comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ausas seueritatis &e austeritatis. siue ut
heretici putant credulitatis dĩ. qd̃ ñ par¬
cat ocłs eiꝰ nec misereatur: subiecit dicẽs.
Nias tuas dabo tibi. & abominationes tue
in medio tui erunt. ut sentias que fecisti:
& uidens abominationes tuas uel in cõ¬
spectu tuo. uel in medio omniũ positas:
emendes errorem penitudine. &e recedens
a pristinis oꝑib cum oderis que fecisti:
tunc sentias quod ipse sit dñs. qui ideo ꝑ¬
tractio. floruit uirga. germinauit suꝑbia:
iniquitas surrexit in uirga impietatis.
N ex eis. & ñ ex popło. neq ex sonitu eors: &
ñ erit requies eis.Lix. Ecce dies parit. ecce
finis uenit: egressa ẽ complexio. &e floruit
uirga. germinauit suꝑbia. suscitata ẽ in iu¬
ria. &. conteret fortitudinem mniqui : c& ñ
cum ꝑturbatione neq cum festinatione. &
ũ exipsis sunt neq pulchritudo in eis. Con¬
tracta est inquit dies. & adbreuiata. instat¬

Expanded text:
Causas severitatis et austeritatis, sive ut Causas severitatis et austeritatis, sive ut haeretici putant crudelitatis Dei, quod non parcat oculus ejus nec misereatur, subjecit dicens: « Vias tuas dabo tibi, et abominationes tuae in medio tui erunt. » Ut sentias quae fecisti, et videns abominationes tuas vel in conspectu tuo, vel in medio omnium positas emendes errorem poenitudine, et recedens a pristinis operibus, cum oderis, quae fecisti, tunc sentias quod ipse sit Dominus, qui ideo perst contractio, floruit virga, germinavit superbia, Iniquitas surrexit in virga impietatis, non ex eis, et non ex populo, neque ex sonitu eorum: et non erit requies eis. LXX: Ecce dies parit, ecce finis venit, egressa est complexio, et floruit virga, germinavit superbia, suscitata est injuria, et conteret fortitudinem iniqui, et non cum perturbatione neque cum festinatione, et non ex ipsis sunt, neque pulchritudo in eis. Contracta est, inquit, dies et abbreviata, instat
Abbreviated transcription (Latin):
plebo in te furorem meũ. qui furor & ira nͣ
absq iudicio ẽ: s ut reddat uias tuas in ca¬
put tuum. & om̃s abominationes tuas
sentire te faciat. Possumꝰ autem & de extre¬
ma captiuitait dr̃e. quod post interfectio¬
nem xp̃i quando uenit eis finis. & euigila¬
uit aduersum eos peccatum impletũ ẽ.
illud qd scriptum ẽ. Nunc ꝑuenit in eos
ira dĩ infint̾: qñ atito &e uespasiano ierłm
circundata ẽ. & aouenit desolatio eiꝰ: ꝙ
impletum ẽ. ecte relinquetur uob̃ domus
ur̃a deserta. Tunc iudicati sunt iuxta ui¬
as suas. & blasphemias. quib dñm nega¬
uerunt. & senserunt furorem dĩ : & omĩs
indignatio eius suꝑ illos effusa ẽ. receper̃t¬
q scelera sua: ut ꝑmaneat desolatio cempli
usq ad consummationẽ.
t ñ parcet oculus m̃s̃ neq miserebor: s
dias tuas imponam siue dabo. & abomi¬
nationes tuȩ in medio tui erunt: & scietis
quia ego sum dominus percutiens.

Expanded text:
plebo in te furorem meum. Qui furor et ira non plebo in te furorem meum. Qui furor et ira non absque judicio est. Sed ut reddat vias tuas in caput tuum, et omnes abominationes tuas sentire te faciat. Possumus autem et de extrema captivitate dicere, quod post interfectionem Christi, quando venit eis finis et evigilavit adversum eos peccatum, impletum est illud quod scriptum est: « Nunc pervenit in eos ira Dei in finem. » Quando a Tito et Vespasiano Jerusalem circumdata est, et advenit desolatio ejus, et impletum est: « Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta . » Tunc judicati sunt juxta vias suas et blasphemias quibus Dominum negaverunt, et senserunt furorem Dei, et omnis indignatio ejus super illos effusa est, receperuntque scelera sua ut permaneat desolatio templi usque ad consummationem. « Et non parcet oculus meus neque miserebor, sed vias tuas imponam tibi et abominationes tuae in medio tui erunt, et scietis quia ego Dominus percutiens. » «
Abbreviated transcription (Latin):
tium. Occisionis autem tẽpꝰ & famis. nc̃ qͦ
in iudaico popło comꝓbatur: ñ habente
ꝓpħas nec ũbum dĩ: quo anima credentium
pascitur. Montes autem magistros intellige.
te. & qui habeant notitiam scͥpturaꝵ: de qͥ¬
b ce malio loco dr̃. Illuminas tu mirabilit᷑
a montib et̃nis. Porro .lix. qui dixerunt.¬
ñ cum ꝑturbatione. & ñ cum dolorib: illd̾
significat qd tantã habeant ignorantiã
dĩ. & anime cecitatem: ut nec turbentur
ĩ scelerib sius. nec penitentie dolore crutien
unc de propinquo effundam Stͣ.¬
iram meam suꝑ te. & replicabo furorem
tionis regis iechonie. usq ad nonum annũ
regni sedechie. quando uenit nabugodo¬
nosor & obsedit ierłm supputare uolueri¬
mꝰ: tres anni erunt medu. unde recte dr̃.
Nunc de ꝓpinquo effundam iram meam
suꝑ te. Ne quaqͣm tͥ uentura p̾dicam: nec
cõminabor que longe pꝰ futura st̃. Hc̃ com¬

Expanded text:
tium. Occisionis autem tempus, et famis nunc quoque tium. Occisionis autem tempus, et famis nunc quoque in Judaico populo comprobatur, non habente prophetas nec verbum Dei, quo anima credentium pascitur. Montes autem magistros intellige, et qui habeant notitiam Scripturarum. De quibus et in alio loco dicitur: Illuminans tu mirabiliter a montibus aeternis . Porro Septunon cum perturbatione, et non cum doloribus, » illud significant, quod tantam habebant ignorantiam Dei, et animi caecitatem, ut nec turbentur in sceleribus suis, nec poenitentiae dolore crucientur. « Nunc de propinquo effundam iram meam super te, et replicabo furorem tionis regis Jechoniae usque ad nonum annum regni Sedeciae, quando venit Nabuchodonosor, et obsedit Jerusalem, supputare voluerimus, tres anni erunt medii. Unde recte dicitur: Nunc de propinquo effundam iram meam super te. Nequaquam tibi ventura praedicam, nec comminabor quae longe post futura s
Abbreviated transcription (Latin):
grinus transitorq memoratur: de presenti
scło ad futura transire festinans. Possumus
hunc locum ce sp̃ualiter interp̾tari contra
popłm iudeoꝵ. suꝑ quem uenit finis & cõ¬
sũmatio. a sanguine abel iusti usq ad sangui¬
nem zacharie filui barachie : quem interfece¬
runt inter templũ &e altare. Quamdiu em̃i
cerunt heredem ut periret hereditas: tunc
cuigilauit aduersum eos atq surrex̃ omĩs
ordo miseriarum atq ꝑplexio: quia ñ que¬
sierunt celestia. si t̾re herere cupiert̃. Uenit
uerba diuisum. primũ. ad. scdm. arim.
iuxta theodotionem głam montiũ intͣp̃¬
ti sumꝰ. symmachꝰ uertit in recrastinationẽ:
dixitq. Et tempꝰ ꝓpe ẽ. dies festinationis. ꝙ
ñ recrastinationis. Porro lix. ita transtulerunt.
Nenit tempꝰ. appropinquauit dies: ñ cum
ꝑturbatione neq cum dolorib. Theodotion.
Henit tempꝰ ꝓpe ẽ dies famis: & ñ głe mon¬

Expanded text:
grinus transitorque memoratur; de praesenti grinus transitorque memoratur; de praesenti saeculo ad futurum transire festinans. Possumus hunc locum, et spiritualiter interpretari contra populum Judaeorum, super quem venit finis et consummatio a sanguine Abel justi usque ad sanguinem Zachariae filii Barachiae, quem interfecerunt inter templum et altare . Quamdiu enim nterfecerunt haeredem, ut periret haereditas: tunc evigilavit adversum eos, atque surrexit omnis ordo miseriarum 66 atque perplexio; quia non quaesierunt coelestia, sed terrae haerere cupierunt. Venitverba divisum, primum AD , secundum ARIM , juxta Theodotionem, gloriam montium interpretati sumus, Symmachus vertit in recrastinationem, dixitque: Et tempus prope est: dies festinationis, et non recrastinationis. Porro LXX ita transtulerunt: Venit tempus, appropinquavit dies, non cum perturbatione, neque cum doloribus. Theodotio: Venit tempus, prope est dies famis et non gloriae mon
Abbreviated transcription (Latin):
Dr̃ autẽ quod extremũ peccatoꝵ t̾re isrł
tempꝰ aduenerit: ut iam ñ effugiat senten¬
tiam dĩ : qͣm longo temꝑe merebatur. Et
qr nec dum compleuerat peccata sua: ꝓpt̃ea
differebat᷑ suppliciũ : scdm illud qd scriptũ
ẽ. Nec dum enĩ plena sc̃ peccata amorreo¬
rũ. Uñ & dñs adiudeos. Et uos ait imple¬
te mensuram patrũ ur̃oꝵ. Uenit tibi gͦ mi¬
seria. uenit afflictio: uenitq captiuitas. Et
ne putes me rursum futura minitari: os¬
tendo digito atq demonstro. Ecce uenit. fi¬
nis uenit: uenit finis. Qui huc usq dormi¬
tare tibi uidebatur & quiescere: eiugilauit
plationẽ &e ꝓspectionẽ. qͣm semꝑ paiuda
tibi uenire metuebas: &e quam interp̃tatus
ẽ theodotion plochen. ioẽ ordinem contextũ
ioħis debemius acciꝑe. Ne suꝑ omĩs qui ha¬
bitant in t̾ram. Sc̃s enĩ ñ ẽ. habitator t̾re: s.
aduena atq pegrinus: dĩcq. Aduena sum
& ꝑegrinus: siuit omĩs patres mei. Quamob¬

Expanded text:
cit autem quod extremum peccatorum terrae Israel tempus advenerit, ut jam non effugiat sententiam Dei, quam longo tempore merebatur. Et quia necdum compleverat peccata sua, propterea differebatur supplicium, secundum illud quod scriptum est: Necdum enim completa sunt peccata Amorrhaeorum . Unde et Dominus ad Judaeos: Et vos, ait, implete mensuram patrum vestrorum . Venit tibi ergo miseria; venit afflictio, venitque captivitas. Et ne putes me rursum futura minitari, ostendo digito atque demonstro. Ecce venit, finis venit, venit finis. Qui hucusque dormitare tibi videbatur et quiescere, evigilavit plationem et prospectionem, quam semper pavida tibi venire metuebas; et quam interpretatus est Theodotio πλοκὴν, id est, ordinem contextumqJoannis debemus accipere: Vae super omnes qui habitant in terra . Sanctus enim non est habitator terrae, sed advena atque peregrinus; dicitque: Advena sum et peregrinus, sicut omnes patres mei . Quamob
Abbreviated transcription (Latin):
das carnes. & cariosa uulnera adurere
cauterio. ñ parcit ut parcat : ñ miseretur
ut magis misereatur: ne quid putridũ.
uiuasq carnes sui uitinia corrupturũ.
ht̃ amaritudinẽ: s postea fructus doloris.
sanitate monstrat᷑. Lale quid & ꝑamos d̃s¬
medio eiꝰ: ut ante ocdos peccatricis. quȩ ꝓ
sanitate punitur. pristina peccata ponã¬
tur. Cumq hoc fecerit dñs: scient qui cru¬
ciati sunt qd̃ ipse sit dñs. Hoc ipsum sonat:
& illud testimoniũ. Uiciscar iacob scđm ui
as suas: & iuxta inuentiones eiꝰ reddã illi.¬

Expanded text:
das carnes, et cariosa vulnera adurere das carnes, et cariosa vulnera adurere cauterio, non parcit, ut parcat: non miseretur, ut magis misereatur; ne quid putridum vivasque carnes sui vicinia corrupturum, habet amaritudinem, sed postea fructus doloris, sanitate monstratur. Tale quid et per Amos medio ejus, ut ante oculos peccatricis, quae pro sanitate punitur, pristina peccata ponantur. Cumque hoc fecerit Dominus, scient qui cruciati sunt, quod ipse sit Dominus. Hoc ipsum sonat, et illud testimonium: « Ulciscar Jacob secundum vias suas, et juxta
Abbreviated transcription (Latin):
ocłs meus suꝑ te & ñ miserebor: s uias tu¬
as ponam suꝑte. & abominationes tue
ĩmedio tui er̃: & scietis quia ego dominus.
N hoc capitulo iuxta .lix. int̾p̃tes ordo
mutatus ẽ. atq confusus: ita ut pͥma no¬
uissima sint. & nouissima ł pͥma ł media.
ipsaq media. nunt ad extrema. nunc ad
pͥncipia tranfferantur. Ex quo nos & ip¬
sum hebraicum. & ceteros secuti int̾p̃tes: or¬
dinẽ posuimꝰ ueritatis. Ad t̾ram gͥ isrł
sermo dirigitur. qd uenerit suꝑ eam finis
& consũmatio. & emittat dñs furorẽ suũ
incam. ñ iniustũ & tm̃ de indignatione
uenientem: s plenum equitatis atq rati¬
onis: ut iudicet cã scdm uias suas. & os¬
tendat illi om̃s abominationes suas: ut
recordetur oꝑum suors. & intelligat quid
mali gesserit. Qd̃ autem dñ. ñ parcet ocłs
ms suꝑ te & ñ miserebor: quasi clemen¬
tissimus medicꝰ incidere cupiens putri¬

Expanded text:
oculus meus super te, et non miserebor, sed vias tuoculus meus super te, et non miserebor, sed vias tuas ponam super te, et abominationes tuae in medio tui erunt: et scietis quia ego Dominus. In hoc capitulo juxta LXX Interpretes ordo mutatus est atque confusus: ita ut prima novissima sint, et novissima, vel prima vel media, ipsaque media nunc ad extrema, nunc ad principia transferantur. Ex quo nos et ipsum Hebraicum et caeteros secuti interpretes ordinem posuimus veritatis. Ad terram igitur Israel sermo dirigitur, quod venerit super eam finis et consummatio, et emittat Dominus furorem suum in eam, non injustum, et tantum de indignatione venientem; sed plenum aequitatis atque rationis: ut judicet eam secundum vias suas, et ostendat illi omnes abominationes suas: ut recordetur operum suorum, et intelligat quid male  Al. mali gesserit. Quod autem dicit: Non parcet oculus meus super te, et non miserebor, quasi clementissimus medicus incidere cupiens putri
Abbreviated transcription (Latin):
nistros. inisrł cunctum popłm. in timenti¬
bus. ꝓselitos intelligens. Hos autem simpli¬
citer explanandum putam. qd̃ pꝰ cõmina¬
tionem montiũ isrł. ad omnem t̾ram isrł
siue decem. siue duodecim tribuum ser¬
tura p̾nuntiet: sed iam ingruentẽ uideat
captiuitatem. Quinto enim anno sedechie
cepit ezechiel in babilone ꝓphare captuus:
& anno nono uenit nabugodonosor ce ob¬
salit eam. cepitq cam anno undecimo sede¬
chie. Ex quib ꝑspicuũ ẽ. uenisse finem ꝙ
appropinqͣsse. ñ suꝑ montes & colles. rupes¬
q &e ualles. s suꝑ plagas quatuor terre ex
omni parte isrł. ñ omĩs terre: Quod si dix¬
isset de toto mundo credi poterat: s terre
simplicit̾: qd̃ significat isrłis. sic enĩ ceperat.
suꝑ quatuor plagas t̾re. Hunc finis suꝑ
te. & mittam furorem meum inte. & iudi¬
cabo te iuxta uias tuas. & ponam contra
te om̃s abominationes tuas: & ñ parcet

Expanded text:
nistros, in Israel cunctum populum in timentinistros, in Israel cunctum populum in timentibus proselytos intelligens. Nos autem simpliciter explanandum putamus, quod post comminationem montium Israel ad omnem terram Israel, sive decem, sive duodecim tribuum sertura praenuntiet, sed jam ingruentem videat captivitatem. Quinto enim anno Sedechiae coepit Ezechiel in Babylone prophetare captivis. Et anno nono venit Nabuchodonosor, et obsedit Jerusalem, cepitque eam anno undecimo Sedechiae. Ex quibus perspicuum est venisse finem et appropinquasse non super montes et colles rupesque et valles, sed super quatuor plagas terrae, ex omni parte Israel, non omnis terrae. Quod si dixisset, de toto mundo credi poterat, sed terrae simpliciter, quod significat Israelis. Sic enim coeperat: super quatuor plagas terrae, nunc finis super te, et emittam furorem meum in te, et judicabo te juxta vias tuas, et ponam contra te omnes abominationes tuas, et non parcet
Abbreviated transcription (Latin):
in immundiciam. & dabo illud in mantꝰ
alienoꝵ addiripiendum: & impiis t̾rȩ ĩ
p̃dam: & contaminabt̃ illud.
.xx. Propter hoc dedi ea illis in immun¬
diciam. & tradã ea ĩ manꝰ alienorũ ut diri¬
piant ca. & pestilentib t̾re inp̃dã: & pollu¬
ent ea. Quia ex auro & argento & ornam̃tis
monilium q̃ dederam eis. imagines sibi ab¬
ominationũ suar̃ simulachroꝵq fecerunt:
ꝓpt̃ea dedi eis illa in iminũdiciam & inster¬
cora. Pro quib simmachꝰ interp̃tatꝰ ẽ nausi¬
am. Uolens idoloꝵ sordes expͥmere. Et tra¬
dam inquit ca in manꝰ hostium ut diripi¬
ant oĩa: & ñ tam contaminẽ. qͣm contami¬
nata ẽẽ demonstrem. q̃ pͥus uidebant᷑ esse
sc̃issima. Nos quoq tradim᷑ in manꝰ inimi¬
cors & alienorũ ãdõ: qͣndo facimus ornam̃¬
ta nr̃a simulachra demonũ. & omĩs gła nr̃a
poslidetur ab impiis siue pestilentib t̾re.
ut nos sue subiciant potestati.
Et auert̾a faciem meam ab eis. & iuolabt

Expanded text:
itiam: et dabo illud in manus alienorum ad diripiendum: et impiis terrae in praedam, et contaminabunt illud. LXX: Propter hoc dedi ea illis in immunditiam: et tradam ea in manus alienorum, ut diripiant ea, et pestilentibus terrae in praedam, et polluent ea. Quia ex auro et argento, et ornamentis monilium quae dederam eis, imagines sibi abominationum suarum simulacrorumque fecerunt, propterea dedi eis illa in immunditiam et in stercora. Pro quibus Symmachus interpretatus est, nauseam, volens idolorum sordes exprimere. Et tradam, inquit, ea in manus hostium, ut diripiant omnia, et non tam contaminem, quam contaminata esse demonstrem, quae prius videbantur esse sanctissima. Nos quoque tradimur in 76 ma nus inimicorum et alienorum a Deo, quando facimus ornamenta nostra simulacra daemonum, et omnis gloria nostra possidetur ab impiis, sive pestilentibus terrae, ut nos suae subjiciant potestati. Et avertam faciem meam ab eis: et violabunt
Abbreviated transcription (Latin):
ñ inuenerunt eam. ueniet conturbatio
suꝑ conturbationẽ. siue ue suꝑ ue. iuxta
qd &e in apocalipsi scriptũ ẽ. Ue unum
ta illud ocati iob. Cum unus ad huc loquere¬
tur. uenit alius nunciꝰ: mala augens malis.
& appropinquantis babilonii fremitũ tur
asemorib. Proprie singła que gerunt᷑
a singulis. liaticiniũ futuroꝵ querit᷑ a ꝓ¬
pħa : legis interp̾tatio sacerdotis officiũ ẽ.

Expanded text:
non invenerunt eam, veniet conturbatio non invenerunt eam, veniet conturbatio super conturbationem, sive vae super vae, juxta quod et in Apocalypsi scriptum est: vae unum ta illud beati Job: Cum adhuc unus loqueretur, venit alius nuntius , mala augens malis, et appropinquantis Babylonii fremitum turba senioribus. Proprie singula quaeruntur a singulis. Vaticinium futurorum quaeritur a propheta. Legis interpretatio, sacerdotis offi
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sorum tristium u̾bum posuere leticiȩ:
ut lugentis animꝰ sustentef᷑ ce sꝑet inter
ad u̾sa. meliora. dñmq ꝓpitium: de qͦ scͥp¬
tũ ẽ. dñs erigit allisos. Nos autem iuxta
simmachũ priorem sententiam cũ posteri¬
ore coniunximꝰ: ut diceremꝰ. angustia suꝑ¬
iuxta.lix. penitus stare ñ põt. Si enĩ pro¬
piciatio ueniet: quomͦ quirent pacem ꝙ
ñ inuenient: Queret autem ille pacem ꝙ
ñ inueniet. qͥ audiuit ab apłis. par huit
domui. ce ñseruauit eam. nec fecit insua
mente requiescere: s malis fugatam
oꝑib ñ potest inuenire. Ipsa ẽ autem par
que exsuꝑat omnẽ sensum: & quam ad
patrem uictor ascendens saluator apłis de
ontͣbatio suꝑ conturbationt̃ ¶reliquit
ueniet: & auditus suꝑ auditũ .Lxx. Ue
suꝑ ue erit: &e nuntius suꝑ nuntium.
dete. & de ipsis scriptum ẽ. ibunt de uir¬
tute in uirtutẽ. ut presentia bona futuris
bonis cumulent: sic & his suꝑ qͦs ueni¬
et angustia. &. qui quesierunt pacem &

Expanded text:
iversorum tristium, verbum posuere laetitiae: ut lugentis animus sustentetur, et speret inter adversa, meliora, Dominumque propitium; de quo scriptum est: Dominus erigit allisos . Nos autem juxta Symmachum priorem sententiam cum posteriore conjunximus, ut diceremus: Angustia suta omnino stare non potest. Si enim propitiatio veniet, quomodo quaerent pacem, et non invenient? Quaeret autem ille pacem, et non inveniet, qui audivit ab apostolis: Pax huic domui , et non servavit eam, nec fecit in sua mente requiescere, sed malis fugatam operibus non potest invenire. Ipsa est 78 autem pax quae exsuperat omnem sensum , et quam ad Patrem victor ascentio super conturbationem veniet, et auditus super auditum. LXX: Vae super vae erit, et nuntius super nuntium. dete ; et de ipsis scriptum est: Ibunt de virtute in virtutem , ut praesentia bona futuris bonis cumulent: sic et his super quos venit angustia, et qui quaesierunt pacem et
Abbreviated transcription (Latin):
lxx. Electa mundi in suꝑbia posuerunt:
& imagines abominationũ suarũ offen¬
dicula sua posuer̃t ex eis. Que ego inquit.
dederam inornamentũ possidentium atq
diuitias. illi uerter̃t insuꝑbiam: ut de qͥ¬
b poterant ꝑelemosinas ce bona oꝑa su¬
am aĩam liberare. ex ilł hr̃ent mat̾iam ar¬
rogantiȩ. Deniq ex auro & argento fecerũt
idola: & mea munera indemonũ simulachra
uerterunt. Porro qd̃ dixere .lxx. electa mũ¬
di insuꝑbia posuerunt. ad aurum argen¬
tumq referendũ ẽ. qͥbr in mundo nichil
putatur et̃. preciosius. Iuuoq qd sequit᷑.
offendicula eorum: sciamꝰ de theodotione
additum. Facilis autem tropologia qd au
rum q̃ electa sunt mundi. & que nob̃ in
ornatum data st̃. heretici posuerint infom̃¬
tum & mat̾iam suꝑbie. & imagines diu̾so¬
rum doginatũ & abominationum. atq
offendliculoꝵ suoꝵ fecerint ex eis. ut per
que poterant colere &e adorare dm̃. ex his dm̃¬

Expanded text:
LXX: Electa mundi in superbiam posuerunt, LXX: Electa mundi in superbiam posuerunt, et imagines abominationum suarum, et offendicula sua posuerunt ex eis. Quae ego, inquit, dederam in ornamentum possidentium atque divitias, illi verterunt in superbiam, ut de quibus poterant per eleemosynas et bona opera suam animam liberare, ex illis haberent materiam arrogantiae. Denique ex auro et argento fecerunt idola, et mea munera in daemonum simulacra verterunt. Porro quod dixere LXX, Electa mundi in superbiam posuerunt, ad aurum argentumque referendum est: quibus in mundo nihil putatur esse pretiosius. Illudque quod sequitur: Offendicula eorum, sciamus de Theodotione additum. Facilis autem sensus est juxta rum quae electa sunt mundi, et quae nobis in ornamentum data sunt, haeretici posuerunt in fomentum et materiam superbiae, et imagines diversorum dogmatum et abominationum atque offendiculorum suorum fecerunt ex eis: ut per quae poterant colere, et adorare Deum, ex his D
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uentres eorum ñ implebunt᷑. Presentib
malis diditimꝰ. multos diuites int̾ seritũ
geminas. & auri argentiq pondera egefta¬
te confectos: habuisse exitum mendicansi¬
um. Argentum autem & aurũ eoꝵ qui
extra eccłiam sunt. ñ liberare animas pol¬
sidentium indie furoris dñi. s et̾nam eos
hr̃e famem. & inani uentre cruciari. osten¬
dit illud testimoniũ ĩ qͦ dr̃. Redẽptio aĩe
uiri: ꝓpͥe diuitiȩ. Proprie diuitiȩ sunt.
qͣs nos xͨ ueritas docuit. qui precepit ut
faciamꝰ nob̃ amicos de iniqͦ mammona:
qui nos recipiant inet̾na tabernacula.
Quia scandalũ iniquitatis eor factũ ẽ
Io inquit possidentium aurũ & argentũ
factũ ẽ. Significat autẽ idola q̃ auro argen¬
tumeors fuit: ut in suo iniqui errore cru¬
cient᷑. & se intelligant male dĩ muntra
ĩblasphemiam conuertisse.
Et ornam̃tũ moniliũ suoꝵ insuꝑbiam
posuerunt: & imagines abominationũ
suarum & simulachrorum fecirunt ex eo.

Expanded text:
rum non implebuntur. » Praesentibus malis didicimus multos divites inter sericum, gemmas et auri argentique pondera egestate confectos, habuisse exitum mendicantium. Argentum autem et aurum eorum, qui extra Ecclesiam sunt, non liberare animas possidentium in die furoris Domini, sed aeternam eos habere famem et inani ventre cruciari, ostendit illud testimonium in quo dicitur: « Redemptio animae viri, propriae divitiae . Propriae divitiae sunt, quas nos Christi veritas docuit , qui praecepit, ut faciamus nobis amicos de iniquo mammona, qui nos recipiant in aeterna tabernacula. Quia scandalum iniquitatis eorum factum est. Ideo, inquit, possidentium aurum et argentumfactum est. Significat autem idola, quae auro argentum eorum fuit, ut in suo iniqui errore crucientur, et se intelligant male Dei munera in blasphemiam convertisse. Et ornamentum monilium suorum in superbiam posuerunt, et imagines abominationum suarum et simulacrorum fecerunt ex eo.
Abbreviated transcription (Latin):
rgentũ eoꝵ &e aurum eoꝵ ñ ualebit lib̾ar
Nulli autẽ dubiũ. quin obsidionis & fa¬
mis temꝑe. aurũ argentũq esurientes ĩ
lib̾et: &e illisi preciosissimo metallo denil.
instar durissimi lapidis retondant᷑. Demq¬

Expanded text:
 aurum eorum non valebit liberare Nulli enim dubium quin obsidionis et famis tempore, aurum et argentum esurientes non liberet, et illisi pretiosissimo metallo dentes instar durissimi lapidis retundantur. De
Abbreviated transcription (Latin):
puritatem. Quam cum recepis. possidebo
te in conspectu omniũ gentium. ut cum
a me possessa fueris. tunc intelligas quod
ipse sim dñs. Sin autem interp̃tationem
simmachi. &e theodotionis sequim̃. quoꝵ
alter ait. & uulnerabo te siue comfodiã.
alt̃ contaminapo te inconspectu gentium:
ad malam partẽ cuncta referenda sunt.
Quamqͣm illud hiuic sensui contrariũ sit
qd̃ supͣ dr̃: &e deficere faciam immunditã
tuam ate. Defectio enĩ immundinie. sesti¬
tutio puritatis est. Utramq editionem
pariter disseru. ut libroꝵ magnitulni
declinarem.¬
t factum ẽ ũbum dñi ad me dicens.
fili homĩs. uersa ẽ mͥ domꝰ isrł inscori

Expanded text:
puritatem. Quam cum receperis, possidebo puritatem. Quam cum receperis, possidebo te in conspectu omnium gentium: ut cum a me possessa fueris, tunc intelligas quod ipse sim Dominus. Sin autem interpretationem Symmachi et Theodotionis sequimur, quorum alter ait: Et vulnerabo te, sive confodiam: alter: Contaminabo te in conspectu gentium, ad malam partem cuncta referenda sunt: quamquam illud huic sensui contrarium sit, quod supra dicitur: Et deficere faciam immunditiam tuam a te. Defectio enim immunditiae, restitutio puritatis est. Utramque editionem pariter disserui, ut librorum magnitudinem declinaremt factum est verbum Domini ad me dicens: Fili hominis, ve
Abbreviated transcription (Latin):
sororis iura nesciuit. ut ñ uterinam. sedd
de eodem patre uiolaret sororem. Acceper̃t
munera. ut innocentem sanguinem fun¬
derent. Necessitatem pauꝑum uerterunt
in lucrum. ut usuram acciꝑent & super¬
habundantiam. & ꝓpter auaritiam ami¬
cos calumniati sunt. hoc autem inquit
fecisti o ierłm: quia mei oblita es. Memoris
eñi dĩ excludit cuncta flagitia. Unde habi¬
tũ dñi irascentis assumpsi. & complosi maiꝰ
meas contra auariciam tuã. & contra san¬
gunem qui effusus ẽ inmediꝰ tui. ut intelli¬
gas ce mente cognoscas. utrum uel animo
uł manib possis meam iracundiam susti¬
nere. Ego enĩ dñs locutus sũ. & ego faciam
ut postqͣm capta fueris ierłm disꝑdam te
ĩnationes. & uentilem in atrem quasi inuu
les paleas. huc illucq rapiendas. Lanteq
clementie sum. ut seuitia mea uertatur
in misciłiam. Omĩa enim faciam ut defici¬
at immundicia tua ate. & recipias pͥstinã

Expanded text:
sororis jura nescivit, ut non uterinam, sed sororis jura nescivit, ut non uterinam, sed de eodem patre violaret sororem. Acceperunt munera ut innocentem sanguinem funderent, necessitatem pauperum verterunt in lucrum, ut usuram acciperent et superabundantiam, et propter avaritiam amicos calumniati sunt. Hoc autem, inquit, fecisti, o Hierusalem, quia mei oblita es: memoria enim Dei excludit cuncta flagitia. Unde habitum Domini irascentis assumpsi, et complosi manus meas contra avaritiam tuam, et contra sanguinem, qui effusus est in medio tui, ut intelligas et mente cognoscas utrum vel animo vel manibus possis meam iracundiam sustinere. « Ego enim Dominus locutus sum, et ego faciam, » ut postquam capta fuerit Jerusalem, dispergam te in nationes, et ventilem in aerem quasi inules paleas huc illucque rapiendas: tantaeque clementiae sum, ut saevitia mea vertatur in misericordiam. Omnia enim faciam, ut deficiat immunditia tua a te, et recipias pristinam
Abbreviated transcription (Latin):
ligioni diem. ociumq sabbati. adculturam
dei & ceteros dies. quib oꝑari & seruire car¬
nis necessitatib. lege ꝑmissum ẽ. Hiri de trac¬
tores siue iuxta simmachum & theodotio¬
nem dolosi qd̃ in hebreo dr̃ rachil. & homi¬
cide erant inte. ut blasphemarent dm̃. siue
cuncta dolo agerent. aut iuolentia. Et come¬
derunt in montib alta sapientes &e eleua¬
ti contra dm̃ suꝑbia. scelus siue incestũ oꝑa¬
ti sunt in medio tui: ut qd̃ inangulis quo¬
q & secreto raro fit qͣndo amalis conscientie
hominum deuitantur: hoc tu in propatu¬
lo feceris. Qurdo sit autem incestum. seq̃ns
sermo significat. Heretundiora patrie
nudauerunt inte: nouerce contra fas ce lici¬
tum copulati. ꝙ inmuncliciam m̃struate
humiliauerunt inte. ñ parcentes nature
nec inducias dantes turpitudini. & aduxo¬
rem ꝑximmi sui binnientes. Qd̃q hoc scele¬
ratius ẽ. socer exarsit innurum. & frater

Expanded text:
ligioni diem, otiumque sabbati, ad culturam ligioni diem, otiumque sabbati, ad culturam Dei, et caeteros dies, quibus operari et servire carnis necessitatibus lege permissum est. « Viri detractores, » sive juxta Symmachum et Theodotionem « dolosi, » quod in Hebraeo dicitur rachil, et homicidae erant in te, ut blasphemarent Deum, sive cuncta dolo agerent aut violentia. Et comederunt in montibus alta sapientes, et elevati contra Deum superbia, scelus sive incestum operati sunt in medio tui, ut quod in angulis quoque et secreto rare fit, quando a malis conscientiae hominum devitantur, hoc tu in propatulo feceris. Quid sit autem incestum sequens sermo significat: « Verecundiora patris nudaverunt in te, » novercae contra fas et licitum copulati, « et immunditiam menstruatae humiliaverunt in te, » non parcentes naturae nec inducias dantes turpitudini, et ad uxorem proximi sui adhinnientes. Quodque hoc sceleratius est, socer exarsit in nurum, et frater
Abbreviated transcription (Latin):
dis interitu. Sordida: quia munda ẽẽ de¬
sisti. Nobilis in malo: quȩ quondam in
bono cunctas urbes nobilitate suꝑabas.
Grandis interitu. ut qͣnto sublimior eras.
tanto fortius rueres. Et interim ut cetera
p̃termittam. pauca numerabo que inte
fuerint. Principes tui ñ iusticia s roboris
ce brachii fortitudine iudicantes. fudert̃
inte innoxium sanguinem. Alii patrem
& matrem contumeliis affecerunt. siue ma¬
ledixerunt parentib scriptura dicente.
qui maledixerit patri & matri. morte mo¬
riatur. Aduenam ce ꝑegrinum oppissert̃
in medio tui. quasi ñ illis sufficeret pro
omĩ angustia. ꝑegrinatio & exiliũ patrie.
Pupillum & uiduam contristauerunt si¬
ue opp̾sserunt apud te: ut quorũ ome p̃sidiũ
ẽ. inlegum iusticia ñ solum contristarentur
s oppͥmerent᷑ ate. Scũaria mea siue sc̃a contẽp¬
sistis. &e sabbata mea polliustis. ut ñ discerne¬
retis inter scm̃ & pollutum. inter decretum re¬

Expanded text:
dis interitu. » Sordida, quia munda esse dedis interitu. » Sordida, quia munda esse desisti; « nobilis » in malo, quae quondam in bono cunctas urbes nobilitate superabas; « grandis interitu, » ut quanto sublimior eras, tanto fortius rueres. Et interim ut caetera praetermittam, pauca numerabo quae in te fuerint, principes tui non justitia sed roboris et brachii fortitudine judicantes, fuderunt in te innoxium sanguinem. Alii patrem et matrem contumeliis affecerunt sive maledixerunt parentibus, Scriptura dicente: « Qui maledixerit patri et matri, morte morietur. » Advenam et peregrinum oppresserunt in medio tui, quasi non illis sufficeret pro omni angustia peregrinatio et exsilium patriae, pupillum et viduam contristaverunt sive oppresserunt apud te, ut quorum omne praesidium est in legum justitia, non solum contristarentur, sed opprimerentur a te. Sanctuaria mea sive sancta contempsistis, et sabbata mea polluistis, ut non discerneretis inter sanctum et pollutum, inter decretum re
Abbreviated transcription (Latin):
& deficere faciam immundiciam tuam
ate: &e possidebo te inconspestu gentiũ. siue .
iuxta aquile pͥmam editionem & theodotio ⁊.¬
nem. & contaminabo te. uel iuxta simma.¬
chum. & uulnerabo te in conspectu gentiũ. ⁊.
ce scies quia ego dñs.
Et tu ait fili hominis. utar enim consue¬
to ad te uocabulo. iudica ciuitatem sangui¬
num. & ostende illi omnes abominatio¬
nes suas. ut sciat se imminentẽ captiuitatẽ
merito sustinere. & in multis sanguinib
adduxisse tempus ruine sue. Primum om¬
nium scelerum ꝓ deo idola uenerata es. &
adorasti oꝑa manuũ tuarum. & appro¬
pinquare fecisti tempus annorũ tuoꝵ.¬
qd multo temꝑe dicebatur. & differebatur. ut
ageres penitentiam. tu autem scłm impenitens
cor tuum. thesaurizas tibi iram indiexa ire.
Iccico dedi te opprobrium gentib. & illusi¬
onem uniũsis terris quȩ incircuitu tuo st̃.
tam iuxta qͣm ꝓcul. que triumphabunt
de te siue illudent tibi. sordida. nobilis. gran¬

Expanded text:
et deficere faciam immunditiam tuam et deficere faciam immunditiam tuam a te, et possidebo te in conspectu gentium, et juxta Aquilae primam editionem, et Theodotionem: Et contaminabo te: vel juxta Symmachum: Et vulnerabo te in conspectu gentium: et scies quia ego Dominus. Et tu, ait, fili hominis utar enim consueto ad te vocabulo, judica civitatem sanguinum, et ostende illi omnes abominationes suas, ut sciat se imminentem captivitatem merito sustinere, et in multis sanguinibus adduxisse tempus ruinae suae. Primum omnium scelerum, pro Deo idola venerata es; et adorasti opera manuum tuarum, et appropinquare fecisti tempus annorum tuorod multo tempore dicebatur, et differebatur, ut ageres poenitentiam. Tu autem secundum impoenitens cor tuum, thesaurizas tibi iram in die irae . Idcirco dedi te opprobrium gentibus, et illusionem universis terris, quae in circuitu tuo sunt, 254 tam juxta, quam procul: quae tde te sive illudent tibi. « Sordida nobilis, gran
Abbreviated transcription (Latin):
spreiustis. & sabbata mea polliustis. Uiri
detractores siue latrones fuerunt inte ad
effundendum sanguinem. & suꝑ montes
comcilerunt inte. Scelus siue ut signifi¬
in medio tui. ueretundiora patris discooꝑ¬
uerunt inte. Immundiciam menstruate
humiliauerunt inte: & unusquisq inux¬
orem ꝓximi sui oꝑatus ẽ abominationem. ⁊.¬
Et socer nurum suam polluit nefarie. fr̃
sororem suã filiam patris siti opp̾ssit siue.¬
humiliauit inte. Munera acceperunt a
pud te adesfundendum sanguinẽ. usuram
& suꝑ habundantiam accepisti: & auarie
ꝓrimos tuos calumniata es. siue ce complebo
consũmationem malicie tuȩ inopp̾ssione tua ⁊.
meiq oblita es ait dñs ds. Etce complosi ma¬
nus meas suꝑ auaritiã tuam quam fetisti.⁊.¬
& suꝑ sanguinem qui effusus ẽ in medio
tui. Nunquid sustinebit cortuũ. aut pre¬
ualebunt manus tuȩ indieb qͦs ego faciã
tibi: Ego dñs locutꝰ sum ce faciam Et disꝑ ⁊.¬
gam te in nationes. & uentilabo te in t̾ras..

Expanded text:
isti, sabbata mea polluistis. Viri detractores sive latrones fuerunt in te ad effundendum sanguinem, et super montes comederunt in te. Scelus sive ut signifiin medio tui. Verecundiora patris discooperuerunt in te, immunditiam menstruatae humiliaverunt in te: Et unusquisque in uxorem proximi sui operatus est abominationem, et socer nurum suam polluit nefarie, frater sororem suam, filiam patris sui oppressit in te. Munera acceperpud te, ad effundendum sanguinem. Usuram et superabundantiam accepisti, et avare proximos tuos calumniata es sive et complebo consummationem malitiae tuae in oppressione tua; meique oblita es, ait Dominus Deus. Enus meas super avaritia tua, quam fecisti, et super sanguinem qui effusus est in medio tui. Nunquid sustinebit cor tuum, aut praevalebunt manus tuae in diebus quos ego faciam tibi? ego Dominus locutus sum et faciam, et dispergam te in nationes, et ventilabo te in terras,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habuere distantiam. & int̾ pollutum ꝙ
mundum ñ inteuexer̃t: & a sabbatis me¬
is auerterunt oculos suos. & coinquina¬
bar in medio eors. Principes eiꝰ in medio
Tilliꝰ quasi lupi rapientes predam ad effũ¬
⁊ dendum sanguinem. &e ad ꝑdendas ani¬
mas. & auare sectanda lucra. ꝓph̾e autẽ
eiꝰ lin̾ebant eos absq temꝑam̃to. uiden¬
⁊ tes uana ce diuinantes eis menlacium.
⁊ affligebant. ce aduenam opprimebant¬
⁊ calumnia absq iudicio. Et quesiui de es
uirum qui interponeret sepem ce staret oy¬
positus contra mt ꝓt̾ra ne dissiparem. cam

Expanded text:
n habuere distantiam, et inter pollutum et mundum non intellexerunt, et a sabbatis meis averterunt oculos suos, et coinquinabar in medio eorum. Principes ejus in medio illius quasi lupi rapientes praedam ad effundendum sanguinem, et perdendas animas, et avare ad sectanda lucra. Prophetae autem ejus linebant eos absque temperamento, videntes vana, et divinantes eis mendacium, em affligebant, et advenam opprimebant calumnia absque judicio. Et quaesivi de eis virum, qui interponeret maceriam, et staret oppositum contra me pro terra, ne di
Abbreviated transcription (Latin):
insermone atq eloquio susceperunt. ut
qd̃ mente conceꝑuit. sibis explicent. De ar¬
gento legimꝰ. Eloquia dñi eloquia casta ar-¬
gentum igne examinatũ. ꝓbatum t̾rȩ. pur¬
gatum septuplũ. De auro similit̾ & argento

Expanded text:
in sermone atque eloquio susceperunt, ut in sermone atque eloquio susceperunt, ut quod mente conceperint, verbis explicent. De argento legimus, « Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum, probatum terrae, purgatum septuplum; de aur
Abbreviated transcription (Latin):
Et hoc totũ faciam: ut postqͣm effudero indigna¬
tionẽ meã suꝑ uos. finis ur̃i cruciatus. mei no¬
ticia sit. & sciatis quia ego sim dñs. iudex om¬
nium & retributor. Qd̃ autẽ dicat᷑ eẽ confla¬
tor: & in multis quidẽ aliis locis. s maxime
in malachia ce in ysaia legimꝰ. Quorum alter.
ecce inquit dñs egrediet᷑ qͣsi ignis conflato¬
riĩ. & sĩc herba lauantium. & sedebit conflanᷤ
qͣsi aurum &e argentũ. & conflabit filios le¬
ui. Alter. Et leuabit dñs sordes filioꝵ & fili¬
arum syon: &e sanguinem mundabit de me-¬
dio eoꝵ sp̃u iudicii. & sp̃u combustionis. Et
puto illud sonare qd̾̃ in psalmis dr̃. Proba me
dñe &e tempta me. Post quod infert᷑. Ure re¬
nes meos ce cormeũ. & uniũsa lumborum
noxii in me humoris pituita sictetur. Qd̃
de ierłm inteueximꝰ: intelligamꝰ de anima¬
rum statu. quȩ pure adeo condite sunt. au¬
rumq insensu atq sapientia. & argentum

Expanded text:
Et hoc totum faciam ut postquam effudero indignaEt hoc totum faciam ut postquam effudero indignationem meam super vos, finis vestri cruciatus mei notitia sit. Et sciatis quia ego sum Dominus judex omnium et retributor. Quod autem dicatur esse conflator, et in multis quidem aliis locis, sed maxime in Malachia et Isaia legimus, quorum alter: « Ecce, inquit, Dominus egreditur quasi ignis conflatorii, et sicut herba lavantium, et sedebit conflans quasi aurum et argentum, et conflabit filios Levi. » Alter: « Et lavabit Dominus sordes filiorum et filiarum Sion, et sanguinem mundabit de medio eorum spiritu judicii et spiritu combustionis. Et puto illud sonare quod in psalmis dicitur: « Proba me, Domine, et tenta me; » post quod infertur, « Ure renes meos et cor meum, » ut universa lumborum noxii in me humoris pituita siccetur. Quod de Jerusalem intelleximus, intelligamus de animarum statu, quae purae a Deo conditae sunt, aurumque in sensu atque sapientia, et argentum
Abbreviated transcription (Latin):
onc̃. Porro scoria. sordes ce purgam̃ta metallo¬
tũ sonat. Et consequenter captiuitate uicina.
immo iam imminente urb̃ excidio ignis ad¬
hibetur: ut subtranslatione conflationis pu¬
rum argentum remaneat. qd̃ ere. stagno. fer¬
ro. plumboq mixtũ fuerat. atq uiolatũ.
Quoꝵ tria. es. stagnũ. ce plumbũ. fuisiles
materic sunt: & igni soluunt᷑. Ferrũ uͦ int̾
inciudem & malleum mollescit atq tenuat᷑.
& diũsas accipit formas. ꝓut uoluntas ar¬
tificis fuerit. Sicut gͥ argentum qd̃ supra¬
dicta metalla iuolarunt infornace mittit.
ut ablatis sordib & ad ulterinis materiis
purum remaneat: ita inquit congregabo
los in mediũ ierłm. ce babilonia obsidione
tirtundabo. ut succendam in uob̃ ignem ad
conflandũ. Qd̃q ibi facit flammnarũ ardor
immensus: hic fames & pestilentia faciet.
ut postqͣm congregauero uos atq succende
i migne furoris. tunc reqͥeicam at cõtemptꝰ
dolore i penarum ũrarum ultione compescam.

Expanded text:
onem. Porro scoria, sordes et purgamenta metallorum sonat; ut consequenter captivitate vicina, immo jam imminente urbis excidio, ignis adhibeatur: ut sub translatione conflationis, purum argentum remaneat, quod aere, stanno, ferro, plumboque mixtum fuerat atque violatum: quorum tria, aes, stannum, et plumbum, fusilis materiae sunt, et igniincudem et malleum mollescit atque tenuatur, et diversas versas accipit formas, prout voluntas artificis fuerit. Sicut igitur argentum, quod supradicta metalla violarunt, in fornacem mittetur, ut ablatis sordibus et adulterinis materiis purum remaneat, ita, inquit, congregabo vos in medium Jerusalem et Babylonia obsidione circumdabo, ut succendam in vobis ignem ad conflandum. Quodque ibi facit flammarum ardor immensus, hic fames et pestilentia faciet, ut postquam congregavero vos atque succendero in igne furoris, tunc requiescam, et contentus dolorem poenarum vestrarum ultione compescam.
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia semel sub ꝑsona gladii de rege un¬
mo de regno babilonis loquebatur: seruat
metaforan. In igne inquit furoris mei suf¬
fiabo inte. ut faciam te igne consumi. & tra¬
dam manib hominũ stultorũ ce imꝑioꝵ
qui artem ñ habent cudendi gladios &e a¬
cuendi. ut nequaqͣm ultra acuaris. limeris.
& fulgeas ad occidendum. si sis ignis cibus.
sanguisq tuus quem fudisti cunctis spectan¬
tib inte pocius redundet. & tradaris et̃ne ob¬
liuioni. & peas inꝑpetuũ quia dñs locutus

Expanded text:
Et quia semel sub persona gladii de rege, imEt quia semel sub persona gladii de rege, immo regno Babylonis loquebatur, servat μεταφοράν. In igne, inquit, furoris mei sufflabo in te; ut faciam te igne consumi, et tradam te in manibus hominum stultorum et imperitorum, qui artem non habent cudendi gladios et acuendi; ut nequaquam ultra acuaris, limeris, et fulgeas ad occidendum; sed sis ignis cibus, sanguisque tuus, quem fudisti cunctis spectantibus, in te potius redundet; et tradaris aeternae oblivioni, et pereas in perpetuum, quia ego Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
opprobriũ eoꝵ. quod &e ipsi capiendi sinit:
& ad eundẽ gladium sermonem dirigit.
Omucro. mucto. qui paratus es adcedem.
qui limat̾ es ut fulgeas & interficias: licet
tibi idola responderint. & uanum sit om̃c
qd̃ ademonib respondetur: ut iudelicet
uulneratorum ceruicib immineres. & ꝑ
te compleretur qd̃ multo dñs tempore fu¬
erat cõminatus: tam̃ explito ope tuo qb
qusti contra filios ammon: reuertere aduagi¬
nam tuam. idẽ in babilonẽ ad locum in quo
factus ꝙ creatus: ut int̾ra natiuitatis tuȩ iu¬
dicem te & effundam suꝑ te indignationem
meam. &e medorum atq ꝑsorum uirtute
capiaris. Qd̃ plenius in ysaie uolumine dr̃
inuisione contra babilonem. Ecce ego susci¬
tabo suꝑeos medos. Et post paululũ. Et
erit babilon illa głosa in regnis. inclita ĩ
suꝑbia chaldeoꝵ. sĩc subu̾tit ds sodomã
ae gomorram: ñ habitabitur usq infinem.

Expanded text:
opprobrium eorum, quod et ipsi capiendi sint, opprobrium eorum, quod et ipsi capiendi sint, et ad eumdem gladium sermonem dirigit. O mucro, mucro, qui paratus es ad caedem, qui limatus ut fulgeas et interficias? Licet tibi idola responderint et vanum sit omne quod a daemonibus respondetur, ut videlicet vulneratorum cervicibus immineres, et per te compleretur quod multo Dominus tempore fuerat comminatus, tamen expleto opere tuo, quod egisti contra filios Ammon, revertere ad vaginam tuam, id est in Babylonem, ad locum in quo factus es et creatus, ut in terra nativitatis tuae judicem te et effundam super te indignationem meam, et Medorum atque Persarum virtute capiaris. Quod plenius in Isaiae volumine dicitur, in visione contra Babylonem: « Ecce ego suscitabo super eos Medos. » Et post paululum: « Et erit Babylon illa gloriosa in regnis, inclyta in superbia Chaldaeorum, sicut subvertit Deus Sodomam et Gomorrham: non habitabitur usque in finem .
Abbreviated transcription (Latin):
Et dices. Mucro. mutro. euagina te ad occi¬
dendum. lima te ut interficias &e fulgeas.
Cum tibi uiderentur uana & diuinarent᷑
mendacia: ut dareris suꝑ colla uulnerators
impiorũ. quorum uenit dies intempore mi¬
quitatis p̾finita. Reũtere aduaginam tuã.
in locum in quo creatus es. In fra natiuitatis
tuȩ iudicabote: & effundam suꝑ te indigna¬
tionem meam. In igne furoris mei suffla¬
bo ince: daboq te in manus hominum
stultorum &e fabricantium interitũ. Ignis
eris cib. sangius tuus erit in medio terre
obliuiomi traderis. quia ego dñs loquutus
Gladium regis babilonis stetisse sũ¬
in capite duaꝵ uiarum. incompito dexte¬
re ce sinistre. quarum altera ducebat ierłm
altera ad rabath filioꝵ ammon. & exisse
sortem ut ꝑgeret prius contra ierłm: supͣ
leginꝰ. Quam expugnatã & captam reg¬
num quoq & sacerdotium eiꝰ inefnum
ꝑisse p̾nunciat. Residuum erat filiis am¬
mon. Et ipse diuisionis ordo poscebat. qͥd

Expanded text:
et dices: Mucro, mucro, evagina te ad occidendum, lima te, ut interficias, cum tibi viderentur vana et divinarentur mendacia: ut dareris super colla vulneratorum impiorum, quorum venit dies in tempore iniquitatis praefinita. Revertere ad vaginam tuam, in locum in quo creatus es, in terra nativitatis tuae judicabo te et effundam super te indignationem meam, in igne furoris mei sufflabo in te, daboque te in manibus hominum stultorum et fabricantium corruptionem. Ignis eris cibus, sanguis tuus erit in medio terrae, oblivioni traderis, quia ego Dominus locutus sum. » Gladium regis Babylonis stetisse in capite duarum viarum, in compito dexterae et sinistrae, quarum altera ducebat Jerusalem, altera ad Rabbath filiorum Ammon, et exisse sortem ut pergeret prius contra Jerusalem, supra legimus, quia expugnata et capta regnum quoque et sacerdotium ejus in aeternum perisse praenuntiat. Residuum erat filiis Ammon, et ipse divisionis ordo poscebat, quid
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. Sic congregabo uos infurore meo. & in
ira mea. ce requiescã & conflabo uos. ce suc¬
cendam uos inigne furoris mei. ꝙ conflabi¬
mini in medio etꝰ. Ut conflatur argentum
in medio fornatis: sic eritis in medio eius.
e scietis quia ego dñs effuderim indignatio¬
nem meam suꝑ uos.

Expanded text:
 in furore meo et in ira mea, et requiescam, et conflabo vos, et succendam vos in igne furoris mei, et conflabimini in medio ejus, ut conflatur argentum in medio fornacis, sic eritis in medio ejus. Et scietis quia ego Dominus effuderim indignationem meam super vos.
Abbreviated transcription (Latin):
Dedi eis aurum ce argentũ . ipsi autẽ fece¬
runt ex eis baal. Cui simile ẽ. Eduxi eos
in argento &e auro. & ñ erat in tribub eoꝵ
infirmus. Finisq penarum omniũ sit nos
se: qd̃ ipse sit dñs. Lapidem stagneũ. siue
massam stagneam. & in zacharia legunꝰ.
Quȩ quit significet: suo loco interp̾tati

Expanded text:
« Dedi eis aurum et argentum, ipsi autem fece« Dedi eis aurum et argentum, ipsi autem fecerunt ex eis Baal. » Cui simile est, Eduxi eos in argento et auro, et non erat in tribubus eorum infirmus. Finisque pse quod ipse sit Dominus. Lapidem stanneum, sive massam stanneam, et in Zacharia legimus : quae quid significet, suo loco interpretati
Abbreviated transcription (Latin):
pallore auri. Omĩs enĩ gła filieregis intrĩ¬
secus. que loquit᷑ in cantico canticoꝵ. In¬
troduxit me rex incubiculũ suũ. Qui int̾
duo dormierit & requieuerit testam̃ta:
statim assumit pennas columbe de argen¬
tatas. auriq incordis thesauro fulgorẽ ra¬
diabit. Ad hunc sensum reor &e ula eẽ refe¬
renda. qd̾ peccatorib & qui meruerunt of¬
fensam dĩ. celum eneum. t̾ra sit ferrea. &
maxime t̾ra egypti. de qua educit dñs
isrł qͣsi defornace ferrea. Inzacharia quo¬
q. iniquitas sedet suꝑtalentum plumbi
Et inexodi cantico dr̃. De mersi sunt qͣsi plũ¬
bum in aqua iuolentissima. Graui enĩ pec¬
catorum pondere p̾mebantur. & loqui pote
rant. qͣsi onus graue grauate sunt suꝑ me.
Quomͦ autem auri speciem adulterina eris
similitudo m̃tit᷑: sic argenti candorem stag¬
nũ simulat. qd simplex &e rusticꝰ ñ facile di¬
noscit. Et sepe accidit ut aurum ce argentũ
remaneat &e argentũ. de quodicit proph̃a.

Expanded text:
regis intrinsecus, quae loquitur in Cantico canticorum: « Introduxit me rex in cubiculum suum. » Qui inter duo dormierit et requieverit testamenta, statim assumpsit pennas columbae deargentatis aurique in cordis thesauro fulgore radiabit. Ad hunc sensum reor et illa esse referenda quod peccatoribus et qui meruerunt offensam Dei, coelum aeneum, terra sit ferrea, et maxime terra Aegypti de qua educit Dominus Israel, quasi de fornace ferrea. In Zacharia quoque iniquitas sedet super talentum plumbi. Et in Exodi cantico dicitur, « Demersi sunt quasi plumbum in aqua violentissima. » Gravi enim peccatorum pondere premebantur et loqui pote Quasi onus grave gravatae sunt super me. » Quomodo autem auri speciem adulterina aeris similitudo mentitur, sic argenti candorem stannum simulat, quod simplex et rusticus non facile dignoscit. Et saepe accidit ut aurum et argentum remaneat, et argentum, de quo dicit propheta:
Abbreviated transcription (Latin):
tis atq diripitis. Et quia scriptum ẽ. dimit¬
te malum ce fac bonum: econtrario uidiciũ
facite atq iusticiam. uidicantes pupillo.
ce iustificantes uiduam. Separate ur̃a confi¬
na a popło meo. ne uidelicet t̾minos trans¬
feratis. & quia ipsa uicima ledit humiliorẽ
qui suꝑciliũ maioris &e potentioris ñ pot̃ sus¬
tinere. Hoc interim dictum sit ad illiꝰ tẽpis
egyptiorum opprimunt filios isrł̃ ꝑ poten¬
tiam. nec meminerunt scͥptum. Ducem te
constituert̃ ne eleueris: s esto int̾ eos quasi
unus ex ipsis. Et illud qd̃ in euangłio ka¬
taloykan dñs loquit᷑. Sin autem dixerit
seruus ille incorde suo. morat᷑ dñs m̃s ueni¬
re. &e ceꝑit ꝑcuttere seruos & ancillas. come¬
dere & bibere & in ebriari: ueniet dñs serui

Expanded text:
tis atque diripitis. Et quia scriptum est: Dimittis atque diripitis. Et quia scriptum est: Dimitte malum, et fac bonum; econtrario, judicium facite atque justitiam , judicantes pupillo, et justificantes viduam: separate vestra confinia a populo meo, ne videlicet terminos transferatis. Et quia ipsa vicinia laedit humiliorem, qui supercilium 561 majoris et potentioris non potest sustinere, hinAegyptiorum opprimunt filios Israel per potentiam ; nec meminerunt scriptum: « Ducem te constituerunt, ne eleveris; sed esto inter eos quasi unus ex ipsis . » Et illud quod in Evangelio Dominus loquitur: « Sin autem dixerit servus ille in corde suo: Moratur dominus meus venire, et coeperit percutere servos et ancillas, comedere et bibere, et inebriari, veniet