comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Io fleuit petrus. quia culpa
obrepsit ei. non inuenio ꝙͣ
dix̾it. inuenio ꝙ fleu̾it. la¬
crimas eius lego. satiffacti¬
delictum. ꝙ uoce pudorẽn
confit̾i. et uenie fletus con¬
sulunt. et uerecundie. ¶Ls
idem etiam maxinꝰ dixit
tibi dicont te ꝓdas inpubli¬
cum. neq apudalios te accu¬
ses. s obedire te uolo ꝓphe di¬
centi. Reuelauitam tuã
aute dñi. gͦ tua confite prc̃a:
apud u̾miudicem. cumora¬
tione delicta tua ꝓmintia.
bis. ¶Item idem pcc̃a tu a
dicito ubi deleas illa. s sicon¬
funderis alicui dr̃e. dicito ca
cotidie manimatua. Non
dico ut confitearis ea conẜuo
tuo. ut tibi exprobret. s dicito
do qui curat ea. nec eni sinõ
dixeris. ignorat ea. cum faci¬
ebas ea. p̾sto erat. cumadin¬
Illud ambrosii. lacͥuie
lauant delietumet ẽ. adpub¬
licam penitentiam referend̾
ẽ. Ibi enumuirtutem lacri¬
marum et confessionis ostẽ¬
deus. significare uoluit. qd̾
lacrime ooculte. et confessio
secreta. sicut que fit soli sa c̃¬

Expanded text:
eo flevit Petrus, quia culpa obrepsit ei; non invenio quid dixerit, invenio quod fleverit. Lacrymas ejus lego, satisfactidelictum, quod voce pudor est confiteri. Veniae fletus consulit, et verecundiae. Hoc idem etiam Maximus dicit tibi dico ut te prodas in publicum, neque apud alios te accuses; sed obedire te volo Prophetae dicenti: Revela Deo vitam tuam. Ante Deum ergo tua confitere peccata, apud verum judicem cum oratione delicta tua pronuntia, bis. » Item idem: « Peccata tua dicito ut deleas illa, sed si confunderis alicui dicere, dicito ea quotidie in anima tua. Non dico ut confitearis ea servo tuo, ut tibi exprobret, sed dicito Deo, qui curat ea. Nec enim si non dixeris, ignorat ea; cum faciebas, praesto erat; cum admilud Ambrosii: « Lacrymae lavant delictum, etc.; » ad publicam poenitentiam referendum est. Ibi enim virtutem lacrymarum et confessionis ostendens, significare voluit quod lacrymae occultae et confessio secreta, sicut quae fit soli sacer
Abbreviated transcription (Latin):
lacrine lauant delictum. ⁊
pudor ẽ inconfitendo. qr nisi
inconfessione fu̾it uerecun¬
dia. non deletur culpa.
ẽ intelligendumait liceat
alicui si tempꝯ hãt. sacerdoti
non confiteri. S quia sus¬
ficit ubi crimen cocultum est
solid̾o ꝑ sacerdotem dr̃e. ⁊ se¬
mel nonoportet publicari
coram multis. ꝙ cccultum est.
ꝙ notauit dicens. Noudico
ut tepdeas inpublicum sicut
enim publica noxa publi¬
co eget remedio. ita cͤulta
secreta confessione. et occłta
satisfactione purgatur. Nec
nccẽ ẽ. ut quod sacerdotisemł
confessi sumus. iterum con¬
fiteamur. s lingua cord̾ nõ
carius apudũm iudicem id
iugit̾ confitenum de bemus
unde idem iohannes crisosto¬
inꝯait. Nunc si recorderis
pcc̃orum tuoꝵ. et freqñt̾ ea
inconspectu dei ꝓunities. ⁊
ꝓ eis dep̾ceris. citiꝯ ea delebis
Siu̾o obliuiscaris. tunc eoꝵ
recordaberis nolens.qr nõ
publica biuit᷑. et iuconsp̾tu¬
ꝓfctentur om̃ium amicorũ
et mimicorum scõrumq an¬

Expanded text:
lacrymae lavant delictum, » pudor est in confitendo, quia nisi in confessione fuerit verecundia, non deletur culpa.  intelligendum, ut liceat alicui, si tempus habeat, sacerdoti non confiteri; sed quia sufficit ubi crimen occultum est, soli Deo per sacerdotem dicere, et semel. Nec oportet publicari coram multis, quod occultum est. Quod notavit dicens: Non tibi dico ut te prodas in publicum. Sicut enim publica noxa publico eget remedio, ita et occulta secreta confessione et occulta satisfactione purgatur. Nec necesse est ut quod sacerdoti semel confessi sumus, iterum confiteamur; sed lingua cordis, non carnis, apud verum judicem id jugiter confiteri debemus. Unde idem  si recorderis peccatorum tuorum, et frequenter ea in conspectu Dei pronunties, et pro eis depreceris, citius illa delebis. Si vero obliviscaris, tunc eorum recordaberis nolens, quando publicabuntur, et in conspectu omnium amicorum et inimicorum, sanctorumque an
Abbreviated transcription (Latin):
¶Et dauidait. Corcont̾tuz
et humiliatum deus non des¬
piciet. ¶Conctucio enum
ẽ conpunctõ cordis. que uasci¬
tur exrecordatione p̃t̾itorum
malorum. cum intentione
nonrelabendi. mallens oiã
mortis subisse pericula. quĩ
tali laborasse culpa. Quibꝰ¬

Expanded text:
etiam ait: Cor contritum et humiliatum, Deus, non despicies . Contritio enim est cumpunctio cordis, quae nascitur ex recordatione praeteritorum malorum, cum intentione non relabendi, malens omnia mortis subiisse pericula, quam tali laborasse culpa.
Abbreviated transcription (Latin):
a fiet corpus xp̃i. et sic panis
enit mat̾ia corporis xp̃i.
remanent accidentia. gͦ mib̾
pars aeris ẽrotunda. sapida.
dentia sbiectum. ¶tem in
eademparte aeris manent il¬
la accidentia. et ita soliditas
ẽ maere. cum illa sit solida.
sint. gͦ nomunͣr reman̾e acci¬
dentia. ¶Itemcumforma
illa sub qua latet corpo yͥ diui¬
datur inpartes. subilla formͣ
gͦ sb̾siungulis portionibo illiꝯ
hostie datur corpꝰ xp̃i: ¶It
dedit discipulis añ passionẽ.

Expanded text:
e fiet corpus Christi, et sic panis erit materia corporis Christi. remanent accidentia, ergo in pars aeris est rotunda, sapida, dentia subjectum. Item in eadem parte aeris manent illa accidentia, et ita soliditas est in aere, cum illa sint solida, sint, ergo non videntur remanere accidentia. Item, cum forma illa sub qua latet corpus Christi dividatur in partes, sub illa forma ergo sub singulis portionibus illius hostiae datur corpus Christi? corpus discipulis ante passionem:
Abbreviated transcription (Latin):
ficendi tenetur. nisi em̃ ꝓpo
rõne ꝓpoĩti. et ratione puniẽ¬
utentie ẽ. erubescentia de cõ¬
fessione. Cum enm alus
de causis instituta sit poci
stituta ut cedat inpenam
erubescentia ꝓpcc̃o. Ratõe

Expanded text:
o ione propositi et ratione poenitennitentia est, erubescentia de confesde causis instituta sit peccaque est instituta, ut cedat in poenam erubescentia pro pe
Abbreviated transcription (Latin):
ratione et auctoritate uo
dum. ¶Sumus ẽ deus¬
ut sacra clamat scriptura.
quomodo asserit xp̃ianus
singularis natura unius
persone ab alus distincte.
erit natura alt̾iꝯ persone:
¶Dicunt enim deus ẽ pat̾.
Alius tamenpr̃. alius filiꝰ
ẽista mõstruositas. ut intri¬
uitate sit imitas. mnimita¬
te uitas trinitas: Quomͦ
unus solus ẽdeus. siplura st̃
deus: Isti qui boc dñt. deos
constituut alienor contra
habebitis dos alienos. Isti

Expanded text:
rationibus et auctoritatibus tur. Si unus est Deus, sicut clamat sacra Scriptura, quomodo asserit Christianus, singularis natura unius personae ab aliis distinctae, esset natura alterius personae? sicut Alius item Pater, alius Filius, est haec monstruositas, ut in Trinitate sit unitas, et in unitate sit Trinitas? Quomodo unus solus Deus est, si plura sint Deus? Qui hoc dicunt, deos constituunt alienos, contra habebis deos alienos . Qui
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m comũtamus ẜmonen
et primo quid de auctore oĩ¬
um sentiant uideamus.
tres personas indeitate esse
nõ credunt. nec quid sit per¬
sona intruntate attende

Expanded text:
rum convertamus sermonem; et primo, quid de auctore omnium sentiant, videamus. tres personas esse in deitate, non credunt, nec quid sic esse personas in Trinitate attendere
Abbreviated transcription (Latin):
saias ait. Rorate ce li d̾ sup
quit et nube celesti hor ẽ sola
creatione et opatione dei sie
paulo post subdidit. ego doꝰ
creauieum. ¶Aperta est
tra .s. uirtus uirginia et pro¬
tulit saluatorem. princepꝰ
ta accepit. ¶Itemait y¬
saias. Seneratõnem quis
enuarrabit: Si ea lege nas¬
cendi natus est xp̃c qua aliꝰ
homo. Cur generatio eiꝯ di
Item si rp̃e conceptus ẽ de uiri¬
li semine. ex semimbopatris
et matris conceptus est. et¬
cato obnoxiꝯ. Unde dauid
lcquens in persona humani
s̃ceptum fuit.Ut uiͦi. die pu¬
er cͥcumcide̾tur. ut aborigina¬
li poc̃o lib̾aretur. Unde scrip¬
tum ẽ ililege. homo qui .uiiͦi.
die cͥcuncisus non fu̾it. ꝑibit
de ppło suo sbaudi et̾rialiter.
¶Et alia auctoritas dicit ꝙ

Expanded text:
saias: Rorate, coeli, desuper, quit, et nube coelesti, hoc est sola creatione et operatione Dei, sicut paulo post subdit: Ego Dominus creavi eum . Aperta est terra, id est uterus Virginis, et protulit Salvatorem. Princeps ta accepit. Item Isaias ait: Generationem ejus quis enarrabit? Si ea lege nascendi natus est Christus, qua alius homo, cur generatio dicitur Item, si Christus conceptus est de virili semine, et seminibus patris et matris conceptus est, cato est obnoxius. Unde David loquens in persona humani praeceptum fuit, ut octava die puer circumcideretur, ut ab originali peccato liberaretur. Unde scriptum in lege: Homo qui octava die circumcisus non fuerit, peribit de populo suo , subaudi, aeternaliter. Et alia auctoritas dici
Abbreviated transcription (Latin):
subiret contra ad u̾sarũ cau¬
si dicus nr̃ existeret. et nr̃e ac¬
tionis negirium agensuisu
adendo. s iuste rationis uidi¬
tio adu̾sarium excludens.
cãmnr̃am fuuret. Restitu
nign̾is ma̾ssam restitueret.:
Uie enimsibi iusticia sussic̾.¬
Non ẽ imiunis aptc̃o. in¬
fans cuiꝯ uita ẽ uniꝰ diei sr̃
ẽnatus homo. seu angelus
fcũs homo rominem lib̾ar.
nonsic ad pristimim nge̾i¬
te dignitatis statum restiti
poss. cum augłis homo par
creatus eẽt. nonnatura. s
rationis et concesse lib̾tatis
grã. ¶Soli do creatori ad
ad eindem lib̾tatis statu.
restitui non ualebat. a quo
enim quis a fuitute redimit:
plena hominis restitutõ fi
nõ ualebat. necc̃e fuit ut
creator creature subueĩret.
creaturã creator subiret.
ut ꝑ ip̃m creatorẽ homo
restitutꝰ.solicreatori ad
hostis iuris dictõem supͣ
genus hũanũ habitã amu¬

Expanded text:
subiret, contra adversarium causubiret, contra adversarium causidicus noster existeret, et nostrae actionis negotium agens, non suadendo, sed justo rationis judicio adversarium excludens, causam nostram finiret. Restitueni generis massam restitueret? Vix enim sibi justitia cujusnon est immunis a peccato infans, cujus vita est unius diei super de natus homo  seu angelus factus homo hominem liberaret non sic ad pristinum dignitatis ingenitae statum restitui posset. Cum enim angelis homo par creatus, non natura, sed rationis et concessae libertatis gratia, soli Deo Creatori ad d eumdem libertatis statum, restitui non valebat. A quo enim quis a servitute redimiturplena hominis restitutio fieri non valebat, necesse fuit ut Creator creaturae subveniret, creaturam Creator subiret, ut per ipsum Creatorem homo restitutus, soli Creatori ad hostis jure ditionem supra genus humanum habitam am
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sum genus hũanũ. sub
maledicto pͥmi parentis
oppͥssum. ꝑ eum adillo mͣ¬
ledc̃o absoluitur. ⁊ bñdie¬
ciomi atq grẽ priori restitu¬
itur. Nam in ysaac gens
gens diciom eius subacta
fuisse łi. ¶In dauid uero
⁊ sa lomone. qui regibꝰ t̾re
illiꝯ forciores aliis ⁊ poten¬
ciores extit̾e. quomodo õs¬
gentes bñdicetur. cũ om̃s
circũquaq p̾ter udaicã.

Expanded text:
versum genus humanum sub maledictione primi parentis oppressum, per eum ab illo maledicto absolvitur, et benedictioni atque gratiae priori restituitur: nam in Isaac gens gens ditioni ejus subjecta fuisse legitur. In David vero et Salomone, qui regibus terrae illius fortiores et potentiores exstiterunt, quomodo gentes benedicentur, cum omnes circ
Abbreviated transcription (Latin):
pocis partus fuat. n ullã
prsus pcc̃i macłam iurien¬
do contrayat. ¶Quia gͥ
p̾sumpcione iniusta m¬
amisit eamdicionẽ. qm
poco primi homus. in hoĩer
primũ eiusq post̾ita tem
gra restitucio ertitit ¶ Re¬
fatus ẽ meiꝯ obitu para¬
desi aditus.Remotus ẽ
gladiꝯ ille u̾satilis ⁊ flã¬
meus. ¶Iam incrucis
ait ad latronem. hodie me¬
cum eris inpadiso. Gunc
quoq adimpletum ẽ qd̃¬

Expanded text:
rtus fuerat, neque ullam prorsus peccati maculam vivendo contraxerat. Qua igitur praesumptione injusta mamisit eam jurisdictionem, quam peccato primi hominis in hominem primum ejusque posteritatem graque restitutio exstitit. Reseratus est in ejus obitu paradisi aditus, remotus est gladius ille versatilis et flammeus. Jam in crucis ait ad Latronem: « Hodie mecum eris in paradiso . » Tunc quoque adimpletum est quo
Abbreviated transcription (Latin):
enuu mpsalmo.Domius
regnauit aligno. hic lignum
uocatur crux dominica. per ꝙͣ
ascende̾ns sicut uirgultum
corameo. et sicut radix d̾ t̾ra
seicienti. et nonẽ spẽs eiꝯ neq
decor. Undenec reputammꝯ
eum. Uere langores nrõs
ip̃e tulit. et dolores nr̃os ip̃e
portauit. Ip̃e enim nulña¬

Expanded text:
in Psalmo: Dominus regnavit a ligno . Hoc lignum vocatur crux Dominica, per quaascendet sicut virgultum coram eo, et sicut radix de terra sitienti, et non est ei neque decor, unde nec reputavimus eum: vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit; ipse enim vuln
Abbreviated transcription (Latin):
ex matre siue euri li sciẽcie
homo creãtus sit. et eumi ds̃
ip̃e assũpẜit in unita te ꝑso¬
aliquis en arabit. ꝓpt̾ scela¬
sieum. quis eium sceleris
admmsit. qui pcc̃m nõ fec̃.
nec inuẽtus ẽ dolus more
eius: ¶ Et inpsalmo li.
foderunt manus meas et

Expanded text:
ex matre sine viri semine homo creatus sit, et eum Deus ipse assumpserit in unitate persoaliquis enarrabit. « Propter scelsi eum. Quid enim sceleris admisit, qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus? Et in Psalmo legitur: Foderunt manus meas et
Abbreviated transcription (Latin):
aduos egressus exut. qr deꝰ
excarne uugniis non alit̾
aboriginalipoc̃o fieret ĩmu
exut. Atq ierenua teste. in
tris uisus est: et cum hoĩb

Expanded text:
ressus exiit, quia Deus ex carne virginis. Nam aliter ab originali peccato non fieret immunexiit atque, Jeremia teste, « in terris visus est, et cum hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
uod aut gliosa uirgon
anens nugo concepit.
et sine mrilisemine. multip ł
insinuat auctoritas. et młti¬
plexetiam ratio. Inezecbi¬
ele etiam legitur. et dix dñs
adme. Porta hec clausa
principi. princeps ipe sedebit
mea. ut comedat pauen corã
dũo. ꝑ uam uestibuli porte
ingredietur. et ꝑuam eio eg̾¬
dietur. hoc ad litt̾am nemo p ͭ
exple. Namdoꝰ deus isrł qui
p ꝓpham loquitur ait. Celũ
mͥ sedes ẽ. tra aũt scabellum
redummorum. ¶Et alibi
Celum et t̾ramegompleo.¬

Expanded text:
uod autem gloriosa Virgo manens virgo concepit, et sine virili semine, multiplex insinuat auctoritas, et multiplex etiam ratio. In Ezechiele legitur: Et dixit Dominus ad me: Porta haec clausa principi, princeps ipse sedebit in ea, ut comedat panem coram Domino, per viam vestibuli portae ingredietur, et per viam ejus egredietur . Hoc, ad litteram nemo potest explere; nam Dominus Deus qui per prophetam loquitur, ait: Coelum mihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum . Et alibi: Coelum et terram ego imple
Abbreviated transcription (Latin):
qr ẽ. unde ng̾ssus ẽ ꝑ portam
ullani. et quõ ng̾ssus ẽ. Si deꝰ
ucͥcuscuptus. quomͦ eum
mportani sede adlittam ac¬
cipi oportet: quomodo clausa
erit principi. si princeps ip̃e
dus deus ir̃ ł ig̾ssus ẽ peani.
Sedebit mea ut comedat pa¬
nem coram dño. Quẽ pauẽ.
nel ciuomodipanem: Unce
fciu uel unde de la tum come¬
dit dns deusisis. et coramdnõ.
Quis e alius istedis. ut
ꝑ portam aliud intelligio¬
portet. ut om̃imã confid̾ent᷑:
et consid̾ata fieri posse iũde

Expanded text:
ngressus est per portam illam, et quo ingressus est, si Deus incircumscriptus? Quomodo eum in porta sedere ad litteram accipi oportet? Quomodo clausa erit principi, si princeps ipse us Deus Israel ingressus per eam sedebit in ea, ut comedat panem coram Domino? Quem panem, vel cujusmodi panem, unde factum, vel unde delatum comedat Dominus Deus Israel, et coram Domino. Quis est alius iste Dominus, ut per portam illud intelligi oportet, ut haec omnia considerentur, et considerata fieri posse conve
Abbreviated transcription (Latin):
ta acsacra scͥptura he¬
mus testiuioma. Ait osce.
Aduobi dieb inuifieab¬
.sios. et post. duos dies sus¬
atabit nos.quodaptius
testimoniũ de passione et
morte xp̃i et resiurectõne:
¶Item inpsalmo. intro¬
ducitur filiꝯ loq̃ns ad car¬
uem suaui. Exurge głia
ẽ.in qua gliosa egit. Cand
uocat psalt̾ium. qͣntũ ad
cirnis głifica tõem et as¬
centõem. quia psaltumi
resouat asupiori. Candez
uocat cotharan. ꝓpt̾ passi¬
ones quas humana xp̃i
natura sustinuit. qr cotba¬
ra resonat ab inferiori ¶Et
Et alibi. et refloruit caro
mea. ¶De enis ascentoe
lr. Ascendit maltum. cap.¬
xp̃s ascendit incelum. et
urnferno. ¶De eadem
xp̃i ascencione alibi lr. A
go ysaie. ubi introducũ tur
angli anurantes xp̃i asceu¬
cionem .łi. Quis ẽ iste qui

Expanded text:
ta a sacra Scriptura habemus testimonia. Ait Oseas: Duobus diebus vivificabit nos, et post duos dies suscitabit nos . Quod apertius testimonium de passione et morte Christi, et resurrectione? Item in Psalmo introducitur Filius loquens ad carnem suam: Exsurge, gloria est, in qua gloriosa egit. Eamdem vocat psalterium, quantum ad carnis glorificationem, et ascensionem, quia psalterium resonat a superiori. Eamdem vocat citharam, propter passiones quas humana Christi natura sustinuit, quia cithara resonat ab interiori. Et Et alibi: Et refloruit caro mea . De ejus ascensione legitur: Ascendit in altum, caps ascendit in coelum et dantur in inferno. De eadem Christi ascensione alibi legitugo Isaiae, ubi introducuntur angeli admirantes Christi ascensionem: Quis est iste qui
Abbreviated transcription (Latin):
differret: Quomodo intez
mortuos lib̾ existeret solus:
Enarrabilis dic̾etu: S gn̾ati¬
Sonemens iõ obstupuit. et in¬
Quia neq miniquitatibus
mat eumconcepit. nec ĩpccĩs
repit. et id̾o int̾ mortuos solus
cepit. gͦ cumi uirum inconcipi¬
endo non cognou̾it. inconcipi
potuit liberare a delicto. Et
quia omius homo obno xius
ricatone primi parentis alto
dei decreto post mortem aia
descendebat ad inferos. opor¬
tunũ erat ut per xp̃m ab infe¬
ris lib̾aretur genus humanĩ.

Expanded text:
differret? quomodo solus « inter mortuos libeinenarrabilis diceretur? Sed generationem ejus ideo obstupuit, et inquia neque in iniquitate mater eum concepit, neque in peccatis peperit; et ideo incepit, ergo cum virum in concipiendo non cognovit, in concipipotuit liberare a peccato. Et quia omnis homo obnoxius ricatione primi parentis alto Dei decreto, post mortem, anima descendebat ad inferos, opportunum erat, ut per Christum ab inferis liberaretur genus humanum,
Abbreviated transcription (Latin):
mũ illuminat qr fenestra a¬
peritur. non tamen aptio fe¬
nestre ẽ causa efficiens illu¬
s ipe sol ẽ causa efficiens illu¬
minatonio. ¶Quod at
mus nos et c̃. sic intelligend¬
nec grã oꝑa. quia ex gr̃a oꝑa.
excludit penitentiam. nͨ pemi
cedimus etiam ꝙ pͥmamg¬

Expanded text:
mum illuminat quia fenestra aperitur, non tamen apertio fenestrae est causa efficiens illused ipse sol est causa efficiens illuminationis. Quod autem mus nos, etc. , sic est intelligendnec gratia, opera, quia ex gratia excludit poenitentiam, nec poenitcedimus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
aborigine uolutatis.qr hoc
pocm̃n originałr contractumẽ
auolintate primi parentis.
praua enmi uoluntas primi
homius. fuit occasio origĩał¬

Expanded text:
ab origine voluntatis, quia hoc peccatum originaliter contractum a voluntate est primi parentis: prava enim voluntas primi hominis fuit occasio peccati origina
Abbreviated transcription (Latin):
creto staͬtum ẽ ut post pͥma
prumi homuus p̾uaricatõnẽ
oumes qui descenderant ab
ad aui lege concupiscentiae.
tenentur obnoxii originali¬
pcc̃õ deus apruna muidi cre¬
Cungꝰ deus mediante nata
de homine homo. de rationali
rationalis. Oꝑ tuit ergo ut
ti fuit subiectus. omnes qui
abeo descenderent. infiriuie¬
ssent. et si cut ip̃e reus. ita ouĩs
qui ab eo descenderent. lege
concupiscentie rei nasc̾ent᷑.
Quia ergo quilibet homoꝯ
cipitur inferore libidinis.¬

Expanded text:
statutum est ut, post primam primi hominis praevaricationem, omnes qui descenderent ab ipso Adam lege concupiscentiae, tenerentur obnoxii peccato originali. Deus a prima mundi creCum ergo Deus, mediante natura, de homine homo, de rationali rationalis. Oportuit ergo ut ti fuit subjectus, omnes qui ab eo descenderent, infirmi essent, et sicut ipse reus erat, omnes qui ab eo descenderent lege concupiscentiae, rei tenerentur. Quia ergo quilibet homo concipitur in fetore libidinis
Abbreviated transcription (Latin):
pocĩ liberaret. et resuirexit.
ut nobiusticiam conferret.
cendisse. ut scõ uet̾is testam̃¬
ti. abuifernitenebris libera¬
ret. ¶Qͥ aut nlege dcin
ẽ. Maledcs qui non imple¬
uerit omnia que scriptast̃
in libro hoc. sic intelligend̃¬

Expanded text:
s, liberaret; et resurrexit ut nobis justitiam conferret. cendisse, ut sanctos Veteris Testamenti ab inferni tenebris liberaret. Quod autem in lege dictum est: Maledictus qui non implevit omnia quae sunt in libro hoc , sic est intelligend
Abbreviated transcription (Latin):
contraheret maculam acor¬
pe. non tamen sequeretur ꝙ
illa eẽt incorpore. Sicut ali¬
quis contrahit febrem exa¬
guilla qm̃ comedit. non tñ
feb est manguilla. s ip̃a p̾b
crcasionem febricitandi. Si¬
milit̾ corpus corruptumr. est

Expanded text:
contraheret maculam a corpore, non tamen adhuc sequeretur quod illa esset in corpore; sicut aliquis contrahit febrem ex anguilla quam comedit, non tamen febris est in anguilla, sed ipsa praebet occasionem febricitandi. Similiter, corpus corruptum est
Abbreviated transcription (Latin):
damꝯ admontem denacob:
Alii enundñt. eamo ad domũ
petri. Alii ad domũ panli. Alu
uero ad domumden acob.
Audiant ad huc xp̃iani d̾ ad¬
uentu xp̃i seqntia. Et cõfla¬
bunt gladios suos innomies.
et lanceas suas infalces. Nõ¬

Expanded text:
damus ad montem Dei Jacob? Alii enim dicunt: Eamus ad domum Petri; alii, ad domum Pauli; alii modo ad domum Dei Jacob. Audiant adhuc Christiani de adventu Christi sequentia: Et conflabunt gladios suos in vomeres, et lanceas suas in falces
Abbreviated transcription (Latin):
intiłi: et couti et nõ utinb¬
ado ꝑmutitur. ¶Eadem
racione licz mn boue ⁊ asino
arare. et phibetur ne are¬
mus in boue et asino. qui
gͦ: t̾ram colit. aret in boue et
asmo. si meliꝯ nõ põt. quia
ds̃ ꝑmictit. qui a hec om̃na
humams usibꝯ creauit ¶
Si bos qui unglam fuidit
⁊ruminat. ad excolendam
t̾ram õm̃o idoneus. rectorẽ
ect̃e designe̾t. disc̾tum ĩ his
que agit sensũ hẽntem. qui
mandata dei meditatur.⁊
meditando apud se. rumi¬
nat die ac nocte. nõ solum
nõ solum u̾bo ẽ mutilis.
s suo pͣuo exemplo. alas
nocuius eristit. Quibus¬

Expanded text:
itur, et eo uti, et non uti nobis permittitur. Eadem ratione licet et asino arare, et prohibetur ne aremus in bove et asino. Qui ergo terram colit, aret in bove et asino, si melius non potest, quia Deus permittit, qui haec omnia humanis usibus creavit. Sed bos qui ungulam findit et ruminat, ad excolendam terram omnino idoneus, rectorem Ecclesiae signat discretum, in his quae agit sensum habentem, qui mandata Dei meditatur, ac meditando apud se ruminat die ac nocte, non solum non solum verbo est inutilis, sed suo pravo exemplo aliis nocivus existit. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
gentem effusis uiriba p̾liatur.
reguum adu̾sus regnũ excita¬
tur. Ab iueunte ip̃a puili eta¬
te. quisq ad p̾lium ex̾cetur.
Constat ergo quia ep̃iani
alr longe de xp̃o et deaduẽtu

Expanded text:
gentem, effusis viribus, praeliatur, regnum adversus regnum excitatur, ab ineunte ipsa puerilitate quisque ad praelium exercetur. Constat ergo quod Christiani aliter longe de Christo et de adventu
Abbreviated transcription (Latin):
nisi spẽ saneto qui abutrcq
prccedit: Nonne dehiuo ꝓ
cessione dicit psalmista:
Euute sp̃m tuum et crea
trinitatis apparet in anuͣ.
Lens humana menunt
hoc si cermmo nondum quid
diũ trinitatem. s u̾maginer
deic̾iiinis. hic eium quedã
apparet trinitas. memorie.
intelligentie. ⁊ amoris. hec
igitur tria potissimũ trarte¬
mus. memoriam. intelligẽ¬

Expanded text:
nisi Spiritus sanctus, qui ab utroque nisi Spiritus sanctus, qui ab utroque procedit? Nonne de hujus processione dicit Psalmista: Emitte spiritum tuum et creabTrinitatis apparet in anima. Mens humana meminitHoc si cernimus, nondum quidem Domini Trinitatem, sed imaginem Dei cernimus. Hic enim quaedam apparet trinitas, memoriae, intelligentiae et amoris. Haec igitur tria potissimum tractemus, memoriam, intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
et̾uo fuit sapiens. ita sapien¬
tia eius fuit abeterno que ab
ip̃o ꝓcedit. et ita sapientia ya¬
tris. apatre nascitur. et sic ẽ
proles patris. gͦ filius patris
Notio enun illa quadeus et
se et muuer sa nouit a se con¬
dita. alia abipo ẽ. quia exipo
et imp̃o est. que quia non est
aliud insub̾a ahxo exquo est.
silius nomureatur ea silitudi¬
ne. quia sicut inaturalige¬
ueratõne filius apatre inper¬
tionis una ẽ existentia.⁊ tũ
alia pexsona.quia sicut dixi¬
nus eadem non pot̾ ee ex se ip¬
sa. hoc tamen mente nidata
datae. Quod aũt humna
gn̾atione pũs et filii. un a est
subsistentia spẽs. non singła¬
ritate dei no et suenotionis.
singularitate una eenͣtia.
Sic igitur q in theolegis filio
appellatur. quia est ex do nõ
diu̾sorum personalit̾ una ẽ¬
eentia. uel illa nocio qua deus
nouit omnia: nõ ẽ deus d̾ do.
deus aut notionem suaridi¬
ligit. Quis ẽ au̾t nexus
uel conuenientia pris ⁊ silii.

Expanded text:
aeterno fuit sapiens, ita sapienaeterno fuit sapiens, ita sapientia sua fuit ab aeterno quae ab ipso procedit, et ita Sapientia Patris a Patre nascitur, et sic est proles Patris: ergo Filius Patris. Notio enim illa qua Deus et se, et universa novit a se condita, alia ab ipso est, quia ex ipso et in ipso, quae, quia non est aliud in substantia ab eo ex quo est, Filius nominatur ea similitudine, quia sicut in naturali generatione filius a patre in pertionis una est existentia, et tamen alia persona, quia, sicut diximus, eadem non potest esse ex se ipsa. Hoc tamen interest in dicta st, quod in humana generatione patris et filii una est substantia specie, non singularitate, Dei vero et suae notionis, singularitate una est essentia. Sic igitur quod in theologicis Filius appellatur quia est ex Deo, nodiversorum personaliter est una essentia, vel illa notio qua Deus novit omnia, non est Deus de Deo. Deus autem notionem suam diligit. Quis autem est nexus et convenientia Patris et Filii,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥetatibo sb̾iectonum adipã
sb̾am e referendum. Und̃
cum in arismetica dicͣitur
q. sola uuitas indiiusibilis
Simplex origo omnis płalita¬
tis. ad res sb̾sistentes istudur᷑¬
es̃ referendum. S increa¬
turis nuillum subsistens in¬
uenitur actu et natura sim¬
plex.et indiuisibile. ꝙ nõ sit
nos inuenire illam meffabilẽ
simplicitatem. ¶ Restat
ergo hanc e ẽ increatore. cum
in creatura mueniri nõ possit.
qr sicut abunitate indiuisibi¬
li omnis ꝓcedit płalitas que
diuisibilis ẽ. ita acreatore ĩ¬
uariabili. cẽꝓcedit uariabi¬
cuncta mon̾i. et sicut mnumi¬
tate et mͣime resultat creato¬
ris. et creature ymago.ita ⁊¬
ꝓprie trinitatis simuilitudo.
modo resultat uestigium tri¬
nitatis. qr ut ap̾ arismetic̾
legitur. uuitas giguit se ipͣm
Int̾ unitatem aũt geiitam
et gignentem quedammue
idẽ deus cumgiiante et ẽ ibi ꝑ¬
fcã equalitas gignentis ⁊ ge
nitate et trinitate diuina repi¬
etur. ¶Ptea sicut deus ab

Expanded text:
atibus subjectorum, ad ipsa subjecta referendum est. Unde, cum in arithmetica dicatur, quod « sola unitas indivisibilis simplex est origo omnis pluralitatis, » ad res subsistentes istud videtur referendum: sed in creaturis illum existens subsistens invenitur actu et natura simplex et indivisibile, quod non sit nos invenire illam ineffabilem simplicitatem: restat ergo et hanc esse in Creatore, cum in creatura inveniri non possit. Quia sicut ab unitate indivisibili omnis procedit pluralitas quae divisibilis est, ita a Creatore invariabili omne procedit variabii. Et sicut in unitate et numero resultant Creatoris et creaturae imago, ita et Trinitatis similitudo:  quodam modo resultat vestigium Trinitatis, quia, ut apud arithmeticum legitur, unitas gignit se ipsam. Inter unitatem autem genitam et gignentem quaedam inidem Deus cum gignente; et est ibi perfecta aequalitas gignentis et genitate et trinitate divina reperitur. Praeterea, sicut Deus ab
Abbreviated transcription (Latin):
trausisse gmanifestum e lege
transisse. et messiam uenisse.
uenisse.
Qbant etiam uideime
se inhunc modum. Ait ysaia
eumoines gentes. et dicẽt
Ueuite ascendamo ad mõ¬
tem dñi. et ad donũdeira
iacob. Si gͦ iam ep̃c uen ubi¬

Expanded text:
transiisse; ergo manifestum est legem transiisse, et Messiam venisse. venisse. Probant etiam Judaei se, in hunc modum: Ait Isaiaseum omnes gentes. Venite et ascendamus ad montem Domini, et ad domum Dei Jacob . Si
Abbreviated transcription (Latin):
Noneninriapud iud̾o sacri¬
ficium uel hostia non ꝓph̾a.
non rex. non sacerdornõ tem¬
plum. non loco sacrificii. Et
quid irem per singula: ĩmari¬
ma parte. abolita ẽlex. ui¬
detur ergo ꝙ lexiam locum

Expanded text:
non enim est apud Judaeos sacrificium, vel hostia, non propheta, non lex, non sacerdos, non templum, non locus sacrificii, et, quid opus ire per singula? in maxima parte abolita est lex: Videtur ergo quod lex locum
Abbreviated transcription (Latin):
nisi legem euangłicam:
qua suꝑuemiente uetꝯ de¬
sare. ¶Item dauid ait in
psalnio. Qm̃ si uoluisses
sacrificiũ dedissem. utiq¬

Expanded text:
nisi legem Evangelicam? qua superveniente, vetus disare. Item, David ait in Psalmo: Quoniam si voluisses, sacrificium dedissem utiq
Abbreviated transcription (Latin):
iota unĩ aut unus aper
non ptibit. alege. donec duinia
s ad iĩpaere. lex prohib hoĩ¬
cidium. xp̃s iram ẽt obium.
xp̃s etiã ip̃m appentũ cordis.
Uobles probib uti carne
abstiuencia uob̾ necessaria
erat. qm̃ u̾itatis future fi¬
gura erat. ⁊ figura ẜuanda
erat. donec adess ip̃a i̾ntas.
ip̃a uitas figure iam p̾sens
adẽ. quatinꝰ abstinere lice¬
at. et młti nr̃oꝵ abstineant
nõ solum ab ea. s ⁊ ab om̃i
carue. Uno ⁊ eodem uidice.
se urĩn quisq tuetur. Moy¬
licet. Moyses nõ alius sed
id̃ ip̃e. caruem suillam dic̃
mũdam ⁊ ualde bonã.⁊ eã
aduescendũ sic̃ cet̾a scribit
dmnfecisse bonam. et ĩo dñis
quia uti ea liez. ¶Postqͣm
em̃ enum̾auit dm̃ creasse
uniu̾sa.pisces maris. uolu¬
cres celi. cuncta a ĩancia t̾re
in quibꝰ aĩa uiuens ẽ: non
lõge infra subdidit. Uidit
ds̃ cuncta que fecerat: ⁊ erãt
ualde bona. qd̃ ualde bonũ ẽ.
ulła ex parte malum ẽ. quo
mũdĩt iualde bonũ est:

Expanded text:
iota unum aut unus apex non praeteribit a lege donec omnia sed adimplere. Lex prohibet homicidium, Christus iram et odium; tus et ipsum appetitum cordis. Nobis lex prohibet uti carne bstinentia nobis necessaria erat, quoniam veritatis futurae figura erat, et figura servanda erat donec adesset ipsa veritas. ipsa veritas figurae jam praesens adest, quamvis abstinere liceat, et multi nostrorum abstineant non solum ab ea, sed ab omni carne, et uno et eodem judice se nostrum quisque tuetur. Moylicet. Moyses non idem ipse carnem suillam dicit mundam et valde bonam, et eam ad vescendam sicut caetera scribit Deum fecisse bonam, et ideo dicimus quia uti ea licet. Postquam enim enuntiaverat Deum creasse universa, pisces maris, volucres coeli, cuncta animantia terrae, in quibus est anima vivens, non longe infra subdidit: « Vidit Deus cuncta quae fecerat, valde bona . » Quod valde bonum est, nulla ex parte malum est, quommundum et valde bonum est,
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ ad aliquod. et intellutia.
et uoluntas. Siue dilectio
una uita. una mens. una es¬
sentia. et quidꝙͣ aliud ad se
ip̃a singula dñr. etiam simł
non puralit̾. s singulariter
dũr. eou̾o triasunt quo ad se
muicem referuntur.Ista
tria sunt inmente hominis.
et sunt una mens. nec tam̃
intelligentia ẽ memoria.niͨ
memoria uoluntas. nec uo¬
luntas intesligentia aũme¬
moria. ¶Alia etiam si litudie
bñt luceni. nec maior. uel.
terius. s truimẽ lux ina
una persona maior qmͣ aliͣ.
nec unius maior uel alia n
alio. et qr ab eo lucet lux ill¬
uminans .i. filius. ⁊ lux in¬

Expanded text:
a, et voluntas, sive dilectio,una vita, una mens, una essentia, et quidquid aliud, ad se ipsa singula dicuntur, et simul non pluraliter, sed singulariter dicuntur. Eo vero tria sunt, quo ad se invicem referuntur; ista tria sunt in mente hominis, et sunt una mens, nec tamen intelligentia est memoria, nec memoria voluntas, nec voluntas intelligentia, aut memoria. Alia etiam similitudinhabent lucem, nec major, nec terius. Sed trium est lux ununa persona major quam alia, nec unius major vel alia naalio, et quia ab eo lucet lux illuminans, id est Filius, et lux in
Abbreviated transcription (Latin):
neat paruosensu nr̃o lit̾a.
maneat ⁊ urõ. ⁊ addatur
sp̃ualis. ⁊ concessa sit nobis
ado mist̾u latentis intlłigẽ¬
cia. ¶Abstineamꝯ aporco.
quia lex iubet. Abstinemiꝰ

Expanded text:
neat parvo sensu nostro littera, maneat etiam et addatur spiritualis si concessa sit nobis a Deo mysterii latentis intelligentia. Abstineamus a porco, quia lex jubet , abstineamus
Abbreviated transcription (Latin):
alus legalibꝰ c̾ionus cõ¬
trarietatem iudema. msi
ea cõpetenti sensu intllex̾i
legem debito sensu accipi¬
mus. om̃ia legis mãda ta
debita obẜuacione obser¬
uare pot̾imꝰ. q̃ dam ad li¬
t̾am. ⁊ sũ ullo figurarum
uelamine dc̃a ẽẽ accipiẽdo.
Quedam u̾o adfiguram ⁊
ꝓfundo uelanñe adumbra¬
ta eẽ intlłigendo. Quedã¬

Expanded text:
aliis legalibus caeremoniis contrarietatem videmus, nisi ea competenti sensu intellexerlegem debito sensu accipimus, omnia legis mandata debita observatione observare poterimus; quaedam ad litteram et sine ullo figurarum velamine dicta esse accipiendo, quaedam ad figuram et profundo velamine obumbrata esse intelligendo
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. Nec solum ea prohibẽt᷑¬
ui lege que sui natura homĩi
ad uescendum noscuia sunt:
um̃ etiã ea que degustu iccũ¬
da. et eq̃ usu salubria ad co¬
medendũ existunt. Aliqͥd
gͦ sacram̃ti hec uise cõtinent.
quelicet a ded dẽa sint. tñ a se
iuicem ad litt̾am om̃ino¬
dissident. ¶Inerodo etiã
int̾ alia pcepta. defacien do
altaria dñs moysi ibi pre¬
uit bases eneas. inmtroi¬
accipi oportet. ¶Item ad
litt̾am quomͦ stare potest
qd̃ d̃s phib. ne homo aret
in boue ⁊ asino. honꝯ alid
quodcũq tͥ placet. a sino
imponere nõ uetat lex.
et pon̾e iugũ cum asino
qͣre nõ licet: Ad pascua
In pascius em̃ sinuil esse ⁊
pasci. ler ꝑmittit: et arare
sunil prohib ⁊ interdiẽ.
.Si aũt ꝓpt̾ea uetat quia
dic̃. quare circa illud cet̾a

Expanded text:
 Nec solum ea prohibuit quae sui natura homini ad vescendum noxia sunt; verum et multa quae gustu jucunda, et usu aeque salubria ad comedendum existunt. Aliquid ergo sacramenti haec in se continent, quae, licet a Deo dicta sint, tamen a se invicem ad litteram omdissident. In exordio autem, inter alia praecepta, de faciendo altari Dominus Moysi ibi ita praevit bases aeneas in introiaccipi oportet. Item, ad litteram quomodo stare potest, quod Deus prohibet: Ne homo aret in bove et asino? Onus aliud quodcunque tibi placet asino imponere, non vetat lex, et ponere jugum cum asino, quare non licet? Ad pascua in pascuis ea simul esse et compasci lex permittit, et arare ea simul prohibet et interdicit. Si autem propterea venit, quia dicit, quare circa
Abbreviated transcription (Latin):
gladios suos inuomes.⁊ lan¬
ceas suas infalces: iux fabri
sufficiunt. uix ferrum suffic
fabricaudis militaribꝰ armiꝰ
Uui trarum inueniripot. no
leuabit gens contra genteni
gladium. nec excebuntur
ultra ad p̾lium. Ubiq t̾ia

Expanded text:
gladios suos in vomeres, et lanceas in falces? Vix fabri sufficiunt, vix ferrum sufficit fabricandis militaribus armis. Ubi terrarum inveniri potest, « non levabit gens contra gentem gladium, nec exercebuntur ultra ad p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedit aluce et splendore. itͣ
sp̃c sancto apatre et filio. Et
sicut flammatria facit. urit
splendescit. succendit. sic spẽ
sc̃s. urit uitia. splendescit ꝑ¬
insole consid̾ant᷑ tria. solis
sub̾a. radius a soleꝓcedens.
calor abuticq exiens. Ista
tria isole consid̾antur. et
sunt in unasolis sub̾a. sol a
nullo. radius desole nascit᷑
calor abutitq ꝓgreditur.
Gam radius qm̃ calor. coeuꝰ
soli. Tres gͦ sunt. sol. radio
sunt in una deitatis suba pi

Expanded text:
cedit a luce et splendore, ita Spiritus sanctus a Patre et Filio: et sicut flamma tria facit, urit, splendescit, succendit; sic Spiritus sanctus urit vitia, splendescit pin sole considerantur tria: Solis substantia, radius a sole procedens, calor ab utroque exiens. Ista tria in sole considerantur, et sunt in una solis substantia; sol ad nullum, radius de sole nascitur, calor ab utroque progreditur: tam radius quam calor coaevus est soli. Tres ergo sunt, sol, radius, sunt in una deitatis substant
Abbreviated transcription (Latin):
do erit qͣm diu futurũ ẽ.
ip̃mq erit prorsus omi̾tẽ¬
tes inp̾senti est assumimꝰ.
quodqz ip̃m iam p̾terisse
significantes utimur fuit.
sic in rebꝯ p̾mĩciatuns ali¬
cuiꝯ sacram̃ti.ubi p̾sens
mamfestat᷑ sacramentũ.
eius iam suꝑfluo ẜuaret᷑¬
tis edifica tõem cõm̃dant.
uanda sũt. eoꝵq trãsgͥssio¬

Expanded text:
do, erit, quandiu futurum est, ipsumque erit, prorsus omittentes, in praesenti, est assumimus, quodque ipsum jam praeteriisse significantes, utimur fuit, sic in rebus praenuntiativis alicujus sacramenti, ubi praesens manifestatur sacramentum, ejus jam superfluo servarettis aedificationem commendant, ervanda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sanctus. patri ccet̾m. Oppini¬
o ud̾orum quidicunt qud̃̾
lex mosaycanonẽ abolita
Atendunt etiam uidei¬
ꝓbare legem mosaycam
uoneẽ abolitam. s ad huc
ẽẽ obfuandam inhune mod̾
tum non ẽ obfuandum:O
modo illud effugiemꝯ maledcm.
um arbitum legis ⁊ manda¬
torum obẜuantiam deter¬

Expanded text:
nio Judaeorum qui dicunt quod lex Mosaica non est abolita, ntendunt etiam probare legem Mosaicam non esse abolitam, sed adhuc esse observandam in hunc modum: tum non observandum. modo illud effugiemus maledictum arbitrium legis et mandatorum observantiam deter
Abbreviated transcription (Latin):
uine persone. et u̾eetertu:
ait. fecit dos et̾uos. ¶Idem
m̾̃curiꝰ inlibro qui inseribr.
etiamfilius sirach. qui inter
uidos magnus reputatus ẽ.
insuo libro qui liber sapĩe in¬
scribitur. filiumdei inhunc

Expanded text:
vinae personae, et vere aeternae. ait, fecit deos aeternos. Idem Mercurius in libro qui inscribitur, us etiam Filius Sirac, qui inter Judaeos magnus reputatus est, in suo libro, qui liber Sapientiae inscribitur, Filium Dei in hunc
Abbreviated transcription (Latin):
recent̾ incepit. nec futurũ eẽ.
nisiꝙ nũꝙͣ. fuit. nec ẽ. Ut si
socrates fuit albꝰ. et modo ẽ
iug̾. et cras erit flauus com¬
durat cumeo q iam p̾terut.
et adhuc durat cum eo ꝙ mͦ
incepit. et duraturum ẽ cũ
ip̃n fuisse et eẽ. et futuru
eẽ. Ut sccͣ fuit homo. et est
et erit. Noluit gꝰ auctoriste
dr̃e hodie gignote. ne cõuĩgẽ¬
do duas notas p̾sentis ten
pous.innuẽt recentiam ge¬
nerationis. nec dixit olmi ge¬
mute. neduniduas notas p̾¬
titionis conunge̾t. gn̾atõis
fluxumimnũet.Id̾oq di¬
xit hodie genuite. ut recen¬
tiam remoueat. apponendo
p̾titum. et apponendo ꝑ̾sens
remoueat fluxum. ¶Na¬
se qrͣtum siłem filio dei.
Et mercurius pb̃s mascle¬

Expanded text:
recenter incipit; nec futurum esse, nisi quod nunquam fuit, nec est. Ut, paries fuit albus, et modo est niger, et cras erit flavus. Comdurat cum eo quod jam praeteriit, et adhuc durat cum eo quod modo incipit, et duraturum cum ipsum fuisse, et esse, et futurum esse. Ut scilicet, fuit homo, et est, et erit. Noluit ego auctor iste dicere, ego hodie gigno te, ne conjungendo duas notas praesentis, innueret recentiam generationis. Nec dixit, olim genui te, ne dum duas notas praeteritionis conjungeret, generationis fluxum innueret. Ideo dixit: Ego hodie genui te, ut recentiam removeat apponendo praeteritum, et apponendo praesens removeat fluxum. Nase quartum similem Filio Dei . Et Mercurius phil
Abbreviated transcription (Latin):
ui et tronus meus incolũp¬
na nubis. EEt alibi. añ¬
oeram cumdo cuncta dispo¬
nens. Quis loquitur hic
nisi filius qui cumpatre ab
et̾no cuncta disposuit: ¶Et
alibi ait. Et ego parturie¬
nisi filius dei. quem pater
abet̾uo genuit siue mitio:
Despũ sancto metionez
facit liber geneseos ubi dr.
in alio psalmo. Sp̃m scm̃n
tuum ne auferas ame.
¶Ot mysaia. Et requies¬

Expanded text:
et thronus meus in columna nubis . Et alibi: Anteram cum eo, cuncta disponens . Quis loquitur hic nisi Filius, qui cum Patre ab aeterno cuncta disposuit? Et alibi ait: Et ego parturieisi Filius Dei, quem ab aeterno genuit sine initio? De Spiritu sancto mentionem fecit liber Geneseos, ubi dicin alio psalmo: Spiritum sanctum tuum ne auferas a me . Et in Isaia: Requies
Abbreviated transcription (Latin):
loqui. Non enĩ una ẽ yma¬
go ul sumli tudo dei. ⁊ange¬
lorũ. nixta qm fc̃s sit hõ. Re¬
stat gͦ ut ds̃ pat̾ loquatur
homo. Una ẽ aũt yinago
una natura. Ubi ⁊ diabola
loquit᷑ adeuam. ait. Eritis
sic̃ duscientes bonũ ⁊ m̃lũ.
Quid ꝑ dos intlsigit ibi di

Expanded text:
n enim una est imago vel similitudo Dei et angelorum juxta quam factus sit homo. Restat ergo ut Deus Pater loquatur homo. Una autem est imago una natura. Ubi etiam diabolus loquitur ad Evam, dicit: Eritis sicut dii, scientes bonum et malum . Quid per deos intelligit
Abbreviated transcription (Latin):
cred̾e dm̃i trinũ ⁊ unũ. Nec
oportet si pat̾ genuit filiĩ.
quod ibi sc̃a sit decisio uel¬
dicessio. Cum em̃ pater
oñtifariã simphe sit.de se
filiũ nõ genuit ꝑ sub̾e deci¬

Expanded text:
credere Deum trinum et unum. Nec oportet, si Pater genuit Filium, quod ibi facta sit decisio: cum enim Pater omnifariam simplex sit, de se Filium non genuit per substantiae deci
Abbreviated transcription (Latin):
bus ẽ alia. q̃ hec uor alba. nõ
tholicam. nõ ibi aliqua mõ¬
nitas munitate. Et ꝙͣuis¬
nõ tam̃ cõstitiumꝰ dm ali¬
enũ. cũ tres ille ꝑsone. uniꝰ¬

Expanded text:
bus, est alia quam haec vox, alba, non tholicam non est aliqua monnitas in unitate, et non tamen constituimus Deum alienu
Abbreviated transcription (Latin):
tudub ostenditur qd̾
tres sint persone diuine.
⁊ uua earum natura.
uodaũt tres sint ꝑsoe
diumne. ⁊ una carum
natura. auctoritatibꝰ et
racionibꝰ et similitudĩbꝰ
lum auctoritatib thelo¬
gorũ. imã etiã phi losopho¬
rum. ¶In principio ge¬
nescos ẜm ebraycam ueri¬
sic̃ ds̃ singłare huiꝯ noñis
dii. ergo uͥ nos hũis in prin¬
cipio creauit ds̃ celum et
t̾ram. hebrei hẽnt. In pͥnci¬
pio creauert di. uł dñi. ce¬

Expanded text:
stenditur quod tres sunt personae divinae, et una earum natura. Quod autem tres sint personae divinae, et una earum natura, auctoritatibus et rationibus, et similitudinibus lum auctoritatibus theologorum, verum etiam philosophorum. In principio Geneseos, secundum Hebraicam verisicut Deus singulare hujus nominis, dii. Ergo, ubi nos habemus: In principio creavit Deus coelum et terram , Hebraei habent: In principio creaverunt di
Abbreviated transcription (Latin):
nitas. sequitur insingulari.
dominꝯ deus sabaotħ. ¶e
habraametiam legit᷑ ingene¬
si. quod tres iuuidit. et unũ ad¬
orauit. ꝑ quodinsiuuat᷑ qud̃
tellexit intrinitate unitatẽ.
et intelligitur adorasse diñ
trimimet unum. ¶ De filio
alius cuidix̾. S deus pr̃ hoc
dixit. gͦ alius fuit cuidix̃. ⁊

Expanded text:
nitas, sequitur in singulari numero: Dominus Deus Sabaoth. De Abraham legitur in Genesi, quod tres vidit, et unum adoravittellexit in Trinitate unitatem; et ita intelligitur adorasse Deum trinum et unum. De Filio alius cui dixit; sed Deus Pater haec dixit; ergo alius fuit cui dixit;
Abbreviated transcription (Latin):
uł ad ligandũ uł soluendũ:
qm ordo uł offm̃. Unde ip̃i
ꝙ̃ uis ordinatẽ nõ sint. qr
se iustos eẽ fingunt. et m̃ita
ligare. et solu̾e. qr m̾itũ dat
potestatem non officiũ. Et
eorum officia. In quo in¬
axime contra eccͣam naiuigã.
et se herencos eẽ demonstrãt
Istum aut errorem. uolunt¬

Expanded text:
um, ligandum et solvendum, quam ordo vel officium. Unde ipsi quamvis ordinati non sint, quia se justos esse fingunt et merita ligare et solvere, quia meritum dat potestatem, non officium: et eorum officia. In quo maxime contra Ecclesiam navigant, et se contra demonstrant esse. Istum autem errorem fu
Abbreviated transcription (Latin):
et eiꝯ figuram gerit ꝑconũ¬
satõnem bonam. sicut moy¬
ses ydoneus ẽ ut bndcõnem
pret. Ecce hic hares ꝙ uon
solum sacerdor s omns in qͦ

Expanded text:
et ejus figuram gerit, per conversationem bonam, sicut Moyses, idoneus est ut benedictionem praestet. Ecce hic habes, quod non solum sacerdos, sed omnis in quo
Abbreviated transcription (Latin):
Site dicent quidam he¬
retici. quod boms p̾latis
obediendunẽ et qui apłoru
iicarii sunt uita ⁊ offo̾. Pñt
non bũt. nec offĩcium eorum
sunt non pastores. Solutõ p̃¬
beatus clemens dicens
nec ullatenis accusare post̾.
qr frã pastoris. oris gladio fẽ¬
rienda non sunt. Quilꝯ auc¬
toritatibo probant bereretier
uod aũt illis solis potes¬
tas ligandiet soluendi
¶data sit. qui doc trinam simul
ꝓbare. Ait enim augꝰ. nilibꝰ au
de baptisiuo. Remissionẽ poc̃oꝵ
uel pse ip̃in sacit denouel per
fiduciam boneuite. qmͣ qui ue
ritate sacerdos ht̃. solus pet̾ pocã
et soluendi potestatem. sicut
sci apłi qui illorumexempla
simul cuindoctrina tenent.
taton̾ibo petri. Nani quic̃q
petri uestigia muitant᷑. hñt ba

Expanded text:
te dicent quidam haeretici, quod bonis praelatis obediendum est, qui apostolorum vicarii sunt vita et officio; non non habent, nec 262 officium eorum sunt, non pastores. beatus Clemens, dicens» nec ullatenus accusare possunt; quia facta pastoris, gregis gladio ferienda non sunt. CAPUT VI. Auctoritate probQuod autem illis solis potestas ligandi et solvendi data sit, qui doctrinam simul bare. Ait enim Augustinus, in libro De Baptismo: « Remissionem peccatorum per seipsum facit Deus, vel per fiduciam bonae vitae, quam qui veritate sacerdos habet, solus potest peccata et solvendi potestatem sicut sancti apostoli, qui illorum exempla simul cum doctrina tenent. tatoribus Petri, nam quicunque Pe
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is .i. his que meis benedicti¬
ombo possidetis. quia faciam ea
inuenedictõnem. quia et si beñ¬
dicunt sauctis. nonhce facuĩt
uero corde. et ido eorum bene¬
dictio. eis u̾titur imaledic¬
tõnem. Uel maledicam bñ
adulant᷑q peccantib. dun¬
modo diuites sint. Quibus

Expanded text:
st, his quae in eis benedictionibus possidetis, quia faciam ea benedictionem. Quia etsi benedicunt sanctis, non hoc faciunt ex vero corde; et ideo eorum benedictio eis vertitur in maledictionem. Vel maledicam beneadulanturque peccantibus, dummodo divites sint. DIS
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonam sequi digni uł in¬
digni. s ordinẽ traditõis.
ut ꝙͣuis aliquis boni m̾iti
sit. nõ tũ possit bñdicere.
nisi fu̾it ordinatus. ut of¬
ficium minist̾iũ erhibeat.
dei aũt ẽ effectũ tribuere

Expanded text:
sonam sequi digni aut indigni, sed ordinem traditionis: ut quamvis aliquis boni meriti sit, non possit tamen benedicere, nisi fuerit ordinatus, ut officium ministerii exhibeat. Dei autem est effectum tribuere
Abbreviated transcription (Latin):
epotestatem..
P hoc dicimnꝯ .q. omnes
sacerdotes hñt potest.ate
ligaudi et soluendi. Tr illos
soles digne ac recte hac potesta¬
te uti: qui p̾̃diti sunt uita et̾ua¬
et doctrmna apłica. et adhoc re
gare nec solue. nec digne. uec

Expanded text:
potestatem. Ad hoc dicimus, quod omnes sacerdotes habent potestatem ligandi et solvendi, sed illos solos digne ac recte hac potestate uti, qui praediti sunt vita et doctrina apostolica, et ad hoc regare nec solvere, id est nec
Abbreviated transcription (Latin):
qui inuificant aminas que ñ
iuuunt. et mortificant. aĩas
que non moriunt᷑. Sienĩ ma¬
ledicit dominꝰ benedictõmbo
corum. et si anime quasiuui¬
ficant noniuiuit. quo modo
peos grã benedictõnis tranffĩĩ¬

Expanded text:
qui vivificant animas quae non vivunt, et mortificant animas quae non moriuntur! Si enim maledicit Dominus benedictionibus eorum, et si animae quas vivificant non vivunt, quomodo per eos gratia benedictionis transfun
Abbreviated transcription (Latin):
homuines a deo ordinata est.
Und̃ xp̃c ad pilatum ait.
Non heres in me potestatẽ.
insi tibi datum ess desuper.
Ergosi pilatus qui ab imꝑa¬
tore romano potestatẽ terre
alios homines. ¶Xp̃s etiã
patri putatiuo ⁊ matri. obe¬
ẽẽ obediendum dõ p̾cipienti
qm hominib. nõ negãt ho¬

Expanded text:
a Deo . Unde Christus ad Pilatum: Non haberes in me potestatem, nisi tibi datum esset desuper . Si ergo Pilatus, qui ab imperatore Romano potestatem terrenalios homines. Christus etiam patri putativo et Matri obeesse obediendum Deo praecipienti quam hominibus , non negant ho