comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
populus in deserto auctus ẽ. qñ tab̾naculu testimonii nũcu¬
patu ẽ. ubi deus sacrificus futura p̾nunctiantib colebatmꝵ ch
stilicet iam data lex fuiss ĩmonte multum terribiliter ⁊ttes¬
tabantur enim euidentisimam miribilibus signis uccibq
diuinitas. quod ftr̃m ẽ Nox ut exitum ẽ de egypto. ⁊ indeserto ppłs
ẽẽcepit.qui quagesimo die post celebratum pasca. ꝑ ois iolatiõe
qui usq cuus a deo typus xp̃i ẽ prenu̾̃ctians eum ꝑ uictimam pas¬
sionis dehoc mundo transituru ad patrem. Mascha quiꝑpe ebrer lĩ¬
qua transitus interpretatur ut cum iam reuelaretur testamentuꝵ
nouu posteaq̃ pasca nrum ĩmolatus ẽ xp̃s quinqnagesimio dtre
uonire de celo sp̃s scũs qui dictus ẽ meuangh̾o. digitus dei ẽnt re¬
cordatione meam in primi prefigurati facti memoria renos pret

Expanded text:
populus in deserto actus est, quando tabernaculum testimonii nuncupopulus in deserto actus est, quando tabernaculum testimonii nuncupatum est, ubi Deus sacrificiis futura praenuntiantibus colebatur, cum scilicet iam data lex fuisset in monte multum terribiliter; adtestabatur enim euidentissima mirabilibus signis uocibusque diuinitas. Quod factum est, mox ut exitum est de Aegypto et in deserto populus esse coepit, quinquagensimo die post celebratum Pascha per ouis immolationem; qui usque adeo typus Christi est praenuntians eum per uictimam passionis de hoc mundo transiturum ad Patrem Pascha quippe Hebraea lingua transitus interpretatur, ut iam cum reuelaretur testamentum nouum, postea quam Pascha nostrum immolatus est Christus, quinquagensimo die ueniret de caelo Spiritucordationem nostram in primi praefigurati facti memoriam revocaret;
Abbreviated transcription (Latin):
pharaonis. quod nom̃ in egipto. omium regum fuit ĩtan¬
tu ꝑuenit iirum. ut ip̃e illam gentem mirabiliter multipli¬
catam ⁊ durissimo ⁊ grauissimo ĩbi ferebat iugo ẜuitutis ex¬
traheret. Imo ꝑ eum̃ deus qui hoc promiserat abrahe Pri
quippe exinde fugiens. ꝙ cum isrłitam defenderent egyptu
cecideret ⁊ territus fuerat Postea diuinitus missus mn potes¬
tate sp̃s dei. superauit pharaonis resistentes magos Tune
peum egiptus illate sunt decem memorabiles plage cum
dimictere populu dei nollẽt aqua insanguine uẽsã. rane sc¬
nifes. Cinomia mors pecoꝵ ulcera grãdo. locusta tenebre mcs
primogenitoꝵ ad extremu isrłitãs quos plagis. tot tanti¬
q ꝑfracti. tandem aliqñ dimiserat egiptii in mãri rubro du
persecuntur extincti sunt Illis quippe ab cuntib diuisum
mare fecit uiam. hos autem in sequentes. in se rediens un¬
da submersit.Teinde ꝑ annos quadraginta duce moysedã

Expanded text:
Pharaonis quod nomen in Aegypto omnium regum fuit in tanPharaonis quod nomen in Aegypto omnium regum fuit in tantum prouenit uirum, ut ipse illam gentem mirabiliter multiplicatam ex durissimo et grauissimo, quod ibi ferebat, iugo seruitutis extraheret, immo per eum Deus, qui hoc promiserat Abrahae. Prius quippe exinde fugiens, quod, cum Israelitam defenderet, Aegyptum occiderat et territus fuerat, postea diuinitus missus in potestate spiritus Dei superauit Pharaonis resistentes magos. Tunc per eum Aegyptiis inlatae sunt decem memorabiles plagae, cum dimittere populum Dei nollent, aqua in sanguinem uersa, rana et sciniphes, cynomyia, mors pecorum, ulcera, grando, lucusta, tenebrae, mors primogenitorum. Ad extremum Israelitas, quos plagis tot tantisque perfracti tandem aliquando dimiserant, Aegyptii in mari Rubro dum persequuntur extincti sunt. Illis quippe abeuntibus diuisum mare uiam fecit; hos autem insequentes in se rediens unda submersit. Deinde per annos quadraginta duce Moyse Dei
Abbreviated transcription (Latin):
stram suꝑmaiorem. quem hebat ad dextram. Graue uisum est
patri eorum. ⁊ ammonuit patrem. nelut colligens eius erro¬
rem. ⁊ quisnam eorum ẽet maior ostendens. at ille mutar
manus noluit. s dixit. scio fili. ⁊hic erit in populũ. ⁊ hic e¬
xaltabitur. s frater eius iumor. maior illo erit ⁊ semen ei
erit in multitudine gentui etiam hic duo illa promissa
abrahe illum secundum carne. istu ẜm fidem Capitul¬
Efuncto antem lacob. defucto etiam ioseph ꝑ reli. & e¬
quos centum quadraginta annos nu donec exirent de te¬
ra egipti. in modum incredibilem illa gens creuit. etiam
tantis actrita ꝑ secutionib. ut quodam̃ tem pore nati ma¬
sculi necarentur cum mirantes egiptios. nimia populi il¬
lius incrementa terrerent. Tunc moyses subtractus fu¬
to trucidatorib paruuloꝵ ad domum regiam in gentium
p eum deo preparante puenit. Nutritusq ad optatus a filia

Expanded text:
stram super maiorem quem habebat ad dextram: graue uisum est stram super maiorem quem habebat ad dextram: graue uisum est patri eorum, et admonuit patrem uelut corrigens eius errorem et quisnam eorum esset maior ostendens. At ille mutare manus noluit, sed dixit: Scio, fili, scio. Et hic erit in populum, et hic exaltabitur; sed frater eius iunior maior illo erit, et semen eius erit in multitudinem gentium. Etiam hic duo illa promissa Abrahae, illum secundum carnem, istum secundum fidem? CAPUefuncto Iacob, defuncto etiam Ioseph per reliquos centum quadraginta quattuor annos, donec exiretur de terra Aegypti, in modum incredibilem illa gens creuit, etiam tantis adtrita persecutionibus, ut quodam tempore nati masculi necarentur, cum mirantes Aegyptios nimia populi illius incrementa terrerent. Tunc Moyses subtractus furto trucidatoribus paruulorum ad domum regiam, ingentia per eum Deo praeparante, peruenit nutritusque et adoptatus a filia
Abbreviated transcription (Latin):
in ebrians qͣ preclarus est. Et dentes eius lacte canclidiores. qd
potant apud apłm pariuuli. uerba scilicet nutrientia. non dum ido¬
nei solito cibo. Ip̃e ĩgitur ẽ in quo reposita erant promissa inde
que donec uenirẽt nũqua principes hoc ẽ reges ihł ab illa str¬
pe defuerunt ip̃e est expectatio gentiu. qd̾ clariũs est uidendo.q̃
sit exponendo. Sicut ante duo isaac filii. esau et iacob. figuram
prebuerunt dũoꝵ populor in udeis ⁊ xpianis quanis qd ad car¬
nis propaginem pertmet. nec udei. uenerĩt de semine esan. sed
dumei. Nẽc ep̃iane gentes de iacob. s potius uidei. Adhoc eni tm̃
figura ualuit quad dictum ẽ maior seriuet minori. Ita factum ẽ
etiam induob filus ioseph nam maior gexit trpum iudeoru.
epianor autem minor. quos cum benẽdicẽt iacob manum de¬
efram ponens sup minorem quem habebat ad smistram. S ini¬

Expanded text:
inebrians quam praeclarus est! Et dentes eius candidiores lacte, quod inebrians quam praeclarus est! Et dentes eius candidiores lacte, quod potant aput apostolum paruuli, uerba scilicet nutrientia, nondum idonei solido cibo. Ipse igitur est, in quo reposita erant promissa Iudae, quae donec uenirent numquam principes, hoc est reges Israel, ab illa stirpe defuerunt. Et ipse exspectatio gentium; quod clarius est uidendo quam fit exponendo. CAPUT praebuerunt duorum populorum in Iudaeis et Christianis quamuis, quod ad carnis propaginem pertinet, nec Iudaei uenerint de semine Esau. sed Idumaei; nec Christianae gentes de Iacob, sed potius Iudaei; ad hoc enim tantum figura ualuit, quod dictum est: Maior seruiet minori: ita factum est etiam in duobus filiis Ioseph; nam maior gessit typum Iudaeorum, Christianorum autem minor. Quos cum benediceret Iacob, manum dextram ponens super minorem quem habebat ad sinistram, sin
Abbreviated transcription (Latin):
ptinet potestatem qd̾ de resurrectione eius adiũctu ẽ. Quis susci¬
tauit eum. Hoc ẽ quia nullus hominu. nisi se ip̃e. Quia etiam
de corpo̾e suo dixit. soluite templu hoc ⁊ in triduo resuscitabo illd̾
ip̃m ad autem genus mortis. hoc sublimitas crucis. ⁊ in imnor
uerbo intelligitũr qd̾ ait ascendisti. Quoduero adlidit recũbẽs
dormisti euangelista exponit ubi dicit ⁊ ĩclimnato capite tradid
sp̃m aut certe sepultura eis agnoscitur. in qua recubuit dormiẽe
⁊ unde illum nullus hõium sicũt prophete aliquos. uł sicut ip̃e alio¬
quos suscit.auit. s sicut ip̃e a sonno surrexit. Stola porro eius quã
lauat in uino. id mundat apeccatis in sanguine suo cuiꝰ sangnĩe
sacramentu bapticati scit unde ad uĩgit Et insanguine une.i
admictum siuim. quid ẽ nisi ecc̃a. Et fulm oculi eius Auino sp̃na¬
les eius in ebriati eculo eius de quo canit psalmus. Et calix tun

Expanded text:
pertinet potestatem, quod de resurrectione eius adiunctum est: Quis suscipertinet potestatem, quod de resurrectione eius adiunctum est: Quis suscitabit eum? hoc est, quia nullus hominum, nisi se ipse, qui etiam de corpore suo dixit: Soluite templum hoc, et in triduo resuscitabo illud. Ipsum autem genus mortis, hoc est sublimitas crucis, in uno uerbo intellegitur, quod ait: Ascendisti. Quod uero addidit: Recumbens dormisti, euangelista exponit, ubi dicit: Et inclinato capite tradidit spiritum; aut certe sepultura eius agnoscitur, in qua recubuit dormiens, et unde illum nullus hominum, sicut prophetae aliquos uel sicut ipse alios, suscitauit, sed sicut a somno ipse surrexit. Stola porro eius, quam lauat in uino, id est mundat a peccatis in sanguine suo, cuius sanguinis sacramentum baptizati sciunt, unde et adiungit: Et in sanguine uuae amictum suum, quid est nisi ecclesia? Et fului oculi eius a uino spiritales eius inebriati poculo eius, de quo canit psalmus: Et calix tuus
Abbreviated transcription (Latin):
disti recũbens dormisti ut leo. ⁊ ut catłs leonis quis suscitauit¬
eum: Non deficiet princeps ex iuda ⁊ dux de femorib ems.
donec ueniant que reposita sunt ei ⁊̃ ux eĩt expectatio gentiũ:
ad ligans ad utem pullum suum. ⁊ cilicio pullum asine s̾
Lauãbit ĩuino stolam suam ⁊ sanguine uue amictum sui fului
cculi ens auino ⁊dentes eius candicliores lacte. ex posui hec ad¬
uersus manicheum fanstum disputans ⁊ satis eẽ arbitror quã¬
tum ueritas prophecie huius elucet. ubi ⁊ mors xp̃i predicta est
uerbo dormitionis ⁊ non necessitas s potestas in morte noĩe le¬
onis quam potestatem in euangelio ip̃e preclicat dicens. Pote¬
state habeo ponendi aĩam meãm ⁊ potestatem heo iterum sim̃¬
di cam. Nemo cam tollit a me.s ego cam pono a me ⁊iterumt
sumo eam. sic leo fremuit. sic quod d̾ixit impleuit. s ad eam naq

Expanded text:
ndisti; recundisti; recueum? Non deerit princeps ex Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniant quae reposita sunt ei; et ipse exspectatio gentium, alligans ad vineam pullum suum, et cilicio pullum asinae: lauabit in uino stolam suam et in sanguine uuae amictum suum. Fului oculi eius a uino et dentes candidiores lacte. Exposui haec aduersus Manichaeum Faustum disputans et satis esse arbitror, quantum ueritas prophetiae huius elucet; ubi et mors Christi praedicta est uerbo dormitionis et non necessitas, sed potestas in morte nomine leonis. Quam potestatem in euangelio ipse praedicat dicens: Potestatem habeo ponendi animam meam et potestatem habeo iterum sumendieam. Nemo eam tollit a me; sed ego eam pono a me, et iterum sumo eam. Sic leo fremuit, sic quod dixit inpleuit. Ad eam namque
Abbreviated transcription (Latin):
noria fuiorum isrł qui intrauerunt megaptum srori cumi¬
rooupatre suo. ro enim dictir. ẽ. quia simul cum illo cõputãt
septuagintaquinq non quia simul iam erant om̃s. qm̃ egip¬
tum ingressus ẽ ip̃e s ut dixi totum tp̃s hetur enus ingressus
quo ure̾it ioseph. ꝑ quem eius uidetur ingressus Igitur ꝓꝓ po¬
pulum xp̃ianu. in quo dei ciuitas peregrinatur ĩterris si car¬
nem ep̃i in abrahe semine requiramus. remotis ꝯcubar filiis.
occurrit isaac. Si insemme isaac remoto esan qui ẽ etiam edõ. occu¬
rit iacob qui ẽ isrł. s ĩsemine ip̃ius ihł. Remotis ceteris. occũrit
moriturus ifrł. suos filios benediceret que: ad medu udam
pphetice benedixerit andiamus. Inda inquit te laudabunt f¬
tres tui. manus tue suꝑ dorsum inimicoꝵ tuoꝵ ⁊ adorabunt te
filii patris tui. Catulus leonis uida exgerminatioe filimi asce¬

Expanded text:
nomina filiorum Israel, qui intrauerunt in Aegyptum simul cum Inomina filiorum Israel, qui intrauerunt in Aegyptum simul cum Iacob patre suo. Hoc enim dictum est, quia simul cum illo conputantur septuaginta quinque, non quia simul iam erant omnes, quando Aegyptum ingressus est ipse; sed, ut dixi, totum tempus habetur eius ingressus, quo uixit Ioseph, per quem uidetur ingressus. CAPpopulum Christianum, in quo Dei ciuitas peregrinatur in terris, si carnem Christi in Abrahae semine requiramus, remotis concubinarum filiis occurrit Isaac; si in semine Isaac, remoto Esau, qui est etiam Edom, occurrit Iacob, qui est et Israel; si in semine ipsius Israel, remotis ceteris occurrit moriturus Israel suos filios benediceret, quem ad modum ludam prophetice benedixerit, audiamus: Iuda, inquit, te laudabunt fratres tui. Manus tuae super dorsum inimicorum tuorum; adorabunt te filii patris tui. Catulus leonis Iuda; ex germinatione, fili mi, asce
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ omnis cohabitatio patris eius ⁊ uix̾ annos centumr decem. Et ii¬
dit iosepħ manasses ⁊ effren filios usq intertiam generationer
qp̃e est ille ꝓnepos eius ab effren tertius generationemquipde
tertiam dicit filium nepotem ꝓronepotem. Deinde sequitur et fi¬
in machir filii manasse natisunt sup:a femora iosephabas iher
ue est nepos manasse ꝓnepos ioseph. s płr appellati sunt siẽ scpt
consuenit que unam quoq filiam iacob filias nũcupauit. sicut
ipiatie lingue consuetudine liberi dicuntur płr filii. etuam ũ ñ
sit uno amplius. Cum ergo ipius ioseph predicetur fencitas
Qua potut udere pronẽpotes nullomõ putandisemt. Paot
fuisse tricesimo nono annio ꝓ aui sioseph qn aderm iegrpto
ucos pater eius aduenit Isiud antem est qued fallit minus
utodilgenter intuentes. quoniar scriꝑturr est des antepi

Expanded text:
et omnis cohabitatio patris eius, et uixit annos centum decem, et uiet omnis cohabitatio patris eius, et uixit annos centum decem, et uidit Ioseph Ephraem filios usque in tertiam generationem. Ipse est ille pronepos eius ab Ephraem tertius. Generationem quippe tertiam dicit filium, nepotem, pronepotem. Deinde sequitur: Et filii Machir, filii Manasse, nati sunt supra femora Ioseph. Et hic ille ipse est nepos Manasse, pronepos Ioseph. Sed pluraliter appellati sunt, sicut scriptura consueuit, quae unam quoque filiam Iacob filias nuncupauit; sicut in Latinae linguae consuetudine liberi dicuntur pluraliter filii, etiamsi non sint uno amplius. Cum ergo ipsius Ioseph praedicetur felicitas, quia potuit uidere pronepotes, nullo modo putandi sunt iam fuisse tricensimo nono anno proaui sui Ioseph, quando ad eum in Aegyptum Iacob pater eius aduenit. Illud autem est, quod fallit minus ista diligenter intuentes, quoniam scriptum est: Haec autem
Abbreviated transcription (Latin):
eorum nõ solum filii. s etiam nepot̾es. in illis septuagnita qnq
numerantur. Qui tunc egiptum ingressi sunt cum lacob. na
cõmemoratur ibi machir. filius man̾asse. pronepos ioseph ⁊ ei¬
dem machir filius.i. galaad nepos manassen pronepos iosepl
ibi est. ⁊ quem geniuit effrẽ. alter filius ioseph. idẽ ut alaam ne¬
pos ioseph. ⁊ filius ip̃ius. ut aleedẽ nepos effrẽ. pronepos ioseph
qui nullo modo ẽẽ potuerunt qnͣ iacob inegiptum uenit.i
⁊ filius ioseph nepotes suos auos istorum minores q̃ nouem an¬
nor pueros inuenit. S nimiru: intrortus iacob mnegiptum qnͣ
eum in septuaginta quinq hominib scriptura cõmemorat. non
unus dies uł ĩmus annus. s totum illud est tempus.q̃ diu i¬
uit iose ph ꝑ quem fcũm ẽ ut intraret.Nam de ip̃o ioseph eadem
scriptura sic̃ loquitur. ⁊ habitauit ioseph in egipto. ip̃e ⁊ frẽs eius

Expanded text:
 quo pacto eorum non solum filii, sed etiam nepotes in illis septuaginta quinque  quo pacto eorum non solum filii, sed etiam nepotes in illis septuaginta quinque numerantur, qui tunc Aegyptum ingressi sunt cum Iacob? Nam commemoratur ibi Machir, filius Manasse, nepos Ioseph, et eiusdem Machir filius, id est Galaad, nepos Manasse, pronepos Ioseph; ibi est et quem genuit Ephraem, alter filius Ioseph, id est Utalaam, nepos Ioseph, et filius ipsius Utalaae Edem, nepos Ephraem, pronepos Ioseph; qui nullo modo esse potuerunt, quando Iacob in Aegyptum uenit t filios Ioseph, nepotes suos, auos istorum, minores quam nouem annorum pueros inuenit. Sed nimirum introitus Iacob in Aegyptum, quando eum in septuaginta quinque hominibus scriptura commemorat, non unus dies uel unus annus, sed totum illud est tempus, quamdiu uixit loseph, per quem factum est ut intrarent. Nam de ipso Ioseph eadem scriptura sic loquitur: Et habitauit Ioseph in Aegypto, ipse et fratres eius
Abbreviated transcription (Latin):
diderunt. atq in infidelib claudus. Nam femoris latitudo genis
multitudo ẽ. Plures quippe sũt ĩea stirpe de quib prophetice predi
tum est. Et claudicauerunt a semitis suis: Capitulum. ez¬
Ngressi itaq referintur megyptum simulcum ip̃o iacob septua¬
qm̃ta quinq homines ad numerato ip̃o filiis snis in quo nuõ
due tantum femine cõmemorantur. una filia.neptis altera. s res
diligenter considerata non indicat ꝙ tantus nũs fuerit inꝓgeni
iacob die uel anno quo egressus ẽ egiptum cõmemorati sunt qu¬
poc in eis. etiam pnepotes ioseph. qui nullo modo iam tu esse po¬
tuerunt qm̃ cunc centum trignita annoꝵ erat lacob. filius noͣ
eius ioseph. triginta nouem. que cum accepiss tricesimo anno
suo uel amplius costet uxorem.quomo potiit ꝑ noue: annos
habere pronepotes de filiis quos ex eadem uxore suscepit. En
igitur nec filios herent effren et manasse filii ioseph. s eos pue¬

Expanded text:
diderunt, adque in infidelibus claudus. Nam femoris latitudo generis diderunt, adque in infidelibus claudus. Nam femoris latitudo generis multitudo est. Plures quippe sunt in ea stirpe, de quibus prtum est: Et claudicaverunt a semitis suis . CAPUT ngressi itaque referuntur in Aegyptum simul cum ipso Iacob septuaginta quinque homines, adnumerato ipso filiis suis. In quo numero duae tantum feminae commemorantur, una filia, neptis altera. Sed res diligenter considerata non indicat, quod tantus numerus fuerit in progenie Iacob die uel anno quo ingressus est Aegyptum. Commemorati sunt quippe in eis etiam pronepotes Ioseph, qui nullo modo iam tunc esse potuerunt, quoniam tunc centum triginta annorum erat Iacob, filius uero eius Ioseph triginta nouem; quem cum accepisse tricensimo anno suo uel amplius constet uxorem, quo modo potuit per nouem annos habere pronepotes de filiis, quos ex eadem uxore suscepit? Cum igitur nec filios haberent Ephraem et Manasses, filii Ioseph, sed eos pue
Abbreviated transcription (Latin):
perductus est. atq ibidem sublimatus. Iacob aute etiam ihł. sicut¬
pauloante dixi uocabatur. qd̾ nomen magis populus ex illo pcreat
obtinuit. Noc autem nomen illi ab angło impositum est. qui cum
illo fuerat in itinere de mesopotania fedeunte luctatus tyꝑum xp
eiudentissime gerens. Nam ꝙ ei preualuit iacob utiq uolenti. ut mi¬
stẽium figuraret. significat passionem xp̃i ub uisi sunt ei preualere.
uidei. Et famen benedictione: abecdem angło quem superaueratipe¬
trauit. Hac si huius nominis impositio. benedictio fuit. Interp̃tatur
añt ihł. uidens deum. Quid erit in fine p̃miu sc̃orum oĩ. Tetigit
porro illi idem angłs ueluti preualenti latitudine femoris eumqi
to modo clandumꝰ reddidit. Erat itaq unus atq idem iacob ⁊ bene¬
dictus ⁊̃ clandus. benedictus in eis qui in xp̃m ex eoclem populo cre¬

Expanded text:
perductus fuit, atque ibidem sublimatus. CAPUT XXXIX.-- Quperductus fuit, atque ibidem sublimatus. CAPUT XXXIX.-- Qupaulo ante dixi, uocabatur, quod nomen magis populus ex illo procreatus obtinuit. Hoc autem nomen illi ab angelo inpositum est, qui cum illo fuerat in itinere de Mesopotamia redeunte luctatus, typum Christi euidentissime gerens. Nam quod ei praeualuit Iacob, utique uolenti, ut mysterium figuraret, significat passionem Christi, ubi uisi sunt ei praeualere Iudaei. Et tamen benedictionem ab eodem angelo, quem superauerat, inpetrauit; ac sic huius nominis inpositio benedictio fuit. Interpretatur autem Israel \'uidens Deum\\ quod erit in fine praemium sanctorum omnium. Tetigit porro illi idem angelus ueluti praeualenti latitudinem femoris eumque isto modo claudum reddidit. Erat itaque unus adque idem Iacob et benedictus et claudus: benedictus in eis, qui in Christum ex eodem populo cre
Abbreviated transcription (Latin):
ut inde acciperet uxorem iide ante illi acciderit ꝯnattuor
habere feminas. de quib duedeam filios. ⁊ unam feminam p¬
creauit cum earum nulla cõcubiss illicite. indicat senptura di̾¬
creadunam qui ppe accipiendam uenerat. s cum illi alterti proal¬
tera supposita fuiss nec ip̃am dimisit qua ne scre no usus fuerat ĩ
nute nesutibio eam uderetur huisse. ⁊ eo tp̃e qñ multiplierede
nostentatis cansa plures uxores. lexnulla prohibebat accep etide
poster tut unum futuri coniugii fidem fecerat. Que cu eiset ste¬
pam ancalam suam de qua filios ip̃a susciperet. marito dedit Nid
et orolem cupiebat effecit. Nullam iacob legitur petisse p̾ter unã
neeusus plurimis nisi gingende prolis officio coningali iure õ¬
nato ut neq lit faceret᷑ ñ uꝰxores eius id fieri flagitasset q̃ c̃õpõi
piri sui hebant legitimam ptãte Genuit gͦ. duodecĩ filios ⁊ ina filiã

Expanded text:
ut inde acciperet uxorem. Unde autem illi acciderit quattuor ut inde acciperet uxorem. Unde autem illi acciderit quattuor habere feminas, de quibus duodecim filios et unam filiam procreauit, cum earum nullam concupisset inlicite, indicat scriptura diuina. Ad unam quippe accipiendam uenerat; sed cum illi altera pro altera subposita fuisset, nec ipsam dimisit, qua nesciens usus fuerat in nocte, ne ludibrio eam uideretur habuisse, et eo tempore, quando multiplicandae posteritatis causa plures uxores lex nulla prohibebat, accepit etiam illam, cui uni iam futuri coniugii fidem fecerat. Quae cum esset sterilis, ancillam suam, de qua filios ipsa susciperet, marito dedit; quod ultiplicare prolem cupiebat, effecit. Nullam Iacob legitur petisse praeter unam, nec usus plurimis nisi gignendae prolis officio, coniugali iure seruato, ut neque hoc faceret, nisi uxores eius id fieri flagitassent, quae corporis uiri sui habebant legitimam potestatem. Genuit ergo duodecim filios et unam filiam
Abbreviated transcription (Latin):
non est hic nisi domus dei. ⁊ hic porta ẽ celi. Et surrxeeit racob. ⁊ sũpsit
Lpidem quem supposuit capiti suo ⁊ statuit illum intitulum. ⁊ suꝑ¬
fudit oleum in cacumen eius. ⁊uocauit iacob nomen loci illius dor¬
men dei. Wec ad ꝓpheciam ꝑtinent nec more idolatrie lapidem pe¬
fudit iacob oleo uelut faciens illum deum Neque enim adorauit
cundem lapidem. nel ei sacrificauit. s: xp̃i nomen achrismate ẽ .i.
qb unctione profecto figuratum. Est hic aliquid qd̾ ad magnum
ꝑtineat sacram̃tum. Scala uero ista intelligitur ip̃e saluator. nob
In memoriam reuocare in eũgłio ubi cum drenł de nathanael
gcee uere isrlita in quo dolas non ẽ quia isrłuderat istam uisi¬
onem ip̃e est enim lacob. Eodem loco nt.Am. amĩ dico robro
undebitis celum apertum. ⁊ angłos dei ascendentes ⁊descendetes
sup filiu hominis. Perrexit ergo iacob in mesopo tamam i

Expanded text:
non est hoc nisi domus Dei et haec porta est caeli. Et surrexit Iacob et sumsit non est hoc nisi domus Dei et haec porta est caeli. Et surrexit Iacob et sumsit lapidem, quem subposuit ierfudit oleum in cacumen ejus: et vocavit Jacob nomen loci illius, Domus Dei . Hoc ad prophetiam pertinet: nec more idololatriae lapidem perfudit oleo Jacob, velut faciens illum deum; neque enim adoravit eumdem lapidem, vel ei sacrificavit: sed quoniam Christi nomen a chrismate est, id est ab unctione; ppertineat sacramentum. Scalam uero istam intellegitur ipse Saluator nobis in memoriam reuocare in euangelio, ubi, cum dixisset de Nathanael: Ecce uere Israelita, in quo dolus non est, quia Israel uiderat istam uisionem ipse est enim Iacob, eodem loco ait: Arnen, amen, dico uobis, uidebitis caelum apertum et angelos Dei ascendentes et descendentes super filium hominis. Pen-exit ergo Iacob in Mesopotamiam,
Abbreviated transcription (Latin):
Deciderat enim sol. ⁊ sumpsit ex lapidib loci ⁊ posuit. ad ciput suum
⁊dormunt in loco illo ⁊ sõpmanit. Et ecce scala stabilita suꝑ terram
cuius caput ꝑtingebat ad celum. ⁊ angeli dei ascendehant et descende¬
bant per illam. ⁊ dñs incumbebat sup illam ⁊dixit. Ego sum deus
abraham patris tui ⁊ deus isaac. noli timere. Terramꝰ in qua tu dori
tibi dãbo illam ⁊ semini tuo ⁊ erit semen tum sicut arena terre ⁊ di¬
iatabitur supra mare. ⁊m africum.⁊ in aquilonem.⁊ ad orientemi
⁊bonedicentur inte omnes trib terre. et insemine tuo et ecce ego
sum fecum custehens te in om̃i ina quacũq ibis ⁊ reducam te ĩfer¬
pam hanc quia non te derelinquã donec faciam omia que tecumr
iatntus sum Et surrexit iacob de sompno suo. ⁊dixit. quia ẽ dñs ⁊ loco
hor ego autem nesciebam. ⁊ timuit et dreit.ꝙ̃ terribilis locus ẽ hic

Expanded text:
cciderat enim sol; et sumsit ex lapidibus loci et posuit ad caput suum cciderat enim sol; et sumsit ex lapidibus loci et posuit ad caput suum et dormiuit in loco illo et somniauit. Et ecce scala stabilita super terram, cuius caput pertingebat ad caelum; et angeli. Dei ascendebant et descendebant per illam, et Dominus incumbebat super illam et dixit: Ego sum Deus Abraham patris tui et Deus Isaac, noli timere; terram, in qua tu dormis super eam, tibi dabo illam et semini tuo; et erit semen tuum sicut harena terrae, et dilatabitur supra mare et in Africum et in aquilonem et ad orientem; et benedicentur in te omnes tribus terrae et in semine tuo. Et ecce ego sum tecum, custodiens te in omni uia quacumque ibis, et reducam te in terram hanc, quia non te derelinquam, donec faciam omnia, quae tecum locutus sum. Et surrexit Iacob de somno suo et dixit: Quia est Dominus in loco hoc, ego autem nesciebam. Et timuit et dixit: Quam terribilis locus hic!
Abbreviated transcription (Latin):
patris tui  semini tuo post te. ut heres fus terre incolatus tre
Secrit᷑ deus abrabam Dic iam intelligimus segregatum semen
iacos. ab alio semine isaac qd fcũm ẽ p esm. qñ ẽnim dictum est
in ysaac uocabitur tibi semen pertinens utiq semen adtinitite:
dei. Seperatum ẽ inde aliud semen abrabe. Qd erat mancille tilio. d¬
. ques futurum erat in filiis cethure. s adhuc erat ambignum de
duob gemirs fiis usaas an ad utruq an idou eoeimillabe¬
neduedoptineret ⁊ siad unu. quis nam eẽt ilorrem qd̾nune deli¬
patum ẽ cum propretice a patre benedicitur iacob et dicitur. terto
inconi cantiones gentu. ⁊ det tibi beneditionẽ abraũ patris tui
roencitaq in mesopotamiar iacob ĩsopni Capitu butro &u¬
aedepit oraculum de quo sic scriptum ẽ Et exiit iacobr puteo u¬
rationis ⁊ profectus ẽ in carem. ⁊ deuenit in locum. ⁊ dorminit ibi:

Expanded text:
patris tui, tibi et semini tuo post te, ut haeres fias terrae incolatus tui, patris tui, tibi et semini tuo post te, ut haeres fias terrae incolatus tui, quam dedit Deus Abrahae . Hic jam intelligimus segregatum semen Jacob ab alio semine Isaac, quod factum est per Esau. Quando enim dictum est, In Isaac vocabitur tibi semen , pertinens utique semen ad civitatem Dei; separatum est inde aliud semen Abrahae, quod erat in ancillae filio, et quod futurum erat in filiis Cethurae. Sed adhuc erat ambiguum de duobus geminis filiis Isaac, an ad utrumque, an ad unum eorum illa benedictio pertineret; et si ad unum, quisnam esset illorum. Quod nunc declaratum est, cum prophetice a patre benedicitur Jacob, et dicitur ei: Et eris in congregationes gentium, et det tibi benedictionem Abrahae patris tui. Pergens itaque in Mesopotamiam Iacob in somnis accepit oraculum, de quo sic scriptum est: Et exiit Iacob a puteo iurationis et profectus est in Charran et deuenit in locum et dormiuit ibi;
Abbreviated transcription (Latin):
mihi uenatione ⁊ intulit mibi ⁊ manduc̃am ab om̃ib ante qua
tuuenires ⁊ benedixi eum ⁊ benelictus sit Quis non bio malechi¬
ctione potius expectaret irati Si hec non supna inspiratione se tei¬
reno more gererentur Ores gestas s ꝓphetice gestas int̾ra .E celi¬
tus phomines s diuinitus n excutiantur singula tanti fecunda
misteriis Huita sunt implenda uolumina. aed huic operimodr
moderate imponendus nos in alia festinare ꝯpellit Capitulum¬
ꝯctitur icob⁊ parentibꝰ in mesopotimia nt abi dueat mae¬
Accorem patris mictentis uerba sunt. Nonaccipus uxore hnde
filiabem aneor surgens fuge i meiopotamia. indomo bathrel
patros matris tue ⁊ sume tibi inde ueorem de filrebr laban. frĩc ma¬
trs tue detro aute mens benedicit te ⁊ angeate ⁊multeplicet i¬
tret tres incongregntione gentur ⁊ det tibi benediciones abriã

Expanded text:
mihi uenationem et intulit mihi, et manducaui ab omnibus, antequam mihi uenationem et intulit mihi, et manducaui ab omnibus, antequam tu uenires? et benedixi eum, et benedictus sit. Quis non hic maledictionem potius exspectaret irati, si haec non superna inspiratione, sed terreno more gererentur?s o res gestas, sed prophetice gestas; in terra, sed caelitus; per homines, sed diuinitus! Si excutiantur singula tantis fecunda mysteriis, multa sunt inplenda uolumina; sed huic operi modus moderate inponendus nos in alia festinare conpellit. CAPUtitur Jacob a parentibus in Mesopotamiam, ut ibi ducat uxorem. Patris mittentis haec verba sunt: Non accipies uxorem ex filiabus Chananaeorum: surgens fuge in Mesopotamiam in domum Bathuel, patris matris tuae, et sume tibi inde uxorem de filiabus Laban, fratris matris tuae. Deus autem meus benedicat te, et augeat te, et multiplicet te; et eris in congregationes gentium; et det tibi benedictionem Abrahae
Abbreviated transcription (Latin):
tiinu denedreerit te benedictus Re nedictio igitur ucob ꝓrecleatẽ
pestus celore nominis cp̃i sic ager mimdus ampletur eiubett
be secducioderos cen ee est de uerhor piunia diinoꝵ. ⁊dneta
uete frumeeitum ꝗrm sacrimto corporis eras et sanguini
ier iune gente s uym ⁊ dorant pemcipes. ip̃e est dñs. Fcis sui.
quia populus eius dominatur indeis. ip̃m adorant filii patris eui
hoc est filu abrale ẜm fidem. quia et ip̃e filius est habrale secũdũ
carnem. Ip̃m qui maletixerit maledictus. ⁊qui benelixerit ben¬
dictus ẽ xp̃s inquam noster etiam ex ore iudeorum quanius er
nedici putatur ⁊ quia ab eis errantib expectatur. Ecce benedictiõ
nem promissam repente maior uenit expanesctxiaae ⁊ia lum se
pro ilio benedreisse cognoscit. Miratur et quis nam ille sit ꝑcon¬
tatur. nec tamen se dec̃eptum ẽẽ conqueritur immo confestire¬
uelato sib intus in corde magno sacramento deuitat indignatio¬
nem confirmat benẽtictionem. Quis ergo inquit uenatus est

Expanded text:
et qui benedixerit te, benedictus. Benedictio igitur Iacob praedicationescitur. Odore nominis Christi, sicut ager, mundus inpletur; eius est benedictio de rore caeli, hoc est de uerborum pluuia diurnorum, et um in sacramento corporis eius et sanguinis. Ei seruiunt gentes, ipsum adorant principes; ipse est dominus fratris sui, quia populus eius dominatur Iudaeis; ipsum adorant filii patris eius, hoc est filii Abrahae secundum fidem, quia et ipse filius est Abrahae secundum carnem; ipsum qui maledixerit, maledictus, et qui benedixerit, benedicnedici putatur, qui ab eis errantibus exnem promissam repetente maiore expauescit Isaac, et alium se pro alio benedixisse cognoscit; miratur et quisnam ille sit percontatur; nec tamen se deceptum esse conqueritur; immo confestim reuelato sibi intus in corde magno sacramento deuitat indignationem, confirmat benedictionem. Quis ergo, inquit, uenatus est
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ conspicientib prebuisse. adlens etiam. diuiser̾t sibi uestim̃ta
mea ⁊ sup uestem meai misert sortem Que ꝓphecia quẽ admo¬
dum impleta sit euangłica narrat hystoria. Tunc profecto et
alia recte intelligunt᷑. que ibiminus aperte dicta sunt. cum con¬
gruunt his que tanta manifestatione claruert. Presertim qra
la que non transacta credimus. s presentia contuemur. sic̃ in
eglem psalmo leguntur. Tanto ante predicta. ita nunc exhibi¬
taiam toto orbe tẽrraru cernuntur. Ibi enim paulo post dicitur
Qͥomemo:abuntur. ⁊ conuertentur ad dũm uniuersi fines t̾re
Et ador abunt in conspectu eius uniu̾se patrie gentius. quonũ

Expanded text:
et conspicientibus praebuisse, addens etiam: Diuiserunt sibi uestimenta et conspicientibus praebuisse, addens etiam: Diuiserunt sibi uestimenta mea et super uestimentum meum miserunt sortem, quae prophetia quem ad modum inpleta sit euangelica narratur historia, tunc profecto et alia recte intelleguntur, quae ibi minus aperte dicta sunt, cum congruunt his, quae tanta manifestatione claruerunt: praesertim quia et illa, quae non transacta credimus, sed praesentia contuemur, sicut in eodem psalmo leguntur tanto ante praedicta, ita nunc exhibita iam toto orbe cernuntur. Ibi enim paulo post dicitur: Commemorabuntur et conuertentur ad Dominum uniuersi fines terrae et adorabunt in c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ euagłum nos uocnnus ⁊ eam uirgam iurtatis em̃o agno¬
scma dominan uõ cum in medio inimicor suoꝵ idem p̾ĩ int̾
quos dnatur.dentib frendendo et tabescendo ⁊ nibil aduersusa
eos ualendo testantur. Oemde quod paulo post dicit. Iniauit doᷤ
sech ex eo q um nus q̃r ẽ sacerdotium ⁊ sacrificium ẜm ordine:
aaron. ⁊ ubiq offertur sub sacerdote xp̃o quod protulit melchise¬
dech. qñ bñdieit abraham. Quis ambigere ꝓmictitur. de quo
ista dicantur: Adhec itaq manifesta ret̾eruntur. que paulo ob¬
scurius in eodem ꝑsalmo posita sunt. qñ recte intelligunt. quod
in nr̃is iam popularib ẜ monib fecimus. Sic ⁊ in illo ubi hu̾il
manus meas ⁊ pedes meos. dinumerauert omnia ossa mea.
Ip̃i uõ cõsid̾rauert ⁊ cõspexer̾t me. Quib utiq u̾bis incruce cõ¬
pus significauit extentum: manib pedibq confixis ⁊ clauoꝵ
trãsuerberatione cõforis. Eoq modo se spectacłm considerantib

Expanded text:
us, et eam virgam virtutis ejus agnoscimus. Dominari vero eum in medio inimicorum suorum, iidem ipsi inter quos dominatur, dentibus frendendo et tabescendo, et nihil adversus eum valendo, testantur. Deinde quod paulo post dicit, Juravit Domisedech, ex eo quod iam nusquam est sacerdotium et sacrificium secundum ordinem Aaron et ubique offertur sub sacerdote Christo. quod protulit Melchisedech, quando benedixit Abraham, quis ambigere permittitur, de quo ista dicantur? Ad haec itaque manifesta referuntur, quae paulo obscurius in eodem psalmo posita sunt, quando recte intelleguntur; quod in nostris iam popularibus sermonibus fecimus. Sic et in illo, ubi humilmanus meas et pedes, dinumerauerunt omnia ossa mea; ipsi uero considerauerunt et conspexerunt me quibus utique uerbis in cruce corpus significauit extentum manibus pedibusque confixis et clauorum transuerberatione confossis, eoque modo se spectaculum considerantibus
Abbreviated transcription (Latin):
transit itur eni popterqued ei dicitur oblua scere posrnte tiolu
⁊rmitm pxris ti. Qus ciuitatis impie porteo sint a isilite sola
carne non fitri qnimia etam ipi magnihuiꝰ regio enuq regme
adipos enim uenies ⁊ abeis xp̃s cccisus magis a liorrmr fadto ire
quos fon urdit incame. Sñ ꝑ cuuiscdam psalm ꝓotecim die uõrte¬

Expanded text:
transit ad Christum. Propter quod ei dicitur: Obliuiscere populum tuum et domum patris tui. Cuius ciuitatis inpiae portio sunt et Israelitae sola carne, non fide; inimici etiam ipsi. magni huius regis eiusque reginae. Ad ipsos enim ueniens et ab eis Christus occisus magis aliorum factus est, quos non uidit in carne. Unde per cuiusdam psalmi prophetiam dicit
Abbreviated transcription (Latin):
sinu meo multarum gentium: Quod exprobrauer̾t inimici tui
domine. qd exprobrauert commutatione xp̃i tui. Utrum ex pso¬
na dicta sint illoꝵ isrłitarum qui desiderabant reddi si ꝓmissionẽ
uł scripta tẽpore quo fuit etham. de cuius nomine titulum iste
futurs erant. quib hoc tẽpus eẽt antiquu qñ regi dauid i̾sta pro
rrprobrasse illis paxionem xp̃i quam scriptura cõmutationẽ uo¬
sctips ẽ gentium. Et hoc eñm eis nunc ex probrant multe gentes
qut credicerunt in eum ꝑ testam̃tum nouũ. Illis inuetust̾ate re¬
nun enooꝵ eos obiiuiscente s potius miserante dño ⁊ rp̃i posi ho
qpoobeium creditim sunt s ille quẽ prius posui conuuententioe
piecutionus proxp̃i nomine paterentur recordari potuert excee¬
sufrsntguim semini dauid fuisse promissuz ⁊ eius desiderio dicer.
non desperando s petendo.querendo pulsando. Ubi sunt misea¬
tonde tue antiq dñe quas iurasti dauid inueritate tua. ode¬

Expanded text:
sinu meo multarum gentium; quod exprobrauerunt inimici tui, Domine; quod exprobrauerunt, commutationem Christi tui, utrum ex persona dicta sint illorum Israelitarum, qui desiderabant reddi sibi promissionem, el scripta tempore, quo fuit Aethan, de cuius nomine titulum iste futuri erant, quibus hoc tempus esset antiquum, quando regi Dauid ista promipersequebantur, exprobrasse illis passionem Christi, quam scriptura commutationem uofactus est gentium, et hoc eis nunc exprobrant multae gentes, quae crediderunt in eum per testamentum nouum, illis in uetustate renon eos obliviscente, sed potius miserante Domino, et ipsi post hoc opprobrium credituri sunt. Sed ille quem prius posui, convenientior persecutionum pro Christi nomine paterentur, recordari potuerunt excelsum regnum semini David fuisse promissum; et ejus desiderio dicere, non desperando, sed petendo, quaerendo, pulsando, Ubi sunt miserationes tuae antiquae, Domine, quas jurasti David in veritate tua? Me
Abbreviated transcription (Latin):
nostroru exoritur illa famosissima questio. ubi matusal.a
xiiii. annos urxisse post diluuiu cõpritatur.cum scriptura
ex omnib qui in terra tunc fuerant. solos ecto homines ĩ ar¬
cha exitium cõmemorat euasisse diluui. inquib matussala
non fuit.Secundum codices enim nostros matussalã prius¬
qui funnt nõgenti quĩquaginta quinq ex quo matusala natus
c̾ uiq ad anñu: diluu. Om̃s autẽ anni iute matusala. decec.
Lxuni. cõputantur quia cum uixiss annos centu sexagintar
septem ⁊ genuiss filium qui ẽ appeslatus lamech post ẽu gen¬

Expanded text:
nostrorum exoritur illa famosissima quaestio, ubi Mathusalam nostrorum exoritur illa famosissima quaestio, ubi Mathusalam quattuordecim annos uixisse post diluuium conputatur, cum scriptura ex omnibus, qui in terra tunc fuerant, solos octo homines in arca exitium commemoret euasisse diluuii, in quibus Mathusalam non fuit. Secundum codices enim nostros Mathusalam priusqui fiunt nongenti quinquaginta quinque, ex quo Mathusalam natus est usque ad annum diluuuem conputantur, quia, cum uixisset annos centum sexaginta septem et genuisset filium, qui est appellatus Lamech, post eum gen
Abbreviated transcription (Latin):
ita in summã simił consonantia. Wixit enim annos anteqͣ i
tusala quippe que genuit enoch. anteqͣ gingeret eum. qui in
ip̃o ordine sequitur. ẜm hebreos. non centu minus s uigiti
amplius uixit annos. qui rursus in nostris postraqͣ eum ge¬
nuit. reperiuntur adcliti.⁊ in utrisq sibi simima uniuersi nũm¬
ri occurrit: In sola nona generatione idẽ mamus lamech filii
matussale patris autem noe. summa uniuersitatis discrepat
s nõ plurrmũ. iugniti enim et quattuor años plus urxisse in
hebreis.qͣ in nr̃is colicib inuenitur. Nam anteq̃ grageret
filium qui uocatus est noe. sexminus het in hebreis qͣ ĩ nr̃is
Dostea ueroqͣ genint eum. triginta amplius in eisdem q̃ in
nostris. nñ sex illis detractis. rẽstant.xxiiii. ut dictum est Ca
P hanc hantem discrepantiã hebreorũ cedicum atq̃ płu. N2¬

Expanded text:
ue in summa similis consonantia. Vixit enim annos, antequam ue in summa similis consonantia. Vixit enim annos, antequam thusalam quippe, quem genuit Enoch, antequam gigneret eum, qui in ipso ordine sequitur, secundum Hebraeos non centum minus, sed uiginti amplius uixit annos; qui rursus in nostris, postea quam eum genuit, reperiuntur additi, et in utrisque sibi summa uniuersi numeri occurrit. In sola nona generatione, id est in annis Lamech, filii Mathusalae, patris autem Noe, summa uniuersitatis discrepat, sed non plurimum. Viginti enim et quattuor annos plus uixisse in Hebraeis quam in nostris codicibus inuenitur. Namque antequam gigneret filium, qui uocatus est Noe, sex minus habet in Hebraeis quam in nostris; postea uero quam eum genuit, triginta amplius in eisdem quam in nostris. Unde sex illis detractis restant uiginti qua hanc autem discrepantiam Hebraeorum codicum adque
Abbreviated transcription (Latin):
dissentiant. Nam ip̃e homo primus adam. anteqͣ ginge̾t
filium qui ẽ appellatus seth. ducentos .xxx. uississe añnos re¬
peritur incodicib nr̃is. In hebreis autem centu .xxx. phib̾tu
Oc tingentos m̃illis atq ita m̾ utrisq uniuersitatis sũma
ꝯcordat᷑. Ac deinde ꝑconsequentes generationes añqͣ gigna¬
tur. qui gigni cõmemoratur.minus uixisse apud hebreos  pr̃
inueitur c̾entu annos. S posteaq̃ est genitus. ide ip̃e centu
minus q̃ inhebreis in uenitur Innr̃is.atq ita et hinc ⁊ inde
numeri uniuersitas consonat. Insexta aũt gn̾atione nusqͣ
ntriq codices discrepant. In septima nero uͥ ille qui natus est
enoch. non mortuus. s quod deo placiͣt. translatus eẽ narra¬
tur. eadem dissonantia ẽ. que insupiorib quinq de centu an¬
nis. anteqͣ gigneret. eum qui ibi cõmemoratus ẽ filiu. atq¬

Expanded text:
dissentiant. Nam ipse homo primus Adam, antequam gigneret dissentiant. Nam ipse homo primus Adam, antequam gigneret filium, qui est appellatus Seth, ducentos triginta uixisse annos reperitur in codicibus nostris, in Hebraeis autem centum triginta perhioctingentos uero in illis; adque ita in utrisque uniuersitatis summa concordat. Ac deinde per consequentes generationes antequam gignatur, qui gigni commemoratur, minus uixisse aput Hebraeos pater eius inuenitur centum annos; sed postea quam est genitus idem ipse, centum minus quam in Hebraeis inueniuntur in nostris; adque ita et hinc et inde numeri uniuersitas consonat. In sexta autem generatione nusquam utrique codices discrepant. In septima uero, ubi ille qui natus est Enoch non mortuus, sed quod Deo placuerit translatus esse narratur, eadem dissonantia est, quae in superioribus quinque de centum annis antequam gigneret eum, qui ibi commemoratus est, filium, adq
Abbreviated transcription (Latin):
ta deridens.s in hystoricam fidẽ. tanq miraculoꝵ nalium scp̃turaᷤ¬
sumens. Uerum ut dixi.antiquoꝵ magnitudines corporu anue̾¬
ta plerũq ossa. qm̃ diuturna sunt. ⁊̃ multo posteriorib seculis pro¬
dunt. nnoꝵ aũt numerositas cuiusq hõis qui temporibitp
fuit. nulł mnc talib docum̃tis uenire in experim̃tum põt. Nec tam̃
ides fides sacre huius ystorie dercganda ẽ cuius tanto impudentiꝰ
narrata non credimus quanto impleri certius p̾nũctiata ꝯspiciꝰ
Dicit tamen etiam ide plimus ẽẽ ad huc gentem ubi ducentos
annos uiuitur. Si ergo humanaꝵ intaru diuturnitates. quas
ex perti non sumus. Boclie habere crecluntur ĩcognita nob loca cu
non hũisse credantur ⁊ tp̃a: An uero credibile e̾st. alicubi eẽ qd̾
nõ nulla indetur ẽẽ distantia. quod ignoro qua ratioñ sit fcũm¬
non tamen tanta ẽ ut illos homines tam longe uos fuisse

Expanded text:
ta deridens, sed in liistoricam fidem tamquam miraculorum naturalium scriptor adta deridens, sed in liistoricam fidem tamquam miraculorum naturalium scriptor adsumens. Verum, ut dixi, antiquorum magnitudines corporum inuenta plerumque ossa, quoniam diuturna sunt, etiam multo posterioribus saeculis produnt. Annorum autem numerositas cuiusque hominis, quae temporibus illis fuit, nullis nunc talibus documentis uenire in experimentum potest. Nec tamen ideo fides sacrae huic historiae deroganda est, cuius tanto inpudentius narrata non credimus, quanto inpleri certius praenuntiata conspicimus. Dicit tamen etiam idem Plinius esse adhuc gentem, ubi ducentos annos uiuitur. Si ergo humanarum uitarum diuturnitates, quas experti non sumus, hodie habere creduntur incognita nobis loca, quur non habuisse credantur et tempora? An uero credibile est alicubi esse quod nonnulla uidetur esse distantia, quod ignoro qua ratione sit factumnon tamen tanta est, ut illos homines tam longaeuos fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
uim̾ fluminu uariosq casus sepulcra cõiuncũt. ubi apparu¬
erunt. uł unde ceciderunt incredibilis magnitudinis ossa mo¬
tuor. Uicli ip̃e non solus. s aliqui mecum in uticensi litore mo¬
larem hominis dentẽ tam ingentẽ ut si in nr̃oꝵ dentium mo¬
dulos. minutatim concideretur. centũ nobis uideretur face̾ po¬
tuisse S illu gigantis alicuiꝰ fuisse credideri Nam p̃ter qd̾
erant om̃iu mu̾lto ꝙͣ nr̃a maiora tunc corpõra gigantes lõ¬
ge ceteris ante ibant sic̃ aliis deinde nr̃isq tempo̾rib rara qui¬
d̾em. s nunqͣ ferme defuer̃t. qui modum alioꝵ plurimũ excede̾nt
Slimus scrłs dactissimus homo quanto magis magisq p̾terit scłi ex¬
cursus minora corporanam ferre testatur quod etiam homerũ com¬
memorat. sepe carmine fuisse conq̃stu Non ħ uelut poctica figmen¬

Expanded text:
uim fluminum uariosque casus sepulcra conuincunt, ubi apparuuim fluminum uariosque casus sepulcra conuincunt, ubi apparuerunt uel unde ceciderunt incredibilis magnitudinis ossa mortuorum. Vidi ipse non solus, sed aliquot mecum in Uticensi litore, molarem hominis dentem tam ingentem, ut, si in nostrorum dentium modulos minutatim concideretur, centum nobis uideretur facere potuisse. Sed illum gigantis alicuius fuisse crediderim. Nam praeter quod erant omnium multo quam nostra maiora tunc corpora, gigantes longe ceteris anteibant; sicut aliis deinde nostrisque temporibus rara quidem, sed numquam ferme defuerunt; quae modum aliorum plurimum excederent. Plinius Secundus. doctissimus homo. quanto magis magisque praeterit saeculi excursus, minora corpora naturam ferre testatur; quod etiam Homerum commemorat saepe carmine fuisse conquestum, non haec uelut poetica figmen
Abbreviated transcription (Latin):
uerit ca nõ solum aliqua ueru etiam magna potusse condẽ
cuutitem qñ intam longum tp̃s protendebatur uita mõtaliͦ
nisi forte infidelium quĩspiam ex ip̃a numerositate annorum
nobis ingerat questionem quia uixisse tunc homines scͥptũ ẽ
in.auctorib nostris: ⁊ hoc neget ẽȩ credendum. Iti ꝯrupoe nõ credut.
etiami magnitudines corpor. longe ampliores tune fuisse q̃r nẽ
sunt Rnde ⁊ nobilissimus eorum pocta uirgiluis deingent l¬
pide quem in agrorum limite infixum. uir. fortis ulorũm tẽpo¬
rum pugrnans et rapint et cucurrit. ⁊into sit amisit. mrx illũ
inquitsectib sex ceruices subirent Qualia nunc hominuin
pancit cõrpora tellus. significans maiora tume corpora produ¬
cer solere tellure. Quanto magis igitur tẽporib recensiõib
mundi añt illucd nobile diffamatumq diluiu. B decorpor
magnitudine plerũq incredulos nndata puetustate sine p

Expanded text:
uerit Cain non solum aliquam, uerum etiam magnam potuisse condere uerit Cain non solum aliquam, uerum etiam magnam potuisse condere ciuitatem, quando in tam longum tempus protendebatur uita mortalium; nisi forte infidelium quispiam ex ipsa numerositate annorum nobis ingerat quaestionem, qua uixisse tunc homines scriptum est in auctoritatibus nostris, et hoc neget esse credendum. Ita quippe non credunt etiam magnitudines corporum longe ampliores tunc fuisse quam nunc sunt. Unde et nobilissimus eorum poeta Vergilius de ingenti lapide, quem in agrorum limite infixum uir fortis illorum temporum pugnans et rapuit et cucurrit et intorsit et misit: Vix illum — inquit — lecti bis sex ceruice subirent, Qualia nunc hominum producit corpora tellus, significans maiora tunc corpora producere solere tellurem. Quanto magis igitur temporibus recentioribus mundi ante illud nobile diffamatumque diluuium! Sed de corporum magnitudine plerumque incredulos nudata per uetustatem siue per