comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
heliam alii heremiam aut unum ex proph&is : &ille: iñ quid suspicam ini montes incaseatos mon¬
tem in quo placuit dõ habitare ineo hunc cognouit p&rus diceris : Tues xp̃sfilius dĩuiui & Agno¬
uit montem : & ascendit in montem : testimonium dixit ueritati & dilectus est aueritate : Suꝑ
p&ium fundatus est p&rus ut mortem sesciper& illum amando : quemter Negauerat timent¬
pulo suo Proph& am autem dictum xp̃mipsum audi in euan yelim. Non est in quit pro¬
ph&a sinehonore nisi in patria sua Accedat &iam dauid sc̃s testis fidelis ex cuius semi¬
Neprocessit ipsecuilex & proph& ae testimoniumdicunt : Dicat & ipse dexp̃o : Ad orabt̃
inquit eumom̃s regesterrae. om̃sgentes seruient ẽi : Cui seruieNT Diccuiseruient : uisaudi
tuorum & ex precessius atque nominatam : Quomodo inquit tumultuatȩsunt gentes &
populimei meditati sunt inania  Adsteerunt regesterrae & principes conuenerunt Inunũ

Expanded text:
aut unum ex prophetis. Et ille: Ut quid suspicamini montes incaseatos, montem in quo placuit Deo habitare in eo? Hunc cognovit Petrus, dicens: Tu es Christus Filius Dei vivi . Agnovit montem et ascendit in montem, testimonium dixit Veritati, et dilectus est a Veritate. Supra petram fundatus est Petrus, ut mortem susciperet, illum amando quem ter negaverat timenpulo suo . Prophetam autem dictum Christum, ipsum audi in Evangelio. Non est, inquit, propheta sine honore, nisi in patria sua . Accedat autem David sanctus, testis fidelis, ex cujus semine processit ipse cui lex et prophetae testimonium dicunt, dicat et ipse de Christo. Adorabunt, inquit, eum omnes reges terrae, omnes gentes servient illi . Cui servient? Dic, cui servient? Vis audis scabellum pedum tuorum . Expressius atque nominatim: Quare, inquit, tumultuatae sunt gentes, et populi meditati sunt inania? Astiterunt reges terrae, et principes convenerunt i
Abbreviated transcription (Latin):
urm̃ &iam puncdidicis inimicum : uos inquam conuenio oiudei quius que in hodiernum
Negastis filiumꝰ: Non neuox uñt estilla quan docum uidebatis miracula facientem atq
ad considerationem mira culorum mit tebat dicoris Operaquȩ ego facio ipsatestimonium
ꝑhibent deme : ut xpõtestimonium dicerent Non uerba sed facta : uos autem Non agnoscen¬
tes saluatorem quio perabatur salutem in medio urẽterrae : Adicientes inmalo dixifts : tu
d&e ipso testimonium dicis. testinoniumtium non est uerum : Sed ad haeo illequiduob̵
responderit auertere noliustis : Nonnescrptum est in legera : Quod duorum hominum
xpõ inlogtura scriptum est quod duorum hominum testimonium uerum sit: Pro¬
cedant e lege Nontantumduo sed & iam plures testes xpi & conuincant auditoreslegis¬

Expanded text:
US IN ADVENTU DOMINI. Vos, inquam, convenio, o Judaei, qui usque in hodiernum diem negastis Filium Dei. Nonne vox vestra est illa quando eum vidistis miracula facientem, atque ad considerationem miraculorum mittebat, dicens: Opera quae ego facio, ipsa testimonium perhibent de me, ut Christo testimonium dicerent non verba, sed facta. Vos autem non agnoscentes Salvatorem, qui operabatur salutem in medio terrae vestrae, adjicientes in malo, aistis: Tu de teipso testimonium dicis, testimonium tuum non est verum . Sed ad haec ille quid vobis responderit, advertere noluistis. Nonne scriptum est in lege vestra, quod duorum hominumlege vestra scriptum est, quod duorum hominum testimonium verum sit? Procedant ex lege non tantum duo, sed etiam plures testes Christi, et convincant auditores legis
Abbreviated transcription (Latin):
quam copia deserit: uerumtamen senẽ illum exgente ura Natum sedinurõ errore romrelitum Si¬
meonem scm̃ in medio introducam. qui meruit teneri decrepitus in haduce quo adus que uider& uerã
lucem: quem quidem lam a&as conpellebat ire. sed exspetabat sus cipere quem sciebat uenire : Cum
cens ꝑrexit ad templum : ubiuero eumportari matris manib: uidit. Illequidem xpm ferebat serbgto

Expanded text:
quam copia deserit. Verumtamen senem illum ex gente vestra natum, sed in errore vestro non relictum, Siquam copia deserit. Verumtamen senem illum ex gente vestra natum, sed in errore vestro non relictum, Simeonem sanctum introducam, qui meruit teneri decrepitus in hac luce quousque videret veram lucem, quem quidem jam aetas compellebat ire, sed exspectabat suscipere quem sciebat venire, cum cens perrexit in templum. Ubi vero eum portari matris manibus vidit, et divinam infant
Abbreviated transcription (Latin):
testimonium xp̃o : Dñe audiui inquit auditumtuum & timui considerauio peratua &ex paui:
Quac operadĩ ftemiratus ex piauit  Num quitd fabricam mundi miratus expauit ab sit : sed audi
dio duorum animalium cornosceris : Quia intantum tehumili asti ex paues cere mefecisti: uerbum ꝑ
dio duorum animalium cognosceris : Nisiaut in medio duorum testamentorum Aut in medio duc&
latronum aut in mediomorsi & heliȩ cumeo inmonte sermocnantium ambulauit inquit uerbũ
& exiuit incampis uerbumcaro factum est & habitauit in nob̵: hoc& hieremias ait : Post haec in
terris uisus est & cum hominib: conuersatus est : Eccequem ad modum sibi conueniunt testes ueritatis
Eccequem ad modum conuincunt filios falsitatis : Sufficiunt uobis ista ouidȩi: A nod huc adues¬
tram confusionem ex lege & ex gente urã alios introducemus testes ut illitestimonium ꝑ hibeant
uerum :: quod siuelim ex lege & proph&is omnia quȩ dexp̃õ dita sunt Colligere faclius metem pus

Expanded text:
i auditum tuum, et timui: consideravi opera tua, et expavi . Quae opera Dei iste miratus expavit? Nunquid fabricam mundi iste miratus expavit? Absit. Sed audi qdio duum animalium cognosceris, qui quousque descendisti; expavedio duum animalium cognosceris, nisi aut in medio duorum Testamentorum, aut in medio duorum latronum, aut in medio Moysi et Eliae, cum eo in monte sermocinantium? Ambulavit, inquit, Verbum, et exivit in campis. Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Hoc est Jeremias ait: Post haec in terris visus est, et cum hominibus conversatus est . Ecce quemadmodum sibi conveniunt testes veritatis, ecce quemadmodum convincunt filios falsitatis. Sufficiunt vobis ista, o Judaei, an adhuc ad vestram confusionem ex lege et ex gente vestra alios introducemus testes, ut illi testimonium perhibeant  est verum . Quod si velim ex lege et prophetis omnia quae de Christo dicta sunt colligere, facilius me tempus
Abbreviated transcription (Latin):
sinon ebri&atem su auitatem certe ꝑcepta conciliant abs¬
te abstinentiae consummatus : Non eus imaginem foris splendidus intus cauus¬
hominibus uelud purus & dõsimulatȩ uirtutis sordibus plenus: ꝓetminus a cupiditate pos¬
sidendi suꝑ flua quam a uo luptate ꝑ cipiendinobi s est abstinendum : Om̃ cumomnia quae
habemus pronrĩs usibus habeamus ca quibus utinobis ardenter habertudle uel & iam lu¬
cris hinc inde quaesitis augerenihil ẽ aliud quam nontolerandȩ Necessitate sedintoleran¬
de cupiditati seruire : Nec possum dicere ut sit und cotidiae pauperibus erog&ur mca
possidco quandonemo ꝑ fectius crogauerit eo quinihil sibi ꝑfectionis intentione reliquio

Expanded text:
etsi non ebrietatem, suavitatem certe percepta concilianetsi non ebrietatem, suavitatem certe percepta conciliant, abstinebit, hominibus velut purus, et Deo simulatae virtutis sordibus plenus. Nec minus a cupiditate possidendi superflua, quam a voluptate percipiendi nobis est abstinendum. Quoniam cum omnia quae habemus, pro nostris usibus habeamus, ea quibus uti nolis, ardenter habere velle, vel etiam lucris hinc inde quaesitis augere, nihil est aliud quam non tolerandae necessitati, sed intolerandae cupiditati servire. Nec possum dicere: Ut sit unde quotidie pauperibus erogetur, mea possideo; quando nemo perfectius erogaverit eo, qui nihil sibi perfectionis intentione relinquit
Abbreviated transcription (Latin):
troduxit : Illiautem qui partiores uideriuolunt & gloriam sibi uelud deabsti¬
nentia districtiore conquirunt . sic ab omnibus animalibis udicant tem peran¬
dum ut peregrinis pomis acsorbiti unculis delicatis c&eris quae aliis animi sui far¬
poris impleant app&itum : Cumspĩtalis abstinentia non aliquorum ciborum
usum sed desiderium suadeat compescendum: & illimagis parsimoniae seruire
cen sendi sunt. qui sibi Non aliquarum rerum ꝑceptiones sed delectationes corporis
interdicunt : Illi quoque quinegata sibiuini ꝑceptione diuersorum poculorum po¬
tionibus inundantur : Nequaquã mihi abstinentiam uidentur implere qui & ad
hoc sefortas sisauino suspendunt ut mertentur ab hominibus laudem & inter¬
dictisibiuini ꝑceptionem compensant poculis suãdribus uoluptatem : Inuini usu
enim Non auino tantum sed ab omnibus quae accipientes in ebriant uel ab aliis quȩ

Expanded text:
troduxit. Illitroduxit. Illinentiae districtione conquirunt, sic ab omnibus animalibus judicant temperandum, ut peregrinis pomis, ac sorbis poculisdelicatis, caeterisque aliis immanem sui corporis impleant appetitum, cum spiritalis abstiusum, sed desiderium suadeat compescendum, et illi magis parcimoniae servire censendi sint, qui sibi non aliquarum rerum perceptiones, sed delectationes corporis interdicunt. 2. Illi quoque qui, negata sibi vini perceptione, diversorum poculorum potionibus inundantur, nequaquam mihi abstinentiam videntur implere: quia ad hoc fortassis a vino se suspendunt ut mercentur ab hominibus laudem, et interdicti sibi vini perceptionem compensant suavioribus poculis voluptatum. In vini enim usu non a vino tantum, sed ab omnibus quae accipientes inebriant, vel ab aliis quae
Abbreviated transcription (Latin):
&iam quolicuntur crassos efficere uel grauare congestaediliciae consu&udo parcita¬
tis ex onerat : & ulud quadam politura religios& exercitationis attenuat :
CENTIA POLLUAT NON NATURA:
a& erum sia quadrupedibus abstinentes fasianis altilibus uel alus auibus p̃tio¬
sis aut pis abus ꝑfruantur Nor mihiuidentur resecare delectationes sui corporis
sed mutare : Ne pro abstinentia seduelud pronescio quia inmunditia uel certe quod¬
est uerius propterstomachi nausiantis teneritudinem delicatas illas communes ac
uiles carnes abicere quo possint aliis nonsolum carnibus sed &iam delicatioribus acp̃ti
osi oribus carnibus suas uoluptates explere : Cum sicut supraiam patuit Non aliqua¬
rum carnium quaeusu humano concessȩsunt Nobis naturae damnandȩsint quas
ds̃ instituit sed car nales concupiscentiae fugiendae quas sensui carnisdiabolus in¬

Expanded text:
etiam quos dicuntur crassos efficere vel gravare congestae deliciae, consuetudo parcitaetiam quos dicuntur crassos efficere vel gravare congestae deliciae, consuetudo parcitatis exonerat, et velut quadam politura religiosae exercitationis attenuat. Ccentia polluat, non natura. 1. Caeterum si a quadrupedibus abstinentes, phasianis altilibus, vel aliis avibus pretiosis, aut piscibus perfruantur; non mihi videntur resecare delectationes sui corsed mutare; nec pro abstinentia, sed velut pro nescio qua immunditia, vel certe, quod verius est, pro stomachi nauseantis teneritudine delicias illas communes ac viles carnes abjicere, quo pososioribus carnibus suas voluptates explere: cum, sicut jam supra patuit, non aliquarum carnium, quae usui humano concessae sunt, nobis naturae damnandae sint, quas Deus instituit; sed carnales concupiscentiae fugiendae, quas sensui carnis diabolus in
Abbreviated transcription (Latin):
tat britas animum corpusque debilitat: Deniquetimotheo suo discipulo qui se
longa abstinentiae districtione lam fregerat & sthomachum suum aquȩꝑceptiore
corrum prat modico uino utidebere p̃cepit dicens : Noliad huc a quambibert sed
modico uino utere propter sthomachũ tuum & frequentestuas in firmitates : Aꝙꝑ hoc
pihil contra abstinentiã facunt quiuinum Nompro ebri&ate secdtantum procorpo¬
ris salite ꝑcipiunt : Nechoccis profert uoluntas sed ꝑmittit in firmitas: Quaesi defuerit
id eo nondebemus carnidesi deranti p̃stare peccumilli licita concedere caepcrimus poscat
in licita & sibiobsequentes inminimis in fagitia punienda compellat : Acnaturalior¬
dine ꝑturbato Non sp̃itui corpus sed sp̃s corporidom in añ deseruiat : Huc accedit qđ
& ipsam mentem abstinentiae fructus alacrem facit c̃arnem quoque Nonusque
ad las situdinem fatigatam sed spiritui ordinate subiectam mobilem reddit sensu

Expanded text:
tat, ebrietas animum corpusque debilitat; denique Timotheo suo discipulo, qui se tat, ebrietas animum corpusque debilitat; denique Timotheo suo discipulo, qui se longe abstinentiae districtione jam fregerat et stomachum suum aquae perceptione corruperat, modico vino uti debere praecepit, dicens: « Noli adhuc aquam bibere sed modico vino utere propter stomachum tuum et frequentes tuas infirmitates . » Ac per hoc nihil contra abstinentiam faciunt qui vinum non pro ebrietate, sed tantum pro corporis salute percipiunt. Nec hoc eis offert voluntas, sed permittit infirmitas, quae si defuerit, ideo non debemus carni desideranti praestare, ne cum illi licita concedere coeperimus, poscat illicita, et sibi obsequentes in minimis in flagitia punienda compellat, ac naturali ordine perturbato non spiritui corpus, sed spiritus corpori dominanti deserviat. Huc accedit quod et ipsam mentem abstinentiae fructus alacrem facit, carnem quoque non usque ad lassi
Abbreviated transcription (Latin):
aborum cupiunt abstinere Nihil aliud student Nisut quantum stomacho reficiendo ac
fami eximendȩ satis eẽ uid&ur indulgeant . Nec expleant suos app&itus auiditate
ꝑ cipiendi sedam primant : Atque cis non saturitas edendi finem faciat seduoluntas
uitam a Icupiditate. p̃tiosorum aborum quam anima ꝑceptione uilium continebunt
quicibis eclauitioribus uolunt carne luxoriante dissolui. Nec distinctione uentris ui¬
libus onerari quando ab stinentes uiri Necdiliciosi soleant c̃ẽ. Nec auidi : Tamdiuino
abstinendo ud pertipiendo quiddicamc Vndescs̃ apostolus certam fixit regulam di¬
cens Nolite in ebriariuino in quo est luxeria : quasi dicera: luxdriam facit &pu
trit uini ꝑceptionimia nonnatura & propt̃ hoc Nonuos utiuino sed inebriari
prohibeo : Quando quidem in firmum st homa chum moderatus usus uini confor¬

Expanded text:
ciborum cupiunt abstinere, nihil aliud student, nisi ut quantum stomacho reficiendo ac ciborum cupiunt abstinere, nihil aliud student, nisi ut quantum stomacho reficiendo ac fami eximendae  Forte deest satis esse videtur, indulgeant, nec expleant suos appetitus a viditate percipiendi, sed comprimant, atque eis non saturitas edendi finem faciat, sed voluntas, quia tam a cupiditate pretiosorum ciborum quam a nimia perceptione vilium continebunt, qui cibis nec lautioribus volunt carne luxuriante dissolvi, nec distentione ventris vilibus onerari, quando abstinentes viri nec deliciosi soleant esse, nec avidi. Jam de vino abstinendo vel percipiendo quid dicam? Unde sanctus Apostolus certam fixit regulam dicens: « Nolite inebriari vino, in quo est luxuria , » quasi diceret, Luxuriam facit, et nutrit vini perceptio nimia, non natura, et propterea non vos uti vino, sed inebriari prohibeo, quandoquidem infirmum stomachum moderatus usus vini confor
Abbreviated transcription (Latin):
embra sua quae sunt suꝑterram mortificant quando in solens corpusieiunorum¬
I continuatio Neͥcastigant quando intrec necessarium modum suum temperant
app&itum quando non solum seadelicatioribus cibis modorata districtione suspendun
sed &iam in ipsis communibus Nihil carnisuae prodesiderio sed prosus tentandȩ ui¬
tae Necessitate ꝑmittunt. Certi quod Necdeliciae quaelib& si absq desiderio ꝑcipi¬
antur efficiunt & uiles cibi plerumque abstinentiae profectum si app&ent̃ accipiantu
impediunt : Hincest quod s c̃ dauid aquae in se concupiscentiã castigauit atqe cã
sibi asuis oblatam Nedesideriosuo ex ea satis facere uideatur effudit & scõ aliȩ ꝑceptio
carnium Non concũpita non notuit : Vnde datur intellegi quodueraciter abstinen¬
tes ȩscarum Nonnaturas sed concupiscentias damnent. acuoluntates suas desiderati cibi
uel potus abusione mortificent: Qui autem Non solum aqualitate sed &iam aquantitate.

Expanded text:
embra sua, quae sunt super terram, mortificant, quando insolens corpus jejuniorum continuatione castigant, quando intra necessarium modum suum temperant appetitum; quando non solum se a delicatioribus cibis moderata districtione suspendunt, sed etiam in ipsis communibus nihil carni suae pro desiderio, sed pro sustentandae vitae necessitate permittunt; certi quod nec deliciae quaelibet, si absque desiderio percipiantur, officiunt, et viles cibi plerumque abstinentiae profectum, si appetenter accipiantur, impediunt. Hinc est quod sanctus David aquae in se concupiscentiam castigavit, atque eam sibi a suis oblatam, ne desiderio suo ex ea satisfacere videretur, effudit ; et sancto Heliae perceptio carnium non concupita non nocuit . Unde datur intelligi quod veraciter abstinentes escarum non naturas, sed concupivel potus abusione mortificent. Qui autem non solum a qualitate, sed etiam a quantitate
Abbreviated transcription (Latin):
uiunt sicut inquam carne mortuus Nec facere potest ista que dixi Necpati itahis &
talibus uitus omnino Nonuiuunt : quiut uiuant dõcarnem suam cumuitis & con¬
cupiscentus qrucifigunt QUATEM PERANTIA OTIDEBEANT QUI SE A

Expanded text:
viunt; sicut, inquam, carne mortuus nec facere potest ista quae dixi, nec pati, ita his et viunt; sicut, inquam, carne mortuus nec facere potest ista quae dixi, nec pati, ita his et talibus vitiis omnino non vivunt, qui ut vivant Deo, carnem suam cum vitiis et concupiscentiis cru
Abbreviated transcription (Latin):
turpitudinis amorinuitat : Non rabies in sani furoris ex agitat : Non sumptuo sa
rum deliciuim studium mactat : Non ardor animosac contemptionis ex animat : Non
facit inpudentem audacia iniquum in iustitia ferum indementia uarium instantia
ꝑtinacem contumacia : in sanum uaesania delicio sum gula rebellem in oboedientia
nuanum iactantia infidele ꝑfidia leuem facilitas sȩuum crudelitas manduconẽ
turpem aedacitas. in pacientem mobilitas mobilem instabilitas uagum sp̃italis
infirmitas iracundunt animositas. suspicio sum ꝑuersitas uerbo sum uanitas in ri¬
sorem malignitas quiremotus est a secularibus porsus inldbris remotus ab ini¬
mitiis remotus ab insidus alienis remotus arapinis uel scultioribus uel aꝑtis
remotus amendacuis siuesiurus. postremoremotus ab omni generłs flagitiorum
siue facinorum quibus carNaliter uiuentes dm̃ offendunt & mortui peccato Nonser¬

Expanded text:
turpituturpiturum deliciarum studium mactat, non ardor animosae contentionis exanimat. Non facit impudentem audacia, iniquum injustitia, ferum inclementia, varium inconstantia, pertinacem contumacia, insanum vesania, deliciosum gula, rebellem inobedientia, vanum jactantia, infidelem perfidia, lenem felicitas, saevum crudelitas, manduconem turpem edacitas, impatientem mobilitas, mobilem instabilitas, vagum spiritalis infirmitas, iracundum animositas, suspiciosum perversitas, verbosum vanitas, irrisorem malignitas. Qui remotus est a saecularibus prorsus illecebris, remotus ab inimicitiis, remotus ab insidiis alienis, remotus a rapinis vel occultioribus vel apertis, remotus a malitiis sive perijuriis, postremo remotus ab omni genere flagitiorum sive facinorum quibus carnaliter viventes Deum offendunt, et mortui peccato non ser
Abbreviated transcription (Latin):
re carnaliter nihil ambire : Vt sicut mortuus carnenulli iam d&rahit nullum auer¬
satur aũdes picit Nullius pudicitiam Callida circum uentione corrumpit : Nemini
uiolentus existit : Neminem calum niatur aut obprimit : Non inuid& bonis aut insul¬
tat affliccis Non luxeriȩ carnis inseruit : Non uino lentiae deditus insebi bendisitim
bibendo magis acmagis accendat Nonodiorum facibus in ardescit : Non compendia inius¬
ta sectatur : Non potentibus autdiuitib: addlatur : Nonitiquiea curio sitate raptatur:
Nondomesticae sollicitudinis cura distentur : N on officiosis occurrentium salutatiorib
delectatur Nec suꝑborum iniurus fatigatur: Non cum suꝑbia inflat: non ambitio
uent o sa p̃cipitat : Non uapa gloriaturpiter lactat : Non desiderium gloriosum opinis
in flãmat : Non distinctio alieni actus in laquaeat . Non ad soci& atem turpium

Expanded text:
re carnaliter nihil ambire? Sicut enim mortuus carne nulli jam detrahit, nullum averre carnaliter nihil ambire? Sicut enim mortuus carne nulli jam detrahit, nullum aversatur aut despicit, nullius pudicitiam callida circumventione corrumpit, nemini violentus existit, neminem calumniatur, aut opprimit, non invidet bonis aut insultat afflictis, non luxui carnis inservit, non vinolentiae deditus in se, bibendi sitim bibendo magis ac magis accendit, non odiorum facibus inardescit, non compendia injusta sectatur, non potentibus aut divitibus adulatur, non inquieta curiositate raptatur, non domesticae sollicitudinis cura distenditur, non officiosis occurrentium salutationibus delectatur, nec superborum injuriis fatigatur, non eum superbia inflat, non ambitio ventosa praecipitat, non vana gloria turpiter jactat, non desiderium gloriosae opinionis inflammat, non distinctio alieni actus illaqueat, non ad societatem turpium
Abbreviated transcription (Latin):
tidco sunillo c̃ẽ uolumus quod eẽ debemus sicut iohannis apostolus dicit quomo¬
Ido illeambulauit &nosspirita liter ambulemus: Quid est ambulare sicut ille
ambulauit Nisi contemnere om̃ã prospera quae conͣmpsit . Nontimere aduersa
quaeꝑtulit libenter facere quae fecit fieri docere quaemandauit sperare quae promi¬
sit & sequi quo ipsep̃ cessit :Prȩstare bene ficia &iam in gratis non retribucre sccun¬
dum merita sua mali uolis & orare proinimicis amarebonos misereri ꝑ uersis
inuitare auersos suscipere incaritate conuersos : & aequa nimiter pati subdolos
acsuperbos. Ad hoc&iam ꝑtin& quodait sc̃s paulus apostolus: sire surrexistis
cumxpo quae sursum sunt quaerite ubixp̃s est indexteradĩ sedens : Illire surgunt cum
xp̃o quimoriuntur sicut illepeccato : Catamen distinctione seruata quod ille mortuus
est peccato Non suo sed nr̃o : Vnusquisque autem Nrm̃no nomnium moritur peccato
sed suo: quidẽ peccato mori Damnandis operibus omnino nouiuereNihil concupisce¬

Expanded text:
illo esse volumus quod esse debemus, sicut Joannes apostolus dicit: Quomodo ille ambulavit et nos spiritaliter ambulemus . Quid est ambulare sicut ille ambulavit, nisi contemnere omnia prospera quae contempsit, non timere adversa quae pertulit, libenter facere quae fecit fieri, docereque mandavit, sperare quae promisit, sequi quo ipse praecessit, praestare beneficia etiam ingratis? Non retribuere secundum merita sua malevolis, et orare pro inimicis, amare bonos, misereri perversis, invitare adversos, suscipere in charitate conversos, et aequanimiter pati subdolos ac superbos. Ad hoc etiam pertinet quod ait apostolus Pcum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens . » Illi resurgunt cum Christo qui moriuntur sicut ille peccato, ea tamen distinctione servata quod ille mortuus est peccato, non suo, sed nostro, unusquisque autem nostrum non omnium moritur peccato, sed suo. Quid est peccato mori, nisi damnandis operibus omnino non vivere, nihil concupisce
Abbreviated transcription (Latin):
scuiuentibus par funs uid cantur probareque faciunt : Quid quod eos &iam ad affiq¬
um dericatis admitunt & prone fas quasi parum sit quodtales dissimulata seue ⁊¬
ritate Non increpant. in suꝑ & hono NT RES PON SLOUBLOSTENDIT¬

Expanded text:
se viventibus parcunt, videantur probare quae faciunt? Quid quod eos etiam ad officse viventibus parcunt, videantur probare quae faciunt? Quid quod eos etiam ad officium clericatus admittunt, et proh nefas! quasi parum sit quod tales dissimulata severitate non increpant, insuper et honorant? CAPUT V. RESPONSI
Abbreviated transcription (Latin):
dant. Qui& sicum illis forte nonperear÷ tamenmalȩ suspicionis desep̃bendo materiam
uitam suam maculis sinistrȩ opinionis infamant : Taceo deillis quiundante lapsabundi
corporis motu defluentib: intalos uestimentis incedunt & uagis laterum flexibus quodam¬
modo flutuantes : animorum dissolutionem uestigis sinuosa mobilitate Nutantibus pro¬
dunt : Illos quisferat quia dum bra at p̃tendentes honestatis imaginem ad hoc pupil¬
lorum acuiduarum causas uelut tuendas simulata pi&ate suscipiunt ut carum fa¬
cultates suis adiciant. & diuites ex pauperib: facti uel ex diuitibus diciores tenuem censum
ꝑnefas acculant : Vt cum fuerint exundante patrimonio sumptuo osiores effecq: rlum¬
quam materia uoluptatis gulaesuac deficiant : Hosigitur talequare Non arguunt:
quiar guendi potestem diuinitus acceperunt Non uerentur : nefotecumtam flagicio¬

Expanded text:
dant. Qui etsi cum illis forte non peccant, tamen malae suspicionis de se praebendo materiam, dant. Qui etsi cum illis forte non peccant, tamen malae suspicionis de se praebendo materiam, vitam suam maculis sinistrae opinionis infamant. 3. Taceo de illis qui, undante lapsabundi corporis motu, defluentibus in talos vestimentis incedunt, et vagis laterum flexibus quodammodo fluctuantes, animorum dissolutionem vestigiis sinuosa mobilitate nutantibus produnt. Illos quis ferat qui, adumbratae praetendentes honestatis imaginem, ad hoc pupillorem ac viduarum causas, velut tuendas simulata pietate suscipiunt, ut earum facultates suis adjiciant, et divites ex pauperibus facti, vel ex divitibus ditiores, tenuem censum per nefas accumulent: ut cum fuerint exundante patrimonio sumptuosiores effecti, nunquam materia voluptatis gulae suae deficiat? Hos igitur tales quare non arguunt, qui arguendi potesta tem divinitus acceperunt? Non verentur, ne forte cum tam flagitio
Abbreviated transcription (Latin):
monetantum Non opere sȩculo renuntiasse contentisȩ curͥediter uiuunt & uitia sua in a¬
ni professionc uita mdiores abscondunt. a creligionis imaginariae nomine palliati
opinionem uirtutis prouirtute suscipiunt : Praedicant magna Nec faciunt AccuesanT
uitia Necd eponunt: Publice sibidis plicere simulant. quod occultae committunt:
Magnistudent fiderifionfieri : Laud ant eos quorum cupiunt p̃dicatione laudari:
eurant ut uultus supallorem ꝑnitiosis laudabus uendant : Ad rep̃hendendos alios
pramptise non patiuntur A quibus lib& uelleuiter rep̃ hendi ad faciem publicam pa¬
tientiam fingunt & in animo iyacundiȩ uirus abscondunt: ad nocendum parati. cumNo¬
cenditempus inuenerint: suorum actuum Neglegentes fiunt . Aliorum procaci libertate
affectu ut facilius ab eđae quod dictu quoque nefas est quam ab carum communione disce¬

Expanded text:
mone tantum, non opere, saeculo renuntiasse contenti saeculariter vivunt, et vitia sua inamone tantum, non opere, saeculo renuntiasse contenti saeculariter vivunt, et vitia sua inani professione vitae melioris abscondunt, ac religionis imaginariae nomine palliati, opinionem virtutis pro virtute suscipiunt: praedicant magna, nec faciunt; accusant vitia, nec deponunt; publice sibi displicere simulant, quod occulte committunt; magni student videri, non fieri; laudant eos quorum cupiunt praedicatione laudari; jejunant ut vultus sui pallorem perniciosis laudibus vendant. Ad reprehendendos alios prompti, se non patiuntur a quibuslibet vel leviter reprehendi. Ad faciem publicam patientiam fingunt, et in animo iracundiae virus abscondunt, ad nocendum parati, cum nocendi tempus invenerint: suorum actuum negligentes, fiunt aliorum procaci libertate affectu, ut facilius ab Ecclesiae quod dictu quoque nefas est quam ab earum communione disce
Abbreviated transcription (Latin):
gementeseos increpant sacerdotes qui doctores suos fua correctione l&ificant : & co&
gaudia incremento sui profectus accumulant. OBFIECTIO QUARE SACER
unde plura dicere . impleueram cumecae ad mequidam denrĩs in gressus quid dic¬
tarsem curiosus interrogat: Cuicum recitare fecissem. Omnes inquid episcopas
tales eẽ debere que lestuus sermo de scripsit & nunceẽ plures apud nos plenossa¬
ar dotibbonis qualiaueraciter p̃dicasti dubium ponest. sedcum ad eorum ꝓb&ꝰ
officium ꝑtinere ut qui &os sacerdotali auccortate corripiant rudesdoceant. contradicen¬
tes sana edoctrinae redarguant quid est quare Nonin om̃s haeceorum cura porrigitur:
Cur Non & alios simili auctoritate castigant : illos dico quiuelut conuersi ex pristinis mo¬
ribus Nihil abicunt. Nonmente mutati sedueste : Nec acta sed habitu Hisunt qui ser¬

Expanded text:
gementes, eos increpent sacerdotes, qui doctores suos sua correctione laetificant, et eorum gementes, eos increpent sacerdotes, qui doctores suos sua correctione laetificant, et eorum gaudia incremento sui profectus accumulant. CAPUT IV. OBJECTIO: Quunde plura dicere conabar, impleveram, cum ecce ad me quidam de nostris ingressus, quid dictarem curiosus interrogat. Cui cum recitari fecissem: Omnes, inquit, episcopos tales esse debere quales tuus sermo descripsit, et nunc esse plures apud nos plenos sacerdotalibus bonis, qualia veraciter praedicasti, dubium non est; sed cum ad eorum probetur officium pertinere, ut inquietos sacerdotali auctoritate corripiant, rudes doceant, contradicentes sanae doctrinae redarguant, quid est quod non in omnes haec eorum cura porrigitur; cur non et alios simili auctoritate castigant? Illos dico, qui velut conversi, ex pristinis moribus nihil abjiciunt, non mente mutati, sed veste; nec actu, sed habitu. 2. Hi sunt qui ser
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. subiect: Quod faciunt illi qui castigat libenter accipiunt. Nos in crepantib: contra¬
dicunt: Quoduero ait ipsgenim ꝑuigilant quasi rationem reddituri proanimabus uris
sacerdotalem curam propopulo sibi commissosatis ostendit quitam insuis actibus quã
in p̃dicationib: uigilanter sollicite hostis antiquirimantur insidias nequẽ uelut dor¬
miente pastore lupus diabolus astuta fricude subripiat : &indamnum pastores
obreptum secum usque ad supplicia sempiterna ꝑducat : Verum quia exhis quicor¬
guuntur aliquise obodientes emendat᷑. aliqui in suaꝑuersitate ꝑdurant: Ideo desa¬
cerdotibus ait ut cum gaudio hocfaciant & Non gementes : Cum gaudio sacerdotes ar¬
guunt quando correpti proficiunt : & tristes hoc faciunt quando senihil proficere
in sui scontem ptoribus ingemescunt : acsiocdicit illis expedire ut cum giuidio non

Expanded text:
esse subjecti. Quod faciunt illi, qui castigati libenter accipiunt, nec increpantibus contraesse subjecti. Quod faciunt illi, qui castigati libenter accipiunt, nec increpantibus contradicunt. Quod vero ait: Ipsi enim pervigilant, quasi rationem reddituri pro animabus vestris ; sacerdotalem curam pro populo sibi commisso satis ostendit, qui tam in suis actibus quam in praedicationibus vigilantes, sollicite hostis antiqui rimantur insidias, ne quem, velut dormiente pastore, lupus diabolus astuta fraude subripiat, et in damnum pastoris abreptum, secum usque ad supplicia sempiterna perducat. Verum quia ex his qui arguuntur, aliqui se obedientes emendant, aliqui in sua perversitate perdurant, ideo de sacerdotibus ait: Ut cum gaudio hoc faciant, et non gementes . Cum gaudio sacerdotes arguunt, quando correpti proficiunt; et tristes hoc faciunt, quando se nihil proficere in suis contemptoribus ingemiscunt; ac sic hoc dicit illis expedire, ut cum gaudio, non
Abbreviated transcription (Latin):
dotes adiendunt quando scaẽ uiuendo ac uoluntatemdĩ fiducialiter p̃dicando eđae dĩ pros¬
piciunt ut eisiam grauenon sit infirmos eđac sustinere proquibus redimendis sedignat᷑ꝰ
est mortiuitae auctor offerre. sed ipsiquidocentur ut sapiant . quii crepantur ut saltm
obiurgati proficiant : Qui sustinentur ut desuis aliquando criminib: erubescant : & gau¬
diumdo ctoribus suis quorum patientia blande tractantur deutilitate suac corretionis
exhibeant : & ipsunquam libenter audiant quid eis a postolico orediuinus sermo p̃ci¬
piat : Oboedite inquit p̃positis uris. & subiecti estote eis: Ipsienim ꝑuigilant quasi
rationem proanimabus urĩs reddituri ut gaudio hocfaciant & Nongementes. hocenim ex¬
pedituobis : Ergodo ctoribus suis debent obedire qui audiunt atquecis cumpeuerentio

Expanded text:
dotes attendunt, quando sancte vivendo, ac voluntatem Domini fiducialiter praedicando, Ecclesiae Dei prosdotes attendunt, quando sancte vivendo, ac voluntatem Domini fiducialiter praedicando, Ecclesiae Dei prospiciunt, ut eis jam grave non sit infirmos Ecclesiae sustinere, pro quibus redimendis se dignatus est morti vitae auctor offerre? Sed et ipsi qui docentur, ut sapiant; qui increpantur, ut saltem objurgati proficiant; qui sustinentur, ut de suis aliquando criminibus erubescant, et gaudium suis doctoribus, quorum patientia blande tractantur, de utilitate suae correctionis exhibeant; et ipsi, inquam, libenter audiant, quid eis apostolico ore divinus sermo praecipiat: Obedite, inquit, praepositis vestris et subjecti estote eis. Ipsi enim pervigilant, quasi rationem pro animabus vestris reddituri: ut cum gaudio hoc faciant et non gementes; hoc enim expedit vobis . 4. Ergo doctoribus suis debent obedire qui audiunt, atque eis cum reverentia
Abbreviated transcription (Latin):
ni seruos uelut eorum inxpo seruimi sericorditer tractent : & strui dominis ita
excorde deseruiant ut uoluntatem Nonsolum dominorum suorum sed & iamdĩ
Hocipsum iubentis efficiant : Vt inter seciues cumciuibus : cum amicis amici : Cũ
parentib: paresites ueram concordiam tencant ut innullo Negotio alter alterũ
callida fraude decipiat ut ne in communi contractufidem quam sibi seruari ali¬
quis cupit ipse corrumpat : His & talibus & sacerdos adnuntiat p̃dicando & oboe¬
diendo populus accipit dĩ consilium sine quo Nonꝑuenitus ad regnum. In quosolo
ex secutores diuni consilu participes dõ autore futuri sint cadestium p̃miorum:
De inde quoddicit apłus adtendite uob̵ & uniuersi grogi in quouos sps̃ sẽ posuit episco¬
posregere cđam dĩ quam ad qui siuit sibi sanguinesuo quis ponuideat quo d tunc sibi sacer¬

Expanded text:
ni servos velut eorum in Christo conservi misericorditer tractent, et servi dominis ita ni servos velut eorum in Christo conservi misericorditer tractent, et servi dominis ita ex corde deserviant, ut voluntatem non solum dominorum suorum, sed etiam Dei hoc ipsum jubentis, efficiant; ut inter se cives cum civibus, cum amicis amici, cum parentibus parentes veram concordiam teneant; ut in nullo negotio alter alterum callida fraude decipiat, aut ne in communi contractu fidem, quam sibi servari aliquis cupit, ipse corrumpat. 3. His et talibus et sacerdos annuntiat praedicando, et obediendo populus accipit Dei consilium, sine quo non pervenitur ad regnum; in quo solo exsecutores divini consilii, participes, Deo auctore, futuri sunt coelestium praemiorum. Deinde quod dicit Apostolus: Attendite vobis et universo gregi in quo vos Spiritusi sacer
Abbreviated transcription (Latin):
unt prouocari noluerint ab solutus sit ille quicis p̃dicanda Nontacuit : Quodaut̃
secutus adiungit Nonenim subter fugi quominus ad nuntiarem uobis omneconsilium
dĩ quid aliud facit intellegi nisiut ecdesi asticus doctor dispositionem dĩ quod consilium
doc& ut patres pi&atem suis filuis inpendendo eammereantur adñõ qui est omniũ
pater : Vt fili honorem debitum patribus suis ex hibeant Nonex heredationis m&u
deterriti sed futurae remunerationis defiderio ꝓctuocati : Qua p̃ceptum dĩ tam patres
filios diligendo quam filii honorificentiam sui s exhibendo patribus conplent. Quia
trum que uosiussit ut ficr& . ut mariti fidem ceniugalis torisuis uxoribus seruent
ut uxores maritos suos Nonstudio formȩ Ienocinantis adhibito aut accurationem
uestium diuersarum sed grauitate morum delectent & operum scĩtate : ut domi¬

Expanded text:
unt, provocari noluerint, absolutus sit ille qui eis praedicando non tacuit. 2. Quod autem unt, provocari noluerint, absolutus sit ille qui eis praedicando non tacuit. 2. Quod autem secutus adjungit: Non enim subterfugi quominus annuntiarem vobis omne consilium Dei : quid aliud facit intelligi, nisi ut ecclesiasticus doctor dispositionem Dei quod consiliumdocet ut patres pietatem filiis suis impendendo, eam mereantur a Domino, qui est omnium Pater, ut filii honorem debitum patribus suis exhibeant, non exhaeredationis metu deterriti, sed futurae remunerationis desiderio provocati: quia praeceptum Domini tam patres filios diligendo, quam filii honorificentiam suis exhibendo patribus complent, qui utrumque jussit ut fieret; docet ut mariti fidem conjugalis thori suis uxoribus servent; ut uxores maritos suos non studio formae lenocinantis adhibito, aut accuratione vestium diversarum, sed gravitate morum delectent, et operum sanctitate; ut domi
Abbreviated transcription (Latin):
districtione si correpti proflcerint. aut desuapatientia &iam sulli quossustinent emẽ
paulus a postolus sacer docib: dicit : Ece cgroscio quodam plus Nonui debitis fa¬
ciem ineam uos om̃s interquo sambulaui p̃dicans regnumihuxp̃i Ideo que contes¬
tor uos hodierna diȩ quia mundus sum ab omni sanguine : Nonenim subter fugiquo¬
is ad nuntiarem uobis omne consiliumdĩ ad tenditeuobis &¬
Regnum inquit dĩ in teruos ambulans p̃dicaurut mealienum ab omnium ꝑditione ser¬
uarem : Quiuerbo doctrinȩ saluatoris audito Nihil promouent᷑ ad salutem : Regnumdĩ
p̃dicat quid euita futurar qus non hab& finem : De contem plationediuina quaenon hab&
fastidiosam sati&atem. Des cõrum beatitudine quac non hab& defeccionẽ : Deangelorũ
similitudiner consequenda p̃dicare non cessant Itaut si ad hacc ineffabiliabona que audi¬

Expanded text:
districtione, si correpti profecerint; aut de sua patientia, etiamsi illi quos sustinent, emedistrictione, si correpti profecerint; aut de sua patientia, etiamsi illi quos sustinent, emePaulus apostolus sacerdotibus dicit: Ecce ego scio quod amplius non videbitis faciem meam, vos omnes, inter quos ambulavi praedicans regnum Jesu Christi. Ideoque contestor vos hodierna die, quia mundus sum ab omnium sanguine. Non enim subterfugi, quominus annuntiarem vobis omne consilium Dei. Attendite vobis Regnum Dei, inquit, inter vos ambulans praedicavi, ut me alionum ab omnium perditione servarem, qui verbo doctrinae salutaris audito, nihil promoventur ad salutem. Regnum Dei praedicat, qui de vita futura quae non habet finem; de contemplatione divina, quae non habet fastidiosam satietatem; de sanctorum beatitudine, quae non habet defectionem; de angelorum similitudine consequenda praedicare non cessat: ita ut si ad haec ineffabilia bona qui audi
Abbreviated transcription (Latin):
inaularegis a& erni diuiduntur gradus & officia singulorum : Hu sunt qui non am¬
biendo sed spitaliter uuendo sacer dotum meruerunt : Qui non fauoris humani suffra¬
no sed diuino munere sublimati Nihilsibi de praestantia sui principatus ad plaud&n
Quos non in flat honor acceptus sed exert& labor inpositus qui non excellentiam
suam coitant proueti sed sarcinam : Nec gloriantur deofficii dignitate sed sud ant
potius constituti subonbre : Tales scripturadiuina speculatores appellat : quispecu¬
lantur actus omnium & qualiter unus quisque cum suis indomo qualiter inciuitate
cum ciub: uiuat intentione relegiosȩ curiositatis explorant : Quos bonos probauerint
honorando confirmant : Quos dep̃henderint uitiosos arguentes emendant aut siemen¬
dare Noluerint ae quanimiter portant : Habituri uberrimum fructum aut desua

Expanded text:
in aula regis aeterni dividuntur gradus, et officia singulorum. 2. Hi sunt qui non amin aula regis aeterni dividuntur gradus, et officia singulorum. 2. Hi sunt qui non ambiendo, sed spiritualiter vivendo sacerdotium meruerunt; quique non favoris humani suffragio, sed divino munere sublimati, nihil sibi de praestantia sui principatus applaudunt; quos non inflat honor acceptus, sed exercet labor impositus; qui non excellentiam suam cogitant provecti, sed sarcinam; nec gloriantur de officii dignitate, sed sudant potius constituti sub onere. Tales divina Scriptura speculatores appellat , qui speculantur actus omnium, et qualiter unusquisque cum suis in domo, qualiter in civitate cum civibus vivat, intentione religiosae curiositatis explorant; quos bonos probaverint, honorando confirmant; quos deprehenderint vitiosos, arguentes emendant; aut si emendari noluerint, aequanimiter portant, habituri uberrimum fructum, aut de sua
Abbreviated transcription (Latin):
ene fidem ieus sermo ueluthumana coniectura Non habeat & effeccum dumei
parum creditur ꝑdat eaque adiuuanted nõ demonstrure constitui ueraeẽ diuin is testi¬
moniis conabor ostendere si prius pauca delaude uerorum sacerdotum qui sunt ecdȩ¬
siarum magistriprotulero: Ipsisenim propriȩ animarum curandarum sollicitudo com¬
missa est . Oui pondus populi sibi commissiuiriliter sustinentes propeccatis omniumuelut
prosuis infatigabiliter supplicant dm̃. Acuelut quidam a aron incen sum contriticor¬
dis & humiliati sp̃s offerentes quoplacatus ds̃ aueratiram furoreanim aduersionis
& malesibi constis &iam ipsou suterribiles : Vindices obpressorum patres in fi¬
procliorum exempla bonorum operum documenta uirtutum & forma fidelium:
bus inxp̃o fundatis in nititur omnis multitudo credentium : Ipsianuȩ ciuitatis
claues datȩ sunt regnicelorum : Ipsi&iam dispensatores regiaedomꝰ quorum arbitrio

Expanded text:
ne fidem meus sermo velut humana conjectura non habeat, effectumque, dum ei parum creditur, perdat; ea quae, adjuvante Domino, demonstrare constitui, vera esse divinis testimoniis conabor ostendere, si prius pauca de laude verorum sacerdotum, qui sunt Ecclesiarum magistri, protulero. Ipsis enim proprie animarum curandarum sollicitudo commissa est; qui pondus populi sibi commissi utiliter sustinentes, pro peccatis omnium velut pro suis infatigabiliter supplicant Deo, ac velut quidam Aaron incensum contriti cordis, et humiliati spiritus offerentes, quo placatur Deus, avertunt iram futurae animadversionis et male sibi consciis etiam ipso visu terribiles, vindices oppressorum, patres in fipraeliorum, exempla bonorum operum, documenta virtutum, et forma fidelium. bus in Christo fundatis innititur omnis multitudo credentium; ipsi januae civitatis janitores quibus claves datae sunt regni coelorum; ipsi etiam dispensatores regiae domus, quorum arbitrio
Abbreviated transcription (Latin):
floreamus sediam finem liber accipiat ut deuirtutib acuitiis undehic paucatetigimus la¬
cius acplenius int̃cio uolumine donantednõ disputemus

Expanded text:
floreamus. Sed jam finem liber accipiat, ut de virtutibus ac vitiis, unde hic pauca tetigimus, lafloreamus. Sed jam finem liber accipiat, ut de virtutibus ac vitiis, unde hic pauca tetigimus, latius ac plenius in tertio volumine, donante Deo, disputemus
Abbreviated transcription (Latin):
Non promagnoducamus quando ab his quacilli quoque reiciunt abstinemus sed quod
abstinentiã Nrm fides commendat caritasque consummat quasuirtutes illi Nonha¬
bentes occidere sepossunt aedificare autem aut ꝑ fictaliter abstinendo nompossunt: ipsis
uero catholicis xp̃ianis quisiue nonualendo abstinere siue nolendo oma usci Nrõ conces¬
sa cum gratiarum atione ꝑcipiunt uonnos ppt abstinentiam p̃feramus : Neforte plus
humilitatis aliarumq uirtutum habeant illiunde in re nobis abstinentibus p̃ferantus
quae aut expellit om̃s uircutes aut minuit : &aictantia cuncti sinimica uircutib:
atque ab omnibus omnino uitiis discedamus ut prosit  obis quodacibis delatabilib
abstinemꝰ qr tunc nob̵ proderit quod corporax ñt autcerte corporum incentiua rigo¬
re districtioris abstinentiac castigamus sicar nalibus desiderus absoluti scis uirtatib¬

Expanded text:
non pro magno ducamus quando ab his quae illi quoque rejiciunt, abstinemus; sed quando non pro magno ducamus quando ab his quae illi quoque rejiciunt, abstinemus; sed quando abstinentiam nostram fides commendat, caritasque consummat, quas virtutes illi non habentes occidere se possunt, aedificari autem aut perfici taliter abstinendo non possunt. Ipsis vero catholicis Christianis, qui sive non valendo abstinere, sive nolendo, omnia usui nostro concessa, cum gratiarum actione percipiunt, non nos propter abstinentiam praeferamus: ne forte plus humilitatis aliarumque virtutum habeant illi, unde jure nobis abstinentibus praeferantuquae aut expellit omnes virtutes, aut minuit, et jactantia cunctis inimica virtutibus, atque ab omnibus omnino vitiis discedamus, ut prosit nobis quod a cibis delectabilibus abstinemus. Quia tunc nobis proderit, quod corpora nostra, vel certe corporum incentiva rigore districtioris abstinentiae castigamus; si carnalibus desideriis absoluti, sanctis virtutib
Abbreviated transcription (Latin):
erum tamen sic abstinere uel iciunare debemas. ut non nos ieiunandi uel abstinendi
Necessitati subdamusiam nondeuoti sed inuitirem uoluntariam faciamus: Si enim qdo¬
ib& aduensentes ic iunio intermissio reficio : non soluo iciunium sedimpletaritati sofficium
C&erum si propter abstmentiam sp̃itales fr̃s quos nouimea remisione delectari contristo abs¬
tinentia mea Non est uirtus dicenda seduitium : Qũidem ipsa abstinentiae acieiuniorũ
continuatio pisi fuerit quandores exigitur p̃termissa & me in flat & fratremineum
cuicaritas iub& seruire contristat uel certemihinihil ineẽ caritatis fraterNae demons¬
trat cumsine abstinentia quem lib & hominem catholicum sola caritatis ꝑficiat : &om̃s
abstinentia aut ꝑdat sine adiunctione caritatis aut pereat: qui a ergo abstinere a ut ieia¬
nare &um manicei uel quilib& al uir&ci possunt ut pote qui om̃s carnesrom pro abs¬
tinentia sed proinmundicia d&estantes. corpora suapanis & a quȩ ꝑceptione conficiunt

Expanded text:
erumtamen sic abstinere vel jejunare debemus, ut non nos jejunandi vel abstinendi necessitati subdamus, ne jam non devoti, sed inviti rem voluntariam faciamus. Si enim quoslibet advenientes, jejunio intermisso, reficio, non solvo jejunium, sed impleo charitatis officium. Caeterum si propter abstinentiam spiritales fratres quos novi mea remissione delectari contristo, abstinentia mea non est virtus dicenda, sed vitium, quoniam quidem ipsa abstinentiae ac jejuniorum continuatio, nisi fuerit quando res exigit praetermissa, et me inflat, et fratrem meum, cui charitas jubet servire, contristat, vel certe mihi nihil inesse charitatis fraternae demonstrat, quando sine abstinentia quemlibet abstinentia aut perdat sine adjunctione caritatis, aut pereat. 2. Quia ergo abstinere aut jejunare etiam Manichaei vel quilibet alii haeretici possunt, ut pote qui omnes carnes non pro abstinentia, sed pro immunditia detestantes, corpora sua panis et aquae perceptione conficiunt:
Abbreviated transcription (Latin):
Non mori acceperant innatura Non posse mori consequerentur Ingloria : &ibi ac¬
cepturi essent p̃mium Non posse peccare si hic eorum meritum fuiss& peccare Nolu¬
isse:. Nonigitur acretore suo increaturam indiuinitãs affeciione conlapsos mouer&
aꝑta concupiscentia : Nisi eos ante corrupiss& occulta suꝑbia. Neccis ꝑ serpentem dia¬
bolus propinar& tamferale consilium nisi prius eorum dep̃hender& app&itum : sin¬
quit gus taueritis deligno scientiae boni & mali aperientur oculiurĩ : & eritis sicut
duscientes bonum & malum : Haec sunt illatria quae in mundo eẽ. Non debere adilecto¬
ribusdĩ Contestatur sc̃s io hannes a postolus dicens: Nolite diligere mundum Neq
eaquae inmudo sunt : Quia omne quod est inmundo concupiscentia carnis & concupis

Expanded text:
non mori acceperant in natura, non posse mori consequerentur in gloria; et ibi acnon mori acceperant in natura, non posse mori consequerentur in gloria; et ibi accepturi essent praemium non posse peccare, si hic eorum meritum fuisset peccare noluisse. Non igitur a Creatore suo in creaturam divinitatis affectatione collapsos moveret aperta concupiscentia, nisi eos ante corrupisset occulta superbia; nec eis per serpentem diabolus propinaret tam ferale consilium, nisi prius eorum deprehenderet appetitum. Si, inquit, gustaveritis de ligno scientiae boni et mali, aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii, scientes bonum et malum . Haec sunt illa tria quae in mundo esse, et diligi non debere a dilectoribus Dei, contestatur sanctus Joannes apostolus dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo su