comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fulgorẽq eoꝵ. qͥb reb statꝰ celi futurꝰ
ad p̾uidendas aeris qͣlitatis. ꝑ estatẽ
⁊ hiemẽ. u̾nalemq te ꝑiem. Ortu
enĩ uł occasu suo. certis statiomibꝰ tẽ¬
poꝵ qͣlitates signnficant. Signoꝵ pͥ¬
mꝰ arcton. qͥ in are fixꝰ septẽ stellis
in se reuolutis rotat᷑. Nom̃ ẽ geũ ꝙ¬
latine dr̃ ursa. Qnȩ qr in modũ plau¬
stri u̾tit᷑. nr̃i eã septẽ trionẽ dixert̃.
Triones enĩ ꝓprie ft̃ boues aratorii.
dicti eoq t̾ram terant qͣsi terione.
Septentͥones aũ ñ occidere axis
dem ⁊ bootẽ dixert̃. eo ꝙ plaustꝰ he¬
ret. signũ multis fpectabile stellꝰ. int̾
qͣs arcturꝰ ẽ. arcturꝰ sẏdus ẽ pꝰ cau¬
dã maioris urse posite iu signo bo¬
ote. unde arcturꝰ dicta ẽ. aphey di¬
pa. qr bootis p̃cordiis collocata ẽ. Orctͤ
tꝰ orion ab urina .i. ab inundatione
aquaꝵ. Tempore enĩ hiemis obortꝰ

Expanded text:
fulgoremque eorum, quibus rebus status caeli futurus fulgoremque eorum, quibus rebus status caeli futurus ad praevidendas aeris qualitates per aestatem, et hiemem, vernalemque temperiem. Ortu enim vel occasu suo certis stationibus temporum qualitates significant. 6. Signorum primus Arctos, qui in axe fixus septem stellis in se revolutis rotatur. Nomen est Latine dicitur Ursa; quae, quia in modum plaustri vertitur, nostri eam Septentrionem dixerunt. Triones enim proprie sunt boves, aratorii, dicti eo quod terram terant, quasi teriones. Septentriones autem non occidere axis dem et Booten dixerunt, eo quod plaustro haeret; signum multis inspectabile stellis, inter quas Arcturus. Arcturus stella est post caudam Majoris Ursae, posita in signo Boote, unde Arcturus dicta est, quasi e yoa Bootae praecordiis collocata est. Oritutus Orion ab urina, id est ab inundatione aquarum. Tempore enim hiemis obortus
Abbreviated transcription (Latin):
locis stare uider᷑. d nõib stellar̃ quibꝰ
exeasis nocabula accepert̃ .xluiiii.
ol appellatꝰ. eoq. solꝰ apparcat. ob¬
scuratis fulgore suo cunctis sy dibꝰ.
luna dicta qͣsi lucina. ablata media sil¬
laba. Deqͣ uirgiliꝰ. Casta faue lucina.
Sũpsit aũ nom̃ ꝑ diriuationẽ a soł in
q reddat. Stellę dicte a stando. qr fi¬
re stant.semꝑ in cȩlo. nͨ cadt̃. Nam
ꝙ iudemꝰ e celo stellas qͣsi labi. ñ ft̃
stelle. s iguicli ab ęthere lapsi. qͥ fuit
dũ uentꝰ altiora petens. ethere ũ ig¬
nẽ secũ trahit. qͥ tractu suo iutat᷑
stellas cadentes. Nã stellȩ cade ñ postt̃.
Immobiles enĩ ut p̾dictũ ẽ ft̃. ⁊ cũ ce¬
lo fixę feruntt᷑. Sydã dictaꝙ ea uani¬
gantes ꝯsidando dirigunt ad cursũ
ꝯsiliũ. ne fallacib undis aut uentis
alibi deducant᷑. Quedã aũ stellȩ iocirco
signa dñr. qr ea naute obseruant in
gubnandis re nugiis ꝯtẽplantes aciẽ

Expanded text:
. De nominibus stellarum, quibus ex causis nomina acceperunt. CXLII. Sol appellatus, eo quod solus appareat obscuratis fulgore suo cunctis sideribus. Luna dicta quasi Lucina, ablata media syllaba, de qua Virgilius: Casta fave Lucina. Sumpsit autem nomen per derivationem a solis m reddat. Stellae dictae a stando, quia fixae stant semper in caelo nec cadunt. Nam quod videmus e caelo stellas quasi labi, non sunt stellae, sed igniculi ab aethere lapsi; qui fiunt, dum ventus altiora petens aethereum ignem secum trahit, qui tractu suo imitatur stellas cadentes. Nam stellae cadere non possunt: inmobiles enim, ut praedictum est, sunt, et cum caelo fixae feruntur. Sidera dicta, quod ea navigantes considerando dirigunt ad cursum consilium, ne fallacibus undis aut ventis alibi deducantur. Quaedam autem stellae idcirco signa dicuntur, quia ea nautae observant in gubernandis remigiis, contemplantes aciem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eode mom̃to eũ orit᷑. ⁊ orienti si¬
niul ⁊ occidenti eqͣlit̾ apparet. Qd̾ uͦ
portet qͣntũ sol distat a t̾ris. q̃ longi
Nam dũ sol suꝑior sit a luna. ⁊ tñ a
nob̾ maior qm luna uidet᷑. iam si ꝓpe

Expanded text:
ienti simul, et Occidenti aequaliter apparet. Quia vero portet quantum sol distat a terris, quae longitNam dum sol superior sit a luna, et tamen a nobis major quam luna videatur, jam si prope
Abbreviated transcription (Latin):
eo circiuenis sol aqͥlonis fiuib estatẽ
facit. ⁊ ultͣ eũ cirełm ñ tͣisit. s stati
reu̾ttt᷑. ⁊ inde tropicos appellat᷑: Ter¬
ciꝰ circulꝰ ẏmeriuꝰ. qͥ a latinis ido eqͥ¬
noctiał appellat᷑. eo ꝙ sol cũ ad eũ or¬
bem ꝑuen̾it. eqͥnoctiũ fac̃. Umeri¬
nꝰ enĩ latine dies dr̃atq nar. qͦ cir¬
minamꝰ. Qutꝰ circulꝰ cimerinos tro¬
picos qͥ a latinis inemał uł brumał
ꝑuen̾it. hiemẽ his qͥ ad aqͥlonẽ ft̃ fac̃.
estatẽ aũ his qͥ in austri partib com¬
a constat. Ie candido circło. xXIIII.
Lactens cirołs uia ẽ q̃ in spera
uidet᷑ a candore dicta qr alba ẽ. qͣm
aliqͥ dñt uiã eẽ qua cireuit sol. ⁊ er
spͥlendoris ipsiꝰ tͣnsitu ita lucere.

Expanded text:
eo circulo sol aquilonis finibus aestatem faciens ultra eum circulum non transit, sed statim revertitur; et inde tropicos appellatur. Tertius circulus hiemerinas, qui a Latinis ideo aequinoctialis appellatur, eo quod sol cum ad eum orbem pervenerit, aequinoctium facit. Hiemerinos enim Latine dies dicitur atque nox, quo cirminamus. Quintus circulus cimeronostropicos, qui a Latinis hiemalis sive brumalis pervenerit, hiemem his, qui ad Aquilonem sunt, facit, et aestatem his, qui in Austri partibus cona constat. § 46 De candido circulo. Lacteus circulus via est, quae in sphaera videtur a candore dicta, quia alba est, quam aliqui dicunt, viam esse quam circuit sol, et ex splendoris ipsius transitu ita lucere.
Abbreviated transcription (Latin):
.xxx. qͥb ꝑ actis. ad reu̾sionẽ̾ cireli sui
hisdem signis ⁊ partib reu̾ tunt᷑. Quę¬
dã sẏcła radiis soł p̃pedita a nomala
tͦgrada. aut stationa¬
ria. iuxta q ⁊ poeta menunit di¬
cens. sol tp̃ra diuidit ei mutat no¬
ete diẽ. radiisq potentib astra ire ue¬
tat. cursq uagos rõne morat᷑. Ue

Expanded text:
actis ad reversionem circuli sui iisdem signis et partibus revertuntur. 3. Quaedam sidera radiis solis praepedita anomala retrograda, aut stationaria, juxta quod et poeta meminit dicens: Sol tempora dividit aevi; Mutat nocte diem, radiisque potentibus astra Ire vetat, cursusque vagos statione mora
Abbreviated transcription (Latin):
licula noĩata ẽ. hoc ẽ selł esfitfio. Gre¬
ci enĩ fel colen dñt. Me lancolia dicta
eo ꝙ sit ex nigri sanguinis fece ad¬
mixta habuudantia felł. Greci enĩ
melan nigrũ uocant. fel aũ colen ap¬
pellant. Sanguis latine uocatꝰꝙ sit
dulces ⁊ blandi ft̃. Flegina aũ dixert̃
ꝙ sit frigidũ. Greci enĩ frigdor̾e fleg¬
monẽ appellant. Ex his .iiiͦiͬ. hiimori
b regunt᷑ sani. ex ipsis ledunt᷑ infir¬
mii. Dũ enĩ antpliꝰ extͣ eursũ uat̾e
creuerint. egritudines faciunt. Ex
sanguine aũ ⁊ felle acute passiones
nascunt᷑. qͣs g̾ri oxia dñt. Ex flegina¬
te uͦ ⁊ melancolia uet̾es cause ꝓcedt̃.

Expanded text:
licula nominata est, hoc est, fellis effusio: Graeci enim fel cholen dicunt. Melancholia dicta eo, quod sit ex nigri sanguinis fece, admista abundantia fellis: Graeci enim melan nigrum vocant, fel autem cholen appellant. Sanguis Latine vocatus, quoddulces et blandi sunt: phlegma autem dixerunt, quod sit frigidum: Graeci enim rigorem phlegmona appellant: exeguntur sani et ex ipsis leduntur infirmi, dum enim amplius extra cursum nature creverint, egritudines faciunt. Ex sanguine quidem et felle, acute, passiones nascuntur, quas greci oxia vocant. Ex phlegmate vero et melancholia veteres cause procedunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ mundo u̾ti Nã si fixꝰ in cęlo
man̾et. om̃s dies ⁊ noctes eqͣles eriste¬
rent.S ꝙ alio loco eras occasurũ. alio
occidisse hesf̾no uidemꝰ. apparet eũ
ꝑ se ip̃m moueri ñ cũ mundo u̾ti
Spaciis enĩ in eqͣlib orbes annuos ꝯfi¬
cit ꝓpt̾ tẽ poꝵ mutationes. Oriens di¬
em fac̾. occidens nocte̾ induc̃. Nã ua¬
dens longiꝰ ad meridiem hiemẽ fac̃.
⁊ hib̃nis humorib ac pruinis t̾ra pin-¬
guescit. accedens ꝓpiꝰ ad septẽtrionẽ.
estatẽ reddit. ut fruges mat᷑itate du¬
rent᷑. &. q̃ ftͣ in humidis incocta. fer¬
ue facta mitescant:. S defectii soł.xxii.
ol oriens diẽ fac̃. occidens

Expanded text:
cum mundo verti. Nam si fixus caelo maneret, omnes dies et noctes aequales existerent; sed quoniam alio loco cras occasurum, alio occidisse hesterno videmus, apparet eum per se ipsum moveri, non cum mundo verti. Spatiis enim inaequalibus orbes annuos conficit propter temporum mutationes. Oriens diem facit, occidens noctem inducit. Nam vadens longius ad meridiem hiemem facit, et hibernis humoribus ac pruinis terram impinguat. Accedens propius ad septentrionem, aestatem reddit, ut fruges matrentur, et quae sunt in humidis incocta, fervefacta mitescant. § 51 De effectu solis. Sol oriens diem facit, occidens
Abbreviated transcription (Latin):
lar̃ certas tẽpoꝵq stationes. Suꝑstici¬
osa uͦ ẽ illa. qͣm matematici sequunt᷑.
li signa ꝑ singła aĩe uł corꝑis m̃bra
disponũt sẏderũq eursu. natiuita¬
tes hominũ ⁊ mores p̃dicare conant᷑.¬

Expanded text:
larum caeterasque ipsorum stationes. Supersticiosa vero est illa quam mathematici sequntur, li signa per singula anime vel corporis membra disponunt, siderumque cursu natiuitates moresque hominum praedicare conant
Abbreviated transcription (Latin):
ta ft̃. Casus a cadendo dicti. ꝑ eos eñi
inflexa noĩa uariant᷑ ⁊ cadt̃. Noĩa¬
tiuus casꝰ dictꝰ.qr ꝑ eũ aliquẽ noĩa¬
aliqͥd demonstramꝰ. ut da huic
magistro. Accusat̾s qr ꝑ eũ alique
accusamꝰ. ut accuso hc̃ magistrũ.
o magister. Ablat̾s qr ꝑ eũ nos au¬
ferre aliqͥd cuiꝗͣ. sig̾camꝰ. ut aufer
a magistro. Exaptota noĩa dicta.
eo ꝙ ꝑ sex casꝰ uaritates hñt. ut
ẽ unus. Pentatota: ꝙ tantũ in qͥnq
casibꝰ uariant᷑. ut doctꝰ. Ce trapto¬

Expanded text:
dicti; per eos enim inflexa nomina variantur et cadunt. Nominativus casus dictus quia per eum aliquid nominaaliquid demonstramus, ut 'da huic magistro'. Accusativus, quia per eum aliquem accusamus, ut 'accuso hunc magistrum'. 'o magister'. Ablativus, quia per eum nos auferre aliquid cuiquam significamus, ut 'aufer a magistro'. Hexaptota nomina dicta eo, quod per sex casus varietates habent, ut est 'unus'. Pentaptota, quod tantum in quinque casibus variant
Abbreviated transcription (Latin):
uolo Suedatina pꝰ meditationẽ.
ał incanris uidicio. ue calesco.
lectito clamirit forinȩ enĩ sensũ
teneter modi declinationẽ. Eam
nesers qͥd sit declin prigni nriꝰ di¬
diceris qͥd sit ferscis. Mocti dicti
ab et ꝙ ad medri sint in siuis sig̃t¬
significationẽ htͣ indicantis. ut
tis. ut lege. Optatiuꝰ. qr ꝑ ipsũ op¬
Coniunctuꝰ. qr ei ꝯrungit᷑ aliqͥd.
ut locutio plena sit. Nã qñ dicis
cũ clamem. pendet sensꝰ. Qs si di¬
cã cũ clamẽ quare putasq tace
cui si adiungas ꝑsoñã elamare
debeo. debes. debet. fit qͣsi funitũ.

Expanded text:
olo. Inchoativa post meditationem ab inchoantis indicio, ut 'calesco'. 'lectito', 'clamito'. Formae enim sensum tenent, modi declinationem. Nam nescis quid sit declinatio, nisi prius didiceris quid sit sensus. Modi dicti ab eo, quemadmodum sint in suis signifsignificationem habet indicantis, ut tis, ut 'lege'. Optativus, quia per ipConiunctivus, quia ei coniungitur aliquid, ut locutio plena sit. Nam quando dicis 'cum clamem', pendet sensus; quod si dicam 'cum clamem, quare putas quod taceaCui si adiungas personam: 'clamare debeo, debes, debet', fit quasi finitum.
Abbreviated transcription (Latin):
ce nõis ponit᷑ ne fastidium¬
O faciat nom̃ ipsũ dum xt̾atꝰ. Nam
cũ dicimꝰ uirgiliꝰ seripsit bucolica.
addimꝰ ꝓnonĩ ipse seͥpsit ⁊ georgi¬
ca. sicq uarietas sig̾cationis ⁊ fasti¬
diũ tollit. ⁊ ornatũ indueit. Y no¬
mina axit̃ aut finrta ft̃ arit infi¬
enĩ slatĩ intelligis. Infinita dñr.
ut ipse iste. Certũ est eiũ de qͦ dr̃.
Possessiua uocant᷑. eoq. aliqͥd nos pos¬
sidere ostendt᷑. Nam dũ dico meu ᷤ
tuus. diffinio aliqͥd meũ ẽẽ uł tuũ.
Relatiua dñr. qr ad iut̾ro gationẽ

Expanded text:
ce nominis ponitur, ne fastidium faciat nomen ipsud dum iteratur. Nam cum dicimus, 'Vergilius scripsit Bucolica', addimus pronomen, 'ipse scripsit Georgica'; sicque varietas significationis et fastidium tollit et ornatum inducit. Pronomina autem aut finita sunt, aut infienim statim intelligis. Infinita dicuntut 'ipse', 'iste'. Certum est enim de quo dicitur. Possessiva vocantur eo, quod aliquid nos possidere ostendunt. Nam dum dico 'meus', 'tuus', definio aliquid meum esse, vel tuum. Relativa dicuntur, quia ad interrogation
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hec .& hoc. Quȩ tria ⁊ articuli
orator. Int̾ articłm autͣ ⁊ ꝓ nom̃ ho.
git᷑. ut hic sapiens. Cũ uͦ ñ quuigit᷑¬
demonstratiuũ ꝓnom̃ est. ut hie. ⁊
Finita tria. Ego.tu ille. Infinita.
totꝰ. Monꝰ qm̃ finita.Ui Ipłe iste .ħ

Expanded text:
e tria et articuli orator'. Inter articulum autem et pronomen hoc ngitur, ut 'hic sapiens'. Cum vero non coniungitemonstrativum pronomen est, ut hic, et Finita tria: ego, tu, ille. Infinita totus. Minus quam finita sex: iste,
Abbreviated transcription (Latin):
triȩ. A patͥa descendt᷑. ut athenien¬
sis. thebanꝰ. Loci. a loco. ut subur
cunt᷑. ut lector. Participialia. qr sic
sonant. sic̃ participia. ut legens. Uer¬
bi similia. a u̾bi similitudine dicta.
ut ꝯtẽplator. Nã ⁊ uerbũ ẽ imꝑati¬

Expanded text:
triae a patria descendunt, ut 'Atheniensis', 'Thebanus'. Loci a loco, ut 'suburcuntur, ut 'lector'. Participalia, quae sic sonant sicut participia, ut 'legens'. Verbis similia, a verbi similitudine dicta, ut 'contemplator'. Nam et verbum est imperati
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. facit. facier. Rethoꝵ aut̃ ut¬
u̾buis nos cepit. Uerba bona huit
Qbi nͥ tantũ u̾ba q̃ intria cadt᷑
t᷑pra. s uniu̾sa oro est. Uerboꝵ fpe¬
cies ft̃. formȩ. modi. coniugatiq es¬

Expanded text:
'fecit', 'facit', 'faciet'. Rhetorum autem ubonis nos cepit', 'verba bona habuit', ubi non tantum verba, quae in tria cadunt tempora, sed universa oratio est. Verborum species
Abbreviated transcription (Latin):
sermone. fit. rone uitiosꝰ Itẽ int̾
soloecisiiũ ⁊ schema .i. ꝑfecta ser¬
monũ conexionẽ. figa ẽ q̃ fit ꝯtęx¬
tꝰ sermonũ rone uitiosa. Ergo
metaplasii.⁊ schemata media ft̃.
idiscernunt᷑ ꝑitia. ⁊ imꝑitia. fi¬
unt aut̃ ad oruatũ d scheniatib.
tionũ formas. ꝓpt̾ eloquii ornam̃¬
tũ. Hȩc dũ multa sint. apd̾ qͣmma¬
ricos ista inueniunt᷑. M iẽpsis ẽ p̃fũ¬
ptio uͥ ea q̃ seqͥ debent ante pomun᷑.
ut int̾ea reges ingenti miole latinꝰ. e¬

Expanded text:
inter soloecismum et schema, id est perfectam sermonum conexionem, figura est, quae fit contextu sermonum oratione vitiosa. Ergo metaplasmi et schemata media sunt et discernuntur peritia et inperitia. Fiunt autem ad ornatum. § 36 De schematibus. tionum formas propter eloquii ornametum. Haec dum multa sint, apud grammaticos ista inveniuntur 2. Prolepsis est praesumptio, ubi ea quae sequi debent anteponuntur, ut: Interea reges ingenti mole: Latinus.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽt ⁊ cigni ulule si titirus orfeꝰ.
Orpheus insiluas int̾ delfinas a
secuti. nos tumidũ sub te ꝑmensi
classib eqͦr. Ae panafora ẽ in uno
a te focinꝰ unda te liqͥdi fleuere
lacus.  epi zeusis ẽ in uno sensu
ꝯgeminatio u̾bi. ut sic sic iuuat ire
sub ũbras. Aepanalemsis ẽ sermo¬
nis in pͥncipio u̾sꝰ positi. eiꝰdẽ in
fine replicatio. ut ẽ illd̾.crescit a¬
mor nũmi qͣntũ ipsa pecunia eͤs¬
cit. Paranomasia ẽ in sig̃catiõe di¬
u̾sa dictio pene ipsa. ut illd. abire
an mori. Schesisonomaton ẽ mul¬
titudo omiũ ꝯiunctoꝵ. qͦdam am¬
bitu copulata. ut nubila .iix. gͣnͣdo.
O tite tute tate. tͥ. tanta tẏranne tu¬

Expanded text:
tent et cygnis ululae, sit Tityrus Orpheus, Orpheus in silvis, inter delphinas Arsecuti, nos tumidum sub te permensi classibus aequor. Epanaphora est in uno a te Focinus unda, te liquidi flevere lacus. Epizeuxis in uno sensu congeminatio verbi, ut: sic sic juvat ire sub umbras 11. Epanalepsis est sermonis in principio versus positi ejusdem in fine replicatio, ut est illud: Crescit amor nummi, quantum ipsa pecunia crescit. 12. Paronomasia est in significatione diversa dictio pene ipsa, ut illud: Abire an mori? 13. Schesis onomaton, multitudo nominum conjunctorum quodam ambitu copulata, ut nubila, nix, grando, o Tite, tute tace, tibi tanta tyranne tu
Abbreviated transcription (Latin):
in his reb fluctꝰ ⁊ genimas ñ in¬
uenimꝰ. in qͥb hȩc u̾ba aliuncle
tͣnfferunt᷑. s hȩ atq alie tropicȩ
locutiones ad ea q̃ intelligenda ft̃
ꝓptea figaͣtis amictib obtegunt᷑.
ut sensũ legentis exerceant:⁊ ne
nuda atq in ꝓmptͥu uilescant.fi

Expanded text:
fluctus et gemmas non invenimus, in quibus haec verba aliunde transferuntur. Sed hae atque aliae tropicae locutiones ad ea, quae intellegenda sunt, propterea figuratis amictibus obteguntur, ut sensus legentis exerceant, et ne nuda atque in promptu vilescant. Fi
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ eꝯtrario sine ꝯiunctionib solu¬
te. ac simplicit̾ effert᷑. ut uenimuᷤ.
uidimꝰ placuit. Antiteton ẽ uͥ ꝯtra¬
ria ꝯtrariis opponunt᷑. &. sententi¬
ẽ pulcͥtudinẽ reddunt. ut illud.
Frigida pugnabant calidis hum̃¬
tia siccis. mollia eũ duris sine pon¬
dere hñtia ponꝰ. Y pallage. qͦti¬
ut clare cassib austros. cũ uentis¬

Expanded text:
trario sine conjunctionibus solute ac simpliciter effertur, ut, venimus, vidimus, placuit. 21. Antitheton est ubi contraria contrariis opponuntur, et sententiae pulchritudinem reddunt, utillud: Frigida pugnabant calidis, humentia siccis; Mollia cum duris; sine pondere, habentia pondus. 22. Hypallage quotiut dare classibus austros., cum
Abbreviated transcription (Latin):
ut rege̾ adiit regi ⁊ memorat no¬
m̃q genꝰq. Silemsis ẽ indissimili¬
b clausuł aut płal dictio singła-¬
cepto. aut singłaris dictio płali u̾bo
debuit dic̾e ẽ ⁊ p̾ssi copia lactis.
Fit aut̃ silemsis. ñ solũ ꝑ partes
or̃onis. s ⁊ ꝑ accidentia partibus.
ti ponunt᷑. silemsis ẽ ꝓ multis u¬

Expanded text:
 Regem adit et regi memorat nomenque genusque. Syllempsis est in dissimilibus clausulis aut pluralis dictio singulacepto, aut singularis dictio plurali verbo debuit dicere: 'est et pressi copia lactis' Fit autem Syllempsis non solum per partes orationis, sed et per accidentia partibus. lti ponuntur, Syllempsis est. Pro multis u
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. ꝗͣ seqͥ debuert̃. Teuma ẽ clausu¬
la epͣ plures sensꝰ uno u̾bo elaudũ¬
t᷑ q̃tet tͥb modis. Nã aut pͥmo aut
in postremo. aut in medio. id u̾bũ
ponit᷑ ꝙ sententias iungit In pͥmo.
ut u̾tit᷑ enofori fundus senten¬
tia nob̾. In medio. ut grecia sulpi¬
cio sorti data gallia cotte. In postͤ
mo. Namq hoc tꝑre obseqͥũ ami
cos ueritas odiũ parit. Yporeusis

Expanded text:
sequi debuerunt. Zeugma est clausula, quum plures sensus uno verbo clauduntur, quae fit tribus modis. Nam aut in primo, aut in postremo, aut in medio id verbum ponitur, quod sententias iungit. In primo, ut, VERTITUR oenophoris fundus sententia nobis. In medio, ut, Graecia Sulpicio sorti DATA, Gallia Cottae. In postremo, ut: Namque hoc tempore obsequium ami cos, veritas odium PARIT. 4. Hypozeuxis
Abbreviated transcription (Latin):
merꝰ aut̃ silłaꝵ in pedibꝰ. a duobꝰ
usq ad sex ꝓtendit᷑ Ulteriꝰ enĩ nͣ
ꝓcedit. qr usq ad sex sillas tenduiti᷑
pedes. Tempora in pedibꝰ ft̃. ut qua
lbiete nc̃ ẽ resolutio
spondei. in ꝓceleumaticũ in
qua resolutione semꝑ sinalinfã
seqr uirgiliꝰ. Ex una aut̃ longa
duȩ breues fuuit. Ex du abꝰ aut̃
breubꝰ longa nunqͣ fit. Findi e¬

Expanded text:
 in pedibus a duabus usque ad sex protenditur; ulterius enim non procedit, quia usque ad sex syllabas tenduntur pedes. Tempora in pedibus sunt, ut qu'Abiete' nunc resolutio est spondei in proceleumatico, in qua resolutione semper synaloepham sequitur Vergilius. Ex una autem longa duae breves fiunt: ex duabus autem brevibus longa numq
Abbreviated transcription (Latin):
giloquiũ. res ñ necessarias ꝯp̃hen
retro unde uenerant. domũ re¬
lib occupat umbris. Tꝯtũ enĩ
qd̃ repetit᷑ una res ẽ. s crebro ser¬
nione auuuntiata. Eclipsis ẽ defe
enĩ erat. Tapinosis ẽ humilitaire¬
rent rari nantes in gurgite uasto.
uencũ t̾ga fatigamꝰ hasta. Anfi¬
bologia ambigua distinctio. q̃ fit
aut ꝑ casũ accusatinĩ. ut illd̃ res¬
qͦ ñ ẽ certũ. quẽ in ipso u̾su mon¬
stiau̾it eẽ uictorẽ fi̾t ⁊ ꝑ incer¬
tã distinctionẽ. ut bellũ ingens ge
aedignat᷑ anto iiꝰ. uec ostendit᷑
in hac ambiguitate utrũ ip̃si ali¬
os. an alii ipsos depͥcati ft̃ aut ca¬
lũpruati. Fit ⁊ ꝑ omonima. qnͣ
uno noĩe mubra sig̾cant᷑ ut acres
⁊ nͣ addas aut ferri. aur oełoꝵ

Expanded text:
giloquium, res non necessarias conprehendretro unde venerant domum relibus occubat umbris. Totum enim quod repetitur una res est, sed crebro sermone adnuntiata. Eclipsis est defeenim 'erat'. Tapinosis est humilitarent rari nantes in gurgite uasto Vencum terga fatigamus hasta. Amphibolia, ambigua dictio, quae fit aut per casum accusativum, ut illud resquo non est certum, quem in ipso versu monstraret esse uictorem. fit et per incertam distinctionem, ut: bellum ingens gerdedignatur Antonius'; nec ostenditur in hac ambiguitate utrum ipsi alios, an alii ipsos deprecati sunt aut calumniati. Fit et per homonyma, quo uno nomine multa significantur, ut 'acies' et non addas aut
Abbreviated transcription (Latin):
sis abscisio de pͥncipio. ut tẽpno
ꝓ ꝯtẽpno. Sincope abscisio de me¬
dio. ut forsitti ꝓ forsitan. A pocope
absisio de fine.ut sat ꝓsatis. Ecta¬
tinatio duar silłaꝵ. in unã factã¬

Expanded text:
sis abscisio de principio, ut 'temno' pro 'contemno'. Syncope abscisio de medio, ut 'forsan' pro 'forsitan'. Apocope abscisio de fine, ut 'sat' pro 'satis'. Ectatinatio duarum syllabarum in unam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Fit barbarismꝰ ⁊ ꝑ metaecismos. io¬
tacismos ⁊ laittacis mos. Metaecis¬
mꝰ ẽ qͦtiens .m. littam uocał seq̃r. ut
bonũ aitrũ. iustũ amicũ. s hoc u¬
tiũ. aut suspensione .m. lut̾ę. aut de¬
tractiõe uitamꝰ. Iotacismꝰ e̾. qͦtiens
in iota litta duplicat᷑ sonꝰ ut troia.
ꝓnuntiatio. ut unũ iota ñ duoso¬
nare uideant᷑. Lautacismꝰ ẽ. si ꝓ u
no .l. duo ꝓmintient᷑. ut afri faci

Expanded text:
Fit barbarismus et per motacismos, ioFit barbarismus et per motacismos, iotacismos et labdacismos. Motacismus est, quotiens M litteram vocalis sequitur, ut 'bonum aurum', 'iustum amicum'; sed hoc vitium aut suspensione M litterae, aut detractione vitamus. Iotacismus est, quotiens in iota littera duplicatur sonus, ut 'Troia',pronuntiatio, ut unum iota, non duo sonare videantur. Labdacismus est, si pro una L duo pronuntientur, ut A
Abbreviated transcription (Latin):
rũ romam tͣnͣsmisit. Int̾ barbaris¬
nũ aut̾ ⁊ barbarolexis. hoc int̾ ẽ.
ꝙ barbarismꝰ in u̾bo latino fit dñ
corrũpit᷑. qnͣ uͦ barbara u̾ba latinis
eloquiis inserunt᷑. barbarolexis dr̃.
Itẽ qñ in ꝓsa uitiũ fit sermonis. bar¬
barismꝰ uocat᷑. qnͣ in metro metra¬
plasmꝰ dr̃. Barbarismꝰ aut̃ fit scͥpto:⁊
ꝓmnuntiatiõe. Scͥpto .iiiͦiͬ. modis. Siqͥs
in u̾bo lutãm uł siłłam adiciat. mu¬
tet. tnͣsmutet. uł minuat. ꝓnuntia¬
tione aut̃ fit. in tẽꝑib. tonis. afpi¬
rationibꝰ. ⁊ reliqͥs q̃ secunt᷑. E tẽ ꝑa
qͥppe fit barbarismꝰ.si ꝓ longa silła
breus ponat᷑. aut ꝓ breui longa.
ꝑtonos. si accentꝰ in alia silła ꝯmute¬
t᷑. ꝑaspirationẽ. si adiciat᷑ .h. litt̾a. uͥ
ñ debet. aut detrahat᷑ uͥ eẽ oportet.
ꝑhiatũ qͦtiens in ꝓnuntiatiõe sem¬
dit᷑ u̾sus anteꝙͣ ꝯpleat᷑: siue qͦtiensᷤ
uocał uocalẽ seqr ut muse aonideᷤᷤ

Expanded text:
rum Romam transmisit. 2. Inter barbarismum autem, et barbarolexim hoc interest, quod barbarismus in verbo Latino fit, dum corrumpitur; quando autem barbara verba Latinis eloquiis inseruntur, barbarolexis dicitur. Item quando in prosa vitium fit sermonis, barbarismus vocatur; quando in metro, metaplasmus dicitur. 3. Barbarismus autem fit scripto, et pronuntiatione. Scripto quatuor modis: si quis in verbo lminuat. Pronuntiatione autem fit in temporibus, tonis, aspirationibus et reliquis quae sequuntur. Per tempora quippe fit barbarismus, si pro longa syllaba brevis ponatur, aut pro brevi longa. Per tonos, si accentus in alia syllaba commutetur. Per aspirationem, si adiciatur H littera ubi non debet, aut detrahatur ubi esse oportet. Per hiatum, quotiens in pronuntiatione scinditur versus antequam conpleatur, sive quotiens vocalis vocalem sequitur, ut 'Musae Aonides'.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥum ẽ gͣminosũ dicere campũ
ñ gͣmineũ. Cacenfaton dictio ob¬
sccua. uł in ꝯposite sonans. Obsce
ea silła inciꝑe. qͣ suꝑior finierat.
Pleonasmos adiectio umiꝰ u̾bi suꝑ¬

Expanded text:
Proprium est 'graminosum' dicere campum, non 'gramineum'. Cacemphaton dictio obscena vel inconposite sonans. Obscenea syllaba incipere, qua superior finierat. Pleonasmos adiectio unius verbi su
Abbreviated transcription (Latin):
ponamꝰ. ut puta si p̃positiones adu̾¬
biis applicemꝰ. ꝑ accidentia fit .i. ꝑ
litates. gn̾a. num̾os. figas. & casus. ꝑ
ista gͥ omĩa fiunt soloecismi sicut
donatꝰ exposuit. Fiunt p̃t̾ea ⁊ płibꝰ

Expanded text:
ponamus, ut puta si praepositiones adverponamus, ut puta si praepositiones adverbiis applicemus. Per accidentia fit, id esalitates, genera, numeros, figuras, et casus. Per ista igitur omnia fiunt soloecismi, sicut Donatus exposuit. 5. Fiunt praeterea
Abbreviated transcription (Latin):
unũ .l. exiliꝰ duo largiꝰ ꝓferimꝰ. q
ꝯtra ẽ. Nam unũ largiꝰ. duo exiliꝰ
ꝓferre debemꝰ. Collisio ẽ qͦtiens no¬
uissimȩ silłȩ finis. in alteriꝰ pͥncipi¬
o ẽ ut mat̾ t̾ra De solo ecis inis.
oloecisiꝰ est plurimoꝵ u̾bo¬
rũ int̾ se ingueniens ꝯpositi¬
o. sic̃ barbarismꝰ uniꝰ u̾bi corruptio.
uerba enĩ ñ recta lege ꝯruncta.
soloecismꝰ ẽ. ut siqͥs dicat. int̾ nob̃
ꝓ int̾ nos. aut dare ueniã scelera¬
toꝵ ꝓ sceleratis. Dictꝰ aut̃ soloecis¬
mꝰ a cilicib. qͥ ex urbe solo q̃ nunc
pompeiopoł appellat᷑ ꝓfecti. cũ a¬
pud alios ꝯmorantes suã ⁊ illoꝵ lin¬
guã. uitiose in ꝯseq̃nt̾q ꝯfundent.
soloerismo nom̃ dedert̃. unde ⁊ si¬
inuenit᷑. Cũ aut̃ ñ inuenit᷑ neces¬
sitas ꝑmanet soloecismi culpa. So
loecismꝰ fit duob modis. aut ꝑ par¬
tes or̃onis. aut ꝑ accidentia. ꝑ par-¬
tes or̃onis fit. si alt̾am partẽ ꝓ altã

Expanded text:
ferimus. Quod contra est; nam unum largius, duo exilius proferre debemus. Conlisio est, quotiens novissimae syllabae finis in alterius principio est, ut 'matertera'. De soloecismis . Soloecismus est plurimorum verborum inter se inconveniens conpositio, sicut barbarismus unius verbi corVerba enim non recta lege coniuncta soloecismus est, ut si quis dicat 'inter nobis' pro 'inter nos', aut 'date veniam sceleratorum' pro 'sceleratis'. Dictus autem soloecismus a Cilicibus, qui ex urbe Soloe, quae nunc Pompeiopolis appellatur, profecti, cum apud alios commorantes suam et illorum linguam vitiose inconsequenterque confunderent, soloecismo nomen dederunt. Unde et siinvenitur; cum autem non invenitur necessitas, permanet soloecismi culpa. 4. Soloecismus fit duobus modis: aut per partes orationis, aut per accidentia. Per partes orationis fit, si alteram partem pro altera
Abbreviated transcription (Latin):
litputa flum̃ qr fluendo creuit. a
fluendo dictũ. Cuiꝰ cognitio sepe u¬
sũ necessariũ ht ĩ intͣpͣtatioẽ sua.
Nã dũ uideris unde ortũ ẽ nom̃.
ettiꝰ ium eiꝰ intelligis. Omis enĩ
rei inspectio. ȩ thimologia cogni¬
ta planior ẽ. Non arttͣ omĩa noĩa
a uet̾ib scd̾m natam imposita st̃.¬

Expanded text:
utputa 'flumen', quia fluendo crevit, a utputa 'flumen', quia fluendo crevit, a fluendo dictum. Cuius cognitio saepe usum necessarium habet in interpretatione sua. Nam dum videris unde ortum est nomen, citius vim eius intellegis. Omnis enim rei inspectio etymologia cognita planior est. Non autem omnia nomina a veteribus secundum naturam inposita s
Abbreviated transcription (Latin):
bent᷑. Octo aut̃ modis ꝯꝑatio ana¬
logiȩ colligit᷑ .i. qͣlitate. cõꝑatiõe.
gn̾e.num̾o. figa. casu. extremita
faciunt enĩ lupꝰ lupi. lepꝰ leporis.
Nã regłartt̾ ẽ dũ q̃ris utrũ trameᷤ
masculinũ sit. an femininũ sim ił
ẽ illi in omĩ declinatiõe limes. ⁊ e¬
rit mascłinũ. Itẽ funis si in certi
gñis eẽ credis simił ẽ illi panis in
declinatiõe. ⁊ erit mascłimĩ. Itẽ ex
ꝯpatione positiuoꝵ. ut si dicas doc¬
tus. magnꝰ. positiui st̃. ⁊ sui simileᷤ.
fit ⁊ ꝑ diminutionẽ ut puta funẽ
mascłinũ ẽẽ funicłs ostendit. sic̃
marmor neutͥ eẽ gn̾is maͬmiscu¬
lũ indicat. Nã ꝙ genꝰ in pͥncipa¬
litate ẽ id eẽ solet in diminutiõe.
S: qr scire debemꝰ ex positioe decli
ẽ origo uocabuloꝵ cũ uis u̾¬
bi uł nõis ꝑ int̾p̾tationẽ colligit᷑.
Hanc aristotiles simbolon. cicero
adnotationẽ noĩauit. qr noĩa ⁊ u̾¬
ba rerũ nota fac̃. exemplo ꝓposito.

Expanded text:
obentur. Octo autem modis conparatio analogiae colligitur: id est qualitate, conparatione, genere, numero, figura, casu, extremitatfacit enim 'lupi', 'leporis'. Nam regulariter est, dum quaeris utrum 'trames' masculinum sit an femininum, similis est illi in omni declinatione 'limes', et erit masculinum. Item 'funis' si incerti generis esse credis, similis est illi 'panis' in declinatione, et erit masculinum. Item ex conparatione positivorum, ut si dicas 'doctus', 'magnus': positivi sunt et sui similes. Fit et per diminutionem, utputa 'funem' masculinum esse funiculus ostendit, sicut 'marmor' neutri esse generis marmusculum indicat. Nam quod genus in principalitate est, id esse solet in diminutione. Sed quia scire debemus ex positione est origo vocabulorum, cum vis verbi vel nominis per interpretationem colligitur. Hanc Aristoteles σύμβολον, Cicero adnotationem nominavit, quia nomina et verba rerum nota facit exemplo posito;
Abbreviated transcription (Latin):
qͣlitatẽ qͣ genita st̃. s iuxta arbi¬
triũ humanȩ uoluntatis uocabła
acceꝑunt. St̃ aut̃ ęthimologiȩ
nominũ aut ex causis dictę. ut re
ne ut hõ. qr fit ex humo. aut ex ꝯ¬
trariis. ut a lauando lotꝰ. dũ lotũñ
sit mundũ. &. lucꝰ qr umbra opacꝰ.¬
ꝙ parũ luceat. Quȩdam ⁊ͥ facta ft̃
ex noĩnũ diriuatione. ut a pruden¬
tia prudens. q̃dam ⁊̃ ex uocibꝰ. ut
a garrulitate garrulꝰ. Quędã ex gͦ¬
ca ethimologia orta ⁊ declinata st̃
in latinũ. ut silua. domꝰ. Alia qͦ ex

Expanded text:
ta arbitrium humanae voluntatis vocabula acceperunt. Sunt autem etymologiae nominum aut ex causa datae, ut 'regne, ut 'homo', quia sit ex humo, aut ex contrariis ut a lavando 'lutum', dum lutum non sit mundum, et 'lucus', quia umbra opacus parum luceat. Quaedam etiam facta sunt ex nominum derivatione, ut a prudentia 'prudens'; quaedam etiam ex vocibus, ut a garrulitate 'garrulus'; quaedam ex Graeca etymologia orta et declinata sunt in Latinum, ut 'silva', 'domus'. Alia quoque ex
Abbreviated transcription (Latin):
.z. litt̾is. sola g̾ca noĩa scͥbunt᷑. Nã cum
iusticia sonũ .c. lntẽ expͥmat. tñ qr
latinũ ẽ ꝑ .t. scͥbendũ ẽ. sic̃ militia.
bis ꝯsuetudo ueterũ erat. ut cũ ẽadẽ
lutã aliũ intellectũ correpta aliũ ꝓ¬
ducta haberet. longę silłę apicẽ appo¬
nebant. utputa. ppłs cũ arbore̾ sig¬
nificaret. an hominũ multitudiue̾.
apice distinguebat᷑. Sic ⁊ uͥ litt̾ę ꝯ
sonantes geminabant᷑. sicilicũ suꝑ¬
ponebant. ut sella. serra. asseres.
Uet̾es enĩ ñ duplicabant litt̾as sed
supͣ ficilicos apponebant. qͣ nota ad¬
Omonebat᷑ lector geminandã eẽ lu¬

Expanded text:
ca nomina scribuntur. Nam cum 'iustitia' sonum Z littera exprimat, tamen, quia Latinum est, per T scribendum est. Sic 'militia',verbis consuetudo veterum erat ut, cum eadem littera alium intellectum correpta, alium ducta haberet, longae syllabae apicem apponebant, ut puta populus arborem significaret, an hominum multitudinem, apice distinguebatur. Sic, et ubi litterae consonantes geminabantur, sicilicum superponebant, ut sel' a, ser' a, as' eres. Veteres enim non duplicabant litteras, sed supra sicilicos apponebant. Qua nota admonebatur lector geminandam esse l
Abbreviated transcription (Latin):
ifferentia ẽ fpẽs diffini tiis.¬
onis. qͣm scͥptores artiũ de eo¬
dem ⁊ de alt̾o noĩant. Hȩc enĩ duo
qͣdam int̾ se ꝯmunione ꝯfusa coniec¬
ta differentia secernunt᷑. ꝑ qͣm quid
sit utrũq cognoscit᷑. Ut cũ q̃rit᷑ qͥd¬
sit int̾ regẽ ⁊ tẏrannũ. adiecta dif¬
ferentia. qͥd ut̾q sit deffinit᷑. ut rex
Int̾ hȩc enĩ duo. differentia cũ po¬
sita fuerit. qͥd sit utrũq cognoscit᷑.
sic ⁊ cetera: De barbarismo.
arbarismꝰ ẽ u̾bũ corruptũ.
lut̾ã uł sono enuntiatũ. Lixta
ut floriet. dũ florebit dic̾e oporte¬
at. Sono. si ꝓ media silła pͥma ꝓdu¬
cat᷑. ut latebrȩ. tenebrȩ. Appellatꝰ e¬
nĩ barbarismꝰ a barbaris gentibꝰ dũ

Expanded text:
ifferentia est species definitionis, quam scriptores artium de eodem et de altero nominant. Haec enim duo quadam inter se communione confusa, coniecta differentia secernuntur, per quam quid sit utrumque cognoscitur; ut cum quaeritur quid inter regem sit et tyrannum, adiecta differentia, quid uterque sit definitur, ut 'rex Inter haec enim duo differentia cum posita fuerit, quid sit utrumque cognoscitur. Sic et cetera. De barbarismo . Barbarismus est verbum corrupta littera vel sono enuntiatum. Littera, ut 'floriet', dum 'florebit' dicere oporteat; sono, si pro media syllaba prima producatur, ut 'latebrae', 'tenebrae'. Appellatus autem barbarismus a barbaris gent
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. ⁊ calaniutate ꝓ cadamutate a
cadendo enĩ nom̃ sũpsit calamitas.
Marimꝰ an maximꝰ ⁊ si qͣ similia
st̃. qualit̾ scͥbi debeant q̃sitũ ẽ. Uar¬
ro tradidit cesarẽ. ꝑ .i. eiꝰ modi u̾ba
enuntiare solitũ eẽ ⁊ scͥbere. Inde
ꝓpt̾ auctoritatẽ tanti uiri ꝯsuetu¬
dinẽ factã. ut maxiniꝰ. optimꝰ. pessi¬
mꝰ. scͥbat᷑. Malo ꝑ unã .l. scͥbendũ. qr

Expanded text:
cadamitatem'; a cadendo enim nomen sumpsit calamitas. 'Maxumus' an 'maximus', et si qua similia sunt qualiter scribi debeant quaesitum est. Varro tradit Caesarem per I eiusmodi verba enuntiare solitum esse et scribere. Inde propter auctoritatem tanti viri consuetudinem factam, ut 'maximus', 'optimus', 'pessim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ .t. seͥbit᷑. Quotidie ꝑ.q. scͥbendũ. ñ
honos. labos. arbos dicebat᷑ nc̃ honor.
labor. arbor. Sat ꝑ .t. scͥbi oportet.qr
integrũ eiꝰ facit satis. S ꝑ .d. oportet
seͥbi. ilpd̃ antiqͦs enĩ sed. sedũ diceba¬
t᷑. nos finales duas lut̾as abscidimꝰ. Tan¬
tꝰ sic̃ ⁊ quantꝰ. ii medio .n. habebant.

Expanded text:
 scribendum, non 'honos', 'labos', 'arbos' dicebatur, nunc 'honor', 'labor', 'arbor'. 'Sat' per T scribi oportet, quia integrum eius facit 'satis'. 'Sed' per D oportet scribi. Apud anticos enim sed 'sedum' dicebatur; nos finales duas litteras abscidimus. 'Tamtus', sicut et 'quamtus' in medio M habebant.
Abbreviated transcription (Latin):
.lx uͦiͬ. Usq ad .iiiͦiͬ. aut̃ sillas pedes
ducunt᷑ reliqͥ uͦ siingiȩ uocant᷑. Ipsi aut̃
pedes hñt speciales causas nominũ.
qͣre ita uocent᷑. Pirrichiꝰ dictꝰ ẽ.qr hͥ
assidue uł in certamine. uł in ludo
puerili sepiꝰ frequentabat᷑. siue ab¬
tim sonat. Nã spondeus t̾ractꝰ quidã
sacͥficantiũ. Unde ⁊ hi qͥ tibiis cane¬
bant in sacris gentiliũ spondiales
⁊ qͣsi rota uelocit̾ currat in metris.
dixert̾. Huiꝰ modi enĩ carmine õs
inuectiones uł detractiones imple¬
re poetȩ stͣ soliti. Dictũ aut̃ nomen
ab eo ꝙ ueliti uenenũ qͦdammͦ ma¬
ledicti aut liuoris infundat. Tri¬
brachus qͥ ⁊ coriꝰ appellat᷑. dictꝰ tri¬
brachꝰ. qr sit ex trib breuib. Molo¬
sus dictꝰ a saltatione molosoꝵ. qͣm

Expanded text:
uor. Usque ad quattuor autem syllabas pedes dicuntur, reliqui syzygiae vocantur. Ipsi autem pedes habent speciales causas nominum, quare ita vocentur. Pyrrichius dictus est, quia hic assidue vel in certamine, vel in ludo puerili saepius frequentabatur. Stim sonat. Nam spondeus tractus quidam sacrificantum. Unde et hi, qui tibias canebant in sacris gentilium, spondiales et quasi rota velociter currat in metris. dixerunt. Huiusmodi enim carmine omnes invectiones vel detractiones inplere poetae sunt soliti. Dictum autem nomen ab eo, quod veluti venenum quodammodo maledicti aut livoris infundat. Tribrachys qui et chorius appellatur, dictus tribrachys, quia sit ex tribus brevibus. Molossus dictus a saltat
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ⁊ cola. Ultima distinctio q̃ to¬
tã sententiã cludit. ipse ẽ ꝑ iodos.
Cuiꝰ ut diximꝰ partes ft̃ cola ⁊ co¬
loco positis demonstrat᷑. Ubi enĩ
initio ꝓnuntiationis nec dũ plena
pars orõnis ẽ. ⁊ tñ respirare opor¬
tet. fit coma .i. particła sens punctꝰ¬
q ad imam lat̾am ponit᷑. & uocat᷑
sub distinctio. ab eoꝙ punctũ subtꝰ.
.i. ad imam int᷑am accipit. Ubi aut̃
in seqͣntib iã sententia sensirum
pr̃at. s adhuc aliqͥd suꝑ ẽ de senten¬
tiȩ plenitudine fit cola. mediamq
lut̾am puncto notamꝰ. & mediam
distinctionẽ uocamꝰ. qr punctũ ad
mediã litt̾am ponumꝰ. Ubi uͦ iam ꝑ
gradꝰ ꝓnuntiando plenã sententię
clausułã facimꝰ fit ꝑiͦdos. punctũq
ad caput litt̾e ponunꝰ. ⁊ uocat᷑ distĩ¬
ctio .i. disiunctio.qr integrã sepa¬
rauit sententiã. Hoc qͥdem apd̃
u̾su pꝰ duos pedes silla remanet.

Expanded text:
ipsa et κῶλον. Ultima distinctio, quae toipsa et κῶλον. Ultima distinctio, quae totam sententiam claudit, ipsa est περίοδος; cujus, ut diximloco positis demonstratur. Ubi enim initio pronuntiationis necdum plena pars sensui est, et tamen respirare oportet, fit comma, id est particula sensus, punctusque ad imam litteram ponitur; et vocatur subdistinctio, ab eo quod punctum subtus, id est ad imam litteram, accipit. Ubi autem in sequentibus iam sententia sensum praestat, sed adhuc aliquid superest de sententiae plenitudine, fit cola, mediamque litteram puncto notamus; et mediam distinctionem vocamus, quia punctum ad mediam litteram ponimus. Ubi vero iam per gradus pronuntiando plenam sententiae clausulam facimus, fit periodus, punctumque ad caput litterae ponimus; et vocatur distinctio, id est disiunctio, quia integram separavit sententiam. Hoc quidem apud versu post duos pedes sillaba remanet,
Abbreviated transcription (Latin):
Nig᷑e accentuũ decei st̃. q̃ a qͣm¬
maticns ꝓ u̾boꝵ distinctionibꝰ
apponunt᷑. Oxia .i. acutꝰ accentꝰ linea.
a sinistra parte in dert̾am partem
a sũ mo dext̾e in sinistrã deposita
ctit. subiecta uirgła uersui circum¬
flera fit ita.C. Diastole .i. distinc
culi supposita fit ita. ꝯ. A postrofos.
pars itẽ circłi dextͣ ⁊ ad sũmã lit¬
terã apposita fit ita.d. qͣ nota de eẽ
ostendit᷑. in sermone ultima uocał.
debet. tali nota ostendr̃ .I. Quoꝵ du¬
oꝵ accentuũ figa᷑m. latini ex ipsa
luta aspirationis fecert̃. Unde ⁊ si
ꝯiungas has. fecisti eandem afpira¬
tionis uotã. Rursus si mediũ enus
⁊ comata ⁊ ꝑ iodos. qͤ dũ ordine su¬
o apponit᷑. sensũ nob̾ locutionis
ostendit. Dicte aut̃ positurȩ. uł qr
punctis positis annotant᷑. uł qr ibi
uor ꝓ int̾uallo distinctiois deponit᷑.
has g̾ci thesis uocant. latini posit᷑as.
Pͥ ma posit᷑a sub distinctio dr̃. eadem
⁊ coma. Media distinctio seqͤns est

Expanded text:
e accentuum decem sunt, quae a grammaticis pro verborum distinctionibus adponuntur. Ὀξεῖα, id est acutus accentus, linea a sinistra parte in dexteram partem a summo sinistrae in dexteram deposita,ctit, subiecta virgula versui circumflexa, fit ita: . Diastole, id est distculi supposita versui, fit ita: . Apostrophus pars item circuli dextra et ad summam litteram adposita, fit ita: , qua nota deesse ostenditur in sermone ultima vocalisdebet, tali nota ostenditur: . Quorum duorum accentuum figuram Latini ex ipsa littera aspirationis fecerunt. Unde si coniungas has, fecisti eandem aspirationis notam. Rursus si medium eius et commata, et periodos, quae dum ordine suo apponitur, sensum nobis 32 lectionis ostendit. Dictae autem positurae, vel quia punctis positis annotantur, vel quia ibi vox pro intervallo distinctionis deponitur. 2. Has Graeci θέσεις vocant, Latini posituras. Prima positura, subdistinctio dicitur, eadem et κόμμα. Media distinctio sequens est,
Abbreviated transcription (Latin):
secũ taiiti ꝓculq distantes collo¬
cunt᷑ sic̃ mos ẽ militaris. ut qͦtiers
ꝯsentit exercitꝰ. qr uoce ñ pot̾. ma¬
nu ꝓmiitat. Alii qr uoce ñ posst̃.
gladioꝵ motu salutant. Enniꝰ de qͣdã
datatim dat sese. ⁊ ꝯmunẽ fac̃. Aliũ
tenet. alii adnotat. alibi manꝰ ẽ occu¬
pata. alii ꝑuellit pedẽ. alii dat anu¬
lũ spectandũ alabris. aliũ inuocat.
cũ alio cantat. at tam̃ aliis dat ligi
cet. quẽadmodũ scͥbere debeamus.
Nam sic̃ ars tractat de partiũ de¬
clinatione. ita ortografia de scri¬
bendi ꝑitia. ut puta. ad. cũ ẽ p̃po¬
accipit. Haud qñ adu̾biun ẽ negan¬
di .d. lnt̾a t̾minat᷑. & afpirat᷑ in capi¬
te. Qũ ant̃ ꝯiunctio. disiunctiua ẽ.
ꝑ .t. litt̾am sine aspiratione scͥbit᷑. A¬
ex eis mediis litt̾is subtractis. Int̾dũ
aut̃ aliȩ lnt̾ȩ in locũ aliaꝵ lnt̾arũ
rite ponunt᷑.b. ⁊ .p. lit̾is q̃lam cog̃¬
natio ẽ. Nam ꝓ birro dĩns pirrũ. C.¬

Expanded text:
secum taciti proculque distantes conloquuntur. Sicut mos est militaris, ut quotiens consentit exercitus, quia voce non potest, manu promittat. Alii, quia voce non possunt, gladiorum motu salutant. Ennius de quadadatatim dat sese et communem facit. Alium tenet, alii adnutat, alibi manus est occupata, alii pervellit pedem, alii dat anulum exspectandum, a labris alium invocat, cum alio cantat; adtamen aliis dat digitcet quemadmodum scribere debeamus. Nam sicut ars tractat de partium declinatione, ita orthographia de scribendi peritia, utputa 'ad', cum est praepoaccipit. 'Haud', quando adverbium est negandi, D littera terminatur et aspiratur in capite; quando autem coniunctio disiunctiva est, per T litteram sine aspiratione scribitur. 'Aex eis mediis litteris subtractis. Interdum autem aliae litterae in locum aliarum litterarum rite ponuntur. B et P litteris quaedam cognatio est. Nam pro 'Burro' dicimus 'Pyrrhum'. C
Abbreviated transcription (Latin):
culi posita suꝑstitẽ designabat.
.s. Teta uͦ ad uniꝰcuiꝰ defuncti nom̃
apponebat᷑. unde ⁊ ht̃ telum ꝑ me¬
Et potis ẽ nigrũ uitio p̃figere tͥeta.
Cũ aut̃ imꝑitiã sig̾care uellent. lap¬
da litt̾a usift̾. Si c̃ mortẽ sig̾cabañ
cũ ponebant theta ad caput. insti¬
pendioꝵ qͦ largitione ꝓpͥe erant
notȩ: De notis literarum.
ebant. ut qͥcqͥd occulte inuioe
ꝑ scͥpt᷑as sig̾care uellent. mutue scͥ¬
berent. Testis ẽ brutꝰ. qui. usꝰ his
lnt̾is. ea q̃ aucturꝰ erat notabat.
ignorantibꝰ aliis qͥd sibi uellent he
litt̾ȩ. Cesar qͦ augustꝰ ad filiũ. qm̃
inqͥt innum̾abilia incedunt assidu¬
e. q̃ scͥbi alt̾utrũ oporteat.&. ẽẽ se¬
creta. hãmꝰ int̾ nos notas. siuis ta¬
les. ut cũ aliqͥd notis scͥbencdũ erit.
ꝓ una qͣ litt̾a scͥbamꝰ seqͣntẽ ħ mͦ.¬
ꝓ.a.b. ꝓ.b.c. ⁊ deinceps eade r̃one
cet̾as. ꝓ.2. aut̃ lnt̾a redeundũ erit.

Expanded text:
culi posita superstitem designabat; culi posita superstitem designabat; Θ Theta vero ad uniuscuiusque defuncti nomen apponebatur. Unde et habet per mefigere theta. Cum autem inperitiam significare vellent, Labda littera usi sunt, sicut mortem significabant, cum ponebant Theta ad caput. In stipendiorum quoque largitione propriae erant notae. De notis litterarum ebant, ut quidquid occulte invicem per scripturas significare vellent, mutue scribeliteris, ea que acturus erat notabat; ignorantibus aliis quid sibi vellent he litere. Cesar quoque Augustus ad filium; quoniam, inquit, innumerabilia accidunt assidue, que scribere alterutrum oportet et esse secreta, habeamus inter nos notas, si vis, tales, ut cum aliquid vocis scribendum erit, pro una quaque litera scribamus sequentemb c et deinceps eadem ratione ceteras; pro z autem littera redeundum erit
Abbreviated transcription (Latin):
in qͥnq milia. Notȩ aut̃ dictȩ eo
ꝙ u̾ba uł silłas p̃fixis caracteribꝰ
notent. & ad noticiã legentiũ re¬
uocent. quas qͥ didicert᷑ ꝓpͥe iam
notarii appellant᷑:. Ie notis iuri
in libris iuris u̾boꝵ suoꝵ no¬
tȩ st̃. quo scͥptio celeris breu iorq
fiat. Scͥbebat᷑ enĩ uerbi gr̃a. ꝑ .b.
ñis płimȩ ꝯsimiles notȩ in libris
antiqͥs inueniunt᷑. Has iuris no¬
tas noui imꝑatores a codicibꝰ
legũ abolendas san xert. qr mul¬
tos ꝑ hȩc callidi ingenio ignoran¬
tes decipiebant. atq ita nssert᷑
scͥbendas in legibꝰ lnt̾as. ut nullo ᷤᷤ
errores. nullas ambages afferant.
s seqͣnda ⁊ uitanda aꝑte demon¬
strent De notis militaribus.
is breuiculis qͦ quib militũ no¬
mina ꝯtinebant᷑ ꝓpͥa nota erat
Sapd̃ uet̾es qͣ infpiceret᷑ qͣnti ex mi
litib suꝑeẽnt. qͣntiq in bello ceci¬
dissent. T. Tau nota in capite u̾si¬

Expanded text:
in quinque millia. Notae autem dictae, eoin quinque millia. Notae autem dictae, eoba vel syllabas praefixis characteribus notent et ad notitiam legentium revocent; quas qui didicerunt proprie iam notarii appellantur. § 23 De notis iuridrae in libris iuris verborum suorum notae sunt, quo scriptio celeris breviorque fiat. Scribebatur enim verbi gratia per neris plurimas consimiles notas in libris antiquis invenimus. Has iuris notas novicii imperatores a codicibus legum abolendas sanxerunt, quia multos per haec callidi ingenio ignorantes decipiebant, atque ita iusserunt scribendas in legibus litteras, ut nullos errores, nullas ambages afferant, sed sequenda et vitanda aperte demonstrarent. De notis militaribus . In breviculis quoque, quibus militum nomina continebantur, propria nota erat apud veteres, qua inspiceretlitibus superessent quantique in bello cecidissent. T Tau nota in capite versi
Abbreviated transcription (Latin):
obscuritatis ẽ. ob sollicitudinem
ponit᷑ .P. Ancora suꝑior ponit᷑. uͥ
aliqͣ res magna omĩno est.. An¬
cora inferior uͥ aliqͥd uilissime
uł in ꝯuenientiꝰ denuntiatũ ẽ.¬
⁊. Sronis nota tantũ in fine libͥ
apponit᷑ . I.Alogꝰ nota. ad men¬
closa adhibet᷑. Funt ⁊ alię no¬
tulȩ libroꝵ ꝓ agnoscendis his ꝗͣ̃
ꝑ extremitates paginũ ex pͥonuat᷑
ut uͥ lector in liminare signũ inue
rens eiꝰdem sermonis uł u̾sicłi sci¬
at eẽ expositionẽ cuiꝰ similẽ suꝑ¬
iacentẽ notã inuenerit De notis
ulgares uotas enniꝰ primꝰ
mille ⁊ centũ inuenit. No¬
tarũ usus erat. ut qͥcquid ꝓ ꝯten¬
tione aut in iudiciis diceret᷑ libra¬
ru scͥberent. cũ plures simul astan¬
tes diuisis iut̾ se partibꝰ. qͦt quisq
u̾ba. & qͦ ordine erciꝑet. Rome
pͥmꝰ tulliꝰ tiro ciceronis libertꝰ
inecenatis aliis alias addidert̃. Ne¬
inde seneca ꝯtractu omniũ dige¬
stoq ⁊ aucto num̾o opus effecit

Expanded text:
obscuritatis est, ob sollicitudinem ponitur. Anchora superior ponitur ubi aliqua res magna omnino est. Anchora inferior, ubi aliquid vilissime vel inconvenientius denuntiatum est. Coronis nota tantum in fine libri point Alogus nota quae ad mendas adhibetur. Fiunt et aliae notulae librorum pro agnoscendis his quae per extremitates paginarum exponuntur, ut, ubi lector in liminare huiusmodi sirens eiusdem sermonis vel versiculi sciat esse expositionem, cuius similem superiacentem notam invenerit. De notis ulgares notas Ennius primus mille et centum invenit. Notarum usus erat ut, quidquid pro contentione aut in iudiciis diceretur, librarii scriberent conplures simul astantes, divisis inter se partibus, quot quisque verba et quo ordine exciperet. Romae primus Tullius Tiro Ciceronis libertus Maecenatis 38 alius alias addiderunt. Deinde Seneca, contractu omnium, digestoque, et aucto numero, opus effecit
Abbreviated transcription (Latin):
seua fedens siꝑ arma. Nẽ in medi¬
o ut q̃q lacus late liqͥdos q̃q afꝑa
dumis. Nc̃ aut̃ infine. ut sola mͥ ta¬
les casꝰ cassandra canebat. Homoep¬
toton ẽ cũ płima noĩa ꝑ unũ ca¬
sũ denuntiant᷑. ut illd̃. s neq cur¬
rentẽ. s nec cognoscit euntẽ. tol¬
lentẽq manꝰ saxũq immane mo¬
uentẽ. Homoeonteleuton ẽ.cũ u
ẽ.cũ diu̾sis casib semtentia uaria¬
t᷑. ut ex nichilo nichilũ ad nichilũ
nil posse reu̾ti. ẜ marcꝰ dama pa¬
Urmos ẽ sententia ꝯtinuatȩ oro¬
nis. tenorẽ suũ usq ad ultimũ ser¬
uans. ut ẽ. In secessu longo. locꝰ in¬
sula portũ. ⁊ reliqͣ. Hic enĩ in lon¬
gũ uadit sensꝰ usq ad illud. de suꝑ¬
horrentiq atrũ nemꝰ imminet

Expanded text:
Saeva sedens super arma; nunc in medio, ut: Quaeque lacus late liquidos, quaeque aspera dumis; Nunc autem in fine, ut: Sola mihi tales casus Cassandra canebat. 58 15. Homoeoptoton est, cum plurima nomina per unum casum denuntiantur, ut est illud: Sed neque currentem slentemque manu saxumque inmane moventem. Homoeon teleuton est, quum est, cum diversis casibus sententia variatur, ut: Ex nihilo nihilum, ad nihilum nil posse reverti. Marcus Dama, paHirmos est sententia continuatae orationis tenorem suum, usque ad ultimum servans, ut: Est in secessu longo locus, insula portum, et reliqua. Hinc enim in longum vadit sensus usque ad illud: Horrentique atru