, et nunc minisin nomine ipsius, qui ministrastis sanctis, et nunc ministratis . Et revera grandis injustitia Dei, si tantum peccata puniret, et bona opera non susciperet. Ita locutus sum, inquit Apostolus, ut vos a peccatis retraherem, et desperationis metu facerem cautiores. Caeterum confido de vobis, dilectissimi, meliora et viciniora saluti. Neque enim justitiae Dei est, ut obliviscatur bonorum operum, et ministerii quod propter nomen ejus exhibuistis, et exhibetis in sanctos, et tantum meminerit peccatorum. Sed et apostolus Jacobus sciens baptizatos posse tentari, et propria corruere voluntate: Beatus, ait, vir qui suffert tentationem, quia cum probatus fuerit, accipiet coronam vitae, quam repromisit Deus diligentibus se . Ac ne putaremus secundum illud Geneseos, ubi scribitur Abraham a Deo fuisse tentatum, nos quoque tentari a Deo : Nemo, inquit, cum tentatur, dicat, quoniam a Deo tentor. Deus enim intentator
Abbreviated transcription (Latin):
car nẽ: hec m incem sibi aduersantur: ut non
quetũq uiltis illa facidtis Ex utroq compati
ne cesse est: ut utriusq contrase substantiȩ bella
paciamur: Et ad ephesios Non est nobispugna¬
dei uerbum. uirtutesq scłi futuri. et prolapsisunt:
renouari iterum ad penitentiam: Rursum crutifigen
eos qui illuminati sunt et gustauerunt donũ celeste.
et participes factisunt sp̃s scĩ: gustaueruntq uerbũ¬
dei bonũ: negart non possuus baptitatos Si autẽ
baptitari. peccare non possunt: quomodo nunc apłs
dicit et prolapsisunt. Uerũ ne montanus et nouatus
inc rideant. qui contendunt nõ posse renouari eos¬
per penitentiam qui crucificerunt sibi met ipsis¬
filium dei et ostentui habuerunt: cõsequenter
hunc errorem ab soluit et ait. Confidimus autẽ
de uobis dilectissimi meliora et inciniora saliti:
tam etsi italoqui mur: Non enĩ iiustus est ds̃ ut ob¬
liuiscatur oꝑis ur̃i et dilectionis quã ostendistis

Expanded text:
carnem: haec enim invicem adversantur sibi, ut non quae vultis illa faciatis . Ex utroque compacti, necesse est, ut utriusque contra se substantiae bella patiamur. Et ad Ephesios: Non est nobis pugndei uerbum uirtutesque saeculi uenturi et prolapsi sunt, renouari iterum ad paenitentieos qui illuminati sunt, et gustaverunt donum coeleste, et participes facti sunt Spiritus sancti, gustaveruntque bDei verbum, negare non possumus baptizatos. Si autem baptizati peccare non possunt, quomodo nunc Apostolus dicit, Et prolapsi sunt? Verum ne Montanus, et Novatus hic rideant, qui contendunt non posse renovari per poenitentiam eos qui crucifixerunt sibimet Filium Dei, et ostentui habuerunt; consequenter hunc errorem solvit, et ait: Confidimus autem de vobis, dilectissimi, meliora et viciniora saluti, tametsi ita loquimur. Non enim injustus est Deus, ut obliviscatur operis vestri, et dictionis, quam ostendistis
Abbreviated transcription (Latin):
mir peccata nr̃a: fidelis et iustus est
ittat nobis peccata: et enundet nos
niquitate: Si dixerimus qm̃ nõ pec¬
s: mendacem facimus eum. et nerbũ
et sꝑat remissionem post baptisma
atoremꝰ et iouinanus meusdicit. ne
sibi apłs loquitur: Minime In eodem quippe loco
cur hoc dixerit: statim edisserit: Filioli mei hec scribo
uobis: ut nõ peccetis Sed et si quis pec cauerit: aduo¬
catũ habomus apud patrem iłm xp̃m iustũ et ipse
est ꝓpiciatio propeccatis nr̃is Non pro nr̃is autẽ

Expanded text:
s et justus est, ut remittat nobis peccata, et mundet nos ab omni iniquitate. Si dixerimus, quia non peccavimus, mendacem facimus eum, et verbum et sperat remissionem, post baptisma, peccatorum: et Jovinianus meus dicit: Ne sibi Apostolus loquitur? Minime. In eodem quippe loco cur hoc dixerit, statim edisserit: Filioli mei, haec scribo vobis, ut non peccetis. Sed et si quis peccaverit, advocatum habemus apud Patrem Jesum Christum justum, et ipse est propitiatio pro pec
Abbreviated transcription (Latin):
regnauerint⁊ & insquasi pͥncipib fuerint uniuersa fubiecta
Q tiħs ad speluncã corporis cõfugientes. et ad tenebrosũ
locũ ipsũ ingrediens corpus int̃ fec̃: ut ꝑ id occiderent̾ ꝑ qđ

Expanded text:
regnaverint, et his quasi principibus fuerint universa subjecta. regnaverint, et his quasi principibus fuerint universa subjecta. Quos Jesus ad speluncam corporis confugientes, et ad tenebrosum locum, ipsum ingrediens corpus interfecit: ut per id occiderentur, per quod
Abbreviated transcription (Latin):
quentia. Post eũglii cirtũcisionẽ et cõsecrationẽ .xii. lapi
dũ in loco reue lauoniꝰ statĩ pascha celebrat̃ Immolat̃
eis agnꝰ. et scȩ t̾rȩ uescunt᷑ alim̃tis Egredit iłis: occuritei
pͥnceps miliciȩ gladiũ tenens.
id est uł ꝓcirtũciso popło pugnare se monstrans: uł secans glu¬
tinũ nuptiarũ: Similit̃q ut moysi p̃ceptũ fuerat: etbuic dr̃.¬
scã ẽ Qua sic erat dñi armatusexeratus. ĩ tubis sac̃ dotalib
quasi ad eũgłicã p̃dicationẽ Subtipo iericho. mundus fub¬
uertitur Et ut infinita p̃tereã: que enĩ minc mͥppositũ
ẽ. omĩa uet̃is instrum̃tiaꝑire mysteria: quinq regesqͥit̃ra
rep̾missionis ante regnabatͥ resistebantq eũglico. ꝑspi¬
it cuũ⁊ qđ antequã dñs popłm suũ educere exegypto et
cirtũ cideret eũ: uisus. odoratus. gustus. auditus. tactusq

Expanded text:
quentia. Post Evangelii circumcisiquentia. Post Evangelii circumcisiimmolatur eis agnus, et sanctae Terrae vescuntur alimentis. Egreditur Jesus, occurrit ei Princeps militiae gladium tenens, id est, vel pro circumciso populo pugnare 271 se monstrans, vel dissecans glutinum nuptiarum. Similiterque ut Moysi praeceptum fuerat, et huic prasancta est . Quia sic erat Domini armatus exercitus in tubis sacerdotalibus, quasi ad Evangelicam praedicationem sub typo Jericho, mundus subvertitur. Et ut infinita praeteream neque enim nunc mihi propositum est omnia veteris Testamenti aperire mysteria, quinque reges, qui in terra repromissionis ante regnabant, resistebantque Evangelico icuum, quod antequam Dominus populum suum educeret de Aegypto, et circumcideret eum, visus, odoratus, gustus, auditus, tactusque
Abbreviated transcription (Latin):
et msa ꝓposicionis. et candelabrũ. et turibulĩ. exairo
mundissimo sunt. Neq enĩ mscã scõrũ inserri potatar¬
gentiȩ quasdã lieas cucere: Transcendam adibmnaue
qui ante dictus ẽ auses. siue ut recbais habetur in he¬
induxit: Hic iħs stati ut uenit adiordanen. et aque nupo¬
arũ quȩ sẽꝑ in lege fluxerant arefacte sunt et stecrrunt:
et siccis pecdibus acͦ nudis popłis om̃is transit: et uenitagal¬
gala. ibiq secundo est circũcisus Qđsiuxta litterã accipinꝰ:
penitus stare nõ pocest Sienĩ duplex haberemus p̃puciũ
uł abscisa pellicula iterũ nasceret̃: recte scda arrũcisio
babet locũ. Hunc aut̃ hoc significatur. qđ iħ scultello ł¬
pegno: ut qđ in moysi filio antea p̃sigurabatur in pau
et oblatũ opꝓbriũ ȩgypti. et nom̃ locigalgala. qđ inter¬
p̃tatur reuelatio: ostendunt dũ inp̃putio am bulauerit
popłsꝑdesertũ. oclos eiꝰ fuisse cecatos. Uideamꝰ et cõse¬

Expanded text:
ensa propositionis, et candelabrum, et thuribulum ex auro mundissimo sunt. Neque enim in Sancta sanctorum inferri poterat argentiae quasdam lineas ducere? Transcendam ad Jesum filium Nave, qui ante dictus est Ause, sive, ut rectius habetur in Heinduxit. Hic Jesus statim ut venit ad Jordanem, aquae nuptiarum, quae semper in Lege fluxerant, arefactae sunt, et steterunt: et siccis pedibus ac nudis populus omnis transiit, et venit in Galgala, ibique secundo est circumcisus. Quod si juxta litteram accipimus, penitus stare non potest. Si enim duplex haberemus praeputium, vel excisa pellicula iterum nasceretur, recte secunda circumcisio haberet locum. Nunc autem hoc significatur, quod Jesus cultello petrino, ut quod in Moysi filio praefigurabatur ante in paucet ablatum opprobrium Aegypti, et nomen loci Galgala, quod interpretatur revelatio, ostendunt, dum in praeputio ambularet populus per desertum, oculos ejus fuisse caecatos. Videamus et conse
Abbreviated transcription (Latin):
seranis ipcoris. et qđ malorũ seruorũ ẽ alligatus. Qui.
autẽ sine uxore est: primũ nullius debitor. demde
cirtũcisus. tertio liber: ad extremũ solutus: Curramꝰ
mniis diucis insingulis im morari: Sa autẽ acte¬
ꝑisuxõrẽ.: nõ pectasti Aliud est nõ pec cart: aliud
bene facere. Et si nupserit nirgo: nõ peccauit: Non¬
ulla irgo quȩ semel di caltui dedicauit. harũ enĩ
siqua nuip serit. habebit dãpnatonẽ : qr pͥmã fidẽ
irritã sec̃. Siaut̃ hoc uiduis dictũ obiecerit. quanto
sic et ęsũ carnũ usq ad diluinũ ignoratũ fuisse: Post diluiuũ
pautẽ quasimheremomus muranti popło cotur nices: i ta
identibus nr̃is neruos et uirulentias car̾nis ingestas Docet
apłs scribens adephosiosdm̃ ꝓposuisse. madimpletione.
tẽporũ retapitulatime onĩa : et ad princiũ retrahere in

Expanded text:
servus uxoris, et quod malorum servorum est, alligatus. Qui servus uxoris, et quod malorum servorum est, alligatus. Qui autem sine uxore est, primum nullius debitor est, deinde circumcisus, tertio liber, ad extremum solutus. 13. minis diutius in singulis immorari. Si autem acceperis uxorem, non peccasti. Aliud est non peccare, aliud benefacere. Et si nupserit virgo, non peccavit illa virgo quae semet cultui Dei dedicavit. Harum enim si qua nupserit, habebit damnationem, quod primam fidem irritam fecit. Si autem hoc de viduis dictum objecerint, quantose. Post diluvium vero, quasi in eremo murmuranti populo coturnices: ita dentibus nostris nervos et virulentias carnis ingestas. Docet Apostolus scribens ad Ephesios , Deum proposuisse in adimpletione temporum recapitulare omnia: et ad principium trahere in
Abbreviated transcription (Latin):
nuchus mieremia. et spado ille regine: candacis mattib
apłorũ: qui obrobur fideiuiti noni obtimnt: Ad bosecde¬
mens successor apłi petri. cuius paułꝰ mominit anepłas:¬
omẽmq pene sermonẽ suũ de urgmitatis puritate cõ¬
cexit Et de nicepsmulti apłi et martires. xaillustres
tã inscĩtate quã melo quentia uni: quos exꝓpͥisscripris
cõiugali nirginitatis appetit libtatem : Ue preg¬
nantibus et mitrientib millo die: Non hic scorta.
nõ lupanaria cõdẽnantur. dequorũ dãpnatione
nulla dubitatio est: sed ut̃ ĩ tumente s. et infantiũ
uagitus. et fruchas atq oꝑa nuptiarũ. Qm̃ bonũ¬
homini sic nõ eẽ  Alligatus es uxori: noli querere sõ
unus quisq nrm̃ terminos suos Reddemͥ meũ: et tu
trnẽ tuũ: Sialligatus esuxori: ne illides repudiũ:
Si solutussũ abirtort: nõ querã ueorẽ Utego nõ
soluo cõiugia si semel ligata sunt: itatũ nõ liges qđ

Expanded text:
nuchus in Jeremia ; et spado ille reginae Candacis in Actis Apostolorum , qui ob robur fidei, viri nomen obtinuit. Ad hos et Clemens 258 successor Apostoli Petri, cujus Paulus aposomnemque pene sermonem suum de virginitatis puritate contexit: et deinceps multi Apostolici, et Martyres et illustres tam sanctitate quam eloquentia viri, quos ex propriis scriptis conjugali, virginitatis appetit libertatem? Vae praegnantibus et nutrientibus in illo die . Non hic scorta, non hic lupanaria condemnantur, de quorum damnatione nulla dubitatio est: sed uteri tumescentes, et infantum vagitus, et fructus atque opera nuptiarum. Quhomini sicunusquisque nostrum terminos suos; redde mihi meum et tu tene tuum. si alligatus es uxori, ne illi des repudium; si solutus sum ab uxore, non quaeram uxorem. ut ego non soluo coniugia, si semel ligata sunt, ita tu non liges, quod
Abbreviated transcription (Latin):
miciũ et finis Ab exordio cõdicionis bumanȩ nec
carnib uescebamur nec dabamus repudiũ: nec p̃pu¬
cia nob̵ eripiebantur insignũ: Hoc cursũ. ad diluinũ usq
ꝑuenionis Post diluinũ autẽ dcũ dacione legis quã im¬
plere nullus potiit carnes ingeste funt aduescendũ: et re

Expanded text:
inianum. Ab exordio conditionis humanae nec carnibus vescebamur, nec dabamus repudium, nec praeputia nobis eripiebantur in signum. Hoc cursu ad diluvium usque pervenimus. Post diluvium autem cum datione legis, quam implere nullus potuit, carnes
Abbreviated transcription (Latin):
tũ meẽ fatear Et certe pulcherrimũ t̾rȩ iudeȩ in parai.¬
cione accepit locũ moriturq nõ mincenario numero qͥsẽ p
iscript᷑is infastus ẽ. in quo seruiuit iacobetuenditus
ẽ iofeph et quẽ diligit esau accipiens ineo quedã munera:
sed indecimo. de cuiꝰ laude erebro diximus se peliturq
intãnath sare. idẽ inꝑfectissimo principatu siue innu
mero oꝑim̃tinoui. ut uirginũ significaret greges sal¬
uatoris aitcibo cooꝑtos: in monte ephraim: ħoc ẽ in inon¬
iniudicũ uolumine eius uiuens resurgensq describi

Expanded text:
tum me esse fatebor. Et certe pulcherrimum terrae Judaeae in partitione accepit locum, moriturque, non in vicenario numero qui semper in Scripturis infaustus est: in quo servivit Jacob, et venditus est Joseph, et quem diligit Esau, accipiens in eo quaedam munera; sed in decimo, de cujus laude crebro diximus: sepeliturque in Thamnath sare, id est, in perfectissimo principatu, sive in 272 numero operimenti novi: ut virginum significaret greges, Salvatoris auxilio coopertos in monte Ephraim, hoc est in monin Judicum volumine, quasi vivens resurgensque describi
Abbreviated transcription (Latin):
refert scds̃ antertius sit. qi desinit ẽẽ monogamus:
nec drigamos. et si dici potest octogamos Plus aliqͥd inferam:
etiam scortatorẽ recipiã penitentẽ: Quic qͥd equalit licet:
mentũ et incipiens ab adã adtachariã et elisabet᷑ ꝑuenit:
ac de inde opponit petrũ etceteros apłos: nos quoq debemꝰ
peadẽ currert uestigia questionũ. et docere castitatẽ sẽꝑ
opi miptiarũ fuisse p̃latã Acde adã et eua illud quidẽ¬
dicendũ: qđ ante offensã in paradiso uirgines fuert̃. Post
peccatũ et extra paradisũ: ꝓtinus nuptie: De hinꝗđ hoc ipsũ
inter p̃tatur apłs Propter hoc relinquet homo patrẽ
et matrẽ et ad erebit uxorisuȩ ecert̃ duo incarne una

Expanded text:
refert secundus, an tertius sit, quia desinit esse monogamus. refert secundus, an tertius sit, quia desinit esse monogamus. damno digamos, immo nec trigamos, et, si dici potest, octogamos: plus aliquid inferam, etiam scortatorem recipio poenitentem. Quidquid aequaliter licet, mentum, et incipiens ab Adam, ad Zachariam et Elisabeth pervenit: ac deinde opponit Petrum et caeteros apostolos, nos quoque debemus per eadem currere vestigia quaestionum, et docere castitatem semper operi nuptiarum fuisse praelatam. Ac de Adam quidem et Eva illud dicendum, quod ante offensam in paradiso virgines fuerint: post peccatum autem, et extra paradisum protinus nuptiae. Deinde, quod hoc ipsum interpretetur Apostolus: Propter hoc relinquet homo patrem et matrem suam, et adhaerebit
Abbreviated transcription (Latin):
ant tertiũ adã digamũ quẽ sequant᷑. Uerũ fac ut cõcesse¬
rit paulus scda matrimonia : et eadẽ lege et tertia et quar:¬
ta cõcedit matrimonia et quociens cũq uir moritur :
multa cõpellit̾ apłs uelle que nõ uult Cirtũcidit timo.¬
theũ: rasit ipse calintiũ : nudi pedalia exercint: comã
ntriuit et totondit incencris Et certe gͤastigiuerat
galathas. petrũ rep̃henderat qđ se ꝓpt̃ obseruationes
iudaicas agentib separaret: Quomodogͥ inceteris ȩccłe
disciplinis. udeis. iudeus. ehnicis. ethicꝰ. et omib omĩa
factus ẽ ut om̃s lucrifaceret sic ⁊ digamiã cõcessit ĩ cõti
nentib nec nuptiarũ mimerũ p̃simint. E dũ uident
sibi mulieresita post mortẽ mariti. scđm cõcedi. ut tertius
quartusq tõcedit᷑: erubesrant alt̾ũ acciꝑe ne rrigamis
et quadrigamis cõparet᷑: Vbi enĩ unus exciditur. nichil

Expanded text:
ant tertium Adam digamum, quem sequantur. Verum fac ut concesseant tertium Adam digamum, quem sequantur. Verum fac ut concesserit Paulus secunda matrimonia; eadem lege et tertia concedit, et quarta, et quotiescumque vir moritur. Multa compellitur Apostolus velle, quae non vult. Circumcidit Timotheum, rasit ipse calvitium, nudipedalia exercuit, comam nutrivit, et totondit in Cenchris. Et certe castigaverat Galatas, Petrumque reprehenderat, quod se propter observationes Judaicas a gentibus separaret. Quomodo igitur in caeteris Ecclesiae disciplinis Judaeis Judaeus, Ethnicis Ethnicus, et omnibus omnia factus est, ut omnentibus, nec nuptiarum numerum praefinivit, ut dum vident sibi mulieres ita post mortem mariti secundum concedi, ut tertius quartusque conceditur, erubescant alterum accipere, ne trigamis et quadrigamis comparentur. Ubi enim unus exceditur, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
uiros. etiam si anus sit et decrepita. et egens: ecclȩ stipes nõ me.¬
retur acciꝑe. Siautẽ panis illi tollitur elemosine: quanto
magis panis ille qui decelo descenditꝰ: Quẽ qui indigne come
derit: reus uolati corporiset sanguinis xp̃i. quanquã hec cesti¬
monia quesupraposui inquibus uidias cõceditur ut si uelint
denuo nubant: quidã p̃tantur suꝑhis indiusquas aomissis ma¬
mauiro mtrtuo alt̃i iubeat nuibere cũ habenab quoq uxores
quarta uxor suerit. quasi pͥma reputetur: Alio quin si post
baptisma pͥmo mortuo accipit̾ scd̾s quare nõ scđo. et tertio
et quario. et quinto mortius ac cipiatus sextus etreliquiꝰ
Potest etiã accide ut inselicitate quadã uł iudicio tłi succi¬
dente nuptias repetitas. adolescentula plures abiciat inros.
et amus pͥmo marito mextrema etate induetur: Prius
adã monogamꝰ scđs agamus: Qui digamiã ꝓbant: exibe¬

Expanded text:
viros, etiamsi anus sit, et decrepita, et egens, Ecclesiae stipes non meviros, etiamsi anus sit, et decrepita, et egens, Ecclesiae stipes non meretur accipere. Si autem panis illi tollitur eleemosynae, quanto magis ille panis qui de coelo descendit, quem qderit, reus erit violati corporis et sanguinis Christi? Quanquam haec testimonia, quae supra posui, in quibus viduis conceditur ut, si velint, denuo nubant, quidam interpretantur super his viduis, quas amissis mama viro mortuo, jubeat alteri nubere, cum habentibus quoque uxores quarta uxor fuerit, quasi prima reputetur. Alioqui si post baptisma, primo mortuo, accipitur secundus, quare non secundo, et tertio, et quarto, et quinto mortuo, accipiatur sextus, et reliqui? Potest enim accidere, ut infelicitate quadam, vel judicio Dei succidentis nuptias repetitas, adolescentula plures accipiat viros, et anus primo marito in extrema aetate viduetur. Primus Adam monogamus: secundus agamus. Qui digamiam probant, exhibe
Abbreviated transcription (Latin):
uir giibus obformcationisꝑiculũ cõcedit nuptias. et excusa
ciũ unũ uirũ quã plurimos: idẽ tolerabilius ẽ uni homi¬
ni ꝓstitutã et̃ quã multis Si quidẽ et illa meũgłio sama¬
prie unusẽ esse defistit: Vna cosia aprintipioinimã
utxorẽ ẽ uersa: ẜterunt duo in quit: incarne una: Non.
tres neq quatuor: Alio qͥn iã nõduo sed plures. Frimꝰ
la mech sanguinarius et homiada: unã carnẽ induas
diuisit uxõres. Fraticidiũ &e digamiã cadẽ catalisim
pena deleuit. De alt̾o sepues: de alteroseptuagies septies
uindicatũ est Quantũ distant innumero: tantũ uincri¬
mine Quã scã sit digamia: hinc ostenditur qđ di¬
gantus inderũ allegi nõ potest.& idẽ apłs adtimotheũ:
Uidua inqͥt eligatur nõ minꝰ sexagnta annoꝵ: quȩ¬
quȩ ecde pascuntur elemosinis. et id crco etas p̃stri¬
bitur: ut illȩ tantũ accipiant pauꝑũ cibos. quȩ iãlabo¬
rare nõ possunt: Simulq cõsida. qđ quȩ dũos habuit

Expanded text:
virginibus ob fornicationis periculum concedit nuptias, et excusabtium, unum virum nosse, quam plurimos: id est, tolerabilius est uni homini prie unus est, esse desiit. Una costa a principio in unam uxorem versa est. Et erunt, inquit, duo in carne una : non tres, neque quatuor, alioquin jam non duo, si plures. Primus Lamech sanguinarius et homicida, unam carnem in duas divisit uxores: fratricidium et digamiam, eadem cataclysmi poena delevit. De altero septies, de altero septuagies septies vindicatum est. Quantum distant in numero, tantum et in crimine. Quam sancta sit digamia, hinc ostenditur, quod digamus in clerum eligi non potest, et ideo Apostolus ad Timotheum: Vidua, inqquae Ecclesiae pascuntur eleemosynis. Et idcirco aetas 264 praescribitur, ut illae tantum accipiant pauperum cibos, quae jam laborare non possunt. Simulque considera, quod quae duos habuit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ regnaceloꝵ : et obmeũ cultũ noluert̃ eẽ qđ natisunt
Si mulq tractanda sententia: quase ĩ qͥt castrauer ꝓpt̃
regna celorũ: Si castrati mercedẽ habentꝰ regnaceloꝵ :
ergo quose nõ castrauert̃ locũ nõ posst̾ acciꝑe castratoꝵ
Qui potest inquit caꝑe capiat Grandis sidĩ ẽ gran.

Expanded text:
propter regna coelorum, et ob mei cultum noluerunt esse quod nati sunt. propter regna coelorum, et ob mei cultum noluerunt esse quod nati sunt. Simulque tractanda sententia: Qui se, inquit, castraverunt propter regna coelorum. Si castrati mercedem habent regni coelorum, ergo qui se non castraverunt, locum non possunt accipere castratorum. Qui potest, inqu
Abbreviated transcription (Latin):
tat ad cursũ: tenet imani urginitats brauiũ: ostendit
purissimũ fontẽ et̾ clamat linsitit. ueniat ecbibat Qui
potest caꝑe capiat Nõ dicit uelitis mnolitis bibendũ ẽ ubb̃
atq currendũ: sed uoluerit. qui potuerit currere at̃q
potare ille uincet. ille saciabit᷑: Et idõ plusuir ꝗmes amat
xp̃s: qr sponte trib tunt qđ sibi nõ fuerat imꝑatũ Maiorisq
grȩ est offerre qd nõ debeas: quã reddere qđ exigeris:
Apłi uxoris onere cõtẽplato: sitalis ẽ inqui unt causa
hominis cũ uxore: nõ expeditnubere Quoꝵ ds senten¬
ciam ꝓbans: rec lt quidẽ ait senatis. qđ nõ expediat
homini ad celoꝵ regna tendenti acciꝑe ixorẽ: det dissi¬
cilis resest Sed nõ om̃s capiunt uerbũ istud: uerũ qͥb
datũ ẽ: Alios eumichos fac̾ natura: alios inshominũ:
Michi illi eunichiplacent: quos tastrauit nõ necessitas
s. uoluntas:. Libent̃ illos in meos recipiosimis. qͥse castrauer

Expanded text:
tat ad cursum, tenet in manu virginitatis bravium: ostendit purissimam fontem, et clamitat: Qui sitit, veniat, et bibat. Qui potest capere, capiat . Non dicit, velitis, nolitis bibendum vobis est, atque currendum: sed qui voluerit, qui potuerit currere, atque potare, ille vincet, ille satiabitur. Et ideo plus amats, quia sponte tribuunt quod sibi non fuerat imperatum, majorisque gratiae est offerre quod non debeas, quam reddere quod exigaris. Apostoli, uxoris onere contemplato: Si talis est, inquiunt, causa hominis cum uxore, non expedit nubere . Quorum Dominus sententiam probans: Recte quidem, ait, sentitis, quod non expediat homini ad coelorum regna tendenti accipere uxorem; sed difficilis res est, et non omnes capiunt verbum istud, verum quibus datum est. Alios eunuchos natura facit, alios vis hominum. Mihi illi eunuchi placent, quod castravit non necessitas, sed voluntas. Libenter illos in meos sinus recipio, qui se castraverunt
Abbreviated transcription (Latin):
lisse rachel uero pulchram et diu sterilem ȩcłe signisi¬
casse typũ: sciat eo tempore hoc fecisse ia cob quando
erat inter assirios: et in mesopotamia laban durissimo
dño seruiebat. Quando aut̃ terrã scãm ingredi uoluit.
et in monte galaad extruxit aceruũ testimonii. in quo
nichil inter sarcinas eius. meso potamiȩ possessor ĩuenerat.
iurans se nũquã ad locũ se reuersurũ in quo seriuerat:

Expanded text:
lisse; Rachel vero pulchram et diu sterilem, Ecclesiae signifilisse; Rachel vero pulchram et diu sterilem, Ecclesiae significasse mysterium, sciat, eo tempore hoc fecisse Jacob, quando erat inter Assyrios, et in Mesopotamia Laban durissimo domino serviebat. Quando autem Terram sanctam ingredi voluit; et in monte Galaad exstruxit acervum testimonii, in quo nihil inter sarcinas ejus Mesopotamiae possessor invenerat, jurans se numquam ad locum in quo ser
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tursu. ad diluinum usq peruenimus Post diluuiũ
autẽ cum dacione legis quam implere nullus potuit car¬
nes ingestefunt aduescentũ : et repuchii concessa duricia.
et cultellus circũcisionis appositus: quasidei manus plus in
nobis trtauerint quam necesse est. Post quã xp̃s uenit insi
nec circum cidimis. nec comedimis carnes : dicente apło
Bonũ est uinũ non bibere : et carnes nõ comedere Uimĩ
de abraham ut ipse asserit trigamo. quod signũ sidei in
circũ cisione accepit: Si imitamur uxorũ illius numerũ.
imitemur et circũcisionẽ Neq enĩ in parte sec tandus.
et in parte repudiandus est Porro isaac unius rebectȩ
uir xp̃i presigurat eccłiam: et digamie suggillat lasci¬
inam: Si autr̃ duas bigas uxorũ et cõcubinarũ habuit
iacob. et nõ uult aduersarius ad quiescere lippientẽ
liam et de formẽ atq fetosam sigagoge siguram pretu¬

Expanded text:
Hoc cursu usque ad diluvium pervenimus. Post diluvium Hoc cursu usque ad diluvium pervenimus. Post diluvium autem cum datione Legis, quam implere nullus potuit, carnes ingestae sunt ad vescendum, et repudia concessa duritiae, et cultellus circumcisionis appositus; quasi Dei manus plus in nobis creaverit, quam necesnec circumcidimur, nec comedimus carnes, dicente Apostolo: Bonum est vinum non bibere, et carnes non comedere. de Abraham, ut ipse asserit, trigamo, qui signum fidei in circumcisione suscepit? Si imitamur uxorum illius numerum, imitemur et circumcisionem. Neque enim in parte sectandus, et in parte repudiandus est. Porro Isaac unius Rebeccae vir, Christi praefigurat Ecclesiam, et digamiae suggillat lasciviam. Si autem duas bigas uxorum et concubinarum habuit Jacob, et non vult adversarius acquiescere, lippientem Liam deformem atque fetuosam synagogae typum praetu
Abbreviated transcription (Latin):
parantur utxoribus Q uando uero mnͦgreditur in terra.
tũ. in mundi cõuersatione sociaretur: Simulq si ar caplu¬
res habuit mansiones et dulos. etbicamerata et tricamerata
et diuersas bestias. et ꝓqualitate animaliũ abrtationes
quoq uł maioresuelminores. aestimo qđ diuersitas illa
mansionũ p̃sigurauerit eccłiȩ uarietatẽ: Qd autẽ nob̾¬
obicit inscd̾a dĩ benedictione comedendarũ carniũlicen¬
ciam datã quȩ in prima cõcessa nõ fuerat: sciat quomͦ re¬
sic et ęsum carnium usq ad diliuuium ignoratum fuisse
Post diluuium aut̃ quasi ĩheremo murmuranti popło
cotur nices: itadentib nr̃isneruos et inrulentias carnis ingestas
Docet apłs seribens adepbesios dm̃ ꝓposusse retrahere in xp̃o¬
iħi quȩ sunt suꝑ cȩlos. et suꝑ terrã. Unde et ipse saluatir
in apolypsi ich̃is E gosum inquit alfa echo: micium et finis
nec dabamus repuidium: nec p̃pucia nobis eripiebant᷑ insignũ:

Expanded text:
parantur: quando vero egreditur in terram, tum, in mundi conversatione sociatur. Simulque si arca plures habuit mansiones et nidulos, et bicamerata, et tricamerata, et diversas bestias; et pro qualitate animalium habitationes quoque vel majores vel minores, aestimo quod diversitas illa mansionum praefiguraverit Ecclesiae varietatem. 18. Coobjicit, in secunda Dei benedictione comedendarum carnium licentiam datam, quae in prima concessa non fuerat, sciat quomodo resic et esum carnium usque ad diluvium ignotum fuisse. Post diluvium vero, quasi in eremo murmuranti populo coturnices: ita dentibus nostris nervos et virulentias carnis ingestas. Docet Apostolus scribens ad Ephesios , Deum proposuisse in asuper coelos et super terram. Unde et ipse Salvator in Apocalypsi Joannis: Ego sum, inquit, α et ω, initium et finis nec dabamus repudium, nec praeputia nobis eripiebantur in signum.