comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiros u̾ba procacia ĩcaute
ꝓserre. dũ simili metuũt
excictio suctũbe̾ Quidã ita
mentis ac segnis. ut̾pote ex
hebrorini familiai̾bꝰ. cõq̃re¬
uolẽs ecclĩe eiꝰ siluã ualde¬
dicioni mancipare Pro qͣ
causa freꝙ̃t̾ ad illum cõue¬
niens. pene eũ ad iracũdiã
u̾bis procatibꝰ ꝓuocabat
Uñ eciã una dieꝵ p̃fatꝰ
uir adiens eligiũ. coran
eãdem ab eo repete̾ Cui cũ
eligiꝰ modeste lenit̾q rñde̾t̾.
ille ut se se labz hũana iat¬
tancia. ãpliꝰ se extollens
aucdact᷑ obtendebat mlt̾is
eũ u̾bis lacessiens Ilt eligiꝰ
patient᷑̾ ad huc ferẽs. blãdis
eũ u̾bis coherc̾e studebat
dicẽs Amice refrena cupidi¬
tatẽ tuã Cur ñ erubescis
tam ceca mẽte. res alienas
appetẽ ; Si mea a me postu¬
lares. Darem forsitã ꝙ petes
peteres Nũt iu̾ qr ñ meũ.
s eccłie p̃diũ a me repetis.
ñ tibi do oĩno ꝙ pauꝑii est
ncc̃itatibꝰ delegatũ Tũt ille
acriꝰ incitatꝰ. uehemẽt̾ eũ

Expanded text:
viros verba procacia incaute proferre, dum simili metuunt exitio succumbere. Quidam itaque mentis ac segnis ut pote ex Hebroini familiaribus conquerevolens ecclesiae ejus sylvam quamdditioni mancipare; pro qua causa frequenter ad illum conveniens, pene eum ad injuriam verbis procacibus provocabat, unde etiam una dierum praefatus vir adiens Eligium, coram enter eamdem ab eo repetere. Cui cum Eligius modeste leniterque responderet, ille, ut sese habet humana jactantia amplius se extollens, audacter obtendebat, multis eum verbis lacessens: at Eligius patienter adhuc ferens, blandis eum verbis coercere studebat, dicens: Amice, refraena cupiditatem tuam, cur non erubescis tam caeca mente res alienas appetere; si mea a me postulares, darem forsitan quod peteres; nunc vero quia non meum sed ecclesiae praedium a me repetis, non tibi do omnino quod pauperum est necessitatibus delegatum'. Tunc ille acrius incitatus vehementer eum
Abbreviated transcription (Latin):
dit Terre qͦ redditꝰ suffi¬
cient̾ delegauit. et omĩa
q̃ essent moͣstio necessaria.
sollerti cura ꝓuidit Gedet
alia mlt̾a moͣsti̾a. q̃ eiꝰ oꝑe

Expanded text:
dit; terrae quoque reditus sufficienter delegavit et omnia quae essent monasterio necessaria sollerti satis cura providit. Sed et alia multa monasteria, quaeque
Abbreviated transcription (Latin):
limõ grandi latore
ac instãcia. ĩueĩt in t̾rito¬
rio medenatensi uico sacil¬
mio. sciñ martyrem pyato¬
nem Cui similit̾ clauos pro¬
lixos ex corꝑe ablatos. ppli̾s
in argumẽtum monstrauit
Corpq̃ deniqz sĩc martyrem
decuit elegant̾ conposuit. atz
mansoleum urbane de suꝑ
fabricauit Guessionis quo
ciuitate. scõs martyres et
gmanos crispinũ et crispi¬
nianũ. ex quadã cripta ꝓ¬
latos. mrifice cõposuit. ẽoꝵq
memoriã insigni ornamẽto
decorauit Aecnõ et beluato
municipio. btm̃ martyren
lucianũ. collegam. quõdam
sc̃i quĩtini ĩuentũ tnͣstulit¬
cauit atz conposuit Ged et
alias ꝙͣmlt̾as mẽoriis scõꝵ

Expanded text:
do grandi labore atque instantia invenit in territorio Medenantense, vico Sacilinio, sanctum martyrem Piatonem, cui similiter clavos prolixos ex corpore ablatos populis in argumentum monstravit. Corpus denique, sicut martyrem decuit, eleganter composuit; atque mausoleum urbane desuper fabricavit. Suessionis quoque civitate, sanctos martyres et germanos Crispinum et Crispinianum ex quadam crypta prolatos mirifice composuit, eorumque memoriam insigni ornamento decoravit. Necnon et Belvacus municipio, beatum martyrem Lucianum, collegam quondam sancti Quintini inventum sicavit atque composuit: sed et ali
Abbreviated transcription (Latin):
itaz temꝑe. mor bo medul¬
litꝰ ĩgruente. cepͭ isdem
puer. uesano egrotare lã¬
sollicitiꝰ. positi sũt ĩ ãtustia
qͣui De lnc ĩualestente
pͥaulatĩ egͥtu die. cepͭ iam¬

Expanded text:
itaque tempore morbo medullitus ingruente, coepit isdem puer vesano aegrotare lansolliciti, erant positi in angustia gravi; dehinc invalescente paulatim aeg
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt eciã in maxĩs credi
pot̾is Porro hu hͦ fuit
ĩiciũ n ͨ nõ et testĩoniũ in
palacio regis honorãdi ỹ¬
mo c̾dendi eligiũ Ex hoc
nempe ad alciꝰ ꝯsurgens.
fc̃s est aurifex ꝑitissimꝰ.
atz in oĩ fabricãdi arte doc¬
tissimꝰ Inueĩtq grã in
ocłis regis. et corã cũctis
uãte roborabat᷑ in fide. et
a rege ꝓuocatꝰ. trescebat¬

Expanded text:
inquit, 'etiam in maximis credi inquit, 'etiam in maximis credi poteris'. Porro hoc fuit initium necnon et testimonium in palatio regis honorandi immoque credendi Eligium. Ex hoc nempe adauctius consurgens factus est aurifex peritissimus atque in omni fabricandi arte doctissimus, invenitque gratiam in oculis regis et coram cunctis vante, roborabatur in fide, et a rege provocatus, crescebat
Abbreviated transcription (Latin):
diligencia celerit᷑ ꝯsũma ͭ
Deniq ꝙ ad uniꝰ opificii
acceꝑat usũ. ita ex eo duo¬
o cõposuit. ut incredibile
foret. oĩa ex eodẽ ponde̾ fiei
potuisse Pã absqi ullafrau¬
de. ut uniꝰ eciã silique ĩ¬
minucõne. cõmissũ sibi pa
trauit opꝰ Nlõ cet̾oꝵ frau¬
dulẽciã sectãs. ñ mordatis
lime fraginẽ culpãs. ñ
foci edacẽ flãmã iñcusas.
sed oĩa fidelit̾ tõplens. ge¬
minã felicit̾ meruit felix
remunerationẽ Opꝰ g ͦ
ꝑfectũ defert ꝓtinꝰ ad
palaciũ. traditq regi ꝙͣ
donauãt sellã. alt̾a penes
Cep ͭ tũc pͥnceps mirari
simł et afferre tãtam oꝑis
eleganciã. iussitq illico fa¬
bro tribu̾e̾ mercedẽ loboi̾s
dignã Tũc eligiꝰ alt̾a ex
occulto in medio prolata.
aptaui Confestĩ stupefactꝰ
rex. et maiori admiratõẽ
detentꝰ. sciscitabat᷑ opifi¬
cem. si cũcta ex eodẽ penso
pisset. ingeniũ eiꝰ sublimi
fauore attollẽs. ex hoc iam

Expanded text:
diligentia celeriter consummavit. diligentia celeriter consummavit. e quod ad unius opificii acceperat usum, ita ex ea duo conposuit, ut incredibile foret, omnia ex eodem pondere fieri potuisset; nam absque ulla fraude vel unius etiam siliquae inminutione comtravit opus, non caeterorum fraudulentiam sectans, non mordacis limae fragmina culpans, non foci edacem flammam incusans, sed omnia fideliter complens, geminam feliciter meruit felix remunerationem. Opus ergo perfectum defert protinus ad palatium traditque regi quam donaverat sellam, alteram penes Coepit autem princeps mirari simul et efferri tantam operis eligantiam, iussitque ilico fabro tribuere inercedem laboris dignam. Tunc Eligius, alteram sellam in medio prolatam:abtavi'. Confestim stupefactus rex et maiore admiratione detentus, sciscitabatur opificem, si cuncta ex eodem penso pisset, ingenium eius sublime favore attollens: 'Ex hoc iam',
Abbreviated transcription (Latin):
Aterea pꝰ aliquot años
extitit q̃dam causa. diuĩa
credo gubnãte ꝓuidẽcia.
ut relicta prĩa et ꝑntibꝰ frã¬
corũ adiret solũ Ubi paucl
degens diebꝰ. ft̃s est notꝰ cui
ui t thesaurario
honesto et mãsueto Cuiꝰ se
prõcinio cõmittẽs. sb̾ eiꝰ di¬
cione de gebat Otrẽnue em̃
ad om̃e opꝰ se aptabat. et
oñs cũ quibꝰ colloqui potu¬
isset. in suo amore ãnectabat
causa Uolebat enĩ idẽ rex
sellã urbane auro gẽmisq
fabricare G ñ ĩueiẽbat᷑ in
eiꝰ palacio. qui luiꝰmoĩ opꝰ
sĩt mẽte conceꝑat. posset
oꝑe ꝑfic̾e Cum sciret gͦ p̃
fatꝰ̃ regis chesaurariꝰ.
eligii indust̾iã. cepͭ eũ ex
eũ fiei̾ intellexisset. ingressꝰ
ad pͥncipẽ. ĩdicauit ei ĩueĩsse
se artificẽ industriũ. qui
dispositũ sine cũctamiẽ ag¬
te gͣtissima tͣdidit ei copio¬
samn auri ĩpensam. sed et
ip̃e nichilominꝰ tͣdid ͭ eligio
At ille acceptũ opꝰ cũ cele¬
ritate inchoauit. atz cum

Expanded text:
terim post aliquod annos extitit quaedam causa, divina, credo, gubernante providentia, ut, relicta patria et parentis, Francorum adiret solum. Ubi paucis degens diebus factus est notus cuidam regis thesaurario honesto et mansueto, cuius se patrocinio committens, sub eius tuitione degebat. Strenue enim ad omne opus se abtabat et omnis cum quibus vel loqui potuisset in suo amore adnectebat.lebat enim idem rex sellam urbane auro gemmisque fabricare; sed non inveniebatur in eius palatio, qui huiusmodi opus, sicut mente conceperat, posset opeaefatus regis thesaurarius Eligii industriam, coepit eum expeum fieri intellexisset, ingressus ad principem indicavit ei invenisse se artificem industrium, qui dispositum sine cunctamine agnte gratissima tradidit ei copiosam auri impensam, sed et ipse nihilominus tradidit Eligio: at ille acceptum opus cum celeritate inchoavit, atque cum
Abbreviated transcription (Latin):
giliis. in ieuiniis. ĩ castita¬
te in pacĩa młta. at in caĩ¬
tate ñ ficta ꝓPonebat nm̃
sibi adu̾sꝰ pñtes carnis
ardores. suti᷑ supplicii ign¬
es. ac meõria ardoris ge¬
hiẽne ardorẽ excludebat
luxi̾e Orabat iugit̾ ꝓ donis
telestibꝰ. p̃tabat᷑ deũ diebꝰ
ac noctibꝰ Adimebat sibi¬
stem poss ꝓmereri panẽ
Ora quidẽ ieuniis palle¬
bant. corpꝰ aridũ marces¬
cebat. sed mẽs acriꝰ et̾ne
uñ gͣuiora recordabat᷑. ĩde
pacienciꝰ leuiora portabat
nũ intuẽs. futurã dei sen¬
tentiã ac metuẽda eiꝰ iu¬
dicia formidabat. sciens
scͥptum Btõ hõ. qui semꝑ
est pauidꝰ Et illud apli
Cũ tĩõre et tremore. urã

Expanded text:
giliis, in ieiuniis, in castitate, in patientia multa atque in caritate non ficta. Proponebat namque sibi adversus praesentis carnis ardores futuri supplicii ignes ac memoria ardoris gehennae ardorem excludebat luxuriae. Orabat iugiter pro donis caelestibus, praecabatur Deum diebus ac noctibstem posset promereri panem. Ora quidem ejus jejuniis pallebant, corpus aridum marcescebat, sed mens acrius sempeunde graviora recordabatur, inde patientius leviora portabat; num intuens, futuram Dei sententiam ac metuenda judicia formidabat, sciens scriptum: Beatus homo qui semper est pavidus . Et illud Apostoli: Cum timore et tremore vestram
Abbreviated transcription (Latin):
pedes noctibꝰ iacebat. ma¬
nibꝰ pͨtꝰ tundẽs. et genas
latͥmis ierigãs Mod̾atoq
suspirio ocłis ad celũ leuatꝭ.
illũ semꝑ respiciebat. quẽ¬

Expanded text:
pedes noctibus jacebat, manibus pectus tundens, genas lacrymis irrigans, moderatoque suspirio oculis ad coelum levatis, illum semper respiciebat, que
Abbreviated transcription (Latin):
On pꝰ lõgum spaciũ.
cũ iam eligiꝰ uirilẽ
ageret etatẽ. cupiens se uas
dõ exhibe̾ scĩficatũ. ac me¬
tuens ne aliqua suũ delic¬
ta pectꝰ fustarrẽt. oia ab
adolescencia sua corã sac̾¬
dote ꝯfessꝰ est acta Sicq se¬
bi austerã ĩponens pnĩai. ce¬
pit fortit̾ colluctatõi carĩs
spũs feruore resist̾e Im labo

Expanded text:
on post longum spatium cum jam Eligius virilem ageret aetatem, cupiens se vas Deo exhibere sanctificatum, ac metuens ne aliqua suum delicta pectus frustrarent, omnia adolescentiae suae coram sacerdote confessus est acta; sicque sibi austeram imponens poenitentiam, coepit fortiter colluctationi carnis, spiritus fervore resistere, in lab
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ fuit qnͣta mesticia. tãta
fuit et uenia Et qnͣtũ se hũi¬
lit̾ afflixit. tantũ clemẽt̾ sub¬
limia a dño meruit O profũ¬
da benignitas dei. o felix pnĩa.¬
q̃ tan uelocit̾. ad se xp̃i tͣxit
imiẜicordiã Oueq ñ prius
assiduo fletu delictoꝵ flãmas
extĩguẽdo. frequẽtiq ieiuĩo
peccatoꝵ uirq excludendo.
destitit. qmͣ muẜicordiã qm
poscebat a dño ĩpetraret ide

Expanded text:
Cuius quanta fuit mestitia, tanta fuit et venia; et quantum se humiliter adflixit, tantum clementer sublimari a Domino meruit. O profunda benignitas Dei ! Fit  tam velociter ad se Christi traxit misericordiam! quaeque non prius assiduo fletu delictorum flammas exstinguendo, frequentique jejunio peccatorum virus excludendo destitit, quam misericordiam quam poscebat a Domino impetraret. De
Abbreviated transcription (Latin):
mlt̾itudo fideliũ qui ꝑ eĩ
c̾diderãt. eadem die cũ illo
et in circuitu cĩtatis. pro
xp̃i noĩe cesa. et diuersissi¬
mis ac antea ĩ auditis
suppliciis est effecta. ut ꝑisiꝰ

Expanded text:
multitudo fidelium, quae per eum crediderat, eadem die cum illo, et in circuitu civitatis pro Christi nomine caesa et diversissimis ac antea inauditis suppliciis est affecta, ut Parisiis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dictis. mat̾culariis quĩ
ciant. nullꝰq de filiis aut
regibꝰ unꝙͣ nrĩs successoribꝰ.
n ͨ pontifex n ͨ abbas ip̃ius
monasterii. p̃dictas uillas
qͥs añtea eisdẽ frĩbꝰ cõtuli¬
mꝰ. ab eis auferre p̃sumat.
si irã dei et offensã dnĩ dyo¬
nisii ñ optat incurre̾ ¶d̾
re et ipĩs matͥculariis. ex¬
inde rationẽ deducat Imn
Alnnual enĩ uictꝰ inde dõ
donãte ut c̾dimꝰ. sepedictis
ficere. ut semꝑ pro aĩa nr̃a.
et ip̃is et suctessoribꝰ eoꝵ nr̃a
pastis elemosina. pleniꝰ at
deuociꝰ delectet orare Cũq¬
rex loquẽdi finẽ fecisset. filiꝰ
eiꝰ rex ludouitꝰ. ip̃m p̃ceptũ
scdm̃ ussionẽ prĩs. offerente
dadone referendario subscp¬
sit. om̃o qi proceres qͥ in pñti
aderãt ꝓp̾iis eũdẽ subscripcõ¬
nibꝰ firmauerũt iis talit᷑¬
explosis. post paucos dies.

Expanded text:
dictis matriculariis, qui ciant ; nullusque de filiis aut regibus umquam nostris successoribus nec pontifex nec abba ipsius monasterii praedictas villas antea isdem fratribus contulimus, ab eis auferre presumat, si iram Dei et offensam domni Dyonisii non optat incurrere. Qure et ipsis matriculariis exinde rationem deducat. Annualis enim victus inde, Deo donante, ut credimus, sepe dictis ficere, ut semper pro anima nostra et ipsis et successoribus eorum nostra pastis elemosina plenius atque devotius delectet orare loquendi finem fecisset, filius ejus rex Hludowius ipsum praeceptum secundum jussionem patris, offerente Dadone referendario, subscripsit, omnesque proceres qui in praesenti aderant propriis eumdem subscriptionibus firmaverunt. His talite
Abbreviated transcription (Latin):
plenꝰ. et ĩtenio naturali pollens.
cito in hoc desideriũ matris impleuit
Nam in lict̾arũ quidẽ studio. supͣ
etutem et p̃toetaneis suis ꝓficie¬
bat. sed in rebꝰ scłaribꝰ. iam mor¬
tificationẽ future ꝓfectiois uelut
nat᷑aliter inthoabat Erat quippe
simplicissimꝰ ĩ stłaribꝰ. amans ha¬
bitare setũ. publicũ fugitãs. mire
cotritatĩs Parentibꝰ obediens
et subdit. omnibꝰ beĩgnus et
tͣtus. domi simplex et quietꝰ. fo¬
ris rarꝰ et ultba ꝙͣ credi possit ue¬
recũdus : nusquã mlt̾ũ loqui amãs.
deo deuotꝰ. ut purã ei pueritiã suã
ꝯẜuaret Litt̾arũ eciã studio deditꝰ.

Expanded text:
plenus, et ingenio naturali pollens, plenus, et ingenio naturali pollens, cito in hoc matris desiderium implevit. Nam in litterarum quidem studio supra aetatem et prae coaetaneis suis proficiebat; sed in rebus saecularibus jam mortificationem futurae perfectionis velut naturaliter inchoabat. Erat quippe simplicissimus in saecularibus, amans habitare secum, publicum fugitans, mire cogitativus, parentibus obediens et subditus, omnibus benignus et gratus, domi simplex et quietus, foris rarus, et, ultra quam credi possit, verecundus, nusquam multum loqui amans, Deo devotus, ut puram ei pueritiam suam conservaret; litterarum etiam studio dedit
Abbreviated transcription (Latin):
tos morbos turaturꝰ ẽ cũarũ
Quo rñso mulier pia et fidelis.
qi a deo suscepto. leta efficit᷑. et iã
tũt ĩ amorẽ nõdũ nati tota tnͣsfũ¬
ditur: cogitans eũ sacris litteris
erudiẽdum rͣdere. sc̃dm̃ modum
uisionis et int̾p̃tarioĩs. qua ei de illo
tam sublimia ꝓmittebãt᷑ ¶d̾ et
factũ est pr lox enĩ ut felici partu
edidit. nĩ m̃õ obtulit eũ deo. sic̃ de
aliis atr̾e ꝯsueuerat. sed sit̃ legrit᷑
de scã anna matre samuel. que
petitũ a dño et acceptũ filiũ. iii
tabernacło eiꝰ destinauit ꝑpetuo
ẜuiturũ:sit et ipsa eũ in eccli̾a
dei acceptabile obtulit munus
Uñ et ꝙͣ citiꝰ potuit ĩ ecclĩa ca¬
stellionis. q̃ post modũ ipsiꝰ bernar¬
di oꝑa. a scłari qu̾satione m ordi¬
nẽ regłariũ canonicoꝵ ꝓmota
cognoscit᷑. matistris litt̾arũ tra¬
dens erudiendũ. egit qͥcqͥd potuit.
ut in eis ꝓficeret Puer aũt et gr̃a

Expanded text:
ltos morbos curaturus est animarum. » ltos morbos curaturus est animarum. » Quo rquasi a Deo suscepto, laeta efficitur, et jam tunc in amorem nondum nati tota transfunditur, cogitans sacris eum litteris erudiendum tradere secundum modum visionis et interpretationis, qua ei de illo tam sublimia promittebantur: quod et factum est. Mox enim ut felici partu edidit, non modo obtulit eum Deo, sicut de aliis agere consueverat; sed, sicut legitur de sancta Anna matre Samuelis, quae petitum a Domino et acceptum filium in tabernaculo ejus destinavit perpetuo serviturum : sic et ipsa eum in Ecclesia Dei acceptabile obtulit munus. 3. Unde et quam citius potuit, in ecclesia Castellionis quae postmodum ipsius Bernardi opera a saeculari conversatione in Ordinem regularium canonicorum promota cognoscitur, magistris litterarum tradens erudiendum, egit quidquid potuit ut in eis proficeret. Puer autem et gratia
Abbreviated transcription (Latin):
cũ lacte materno materni qͦdãmõ
boni ĩfundẽs eis naturã Cũ aũt
creuissent. ꝙͣ diu sub in anu eius¬
erãt. heremo magis ꝙͣ curie nu¬
tͥebat. ñ paciens delicatiores as¬
suescere cibos. s trrossioribꝰ et tõ¬
munibꝰ pastens. et sic eos p̃parãs
et instituẽs dño inspirãte. quasi
ꝯtinuo ad dei ẜuiciũ tnͣsiittẽdos
Net cũ n ordĩe filiorũ. t̾cium ber¬
nardũ habe̾t ĩ utero. somniũ uidit
p̾sagiũ futuroꝵ. catellũ scil totũ
candidum. indorso subrusum. et
latrãtem. in uto se labe̾ Euꝑ qͦ
t̾rita uehiemẽter. cũ religiosũ quẽdã
uirũ consuliusset ꝯtinuo ille spm̃
ex ĩimicis. trepidãti et auxie rñdit
Ne timeas Optimi tatuli mater
eris. qui domꝰ dei custos futurꝰ.
magnos ꝓea contra umicos fidei
editurꝰ est latratꝰ Erit enĩ egre¬
triꝰ p̃dicator. et tamꝙͣ bonꝰ canis.
trrã lingue medicinał. ĩ młtis mł¬

Expanded text:
cum lacte materno materni quodammodo cum lacte materno materni quodammodo boni infundens eis naturam. Cum autem crevissent aliquandiu sub manu ejus, eremo magis quam curiae nutriebat, non patiens delicatioribus assuescere cibis, sed grossioribus et communibus pascens; et sic eos praeparans et instituens Domino aspirante, quasi continuo ad Dei servitium transmittendos. 2. Haec cum in ordine filiorum tertium Bernardum haberet in utero, somnium vidit praesagium futurorum, catellum scilicet totum candidum, in dorso subrufum, et latrantem, in utero se habere. Super quo territa vehementer, cum religiosum quemdam virum consuluisset, continuo ille spiriex inimicis , trepidanti et anxiae respondit: « Ne timeas; optimi catuli mater eris, qui domus Dei custos futurus, magnos pro ea contra inimicos fidei editurus est latratus. Erit enim egregius praedicator, et tanquam bonus canis, gratia linguae medicinalis in multis mu
Abbreviated transcription (Latin):
Ernardus burgũdie
ꝑtibus. fontanis oppido
prĩs sui oriũdus fuit.
Parentibꝰ claris sc̃dm̃
scłi ditrntatẽ: sed dignioribꝰ ac
pietatẽ Pat̾ eiꝰ thestelinꝰ.uir ã¬
tique et legittime milicie fuit.
cultor dei. iusticie tenax Euãge¬
licã nã sc̃dm̃ instituta p̃cursoris
dm̃ miliciã agens. neminẽ con¬
cuciẽbat. nemuni faciebat calup¬
tẽꝑalibꝰ Dñis suis. ut eciã dño
deo suo ñ neglige̾t redde ꝙ debebat¬
frlater eiꝰ aalaidis ex castro cui
nomẽ mons barrus. et ipsa ĩ or¬
dine suo apostolicã regulã tenens.
insistens. filios enitͥens in omni
disciplina Septẽ quippe liberos tre¬
nuit. iĩ tam uiro suo ꝙͣ deo. sex
mares. feminã unã. mares om̃s
monachos futuros. feminã scĩmo¬
nialẽ Deo nãq ut dictũ est nõ
scło trenerãs. singulos mox ut
partu ediderat. ipsa manibꝰ pro¬
priis dño offerebat Propt̾ ꝙ etiã
alienis uberibꝰ nutendos cõmitt̾e
illustris femina refugiebat. qiͣ

Expanded text:
ernardus Burgundiae partibus, Fontanis oppido patris sui oriundus fuit, parentibus claris secundum saeculi dignitatem, sed dignioribus ac pietatem. Pater ejus Tescelinus, vir antiquae et legitimae militiae fuit, cultor Dei, justitiae tenax. Evangelicam namque, secundum instituta Praecursoris Domini, militiam agens, neminem concutiebat, nemini faciebat calumtemporalibus dominis suis, ut etiam Domino Deo suo non negligeret reddere quod debebat. Mater ejus Alaidis ex castro cui 1236 nomen Mons-Barrus, et ipsa in ordine suo apostolicam regulam tenens,  misericordiae insistens, filios enutriens in omni disciplina. Septem quippe liberos genuit, non tam viro suo quam Deo; sex mares, feminam unam; mares omnes monachos futuros, feminam sanctimonialem. Deo namque, ut dictum est, non saeculo generans, singulos mox ut partu ediderat, ipsa manibus propriis Domino offerebat. Propter quod etiam alienis uberibus nutriendos committere illustris femina refugiebat, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Irandi rebꝰ. adhuc
mirãde succedũt Que¬
dam̃ nã feĩa muta et ceca.
ad sopulchꝵ stĩ eligii fuit
quonda oblata ¶me cũ diu
ibidẽ orbata lũĩe. et sñ loq̃¬
la de celo expͤtaret medelã.
sopore tandẽ dep̃ssa somꝑno
sua cõcessit mẽbra Et ecce
repente dñ qͥ esce̾t. uisũ est
ei astitisse scm̃ eligiũ. atq
oclõs eiꝰdẽ multendo teti¬
gisse Cutellũ eciã uł forfi-¬
tem ĩ specie medici manu
grestãs. cõpedes lĩgue eiꝰ
lenit̾ abscidisse Q u hͦ ꝯti¬
nuo exꝑgeftã. ocłis iam

Expanded text:
irandis rebus plus adhuc miranda succedunt. Quaedam namque femina muta et caeca ad sepulchrum sancti Eligii fuit quondam oblata. Quae cum diu ibidem orbata et sine loquela de caelo expectaret medelam, sopore tandem depraessa, somno sua concessit membra. Et ecce! repente, dum quiesceret, visum est ei adstitisse sanctum Eligium atque oculos eiusdem mulcendo tetigisset, cultellum etiam vel forficem in specie medici manu gestans, conpedes linguae eius leniter abscidisse. Et ex hoc continuo expergefacta, oculis iam
Abbreviated transcription (Latin):
abbãtisse eͫ seꝑti¬
Ater cet̾a uo̾ nez ulud
puto silendũ. ꝙ temꝑe
ꝑisiacã. et nõnulle iã uir¬
ubi aurea noĩe perat abba¬
tissa ad dnm̃ p̃cessissent.
apparuit qͣdam die bts̃ eligiꝰ
cuidã adolestenti in basilica
puellaꝵ. ueste candida amit¬
Cuq̃i ille qui aderat numo
panore ꝑt̾itꝰ. latibulum
q̃ret. blande eũ lenit᷑q cõ¬
pellans .uir btõ p̃cepͭ. ut
iens cito dice̾t mrĩ uirii ͫ
tis ꝓparet uirgĩbꝰ Currẽs
ãt is qui audieat. et ciciꝰ
aureã p̃ueĩẽns. surge ĩqͥt
uelocit᷑. qr doꝰ eligiꝰ ĩ ecclia
te uocat Od̾ tũ illa audiss.
gaudio magno repleta. sñ
e̾a̾t Eccłia uo̾ ad firmitatꝭ
scũs. nebula qͣdã repleta
mõstrabat᷑. in tantũ ut cã¬
delabra qͦ et uela. subita
roris ĩundãcia distillare
in se reu̾sa. ĩtellexit se ex
uocans om̃s sorores. cepͭ
ualedic̾e singłis. seq̃strans
ex eis nõnullas q̃ eam cõ¬
mittarẽt᷑ int̾ cet̾u̾s Deñ

Expanded text:
His dictis, cum coepisset muliHis dictis, cum coepisset muliter cetera vero neque illud puto silendum, quod temParisiacam et nonnullae iam virubi Aurea nomine praeerat abbatissa, ad Dominum praecessissent, apparuit quadam die beatus Eligius cuidam adulescenti in basilica puellarum, veste candida amicCumque is qui aderat nimio pavore perterritus latibulum quaereret, blande eum leniterque conpellans vir beatus, praecoepit, ut iens cito diceret matri virginum, tis properaret virginibus. Currens autem is qui audierat et citius Auream praeveniens: 'Surge', inquit, Velociter, quia domnus Eligius in ecclesiam te vocat'. Quod cum illa audisset, gaudio magno repleta, sineerat. Ecclesia vero ad firmitatis sus, nebula quadam repleta monstrabatur, in tantum ut candelabra quoque et vela subita roris inundantia distillare in sese reversa, intellexit se ex vocans omnes sorores, coepit valedicere singulis, sequestrans ex eis nonnullas, quae eam comitarent inter ceteras. Deinde,
Abbreviated transcription (Latin):
alia puella similit̾ muta.
Tem alia puella. etate
tenera et muta. delata
est illit a mute matre
ꝓpa ¶mͣ ecclie cͣstes. añ
tes. corde tm̃mo postula̾e
docuerũt p̃sidiũ ꝯfessoi̾s
Cuq̃i diu ibidẽ excuba̾e̾t
muita. mat̾ nimiũ anpia.
ita alloqͥt᷑ in aurẽ filie
niat. ego interini sollicita
ad domũ nr̃a regrediar
Miis dictis cũ cepisset muili¬
er ostio ꝓpĩare. bid ͭ subito
ꝑ cecĩdillũ ad se deflu̾e Et
nimiũ ex hoc ꝯsternata. cõ¬
festĩ disruptio lũue uĩcłis.
emisit uotẽ et ait Ecre tu
mr̃ uadis. et me hic solani
relinquis: Quo u̾lo mũ eiꝰ
audito. uelotit̾ ad eã rediẽs.
antdꝰ auidiꝰ adhuc cõpel
lans filiã. ut pote q̃ nimiũ
desida̾r. et ẜmoẽi ab ea ꝑciꝑe.
at ab solutũ ab ea accepit
rñsũ Ꝙt uadentes ꝓuellam
Tuꝑ q ͦ om̃s qͥ aderãt mira
tisũt obtantã indelic ue
locitatẽ sanitatis istiꝰ Et
ꝯfessoĩs eligii ¶ De clade
ꝑisiꝰ. et pocacõne auree

Expanded text:
alia puella similiter muta ab em alia puella aetate tenera et muta, delata est illic a matre propria; quam ecclesiae custodes ante tes, corde tantummodo postulare docuerunt praesidium confessoris. Cumque diu ibidem excubaret muta, mater nimium anxia ita alloquitur in aurem filiae: niat; ego interim sollicita ad domum nostram regrediar. His dictis, cum coepisset mulier ostio proximare, videt subito cecindillum ad se deflueret, et nimium ex hoc consternata, confestim disruptis linguae vinculis emisit vocem, et ait: Ecce tu mater vadis, et me hic solam relinquis. Quo verbo mater ejus audito, velociter ad eam redielia puella similiter muta ab tem alia puella aetate tenera et muta, delata est illic a matre propria; tes, corde tantummodo postulare docuerunt praesidium confessoris. Cumque diu ibidem excubaret muta, mater nimium anxia ita alloquitur in aurem filiae: niat; ego interim sollicita ad domum nostram regrediar.
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe uastabat mor¬
bd̃ aterrime. nõnullas cĩta
ĩgruente morto mortis pa¬
teret᷑ ꝑicłm. si p̃dictã attĩ¬
tre̾ potuisset medicĩa. inox
om̃i malo depulso. sanꝰ red¬
deret᷑ a morto Qãt aut̃ ea
tempestate comes qͥdã. p̃di
nimiũ metuẽs uastantẽ t̾¬
cũqͣq pestẽ. nc nõ et audiẽs
miracłm rei geste. totũ se
ex corde ĩtimo. ad scĩ eligii
contulit p̃sidiũ ieniq mł¬
ta ex fide postulat sun ex
p̃fato dari liquore. spondẽs
iͥtaz deuouens. ut si isdem ã-¬
tistes apͭ dnm obtine̾t. ꝙ
eiꝰ p̃dia disc̾rẽs morbꝰ nõ
penetͣret. decimã reꝵ suaꝵ
ex die pñti . uillãq ꝙͣ hẽbat¬
maiorẽ eiꝰ ecclĩe delegaret
Adiẽs itr̃ p̃dia sua omĩs eoꝵ
hĩtatores tũ uoto et deuotõe.
fecit ex illo salutaĩ liquore
est. ut cũ uudiq ꝓuĩtiam
morba uallaret. mullꝰ eoꝵ
qͥ ad eũ ꝑtinebãt. pestis ĩ cõ¬

Expanded text:
tempore vastabat morbus acerrime nonnullas civitatingruente morbo mortis pateretur periculum, si praedictam adtingere potuisset medicinam, mox omni malo depulso, sanus redderetur a morbo. Erat autem ea tempestate comis quidam urbinimium metuens vastantem circumquaque pestem necnon et audiens miraculum rei gestae, totum se ex corde intimo ad sancti Eligii contulit praesidium. Denique multa ex fide postulat sibi ex praefato dari liquore, spondens atque devovens, ut si isdem antistis apud Dominum obtineret, quod eius praedia discurrens morbus non penetraret, decimam rerum suarum ex die pmajorem ejus ecclesiae delegaret. Adiens igitur praedia sua, omnes eorum habitatores cum voto et devotione fecit ex illo salutari liquore est, ut cum undique provinciam morbus vallaret, nullus eorum qui ad eum pertineba
Abbreviated transcription (Latin):
decimã ex oĩbꝰ ꝑtem segͥtra¬
uit. at eccli̾e scĩ eligni cum
uoto ut sponderat gͣtulatioĩs
contulit Porro tanta fuit
copia decime. ut decima ac¬
tolaꝵq pars centũ aĩe ad
ꝑtem btĩ eligii sorte deueĩ¬
rent. ĩ suꝑ ad hut et petora

Expanded text:
decimam ex omnibus partem segregavit, atque ecclesiae sancti Eligii cum voto ut spoponderat gratulationis contulit: porro tanta fuit copia decimae, ut decima accolarum pars centum animae ad partem beati Eligii sorte devenirent; insuper adhuc et pecora
Abbreviated transcription (Latin):
ire ¶Cũ aũt ꝑ totũ ab eadẽ
ꝓuicia reditũ uiri scĩ magis
magisq signa crebresterent et
multiplicarẽt in dies. nĩ p̃tereũ¬
dũ qͥd nam ip̃e mt̾ hec animi ge¬
reret. qui a xp̃o hũilitatẽ cordis
et mansuetudinẽ didicisset Dis
quibusdã fr̃ĩbꝰ aiebat Plimũ
miror quidnã sibi miracła liec
uelint. aut quid uisit sit deo talia
actitare ꝑ talem Nil nͥ uideor in
sacris patrinis. suꝑ hor genere
lerrisse signoꝵ diquidẽ facta sut
aliqñ signa. ꝑ stõs hoĩes et ꝑfet¬

Expanded text:
 Cum autem per totum ab eadem provincia reditum Viri sancti magis magisque signa crebrescerent, et multiplicarentur in dies, non praetereundum quidnam ipse inter haec animi gereret, qui a Christo humilitatem cordis et mansuetudinem didicisset. Dispquibusdam fratribus aiebat: « Plurimum miror quidnam sibi haec miracula velint, aut quid visum sit Deo talia actitare per talem. Nil mihi videor in sacris paginis super 1125 hoc genere legisse signorum. Siquidem facta sunt aliquando signa per sanctos homines et pe
Abbreviated transcription (Latin):
cedenti insistere. crede̾ resistenti
Dicebat ubi resonat utrimq
mõdestia. dulce ẽẽ colloquiũ. ubi
uł ex parte alt̾a utile. ubi ex
neutra ꝑniciosũ Ubi em̃ hinc
inde duricia sonat. Uirgt̃ est iii¬
ñ correctio. nec disciplina sed
rixa. ut deceat magis int̾im
dissimulare p̃latũ. et cõmotione
sanata utiliꝰ castigare subiectos
L oquẽs eciã int̾dũ ip̃e de intre¬
pacionibꝰ minꝰ utilit̾ ꝓlatis.
nunꝰ ue pacient̾ acceptis assere¬
bat hora uesꝑtina nullatenus
utendũ obiurgationibꝰ uł ĩsi¬
stendũ. ne fr̃ turbatꝰ noctem
duc̾et. in somnẽ. et sollẽpnibꝰ
uitpiliis minꝰ se dent deuotũ
canticoꝵ qͣdratresimo sc̃du. inter
cet᷑a dicit Etinã neminẽ ob¬
iurgare necesse sit. lioc enĩ meliꝰ
Ez qm̃i in multis offendimus
om̃s. mͥ tac̾e ñ licet cui ex of¬
ficio incũbit pectãtes arguere.
marris aũt urgret caritas ¶d̾
si arguero. et fecero ꝙ meũ est.

Expanded text:
cedenti insistere, cedere resistenti. cedenti insistere, cedere resistenti. Dicebat, ubi resonat utrique modestia, dulce esse colloquium; ubi vel ex parte altera, utile; ubi ex neutra, perniciosum. Ubi enim hinc inde duritia sonat, jurgium est, non correctio; nec disciplina, sed rixa: ut deceat magis interim dissimulare praelatum, et commotione sanata utilius castigare subjectos. Loquens etiam interdum ipse de increpationibus minus utiliter prolatis, minusve patienter acceptis, asserebat hora vespertina nullatenus utendum objurgationibus vel insistendum, ne frater turbatus noctem duceret insomnem, et solemnibus vigiliiscanticorum quadragesimo secundo, inter caetera dicens: « Utinam neminem objurgare necesse sit! hoc enim melius. Sed quoniam in multis offendimus omnes; mihi tacere non licet, cui ex officio incumbit peccantes arguere, magis autem urget charitas. Quod si arguero et fecero quod meum est,
Abbreviated transcription (Latin):
faciẽs homo uelut iñsanꝰ ĩ eũ.
ꝑcussit maxillã eiꝰ. idq tanm
grauit᷑. ut succede̾t statim ru¬
bor ittui: tumor rubori Iam qͥ
aderant. in sacͥlegũ ĩuolabant.
s p̃uenit eos ẜ̃uꝰ dñi. clamãs
et adiurans ꝑ nomẽ .xͥ. nullate¬
curã eiꝰ hale̾. ne ab aliquo ei uł
in aliquo noc̾e̾t᷑ Qd̾ tam districte
p̾cepit. ut ille timẽs et tremens
absq om̃i ĩiuria eductꝰ sit et
deductꝰ flimirũ doctus erat uĩ¬
tere nn bono malũ. sic et ad qͦsdã
scͥbens int̾ cet̾a cit Adherelo uob¬
et si nolitis. adhebo. et si nolmi
ppẽ Inuitis p̃stabo. ĩ gratis adiciã
Sonorabo et contẽpnes me
trermano amplectebat᷑ affectu. ut
eoꝵ scandalo sic̃ ip̃e fateri fsolebat.
octasionẽ scandali p̃buisse Cet̾m
obiurtationẽ eiꝰ ñ minꝰ facile
aliqñ conpescebat trͣius et turbu¬
lenta responsio qm huulis et mo¬
desta. ut ab aliquibꝰ ꝑide dic̾e̾t᷑.

Expanded text:
faciens homo velut insanus in eum, faciens homo velut insanus in eum, percussit maxillam ejus, idque tam graviter, ut succederet statim rubor ictui, tumor rubori. Jam qui aderant in sacrilegium inuolabant, sed preuenit eos uir dei clamans et adiurans ut nullatecuram ejus habere, ne ab aliquo ei vel in aliquo noceretur. Quod tam districte praecepit, ut ille timens et tremens absque omni injuria eductus sit et deductus. Nimirum doctus erat vincere in bono malum. Sic et ad quosdam scribens, inter caetera ait: « Adhaerebo etsi nolitis: adhaerebo etsi nolim ipse. Invitis praestabo, ingratis adjiciam, honorabo et contemnentes mgermano amplectebatur affectu, ut eorum scandalo, sicut ipse fateri solebat, occasionem scandali praebuisse. objurgationem ejus non minus facile aliquando compescebat gravis et turbulenta responsio, quam humilis et modesta, ut ab aliquibus perinde diceretur
Abbreviated transcription (Latin):
bñdictꝰ deꝰ. qui nob̾ peꝑtit ab
on̾e Gratulari eciã consueuerat.
decen circit̾ monast̾ia. uł edifĩ¬
candis monast̾iis loca contrrua
numerãs ĩiuste sibi ablata. dũ
ꝯtend̾e̾ nollet. et magis eũ uĩci.
quiͣ alios uĩcere delectaret de
mẽs aliqñ clarãuallẽ cleritꝰ
quidã habitu canonitꝰ regła¬
ris. importune satis ĩstabat. ut
⁊ monachũ recipet᷑ Guadente
prẽ scõ. ut ad suã reu̾teret᷑
ectlia. nec acquiescente eũ repere.
Ut quid trͦ ait ille in libris tuis tã¬
toꝑe ꝑfectionẽ cõmẽdasti. si eam
disideranti opẽ denuis exhibere :
Et iracũdie spũ uehemẽciꝰ ĩ stiga¬
tus. sic̃ post modũ eindent̾ appa¬
ruit. iam inqͥt si illos tenerem
discerperẽ libros Cui uir dñi.
puto ait in nullo eoꝵ legisti. ñ
posse te n tuo claustro ẽẽ ꝑfectũ
Aorũ correctionẽ. ñ locorũ mu¬
tacionẽ. si bñ memini in libris
om̃ibꝰ cõmẽdaui Tũ uͦ im̃petũ

Expanded text:
Benedictus Deus qui nobis pepercit ab onere. » Gratulari etiam consueverat decem circiter monasteria, vel aedificandis monasteriis loca congrua numerans injuste sibi ablata, dum contendere nollet, et magis eum vinci, quam alios vincere delectaret. 67. Veniens aliquando Claram-Vallem clericus quidam habitu canonicus regularis, importune satis instabat ut in monachum reciperetur. Suadente Patre sancto ut ad suam reverteretur ecclesiam, nec Utquid ergo, ait ille, in libris tuis tantopere perfectionem commendasti, si eam desideranti opem renuis exhibere? » Et iracundiae spiritu vehementius instigatus, sicut postmodum evidenter apparuit: « Jam, inquit, si illos tenerem, discerperem libros. » Cui Vir Domini: « Puto, ait, in nullo eorum legisti, non posse te in tuo claustro esse perfectum. Morum correctionem, non locorum mutationem, si bene memini, in libris omnibus commendavi. » Tum vero impetum
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ qui in huiꝰ moĩ laborabãt.
se maxie ꝓfitebat᷑ abħem. calamũ
quassatũ ñ conterẽs. et linũ fu
et scrutator extitit. pͥmũ opꝰ illiꝰ
de tͣdibꝰ hm̃litatis inspiciat Inde
si querit᷑ pie mentis religiosa
denotio. tnͣseundũ adomelias ni
laudibꝰ uirginis matris. et ad
illũ quẽ de dilurendo deo edidit
librũ Si feruens contra suoꝵ ul
alioꝵ uicia zelus. legat᷑ is quen
apolotretitũ uocat Ei uitril ĩ zelo
cordis. et c̾cũspecta discrecio. de
p̃cepto et dispensacione disserẽs
audiat᷑ Quã nͦ fideł cuiuslibet
pie cõuersacioĩs cõmẽdator fui̾t
et adiutor. ephortatoriꝰ ad mili
tes templi ẜmo declarat Quã
ñ ĩgratꝰ trẽ dei. ex his liquet.
pani eugeniũ de considatione sc̃p¬
sit. diligens consid̾ator agnoscet
Quã deuotissimꝰ p̃dicator alie¬
lachie uitã ꝓsecutꝰ ostendit flã

Expanded text:
eorum qui in hujusmodi laborabant, eorum qui in hujusmodi laborabant, se maxime profitebatur abbatem, calamum quassatum non conterens, et let scrutator exstiterit, primum opus illius de Gradibus humilitatis inspiciat. Inde si quaeritur piae mentis religiosa devotio, transeundum ad Homilias in Laudibus Virginis matris, et ad illum quem de Diligendo Deo edidit librum. Si fervens contra suorum vel afiorum vitia zelus; legatur is, quem Apologeticum vocat. Si vigil in zelo cordis, et circumspecta discretio, de Praecepto et dispensatione disserens audiatur. Quam vero fidelis cujuslibet piae conversationis commendator fuerit et adjutortes Templi Sermo declarat. Quam non ingratus gratiae Dei, ex his liquet qpam Eugenium de Consideratione scripsit, diligens considerator agnoscet. Quam devotissimus praedicator alielachiae vitam prosecutus ostendit. Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
det ñ uidebat. magnũ sibi e re¬
gione solatiũ fore ꝑhibens. qͦtiens
ĩueniret. uñ satiffac̾e posset. uel
octasione turbato Al deo neminẽ
spreuit. nulliꝰ hoĩs scandaluni
parmpendit Nam et qͦciens opor¬
te̾t noxios aliquoꝵ uł rep̃hende̾
actꝰ. uł impedire conatꝰ. tã con¬
sid̾ate fiebat. ut ip̃i qͦ qui lesi
Uiderͤnt  habũ dãt᷑ haberẽt. unde
sibi pro eo satisfacerẽt ĩ cotitatõibꝰ
sius E x ip̃is aũt ñ nulli. et de
quibꝰ min ꝰ id uidebat᷑ posse sꝑari.
ampliori deuocione eiꝰ pꝰmodũ
Uł obsequiis deseruierũt. uł etiã
ad here̾ uestigiis Erga om̃ qͦ
ampliꝰ afficiebat᷑. et sũmũ ei de¬
sideriũ sũmũ gaudiũ eat aiãꝵ
fructꝰ. et cõu̾sio pectatoꝵ. et corpo¬
reas tñ necessitates piissimo mise¬
rabat ᷑ affectu Nõ solũ corporũ s
et it̃ moꝵ ĩ fu. mitates. ĩ caĩtate
patientissime sub portabat Nã

Expanded text:
deret non videbat; magnum sibi e rederet non videbat; magnum sibi e regione solatium fore perhibens, quoties inveniret unde satisfacere posset, vel occasione turbato. Adeo neminem sprevit, nullius hominis scandalum parvi pendit. Nam et quoties oporteret noxios aliquorum vel reprehendere actus, vel impedire conatus, tam considerate fiebat, ut ipsi quoque, qui laesi viderentur, abundanter haberent, unde sibi pro eo satisfacerent in cogitationibus suis. Ex ipsis autem nonnulli, et de quibus minus id videbatur posse sperari, ampliori devotione ejus postmodum vel obsequiis deservierunt, vel etiam adhaesere vestigiis. Erga omnium summum ei desiderium, summum gaudium erat, animarum fructus et conversio peccatorum. Et corporeas tamen necessitates piissimo miserabatur affectu. Non solum corporum, sed etiam morum infirmitates in charitate patientissime supportabat. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
pi Et infra Dicas forsitã mͥ. ꝙ
tonũ meũ ad me reu̾tat᷑. et quia
lib̾aui aĩa meã. et mũdꝰ sũ a-
santriũe hoĩs cui ãnũtiaui et lo¬
cutꝰ sũ. ut au̾teret᷑ a uia sua mala
et uiueret Et si ĩnumera talia
addas. me tñ mĩme ista cõsolabũt᷑.
mortẽ filii ĩ tuentẽ Quasi uero
meã illa rep̃hensione libationẽ
q̃sierim. et ñ matris illiꝰ Que
em̃ mater. et si omẽ qmͣ potuit
curã et diligenciã egrotãti filio
adhibuisse sesciat. sidemũ se fru-¬
stratã uidi̾t. et om̃s labores suos
ẽẽ penitꝰ ĩ efficates. illo nichilomĩs
moriente. ꝓpte̾a unꝙͣ afletibꝰ tẽ¬
et patis. ut si forte imꝓbꝰ quisq
petitor duriꝰ extorsisset a negãte
responsuĩ. haut facile deinceps cũ
eadem repulsa dimitte̾tͥ ĩanis.
impossibile eãt Plus em̃ piissi¬
mũ pectꝰ tͣtuitũ affligebat alt̾iꝰ
solabat᷑ Si quidẽ dolebat et minꝰ
sꝑabat posse sanari. ꝙ unde ꝓce¬

Expanded text:
pi. » Et infra: « Dicas forsitan mihi, quod bonum meum ad me revertatur, et quia liberavi animam meam, et mundus sum a sanguine hominis, cui annuntiavi et locutus sum, ut averteretur a via sua mala, et viveret. Etsi innumera talia addas, me tamen minime ista consolabuntur, mortem filii intuentem. Quasi vero meam illa reprehensione liberationem quaesierim, et non magis illius. Quae enim mater, etsi omnem, quam potuit curam et diligentiam aegrotanti filio adhibuisse se sciat, si demum se frustratam viderit, et omnes labores suos esse penitus efficaces, illo nihilominus moriente, propterea unquam a fletibus temet pacis, ut si forte improbus quisque petitor durius extorsisset a negante responsum, haud facile deinceps cum eadem repulsa dimitteretur inanisimpossibile erat. Plus ejus piissimum pectus gratuitum affligebat alterius solabatur. Siquidem dolebat, et minus sperabat posse sanari, quod unde proce
Abbreviated transcription (Latin):
eleuata manu. et signo crutis e¬
dito. in dei noiẽ bñdicẽs. in hoc
inquit scietis uera esse q̃ a nob.
falsa que ab hereticis suadentur.
si infirmi urĩ trustatis panibꝰ iste
adepti fuerĩt sospitatẽ Tmiens
aũt uenerabił ep̃s carto carnotẽ¬
siũ magniꝰ ille gaufrigꝰ siqͥdẽ
p̃sens erat. et ꝓximꝰ uiro dei.
si bona inqͥt fide sũpserĩt. sanabũt᷑
Cui pat̾ sc̃s de dnĩ uirtute nl
hesitans. ñ hoc ego dixim ait .s¬

Expanded text:
elevata manu et signo crucis eelevata manu et signo crucis edito in Dei nomine benedicens: « In hoc, inquit, scietis vera esse quae a nobis, falsa quae ab haereticis suadentur, si infirmi vestri gustatis panibus istis adepti fuerint sospitatem. » Timens autem venerabilis episcopus Carnotensium, magnus ille Gaufridus; siquidem praesens erat, et proximus Viro Dei: « Si bona, inquit, fide sumpserint, sanabuntur. » Cui Pater sanctus de Domini virtute nil haesitans: « Non hoc ego dixeri
Abbreviated transcription (Latin):
bꝰ aduentantiũ. bñditoem ex¬
petenciũ flagitanciũ opem PPre¬
dicauit tamẽ in cĩtate tholosa
ꝑ aliquot dies. et in cet̾is lotis
pliꝰ et tͣruiꝰ in fecisset. multos
in fide simplices instruens.
nutantes roborans. eruantes
reuocans. subu̾sos reꝑans. sub¬
u̾sores et obstinatos anctoitate
sua p̃mens et oppͥmens. ut ñ
resiste̾. s nec asist̾e quidẽ et ap¬
parere p̃sumerẽt Ett Ceterum
et si tũt fugit a facie eiꝰ henri¬
cus ille et latuit. ita tamẽ per
gram̃ dei impedite sũt uie eiꝰ.
et semite c̾tũspete. ut pꝰ ea uiy
alicubi tutus. tandẽ captus et
cathenatꝰ. tholosano epõ tra¬
deret  Iln quo itin̾e płimis sitꝭ¬
nis in sruo suo abbate glificat ꝯ
ẽ deus. alierũ corda ab erroribꝰ
impiis reuocans. alioꝵ torꝑa
a lanuoribꝰ uariis sanans¬
st locus in regione eadõ.
sarlatũ nomẽ est illi. ubi
ẜmone cõpleto plimos ad bñdi¬
cendũ panes sit ubiq fiebat
dei famulo offerebãt Quos ille

Expanded text:
 adventantium, benedictionem expetentium, flagitantium opem. Praedicavit tamen in civitate Tolosa per aliquot dies, et in caeteris locis, plius, et gravius infecisset; multos in fide simplices instruens, nutantes roborans, errantes revocans, subversos reparans, subversores et obstinatos auctoritate sua premens et opprimens, ut non dico resistere, sed ne assistere quidem et apparere presumerent. Caeterum etsi tunc fugit a facie ejus haereticus ille, et latuit; ita tamen per gratiam Dei impeditae sunt viae ejus et semitae circumseptae, ut postea vix alicubi tutus, tandem captus et catenatus Tolosano episcopo traderetur. 73. In quo itinere plurimis signis in servo suo Abbate glorificatus est Deus, aliorum corda ab erroribus impiis revocans, aliorum corpora a languoribus variis sanansst locus in regione eadem, Sarlatum nomen est illi, ubi 1268 sermone completo plurimos ad benedicendum panes, sicut ubique fiebat, Dei Famulo offerebant. Quos ille
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sentencias differẽtẽ
ignorancia cognoscat᷑ deꝰ. et qũo
uisꝰ sit ab hiis qui eũ uidisse le¬
gũtur Ii sc̃d̾a. ꝙ benignifico
et deifico mune aliquomo uide¬
ꝙ ñ solũ diuĩtatis sed et hũanita¬
tis xpĩ misteriũ. et dictũ archa¬
nũ maneat. et ĩtellit᷑m ignotũ
oĩa. hoĩbꝰ est substãcialit᷑ cõstitu¬

Expanded text:
as disserentem, ignorantia cognoscatur Deus, et quomodo visus sit ab his, qui eum vidisse leguntur: et quod benignifico et deifico munere aliquo modnon solum divinitatis, sed et humanitatis Christi ministerium, et dictu arcanum maneat, et intellectu ignotum; omnia, hominibus est substa
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ libri est pͥma ista capitu¬
latio i Que est eccłiastici pͥn¬
cipatꝰ pͣdicio. et que est eiꝰspe¬
culatio N De hiis q̃ nibap¬
tismatis illuminatiõe perficiũt᷑¬
III De liis q̃ in tollatione eu-¬
krtistie ꝑficiũt᷑ ini dDe hiis q̃
in crifmate ꝑficiũt᷑. et in ip̃o
cõsecrãtur y De sacerdotali

Expanded text:
capitulatio, quae est ecclesiastici principatus traditio, et quae est ejus speculatio. De his, quae in baptismatis illuminatione perficiuntur. De his, quae in collatione eucharistiae perficiuntur. De his quae in chrismate perficiuntur, et in ipso consecrantur. De sacerdotal
Abbreviated transcription (Latin):
gismos. dĩa sensibilia et ĩtelli¬
gecta tribilia et q̃ in terrasũt.
et q̃ ini celo sensu tnͣscendens.
at pro ut mortali possibile est
at licitũ. usq ad ip̃iꝰ diuĩta¬
tis sacrariũ penetrans Qua

Expanded text:
ia sensibilia et intelligibilia, et quae in terra sunt, et quae in coelo, sensu transcendens, ac prout mortali possibile est atque licitum, usque ad ipsius divinitatis sacrarium penetrans. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
nos scĩficatione replet . ii ip̃o
ꝑfectos atz ex dõ natos circũsta¬
re. et multilauda illa ymnole¬
gria. ꝙͣ ꝓpħa seraphĩ se audisse
clamare describit. eũdem dũm
laudare. obsequẽtibꝰ eciã cet̾i̾s
ãtrelorũ choris. et sensualiter
alleluya cõtinẽtibꝰ. liquido

Expanded text:
nonoperfectos, atque ex Deo natos, circumstare, et multilauda illa ymnologia, quam propheta Seraphim se audisse clamare describit, eundem Dominlaudare, obsequentibus etiam ceteris angelorum choris, et sensualiter Alleluia concinentibus, liquido
Abbreviated transcription (Latin):
od eũdẽ eciã thimotheũ¬
alterũ scͥpsit librũ. De et¬
cłiastico sacro pͥncipatu
Distincte ꝑ capitula q̃ ĩfra secũt᷑.
elegantissiẽ misticũ sacram̃tũ
prius ponẽs. et sic singulas sĩ¬
gulis capłis misticoꝵ sacͣm̃torũ
theorias subiũgẽs In quibꝰ oñdit
cũcta q̃ in eccłiasticis et sacͣrissi¬
mis misteriorũ consecrationibꝰ
fuĩt angelico mĩsterio scdm̃ cõ¬
uenienciã uniustuiꝰq ordinis.
una cũ mĩstris altaris. et p̃cipue
ierarchia hoc est sacerdote. qui
unꝰ de ãgelis sedin fas efficitur
celitꝰ oꝑari. maxĩe in misterio
scĩ sacrificii dm̃ce passioĩs. scĩssi¬
mi pͥncipatꝰ milicie celestis cũ
cõsortibꝰ suis in ꝓpͥo ordĩẽ. et
laudis officio semꝑ assistũt Et
in cõsecracione sacratissimi cris¬
matis. q̃ uniformis et uniordo
est symbolis sanctissiẽ eulrari¬
stie In qͣ uidelic crismatis ini¬
tiatione. ordĩe serapliii beni¬
scificat se ip̃m ꝓ nob̾. et om̃i

Expanded text:
d eumdem etiam Timotheualterum scripsit librum de ecclesiastico sacro principatu, distinctum per capitula, quae infra sequuntur, elegantissime mysticum sacramentum prius ponens, et sic singulas singulis capitulis mysticorum sacramentorum theorias subjungens. In quibus ostendit cuncta quae in ecclesiasticis et sacratissimis mysteriorum consecrationibus fiunt, angelico ministerio secundum convenientiam uniuscujusque ordinis, una cum ministris sancti altaris, et praecipue hierarcha, id est sacerdote, qui unus de angelis secundum fas efficitur coelitus operari: maxime in ministerio sacri sacrificii Dominicae passionis, sanctissimi principatus militiae coelestis, cum consortibus suis in proprio ordine et laudis officio semper assistunt, et in consecratione sacratissimi chrismatis, quae uniformis et uniordo est symbolis sanctissimae eucharistiae: in qua videlicet chrismatis initiatione, ordinem seraphim, benisanctificat seipsum pro nobis, et omni
Abbreviated transcription (Latin):
plicat. ala teli uocat᷑. qr illus
sꝑituali ĩtelligentia et reue¬
rentissiẽ reuelatioĩs gratia
euolans. ñ solũ illa mlt̾unoda
palato cordis degustãs. didi¬
cit uñ hec huãne noticie litt̾is
eructauit i In cuiꝰ libri capls
pͥ ͦ  dicit ĩtimatũ sibi a leato
bartholomeo apło. qualiter
theologiã scm̃q euãgelium
debuerit ĩtellige̾ Od̾ et argu¬
te cepͭ et breuibꝰ sed ꝓfũdissi¬
mis u̾bis eiusdẽ apłi. scͥptis
suis ea inserendo diffiniuitn
In scd̾o aũt capło rͣdidit. quõ
oporteat coadunari. et ymp¬
nos repon̾e om̃n cause et suꝑ
thafatice. idest affirmatiue
theologie. et q̃ sũt apofatice
idest negatiue mi An quarto.
qr nichil est sensibiliũ. ꝙ oĩs
sensibił. scdm̃ suꝑeminẽtiam
causa u In quĩto. qr nichil
est ĩtelligibiliũ. et ꝙ omĩs ĩ¬

Expanded text:
 illuc spiritali intelligentia et reverentissimae revelationis gratia evolans, non solum illa multimoda palato cordis degustans, didicit, unde haec humanae notitiae litteris eructavit. In cujus libri capitulo primo dicit intimatum sibi a beato Bartholomeo aposto o, qualiter theologiam, sanctumque Evangelium debuerit intelligere: quod et argute coepit, et brevibus, sed profundissimis verbis ejusdem apostoli, scriptis suis ea inferendo, definivit. In secundo autem capitulo tradidit quomodo oporteat coadunari, et hymnos reponere omnium causae et super taphaticae, id est, affirmativae theologiae, et quae sunt apophaticae, id est, negativae. In quarto, quia nihil est sensibilium, quod omnis sensibilis secundum supereminentiam causa. In quinto, quia nihil est intelligibilium,