comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
facillime notariorĩa recitacio subueniret. Tunc indignant᷑ dixisti melius fuisse ut famã meã
mꝑ audires. eo qđ longe inferiorẽ me exꝑtus esses quã tͥ illa iactasset. Tunc ea
cũte ante prandiũ salutaremꝰ. & eã nob̃ famã p̃dicasses. hoc me dixisse qđ demẽ illi m̃titasit:
hic sane aisti uerũ medixisse. Proinde cũ duotibi deme diuersa locutis unt aluid fama mea.
iliuid ego: magis utiq gaudere debͦ mepocius quã illã reꝑtũ ẽẽ ueracẽ. Sed qui
solus ds̃uerax. om̃is autẽm homo m̃dax: uereor nehoc qͦq deme temere dixerim. Neque enĩ
in nobis ipsis uł pernos ipsos uericessumꝰ cũ sumꝰ : sed cũ ille inseruissus loqͥt᷑. qͥsolus ÷ uerix.
si ut narraui gesta e̾ẽ recolis: uides quã nondebeas uctare apud homines.q.

Expanded text:
facillime notariorum recitatio subueniret! tunc indignanter dixisti melius fuisse, ut famam meam facillime notariorum recitatio subueniret! tunc indignanter dixisti melius fuisse, ut famam meam semper audires, eo quod longe inferiorem me expertus esses, quam tibi illa iactasset. tunc ego commemoraui, cum te ante prandium salutaremus et eam nobis famam praedicasses. hoc me dixisse, quod de me illa mentita sit. hic sane aisti uerum me dixisse. proinde cum duo tibi de me diuersa locuti sint. aliud fama mea et aliud ego, magis utique gaudere debeo me potius quam illam repertum esse ueracem. sed quiSolus deus uerax, omnis autem homo mendax, uereor, ue hoc quoque de me temere dixerim; neque enim in nobis ipsis uel per nos ipsos ueraces sumus, cum sumus, sed cum ille in seruis suis loquitur, qui solus est uerax. Haec si, ut narraui, gesta esse recolis, uides, quam non debeas iactare apud homines, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Timen quia uł ipsa uerba repetiui ut pressa uoce dicerem itane calũ niã paramus nos tibi:
ut ignoscas peto. Sed tuhis auditis. rursus fidem tuã sonoclariore rȩpetisti : atq in uerbis
tus non audiui dm̃ filiũ : qđ numquã quociens eã dixisti tacueras. Hic ego tã modeste
ut nus quã pulsarẽ ut de excipiendis uerbis nr̃is qđ inter nos placuerat impleret᷑. &iã
ipsam utilitatẽ dep̾senti experim̃to suggessi : dicenste ipsũ non potuisse in memoria uerba
maxime necessarium parares. quanto minꝰ posse illos quinos audirent ita nr̃orũ memi-¬
tissima retinere. quandonũ quã ea repetere ualuisse uidebamꝰ cũ non aliqu
sse uerborũ. ut siquid forte uł tu demeis uł ego detus uerbis uellẽ retracł
discutere. ualerent seu dictũ seu nondictũ liquido recordiri: in qui nob difficultate

Expanded text:
tamen. quia uel ipsa uerba repetiui, ut pressa uoce dicerem: \'Itane calumniam paramus nos tibi?\' tamen. quia uel ipsa uerba repetiui, ut pressa uoce dicerem: \'Itane calumniam paramus nos tibi?\' ut ignoscas, peto. Sed tu his auditis rursus fidem tuam sono clariore repetisti atque in uerbis tuis non audiui \'deum filium\' quod numquam, quotiens eam dixisti, tacueras. hic ego cum modeste, ut poteram, postularem, ut de excipiendis uerbis nostris. quod inter nos placuerat, impleretur, etiam ipsam utilitatem de praesenti experimento suggessi dicens te ipsum non potuisse in memoria uerbamaxime necessarium parares; quanto minus posse illos qui nos audirent, ita nostrorum memitissima retinere, quando numquam ea repetere ualuisti, ubi non aliqusse uerborum, ut, si quid forte uel tu de meis uel ego de tuis uerbis uellem retractare atque discutere, ualerent seu dictum seu non dictum liquido recordari, in qua nobis difficultate
Abbreviated transcription (Latin):
ras abstulisti & conscidisti: & constitiumꝰ post meridinũ tẽpus ut ad essent notarii ad excipien¬
auerba nr̃a. atq int̾nos ita quantũ possemꝰ diligentius tractare mꝰ. Uenimꝰ u
horã condictã. Notarios ad duximꝰ. ut & tui ad essent consedimꝰ. Dixistirursus fidem tuã:
atq inuerbis tius non audiui ingenitũ patrẽ. Credo qđ cogitaueris qͥd inde mane dictũ
ierit : & p̃cauere uolueris. Demde poposcisti: ut & iã ego dicerẽ fidẽ mrã. Ubi
cõ memorans ante meridianũ plicitũ nr̃m. ut eaquȩ dixeras dictare potuis dignareris: tunc
exclamasti calũpniã parare nostͥ. & ideo uerbatua conscripta uelle retinere. Ibi qͥdresponderĩ
recordari nonlibet: atque utinam nectu memineris. Seruaui tam̃ debitã honorifecentiã
honorituo. nec maledictũ deputaui qđ noꝵ aueritate sed ipos testate audire meruissem.

Expanded text:
ras. abstulisti et conscidisti. et constituimus, post meridianum tempus ut adessent notarii ad excipienras. abstulisti et conscidisti. et constituimus, post meridianum tempus ut adessent notarii ad excipienda uerba nostra atque inter nos ista, quantum possemus, diligentius tractaremus. Venimuhoram condictam, notarios adduximus; ut et tui adessent, consedimus. Dixisti rursus fidem tuam, atque in verbis tuis non audivi ingenitum Patrem. Credo quod cogitaveris quid inde mane dictum fuerit, et praecauere uolueris. deinde poposcisti. ut etiam.ego dicerem fidem meam. ubi cum postulassem commemorans antemeridianum placitum nostrum, ut ea. quae dixeras, dictare potius dignareris, tunc exclamasti calumniam parare nos tibi et ideo uerba tua conscripta uelle retinere. ibi quid responderim, recordari non libet atque utinam nec tu memineris. seruaui tamen debitam honorificentiam honori tuo nec maledictum deputaui, quod non a ueritate sed a potestate audire meruissem.
Abbreviated transcription (Latin):
gebamur ostendere. & iã siuocabulũ ipsũ nonibi inueniamꝰ. fieri posse ut illud in
hoc uocabulũ recte adhibitũ iudicetur. Iuib dictis. qđ hinc tibi uderetur attendi ut audirẽ.
& aisti recte factũ ẽẽ ut ingenitus pat̾ inscripturis scĩs nondiceretur. neilli uł tali uerbofieret
hoc dicere debuisse. Sedcũ ã monerẽ ut sibigale uideretur hoc uerbũ ut ad diꝑtineret iniuriã.
deleres illud inde ubiscripseras: consideristi credo posse idrecte dici. & posse defendi: & rur sus
uisti Prorsus egohoc dico. Tũ ego illud qđ iã dixerã repitiui ita fieriposse ut & iã omo usron
neq scriptũ insc̃ĩs paginis inueniatur. & tam̃ dictũ inasertione fidei defendatur: sicut patrem
inillis libris nus quã in genitũ legimꝰ. & tam̃ dicendũ ẽẽ defenditur. Tunc ame cartã quã dede-¬

Expanded text:
cogebamur ostendere, etiamsi uocabulum ipsum non ibi inueniamus, fieri posse, ut illud incogebamur ostendere, etiamsi uocabulum ipsum non ibi inueniamus, fieri posse, ut illud inueniamus, cui hoc uocabulum recte adhibitum iudicetur\'. Quibus dictis, quid hinc tibi uideretur, adtendi, ut audirem, et aisti recte factum esse, ut ingenitus pater in scripturis sanctis non diceretur, ne illi uel tali uerbo fieret peras nec te hoc dicere debuisse. sed cum admonerem. ut, si tibi tale uideretur hoc uerbum, ut ad dei pertineret iniuriam, deleres illud inde, ubi scripseras, considerasti, credo. posse id recte dici et posse defendi et rursus aisti: \'Prorsus ego hoc dico\'. tum ego illud, quod iam dixeram. repetiui ita fieri posse, ut etiam όμοούσιον neque scriptum in sanctis paginis inueniatur et tamen dictum in assertione fidei defendatur. sicut patrem in illis libris nusquam ingenitum legimus et tamen dicendum esse defenditur. tunc a me chartam, quam dede
Abbreviated transcription (Latin):
sermonis nr̃i cũ arrius & eunomius cõ memorati essent. nonane sed afrẽ meo alypio reqͥrente
quasi quis quã homo ẽẽt qͥ hoc uocaretur. sicut arrĩus & eunomius. Deude uehemt̃ exigebas ut hoc
uerbũ tibi inscripturis ostenderemꝰ: & statim nob̾ cõmunicares. Respondebatur a
ut in librissc̃is ostenderetur. Tu contra uerbũ ipsũ crebro repetens. & inuidiose uentilans. atq
nr̃a grecanonẽet. pͥus interp̃candũ & exponendum eẽ qͥd sit homousyon: tũ demũ in diuinĩs
litteris reqͥrendũ. quia & sifortasse nom̃ ipsum non inueniretur: resipsatam̃ inueniret᷑. Quid est
enĩ contentiosuis quã ibi derẽ constat. certare denomine: hȩc gͦ quia in ternos iam collo cuti
fueramus. postea quã ad iduentũ ÷ ut fidẽtuã sicut cõmemoraui scriberes. quanquã in eis uerbis¬
instancius querebã ut ostenderes. Tunc unꝰ ex eis qͥ aderant quantũ intelligi datur fideitue

Expanded text:
sermonis nostri, cum Arrius et Eunomius commemorati essent non a me sed a fratre meo Alypio requirente, quasi quisquam homo esset, qui hoc uocaretur. sicut Arrius et Eunomius. deinde uehementer exigebas, ut hoc uerbum tibi in scripturis ostenderemus, et statim nobis communicares. respondebatur a ut in libris sanctis ostenderetur. tu contra uerbum ipsum crebro repetens et inuidiose uentilans atque nostra Graeca non esset, prius interpretandum et exponendum esse. quid sit όμοούσιον, tum demum in diuinis lenim contentiosius, quam, ubi de re cofueramus, posteaquam ad id uentum est, ut fidem tuam, sicut commemoraui, scriberes, quamquam nihil in eis uerbisinstantius quaerebam, ut ostenderes. tunc unus ex eis, qui aderant, quantum intellegi datur, fidei tu
Abbreviated transcription (Latin):
&iã legentiũ memoriȩ cõmendari: nequis quã uł obliuione opinat᷑. uł dissensione irrita
diceret̃ ab aliqͦ nr̃m aut nonẽe dictũ qđ dictũ erat: aut dictũ et̾ qd̾ dictũ nonerat. In his enĩ
solent latebrassuȩ malȩ defensionis inquirere: quicontentionisunt cupidiores quãueritatis.
ocautẽ necate nec amẽ nec dete nec deme diciposset. sunfidẽ c̃ dictiꝑ maneres. ut uerba nr̃a
exciperent᷑ & scriberentur: presertĩ quiatuipse in his uerbis qͥb fidẽ tuã ꝓnuntiasti: quotiens
ea repetisti: tociens uariasti. Qd nulla credo fraude. sed obliiuone factũ et. Nãpͥmo dixisti
crederete indm̃ patrẽ om̃i potentẽ. inuisibilem. iNigenitũ. iNca pabilem: & iħmxp̃m
sissem mȩhis& iam posse subscribere: ad hoc nescio qͦmͦ res ꝑductu est. utaccepta carta ea ipsa

Expanded text:
etiam legentium memoriae commendari, ne quisquam uel obliuione opinatus uel dissensione inritatus etiam legentium memoriae commendari, ne quisquam uel obliuione opinatus uel dissensione inritatus diceret ab aliquo nostrum aut non esse dictum, quod dictum erat, aut dictum esse, quod dictum non erat. in his enim solent latebras suae malae defensionis inquirere, qui contentionis sunt cupidiores quam ueritatis. hoc autem nec a te nec a me nec de te nec de me dici posset, si in fide condicti permaneres, ut uerba nostra exciperentur et scriberentur, praesertim quia tu ipse in his uerbis, quibus fidem tuam pronuntiasti, quotiens ea repetisti, totiens uariasti, quod nulla credo fraude sed obliuione factum esse. Nam primo dixisti credere te in deum patrem omnipotentem, inuisibilem, ingenitum, incapabilem et in sisses, me his etiam posse subscribere; ad hoc nescio quomodo res perducta est, ut accepta charta, ea ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
oluerã quidẽ petente at que instante ut mennisse dignaris. immo ꝓmerit
aetatis ac dignitatis tue iubente tedefide xp̃iana & iam p̾sens cũpresent e inqͣntũ
mͥ facultatẽ dñs largiretur conferre sermonẽ. Sed quia tibi post prandiũ displicuit
qđ int̾ nos mane placuerit. ut anotariis uerban̾ra exciperentur: neulterius dicas qđ te
audie audio nontacere non me fuisse ausũtibidicere fidẽ meã. his litteris accipe qđ & tu
legas. & cui uolueris legendũ tradas : & qđ uolueris uicissim scribendo ipse respondeas.
niquũ ÷ enĩ ut qͥsq uidicare dealixuelit: & iudicare desenolit. Et dep̾terito quidem
placito gr̃o qđ conditu meridiano implere noluisti. facile existimari potest quis nr̃m
fideisuȩ fiduciã non habuerit: utrũ quiuolebat ut diceretur. ectimebat neteneret᷑
anquiusq ad eo nolebat eã disceptantiũ udicio subtrahi. ut mandatalitteris uellet

Expanded text:
olueram quidem petente te atque instante, ut meminisse dignaris, immo uero pro merito aetatis ac dignitatis tuae iubente te de fide Christiana etiam praesens cum praesente, in quantum mihi facultatem dominus largiretur, conferre sermonem; sed quia tibi post prandium displicuit, quod inter nos mane placuerat. ut a notariis uerba nostra exciperentur, ne ulterius dicas, quod te audio non tacere, non me fuisse ausum tibi dicere fidem meam, his litteris accipe, quod et tu legas et, cui uolueris, legendum tradas et, quod nolueris, uicissim scribendo ipse respondeas. iniquum est enim, ut quisque iudicare de alio uelit et iudicari de se nolit. Et de praeterito quidem placito nostro, quod condicto mendiano implere noluisti, facile existimari potest, quis nostrum fidei suae fiduciam non habuerit, utrum qui uolebat, ut diceretur, et timebat, ne teneretur, an qui usque adeo nolebat eam disceptantium iudicio subtrahi, ut mandata litteris uellet
Abbreviated transcription (Latin):
sedunus homo: multo magis igit᷑ cũ filius dĩdicat ego & pat̾ unũ sumꝰ. unꝰ ÷ ds̃ pat̃. & unus
uocatis coheredib xp̃i unafides. & una spes. & uni caritas ut ẽet eis animauna & corunũ ind m̃
hoc p̾cipue cogit intelligi una eadẽq patris & filii natura. si itadicendũ ÷ deitatis ut pat̃
& filius qui unũ sunt. & inseparabilit unũ sunt & sẽpit̾ne unũs̃ ñ sint duodii sed unus ds.
illi enĩ homines ꝑc̃sortiũ & cõmumonẽ unius eiꝰdẽq naturȩ. qua om̃s homines erant
unũ erant. & si aliquando scđ̃m diuersitates uoluntatũ & sentenciarũ. opinionũ morũq
dissimilitu d ies nonerant unũ. er̃ autẽ plenȩ ꝑfecteq unũ cũ ꝑuentũ fuerit ad eũ finẽ
it sit ds̃ om̃ia in om̃ib. Ds autẽ pat̾ & filius eiꝰ uerbũeiꝰ. d̾sapud dm̃. semꝑ at que i

Expanded text:
sed unus est homo. Multo magis igitur cum Filius Dei dicat, Ego et Pater unum sumus, unus est Deus Pater, et unussed unus est homo. Multo magis igitur cum Filius Dei dicat, Ego et Pater unum sumus, unus est Deus Pater, et unusuocatis coheredibus Christi una fides et una spes et una caritas, ut esset eis anima una et cor unum in deum, hoc praecipue cogit intellegi una eademque patris et filii natura. si ita dicendum est, deitatis, ut pater et filius, qui unum sunt et inseparabiliter unum sunt et sempiterne unum sunt, non sint duo dii sed unus deus. illi enim homines per consortium et communionem unius eiusdemque naturae, qua omnes homines erant, unum erant, etsi aliquando secundum diuersitates uoluntatum et sententiarum et opinionum morumque dissimilitudines non erant unum; erunt autem plene perfecteque unum. cum peruentum fuerit ad eum finem, ut sit deus omnia. in omnibus. deus au
Abbreviated transcription (Latin):
tibus dicatur uł sp̃sunꝰ uł corpus unũ. & cũ ꝓ anima & corpore sibi coherentib dicatur
unus homo. cur non multo maxime patri & filio sibi coherentib dicatur unus ds. cũ sibimnet
inseparabiliter coherrant. qͦ mͦ noncorpꝰ & anima: & cũ corpus & animasit unus homo
uã uis corpus & anima nonsint unũ. curnon multo magis sit pat & filius unꝰ ds̃¬
& filius unu̾sint scđm illã ueritatis uocẽ. ego & pat̾ unũ sumꝰ : Itẽ cũ homo interior & homo
exterior nonsint unũ sieque enĩ eius dẽ nature ÷ exterior cuius interior. quia ex terior
i noncupato corpore dr̃ homo. interiorautẽ insolarationali anima intellia
tam̃simul non homines duosed unus dr̃. quanto magis pat̾ & filius unus ds̃÷ cum pater
& filius unũ sint. quia eiusdẽ nature uł substantie sunt. uł si quo aliqͦ alio uocabulo con¬¬
& lrunꝰ homo exterior & ñsunũ. & tam̃ eiꝰ conexione uinculi naturalis simulutrũq ñ duo

Expanded text:
tus unus vel corpus unum? 12. Et cum pro anima et corpore sibi cohaerentibus dicatur unus homo; cur non multo magis de Patre et Filio sibi cohaerentibus dicatur unus Deus, cum sibimet inseparabiliter cohaereant quomodo non corpus et anima? Et cum corpus et anima sit unus homo, quamvis corpus et anima non sint unum; cur non multo magis sit Pater et Filius unus filius unum sint secundum illam ueritatis uocem: Ego et Pater unum sumus? item cum homo interior et homo exterior non sint unum — neque enim eiusdem naturae est exterior cuius interior. quia exterior cum nuncupato corpore dicitur homo. interior autem in sola rationali anima intellegitur —f utrumque tamen simul non homines duo sed unus dicitur, quanto magis pater et filius unus deus est, cum pater et filius unum sint, quia eiusdem naturae uel substantiae sunt uel si quo alio uocabulo congr, et non sunt unum; et tamen ejus connexione vinculi naturalis simul utrumque non duo,
Abbreviated transcription (Latin):
significat᷑ om̃is incorporea natura sp̃s inscripturis appellit᷑. unde nontantũ patri
& filio & sp̃ui sc̃o. sed om̃irationali creaturȩ: & animȩ hoc uocabulũ c̃gruit. Undedũsdicit.
sp̃s filiorũ hominis. Siascendat ipsesursũ & sp̃s pecoris. sidescendat ipse deorsũ interra
sp̃s inscripturis scđm quandã distinctionẽ inpsa unius hominis anima: u
Siora.¬
uero lingua. sp̃sm̃s orat. ittens autẽ mea infructuosa ÷. Quid qͦ estꝰ. orabo

Expanded text:
significatur, omnis incorporea natura spiritus in Scripturis appellatur; unde non tantum Patri et Filio et Spiritui sancto, sed omni rationali creaturae et animae hoc vocabulum congruit. Unde Dominus diu sfiliorum hominis si ascendat ipse sursum et spiritus pecoris si descendat ipse deorsum in terras in Scripturis secundum quamdam distinctionem in ipsa una unius hominis anima: unSi oravero lingua, spiritus meus orat; mens autem mea infructuosa est. Quid ergo est? Orabo
Abbreviated transcription (Latin):
peccato ageret penitentiã. Est &iã penitentia bonorum & humiliũ fideliũ pene cotidianua:
inqua pectora tundimꝰ dicentes. Dimitte nob̾ debita nr̃a : sic̃ & nos dimittimꝰ debitorib nr̃is.
eque enĩ ea nob̃ dimitti uolumꝰ que dimissa nondubitamꝰ inbaptismo: sed illa u
manȩ fragilitati quãuis parua tamen crebra subrepunt. quesi collecta c̃tranos fuerint:
itanos grauabunt & oppriment. sicut unũ aliquid grandepeccatũ. Quid enĩ inter. ẽ.
ad naufragiũ utrũ uno grando fluctu nauis operiat᷑ & obruat᷑. anpaulati sub repens
agria msentiner & pnegleigentũ derelicta atque c̃tẽpta impleui nauem itq sub imer gat᷑ sr opt̃
hõe e iunli erelesuositis ecorationes inuigi lant. in quibus nondicimꝰ dinitee nob sicut & nos dimitimꝰ:
mani festamus haberenos quod nob̵ dimittatur. At que in his uerb humilantes anuos dimtras
coadrañ quod ã modo agere penitentiã Noncessamus. Adea quȩ scripsisti puto me brtur̃t sed.

Expanded text:
peccato ageret paenitentiam. Est etiam paenitentia bonorum et humilium tidelium paene cotidiana, in qua pectora tundimus dicentes: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. neque enim ea nobis dimitti uolumus. quae dimissa non dubitamus in baptismo, sed illa utique, quae humanae fragilitati quamuis parua tamen crebra subrepunt. quae si collecta contra nos fuerint, ita nos grauabunt. et oppriment sicut unum aliquod grande peccatum. quid enim interest ad naufragium, utrum uno grandi fluctu nauis operiatur et obruatur, an paulatim subrepens a in sentinam et per neglegentiam derelicta atque contempta impleat nauem atque submergat\'? propter hoc ieiunia et elemosynae et orationes inuigilant. inquibus cum dicimus: Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus. manifestamus habere nos. quod nobis dimittatur, atque in his uerbis humiliantes animas nostras cotidianam quodam modo agere paenitentiam non cessamus. ad ea, quae scripsisti, puto me breuiter sed
Abbreviated transcription (Latin):
diligentuer. neforte alicuiꝰ alterius errorissit & nouatianũ se ẽẽ c̃fingat uł putet: ausi& hoc
nouatiani dicunt nescio. Illud tamen scio: qm̃quis qͥs hoc dicit. a regula fidei catholicȩ & adoctri
ixp̃i & apłorum: prorsus alienus est. Agunt enim homines ante baptis mũ penite
pͥorib peccatis. ita tamen ut & iam baptizarentur. sicut scriptũ ẽ: mnactib apłorũ loquente
imittentur uob̾ peccata ur̾a. Agunt &iam homines penitentiã. si post baptis mũ
uerint ut ex cõmunicari. & postea reconciliari mereantur. sicut agunt in om̃ib ecclesus illi
qͥproprie pęnitentes apellantur. Petali enim penitentia locutus. ẽ. apłs paulus: ubiait.
erũ cum uenero humili& me ds̃ ad uos: & lugeã multos exhis qͥ ante pec cauer̃.

Expanded text:
diligenter, ne forte alicuius alterius erroris sit et Nouatianum se esse confingat uel putet. aut, si et hoc diligenter, ne forte alicuius alterius erroris sit et Nouatianum se esse confingat uel putet. aut, si et hoc Nouatiani dicunt, nescio: illud tamen scio, quoniam, quisquis hoc dicit, a regula fidei catholicae et doctrina Christi et apostolorum prorsus alienus est. Agunt enim homines ante baptismum paenitentiam de suis prioribus peccatis ita tamen, ut etiam baptizentur, sicut scriptum est in actibus apostolorum loquente Iesu Christi; et dimittentur uobis peccata uestra. agunt etiam homines paenitentiam. si post baptismum ita peccauerint. ut excommunicari et postea reconciliari mereantur, sicut agunt in omnibus ecclesiis illi. qui proprie paenitentes appellantur. de tali enim paenitentia locutus est apostolus Paulus, ubi ait: Xe, iterum cum uenero. humiliet me deus ad uos et lugeam multos ex his, qui ante
Abbreviated transcription (Latin):
eis lauit pedes. & petenti pecro ut non tantum pedes. uerũ & iã manus & caput ei lauaret: respondit.
ilotus. ẽ. non indi ga& nisi ut pedes lauet. sed est mundus totus: ubi intelligitur quod
ꝓbaptismo: non euidenter expressum. ẽ. Sienim ꝓbaptis mo ideodicit quia ꝑpenitentiam remit.¬
tuntur peccata : hab& aliquid rationis qđ dicit. Sed talis penitentia post baptismũ potest
utilis ẽẽ: siquis peccauerit. Iste autem qm̃ negat post baptimũ daripenitentiaȩ locũ cũ dicit
sicut scripsisti penitentiã solam antebaptismũ ẽe: datur intelligi siceum dixisse quod apłi dederant
penitentiã ꝓ baptismo. ut anteͤ baptismũ eam dederint: aq hi quib datasit postea nonfuerint.
ptitati. quia eis illa ꝓbaptis mofuit: qđ nouatianos dicere num quã audiui. Un.

Expanded text:
eis lauit pedes et petenti Petro. ut non tantum pedes uerum etiam manus et caput ei lauaret, respondit: eis lauit pedes et petenti Petro. ut non tantum pedes uerum etiam manus et caput ei lauaret, respondit: Qui lotus est, non indiget, nisi ut pedes lauet, sed est mundus totus. ubi intellegitur, quodpro baptismo, non euidenter expressum est. si enim pro baptismo\' ideo dicit. quia per paenitentiam remittuntur peccata, habet aliquid rationis. quod dicit. sed talis paenitentia post baptismum potest utilis esse. si quis peccauerit. iste autem quoniam negat post baptismum dari paenitentiae locum, cum dicit, sicut scripsisti. paenitentiam solam ante baptismum esse, datur intellegi sic eum dixisse. quod apostoli dederant paenitentiam pro baptismo. ut ante baptismum eam dederint atque hi, quibus data sit. postea non fuerint baptizati, quia eis illa pro baptismo fuit, quod Nouatianos dicere numquam audiui. unde quaere
Abbreviated transcription (Latin):
exaqua & spũ sco. non intrabit inregnum cȩlorũ. Utrumque autem dedño scriptũ est: & qͥa baptitabat
p̃sentia maiestatis. non tam̃ ipsũ bapti⁊ asse manib suis. Ipsius enim erat baptismi sacra meNitum.
Aodiscipulos autem. bapaitandi ministerium ꝑtinebat. Tunc gͦ quando dicit ioħs euangelista in euangelio
paulo post deillo loquens ait. Ut gͦ cognouit iħs quia audierunt pharisei quoddiscipulos iħs plures
intelligimꝰ iam fuisse baptizatos. siue baptismo ioħis qđ non nulli arbitrantur: siue quod magis
ibile est baptismoxp̃i. Neque enim ministerium baptizandi defuerat ut haber&
seruos ꝑ qͦs ceteros baptizaret: quia nondefuit memorabilis illius humilitatis ministerio quando

Expanded text:
ex aqua et spiritu sancto, non intrabit in regnum caelorum. Utrumque autem de domino scriptum est, et quia baptizabat ex aqua et spiritu sancto, non intrabit in regnum caelorum. Utrumque autem de domino scriptum est, et quia baptizabat dem baptizasse praesentia maiestatis, non tamen ipsum baptizasse manibus suis. ipsius enim erat baptismi sacramentum, ad discipulos autem baptizandi ministerium pertinebat. tunc ergo, quando dicit Iohannes euangelista in euangelio  et baptizabat, tunc paulo post de illo loquens ait: Ut ergo cognouit Iesus, quia audierunt Pharisaei, quod Iesus plures discipulos s, quos intellegimus iam fuisse baptizatos sine baptismo Iohannis, sicut nonnulli arbitrantur, siue. quod magis credibile est, baptismo Christi. neque enim ministerium baptizandi defugeret, ut haberet baptizatos seruos, per quos ceteros baptizaret, qui non defugit memorabilis illius humilitatis ministerium, quando
Abbreviated transcription (Latin):
regnum cȩlorum : iã non debemꝰ querȩre quando qͥsq fuerit baptitatus. sed qͦs cũq legimus
incorpore xp̃i quod. ẽ. eccła ꝑtinere ad regnum cęloꝵ nonnisi baptizatos intelligere debemus.
nisi forte quos angustia passionis inue̾nit. & nolentes xpͥm negare antequã baptitarent᷑ occisisuđ.¬
quib ipsa passio ꝓbatissimo deputata ẽ. Sednumquid hoc possumꝰ deapłis dicere. quiusq adõ largũ
tẽpus habuerunt qͦbaptitarentur. utalios &iã baptitauerint: Sed non omia quȩ facta sunt &ciam
scripta inueniuntur: uerũtam facta ȩt̃ exceteris documentis ꝓbant᷑. Scriptũẽ. quindo baraiatus
st apłs paulus. a senptũ non est quando luptitatisint alii a płi. Uerumptamenaiã ipsos bapteatos
intelligere debemꝰ quẽ ad modũ scriptũ ẽ. quando baptizatȩ sint plebes ecclesiarũ in s & in samaria
x tamen & iam ipsas baptizacas utiq minime dubitamꝰ ꝓpt̃ illã dñi sententiã. nisiquis renat᷑ fuerit

Expanded text:
eucianum: Jam non debemus quaerere quando quisque fuerit baptizatus; sed quoscunque legimus in corpore Christi, quod est Ecclesia, pertinere ad regnum coelorum, non nisi baptizatos intelligere debemus: nisi forte quos angustia passionis invenit, et nolentes negare Christum, antequs ipsa passio pro baptismo deputata est. sed numquid hoc possumus de apostolis dicere, qui usque adeo largum tempus habuerunt, quo baptizarentur, ut alios etiam baptizauerint? sed non omnia, quae facta sunt, etiam scripta inueniuntur; uerum tamen facta esse ei ceteris documentis probantur. scriptum est, quando baptizatus sit apostolus Paulus, et scriptum non est, quando baptizati sint aintelligere debemus, quemadmodum scriptum est, quando baptizatae sunt plebes Ecclesiarum in Hierusalem et iet tamen etiam ipsas baptizatas minime dubitamus, propter illam Domini sententiam: Nisi quis renatus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
tis poterit recitari. Quis ego sũ ut audeã dĩ sententiã p̃uenire indelendo uł sub primendo eiꝰ nomine. dequo
nec suspicari temere aliquid ep̾s debui. nec dilucide iudicare homo deoccultis hominũ potui cũ inipsis
causis secularib. quando ad maiore̾ potestatẽ refert᷑ arbitriũ iudicandi. inanentib sicuti erant om̃ib
reb ex pectet᷑ illa sententia: Unde iã non liceat ꝓuocari nesuperiori cognitori fiat inuria. si eius pender¬
te iudicio aliquid fuerit cõmutatũ: & utiq multũ int̾. ẽ. int̾ diuinã & humanã quã lib& excelsissimã

Expanded text:
tis, poterit recitari, quis ego sum, ut audeam dei praeuenire sententiam. in delendo uel supprimendo eius nomine, de quo nec suspicari temere mali aliquid episcopus debui nec dilucide iudicare homo de occultis hominum potui, cum in ipsis causis saecularibus, quando ad maiorem potestatem refertur arbitrium iudicandi, manentibus, sicuti erant, omnibus rebus expectetur illa sententia, unde iam non liceat prouocari, ne superiori cognitori fiat iniuria, si eius pendente iudicio aliquid fuerit commutatum? et utique multum interest inter diuinam et humanam quamlibet excelsissimam
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ suã : qua se credere sine cunctatione respond&. Uid& cogitutionẽ : qua cogitat quidei possit
sse quod credit. Uid& uoluntatẽ : qua accessit ad suscipiendã religionẽ: Uida &¬
factũ corporalit᷑ dẽ siue tredat᷑ siue t̃ ciedat᷑. S ut puto distingiuis qͦmͦ uideat fidẽ suã qua credit &
omͦ uideat illã resurrectionis imaginẽ in animo suo factã : quã si hoc audit. Uid& &¬
Hȩc g om̃ia uida partĩ corpore : partĩ m̃te: uoluntatẽ uͦ eiꝰ aquo audit̃ ut credat & ipsã xp̃i resurrecti¬
onẽ ñ uid& s credit : Et tam̃ eã uidere dr̃ quodã m̃tis obtutu. magis scłm testimomorũ fide ta: quã
rũ p̃sentĩa creditarũ. Illaetũ quȩ uid& adsunt sensib uł animi uł corporis : quã ui¬

Expanded text:
fidem suam, qua se credere sine cunctatione respondet; uidet cogitationem, qua cogitat, quid ei possit fidem suam, qua se credere sine cunctatione respondet; uidet cogitationem, qua cogitat, quid ei possit prodesse, quod credit; uidet uoluntatem, qua accessit ad suscipiendam religionem; uidfactum corporaliter dicitur, sine credatur siue non credatur. Sed, ut puto, distinguis, quo modo uideat fidem suam, qua credit, et quo modo uideat illam resurrectionis imaginem in animo suo factam, quam, si hoc audit, uidpore partim mente. uoluntatem uero eius, a quo audit, ut credat, et ipsam Christi resurrectionem non uidet, sed credit ; et tamen eam uidere dicitur quodam mentis obtutu magis secundum testimoniorum fidem quam rerum praesentia creditarum. illa enim, quae uidet, adsunt sensibus uel animi uel corporis; quae
Abbreviated transcription (Latin):
recolimꝰ necuidemꝰ dant᷑ signa uł in uocib uł inlitteris uł inqͥb q. docum̃tis qb iusis ñ uisa cre¬
cdant᷑. Non aut̃ ĩmerito scire nos dicimꝰ ñ solũ eaquȩ uidiitiꝰ autide mtꝰ : uerũ & illa quȩ idoneis ad
Scientia quippe m̃ titribuitur: siue ꝑ corporis sensus. sine ꝑipsũ animũ aliquid ꝑceptũ cognitũ q rineat
fides ipsa m̃te utiq uidet᷑ quã uis hoc fide credat᷑ quo d ñ uidet᷑. Vnde & apłs p&rus dic̃ Inquẽ mͦ
ñ uidentes creditis. Et ipsedñs. beati qui ñ uider & trediderꝰ. Cũ itaq dr̃ homini credex p̃m re¬
surrexisse amtortuis: si credit adtende quid uideat adtende quid eredat : & utrũq discerne
aliorũ testimoniorũ auctontatẽ confiriat: dininarũ scilic& scripturarũ ił quorũ lib& aliorũ.
motus ad fidem: Scripture: ad uisa ꝑtinent corpons. Oculorũ si eas legit: aił
audiuit. Uid& aut̃ animo : quicqͥdfiguris litterarũ sonis ue significari intellex̃: Uid& ip̃sã

Expanded text:
 signa uel in uocibus uel in litteris uel in quibusque documentis, quibus uisis non uisa credantur. non autem inmerito scire nos dicimus non solum ea, quae uidimus aut\' uidemus, uerum et illa, quae idoneis ad scientia quippe menti tribuitur, siue per corporis sensus siue per ipsum animum aliquid perceptum cognitumque retineat, et fides ipsa mente utique uidetur, quamuis hoc fide credatur, quod non uidetur. unde et apostolus Petrus dicit: In quem modo non uidentes creditis, et ipse dominus: Beati, qui non uiderunt et crediderunt. Cum itaque dicitur homini: \'Crede Christum resurrexisse a mortuis\', si credit, adtende, quid uideat, adtende, quid credat, et utrumque discerne. aliorum testimoniorum auctoritate confirmat, diuinarum scilicet scripturarum uel quorumlibet aliorum, motus ad fidem. scripturae ad uisa pertinent corporis: oculorum, si eas legit, uel aurium, si audiuit. uidet autem animo. quicquid figuris litterarum sonisue significari intellexit; uidet ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
aucto ritati que scis̃ libris continet᷑ crediderimꝰ. Quid e gͦ quod eadẽ dicit auetoritas dm̃ nerdo
uudit uimꝗ roa fortasse respondet᷑ quodilla testimonia deuidetido do sunt ũ deuiso lpsi
seꝰ contratiu : dm̃ uenio uidit umiq Uidebunt enĩ quẽ ñ uider̃: qͥ mundo corde fili di ee
uoluerint: Q uid ẽ igit᷑ uididm̃ facie ad faciẽ & salua facta e. animamen An& hoc t̃e colr rac¬
sedentẽ introno: & siqua alia solent similia testimonia ex eadẽ auctoritate ꝓferre eqͦ tͦ ysuit¬

Expanded text:
 crediderimus. Quid est ergo, quod eadem dicit auctoritas: Deum nemo uidit umquam? an fortasse respondetur, quod illa testimonia de uidendo deo sunt, non de uiso? ipsi non est contrarium: Deum nemo uidit umquam. uidebunt enim, quem non uiderunt, qui mundo corde filii dei esse uoluerint. quid I est igitur: Vidi deum facie ad faciem et salua facta est anima mea? an et hosabaoth sedentem in throno, et si qua alia solent similia testimonia ex eadem auctoritate proferri, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ex uirgine ei principiũ dare . qͥ anteq nascer&ur ex uirgine iudebat᷑ : aut certe refelli ñ potest.
enĩ adutrũq referendũ ẽ: deniq cũ audit᷑ unigenitus filius ipse enarrabit : m̃tiũ magis quã ocu¬
lorũ uisio declarat᷑. Sp&ies enĩ uidet᷑ : uirtus uͦ narrat᷑. Illa oculis: hȩc m̃te cõp̃henditur Sed
quid de trinitate dicã. Seraplñ quando uoluit apparuit. & uocẽ eiꝰ esaias solus auduit: Appa¬
ruit angłs: & nunc p̃sto ẽ. s ñ uidet᷑. Neq: enĩ it potestate nr̃a ẽ. udere: s in potestate

Expanded text:
ex uirgine ei principium dare, qui antequam nasceretur ex uirgine uidebatur, aut certe refelli non potest ex uirgine ei principium dare, qui antequam nasceretur ex uirgine uidebatur, aut certe refelli non potest enim ad utrumque referendum est. denique cum additur: unigenitus filius ipse enarrrauit, mentium magis quam oculorum uisio declaratur; species enim uidetur, uirtus uero narratur; illa oculis, haec mente conprehenditur. Sed quid de trinitate dicam? Seraphin quando uoluit apparuit et uocem eius Esaias solus audiuit. apparuit angelus et nunc praesto est, sed non uidetur; neque enim in potestate nostra est uidere, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
sensibilia indent᷑: & is cuiꝰ in uoluntate sitũ ẽ. uideri & cuiꝰ naturȩ ẽ. ñ uideri: uoluntatis uideri
ã si ñ uult : ñ uidet᷑. Si uult. uidet᷑. Apparuit enĩ ds abrabȩ qr uoluit : aliis qr noluit ñ apparutt
Uisus e. &iã stephato cũ lapidaret᷑ apopło. aꝑire celũ: Uisus e. &iã iłs stans addext. erã dĩ. & ñ est
uisus a popło. Uidit esaial dñm saba hotb. s alius uidere ũ potuit. qr cui placuit apparuit: &¬
quid de hominib loqͥm᷑. cũ &iã deipsis celestib uirtutib & potestatib legerimꝰ. q dm̃ nemo uidit umq
Et addĩt quod ultra celestes e. potestates Unigemitus filius qͥ ẽ. insinu patris: ipse narrabit. Aut ad¬
qui escat᷑ igit᷑ necesse e. si dm̃ patrẽ neno uidit filiũ uisũ eẽ. in u&eri testam̃to. & desinant her&ici

Expanded text:
sensibilia uidentur et is, cuius in uoluntate situm est uideri et cuius naturae est non uideri, uoluntatis uideri. sensibilia uidentur et is, cuius in uoluntate situm est uideri et cuius naturae est non uideri, uoluntatis uideri. nam si non uult, non uidetur; si uult, uidetur. apparuit enim deus Abrahae, quia uoluit; aliis, quia noluit, non apparuit. uisum est etiam Stephano, cum lapidaretur a populo, aperiri caelum, uisus est etiam Iesus stans ad dexteram dei et non est uisus a populo. uidit Esaias dominum Sabaoth, sed alius uidere non potuit, quia cui placuit apparuit. et quid de hominibus loquimur, cum etiam de ipsis caelestibus uirtutibus et potestatibus legerimus quia deum nemo uidit umquam? et addidit quod ultra caelestis est potestates: unigenitus filius, qui est in sinu patris, ipse enarrauit. aut adquiescatur igitur necesse est, si deum patrem nemo uidit umquam, filium uisum esse in neteri testamento et desinant haeretici
Abbreviated transcription (Latin):
arũ egregios tractatores qͥd de. luisione dĩ senseruit. neforte sufficiant desiderio tuo
quã uis ea forsitan Noueris: Pauca gͦ ista attende si plac&. Cũ ȩuulngłiũ exponens beatus ambrosius
mediolanensis eps ueniss& ad eũ locũ ubi angłs apparuit intẽplo tachariȩ sacerdoti: ex hac obcalione
uide quanta & qualia dedĩ &iã uisione disseruit. Non in merito inquit angłs uidet᷑ in templo : qr ueri
sacerdotis iã nunciabat᷑ aduentus & celeste sacrificiũ parabatur. in qͦ angłi ministrarent. Et bene
apparuisse dr̃ ei qͥ eũ repente conspex̃ hoc sp&ialit̃ aut de angłis aut dedo scriptura diuina tenere
consueuit : ut quod ñ potẽ. p̃uideri appareredicat᷑. Sic enĩ habes : apparuit ols abrahȩ ad ilicem
mãbrȩ. Nã qr ante ñ p̃sentat᷑. s repentino uidet᷑ aspectu : apparere memorat᷑. Non enĩ similit̃

Expanded text:
diuinarum scripturarum egregios tractatores, quid de uisione dei senserint, ne forte sufficiant desiderio tuo, diuinarum scripturarum egregios tractatores, quid de uisione dei senserint, ne forte sufficiant desiderio tuo, quamuis ea forsitan noueris? pauca ergo iMediolanensis episcopus venisset ad eum locum ubi angelus apparuit in templo Zachariae sacerdoti, ex hac occasione, vide quanta et qualia de Dei etiam visione disseruit. Non immerito, inquit, angelus videtur in templo, quia veri sacerdotis iam nuntiabatur aduentus et caeleste sacrificium parabatur, in quo angeli ministrarent. et bene apparuisse dicitur ei, qui eum repente conspexit. hoc specialiter aut de angelis aut de deo scriptura diuina tenere consueuit, ut, quod non potest praeuideri, apparere dicatur. sic enim habes: Apparuit deus Abrahae ad ilicem Mambre; nam qui ante non praesentitur, sed repentino uidetur aspectu, apparere memoratur. non enim similiter
Abbreviated transcription (Latin):
ei quod dix̃ dm̃ nemouidit umq Neq eiũ dix̃ qr me uidistis uidistis & patrẽ : s dicendo qͥ meuidit uid&
& patrẽ. ostendere uoluit unitatẽ substantiȩ patris & filii : ne in aliqͦ int̃se putaret᷑ eẽ. dissimiles
ꝑ hoc qmi uerũ dictũ ẽ. qͥ meuidit uidit & patrẽ: ꝓfecto qũ dm̃ ne mohominũ uidit umꝙ. nec patrẽ
quisꝙ putandus e. uidisse nec filiũ scđm quod ds̃ eꝰ. & filius: & cũ patre unus ds̃. Nã scđm id quod
homo e : utiq int̾ra uisus ẽ. & cũ homitib conu̾satuse. S magna questio ẽ. qͦ mͦ ñ sit contrariũ q tot
antiqͥ uider̃ dm̃ sidm̃ nemo uiditumq: quẽ nemo hominũ uidit : nec uidere potest. Uides quã diffi¬
tilẽ mn ꝓposueris questionẽ : unde me aliquid plixȩ copiosȩq scribere uoluisti ex occasione breiuis epłȩ
meȩ. quȩ tͥ iusa ẽ diligentius & uberius explicanda Uisne gͦ attendere quȩ apud alios interĩ cõperi

Expanded text:
emo uidit umquam. neque enim dixit: Quia me uidistis, uidistis et patrem, sed dicendo: Qui I me uidit, uidit et patrem ostendere uoluit unitatem sub-\' stantiae patris et filii, ne in aliquo inter se putarentur esse dissimiles Qui me uidit, uidit et patrem, profecto, quoniam deum nemo hominum uidit umquam, nec patrem quisquam putandus est uidisse nec filium, secundum quod deus est filius et cum patre unus deus; nam secundum id, quod homo est, utique in terra uisus est et cum hominibus conuersatus est. Sed magna quaestio antiqui uiderunt deum, si deum nemo uidit umquam, quem nemo hominum uidit nec uidere potest. uides, quam difficilem mihi proposueris quaestionem, unde me aliquid prolixe copioseque scribere uoluisti ex occasione breuis epistulae meae, quae tibi uisa est diligentius et uberius explicanda. uisne ergo adtendere, quae apud alios interim comperi
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo enui sat qd agat᷑ in homine: nisi sps hotnis qͥ in ipso ẽ: donec ueniat dns & inlumin& ab scondita
tenebrarũ a manifestabit cogitationes cordis : ut eas ñ solũ quisq snas uideat s & aliorũ Sodm hoc
eni dis apłs neminẽ scire quid agat᷑ in homine nisi sps hominis qͥiipso ẽ. scd̃r quod uide miꝰ
in nobis . Nã scđm id quod credimiꝰ necuidettꝰ: & multos fideles e̾e. nouintiꝰ. & multis noti sumꝰ Sigͦ¬
ũ sta chstincta sunt: uemamꝰ ad causã: Scimꝰ posse dm̃ uideri: qm̃ scriptũ ẽ. Beati inultdi cordes q
sic̃ hanclucẽ: nec m̃te sic̃ ipsã in nobis qua id credimꝰ fidem S tantũ qr scriptũ e. in ea scriptura cuiꝰ
fideles sumꝰ. quod uerã sĩt mutume dubitamꝰ. A płs tam̃ ioħs cũtale aliquid dicer&e. scimnꝰ inqͥt qr cũ a

Expanded text:
nemo enim scit, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis, qui in ipso est, donee 10 ueniat do.minus, qui nemo enim scit, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis, qui in ipso est, donee 10 ueniat do.minus, qui tenebrarum, et manifestet cogitationes cordis , ut eas non solum quisque suas videat, sed et aliorum. Secundum hoc enim dixit Apostolus neminem scire quid agatur in homine, nisi spiritum hominis qui in ipso est secundum quod videmus in nobis: nam secundum id quod credimus nec videmus, et multos fideles esse novimus, et multis noti sumuscausam. scimus posse deum uideri, quoniam scriptum est: Beati mundo corde, quoniam sicut hanc lucem nec mente sicut ipsam in nobis, qua id credimus, fidem, sed tantum quia scriptum est in ea scriptura, cuius fideles sumus, quod uerum sit minime dubitam
Abbreviated transcription (Latin):
Naq uider̃ inuentẽ xp̃m quẽ uidenant morientẽ : ipsã tatt̃ resurrectionẽ cũ hier& ñ uider̃ s eatt
tertissi me credider uidendo & tangendo uiuũ. quẽ nouerant mortuũ Nos tõtũ crediniꝰ: & quod
resurrex̃. & quod ab hominib tuno uisus & contrectatus sit: & quod nunc uiuat iucdis nec iã moriat᷑
& mors ei ultra ñ dominet᷑ . Res aut̃ ipsa nec corporis nr̃i seusib: ad est sic̃ ad est hoc celũ & t̃ra
nec nr̃ȩ m̃tis obtutib sic̃ ad est fides ipsa qua hoccredimꝰ: S iã satis ut puto ista mea p̃locutione cogno¬
uisti quid sit uidere uł mñte uł corpore : & quid abeis dist& credere qd̵ quidem fit̾m̃te & uide tur
ab est corpus inqͥ xps resurrex̃. & ab aspectu m̃tis alterius Sic̃ ab est ab aspectu m̃tis meȩ fides tua qũi us
eũ et̃. inte credã cũ eã ñ uideã corpore quod nectu potes nec iñte quodtu potes: sic̃ egomeã quã tu ũ potes

Expanded text:
t morientem, ipsam tamen resurrectionem, cum fieret, non uiderunt, sed eam certissime crediderunt uidendo et tangendo uiuum, quem nouerant mortuum. nos totum credimus, et quod resurrexerit et quod ab hominibus tunc uisus et contrectatus sit et quod nunc uiuat in caelis nec iam moriatur et mors ei ultra non dominetur. res autem ipsa nec corporis nostri sensibus adest, sicut adest hoc caelum et terra, nec nostrae mentis obtutibus, sicut adest fides ipsa, qua hoc credimus. Sed iam satis, ut puto, ista mea praelocutione recognouisti, quid sit uidere uel mente uel corpore et quid ab eis distet; credere. quod quidem fit mente et uideturabest corpus, in quo Christus resurrexit, et ab aspectu mentis u alterius, sicut abest ab aspectu mentis meae fides tua, quamuis eam esse in te credam, cum eam non uideam corpore, quod\' nec tu potes, nec mente, quod tu potes, sicut ego meam, quam tu non potes.
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ne mo inqͥt homimũ uidre. nec uidere porest. Si gͦ ita dictũ e. dm̃ ne mo uilit umq Acsi dicetet᷑
nemo hominũ. H ac tenꝰ illa questio soluta uidebit᷑. ut ñ sit hiuc sententiȩ contrariũ quod dñisait:
uencissima scriptura testat᷑ quod dm̃ uideruit. sidm̃ ne mouinꝗ hominũ uidit necuidere potest :
Quãq ñ nulli uolentes ꝓbare &iã impios usuros dm̃: adiabolo quoq ipso dm̃ uisũ  pietant. sic accipientes
ũ e in libro iob uenisse cũ angłis & diabolũ in conspectudĩ. ut iã & illud ueniat inque¬
qͥ mꝰ dictũ sit: Beati mnundicordes ꝙ ipsi dm̃ uidebunt. E illud pacẽ sectamini cũ om̃ib & scĩ ficationẽ:
sine qua nemno poterit uidere dũ. Multũ etũ miror sieo usq ꝓgrediunt᷑ qͥ existimant im pios uisupos
ładiabolo uisũ dm̃ : ut eos & mundo ẽẽ. corde: & pacẽ acscĩ ficationẽ cũ om̃ib: sectari

Expanded text:
dere potest — si ergo ita dictum est: Deum nemo uidit umquam, ac si diceretur: Nemo hominum\', hactenus illa quaestio soluta uidebitur, ut non sit huic sententiae contrarium, quod dominus ait: ueracissima scriptura testatur, quod deum uiderint, si deum nemo umquam hominum uidit nec uidere potest? Quamquam nonnulli uolentes probare etiam impios uisuros deum a diabolo quoque ipso deum uisum putant sic accipientes, quod scriptum est in libro Iob uenisse cum angelis et diabolum, in conspectu dei, ut iam et illud ueniat in quillud: Pacem sectamini cum omnibus et sanctificationem, sine qua nemo poterit uidere deum. multum enim miror, si eo usque progrediuntur, qui existimant impios uisuros deum et a diabolo uisum deum, ut eos et mundo esse corde et pacem ac sanctificationem cum omnibus i,I sectari
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ẽe nonpossint. nonuult eam in dño głari: sed sic głari quasi non acceper
Inquo libro quãuis nec ipsius nectue reuerentie nomen expresserit: tamen
amatre uirginis ut᷑ eam scriberet a se postulatum ẽe cõmemorat. Inquadã uͦ
epła sua idem pelagius ubi & nomensuum aꝑtissime ponit. nec nom sacri̧
uirginis tacet : dicit ad eam se scripsisse. & eius dem sui operis testimonuo
ꝓbare nititur se gram dĩ quã uł tacere uł negare asseritur aꝑtissime c̾fiteri.
ed utrum ipse sit lib̾ inquo despiritalib diuiciis illa uerba posuit. uł utrĩ
iduram ꝑuenerit sc̃itatẽ : rescriptis u̾ris petimꝰ nos digneminifacere certiores.

Expanded text:
ex ipsa esse non possint. non uult eam in domino gloriari, sed sic gloriari, quasi non acceperit. ex ipsa esse non possint. non uult eam in domino gloriari, sed sic gloriari, quasi non acceperit. in quo libro quamuis nec ipsius nec tuae reuerentiae nomen expresserit, tamen a matre uirginis, ut ad eam scriberet, a se postulatum esse commemorat. in quadam uero epistula sua idem Pelagius, ubi et nomen suum apertissime ponit nec nomen sacrae uirginis tacet, dicit ad eam se scripsisse et eiusdem sui operis testimonio probare nititur se gratiam dei. quam uel tacere uel negare adseritur, apertissime confiteri. sed utrum ipse sit liber, in quo de spiritalibus diuitiis illa uerba posuit. uel utrum ad nestram peruenerit sanctitatem, rescriptis uestris petimus nos dignemini facere certiores.
Abbreviated transcription (Latin):
acrimoniam atq facundiã leguntur aplurimis aꝑtã c̾fessionẽ illius grai
repperiri: quã uehement̃ cõmendat apłs. Qui &iã ipsius m̃surã fidei sine
qua im posibile est dõ placere. ex qua ustus uiuit quȩ ꝑ dilectionẽ operatur.
ante quã & sine qua om̃ino nulla cuius quã bona opera existi mandasunt
q̃m om̃e quod nonẽ. exfide peccatũ est dm̃ dicit unicuiq parcitũ. nec sola
reuolatione scientiȩ nos diuinitus adiuuari ut pie iustẽq uiuamꝰ. que sine
caritate inflat: uerũ &iã inspiratione caritatis ipsius queplenitudo legs ẽ.
& que cornr̃m itescientia non inflet edificat. Sed adhiic nusquam tale
aliquid meorum licteris potuimꝰ inuenire. ALaxime autem hoc inisto libro
ẽẽ uellemꝰ. ex quo descripta illa uerba posuimus. ubi uirginẽ xp̃i italaudans
tã quã spiritales diuicias nullus ei pret̃ ipsã conferre possit: & tã quã nisi

Expanded text:
acrimoniam atque facundiam leguntur a plurimis, apertam confessionem illius gratiae acrimoniam atque facundiam leguntur a plurimis, apertam confessionem illius gratiae reperiri, quam uehementer commendat apostolus, qui etiam ipsius mensuram fidei, sine qua impossibile est deo placere, ex qua iustus uiuit, quae per dilectiouem operatur, ante quam et sine qua omnino nulla cuiusquam bona opera existimanda sunt, quoniam omne, quod non est ex fide, peccatum est, deum dicit unicuique partitum nec sola reuelatione scientiae nos diuinitus adiuuari, ut pie iusteque uiuamus, quae sine caritate inflat, uerum etiam inspiratione caritatis ipsius. quae plenitudo legis est t quae cor nostrum. ut scientia non iuflet, aedificat. sed adhuc nusquam tale aliquid in eorum litteris potuimus inuenire. Maxime autem hoc in isto libro esse uellemus, ex quo descripta illa uerba posuimus, ubi uirginem Christi ita laudans. tamquam spiritales diuitias nullus ei praeter ipsam conferre possit et tamquam nisi
Abbreviated transcription (Latin):
c̃fitet᷑ ille qui dixit. Cumscirem quia nemo eẽ potest c̃tinens nisids̃ det: & ho
ipsum erat sapientiȩ scire cuius eẽt hoc donũ. adii dñm: & dẽp̃catussum illũ. Neq
eñĩ iste aut naturam p̃cando uolebat accipere in qua. c̃ditus erat. aut de naturali
uoluntatis arbitrio sãgebat cum quo conditus erat: aut remissionẽ peccatorun
desiderabat qui pocius c̃tinentiã nepeccaret obtabat. uł quid faciendũ e̾ẽt
scire cupiebat. cumiã se scire fateretur cuius e̾ęt hoc donũ: sed utiq tantas
uoluntatis uires. tantum dilectionis ardorẽ uolebat accipere sp̃u sapientiȩ
sufficeret adimplendã magnitu dinẽ c̃tinentiȩ. Sigͦ tale aliquid illic
inuenire potueritis: uberrimas gr̃as agimͦ. si rescribendo insinuare dinemiNi.
Satis enĩ dici non potest quantum cupiamꝰ ineorũ hominũ scriptis qui ꝓpter

Expanded text:
confitetur ille, qui dixit: Cum scirem. quia nemo esse potest continens, nisi deus det, et hoc confitetur ille, qui dixit: Cum scirem. quia nemo esse potest continens, nisi deus det, et hoc ipsum erat sapientiae scire, cuius esset hoc donum, adii dominum et deprecatus sum illum. neque enim iste aut naturam precando uolebat accipere. in qua conditus erat, aut de naturali uoluntatis arbitrio satagebat, cum quo conditus erat, aut remissionem peccatorum desiderabat, qui potius continentiam, ne peccaret, optabat, uel, quid faciendum esset, scire cupiebat. cum iam se scire fateretur, cuius esset hoc donum, sed utique tantas uoluntatis uires. tantum dilectionis ardorem uolebat accipere spiritu sapientiae, qui sufficeret ad implendam magnitudinem continentiae. si ergo tale aliquid illic inuenire potueritis, uberrimas gratias agimus, si rescribendo insinuare dignemini. \' Satis enim dici non potest, quantum cupiamus in eorum hominum scriptis, qui propter