comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ. Lu uͦ hic sta metum. Hec steterunt
mo legimꝰ. Celi enarrant głam dĩ: & oꝑa ma
nuu̾ eiꝰ annuntiat firmam̃tũ. Isti congre¬
gauerunt irrationales quosq ꝙ ꝓpt̾ nimiã
innocentiam pecudũ similes: contra domũ
dĩ. Unde nc̃ dr̃. & congregauerunt greges su¬
ꝑ domũ isrł: nec surrexerunt ipsi. nec alios
suscitare potuerunt: s quecũq egerunt ꝙ
agunt. plena m̃daciis st̃. Qd̃q sequit᷑. ꝙ ce¬
perunt suscitare sermont̃. illud significat
qd̃ uelint qͥdem consurgere. & se ad excelsa
sustollere: s qd̃ cupiant implere ñ possunt.
Diciturq eis. Nonne uisionem falsã uidistis
&e diuinationes uanas locuti estis: Qd̃q se¬

Expanded text:
dictum est: Tu vero hic sta mecum . Nec illius dictum est: Tu vero hic sta mecum . Nec illius mnuum ejus annuntiat firmamentum. Isti congregaverunt irrationabiles quosque, et propter nimiam innocentiam pecudum similes, contra domum Dei. Unde nunc dicitur: Et congregaverunt greges super domum Israel: nec surrexerunt ipsi, nec alios suscitare potuerunt; sed quaecumque egerunt et agunt, plena mendaciis sunt. Quodque sequitur: Et coeperunt suscitare sermonem, illud significat, quod velint quidem consurgere, et se ad excelsa sustollere; sed quod cupiant, implere non possint: diciturque eis: Nonne visionem falsam vidistis, et divinationes vanas locuti estis? Q
Abbreviated transcription (Latin):
cunt. cum ñ sint missi abeo. & ꝑseuerant
inerrorib. & suũ cupiunt firmare sermo¬
nem: arguunt᷑ qd omĩa sint cassa que p̃¬
dicant: suũ mindatium dñi sermonẽ ẽẽ di¬
centes. Porro iuxta .lix. hic sensus ẽ. Omnes
heretici ꝓpter fraudulentiam ac nequitiã
uulpiũ similes st̃: de quib saluator loqͥt᷑.
Uulpes foueas habent: ꝙ uolutres celi ni¬
doᷤ. Et de herode scriptum ẽ: dicite uulpi
huic. Et de hisdem uulpib quȩ paruulos
simplicesq decipiunt. & populant᷑ uineã xp̃i
salomon loqͥtur. Capite nob uulpes paruulas:
dissipantes uincas. Et in plalmo suꝑ his qͥ
eorum fraudulentia supplantantur: canit᷑.
Introibunt in inferiora t̾rȩ: tradentur in ma¬
nus gladii. partes uulpium erunt. Hi pro¬
pħe qui uulpium similes sunt: ñ steterunt
in firmamito: nec cum petro audire merue¬
runt. lu es petrus: & suꝑ hanc petrã edifi¬
cabo eccłiam meã. Nec moysi similes st̃. cui

Expanded text:
cunt, cum non sint missi ab eo, et perseverant cunt, cum non sint missi ab eo, et perseverant in erroribus, et suum cupiunt firmare sermonem; arguuntur quod omnia sint cassa quae praedicant, suum mendacium Domini sermonem esse dicentes. Porro juxta Septuaginta hic sensus est: Omnes haeretici propter fraudulentiam ac nequitiam vulpium similes sunt, de quibus Salvator loquitur: Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos . Et de Herode scriptum est: Dicite vulpi huic . Et de eisdem vulpibus quae parvulos simplicesque decipiunt, et populantur vineam Christi, Salomon loquitur: Capite nobis vulpes parvulas, dissipantes vineas . Et in psalmo super his qui eorum fraudulentia supplantantur canitur: Introibunt in inferiora terrae, tradentur in manus gladii, partes vulpium erunt . Hi prophetae qui vulpium similes sunt, non steterunt in firmamento; nec cum Petro audire meruerunt: Tu es Petrus: et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Nec Moysi similes sunt, cui
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sum locutus: Dicamus pͥmũ iuxta hebrai¬
cum. ꝓpħe isrł uulpium similes st̃. cotidie
domesticarum auium furta facientes: qui
habitant iuxta aquilam. & lix. indesertis.
iuxta sĩmachum & theodotionẽ in parieti¬
nis atq riunosis: qͥ ñ posst̃ ascendẽ exadũ
so. neq murũ ꝓ domo isrł opponere. Legimꝰ
aaron adũsum ignem. isrłis popłm deuoran¬
tem occurrisse &e stetisse mediũ: & opposuisse
se murum ꝓsalute popłi. Ieremie quoq dr̃
ne occurrat dño: neq stet contra iram eius
orationis ꝑseuerantia. Sicut eñi murꝰ hosti
opponitur. & adu̾sario occurri solet ex adũso
contraq uenienti: ita dĩ sententia scõꝵ p̃tib
frangitur. Uñ & moysi dr̃. Dimitte me: ce
ostenditur qd̃ tenendi habeat facultatẽ. Isti
stare ñ possunt inp̾lio indie dñi: ut ꝓ popło
p̃cib dimicent. & resistant obsecrationibus
sententie dĩ. Quia gͥ uana conspituint &
diuinant m̃dacium. & adño missos eẽ se di¬

Expanded text:
non sum locutus. Dicamus primum juxta Hebraicum. Prophetae Israel vulpium similes sunt, quotidie domesticarum avium furta facientes: qui habitant, juxta Aquilam et LXX, in desertis; juxta Symmachum et Theodotionem, in parietinis atrso, neque murum pro domo Israel opponere. Legimus Aaron adversum ignem Israel populum devorantem, occurrisse et stetisse medium, et opposuisse se murum pro salute populi. Jeremiae quoque dicitur, ne occurrat Domino, neque stet contra iram ejus orationis perseverantia. Sicut enim murus hosti opponitur, et adversario occurri solet ex adverso contraque venienti, ita Dei sententia sanctorum precibus frangitur. Unde et Moysi dicitur: « Dimitte me, et ostenditur, quod tenendi habeat facultatem. Isti stare non possunt in praelio in die Domini, ut pro populo precibus dimicent, et resistant obsecrationibus sententiae Dei. Quia igitur vana conspiciunt, et divinant mendacium, et a Domino missos esse se di
Abbreviated transcription (Latin):
uana. & uidistis mendatium: ideo ecce ego ad
uos ait dñs ds: & erit manus mea suꝑ ꝓpłns
qui uident uana. & diuinant mendaciũ.
Inconcilio popłi mei ñ erunt. & inscript᷑a do¬
mus isrł ñ scribentur: nec int̾ram isrł ing̾¬

Expanded text:
uana et uidistis mendacium. Ideo ecce ego ad uos, ait Dominus Deus. Et erit manus mea super prophetas, qui uident uana et diuinant mendacium. In concilio populi mei non erunt, et in scriptura domus Israhel non scribentur, nec in terram Israhel ing
Abbreviated transcription (Latin):
tum absq paleis quib firmatur & stringit᷑.
nichil roboris possit p̾bere parieti. Dic inqͥt
ad eos qui illis uana ꝓmittunt. & cassum
pollicentur auxilium: qd̃ casurus sit iste
paries. & hec maceria. Et immittam ym¬
brem uehementissimũ. hostes uidelicet se¬
iussimos: babilomios autem chaideosq sig¬
nificat. Et dabo lapides grandinis suꝑ ir¬
instabilem maceriam subitus turbo sub¬
uertat & subruat: & postca dicatur eis. idẽ.
pseudo ꝓpħis. Ubi ẽ litura qͣm liuistis: &
ubi qd̾ polliciti estis auxiliũ: Quicquid au¬
tem pseudo ꝓpħis diximꝰ. & ad hereticos re¬
ferri potest: qd̃ omĩa eorum dĩ ira figmenta
soluantur. & edificatio pessimors dognatũ
adfundam̃ta & puluerem dilabatur. & ad¬
ȩquetur ipsa maceria t̾re & cadat: & consu¬
mantur ꝓpħe qui ꝓmittebant. ꝙ ppłs cui
ꝓmittebatur in medio eiꝰ. Ut postqͣm com-¬
pleuerit indignationẽ suam. & dixerit eis

Expanded text:
tum absque paleis quibus firmatur et stringitur, tum absque paleis quibus firmatur et stringitur, nil roboris possit praebere parieti. Dic, inquit, ad eos 128 qui illis vana promittunt, et cassum pollicentur auxilium, quod casurus sit iste paries et haec maceria, et immittam imbrem vehementissimum, hostes videlicet saevissimos. Babylonios autem Chaldaeosque significat; et eosdem lapides grandinis desuper irinstabilem maceriam subitus turbo subvertat et subruat; et postea dicatur eis, id est, pseudoprophetis, Ubi est litura quam levistis, et ubi est quod polliciti estis auxilium? Quidquid autem de pseudoprophetis diximus, et ad haereticos referri potest, quod omnia eorum Dei ira figmenta solvantur; et aedificatio pessimorum dogmatumad fundamenta et pulverem dilabatur, et adaequetur ipsa maceria terrae, et cadat, et consumantur prophetae qui promittebant, et populus cui promittebatur in medio ejus: ut postquam compleverit indignationem suam, et dixerit eis
Abbreviated transcription (Latin):
pax. pax. & ubi est pax: Ds̃ itaq metafori¬
cos eilificabat eis ꝑlegis mandata scõꝵq pro¬
phetarum eloquia. & cõminationes: maceriã.
hoc enĩ u̾bum hebraicum significat his. ut
omnem ab illis incursionẽ bestiarum &
hostilem impetũ sũmoueret: dum conu̾si
ad dm̃ hoc quasi muro & pariete firmissi¬
mo cingerentur. Pseudo ꝓpħe uͦ: ñ semel s
frequenter pollicebantur eis pacem. Hoc enĩ
repetitus patis sermo significat. Ipsumq
parietem qui in sequentib cir. appellatur.
liiebant pscudo ꝓpħe absq temꝑam̃to ut
interp̃tatus ẽ. simmachꝰ. hoc ẽ puro luto
luto: ce qd̾ paleas ĩl hab̾et. nec prebtre posset
aliquam fortitudinem: ut uͦ.lix. & theodoti¬
on. linunt illum stulticia. Aquila autem
u̾bum hebraicum łhafel. interp̾tatus ẽ. a¬
nalo. qd significat absq sale: de translatione
transiens ad aliam translationẽ. Ut qͦmͦ cib
absq sale nullum habet saporem: ita ꝙ lu¬

Expanded text:
Pax, pax, ubi est pax ? Deus itaque metaphoriPax, pax, ubi est pax ? Deus itaque metaphorice aedificabat eis per legis mandata sanctorumque prophetarum eloquia et comminationes, maceriam. Hoc enim verbum Hebraicum significat HIS  ; ut omnem ab illis incursionem bestiarum et hostilem impetum submoveret, dum conversi ad Deum, hoc quasi muro et pariete firmissimo cingerentur. Pseudoprophetae vero non semel, sed frequenter pollicebantur eis pacem, hoc enim repetitus pacis sermo significat. Ipsumque parietem qui in sequentibus CIR appellatur, liniebant pseudoprophetae absque temperamento, ut interpretatus est Symmachus, hoc est, puro luto, et quod paleas non haberet, ut nec praebere posset aliquam fortitudinem. Ut vero LXX et Theodotio, linunt eum stultitia: Aquila autem verbum Hebraicum THAPHEL interpretatus est ἀνάλῳ, quod significat absque sale, de translatione transiens ad aliam translationem, ut quomodo cibus absque sale nullum habet saporem: ita et lu
Abbreviated transcription (Latin):
niunt stulticia. cailet. Erit pluiia mundaus
& dabo lapides magnos iniuncturas eorum.
& cadent: &e sp̃c auferens. & dirumpetur. Et
etce cecidit paries. Et ñ dicent ad uos ubi est.
furore meo. & pluuia inundans in ira mea
erit: & lapides magnos infurore inducam in
consũmationem : & suffodiam parietem qͣm li¬
ustis & cadet. ꝙ ponam eum suꝑ t̾ram. Et re¬
uelabuntur fundam̃ta eiꝰ & cadet. & consume:¬
mini cum increpationib: & cognoscetis qd̃
ego dñs. Et complebo furorem meũ suꝑ pa¬
rietem: & suꝑ eos qui linunt eũ cadet. Dixi¬
q ad uos. Non ẽ paries. nec qui liniunt eum.¬
illi pacem. Non est pax eis dicit dñs ds.
Propħe isrł qui ñ erunt inconcilio popłi
dĩ. nec scribentur inscriptura domꝰ isrł. nec
t̃tam reꝓmissionis intrabunt. ideo ista pati¬
entur: quia deceperũt popłm meum. ꝓ ri¬
gore penitentiȩ &e conu̾sionis iniuria. pacẽ
cis ꝙ ꝓsꝑa nuntiantes: scdm illud qd̃ alibi dr̃

Expanded text:
adet. Erit pluvia inundans: et dabo lapides magnos in juncturas eorum et cadent. Et spiritus auferens, et disrumpetur. Et ecce cecidit paries: et non dicent ad vos, ubi est furore meo, et pluvia inundans in ira mea erit: et lapides magnos in furore inducam in consummationem, et suffodiam parietem quem livistis, et cadet. Et ponam eum super terram, et revelabuntur fundamenta ejus, et cadet. Et consumemini cum increpationibus, et cognoscetis quia ego Dominus. Et complebo furorem meum super parietem: et super eos qui linunt eum, cadet: dixique ad vos: Non est paries, neque qui linunt eumilli pacem: non est pax eis, dicit Dominus Deus. Prophetae Israel, qui non erunt in concilio populi Dei, nec scribentur in scriptura domus Israel, nec terram repromissionis intrabunt, ideo ista patientur, quia deceperunt populum meum, pro rigore poenitentiae et conversionis injuria, pacem eis et prospera nuntiantes, secundum illud quod alibi dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Ellem si fieri pos sei
eustochium. ex planationis
in ezechiel singulos libros
propriis texere ꝓpħiis. &
qd̃ uaticinatione coniunt¬
tum est. nequaqͣm ex positione duuidere.iͥ
facilior eẽt cursus dictantis pariter & legen¬
tis: longumq & immensũ interp̾tatiois
iter certis spaciis separarem : ce qͣsi titulis
ce indicib & ut ꝓprius loquar argumen¬
tis ostenderem. quid libri singuli contine¬
rent. S quid faciam cum alie ꝓpħie bre¬
ues sint alie longe. ut sepe necessitate coga¬
mur & pluces in unum librum coartare
& unam in multos diuidere: Unde & nc̃
contra ꝓpħas & ꝓphetidas. ad seniores quoq
popłi isrł. & ad t̾ram suꝑ quam inducunt᷑
quatuor plage pessime. & de ligno uitis qd̃
cum fuerit abscisum inutile ẽ. inter omĩa
ligna siluarum: catalogum etiam uitioꝵ
ierłm. uolumus quarto libro comp̃hendere.
Quem quia unius uoluminis ñ patitur an¬
gustia: alteram partem eiꝰ quinto uolumini
reseruamꝰ: prudentissumm lectoris sollicitudi-¬

Expanded text:
ellem, si fieri posset, Eustochium, explanationes in Ezechielem per singulos libros propriis texere prophetiis, et quod vaticinatione conjunctum est, nequaquam expositione dividere: ut facilior esset cursus dictantis pariter et legentis; longumque et immensum interpretationis iter certis spatiis separare, ut quasi titulis et indicibus, et, ut proprius loquar, argumentis ostenderem quid libri singuli continerent. Sed quid faciam, cum aliae prophetiae breves sint, aliae longae: ut saepe necessitate cogamur et plures in unum librum coarctare, et unam in multos dividere? Unde et nunc contra prophetas et prophetias, ad seniores quoque populi Israel et ad terram super quam inducuntur quatuor plagae pessimae, et de ligno vitis, quod cum fuerit abscisum, inutile est inter omnia ligna silvarum, catalogum etiam vitiorum Jerusalem volumus quarto libro comprehendere. Quem quia unius voluminis non patitur angustia, alteram partem ejus quinto volumini reservamus: prudentissimi lectoris sollicitudi
Abbreviated transcription (Latin):
um. dicentes. Ait dñs. cum dñs ñ misexit
eos: & ꝑseuerauerunt confirmare sermonẽ.
Nunqͥt ñ uisionem cassam uidistis: &
diuinationẽ mendacem locuti estis: Q di¬
citis ait dñs: cum ego ñ sim locutus.
Lxx. Sicut uulpes indestrtis: ꝓpħe tui isrł¬

Expanded text:
um, dicentes, ait Dominus: cum Dominus non miserit eos, et perseveraverunt confirmare sermonem. Numquid non visionem cassam vidistis, et divinationem mendacem locuti estis? et dicitis, ait Dominus, cum ego non sim locutus. LXX: Sicut vulpes in desertis prophetae tui, Isr
Abbreviated transcription (Latin):
& insipientes: quoꝵ alt̾m refertur ad eccłias¬
ticos uiros. alt̾m ad om̃s hereticos. qui dĩ
sp̃m relinquentes. sequuntur sp̃m suum:
quia nequaqͣm diuino in stinctu s ꝓprio
corde uaticinantur. Uñ & nich uident. Qui
autẽ sapiens ẽ. ñ cordis sui cogitationes s dĩ
lia & rote dĩ. sp̃m dĩ sequebantur. Et ꝓpħa
dĩc. Post dñm dm̃ tuum ambulabis. Et in
in solitudine. Et ieremias loquit᷑. Non la¬
boraui sequens te. Quis autem hereticors
qui seqͥt᷑ sp̃m suum. ñ impinguat intene¬
bras: & cecus cecos ducat infoucam: Unde
licet sibi in misteriis unmo orgiis suis. plus
ȩccłiasticis doctorib uidere iudeantur: tñ
nicħ omnino iudent: quia solem iusticie
ꝑdiderunt: frustraq imitant᷑ eos qui pͥꝰ
uocabantur uidentes. & quib dr qui u¬

Expanded text:
et insipientes: quorum alterum refertur ad ecclesiaset insipientes: quorum alterum refertur ad ecclesiasticos viros, alterum ad omnes haereticos, qui Dei spiritum relinquentes sequuntur spiritum suum: quia nequaquam divino instinctu, sed proprio corde vaticinantur: unde et nihil vident. Qui autem sapiens est, non cordis sui cogitationes, sed lia et rotae spiritum Dei sequebantur. Et propheta dicit: Post Dominum Deum tuum ambulabis . Et in in solitudine . Et Jeremias loquitur: Non laboravi sequens te . Quis autem haereticorum qui sequitur spiritum suum, non impingat in tenebris, et caecus caecos ducat in foveam? Unde licet sibi in mysteriis, immo orgiis suis plura ecclesiasticis doctoribus videre videantur, tamen nihil omnino vident: quia solem justitiae perdiderunt, frustraque imitantur eos, qui prius vocabantur Videntes, et quibus dicitur: Qui v
Abbreviated transcription (Latin):
& dices ꝓpħantib de corde suo: omisere.lxx.
bis ce dices ad eos. Est autẽ sermo contra pseu¬
do ꝓpħas qui decipiebant popłm. & contra
dĩ mandata aliud ꝓpħabant. Nec quem¬
piam moueat: qd̃ ꝓpħe appellantur. Hanc
autẽ ht̃ scã scriptura consuetudinem. ut
unum quenq uaticinationis suȩ & ser¬
monis ꝓpħam nuncupet: sĩc ꝓpħe appel¬
fusionis. Uñ & apłs paulꝰ: poetam gretũ
Cretenses semꝑ mendaces: male bestie. uen¬
tris pigri. Et inosce legimꝰ. Sicut ꝓpħ̾a in¬
atq furiosi om̃s heretici: quorum pͥncipes¬
ex suo corde confingant. Qui autem ab eis
seducti sunt: alioꝵ mendaciis ad qͥescunt.
e ꝓpħis insipientibꝰ qui sequuat᷑ sp̃m
suum: & nicħ uident. xͣx. He his
qui ꝓpħant de corde suo & omnino non
uident: telinquentes illud qu a nob̃ positum
ẽ. qui sequuntur sp̃m suum. Cum ꝓpħa¬
rum nomen scdm regulam scripturarum
bonis malisq cõmune sit. in eo differunt qd̃

Expanded text:
t dices prophetantibus de corde suo, omisere LXX, bis, et dices ad eos. Est autem sermo contra pseudoprophetas, qui decipiebant populum, et, contra Dei mandata, aliud prophetabant. Nec quempiam moveat, quod prophetae appellantur: hanc enim habet sancta Scriptura consuetudinem, ut unumquemque vaticinationis suae et sermonis prophetam nuncupet: sicut prophetae appelfusionis. Unde et apostolus Paulus poetam Graecum Cretenses semper mendaces, malae bestiae, ventres pigri . Et in Osee legimus: Sicut propheta inatque furiosi, omnes haeretici; quorum pex suo corde confingant. Qui autem ab eis seducti sunt, aliorum mendaciis adquiescant.qui sequuntur spiritum suum, et nihil vident. LXX: Vae his qui prophetant de corde suo, et omnino non vident, relinquentes illud quod a nobis propositum est, qui sequuntur spiritum suum. Cum prophetarum nomen secundum regulam Scripturarum bonis malisque commune sit, in eo differunt, quo
Abbreviated transcription (Latin):
rorem tuum suꝑ gentes quȩ te ignorauerunt:
ꝙ suꝑ regna que nomen tuum ũ inuocauer̃t.
o qd̃ deceperint popłm meũ dicentes.
pax. & ñ est pax. & ipse edificabat parietem.
ipsi autem liniebant eum luto absq paleis:
dic ad eos qui liniunt absq temꝑatura qd̃
casurꝰ sit. Erit enim ymber inundans. & da¬
bo lapides pregrandes desuꝑ irruentes: &
uentum ꝓcelle dissipantem. Siquidem ec¬
ce cecidit paries. Nunquid ñ dicetur uob̃.
tum in indignatione mea. & ymber inun¬
dans infurore meo erit: & lapides grandes
ire inconsũmationẽ. Et destruam parietẽ
quem linustis absq temꝑam̃to: & ad equa¬
bo eum t̾rȩ. Et reuelabitur fumdam̃tum
eiꝰ & cadet. & consumet᷑ in medio eiꝰ: & scietiᷤ
quia ego sum dñs. Et complebo indigna¬
tionẽ meam inpariete. & inhis qui lini¬
unt es̃ absq temꝑam̃to: dicamq uobis.
hon ẽ. pariis. & ñ sunt qui linunt eũ: pro¬

Expanded text:
rorem tuum super gentes quae te ignoraverunt; rorem tuum super gentes quae te ignoraverunt; et super regna quae nomen tuum non invocaverod deceperint populum meum dicentes: Pax, et non est pax. Et ipse hedificabat parietem, illi autem liniebant luto absque paleis. Dic ad eos, qui liniunt absque temperatura, quod casurus sit: erit enim ymber inundans, et dabo lapides praegrandes desuper irruentes et ventum procellae dissipantem. Siquidem ecce cecidit paries; nunquid non dicetur vobis: tum in indignatione mea, et ymber inundans in furore meo erit, et lapides grandes in ira in consumationem. Et destruam parietem, quem linistis absque temperamento, et adaequabo eum terrae, et revelabitur fundamentum eius et cadet et consumetur in medio eius et scietis quia ego sum Dominus et conplebo indignationem meam in parietem et in his qui linunt eum absque temperamento dicamque vobis non est paries et non sunt qui linunt eum pro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ qui locuntur uana. Indisciplina popłi
mei ñ erunt. nec inscͥptura domꝰ isrł scriben¬
tur. & int̾ram isrł ñ intrabunt: & scient
quia ego adonay dñs. Sub ꝓpħarũ ꝑsona.
sermo contra hercticos ẽ qui lotuntur uanl
& udent mendatium. e ꝑseuerant suã fir¬
mare doctrinam: qd̃ ipse dñs contͣ eos ueniat
atq consurgat: & extendat manum suam
suꝑ illos ad ꝑtutiendũ. & ñ contrahat ad par¬
cendum. Et cõminatur qd̃ ñ suit in ꝯcilio po¬
płi dñi futuri. nec in egcłia eiꝰ. s in synagoga dia¬
boli: nec scribantur in domo isrł: de quib
in alio loco dr̃. suꝑ t̾ram scribantur. Non in
t̾ra isrł quȩ t̾ra uiuentium ẽ. ꝙ de qͣ nunc
dr̃. nec in t̾ram isrł ingredientur: s int̾ra mor
indisciplina siue incorreptione popłi mei ñ
erunt. Alia enim adu̾sariorum: alia filioꝵ
correptio ẽ. Unde & ieremias. Corripere in qͥt
nos dñe. ueruntam̃ in udicio & ñ infurore:
ut nequaqͣm paucos nos facias. Effunde fu¬

Expanded text:
eos qui loquuntur vana: in disciplina populi mei non erunt, et in scriptura domus Israel non scribentur, et in terram Israel non intrabunt: et scient quia ego Adonai Dominus. Sub prophetarum persona, sermo contra haereticos est, qui loquuntur vana et vident mendacium, et perseverant suam firmare doctrinam: quod ipse Dominus contra eos veniat atque consurgat, et extendat manum suam super illos ad percutiendum, et non contrahat ad parcendum; et comminatur, quod non sint in concilio populi Domini futuri, nec in Ecclesia ejus, sed in synagoga diaboli, nec scribantur in domo Israel. De quibus in alio loco dicitur: Super terram scribantur : non in terram Israel quae terra viventium est, 126 de qua nunc dicitur, nec in terram Israel ingredientur: sed iin disciplina, sive in correptione populi mei non erunt. Alia enim adversariorum, alia filiorum correptio est. Unde et Jeremias: Corripe, inquit, nos, Domine, verumtamen in judicio, et non in furore, ut nequaquam paucos nos facias. Effunde fu
Abbreviated transcription (Latin):
sionem patisisti sunt causa peccati & ruine.
& stulte securitatis. Non enim erit pax dicit
dñs. quia dñs ñ misit eos: nec est locutus
ad eos. Hoc quod lxc. transtulerunt ce suꝑ
iuncturas eorum: in hebraico ñ habetur. Sig¬
nificat autem iuncturas lapidum. ł ad mini¬
cula lignorum: quib parietes roborantur.
Nec ñ illud qd̃ supra legimꝰ. ipse edificabat uł
edificat parietem: pleriq ad popłm referunt
isrł. qui uanum sibi ł egyptiorum uł pacis

Expanded text:
sionem pacis, » isti sunt causa peccati et ruinae et stultae securitatis. « Non enim erit pax, dicit Dominus. » Quia Dominus non misit eos, nec est locutus ad eos. Hoc quod Septuaginta transtulerunt. « Et super juncturas eorum, » in Hebraico non habetur. Significat autem juncturas lapidum in pariete vel adminicula lignorum, quibus parietes roborantur. Necnon illud, quod supra legimus, ipse aedificabat vel aedificat parietem, plerique ad populum referunt Israel, qui vanum sibi vel Aegyptiorum, vel pacis
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ fabricatꝰ ẽ moyses. & intemplo qd̃ asalo¬
mone constructum ẽ intĩora tm̃ ubierant
cherubin & ꝓpitiatoriũ ce archa testam̃ti
& m̃sa thimiamatis appellabant᷑ scã scõꝵ.
inhac autẽ domo que monstrat᷑ ezechieli.
&e que insummitate montis ẽ. constituta:

Expanded text:
quod fabricatus est Moyses, et in templo quod a Saloquod fabricatus est Moyses, et in templo quod a Salomone constructum est, interiora tantum, ubi erant cherubim, et propitiatorium et arca testamenti et mensa thymiamatis appellabantur sancta sanctorum. In hac autem domo, quae monstratur Ezechieli, et quae in summitate montis est constit
Abbreviated transcription (Latin):
net atq diuitias. Ot uniu̾sa p̃cepta cun¬
ctumq ordinem. & om̃s leges templi osten¬
des eis qui portauerunt torm̃tum iniqͥta¬
tum suaꝵ. & cessauert̃ siue confusi st̃ suꝑhis
que ante gesserant. Iccirco autẽ ostende eis.
ut custodiant omniaque p̃cepta sunt.
Nich enim ꝓdest scire descͥptionẽ domus.
& omnes distributiones ei de quib scͥptũ
est. multe mansiones apud patr̃ẽ meum. &¬
itm̃. statuit t̾minos gentium scd̃m nume¬
rũ filioꝵ isrł siue angłoꝵ d̾i: nisi fecĩs que p̃¬
cepta sunt. Domꝰ autẽ ce lex om̃iũ p̃ceptoꝵ.
đi & urbs que insummitate montis ẽ. con¬
stituta illa credenda ẽ de qua scͥptum ẽ. Noz
potest ciuitas abscondi suꝑ montẽ posita.
Et fluminis impetꝰ letificat ciuitatẽ di. Q
ꝑspicue refert᷑ ad eccł̃iam. & sita ẽ in eo monte
qui inu̾tice omĩũ montiũ ẽ. a quo uuln̾atꝰ ẽ
pͥnceps tiri. om̃sq fines &e t̾mim domꝰ huiꝰ¬

Expanded text:
net atque divitias. Et universa praecepta cunnet atque divitias. Et universa praecepta cunctumque ordinem, et omnes leges templi ostendes eis, qui portaverunt tormentum iniquitatum suarum, et cessaverunt, sive confusi sunt super his, quae ante gesserant. Idcirco autem ostende eis ut custodiant omnia quae praecepta sunt. Nihil enim prodest scire descriptionem domus et omnes distributiones ejus, de quibus scriptum est: « Multae mansiones apud Patrem meum iterum: Statuit terminos gentium secundum numerum filiorum Israel, sive angelorum Dei , nisi feceris quae praecepta sunt. Domus autem et lex omnium praeceptorum Dei, et urbs quae in summitate montis est constituta, illa credenda est, de qua scriptum est: Non potest civitas abscondi super montem posita . Et: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei : quae perspicue refertur ad Ecclesiam, et sita est in eo monte, qui in vertice omnium montium est, et a quo vulneratus est princeps Tyri: omnesque fines et termini domus huju
Abbreviated transcription (Latin):
egi penitentiam. ce respexi ut eligerẽ discipli¬
nam. Ista autem que ezechieli ce ꝑ ezechielem
domui isrł ostendit᷑. talis ẽ. ut qui eam m̃te
conspexit cesset ab iniquitatibus suis. ñ
quibdam s omnib. siue ut in hebraico
continetur. confundat᷑ ce sustineat torm̃tũ
suum ꝓ omnib que fec̾it. Sustinet autẽ tor¬
m̃tũ iniquitatũ suaꝵ qui cessauit p̃tĩta fa¬
cere peccata. Multumq ꝓdest ei qui ante
peccau̾it. uidẽ domũ dĩ. & om̃s fabrice eius
nosse rationes. ut ce peccare desistat. & hñs
ut in habitem indomodñi om̃ib dieb uite
credentium. Sequit᷑. Exitus eiꝰ & introitꝰ
subaudit᷑ domꝰ. Exitꝰ autẽ eoꝵ qui egredi¬
untur ad eos quiforis st̃. & introitꝰ eoꝵ qͥ
ꝑ magistroꝵ disciplinam ad intĩora pene-¬
trant. Etomnem inquit descͥption̾e eiꝰ siue
sub̾am ut lxxͣ. tnͣstulert̃. que ñ tamad na¬
turam domus quã ad suppellectilem ꝑti¬

Expanded text:
egi poenitentiam, et respexi ut eligerem discipliegi poenitentiam, et respexi ut eligerem disciplinam . Ista autem quae Ezechieli, et per Ezecdomui Israel ostenditur, talis est, ut qui eam mente conspexerit, cesset ab iniquitatibus suis, non quibusdam, sed omnibus. Sive ut in Hebraico continetur: « Confundatur et sustineat tormentum suum pro omnibus quae fecerit. » Sustinet autem tormentum iniquitatum suarum, qui cessat praeterita facere peccata. Multumque prodest ei, qui ante peccaverit, videre domum Dei, et omnis fabricae ejus nosse rationes, ut et peccare desistat, et habens ut habitem in domo Domini omnibus diebus vitae habemus. Sequitur. « Exitus ejus et introitus, » subauditur domus. Exitus autem eorum qui egrediuntur ad eos qui foris sunt, et introitus eorum qui per magistrorum disciplinam ad interiora penetrant. Et omnem, inquit, descriptionem ejus sive substantiam, ut LXX transtulerunt. Quae non tam ad naturam domus, quam ad suppellectilem perti
Abbreviated transcription (Latin):
domo inuertice montis. om̃s tm̃ini eiꝰ in
circuitu scã scõꝵ sunt. Ista ẽ lex domus.
on parui oꝑis ẽ quod oculis carnis
uł m̃te conspexeris. audientib de¬
monstrare: ut ce ipsi tecum uidisse uideant᷑.
Quã obrẽ scͥbit ce iosephus eos qui ad desc̃¬
bendam tr̃am missi st̃ ab iħu filio naue.
fuisse seometras. &e artẽ que nc̃ philosopho¬
rũ ꝓpria ẽ. habuisse seometrie. Domui
gͥ isrł. eoꝵ. qui animo conspiciunt deũ
ostendit᷑ comus. hoc ẽ templum qđ̃ iere¬
chiel situm in monte conspex̃ ae ñ solũ in
Quam nequaqu̾a illam putemꝰ que asalo¬
mone constructa narrat᷑ in regũ & parali¬
pomenon libris. Illa enim alt̾ius ordinis
atꝙ m̃sure ẽ. & insingulis magnã habens
diu̾sitatem. tantumq inferior templo qd ñe
ostendit᷑ ezechieli ut ñ solũ cultores eiꝰ & editui.
s & ipse fabricator eius salomon peccau̾̃it &e os¬
tend̾it dm̃. licet postea egĩt penitentiam.
scribens ꝓuerbia in quib ait. Nouissime go

Expanded text:
ertice montis, omnes termini ejus in circuitu Sancta sanctorum sunt. Ista est lex domus. Non parvi operis est, quod oculis carnis, vel mente conspexeris audientibus demonstrare, ut et ipsi tecum vidisse videantur. Quamobrem scribit et Josephus, eos qui ad describendam terram missi sunt ab Jesu filio Nave, fuisse γεομέτρας, et artem quae nunc philosophorum propria est, habuisse Geometriae. Domui igitur Israel, eorum qui animo conspiciunt Deum, ostenditur domus, hoc est templum quod Ezechiel situm in monte conspexit, et non solum quam nequaquam illam putemus, quae a Salomone constructa narratur in Regum et in Paralipomenon libris. Illa enim alterius ordinis atque mensurae est, et in singulis magnam habens diversitatem: tantumque inferior templo, quod nunc ostenditur Ezechieli, ut non solum cultores ejus, et aeditui; sed et ipse fabricator ejus Salomon peccaverit, et offenderit Deum, licet postea egerit poenitentiam, scribens Proverbia, in quibus ait: Novissime ego
Abbreviated transcription (Latin):
credidit: sic ile polluit nom̃ dĩ. qui priꝰ
nominis eius fidem susceꝑit. Alioqum
echnicꝰ & iudeus cum sint polluti & com¬
taminati. immo contaminatio ipsa atꝙ
pouutio. nom̃ d̾i poluere & contami¬
nare ñ possunt. qd̾ illi polluunt ad qs
iniramea: quia hec fecere qͥ diximus. &

Expanded text:
credidit: sic ille polluit nomen Dei, qui prius credidit: sic ille polluit nomen Dei, qui prius nominis ejus fidem susceperit. Alioquin ethnicus, et Judaeus cum sint polluti, et contaminati, immo contaminatio ipsa atque pollutio, nomen Dei polluere et contaminare non possunt: quod illi polluunt, ad quin ira mea, quia haec fecere quae diximus. Et
Abbreviated transcription (Latin):
inse ꝓuocare cdem̃tiam. quin potis indis¬
nationem dm̃ commoueri. quando incon¬
secratis dõ locis indignus habitator est.
fabricatist̃ inquit lim̃ sum̃. iuxta lim̃
meum: ut nicħ int̾eẽt int̾ sacrũ ce ꝓpha¬
num. & postes suos uixta postes meosꝰ ut
dat ad corpꝰ &e sanguinẽ dm̃. Et ut graui
faceret qd̾ dicebat. sequentem iungrt u̾bi¬
culũ. Et murꝰ erat int̾ me ce eos. ut sacer¬
dotalia sacrificia ce loca sacram̃toꝵ. corpis
ce sanguinis xͥ. b̃uissimꝰ mutꝰ diuideret.
& polluerunt inquit nom̃ scm̃ meũ in
abominationib quas fecert̃. Quid ꝓdest
habitationis uicinia & mediꝰ int̃ cellus¬
lam nrãm er altare dñi paries. cum inhiᷤ
q̃ secreto facimꝰ. & q̃ turpe ẽ. etiam dicere con¬
taminet᷑ & pouuat᷑ nom̃ dñi: Ego hoc
arbitror qd̾ ñ polluat nom̃ dñi. misi ille
qui usus ẽ nomini eius credere & ex uiẽ
censeri uocabulo Et quomͦ toluit m̃bra
xp̃i &e facit m̃bra meretricis. qui priꝰ xp̃o

Expanded text:
in se provocare clementiam; quin potius indignationem Domini commoveri, quando in consecratis Deo locis, indignus habitator est. Fabricati sunt, inquit, limen suum juxta limen meum, ut nihil interesset inter sacrum et prophanum, et postes suos juxta postes meos, ut dat ad corpus et sanguinem Domini . Et ut gravius faceret quod dicebat, sequentem jungit versiculum: Et murus erat inter me et eos; ut sacerdotalia sacrificia et loca sacramentorum corporis et sanguinis Christi, brevissimus murus divideret. Et polluerunt, inquit, nomen sanctum meum, in abominationibus quas fecerunt. Quid prodest habitationis vicinia, et medius inter cellulam nostram et altare Domini paries, cum in his quae secreto facimus, et quae turpe est etiam dicere, contaminetur et polluatur nomen Domini? Ego hoc arbitror, quod non polluat nomen Domini, nisi ille qui visus est nomini ejus credere, et illius censeri vocabulo. Et quomodo tollit membra Christi, et facit membra meretricis, qui prius Christo
Abbreviated transcription (Latin):
guerem ciuitatẽ. cũ iuxta hebraicumꝑ
spicuum sit: iuxta lxͣx. plurimã obscu¬
ritatẽ habet. quomodo ierechiel ingres¬
sus sit. ut ungueret ciuitatẽ. ad cur
ꝓpħiam comminationẽq conciderit.
Nisi forte illud dicamꝰ. qd̃ correptio ꝓ¬
pħe sit unctio ciuitatis. & unctio olei
exultationis sac̃dotalis &e regii. quodqͥ
libent̾ receꝑint & audire uoluerint ef¬
ficiunt᷑ unctidm̃. de quib scͥptũ ẽ. noli¬
te tangere xpõs meos. & in ꝓpħis meis
nolite malignari. Ille autẽ potest iux¬
ta anagogen unguere ciuitatẽ de qua
scͥptum ẽ. głosa dicta st̃ de te ciuitas d̃r
qui uidit uisionẽ currꝰ & miffĩoꝵ dei
quam intuitus ẽ. iezechiel suꝑfluuiũ
chobar. qui onus pondꝰq significat
Qdͥ enimgrauius fluminib babilonis.
suꝑ que dauid sedit &e fleuit. cũ recor¬
daretur syon: De quib scͥptum ẽ Prell̃

Expanded text:
m civitatem, » cum juxta Hebraicum perspicuum sit, juxta Septuaginta plurimam obscuritatem habet, quomodo Ezechiel ingressus sit, ut ungeret civitatem, ad cujus prophetiam comminationemque conciderit. Nisi forte illud dicamus, quod correptio prophetae sit unctio civitatis et unctio olei exsultationis sacerdotalis et regii: quod qui libenter receperint, et audire voluerint, efficiuntur uncti Domini, de quibus scriptum est: « Nolite tangere christos meos, et in prophetis meis nolite malignari civitatem, de qua scriptum est: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei ; qui vidit visionem currus et mysteriorum Dei, quam intuitus est Ezechiel super fluvium Chobar, qui onus pondusque significat. Quid enim gravius fluminibus Babyloniis, super quae David sedit et flevit cum recordaret
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ eiꝰ. quando reuelata facie głam do¬
mini contemplantes. reformam᷑ inima¬
ginem creatoris. Uox quoq erat dei
quasi uox aquarum multaꝵ. omĩũ
scilicet in toto orbe populoꝵ. ut ioħes
ȩuangłista int̃p̃tatur. Siue quasi uox
castrorũ & sic̃ uox geminantiũ mul¬
torum ut exercitus di sacram̃ta cognos
Qd̃ intelligens &e iacob: uocauit nom̃ i¬
niꝰ loci castra. De quib &e alibi scͥptums
Currꝰ dĩ decem milium multiplex. mib
letantium. Una autẽ uox d̃r castroꝵ enf
titudinis. ꝓpt̾ unum indĩ laude consensi.
Geminaturq uox canentium patri. a filo¬

Expanded text:
 ; quando revelata facie gloriam Domini contemplantes, reformamur in imaginem Creatoris. Vox quoque erat Dei, quasi vox aquarum multarum, omnium 521 scilicet in toto orbe populorum, ut Joannes Evangelista interpretatur : sive quasi vox castrorum, et sicut vox geminantium multorum, ut exercitus Dei sacramenta cognosceret. Quod intelligens Jacob, vocavit nomen illius loci, castra . De quibus et alibi scriptum est: Currus Dei decem millium multiplex, millia laetantium . Una autem vox dicitur castrorum et multitudinis, propter unum in Dei laude consensum. Geminaturque vox canentium Patri, et Fil
Abbreviated transcription (Latin):
ba eoꝵ. Cotidieq implet᷑ incredentib
&e ad ꝑfectum complebit᷑ quando cor¬
ruptiuum hoc induerit in corruptioñ
&e mortale istud fuerit immortalitate
uestitũ. Quod autẽ infertur & uidi uisi¬
onem scdm speciem quã uiderã quando
uenit ut disꝑderet ciuitatẽ ꝓ quo lxx

Expanded text:
rba eorum : quotidieque impletur in credentibus, et ad perfectum complebitur, quando corruptivum hoc induerit incorruptionem, et mortale istud fuerit immortalitate vestitum . Quod autem infertur: Et vidi visionem secundum speciem quam videram, quando venit u
Abbreviated transcription (Latin):
omne sensum. Et locꝰ uestigioꝵ pedum
iusꝰ apłis dicentib. ad oremꝰ in loco ubi
stereit pedes eiꝰ. Et pulchre dixit. steteit̃.
In eccłia enim stant pedes dñi. insina.¬
goga ambuiant & p̃tereunt. Ut autẽ scia¬
mꝰ hoc dici de eccł̃ia: iungit᷑. Et ñ pollu¬
ent ultra domꝰ isrł nom̃ sc̃m meũ. Qd̃ ꝓpͥe
ad eos ꝑtinet. qui sc̃ẽ conũsationis meccłia
commorant᷑. Qui sunt aut̃ qui polluerinrt
priꝰ nom̃ scm̃ di: ponit manifestis Ipsice re¬
ges eoꝵ. tam popłs quã sac̃dotes inforni¬
cationib sius. quib ad̃o fornicati sunt. &
in ruinis regũ suoꝵ. qui frustra sibi ꝑsuꝑ
biam regium nom̃ assumunt. Deniq seqͥt᷑.
enim mens offendit dm̃. humilis ad mi¬
scõiam ꝓuocat. Qui post suꝑbiam immo
ꝑ suꝑbiã fabricati st̃ lim̃ suũ iuxtalim̃ d̾i
&e postes suos. iuxta postes uliꝰ fudiant¬

Expanded text:
ensum: Et locus vestigiorum pedum illius, Apostolis dicentibus: Adoremus in loco ubi steterunt pedes ejus . Et pulchre dixit, steterunt: in Ecclesia enim stant pedes Domini, in synagoga ambulant et praetereunt. Ut autem sciamus hoc dici de Ecclesia, jungitur: Et non polluent ultra domus Israel nomen sanctum meum: quod proprie ad eos pertinet, qui sanctae conversationis in Ecclesia commorantur. Qui sint autem qui polluerint prius nomen sanctum Dei, ponit manifestius: Ipsi et reges eorum, tam populus quam sacerdotes, in fornicationibus suis quibus a Deo fornicati sunt: et in ruinis regum suorum, qui frustra sibi per biam regium nomen assumunt. Denique sequitur: « enim mens offendit Deum, humilis ad misericordiam provocat. Qui post superbiam, imo per superbiam fabricati sunt limen suum juxta limen Dei, et postes suos juxta postes illiu
Abbreviated transcription (Latin):
puto in scłi hui confusione eẽ ꝑpetuum.
s omĩa p̃tĩre &e flucre. Quequi consid̾au̾̃it:
cadet suꝑfaciem suam intelligens quam
ꝓcul sit amaiestate di. & flectet genua ad
corruissem: maiestas dñi ingressaẽ. tẽplũ.
ꝑuiam porte que respiciebat ad orientẽ.
statimq me eleuaiut sp̃c̃. Ipse enim iaceis¬
ꝑgere ñ ualebam. Et introdux̃ me inatã
intius. foris enim cecidãm. Et ecce quipris
conspexeram głam dĩ isrł uenientẽ ꝑ uiã
orientalem. uidi repletam gła dm̃i domũ eiꝰ
& uocẽ ad me de domo intioris loquentis
audimi. Que quid sit locuta: scͥptura u
dir̃ adeum quẽ ꝑspicue dñm intellginꝰ.
Cuienim alii potit conuenire qd sequit᷑
fuli hominis. locꝰ solii mei. & locus uestigi¬
orũ pedum meoꝵ ubi habito in mediofili

Expanded text:
confusione esse perpetuum: sed omnia praeterire et fluere . Quae qui consideraverit, cadet super faciem suam intelligens quam procul sit a majestate Dei, et flectet genua ad corruissem, majestas Domini ingressa est templum per viam portae, quae respiciebat ad Orientem, statimque me elevavit sppergere non valebam; et introduxit me in atrium exterius. » Foris enim cecideram. Et ecce, qui prius conspexeram gloriam Dei Israel venientem per viam orientalem, vidi repletam gloria Domini domum ejus: et vocem ad me de domo interiori loquentis audivi. Quae quid sit locuta, Scriptura non dixit ad eum, quem perspicue Dominum intelligimus. Cui enim alii poterit convenire, quod sequitur: « Fili hominis, locus solii mei, et locus vestigiorum pedum meorum, ubi habito i
Abbreviated transcription (Latin):
randos. Pdest enim ꝑu̾se scientie malos a
malis duudi: & ut illi qui consensu pes¬
simo edificabant turrem ꝓutilitate ꝓpͥa dis¬
sipati sunt. diuiseq lingue eorũ. ne consen¬
sus pessimus peiores eos fateret: ita ossa
montium disꝑgentur. ut uanos conatꝰ
suos intelligant. Hoc quod nos posumus.
& dabo cadauera filioꝵ isrł ante faciem si

Expanded text:
randos. Prodest enim perversae scientiae malos a randos. Prodest enim perversae scientiae malos a malis dividi; et ut illi qui consensu pessimo aedificabant turrem pro utilitate propria, dissipati sunt, divisaeque linguae eorum, ne consensus pessimus pejores eos faceret , ita ossa montium dispergantur ut vanos conatus suos intelligant. Hoc quod nos posuimus: « Et dabo cadavera filiorum Israel ante faciem si
Abbreviated transcription (Latin):
interfectos ur̃os ante idola ur̃a : & dabo ca¬
dauera filiorum isrł ante fatiem simula
chroꝵs ur̃oꝵ. & disꝑgam ossa ur̃a circa araᷤ
ur̃as. in omĩb habitationib ur̃is.
Montib dr̃ isrł: quod disꝑdat ds̃ excelsa
eorum. in quib adorabant homines fictos
deos. & aras simulachraq confringat: & cul¬
tores eor inconspectu fanors interfici faci¬
at. ut iaceant cadauera mortuor.ubi pͥus
lacebant hostie : & disꝑgantur ossa ñ mon¬
tium. s eorum qui iacebant in montibus.
incircuitu ararum ꝙ in cunctis urbibus
ui culisq isrł. Hoc uixta litt̾am. Alioqͥn.
& suꝑ eos qui eriguntur in suꝑbiam. &
eoꝵ simulachra q̃ de suo finxerunt aĩo
conterantur: & interfecti iaceant. & mor¬
tuos eẽ se sentiant. nicħ sͥ simulachra sua
atq figm̃ta ꝓdesse cernentes. Qd̃q disꝑgere
se dĩc ossa montium circum aras: fortissi¬
mos quosq eorũ a se mutuo indicat sepa¬

Expanded text:
interfectos vestros ante idola vestra et dabo cainterfectos vestros ante idola vestra et dabo cadavera filiorum Israhel ante faciem simularorum, et dispergam ossa vestra circa aras vestras in omnibus habitionibus vestris. » Montibus dicit Israel quod disperdat Dominus excelsa eorum, in quibus adorabant homines fictos deos, et aras simulacraque confringat et cultores eorum in conspectu fanorum interfici faciat, ut jaceant cadavera mortuorum ubi prius jacebant hostiae, et dispergantur ossa non montium, sed eorum qui jacebant in montibus in circuitu ararum, et in cunctis urbibus viculisque Israel. Hoc juxta litteram, alioquin et super eos qui eriguntur in superbiam, eorum simulacra, quae de suo finxerunt animo conterantur, et interfecti jaceant, et mortuos esse se sentiant, nihil sibi simulacra sua atque figmenta prodesse cernentes. Quodque dispergere se dicit ossa montium circa aras, fortissimos quosque eorum a se mutuo indicat sepa
Abbreviated transcription (Latin):
ac diuitiis p̃cellebant. Et hoc animadũ¬
tendum. qd̾ obfirmatur qͥdẽ facies: & po¬
nitur contͣ montes. S neqͣqm solis monti¬
b.s & collib loqͥtur & rupib. &e uallib: in
quib inferior gradꝰ & dignitas prudentie
scientieq cognoscitur. Uidentur mͥ tropo¬
logice montes eẽ: qui ad ꝑfectam scientiã
ꝑuenerunt. Colles: qui paulo inferiores
sunt. Rupes qui nullã habentes scientiam.
&e tantũ inconu̾satione fidentes. aliqua sibi
de scripturarum int̾p̃tatione p̃sumunt:
hũtes iuxta apłm zelum dĩ. s ñ scdm scien¬
tam. Nalles autem appellari noiuisimos
inȩccłia. qui ce uita &e scientia inferiores: tñ
de conuentu familie dñice ñ recedunt. Qui
om̃s u̾bum dĩ iubent᷑ audire: ut unusqͥs
q ꝓsuo modulo & sensu intelligat. quid
dñs p̾cipiat.
cce ego inducam suꝑ uos gladium ꝙ
disꝑdam excelsa ur̃a. & demoliar aras ur̃as:
ꝙ confringentur simulachra ur̃a & deicrã

Expanded text:
ac divitiis praecellebant. Et hoc animadveac divitiis praecellebant. Et hoc animadvertendum, quod obfirmatur quidem facies, et ponitur contra montes: sed nequaquam solis montibus, sed et collibus loquitur, et rupibus et vallibus, in quibus inferior dignitas, et gradus prudentiae scientiaeque cognoscitur. Videntur mihi tropologice montes esse, qui ad perfectam scientiam pervenerunt; colles, qui paulo inferiores sunt; rupes, qui nullam habentes scientiam, et tantum in conversatione fidentes, aliqua sibi de Scripturarum interpretatione praesumunt, habentes juxta Apostolum zelum Dei, sed non secundum scientiam ; valles autem appellari novissimos in Ecclesia, qui et vita et scientia inferiores, tamen de conventu familiae Dominicae non recedunt. Qui omnes verbum Dei jubentur audire, ut unusquisque pro suo modulo, et sensu intelligat quid Dominus praecipiat. cce ego inducam super vos gladium et disperdam excelsa vestra et demoliar aras vestras et confringentur simulacra vestra et deiciam
Abbreviated transcription (Latin):
grecos & latinos qui hebree lingue ñ hñt
scientiam ⁊ breuit᷑ exponendum uidetur.
Adonay unum nom̃ ẽ. de decem uocabulis
dĩ: & significat dñm. Quo sept & in homĩb
utimur. Deniq & sara uocans habraham
ẽ in effabile: &̃ qd scriptum fuit in lamina
aurea q̃ erat in fronte pontificis. Montes
autem isrł qui simulacͥs demonũ fuerant
occupati. ñ aurib s imꝑio ac potentia con¬
ditoris. suum audiunt & intelligunt crea
torem: quomͦ mare uidit & fugit. iordaniᷤ
conu̾sus ẽ retrorsũ. ñ utiq carnis oculis
quib carebat. Et ad mare dr̃. Lace. om¬
mutesce. Et uentoꝵ fiatib imꝑat᷑. Iube¬
turq uermi: qͥ ione ꝑtussit umbraculum.
Et de cadem t̾ra scͥptum ẽ. Qui respicit t̾rã:
& facit eam tremere. Ad qͦs ꝓpħa loquit᷑. in¬
dicans idola destruenda: & aras. uniũsasq
cerimonias. quib pͥus idolis serui erant cõ¬
terendas. Possumꝰ montes isrł. & pͥncipes ac¬
ciꝑe: eos qͥ potentia. sapientiaq. & scientia.

Expanded text:
Graecos et Latinos, qui Hebraicae linguae non habent scientiam, breviter exponendum videtur. Adonai unum nomen est de decem vocabulis Dei, et significat Dominum, quo saepe et in hominibus utimur. Denique et Sara vocans Abraham  ineffabile, et quod scriptum fuit in lamina aurea quae erat in fronte pontificis. Montes autem Israel, qui simulacris daemonum fuerant occupati, non auribus, sed imperio et potentia creatoris suum audiunt et inteltorem. Quomodo mare vidit et fugit, Jordanis conversus est retrorsum : non utique carnis oculis quibus carebat. Et ad mare dicitur: Tace, obtumesce . Et ventorum flatibus imperatur; jubeturque vermi, qui Jonae percussit umbraculum . Et de eadem terra scriptum est: Qui respicit terram, et facit eam tremere . Ad quos Propheta loquitur indicans idola destruenda et aras, universasque caeremonias 57 quibus prius idolis servierant conterendas. Possumus montes Israel et principes accipere eos, qui potentia, sapientiaque, et scientia
Abbreviated transcription (Latin):
rentur. Nec frustra locutꝰ ẽ dñs. ut faceret
malũ ł mala: qñ ad cõminationẽ eiꝰ agunt
penitentiã. qui sententie subiatebant. Sin
autẽ cor durum sit & indomabile. ne ꝑ pe¬
nas quidẽ sentiendũ beneficia corrigentis:.
dr̃ adeos. Sine causa ꝑcussi filios uros: dis¬
ciplinam ñ recepistis. Prodest autẽ & hereticiꝰ
tum ꝑuersorum: quia recessit a dño. Et for¬
nicantes ocłi post adinuentiones suas. qͥ cum
dñi fuerint recordati. displicebt sibi in õĩb
abominationib suis: & intelligentes uere

Expanded text:
rentur . Nec frustra locutus est Dominus, ut faceret rentur . Nec frustra locutus est Dominus, ut faceret malum vel mala, quando ad comminationem ejus agunt poenitentiam qui sententiae sautem cor durum sit et indomabile, ne per poenas quidem sentiens beneficia corrigentis, dicitur ad eos: Sine causa percussi filios vestros, disciplinam non recepistis. Prodest autem et haereticiogmatum perversorum, quia recessit a Domino. Et fornicantes oculi post adinventiones suas, qui cum Domini fuerint recordati, displicebunt sibi in universis abominationibus suis, et intelligentes ver
Abbreviated transcription (Latin):
popłis qui euadere potuerint gladiũ ꝑdi-¬
cionis eorum. & pessimã factionẽ quȩ con¬
tra dm̃ fuerat concitata: huc illucq disꝑsi
recordabunt᷑ nominis dĩ: agentesq peni¬
tentiã. & captos se auiris ȩccłiasticis exulta
iua contriui cor eoꝵ fornicans bunt.
& recelens a me. & occłos eoꝵ fornicantes pꝰ
ydola sua: ce displicebt̃ sibimet suꝑ malis
qui fecerant inuniu̾sis abominationib
sius: & scient qm̃ ego dñs ñ frustra locutꝰ
sum. ut facerem eis malum hoc.
ulta de hoc capitulo a lxx. p̃termissa st̃.
Illudq mutatum. uiraui cordi eorũ fornican¬
tr: ꝓ quo nos posuimꝰ contriui cor eoꝵ for¬
nicans. Iurauit autẽ atq decreuit se factu
osee loqr̃. Spũ fornicationis seducti ft. Et
ocłos fornicantes pꝰ ydola: ꝑ quoꝵ fenestras
mors intrasse phibetur. Quam obcausam
& indaniele. duo prb̃ri p̃ceperunt reuela-¬
ri susannam: ut nudati corꝑis decore frue¬

Expanded text:
populis, qui evadere potuerint gladium perdipopulis, qui evadere potuerint gladium perditionis eorum, et pessimam factionem, quae contra Deum fuerat concitata, huc illucque dispersi, recordabuntur nominis Dei, agentes poenitentiam, et captos se a viris ecclesiasticis exsultabunt. Quia contrivi cor e recedens a me, et oculos eorum fornicantes post idola sua. Et displicebunt sibimet super malis, quae fecerant in universis abominationibus suis. Et scient quia ego Dominus non frustra locutus sum, ut facerem eis malum hoc. Multa de hoc capitulo a LXX praetermissa sunt, illudque mutatum, juravi cordi eorum fornicanti: pro quo nos posuimus: contrivi cor eorum fornicans. Juravit autem atque decrevit se factu: Spiritu fornicationis seducti sunt . Et oculos fornicantes post idola, per quorum fenestras mors intrasse perhibetur. Quam ob causam et in Daniele duo presbyteri praeceperunt revelari Susannam, ut nudati corporis decore frue