comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& tibi dicit᷑. Ille est qui baptizat. Cui credo. mil¬
uo ancolumbe: Certe tu michi dic: uit ꝑ illam lu¬
cernã confundaris. qua confusi sunt & priores ini¬
mici pares tui pharisei. Qͥ cum interrogarent
dñm. inqua potestate ista faceret: in terrogabo
&ego uos inquit istum sermonẽ. Dicite michi.
Baptismus iohannis unde est: De cȩlo an exho¬
minib : et illi qui preparabant iaculati dolos.
in reciti sunt questione: ceperunt uoluere apud
semet ipsos & dicere. Si dixerimus. quia decȩlo
est: dicturus est nobis. Quare non credidistis
ei : Iohannes enĩ dixerat de dño. Ecce agnus dei:
ecce qui tollit peccatum mundi. Quid ergo que¬
ritis in qua potestate illa facio: Olupi in potestate
agni facio: quod facio. S ut nosetis agnũ. quare
non crelidistis iohanni. qui dixit. ecce agnus dei.
ecce qͥ tollit peccata mundi: Scientes gͦ illi qui d̃
dixiss iohannes de dño: dixerunt apud se. Si di xe¬

Expanded text:
et tibi dicitur, Hic est qui baptizat: cui credo, milet tibi dicitur, Hic est qui baptizat: cui credo, milvo, an columbae? 14. Certe tu mihi dic, ut per illam lucernam confundaris, qua confusi sunt et priores inimici, pares tui pharisaei, qui cum interrogarent Dominum, in qua potestate ista faceret: Interrogabo et ego vos, inquit, istum sermonem, Dicite mihi, Baptisma Joannis unde est? de cminibus? Et illi qui praeparabant jaculari dolos, irretiti sunt quaestione, coeperunt volvere apud semetipsos, et dicere, Si dixerimus quia de coelo est, dicturus est nobis, Quare non credidistis ei? Joannes enim dixerat de Domino, Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Quid ergo quaeritis, in qua potestate facio? O lupi, in potestate Agni facio quod facio. Sed ut nossetis Agnum, quare non credidistis Joanni, qui dixit, Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi? Scientes ergo illi quid dixisset Joannes de Domino, dixerunt apud se, Si dixe
Abbreviated transcription (Latin):
inquis. s traditor nescio quis: non xp̃c. Uidero
quis fuerit minister: uidero quis fuerit p̃co.
de offitiali non disputo: iudicem attendo. Et for¬
te quod obicis officiali: mentiris. S nolo discu¬
tere. Causam officialis sui: cognoscat dñs ambo¬
rum. forte si exigam ut ꝓbes. non ꝓbas: immo
mentiris. ꝓbatum est: te ꝓbare non potiuisse.
S ibi non pono causam meã: nec cũ studiose ce¬
pero defendere homines innocentes. putes me
spem meam uił in hõibus in nocentibus potuisse.
fuerint homines quales libet. Ego axp̃o accepi:
ego axp̃o baptizatus sũ. Non inquis: s ille ep̃c
te baptitauit. & ille ep̃c illis communicat:
axp̃osum baptizatus. Ego noui. Unde nosti:
Docuit me columba: quam uidit ioħs. Omil¬
ue male: neme dilanias auiscerib colũbe.
Incolumbe membris numeror: quia quod colũ¬
ba docuit hoc noui. Tu michi dicis. Ille te bap¬
tirauit: aut ille te baptizauit. ꝑcolubam mͥ

Expanded text:
inquit, sed traditor nescio quis, non Christus. Videro inquit, sed traditor nescio quis, non Christus. Videro quis fuerit minister, videro quis fuerit praeco; de officiali non disputo, judicem attendo: et forte quod objicis officiali, mentiris: sed nolo discutere; causam officialis sui cognoscat Dominus amborum: forte si exigam ut probes, non probas; imo mentiris: probatum est te probare non potuisse: sed non ibi pono causam meam, ne cum studiose coepero defendere homines innocentes, putes me spem meam vel in hominibus innocentibus posuisse: fuerint homines qualeslibet, ego a Christo accepi, ego a Christo baptizatus sum. Non, inquit, sed ille episcopus te baptizavit, et ille episcopus illis communicat. A Christo sum baptizatus, ego novi. Unde nosti? Docuit me columba quam vidit Joannes. O milve male, non me dilanias a visceribus columbae: in columbae membris numeror; quia quod columba docuit, hoc novi. Tu mihi dicis, Ille te baptizavit, aut ille te baptizavit; per columbam mihi
Abbreviated transcription (Latin):
tor ecclȩ: Exercebantur gladii ad uersus mar¬
tires. emittebantur bestie: ignes ad mouebant᷑.
Ut quid ista: Ut diceret qui ista patiebatur. ñ
sum xp̃ianus. Quid doces tu eum quemuis re¬
bapti⁊ are. nisi ut pͥmo dicat non sum xp̃ianus :
Ad quod aliquando ꝑsecutor ꝓferebat flammã:
adhoc cu ꝓducis linguam. Seducendo facis: quod
ille occidendo non fecit. Et quid ẽ quod daturꝰ
es. & cui daturus es: Si tibi uerum dicat. et ñ
seductus ate mentiatur: dicturus ẽ. habeo.
Interroga. Habes baptismum: Habeo dicit.
Quamdiu dicit habeo: inquis. Non sum datu¬
rus. Et noli dare. Quod enim uis dare. herere
inme non potest: quia qd̃ accepi. auferri ame
non potest. S tamen expecta: uideam quid
me uis docere. Dic inquis pͥmo: non habeo. s
hoc habeo. Si dixero non habeo: mentior. Quod
enim habeo: habeo. Non habes inquis. Doce
quia non habeo. Malus tibi dedit.Si malus
ponde. Ego me axp̃o scio accepisse. Dedit tibi

Expanded text:
tor Ecclesiae? Exserebantur gladii adversus martor Ecclesiae? Exserebantur gladii adversus martyres, emittebantur bestiae, ignes admovebantur: utquid ista? Ut diceret qui ista patiebatur, Non sum christianus. Quid doces tu eum quem vis rebaptizare, nisi ut primo dicat, Non sum christianus? Ad quod aliquando persecutor proferebat flammam, ad hoc tu producis linguam: seducendo facis quod ille occidendo non fecit. Et quid est quod daturus es, et cui daturus es? Si tibi verum dicat, et non seductus a te mentiatur, dicturus est, Habeo. Interrogas, Habes Baptisma? Habeo, dicit. Quamdiu habeo dicit, inquis, non sum daturus. Et noli dare: quod enim vis dare, haerere in me non potest; quia quod accepi, auferri a me non potest. Sed tamen exspecta; videam quid me vis docere. Dic, inquit, primo, Non habeo. Sed hoc habeo: si dixero, Non habeo, mentior; quod enim habeo, habeo. Non habes, inquit. Doce quia non habeo. Malus tibi dedit. Si malus ponde: ego me a Christo scio accepisse. Dedit tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet quod xp̃ianus: quam quod homo est. Nlam
qͦd xp̃ianus ẽ: renouatur ad imaginem dei: aquo
homo factus est ad imaginem dei. Qd̃ autem ho¬
mo: possit & malus. posset & pagantis. posset
& idolathra. Tu hoc ꝑsequeris in xp̃iano: quod
melius habet. Hoc enim illi uis auferre: unde
uiuit. Uiuit enim temporaliter scđm sp̃m ui¬
nitatem scdm baptismũ: quem accepit ad nõ.
hoc illi uis tollere. quod accepit adño. Hoc illi
uis tollere: unde uiuit. latrones eos quos uo¬
lunt spoliare: sic uolunt ut ipsi plus habe¬
ant. et illi nichil habeant. Tu && tollis huic: &
apud te non erit plus. Non enim plus tibi fit:
quia huit tollif. S uere hoc faciunt: quodihi
qui tollunt animam. & alteri tollunt: & ipsi
duas animas non habent. Quis gͦ uis auferre:
Unde tibi displicẽt. queniuis rebapti⁊ are : da¬
re non potes quod iam habet: s facis negare qd̃
habet. Quid accerbius faciebat paganus ꝑsecu¬

Expanded text:
pertinet quod christianus, quam quod homo. Nam pertinet quod christianus, quam quod homo. Nam quod christianus, renovatur ad imaginem Dei, a quo homo factus est ad imaginem Dei, : quod autem homo, posset et malus, posset et paganus, posset et idololatra. Hoc tu persequeris in christiano, quod melius habet: hoc enim illi vis auferre unde vivit. Vivit enim temporaliter secundum spirinitatem secundum Baptisma quod accepit a Domino: hoc illi vis tollere, quod accepit a Domino; hoc illi vis tollere unde vivit. Latrones eos quos volunt exspoliare, sic volunt, ut ipsi plus habeant, et illi nihil habeant: tu et tollis huic, et apud te non erit plus; non enim plus tibi fit, quia huic tollis. Sed vere hoc faciunt, quod hi qui tollunt animam; et alteri tollunt, et ipsi duas animas non habent. 13. Quid ergo vis auferre? Unde tibi displicet quem vis rebaptizare? Dare non potes quod jam habet, sed facis negare quod habet. Quid acerbius faciebat paganus, persecu
Abbreviated transcription (Latin):
eeñt flagella dñi manifeste dantis disciplinam
adtempus. ne dampnet ineternum: si eam non
cognouerint. seq correxerĩt. Iili uere ꝑfefuntur.
ungue feriunt. Illi acerbius sanguinẽ fundt̃: qui xp̃m
quantũ in ipsis est in homine occidunt ꝑ territi
udentur: quasi iudicio potestatũ. Quid tibi facit
potestas sibonus es: Si autem malus es. time potesta¬
tem. Non enim frustra gladium portat: dixit apłs.
ane. quid tu ꝑsequeris in xp̃iano: Qͥd inte ꝑsequu¬
sp̃m ꝑsequeris. Non occidis tu carnem: & tamen
nec carni parcunt. Et tamen quot qͦt potuerunt
cedendo necauerunt: nec suis nec alienis peꝑcert̃.
Notum est hoc om̃ib: in uidiosa est potestas. qͥa
legitima est. Inuidiose facit: qui uire facit. Sine
inuidia facit: qui preter leges facit. Attendat u¬
nusquisq ur̃m fratres mei: quid habeat xp̃ianus.
Quod homo ẽ: cominune cum multis. Quod xp̃i¬
xp̃ianus est: secernitur amultis. Et plus ad illũ

Expanded text:
essent flagella Domini manifeste dantis disciplinam essent flagella Domini manifeste dantis disciplinam ad tempus, ne damnet in aeternum, si eam non cognoverint, seque correxerint. Illi vere persequuntur gladio feriunt; illi acerbius sanguinem fundunt, qui Christum, quantum in ipsis est, in homine occidunt. Perterriti videntur quasi judicio potestatum. Quid tibi facit potestas, si bonus es? Si autem malus es, time potestatem: Non enim frustra gladium portat, dicit Apostolus . ane, quid tu persequeris in christiano? quid in te persecutiano spiritum persequeris. Non occidis tu carnem. Et tamen nec carni parcunt: quotquot potuerunt caedendo necaverunt; nec suis nec alienis pepercerunt. Notum est hoc omnibus. Invidiosa est potestas, quia legitima est: invidiose facit, qui jure facit: sine invidia facit, qui praeter leges facit. Attendat unusquisque vestrum, fratres mei, quid habeat christianus. Quod homo est, commune cum multis: quod christianus est, secernitur a multis; et plus ad illum
Abbreviated transcription (Latin):
malos. Non exorreat columba ministerium
maloꝵ: respiciat dñi potestatem. Quid tibi fa¬
cit malus minister. ubi bonus est dñs: Qͥd te
inpedit malitiosus preco. si est beniuolus uidex:
Ioħes didicit ꝑ columbã hoc. Quid est quod di¬
dicit : Ipse repetat. Ipse dixit michi inquit.
Uper quem uideris sp̃m descendentem
stanquam columbã. & manentem super
eum: hic est qui baptizat inspũ sco. Hon te gͦ
decipiant ocolumba seductores: qui dicunt.
Nos baptrramus. Columba: agnosce quid docu-¬
lumbam discitur quia hic est: & tu eius potesta¬
te putas te baptizari: cuilis ministerio baptiza¬
Simplicitas enim maxime ꝑcolumbam demons¬
tratur. Quare ꝑsimplicitatem columbe. didicit
mei. nisi quia columbe non erant qui eccłam
dissipauerunt: Accipitres erant: miliuierant.
Non laniat columba. Et uides illos inuidiam
porales quidem passi sunt quasi ꝑsecutiones: cũ

Expanded text:
in malos. Non exhorreat columba ministerium in malos. Non exhorreat columba ministerium malorum, respiciat Domini potestatem. Quid tibi facit malus minister, ubi bonus est Dominus? Quid te impedit malitiosus praeco, si est benevolus judex? Joannes didicit per columbam hoc. Quid est quod didicit? Ipse repetat: Ipse mihi dixit, inquit, Super quem videris Spiritum descendentem, tanquam columbam, et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Non ergo te decipiant, o columba, seductores, qui dicunt, Nos baptizamus. Columba, agnosce quid docuo. Per columbam discitur quia hic est; et tu ejus potestate putas te baptizari, cujus ministerio baptizaSimplicitas enim maxime per columbam designatur. 12. Quare per simplicitatem columbae didicit o, fratres mei, nisi quia columbae non erant qui Ecclesiam dissipaverunt? Accipitres erant, milvi erant. Non laniat columba. Et vides illos invidiam porales quidem passi quasi persecutiones, cum
Abbreviated transcription (Latin):
mei. Quod didicit iohannes ꝑcolumbam: discamꝰ
& nos. Non enum columba iohannẽ docuit. & ȩccle¬
siam non docuit: cui eccłȩ dictum est. Una est
columba mea. Columba doceat columbam. Noue
discebat ioħes incolumba. quare incolumba di¬
dicit: Oportebat enim ut disceret: nec hoc forte
oportebat. nisi ut ꝑcolumbam disceret. Qͥd dic̃a
de columba fr̃s mei. aut quando michi sufficit facul¬
tas uel cordis uel lingue dicere quomͦ uolo: & forte
non digne uolo quomͦ dicendum ẽ: nec si tamen pos¬
sum dicere quomodo uolo. quanto minus quomͦ
dicendum est: Ego ameliore hoc audire uellem.
non uobis dicere. Discit iohannes eum quem no¬
uerat. S in eo discit. in quo eum non nouerat:
in quo nouerat non discit. Et quis nonͣ erat:
dñm. Quid non nouerat: Potestatem dñici
baptismi innullum hominẽ ad ño transiturã.
sed ministeriũ plane transiturũ: potestatem a
dño inneminem. ministerium & inbonos et

Expanded text:
mei. Quod didicit Joannes per columbam, discamus mei. Quod didicit Joannes per columbam, discamus et nos. Non enim columba Joannem docuit, et Ecclesiam non docuit, cui Ecclesiae dictum est, Una est columba mea . Columba doceadiscebat Joannes in columba, quare in columba didicit? Oportebat enim ut disceret: nec hoc forte oportebat, nisi ut per columbam disceret. Quid dicam de columba, fratres mei? aut quando mihi sufficit facultas vel cordis vel linguae, dicere quomodo volo? Et forte non digne volo quomodo dicendum est; nec si tamen possum dicere quomodo volo: quanto minus quomodo dicendum est? Ego a meliore hoc audire vellem, non vobis dicere. 11. Discit Joannes eum quem noverat: sed in eo discit in quo eum non noverat; in quo noverat non discit. Et quid noverat? Dominum. Quid non noverat? Potestatem dominici baptismi in nullum hominem a Domino transituram, sed ministerium plane transiturum: potestatem a Domino in neminem, ministerium et in bonos et
Abbreviated transcription (Latin):
columbam & manentem suꝑ eum ipse est: Quid
ipse est: Dominus. Noui. S nunquid iam hoc
nouerat. quia dñs iste habens bapti⁊ andi potesta¬
tem. eam potestatem nulli seruo daturus est s
sibi eam retenturus est. ut omnis qui baptizat᷑
ꝑserui ministeritit̃. non inputet seruo s dñoͤ
Numquid ianhoc noueras: Non hoc nouer̃ã.
Adeo quid mͥdixit : Suꝑ quem uideris sp̃m des¬
cendentem tanquã columbam & manentem
ipse est dñs: non ait ipse est iħc. non ait ipse qui
natus est deuirgine maria. posterior te priorte.
non ait hoc. Iam enim hoc nouerat ioħes. S quid
non nouerat : ĩantam potestatem baptismi. ipsũ
dñm habiturum. & sibi retenturũ: siue p̃sentẽ
interra. siue absentem corpore incęlo. presentem
maiestate. sibi retenturum baptismi potestatem:
Ne paulus diceret baptismus meus. ne petrus
diceret baptismus meus. Ideo uidete. intendite
uoces apłorum. Nemo apłoꝵ dixit baptismus
xisse baptismũ meum. hoc ergo didicit ioħes fr̃s

Expanded text:
st? Quis ipse est? Dominus. Novi. Sed numquid hoc jam noveras, quia Dominus iste baptizandi habens potestatem, eam potestatem nulli servo daturus est, sed sibi eam retenturus est, ut omnis qui baptizatur per servi ministerium, non imputet servo, sed Domino? numquid hoc jam noveras? Non hoc noveram: adeo quid mihi dixit? Super quem videris Spiritum descendentem tanquam columbam, et manentem ipse est Deus; non ait, ipse est Jesus; non ait, ipse est qui natus est de virgine Maria, posterior te, prior te: non ait hoc; jam enim hoc noverat Joannes. Sed quid non noverat? Tantam potestatem Baptismi ipsum Dominum habiturum et sibi retenturum, sive praesentem in terra, sive absentem corpore in coelo et praesentem majestate, sibi retenturum Baptismi potestatem: ne Paulus diceret, Baptismus meus; ne Petrus diceret, Baptismus meus. Ideo videte, intendite voces Apostolorum. Nemo Apostolorum dixit, Baptismus xisse, Baptisma meum. 10. Hoc ergo didicit Joannes, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
Qui autem baptizantur baptismo dñi: non opus
habent baptismo conserui. Quoniã ergo acceꝑat
iohannes baptismũ. qui ꝓprie iohannis diceret᷑:
dare. non ut nemo baptizaretur baptismo dñi.
s ut semꝑ ipse dñs bapti ⁊ aret: id actum est ut
et ꝑ ministros dñs baptizaret. id est & quos mi¬
nistri dñi baptiraturi erant. Dñs baptizaret
non illi. Aliud est enim baptizare ꝑministeri¬
um: aliud baptizare ꝑpotestatem. Baptismus
enim talis est. qualis est ille. incuius potestate
datur: non qualis ille est ꝑciuus ministerium
datur. Talis erat baptismus ioħis: qualis ioħes.
Baptismus iustus tamquã iusti. tamen hominiᷤ.
s qui acceꝑat adeo istam grãm. & tantam grãm
ut dignus eẽt p̃ire udicem. et eum digito osten¬
dere: et implere uocem ꝓphetie illius. Uox cla¬
mantis indeserto: parate uiam dño. Talis autẽ
baptismus dñi: qualis dñs. Ergo baptismus dñi¬

Expanded text:
qui autem baptizantur baptismate Domini, non opus qui autem baptizantur baptismate Domini, non opus habent baptismate conservi. 6. Quoniam ergo acceperat Joannes baptismum, qui proprie Joannis diceretur;dare, non ut nemo baptizaretur baptismo Domini, sed ut semper ipse Dominus baptizaret: id actum est, ut et per ministros Dominus baptizaret, id est, ut quos ministri Domini baptizaturi erant, Dominus baptizaret, non illi. Aliud est enim baptizare per ministerium, aliud baptizare per potestatem. Baptisma enim tale est, qualis est ille in cujus potestate datur; non qualis est ille per cujus ministerium datur. Talis erat baptismus Joannis, qualis Joannes: baptismus justus tanquam justi, tamen hominis; sed qui acceperat a Domino istam gratiam, et tantam gratiam, ut dignus esset praeire judicem, et eum digito ostendere, et implere vocem prophetiae illius, Vox clamantis in deserto, parate viam Domino . Tale autem baptisma Domi
Abbreviated transcription (Latin):
baptizari meruiss. Ergo ut daretur nobis ado¬
mino exemplũ humilitatis. ad ꝑcipiendã salu¬
s ꝓpter nos opus erat. & rursus ne hoc ipsum
quod accepit aiohanne xp̃c. preponeretur baptis
mo xp̃i: ꝑ missi sunt & alii baptizari aioħe. S qͥ
baptizati sunt aioħe: non eis suffecit. Baptizati
sunt enim baptismo xp̃i. quia non baptismus
xp̃i: erat baptismus ioħis. Qui accipiunt baptis¬
mum xp̃i: baptismũ ioħis non querunt. Qui ac¬
ceꝑunt baptismũ ioħis. baptismũ xp̃i quesiert̃.
frgo xp̃o suffecit baptismus ioħis. Quomͦ non
sufficeret. quando nec ipsi erat necessarius: Illi
enim nullus baptismus erat necessaruis. s ad
hortandos nos ad baptismũ suũ: suscepit baptis¬
mũ serui. Q ne preponeretur baptismus ser¬
ui.baptismo dñi: baptizati sunt alii baptismo
conserui. S qui baptizati sunt baptismo conser¬
ui: oportebat ut baptizarentur baptismo dñi.

Expanded text:
baptizari meruisset. Ergo ut daretur nobis a Dobaptizari meruisset. Ergo ut daretur nobis a Domino exemplum humilitatis, ad percipiendam salused propter nos opus erat. Et rursus, ne hoc ipsum quod accepiChristi, permissi sunt et alii baptizari a Joanne. Sed qui baptizati sunt a Joanne, non eis suffecit: baptizati sunt enim baptismo Christi; quia non baptismus Christi erat baptismus Joannis. Qui accipiunt baptismum Christi, baptismum Joannis non quaerunt: qui acceperunt baptismum Joannis, baptismum Christi quaesierunt. Ergo Christo suffecit baptismus Joannis. Quomodo non sufficeret, quando nec ipse erat necessarius? Illi enim nullus baptismus erat necessarius; sed ad hortandos nos ad baptismum suum, suscepit baptismum servi. Et ne praeponeretur baptismus servi baptismo Domini, baptizati sunt alii baptismate conservi. Sed qu baptizati sunt baptismate conservi, oportebat ut baptizarentur baptismate Domini:
Abbreviated transcription (Latin):
uit mariam. et creatus est ꝑ mariam: sic dedit
baptismũ iohanni. & baptizatus ẽ a ioħe. Ad hoc
ergo accepit baptismum ioħe. ut accipiens qd
inferius erat ab inferiore: ad id quod suꝑuis erat
hortaretur inferiores. S quare non solus ipse
baptizatus ẽ aioħe. Si adhoc missus erat ioħes
ꝑquem baptizaretur xp̃c. ut pararet uiam
dño. id est ipsi xp̃o: Et hoc iam diximꝰ. s com¬
memoramus: quia necessarium est presenti
tantũ ualeat seculũ. ut deleat decordibus
urĩs. quod ibi scripsit sp̃s dei: non tantum ua¬
leant spine curarum. ut effocent semen qd̃
seminatur inuobis. Quare enim cogimur eadẽ
repetere nisi quia dememoria cordis ur̃i securi
non sumis: Si ergo solus dñs baptizatus. eẽt bap¬
tismo iohannis: non deeñt qui sic eum haberent
ut putarent baptismum iohannis. maiorem
ẽẽ: quam est baptismus xp̃i. Dicerent enin. Us¬
q ad eo ille baptismus maior ẽ: ut solus xp̃c eo

Expanded text:
vit Mariam, et creatus est per Mariam; sic dedit vit Mariam, et creatus est per Mariam; sic dedit baptismum Joanni, et baptizatus est a Joanne. 5. Ad hoc ergo accepit baptismum a Joanne, ut accipiens quod inferius erat ab inferiore, ad id quod superius erat hortaretur inferiores. Sed quare non solus ipse baptizatus est a Joanne, si ad hoc missus erat Joannes, per quem baptizaretur Christus, ut pararet viam Domino, id est ipsi Christo? Et hoc jam diximus; sed commemoramus, quia necessarium est praesenti tantum valeat saeculum, ut deleat e cordibus vestris quod ibi scripsit Spiritus Dei; non tantum valeant spinae curarum, ut effocent semen quod seminatur in vobis: quare enim cogimur eadem repetere, nisi quia de memoria cordis vestri securi non sumus? si ergo solus Dominus baptizatus esset baptismo Joannis, non deessent qui sic eum haberent, ut putarent baptismum Joannis majorem esse, quam est baptismus Christi. Dicerent enim: Usque adeo illud baptisma majus est, ut solus Christus eo
Abbreviated transcription (Latin):
militas auctoritatem dare baptismo suo hinc
dignatus est: ut cognoscerent serui. quanta alacri¬
tate deberent currere adbaptismũ dñi. quando
ipse non dedignatus est suscipere baptismũ serui.
Donatum enĩ erat ioħi: ut ipsius baptismus dice¬
retur. hoc attendat & distinguat: & nouerit cari¬
tas ur̃a. Baptismus quem accepit ioħes: baptis¬
mus iohannis dictus est. Solus tale donm acce¬
pit: nullus ante ipsum iustorũ. nullus post illũ:
ut acciperet baptismũ. qui baptimus ipsius dice¬
retur. accepit quidem. Non enĩ ase posset aliqͥd.
Si enim ase loquitur mendatium desuo loqui¬
tur. Et unde accepit. nisi ab ipso dño iħu xp̃o:
ab illo ut baptizare poss accepit: quem post ea
baptizauit. Nolite mirari. Sic enim fecit hoc
dictum est. Omĩa ꝑ ipsum facta sunt. Si omĩa ꝑ
ipsum. et maria ꝑ ipsũ facta est: de qua postea
natus est xp̃c. Intendat caritas ur̃a. Quomͦ crea¬

Expanded text:
militas. Auctoritatem dare baptismo suo hinc militas. Auctoritatem dare baptismo suo hinc dignatus est, ut cognoscerent servi quanta alacritate deberent currere ad baptismum Domini, quando ipse non dedignatus est suscipere baptismum servi. Donatum enim erat hoc Joanni, ut ipsius baptismus diceretur. 4. Hoc attendat, et distinguat, et noverit Charitas vestra. Baptismus quem accepit Joannes, baptismus Joannis dictus est: solus tale donum accepit: nullus ante illum justorum, nullus post illum, ut acciperet baptismum, qui baptismus illius diceretur. Accepit quidem; non enim a se posset aliquid: si enim a se quis loquitur, mendacium de suo loquitur. Et unde accepit, nisi a Domino Jesu Christo? Ab illo ut baptizare posset accepit, quem postea baptizavit. Nolite mirari: sic enim hoc fecit dictum est, Omnia per ipsum facta sunt : si omnia per ipsum, et Maria per ipsum facta est, de qua postea natus est Christus. Intendat Charitas vestra, Quomodo crea
Abbreviated transcription (Latin):
michi dixit. suꝑ quem uideris sp̃m descendentem
sicut columbam && manentem suꝑ eum ipse est qͥ
baptizat insp̃u sc̃o: Innotuit ꝑcolumbam dñs.
non ei qui se non nouerat. s ei qui aliquid in eo¬
nouerat: aliquid non nouerat. Nostrum est ergo
querere quid in eo ioħes non dum nouerat: & ꝑ
columbam didicit. Quare missus est iohannes
baptizans: iam memini me quantum potui di¬
xisse caritati ur̃ȩ. Si enim baptismus ioħis. ne¬
cessaruis erat saluti nr̃e: & modo debuit exerceri.
Non enim modo non saluantur homines: aut
modo non plures saluantur. aut alia tunc erat sa
lus: & alia modo. S mutatus est xp̃c. mutata est
salus. Si salus in xp̃o est. & idem ipse xp̃c est: eadẽ
nobis salus est. S quare missus est iohannes bap¬
trzans: Quia oportebat baptizari xp̃m:. Quare
Si enim uiam humilitatis ueritatisq de monstra¬
turus aduen̾at. & se ipsum facturus ipsam humi¬
litatis uiam: in omnib ab eo implenda erat. hu¬

Expanded text:
endentem sicut columbam, et manentem super eum, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto? Innotuit per columbam Dominus, non ei qui se non noverat, sed ei qui in eo aliquid noverat, aliquid non noverat. Nostrum est ergo quaerere quid in eo Joannes nondum noverat, et per columbam didicit. 3. Quare missus est Joannes baptizans? Jam memini me quantum potui dixisse Charitati vestrae. Si enim baptismus Joannis necessarius erat saluti nostrae; et modo debuit exerceri. Non enim modo non salvantur homines, aut non modo plures salvantur, aut alia tunc salus erat, et alia modo. Si mutatus est Christus, mutata est et salus: si salus in Christo est, et idem ipse Christus est, eadem nobis salus est. Sed quare missus est Joannes baptizans? Quia oportebat baptizari Christum. QuaSi enim viam humilitatis demonstraturus advenerat, et seipsum facturus ipsam humilitatis viam; in omnibus ab eo implenda erat hu
Abbreviated transcription (Latin):
homines ut cum uiderint idiotas aliquos baptiza¬
ri. illi quia meliores sͥ uidentur. siue continentia.
siue elemosinis. siue doctrina. dedignentur. fortas¬
se acciꝑe: qd̾ illi inferiores acceꝑunt. Oportet ut
sanem eos. ut non dedignentur uenire ad baptis¬
mum dñi: quia ego ueni ad baptismũ serui. Iam
ergo hoc nouerat ioħes: & nouerat dñm. Qͥd gͦ
docuit columba: Quid noluit ꝑcolum bã id est sp̃m¬

Expanded text:
homines, ut cum viderint idiotas aliquos baptizahomines, ut cum viderint idiotas aliquos baptizari, illi quia meliores sibi videntur, sive continentia, sive eleemosynis, sive doctrina, dedignentur isti fortasse accipere quod illi inferiores acceperunt; oportet ut sanem eos, ut non dedignentur venire ad baptisma Domini, quia ego veni ad baptisma servi. 9. Jam ergo hoc noverat Joannes, et noverat Dominum. Quid ergo docuit columba? quid voluit per columbam, id est, p
Abbreviated transcription (Latin):
S iam nouerat dñm. Ergo putate huc usq dixisse
iohannẽ. ego non noueram eum: s qui me misit bap¬
tizare inaqua ipse michi dixit. Querimus quid
dixerit. Sequitur. Suꝑ quem uideris sp̃m descen¬
dentem tan quam columbã: & manentem suꝑ eũ.
Non dico sequentia. Interim attendite. Suꝑ quẽ
uid̾eis sp̃m descendentẽ tanquã columbã. & ma¬
nentem suꝑ eum: ipse est. S quid ipse est: Qͥd me
uoluit ꝑcolumbã docere qui me misit: Quia ip¬
se erat dñs: Iam noueram a quo missus eram:
iam noueram eum cui dixĩ. Tu ad me uenis bap¬
tizari: Ego ate debeo baptriari. Usq adeo gͦ nouerã
dñm. ut ego ab eo uellem baptizari non ut ame ip¬
se baptizaretur. Tunc michi dixit. Sine modo: im¬
pleatur omĩs iusticia. Pati ueni baptizari non ueni¬
o: Impleatur omnis iusticia: ait michi dñs meus.
Impleatur omĩs iusticia: doceam ꝑferam plenam
humilitatẽ. Noui suꝑbientes infuturo ppło meo.
noui aliquos in aliqua excellentiore gr̃a futuros

Expanded text:
isse Joannem, Ego non noveram eum; sed qui me misit baptizare in aqua, ipse mihi dixit. Quaerimus quid dixerit? Sequitur, Super quem videris Spiritum descendentem, quasi columbam, et manentem super eum. Non dico sequentia; interim attendite: Super quem videris Spiritum descendentem, tanquam columbam, et manentem super eum, ipse est. Sed quid ipse est? quid me voluit per columbam docere qui me misit? Quia ipse erat Dominus? Jam noveram a quo missus eram: jam noveram eum cui dixi, Tu ad me venis baptizari? ego a te debeo baptizari: usque adeo ergo noveram Dominum, ut ego ab eo vellem baptizari, non ut a me ipse baptizaretur: et tunc mihi dixit, Sine modo; impleatur omnis justitia ; pati veni, baptizari non venio? impleatur omnis justitia, ait mihi Deus meus; impleatur omnis justitia, doceam plenam humilitatem: novi superbientes in futuro populo meo, novi aliquos in aliqua excellentiori gratia futuros
Abbreviated transcription (Latin):
inseruum. quantã uim haberet baptismus da¬
tus ad nõ. hoc uoluit: ideo ut in illo spes eẽt bap¬
tizatoꝵ. aquo se baptizatos agnoscerent. Noluit
gͦ: seruũ ponere spem inseruo. Ideoq clamat a¬
płs. cum uideret homines uolentes ponere sp̃e
inseipso. Numqͥd paulus est ꝓuobis crucifixus.
aut in noĩe pauli baptizati estis: Baptizauit gͦ
paulus tamquã minister: non tanquam ipsa po¬
testas. Baptrzauit autem dñs: tamquã potestas
Intendite. Et potuit hanc potestatem seruis dare:
s noluit. Si enim daret hanc potestatem seruis.¬
dare: id est. ut & ipsorum eẽt quod dñi erat: tot
eeñt baptismi. qͦt eeñt serui. Ut quomͦ dictus ẽ
baptismus ioħis. sic diceretur baptismus ioħis.¬

Expanded text:
in servum, quantam vim haberet baptismus datus a Domino. Hoc noluit ideo, ut in illo spes esset baptizatorum, a quo se baptizatos agnoscerent. Noluit ergo servum ponere spem in servo. Ideoque clamabat Apostolus, cum videret homines volentes ponere spem in seipso: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Baptizavit ergo Paulus tanquam minister, non tanquam ipsa potestas: baptizavit autem Dominus tanquam potestas. Intendite. Et potuit hanc potestatem servis dare, et noluit. Si enim daret hanc potestatem servis, id est, ut ipsorum esset quod Domini erat, tot essent baptismi quot essent servi; ut quomodo dictum est baptisma Joannis, sic diceretur baptisma
Abbreviated transcription (Latin):
laturus in alterum seruum: sed siue baptiza¬
ret. in ministerio seruus bonus. siue bapti⁊a¬
ret inministerio seruus malus: non sciret se
ille qui baptiraretur baptizari. nisi ab illo qui
eum baptizandi sibi potestatem retenturum. & nul¬
li seruo eam daturũ nondum nouerat. scdm hoc
dixit. Et ego nesciebam eum. & ut noueritis qͥa
hoc ibi didicit: attendite sequentia. S qui me mi

Expanded text:
laturus in aliquem servum: sed sive baptizalaturus in aliquem servum: sed sive baptizaret in ministerio servus bonus, sive baptizaret in ministerio servus malus, non sciret se ille qui baptizaretur baptizari, nisi ab illo qui eum baptizandi sibi potestatem retenturum, et nulli servo eam daturum, nondum noverat; secundum hoc dixit, Et ego nesciebam eum. Et ut noveritis quia ibi hoc didicit, attend
Abbreviated transcription (Latin):
tismus ioħis dictus est. S forte aliquis existit: et
dicit. ꝓba nobis. quia ille baptismus ioħis dictus
est. Probabo. ipsa ueritate dicente. quando inter¬
rogauit uideos. baptismus ioħis unde est. Dece¬
lo. anex hominib: Ergo ne tot baptismi dicerent᷑
quod eeñt serui. qui baptizabant accepta potesta¬
seruis ministerium dedit. Dicit se seru̾is baptira¬
re. recte dicit: sicut apłs dicit. Baptizaui autem
et stephane domũ. sicut s tamquã minister.
Ideo si sit & malus. et contingat illi habere mi¬
nisterium: & si eum homines non nouerant. &
as eum nouit: ꝑmittit ds̃ baptrzari ꝑ eum. qͥa
sibi tenuit potestatem. hoc autem ioħs non¬
nouerat in dño. Quia dñs erat. nouerat: quia
debebat ab ipso baptizari. Nouerat. & confessus
est: quia ueritas erat ille. et ille uerax missus a
ueritate: nouerat hoc. S quid in eo non noue¬
rat: Quia sibi retenturus erat baptismi sui
potestatem. & non eam transmissurus & tnͣs¬

Expanded text:
tisma Joannis dictum est. Sed forte aliquis resistit, et dicit: Proba nobis quia illud baptisma Joannis dictum est. Probabo, ipsa Veritate dicente, quando interrogavit Judaeos, Baptisma Joannis unde est? de coelo, an ex hominibus ? Ergo ne tot baptismata dicerentur, quot essent servi qui baptizarent accepta potestam, servis ministerium dedit. Dicit se servus baptizare; recte dicit, sicut Apostolus dicit, Baptizavi autem et Stephanae domum : sed tanquam minister. Ideo si sit et malus, et contingat illi habere ministerium, et si eum homines non norunt, et Deus cum novit: permittit Deus baptizari per eum, qui sibi tenuit potestatem. 8. Hoc autem Joanino. Quia Dominus erat, noverat; quia ab ipso debebat baptizari, noverat: et confessus est quia veritas erat ille, et ille verax missus a veritate; hoc noverat. Sed quid in eo non noverat? Quia sibi retenturus erat baptismatis sui potestatem, et non eam transmissurus et trans
Abbreviated transcription (Latin):
sit: ds̃ sine ueritate te misit. Si ideo autem ue¬
rax es quia ueritatem loqueris. et ex ueritate lo¬
queris: non te misit pater sine filio. i simulte misit
pat̃ ⁊i filiꝰ. Si gͦ ⁊ifilius te misit cum patre. quomͦ nes¬
ciebas eũ aquo misus es: Quẽ uideras in ueritate. ipsete
quem non nouerat. anut plenius nosset quem
iam nouerat: Si enim omni ex parte non nosset.
non uenienti ad fliuuum ut baptizaretur dice¬
ret. ego ate debeo baptizari & tu uenis ad me:
Nouerat ergo quando columba descendit iam
baptizato dño: & ab aqua ascendente. At si ille
qui eum misit dixit. suꝑ quem uideris sp̃m des¬
cendentem sicut columbam & manentem suꝑ eũ.
ipse est qui baptriat in sp̃u sc̃o. & non nouerat
eum. s columba descendente cognouit eum. co¬
lumba uero tunc descendit. quando dñs ab aqua
ascendit: tunc autem cognouerat iohannes dñm.
quando ad eum dñs ad aquam ueniebat: manifes¬

Expanded text:
sit, Deus sine veritate te misit: si ideo autem vesit, Deus sine veritate te misit: si ideo autem verax es, quia veritatem loqueris, et ex veritate loqueris; non te misit Pater sine Filio, sed simul te misit pater et Filius: si ergo et Filius te misit cum Patre, quomodo nesciebas eum a quo missus es? Quem videras in veritate, ipse te quem non noverat, an ut plenius nosset quem jam noverat? Si enim omni ex parte non nosset, non venienti ad fluvium ut baptizaretur diceret, Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me ? noverat ergo. Quando autem columba descendit? Jam baptizato Domino, et ab aqua ascendente. At si ille qui eum misit, dixit, Super quem videris Spiritum descendentem sicut columbam, et manentem super eum, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto; et non noverat eum, sed columba descendente cognovit eum; columba vero tunc descendit, quando Dominus ab aqua ascendit; tunc autem cognoverat Joannes Dominum, quando ad eum Dominus ad aquam veniebat: manifes
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c cum patre facit: pater facit. Et quod pater
tas. inseꝑabilis unitas. in seꝑabilis maiestas. insepa¬
rabilis potestas: scd̃m hȩc uerba quȩ ipse po¬
suit. ego & pater unum sumus. Quis ergo
misit iohannẽ: Si dicamus pater: uerum di¬
cunus. Sidicamus pater: filius: uerum dicimꝰ.
Manifestius autem: ut dicamus pater & filiꝰ.
Quem misit autem pater & filius. unus ds̃
misit: quia filius dixit. ego & pater unum
sumus. Quomodo ergo nesciebat eum. aquo
missus est: Dicit enim. Ego nesciebam eum. s
qui me misit baptizare inaqua: ipse michi dixit.
Interrogo iohannem. Quite misit baptizare
inaqua quid tibi dixit. Suꝑ quem uideris spm̃
descendentem & manentem sicut columbam su-¬
ꝑ eum: ipse est. qui baptizat in spũ scõ. Hoc tibi
o ioħes dixit qui te misit: Manifestum quia
hoc. Quis gͦ te misit : forte pater. Uerus ds̃ pa¬
ter: & ueritas dei filius. Si pater sine filio te mi¬

Expanded text:
Christus cum Patre facit, Pater facit: et quod Pater Christus cum Patre facit, Pater facit: et quod Pater tas, inseparabilis unitas, inseparabilis majestas, inseparabilis potestas, secundum haec verba quae ipse posuit, Ego et Pater unum sumus . Quis ergo misit Joannem? Si dicamus, Pater, verum dicimus; si dicamus, Filius, verum dicimus: manifestius autem ut dicamus, Pater et Filius. Quem misit autem Pater et Filius, unus Deus misit; quia Filius dixit, Ego et Pater unum sumus. Quomodo ergo nesciebat eum a quo missus est? Dixit enim, Ego nesciebam eum; sed qui me misit baptizare in aqua, ipse mihi dixit. Interrogo Joannem, Qui te misit baptizare in aqua, quid tibi dixit? Super quem videris Spiritum descendentem, sicut columbamr eum, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto. Hoc tibi, o Joannes, dixit qui te misit? Manifestum quia hoc. Quis ergo te misit? Forte Pater. Verus Deus Pater, et veritas Deus Filius: si Pater sine Filio te mi
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit ad diem ꝓmissionis nr̃e ꝑ¬
uenimus: prestabit etiam hoc
ut ad ipsius ꝓmissionis reditionem
ꝑuenire possimus. Tunc enim ea
quȩ dicimus & nobis et uobis. uti¬
lia sunt. si ab ipso sunt. Quȩ autem abhomine
sunt. mendatia sunt. Sicut ipse dixit dñs nr̃
tur. Nemo habet desuo: nisi mendatiũ & pecca¬
tum. Si quid autem homo habet ueritatis atq
iusticie ab illo fonte est quem debemus sitire
inhac heremio. ut ex eo quasi guttis quibꝰdam
irrorati. & in hac peregrinatione interu conso¬
lati. ne deficiamus inuia: uenire ad eius requi¬
em satietatemq possimus. Sigͦ qui loquitur
mendatium desuo loquitur. qui loquitur ueri¬
rax ẽẽ homo non potest nisi aueritate: aquo¬
abeo qui dixit ego sum ueritas: Non eͥgo poss
dicere. aut ueritas contra uuacem: aut uerax
contra ueritatem. Ueracem ueritas misit: & ideo
uerax erat. qm̃ aueritate missus erat. Siueri¬
tas ioħem miserat: xp̃c eum miserat. S quod

Expanded text:
oluit, ad diem promissionis nostrae pervenimus: praestabit etiam hoc, ut ad ipsius promissionis redditionem pervenire possimus. Tunc enim ea quae dicimus, et nobis et vobis si utilia sunt, ab ipso sunt: quae autem ab homine sunt, mendacia sunt; sicut ipse dixit Dominus n de suo loquitur . Nemo habet de suo, nisi mendacium et peccatum. Si quid autem homo habet veritatis atque justitiae, ab illo fonte est, quem debemus sitire in hac eremo, ut ex eo quasi guttis quibusdam irrorati, et in hac peregrinatione interim consolati, ne deficiamus in via, venire ad ejus requiem satietatemque possimus. Si ergo qui loquitur mendacium, de suo loquitur; qui loquitur verirax esse homo non potest, nisi a veriab eo qui dixit, Ego sum veritas ? Non ergo, posset dicere, aut veritas contra veracem, aut verax contra veritatem. Veracem veritas misit; et ideo verax erat, quoniam a veritate missus erat. Si veritas Joannem miserat, Christus eum miserat. Sed quod
Abbreviated transcription (Latin):
bitisme : Amen amendico uobis: quia plorabitis & fle¬
bitis uos. mundus autem gaudebit. uos autẽ contris¬
tabimini: s tristicia ur̃a in gaudium erit. Et hoc sie
accipi potest. qͥa contristati sunt discipłi de morte
dñi: & confestim de resurrec̾tioneletati. Mundus au¬
tem quo nomine significati sunt inimici. a quib
xrp̃s occisus ẽ. tuncutiq letati sunt. occiso xp̃o. qͥn¬
do sunt discipłi contristati. Mundi quippe nomine
malicia potest mundi huiꝰ intelligo id est hominũ.
mundi huiꝰ amicoꝵ. Unde lacob in epłasua dieit.¬
tituetur. Quib inimicieiis dei fac̾tum ẽ. ut nec eiꝰ
unigenito parceret᷑. Deinde sub iungit. & dicit. Mu¬
lier cũ parit tristiciam habet.: quia uenit hora eiꝰ¬
Cum autem peꝑerit puerumiam ñ memiit p̃ssure ꝓp¬

Expanded text:
a plorabitis et flebitis vos; mundus autem gaudebit: vos autem contristabimini, sed tristitia vestra in gaudium erit. Et hoc sic accipi potest, quia contristati sunt discipuli de morte Domini, et confestim de resurrectione laetati: mundus autem, quo nomine significati sunt inimici a quibus Christus occisus est, tunc utique laetati sunt occiso Christo, quando sunt discipuli contristati. Mundi quippe nomine, malitia potest mundi hujus intelligi, id est hominum mundi hujus amicorum. Unde Jacobus apostituetur . Quibus inimicis Dei factum est, ut nec ejus Unigenito parceretur. Deinde subjungit, et dicit: Mulier cum parturit, tristitiam habet, quia venit hora ejuCum autem pepererit puerum, jam non meminit pressur
Abbreviated transcription (Latin):
nichil int̾rogemꝰ: quia nichil desiderandũ rema-¬
nebit. nichil querendum latebit. hoc modicum
longum nobis uidetur. qm̃ adhue agitur. Cũ finitũ
fuerit: tunc sentimꝰ quã modicũ fuerit. Nonergo sit
gaudiũ nr̃m. qualehabet mundꝰ de quo dictum ẽ mun-¬
dus autem gaudebit: nec tam̃ in huiꝰ desiderii parcuri¬
tione sine gaudio tristessimꝰ. s sicut ait ipse apłs. spe
gaudentes. in tribulatione patientes: quia & ipsa
parturiens cui cõparati sumꝰ plus gaudet de mox
futura ꝓle. quam tristis ẽ de p̃senti dolore. S huius
sermonis: iste sit finis. Habent enim questionẽ mo¬
lestissimã que secuntur: nec breuitate oo artanda st̃.
ut possint cõmodius si dñs uoluerit explicari. Omelia

Expanded text:
nihil interrogemus; quia nihil desiderandum remanihil interrogemus; quia nihil desiderandum remanebit, nihil quaerendum latebit. Hoc modicum longum nobis videtur, quoniam adhuc agitur: cum finitum fuerit, tunc sentiemus quam modicum fuerit. Non ergo sit gaudium nostrum quale habet mundus, de quo dictum est, Mundus autem gaudebit: nec tamen in hujus desiderii parturitione sine gaudio tristes simus, sed sicut ait Apostolus, Spe gaudentes, in tribulatione patientes ; quia et ipsa parturiens, cui comparati sumus, plus gaudet de mox futura prole, quam tristis est de praesenti dolore. Sed hujus sermonis iste sit finis: habent enim quaestionem molestissimam quae sequuntur, nec brevitate coarctanda sunt, ut possint commodiu
Abbreviated transcription (Latin):
addidit quia uado ad patrem. qđ ad pͥorem senten¬
tiam referendum ẽ. uͥ ait. modicũ & iam ñ uidebitis
me: ñ ad posteriorẽ ubi ait & iterũ modicũ & iude¬
bitis me. Eundo quippe ad patrẽ. facturꝰ erat. ut
ñ eum uiderent. Acꝑ hoc ñ ideo dictum ẽ. quia fu¬
erat moriturꝰ. & donec resurgeret ab eorũ aspectib
recessurus. s qđ ess iturꝰ ad patrẽ. qđ fecit postea¬
quam resurrex̃. & cũ eispost quadraginta dies
conuers atꝰ ascendit in celum. Illisgͦait. modicum
& iam ñ iudebitisme. qui eum corporalit̾ cunc ui¬
debant: quia iturꝰ erat ad patrem. & eum dein¬
ceps mortalem uisuri ñ erant. qualem cum ista
loqueretur uidebant. Quod uero addidit. & iter̃
modicũ & iudebitis me. uniuerse ꝓmisit eccłie
sicut uniuerse ꝓ misit. ecce ego uobiscũ sum usq
in consummationẽ scł̃i. Non tardat dñs ꝓmissum
Modicum & uidebimꝰ eum. ubi iã nichil rogemus.

Expanded text:
addidit, quia vado ad Patrem: quod ad priorem sentenaddidit, quia vado ad Patrem: quod ad priorem sententiam referendum est, ubi ait, Modicum et jam non videbitis me; non ad posteriorem ubi ait, et iterum modicum et videbitis me. Eundo quippe ad Patrem, facturus erat ut eum non viderent. Ac per hoc non ideo dictum est, quia fuerat moriturus, et donec resurgeret, ab eorum aspectibus recessurus; sed quod esset iturus ad Patrem, quod fecit posteaquam resurrexit, et cum eis per quadraginta dies conversatus ascendit in coelum . Illis ergo ait, Modicum et jam non videbitis me, qui eum corporaliter tunc videbant, quia iturus erant ad Patrem, et eum deinceps mortalem visuri non erant, qualem cum ista loqueretur videbant. Quod vero addidit, et iterum modicum et videbitis me, universae promisit Ecclesiae: sicut universae promisit, Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi . Non tardat Dominus promissum: modicum, et videbimus eum, ubi jam nihil rogemus,
Abbreviated transcription (Latin):
enim ẽ liber quia ꝓpter se appetitur. non refertur
ad aluid. huic seruit ac̾tio. Ad hunc enĩ refert᷑ quic¬
quid bene agitur: quia ꝓpt̃hunc agitur. Ipse autem
non ꝓpter aliud s propt̾ seipsum denet᷑ & habetur.
bi gͦ finis qui sufficit nobis. Eternꝰ gͥ erit. Neq enim
nobis sufficit finis: nisi cuius nullus ẽ finis. Hoc ins
ꝑiratum erat philippo. quando dix̃: ostende nob̾
patrem. & sufficit nobis. Inqua ostensione se ꝓmui¬
sit & filius dicens. Non credis quia ego in patre &
pater in me est: Dehoc itaq qđ sufficit nobis. rectis¬
sime audimꝰ: gaudiũ urm nemo tollet auobis. De hoc
etiam que suꝑus dicta sunt. melius ex istimo intel¬
ligi: modicũ & iam nonuidebitis me. & iterũ modi¬
cũ & uidebitis me. Modicũ est enim hoc totum spati¬
um: quo p̃sens ꝑ uolat seculum. Unde dicit idem ipse
euangłista in epła sua. Nouissima hora ẽ. Ideo nãq

Expanded text:
enim est liber, quia propter se appetitur; non refertur enim est liber, quia propter se appetitur; non refertur ad aliud, huic servit actio. Ad hunc enim refertur quidquid bene agitur, quia propter hunc agitur. Ipse autem non propter aliud, sed propter seipsum tenetur et habetur. Ibi ergo finis, qui sufficit nobis; aeternus igitur erit. Neque enim nobis sufficit finis, nisi cujus nullus est finis. Hoc inspiratum erat Philippo quando dixit: Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. In qua ostensione se promisit et Filius dicens: Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est ? De hoc itaque quod sufficit nobis, rectissime audimus, Gaudium vestrum nemo tollet a vobis. 6. De hoc etiam quae superius dicta sunt, melius existimo intelligi, Modicum et jam non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me. Modicum est enim hoc totum spatium quo praesens pervolat saeculum: unde dicit idem ipse evangelista in Epistola sua, Novissima hora est . Ideo namque
Abbreviated transcription (Latin):
iam se illis in carnem monstrauerat. iam sedebat
ad dexteram patris: quando dicebat idem ipse apłs
ioħs. cuius & hoc euangłium ẽ. in epła sua dilec̾tis¬
simi nunc filii dei sumꝰ: & nondum manifestatũ ẽ
qd erimꝰ. Scimus quia cum manifestatũ fuerit.
similes ei erimꝰ: qm̃ uidebimꝰ eum sicuti est. Ista uisio
non uite huius est s future. Non temporalis s̃ et̃na.
hec est autem uita eterna. dicente ipsa uita ut cognos¬
cant ce inquit. unum uerum dm̃. & quẽ mifisti iħm¬
xp̃m. De hacuisione & cognitione: ait apłs. Hidemus
nunc ꝑ speculum in enigmate: tunc autẽ facie ad
faciem. Nunc scio ex parte: tunc autem cognoscam
sicut & cognitꝰ sum. Hunc tocius laboris sui fruc̃tum.
eccłia nunc parcurit desidando: tunc ẽ paritura cer-¬
nendo. Parturit gem̃do. paritura letando: paritura
laudando. Et ideo mascłm: qm̃ adistum fructũ con-¬
templationis. cuncta offitia referunt᷑ actionis. Solus

Expanded text:
jam se illis in carne monstraverat, jam sedebat jam se illis in carne monstraverat, jam sedebat ad dexteram Patris, quando dicebat idem ipse aposs, cujus est hoc Evangelium, in Epistola sua: Dilectissimi, nunc filii Dei sumus, et nondum manifestatum est quid erimus: scimus quia cum manifestatum fuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Ista visio non vitae hujus est, sed futurae; non temporalis, sed aeterna. Haec est autem vita aeterna, dicente ipsa vita, ut cognoscant te, inquit, unum verum Deum, et quem misisti . De hac visione et cognitione dicit Apostolus: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. Nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam, sicut et cognitus sum . Hunc totius laboris sui fructum Ecclesia nunc parturit desiderando, tunc est paritura cernendo. Parturit gemendo, paritura laetlaudando; et ideo masculum, quoniam ad istum fructum contemplationis, cuncta officia referuntur actionis. Solus
Abbreviated transcription (Latin):
enim ap̃m postea quam resurrexit: & interroga¬
tum legimꝰ & rogatum. Nam interrogatus est adis¬
cipłis ascensurus in celum. quando presentaretur.
& quando regnum esset isrł: eum uero esset iam in
celo rogatus ẽ a scõ stephano. ut spm̃ eius acciꝑet. Et
quis audeat uel cogitare uł dicere in celo sedentem
xp̃m rogandum non esse: & in t̾ra manentem ro¬
gandum fuisse : Rogandũ ñ esse immortalem: ro¬
gari debuisse mortalem: Immo km̃i rogemus eũ
ut nodum questionis huius ipse dissoluat: lucendo
in cordib nr̃is. ad uidenda que dicit. Puto enim qđ
ait. iterum autem uidebo uos. & gaudebit cor ue¬
strum. & gaudium ur̃m nemo tollet auobis. ñ adil¬
lud tempus esse referendum. quo resurrȩx̃. eisq su
am carnem cernendam tangendamq monstrauit:
s potius ad illud unde iam dixerat. qui diligit me.
diligetur apatre meo. & ego diligam eum. & ma¬
nifestabo me ipsum illi. Iam quippe resurrexerat.

Expanded text:
enim Christum, posteaquam resurrexit, et interrogaenim Christum, posteaquam resurrexit, et interrogatum legimus, et rogatum. Nam interrogatus est a discipulis ascensurus in coelum, quando praesentaretur, et quando regnum esset Israel . Cum vero jam esset in coelo, rogatus est a sancto Stephano, ut Spiritum ejus acciperet . Et quis audeat, vel cogitare, vel dicere, in coelo sedentem Christum rogandum non esse, et in terra manentem rogandum fuisse? Rogandum non esse immortalem, rogari debuisse mortalem? Imo, charissimi, rogemus eum, ut nodum quaestionis hujus ipse dissolvat, lucendo in cordibus nostris ad videnda quae dicit. Puto enim quod ait: Iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis, non ad illud tempus esse refeam carnem cernendam tangendamque monstravit : sed potius ad illud unde jam dixerat, Qui diligit me, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo meipsum illi . Jam quippe resurrexerat,