comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enim homines plerũq supplan¬
tantur cogitatione tali: ut di¬
cant sibi si fieri posset. Non uo¬
bis minaretur ds. non talia ꝑ
ꝓpħas suos diceret que hoĩes de¬
terrerent: sed ueniret. daret
omib indulgentiam: ignosc̾et
om̃ib postea ueniret. neminẽ
mitteret in gehennas. Iam qr
iniquus est: iniquum uult
lem tui. Placeat gͦ tͥ d̃s qualis
es. non qualis est. Si autem
placeat tibi qualis est. corri¬
geris: & diriges in eam regłã
est: ama qualis ẽ. Non te ipse
amat qualis es: s odit te quał
es. Icło tui miseret᷑. qr odit te
qualis es: ut faciat te qualis
non dum es. faciat te dixi. qͣlis
non dum es. Nam illud tͥ non
ꝓmittit: quia faciat te qualis ẽ.
Non eris qualis est. s ad quendã
modum. idest imitator di ue-¬
lud imago: s non qualis imago
est filiꝰ. Nam etiam imagines
in hominib diuerse sunt. Filiꝰ
hominis habet imaginem patͥs
sui. & hoc est quod pater eus:
quia homo ẽ sic̃ pat̾ eius. In

Expanded text:
enim homines, plerumque supplanenim homines, plerumque supplantantur tali cogitatione, ut dicant sibi: Si fieri posset, non nobis minaretur Deus, non talia per Prophetas suos diceret, quae homines deterrerent; sed antequam veniret, daret omnibus indulgentiam, ignosceret omnibus, postea veniret, neminem mitteret in gehennas. Jam quia iniquus est, iniquum vult lem tui. Placeat tibi ergo Deus qualis es, non qualis est. Si autem placeat tibi qualis est, corrigeris, et diriges in eam regulamest, ama qualis est: non te ipse amat qualis es, sed odit te qualis es. Ideo tui miseretur, quia odit te qualis es, ut faciat te qualis nondum es. Faciat te, dixi, qualis nondum es. Nam illud tibi non omittit, quia faciet te qualis est. Nam eris qualis est, sed ad quemdam modum; id est, imitator Dei velut imago, sed non qualis imago est Filius. Nam etiam imagines in hominibus diversae sunt. Filius hominis habet imaginem patris sui, et hoc est quod pater ejus, quia homo est sicut pater ejus. In
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatis. temꝑales uolup¬
tates diligebatis: ꝓrimũ diligite.
Si dilectione facitis: canticum
nouum cantatis. Si timore fa-¬
ciatis. facitis tam̃: portatis qͥd̃
psalterium. s non dum can¬
tatis. Si autem nec faciatis:
ꝓicitis ipsum psalterium. Me¬
lius est uel portare: quam ꝓice.
S rursus melius cũ uoluptate
cantare: quam cum onere por¬
tare. Nec ꝑuenit ad canticum
nouum: nisi iam cũ uoluptate
cantans. Nam qui portat cũ
timore: ad huc in uetere est. &
quid est qd̾ dico frẽs: Attendite.
Non concordauit cum aduer¬
sario suo: qui cum timore ad¬
huc facit. Timet enim ne ue¬
niat d̃s: & dãpnet illum. Nam
non dũ delectat castitas÷ ñdũ
illum delectat iusticia: s iu¬
dicium dĩ formidans. a factis
temperat. Non concupiscentiã
ipsam dampnat: que seuit
in eo. Nondum illum delectat
quod bonũ ẽ: non dum ibi ha¬
bet suauitatem ut cantet can¬
ticum nouum: s de uetustate

Expanded text:
iniquitatis, temporales volupiniquitatis, temporales voluptates diligebatis; proximum diligite. Si dilectione facitis, canticum novum cantatis: si timore facitis, facitis tamen; portatis quidem psalterium, sed nondum cantatis: si autem nec hoc facitis, projicitis ipsum psalterium. Melius est vel portare, quam projicere: sed rursus, melius cum voluptate cantare, quam cum onere portare. Nec pervenit ad canticum novum, nisi jam cum voluptate cantans. Nam qui portat cum timore, adhuc in vetustate est. Et quid est quod dico, fratres, attendite. Non concordavit cum adversario suo, qui cum timore adhuc facit: timet enim ne veniat Deus, et damnet illum. Nam nondum delectat castitas, nondum illum delectat justitia; sed judicium Dei formidans, a factis temperat: non concupiscentiam ipsam damnans, quae saevit in eo. Nondum illum delectat quod bonum est: nondum ibi habet suavitatem, ut cantet canticum novum; sed de vetustate
Abbreviated transcription (Latin):
caritas ur̃a: ut dicam uł qd̾¬
dñs suggesserit. Accepit legẽ
popłs uideoꝵ: ista in decalogo
non obseruauit. & quicũq ob¬
temꝑabat. timore obtemꝑabat
penȩ: non amore iusticie. Por¬
tabat psalteriũ: non canebat.
Cantici enim uoluptas: timen¬
ti onus est. Ido uetus homo
aut non facit: aut timore fa¬
cit. Non amore santitatis: non
dilectione castitatis. tẽperantie.
caritatis: s timore. Uetus enĩ
homo ẽ: & uetus homo canti¬
nouum. Ut autẽ cantet canti¬
cum nouum: sit nouus homo.
Quomͦ possit autẽ ẽe̾ nouus
homo: audi ñ me. s apłm di¬
centem. Exuite uos ueterem
hominem: & induite nouum.
Et nequis putaret cũ dixit
exuite uos uet̾em hominem &
induite nouum:. aliquid po¬
nendum ẽẽ & aliquid accipien¬
dum: cũ demutando homine¬
ꝓpter deponentes mendatium:
loquimini ueritatem. hoc est
quod ait exuite ueterem hoĩem:
& induite nouum. hoc dixit
mutate mores: scłm diligeba¬
tis: dm̃ diligite. Nugatoria

Expanded text:
Charitas vestra, ut dicam quod Dominus suggerit. Accepit Legem populus Judaeorum istam in decalogo: non observavit. Et quicumque obtemperabant, timore obtemperabant poenae, non amore justitiae: portabant psalterium, non cantabant. Cantanti enim voluptas est, timenti onus est. Ideo vetus homo aut non facit, aut timore facit; non amore sanctitatis, non delectatione castitatis, temperantiae, charitatis, sed timore. Vetus enim homo est; et vetus homo cantinovum. Ut autem cantet canticum novum, sit novus homo. Quomodo autem possit esse novus homo, audi, non me, sed Apostolum dicentem, Exuite, vos, veterem hominem, et induite novum. Et ne quis putaret, cum dixit, Exuite, vos, veterem hominem, et induite novum; aliquid deponendum esse et aliquid accipiendum, cum de mutando praeapropter deponentes mendacium, loquimini veritatem . Hoc est quod ait, Exuite veterem hominem, et induite novum: hoc dixit, Mutate mores. Saeculum diligebatis, Deum diligite: nugatoria
Abbreviated transcription (Latin):
sicut in genesi scriptum legimꝰ.
Non ibi habes nominatam sc̃ifi¬
cationem nisi illo die ubi d̃r:
requieuit d̃s ab oꝑib suis. ñ
enim fatigatus erat ds. ut dice¬
retur requieuit ds ab oꝑib suis :
s in illo uerbo tͥ laboranti re¬
quiem ꝓmisit: ut quia fecit
omĩa bona ualde & sic dicit᷑
requieuit d̃s ÷ intelligas etiam
te post bona oꝑa requieturũ:
& sine fine requieturũ. Nam
omĩa superiora que dicta st̃
id est dies superiores habent
uesꝑam: septimus iste dies non
habet uesꝑã. ubi d̃s scĩficauit
requiem. dicit᷑ ibi factum ẽ ma-¬
ne ut incrꝑet ipse dies. non
dietum ẽ factum est uesꝑe¬
uelut finiretur dies: s dictum
est factum ẽ mane. ut fieret
dies sine fine. Sic incipit gͦ
requies nr̃a quasi mane: s non
finitur quia in eternum uiuemꝰ.
ad hanc spem quicqͥd facimus
si facimus: sabbatum obseruamꝰ.
Ipsa tercia corda huius decalogi.
id est psalterii decacordi. In tͥb
cordis ad dm̃ ꝑtinent p̃cepta.

Expanded text:
sicut in Genesi scriptum legimus. Non ibi habes nominatam sanctificationem, nisi illo die ubi dicitur, Requievit Deus ab operibus suis. Non enim fatigatus erat Deus, ut diceretur, Requievit Deus ab operibus suis : sed in illo verbo tibi laboranti requiem promisit; ut quia fecit omnia bona valde, et sic dicitur, Requievit Deus, intelligas etiam te post bona opera requieturum, et sine fine requieturum. Nam omnia superiora quae dicta sunt, id est, dies superiores habent vesperam: septimus iste dies non habet vesperam, ubi Deus sanctificavit requiem. Dicitur ibi, Factum est mane, ut inciperet ipse dies. Non dictum est, Factum est vespere, ut finiretur dies: sed dictum est, Factum est mane, ut fieret sine fine dies. Sic incipit ergo requies nostra, quasi mane: sed non finitur, quia in aeternum vivemus. Ad hanc spem quidquid facimus si facimus, sabbatum observamus. Ipsa est tertia chorda hujus decalogi, id est, psalterii decachordi: in tribus enim chordis ad Deum pertinent praecepta.
Abbreviated transcription (Latin):
famulo suo moysi in monte
duas tabulas dedit ÷ in quib
duab tabulis lapideis conscͥo¬
ta erant decem p̃cepta legis:
quod est psalterium decem
cordarũ. Tria in una tabula
ad dm̃ ꝑtinentia: septem in
altera tabula. ad ꝓximum. In
cundum non mechaberis. ter¬
cium non occides: quartum
non furaberis. quintum non
falsum testimonium dices:
sextum non concupisces urorẽ

Expanded text:
famulo suo Moysi in monte famulo suo Moysi in monte duas tabulas dedit, in quibus duabus tabulis lapideis conscripta erant decem praecepta Legis quod est psalterium decem chordarum; tria in una tabula ad Deum pertinentia, septem in altera tabula ad proximum. In em tuam. Secundum, Non moechaberis. Tertium, Non occideNon furaberis: quintum, Non falsum testimonium dices: sextum, Non concupisces quidquam
Abbreviated transcription (Latin):
cordum. s tricordum⁊ quia
uiͦ addidit dñs. et diliges ꝓri¬
mũ tuum sicut de ipsum. &
conteruit dicens. in his duob
p̃ceptis. tota lex pendet & ꝓpħȩ:
tota lex in duob p̃ceptis est.
dilectione cłi & dilectione ꝓrimi.
Ad duo itaq p̃cepta idest ad
dilectionem dĩ & ꝓrimi: ꝑti¬
net decalogus. Ad primum
ꝓrimi septem corde: quomͦ
uiuatur inter hoĩes. Nam ip¬
se numerus septenarius tanꝙͣ
septẽ cordarũ : incipit ab ho¬
nore parentũ. Honora patrem
tuum & matrem tuam. Ad pa¬
rentes enim suos homo aꝑit
ocłos : & hec uita ab eoꝵ ami¬
citia sumit exordium. Quisqͥs
autem suis parentib non de¬
fert honorem: quib parcere
poterit : honora patrem tuũ
& matrem tuam. & dicit apł̃s.
honora patrem & matrem: qd
est manclatũ pͥmum. Quomͦ¬
primũ quando quartũ man¬
datũ est. nͥ quia in septena¬
rio numero est primũ: Adi¬
lectione ꝓximi: primum ẽ in
scd̃a tabula. Na  ido tabule
due legis. date sunt. Ds̃ enim

Expanded text:
chordum, sed trichordum. Quia vero addidit Dominus, Et diliges proximum tuum tanquam te ipsum; et contexuit dicens, In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae : tota Lex in duobus praeceptis est, in dilectione Dei et dilectione proximi; ad duo itaque praecepta, id est, ad dilectionem Dei et proximi net Decalogus. Ad primum proximi, septem chordae, id uiuatur inter homines. nam ipse numerus septenarius tamquam septem chordarum incipit ab honore parentum: honora patrem tuum et matrem tuam. ad parentes enim suos homo aperit oculos et haec uita ab eorum amicitia sumit exordium. quisquis autem suis parentibus non defert honorem, quibus parcere poterit? honora patrem tuum et matrem tuam; et dicit apostolus: honora patrem et matrem, quod est mandatum primum. quomprimum, quando quartum est mandatum, nisi quia in septenario numero est primum? Ad dilectionem proximi primum est in altera tabula. Nam ideo duae tabulae Legis datae sunt. Deus enim
Abbreviated transcription (Latin):
muncli. Non habendo concu¬
piscentiam m̃di: non uos sub¬
iugabit nec desidium carnis.
nec desicłium ocłoꝵ. nec am¬
bitio scłi ⁊ et facietis locũ caritati
uenienti ut diligatis dm̃: qr
si fuerit ibi dilectio mundi.
non ibierit dilectio dĩ. Le¬
nete potius dilectionẽ diꝰ
uos maneatis in et̾num: qr
talis est quisq qualis eiꝰ di¬
lectio est. Terram diligis:
terra eris. Deũ diligis : qͥd
dicam. ds eris: Non audeo
dicere ex me: script᷑as audi¬
amus. Ego dixi dii estis: &
filii excelsi om̃s.Si gͦ uultis
ẽẽ dii. & filii altissimi: no¬
lite diligere mundũ nec ea
que sunt in mundo. Siqͥs
dilexerit munclum. ñ ẽ cari¬
tas patris in illo: quia omĩa
que st̃ in mundo. desicłium
carnis ẽ. & desicłiũ oculoꝵ.
&e ambitio scłi: que non ẽ ex pa-¬
tre s ex mundo. id est ex om¬
nibꝰ hominibꝰ dilectoribꝰ mundi.
Et mundus transit: & desi-¬
deria eiꝰ. Qui aũt facit uo¬
luntatem dei: manet in et̾nũ¬

Expanded text:
mundi: non habendo concumundi: non habendo concupiscentiam mundi, non vos subjugabit nec desiderium carnis, nec desiderium oculorum, nec ambitio saeculi; et facietis locum charitati venienti, ut diligatis Deum. Quia si fuerit ibi dilectio mundi, non ibi erit dilectio Dei. Tenete potius dilectionem Dei, sic et vos maneatis in aeternum: quia talis est quisque, qualis ejus dilectio est. Terram diligis? terra eris. Deum diligis? quid dicam? deus eris? Non audeo dicere ex me, Scripturas audiamus: Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes . Si ergo vultis esse dii et filii Altissimi, nolite ailigere munduquae sunt in mundo. Si quis dilexerit mundum, non est charitas Patris in illo. Quia omnia quae sunt in mundo, desiderium carnis est, et desiderium oculorum, et ambitio saeculi, quae non est ex Patre, sed ex mundo: id est, ab hominibus dilectoribus mundi. Et mundus transit, et desideria ejus: qui autem facit voluntatem Dei, manet in aeternu
Abbreviated transcription (Latin):
& tu. Redi post me sathanas:
scriptum ẽ enĩ. Non temptab̾
dnm̃ dm̃ tuũ. Idem est si hoc
fecero: tẽptabo dm̃. Hoc dix̃
quod te uoluit dicere: qñ
tibi suggerit inimicus. Qlis
unum miraculum fecisti: aut
orationib tuis mortui surrex¬
erunt: aut febricitantes sa¬
nasti: Si uere esses alicuius
momenti: faceres aliquod mi¬
raculum. Responde &e dic.
Scriptum est.ñ tẽptabis
dñm dm̃ tuum. Non gͥ temp¬
tabo dm̃. quasi tc̃ ꝑtineam.
ad dm̃. si fecero miraculum:
& non ꝑtineam si non fecero.
Et ubi sunt uerba eiꝰ. gaude¬
te qd̾ noĩa ur̃a scripta sunt
in celo: De ambitione scłi.
dabo: si prostratus ad oraueris
me. De ambitione regni ter¬
reni: uoluit temptare regem
& terram: diabolum calcabat.
Quid magnum a dño diabo¬
lum uinci: Qd gͦ responcdit
diabolo ÷ nisi quod te docuit
ut respondeas: Scriptũ est.
Dñm clm̃ tuum ad orabis: ce
illi soli seruies. Tenentes ista:
non habebitis concupiscentiã

Expanded text:
et tu, Redi post me, satanas; et tu, Redi post me, satanas; scriptum est enim, Non tentabis Dominum Deum tuum: id est, Si hoc fecero. tentabo Deum. Hoc dixit, quod te voluit dicere. Quando tibi suggerit inimicus, Qualis unum miraculum fecisti, aut orationibus tuis mortui surrexerunt, aut febrientes sanasti? si vere esses alicujus momenti, faceres aliquod miraculum: responde et dic, Scriptum est, Non tentabis Dominum Deum tuum: non ergo tentabo Deum, quasi tunc pertineam ad Deum si fecero miraculum, et non pertineam si non fecero. Et ubi sunt verba ejus, Gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo? De ambitione saecula tibi dabo, si prostratus adoraveris me. De elatione regni terreni voluit tentare regem it coelum et terram, diabolum calcabat. Quid magnum, a Domino diabolum vinci? Quid ergo respondit diabolo, nisi quod te docuit ut respondeas? Scriptum est, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Tenentes ista, non habebitis concupiscentiam
Abbreviated transcription (Latin):
derio carnis. aut desidio ocłoꝵ
aut ambitione scłi. ꝑ ista tͥa:
temptatus est dñs a diabolo.
Desiderio carnis temptatus ẽ:
qñ dictum est ei. Si filius dĩ es:
dic lapidib istis ut panes fi¬
ant: qñ esuriit post ieiuniũ.
S quomͦ repulit temptatio¬
nem÷ &e docuit pugnare mi¬
litem: Attende quid illi ait.
Non in pane solo uiuit homo:
s in omni uerbo di. Temptatus
est & desicłio ocłoꝵ de mirac ło:
quando ei dirit. Mitte te deor¬
sum: quia scriptum ẽ. Angłis
suis manclauit de te: ut sus¬
cipiant te. neqñ offendas ad
lapidem pedem tuũ. Iile re¬
stitit tẽptatori. Si enim fac̾e̾t
miraculũ: non uicłet᷑ nͥ aut
cessisse. aut curiositate fecis¬
se. fecit enĩ qñ uoluit sic̃ d̾s.
s tanquã infirmos curans.
Nam si tẽ faceret: quasi tan¬
tũmͦ miraculum uoluisse fa¬
cere putaretur. O ne hoc ho¬
mines sentirent: attende quid
respondit. Et qñ tibi talis
tẽptatio euenerit: dic illud

Expanded text:
derio carnis, aut desiderio oculorum, derio carnis, aut desiderio oculorum, aut ambitione saeculi. Per ista tria tentatus est Dominus a diabolo. Desiderio carnis tentatus est, quando dictum est ei, Si Filius Dei es, dic lapidibus istis ut panes fiant; quando esurivit post jejunium. Sed quomodo repulit tentatorem, et docuit pugnare militem? Attende quid illi ait: Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo Dei. Tentatus est et desiderio oculorum de miraculo, quando ei dixit: Mitte te deorsum, quia scriptum est, Angelis suis mandavit de te, ut suscipiant te, ne quando offendas ad lapidem pedem tuum. Ille restitit tentatori: si enim faceret miraculum, non videretur nisi aut cessisse, aut curiositate fecisse: fecit enim quando voluit tanquam Deus, sed tanquam infirmos curans. Nam si tunc faceret, quasi tantummodo miraculum voluisse facere putaretur. Sed ne hoc homines sentirent, attende quid respondit; et quando tibi talis tentatio evenerit, dic illud
Abbreviated transcription (Latin):
tis diaboli: ĩmagicis artibus
in maleficiis. Ipsa est curiositas¬
que aliqñ temptat etiam ser¬
uos łi: ut uelint quasi mira¬
culum facere. temptare utrũ
exaudiat illos ds. In miracuł
curiositas est. Hoc desidium
oculoꝵ: non ẽ a patre. Si de¬
dit ds: fac. Optulit enim ut
facias. Num enĩ qui ñ fecerunt:
ad regnũ cłi non ꝑtinebunt:
Cum gauderent apłi qr demo¬
nia eis subiecta erant ÷ quid
eis ait dñs : Nolite in hoc gau
luit gaudere apłos: unde
gaudes & tu. Ue tibi enim si
nomen tuũ ñ ẽ scriptũ in cȩlo
bulaueris in mari: Numquid
hoc facias: utere humilit̾ ñ
suꝑbe. Nam &e de quibdam
pseudo ꝓpħis dixit dñs: quia
facturi sunt signa & ꝓdigia.
Ergo non sit ambitio scłi. Am¬
bitio scłi suꝑbia ẽ: cũ iacta.¬
re se uult honorib: magnus
sibi uidetur homo: sue dedi¬
uiciis. siue de aliqua poten¬
tia. Tria sunt ista ÷ & nichil
inuenis unde temptet᷑ cupi¬
ditas humana: nisi aut desi¬

Expanded text:
ntis diaboli, in magicis artibus, ntis diaboli, in magicis artibus, in maleficiis ipsa est curiositas. Aliquando tentat etiam servos Dei, ut velint quasi miraculum facere, tentare utrum exaudiat illos Deus in miraculis; curiositas est, hoc est desiderium oculorum; non est a Patre. Si dedit Deus, fac; obtulit enim ut facias: non enim qui non fecerunt, ad regnum Dei non pertinebunt. Cum gauderent Apostoli quia daemonia eis subjecta erant, quid eis dixit Dominus? Nolite in hoc gaudluit gaudere Apostolos, unde gaudes et tu. Vae tibi enim, si nomen tuum non est scriptum in coelo. bulaveris in mari? numquid de facias, utere humiliter, non superbe. Nam et de quibusdam pseudoprophetis dixit Dominus, quia facturi sunt signa et prodigia . Ergo non sit ambitio saeculi. Ambitio saeculi superbia est. Jactare se vult in honoribus; magnus sibi videtur homo, sive de divitiis, sive de aliqua potentia. 14. Tria sunt ista, et nihil invenis unde tentetur cupiditas humana, nisi aut desi
Abbreviated transcription (Latin):
uti uoluptatib suis. Nũqͥd
non est in his modus: Aut
qñ cłr nolite ista diligere:
hoc dicitur ut non manduce¬
tis. aut non bibatis. aut fili¬
os non ꝓcreetis: Non hoc d̃r.
Sed sit modus ꝓp̃ creatorem:.
ut non uos illigent ista di¬
lectione: ne ad fruendũ hoc
ametis. qd̾ ad utendum hab̾e
debetis. Non aut̃ ꝓbamini. nͥ
quando uob ꝓponunt᷑ duo:
hoc aut illud. Iusticiam uis
an lucra: Non habeo unde ui¬
uã: non habeo unde manclu¬
cem: ñ habeo uncle bibam. Sed
qͥd si non potes habere ista nͥ
ꝑ iniquitatem: Non ne melius
amas quod non amittis: quã
in iquitatem quã cõmittis: Lu¬
crum auri uides: dampnum
fiłi non uidef. hoc gͦ ait dñs.
Desicłium carnis est. id ẽ desi¬
derium earum rerũ quȩ ꝑti-¬
nent ad carnem: sicut cibus &
concubitus & cet̾a hu iusmodi.
Q desicłium ocłoꝵ: dicit omnẽ
curiositatem. Iam quam late
patet curiositas ipsa. In spec¬
taculis in theatris. in sacram̃¬

Expanded text:
uti voluptatibus istis. Numquid uti voluptatibus istis. Numquid non est in his modus? Aut quando dicitur, Nolite ista diligere, huc dicitur, ut non manducetis, aut non bibatis, aut filios non procreetis? Non hoc dicitur. Sed sit modus propter Creatorem, ut non vos illigent ista dilectione; ne ad fruendum hoc ametis, quod ad utendum habere debetis. Non autem probamini, nisi quando vobis proponuntur duo, hoc aut illud: Justitiam vis, an lucra? Non habeo unde vivam, non habeo unde manducem, non habeo unde bibam. Sed quid, si non potes habere ista nisi per iniquitatem? Nonne melius amas quod non amittis, quam iniquitatem committis? Lucrum auri vides, damnum fidei non vides. Hoc ergo, ait nobis, desiderium carnis est, id est, desiderium earum rerum quae pertinent ad carnem, sicut cibus et concubitus, et caetera hujusmodi. desiderium oculorum dicit omnem curiositatem. Jam quam late patet curiositas? Ipsa in spectaculis, in theatris, in sacrame
Abbreviated transcription (Latin):
illa ds fecerit. & neglexeris cre¬
atorem & a maueris mundum:
nonne tuus amor adulterinꝰ
deputabitur: Mundus enĩ
appellatur non solum ista fa¬
brica quam fecit ds. celum &
terra. mare. uisibilia. inuisibi¬
lia : s habitatores mundi. mun¬
dus uocantur. Quom domus
uocatur & parietes & in habi¬
tantes: & aliquando laudamꝰ
domũ. & uituꝑamꝰ in habitan¬
tes. Dicimus enĩ bona domus
qr marmorata est : pulchre la¬
queata. Et aliter dicimus bo¬
na clomꝰ ÷ nemo patit᷑ ibi in¬
iuriam: nullȩ rapinȩ nulle
oppressiones ibi fiunt. Modo
non parietes laudamꝰ: s in ba¬
bitatores parietum. Domꝰ tam̃
uocatur: siue illa siue illa.
Om̃s enĩ dilectores mundi qͥ
dilectione in habitant mun¬
dũ: sicut celum in habitant
bulant carne in terra. Om̃s gͦ
dilectores mundi. mundus
uocantur. Ipsi ñ habent nͥ
ista tria. Desiłium carnis:
desicłium oculoꝵ: & ambiti¬
onem scłi. Nesid̾ant enĩ man¬
ducare. bibere. concumbere:

Expanded text:
illa Deus fecerit, et neglexeris Creilla Deus fecerit, et neglexeris Creatorem, et amaveris mundum; nonne tuus amor adulterinus deputabitur ? 12. Mundus enim appellatur non solum ista fabrica quam fecit Deus, coelum et terra, mare, visibilia et invisibilia: sed habitatores mundi mundus vocantur, quomodo domus vocatur et parietes et inhabitantes. Et aliquando laudamus domum, et vituperamus inhabitantes. Dicimus enim, Bona domus; quia marmorata est et pulchre laqueata: et aliter dicimus, Bona domus; nemo ibi patitur injuriam, nullae rapinae, nullae oppressiones ibi fiunt. Modo non parietes laudamus, sed inhabitatores parietum: domus tamen vocatur, sive illa, sive illa, Omnes enim dilectores mundi, quia dilectione inhabitant mundum; sicut coelum inhabitant bulant carne in terra: omnes ergo dilectores mundi mundus vocantur. Ipsi non habent nisi ista tria, desiderium carnis, desiderium oculorum, et ambitionem saeculi. Desiderant enim manducare, bibere, concumbere,
Abbreviated transcription (Latin):
talib dicit apłs. Coluerunt
& seruierunt creature potuis
quã creatori: qui ẽ benedictꝰ
in scła. Non te ꝓhibet cds ama¬
re ista. s ñ diligere ad beatitu¬
dinem: s approbare & laudare.
ut a mes creatorem. Quẽadmo¬
dum frẽs si sponsus faceret
sponsȩ suȩ anulum. ⁊ illa accep¬
tum anulum plus diligeret
quã sponsũ qͥ illi fecit anulũ:
nonne in ipso dono sponsi ad
Tam̃ si dic̾et sufficit mͥ anulus
iste. iam illiꝰ faciem nolo uide:
qualis esset: Qͥs ñ detestaret᷑ hãc
amentiam: Qͥs non ad ulterinũ
animũ conuinceret: Amas au¬
rum pro uiro: amas anulum
ꝓ sponso. Si hoc est in te ut a¬
mes anulum ꝓ sponso tuo. &
nolis uide sponsum tuũ: ad
hoc tͥ arram dedit ut ñ te op¬
pigneraret. sed auerteret. Ad hoc
utiq arram dat sponsus: ut
in arra sua ipse ametur. G de¬
dit tibi ds ista omĩa: ama illũ
qui fecit. Pius est quod tͥ uult
dare. idest se ipsum: qͥ ista fecit.
Si aũt̃ a maueris hec. quãuis

Expanded text:
s: Coluerunt et servierunt creaturae potius quam Creatori, qui est benedictus in saecula . Non te prohibet Deus amare ista, sed non diligere ad beatitudinem; sed approbare et laudare ut ames Creatorem. Quemadmodum, fratres, si sponsus faceret sponsae suae annulum, et illa acceptum annulum plus diligeret quam sponsum qui illi fecit annulum; nonne in ipso dono sponsi adutamen si diceret, Sufficit mihi annulus iste, jam illius faciem nolo videre; qualis esset? Quis non detestaretur hanc amentiam? quis non adulterinum animum convinceret? Amas arum pro viro, amas annulum pro sponso: si hoc est in te, ut ames annulum pro sponso tuo, et nolis videre sponsum tuum; ad hoc tibi arrham dedit, ut non te oppigneraret, sed averteret. Ad hoc utique arrham dat sponsus, ut in arrha sua ipse ametur. Ergo dedit tibi Deus omnia ista, ama illum qui fecit. Plus est quod tibi vult dare, id est, seipsum, qui ista fecit. Si autem amaveris haec, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
sum: non ne in ignẽ mittit᷑:
habe formam: s in radice. Qͦ¬
modo aũt radicamini. ut
ñ eradicemini: Tenendo cari
ter tanta sil uosa amoris mun¬
di: Extirpate siluas : magnũ
semen posituri estis. Non sit
in agro quod offocet semen.
hec sunt uerba exstirpantia
que dirit. Nolite diligere
mundum: neq ea que in mun
do sunt. Siquis dilexerit m̃¬
dum: ñ ẽ caritas patris in illo.
Quia omne quod in mundo
ẽ.cdesiderium est carnis ÷ &
desideriũ oculoꝵ: & ambitio
Que ñ sunt ex patre. s ex m̃do
st̃. Et m̃dus transit: &e desi¬
deria eiꝰ. Qui aut̃ fecerit uo¬
luntatẽ cłi. manet in et̾num.¬

Expanded text:
sum nonne in ignem mittitur? sum nonne in ignem mittitur? Habe formam, sed in radice. Quomodo autem radicamini, ut non eradicemini? Tenendo chariter tanta silvosa amoris mundi? Exstirpate silvas. Magnum semen posituri estis; non sit in agro quod effocet semen. Haec sunt verba exstirpantia quae dixit: Nolite diligere mundum, neque ea quae sunt in mundo. Si quis dilexerit mundum, non est charitas Patris in eo. 10. Quia omne quod in mundo est, desiderium est carnis, et desiderium oculorum, et ambitio quae non sunt ex Patre, sed ex mundo sunt. Et mundus transit et desideria ejus: qui autem fecerit voluntatem Dei, manet in
Abbreviated transcription (Latin):
extirpare: Amorem mundi.
Audi erstirpationem siluȩ. No¬
lite diligere mundum. hoc
enim sequitur. neq ea que in
mundo sunt. Si quis dilexe¬
rit mundũ: dilectio patris
non ẽ in ipso. Audistis quia
siqͥs dilexerit munclũ: di¬
lectio patris non ẽ in ipso.
Ne quis dicat in corde suo
falsum esse hoc. frẽs: ds di¬
est. Nichil uerius. Siquis di¬
lexerit mundũ: dilectio pa¬
tris ñ ẽ in eo Uis hab̾e dilec¬
tionẽ patris. ut sis coheres fi¬
lii: iloli diligere mundũ
Exclude malum amorẽ mun¬
di: ut implearis amore dei.
Uas es: sed ad huc plenus es.
Funde quod habes: ut acci¬
pias qd̾ non habes. Certe iã
renati sunt ex aqua ce sp̃u
annos renati sumus ex aqua
& spũ. Bonum est nob̾ ut
non diligamus mundum:
ne remaneant in nob̾sa r m̃ta
firmam̃ta ad salutẽ. firma¬
mentũ salutis ẽ. habere ra¬
dicem caritatis ÷ hab̾e iͥtutẽ
pietatis: non solam formam.
Bona forma: sca forma. Sed
quid ualet forma ÷ si non ra

Expanded text:
exstirpare? Amorem mundi. exstirpare? Amorem mundi. Audi exstirpatorem silvae. Nolite diligere mundum, hoc enim sequitur, neque ea quae sunt in mundo. Si quis dilexerit mundum, dilectio Patris non est in ipso. 9. Audistis quia si quis dilexerit mundum, dilectio Patris non est in ipso. Ne quis dicat in corde suo falsum esse hoc, fratres: Deus diest, nihil verius, Si quis dilexerit mundum, dilectio Patris non est in ipso. Vis habere dilectionem Patris, ut sis cohaeres Filii? Noli diligere mundum. Exclude malum amorem mundi, ut implearis amore Dei. Vas es, sed adhuc plenus es; funde quod habes, ut accipias quod non habes. Certe jam renati sunt ex aqua et Spiriannos renati sumus ex aqua et Spiritu. Bonum est nobis ut non diligamus mundum, ne remaneant in nobis Sacramenta firmamenta ad salutem Firmamentum salutis est, habere radicem charitatis, habere virtutem pietatis, non formam solam. Bona forma, sancta forma: sed quid valet forma, si non teneat
Abbreviated transcription (Latin):
mendant. caritatem cõmen¬
dant. Si cognouimꝰ: a memꝰ.
Nam cognitio sine caritate:
caritas edificat. Si confiteri
uultis & non amare: incipitis
demonib si miles ẽẽ. Confite¬
bantur demones filiũ dĩ: &
dicebant. Qͥd nobis & tibi:
Et repellebantur. Confitemi-¬
ni: & amplectimini. Illi enĩ
timebant de iniquitatibꝰ suis:
uos amate dimissorẽ iniqui-¬
tatum ur̃aꝵ. S quomͦ poteri-¬
mus amare dm̃: Si amamus
mundi &e dei. Si muncli. amor
habitat : non ẽ qua intrat amor
dĩ. Recedat amor munde & habi¬
tet di. Melior accipiat locũ. Amabaᷤᷤ
m̃dũ: noli amare m̃dũ. Cũ erausericor
tuũ amore t̾reno. hauries amorẽ diui-¬
nuin: &e incipit iam habitare cari-¬
tas. de qua nicħ mali potest
ꝓcedere. Audite gͦ uerba pur¬
gantis. Modo quasi agrum:
inuenit corda hominũ. S qͦ¬
modo inuenit: Si siluam in¬
uenit : extirpat. Si agrum in¬
Plantare uult ibi arborem.
caritatẽ. & quam. siluã uult

Expanded text:
mendant, charitatem non commenmendant, charitatem non commendant? Si cognovimus, amemus: nam cognitio sine charitate charitas aedificat . Si confiteri vultis et non amare, incipitis daemonibus similes esse. Confitebantur daemones Filium Dei, et dicebant, Quid nobis et tibi ? et repellebantur. Confitemini, et amplectimini. Illi enim timebant de iniquitatibus suis; vos amate dimissorem iniquitatum vestrarum. Sed quomodo poterimus amare Deum, si amamus mundi et Dei: si mundi amor habitet, non est qua intret amor Dei: recedat amor mundi et habitet Dei; melior accipiat locum. Amabas mundum, noli amare mundum: cum exhauseris cor tuum amore terreno, hauries amorem divinum; et incipit habitare jam charitas, de qua nihil mali potest procedere. Audite ergo verba purgantis modo. Quasi agrum invenit corda hominum: sed quomodo invenit? Si silvam invenit, exstirpat; si agrum pPlantare ibi vult arborem, charitatem. Et quam silvam vult
Abbreviated transcription (Latin):
in iuuenib fortitudo. Si ma¬
lignus a uiuenib uincitur:
pugnat nob̾cũ. Pugnat: s
non expugnat. Quare: quia
nos sumus fortes : an quia il
le fortis ẽ in nobis. qui inter
manus ꝑsequentiũ infirmus
inuentus est: Ille nos fortes
fecit: qui ꝑsequentib non re¬
stitit. Crucifirus est enim ex
infirmitate: sed uiuit ex uir¬
tute di. Scribo uobis pueri.
Unde pueri: Quia agnouistis
patrem. S cribo uobis patres.
Cominendat hoc & repetit: qr
cognouistis eũ qͥ a principio ẽ.
Mementote uos patres ẽẽ. Si
obliuiscimini eũ qui a pͥncipio
est: ꝑdidistis paternitatem.
Scribo uob̾ iuuenes. Etiam
atq etiam consicdate: quia
iuuenes estis. Pugnate ut uin¬
catis: uincite ut coronemini.
Humiles estote: ne in pugna
quia fortes estis. & uerbum
d̾i in uobis manet: ce uicistis
mal ignũ. hec omĩa frẽs qͥa
cognouimus id quod aprin¬
cipio est. quia fortes sumus.
qr cognouimꝰ patrem: omĩa
ista quasi cognitionem com¬

Expanded text:
in juvenibus fortitudo. Si main juvenibus fortitudo. Si malignus a juvenibus vincitur, pugnat nobiscum. Pugnat, sed non expugnat. Quare? Quia nos sumus fortes, an quia ille est fortis in nobis, qui inter manus persequentium infirmus inventus est? Ille nos fortes fecit, qui persequentibus non restitit. Crucifixus est enim ex infirmitate, sed vivit ex virtu e Dei . 7. Scribo vobis, pueri. Unde pueri? Quia cognovistis Patrem. Scribo vobis, patres: commendat hoc, et repetit, Quia cognovistis eum qui a principio est. Mementote vos patres esse: si obliviscimini eum qui a principio est, perdidistis paternitatem. Scribo vobis, juvenes. Etiam atque etiam considerate, quia juvenes estis: pugnate, ut vincatis; vincite, ut coronemini; humiles estote, ne cadatis quia fortes estis, et verbum Dei in vobis manet, et vicistis malignum. 8. Haec omnia, fratres, quia cognovimus id quod a principio est quia fortes sumus, quia cognovimus Patrem: omnia ista quasi cognitionem com
Abbreviated transcription (Latin):
stino finitur. Ille unus dies
ẽ ibi sine tenebris. sine nocte
sine spatiis: sine mensura. sñ
horis. Quod uis illũ dic. Si
uis dies est: si uis annus est:
si uis anni sunt. Dictum est
enim de ipso die. & anni tui
non deficient. Quomͦ aut̃ die¬
tus est dies: Quando dictũ ẽ
dño: ego hodie genui te. In
nitus ÷ nullo initio. nullo fi¬
ne. nullo spatio latitudinis:
qr est quod est. & nom̃ suum
dixit moysi. Dices eis. qͥ ẽ. mi¬
sit me ad uos. Qͥd gͦ. ante abra¬
ham: quid ante noe: qd ante
adam: Audi scripturam. An¬
te luciferum genui te. Postͤmo
ante celum ⁊ terram. Quare:
Qͥa omĩa ꝑ ipsũ facta st̃: &
sine ipso factum ẽ nicħ. Icło
patres agnoscite. Patres enĩ
fiunt: agnoscendo eũ qͥ ab
initio est. Scribo uob̾ iuue¬
nes. filii sunt. patres st̃: iu¬
uenes sunt. Filii qui nascun
patres. quia. principium ag¬
noscunt. Iuuenes quare : Qͥa
uicistis malignum. In filiis
natiuitas: in patrib antiqͥtas:

Expanded text:
stino finietur. Ille unus dies stino finietur. Ille unus dies ibi est sine tenebris, sine nocte, sine spatiis, sine mensura, sine horis. Quod vis illum dic: si vis, dies est; si vis, annus est; si vis, anni sunt. Dictum est enim de ipso, Et anni tui non deficient . Quando autem dictus est dies? Quando dictum est Domino, Ego hodie genui te . nitus: nullo initio, nullo termino, nullo spatio latitudinis; quia est quod est, quia dixit Moysi: Dices eis, Qui est, misit me ad vos . Quid ergo ante Abraham? quid ante Noe? quid ante Adam? Audi Scripturam: Ante luciferum genui te . Postremo ante coelum et terram. Quare? Quia omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Ideo patres agnoscite: patres enim fiunt agnoscendo quod est ab initio. 6. Scribo vobis, juvenes. Filii sunt, patres sunt, juvenes sunt; filii, quia nascuntur; patres, quia principium agnoscunt: juvenes quare? Quia vicistis malignum. In filiis nativitas, in patribus antiquitas,
Abbreviated transcription (Latin):
eum: qui a principio est. Prin¬
cipium enim: ad pat̾nitatem
ꝑtinet. Nouus xp̃c in carne:
s antiquus in diuinitate. ꝙ
antiquus putamꝰ. Quot an¬
noꝵ: Putamiisne maior quã
mat̾ sua: Maiorplane qmͣ mat̾.
diã eni ꝑ ip̃m facta st̃. Si oĩa: & ipsã
matrẽ antiquꝰ fec̃ d̃ qͣ nascet᷑ nouꝰ. sitanm
antẽ matrem solam: Et ante
auos matris. Antiquus auus
matris ipsius: abraham. Et
dñs dicit. Ante abraham ego
sum. & ante abraham dicimꝰ
celum & terram antequã esset
homo facta sunt. Ante ista fu¬
it dñs: immo est. Optime enĩ
non ait ante habraham ego
fui: sed ante abrabam ego sũ
Quod enĩ d̾r quia fuit non
est: et quod dr qr erit. nondũ
est. Ille non nouit nͥ ẽẽ. Scł̾m
quod d̃s ẽ esse nouit: fuisse
ce futurum ẽẽ non nouit. Dies
est ibi unus: s sempiternus.
Non ponunt illum diem in
medio: hesternus & crastinus
Hesterno enim die finito: in¬
cipiens hodiernus. uent᷑o cra¬

Expanded text:
eum qui a principio est: prineum qui a principio est: principium enim ad paternitatem pertinet. Novus Christus in carne, sed antiquus in divinitate. Quam antiquus putamus? quot annorum? Putamusne major quam mater sua? Major plane quam mater: omnia enim per ipsum facta sunt . Si omnia, et ipsam matrem antiquus fecit, de qua nasceretur novus. Putamusne ante matrem solam? Et ante avos matris antiquus. Avus matris ipsius Abraham; et Dominus dicit, Ante Abraham ego sum . Ante Abraham dicimus? Coelum et terra, antequam esset homo, facta sunt. Ante ista fuit Dominus, imo et est. Optime enim non ait, Ante Abraham ego fui; sed, Ante Abraham ego sum. Quod enim dicitur quia fuit, non est; et quod dicitur quia erit, nondum est: ille non novit nisi esse. Secundum quod Deus est, esse novit; fuisse et futurum esse non novit. Dies est ibi unus, sed sempiternus. Non ponunt illum diem in medio hesternus et crastinus: hesterno enim die finito, incipiens hodiernus venturo cra
Abbreviated transcription (Latin):
uobis filioli: qͥa remittunt᷑ uob̾ pec¬
cata ꝑ nom̃ eiꝰ. Ideo filioli: quia
remissis peccatis nascimini. S
ꝑ cuius nom̃ remittunt᷑ pecc̾a᷑:
Nunquid augustini: gͦ nec
ꝑ nom̃ donati. Uideris quis
augustinus. aut quis donatꝰ:
Ergo nec ꝑ nomen pauli: nec
ꝑ nomen petri. Nam liuiden¬
tib sibi ȩccłiam. & partes fac̾e
de unitate conantib : partu¬
riens paruulos mat̾ caritas. in
apło exponit uiscera sua. Con¬
scindit quodammͦ uerbis ube¬
ra sua : plorat filios suos qͦs¬
uidet efferri. Reuocat ad unũ
nom̃ eos: qui multa nomina
sibi facere uolebant. Repel¬
lit ab amore suo ut. xp̃c ame
Qͥd dicit : Nolo mei sitis. ut
mecum sitis: mecum estote.
Om̃s illius sumus qui ꝓ nob̾
mortuus est: qui ꝓ nobis cru-¬
cifixus ẽ. Unde ⁊ hic. Dimit¬
tuntur uob̃ peccata ꝑ nom̃
bo uobis patres. Quare pͥmũ
filii: qr remittuntur uob̃ pec¬
cata ꝑ nom̃ eiꝰ ÷ & regenerami¬
ni in nouam uitam: ideo filii.
Patres quare: quia cognouisti

Expanded text:
obis, filioli, quia remittuntur vobis peccata per nomen ejus. Ideo filioli, quia dimissis peccatis nascimini. Sed per cujus nomen remittuntur peccata? Numquid per Augustini? Ergo nec per nomen Donati. Videris quis Augustinus, aut quis Donatus: nec per nomen Pauli, nec per nomen Petri. Nam dividentibus, sibi Ecclesiam, et partes facere de unitate conantibus parturiens parvulos mater charitas in Apostolo, exponit viscera sua, conscindit quodammodo verbis ubera sua, plorat filios quos videt efferri, revocat ad unum nomen eos qui multa nomina sibi facere volebant, repellit ab amore suo ut Christus aestis ? Quid dicit? Nolo mei sitis, ut mecum sitis: mecum estote; omnes illius sumus qui pro nobis mortuus est, qui pro nobis crucifixus est: unde et hic, Dimittuntur vobis peccata per nomen bo vobis, patres. Quare primo filii? Quia remittuntur vobis peccata per nomen ejus, et regeneramini in novam vitam, ideo filii. Patres quare? Quia cognovistis
Abbreviated transcription (Latin):
nos: mutauit sp̃e nram. Ad¬
huc portamꝰ mortalitatẽ car¬
nis. & de futura ĩmortalitate
p̃sumimꝰ. & in mari fluctuamꝰ:
s ancoram spei in terra iam
fiximus: si non diligamꝰ mun¬
dũ. neq ea que in mundo st̃.
rium carnis ẽ. & desicdiũ ocu¬
loꝵ: & ambitio scłi. Tria st̃
ista: nequis forte dicat quȩ
in mundo st̃ d̾s fecit. id est
celũ & terrã. mare. solem. lu¬
nam. stellas. omĩa ornam̃ta
celoꝵ. Que sunt ornamenta
maris: Omnia repentia. Quȩ
terrȩ: Animalia. arbores. uo¬
latilia. Ista sunt in mundo:
ds illa fecit. Quare gͦ ñ ame¬
mus que d̃s fecit: Sp̃s dei
sit in te: ut uideas quia hec
omĩa bona sunt. S ue tͥ si
amaueris condita: & deseru¬
eris conditorem. Pulc̾ra tibi
sunt. sed quanto est ille pul¬
chrior qui ista formauit: In¬
tendat caritas urã. Si militu¬
dinib enim potestis instrui:
ne subrepat uob̾ sathanas di¬
cens quod solet dicere. Bene
nob̾ sit in creatura di. Quare

Expanded text:
nos, mutavit spem nostram. Adnos, mutavit spem nostram. Adhuc portamus mortalitatem carnis, et de futura immortalitate praesumimus: et in mari fluctuamus, sed anchoram spei in terra jam fiximus. 11. Sed non diligamus mundum, neque ea quae in mundo sunt. rium carnis est, et desiderium oculorum, et ambitio saeculi. Tria sunt ista: ne quis forte dicat, Quae in mundo sunt, Deus fecit, id est, coelum et terram, mare, solem, lunam, stellas, omnia ornamenta coelorum. Quae sunt ornamenta maris? Omnia repentia. Quae terrae? Animalia, arbores, volatilia. Ista sunt in mundo, Deus illa fecit. Quare ergo non amem quod Deus fecit? Spiritus Dei sit in te, ut videas quia haec omnia bona sunt: sed vae tibi si amaveris condita, et deserueris conditorem. Pulchra sunt tibi; sed quanto est ille pulchrior qui ista formavit? Intendat Charitas vestra. Similitudinibus enim potestis instrui: ne subrepat vobis satanas, dicens quod solet dicere. Bene vobis sit in creatura Dei; quare
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd uis. utrum amare tẽꝑalia.¬
&e transire cum temꝑe: anm̃dũ
non amare. & in et̾num uiu̾e
cũ do : Rerũ temꝑalium flu¬
uius trahit: s tanquã circa
fluuium arbor nata ẽ. dñs
uiũ temporũ plantare. Ra¬
peris in p̃ceps : tene lignum.
Uoluit te amor mundi: tene
xp̃m. Propt̾ te factus ẽ tẽporał:
ut tu fias ȩt̾nus. Quia & ille
factus ẽ sic temꝑalis: ut ma¬
neret ȩternus. Accessit illi ali¬
quid ex temꝑe: ñ decessit ex
eternitate. Tu aut temꝑalis
natus es: & ꝑ peccatum tẽꝑał
factus es. Tu factus es temꝑalis
in carcere ÷ inter reũ & uisita¬
torẽ ipsius: hõ enĩ aliqñ ue¬
nit ad amicũ suũ. & intrat ui¬
sitare eũ ÷ & ambo in carcere
uident᷑: sed multũ distant
ce distincti sunt. Illum causa
p̃mit: illum humanitas ad¬
duxit. Sic in ista mortalitate
nos reatu tenebamur: ille mi¬
sericordia descendit. Intrauit
ad captiuum redemptor: non
oppressor. Dñs ꝓ nobis sangui¬
nem suum fudit: redemit

Expanded text:
d vis? utrum amare te transire cum tempore; an mundum non amare, et in aeternum vivere cum Deo? Rerum temporalium fluvius trahit: sed tanquam circa fluvium arbor nata est Dominvium temporalium plantare. Raperis in praeceps? tene lignum. Volvit te amor mundi? tene Christum. Propter te factus est temporalis, ut tu fias aeternus; quia et ille sic factus est temporalis, ut maneret aeternus. Accessit illi aliquid ex tempore, non decessit ex aeternitate. Tu autem temporalis natus es, et per peccatum temporalis factus es: tu factus es temporaliin carcere, inter reum et visitatorem ipsius? Homo enim aliquando venit ad amicum suum, et intrat visitare eum, et ambo in carcere videntur; sed multum distant et distincti sunt. Illum causa premit, illum humanitas adduxit. Sic in ista mortalitate, nos reatu tenebamur; ille misericordia descendit: intravit ad captivum redemptor, non oppressor. Dominus pro nobis sanguinem suum fudit, redemit
Abbreviated transcription (Latin):
nisi antichristũ: Superius
stis. quia om̃s negant iħm
xp̃m in carne uenisse: qui
uiolant caritatem. Iħs enĩ
non opus erat ut ueniret:¬

Expanded text:
nisi Antichristum? Superius stis, quia omnes negant Jesum Christum in carne venisse, qui violant charitatem. Jesus enim non opus erat ut veniret
Abbreviated transcription (Latin):
mundum: neq audiuntur
ista. nͥ ab eis qui diligunt
mundum. et qui diligit
mundum. et. negligit
caritatem: audistis quia ne¬
gat iħm rp̃m. in carne ue¬
nisse. Aut si fecit illud in
carne ipse dñs. si cũ expal¬
maretur uoluit se uindica¬
ri. si cum in cruce penderet.
non dirit pater ignosce il¬
lis. quia nesciunt quid fa¬
ciunt: Si autem ista dixit
qui potestatem habebat : tu
quid minaris. quid sufflas
in potestate aliena constitut᷑:
Ille quia uoluit mortuus ẽ:
& non minabat᷑. Tu nescis qũ
moriaris. & minaris: Nos ex
do sumꝰ. Uideamus quare.
Uidete si ꝓpter aliud quam
ꝓpter caritatem. Nos ex deo
sumus. Qui nouit dm̃: au¬
dit nos. Qui non ẽ ex cło: ñ
nos audit. Er hoc cognoscimꝰ
sp̃m̃ ueritatis. & sp̃m erroris
quia qui audit nos. sp̃m ht̃
ueritatis. Qui nos non audit:
sp̃m̃ habet erroris Uideamꝰ
quid monet: ce audiamus eũ
potius in spũ ueritatis mo¬
nentem. non anticristos. non
amatores mundi. ñ mundũ

Expanded text:
mundum; neque audiuntur mundum; neque audiuntur ista nisi ab his qui diligunt mundum. Et qui diligit mundum, et negligit charitatem, audistis quia negat Jesum in carne venisse. Aut si fecit illud in carne ipse Dominus? Si cum expalr, voluit se vindicari? Si cum in cruce penderet, non dixit, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Si autem non minabatur qui potestatem habebat; tu quid minaris, quid sufflas in potestate aliena constitutus? Ille quia voluit mortuus est, et non minabatur; tu nescis quando morieris, et minaris? 4. Nos ex Deo sumus. Videamus quare: videte si propter aliud quam propter charitatem.novit Deum, audit nos: qui non est ex Deo, non nos audit. Ex hoc cognoscimus spiritum veritatis et erroris. Quia qui audit nos, spiritum habet veritatis: qui non audit nos, spiritum habet erroris. Videamus quid monet, et audiamus eum potius in spiritu veritatis monentem; non antichristos, non amatores mundi, non mundum:
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ducat. Nam si ipsum ses¬
sorem non habueris. ceruicẽ
erigere potes. calces potes mit¬
tere: s ue tͥ sine rectore. quia
libertas ista in bestias te
mittit comedendum. hii de
mundo sunt: quia antix.¬
sunt. Iam audistis qͥsint:
&e si non estis cognoscitis eos.
Quisquis audem hoc est: ñ
cognoscit. hii de mundo st̃:
ideo de mundo lo quuntur.
& mundus eos audit. Qui st̃
qui de mundo loquunt᷑:
attendite contra caritatem.
e cce audistis dnm̃ dicentẽ.
Si dimiseritis peccata hoĩbꝰ.
dimittet uobisspeccata ur̃a.¬
Sententia ẽ ueritatis. Aut si
non ueritas loquitur: contͣ¬
dic. Si xp̃ianus es. & credis
xp̃o: ipse dixit. ego sum
ueritas. Sententia ista uera
est & firma. Iam audi hoĩes.
de mundo loquentes. et ñ
te uindicaturus es: Quis¬
dicturus est ille quia fecit
tibi: Immo sentiat: qr cũ
uiro habet causam. cotidie
dicuntur ista. de mundo
loquntur qui ista dicunt:
& mundus eos audit. Nec
dicunt ista. nͥ qui diligũt

Expanded text:
ipse ducat. Nam si ipsum sesipse ducat. Nam si ipsum sessorem non habueris, cervicem erigere potes, calces potes mittere: sed vae tibi sine rectore; quia libertas ista in bestias te mittit comedendum. 3. Hi de mundo sunt. Qui? Antichristi. Jam audistis qui sint. Et si non estis, cognoscitis eos: quisquis autem hoc est, non cognoscit. Hi de mundo sunt: ideo de mundo loquuntur, t mundus eos audit. Qui sunt qui de mundo loquuntur? Attendite qui contra charitatem. Ecce audistis Dominum dicentem, Si dimiseritis peccata hominibus, dimittet vobis et PaSententia est veritatis: aut si non veritas loquitur, contradic. Si christianus es, et credis Christo, ipse dixit, Ego sum veritas . Sententia ista vera est, firma est. Jam audi homines de mundo loquentes. Et non te vindicaturus esdicturus est ille quia fecit tibi? Imo sentias quia cum viro habet. Quotidie dicuntur ista. De mundo loquuntur qui ista dicunt; et mundus eos audit. Nec dicunt ista nisi qui diligunt
Abbreviated transcription (Latin):
maiorem hac dilectionem ne¬
mo habet : quam ut animã
suam ponat ꝓ amicis suis.
Quomodo poterat filius
dei animã suam ponere
ꝓ nobis: nͥ carne indueret᷑
ubi mori posset: Quisqͥs
gͦ uiolat caritatem. quod¬
ubet dicat de lingua. ui-¬
ta ipsius negat xp̃m in car¬
ne uenisse: & iste est anti¬
christus ubicumq fuerit.
quocumq intrauerit. S qͥd
dicit eis qui ciues sunt il¬
lius patrie cui suspiramus:
uicistis eum. et uncle ui¬
cerunt:
a ua maios ẽ qui
est in uobis: quam qui ia
hoc mundo. ne uictoriam
rogantia suꝑbie uincerent᷑.
Quẽcũq diabolus suꝑbum
fecerit. uincitur. Uolens eos
seruare humilitatem. quid
ait : uicistis eum. Iam oĩs
homo qui audit uicistis:
erigit caput. erigit ceruicẽ
laudari se uult. Noli te ex¬
tollere: uide quis in te uicit.
Quare uicisti: Quia maior
ẽ qui ẽ in uobis: quam qui
in hoc mundo. Ergo humi¬
lis porta dñm tuum: esto
iumentum sessoris tui. Bonũ
tibi est ut ipse te regat: &¬

Expanded text:
Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis . Quomodo enim poterat Filius Dei animam suam ponere pro nobis, nisi carne indueretur, ubi mori posset? Quisquis ergo violat charitatem, quodlibet dicat lingua, vita ipsius negat Christum in carne venisse, et ipse est Antichristus, ubicumque fuerit, quocumque intraverit. Sed quid dicit eis qui cives sunt illius patriae cui suspiramus? Vicistis eum. Et unde vicerunt? Quia major est qui est in vobis, quam qui in hoc mundo. Ne victoriam rogantia superbiae vincerentur quemcumque enim diabolus superbum fecerit, vincit, volens eos servare humilitatem, quid ait? Vicistis eum. Jam omnis homo qui audit, Vicistis, erigit caput, erigit cervicem, laudari se vult. Noli te extollere, vide quis in te vicit. Quare vicisti? Quia major est qui est in vobis, quam qui in hoc mundo. Esto humilis, porta Dominum tuum; esto jumentum sessoris tui. Bonum tibi est ut ipse regat, et
Abbreviated transcription (Latin):
tetur. Proinde uos quoq lau¬
date eum qui uobis p̾stat
ut in ardore medio scłi hu¬
ius quamuis coniugio ñ
copulemini non tam̃ ura¬
mini ce orantes etiam pro
nobis. benedicite scĩ & hu¬
miles corde dño ymnum
dicite & suꝑ exaltate eum

Expanded text:
ertur. proinde uos quoque lauertur. proinde uos quoque laudate eum, qui uobis praestat, ut in ardore medio saeculi huius, quamuis coniugio non copulemini, non tamen uramini, et orantes etiam pro nobis benedicite, sancti et humiles corde dominum, hymnum dicite et superexaltate eum
Abbreviated transcription (Latin):
amorem coniugib deb̾e¬
tis eum ꝓpter quem con¬
iuges habere noluistis.
quantum amare debetis:
Toto uobis figatur corde.
qui ꝓ uobis fixus est in
cruce. Totum teneat in
animo ur̃o. quicquid no¬
liustis occupari conubio.
Parum uobis amare non
licet : ꝓpter quem non ama¬
stis. & quod licet. Sic aman¬
tib mitem & humilem cor¬
de: nullam uobis suꝑbiam
ꝑtimesco. Pro modulo itaq
moniales ꝓprie dicimini.
& de humilitate qua con¬
seruatur quicquid mag¬
num dicimini : satis locu¬
ti sumus. Dignius illi
tres pueri quib refrige¬
rium in igne p̃bebat quẽ
corde feruentissimo dili-¬
gebãt. uos de hoc opus-¬
culo nrõ uerboꝵ quide
numero longe breuius.
s poncłe auctoritatis mul¬
to grandius in hymno
quo ab eis ds honoratur.
admoneant. Nam sc̃itati
humilitatem in dei lau-¬
datorib coniungentes.
aꝑtissime docuerunt. ut
tanto quisq caueat ne
suꝑbia decipiatur. quan¬
to sanctius aliquid ꝓfi-¬

Expanded text:
amorem coniugibus debereamorem coniugibus deberetis, eum, propter quem coniuges habere noluistis, quantum amare debetis! toto uobis figatur in corde, qui pro uobis est fixus in cruce; totum teneat in animo uestro, quidquid noluistis occupari conubio. parum uobis amare non licet, propter quem non amastis et quod liceret. sic amantibus mitem et humilem corde nullam uobis superbiam pertimesco. Pro modulo itaque moniales proprie dicimini, et de humilitate, qua conseruatur quidquid magnum dicimini, satis locuti sumus. dignius autem illi tres pueri, quibus refrigerium in igne praebebat, quem corde feruentissimo diligebant, uos de hoc opusculo nostro uerborum quidem numero longe breuius, sed pondere auctoritatis multo grandius in hymno, quo ab eis deus honoratur, admoneant. nam sanctitati humilitatem in dei laudatoribus coniungentes apertissime docuerunt, ut tanto quisque caueat, ne superbia decipiatur, quanto sanctius aliquid prof