comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dria cnitaq egiptis ut octulte late
nt decondita sunt ut furtim tota xiutis
traditiue Quisemz uestrum hot igno¬
nonem profero magna emn michi tes
nor moo ad statuendum sed etiamad
dicendum uidetur eẽ. Uideo qui testa¬
mentum factum ẽẽ confirinet aucto¬
ritotem senatus extate hereditatis ad¬
dite fertio Tum quando alexa mortuo
legatos tyrum misimus quĩ ab illo po¬
cumam depositam nostris recuperatẽt
hec.ł philippum sepe insenatu cõfir¬
masse memoria teneo eum qui tegini
ilud tencat hoc temporo neq getiere
neq uõ tegio ẽẽ inter omẽs fere udeo
couenite. Dicitur contra nullum esse
in illa loca nostros homines ptopter
agndrum bonitatem et oniniui terum
copiam. Hac tanta de re .P. tullis cũ
ccteris xiuris collegis sins iudicabit
et uerum udicabit nam utrum ꝙ ita
magnnm est ut nullo mõ neq cortt¬
dendum neq ferenduun sit Uolat esse
popularis .pr. adiudicabit ergo idem

Expanded text:
drea cunctaque Aegyptus ut occulte latet, drea cunctaque Aegyptus ut occulte latet, ut recondita est, ut furtim tota xviris traditur! quis enim vestrum hoc ignoquidem profero. Magna enim mihi res non modo ad statuendum sed etiam ad dicendum videtur esse. video qui testamentum factum esse confirmet; auctoritatem senatus exstare hereditatis aditae sentio tum cum Alexa mortuo nos tris legatos Tyrum misimus, qui ab illo pecuniam depositam recuperarent. haec L. Philippum saepe in senatu confirmasse memoria teneo; eum qui regnum illud teneat hoc tempore neque genere neque animo regio esse inter omnis fere video convenire. dicitur contra nullum esse in illa loca nostros homines propter agrorum bonitatem et omnium rerum copiam. hac tanta de re P. Rullus cum ceteris xviris conlegis suis iudicabit, et utrum iudicabit? nam utrumque ita magnum est ut nullo modo neque concedendum neque ferendum sit. volet esse popularis; populo Romano adiudicabit. ergo idem
Abbreviated transcription (Latin):
putqr om̃is gentis nationes prouittias
egna x aupuditioni iuditio potestatiq
permuissa et condonata eẽdico pungitor
meroeni qui tandem locus usꝙ sit quert
nom possint x uu dicere publicum. pr cẽ¬
faccur nam cum idem possit iudicate qui
dixerit quid ẽ quod non liceat ei dicere cui¬
nor liceat idem iudicare Cominodum
erit perginum Siuirnam Trallis. ephesu
Miletum Ciricum totam demq aspani
que post .l. syllam & pompcium cos tecu¬
oratio ad cius tei disputationem deerit
An cum idem et disseret et iudicabit im¬
pelli non poterit ut falsum uidicet an
si condemuare asyam uolet terrorern
dampnaciorns et minas non ꝙ̃ti uolet
existim abit. Quid ꝙ disputari contra¬
nullo pacto potest.q iam statutum a
nobis est et iudicatum quam hereditate
iam crrauimus regnum bychinie quod
ts et natura ac situ et descriptione edi¬
fitioꝵ ee pultbritudine iprimis nobi¬
lis agri iocundi et fertiles nempe code
dipite indusi continent. Quid a lexan¬

Expanded text:
 omnis gentis, nationes, provincias, regna xvirum dicioni, iudicio potestatique permissa et condonata esse dico. primum hoc quaero, ecqui tandem locus usquam sit quem non possint xviri dicere publicum pfactum. nam cum idem possit iudicare qui dixerit, quid est quod non liceat ei dicere cui liceat eidem iudicare? Commodum erit Pergamum, Smyrnam, Trallis, Ephesum, Miletum, Cyzicum, totam denique Asiam quae post L. Sullam Q. Pompeium consules recuoratio ad eius rei disputationem deerit, an, cum idem et disseret et iudicabit, impelli non poterit ut falsum iudicet? an, si condemnare Asiam nolet, terrorem damnationis et minas non quanti volet aestimabit? quid? quod disputari contranullo pacto potest, quod iam statutum a nobis est et iudicatum, quoniam hereditatem iam crevimus, regnum Bithyniae, quod urbs et natura ac situ et descriptione aedificiorum et pulchritudine in primis nobilis, agri iucundi et fertiles, nempe eodem capite inclusi continentur. quid? Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
mitbut et qtiemadinodim iNuibi agrũ
esset distributurus. Respondit⁊ tu
que est istr superbia et contrmea utu
ioctuud taes osterditur Aursihoc abse
dodu rogegit et satisfacere omuibus
uobis togitat proferat ĩ iugera dena de¬
scobat abusum. Nam usq adarinensex
nonuã uestra proponat Si non modo
dena nuguia dari uobis sod ne constipũ
quidem tantom numerum hoonstip
posse inagrum campanum intelligetis

Expanded text:
minibus et quem ad modum illum agrum esset distributurus. respondit a Roquae est ista superbia et contumelia ut iucunditas ostenditur? aut, si hoc ab se dictum negat et satis facere omnibus vobis cogitat, proferat; in iugera dena discribat, a Suburana usque ad Arniensem nomina vestra proponat. si non modo dena iugera dari vobis sed ne constipari quidem tantum numerum hominum posse in agrum Campanum intellegetis,
Abbreviated transcription (Latin):
siquis est forte quem capua magis quar
roma delectat. Quinq milia colonoru
capuam scribi iubet Adhunc numeꝵ¬
nun quiagenos sibi singuli sumunt Que¬
SOnolut uos met ipõs consolari ueteet
dili genter considerate num nobis aut
uestris similibus miegris quictis otios
oimibus in hoc nũo locum fore putatos
dic̃ om̃ibus uobis maiori uestru parti
ꝙ me erester honos uigilare dies atq noctes
es beitentis oculis omĩs .t .p. partis intueri
tibetłtmen paulisper siita cõmodum ue¬
hoininum aduim facinus cedemnq delec¬
tis locosato urbs que bollum facere ełos
mstruere possit queritur tamen nepatie¬
mim uestro uomiẽ contra firmari opes
diar ꝓresidia urbes agros copias com¬
paruꝰ ilum agrum quidem camipsnor
Quem uobis ostentant ipsi concupiuerũt
Eeducentsuos quor tiomie ip̃ĩ teucru
et fruantur oemant. ꝓteterea sencat¬
pa iegen ontiuabunt. Nam sidicent
per legem id non licere ne per corneliã

Expanded text:
si quis est forte quem Capua magis quam si quis est forte quem Capua magis quam Roma delectet. V milia colonorum Capuam scribi iubet; ad hunc numerum quingenos sibi singuli sumunt. quaeso, nolite vosmet ipsos consolari; vere et diligenter considerate. num vobis aut vestri similibus integris, quietis, otiosis hominibus in hoc numero locum fore putatis? si est omnibus vobis maiorive vestrum parti, m me vester honos vigilare dies atque noctes et intentis oculis omnis rei publicae partis intueri iubet, tamen paulisper, si ita commodum vemilibus ad vim, facinus caedemque delectis locus atque urbs quae bellum facere atque instruere possit quaeritur, tamenne patiemini vestro nomine contra vos firmari opes, armari praesidia, urbis, agros, copias comparari? nam agrum quidem Campanum quem vobis ostentant ipsi concupiverunt; deducent suos, quorum nomine ipsi teneant et fruantur; coement praeterea; ista dena iugera continuabunt. nam si dicent per legem id non licere, ne per Corneliam
Abbreviated transcription (Latin):
poto ut uero totam italiatr suis pre¬
sidins obsidere atq octupare cogitent q̃so
quir. cognoscite perimitit. xiurt um
omĩa taluicipia in omnis colomas toti
itibo eo lonos deducant quos uelint insq
colonus gros dari iubet. Num obscute
maiores opes ꝙͣ libertas ura pan potest
ac iaiota presidia queruntur Numti ob¬
serre tegnum constituit Num obscute li¬
bertas uestra tollit. Nam cuma idem oc̃
rdeno uostram libertatem sins presidiis
et coloniis interclusam tenebunt que spes
andem que facultas recuperande uig
lbertatis relinquetur At enm ager cã¬
panus hac lege diuidetur orbi terre pul¬
chertimus et capuam coloma deducet
utbem amplissimam atq ornatissima¬
atq quid ad hec possumus dicere Decõ¬
modo prius uro dicam quir. denide ado
amplitudinem et digntatem tenertat
ui siquis agri aut oppidi delectetur bo¬
nitate ne qud expectet siquem tei nidig¬
oittis cõmouet ut huic simulate largins¬
onuresistait ac primum de oppido ditã

Expanded text:
potestatem? Vt vero totam Italiam suis praesidiis obsidere atque occupare cogitet, quaeso, Quirites, cognoscite. permittit xviris ut in omnia municipia, in omnis colonias totius Italiae colonos deducant quos velint, eisque colonis agros dari iubet. num obscure maiores opes quam libertas vestra pati potest, et maiora praesidia quaeruntur, num obscure regnum constituitur, num obscure libertas vestra tollitur? nam cum idem omnem idem vestram libertatem suis praesidiis et coloniis interclusam tenebunt, quae spes tandem, quae facultas recuperandae vestrae libertatis relinquetur? at enim ager Campanus hac lege dividetur orbi terrae pulcherrimus et Capuam colonia deducetur, urbem amplissimam atque ornatissimam. quid ad haec possumus dicere? de commodo prius vestro dicam, Quirites; deinde ad amplitudinem et dignitatem revertar, ut, si quis agri aut oppidi bonitate delectatur, ne quid exspectet, si quem rei indignitas commovet, ut huic simulatae largitioni resistat. ac primum de oppido dicam,
Abbreviated transcription (Latin):
sidiccte iniutiatus credetes. At quid mi¬
est inter periurum et mendacem qui mẽ¬
tin solet peierare consuerit quem ego i
metiatur induccte possum ut peieret ex¬
orate facile possum. Nam qui semel aue¬
titate deflexit hic non minote religioẽ
ad periurium ꝙͣ ad merdatiu consucuit¬

Expanded text:
si diceret iuratus, crederes? at quid insi diceret iuratus, crederes? at quid interest inter periurum et mendacem? qui mentiri solet, peierare consuevit. quem ego ut mentiatur inducere possum, ut peieret exorare facile potero. nam qui semel a veritate deflexit, hic non maiore religione ad periurium quam ad mendacium perduci
Abbreviated transcription (Latin):
tumatie attogantie uteq uniuierse uox
Qui expectas quam moxego luscumer
Maulium dicam ordiue eẽ senatores eta¬
te grandes natu natura sauctos et religi¬
osos copis ter familiaris locupletes et po¬
tuuiosos non fatiam nichil michi de¬
trabam tum illis exacte etatis seuerissic
fruietum quem meruerũt tetribuam ma¬
gis mea adulescentia indiget illor bona
extimatione ꝙ illoru seuerissima senect
desiderat meam laudem. Tibi uero piso
diu deliberandum et conquoquendi le
lio et luscio iuratis malieno iuditio cre¬
das Relictum est ut Cluuium falsum dix¬
isse luscio et Maulio contendat quod si
facit qua impudentia ẽ. eum ne testem
improbabit quem iudicem probarit ei
negabit credi fidem oportere cui ipẽ cre¬
diderit eius testis ad iuditem fide infit¬
mabit quoius proptet fidem et teligioẽ.
iudicis testes comprobat quem ego si fer¬
tem iuditen refugere non deberet. quor
testem produtam xeptehendere audebit

Expanded text:
tumaciae, adrogantiae vitaeque universae vox. tumaciae, adrogantiae vitaeque universae vox. quid exspectas quam mox ego Luscium et Manilium dicam ordine esse senatores, aetate grandis natu, natura sanctos et religiosos, copiis rei familiaris locupletis et pecuniosos? non faciam; nihil mihi detraham, cum illis exactae aetatis severissime fructum quem meruerunt retribuam. magis mea adulescentia indiget illorum bona existimatione quam illorum severissima senectus desiderat meam laudem. tibi vero, Piso, diu deliberandum et concoquendum estilio et Luscio iuratis in alieno iudicio credas. reliquum est ut Cluvium falsum dixisse Luscio et Manilio contendat. quod si facit, qua impudentia est, eumne testem improbabit quem iudicem probarit? ei negabit credi oportere cui ipse crediderit? eius testis ad iudicem fidem infirmabit cuius propter fidem et religionem iudicis testis compararit? quem ego si ferrem iudicem, refugere non deberet, cum testem producam, reprehendere audebit?
Abbreviated transcription (Latin):
Uest si ex nuta homo clatissimus est
suxte iuditem sumpsisti si ex ueritite
quod scire potrot et debrut dixit¬
Nega nunc equiti .x. homimi honesto iudi¬
i tuo credi oportere cirtum spicit. estuat
negat nos Clumi testimoniu recitatutos
tecitabimus erras mani et tenui spe te
consolaris tecita testimonium .T. Man¬
bii et .C. Lusci ocite duor senatoꝵ houim
ornatissimoru qui ex clumio audicrũt
nio nonẽe credendum. Planius atq ip¬
nus dicam utrum luscius et Mlamlius
nchilde HS ccclui ex clunio andieri
inOluuns falsum luscio et Manlio dix¬
it. Hoc ego loco soluto et quicto su animo
et quoxsum retidat tesponsum tuum ñ
magnopete laboto firmissimus enis et
sanctissimus testimoniis uitoru optimno¬
pum causa Roscii cõmunitaẽ. Si iamti¬
Ui deliberatum est quibiis abroges fide
uicis iutandi tesponde Manlio et luscio
negas esse credendum dic aude est tue con¬

Expanded text:
Romanus est, si ex vita, homo clarissimus est, Romanus est, si ex vita, homo clarissimus est, si ex fide, iudicem sumpsisti, si ex veritate, id quod scire potuit et debuit dixitnega nunc equiti Romano, homini honesto, iudici tuo credi oportere! circumspicit, aestuat, negat nos Cluvi testimonium recitaturos. recitabimus. erras; inani et tenui spe te consolaris. recita testimonium T. Manili et C. Lusci Ocreae, duorum senatorum, hominum ornatissimorum qui ex Cluvio audierunt.vio non esse credendum? planius atque apertius dicam. Vtrum Luscius et Manilius nihil de HS ccciↄↄↄ ex Cluvio audierunt, an Cluvius falsum Luscio et Manilio dixit? hoc ego loco soluto et quieto sum animo et quorsom recidat responsum tuum non magno opere laboro; firmissimis enim et sanctissimis testimoniis virorum optimorum causa Rosci communita est. si iam tibi deliberatum est quibus abroges fidem iuris iurandi, responde. Manilio et Luscio negas esse credendum? dic, aude; est tuae con
Abbreviated transcription (Latin):
tus erat tibi non frustra tempris omriino
contut inquit. Hs. .cccliii a flauio non
abstulit neq panurgi noniẽ neq quo¬
uisq. Si planu fatio post hane tecente
stipulatione toscii Hs. ccclui. a flauio
te abstulisse. nunquid cansate quin ab
uiditio ab eas turpissime uictus. Quote¬
ste igitur hoc planum fatiam uenetat
ut opinor hec tes in uditiu certe quis
erat petitor. fannius quis teris flaui
qui iudex. Climns ex his unus michi
testis est producendiis qui pecuma datã
ditat quis est exhis grarussimis sinc co¬
tduersia qui oĩu iuditio compbatus
est index quem igitur ex his tribus ame
testem spectabis petitotem fannius est
dutra se nũꝙͣ testimoniu dicet ten
slauius testis iam ptidem est mortuns
simiuetet uerba eius auditetis idicẽ
hunis est quidis dicit FS.ccc iiii. pa¬
nurgi nomic̃ flauiu fanino dissol¬
uisse. quem tu si ex tensu spectas eques

Expanded text:
tus erat tibi? non. frustra tempus contero. tus erat tibi? non. frustra tempus contero. 'omnino,' inquit, 'HS ccciↄↄↄ a Flavio non abstulit neque Panurgi nomine neque cuiusquam.' si planum facio post hanc recentem stipulationem Rosci HS ccciↄↄↄ a Flavio te abstulisse, numquid causae est quin ab iudicio abeas turpissime victus? quo teste igitur hoc planum faciam? venerat, ut opinor, haec res in iudicium. certe. quis erat petitor? Fannius. quis reus? Flavius. quis iudex? Cluvius. ex his unus mihi testis est producendus qui pecuniam datam dicat. quis est ex his gravissimus? Sine controversia qui omnium iudicio comprobatus est iudex. quem igitur ex his tribus a me testem exspectabis? petitorem? Fannius est; contra se numquam testimonium dicet. reum? Flavius est. is iam pridem est mortuus; si viveret, verba eius audiretis. iudicem? Cluvius est. quid is dicit? HS ccciↄↄↄ Panurgi nomine Flavium Fannio dissolvisse. quem tu si ex censu spectas, eques
Abbreviated transcription (Latin):
Snniun toscium siquid a flauio toegi¬
set eius partem dimidiam se domino ex¬
egisse nichil quid tu non exitum exacti¬
ouis sed mitium repromissionis specta
tatis lites gedemisse. Quid sitande planũ
tatio post decisione ueterem tostii post
tepromissione tetente hanc fanuii FIS.
ceclui fatiniua .C. flauio panurgi noiẽ
abstulisse tamen diutius illudere iuriop¬
tumi existimationi. & Rosci audebit pa¬
bat qua de cansa flauius quom de tota li¬
te faceret pactionem neq satis acciperet
a toscio neq iuditio absoluetetur a fan¬
no. nunc uero id quod miru et incre¬
dibile est tequito quamobrem quom de
totate decidisset cum Roscio HS. eedui
seperatim fannio dissoluit. Hoc loco sa¬
turi quid pates tespondete tupio scire u¬
rum omnino fanius fabio. FS. ci¬
luii non abstalisset an alio nomĩe et alia
de causa abstulisset. si alia de cansa que
tatio tibi tu eo intertesserat nulla abdic¬

Expanded text:
Fannium Roscio, si quid a Flavio exegisFannium Roscio, si quid a Flavio exegisset, eius partem dimidiam, sed omnino exegisse nihil. quid tum? non exitum exactionis, sed initium repromissionis spectartatis litis redemisse. quid si tandem planum facio post decisionem veterem Rosci, post repromissionem recentem hanc Fanni HS ccciↄↄↄ Fannium a. Q. Flavio Panurgi nomine abstulisse? tamen diutius inludere viri optimi existimationi, Q. Rosci, audebit? Pabat, qua de causa Flavius, cum de tota lite faceret pactionem, neque satis acciperet a Roscio neque iudicio absolveretur a Fannio; nunc vero, id quod mirum et incredibile est, requiro: quam ob rem, cum de tota re decidisset cum Roscio, HS ccciↄↄↄ separatim Fannio dissolvit? hoc loco, Saturi, quid pares respondere scire cupio; utrum omnino Fannium a Flavio HS ccciↄↄↄ non abstulisse an alio nomine et alia de causa abstulisse. si alia de causa, quae ratio tibi cum eo intercesserat? nulla. addic
Abbreviated transcription (Latin):
pro sua parte cum flauio transegillo
ptomitis tu ab hinc triẽmu hosio
quid recita istata testipulationalac
Attende queso piso fanniu irtm
to partem dimidiam inde Roscio mesoli¬
turum spondeo tua uox est fanuii quid
tuuferre potes aflauo. si flanius nihil
debet quidhic porto nunc testipulatirt
quod iam pridem ipẽ exegit quid ueto.
lauius tibi daturus est qui toscio omne
quod debuit dissoluit quor in tetam ue¬
teri in negotio tam confecto in sotietate
dissoluta noua hec restipulatio interpo¬
uitur. Quis est huius restipulatioms st̃p¬
tor testis arbiter. Que tupiso ti eini. Q.
Nostium pro opera labore. quod cogintor
fuisset quod uadimoma obessent rogasti
it fanmo datet Fs. cccliii. hac condic¬
tione ut si quid ille exegisset a flanio ptẽ
cius dimidiam tostio dissolueret. Satii¬
ne ip̃a stipulatio dicere tibi uidet aperte
roscium ptose detidisse. et em forsitan
hoc tibi uemat in mẽtem tepto misisse

Expanded text:
pro sua parte cum Flavio transegisse. pro sua parte cum Flavio transegisse. repromittis tu abhinc triennium Roscio. quid? recita istam restipulationem clarius. attende, quaeso, Piso; Fannium invitum ro, partem dimidiam inde roscio me solvtvrvm spondeo. tua vox est, Fanni. quid tu auferre potes a Flavio, si Flavius nihil debet? quid hic porro nunc restipulatur quod iam pridem ipse exegit? quod vero Flavius tibi daturus est, qui Roscio omne quod debuit dissolvit? cur in re tam vetere, in negotio iam confecto, in societate dissoluta nova haec restipulatio interponitur? quis est huius restipulationis scriptor, testis arbiterque? tu, Piso; tu enim Q. Roscium pro opera ac labore, quod cognitor fuisset, quod vadimonia obisset, rogasti ut Fannio daret HS ccciↄↄↄ hac condicione ut, si quid ille exegisset a Flavio, partem eius dimidiam Roscio dissolveret. satisne ipsa restipulatio dicere tibi videtur aperte Roscium pro se decidisse? at enim forsitan hoc tibi veniat in mentem, repromisisse
Abbreviated transcription (Latin):
ase nemine petituru qui de sua parte de¬
cidit teliquis integram teliquit actione
qui pto sotiis transigit satis dat meam¬
nemine eoru postea petituru quio ita
Flauio sibi cauete nouenit ĩ menite. ne¬
ciebat iiidelicet pamurgum fuisse ĩ socio¬
tate sciebat nestiebat fannius roscium
testatam habebat. quor igitur decidit es
non testiptilat nemines amplias pet¬
turu quor de fundo decidit et indiuo
no absoluitur quor tam imperite facu
ut ne toscium stipulatione alliget niq
⁊ fannio iuditio si absoluat. Est he
mum et ex conditione uitis et ex coni¬
ctudine cantionis fir missimi et graui¬
simu argunic̃tu quod ego plutiba u¬
bis complecteter si non alia tertiora
clariora testimoma incansa haberem
et ne forte me hoc frustra pollicitu ee
liis contra te testem suscitabo erimina¬
tio tua que est Roscium cum hlauuo
sotictate detidisse quo tempore ablim
anniis .xu. defensio mea que est huscu

Expanded text:
assem neminem petiturum? qui de sua parte deassem neminem petiturum? qui de sua parte decidit, reliquis integram relinquit actionem, qui pro sociis transigit, satis dat neminem eorum postea petiturum. quid ita Flavio sibi cavere non venit in mentem? nesciebat videlicet Panurgum fuisse in societate. sciebat. nesciebat Fannium Roscio etestatam habebat. cur igitur decidit et non restipulatur neminem amplius petiturum? cur de fundo decedit et iudicio non absolvitur? cur tam imperite facit ut nec Roscium stipulatione adliget neque a Fannio iudicio se absolvat? est hoc primum et ex condicione iuris et ex consuetudine cautionis firmissimum et gravissimum argumentum, quod ego pluribus verbis amplecterer, si non alia certiora et clariora testimonia in causa haberem. et ne forte me hoc frustra pollicitum es ab tuis subselliis contra te testem suscitabo. criminatio tua quae est? Roscium cum Flavio pro societate decidisse. quo tempore? abhinc annis xv. defensio mea quae est? Roscium
Abbreviated transcription (Latin):
sed hanc decisione Roscii oratione et op̃i¬
uione augere licet te et ueritate medio¬
crem et tenuem eẽ ĩuenietis. Accepit ci
agrum temporibus his quom iacerent
pretia predior qui ager neq iullam ha¬
buit neq ex ulla parte fuit cultus qui nẽ
multo pluris ẽ ꝙͣ tunc fuit. neq id ẽ mmu
tum em propter tei .p. calamitates om
tam maliuolus es nũꝙͣ istate molestia
et cura libetabis preclate suu negotim
gessit roscius fundum fructuosissimu
abstulit quid ad te tuam partem dimidia
quemad modu ius decide. Uertit hic idci
et id quod probare non possit fingere co¬
natur. de tota te in quit decidisti ergo
huc uinuersa causa deducitur utru Re¬
scius cum flauio de sua parte an de tota
sotietate fecerit pactione. Nam ego rosci¬
um si quid cõmuni nomĩe tetigit cõfiteor
ptestate debere sotietati.Sotietatis non
suas leges redemnit quom fundum a fla¬
uo accepit quid ita satis non dedit ampli

Expanded text:
sed hanc decisionem Rosci oratione et opised hanc decisionem Rosci oratione et opinione augere licet, re et veritate mediocrem et tenuem esse invenietis. accepit enim agrum temporibus eis cum iacerent pretia praediorum; qui ager neque villam habuit neque ex ulla parte fuit cultus; qui nunc multo pluris est quam tunc fuit. neque id est mirum. tum enim propter rei publicae calamitates omnium tam malivolus es, numquam ista te molestia et cura liberabo. praeclare suum negotium gessit Roscius, fundum fructuosissimum abstulit; quid ad te? tuam partem dimidiam, quem ad modum vis, decide. vertit hic rationem et id quod probare non potest fingere conatur. 'de tota re,' inquit, 'decidisti.' ergo huc universa causa deducitur, utrum Roscius cum Flavio de sua parte an de tota societate fecerit pactionem. nam ego Roscium, si quid communi nomine tetigit, confiteor praestare debere societati.—societatis, non suas litis redemit, cum fundum a Flavio accepit.—quid ita satis non dedit amplius
Abbreviated transcription (Latin):
misctiaq erudiit. Iam quo quisq est
ollertior et ingeniosior hoc docet ita¬
cundius et labotiosius. quodem ipe sto¬
leriter arxipunt. id quom tarde percipi
uidet discrutiat᷑. Paulo longius oro ma
prouecta ẽ. Hac de causa ut conditionor
sotietatis diligenter cognoscerctis quede¬
inde sunt tonsecuta panurgum ĩquit
hune seruis comuneta .S. flauiuis tat¬
qui niensis quidam interfecit in hanc rez
inquit me cognitorem dedisti lite contes¬
tata. iuditio Damin in inuitia constituto
tu sine me cum flauo decidisti utrum ꝓ
dimidia parte an pro tota planius dicam
utrum pro me an et pro me et prote. pro
me potui exemplo multor licitum ẽ urc
feccrunt. multi nichil mea te tibi ĩuitie
feci pete tu tuu exige et aufer quod debe¬
tur suam quisq partem uiris possideat
et per sequatur. at em tu tuum negotim
gessisti bene gere et tutuum bene magͦ
tuam dimidiam partem decidisti magͦ

Expanded text:
miseriaque erudivit. nam quo quisque est miseriaque erudivit. nam quo quisque est sollertior et ingeniosior, hoc docet iracundius et laboriosius; quod enim ipse celeriter arripuit, id cum tarde percipi videt, discruciatur. Paulo longius oratio mea provecta est hac de causa ut condicionem societatis diligenter cognosceretis. quae deinde sunt consecuta? 'Panurgum,' inquit, 'hunc servum communem, Q. Flavius Taquiniensis quidam interfecit. in hanc rem,' inquit, 'me cognitorem dedisti. lite contestata, iudicio damni iniuria constituto tu sine me cum Flavio decidisti.' Vtrum pro dimidia parte an pro re tota? planius dicam: utrum pro me an et pro me et pro te? pro me; potui exemplo multorum; licitum est; iure fecerunt multi; nihil in ea re tibi iniuriae feci. pete tu tuum, exige et aufer quod debetur; suam quisque partem iuris possideat et persequatur.—'at enim tu tuum negotium gessisti bene.'—gere et tu tuum bene.—'Magno tu tuam dimidiam partem decidisti.'—Magno
Abbreviated transcription (Latin):
et perfectum existimabant. Sic ẽ uulgus
ex ueritate pauca ex opinione multa ex¬
istimat. Quuid scitet ille perpanci aĩaduer¬
tebant ubi didisset omnes que tebatit nich¬
il ab hoc paruum et peruersum produci
posse arbitrabant siuentet ab statilio tã¬
et si axtifitio tostium superaret aspicete
nemo possec. Nemo en sicut ex improbo
patte probura filiu nasti sic expessimohi¬
strione lonum comedum fieri posse exis¬
timatet quia uemebat a Roscio plus etiar
stut quam stiebat indebat. quod item nuꝑ
metote comedo usu enerat qui postraqͣr e
stena non modo sibilis sed etiam coniutio
xplodebatur sicut matim confugatilano
comur disciplina patro citiiu nomẽ itaq
Perbrem tempore qui ne ĩnouissimis
quidem erat h istrionibus ad primos p¬
nenit cõmedos. Que tes extulit eum
ina cõmendatio hinus qui tamen panu¬
rgum illum non solum ut Roscu disci¬
palus fuisse diceretur Domu tecepit.
sed etiam sũmo cur labote stomacho

Expanded text:
et perfectum existimabant. sic est volgus; et perfectum existimabant. sic est volgus; ex veritate pauca, ex opinione multa aestimat. quid sciret ille perpauci animadvertebant, ubi didicisset omnes quaerebant; nihil ab hoc pravum et perversum produci posse arbitrabantur. si veniret ab Statilio, tametsi artificio Roscium superaret, aspicere nemo posset; nemo enim, sicut ex improbo patre probum filium nasci, sic a pessimo histrione bonum comoedum fieri posse existimaret. quia veniebat a Roscio, plus etiam scire quam sciebat videbatur. quod item nuper in Erote comoedo usu venit; qui postea quam e scaena non modo sibilis sed etiam convicio explodebatur, sicut in aram confugit in huius domum, disciplinam, patrocinium, nomen: itaque perbrevi tempore qui ne in novissimis quidem erat histrionibus ad primos pervenit comoedos. quae res extulit eum? Vna commendatio huius; qui tamen Panurgum illum, non solum ut Rosci discipulus fuisse diceretur domum recepit, sed etiam summo cum labore, stomacho
Abbreviated transcription (Latin):
isset fanmi Largitus est scilicet homo libe¬
ralis et dissolutui et bonitatem afflucns
fatimius Roscio. sic puto quoma ille hic
faum ditis fuisse. at ego totum uoscii fuis¬
se contendo. quid eni erat fanni corpus. ꝗd
rosti disciplina faties non erat ars. erant
pretiosa ex qua parte erat fanni nõ erat
Luii.s. ex qua parte Roscii amplius. ecclui¬
ccel nemo em illum extrinico corporis
expectabat. sed ex artifitio comito extrme¬
bat nam illa membra merere per se non
implius poterant duodecim eris discipli¬
na que erat abhoc tradita locabat se non
minus .cccliii. O. sotietatt captiosam et
sit insotietatem affert nisi idcirco mole¬
stc pateris quod. lnis. tu ex arca profetebas
ccclui lu ex disciplina et artifitio prome
tulit. panurgus quod foscii fuit discipulus
qui diligebant hunc illi fauebant quiadim¬
tabantur hunc illum probabant quidemq
Huius nomen audierant illum exuditu

Expanded text:
isset Fanni. largitus est scilicet homo libeisset Fanni. largitus est scilicet homo liberalis et dissolutus et bonitate adfluens Fannius Roscio. sic puto. quoniam ille hic Fanni dicis fuisse. at ego totum Rosci fuisse contendo. quid erat enim Fanni? corpus. quid Rosci? disciplina. facies non erat, ars erat pretiosa. ex qua parte erat Fanni, non erat HS ∞, ex qua parte erat Rosci, amplius e nemo enim illum ex trunco corporis spectabat sed ex artificio comico aestimabat; nam illa membra merere per se non amplius poterant duodecim aeris, disciplina quae erat ab hoc tradita locabat se non minus HS ccciↄↄↄ iↄↄↄ. O societatem captiosam et sit in societatem adfert! nisi idcirco moleste pateris quod HS ∞ tu ex arca proferebas, HS ccciↄↄↄ iↄↄↄ ex disciplina et artificio promeb scaenam attulit Panurgus, quod Rosci fuit discipulus! qui diligebant hunc, illi favebant, qui admirabantur hunc, illum probabant, qui denique huius nomen audierant, illum eruditum
Abbreviated transcription (Latin):
Habet quemad modu pactio est. si habet
quor non nominas. Dic nunc Rostiu
Abste petisse ut familiarem ut fami suu
sumeres arbitrum non petiit. dic pacti¬
onem fecisse ut absolueretur nõ fecit. q̃re
quare sit absolutus quod erat sũ ma ĩno¬
centia et integritate. Quid emi factu
est uenisti domum ultro roscii satisfe¬
cisti quod ultro cõmisisti m iuditium ut
denutiaret togasti ut ignosceret te if¬
futuru negasti debere tibi ex societate
nichil clamasti udici hic denuntiauit abso¬
lutus est Tamen fraudis ac furti mentione
facere audes. prestat in impudentia pactio¬
nem eni in quit metum fecerat.idcirto i¬
ta. furtum erat apertum. quoius rei furtu
factum erat. Exorditur magna cum expec¬
tatione ueteris histrionis exponete soticta¬
tem panurgus fuit inquit fannuis fuit en
cum Roscio cõmunis. Hic primu questus
est non leiter saturius cõmune factur eẽ
gratis cum Roscio qui precio proprius fu¬

Expanded text:
habes, quem ad modum pactio est? si habes, habes, quem ad modum pactio est? si habes, cur non nominas? dic nunc Roscium abs te petisse ut familiarem suum sumeres arbitrum! non petiit. dic pactionem fecisse ut absolveretur! non pepigit. quaere qua re sit absolutus! quod erat summa innocentia et integritate. quid enim factum est? venisti domum ultro Rosci, satis fecisti; quod temere commisisti, in iudicium ut denuntiares, rogasti ut ignosceret; te adfuturum negasti, debere tibi ex societate nihil clamitasti. iudici hic denuntiavit; absolutus est. tamen fraudis ac furti mentionem facere audes? perstat in impudentia. 'pactionem enim,' inquit, 'mecum fecerat.' idcirco vita, furtum erat apertum. cuius rei furtum factum erat? exorditur magna cum exspectatione veteris histrionis exponere societatem. 'Panurgus,' inquit, 'fuit Fanni; is fit ei cum Roscio communis.' hic primum questus est non leviter Saturius communem factum esse gratis cum Roscio, qui pretio proprius fu
Abbreviated transcription (Latin):
uirie et ratione actionis errate possit ex¬
presse sunt ei ex unius cuiusq dãno
Dolore ĩcommodo calamitate ĩiuria pub¬
lica. Hec apretore formule ad quas p̾irata
lis accomodata que quom ita sint quor nõ
arbitrum pro sotio ad egeris .Q. Roscium
quero formulam non noras notissima
erat iuditio graui experiri nolebas. Quid
ita propter familiaritatem ueterem quot
ergo ledis propter integritate hominis
quor igitur insimulas propter egritudi¬
nem c̾riminis ita ne ueru propter arbi¬
trum circum uenire non posses quonus
De ea te proprium non erat inditium
nunc per iudicem condemnabis quoius
de re nullum est arbitrium. Quin tu hoc
crimen aut obite ubi licet agere. aut tate
noli ubi non oportet tamet si iam hoc
tuo testimonio crimen sublatum ẽ Nam
quo tu tempore illa formula uti noliusti
nichil hunc in sotietate fraudis focisse
uuris dictione tabulas habet an non si nõ

Expanded text:
iuriae aut in ratione actionis errare possit. exiuriae aut in ratione actionis errare possit. expressae sunt enim ex unius cuiusque damno, dolore, incommodo, calamitate, iniuria publicae a praetore formulae, ad quas privata lis accommodatur. quae cum ita sint, cur non arbitrum pro socio adegeris Q. Roscium quaero. formulam non noras? notissima erat. iudicio gravi experiri nolebas? quid ita? propter familiaritatem veterem? cur ergo laedis? propter integritatem hominis? cur igitur insimulas? propter magnitudinem criminis? itane vero? quem per arbitrum circumvenire non posses, cuius de ea re proprium non erat iudicium, hunc per iudicem condemnabis, cuius de ea re nullum est arbitrium? quin tu hoc crimen aut obice ubi licet agere, aut iacere noli ubi non oportet. tametsi iam hoc tuo testimonio crimen sublatum est. nam quo tu tempore illa formula uti noluisti, nihil hunc in societatem fraudis fecisse indicasti. dic enim, tabulas habes an non? si non
Abbreviated transcription (Latin):
debuit si potest Dyonisia ccclui ecclnii me¬
rere is per sũmam fraudem et malitiam
et perfidiam. Lui appetiit. et illa fuit pe¬
cunia immams. hec paruula illa hone¬
sta hec sordida illa uicunda. Hec acer¬
ba illa ptopria. hec in cauisa et ĩ iudis
collocata. xhis annis proximis sexa¬
gesies honestissime tonsequi potuit no¬
suit labotem questus recepit questus la
sibi seruire iam pridem destitit hoc tu
inquam fanm faceres. sed si hos questus
recipere posses non eodem tempore et
gestum et animam ageres. Dic nnc
te ab Roscio lui tircums criptu ẽõ qui
tantis et tam infinitas pecunias nõ pp
mertiam laboris. sed propter maginficẽ¬
tiam liberalitatis repudiarit. Quid ego
nunc illa dicam que uobis ĩ mente ue¬
dire certo scio fraudabat te m sotictate
Roscius. sunt uita sunt foriule de oĩb
tebus constitute nequis aut in genere ĩ¬

Expanded text:
debuit, si potest Dionysia HS ccciↄↄↄ ccciↄↄↄ medebuit, si potest Dionysia HS ccciↄↄↄ ccciↄↄↄ merere—is per summam fraudem et malitiam et perfidiam HS iↄↄↄ appetiit? et illa fuit pecunia immanis, haec parvola, illa honesta, haec sordida, illa iucunda, haec acerba, illa propria, haec in causa et in iudicio conlocata. decem his annis proximis HS sexagiens honestissime consequi potuit; noluit. laborem quaestus recepit, quaestum lsibi servire iam pridem destitit. hoc tu umquam, Fanni, faceres? et si hos quaestus recipere posses, non eodem tempore et gestum et animam ageres? dic nunc te ab Roscio HS iↄↄↄ circumscriptum esse, qui tantas et tam infinitas pecunias non propter inertiam laboris sed propter magnificentiam liberalitatis repudiarit! quid ego nunc illa dicam quae vobis in mentem venire certo scio? fraudabat te in societate Roscius! sunt iura, sunt formulae de omnibus rebus constitutae, ne quis aut in genere in
Abbreviated transcription (Latin):
liberalis auidum ingedibile est quemad
modum si fannius. Roscium fraudasse di¬
cecetut utrũq ex utriusq persona uerisi¬
nule uidetur et fãnium per malitia fe¬
tisse et Roscium per inprudentiam decep¬
tum esse sic quom Roscium fanniu fca¬
udasse arguatur utrum que incredibile
Cet Noscium quicꝙ̃ per auatitia appe¬
tisse et faunium quitꝙ̃ per se bontate ami¬
sisse. Principia sunt huiꝰ moĩ spectemus
reliqua. Lni & Roscius ftaudaiit fanniu
Qua de causa subridet Saturius uetera¬
tor ut sibi iudetur ait propter iosa . Liii.
uideo. sed tamen quor ipsa . Liii tñ nche¬
menter concupierit queto. Nam tibi A
Perpenna .C.piso certetanti non fuisser
ut sotium fraudatctis Roscio quortanti
fuorit tam tequiro Egebat mimo locuples
erat. debebat ĩmo in suis sũmis norsabat᷑
auarus erat. immo etiam anteꝙͣ locuplex
fuit proch deum hominũq fidem qui

Expanded text:
liberalis avidum? incredibile est. quem ad liberalis avidum? incredibile est. quem ad modum, si Fannius Roscium fraudasse diceretur, utrumque ex utriusque persona veri simile videretur, et Fannium per malitiam fecisse et Roscium per imprudentiam deceptum esse, sic, cum Roscius Fannium fraudasse arguatur, utrumque incredibile est, et Roscium quicquam per avaritiam appetisse et Fannium quicquam per bonitatem amisisse. principia sunt huius modi; spectemus reliqua. HS iↄↄↄ Q. Roscius fraudavit Fannium. qua de causa? subridet Saturius, veterator, ut sibi videtur; ait propter ipsa HS iↄↄↄ. video; sed tamen cur ipsa HS iↄↄↄ tam vehementer concupierit quaero; nam tibi, M. Perpenna, tibi C. Piso, certe tanti non fuissent ut socium fraudaretis. Roscio cur tanti fuerint causam requiro. egebat? immo locuples erat. debebat? immo in suis nummis versabatur. avarus erat? immo etiam ante quam locuplfuit. pro deum hominumque fidem! qui
Abbreviated transcription (Latin):
rasa. olere malitiam et clamitare calami¬
tatem in dentur nõ ab imis unguibus usꝙ
ad uerticem sũmu si quam coniecturam
affert homĩbus tacita corporis figura ex
fraude fallatiis mendatiis constate totus
uideretur. Qui id tirto capite et supciliis sẽ¬
per est rasis ne ullum pilum ⁊uribomi hrc
dicatur quoius personam preclare. Rostius
in scena tractate consuenit neq tñ ꝓ bñfi ͦ
ei par gratia refertur nam ballione illũ
improbissimu et periurissimu lenorie
quom agit. agit Chereara persona illa lu¬
tulenta impura inuisa. in hui morib
uatura uitaq est expressa qui quam obte
Roscium similem sui infraude et malitia
existi marit michi idetur insi forte quod
preclare hunc imitari ĩpersona lenonis
aminaduertit. Quam obrem etiam atq
etiam considera . C. Piso quisque fraudas¬
se dicatur. Roscius fanniu. Quid est hoc
Ptobus improbum. pudens impudẽtem
periurum castus callidum imperitus

Expanded text:
rasa olere malitiam et clamitare callidirasa olere malitiam et clamitare calliditatem videntur? non ab imis unguibus usque ad verticem summum, si quam coniecturam adfert hominibus tacita corporis figura, ex fraude, fallaciis, mendaciis constare totus videtur? qui idcirnquit, semper est rasis, ne ullum pilum boni viri habere dicatur; cujus personam praeclare Roscius in scena tractare consuevit, neque tamen pro beneficio ei par gratia refertur. Nam Ballionem illum improbissimum et periurissimum lenonem cum agit, agit Chaeream; persona illa lutulenta, impura, invisa in huius moribus, natura vitaque est expressa. qui quam ob rem Roscium similem sui in fraude et malitia existimarit, mihi vix videtur, nisi forte quod praeclare hunc imitari se in persona lenonis animadvertit. quam ob rem etiam atque etiam considera, C. Piso, quis quem fraudasse dicatur. Roscius Fannium! quid est hoc? probus improbum, pudens impudentem, periurum castus, callidum imperitus,
Abbreviated transcription (Latin):
uirum bonum ẽe dixisti et honoris cauã
ippellasti. quod nemo insi aut honestissiõ
uit amitissimo facere consueuit. qua ĩ re
michi ridicule es nisus eẽ in constans qui
cundem et lederes et laudates et uirum op¬
timum et horine improbissimu ẽẽ dices
cundem tu et honoris causa appellabas et
uirum primarium esse dicebas et sotium
frandasse arguebas Sed ut opinor laude
ueritati tribuebas crimen gratie concede¬
bas de hoc ut existi mabas predicabas cho¬
ree arbitratu cansam agebas fraudatit Ro¬
scius est hoc quidem auribus animisq ho¬
minu absurdum. Quid sitandem aliquẽ
timidum dementem diuitem merter
nactus esset qua experire non posset tñ in¬
credibile ẽẽt. Uerumtamen quem franda¬
rit uideamus. C. Fannium. Chercam Ros¬
cius fraudauit oro atq obsecro uos qui no¬
stis uitam interse utriusq conferte qui nõ
nostis fatiem utriusq considerate. Nõne
ipsum caput et supertilia illa pentus ab¬

Expanded text:
virum bonum esse dixisti et honoris causa virum bonum esse dixisti et honoris causa appellasti? quod nemo nisi aut honestissimo aut amicissimo facere consuevit. qua in re mihi ridicule es visus esse inconstans qui eundem et laederes et laudares, et virum optimum et hominem improbissimum esse diceres. eundem tu et honoris causa appellabas et virum primarium esse dicebas et socium fraudasse arguebas? sed, ut opinor, laudem veritati tribuebas, crimen gratiae concedebas; de hoc, ut existimabas, praedicabas, Chaereae arbitratu causam agebas. fraudavit Roscius! est hoc quidem auribus animisque omnium absurdum. quid si tandem aliquem timidum, dementem, divitem, inertem nactus esset qui experiri non posset? tamen incredibile esset. verum tamen quem fraudarit videamus. C. Fannium Chaeream Roscius fraudavit! oro atque obsecro vos qui nostis, vitam inter se utriusque conferte, qui non nostis, faciem utriusque considerate. nonne ipsum caput et supercilia illa penitus ab
Abbreviated transcription (Latin):
Roscius quid aus nõne ut ignis ⁊quo
Siectus continuo extinguit et efriguit
Nie teferuens feasum crimen ĩ purisia
et castissimam uitam collatum statim conci¬
dit et extingint᷑. Roscius sotium fraudauit
potest hoc homini huic herere poctatum
qui mediusfidius audacter dico plus fides
ꝙ artis plus ueritatis ꝙ discipline cõtinet
inse quem populus .t. moeliorem uitinra¬
ꝙ histrionem ẽẽ arbitrabatur qui ita digni¬
ssimus est scena propter artifitiu ut digir
sit curia proꝑter abstinentiam. Sed quideͦ
meptus de Roscio apud pisonem dico ig¬
notum homite pluribus scilicet pluribus
uerbis cõmendo est ne quisꝙ or̃ morta¬
lium de quo melius existimes tu est nequis¬
quam qui tibi purior. pudentior humani¬
or offitiosior iheraliorq uideatur. Quid
tu saturi qui contra hunc uenis existimas
aliter nõne quotienscunq in causa ĩ no¬
men huius incidisti. totiens hunc et

Expanded text:
Roscius? quid ais? nonne, ut ignis in aquam Roscius? quid ais? nonne, ut ignis in aquam coniectus continuo restinguitur et refrigeratur, sic refervens falsum crimen in purissimam et castissimam vitam conlatum statim concidit et exstinguitur? Roscius socium fraudavit! potest hoc homini huic haerere peccatum? qui me dius fidius—audacter dico—plus fidei quam artis, plus veritatis quam disciplinae possidet in se, quem populus Romanus meliorem virum quam histrionem esse arbitratur, qui ita dignissimus est scaena propter artificium ut dignissimus sit curia propter abstinentiam. sed quid ego ineptus de Roscio apud Pisonem dico? ignotum hominem scilicet pluribus verbis commendo. estne quisquam omnium mortalium de quo melius existimes tu? estne quisquam qui tibi purior, pudentior, humanior, officiosior liberaliorque videatur? quid? tu, Saturi, qui contra hunc venis, existimas aliter? nonne, quotienscumque in causa in nomen huius incidisti, totiens hunc et
Abbreviated transcription (Latin):
necessaria hec erit uolũtaria illa ad iu¬
dicem hec ad.C Pisonem illa progrocr
hec pro Rosçio. illa uictorie hec boneģe¬
istimationis tausa comparata pecuma
petis fanm a Roscio qua dic audaater t
aperte utru tibi ex societate debeatur an
que ex liberalitate hins promissa si
et ostentata. quoru altetum ẽ grauius
et odiosius alterum leuius et facili
que ex sotietate debeat᷑. Quid ais hoc ia
neq leniter ferendu ẽ neq negligẽtix
defendendum Si qua en sunt prora¬
ta iidiria sũme existima tionis et poene
dicam capitis tria hec sunt fiducie ta¬
tele sotietatis equo eni perfidiosutes
ne farium est fidem frangete que dut¬
net uitam et pupillum frandate qui
in tutelam peruerat et sotium fallete q
se m negotio conumxit. Quo quoro st
sint quidsit qui sotium fraudarit cobi¬
fellerit consideremus. Dabitem nobis
iam tacite uita acta m alternnar q¬
tem firmum et graue testimontu ada

Expanded text:
necessaria, haec erit voluntaria, illa ad iunecessaria, haec erit voluntaria, illa ad iudicem, haec ad C. Pisonem, illa pro reo, haec pro Roscio, illa victoriae, haec bonae existimationis causa comparata. pecuniam petis, Fanni, a Roscio. quam? dic audacter et aperte. Vtrum quae tibi ex societate debeatur, an quae ex liberalitate huius promissa sit et ostentata? quorum alterum est gravius et odiosius, alterum levius et facilius. quae ex societate debeatur? quid ais? hoc iam neque leviter ferendum est neque neglegenter defendendum. si qua enim sunt privata iudicia summae existimationis et paene dicam capitis, tria haec sunt, fiduciae, tutelae, societatis. aeque enim perfidiosum et nefarium est fidem frangere quae continet vitam, et pupillum fraudare qui in tutelam pervenit, et socium fallere qui se in negotio coniunxit. quae cum ita sint, quis sit qui socium fraudarit et fefellerit consideremus; dabit enim nobis iam tacite vita acta in alterutram partem firmum et grave testimonium. Q.
Abbreviated transcription (Latin):
die quo tempore quo presente quis spon¬
disse me dicit nemo. Hic ego si finem
mule et sponsioni. satis etiam iudici fecis¬
se indcar quor secundu Roscium iudicãi
debeat pecuma petita ẽ certa. quom ter¬
tia parte sponsio facta ẽ. hec pecunia ne¬
cesse est aut data aut expensa lata aut sti¬
pulata sit datam non ec̃: Fannius confi¬
tetur expensam latam non ẽẽ codites. fã¬
ni confirmant stipulata non ẽẽ tacitur¬
nitas testium concedit. Quid ergo ẽ qd̾
et teseius ẽ quons et pecumia leuissima
et existimatio sanctissima fuit. semper
et iudex est is quem nos non minus bũ
de nobis existimate ꝙͣ secundum nos iudi¬
cire uelimus et ad uocatio ea ẽ ꝙͣ propt
eximiu splendorerti ut iudicem imum
uereri debeamus Perinde ac si in hanc
formulam omiã iuditia legitima omiã
arbitria oneraria. omina officia dome¬
stica conclusa et tomprehensa sint Per¬
inde dicemus illa superior fuit oratio

Expanded text:
die, quo tempore, quo praesente? quis spopondie, quo tempore, quo praesente? quis spopondisse me dicit? nemo. hic ego si finem mulae et sponsioni, satis etiam iudici fecisse videar cur secundum Roscium iudicari debeat. pecunia petita est certa; cum tertia parte sponsio facta est. haec pecunia necesse est aut data aut expensa lata aut stipulata sit. datam non esse Fannius confitetur, expensam latam non esse codices Fanni confirmant, stipulatam non esse taciturnitas testium concedit. quid ergo est? quod et reus is est cui et pecunia levissima et existimatio sanctissima fuit semper, et iudex est is quem nos non minus bene de nobis existimare quam secundum nos iudicare velimus, et advocatio ea est quam propter eximium splendorem ut iudicem unum vereri debeamus, perinde ac si in hanc formulam omnia iudicia legitima, omnia arbitria honoraria, omnia officia domestica conclusa et comprehensa sint, perinde dicemus. illa superior fuit oratio
Abbreviated transcription (Latin):
de tuaru fabularu fide comprgnri.¬
tes Quis in hanc tem fuit arbiter uti¬
m consilio .C. Pisonis ip̃e .C. Piso est Eundẽ¬
ne tu arbitrum et iudicem sumebas ide
et infinitam larginone remittebas et eũ¬
dem in angustissima formam suspiti¬
oms concludebas. Quis unꝙͣ ad arbitru
ꝙͣtum petit tantum abstulit nemo ꝙͣtu
em equius esset sibi pari petit de quo
nomiẽ ad arbitrum adisti de eo ad iu¬
ditem uenisti. Ceteri quon adiudicem
causam labefactari aĩaduertunt ad ar¬
bitrum confugiunt hic ab arbitro ad
iudicem uenire est ausus qui quom de
hac pecuma tabularum fide arbitru
sumꝑsit iudicauit sibi pecunam non
deberi. Iam due partes cause sunt confec¬
te adulterasse sese negat ex.p. tulisse non
dicit quom tabulas non recitat. Reliquũ
est ur stipulatum se ẽẽ dicat. Pretetea eĩ
quemadmodum certam pecuma petere
possit non teperio. Stipulatus es ubi quo

Expanded text:
de tuarum tabularum fide compromisde tuarum tabularum fide compromisat. quis in hanc rem fuit arbiter? Vtiinam sederet in consilio C. Pisonis! ipse C. Piso est. eundemne tu arbitrum et iudicem sumebas? eidem et infinitam largitionem remittebas et eundem in angustissimam formulam sponsionis concludebas? quis umquam ad arbitrum, quantum petiit, tantum abstulit? nemo; quantum enim aequius esset sibi dari, petiit. de quo nomine ad arbitrum adisti, de eo ad iudicem venisti! ceteri cum ad iudicem causam labefactari animadvertunt, ad arbitrum confugiunt, hic ab arbitro ad iudicem venire est ausus! qui cum de hac pecunia tabularum fide arbitrum sumpsit, iudicavit sibi pecuniam non deberi. iam duae partes causae sunt confectae; adnumerasse sese negat, expensum tulisse non dicit, cum tabulas non recitat. reliquum est ut stipulatum se esse dicat; praeterea enim quem ad modum certam pecuniam petere possit non reperio. stipulatus es—ubi, quo