comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe. ubi certum ẽ non ẽẽ peccatum: Iui
uero qui ꝑ ignorantiam ibi baptizant᷑.
arbitrantes ipsam eẽ ȩccłiam xp̃i. in istoꝵ
quidem comparatione minus peccant.
sacrilegio tam̃ scismatis uulnerant᷑. non
ideo non gͣuit̾ quod alii grauiꝰ. Cũ enim
dictum est quibdam tolerabilius erit
sodomis in die iudicii quam uobis: nõ
ideo dictum ẽ quia sodomite non tor¬
quebunt᷑. s quia illi gͣuius torquebunt᷑
quãquam fuerat hoc fortasse occultũ
aliquando ⁊ incertum. Unde aut̃ sanan¬
tur hii qui aduertunt ⁊ corriguntur:
inde grauant᷑ hii qui cum iam ignora¬
re non ꝑmittant᷑. inꝑniciem suam ꝑti¬
naciter seuuint. Dampnatio quippe
maximanistarũ. ⁊ receptio dampnato¬
rũ. cum his quos extͣ eoꝵ communio¬
nẽ insacrilegio sicut concilium eorum
clamat in scismate baptizarunt: to¬
tam istam soluit questionem. totam
contentionem abstulit. Nichil om̃ino

Expanded text:
pere ubi certum est non esse peccatum? illi pere ubi certum est non esse peccatum? illi uero qui per ignorantiam ibi baptizantur, arbitrantes ipsam esse ecclesiam Christi, in istorum quidem conparatione minus peccant, sacrilegio tamen schismatis uulnerantur non ideo non grauiter, quod alii grauius. cum enim dictum est quibusdam: tolerabilius erit Sodomisin die iudicii quam uobis, non ideo dictum est quia Sodomitae non torquebuntur, sed quia illi grauius torquebuntur. Quamquam fuerat hoc fortasse occultum aliquando et incertum. unde autem sanantur hi qui aduertunt et corriguntur, inde grauantur hi, qui cum iam ignorare non permittantur, in perniciem suam pertinaciter saeuiunt. damnatio quippe Maximianistarum et receptio damnatorum cum his quos extra eorum communionem in sacrilego, sicut concilium eorum clamat, in schismate baptizarunt, totam istam soluit quaestionem, totam contentionem abstulit. nihil omnino
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uel uno die apostatare conçedat.
Nam cur unius diei eẽ apostata tue¬
at. ⁊ uniꝰ diei eẽ scismaticus. hereticus¬
ue non timeat: nulla causa ẽ. Illic
inquit acciꝑe malui: ubi bapt.smũ
xp̃i eẽ utriq consentiũt. S illic nõ recte
accipi: illi ad quos migͣturus es dicunt.
Recte uero illic accipi. illi a quibꝰ migͣ¬
turus es dicũt. Illud itaq quod hii di¬
cunt quos ipse postponis contͣlicentibꝰ
illis quos ipse anteponis aut falsum ẽ:
aut ut mn inus dicatur incertum. Uera gͦ
falsis aut incertis certa p̾pͥone: illic enim
quo migraturus es cum alibi acceꝑis.
recte posse accipi quod desideras non
illic tantum ad quos transiturus es s
tu ipse qui transiturꝰ es confiteris. Si
enim utrum recte illic posset accipi du¬
bitares: etiam illuc transeundum ẽẽ du¬
bitares. Acciꝑe itaq inparte donati si
incertum est eẽ peccatum. quis dubitet
certum eẽ peccatum. non ibi potius acci¬

Expanded text:
sibi uel uno die apostatare concedat. sibi uel uno die apostatare concedat. nam cur unius diei esse apostata timeat et unius diei esse schismaticus haereticusue non timeat, nulla causa est. \'Illic\', inquit, \'accipere malui ubi baptismum Christi esse utrique consentiunt. sed illic non recte accipi illi ad quos migraturus es dicunt, recte uero illic accipi illi a quibus migraturus es dicunt. illud itaque, quod hi dicunt quos ipse postponis contradicentibus illis quos ipse anteponis, aut falsum est aut ut mitius dicatur incertum. uera ergo falsis aut incertis certa praepone. illic enim quo migraturus es, cum alibi acceperis, recte posse accipi quod desideras non illi tantum ad quos transiturus es, sed tu ipse qui transiturus es confiteris. si enim utrum recte illic possit accipi dubitares, etiam illuc transeundum . esse dubitares. accipere itaque in parte Donati si incertum est esse peccatum, quis dubitet certum esse peccatum non ibi potius acci
Abbreviated transcription (Latin):
las insidiarum suarum multos separẽt
tiugulatos assumant. & cum hoc noue¬
rint: eligunt extͣ communionẽ uni¬
tatis corꝑis xp̃i acciꝑe baptismũ xp̃i:
ad eandem cõmunionẽ cum eo quod
alibi acceꝑint postea migraturi. Scien¬
tes enim habituri sunt adu̾sus eccłiam
xp̃i baptismum xͥ. uel eo ipso die quo
accipiunt. Quod si sceleratum ẽ quis ẽ
qui dicat. ꝑmittatur michi uno die
scelus admittẽ : Si enim transiturus ẽ
ad catholicam: quero causam. Quid
aliud responsurus ẽ nisi quia malũ
ẽ eẽ in parte donati.⁊ non eẽ in unita¬
te catholica: Hoc igitur malum quot
dieb feceris: tot dierum malum futurꝰ
es. & dici potest maiꝰ malum fieri plu¬
rium dierum. minus aut̃ paueoꝵ: nul¬
lum aut̃ malũ fieri dici non potest.
Quid aut̃ opis ẽ hoc tam exsecrabile
malum. uel uno die uel una hora eom¬
mittere: Hoc enĩ qui sibi concedi uult:
potest ab eccłia. uel ab ipso deo petere ut

Expanded text:
las insidiarum suarum multos separent las insidiarum suarum multos separent et iugulatos absumant. et cum hoc nouerint, eligunt extra communionem unitatis corporis Christi accipere baptismum Christi, ad eandem communionem cum eo quod alibi acceperint postea migraturi. scientes enim habituri sunt aduersus ecclesiam Christi baptismum Christi uel eo ipso die quo accipiunt. quod si sceleratum est, quis est qui dicat: permittatur mihi uno die scelus admittere\'? si enim transiturus est ad catholicam, quaero causam. quid aliud responsurus est, nisi quia malum est esse in parte Donati et non esse in unitate catholica? hoc igitur malum quot diebus feceris, tot dierum malum facturus es, et dici potest maius malum fieri plurium dierum, minus autem paucorum, nullum autem malum fieri dici non potest. quid autem opus est hoc tam execrabile malum uel uno die uel una hora committere? hoc enim qui sibi concedi uult potest ab ecclesia uel ab ipso deo petere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dent̃ incurrunt ipsam ẽẽ xp̃i eccłiam
existimantes: alia eoꝵ qui nouerunt
non ẽẽ catholicam eccłiam nisi eam q̃
sicut ꝓmissa est toto trarum orbe dif¬
funditur ⁊ extendit᷑ usq ad fines t̃rȩ:
quȩ crescens int̾ girania. & in tedio
scandaloꝵ requiem futuram desiderãs
ait inpsalmis. A finib t̃rȩ adte clama¬
ui. cum tederet animam meã impetra
exaltasti me. Petra aut̃ erat .xͦ. In quo
nos iam resuscitatos ⁊ in celo considen¬
tes dicit apłs non dum inre s in spe.
Ideoq sequitur psalmꝰ: ⁊ dicit. deduxi¬
sti me quia factus es spes mei: turris
fortitudinis a facie iimici. Ex illiꝰ quippe
ꝓmissionib tanquã teli iaculis in turri
minutissima constitutꝰ non solũ cauet᷑
s etiam expugnat᷑ inimicus. induens
lupos suos pellib ouium ut dicant. ecce
hic ẽ xp̃s. ecce illic: ⁊ ab uniu̾sitate ci ui¬
tatis suꝑ montẽ constitute ad particu¬

Expanded text:
denter incurrunt, ipsam esse Christi Ecclesiam denter incurrunt, ipsam esse Christi Ecclesiam existimantes: alia eorum qui noverunt non esse catholicam Ecclesiam, nisi eam quae, sicut promissa est, toto terrarum orbe diffunditur et extenditur usque ad fines terrae, quae crescens inter zizania et in taedio scandalorum requiem futuram desiderans dicit in psalmis: a finibus terrae ad te exclamaui, cum taederet anima mea: in petra exaltasti me. petra autem erat Christus, in quo nos iam resuscitatos et in caelo considentes dicit apostolus nondum in re, sed in spe. ideoque sequitur psalmus et dicit: deduxisti me, quia factus es spes mea, turris fortitudinisafacieinimici. ex illius quippe promissionibus tamquam telis et iaculis in turri munitissima constitutis non solum cauetur, sed etiam expugnatur inimicus, induens lupos suos pellibus ouium, ut dicant: ecce hic est Christus, ecce illic et ab uniuersitate ciuitatis super montem constitutae ad particu
Abbreviated transcription (Latin):
uł eo solo quo certis incerta p̃poneret. Rec¬
te quippe hominem in ȩccłia catholica
baptizari eo ipso certus ẽ. quod ętiam ali¬
bi baptizatus huc transiret decreuit.
Non aut̃ recte apua donatistas homi¬
nem baptitari saltim incertum habeat
cum hoc illi dicant quoꝵ sententiam do¬
natistis ante ponendam ẽẽ certum habet.
⁊ incertis certa p̾ferendo hic baptizetur.
ubi ꝓptẽa certus ẽ recte fieri. quia &e cum
alibi facere cogitabat huc transeundum
mur. non ibi recte dari dicamus: illud
attendat quia nec recte ibi ẽẽ dicimus.
quod ⁊ illi dicunt in his qui ab eoꝵ com¬
munione discedunt. Intueantur ȩtiam
similitudinem note militaris. quia ex¬
tra miliciam a desertorib ⁊ haberi et
accipi potest. s tam̃ extͣ militiam nec
habenda nec accipienda est Et reducto
uel ꝑducto ad militiam: nec unitan¬
da nec iteranda ẽ. Uerumptam̃ alia
causa ẽ eoꝵ qui in istos hereticos impru¬

Expanded text:
vel eo solo quod certis incerta praeponeret. Recvel eo solo quod certis incerta praeponeret. Recte quippe hominem in Ecclesia catholica baptizari eo ipso certus est, quod etiam alibi baptizatus huc transire decrevit. Non recte autem apud Donatistas hominem baptizari, saltem incertum habeat, cum hoc illi dicant, quorum sententiam Donatistis anteponendam esse certum habet: et incertis certa praeferendo hic baptizetur, ubi propterea certus est recte fieri, quia et cum alibi facere cogitabat, huc transeundum mur, non ibi recte dari dicamus; illud attendat, quia nec recte ibi esse dicimus, quod et illi dicunt in his qui ab eorum communione discedunt. Intueatur etiam similitudinem notae militaris, quia extra militiam a desertoribus et haberi et accipi potest; sed tamen extra militiam nec habenda nec accipienda est, et reducto vel perducto ad militiam nec mutanda nec iteranda est. Verumtamen alia causa est eorum qui in istos haereticos impru
Abbreviated transcription (Latin):
soli dicimꝰ: quam non ẽẽ apud nos. qd
illi soli dicunt. Iam enim decreuit et
certꝰ ẽ in quib dissentimꝰ nos illis ẽẽ p̃po¬
uendos. ita gͦ quod nos soli dicimꝰ recte
apud nos accipi: magis crediturus ẽ
quam non recte apud nos accipi quia
hoc illi soli dicunt. Eadem regula quod
nos soli dicimus non recte apud illos
accipi magis crediturus ẽ: quam id qd̃
illi soli dicunt. id est recte apud illos
accipi. Frustra itaq sibi uidetur securus
ibi acciꝑe quod eẽ quidem ibi utriq
dicimꝰ. s ibi eẽ accipiendum non utriq
dicimus: elegit aut̃ ipse in eo quod non
utriq dicimus nobis potus inherere.
eẽ ibi quidem dicũt. s ibi accipiendum
ẽẽ non dicunt: quoꝵ sententiam decreũ
eligere. quãquam ȩtiam si dubium ha¬
beret non illic recte accipi qd in catholica
recte accipi certum haberet. gͣuiter pecca¬
ret in ieb ad salutem animȩ ꝑtinentibus.

Expanded text:
soli dicimus, quam non esse aput nos quod soli dicimus, quam non esse aput nos quod illi soli dicunt. iam enim decreuit et certus est, in quibus dissentimus, nos illis esse praeponendos. ita ergo quod nos soli dicimus recte aput nos acquam non recte apud nos accipi, quia hoc illi soli dicunt. Eadem regula, quod nos soli dicimus, non recte apud illos accipi, magis crediturus est, quam id quod illi soli dicunt, id est, recte apud illos accipi. Frustra itaque sibi videtur securus ibi accipere, quod esse quidem ibi utrique dicimus, sed ibi esse accipiendum non utrique dicimus. Elegit autem ipse, in eo quod non utrique dicimus, nobis potius inhaerere.  quod esse ibi quidem dicunt, sed ibi accipiendum esse non dicunt, quorum sententiam decrevit eligere. Quanquam etiam si dubium haberet, non illic recte accipi quod in Catholica recte accipi certum haberet, graviter peccaret, in rebus ad salutem animae pertinentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
nos soli s utriq dicimus: attendat alia
tria. Si enim nos elegit sequi in his quȩ
illi non dicũt ea uͦ quȩ utriq dicimꝰ pponit
his quȩ nos soli dicimꝰ: satis ẽ nobis quod
ea quȩ illi non dicunt ⁊ nos soli dicimus
p̃ponit eis quȩ illi soli dicunt. Esse aut̃ in
catholica baptismum nos dicimꝰ: illi non
dicunt. Recte accipi incatholica baptismũ
nos dicimus: illi non dicunt. Non recte
accipi inparte donati baptismum nos dici¬
mus: illi non dicunt. Sicut gͦ id potius
credit quod nos soli dicimꝰ ẽẽ credendũ:
ita hoc potius faciat quod nos soli dicimꝰ
ẽẽ faciendum. Quod aut̃ utriq dicimus
ẽẽ credendum hoc si ita putat robustͥus
credat. quam id quod asolis dicit᷑ nobis.
Robustͥus enim crediturus est ẽẽ baptis¬
mum xp̃i inparte donati. quod ab utris
lica. quod a catholicis tantũm dicit᷑.
S rursus magis crediturus ẽ esse bap¬
tismum xp̃i ętiam apud nos. quod nos

Expanded text:
nos soli, sed utrique dicimus, adtendat alia nos soli, sed utrique dicimus, adtendat alia tria. si enim nos elegit sequi in his quae illi non dicunt, ea uero quae utrique dicimus praeponit his quae nos soli dicimus, satis est nobis quod ea, quae illi non dicunt et nos soli dicimus, praeponit eis quae illi soli dicunt. esse autem in catholica baptismum nos dicimus, illi non dicunt; recte accipi in catholica baptismum nos dicimus, illi non dicunt; non recte accipi in parte Donati baptismum nos dicimus, illi non dicunt. sicut ergo id potius credit quod nos soli dicimus esse credendum, ita hoc potius faciat quod nos soli dicimus esse faciendum. quod autem utrique dicimus esse credendum, hoc, si ita putat, robustius credat quam id quod a solis dicitur nobis. robustius enim crediturus est esse baptismum Christi in parte Donati quod ab utrisqlica quod a catholicis tantummodo dicitur. sed rursus magis crediturus est esse baptismum Christi etiam aput nos quod nos
Abbreviated transcription (Latin):
bi acceꝑit. duo sũt enim quȩ dicimus.
⁊ ẽẽ incatholica baptismũ. ⁊ illic tantum
recte accipi: utruniq hoꝵ donatiste ne¬
gant. Item alia duo dicimꝰ. Esse apud do¬
natistas baptismum: non aut̃ illic rec¬
te accipi. hoꝵ duum illi unũ maguoꝑe
affirmant. id est eẽ ibi baptismum: non
aut̃ illic recte accipi nolunt fateri. ha¬
rum quatuor sententiarum nr̃e tres
tantum sunt: unam uͦ utriq dicimꝰ.
Nam ẽẽ in catholica baptismũ & recte il¬
lic accipi. ⁊apud donatistas non recte acci¬
pi: nos tantum dicimus. Esse uͦ baptismũ
⁊ apud donatistas & illi asserunt: ⁊ nos con¬
cedimꝰ. Quisquis gͦ uult baptitari. & certus
ẽ iam nrãm sibi ęccłiam ad xp̃ianam sibi¬
salutem eẽ deligendam ⁊ in ea sola ꝓdẽe
baptismũ xp̃i ȩtiam si alibi acceptum fue¬
rit. s ideo in parte donati uult baptitari.
quia ẽẽ ibi baptisinum uon illi soli neq

Expanded text:
bi acceperit. Duo sunt enim quae dicimus, bi acceperit. Duo sunt enim quae dicimus, et esse in catholica baptismum et illic tantum recte accipi; utrumque horum Donatistae negant. item alia duo dicimus, esse aput Donatistas baptismum, non autem illic recte accipi; horum duorum illi unum magnopere adfirmant, id est esse ibi baptismum, non autem illic recte accipi nolunt fateri. harum quattuor sententiarum tres nostrae tantum sunt, unam uero utrique dicimus. nam esse in catholica baptismum et recte illic accipi et aput Donatistas non recte accipi nos tantum dicimus, esse uero baptismum et aput Donatistas et illi asserunt et nos concedimus. quisquis ergo uult baptizari et certus est iam nostram sibi ecclesiam ad christianam salutem esse deligendam et in ea sola prodesse baptismum Christi, etiamsi alibi acceptum fuerit, sed ideo in parte Donati uult baptizari, quia esse ibi baptismum non illi soli neque
Abbreviated transcription (Latin):
emigrauerit: non eum nisi catholicum
deputamꝰ.Si aut̃ fuerit a corporali mor¬
te liberatus cum se catholice congrega¬
tioni ętiam p̃sentia corporali reddiderit
unde nũquam corde discesserat: non so¬
lum non imꝓbamꝰ quod fecit. s etiam se¬
curissime uerissimeq laudamꝰ. quia pre¬
sentem dm̃ credidit cordi suo ubi unita¬
tem seruabat. ⁊ sine scĩ baptismi sacram̃¬
to quod ubicumq inuenit non hominũ
s dĩ ẽẽ cognouit. noluit ex hac uita emi¬
grare. Si quis aut̃ cum possit in ipsa ca-¬
tholica acciꝑe ꝑ aliquam m̃tis ꝑuersita¬
tem elegit in scismate baptizari. ȩtiam¬
si postea uenire ad catholicam cogitat.
quia certus ẽ ibi ꝓdesse sacram̃tum quod
alibi accipi quidem potest. ꝓdẽe aut̃ ñ
potest: ꝓcul dubio ꝑuersus ⁊ iniquus ẽ.
& tanto ꝑniciosius. quanto scientiꝰ. Ita
enim non dubitat recte illic accipi: sic̃
non dubitat illic ꝓdeẽ ȩtiam quod ali¬

Expanded text:
emigrauerit, non eum nisi catholicum emigrauerit, non eum nisi catholicum deputamus. si autem fuerit a corporali morte liberatus, cum se catholicae congregationi etiam praesentia corporali reddiderit unde numquam corde discesserat, non solum non inprobamus quod fecit, sed etiam securissime uerissimeque laudamus, quia praesentem deum credidit cordi suo ubi unitatem seruabat et sine sancti baptismi sacramento, quod ubicumque inuenit non hominum sed dei esse cognouit, noluit ex hac uita emigrare. si quis autem, cum possit in ipsa catholica accipere, per aliquam mentis peruersitatem eligit in schismate baptizari, etiamsi postea uenire ad catholicam cogitat, quia certus est ibi prodesse sacramentum, quod alibi accipi quidem potest, prodesse autem non potest, procul dubio peruersus et iniquus est et tanto perniciosius quanto scientius. ita enim non dubitat recte illic accipi, sicut non dubitat illic prodesse etiam quod ali
Abbreviated transcription (Latin):
quam quod in unitate ꝑcepit: in eo rece¬
dit atq disuingit᷑. Quod aut̃ ita uult
agere sicut inunitate agitur ubi hoc ac¬
cepit & didicit: in eo manet atq coniun¬
gitur. Itaq isti in quibꝰdam reb nobis¬
cum sunt: in quibdam uͦ a nobis exierũt.
ꝓinde illa in quib nobiscum sũt eos agere
non uetamus: inquib nobiscum non st̃
ut ueniendo accipiant. uel redeundo re¬
cipiant adhortamͣ.⁊ quib modis possumꝰ
ut id eligant em̃dati atq correcti cum
Naritate satagimꝰ. Non eis itaq dicimus
nolite dare: s nolite inscismate dare.
Nec eis quosuident᷑ baptizaturi dicimus
nolite acciꝑe: s nolite inscismate acciꝑe.
Nam siquem forte coegerit extrema
necessitas ubi catholicum ꝑ quem accipi¬
at non inuenerit: ⁊ in animo pace
catholica custodita ꝑ aliquem extͣ un¬
tatem catholicam positum acceperit.
quod erat in ipsa catholica unitate ac¬
cepturus si statim ȩtiam de hac uita

Expanded text:
quam quod in unitate percepit, in eo recequam quod in unitate percepit, in eo recedit adque disiungitur; quod autem ita uult agere sicut in unitate agitur, ubi hoc accepit et didicit, in eo manet adque coniungitur. Itaque isti in quibusdam rebus nobiscum sunt, in quibusdam uero a nobis exierunt. proinde illa in quibus nobiscum sunt eos agere non uetamus; in quibus autem nobiscum non sunt, ut ueniendo accipiant uel redeundo recipiant adhortamur et quibus modis possumus, ut id eligant emendati adque correcti, cum caritate satagimus. non eis itaque dicimus: \'nolite dare\', sed: \'nolite in schismate dare\\ nec eis quos uidentur baptizaturi dicimus: \'nolite accipere\', sed: \'nolite in schismate accipere\'. nam si quem forte coegerit extrema necessitas, ubi catholicum per quem accipiat non inuenerit et in animo pace catholica custodita per aliquem extra unitatem catholicam positum acceperit quod erat in ipsa catholicae unitate accepturus, si statim etiam de hac uita
Abbreviated transcription (Latin):
mentum baptismi. neq sacramentum
dandi baptismi quando ab eis cũ maxi-¬
miano discessit felicianus: amisit. Nunc
enĩ eum secũ habent cum eis ipsis: quos
c̃foris eẽt in maximiani scismate bap-¬
tizauit. Quaꝓpt̾ potuerunt ab eis acciꝑe
ceteri cum ad nr̃m consortium non aeces-¬
sissent: quod illi non amiserant cum a nro
consortio recessissent. Quib reb ostenditur
&e ipsos impie facere qui rebaptizare conan¬
tur bis unitatem: & nos recte facere qui
dĩsacram̃ta imꝓbare nec in ipso scismate
audemꝰ. In quo enim nobiscum sentiunt:
in eo ȩtiam nobiscum sũt. In eo aut̃ a nob
recesserunt: in quo a nobis dissentiunt.
Non enun accessus iste atq discessus: corpo¬
ralib motib & non spũ alib metiendus est
Sicut enĩ coniunctio corpoꝵ fit ꝑ continu¬
ationẽ locoꝵ : sic animoꝵ quidam contactꝰ
ẽ consensio uoluntatũ. Si gͦ qui recessit
ab unitate aliquid aliud agere uoluerit

Expanded text:
mentum baptismi neque sacramentum mentum baptismi neque sacramentum dandi baptismi quando ab eis cum Maximiano discessit Felicianus amisit; nunc enim eum secum habent cum eis ipsis, quos cum foris esset in Maximiani schismate baptizauit. quapropter potuerunt ab eis accipere ceteri, cum ad nostrum consortium non accessissent, quod illi non amiserant, cum a nostro consortio recessissent. quibus rebus ostenditur et ipsos impie facere qui rebaptizare conantur orbis unitatem, et nos recte facere qui dei sacramenta inprobare nec in ipso schismate audemus. in quo enim nobiscum sentiunt, in eo etiam nobiscum sunt, in eo autem a nobis recesserunt in quo a nobis dissentiunt; non enim accessus iste adque discessus corporalibus motibus et non spiritalibus metiendus est. sicut enim coniunctio corporum fit per continuationem locorum, sic animorum quidam contactus est consensio uoluntatum. si ergo qui recessit ab unitate aliquid aliud agere uoluerit
Abbreviated transcription (Latin):
zatur: & sacram̃tũ dandi baptismi ẽ quod
habet qui ordinatur. Sicut aut̃ baptizatꝰ
si ab unitate recesserit. sacram̃tum baptis¬
mi non amittit: sic ętiam ordinatus si
ab unitate recesserit sacram̃tum dandi
baptismi non amittit. Nulli enĩ sacͣm̃to:
iniuria facienda ẽ. Si discedit amalis:
utrumq discedit. Si ꝑmanet in malis:
utrumq ꝑmanet. Sicut gͦ acceptat᷑ bap¬
tismꝰ quem non potuit amuttẽ qui ab
unitate discesserat: sic acceptandus ẽ bap¬
tismꝰ quem dedit ille qui sacram̃tum
dandi cum discedẽt non amiserat. Nam
sicut redeuntes qui priusquã recederent
baptizati sunt non rebaptizant᷑: ita re-¬
deuntes qui priꝰquam recedent ordina-¬
ti sũt. non utiq rursus ordinantur set
aut administrant quod administrabãt.
si hoc ęccłiȩ utilitas postulat. aut si non
administrant sacram̃tum tam̃ ordina¬
tionis suȩ gerunt. Et ideo eis manus int̾
laicos non imponitur. Nam neq sacra¬

Expanded text:
zatur; et sacramentum dandi baptismi est, quod zatur; et sacramentum dandi baptismi est, quod habet qui ordinatur. Sicut enim baptizatus si ab unitate recesserit, sacramentum baptismi non amittit; sic etiam orab unitate recesserit, sacramentum dandi baptismi non amittit. nulli enim sacramento iniuria facienda est; si discedit a malis, utrumque discedit, si permanet in malis, utrumque permanet. sicut ergo acceptatur baptismus, quem non potuit amittere qui ab unitate discesserat, sic acceptandus est baptismus, quem dedit ille qui sacramentum dandi cum discederet non amiserat. nam sicut redeuntes, qui priusquam recederent baptizati sunt, non rebaptizantur, ita redeuntes, qui priusquam recederent ordinati sunt, non utique rursus ordinantur, sed aut administrant quod administrabant, si hoc ecclesiae utilitas postulat, aut si non administrant, sacramentum tamen ordinationis suae gerunt, et ideo eis manus inter laicos non inponitur. nam neque sacra
Abbreviated transcription (Latin):
redditur amitti non potuisse iudica¬
tur: sic & illi qui ꝑ sacrilegium scisma¬
tis ab eccłiȩ cominunione discedunt:
babent utiq baptismũ. quẽ priusquã
discedent acceꝑunt. Nam &e ipsi si rede¬
ant: non eis iterum datur. Unde ostẽ¬
ditur illud quod acceꝑant in unitate
positi: non potuisse amittẽ separati.
Quod si haberi foris potest. ȩciam dari
cur non potest: Si dicis non recte foris
datur: respondemꝰ. Sicut non ircte
foris habetur. & tamen habetur: sic non
recte foris datur. s tam̃ datur. Sicut aut̃
ꝑunitatis reconciliationem incip̃ utiliter
haberi. quod extͣ unitatem inutilit̾ habe¬
batur: sic ꝑ eandem reconciliationem in¬
cipit utile ẽẽ quod extͣ eam inutilit̾ datũ
est. nec tamen dici fas est non datum eẽ
quod datum est. ut non hoc dedisse quis
quam calumpnietur. cum hoc eum de¬
disse quod acceꝑat confitetur. Sacram̃tũ
enĩ baptismi est quod habet qui bapti

Expanded text:
redditur, amitti non potuisse iudicaredditur, amitti non potuisse iudicatur. sic et illi, qui per sacrilegium schismatis ab ecclesiae communione discedunt, habent utique baptismum, quem priusquam discederent acceperunt. nam si et ipsi redeant, non eis iterum datur; unde ostenduntur illud, quod acceperant in unitate positi, non potuisse amittere separati. quod si haberi foris potest, etiam dari cur non potest? si dicis: \'non recte foris datur\', respondemus: sicut non recte foris habetur et tamen habetur, sic non recte foris datur, sed tamen datur. sicut autem per unitatis reconciliationem incipit utiliter haberi quod extra unitatem inutiliter habebatur, sic per eandem reconciliationem incipit utile esse quod extra eam inutiliter datum est. non tamen dici fas est non datum esse quod datum est, aut ut non hoc dedisse quis <quemquam calumnietur, cum hoc eum dedisse quod acceperat confitetur. sacramentum enim baptismi est quo
Abbreviated transcription (Latin):
NEIS.LB.S. quos adu̾sus
epłam parmeniani quam dedit ad
tichonium scripsimꝰ: ꝓmisimꝰ nos
diligentius q̃stiont̃ baptismi trac¬
taturos. Quod ętiam sinon ibi pro¬
nutteremꝰ: debitum tam̃ a nobis fla¬
gitantib fr̃ib meminimꝰ & agnos¬
cimus. Quappt̾ in hoc oꝑe adu¬
uante dño suscepimꝰ. non solum
ea refelłe quȩ de hac re nobis do¬
natiste obiectare consuerunt: set
etiam de beatissimi martyris cipriani
auctoritate unde suam ꝑuersitatem
ne ueritatis impetu cadat fulcire co¬
nant᷑. quȩ dñs donauerit dice̾: ut in¬
telligant om̃s qui non studio parciũ
cecati uidicant non solum eos non ad¬
uiuari auctoritate cypriani. s ꝑ illã
maxime conuci atq subuerti. Iam
qͥdem in supra memoratis libris dic¬
tum est. ita posse extͣ catholicam com¬
munionem dari baptismũ. quemad¬
modum &e ext̃ eam potest haberi. Nul¬
lus aut̾ illoꝵ negat hab̾e baptisinum
etim apostatas quib utiq redeuntib
& ꝓpenitentiam conu̾sis dum non

Expanded text:
eis libris, quos aduersus epistulam Parmeniani quam dedit ad Tychonium scripsimus, promisimus nos diligentius quaestionem baptismi tractaturos; quod etiamsi non ibi promitteremus, debitum tamen a nobis flagitantibus fratribus meminimus et agnoscimus. quapropter in hoc opere adiuuante domino suscepimus non solum ea refellere, quae de hac re nobis Donatistae obiectare consuerunt, sed etiam de beatissimi martyris Cypriani auctoritate, unde suam peruersitatem, ne ueritatis impetu cadat, fulcire conantur, quae dominus donauerit dicere, ut intellegant omnes, qui non studio partium caecati iudicant, non solum eos non adiuuari auctoritate Cypriani, sed per ipsam maxime conuinci adque subuerti. Iam quidem in supra memoratis libris dictum est ita posse extra catholicam communionem dari baptismum, quemadmodum et extra eam potest et haberi. nullus autem illorum negat habere baptismum etiam apostatas, quibus utique redeuntibus et per paenitentiam conuersis dum non
Abbreviated transcription (Latin):
alit̃ habentur. Extant beati marty¬
ris cypriani in eius literis magna do¬
cum̃ta: ut ad illum iam ueniam de
cuius sibi auctoritate ista caraliter
blandiunt᷑ cum eius raritate spiritalit̃̾
ꝑimant᷑. Nam illis temꝑib antequam
plenarii concilii sententia quid in hac
re sequendũ eẽt totiꝰ ȩccłiȩ consensio cõfir¬
maret: iusum ẽ ei cum ferme oceoginta
coepis suis africanatum ęccłiaꝵ omẽm
hominem qui extra eccłię catholicȩ com

Expanded text:
libro. Exstant beati martyris Cypriani in ejus litteris magna documenta, ut ad illum jam veniam, de cujus sibi auctoritate isti carnaliter blandiuntur, cum ejus charitate spiritaliter perimantur. Nam illis temporibus antequam plenarii Concilii sententia, quid in hac re sequendum esset, totius Ecclesiae consensio confirmasset, visum est ei, cum ferme octoginta coepiscopis suis Africanarum Ecclesiarum, hominem omnem qui extr
Abbreviated transcription (Latin):
denotat. Hinc corruptas ẽẽ. uirgines: hĩc
a cultu uero atq diuino desciuisse pro¬
nuntiat. Exaltate cecider̃. compte turpi¬
tudinem feditatemq meruer̃. Sericũ
et purpuram uroute: xp̃m induere nõ
possunt: auro et margaritis. et monilibus
adornate: ornam̃ta cordis ac pectoris ꝑdi¬
der̃. Quis non id execretur et fugiat qđ
alii fuerat exitio: Quis id appetat et as¬
sunat. qł ad necem alterus. ꝓ gladio fu¬
erit et telo: Si hausto poculo moreret᷑ ille
qui bib̃at: uenenũ scires eẽ. letale qđ ac
ceptũ potuit occidere. Nec ederes inde
nec biberes: unde interisse alios ante cõs¬
piceres. Nunc quanta ignorantia ueri
ẽ. anuni. quanta dem̃tia id uelle qđ et
nocuerit semꝑ et noceat: et putare qđ
inde ipsa non ꝑeas unde alias ꝑisse cog¬
noscas. Neq enim deus coccineas aut p᷑¬
pureas oues. fecit: aut herbarũ succis

Expanded text:
denotat. Hinc corruptas esse virgines, hinc denotat. Hinc corruptas esse virgines, hinc a cultu vero atque divino descivisse pronuntiat. Exaltatae ceciderunt, comptae turpitudinem foeditatemque meruerunt. Sericum et purpuram indutae Christum induere non possunt. Auro et margaritis et monilibus adornatae ornamenta cordis ac pectoris perdiderunt. Quis non id execretur et fugiat quod alii fuerit exitio? quis id appetat et assumat quod ad necem alterius pro gladio fuerit et telo? Si hausto poculo moreretur ille qui biberat, venenum scires esse quod ceptum potuit occidere nec ederes inde nec biberes, unde interisse alios ante conspiceres. nunc quanta ignorantia ueri est, animi quanta dementia id uelle quod et nocuerit semper et noceat, et putare quod inde ipsa non pereas, unde alios perisse cognoscas! Neque enim Deus coccineas aut purpureas oues fecit aut herbarum sucis
Abbreviated transcription (Latin):
die et fornicationis totuis t̾re. fugiant
caste uirgines et pudice incestarũ eultus.
habitus lupanarũ. impudicarum uisignia.
ornam̃ta meretricum. Clamat etiam sp̃ũ
sc̃o plenus xsaias et filias syon auro et ues¬
te corruptas. merepat et obuirgat: ꝑni¬
tiosis opib affluentes. et a dño ꝑ scłi de¬
litias recedentes. Exaltate sunt ait
fille syon: et ambulauer̃ alto collo et
nittu ocloꝵ et incessu pedũ trahentes
tunieas et pedib simul ludentes. Et hu¬
miliabit dñs principales filias syon.
et reuelabit dñs habitũ earũ et aufera&
dñs głam uestis illarũ. et ornam̃ta earũ.
et crines. et cincinnos. et lunilas. et dis¬
crimen. et armillas. et botronatũ. et dex¬
tralia. et anulos. et maures. et serica con¬
texta cum auro et iacinsto. Et erit pro
odore suauitatis puluis. Et pro cingulo
reste cingeris. et pro ornam̃to aureo capi¬
tis. caliutiũ habebis Hoc deus culpat: hoc

Expanded text:
tiae et fornicationis totius terrae. fugiant tiae et fornicationis totius terrae. fugiant castae uirgines et pudicae incestarum cultus, habitus inpudicarum, lupanarum insignia, ornamenta meretricum. Clamat etiam Spiritu sancto plenus Esaias et filias Sion auro et ueste corruptas increpat et obiurgat perniciosis opibus afluentes et a Deo per saeculi delicias recedentes. exaltatae sunt, inquit, filiae Sion et ambulauerunt alto collo et nutu oculorum et incessu pedum trahentes tunicas et pedibus simul ludentes. et humiliabit Deus principales filias Sion et reuelabit Dominus habitum earum: et auferet Dominus gloriam uestis illarum et ornamenta earum et crines et cincinnos et luncriminalia et armillas et botronatum et dextralia et annulos et inaures et serica contexta cum auro et hyacintho. Et erit pro odore suavitatis pulvis, et pro cingulo reste cingeris, et pro ornamento capitis aureo calvitium habebis . Hoc Deus culpat, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ut patrimonio suo unusquisq locuple¬
tior magis redimere debeat quã auge̾
delicta. Ornam̃toꝵ ac uestiũ insignia ꝙ
lenocinia formarũ: non nͥ preͦstitutis et
impudicis feminis congruunt. Et nul¬
larũ fere p̃tiosior cultus ẽ: quã quarum
puder ulis est. Sic in scripturis scĩs quib
nos instrui dñs uoluit. et moneri descri¬
bit᷑ ciuitas meretrix compta pulchrꝰ et
ornata: et cũ ornam̃tis sius. ac ꝓpt̾ ipsa po¬
tiꝰ ornam̃ta ꝑitura. Et uenit inquit unꝰ
ex septẽ angłis habentib fialas .uii: et
aggressus ẽ. me dicens. Ueni ostendã tͥ dãp¬
nationẽ meretricis magne sedentis suꝑ
aquas multas: cũ qua fornicati sunt regeᷤ
t̾re. Et duxit me in spũ. Et uidi mulierẽ
sedentẽ suꝑ bestiam. Et mulier illa amic¬
ca erat pallio purpureo et coccineo. et
adornata erat auro et lapidib p̃tiosis ꝙ
margaritis. denens poculũ aureũ in mã¬
nu sua: plenũ execrationũ et immundi¬

Expanded text:
ut patrimonio suo unusquisque locupleut patrimonio suo unusquisque locupletior magis redimere debeat quam augere delicta. Ornamentorum ac uestium insignia et lenocinia formarum non nisi prostitutis et inpudicis feminis congruunt et nullarum fere pretiosior cultus est quam quarum pudor uilis est. sic in scripturis sanctis, quibus nos instrui Dominus uoluit et moneri, describitur ciuitas meretrix compta pulchrius et ornata et cum ornamentis suis ac propter ipsa potius ornamenta peritura. et uenit, inquit, unus ex septem angelis habentibus phialas et adgressus est me dicens: ueni, ostendam tibi damnationem meretricis magnae sedentis super aquas multas, cum qua fornicati sunt reges terrae. et duxit me in spiritu et uidi mulierem sedentem super bestiam: et mulier illa amicta erat pallium purpureum et coccineum et adornata erat auro et lapidibus pretiosis et margaritis, tenens poculum aureum in manu sua plenum exsecrationum et inmundi
Abbreviated transcription (Latin):
głam liceat. ut ad diũ p̃mia uenire cõ¬
tingat: multoꝵ p̃cib exora. Cõmenda illic
thesauros tuos ubi fur nullus effodiat.:
quo nullus insidians grassator irrumpat.
Rossessiones cͥ s celestes magis cõpara: uͥ
fructus tuos uiges ac ꝑbennes. et ab omi
contactu inuirie scłaris imunes nec
rubigo atterat. ne grando cedat. nec sol
urat: nec pliuita corrumpat. Nam de¬
linquis et hoc ipso in dm̃: siad hoc tͥ
ab illo diuitias datas credis. ut illis ñ
salubriter ꝑfruaris. Nam et uocẽ deus
homini dedit. et tam̃ non sunt iccir¬
co amatoria cantanda nec turpia. Et
ferrũ eẽ. ad culturam t̃re deus uoluit:
nec homicidia sunt iccirco facienda. Aut
quia tbura et merũ et ignem dñs iusti¬
tuit: sacrificandũ ẽ. inde ydolis Uel
quia abundant pecudũ greges in agris
tuis. uictimas et hostias immolare debe¬
bis: At quin temptatio ẽ. patrimonium
grande. nisi ad usus bonos census opet᷑:.

Expanded text:
gloriam liceat, ut ad Domini praemia venire congloriam liceat, ut ad Domini praemia venire contingat, multorum precibus exora. Commenda illic thesauros tuos ubi fur nullus effodiat, quo nullus insidians grassator irrumpat. Possessiones tibi sed coelestes magis compara, ubi fructus tuos juges ac perennes et ab omni contactu injuriae saecularis immunes nec rubigo atterat, nec grando caedat, nec sol urat, nec pluvia corrumpat. Nam delinquis et hoc ipso in Deum, si ad hoc tibi ab illo divitias datas credis ut illis non salubriter perfruaris. Nam et vocem Deus homini dedit, et tamen non sunt idcirco amatoria cantanda nec turpia; et ferrum esse ad culturam terrae Deus voluit, nec homicidia sunt idcirco facienda; aut quia thura et merum et ignem Deus instituit, sacrificandum est inde idolis; vel quia abundant pecudum tuis, uictimas et hostias inmolare debebis? adquin temptatio est patrimonium grande, nisi ad usus bonos census operetur,
Abbreviated transcription (Latin):
tanqũa inbra et apłs rursus moneat ac
dicat. Et qui emunt sic suit quasi ñ pos¬
sidentes: et qui hoc mundo utuntur. qͥsi
non utant᷑. Preterit enim figura huiꝰ mũ¬
di. Petrus etiã cui oues suas dñs pascendas
tuendasq cõmendat. suꝑ quẽ posuit et
fundauit eccłiam aurum quidẽ sibi eẽ. et
argentũ negat: s ẽẽ. se dicit xp̃i gr̃a diui¬
cem. ẽs̃ fide eius et urtute locupletẽ. qͥb
multa magnalia cum miracło faceret. qͥb
ad grãm głe bonis spũalib habundaret.
has opes has diuitias posside non potest.
que se diuitẽ scło mauult ẽẽ. quã xp̃o.
locupletẽ te dicis et diuitẽ: et utendũ¬
putas his que posside te deus uoluit. Utere:
si ad res salutares et ad bonas artes. Utere
ad illa que deus p̃cepit. que dñs ostendit.
Duutẽ te sentiant pauꝑes: locupletẽ te
sentiant indigentẽs. Patrimonia tua dõ
fenera: xp̃m exba. Ut uirginitatis ꝑferre

Expanded text:
tamquam umbra, et apostolus rursum moneat et tamquam umbra, et apostolus rursum moneat et dicat: et qui emunt sic sint quasi non possidentes, et qui hoc mundo utuntur quasi non utantur. praeterit enim figura huius mundi. Petrus etiam, cui oues suas Dominus pascendas tuendasque conmendat, super quem posuit et fundauit ecclesiam, aurum quidem sibi esse et argentum negat, sed esse se dicit Christi gratia diuitem, esse fide eius et uirtute locupletem, quibus multa magnalia cum miraculo faceret, quibus ad gratiam gloriae bonis spiritalibus abundaret. has opes, has diuitias possidere non potest quae se diuitem saeculo mauult esse quam Christo. Locupletem te dicis et diuiteputas iis quae possidere te Deus voluit. Utere, sed ad res salutares; utere, sed ad bonas artes; utere, sed ad illa quae Deus praecipit, quae Dominus ostendit. Divitem te sentiant pauperes, locupletem te sentiant indigentes; patrimonio tuo Deo foenera: Christum ciba. Ut virginitatis perferre
Abbreviated transcription (Latin):
eri nec desicłia ꝓlixa et de scłi ambitione
nascentia ultra honorẽ ac pudorẽ uirgini¬
tatis extendi: cũ scriptũ sit. Omĩa licent
s nõ oĩa expediunt. Omĩa licent.
s non omnia aedificant. Ceterũ si tu te sũp¬
tuosius comas et ꝑ publicũ notabilit̾̃ ince¬
das. oculos in te uiuentitis illicias. sus¬
piria adolescentiũ pꝰ te trahas concupis¬
cendi libidinem nutrias. ꝑ eũ di fomenta
succedas. ut et si ipsa non ꝑeas alios tam̃ ꝑ¬
das. et uelut gladiũ te et uenenũ uidenti¬
h p̃beas excusari non potes quasi m̃te
casta sis et pudica. Redarguit te cuitus
in probus: et impudicus ornatus. Nec com¬
putari iam potes int̾ puellas et uirgines xp̃i:
que sic uiuis ut possis adamari. Locupletem
te dicis: et diuitẽ. S iactare diuitias suas
uirginẽ non decet: cum dicat scͥpta diuina.
quid nob̃ ꝓfuit suꝑbia. aut quid diuitiarũ
iactatio contulit nob̾: T̾ransier̃ omĩa illa.

Expanded text:
eri nec desideria prolixa et de saeculi ambitione eri nec desideria prolixa et de saeculi ambitione nascentia ultra honorem ac pudorem uirginitatis extendi, cum scriptum sit: omnia licent, sed non omnia expediunt. omnia licent, sed non omnia aedificant. ceterum si tu te sumptuosius comas et per publicum notabiliter incedas, oculos in te iuuentutis inlicias, suspiria adulescentium post te trahas, concupiscendi libidinem nutrias, sperandi fomenta succendas, ut etsi ipsa non pereas, alios tamen perdas et uelut gladium te et uenenum uidentibus praebeas, excusari non potes, quasi mente casta sis et pudica. redarguit te cultus inprobus et inpudicus ornatus, nec conputari iam potes inter puellas et uirgines Christi quae sic uiuis, ut possis adamari. Locupletem te dicis et dinitem. sed iactare diuitias suas uirginem non decet, cum dicat scriptura diuina: quid nobis profuit superbia aut quid diuitiarum iactatio contuli nobis? transierunt omnia illa
Abbreviated transcription (Latin):
te dicis: et diuitẽ. S diuitiis tius paulꝰ
occurrit: et ad cultũ atq ornatũ tuũ uist
fine modandũ sua uoce p̃scribit. Sint in¬
quit mulieres cũ uereciurdia et puditida
componentes se non in tortis crinib nes
auro neq margaritis aut ueste p̃tiosa
ut decet mulieres ꝓmittentes castitatẽ
ꝑ bonam conuersationẽ. Itẽ petrꝰ ad hec
eadẽ p̃cepta consentit: et dicit. Sinͣt in
muliere non exterior ornam̃ti aut auri
aut uestis cultus: s cultus cordis. Qđ si
illi mulieres quoq admonent cohercen¬
das et ad eccłiasticã disciplinã religiosa
obseruatione modandas. que excusare
cultꝰ suos soleant ꝑ maritũ: quanto id
magis obseruare uirginẽ sas ẽ. cui nulla
ornatus sui cõpetat uenia: nec diriuar
in alterũ possit mendatiũ culpe: s sola ip¬
sa maneat incrimine. locupletẽ te dicis:
et diuitẽ. S non om̃e ꝗd pot̾ debet et fi¬

Expanded text:
te dicis et diuitem. sed diuitiis tuis Paulus te dicis et diuitem. sed diuitiis tuis Paulus occurrit et ad cultum adque ornatum tuum iusto fine moderandum sua uoce praescribit. sint, inquit, mulieres cum verecundia et pudicitia conponentes se, non in tortis crinibus neque auro neque margaritis aut ueste pretiosa, sed ut decet mulieres promittentes castitatem per bonam conuersationem. item Petrus ad haec eadem praecepta consentit et dicit: sit in muliere non exterior ornamenti aut auri aut uestis cultus sed cultus cordis. quodsi ille mulieres quoque admonet coercendas at ad ecclesiasticam disciplinam religiosa obseruatione moderandas quae excusare cultus suos soleant per maritum, quanto id magis obseruare uirginem fas est, cui nulla ornatus sui conpetat uenia nec deriuari in alterum possit mendacium culpae, sed sola ipsa remaneat in crimine. Locupletem te dicis et diuitem. sed non omne quod potest debet et fi
Abbreviated transcription (Latin):
tia oculoꝵ. et amibitio scłi. Que ñ ẽ apa¬
tre: s ex concupiscentia scłi. Et mundꝰ
transibit: et concupiscentia eiꝰ. Qui aũ
fecerit uoluntatẽ dei: manebit in et̾nũ
quomͦ et deus manet in et̃nũ. Aet̾na igiꝰ
et diuina ses tancla sunt: et omnia de
dei uoluntate facienda sunt: ut dñi
nr̃i uestigia et magistena diuina sectem̾.
qui monuit et dixit. Non descendi de celo
ut faciã uoluntatẽ meam: s uoluntatẽ
eius qui misit me. Qđ si non ẽ maior dño
suo seruus: et lib̾atori debet obsequiũ li
xp̃c dixit imitari. Scͥptũ ẽ. et legit᷑ et au¬
dit᷑: et in exemplũ nr̃m eccłie ore celebrat᷑
Qui dicit se in xp̃o manere: debet qͦmͦ
ille ambulauit et ipse ambulare. Ambi¬
landũ ẽ. gͥ uestigiis parib emula ingres¬
sione nitendũẽ. Tunc respondet ad fidẽ
nominis sectatio ueritatis. et credenti p̃¬
miũ dat᷑: si qđ credit᷑ et gerat᷑. Locupletẽ

Expanded text:
tia oculorum et ambitio saeculi quae non sunt a patia oculorum et ambitio saeculi quae non sunt a patre sed ex concupiscentia saeculi. et mundus transibit et concupiscentia eius, qui autem fecerit uoluntatem Dei, manebit in aeternum, quomodo et Deus manebit in aeternum. aeterna igitur et diuina sectanda sunt et omnia de Dei uoluntate facienda sunt, ut Domini nostri uestigia et magisteria sectemur qui monuit et dixit: non descendi de caelo, ut faciam uoluntatem meam sed uoluntatem eius qui me misit. quodsi non est maior domino suo seruus et liberatori debet obsequium libs quod Christus dixit imitari. scriptum est et legitur et auditur et in exemplum nostri ecclesiae ore celebratur: qui dicit se in Christo manere debet quomodo ille ambulauit et ipse ambulare. ambulandum est uestigiis paribus, aemula ingressione nitendum. tunc respondebit ad fidem nominis sectatio ueritatis et credenti praemium datur, si quod creditur et geratur. Locupletem
Abbreviated transcription (Latin):
illa corꝑis ornam̃ta meliora. S sunt ali¬
que diuites et facultatũ ub̃tate locu¬
pletes. que opes suas p̃ferant: et se bo¬
nis suis uti debere contendant. Sciant
primo illã ẽẽ diuitẽ. que dno diues ẽ.
illã ẽẽ. locupletẽ que locuples in xp̃o
ẽ. bona illa ẽẽ que sunt spũalia. diuina.
celestia. que nos ad dm̃ ducant: que no¬
biscũ ap̃ adm̃ ꝑpetua possessione ꝑmane¬
ant. Ceterũ quecũq terrena sunt in se¬
culo accepta. et hic cum scło remansura:
tam contempni debent. quã mundus
ipse contempnit᷑. cuiꝰ pompis et deliciis
iam tunc renuntiauimꝰ. cum meliore
tranisgressu ad dñm uenimꝰ. Huic ioħs
nos excitat et hortat᷑. spũali et celesti
uoce contestans. Nolite ait diligere
mundũ: neq ea que ui mundo sunt.
Si quis dilexerit mundũ. non ẽ caritaᷤᷤ
patris in illo: qm̃ om̃e qđ in mundo ẽ.¬
concupiscentia carnis ẽ. et concupiscen¬

Expanded text:
illa corporis ornamenta meliora. Sed sunt aliilla corporis ornamenta meliora. Sed sunt aliquae diuites et facultatum ubertate locupletes, quae opes suas praeferant et se bonis suis uti debere contendant. sciant primo illam diuitem esse quae Deo diues est, illam esse locupletem quae locuples in Christo est, bona esse illa quae sint spiritalia, diuina, caelestia, quae nos ad Deum ducant, quae nobiscum aput Deum perpetua possessione permaneant. ceterum quaecumque terrena sunt in saeculo accepta et hic cum saeculo remansura, tam contemni debent, quam mundus ipse contemnitur, cuius pompis et deliciis iam tum renuntiauimus, cum meliore transgressu ad Deum uenimus. Iohannes nos excitat et hortatur spiritali et caelesti uoce contestans: nolite, ait, diligere mundum neque ea quae in mundo sunt. si qui dilexerit mundum, non est caritas patris in illo: qoncupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
paulus et dicit. Qui enim sunt xp̃i car¬
nem suam crucifixer̃ cũ uitus et concupis¬
centiis. Et que se concupiscentus carnis
et uitus renuntiasse ꝓfitet᷑. in isdẽ quib
renuntiauerat inuenit᷑: Dep̃henderi uͥgo:
detegeris. Aliud ẽs̃ te iactas: et aliua
affectas. Alaculis ce concupiscentie car¬
nalis asꝑgis: cũ integritatis candidata
sis et pudoris. Clama inquit xsaie deus.
Omnis caro fenum: et omnis claritas eiꝰ ut
flos feni. Aruit fenũ et flos decidit sermo
aut̃ dei manebit in eternum. Neminem
xpĩanũ decet et maxime uirginẽ ñ dec&
claritatẽ ullã cõputare carnis et honorẽ:
s solũ appetere sermonẽ dei bona in et̃nũ
mansura cõplecti. lut si carne sit głandũ:
tunc plane quando in nominis confessio¬
ne cruciat᷑. quando fortior femina uiriᷤ
torquentib inuenit᷑. quando ignes aut
cruces aut ferrũ aut bestias patit᷑ ut co¬
ronet᷑. Illa sunt carnis p̃tiosa monilia.

Expanded text:
Paulus et dicit: qui enim sunt Christi carPaulus et dicit: qui enim sunt Christi carnem crucifixerunt cum uitiis et concupiscentiis. et quae se concupiscentiis carnis et uitiis renuntiasse profitetur, in isdem quibus renuntiauerat inuenitur. deprehenderis, uirgo, detegeris: aliud te esse iactas et aliud adfectas. maculis te concupiscentiae carnalis aspergis, cum integritatis candidata sis et pudoris. clama, inquit Esaiae Deus, omnis caro faenum et omnis claritas eius ut flos faeni. aruit faenum et flos decidit. sermo autem Domini manet in aeternum. neminem Christianum decet et maxime uirginem non decet claritatem ullam conputare carnis et honorem, sed solum adpetere sermonem Dei, bona in aeternum mansura conplecti. aut si carne sit gloriandum, tunc plane quando in nominis confessione cruciatur, quando fortior femina uiris torquentibus inuenitur, quando ignes aut cruces aut ferrum aut bestias patitur ut coronetur. illa sunt carnis pretiosa monilia,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt diũ: ut sit scã et corꝑe et spũ Uirgo
non eẽ. tantũ. s intelligi debet et credi.
Nemo cum uirginẽ uiderit: dubitat an
uirgo sit. Parẽ se integritas in om̃ib p̃stet.
nec bonũ corꝑis cultus infamet. Quid cõp¬
at aut queratꝰ : Timeat potuis placere
si uirgo ẽ ne ꝑicłm sui appetat. que ad me¬
liora et diuina se seruat. Que uirũ ñ ha¬
bent. cui placere se simulent: integre et pu¬
re non tantũ corꝑalit̾ si et spũalit̾ ꝑseuerẽt
Neq enim uirginem fas ẽ. ad spetiem forme
sue comi aut de carne et de eiꝰ pulcbritu¬
dine głari: cum nulla sit magis illis quã
aduersus carnẽ colluctatio et iuncendi
corꝑis ac domĩnandi obstinata certatio.
Paulus forti ac sublimi uoce ꝓclamat: mͥ
aut̃ absit głari. nisi in cruce dni nr̃i iħu¬
xp̃i. ꝑ quẽ mͥ mundus crucifixiis ẽ. et ego
mundo. Et uirgo in eccłia de spetie carniꝰ
aut de corpis pulchritudine głat᷑: Addit

Expanded text:
sunt Domini, ut sit sancta et corpore et spiritu. uirgo sunt Domini, ut sit sancta et corpore et spiritu. uirgo non esse tantum sed et intellegi debet et credi: nemo cum uirginem uiderit, dubitet an uirgo sit. parem se integritas in omnibus praestet nec bonum corporis cultus infamet. quid oat aut quaerat? timeat potius placere, si uirgo est, nec periculum sui adpetat quae ad meliora et diuina se seruat. quae uirum non habet, cui placere se simulet, integre et pure non tantum corporaliter sed et spiritaliter perseueret. neque enim uirginem fas est ad speciem formae suae comi aut de carne et de eius pulchritudine gloriari, cum nulla sit illis magis quam aduersus carnem conluctatio et uincendi corporis ac domandi obstinata certatio. Paulus forti ac sublimi uoce proclamat: mihi autem absit gloriari nisi in cruce Domini per quem mihi mundus crucifixus est et ego mundo: et uirgo in ecclesia de specie carnis ac de corporis pulchritudine gloriatur. addit