comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
le constiterane. Ante omnes colles ego parturiebar
Adhuc terram non fecrat et flumina et cardines
orbis terre. Quando pręparabae celos aderam
quando certa lege et grro uallabas abyssos. Quã¬
do ethera firmabat sursum. et librabae fontes
aquarum. Quando circudabat mariterminis
suum. et legem ponebat aquis ne transirent fines
suos. Quando appendebae fundamenta terre
cum eo eram cuncta componens. Et delectabar
persingulos dies ludens coram co omnitempore
ludens in orbe terrarum. et delitię mes esse cum
filiis hominum. Nunc ergo filii audite me. Bea.¬
ti qui custodiunc uias meas. Audite disciplinam
etistott sapientis/ et nolice abiicere eam. Beatus
homo qui audu me. et qui uigilat ad fores meas
quotidie. et obseruaie ad postes ostii mei. Qui me
inuenerit inuemet uitam. et hauriet salucem:
a domino. Qui autem in me peccauerit. ledet
animam suam. Omnes qui me oderunc: dili.¬
qunt mortem.

Expanded text:
le constiterant. Ante colles ego parturiebar. le constiterant. Ante colles ego parturiebar. Adhuc terram non fecerat, et flumina, et cardines orbis tequando certa lege et giro vallabat abissos, quando ethera firmabat sursum, et librabat fontes aquarum, quando circumdabat mari terminum suum et legem ponebat aquis, ne transirent fines suos, quando appendebat fundamenta terre, cum eo eram cuncta componens et delectabar per singulos dies ludens coram eo, omni tempore ludens in orbe terrarum, et delitie mee esse cum filiis hominum. Nunc ergo, filii, audite me: Beati qui custodiunt vias meas. Audite disciplinam, et estote sapientes, et nolite abjicere eam. Beatus homo qui audit me, qui vigilat ad fores meas quotidie, et observat ad postes ostii mei. Qui me invenerit, inveniet vitam, et hauriet salutem a Domino: Qui autem in me peccaverit, laedet animam suam. Omnes, qui me oderunt, diligunt mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
ciosisuimis: et ommne desiderabile ui non potest com¬
paran. Ego sapientia habito in consilio et erudie¬
tis intirsum cogitationibus. Timor domim odit
malum arrogantiam et superbiam et uiam pta:¬
uam. et os biligue detistor. Meum est consilium
et iquitas: mea est prudentia. mea est fortitudo.
Perme regu regnane det legum cenditores iusta de¬
cernune. Perme principes imperant. et potentes
decernunt iustitiam. Ego diligences me diligo et
qui mane uigilauerint adme. inuemient me.i
mecum sunt diuitie et gloria: opes superbę et iusti.¬
tia. Melior est fructus m̃eus auro et lapide precioso
et genimina mea argento electo. In uiis iustitiȩ a.¬
bulo in medio semitarum iudicũ ue ditem dilige.¬
tes me et thesauros corum repleam. Dominus:
possedit me in initio uiarum suarum anteꝙ̃ quies¬
quam facerit a principio. ab etirno ordinata sum
et ex antiquis anceꝙ terra fieret. Nondum erant
abysir et cgo iam concepta eram. Mecdum fontes
aquarum eruperant. naedum montes grauimo.¬

Expanded text:
tiosissimis, et omne desiderabile ei non potest comparari. Ego sapientia habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus. Timor Domini odit malum: arrogantiam et superbiam, et viam pravam, et os bilingue detestor. Meum est consilium, et aequitas, mea est prudentia, mea est fortitudo. Per me reges regnant, et legum conditores justa decernunt: Per me principes imperant, et potentes decernunt justitiam. Ego diligentes me diligo: et qui mane vigilant ad me, invenient me. Mecum sunt divitiae, et gloria, opes superbae, et justitia. Melior est fructus meus auro, et lapide pretioso, et genimina mea argento electo. In viis justitiae ambulo, in medio semitarum judicii: Ut ditem diligentes me, et thesauros eorum repleam. Dominus possedit me initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a principio. Ab aeterno ordinata set ex antiquo, antequam terra fieret. Nondum erant abyssi, et ego jam concepta eram. Necdum fontes aquarum eruperant, necdum montes gravi mo
Abbreviated transcription (Latin):
exemplo didia disciplinam. Usquequo piger dor¬
mies usquequo de somno consirges Parum ine¬
quam aormies modicum dermitabr pauxilluz
manus conseres ue quiescas et uemiet tibi quasi cur¬
sor egestas tua. et mendicitas quasi uir armatus.¬

Expanded text:
exemplo didici disciplinam . Usquequo piger dorexemplo didici disciplinam . Usquequo piger dormis, usquequo de somno non consurgis? Paululum dormies, modicum dormitabis, pauxillum manus conseres ut quiescas, et veniet quasi cursor egestas tua, et mendicitas tua quasi vir armatus
Abbreviated transcription (Latin):
cum pesimu: nec emuleru impios. quoniam nõ
habene futurorum spem mali et lucerna impioꝵ
extinguetur. Time dominum fili mi et regem: et cũ
detractoribus non cõmiscearis. Quomam repentt:
consurget perditio eorum, et ruinam utriusq quis
nõuii  Hecquoq sapientibus: Cognoscere pero¬
sonam in iudicio non est bonum. Quidicunti
impio iustus es: maledicent eis ppłi ee detestabũ¬
tur eos tr̃ibus. Qui arguunt laudabuxtur. et suꝑ
ipos uemiet benedidtio. Labia deosculabitur qui
redta uerba respondet. Prepara fori opus tuumi
domum tuam. Ne sit testis frustra contra proxir¬
mum tuum: nec lactos quenꝙ̃ labii tuis. Ne di.¬
cas quomodo fecit mihi sic faciam ei et readam
unicuiq secundum opus suum. Peragrum bomi¬
Is pigri transiui. et per uineam uiñstalti. Et
ecce totum repleuerant urticȩ, et operuerant suꝑ.¬
ficiem eius spinȩ et maceria lapiadum destrud̾ta
erat. Quod cum uidissem posui incorde meo et

Expanded text:
cum pessimis, nec aemuleris impios: Quoniam non cum pessimis, nec aemuleris impios: Quoniam non habent futurorum spem mali, et lucerna impiorum exstinguetur. Time Dominum, fili mi, et regem: et cum detractoribus non commiscearis: Quoniam repente consurget perditio eorum: et ruinam utriusque quis novit? Haec quoque sapientibus: Cognoscere personam in judicio, non est bonum. Qui dicunt impio: Justus es: maledicent eis populi, et detestabuntur eos tribus. Qui arguunt, laudabuntur: et super ipsos veniet benedictio: Labia deosculabitur, qui recta verba respondet. Praepuersus: Ne sis testis frustra contra proximum tuum, nec lactes quemquam labiis tuis. nec dicas: quomodo fecit mihi, sic faciam ei: reddam unicuique secundum opus suum. per agrum hominis pigri transiui et per uineam uiri stulti: et ecce totum repleuerant urticae, operuerant superficiem eius spinae, et maceria lapidum destructa erat. quod cum uidissem, posui in cord
Abbreviated transcription (Latin):
celsa stulto sapientia in porta non aperiet ossuum.
Qui cogiras malafacere stultus nocabitur. Cogita.¬
tio stulti ꝑcecatum est: et abominatio hominum
detractor. Si desperaueris in die angustiȩ lapsus
imminnetur fortitudo tua. Erue tos qui ducunt
ad mortem: et qui trahuntur ad interitum libe¬
rare ne cesses. Sidixeris pires non suppetunt qui
inspector est cordis ipse intelligit. et seruatorem aie
tus nihil fallit: reddetq homini iuxta opera sua.
Comede fili mel. quia bonumest: ec fauum dul.¬
cissimum gutruri tuo. Sic it dostrina sapientiȩ a¬
nime tue: quam cum inueneris habebii in nouis¬
simis spem: et spes tua non peribit. Ne insidieris
et queras impietatem in domo iusti. neq uast
get: impii aut corruent in malum. Cum cecide.¬
rit inimicus tuus ne gaudias: et in ruina eius ne
exulcut cortuum: ne forte uideae dominus et displi.¬
ceat ei, et auferat ab eo iram suam. Ne contendas

Expanded text:
celsa stulto sapientia, in porta non aperiet os suum. celsa stulto sapientia, in porta non aperiet os suum. Qui cogitat mala facere, stultus vocabitur. Cogitatio stulti peccatum est: et abominatio hominum detractor. Si desperaveris lassus in die angustiae: imminuetur fortitudo tua. Erue eos, qui ducuntur ad mortem: et qui trahuntur ad interitum liberare ne cesses. Si dixeris: Vires non suppetunt: qui inspector est cordis, ipse intelligit. Et servatorem animae tuae nihil fallit, reddetque homini juxta opera sua. Comede, fili mi, mel, quia bonum est, et favum dulcissimum gutturi tuo. Sic et doctrina sapientiae animae tuae: quam cum inveneris, habebis in novissimis, et spes tua non peribit. Ne insidieris, et quaeras impietatem in domo justi, neque vastes tus et resurget: impii autem corruent in malum. Cum ceciderit inimicus tuus, ne gaudeas, et in ruina ejus ne exsultet cor tuum: Ne forte videat Dominus, et displiceat ei, et auferat ab eo iram suam. Ne contendas
Abbreviated transcription (Latin):
euifonce cui sine causa uulnera. ciui suffosro oculo¬
rum. Nonne his qui comorantur in uino et studẽt
calicibus epocandis. Ne intucaris uinum quando
flauescie cum splenduerie in uitro color eius. Ingres¬
diturblande. sed in nouissimo mordebie ut coluber
ee sicue regulus uenena difundet. Oculi tui uidebus
extrancas. et cor tuum loquetur peruersa. Et tris
sicue dormiens in medio mari. ce quasi sopitus ꝓn:¬
birnator amisso clauo et dices. Uerberauerunt me
sed non dolui: traxerunt me et ego non sensi. Quã.¬
do cuigilabo. et rursus uina reperiam.
quia rapinas meditatar mens corum:
efraudes labia corum loquuntur. Sapientia edifi¬
cabitur domus ei prudentia roborabitur. In doctri¬
na replebuntur claria. uniuersa substantia prȩcosa
et puleherrima. Uir sapien fortis. et uir dostus¬
robustus et ualidus. quia cum dispositione initur
bellum. et erit saluus ubi mulea consilia sunt. Ex.¬

Expanded text:
cui foveae? cui sine causa vulnera? cui suffusio oculocui foveae? cui sine causa vulnera? cui suffusio oculorum? Nonne his qui commorantur in vino, et student calicibus epotandis? Ne intuearis vinum quando flavescit, cum splenduerit in vitro color ejus. Ingreditur blande, sed in novissimo mordebit ut coluber, et sicut regulus venena diffundet. Oculi tui videbunt extraneas, et cor tuum loquetur perversa. Et eris sicut dormiens in medio mari, et quasi sopitus gubernator, amisso clavo: Et dices: Verberaverunt me, sed non dolui: traxerunt me, et ego non sensi: quando evigilabo, et rursus vina reperiam? Quia rapinas meditatur mens eorum, et fraudes labia eorum loquuntur. Sapientia aedificabitur domus, et prudentia roborabitur. In doctrina replebuntur cellaria, universa substantia pretiosa et pulcherrima. Vir sapiens, fortis est: et vir doctusrobustus et validus. Quia cum dispositione initur bellum: et erit salus ubi multa consilia sunt. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
cuta fuerint recta labia tua. Non emuletur cortu¬
um peccatores sed in timore dm̃ esto tota die. quia
habebis spem in nouissimo. ei prestolacio tua non
auferetur. Audi filimi et esto sapiens. et dirige in
uia animum tuum. Noli esse in conuruiis pecatoꝵ
necin comesatiombus corum qui carnes ad uescen¬
dum conferunt: quia uacantis potibus. et dantes
symbola consumentur et uestietur panni di¬
tatio. Audi patrem tuum qui genuit ie/ et ne cort¬
tẽnas cum senuerit mater tua. Ueritatem eme
et noli uendere sapientiam: et doctrinam et intilli:¬
gentiam. Exruleat gaudio pacer iusti et qui sapiẽ.¬
tim genui lecabitur in co. Gaudeat patir tuus
it mãtir tua: et exultit qui genuui ti. Pribe fili
mi cortuum mihi. et oculitui uias meas custediane. For¬
uea enim profunda est meretrix. et puceus angustus a:
hiena. In sidiatur in uia quasi latro. et quos in cautos
inuenerit interficiet. Guiue. cuius pacriue: cui nus

Expanded text:
cuta fuerint rectum labia tua. Non aemuletur cor tucuta fuerint rectum labia tua. Non aemuletur cor tuum peccatores: sed in timore Domini esto tota die: Quia habebis spem in novissimo, et praestolatio tua non auferetur. Audi, fili mi, et esto sapiens: et dirige in via animum tuum. Noli esse in conviviis potatorum, nec in comessationibus eorum, qui carnes ad vescendum conferunt: Quia vacantes potibus, et dantes symbola consumentur, et vestietur pannis dormitatio. Audi patrem tuum, qui genuit te. et ne contemnas cum senuerit mater tua. Veritatem eme, et noli vendere sapientem, et doctrinam, et intelligentiam. Exsultat gaudio pater justi: qui sapientem genuit laetabitur in eo gaudeat pater tuus et mater tua et exultet quae genuit te praebe fili mi cor tuum mihi et oculi tui vias meas custodiant fovea enim profunda est mliena . Insidiatur in via quasi latro, et quos incautos viderit, interficiet, Cui vae? cujus patri vae? cui rixae?
Abbreviated transcription (Latin):
rar uediteris: sed prudentis tuȩ ponȩ modum: Nis
erigas oculos tuos ad opes quas non potes habere. quia
facient sibi pennas quasi a quilȩ et uolabune in clĩ.
Imedas cum homine inuido. et ne desideres cibos
dna quoniam insimilitudinĩ harioli et coniestoris
estimac quodignorat. Comede etbibeidicit tibi. et mes
eius non est tecum. Cibos quos comederar euomes it
perdes pulchros sermones tuos. In auribus insipiens¬
tium ne loquaris. quia despiciene doctrinam elogi
pupilloram ne introcas. Propinquus enim illorum
fortis est etipse iudicabit contra te causam illorum.
Ingrediatur ad doctrinam cor tuum. et aures tuȩ au
uerbascientis. Noli subtrahere a puero disciplinam:
si cnim percusseris cum uirga: non morictur: Iu uͥ¬
ya percuties eum/. it anmam eius de inferno libera:¬
bis. filimi si sapiens fuerit animus tuus gaudebit
tecum cor tuum: et exultabunt renes mei cum lo¬

Expanded text:
rare ut diteris: sed prudentiae tuae pone modum. Ne rare ut diteris: sed prudentiae tuae pone modum. Ne erigas oculos tuos ad opes, quas habere non potes: quia facient sibi pennas quasi aquilae, et volabunt in coelum. Ne comedas cum homine invido, et ne desideres cibos ejus: Quoniam in similitudinem harioli et conjectoris, aestimat quod ignorat. Comede et bibe, dicet tibi: et mens ejus non est tecum. Cibos, quos comederas, evomes, et perdes pulchros sermones tuos. In auribus insipientium ne loquaris: quia despicient doctrinam eloquii pupillorum ne introeas. Propinquus enim illorum fortis est: et ipse judicabit contra te causam illorum. Ingrediatur ad doctrinam cor tuum, et aures tuae ad verba scientiae. Noli subtrahere a puero disciplinam: si enim percusseris eum virga, non morietur. Tu virga percuties eum: et animam ejus de inferno liberabis. Fili mi, si sapiens fuerit animus tuus, gaudebit tecum cor meum: Et exsultabunt renes mei, cum lo
Abbreviated transcription (Latin):
si eam tibi tripliciter in cogitationibus et sciꝗ
ut ostenderem tibi firmitatem et eloquia ud
rispondere ex his illis qui miserune te. Nonfaçias
iuolentiam pauperi. quia pauper est neqi conteras
iginum in porta: quia iudicabie dominus tausã
bules tum uno furioso merte discas semitas eilu:
et sumas scandalum animȩ tus. Noli esr cum his qui de¬
figune manus suas. et qui uades se offirine pro debiti.
Si enim non habet ue restituat. quid cause est ue tollat
operimentum de cubili suo: Me transgrediaris terminos
antiquos quos posuerune patres tui. Uidisti uirum ue¬
locem in opere suo coram regibus stabit. nec erit ante
ignobiles¬
C GAp XXIII.
Uando sederis ut comedas cum principe
diligenter attende que posita sune ance fai¬
ciem tuam/ et statue cultrum ingutture
tuo. sitamen habes in ptate animam tuam. Se desi¬
deres de cibis eius in quo est panis mendacii. Noli labes¬

Expanded text:
si eam tibi tripliciter, in cogitationibus et scientia: si eam tibi tripliciter, in cogitationibus et scientia: Ut ostenderem tibi firmitatem, et eloquia veritatis, respondere ex his, illis qui miserunt te. Non facias violentiam pauperi, quia pau per est: neque conteras egenum in porta: Quia judicabit Dominus causam bules cum viro furioso: Ne forte discas semitas ejus, et sumas scandalum animae tuae. Noli esse cum his, qui defigunt manus suas, et qui vades se offerunt pro debitis: Si enim non habes unde restituas, quid causae est ut tollat operimentum de cubili tuo? Ne transgrediaris terminos antiquos, quos posuerunt patres tui. Vidisti virum velocem in opere suo, coram regibus stabit, nec erit ante ignobiles. Cap. XXIII. Quando sederis, ut comedas cum principe, diligenter attende quae posita sunt ante faciem tuam: Et statue cultrum in gutture tuo, si tamen habes in potestate animam tuam, ne desideres de cibis ejus, in quo est panis mendacii. Noli labo
Abbreviated transcription (Latin):
it qui accipie mutuum seruus est finerantis. Qui se¬
minat iniquitatem mette mala it rirga ire sue con¬
sumabitur. Qui proni est ad misericondiam benidi.¬
cetur/ de panibus erim suis dedie pauperi. Uistoriõ¬
aufert accipientium. Eiici derisorem et exibie cu co
iurgium. ceẜabuntꝙ̃ cause et contumeliȩ. Quidiliꝙ.
cordis mundiciam: proptes gram labiorum suorum
habebis amicum regem. Oculi domini custodiunt:
sc̃ientiam: et supplantantur uerba imqui. Dicci pi'¬
uer leo est fori in medio placcarum occidendus su
fouca profunda os aliene: cui iratus est dominus in¬
cidit in cam. Stultitia colligata est in corde pucri
et uirga disciplins fugabie iam: Qui caluniatur pau-¬
perim ue augrae diuitias suas dabic ipi ditiori et ege¬
bit. Filimi inclina aurm tuam/ ut audi uerba sa¬
pientium: Appone aucim cor ad doctrinam mea.
tuo. Et redundabit in labii tuis. ut sit in dno fidu¬
cĩa tua. Unde ei ostendi eam tibi hodie. Ecce desch.¬

Expanded text:
ccipit mortuum, servus est fenerantis, Qui seminat iniquitatem, metet mala, et virga irae suae consummabitur. Qui pronus est ad misericordiam, benedicetur: de panibus enim suis dedit pauperi. Ejidedit pauperi eice derisorem et exibit cum eo iurgium cessabuntque causae et contumeliae qui diligit cordis munditiam propter gratiam labiorum shabebit amicum regem. Oculi Domini custodiunt scientiam: et supplantantur verba iniqui. Dicit piger: Leo est foris, in medio platearum occidendus sum. Fovea profunda os alienae: cui iratus est Dominus, incidet in eam. Stultitia colligata est in corde pueri, et virga disciplinae fugabit eam. Qui calumniatur pauperem, ut augeat divitias suas, dabit ipse ditiori, et egebit. Inclina aurem tuam, et audi verba sapientium: appone autem cor ad doctrinam meam. tuo, et redundabit in labiis tuis: Ut sit in Domino fiducia tua, unde et ostendi eam tibi hodie. Ecce descrip
Abbreviated transcription (Latin):
reuertitur aduomitum suum. sic imprudens qͥui
it rac stuititiam suam: Didisti hominem sapie¬
tim sibi uideri: magis illo spem habebit insipiens¬
Dicit piger leo est inuia. et leena in itimeribu. Sl¬
eut ostium uertitur in cardine suo ita piger in le¬
atulo suo Abscondit piger manus sub ascella iua
et laborat si ados suum eas conuertit. Sapientior
sibi piger uidetur siptem uiris loquentibus semias.
Sicuc qui apprehendit auribu canem: sic qui trãs¬
it impatiens et cõmiseetur rixe alterins. Sicut
noxius est quimittit sagittas eclanceas in mortẽ
ita uir qui fraudulentir nocet amico suo: et cum
fucrit de prehensus dicie: luden feci: Cum defes¬
urĩt ligna extinguiturignis et susurrone sub¬
tracto iurgia conͦquiescunt. Sicue carbones aa
prunas ec ligna ad ignem: sic homo iracundus
suscitat rixas. Uerba susurronis quasi simplicia
et ĩpsa perueniunt ad intima cordis. Quomodo

Expanded text:
revertitur ad vomitum suum, sic imprudens, qui revertitur ad vomitum suum, sic imprudens, qui iterat stultitiam suam. Vidisti hominem sapientem sibi videri? magis illo spem habebit dicit piger: leaena in uia, leo in itineribus. sicut ostium uertitur in cardine suo, ita piger in lecto suo. abscondit piger manus sub ascella sua et laborat, si ad os suum eas conuerterit. sapientior sibi piger uidetur septem uiris loquentibus sententias. sicut qui adprehendit auribuit impatiens, et commiscetur rixae alterius. Sicut noxius est qui mittit sagittas, et lanceas in mortem: ita vir, qui fraudulenter nocet amico suo: et cum fuerit deprehensus, dicit: Ludens feci. Cum defecerint ligna, exstinguetur ignis; et susurrone subtracto, jurgia conquiescent. Sicut carbones ad prunas, et ligna ad ignem, sic homo iracundus suscitat rixas. Verba susurronis quasi simplicia, et ipsa perveniunt ad intima ventris. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
comedie non est eibonum. sic qui scrueator est mas¬
iestatis opprimetur agloria. Sicut urbs pacens et
in estate et pluuie in messe sie inde¬
cem est stulto gloria. Nam sicut auis
ad alta transuolans. et passer quolibet uadens.
sic maledictum frustra prolatum in quempiam su:¬
perueniet. Flagellum equo et chamus asmno. et uͥ¬
ga in dorso imprudentium. Ne respondeas stulto
iurta stultitiam suam. ni efficiaris ei similis. Re¬
sponde stulto iuxta stulcitiam suam. ne sibi sapies
esse uideatur. Claudus pedibus. et iniquitatem bi¬
bens qui mictic uerba per nuncium stultum. Ee¬
modo pulchras frustra habet claudus tibias: sic
indecens est in ore stultorum parabola. Sicut qui
mittit lapidem in accruum mercurii ita qui tri.¬
buit insipienti honorm. Quomodo si spina nas¬
catur in manu temulenti. sie parabola inore stul¬
torum. Iudicium determinat causai: et qui impo-¬
me stulto silentium/ iras mitigas. Sieut canis qui

Expanded text:
comedit, non est ei bonum: sic qui scrutator est macomedit, non est ei bonum: sic qui scrutator est majestatis, opprimetur a gloria. Sicut urbs patens et odo nix in aestate, et pluviae in messe: sic indecens est stulto gloria. Sicut avis ad alia transvolans; et passer quo libet vadens: sic maledictum frustra prolatum in quempiam superveniet. Flagellum equo, et chamus asino, et rga in dorso imprudentum. Ne respondeas stulto iuxta stultitiam suam, ne sibi efficiaris similis. sponde stulto juxta stultitiam suam, ne sibi sapiens esse videatur. Claudus pedibus, et iniquitatem bibens, qui mittit verba per nuntium stultum. Quomodo pulchras frustra habet claudus tibias: sic indecens est in ore stultorum parabola. Sicut qui mittit lapidem in acervum Mercurii: ita qui tribuit insipienti honorem. Quomodo si spina nascatur in manu temulenti: sic parabola in ore stultorum. Judicium determinat causas, et qui imponit stulto silentium, iras mitigat. Sicut canis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
complens. Patientia lemietur princeps. et lingua
mollis confringet duriciam. Mel inuenisti cõme¬
de quoa sufficie tibi: ne forte satiatus euomaz ili¬
lua. Subtrahe pedem tuum de domo proximi tui
nequando satiãtu odericti. Iaculum et gladius
et sagita acuta: homo qui loquitur contra proxis.¬
mum suum falsum testimonium. Dons putridꝰ
et pes lassuae qui sperat super infideli indie angue¬
stis setaminit pallium indie frigoru. Acctumin
uitto qui cantat carmina cordi pescimo. Sicue ti¬
ca cordi. Si esurierit inimicus taus ciba illum si
Merit da ii aquam biberi. Prunas enim congre¬
sabis super capiet uius. et dña readdet tibi. Uentus
aquilo disipaie pluuias et facies tristis linguã de¬
trahentem. Melius est sedere in angulo domati.
ꝙ cum muliere litigiosa et in domo comuni. Aqua
ftigida anime sitienti. et nunau bonus de terra
loñginqua. fom curbatus pede et uena corrupta
iustui cadens coram impio. Sicue qui mel multum

Expanded text:
conplens patientia lenietur princeps et lingua conplens patientia lenietur princeps et lingua mollis confringet duritiam mel invenisti comede quod sufficit tibi ne forte saturatus evomas illne quando satiatus oderit te. Jaculum, et gladius, et sagitta acuta, homo qui loquitur contra proximum suum testimonium falsum. Dens putridus, et pes lassus, qui sperat super infideli in die angustiae, et amittit pallium in die frigoris. Acetum in nitro, qui cantat carmina cordi pessimo. Si ssimo. Si esurierit inimicus tuus, ciba illum: si sitierit, da ei aquam bibere: Prunas enim congregabis super caput ejus, Et Dominus reddet tibi. Ventus aquilo dissipat pluvias, et facies tristis linguam detrahentem. Melius est sedere in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Aqua frigida animae sitienti, et nuntius bonus de terra longinqua. Fons turbatus pede, et vena corrupta, justus cadens coram impio. Sicut qui mel multum
Abbreviated transcription (Latin):
bum et gloria regum inuestigare sermonem. Ce.¬
lum sursum it terra dcorsum: et cor regum inscru¬
tabile. Aufer rubiginem de argento. et cgredietur:
uas purissimum. Aufer impietatem de uulcu regis
a firmabitar iustitia thronus eius. Negloriosus ap.¬
pareas coram rege: et in loco magnorum nesteteris.
Melius est enim ut dicaturtibi ascende huc: ꝙͣ ut hu¬
milieris coram principe. Quę uiderunt oculitui ne
proferas in iurgio dito/. ne postra emendare nõ pose¬
sis cum de honestaueris amicum tuum. Causame
tuam tracta cum amico tuo. et secretum extrans
ne reueles. ne forte insulcit tibi cum audierit et exꝓi¬
tibi serua ne ixprobrabiliisfias. Mala aurea in lectis
argenteis: qui loquitur uerbum in tempore suo. In¬
curis aurca et margarita fulgens. qui arquit sa¬
pientem et aurem õbedientem. Sicut frĩgus niui
in die mesis ita legatus fidedis ei qui misit cum. as¬
nimam illius requiesceri facit. Aubes et uentus et
plnins non sequentet uirgloriosus et promiba nõ

Expanded text:
bum, et gloria regum investigare sermonem. Coelum sursum, et terra deorsum, et cor regum inscrutabile. Aufer rubiginem de argento, et egredietur vas purissimum. Aufer impietatem de vultu regis, et firmabitur justitia thronus ejus. Ne gloriosus appareas coram rege, et in loco magnorum ne steteris. Melius est enim ut dicatur tibi: Ascende huc: quam ut humilieris coram principe. Quae viderunt oculi tui, ne proferas in jurgio cito: ne postea emendare non possis, cum dehonestaveris amicum tuum: Causam tuam tracta cum amico tuo, et secretum extraneo ne reveles: Ne forte insultet tibi cum audierit, et exproaudierit, et exprobrare non cesset. mala aurea in lectis argenteis qui loquitur uerbum in tempore suo. inauris aurea et margarita fulgens qui arguit sapientem et aurem oboedientem sicut frigus nivis in die messis ita legatus fidelis ei qui misit eum animam illius requiescere facit nubes et ventus et pluviae non sequentes vir gloriosus et promissa non
Abbreviated transcription (Latin):
et liberabit te. Abominatio est apud deum pon¬
dus et pondus: statira dolosa non est bona. A
domino diriguntur gressus uiri: quis aut homi.¬
num incelligere yt uiam suam: Ruina est ho¬
mini deuotare sanctos. et post uota retractare.
Disipat impios rex sapieni et maouat suꝑ cos
fornicim. Incerna domini spiraculam hominii
quȩ inuestigat omnia secreta uencris. Nisericordia
ei uericas custodiunt regem, et roboratur clemẽtia
thronus eius. Exulcatio iuuenum fortitiedo coꝵ
et dignitas senum canicies. Liuor uulnerir abster.¬
get m̃ala: ce plage in secretioribui uentris.

Expanded text:
et liberabit te. Abhominatio est apud Deum ponet liberabit te. Abhominatio est apud Deum pondus et pondus. statera dDomino diriguntur gressus viri: quis autem hominum intelligere potest viam suam? Ruina est hominis devorare sanctos, et post vota tractare. Dissipat impios rex sapiens, et incurvat super eos fornicem. Lucerna Domini spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris. Misericordia et veritas custodiunt regem, et roboratur clementia thronus ejus. Exsultatio juvenum fortitudo eorum; et dignitas senum, canities. Livor vulneris absterget mala: et plagae in secretioribus ve
Abbreviated transcription (Latin):
ominabile est apud deum. Ex studii sui incelligi¬
tur puer: si munda et recta sine opera eius. Aurim
audientim et oculum uidentem. dominue ficit
utrũqi. Noli diligere somnum ⁊ ne ti egestas oppri.¬
mat. Aperi oculos tuos. et saturari panibus. Ma.¬
lum est: malum est dicit omnis emptor. Et cum
recesserit. tune gloriabitur. Est aurum et multis¬
tudo gemarum uas aut preciosum labia scientię.
Tolle uestimentum cius qui fideiusior exxtitit alie¬
ni. et pro extrancis aufer pignusabeo. Suauis ẽ
homini panis mendacii. et postea implebitur os
eius calculo. Cogitationes consiliis roborantur.
et gubernaculis tractanda sunt bella. Ei qui reue
lat mysteria et ambulat fraudulenter et dila:¬
tat labiasua. ne comiscearis. Qui maledicit pri
suo e matri extinguetur lumen eius in mediis
tenebris. Heredita̾s ad quam festinatur in pͥn¬
cipio in nouissimo benedictione carebit. Medi¬
cas reddam malum pro malo. expecta dum

Expanded text:
ominabile est apud Deum. Ex studiis suis intelligiominabile est apud Deum. Ex studiis suis intelligitur puer, si munda et recta sint opera ejus. Aurem audientem, et oculum videntem, Dominus fecit utrumque. Noli diligere somnum, ne te egestas opprimat: aperi oculos tuos, et saturare panibus. Malum est, malum est, dicit omnis emptor: et cum recesserit, tunc gloriabitur. Est aurum, et multitudo gemmarum: vas autem pretiosum labia scientiae. Tolle vestimentum ejus, qui fidejussor exstitit alieni, et pro extraneis aufer pignus ab eo. Suavis est homini panis mendacii: et postea implebitur os ejus calculo. Cogitationes consiliis roborantur: et gubelat mysteria et ambulat fraudulenter et dilatat labia sua ne commiscearis qui maledicit patri suo et matri extinguetur lucerna eius in mediis tenebris hereditas ad quam festinatur in principio in novissimo benedictione carebit ne dicas
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinam. nec inoris sermonei scientię. Iestis in.¬
iquus deridet iudicium et os impiorum deuaꝵ¬
rat iniquitatem. Parata sunt derisoribut iudis¬
cia: et mallei percutientes stultorum corporibus.¬
et tumultuosa ebrietas. Quicunq hii
delectatur non erit sapiens: Sicui rugi¬
tus leonis ita et tremor regis. qui prouocat cum pes¬
cat in anmam suam. Honor est homimi qui:
separat se a contentionibus omnes auce stulti mi¬
scintur contumeliis. Propter frigus piger arare
noluie. mendicabie ergo estate etͦ non dabitur illi.
Sicue aqua profunda. sic consilium in cordeuiri.
sed homo sapiens exhauriet illud. Multi homines
misericordes uocantur. uirum autm fidedem ꝗs
inueniet: Iustus qui ambulas in simplicitate sua
beatos post se filios derelinquet. Rix qui sedet in sor¬
lio iudicii disipac omne malum intuitu sus. Quiz pt̃
dicere mundum est cor meum. purus sum a pc̃cto.
Dondus it pondus. mensura et mensura utrũq ab¬

Expanded text:
doctrinam, nec ignores sermones scientiae. Testis indoctrinam, nec ignores sermones scientiae. Testis iniquus deridet judicium: et os impiorum devorat iniquitatem. Parata sunt derisoribus judicia: et mallei percutientes stultorum corporibus.et tumultuosa ebrietas quicumque his delectatur non erit sapiens sicut rugitus leonis ita terror regis qui provocat eum peccat in animam suam honor est homini qui separat se a contentionibus omnes autem stulti miscentur contumeliis propter frigus piger arare noluit mendicabit ergo aestate et non dabitur ei sicut aqua profunda sic consilium in corde viri sed homo sapiens exhauriet illud multi homines misericordes vocantur virum autem fidelem quis inveniet iustus qui ambulat in simplicitate sua beatos post se filios derelinquet rex qui sedet in solio iudicidicere: Mundum est cor meum, purus sum a peccato? Pondus et pondus, mensura et mensura: utrumque ab
Abbreviated transcription (Latin):
dens. Pigredo immittie soporem et anima disio.¬
luca esurĩet. Qui custodit mandatum custodit a¬
nimam suam qui aut neoligit uiam suam mor¬
tificabitur. feneratur domino quimseretur paus¬
peris. et uicissitudinem suam reddet ei. Crudifi.¬
lium tuum ne desperes ad interfectionem auti
eius n ponas animam tuam. Qui enim impa¬
tiens est sustinebit damnum: et cum rapuerit.
aliuad apponet. Audi consilium et suscipe discis¬
plinam. ui su sapiens in nouisimis tuis. Mulce
cogitationes in corde uiri. uoluntas autem dñi ĩ¬
etirnum permanebic. Homo indigens misericors
est et melior est pauper iustus: ꝙ uirmendax. Di.¬
mor domini ad uitam: et in plenitudine cõmora.
manum suam sub ascella: nec ad os suuim applis¬
cat cam. Pestilente flagellato stultus sapientior⁊i
erie. si autem corripueris sapientem intelliget sa:¬
pientiam. Qui affligit pacrem et fugit matremi
ignomimosus erit et infoelix. Nonceses audire fili

Expanded text:
dens. Pigredo immittit soporem, et anima dissodens. Pigredo immittit soporem, et anima dissoluta esuriet. Qui custodit mandatum, custodit animam suam: qui autem negligit vias suas, mortificabitur. Feneratur Domino qui miseretur pauperis: et vicissitudinem suam reddet ei: Erudi filium tuum, ne desperes: ad interfectionem autem ejus ne ponas animam tuam. Qui impatiens est, sustinebit damnum: et cum rapuerit, aliud apponet. Audi consilium, et suscipe disciplinam, ut sis sapiens in novissimis tuis. Multae cogitationes in corde viri: voluntas autem Domini permanebit. Homo indigens misericors est: et melior est pauper, quam vir mendax. Timor Domini ad vitam: et in plenitudine commorabibscondit piger manum suam sub ascella, nec ad os suum applicat eam. Pestilente flagellato, stultus sapientior erit: si autem corripueris sapientem, intelliget disciplinam. Qui affligit patrem, et fugat matrem, ignominiosus est et infelix. Non cesses, fili, audire
Abbreviated transcription (Latin):
et contra deum feruet ammo suo. Di̾uine adaut
amncos plurimos a paupere auit et hi quos habuis
separantur. Iestis falsus non erie impumtusa et ꝑ
mendacialoquitur non effugiet. Multi colunt ꝑ.¬
sonam potentis it ana sunt dona tribuento. Fra¬
tres hominis pauperis oderunteum insuper iti
amici procul receserunt ab eo. Quitantum uerba
sectatur. nihil habebie. qui aut posseşior est mẽtu
diligit animam suam. et custos prudentie muei¬
mit bona. falsus tisti non erit impumtir. et qui
loquitar mendacia. peribit. Non decene stulcum
aiuitis nec seruum dominari principibus. Dottn¬
na uiri per patientiam noscitur, et ꝗloria piui ĩ
iniqua pretergredi. Sicue fremitur leomi iea ctas
reguira. et sicue ros super herbam ita et hilaritas
eius. Dolor pacris filiuistultus et testa iugiter stil.¬
lantia liticiosa mulier. Domui et diuitis dlantur
a parentibus: a domino aucem proprie yxor pru:¬

Expanded text:
et contra Deum fervet animo suo: Divitiae addunt et contra Deum fervet animo suo: Divitiae addunt amicos plurimos: a paupere autem et hi, quos habuit, separantur. Testis falsus non erit impunitus: et qui mendacia loquitur, non effugiet. Multi colunt personam potentis, et amici sunt dona tribuentis. Fratres hominis pauperis oderunt eum: insuper et amici procul recesserunt ab eo. Qui tantum verba sectatur, nihil habebit: qui autem possessor est mentis, diligit animam suam, et custos prudentiae inveniet bona. Testis falsus non erit impunitus: et qui loquitur mendacia, peribit. Non decent stultum deliciae, nec servum dominari principibus. Doctrina viri per patientiam noscitur: et gloria ejus est iniqua praetergredi. Sicut fremitus leonis, ita et regis ira: et sicut ros super herbam, ita hilaritas ejus. Dolor patris, filius stultus: et tecta jugiter perstillantia, litigiosa mulier, Domus, et divitiae dantur a patribus: a Domino autem proprie uxor pru
Abbreviated transcription (Latin):
potirit sustinere : Cor prudentis possidebit scien¬
tiam et auris sapientium querie doctrinam. Do.¬
num hominis dilatat uiam eius et ante princips
spacum eifaci. Iustus prior est aceusator sui: uen
amicus eius et inuestigabit eum. Contradiltio.¬
nes comprimit sors. et inter potentis quoq diiudi¬
cas. frater qui adinuatur a fratri quasi ciuitas:
firma. et iudicia quasi uectes urbium. De frutu
oris uiri replebitur uenter eius. et genimina la¬
bierum ipius saturabunt cum. Mors. uita in ma¬
nibus lingui. qui diligunt eam. comedent fru¬
ctus cius. Qui inuenie mulierem bonam: inue.¬
nit bonum. et hauritt iocunditatem a domino.
huim obscerationibus loquitur pauper. et dͥiues ef
Elior est pauper qui ambulat in simpli¬
citate sua ꝙ dies torquens labia sua
et insipiens. Ubi non est scientia aniz¬
me non est bonum. et qui fistinui est pedibua. of¬
fendic. Stultitia homims supplantat grepus eiuus

Expanded text:
poterit sustinere? Cor prudens possidebit scienpoterit sustinere? Cor prudens possidebit scientiam: et auris sapientium quaerit doctrinam. Donum hominis dilatat viam ejus, et ante principes spatium ei facit. Justus, prior est accusator sui: venit amicus ejus, et investigabit eum. Contradictiones comprimit sors, et inter potentes quoque dijudicat. Frater, qui adjuvatur a fratre, quasi civitas firma; et judicia quasi vectes urbium. De fructu oris viri replebitur venter ejus: et genimina labiorum ipsius saturabunt eum. Mors, et vita in manu linguae: qui diligunt eam, comedent fructus ejus. Qui invenit mulierem bonam, invenit bonum: et hauriet jucunditatem a Domino. Cum obsecrationibus loquetur pauper; et dives effer. XIX. Melior est pauper qui ambulat in simplicitate sua, quam dives torquens labia, et insipiens. Ubi non est scientia animae, non est bonum: et qui festinus est pedibus, offendet. Stultitia hominis supplantat gressus ejus:
Abbreviated transcription (Latin):
Ccasiones querit qui uule recedere ab a.¬
mico omni tempore erit exprobrabilis. Nõ
fundum uenerie peccatorum continit: sed siquitur¬
cum ignomima it ipprobrium. Aqua prefuandas
uerba ex ort uiti. et torrens ridundan for sapis.
Acciper personam impii in iudicio non est bonus
ut declines a uericate iuaicii. Labia stalti miscent se
rixis et os eius iurgia prouoras. Os stulti contritio
eius et labiaipns ruina amimȩ cius. Uerba bilings
quasi simplicia et ipa peruemunt usq ad iariora
fiminatorium qsurient. Qui molli et dipelutiu ist
in ommopere suo. frater est sua opera disipantia.s
Turris fortisuima nomen domini adipam currit
iustus ẽt exaltabitur. Substantia diuitia urds robe¬
ris cius. et quasi murus ualidui circundani cum
Antiꝙ conteratur. exaltatur cor hominis et ante¬
ꝙ glonficetur humiliatut. Qui prius sespondet
ꝙ audiat stultum si enim demenstrat: et confu.¬
sione dignum. Spiritus uiri sustencat imbecillita¬
tem suam. spum uere ad irascendum facilem ꝗ

Expanded text:
ccasiones querit qui uult recedere ab amico; omni tempore erit exprobrabilis. A fifundum uenerit peccatorum contempnit, sed sequetureum ignominia et opprobrium. Aqua profunda verba ex ore viri: et torrens redundans fons sapientiae. Accipere personam impii non est bonum, ut declines a veritate judicii. Labia stulti miscent se rixis: et os ejus jurgia provocat. Os stulti contritio ejus: et labia ipsius, ruina animae ejus. Verba bilinguis, quasi simplicia: et ipsa perveniunt ad  Ainteriora ventris. Qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis. Turris fortissima, nomen Domini: ad ipsum currit justus, et exaltabitur. Substantia divitis urbs roboris ejus, et quasi murus validus circumdans eum. Antequam conteratur, exaltatur cor hominis: et antequam glorificetur, humiliatur. Qui prius respondet quam audiat stultum se esse demonstrat, et confusione dignum. Spiritus viri sustentat imbecillitatem suam: spiritum vero ad irascendum facilem quis
Abbreviated transcription (Latin):
laborat sibi. quia compulit cum os suum. Uir in¬
sipiens fodit malum: et in labiis cius ignis ardes.¬
cit. Homo peruersus suscitat lites. et uerbosus se¬
parat principes. Uir iniquus lactat amicum su¬
um: et ducit cum per uiam non bonam. Qui atto.¬
nitis oculis cogitat praua mordens labia sua per.¬
ficir malum. Corona dignitatis sencitus que in
iuiisiustitie reperietur. Melior est patiens, uiro for.¬
ti etquidominatur animosuo ex pugnatore ur.¬
bium Sortis miituntur in sinum: sed ãdomino t¬
perantur.

Expanded text:
laborat sibi, quia compulit eum os suum. Vir ilaborat sibi, quia compulit eum os suum. Vir impius fodit malum, et in labiis ejus ignis ardescit. Homo perversus suscitat lites: et verbosus separat principes. Vir iniquus lactat amicum suum: et ducit eum per viam non bonam. Qui attonitis oculis cogitat prava, mordens labia sua perficit malum. Corona dignitatis senectus, quae in viis justitiae reperietur. Melior est patiens viro forti: et qui dominatur animo suo, expugnatore urbium: Sortes mittuntur in sinum, sed a Domino temperantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Uoluntas regum labia iusta. qui resta loquitur di¬
rigitur. Indignatio regis nunci mortis et pirsa¬
piens placabie eum. In hilaritate uultur iigunita
et clementia cius quasi imber serotinui. Bosside sapie¬
tiam: quia auro melior ist. et acquire priedentia
quia preciosior est argento. Semira iusterum decd¬
nat mala. custos amme sus seruat uitam suam
Contritionem pricedit superbia. et anti ruinam exal.¬
cabitur spiritus. Melius est humiliari cum mitibꝰ
ꝙ diuidere spolia cum superbis. Eruditur an uerdo
riperiet bona. ut qui sperat in domino beatus est.Qͥ
sapiens ist cordi appellabitur prudens. it qui dul¬
cis eloquio. maiora reperiet. fons uite erudinio pose¬
sidentis doctrina stultorum fatuitas. Cor sapiencis
erudiet os eiui. et labiis illius addet gram. fauus
mellis composita uerba. dulcedo am̃mę sanicai osi¬
sium. Est uia quȩ uidetur homini relt̃a⁊ et noui¬
uissima cius ducunt ad mortem. Anima laborãtis

Expanded text:
uoluntas regum labia iusta: qui recta loquitur, diuoluntas regum labia iusta: qui recta loquitur, dirigetur. indignatio regis nuntius mortis, et uir sapiens placabit eam. in hilaritate uultus regis uita, et clementia eius quasi imber serotinus. posside sapientiam, quia auro melior est: et adquire prudentiam, quia pretiosior est argento. semita iustorum declinat mala: custos AContritionem praecedit superbia. et ante ruinam exaltabitur spiritus. Melius est humiliari cum mitibus, quam dividere spolia cum superbis. Eruditus in verbo reperiet bona: et qui in Domino sperat, beatus est. Qui sapiens corde est, appellabitur prudens: et qui dulcis eloquio, majora percipiet. Fons vitae eruditio possidentis, doctrina stultorum fatuitas. Cor sapientis erudiet os ejus: et labiis illius addet gratiam. Favus mellis, verba composita: dulcedo animae, sanitas ossium. Est via quae videtur homini recta: et novissima ejus ducunt ad mortem. Anima laborantis
Abbreviated transcription (Latin):
animam priparare. et domini guber¬
nare linguam. Omnes uię hominum
pacent oculis eius. spirituum ponderator est dris.
Reuela domino opera tua. et dirigentur cogicas¬
tiones tuę. Uniuersa propter semctipsum opera.¬
tus est dominus: impium quoq ad diem maliis
Abominatio domini est omnis arrogans: etiam¬
si manus ad manum fuerit. non crit innocens.
Initium uię bone facere iustitiam: accepta aut
apud deum magn ꝙͣ immolare hostias. Miseris¬
cordia it uericate redimitur iniquitas. et intimo¬
re domini dedinatur a malo sum placuerint do.¬
mino uiȩ hominis. inimicos quoq eius conuertet
adpacem. Melius est parum cum iustitia ꝙͣ mulo¬
ti frudtu cum iniquitate. Cor hominis dispoie
uiam suam. sed domini est dirigeri gressui cius.
Diuinatio in labiis regii in iudicio non errabit
os cius. Pondus et stacera iudicia dominisune at
opera tius omnes lapides seculi. Abominabilei rigi
qui agunt impie. quoniam iusticia firmatieꝵ selium

Expanded text:
animum praeparare, et dei gubernare linguam. omnes uiae hominum patent oculis eius: spirituum ponderator est dominus. reuela domino opera tua, et dirigentur cogitationes tuae. uniuersa propter semet ipsum operatus est dominus, impium quoque ad diem malum. abominatio domini omnis adrogans: etiamsi manu ad manum fuerit, non erit innocenInitium uiae iustae faciens bona: accepta sunt aput deum magis quam immolare hostiaimmolare hostias. cordia et ueritate redimitur iniquitas, et in timore domini declinatur a malo. cum placuerint domino uiae hominis, inimicos quoque eius conuertet ad pacem. melius est parum cum iustitia quam multi fructus cum iniquitate. cor hominis disponit uiam suam, sed domini est dirigere gressus eius. diuinatio in labiis regis: in iudicio non errabit os eius. pondus et statera iudicia domini sunt, et opera eius omnes lapides saeculi. abominabiles regi qui agunt impie, quoniam iustitia firmatur solium.
Abbreviated transcription (Latin):
est facer iudicium. et pauor operantibus iniquita¬
tim. Uir qui errauerit a uia doctrine/ in citu gis¬
iusto dabitur impius: et proredto iniquus. Melius ẽ
habitari interra deserta. ꝙ̃ cum muliere rixosa et
iracunda. Thesaurius desiderabilis u oleum in habis¬
taculo iusti. et imprudens homo dissi pabit illud. Qͥ
siquitur iustitiam a misericordiam inueniet uicam.¬
it iustitiam et gloriam. Ciuitacem fortium ascendic
sapiens destrieritq robur fiducia cius. Qui custodit
orsuum et linguam suam. custodit ab angustiis anie¬
mamsuam. Superbui u arrogans uocatur indocta
qui mira opiratur superbiam. Desideria occidune
pigrum  nolucrunt inim quicꝙ̃ manus ciui oꝑari.
zõra dic con cupiscit t desiderae. qui eut iustui est.

Expanded text:
est facere iudicium et pauor operantibus iniquitaest facere iudicium et pauor operantibus iniquitatem. uir, qui errauerit a uia doctrinae, in coetu gijusto datur impius: et pro rectis iniquus. Melius est habitare in terra deserta, quam cum muliere rixosa et iracunda. Thesaurus desiderabilis, et oleum in habitaculo justi: et imprudens homo dissipabit illud. Qui sequitur justitiam et misericordiam, inveniet vitam, justitiam, et gloriam. Civitatem fortium ascendit sapiens, et destruxit robur fiduciae ejus. Qui custodit os suum, et linguam suam, custodit ab angustiis animam suam. Superbus et arrogans vocatur indoctus, qui in ira operatur superbiam. Desideria occidunt pigrum: noluerunt enim quidquam manus ejus operari; Tota die concupiscit et desiderat: q
Abbreviated transcription (Latin):
quocunqs uoluerie inclinabit illud.
Omnis uia uiri recta sibi uidetur: appendit auti
corda dnis facere miscricordiam it iudicium: magis
placie domino ꝙ uictimȩ. Exaltatio oculorum est
dilacatio cordis. lucerna impiorum peccatum. Coxi¬
ationes robusti semper in abundantia omnis aue
piger in egistaci est. Qui congregar ihesaures lingua
mindacii. uanus et excors est et impigetur ad laqueos¬
mortis. Rapina impiorum detrahent eos. quia no.¬
luerunt facere iudicium. Peruersa uia uiri aliena
est. qui aut mundus est. rectum opus cius. Meliuiẽ
sedere in angulo domati. ꝙͣ cum mubere lingiosa
it in domo comani. Anima impii desiderat malũ
non unserebitur prerimo sua. Multaco pestilente
sapientior crie paruulu. et sisedtetier scpientem sur¬
met scientiam. Excogitat iustus de domo impii ut
detrabat impios a malo. Qui obturat aurem suam ad.
clamorim pauperis : et ipge damabit et non craudie.¬
tur: Munus absconditum extinguit iras. u donum
in sinu indignationem maximam. Gaudium iusto

Expanded text:
abit illud omnis via viri recta sibi videtur adpendit autem corda Dominus facere misericordiam et iudicium magis placent Domino quam victimae exaltatio oculorum et dilatatio cordis lucerna impiorum peccatum cogitationes robusti semper in abundantia omnis autem piger semper in egestate qui congregat thesauros lingua mendacii vanus est emortis. Rapinae impiorum detrahent eos, quia noluerunt facere judicium. Perversa via viri, aliena est: qui autem mundus est, rectum opus ejus. Melius est sedere in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Anima impii desiderat malum, non miserebitur proximo suo. Mulctato pestilente, sapientior erit parvulus: et si sectetur sapientem, sumet scientiam. Excogitat justus de domo impii, ut detrahat impios a malo. Qui obturat aurem suam ad clamorem pauperis, et ipse clamabit, et non exaudietur. Munus abscoin sinu indignationem maximam. gaudium iusto
Abbreviated transcription (Latin):
ferre iusto. nue percuter principem qui recta iudis¬
cac. Qui moderatur sermones suos: doctus et pruri¬
dens est. et preciosi spus. uir eruditus. Stultus quoq
si tacuerit sapiens reputabitur. et si compresserie las¬
bia sua intelligens.

Expanded text:
ferre justo, nec percutere principem, qui recta judiferre justo, nec percutere principem, qui recta judicat. Qui moderatur sermones suos, doctus et prudens est: et pretiosi spiritus vir eruditus. Stultus quoque si tacuerit, sapiens reputabitur: et si compresserit labia sua, intelligens.
Abbreviated transcription (Latin):
ricedet malum de domo ciui. Qui dimittic aquami
capue est iurgiorum. et anteꝙ̃ patiatur contumeliã
iudicium deserit. Et qui iustificat impium. et qui
condenat iustum. abominabilis est uterq apud de¬
um. Quid prodest stulto habere diuitias. cum sa¬
pientiam emere non possit. Qui alcam facie domũ¬
et frater in angustiis comprobatur. Stultus homo¬
plauder mambus cum spoponderie pro amico suo.
Qui meditatur discordias. diligit rixas. et qui ixal.¬
tac os suum. querit ruinam. Qui peruersi cordis ẽ
non inuenit bonum. et qui uertit linguam incidet
in malum. Nacus est stultus in ignominia sua. sid
nec patir in fatuo letabitur. Animus gaudens ecati
floridam facit. spis tristis exiccat ossa. Munera de
sinu impius accipit. ue perurtat semitas iudicii.
In facie prudentis lucet sapientia. oculistultorum ĩ
fimbus terre. Ira pacris filius stultus et dolor mas¬
tris quę genuit eum. Non est bonum danum in¬

Expanded text:
recedet malum de domo ejus. Qui dimittit aquam, recedet malum de domo ejus. Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum: et antequam patiatur contumeliam, judicium deserit. Qui justificat impium, et qui condemnat justum, abominabilis est uterque apud Deum. Quid prodest stulto habere divitias, cum sapientiam emere non possit? Omni temet frater in angustiis comprobatur. Homo stultus plaudet manibus, cum spoponderit pro amico suo. Qui meditatur discordiam, dirigit rixas: et qui exaltat ostium, quaerit ruinam. Qui perversi cordis est, non inveniet bonum: et qui vertit linguam, incidet in malum. Natus est stultus in ignominiam suam: sed nec pater in fatuo laetabitur. Animus gaudens aetatem floridam facit: spiritus tristis exsiccat ossa. Munera de sinu impius accipit, ut pervertat semitas judicii. In facie prudentis lucet sapientia: oculi stultorum in finibus terrae. Ira patris, filius stultus: et dolor matris quae genuit eum. Non est bonum damnum in