comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fescemnino carmine terribilis tͥ
ranco sorntu briccina roncrepa¬
bit. ut qͣs habes pro nubas. ha¬
beas forte lugentes. et quibus
deliciis asfluos que possessionum
tuarum redditus ꝑdidisti. que
obsessam familiolam tuam mor¬
bo et fame cernis contabestere:S
absit ut de te talia sentiam. ut fi¬
instrum quippiam suspicer de ea
que suam amiiam dño consecra¬
uit. Non tam tͥ quam sub tu¬
o noĩe aliis sum locutus. que ui¬
nose aut curiose atq u̾bose. domꝰ
circumeunt matronarum. qͣrũ
deus uenter est. et głia in confusi¬
one carum que nichil aliud de
scͥpturis nisi digamie p̃cepta
nouerunt. que ni aliaꝵ corpore
sua desid̾ia consolantur. ⁊t qđ ip¬
se fecerunt alias facere uideant.
et malaꝵ sacietate palpentuR
Quarum cum impudenciã et
ꝓpositiones apłicarum sententiaꝵ
int̾uentione contͥueris. Legito nͦ¬
modo tibi in induitate uiuend̾
sit. librum ad eustochium de uͥ¬
ginitate serrianda. ⁊ alios ad fu¬

Expanded text:
fescennino carmine terribilis tibi fescennino carmine terribilis tibi rauco sonitu bucina concrepabit, ut, quas pronubas, habeas forte lugentes, ut quibus deliciis affluas, quae possessionum tuarum reditus perdidisti, quae obsessam familiolam tuam morbo et fame cernis contabescere ? sed absit, ut de te talia sentiam, ut sinistrum quippiam suspicer de ea, quae suam animam domino consecrauit. non tam tibi quam sub tuo nomine aliis sum locutus, quae uinosae et curiosae atque uerbosae domus circumeunt matronarum, quarum deus uenter est et gloria in confusione earum, quae nihil aliud de scripturis nisi digamiae praecepta nouerunt, quae in alieno corpore sua desideria consolantur, ut, quod ipsae fecerunt, alias facere uideant et malarum societate palpentur. qua- 3 rum cum inpudentiam et propositiones apostolicarum sententiarum interpretatione contriueris, legito, quomodo tibi in uiduitate uiuendum sit, librum ad Eustochium de uirginitate seruanda et alios ad Fu
Abbreviated transcription (Latin):
tem. E tn̾ pro hac iniuria nõ e¬
nim dicam suꝑbra que borios exi¬
tus habuit. alt̾ toto orbe fugiti¬
uus. tandem bithinie mortem
ueneno repperit. alter reuersus
in patͥam in suo regno occubuit.
et usq utͥusq prouincie romainis
ppłi uectigales sunt. Nunt ut
omĩa ꝓsꝑo fine eueniant. preter
nrã que amisimꝰ non habemꝰ qͥd
uictis hostib aufenimꝰ. Potenciã
romane urbis ardens poeta dos¬
cribens ait. Qͥd satis est si roma
parum est: Quod nos aliomute¬
mus eloio. Quid saluum ẽ si
roina perit:Non mͥ si lingue tẽ¬
tum sunt.ora centum. ferrea
uox. om̃s captorum dicere penas.
omĩa cesorum percutere norã
possim. Et hec ip̃a que dixi peri¬
culosa sunt tam loqñti qm̃ au¬
dientib. ut ne gemitꝰ quitł li¬
ber sit nolentib. ĩmo nec audiẽ¬
ter ista nuptura es: Q ͤ in accep¬
tura uirum: Credo sugiturum
aut prignaturum. Quod ut ͫ¬
q ꝙͥ sequatur intelligis. et pro

Expanded text:
tem. et tamen pro hac iniuria — non etem. et tamen pro hac iniuria — non enim dicam superbiam, quae bonos exitus habuit — alter toto orbe fugitiuus tandem Bithyniae mortem ueneno repperit, alter reuersus in patriam in suo regno occubuit; et utriusque prouinciae Romani populi uectigales sunt. nunc, ut omnia prospero fine eueniant, praeter nostra, quae amisimus, non habemus, quod uictis hostibus auferamus. potentiam Romanae urbis ardens poeta describens ait: quid satis est, si Roma parum est? quod nos alio mutemus elogio: quid saluum est, si Roma perit? non, mihi si linguae centum sint oraque centum, ferrea uox, omnes captorum dicere poenas, omnia caesorum percurrere nomina possim. et haec ipsa, quae dixi, periculosa sunt tam loquenti quam audientibus, ut ne gemitus quidem liber sit nolentibus, immo nec audeno filia, inter ista nuptura. es ? quem acceptura uirum ? credo fugiturum aut pugnaturum — quid utrumque sequatur, intellegis — et pro
Abbreviated transcription (Latin):
hoc crederet: Que digno sermo¬
ne hystorie comp̾hendent roman.
in grenno suo nion pro głia s ꝓ
salute prgnare. ĩmo ne prignͣ¬
re quidem s auro ⁊ euncta sup¬
pellectili uitam redimere: Qd̾
non uitio prĩcipum. qui uel re¬
ligiosimi sunt. s scelissimi barba¬
ri accidit ꝓditoris. qui nrĩs con¬
tra nos opib armauit immicos.
Eterno quondam dedecore romanũ
laborabat imperium. quod gallis
cucta uastantib. fuso q apudy
taliam exercitu. romam brennꝰ
intrarat. Nec pͥstinam abolere
poterat ignornimam. donec ⁊ gal¬
lias genitaie gallorum solum.⁊
gallogretiem in qua consederant
orientis occidentisq uictores suo
imperio subiugassent. hannibal
de hispanie finib orta tempestate
cum uastasset italiam uidit ur¬
bern. nec ausus est obsidere. Pytrũ
tanta tenuit romani noĩs reu̾en¬
tia. ut deletis omĩb e ꝓpinqͦ rece¬
deret loco. nec auderet uictor as-¬
picere quam regũ didicerat cinita¬

Expanded text:
hoc credet? quae digno sermohoc credet? quae digno sermone historiae comprehendent? Romam in gremio suo, non pro gloria, sed pro salute pugnare? imo ne pugnare quidem, sed auro et cuncta supellectile vitam redimere? Qnon uitio principum, qui uel religiosissimi sunt, sed scelere semibarbari accidit proditoris, qui nostris contra nos opibus armauit inimicos. aeterno quondam dedecore Romanum laborabat imperium, quod Gallis cuncta uastantibus fusoque apud Alliam exercitu Romam Brennus intrasset, nec pristinam abolere poterat ignominiam, donec et Gallias, genitale Gallorum solum, et Gallograeciam, in qua consederant occidentis orientisque uictores, suo imperio subiugasset. Hannibal, de Hispaniae finibus orta tempestas, cum uastasset Italiam, uidit urbem nec ausus est obsidere. Pyrrhum tanta tenuit Romani nominis reuerentia, ut deletis omnibus e propinquo recederet loco nec auderet uictor aspicere, quam regum didicerat ciuita
Abbreviated transcription (Latin):
ciatꝰ nobilis quondam ciuitas ca¬
ꝑta atq subu̾sa est. et in ecclesia
multa hominum milia trucida¬
ta. Uangiones. longa obsidione
deleti. Remorum urbs p̾potens
ambianis. atrectate. extremiq ho¬
minum morini. tornacus neme¬
te argentoratus. translate in ger¬
maniam aquitanie. nouemq po¬
puloꝵ lugclaensis et narborien¬
sis ꝓuiimcie. p̾ter paucas urbes
cuncta depopulara sunt. Quas
et ip̃as foris gladius initus uastat¬
fames. Nori possum absq lacͥmis
tolose fatere mentionem. que ut
hucusq non rueret. scĩ epĩ exu¬
perii merita p̾stiterunt. Ipe hyspa
miscunt. recordantes uruptõnis am¬
brice. Et qͥcqͥd alii semel passisñt:
ille semꝑ timore pariunt᷑. Cetera
taceo ne uidear de dei desperare cle¬
danubii limite. iu mediis roma¬
ni imꝑii regionib pugnabatur.
aruerunt uetustate lacrime. Pre¬
ter paucos senes om̃s incaptunta¬
te ⁊ obsidione generati. ñ desicłabã
qmͣ nor nouerant lib̾tatem. Qs

Expanded text:
tiacus, nobilis quondam ciuitas, catiacus, nobilis quondam ciuitas, capta atque subuersa est et in ecclesia multa hominum milia trucidata, Uangiones longa obdeleti, Remorum urbs praepotens, Ambiani, Atrabate, extremique hominum Morini, Tornacus, Nemete, Argentoratus, translatae in Germaniam, Aquitaniae, novemque populorum, Lugdunensis et Narbonensis provintiae praeter paucas urbes cuncta populata sunt; quas et ipfames. Non possum absque lacrymis Tolosae facere mentionem, quae ut hucusque non rueret, sancti Episcopi Exuperii merita praestiterunt. Ipsae Hispmiscunt, recordantes irruptionis Cimbricae, et quidquid alii semel passi sunt, illae semper timore patiuntur. 17. Caetera taceo, ne videar de Dei desperare cleDanubii limite, in mediis Romani imperii regionibus pugnabatur. Aruerunt vetustate lacrymae. Praeter paucos senes, omnes in captivitate et obsidione generati, non desiderabant, quam non noverant libertatem. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
uiciniam mortis que debet᷑ mor¬
talib lege nature. s cassa spe a̾¬
noꝵ nobis spacia pollicet᷑ Nemo
enim tam fractis uipib. et sic de¬
crepite. senectutis est. ⁊it nõ se pu¬
tet uum adhuc annum eẽ uic¬
turum. Unde subrepit obliuio cõ¬
ditionis sue ut terenũ animal et
iamiamq soluendum erigat᷑ in
suꝑbiam. ⁊ aĩo celum teneat. ue¬
r̃ quid agoͦ Fracta naui de m̃ci¬
b disputo. Qͥ tenebat de medio
sit. et non intelligimꝰ appropin¬
sitiet spũ oris sui. ue p̾nantib et
nutͥentib in illa die. quorum u¬
trumq de fructib nuptiar est.
Presentium miseriarum panca
percurram. Quod rari hucusq
parunt. Quicquid int̾ alpes ⁊
pyreneum est. quod occeano et¬
reuo includitur. quandus. nau¬
dalis. sarmata. alani. gypedes. he¬
roly. saxones. burgundiones ale¬
manni. ⁊ o lugenda res publica:
hostes pannonii uastauerunt. et¬
em̃ assur uenit cum illis. Magõ¬

Expanded text:
uiciniam mortis, quae debetur moruiciniam mortis, quae debetur mortalibus lege naturae, sed cassa spe annorum nobis spatia pollicetur. nemo enim tam fractis uiribus et sic decrepitae senectutis est, ut non se putet. unum adhuc annum esse uicturum. unde subrepit obliuio conditionis suae, ut terrenum animal et iam iamque soluendum erigatur in superbiam et animo caelum teneat. Uerum quid ago? fracta naue de mercibus disputo. qui tenebat, de medio fit, et non intellegimus adpropinficiet spiritu oris sui. uae praegnantibus et nutrientibus in illa die. quorum utrumque de fructibus nuptiarum est. praesentium miseriarum pauca percurram. quod rari hucusque parunt. quicquid inter Alpes et Pyrenaeum est, quod oceano Rhenoque concluditur, Quadus, Uandalus, Sarmata, Halani, Gypedes, Heruli, Saxones, Burgundiones, Alamanni et — o lugenda res publica! — hostes Pannonii uastauerunt. etenim Assur uenit cum illis. Mogon
Abbreviated transcription (Latin):
lutem. nec iustus de sua uir¬
tute securus. sit. Atq ut mł¬
ta pret̾eam neq enim tempꝰ ẽ
ut assumpti testimonii omĩa
disseram. post annos .xx. diues
dñs ⁊ pat̾ ditior. qui dudum
iordanem in baculo transierat
cum tͥb turmis gregum. inpa¬
tͥam reu̾titur. Apłi toto orbe
peregͥui non es in dona. nõ uir¬
gam in manu. non caligas ha¬
briere in pedibus. et tam̃ dicere
poterant. Nichil habentes et
oumia possidentes. Et aurum
et argentum nori est nobis qd̃
stantes cum helia in foramine
petre. ꝑ angustias acus trausire po¬
terant. et posteriora dm̃ contem¬
plari Nos uero ardemus auari¬
cia. et contra pecimias tlisputã¬
tes. auro sinũ expandimꝰ. richil¬
q nobis satis est. Et illud qd̾
de megarensib dicitur: iure mi¬
seris coaptari potest. edificant qͣ¬
si semper uicturi. uniuunt qua¬
si altera die morituri. Et ħ faci¬
mus. quia dm̃ u̾bis. non credimꝰ.¬
et quia etas optata cunctis. nõ

Expanded text:
lutem nec iustus in sua uirlutem nec iustus in sua uirtute securus sit. atque, ut multa praeteream — neque enim tempus est, ut adsumptis testimoniis omnia disseram — post annos uiginti diues dominus et pater ditior, qui dudum Iordanen in baculo transierat, cum tribus turmis gregum in patriam reuertitur. apostoli toto orbe peregrini non aes in zona, non uirgam in manu, non gallicas habuere in pedibus et tamen dicere poterant: nihil habentes et omnia possidentes et: argentum et aurum non est nobis, quod stantes cum Helia in foramine petrae per angustias acus transire poterant et posteriora domini contemplari. nos uero ardemus auaritia et contra pecunias disputantes auro sinum expandimus nihilque nobis satis est et illud, quod de Megarensibus dicitur, iure miseris coaptari potest: aedificant quasi semper uicturi, uiuunt quasi altera die morituri. et haec facimus, quia domini uerbis non credimus, quia aetas optata cunctis non
Abbreviated transcription (Latin):
e. dieb ac noftib laborabat n¬
mainb suis. ne quem graua¬
ret credentiuni. Si scandalirat
⁊ nos. Si scandalirat inquit so¬
ror illa uł frater. non unum
ł alterum. s totam eccłiam. ni ͨ
sororem uidebo nec frem̃. Meli¬
us est rem familiarem minui
quam amie salutem perire.
aliqũ periturum est id amit¬
tere pro quo omĩa dimuten¬
da sunt. Quis nr̃m non dicãt
cubitum quod enorme est
s unius unciole decimã par¬
tem adicere potest ad statu¬
ram suam: Et solliciti su¬
mus quid manducemꝰ aut
quid hibamus. Nocogire¬
mus ergo de crastino susfic̃
diei malicia sua. Iacob fra¬
trem fugiens mãgnis inpa¬
tris domo diuiciis derelictis.
nudus ꝑgit mesopotamiam
et ut nobis sortitudinis sue p̾¬
beret exemplum. lapide capi¬
ti suppõĩto uidit scalam ad ce¬
lum usq subreptam. et tlmĩn
imitentem super cam. ꝑ quã
ascendebant angli et descende¬
bant ut nec peccator desꝑet sa¬

Expanded text:
re, diebus ac noctibus laborabat re, diebus ac noctibus laborabat manibus suis, ne quem grauaret credentium. si scandalizat,camus et nos: si scandalizat soror illa uel frater non unum et alterum sed totam ecclesiam, nec sororem uidebo nec fratrem. melius est rem familiarem minui quam animae salutem, perire, aliquando periturum est, quam id amittere, pro quo omnia dimittenda sunt. quis nostrum non dicam cubitum, quod enorme est, sed unius unciunculae decimam partem adicere potest ad staturam suam ? et solliciti sumus, quid manducemus aut quid bibamus ? ne cogitemus ergo de crastino: sufficit diei malitia sua. Iacob fratrem fugiens magnis in patris domo diuitiis derelictis nudus pergit in Mesopotamiam et, ut nobis fortitudinis suae praeberet exemplum, lapide capiti subposito uidet scalam ad caelum usque subrectam et dominum innitentem super eam; per quam ascendebant angeli et descendebant, ut nec peccator desperet sa
Abbreviated transcription (Latin):
ut alumpnã. uenerant᷑ ut scãm
Quere pͥmum dei regnum. et
hec ormã apponuntur tibi. Si de
ueste cogitaueris. lilia tibi de e¬
uangłio ꝓpominit᷑. Si de cibo re¬
mutere ad aues. que non serunt.
nec metunt. et pater tus celestis
pascit illas. Quante uirgines
et uidue absq ulla sorde rumo¬
ris. suam sub̾am gub̾narunt.
Cane ne iungaris a dolestentib
ne his adhereas. ꝓpt̾ quos aposto¬
lus concedit secunda matͥmoni¬
a. et sustinois in medra tranqͥ¬
llitate naufragium. Si timo¬
theo dicitur adolescentiores ii¬
duas deuita. ⁊ iter. anus ut ma¬
tres. adolescentulas ut sorores
cum orni castitate quare cõ¬
tia mea. non curo quid loqnͣt᷑¬
uidebat dona non solum corã
deo s et coram hoĩb. ne ꝑ ilũ
nomen dei blasphamaretur in
gentibus. habebat utiq potes¬
tatem. sororem. mulierem cir¬
cundutendi sed noletat se iu¬
dicari ab insideli conscientia.
Et cum posset de eruiͣgłio mu̾¬

Expanded text:
ut alumnam, uenerentur ut sanctam. ut alumnam, uenerentur ut sanctam. quaere primum regnum dei et haec omnia adponentur tibi. si de ueste cogitaueris, lilia tibi de euangelio proponentur; si de cibo, remittere ad aues, quae non serunt nec metunt et pater tuus caelestis pascit illas. quantae uirgines et uiduae absque ulla sorde rumoris suam substantiolam gubernarunt? Caue, ne iungaris adulescentibus, ne his adhaereas, propter quas apostolus concedit secunda matrimonia, et sustineas in media tranquillitate naufragium. si Timotheo dicitur: adulescentiores uiduas deuita et iterum: anus ut matres, adulescentulas ut sorores cum omni castitate, quare tia mea; non curo, quid loquuidebat bona non solum coram deo sed et coram hominibus, ne per illum nomen dei blasphemaretur in gentibus. habebat utique potestatem sorores mulieres circumducendi, sed nolebat se iudicari ab infideli conscientia. et, cum posset de euangelio uiue
Abbreviated transcription (Latin):
in nuꝑtis qd̃ speramꝰ. qnͣtũma¬
li qd̃ accidere potest. ⁊ timendũ
est. Libido enim transacta semꝑ
sui reliquit penitudinem. ñꝙͣq
saciatur et extincta reaccendit᷑.
usu crescit. ⁊ deficit. neo rationi
paret que impetu deducitirr.
sz dicis. Ample opes ⁊ dispensa¬
tio rei familiaris. egent aucto¬
ritate uiri. Scilicet ꝑierunt
domus celibum. Et nisi cũ ser¬
uulis tuis ipa serniens. familie
tue imperare non poteras Aui¬
a tua mater. ⁊ amita. n̾õne au¬
ctoritatis pͥstine honoris q ma¬
ioris sunt. dum eas ⁊ tota ꝓuin¬
cia et eccłiarum pͥncipos suscipi¬
unt: Ergo milites ⁊ peregrinã¬
tes sine uxoribus sua yospitiola
non regunt. et nec inuitant ad
conuiuia nec inuitantur: qua¬
si non possis probate etatis ha-¬
bere famulos uł libertos. inqͦ¬
rum nutͥcta es manib. qui p̃¬
sint domui uł ad publicũ respõ¬
deam tͥbuta persoluant. quite
susciprant ut patͦnam. tliligãt

Expanded text:
in nuptiis, quod speramus, quantum main nuptiis, quod speramus, quantum mali, quod accidere potest et timendum est. libido transacta semper sui relinquit paenitudinem numquamque satiatur et extincta redaccenditur. usu crescit et deficit nec rationi paret, quae impetu ducitur. sed dicis: \'amplae opes et dispensatio rei familiaris egent auctoritate uiri\'. scilicet perierunt domus caelibum et, nisi cum seruulis tuis ipsa seruieris, familiae tuae imperare non poteris. auia tua, mater et amita nonne auctoritatis pristinae honorisque maioris sunt, dum eas et tota prouincia et ecclesiarum principes suscipiunt? ergo milites et peregrinantes sine uxoribus sua hospitiola non regunt et nec inuitant ad conuiuia nec inuitantur? quasi non possis probatae aetatis habere famulos uel libertos, in quorum nutrita es manibus, qui praesint domui, qui ad publicum respondeant, tributa persoluant, qui te suspiciant ut patronam, diligant
Abbreviated transcription (Latin):
magis conuenit syriagogam pͥ¬
num assumptam de ydolatris.
ꝑ abraham ⁊ moysen. deinde pꝰt
adulterium ⁊ uegatiorem salua¬
toris. sedentẽ płimo tempore sine
altari. sacerdotib. ⁊ ꝓpħis. et uiri
pͥstini consortium p̾stolanter. ut
postꝙͣ subintrauerit plenitudo
gentium: tunc ormins isrł saluuꝰ
fiat. Quasi in breui tabella la¬
tissimos terrarum situs ostentłe
uolui. ut pergam ad alias q̃stum¬
culas. quarum pͥma de amme cõ¬
silio est. Sola ne ꝑpetua merens car¬
pere iuuenta. nec dulces natos ue¬
neris. nec p̾mia noris: id cinerẽ
aut manos credis curare sepultos.
Cui breuiter respondeat ip̃a que
passa est. Cu lacrimis euncta me¬
is. tu pͥma furentem. his germa¬
na malis oneras. atq obicis hosti.
non licuit thalami exꝑtere sine
crimine uitam clegere. more fe¬
re tales nec tangere curas ñ ser¬
uata fides cineri ꝓmissa sydeo.:
Proponis mͥ gaudia nuptiarũ.
ego tibi orponam piram. gladiũ.¬

Expanded text:
loco conuenit - synagogam prloco conuenit - synagogam primum adsumptam de idolatris per Abraham et Moysen, dein post adulterium et negationem saluatoris sedentem plurimo tempore sine altari, sacerdotibus ac prophetis et uiri pristini consortium praestolantem, ut, postquam subintrauerit plenitudo gentium, tunc omnis Israhel saluus fiat? Quasi in breui tabella latissimos terrarum situs ostendere uolui, ut pergam ad alias quaestiunculas, quarum prima de Annae consilio est: solane perpetua maerens carpere iuuenta nec dulces natos Veneris nec praemia noris? id cinerem aut manes credis curare sepult o s? cui breuiter respondeat ipsa, quae passa est: tu lacrimis euicta meis, tu prima furentem his, germana, malis oneras atque obicis hosti. non licuit thalami expertem sine crimine uitam degere more ferae tales nec tangere curas. non seruata fides cineri promissa Sychaeo. proponis mihi gaudia nuptiarum; ego tibi opponam pyram, gladiu
Abbreviated transcription (Latin):
qui pro uarietate temꝑm atq
sausarum. pͥncipio ⁊ sine serit
ut metat. plantat ut h̾eat quod
succidat. Iacit fundamentum ut
edifitio consũmato culĩ ĩporat.
Alioqͥn si ad sacͣmenta ueniamꝰ.
et futorum tipos. non nr̃o arbi¬
trio. s apło disserente agar ⁊ sa¬
ra moris syna ⁊ syon. duo inst ͥͬ¬
menta significant  lia lippienti¬
bus ocuł. et rachel quam iacob
amabat plurimum. synagogã
eccłiam q testantur. Unde ⁊ ãna
pͥus sterilis. phenẽne ubertate
in ysaac rebeccaq p̾cesserit. cͦ so¬
lius partus drũ reuelatio ẽ. nec
ulia alia femmarum deum per
se ipasm consuluit. Quid loquar
de thamar que eston ⁊ phares ge¬
minos fudit infantes: In quoꝵ
natiuitate diuisa maceria duos
populos separauit ⁊ ligata manꝰ
coccino. conscientiam iud̾orũ iã
tunc xp̃i passione respersit. ac de
scorto ꝓph̾ico cuius similitudo
uł eccłiam significat de gentibus
congregatam. uł quod ip̃i loco n

Expanded text:
qui pro uarietate temporum atque qui pro uarietate temporum atque causarum principio et fini serit, ut metat, plantat, ut habeat, quod succidat, iacit fundamentum, ut aedificio consummato culmen inponat. alioquin, si ad sacramenta ueniamus et futurorum typos, non nostro arbitrio, sed apostolo disserente Agar et Sarra, montes Sina et Sion duo instrumenta significant. Lia lippientibus oculis et Rachel, quam Iacob amat plurimum, synagogam ecclesiamque testantur. unde et Anna prius sterilis Fennennae ubertate in Isaac Rebeccaque praecesserit, cuius solius partus domini reuelatio est. nec ulla alia feminarum deum per se ipsam consuluit. quid loquar de Thamar, quae Zaram et Phares geminos fudit infantes — in quorum natiuitate diuisa maceria duos populos separauit et ligata manus coccino conscientiam Iudaeorum iam tunc Christi passione respersit —, ac de scorto prophetico, cuius similitudo uel ecclesiam significat de gentibus congregatam uel—quod ipsi magis
Abbreviated transcription (Latin):
et tempris longe fieri ab ample¬
xantib Ieremias captiuitate ꝓ¬
piniͣ. iixorem prohibetur accipe¬
re. Ierechiel in babilone mortu¬
a est inquit uxor mea. et aꝑtũ
est inquit os meum. Nec du¬
cturus uxorem. nec ille qui du¬
xerat. possunt in opere coniuga¬
li libere ꝓph̾are. Olim głie erat
illum audire uersiculum. filii.
tui sieut nouella oliuarum
in circuitu mense tue. Et uide¬
as filios filiorum tuoꝵ nẽ de cõ¬
tinentib dicitur qui adheret
domino unus sp̃c est. Et adhesit
anima mea post te. me suscepit
dextera tua. Tunc oculum pro
oculo nc uerb̾anti maxillam p̾¬
bemus ⁊ all̃am. Illo tempore
bellatorib dicebatur accing̾e
gladio tuo super femur tuum
potentissime. Modo au dit pe¬
trus. conde gladium tuum in
uaginam suam. Qui em̃ gla¬
dio percusserit: gladio moriet᷑.
Hec dicimus non sepantes le¬
gem et euuangłmm. ut mar¬
cion calumpniantur. s unum
atq eundem suscipientes deum.

Expanded text:
et tempus longe fieri ab ampleet tempus longe fieri ab amplexibus. Hieremias captiuitate propinqua uxorem prohibetur accipere. Hiezechiel in Babylone: mortua e s t, inquit, uxor mea et apertum est os meum. nec ducturus uxorem nec ille, qui duxerat, possunt in opere coniugali libere prophetare. olim gloria erat illum audire uersiculum: filii tui sicut nouella oliuarum in circuitu mensae tuae et: uideas filios filiorum tuorum; nunc de continentibus diciDomino, unus spiritus est et adhesit anima mea post te, me suscepit dextera tua'. Tunc oculum pro oculo, nunc verberanti maxillam prebemus et alteram. Illo tempore bellatoribus dicebatur: 'Accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime'; modo audit Petrus: 'Conde gladium tuum in vaginam suam. Qui edio percusserit, gladio morietur. haec dicimus non separantes legem et euangelium, ut Marcion calumniatur, sed unum atque eundem suscipientes deum,
Abbreviated transcription (Latin):
mero: quia alt̾um fetibus at¬
q coniugio. alterrim sacͥfitio p̾¬
paratum est. At pr̃iarche nõ
singulas habuerunt uxores. ⁊̃¬
mo ⁊ concubinas habriere płi¬
mas. Et ne hoc parum sit. daind
multas ⁊ salomon habriit ĩnu¬
merabiles. Iudas ad thamar qͣsi
ad scortum ingreditur. et iuxͣ
occidentem luteram ossee ꝓph̾a
non solum m̾etrici s ⁊ adultere
copulatur. Quod si ⁊ nobis iu¬
re conceditur:. ad humamꝰ ad õs
seminas. et in exemplum sodome
etgormore ab ultima die. dep̾hen¬
damur uendemtes ⁊ ementes. nu¬
bentes. ⁊ nuptum tradentes. ut tẽ
sit sinis coniugii qñ t̾minus ui¬
te. Quod si ⁊ post diluuium et
ante diluuium uiguit illa sen¬
tentia. crescite ⁊ multiplicamim
et replete t̾ram. quid ad nos in
quos sines scł̃oꝵ decurrerunt. qͥ¬
bus dicitur tempus breue est.
et iam securis ad radices arborũ
posita est. que siluam lozis ⁊ nu¬
ptiarum. eiuinͣgłica castitate
succidat.. Tempus amplexandi.

Expanded text:
mero, quia alterum fetibus atmero, quia alterum fetibus atque coniugio, alterum sacrificio praeparatum est. At patriarchae non singulas habuerunt uxores, immo et concubinas habuere quam plurimas et, ne hoc parum sit, Dauid multas et Salomon habuit innumerabiles. ludas ad Thamar quasi ad scortum ingreditur et iuxta occidentem litteram Osee propheta non solum meretrici, sed et adulterae copulatur. quod si et nobis iure conceditur, adhinniamus ad omnes feminas et in exemplum Sodomae et Gomorrae ab ultima die deprehendamur uendentes et ementes, nubentes et nuptum tradentes, ut tunc sit finis coniugii, quando terminus uitae. quodsi et post diluuium et ante diluuium uiguit illa sententia: crescite et multiplicamini et replete terram, quid ad nos, in quos fines saecu 1 orum decucurrerunt, quibus dicitur: tempus breue est et: iam securis ad radices arborum posita est, quae siluam legis et nuptiarum euangelica castitate succidat? tempus amplexandi
Abbreviated transcription (Latin):
maledictus lamehe in duas di¬
uisit uxores. sic hanc hẽtiti in
plures eccłias lacerant. q̃ iux
apocalipsim iohis synagoge
magis appellande sunt diaboli
qmͣ xp̃i conciliabula. legimus
in carminũ libro. S exaginta
sunt regine. ⁊ octoginta concu¬
bine. ⁊adolescentule. quarum
non est numer̾. Una est colu̾¬
ba mea. ꝑfecta mea. una mr̃is
sue est electa genitͥri sue. ad ꝙͣ
scͥpsit idem ioħs epłam. Sem
or electe dñe ⁊ filiis eiꝰ. S et
in archam qmͣ petrus apostolꝰ
sub typo int̾pretat᷑ eccłie. noe
cum tribus filiis singulas ñ
binas uxores introduxit. Et¬
iam de inmundis animalib
brna sumunt᷑ maculus ⁊ fe¬
mina. ut ne in bestiis qͥdem.
serpentibris. cocodrał. ac la¬
certis. Diganna habet locũ.
Quod si de mundis septena
ponuntur. idẽ imparia. et
in hoc iiginitatis ac pudi¬
citie palma moristrat᷑. Eg̾s¬
sus em̃ de archa noe deo ui¬
ctimas immolauit : non u¬
tiq de pari. s de impari mi¬

Expanded text:
maledictus Lamech in duas dimaledictus Lamech in duas diuisit uxores, sic hanc heretici in plures ecclesias lacerant, quae iuxta Apocalypsin Iohannis synagogae magis diaboli appellandae sunt quam Christi conciliabula. legimus in carminum libro: sexaginta sunt reginae et octoginta concubinae et adulescentulae, quarum non est numerus. una est columba mea, perfecta mea, una est matri suae, electa genetrici suae. ad quam scribit iior electae dominae et filiis eius. sed et in arcam, quam Petrus apostolus sub typo interpretatur ecclesiae, Noe cum tribus filiis singulas, non binas introduxit uxores. etiam de inmundis animalibus bina sumuntur, masculus et femina, ut ne in bestiis quidem, serpentibus, crocodillis ac lacertis digamia habeat locum. quodsi de mundis septena ponuntur, id est inparia, et in hoc uirginitatis ac pudicitiae palma monstratur. egressus enim de arca Noe deo uictimas immolauit, non utique de pari, sed de inpari nu
Abbreviated transcription (Latin):
ancilla fiat hoĩs ͦ Et certe ml¬
to laboriosius est non frui eo
qd̃ habeas. qmͣ desid̾are qd̾ ami¬
seris. Unde ⁊ uirginitas in eo fa¬
cilior est. qd̃ carnis incentiua
nõ nouit. et induitas in eo sol¬
licitior quod p̾teritas animo re¬
colit uoluptates. maxime si se
uirum putet ꝑdidisse nõ pre¬
misisse. quoꝵ alterum doloris
alterum gaudii est. Prima ho¬
minum creatura nos doceat pł¬
res nuptias refutare. Unus a¬
dam. ⁊ una eua. i̾mo una ex eo
costa separat᷑ in feminam rur¬
sum q quod diuisimi fuerat
nuptiis copulatur dicente scri¬
ptura. Orunt duo in carne
una. non induas nec in tres
P ropter quod relinq̃t homo pa-¬
trem ⁊ matrem. ⁊ adherebit u¬
xori sur. terte non uxorib. Qd
testimonium paulus edisserens
ad xp̃m refert. ⁊ ad eccłiam ut
primus adam in carne. ⁊ sccłs
in spũ monogamus sit. Sit u¬
na eua mater cunctoꝵ uiuẽ¬
tium. ⁊ una eccłia parens om¬
nium xp̃ĩanoꝵ. Sieut illam

Expanded text:
ancilla fiat hominis ? et certe mulancilla fiat hominis ? et certe multo laboriosius est non frui eo, quod habeas, quam desiderare, quod amiseris. unde et uirginitas in eo felicior est, quod carnis incentiua non nouit, et uiduitas in illo sollicitior, quod praeteritas animo recolit uoluptates, maxime si se uirum putet perdidisse, non praemisisse, quorum alterum doloris, alterum gaudii est. Prima hominis creatura nos doceat plures nuptias refutare. unus Adam et una Eua — immo una ex eo costa — separatur in feminam rursumque, quod diuisum fuerat, nuptiis copulatur dicente scriptura: erunt duo in carne una — non in duas nec in tres-; propter quod relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori suae, certe non uxoribus. quod testimonium Paulus edisserens ad Christum refert et ad ecclesiam, ut et primus Adam in carne et secundus in spiritu monogamus sit. una Eua mater cunctorum uiuentium et una ecclesia parens omnium Christianorum. sicut illam
Abbreviated transcription (Latin):
mulieri. Nempe illud quod
dñs samaritane. Uingiti duos
habrusti maritos. ⁊ iste a qͦ nc̃
sepeliris non est tuus. Itaq ob¬
secro te religiosa in xpisto filia. ut
testimonia ista non noueris qͥ¬
b incontinentib ⁊ miseris sub¬
uenitur. s illa potius lectites qͥ¬
b pudicitia coronatur. Sussicit
iugale. ad uicduitatis continen¬
tiam. Extrema ĩmo abiecta neco¬
gites nec aliena ⁊ lorige posita
exempla ꝑquiras. Habes amam
matrem. amitam. quarum tibi
tutum est. Si autem multe ĩ
coniugio uiuentib adhuc ui¬
ris. intelligunt illud apłi. omĩa
licent. s nori expediunt om̃ia
et castrant se ꝓpter regna celoꝵ.
uł a sccła natiuitate post laua¬
chrũ ex consensu. uł post nup¬
tias ex ardore fidei. cur uidua
que iuditio dm̃ uirum habere
desinit. non illud letabunda
cõgeminit. dñs dedit dñs abs¬
tulit. et oblatam occasionem
arripiat lib̾tatis. ut sui corꝑis
habeat potestatem. nec rursrĩ

Expanded text:
mulieri? Nempe illud, quod 908 mulieri? Nempe illud, quod 908 Dominus Samaritanae: Viginti duos habuisti maritos, et iste a quo nunc sepeliris, non est tuus . 11. Itaque obsecro te, religiosa in Christo filia, ut testimonia ista non noveris, quibus incontinentibus et miseris subvenitur; sed illa potius lectites, quibus pudicitia coronatur. Sufficit iugale ad uiduitatis continentiam. extrema, immo abiecta ne cogites nec aliena et longe posita exempla perquiras. habes auiam, matrem, amitam, quarum tibi tutum est. si enim multae in coniugio uiuentibus adhuc uiris intellegunt illud apostoli: omnia licent, sed non omnia expediunt, et castrant se propter regna caelorum uel a secunda natiuitate post lauacrum ex consensu uel post nuptias ex ardore fidei, cur uidua, quae iudicio domini uirum habere desiuit, non illud laetabunda congeminet: dominus dedit, dominus abstuli et oblatam occasionem arripiat libertatis, ut sui corporis habeat potestatem, ne rursum
Abbreviated transcription (Latin):
in boria teria non oritur. s
in uepb. ⁊ spinets uulprimm.
que hetodi impiissimo cõꝑm¬
tur. ut in eo se puret esse lau¬
dabilem. Si scortis melior sit. si
publicarum libidinum iusti¬
mas suꝑet: si uni sit ꝓstituta
non pluribus. Nem dicturus
sum iñcredibilem. s ꝙͣ multoꝵ
testimoniis approbabo. Ante
annos płimos cum in cartis
eccl̾iasticis iuuarem damasũ
romane urbis epĩn ⁊ orientis
atq occidentis sỹnodicis cõsu¬
lationib responderem. indidu¬
o inter se paria uillissimorum
e plebe hominum comparata.
unum qui .xx. sepelisset uxo¬
res. alteram que uicesimum
sccłm habuisset maritũ. Et¬
extremo sibi ut ipi putabãt
matͥmonio copulatos. sũma
om̃ium expectatio uirorum
ꝑiter ac feminarum: post tã¬
tos rudes quisquem pͥmus se¬
pulture esferret. Uicit marit̾
⁊ tocius urbis ppło confluente
soronatus.⁊ plalmam tenens
tos. uxoris multinube feretrũ
p̾cedebat. Quid dicemus tali

Expanded text:
in bona terra non oritur, sed in bona terra non oritur, sed in uepribus et in spinetis uulpium, quae Herodi inpiissimo cotur, ut in eo se putet esse laudabilem, si scortis melior sit: si publicarum libidinum victimas superet, si uni sit prostituta, non pluribus. 10. Rem dicturus sum incredibilem, sed multorum testimoniis approbatam. Ante annos plurimos, cum in chartis Ecclesiasticis juvarem Damasum Romanae urbis Episcopum, et Orientis atque Occidentis Synodicis consultationibus responderem, vidi duo inter se paria, vilissimorum e plebe hominum comparata, unum qui viginti sepelisset uxores, alteram quae vicesimum secundum habuisset maritum, extremo sibi, ut ipsi putabant, matrimonio copulatos. Summa omnium exspectatio virorum pariter ac feminarum, post tantas rudes quis quem prius efferret. Vicit maritus, et totius urbis populo confluente, coronatus, et palmam tenens, tes, uxoris multinubae feretrum praecedebat. Quid dicemus tali
Abbreviated transcription (Latin):
mos excedat mites. Qͦs si ex¬
cesserit. et uerecondram ru¬
perit matronalem. in omnẽ
debachatur luxͣram. ita ut ꝓ¬
ph̾am mereatur audire dirẽ¬
tem. Facies meretͥcis facta
est tͥ. Impudorata estu ͤ Qͥd
igitur.ͦ. Dampnamꝰ sccła
matͥmonia: Minime. s pͥma
laudamus. Abicimꝰ de eccłia
digamos : Absit. S monoga¬
mos ad continentiam ꝓuoca
⁊ inmunda fuerunt anina¬
lia. Habuit ⁊homines. habu¬
it et serpentes. In domo quo¬
ꝙ magna: uasa diu̾sa sunt:
alia in honorem. alia in con¬
tumeliam. Est ⁊ crater ad bi¬
bendum. est ⁊ matula ad se¬
cretiora nature. Nam cum
in sem̃te bone terre. ceritesi¬
mum. ⁊ sexagesimum.⁊tri¬
cesimum fructum euangłi¬
a doceant. ⁊centenarius pro
uirgmitatis corona pͥmum
gradum teneat. sexagenariꝰ
pro labore uiduarum in se¬
cundo sit num̾o. tͥcenariꝰ fed̾a
nuptiarum ip̃a digitoꝵ con¬
iunctione testetur. Digamia
in quo erit nuumero: Inmo
extra numerum erit. Certe

Expanded text:
mos excedat limites. quos si exmos excedat limites. quos si excesserit et uerecundiam ruperit matronalem, in omnem debacchabitur luxuriam, ita ut prophetam mereatur audire dicentem: facies meretricis facta est tibi; inpudorata es tu. quid igitur ? damnamus secunda matrimonia ? minime, sed prima laudamus. abicimus de ecclesia digamos ? absit, sed monogamos ad continentiam prouocamnda, sed et inmunda fuerunt animalia; habuit et homines, habuit et serpentes. in domo quoque magna uasa diuersa sunt, alia in honorem, alia in contumeliam. est et crater ad bibendum, est et matula ad secretiora naturae. nam cum in semente terrae bonae centesimum et sexagesimum et tricesimum fructum euangelia doceant et centenarius pro uirginitatis corona primum gradum teneat, sexagenarius pro labore uiduarum in secundo sit numero, tricenarius foedera nuptiarum ipsa digitorum coniunctione testetur, digamia in quo erit numero ? immo extra numerum. certe
Abbreviated transcription (Latin):
is gentib esse uenerabilem.
Grus tertorum ex ultimis oc¬
ceani atq german̾e ꝓsecta
litoribus. om̃s gallias inunda¬
uit sepius q cesis romanis
ex̃citib apuel aquas sexcias.
mario pugnante suꝑata est.
Quorum trecente matrone
cum aliis se iuiris captiuita¬
tis contlitiorie tradendas esse
didicissent. pͥmum consulem
deprecare sunt ut templo ce¬
reris ac ueneris in seruitiũ
traderentur. Quod cum isõ
impetrarent. subrnouente e¬
as lictore. cesis ꝑuulis lib̾is.
mane mortue sunt reꝑte sus¬
focates laquio faucibus. ⁊ mu¬
tuis complexib se tenentes
Quod igitur barbare casti¬
tati non potuit inferre cap¬
tiuitas. ħ matrona nobilis
faciet. ⁊ expietur alterum ui¬
rum. que pͥorem aut boriũ
perdidit aut malumexꝑta
est. ut rursum contͣ iutliri¬
um dei facere nitat᷑: Qͥd si
statim scd̃m ꝑdid̾it  societur
et t̾cio. Et si ille dormierit: in
quartum quintumq ꝓcedat.
differat. omĩ ratione uidue ꝓ¬
uidendum est. ne castitatis pͥ¬

Expanded text:
is gentibus esse uenerabilem. gens Teutonum ex ultimis oceani atque Germaniae profecta litoribus omnes Gallias inundauit saepiusque caesis Romanis exercitibus apud Aquas Sextias Mario oppugnante superata est. quorum trecentae matronae, cum aliis se uiris captiuitatis condicione tradendas esse didicissent, primo consulem deprecatae sunt, ut templo Cereris ac Ueneris in seruitium traderentur. quod cum non inpetrarent submouente eas lictore, caesis paruulis liberis mane mortuae sunt repertae suffocatis laqueo faucibus et mutuis conplexibus se tenentes. Quod igitur barbarae castitati non potuit inferre captiuitas, hoc matrona nobilis faciet et experietur alterum uirum, quae priorem aut bonum perdidit aut malum experta est, ut rursum contra iudicium dei facere nitatur ? quid ? si statim secundum perdiderit, sortietur et tertium? et si ille dormierit, in quartum quintumque procedet, differat ? omni ratione uiduae prouidendum est, ne castitatis pri
Abbreviated transcription (Latin):
os apparatꝰ ueronis. ⁊ sardana¬
paulli nuptias loquebantur.
alioꝵ uulmus nrã sit cautio.
Pestilente flagellato stultus sa¬
pientior erit. Sanctꝰ amor ĩpaci¬
entiam ñ ht̃. Falsus rumor cito
oppͥmitur. ⁊ uita posterior indi¬
cat de pͥore. Fieri quidem uonpo¬
test ut absq morsu hoiͣm uite
huius curyicula quis ꝑtrãseat.
Maloꝵ q solatiura est bonos
carpere. dum peccantium mul¬
titudine putant culpam iiuiri
pecc̃oꝵ. S tamto cito ignis sti¬
pule conquiescit. ⁊ exmdans
flãma defitientib num̃tis. pau¬
latim emoritur. Si anno pre¬
t̾ito fama mentita est. aut si
certe uerum dixit: cesset uirũi.
cessabit ꝗ rumor. Hes dico nõ ꝙ
ue te sinistrum quid metuam: S
qd̃ pietatis asfc̃ũ. etiam que tuta
sunt ꝑtimescam. O. si uideres so¬
rorem tuam et illud sacri oris

Expanded text:
us apparatus Neronis et Sardanaus apparatus Neronis et Sardanapalli nuptias loquebantur. aliorum uulnus nostra sit cautio; pestilente flagellato stultus sapientior erit. sanctus amor inpatientiam non habet; falsus rumor cito opprimitur et uita posterior iudicat de priori. fieri quidem non potest, ut absque morsu hominum uitae huius curricula quis pertranseat, malorumque solacium est bonos carpere, dum peccantium multitudine putant culpam minui peccatorum; sed tamen cito ignis stipulae conquiescit et exundans flamma deficientibus nutrimentis paulatim emoritur, si anno praeterito fama mentita est aut, si certe uerum dixit, cesset uitium, cessabit et rumor. haec dico, non quo de te sinistrum quid metuam, sed quo pietatis affectu etiam, quae tuta sunt, pertimescam. o si uideres sororem tuam et -illud sacri
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli quasi mortifera syre¬
narum carmina ꝓturba ex
edib tuis. Noli ad publicũ
subinde ꝓcedere. et spadonum
ex̃citu p̾eunte uidrarum cͥ¬
cõferri lib̾tate pessime consue¬
tulinis est. cum fragilis sexꝰ
⁊ imbecilla etas suo arbririo a¬
brititur. ⁊ putat licere ꝙ libet.
Omĩa quidem licent. s non
omĩa expediunt. Nec ꝓcurator¬
calamistratꝰ. nec formosus colla¬
bicundus assecla adhereant la¬
teri tuo. Int̾clum animꝰ dñaꝵ
ex ancilłarum habitu iudicat᷑.
Scãrum uirginum ⁊ uduaꝵ:¬
societatem appete. Et si sermo¬
cinandi cum uiris incubuerit
neccessitas. arbitros non deuites.
Tanta q confabulandi fiduria
sit ut intrante alio non paue¬
as nec erubestas. speculum mẽ¬
tis est facies. et taciti ocłi cordis¬
fatent᷑ archana. Uiliꝰ nuꝑ ig.¬
nominosum per totum orbem
uolitasse. et etas.⁊ cultus. ⁊ ha¬
bitus. ⁊ incessus. ⁊ inliscreta
societas. exquisite epule. regi¬

Expanded text:
diaboli quasi mortifera sirediaboli quasi mortifera sirenarum carmina proturba ex aedibus tuis. noli ad publicum subinde procedere et spadonum exercitu praeeunte uiduarum circumferri libertate. pessimae consuetudinis est, cum fragilis sexus et inbecilla aetas suo arbitrio abutitur et putat licere, quod libet. omnia quidem licent, sed non omnia expediunt. nec calamistratus, nec formosus collarubicundus assecla adhaereat lateri tuo. Interdum animus dominarum ex ancillarum habitu judicatur. Sanctarum virginum et viduasocietatem appete. Et si sermocinandi cum viris incubuerit necessitas, arbitros ne divites: tantaque confabulandi fiducia sit, ut intrante alio, nec paveas, nec erubescas. Speculum mentis est facies, et taciti ocfatentur arcana. uidimus nuper ignominiosum per totum orientem uolitasse: et aetas et cultus et habitus et incessus, indiscreta societas, exquisitae epulae, regi
Abbreviated transcription (Latin):
am scͥpturarum. Ingredere
terram repromissionis lac¬
te et melle manantem. Co¬
mede similam et oleum. ues¬
tire cum ioseph uariis indu¬
mentił ꝓsorent᷑ aures tue:
cum iherłm sermone dei. ut
p̃ciosa ex illis nouarum iege¬
tum grana dependeant. Ha¬
bes scm̃ exupium ꝓbate eta¬
tis ⁊ fidei. qui te monitis su¬
is frequenter instituat. fac
qui te recipiant in eterna ta¬
b̾nacula. Inlis tribue diuici¬
as trias. qui non phasides a¬
ues. s cibarium panem co¬
medunt. qui famen expel¬
lant. non qui augeãt lu¬
xuriam. Intellige suꝑ ege¬
num ⁊ pauperem. Om̃i pe¬
tenti te da. s maxime dome¬
sticis fider. Nudum uestr: e¬
surientem ciba. Egrotantẽ
uisita. quotienscunq mañ
extendis: xp̃m cogita. Caue
ne mendicante dño tuo ali¬
enas duntias augras. iuueñ
fuge consortia. Comatulus.
comptꝰ. atq lasciuꝰ. Domus tue
tecta non uideant. Cantor pel¬
latur. ut noxius. fidicinas
⁊ psalterias ⁊ istimodi chorũ

Expanded text:
am scripturarum. ingredere am scripturarum. ingredere terram repromissionis lacte et melle manantem, comede similam et oleum, uestire cum Ioseph uariis indumentis, perforentur aures tuae cum Hierusalem sermone dei, ut pretiosa ex illis nouarum. segetum grana dependeant. habes sanctum Exsuperium probatae aetatis et fidei, qui te monitis suis frequenter instituat. Fac qui te recipiant in aeterna tabernacula. illis tribue diuitias tuas, qui non Phasides aues, sed cibarium panem coemant, qui famem expellant, non qui augeant luxuriam. intellege super egenum et pauperem. omni petenti te da, sed maxime domesticis fidei: nudum uesti, esurientem ciba, aegrotantem uisita. quotienscumque manum extendis, Christum cogita. caue, ne mendicante domino tuo alienas diuitias augeas. Iuuenum fuge consortia. comatulos, comptos atque lasciuos domus tuae tecta non uideant. cantor pellatur ut noxius; fidicinas et psaltrias et istius modi chorum
Abbreviated transcription (Latin):
parumꝑ. qmͣ casu ꝑiclitari.
Quicquid facit semmariũ
uoluptatum: uenenũ prita.
Parcꝰ cibus ⁊ uenter semper
esuriens trid uanis ieumi¬
is p̾feratur. et mulmo me¬
lius est cotidie parum qmͣ
raro satis sumere. Pluuia il¬
la optima est que sensim des¬
cendit in terras Oubitus et
nimius imber. in p̾ceps ar¬
ua subuertit. Qnͣdo come¬
ois. cogita qd̃ statim tibi o¬
randuim. ilico et legendum
sit. De scͥpturis sanctis habe¬
to fixum u̾suum numerum.
istud pensum dño tuo redde.
Nec ante quieti menba con¬
cedas. quam chalathum pec¬
toris tui. hoc sub tegiine ĩ¬
pleueris. Post scͥpturas scãs
uoctorum hoĩm tractatus le¬
ge. eorum dumtaxat quorũ
fides nota est. Non neccesse
habes aurum in luto que¬
rere. Multis ue margarins.
imnam redime margaritam.
p̾ta iuxta iheremiam in ui¬
is pluribus ut ad illam ui¬
am que ad patrem oucit ꝑ¬
uenias. Amorem monilium
atq gemmarum. sericarum
uestium transfer ad scienti¬

Expanded text:
parumper quam causa periclitari. parumper quam causa periclitari. quidquid seminarium uoluptatum est, uenenum puta. parcus cibus et sempèr uenter esuriens triduanis ieiuniis praeferatur et multo melius est cottidie parum quam raro satis sumere. pluuia illa optima est, quae sensim descendit in terras; subitus et nimius imber praeceps arua subuertit. Quando comedis, cogita, quod statim tibi orandum, ilico legendum sit. de scripturis sanctis habeto fixum uersuum numerum; istud pensum domino tuo redde nec ante quieti membra concedas, quam calathum pectoris tui hoc subtegmine inpleueris. post scripturas sanctas doctorum hominum tractatus lege, eorum dumtaxat, quorum fides nota est. non necesse habes aurum in luto quaerere: multis margaritis unam redime margaritam. sta iuxta Hieremiam in uiis pluribus, ut ad illam uiam, quae ad patrem ducit, peruenias. amorem monilium atque gemmarum sericarumque uestium transfer ad scienti
Abbreviated transcription (Latin):
minib inflantia queq et gra¬
ua declinanda sunt. Nichilq
ita scias conducere xp̃ĩanis.
adolescentib. ut esum holerũ.
unde ⁊ malio loco. Qui infir¬
mus est ait. holera mandu¬
cet. ardorq corꝑum frigidi¬
oribus epulis temꝑandus ẽ
Si autem tres pueri et dam¬
el lesuminib uescebant᷑.
pueri erant.necdum ad sar¬
taginen uenerant. in qua
rex babilomꝰ senes iudices
frixit. nobis non corꝑin cul¬
tus qui in illis excepto pͥui¬
legio grẽ der. ex huiusmo¬
di cibis enituerat. s anme
uigor queritur. quie carnis
infirmitate fit fortior. Inde
est quod m̾uilli uitam pu¬
dicam appetentium. in me¬
dio itmere corruunt dum
solam abstinentiam carmũ
pritant.⁊ legumiinib one¬
rant stomachum. que ĩmo¬
d̾ate parceq sũpta. innoxia
sunt. Et ut quod sentio lo¬
quar. nichil sit inflaminat
corꝑa. ⁊ titilat menbra geni¬
talia. sicut indigestus cib
ructus q cõuulsus. Maio
apud te filia uerecondia

Expanded text:
minibus inflantia quaeque et graminibus inflantia quaeque et grauia declinanda sunt — nihilque ita scias conducere Christianis adulescentibus ut esum holerum, unde et in alio loco: qui infirmus est, ait, holera manducet — ardorque corporum frigidioribus epulis temperandus est. si autem tres pueri et Daniel leguminibus uescebantur, pueri erant necdum ad sartaginem uenerant, in qua rex Babylonius senes iudices frixit. nobis non corporum cultus, qui in illis — excepto priuilegio gratiae dei — ex huiusce modi cibis enituerat, sed animae uigor quaeritur, quae carnis infirmitate fit fortior. inde est, quod nonnulli uitam pudicam adpetentium in medio itinere corruunt, dum solam abstinentiam carnium putant et leguminibus onerant stomachum, quae moderate parceque sumpta innoxia sunt. et ut, quod sentio, loquar, nihil sic inflammat corpora et titillat membra genitalia nisi indigestus cibus ructusque conuulsus. malo apud te, filia, uerecundia
Abbreviated transcription (Latin):
re Reruere. ⁊ noxios esse his eta¬
tib. cibos qui calorem augeant
sanitatiq conlucere frigidaq̃ꝙ
in esu ⁊ potu. sumere. sient eꝯͣ¬
rio senib qui pituita laborant
et frigore: calidos cibos ⁊ uetera
uina ꝓdesse. Unde ⁊ saluator at¬
tende inquit uobis ne forte agra¬
uentur corda urã in crapula ⁊
ebrietate. et curis huius uite. Et
apłe. Uinum in quo est luxͤia. nͦ
mirũ hoc figulum sensisse de uas¬
culo. qđ ipẽ fabritatꝰ est. cum eti¬
am comicus. cuiꝰ finis est hũanos
mitas patitur. donec puellares ã¬
nos transeas. aquam in potu su¬
me. que uatura frigidissima est.
aut si ħ inbecillitas ꝓhibet. audi
cum thymotheo. uino modiro
utere. ꝓpt̾ stornacum et frequẽ¬
tes tuas infirmitates. Deinde m¬
ip̃is cibis calida queꝙ oeuita.
Non solum de carnib loquor
suꝑ quib uas electioiis ꝓfert
sententiam. bonum est uinum
non bibere. et carnem ñ man¬
uricare. s etiam in ipĩs legu¬

Expanded text:
re feruere et noxios esse his aetare feruere et noxios esse his aetatibus cibos, qui calorem augeant, sanitatique conducere frigida quaeque in esu et potu sumere, sicut e contrario senibus, qui pituita laborent et frigore, calidos cibos et uetera uina prode esse. unde et saluator: adtendite, inquit, uobis, ne forte adgrauentur corda uostra in crapula et ebrietate et curis huius uitae. et apostolus: uino, in quo est luxuria. nec mirum hoc figulum sensisse de uasculo, quod ipse fabricatus est, cum etiam comicus, cuius finis est humanos machi firmitas patitur, donec puellares annos transeas, aquam in potum sume, quae natura frigidissima est, aut, si hoc inbecillitas prohibet, audi cum Timotheo: uino modico utere propter stomachum et frequentes tuas infirmitates. deinde ipsis cibis calida quaeque deuita; non solum de carnibus loquor, super quibus uas electionis profert sententiam: bonum est uinum non bibere et carnem non manducare, sed etiam in ipsis legu
Abbreviated transcription (Latin):
urile. uino plene ⁊ dapib ĩflam¬
mate. Auaritia calcatur a plers
et cum marsuppyo ueponitur.
Maledicam lingmͣ: indictum
emĩdat silentium. Cultus corpo¬
ris et habitꝰ uestium. unius
hore spacio cõmutur. Omnia
peccata alia extrinsecus sunt ⁊
quod foris est facile abicitur. so¬
la libido insita a deo ob lib̾orũ
ꝓtreationem. si sines suos eg̾e¬
sa fuerit redundat in uitumr.
et quadam lege nature in coitũ
gestit erumpere. Grandis igit᷑
uirtutis est et sollicite uiligñ¬
tie. spꝑare quod nata sis ĩ car¬
ne non carnaliter uiuere. tecum
pugnare coticlie. et inclusum ho¬
stem: argi ut fabule ferunt cen¬
tum oculis obseruare. Hoc ẽ ꝙ
Omẽ peccm̃n quod fecerit homo
extra corpus est. qui autem for¬
nicatur in corpus suum peccat.
aiunt medici. et qui de humano
rum corꝑum scripsere naturis.
p̾cipueq galienus in libris. qͦꝵ
iuuenum. ac ꝑfecte etatis uiroꝵ.
mulierum q corꝑa. in suro calo¬

Expanded text:
dullae vino plenae, dapibus inflamdullae vino plenae, dapibus inflammatae. Avaritia calcatur a plerisque et cum marsuppio deponitur; maledicam linguam indictum emendat silentium; cultus corporis et habitus vestium unius horae spatio commutatur; omnia alia peccata extrinsecus sunt, et, quod a foris est, facile abicitur: sola libido insita a Deo ob liberorum creationem, si fines suos egressa fuerit, redundat in vitium et quadam lege naturae in coitum gestit erumpere. Grandis ergo virtutis est et sollicitae diligentiae superare, quod natus sis in carne, non carnaliter vivere, tecum pugnare cottidie et inclusum hostem Argi, ut fabulae ferunt, centum oculis observare. Hoc est, Omne peccatum, quod fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus suum peccat. Aiunt rum corporum scripsere naturis, praecipueque Galienus in libris quorum iuuenum ac perfectae aetatis uirorum mulierumque corpora insito calo