comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne. ⁊ tutelꝰ fidei. ⁊ spes resur¬
rectionis accepta ẽ. altaria
in quã quib fraternitatis
nuimera non ussit salua¬
tor pom. Nisi qui essent de
pace condita. Depone inqͥt
mimus tuum Aute altare
⁊ redi pͥus concorda cum fre
tuo. ut possit ꝓte sacertos et¬
ferre. Quid ẽ enĩ altare. Nisi
sedes ⁊ corporis ⁊ sang̾nis xp̃i
hec omina furor ur. Aut rasit
ant fregit Aut remouit. Hoc i.¬
gitur in expicibile ne fas
si de aliqua natione dese¬
dit. uno modo fieri debuit
sed ut estimo alio loco cup¬
uerentur ex parte nereci¬
dum tante rei manus sat¬
legas ⁊ impias intulistis
Quid ꝑ ditorum cõiuitta
referam multitudinẽ ⁊ u¬
num. in m̾cedem sceleris.
tum: Ouod ut ĩ mundo oꝑ
sacrilegis haustib bibere tur
calida de fragmentis altan
facca ẽ. siliuoris iuidicio. i
nob̾ sordidi indebamur. Qͥ
uob̾ fecerat deus. qui islit
inocari consuenerat. Q
uos offenderat xp̃c. Cuius
illic perto era momenta

Expanded text:
nae, et tutela fidei, et spes resurnae, et tutela fidei, et spes resurrectionis accepta est. Altaria, inquam, quibus fraternitatis munera non jussit Salvator imponi, nisi quae essent de pace condita: Depone, inquit, munus tuum ante altare, et redi prius, concorda cum fratre tuo, ut possit pro te sacerdos offerre . Quid est enim altare, nisi sedes et corporis et sanguinis Christi? haec omnia furor vester aut rasit, aut fregit, aut removit. Hoc igitur inexpiabile nefas, si de aliqua ratione descendit, uno modo fieri debuit. Sed, ut aestimo, alio loco copuerent, ex parte uerecudum tantae rei manus sacrilegas et inpias intulistis. quid perditorum conductam referam multitudinem et uinum in mercedem sceleris datum? quod ut inmundo ore sacrilegis haustibus biberetur, calida de fragmentis altarium facta est. si liuoris iudicio nos uobis sordidi uidebamur, quid uobis fecerat deus, qui illic inuocari consueuerat? quid uos offenderat Christus, cuius illic per certa momenta
Abbreviated transcription (Latin):
di. Nemo enĩ pͥ irasci. nõ
habenti rem. que data nõ
sit. uestem imptialem. ĩt̾
filios accepas: ⁊ solus. Nõ
habes. Quare nudus ⁊ lu-¬
gubris uenisti: Quis tibi
detͣxit spolia: quas fraudu¬
lentas aidisti fauces quos
incurristi latrones. Quot¬
quot tales uenturi sunt.
locum in illo cõuiuio nõ
habebunt.
Nhoc sextolibro contine¬
nati contra legem fregisse
altciria ⁊ inconsiderate con¬
flasse. o passim uendidis¬
se. nasa dominica ⁊ lauisse
que lauanda nõ erant. q̾
mitellas pueris mutasse
de quibus nulla scriptura
legitur
monstratum ẽ in diuinis
sacramentis. Quid nefa¬
rie feceritis. Iam illa ostẽ¬
denda sunt que crudeliter
ac stulte uos fecisse. Nega¬
remini me poteritis. Oaud
enim tam sacrilegum. quã
altaria dei. In quib ⁊ uos a¬
liquando obtulistis. frangẽ
radẽ. remouẽ. In quibus uo
ta sunt. Quod̾s omp̃c inuoca¬
tus sin postulatus. descen¬
dit spiritus sanctus. unde ei
multis pignus salutis eter¬

Expanded text:
di? nemo enim potest irasci non di? nemo enim potest irasci non habenti rem, quae data non sit. uestem nuptialem inter istos acceperas et solus non habes? quare nudus et lugubris uenisti? quis tibi detraxit spolia? quas fraudulentas adisti fauces? quos incurristi latrones? quotquot tales uenturi sunt, locum in illo conuiuio non habebunt.In hoc sexto libro ostendnati contra legem fregisse altaria, et inconsiderate conflasse, et passim vendidisse vasa dominica, et lavisse quae lavanda non erant, et mitellas puellis mutasse, de quibus nulla scriptura legitur.monstratum est, in divinis sacramentis quid nefarie feceritis. Jam illa ostendenda sunt, quae crudeliter ac stulte vos fecisse, negare minime poteritis. Quid enim tam sacrilegum, quam altaria Dei in quibus et vos aliquando obtulistis frangere, radere, removere? in quibus et ta sunt: quo Deus omnipotens invocatus sit: quo postulatus descenderit Spiritus sanctus: unde a multis et pignus salutis aeter
Abbreviated transcription (Latin):
benti. ꝯ filius dei. ip̃e xp̃t sit
sponsus ⁊ uestis. ⁊ tunica
natans in aqua. que mul¬
tos uest̾ ⁊ infinitos expͤter
Nec nestiendo deficiat. sed
ne quis dicat temere. A me
filium dei. uestem ẽẽ dictũ
Legat apostolum dicentem
Qͦt quot in noĩe xͥ. baptizat
estis xpm̃ indiustis. O tuni¬
ca sꝑ uma ⁊ ĩnumerabilis
que decenter uest̾. Et om̃s
etates ⁊ formas. Nec ininfs¬
tib rugat. Nec ĩiuuenb
tenditur. Nec in feminiss
mutatur. Aderit ꝓfecto ill
dies. ut celestes nptie int¬
piant celebͣri. Illic qui bay¬
tisma singulare ẜuauerim
securi discumbent. Namꝰ
denegatur. Resurrectio. qd
credidit in resurrectioness
carnis. resurgit quid̃. sed
dus. sed quia nuptiali uel
a uob̾. se expoliari ꝑmisis
hanc patris familias au¬
diturus ẽ notem. Amice ħ
ĩ dicere. Agnosco te. cum a¬
liquando renuntiaueras dy¬
abolo: ⁊ aid me cõuersus fu¬
eras. ⁊ dederam tibi uestẽ
re: non habes quod tibi de¬

Expanded text:
benti, cum filius dei ipse Christus sit benti, cum filius dei ipse Christus sit sponsus et uestis et tunica natans in aqua, quae multos uestiat et infinitos expectet nec uestiendo deficiat. sed ne quis dicat temere a me filium dei uestem esse dictum, legat apostolum dicentem: quotquot in nomine Christi baptizati estis, Christum induistis. o tunica semper una et inmutabilis, quae decenter uestiat et omnes aetates et formas nec in jnfantibus rugatur nec in iuuenibus tenditur nec in feminis inmutatur! aderit profecto ille dies, ut caelestes nuptiae incipiant celebrari; illic qui baptisma singulare seruauerint, securi discumbent. nam. homini non denegatur resurrectio, quia credidit in resurrectionem carnis; resurget quidem, sed nudus. sed quia nuptiali ueste a uobis se expoliari permisit, hanc patris familias auditurus est uocem \'amice — hoc est diccre: agnosco te — aliquando renuntiaueras diabolo et ad me conuersus fueras et dederam tibi uestem re non habes, quod tibi de
Abbreviated transcription (Latin):
ess. ⁊ nl ꝓfecisse. Nam ⁊ si
hoc legerceur. Non ad heli¬
sei landem. qui non lauit
sed consilium de dit. sed ad
iordanis gloriam ꝑtineroe
illi hoĩ in eo flumine pͥmiti¬
nam gͣtiam ꝓuenisse. In qͦ
post ea sub iohanne ꝑ con¬
fessionem in penitentia popu¬
lorum. pectata fuerant mo¬
ritura. Postremo qualĩs ẽ
illit ꝑs traccatus tui. de ce¬
lestibus nuptus. ubi spem zim¬
putans futuroꝵ. totũ in p̾sẽ¬
ti tempore posiusti dicendo.
a societate uestra. ꝓiectũ es¬
se eum. Qui iaitores ⁊ mi¬
nistros fefellerit urm. ut a
cõmumone fideliũ foras cũ
muria miteretur. Suta ẽ.
Non ẽ. quod sper̾ fides. Nil qd̃
celis amplius expeccetur. Nil
quod Rex ille ⁊ pater fami
lias. ds̃ ĩ suo cõuiuio agno᷑¬
cat. cum p̾sentia multorũ
gaudeat. ⁊ de aliqͦꝵ cibsen¬
tic contristoeur. ⁊ multos
dicat uocatos ⁊ pautos elec¬
tos. Nil erit quod irascat᷑
uestem imptialem. non ha¬

Expanded text:
esse et nihil profecisse. nam et si esse et nihil profecisse. nam et si hoc legeretur non ad Helisaei laudem, qui non lauit, sed consilium dedit, sed ad Iordanis gloriam pertineret, illi homini in eo flumine primitiuam gratiam prouenisse, in quo postea sub Iohanne per confessionem in paenitentiam populorum peccata fuerant moritura. Postremo qualis est illa pars tractatus tui de caelestibus nuptiis, ubi spem amputans futurorum totum in praesenti tempore posuisti dicendo a societate uestra proiectum esse eum, qui ianitores et ministros fefellerit uestros, ut a communione fidelium foras cum iniuria mitteretur. si ita est, nihil est, quod speret fides, nihil, quod , quod in caelis amplius expectetur, nihil, quod rex ille caelestis in suo conuiuio agnoscat, cum praesentia multorum gaudeat et de aliquorum absentia contristetur. et multos dicat uocatos, paucos uero electos; nihil erit, quod irascatur uestem nuptialem non ha
Abbreviated transcription (Latin):
quod ad amplificandos tͣc¬
man syrũ quasi ĩ maturũ
quando durissimoꝵ. Nascẽ¬
tiũ uulnerũ massam diu
describẽ uoliusti. Quid hoc
pͥsentem ꝑtinet aid causã
bene hoc dicere . sed longͣ
oratione recte uti potuisses
ut inuenires aliquẽ caticu¬
minũ scabrosissimis mori¬
bus. qui gerer& durissimã
mentem. qui lemssimãgͣ¬
tiam salutaris accipe detͣc¬
tarz. Bene homĩs nouatio¬
nem uerbis a te dictis. ostẽ¬
deres. Bene u&erosam natu¬
yalem duritiam infantili
carne ĩmutari ac molliri
posse monstrares. In hoc u̾¬
bo negotio quod inter par¬
tes ẽ. temꝑe p̾senti tracta¬
tur. ut quid a te tał cõme¬
morata ẽ lectio. In qua nõ
legitur aliquis illum lepro¬
sum sẏrum ante dictũ uel
iussione helisey lauisse. &
merito denuo melius laua¬
retur. qd̃ ⁊ si fierz. nec si uob̾
occurrer. qd̾ recte imittiri poᷤᷤ¬
setis. Nõ enĩ legitur ille pͥ¬
us lauisse in fluminib
syrie. Aut ab aliquo lotus

Expanded text:
quod ad amplificandos tracquod ad amplificandos tracman Syrum quasi inmaturam quandam durissimorum nascentium uulnerum massam diu describere uoluisti, quid hoc ad praesentem pertinet causam? bene hoc diceres et longa oratione recte uti potuisses, si inuenires aliquem catechumenum scabrosissimis moribus, qui gereret durissimam mentem, qui lenissimam gratiam aquae salutaris accipere detrectaret. bene hominis innouationem uerbis a te dictis ostenderes, bene ueternosam naturalem duritiam in infantilem carnem inmutari ac molliri posse monstrares. in hoc uero negotio, quod inter partes tempore praesenti tractatur, ut quid a te talis commemorata est lectio? in qua non legitur aliquis illum leprosum Syrum ante dictum uel iussione Helisaei lauisse, ut merito denuo melius lauaretur. quod et si fieret, nec sic nobis occurreret, quod recte imitari possetis. non enim legitur ille prius lauisse in fluminibus Syriae aut ab aliquo lotus
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur. & illa mulier. q̃
de secreto cause feminarũ
cum ꝑ annos duodecim la¬
boraret. ⁊ omẽ substan¬
tiam suam in medicos.
gass. Cũ uideroe a filio de
tantas celebrari iurtute
processit in curbam uide
medit̃. udo̾ ⁊ populum.
Cogebat illam dolor. ut i¬
dicinam peteret pudor in¬
pedielat. Ne causamn suqi
coram mascuł indicaret
Inuenit consiliũ tacitasi¬
des. mutam inquit manuĩ
meam. ⁊ tangam fimbriã
uestimenti huius. ⁊ sana¬
fiam. Nemine uidente. in¬
ter turbas manũ misit
care. quod Ausa nõ fuent
petẽ. sed ne fructus fideu
pud ignorantes latere u¬
deretur sic saluator ait
Qͥs me terigit. mirecti sul
discipuli eius dicentes.
be te comp̾munt. tu dicil
me inquam tetigit. sens
ame exisse uirtutem. Sic
mulier confessa ẽ. sic retigiꝰ¬
si ⁊ sanam ẽẽ. Iam dudum
pro filia. mat̾ petiit. ꝓ puero
centurio postulauit. Hoc lo¬
ymisit. sed fides quantum
ꝑsumpsit. exegit. Certe dã¬
ns ẽ non accipientis. Nam

Expanded text:
uidetur et illa mulier, quae uidetur et illa mulier, quae de secreto causae feminarum, cum per annos duodecim laboraret et omnem substantiam suam in medicos erogasset, cum uideret a filio dei tantas celebrari uirtutes, processit in turbam, uidet medicum, uidet et populum. cogebat illam dolor, ut medicinam peteret, pudor inpediebat, ne causam suam coram masculis indicaret. inuenit consilium tacita tides. mittam, inquit, manum meam et tangam fimbriam uestimenti huius, et sanafiam. nemine uidente inter turbas manum misit,sa est indicare, quod ausa non fuerat petere. sed ne fructus fidei apud ignorantes latere uideretur, sic saluator ait: quis me tetigit? mirati sunt discipuli eius dicentes: turbae te conprimunt; tu dicis: me, inquam, tetigit? sensi a me exisse uirtutem. sic mulier confessa est se tetigisse et sanam esse. iamdudum pro filia mater petiit, pro puero centurio postulauit; hoc lostus promisit, sed fides quantum praesumpsit, exegit: certe \'dantis est, non accipientis.\' Nam
Abbreviated transcription (Latin):
betur ire. Rediit ad domum
mulier. inuenit puellam iu-¬
uam quam dimiserat mor¬
tuam. Non ruit in oscula
Non ꝓperauit ĩ amplexus.
sed rediit ut saluatori graͣs
agerz. ⁊ ut ostenderet filius
dei. se uacũ isse fidem tantũ¬
modo opatam ẽẽ. Uade in¬
quit mulier in pace. fides
tua te saluauit. Ubi est qd̃
dixisti. dantis ẽ. Nõ accipi¬
entis. quid uobis uidetur. ⁊
centurionis fides. cuius pu¬
er cum male haberoe. salua¬
torem po̾ut ut ab eo mortẽ
repellerz. Iam xp̃c pereuntẽ
uenielut cid puerũ. sic eũ
centurio tenuit. ut indigni¬
tatem tecti sui confessus qd̵
filius dei totus non deberpe
intͣre. sed suam uirtutem
mittere. qua puer fugata
morte reuuustere potuiss&¬
Et non fortitudo centurioniᷤ¬
⁊ non sapientia laudata ẽ.
sed fides. ⁊ curatus ẽ puer
in illa hora. Certe dantis
ẽ. Non accipientis. multa
sunt huiusmodi in ewan¬
gelio. de fide perfeita. sed
uel tria complenda sunt fi¬
dei testimonia. Quid nob̾

Expanded text:
betur ire, redit ad domum betur ire, redit ad domum mulier, inuenit puellam uiuam, quam dimiserat mortuam. non ruit in oscula, non properat in amplexus, sed redit, ut saluatori gratias ageret; et ut ostenderet filius dei se uacasse, fidem tantummodo 10 operatam esse: uade, inquit, mulier, in pace, fides tua te saluauit. ubi est, quod dicitis: \'dantis est, non accipientis?\' quid uobis uidetur et centurionis fides? cuius puer cum male haberet, saluatorem petiit, ut ab eo mortem repelleret. iam Christus pereuntem ueniebat ad puerum; sic eum centurio tenuit, ut indignitatem tecti sui confessus, quod filius dei totus non deberet intrare, sed suam uirtutem mittere, qua puer fugata morte reuiuiscere potuisset. non fortitudo centurionis, non sapientia laudata est, sed fides: et curatus est puer in illa hora. certe \'dantis est, non accipientis\' multa sunt huiusmodi in euangelio de fide perfecta, sed uel tria conplenda sunt fidei testimonia. quid uobis
Abbreviated transcription (Latin):
militate fateatur. Nequi
putarz in soł apostol̾ aut e¬
piscopis. spem suam ẽẽ ponẽ¬
dam. sic ait. Quid enĩ paulꝰ
nel quid apollo: utiq niu¬
stri eius in quẽ credidistis
est gͦ uniuersis ẜuientib
Non dominum sed minis¬
terium. Uides gͦ iam fr̃ ꝑ
menine. ex trib speciebus
supͣ memoratis illam p̾mo
triperitam cẽ immotam
nuictam ⁊ inmuitabilem¬
& operantis temporariam
iẽ ꝑsonã. Riestat iam decre¬
entis merito aliquid dice̾.
Cuius ẽ fides. quam filiꝰ dei
⁊ sanc̾titati sue ante posuit
⁊ maiestati. Non enĩ potestis
sanctiores ẽẽ quã xp̃c ẽ. Ad qͣe
eum mulier illa uenuz. Cu¬
ius filia erat. mortua ⁊ roga¬
ret ut suscitaretur. Nil ꝓuis¬
sit de uirtute sua. sed post fidẽ
interrogat alienam. ut si my¬
lier crederet pro matris credu¬
litate. filia surgerz. si noncͤ¬
deret. iustus filius dei feria¬
ta cessaret. Interrogatur
Mulier. respondit se credere
fieri posse. quod rogabat iu-¬

Expanded text:
militate fateatur; ne quis militate fateatur; ne quis putaret in solis apostolis aut episcopis spem suam esse ponendam, sic ait: quid est enim Paulus uel quid Apollo? utique ministri eius, in quem credidistis. est ergo in uniuersis seruientibus non dominium, sed ministerium. uides ergo iam, frater Parmeniane, ex tribus speciebus supra memoratis illam primo tripartitam esse inmotam, inuictam et inmutabilem operantis uero temporariam esse personam. Restat iam de credentis merito aliquid dicere, cuius est fides, quam filius dei et sanctitati suae anteposuit et maiestati. non enim potestis sanctiores esse, quam Christus est; ad quem cum mulier illa ueniret, cuius filia erat mortua, et rogaret, ut suscitaretur, nihil promisit de uirtute sua, sed post fidem interrogat alienam, ut, si mulier crederet, pro matris credulitate filia surgeret, si non crederet, uirtus filii dei feriata cessaret. interrogatur mulier, respondit se credere fieri posse; quod rogabat. iu
Abbreviated transcription (Latin):
los incrementa frondium ꝓ¬
uocare. Deniq. Becitus aps¬
lus paulus ut ur̃cͣm p̾sum¬
tis. aut dominũ hre. Aut de
tanto isto mune̾ ꝑticulam
sibi aliquam uindicare n¬
dicans quia totũ deĩ ẽ. sic
ait. Neq qui plantat. Ne
qui rigat. ẽ aliquid. sed se
deus. qui adincrementaꝑ
cit. Oꝑarii inter alios estu
intrante sole. hoc est finitos¬
culo. potestis in diem retu¬
butionis. Nobiscum de mer¬
cede contendẽ. Nolite uobis
maiestatis dnm uindicar
Nam ⁊ si ita ẽ. uindicent si¬
bi ⁊ ministri. qui mense de¬
nuinice famulantur. ut pu
humanitate ꝓͣhibita. ab in¬
uitatis gratulatio eis refen¬
tur. xp̃i uox est inuitantis
erhib ille qui inuitare digͣ¬
tus ẽ. ininisterium exercor
turba famulorum. Non famy¬
iantib. sed pascenti referende
sunt gractie uos. Nobiscum ꝯ¬
minastri sitis. in uerecunde to¬
tum uobis conuinii dinũ uĩ-¬
dicatis. Cum se ⁊ ceteros bea¬
tissimus paulꝰ famulos. ꝯ hu¬

Expanded text:
los, incrementa frondium prolos, incrementa frondium prouocare. denique beatus apostolus Paulus, ut uestram praesumptis aut dominium habere, aut de tanto isto munere particulam sibi aliquam uindicare, indicans, quia totum dei est, sic ait: neque quia plantat neque qui rigat, est aliquid, sed solus deus, qui ad incrementa perducit. operarii inter alios estis intrante sole, hoc est finito saeculo potestis in die retributionis nobiscum de mercede contendere. nolite uobis maiestatis dominium uindicare. nam si ita est, uindicent sibi et ministri, qui mensae dominicae famulantur, ut pro humanitate exhibita ab inuitatis gratulatio eis referatur. Christi uox est inuitantis:exhibet ille, qui inuitare dignatus est; ministerium exercet turba famulorum; non famulantibus, sed pascenti referendae sunt gratiae. uos cum ministri sitis, inuerecunde totum uobis conuiuii dominium uindicatis, cum se et ceteros beatissimus Paulus famulos cum hu
Abbreviated transcription (Latin):
sanctificatio est. Intelligite
cultores. Quid in dño patris
familias ĩruistis. Quid uob̾
quod deĩ ẽ. undicatis.O. uid
uultis urm̃ ẽẽ totũ. ubi nec
ꝑtem habẽ poteritis .N.am ꝓp¬
ter timorẽ urm̃. qui in nos ĩ¬
tumescitis. increpat chorin¬
thios. beatissimus paulꝰ. in
se ⁊ apollo actus temporis no¬
stri conformat. Nec alter in¬
quit. in alterum intumescat.
ut ostenderet. quia hoc totũ
sacramentum baptismatis
deus est. ut illic sibi nil uĩ¬
dicet oꝑarius. sic ait. Ego qͥ
nũ laptiz auit. sed ut cresce¬
ret. quod plantatum aut ir¬
rigatum ẽ. deus fecit. Nam
⁊ quiuis hodie. uolens uine
am pastinare. operariũ pla¬
cita mercede conducit. Qͥ cur¬
uato dorso. et desudatis late¬
ribus sinus terre faciat. ubi
deponat electa plantaria. oe
aquam calcatis scrobibus su¬
perducat. Scrobem fodere ⁊
plantaria pone̾ potest. aquã
in ducere potest. Imperare ut
teneat. Non potest. Est enim
hoc solus dei. de medullis pal.

Expanded text:
sanctificat, non opus. intellegite cultores, quid in dominium patris familias inruitis? quid uobis, quod dei est, uindicatis? quid uultis uestrum esse totum, ubi nec partem habere potestis? nam propter tumorem uestrum, quo in nos intumescitis, increpat Corinthios beatissimus Paulus: in se et Apollo actus temporis nostri conformat: ne alter, inquit, in alterum intumescat. ut ostenderet, quia hoc totum sacramentum baptismatis dei est, ut illic sibi nihil uindicet operarius, sic ait: ego quinum baptizauit. sed ut cresceret, quod plantatum aut inrigatum est, deus fecit. nam et quiuis hodie uolens uineam suam pastinare operarium placita mercede conducit, qui curuato dorso et desudatis lateribus sinus terrae faciat, ubi deponat electa plantaria, et aquam calcatis scrobibus superducat. scrobem fodere et plantaria ponere potest; aquam inducere potest; imperare, ut teneat, non potest; est enim hoc solius dei de medullis palmi
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis effectus ẽ. si hoc totũ
est. dicat ⁊ operarͥus artifex
purpure. quod p̾ciosum co¬
lorem. in suis mainib habe¬
at. ⁊ non ꝓcurme p̾ciosa pig¬
menta. exoceano multis ig¬
nota. quib tincta uellec ꝑ
colorem ꝓmoueantur in ad¬
mirabilem dignitatem. Nõ
ndmicto sangͥne piscis pͣ¬
puram solo tactu conficiat
Igitur operarins iste. ꝑ tac¬
tum solum dare colorẽ nõ
potest. sic nec oꝑarius bap¬
tismatis ex se sine tͥnitate
dare ciliquid potest. Tãle ẽ
⁊ hosc. Unde modo tertamẽ
est. Nam ã quo baprizentur
gentes. A saluatore man¬
datũ ẽ ꝑ quẽ baptizentur.
Nulla exceptione discretum
ẽ. Nõ dixit apostoł. uos fa¬
cite alii non faciant quisq
in noĩe patris ⁊ filii ⁊ spirit᷑
sancti Baptizauerit apo¬
stolorum opꝰ impleuit. deii¬
q lectũ ẽ. In ewangelio iohẽ
dicente. Magister iuidimus
quendꝰ ĩ noĩe tuo expellentẽ
demonia. o ꝓhibuimꝰ eum

Expanded text:
fidelis effectus est. si hoc totum tuum fidelis effectus est. si hoc totum tuum est, dicat et operarius artifex purpurae, quod pretiosum colorem in suis manibus habeat et non procuret pretiosa pigmenta ex Oceano multis ignota, quibus tincta uellera per colorem promoueantur in admirabilem dignitatem, non admixto sanguine piscis purpuram solo tactu conficiat. si igitur operarius iste per tactum solum dare colorem non potest, sic nec operarius baptismatis ex se sine trinitate dare aliquid potest. tale est et hoc, unde modo certamen est. nam in quo baptizentur gentes, a saluatore mandatum est; per quem baptizentur, nulla exceptione diacretum est. non dixit apostolis: \'uos facite, alii non faciant\', quisquis in nomine patris et filii et spiritus sancti baptizauerit, apostolorum opus inpleuit. denique lectum est in euangelio lohanne dicente: magister, uidimus quendam in nomine tuo expellentem daemonia et prohibuimus eum,
Abbreviated transcription (Latin):
tiles. uos qui uos scõs dici¬
tis. interrogate eum quẽ
tenetis. Abrenũtio dyabo¬
bolo. ⁊ credat dño. ⁊ ille di¬
cat. Nolo contra uos pec¬
catores ut uultis interro¬
gemus alterum gentilem
gatis. nolentem. Nos uolẽ¬
tem. dicatur quis coꝵ possit
ad dei gratiam ꝑtine̾. utiq
sine dubio. ille consequitur
qui credit. ille pro cuius
rario ẽ. resipã ⁊ nõ insel
sibi uindicent aliqui ho¬
mines in cirtib suis. ut
quia sic ꝓuocatis ad res
diuinas. ⁊ iam artes cõ¬
paremus humanas. Cũ
p̾ciosus inficitur color. na¬
tura sepe cõuertitur. dũ
confeccione uellus cand¬
dus pur purescit. sic cilta
ria regalem transit in p̾¬
puram. Quomodo cati¬
minus infidel̾ utiq. dui
incipit ẽẽ. quod nõ eratd
sinit eẽ quod fuerat. Lans
⁊ colorem mutat . o no¬
men ⁊ homo. et uocabuli
mutat ⁊ mentẽ. Consid¬
rata sunt effecta. retras¬
tanda sunt efficientiad
cis rite datum ẽẽ. quod ͥ

Expanded text:
tiles: . uos, qui uos sanctos dicitiles: . uos, qui uos sanctos dicitis, interrogate eum, quem tenetis, an renuntiet diabolo et credat domino; et ille dicat: \'nolo\'. contra nos peccatores, ut uultis, interrogemus alterum gentilem,gatis nolentem, nos uolentem, dicatur, quis eorum possit ad dei gratiam pertinere. utique sine dubio ille consequitur, qui credit, non ille, pro cuius erario est res ipsa, et non in se, hoc sibi uindicent aliqui homines in artibus suis, ut, quia sic prouocatis, ad res diuinas etiam artes conparemus humanas. cum pretiosus inficitur color, natura saepe conuertitur, dum confectione uellus candidum purpurascit. sic alba lana regalem transit in purpuram, quomodo catechumenus in fidelem. utique dum incipit esse, quod non erat, desinit esse, quod fuerat. lana et colorem mutat et nomen, et homo et uocabulum mutat et mentem. consideranda sunt effecta, retractanda sunt efficientia. dicis a te datum esse, quod homo
Abbreviated transcription (Latin):
bescite beaitissio paulo. cla¬
manti. ⁊ suam gͣtulationẽ
ꝓfitenti. Nunqͥd. ĩ noĩe ieo
baptizati estis. ille gaudet
quod uos solos. ⁊ unam do¬
mum baptizauit. ⁊ uos po¬
pulos rebaptizcire contendi¬
tis ⁊ pͤcasse uos. ⁊ pectare
gandetis dicentes. Grͥd dat
qui nõ habet quod det. cui
creditur. ip̃e dat quod credi¬
tur. Nõ ꝑ quẽ creditur. deni¬
q sub iohanne infinita ml¬
titudo hominum baptizata
est. ꝓbate iohẽm. Aut acce¬
pisse aut habuisse. quod da¬
ret. Illo autẽ oꝑante dabat
deus. qui dando nõ deficit.
Et nuncoꝑantib cunctis. hu¬
mana sunt opera. sed dei st̃
munera. Iam illud quod ri-¬
culum ẽ. qd̃ q̃ si ad gloricim
urãm. A uob̾ semꝑ auditur
hoc munꝰ baptismatis ẽẽ
dantis nõ ciccipientis. ⁊ uti¬
nam hoc de deo diceretis qͥ
huius reidator ẽ. sed quod
stultum ẽ. hoc nob̃ dicitis
ẽẽ datores. si ita ẽ. ⁊ nos ⁊
uos tencamus singulos gẽ¬

Expanded text:
bescite beatissimo Paulo clabescite beatissimo Paulo clamanti et suam gratulationem prontenti: numquid in nomine meo baptizati estis? ille gaudet, quod duos solos et unam domum baptizauerit; et uos populos rebaptizare contenditis et peccasse uos et peccare gaudetis dicentes: \'quid dat, qui non habet, quod det?\' cui creditur, ipse dat, quod creditur, non per quem creditur. denique sub Iohanne infinita multitudo hominum baptizata est; probate Iohannem aut accepisse aut habuisse, quod daret. illo autem operante dabat deus, qui dando non deficit; et nunc operantibus cunctis humana sunt opera, sed dei sunt munera. Iam illud quam ridiculum est, quod quasi ad gloriam uestram a uobis semper auditur: \'ho.c munus baptismatis esse dantis, non accipientis\'. et utinam hoc de deo diceretis, qui huius rei dator est! sed quod stultum est, uos dicitis esse datores. si ita est, et nos et uos teneamus singulos gen
Abbreviated transcription (Latin):
potuistis mutare. recte fe¬
ceritis. si tamẽ de lege aili¬
quid feceritis paulus di¬
xit. in qͦ baptismate bap¬
tizati estis. ⁊ dixerunt illi
iohanniᷤ ꝑsua sit eis ut
baptisma xͥ acciꝑent. uᵈ
non dicitis quid accepistis
sed a quo accepistis ⁊ in sec¬
tamini ꝑ soncis hominum
⁊ uoltis itercire quod semel
ẽ qui baptizati erant cipd
efesum. credidertint ĩpenĩ¬
tentia. ⁊ ĩ remissionẽ pecia¬
toꝵ. Recte ilł dictũ÷ ut bap¬
trarentur. In noĩe patris
i filii ⁊ sp̃c scĩ. Uos uero
qui nutatis ĩ hominibus
qui iã se dixerunt credidis
liud cõmunicamini. Neces¬
se ẽ peccare uos. siue ailiud
inter quos iussum ñ est.
siue hoc uelitis face̾ quod
iam faccum ẽ. Redeo tũc
ad illum urm̃. quod dici¬
dat. Unde h ͨ uox ẽ de qua
lect̾ione recitari pͭ. Box est
homo dat. deus uocat. ⁊ si
deus uacat. ⁊ cipud uos est
omne quod dandum ẽ. ad
uos sit cõuersio qd̾ baptiza¬
tis. ĩ noĩe tingantur. Eru¬

Expanded text:
potuistis mutare, recte fepotuistis mutare, recte feceritis, si tamen de lege aliquid feceritis. Paulus dixit: in quo baptismate baptizati estis? et dixerunt illi: Iohannis; persuasit eis, ut baptisma Christi acciperent. uos non dicitis: quid accepistis, sed a quo accepistis, et insectamini personas hominum et uultis iterare, quod semel est. qui baptizati erant apud Ephesum, crediderant in paenitentiam et remissionem peccatorum; recte illis dictum est, ut baptizarentur in nomine patris et filii et spiritus sancti. uos uero quid mutatis in hominibus, qui iam dixerunt se credidissliud, conuincamini necesse est peccare uos, siue illud interrogetis, quod iussum non est, siue hoc uelitis facere, quod iam factum est. Redeo nunc ad illud uestrum, quod dicidat?\' unde haec uox est, de qua lectione recitari potest? uox est homo dat, deus uacat, et si deus uacat, et apud uos est omne, quod dandum est, ad uos sit conuersio; quos baptizatis, in nomine uestro tingantur. eru
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant baptizati. sed quĩ ã¬
te legem baptizati sunt. ad
indulgentiam ꝑtinuerunt
quia p̾sens fuerat. qui indł¬
gentia daret. Non erant ex
toto rei qui legibus non fue¬
rant occupati. Hi uero qui
aipud efesum. post legem io¬
h̃is baptismate baptizati fu¬
isse leguntur. Post leges in
sacramento errauerant qͥ
iam introductũ fuerat bap¬
tisina dnñ. Et exclusum fu¬
exat .ẜiii. ⁊ ideo qͥ a post man¬
data diuina. legib debuerãt
ire in regnum nõ ꝑ uole¬
tiam. Iam enĩ termĩnũ
temporis fixerat xp̃c dicẽ¬
do. A diebus iohannis. is¬
q in hodiernũ. post hodia¬
num iam non licebat. qd̾
heri licuit. quare nolite
uob̾ blandiri. de dicto apo¬
stoli pauli. qui nõ post ꝑs¬
nam operarii interroga¬
uit. sed post rem. Cui ros
non ꝑsona displicuĩt. de¬
nq baptisma saluatoris
iussit. ut discerent quĩ nõ
nouerant. quia nõ ipsum
sed aliud acceperant. nos
uero qui mmutatis. si cb

Expanded text:
fuerant baptizati. sed qui anfuerant baptizati. sed qui ante legem baptizati sunt, ad indulgentiam pertinuerunt, quia praesens fuerat, qui indulgentiam daret; non erant ex toto rei, qui legibus non fuerant occupati. hi uero, qui apud Ephesum post legem Iohannis baptismate baptizati fuisse leguntur, post leges in sacramento errauerant, quia iam introductum fuerat baptisma domini et exclusum fuerat serui. et ideo, quia post mandata diuina legibus debuerant ire in regnum, non per uiolentiam: iam enim terminum temporis fixerat Christus dicendo: a diebus Iohannis usque in hodiernum. post hodiernum iam non licebat, quod heri licuit. quare nolite uobis blandiri de dicto apostoli Pauli, qui non post personam operarii interrogauit, sed post rem, cui res, non persona displicuit. denique baptisma saluatoris iussit, ut discerent, qui non nouerant, quia non ipsum, sed aliud _.acceperant. uos uero quid inmutatis? si res
Abbreviated transcription (Latin):
Alterum sit xͥ baptisma. Iohes
ante leges pro pleno uoluit
esse quod non erat plenun
Et tñ supͣ memorata milia
hominũ quia in deo crediderãt
ꝙͣ uis ignorarent filiũ deĩ. et
spiũ scm̃. Regnũ celorum
eis denegare nõ potuit. Inde
ẽ uox filii dei dicentis. A dieb
Iohannis usq in hodiernum
regnũ dei uim patitur. Et qͥ
Deniq quia altm̃ tempus e
iorecepta. In nomine saluci¬
toris Baptizati sunt. In regñ
legibus intrauerunt. quicã¬
te p̾cepta. sine lege ium fece¬
runt. sed exelusi nõ sunt. Er¬
go ante precepta baptisiai
ꝓfecto iudicatum ẽ. aib eo cu¬
i nemo iudicat. Et quia q̃si qͥ¬
dem limes fixus ẽẽt iussionis
inter tempora antecedentia ⁊
sequentia. Cum cipud efesũ
baptizarentur aliqui in bay¬
tismate ioh̃ĩs. post precepta
hos uidens becitissimus pau¬
lus interrogauit. An accepiᷤ¬
sent spiritum scainctũ. dixe¬
runt se illi nescire. an esset
quem ad mod̾. multi a ioh̾e

Expanded text:
alterum sit Christi. baptisma Iohannis alterum sit Christi. baptisma Iohannis ante legem pro pleno uoluit esse, quod non erat plenum; et tamen supra memorata milia hominum, quia in deum crediderant, quamuis ignorarent filium dei et spiritum sanctum, regnum caelorum eis denegare non potuit. inde est uox filii dei dicentis: a diebus Iohannis usque in hodiernum regnum dei uim patitur; et qui denique quia alterum tempus erpraecepta in nomine saluatoris baptizati sunt, in regnum legibus intrauerunt; qui ante praecepta, sine lege uim fecerunt, sed exclusi non sunt. ergo ante praecepta baptisma , pro perfecto iudicatum est ab eo, cui nemo iudicat, et quia quasi quidam limes fixus esset iussionis inter tempora antecedentia et sequentia. cum apud Ephesum baptizarentur aliqui in baptismate Iohannis post praecepta, hos uidens beatissimus Paulus interrogauit an accepissent spiritum sanctum. dixerunt se illi nescire, an esset quemadmodum multi a Iohanne
Abbreviated transcription (Latin):
quam ego do. qui biberit no
siciet in et̾num. Nam et disi¬
puli ioh̾is. Cum dicerentma¬
gistro suo. Ette quẽ baptiad
apostolorum. quibus legos
baptisictis dedãt. demq lil¬
tum ẽ. rilio loco Nam ipse¬
minem baptizauit. sed disi¬
puli eius. In hac re om̃s disd¬
puli eius sumus. ut nos ꝙ¬
mur. ut ille det. qui se da
isse promisit. ⁊ tamen cum
bannes infinita milia ho
acceptũ nõ modicũ tempus
nuilisi hominum ĩ penitẽtie re¬
missione tncta sũt picõꝵ. sed
nemo tinccus erat in trinita
te. adhuc nou̾at xp̃m. Nemo
uenit tempus plenitudinis
certo tempore de dit leges bap¬
timatis filius dei. et dedit mã
quam iretur. ad Regna celoꝵ
Et iam tunc precepit dicens
Ite docete gentes baptizantos
ees. In Nomine patris ⁊ filii
ispiritus sancti. Ex ea die opor¬
tin fieri quod mandatum ẽ.
ante tempus noluit emendare
qd̾ oꝑatum ẽ. Nelicentiam re¬
laptizandi darz. quãuis al¬
terum fuit baptisma Ioh̃is. &

Expanded text:
quam ego do, qui biberit, non quam ego do, qui biberit, non sitiet in aeternum. nam et discipuli Iohannis cum dicerent magistro suo: ecce quem baptizasapostolorum, quibus leges baptismatis dederat. denique lectum est alio loco: nam ipse neminem baptizauit, sed discipuli eius. in hac re omnes discipuli eius sumus, ut nos operemur, ut ille det, qui se daturum esse promisit. et tamen cum Iohannes infinita milia homactum non modicum tempus milia hominum in paenitentia et remissione tincta sunt peccatorum. sed nemo tinctus fuerat in trinitate, nemo adhuc nouerat Christum, nemo uenit tempus plenitudinis, certo tempore dedit leges baptismatis filius dei et dedit uiam, qua iretur ad regna caelorum, etiam tunc praecepit dicens: ite, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine patris et filii et spiritus sancti. ex ea die oportuit fieri, quod mandatum est: ante tempus noluit emendare, quod operatum est, ne licentiam rebaptizandi daret, quamuis alterum fuerit baptisma Iohannis et
Abbreviated transcription (Latin):
quare uos uoltis redde̾ nec hrͣe
Ecce ĩ ysayam se ꝓmisit deꝰ ĩ¬
albare pectatis ciffectos. nou
ꝓ hominẽ. Reuertimini ad
ewangeliũ. uidete quid in sa¬
lute geni̾s humani sit pollici¬
tus xp̃c. cui cum mulier sa¬
maritana aquã negar. tũc
a filio dei dictum ẽ. qd̾ prescͥ¬
bat p̾sumptionib ur̃ĩs. Aquã
inquit. quam ego do. qui bibe-¬
rit nõ sitiet ĩ eternũ. aquam
quam ego do. inquit. Non di-¬
xit quã dederint. qui se scõs pu¬
tant. sicut uob̾ uideim. sed se
dixit datur̃. Ipse ẽ gͦ qui dat
ipsius ẽ qd̃ datur. quid ẽ qd̃
uob̾ tota mportunitate iundi¬
care contendicare contenditiᷤ
cum hanc rem cumulet Iohes
baptista. qui p̾cur sor uend
saluatoris Cum multos tn¬
gerd̾ in penitẽtia. Q̃ remisi
pccõꝵ. Nuntiauit filiũ de iã
uentmͣ. Cuius uerba hec sint
xit. qui uos baptizet. uenien
xp̃t illo tempore post iohẽm
b nr̃is. ut ipse darz. quod ho¬
die datur. scd̃m quod ait. an

Expanded text:
quare uos uultis 10 redderequare uos uultis 10 reddereecce in Esaia se promisit deus inalbare peccatis adfectos, non per hominem. reuertimini ad euangelium, uidete, quid in salutem generis humani sit pollicitus Christus. cui cum mulier Samaritana aquam negaret, tunc a filio dei dictum est, quod praescribat praesumptionibus uestris: aquam, inquit, quam ego do, qui biberit, non sitiet in aeternum. aquam quam ego do, inquit, non dixit: \'quam dederint, qui se sanctos putant\', sicut uobis uidemini, sed se dixit daturum. ipse est ergo, qui dat, ipsius est, quod datur. quid est, quod uobis tota inportunitate uindicare contenditis? Cum hanc rem cumulet Iohannes Baptista, qui praecursor uenerat saluatoris, cum multos tingeret in paenitentia et remissa peccatorum, nuntiauit filium dei esse uenturum; cuius uerba haec sunt: dixit: qui uos baptizet, ueniens Christus illo tempore post Iohanneribus nostris, ut ipse daret, quod hodie datur, secundum quod ait: aquam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissa coͣntenditis. quib
probatur. quia deus lauat
Non hõ. Ad est contra uos dd̾
ꝓph̾a. qui ait in ꝓsailmo xlyuiy
Lauabis me ⁊ suꝑ nuem de¬
albabor. Item in eodem ꝓscił¬
mo. deus laua ab inusticia
mea. ⁊ delicto meo munda me
Laua me dixit. Non dixĩt eli¬
pheta sic dixit. Quõ ablu&e do¬
minus sordem filioꝵ ⁊ filiaꝵ
qui se scõs putant. dignanuꝰ ł
noscitur. quia nõ lauat homo
sedd̾s. Quam diu dicitis qui
non habet. quod deb. quãdo
dare. Sordes enĩ ⁊ maculas mẽ¬
tis. Lauare nõ potest. Nisi qui
eusdem fabͥcator ẽ mẽtis. Aut
si putatis quia lauacõ urm ẽ
dicite qualis ẽ ipa mẽs. que ꝑ
corpus lauatur. Aut quam ha¬
bet formã. aut quo loco ĩ homi¬
ne habitet hoc hoĩ scire negãt
ẽ. Ergo quomodo putas quia
lauas. qui nescis quale sit. qd̾
lauas. Diũ ẽ mundare. Non
hominis. Ipse enĩ ꝑ ꝓphetam y¬
sayam ꝓmisit se locuturum
dum ait. Et si fuerint pecca¬
malbari si hoc deus ꝓmisit.

Expanded text:
ire contenditis, quibus probatur, quia deus lauat, non homo. adest contra uos Dauid propheta, qui ait in psalmo L: lauabis me et super niuem dealbabor. item in eodem psalmo: deus, laua me ab iniustitia mea et a delicto meo munda me. laua me, dixit, non dixit: elipheta sic dixit: quoniam abluet dominus sordes filiorum et filiarum qui se sanctos putant. dignamini, noscite, quia non lauat homo, sed deus. quamdiu dicitis: \'qui non habet quod det, quomodo dare; sordes enim et maculas mentis lauare non potest nisi deus, qui eiusdem fabricator est mentis. aut si putatis, quia lauacrum uestrum est, dicite, qualis est ipsa mens, quae per corpus lauatur, aut quam habet formam aut quo loco in homine habitet: hoc homini scire negatum est. ergo quomodo putas, quia lauas, qui nescis, quale sit, quod lauas? dei est mundare, non hominis; ipse enim per prophetam Esaiam promisit se loturum, dum ait: et si fuerint peccainalbari\'. si hoc deus promisit,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑfina. decore eul acator nr̃ ductus re¬
liquaꝵ auultuloĩs auercit. ne dũ alim̃
purgamꝰ in quinairinꝯ aspectu. dnuł
islud considera quod ea que pudoeis ple¬
na sunt. eo loco constituta sũt ubi opa

Expanded text:
superflua. Decore enim Creator noster ductus reliquiarum a vultu hominis avertit, ne dum alvum purgamus, inquineremus aspectum. Simul illud considera, quod ea quae pudoris plena sunt, eo loco constituta sunt, ubi operta
Abbreviated transcription (Latin):
lumiuenec ꝑatiũt᷑ noctis. quiddã nos¬
ĩ tencbͥs implicar. speculatores quida
nrĩ. die at nocte excubant. Nam et exid¬
pore mebͥs cet̾is. a cius excitant᷑. et iugilã¬
as cu tũꝙpectant omĩa bitiniores enĩ
sunt cerebeo unde omis manat usus
disse me credat quod relicto uertite accu¬
los pͥdicem. cũ alienũ nõ sit sũmã rem
ni ꝑtem landare. Oculos emĩ certũ ẽ eẽ
cap̾itis portionẽ. Capud itoq ꝑ cculos
explorat ouña. airib cculta rĩmatur
ꝯgnoscit abscondita audit quid alus agu
ius et gtus. qmͣ̃ spetiosam cesanes. qmͣre

Expanded text:
lumine, nec patiuntur noctis quibusdam noslumine, nec patiuntur noctis quibusdam nos tenebris implicari. Speculatores quidam nostri die ac nocte excubant. Nam ex sopore membris caeteris citius excitantur, et vigilantes circumspectant omnia; viciniores enim sunt cerebro, unde omnis manat usus  huc descendisse me credat, quod relicto vertice oculos praedicem, cum alienum non sit summam rem in parte laudare. Oculos enim certum est esse capitis portionem. Caput itaque oculis explorat omnia, auribus occulta rimatur, cognoscit abscondita, audit quid aliis agavis et gratus, quam speciosa caesaries, quam re
Abbreviated transcription (Latin):
na nascitas horroris sic. ifgracilitas te¬
nuis infirmitate. ac pͥmũ oĩum ꝯgsca¬
nis hũam corꝑis fabricã. instar esse
mũdi. Si quider ut celũ eminet. acri t̾¬
ns. mari. que uelud q̃ dam mẽbͣ sũt
mũdi. ita etiam capud supͣ ieliqͦs arto
ur ĩ corporis ternimꝰ eminere. p̾stantis¬
te eius. Huuc eisse cet̾is tuitõrẽ et cxillo
qͥd enĩ robur ⁊ ualiditas lacertoꝵ pa¬
ciat: Quid uelocitas pedu: nisi capitis
uelud pͥncipis su imꝑiał q̃dã adiunm¬
culet᷑ porestas. Ex lxr eiũ ant destituũt᷑
uniu̾sa aut oĩa fulcĩtim De cccuł. Rͣ
qud agat fortituto uisi cc̾oduce
utatur ad pͥlul: Qͥd tu agas si de¬
sit uotutꝰ: Carter est totũ corpo tenebro¬
su porrens situ. msi occłoꝵ lumimetur
aspectu. Qd̾ gͥsol ⁊ luna incelo. hor sunt
occłi in hoĩe. Sol et lima duo muĩdi min¬
na᷑ ccłiante̾ q̃dam ĩ carnesydeui ful¬
gent desuꝑ. et infcuora. ⁊ aro illustran tͥ

Expanded text:
na vastitas horrori sit, nec gracilitas tena vastitas horrori sit, nec gracilitas tenuis infirmitati. 55. Ac primum omnium cognoscamus humani corporis fabricam instar esse mundi. Siquidem ut coelum eminet aeri, terris, mari quae velut quaedam membra sunt mundi: ita etiam caprnimus eminere praestantiste eius, hanc esse ceteris tutiorem et ex illa quid enim robur et ualiditas lacertorum proficiat, quid uelocitas pedum. nisi capitis uelut principis sui imperialis quaedam adminiculetur potestas ? ex hoc enim aut destituuntur uniuersa aut omnia fulQuid agat fortitudo, nisi oculo duce utatur ad praelium? Quid fuga, si desit obtutus? Carcer est totum corpus tenebroso inhorrens situ; nisi oculorum illuminetur aspectu. Quod ergo sol et luna in coelo, hoc sunt oculi in homine. Sol et luna duo mundi lumina: oculi autem quaedam in carne sidera fulgent desuper, et inferiora claro illustrant
Abbreviated transcription (Latin):
furtũ facia ⁊ iureraͥ noĩe dĩ. Fgien¬
da gͥuel caneuda sũt tempanta mũdi
ne pauꝑ despet. nedines opulens ĩ soles¬
cat᷑. Scͥptũ ẽ eml. Cũ ep̾ulenis gentes
et ceperis uti terus oaꝑ nedicas mrto
mea et manus mea. hanc mͥ posseisla¬
nez paranit. Sic est qui opes suas meu¬
agnoscit errorez. s longo tͣhit fune
potũi. Mam si ccedat quod arcesllo peccinẽ
aut feetuituᷤ enẽtꝰ. aut curpis astutie
sit. nõ ht̃ locũ insolentia. in quib aut
nulla lans ⁊ in auilabor. aut cupiditas
ĩ uecũda sit modũ uesciẽs pon̾e nolup¬
tati ¶ Si iam deipõ illiqui diceuda sũt cor¬
pore hom̃s. qd̾ p̾stantio cet̾is decoee ⁊
gr̃atũ eẽ qͥs abiat: Nam et suma
atqi eadei oĩm terrenoꝵ corpoꝵ indeat᷑
tor intectus forma tam̃ hnam corꝑis
est neunstior. itatus cuxitus et celsꝰ.
ut neqi enorinis ꝓcerttas sit neque
nis ⁊ ad iecta pauxilitas. T̃ñ ip̃a bĩtu¬
to corporis suamis. et gͣta. et neqi belui¬

Expanded text:
jurem nomine Domini . Fugienda igitur et cavenda sunt tentamenta mundi; ne pauper desperet, ne opulens insolescat. Scriptum est enim: Cum expuleris gentes, et coeperis uti terris eorum, ne dicas: Virtus mea et manus mea hanc mihi possessionem paravit . Sic est qui opes suas merum non agnoscit errorem, sed longo trahit fune peccatum. nam si credat quod accessio pecuniae aut fortuiti euentus aut turpis astutiae sit, non habet locum insolentia in quibus aut nulla laus et inanis labor aut cupiditas inuerecunda sit modum nesciens ponere uoluptati. Sed iam de ipso aliqua dicenda sunt corpore hominis, quod praestantius ceteris decore et gratia esse quis abnuat? nam etsi una atque eadem omnium terrenorum cojor in bestiis: forma tamen humani corporis est venustior, status erectus et celsus; ut neque enormis proceritas sit, neque vilis et abjecta pauxillitas: tum ipsa habitudo corporis suavis et grata; ut neque bellui
Abbreviated transcription (Latin):
¶int̾nũtius. uł salutis est. Ee dem
operint᷑ iusteribi. ut et ceplorandi co¬
pia sit et celeritas sentiendi. quando
nilla iusterũ crassitudo. que pulsimi
ssa quoq omia tenui operta sunt
capitis leui tecta sunt corio. ex quopos¬
suit aliqua ad u̾sus ymbres et frigo
rabrẽ munimẽta capillis deusiorib
iud degenitalib loquar. que neuii
dregione ceruicis ꝑ renes lũbos¬
q deductis suscipiũt genitale semẽ
iud deofficio pedum. qui totum
corpus sine ulla sustiuent houe¬
ris in uiria. Neribile genu quo pie
cet̾is domun mitigatur offeusa. tra
multerur grã ꝓuotatur. Ixr enĩ prĩs
sũiu erga alim donũ est ut in nomĩe
cis. omẽ genu curuetur. celestinm¬
et terrestrum. et infemoꝵ. Et ꝯmĩs
lingna confiteatur. quia dñs ih̾t m¬

Expanded text:
internuntius, vel salutis est. Eaedem operiuntur visceribus; ut explorandi copia sit, et celeritas sentiendi, quando nulla est viscerum crassitudo, quae pulsum ssa quoque omnia tenui operta sunt capitis levi tecta sunt corio. Unde quo possint aliquod adversum imbres et frigora habere munimen, capillis densioribus id de genitalibus loquar, quae venis e regione cervicis per renes lumbosque deductis suscipiunt genitale semen id de officio pedum, qui totum corpus sine ulla sustinent oneris injuria? Flexibile genu, quo prae caeteris Domini mitigatur offensa, ira mulcetur, gratia provocatur. Hoc enim Patris summi erga Filium donum est: Ut in nomine Jesu omne genu curvetur, coelestium, terrestrium 142 et infernorum; et omnium lingua confiteatur qu
Abbreviated transcription (Latin):
onuĩs mũdane grã crcature. Certe def¬
feramꝰ suentim. qm̃ requienit deus
ad om̃ib mũdi oꝑibi. Requienit autẽ
in recessu hoĩs. reqͥuicuit in eius mẽte.
atq ꝓpoĩto. fecerat emihoiẽm rõuis ca¬
pacem. inuitatore si nirtutũ eniulatorẽ.
tupidũ celestiũ grãꝵ. Inhiis reqͥescit
teus qui ait. Aut supͣ quẽ reqͥestam. insi
sup huĩlem. et quietm et cremẽtẽ uerba
mea: Srãs ago domiino deo nr̃o. quihn¬
insmodi opus fecit. in quo requiesccret.
focit celum nõ lego quod requienerit.
fccit t̾ram nõ lego qd̾ reqͥeuerit fecit so¬
euerit. habens cui pcca diuntc̾et. Aut for¬
te tuc iam futuie tominice passionis p̾¬
cessit misteriũ. quo reualatũ ẽ. Cana re¬
nabat incorpore. ꝓ hoĩs iedempcõne. sm
ioquienit. qui focit. Cui estixnor gła.

Expanded text:
gratia creaturae. certe deferamus silentium, quoniam requieuit deus ab omnibus mundi operibus. requieuit autem in recessu hominis, requieuit in eius mente atque proposito; fecerat enim hominem rationis capacem, imitatorem sui, uirtutum aemulatorem, cupidum caelestium gratiarum. in his requiescit deus, qui ait: aut super quem requiescam nisi super humilem et quietum et trementem uerba mea? gratias ago domino deo nostro, qui huiusmodi opus fecit, in quo requiesceret. fecit caelum, non lego quod requieuerit, fecit terram, non lego quod requieuerit, fecit soeuerit habens cui peccata dimitteret. aut forte tunc iam futurae dominicae passionis praecessit mysterium, quo reuelatum est quia renabat in corpore pro hominis redemtione secundum requievit, qui fecit: cui est honor, gloria,
Abbreviated transcription (Latin):
ien quo cũ iecore ht̃ nnitiiuiam fruc¬
tuosami. quidũ assimait quo ipe pas¬
fatur abstergit quicquid sordidum.
dep̾heud̾it. ut ꝑfibras iecoxis uiinitõxes
ciboruum possint tennes atq sb̾tiles pͥe¬
liquie tũlire. que uertant ĩ sang̾ne.
egenutur. detestins. ura.
aliquo licet nodos sibitam ĩuiten
ueri. quid aliud rsi diuinani ꝓspici¬
entiam aratoris oñdinit. ut nõ ato
esca ꝑtu̾seant. et statim adstom actã
decurat. quod sifieret igis fames ĩ
ꝯtuna uorãdilibido hoib gigneret᷑
Exiuanitis eĩ inscerib ⁊ exaustis.
dini moinentaria effusione uatuarẽ¬
tur. ncc̃e eit in explebilem atq ĩ saci¬
abilem cibi et ptus geuerare cpidita¬
tem. qui sine dubiomors matura seõ¬
retur. Ideͦqͦ ꝓuide conficitur. pͥmo elca
inutero suꝑioro demde ingecore coqͥt:
eusq uapore digestus tuitudit᷑. Aictꝯ
eiis in reliquas corporis partes. cao
sb̾stantia artus alinitur buam ani iũ
neues accipinnt ad ĩcrementũ. senes

Expanded text:
ien quoque cum jecore habet viciniam fructuosam, qui dum assumit quo ipse pascatur, abstergit quidquid sordium deprehenderit; ut per fibras jecoris minutiores ciborum possint tenues atque subtiles reliquiae transire, quae vertantur in sanguinem, egerantur. intestinorum aliquo licet nodo sibi tamen inuicem nexi quid aliud nisi diuinam prospicientiam creatoris ostendunt, ut non cito esca pertranseat et statim ab stomacho decurrat? quod si fieret, iugis famis et continua uorandi libido hominibus gigneretur. exinanitis enim uisceribus et exhaustis, dum momentaria effusione uacuarentur, necesse erat inexplebilem atque insatiabilem cibi et potus generari cupiditatem, quam sine dubio mors matura sequeretur. ideoque prouide conficitur primum esca in utero superiore, deinde in iecore quoquitur eiusque uapore digestus transfunditur sucus eius m reliquas corporis partes eaque substantia artus aluntur humani, quam Iosaphat accipiunt ad incrementum, senes
Abbreviated transcription (Latin):
ranium destbũt. Sibi habeaut intelłtũ
suũ. de quib dic̃ dñs. Et ĩ tellectũ prudẽ¬
tiũ ixpbabo. Neq unm̾os or̃ouis ac mo¬
tos. et modulos musite sapĩẽ poc cõsti¬
tua loco. s eam sapĩam deffmo de qua
culo oris. quod pietatis et caritatis est
siguĩ. Occulant᷑ se et colũbe. D quid ad
hũam osculi neiustatẽ ĩ quo annticie
in signe hũanitatisq p̾fulget. In quo
pleue caritatis fideł expriit᷑ affectus.

Expanded text:
intellectum suum, de quo dicit Dominus: Et intellectum prudentium reprobabo . Neque numeros orationis ac modos, et modulos musicae sapientiae constituam in loco: sed eam sapientiam definio, de qua culo oris, quod pietatis et charitatis est pignus? Osculantur se et columbae, sed quid ad humani osculi venustatem, quo amicitiae insigne humanitatisque praefulget, in quo plenae charitatis fidelis exprimitur affectus?
Abbreviated transcription (Latin):
conacitur cib et plene fit uocis
madelectaiet. Deq cmĩ maturos pleꝵ¬
ꝙ cermimꝰ. lic ip̃o cicius senesfe. quod
amissis dentib nullã pꝑssurt cibi iur¬
tute ualidioris assiere. Ideo muca
infantia quia nõ habet adhuc orga¬
iugua hoc quoq non solũ ĩloꝙ̃¬
suilmũ ẽ. Ea enĩ nelud plectrũ loq̃¬
tis. et q̃dã medẽtis ẽ manus. que de¬
fluentẽ cib ̃ dentib suggit ⁊ nũstiat.
Uoxquoq aeris quodã ionugio nebitꝰ
⁊ ꝑ mane portat᷑. cademq usu acrem
uerberat nc̃ cõmouet. unt demulcet
audicutis affectũ. initũ mutigat. fuic¬
tuui engit. consolatꝰ dolentẽ. Sit igitꝰ

Expanded text:
conficitur cibus et pconficitur cibus et pnia delectaret? Denique aevi maturos plerumque cernimus hoc ipso citius senescere, quod a missis dentibus nullam possint cibi virtutem validioris assumere. Ideo muta infantia, quia non habet adhuc orgainguae quoque non solum in loqurum loquentis et quaedam edentis est manus, quae defluentem cibum dentibus suggerit et ministrat. uox quoque aeris quodam remigio uehitur et per inane portatur eademque ui sua aerem uerberat, nunc conmouet, nunc demulcet audientis adfectum, iratum mitigat, fractum erigit, solatur dolentem. sit igitur