comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et cetera usq ad illum locum ubiait.
yt cessauit aũt loqui: dixit ad simo¬
nem. Uuc in altum: et laxate recia
ura in capturam. hoc totum non
ht ullam repugnantiȩ questionẽ
Ioħ̾s quid̃ uidetur simile aliquid¬
simile dicere. s illud longe aliud ẽ
qd̾ factum ẽ pꝰ resurrectionem dn̾i
ad mare tyberiadis. Ibienim non so¬
retia illic indexteram partem mis¬
sa. centum quinquaginta tres pis¬
ces cepunt. magnos quid̃. S ꝑtinuit
ad euangłistam dic̾e. qd̾ cum tam mag¬
nieent recia non sunt dirupta. respi¬
cientem scilicet ad hoc factum qd̃
lucas commemorat uͥ p̃multitudine
piscium recia rumpebantur. Iac cet̃a
similia ioħi lucas non dix̃. nisicirca
dñi passionem et resurrectionem. Qͥ
totꝰ iocꝰ. a cena ipsiꝰ usq ad finem sic¬
a nobis tractatus ẽ ut om̃uuncol¬
latis testimonus. nichil eos dissen¬
tire doceremꝰ. Ioh̾s est reliquus
qui iam non testat cui conferatir
Quicqͥd enim singłi dixerũt quȩ
ab alus non dicta sunt. difficile

Expanded text:
d eum locum, ubi ait: ut cessauit autem loqui, dixit ad Simonem: duc in altum et laxate retia uestra in capturam. hoc totum non habet ullam repugnantiae quaestionem. Iohannes quidem uidetur simile aliquid dicere, sed illud longe aliud est, quod factum est post resurrectionem domini ad mare Tiberiadis. ibi enim non sot. nam retia illic in dextram partem missa centum quinquaginta tres pisces ceperunt, magnos quidem, sed pertinuit ad euangelistam dicere, quod, cum tam magni essent, retia non sunt disrupta, respicientem scilicet ad hoc factum, quod Lucas commemorat, ubi prae multitudine piscium retia rumpebantur. iam cetera similia Iohanni Lucas non dixit nisi circa domini passionem et resurrectionem. qui totus locus a cena ipsius usque ad finem sica nobis tractatus est, ut omnium conlatis testimoniis nihil eos dissentire doceremus. X. Iohannes est reliquus, qui iam non restat cui conferatur. quidquid enim singuli dixerunt, quae ab aliis non dicta sunt, difficile
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatione officii sui munꝰ unpleꝰ¬
uerunt: longe tñ. hc̃ in xp̃i atti¬
ora subuectum ab ipso mnitio
librisui raro fuisse cum cet̾is
id est pͥmo circa iordanem ꝓpt̃
testimonium iohis baptiste.i
de trans mare tyberiadis qñtur¬
bas de quinq panibꝰ pauit. et
suꝑ aquas ambulauit t̾ciom
bethania uͥ unguento p̃ciosofic¬

Expanded text:
praedicatione sui officii munus implepraedicatione sui officii munus implerunt, longe tamen hunc in Christi altiora subuectum ab ipso initio libri sui raro fuisse cum ceteris, id est primo circa Iordanen propter testimonium Iohannis baptistae, inde trans mare Tiberiadis, quando turbas de quinque panibus pauit et super aquas ambulauit, tertio in Bethania, ubi unguento p
Abbreviated transcription (Latin):
pendo maxime ꝙ diuturno
idem iohs immoratus ẽ. ubi di¬
.rit. Qui uidet me uidet et pra¬
trem. ybi multa locutꝰ ẽ de spũ
sco paclito quem missurus eis
erat et de sua clarificatione qmͣ
habuit apd̾ patrem priꝰꝙ mun¬
duseẽt. et qd̾ unum nos faceret
inse: sic̃ ip̃e et pat̾ unum sunt
honut et ip̃e et pat̃ et nos unũ:
s nos unũ. sic̃ ipse unum. mul¬
taq alia mireq sublimia. de
quib disserere sicut dignum ẽ
etiam siiam eemꝰ idonei. in hoc
tñ ope non id nos suscepisse qͥs
non adu̾tat: Qd̾ alibi fortasse red¬
cdendum ẽ: hic certe non est ex¬
petendum. Comiñdare quippe
uolumꝰ amatorib u̾bi dei et stu¬
diosis scȩ uitatis. quanius eiꝰdẽ
xp̃i qui uerꝰ et uetax ẽ. annunti¬
ator ato p̃dicator ioħs meuan¬
głio suo fuerit. cuiꝰ et ceñ tresqͥ
scripsernt euangłm. et cet̾i apłi
qui non quidꝰ ipsam narrationẽ
scribendam siiceꝑnt. in ea tã

Expanded text:
pendo maximeque diuturno pendo maximeque diuturno idem Iohannes inmoratus est, ubi dixit: qui uidit me, uidit et patrem. ubi multa locutus est de spiritu sancto paracleto, quem missurus eis erat, et de sua clarificatione, quam habuit aput patrem, priusquam mundus esset, et quod unum nos faceret in se, sicut ipse et pater unum sunt, non ut ipse et pater et nos unum, sed nos unum sicut ipsi unum, multaque alia mireque sublimia, de quibus disserere, sicut dignum est, etiamsi iam essemus idonei, in hoc tamen opere non id nos suscepisse quis non aduertat? quod alibi fortasse reddendum est, hic certe non est expetendum. commendare quippe uoluimus amatoribus uerbi dei et studiosis sanctae ueritatis, quamuis eiusdem Christi, qui uerus et uerax est, adnuntiator adque praedicator Iohannes in euangelio suo fuerit, cuius et ceteri tres, qui scripserunt euangelium, et ceteri apostoli, qui non quidem ipsam narrationem scribendam susceperunt, in ea tamen
Abbreviated transcription (Latin):
bethaniam matheo et marco. Ibi
factum ẽ illud de unguento pre¬
cioso quo pedes eiꝰ a maria capt̃¬
q ꝑfusum ẽ Atq hinc deinceps
usq ad passionem et resurrectio¬
nem dñi cum tribꝰ euanglistis:
ioħs graditur: s in locis eisd̾ nar¬
ratione u̾sante Cetum qd̃ ad ser¬
mones dñi attinet non cessat se
attollere in ea quȩ ille abhine.
etiam sublimit᷑ duiturneq lo¬
cutus ẽ. Nam et qñ eum uolue¬
runt iuidere gentiles ꝑ philippũ
et andream: habuit excelsum
sermonem quem aliorum euan¬
glistarum nullus inseruit. Ibi
p̃clara it̾m delucis illuminatione
et lucis filios faciente cõmemorat
Deude in ipsa cena de qua euan¬
glistarum nullus tacuit. ꝙͣ. mul¬
ta et ꝗͣ. excelsa u̾ba eiꝰ ioħs cõme¬
morat quȩ alii tacuerunt non
solum de cõm̃datione humilita¬
tis qñ pedes discipłoꝵ lauit. s
cum exp̃ssus ꝑ bucellam traditor
eiꝰ exiss. remanentibꝰ cum illo x i ͦ
insermone ipsiꝰ mirabiliter stu¬

Expanded text:
Bethania Mattheo et Marco, ubi factum est illud de unguento pretioso, quo pedes eius a Maria caputque perfusum est, adque hinc deinceps usque ad passionem et resurrectionem domini cum tribus euangelistis Iohannes graditur, sed in locis eisdem narratione uersante. Ceterum quod ad sermones domini adtinet, non cessat se adtollere in ea quae ille abhinc etiam sublimiter diuturneque locutus est. nam et quando eum uoluerunt uidere gentiles per Philippum et Andream, habuit excelsum sermonem, quem aliorum euangelistarum nullus inseruit; ibi praeclara iterum de luce inluminante et lucis filios faciente commemorat. deinde in ipsa cena, de qua euangelistarum nullus tacuit. quam multa et quam excelsa uerba eius Iohannes commemorat, quae alii tacuerunt! non solum de commendatione humilitatis, quando pedes discipulorum lauit, sed, cum expressus per buccellam traditor eius exisset, remanentibus cum illo undecim, in sermone ipsius mirabiliter stu
Abbreviated transcription (Latin):
cdonec illis occurrẽt ad passionu
temp̃: qd̾ cum eis erat neccessano
narraturꝰ. Ubi tñ ipsam dñicam
cenam de qua nullus eorumti¬
euit. multo opulentiꝰ tanq de
celario dĩci pectoris ubi discũ¬
bere solebat enbuit. Ueude ip̃m
pilatum u̾bis altiorib ꝑcui:
dicens regnum suum non eclr
hoc mundo. regemq se natum
et adhocuenisse in hc̃ muncũ
ut testimonium ꝑhibeat uena¬
ti. Mariam quoq pꝰ resurredion
mystica altitudine uisitans
nolime inquit tange̾̃. noncdil
enĩ ascendi ad pattem. Uisciplio
etiã in sufflando dedit spmsia¬

Expanded text:
de illis occurreret ad passionis tempus, quod cum eis erat necessario narraturus, ubi tamen ipsam dominicam cenam, de qua nullus eorum tacuit, multo opulentius tamquam de cellario dominici pectoris, ubi discumbere solebat, exhibuit. ipsum deinde Pilatum uerbis altioribus percutit dicens regnum suum non esse de hoc mundo regemque se natum et ad hoc uenisse in hunc mundum, ut testimonium perhibeat ueritati. Mariam quoque post resurrectionem mystica altitudine uisitans: noli me, inquit, tangere; nondum enim ascendi ad patrem. discipulis etiam insuflando dedit spi
Abbreviated transcription (Latin):
uod ait cum immundus sp̃c exierit ab
homine
e fructu centeno et serageno ⁊ trieeno.
uod ait colligite primoritania.
egrano sinapis quod maiorsit
omnibus oleribus.
e ferm̃to qd̃ accepit mulier et abs¬
condit infarine satis tribus.
e thesauro in agro abscondito.
uod clixerunt uclei uinde huic
sapientia hec et uirtutes:  pulos¬
uod ambulabat in mari addisci
nȩe mulieris.
iud significet muti et ceci et sur¬
cli. et claudi qui curandi obliͣti
sunt domino.

Expanded text:
itus immundus exierit ab homine. IX. De fructu centeno, sexageno, et triceno. X. Quod ait, Colligite primo zizania. XI. De grano sinapis quod majus fit omnibus oleribus. XII. De fermento quod accepit mulier, et abscondit in farinae satis tribus. XIII. De thesauro in agro abscondito. XIV. Quod dixerunt Judaei, Unde huic sapientia haec et virtus? XV. Quod ambulavit in mari ad discinaeae mulieris. XIX. Quid significent muti, et caeci, et surdi, et claudi, qui curandi oblati sunt Domino.
Abbreviated transcription (Latin):
sñ spũ nichil ꝓdest. Deinde suis
fr̃ib idẽ cognatis carnis suȩ sug¬
gerentibꝰ. ut ascendat addiems¬
tum. quo possit in notescere mi¬
titudini. quanta altitudine
ponsdit: Tempꝰ meũ nondũ. ab¬

Expanded text:
sine spiritu nihil prodest. 16. Deinde suis fratribus, id est cognatis carnis suae, suggerentibus ut ascendat ad diem festum, quo possit innotescere multitudini; quanta altitudine respondit, Tempus meum nondum ad
Abbreviated transcription (Latin):
to magis cauieat diabolica uitia
suꝑbiam et inuidentiam. Me¬
minerit hoc ipsum euangłm
iohis quam multo ampluis e¬
rigit. ad contemplationem ue¬
ritatis: tam multo amplius ꝑci¬
pere de dulcedine caritatis
et quia illuo p̾ceptum uerissi¬
mum ac salubertimum est
quanto magnus es. tanto hu¬
milia te inomnibus qui eua¬
gełista. xp̃m longe ceteris altuis com¬
m̃dat: aput eum discipulis pedes

Expanded text:
to magis caueat diabolica uitia to magis caueat diabolica uitia superbiam et inuidentiam. meminerit hic ipsum euangelium Iohannis, quam multo amplius erigit. ad contemplationem ueritatis, tam multo amplius praecipere de dulcedine caritatis. et quia illud praeceptum uerissimum ac saluberrimum est: quanto magnus es, tanto humilita te in omnibus, qui euangelista Christum longe ceteris altius commendat, aput eum discipulis pedes
Abbreviated transcription (Latin):
dote xp̃o expietur. Atq itain ac¬
tione bone conu̾sationis et uite
nutritis pennis gemine dilectio¬
nis: tanꝙ dluabus alis ualidis e¬
uectus at̾ris. ab eod̃ ipso xp̃o u̾bo
illuminetur. u̾bo qd̾ in yrmncipio
uerbum deus erat. et si ꝑspecłm
et imenigiatt. longe tamen fub¬
lumiꝰ ab om̃i simulatione corꝑali
Quappt̾ quanius in illis tribus
actiuiȩ: inioħis aũt euangłio
dona contemplatiuȩ iurtutis
eluceant. eis qui hȩc disnoscere
ex parte est sic manebit donet
ueniat qd̃ ꝑfectum ẽ Et alu qͥd̃
pectore dñi liquidiuis aliquid
bibit. aliꝰ leuatus usq ad t̾cium
celum ineffabilia uerba audit
om̃s tamen quamdusunt in
corpore pegrinantur ad ño: et
omibꝰ bonȩ spei fidelibus. inli¬
brouitȩ scriptis seruatur qd̃ dic¬
tum est et ego diligam eum et
manifestabo me ipsum illi. ue¬
rumtam̃ in hac ꝑegrinatione
quantum tei huiꝰ intelligentia
uel scientia quisq ꝓfecerit: tan¬

Expanded text:
dote Christo expietur, atque ita in acdote Christo expietur, atque ita in actione bonae conversationis et vitae nutritis pennis, geminae dilectionis, tanquam duabus alis validis evectus a terris, ab eodem ipso Christo Verbo illuminetur, Verbo quod In principio Verbum Deus erat; etsi per speculum et in aenigmate, longe tamen sublimius ab omni similitudine corporali. Quapropter, quamvis in illis tribus activae, in Joannis autem Evangelio dona contemplativae virtutis eluceant eis qui haec dignoscere ex parte est, sic manebit donec veniat quod perfectum est . Et alii quidem pectore domini liquidius aliquid bibit, alius leuatus usque ad tertium caelum ineffabilia uerba audit, omnes tamen, quamdiu sunt in corpore, peregrinantur a domino et omnibus bonae spei fidelibus in libro uitae scriptis seruatur quod dictum est: et ego diligam eum et ostendam me ipsum illi. uerum tamen in hac peregrinatione quantum rei huius intellegentia uel scientia quisque profecerit, tan
Abbreviated transcription (Latin):
gnia ꝑinhabitantem sp̃mei
in nobis. Uri aũt ꝙͣ uiuificetur
hoc qd̾ mortuum est ꝓpt̃ peccatũ
ꝓcul dubio corruptibile est et ag¬
grauat anumam. et siqn̾ auita
excedit hanc nebulam qua tegi¬
tur om̃is t̾ra. idẽ hane carna¬
lem caliginem quategitur oĩs
uita t̾rena: tanq rapida corusca-¬
tione ꝑstringitur. et insuam
infirmitatem redit iuuente de¬
sid̾io quo rursus erigat᷑. nee sus¬
ficiente munditia quafigatur
et quanto quiso hoc magͣ potest
tanto maiorẽ: quanto aũt minꝰ.
tanto minor. Si aũt nihxhil ad¬
stare debet minuendis finen¬
disq cupiditatibꝰ huiꝰ scłi mor¬
talis iurtutis actione banqu̾a
incomitatu trium illoꝵ euan¬
glistarum cum metliatore xp̃o
tum. ut sempit̾na uirtus eiꝰ et
diuinitas nr̃ȩ infirinitati et
mortalitati contempata de nr̃o
nobis in se. atq adse. face̾t uiam
cum magnȩ spei leticia fidelit᷑
teneat. Nec peccet a rege.xp̃o regat᷑:
si forte peccaui̾t: ab eodem sacer¬

Expanded text:
 inhabitantem Spiritum ejus in nobis. Prius autem quam vivificetur hoc quod mortuum est, propter peccatum proculdubio corruptibile est, et aggravat animam; et si quando a vita excedit hanc nebulam qua tegitur omnis terra, id est, hanc carnalem caliginem, qua tegitur omnis vita terrena, tanquam rapida coruscatione perstringitur, et in suam infirmitatem redit, vivente desiderio quo rursus erigatur, nec sufficiente munditia qua figatur, et quanto quisque hoc magis potest, tanto major est; quanto autem minus, tanto minor. Si autem nihil adstare debet minuendis finiendisque cupiditatibus hujus saeculi moralis virtutis actione, tanquam in comitatu trium illorum evangelistarum cum mediatore Christo tum, ut sempiterna virtus ejus et divinitas nostrae infirmitati et mortalitati contemperata de nostro nobis in se atque ad se faceret viam, cum magnae spei laetitia fideliter teneat. Ne peccet, a rege Christo regatur; si forte peccaverit, ab eodem sacer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmiserit: quisquis pia diligen¬
tia quesiuerit. diuinitus adu¬
tus poterit ad inuenire: hoc ta¬
men nonẽ huius oꝑis munus
quod nunc suscepimus tantum
ut demonsteremus euangelistas
neq fibi neq inter se repugnate
quolibet ordine: uel easdem res.
uel alias factorum dictorum q
.rp̃i unusquisq eorum potuerit
uolueritue nartare: Quapropter
ubi ordo temporum non apparet.
nichil nr̃a inter eẽ debet quem
narrandi ordinem quilibet eoꝵ
tenuerit. Ubi autem apparet:
si quio monuerit quod fibi aut
alteri repugnare iidetur. utiq
considerandum et enodandum ẽ

Expanded text:
permiserit, quisquis pia diligenpermiserit, quisquis pia diligentia quaesierit, diuinitus adiutus poterit inuenire. hoc tamen non est huius operis munus, quod nunc suscepimus, tantum ut demonstremus euangelistas neque sibi neque inter se repugnare, quolibet ordine uel easdem res uel alias factorum dictorumque Christi unusquisque eorum potuerit uolueritue narrare. quapropter ubi ordo temporum non apparet, nihil nostra interesse debet, quem narrandi ordinem quilibet eorum tenuerit, ubi autem apparet, si quid mouerit, quod sibi aut alteri repugnare uideatur, utique considerandum et enodandum e
Abbreviated transcription (Latin):
in monte: matb̃s. Quio autem
inter est quis quo loco ponat
siue quod ex ordine. inserit. sure
quos omissum recolit. siue quos
post ea factium eẽ. p̃occupat cdũ
tamen non aouersentur eadem
uel alia narranti nec sibi necal¬
teri: Quia enim nullius in po¬
testate est quanuis optine: fid¬
liter q res cognitas. quo quisq
ordine recordetur quio enim
prius posteruis ue homini ue¬
niat in mentem. non est ut uo¬
lumus sed ut clatur. satis proba¬
bile est quod unusquisq euan¬
gelistarum eo se ordine credidit
deus ea ipsa. quȩ narrabat eiꝰ
recordationi suggerere: in eis
dum tęxat rebus. quatum or¬
do siue ille siue ille sit nichil
minuit auctoritati ueritat¬
q euangelicȩ: Cur autem sp̃s
sc̃s diuidens propria unicuis
prout uult et ideo mentes quo¬
q: scõrum propter libros inta¬
to auctortatis culmine collo¬
candos. in recolendo quȩ scribe¬
rent. sine dubio gubernans et
regens alium sic altum uerisie
nartationem suam ordinati

Expanded text:
in monte Mattheus. quid autem interest, quis quo loco ponat siue quod ex ordine inserit siue quod omissum recolit siue quod postea factum ante praeoccupat, dum tamen non aduersentur eadem uel alia narranti nec sibi nec alteri? quia enim nullius in potestate est, quamuis optime fideliterque res cognitas quo quisque ordine recordetur — quid enim prius posteriusue homini ueniat in mentem, non est ut uolumus, sed ut datur —, satis probabile est quod unusquisque euangelistarum eo se ordine credidit deus ea ipsa quae narrabat eius recordationi suggerere in eis dumtaxat rebus, quarum ordo, siue ille siue ille sit, nihil minuit auctoritati ueritatique euangelicae. Cur autem spiritus sanctus diuidens propria unicuique prout uult et ideo mentes quoque sanctorum propter libros in tanto auctoritatis culmine conlocandos in recolendo quae scriberent sine dubio gubernans et regens alium sic, alium uero sic narrationem suam ordinare
Abbreviated transcription (Latin):
Ne forte tumultus fieret po¬
puli. Et iudas scariothes unꝰ
de duodecim abut adsummos
sacerdotes: ut ꝓderet eum et
cet̾a. Etiam hic int̾ illuo qd̾
dictum ẽ. ne forte tumultus
fieret populi. et illuo qd̃ ad¬
iunximus et iuidas scariot̾es
unus de duodecim: positum
ẽ utuo de bethania qd̃ recapi¬
tulando dixerunt. lucas sa¬
ne ipsam rem gestam in be¬
thania p̾termisit. Nec diximꝰ
ꝓpt̾ ser dics ante pascha quos
dirit ioħs cumb inbethania
rem gestam narraret. et biduu̾
ante pascha qd matħs mareꝰ¬
q dixerunt: cum pꝰ hoc asedic¬
tum illuo ipsum in bethania
qdꝰ ioħs cominemorarent

Expanded text:
ne forte tumultus fieret populi. et ludas Scarioth, unus ex duodecim, abiit ad summos sacerdotes, ut proderet eum, et cetera. etiam hic inter illud quod dictum est: ne forte tumultus fieret populi, et illud quod adiunximus: et ludas Scariothes unus ex duodecim, positum est illud de Bethania quod recapitulando dixerunt. Lucas sane ipsam rem gestam in Bethania praetermisit. haec diximus propter sex dies ante pascha, quod dixit Iohannes, cum in Bethania rem gestam narraret, et biduum ante pascha, quod Mattheus Marcusque dixerunt, cum post hoc a se dictum illud ipsum in Bethania, quod Iohannes, commemorarent
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemorant recapitulantes
matħs et mare̾: cum iamdi¬
xissent pꝰ biduum futurum
pascha. Recapitulando ergo
ad illum diem redeunt in be¬
thaniam quierat ante sexdi¬
es paschȩ et nartant quod
ioħs de cena et unguento un
uentutꝰ erat ierosolimam: et
ꝑactis illic quȩ narrata sunt
ꝑuenturus ad diem qui erat
ante biduum pasche. unde
isti digressi sunt. ut re eapitu¬
lando cõmemorarent quod
ante in bethania qetum est
luc iterum recdeunt unde di¬
gressi fuerant. idẽ. ut iam ser¬
mo dñi narretur quem habu¬
it ante biduum paschȩ. Nã
si toilamꝰ de medio quoo ges¬
tum in bethania digredien¬
tes ab ordine recolendo et re¬
capitulando narrarunt et
ipsum ordinem conteramꝰ⁊
ta sermo cdirigitur sed̾m ma¬
th̾m dicente domino. Scitis
quia pꝰ biduum pascha fiet:
et filiꝰ hoĩs tradetur ut cruci¬
figatur: lunc congregatist̃
principes sacerdotum et se

Expanded text:
commemorant recapitulantes commemorant recapitulantes Mattheus et Marcus, cum iam dixissent post biduum futurum pascha. recapitulando ergo ad illum diem redeunt in Bethania, qui erat ante sex dies paschae, et narrant quod Iohannes de cena et unguento, unde uenturus erat Hierosolymam et peractis illic quae narrata sunt peruenturus ad diem, qui erat ante biduum paschae. unde isti digressi sunt, ut recapitulando commemorarent quod ante in Bethania de unguenta narratione illuc iterum redeunt, unde digressi fuerant, id est ut iam sermo domini narretur, quem habuit ante biduum paschae. nam si tollamus de medio quod gestum in Bethania digredientes ab ordine recolendo et recapitulando narrarunt et ipsum ordinem contexamus, ita sermo dirigitur secundum Mattheum dicente domino: scitis, quia post biduum pascha fiet et filius hominis tradetur, ut crucifigatur. tunc congregati sunt principes
Abbreviated transcription (Latin):
ueuit in bethaniam et ibi
sactum illud conuuium uͥ
ae unguento p̾cioso fit com¬
memoratio. Inde uenit ie.¬
rosolunam sedens suꝑ asellũ
deinde pꝰ ea geruntur ea quȩ
narrant post hunc aduentũ.
eiꝰ ierosolimis gesta. Ex gͦ illo die
quouenit in bethaniam atq
ilud de unguento factum ẽ.
usq ad diem quo ista omnia
gestaatq dicta sunt: intelli¬
gimꝰ etiam euangelistis non
cominemorantibus consũp¬
tum fuisse quatri duum ut
occurreret dies quem ante
biduum paschȩ duo diffini¬
erunt. lucas autem cum ait
appinquabat dies festus ari-¬
morum: non exp̾ssit biduũ
s hanc ꝓpinquita tem quam
cõmemorauit in tp̃o int̾ual¬
iudeorum: non hoc bi duum
uult intelligi sex dies sex an̾
pascha. ꝓuide cum quecdam
pꝰ hoc dictum cõmemorass
tune iam uolens ostendere ꝙͣ.
primum fuiss pascha dixit¬
it in bethaniam ubi fuerat
lararus mortuus quem sus¬
asauit iħc. fecerunt autem
ei: cenam ii. Hoc iluid ẽ qd̃

Expanded text:
venit in Bethaniam: ibi venit in Bethaniam: ibi factum est illud convivium ubi de unguento pretioso fit commemoratio; inde venit Jerosolymam sedens super asellum; deinde postea geruntur ea quae narrant post hunc adventum ejus Jerosolymis gesta. Ex illo ergo die quo venit in Bethaniam atque illud de unguento factum est, usque ad diem quo ista omnia gesta atque dicta sunt, intelligimus, etiam Evangelistis non commemorantibus, consumptum fuisse quatriduum, ut occurreret dies quem ante biduum Paschae duo definierunt. Lucas autem cum ait, Appropinquabat autem dies festus azymorum, non expressit biduum: sed hanc propinquitatem, quam commemoravit, in ipso intIudaeorum, non hoc biduum uult intellegi, sed sex dies ante pascha. proinde, cum quaedam post hoc dictum commemorasset, tunc iam uolens ostendere quam proximum fuisse pascha dixisnit in Bethaniam, ubi fuerat Lazarus mortuus, quem suscitauit Iesus. fecerunt autem ei cenam ibi. hoc est illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
to ulo p̾cioso dicitur. ioħs a¬
tem ante ser dies paschȩ dic̾
iħm uenisse inbethaniam.
de unguento eadem narra¬
turus Quomͦ gͦ scd̃m illose
os pꝰ biduum futurum eit
pascha: cum pꝰ ea quamiddi¬
xerunt inueniantur cum
ioħ̾e in bethania. uiuo de un¬
guento quod ip̃e narrantes
tunc autem ip̃e dicat pꝰser
dies futurum paschae s
qui ita mouentur nonin¬
telligunt matheum et mar¬
cum illuo quos in uethana
de unguento factumerat.
recapitulando posuisse. m̃
suam. s ante iam factum:
cum adhuc sex dief eeñt ad
pascha. Nonenim quisqu̾a
eorum cum dixiss pꝰ biduũ
futurum pascha. sic ad ui¬
xit de illo facta in bethania.
ut diceret pꝰ hec. cum eẽt be
thaniȩ. S maths quidem.
cum autem eẽt. in quit iħe
in bethania: marcus lan̾t
cumeẽt bethaniȩ. Qtiod uus
intelligitur et antequam
illa dicerentur: quȩ ante
hiduum paschȩ dicta sunt. Si¬
cut gͦ ex iohs narratione coi¬
ugitur ante sex diespasche

Expanded text:
to illo pretioso dicitur, Iohannes ato illo pretioso dicitur, Iohannes autem ante sex dies paschae dicit Iesum uenisse in Bethaniam de unguento eadem narraturus. quomodo ergo secundum illos duos post biduum futurum erat pascha, cum posteaquam id dixerunt inueniantur cum Iohanne in Bethania illud de unguento quod ipse narrantes, tunc autem ipse dicat post sex dies futurum pascha? sed qui ita mouentur non intellegunt Mattheum et Marcum illud quod in Bethania de unguento factum erat recapitulando posuisse non suam, sed ante iam factum, cum adhuc sex dies essent ad pascha. non enim quisquam eorum, cum dixisset post biduum futurum pascha. sic adiunxit de illo facto in ut diceret, Post haec cum esset in Bethania: sed Matthaeus quidem, Cum autem esset, inquit, Jesus in Bethania; Marcus autem, Cum esset Bethaniae: quod utique intelligitur et antequam illa dicerentur quae ante biduum Paschae dicta sunt. Sicut ergo ex Joannis narratione colligitur, ante sex dies Paschae
Abbreviated transcription (Latin):
sermones hos om̃s: clixit disci¬
pulis suis. Scitis quia pꝰ uictu¬
um pascha fict et filiꝰ hoĩs tra¬
detur ut crucifigatur: hu¬
ic attestantur ali duo marcꝰ
et lucas ab eodem ordine nõ
recedentes: neq hoc tanqũa
a dño dictum insinuant. hoc
entm intimare p̾termiserũt
Ex sua tam̃ ꝑsona marcꝰ dicit
erat aut pascha et arima pꝰ bi¬
duum. et lucas appinquabat.
autem dies festus arimorum.
qui cr pascha. Sic gͦ apꝑuqua¬
bat ut eẽt pꝰ biluum: sicut
alu duo apertiꝰ consonant.
Ioħs uͦ tribus quidem locis:
commemorauit eiusdem diei
festi ꝓpinquitatem: cum alia
quȩtlam duobus suꝑiorib
locis narret. Tercio aũt loco
apparet eiꝰ narratio circa ip̾a
uersari tpr̃a. ubi hoc etiam
uu tres intimant. ide̾ unpen¬
dentis iam dominicȩ: passio¬
nis. S hoc uideri potest parũ
diligenter intuentibus ẽẽ cõ¬
trarium. quod matħs et mati
pascha futurum deinde com¬
memorauerunt quoderat
iħc in bethania. ubi de unqu̾e¬

Expanded text:
s omnes, dixit discipulis suis: scitis quia post biduum pascha fiet et filius hominis tradetur, ut crucifigatur. huic adtestantur alii duo Marcus et Lucas ab eodem ordine non recedentes. neque hoc tamquam a domino dictum insinuant; hoc enim intimare praetermiserunt. ex sua tamen persona et Marcus dicit: erat autem pascha et azyma post biduum, et Lucas: adpropinquabat autem dies festus azymorum qui dicitur pascha. sic ergo adpropinquabat, ut esset post biduum, sicut alii duo apertius consonant. Iohannes uero tribus quidem locis commemorauit eiusdem diei festi propinquitatem, cum alia quaedam duobus superioribus locis narraret, tertio autem loco apparet eius narratio circa ipsa uersari tempora, ubi hoc etiam illi tres intimant, id est inpendentis iam dominicae passionis. Sed hoc uideri potest parum diligenter intuentibus esse contrarium, quod Mattheus et Marcus biduum futurum, deinde commemorauerunt, quod erat Iesus in Bethania, ubi de unguen
Abbreviated transcription (Latin):
lo et illuo qd clictumẽ tunc a¬
but unꝰ de duodecim quidicit᷑
iudas: int̾positum ẽ. uluo de
bethania qd̃ recapita lando
dixerunt. Quo nos p̃termsso
conteruimꝰ narrationem. it
insinuaremꝰ non repugnare
ordinem temporum. Scd̃m
autem marcum eodem be¬
thaniȩ conuiuio qd̃ recapitu¬
lando et ip̃e int̾posuit summi-¬
lit̾ p̃termisso: ita se ordo nar¬
rationis tenet. Erat aũt pas¬
cha: et arima pꝰ biduum. Et
querebant summi sacercdo¬
tes et scribe: quomͦ eum do¬
lo tenerent et occiderent. Iice

Expanded text:
tunc abiit unus de duodecim, qui dicitur ludas, interpositum est illud de Bethania quod recapitulando dixerunt, quo nos praetermisso contexuimus narrationem, ut insinuaremus non repugnare ordinem temporum. secundum Marcum autem eodem Bethaniae conuiuio, quod recapitulando et ipse interposuit, similiter praetermisso ita se ordo narrationis tenet: erat autem pascha et azyma post biduum, et quaerebant summi sacerdotes et scribae, quomodo eum dolo teneren
Abbreviated transcription (Latin):
aliud est enim. qł uł infirmitati conceditꝰ.
uł mortali ꝓpagatione ꝑsoluit᷑ aliud aittẽ
qd. ad capessendam incorruptam et eter¬
nam uitam ficdeli professione signatur: Ii¬
uia gͣ qđ de non uelando capite urris. pre¬
cipitur: in corpore quidem siguratur sed
mmente agitur. ubi est. imago et gła dĩ
uerba ipsa indicant. Uir quidem inqͥt
non ddebet. uelare caput. eum sit imnago et
gła dĩ Ubi autem sit hec imago ipse decla¬
rait cum dicit nolite mentiri inuicem expo¬
uantes ueterẽ hominem eum actibꝰ suis
induite nouum qui renouat᷑ in agnitio¬
nem der. scđm imaginem eiꝰ qui creauit e¬
um. Quis dubitet hanc renouationẽ. in m̃¬
te fieri Sed et qui dubitas. audiat. iꝑ¬
tiorem sententiam. quippe ammonens¬
cadem. ita clieit alio loco. sic̃ est uerttas
in iłͥu deponere uos scdi priorem con

Expanded text:
aliud est enim, quod uel infirmitati conceditur aliud est enim, quod uel infirmitati conceditur uel mortali propagationi persoluitur; aliud autem, quod ad capessendam incorruptam et aeternam uitam fideli professione signatur. illud ergo, quod de non uelando capite uiris praecipitur, in corpore quidem figuratur, sed in mente agitur, ubi est imago et gloria dei. uerba ipsa indicant. uir quidem, inquit, non debet uelare caput, cum sit imago et gloria dei. ubi autem sit haec imago ipse declarat, cum dicit: nolite mentiri inuicem spoliantes uos ueterem hominem cum actibus eius, induite nouum, qui renouatur in agnitione dei secundum imaginem eius, qui creauit eum. quis dubitet hanc renouationem in mente fieri? sed et qui dubitat. audiat apertiorem sententiam. eadem quippe admonens ita dicit alio loco: sicut est ueritas in
Abbreviated transcription (Latin):
tant qui hec dicunt . Nam de quo alio
dicit᷑ donec occurramꝰ om̃s inunitatẽ
fidei. in agnitionem filu dei. in uirum ꝑ¬
fectum in mensutram etatis plenitudi¬
mis. xp̃i. ut ultra non simꝰ paruuli. iactati.
et circumiecti om̃i uento doctrine in il¬
uisione hominũ in astucia ad machina¬
tionem erroris: Qua illusioe isti decipi¬
unt impitos qua astucia et machinañitis
inimici et ipsi circumferunt᷑ cireumla
quodam modo rotare comantur: ut pa¬
riter nesciant ubi sint: Audtierunt enĩ
ł legerunt qđ scriptum ẽ quicumq in
.xp̃o baptrati estis. xp̃m incdiustis: ubi non
ẽ. uideus. neq grecus. non ẽ seruus. neq li¬
ber non mascis neq femina. et non intelli¬
gunt scdm carnalis sexus concupiscen¬
tiam hoc ẽẽ dictum: quia in interiore
homine ubi renouannir in nouitate
mentis m̃e millus sexus inuusmodi e
Nongͦ ꝓpterca se negent itros: qui mas¬
ceteris non xp̃ianis. et cum ipsis pecoribus.

Expanded text:
tiant, qui haec dicunt. nam de quo alio tiant, qui haec dicunt. nam de quo alio dicitur: donec occurramus omnes in unitatem fidei et in agnitionem filii dei, in uirum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi. ut ultra non simus paruuli iactati et circumlati omni uento doctrinae in inlusione hominum, in astutia ad machinationem erroris? qua inlusione isti decipiunt inperitos, qua astutia et machinamentis inimici et ipsi circumferuntur et in suquodam modo rotare conantur, ut pariter nesciant ubi sint. audierunt enim uel legerunt quod scriptum est: quicumque in Christo baptizati estis, Christum induistis, ubi non est iudaeus neque graecus, non seruus neque liber, non masculus neque femina, et non intellegunt secundum carnalis sexus concupiscentiam hoc esse dictum, quia in interiore homine, ubi renouamur in nouitate mentis nostrae, nullus sexus huius modi est. non ergo propterea se negent uiros, quia mascum ceteris non christianis et cum ipsis pecoribus.
Abbreviated transcription (Latin):
pore prophetie ꝓ huimilate un appctunt
onaeint et cilicio caput uelent: Sea moii
nonciuitis. sed coma uelabatur: lamti il
na dici patest quam luctuose ridielme
ealrauerunt. ꝓpter regnum celorum: iã
nonsunt iuri: Odementiam singlarem:
Merito qui hoc dicit. aduersus sc̃e serip¬
ure manifeste preconia. consilio nesan¬
& impietatis armatur. et ꝑseuerat. in
insere tortuoso. et pestiferam doctuã
anaitur inducẽ: quia non est beatus
qu non abnit. in consilio impiorum. et
nuia peecatorum non steqt et in cathe¬
ari pestilentie non sectit: Nam si inle¬
ge dñi meditaret᷑ die. ar nocte. illie mi¬
uenret ipsium apłm paulum qui ceite
summam castitatem ꝓfessus dicit. uel¬
iem autem om̃s homines ẽẽ sieut me
ipsum. Et tamen se uirum ostendit uon
solum ita uiuendo: sed etiam ita loquen¬
euacuaui ea que pariuili erant: Sed
quid apłin cõmemorem cum de ipso
dño et saluatore nr̃o nesciam quid sen¬

Expanded text:
mpore prophetiae, pro humilitate isti appetunt, mpore prophetiae, pro humilitate isti appetunt, tondeant et cilicio caput uelent. sed non non cilicio, sed coma uelabatur. Iam illud, si dici potest, quam luctuose ridiculumcastrauerunt propter regnum caelorum, iam non sunt uiri. o dementiam singularem! merito qui hoc dicit, aduersus sanctae scripturae manifesta praeconia consilio nefandae impietatis armatur et perseuerat in itinere tortuoso et pestiferam doctrinam conatur inducere. quia non est beatus uir qui non abiit in consilio inpiorum et in uia peccatorum non stetit et in cathedra pestilentiae non sedit. nam si in lege dei meditaretur die ac nocte, illic inueniret ipsum apostolum Paulum, qui certe summam castitatem professus dicit: uellem autem omnes homines esse sicut me ipsum, et tamen se uirum ostendit non solum ita uiuendo, sed etiam ita loqueneuacuaui ea quae paruuli erant. sed quid apostolum commemorem, cum de ipso domino et saluatore nostro nesciant quid sen
Abbreviated transcription (Latin):
cogitant quid inter sit. inter illuai
plieticum uelamentum. et hanc euei¬
gelii reuelationem. de qua dieit aple
cum trinsieris ad.xp̃m: auferetur ue¬
lamen: Quod enim significabat uel¬
men interpositum inter faciem mo¬
si. et aspectum ppli isrł: hoc sigificat
illis temporibꝰ: etiam coma sancirit.
Nam idem apłc etiam comam ꝓ uliñ¬
to eẽ dixit: cuius aurcoritate istiur¬
gentur: aꝑte quippe dicit. Uiui¬
dem si comatus sit: ignomima est u
Ipsam ignominiam inquiunt silbe¬
pnnus: merito peccatorum nrͣorum
Ad hoc obtendentes summulate ica¬
litatis umbraculum. ut sub imop¬
ponant uenalem tipum. quasi ast
suꝑbiam doceat cum dicit om̃is ie
orans aut ꝓplietans uelato capite iot¬
corat caput. suum: Et uir quiden
non debet uelare caput: cum sit mo
et gloria dei: Qui ergo non debet
nescit forte docere humilitatem:
si hanc ignomimam tempore eus¬
gelii. quod erat sacramentum il¬

Expanded text:
cogitant quid intersit inter illud cogitant quid intersit inter illud propheticum uelamentum et hanc euangelii reuelationem, de qua dicit apostolus: cum transieris ad Christum, auferetur uelamen. quod enim significat uelamen interpositum inter faciem Moysi et aspectum populi Israhel, hoc significat illis temporibus etiam coma sanctorum. nam idem apostolus etiam comam pro uelamento esse dicit, cuius auctoritate isti urgentur. aperte quippe ait: uir quidem si comatus sit, ignominia est illi. ipsam ignominiam, inquiunt, suscipimus merito peccatorum nostrorum, ad hoc obtendentes simulatae humilitatis umbraculum, ut sub eo proponant uenalem typhum; quasi apostolus superbiam doceat, cum dicit: omnis uir orans aut prophetans uelato capite confundit caput suum, et: uir quidem non debet uelare caput, cum sit imago et gloria dei. qui ergo dicit "non debet", nescit forte docere humilitatem. sed si hanc ignominiam tempore euangelii, quod erat sacramentum te
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet queso tam aꝑte contra apłi precep¬
ta ulacare An ita uacandum est. ut nec
tonsores oꝑentur: An quia euuangelica
uolucres imitari se dicunt. quasi depi¬
lari timent. ne uolare non possint: Uere¬
or in hoc uitium plura dicere propter
quosdam crinitos. fratres: quorum pret̃
hoc multa et ꝓpe om̃ia ueneramur: S
quo eos magis in xp̃o diligimus: eos
sollicicius monemus: Neq enim me¬
tuimus. ne humilitas eorum respuat
ammonicionem nram: quandoqui¬
dem et nos a talibꝰ. ubi forte titulan
aut aberramꝰ cupimꝰ ammonieri h
S ammonemꝰ tam sanctos uiros ue
stultis uanorum argumentationis
moueantur. et eos in hac ꝑuersitae
imitentur: quibꝰ sunt inceteri len¬
ge dissimiles: Iui enim uenalem er¬
cumferentes ipocrisintimen᷑ ne iuba
habeatur tonsa sanctitas quam comii
ut iuidelicet qui eos uident. untiqus
ilos quos legimus. cogitent samnur
et ceteros qui non tondebantur.

Expanded text:
pertinet, quaeso, tam aperte contra apostoli praeceppertinet, quaeso, tam aperte contra apostoli praecepta comari? an ita uacandum est, ut nec tonsores operentur? an quia euangelicas uolucres imitari se dicunt, quasi depilari timent, ne uolare non possint? uereor in hoc uitium plura dicere propter quosdam crinitos fratres, quorum praeter hoc multa et paene omnia ueneramur. sed quo magis eos in Christo diligimus, eo sollicitius admonemus. neque enim metuimus, ne humilitas eorum respuat admonitionem nostram, quandoquidem et nos a talibus, ubi forte titubamus aut aberramus, cupimus admoneri. hoc ergo admonemus tam sanctos uiros, ne stultis uanorum argumentationibus moueantur et eos in hac peruersitate imitentur, quibus sunt in ceteris longe dissimiles. illi enim uenalem circumferentes hypocrisin timent, ne uilior habeatur tonsa sanctitas quam comata, ut uidelicet qui eos uidet, antiquos illos quos legimus cogitet, Samuelem et ceteros, qui non tondebant. nec
Abbreviated transcription (Latin):
sicut infirmiores tołari sed sicut sanccio¬
res etiam predicari. ut monasteria. oc¬
trina samori fundata gemina illecebra.
corrumpantur. et dissoluta licentia uo¬
cationis et falso nomine sanccitatis: Sei¬
ant ergo eceteri fratres. et filii nr̃i. qui fauẽ
talibus et huiusmodi presumptionem
in eo quod serus dei prompte atq ala¬
criter necessaria subministrant non so¬
lum non reprehendimus sed etiam sua¬
magis eorum miscdĩa future utte no¬
reant quam presenti subueniant. mi¬
nus enim peccatur si non laudetur
uelle sibi obtemꝑari a minoribus. et
nolle obtemꝑare maioribus &. Aplõ di¬
co non uob̃: in tamtum ut iam comã
nutriant. unde nec ille. disputari om¬
nino uoluit dicens: Si quis uutem
uult contemptiosus eẽ. nos talem con¬
suecudinem non habemus: neq eccłia dĩ
hoc autem precipio. ut scilicet non clisse¬
rentis sollercia. requiratur: sed precipien¬
tis auccoritas attendatur: Nam et hoc qͦ

Expanded text:
sicut infirmiores tolerari, sed sicut sanctiosicut infirmiores tolerari, sed sicut sanctiores etiam praedicari, ut monasteria doctrina saniore fundata gemina inlecebra corrumpantur, et dissoluta licentia uacationis et falso nomine sanctitatis? sciant ergo etiam ceteri fratres et filii nostri, qui fauere talibus et huius modi praesumptionem in eo, quod semis dei prompte atque alacriter necessaria subministrant, non solum non reprehendimus, sed etiam suamagis eorum futurae uitae noceant quam praesenti subueniant. Minus enim peccatur, si non laudetur uelle sibi obtemperari a minoribus et nolle obtemperare maioribus? apostolo dico, non nobis, in tantum, ut etiam comam nutriant: unde ille nec disputari omnino uoluit dicens: si quis autem uult contentiosus esse, nos talem consuetudinem non habemus neque ecclesiae dei. hoc autem praecipio: ut scilicet non disserentis sollertia requiratur, sed praecipientis auctoritas attendatur. nam et hoc quo
Abbreviated transcription (Latin):
ininimum ẽ ut a uob duudicenur
aut. ab huiusmodi: Quam germana
caritate nob cura sit de uob̃ ille inspici¬
at quid et quod inspiciendum eius of¬
feramus: Postremo quod uultis: sentite
de noli: Paulus apłs uob̃ precipit. et
obsecrat in dño. ut cum silentio id est
quiete et obedienter ordinati. oꝑantes
ur̃m panem manducetis: nec de illo
ut arbitror aliquid mali creditis: et in
eum qui ꝑ illum loquitur cretictistis:
hec mͥ carissime et in xp̃i uisceribus
uenerande sc̃ẽ fr̃ aureli quamtum do¬
nauit ut possem. qui ꝑ te mͥ uissit. ut
facerem de oꝑe manachorum non dis¬
tulisti scribere id maxime curans. ne
boni fratres apłicis preceptis obedientes
apigris et inobedientibus. eciam pre¬
uaricatores euuangelii dicerentur: ut
qui non oꝑantur. saltem illos qui oꝑan¬
tur sibi anteponendos eẽ non dubitẽt
Ceterum quis ferat. homines contumaces.
salubrimis apłi monttis resistentes. non

Expanded text:
mini mum est, ut a nobis diiudicemur mini mum est, ut a nobis diiudicemur aut ab humano die. quam germana caritate sit nobis cura de uobis, ille inspiciat, qui dedit quod inspiciendum eius oculis offeramus. postremo quod uultis sentite de nobis: Paulus apostolus uobis praecipit et obsecrat in domino, ut cum silentio, id est quieti et oboedienter ordinati, operantes uestrum panem manducetis. nec de illo, ut arbitror, aliquid mali creditis et in illum, qui per eum loquitur, credidistis. Haec, mi carissime et in Christi uisceribus uenerande frater Aureli, quantum donauit ut possem, qui per te mihi iussit ut facerem, de opere monachorum non distuli scribere, maxime curans, ne boni fratres apostolicis praeceptis oboedientes a pigris et inoboedientibus etiam praeuaricatores euangelii dicerentur: ut qui non operantur, saltem illos qui operantur sibi anteponendos esse non dubitent. ceterum quis ferat homines contumaces saluberrimis apostoli monitis resistentes, non
Abbreviated transcription (Latin):
uris eccłiasticas: quas fortasse nemo
tredit nisi qui exꝑtus est. Non ergo al¬
liamus onera grauia. et humeris uri
mponimus. que nos digito non at¬
aingumnus: quandoquidem si officui
ĩn salua ratione possemus. uidet il¬
e qui probat corda nr̃a mallemus
hecagere que ut agatis hortamur:
quam ea que nos agere coguur Sa¬
re omnibꝰ et nob̃ et uob̃ ꝓ nro gra¬
li et officio laborantibꝰ. et arta uia
t in labore. et erumpna. et tamen in
guudentibus uigum eiꝰ leue est
et sarcina leius qui nos uocauit ad re¬
quiem quo prior. transitum fecit a
conualle plorationis: ubi nec ipse sine
pressuris fuit: Si fratres. si filu nrͣi estis
si conserui uł potius in xp̃o serui urͣi
sumus. audite que monemus. agnos¬
cite que precipimus: sumite que dispẽ¬
samus: Siuero pharisei sumus alligan¬
tes onera grauia et imponentes in lu¬
meris ur̃is. que dicimus facite: etiam¬
si que facimus improbatis. Nobis aũt

Expanded text:
ecclesiasticas curas, quas fortasse nemo ecclesiasticas curas, quas fortasse nemo credit, nisi qui expertus est. non ergo alligamus onera grauia et umeris uestris inponimus, quae nos digito non tangimus, quandoquidem si officii nostri salua ratione possemus — uidet ille, qui probat corda nostra —, mallemus haec agere, quae ut agatis hortamur, quam ea quae nos agere cogimur. sane omnibus et nobis et nobis pro nostro gradu et officio laborantibus et arta uia est in labore et aerumna et tamen in spe gaudentibus iugum eius lene est et sarcina lenis, qui nos uocauit ad requiem, qui prior transitum fecit a conualle plorationis, ubi nec ipse sine pressuris fuit. si fratres, si filii nostri estis, si conserui uel potius in Christo serui uestri sumus, audite quae monemus, agnoscite quae praecipimus, sumite quae dispensamus. si autem pharisaei sumus alligantes onera grauia et inponentes humeris uestris, quae dicimus facite, etiamsi quae facimus inprobatis. nobis autem
Abbreviated transcription (Latin):
in eo loquebatur arbitrio: quasta¬
men ipsum perpessum non legis
Aliter enim se habebat apłatus
iudicia si habueritis ad nos desiq
aut nos constituite. ad uidicas
id cos qui contemptibibiles sunt in ece¬
seuerentiam uob̾ dico : Sic non est
cum fratre uidicio contendit: et hoc a¬
u infideles: Saꝑientes. ergo qui in lo¬
eis consistebant fideles et sanccos qui ñ
his atq illuc ꝓpter euangelium discur¬
peant: talium negociorum ȩxamina¬
sees eẽ uoluit: Unde numquamd̃
io scriptum est qui aliquando tali¬
is uacauit. a quibus nos excusare
bnpossumꝰ. etiam si cointemptibi
asmus. quia et collocari. uoluit.
uipentes defuissent potius quam
ingocia. xp̃ianorum deferrent᷑
ntro: Quem tamen laborem non
sue consolatione domim suscepimꝰ
spe uite et̾ne: ut fruccum feramꝰ
tuim tołantia: Serui enimsumus eiꝰ
celie: et maxime: infirmioribus m̃¬
bris quelibet in eodem corpore m̃b̃
simus: Omitto alias innumerabiles

Expanded text:
per eum loquebatur arbitrio, quas taper eum loquebatur arbitrio, quas tamen ipsum perpessum fuisse non legimus. aliter enim se habebant apostoliudicia si habueritis, ad nos deferte aut nos constituite ad iudicandum, sed eos, qui contemptibiles sunt in ecreuerentiam uobis dico. sic non est cum fratre iudicatur, et hoc apud infideles? sapientes ergo qui in locis consistebant fideles et sanctos, non qui hac atque hac propter euangelium discurrebant, talium negotiorum examinatores esse uoluit. unde numquam de illo scriptum est, quod aliquando talibus uacuit, a quibus nos excusare non possumus, etiamsi contemptibiles simus, quia et hos conlocari uoluit, si sapientes defuissent, potius quam ut negotia christianorum deferrentur in forum. quem tamen laborem non sine consolatione domini suscipimus pro spe uitae aeternae, ut fructum feramus cum tolerantia. serui enim sumus eius ecclesiae et maxime infirmioribus membris, qualialibet in eodem corpore membra simus. omitto alias innumerabiles
Abbreviated transcription (Latin):
et aridam uitam huius ꝓpositi reg¬
num dei querere Cadem uob̃ causa ẽ
que apło fuit ut amputetis occasio¬
nem his qui querunt. orcasionen
ut qui uiorum putoribus. prefoua¬
Non alligamus onera grauia. ur̃sy
cuꝑationum nrairum. et in aliquibis
nr̃m etiam corporis infirmitates et
eceliarum quibus seruimꝰ. talem in
consuetudinem. ut nos ad illa opia
que uos ortamur: uacare non se
Quamquam enum dicere possen
quis militat suis stipendus umqs
qiuis plantat uineam et de frucals
eius non edit. quis pascit gregem a
de lacte ipsius non ꝑcipit : ta mõ
dnm iħm in ciuus nomine securus
hec dico. testem inuoco suꝑ anin
dies certis horis quamtum inleit
mocdatis monasteruis constitutum
aliquid manibꝰ oꝑari. et ceteras hnt
tates causarum alienarum pati dͥe
negocus scłaribꝰ. uł iudicando dirmũ¬
dis: uł interueniendo precidends
Quibus molestiis idem nos affrcels
postolus. non utiq suo sed eius qul̃

Expanded text:
et artam uitam huius propositi reget artam uitam huius propositi regnum dei quaerere. eadem uobis causa est, quae apostolo fuit, ut amputetis occasionem his. qui quaerunt occasionem, ut qui illorum putoribus praefocaNon alligamus onera grauia et uestccupationum nostrarum et in aliquibus nostrorum etiam corporum infirmitates et ecclesiarum, quibus seruimus, talem iam consuetudinem, ut nos ad illa opera, ad quae uos hortamur, uacare non sinant. quamquam enim dicere possumus: quis militat suis stipendiis umquam? quis plantat uineam et de fructu eius non edet? quis pascit gregem et de lacte gregis non percipit? tamen dominum Iesum, in cuius nomine securus haec dico, testem inuoco super anidies certis horis, quantum in bene moderatis monasteriis constitutum est, aliquid manibus operari et ceteras horas itates causarum alienarum pati de negotiis saecularibus uel iudicando dirimendis uel interueniendo praecidendis: quibus nos molestiis idem adfixit apostolus non utique suo, sed eius qui
Abbreviated transcription (Latin):
uenidlitant: alii fimbrias. et filacteria sua
magnificant. alii parentes uł consangui¬
neos. suos. in illa uł illa regione se audis¬
se uiuere et ad eos ꝑgere m̃tiuntur:. et
omnes pecunt om̃s exigunt aut sumptꝰ
iucrose egestatis. aut simulate precim
sanctitatis: Cum inter ea ubicumq in
factis siuis. malis deprehiensi fuerint. uł
quom᷑ innotuerint. sub generali nomine
monachorum: ur̃m ꝓpositum blasphe¬
matur. tam bonum. tam sanctum. quod
in.xp̃i nomine cupimus. sicut ꝑ alias
terras: sic ꝑ totam affricam pullulare:
Nonne gͦ inflaminatur relo dei. non ne
tabescit cor ur̃m intra uos et in mecti¬
tatione ur̃a exardescit ignis. ut istorũ
mala oꝑa bonis oꝑibus ꝑsequamini
ut eis amputetis occasionem curpium
nundinarum. quibus existimatio ur̃a
leditur : et infirmis offendiculum po¬
nitur: Meseremini ergo et compati¬
mini. et ostendite hominibꝰ non uos
in occio facile uictum sed ꝑ angustã

Expanded text:
venditant; alii fimbrias et phylacteria sua venditant; alii fimbrias et phylacteria sua magnificant; alii parentes vel consanguineos suos in illa vel in illa regione se audisse vivere, et ad eos pergere mentiuntur; et omnes petunt, omnes exigunt, aut sumptus lucrosae egestatis, aut simulatae pretium sanctitatis: cum interea ubicumque in factis suis malis deprehensi fuerint, vel quoquo modo innotuerint, sub generali nomine monachorum vestrum propositum blasphematur, tam bonum, tam sanctum, quod in Christi nomine cupimus, sicut per alias terras, sic per totam Africam pullulare. Nonne ergo inflammamini zelo Dei? Nonne concalescit cor vestrum intra vos, et in meditatione vestra exardescit ignis , ut istorum mala opera bonis operibus persequamini, ut eis amputetis occasionem turpium nundinarum, quibus exlaeditur et infirmis offendiculum ponitur? miseremini ergo et conpatimini et ostendite hominibus non uos in otio facilem uictum, sed per angustam