comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
placas. In predicto autẽ tempore .i. in esta¬
te astendit sol ad caucrũ et fit ibidem
estiuale solsticiũ. hec est enuẽntior ua
nobis ab axpostolo demõstrata dequa ⁊a
libidicitus Est fides spes caritas maior
autẽ huis est caritas. In perfectõe igitur
capitatis sit solsticuu ut nichil diligamꝰ
plusꝙͣ denui uocatur cancer tropicum¬
signiadest cõnersinũ ut ab amore dei
cõuertaris ad amorẽ proximi. Hit est
enĩ reguessus a caucro ad mrimẽ a fer¬
nẽti amore dei risq ad castũ amorẽ ꝓxĩ
dol autem ĩ eademi estate tria sina diciꝰ
obtinere In principio cantrũ in medio
leonem in fie uiriimẽ dothabeat cari¬
tas in eaucro ad proxim̃ cõuersioriẽ cõas¬
siomis in leone uigilanciã c̾cũspectionis
in uirgine puiritatẽ dilectioruis Cancer¬
⁊ etrogradit᷑ leo dorimẽs apertos otulos
habet mrgo est que carnalem ꝯmixticẽz
ad huc ignoras in hoc iteiq uigilet qui
ad amorem pproxi᷑ querti᷑ ut nõ propt̾

Expanded text:
peres. In praedicto autem tempore, id est in aestate, ascendit sol usque ad Cancrum, et fit ibidem aestivale solstitium. Haec est eminentissima via nobis ab Apostolo demonstrata, de qua et alibi dicitur: Est fides, spes, charitas: major autem his est charitas . In perfectione igitur charitatis fit solstitium, ut nihil diligamus plusquam Deum. Vocatur Cancer signum tropicum, id est, conversivum, ut ab amore Dei convertaris ad amorem proximi. Hic est enim regressus a Cancro ad Virginem, a ferventi amore Dei usque ad castum amorem proximi. Sol autem in eadem aestate tria signa dicitur obtinere: in principio Cancrum, in medio Leonem, in fine Virginem, ut habeat charitas in Cancro ad proximum conversionem compassionis, in Leone, vigilantiam circumspectionis, in Virgine, puritatem dilectio Leo dormiens apertos oculos habet. Virgo est quae carnalem commistionem adhuc ignorat. In hoc itaque vigilet, qui ad amorem proximi convertitur, ut non propter
Abbreviated transcription (Latin):
penis habent si nimis alta saym̃t unde ⁊
excolera inimus mala que est ex flemuate
lapsus delinguẽtiũ ad cõsirmacrem̃ bonõꝵ
Si enĩ stas uideas ne cadas Qaãto au̾tem
gradus altior tanto casue grauior Tẽpera
ergo calidũ frigido. succũ huido ⁊ ne aliqñ
miũ caleas actende petri casũ actende
⁊ lac̾mas ⁊̾ apsus est petrus post laysum
flent amare prosuerũt nobis illuꝰ ⁊ cas
et lacrime uiere ergo hoc unguẽto non
enĩ adhuc forfitan melior es petro Nimio
calore flagrabat yetrus cũ dice̾t̾ Etsi oyor¬
tuerit me mori tecum nõ te urgabo In¬
mensitas taloris erat nuia confidẽcia
ex ninis affectu amoris. Et ideo qi plus
et flãmam nimie corifidẽcie extingne̾t
egressus em̃ foras flerit amare Petrꝰ
aguostens interpretat᷑. Est eciã respõsum

Expanded text:
pejus habent si nimis alta sapiunt, si niex cholera, minus mala quae est ex phlegmate:, id est, lapsus delinquentium ad confirmationem bonorum. Si enim stas, videas ne cadas . Nam quanto gradus altior, tanto casus gravior. Tempera ergo calidum frigido, siccum humido, et ne aliquando nimium caleas, attende Petri casum, attende et lacrymas. Lapsus est Petrus, post lapsum flevit amare. Profuerunt nobis illius et casus, et lacrymae. Utere ergo hoc unguento, non enim adhuc melior es Petro. Nimio calore flagrabat Petrus cum diceret: Et si oportuerit me mori tecum, non te negabo . Immensitas caloris erat nimia confidentia ex nimio affectu amoris. Et ideo quia plus et flammam nimiae confidentiae exstingueret. Egressus enim foras flevit amare . Petrus agnoscens interpretatur. Est autem responsum
Abbreviated transcription (Latin):
calide ⁊ sicte nature ut habeas ex colera
rutea amaritudinẽ tonera pcm̃ ex inuẽ¬
tute sortitudinẽ contra dyabolũ ex igne
claritatẽ intelligẽtie cognostẽdi deũ Ex
estate ardorem diligendi propũ Pur¬
gacõnem habet per ames dum eñi libẽ¬
teraudis quid agere debeas eper aures
cordis eolere rubee superfluitate pur¬
gas Crestit in estate Quãto em̃ płus
habundat caritas tanto plus odio hẽt᷑.
iiquitas quia ita dihgendi sũc hoiẽt
eoꝵ ut non diligant. errores In hoc¬
si quid tempore melius se habet̾ fleutiti

Expanded text:
calidae, et siccae naturae. Ut habeas ex cholera calidae, et siccae naturae. Ut habeas ex cholera rubra amaritudinem contra peccatum, ex juventute fortitudinem contra diabolum, ex igne claritatem, intelligentiae cognoscendi Deum, ex aestate ardorem diligendi proximum. Purgationem habet per aures. Dum enim libenter audis quod agere debeas, per aures cordis cholerae rubrae superfluitates purgas. Crescit in aestate. Quanto enim plus abundat charitas, tanto plus odio habetur iniquitas, quia ita diligendi sunt homines, ut eorum non diligantur errores. In hoc tempore melius se habent phlegmati
Abbreviated transcription (Latin):
incista .i. in felle Nlata̾ eiꝰ calida est et
suta unde fuit hoĩes Racũdi Ingornosi
acuti ⁊ lenes Est autẽ ꝯsilĩs igiri estati
calide uuẽtuti Respiracoem habet per
aures crescit in estate. In hoc tempore
melius se habent flenmuatici peiꝰ coleriti
Melius decre pui prris Iuuaner Pessiã
est infirmitat que uert ex colera niis
mala que est ex fleunate In eodem Itaq
ntile est frigidis et hñilibus Oportet añt sit
superiis diximꝰ ut colere ubee assigue᷑
amoritudĩs irtus. sicut eñ in sangiiẽ
dulcedo sit ⁊ in colera rubea designatur.
amaritudo ut nõ tm̃ in spixitalib dulte¬
stas sed eciam contra intia graniter ama¬
restas calida est ⁊ sicca. Calidafernore bo¬
ne uolu̾tatis sicta ab huore fluxe cogitacois
facit hoĩes iracũdos contra uitia ingeri¬
osos ad destonenda dyaboti machinariẽta
acutos ut subtiliter de rebus sentiãt lous
ut audita cito percipiãt Est autẽ summilis
igni estati calide inuẽtuti. hec enĩ frut

Expanded text:
et sicca. Unde fiunt homines iracundi, ingeniosi, acuti et leves. Est autem consimilis igni, aestati, calidae juventuti. Respirationem habet per aures, crescit in aestate. In hoc tempore meliumelius decrepiti, peius iuvenes. Pessima est infirmitas, quae venit ex colera, minus mala, quae venit ex flegmate.venit ile est uti frigidis et humidis. Oportet autem, sicut superius diximus, ut cholerae rubrae assignetur amaritudinis virtus. Sicut enim in sanguine dulcedo, sic et in cholera rubra designatur amaritudo, ut non tantum in spiritualibus dulcescas, sed etiam contra vitia graviter amarescas. Calida est et sicca. Calida fervore bonae voluntatis, sicca ab humore fluxae cogitationis. Facit homines iracundos contra vitia, ingeniosos ad destruenda diaboli machinamenta, acutos ut subtiliter de rebus sentiant, leves ut audita cito percipiant. Est autem similis igni, aestati, calidae juventuti: haec enim sunt
Abbreviated transcription (Latin):
On autem arbritrium hominis id c̾co
lib̃m dicimus ꝙ promptum hãt bonũ
uel malum facere. S qz lib̃m ht̃ bono uel malo¬
sughestioni dyabolice utrũq quid ex libertate
liquid uolend̾ togi nõ pt̃. Priuatõ pt̃atis ẽ ꝙ

Expanded text:
on autem arbitrium hominis idcirco liberum dicimus, quia promptum habeat bonum vel malum facere, sed quia liberum habet bono vel malosuggestioni diabolicae. Utrumque quidem ex libertate, liud
Abbreviated transcription (French):
stiarum. tot natatus pisciũ. in tot scudiis tot ex̾¬
citiis. tot oblcãmentis. sublimiũ inuestigaciom
multiplitium affectioni. uariarum uoluptatũ
Sub arbitrn sui iuire possidere. et pro uolũtate¬

Expanded text:
stiarum, tot natatus piscium, in tot studiis, tot exerstiarum, tot natatus piscium, in tot studiis, tot exercitiis, tot oblectamentis sublimium, investigationum, multiplicium affectionum, variarum voluptatum, sub arbitrii sui
Abbreviated transcription (Latin):
homo quere inꝙͣ in mitrocosino ħ ẽ in mino¬
ri mundo querem torde humano quid sit illd̾ qd̾
ad ymagĩem et similitudinẽ foͣrtur dĩ. quod aliis
omnib dignitatis sue preuilegio p̃fertur. cui
pedib cetera omma subiciuntrir. ⁊ inuemies ut
arbitror nich aliud ꝙͣ liberum racionalem q cõ¬
consensrs cur non recte dicatur ad ymaginem
iecta añ p̾uaricacionẽ hũi. et oiõ in sibi subiectis
ul ꝯͣdictionis inuenit. ꝙͣdui se superiori sponte
subiecit. S debitam obiãm quam suo superiori
ex hibrut ab inferiorib accepit. Nich qd̾ in.
honnẽ erat eius inꝑio contradicebat. Omiia gũ¬
bernabat. ommia disponebat. oumnibz imꝑabat.
Nich̾ mouebat᷑. contra eius uolũtatẽ uel p̾t̾ eus
uoluntatem. Omnis motus corꝑens omĩs sensꝰ
imꝑare bestiis terre. uolucies celi. et pisces mai
sũb ptãte hrẽ. O dignitas sublimitatis. o sb̾limi¬
tas ptãtis. tot nolatus amũ. tot discursus be¬

Expanded text:
homo; quaere, inquam, in microcosmo, hoc est in minore mundo; quaere in corde humano quid sit illud quod ad imaginem et similitudinem Dei formatur, quod aliis omnibus dignitatis suae privilegio praefertur, cujus pedibus caetera omnia subjiciuntur, et invenies, ut arbitror, nihil aliud quam liberum rationalemque condi namque consensus cur non recte dicatur ad imaginem,jecta ante praevaricationem habuit, et omnino in sibi subjectis nihil contradictionis invenit, quandiu se superiori sponte subjecit, sed debitam obedientiam quam suo superiori exhibuit ab inferioribus accepit. Nihil quod in homine erat ejus imperio contradicebat. Omnia gubernabat, omnia disponebat, omnibus imperabat. Nihil movebatur contra ejus voluntatem, nihil praeter ejus voluntatem. Omnis motus corporeus, omnis sensus, imperare bestiis terrae, volucres coeli et pisces maris sub potestate habere! O dignitas sublimitatis! O sublimitas potestatis, tot volatus avium, tot discursus be
Abbreviated transcription (Latin):
planta inquit pedis us adu̾tirem
uiõ ẽ ĩ eo sanitas Per pedem ut dm
est intelliguus carnale desiderium Por
capᵗͭ aut lib̾m arbitorum planta aut̃ ẽ
yiũ pedis u̾tex nõ sũmũ taꝑitis. S quid
itaq pedis neũtas infumi desidery ⁊ uertex
capitis p̃tãs liberi arbiten Pedis planta
Ad pedem pertinet nccĩtas concupistendi ad
uirticem uero facultas operandi. Pedis imũ nca¬
tas concuxiscendi malum capitis sũmum sã¬
cultas oꝑandi bonũ Ronũ hic dico ꝯmodũ nõ
meritum. Meritum aũt ad sanitatẽ nõ ad
infirmitatem pertinet ⁊ de tali u̾tice dia non
deberet a planta pedis usq adũ. nõ ẽ ĩ eosa. nͥ¬
forte qͥs usq exclusuũ hic nõ inclusinũ dicat
⁊ u̾ticem solũ a ceterorũ membrorũ lege exci¬
piat Sed utinã hõ tam hrẽt uerum bonum

Expanded text:
planta, inquit, pedis usque ad verticem non est in eo sanitas. Per pedem, ut dictum est, intelligimus carnale desiderium, per caput autem liberum arbitrium. Planta autem est imum pedis, vertex vero summum capitis. Sed quid itaque pedis, necessitas infimi desiderii, et vertex capitis potestas liberi arbitrii. Pedis planta,Ad pedem pertinet necessitas concupiscendi, ad verticem vero facultas operandi. Pedis imum, necessitas concupiscendi malum; capitis summum, facultas operandi bonum. Bonum hic dico commodum, non meritum. Meritum autem ad sanitatem, non ad infirmitatem pertinet, et de tali vertice dici non deberet. A planta pedis usque ad verticem nforte quis usque exclusivum hic, non inclusivum dicat, et verticem solum a caeterorum membrorum lege excipiat. Sed utinam homo tam haberet verum bonum
Abbreviated transcription (Latin):
i fieri posset ꝙ arene puius et unde unda¬
rumn gucte rose gẽme lilia flãme Ethera
celicole nx grando sexus uterqz uentoꝵ pen¬
ne uolucrum pecudum genus ome Siluaꝵ
rani frondes auium quoqz pẽne Nos gramen
stule pistes angues ⁊ ariste Et lapides mõ¬
ces cõualles terra trachones, lingue cuncta
forent mumme de pronere possent. Que
sis uel quanta uirgo regina maria. Que
tua sit pietas nec lita̾ nec dabit etas. aue m.

Expanded text:
i fieri posset, quod harene pulvis et unde, undarum gutte, rosa, gemme, lilia, flamme, ethera, celicole, nix, grando, sexus uterque, ventorum penne, volucrum, pecudum genus omne, silvarum rami, frondes, avium quoque penne, ros, gramen, stelle, pisces, agwes et ariste et lapides, montes, convalles, terra, dracones, ligwe ista forent, minime depromere possent, que sis vel quanta virgo regina Maria, que tua sit pietas, nec littera, nec dabit etas. CLXX.
Abbreviated transcription (Latin):
ualũ sigiificãtũ. fortitudo insiximi
siui̾ morbũ facile tollerãtis. uel debilitas
insiri siũ merbũ pati nq̃n̾tis infirma¬
tur qui temptatur. Moritur qui desperut
remanet ut a bono opere non cesst signũ
se mouẽtis uel granitas infirmi miercẽ
iotum habẽtis Cum lgemo interior aliqua
ut obstinatus nequeat a pectato ꝯuerti.
effigier non sibi sano siłis Effigies inuroꝵ
est in inceͬ homie ꝯposicõ morũ ⁊ in mẽbrs
religiese mentis Tunt uero ne est si bi sano
silie̾ q̃ diu uariatur per opera peruersitat
mẽtis ⁊ facilis appetitus uel pertur¬
batio mẽtie ⁊ difficilis appe ͭ ꝰ Sane mẽtis
esse dicit᷑ quia rectitudĩe ꝙsilũ nõ alieãt᷑
facile uo cibum appetit qm̃ uerbũ unte quod
est cibns aĩe libenter audit. Qui autem
est turlate mẽtis ⁊ ciriꝰ est appetitꝰ dissicił
si uerbum uite non appetat nte ut mortẽ
perpetue dampnacoĩs incurrat

Expanded text:
titudo infirmi suum morbum facile tolerantis, vel debilitas infirmi suum morbum pati nequeuntis. Infirmatur qui tentatur; moritur qui desperat.remanet, ut a bono opere non cesset, signuse moventis, vel gravitas infirmi inertem motum habentis. Cum homo interior aliqua ut obstinatus nequeat a peccato converti, figiei non sibi sano similis. Effigies membrorum est in interiori homine compositio morum, et in membris religiosae mentis. Tunc vero non est sibi sano similis, quando variatur per opera perversitatimentis, et facilis appelatus. Vel perturbatio mentis, et difficilis appetitus. Sanae mentis esse dicitur, qui a rectitudine consilii non alienatur. Facile vero cibum appetit, qui verbum vitae quod est cibus animae libenter audit. Qui autem est turbatae mentis, et cujus est appetitus difficilis, si verbum vitae non appetat, necesse est ut mortem perpetuae damnationis incurrat
Abbreviated transcription (Latin):
enis augustia spũs Ceptimꝰ equalitas pulsus
naturali silañtis Oppoĩtũ eius mequalitas
ut modo sit magnus modo parnnis modo for¬
tis modo debilis Otanꝰ fortitudo uirtutis.
in loco decortionis Oppositũ debilitas motutis
in loco decortionus Monue laudabilis ꝓuo¬

Expanded text:
ejus angustia spiritus. Septimus aequalitas pulsu naturali similantis; oppositum ejus inaequalitas, ut modo sit magnus, modo parvus, modo fortis, modo debilis. Octavus fortitudo virtutis in loco decoctionis; oppositum debilitas virtutis in loco decoctionis. Nonu
Abbreviated transcription (Latin):
In ceteris mẽbris per operacoem tunt fortiᵈ
udorem. uel intuperbilis purgacio per
sudorẽ sicut in quai̾bet infirmo appermitur car¬
uis pori ut per sudorẽ fiat purgatio morbisit
per ꝯfessionẽ pectati fit laudatilis purgatio aĩ
laudatur eciã fudor medioeris si habeatur in
omĩbus mẽbris Cum enĩ sudor atato corpore¬
exit oñii mẽbrorũ fortitudinẽ quod est sigiuũ boui
designat. Silr̾ oportet ut ludor confessiois fiat de
pcto cuiusũbes operacõis Cum autẽ sudor fit ĩ tm̃
in quadã corporis parte uelut in capite cõtinigͭ
ex mẽbroru᷑ dealitate Mioraliter per egrum
intelligimꝰ aĩmũ pex caput intencionẽ per
reliquũ corpus actionũ seꝙͣciũ distribuitõnem
persudore ꝯfessionẽ Cum aliquis intẽcionem
suam laudat ⁊ per hoc ꝙ male gessit constuis
excusat creditur uitu perabilis esse huiꝰ pur¬
gacio sudoris quia sudor ofessioiuis pores nõ

Expanded text:
in coeteris membris per operationem, tunc fortitudo in coeteris membris per operationem, tunc fortitudo vel vituperabilis purgagatio per sudorem. Sicut enim in quolibet infirmo aperiuntur carnis pori, ut per sudorem fiat purgatio morbi, sic per confessionem peccati fit laudabilis purgatio animi. Laudatur etiam sudor mediocris si habeatur in omnibus membris. Cum vero sudor a toto manat corpore, omnium membrorum fortitudinem quod est signum boniconfessionis fiat de peccato cujuslibet operationis. Sed cum sudor fit tantum in quadam corporis parte, velut in capite, id contingit ex membrorum debilitate. Moraliter autem per aegrum intelligimus animum, per caput intentionem, per reliquum corpus actionum sequentium distributionem, per sudorem confessionem. Cum igitur aliquis intentionem suam laudat, et hoc quod male gessit sibi conscius excusat, creditur vituperabilis esse hujus purgatio sudoris, quia sudor confessionis poros non
Abbreviated transcription (Latin):
cempore congruo facti infirũ Innã¬
tis uel malicia sompni nõ ꝯgruo tempore
facti infirmo notẽtis Tempore congruo dor¬
uit qui dorunt in nocte. idest qui trãsq̃uile
mentis est in aduersitate. In hac quiete diñ
sõpmat ⁊ huiõi sompnus infirmũ Iuuat
Doruit uers in non ꝯgrus tempore qui doi¬
mit in die. idest qui delectatus in mũdaua
prosperitate lyit eñ sompnus ꝙͣto magis
ces tanto magis infromo nocet
extus modus est suanitas spiritus
lenitatẽ rectãtem corripiat superest Angustia
turali suulantis uel mequalitas pulsus
ũt mõdo sit magnus modo pariis modo for¬
tis modo debilis Arterie piocedũt a corde equa¬
litas palfus in arteriis est ydemptitas inte
procedens ex affectu cordis Cum autẽ mens
in contrariũ uertitus tunc per diuersos mo¬
tus mequalitas mentis designat periculũ
mortis.
machus epar scdũs cetera mẽra tertius. Cũ
enĩ cibus aĩe decoquitur in stomacho memorie
per recordacoem̃ in calore epatis per dilectoẽm

Expanded text:
re congruo facti, et infirmum juvantis, vel malitia somni non congruo tempore facti, et infirmo nocentis. Tempore congruo dormit, qui dormit in nocte, id est, qui tranquillae mentis est in adversitate. In hac quiete Deum somniat, et hujusmodi somnus infirmum juvat; dormit vero in non congruo tempore, qui dormit in die, id est, qui delectatur in mundana prosperitate. Hic enim somnus quanto magis placet, tanto magis infirmo nocetextus modus est suavitas spiritus, lenitate peccantem corripiat, et emendet. Angustia turali similantis, vel inaequalitas pulsus, ut modo sit magnus, modo parvus, modo fortis, modo debilis. Arteriae procedunt a corde, aequalitas pulsus in arteriis est identitas vitae, procedens ex affectu cordis. Cum autem mens in contrarium vertitur, tunc per diversos motus inaequalitas mentis designat periculum mortis. machus, hepar secundus, caetera membra tertius. Cum autem cibus animae decoquitur in stomacho memoriae per recordationem, in calore hepatis per dilectionem,
Abbreviated transcription (Latin):
curare subiectos. sicut morbus ĩ carno
dic pectatũ in mẽtẽ Oportet igitur ut
sprritalie ureditus actendat pc̃a matoriã
Actendas ⁊ eausam ex qua uidel octasiorie
prccedat ⁊ ad quid tendat ut defexnat cau¬
sam substrahãt᷑ paulatim mateoiã utrũ
cercimpiũ eum mores bonos colloqnia
mala ut sulstrahar octasionẽ si expollar
et ut ait beatus angustum ne conta¬
gione pestifer̃a pluries pardat Oport
ut medicus perpendat ex egri facie siga
constiẽtie. uude ꝙpõcras in ꝓnostitis pmo
inquit egri saciem peruotabis Prouestica¬

Expanded text:
curare subjectos. Sicut enim morbus in carne, sic peccatum est in mente. Oportet igitur ut spiritualis medicus attendat peccati materiam; attendat et causam, ex qua videlicet occasione procedat, et ad quid tendat, ut destruat causam, subtrahat paulatim materiam, videaCorrumpunt enim mores bonos colloquia mala . Ut vero subtrahat occasionem peccandi expellat » et, ut ait beatus Augustinus, « ne contagione pestifera plurimos perdat. » Oportet item ut medicus perpendat ex aegri facie signa conscientiae. Unde Hippocrates in Prognosticis. « Primo, inquit, aegri faciem pernotabis. » Pro rati
Abbreviated transcription (Latin):
sub eodem pene prouiẽto sepe cõtrarns af¬
fectiomibus caugor uñt edio mĩc amore du¬
cor modo gaudio mrodo merore de trahor
Quã sepe intra nura gratula cõis mee torpu¬
dia fuperuemeus subito qz emergens tristi¬
cie causa me uehementer concutit ac dei¬
eit et omem illai exultantis amini mei
solempnitatem subito in merorẽ nertit.
Sepe diu multumsqz dilecta ininio postinod
odis prosequor et nehemẽtar approbata atz
desiderata subito detestor Sioquis onis af
fectionũ meaꝵ qualitates emimeret qui
om̃s uariacionis mee mõdos explitare sĩf¬
ficiat Pene quot sunt diuersitates erũ
tot suat uarietates affectõnũ meqru in¬

Expanded text:
sub eodem pene momento saepe contrariis afsub eodem pene momento saepe contrariis affectionibus tangor: nunc odio, nunc amore ducor; modo gaudio, modo moerore detrahor. Quam saepe inter mira gratulationis meae tripudia, superveniens subitoque emergens tristitiae causa me vehementer concutit ac dejicit, et omnem illam exsultantis animi mei solemnitatem subito in moerorem vertit! Saepe diu multumque dilecta nimio postmodum odio prosequor, et vehementer approbata atque desiderata subito detestor. Sed quis omnium mearum affectionum qualitates enumeret? quis omnes variationis meae modos explicare sufficiat? Pene quot sunt diversitates rerum tot sunt varietates affectionum mearu
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ualeo que sit illa tam multiplex
et infatigabilis uelocitas que pertã mła
tam uaria et tam ĩfimita disturr̾e me¬
facit milla enĩ hora ⁊ nullo temporis mo¬
piento quiestere possum. si per infurita
spacia locorum et uoluã tempoꝵ mura
festinatõe pertrauseo. undiq patet michi
facilis transsitus agilis discuesus De sñmis
ad yma. De yuris ad sũma . De p̾mis ad no¬
uissima de nouissumis ad prima. digne
explicare non possum. quot alternacõnis
modos momẽtaners perimitatõibus uꝑ duo.
et ꝙͣ multiformiter me alteruãtiũ uicissituͫ.
motibus uariare consuem et quibus pertur¬
baciomibus cotidie asficior. Modo me in fidu¬
tiam erigo modo in diffidenciã cado. Nunc
per constanciã figor mĩt subitaneo terrore
contucior Modo me ira perturbat modo
ingens furor exagitat, Nec illud adeo miꝵ
ꝙ uariis qualitatibus diuersisqz pertur¬
bacioĩbus per singula moiiẽta afficior.
ded illus supra modum scupendũ quod

Expanded text:
ndat quae sit illa tam multiplex et infatigabilis velocitas, quae per tam multa, tam varia, et tam infinita discurrit, quae nulla hora, nullo temporis momento quiescere possum, sed per infinita spatia locorum, et volumina temporum mira festinatione pertranseo. Undique patet mihi facilis transitus, agilis discursus, de summis ad ima, et de imis ad summa; de primis ad novissima, de novissimis ad prima. Digne explicare non possum, quod alternationis modos momentaneis permutationibus induo, et quam multiformiter me alternantium vicissitudinum motibus variare consuevi, et quibus perturbationibus quotidie afficior. Modo me in fiduciam erigo, modo in diffidentiam cado. Nunc per constantiam figor, nunc subitaneo terrore concutior: modo me turbat ira, modo ingens furor exagitat. Nec illud adeo mirum, quod variis qualitatibus diversisque perturbationibus per singula momenta afficior; sed illud supra modum stupendum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Quid queso infirmus quid abiectuis ꝙ nec illis
quid̃ pleue refistimus in quib erubescimus. Exͣta
queso ulitas quanta ne infirmitas mente quid
consentire legi dei qm̃ bona est. cothidie tñ uidere
aliam legem in membrs nr̃is repugnantei. legi
mentis nr̃e ⁊ captinantem in lege piti. Uides ex
hiis adhuc quã recte intelligatur per caput lib̾m
arbitrimur pex cor consilium. per pedem carns
De principatu liberi arbitrii.

Expanded text:
abjectius, quod nec illis quidem plene resistimus in quibus erubescimus? Quanta, quaeso, vilitas, quantave infirmitas, mente quidem consentire legi Dei quia bona est: quotidie tamen videre aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivantem in lege peccati? Vides ex his adhuc quam recte intelligatur per caput liberum arbitrium, per cor consilium, per pedem carnal? CAPUT VI. De principatu liberi arbitrii.
Abbreviated transcription (Latin):
tis et quii dderũt te extulerũt caput Ex¬
collentia caritis est superbia mẽtis Qui e¬
cio igitur operis est indiciũ dilectiorus
Oportet autẽ oleo uiclatico caput ungere
ut possis calorẽ tumoris mitigare uiela
est humilis herba que dũ decerra nastit᷑
non piotul aterra procellitate separatur.
Oleum igitur hũilitatis placeat sũpertiã
mentis Caput tam̃e ne oleũ pectatorie
Impũgnet caput tuũ Oseũ pctõris est
blaudimẽtum aduilacoĩs. Hoc autẽ clem
tumorẽ capitis non destrinit sedauget et
mitrit ut autẽ ad xlenũ sanare pessis
tuoris morbũ habe tecũ saloniois oieum
seit enĩ Cleum de capite tus non defficiat
unde gregorius Non defficiat oleũ de ca¬
pite. idest caritas de mente

Expanded text:
tis. Et qui oderunt te extulerunt caput . Extis. Et qui oderunt te extulerunt caput . Extollentia capitis est superbia mentis. Qui otio autem operis indicium est dilectionis. Oportet autem oleo violaceo caput ungere, ut possis calorem tumoris mitigare. Viola est humilis herba, quae dum de terra nascitur, non procul a terra proceritate separatur. Oleum igitur humilitatis sedabit superbiam mentis. Cave tamen ne oleum peccatoris impinguet caput tuum . Oleum peccatoris est blandimentum adulationis. Hoc autem tumorem capitis non destruit, sed auget et nutrit. Ut autem ad plenum sanare possis tumoris morbum, habe tecum Salomonis oleum. Ait enim: Oleum de capite tuo non deficiat . Unde Gregorius: « Non deficiat oleum de capite, » id est, charitas de mente
Abbreviated transcription (Latin):
dic Dñe dñe uirtus salutis mee obũbrasti
super caput meũ in die belli Ne tradas
me adesiderio meo pectatori repeticio no¬
minis affectum suscitat pietatis uirtus
inquit salutis sp̃e erũ culibet honui dat
uires saluãdi ppẽ eni est iefugiũ et nr¬
tus adinctor in tribulatoĩbus que Iuuene¬
runit nos nimis Obumbrasti supei caput
meũ in die belli dies belli est prosperi¬
tas mũdi Que dies belli esse dicit᷑ quia
caro aduersus spiũ in eo totidie pugnat et
multrerẽs alter ab altero superatur Calor
diei est ardor mali desiderii. Superpoit
igitur capiti idest mẽti sũmꝰ mẽdicus ũ¬
bram .i. paciẽtie perseuerãtis sustinẽtiã ne
nimius calor mali desideru mẽtem gra¬
uet ne a desiderio suo iustũ pct̃ori cõformet
Dolor eciã capitis ex tumore nascitur quo¬
ciens ex habũdãtia boni operis aĩmꝰ glori¬
atur Tumor si quid capitis est elacio mẽ¬

Expanded text:
dic: Domine, Domine, virtus salutis meae, obumbrasti dic: Domine, Domine, virtus salutis meae, obumbrasti super caput meum in die belli. Ne tradas me a desiderio meo peccatori, etc. Repetitio nominis affectum suscitat pietatis. Virtus, inquit, salutis meae. Ipse enim cuilibet homini dat vires salvandi. Ipse enim est refugium, et virtus adjutor in tribulationibus quae invenerunt nos nimis . Obumbrasti super caput meum in die belli. Dies belli est prosperitas mundi. Quae dies belli esse dicitur, quia caro adversus spiritum in eo quotidie pugnat, et multoties alter ab altero superatur. Calor dici est calor mali desiderii. Superponit igitur capiti, id est, menti summus medicus umbram, id est, patientiae perseverantis sustinentiam, ne nimius calor mali desiderii mentem gravet, ne a desiderio suo justum peccatori conformet. Dolor etiam capitis ex tumore nascitur, quoties ex abundantia boni operis animus gloriatur. Tumor siquidem capitis est elatio men
Abbreviated transcription (Latin):
desidero ⁊ erũ temporaliũ aupre eruciatur
Scte iquit partuoit ĩiustieiã concepit
dolorẽ ⁊ peperit iniquitatẽ Concepit ddorẽ
mali desiderii in cogitacõe. partuoit ĩmi¬
sticiã tiecimeiendo fratrem in lrcutĩe iuale
possidendo peperit iiquitatẽ in operacõne
hic autẽ dolor aligͣdo nastitur ex tumore
aliqũ ex calore Calor est minie cupiditatis
ardor ut igitur sauus fieri debeas morbi
materiã substrahere non obinitas Disper¬
retribucoem̃ querit Suggitur largiẽdo
que possidet cõtempseris mũdum auie cu¬
piditatis mniuues appetitũ Nec tautum
morbi substrahes sed eciam oleo rosaceo un
ges huiõi si quid oleũ frigide ne dicit᷑ eẽ
uosacenm uers oleui est cruoz martirum
Dum enĩ passiones sanctoꝵ legis des ros¬
aces caput ungis Sed anteꝙͣ oleũ infiue¬
das oportet adhuc caput radere .i. superflua
fomẽto frigidi olei feruorẽ caloris premuis
fuge igitur estum carins quere uiubram
diuine protectõis Roga sumũ medicũ et

Expanded text:
iatur. Ecce, inquit, parturit injustitiam, concepit dolorem, et peperit iniquitatem . Concepit dolorem mali desiderii in cogitatione, parturit injustitiam circumveniendo fratrem in locutione, male possidendo peperit iniquitatem in operatione. Hic autem dolor aliquando nascitur ex calore, aliquando ex tumore. Calor est nimiae cupiditatis ardor, ut igitur sanus fias, morbi materiam subtrahere non omittas. Disperretributionem quaerit. Si igitur largiendo quae possides, contempseris mundum, anxiae cupiditatis minues appetitum. Nec tantum materiam morbi subtrahes, sed etiam oleo rosaceo caput unges, hujusmodi siquidem oleum frigidae naturae dicitur esse. Rosaceum vero oleum est cruor martyrum. Dum enim passiones sanctorum legis, oleo rosaceo caput ungis. Sed antequam oleum infundas oportet caput radere, id est, superflua fomento frigidi olei fervorem calorum premis. Fuge igitur aestum carnis, quaere umbram divinae protectionis. Roga summum medicum, et
Abbreviated transcription (Latin):
glexi et ideo multa oblimoni tradidi Cogni¬
ta autem non omĩa confessu sum proꝵter
multitudinẽ. que uero confessꝰ sũ. non pure
sũm confessus propter turpitudiuẽ ãt oĩo
celani Sautẽ sine bene sie male cõfessus¬
sum non digne fleni propter uetustatẽ et ĩ¬
ueteratam cõsuetudinẽ Confessus sum cui
non debun et cui confiteri debiu celani. et
quod peins est de confessione manẽ gloriã
quesii. Mamfesta uero pcta excusam cũ
de illis cõuictus fui uel quod deterius est
deffendi Culꝑam meã pre rubore cõfusionis
celaui. dit sit pctĩs pcc̃a semper accumulo
et uitam mram cotidie corrigere dispono. sẽꝑ
autẽ de die in diem differo. Et dum hec i
futuro fieri d propono. fit ut illud futurũ
semper fit futirꝵ. ymo fortassis nũꝙͣ futuꝵ¬
Dũe dñe dens mens ꝙͣdui ponã consilia
maia mra Que utilitas in sanguĩe meo
dum descendo in corrnpcoẽm. Non est uitiũ
cui aliquo modo nõ seruierĩ Sĩa enĩ con¬

Expanded text:
glexi, et ideo multa oblivioni tradidi. Cognita autem non omnia confessus sum, propter multitudinem. Quae vero confessus sum, non pure sum confessus propter turpitudinem, aut omnino celavi. Quae autem sive bene, sive male sum confessus, non digne flevi, propter vetustatem, et inveteratam consuetudinem. Confessus sum cui non debui; et cui confiteri debui, celavi; et, quod pejus est, de confessione inanem gloriam quaesivi. Manifesta vero peccata excusavi, cum de illis convictus fui, vel, quod deterius est, defendi. Culpam meam prae rubore confusionis palliavi. Sic, sic peccatis peccata semper accumulo, et vitam meam quotidie corrigere dispono: semper autem de die in diem differo, et dum hoc in futuro fieri propono, fit ut illud futurum semper sit futurum, imo fortassis nunquam futurum. Domine Deus meus, quamdiu ponam consilia in anima mea? Quae utilitas in sanguine meo, dum descendero in corruptionem? Non est vitium cui aliquo modo non servierim. Omnia enim con
Abbreviated transcription (Latin):
ula semper est in culpa. et in pugna
sine manduces sine bibas adest illa tetũ
pugnatura. Si bene non pugnes. certe uin¬
ceris ab illa que cũ multis pugnat et mul¬
tos expuguat et a pancis expugnatur.
Tu ergo tanto uehemẽcius illã expugna
ꝙ̃to mamfestiuus illam esse expugnaturã
coguoscis Et quĩ ad cogieionẽ dei per¬
uenire nõ potes isi per cogni ͭ ͤ tui. Iterũ
atq iterum distute te ipm̃. si forte inte ad
lateat quod deo displiceat uidere enĩ eum
non potes nisi mũdo corde Neq fiet tor
iocũdum nsi prius fiat mũdum ab om̃i
contagio

Expanded text:
ula semper est in pugna, et in culpa. Sive manduces, sive bibas, adest illa tecum pugnatura: si bene non pugnas, certe vinceris ab illa; quae cum multis pugnat, et a paucis expugnatur. Tu ergo tanto vehementius illam expugna, quanto manifestius illam esse expugnandam cognoscis. Et quoniam ad Dei cognitionem pervenire non potes, nisi per cognitionem tui; iterum atque iterum discute te ipsum, si forte aliquid in te lateat quod Deo displiceat. Videre enim Deum non potes, nisi mundo corde: nec fiet cor jucundum, nisi prius fiat mundum ab omni contagio
Abbreviated transcription (Latin):
uectius intelligiinus per illud uenerabile sacrariũ
et sacrorum diuinorum reconditorum quẽ spiri¬
talem spũalium uirorum intellectum qui secreto¬
rum diuinorum sacraciora et sapienciẽ archana.
et per intelligentiam capit. et per memoriam cu¬
stodit sed quid illud dicimus ꝙ ħ archa dr̃ aicha
in signum dilcois. et pignꝰ caritatis qui diligit
diligentes se et suo dignos efficit amore intm̃n ut
ab illo mereantur audire. Ia non dicã uos seruos
sz amicos quia omma nota feci uobis que audiui a
prẽ meo. hec itaqz archa non semper pnĩs hẽtur
quia contemplationis grã etiam ip̃is qñq sub¬
strahitur quibus eam secundum tempus hẽre
rante grã radium contemplacionis accipimus.
Archam istam nobistum portamus cum diuine
contemplatiomi diligenter infistimus et studio
sapienne salutaris per inuestigationem seu re¬
tractationem. uehementer intendimus. Quõ in

Expanded text:
rectius intelligimus per illud venerabile sacrarium rectius intelligimus per illud venerabile sacrarium et sacrorum divinorum reconditorium, quam spiritalem spiritalium virorum intellectum, qui secretorum divinorum sacratiora et sapientiae arcana et per intelligentiam capit, et per memoriam custodit? Sed quid illud dicimus quod haec arca dicitin signum dilectionis et pignus charitatis, qui diligit diligentes se, et suo dignos efficit amore, intantum ut ab illo mereantur audire: Jam non dicam vos servos, sed amicos, quia omnia nota fecit vobis quae audivi a Patre meo? Haec itaque arca non semper praesens habetur, quia contemplationis gratia etiam ipsis quandoque subtrahitur quibus eam secundum tempus habererante gratia radium contemplationis accipimus. Arcam istam nobiscum portamus, cum divinae contemplationi diligenter insistimus, et studio sapientiae salutaris per investigationem seu retractationem vehementer interdimus. CAPUT II.
Abbreviated transcription (Latin):
morem insr̃ telestium desideriorum concupistẽ¬
cias assurgere. Parum ergo puto meam uel
cuuisꝙͣ hominis inde proferre sententiam. dis¬
camus ab eo qui docet hommem scienciam. Au-¬
diamus itaqz quid nobis in hoc negotium pro¬
ponat uel quid in rei exitum promctat Cum
posnerint inquit uestigia pedum suorum sacerdo¬
tes qui portant archã federis deum dei uimueese
terre in aquis iordams aque que inferiores sũt
decurrent atqz deficient que autem de super ue
nerint in una mole consistent Oportet g ut au¬
dimus archã federis dm̃ pñtem habere si contu¬
pistimus inferiores aquas defitere et superio¬
res in una mole consurgere. O felices qui eam et
miracula fiuit. sz que est ista queso archa federis
insi forte illa diuinorum donorũ prerogatiua grã
iidelz contemplatioms Que est illa archa deaurata
infi hũa intelligencia celestis sapĩẽ fulgore splen¬
dida. et dĩne inspirationis luce irradiata Quid

Expanded text:
morem in supercoelestium desideriorum concupiscenmorem in supercoelestium desideriorum concupiscentias assurgere. Parum ergo puto meam vel cujusque hominis inde proferre sententiam, discamus ab eo qui docet hominem scientiam. Audiamus itaque quid nobis in hoc negotium proponat, vel quid in rei exitum promittat. Cum posuerint vestigia pedum suorum sacerdotes qui portant arcam Domini Dei universae terrae in aquis Iordanis aquae quae inferiores sunt decurrent atque deficient quae niunt in una mole consistent. Oportet ergo, ut audimus, arcam foederis Domini praesentem habere, si concupiscimus inferiores aquas deficere, et superiores in una mole consurgere. O felices qui eam, etsmiracula fiunt. Sed quae est ista, quaeso, arca foederis, nisi forte illa divinorum donorum praerogativa gratia, videlicet contemplationis? Quae est illa arca deaurata, nisi humana intelligentia coelestis sapientiae fulgore splendida et divinae inspirationis luce irradiata? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ednet illud hoc in loco petere mundũ puto
qua arte qua ue industria effici ualeat
ut se ultro iordanis conuertat et spontaneo mi¬
Etu in suum fontem recurrat alium si quid̃ est
noce quid expediat uel quid fieri oporteat et
aliud ignorare quõ obtinere ualeas ꝙ utille seu
eciam intm fore non dubitas Quis non desꝑet
tanti fluminis ĩpetu posse ĩmontana cõuertere
quis ĩqm̃ presumat naturalem illam humane
affectionis cur sum rapidissimum impetum qz
ad mia uehementissunm posse cohibere et
incontraria deslectere nisi accipiat qua se illd̾
speret efficere. Deniqz cursum aque de fluen¬
cis p̃peditum sepe au diuimus frequenter. et
uidimus neq ħ impossibile iudicamus. Nã
aliud est in nccͣiis appectibus et in naturalib
affectibus sepe consensum cohibere et aliud.
affectionem mutare et humane contupistentie
profluuium in uirtutum montana conuertẽ
et spontaneo quod intimi amoris mitu contra

Expanded text:
ed nec illud hoc in loco praetereundum puto, qua arte, quave industria effici valeat, ut se ultro Jordanis convertat, et spontaneo nutu in suum fontem recurrat. Aliud siquidem est nosse quid expediat, vel quid fieri oporteat, et aliud non ignorare quomodo obtinere valeas quod utile, seu etiam necessarium fore non dubitas. Quis non desperet tanti fluminis impetum posse in montana convertere? Quis, inquam, praesumat naturalem illum humanae affectionis cursum rapidissimum, impetumque ad ima vehementissimum, posse cohibere, et in contraria deflectere, nisi artem accipiat qua se illud speret efficere? Denique cursum aquae defluentis praepeditum saepe audivimus, frequenter et vidimus, neque hoc impossibile judicamus. Nam aliud est in necessariis appetitibus, et in naturalibus affectibus saepe consensum cohibere et aliud affectionem mutare et humanae concupiscentiae profluvium in virtutum montana convertere, et spontaneo quodam intimi amoris nutu contra
Abbreviated transcription (Latin):
illius extremitatie leniũ hñt agiliora s
ut serpens que mediũ minus ut busfo¬
nes que inferiora tardiora ut testudo
habent autẽ hec reptilia limã uenenũ
⁊ aculeum. designãt si quid sexpẽs buffo
⁊ testudo quasd diuersitates hom̃ qui
cõtinentur in mũdo. Serpens uidelicet
astritos. Busfo elatos Testrido desidioses
habent desidiosi imnũ terrene delectatõis
Elati uenenũ lunde detractoĩs Astuti acu¬
leum pũgentiz ĩuectionis. In quibus gra¬
mora premiriẽt supradutis magis sunt
ponderosa Quedai tamen sunt grani̾a
Qutdam gramora Quedã grauissima
Grama sunt ut pistes Gramora ut herbe
⁊ aibores grauissima ut metalla ⁊ la¬
pides Pistes assidue in aquis ⁊ huto iacẽt
herbe ⁊ arbores terre radicibus ouherẽt
Lapider ⁊ metalla insi abstrahantur ab
ea sub terra latent. Quiasi pistes sũt in
aquis qui fluctuãtis seculi exagitantus
curis. dunt ⁊ alui quasi herbe ⁊ arbores
totis desideriis terrene cupiditati tamꝙͣ

Expanded text:
extremitatis levium habent, agiliora sunt, ut serpentes, quae medium minus, ut bufones, quae inferiora tardiora, ut testudo. Habent autem haec reptilia lumen, venenum et aculeum, designant siquidem serpens, bufo et testudo quasdam diversitates hominum, qui continentur in mundo. Serpens videlicet astutos, bufo elatos, testudo desidiosos. Habent desidiosi limum terrenae delectationis. Elati venenum lividae detractionis. Astuti aculeum pungentis invectionis. In quibus graviora praeeminent supradictis magis sunt ponderosa. Quaedam tamen sunt gravia, quaedam graviora, quaedam gravissima. Gravia sunt, ut pisces; graviora, ut herbae et arbores; gravissima, ut metalla et lapides. Pisces assidue in aquis et luto jacent. Herbae et arbores terrae radicibus inhaerent. Lapides et metalla nisi abstrahantur ab ea, sub terra latent. Quasi pisces sunt in aquis, qui fluctuantis saeculi exagitantur curis. Sunt et alii quasi herbae et arbores, totis desideriis terrenae cupiditati tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
ut pistes Quorũ qui prioiẽ superia¬
ris extremitatis grauiũ habẽt extoe¬
mitatẽ agiliores sunt Qui medur᷑ illiꝰ
superioris extremitatis minꝰ qͥ ultm̃
cardiores In quibut uero grauuĩ pre¬
minet medium terre semper coherẽt
⁊ crescunt det arbores ⁊ herbe Quarum
que Iuperiora hũt illius mreduĩ graniũ
altius excrestunt ut puis ⁊ abies q̃
medĩ illius medii grauiũ minꝰ ut co¬

Expanded text:
ut pisces. Quorum primam superioris extremitatis gravium qui habent extremitatem; agiliores sunt, qui medium illius superioris extremitatis, minus; qui ultimum, tardiores. In quibus vero gravium praeeminet medium, terrae semper cohaerent et crescunt, ut arbores et herbae. Quarum quae superiora habent illius medii gravium altius excrescunt, ut pinus et abies; quae medium illius medii gravium minus, ut co
Abbreviated transcription (Latin):
a terrems ⁊ silenciũ oris tenẽt dedet
ancerez ⁊ garuile sunt aues. Illis as¬
similari pessurit qui quãme in qbusdã
ordinate uiãt silencũ tameñ uirtitẽ
negligunt Que sese rostris la cerant
⁊ ꝯclamãt quia detrahendo sese Iuunitẽ
cõnieiis ledunt ⁊ qñq ex affectu mẽtis
maledictis ꝯsenciĩt. Inter uolutres et
reptilia media sunt maiora quadrupedia
que aliꝙ̃tulũ in altum se erigũt nec tñ
a terra longe recedũt usibus hom̃ dehuĩt
uude simplicioribus assignari possunt
qui q̃uis terrems mhient srãliter tanẽ
uiuẽtibus obsẽquiũ prebent In quibus

Expanded text:
a terrenis, et silentium oris tenent. Sed et a terrenis, et silentium oris tenent. Sed et anseres qui garrulae sunt aves, illis assimilari possunt, qui quamvis in quibusdam ordinate vivant, silentii tamen virtutem negligunt. Quae sese rostris lacerant et conclamant, quia detrahendo sese invicem conviciis laedunt, et quandoque ex affectu mentis maledictis contendunt. Inter volucres et reptilia media sunt majora quadrupedia, quae aliquantulum in altum se erigunt, nec tamen a terra longe recedunt. Usibus hominum deserviunt. Unde simplicioribus assignari possunt, qui quamvis terrenis inhient, spiritualiter tamen viventibus obsequium praebent. In quibus
Abbreviated transcription (Latin):
nostras tenebras uerbo predicatoie illui¬
minant s eciã superiorẽ Iocũ preceteris
seruant. uita eñi preminẽt ⁊ bene ope¬
rando limitem rectitudĩs tenẽt dunt
autem quid prelati mõris meriti qui
ex merito uite assimilat᷑ aquile Aquila
precet̾is aibus in altũ uolat pullos
surs ad uolandũ pronocat eosd̃ clariᵗ
silis Irreuerberatis oculis aspic̾e̾ cogit
prelatus aterrems desideriis e longait
pullos suos ad uolandũ prouocat quia
subiectos sibi adberie operandũ uerbis
⁊ exemplis ĩnitat Claritatẽ solis Irre¬
uerberatis oculis eosdem pullos aspice¬
desiderant uerbo doct̾nre pascit Nolẽtes
eicit illos enĩ quia eoginere dei oculos
auertunt expellendos a le guo pre¬
dicit Grues uero ⁊ auceres sunt diuers
subiectoꝵ ordines qui un uolando ordinem
seruãt ⁊ gregatim uolant Illos si quide
designãt qui ⁊ rectitudinẽ iustitie tenẽt
et cõuẽtus amant Iougas tibias ⁊ lou¬
gum collum grries habent. sublenantur

Expanded text:
rbo praedicationis illuminant, sed etiam superiorem locum prae caeteris servant. Vita enim praeeminent et bene operando limitem rectitudinis tenent. Sunt autem quidam praelati minoris meriti, qui ex merito vitae assimilantur aquilae. Aquila prae caeteris avibus in altum volat. Pullos suos ad volandum provocat, eosdem claritatem solis irreverberatis oculis aspicere cogit.praelatus a terrenis desideriis elongat. Pullos suos ad volandum provocat, quando subjectos sibi ad bene operandum verbis et exemplis invitat. Claritatem solis irreverberatis oculis eosdem pullos aspicedesiderant, verbo doctrinae pascit. Nolentes ejicit: illos enim, qui a cognitione Dei oculos avertunt, expellendos e regno praedicit. Grues vero et anseres sunt diversi subjectorum ordines, qui in volando ordinem servant et gregatim volant: illos siquidem designant, qui et rectitudinem justitiae tenent, et conventus amant. Longas tibias, et longum collum grues habent, sublevantur
Abbreviated transcription (Latin):
ora ⁊ inde per aerem fermit᷑ ut uolucre
Quarũ que suꝑiores extremitates sũpe¬
rioris extremitatis lemũ hũt agiliores
et lemores sunt ut a quila q̃ mediumi
mluus ⁊ grues que inferiores gramorez
sunt ut mairra quadiupedia sũt queꝵ
que superiores halent illuss medur extͤ¬
mitates sunt lemora que mediũ imnꝰ
que ultun tardiora. In quibusd̾ uerole¬
mum extremĩtas inferior prenalet
et grauiora sunt ut reptilia Quorum
que superiora illius extremitatis inferie¬
ris lemũ hñt agiliora sunt ut sexꝑons
que medaum miuus ut buffones que

Expanded text:
iora, et inde per aerem feruntur, ut volucres. iora, et inde per aerem feruntur, ut volucres. Quarum quae superiores extremitates superioris extremitatis levium habent, agiliores et leviores sunt, ut aquila, quae medium, minus, ut grues, quae inferiores gravioressunt, ut majora quadrupedia, quorum quae superiores habent illius medii extremitates, sunt leviora, quae medium minus, quae ultimum tardiora. In quibusdam vero levium extremitas inferior praevalet, et graviora sunt, ut reptilia. Quorum quae superiora illius extremitatis inferioris levium habent, agiliora sunt, ut serpentes; quae med
Abbreviated transcription (Latin):
omimꝰ mi ͦ elemẽtoꝵ quibus omme
corpris ꝯstituit᷑ duo esse lenĩa. duo
grania Quorũ unũꝙq duas habet ex¬
irenitates ⁊ unũ medĩ ut igius supe¬
riorem habet epmitatẽ que agilior ⁊ subti¬
lior ⁊lemõr est sliam ĩferiorẽ que iuugit᷑
tremitas aque q̃ Iu̾gitur aeri minꝰ gnis
est ininus mobilis nnimꝰ obtusa. Inferior
magis mediũ interutrũq temperam̃tũ.
sumiliter ⁊ terra Situt melemẽtis sic in
qualitatib eoꝵ notandũ est stil cabiditate fri¬
giditate huiditate sictitate. Ex hiis cõmixti¬
oner fuint in corporibus Cum ig. herua
grambus grana leubus calida foigidis.
humuda sictis ꝯmisteantur fuint inde q̃cũ
sieri oportet ⁊ nte est prout eoꝵ dui̾sitas
expetit In quibusdam autem prenalent lema
In quibusdam gxania diuur tamen quidã
que oĩno sunt innee nature us stelle alioꝵ¬
uero in quibusc preualẽt superiores extre¬
mitates lemũ ⁊ hec sunt agiliora ⁊ len¬

Expanded text:
or elementorum, quibus omne corpus constituitur, duo esse levia, duo gravia, quorum unumquodque duas habet extremitates et unum medium. Ut ignis unam superiorem habet extremitatem, quae agilior, et subtilior, et levior est; alteram inferiorem, quae jungitur tremitas aquae, quae jungitur aeri, minus gravis est, minus mista, minus obtusa, inferior magis. Medium inter utrumque temperamentum, similiter et terra. Sicut autem intendum est, scilicet in caliditate, frigiditate, humiditate, siccitate. Ex his enim commistiones fiunt in corporibus. Cum igitur gravia levibus, calida frigidis, humida siccis commiscentur, fiunt inde quaecunque fieri necesse est, prout eorum diversitas expetit. In quibusdam autem praevalent levia, in quibusdam gravia. Sunt tamen quaedam quae omnino sunt igneae naturae, ut stellae. Aliorum vero praevalent superiores extremitates levium, et haec sunt agiliora et lev
Abbreviated transcription (French):
et spũ sancto substancia fua equalis ho¬
mago patris te adoro, te laudo, te glori¬
fico, neme obsecro perire paciaris ses
salua me et adiuua me. gratito mimi̾e¬
benignitatis tue qui me dignatus es redi¬

Expanded text:
 substantia, aequus homajestas, te adoro, te laudo, teque glorifico, ne me, obsecro, perire patiaris, sed salva, et adjuva me gratuito munere tuo, quem dignatus es redi
Abbreviated transcription (Latin):
domo tua ficut palma floream Et sicut
cedrus que in libano est merear multiplicari
in longitudine dierum. Esto michi ĩ¬
refugium deus meus in auxilium spei
super omem terram. Qui indicas or¬
bem terre in equitate et ppłos in ueritate
tua Luce per hẽpn fruar cum iustis
et cum rectis corde leticia saluet me dextera
tua et brachium sanctum tuum Qui
sedes super cherubin fac me intrare in
conspectu tuo in exultatione. ut ꝑ am¬
bulem in ĩnocentia cordis mei ĩ medio

Expanded text:
domo Domini sicut palma floream, et sicut cedrus, quae est in Libano, merear multiplicari in longitudinem dierum. Esto mihi refugium, et auxilium spei super omnem terram. Cum judicaveris orbem terrae in aequitate, et populos in veritate tua, luce perenni perfruar cum justis, et cum rectis corde laetitia: salvet me dextera tua, et brachium sanctum tuum. Qui sedes super Cherubim, fac me esse in conspectu tuo cum exsultatione: ut perambulem in innocentia cordis
Abbreviated transcription (Latin):
dum Reddideris singulis sedin opera eorum¬
anina mea Protege me a conuentu
malignancium cum ad te omnis caro ueniet
uultum tuum super me et miserere mei
Prosperum iter fac michi deus salutaris
neqz absorbeat me profundum neqz aperiat
super me putens os suum. Adiutor et
liberator meus esto dne ne moreris ..

Expanded text:
um reddideris singulis secundum opera ipsorumanima mea, protege me a conventu malignantium. Cum ad te omnis caro venerit, nctum tuuProsperum iter fac mihi, Deus salutaris n absorbeat me profundum, neque aperiat super me puteus os suum. Adjutor et liberator meus esto, Domine, ne tardaveris.