comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
moueamini mente neq t̾reamini siue ꝑ uerbum siue ꝑ epłam
tamꝗͣ ꝑ nos missam qͣsi instet dies dñi. nolebat utiq ut cre¬
dent eis qͥ iam ꝓpinquare dñi arbit̾bantur aduentũ. Nec tam̃
uolebat ut tamꝗͣ seruus ille dicerent morã facit dñs m̃s ueni¬
re. et tͣderent se suꝑbiȩ luxurieq ꝑdendos. s sic eos nolebat
de ꝓpinqͣnte die nouissimo falsis abscultare rumorib ut t̃n
uellet eos paratos aduentũ dñi sui lumbis accinctis & lucernis
ardentib oꝑiri quib dicit. Uos aut̃ fr̃s ñ estis in tenebris. ut
dies ille uos tamqͣm fur ꝯprehendat. Om̃s enĩ uos filuĩ lucis estis.

Expanded text:
moueamini mente neque terreamini siue per uerbum siue per epistulam tamquam per nos, quasi instet dies domini. nolebat utique, ut crederent eis, qui iam propinquare domini arbitrabantur aduentum; nec tamen uolebat, ut tamquam seruus ille dicerent: Moram facit dominus meus uenire et traderent se superbiae luxuriaeque perdendos; sed sic eos nolebat de propinquante die nouissimo falsis auscultare rumoribus, ut tamen uellet eos paratos aduentum domini sui lumbis accinctis et lucernis ardentibus opperiri. quibus dicit: Vos autem, fratres, non estis in tenebris, ut dies ille uos tam
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ipsi diligent᷑ sertis quia hora dñi sicut fur ita in noc te ue¬
niet. Hoc gͦ corpus ÷ scire. ut current filii lucis eẽ. & parato
corde uigilare q̃ nolunt ab illa hora sicut a nocturno fure cõ¬
prehendi. Ha si ad cauendtũ hoc malum id÷ ne hora dñi tãqͣm
fur iueniat imparatum opiis essa. nosse tp̃rm spacia non
diceret apłs ñ opus esse. ut hoc scriberet. s hoc potuis esse.
scribendum camqͣm doctor ꝓuidentissimus uidicaret.
Nunc autem nec illis opꝰ esse. monstratum quib sufficie
bat ut scirent insꝑatis atq dormientib horam dm̃i sicut
furem. esse uenturam. atq hoc sciendo essent. ipsi uigilant᷑
parata postq̃mlibet tp̃ra ueniret. Et suũ seruauit modum
ut licet apłs non tam̃ presumeret alios docere de qͦ apłis

Expanded text:
enim ipsi diligenter scitis, quia hora Domini sicut fur in nocte, ita veniet. Hoc ergo scire opus est, ut curent filii lucis esse et parato corde vigilare, qui nolunt ab illa hora sicut a nocturno fure comprehendi. Nam si ad cavendum hoc malum, id est, ne hora Domini tanquam fur inveniat imparatum, opus esset nosse temporum spatia, non diceret Apostolus non opus esse ut hoc scriberet, sed hoc potius eis esse scribendum tanquam doctor providentissimus judicaret. Nunc autem nec illis hoc opus esse monstravit, quibus suffibat, ut scirent inparatis atque dormientibus horam domini sicut furem esse uenturam atque hoc sciendo essent ipsi uigilanter parati, post quanta libet tempora ueniret, et suum seruauit modum, ut licet apostolus non tamen praesumeret alios docere, quod apos
Abbreviated transcription (Latin):
nocte ita ueniet Non dot post quantũ tꝑis hoc futurũ s¬
sit. s quom fut̃m sit. id÷ non quanta erit etatis breuitas uel
malũ noiussimum. nͥ cum dixerint pax et securitas. Iuib uerb̃
uidet᷑ apłs huius nouissimi diei uel spẽciem uł timorem ab
hoc nr̃o tp̃r remouisse. Non enĩ uidemus ipsos amatores huius
scłi quib subitaneus apparebit interitus iam dicere pax & secu¬
ritas. Qd gͦ scire sufficiat satis ipse demonstrat apłs dicendo.¬

Expanded text:
nt. et hic non dixit. post quantum temporis hoc futurum sit. sed quo modo futurum sit, id est non quanta erit aetatis breuitas uel malum nouissimum, nisi cum dixerint: Pax et securitas. quibus uerbis uidetur apostolus huius nouissimi diei uel spem uel timorem ab hoc nostro tempore remouisse; non enim uidemus ipsos amatores huius saeculi, quibus subitaneus apparebit interitus, iam dicere: Pax et securitas. Quid ergo scire sufficiat, satis ipse demonstrat apostolus dicendo
Abbreviated transcription (Latin):
quid quisq uideat in sompnis aliĩ sentiunt lȩta sompnna. a¬
lũ corquentia ita ut euigilans dormire timeat ne ad ipsa ite
iudicem postea ꝓducendus. Nam et receptiones ĩ custodiã.
ꝓmeritis causarũ adhibent᷑. Alios iubentur custodire licto¬
res. humanũ et mite officiũ atq cuuile. alii tͣdunt᷑ optionibꝰ
alii mittunt᷑ in carcerem. ͣ in ipso carcere ñ om̃s s pro meritĩ
grauium causarum ĩ una carceris cõtrudunt᷑. Sic̃ gͦ diu̾se
custodie agentium in officio sie diuersȩ custodiȩ mortuoꝵ
et diuersa merita resurgentium. Receptus est pauper.
receptis ẽ diues. s ille in sinu abrahȩ ille ubi sitiret & gut¬
tam non inueniret. Habent gͦ om̃s animȩ ut ex hac occa¬
sione instruam caritatem ur̃am. habent om̃s animȩ cum

Expanded text:
quid quisque videat in somnis: alii sentiunt laeta somnia, alii torquentia, ita ut evigilans dormire timeat, ne ad ipsa iterjudicem postea producendus. Nam et receptiones in custodia pro meritis causarum adhibentur: alios jubentur custodire lictores, humanum et mite officium atque civile; alii traduntur optionibus; alii mittuntur in carcerem: et in ipso carcere non omnes, sed pro meritis graviorum causarum in ima carceris contruduntur. Sicut ergo diversae custodiae agentium in officio; sic diversae custodiae mortuorum, et diversa merita resurgentium. Receptus est pauper, receptus est dives: sed ille in sinum Abrahae; ille ubi sitiret, et guttam non inveniret . 10. Habent ergo omnes animae, ut ex hac occasione instruam Charitatem vestram, habent omnes animae, cum
Abbreviated transcription (Latin):
nolens. Tamꝗͣ illi diceret. Recessisti ab eo quem diligere de¬
buisti. recede ab eo qd dilexisti. Rs enim uult mori: ꝓrsꝰ
nenio. Et ita nemo. ut beato petro dicereti. Alter te cin¬
geti et feret quo tu ñ uis. Si gͦ nulla esset. mortis amari¬
tudo non eẽt magna mr̃m foraitudo

Expanded text:
nolens. Tanquam illi diceretur: Recessisti ab eo quem diligere denolens. Tanquam illi diceretur: Recessisti ab eo quem diligere debuisti, recede ab eo quod dilexisti. Quis enim vult mori? Prorsus nemo: et ita nemo, ut beato Petro diceretur, Alter te cinget, et feret quo tu non vis . Si ergo nulla esset mortis amaritudo, non esset magna martyrum fortitudo
Abbreviated transcription (Latin):
in uerb̾ istis. sereat ꝯtristatio. ubi tanta ÷ ꝯsolatio. Detergat᷑
luctus ex animo. fides expellat dolorem. In tanta spe non
decet esse. triste templum dĩ. Ibi habitat bonus cõsolator.
ibi q̃ ñ fallit ꝓmissor. Quid mortuũ dui plangimus: q̃m
cem. et in his sermonib. Potest non dolere cor humanũ
defuncto karissimo. melius tam̃ cum dolet sanat᷑ cor
humanum qͣm ñ dolendo fit in humanũ. Maria dñm
querebat. et mortuũ frẽm dolebat. S qͥd miraris. quia
maria dolebat tunc. cũ ipse dñs flebat: mouere autem
quemius potest. quomͦ flebat mortuum se continuo ui¬
bente uicturum. Non mortuũ flebat quẽ ipse suscitauit
s mortẽ qͣm sibi homo peccando comparauit. Si enĩ pecca¬
tum ñ precessisset. sine mors dubio secura ñ fuisset. Secuta
ẽ. g mors etiam corporis. qͣm precessit mors animȩ. Mors
anime precessit deserendo dm̃. et mors corporis secuta est
deserente anima. Hac deseruit uolens. hac coacta ÷ deserere

Expanded text:
imus. Pereat contristatio, ubi tanta est consolatio: detergatur luctus ex animo, fides expellat dolorem. In tanta spe non decet esse triste templum Dei. Ibi habitat bonus consolator, ibi qui non fallit, promissor. Quid mortuum diu plangamus? Quoniam cem, et in his sermonibus nostris. Potest non dolere cor humanum defuncto charissimo: melius tamen cum dolet sanatur cor humanum quam non dolendo fit inhumanum. Maria Domino cohaerebat, et mortuum fratrem dolebat. Sed quid miraris quia Maria dolebat tunc, cum ipse Dominus flebat? Movere autem quemvis potest, quomodo flebat mortuum, se continuo jubente victurum ? Non mortuum flebat, quem ipse suscitavit; sed mortem, quam sibi homo peccando comparavit. Si enim peccatum non praecessisset, sine dubio mors secuta non fuisset. Secuta est ergo mors etiam corporis, quam praecessit mors animae. Mors animae praecessit deserendo Deum, et mors corporis secuta est deserente anima. Hac deseruit volens, hac coacta est deserere
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum seruus ẽ. peccati. Ac ꝑ hoc multi quidem
religiosi dnĩs miquis. ñ tam̃ lib̃is seruiunt. Aquo enĩ
quis deuictus ẽ. huic seruus addictus ẽ. & utiq fe¬
liciis seriuitur homini qͣm libidini. cum seuissimo
dnãtu uastet corda fideliumortalium ut alia omit¬
tam libido ipsa dnãndi hominib. melior tristicia

Expanded text:
peccatum, seruus est peccati, ac per hoc multi quidem religiosi dominis iniquis, non tamen liberis seruiunt: A quo enim quis deuictus est, huic et seruus addictus est. Et utique felicius seruitur homini, quam libidini, cum saeuissimo dominatu uastet corda mortalium, ut alias omittam, libido ipsa dominandi. Hominibus autem
Abbreviated transcription (Latin):
uos iꝰ̾ti parentes nr̃i sic ad ministrabant domesticã pacẽ
ut scdm hoc temporalia bona filioꝵ sortem aseruoꝵ
conditione distinguetur. Ad dnm aut̃ colendum in qͦ
et̃na bona sꝑanda sunt. om̃ib domꝰ suȩ m̃bris pari di¬
lectione consulerent. Qđ naturał ordo ita p̃scribit.
ut nom̃ patrum familiashinc exortum sit. et tam
late uulgatum. ut ȩtiã iniquȩ dominantes hoc se
gaudeant appellari. Qui aut̃ ueri patresfamilias
fut̃. om̃ib in familia sua tanqͣm filiis ad colendum
et ꝓmerendum dm̃ consulunt. defidantes atq ob¬
tantes uenire ad cȩlestem domum ubi necessarium
ñ fit officium imꝑandi mortalib. qr necessariũ ñ
erit officium consulendi. iam in illa immortalitate
felicib. Quodonee ueniat᷑. magis debent patres
qđ dnãntur. qͣm serui tolerare qđ seruiunt.

Expanded text:
uos iusti patres nostri, sic administrabant domesticam pacem, ut secundum haec temporalia bona filiorum sortem a seruorum condicione distinguerent; ad Deum autem colendum, in quo aeterna bona speranda sunt, omnibus domus suae membris pari dilectione consulerent. Quod naturalis ordo ita praescribit, ut nomen patrum familias hinc exortum sit et tam late uulgatum, ut etiam inique dominantes hoc se gaudeant appellari. Qui autem ueri patres familias sunt, omnibus in familia sua tamquam filiis ad colendum et promerendum Deum consulunt, desiderantes adque optantes uenire ad caelestem domum, ubi necessarium non sit officium imperandi mortalibus, quia necessarium non erit officium consulendi iam in illa inmortalitate felicibus; quo donec ueniatur, magis debent patres quod dominantur, quam serui tolerare quod seruiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
excedatur modus. Iuando autem excesseris modũ. offendis
dm̃ cuius templum es. Templũ enim dĩ scm̃ est qd̾ estis uos.
Nemo se fallat. Quisqͥs templum dĩ corruperit corrumpet
illum dis. Dicta sententia ẽ. teneris reus. Iuid dicturus es in
oracionib tius: quando rogabis dm̃ quẽ offendis ĩ templo
suo. quem pellis de templo suo: quomodo mundab rursus in
te domum dĩ. quomͦ cum reduces ad te : quomodo nͥ dicẽdo.
exuero corde tuo et uerb̃ et factiss dimitte nob̾ debita nr̃a
sicut et nos dimittimus debitorib nr̃is: quis enĩ accusabit ĩ¬
modate utentem tuo cybo. tuo potu. tua coniuge : nemo ac¬
cusabit hominum. s tamen qr ds̃ arguit exigens de te integͥ¬
tatẽ templi sui. et incorruptionem habitacionis suę. dedit
tͥ remedium tamqͣm dicens. Si excedendo modũ offendis
dotum renunciauerit nulla illi spes salutis om̃ino remanebit.

Expanded text:
excedatur modus. Quando autem excesseris modum, offendis Deum, cujus templum es. Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos. Nemo se fallat: Quisquis templum Dei corruperit, corrumpet illum Deus. Dicta sententia est, teneris reus. Quid dicturus es in orationibus tuis, quando rogabis Deum, quem offendis in templo suo, quem pellis de templo suo? Quomodo mundabis rursus in te domum Dei? quomodo eum reduces ad te? Quomodo, nisi dicendo ex vero corde tuo, et verbis et factis, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris? Quis enim te accusabit immoderate utentem tuo cibo, tuo potu, tua conjuge? Nemo accusabit hominum: sed tamen quia Deus arguit, exigens de te integritatem templi sui et incorruptionem habitationis suae, dedit tibi remedium, tanquam dicens: Si excedendo modum offendis dotum renuntiaverit, nulla illi spes salutis omnino remanebit.
Abbreviated transcription (Latin):
tes filiis dni seruis. Obediunt aut̃ quib consulitur.
te ꝑegrinantis. etiam qui imꝑant seruiunt eis qͥ¬
bus uidentur imꝑare. qr non dominandi cupidi¬
tate imꝑant. s officio consulendi. nec principan¬
di suꝑbia. s ꝓuidendi bñficiaentia. Quod̾cumq¬

Expanded text:
tes filiis, domini servis. Obediunt autem quibus consulitur; tes filiis, domini servis. Obediunt autem quibus consulitur; te peregrinantis, etiam qui imperant, serviunt eis quibus videntur imperare: quia non dominandi cupiditate imperant, sed officio consulendi; nec principandi superbia, sed providendi beneficentia. C
Abbreviated transcription (Latin):
hominem in xpõ. ante annos.x iiͦiIIͬ. raptum fuis¬
se usq intercium cęlum. siue in corꝑe. siue extra corpꝰ
nescio ds̃ scit. et audisse meffabilia quȩ non licet hoĩ
loqui. qui ascendentem audistis. descendentem audi¬
te. Non potui loqui uob̃ quasi spũalib s quasi carnali¬
bris. quasi paruuilis inap̃o lac uob̃ porum dedi ñ ȩscã.

Expanded text:
hominem in Christo ante annos quatuordecim raptum fuishominem in Christo ante annos quatuordecim raptum fuisse usque in tertium coelum, sive in corpore, sive extra corpus nescio, Deus scit: et audisse ineffabilia verba quae non licet homini loqui » . Ascendentem audistis, descendentem audite. « Non potui loqui vobis quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus: quasi parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non e
Abbreviated transcription (Latin):
et pariuili inxp̃o. Non uult tm̃ eos eẽ. carnales. quos
dicit eẽ. paruulos in xp̃o. Obtat cẽ. spũales omã diuidi¬
cantes et qui a nemine diudicentur. Animalis enĩho
sic̃ ipse dic. non ꝑcipit quȩ sunt sp̃s dei. Stulticia emĩs
gͦ loqueris. si in ter ꝑfectos: quid enĩ opus ẽ. teloquẽ¬
te homini ꝑfecto: s quere in quo ꝑfectꝰ sit. forte enĩ
enĩ ñ in uenio ꝑfectum cognitorem. s im inuenio
iam capax. cui solidus cyb nullam faciat ꝑturbati¬
onem. nullam ingerat cruditatem. Quis e̾. hic. et
Sic ẽ. et excłia. frꝰ angłi dĩ bom p̃dicatores p̃dicã¬
tes ap̃m. hoc ẽ. suꝑ filium hominis ascendunt et
descendunt. Quomͦꝰ ascendunt. qͦmꝰ descendunt:
Ex imo habemꝰ exemplum. Audi paulum apłm.
qđ in ipso inuenerimꝰ. hoc decet̾is ueritatis. p̃di¬
catoribus credamꝰ. Uide paulum ascendentem. Scio

Expanded text:
et parvuli in Christo: non vult tamen eos esse carnales, quos et parvuli in Christo: non vult tamen eos esse carnales, quos dicit esse parvulos in Christo: optat esse spirituales, omnia dijudicantes, et qui a nemine dijudicentur. Animalis enim homo, sicut ipse dicit, non percipit quae sunt Spiritus Dei: stultitia enim tos. Utquid ergo loqueris, si inter perfectos ? Quid enim opus est te loqui homini perfecto? Sed quaere in quo perfectus sit. Forte enim non invenio perfectum cognitorem, sed jam invenio ente jam capax, cui solidus cibus nullam faciat perturbationem, nullam ingerat cruditatem. Quis est hic, et Sic est et Ecclesia, fratres: Angeli Dei, boni praedicatores, praedicantes Christum; hoc est, super Filium hominis ascendunt et descendunt. Quomodo ascendunt, et quomodo descendunt? Ex uno habemus exemplum: audi apostolum Paulum; quod in ipso invenerimus, hoc de caeteris veritatis praedicatoribus credamus. Vide Paulum ascendentem: « Scio
Abbreviated transcription (Latin):
um parturiret.deo ñdixit mater. quia aliqͣn
do matres uł delicatiores sunt. uł minus amantes fi¬
lios suos. cum peꝑerint tridunt aliis nutriendos.
Rursum si solum dixisset tanqͣm nutrix fouens. et
non addidisset filios suos. tanqͣm ab alia pariente
nutriendos. accepisse idetur. & nutricẽ se dixit.
qr alebat. et filios suos. qr ipse peꝑerat dicens. fili i
fouet. blandiciis cõsolatur. lacte nutrit. Omã par
uulo facit. s optat̃ ut crescat. ne semꝑ talia faciat.ui¬
dete apłm. meliussenĩ ipsum in tuemur. qui se etiam
matrẽ ñ dedignatꝰ ẽ dicere ubi ait. factꝰ sum paruu¬
lus in medio uim. tanqͣm nutrix fouens filios suosd
Apłs uͦ germano et pingui caritatis affectu. et nutris¬
cis ꝑsonam suscepit dicendo fouet. et matris addendo
illi erant. ut ille cum timore et tremore multo eẽt. a¬
tm̃ in xpõ dic̃. Sic arguit. ut non abdicet et carnales

Expanded text:
rum parturiret. Erum parturiret. Edo matres vel delicatiores sunt, vel minus amantes filios suos, cum pepererint tradunt aliis nutriendos. Rursum si solum dixisset, Tanquam nutrix fovens; et non addidisset, filios suos: tanquam alia pariente nutriendos accepisse videretur. Et nutricem se dixit, quia alebat; et filios suos, quos ipse pepererat, dicens: Filii fovet, blanditiis consolatur, lacte nutrit: omnia vulo facit; sed optat ut crescat, ne semper talia faciat. Videte Apostolum: melius enim ipsum intuemur, qui se etiam matrem non dedignatus est dicere, ubi ait, Factus sum parvulus in medio vestrum, tanquam nutrix fovens filios suos vero, germano et pio charitatis affectu et nutricis personam suscepit, dicendo, fovet; et matris, addendo, illi erant, ut ille cum timore et tremore multo esset atamen in Christo dicit; sic arguit, ut non abdicet. Et carnales,
Abbreviated transcription (Latin):
Quas uires nocendi habeat humane głȩ amor. non
sendit nisi qui ei bellum indixerit. quia et si cuiqͣm
facile ẽ. laudem ñ cuꝑe dum negatur. difficile ẽ. ea nõ
in medio urm̃. tanqͣm si nutrix foueat flios suos
Non nutrix nutriens filios alienos: s nutrix
nsrteiens filios suos. Sunt enĩ matres quȩ cum pe¬
ꝑerint. dant nutricib. Ille quȩ peꝑerunt ñ fouẽt̃ fi¬
lios suos. qr nutriendos dederunt. Ille aut̃ quȩ fouẽt̃
ñ suos fouent s alienos. Iste uͦ ipse peꝑerat. ipse foue
tur muob̾. fouebat gͦ et lactabat Erant aut̃
quidam quasi doctores spũales. qui pau lo det̾he¬
rent. Epłe quidem aiunt graues. et fortes sunt p̃sen¬
tia aut̃ corꝑis. infirma et sermo contemptibilis dic̃
ipse in epła sua. quosdam detractores suo : ista docis¬
se. Sedebant et aduersus frẽm suum detrahebat. et
aduersus filium illum lactandum matris suȩ. pone¬
bant scandalum. Merito fecerunt ipsi matri. ut it̃¬

Expanded text:
Quas vires nocendi habeat humanae gloriae amor, non sentit, nisi qui ei bellum indixerit. Quia, etsi cuiquam facile est laudem non cupere dum negatur, difficile tamen est iin medio vestrum, tanquam nutrix fovens filios suos . Non nutrix nutriens filios alienos, sed nutrix fovens filios suos. Sunt enim matres quae cum pepererint, dant nutricibus: illae quae pepererunt, non fovent filios suos, quia nutriendos dederunt; illae autem quae fovent, non suos fovent, sed alienos: iste vero ipse pepererat, ipse fovebtur in vobis . Fovebat ergo, et lactabat. Erant autem quidam quasi docti et spirituales qui Paulo detraherent. Epistolae quidem, aiunt, graves et fortes sunt, praesentia autem corporis infirma, et sermo contemptibilis : dicit ipse in Epistola sua quosdam detractores suos ista dixisse. Sedebant, et adversus fratrem suum detrahebant, et adversus lactandum illum filium matris suae ponebant scandalum. Merito fecerunt ipsi matri ut ite
Abbreviated transcription (Latin):
sine peccato hic uiuere ñ ualemꝰ: quid enĩ uidetur
in hac altitudine sacram̃ti dñs significare cũ dicit.
exemplum enĩ dedi uob̃. ut quẽ ad modũ ego feci uo¬
bis ita et uosfaciatis. nisi qđ aꝑtissime dic̃ apłs. do

Expanded text:
sine peccato hic vivere non valemus? Quid enim videtur sine peccato hic vivere non valemus? Quid enim videtur in hac altitudine sacramenti Dominus significare cum dicit: Exemplum enim dedi vobis, ut quemadmodum ego feci vob
Abbreviated transcription (Latin):
des iam bonoꝵ atq mundoꝵ discipłoꝵ. significauit
dñs ꝓpt̃ humanos quib in t̾ra uersam̾ affectꝰ qͣntum¬
libet ꝓfecerimꝰ in app̃hensione iticiȩ nos sine pecca
toñeẽ. Qđ subinde abliut interpellando ꝓnob̾ cum
oramꝰ patrem qui incęlis ẽ. ut debita nr̃a dimittat.
nob̾ sicut et nos. dimittimꝰ debitorib nr̃is. Quomͦ gͦ
adhunc intellectum poterit. ꝑtinere hoc qđ ipsẽ pꝰ¬
ea docuit. ubi sui statim ex posuit rationẽ dicens. si
ego laui pedes uros dñs et magister. debetis et uos al¬
ter alteriꝰ lauare pedes. exemplum enĩ dedi uob̃ ut quẽ
dicere possumꝰ qđ etiam fr̃ frẽm adelicti poterit contagi¬
one mundare: immo uero id etiam noᷤᷤ eẽ. ammonitos
cipientem ac dicentem. Confitemini mrn uicẽ delicta
rat ꝓpeccatis nr̃is. qͣntomagis nos inuicẽ ꝓnr̃is orare
debemꝰ. et si dimitait nob̾ ille cui ñ habemꝰ qđ dimitta¬
mus qͣntomagis dimittere debemꝰ inuicem nob̾. qui

Expanded text:
des jam lotorum atque mundatorum discipulorum significaverit Dominus propter humanos quibus in terra versamur affectus, quantumlibet profecerimus in apprehensione justitiae, nos sine peccato non esse, quos subinde abluit interpellando pro nobis, cum oramus Patrem qui in coelis est, ut debita nostra dimittat nobis, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Quomodo ergo ad hunc intellectum poterit pertinere hoc quod ipse postea docuit, ubi sui facti exposuit rationem, dicens: Si ego lavi pedes vestros Dominus et Magister, debetis et vos altdicere possumus quod etiam frater fratrem a delicti poterit cogitatione mundare? Imo vero id etiam nos esse admonitos iaecipientem ac dicentem: Confitemini invicem delicta verat pro peccatis nostris, quanto magis nos invicem pro nostris orare debemus! et si dimittit nobis ille, cui non habemus quod dimittamus, quanto magis dimittere debemus invicem nobis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uerit usq infinẽ hic saluus erit: ꝗͣ salute nisi ȩt̃na:
cum uero in oratione dnĩca dõ patri dicimꝰ. scĩficet᷑
nomen tuum quid aliud dicimus. quam ut nomen
enis sanctificet᷑ in nob̃:: Quo̾cum iam ꝑ lauacrum
regenerationis effectũ sit. quare quotidie afidelib
petit᷑. nisi ut in eo quod factũ ẽ. in nob̾ ꝑseueret᷑

Expanded text:
verit usque in finem, hic salvus erit . Qua salute, nisi aeterna? verit usque in finem, hic salvus erit . Qua salute, nisi aeterna? Cum vero in oratione dominica Deo Patri dicimus, Sanctificetur nomen tuum : quid aliud dicimus, quam ut nomen ejus sanctificetur in nobis? Quod cum jam per lavacrum regenerationis effectum sit, quare quotidie a fidelibus poscitur, nisi ut in eo quod factum est in nobis, perseveretur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ seuerantiam in bono. usq in finẽ de dĩ miseratione pro¬
mittit: itẽq ubi dic̃. salutat uos epafras qui ex uob̾ ẽ. ser
ut ꝑseueretis : Unde dictum ẽ. de diabolo inueritate ñ
stecit. qr fuit ibi et ñ ꝑmansit. Nam utiq isti infide iã
stabant. nec aliud oram̾ cum oramꝰ ut qui stat stet nͥ ut
ꝑseueret. Item nidas apłs. cũ dicit. ei aũt qui potest ẽ.
conseruare eos sine offensione et constituere añ conspec¬
tum głȩ suȩ immaculatos in lȩticia nonne aꝑtissime
Quid enĩ aliud donat. quid conseruat sine offensione:
ut constituat añ conspectum głȩ suȩ̨ unmaculatos in
lȩticia. nisi ꝑseuerantiam bonam: Quid ẽ. etiã qđ in
apłoꝵ actib legimꝰ. audientes aut̃ gentes gauise sunt.
et exceꝑunt uerbum dñi. et credid̾unt quot quot erãt
ordinati inuitã ȩt̾nam : quis in et̃nam uitam potuit
ordinari si ꝑseuerantiȩ dono. qͣndoquidem qui ꝑseuera¬

Expanded text:
severantiam in bono usque in finem, de Dei miseratione promittit? Itemque ubi dicit, Salutat vos Epaphras, qui ex vobis est serUt perseveretis? Unde dictum est de diabolo, In veritate non stetit : quia fuit ibi, sed non permansit. Nam utique isti in fide jam stabant. Nec aliud oramus, cum oramus, ut qui stat, stet, nisi ut perseveret. Item Judas apostolus, cum dicit, Ei autem qui potens est conservare vos sine offensione, et constituere ante conspectum gloriae suae immaculatos in laetitia JudaeQuid enim aliud donat, qui conservat sine offensione, ut constituat ante conspectum gloriae suae immaculatos in laetitia, nisi perseverantiam bonam? Quid est etiam quod in Apostolorum Actibus legimus, Audientes autem Gentes gavisae sunt, et exceperunt Verbum Domini, et crediderunt quotquot erant ordinati in vitam aeternam ? Quis in aeternam vitam pntiae dono? Quandoquidem qui persevera
Abbreviated transcription (Latin):
laudabilem tamq felicem. sic eẽ. hominis ut ei ñ sit exdõ. Q
illud pͥmitus euacuamꝰ qđ ait dñs petro. rogaui ꝓte ne
deficiat fides tua. Quid enĩ ei rogauit nisi ꝑseuerantiam
usq in finem : quȩ ꝓfecto si abhomine hoĩ eẽt. adõpos
faciatis mali. ꝓculdubio ꝑseuerantiã eis orat addm̃. Deq
enĩ nichil malum facit. quibonum deserit. et aquo decli¬
nare debet. indinat᷑ in malũ. ñ ꝑseuerans in bono. Ilo ȩti¬
am loco ubi dicit grãs ago dõ in omĩ memoria ur̃a semper
in om̃i p̃ce mea ꝓ om̃ib uob̾ cũ gaudio dep̃cationẽ faci

Expanded text:
laudabilem tamque felicem sic esse hominis, ut ei non sit ex Deo, illud primitus evacuamus quod ait Dominus Petro: « Rogavi pro te, ne deficiat fides tua . » Quid enim ei rogavit, nisi perseverantiam usque in finem? Quae profecto si ab homine homini esset, a Deo poscfaciatis mali , » procul dubio perseverantiam enim nihil mali facit, qui bonum deserit, et a quo declinare debet, inclinatur in malum, non perseverans in bono. Illo etiam loco ubi dicit, Gratias ago Deo meo in omni memoria vestri, semper in omni prece mea pro omnibus vobis cum gaudio deprecationem faci
Abbreviated transcription (Latin):
quam si nutrix foueat filios suos. Uidemꝰ enĩ et nutri¬
ces et matres descende ad paruulos. & si norunt lati¬
na uerba dicere. decuitant illa. et quassant quodam¬
mͦ linguam suam. ut possint delingua diserta fieri
blandim̃ta puerilia. qr si sic dicant. non audit infans.
nec ꝓficit infans. & disertus aliquis pat̾ si sit tantus
orator ut lingua illiꝰ fora concrepent. et tribunalia
concutiantur si habeat paruulũ filium cũ ad domũ
redierit se ponit forensem eloquentiã. quo ascendat
et lingua puerili descendit ad paruulum. Audi uno
loco ipsum apłm ascendentẽ et descendentẽ muna
sententia. Siue enĩ in quit m̃te excessimꝰ dõ. siue
temꝑantes sumꝰ uob̾. Quid ẽ. inte excessimꝰ dõ: ut il
cendit et denscendit manifestũ ẽ. q et p̃dicatores ipsi
ascendunt imitatione descendut et p̃dicatione

Expanded text:
quam si nutrix foveat filios suos . Videmus enim et nutrices et matres descendere ad parvulos: et si norunt latina verba dicere, decurtant illa, et quassant quodammodo linguam suam, ut possint de lingua diserta fieri blandimenta puerilia; quia si sic dicant, non audit infans, sed nec proficit infans. Et disertus aliquis pater, si sit tantus orator ut lingua illius fora concrepent, et tribunalia concutiantur; si habeat parvulum filium, cum ad domum redierit, seponit forensem eloquentiam quo ascenderat, et lingua puerili descendit ad parvulum. Audi uno loco ipsum Apostolum ascendentem et descendentem, in una sententia: « Sive enim, inquit, mente excessimus, Deo: sive temperanteascendit et descendit; manifestum est quia et praedicatores ipsius ascendunt imitatione, descendunt praedicatione
Abbreviated transcription (Latin):
Q in doctrinã xͥ aduersam dicũt ẽẽ. republice
dent exercitum talẽ. quales doctrinã. p̃i eẽ. milites
uissit. Dent tales ꝓuinciales. tales maritos. tales con¬
iuges. tales parentes. tales filios. tales dnõs. talesseruos.
tales reges. tales udices. tales demq debitors ipsi fiscireddito¬
res. et exactores. quales cẽ. p̃cipit doctrina xp̃iana. et aude¬
ant eam dicere aduersam eẽ. rei publice umo uero dubi¬
tent confideri magnam si ei obtemꝑet᷑ salutem eẽ. rei pub

Expanded text:
qui doctrinam Christi aduersam dicunt esse rei publicae, dent exercitum talem, quales doctrina Christi esse milites iussit; dent tales prouinciales, tales maritos, tales coniuges, tales parentes, tales filios, tales dominos, tales seruos, tales reges, tales iudices, tales denique debitorum ipsius fisci redditores et exactores, quales esse praecepit doctrina Christiana. et audeant eam dicere aduersam esse rei publicae, immo uero dubitent confiteri magnam, si ei obtemperetur, salutem esse rei pub
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Eam ds̃ innocentiam ꝓbat qua hõ ñ metu
pene fit innocens. s amore iusticiȩ: Nã qui timore ñ
peccat. qͣm uisñ noceat cui uult nocere sibi tamen
plurimum nocet. et abstinens ab iniquo oꝑe. sola
tam̃ reus ẽ. uoluntate. Simulata innocentia. ñ ẽ.
innocentia. Simulata ȩquitas. ñ ẽ. ȩquitas. s dupli¬
catum peccatum. inqͥ ẽ. et iniquitas et sumilatio.

Expanded text:
. Eam Deus innocentiam probat, qua homo non metu poenae fit innocens, sed amore justitiae. Nam qui timore non peccat, quamvis non noceat cui vult nocere, sibi tamen plurimum nocet, et abstinens ab iniquo opere, sola tamen reus est voluntate. Sinnocentia; simulata aequitas non est aequitas: sed duplicatum peccatum, in quo est et iniquitas et simulatio.
Abbreviated transcription (Latin):
Adult̾ium facere ꝓhiberis. ne noceas ꝓximo. Q¬
modo eñ ñ uis accedi ad tuã. sic ñ debes accedẽ ad ali¬
enam uxorem. Si autem cua intemꝑinter usus fueris
numquid uideris nocereꝰ. qͣuia tua uteris: s eo ipso cõcesso
immodatius utendo. corrumpis in te templum dĩ. Nemo
te cxcusat extraneus. S qdđ responsum dabit conscientia
tua deo dicenti ꝑ apłm. ut sciat unusquisq ur̃m suum uas
utatur uxore ut ñ excedat legen liberos ꝓcreandi: ad hoc
enim data ẽ. Conuincunt te tabulȩ. quȩ scribuntur in ma¬
trimonio. Pactus es quemadmodũ duceres. Resonat tͥ scrip¬
excesseris. contra illas tabulas facies et contra pactum. Nne
manifestum ÷ eris mendax et pacti uiolator et querit in te
ds integritatem templi sui et non inuenit. Non quia tua
usus es. s quia inmodatius usus es. Nã et uinũ de apotheca
bibis. et tamen si sic bibis ut inebrieris. ñ quia re cua usus es idõ
non peccasti. Donum enĩ dĩ conuertisti ad corruptionẽ tuã.

Expanded text:
Adulterium facere prohiberis, ne noceas proximo. Quomodo enim non vis accedi ad tuam, sic non debes accedere ad alienam uxorem. Si autem tua intemperantius usus fueris, numquid videris nocere alicui, quia uteris tua? Sed eo ipso concesso immoderatius utendo, corrumpis in te templum Dei. Nemo te accusat extraneus: sed quod responsum dabit conscientia tua Deo dicenti per Apostolum, Ut sciat unusquisque vestrum suum utatur uxore, ut non excedat legem liberos procreandi? Ad hoc enim data est: convincunt te tabulae quae scribuntur in matrimonio. Pactus es quemadmodum duceres: sonat tibi scripexcesseris, contra illas tabulas facies et contra pactum. Nonne manifestum est? Eris mendax, et pacti violator: et quaerit in te Deus integritatem templi sui et non invenit; non quia tua usus es, sed quia immoderate usus es. Nam et vinum de apotheca tua bibis, et tamen si sic bibis, ut inebrieris, non quia re tua usus es, ideo non peccasti: donum enim Dei convertisti ad corruptionem tuam.
Abbreviated transcription (Latin):
lis inhominib ut seruiant femine uiris. et filiĩ pa¬
rentib qr et illic hȩc iusticia ẽ. ut in firmior ratio
seruiat fortiori. hȩc gͥ indñationib et seruitutibus
clara iusticia ẽ. ut qui excellũt ratione. excellant dña¬
tione. qđ cum in hoc scło ꝑ iniquitatẽ hominũ per¬
turbatur uł ꝑnaturã carnaliũ diuersitatũ ferunt
iusti temporalẽ diuersitatẽ in finȩ habituri ornatissi¬
mam et sempit̾̃nã felicitate. Quã multi in nr̃a

Expanded text:
lis in hominibus, ut seruiant feminae uiris et filii parentibus, quia et illic haec iustitia est, ut infirmior ratio seruiat fortiori. haec igitur in dominationibus et seruitutibus clara iustitia est, ut qui excellunt ratione, excellant dominatione. quod cum in hoc saeculo per iniquitatem hominum perturbatur uel per naturarum carnalium diuersitatem, ferunt iusti temporalem peruersitatem in fine habituri ordinatissimam et sempiternam felicitatem. Abomina
Abbreviated transcription (Latin):
culto. inscenophegia. Ap̃c̃ erat. s latens ap̃c. Modo iã
cum manifestata sunt ista. agnoscimꝰ nos it̃ agere. in
heremo. Si enĩ agnoscamꝰ inhęremo sumꝰ. Quidẽ. in
heremo : in deserto. Quare indeserdo: quia misto mũ¬
do. ubi sitit᷑ in uia in aquosa. S siciamꝰ ut saturemur.
Beati enĩ qui esuriunt et sitiunt iusticiam. qm̃ ipsi sa¬
turabunt᷑. Et sitis nr̃a de petra impletur. inheremo
Petra enĩ erat xp̃c. Et uirga ꝑcussa ẽ. uUt aut̃ manoret

Expanded text:
culto, in Scenopegia Christus erat, sed latens Christus. Modo jam cum manifestata sunt ista, agnoscimus nos iter agere in eremo: si enim agnoscamus, in eremo sumus. Quid est in eremo? In deserto. Quare in deserto? Quia in isto mundo, ubi sititur in via inaquosa. Sed sitiamus, ut saturemur. Beati enim qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Et sitis nostra de petra impletur in eremo: Petra enim erat Christus, et virga percussa est, ut aqua manaret
Abbreviated transcription (Latin):
erut̃. Senectꝰ enĩ uet̾nosa uetusta uita. Infantia aut̃
regenerationis noua uita. s quid facimꝰ: p̃terita pec¬
cata donata sunt. ñ tantũ ipsis s et nob̃ et pꝰdonatio¬
nem et abolitionẽ om̃iũ peccatoꝵ. uiuendo in hoc
scło in ter temptationes quȩdam forte cont̾cta sũt
Ideo qđ potest hõfaciat. ipse confiteatur qđ ẽ. ut ab
peccatorẽ ẽ. in te ueritas. Nam ipsa ueritas lux est.
Ñ dũ ꝑfecte splenduit uita tua. qr insunt peccata
S tam̃ iam illuminari cepisti. qr in ẽ. cõfessio peccatoꝵ.
uide eñi quid secatur. Qđ si confessi fuerimꝰ. delicta nr̃a

Expanded text:
erunt. Senectus enim veternosa, vetusta vita: infantia autem erunt. Senectus enim veternosa, vetusta vita: infantia autem regenerationis, nova vita. Sed quid facimus? Praeterita peccata donata sunt, non tantum ipsis, sed et nobis; et post donationem et abolitionem omnium peccatorum vivendo in hoc saeculo inter tentationes, quaedam forte contracta sunt. Ideo quod potest homo faciat; ipse confiteatur quod est, ut ab peccatorem, est in te veritas: nam ipsa veritas lux est. Nondum perfecte splenduit vita tua, quia insunt peccata; sed tamen jam illuminari coepisti, quia inest confessio peccatorum. Vide en
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum. et pęne mortalitatis addictus ẽ. Renouat᷑
aut nẽ scd̾m interiorẽ hominẽ: ubi scđm sui creatoris
iaginẽ reformatur. exuens se in iusticiã hoc ẽ. uet̃¬
em hominẽ. et induens iusticiã hoc ẽ. nouũ hominẽ.
Tunc aut̃ cũ resurget corpꝰ sp̃uale qđ seminat᷑ animale
etiã exterior ꝑciꝑet cęlestis habitudinis dignitatem
ut totũ qđ creatum ẽ.recreet᷑. et totũ qđ factũ ẽ. refi¬
ciatur. illo recreante qui creauit. et reficiente qͥ fecit.
Nam qͥs catholica ueritate instructꝰ ignorat. scđm corpꝰ
eẽ. alios homines mascłos. alias feminas ñ scđm sp̃m m̃tis
filii eiꝰ purgabit nos ab om̃i delicto. quid ẽ. ab om̃i de¬
licto: attendite. Ecce iam in nomine xp̃i ꝑsanguiem
crucis dñi quẽ nunc confessi sunt isti qui appellant᷑
infantes. mundata fũt om̃a peccata ipsoꝵ. Ueteres
intrauerunt noui exierũt. Quid ẽ. ueteres intraue¬
rũt noui exierunt: senes intrauerũt. infantes exi¬

Expanded text:
talitatis addictus est; renouatur autem nunc secundum interiorem hominem, ubi secundum sui creatoris imaginem reformatur, exuens se iniustitiam, hoc est ueterem hominem, et induens iustitiam, hoc est nouum hominem. tunc autem, cum resurget corpus spiritale, quod seminatur animale, etiam exterior percipiet caelestis habitudinis dignitatem, ut totum, quod creatum est, recreetur et totum, quod factum est, reficiatur illo recreante, qui creauit, et reficiente, qui fecit.nam quis catholica ueritate instructus ignorat secundum corpus esse alios homines masculos, alias feminas, non secundum spiriFilii ejus purgabit nos ab omni delicto. Quid est, ab omni delicto? Attendite: ecce jam in nomine Christi per sanguinem ejus, quem nunc confessi sunt isti qui appellantur infantes, mundata sunt omnia peccata ipsorum. Veteres intraverunt, novi exierunt. Quid est, veteres intraverunt, novi exierunt? Senes intraverunt, infantes exi
Abbreviated transcription (Latin):
cati hõ in agnitionẽ dĩ. renouatur scđm imaginẽ
eiꝰ qui creauit eum: ita in ipsa agnitione creatusẽ.
añqͣm delicto ueterasceret. unde rursus in eadem
agnitione renouaret᷑. Si gͦ spũ m̃tis renoua
mur. et ipse ẽ. nouis homõ qui renouatur magnit¬
tione dĩ. scđm imaginẽ eiꝰ qui crea ui
ubi potest eẽ. agnitio dĩ. hominẽ factum adima¬
ginem eiꝰ qui creauit eum. Scdm hancꝰutẽ renoua¬
tionẽ efficim᷑ etiam filii dĩ ꝑ baptismum xp̃i. et m¬
cundum aliam creaturã fieri putetur. Ideo autẽ
scđm imaginẽ dĩ. ut in ea re intelligat᷑ fieri hec re¬

Expanded text:
cati homo in agnitione dei renouatur secundum imaginem eius, qui creauit eum, ita in ipsa agnitione creatus est, antequam delicto ueterasceret, unde rursus in eadem agnitione renouaretur. quae autem mur et ipse est nonus homo, qui renouatur in agnitione dei secundum imaginem eius qui creauit ubi potest esse agnitio dei, hominem factum ad imaginem eius qui creauit eum. secundum hanc autem renouationem efficimur etiam filii dei per baptismum Chricundum aliam creaturam fieri putetur; ideo autem, secundum imaginem Dei, ut in ea re intelligatur fieri haec re
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nortificem᷑ et resurgimꝰ. mortificatis gͦ istis m̃bris re¬
surgimꝰ in fide priꝰ. Quomͦ aut̃ p̃cedit mors scđ̾m spm̃
Iniciũ sapientiȩ timor dñi. Coepit gͦ timere diem u¬
dicii. tim̃do corrigit se. uigilat ad uersus hostes suos.
id ẽ. aduersus peccata sua. in cipit reuiuiscere in t̃ius
et mortificare m̃bra sua. q̃ sunt suꝑ t̃ram. sic̃ paulus¬
apłs dic̃. Mortificate m̃bra ur̃a q̃ sunt suꝑ t̃ram. Spũ¬
alia nequicie dic̃ m̃bra suꝑ tram. Nam sequit᷑ et expo¬
nit. Auaritiã. inmunditiã. et cęt̾a quȩ illic excquit᷑
Qntũ aut̃ mortificat iste qui timere ceꝑit diẽ iudicii
m̃bra sua suꝑ t̾ram tantũ surgunt et corroborant᷑ m̃¬
bra cȩlestia. Menbra c̃ȩlestia aut̃ om̃a oꝑa bona. Sur¬
gentib cȩlestib m̃bris. cȩpit de sidare qđ timelat. t̃i¬

Expanded text:
 mortales sequi. Mortificatis ergo istis membris resurgimus in fide prius. Quomodo autem praecedit mors secundum spiritum itium sapientiae timor Domini . Coepit ergo timere diem judicii: timendo corrigat se; vigilet adversus hostes suos, id est, adversus peccata sua; incipiat reviviscere interius, et mortificare membra sua quae sunt super terram, sicut Apostolus dicit, Mortificate membra vestra quae sunt super terram. Spiritualia nequitiae dicit membra super terram: nam sequitur et exponit, Avaritiam, immunditiam , et caetera quae illic exsequitur. Quantum autem mortificat iste, qui timere coepit diem judicii, membra sua super terram, tantum surgunt et corroborantur membra coelestia. Membra autem coelestia, omnia opera bona. Surgentibus coelestibus membris, incipit desiderare quod timebat. Ti
Abbreviated transcription (Latin):
noli contempnere. Si contempnis qͣndo appendis ex¬
pauesce qͣndo numeras. Leuia multa faciunt unuor
grande. multe guttȩ implent flum̃. multa grana fa¬
ciunt massam. & quȩ spes ẽ : añ oma confessio. ne qͥsqͣ.
se iustum putet et añ occłos dei qui uidet qđ est. eri¬
gat ceruicẽ hõ qui ñ erat et ẽ. Añ om̃a gͦ confessio.
deinde dilectio. Quia de caritate quid dictũ est:
caritas cooꝑit multitudinẽ peccatoꝵ. Cum qui¬

Expanded text:
noli contemnere. Si contemnis, quando appendis; expavesce, quando numeras. Levia multa faciunt unum grande: multae guttae implent flumen; multa grana faciunt massam. Et quae spes est? Ante omnia confessio: ne quisquam se justum putet, et ante oculos Dei qui videt quod est, erigat cervicem homo qui non erat et est. Ante omnia ergo confessio, deinde dilectio: quia de charitate quid dictum est? Charitas cooperit multitudinem peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
urẽ.Cernebat utiq quandã fabricã spũalem. sic̃ a¬
libi dic̃. dĩ ȩdificatio estis. et in ea cernebat utrumq
et unde gaudet. et unde sathageret. Gaudebat ex eo
qđ iam ȩdificatum uidelut. sathagebat ex eo qđ usq
ad culm̃ ꝑfectionis adhuc ȩdificandum eẽ. sentiebat.

Expanded text:
Cernebat utique quamdam fabricam spiritualem, sicut alibi dicit, Dei aedificatio estis : et in ea cernebat utrumque; et unde gauderet, et unde satageret. Gaudebat ex eo quod jam aedificatum videbat; satagebat ex eo quod usque ad culmen perfectionis adhuc aedificandum esse sentiebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Amonemꝰ caritatẽ urãm et uos exhortamͣ in dño. p̃sen¬
tia contempnatis fr̃s mĩ. quȩ ñ uob̾cũ moriendo por¬
tatis. Caueatis peccata. caueatis iniquitates. caueatis
scłares cupiditates. Tuc̃ enĩ ẽ. fructꝰ nr̃ in uob̃ in teger.
et merces urã apđ dñm. plena gaudioꝵ. Nam et si
dicimus qđ dicendum ẽ. et si p̃dicamꝰ qͣntum p̃dican¬
dum ẽ. et solumꝰ nos apł dñm in conspectu dñĩ. qr¬
ñ tacuimꝰ. qđ amamꝰ ut suꝑ quem uenerit gladius
umdictȩ dñicȩ. quid speculatori imputet ñ inueni¬
at. tam̃ nolumꝰ mercedem nrãm securã eẽ. uob̃ ꝑdi¬
tis. s uob̃ inuentis. Nã et apłs paulus securꝰ erat de¬

Expanded text:
monemus Charitatem vestram, et vos exhortamur in Domino, praesentia contemnatis, fratres mei, quae non vobiscum moriendo portatis: caveatis peccata, caveatis iniquitates, caveatis saeculares cupiditates. Tunc enim est fructus noster in nobis integer, et merces nostra apud Dominum plena gaudiorum. Nam etsi dicimus quod dicendum est, etsi praedicamus quod praedicandum est, et solvimus nos apud Dominum in conspectu Domini, qn tacuimus quod amamus, ut super quem venerit gladius vindictae dominicae, quid speculatori imputet non inveniat: tamen nolumus mercedem nostram securam esse vobis perditis, sed vobis inventis. Nam et apos
Abbreviated transcription (Latin):
dicente apło. Si aut̃ mortui estis cũ xp̃o. quid adhuc
uiuentes de hoc mundo decernitis: item dicit. qr uetꝰ
homo nr̃ simul qrucifix̾ ẽ. cum illo. ut euacuetur corpꝰ
peccati. Si gͦ in illo mortui sumꝰ. in illo etiã resurrexi
mꝰ. dix̃ enĩ ipse apłs. Si aũt resurrexistis cum xp̃o q̃
sursum sunt sapite. quȩ sursum sunt querite uͥ xp̃c
ẽ. indextera dĩ sedens. Si gͦ in illo mortui sumꝰ et in
illo resurreximꝰ. et ipse innob̾ morit᷑. et in nob̃ resur¬
alit̃. et alit facta ẽ ibi quȩdã mors. Mors enĩ ẽ. ñẽ
qđ fuit. Immortalis dr̃ anima. Est quidem qr uiuit
semp anima. et ẽ. in illa quȩdam uita ꝑmanens. s mu¬
tabilis uita. Scđm mutabilitatẽ uitȩ huiꝰ et mortalis
dici potest. qr si uiuebat sapient̾ et desipit mortua ẽ.
indeteriꝰ. Si uiuebat insapient̃. et sapit: mortua ẽ.
mninelius. Ham mortẽ in deteriꝰ. eẽ. mortẽ in melius
scriptura nos docet. Utiq in det̾ius mortui erant de

Expanded text:
dicente Apostolo: Si autem mortui estis cum Christo; quid adhuc velut viventes de hoc mundo decernitis . Item dicit: Quia vetus homo noster simul crucifixus est cum illo, ut evacuaretur corpus peccati . Si ergo in illo mormus. Dixit enim ipse Apostolus: Si autem resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens . Si ergo in illo mortui sumus, et in illo resurreximus; et ipse in nobis moritur, et in nobis resuraliter et aliter, facta est ibi quaedam mors: mors enim est, non esse quod fuit. Immortalis dicitur anima: est quidem, quia vivit semper anima, et est in illa quaedam vita permanens, sed mutabilis vita. Secundum mutabilitatem vitae hujus et mortalis dici potest: quia si vivebat sapienter, et desipit, mortua est in deterius; si vivebat insipienter, et sapit, mortua est in melius. Nam esse mortem in deterius, esse mortem in melius Scriptura nos docet. Utique in deterius mortui erant, de
Abbreviated transcription (Latin):
saet falsa garrientes. et in eis uanitatib uelut altã sapiẽ¬
tiam ꝓmittentes cont᷑ regulã fidei qͣm catholicã susce¬
pistis cauere debetis uerum etiam ipsos qui de ipsa di¬
uma immutabilitate nature. uł incorporea creat᷑a
siue creatore ueratit̃ disputant. et qđ dicunt omĩno
docum̃tis atq rationib cercissimis ꝓbant. et tam̃ ab uno
dĩ et hominũ mediatore conant̾ auertere tanqͣm pestẽ
insidiosiorem cet̾is: fugite. Tales eñĩ sunt de quib dicit
apłs. qr cognoscentes dm̃ ñ sic̃ dm̃ glificauerũt. Quidem̃
uiuentes imundo decernitis: Quic quid passus ẽ. in
illo et nos passi sumꝰ. qr et nos qđ patimur in nob et ipse¬
patitur. Quomꝰ si aliquid patiatur caput. nuquid potest
dicere inanꝰ qr ñ patitur: Aut si aliquid patitur manꝰ.
nmquid potest caput dic̾e qr ñ patitur: qͣndo aliqͥd

Expanded text:
altam scientiam promittentes contra regulam fidei, quam catholicam suscepistis, cavere debetis: verum etiam ipsos qui de ipsa divinae immutabilitate naturae, vel incorporea creatura, sive Creatore veraciter disputant, et quod dicunt, omnino documentis atque rationibus certissimis probant, et tamen ab uno Dei et hominum Mediatore conantur avertere, tanquam pestem insidiosiorem caeteris fugite. Tales enim sunt de quibus dicit Apostolus, Quia cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt . Quid enim in mundo decernitis? Quidquid passus est, in illo et nos passi sumus, etc., patitur. Quomodo si aliquid patiatur caput, numquid potest dicere manus quia non patitur? aut si aliquid patitur manus, numquid potest caput dicer
Abbreviated transcription (Latin):
tia. altã radicẽ ñ hñt  inde ꝑhiemem uirent. At uͥ
sol estatis feruescere ceꝑit arescũt. Modo gͦ tempꝰ ẽ. hi¬
emis. Gła tua ñdũ apparet.S si alta radix ẽ. caritatis
tuȩ. sic̃ multarum arbors ꝑhiemem. transit frigꝰ. ue¬
nit ȩstas. idẽ. iudicũ dies. Tuc arescet uir orfoeni. tc̃
apparebit arboꝵ gła. Mortui enĩ estis ait apłs quomͦ
uident᷑ arbores ꝑhiemem. qͣsi aridȩ. qͣsi mortuȩ. Ergo
quȩ spes: simortui sumꝰ. intꝰ ẽ. radix. Ibi radix nr̃ã. ibi

Expanded text:
t: at ubi sol aestatis fervescere coeperit, arescent. Modo ergo tempus est hiemis, gloria tua nondum apparet: sed si alta radix est charitatis tuae, sicut multarum arborum per hiemem, transit frigus, veniet aestas, id est judicii dies: tunc arescet viror foeni, tunc apparebit arborum gloria. Mortui enim estis, ait Apostolus: quomodo videntur arbores per hiemem, quasi aridae, quasi mortuae. Ergo qu
Abbreviated transcription (Latin):
lux ipsa ingeniĩ quȩ ad inferiora uergebat ad
supiora cõuertitur. et a t̾renis quodammꝰ au¬
fertur.ut magis magisq huic scło moriatur. et
uita cius abscondatur. cum. xp̃o in dõ. Muta¬
tur gͦ indet̾ius ad ext̾iora ꝓgrediens et inuita
sua ꝓhiciens in tima sua. & hoc t̾re idẽ. eis qui
t̾rena sapiunt. melius uidet᷑. cũ laudat᷑ peccator
in desidiis animȩ suȩ. et qui iniqua gerit benedi¬
citur. Mutatur aut̃ in meliꝰ cum intentionẽ et głã
suam. at̾renis q̃ hoc in scło apparent paulatim au̾¬
tit. et ad suꝑiora atq in teriora conu̾tit. & hoc trȩ
ideis qui terrena saptunt. deteriꝰ uidetur. Unde illi
impiĩ postremã infructuosã a gentes penitentiã. etiã
hoc int̾ multa dicturi sut̃. Hii sũt quos aliqͣndo habuimꝰ
inrisum. et insimilitudinẽ imꝓpũ. Nos in sensati uitã
nr̃o ñ deerit. qͣndo om̃a in om̃ib ds̃ erit. Talis finis

Expanded text:
lux illa ingenii, quae ad inferiora uergebat, ad lux illa ingenii, quae ad inferiora uergebat, ad superiora conuertitur et a terrenis quodam modo aufertur, ut magis magisque huic saeculo moriatur et uita eius abscondatur cum Christo in deo. Mutatur ergo in deterius ad exteriora progrediens et in uita sua proiciens intima sua; et hoc terrae, id est eis, qui terrena sapiunt, melius uidetur, cum laudatur peccator in desideriis animae suae et, qui iniqua gerit, benedicitur. mutatur autem in melius, cum intentionem et gloriam suam a terrenis, quae in hoc saeculo apparent, paulatim auertit et ad superiora atque interiora conuertit; et hoc terrae, id est eis, qui terrena sapiunt, deterius uidetur. unde illi impii postremam infructuosam agentes paenitentiam etiam hoc inter multa dicturi sunt: Hi sunt, quos aliquando habuimus in risum et in \' similitudinem improperii; nos insensati uitam non deerit, quando omnia in omnibus Deus erit . Talis finis
Abbreviated transcription (Latin):
carnalib tanqͣm paruulis in xͦ. lac uob potũ dedi ñ escã.
Ndũ enĩ poteratis. s nec adhuc quidem potestis. estisenĩ
adhuc carnales. Ergo ñ erant tube corneȩ. qr ñ excesserãt
carnẽ. Cornu et carni heret et carnẽ excedit. et qͣmqͣm
de carne oriatur suꝑ carnẽ ẽ. fies gͦ ex carnali spũalis.
Adhuc carne calcas t̾ram. et spũ erumpis in cęlũ. In car¬
ne enĩ ãbulantes in quit ñ scđdm carnẽ militamꝰ.¬
Scd̾m hanc fidem et spem et dilectionẽ qua cepimui
eẽ. sub grã.iam cõmortui sumꝰ cũ xp̃o. et consepulti illi

Expanded text:
 lac vobis potum dedi, non escam; neque enim poteratis: sed nec adhuc quidem potestis; estis enim adhuc carnales.» Ergo non erant tubae corneae, quia non excesserant carnem. Cornu et carni haeret, et carnem excedit; et quanquam de carne oriatur, superat carnem. Si es ergo ex carnali spiritualis; adhuc carne calcas terram, et spiritu erumpis in coelum: «In cane enim ambulantes,» inquit, «non secundum carnem militamdum hanc fidem et spem et dilectionem, qua coepimus esse sub gratia, iam commortui sumus cum Christo et consepulti illi