comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cantur & ueniunt: qui acceptã intel¬
lectus gram oꝑando ꝑficiunt. Quidam
uero sic uocantur. ut eti am cõpellant᷑.
Nam sũt nõ nulli. qui bona facienda in¬
telligunt: sed hȩc facere desistunt. Ui.¬
dent quȩ agere debeant: sed hȩc ex de
nalibus dsiderii suis. mundi huius ad¬
uersitas feriat. Apprehendere tẽporalẽ
głam conentur. & nequeant. Ut dũ
p̾er alta pelagi. quasi ad grandiores cu.¬
ras huius scłi nauigare proponunt: seꝑ
aduersis flatibꝰ ad deiectionis sue lit¬
tora repellantur. Cumq se frangi in de¬
suderiis suis aduersante mundo cõspicuĩt:
quid de se auebori suo debeant cõme-¬
morantur. ita ut ad eum erubescentes
redeant: qui eum suꝑbientes ꝓ mundi
amore deserebant. Sepe namq nõ nulli
ad temporalem głam ꝓficere uolentes:
aut longa egritudine tabescunt. aut
afflicti inꝰ iuriis concidunt: aut ꝑcussi
grauibꝰ dampnis affligunt᷑. Et in mũdi
dolore uident: quia nichil confidere

Expanded text:
cantur et veniunt qui acceptam intelcantur et veniunt qui acceptam intellectus gratiam operando perficiunt; quidam vero sic vocantur, ut etiam compellantur. Nam sunt nonnulli qui bona facienda intelligunt, sed haec facere desistunt; vident quae agere debeant, sed haec ex desnalibus desideriis suis mundi hujus adversitas feriat; apprehendere temporalem gloriam conentur, et nequeant; et dum per alta pelagi quasi ad grandiores curas hujus saeculi navigare proponunt, semper adversis flatibus ad dejectionis suae littora repellantur. Cumque se frangi in desideriis suis, adversante mundo, conspiciunt, quid de se auctori suo debeant commemorantur, ita ut ad eum erubescentes redeant, qui eum superbientes pro mundi amore deserebant. Saepe namque nonnulli ad temporalem gloriam proficere volentes, aut longa aegritudine tabescunt, aut afflicti injuriis concidunt, aut percussi gravibus damnis affliguntur, et in mundi dolore vident quia nihil confidere
Abbreviated transcription (Latin):
& plateis adcęnam quosdam dñs inuitat:
illum uidelicet ppłm designat. qui tenere
legem sub urbana cõuersatione noue-¬
rat. Cum uero cõniuas suos coͥligi ex
uiis & sepibꝰ precipit nimirum a grestẽ
populũ colligere: idest gentilem querit.
D e cuuis significatione. ꝑ psalmistã dicit᷑.
T unc exultabunt omnia ligna siluaruĩ.
ante fatiem dñi. qm uenit. Ligna enĩ
silue gentes uocate sut. quia in infide¬
litate sua. torte & infructuosȩ semꝑ
fuerunt. Iui engo ex illo agresti usu
cõuersi sũt: ad cęnam dñicam quasi
exsepib̾ uenerunt. Notandum uero qͥ
in hac inuitatione tercia nõ dicitur
inuita: sed cõpelle intrare. Alii em̃
uocantur & uenire cõtempnunt:
alii uocantur & ueniunt. Alii aũt
nequaquam dicitur: quia uocantur:
sedcõpelluntur ut intẽnt. Uocantur
& uenire cõtempnunt. qui donũ qͥd e
intellectus accipiunt: sed eundem in¬
tellectum operibꝰ nõ sequuntur. Uo¬

Expanded text:
et plateis ad coenam quosdam Dominus invitat, et plateis ad coenam quosdam Dominus invitat, illum videlicet populum designat qui tenere legem sub urbana conversatione noverat; cum vero convivas suos colligi ex viis et sepibus praecipit, nimirum agrestem populum colligere, id est gentilem, quaerit, de cujus significatione per Psalmistam dicitur: Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum ante faciem Domini, quoniam venit . Ligna enim silvae gentes vocatae sunt, quia in infidelitate sua tortae et infructuosae semper fuerunt. Qui ergo ex illo agresti usu conversi sunt, ad coenam dominicam quasi ex sepibus venerunt. 9. Notandum vero est quod in hac invitatione tertia non dicitur Invita, sed Compelle intrare. Alii enim vocantur, et venire contemnunt; alii vocantur et veniunt; alii autem nequaquam dicitur quia vocantur, sed compelluntur ut intrent. Vocantur et venire contemnunt qui donum quidem intellectus accipiunt, sed eumdem intellectum operibus non sequuntur; vo
Abbreviated transcription (Latin):
dum suos etiam predicatores facit. Dum
enim xepm̃ peccatoꝵ cordibꝰ inferunt.
quasi dauid suꝑ hostes ducunt. Qui cõ¬
uiuantes a malechitaf uelud dauid gla¬
dio feriunt: quia suꝑbos quosq qui se
inmundo despexerant. dñi uirtute ꝓs.¬
ternunt. Puer ergo egrptius qui mua
remanserat a malechitas interficit. qͥa
plerumq: ipsi mentes scłarii prodicãs.
siiꝑant: qui prius cum scłaribꝰ inhunc
mundum currere nõ ualebant. Sed
de ductis ad cęnam pauꝑibꝰ: quid puer
subiungat audiamus. dñe. factum est
quod imperasti: & adhuc locus est. Mul¬
ti tales ad cęnam dñicam ex uidea col.¬
lecti sũt: sed multitudo quȩ ex israheliti¬
co ppło credidit. locum suꝑni cõuiuii
nõ impleuit. Intrauit iam frequentia
uideoꝵ: sed adhuc locus uacat in
regno. ubi suscipi debeat numerositas
gen̾tium. Unde & eidem seruo dicit᷑.
Exi inuias & sepes. & compelle intrare:
ut impleatur domus mea. Cum de uicis

Expanded text:
dum suos etiam praedicatores facit. Dum dum suos etiam praedicatores facit. Dum enim Christum peccatorum cordibus inferunt, quasi David super hostes ducunt. Qui convivantes Amalecitas velut David gladio feriunt, quia 1623 superbos quosque qui se in mundo despexerant Domini virtute prosternunt. Puer ergo Aegyptius qui in via remanserat Amalecitas interficit, quia plerumque ipsi mentes saecularium praedicando superant, qui prius cum saecularibus in hoc mundo currere non valebant. 8. Sed, deductis ad coenam pauperibus, quid puer subjungat audiamus: Domine, factum est ut imperasti, et adhuc locus est. Multi tales ad coenam dominicam ex Judaea collecti sunt, sed multitudo quae ex Israelitico populo credidit locum superni convivii non implevit. Intravit jam frequentia Judaeorum, sed adhuc locus vacat in regno, ubi suscipi debeat numerositas gentium. Unde et eidem servo dicitur: Exi in vias et sepes, et compelle intrare, ut impleatur domus mea. Cum de vicis
Abbreviated transcription (Latin):
buit. Iui ilieo cõualeseens. dux dauid
factus est. Cõuiuantes a malechitas reꝑ¬
it: & eosquise debilem relinquerant.
cum magna fortitudine ꝓstrauit. Ama.¬
lechita quippe: ppłs lambens uocatur.
Et quid per lambentẽ populũ. nisi menteᷤ
scłarium designant᷑: Quȩ terrena cunc¬
ta ambiendo quasi labunt: dum solis
temporalibꝰ delectantur. Quasi eñi ppłs
lambens predam facit: dum terrena di¬
ligentes. luera de alienis dampnis ex.¬
aggerant. Sed puer egyptius eger in
uia relinquit᷑: quia peccator quisq dũ
infirmari ab huius mundi statu cȩꝑit.
mox scłaribꝰ mentibꝰ indespectum uenit.
Quem tum̃ dauid inuenit. eiq cibum
& potum prebet: quia manu fortiᷤᷤ dñs.
abiecta mundi nõ despicit. Et plerũq
eos quisequi mundum minime ualenteᷤ
quasi inuia remanent. ad amoris sui grãm
cõuertit. eisq uerbi sui cibum potũq
poingit. Et quasi duces sibi iniua eligit.

Expanded text:
buit: qui illico convalescens dux David buit: qui illico convalescens dux David factus, convivantes Amalechitas reperit, et eos qui se debilem relinquerant, cum magna fortitudine prostravit: Amalechitae quippe populus lambiens vocatur. Et quid per lambientem populum, nisi mentes saeculares designantur? quae terrena cuncta ambiendo, quasi lambiunt, dum solis temporalibus delectantur. Quasi enim populus lambiens praedam facit, dum terrena diligens, lucra de alienis damnis congregat. Sed puer aegyptius aeger in via relinquitur, quia peccator quisque, dum infirmari ab hujus mundi statu coeperit, mox saecularibus mentibus in despectum venit. Quem tamen David invenit, eique cibum et potum praebet, quia manu fortis Dominus abjecta mundi non despicit, et plerumque eos qui, sequi mundum minime valentes, quasi in via remanent ad amoris sui gratiam convertit, eisque verbi sui cibum potumque porrigit; et quasi duces sibi in via eligit,
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt. Sed peccatores suꝑbi respu¬
unt᷑: ut peccatores humiles eligantur.
Hos itaq elegit ds̃: quos despicit mũdus.
Quia plerum ipsa despectio hominẽ rẽ¬
uocat ad semetipsum. Is em̃ qui patrem
reliquit. & partem substantiȩ quam ꝑ.¬
ceꝑat ꝓdige expendit: postquã esuri¬
re cepit. in se reuersus dixxit. Quanti
mercennarii indomo patris mei abunda¬
nt panibꝰ: longe quippe a se discesserat:
quando peccabat. Et si nõ esurissent:
insemetipsum minime redisset. Quia
postquã terrenis rebꝰ indiguit: tue̾ co¬
gitare cȩpit quid de sp̃ãlibꝰ amisit. Pau.¬
ueres eno & debiles. ceci & claudi uocã¬
tur & ueniunt : quia infirmi quiçq
atq in hoc mundo despecti. plerumq
tanto celerius uocẽ dĩ auduit: quanto
& in hoc mundo nõ habent ubi delec¬
predantibꝰ atq currentibꝰ eger remansit
inuia. fame sitiq aruit. arut. Quẽ tam̃
dauid inuenit. ei cibum potumq pre¬

Expanded text:
veniunt. Sed peccatores superbi respuveniunt. Sed peccatores superbi respuuntur, ut peccatores humiles eligantur. 7. Hos itaque elegit Deus quos despicit mundus, quia plerumque ipsa despectio hominem revocat ad semetipsum. Is enim qui patrem reliquit, et partem substantiae quam perceperat prodige expendit, postquam esurire coepit, in se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus? Longe quippe a se discesserat quando peccabat. Et si non esurisset, in semetipsum minime rediisset, quia postquam terrenis rebus indiguit, tunc cogitare coepit quid de spiritalibus amisit. Pauperes ergo et debiles, caeci et claudi vocantur, et veniunt, quia infirmi quiqatque in hoc mundo despecti, plerumque tanto celerius vocem Dei audiunt, quanto et in hoc mundo non habent, ubi delecpraedantibus, atque currentibus aeger remansit in via, et fame, sitique aruit: quem tamen David invenit, ei cibum potumque prae
Abbreviated transcription (Latin):
uitutis: & pauperes ac debiles. cecos
& claudos introdue huc. Ecce qͥ terre¬
nȩ substantiȩ plus iusto incubat: ueni¬
re ad dñicã cęnam recusat. Iui labori
curiositatis in sudat: preparata uitȩ
alim̃ta fastidit. Qui carnalibꝰ desideriis
inseruit. sp̃alis cõiii epulas respuit. Iuia
ergo suꝑbi uenire renuunt: pauperes
eligunt᷑. Cur hoc: Quia iuxta pauli
uocem infirma mundi eligit ds. ut
cõfundat fortia. Sed notandum nob̾ ẽ:
quomͦ describant᷑ qui ad cęnã uocant᷑
& ueniunt. Pauꝑes & debiles dicuntur:¬
qui uiditio suo apud semetipsos infirmi s̃.
Nam pauꝑes & quasi fortes sũt: qui & posi¬
ti in pauꝑtate suꝑbiunt. Cȩci uero sũt:
qui nullum ingenii lumen habent. Clau.¬
di quoq sũt: qui rectos gressus inoꝑa.¬
tione nõ habent. Sed dum moꝵ uitia.
inmembroꝵ debilitate signant᷑. ꝓfecto
liquet. quia sicut illi peccatores fuerũt
qui uocati uenire noluerunt: ita hii
quoq peccatores sũt qui inuitantur &

Expanded text:
itatis, et pauperes ac debiles, et caecos et claudos introduc huc. Ecce qui terrenae substantiae 1622 plus justo incubat, venire ad dominicam coenam recusat; qui labori curiositatis insudat, praeparata vitae alimenta fastidit; qui carnalibus desideriis inservit, spiritalis convivii epulas respuit. Quia ergo venire superbi renuunt, pauperes eliguntur. Cur hoc? Quia, juxta Pauli vocem, Infirma mundi eligit Deus, ut confundat fortia . Sed notandum est quomodo describantur qui ad coenam vocantur, et veniunt, pauperes qui judicio suo apud semetipsos infirmi sunt. Nam pauperes et quasi fortes sunt, qui et positi in paupertate superbiunt. Caeci vero sunt, qui nullum ingenii lumen habent. Claudi quoque sunt, qui rectos gressus in operatione non habent. Sed dum morum vitia in membrorum debilitate signantur, profecto liquet quia sicut illi peccatores fuerunt qui vocati venire noluerunt, ita hi quoque peccatores sunt qui invitantur et
Abbreviated transcription (Latin):
tamen nõ per hoc fecunditatẽ ꝓlis.
sed desideria expetunt uoluptatis. Et
id circo per rem ustã. significari potest
nõ in cõgrue ref miusta. Ad cęnam
ergo uos exerni cõuiuii. summꝰ pater¬
familias inuitat. Sed dum alius auari¬
tiȩ. alius curiositati. alius uoluptati
c̾rnis est deditus: imirum reꝓbi simul
omnes excusant. dum hunc externa
cura occupat: illum alieni actꝰ sagax
cogitatio de uastat. alius etiam m̃tem
quisq ad eternȩ uĩ ⁊ epulas nõfestinat.
Sequit᷑. Reuersusserũus: nuntiauit hec
dño suo. Tunc untus pater familias. dix̃

Expanded text:
tamen non per hoc fecunditatem prolis, tamen non per hoc fecunditatem prolis, sed desideria expetunt voluptatis, et idcirco per rem justam significari potest non incongrue res injusta. Ad coenam ergo vos aeterni convivii summus paterfamilias invitat; sed dum alius avaritiae, alius curiositati, alius voluptati carnis est deditus, nimirum reprobi simul omnes excusant. Dum hunc terrena cura occupat, illum alieni actus sagax cogitatio devastat, alterius etiam mentem quisque ad aeternae vitae epulas non festinat. 6. Sequitur: Reversus servus nuntiavit haec domino suo.
Abbreviated transcription (Latin):
cusat: humilitatis uerba per miscet
dicens. rogo te habe me excusatũ. dũ
enim dicit rogo. & tam̃ uenire cõtẽp.¬
nit: humilitas sonat inuoce. suꝑbia
in actione. Et ece hoc diuidicat prauuᷤ
quisq cum audit: nec tamen ea quȩ
diuidicat agere desistit. Nam cium
cuilib& ꝑuerse agenti dicimꝰ cõuer¬
tere. dm̃ sequere. mundum relinque.
ubi hunc nisi ad dñicã cęnã uocamꝰ:
Sed cum respondet ora pro me quia pec¬
cator sum: hoc facere nõ possum. qͥd
aliud agit. nisi & rogat & excusat:
Dicens namq peccator sum: humilitatẽ
insinuat. Subiungens aũt cõuerti nõ
possum: suꝑbiam demonstrat. Rogan¬
do igit᷑ excusat. qui & humilitatẽ suꝑ¬
diicit inuoce: & suꝑbiam exercet in
actione. Alius aũt dixit. Uxorem
duxi: & ideo nõ possũ uenire. Quid per
uxorem. nisi uoluptas carnalis acci¬
pitur: Nam quamuis bonũ sit cõuigi¬
um. atq ad ꝓpagandam sobolem pro¬
uidentia diuina cõstitutũ: nõ nulli

Expanded text:
cusat, humilitatis verba permiscet, cusat, humilitatis verba permiscet, dicens: Rogo te, habe me excusatum. Dum enim dicit Rogo te, et tamen venire contemnit, humilitas sonat in voce, superbia in actione. Et ecce haec dijudicat pravus quisque cum audit, nec tamen ea quae dijudicat agere desistit. Nam dum cuilibet perverse agenti dicimus Convertere, Deum sequere, mundum relinque, ubi hunc nisi ad Dominicam coenam vocamus? Sed cum respondet: Ora pro me, quia peccator sum, hoc facere non possum, quid aliud agit, nisi et rogat et excusat? Dicens namque: Peccator sum, humilitatem insinuat; subjungens autem: Converti non possum, superbiam demonstrat. Rogando ergo excusat, qui et humilitatem superinducit in voce, et superbiam exercet in actione. 5. Alius autem dixit: Uxorem duxi, et ideo non possum venire. Quid per uxorem nisi voluptas carnis accipitur? Nam quamvis bonum sit conjugium, atque ad propagandam sobolem providentia divina constitutum, nonnulli
Abbreviated transcription (Latin):
sensus accipimus: Qui recte quoq uiga
uocati sũt: quia mutroq sexii geminan.¬
tur. Qui uidelic& corporales sensus. qͥa
interna comprehendere nesciunt: sed
sola exeteriora cognoscunt. ⁊ desereteᷤᷤ
intima ea quȩ extra sũt tangunt: recte
per eos curiositas designatur. Quȩ dũ
alienam querit uitã discutere: semper
sua intima nesciens. studet exteriora
cogitare. Graue namq curiositatis ẽ
uitium. quȩ dum cuiuslib& mentem
ad inuestigandam uitam ꝓximi ext̾ĩꝰ
dicit: semper ei sua intima abscõdit.
ut aliena sciens se nesciat. Et cunosi
animꝰ. quanto peritus fuerit aliem me¬
itantos riti: fiet ignarus sui. Propter hoc
namq or dde eisdem quinq uigis boũ
dicit᷑ eo ꝓbare illa: rogo te habe me
excusatum Ipsa enim excusatis uer.¬
ba. auitii sui excusatione nõ discre¬
pant: dum dicit eo ꝓbare. Iuia uide.¬
licer. auq̃ncio ꝑtiuere ꝓbatio ad curio.¬
sitatem solet. Sed notandũ qd & is qͥ

Expanded text:
sensus accipimus? Qui recte quoque juga sensus accipimus? Qui recte quoque juga vocati sunt, quia in utroque sexu geminantur. Qui videlicet corporales sensus, quia interna comprehendere nesciunt, sed sola exteriora cognoscunt, et, deserentes intima, ea quae extra sunt tangunt, recte per eos curiositas designatur. Quae dum alienam quaerit vitam discutere, semper sua intima nesciens, studet exteriora cogitare. Grave namque curiositatis est vitium, quae dum cujuslibet mentem ad investigandam vitam proximi exterius ducit, semper ei sua intima abscondit, ut aliena sciens, se nesciat, et curiosi animus quanto peritus fuerit alieni meriti, tanto fiat ignarus sui. Propter hoc namque et de eisdem quinque jugis boum dicitur: Eo probare illa; rogo te, habe me excusatum. Ipsa enim excusantis verba a vitii sui significatione non discrepant dum dicit: Eo probare illa, quia videlicet aliquando pertinere probatio ad curiositatem solet. Sed notandum est quod et
Abbreviated transcription (Latin):
conuiuium alter occurreret. Homo ergo
diues muitat: & pauper occure festi¬
nat. Ad der inuitamur cõuiuum. &
excusamus. Sed ecce inter hec estunare
possumꝰ. quid sibi corda nĩa respõdeat.
Occultis enim fortasse. sibi cogantioibꝰ
dicunt. Excusare nolamus: ad illum
suꝑnȩ refectionis cõlauiũ. & uocari &
per uenire gratulamur. Loquentes uob̾
talia. mentes ur̃ȩ uerum dicunt: si non
plus terrena quã cȩlestia diligunt. si
nõ amplius reb̾ corporalibꝰ quã spiritalibꝰ
occupantur. Unde hic quoq ipsa excu-¬
santium causa subiungitur: cum ꝓtinꝰ
sub infertur. Primus dixit. Uillã emi.
& necesse habeo exire & uidere illam.
Rogo te: habe me excusatum Iuid per
uillam. nisi t̾rena substantia de signat᷑.
Exit ergo udere uillam: qui sola exte.¬
riona cogitat ꝓpter substantiam. Alter
dixit. Iuga bouum quinq: & eo ꝓbare
illa. Rogo te: habe me excusatumꝰ. iud
inquinq uigis boũ. nisi quinq corporiꝰ

Expanded text:
convivium alter occurreret? Homo ergo convivium alter occurreret? Homo ergo dives invitat, et pauper occurrere festinat; ad Dei invitamur convivium, et excusamus. Sed ecce inter haec aestimare possum quid sibi corda vestra respondeant. Occultis enim fortasse sibimet cogitationibus dicunt: Excusare nolumus, ad illud enim supernae refectionis convivium et vocari et pervenire gratulamur. 4. Loquentes vobis talia mentes vestrae verum dicunt, si non plus terrena quam coelestia diligunt, si non amplius rebus corporalibus quam spiritalibus occupantur. Unde hic quoque ipsa excusantium 1621 causa subjungitur, cum protinus subinfertur: Primus dixit: Villam emi, et necesse habeo exire, et videre illam; rogo te, habe me excusatum. Quid per villam nisi terrena substantia designatur? Exiit ergo videre villam qui sola exteriora cogitat propter substantiam. Alter dixit: Juga boum emi quinque, et eo probare illa; rogo te, habe me excusatum. Quid in quinque jugis boum nisi quinque corporis
Abbreviated transcription (Latin):
re pellendum namq fastidium urm̃:
iam parata sũt omia. ed si adhuc car¬
nales estis: fortasse epulas carnales in¬
quintis. Ecce ipsȩ carnales epulȩ: in
spiritale uob̾ alimentũ cõuersȩ sunt.
Ad abstergendum namq m̃tis ur̃ȩ fastidi
um: in cęna dĩ ille uob̾ singularis agnꝰ
occisus est. Sed quid agimus. quia hoc
quod sub iungitur adhue fi en amul¬
tis uidemus: Et cȩperunt simul omnes
ex cusare. Offert ds̃ quod rogari de
buit: nõ rogatus dare uult quod uix
sperari poterat quia dignaretur lar¬
Par̾atas delitias refectionis ȩternȩ de nun¬
tiat: & tam̃ simul om̃s excusat. Ponamꝰ
ante ocłos mentis minina. ut possimꝰ
digne pensare maiori Siquispiam
pot̾ens ad inuitandum quemlib& pau¬
perem mitteret. Quid frẽs rogo. quid
pauꝑ ille fecisset. nisi de eadem sua in¬
uitatione gauderet : Responsum hu¬
mile redderet. uestem mutaret. ire qͣnto¬
tius festinaret. ne prior se ad potentis

Expanded text:
repellendum namque fastidium vestrum repellendum namque fastidium vestrum jam parata sunt omnia. Sed si adhuc carnales estis, fortasse epulas carnales inquiritis. Ecce ipsae carnales epulae in spiritale vobis alimentum conversae sunt. Ad abum, in coena Dei ille vobis singularis agnus occisus est. Sed quid agimus, qui hoc quod subjungitur adhuc fieri a multis videmus? Et coeperunt simul omnes excusare . Offert Dbuit, non rogatus dare vult quod vix sperari poterat. Quia dignaretur larparatas vero delicias refectionis aeternae denuntiat, et tamen simul omnes excusant. Ponamus ante oculos mentis minima, ut possimus digne pensare majora. Si quispiam potens ad invitandum quemlibet pauperem mitteret, quid, fratres, rogo, quid pauper ille faceret, nisi de eadem sua invitatione gauderet, responsum humile redderet, vestem mutaret, ire quantocius festinaret, ne prior se ad potentis
Abbreviated transcription (Latin):
te dicat. Suauitatem eiꝰ nõ cognosei¬
tis: si hanc minime gustastis. Sed ciby
uitȩ ex palato cordis tangite. ut pro.¬
bantes eius dulcedinem amare ualeati.
Has aũt homo delitias tunc amisit. eũ
inparadiso peccauit. Detra exiit. os
acibo ȩternȩ dulcedinis clausit. Uñ
nos quoq nati ihuius peregrinatiois
erumpna. huc fastidiosi iam ueniius.
nescimꝰ quid desiderare debeamꝰ. T̃anio¬
ꝙ̃ se amplus fastiꝰ nr̃i morbꝰ exagge¬
it: quantomagis ab esu illius dulce.¬
ainis animus elongat. Et es iam in¬
ternas delitias nõ apperit: quo eic̃ me¬
dere du longeq des ieiuit.
e̾die peste fa tigamur. Et quia gusta¬
re intus nolumis paratam¬
dulcedinem amamꝰ foris miseri fainem
nram. Sed suꝑna nos pietas. nec dese¬
rentes se deserit. Contemptas eñ illai
deliias admemoriȩ nr̃ȩ oculos reuo.¬
cat: easq nob ꝓponit in ꝓnuisione.
Torporem excutit. atq ut fastidium
nr̃m repellere debeamus inuitat.
Nam homo quidam fecit cȩnam mag¬

Expanded text:
rte dicat: Suavitatem ejus non cognoscitis, si hanc minime gustatis. Sed cibum vitae ex palato cordis tangite, ut probantes ejus dulcedinem amare valeatis. Has autem homo delicias tunc amisit, cum in paradiso peccavit ; extra exiit, cum os a cibo aeternae dulcedinis clausit. Unde nos quoque nati in hujus peregrinationis aerumna, huc fastidiosi jam venimus, 1619 nec scimus quid desiderare debeamus; tantoque se amplius fastidii nostri morbus exaggerat, quanto magis ab esu illius dulcedinis animus elongat; et eo jam internas delicias non appetit, quo eas comedere diu longeque desuevit. ediae peste fatigamur. Et quia gustare intus nolumus paratamdulcedinem, amamus foris miseri famem nostram. Sed superna nos pietas nec deserentes se deserit. 2. Contemptas enim illas delicias ad memoriae nostrae oculos revocat, easque nobis proponit; in promissione torporem excutit, atque ut fastidium nostrum repellere debeamus invitat. Ait namque: Homo quidum fecit caenam mag
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ delicto: cunctoꝵ merita quati.¬
untur. Obdormit xp̃e.⁊ uentoꝵ spi¬
ramina coneitant᷑. Quisquis em̃ perea¬
tum adinittit: statim obdornire sibi
facit dnm. ⁊ ꝓcellam sibi s̃piituum
liscrtit im muncoꝵ. Necese est aũt
diabolica insurgat tempestas. cum
dñiea serenitas conquieseit. lgitur
siunius uidȩ peccato cuncti perieli
fluctuemus. Ium etiam huĩmodi abi¬
ciamꝰ de nr̃a nauicula. ut nõ obdor¬
miat sed uigilet in nob dñs atq eo
uigilante. innullo nos spiritalis neqͥ¬
tiȩ ꝓcella cõcutiat. Ubi enim fideᷤᷤ
integra est: ibi saluator docor.
uigilat. ⁊ exultat. lbi requies. ibi
tranquillitas. ibi cunctoꝵ est medi¬
cina. Ubi aut fidei est ad mixta
piger est. lbi metus. ibi tempestas.
ibi omniũ ẽ diserimen rerum. Pro
actibꝰ enĩ nr̃is: dñs nob̾ aut dormit

Expanded text:
igitur delicto cunctorum merita quatiigitur delicto cunctorum merita quatiuntur. Obdormit Christus, ventorum spiramina concitantur; quisquis enim peccatum admittit, statim et dormire sibi facit Dominum, et procellam sibi spiritum suscitat immundorum: necesse est autem diabolica insurgat tempestas, cum Domini serenitas conquiescit. 7. Igitur si unius Judae peccato cuncti periclitfluctuemus. Quin etiam 441 hujusmodi abjiciamus de nostra navicula, ut non obdormiat, sed vigilet in nobis Dominus, atque eo vigilante, nulla nos spiritalis nequitiae procella concutiat. Ubi enim fides integra est, ibi Salvator docet, vigilat, et exsultat; ibi requies, ibi tranquillitas, ibi cunctorum est medicina: ubi autem fidei est admixta piger est; ibi metus, ibi tempestas, ibi omnium est discrimen: pro actibus enim nostris Dominus nobis obdormit
Abbreviated transcription (Latin):
nunc añs cȩlestis doctrine suȩ saera¬
menta de promit. legimꝰ inmatheo
aormiente in eadem. dño uentis cõ¬
surgentibꝰ. perturbata ita ut cuncti
apłi mortis periculũ formidarent:
uideamꝰ quȩ causa est quod una
eademq naiicula. hic intranquilli¬
tate doctrinã ppłis tribuit: ibi in
tempestate aliscipulis metum mortis.
indieit. presertim cum ibi etiã cum
eetis apłis sy mon petrus essa. hȩc
aũt est causa ꝑienli. Erat enim ibi
sy mon petrus: sed erat pariter & ꝙꝓ.¬
ditor uidas. Iuamius eñi illius fides
fundar& nauiculã huiꝰ tam̃ eam per¬
fidia conturbabat. T̃ ranquillitas ẽ.
ubi solus petrus nauigat. Tempestas.
ubi uidas adiungitur. Licet esse petrꝰ
firmꝰ suis meritis. ꝑturbabat᷑ tam̃
eriminibꝰ ꝓditoris. Metuentibꝰ igit᷑
discipłis. anxiante petro: dormiebat
añs. Durum ualde uidebatur. quod
anxiante petro dormiebat. dormie¬
bat petro: ne uigilaret & iudȩ. Uniꝰ

Expanded text:
nunc Dominus coelestis doctrinae suae sacranunc Dominus coelestis doctrinae suae sacramenta depromit, legimus in Matthaeo , dormiente in eadem Domino, ventis insurgentibus perturbatam, ita ut cuncti apostoli mortis periculum formidarent; videamus quae causa est, quod una eademque navicula hic in tranquillitate doctrinam populis tribuit, ibi in tempestate discipulis metum mortis indicit; praesertim cum ibi etiam cum caeteris apostolis Simon Petrus esset. Haec autem est causa periculi: erat ibi Simon Petrus, sed erat pariter et proditor Judas. Quamvis enim illius fides fundaret naviculam, hujus tamen eam perfidia conturbabat. Tranquillitas est ubi solus Petrus navigat, tempestas ubi Judas adjungitur. Licet esset Petrus firmus suis meritis, perturbatur tamen criminibus proditoris . Metuentibus igitur discipulis, anxiante Petro, dormiebat Dominus. Durum forte videatur quod, anxiante Petro, dormiebat: dormiebat Petro, ne vigilaret Judae; unius
Abbreviated transcription (Latin):
aĩ uiui: Iuid tam terrenum quã qđ
de año dixerunt uidei. nõne hie est
filius ioseph fabri: Ille eni altiore cõ¬
silio. natiuitatem xp̃i diuinitꝰ appro.¬
bauit: hii mente iuperea. generatio.¬
nem cȩleste carnaliter estimabant.
Unde ait saluator perro. quia car &
sanguis tibi hoe nõ reuelauit: sed pat̃
nis qui incelis est. Pariseis aũt dixit.
Quom̃ porestis bona loqui. cum sitis
nequam: hanc igit̾ solam ȩxcłȩ na.
uem ascendit dñs: in qua petrus ma¬
ꝗister est cõstitutus dicente dño. Suꝑ
hanc petrã. edificabo ȩccłam meam.
uemnauis in altum scłi istus itanatat.
ut pereunte mundo. om̃s quos susce¬
pit seruet illesos. Cuius figuram: iã
inueri uidimꝰ testam̃to. Sic eñi noe
archa naufragante mundo. cunctos
amplectitur representauit illesos.
Et sic̃ tune transacto diluiuo ad
archam noȩ columba signũ pacis
detulit: ita & transacto iuditio. ad
excłam petri xxp̃e gaudiũ pacis defe.¬
ret.Iuia ipse columba uel pax est:

Expanded text:
Dei vivi ? Quid tam terrenum, quam quod de Domino dixerunt Judaei: Nonne hic est filius Joseph fabri ? Ille enim altiore consilio nativitatem Christi divinitus approbavit, hi mente viperea generationem coelestem carnaliter aestimabant. Unde ait Salvator Petro: Quia non caro et sanguis tibi hoc revelavit, sed Pater meus, qui in coelis est . Pharisaeis autem dicit: Quomodo potestis bona loqunequam ? Hanc igitur solam Ecclesiae navem ascendit Dominus, in qua Petrus magister est constitutus, dicente Domino: Super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam. Quae navis in altum saeculi hujus ita natat, ut pereunte mundo, omnes quos suscipit, servet illaesos. Cujus figuram jam in veteri videmus Testamento; sicut enim Noe arca, naufragante mundo, cunctos amplectitur, repraesentabit illaesos: et sicut tunc transacto diluvio, ad arcam Noe columba signum pacis detulit; ita et transacto judicio, ad Ecclesiam Petri Christus gaudium pacis deferet; quia ipse columba vel pax est,
Abbreviated transcription (Latin):
ut & illorũ abundantia ur̃ȩ mopie
sit supplementum. Pensate quod ip.
sa ꝑse ueritas dicat. Iuandui fecis¬
tis uni de his fratribꝰ meis minimis
michi fecistis. Ad tribuendum ergo¬
pigri cur estis. quando hoquod iace.¬
ti interra porrigitis. sedenti in cȩlo

Expanded text:
ut et illorum abundantia vestrae inopiae ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum . Pensate quod ipsa per se Veritas dicit: Quandiu fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi fecistis . Ad tribuendum pigri cur estis, quando hoc quod jacenti in terra porrigitis sedenti in coelo
Abbreviated transcription (Latin):
nos ciues emicat: iam inter ignitos il¬
los lapides ȩxerni diadematis choruscat.
Quos quim hoc mundo uos diuites aut
esse creditis aut estis: cõferte si potestis
falsas diuitias ur̃as. ueris diutiis romulȩ.
Uos in huius mundi uia omĩa amissuri pos¬
sidetis. illa nil que siuit in itinere. & oĩa
inuenit inperuentione. Uos lȩtã uitã
ducitis: tristem mortem timetis. illa tristẽ
uitã pertulit: ad lȩtam mortem ꝑuenit.
Uos ad tempus quentis obsequiũ hominũ:
illa despecta ab omnibꝰ. inuenit socios
choros angłoꝵ. Discite igitur frẽs tẽpo¬
ralia cuncta despicere: discite honorẽ
transeuntẽ contẽpnere. ȩternã głam a¬
mare. Honorate quos pauꝑes cernitis. &
arbitramini amicos dĩ. Cum his partiei.¬
pamin quod habetis: ut hoc quandoq
dignentur uob̾eum participari quod
habent. Pensate. quod ore magistri
gentium dr̃. In hoc tempore ur̃a ab un¬
dantia illoꝵ inopi im suppleat:

Expanded text:
ernos cives emicat, jam inter ignitos ilernos cives emicat, jam inter ignitos illos lapides aeterni diadematis coruscat. O vos qui in hoc mundo divites aut esse creditis, aut estis, conferte, si potestis, falsas divitias vestras veris divitiis Romulae. Vos in hujus mundi via omnia amissuri possidetis; illa nihil quaesivit in itinere, et omnia invenit in perventione. Vos laetam vitam ducitis, tristem mortem timetis; illa tristem vitam pertulit, ad laetam mortem pervenit. Vos ad tempus quaeritis obsequium hominum, illa despecta ab hominibus invenit socios choros angelorum. Discite ergo, fratres, temporalia cuncta despicere, discite honorem transeuntem contemnere, aeternam gloriam amare. Honorate quos pauperes videtis, earbitramini amicos Dei. Cum his participamini quod habetis, ut hoc quandoque dignentur vobiscum participari quod habent. Pensate quod ore magistri gentium dicitur: In hoc tempore vestra abundantia illorum inopiam suppleat,
Abbreviated transcription (Latin):
redempta. uel alia eiꝰ discipula alec¬
tulo iacentis abscesserant: &ece subi¬
to inplatea ante eiusdem cellulȩ ostiũ.
duo. chori psallentium cõstiterunt. Et
sicut se dicebant sexus ex uocibꝰ dis.¬
crepasse: psalmodiȩ cantus dicebant
uri. & feminȩ respondebant. Cumq
ante fores cellulȩ. exhiberentur cȩles¬
tes exequiȩ: sca illa anima carne so¬
luta est. Qua ad cȩlum ducta. quanto
chori psallentium altius ascendebant:
tanto cȩpit psalmodia lenius audiri.
quousq & eiusdem psalmodiȩ sonitus:
& odoris suauitas elongata finiretur.
illam haberet in honorem: Indigna
Quis ad illam acedere. quis ad illam uenire
dignaretur: Sed latebat inter quilinio:
margarita dĩ. Sterqulinium frẽs. hanc
ipsam corruptibilitatem corporis apello.
Sterquilinũ: abiectionem pauꝑtatis no.¬
mino. Assumpta est ergo margarita
quȩ iacebat insterquilinio: & posita in
cȩlestis regis ornamento. lam inter suꝑ¬

Expanded text:
Redempta et alia ejus discipula a lecRedempta et alia ejus discipula a lectulo jacentis abscesserant, et ecce subito in platea ante ejusdem cellulae ostium duo chori psallentium constiterunt, et sicut ipsae se dicebant sexus ex vocibus discrevisse, psalmodiae cantus dicebant viri, et feminae respondebant. Cumque ante fores cellulae exhiberentur coelestes exsequiae, sancta illa anima carne soluta est. Qua ad coelum ducta, quanto chori psallentium altius ascendebant, tanto coepit psalmodia lenius audiri, quousque et ejusdem psalmodiae sonitus, et odoris suavitas elongata finiretur. illam haberet in honore? Indigna Quis ad illam accedere, quis illam videre dignaretur? Sed latebat in sterquilinio margarita Dei. Sterquilinium, fratres, hanc ipsam corruptibilitatem corporis appello, sterquilinium abjectionem paupertatis nomino. Assumpta est ergo margarita quae jacebat in sterquilinio, et posita in coelestis Regis ornamento, jam inter sup
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis ingredientis sonitus audiri. hos¬
tium cellulȩ concuti: ac si ingredien.¬
tium turba premeretur. Atq ut dice¬
bant. intrantiũ multitudinẽ sentiebat᷑:
set nimietate timoris & luminis uidere
nichil poterant. quia eaꝵ oculos &
pauor de presserat: & ipsa tanti lu-¬
minis claritas reuerberabat. Iuam
lucem ꝓtinus miri odoris est subse¬
quẽ lux emissa terreruerat. odoris
suauitas refoueret. Sed cum uim cla¬
ritatis illius ferre nõ possent: cepit
eadem romula assistentem & trem̃tẽ
redemptam. suoꝵ moꝵ magistram:
blanda uoce consolari dicens. Noliti¬
mere mater. nõ morior modo. Cumq
hoc crebro diceret. paulatim lux quȩ
fuerat missa subtracta est: sed is qui
subsecutus est odor remansit. Sicq
dies scd̃s & tercius transiit: ut asꝑa
fraglantia odoris remaneret. Nocte gͥ
quarta: iterum eandem magistram su
am uocauit. Qua ueniente. u̾aticum
petiit & accepit. Necdum uero eadem

Expanded text:
tudinis ingredientis sonitus audiri, ostudinis ingredientis sonitus audiri, ostium cellulae concuti, ac si ingredientium turba premeretur. Atque, ut dicebant, intrantium multitudinem sentiebant, sed nimietate timoris et luminis videre nil poterant, quia earum oculos et pavor depresserat, et ipsa tanti luminis claritas reverberabat. Quam lucem protinus miri odoris est fragrquia lux emissa terruerat, odoris suavitas refoveret. Sed cum vim claritatis illius ferre non possent, coepit eadem Romula assistentem sibi et trementem Redemptam, suorum morum magistram, blanda voce consolari, dicens: noli timere, mater, non morior modo. Cumque hoc illa crebro diceret, paulatim lux quae fuerat immissa subtracta est, sed is qui subsecutus est odor remansit. Sicque dies secundus et tertius transiit, ut aspersi fragrantia odoris remaneret. Nocte ergo quarta eamdem magistram suam iterum vocavit. Qua veniente 1661 viaticum petiit, et accepit. Necdum vero eadem
Abbreviated transcription (Latin):
destituta: nec tamen eiꝰ mentem hȩc
endem ad impatientiã flagella per¬
duxerant. Nam ipsa ei detrimenta
membroꝵ. facta fuerant increm̃ta
uirtutum Quia tanto sollicitius ad usũ
orationis succreuerat: quanto & aliud
quodlib& agere nequaquã ualebat
Nocte igitur quadam. eandem redẽp.¬
tam quam prefatus sum: quȩ utrasq
discipulas suas filiarum loco nutͥebat:
nocauit dicens. Mater ueni. mater
ueniͦ uȩ mox cum alia eiꝰ discipula
surrexit. sicut utrisq referentibꝰ &
multis res eadem claruit: & ego qͦꝙ¬
in eodem tempore agnoui. Cumq noc¬
tis medio lectulo iacentis assisterent.
subito celitus lux emissa: omne illuis
cellulȩ spatium impleuit. Et splendor
tante claritatis emieuit: ut corda
assistentium in estimabili pauore per¬
stringeret. atq ut post ipsȩ refere¬
bant omne in eiꝰ corpꝰ obrigesceret:¬
& insubito stupore remanerent. Cȩpit
namq quasi cuiusdam magnȩ multi¬

Expanded text:
destituta, nec tamen haec eadem ejus destituta, nec tamen haec eadem ejus mentem ad impatientiam flagella perduxerant. Nam ipsa ei detrimenta membrorum facta fuerant incrementa virtutum, quia tanto sollicitius ad usum orationis succreverat, quanto et aliud quodlibet agere nequaquam valebat. Nocte ergo quadam eamdem Redemptam, quam praefatus sum, quae utrasque discipulas suas filiarum loco nutriebat, vocavit dicens: Mater, veni, mater, veni. Quae mox cum alia ejus discipula surrexit, sicut utrisque referentibus et multis res eadem claruit, et ego quoque eodem tempore agnovi. Cumque noctis medio, lectulo jacentis assisterent, subito coelitus lux emissa omne illius cellulae spatium implevit; et splendor tantae claritatis emicuit, ut corda assistentium inaestimabili pavore perstringeret, atque, ut post ipsae referebant, omne in eis corpus obrigesceret, et in subito stupore remanerent. Coepit namque quasi cujusdam magnae multi
Abbreviated transcription (Latin):
in eodem habitu discipulȩ adherebat᷑.
sed nomine nescio. Tres itaq heȩ:
tino habitaculo commanentes. moꝵ
quidem diuitiis plenam: fed tamen
rebus pauperem uitam ducebant.
Hȩc aũt quani prefatus sum romula.
aliam quam pre dixi condiscipulam
suam: magnis uitȩ meritis aute ibat.
e rat quippe mire patientiȩ. summȩ obȩ¬
dientiȩ. custos oris sui. ad silentium
studiosa ualde: & ad contuiuȩ oratio¬
nis usum. Sed quia plerumq hii qͦs
iam ꝑfectos homines estimat. adhuc
in oculis summi opificis aliquid imꝑ¬
fectionis habent: sicut sepe imꝑi¬
ti homines necilum ꝑfeere sculpentiᷤᷤ
sigilla cõspicimus. & iam quasi per¬
fecla laudamui: quȩ adlue artisex
cõsiderat & limat. laudari iam audit.
& tanien ea tundere melioraado nõ
desinnt. Hęe quam prediximꝰ rouiula.
quam greco uocabulo medici paralisin
uocant: molestia corporali ꝑcussa
est. Multisq annis inlectulo decubãs.

Expanded text:
in eodem habitu discipulae adhaerebant: in eodem habitu discipulae adhaerebant: sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo commanentes morum quidem divitiis plenam, sed tamen rebus pauperem vitam ducebant. Haec autem, quam praefatus sum, Romula aliam quam praedixi condiscipulam suam magnis vitae meritis anteibat. 1660 Erat quippe mirae patientiae, summae obedientiae, custos oris sui ad silentium, studiosa valde ad continuae orationis usum. Sed quia plerumque hi quos jam perfectos homines aestimant adhuc in oculis summi opificis aliquid imperfectionis habent, sicut saepe imperiti homines necdum perfecte sculpta sigilla conspicimus, et jam quasi perfecta laudamus, quae adhuc artifex considerat et limat, laudari jam audit, et tamen ea tundere meliorando non desinit; haec quam praediximus Romula ea quam Graeco vocabulo medici paralysin vocant molestia corporali percussa est, multisque annis in lectulo decubans
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis: quatinus panem pariter de¬
tis & uerbum. Panem refectionis: cũ
uerbo correptionis. Et duo auob̾ ali¬
menta percipiat qui unum querebat.
dum & exterius cibo. & interuis sa¬
ciatur elo quio. Pauꝑ ergo cum repre¬
hensibilis cernitur: moneri debet.¬
& despici nõ debet. Si uero repreh¬
ensionis nichil habet: uenerari sũmo¬
pere sicut intercessor debet. Sed ecce
multos cernimus. quisq cuiꝰ sit meri¬
ti nescimus. Omnes ergo uenerandi
sunt. Tantoq necesse est ut om̃ibꝰ
te humiliare debeas: quanto qui sit
bene is qui presto ẽ frater & compres¬
biter meus spetiosus nouit. Codem tpr̃e
quo monasterium peciit anus quȩdã
redempta nomine. in scĩmoniali ha¬
bitu cõstituta: in urbe hac uxta be¬
atȩ mrariȩ semꝑ uirginis ȩccłam ma-¬
nebat. Hȩc illius erundinis discipula
fuerat: quȩ magnis uirtutibꝰ pollens.
suꝵ prenestinos montes uitam here¬
ninticam duxisse ferebatur. huic duȩ

Expanded text:
pietatis, quatenus panem pariter depietatis, quatenus panem pariter detis et verbum, panem refectionis cum verbo correptionis; et duo a vobis alimenta percipiant qui unum quaerebant, dum et exterius cibo, et interius satiantur eloquio. Pauper ergo cum reprehensibilis cernitur, moneri debet, despici non debet. Si vero reprehensionis nihil habet, venerari summopere sicut intercessor debet. Sed ecce multos cernimus, quis cujus sit meriti nescimus. Omnes ergo venerandi sunt, tantoque necesse est ut omnibus te humiliare debeas, quanto quis eorbene is qui praesto est frater et compresbyter meus Speciosus novit. Eodem tempore quo monasterium petii, anus quaedam, Redempta nomine, in sanctimoniali habitu constituta, in urbe hac juxta beatae Mariae semper virginis ecclesiam manebat . Haec illius Herundinis discipula fuerat, quae, magnis virtutibus pollens, super Praenestinos montes vitam eremiticam duxisse ferebatur. Huic duae
Abbreviated transcription (Latin):
& enim nunꝰ lazaros habetis. Ante
ianuas ur̃as iacent: atq his indigẽt.
cadunt. Uerba sacre lectionis. de¬
bent nos instruere adimplenda
mandata pietatis. Cotidie laharũ
siquerimꝰ inuenimus: cotidie lazarũ
si nõ querimꝰ cernimꝰ. Ecce impor¬
tune se pauꝑes offerunt rogant
nos qui tune ꝓnob̾ intercessores ue¬
niant. Certe nos omnino rogare
debuimꝰ: & tamen rogamur. Uidete
sinegare debemus qd p̾etimur: q̃ndo
patroni sũt qui petunt. Nolite ergo
miscdiȩ tempora perdere: nolite
accepta remedia dissimulare. An¬
te supplitium. cogitate de supplitio.
Cum quoslib& in hoc mundo abiectos
aspicitis: etiam si qua reprehensibilia
eoꝵ udeantur. nolite despicere. Iuia
fortasse quos morum infirmitas uul¬
nerat: medicina pauꝑtatis curat. Quoꝵ
si qua sũt talia quȩ debeant iure re¬
prehendi: hȩc si uultis ad usum ur̃e
mercedis inflectitis. ut exipsis eoꝵ
uitiis cumulentur uob̃ incrementa

Expanded text:
etenim nunc Lazaros habetis; ante etenim nunc Lazaros habetis; ante januas vestras jacent, atque his indigent, cadunt. Verba sacrae lectionis debent nos instruere ad implenda mandata pietatis. Quotidie Lazarum, si quaerimus, invenimus; quotidie Lazarum, etsi non quaerimus, cernimus. Ecce importune se pauperes offerunt, rogant nos, qui tunc pro nobis intercessores venient. Certe nos omnino rogare debuimus, sed tamen rogamur. Videte si negare debemus quod petimur, quando patroni sunt qui petunt. Nolite ergo misericordiae tempora perdere, nolite accepta remedia dissimulare. Ante supplicium cogitate de supplicio. Cum quoslibet in hoc mundo abjectos aspicitis, etiamsi qua reprehensibilia eorum esse videantur, nolite despicere, quia fortasse quos morum infirmitas vulnerat, medicina paupertatis curat. Quorum si qua sunt talia quae debeant jure reprehendi, haec, si vultis, ad usum vestrae mercedis inflectite, ut ex ipsis eorum vitiis cumulentur vobis incrementa
Abbreviated transcription (Latin):
qui uerba legis despitiunt. redemp.¬
toris precepta qui ex mortuis re-¬
surrexit quanto subtiliora sunt:
tanto hȩc diffitilius implebunt.
Minus est enim quiequid per legem
dicitur: quam hoc qd per diim iubet᷑.
Illa enim dari decimas precipit.
redemptor uero nr̃ ab his qui per¬
fectionem sequuntur omĩa dimitti
iubet. Illa peccata carnis resecat:
redemptor uero nr̃ illicitas etiam¬
cogitationes dampnat. Si ergo moy¬
sen & ꝓpħas nõ audiunt: neq si
quis exmortus resurrexerit ere¬
dent ei. Quia qui uiliora legis
precepta implere negligunt. salua.¬
toris nr̃i mandatis altioribꝰ obȩdire
quando conualeseunt: Et nimirũ
cõstat. quia ciuus implere dicta re¬
nuunt: ei ꝓcul dubio credere recu¬
sant. Hec nos de ipsa rei geste cõ¬
sideratione dixisse sufficiat. Sed
pęnam diuitis cognoscentes: sollert̃
agite. Culparum ur̃aꝵ intercessores
querite: atq ad uocatos uob̃ indiẽ
uiditii pauꝑes ꝓcurate. Multos

Expanded text:
qui verba legis despiciunt Redempqui verba legis despiciunt Redemptoris praecepta, qui ex mortuis resurrexit, quanto subtiliora sunt, tanto haec difficilius implebunt. Minus est enim quidquid per legem dicitur , 1659 quam hoc quod per Dominum jubetur. Illa enim dari decimas praecipit, Redemptor vero noster ab his qui perfectionem sequuntur omnia dimitti jubet. Illa peccata carnis resecat, Redemptor vero noster illicitas cogitationes etiam damnat . Si ergo Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent, quia hi qui viliora legis praecepta implere negligunt Salvatoris nostri mandatis altioribus obedire quando convalescunt? Et nimirum constat quia cujus implere dicta renuunt, ei procul dubio credere recusant. Haec nos de ipsa rei gestae consideratione dixisse sufficiat. 10. Sed poenam divitis cognoscentes, solerter agite, culparum vestrarum intercessores quaerite atque advocatos vobis in die judicii pauperes procurate. Multos
Abbreviated transcription (Latin):
in aliis. quod ipsi perpeti si essent.
relicti potuerunt. Nec illam tantȩ
beatitudinis claritatem. apud iustoꝵ
animum fuscat aspecta pęna reꝓboꝵ
quia ubi iam compassio miseriȩ nõ
erit minuere ꝓcul dubio beatorũ
lȩtitiam nõ ualebit. Quid aũt mirũ.
si dum iusti iniustoꝵ tormenta con¬
spiciunt. hoc eis eueniant in obseqͥo
gaudioꝵ. quando & in pictura ni¬
ger color substernitur. ut albus uel
rubeus clarior uideatur: Et quãius
eis sua gaudia ad ꝑfruen dum plene
sufficiant: mala tamen reproborum
absq dubio semꝑ aspitiunt. Iuia qui
creatoris sui claritatem uident: nichil
increatura agitur quod uidere nõ
possint. Petenti aũt diuiti ut lazarꝰ
mittatur ab abraham. protinꝰ respon¬
detur. Habent moy sen & ꝓpħas: au¬
diant illos. Sed qui dĩ uerba despex¬
erat: hȩx audire nõ posse suoᷤ seqͣceᷤᷤ
estimabat. Unde & respondit diues.
Nõ pater mi: sed siquis ad eos. exmor.¬

Expanded text:
in aliis quod ipsi perpeti, si essent in aliis quod ipsi perpeti, si essent relicti, potuerunt. Nec illam tantae beatitudinis claritatem apud electorum animas fuscat aspecta poena reproborum, quia ubi jam compassio miseriae non erit, minui procul dubio beatorum laetitia non valebit. Quid autem mirum, si dum justi injustorum tormenta conspiciunt, hoc eis veniet in obsequia gaudiorum, quando in pictura niger color substernitur, ut albus vel rubeus clarior videatur? Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene suffabsque dubio semper aspiciunt, quia qui Creatoris sui claritatem vident, nihil in creatura agitur quod videre non possint. 9. Petenti autem diviti ut Lazarus mittatur, ab Abraham protinus respondetur: Habent Moysen et prophetas; audiant illos. Sed qui Dei verba despexerat haec audire non posse suos sequaces existimabat. Unde et respondit dives: Non, pater mi; sed si quis ex mortuis ieri
Abbreviated transcription (Latin):
notandum est: ardenti diuiti q̃ͣnta
ad supplicium cumulant᷑. Ad pęnã
namq suam. ei & cognitio seruatur
& memoria. Cognoscit enĩ lanarũ
quem despexit: fratrũ quoq suoꝵ
meminit quos reliquit. Perfecta ei¬
quippe ultio de paupere nõ esset:
si hunc inretributione nõ recognoᷤ¬
ceret. Et ꝑfecta pęna inigne non
esset: si nõ in hoc quod ipse patitur.
etiam sius timeret. Ut ergo peccato¬
res in supplitio ampluis pun̾iantur:
& eoꝵ uident głam quos contẽpsert̃.
& de illoꝵ etiam pena torquentur:
quos mutiliter amauerunt. Creden.¬
dum uero est: quod ante retributio
nem extremi uditii. in requiem qͦs¬
dam iustoꝵ. conspitiunt: ut eos ui¬
dentes ingaudio. nõ solum de suo
supplitio: sed etiam de illoꝵ bono
csucientur. lusti uero intorm̃tis semꝑ
intuentur in uistos: ut hinc eoꝵ
gaudium crescat. quia malum cõ
spiciunt quod misericorditer eua¬
serunt. Tantoq maiores ereptori
suo grãs referunt: quanto uident

Expanded text:
notandum est, ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Ad poenam namque suam ei et cognitio servatur et memoria. Cognoscit enim Lazarum quem despexit, fratrum quoque suorum meminit, quos reliquit; perfecta quippe ei ultio de paupere non esset, si hunc in retributione non cognosceret, et perfecta poena in igne non esset, si non hoc quod ipse patitur, etiam suis timeret. Ut ergo peccatores in supplicio amplius puniantur, et eorum vident gloriam quos contempserunt, et de illorum etiam poena torquentur, quos inutiliter amaverunt. Credendum vero est, quod nem extremi iudicii iniusti in requie quosdam iustos aspiciunt, ut eos videntes in gaudio, non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Iusti vero in tormentis semper intuentur iniustos, ut hinc eorum gaudium crescat, spiciunt quod misericorditer evaserunt, tantoque majores ereptori suo gratias referunt, quanto vident
Abbreviated transcription (Latin):
lingebant. Ex una ergo re om̃ipotens
as qͣuo iuditia exhibuit: dum lah arũ
pauꝑem ante ianuam diuitis iacere ꝑ.¬
misit: ut & diues impius dampnationiᷤᷤ
sibi augeret ultionem. & temptatus
pauꝑ eresceret ad remunerationẽ. Con¬
spiciebat ille condie cui nõ miserebat᷑:
uidebat iste de quo ꝓbaretur. Duo in¬
ferius corda. sed unus desuꝑ inspector:
qui & hunc temptando exercebat ad
glam. & illum tolerando expectabat
ad penam. Nlam sequit᷑. factum ẽ ut
angłis insuũ abrahȩ. Mortuus ͤ aũt
& diues. & sepultus ẽ in inferno. Iui.
nimirum diues. eum eui in hac uita
misereri nõ uoluit: in suo iam suplitio
positus patronum querit. Nam ecce
subiungitur. quia eleuams ocłos suoᷤ
cum esset intormentis: uidit abraham
alonge. & laarum in sinu eiꝰ. Et ipse

Expanded text:
lingebant. Ex una ergo re omnipotens lingebant. Ex una ergo re omnipotens Deus duo judicia exhibuit, dum Lazarum pauperem ante januam divitis jacere permisit, ut et dives impius damnationis sibi augeret ultionem, et tentatus pauper cresceret ad remunerationem. Conspiciebat ille quotidie cui non miseretur, videbat iste de quo probaretur. Duo inferius corda, sed unus desuper inspector qui et hunc tentando exercebat ad gloriam, et illum tolerando exspectabat ad poenam. Nam sequitur: 5. Factum est angelis in sinum Abrahae. Mortuus est autem et dives, et sepultus est in inferno. Qui nimirum dives eum cui in hac vita misereri noluit in suo jam supplicio positus patronum quaerit. Nam ecce subjungitur: Qui elevans oculos, cum esset in tormentis, vidit Abraham a longe, et Lazarum in s