comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
membris repugnans legimentis. Non ideo ipsa iuste agit quia eius qui egit iniusta.
poenasit iusta : & sicut cȩcitas cordis quam solus remou& inluminator ds̃. & peccatum ẽ
quo indm̃ noncreditur. & poena percati quacor suꝑbum digna anim aduersione¬
centia carnis aduersus quã bonus concupiscit spiritus & peccatum est quia in est illi in¬
oboedientia contra dominatum mentis & poena peccatu est quia reddita ẽ meritis
in oboedientis. & causa pec catiest defectione consentientis. uł contagione nascentis
Ninde om̃a quȩ pactua cȩca & in considerata opinione dixisti : qua carnis concupiscentã¬
eo ipso quod eam poenam dreimus essepeccati. Nonsolum non uituperandam. uerũ &iã
laudandun putasti quam lib& prolixe disputatione in eofueris inmoratus euanuisse
certilimum esł uNlam qđ a isti silibido poena peccatiest abic ineret. pudiati ame

Expanded text:
membris repugnans legi mentis, non ideo ipsa juste agit, quia ejus qui egit injuste membris repugnans legi mentis, non ideo ipsa juste agit, quia ejus qui egit injuste poena fit justa. Et sicut caecitas cordis, quam solus removet illuminator Deus, et peccatum est, quo in Deum non creditur; et poena peccati, qua cor sucentia carnis adversus quam bonus concupiscit spiritus, et peccatum est, quia inest illi inobedientia contra dominatum mentis; et poena peccati est. Quia reddita est meritis inobedientis, et causa peccati est defectione consentientis vel contagione nascentis: proinde omnia quae pro hac tua caeca et inconsiderata opinione dixisti, qua carnis concupiscenteo ipso quod eam poenam diximus esse peccati, non solum non vituperandam, verum etiam laudandam putasti, quamlibet prolixa disputatione in eo fueris immoratus, evanuisse certissimum est. Nam quod aisti: Si libido poena peccati est, abjiciendam esse pudicitiam,
Abbreviated transcription (Latin):
amator esses non solum aliquam sed ualde magnam poenã eẽ clamares. Ad istã
ut occiderent xp̃m. Istam cȩcitatem si poenam fuissenegaueris. similemte ꝑpeti
&iam non confitens indicabis Si aũt poenã quidem fuisse. sed peccati poenam non
fuisse contendis. Interim fateris qđ unum aliquid & peccatum eẽ possit & poena
Si autem non est hoc poenti peccati. profecto iniqua poena ẽ & in iustum facis dñ quoiu¬
bente uelsinente Aut infirmum quo non auertente infligitur in nocenti. quod n&ia
poenam peccati eẽ concedis. ne hoc non concedendo tuipse corde cȩcus appareas : uide iam
qđ uidere nolebas. Istam quam mouisi solutam eẽ quȩstionem quia sicut diabolus atq an¬
gelieis &mali regos non solum ipsi peccatores sunt. sed ꝑ iustitiamdĩ fiunt &iam supplicia
pecca torum Nec ideo laudos digni quia poena ex illis iusta infligitur dignis: sic lex in

Expanded text:
amator esses, non solum aliquam, sed valde magnam poenam esse clamares ad istam camator esses, non solum aliquam, sed valde magnam poenam esse clamares ad istam cut occiderent Christum. Jam istam caecitatem si poenam fuisse negaveris, similem te perpeti etiam non confitens judicabis. Si autem poenam quidem fuisse, sed peccati poenam non fuisse contendis, interim fateris quod unum aliquid et peccatum esse possit, et poena: si autem non est hoc al., bente vel sinente; aut infirmum, quo non avertente, infligitur innocenti. Quod si etiam poenam peccati esse concedis, ne hoc non concedendo tu ipse corde caecus appareas; vide jam quod videre nolebas, istam quam movisti solutam esse quaestionem: quia sicut diabolus atque angeli ejus et mali reges, non solum ipsi peccatores sunt, sed per justitiam Dei fiunt etiam supplicia peccatorum, nec ideo laude sunt digni, quia poena ex illis justa infligitur dignis; sic lex in
Abbreviated transcription (Latin):
in in teritum carnis: ualde enim disertuses contra gratiã xp̃i. &idoneus dicere pane¬
grrum satanȩ & angelis eius ꝑ quos multorum dr̃ iudex atq: ultor est peccatorum recr¬
buens eis scđm operasia : eosipsos pessimos & dam nabiles spiritus puniendorum suppli¬
cia faciens quibene iusteq: utitur &bonis & malis predica igitur iniquissimas potes¬
tates qui ꝑipsas mala retribuuntur malis. qui ꝓpterea concũpiscertiã prȩdicas carnis.
quia in oboedientia recributa .ẽ. in obordiontiȩ peccatoris. Lauda iniquum re¬
gem salilem. quia & ipse fuit poena peccanium. dño dicente. Deditibi regem in iramea
auda dȩmonium qđ rex ipse patiebatur quia & hoc poena fuerat peccatoris : Lauda
cecitatem cordis q̃ exparte isrł facta .ẽ. nec tac&ur dȩcecitate isrł quare : done pleni¬
udo inquit genttum intrar&. Nisi forte &istã poenam negabis eẽ quam silucis int̃nȩ

Expanded text:
in interitum carnis . Valde enim disertus es contra gratiam Christi, et idoneus dicere panein interitum carnis . Valde enim disertus es contra gratiam Christi, et idoneus dicere panegyricum satanae et angelis ejus, per quos multorum Deus judex atque ultor est peccatorum, retribuens eis secundum opera sua, eos ipsos pessimos et damnabiles spiritus puniendorum supplicia faciens, qui bene justeque utitur et bonis et malis. Praedica igitur iniquissimas potestates, quia per ipsas mala retquia inobedientia retributa est inobedientiae peccatoris. Lauda iniquum regem Saulem, quia et ipse fuit poena peccantium; Domino dicente: Dedi tibi regem in ira mea ; lauda daemonium quod rex ipse patiebatur, quia et hoc poena fuerat peccatoris. Lauda caecitatem cordis, quae ex parte in Israel facta est, nec tacetur de caecitate Israel, quare donec plenitudo, inquit, gentium intraret, nisi forte et istam poenam negabis esse, quam, si lucis internae
Abbreviated transcription (Latin):
augustinus in libro contra iuli anum ȩreticum pelagianum quarto. itaeffatus est AUĨG¬
inseris alia de libro meo uerba. ut dixi carnis in oboedientia homini dignissime retributũ
quia iniustum erat ut obtemperar&ur a seruosuo id est a corporesuo ei qui non obtempera¬
uerat dño suo . &conaris ostendere hanc in oboedientiã carnis potius eẽ laudabilem si poe¬
na peccantis ẽ.. Et tam quam ꝑsonasit aliqua que peccatorem scienter ad fligat. sic eã
uelut ultricem sceleris . & in hoc dĩ ministram tam quam magnum aliquod bonum. coturno
sermonis exornas: Nec cogitas possete isto modo laudare angelos malos: quiutiq: non sunt
nisi prȩuari catores atq impii ꝑ quos tamen d̃ meritas poenas in rogare peccantibus
scã seriptura testatur dicens. Misitineos iram indignationis suȩ: indignationem &
iram & tribulationem in missionem ꝑ angelos malos: lauda &iam istos. lauda eorũ
principemsatanan quia & ipse undex peccati fuit quando ei tradidit apłs hominem

Expanded text:
Augustinus in libro V contra Julianum haereticum Pelagianum ita effatus est: Inseris alia de libro meo verba, ut quia injustum erat ut obtemperaretur a servo suo, id est a corpore suo, ei qui non obtemperaverat domino suo » : et conaris ostendere, « hanc inobedientiam carnis potius esse laudabilem, si poena peccati est; » et tanquam persona sit aliqua, quae peccatorem scienter affligat, sic eam « velut ultricem sceleris, et in hoc Dei ministram, » tanquam magnum aliquod bonum cothurno sermonis exornas. Nec cogitas posse te isto modo laudare angelos malos, qui utique non sunt nisi praevaricatores atque impii, per quos tamen Deum meritas poenas irrogare peccantibus, sancta Scriptura testatur, dicens: Misit in eos iram indignationis suae, indignationem et iram et tribulationem, immissionem per angelos malos . Lauda etiam istos, lauda eorum principem satanam, quia et ipse vindex peccati fuit, quando ei tradidit Apostolus hominem
Abbreviated transcription (Latin):
taque explicuit quȩ competentiloco postsidñs annuerit inserentur
Conslat &iam tesu perioribus licteristuis satis egisse ut ostenderes uolunta tem
eȩ̃ naturam Quodsi ẽ& uerum mirum est quomodonunc ex uerbis
beati &ugustini uelis adserere non naturam sed uolun tatem essepleo¬
tendam :Sienim uoluntas natura est. & uoluntas lic& peruersa puni¬
tur profecto natura punitur:Nam & sinaturae omnes ab ono aucto¬
re bonae sunt institutȩ. rationales tamen propriouitio malȩ non inra¬
tionabiliter appollantur ltaque siuo luntas peruersa punitur. &uoluntes
tura secernitur. ut patres orto doxi sae penumero eassequestrare luco clarius uide
natura est. necessario sequitur ut natura puniridicatur Eo usque autem uoluntas ana
quantomelius hoc ds̃ uoluit ut quod uellent essent : sed boni infructuose: maliautẽ

Expanded text:
taque explicuit, quae competenti loco post, si Dominus annuerit, inserentur. taque explicuit, quae competenti loco post, si Dominus annuerit, inserentur. Constat etiam te superioribus litteris tuis satis egisse, ut ostenderes voluntatem esse naturam: Quod si esset verum, mirum est quomodo nunc ex verbis beati Augustini velis asserere, non naturam, sed voluntatem, esse plectendam. Si enim voluntas natura est, et voluntas, licet perversa, punitur, profecto natura punitur. Nam etsi naturae omnes a bono auctore bonae sunt institutae, rationales tamen proprio vitio malae non irrationabiliter appellantur. Itaque si voluntas perversa punitur, et voluntas a natura secernitur, ut Patres orthodoxi saepenumero eas sequestrare luce clarius videnatura est, necessario sequitur ut natura puniri dicatur. Eo usque autem voluntas a naQuanto melius hoc Deus voluit ut quod vellent essent: sed boni infructuose, mali autem
Abbreviated transcription (Latin):
naess& suamirabilibonitate. ac potestate facturus : multa in eodem & sequenti
duo decimo libro subtilis disputator disseruit. quae aliter ab aliis ad aeque tacho¬
licisuiris disserta atque enodata. competentiorem auctoritati lntellec tum
pie recteque quȩrentibus exhibent. quorum sa luberrimis sensibus piusquis qr
scrutator innurabiliter adquiescit Quorum tamen quȩdam retractaou
quȩdam sicut ipse testatur plura quȩsita quam inuenta sunt. & eorum quae
inuenta sunt ꝑautora firmata. cetera uero ita posita uelut ad huerequi¬
renda sint: quibus uerbis doctor humillimus deditoccasionem: alussca rum
scripturarum explanatoribus. utea quȩ auctoritati diuinȩ scrupulõsius
pertractata & lucidius enudeata congruerent. suis opusculis indita. tam̃
prȩsentium : quam posterorum eruditionibus aperirent Sed & ipse in opere
deciuitate dĩ mulgo melius atque orto doxius eadem elimata disseruit . disser¬

Expanded text:
na esset sua mirabili bonitate ac potestate facturus multa in eodem et sequenti na esset sua mirabili bonitate ac potestate facturus multa in eodem et sequenti duodecimo libro subtilis disputator disseruit, quae aliter ab aliis adaeque catholicis viris disserta atque enodata, competentiorem auctoritati intellectum pie recteque quaerentibus exhibent, quorum saluberrimis sensibus pius quisque scrutator innutabiliter acquiescit: quorum tamen quaedam retractavit, quaedam, sicut ipse testatur, plura quaesita quam inventa sunt, et eorum quae inventa sunt, pauciora firmata; caetera vero ita posita, velut adhuc requirenda sint. Quibus verbis doctor humillimus dedit occasionem aliis sanctarum Scripturarum explanatoribus, ut ea quae auctoritati divinae scrupulosius pertractata et lucidius enucleata congruerent, suis opusculis indita, tam praesentium quam posteriorum eruditionibus aperirent. Sed et ipse in opere de Civitate Dei multo melius atque orthodoxius eadem elimata disseruit, disser
Abbreviated transcription (Latin):
catbolicȩ consentiat. eui ius &iam simpliciori pat&: Nullum enim ds̃ damnare cre¬
dendus est nisi prȩcedentibus malis meritis eius. qm̃ hec est iustitiae illius retributio
indeflexa : in eos dumtaxat. quos poenis ultricibus in reme diabiliter cruciandos
censor equissimus trudit Dediabolo autem quodnullo modo ineo natura quam ds̃cre¬
auit sed mala propria uoluntas poena ignis ae terni plectendasit. nec eius natura
significata cumdictum est. hoc est initium sigmenti dñs quod fecit ut uiludatur
ab angelis eius sed uel corpus aereum quod tali uoluntati. cõnoruentor aptauit uel
ipsa ordinatio inqua eum fecit &iam nolentem utilem bonis ueb quod presciens eum ma¬
lum futurum fecit eum tamen non abstinens bonitatem suam in praebendauita
atque substantia futurae. &iam noxiȩ uoluntati: simul prȩuidens quanta de illobo¬

Expanded text:
catholicae consentiat cuivis, etiam simpliciori, patet. Nullum enim Deus damnare crecatholicae consentiat cuivis, etiam simpliciori, patet. Nullum enim Deus damnare credendus est, nisi praecedentibus malis meritis ejus, quoniam haec est justitiae illius retributio indeflexa in eos duntaxat quos poenis ultricibus irremediabiliter cruciandos censor aequissimus tradit. De diabolo autem quod nullo modo in eo natura quam Deus creavit, sed mala propria voluntas poena ignis aeterni plectenda sit, nec ejus natura significata cum dictum est: Hoc est initium figmenti Domini, quod fecit, ut illudatur ab angelis ejus : sed vel corpus aereum, quod tali voluntati congruenter aptavit, vel ipsa ordinatio in qua eum fecit etiam nolentem utilem bonis, vel quod praesciens eum malum futurum, fecit eum, tamen non abstinens bonitatem suam in praebenda vita atque substantia futurae etiam noxiae voluntati; simul praevidens quanta de illo bo
Abbreviated transcription (Latin):
Puuentur ergo qm̃ non est aliud punire. quampoenis uel transuorus uel aeter nisaf¬
ficere Iustum est igitur ut creatrixnatura. puniat preuaricatricem natur ams
q ue uoluntati rectissimȩ auctorissui. prȩposuit suam peruersissimam uoluntatem: Quod
siomni procul ambiguo certum est. Haud secus certum sequitur omnes quicumque punien¬
tur miseros esse sempi ternȩque miseriae substratos numquam ab eius cam mentis quam
corporis cruciatibus euasuros hȩc est inquam inflexibilis iustitia terribiliter iudican¬
tis quam nuncte inuenire dissimulans postpaululum experieris inuentam. lam uero
quod adhibes sententiam sũ augustini ex libro euis undecimo degenisi ad litteram qui
dicit uerum esse atquemani fẽstum iustitie iosiessa contrariim ut nullo precedentepe¬
rito hoc ipsum in quoque ds damn&. quod in eo ipse creauerat: quantum ueritati

Expanded text:
punientur ergo, quoniam non est aliud punire quam poenis vel transitoriis vel aeternis afpunientur ergo, quoniam non est aliud punire quam poenis vel transitoriis vel aeternis afficere. Justum est igitur ut creatrix natura puniat praevaricatricem naturam, quae voluntati rectissimae auctoris sui praeposuit suam perversissimam voluntatem. Quod si omni procul ambiguo certum est, haud secus certum sequitur omnes quicunque punientur miseros esse sempiternaeque miseriae substratos, nunquam ab ejus tam mentis quam corporis cruciatibus evasuros. Haec est, inquam, inflexibilis justitia terribiliter judicantis, quam nunc te invenire dissimulans, post paululum experieris inventam. Jam vero quod adhibes sententiam sancti Augustini ex libro ejus undecimo de Genesi ad litteram , qua dicit: Verum esse atque manifestum justitiae ipsi esse contrarium, ut nullo praecedente merito, hoc ipsum in quoque Deus damnet quod in eo ipse creaverat, quantum veritati
Abbreviated transcription (Latin):
cordistui & in intuitu oculorum tuorum. & scito quod pro omnibus his ad duc& te
dñs iniudicium Sinullanatura punietur. quarequȩso iudicium celebrabitur.
namsinom impu in eo puniendi sunt. quaratione iudicium agitandumsit prorsus
ignoro. An propter iustos tantum ut praemia recipiant quȩ merentur : quis hoc
uel demens dixerit : omnes paginȩ diuinorum eloquiorum adhoc diem iudicii prȩs¬
titutum prȩdicant. ut in eo recipiat unus quisque tam iustus uidelic& quã in iustus
prout gessit si uebonim siue malum Et haecsides est catholica. qui auera atque
sincera Quia ergo certum est futurum esse iudicium. & in eo retribui unicuique
tampio qua mpio quod meretur. nichil ominus certum est sicutbonos affici prȩmiis.
ita malos ad diciuormentis: Atquitor quebuntur. poenis intermin abilibus addicti

Expanded text:
cordis tui, et in intuitu oculorum tuorum, et scito quod pro omnibus his adducet te cordis tui, et in intuitu oculorum tuorum, et scito quod pro omnibus his adducet te Dominus in judicium . Si nulla natura punietur, quare, quaeso, judicium celebrabitur? Nam si non impii in eo puniendi sunt, qua ratione judicium agitandum sit, prorsus ignoro: an propter justos tantum, ut praemia recipiant quae merentur? Quis hoc vel demens dixerit? Omnes paginae divinorum eloquiorum ad hoc diem judicii praestitutum praedicant, ut in eo recipiat unusquisque, tam justus videlicet quam injustus, prout gessit, sive bonum sive malum . Et haec fides est catholica, quia vera atque sincera. Quia ergo certum est futurum esse judicium, et in eo retribui unicuique, tam pio quam impio, quod meretur, nihilominus certum est sicut bonos affici praemiis, ita malos addici tormentis. Atqui torquebuntur poenis interminabilibus addicti;
Abbreviated transcription (Latin):
licitas quȩ inparadiso fuerat teneretur. non est unque dubitandum Ac perhoc
&iam proprie uerba haec primitus accipere nepigeat E Haec est incunctas¬
ter iustitia. quanatura summe sempiter neque bona & iusta. punit naturam
superbientem suique factoris. imperium contumaciter trans gredientem
quȩpunitio bi fariam diuitur et nunc in absolutione animae a suo corpore.
comparata huius primȩ praeuaricationis merito. quod ab ipsa radice in omne pos¬
teritatis eius genus trans fusum atque innatum est. & postmodum ingehenna . quȩ
tam huius quam aliorum mul aplicitate criminum libi dinosa peruersitate contra¬
torum. ad quisita est : dicente salo mone. Et cuncta quȩfiunt adduc& ds in iudici¬
um. pro omnierrato. si uebonum siue malumsit. Etitem Lȩtare ergo iuuenis
in ad ulescentia tua. & in bonosit cortuum in diebus iuuentutis tuȩ. & am̃bula inuus

Expanded text:
licitas quae in paradiso fuerat teneretur, non est utique dubitandum, ac per hoc licitas quae in paradiso fuerat teneretur, non est utique dubitandum, ac per hoc etiam proprie verba haec primitus accipere ne pigeat. + Haec est incunctanter justitia, qua natura summe sempiterneque bona et justa punit naturam superbientem, suique Factoris imperium contumaciter transgredientem: quae punitio bifariam dividitur, et nunc, in absolutione animae a suo corpore, comparata hujus primae praevaricationis merito, quod ab ipsa radice in omne posteritatis ejus genus transfusum atque innatum est, et postmodum in gehenna, quae, tam hujus quam aliorum multiplicitate criminum libidinosa perversitate contractorum, acquisita est, dicente Salomone: Et cuncta quae fiunt adduces, Deus, in judicium pro omni errato, sive bonum sive malum sit . Et item: Laetere, ergo juvenis in adolescentia tua, et in bono sit cor tuum, in diebus juventutis tuae: et ambula in viis
Abbreviated transcription (Latin):
a postolus. percaritatẽ : inuicem sed nequaquam dicer& inuicem dominamini. Pos¬
sunt itaque coniuges percaritatem seruire inuicem. sed mulierem a postolus non permit¬
tit dominari inuirum Hoc enim uiro potius sententia dĩ detulit. & maritum habere do¬
minum meruit mulieris non natura sed culpa. Quod tamen nisi seruetur. de prauabitur
amplius natura. & augebitur culpa. Dixit ergo & aduirum eius. Quia audisti
uocem mulieristuae. & edistii deligno de quo prȩceperamtibi de eosolo non edere.
maledicta terra in operibustuis. In tristitiis edes illam omnes dies uitȩ tuae. spi¬
nas & tribulos ed& tibi. & edesfenum agri. Insudore facieituȩ edespanemtuum.
donec conuertaris interram exqua sũmtus es. quia terra es & interram ibis.
hos esse interra labores humanigeneris quis ignorat : Et quia nonessent sife¬

Expanded text:
Apostolus: Per charitatem servite invicem , sed nequaquam diceret, invicem dominamini. PosApostolus: Per charitatem servite invicem , sed nequaquam diceret, invicem dominamini. Possunt itaque conjuges per charitatem servire invicem, sed mulierem Apostolus non permittit dominari in virum : hoc enim viro potius sententia Dei detulit, et maritum habere dominum meruit mulieris non natura, sed culpa: quod tamen nisi servetur, depravabitur amplius natura, et augebitur culpa. Dixit ergo et ad virum ejus: Quia audisti vocem mulieris tuae, et edisti de ligno, de quo praeceperam tibi de eo solo non edere, maledicta terra in operibus tuis; in tristitiis edes illam omnes dies vitae tuae, spinas et tribulos edet al., germinabit tibi et edes fenum agri. In sudore faciei tuae edes panem tuum, donec convertaris in terram, ex qua sumptus es, quia terra es, et in terram ibis . Hoc esse in terra labores humani generis quis ignorat? Et quia non essent, si fe
Abbreviated transcription (Latin):
corpore mortis est quȩ illa prȩcepti transgressione concopta est: animalibus quidem
&iam tunc membris. sed si homo non peccass& non utique morituris & alio quodam statu
feliciore uicturis donec post uitam benegestam in melius mutare mererentur. sicut iam
supra pluribus locis insinuauimus refertur haec poena & ad pro prietatem litterȩ
nisi quia id quoddictum est. & aduirum tuum conuersiotua & ipse tuidominabitur.
uidendum est quem ad modum proprie possit accipi Neque enim & ante peccatum ali¬
ter factam fuisse dec& crederemulierem nisi ut uis ei dominaretur. & ad eum ipsa serui¬
endo conuerteretur: sed recte accipipotest hanc seruitutem significatam. quȩ cuius¬
dam conditionis est potius quam dilectionis. ut &iam ipsatalis seruitus qua homines homin¬
bus postea ser ui esse coeperunt. de poena peccati reperiatur ex orta. Dixit quidem

Expanded text:
corpore mortis est, quae illa praecepti transgressione concepta est, animalibus quidem corpore mortis est, quae illa praecepti transgressione concepta est, animalibus quidem etiam tunc membris, sed si homo non peccasset, non utique morituris et alio quodam statu feliciore uicturis, donec post uitam bene gestam in melius mutari mererentur, sicut iam supra pluribus locis insinuauimus, refertur haec poena et ad proprietatem litterae, nisi quia id, quod dictum est: et ad uirum tuum conuersio tua, et ipse tui dominabitur, uidendum est, quemadmodum proprie possit accipi. neque enim et ante peccatum aliter factam fuisse decet credere mulierem, nisi ut uir ei dominaretur et ad eum ipsa seruiendo conuerteretur. sed recte accipi potest hanc seruitutem significatam, quae cuiusdam condicionis est potius quam dilectionis, ut etiam ipsa talis seruitus, qua homines hominibus postea serui esse coe
Abbreviated transcription (Latin):
huius nostriprȩ locutisumus Pro inde quodserpenscur hoc fecerit non est interrogatus. potest
illo fuerat operatus. qui iam expeccato impietatis acsuꝑbiȩsuȩ igni destinatus fuerat sempiter no
Nuncergo quod serpenti dicitur. &ad eum qui perserpentem operatus est utiquerefertur. pro¬
culdibio siguratum est Namin his uerbis temptator describitur qualis generihuma nofuturus
oss&. quod genus humanum propagaritunc coepit. quando haec indi abolum est tam quam
in serpentem prolata sententia. Et muli eridixit Multiplicabo tristinas tuas & gemitũ
tuumꝰ intristitus pariesfilios & ad uirum tuum conuersiatua ⁊ & ipse tuidominabitur
Haec quoque in mulierem dđi uerba sigurate acproph&lice in ulto commodius intolleguntu
uerum tamen quia nandum peperorat femina. nec dolor & gemitus parientis nisi ex

Expanded text:
hujus nostri praelocuti sumus. Proinde quod serpens cur hoc fecerit non est interrogatus, potest hujus nostri praelocuti sumus. Proinde quod serpens cur hoc fecerit non est interrogatus, potest illo fuerat operatus, quia jam, ex peccato impietatis ac superbiae suae, igni destinatus fuerat sempiterno. Nunc ergo quod serpenti dicitur, et ad eum qui per serpentem operatus est, utique refertur procul dubio figuratum est; nam in his verbis tentator ille describitur, qualis generi humano futurus esset: quod genus humanum propagari tunc coepit quando haec in diabolum est, tanquam in serpentem, prolata sententia, etc. Et mulieri dixit: Multiplicans multiplicabo tristitias tuas et gemitum tuum; in tristitiis paries filios, et ad uirum tuum conuersio tua, et ipse tui dominabitur. haec quoque in mulierem dei uerba figurate ac prophetice multo commodius intelleguntur. uerum tamen. quia nondum pepererat femina nec dolor et gemitus parientis nisi ex
Abbreviated transcription (Latin):
usque ad terminum scłi Ego dixidñe misereremei sana animam meam quoniam peccaui
tibi Qquanto melius sic& isti : sed adhuc ceruices peccatorũ non conderatdñs Restabant
labores dolores mortes & omnis contritio scłi. & gratiadĩ quatempore oportuno sub uenit
hominibus quos ad flictos docuit non deseipsis debere prȩsumere. Serpens inquit seduxit
me & manducaui quasi cuius quamsuasio prȩcento dq̃ debuerit ante poni. Et dixit dñs đsserpen¬
ti quia fecisti tuhoc. maledictus tu ab omnibus pecoribus & ab omnibus bestiis quȩ sunt superter¬
deb& scriptoris fides narrationisque ueritas nisi neillam dictam fuis sedubi temus: Quodenim
positum &t & dixioĩs ds̃ serpenti. uerba scribentis sunt. haec exigenda sunt ꝑ pro pri etatem
lectui relinquuntur. utrumpro priȩ anfigurate accipidebeant. Sicut in ex ordio uoluminis

Expanded text:
usque ad terminum saeculi: ego dixi: domine, miserere mei; sana animam meam, quoniam peccaui usque ad terminum saeculi: ego dixi: domine, miserere mei; sana animam meam, quoniam peccaui tibi. quanto melius sic et isti! sed adhuc ceruices peccatorum non conciderat dominus. restabant labores, dolores, mortes et omnis contritio saeculi et gratia dei, qua tempore oportuno subuenit hominibus, quos adflictos docuit non de se ipsis debere prme, et manducavi; quasi cujusquam suasio praecepto Dei debuerit anteponi! Et dixit Dominus Deus serpenti: Quia fecisti tu hoc, maledictus tu ab omnibus pecoribus, et ab omnibus bestiis quae sunt super ter., aliquid ei debet scriptoris fides narrationisque veritas, nisi ne illam dictam fuisse dubitemus. Quod enim positum est: Et dixit Dominus Deus serpenti, verba sola scribentis sunt; haec exigenda sunt per proprietatem.lectui relinquuntur, utrum proprie an figurate accipi debeant, sicut in exordio voluminis
Abbreviated transcription (Latin):
Et dixit adam. Mulier quam de distimecum haec michidedit aligno &edi Superbia. numquid
ista conscripta sunt. quia & ipsȩ interrogationes nimirum adhoc factȩ sunt. ut & uera citer
& utiliterscriberentur. Quiasimenda cĩter non utique utiliter ut aduertamus quo morbo
superbiȩ laborent homines hodie. non nisi increatorem conantes referre siquidegerint mali cũ
sibi uelint tribui siquid egerintboni. Mulier inquit quam de distimecum id est quam dedisti ut
ess& mecũ. hȩc michi dedit aligno & edi quasi ad hocdata sit ut non ipsa potius oboedir& uiro &
ambodõ & dixit dñs ds̃ mulieri quid hoc fecisti : Etdixit mulier serpens seduxitme &
manducaui. Nec ista confitetur peccatum sed inalterum refert. In parisexu parifastu
Ex histamen natus est. nec eos imitatus est. sed tamen pluribus malis exercitus. quidixit & dic&

Expanded text:
 al., puderent; Et dixit Adam: Mulier quam dedisti mecum, haec mihi dedit a ligno, et edi . Superbia nunquid  al., puderent; Et dixit Adam: Mulier quam dedisti mecum, haec mihi dedit a ligno, et edi . Superbia nunquid ista conscripta sunt quia et ipsae interrogationes nimirum ad hoc factae sunt ut et veraciter et utiliter scriberentur; quia si mendaciter, non utique utiliter. Ut advertamus quo morbo superbiae laborent homines hodie, non nisi in Creatorem conantes referre si quid egerint mali, cum sibi velint tribui si quid egerint boni: Mulier, inquit, quam dedisti mecum, id est quam dedisti ut esset mecum, haec mihi dedit a ligno et edi : quasi ad hoc data sit ut non ipsa potius obediret viro, et ambo Deo. Et dixit Dominus Deus mulieri: quid hoc fecisti? Et dixit mulier: Serpens seduxit me, et manducavi . Nec ista confitetur peccatum, sed in alterum refert, impari sexu, pari fastu. Ex his tamen natus est, nec eos imitatus est, sed tamen al., plane pluribus malis exerc
Abbreviated transcription (Latin):
uerebantur quitam quam fariliari temperamento ad eos uidendos percreaturam uisi¬
bilem uelut humanos oculos ad ferebat. Sienim propterea sicapparebat ut homines tã
quam cum homineloquerentur. quemad modum abraam ad quer cummambrȩ. illa
ipsi prope amicitia pudore onerabat post peccatum quȩfiduciam dabat ante peccatũ. Nec iam
illam nuditatem audebant ostendere talibus oculis. quȩ displicebat & suis. Dñ sergo uolensiampecca¬
tores more iustitiȩ inter rogatos punire amplius quam erat illa poena de quaiam cogebantur erubes¬
cere quis nuntiauit inquit tibi qui a nudus es. nisi aligno quod prȩceperam tibi tantum ne ex eo man¬
ducares abeo edisti : Hinc enimmors concepta propterdĩ sententiam quisic fuerat comminatus.
fecit aduerti concupiscentialiter membra ubidictisunt apertioculi. & secutum est quod puder&

Expanded text:
uerebantur, qui tamquam familiari temperamento ad eos. uidendos per creaturam uisiuerebantur, qui tamquam familiari temperamento ad eos. uidendos per creaturam uisibilem uelut humanos oculos adferebat. si enim proquam cum homine loquerentur, quemadmodum Abraham ad quercum Mambre , illa ipsa prope amicitia pudore onerabat post peccatum, quae fiduciam dabat ante peccatum; nec jam illam nuditatem audebant ostendere talibus oculis, quae displicebat et suis. Dominus ergo volens jam peccatores, more justitiae interrogatos, punire amplius quam erat illa poena de qua jam cogebantur erubescere: Quis nuntiavit, inquit, tibi quia nudus es, nisi a ligno quod praeceperam tibi tantum ne ex eo manducares, ab eo edisti? Hinc enim mors concepta propter Dei sententiam qui sic fuerat comminatus, fecit adverti concupiscentialiter membra ubi al., et ibi dicti sunt aperti oculi. Et secutum est quod puderet
Abbreviated transcription (Latin):
genesi adlitteram AuquSTIΝUS Satis inquit probabile est solȩredm̃ percreaturã
tali actioni congruam informabumana primis illis hominibus apparere. quostamernũ qu
permisit aduertere nudita cemsuam eorum in tentionem in superna sus tollens nisi postpec¬
catum pudendum anmembris motum poenali membrorum lege sensissent. Sic ergo
affecti sunt ut solent afficihomines suboculis hominum. Et talis affectio depeccatipoena
erat eum latere uelle quem latere nichil potest: Et abeo carnem occultare : qui cordis
inspector est Sed quid mirum sisaperbeuolentes eẽ sicut dii. euanuerunt in cogitationibus
suis & obscuratum est insipi enscoreorum sequippe dixerunt essesapientes in abundanꝰ:¬
tiasua: & illo auertente faciem stulti facti sunt Quod enimiam iamipsos pudebat ergase
ipsos undo sibi & suc. cinctoria fecerant. multo uebementius ab illo &iam sue cinctiuideri

Expanded text:
Genesi ad litteram . Satis, inquit, proGenesi ad litteram . Satis, inquit, protali actioni congruam in forma humana primis illis hominibus adparere; quos tamen numquam permisit aduertere nuditatem suam eorum intentionem in superna sustollens, nisi post peccatum pudendum in membris motum poenali membrorum lege sensissent. sic ergo adfecti sunt, ut solent adfici homines sub oculis hominum; et talis adfectio de peccati poena erat eum latere uelle, quem latere nihil potest, et ab eo carnem occultare, qui cordis inspector est. sed quid mirum, si superbe uolentes esse sicut dii euanuerunt in cogitationibus suis et obscuratum est insipiens cor eorum? se quippe dixerunt esse sapientes in abundantia sua et illo auertente faciem stulti facti sunt. quod enim iam ipsos pudebat erga se ipsos, unde sibi et succinctoria fecerant, multo uehementius ab illo etiam sic succincti uideri
Abbreviated transcription (Latin):
Decuius membris propheta intentał clamat. Iniustipunientur. & semen impiorum peri¬
bit Et dñs ad cain : Omnis qui ocuderit cam. septuplum punietur: Quod est: omnimeri¬
tarum poenarum ultione damnabitur. Qui a ergo non dubitatur pumrinaturas ne¬
qua quam deb& ambigipeccatrices & prius peccato & postmodum poenafieri miseras:
Proinde quod diciste non inuenire quali iustitia creatrix natura punitura sit naturas quas
ipsa creauit nunt quid non legisti iustissimum dm̃ causa in oboedientiae primosnostri
generis propagatores punisse : Nam consultis dñi eosdem increpantis uerbis quibus benugnis¬
sima patientia eorundem paenitudinem quȩ rebat. quaiustitia puniti fuerint ostende tur
etuo cauit ait scriptura dñs ds̃ adam & dixitilli ubies  Respondit adam Vocem tuamauib¬
iiin paradiso & timui quia nudussum & abscondime. Hinc augustinus in libro undecimo de

Expanded text:
de cujus membris propheta intentans clamat: Injusti punientur, et semen impiorum peride cujus membris propheta intentans clamat: Injusti punientur, et semen impiorum peribit . Et Dominus ad Cain: Omnis qui occiderit Cain septuplum punietur. Quod omni meritarum poenarum ultione damnabitur. Quia ergo non dubitatur puniri naturas, nequaquam debet ambigi peccatrices, et prius peccato et postmodum poena fieri miseras. Proinde quod dicis te non invenire quali justitia creatrix natura punitura sit naturas quas ipsa creavit , nunquid non legisti justissimum Deum causa inobedientiae primos nostri generis propagatores punisse? Nam consultis Domini eosdem increpantis verbis, quibus benignissima patientia eorumdem poenitudinem quaerebat, qua justitia puniti fuerint ostenditur. Et vocavit ait Scriptura Dominus Deus Adam, et dixit illi: Ubi es? Respondit Adam: Vocem tuam audivi in Paradiso, et timui quia nudus sum, et abscondi me . Hinc Augustinus in libro undecimo de
Abbreviated transcription (Latin):
potius deputari. ueluti deanti ebristo filio iniquitatis salomonis parabolȩ tanto ante prae¬
dixerunt. quod sit incessurus feliciter Cui quemad modum & omnibus membris eiustran¬
sitoria felicitate pollentibus atque gaudentibus beatitudo uerȩ sempiternȩ que felicita¬
tis numquam aderit. quam uiiꝰ fenea felicitas eo usque arriserit. done supra omne quod dici¬
turds̃ aut quod colitur superbus erexerit. De quolegitur quem dñs iłis interfici& sp̃uoris
sui. & destru& in lustratione aduentus sui. Audis interfectum. aadis destructũ  & inter¬
fecto atque destructo. felicitatem ad tribuis : sine dubio qui interficitur at quedestruitus
libertate & felicita carenspunitur  Esse autem eumnaturam creatam qui a ħominem quã¬
uisplenum diabolo nullus ignorat. Tunitur ergo natura cum in terficitur homo peccati

Expanded text:
potius deputari, veluti de Antichristo filio iniquitatis. Salomonis parabolae tanto ante praepotius deputari, veluti de Antichristo filio iniquitatis. Salomonis parabolae tanto ante praedixerunt: Quod sit incessurus feliciter. Cui, quemadmodum et omnibus membris ejus transitoria felicitate pollentibus atque gaudentibus, beatitudo verae sempiternaeque felicitatis nunquam aderit, quamvis fenea felicitas eo usque arriserit, donec se supra omne quod dicitur Deus aut quod colitur superbus erexerit . De quo legitur: Quem Dominus Jesus interficit spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui . Audis interfectum, audis destructum, et interfecto atque destructo felicitatem attribuis. Sine dubio qui interficitur atque destruitur, libertate et felicitate carens punitur; esse autem eum naturam creatam, quia hominem quamvis plenum diabolo nullus ignorat; punitur ergo natura cum interficitur homo peccati;
Abbreviated transcription (Latin):
liberabit decerporemortis huiufi s̃ qtitbustomcinie & iam ia cobusupłs dicens
Miseriestotẽ &lugete si in quam hidequibus quamdiuhe ui uitur non est desperandum quinꝑ
salubrem peniudinem beatitudinis gaudiananciscantur uocantur miseri. quisa mbigat in¬
recuperabi liter miseros quorum tamcerta est perditio quamin eos diftricti iudicis fixasen¬
tentia Legimus dicente dño Aestimatussum cumdescendentibus in lacum. factus sum sicut:
homo sine adiutorio inter mortuos liber : Quod cumelle solus ueraciter dicerepotuerit qui eadem
uerita tis regula solus dicere potuit: uenic enim princeps mundihuius & inme non hab& quic¬
quam liqu& nimirum aeternȩ miseriȩ essemancipatos. quibus libertatis nichilrelinquitur:
Aut qqȩ felicitas absque libertate : Constat quippe felicitatem absque libertate. infelictatẽ

Expanded text:
liberabit de corpore mortis hujus? quibus concinit etiam Jacobus apostolus dicens: liberabit de corpore mortis hujus? quibus concinit etiam Jacobus apostolus dicens: Miseri estote et lugete . Si, inquam, hi de quibus, quandiu hic vivitur, non est desperandum quin per salubrem poenitudinem beatitudinis gaudia nanciscantur, vocantur miseri, quis ambigat irrecuperabiliter miseros, quorum tam certa est perditio quam in eos districti judicis fixa sententia? Legimus dicente Domino: Aestimatus sum cum descendentibus in lacum: factus sum sicut homo sine adjutorio, inter mortuos liber . Quod cum ille solus veraciter dicere potuerit, qui eadem veritatis regula solus dicere potuit: Venit enim princeps mundi hujus, et in me non habet quidquam . Liquet nimirum aeternae miseriae esse mancipatos, quibus libertatis nihil relinquitur. At quae felicitas absque libertate? Constat quippe felicitatem absque libertate infelicitatem
Abbreviated transcription (Latin):
accidisse cormenta. quando &iam suos ne in haeo inaderent docericupiebat. Quid
ergo est . In inferno autem quis conficebiturtibi: An infernum uult in tellegi. quo
post iudicium prȩcipitabuntur impii. ubi iam progter profundiores tenebras . nul¬
lamdilucem uidebunt cuialiquid confiteantur: Sienim ad est illis felicitas
& ab est miseria. proculdubio adest eis dĩ memoriã atque confessior Certum esti
autem nullam ẽẽ beatitudinem prȩterdm̃ Eugitur sententia districti ex a¬
minis tollentur impii neuideant gloriam dĩ profecto nullabeatĩtuo uel feli¬
citas inerit: quibus tollitur copia uisionis di Porrocertum est in hac adhuc uit
positos miseros dici. testante illõ proph&ito pȩnitente & salubritersuam mi¬
seriam deplorante Miser factussum & curuatus sumusque insinem tota
diȩ conitristatus ingrediebar: Etpło mifer ueb infelix ego homo quis me

Expanded text:
accidisse tormenta, quando etiam suos ne in haec inciderent doceri cupiebat. Quid accidisse tormenta, quando etiam suos ne in haec inciderent doceri cupiebat. Quid ergo est, in inferno autem quis confitebitur tibi ? an infernum vult intelligi, quo post judicium praecipitabuntur impii, ubi jam propter profundiores tenebras, nullam Dei lucem videbunt, cui aliquid confiteantur? + Si enim adest illis felicitas, et apest miseria, procul dubio adest eis Dei memoria atque confessio; certum est autem nullam esse beatitudinem praeter Deum. Si igitur sententia districti examinis tollentur impii, ne videant gloriam Dei, profecto nulla beatitudo vel felicitas inerit quibus tollitur copia visionis Dei. Porro certum est in hac adhuc vita positos miseros dici, testante illo prophetico poenitente, et salubriter suam miseriam deplorante: Miser factus sum et curvatus sum usque in finem: tota die contristatus ingrediebar ; et Apostolo: Miser vel infelix ego homo! Quis me
Abbreviated transcription (Latin):
OΟRUS Tuuero ds̃ deduces eos inputeum interitus Quia dixit derustis. nunc dicit
de impiis quigehennȩ profunditate mer gendisunt Puteus quidem dicitur hiatus.
patens interrȩsinibus excauatus. aquas contiuens bumanis usibus ad tributas Sed
ne hunc puteum uitalem intellegere potuisses. addidit. Interitus: Dequo aliolocola¬
gitur: Neque aperiat suꝑme puteus ossuum fouea mortalis. mersura terribilis
ubinecspatium ullum conceditur nec ipsa miseris respiramenta prȩstantur. sed olis¬
curitas tenebrosa circumdans. amoeniluminis coll&as pectum. Exputei si quidem
similitudine. gehennae tormenta nos admon& formidare i Augustinus in
psalmo sexto AVQus ΤΙΝΩS Confessus est in inferno illediues de quodñs dicit
quila tarum uidit in requie seautem in tormentis dolebat: usque adeo confessus
ut &iam moneri suos uell&. ut se a peccatis cobiberent propter poenas quȩ apud in fe¬
ros esse non creduntur quamuis ergo frustra. confessus est tamen merito sibulla

Expanded text:
 Deus, deduces eos in puteum interitus , quia dixit de justis, nunc dicit de impiis qui in gehennae profunditate mergendi sunt. Puteus quidem dicitur hiatus patens in terrae sinibus excavatus, aquas continens humanis usibus attributas: sed, ne hunc puteum ut talem intelligere potuisses, addidit interitus; de quo alio loco legitur: Neque aperiat super me puteus os suum ; fovea mortalis, mersura terribilis, ubi nec spatium ullum conceditur, nec ipsa miseris respiramenta praestantur, sed obscuritas tenebrosa circumdans, amoeni luminis tollet aspectum; ex putei siquidem similitudine gehennae tormenta nos admonet formidare. + Augustinus in psalmo VI: Confessus est in inferno ille dives de quo Dominus dixit: Qui Lazarum vidit in requie, se autem in tormentis dolebat ; usque adeo confessus ut etiam moveri suos vellet ut se a peccatis cohiberent propter poenas, quae apud inferos esse non creduntur. Quamvis ergo frustra confessus est, tamen merito sibi illa
Abbreviated transcription (Latin):
nos nepres aleon seuipisentia factĩmestcit uenirat ad furtum &culpa condis ex crescer&
iro pore eult uonc caetitatis Sed quia furtumperiurio tegere curauit ex peccatosur sum
catum & poena peccati factum ẽ culpȩ pixcedenti: peccatun acauusa peccaticulpo subse¬
quenti quia deilla natum hanc genuit: quod berie paulus apłs dequib dã dm̃ intellegenti¬
bus sed non honorantibus insinuat dicens cũ cognouis sent dm: nonsicutdm glorificauer
iutģratias egorunt. sed euanuerunt hi cogitationibus suis: eccec̃peccatum e tcoausa pecca

Expanded text:
non repulsae concupiscentiae factum est ut veniret ad furtum, et culpa cordis excresceret in opere et ultione caecitatis. Sed quia furtum perjurio tegere curavit, ex peccato rursum peccatum et poena peccati factum est culpae praecedenti, peccatum et causa peccati culpae subsequenti, quia de illa natum, hanc genuit. Quod bene Paulus apostolus de quibusdam, Deum intelligentibus sed non honorantibus insinuat, dicens: Cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt, sed evanuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
gelii prȩdi cãtionem. & tamen antequam ess& factum. lamfilii dĩ erantꝰ in me¬
moriali patrissui in concussa stabilitate conscripti: Et sunt rursus quidamfiludi
qui propter susceptam temporaliter gratiam dicuntur a nobis nec sunt tamendõ
dequibus a it idem iohannes ex nobis exierunt. sed nonerant ex nobis: cum ergi
filu dĩ dicuntur dehis quiperseuerantiam non habuerunt ex nolus exierunt
nobiscum quid aliud dicuntur. nisi nonerant filii &iam quando erant in professione
& nomino siliorum : R Cuiussententiae documentum quia ialiam pericopes
differs: & nos responsionem eotenus differamus

Expanded text:
gelii praedicationem; et tamen antequam esset factum, jam filii Dei erant in megelii praedicationem; et tamen antequam esset factum, jam filii Dei erant in memoriali Patris sui inconcussa stabilitate conscripti. Et sunt rursus quidam, qui filii Dei propter susceptam vel temporaliter gde quibus ait idem Joannes: Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis, etc. . Cum ergo filii Dei dicuntur, de his qui perseverantiam non habuerunt, Ex nobis exieruntnobiscum. Quid aliud dicuntur nisi non erant filii etiam quando erant in professione et nomine filiorum. + Cujus sententiae documentum quia in aliam pericopen differs, et nos responsionem eatenus differamus
Abbreviated transcription (Latin):
electi Et tamen quis eos neg& electos. cum credunt & baptizantur & secundũ
dm̃ ui uint: Tamendicuntur electi anescientibus quid futuri sunt: non ab illo
qui eos nouit non habere perseuerantiam quae adbeatam uitam perducitelecto
Sic que illos stare ut praescierit esse casuros: Nec nos moueat: quod fili issuis quibus¬
damds nondat istam perseuerantiam Absit enim ut ita ess&: si de illis praedesti¬
natis essent & secundum propositum uocatis Quiuero non sunt filii promissionis
lamisti cum pieuiuunt. dicuntur filiiđĩ Sed qm̃ uicturi sunt impie. & in eaden
impietate morituri non eos dicit filios dĩ. praescientia dĩ: Sunt enim filiidi.
qui nondum sunt nobis & sunt iamđo de quibus ait euangelista io hannes : quia
lis moriturus erat progente. & non tantum progente sed &iam ut silios di
dispersos congregar& inunum Quod utique credendo futurierant per euan¬

Expanded text:
electi. Et tamen quis eos neget electos, cum credunt, et baptizantur, et secundum electi. Et tamen quis eos neget electos, cum credunt, et baptizantur, et secundum Deum vivunt? Tamen dicuntur electi a nescientibus, quid futuri sunt, non ab illo, qui eos novit non habere perseverantiam, quae ad beatam vitam perducit electos, scitque illos ita stare, ut praescierit esse casuros » . « Nec nos moveat, quod filiis suis quibusdam Deus non dat istam perseverantiam. Absit enim ut ita esset, si de illis praedestinatis essent et secundum propositum vocatis, qui vere sunt filii promissionis. Nam isti cum pie vivunt, dicuntur filii Dei: sed quoniam victuri sunt impie et in eadem impietate morituri, non eos dicit filios Dei prae scientia Dei. Sunt enim filii Dei, qui nondum sunt nobis, et sunt jam Deo; de quibus ait evangelista Joannes, Quia Jesus moriturus erat pro gente, nec tantum pro gente, sed etiam ut filios Dei dispersos congregaret in unum : quod utique credendo futuri erant per Evan
Abbreviated transcription (Latin):
nonne ego uos duo decim elegi & unus ex uobis diabolus est. illos debemus in tellegere
elec tos permi seri cordiam. illum per iudicium Illos ad optinendum regnum suum¬
illum ad funden dum sanguinem suum firmum autem fundamentum di stat ha¬
bens signa culum hoc Sciuit dñs qui sunt eius Horum fides quaeper dilectio¬
nem operatur : profecto aut omnino non deficit. autsiqui sunt quorum deficit
reparatuir antequam uita istafiniatur & del&a quȩ incurrerat iniquita te
usque infinem perseuerantia deputatur Quiuero perseueraturi non sunt.
acsicafidexp̃iana & conuersatione lapsuri sunt ut tales eos uitae huius finis inue¬
niat: proculdubio nec illo tempore quobene pieque uiuunt. in istorum nu¬
mero computandisunt  Non enim sunt amassa illa perditionis prȩscientia tdi
& praedestinatione discreti. & ideo nec secundum propositum uocati: acper

Expanded text:
Nonne ego vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est ? Illos debemus intelligere Nonne ego vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est ? Illos debemus intelligere electos per misericordiam, illum per judicium. Illos ergo elegit illum ad fundendum sanguinem suum » . « Firmum autem fundamentum Dei stat, habens signaculum hoc: Scivit Deus, qui sunt ejus. Horum fides, quae per dilectionem operatur, profecto aut omnino non deficit, aut si qui sunt, quorum deficit, reparatur, antequam vita ipsa finiatur, et deleta, quam incurrerat, iniquitate usque in finem perseverantia deputatur. Qui vero perseveraturi non sunt, ac sic a fide Christiana et conversatione lapsuri sunt, ut tales eos vitae hujus finis inveniat, procul dubio nec illo tempore, quo bene pieque vivunt, in istorum numero computandi sunt. Non enim sunt a massa illa perditionis praescientia Dei et praedestinatione discreti. Et ideo nec secundum propositum vocati, ac per
Abbreviated transcription (Latin):
modo eam &anite paccotui praedixit suturam. & pose pereatum reddidit consecu¬
tam. Pro inde sieut pro priam culpam. ita pro priam pogriam illius ucden daifeci
emin peccator fortassis non in congrue dixerim qm̃ secundum a postolum omnespecca ue¬
runt & egr up igloria cđi & conclusit scriptura omnia sub peccato ut omnium miserta¬
tur : Uerum̃ quia electionis uocabulum ad amicissimam tibi contrarietatis peruer¬
sitatem decorques: adhibita ibeatiaugustini sententia quasa tagis consirmarus
reprobos appellari electos cum non sint electi : te necdum plene intellexisse quid sense¬
rit euidentissime indicas . Dicit enim AU GUSTINUS : Electienim sunt
ad regandum cumxp̃o. non quo modo electus est iudas ad opuscui congruebat Abil¬
loquippe electus est. quino uit beneuti &iam malis: ut pereius opus dam nabile
illud propter quod ipseuenerat opus uenerabile compleretur: Cum itaque audimus

Expanded text:
modo eam et ante peccatum praedixit futuram, et post peccatum reddidit consecumodo eam et ante peccatum praedixit futuram, et post peccatum reddidit consecutam? Proinde sicut propriam culpam, ita propriam poenam illius dicendam omni peccatori fortassis non incongrue dixerim, quoniam, secundum Apostolum, omnes peccaverunt, et egent gloria Dei . Et: Conclusit Scriptura omnia sub peccato ut omnium misereatur . Verum, quia electionis vocabulum ad amicissimam tibi contrarietatis perversitatem detorques, adhibita beati Augustini sententia, qua satagis confirmare reprobos, appellari electos, cum non sint electi, te necdum plene intellexisse quid senserit evidentissime indicas; dicit enim Augustinus . Electi enim sunt ad regnandum cum Christo, non quomodo electus est Judas ad opus cui congruebat: ab illo quippe electus est, qui novit bene uti etiam malis, ut per ejus opus damnabile, illud propter quod ipse venerat opus venerabile compleretur. Cum itaque audimus: