comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sfilns sapiens letificat pr̃em ⁊ stultus
homo despicit matrem suã. Et post .ii. u̾.
Dissipant᷑ cogitaciones ubi nõ est dalñ.
ubi uero plures sũt ꝯsiliarii ꝯfirmãt᷑
Letatur homo in sentencia oris sui et
sermo oportunꝰ est optimꝰ Semita uie
suꝑ eruditũ. ut declinet de inferno no¬
iussimo. Et post .iiii. u̾sus. Conturbat
domũ suã qui sectatur auariciã. qui
autẽ odit muera uniet. Mens iusti
meditabit᷑ obedienciã. os impioꝵ re¬
dundat malis. Longe est dñs ab mmi¬
piis. ⁊ oraciones nistoꝵ exaudiet. Aux
oculoꝵ letificat aĩam. fama bona in¬
pinguat ossa. ⁊ luris que audit mcrpa¬
ciones inte in medio sapienciũ ꝯmora¬
bit᷑: Qui abicit disaiplinã despict a m¬
mã suã. qui autẽ ad quiescit increpa¬
cionib possessor est cordis. Timor dñi
disciplina sapiencie ⁊ gloriã p̾cedit hu¬
militas. Hõĩs est animũ p̾parare et
dei gub̾nare linguam. Om̃es uie ho¬
minũ patent oculis eiꝰ sp̃iũ ponde¬

Expanded text:
et stultus homo despicit matrem suam. Et post II uersus: Dissipantur cogitationes ubi non est consilium: ubi uero plures sunt consiliarii, confirmantur. laetatur homo in sententia oris sui, et sermo oportunus est optimus. semita uitae super eruditum, ut declinet de inferno nouissimo. Et post IIII uersus: Conturbat domum suam qui sectatur auaritiam: qui autem odit munera, uiuet. mens iusti meditabitur oboedientiam: os impiorum redundat malis. longe est dominus ab impiis, et orationes iustorum exaudiet. lux oculorum laetificat animam: fama bona inpinguat ossa. auris, quae audit increpationes uitae, in medio sapientium commorabitur. qui abicit disciplinam, despicit animam suam: qui autem adquiescit increpationibus, possessor est cordis. timor domini disciplina sapientiae, et gloriam praecedit humilitas. Hominis est animum praeparare, et dei gubernare linguam. omnes uiae hominum patent oculis eius: spirituum ponde
Abbreviated transcription (Latin):
nam exaltat᷑ sp̃s. Meliꝰ est hũiliari
cũ mitib. qm diuidere spolia cũ suꝑ¬
bis. Eruditꝰ in u̾bo reꝑiet bona ⁊ qm̃
in dño sperat beatus est. Qui sapiens
de est appellabit᷑ prudens ⁊ qui dulcie
eloquio maiora ꝑcipiet. Et post .xuii
or est buccella sicca cũ gaudio qmͣ do
plena uictimis cũ nirgio. Seruus sa¬
ens dñabit᷑ filiis stultis ⁊ int̾ fratres
hereditatẽ diuidet. Sicut igne ꝓbat᷑
pauperem exprobrat factori eiꝰ: ⁊ qͥ
in ruiua letat᷑ alterius nõ erit ĩpi¬
tus. Corona senũ filii filioꝵ. ⁊ glĩa fi¬

Expanded text:
lius est humiliari cum mitibus quam diuidere spolia cum superbis. eruditus in uerbo reperiet bona, et qui in domino sperat, beatus est. qui sapiens corde est, appellabitur prudens, et qui dulcis eloquio, maiora percipiet. Et post XVII ulior est bucella sicca cum gaudio quam domus plena uictimis cum iurgio. seruus sapiens dominabitur filiis stultis et inter fratres hereditatem diuidet. sicut igne probatpauperem, exprobrat factori eius: et qui in ruina laetatur alterius, non erit inpunitus. corona senum filii filiorum,
Abbreviated transcription (Latin):
tate redimet᷑ iniquitas ⁊ in timore
dm̃ declinat᷑. a malo. Cũ placuerint
ad pacem. Meliꝰ est parũ cũ iusticia:
qmͣ multi fructus cũ iniquitate. Cor
hõis dispont uiam suã. s dñi est diri¬
gere gressus eiꝰ. Diuinacio in labiis
regis in ndicio nõ errabit os eiꝰ pon¬
dus ⁊ statera nidicia dm̃i sũt ⁊ oꝑa eiꝰ

Expanded text:
iniquitas, et in timore domini declinatur a malo. cum placuerint ad pacem. melius est parum cum iustitia quam multi fructus cum iniquitate. cor hominis disponit uiam suam, sed domini est dirigere gressus eius. diuinatio in labiis regis: in iudicio non errabit os eius. pondus et statera iudici
Abbreviated transcription (Latin):
nõ effugiet. multi colũt ꝑsonã potẽ¬
tis ⁊ amici sũt dona tribuenti. ftrẽs
hõis pauꝑis oderũt eũ insuꝑ ⁊ ami
a ꝓcul recesserũt ab eo. Qui tm̃ u̾ba
sectatur nichil hẽbit. qui autẽ pos¬
sessor est mentis diligit aĩam suam
Et post .x. u̾sus. pigredo ĩmittit sopo¬
rem ⁊ aĩa dissoluta esuriet. Qui cus¬
todit mandatũ custodit aĩam suã.
qui autẽ necligit uias suas morti¬
ficabit᷑. ffenerat᷑ dño qui miseretur
pauperi ⁊ uicissitudinẽ suã reddet
ei. Erudi filiũ tinũ ne desꝑes. Et post
.UI. u̾sus: Homo indigens miseri¬
cors est. ⁊ melior pauꝑ qmͣ uir mẽ¬
dax. Timor dm̃ ad uitam.: pestilẽte
flagellato stultus sapiencior exit
sin autẽ corripueris sapientẽ ĩ tel¬
liget disciplinã. Qui affligit pr̃em
⁊ ꝯfundit matrem ignominosus
est ⁊ intelix. Non cesses fili audire
doctrinã. nec ignores sermones
sciencie. Testis miqus deridet iu¬
diciũ. ⁊ os impioꝵ deuorat ñqui¬

Expanded text:
non effugiet. multi colunt personam potentis et amici sunt dona tribuenti. fratres hominis pauperis oderunt eum, insuper et amici procul recesserunt ab eo. qui tantum uerba sectatur, nihil habebit: qui autem possessor est mentis, diligit animam suam. Et post VIIII uersus: Pigredo inmittit soporem, et anima dissoluta esuriet. qui custodit mandatum, custodit animam suam: qui autem neglegit uias suas, mortificabitur. faeneratur domino qui miseretur pauperis, et uicissitudinem suam reddet ei. erudi filium tuum, ne desperes. Et post VI uersus: Homo indigens misericors est, et melior pauper quam uir mendax. timor domini ad uitam et in pleflagellato stultus sapientior erit: sin autem corripueris sapientem, intelliget disciplinam. Qui affligit patrem, et fugit matrem, ignominiosus est et infelix. Non cesses, fili, audire doctrinam, nec ignores sermones scientiae. Testis iniquus deridet judicium; et os impiorum devorat iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾tit᷑ ad uomitũ suũ: sic impru¬
dens qui iterat stulticiã suã. Tlidis¬
ti hoĩem sapientẽ sibi inderi magis
illo spẽ hẽbit stultus. Dicit piger. Leena
in uia leo in iti̾ib. Sicut ostiũ u̾titꝰ
in cardine suo ita piger in lecto suo
⁊lbscondit piger manꝰ sub ascellas
suas ⁊ laborat si ad os suũ eas ꝯu̾tit
Sapiencior sibi indet᷑ piger septẽ urris
loquentib sentencias. Sicut qui appͥ¬
hendit aurib canem. sic qui transit
impaciens ꝯmiscet rixe alteriꝰ. Siait
noxius est qui mittit lanceas ⁊ sagit¬
tas in mortem: sic uir qui fraudulẽt

Expanded text:
revertitur ad vomitum suum sic inprudens qui iterat stultitiam suam vidisti hominem sapientem sibi videri magis illo spem habebit stultus dicit piger leaena in via leo in itineribus sicut ostium vertitur in cardine suo ita piger in lectulo suo abscondit piger manus sub ascellas suas et laborat si ad os suum eas converterit sapientior sibi piger videtur septem viris loquentibus sentenehendit auribus canem, sic qui transit impatiens, et commiscetur rixae alterius. Sicut noxius est qui mittit sagittas, et lanceas in mortem: ita vir, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑu̾se ⁊ infames gressus eoꝵ. Dit eru¬
aris . a. muliere aliena ⁊ extranea qͤ
mollit sermones suos. ⁊ relinquit du¬
cem pubertatis sue ⁊ pacti dei sin ob¬
lita est. Et .xiii. u̾. Misericordia ⁊ intas
nõ te deserant. Circũda eas gutturi tuo
⁊ describe in tabulis cordis tui. ⁊ ĩue

Expanded text:
infames gressus eorum: ut eruaris a muliere aliena et ab extranea, quae mollit sermones suos et reliquit ducem pubertatis suae et pacti dei sui oblita est. Et post XIII uersus: Misericordia et ueritas non te deserant: circumda eas gutturi tuo et describe in tabulis
Abbreviated transcription (Latin):
ant ꝓꝑt̾ dubios. aut certe propt and̃iꝰ
amantes xp̃m: uisibili specie magmi formͣ
aut incarins ⁊ sangius colore monstra¬
ta sint quatinus de se xp̃c clement ad huc
non credentib fidem faceret. Ita dum ob¬
lata frangitur uel offertur hostia: uide̾t᷑
agnns inmanib ⁊ cruor in calice qua¬
si ex ĩmolacõue ꝓfluere. ut quod la telat
inmisterio patest̾et ad huc dubitantibus
in miraculo. Necit enim hoc pietas diui-¬
na quibuldam iam credentib ⁊ tamẽ
ad huc dubitantib ut ⁊ ip̃i fiduciam
de ueritate perciperent. ⁊ alii de miracu¬
sunt. Set qr duri corde sumus: uoluit
diuina mansuetudo inquibusdam om¬
nib satisfacere. ut ulterius de hiis iam
nemo dubitet. Porro quod si net ostẽ¬
sa credunt᷑ nec ea que ueritas testatur
exfide cõmum cantur querat quiliz
obsatisfactionem sui quid expectet
quoniã extra ueritatem est ⁊ quic¬
quid uertas habet hoc oftencio per
speciem quaudo placuit rep̾sentat.
Unde credere oportet quod ⁊ ħ oportu¬

Expanded text:
s, aut certe propter ardentius amantes Christum, visibili specie in agni formam, aut in carnis et sanguinis colorem monstrata sint, quatenus de se Christus clementer adhuc non credentibus fidem faceret, ita ut dum oblata frangeretur vel offerretur hostia, videretur agnus in manibus et cruor in calice, quasi ex immolatione profluere, ut quod latebat in mysterio, patesceret adhuc dubitantibus in miraculo. Fecit enim hoc pietas divina quibusdam jam credentibus, et tamen adhuc dubitantibus, ut et ipsi fiduciam de veritate perciperent, et alii de miracusunt. Sed quia duricordes sumus, voluit divina mansuetudo in quibusdam omnibus satisfacere, ut ulterius de his jam nemo dubitet. Porro quod si nec ostensa creduntur, nec ea quae Veritas testatur, ex fide communicantur; quaerat quilibet ob satisfactionem sui, quid exspectet, quoniam nihil extra veritatem est, et quidquid veritas habet, hoc ostensio per speciem, quando placuerit, repraesentat. Unde credere oportet quod et haec opportu
Abbreviated transcription (Latin):
brie potatũ: ita lõge locuplecus hͦunũ
sãgiũs letificat cor hoĩs ĩt̾ioris.⁊ ĩ ebuat
nichil alio quã caro yͥ ⁊ langins ni¬
re creditur que non sapore carnis set
spuali dulcedine degustant᷑ ⁊ fidei raco¬

Expanded text:
tum, ita longe locupletius hoc vinum sanguinis laetificat cor hominis interioris, et inebriat nihil aliud quam caro Christi et sanguis jure creditur, quae non sapore carnis, sed spiritali dulcedine degustantur, et fidei ratio
Abbreviated transcription (Latin):
tur ⁊ potatim delictoꝵ. ⁊ It qi ĩ terris
sine cotidianis lenib ꝙ delictis niue¬
re nõ posuimiꝰ ut pͥmissi tali esta et
potu refecti. sine macula ⁊ ruga inueĩa¬
mur. Et non solum hoc. set eciam õi
henediccõne celesti que m illis ẽ replea¬
mur. Ac per hoc inũ cum illo ⁊ mil
lo maneamus. ubi xp̃c caput ⁊ nos om
corpus post consecra cõnem panis nne
queat uocari.
Uod panis eciam ꝙͣ uis
uera caro sit. hoc msterm̃
possit nominari. probat
apls uͥ dicit. ꝓlet se ho. ⁊ sic de pane illo
edat ⁊ de calie bilat. Q xͥ caro ⁊ u̾a caro:

Expanded text:
lictorum: ut quia in terris sinc quotidianis levibusque delictis vivere non possumus, ut praemisi, tali esca et potu refecti, sine macula et ruga inveniamur, et non solum hoc, sed etiam omni benedictione coelesti, quae in illis est, repleamur, ac per hoc unum corpus cum illo et in illo maneamus, ubi Christus caput et nos omncorpus post consecrationem panis jure queat vocari. 1. Quod panis etiam quamvis vera caro sit, hoc mysterium possit nominari probat Apostolus, ubi dicit: Probet se homo et sic de pane illo edat, et de calice bibat : quia Christi caro
Abbreviated transcription (Latin):
agens bencdixit fregit dedit disci¬
pulis s̃uis. Ecte usq ad istum lo¬
cum uerba ĩunt eimangelisi aꝵ.
Porro deinceps uerla dei: poresta¬
ie ⁊ omni efficacia plena. Accipi¬
te ⁊ manducate ex hͦ omnes. Nos
ea corpus menin. Set ne forte pu¬
tares qd̃ de illo uno tantum pane.
⁊ in illa una hora. hoc enm ẽẽ ius¬
serit. secuius ad nugens ait. H2ͦ
facite in meam cõmemorationẽ.
Unde fatendũ quod quicꝙͣ tunt
illud fuit qd̃ apostoli ab eo percepe¬
runt hoc totum est illuo istud quia
id ip̃m ẽ. ⁊ si uelis audire quid est.
hoc c̃ inꝙͥ corpus meum. quod ꝓ

Expanded text:
ens benedixit, fregit et dedit discipulis suis. Ecce usque ad istum locum verba sunt evangelistarum; porro deinceps verba sunt Dei, potestate et omni efficientia plena: Accipite et manducate ex hoc omnes, hoc est enim corpus meum. Sed ne forte putares quod de illo uno tantum pane et in illa una hora hoc eum esse jusserit secutus adjungens ait: Hoc facite in meam commemorationem . Unde fatendum, quod quidquid tunc illud fuit quod Apostoli ab eo perceperunt, hoc totum est, quia idipsum est; et si velis audire quid est, Hoc est, inquit, corpus meum, quod pro
Abbreviated transcription (Latin):
fuit qui daii religiosus ualde peogi¬
lis nomine frequentꝰ missaꝵ solemp¬
uia celebrans ad corpus sc̃ Nim ep̃i
mine sanctani xp̃o. xp̃o ꝓpicio duceret
uitam. cepit onuipotentem dñi pus
pulsare p̾cib. nt sibi mon straret
ex pietate mentis ista petiuit. Ffuerat
enim a puericia diuinis legib imbu¬
tus. ⁊ ꝓpt̾ amorem superni regis. olĩ
patrie fines ⁊ dulcia liquerat arua.
ut xp̃i mift̾ia exul sedule disceret.
Icarco eius amore magis succensus.
cotidie preciosa nuuera offerens. pos¬
cebat sibi p̾monstrari que foret speries
latitans sub forma panis ⁊ uiui. Nõ
qr de xp̃i corꝑe dubius eẽt. set qi uel
sic xp̃m cernere uellet quem uemo
mortaliũ iam supͣ astra leuatum

Expanded text:
yter fuerit religiosus valde, Plecgils nomine, frequenter missarum solemnia celebrans ad corpus S. Niniae epimine sanctam, Christo propitio, duceret vitam, coepit omnipotentem Deum piis pulsare precibus, ut sibi monstraret ex pietate mentis ista petivit; fuerat enim a puero divinis legibus imbutus, et propter amorem superni Regis olim patriae fines et dulcia liquerat arva, ut Christi mysteria exsul sedule disceret. Idcirco ejus amore magis succensus, quotidie pretiosa munera offerens, poscebat sibi praemonstrari quae foret species latitans sub forma panis et vini; non quia de Christi corpore dubius esset, sed quia vel sic Christum cernere vellet, quem nemo mort
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c. sic ⁊ hͦ sacramentũ non meritis
non umbͥs uerbis humanis set ꝓ cul
dubio oiuinis efficitim ⁊ cõsecrtitu
mandatis. Creatu enim ex aliquo ibi
tem non qualiscumq ser noua salutis
creatura caro ⁊ sanguis yp̃i ueluti in
laptismo homines noua efficiuntur
uerbo creatoris quo cuncta creata
sunt insibilia et in insibilia. Quiꝰ
ergo potencia creata sunt pͥus: eius
utiq ubo ad melius recreantim. qua
ut clerus caiit nichil aliud ꝙͣ lau¬
des ⁊ graciarum accioues sunt:
ant certe obsecraciones. fideliũ pos¬
tulacõnes peticõnes. ¶erba autẽ
xp̃i sicut diuina sunt ita effica¬
cia. ut nichil aliud pro ueniat qͣm
qd̃ nibent quia eterna sunt. Celũ
inꝙͥ et terra transibunt. uerba aͥ
mea non transient. set facient oĩa
ad que missa sunt. ꝑ patrrͤ non nͥ

Expanded text:
 hoc sacramentum non meritis, non verbis humanis, sed procul dubio divinis efficitur et consecratur mandatis. Creatur enim ibidem ex aliquo, non qualiscunque, sed nova salutis creatura, caro et sanguis Christi, veluti in baptismo homines nova efficiuntur verbo Creatoris, quo cuncta creata sunt visibilia et invisibilia: cujus ergo potentia creata sunt prius, ejus utique verbo ad melius recreantur, quia ut clerus canit, nihil aliud quam laudes et gratiarum actiones sunt, aut certe obsecrationes fidelium, postulationes, petitiones. Verba autem Christi sicut divina sunt, ita efficacia, ut nihil aliud proveniat quam quod jubent, quia aeterna sunt. Coelum, inquit, et terra transient, verba autem mea non transibunt , sed facient omnia ad quae praemissa sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
autem hoc uerbũ ⁊ manet. Hinic est
em̃ calix sanguinis mei qui pro uob̾¬
effundetur. ⁊ promultis. Qua ꝓp̃ . o.
homo quocienscũq bibis hunc ca¬
licem. aut manducas hñc panem
non aliu sangumẽ te putes bibere
quam qui pro te ⁊ ꝓ omnib effusus
est in remissionẽ peccatoꝵ. Neq aliã
carnẽ quam que pro te ⁊ ꝑ omnib

Expanded text:
autem hoc verbum et manet, Hic est autem hoc verbum et manet, Hic est enim calix sanguinis mei, qui pro vobis fundetur et pro multis. Quapropter, o homo, quotiescunque bibis hunc calicem, aut manducas hunc panem, non alium sanguinem te putes bibere, quam eum qui pro te et pro omnibus effusus est in remissionem peccatorum; neque aliam carnem, quam quae pro te
Abbreviated transcription (Latin):
nocabitis ergo nomẽ meum super
filios israel. et ego lenedicam eos.
Saceros gͦ inuocat. set ip̃e benedi¬
cit ⁊ frangit. quia nͥ ip̃e frangeret hũc
nem nͨ erat qui frang̾et eis. Et ideoh̾
solus ẽ. qui frangit hunc panẽ: ⁊ per
manus ministroꝵ distͥbint credentib
dicens. Acapite ⁊ bibite ex hꝰ ommes
tam minist̾ quam ⁊ reliqͥ credentes.
Hic ẽ caliy sanguinis mei noui ⁊ et̾¬
ni tectamenti. In hͦ quippe u̾bo sãgͥs
esfiatur qd̾ antea uinũ ⁊ aqͣ fuerat.
Afticitur ergo sangias: set ille utiq
quem discipuł tradidit. Sangius pla¬
ne nom ⁊ eterni testamenti. quod testa¬
mentum nũꝙͣ in nuitabitur qi et̾m̃ĩ
qmͣ irritum erit. Et hoc ẽ testamẽtũ
hereditatis nr̃e per quod nobis diuina
⁊ celestia tradintur. Noc ẽ igitur
ppłs sauctificatꝰ est net̾is testamenti.
Set in illo sanguine umbra erat hic
ibi matheus ꝓmultis posuit. Unde
turi erant per uerbi eoꝵ esfusus ẽ. Lꝯ

Expanded text:
vocabitis ergo nomen meum super vocabitis ergo nomen meum super filios Israel, et ego benedicam eos . Sacerdos ergo invocat, sed ipse benedicit et frangit; quia nisi ille frangeret hunc nem, nec erat qui frangeret eis . Et ideo hic solus est qui frangit hunc panem, et per manus ministrorum distribuit credentibus, dicens: Accipite et bibite ex hoc omnes, tam ministri quam et reliqui credentes: Hic est calix sanguinis mei, novi et aeterni testamenti. In hoc quippe verbo sanguis efficitur, quod ante vinum et aqua fuerat. Efficitur ergo sanguis, sed ille utique quem discipulis tradidit; sanguis plane Novi et aeterni Testamenti, quod testamentum nunquam immutabitur, quia aeternum quam irritum erit: et hoc est testamentum haereditatis nostrae, per quod nobis divina et coelestia traduntur. 3. Hoc igitur populus sanctificatus est Veteris Testamenti. Sed in illo sanguine umbra erat, hicibi Matthaeus pro multis posuit ; undeturi erant per verbum eorum effusus est. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
quod pronobis tradetur. crede .o. fili qi
ita ẽ. quonam ip̃e dixit. ⁊ factum du¬
bitare non potes. ip̃e mandait ⁊ crea¬
tasunt. Pceptum ergo posuit: in me¬
am cõmemoracõnem hoc fante. Etĩo
qͦcienstũq fit catholice. uere hoc fit qd̃
dictum est. hoc est corpus meũ. Simi¬
li modo poctea ꝙͣ cenatum est refert sa¬
cerdos uerba emͣigelicte. Accipiens hũc
p̾larum calicem. Et notandũ quod
hunc quẽ offerimus non almũ in scãs
ac uen̾abiles mams suas: Item tibi¬
gracias agens benedixit ⁊ dedit discipri¬
lis sins dicens. Audis ne nbiq quod
ip̃e gratias egerit: quod benedixit. Et
ideo non licet gracias aganius deo ille
est qui gracias pro nobis ant perse. et
nos tamen per illũ. Et quia per illũ eiꝰ
granaꝵ accio iure dicitun. sic itaq licz
sacerdos benedicat. ip̃e ẽ qui benediat ⁊¬
frangit. Alioquin nisi eius eẽt bene¬
diccõ. nilla sanctitas in eo eẽt. Uu-¬
de in exodo ad caron ⁊ filios enis. In¬

Expanded text:
quod pro vobis tradetur. Crede, o fili, quia ita est, quoniam ipse dixit, et factum dubitare non potes; ipse mandavit et creatum est. Praeceptum ergo posuit, In meam commemorationem hoc facite; et ideo quotiescunque fit catholice, vere hoc fit quod dictum est: Hoc est corpus meum. 2. Simili modo posteaquam coenatum est: refert sacerdos verba evangelistae: Accipiens hunc praeclarum calicem. Et notandum quod hunc quem offerimus, et non alium, in sanctas ac venerabiles manus suas abgratias agens benedixit, et dedit discipulis suis, dicens. Audisne ubique, quod ipse gratias egerit, quod benedixerit? et ideo licet nos gratias agamus Deo, ille est qui pro nobis gratias agit per se, et nos tamen per illum; et quia per illum, ejus gratiarum actio jure dicitur. Sic itaque, licet sacerdos benedicat, ipse est qui benedicit et frangit; alioquin nisi ejus esset benedictio, nulla sanctitas in eo esset: unde in Levitico ad Aaron et ad filios ejus: In
Abbreviated transcription (Latin):
caro ⁊ sanguis ip̃ius. ut quod caro ⁊
sanguis xp̃i ecc̃ĩe contulit hͦ totũ sacͣ¬
mento huiꝰ mist̾i compleatum. et
ad inmortalitatem suos in macula¬
tos clement ꝑducat carnales quoq
lit celebrari:. quatmꝰ per hͦ de insibili¬
b ad inuisibilici feramuri. ⁊ qd̃ id huc
latet fide instancius requiramꝰ. Nichil¬
totum p̾stat ex mist̾io quicꝙͥ ennͣgeli¬
tercio ingitur u fonte tunc utiq lap¬
tizamꝰ. non in uͥtute illius ⁊ potestate
qui h̃ dicit. set in uirtute yp̃i quihͦ¬

Expanded text:
quod caro et sanguis Christi Ecclesiae contulit, hoc totum sacramentum hujus mysterii compleat, et ad immortalitatem suos immaculatos clementer perducat; carnales quoque liter celebrari, quatenus per hoc de visibilibus ad invisibilia feramur, et quod adhuc latet, fide instantius requiramus. Nihiltotum praestat ex mysterio, quidquid Evangelitertio mergimur in fonte, tunc utique baptizamur, non in virtute illius et potestate qui haec dicit, sed in virtute Christi
Abbreviated transcription (Latin):
attenderet. Nũc autem licet leprosus
sit qui offert munda sunt que hauri¬
untur. quia caro ⁊ sanguis saluato¬
ris nuillius in mundicia sordidatur.
Ex officõ ergo sacerdotis ista. ⁊ non ex
merito p̾stantur. Icturo licet ieus sil
officiũ msterii sacratum ẽ: ⁊ gradus
sacerdocii a sũmo pontifice ypo conpe

Expanded text:
attenderet: nunc autem licet leprosus attenderet: nunc autem licet leprosus sit qui offert, munda sunt quae hauriuntur, quia caro et sanguis. Salvatoris nullius immunditia sordidatur; ex officio ergo sacerdotis ista et non ex merito praestantur. Idcirco licet reus sit, officium ministerii sacrum est, et gradus sacerdotii a summo pontifi
Abbreviated transcription (Latin):
muis arã altaris semper assistere scͥptu¬
ra teste ꝓ latur:. ut ex eius ĩmolacõne
corpus ⁊ sanguinem percipia nius. Ce¬
t̾im sacerdosqi inices xp̃i insibili sp̃ei
ter dñi ⁊ pplm̃ agere iidetur. in fert per
manus angeli uota pꝓplĩ ad deũ ⁊ refert
¶ota quippe offert ⁊ mun̾a refert aͥ
impet̾ta per corpus ⁊ sangumẽ ⁊ distbu¬
it singuł uon quantũ insus extĩor pͥ¬
bei. set quantum fides capit. T ibi licẽt
sacerdos in consciencia malus ẽẽ cõm̃¬
catun: non suũ ẽ qd̃ offert set om̃i pͥces
⁊ uota per omnẽ cauonis textũ cõmẽ¬
dat. Nam ⁊ finis or̃onis cunctoꝵ nosi¬
b confirmatur ubi omnes amen ue¬
ce cousona dicunt. Icarto non iii
est oblacõ qd̃ pro multis offertur ⁊
multoꝵ p̾cib confirmatur. Nam
t cominꝰ ait. qd̃ ꝓ multis effundet᷑
in remiss ionẽ pectatoꝵ. Si em̃ uiuͦ
tantum eẽt enis merita deus for sitã

Expanded text:
mis aram altaris semper assistere, Scriptumis aram altaris semper assistere, Scriptura teste, probatur, ut ex ejus immolatione corpus et sanguinem percipiamus. Caeterum sacerdos quia vices Christi visibili specie inter Deum et populum agere videtur, infert per manus angeli vota populi ad Deum et refert. Vota quidem offert et munera, refert autem impetrata per corpus et sanguinem, et distribuit singulis non quantum visus exterior praebet, sed quantum fides capit. Ubi licet sacerdos in conscientia malus esse convincatur, non suum est quod offert, sed omnium preces et vota per omnem canonis textum commendat. Nam et finis orationis cunctorum vocibus confirmatur, ubi omnes Amen voce consona dicunt. Idcirco non unius est quod pro multis offertur, et multorum precibus confirmatur. Nam et Dominus ait: Quod pro multis effundetur in remissionem peccatorum . Si enim pro se tantum esset, ejus merita Deus forsitan
Abbreviated transcription (Latin):
eternus. Ad hoc quippe: ut ⁊ nos eiꝰ.¬
corpus sumus. Unde sacerdos nõ ex
se dicit qd̃ ip̃e creator cõporis ⁊ sangͥ¬
ns ẽẽ possit. quia si hoc posset quod
absurdum ẽ creator creatoris fieret.
Set obsecrans per filiũ patrem per
quẽ ad eum atessũ hemus. rogamꝰ
dutam per quam nos benedicam᷑.
Alcriptam. per quam nos oumes
in celo conscribam᷑. liatam: per qmͣi
in uiscerib xp̃i cenceam. Racitina¬
bilem. per quam a bestiali sen su exu¬
am᷑. Acceptabilem q facere dignens.
quatmnꝰ ⁊ nos per hͦ quia in nobis dis¬
eius mnico filio simꝰ. Ut nobis fiat¬
corpus ⁊ sanguis quatnuis per hoc nos
in corpus xp̃i cotidie transferam᷑. Drius
autem quam corpus consecratõne fiat
oblacio sacerdotis ẽ sicut ⁊ ip̃e confitetur
uel cuncte familie offerenciũ eam. set
in uerbo ⁊ uirtute sp̃c sancti noua fit
creatura in corpe creatoris ad nr̃e repa¬
racõnis salutem. Tude nxta subli¬

Expanded text:
aeternus: ad hoc quippe, ut et nos simuaeternus: ad hoc quippe, ut et nos simus ejus corpus: unde sacerdos non ex se dicit quod ipse creator corporis et sanguinis esse possit, quia si hoc posset, quod absurdum est, creator creatoris fieret, sed obsecrat per Filium Patrem, per quem ad eum accessum habemus. Rogamus dictam, per quam nos benedicamur; ascriptam per quam nos omnes in coelo conscribamur; ratam, per quam in visceribus Christi censeamur; rationabilem, per quam a bestiali sensu exuamur, acceptabilemque facere dignetur: quatenus et nos per hoc quia nobis disejus unico Filio simus; ut nobis, icorpus et sanguis, quatenus per hoc nos in corpus Christi quotidie transferamur. Prius autem quam Christi corpus consecratione fiat, oblatio sacerdotis est, sicut ipse confitetur, vel cuncta familiae offerentium eam, sed in verbo et virtute Spiritus sancti nova fit creatura in corpore Creatoris ad nostrae reparationis salutem. Unde juxta subli
Abbreviated transcription (Latin):
anyit quantitate substancie quani
natura nõ dederat nĩꝙͥ iiupoteas ẽ fac̾e
ex aliquo qd̾ sine semmne mutero crea¬
uerat: Pullulat ergo illa ubertas car¬
nis xp̃i. ⁊ manet integer sp̃s quia na¬
tura manente integra. etiam in crea¬
turis ad iussum enis cuita exulerãt.
Propterea licet semel dixent. germi¬
uet terra herlam nirentem ad huc
hodie ex eo que per singulos uascuntͤ
annos omnia creantur. Sic itaq ⁊
in eo qd semper uoluit. ⁊ deniceps carnẽ
⁊ sauguinem m hac cõmemoracõne inu s¬
sit ẽẽ: fit qd̃ iuletur. Que si quis non
credit impio de terior ẽ quia ille q̃d dicit
appbare non potest. iste quod in multis
cognouit ꝯͣ naturam fieri. eciam in car¬
ne xp̃i nou credit. ꝓpt̾ qd̾ homo si
artendis sacerdotem attende xp̃m u̾bũ
patris qd̃ caro ẽ ⁊ qd̃ semel factum est
cotidie fieri in misterio non dubites.
dũ per hoc caro ⁊ sanguis cib ñr esficit᷑

Expanded text:
auxit quantitate substantiae quam auxit quantitate substantiae quam natura non dederat, nunquid impotens est facere ex aliquo quod sine semine in utero creaverat. Pullulat ergo illa ubertas carnis Christi, et manet integer Christus, quia natura manente integra, etiam in creaturis, adjustum ejus cuncta exuberant. 2. Propterea licet semel dixerit: Germinet terra herbam virentem , adhuc hodie ex eo, quae per singulos nascuntur annos omnia creantur; sic itaque et in eo quod semel voluit, et deinceps carnem et sanguinem in hac commemoratione jussit esse, fit quod jubetur; quae si quis non credit, impio deterior est; quia ille quod non didicit, approbare non potest; iste quod in multis cognovit contra naturam fieri, etiam in carne Christi non credit. Propter quod, homo, si attendis sacerdotem, attende Christum Verbum Patris quod caro est, et quod semel factum est, quotidie fieri in mysterio non dubites, dum per hoc caro et sanguis cibus noster efficitur
Abbreviated transcription (Latin):
inquid hec perferri per manus sancti¬
angeli tui in sublime. altare tuũ in cõ¬
spectu diuiue maiestatis tue. Ut quid
perferenda illuc ea deposcit. nͥ ut intelli¬
gatur quod in eiꝰ saceridtio ista fiant.
Ipe enim factus ẽ pontifer in et̾nũ secũ¬
dum ordinem melchisedech teste aplõ
ao int̾pellandii pro nob̾ offerens semet¬
ip̃m deo patri. Ed hoc quippe semel
intrount in sancta nõ insanguine alie¬
no set ꝓͥo sanguine. Unde non ab alio
recte percipitur quod pͥpum eiꝰ est set ab
ip̃o sũnno pontifice. Neq ab alio caro eiꝰ
creatur ⁊ sanguis nͥ a quo creata ẽ in
ntero uͥ ginis. ut uerbũ caro fieret. Uer¬
bo enim patris dictũ est crescite et mul¬
tiplicamini. Et ecce adhuc hodie ex eo
auicta creant᷑ animancia᷑: nõ noua
set eodem semine: Ita et caro yͥ eodẽ u̾bo
fit caro. quia u̾bñ caro factũ ẽ ⁊ habita¬
uit in nobis. Unde si ex illa benediccio¬
ne tanta manat multitudo. Quid pu
qui tanta fecit ex nichilo. Et si panes

Expanded text:
haec perferri per manus angeli tui in sublime altare tuum in conspectu divinae majestatis tuae; ut quid perferri illuc ea desposcit, nisi ut intelligatur quod in ejus sacerdotio ista fiant. Ipse enim factus est pontifex in aeternum secundum ordinem Melchisedech, teste Apostolo, ad interpellandum pro nobis, offerens semetipsum Deo Patri. Ad hoc quippe semel introivit in sancta, non in sanguine alieno, sed proprio sanguine; unde non ab alio recte percipitur, quod proprium ejus est, sed ab ipso summo pontifice; neque ab alio caro ejus creatur et sanguis, nisi a quo creata est in utero Virginis, ut Verbum caro fieret. Verbo enim Patris dictum est: Crescite et multiplicamini ; et ecce adhuc hodie ex eo cuncta creantur animantia, non nova, sed ex eodem semine. Ita et caro Christi eodem verbo fit caro, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Unde si ex illa benedictione tanta manat multitudo, quid putqui tanta fecit ex nihilo? et sicut panes
Abbreviated transcription (Latin):
p̾catus ẽ deum ut oignaret᷑ ip̃e itͥ¬
um uerti in pͥstinã speciem. Qua
expleta oracõne. surgens de ter¬
ra ranent corpus xp̃i informã
remeasse pͥorem. uti dep̾catus fue¬
rat Elt mira omĩpotentis dispen¬
lacio qui ob unnus desiderm̃ ita se
p̾bere dignatus ẽ insibilem ⁊ non

Expanded text:
precatus est Deum, ut dignaretur ipse iteprecatus est Deum, ut dignaretur ipse iterum verti in pristinam speciem; qua expleta oratione, surgens a terra, invenit corpus Christi in formam remeasse priorem, uti deprecatus fuerat; et mira omnipotentis Dei dispensatio, qui ob unius desiderium ita se praebere dignatus e
Abbreviated transcription (Latin):
cubint genibͥ: te dep̾cor omni potẽs¬
inꝙͥ. pande mͥ ex igno in hͦ mist̾io ua¬
turam corporis xͥ ut mͥ liceat eũ cõspi¬
cere p̾sentem corporeo uisu ⁊ formain
pueri. quem olim sin s mnatris tu¬
lit uagientem nunc manbz contr¬
ectare. Qui dũ talia p̾caretur augelꝰ
.e. celo ueniens affatur. Surge in ꝙͥ
corporeo uestitus amictu. quem sa cra
puera gessit. Tunc nen̾abił p̾sbiter pa¬
uidus ab humo nultum erigens̾. ind ͭ
super aram pr̃is filiũ puerũ quem sy¬
meon in fantem portare suis uluis pro¬
uidere placuit. quem pͥus sub specie pa¬
nis uerbis mistias sacrare solebas nũc
ocuł inspice. astrecta manib Tunc
sacerios celesti munie fretꝰ qͦ minirũ dic¬
tu ẽ uluis tͤmẽtib pu̾um siccepit ⁊ peceͤ¬
in amplexum dat oscula deo. ⁊ sins
labiis p̾ssit pia laliia xp̃i. Quibus
ita exactis: p̾clara dei filii mẽbra
restituit inuertice altaris et reple-¬
int celesti pabulo xp̃i mensam.
Tunc rursus humo ꝓstratus de¬

Expanded text:
mnipotens, pande mihi exiguo in hoc mysterio naturam corporis Christi, ut mihi liceat eum prospicere praesentem corporeo visu, et formam pueri, quem olim sinus matris tulit vagientem, nunc manibus contrectare; qui dum talia precaretur, angelus de coelo veniens affatur: Surge, inquicorporeo vestitus amictu, quem sacra puerpera gessit. Tunc venerabilis presbyter pavidus ab imo vultum erigens, vidit super aram Patris Filium puerum, quem Simeon infantem portare suis ulnis proristum videre placuit, quem prius sub specie panis verbis mysticis sacrare solebas, nunc oculis inspice, attrecta manibus. Tum sacerdos coelesti munere fretus, quod mirum dictu est, ulnis trementibus puerum accepit, et pecin amplexum, dat oscula Deo, et suis labiis pressit pia labia Christi. Quibus ita exactis, praeclara Dei Filii membra restituit in vertice altaris, et replevit coelesti pabulo Christi mensam. Tum rursus humo prostratus de
Abbreviated transcription (Latin):
hꝰ nnst̾io set informa pu̾i quatinꝰ ⁊
neritas patesceret mostenso ⁊ sacend¬
tis desidemĩ impleret᷑ cxmiraculo nos¬
tra q fides firmaretum ex relatu.
casse pueri corpus ⁊ sangͥnẽ legit
quani rediret inp̾oris forme spẽm
ne ab surdũ underetim qd̃ pꝰsumpse¬
rat ⁊ fices ulenus requiratim int̾¬
ius incadem qd̾ exterr ͦ uisu cõspeye¬
rat. T ec int̾rn dixisse suffici at
de ostencione całnis xp̃i pro assertione
ueritatis. Cct̾um siquis ex eo nõ cre
spẽi gustu omnẽ saporem ⁊ om̃e de¬
lectamentũ fide perceperant. Nec
tamen illud tunc aliuo mõ stratũ
liquet ꝙͣquid saporis ad delertamen¬
ti ẽ int̾nis sub uno eodem q colore
totũ maiia pͥstiterit. Pocior qͥꝑ¬
pe uirtus rerum ẽ qmͣ species ⁊ fus¬
tatus color. Iccirco uͥtꝰ magis cõsede¬
randa ẽ qmͣ color sen sapor ext̾ius qr
qͥ iniũsis uͥtutẽ nacure dedit. hͥ hinc

Expanded text:
 mysterio, sed in formam pueri, quatenus et veritas patesceret in ostenso, et sacerdotis desiderium impleretur ex miraculo, nostraque fides firmaretur exrelatu. casse pueri corpus et sanguinem legitur, quam rediret in prioris formae speciem, ne absurdum videretur quod praesumpserat, et fides uberius requiratur interius in eodem quod exterius visu conspexerat. Haec interim dixisse sufficiat de ostensione carnis Christi pro assertione veritatis. 6. Caeterum, si quis ex eo non credspeciei gustu, omnem saporem et omne delectamentum fide perceperant. Nec tamen illud tunc aliud monstratum, licet quidquid saporis et delectamenti est interius, sub uno eodemque colore totum manna praestiterit. Potior quippe virtus rerum est, quam species et fucatus color, idcirco virtus magna consideranda est, quam color seu sapor exterius; quia qui universis virtutem naturae dedi
Abbreviated transcription (Latin):
ne onmes sine tine fruemi. Alio quĩ
quom ferrent ħ ad huc increduli si iã
discipuli olim istum somĩ uocis au¬
dientes ferre nequiuerũt: Nam cum
saluator diceret qui manducat carnẽ
meam ⁊ bibit sangumam meũ in me
manet ⁊ cet̾a. t am̃ in quiũt. Durus
ẽ hic sermo. Et quis poterit sustinere
⁊ perfidi ista durins ferrent. ⁊ culparẽt
xp̃ianos fore ĩ mũdissimos quod car¬
nem hominis comederent. ⁊ pota¬
rent sanguinẽ. Ac per hͦ fieret execra¬
bile qdꝰ per fidem delemꝰ credere ẽẽ desi¬
derabile eciam per intelligenciam nõ
carnalit᷑ s sp̃nalit᷑ degnstare. Per fide̾
enim ambulamꝰ ⁊ non per spẽm. Q
sicarns spẽs in hiis insibił apparera.
iam non fides eẽt aut misteriũ set fi¬
eret miraculum. quo aut fides nobis
daretur. aut a perfidis execracõ cõmu¬
incantib importunior crassaretur.
Nec igit᷑ credentib etiam ficelib data
sunt. Sigua uero ⁊ miracula ut fue

Expanded text:
ne omnes sine fine fruemur; alioquin ne omnes sine fine fruemur; alioquin quomodo ferrent haec adhuc increduli, si jam discipuli olim ista sono vocis audientes ferre nequiverunt? Nam cum Salvator diceret: Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet , etc., tum inquiunt, durus est hic sermo, et quis poterit sustinere et perfidi ista durius ferrent, et culparent Christianos fore immundissimos, quod carnem hominis comederent et potarent sanguinem; ac per hoc fieret exsecrabile, quod per fidem debemus credere esse desiderabile, etiam per intelligentiam non carnaliter, sed spiritaliter degustare. Per fidem enim ambulamus, et non per speciem. Quod si carnis species in his visibilis appareret, jam non fides esset aut mysterium, sed fieret miraculum; quo aut fides nobis daretur, aut a perfidis exsecratio communicantibus importunior grassaretur. Haec igitur credentibus etiam fidelibus data sunt, signa vero et miracula, ut fidem
Abbreviated transcription (Latin):
totum sp̃ualit̾ sapit ⁊ de gustat. Quia
chil dubitandum ubi deus t̾nitas iuire
oppifex creditur. Nichil enim in hoc
de est. ubi efficax uirtus eiusdem rei
sentitur ubi ⁊ plena similitudd ext̾nis
et uera uirtus agni. atq caro eius ĩ¬
maculata int̾ius uoratur. Nichil eĩ
racionabiliꝰ ut quia nos iam simili¬
tudinem mortis eiꝰ inlaptismo ac¬
cepimꝰ sima litudinẽ quoq caruis
eius sunmamꝰ. ⁊ similitudinẽ p̾cõ si
saugunus potamꝰ ita ut ⁊ ueritas
non desit in sacramento ⁊ ridiculum
nullum fiat paganis qd̃ cruorem
octisi hominis bibamꝰ Aindius eĩ
requiritur qd laret. ⁊ pꝰsiosius ẽ qdꝰ
cum fide queritur. Ideo quoq sic de¬
buit hͦ misteriũ temperari: ut ⁊ ar¬
chaua serre toꝵ celarentur in fidis ⁊¬
meritum cresseret de nirtute fidei ⁊ uͭ
de ẽet int̾nuis uere credentib promisse
ueritatis: In super ⁊ qdꝰ maius est
per h̃secrecius prestita ad illam tenderẽt
maiifestacõnis eiꝰ. sine ulla corruptõ¬

Expanded text:
ud spiritaliter sapit et degustat; quia,hil dubitandum, ubi Deus Trinitas jure opifex creditur. Nihil enim in eo deest, ubi efficax virtus ejusdem rei sentitur, ubi et plena similitudo exterius et vera virtus Agni atque caro ejus immaculata interius voratur. Nihil enim rationabilius, ut quia nos jam similitudinem mortis ejus in baptismo accepimus, similitudinem quoque carnis ejus sumamus, et similitudinem pretiosi sanguinis potemus, ita ut veritas non desit in sacramento, et ridiculum nullum fiat paganis, quod cruorem occisi hominis bibamus. Avidius enim requiritur quod latet, et pretiosius est quod cum fide quaeritur. Ideo quoque sic debuit hoc mysterium temperari, ut et arcana secretorum celarentur infidimeritum cresceret de virtute fidei, et nihil deesset interius vere credentibus promissae veritatis. 2. Insuper et quod majus est, per haec secretius praestita, ad illam tenderent manifestationis ejus sine ulla corruptio
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ omina sacramenta ⁊ uerba sacri
cloquii. tamen non sua hec sunt noqz
armatoꝵ suoꝵ set dei. Licet hẽat form¬
caconẽ suam seductã uel seduccus:
ut ⁊ domnꝰ sua hec ẽe protestetur.
Et ideo non delemꝰ ip̃is tribuere que¬
bare. Immo quam nis apud formca¬
riam mulierem dona uiri legitu¬
recognoscere. ⁊ u̾bo ueritatis illam
que ꝓͥpͥa ẽ impudice mulieris non
illa doua culpare que ppͥ a sunt do̾¬
miserantis. Quia ⁊ si i acramentuui
gracie dat deus enam per malos: i p̃am
uero graciam nõ nͥ per semetip̃m iu
qua ẽ remissio omniũ pectatoꝵ quã
tribuit int̾dũ eciam ⁊ per sauctos suos
Dnde nichil mains aut minus ẽ a
quolibet inminift̾io. ⁊ si adhuc inte¬
nebris sit. duui ⁊ sacramentum p̾stat᷑
ex officio ⁊ gracia ex participacõne ⁊ uñ¬
nat remissio peccatoꝵ. Cuiꝰ sacerdos
rp̃c ⁊ pontifex inet̾nũ expiat ⁊ offert
se ip̃m pro nob̾ cotdie ante conspectũ

Expanded text:
suorum omnia sacramenta et verba sacri suorum omnia sacramenta et verba sacri eloquii, tamen non sua haec sunt, neque amatorum suorum, sed Dei, licet habeat fornicationem suam seducta vel seducens. Unde et Dominus sua haec esse protestatur, tes non debemus ipsis tribuere nerobare, sed quamuis aput fornicariam mulierem dona uiri legitimi agnoscere et uerbo ueritatis illam quae propria est inpudicae mulieris, non illa domiserantis, quia etsi sacramentum gratiae dat Deus etiam per malos, ipsam vero gratiam non nisi per seipsum, in qua est remissio peccatorum, quam tribuit interdum etiam et per sanctos suos. Unde nihil majus aut minus est a quolibet ministro, etsi adhuc in tenebris sit, dum et sacramentum praestatur ex officio et gratia, ex participatione et uninat remissio peccatorum, cujus sacerdos Christus et pontifex in aeternum expiat, et offert seipsum pro nobis quotidie ante conspectum
Abbreviated transcription (Latin):
frans ⁊ calliditas diaboli. Si em̃ ortꝰ
ille delicaꝵ clausus potuit halere spinͣs
auersarii: multo magis extra ⁊ in eos
qui mẽbra non sunt xp̃i. profecto emͣ¬
nat fons ip̃iꝰ gracie. Nou igitur eua¬
cuatur quod ubiq pollet neq alt̾ns
ẽe potest qd ꝓpͥũ dei ẽ. Qͥa ⁊ si sunt
qui dicant hec sin meriti ẽẽ. ⁊ fornicã¬
tur a deo. nequaquam illa exhonorã¬
da sunt diuini nis sa cramenta ut eo
illa ẽẽ. putentur cum dominꝰ sub sp̃e
meretͥns dicat sinagoge. Ptulisti in ꝙͥ
de auro meo ⁊ argento meo ⁊ fecisti tͥ
imagines masculmas ⁊ formcata es
in eis. Ueñde ait. Accepisti nestimẽ¬
ta mea uersicoloria ⁊ operuisti i tola
tua. Oleũ quoq meum ⁊ in censũ me¬
ui posinsti ante faciem i doloꝵ tuoꝵ.
N ai t panes nicos quos cedi tibi ⁊
simlaginẽ. Postq melle ⁊ oleo cilam
te. ꝓfecto licet q carnal̾ anima cõuer¬
tatur ad imaginem fantasmatis in¬

Expanded text:
fraus et calliditas diaboli. Si enim hortus fraus et calliditas diaboli. Si enim hortus ille deliciarum clausus potuit habere spinas adversarii, multo magis extra et in eos qui membra non sunt Christi, profecto emanat fons ipsius gratiae. 4. Non igitur evacuatur quod ubique pollet, neque alterius esse potest, quod proprium Dei est, quia etsi sunt qui dicant haec sui meriti esse, et fornicantur a Deo, nequaquam illa exhonoranda sunt divini juris sacramenta, ut eorum illa esse putentur, cum Dominus sub specie meretricis synagogae: Protulisti, inquit, de auro meo et argento meo, et fecisti tibi imagines masculinas, et fornicata es in eis . Deinde ait: Accepisti vestimenta mea versicoloria, et operuisti idola tua. Oleum quoque meum et incensum meum posuisti ante faciem idolorum. Nam et panes meos quos dedi tibi, et similaginem, post quae melle et oleo cibavi te. Profecto quia etsi carnalis anima convertit ad imaginem phantasmatum
Abbreviated transcription (Latin):
adulten sint ⁊ honaicide: ex parte diaboli
plura amnusserint dum falce ennͣgelica
non p̾cisi sacrificant. non cogitandum
qui ⁊ quales sint. set quid deat uel quidac¬
cipiãt is qui cum fide cõmunitat᷑. Neq
quis haleat uirtutem consecrandi. s quid
halrat. Nai sicut nomine xͥ ipo teste¬
⁊ eciã a memlris diaboli ⁊ demonia pel¬
lunt᷑. ⁊ uirtutes ab eis plurime operan¬
tur. ita eiusdem uirtute in sacramento
a mał corpus ⁊ sanguis conficitur. li¬
cet dictũ sit qd̾ deus peccatores non an¬
diat. qi ⁊ super aquam laptisim. ⁊ su¬
per oleum ⁊ super encaristiam ⁊ super
capita eoꝵ quib manus imponitur ĩ
sacramento h omnia celebrantur ⁊ fi¬
unt. Lecuro ualent eciauit per ho-¬
micidas eo quod et si non habeant spi¬
ritum sanctum deus est qui dat permi
nisteriũ eoꝵ eundem sp̃m sanctũ ⁊ cõ¬
serrat ex officio muꝰ sue largitatis.
Aioquin angustior ẽ gracia xp̃i qͣ

Expanded text:
adulteri sint et homicidae, et ex parte diaboli adulteri sint et homicidae, et ex parte diaboli plura admiserint, dum falce evangelica necdum praecisi sacrificant, non cogitandum qui et quales sint, sed quid dent, vel quid accipiat is qui cum fide communicatur, neque quis habeat virtutem consecrandi, sed quid habeat. Nam sicut nomine Christi, ipso teste, etiam a membris diaboli daemonia pelluntur, et virtutes ab eis plurimae operantur; ita ejusdem virtute in sacramento a malis corpus et sanguis conficitur, licet dictum sit, quod Deus peccatores non audiat, quia et super aquam baptismi, et super oleum et super eucharistiam et super capita eorum, quibus manus imponitur, in sacramento haec omnia celebrantur et fiunt. Iccirco valent et per homicidas, et quamvis non habeant Spiritum snisterium eorum eumdem Spiritum sanctum, et consecrat ex officio munus suae largitatis; alioquin angustior est gratia Christi quam
Abbreviated transcription (Latin):
iecrata erhibeatur. qͥa non ex eo set exenis
officio assũmo pontifite gracia quam ĩp̃a
uentas repromisit impletur. ut in muillo
laterddcium eius ⁊ pontificatus officium
alicuiꝰ merito minoretur. Uirtus eñ cõ¬
secrandi est in eo qd̾ het is qui ordinatur.
At ideo reuertentes qui laptizan sunt pri¬
nati sunt rursus non ordinant᷑ ad unita¬
tem catholicam si recesserint redeuntes.
S aut ministrant si hͦ ecc̃ie utilitas postu¬
lat. aut si non sa cramentũ tũ oromnacõnis
sueierunt ⁊ iceo eius manus int̾ laicos
non inponitur. Manet igitur in eis sa¬
cramenti untꝰ sibi inutilit̾ eniam rei dũ
consecrant satis tanẽ utił potestas ⁊ ordina¬
cõ consetrandi ilł qui graciam pertepte leue¬
ditõnis ⁊ amiinistracõnis. fide. spe. ⁊ ca
ritate comnunitant. Neqz pruerso ad sa-¬
lntem proficiunt ħ uite sacramenta de ce¬
lest fonte manancia. qm̃ nulla partici¬
patio insticie cum iniquitate. sicut nec lu¬
si cumi tenebris. Tamen tales licet oderint

Expanded text:
i ordinatur, quia non ex eo, sed ex officio et a summo pontifice gratia quam ipsa Veritas repromisit impletur, ut in nullo sacerdotium ejus et pontificatus officium, alicujus merito minoretur. Virtus enim consecrandi est in eo, quod habet is qui ordinatur. Et ideo revertentes, qui baptizati sunt priius ordinati sunt, rursus non reordinantur, ad unitatem catholicam, si recesserint, redeuntes. Sed aut ministrant, si hoc Ecclesiae utilitas postulat, aut si non, sacramentum tamen ordinationis suae gerunt, et ideo eis manus inter laicos non imponitur. Manet igitur in eis sacramenti virtus sibi inutiliter, etiam rei dum consecrant, satis tamen utilis potestas et ordinatio consecrandi, illis, qui gratiam perceptae benedictionis et administrationate communicant. Neque perverso ad salutem proficiunt haec vitae sacramenta de coelesti fonte manantia; quoniam nulla participatio justitiae cum iniquitate, sicut nec lucis cum tenebris. Tamen tales licet oderint,
Abbreviated transcription (Latin):
catholicam eccĩam uͥ
Ucatholica fide hoc mis¬
teriũ celebratur. nichil a bono mains
uichil q a malo minus percpi sacer¬
cote. Nichilq aliud ꝙͣ caro xp̃i ⁊ sãgͥs
dum catholice con secratur q ĩ ĩ iuto
consecrantis set in u̾bo esficitur treatoris.
⁊ uirtute sp̃c sancti ut caro xͥ ⁊ sangus nõ
alia quam que de sp̃u sancto creata ẽ uera
fide credatur. ⁊ spũaili inteligencia de guste¬
tur. Sienin in merito ẽẽt sacerdotis.
non ad xp̃m pertineret. Nunc autem si¬
cut ip̃e est qui laptizat. ita ip̃e est qui per
sp̃m sanctum hanc suam esficit carnẽ
⁊ transfundit in sanguinem. Quis eĩ
alius inutero creare poterit ut uerbun
caro fieret: Sic itaqz in hoc mist̾io cre¬
dendum ẽ: qd̾ eadem uirtute sp̃t sc̃i per uer¬
bum xp̃i caro ⁊ sanguis eiꝰ efficitur inui

Expanded text:
catholicam Ecclesiam, ubi catholicam Ecclesiam, ubi catholica fide hoc mysterium celebratur, nihil a bono majus, nihilque a malo minus percipi sacerdote, nihilque aliud quam caro Christi et sanguis, dum catholice consecratur, quia non in consecrantis, sed in verbo efficitur Creatoris et virtute Spiritus sancti, ut caro Christi et sanguis, non alia quam quae de Spiritu sancto creata est, vera fide credatur, et spiritali intelligentia degustetur. Si enim in merito esset sacerdotis, non ad Christum pertineret; nunc autem sicut ipse est qui baptizat, ita ipse est qui per Spiritum sanctum hanc suam efficit carnem, et transfundit vinum in sanguinem. Quis enim alius in utero creare potuerit, ut Verbum caro fieret? Sic itaque in hoc mysterio credendum est, quod eadem virtute Spiritus sancti per Verbum Christi caro ipsius et
Abbreviated transcription (Latin):
Hiuc quoq dauid. Situnt inte aĩa
mea. ꝙͣ multplicitꝰ tibi caro mea.
Sitiuit ergo totus horo ut de car¬
ne ⁊ auima transiret ad sp̃m: qua
ꝓ licet dixerim sanguinem ad
auiniã pertinere: quodamͦ simul
caro ⁊ anima recte sitiunt ⁊ potan¬
tur sanguinem. sicuti ⁊ pascuuitur
smilꝰ carne xͥ. quia non carnaliter ifta
percipnint᷑. set sp̃ualit᷑. Sitiuit igit᷑
amima talib refrigerari. sitit ⁊ cor¬
pus. Comedit anma comedit autẽ
⁊ corpus. quia tal escha non minus
pertinet aminam quam ⁊ corpus. Qui¬
butiz ad finem uegetati amnia in¬
mortal ad uitam trausit. caro uͦ ꝓpt̾¬
seuciam pͥmi hominis ad t̾ram redit.
Set quia xp̃o concorporata per lauachrũ
⁊ in mortalitatis alimonia enutrita
senima uite percipit nũꝙͣ pꝰ finẽ scli in
mortem detineri poterit. mumo quod
ciens a bono ã ninus si a malo con¬
ficiatur ministro.
Ere credere ⁊ in dubitã¬
ter scire delemus inf

Expanded text:
Hinc quoque David: Sitivit in te anima Hinc quoque David: Sitivit in te anima mea, quam multipliciter tibi caro mea . Sitivit ergo totus homo, ut de carne et anima transiret ad spiritum, ter quod licet dixerim sanguinem ad animam pertinere, quodammodo simul et caro et anima recte sitiunt et potantur sanguine, sicut et pascuntur simul carne Christi, quia non carnaliter ista percipiuntur, sed spiritaliter. Sitit igitur anima talibus refrigerari, sitit et corpus. Comedit anima, comedit autem et corpus, quia talis esca non minus pertinet ad animam quam et ad corpus, quibus usque ad finem vegetata anima immortalis ad vitam transit, caro entiam primi hominis ad terram redit; sed quia Christo corporata per lavacrum et immortalitatis alimoniam enutrita, semina vitae percipit, nunquam post finem saeculi in mortem detineri poterit, imo quod ties a bono; an minus, si a malo conficiatur ministro. 1. Vere credere et indubitanter scire debemus infra