comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atq tͣctatus usq adsc̃i altans sac̃m̃ta deductus ẽ & cognouimꝰ sac̃m̃toꝵ isto
figutã abnrhȩ tẽporib p̃cessisse: qͣndo obtulit sacrficiũ sc̃s melchisede
neq iniciĩ dierã. neq finẽ habens. Audi homo qͥd dic̃ apłs paulus adhe
potuit:. S ñ plus c̃ figuia. qͣm ueritas. Uides gͦ qr ipse pͥmꝰ & nouissimus.
non qđ finc̃ inueniat. s qđ uniu̾sa c̃cludat : Diximꝰ gͦ qđ inaltari c̃sti¬
tuat᷑ calix & panis: Incalice inquã mittitur uinũ. &qͥd aliud÷ aqua.
S: tum̾ dicis. Quomͦ gͦ melchisodech panc̃ &uinũ obtulio: Quis sibi
uult admixtio aquȩ : Rationẽ accipe. Primũ omniũ figuia quȩ ante
p̃cessit tẽpr̃e moysi quid habet: Quia cũ sitir& popłs iudȩoꝵ. &mur¬
murar& qđ aqͣm inuenire ñpossent: iussit dñs moysi uttanger& petͣm
deuirga. Tetigit pet̾m. &petͣ undã maximã fudit: sic̃ apłs dic̃. Bibebant
bibe: ut te xp̃c seqͣt᷑. Uide misterium: Moysos hoc est ꝓpħa: uirga hoc est

Expanded text:
usque ad sancti altaris sacramenta deductus est. Et cognovimus sacramentorum istorum figuram Abrahae temporibus praecessisse, quando obtulit sacrificium sanctus Melchisedech , neque initium, neque finem habens dierum. Audi, homo, quid dicat Paulus apotuit ? Sed non est plus figura quam veritas. Vides ergo quinon quod finem inveniat, sed quod universa concludat. 2. Diximus ergo quod in altari constituatur calix et panis. In calicem quid mittitur? Vinum. Et quid aliud? Aqua . Sed tu mihi dicis: Quomodo ergo Melchisedech panem et vinum obtulit? Quid sibi vult admixtio aquae? Rationem accipe. 3. Primum omnium figura quae ante praecessit tempore Moysi, quid habet? Quia cum sitiret populus Judaeorum, et murmuraret quod aquam invenire non possent, jussit Deus Moysi ut tangeret petram de virga. Tetigit petram, et petra undam maximam fudit, sicut Apostolus ait: Bibebantbibe, ut te Christus sequatur. Vide mysterium. Moyses, hoc est, propheta: virga, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
tidie sacrificiũ. ne forte aliqͥd incorde uel insermone peccassent. Ergo tu
audis qđ quocienscũq offert᷑ sacrificiũ. mors dñi. resurrectio dñi. eleuatio dñi
significet᷑ & remissio peccatoꝵ. & panẽ istum uitȩ ñ cotidianũ assumis: Qui
uulnꝰ habet. medicinã requirit. Uulnꝰ. quia subpeccato sumꝰ. Medicina:
est cęleste & uenerabile sacramentũ. Panẽ nr̃m cotidianũ da nob̃ hodie.
resurgit. Heri & hodie ipse est. apłs paulus ait. Sed & alibi ait. Nax p̃cessit
dies autẽ apꝓpinquabit. Nox hesterna p̃cessit. dies hodiernꝰ apppinqͣuit.
Sequit᷑. Dimitte nob̃ debita nr̃a sicut & nos dimittimꝰ debitorib nr̃is. &¬
Debitum qͥd est nisi peccatũ: Ergo sinon accepisses aliem fenoris pecuniã.
non egeres: & ideo peccatũ tibi imputat᷑. habuisti pecuniã. cũ qͣ diues nasce-

Expanded text:
tidie sacrificium, ne forte aliquid vel in corde, vel in sermone peccassent. Ergo tu audis quod quotiescunque offertur sacrificium, mors Domini, resurrectio Domini significetur, et remissio peccatorum: et panem istum vitae non quotidianum assumis ? Qui vulnus habet, medicinam requirit. Vulnus est, quia sub peccato sumus: medicina est coeleste et venerabile sacramentum. 26. Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. resurgit. Heri et hodie ipse est, apostolus Paulus ait . Sed et alibi ait: Nox praecessit, dies autem appropinquavit : nox hesterna praecessit, dies hodiernus appropinquavit. 27. Sequitur: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Debitum quid est, nisi peccatum? Ergo si non acciperes alieni fenoris pecuniam, non egeres; et ideo peccatum tibi imputatur. Habuisti pecuniam, cum qua dives nasce
Abbreviated transcription (Latin):
&ordinẽ hõ ẽ natus ȩxuirgine : Accipe aliud. urgebatur pͥopulꝰ iudȩoꝵ abȩgyptus.
int̃cdusus erat mari: Diuino imꝑio uirga moyses tetigit aqͣs & seunda diuisit. non
utiq scđm suȩ nat̾ȩ c̃suetudinẽ: s scđm gutͦm cęlestis imꝑi. Accipẽ aliud. Siciebat
popłs. Uenit adfontẽ: amarus erat fons. Misit lignũ sc̾s moyses infontẽ. & factus
ẽ dulcis fons qͥ amarus erat: hoc ẽ mutauit c̃suetudinẽ natͬȩ sue accepit dulcedi-¬
nẽ gr̃ę. Accipe &qͣrtũ exẽplũ. Ceciderat ferrũ securis in aqͣs: qͣsi ferrũ sua con-¬
suetudine dimersũ ẽ. Misit lignũ heliseus. statĩ ferrũ eleuatũ ÷ &aqͥs suꝑnataũ:

Expanded text:
homo est natus ex Virgine? 370 18. Accipe aliud. Urgebatur populus Judaeorum ab Aegyptiis, interclusus erat mari: divino imperio virga Moyses tetigit aquas, et se unda divisit; non utique secundum suae naturae consuetudinem, sed secundum gratiam coelestis imperii . Accipe aliud. Sitiebat populus, venit ad fontem: amarus erat fons, misit lignum sanctus Moyses in fontem, et factus est dulcis fons, qui amarus erat; hoc est, mutavit consuetudinem naturae suae, accepit dulcedinem gratiae . Accipe et quartum exemplum. Ceciderat ferrum securis in aquas, quasi ferrum sua consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
quenter intͣre c̃sueuerant: insqłm tabnaculũ semꝑ inanno sũmus
lintͣbat sac̃dos. Qđ euident̃ adhebreos. recolens senẽ uet̾is testam̃ti
explanat apł̃s pauł. Erat autem in scđo tab̾naculo manna. era etiã
uirga aar̃on quȩ aruit &postea refloruit: erat & timi amatenium.
Quo exspectabat hoc: Utintelligatis qđ sit scdm tab̾naculũ inqđ uos
introdux̃ sac̾dos. in qđ semel inanno sũmꝰ sac̃dos intͣre c̃sucuit: hoc
.ẽ. adbaptisterũ ubi uirga aaron floruit. Ante anda erat. postea re-¬
floruit: &tu aridus eras. & cępisti infonte irriguo florescere. Arueras
peccatis. arucras erronb atq delictis: s fructũ iã afferre cȩpisti. plan-¬
tatus secus decursus aqͣrũ. S foste dicas. Quid hoc ad popłm. si uirga
sac̃docis aruerat & refloruit: Popłs ipse quid ẽ nisi sac̃dotalis. qͥb dic¬
tũ c̃ uos aut̃ genꝰ electũ. regale sac̃dotium. gens scã: Ait hoc apł̃spetrꝰ.

Expanded text:
um intrare consueverant: in secundum tabernaculum semel in anno summus intrabat sacerdos . Quod evidenter ad Hebraeos recolens, seriem veteris Testamenti explanat apostolus Paulus . Erat autem in secundo tabernaculo manna, erat etiam virga Aaron quae aruit, et postea refloruit, erat et thymiamaterium. 2. Quo spectat hoc? Ut intelligatis quid sit secundum tabernaculum, in quod vos introduxit sacerdos, in quod semel in anno summus sacerdos intrare consuevit, hoc est, ad baptisterium, ubi virga Aaron floruit . Ante arida erat, postea refloruit: et tu aridus eras, et coepisti in fonte irriguo reflorescere. Arueras peccatis, arueras erroribus atque delictis: sed fructum jam afferre coepisti, plantatus secus decursus aquarum. 3. Sed forte dicas: Quid hoc ad populum, si virga sacerdotis aruerat, et refloruit? Populus ipse quis est nisi sacerdotalis? Quibus dictum est: Vos autem genus electum, regale sacerdotium, gens s
Abbreviated transcription (Latin):
acciptͣ. bibite eteo om̃s hic est it sanguis m̃s Estuide singła. Quipͥdie inqͥt qͣm
pateret᷑ : in sc̃is manibus suis accepit panẽ. Ante ꝗ c̃secret̾ panis ẽ. Ubi aut̃
u̾ba xp̃i accesserint : corpꝰ ẽ xp̃i. Deniq audidicentẽ: Accipc &edite exeo
om̃s : hoc ẽ it corpꝰ meũ. Etante u̾ba xp̃i: calix ẽ uini &aquę plenꝰ Ubi
tis gñrib potens ẽ sermo xp̃i uniu̾sa c̃utere. Deinde ipse dñs iħc testificat
nob̾: qđ corpꝰ suũ accipiamꝰ & sanguinẽ. Nũqͥd debemus deciꝰ fide & testifi-¬

Expanded text:
m pateretur, in sanctis manibus suis accepit panem. Ante, quam consecretur, panis est: ubi autem verba Christi accesserint, corpus est Christi. Denique audi dicentem. Accipite, et edite ex eo omnes; hoc est enim corpus meum. Et ante verba Christi calix est vini et aquae plenus. Ubi tis generibus potens est sermo Christi uniuersa conuertere. Deinde ipse dominus Iesus testificatur nobis, quod corpus suum accipiamus et sanguinem. Nunquid debemus de eius fide et testifi
Abbreviated transcription (Latin):
uenite. spectar̃ angłi. uider̃ uos aduenienteso: Ethumanã c̃dicionc̃
illã. quȩ ante peccatorũ tenebroso squalore sordebat. asperert subito
refulgert: Idoq dixer̃. Quȩ c̃ hȩc quȩ ascendit adeserto dealbata:
Mirant᷑ gͦ &angłi. Ciis scire qi mirent̾: Audi gͦ apłm paulũ dicentẽ:
ca nob̾ ec̃ collata quȩ c̃cupiset̾n &angłi uidẽ. Et iterũ. Qđ ocłs ñ uidio

Expanded text:
venire: spectarunt angeli, viderunt vos 366 advenientes, et humanam conditionem illam, quae ante peccatorum tenebroso squalore sordebat, aspexerunt subito refulgere. Ideoque dixerunt: Quae est haec quae ascendit a deserto dealbata ? Mirantur ergo et angeli. Vis scire quia mirantur? Audi ergo apostolum Paulum dicentem ea nobis esse collata, quae concupis
Abbreviated transcription (Latin):
Uis scire quã c̃cupient: Iterũ audi dicentẽ. Asꝑges me ysopo & munda¬
bor. lauabis me: &suꝑ niuẽ dealbabor. Quare : Quia nix quã uis
sit candida: cito aliqͣ sorde nigrosscit. atque corrumpit᷑. Ista gĩa
addm̃ qͥletificat iuuentutẽ meã. Deposuisti peccatoꝵ sonectutẽ.:
sũpsisti gr̃s iuuentutẽ hoc p̃stiter̃ tͥ sacmenta cȩlestia. Deniq iteni
audi dicentẽ dauid. Rcnouabit᷑ sic̃ aqͥlȩ iuuentꝰ tua. Bona aqͥla
eo cepisti. quicȩlũ petis: trena fastidis. Bonȩ aqͥlȩ circa altare. Ubi
Aqͥlȩ uos estis renouatȩ ablutione delicti. Uenisti altare. uidisti sac̾¬
m̃ta posita suꝑ altare: &ipsã qͥdẽ miratꝰ es creat̾am tam̃ creaturã
sollẽpnẽ & notã. Forte aliqͥs dixerit: ludȩis ds̃ tantã gr̃am p̾stitit.
manna illis pluit ecęlo. Quid plus dedit fidelibus suis : Quid plus
tubuit iis qͥbus plus ꝓmisit: Accipe que dico. anteriora eẽ. misteria

Expanded text:
s scire quia concupierit? Iterum audi dicentem: Asperges me hyssopo, et mundabor: lavabis me, et super nivem dealbabor . Quare? Quia nix, quamvis sit candida, cito aliqua sorde nigrescit atque corrumpitur: ista gratia ad Deum qui laetificat juventutem meam . Deposuisti peccatorum senectutem, sumpsisti gratiae juventutem: hoc praestiterunt tibi sacramenta coelestia. Denique iterum audi dicentem David: Renovabitur sicut aquilae juventus tua . Bona aquila esse coepisti, quae coelum petis; terrena fastidis. Bonae aquilae circa altare: Ubi aquilae vos estis, renovatae ablutione delicti. CAPUT III. Ostensatus es creaturam; tamen creaturam solemnem et notam. 9. Forte aliquis dixerit: Judaeis Deus tantam gratiam praestitit, manna illis pluit e coelo : quid plus dedit fidelibus suis, quid plus tribuit iis quibus plus promisit? 10. Accipe quae dico, anteriora esse mysteria
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cessit qͣndo abnrhã erat. qͣndo uernaculos trecentos decõ &octo
collegit: &ibi ꝑsecutus ẽ adu̾sarios decaptiuitate eruens nepotem
suũ. Tc uictor uenit. occurrio illi melchisedech sac̾dos: & obtulit illi
panẽ & uinũ. Quis habuit panẽ & umnũ : Abrahã ñhabuit. S qͥs
habuit : Melchisedech Ipse gͦ auctor sacͣm̃toꝵ. Quis est melchisedeche
Qui significat᷑ rex iusticiȩ. rex pacis. Quis ẽ iste rex iusticie : Nũquid

Expanded text:
cessit, quando Abraham erat, quando vernaculos trecentos decem et octo collegit, et tibi persecutus est adversarios, de captivitate eruens nepotem suum; tunc victor venit, occurrit illi Melchisedech sacerdos, et obtulit ei panem et vinum . Quis habuit panem et vinum? Abraham non habuit. Sed quis habuit? Melchisedech. Ipse ergo auctor sacramentorum . Quis est Melchisedech? Qui significatur rex justitiae, rex pacis. Quis est iste rex justitiae? Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
nisi dñs ic: Decęlo ista sacm̃ta uoner̃. Consiliũ it om̃s decęlo
÷.uere autẽ magnũ &diuinũ miraculũ. qđ popłis pluit manna
decelo: & ñ laborabat popłs. & manducabat. Tuforte dices. Ms
panis ẽ usitatus. S panis iste panis ̃ ante u̾ba sacͣm̃toꝵ. Ubi ac¬
cesserit c̃secͣtio. depane sit corpꝰ xp̃i. hoc gͥ astriumꝰ. qͦmͦ potebo
quipanis ẽ corpus ẽẽ xp̃i. Consecͣtio gͥ qͥb u̾bͣ cͥ. &cuiꝰ sermonib

Expanded text:
nsilium enim omne de coelo est. Vere autem magnum et divinum miraculum quod populo pluit Deus manna de coelo, et non laborabat populus, et manducabat. 14. Tu forte dicis: Meus panis est usitatus. Sed panis iste panis est ante verba sacramentorum : ubi accesserit consecratio, de pane fit caro Christi. Hoc igitur astruamus. Quomodo potest qui panis est, corpus esse C
Abbreviated transcription (Latin):
&pus cępisse popłm iudȩoꝵ: quã cępisse popłm iudȩorum :
s nos in p̃destinatione. illũ in nomine. Obtulit gͦ melchisedech
panẽ &uinũ. Quis ẽ melchisedech: Sine patre inqͥt sine matre.
sine generationis ordre. neq initiũ dierũ. neq uitȩ finc̃ habe¬
ns: hoc hab& adhebreos epła. sine patre inqͥt. & sine matre :
exuirgine ẽ. Non i exuirili semine generatꝰ efb: sed natus desp̾u
scõ & uirgine mana. utero editꝰ uirginali. Similis ꝑomĩa filio dĩ.

Expanded text:
um: sed nos in praedestinatione, illum in nomine. 12. Obtulit ergo Melchisedech panem et vinum. Quis est Melchisedech? Sine patre, inquit, sine matre, sine generationis ordine, neque initium dierum, neque finem vitae habens: hoc habet ad Hebraeos epistola. Sine patre, inquit, et sine matre est. ex Virgine est; non enim ex virili semine generatus est: sed natus de Spiritu sancto et virgine Maria, utero editus virginali, similis per omnia Filio Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥes incęlis scĩficot᷑ nom̃ tuũ. ueniat regnũ tuũ : Quasi ñ ȩt̾nũ sit
dĩ regnũ: Ipse iũc dic̃: Ego in hoc natus sũ. &tu dicis patri. ueniat
regnũ tuũ. qͣsi ñ uencrit: S tõ uenit regnũ dĩ: Quando eius estis
gnrm c̃secuti: Ipse i ait. Regnũ di: int̾uos esb Uenat regnũ tuũ.
fiat uoluntas tua. sic̃ incęlo & int̾ra: panẽ nr̃m cotidianũ danobis¬
cęlũ : deiectus ẽ. diabob. Ubi u̾sat᷑ : Ubi & homo quẽ ille decepit.
Fiat uoluntas tua. hoc ẽ sit pax int̾ra: quẽ ad modũ incęlo. Panẽ
nr̃m cotidianũ danob̾ hodie. Memini sermonis mei: cũ desacͬm̃tis
tͣctarẽ. Dixi uobꝰ. qđ ante u̾ba xp̃i qđ offert̾ panis dicat᷑. Ubixp̃i¬

Expanded text:
tuum: veniat regnum tuum. Quasi non aeternum sit Dei regnum. Ipse Jesus dicit: Ego in hoc natus sum ; et tu dicis Patri: Veniat regnum tuum ; quasi non venerit. Sed tunc venit regnum Dei, quando ejus estis gratiam consecuti . Ipse enim ait: Regnum Dei intra vos est. 23. Veniat regnum tuum: fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra: panecoelum, dejectus est diabolus. Ubi versatur? Ubi et homo, quem ille decepit. Fiat voluntas tua, hoc est, sit pax in terra, quemadmodum in coelo. 24. Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Memini sermonis mei cum de sacramentis tractarem . Dixi vobis quod ante verba Christi quod offertur, panis dicatur: ubi
Abbreviated transcription (Latin):
diluit᷑. Recedit gͦ culpa. S qr adã suplantatꝰ abliabolo ẽ & uenenũ
ei effusũ ẽ supͣ pedes: idõ lauas pedes. utinea paste inqͣ insidiatꝰ :
serpens maiꝰ subsidiũ scĩficationis accedat: qͦ postea te supplantare
ñ possit: Lauas gͦ pedes: ut laues uenena serpentis. Ad humilitatẽ
qͦq ꝓfic̃. ut inmisterio ñ erubescamꝰ: qđ dedignam in obseqͥo. Soqͥt᷑
fiat qͣndo ad inuocationẽ sac̃dotis sp̃s sc̃s infundit᷑: sp̃s sapientiȩ¬

Expanded text:
diluitur. Recedit ergo culpa: sed quia Adam supplantatus a diabolo est , et venenum diluitur. Recedit ergo culpa: sed quia Adam supplantatus a diabolo est , et venenum ei effusum est supra pedes, ideo lavas pedes; ut in ea parte in qua insidiatus est serpens, majus subsidium sanctificationis accedat, quo postea te supplantare non possit. Lavas ergo pedes, ut laves venena serpentis. Ad humilitatem quoque proficit, ut in mysterio non erubescamus, quod dedignamur in obsequio. CAPUT fiat, quando invocatione sacerdotis Spiritus sanctus infunditur. CAP. LXI
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudinẽ ñ hab&e. ut pedes lauet. Uide gͦ. foste ꝓpt̃ multitudinc̃
declinauit. Sunt tam̃ qͥdicant &excusare conent᷑. qr hoc ñ inministe¬
nio faciendũ c̃. ñ inbaptismate. ñ in regeneratione: s qͣsi hospiti pedes
lauandi st̃. Aliud est humilitatis: aliud scĩficationis. Deniq audi
qr misterium ẽ & scĩficatio. Nisi lauero tͥ pedes: ñ habebis partem
mecũ. hoc idõ dico. ñ qđ alios rep̃hendã: s mea officia ipse cõ¬
m̃dẽ. Inomnib cupio seqͥ ȩccłam romanã sedtam̃ & nos hoibs sensũ
na qͥd respondet : Utiq ipse auctor ẽ nob̾ huiꝰ assertionis petrus
apłs : qͥsac̃dos fuit ȩccłȩ romanȩ: Ipse petrus ait: Dñe. ñ solum
pedes : s ętiã manꝰ &caput. Uide fidẽ. Qđ ante excusauit. humi¬
litatis fuit: qđ postea obtulit. deuocionis & fidei. Respondit illi
dñs: qr dixerat manꝰ &caput. Qui lauit. ñ necesse hab& iterũ laua¬
re: nͥ utsolos pedes lau&. Quare hoc : Quia inbaptismate omis culpa

Expanded text:
dinem non habet, ut pedes lavet. Vide ergo, forte propter multitudinem declinavit. Sunt tamen qui dicant et excusare conentur, quia hoc non in mysterio faciendum est, non 363 in baptismate, non in regeneratione: sed quasi hospiti pedes lavandi sint. Aliud est humilitatis, aliud sanctificationis. Denique audi quia mysterium est et sanctificatio: Nisi lavero tibi pedes, non habebis mecum partem . Hoc ideo dico, non quod alios reprehendam, sed mea officia ipse commendem. In omnibus cupio sequi Ecclesiam Romanam: sed tamen et nos homines sensum na quid respondet? Utique ipse auctor est nobis hujus assertionis Petrus apostolus, qui sacerdos fuit Ecclesiae Romanae. Ipse Petrus ait: Domine, non solum pedes, sed etiam manus et caput . Vide fidem. Quod ante excusavit, humilitatis fuit: quod postea obtulit, devotionis et fidei. 7. Respondit illi Dominus, quia dixerat manus et caput: Qui lavit, non necesse habet iterum lavare, nisi ut solos pedes lavet . Quare hoc? Quia in baptismate omnis culpa
Abbreviated transcription (Latin):
lo. blides quã breuis oratio. &omĩũ plena uirtutũ: Primus sermo
qͣntȩ sit głȩ : O homo faciẽ tuã ñaudebas aut co attollere.
ocłos tuos int̾rã dirigebas. & subito accepisti gr̃am xp̃i: Omĩa tͥ¬

Expanded text:
lo . Vides quam brevis oratio, et omnium plena virtutum: primus sermo lo . Vides quam brevis oratio, et omnium plena virtutum: primus sermo quantae sit gratiae! 19. O homo! faciem tuam non audebas ad coelum attollere, oculos tuos in terram dirigebas, et subito accepisti gratiam Christi, omnia t
Abbreviated transcription (Latin):
demia fructũ dedistis. Uindemiaui mirrã cũ unguentis meis: hoc
est odorẽ quẽ accepistis. Manducaui panẽ mcũ cũ melle meo. Uides
qđ in hoc pane nulla sit amaritudo. s om̃ss suauitas sit : Bibi uinũ
meũ cũ lacte meo. Uides huiꝰ modi eẽ lȩticiã. que nullius peccati
sordibus polluatur : Quociens cũq it bibis: remissionẽ accipis pec¬
catorũ. & inebriaris sp̃u. Unde &apłs ait. Nolite in ebriari uino:¬
suꝑ ẽ nisioratio: Etnolite putare mediocris ẽẽ uirtutis. scire quẽ¬
orare: quẽ admodũ ioħes docuit discipłos suos. Tc ait dñs orati¬
onẽ. Pat̾ nr̃ quies incęlis sc̾ificet᷑ nom̃ tuũ. adueniat regnum¬
tuũ. fiat uoluntas tua sic̃ incęlo & int̾ra. pax hdi nr̃m cotidianũ
da nob̃ hodie. &dimitte nobꝰ debita nr̃a sic̃ & nos dimittimus
debitorib nr̃is. & ne nos patiaris induci intẽptationẽ: s libera nos a ma-¬

Expanded text:
demia fructum dedistis. Vindemiavi myrrham cum unguentis meis, hoc demia fructum dedistis. Vindemiavi myrrham cum unguentis meis, hoc est, in odorem quem accepistis. 11. Manducavi panem meum cum melle meo. Vides quod in hoc pane nulla sit amaritudo, sed omnis suavitas sit. Bibi vinum meum cum lacte meo, vides hujusmodi esse laetitiam, quae nullius peccati sordibus polluatur? Quotiescumque enim bibis, remissionem accipis peccatorum, et inebriaris spiritu. Unde et Apostolus ait: Nolite inebriari vinosuperest, nisi oratio? Et nolite putare mediocris esse virtutis scire quemorare, quemadmodum Joannes docuit discipulos suos. 377 Tunc ait Dominus orationem: Pater noster qui es in coelis: sanctificetrum quotidianum da nobis hodie: et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris: et ne nos patiaris induci in tentationem, sed libera nos a ma
Abbreviated transcription (Latin):
tare. accepisti gñrm xp̃i: sacͣm̃ta estis cęlestia c̃secuti. Gaud& ȩccł̃a re¬
dẽptione multorum: &asstare sibi familiã candidatã sp̃uali exultati¬
one lȩtatur. habes hoc incanticis canticorũ: liȩtata inuocat. xp̃m paratũ
habens c̃uiuiũ. qđ dignum cęlesti epulatione uideat᷑: idõq ait. Doscen¬
dat fr̃ m̃s inortũ suũ : &capiat fructũ pomiftrarũ suarũ. Quȩ s̃ istȩ
arbores pullulatis: Lignũ accipit dñs iñc: & dignatione cęlesti rospon¬
d& ȩccłȩ suȩ. Descendiinquit inortũ moũ. uindemiaui mirrã cũ un¬
guentis meis: Manducaui panc̃ incũ cũ molle meo. &bibi uinũ meũ¬
cĩẽ t lacte meo. Edite inqͥt fr̃s mei: & inebriamini. Uindemiaui
mirrã cũ unguontismeis. Quȩ ẽ ista uindemia : Cognoscite uincã:
&agnoscite uindemiã. Uineã inqͥd exȩgypto tͣnstulisti: hȩc c̃ popłs
di. Uos estis uinea: uos estis uindomia. Quasi uinea plantati: qͣsium¬

Expanded text:
tiam Christi, sacramenta estis coelestia consecuti. Gaudet Ecclesia redemptione multorum, et astare sibi familiam candidatam spiritali exsultatione laetatur. Habes hoc in Canticis canticorum. Laetata invocat Christum, paratum habens convivium, quod dignum coelesti epulatione videatur. Ideoque ait: Descendat frater meus in hortum suum, et capiat fructum pomiferarum suarum . Quae arbores pullulatis. 15. Libenter accipit Dominus Jesus, et dignatione coelesti respondit Ecclesiae suae: Descendi, inquit, in hortum, vindemiavi myrrham cum unguentis meis: manducavi panem meum cum melle meo, et bibi vinum meucum lacte meo. Edite, inquit, fratres mei, et inebriamini . 16. Vindemiavi myrrham cum unguentis meis. Quae est ista vindemia? Cognoscite vineam, et agnoscetis vindemiam. Vineam, inquit, ex Aegypto transtulisti , hoc est populum Dei. Vos estis vinea, vos estis vindemia: quasi vinea plantati, quasi vin
Abbreviated transcription (Latin):
quidã scio certe aliquẽ fuisse quidic̾&. cũ illidicemꝰ in hac etate
magis baptirari debes: dicebat ille.Quare baptiror: Non habeo¬
hoc est uerccundiã prudentiã. consid̾ationẽ firgilitatis tue: & dixitibi:
Uade insiloam. Quid ẽ siloas: Qđ int̾p̃tat᷑ inquit missus: Hoc est uade
adillũ fontẽ : in qͦ crux dñi p̃dicat᷑. Uade adillũ fontẽ: in qͦ omnium
xp̃c redimit erroros: Isti. lauisti. uenisti ad altare. uide cȩpisti quȩ ante
tui: Quiante corde uidebaris ẽẽ cȩcatus: cȩpisti lum̃ sacͣmtoꝵ uidẽ. Gͦ fr̃s¬

Expanded text:
quidam, scio certe aliquem fuisse qui diceret, cum illi diceremus: In hac aetate quidam, scio certe aliquem fuisse qui diceret, cum illi diceremus: In hac aetate magis baptizari debes, dicebat ille: Quare baptizor? hoc est, verecundiam, prudentiam, considerationem fragilitatis tuae; et dixit tibi: Vade in Siloam. Quid est Siloas? Quod interpretatur, inquit, missus, hoc est: Vade ad illum fontem in quo crux Domini praedicatur: vad redemit errores. 366 15. Isti, lavisti, venisti ad altare, videre coepisti, quae ante tui: qui ante corde videbaris esse caecatus, coepisti lumen sacramentorum videre. Er
Abbreviated transcription (Latin):
Alius dix̃ cȩcũ curatũ. dix̃ matheus. dixlucas. dix̃ marcus. Solus
ioħs qͥd ait : Tulit lutũ &liniuit suꝑ oculos eiꝰ: &dix̃ ei. Uade
insiloã: Etexurges uidit & lauit: &uenit uidens. Consida &tu
oculos cordis tui. Uidebas que corporalia st̃ corporalibus ocłis.
Sed quȩ sacͣm̃toꝵ sunt: cordis ocłis adhuc uide ñ poteras. Ergo
qͣndo dedisti nom̃ tuũ: tulit lutũ. &liuit suꝑ ocłos tuos. Quis signi¬
ficat: Ut peccatũ tuũ fat̾eris. utõscienciã recognosceres. ut peni¬
tentiã ageres delictoꝵ: hoc ẽ sortẽ humane generationis agno-¬
sceres. Nã ętiã siñ c̃fiteat᷑ peccatũ qͥuenit adbaptismũ : tam̃ hoc
ipso implet c̃fessionẽ omniũ peccatoꝵ. qđ paptitari petit utiusti-¬
ficetur. hoc ẽ utaculpa ad grãm tnseat. Nolite ociosũ putare. fc̃

Expanded text:
Alius dixit caecum curatum, dixit Matthaeus, dixit Lucas, dixit Marcus: solus Alius dixit caecum curatum, dixit Matthaeus, dixit Lucas, dixit Marcus: solus Joannes quid ait? Tulit lutum, et linivit super oculos ejus, et dixit ei: Vade in Siloam. Et exsurgens ivit, et lavit, et venit videns . 12. Considera et tu oculos cordis tui. Videbas quae corporalia sunt, corporalibus oculis: sed quae sacramentorum sunt, cordis oculis adhuc videre non poteras. Ergo quando dedisti nomen tuum, tulit lutum, et linivit super oculos tuos. Quid significat? Ut peccatum tuum fatereris, ut conscientiam tuam recognosceres, ut poenitentiam ageres delictorum, hoc est, sortem humanae generationis agnosceres. Nam etiamsi non confiteatur peccatum, qui venit ad baptismum, tamen hoc ipso implet confessionem omnium peccatorum, quod baptizari petit, ut justificetur, hoc est, ut a culpa ad gratiam transeat. 13. Nolite otiosum putare. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipilaes. Quid it tã pͥncipale quã pictas: Quidtã pͥncipale quã
cognitio dĩ: Quid tã pͥncipale quã uirtus : Quid tã pͥncipale qͣm con-¬
siliũ dĩ: Quid tã pͥncipale qͣm timor dĩ : Sicut timor scłi infirmitas:
ita timor dĩ magna est fortitudo. Iste s̃septẽ uirtutes. Quando con¬
S hoc alterius disputationis: altenꝰ ẽ tẽporis. Post hȩc quid sequitur:
Uenire habes ad altare. Qm̃ uenisti. uide habes quȩ ante ñ uidebas.
hoc ẽ misteriũ qđ legisti in euangłio: Sitam̃ ñ legisti: certe audisti.
Cecꝰ optulit se saluatõri. utcuraretur. Et ille qͥalios u̾bo tantũ & ser¬
signauit & declarauto: misteriũ hoc in illo uoluit p̾figurare. Om̃s¬
qͥdẽ eugłistȩ sc̃i. om̃s apłi. p̃t ꝑditorẽ om̃s scĩ: Iam̃ sc̃s ioħis qͥultimꝰ
scripsit euuangłm. qͣsi necessariꝰ reqͥsitꝰ &electus axp̃o: maiore qua¬
dã tuba fudit ȩt̃na mysteria. Quid quid locutꝰ esb: mystenium⁊

Expanded text:
s. Quid enim tam principale, quam pietas? 364 quid tam principale, quam cognitio Dei? quid tam principale, quam virtus? quid tam principale, quam consilium Dei? quid tam principale, quam timor Dei? sicut timor saeculi infirmitas, ita timor Dei magna est fortitudo. 10. Istae sunt septem virtutes quando conritui sancto. Sed hoc alterius disputationis, alterius est temporis. 11. Post haec quid sequitur? Venire habes ad altare . Quoniam venisti, videre habes quae ante non videbas, hoc est, mysterium quod legisti in Evangelio; si tamen non legisti, certe audisti. Caecus obtulit se Salvatori ut curaretur: et ille qui alios verbo tantum et sersignavit, et declaravit; mysterium hoc in illo voluit praefigurare. Omtimus scripsit Evangelium, quasi necessarius requisitus et electus a Christo, majore quadam tuba fudit aeterna mysteria. Quidquid locutus est, mysterium est.
Abbreviated transcription (Latin):
reseruatũ est utaqͣ te regener& ad gr̃am: sic̃ alia regenerauit ad
natat: Inmari tẽpestas furit. stridunt ꝓcellȩ: s piscis natat¬
diu̾sos fluctus. undas gnrues scuas tẽpestatis. Ettucsto piscis. ut scłi
te unda ñ mergat. Pulchre autẽ pat̾ dicit adfiliũ. ego hodic genuite :
hoc ẽ qͣndo redemisti popłm. qͣndo adceli regnũ uocasti. qͣndo implesti
uoluntatẽ meã: ꝓbasti meũ te ẽẽ filium. Ascendisti defonte. qͥd secu.¬
fecerint : tam̃ c̃sũmatio ministeni asũmo ẽ sac̃dote. Succinctus inqͣm
sũmus sac̃dos pedes tibi lauit. Qđ istud misteriũ : Audisti utique qr
dñs cũ lauiss& discipłis aliis pedes. uenit ad petrũ : &ait illi petrus. Tum
lauas pedes : hoc ẽ tu dñs seruo lauas pedes: Tuinmaculatus mͥ lauas
pedes: Tuauctor celoꝵ. mͥlauas pedes: habes hoc &alibi. Yonit ad

Expanded text:
reservatum est, 362 ut aqua te regeneret ad gratiam, sicut alia generavit ad reservatum est, 362 ut aqua te regeneret ad gratiam, sicut alia generavit ad natat. In mari tempestas furit, stridunt procellae: sed piscis natat. Habet diversos fluctus, undas graves, saevas tempestates. Et tu esto piscis, ut saeculi te unda non mergat. Pulchre autem Pater dicit ad Filium: Ego hodie genui te , hoc est, quando redemisti populum, quando ad coeli regnum vocasti, quando implesti voluntatem meam, probasti meum esse te Filium. 4. Ascendisti de fonte, quid secufecerint, tamen exordium ministerii a summo est sacerdote. Succinctus, inquam, summus sacerdos pedes tibi lavit. Quod est istud mysterium? Audisti utique quia Dominus cum lavisset discipulis aliis pedes, venit ad Petrum, et ait illi Petrus: Tu mihi lavas pedes ? Hoc est, tu dominus servo lavas pedes? tu immaculatus mihi lavas pedes? tu auctor coelorum mihi lavas pedes? Habes hoc et alibi: Venit ad
Abbreviated transcription (Latin):
Quarc supͣ caput : Quia sensus sapientis incapite cius. salomon ait.
Enget it sapientia: t̃c̃ opꝰ eius incipit grãm acceꝑit sapientia: tunc
opꝰ eius incipit eẽ ꝑfectũ. hȩc regeneratio dr̃. Quid ẽ regeneratio:
filius amortuis patris uox resultauerit: filius m̃s estu ego hodis
genuite. Vnde pͥmogenitꝰ amortuis dr̃. Ergo resurrectio qͥd est
nisi qͣndo demorte aduitã resurgimꝰ : Sic gͦ &nbaptismate qm̃
similituto mostis ẽ sine dubio dũ mergis dũ resurgis: similitudo
fit resurrectionis. Recte itaq scđm int̾p̃tationẽ apłi petri. sicut
illa resurrectio regenerationẽ apłi petri resurrectio regenera¬
dicis: Quia in aqͣm mergis idõ ꝑegrinaris.
idõ te dubitatio ten& : Legimꝰ qͥdẽ: Producat t̾ra erse fructum
germinantẽ. Similit̃ &deaquis legisti: Producant aquȩ animan-
tia : Etnata sunt animantia. Illa quidẽ inpͥncipio creat᷑e. sed tibi

Expanded text:
sus sapientis in capite ejus, Salomon ait ; friget enim sapientia sine gratia: sed ubi gratiam acceperit sapientia, tunc opus ejus incipit esse perfectum. Haec regeneratio dicitur. 2. Quid est regeneratio? quod tunc quando resurrexit Filius a mortuis, Patris vox resulta verit: Filius meus es tu, ego hodie genui te . Unde et primogenitus a mortuis dicitur. Ergo resurrectio quid est, nisi quando de morte ad vitam resurgimus? Sic ergo et in baptismate, quoniam similitudo mortis est, sine dubio dum mergis et resurgis, similitudo fit resurrectionis. Recte itaque secundum interpretationem apostoli Petri sicut illa resurrectio regeneratio fuit, ita et ista resurrectio regeneradicis quia in aquam mergis? Ideo peregrinaris, ideo te dubitatio tenet? Legimus quidem: Producat terra ex se fructum germinantem . Similiter et de aquis legisti: Producant aquae animantia Ibid, 20, et nata sunt animantia. Illa quidem in principio creaturae: sed tibi
Abbreviated transcription (Latin):
s accepimꝰ: Sic instituit mistici carminis doctrinã cȩlestis: Osculet̾
me abosculis oris sui. ꝗs ub̾a tua suꝑ uinũ: &odor unguentoꝵ tuoꝵ
suꝑ omĩa aromata: Pnguentũ exinanitũ . ẽ. nom̃ tuũ: Totꝰ iste deli¬
ciarũ locꝰ. ludũ sonat: Plausum excitat. amorẽ ꝓuocat. Ideo inqͥt
adolescentulȩ dilexer̃ : &ad traxer̃ te. Retro odorẽ unguentoꝵ tuoꝵ
curramꝰ: Induxit me rex intab̾naculũ suum: Abosculis c̃oepit utta
tis. utaꝑiat manu claustra. inagrũ excat. incastellis maneat: inpͥn¬
cipio tam̃ setro odorẽ currit unguenti mox cũ intabernaculũ uene¬
cngio: ut p̃tiosis scõr turrita fastigus. ñ solũ hostiles frustret᷑ incursus:
uerũ & iã bonoꝵ ꝓpugna cu la struat tuta meritoꝵ:¬

Expanded text:
sed accepimus; sic instituit mystici carminis doctrina coelestis: Osculetur sed accepimus; sic instituit mystici carminis doctrina coelestis: Osculetur me ab osculis oris sui, 174 quia ubera tua super vinum, et odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Unguentum exinanitum est nomen tuum . Totus iste deliciarum locus ludum sonat, plausum excitat, amorem provocat. Ideo, inquit, adolescentulae dilexerunt, et attraxerunt te: retro odorem unguentorum tuorum curramus: Induxit me Rex in tabernaculum suum . Ab osculis coepit, ut adtis, ut aperiat manu claustra, in agrum exeat, in castellis maneat; in principio tamen retro odorem currit unguenti: mox cum in tabernaculum veneerigit; ut pretiosis sanctorum turrita fastigiis, non solum hostiles frustretur incursus, verum etiam bonorum propugnacula struat tuta merito
Abbreviated transcription (Latin):
est enim. Diliges dñm dm̃ tuũ. Debuimꝰ innuptis calamistris qͥb dã
crines saltẽ orationis ornare: Scnptũ c̃ enim: Plaude manu. & ꝑcute
pede. Debuimꝰ ꝑpetuos spargere thalamos rosis. Etiã in his coniugus
Ast ubi colla subdid̃it iugo. & habena constringit. & stimulus urg&. &com¬
pares trahunt. &iugalis inuitat: Sic &iã uirgo nr̃a debuit pͥus amore
pio ludo. aurea thori cȩlestis fulcra mirari: Impso uestipulo nuptiarũ
& postes frondiũ sertis cerere coronatos. & chori strepentis int̾ius
haunre delicias. neso pͥus dñco iugo tume facta subducer&: quã uocata
inclinaret: Ueni gͥ huc alibano sponsa ueni huc alibano: tͣnsibis & per¬
t̾nsibis Sepiꝰ enim nob̾ iste u̾siculꝰ recantandꝰ ÷ utuel dñicis uocata
uerbis seqͣt: siqua ñ credit humanis: Hoc nos magisteriũ ñ inuenimꝰ :

Expanded text:
est enim: Diliges Dominum Deum tuum . Debuimus in nuptiis calamistris quibusdam est enim: Diliges Dominum Deum tuum . Debuimus in nuptiis calamistris quibusdam crines saltem orationis ornare; scriptum est enim: Plaude manu, et percute pede . Debuimus perpetuos spargere thalamos rosis. Etiam in his conjugiis Ast ubi colla subdiderit jugo; et habena constringit, et stimulus urget, et compares trahunt, et jugalis invitat. Sic etiam virgo nostra debuit prius amore pio ludere, aurea thori coelestis fulcra mirari in ipso vestibulo nuptiarum, et postes frondium sertis cernere coronatos, et chori strepentis interius haurire delicias; ne se prius Dominico jugo timefacta subduceret, quam vocata inclinaret. 42. Veni igitur huc a Libano, Sponsa, veni huc a Libano, transibis et pertransibis . Saepius euim nobis iste versiculus recantandus est; ut vel Dominicis vocata verbis, sequatur, si qua non credit humanis. Hoc nos magisterium non invenimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Quis gͥ eos colat. qui nec defende se qͣsi du. nec abscondẽ quasi homines
poss : at intẽplũ dĩ nr̃i c̃iheroboã rex sceleratissimꝰ dona quȩ pat̃ eiꝰ posuerat
sua ei que inuocabat idola ꝓfuer̃. Deinde conuersus addñm rogauit ueniã:
Statimque manꝰ eiꝰ quȩ aruerat sacrilegio. sanataest religione: Tã maturũ
inuno & miscđiȩ diuinȩ. & indignationis exc̃plũ extitio: utsacrificanti subito
morib Quantꝰ & enim adolescere usus potuit. tã parua iniciatȩ
religionis etatȩ : Siquos hic flores cernitis: deur̃ę uitę collectos legte
depinxit oratio: Prẽ gͣuitatis imaginẽ. qͣsi inspeculo qͦdã sermonis
tũ est insermone nr̃o. om̃s legant: Siquid decoctum: maturiores
pbęnt Siqͥd modestũ : pectorib inhȩxeat. genas pingat: Siquid flo¬
rulentũ : ȩtas florulenta ñ imꝓb&. Debuimꝰ sponsȩ citare amorẽ. Scnptũ

Expanded text:
Quis igitur eos colat, qui nec defendere se quasi dii, nec abscondere quasi homines Quis igitur eos colat, qui nec defendere se quasi dii, nec abscondere quasi homines possunt? 38. At in templo Dei nostri cum Jeroboam, rex sceleratissimus, dona quae pater ejus posuerat, sua ei quae invocabat, idola profuerunt? Deinde conversus ad Dominum, rogavit veniam, statimque manus ejus quae aruerat sacrilegio, sanata est religione . Tam maturum in uno et misericordiae divinae et indignationis exemplum exstitit, ut sacrificanti subito moribus. Quantus etenim adolescere usus potuit tam parva initiatae religionis aetate? Si quos hic flores cernitis, de vestrae vitae collectos legite depinxit oratio, vestrae gravitatis imaginem quasi in speculo quodam sermonis tum est in sermone nostro, omnes legant: si quid decoctum, maturiores probent: si quid modestum, pectoribus inhaereat, genas pingat: si quid florulentum, aetas florulenta non improbet. 40. Debuimus sponsae excitare amorem; scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
sui. Nãq iscũ ueniss& intẽplũ iouis. amictũ aurcum qͦ oꝑiebat᷑ simu¬
lacrum eꝰ detͣhi iussit: imponi lancum dic̃s: Aurũ hieme frigidũ: estatũ
onerosum etꝰ. Sic dm̃ irrisit suũ : ut nec onus ferre posse. nec frigus:
putar&: Idẽ cũ esculapii barbã uidiss& aureã: paterẽ ñ habentẽ: Itẽ simu-¬
lacris tenentib aurcas pateras ademit. allegans acciꝑe se debere qđ du
darent: qm̃ hȩc sunt uota in qͥt hominum. utadis quȩ bona st̃ adipis¬
cant᷑. nichil autẽ auro meliꝰ Qđ tam̃ simalũ ÷ hab̃e: dõs ñ deb̾e:
Sibonũ habe : magis homines debe. Qui utscirent. ita ludibrio habiti
st̃ : utneque iupit̾ uestẽ suã defende potuerit. nec barbã aesculapiꝰ.
nec appollo pubescere adhuc cȩꝑit. neq om̃s qͥdicut᷑ du recͣbere potu¬
erint pateras qͣs tenebat: ñ tã fusti reatũ tim̃tes. ꝗsensum ñ habentes.

Expanded text:
sui. Namque is cum venisset in templum Jovis, amictum aureum quo operiebatur simusui. Namque is cum venisset in templum Jovis, amictum aureum quo operiebatur simulacrum ejus, detrahi jussit, imponi laneum, dicens aurum hyeme frigidum, aestate onerosum esse. Sic deum irrisit suum, ut nec onus ferre posse, nec frigus putaret. Idem cum Aesculapii barbam vidisset auream, tolli imperavit, lacris tenentibus aureas pateras ademit, allegans accipere se debere, quod dii darent: Quoniam haec sunt vota, inquit, hominum, 172 ut a diis quae bona sunt, adipiscantur: nihil autem auro melius: quod tamen si malum est, habere deos non debere: si bonum est, habere magis homines debere, qui uti scirent. 37. Ita ludibrio habiti sunt, ut neque Jupiter vestem suam defendere potuerit, nec barbam Aesculapius, nec Apollo pubescere adhuc coeperit, neque omnes qui dicuntur dii, retrahere potuerint pateras quas tenebant: non tam furti reatum timentes, quam sensum non habentes.
Abbreviated transcription (Latin):
utrũq p̃clarũ: Alt̃ uadẽ mostis inuenit: alt̾ se obtulit: Itaque cũreus
monã supplicio facer&: fide iussor uultu sereno mostẽ non recusauto:
Cũ duceret᷑. amicꝰ reũtit᷑. ceruicẽ substituit. colla subiecit. Tcꝰ admiratꝰ giani
cariorẽ philosophis amicitiã ꝗ uitã fuisse : petunt utipse abhis quos dam¬
nauerat. inamicitiã recipet̾: Tantã uirtutis eẽ gr̃am. ut & tirannũ indi¬
narte Digna laude. s minora nr̃is: Nã illic ãbo uiri. hic una uirgo: Qus¬
&iã sexũ uincer&: Illi amici: isti incogniti: Illi tyranno uni se obtulert̃.
ititriamnis plurbus: hoc &iam crudelioribus: qđ ille peꝑcit: isti occider̃:
nt̃ illos inuno obnoxia necessitas: in his aborũ uoluntas lib̾a: Hoc qͦq
isti prudentiores ꝙ illi studii sui finis amicitiȩ grã: istis corona mastini:

Expanded text:
Utrumque praeclarum. Alter mortis vadem invenit, alter se obtulit. Itaque dum reus Utrumque praeclarum. Alter mortis vadem invenit, alter se obtulit. Itaque dum reus moram supplicio faceret, fidejussor vultu sereno mortem non recusavit. Cum duceretur, amicus revertitur, cervicem substituit, colla subjecit. Tunc admiratus tyrannus chariorem philosophis amicitiam quam vitam fuisse; petivit ut ipse ab his quos damnaverat, in amicitiam reciperetur. Tantam virtutis esse gratiam, ut et tyrannum inclinaret. 35. Digna laude, sed minora nosiam sexum vinceret: illi amici, isti incogniti: illi tyranno uni se obtulerunt, isti tyrannis pluribus, hoc etiam crudelioribus, quod ille pepercit, isti occiderunt: inter illos in uno obnoxia necessitas, in his amborum voluntas libera. Hoc quoque isti prudentiores, quod illis studii sui finis amicitiae gratia, istis corona martyrii;
Abbreviated transcription (Latin):
demisti me. s cirtũ uenisti: Caue quęso contendas. caueͣ contͣ dic̃e audians:
Noli criꝑe beneficiũ: qđ dedisti. Dũ mͥhanc sententiã negas.: illã reftitues
supiorẽ: Sententia cnĩ. scntentia suꝑiore mutat᷑. Si posterior me nonten&¬
supior non ten&: suꝑior ñten& Possumꝰ ut̃q satis fac̃e sententie: sime
pͥus pastiaris occidi: Inte non habent aliã quã exerccant penã. inuirginẽ.
obnoriꝰ pudor est Itaq głosior ens siuidearis de adult̾a martyrẽ fecisse.
beneficia conferentes: alt̾a pͥncipiũ mastyno dedio: alt̾ effectũ : Atiã¬
philosophoꝵ ginnasia. damonem &phintiã pitagor eos incelum ferunt.
quoꝵ unꝰ cũ cc̾t mosti adiudicatꝰ: conm̃dandoꝵ suoꝵ tẽpꝰ poposcit:
Tirannꝰ aut̃ astutissimꝰ qđ repꝑire ñ posse estimar&: petiuit ut sponsorẽ
dar& qͥprose ferirct᷑: si ipse fac̃& morã: Quid de duob p̃clariꝰ nescio:

Expanded text:
demisti me, sed circumvenisti. Cave, quaeso, ne contendas, cave ne contradicere audeas. Noli eripere beneficium, quod dedisti. Dum mihi hanc sententiam negas, illam restituis superiorem. Sententia enim sententia superiore mutatur. Si posterior me non tenet, tenet superior. Possumus uterque satisfacere sententiae, si me prius patiaris occidi. In te non habent aliam quam exerceant, poenam: in virgine obnoxius 171 pudor est. Itaque gloriosior eris, si videaris de adultera martyrem fecisse, beneficia conferentes, altera principium martyrio dedit, alter effectum. CAphilosophorum gymnasia Damonem et Pythiam Pythagoreos in coelum ferunt, quorum unus cum esset morti adjudicatus, commendandorum suorum tempus poposcit: tyrannus autem astutissimus, quod repipse faceret moram. Quid de duobus praeclarius, nescio.
Abbreviated transcription (Latin):
flumina meliora ñsint inpatria mea: Dixer̃ ei serui. Dñe. qͣre
secntio: aliud opꝰ. aliud oꝑatio. Aqͣ opꝰ efb: oꝑatio sp̃s scĩ .ẽ. Non

Expanded text:
flumina meliora non sint in patria mea. Dixerunt ergo ei servi: Domisecratio: aliud opus, aliud operatio. Aqua opus est, operatio Spiritus sancti est. Non
Abbreviated transcription (Latin):
Nũqͥd ñ p̃t̃ nat̾ã oꝑata ẽ gr̃a. ut aqͣm uomer& petͣ. quã ñ habe¬
bat nat᷑a: Myrra fluuiꝰ amarissimꝰ erat. utsiciens popłs
bib̾e ñ possꝙ : Misit moyses lignũ inaqͣm. &amaritudi¬
nẽ suã aqͣrũ nat᷑a deposurt: quã infusa subito gr̃a tẽꝑa¬
uit. Sub heliseo ꝓħa uni exfilus ꝓpħarũ excussũ ẽ ferrũ
desecuri : & statim mersũ. ẽ. Rogauit heliseũ qͥ amiserat fer¬
rũ. Misit etiã heliscus lignũ inaqͣm: & ferrũ natauit.

Expanded text:
Nunquid non praeter naturam operata est gratia, ut aquam vomeret quam nNunquid non praeter naturam operata est gratia, ut aquam vomeret quam nbat natura? Marath fluvius amarissimus erat, ut sitiens populus bibere non posset; misit Moyses lignum in aquam, et amaritudinem suam aquarum natura deposuit, quam infusa subito gratia temperavit. Sub Helisaeo propheta uni ex filiis prophetarum excussum est ferrum de securi et statim mersum est; rogavit Helisaeum qui amiserat ferrum; misit etiam Helisaeeus lignum in aquam et enatavit
Abbreviated transcription (Latin):
Ethoc nob̾ adhuc suꝑ ẽ utꝓbemꝰ. Quantis gͥ utimͣ exemplis¬
ut ꝓbemꝰ ñ hoc ẽẽ qđ nat᷑a formaũ. s qđ benedictio c̃secͣuro.
maiorẽ que uĩ et̃ benedictionis qͣm natͥc: qr & benedictione
etiã nat᷑a ipsa mutat᷑: Uirgã tebat moyses. ꝓ icc̃ cã : & fac¬
Subito defontiũ uenis sanguis cȩpit crũꝑo: ita ut ñ crat potus
influuus. Rursus adꝓphetę uoces cruor cossauro fluminũ:
aqͣrũ nat᷑a remeauit. Circũ clusus undiq erat popłs bebre¬
oꝵ. hinc abęgiptus uallatꝰ. indemari clausus: uirgã lonaũ
moyses. separauit seaꝗͣ. & inmurorũ specie c̃gelauit: atq
int̾undas uia pedestris apparuit: Iordanis retrorsũ c̃u̾sus
ctͣ nat̾ã insui fontis reutit exordiũ: Nonne claret nat̾ã
ł maritimorũ fluctuũ ł. fluuialis cursus ẽẽ mutatã: Sci¬
ebat popłs patrũ. letigit moyses petrã: & aqͣ depetͣ fluxit.

Expanded text:
Et hoc nobis adhuc superest, ut probemus. Quantis Et hoc nobis adhuc superest, ut probemus. Quantis  benedictio consecravit: majoremque vim esse benedictionis quam naturae; quia benedictione etiam natura ipsa mutatur. 51. Virgam tenebat Moyses, projecit eam, et facsubito de fontium venis sanguis coepit erumpere; et non erat potus in fluviis . Rursus a prophetae prece cruor cessavit fluminum, aquarum natura remeavit. Circumclusus undique erat populus Hebraeorum, hinc Aegyptiis vallatus, inde mari clausus: virgam levavit Moyses, separavit se aqua, et in murorum specie congelavit, atque inter undas via pecontra naturam in sui fontis convertitur exordium. Nonne claret naturam vel maritimorum fluctuum, vel fluvialis cursus esse mutatam? Sitiebat populus patrum, tetigit Moyses petram, et aqua de petra fluxit.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i: quȩ utiq corpꝰ ẽ uitȩ. Magna illud decęlõ: hoc supͣ celũ:
Illud cęli: hoc dñi cęloꝵ: Illud corruptioni obnoxiũ sundiẽ altetũ¬
seruaret᷑ : hoc alienũ ab omni corruptione. Qđ qͥcunq religiose
gustauerit: corruptionẽ sentire ñ poterit: Illis aqͣ depetiã flux̃.
t̾ sanguis exp̃o: Illos adhorã satiauit aqͣ: te sanguis diluit inȩ¬
t̃nũ: Iudeus bibit &sitit : tucũ biberis. sitire ñpotens &illud
inumbra : hoc inueritate. Sullud qđ miraris umbra ẽ. qͣntum
istud c̃ cuiꝰ &ũbrã miraris: Adi qr umbur ẽ: quę ap̃ patres facta
ẽ. Bibebant inqͥt dec̃ sequenti petia : potͣ aut̃ erat xp̃c. S ñ in¬
figura facta ĩ nr̃i. Cognouisti p̾stantiora: Potior ẽ it lux quã
ũbra. ueritas quã figura: corpꝰ auctoris quã manna decęlo.
Forte dicas. aliud uideo. qͦmͦ tumͥ asseris. qđ xp̃i corpꝰ accipiã:

Expanded text:
Christi, quae utique corpus est vitae. Manna illud de coelo, hoc super coelum; Christi, quae utique corpus est vitae. Manna illud de coelo, hoc super coelum; illud cseruaretur, hoc alienum ab omni 431 corruptione. Quod quicumque religiose gustauerit, corruptionem sentire non poterit. Illis aqua de petra fluxit, tibi sanguis e Christo. Illos ad horam satiauit aqua, te sanguis diluit in eternum. Iudeus bibit et sitit, tu cum in umbra, hoc in veritate. 49. Si illud quod miraris, umbra est; quantum istud est, cujus et umbram miraris! Audi quia umbra est quae apud patres facta est: Bibebant, inquit, de consequenti eos petra: petra autem erat Christus. figura facta sunt nostri. Cognovisti praestantiora. Potior est lux quam umbra, veritas quam figura; corpus auctoris, quam manna de coelo. Forte dicas, aliud video, quomodo tu mihi asseris quod corpus Christi accipiam?
Abbreviated transcription (Latin):
tib eũ : Ergo neqͥs hoc dicat: sũmo studio uolumꝰ cõpbare.
qr &antiqͥora s̃ sacͣm̃ta eccłȩ quã sinagoge: & p̃stantiora quã
manna ẽ: Antiqͥdra doc& lecto genesis: que decursa ẽ:
Sinagoga i exlege moysi pͥncipiũ sũpsit. Aburhã uͦ longe antenor.
qͥeruictis hostib &nepone ꝓpͥo recepto cũ potiret᷑ uictoria. tc̃
illi occurrit melchisedech: &ptulit ea quȩ ab rahã uoneratus
sine matre. sine patre.
similis aut̃ filio dĩ. Deqͦ
Sait paulꝰ adhȩbreos. qr man&
sac̃dos inꝑpetuũ : qui int̃p̃tatione latina dr̃ rex dr̃
ipse uix iustus sit: Potest rex pacis. cũ uix possit ẽẽ pacificus:
Sine matre scđm diuinitatẽ : qr expatre dõ genit᷑ ẽ unius sub¬
qđ & accopisti abeo platũ. qͥ benedix̃ fidĩ patrẽ abrahã. illũ cuiꝰ
patribus: & cotidiano cęli pascebant᷑ alim̃to. dictu deo
Panẽ angłoꝵ manducauit homo. S tam̃ panẽ illũ qͥ man
ducauer̃: om̃s indeserto mortui sunt. Ista autẽ esca quam

Expanded text:
ne quis hoc dicat, summo studio volumus comprobare quod et antiquiora sunt sacramenta Ecclesiae quam Synagogae, et praestantiora quam manna est. 45. Antiquiora docet lectio Genesis quae decursa est ; Synagoga enim ex lege Moysi principium sumpsit : Abraham vero longe anterior, qui victis hostibus, et nepote proprio recepto. cum potiretur victoria; tunc illi occurrit Melchisedech, et protulit ea quae Abraham veneratus inducitur sine patre, similis autem Filio Dei: de quo ait Paulus ad Hebraeos: Quia manet sacerdos in perpetuum ; qui interpretatione Latina dicitur rex ipse vix justus sit? Potest esse rex pacis, cum vix possit esse pacificus? Sine matre secundum divinitatem; quia ex Patre Deo genitus est, unius subquod accepisti, ab eo prolatum qui benedixit fidei patrem Abraham, illum cujus patribus, et quotidiano coeli pascebantur alimento. Unde dictum est: Panem angelorum manducavit homo . Sed tamen panem ducaverunt, omnes in deserto mortui sunt. Ista autem esca, quam
Abbreviated transcription (Latin):
man : qr & si mundatꝰ ẽ. tam̃ ante dubitauit. Quare dicã ac¬
cipe: Ingressus es. uidisti aqͣm: iudisti sac̃dotẽ. uidisti leui-¬
tã. Neforte aliqͥs dixerto: hoc est totũ: Immo est totũ uere
totũ. ubi tota in nocentia. tota pictas. tota gr̃a. tota soifi¬
catio. Uidisti quȩ uide potuisti oculis tui corporis. & huma-¬
nis c̃specstib  Non tam̃ uidisti illa quȩ oꝑant᷑ s quȩ uident᷑:¬

Expanded text:
man ; quia etsi mundatus est, tamen ante dubitavit. Quare? Dicam, acman ; quia etsi mundatus est, tamen ante dubitavit. Quare? Dicam, accipe. 10. Ingressus es, vidisti aquam, vidisti sacerdotem, vidisti levitam. Ne forte aliquis dixerit: Hoc est totum? Immo est totum. Vere totum, ubi tota innocentia, tota pietas, tota gratia, tota sanctificatio. Vidisti quae videre potuisti oculis tui corporis, et humanis conspectibus: non vidisti illa quae operantur; quia n