comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caro corrũpi. Sic tam̃ ut nec xp̃i caro in
sepulchro corrũperet᷑. nec infermi dolocib
amma torquęret᷑. q̃m anima immunis a
peccato ñ erat subdenda supplicio. et carnẽ
sine peccato ñ debuit uidere corruptio. Nã
quia peccans homo meruit inseipso ꝑ sup¬
pliciũ diuidi. quia maluit a dõ qui diui¬
di ñ potest p̃uaricationis reatu disiungi.
propterea factũ. ẽ. ut pecatoris mos carnẽ
peccati ad sepulchrũ corrũpendã ꝑduceret
animã inferno tor quendã ꝓtinꝰ manciparet
Sed hȩc ulciscentis di ȩquitas fecit. quȩ id̾o
taliter peccatorẽ addixit. quia ne peccaret p̃
dixit ante. Hȩc fuit retributio peccatori red¬
denda. ut iuste peccati suppliciũ lueret. qͥ
dõ iusto iniuste peccasset. Ut autẽ peccator
fuisset gratuito munere liberatꝰ. facͥtum ẽ
ut mortẽ corporis quã a dõ iusto peccator
homo ꝑtulerat iuste. di filius a peccatore

Expanded text:
caro corrumpi; sic tamen ut nec Christi caro in caro corrumpi; sic tamen ut nec Christi caro in sepulcro corrumperetur, nec inferni doloribus anima torqueretur, quoniam anima immunis a peccato non erat subdenda supplicio, et carnem sine peccato non debuit vitiare corruptio. Nam quia peccans homo meruit in seipso per supplicium dividi, quia maluit a Deo qui dividi non potest praevaricationis reatu disjungi, propterea factum est ut peccatoris mors carnem peccati ad sepulcrum corrumpendam perduceret, animam inferno torquendam protinus manciparet. Sed haec ulciscentis Dei aequitas fecit, quae ideo taliter peccatorem addixit, quia ne peccaret ante praedixit. Haec fuit retributio peccatori reddenda, ut juste peccati supplicium lueret, qui Deo justo injuste peccasset. Ut autem peccator esset gratuito munere liberatus, factum est ut mortem corporis, quam a Deo justo peccator 136 homo pertulerat juste, Dei Filius a peccatore
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ȩ in eũ. liuore eius nos sanati sumꝰ. Omẽs
ut oues errauimꝰ. Homo a uia sua errauit. et
dñs tradidit eũ ꝓ peccatis nr̃is. et ipse quia
male trac̾tatꝰ. ẽ. nonaꝑuit os. Ut ouis adimmo¬
landũ ductus. ẽ. et ut agnus ante eũ qui se
tondet sine uoce. sic ñ aꝑuit os suũ. In humi¬
liatione iudiciũ eiꝰ sublatũ. ẽ. generationẽ eiꝰ
quis enarrabit: Qm̃ tollet᷑ de terra uita eiꝰ.
eoꝵ ipse portabit. ido ipse hereditate posside¬
bit multos. et fortiũ partiet᷑ spolia. Propt̃
ꝗd tradita. ẽ. in morte anima eiꝰ. et inter
cit᷑ saluatoris et caro: quia totꝰ ad crucem
tropheo triumphatoris uictoria panderetur
Restabat tam̃ ad plenũ nr̃e redẽptionis ef¬
fectũ: ut illuc usq homo sine peccato a dõ
susceptꝰ descenderet: quousq homo seꝑat᷑
a do peccati merito cecidisset: id.ẽ. ad infer¬
nũ ubi solebat peccatoris anima torqueri.
et ad sepulchrũ ubi consue uerat peccatoris

Expanded text:
nostrae in eo , et livore ejus nos sanati sumus. Omnes ut oves erravimus: homo a via sua erravit, et Dominus tradidit eum pro peccatis nostris, et ipse, quia male tractatus est, non aperuit os: ut ovis ad immolandum ductus est, et ut agnus ante eum qui se tondet sine voce, sic non aperuit os suum. In humiliatione judicium ejus sublatum est. Generationem ejus quis enarrabit? Quoniam tolletur a terra vita ejus, eorum ipse portabit. Ideo ipse haereditate possidebit multos, et fortium partietur spolia, propter quod tradita est in mortem anima ejus, et inter citur Salvatoris et caro, quia totus pro nobistropaeo, triumphatoris victoria pandereturRestabat tamen, ad plenum nostrae redemptionis effectum, ut illuc usque homo sine peccato a Deo susceptus descenderet, quousque homo separatus a Deo peccati merito cecidisset, id est ad infernum, ubi solebat peccatoris anima torqueri, et ad sepulcrum, ubi consueverat peccatoris
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ euidenti fuerit manifestatione discretũ
qui d in xp̃o ꝓpriũ fuerit animȩ. quid car¬
nis. quid etiam deitatis. cũ unus idẽq xp̃c
fuerit et turbatꝰ et moctuus. Sic tam̃. est.
utrobiq ueritas qi hominisq seruata ut
licet xp̃c scd̾m animã turbaret᷑ ꝓpinquante
passione. et idem xp̃c scdm corpus moreretur
in cruce. imꝑturbabilis manens immortalis
q xp̃i diuinitas. nec ab anima ꝑturbata.
nec a corpore moriente discederet. ñ tam̃ aut
turbaret᷑ in anunȩ turbatione aut moreret᷑
in coeporis mortẽ. Unus nãq xp̃c. qui tradi¬
t᷑ ẽ. propter delic̾ta nr̃a. et resurrexit propt̃
iustificationẽ nr̃am. sicut uere mortuus mo

Expanded text:
igitur evidenti fuerit manifestatione discretum, igitur evidenti fuerit manifestatione discretum, quid in Christo proprium fuerit animae, quid carnis, quid etiam deitatis, cum unus idemque Christus fuerit et turbatus et mortuus, sic tamen est utrobique veritas Dei hominisque servata, ut licet Christus secundum animam turbaretur propinquante passione, et idem Christus secundum corpus moreretur in cruce, imperturbabilis manens immortalisque Christi divinitas, nec ab anima perturbata, nec a corpore moriente discederet, non tamen aut turbaretur in animae turbatione, aut moreretur in corporis morte: unus namque Christus, qui traditus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram , si
Abbreviated transcription (Latin):
et in ȩxernã uicã unmortalis resurgens ȩter¬
in anima humana xp̃c laz arũ suscitaturꝰ.
sicut euuangłista dicit. fremuie sp̃u et tur¬
bauit seipsum: idẽq uerꝰ in carne humana
xp̃c cũ dixisset ubiposiustiᷤ eum dicunt ei. dñe
ueni et uide. et lacrimatꝰ. ẽ. iħ̃c: idem quoq
uerꝰ in diuina natura xp̃c. nec animã suã cũ
semet ipsũ turbaret deseruit. quia ipse semet¬
ipsũ turbauit: nec a carne sua cũ fleret absces¬
sit. quia iħc lacrimas fudit. et tam̃ ipsam
anima carneq diuinitas immutabilis atq
impassibilis manens scł̃m diuinã naturam
nec lacrimas ꝓferre. nec turbationẽ potu¬
it in amici morte sentire. Sic etiã passione
ipso dicente. Nunc anima mea turbata est.
cente. Tradidi enĩ uobis in pͥmis quod et
accepi. quia xp̃c mortuus. ẽ. ꝓpeccatis nr̃is
scđm scripturas. et qͥa sepultus. ẽ. et quia
resur rexit. tercia die sed̃m scripturas. Cum

Expanded text:
et in aeternam vitam immortalis resurgens, aeteret in aeternam vitam immortalis resurgens, aeterin anima humana Christus Lazarum suscitaturus sicut evangelista dicit fremuit spiritu, et turbavit seipsum; idemque verus in carne humana Christus cum dixisset: Ubi posuistis eum? Dicunt ei: Domine, veni, et vide, et lacrymatus est Jesus . Idem quoque verus in divina natura Christus, nec animam suam, cum semetipsum turbaret, deseruit, quia ipse semetipsum turbavit; nec a carne sua, cum fleret, abscessit, quia Jesus lacrymas fudit, et tamen ipsa in anima carneque divinitas, immutabilis atque impassibilis manens secundum divinam naturam, nec lacrymas proferre, nec turbationem potuit in amici morte sentire. Sic etiam passione ipso dicente: Nunc anima mea turbata est .cente: Tradidi enim vobis imprimis quod et accepi, quia Christus mortuus est pro peccatis nostris secundum Scripturas, et quia sepultus est, et quia resurrexit tertia die secundum Scripturas . Cum
Abbreviated transcription (Latin):
uinȩ ꝑfecit. Ab ipso nãq conceptionis uir¬
gialis exordio sic in xp̃o ꝑsonalis unitas man¬
Sit et sic utriusq naturȩ inconfusa ueri¬
tas ꝑurauit. ut nec homo ado diuelli. nec
as̃ a suscepto posset homine seꝑari. nec tam̃
as hominẽ consumeret. nec homo dm̃ in ali¬
quo ꝑmutaret. et licet in xp̃i morte carnẽ
morientẽ fuisset anima desertura diunitas
tamen xp̃i nec ab amima nec a carne posset seꝑa¬
ri suscepta. Igͥ quia totũ hominẽ dds̃ ille susce¬
pit: idõ totius hominis in se passiones in ueri¬
tate monstrauit. Et animã quidẽ rationalẽ
habens quicqͥd fuit infirmitatis humanȩ ani¬
mȩ sine peccato et suscepit et ꝑtulit. ut dum
humanȩ animȩ passiones in anima quã acce¬
pit uinceret. nr̃as quoq animas ab infirmi¬
tatib liberaret. Carnẽ quoq humanã ac-¬
cipiens in eiusdẽ ueritate carnis ueritatem
uoluntariȩ habuit passionis. ut incarne mor-¬
tuus totam in se hominis occideret mortem:

Expanded text:
essit. Ab ipso namque conceptionis virginalis exordio, sic in Christo personalis unitas mansit, et utriusque naturae inconfusa veritas perduravit, ut nec homo a Deo divelli, nec Deus a suscepto posset homine separari; nec tamen Deus hominem consumeret, net homo Deum in aliquo permutaret; et licet in Christi morte carnem morientem fuisset anima desertura, divinitas tamen Christi, nec ab anima nec a carne posset separari suscepta. Igitur quia totum hominem Deus ille suscepit, ideo totius hominis in se passiones in veritate monstravit, et animam quidem rationalem habens, quidquid fuit infirmitatis animae sine peccato et suscepit et pertulit, ut dum humanae animae passiones in anima quam accepit vinceret, nostras quoque animas ab infirmitatibus 123 liberaret. Carnem quoque humanam accipiens, in ejusdem veritate carnis veritatem voluntariae habuit passionis; ut in carne mortuus, totam in se hominis occideret mortem,
Abbreviated transcription (Latin):
cipies in utero et paries filiũ. et uocabis
nomen eius iħm. Hic erit magnus et filiꝰ
atissimi uocabit᷑. Nonsolũ uͦ filiꝰ dĩ scđm id
quod natꝰ ẽ. de homine dictus. ẽ. xp̃c: ue
liber ostendit. in quo dr̃. Chronus tuus

Expanded text:
um, et vocabis nomen ejus Jesum. Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur . Non solum vero Filius Dei, secundum id quod natus est de homine, dictus est Christus, liber ostendit, in quo dicitur: Thronus tuus,
Abbreviated transcription (Latin):
d̾o autẽ carm cõpassus non. ẽ: quia in carne
patiens mpassibilis natura diuina ꝑ mansit.
Cõmunẽ passionẽ diuinitatis et carnis unitas
ꝑsone fecit in xp̃o: ñ diuine humaneq natu¬
cognouissent. nũqũa dñin głȩ crucifixissent
Propt̃ hanc unitatẽ ꝑsone auctor uitȩ dicit᷑
interemptꝰ: sicut in actib apłox petrus
uidȩos increpat dicens. & petistis uirum
homicidam donari uobis: auctorẽ uͦ uitȩ
hominẽ in unitate ꝑꝰsone suscepit. ex eo
ille homo nomen uitȩ auctoris obtinuit:
sicut ex quo cd̃i filius hominẽ suscepit in
utero uirginali. ex eo simul ds̃ et homo unꝰ
cxpit dei filius nominari. angło dicente

Expanded text:
ideo autem carni compassus non est, quia in carne ideo autem carni compassus non est, quia in carne patiens, impassibilis natura divina permansit. Communem passionem divinitatis et carnis unitas personae fecit in Christo, non divinae humanaeque natucognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Propter hanc unitatem personae auctor vitae dicitur interemptus, sicut in Actibus apostolorum Petrus Judaeos increpat dicens: Et petistis virum homicidam donari vobis, auctorem vero vitae hominem in unitatem personae suscepit, ex eo ille homo nomen vitae auctoris obtinuit; sicut ex eo, quod Dei Filius hominem suscepit in utero virginali, ex eo simul Deus, et homo unus coepit Dei Filius nominari, angelo dicente
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ credit᷑ secernendus. qm̃ sicut pater dicit
ego sũ qui sum. sic de filio dicit apls sicut
supra posuimꝰ. Non fuit.ẽ. et non: sed est.
in illo fuit. Q rursum. Tu autẽ idem . es.
Cũ itaq illud singłare ẽ. sicut inuenit᷑
in patre sic reperiat᷑ in filio. aut uterq
immutabilis credit᷑. aut uterq mutabi¬
litati subdit᷑. Sed qm̃ ualde impiũ. ẽ. ut
patrẽ mutabilem dicamꝰ: hoc sine dubio
piũ .ẽ. ut ficut immutabilẽ patrẽ. sic
immutabilẽ filiũ p̃dicemꝰ. Et si unmu¬
tabilis. ẽ. diuinitas filii. nichil ei utiq
accessit aut decessit in tẽpore: qm̃ nicħ
mutabilitatis recipit. qͦd unmutabile
naturali ueritate subsistit. Restat gͥ ut dunni¬
tatẽ xp̃i qua immutabilẽ scã scriptura com¬
mendat. sic passam fateam᷑ in carne ut eã tam̃
crecdamꝰ cõpassam ñ fuisse cũ carne. Ido eñ ads̃
in carne passus. ẽ: qͥa passibisẽ carnẽ as̃ accepit.

Expanded text:
nae creditur secernendus. Quoniam, sicut Pater dicit: nae creditur secernendus. Quoniam, sicut Pater dicit: Ego sum qui sum, sic de Filio dicit Apostolus, sicut supra posuimus: Non fuit, Est et Non, sed Est in illo fuit. Et rursum: Tu autem idem es. Cum itaque illud singulare EST, sicut invenitur in Patre, sic reperiatur in Filio, aut uterque immutabilis creditur, aut uterque mutabilitati subditur. Sed quoniam valde impium est ut Patrem mutabilem dicamus, hoc sine dubio pium est ut, sicut immutabilem Patrem, sic immutabilem Filium praedicemus; et si immutabilis est divinitas Filii, nihil ei utique accessit aut decessit in tempore, quoniam nihil mutabilitatis recipit, quod immutabile naturali veritate subsistit. Restat igitur ut divinitatem Christi, quam immutabilem sancta Scriptura commendat, sic passam fateamur in carne, ut eam tamen credamus compassam non fuisse cum carne. Ideo enim Deus in carne passus est, quia passibilem carnem Deus accepit;
Abbreviated transcription (Latin):
iã ñ ẽ corporeis oculis muisibilis ds. Si autẽ
tunc quidem sub stantialiter uisus postmo¬
dum in usibilis putat᷑ effectus gͦ ds ante
mutabilitati subiacens imꝑfectus utiq
fuit: et post modũ ꝑ ꝓfectum immutabilis
factus statumplenȩ ꝑfectionis accepit. Ooͦ
si ex imꝑfecto ꝑfectus ẽ. factus. quȩrendus
ẽ alius qui semꝑ fuisse ꝑfectus credat᷑: a qͦ¬
colerant: credat᷑ ds̃ nũqu̾ã ꝑ ꝓpriã uisibi¬
liter hominib apparuisse substantiam. sed
ꝑ subiectam sicut ipse uoluit creaturã. et pa-¬
riter inuisibilis sicut pater credat᷑ et filius.
Ouisicut intẽporalis ꝑmanens potuit tẽpo¬
ralia conddere. sic inuisibilis ꝑmanens potuit
in his quȩ uisibilia condidit uisibiliter ap¬
parere. Tamen et si ꝑsonȩ patris a qͦlibet
asignet᷑ hic locus quo dr̃. ego sũ qui sũ: nec sic
filius ab equalitate immutabilitatis pater¬

Expanded text:
jam non est corporeis oculis invisibilis Deus; si autem jam non est corporeis oculis invisibilis Deus; si autem tunc quidem substantialiter visus, postmodum invisibilis putatur effectus: ergo Deus ante mutabilitati subjacens, imperfectus utique fuit, et postmodum per profectum immutabilis factus, statum plenae perfectionis accepit. Quod si ex imperfecto perfectus est factus, quaerendus est alius qui semtolerant, credatur Deus nunquam per propriam visibiliter hominibus apparuisse substantiam, sed per subjectam sicut ipse voluit creaturam; et pariter invisibilis, sicut Pater, credatur et Filius, qui, sicut intemporalis permanens, potuit temporalia condere, sic invisibilis permanens, potuit in his quae visibilia condidit visibiliter apparere. Tametsi personae Patris a quolibet assignetur hic locus quo dicitur: Ego sum qui sum, nec sic Filius ab aequalitate immutabilitatis pater
Abbreviated transcription (Latin):
catꝰ. ẽ. ꝑ me et siluanũ et thimotheum
ñ fuit.ẽ. et non: sed ẽ. in illo fuit. Quod
ut ipsũ prorsus immutabile demonstra¬
ret: denuo sic adhebreos loquit᷑. ubi eui¬
dent̃ de filio memorat dic̾tũ. Tu in pru¬
cipio dñe terrã fundasti: et oꝑa manuum
tuarũ sunt cęli. Ipsi ꝑibunt tu autẽ ꝑma¬
nes. et om̃s ficut uestimentũ ueterascent. et
uelut amictũ mutabis eos et mutabunt᷑.
tu autẽ idem es. Quid. autẽ. ẽ idẽ ẽe. nisi
immutabilem. eẽ. sicut de se ipse testat᷑.
dicens. ego sũ qͥ sum. et dices filiis isrł qui
.ẽ. misit me ad uos: Quod si quis int̃ pa-¬
tr̃e filiũq diuinitatis cupiens differen¬
tiã lemonstrare locũ istũ quo dictunẽ
ego sum qui sũ ꝑsonȩ solius patris asserat conue¬
mte: pͥmũ memmerit quia patrẽ moysi appa¬
ruisse. fatebit᷑. deinde quia sibi in ꝓpria sub¬
stantia pater apparuit. Eigo pater uisibi¬
lis fuit. Quod si etiã nunc u̾isibilis ꝑ manet

Expanded text:
catus est, per me, et Sylvanum et Timotheum, non fuit Est et Non, sed Est in illo fuit . Quod ut ipsum Est prorsus immutabile demonstraret, denuo sic ad Hebraeos loquitur, ubi evidenter de Filio memorat dictum: Tu in principio, Domine, terram fundasti, et opera manuum tuarum sunt coeli. Ipsi peribunt, tu autemnes: et omnes sicut vestimentum veterascent; et velut amictum mutabis eos, et mutabuntur; tu autem idem es . Quid autem est idem esse, nisi immutabilem esse? Sicut de se ipse testatur, dicens: Ego sum qui sum; et dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . Quod si quis inter Patrem Filiumque divinitatis cupiens differentiam demonstrare, locum istum quo dictum est: Ego sum qui sum, personae solius Patris asserat convenire, primum meminerit, quia Patrem Moysi apparuisse fatebitur; deinde, quia si ibi in propria substantia Pater apparuit, ergo Pater visibilis fuit. Quod si etiam nunc visibilis permanet,
Abbreviated transcription (Latin):
non sum inquit solus. quia pater mecũ. ẽ.
Adhanc distinctionẽ geminȩ ꝑsonȩ. et
pfessionẽ unius substantiȩ in patre et fi-¬
uo ꝑdocendam: ipse filius dicit. Quicre-¬
dit in me. non credit moze. sed in eum
qͥmisit me: et qͥ ut uidet me. uidet eum
qui me misit̾. Unus. ẽ. gͥ filius ex patris
exꝓprietate pater nȩ naturȩ unꝰ et ge¬
nitus demonstret᷑. Sed hic qui unigenitꝰ
ex patre naturaliter dicit᷑. sicut insepara¬
bilis. ẽ. unitate nature: sic inconfusibilis
permanet ꝓprietate ꝑsonȩ. Obhoc se tm̃-¬
modo cĩ filius unigenitũ nominat diceis
Sic enĩ dilexit ds̃ mundũ. ut filiũ suum

Expanded text:
Non sum inquit solus, quia Pater mecum est . Non sum inquit solus, quia Pater mecum est . Ad hanc distinctionem geminae personae, et professionem unius substantiae in Patre et Filio perdocendam, ipse Filius dicit: Qui credit in me, non credit in me, sed in eum qui misit me: et qui videt me, videt eum qui me misit . Unus est igitur Filius ex Patris  ut ex proprietate paternae naturae, unus et genitus demonstretur. Sed hic qui Unigenitus ex Patre naturaliter dicitur, sicut inseparabilis est unitate naturae, sic inconfusibilis permanet proprietate personae. Ob hoc se tantummodo Dei Filius Unigenitum nominat dicens: Sic enim dilexit D
Abbreviated transcription (Latin):
nullus caret locus. quia cunct᷑a replet.
creator immensus. Qui ñ propterea. ñ ẽ.
ds̃. quia dicit᷑ genitꝰ. sed id̃o uerꝰ digne
credit᷑. quia dẽ patre substantia liter
uitatis indõ: ut quẽ constat de patre na¬
turaliter genitum. constet ñ aliu ẽẽ. qũa
dm̃. Hic itaq de patre sempiternus exis¬
tens unã tenuit cũ dõ patre naturã. sed
ꝓpriã sũpsit ex genitore ꝑsonã: quia di¬
uina natiuitas non diuisionẽ naturalis
unitatis habuit. sed ꝑsonã filii subsisten¬
tis apatre distinxit. Et ex uocabulo
patris alium quinatꝰ. ẽ. monstrat: ut er¬
rorem sabellianȩ confusionis excludat:
sicut ipse filius ꝓtestat᷑ dicens. Alius. ẽ.
qui testimonium phibet de me: et scio
quia uerũ.ẽ. testimoniũ quod ꝑhibet
de me. Et ut ostenderet. que aliũ diceret
post pauca subiecit. Qui misit ^ ͤater. ipse
testimoniũ phibet de me. Alio loco suni¬
liter suam ꝑsonam patrisq discernens:

Expanded text:
nullus caret locus, quia cuncta replet nullus caret locus, quia cuncta replet Creator immensus; qui non propterea non est Deus, quia dicitur genitus; sed ideo verus digne creditur, quia de Patre substantialiter gvitatis in Deo; ut quem constat de Patre naturaliter genitum, constet non aliud esse quam Deum. Hic itaque de Patre sempiternus existens, unam tenuit cum Deo Patre naturam, sed propriam sumpsit ex genitore personam, quia divina nativitas non divisionem naturalis unitatis habuit, sed personam Filii subsistentis a Patre distinxit; et ex vocabulo Patris alium qui natus est monstrat, ut errorem Sabellianae confusionis excludat, sicut ipse Filius protestatur dicens: Alius est qui testimonium perhibet de me, et scio quia verum est testimonium quod perhibet de me . Et ut ostenderet quem alium diceret, post pauca subjecit: Qui misit me Pater, ipse testimonium perhibet de me . Alio loco similiter suam personam Patrisque discernens:
Abbreviated transcription (Latin):
semetipsum morti dignatꝰ sit tradere quã
ille qui sic potute moriendo mortẽ uince¬
re. ut mortẽ non posset in morte sentire.
S hȩc qualiter inunitate ꝑsone substan¬
tiarũ in xp̃o ꝓprietate seruata dicam᷑.
ꝓfessionis nr̃e series subiecta monstrabit
Credinꝰ gͥ dĩ filium ante om̃e prorsus
initium̃. hoc. ẽ. sine utio aliquo suȩ
natiuitatis de patris substantia genitũ
dm̃ de dõ. dñm de dño. ñ ex nichilo quia
de patre. ñ noncupatiuũ. quia nomen
habet ex ueritate naturȩ. non ex aliqua
materia. quia non aliquid fuit coeter¬
nũ dõ unde origo filio p̃staret᷑. nec no¬
steriorem filiũ ẽo qui genute nec mino¬
rem. sed sicut etiam in scło libello dixi¬
mꝰ patͥ prorsus et sempiter nitate im¬
mensitatis et unmensitate sempiter¬
nitatis ȩqualem. immutabilẽ mutabiliũ
conditorem. intẽporalẽ tẽporaliũ factorẽ
et tẽpox. quẽ nullus continet locus quo

Expanded text:
semetipsum morti dignatus sit tradere, quam semetipsum morti dignatus sit tradere, quam ille qui sic potuit moriendo mortem vincere, ut mortem non posset in morte sentire. Sed haec qualiter in unitate personae, substantiarum in Christo proprietate servata, dicamus, professionis nostrae series subjecta monstrabitCredimus Dei Filium ante omne prorsus initium, hoc est sine aliquo suae nativitatis initio, de Patris substantia genitum, Deum de Deo, Dominum de Domino: non ex nihilo, quia de Patre; non nuncupative, quia nohabet ex veritate naturae; non ex alia natura, quia non aliquid fuit coaeternum Deo, unde origo Filio praestaretur. Nec posteriorem Filium eo qui genuit, nec minorem, sed 113 sicut etiam in secundo libello diximus Patri prorsus et sempiternitate immensitatis et immensitate sempiternitatis aequalem, immutabilem mutabilium conditorem, intemporalem temporalium factorem et temporum; quem nullus continet locus, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectũ: Igitur quid in xp̃o semꝑ impas¬
sibile quidue ante mtrtẽ carns passibile
fuerit trac̾taturi. primitꝰ libello hiie
inserenda duximꝰ quȩ de uno xp̃o dõ
homineq credimꝰ et tenemꝰ: ne quis cũ
in uno xp̃o cȩperimꝰ ea quȩ ad ꝓprie¬
tatẽ diuinȩ humaneq naturȩ ꝑtineit
demonstirare aut cuos xp̃os nos ẽxistimet
credere scdm utr̃aq naturã. aut quartam
a nobis inseri putet trinitatipsonã. Nos
enĩ fidem retinentes euuangłice ueritatis
sic in mediatore d̃i et homĩnũ homine
xp̃o iħu ꝓpria uniuscuiusq naturȩ
cognoscimus. ut unitatẽ ꝑsonȩ nullatenꝰ
diuidam᷑: scientes q̃ ii sicutriusq in xp̃o
substantiȩ manserit unita ꝓprietas.
ut in carne patiens inpassibilis s̃. et
ueram passionẽ quia uoluit in ueracarne
sentiret. et in diuinitate proesus inpassi¬
bilit ꝑmaneret. nec alius in carne passus
fuerit. nͥ ille qui in uera carnis passione
inpassibilis om̃ino ꝑmansit. nec alius

Expanded text:
 Igitur quid in Christo semper impassibile, quidve ante mortem carnis passibile fuerit, tractaturi, primitus libello huic inserenda duximus, quae de uno Christo Deo homineque credimus et tenemus: ne quis, cum in uno Christo coeperimus ea quae ad proprietatem divinae humanaeque naturae pertinent, demonstrare, aut duos Christos nos existimet credere, secundum utramque naturam, aut quartam a nobis inseri putet Trinitati personam. Nos enim fidem retinentes evangelicae veritatis, sic in Mediatore Dei et hominum homine Christo Jesu propria uniuscujusque naturae cognoscimus, ut unitatem personae nullatenus dividamus, scientes quod sic utriusque in Christo substantiae manserit unita proprietas, ut in carne patiens impassibilis Deus, et veram passionem quia voluit in vera carne sentiret, et in divinitate prorsus impassibiliter permaneret, nec alius in carne passus fuerit nisi ille qui in vera carnis passione impassibilis omnino permansit, nec alius
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c mortuus. ẽ. ꝓ peccatis nr̃is scđm scrip¬
turas: et quia sepultꝰ. ẽ. et quia resurrexit
hominisq seruaret. Ut aũ substantialem
ꝓprietatẽ deitatis et humanitatis osten¬
Deret: alio loco sicut suꝑius iã posuimꝰ dicit.
set de xp̃o quia erucifixus. ẽ. ex infirmita¬
te sed uiuit ex uirtute. et ñ addidisset dĩ:
nec sic debuit infirmitas passibilitatis huma¬
nȩ cũ diuinȩ uirtutis impassibilitate con¬
fundi. At cũ uirtutẽ ditati paulus assig¬
net. quis ñ uideat quod ea quȩ infirmi¬
tatis uident᷑ hominis esse denuntiet.Nã
et quod dicit de xp̃o quia uiuit ex uir¬
tute dĩ: ex sua deitate utiq uiuit. quia
ipse. ẽ. uirtꝰ di. Et sic uiuit sicut pater uiuit.
qm̃ ipse. ẽ. uia. ueritas. et uita. Nam ut
unã uitã patris filiiq iohannes nobis in¬
int exordiũ. Q uoderat ab mnitio. quod
audiuimꝰ. quod uidimꝰ ꝯcłis nr̃is. quod
inspeximꝰ. et manꝰ nr̃e tractauer unt
de uerbo uitȩ. et uita paiã factͥa. ẽ et

Expanded text:
 pro peccatis nostris secundum Scripturas, et quia sepultus est, et quia resurrexit hominisque servaret; ut autem substantialem proprietatem deitatis et humanitatis ostenderet, alio loco sicut superius jam posuimus dicit: set de Christo, quia crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute, et non addidisset, Dei, nec sic debuit infirmitas passibilitatis humanae cum divinae virtutis impassibilitate confundi: at cum virtutem deitati Paulus assignet, quis non videat quod ea quae infirmitatis videntur hominis esse denuntiet? Nam, et quod dicit de Christo, quia vivit ex virtute Dei, ex sua deit te utique vivit, quia ipse est virtus Dei, et sic vivit sicut Pater vivit, quoniam ipse est via, veritas et vita. Nam ut unam vitam Patris Filiique Joannes nobis invit exordium: Quod erat ab initio, quod audivimus, quod vidimus oculis nostris, quod inspeximus, et manus nostrae contrectaverunt de Verbo vitae, et vita palam facta est: et
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo ueritatis. pariter filios nuncu¬
pautt gr̃a genitoris. Quod si diuina
ula filii sempiternaq natiuitas non
de natura dei patris sed ex gr̃a credit᷑
substitisse. ñ debet unigenitꝰ uocari.
sed tantũmodo genitus qm sicut ei nom̃
geniti largitas adoptionis paternȩ con¬
tribuit.: siceum ab unigeniti nomine
nobis quoq tributa communo pater¬
nȩ adoptionis exclusit. Unigenitus
enĩ ñ uocat᷑ in multis. quãuis genitus
possit uocari cũ genitis. Quod si ita ẽ:
deleat᷑ quod iohannes ausus. ẽ. nom̃ unigeniti
scribere. ut ꝓbet᷑ falsum quodmeruit de
pectore ueritatis haurire. Si uͦ propri¬
etas unigeniti manifeste demonstran¬
da.ẽ significationis indicio. sic multi
filii eicant᷑ ex gr̃a. ut cognoscat᷑ unus
genitus ex nãtura. Quis enĩnatus. ẽ.
ds uerus de dõ uero. nͥ ungenitus fili
qui.ẽ. in sinupatris: Quẽm icõ solũ
acȩteris dlei filis exceptio segregat

Expanded text:
verbo veritatis pariter filios nuncuverbo veritatis pariter filios nuncupavit gratia genitoris. Quod si divina illa Filii sempiternaque nativitas, non de natura Dei Patris, sed ex gratia creditur substitisse, non debet Unigenitus vocari, sed tantummodo genitus. Quoniam sicut ei nomen geniti largitas adoptionis paternae contribuit, sic eum ab Unigeniti nomine nobis quoque tributa communio paternae adoptionis exclusit. Unigenitus enim non vocatur in multis, quamvis genitus possit vocari cum genitis. Quod si ita est, deleatur quod Joannes ausus est nomen Unigeniti scribere, ut probetur falsum, quod meruit de pectore veritatis haurire. Si vero proprietas Unigeniti manifestae demonstranda est significationis indicio, sic multi filii Dei dicantur ex gratia, ut cognoscatur unus genitus ex natura. Quis enim natus est Deus verus de Deo vero, nisi unigenitus Filius, qui est in sinu Patris? Quem ideo solum a caeteris Dei filiis exceptio segregat
Abbreviated transcription (Latin):
tributionis munus ꝑ laboris merito re¬
ꝓmittat. unum tamen cunctis filioꝵ
nomen accõmodat: et una ꝑ fidẽ uerã
renatis uita cȩlestis regni ꝓmittit᷑.
quauis differens regnatur is glatͥbuat.
paulobeato dicente. Alia claritas solis: alla
claritas lumȩ ꝙalia clarteas stellarũ. Stel¬
la eñi ab stella ciffert in claritate. Sic
et resur rectio mortuoꝵ. ꝙ his tam̃ om̃ib
ꝓilla potestate quaeis dedit potestatem¬
filios dei fieri simuldicet dextris. Uenite
benedicti patrismei. ꝑcipite regnũ quod
paratum. ẽ. uobis aborigine mundi.Si¬
mul etiam de om̃ib dicit᷑. iusti autẽ in
uitam eter nam. Equaliter gͥ tenebit
cunctos d̃ĩ filios unitas adõptiui nomi¬
nis. licet meritoꝵ qualitatẽ monstratu¬
ra sit differentia claritatis.Nec in eo
quod sp̃uale. eẽ. cepimꝰ natiuitatis exor¬
tu discermm nomine: quãuis ex ꝓfec¬
tu sims discernendi mercede. In eo
namq quod uoluntarie genuit nos

Expanded text:
tributionis munus pro laboris merito retributionis munus pro laboris merito repromittat, unum tamen cunctis filiorum nomen accommodat; et una per fidem veram renatis vita coelestis regni promittitur, quamvis differens regnaturis gloria tribuatur, Paulo beato dicente: Alia claritas solis, et alia claritas lunae, et alia claritas stellarum: stella enim ab stella differt in claritate, sic et resurrectio mortuorum ; et his tamen omnibus, pro illa potestate quam eis dedit filios Dei fieri, simul dicetur dextris: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod paratum est vobis ab origine mundi : simul etiam de omnibus dicitur: Justi autem ibunt in vitam aeternam . Aequaliter igitur tenebit cunctos Dei filios unitas adoptivi nominis, licet meritorum qualitatem monstratura sit differentia claritatis; nec in eo, quod spiritalis esse coepimus nativitatis exortu, discernimur nomine, quamvis ex profectu simus discernendi mercede. In eo namque quod voluntarie genuit nos
Abbreviated transcription (Latin):
euuangłista cognouit: qũe unũ eundẽ¬
q uerum hominẽ gr̃a uerȩ incarnatio¬
nis ostenderet. et uerũ dm̃ unigenitũ
a patre natiuitatis eternȩ ueritas decla¬
raret. Quid autẽ filio ꝓdest ut nuncu¬
pet unigeniti nomine. si priuat᷑ uo¬
cabuli ueritate: frustra namq unige
turalis de cõ generante ueritas. sed
creationis ex donante largitas p̃di¬
cat᷑. Et aliis enim quot quõt recepert̃
eum dedit eis potestatẽ filios dei fieri
ꝯuoa si etiam unigentꝰ filius factus dr̃
ex gr̃a ñ uere genitꝰ ex natura: ꝓculdubio
nõmen et ueritatem unigeniti ꝑdidit:
post quã fr̃s habere iã cepit. Priu̾atur
enĩ huius ueritate nominis. si in unige¬
nito non. ẽ de patre ueritas naturalis
& enĩ infiliis dei qui ñ de dei patris na¬
tura subsistunt adoptiuȩ cõmunio dig¬
nitatis diuersitatẽ muner ũ potest ha¬
bere ñ nominũ. et adoptantis gr̃acunc¬
tis ex do nascentib. qũauis diuerse re¬

Expanded text:
it, quem unum eumdemque verum hominem gratia verae incarnationis ostenderet, et verum Deum Unigenitum a Patre nativitatis aeternae veritas declararet. Quid autem Filio prodest ut nuncupetur Unigeniti nomine, si privatur vocabuli veritate? Frustra namque Unigeturalis de Deo generante veritas, sed creationis ex donante largitas praedicatur. Et aliis enim, Quotquot receperunt 114 eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Quod si etiam unigenitus Filius factus dicitur ex gratia, non vere genitus ex natura, procul dubio nomen et veritatem Unigeniti perdidit, postquam fratres habere jam coepit: privatur enim hujus veritate nominis, si in Unigenito non est de Patre veritas naturalisenim in filiis Dei qui non de Dei Patris natura subsistunt, adoptivae communio dignitatis diversitatem munerum potest habere, non nominum; et adoptantis gratia, cunctis ex Deo nascentibus, quamvis diversae re
Abbreviated transcription (Latin):
stultitia. ẽ. his autẽ qui salui fiunt uirtꝰ
di ẽ. Pereunt in uerbo erucis ñ solum
qui putant ci filiũ que humana sunt
in carne pati ñ potuisse. uerũetiam qͥ
credunt diuinitatẽ filiidei dolores uł
passionẽ substantialiter in cruce sen¬
sisse. Quomͦ autẽ uerbũ crucis uirtꝰ ẽd̾i
sii crucȩ diuina substantia potuit in¬
firmari uel qualiter nos ad unmuta¬
bilitatis atq incorruptionis gr̃am per¬
ducturus. ẽ. xp̃c si ipse secundũ diui¬

Expanded text:
stultitia est, his autem qui salvi fiunt, virtus stultitia est, his autem qui salvi fiunt, virtus Dei est . Pereunt in verbo crucis non solum qui putant Dei Filium quae humana sunt in carne pati non potuisse, verum etiam qui credunt divinitatem Filii Dei dolores vel passionem substantialiter in cruce sensisse. Quomodo autem verbum crucis virtus est Dei, si in cruce divina substantia potuit infirmari? vel qualiter nos ad immutabilitatis atque incorruptionis gratiam perducturus est Christus, si ipse secundum divi
Abbreviated transcription (Latin):
aogmatis et tortuosus error ac multiplex
hereticȩ prauitatis. Sunt enĩ quidam
qͥ de sacram̃to añicȩ passionis aliter qͣ
se pietas habet cogitantes. dũsalutem
querunt dispendiũ salutis incurrunt: et dũ
in đo icl accipiunt quod in hominib cer-¬
nunt. quadam uelut lancea ꝑuerse locu¬
tionis latus ꝑcutiunt saluatoris. et cũ in¬
creduli milites detrahere ausi ñ fuerint
morienti. qͥdã nunc sub xp̃iam nominis
fucoñ metuunt derogare regnanti.Hi
funt qui cũ in uno xp̃o dõ uero homine.¬
q ꝓfecto humanam diuinãq forsitan
nequeunt aut certe negligunt scđm
naturalem ueritatẽ considerare sub¬
stantiam. in id erroris incurrunt. ut
ñ humanã in cuĩ filio naturã manente
diuinȩ uirtutis immutabilitate consi¬
derent. sed ut diunã substantiã diuinȩ
insirmitatis passione dedecorent. Od̾
utiq diuino sp̃u p̃uidens dicebat apłs.
Uerbum em̃ crucis ꝑeuntib quidem

Expanded text:
dogmatis, et tortuosus error ac multiplex dogmatis, et tortuosus error ac multiplex haereticae pravitatis. Sunt enim quidam qui de sacramento dominicae passionis aliter quam se pietas habet, cogitantes, dum salutem quaerunt, dispendium salutis incurrunt, et dum in Deo id accipiunt, quod in hominibus cernunt, quadam velut lancea perversae locutionis latus percutiunt Salvatoris; et cum increduli milites detrahere ausi non fuerint morienti, quidam nunc, sub Christiani nominis fuco, non metuunt derogare regnanti. Hi sunt qui cum in uno Christo Deo vero homineque perfecto humanam divinamque forsitan 112 nequeunt, aut certe negligunt, secundum naturalem veritatem considerare substantiam, in id erroris incurrunt, ut non humanam in Dei Filio naturam, manente divinae virtutis immutabilitate, considerent, sed ut divinam substantiam, divinae infirmitatis passibilitate dedecorent. Quod utique divino Spiritu praevidens, dicebat Apostolus: Verbum enim crucis, pereuntibus quidem
Abbreviated transcription (Latin):
secundo libro
suꝑn muneris
opitulatione
subnixi diuini¬
tatẽ filii dei ꝓ¬
bauerimus im¬
mensam nec¬
tempore scilicet nec loco conclusam. ut po¬
te que omia replet.om̃ia continet. omĩa
sempiternitate p̃cedit. om̃ĩa pariter im¬
mensitate concludit. quoq iicirco qũa
maxime curauimꝰ demonstrandũ. ut siqͥ
nincusq sp̃ualiter de dõ nequeunt co¬
gitare localis in ddi filio suspitionis absol¬
uerent᷑ errore. ñ minor nobis. ẽ sollicitu¬
do residua tertii quoq huiꝰ uoluminis
absoluendi. quod de sacram̃to dominicȩ
passionis quod ipse qui ꝓnobis passus ẽ do¬
nauerit sumus utiq trac̾taturĩ. ybi ñ¬
om̃ins minimo timore coneutium: necle
ꝑfundditatis inualidi. Sed ille qui aꝑit
os mutũ et linguas infantiũ facit diser¬
tas. iꝓse sicut confidimꝰ dabit sermonẽ
directum et bene sonantẽ in os nr̃m. Tan
largiet᷑. ut manifestis scripturarũ cla¬
reat᷑ documentis. et rectitudo catholici

Expanded text:
secundo libro, superni muneris opitulatione subnixi, divinitatem Filii Dei probaverimus immensam, nectempore scilicet, nec loco conclusam, ut pote quae omnia replet, omnia continet, omnia sempiternitate praecedit, omnia pariter immensitate concludit; quod idcirco quam maxime curavimus demonstrandum, ut si qui nunc usque spiritaliter de Deo nequeunt cogitare, localis in Dei Filio suspicionis absolverentur errore: non minor nobis est sollicitudo residua tertii quoque hujus voluminis absolvendi, quo de sacramento dominicae passionis, quod ipse, qui pro nobis passus est, donaverit, sumus utique tractaturi. Ubi non minimo timore concutimur, nec lprofunditatis invalidi. Sed ille qui aperuit os mutorum, et linguas infantium fecit disertas , ipse sicut confidimus dabit sermonem directum et bene sonantem in os nostrum, tlargietur, ut manifestis Scripturarum clareat documentis, et rectitudo catholici
Abbreviated transcription (Latin):
me ꝯtinuisse substantiã: atq ut hoc inte¬
gra possit manifestatione cognosci. adten¬
damꝰ quid discipulis pene sub ipso dixerit
tẽpore. passionis. ut in se uerã animȩ sub¬
stantiam ñ minus officio quã nomine de¬
monstraret.Cristis .ẽ. inquit anima mea
usq ad mortẽ. Quis autẽ ambigat nec in
auuntatẽ posse tristitiam cadere. nec ad car-¬
is officiũ ꝑtinere  Animȩ nãq ẽ. ꝓprium
Metuere. desiderare. tristari. gaudere: si¬
cut etiam carminis dauidici textꝰ ostendit
dicentis. Quare tristis. es anima mea. etꝗͣ¬
re conturbas metꝰ Anima tristat᷑. ipsatur¬
bat᷑. Io ꝙ̃ ipse saluator. ut ostenderet ꝑtur¬
bationẽ istam. non carni sed animȩ depu-¬
tandam. sic discipilos suos consolat᷑. cũde fu¬
turo eius contristarent᷑ abscessu. Non con-¬
turbet᷑ cor ur̃m. neq formidet. Ad eosdem
denuo sic loquit᷑. Nunc uado ad eũ qui me

Expanded text:
mae pertinuisse substantiam. Atque ut hoc intemae pertinuisse substantiam. Atque ut hoc integra possit manifestatione cognosci, attendamus quid 127 discipulis pene sub ipso dixerit tempore passionis, ut in se veram animae substantiam non minus officio quam nomine demonstraret. Tristis est, inquit, anima mea usque ad mortem . Quis autem ambigat, nec in divinitatem posse tristitiam cadere, nec ad carnis officium pertinere? Animae namque est proprium metuere, desiderare, tristari, gaudere, sicut etiam carminis Davidici textus ostendit dicentis : Quare tristis es, anima mea, et quare conturbas me ? Anima tristatur, ipsa turbatur. Ideo et ipse Salvator, ut ostenderet perturbationem istam non carni, sed animae deputandam, sic discipulos suos consolatur, cum de futuro ejus contristarentur abscessu: Non turbetur cor vestrum, neque formidet . Ad eosdem denuo sic loquitur: Nunc vado ad eum qui me
Abbreviated transcription (Latin):
mori. sicut in morte solius carnis unmortalis
fuit. sic in passionib totius hominis. impas
dũ a nobis. ẽ. passionẽ tristitiȩ. meroris. te¬
dii et timoris. ad animȩ substantiã ꝓprie
ꝑtinere: ut in eo quod ingratigr̃e at xp̃i diu
nitatẽ eiꝰ cupiunt subdere passioni. appareat
quid cuiꝰq naturȩ sit ꝓpriũ. et in eo magis
agnoscat᷑ mirabilis inuictaq clem̃tia. cum
ꝓbauerimꝰ animȩ  carnis substantiã obhoc
cũ suis passionib a do susceptã. ut sicut di¬
uinȩ saluo impassibilitatis statu. uolunta¬
ria susceptione mortis. in carne sua mortẽ
nr̃ãm cognoscit᷑ occidisse. sic uoluntaria
susceptione tristitiȩ et timoris ad hoc cognos¬
cat᷑ amm̃a rationalem cũ suis passionib susce¬
hisse. ut animas nr̃as ab om̃ib dignaret᷑ pas¬
dionib liberare. Ostendamꝰ qͥ tristitiam
xp̃i ñ adaiumitatis. ñ ad carnis s ad ani¬

Expanded text:
mori, sicut in morte solius carnis immortalis mori, sicut in morte solius carnis immortalis fuit, sic in passionibus totius hominis impassidum a nobis est passionem tristitiae, moeroris, taedii et timoris ad animae substantiam proprie pertinere: ut in eo quod ingrati gratiae Christi, divinitatem ejus cupiunt subdere passioni, appareat quid cujusque naturae sit proprium, et in eo magis agnoscatur Domini mirabilis invictaque clementia, cum probaverimus animae carnisque substantiam ob hoc cum suis passionibus a Deo susceptam, ut sicut salvo divinae impassibilitatis statu, voluntaria susceptione mortis in carne sua, mortem nostram cognoscitur occidisse, sic voluntaria susceptione tristitiae et timoris, ad hoc cognoscatur animam rationalem cum suis passionibus suscepisse, ut animas nostras ab omnibus dignaretur passionibus liberare. Ostendamus igitur tristitiam Christi non ad divinitatis, nec ad carnis, sed ad ani
Abbreviated transcription (Latin):
MIO  q̃d memor. es eiꝰ aut filius hominis q̃m
uisitas eũ. minorasti eũ paulominꝰ ab ange¬
lise S ed aduertant paulũ apłm hunc so¬
cũ ad mortis humanȩ intelligentiã referen¬
tẽ. ita ut istã minorationẽ ñ solũ naturȩ
humanitatis assignet: quinetiã diuinitate
xp̃i a consortio passionis et mortis exceptet
Ita nãq ad hebreos loquit᷑. Eũ autẽ qͥ modico
quã angeli minoratꝰ. ẽ. uidemꝰ iħm propt̃
passionẽ mortis gla et honore coronatum:
ut sine dõ ꝓ om̃ib gustaret mortẽ. Non aũ
hic xp̃m diuisit apostolus: sed ostendit in
uno xp̃o quȩ substantia passibilis et mor¬
talis fuerit. quȩ autẽ impassibilis inmorta¬
lisq ꝑmansit᷑. Sine dõ gͥ homo ille gustauit
mortẽ quantũ ad conditionẽ attinet carnis.
non autẽ sine dõ quantũ ad susceptionẽ ꝑti¬
net dĩtatis. quia unpassibilis atq immorta¬
lis illa diuinitas. cũ inueritate formȩ serui¬
lis. et pati uoluntarie ꝓ nobis dignaret᷑ et

Expanded text:
quod memor es ejus? aut filius hominis, quoniam visitas eum? Minorasti eum paulo minus ab angelis . Sed advertant Paulum apostolum hunc locum ad mortis humanae intelligentiam referentem, ita ut istam minorationem non solum naturae humanitatis assignet, quin etiam divinitatem Christi a consortio passionis et mortis exceptet. Ita namque ad Hebraeos loquitur: Eum autem, qui modico quam angeli minoratus est, videmus Jesum, propter passionem mortis, gloria et honore coronatum, ut sine Deo pro omnibus gustaret mortem ; non autem hic Christum divisit Apostolus, sed ostendit in uno Christo quae substantia passibilis et mortalis fuerit, quae autem impassibilis et immortalis permanserit. Sine Deo igitur homo ille gustavit mortem, quantum ad conditionem attinet carnis, non autem sine Deo, quantum ad susceptionem pertinet deitatis; quia impassibilis atque immortalis illa divinitas, cum in veritate formae servilis, et pati voluntarie pro nobis dignaretur et
Abbreviated transcription (Latin):
passibilem ante mortẽ fuisse humanã na¬
turam. et impassibilem semꝑ diuinã ma¬
nere substantiam: propterea xp̃m passũ
fatet᷑ in carne. cuius diuinitatẽ nouerat
prorsus impassibilem ꝑmanere. Sed for
sitan dicet᷑ xp̃m id̃o in carne passũ p̃dicari.
quia diuinitas quȩ ante carnẽ patiñ potu¬
it. passibilem suscipiens carnẽ passionem
quoq cũ carne ꝑsensit: quia ꝓsusceptio¬
ne passibilis carnis. ipsa impassibilis in pas¬
sione ꝑmanere ñ potuit. Quod si ita.ẽ
pͥmũ mutabilis aserit᷑ diuinitas xp̃i. et aplo

Expanded text:
passibilem ante mortem fuisse humanam napassibilem ante mortem fuisse humanam naturam, et impassibilem semper divinam manere substantiam, propterea Christum passum fatetur in carne, cujus divinitatem noverat prorsus impassibilem permansitan dicetur Christum ideo in carne passum praedicari, quia divinitas, quae ante carnem pati non potuit, passibilem suscipiens carnem, passionem quoque cum carne persensit, quia pro susceptione passibilis carnis, ipsa impassibilis in passione permanere non potuit. Quod si ita est, primum mutabilis asseritur divinitas Christi, et Apo
Abbreviated transcription (Latin):
fuit infirmitas carnis: et in quo uiuen¬
te uirtꝰ uerȩ claruit ditatis. quod hu¬
manũ. ẽ. habens ds̃ in ueritate humanȩ natu¬
rȩ et quod diuinũ. ẽ habens homo in ue¬
ritate diuinȩ substantie. Hinc incõpre¬
hensibilis in cruce. inuiolabilis in uulne¬
re. impassibilis in passione. immortalis i¬
morte. Hec dũ quidam miuꝰ attendunt. di-¬
uinitatẽ xp̃i non dubitant subicere pas¬
sioni. et audientes xp̃m in carne passũ
putant dm̃ carni fuisse cõpassũ. minus
adtendentes diunã illã atq iminu¬
tabilem filii di substantiam. et in carne passt¬
bat passibili passionem suscepisse. et cũ car¬
ne pasionem sentire non potuisse. Ouod utiq
beat᷑ petrus in ueritate diuinȩ inspirationis
confirmat et dicit. Xp̃o gͥ in carne passo:
et uos eadem scientia armamim. Qui si sei¬
ret xp̃i diunitatẽ fuisse passibilem: sufflciset
ut diceret xp̃o gͥ passo. nec addidisset in car¬
ne. Sed q̃m nouerat in uno eodẽq xp̃o et

Expanded text:
fuit infirmitas carnis, et in quo vivente virtus verae claruit deitatis; quod humanum est, habens Deus in veritate humanae naturae, et quod divinum est, habens homo in veritate divinae substantiae. Hinc incomprehensibilis in cruce, inviolabilis in vulnere, impassibilis in passione, immortalis  Haec dum quidam minus attendunt, divinitatem Christi non dubitant subjicere passioni, et audientes Christum in carne passum, putant Deum carni fuisse compassum, minus attendentes divinam illam atque immutabilem Filii Dei substantiam, et in carne passibili passionem suscepisse, et cum carne passionem sentire non potuisse. Quod utique beatus Petrus in veritate divinae inspirationis confirmat, et dicit: Christo igitur in carne passo, et vos eadem scientia armamini . Qui, si sciret Christi divinitatem fuisse passibilem, suffecisset ut diceret: Christo igitur passo, nec addidisset, in carne. Sed quoniam noverat, in uno eodemque Christo, et
Abbreviated transcription (Latin):
terire nequiui. S quia tu cunctarũ. si
quȩ forsitan sunt sine dubio meministi:
non te pigeat ut te rescribente cõmemorer.
& spero quia in quantũ dñs adiuuerit.
nr̃a responsio subsequet᷑. si p̃cedentis ur̃e
orationis adiutorio fulciatur

Expanded text:
terire nequivi. Sed quia tu cunctarum si terire nequivi. Sed quia tu cunctarum si quae forsitan sunt sine dubio meministi, non te pigeat, ut te rescribente commemorer. Et spero quia in quantum Dominus adjuverit nostra responsio subsequetur, si praecedentis vestrae orationis adjutorio fulciatur
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ uideor inuenisse: hoc. ẽ. de sacrificio
quod soli patri quidam existimant immo¬
lari. In aldera uͦ epła positã inquisitionẽ
inueni: qͥd.ẽ. quod apłs duob denariis
quos accepit suꝑerogare potuerit. Cũ
ghas tantũ modo duas epłas inuenirẽ:
tertiȩ quoq sum ꝓtinꝰ recordatꝰ. quȩ mi¬
chi a notario ñ fuit oblata. In qua memi¬
ni unã contineri de scõ spũ questionẽ:
cur scilicet a patre mittendus ad conse¬
crandũ sacrificiũ corporis &e sanguinis do¬
mini postulet᷑. Hȩ sunt interim quat.¬
tuor quęstiones quarũ tres ex duabus
eplis tuis: unã uͦ memoria suggerente
recolui. Quod si forte sunt aliȩ quas nobis mi¬
sisti soluendas. nec in hoc inuenis oꝑe positas
aut solutas: queso ut non ad contẽptũ uel
fastidiũ redigas. sed obliuioni patient̃ ig¬
noscas. p̃sertĩ cũ illam de sp̃u scõ quã ego eti¬
am epistola ñ inuenta recolui. silentio p̃¬

Expanded text:
onem videor invenisse, hoc est, de sacrificio, onem videor invenisse, hoc est, de sacrificio, quod soli Patri quidam existimant immolari. In altera vero epistola positam inquisitionem inveni: Quid est quod Apostolus duobus denariis quos accepit, supererogare potuerit? Cum ergo has tantummodo duas epistolas invenirem, tertiae quoque sum protinus recordatus, quae mihi a notario non fuit oblata, in qua memini unam contineri de sancto Spiritu quaestionem: Cur scilicet a Patre mittendus ad consecrandum sacrificium corporis et sanguinis Domini postuletur. Hae sunt interim quatuor quaestiones, quarum tres ex duabus epistolis tuis, unam vero memoria suggerente recolui. Quod si forte sunt aliae , quas nobis misisti solvendas, nec in hoc invenis opere positas aut solutas, quaeso ut non ad contemptum vel fastidium redigas, sed oblivioni patienter ignoscas; praesertim, cum illam de Spiritu sancto, quam ego, etiam epistola non inventa, recolui, silentio prae
Abbreviated transcription (Latin):
chana sermonum. sed ut etiã quȩramus
ipse gratis inspirat affectũ: quia nec esuri¬
re panẽ illum qui de cȩlo descendit pos¬
sumus. nisi ab ipso fastidientib esuries
det᷑. qui se ad satiandos esurientes donã¬
re dignat᷑. Ab ipso nobis.ẽ. etiã quodad
fontem sitientes currimꝰ. qui se nobis tri¬
buit ut bibamꝰ. Ipse gͥ laudaudus. ẽ. inu¬
triusq muneris gr̃a: siue cũ nos ad quȩ¬
rendum se dormientes excitat: siue cũ se in¬
ueniendum nobis quȩrentib donat. Qui
ꝓfecto nullatenꝰ inuenit᷑: nisi ipse nos exci
tãꝗ᷑ cẏrographa mea: ut ex his instruerer
qͦt uel quarũ tͥ eẽm debitor questionũ:
duas adp̃sens epłas potui reperire. unã conti¬
nentẽ sc̃i augustini uerba quȩ in libro de ꝑ¬
fectione iustitiȩ hominis de his qui ad inte¬
ritũ p̃destinati sunt int̾ alia posuisse cog¬
noscit᷑. Cui alterã statim subiunctã questi¬

Expanded text:
cana sermonum, sed ut etiam quaeramus, cana sermonum, sed ut etiam quaeramus, ipse gratis inspirat affectum. Quia nec esurire panem illum, qui de coelo descendit , possumus, nisi ab ipso 4 fastidientibus esuries detur, qui se ad satiandos esurientes donare dignatur. Ab ipso etiam nobis est quod ad fontem sitientes currimus, qui se nobis tribuit, ut bibamus. Ipse igitur laudandus est in utriusque muneris gratia; sive cum nos ad se quaerendum dormientes exsuscitat, seu cum se inveniendum nobis quaerentibus donat. Qui profecto nullatenus invenitur, nisi ipse nos excittanquam chirographa mea, ut ex his instruerer quot vel quarum tibi essem debitor quaestionum, duas ad praesens epistolas potui reperire. Unam continentem sancti Augustini verba, quae in libro de Perfectione justitiae hominis, de his qui ad interitum praedestinati sunt, inter alia posuisse cognoscitur. Cui alteram statim subjunctam quaesti