comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in mundũ dimisit sinelitteris legit : Hlaec &iã modo faciens ꝙ in anglorũ gente fortiadignat᷑ ẽ ꝑ infir¬
mendo gaudecs a gaudendo ꝑtimescas : Gaude as uidelic& quia anglorũ anime ꝑ exteriort miracula adinteriorẽ¬
untes dũ celesti magis trodicerent : On ẽ intu o nomine &iã demonia nob̵ subiecta st̃ ꝓtinꝰ audier̃ : Nolite
gaudere suꝑhoc : sed potius gaudete q nominaura scripti st̃ in cflo : in priuataenĩ & tẽporcdiletitia mentẽ
posuer̃ quide miraculis gaudebant: sed depriuata ad cõmunẽ. detẽporaliada et̃nã letiti c̃ reuoctint᷑. Quib dr̃
in hocgaudete ꝓ nomina ur̃a scriptest̃ incȩlo : Nenĩ om̃s electi miracula faciunt: sed tam̃ eorũ omnium
nomina in celo tenent᷑ ad scripta : Veritũs & enĩ discipulis eẽ gaudiũ ñ deb & . Niside cobono qđ cõmunecũonib:

Expanded text:
in mundum misit, sine litteris elegit; hoc etiam modo faciens, quia in Anglorum gente fortia dignatus est per infirin mundum misit, sine litteris elegit; hoc etiam modo faciens, quia in Anglorum gente fortia dignatus est per infirmendo gaudeas, et gaudendo pertimescas. Gaudeas videlicuntes, dum caelesti Magistro dicerent: Domine, in nomine tuo etiam daemonia nobis subjecta sunt; protinus audierunt: Nolite gaudere super hoc, sed potius gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo. In privata enim et temporali laetitia mentem posuerant, qui de miraculis gaudebant. Sed de privata ad communem, de temporali ad aeternam laetitiam revocantur, quibus dicitur: In hoc gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo. Non enim omnes electi miracula faciunt; sed tamen eorum omnium nomina in coelo tenentur ascripta. Veritatis enim discipulis esse gaudium non debet, nisi de eo bono quod commune cum omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
eđam srmoniacaberesissit exhorta lurn ꝑpendit᷑ Eur ñiuidet᷑ quia eũ quẽ quis cũ ptio ordinat ꝓuebendo
agit utheretic̃ ficit: Ideo quoq hortam̃ ut nullus ur̃m denuohocfieri pacict᷑ sed neq gratia alicui neq sup¬
plicatione aliquos ad sacroscidines audeat ꝓmouere : Nisi eũ quẽ uitȩ & actionis qualitas ad hoc dignũ eẽ
monstrauerit : Nũ sicdit̃faccũ denuosenserimꝰ: districta & canonica illud noueriti sultione cõpesci
lora in excelsi s dõ &in trapcx homimib bone uoluntatis. Qui a granũ frum̃ti mortuũc eden sint̾ra Nesolũ¬
rante expulsi serrorũ tenebris scaẽ fidȩi lucȩ ꝑfusa ẽ qđ nein tegerrima iã calcat idola quib: priusues a no
quo cidusq trã seinhorationehumiliat nem̃ terac& in tra. ui. hocopꝰ ẽ nisi es quiait. Pat̃m̃s usqinun coperat᷑
& ego operor : Quiut mundũ os tender &. ñsapientia hominũ sed sua seuistute c̃uestere p̃dicatoressuos quos

Expanded text:
am simoniaca haeresis sit exorta, cur non perpenditur, cur non videtur quia eum quem quis cum pretio ordinat, provehendo agit ut haereticus fiat? Ideoque hortamur ut nullus vestrum denuo hoc fieri patiatur; sed neque gratia alicujus, neque supplicatione, aliquos ad sacros ordines audeat promovere, nisi eum quem vitae et actionis qualitas ad hoc dignum esse monstraverit. Nam si aliter factum denuo senserimus, districta et canonica illud noveritis ultione compesci. loria excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis, quia granum frumenti 1110 mortuum est caderante, expulsis errorum tenebris, sanctae fidei luce perfusa est; quod mente integerrima jam calcat idola, quibus prius vesano tque ad terram se in oratione humiliat, ne mente jaceat in terra. Cujus hoc opus est, nisi ejus qui ait: Pater meus usque modo operatur, et ego operor ? Qui ut mundum ostenderet non sapientia hominum sed sua se virtute convertere, praedicatores suos quos
Abbreviated transcription (Latin):
addnm̃ dicentes Oñenelonge facies auxiliũtuũ ame ad defensione mec̃ aspice Mlanisestumnãq ẽ

Expanded text:
ad Dominum, dicentes: Domine, ne longe facias auxilium tuum a me, ad defensionem meam respice. Manifead Dominum, dicentes: Domine, ne longe facias auxilium tuum a me, ad defensionem meam respice. Manife
Abbreviated transcription (Latin):
notitiã &d egcł ae corpore salutifere compescuit : Ex quare & gaudendũ nob̵ ẽ & dolendũ Gaudendũ
quippedecorrectione facinoris. dolendũ ũ deca sufris. Sed qm̃ plerũq alterius casus alteriussol&
ẽẽ cautela Hlocquis quis cadere timeat attendat aditũ hosti ñ pbeat. Nput& latere qđagit᷑: Hact &eñĩ¬
ut c̃traom̃s hostis insidias quisq debeat eẽ. sollicitꝰ nedũ nunũ uincit superet᷑ in altero Na&trenus
hostis quimunita loca cupitinuedere pugnandiaste sicutit᷑. latent᷑ quidẽ ponitinsidias & adunius
seloci expugnationẽ tõt̃ ostendit. Vtdũ ad defensionẽ loci ilius ubi instat periculũ euenit᷑ Locaalia
deqͥbinullaẽ suspicio capiant᷑ : Ecceuenit utqͥ cognit̾ resistenti s uis tuterepulsusẽ . liten sobtineat qđ
certandoñ potuit: Sedlꝙ inbis õnib: diuine ꝓtectionis auxilio opusẽ uocecordis singulidamemus

Expanded text:
iae suae corpore salutifera illud incisione compescuit. Ex qua re et gnudendum nobis est, et dolendum Gaudendum quippe de correctione facinoris, dolendum vero de casu fratris. Sed quoniam plerumque alterius casus, alterius solet esse cautela, hoc quisquis cadere timet, attendat, aditum hosti non praebeat, non putet latere quod agitur. Nam Veriut contra omnes hostis insidias quisque debeat esse sollicitus, ne dum in uno vincit, superetur in altero. Nam et terrenus hostis, qui munita loca cupit invadere, pugnandi ante sic utitur: Latenter quidem ponit insidias, et ad unius loci se expugnationem totus ostendit, 790 ut dum ad defensionem loci illius ubi instat periculum convenitur, loca alia de quibus nulla est suspicio capiantur. Et evenit ut qui cognitus resistentis virtute repulsus est, latens obtineat quod certando non potuit. Sed quia in his omnibus divinae protectionis auxilio opus est, voce cordis singuli clamemus
Abbreviated transcription (Latin):
quia aco epis suis in pecitur nob̵ modo talia loquatur: Na quod se sedi apostoli¬
cae dicit subici. si quaculpa in ep̃is inuenitur. Nescioquisei ȩpis copus subiectus
non sit : Cũ uero culpa ñ exigit : om̃s sedmorationẽ humilitatis ȩquales sunt:
Cam̃ qđ urae frat̃nitatis plac& cũ p̃dicto elo quentissimo mastino loquimini: Vos
enĩ tractate quid agere debeat cuinos breuit̃ deccusa rescripsimus. Quia & ho¬
minib: in cognitis passimnos credere non debemus: Sitam̃ uos quieũ in psenti
conspicitis eũ loquendi fixius aliquid iudicatis. Vrãe hoccaritati cõmit¬
timus decuius amore in ompis dĩ gratia cesti sum qua e autẽ uos egisse non¬

Expanded text:
quia a coepiscopis suis impetitur, nobis modo talia loquatur; nam quod se dicit sedi apostoliquia a coepiscopis suis impetitur, nobis modo talia loquatur; nam quod se dicit sedi apostolicae subjici, si qua culpa in episcopis invenitur, nescio quis ei episcopus subjectus non sit. Cum vero culpa non exigit, omnes secundum rationem humilitatis aequales sunt. Tamen quod vestrae fraternitati placet, cum praedicto eloquentissimo Martino loquimini. Vos enim tractate quid agere debeat: cui nos de causa breviter rescripsimus, quia et hominibus incognitis passim nos credere non debemus. Si tamen vos qui eum in praesenti conspicitis, ei loquendum fixius aliquid judicatis, vestrae hoc charitati committimus, de cujus amore in omnipotentis Dei gratia certi sumus. Quae autem vos agitis, no
Abbreviated transcription (Latin):
rat̾nitatisurãe scripta suscepi inquib: dicatis mastrnũ uirũ eloquentissimũ
dea fricana ꝓuincia syracusis uenisse uobq aliquid secretũ locutũ fuisse:
Etquidẽ frat̾nitusura quotiens occasi onẽ repperit amorẽsuũ circabeatũ
p&rũ apłm non cessac ostendere : Vn deomni potentidõ gratius agimus
quia ubuilla ẽ nosillicabsentes ñinuenimus : Causã tam̃ dequaigit᷑ necdũ sci¬
te sura subtilius agnouit : In quodũ enĩ crimine .ui. ⁊ecenus primfuerat
accusatus : Et pissimus imperator cumiuxta statuta canonicaꝑ nosuo luit iudicari. ẜac
ceptis .x. aurili. Tunctheo dorus magister obstitit utminime fier& : Tam̃ pussimus
imperator ammonuit ut trans mitterem us: & quicquid ẽ& canonicũ faceremus :
Sed uidentes contrarietates hominũ eandem causam finire noluimus : Nunc
autẽ isdem prima aliqua de consilio suo loquit᷑: & ualde ẽ. dubiũ utrũ pure anceste

Expanded text:
raternitatis vestrae scripta suscepi, in quibus indicastis Martinum virum eloquentissimum 976 de Africana provincia Syracusas venisse, vobisque aliquid secretum locutum fuisse. Et quidem fraternitas vestra, quoties occasionem reperit, amorem suum erga beatum Petrum apostolum non cessat ostendere. Unde omnipotenti Deo gratias agimus, quia ubi illa est, nos illic absentes non invenimur. Causam tamen de qua agitur, necdum sanctitas vestra subtilius agnovit. In quodam enim crimine Byzacenus primas fuerat accusatus, et piissimus imperator eum juxta statuta canonica per nos voluit judicari. Sed acceptis decem auri libris, tunc Theodorus magister militum obstitit ut minime fieret. Tamen piissimus imperator admonuit ut transmitteremus, et quidquid esset canonicum faceremus. Sed videntes contrarietates hominum, eamdem causam finire noluimus. Nunc autem idem primas aliqua de consilio suo loquitur. Et valde dubium est utrum pure an certe,
Abbreviated transcription (Latin):
utiles constituim in quib: tam̃ alios ñ ꝓbamur imicuri: Ergour̃a caritus cũ
occasio dederit. ut ad catenensem ciuitatẽ ꝑgat uł in syracusana eccła cos
quos credit autintellegit. qui adehare murmurare potuer̃ facta conlocu¬
tione docec : & quasicdia exoccasione eo sinstruere ñ desistat : Nãde cons¬
tantinopolitana aeccła. qđ dicunt quiseũ dubit & sedi a postolicȩ. ẽẽ subiec¬
quos abinlicitis ꝓhibeo in bonoimitari paratus sũ: Stultus ẽ enĩ quuneo
seprimũ existimat : ut bona que uiderit discere contẽpnat

Expanded text:
utiles constituimus, in quibus tamen alios non probamur imitari? Ergo vestra charitas, cum utiles constituimus, in quibus tamen alios non probamur imitari? Ergo vestra charitas, cum occasio dederit ut ad Catanensem civitatem pergat, vel in Syracusana Ecclesia, eos quos credit aut intelligit, quia de hac re murmurare potuerunt, facta collocutione, doceat, et quasi alia ex occasione eos instruere non desistat. Nam de Constantinopolitana Ecclesia quod dicunt, quis eam dubitet sedi apostolicae esse subjecquos ab illicitis prohibeo, in bono imitari paratus sum. Stultus est enim, qui in eo se primum existimat, ut bona quae viderit discere contemnat
Abbreviated transcription (Latin):
undeh abent ergohodie ut subdia coni in eis in tonicis ꝓcedent. Nisiquia hoc
amatresuaromana aeccła ꝑceper̃ : &rriederson autẽ nos neq diximus.
nequedicimus sicut a grecis dr̃ quia in grecis om̃s simuldicunt. Apud nos autẽ
grecos. nullo modo dr̃ : In cotidianis autem missis alii quedici solent tacemus.
diutius occupemur : Orationẽ uero domini cũ idcir comox post p̃cemdicimus quia
mos apłorũ fuit. ut adipsc̃ solũ modo orationẽ oblationis hostium consecrarent:
Etualdemihi in conueniens ui sũ ẽ : ut p̃cem quã scolasticus composuerat suꝑ
oblationẽ diceremus . Etipsam traditionem quã redẽptornre cõposuit suꝑ
eius corpus & sanguinẽ ñ diceremus: s & dominicaoratio apud grecos. ab
omni populo dr̃ : Apud nos uero a solosacerdote : Inquo ergo grecorum
c̃suetudines secutisum: quia aut ueteres nr̃as reparauimus. aut nouas. &

Expanded text:
Unde ergo habent hodie ut subdiaconi in lineis tunicis procedant, nisi quia hoc a matre sua Romana Ecclesia perceperunt? Kyrie eleison autem nos neque diximus neque dicimus, sicut a Graecis dicitur, quia in Graecia omnes simul dicunt, apud nos vero ar, quod apud Graecos nullomodo dicitur. In quotidianis autem missis alia quae dici solent tacemus, diutius occupemur. Orationem vero Dominicam idcirco mox post precem dicimus, quia mos apostolorum fuit ut ad ipsam solummodo orationem oblationis hostiam consecrarent. Et valde mihi inconveniens visum est ut precem quam scholasticus composuerat super oblationem diceremus, et ipsam traditionem quam Redemptor noster composuit super ejus corpus et sanguinem non diceremus. Sed et Dominica oratio apud Graecos ab omni populo dicitur, apud nos vero a solo sacerdote cantatur. In quo ergo Graecorum consuetudines secuti sumus, qui aut veteres nostras reparavimus, aut novas et
Abbreviated transcription (Latin):
nimerum laborantibu s omnidebeat ad nisum concurrere Nontam abreẽ isi sollicitud inẽ iugnu msnit¬
ur̃ episolerũmirũ ser mopul sauert: Quicsicut ignis aura flante fitgrandior: liton ȩmꝰ¬
us fudit com̃detione ꝓficiunt: Quicugitur redeptorinti gratiaicoo perant tuntado
ang lorum gente ahx pĩane fidei gratiã multi tudo conuertitur. u treuerentisimꝰ cõmunis
posse sufficere : aliquantos ad eum monachos cum dilectisimis & commuib: . filis lau¬
rentio prbro & mellito abbate p̃uidimꝰ transmitendos : ł tideo frat̃ nitas eisurã caritatem quã
dec& & ibeat : atq ita illis ubi cumq neces sefuerit auxili arifestin&. Quatenꝰ dum uob̾ opita¬
& uos solaciorum & ibitione in causa ꝓ quit directi sunt possitis partici pes inueniri.

Expanded text:
a animarum laborantibus, omni debeat adnisu concurrere, non tamen ab re est, si sollicitudinem vestolarum nostrarum sermo pulsaverit, 1145 quia sicut ignis aura flante fit grandior, ita bonae mestudia commendatione proficiunt. Quia igitur, Redemptoris nostri gratia cooperante, tanta de Anglorum gente ad Christianae fidei gratiam multitudo convertitur, ut reverendissimus communis posse sufficere, aliquantos ad eum monachos cum dilectissimis et communibus filiis Laurentio presbytero, et Mellito abbate praevidimus transmittendos. Et ideo fraternitas vestra eis charitatem quam decet exhibeat, atque ita illis ubicunque necesse fuerit auxiliari festinet, quatenus dum vobis opitucongaudeant, et vos solatiorum exhibitione in causa pro qua directi sunt possitis participes inveniri.
Abbreviated transcription (Latin):
loriosus filius nr̃t gregorius exp̃fectis scũ aria beatorũmartrrũ indiocesis
ura e locis qui escentium sibi postulat debere concedi : inquorũ honorem
deriis exnr̃a uos p̃ceptione conuenit oboedire .: utdeuotionis suae in conse¬
cratione quã postulat potiatur effectum.

Expanded text:
loriosus filius noster Gregorius expraefectus sanctuaria beatorum martyrum in dioecesis vestrae locis quiescentium sibi postulat debere concedi, in quorum honorem deriis ex nostra vos praeceptione convenit obedire, ut devotionis suae in consecratione quam postulat potiatur effectu.
Abbreviated transcription (Latin):
GREE ELEMENTINE EATRICI A
mandũ presbiterũ a sorentinis adepiscopatũ gloriasa filia electũ eẽ cognoscas: Quẽ ex
huc scripsimus deberetrans mitti contristarideeius absentia non debetis. Quia nec
ab scedere credit᷑. quim̃ te nob̵ cũ ẽ : Et qm̃ pastorẽ quȩrentib his qui ubbis olimplacu¬
it gratus est: Omni potentẽ dm̃ benedicentes. xp̃iana magis in hoc deuotione gcui¬
dete . etut ad noscelerius alius ꝓfuturus ueniredebeat hilariter stud&e: Quia
sincerecharitatis est exultare: quandohis quidiligit᷑ ad hocuo cat᷑ ut crescat¬

Expanded text:
em Clementinae, Patriciae: « Amandum, presbyterum, a Surrentinis ad episcopatum, gloriosa filia, electum esse cognoscas. Quem quia huc scripsimus debere transmitti, contristari de ejus absentia non debetis, quia nec abscedere creditur, qui mente vobiscum est. Et quoniam pastorem quaerentibus, is qui vobis olim placuit, gratus est: omnipotentem Deum benedicentes, Christiana magis in hoc devotione gaudete. Et ut ad nos celerius aliis profuturus venire debeat, hilariter studete: quia sincerae charitatis est exsultare, quando is qui diligitur, ad hoc vocatur ut crescat
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ñ neglegi sed magis unaquidem cũeis quorũ intẽ. causa omnino districta
& sollicite uolum̃ ꝑserutari ut aut feriatiundictaculpabilem. aut ab soluat
ueritas in nocentẽ: Si aut̃ nullus in ueniri potuerit qui contraeũ hocqđ solus
ipse phibefasserat. hortam̃ nagnifice filiutamemoratimonasterii abbatisq
ipsius teaduersittite contineas : Et potius tuitionẽ illis & ꝓpt dm̃ caritatẽ m¬
pendas: Et si quidẽ undea nimiurĩ fortassis offensi sunt ꝓ nrã eiu s int̃uentio¬
ne renitate: Ctitauos sic̃ xp̃ĩ anosconuenit & prudente sin eorũ magis iuuamine

Expanded text:
hoc non negligi, sed magis una quidem cum eis quorum interest, causam omnino districte hoc non negligi, sed magis una quidem cum eis quorum interest, causam omnino districte et sollicite volumus perscrutari, ut aut feriat vindicta culpabilem, aut absolvat veritas innocentem. Si autem nullus inveniri potuerit, qui contra eum hoc quod solus ipse perhibes asserat, hortamur, magnifice fili, ut a memorati monasterii abbatisque ipsius te adversitate contineas, et potius tuitionem illis et propter Deum charitatem impendas. Et si quid est unde animi vestri fortassis offensi sunt, pro nostra eis interventione remittite; et ita vos, sicut Christianos convenit et prudentes, in eorum magis juvamine
Abbreviated transcription (Latin):
Qoͣ si itaẽ contristamur. et uel de nram sapientiã miramur : Nã silicitũ putatis
utaliorũ culpa alii sit nociua : multi huicpossunt crimini subiacere: Diuersoꝵ
enĩ nobiliũ serui multarũ ecclesi arũ derici: diuersorũ monas teriorũ monachi:
multorũ iudicũ homines sȩpesehostib: tradideruas : Ergosi hoc credit᷑ seruorũ
culpa sunt et crimine constituti: Nũ qiđ & dieb: magnitudinis tuae multideci¬
uitate inqua consistis ad langobardos milites fugit non lapsi sunt : et quistantae
discretionis tata quepos sit stultitiȩ repperiri ut eorũ iniquitatẽ tibi estimet
applicandũ . ł lecita quesollicite pensa at que exte aliorũ causcis existima. et in quo¬
rundã aduersitates falsis suspitionib: ñducaris : Siuero aliquis est quid ep̃dicti
monasterii ab bateposit aliquid dicere qđ cad culpã reatũq eius ꝑtineat : nos

Expanded text:
Quod si ita est, contristamur, et valde vestram sapientiam miramur. Nam si licitum putatis Quod si ita est, contristamur, et valde vestram sapientiam miramur. Nam si licitum putatis ut aliorum culpa aliis sit nociva, 1049 multi huic possunt crimini subjacere. Diversorum enim nobilium servi, multarum Ecclesiarum clerici, diversorum monasteriorum monachi, multorum judicum homines, saepe se hostibus tradiderunt. Ergo si hoc creditur, servoruculpa sunt et crimine constituti. Nunquid et diebus magnitudinis tuae multi de civitate in qua consistis, ad Langobardos milites fuga non lapsi sunt? Et quis tantae indiscretionis, tantaeque possit stultitiae reperiri, ut eorum iniquitatem tibi aestimet applicandam? Haec itaque sollicite pensa, atque ex te aliorum causas aestima, ut in quorumdam adversitates falsis suspicionibus non ducaris. Si vero est aliquis qui de praedicti monasterii abbate possit aliquid dicere, quod ad culpam reatumque ejus pertineat, nos
Abbreviated transcription (Latin):
lap̃positoꝵ sollicitudo utilis : Illaẽ cautela laudabilis inquantotũ
ratio agit & furor sibi niliundicat: Res tringendaergosubratione po¬
testas est : nec quicquã agendũ prius quã concitata ad tranquillitatẽ
mens redeat: Na m cõmotionis tẽporei ustũ putat ira qđ fecerat: seruenit
itaq aad nos magnitudi nẽtuã usquead hoc eẽ. imp&u furdris inpulsam
ut ñ solũ frangi ianuas monas terii scĩ arthangłi: uerũ edã diripi exin¬
de qđ ibuinuentũ ẽ feceris : In suꝑaut̃ sic contra abbatẽ eiusdem monasteru
dicerisexar sissȩiutnis occultaons seira cundiactue tẽporelatius set nonleue discrim̃ incurrer&:
Deniqueutmetutuo ꝑterritus dedomo inquase olim recepst̃rat. ex irenunc usqueñ audeat:
quod ne frustrafecis se forsi tan uideris. fugãmonachi ipsius quiadostes habiit ad eius
quantũ a nosplatũ est crim̃ in pingis asserens quod cũ ipsius uoluntate fugiuerit.

Expanded text:
aepositorum sollicitudo utilis, illa est cautela laudabilis, in qua totum ratio agit, et furor sibi nihil vindicat. Restringenda ergo sub ratione potestas est, nec quidquam agendum prius quam concitata ad tranquillitatem mens redeat. Nam commotionis tempore, justum omne putat ira quod fecerit. Pervenit itaque ad nos magnitudinem tuam usque ad hoc esse impetu furoris impulsam, ut non solum frangi januas monasterii sancti Archangeli, verum etiam diripi exinde quod ibi inventum est, feceris. Insuper autem sic contra abbatem ejusdem monasterii diceris exarsisse, ut, nisi occultans se iracundiae tuae tempore latuisset, non leve discrimen incurrisset, denique ut metu tuo perterritus de domo in qua se olim receperat exire nuncusque non audeat. Quod ne frustra fecisse forsitan videreris, fugam monachi ipsius qui ad hostes abiit ad ejus, quantum ad nos perlatum est, crimen impingis, asserens quod cum ipsius voluntate fugerit.
Abbreviated transcription (Latin):
agendum ẽ ut eã sin eali qͣ faciat dilatione restitu: Quẽ credimus hocquiaboñ
omninouir eẽ dicitur. sinemora ftaeturũ: Quod si forte quod ñ credimus aliqͣ
ocfuerit excusatione dilatũ : Tunc etiã publice contesttandus est. atquȩ ꝓhoc¬
fraternitas nob urã renuntiet. ut ex inde in urbem regiã scribamus. Quate¬
nus qđ fieri honeste neglegitur. eaqua dignũ ẽ. ultione plectat᷑¬
GRG. ROMANO. DEEEN SORE NR̃O SICILIAP
sũ uilẽ reddit etreuerentiã sacerdo talem. ad nihil adstatĩ. ut eperientia
tua hoc p̃ceptũ susceperit : eũ ita ad reuertendum districtuex secutione
cõpellat. Quatenus ei illic teinsistente quinq: dieb subqualib& excu¬
satione inmorari ñ liceat Nesi quo lib& modo eũ ibidẽ morã habere ꝑmi¬
seris cũ ipso apud nos grauut̃ incipias eẽ culpabilis

Expanded text:
agendum est, ut eam sine aliqua faciat dilatione restitui, quem credimus hoc, quia bonus agendum est, ut eam sine aliqua faciat dilatione restitui, quem credimus hoc, quia bonus omnino vir esse dicitur, sine mora facturum. Quod si forte, quod non credimus, aliqua hoc fuerit excusatione dilatum, tunc etiam publice contestandus est. Atque fraternitas nobis vestra renuntiet, ut exinde in urbem regiam 1047 scribamus, quatenus, quod fieri honeste negligitur, ea qua dignum est ultione plectat Romano defensori nostro Siciliae. sum vilem reddit, et reverentiam sacerdotalem annihilat, statim ut experientia tua hoc praeceptum susceperit, eum ita ad revertendum districta exsecutione compellat, quatenus ei illic te insistente quinque diebus sub qualibet excusatione immorari non liceat; ne si quolibet modo eum ibidem moram habere permiseris, cum ipso apud nos graviter incipias esse culpabilis
Abbreviated transcription (Latin):
ternitas urã contristacto s intellegat: Curtantũ prigra ualderes extite¬
rit ut anteudnos prauitas quã correctio ꝑueniret Quaestusitaque ẽ.
qđ cognatũ eius cui aliquando petrus quidam ne quis simi diabolico instinc¬
tudemonũ gire suas erat at quea gratioso notarionrõ fuerat mutatahabitu.¬
et unde ouierat reuocata ne quissimusuir iniqua suasione demonasterio
rursus eiciens apud senuncusque in pudiceretineat: Exquareuclde nos
sicut diximustua desidia contristauit : curnecdũ in monasterio reuoca¬
tasit acretrusa . Vel nuncergo p̃posititui consideratio. et telus tecasti¬
tatis accendat : Id sum mopere modis quibus potueris studere ut aspe¬
ritate quã detante iniquitatis ꝑ petratione concepimꝰ. Cius titius
ueleas p̃ceptione mollire : Nã etuitali defensori p̃cipimꝰ : ut nob hac
incausa solaciari non differat: Sed quia memoratus petrus ab homine filii nr̃i mag¬
nifici filoxeni dicit᷑ defensari: apud eũ uobcũ omnistudio et caritate in stant̃

Expanded text:
ternitas vestra contristatos intelligat, cur tam pigra vel deses exstiterit, ut ante ad nos facti pravitas quam correctio perveniret. Questus itaque est quod cognatam ejus, cui aliquando Petrus quidam nequissimus diabolico instinctu de monasterio exire suaserat, atque a Gratioso notario nostro fuerat mutato habitu unde exierat revocata, nequissimus vir iniqua suasione de monasterio rursus ejiciens, apud se nuncusque impudice retineat. Ex qua re valde nos sicut diximus, tua desidia contristavit, cur necdum in monasterium revocata sit ac retrusa. Vel nunc ergo propositi tui consideratio et zelus te castitatis accendat id summopere modis quibus potueris studere, ut asperitatem quam de tantae iniquitatis perpetratione concepimus, ejus citius valeas correctione mollire. Nam et Vitali defensori praecipimus ut vobis hac in causa solatiari non differat. Sed quia memoratus Petrus ab homine filii nostri magnifici Philoxeni dicitur defensari, apud eum vobis cum omni studio et charitate instanter
Abbreviated transcription (Latin):
domino aptosc̃tẽpre suggerenda ut abanima ab imperio atq afilussuis talehoc tam̃q peccati
pondus amoueat: quiscio qm̃ dicturus ẽ qui nob̵ initalie in expensis trans mittit̃ quicquid
catuliqua ad mixtione colligunt᷑ p̃cipiantergo serenissimidomin: niblcupeccato collig

Expanded text:
domino apto sunt tempore suggerenda, ut ab anima sua, ab imperio atque a filiis suis tale hoc tantumque peccati domino apto sunt tempore suggerenda, ut ab anima sua, ab imperio atque a filiis suis tale hoc tantumque peccati pondus amoveat. Qui scio quoniam dicturus est quia nobis in Italiae expensis transmittitur quidquid cati aliqua admistione colliguntur. Praecipiant ergo serenissimi domini nil cum peccato colligi.
Abbreviated transcription (Latin):
uendendossufficiant : Vndefitiutdereliota piare publica possessores eiꝰ dẽ in sule adnefan¬
dissimã longo bardorũ gentẽ cogunt᷑ effugere : Quiden ĩ grauius quid erud elius ab arbaris pati
posst̃ quã ut constricti atq c̃pressi suosuen derefilios compellant᷑ : In sicilia autẽ in sulas tepha¬
ñ quidẽ marinarũ carthularius tanta p̃iudicia tantasq: oppressiones operaridr̃ inuadendo
loca singulorũ atq: sinedictione causcrum ꝑpessiones ac dom̃titulos ponendo ut siutlimacta ci
singula quȩ ad me ꝑ uenert̃ dicere. Magno uolumine hȩc explereñ possim quȩ oma serenis¬
sima domina solert̃ aspiciat. &oppressorũ gemit᷑ compescat : Haecenĩ ego ad pissimas aures
uras ꝑuenisse non suspicor : Nãsi ꝑuenire potuissenti nuncusq: non ꝑ mansissent que pussimo

Expanded text:
vendendo 769 sufficiant. Unde fit ut, derelicta pia republica, possessores ejusdem insulae ad nefanvendendo 769 sufficiant. Unde fit ut, derelicta pia republica, possessores ejusdem insulae ad nefandissimam Langobardorum gentem cogantur effugere. Quid enim gravius, quid crudelius a barbaris pati possunt quam ut constricti atque compressi suos vendere filios compellantur? In Sicilia autem insula Stephanus quidam, marinarum partium chartularius, tanta praejudicia tantasque oppressiones operari dicitur, invadendo loca singulorum, atque sine dictione causarum per possessiones ac domos titulos ponendo, ut si velim acta ejus singula quae ad me pervenerunt dicere, magno volumine haec explere non possim. Quae omnia serenissima domina solerter aspiciat, et oppressorum gemitus compescat. Haec enim ego ad piissimas aures vestras pervenisse non suspicor. Nam si pervenire potuissent, nunc usque minime permansissent. Quae piissimo
Abbreviated transcription (Latin):
userenissimã domimnã sciam decelesti patria atqanimesuȩ uita cogitare culpã me cõmictere uehem̃ ter
cognouissent eosq: adhuc prauegentilitatis moreidolorũ sacrificiis deseruire & eiꝰ dẽin sule sacerdo ter
ad p̃dicandũ redẽptoremnr̃m torpentes existere : Vnĩ illicexitaliȩ ep̃is misi quimultosgentilũ ad
fidemnd ño cooperante ꝑdux̃ : Sed quidam remmibi sacrilegã nunciauit ꝙ hi quiin ea idolisimmo¬
lant iudici p̃miũ ꝑsoluunt . & hoc eis facereliceant quorũ dũ quidẽ baptizatrẽẽnt. & ic̃ immolare
idolis desuissent. adhucabeodẽ in sulȩ iudice&iã postbaptismu illud p̃miũ exigitur qđ dariprius
ꝓidolorũ immolatione consueuerant: quẽcũ p̃dictꝰ ep̃s increpur& tantũ se suffragiũ ꝓmisse
respondit. Vt nisi decausis &iã talib: impleri ñ possit : Corsi cauero insula tantanimietatẽ exi¬
gentiũ & grauamin ep̃mit᷑ exactionũ ut ipsi quuilla st̃ eadẽq: exiguunt᷑ Complere uix filiossuos

Expanded text:
Cum serenissimam Dominam sciam de coelesti patria atque animae suae vita cogitare, culpam me committere vehementer cognovissem, eosque adhuc pravae gentilitatis more idolorum sacrificiis deservire, et ejusdem insulae sacerdotes ad praedicandum Redemptorem nostrum torpentes existere: unum illuc ex Italiae episcopis misi, qui multos gentilium ad fidem, Domino cooperante, perduxit. Sed quidam rem mihi sacrilegam nuntiavit, quia hi qui in ea idolis immolant judici praemium persolvunt, ut hoc eis facere liceat. Quorum dum quidam baptizati essent, et jam immolare idolis desivissent, adhuc 110 ab eodem insulae judice, etiam post baptismum, praemium illud exigitur quod dari prius pro idoloruium promisisse respondit, ut nisi de causis etiam talibus impleri non possit. Corsica vero insula tanta nimietate exigentium et gravamine premitur exactionum, ut ipsi qui in illa sunt eadem quae exiguntur complere vix filios suos
Abbreviated transcription (Latin):
Su ꝑ astraceli ex altabo soliũ meũ : sede bom monte testam̃ti in laterib: aquilomis ascenda suꝑ alti
minis elatione maculari neqi tum ꝑ uerso uocabulo ullũ quo quo modo p̃beatis ad sensũ atqi hoc
in causa nequaquã me pietus ura dispiciant. quia &si in peccata gregorii tantast̃ utpaticalia
Vigintiiam & septẽ an nos ducimꝰ qđ in hacurbe int longobardorũ gladiosuium : quibiquã
multa abbacecła cotidienis diebierogant᷑ utint̃ osuiuere possimꝰ suggerendanst edbreuit̃

Expanded text:
Super astra coeli exaltabo solium meum, sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, et ascendam sSuper astra coeli exaltabo solium meum, sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, et ascendam sminis elatione maculari, neque tam perverso vocabulo ullum quoquo modo praebeatis assensum, atque hac in causa nequaquam me pietas vestra despiciat, quia etsi peccata Gregorii tanta sunt ut pati talia Viginti autem jam et septem annos ducimus, quod in hac urbe inter Langobardorum gladios vivimus: quibus quam multa ab Ecclesia quotidianis diebus erogantur, ut inter eos vivere pos
Abbreviated transcription (Latin):
tionemea declinare studuit quiin haccausa euangłorũ & canonũ statuta humilitatis at qrectitu¬
dinis uerita tẽ defendo: Quia in rea p̃dicto fratre & c̃sacerdote meo contraeuangelicã sententiã con¬
suntom̃a. Dequoscriptuẽ : Nẽ sapientia rẽ prudentia n ẽ c̃siliũ contradm̃ : Et quidẽ sepe factus
scis simꝰ frt̃ serenissimo domino multas uadere conat᷑: sedbenea oui quia tanteille orationes ei & la¬
crimȩ nihileia quoquã c̃trarationẽ aut animã suã subripi ꝑmictunt : Tristetam̃ ualdeẽ. ut paci¬
ent̃ ferat᷑ . Quaten despectis onib: p̃dictꝰ fratr & coep̃sm̃s solus conet᷑ appella riep̃s : Sed in hacei.¬
suꝑbia quid aliudnis ꝓpinqua iamanti christi eẽ tẽpora designant᷑: Quiaillũ udelic& imitat᷑¬
quis ptis in socitdi gaudio angłorũ legionib: adculm̃conatꝰ ẽ. singularitatisȩ erum peredicens :

Expanded text:
tione mea declinare studuit, qui in hac causa Evangeliorum et canonum statuta humilitatis atque rectitutione mea declinare studuit, qui in hac causa Evangeliorum et canonum statuta humilitatis atque rectitudinis virtute defendo. Qua in re a praedicto fratre et consacerdote meo, contra evangelicam sententiam, consapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum . Et quidem saepe praefatus sanctissimus frater serenissimo domino multa suadere conatur; sed bene novi quia tantae illae orationes ejus et lacrymae nil ei a quoquam contra rationem, aut animam suam subripi permittunt. Triste tamen valde est ut patienter feratur, quatenus, despectis omnibus, praedictus frater et coepissuperbia quid aliud nisi propinqua jam Antichristi esse tempora designantur? » Et in epistqui spretis in sociali gaudio angelorum legionibus ad culmen conatus est singularitatis erumpere, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
& benedictiones seducunt condunmnocentiũ quiues sequidẽ despectist̃ sed corden sunt Etqu a
sun boemundo cuncta dispiciunt s ed tam̃ eaqimundist̃ cuncti simuladipisciquer̃t. Quin¬
dignosse omnih ominib fatent᷑ sed priuatis uo cabulis conteptiẽt̃ nom possunt quiaillud
domino uniuersomundo p̃cẽ conscicuitilli ꝑfauorẽiustitiȩ suu famulatõ reddat aquoius
ture potestatis accepit ut quanto uerius in ex secutione ueritatis auctoriominiũ seruit:
tentosecurius cõmissio sibi mundo dominet̃ : Eretereuindicoquapisimdominiscripta suscpi
utcũ fratre& consacerdore meo iohanne debeã tẽ pacificus : It quide sireligiosũ dominũ¬
salem epm appellat itaut scĩe memoriȩ decessouis incitẽpore ad scribise insinodo taliboc
su plo uocabulo facere qualiscuncta actuillius sinodisedetpostolicatradicente
soluta st̃ : Tris temihcdi quid deserenis simꝰ dominꝰ innuit qđ ñeũ corripuit qui suꝑbit sed memagis ab inteñ¬

Expanded text:
 benedictiones seducunt corda innocentium, qui veste quidem despecti sunt, sed corde tument. Et quasi in hoc mundo cuncta despiciunt, sed tamen ea quae mundi sunt cuncta simul adipisci quaerunt. Qui indignos se omnibus hominibus fatentur, sed privatis vocabulis contenti esse non possunt, quia illud domino universo mundo praeesse constituit, illi per favorem justitiae famulatum suum reddat a quo jus tantae potestatis accepit, ut quanto verius in exsecutione veritatis auctori omnium servit, tanto securius commisso sibi mundo dominetur. Praeterea indico quia piissimi domini scripta suscepi, ut fratri et consacerdoti meo Joanni salem episcopum appellet, ita ut sanctae memoriae decessoris mei tempore adscribi se in synodo tali hoc superbo vocabulo faceret: quamvis cuncta illius synodi, sede apostolica contradicente, soluta sint, triste mihi aliquid serenissimus dominus innuit, quod non eum corripuit qui su
Abbreviated transcription (Latin):
nes cente ordiatusẽ. Et factaresẽ ques ubnullis anterioris principib: euenit : Quo ego audien s adeundẽ
p̃uaricatorẽ qui in ordinate ordinat᷑ ẽ. ꝓtinꝰ misi u tõmi no misscrũ solẽpnia celebrare nullomodo p̃su¬
mer& nisi prius acserenssimis dominis cognoscerẽ si hoc fierupsi iussissent . qđ ei subint̃positione
denudata sufcdesi sp̃mia multa p̃bere dr̃ nuncusq missas facere p̃sumit : adq: ad meuenire scđm
iussionẽ dominorũ noluit : Ego aut̃ p̃ceptioni pietatisei. oboediens eidẽmaximo qui men esciente
ordinat ẽ hoc qđ in ordinatione sua me utresponsalẽ meũ p̃termitere p̃sup̃sit. ita exorde
lixui acsime auetorifuericordinatus : Alia uero ꝑuersa illus scilic& mala corporaia que cognoui

Expanded text:
tus est; et facta res est, quae sub nullis anterioribus principibus evenit. Quod ego audiens, ad eumdem praevaricatorem qui inordinate ordinatus est protinus misi, ut omnino missarum solemnia celebrare nullo modo praesumeret, nisi prius a serenissimis dominis cognoscerem, si hoc fieri ipsi jussissent. Quod ei sub excommunicatdenudata sua ecclesia, praemia multa praebere dicitur, nunc usque missas facere praesumit, atque ad me venire secundum jussionem dominorum, noluit. Ego autem praeceptioni pietatis eorum obediens, eidem Maximo, qui, me nesciente, ordinatus est, hoc quod in ordinatione sua me, vel responsalem praetermittere praesumpsit, ita ex corde l
Abbreviated transcription (Latin):
uido Vindenece ssec̃ cudi auxilio periculo s uccurrere : pecogat᷑ excedendo peccere
dide qũelico sepensa ex quanto dolor esunt ꝑuenitu ero ame quia transmsit nescioquẽ
dericũ quidicer& quiamaldus ep̃s in custodia ꝓsolidis occisussit: Deqularltnts eoquto
breuiter suggerts serenis simis dominis nri s q̃ulasiegoseruus corũ n morte tlongobar
noen emniscelere uoliussem. Hodielongobirdotĩgens netregeminecduces necco¬
mites habera atq in suma consusione ẽ ẽdiusa ded quiadm̃tim eo inmrteces uece

Expanded text:
vado. Unde necesse est cum Dei auxilio periculo succurrere, ne cogatur excedendo peccare. vado. Unde necesse est cum Dei auxilio periculo succurrere, ne cogatur excedendo peccare. Vide quae dico, 726 et pensa ex quanto dolore sunt. Pervenit vero ad me quia transmisit nescio quem clericum, qui diceret quia Malchus episcopus in custodia pro solidis occisus sit. De qua re unum est quod breviter suggeras serenissimis Dominis nostris, quia si ego servus eorum in morte Langdorum me miscere voluissem hodie Langobardorum gens nec regem, nec duces, nec comites haberet, atque in summa confusione divisa esset. Sed quia Deum timeo, in morte cujuslibet
Abbreviated transcription (Latin):
eciusa maximi p̃uaricatoris quidactũsit cognouisti : sed postquã serenissimꝰ dõnus im̃pr
iussiones tranismis ẽ utor dinariminime debuiss&: Tunc ad altiorem suꝑbiã crupit :
Nã lomines glor iosi uiriromani patricii qui abeo p̃mia acceper̃ eũq itaor dinari fece¬
nnt antanius ubdaconẽ & rectorepatrimomi nisifugissec occideront : Egoait epłas
transmisi postquã eũ ordinatũ contrarationẽ cognoui. &c̃tra c̃suetudinẽ ut misscrũ
solep̃nia celebrareñ p̃sumeretinisi prius aserenissimis dõnis cognoscerẽ qͥđdetĩ ꝑsona
uississent: Quae scriptamea publicerelecta t inciuitateposita publice scindi fecit atq:
in contẽptu sedis a postolicȩ aꝑtus exiliuit : Qd ego quadit̃ paciur scis qui ante paratior
sumori quãbeati p&ri etłim meis dieb denegtri : Mores autem eos beneb abes cog¬
nitos quiadiuporto sedsi semel deliberauero nom portare contraom̃a pericule letus

Expanded text:
causa Maximi praevaricatoris quid actum sit cognovisti. Sed postquam serenissimus domnus imperator jussiones transmisit ut ordinari minime debuisset, tunc ad altiorem superbiam erupit. Nam homines gloriosi viri patricii Romani ab eo praemia acceperunt, eumque ita ordinari fecerunt, ut Antonium subdiaconum et rectorem patrimonii nisi fugisset occiderent. Ego autem epistolas transmisi, postquam eum ordinatum contra rationem cognovi, et contra consuetudinem, ut missarum solemnia celebrare non praesumeret, nisi prius a serenissimis dominis cognoscerem quid de ejus persona jussissent. Quae scripta mea publice relata, vel in civitate posita, publice scindi fecit, atque in contemptum sedis apostolicae apertius exsiliit. Quod ego qualiter patiar scis, qui sum mori quam beati Petri aecclesiam meis diebus degenerari. Mores autem meos bene habes cognito
Abbreviated transcription (Latin):
Sedsi om̃ ptedõ disponente conueero ad cunta que mibis cripsi subtilic̃ respon¬
heretici sensũ recipere : uł a tomo scae memorie leonis ꝓdecessoris nr̃iin aliquo deuiare : Sed que¬
cũq asc̃ĩs quattuor srnodi sint definita recipimꝰ & quecũq reꝓbata st̃ condẽ p̃namꝰ: Excel¬
sororieĩ. tres anulos transmisi : Duos cũ acintbis & unũ cũ albula quȩ eis petoꝑuosdari
Vtacpudeos nrã caritas exurã excellentia condiat᷑ : Pat̃na p̃terea caritate s oluentes
quateñ mercedẽ populiin nocentis quuns candalo perire potest ante conspectũdĩ it
Aesipiscentib: fratrib: & cids a lubre se consiliũ conuestentib: Nonest CORCΥRA¬
neganda benignitas neplus in ep̃orũ mentib: culpa uid eatur possequã caritas:

Expanded text:
Sed si omnipotente Deo disponente convaluero, ad cuncta quae mihi scripsit subtiliter responhaeretici recipere, vel a tomo sanctae memoriae Leonis praedecessoris nostri, in aliquo deviare; sed quaecunque a sanctis quatuor synodis sunt definita recipimus, et quaecunque reprobata sunt condemnamus. Excelsorori ejus tres annulos transmisi, duos cum hyacinthis, et unum cum albula, quae eis per vos peto dari, ut apud eos nostra charitas ex vestra excellentia coocetis, quatenus mercedem populi innocentis, qui in scandalo perire poterat, ante conspectum Dei, inter esipiscentibus fratribus et ad salubre se consilium convertentibus non est neganda benignitas, ne plus in episcoporum mentibus culpa videatur posse quam charitas
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ñ prograuiculpa grauit̃ aduersatus sũ cũq a metris tema maricatũ q: reppuli ñ leuit̃ in mea co¬
gitatione mordeat etscripsi domnoe p̃outeum retrans iit teredebuiss& siuellet. sed omnino noluit

Expanded text:
rvum non pro gravi culpa graviter adversatus sum, eumque a me tristem amaricatumque repuli, non leviter in mea corvum non pro gravi culpa graviter adversatus sum, eumque a me tristem amaricatumque repuli, non leviter in mea cogitatione mordear. Et scripsi domno episcopo ut eum transmittere debuisset, si vellet, sed omnino noluit
Abbreviated transcription (Latin):
placuerit cõmunicsilio ꝑtratem̃ utrũpse illicreũti analt̃in locotuo illied ebeatordinari: Bene¬
natũuero  notariũ parit̃trans misiutin panurmitana parte locũtuũ in patrimonio quordusq:
omp̃s ds̃ordin& qđ ciplacuerit ipsec̃seruet : Romanũ deleuitatesia uehem̃ t̃ increpaui quiasiẽnc̃
repperi incenothocio quod tenuit solis magisutilitatib: quãmercedib: occupatus fuit: &ideo
si fortasse tibiuisũfucritlocotuo ipsũ relinquere : Videquẽ ad modũeũ ã monendo ettrendo p̃¬
munias ut sciat secucarusticos pie ets ollicite agere. et circa ex tranecs eturbanosemutare in
mitana autem partelociseruatoremtuũ mesufficicelogisse : Videreuoloq uodips esiracusane
Pensiones quoq nonȩ. edecimcindictionum quas egisti etta tionesonis pariterde portae

Expanded text:
placuerit, communi consilio pertractemus utrum ipse illuc reverti, an alter in loco tuo illic debeat ordinari. Beneplacuerit, communi consilio pertractemus utrum ipse illuc reverti, an alter in loco tuo illic debeat ordinari. Benenatum vero notarium pariter transmisi, ut in Panormitana parte locum tuum in patrimonio, quoadusque omnipotens Deus ordinet quod ei placuerit, ipse conservet. Romanum de levitate sua vehementer increpavi, quia sicut nunc reperi, in xenodochio quod tenuit magis suis utilitatibus quam mercedibus occupatus fuit. Et ideo si fortasse tibi visum fuerit, loco tuo ipsum relinque. Vide quemadmodum eum terrendo et admonendo praemunias, ut sciat se circa rusticos pie et sollicite agere, et circa extraneos et urbanos se in omnmitana autem parte loci servatorem tui me sufficit elegisse. Et videre volo quod ipse in Syracusana Pensiones quoque nonae et decimae indictionis, quas exegisti, et rationes omnes pariter deporta.
Abbreviated transcription (Latin):
ut excultura terrȩ ferre a liquid utilitatis possint : A eram̃ ta uero omnia quȩ sue insiracusis
siuemn panurmouris ecdesi astici eẽ possint distrabend acs̃prius quã ipsa uetustatefundit᷑pereant:
Veniente autẽ fratre crria coseruodĩ deroma deillo subtilitrequisiui sicũtua conscientia fuerit deac¬
cipiendo p̃mio incaus a mulieri s cuius declocut᷑ quodisdefrat̃ita sedix tereferente cognouis se quia
exteinmiss ẽ ut quis eẽt ad conferendũ p̃miũ inmissor ꝓbccr& : Quodergocredimox q eũ ingratia
posui : Conlaudans corã õnib: fidẽ ci quia ita se inobsequio tuo fidelitgesserit: Queid circo ad tecȩle¬
rtcretrans misi quia uero multu festinas etego quãuis egrotꝰ teudere desidero q̃uemipse inõnib:
ꝓbatũ habes locotuo in syracusana parterelinque etipsead meuenire festina : Vtsiõni potentidõ

Expanded text:
ut ex cultura terrae ferre aliquid utilitatis possint. Aeramenta vero omnia quae vel in Syracusis, ut ex cultura terrae ferre aliquid utilitatis possint. Aeramenta vero omnia quae vel in Syracusis, vel in Panormo, juris ecclesiastici esse possunt, distrahenda sunt priusquam ipsa vetustate funditus pereant. 593 Veniente autem fratre Cyriaco servo Dei Romam, de illo subtiliter requisivi si cum tua conscientia fuerit de accipiendo praemio in causa mulieris cujusdam locutus. Quod idem frater ita se dicit, te referente, cognovisse, quia ex te immissus est, ut quis esset ad conferendum praemium immissor probaret. Quod ego credidi, moxque eum in gratiam posui, collaudans coram omnibus fidem ejus, quia ita se in obsequio tuo fideliter gesserit, quem idcirco ad te celeriter retransmisi. Quia vero multum festinas, et ego quamvis aegrotus videre te desidero, quem ipse in omnibus probatum habes, loco tuo in Syracusana parte derelinque, et ipse ad me venire festina, ut, si omnipotenti Deo
Abbreviated transcription (Latin):
dimissus : Quod sutã experientiatua eis & fundũ restituat. eteidem fundi deduab: indic
uo lo ut si quid deeis xp̃iani uoluerint ficri aliquanta eis pensi relaxentur : Quaten istobeneficio
puocaticalid eniderio et alua ssargant: Vaccas autem quaciã & ate sterilesr̃ ł boues nasculi
quiom nino eẽinutiles uidentur uendidebent uts alte corũ p̃tiũ ad aliquãutilitatẽ crescat: Greges
uero equarũ quosuald einutilit habemꝰ omis uolo distrahi & tantũ modo qua d ringentos iuuenio¬
resseruari ad foctum : Ex quibus quadringentis singulis conductorib: singulȩ cõmꝰdari debento :¬
quaten ex ipsis aliquid singulis annis reddant : Quadurũ ẽ ualde ut lx solidos pastorib: expendamꝰ
sicut diximꝰ partiantur alias distrahȩ & innũmũ reduc: Pastores uero ipsos ꝑ possessi ones ordina:

Expanded text:
dimissus. Quod si ita est, experientia tua eis et fundum restituat, et ejusdem fundi de duabus quasdimissus. Quod si ita est, experientia tua eis et fundum restituat, et ejusdem fundi de duabus quasvolo ut si qui ex eis Christiani voluerint fieri, aliquantum eis pensi relaxetur, quatenus isto beneficio provocati, tali desiderio et alii assurgant. Vaccae autem quae jam sunt aetate steriles, vel boves masculi qui omnino inutiles esse videntur, vendi debent, ut saltem eorum pretium ad aliquam utilitatem crescat. Greges vero equarum quas valde inutiliter habemus, omnes volo distrahi, et tantummodo quadringentas juniores servari ad fetum, ex quibus quadringentis singulis conductoribus singulae condonari debent, quatenus ex ipsis annis singulis aliquid reddant, quia durum est valores omnes, sicut diximus, partiantur, alia distrahe, et in nummum redige. Pastores vero ipsos per possessiones ordina,
Abbreviated transcription (Latin):
triituo cariinea in quaprius ordinatus esecdesiã reuertacris: Sinautẽ p̃distacuutas c̃tinucc
captiuuittis calamitate p̃mi titur. in hacinqua & a nob̵ in cardinatus es debeas edesiã ꝑ manere :
Prȩcipimꝰ autẽ neũ quã inlicitas ordinationes facias Nebigamũ qui uirginẽ ñ ẽ sortitus uxorẽ.¬
ꝓmouere : A fros passimuel in cognitosperegrinos ad ecdesi asticosordines tendentes. nulla¬
ratione suscipias quia a friquidem aliquimanichei. aliquirebaptizant : Peregriniuero
plurimi&iã inminorib: ordinib: constituti. fortiores desep̃tendis se honoris sepeꝓbatis¬
nimarũ magis lucris qua cõmodisuitȩ p̃sentis intendat : In continendis acdisponendis etdȩreb
diligens existat : ũ tomniex parte susceptũ dignetegessisse pastoris officiũ uenturus iud excũad
udicante romano defensori cognouiquiamonasteriũ ancillarũdi qđ ẽ infundo monastheo.
ab eclesi anrã deuilla nouce fundo iuris sui uiolentiã ꝑtulit. quiei demonasterio dicitur

Expanded text:
ri, ad eam in qua prius ordinatus es Ecclesiam revertaris. Sin autem praedicta civitas continua captivitatis calamitate premitur, in hac in qua a nobis incardinatus es, debeas Ecclesia permanere. Praecipimus autem ne unquam illicitas ordinationes facias. Nec bigamum, aut qui virginepromovere. Afros passimratione suscipias, quia Afri quidem aliqui Manichaei, aliqui rebaptizati; peregrini vero plurimi etiam in minoribus ordinibus constituti fortiores de seanimarum magis lucris quam commodis vitae praesentis intendat. In continendis aut disponendis rebus Ecclesiae diligens existat, ut omni ex parte susceptum, digne te gessisse pastoris officium venturus judex, cum ad ndicante mihi Romano defensore, cognovi quia monasterium ancillarum Dei quod est in fundo Monotheo, ab Ecclesia nostra de Villa nova, de fundo juris sui violentiam pertulit, qui eidem monasterio dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
dissima sit crimina. Haeccitusaẽ sine dubio monstratura ꝑquãte apud nos aut
multũ desollicitudine cõmendari. Autpericulo sȩdenec glectu noueri s accusa¬
ri. Vnde necesse ẽ : ut ita teuigilantẽ. in hacrequisitione studeas exhibere. qua¬
tenus & nos de sollicitudin&ua lȩtifices &dm̃tibi facias eẽ . placcabilem
rebus uł ornam̃tis actoris suae adque pecunia cõmendas s& Quidũ depositũ
ab negar& iudicio habito comuctꝰ. &ut redderedebuis set addictus sit Ot q
corestituere id quod condem pnatus ẽ differente. Is quideposuis sedr̃ obut
et neces sitate eius ꝑhibent̃ filii laborare : et hoc experientiatua diligenter
inquirat. at queita saduat ratione ad fidẽbanccausam ꝑducat. Dũ modo si
ita est necilleres alienas ꝑfidam̃teretineat. et or faniqđ suũ ẽ. uła misso

Expanded text:
dissima sit crimina haec causa est sine dubio monastratura, per quam te apud nos aut dissima sit crimina haec causa est sine dubio monastratura, per quam te apud nos aut multum de sollicitudine commendari, aut periculose de neglectu noveris accusari. Unde necesse est ut ita te vigilantem in hac requisitione studeas exhibere, quatenus et nos de sollicitudine tua laetifices, et Deum tibi facias esse placabilem. rebus vel ornamentis auctoritate sua pecuniam commendasset: qui dum depositum abnegaret, judicio habito convietus est, et ut reddere debuisset addictus. Et quia, eo restituere id quod condemnatus est differente, is qui deposuisse dicitur obiit, et necessitate ejus perhibentur filii laborare, et hoc experientia tua diligenter inquirat, atque ita, salva ratione, ad finem hanc causam perducat; dummodo, si ita est, nec ille res alienas perfida mente retineat, et orphani quod suum est vel amisso