comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dissimuꝰ est qui asserere corrupta inpietate p̾su¬
mit: Non ꝓpt̾ uitam. sed ꝓpt̾ regnum celorũ bap¬
tismũ paruulis conferendum: subhis enim dñi uer¬
bis quibus euangelista ꝓnuntiat : non habebitis iui¬
tam inuobis. aꝑte intelligenda est omnis anima
munere baptismi uacua: Non solum gła. sed et
ueciam ipso genere passionis ostendit. excuius sacro
latere sanguis et aqua lancee inlisione ꝓfluxit.
Sicut & ꝑpħa multo ante p̃cit dicens. Ecussit
petram : et fluxerunt aque Et apostolus Bibe¬
bant de consequenti eos petra: petra autem erat¬
dicttim legimus Sapientia inquid edificauit
sibi domũ idẽ. corpus hominis assumpsit. In quo
habitabit plenitudo diuinitatis: et subdidit co.¬
lumpnas septem: Quia illum benedictio sp̃s scĩ
gr̃a septi formis impleuit Mactauit hostias
suas. miscuit inpatẽna uinũ suũ. et parauit
mensam suam et in sequenti. Uenite & edite

Expanded text:
dissimum est, qui asserere arrepta impietate praesudissimum est, qui asserere arrepta impietate praesumit, non propter vitam, sed propter regnum coelorum baptismum parvulis conferendum. Sub his enim Domini verbis, quibus evangelista pronuntiat, non habebitis vitam in vobis, aperte intelligenda est omnis anima munere baptismi vacua, non solum gloria careretiam ipso genere passionis ostendit, ex cujus sacro latere sangSicut Propheta multo ante praecinuit, dicens: Percussit petram, et fluxerunt aquae . Et Apostolus: Bibebant, inquit, de consequenti eos petra . Videaedictum legimus: Sapientia, inquit, aedificavit sibi domum , id est, corpus hominis assumpsit, in quo habitavit plenitudo divinitatis. Et subdiditlumnas septem. Quia illum benedictio Spiritus sancti gratiae septiformis implevit. Mactavit hostias suas, miscuit in cratere vinum suum, et paravit mensam suam. Et in sequenti: Venite et edite
Abbreviated transcription (Latin):
Dum aprepucio id est agentilitate circuntisio futura
plebs exgentibꝰ ad quisita p̃ponit̾᷑: Hic gͦ melchise¬
dech cuius gencalogia. ud origo noticiam illius tẽ.¬
poris latuit. oblaciones panis et uini. hoc xp̃l san
crificiũ presignauit: Oequo ꝓpħa p̃nunciat dicens
T ues sacerdos in ec̾num: scđm ordinem melehisedech
nem subuna appellatione significat: In benedic¬
one patriarche: dñicã passionem multo ante. de¬
monstrat: Ita inquiens: lauit inuino stolã suam.
& in sanguine uuat palliũ suũ. aduerte quam
euident̃ constat: uini creaturam. xp̃i sangiini
nuncupanlam Quicquid enĩ adhuc de hac aui¬
plici specie in quirere debeas: ipso dño atarne rili
cognosce: Niai inquid manducaueritis. car nẽ filu
hominis. et biberitis euis sanguinẽ: non habe¬
bitis uitam inuobis Quod testimoniũ con¬
tra pelagii blasphenuas cuidentissimũ atq uali¬

Expanded text:
Dum a praeputio, id est a gentili, circumcisio futura Dum a praeputio, id est a gentili, circumcisio futura plebs ex gentibus acquisita praeponitur. Hic ergo in Melchisedech, cujus genealogia vel origo notitiam illius temporis latuit, oblatione panis et vini hoc Christi sacrificium praesignavit. De quo propheta pronuntiat: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech nem sub una appellatione significat in benedictionem patriarchae, dominicam passionem multo ante demonstrans, ita inquiens, lavabit in vino stolam suam, et in sanguine uvae pallium suum . Adverte quam evidenter constat vini creaturam Christi sanguine nuncupatam. Quid adhuc de hac duplici specie inquirere debeas, ipso Domino attestante, cognosce. Nisi, inquit, manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis . Quod testimonium contra Pelagii blasphemias evidentissimum atque vali
Abbreviated transcription (Latin):
rat inuenit minus Eo quod eucharistie sacra ꝑ¬
ceptio. non inquantitate. sed inuirtute consistat:
quod corpus sacerdoit dispensante: Cantũ est in¬
eciguo. quantũ ct̃ constat in toto. Quod dum
eccłã fideliũ summit: sicut plenum inuniuersis:
tta integrum ẽẽ ꝓbatur in singulis dequo sensir a¬
płolica sententia diriuata est dicens Qui multa
habet non habundauit : et qui modicũ non mino¬
non extoto ꝑueniret ad singulos: quia particu¬
latim et muuitatĩ ꝓportione sua unus quisq
p̃sumeret. Dehoc uero pane cũ assumitur: nichilõ
minus habent singuli. quã uniuersi Totum unus.
totum duo : totũ plures sine diminutione ꝑcipiunt:
Quia benedictione hiuius sacramenti scit distribui:
nescit distribucione consummi. Sacramenti itaq hu¬
uis formam: eciam iniudeorum paginis inuenimꝰ ex¬
pressa: Nam demel chi sedech ingenesi legimus Et
melchisedech rex salem : ꝓ̃tulit panẽ et uinũ. et

Expanded text:
rat, reperit minus: eo quod Eucharistiae perrat, reperit minus: eo quod Eucharistiae perceptio non in quantitate, sed in virtute consistat: quod corpus Domini, sacerdote dispensante, tantum est exiguo, quantum esse constat in toto. Quod cum lesia fidelium sumit: sicut plenum in universis, ita integrum esse probatur in singulis. De quo sensu apostolica sententia derivata est dicens: Qui multa habet non abundabit, et qui modicum habet, non minonon ex toto perveniret ad singulos, quia particulatius et minutatius pro portione sua unusquisque perciperet. De hoc vero pane, cum assumitur, nihil minus habent singuli quam universi. Totum unus, totum duo, totum plures sine diminutione percipiunt, quia benedictio hujus sacramenti scit distribui, nescit 318 distributione consumi. Sacramenti itaque hujus formam etiam in Judaeorum paginis invenimus expressam. Nam de Melchisedech in Genesi legimus: Et Melchisedech rex Salem protulit panem, et vinum, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficiat Sicut legimus accedit homo ad cor altum.
et exaltabitur ds̃. Ideo quod ibi dilectio obtinebat
in saucibus. Hc benedictio operetur uisensibus.
poris: ipsa te roboret potentia consecrantis Quia
qui tunc latuit p̾figuratus inmanna: sic tibi nc̃¬
manifestatus in gr̃a Ipsum autem fuisse inman¬
ne illius specie p̃signatũ. eciam ꝓpħa euidenter
ostendit dicens. Panem celi dedit cis: panem ange¬
lorũ manducauit homo Et quis panis angelorũ
est. nisi xp̃s. qui cos cibo sue caritatis. et lumine
sexta die. colliges : sabbato autẽ non colliges Dũ
aprimo id est dominico. cotidie in lege tribuit᷑.
piendus ostenditur et a sinagogã ad quam captus.
sabbati ꝑtinebat negandus esse p̃dicitur Dũ iste¬
dies est dies septimus : celestis panis fraude multat᷑.
De quo pane uetus narrat historia : nec qui plus
colligerat habuit amplius: nec qui minus paraue¬

Expanded text:
proficiat; sicut legimus: Accedet homo ad cor altum, proficiat; sicut legimus: Accedet homo ad cor altum, et exaltabitur Deus . Ideo quod ibi delectatio obtinebat in faucibus, hic benedictio operetur in sensibus.minici corporis, ipsa te roboret potentia consecratoris, et qui tunc latuit pmanifestus in gratia. Ipsum autem fuisse in mannae illius specie praesignatum, etiam Propheta evidenter ostendit, dicens: Panem coeli dedit eis, panem angelorum manducavit homo . Et quis panis angelorum est, nisi Christus, qui eos cibo suae charitatis et lumine eta, sexta die duplum colliges, Sabbato autem non colliges, dum a primo, id est, Dominico die, in lege tribuitur, piendus ostenditur, et a Synagoga, ad quam cultus Sabbati pertinebat, negandum esse praedicitur, dum dies iste septimus est, qui coelestis panis fraude multatur. De quo pane vetus narrat hicollegerat habuit amplius: nec qui minus parave
Abbreviated transcription (Latin):
andus ascendis : sacrum dĩ tu eorpus et sangui nẽ
fide respace honore mirare. Mente continge
cordis: manu suscipe. et maxime haustu inte
cuiq sapielat: quod desiderus concupiscet: Aliud¬
uerat quod sumebatur: aliud quod uidebat᷑. ui¬
uisibiltt̾ sapor ille insingulorũ sensibus sorma¬
battur: S̾iergo illud legis mantia celitus in lap¬
sum ꝑmultimodas siauitates. nature: sue me¬
ritum. et generis sui excedebat intiutum
Et cum creaturam suam dispensatio largitanis
multĩplici diuersitate conderit. Prebebat
gustus quod ignorabatur as pectus uixta ꝑcipien¬
tu desideriĩ. esca illi nobilitas et dignitas nascebat᷑:
Unum quemq: uariis et alienis saporibus reficie¬
bat: Mellifluũ pluuie illius donum. et multiplex
sicci imbris obsequiũ. Que cum ita sint quod
illic auiditas faciebat: hic fides faciat: Et sun
corpore cibus sapiebat: inpectore ds̃ credulitate

Expanded text:
andus ascendis, sacrum Dei tui corpus et sanguinem andus ascendis, sacrum Dei tui corpus et sanguinem fide respice, honore mirare, mente ccordis manu suscipe: et maxime haustu intercuique sapiebat quod desideriis concupierat: aliudque erat quod sumebatur, aliud quod videbatur: invisibiliterque sapor ille in singulorum sensibus formabatur: si ergo illud veteris legis manna, coelitus elapsum per multimodas suavitates, naturae suae meritum et generis sui excedebat intuitum: et si creaturam suam dispensatio largitoris multiplici diversitate condiderat, ut praeberet gustus, quod ignorabat aspectus: quia juxta recipientis desiderium, escae illius novitas et dignitas nascebatur: unumquemque enim variis et alienis saporibus reficiebat mellifluum pluviae illius donum, et multiplex sicci imbris obsequium: quae cum ita sint, quod illic aviditas faciebat, hic fides faciat: et sicut in corpore cibus sapiebat, in pectore Deus credulitate
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o es regeneratus in terroga. dudũ alienus
auita : ꝑegrinus amiscdia. a salitis uia intrin¬
setus mortuus exulabes Subito iniciatus xp̃i
legibus. et salutaribus misterus in nouatus:
incorpus eccłe non uidendo. sed credendo tran¬
sisti: et defilio ꝑdicionis adoptiuus dĩ filius
ficri occulta puritate meriusti Inmensura
uisibili ꝑmaneus. maioo factus est te ipso. in¬
usibilit̾: sine quantatatis augm̃to: Cũ ipse
atq ĩdem esses multo alter fidci ꝓcessibus ex¬
ttisti: in exteriore nichil additũ est: et totum
in irteriore mutatũ: Ac sic homo xp̃i filius essec¬
tus. et xp̃s in hominis mente formatus est: sicu
ergo sine coo porali sensu p̃terita uilitate depo¬
sita: subito nonam indutus dignitatẽ. Et sic̃
hoc quod unte ds̃ lesa curatut: Infecta diluit.
mãculata de tersit: non oculis sed sensibus tu
i tredita. et eũ ad reuerendũ altare cibit sici¬

Expanded text:
in Christo es regeneratus, interroga. Dudum alienus in Christo es regeneratus, interroga. Dudum alienus a vita, peregrinus a misericordia, a salutis vita intrinsecus exsulabas. Subito initiatus Christi legibus et salutaribus mysteriis innovatus, in corpus Ecclesiae non videndo, sed credendo transisti, et de filio perditionis adoptivus Dei fieri occulta puritate meruisti. In mensura visibili permanens, major factus es teipso invisibiliter sine quantitatis augmento. Cum ipse atque idem esses, multo aliter fidei processibus exstitisti, in exteriore nihil additum est, et totum in interiore mutatum est. Ac sic homo Christi filius effectus, et Christus in hominis mente formatus est. Sicut ergo sine corporali sensu, praetenta utilitate deposita, subito novam indutus es dignitatem, et sicut hoc quod in te Deus laesa curavit, infecta diluit, maculata detersit, non oculis sed sensibus tuis sunt credita, et ita cum reverendum altare cibis sati
Abbreviated transcription (Latin):
sed interioris affcctu Unde merito: celestis
confirmat auctoritas Quia caro mea uere
cibus est. et sanguis meus uere est potus Re¬
cedat ergo omne in fidelitatis ambiguum:
quandoquidem qui auetor est muncris. ipse
etiam testis est ueritatis Nam in usibilis
sacerdos. ui sibiles creaturas in substantia cor¬
poris et sanguinis sui: uerbo suo secreta potes¬
tate conuertit: ua dicens Sccipite et edite.
hoc est corpus meum Et scificatione: repetita
Accipite et bibite : hic est sanguis meus. Ergo
adiu̾tum p̃cipientis diũ: repente ex nichilo
substiterunt excelsa celorum. Profunda fluc¬
tuũ. uasta terrarum: pari potentia in spiri¬
talibus sacramentis. uerbi p̃cepit uirtus.
et rei seruit affectus Quanta itaq et quã¬
celebranda bene ficia uis diuine benedictto¬
nis operetur  quomodo tibi nouũ et inpaͦs si¬
bile cẽ non debeat: quod inxp̃i substantia. ter¬
rena et mortalia cõmutant᷑. te ipsum qui iam

Expanded text:
sed interiori aspectu. Unde merito coelestis sed interiori aspectu. Unde merito coelestis confirmat auctoritas quia caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus. Recedat ergo omne infidelitatis ambiguum, quandoquidem qui auctor est muneris, ipse etiam testis est veritatis. Nam invisibilis sacerdos visibiles creaturas in substantiam corporis et sanguinis sui, verbi sui secreta potestate convertit, ita dicens: Accipite et edite, hoc est corpus meum. Et sanctificatione repetita: Accipite et bibite, hic est sanguis meus. Ergo et nutum praecipientis Domini, repente ex nihilo substiterunt excelsa coelorum, profunda fluctuum, vasta terrarum. Pari potentia in spiritualibus sacramentis verbi praecipit virtus, et rei servit effectus. Quanta itaque celebranda beneficia vis divinae benedictionis operetur, quomodo tibi novum et impossibile esse non debeat, quod in Christi substantiam terrena et mortalia commutantur, teipsum qui jam
Abbreviated transcription (Latin):
Sugnattido celestiũ beneficiorũ angustias
Inumane mentis excedit: & ꝓptereaita orli¬
nauit diuina ꝓuidentia. Ut quod capere iunob
ratiortrum mole uicta non poterat : fides deuo¬
ta conciperet & intellectũ credulitas robusta
Nutriret Cum ergo in prima transgressione ꝑ
uinta quali tate᷑ captiuitatis itparauit munus
radepttonis id est it ꝓdebita morte offerret indebe¬
tam: quia nec nos habeham̃ unde iuueremus: nec
ille unde mariretur: materiam de nr̃a mortali¬
tate suscepit. ut de sua inmor talite conlata mo¬
ri posset. et uita ꝓmortuis. Et ideo quia corpus
assũptum ablaturũs erat exoculis nr̃is: et side¬
ribus in laturus. Hecessariũ erat ut nobs in
hac die sacramentũ corporis et sanguinis conse¬
craret. ut coleretur uigiter ꝑ misteruĩ. quod se¬
mel offerebatur inp̃cium Ut quia cotidiana &¬
uicti ma uiueret in memoria. et semꝑ p̾sens
eẽt in gr̃a. Uere unica et ꝑfecta hostia fide esti¬
manda non specie: nec exterioris censenda uisu

Expanded text:
gnitudo coelestium beneficiorum angustias humanae mentis excedit. Et propterea ita ordinavit divina providentia, ut quod capere in nobis ratio rerum mole victa non poterat, fides devota conciperet, et intellectum credulitas robusta nutriret. Cum ergo per primam transgressionem vitae, qualitates captivitatis reparavit munus redemptionis: id est, ut pro debita morte offerret indebitam. Et quia nec nos habebamus unde viveremus, nec ille unde moreretur, materiam de nostra mortalitate suscepit, ut sua immortalitate collocata, mori posset vita pro mortuis. Et ideo qui corpus assumptum ablaturus erat ex oculis nostris, et sideribus illaturus, necessarium erat ut nobis in hac die sacramentum corporis et sanguinis consecraret ut coleretur jugiter per mysterium quod semel offerebatur in pretium, ut quia quotidiana victima viveret in memoria, et semper praesens esset in gratia, ac unica et perfecta hostia fide aestimanda non specie, nec exteriori censenda visu,
Abbreviated transcription (Latin):
bant crudelitatis studio: non pietatis obsequio hinc¬
est. quod angelus ꝑ tulit: impios: pios alloquitur
Hoc ergo est: ueni ut instru erem uos: non ut¬
illum eximerem qui et nr̃ factus est: et suis est sus¬

Expanded text:
bant crudelitatis studio, non pietatis obsequio. bant crudelitatis studio, non pietatis obsequio. est quod angelus percellit impios, pios alloquitur Hoc est: Ego veni ut instruerem vos, non utillum eximerem, qui et rerum factor est, et est sui sus
Abbreviated transcription (Latin):
illud pectus sepulchrum est: in quo xp̃s adhue
habetur mortuus et sepultus Xp̃i mois sicut fu¬
isse : ita ꝑtransis se credatur Xp̃s homo passus.:
mortuus et sepultus fuit Est : uiuit : regnat : ma¬
dem: et sed ebat suꝑ eum Sedebat ad docendam
resurrectionem: non ad lassitudinem subleuandam
Celestis natura ignorat lassitudinẽ: nescit laborem
Sed factus e lapis uas. angelice sessionis. docꝰtrine
celestis cãthedra: scola uite: Quia uideis ad mor¬
tis ianuam : ad funeris seruicium. ad triste silen¬
cuim fuerat constitutus Erat inquid aspecꝰtus
euis sicut fulgur: uestimenta eius candida sic̃
nix: Inueste enim figuratur gr̃a communionis hu
mane: et sic tempatur species angeli conloquentis:
ut carnales oculi et uestium. fuerant placidam cla¬
ritatem: et ex fulgore uultus nuncios: sui trement
et reuerentur auctoris Pretimore autem eius. exter¬
riti sunt custodes. Quare territi: quia custodie¬

Expanded text:
illud pectus sepulcrum, in quo Christus adhuc illud pectus sepulcrum, in quo Christus adhuc habetur mortuus et sepultus. Christi mors sicut fuisse, ita pertransisse credatur: Christus homo passus, mortuus et sepultus fuit; est, vivit, regnat, madem, et sedebat super eum. Sedebat ad docendam resurrectionem, non ad lassitudinem sublevandam. Coelestis natura ignorat lassitudinem, nescit laborem: sed factus est lapis vas angelicae sessionis, doctrinae coelestis cathedra, schola vitae, quia Judaeis ad mortis januam, ad cineris servitium, ad triste silentium fuerat constitutus. Erat, inquit, aspectus ejus sicut fulgur, vestimenta autem ejus sicut nixmanae, et temperatur species angeli colloquentis, ut carnales oculi, et vestium ferant placidam claritatem, et ex fulgore vultus nuntium sui tremerent, et revererentur auctoris. Prae timore autem ejus exterriti sunt custodes. Quare territi? Quia custodie
Abbreviated transcription (Latin):
ad resurrectionis uterum Uenit ad uite partũ.
ut uterum xp̃s exsepuldro nasceretur fidei.
qui carnis fuerat generatus exuentre Et eũ
quem clausa uirginitas inuitam ꝓtulerat.
presentem: clausũ sepulchrũ ad uitam redde¬
ret sempiternã Diuinitatis insigne ẽ. elausũ
uirginem reliquisse post partum: desepulchiro
cdauso exisse cum corpore: est quoq diuiniatis
insigne Maria et maria uenerunt .ut iude¬
rent sepulchrũ Uides quia uenerunt: non
ut dnm̃ cernerent: sed sepulchrũ: Nec querebant
non ut egrediente dño preberet aditũ: sed do
minũ mundo iam resurrexisse monstraret:
Conseruis ad credendũ daret fidem.: non del
resurgendũ dño prestaret auxilũ. Bieuoluit
lapidem. reuoluit ad sidem: qui ad ꝑfidiam
fuerat ad uolutus Reuoluit lapidem. ut idem
eẽt uite tti tulus : qui acceꝑat mortis tenere
custodiam Orate fr̃s. et ut nunc descendat
eciam testetur et mentibus Quia sicit illud
cor celum est. in quo uiuit et regnat xp̃s: ita

Expanded text:
ad resurrectionis uterum, venit ad vitae partum, ut iterum Christus ex sepulcro nasceretur fidei, qui carnis fuerat generatus ex ventre; et eum quem clausa virginitas vitam protulerat ad praesentem, clausum sepulcrum ad vitam redderet sempiternam. Divinitatis insigne est clausam virginem reliquisse post partum, de sepulcro clauso exisse cum corpore est divinitatis insigne. Maria et Maria venerunt, ut viderent sepulcrum; vides quia venerunt, non ut Dominum cernerent, sed sepulcrum; nec quaerebant non ut egredienti Domino praeberet aditum, sed ut Dominum mundo jam resurrexisse monstraret; conservis ad credendum daret fidem, non ad resurgendum Domino praestaret auxilium. Revolvit lapidem. Revolvitur ad fidem, qui ad perfidiam fuerat advolutus. Revolvit lapidem, ut idem esset vitae titulus, qui acceperat mortis tenere custodem. Orate, fratres, ut nunc descendat se Christum nostris etiam testetur ex mentibus, quia sicut illud cor coelum est, in quo vivit et regnat Christus, ita
Abbreviated transcription (Latin):
tamus salittaris pasche mirabile sacramenorñ s
adeuis umnmaginẽ qui deformtiatis nr̃e. conforiis
sactus est refarmem̃: erigamus ad eũ. qui pulut¬
ren ab iectionis nr̃e corpus fecit głenscie d&s hum
resurrectionis eius mertanur ee confortes. humi¬
litati & pacientie ipsuis ꝑ om̃a congruamus. Magni no¬
minis militiam : magne ꝓfessionis suscepimus discipli¬
nam: Sectatores xp̃i discedere a regia non licet uia:
nec dignum temporibus occupari : ad ecerna tendentes:
Et quia p̾cioso sanguine xp̃i redẽpti sumus: glorifice¬
mus & portemus dñm incorpore nr̃o. ut ad ea que fide¬
libus parata sunt ꝑuenire mereamur: ꝑ dñm nr̃m iħm¬

Expanded text:
tamur salutaris Paschae mirabile sacramentum, et tamur salutaris Paschae mirabile sacramentum, et ad ejus imaginem, qui deformitati nostrae conformis factus est, reformemur. Erigamur ad eum qui pulverem abjectionis nostrae, corpus fecit gloriae suae; et ut resurrectionis ejus mereamur esse consortes, humilitati et patientiae ipsius per omnia congruamus. Magni nominis militiam, magnae professionis suscepimus disciplinam. Sectatores Christi discedere a regia non licet via, sed dignum est temporalibus non occupari, ad aeterna tendentes. Et quia pretioso sanguine Christi redempti sumus, glorificemus et portemus Deum in corpore nostro : ut ad ea quae fidelibus praeparata sunt pervenire mereamur,
Abbreviated transcription (Latin):
tate dissilu it. Uelum templi quo priora misteria
ulterius non erant obumbranda discissum est: et
multorũ scoiũm corporibus excttatis: ad premui¬
niendam resurrectionis fidem. munumenta patu¬
erunt. Inuos ergo uidei celum et terra sententiã
tulit: uobis sol seruitutẽ suam diesq subtiaett
Uobis samulatũ sium elem̃torũ ordines denegar̃.
& recedente alegibus sius ministerio creature.
ur̃a obcecatio: ur̃a est significata confusio Lobis
enim dicentibus. sangius euis suꝑ nos: & suꝑ filios
nr̃os. Merito hoc retributum est. ut quod ur̃i
generis impia ꝑdidit portio: hoc ad sequiatuum
stulticia: sed dei uirtus. deiq sapientia est: dol
inquam spiritale semen abrahe: non inꝑle serui¬
tutus geniti. sed infamilia libertatis renatu
Pro quibus inmanu forti & brachio excelso. deop¬
pressione egiptie dominationis eluetas. Iuerles
r inmacul atus agnus ĩmolatus est xp̃s. Amplec¬

Expanded text:
tate, dissiluit. Velum templi, quo priorum mysteria tate, dissiluit. Velum templi, quo priorum mysteria ulterius non erant obumbranda, discissum est; et multorum sanctorum corporibus excitatis, ad praemuniendam resurrectionis fidem, monumenta patuerunt . In vos ergo, Judaei, coelum et terra sententiam tulit, vobis sol servitutem suam diemque subtraxit, vobis famulatum suum elementorum ordines 203 denegarunt; et recedente a legibus suis ministerio creaturae, vestra obcaecatio, vestra est significata confusio. Vobis enim dicentibus: Sanguis ejus super nos et super filios nostros ; merito hoc retributum est, ut quod vestri generis impia perdidit portio, assequatur hoc stultitia, sed Dei virtus Deique sapientia est ; nos, inquam, spiritale semen Abrahae, non in prole servitutis geniti, sed in familia libertatis renati; pro quibus in manu forti et brachio extento de oppressione Aegyptiae dominationis eductis, verus et immaculatus agnus immolatus est Christus ; amplec
Abbreviated transcription (Latin):
exhortatio suasit: que doc trina imbuit. quis predi¬
cator accendit: Non uidebat prius acta miracula:
cessauetat tunc languentiũ curatio: cecorũ inlumina¬
tio. uuificatio mortuorũ: ea ipsa que mox erant ge¬
neranda non erant: & tamen dñm confitetur. & re¬
gem. quem uidit supplicii sui eẽ consortẽ. Inde gͦ
oriebatur hoc donum: unde accepit fides ipsa res¬
ponsum. Ait enĩm tħs. A men dico tibi: hodie me¬
cum eris in paradiso: Excedit enim humanã condi¬
cionem: ista ꝓmissio. Nec tam deligno crucis: quã
detrono editur potestatis. Yb illa altituidine p̾miui
fidei datur.: inqua cirographum humane transgrestio¬
nis aboletar Quia se ta forma scrui dĩ forma non
elementa tremuerunt. Densis tenebris. splendor solis
obductus. extra ordinariae nocti subdidit diem sta¬
bilitatẽ suã terra ꝓfundis concussimibꝰ labe facta
non tenuit: et petrarum firmitas confracta solidi¬

Expanded text:
exhortatio persuasit? quae doctrina imbuit? quis praediexhortatio persuasit? quae doctrina imbuit? quis praedicator accendit? Non viderat prius acta miracula, cessaverat tunc languentium curatio, caecorum illuminatio, vivificatio mortuorum, ea ipsa quae mox erant gerenda, non aderant; et tamen Dominum confitetur et Regem, quem videt supplicii sui esse consortem. Inde ergo oriebatur hoc donum, unde accepit fides ipsa responsum; ait enim ei Jesus: Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso . Excedit humanam conditionem ista promissio; nec tam de ligno crucis quam de throno editur potestatis. Ab illa altitudine praemium fidei datur, in qua chirographum humanae transgressionis aboletur: quia se a forma servi Dei forma non  omnia elementa tremuerunt, densis tenebris splendor solis obductus, extraordinarie nocti subdidit diem; stabilitatem suam terra profundis concussionibus labefactata non tenuit, et petrarum firmitas, confracta solidi
Abbreviated transcription (Latin):
ut partem sermonis. quã dediũ passione ꝓmisimus.
eodem uobis auxiliante reddamus. Inquo nos orationi¬
bus ur̃is: non ambigimus ad iuuari. Ad commune ciũ
ꝑtinet lucrũ : si potueritis me habere deuotũ: Quia
ur̃e inpẽditur edificationi: quicquid nr̃e facultati
tribuitur Post illũ ergo inpiũ uide. de testandũq
commertiũ : quo ahto uideis ꝑ sequentib̾ mundi re.¬
dẽptor est traditus: post illas sacrilegas inlusiones.
int quascũq ad locũ pene eius mansuetudo ꝑducta
est: Crucifixi cum eo sunt statutis utrumq patibulis
latrones duo quorũ unus adid temporis. ꝑ simlisq
consortes insidiator. uiarũ & salitti hominũ sẽꝑ infes¬
tus: usq ad crucẽ reus. fit xp̃i repente confessor Ot
inter illos acerbissimos corporis animiq cruciatus.
quos simul & instantia. & difficultas mortis augebat:
mira conuersatione mutatus. Memento inquid mei
dñe : cum uencris in regnũ tuum. Que istam fidẽ

Expanded text:
ut partem sermonis quam de Domini Passione promisimus, eodem nobis auxiliante reddamus: 202 in quo nos orationibus vestris non ambigimus adjuvari. Ad commune enim pertinet lucrum, si potueritis me habere devotum: quia vestrae impenditur aedificationi quidquid nostrae tribuitur facultati. Post illud ergo impium Judae detestandumque commercium, quo ab eo, Judaeis persequentibus, mundi Redemptor est traditus, post illas sacrilegas illusiones, inter quas usque ad locum poenae ejus mansuetudo perducta est, crucifixi cum eo sunt, statutis utrinque patibulis, latrones duo: quorum unus ad id usque temporis par similisque consorti, insidiator viarum et saluti hominum semper infestus, usque ad crucem reus, fit Christi repente confessor; et inter illos acerrimos corporis animique cruciatus, quos simul et instantia et difficultas mortis augebat, mira conversione mutatus, Memento, inquit, mei, Domine, dum veneris in regnum tuum . Quae istam fidem
Abbreviated transcription (Latin):
et ipsa frequentia poprilorũ fides nr̃a clarius p̃dicet᷑:
Exigit ergo a nobis ipsa sollempnitas: ut depassione
dñi uobis sermonẽ qualem donat ipse reddamus
Et quidem quod ad salitem nr̃am: et uite huius tran¬
sigende utilitatẽ in hiis que passus est. abinimicis
dñs nr̃: exemplũ pacientie nobis p̃bere dignatꝰ est
ut ꝓ euangelica ueritate. si hoc ipse uoluerit. upl¬
chił tale p̃peti recusemus: Ueruntam̃ quia nec ipla
carne mortali aliquid ille necessitate : sed om̃a uio¬
luntate ꝑpessus est: Recte credit᷑ eciam signisfi¬
care nobis aliquid uoluisse. in singulis quibuisq
tactu. que circa euis passionem gesta: atq conseri
cructm suam ipse portauit: Continentie signũ
dedit: et demonstrauit p̃cedens quid facere dde¬
beat qui eum sequi uoluerit. Quod iplo co cal¬

Expanded text:
et ipsa frequentatione populorum fides nostra clarius illustretur. Exigit ergo a nobis solemnitas, ut de passione Domini vobis sermonem, qualem donat ipse, reddamus. Et quidem ad salutem nostram et vitae hujus transigendae utilitatem, in his quae passus est ab inimicis Dominus noster, exemplum patientiae nobis praebere dignatus est; ut pro evangelica dignitate, si hoc ipse voluerit, nihil tale perpeti recusemus. Verumtamen quia nec in ipsa carne mortali aliquid ille necessitate, sed omnia voluntate perpessus est; recte creditur etiam significare aliquid voluisse in singulis quibusque factis, quae circa ejus passionem gesta atque conscripcrucem suam ipse portavit ; continentiae signum dedit, et demonstravit praecedens, quid facere debeat qui eum sequi voluerit. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
lantes in sollempnitatesua: qui dormiuit ꝓ
salute nr̃a Uigilemus ergo et oremus eur ut¬
forinsecus et intr̾insecus : hane uigiliam ce¬
lebrenus Deus nobis loquitur ulectioni¬
bus suis : deo loquamur in precibus nr̃is
Si eloquia eius obedienter audimus: in nob̃
habitat quem ragemus. cui est honco et gła
inscła seculorũ amen: Lt e m ALis
resurrectio dilectissimi : fidem format cum
facta creditur Memoram rẽnouat : cum
sollempnit̃ celebratur Quam uis enim xp̃s¬

Expanded text:
lantes in solemnitate sua qui dormivit pro salute nostra. Vigilemus ergo et oremus forinsecus, et intrinsecus hanc vigiliam celebremus. Deus nobis loquitur in lectionibus suis, Domino loquamur in precibus nostris. Si eloquia ejus obedienter audiamus, in nobis habitat quem rogemus, cui est honor et gloria in saecula saeculorum. Amen. HOMILIA res karissimi, fidem nostram roborat cum facta ereditur, memoriam ejus renovat cum sollempniter celebratur. Denique cum
Abbreviated transcription (Latin):
confixione pendentem Sicut malio loco legi¬
nus Cornua inmanibꝰ euis sunt: hoc ideo qͥa
uenerandas manus eius: patibula brachia susce¬
perunt: Inter spinas autem deputatus est: quan¬
do spineo serto in nocencie et iusticie auc tor
inlusus est Sed altiis intro spicere debenius.
quid nam sit. quod isaac apatre altaribus ammo¬
uetur. et subito aries ꝓeo non mutata. sed dupli¬
cata oblacione sub ponitur Gemina hic ad oran¬
da substancia redemptoris ostenditur Dei enim
unigenitus offertur: et uirginis primo genitus
immolatur: Hoc quoq dñice passionis. resurrec¬
cionisq p̾figurabãt insignia Quod legimus
beatum heliseum sepul chro conditum ingesto.
alatriunculis cadauere intra tumulũ suum
corpus extincti. tactu sacri corporis suscitas se:
resurrectionem demorte largitur. et uitã sepultꝰ
oꝑatur In latrone reum mundum: in ꝓpħe uircu¬

Expanded text:
confixione pendentem, sicut in alio loco legiconfixione pendentem, sicut in alio loco legimus: Cornua in manibus ejus sunt . Hoc ideo quia venerandas manus ejus patibuli brachia susceperunt. Inter spinas autem deputatus est, quando spineo serto innocentiae et justitiae auctor illusus est. Sed altius introspicere debemus quidnam sit quod Isaac a patre altaribus admovetur, ac subito aries pro eo non mutata, sed duplicata oblatione supponitur. Gemina hic adoranda substantia Redemptoris ostenditur. Dei enim Unigenitus offertur, et virginis primogenitus immolatur. Hoc quoque dominicae passionis praefigurabant insignia, quod legimus beatum Elisaeum sepulcro conditum, ingesto a latrunculis cadavere intra tumulum suum corpus exstincti tactu sacri corporis suscitasse . , qui resurrectionem de morte largitur, et vitam sepultus operatur? In latrone reum mundum, in pr
Abbreviated transcription (Latin):
eneficia dĩ nr̃i cum magna atq mirifica
Sint. tamen nec noua eẽ ꝓbantur. nec subita:
S ed abinicio seculi et predicata sunt gracu¬
lis: et p̃sigurata misterus Sacram diu pas
gulescentis ex ordiis. ueteri testamenti res¬
mi hominis costa mater cunctorum iuuenciũ eua
ꝓducitur: Exhuuis sacro latere ac saluatoris uul¬
nere. eccłia omium fidelium parens. separanda mons¬
tratur: In eius tppo abel iustus occiditur: et in¬
nocens fraterna tamquam uidaica impiecate mac¬
tatur. Hic idem dñs in nouissima mundi senescen¬
tem ecate : ꝑ figuram beati abrahe longeui patris
offertur Quo tempore dum nouo sacrificio in.
unici sui iugulum pius parricida consurgit.
et ex inꝓuisũ aries oculis eius apparuit. Sicut
loquitur sermo diuinus Et uidit abraham arĩ¬
etem inter uepres herentem cor iubus: Int̾ uepres
inquid Requiramus que sit ista nouitas. id est
inmultitudinẽ circũ stanciũ peccatorum. heren¬
tem cornibus: id est ad erucis cornua clauorũ

Expanded text:
eneficia Dei nostri cum magna atque mirabilia sint, tamen nec nova probantur esse nec subita, sed ab initio saeculi et praedicta sunt oraculis, et praefigurata mysteriis. Sacram enim lescentis exordiis Veteris Testamenti resmi hominis costa mater cunctorum viventium Eva producitur, ex hujus sacro latere ac salutari vulnere Ecclesia omnium fidelium parens reparanda monstratur. In ejus typo Abel justus occiditur, et innocens fraterna tanquam Judaica impietate mactatur. Hic idem Dominus in novissima mundi senescentis aetate per figuram beati Abrahae longaevi patris offertur. Quo tempore dum novo sacrificio in unici sui jugulum pius parricida consurgit, ex improviso aries oculis ejus apparuit, sicut loquitur sermo divinus: Et vidit Abraham arietem inter vepres haerentem cornibus . Inter vepres, inquit; requiramus quae sit ista novitas, id est in multitudine circumstantium peccatorum, haerentem cornibus, id est ad crucis cornua clavorum
Abbreviated transcription (Latin):
regnum: ubi erit ds̃ om̃ia inom̃ibꝰ. Ipse finis
erit desideriorũ nrõum: qui sine fine iudebit
sine sastidio amabitur: sine fatigacione lauda¬
bitur: hoc munus: Inc effectus hic castus ꝓ¬
fecto erit om̃ibus: sicut ipsa u̾ita cominuus¬

Expanded text:
stolus, ut sit Deus omnia in omnibus . Ipse finis erit desideriorum nostrorum, qui sine fine videbitur, sine fastidio amabitur, sine fatigatione laudabitur. Hoc munus, hic affectus, hic actus profecto erit omnibus, sicut ipsa vita a
Abbreviated transcription (Latin):
Hec est hem̃i dies resurrectionis: et nr̃e inicium
redemptionis Hec est inquam dies quam fecit dr̃s.
exultemus et letenur in ea Hanc om̃s uoce con¬
sona. leto sp̃u: coide concorde. celebremus: et a.¬
gamus spiritalem in psalmis et hymnis leticiam:
inmenoriam passionis et resurrectionis xp̃i leti
ciam: inspe future uite leticiam: Ecce ista die
quando audiuimus alleliua: quodam modo
letatur sp̃s nr̃: et celesti iocunditate totus per¬

Expanded text:
es Dominicae resurrectionis, et nostrae initium redemptionis, haec est, inquam, dies quam fecit Dominus; exultemus et letemur in ea. Hanc omnes voce consona, leto spiritu, corde contrito celebremus, et agamus spiritalem in psalmis et hymnis letitiam, in memoriam passionis et resurrectionis Christi in spe futurae vitae letitiam: Ecce ista die quando audivimus Alleluia, quodam modo letatur spiritus noster, et jocunditate totus per
Abbreviated transcription (Latin):
di solue defunctis: captiuos inferni Descendisti
pnobis ad inferos: noli nobis de eẽ cum fueris reuer¬
surus ad suꝑos. Posui str titulum głe inscculo: pone
signum uictorie in inferno. Nec moras que audita
est postulatio: innumerabiliũ captuoium: Statun
dñi uissu omnes artiqui usti. uira potestatis acci¬
puint. atq in suos tortores ipsi ꝓtinus tormenta
conuertunt. Humili supplicatione cum in effabile
gaudio clamantes dño ac dicentes scende dñe iħu
spolia  inferno. et auctore mortis suis unculis
in recito. redde iam leticiam mundo: iocundent᷑
iascensum tuum fideles tui spicientes cicatri
ces corporis tui: fecit hoc xp̃s sicut iam suꝑuis
indicatum est . facta preda in inferno. uiuus exi¬
it desepulchro: ipse sua potentia suscitauit: Eti¬
terum inmaculata carne uestiuit: discipłis sus
apparuit: ut dubi tacionẽ auferret incredulis:

Expanded text:
di, solvere defunctos captivos inferni. Descendisti di, solvere defunctos captivos inferni. Descendisti pro nobis ad inferos; ne derelinquas nos, cum fueris reversus ad superos. Posuisti titulum gloriae in saeculo, pone signum victoriae in inferno. Nec mora, postquam audita est postulatio atque altercatio innumerabilium captivorum, statim Domini jussu omnes antiqui justi jura potestatis accipiunt, atque in suos tortores ipsi protinus tormenta convertunt, humili supplicatione cum ineffabili gaudio clamantes ad Dominum, ac dicentes: Ascende, Domine Jesu, spoliato inferno, et auctore mortis vinculis suis irretito, redde jam laetitiam mundo. Jucundentur in ascensum tuum fideles tui aspices corporis tui. Fecit hoc Christus, sicut jam superius dictum est. Facta praeda in inferno, vivus exiit de sepulcro: ipse se sua potentia suscitavit, et iterum se immaculata carne vestivit. Discipulis suis apparuit, ut dubitationem auferret incredulis:
Abbreviated transcription (Latin):
in suꝑ et minantur Numquam hic supbierant
mortui : neq aliquando sic potuerunt leci esse cap¬
tiui. Ut quid istum adducere uoliusti: quo ueniente
Nullus hic iam solitus eorum mugitus auditur.
diuicias quas primo ad quisieras ꝑ paradisi amis¬
sionem: nunc ꝑdidisti ꝑcrucem Pariet omtus le¬
tieia tua lucꝰtum: conuersa sunt gaudia inmero¬
ren Dum tu xp̃m suspendis in ligno: ignoras quan¬
ta dampna sustineas uunferno Preuidere non pe¬
teras qui euersorem regni tui uimortem siue reatu
aliquo ꝑ ducebas d tenebris causam: requiris cul¬
pam. Inquo nichił mali cognoueras: quare ad nrãm
patriam ꝑducebas. Istum liberum ad duxisti: et
t᷑orum inferned. um uoces: sine aliqua mora adim
uectes Ecce subito innumerabiles sc̃orum populi.
qui tenebantur captiui : saluatoris sui genibus ad¬
uoluti : lacrunabili eum obsecratione deposcunt di
donans in carne uuus indulgentiã: peccatoribꝰ mun¬

Expanded text:
insuper et minantur. Nunquam hic ita superbierant insuper et minantur. Nunquam hic ita superbierant mortui, nec aliquando sic potuerunt laeti esse captivi. Utquid huc istum adducere voluisti, quo veniente Nullus hic jam solitus eorum mugitus auditur, divitias, quas primum acquisieras per paradisi amissionem, nunc perdidisti per crucem: perit omnis laetitia tua, in luctum conversa sunt gaudia tua. Dum tu Christum suspendis in ligno, ignoras quanta damna sustineas in inferno. Praevidere non poteras, quia eversorem regni tui in mortem sine reatu aliquo perducebas? Si attenderes causam, requireres culpam. In quo nihil mali cognoveras, quare eum ad nostram patriam perducebas? Istum liberum adduxisti; et trorum infernalium voces, sine aliqua mora ad imvectes: et ecce subito innumerabiles sanctorum populi, qui tenebantur in morte captivi, Salvatoris sui genibus obvoluti, lacrymabili eum obsecratidonans, in carne vivens, indulgentiam peccatoribus mun
Abbreviated transcription (Latin):
trauit. nemo carnifices terruit: Num quã
lumen apparuit Aut forte sol demundo migra
mus: in suꝑ et denr̃o interitu formidamus Sn¬
forte ipse est ille dequo princeps nr̃ paulõ an¬
te dicebat : quod ꝑ eius mortem totius mundi
acciperet potestatem:. Sed si iste. ẽ: contraria est
tir̃i preliatoris uersa sententia: dũ sibi uincere
uisus. ipse potius uictus atq ꝓstratus est:
Oprinceps nrͣ: Inc ne est ille decuius tibi
semꝑ futura morte plaudebas Ipse. est incuiꝰ cruee¬
uis omnem mundum tibi subuigandum esse
credebas: Ipse est incuius exitu nobis tanta spolia
pmuitcebas: Quid est quod egisti: quid est quod
parere uoluisti : Ecce iam totas tenebras suo ipse¬
splendore fugauit: et om̃s tuos carceres fregit:
Captiuos eiecit: ligatos soluit. luc tus eorum
ingaudium mutauit. Ecce ipsi qui subnr̃is sole¬
bant suspirare tormentis: insultant nobis deꝑcep¬
tione salutis. Et non solum im nichil uerentur.

Expanded text:
travit, nemo carnifices terruit, nunquam htravit, nemo carnifices terruit, nunquam hlumen apparuit. Aut forte sol de mundo migraimus: insuper et de nostro interitu formidamus. forte ipse est ille de quo princeps noster paulo ante dicebat, quod ejus morte totius mundi acciperet potestatem? Sed si iste est, in contrarium est nostri praeliatoris versa sententia: et dum sibi vincere visus est, ipse potius victus atque prostratus est. O princeps noster, hicne est ille de cujus tibi semper futura morte plaudebas? ipsene est in cujus cruce omnem mundum tibi subjugandum esse credebas? ipsene est in cujus exitu nobis tanta spolia promittebas? Quid est quod egisti? Quid est quod facere voluisti? Ecce jam totas tibi tenebras suo splendore fugavit, et omnes tuos carceres fregit, captivos ejecit, ligatos solvit, luctus eorum in gaudium commutavit. Ecce ipsi qui sub nostris solebant suspirare tormentis, insultant nobis de perceptione salutis; et non solum jam nihil verentur,
Abbreviated transcription (Latin):
Opulchra lux : que hodie candido deceli fasti¬
gio ꝓmicasti: et inter fluenta purpuęrea. seden¬
tes intenebris et umbre mortis: subita clari¬
tate uisitasti Soluat confestim stridorem¬
dampniatorũ At tonite mentis obstupuere
tortõres. simul impia officina contrenuit:
inquiunt ẽ. iste terribilis: et niueo splen¬
dore coruscus: Ilumquã nr̃ talem excepit
tartarus: nunquã innr̃a cauerna talem euo¬
plicem Uenit uidere : non subcumbere Eri¬
hic si reus eẽt: suꝑbus non eẽt Si eum aliqua
delicta fuscarent: numquã nr̃a regna. suo dis
quid presunt:. Si ds̃. quid insepulchro facit
Si homo. quare captiuos soluit. Humquid non
iste. cum auctore nr̃o conposuit: aut forte
transcendit Certe mortuus erat : certe inlusus
ꝓcuraret in infernum Crux illa fallens gaudia
nr̃a : parturiens dampna nr̃a Plignum ditati
sumus : ꝑ lignum euertimur Perit̾ potestas illa:
semꝑ populus formidata Nullus hic uiuus in¬

Expanded text:
O pulchra lux, quae de candido coeli fastigio promicasti: et inter fluenta purpurea sedentes in tenebris, et in umbra mortis subita claritate vestisti! II. Confestim igiO pulchra lux, quae de candido coeli fastidampnatorum. Attonitae mentes obstupuere tortorum; omnis simul impia officina contremuit, inquiunt, iste terribilis et niveo splendore coruscus? Numquam talem noster excepit tartarus. Numquam in nostra caverna talem evoplicem: pugnare venit, non succumbere: eriIste si reus esset, audax non esset. Si eum aliqua delicta fuscarent, numquam fulgore suo nostras quid praesumpsit? Si Deus, quid in sepuSi homo est, quare captivos solvit? Numquidnam iste cum auctore nostro pacta composuit? An forte transivit? Certe moprocuraret inferno crux illa fallens gaudia nostra, parturiens damna nostra. Per lignum ditati sumus, per lignum evertimur: perit potestas illa semper populis formidata. Nullus hic vivus in
Abbreviated transcription (Latin):
magis eum nouit ẽẽ preciosum. Et ideo quia
meminit exul celi quid agatur incelo: quanta
homini trementi sermones dĩ preparetur remu¬
neracio: Teli indicat magnitudo: prodit głam.
dum exercłt inuidiam. Et inimicus beneficus
illius qui de terra assumptum hominẽ secum
regnaturum ẽẽ ꝓmittit incelo: ut fidelium
beatitudo mortalium in confessionem rebellium
transeat angelorum. Iocundemur ergo in dño¬
niter celebramus in xp̃o. Omnis ꝑ totum mundũ

Expanded text:
magis eum novit esse pretiosum. Et ideo quia magis eum novit esse pretiosum. Et ideo quia meminit exsul coeli quid agatur in coelo, quanta homini trementi sermones Dei praeparetur remuneratio, zeli indicat magnitudo. Prodit gloriam, dum exercet invidiam. Et inimicus est beneficiis illius, qui de terra assumptum hominem secum regnaturum esse promittit in coelo, ut fidelium beatitudo mortalium in confusionem rebellium transeat angelorum. HOMILIA IV. Dniter celebramus in Christo. Omnis per totum mundum
Abbreviated transcription (Latin):
iestatis apparuit. Nam excelsis facꝰ torisuo carus
cum diuinrtatis consorcium. fac toris immemor
concupiuit. Et nunc iam inaucꝰ torem reus eru¬
entas manus consuetudine impietatis extendit.
Ac sic predõnis uista dampnacio. gratuita captuu
facta est manu missio. Et ideo nunc gemit. in¬
uidet. circuit : si forte uel furtu anobis possit
auferre instrumenta ipsuis manu missionis. et
ad quisitas tabulis libertatis Totis itaq uiribus
studet : si quomodo ualeat hominem indulto nu¬
dare. priuilegio: et oꝑante peccato uelut ingrato
preiidicare liberatori. Tabule autem nr̃e fr̃s bem̃i
fides nr̃a est : inpaginis cordis inscripta. Libertas
nr̃a dĩ gr̃a: et conuersacio nr̃a est: libertas inquã
nr̃a est cultus religionis iusticia op̾is. purita s
castitatis hanc cum ingenti uigilancia contra
diabolum uindicemus: Qui tanto infestior est
ad expugnandum anime thesaurum: quanto

Expanded text:
jestatis apparuit. Nam in excelsis factori suo charus, jestatis apparuit. Nam in excelsis factori suo charus, tunc divinitatis consortium factoris immemor concupivit, nunc jam in auctorem rerum cruentas manus consuetudine impietatis extendit. Ac sic praedonis justa damnatio gratuita captivi facta est manumissio. Et ideo nunc gemit, invidet, circuit, si forte vel furto a nobis possit auferre instrumentum ipsius manumissionis, et acquisitae tabulae libertatis. Totis itaque viribus studet, si quomodo valeat hominem indulto nudare privilegio, et operante peccato velut ingrato praejudicare liberto. Tabulae autem nostrae, charissimi, fides nostra est, in paginis cordis inscripta. Libertas nostra, Dei gratia et conversatio nostra est. Libertas, inquam, nostra est cultus religionis, justitia operis, puritas castitatis. Hanc omni mentis vigilantia contra diabolum vindicemus: quia tanto infectior est ad expugnandum animae thesaurum, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
eos redemit inimtit. et ingremiũ patris demali
ꝑuasoris iure secum tranffudit Pbstulit sine
dibio renascentis gr̃a liberatis. antique obꝓbriũ
rigiis secunda natiuttate nati Quid michi
nimc quicũq ille es ingeris naturalȩ ade uin¬
culũ cũme incp̃o agnoscas renatum: Quid mͥ
remitti ꝓfiteris et ꝓprium: Quid michi obutis
ueteris cirographi debitũ. cum illum uideas noua
caucione uacuatum: Caucionem enim et pactum
ret innocenciam. et illi homini redderet gloriã.
Famulus seruicium offerret: et dñs regnum
pararet. Quid agat inter hec familie ꝑuasor
aliene. uidet seruos quondam suos inique a
se occupatos. ꝑ agnicionem xp̃i ingenuitati tra
cati obedientiam deberetur. Ille dm̃ specie hominis
deceptus ad pecut : et in ipsum celi dominatorem.
parricidales manus inferre presumpsit Et subito
ꝑ tantum nefas: eciam crimen maiestatis incurrit.
Se sic hominem quem iuolentus tenebat: ꝓscript̾
meruit. qui iam secundo reus ut dictũ est ma¬

Expanded text:
 emancipavit, et in gremium Patris de mali persuasoris jure transfudit. Abstulit sine dubio renascentis gratia libertatis. Nec jam obnoxii gini secunda nativitate nati. Quid mihi nunc quicunque es ille, ingeris naturale Adae vinculum, cum me in Christo agnoscas renatum? Quid mihi remitti profiteris et proprium? Quid opponis mihi veteris chirographi debitum, cum illud videas nova cautione vacuatum? Cautionem enim et pactum ret innocentiam, et ille homini redderet gloriam; famulus servitium offerret, et Dominus regnum pararet. Quid agat inter haec familiae persuasor alienae? Videt servos quondam suos inique a se occupatos per agnitionem Christi ingenuitati tradcati obedientiam deberetur, ille Deum specie hominis deceptus appetiit, et in ipsum coeli dominatorem parricidales manus inferre praesumpsit. Et subito per tantum nefas etiam crimen majestatis incurrit, ac sic hominem quem violentus tenebat, proscriptus meruit, quia jam saeculo reus, ut dictum est, ma
Abbreviated transcription (Latin):
est: cur tanta cel ebritate hodierna potissimum
nocte uigilemus Quod die tercia resurrexit a
mortuis dñs xp̃s: nullus ambigat xp̃ianus. hec
autem noc te hoc sactum eẽ. sc̾m euangeliũ con¬
testatur: Totum enim diem a precedente noc te
computari non dubium est : que ꝑ̾tinet ad ini¬
gła consecrauit illius itaq noctis adinicium diei
dominici ꝑtinentis. nunc ista sollempnitase memo¬
riam celebramus illam noc tem agimus uigilan¬
do. qua dñs resurrexit. Et illam uitam dequa
paulo ante dicebamus. ubi nec mors ulla. nec
somnus est: insua carne nobis inchoauit. quã
sic excitauit. amortius. ut iam non moreretur.
nec ei mors ultra dominetur: huius nunc mor

Expanded text:
est cur tanta celebritate hodierna potissimum nocte uigilemus. quod die tertio resurrexerit a mortuis dominus Christus, nullus ambigit christianus. hac autem nocte hoc factum esse sanctum euangelium contestatur. totum enim diem a praecedente nocte computari non dubium est, non ectionis gloria consecrauit. illius itaque noctis ad initium diei dominici pertinentis nunc ista sollemnitate memoriam celebramus. illam noctem agimus uigilando, qua dominus resurrexit, et illam uitam, de qua paulo ante dicebamus, meditamur, ubi nec mors ulla nec somnus est, quam in sua carne nobis inchoauit, quam sic excitauit a mortuis, ut iam non moriatur nec mors ei ultra dominetur. nam quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
poterit excusari. qui hostem uincere noluit: dum
orando cessauit. Et tamen in moyse corpus deficie¬
bat: non uoluntas aliquando cessabat. Si ergo
fragilitatis causa in moyse excusari non potuitꝰ.
quem admodum innobis uoluntas põterte excusari.

Expanded text:
poterit excusari, qui hostem vincere nolit, dum orando cessavit. Et tamen in Moyse corpus deficiebat, non voluntas aliquando cessabat. Si ergo fragilitatis causa in Moyse excusari non potuit, quemadmodum in nobis voluntas poterit excusari?