comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enim quia dictum ẽ. non concupisces uxorem proximitui. nihil
hic sibrpreceptum deb& putare feminat tumquam licite concu¬
piscere uirum proximae suue. siergo hic ex illo qđ uiro dictũ ẽ.
intellegitur. quamuis nondictum sit . qđ &iam ad feminam
pertineat. quanto magis eo qđ distum ẽ. non moechaberis.
uterq sexus astringitur: cum &ipsum preceptum potest re¬
ferri adutrumq sicut non occides non furaberis. & alia quae
similiter non expresso uno sexu utriq uidentur sonare com¬
muniter. tamen ubi unus exprimitur. honoroctior utique
exprimitur id .ẽ. masculinus ut ex hoc intellegut &iam femina
qđ sibi preceptum sit. acper hoc sifemina moecha ẽ. habens
uirum concumbendo cum eo qui uir eius non .ẽ. &iam siille
non &icm ẽ si illa non habeat uirum. sed utrum si faciut
qui uxorem non hab&. uel femina quae uirum non hab&
precepti huius transgressione teneantur. merito quueritur

Expanded text:
enim quia dictum est: non concupisces uxorem proximi tui, nihil enim quia dictum est: non concupisces uxorem proximi tui, nihil hio sibi praeceptum debet putare femina et tamquam licite concupiscere uirum proximae suae. si ergo hic ex illo quod uiro dictum est intellegitur, quamuis non dictum sit, quod etiam ad feminam pertineat, quanto magis eo quod dictum est: non moechaberis uterque sexus astringitur, cum et ipsum praeceptum potest referri ad utrumque, sicut: non occides, non furaberis, et quae alia similiter non expresso uno sexu utrique uidentur sonare communiter. tamen ubi unus exprimitur, honoratior utique exprimitur, id est masculinus, ut ex hoc intellegat etiam femina quid sibi praeceptum sit. ac per hoc si femina moecha est habens uirum, concumbendo cum eo qui uir eius non est, etiam si ille non est, etiam si illa non habeat uirum. sed utrum, si faciat qui uxorem non habeat, uel femina, quae uirum non habet, praecepti huius transgressione teneantur, merito quaeritur;
Abbreviated transcription (Latin):
&icm illud qđ ad furtũ ꝑtin& contineri similiter &iam quue¬
ritur quo differaet qđ dictum ẽ. non mechaberis ab eo qđ paulo
post dicitur non concupisces uxorem proximitui. in eo quippe
qđ distum ẽ non mechaberis potenat illud intellegi. nisi forte
in illis duob: peccatis non mechandi & furandi ipsa opere nota¬
ta sunt in his uero extremis ipsa concupiscentia quae tantum
differunt ut aliquando moech&ur qui non concupiscit uxorẽ
proximi. aliqua alia causa cum illimisc&ur. aliquando autẽ
concupiscat nec ei misceatur poenam timens. & hoc fortasse
lex ostendere uoluit. qđ utraq peccata sint: Itemquuerisol&
utrum moechiae nomine &iamfornicatio tenectur: hoc enim
grecum uerbum ẽ. qđ iamscriptura utitur prolatino. moe¬
hos tamen grece nonnisi adulteros dicit. sed utiq ista lex
non solis uiris inpopulo. uerum &iam feminis data ẽ: neque

Expanded text:
etiam illud quod ad furtum pertinet contineri. similiter etiam quaeetiam illud quod ad furtum pertinet contineri. similiter etiam quaeritur, quo differat quod dictum est: non mpost dicitur: Non concupisces uxorem proximi tui? In eo enim quod dictum est, non moechaberis, poterat et illud intelligi; nisi forte in illis duobus praeceptis non moechandi, et non furandi, ipsa opera notata sunt, in his uero extremis ipsa concupiscentia; quae tantum differunt, ut aliquando moechetur qui non concupiscit uxorem proximi, aliqua alia causa cum illi miscetur, aliquando autem concupiscat nec ei misceatur poenam timens. et hoc fortasse lex ostendere uoluit, quod utrumque peccata sint. Item quaeri solet utrum moechiae nomine etiam fornicatio teneatur. hoc enim graecum uerbum est, quo iam scriptura utitur pro latino; moechos tamen graece non nisi adulteros . dicit. sed utique ista lex non solis uiris in populo, uerum etiam feminis data est. neque
Abbreviated transcription (Latin):
dixiss& non concupisces uxorem proximitui. huic conexuit alia
dicens. neq domum eius neq agrum eius neq seruum eus
& c&err. sed omnino apparent huec eẽ coniunctu quae uno
precepto uidentur contineri. & discr&a ab illo ubiuxor nomina¬
ta .ẽ. illud autem ubidictum ẽ. nonerunt tibi dii alii p̃ter me.
appan& huius rei diligentiorẽ executionem eẽ. in his quue
sub iuncta sunt quo enim ꝑ tin& non facies tibi idolũ. neque
ullũ simulacrum quaecumq: incaelo sunt sursum & quaecũq
eis neq seruies illis. nisi adid qđ dictum .ẽ. nonerunt tibi dualu
pre&er me qđ rursum quueritur quo differat. non furtum
facies ab eo qđ paulo post de non concupiscendis dixit ab eo qđ¬
non quidem omnis qui rem proximi sui concupiscit furatur.
sed si omnis qui furactur rem proximi concupiscit. poteret in illa
genenlitate ubi non de concupiscenda re proximi p̃cipitur.

Expanded text:
dixisset: non concupisces uxorem proximi tui, huic conexuit alia dixisset: non concupisces uxorem proximi tui, huic conexuit alia dicens: "neque domum eius neque agrum eius neque seruum eius" et cetera: sed omnino apparent haec esse coniuncta quae uno praecepto uidentur contineri, et discreta ab illo ubi uxor nominata est. illud autem ubi dictum est: non erunt tibi di alii praeter me, apparet huius rei diligentiorem exsecutionem esse in his quae subiuncta sunt. quo enim pertinet: non facies tibi idolum neque ullum simulacrum, quaecumque in caelo sunt sursum et quaecumquis eis neque seruies illis, nisi ad id quod dictum est: non erunt tibi di alii praeter me?. Sed rursus quaeritur quo differat: non furtum facies, ab eo quod paulo post de non concupiscendis proximi rnon quidem omnis qui rem proximi sui concupiscit furatur; sed si omnis qui furatur rem proximi concupiscit. poterat in illa generalitate, ubi de non concupiscenda re proximi praecipitur,
Abbreviated transcription (Latin):
testatur. mihi tamen uideatur congruentius accipi tria illa
& istaseptem quia & trinitatem uidentur illa quue addm̃ per¬
tinent insinuare diligentius intuentib: & reuera qđ dictum. ẽ.
non erunt ibi du alii pr&erme hoc ipsum perfectius explicatur
cum prohibentur colenda figmenta. concupiscentia ponsuxons
alienae & concupiscentia domus alienae tantum inpeccando dif¬
ferunt ut illi qđ dictum ẽ. non concupisces domum proximi tui
ad iunctasint & alia dicente scripturc neq agrum eius neq
seruum eius neq ancillam eius neq boues eius neq subiugalem
eius neq omne pecus eius nec quaecumq proximi tui sunt.
discr e uisse autem uid&ur concupiscentiam uxoris alienue.
a concupiscentia cuius lib& rei alienae. quando utrumq sic
pit non concupisces uxorem proximi tui. non concup
mum proximi tui & hic coepit c&era adiungere: non autem cũ

Expanded text:
testatur. I : Mihi tamen uidetur congruentius accipi tria illa testatur. I : Mihi tamen uidetur congruentius accipi tria illa et ista septem, quia et trinitatem uidentur illa quae ad deum pertinent insinuare diligentius intuentibus. et re uera quod dictum est: non erunt tibi di alii praeter me, hoc ipsum perfectum explicatur, cum prohibentur colenda figmenta. concupiscentia porro uxoris alienae et concupiscentia domus alienae tantum in peccando differunt, ut illi quod dictum est: non concupisces domum proximi tui, adiuncta sint et alia dicente scriptura: neque agrum eius, neque seruum eius, neque ancillam eius, neque bouem eius neque subiugalem eius, nec omne pecus eius, nec quaecumque proximi sui sunt. discreuisse autem uidetur concupiscentiam uxoris alienae a concupiscentia cuiuslibet rei alienae, quando utrumque sic coepit: non concupisces uxorem proximi tui; non concupisces domum proximi tui, et huic coepit cetera adiungere. non autem cum
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ eẽ. sp̃m scm & suprte iam diximus teste euungelio:
Quaeritur decem preceptalegis quemad modũ diuidenda sint.
utrũ quattuor sint usq ad preceptũ desabbato quae ad dm̃ ꝑtinen.
sex autem reliqua quorum primum . ẽ. honora patrem & matrẽ
quae ad hominem pertinent. anpotius illa tria sint. & istu septẽ
qui enim dicunt illa quactuor cẽ sepurant. qđ dictum ẽ non
erunt tibi dii alii pri&erme. ut aliud preceptũ sit ñ facies tibi
idolum & c&era ubi figmenta colenda prohibentur. unum aut̃
uolunt eẽ. non concupisces uxorem proximi tui. non concupisces
domum proximi tui. & omnia usq infinem. qui uero illa tria
eẽ dicunt & ista septem. unum uolunt eẽ. quid quid deuno colen¬
do dõ precipitur. ne aliquid aliud pr&er illum prodõ colatur
hac autẽ extrema in duo diuidunt. ut aliud sit non concupisces
uxorem proximi tui. aliud non concupisces domum proximi tui.
decem tamen eẽ precepta neutri ambigunt. quõ hoc scripturoc

Expanded text:
itum sanctum et supra iam diximus teste euangelio. Quaeritur decem praecepta legis quemadmodum diuidenda sint: utrum quattuor sint usque ad praeceptum de sabbato, quae ad ipsum deum pertinent, sex autem reliqua, quorum primum est: honora patrem et matrem, quae ad hominem pertinent, an potius illa tria sint et ista septem. qui enim dicunt illa quattuor esse, separant quod dictum est: non erunt tibi dii alii praeter me, ut aliud praeceptum sit: non facies tibi idolum et cetera, ubi figmenta colenda prohibentur; unum autem uolunt esse: non concupisces uxorem proximi tui, non concupisces domum proximi tui et omnia uesse dicunt et ista septem, unum uolunt esse quid quid de uno colendo deo praecipitur, ne aliquid aliud praeter illum pro deo colatur; haec autem extrema in duo diuidunt, ut aliud sit: non concupisces uxorem proximi tui, aliud: non concupisces domum proximi tui. decem tamen esse praecepta neutri ambigunt, quoniam hoc scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
sensũ sub intellegen&ur aud tas. quomore loqui ñsolemus. nam
uide quid son& solemus dicere. audi quid luceat non solemus: lxxiii¬
Loquere tu nobis & non loquatur ad nosds̃ nequando moriamur
multum & solide significatur adu&us testamentũ timorẽ poti¬
us pertinere: sicut ad nouum dilectionẽ. quamquam &u&erem
nouum lateat. & in nouo u&us pateat. quomodo autem tali popu¬
lo tribuatur uidere uocemdĩ si hoc accipiendum ẽ. Intellegere. cũ¬
sibi loquidm̃ timeant nemoriantur. non satis eluc&:¬

Expanded text:
sensum, subintellegeretur auditus: quo more loqui non solemus. nam sensum, subintellegeretur auditus: quo more loqui non solemus. nam "uide quid sonet" solemus dicere, "audi quid luceat" non solemus. Loquere tu nobis, et non loquatur ad nos deus, ne quando moriamur. multum et solide significatur ad uetus testamentum timorem potius pertinere sicut ad nouum dilectionem, quamquam et in uetere nouum lateat et in nouo uetus pateat. quomodo autem tali populo tribuatur uidere uocemsibi loqui Deum timeant ne moriantur, non satis eluc
Abbreviated transcription (Latin):
& montem fumantẽ sol& quaeri quomodo populus uidebat
uocem cum uox non aduisũ sed potius ad auditum pertinere
dista sunt sic uidere sol& progenertdi sensu poni. non solum
corporis. uerũ &iam animi. illud unde ẽ. cum uidiss& iacob
quia sunt estae in aegypto unde utiq absens erat . quum quã
non nulli uidere uocem nihil aliud. eẽ. arbitrati sunt quam
intellegere qui uisus mentis ẽ. cum uero hic breuiter dicendũ
e& qđ populus uidebat uocem & lampadas & uocem tubae
e dicipossit ipeisdem scripturis nommihi interim occurrit locutionis exemplũ Sedsi
nonomnis fornicatio &iam moechia dici¬
& montem fumantem questio maior orer&ur quomodo audie¬
bat lumpadas & montẽ fumantẽ qđ pertin& ad sensũ uidendi.
nisi quisdicat nec tum breuiter dicendũ fuisse ut totũ dicen&ur
audiebat uocem & uidebat lampadas & audiebat uocẽ tubue.
& uidebat montẽ fumantẽ : duo quippe genera uocis eraent¬
uell& scriptur complestiquã ut in his quae ꝑtinent ad uidendi

Expanded text:
 montemque fumantem . Solet quaeri quomodo populus videbat vocem, cum vox non ad visum, sed potius ad auditum pertinere dicta sunt. Sic videre solet pro generali sensu poni, non solum corporis, verum etiam animi. Unde est illud: Cum vidisset Jacob quia sunt escae in Aegypto ; unde utique absens erat. Quanquam nonnulli, videre vocem, nihil aliud esse arbitrati sunt, quam intelligere: qui visus est mentis. Cum vero hic breviter dicendum esset quod populus videbat vocem et lampades dici possit, in eisdem scripturis non mihi interim occurrit locutionis exemplum: sed si non omnis fornicatio etiam moechia dici montem fumantem, quaestio maior oreretur, quomodo audiebat lampadas et montem fumantem, quod pertinet ad sensum uidendi. nisi quis dicat nec tam breuiter dicendum fuisse, ut totum diceretur: audiebat uocem et uidebat lampadas et audiebat uocem tubae et uidebat montem fumantem. duo quippe genera uocis erantuellet scriptura complecti, quam ut in his, quae pertinent ad uidendi
Abbreviated transcription (Latin):
Iuueritur quare is mahelita scripturo quib afratrib:
uenditus .e ioseph &iam madianitas uoc& cum ismahel sit
deagur filius abrochae madianite uero dec&tura anquia
scriptura dixenat de abrocham qđ munera dederat filuis
concubinarum sucrum. agurscilic& & c& turoce & dimi¬
serit eos abisa acfilio suo. Inteim orientis. unam gen¬
tem fecisse intellegendi sunt: cxxu

Expanded text:
uaeritur quare Ismahelitas Scriptura, quibus a fratribus venditus est Joseph, etiam Madianitas vocet, cum Ismahel sit de Agar filius Abrahae, Madianitae vero de Cethura? An quia Scriptura dixerat de Abraham, quod munera dederit filiis concubinarum suarum, Agar scilicet et Cethurae, et dimiserit eos ab Isaac filio suo in terram Orientis, unam gentem fecisse intelligendi sunt? Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
tum adusus suds similiter simile confecerit uelcuiquam hinc
dederint exterȩ nationi. acperhoc qđ ait scificatio erit uobis
cum hoc populo isrochel uniueno dici iub& non uideo quid
intellegim nisi quia licebat eis quando ueniebunt cum suis
quisque muneribus tungere tabernaculum. & tangendo scĩ¬
ficabatur. propter illud oleum quo cuncta perunsta sunt.¬
& hinc dictum omnis qui tungit scĩficabitur. Non tamen
sic quem ad modum sacerdotes. qui &iam ut sacerdotio fun¬
ger&ur unguebantur exillo:
cxxxui

Expanded text:
tum ad usus suos similiter simile confecerit, vel cuiquam hinc tum ad usus suos similiter simile confecerit, vel cuiquam hinc dederint extercum hoc populo Israel universo dici jubeat, non video quid intelligam, nisi quia licebat eis, quando veniebat cum suis quisque muneribus, tangere tabernaculum; et tangendo sanctificabantur propter illud oleum, quo cuncta peruncta sunt; et hinc dictum, Omnis qui tangit sanctificabitur: non tamen sic quemadmodum sacerdotes, qui etiam ut sacerdotio fungerentur, ungebantur ex illo. CXXXVI
Abbreviated transcription (Latin):
tur siue scificabitur ut ei liceat tangere. si tumen non licebat tan¬
gere populo tabernaculum quando afferebant hostius ł quere¬
cumq ab eis ablatu offerebantur dõ. Nam consequenter non solis
sacerdotib neq solis leuitis dicendum ammon&. qđ ait ad mosen
& filus isrchel loquere dicens utiq filis isachel totus ille populus
erat iuboł autem illis dici oleum linitio unstionis sc̃merit. hoc uobis
in progenies untes super carnem hominis non lini&ur & secundum
compositionẽ hanc non faci&is uobis in ipsis similiter scm̃ est
dabit deto exterȩ nationi interibit depopulosuo. iub& lgitur
non solis sacerdotib sed uniuenso populo isrochel utnon faciant
tale unguentum inusds humanos. hoc ẽ. enim qđ ait super car¬
nem hominis non lini&ur. prohib& ergo simile fieri in usus suds
& interitum minatur siquisquam similiter fecerit. id .ẽ. unguen¬

Expanded text:
tur, sive sanctificabitur ut ei liceat tangere: si tamen non licebat tantur, sive sanctificabitur ut ei liceat tangere: si tamen non licebat tangere populo tabernaculum, quando afferebant hostias, vel quaecumque ab eis allata offerebantur Deo. Nam conseqsacerdotibus, neque solis levitis dicendum admonet, quod ait ad Moysen: Et filiis Israel loquere dicens. Utique filii Israel totus ille populus erat. Jubet autem dici, oleum unctionis sanctum erit hoc vobis in progenies vestras. Super carnem hominis non linietur, et secundum compositionem hanc non facietis vobis in ipsis similiter. Sanctum edabit de eo exterae nationi, interibit de populo suo. Jubet igitur non solis sacerdotibus, sed universo populo Israel, ut non faciat tale unguentum in usus humanos. Hoc est enim quod ait: Super carnem hominis non linietur. Prohibet ergo simile fieri in usus suos, et interitum minatur, si quisquam similiter fecerit, id est, unguen
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ. quod ait si acceperis conputitionem filiorum is rochel
inusitationem eorum nisi quia iub& eos aliquando uisitari
& computuri. id ẽ numerari quod indauid propter ea uindi¬
catum intellegendum ẽ quia ds̃ non iusserat: CxxXv
matis omnia iussit ungi. tabernaculum scilic& & ea quue in illo
erocnt. & deinde erunt sc̃a scõrum. omnia scilic& cum fuerint
uncta erunt scã sc̃õrum. quid igitur distubit ium inter illa in¬
teriora quue uelo teguntur & c&erte. si omnia cum unstu fue¬
rint erunt scã scõrum diligentius requirendum. haec tamen
notunda credimus ubi&iam meminerimus sicut de illo altiri
sacrificiorum qđ post unctionem appellari uoluit sp̃m sc̃i conti¬
nuo dictum .ẽ. omnis qui tangit illud sc̃ificabitur. Itade omnib
postea quae deillo ungento uncta dicta sunt sca scõrum eadem
sententiam subsecuti ẽ. ut dicer&ur omnis qui tangit ea scifica¬
bitur qđ duob modis int̾ellegi potest siue tungendo sc̃ĩficabi¬

Expanded text:
Quid est quod ait, Si acceperis computationem filiorum Israel in visitatione eorum; nisi quia jubet eos aliquando visitari et computari, id est numerari? Quod in David propterea vindicatum intelligendum est, quia Deus non jusserat . CXXXVmatis omnia jussit ungi, tabernaculum scilicet et ea quae in illo erant, et deinde erunt sancta sanctorum. Omnia scilicet cum fuerint uncta, erunt sancta sanctorum. Quid igitur distabit jam inter illa interiora, quae velo teguntur, et caetera, si omnia cum uncta fuerint erunt sancta sanctorum, diligentius requirendum: haec tamen notanda credidimus. Ubi etiam meminerimus, quod sicut de illo altari sacrificiorum, quod post unctionem appellari voluit sanctum sancti, continuo dictum est, Omnis qui tangit illud, sanctificabitur: ita de omnibus postea, quae de illo unguento uncta, dicta sunt sancta sanctorum, eadem sententia subsecuta est, ut diceretur, Omnis qui tangit ea, sanctificabitur. Quod duobus modis intelligi potest; sive tangendo sanctificabi
Abbreviated transcription (Latin):
monii Nunc qđ cit. illud eẽ. intellegendum ubierat arca
testimonii. &iam illuc necesse erat intrare summum sacerdo¬
tem propter incensum continutionis: nonenim semel in anno
intrabut sed cum sangiune purificationis semel in anno. ꝑꝑ in¬
censum cutem cotidie: an intellegendum . ẽ. dm̃ prȩcepisse ut
uinum omnino nonbiberent. Cur ergo non itu p̃cepit potius
ut breuiter dicer& uinum non bib&is sed addidit cum intra

Expanded text:
monii", nunc quod ait, illud esse intellegendum, ubi erat arca monii", nunc quod ait, illud esse intellegendum, ubi erat arca testimonii, etiam illuc necesse erat intrare summum sacerdotem propter incensum continuationis. non enim semel in anno intrabat. sed cum sanguine purificationis semel in anno, propter incensum autem cotidie. an intellegendum est deum praecepisse, ut uinum omnino non biberent? cur ergo non ita praecepit potius, ut breuiter diceret: uinum non bibetis, sed addidit: cum intra
Abbreviated transcription (Latin):
cepit detaber naculo non abscedere. quamquã possit uideri
quiu illo oleo fuerant scĩficuti hoc dictum . eẽ. quod numquam
quemquam lugere deberent: Itu enim dicit: fr̃s autemur̃i omnis
domus israhel plorabunt incendium quod incensi sunt adño
& ubhostio tabernuculi testimonii non exhibitis nemoria¬
mini. eoleum enim unstionis qđ ẽ adño suꝑuos ẽ :
xiIi. Q locutus ẽ. dñs ad uaron dicens : uinum & siceram nonbibe¬
tis tu & filutui tecum cum intrabitis intubernaculũ testimo¬
nii. aut cum acced&is adaliare & non mortemini: quando
ergo eis bibere licebat. quando quidem intaber nuculũ eis
couidie necesse erit introire & accedere adalture ꝑꝑconti¬
nuam seruitutem : qđ siquisquã dicit non omnidie sacrificia im¬
pom solere. Quid dicit de ingreno intabernaculũ quicotidi¬
unis erut propter candelabrum & panes ꝓpositionis super
mensa ponendos sicuitem respond&ur intaber naculum̃ testi¬

Expanded text:
cepit de tabernaculo non abscedere. quamquam possit uideri, cepit de tabernaculo non abscedere. quamquam possit uideri, quia illo oleo fuerant sanctificati, hoc dictum esse quod numquam quemquam lugere deberent. ita enim dicit: fratres autem uestri omnis domus Israhel plorabunt incendium, quo incensi sunt a domino. et ab ostio tabernaculi testimonii non exibitis, ne moriamini; oleum enim unctionis quod est a domino super uos est. Et locutus est dominus ad Aaron dicens: uinum et siceram non bibetis, tu et filii tui tecum, cum intrabitis in tabernaculum testimonii aut cum accedetis ad altare, et non moriemini. quando ergo eis bibere licebat, quandoquidem in tabernaculum eis cotidie necesse erat introire et accedere ad altare propter continuam seruitutem? quodsi quisquam dicit non omni die sacrificia inponi solere, quid dicit de ingressu in tabernaculum, qui cotidianus erat propter candelabrum et panes propositionis super mensam ponendos? si autem respondetur "in tabernaculum testi
Abbreviated transcription (Latin):
dixisse quamuis scriptum non fuerit. itu & hoc. unde appar&
non omnia scripta ẽe. quȩ dr̃ locutus ẽ eis per quos nobis scã
scriptura eius ministrata est:¬
xoccii. Quid ẽ qđ aaron & reliquos filios eius mortem duorum
illorum lugere ꝓhibens dicens cuput uestrum cidaru non
denudubitis ubi certe ostendit cidaras. tegmina capitum
fuisse : Nisiquiu illud fuciebant lugentes quȩ consu&udi¬
ni ornictus essent contraria: sicut enim in nr̃a consuetudi¬
Ane quiu cuput apertum magis hab&ur. operitur in lustu.¬
sic quia illi operimento capitis ornabantur. Nudundum
uerut lugentibus: quod ideo ꝓhib& nelugerent eos inquorũ
poena scĩficitus ẽ. dñs idest commenditus ẽ timor eius:¬
Nec ideo quiu lugendi noner̾ant. nam ꝑmittit ulios lugere
illos. sed quia illi sugere tunc non debebant. cumdies scĩ ficatio¬
nis eorum agerentur. nondum compl&i septem quibus eos prȩ¬

Expanded text:
dixisse, quamuis scriptum non fuerit; ita et hoc. unde adparet dixisse, quamuis scriptum non fuerit; ita et hoc. unde adparet non omnia scripta esse quae deus locutus est eis, per quos nobis sancta scriptura eius ministrata est. Quid est quod Aaron et reliquos filios eius mortem duorum illorum lugere prohibens dicit: caput uestrum cidara non denudabitis, ubi certe ostendit cidaras tegmina capitum fuisse? nisi quia illa faciebant lugentes, quae consuetudini ornatus essent contraria. sicut enim in nostra consuetudine, quia caput apertum magis habetur, operitur in lusic quia illi operimento capitis ornabantur, nudandum erat lugentibus. Quod ideo prohibet ne lugerent eos in quorum poena sanctificatus est Dominus, id est, commendatus enec ideo, quia lugendi non erant — nam permittit alios lugere illos — sed quia illi lugere tunc non debebant cum dies sanctificationis eorum agerentur nondum completis septem, quibus eos prae
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotio fungebuntur: sc̃ificuri uutẽ in eis &ium uindicando
sicut fuctum .tꝰ. utrum ut hinc scir&ur quamminus aliis purcit
sullis non parcit. quo sensu distum ẽ siuistus uix suluus erit
peldor & impius ubi parebunt : An potius secundũ illud
cuiplus ditur plus exigitur ubeo: & illud seruus qui non cor¬
nouit uoluntatem dñi sui & fucit digna plugis uapulauit pau¬
ca seruus autem qui cognouit uoluntatem dñi sui & non fucit
digna plugis uupulauit multa & illud exiguoenim concede¬
tur miseri cordiu: potentes uutem postẽtiora tormenta pa¬
tientur: sedubi hoc dixerit dñs qđ eum dixisse moyses comme¬
moruuit inscriptura quȩ r&ro ẽ non inuenitur : tale ergo ẽ.
hoc quale & in exodo ubi dicit dño tũ dixisti sciote pomnib
qđ inuenitur quidem dñs eidixisse. sed postea sed qũo menda¬
citer numquã hoc moyses dicer&. Intellegitꝰ idei& ium ante

Expanded text:
cerdotio fungebantur; sanctificari autem in eis etiam uindicando, cerdotio fungebantur; sanctificari autem in eis etiam uindicando, sicut factum est. utrum, ut hinc sciretur quam minus aliis parcat, si illis non parcit — quo sensu dictum est: si iustus uix saluus erit, peccator et inpius ubi parebunt — an potius secundum illud: cui plus datur. plus exigitur ab eo? et illud: seruus, qui non cognouit uoluntatem domini sui et facit digna plagis, uapulabit pauca; seruus autem qui cognouit uoluntatem domini sui et facit digna plagis, uapulabit multa? et illud: exiguo enim concedetur misericordia; potentes autem potentiora tormenta patientur? sed ubi hoc dixerit dominus, quod eum dixisse Moyses commemorauit, in scriptura quae retro est non inuenitur. tale ergo est hoc quale in Exodo, ubi dicit domino: tu dixisti: scio te prae omnibus, quod inuenitur quidem dominus ei dixisse, sed postea. sed quoniam mendaciter numquam hoc Moyses diceret. intellegitur id ei etiam ante
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt expauit. conantes fene degreco. qđ dictum ẽ. Ex te
unde extusis dicitur. quisepe scripturis lictinis legitur men¬
tis excessus E exit ignis a dño & deuorauit quȩ erunt suꝑ
ulture holocuustomatũ & adipes: quid dixerit adño quȩ ri
potest utrum quiũ nutu & uoluntate dñi fuctum ẽ. An abeo
loco ignis exut ubierat arca testimonii non enim in loco ali¬
quo itu . ẽ. dñs quasi alibi non sit
Postͣquam exeunte igne adño incensi mortui sunt filii aaron
quicusi sunt inuatillis suis adhibito igne alieno incensum in¬
ponere dño. quod ideo non licebat. quia exillo igne quidi¬
uinitus inalture uenerat deinceps custodito omnia ercał
accendenda quȩ in tabernaculo accendi opostebat: mortur
ergo illis uit moyses: hoc ẽ. qđ dixit dñs dicens: in eis quimibi
appropinquunt sc̃ĩficabor & in omni sinagoga glorificabor
eos uppropinquure dño uolens intellegi qui intaber naculo sũ¬

Expanded text:
dixerunt "expauit" conantes transferre de graeco quod dictum est: unde et Ixataoic dicitur, qui saepe in scripturis latinis legitur mentis excessus. Et exiit ignis a domino et deuorauit quae erant super altare, holocaustomata et adipes. quid dixerit "a domino" , quaeri potest: utrum quia nutu et uoluntate domini factum est an ab eo loco ignis exiit, ubi erat arca testimonii. non enim in loco aliquo ita est dominus, quasi alibi non sit. Posteaquam exeunte igne a domino incensi mortui sunt filii Aaron. qui ausi sunt in batillis suis adhibito igne alieno incensum inponere domino — quod ideo non licebat, quia ex illo igne qui diuinitus in altare uenerat deinceps custodito omnia erant accendenda quae in tabernaculo accendi oportebat — mortuis ergo illis ait Moyses: hoc est quod dixit dominus dicens: in eis qui mihi adpropinquant sanctificabor et in omni synagoga glorificabor, eos adpropinquare domino uolens intellegi, qui in tabernaculo sa
Abbreviated transcription (Latin):
Non faci&is uobis deos argenteos & deos aureos non faci&is uobis¬
ipsis rep&itur qđ in primo precepto inculcatum ẽ. & exdus argenteis
& aureis utiq omnia simulacroc intelleguntur. sicut in illo &ic̃
psedmo idola gentium argentum & aurum:

Expanded text:
Non facietis uobis deos argenteos et deos aureos non facietis uobis. repetitur quod in primo praecepto inculcatum est; et ex dis argenteis et aureis omnia utique simulacra intelleguntur,, sicut in illo etiam psalmo: idola gentium argentum et aurum.
Abbreviated transcription (Latin):
Cum defiliis aaron loquer&ur & indues eos inquit tunicas & cin¬
ges cos zonis. & circum dabis eis cidaras quamdicat cidarim
uel cidares qũo non ẽ interpr&atum nec in usu modo ẽ. ignoretur
puto tumen non eẽ. capitis tegmen. ut non nulli put auerunt
neque enim dicer& circum dibis eos nisi tade aliquid esr&
quod non capiti sed corpori usui ess&¬

Expanded text:
Cum de filiis Aaron loqueretur, et indues eos, inquit, tunicas et cinges eos zonis et circumdabis eis cidaras. quam dicat cidarim uel cidaras, quoniam non est interpretatum nec in usu modo est, ignoratur; puto tamen non esse capitis tegumen, ut nonnulli putauerunt. neque enim diceret: circumdabis eis, nisi tale aliquid esset, quod non capiti, sed corpori usui ess
Abbreviated transcription (Latin):
cum puer cãs. annore amplius quindecim proiecit eũ mater
sub arbore &ierit longe quantum arcus mittit ne uider&eũ
morientem. quasi enim quemportabat proiecerit ita uid& ur¬
in sonure qđ dicitur maxime quia sequitur fleuit. puer. sed
nintellegendum .ẽ. proiestum eẽ . non aportunte. sedut fit ab
animo temquã moriturum neq enim qđ scriptum ẽ. pro¬
iestus sum a facie oculorx tuore portabatur qui hoc dixit.
& ẽ in cotidiano loquendi usum cum proicidiri aliquis ab aliquo
cum quo entt nec ibillo uideictur aut cum illo maneat. intel¬
legendum ẽ. aut̃ qđ scriptunx tacuit ita discessisse mutrem
afilio ut puer ignorrr& quo mater abierit & eam insiluestrib
strpib latuisse nefilium siti deficientem uiden&. ill&e autẽ
&dicom illa aedicte quid mirũ si matre diutius non iuisa &
tum quĩ ꝑditi eo loco ubi solus remanseraet fleuit qđ ergo

Expanded text:
cum puer esset annorum amplius quindecim, proiecerit eum mater cum puer esset annorum amplius quindecim, proiecerit eum mater sub arborem et ierit longe quantum arcus mittit, ne uideret eum morientem. quasi enim quem portabat proiecerit, ita uidetur sonare quod dicitur, maxime quia sequitur: fleuit puer. sed intellegendum est proiectum esse non a portante, sed. ut fit, ab animo tamquam moriturum. neque enim quod scriptum est: proiectus sum a facie oculorum tuorum, portabatur qui hoc dixit. et est in cotidiano loquendi usu, cum proici dicitur aliquis ab aliquo cum quo erat, ne ab illo uideatur aut cum illo maneat. intellegendum est autem, quod scriptura tacuit, ita discessisse matrem a filio, ut puer ignoraret quo mater abierit, et eam in siluestribus stirpibus latuisse, ne filium siti deficientem uideret. ille autem etiam illa aetate quid mirum, si matre diutius non uisa et tamquam perdita eo loco, ubi solus remanserat, fleuit? quod ergo
Abbreviated transcription (Latin):
puer in humeros matris cum utre &panib: nimis absurdũ
ẽ. ut inpositus eẽ credatur qua facile autẽ soluitur questio¬
si non subaudiamus in posuit. sed dedit. dedit enim ab iteham
sicut scriptum .ẽ. matrieius punes & utrem. quae illa in posut
in humeros suos cũ autẽ adiunctum &dictũ ẽ & puen sub audi¬
mus dedit qui panes &utre dedentt. non in humeros imposuit:¬
Liii Desecitt aute aqua deutre & proiecit puerũ subunam abioem
&discessit & sedere cepit contrar illũ longe quantum arcus
mittit drxit enim non uidebo mortẽ fili mei & sedit contrie
cum exdamans autẽ puer plorruit & exaudiuit ds̃ uocẽ
puers de loco ubientt & uocuit angelusdi agur decuelo  e
dicit ei quid ẽ agur noli timere exiudiuit enim̃ edĩ uocem fili
tui deloco in quo ẽ. surge & accipe puerũ & tene illum in manu
tua inmagnã enim gentẽ facium illũ : sol& quiceri quomodo

Expanded text:
puer in humeros matris cum utre et panibus nimis absurdum puer in humeros matris cum utre et panibus nimis absurdum est, ut inpositus esse credatur. quam facile autem soluitur quaestiosi non subaudiamus "inposuit", sed "dedit". dedit enim Abraham. sicut scriptum est, matri eius panes et utrem, quae illa inposuit in humeros suos. cum autem adiunctum et dictum est "et puerum", subaudimus dedit qui panes et utrem dederat, non "in humeros inposuit". Defecit autem aqua de utre et proiecit puerum sub unam abietem; et discessit et sedere coepit contra illum longe quantum arcus mittit; dixit enim: non uidebo mortem filii mei. et sedit contra eum. exclamans autem puer plorauit. et exaudiuit deus uocem pueri de dixit ei: quid est, Agar? noli timere; exaudiuit enim deus uocem filii tui de loco in quo est. surge et accipe puerum et tene illum manu tua; in magnam enim gentem faciam illum. solet quaeri quomodo,
Abbreviated transcription (Latin):
propter illud qđ sic accipiendum doc& apostolus qđ dic¬
tum ẽ inisaac uocabitur tibi semen non filii carnis sed filu
pronssionis deputictur in semine ut hoc ꝓprie pertincat ad
isaac qui non filius carnis sed filius promisionis fuit ubi
promisio  deomnibus gentibus
Sunexit autẽ ab rocham mane & sumpsit panes & utrem
misit illum fieri questio sol&. quomodo inposuerit in hume¬
ros & puerum tam graendem num qui fuenet antea quũ
nitus eo isaac tredecem annorum circum cisus cum essie
abrochum nonuginta nouem & natus sit isa ac centenurio
patre. Iudebat autẽ ismahel cum isa ac quando sunit com¬
mote ẽ. utiq cum graendi d̾sculo qui iam fuerrt ablactatus
ꝓfecto annora fuit ismahel quando cum matre sua dedomo
patris expulsus ẽ. amplius xvi. sed ut hoc qđ cum paruulo lusit
per recapitulutionem dictum accipiamus antequat ablac¬
tenur isaac profecto &iam sic amplius quamxiii annorx

Expanded text:
propter illud quod sic accipiendum docet apostolus quod dicpropter illud quod sic accipiendum docet apostolus quod dictum est: in Isaac uocabitur tibi semen; id est: non filii carnis, sed filii promissionis deputantur in semine: ut hoc proprie pertineat ad Isaac, qui non fuit filius carnis, sed filius promissionis, ubi promissio fit de omnibus gentibus. Surrexit autem Abraham mane misit illam. fieri quaestio solet quomodo inposuerit in humeros et puerum tam grandem. nam qui fuerat antea quam natus esset Isaac tredecim annorum circumcisus, cum esset Abraham nonaginta nouem, et natus sit Isaac centenario patre, ludebat autem Ismahel cum Isaac quando Sarra commota est, utique cum grandiusculo, qui iam fuerat ablactatus, profecto annorum fuit Ismahel, quando cum matre sua de domo patris expulsus est, amplius sedecim. sed ut hoc quod cum paruulo lusit per recapitulationem dictum accipiamus, antequam ablactaretur Isaac, profecto etiam sic amplius quam tredecim annorum
Abbreviated transcription (Latin):
significationem referactur nulla solutio questionis. ẽ. tunc
scilic& eẽ debere magnum magnũ gaudium spiritadis ae¬
tatis quando fuerit factus homo nouus spiritadis id ẽ ñtidis.
qualib: dicit apostolus. lac uobis potum dedi. non escam. non¬
dum enim potenrtis. sed nec adhuc potestis. estis enim ad huc
carnides : Quueritur sinte dicente. Eice ancillã & filium
eius. nonenim heres erit filius ancillue. cumfilio meo isa ac
quare contristutus sit abrocham cum ista fuerit ꝓphalia
quam utiq mugis debuit nosse ipse quam sante sed intelle¬
gendum .ẽ. uel exreuelatione hoc dixisse scntem quia
prius illi fuenrt reuelatum. illum uero quem dehac post¬
ea dñs instruit paterno affectu profilio fuisse commotũ
nescientem hoc proph&ice dictum . eẽ cum illa motu et
muliebri animo propter ancillȩ superbicm:
Notandum qđ &ismahel dictur sit adõ semen abrchue

Expanded text:
significationem referatur, nulla solutio quaestionis est; tunc significationem referatur, nulla solutio quaestionis est; tunc scilicet esse debere magnum gaudium spiritalis aetatis, quando fuerit factus homo nouus spiritalis, id est non talis qualibus dicit apostolus: lac uobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis. sed nec adhuc potestis; estis enim adhuc carnales. Quaeritur Sarra dicente: eice ancillam et filium eius; non enim erit heres filius ancillae cum filio meo Isaac, quare contristatus sit Abraham, cum ista fuerit prophetia, quam utique magis debuit nosse ipse quam Sarra. sed intellegendum est uel ex reuelatione hoc dixisse Sarram, quia prius illi fuerat reuelatum, illum uero, quem de hac postea dominus instruit, paterno adfectu pro filio fuisse commotum, rram nescientem hoc prophetice dictum esse, cum illa mota esset muliebri animo propter ancillae superbiam. Notandum quod et Ismahel dictus sit a deo semen Abrahae
Abbreviated transcription (Latin):
Dycit autem abrtham descarae uxore sua soror mea ẽ. timuit
enim dicere uxor mea ẽ. neforte occiderent eum. uiri ciuitutis
propter illam. quaceri sol& quomodo ad huc in illa &te pro
score pulchritudine abraham periditari m&uebat. sed magis
formȩ illius uis miroenda ẽ. quae adhuc amuri potente quam
xlViiiiquestio difficilis putunda : Quod ait ds̃ ad abimelech ꝓpter
sintt̃ & peperci tibi ut non peccares in me quando eum am¬
monuit uxorem ab richam. eẽ. quam putabat sororem aduer¬
tendum .e. & notandum indm̃ peccari quando tadia com̃mit¬
tuntur quae putant homines leuiter habenda tamquim
incarne peccati qđ autẽ dixit ei . ecce tu morieris &ium hoc
notandum ẽ quomodo dicat dr̃ tumquam prcedicens
sine dubio futurum quod ammonendo dicit ut apeccato
abstinendo caueatur : Merito quueritur cur abracham
nec die quonatus ẽ ei filius nec die quocircũ cisus ẽ. sed die
quo ab lactus ẽ epulum fecerit qđ nisi ad cliquam spiritadem

Expanded text:
Dixit autem Abraham de Sarra uxore sua: soror mea est; timuit enim dicere: uxor mea est, ne forte occiderent eum uiri ciuitatis propter illam. quaeri solet quomodo adhuc in illa aetate pro Sarrae pulchritudine Abraham periclitari metuebat. sed magis formae illius uis miranda est, quae adhuc amari poterat, quam quaestio difficilis putanda. Quod ait deus ad Abimelech propter Sarram: et peperci tibi, ut non peccares in me, quando eum admonuit uxorem Abraham esse quam putabat sororem, aduertendum est et notandum in deum peccari, quando talia committuntur quae putant homines leuiter habenda tamquam . in carne peccata. quod autem dixit ei: ecce tu morieris, etiam hoc notandum est quomodo dicat deus tamquam praedicens sine dubio futurum quod admonendo dicit, ut a peccato abstinendo caueatur. Merito quaeritur cur Abraham nec die quo natus est ei filius nec die quo circumcisus est, sed die quo ablactatus est epulum fecerit. quod nisi ad aliquam spiritalem
Abbreviated transcription (Latin):
enim & septem annorũ eẽ : non potuit. nisi ante .xii. anñ
mortis isaac centesimo & octiuo anno uitue patris sui
ia cob: his enim cum a diecerimus uiginti duos annos quib:
io seph usq ad aduentũ patris sui fuit in aegypto. fient
&cctis anni ioseph triginta nouem & iacob centũ .xxx
& nullu erit questio. sed quo scripture post mortẽ isaac
istananeuit. putatur ioseph post eiusdem aui suimor¬
tem decem & septem annorx fuisse. qua propter intelle¬
gumus deuita isa ac tamquã multũ decrepiti senis ta¬
cuisse scriptutem cumiam deiacob & eius filiis loquere¬
tur uiuo tum̃ isaac decẽ & septẽ annorx eẽ coepit ioseph¬

Expanded text:
enim et septem annorum esse non potuit nisi ante duodecim annos enim et septem annorum esse non potuit nisi ante duodecim annos mortis Isaac centesimo et octauo anno uitae patris sui Iacob. his enim cum adiecerimus uiginti duos annos, quibus Ioseph usque ad aduentum patris sui fuit in Aegypto, fient aetatis anni Ioseph triginta nouem et Iacob centum triginta et nulla erit quaestio. sed quoniam scriptura post mortem Isaac ista narrauit, putatur Ioseph post eiusdem aui sui mortem decem et septem annorum fuisse. quapropter intellegamus de uita Isaac tamquam multum decrepiti senis tacuisse scripturam, cum iam de Iacob et eius filiis loqueretur; uiuo tamen Isaac decem et septem annorum esse coepit Ioseph
Abbreviated transcription (Latin):
noctionẽ regum & principum gentis ipsius inqua se con¬
stituit uelquam propagauit esuu. post haec nanetionẽ
de ioseph sic intulit habitabat autẽ iacob interoe chanaan.
haec autẽ procreature ia cob ioseph decem & septẽ annorx
araet pascens cum fr̃ib: oues deinde nantetur causa som¬
niorũ quemadmodum odiosus fr̃ib: sit fastus &uenditus
aut ergo eodem anno septimo decimo. aut &icẽ aliquanto
maior uenit inaegyptũ. ac perhoc utro lib& modo ꝑman&
questio. sienim decem & septẽ annorũ fuit post mortem
auisui. quando pater eius centũ uiginti fuit. ꝓfecto anno
eius tricensimo & nono quando ia cobuenit in aegyptũ.
centũ quad rarginta duos annos idem ia cobiagere debuit
fuit autẽ tuncia cobcentũ triginta ac ꝑ hoc sidecẽ & septẽ
annor ioseph in aegyptũ .ẽ. uendit ante duo decim annos
quam moror&ur auus eius uenditus inuenitur. decem

Expanded text:
rationem regum et principum gentis ipsius, in qua se conrationem regum et principum gentis ipsius, in qua se constituit uel quam propagauit Esau; post haec narrationem de Ioseph sic intulit: habitabat autem Iacob in terra Chanaan. haec autem procreaturae Iacob. Ioseph autem decem et septem annorum erat pascens cum fratribus < suis > oues. deinde narratur causa somniorum quemadmodum odiosus fratribus sit factus et uenditus. aut ergo eodem anno septimo decimo aut etiam aliquanto maior uenit in Aegyptum. ac per hoc utrolibet modo permanet quaestio. si enim decem et septem annorum fuit post mortem aui sui, quando pater eius centum uiginti fuit, profecto anno eius trigesimo et nono, quando Iacob uenit in Aegyptum, centum quadraginta duos annos idem Iacob agere debuit; fuit autem tunc Iacob centum triginta. ac per hoc, si decem et septem annorum Ioseph in Aegyptum est uenditus, ante duodecim annos quam moreretur auus eius uenditus inuenitur. decem
Abbreviated transcription (Latin):
ore suo pharconidicit centesimũ & tricensimũ annum
agebat qlatis. Centum autẽ & iuginti iacob quando eraet
decem & septem ioseph: qđ uerũ eẽ nullo modo potest.
sienim septimo decimo anno uitue ioseph ia cobcentum .xx.
ageret proculdubio tricensimo & nono anno io seph. Non
centum triginta sedcentum quad raginta & duos annos
agere inuenir&ur lacob si autẽ die mortis isaac. nondũ
pore post mortem aui sui ad septimũ decimum peruenit
annum. quo anno scripturo testante. In aegyptum est
afsetrib: uenditisplurimum &icm quã centũ quad regin¬
ta duum annor ẽẽ. debuit pater eius. quando ẽ. filium
in aegyptum consecutus. scripturo quippe postea quam
naocuit annum uitue ultimũ nisaac centesimũ & octo¬
gesimum & eius mortem ac sepulturam deinde comme¬
morocuit quem ammodũ digressus e&̃ esau afroctre suo
d&et chanaan in montẽ seyr. & contexuit comine mo¬

Expanded text:
ore suo Pharaoni dicit, centesimum et tricesimum annum ore suo Pharaoni dicit, centesimum et tricesimum annum agebat aetatis, centum autem et uiginti Iacob, quando erat decem et septem Ioseph: quod uerum esse nullo modo potest. si enim septimo decimo anno uitae Ioseph Iacob centum uiginti ageret, procul dubio tricesimo et nono anno Ioseph non centum triginta, sed centum quadraginta et duos annos agere inueniretur Iacob. si autem dpore post mortem avi sui, ad septimum decimum pervenit annum, quo anno, Scriptura testante, in Aegyptum est a fratribus venditus, plurium etiam quam centum quadraginta duorum annorum esse debuit pater ejus, quando est filium in Aegyptum consecutus. Scriptura quippe posteaquam narravit annum vitae ultimum Isaac, centesimum et octogesimum, et ejus mortem ac sepulturam, deinde commemoravit quemadmodum egressus esset Esau a fratre suo de terra Chanaan in monte Seir, et contexuit commemo
Abbreviated transcription (Latin):
Iuomodo potuerit mons isaac decem & septem annorum
inuenire ioseph eius nepotem sicut uid&ur tamquam ex
ondine scripture numre : quocumq se quisq conuertii
inuenire difficile ẽ. nolo enim dicere non posse inueniri
ne forte me fugiat qđ alium non fugit si enim postmor¬
tem auisui is&ac decem & septem annorum fuit ioseph
quando eum fratres inaegypto uendiderunt ꝓculdubio
& pater eius ia cob septimo decimo anno filii sui iosephi.
centum uiginti annorum fuit. genuit enim eos isaac cum e&̃
annorum sexaginta. sicut scriptum . ẽ. uixit ergo isaac post¬
ea centum uiginti quia centum octoginta mortuus .ẽ. Id cir
comisit filios centum uiginti annos habentes & ioseph.xuii.
loseph autem qũo triginta annorũ fuit quando apparuit
in conspectu pharconis. secuti sunt autem septem anni uber¬
tictis &duo famis. donec ad eum pater cum fratrib uenit
triginta nouem profecto annos agebut ioseph. quando
iacob intracuit in aegyptum. Tunc autẽ idem iacob quod

Expanded text:
uomodo potuerit mors Isaac decem et septem annorum inuenire Ioseph eius nepotem, sicut uidetur tamquam ex ordine scriptura narrare, quocumque se quisque conuertat, inuenire difficile est. nolo enim dicere non posse inueniri, ne forte me fugiat quod alium non fugit. si enim post mortem aui sui Isaac decem et septem annorum fuit Ioseph, quando eum fratres in Aegyptum uendiderunt, procul dubio et pater eius Iacob septimo decimo anno filii sui Ioseph centum uiginti annorum fuit. genuit enim eos Isaac, cum esset annorum sexaginta, sicut scriptum est. uixit ergo Isaac postea centum uiginti, quia centesimo octogesimo mortuus est. idcirco dimisit filios centum uiginti annos habentes et Ioseph decem et septem. Ioseph autem quoniam triginta annorum fuit, quando adparuit in conspectu Pharaonis, secuti sunt autem septem anni ubertatis et duo famis, donec ad eum pater cum fratribus uenit, triginta nouem profecto annos agebat Ioseph, quando Iacob intrauit in Aegyptum. tunc autem idem Iacob, quod
Abbreviated transcription (Latin):
CL Et recordatus ẽ ds̃ ab richam & exemit loth demedio euer¬
sionis commendat scripturr meritis magis abrahae liberaetum
cenoto int intellegimus iustum loh dictum sȩcundũ quendã
modum mcexime qđ unum uerqum dm̃ colebat & propter com¬
partionem scelerum sodomorum interquos uiuens aduitũ
similem non potuit inelinari:
XLUI

Expanded text:
 Et recordatus est Deus Abraham, et exemit Loth de medio eversionis. Commendat Scriptura meritis magis Abrahae liberatum esse Loth, ut intelligamus justum Loth dictum secundum quemdam modum, maxime quod unum verum Deum colebat, et propter comparationem scelerum Sodomorum, inter quos vivens ad vitam similem non potuit inclinari. XLVI
Abbreviated transcription (Latin):
resuntstionẽ cumillo ambulantes inuia ñ cognouerunt
quamuis nonsit ibi hoc uerbum positũ sed res ipsa intellegatꝰ
Dixit autẽ loth ad illos. oro dñe quia inuenit puertuus
miseri cordiuc̃ antertẽ & mugnificasti iustiticm tuã quam
facis inme ut uiuit anima mea. ego autem nom possum saluus
fieri inmonte ne forte conp̃hendant me mida & moriar:
haperturbatione timoris non credebat ipsi dño quem in an
gedis cognoscebut qua &iam illud defilicb suis prostituendis
dixesot᷑ ut intellegimus non pro austoriticte habendum
quod dixit d&urpitudine filiare nonenim & hoc pauctori¬
tate habendum ẽ dõ non eẽ credendum

Expanded text:
resurrectionem cum illo ambulantes in uia non cognouerunt, resurrectionem cum illo ambulantes in uia non cognouerunt, quamuis ibi non sit hoc uerbum positum, sed res ipsa intellegatur. Dixit autem Lot ad illos: oro, domine, quia inuenit puer tuus misericordiam ante te et magnificasti iustitiam tuam, quam facis in me, ut uiuat anima mea; ego autem non possum saluus  fieri in monte, ne forte conprehendant me mala et moriar. haec perturbatione timoris non credebat ipsi dgelis cognoscebat, qua etiam illud de filiabus suis prostituendis dixerat: ut intelligamus non pro auctoritate habendum quod dixit de turpitudine filiarum: non enim et hoc pro auctoritate habendum est, Deo non esse credendum
Abbreviated transcription (Latin):
tes eius nihil a sod omitis tide paterentur. utrum ammitten¬
da sit conpensatio flugitiore uel quorxq peccatorũ ut nos
faciumus mali aliquid ne alius gracuius malum faciat. an
potius perturbationi loth non consiliom tribuendum sit
quia hoc dixerit merito quueritur &nimirũ periculo sissime
ammittitur haec conpensatio si aut̃ perturbationi humanȩ tri¬
buitur & menti tanto mulo ꝑmotae nullo modo imitunda. ẽ
Uiros uero quierant adhostium domus percusserunt cȩcitate
greci habent : aonasiã. qđ magis significat sidici poss& auiden¬
tiu quae faciat non uideri . non omnia sed qđ non opus ẽ. nam
merito mou& quomodo potuerunt perficere quuerendo
hostium. si tidi enent cȩcitite percussi. ut omnino nihil ui¬
derent. hoc enm modo sua calumitite turbiti ulterius
ostium non requirerent haoaonasiã & illi percusi sunt qui
quȩrebunt heliseum hanc &illi habuerunt qui dñm post

Expanded text:
tes eius nihil a Sodomitis tale paterentur, utrum admittentes eius nihil a Sodomitis tale paterentur, utrum admittenda sit conpensatio flagitiorum uel quorumque peccatorum, ut nos faciamus mali aliquid, ne alius grauius malum faciat, an potius perturbationi Lot, non consilio tribuendum sit quia hoc dixerit, merito quaeritur. et nimirum periculosissime admittitur haec conpensatio. si autem perturbationi humanae tribuitur et menti tanto malo permotae, nullo modo imitanda est. Viros uero qui erant ad ostium domus percusserunt caecitate. graeci habent aopao-q, quod magis significat, si dici posset, "auidentia", quae faciat non uideri non omnia, sed quod non opus est. nam merito mouet quomodo potuerunt deficere quaerendo ostium, si tali erant caecitate percussi, ut omnino nihil uiderent; hoc enim modo sua calamitate turbati ulterius ostium non requirerent. hac aopadq. et illi percussi sunt, qui quaerebant Helisaeum. hanc et illi habuerunt, qui dominum post