comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
le laicis pꝰ uxoremaliam cuiusq conditionis cognou̾it mulierem: inclerum nullatenus.¬
ullus ep̃s alt̾ius parrochicinum p̃summat retinere. aut ordinare. absq euis uoluntate. uł ihe
quici sic̃ urita erit eis ordinatio. ita ⁊ udicatio. qm̃ nullum censemus alt̾us iuidicis. nisi su
sententii teneri. Nam qui eum ordinare nõ potuit. nec iudicare ullatenus potes

Expanded text:
e laicis, post uxorem, aliam cujuscunque conditionis cognoverit mulierem, in clerum nullatenusullus episcopus alterius parochianum praesumat retinere aut ordinare absque ejus voluntate, vel judicare, quia sicut irrita erit ejus ordinatio, ita et judicatio dijudicatio: sententia teneri. Nam qui eum ordinare non potuit, nec judicare ullatenus poteri
Abbreviated transcription (Latin):
quod quict ad eiusdẽ abbatis culpã ⁊ iniudicĩ nõ ẽ dubium ꝑtinere. ex perientiȩ suȩ
p̃cipimnus: ut diligenti inquisitione diseutiat. si ipsa semutare ꝓmiserit. & si hoc reppererit.
et illũ inmonasterio ꝑ nicinere ꝓuideat. et hanc sic̃ ꝓmisit mutare compellat. Si uero
nichil horum est nec quoddam fornicationis erm̃. ꝓpt̾ quod uiro licet uoxorẽ reli
p̃ dictam mulierem comimisisse cõuracerit cõgruerit: ue illius cõufio uaxori relicte insecło.
fieri possit per dicionis occasio. uolumus ut maritũ suum illi uel si etiã iam tonsoratꝰ¬
ẽ reddas. omni ex̾usatione censante. Nam excepta forncationis causa. uirum uxorem
l inquere nulla ratione cõceditur. Quia post quam copulatione cõ iug
lieris unum corpus efficitur. nõ potest exxparte Emanere inseculo

Expanded text:
Quod quia ad ejusdem abbatis culpam et invidiam non est dubium pertinere, experientiae tuae praecipimus ut diligenti inquisitione discutiat, ut illum in monasterio permanere provideat, et hanc, sicut promisit, mutare compellat. Si vero nihil horum est nec quoddam fornicationis crimen propter quod licet viro relipredictam mulierem commisisse cognovisses, ne illius conversio uxori relicte in seculo fieri possit perditionis occasio, volumus, ut maritum suum illi, etiam si iam tonsorat reddas, omni excusatione cessante. Nam si excepta fornicationis causa virum uxorem relinquere nulla ratione conceditur, quia postquam copulatione conjuglieris unum corpus efficitur, non potest ex parte converti, et ex parte remanere in seculo
Abbreviated transcription (Latin):
agere qui me indignum propt̾ tuam miscdiam ministrũ fecisti officii sacerdotis et me exiguum
umilemq mediatorem constitusti ad adorandum. et ad intercedendum ad dominumi
xpistum filium tuum propeccatis &e adpęnitentiam reuertentibꝰ. Ioeoq dominator dñe qui omnes
homines uis saluos fieri et ad agnitioneni ueritatis uenire: qui non uis mortem peccatorum: s
ut conuertatur et uiuat: suscipe orationem meam quam fundo ante conspectum clementiȩ tuȩ
pro famulis et stimulabus tuis qui ad penitentiam uenerinit ut des illis spiritum compuctionis
ut resipiscant adiaboli laqueis aquibꝰ adstricti tenentur et aote ꝑ condignam satis factionem
reuertantur ꝑ eundẽ¬
Depenitentia et confessione et reconciliationẽ et iterrogatione eorum
qui peccata sua confiteri defiderant & ordo adpenitentiam eis dandam Iunc sacerdos blande
lenit᷑q intenoget eum primum de fide qualit̾ credat et dicat cap̃.iiIi. Expȩn

Expanded text:
agere, qui me indignum propter tuam misericordiam ministrum fecisti officii sacerdotalis, et me exiguum humilemque mediatorem constituisti ad orandum, et ad inteostrum Jesum Christum Filium tuum pro peccantibus et ad poenitentiam revertentibus. Ideoque, dominator Domine, qui omnes homines vis salvos fieri et ad agnitionem veritatis venire, qui non vis mortem peccatorum, sed ut convertantur et vivant, suscipe orationem meam, quam fundo ante conspectum clementiae tuae pro famulis et famulabus tuis qui ad poenitentiam venerunt, ut des illis spiritum compunctionis, ut resipiscant a diaboli laqueis, a quo adstricti tenentur, et ad te per condignam satisfactionem revertantur per eumdeone, et interrogatione illorum qui peccata sua confiteri desiderant, et ordo ad poenitentiam eis dandam. Tunc sacerdos blande leniterque interroget eum primum de fide qualiter credat, et dicat: Credis in De
Abbreviated transcription (Latin):
hac traheret᷑ foras. Ad qͣs nimirum uoces cucurrerunt custodes. ⁊ uider̃ duos qͦsdã teterrimos
sp̃s. ꝗeiꝰdẽ ualentini pedes quadã ligatura strinexerant. ⁊ eum ab xccłia clamantes ac nimium
uociferantẽ foriꝰs trahebant. Qui uidelicet territi ad suci stratai sunt reuersi. Mane aut̃ facto
aperuer̃ sepulerũ in quo idem ualentinꝰ positꝰ erat: eiꝰq corpꝰ non inuener̃. Cumq extra. aeccłiam
terent ubi ꝓiectũ eẽt : inuener̃ eũ in sepulcro alio positũ. ligatis adhuc pedi
liri se faciant. restat ut ȩtiam de sua p̃sũptione uidicent᷑. quatenꝰ eos sacra loca nonliberti.
s xiam culpa temeritatis accuset.

Expanded text:
ac traheretur foras. Ad quas nimirum voces currebant custodes, et viderunt duos quosdam teterrimos spiritus, qui ejusdem Valentini pedes quadam ligatura strinxerant, et eum ab ecclesia clamantem ac nimium vociferantem foras trahebant. Qui videlicet territi, ad sua strata reversi sunt. Mane autem facto, aperuerunt sepulcrum in quo idem Valentinus positus erat, ejusque corpus non invenerunt. Cumque extra ecclesiam quaererent ubi projectum esset, invenerunt hoc in sepulcro alio positum, ligatis adhuc pedibelire se faciant, restat ut etiam de sua praesumptione judicentur, quatenus eos sacra loca non liberent, sed etiam culpa temeritatis accuset.
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. Quintã de apparicione dñi. Sextam de apłis. Septimam de sc̃ã trinitate. Ocltuiam de sc̃
cruce. Nonam de ieiunio : in quadragesima tantum modo dicendam. has p

Expanded text:
Domini, quintam de apparitione Domini, sextam de apostolis, septimam de sancta Trinitate, octavam de sancta Domini, quintam de apparitione Domini, sextam de apostolis, septimam de sancta Trinitate, octavam de sancta cruce, nonam de jejunio in quadr
Abbreviated transcription (Latin):
Delaius romcine aeccłae ⁊ apostolice sedis ep̃s uniuersis germanaꝵ atq gallicrũ regionis ep̃is. Camn
Iin dĩ nomine in romanii accła sinodum ep̃oꝵ. siue ceteroꝵ consac̾dotum dei fidelium congregatam
abuissemus. ut de xccłiasticis stitutis ut sunt ab apłis ⁊ a sc̃ĩs patribus traditu. di
suꝑ uenere. litt̾e ur̃a. ⁊ ut magis ẽẽnt auctoritatiuȩ &iam uiue uoces precesserunt. rogantes in
ordinem prephationũ quẽ sca romana accłia actenus haberet. nr̃is litteris uobis mandaremus.
Tunc de ur̃a uoluntate ⁊ studio tam bono multum gauisi sumus. sacrum ordinẽ romandã sacraq
constitutti nr̃oꝵ antecessorum sollerter legentes. in uenimus has nouem prefaciones in sacro catie¬
go tantummodo recipiendas. quas longa retro uetustas in romana accłia actenꝰ seruauit. Bad¬
unam in albis paschalibꝰ. aliam de ascensione dñi. Terciam de pentecosten. Quarttm de natale

Expanded text:
egius Romanae ecclesiae et apostolicae sedis episcopus universis Germaniarum ac Galliarum regionum episcopis . Cum in Dei nomine in Romana Ecclesia synodum episcoporum sive caeterorum consacerdotum Dei fidelium congregatam habuissemus, et de ecclesiasticis statutis, ut sunt ab apostolis et sanctis Patribus tradita, disupervenere litterae vestrae, et ut magis essent auctoritativae, etiam vivae voces praecesserunt, rogantes, ut ordinem praefationum quem sancta Romana Ecclesia hactenus haberet, nostris litteris vobis mandaremus. Tum de vestra voluntate et studio tam bono multum gavisi sumus, sacrum ordinem Romanum, sacraque constituta nostrorum antecessorum solerter relegentes, invenimus has novem praefationes in sacro catalogo tantummodo recipiendas quas longa retro unam in albis Paschalibus, aliam de Ascensione Domini, tertiam de Pentecoste, quartam de natali
Abbreviated transcription (Latin):
in accusatione uł scłarib iudicus laici non recipiunt. itt ipsi in sacerdotum uł clericorum accusatio¬
nibus. seu eccłiasticis negaciis nisi sponte coulaudetur non recipiantur. Quomodo conueniens est ut hi
qui hos respuunt. ab his recipianturꝰ
cap̃ ccui. Ut testimonium laici contra clericum nemo susei-

Expanded text:
sua accusatione, vel saecularibus judiciis laici non recipiunt, ita ipsi in sacerdotum vel clericorum accusationibus seu ecclesiasticis negotiis, nisi sponte collaudetur, non recipiantur. Quoniam inconveniens est ut hi qui hos respuunt, ab his recipiantur. CAP. 278. - Ut testimonium laici contra clericos nemo re
Abbreviated transcription (Latin):
sulerint clerici abomni offõ remoti.iii. annis. Laici.ii. annis peniteant. De illis qui noct᷑n
.De illis qui noct᷑na

Expanded text:
suluerit, clerici ab omni officio remoti, tres annos; laici, duos annos poeniteant. CAP. 56. - De illis qui nocturna
Abbreviated transcription (Latin):
PeR latum est ad scãm sinodũ : q̃d in terheredes aeccłix in rebꝰ ꝓpͥis constitutȩ. diuidantur. et
Itantti ꝑeãdem diuisionẽ simultas oriatur. ut de uno altari quatuor partes fiant et singulȩ partes¬
urto. singulos habeati p̃sbiteros. Quod sine discordia et simulãte nullomodo fieri potest. Unde nob̾ uisũ est
pra in ter eos surrexerint. ꝑquas sacerdos suo ibi officio canonice fungi non possit. precipiatur ab ep̃o¬
urt ciuitatis. ut nullomodo ibi missarum sollẽpnia celebrentur. donec illi ad concordiam redeant. & pari-
uoto atq cõsilio. accłia illa sacerdotẽ canonice habeat. qͥlibere suũ minsterium

Expanded text:
Perlatum ad nos est quod inter heredes ecclesie in rebus propriis constitute dividantur, et tanta per eandem divisionem simultas oriatur, ut unius altaris quattuor partes fiant, et singulae partes singulos habeant presbiteros; quod sine discordia et simultate nullo modo augeri potest. Unde nobis visum est t, et simultates inter eos surrexerint, per quas sacerdos suo ibi officio canonice fungi non possit, praecipiatur ab episcopo civitatis, ut nullo modo ibi missarum solemnia celebrentur, donec illi ad concordiam redeant ex pari voto, atque consilio ecclesia illa sacerdotem canonice habeat, qui libere suum ministerium
Abbreviated transcription (Latin):
Siis eps dur . No minus mala conse̾tudo. quam pnitiosa coreptela fundit eradicanda ẽ.
ne eui siceat epo deciuitate sua adalicim tͣnsire ciuitatem. M anifesta ẽ enuim causa ꝓ quare
hoc face temptat. cũ muillus inbacre inuentꝰ ÷ ep̃s. qui de maiori eiuitate ao minorem tͣnsiret.¬
Uñ apparet auaricie ardore eos inflammari. ⁊ ambitiom seruiit. ⁊ ut dniationes agant. Si om̃i¬
placet. huiꝰ modi ꝑnities seuius aut austerius uindicet᷑. ut nec laueam eõ munionem babeat. qui
talis ẽ. Responderunt imuisi. P lacet.

Expanded text:
iscopus dixit: Non minus mala consuetudo quam perniciosa corruptela funditus eradicanda est, ne cui liceat episcopo de civitate sua ad aliam transire civitatem. Manifesta est enim causa, pro qua re hoc facere tentat: cum nullus in hac re inUnde apparet avaritiae ardore eos inflammari, et ambitioni servire, ut dominationes agant. Si omniplacet, hujusmodi pernicies severius et austerius judicetur, ut nec laicam communionem habeat, qui talis est. Responderunt universi: Placet.
Abbreviated transcription (Latin):
onstituimꝰ ut iiu᷑. tempora
anm abomnibꝰ hominibꝰ cũ ienimo
obseruent᷑. Iđ minctrtio eb domada
prima. Inuimio secunda. Inseptẽb̃
t̾cici. Indeceb̾ quarta. que fuerit
plena ante inigilic̃ natalis dm̃. iłt.¬

Expanded text:
onstituimus ut Quatuor Tempora anni ab omnibus hominibus cum jejunio observentur, id est in Martio hebdomada prima, in Junio secunda, in Septembri tertia, in Decembri quarta, quae fuerit plena ante vigiliam Natalis Domi
Abbreviated transcription (Latin):
mancipandus. Iam uͭ de ceto generale ponentes eaictum: siquis cont̃ hec canonum int̾dicta uenire
conatꝰ fuerit. ut in locis illis ep̃m eligat fieri ubi ep̃s numquam fuit: anathema inconspectu añi
meurrat. ⁊ insuꝑ tam oradmator quã ordinat: gd̃um sui ordinis ꝑdat. quia nõ solũ antiqͦrum pa¬
trui decreta: s aplica ausus ẽ conuellere instituta.

Expanded text:
mancipandus. Jam vero de caetero generale ponentes edictum, si quis contra haec canonum interdicta venire mancipandus. Jam vero de caetero generale ponentes edictum, si quis contra haec canonum interdicta venire conatus fuerit, ut in locis illis episcopum eligat fieri, ubi episcopus nunquam fuit, anathema in conspectu omniDei, et insuper tam ordinans quam ordinatus gradum sui ordinis perdat, quia non solum antiquorum Patrum decreta sed et apostolica ausus est convellere instituta.
Abbreviated transcription (Latin):
se nõ ẽẽ conuentos. P roinde iudicauit sinodus scã. ut siquis ex ħ fecit cont̃ instituta maiorum. seiat
qui ordinatꝰ fuerit saedotis se honore pͥuandum. ⁊ ille qui ordinauerit: auctort
nib᷑ uł inconcilus minime recepturum. No solum aut circa memoratũ ep̃m ħ sententia p ualebit.
s ⁊ circa om̃s simili enore deceptos. qui ordinationes buiꝰ modi ꝑpet̾runt. his gͥ fortissimis regulis.
effectum pii opis apponentes in cõmumi diffuntione elegimus. ut in loco uuillulȩ sup̃dicte. aliqua demceps¬
decreta illic uidet᷑ institutus fuisse. ep̃s: nulla canonum erit adcondempnationem sui. sententia uleiscendꝰ
quia nõ ambitione s pͥncipis impulsione consistit ordincitꝰ Et idõ ħ illiremedium h umanitatis conce-¬
tionc mansurꝰ no ep̃ali ult᷑ pͥulegio fretꝰ. s sub abbatis regimine sic ucusq fuit. erit modis om̃ibus

Expanded text:
se non esse conventos. Proinde judicavit synodus, ut si quis ex hoc fecerit contra instituta majorum, sciat se non esse conventos. Proinde judicavit synodus, ut si quis ex hoc fecerit contra instituta majorum, sciat is qui ordinatus fuerit nibus vel in conciliis minime retenturum. Non solum autem circa memoratum episcopum haec sententia praevalebit, sed et circa omnes, simili errore deceptos, qui ordinationes hujusmodi perpetrarunt. His igitur fortissimis regulis, effectum pii operis apponentes, in communi defindecreta illic videtur institutus fuisse episcopus, nulla canonum erit ad condemnationem sui sententia ulciscendus, quia non ambitione, sed principis impulsione constitit ordinatus. Ideo hoc illi remedium humanitatis concetione mansurus, non episcopali ultra privilegio fretus, sed sub abbatis r
Abbreviated transcription (Latin):
Autelius ep̃s dix. s ris ⁊ consacdotis nr̃i ꝓsecutiom nõ obsisto. s bes me. fecisse. ⁊ facturum ec̃ ꝓfitror.
I tem eo concł sardicensi. ubi int cetã p̃cipit᷑. Licentia danda passim nõ ẽ. Sienim subito aut uieus
epĩ ⁊ auc̾toritas: nõ debent illi ex alici ꝓ iuncia inuitati fac̃e ep̃m. in quibꝰ locis antea no fuit. Item
de sententia corum qui huiꝰ modi ordinationem faciunt. uł de his qui eont᷑ canonũ instituta ordimeͦnt᷑.¬
A coneł taurino. titulo ubi dic̃. Gestorum quoq seriem conscribi placuit. ad ꝑpete disciplinã. qđ
cirea octabium. ursionẽ remigium. adtrephe ep̃m. sinodus scã decreuit. qui usurpatione quadã
de hordine saẽ dotum ad inudici uocabant᷑. qł ita his iidet᷑ indultum. ut de ceto hac auctoritate cõmoti
nichil usurpare conent᷑: Siquidem se ab hac causa. tali excusatione defenderint. qua dic̃ent p̾ͥus

Expanded text:
onsacerdotis nostri prosecutionem non obsisto, sed hoc me et fecisse et facturum esse profiteor. Item ex concilio Sardicensi ubi inter caetera praecipitur: Licentia danda non est passim, si enim subito aut vicus episcopi et auctoritas, non dde sententia eorum qui hujusmodi ordinationes faciunt, vel de his qui contra haec canonum instituta ordinanturoncilio Tauritano, titulo ubi dicit: Gestorum quoque seriem conscribi placuit ad perpetem disciplinam, quod circa Octabium Ursionem, Remigium, ad Trefe episcopum, synodus sancta decrevit. Qui in usurpationem quamdam de ordinatione sacerdotum invidiam vocabantur, quod eatenus his videtur indultum, ut de caetero hac auctoritate commoniti nihil usurpare conentur, siquidem ea se ab hac causa excusatione defenderint qua dicerent prius
Abbreviated transcription (Latin):
finisse. U tansuburbio toletano. ineccłia p̃toriensi. scõrum petri ⁊ pauli ep̃m ordinaret. nec nõ
ut in aluis uicis. Rił uillulis similit facẽt. Id̃ ꝓpt̾ea insolenti hui modi exxstirpationis licentia quic¬
tẽ eoo concilio niceno titulo. oni. ubi int ceta p̾cipit̾. ut inciuitate una. nouideant᷑ duo epi ẽc. Item
ex concilio laodiceno. titulo septimo ubi dic̃. No oportet in uicis ⁊ uillulis epos ordinari: : && ceta¬
ut dioceses quȩ numꝙ̃ ep̃os habuer: nõ babeant. D iocesis que aliquando habuerit. habeat ꝓpͥĩ.
S esm aut̃ hanc ꝑsecitionẽ sci̾tatis u̾r̃e ẽ estimare qđ fieri debeat. G eneglectꝰ ep̃s dic. S i placet

Expanded text:
finisse, ut in suburbio Toletano in ecclesia Praetoriensi sanctorum Petri et Pauli episcopum ordinaret, necnon finisse, ut in suburbio Toletano in ecclesia Praetoriensi sanctorum Petri et Pauli episcopum ordinaret, necnon et in aliis vicis vel villulis similiter faceret: ideo pro tam insolenti hujuscemodi exstirpationis licentia, quidItem ex concilio Nicaeno, titulo octavo, ubi inter caetera praecipitur ut in civitate una non videantur duo episcopi esse. Item ex concilio Laodicaenout dioeceses quae nunquam episcopos habuerunt, non habeant, dioecesis vero quae aliquando habuerit, habeat proprium. Secundum autem hanc prosecutionem sanctitatis vestrae est aestimare quid fieri debeat. Genecletus episcopus dixit: Si placet
Abbreviated transcription (Latin):
aioribus institutionib contͣire. ⁊ scõrum patrum decreta conuellere. quid aliud ẽ quam uin-¬
noscit᷑ ausu ꝑpetrata. Dix̃ enim uiolentia pͥncipali se impulsum fuisse. ut in monasterio ullulȩ.
qua uenerabile corpus scissimi pignenii confessoris. debito quiescit honore. nouã ep̃alis honoris
ordincitionem effic̃ẽt: et idõ exͫ disereto ⁊ facillimo assensu iniustis guuambe pͥncipis ussionibꝰ pa¬
rens. nouc̃ ⁊ iniustam illie pontificalis sedis p̃lectionẽ induc̃. ubi canonica constitutio. id fieri
omĩ moda ratione refellit. ł redictus ille uir ꝓstratꝰ humo medicamine nr̃i p̃cepti. ⁊ sibi dare uenu-¬
ã petit et quid potissimũ fieri oporteat de ꝑsonai eus qui illic ordinatꝰ fuerat: nr̃i oris sententia
decerni poposcit. S quia ueracit̾ immo cõmunit̾ noueramus p̃dictum pͥncipẽ consilio leuitatis
agente. Nõ solum p̃cepisse ut in p̃dicto loco aliquis ep̃s fuerit. s & iã itaeum obstinationib de¬

Expanded text:
ajoribus institutionibus contraire, et sanctorum Patrum decreta convellere, quid aliud est quam vinnoscitur ausu perpetrata. Dixit enim violentia principali se impulsum fuisse, ut in monasterio villulae, in qua venerabile corpus sanctissimi Punenii confessoris debito quiescit honore, novam episcopalis honoris ordinationem efficeret, et ideo ex indiscreto et facillimo assensu, injustis Wambae principis jussionibus parens, novam et injustam illic pontificalis sedis perlectionem induxit, ubi canonica constitutio id fieri omnimoda ratione refellit. Praedictus ille vir prostratus humo medicamine nostri praecepti, et sibi dari veniam petit, et quid potissimum fieri oporteat de persona ejus qui illic ordinatus fuerat, nostri oris sententia decerni poposcit. Sed quia veraciter, imo communiter noveramus praedictum principem consilio levitatis agentem, non solum praecepisse ut in praedicto loco aliquis episcopus fieret, sed etiam ita eum obstinationibus de
Abbreviated transcription (Latin):
I. p̃s qui mancipiũ uiris accłi&: non retento accłiastico patrocinio inhu mitti desiderat. duos¬
E meriti eiꝰdem ⁊ peculii. coram concilio accłiax eui p̃minet ꝑ commutationẽ sub seribentibus
sac̃dotibꝰ offerat. ut rati & iusta in ueniat᷑ ã finitio cõmutantis. Iunc enĩ liberam manu missio¬
buiꝰmodi aut̃ lib̵to. aduersus aeccłic̃ cuiꝰ uiris extitit. accusandi uł testificandi deneget᷑ licencia
Qđ si p̃sũpserit. placet ut stante commutatione. in seruitutẽ ꝓpriam. accłi& reuocetur.xuiii.¬

Expanded text:
pus qui mancipium juris Ecclesiae, non retento ecclesiastico patrocinio, manumitti desiderat, duos meriti ejusdem et peculii coram concilio Ecclesiae cui praeeminet, per commutationem subscribentibus sacerdotibus offerat, ut rata et justa inveniatur definitio commutationis. Tunc enim liberam manumissioHujusmodi autem liberto adversus Ecclesiam cujus juris exstitit accusandi vel testificandi denegetur licentia; quod si praesumpserit, placet ut stante commutatione in servitutem propriae ecclesiae revocetur
Abbreviated transcription (Latin):
gehenne ignis namq corporeus ut ẽẽ ualeat ignis corporeis indiget fom̃tis. Qui cum necesse
feruetur. ꝑ cõgesta ligna procul dubio nutritur. Nec ualet nisi succensu
fotus subsistere.: At cõtͣ gebenne ignis cum sit corpereus: et inse missos reꝓbos corporalites
exurat: nec studio humano succenditur: nec lingnis nutritur sed creatus semel durat mneatingi¬
bilis. et succensione nõ iudiget: et ardore nõ caret. Bene gͦ de hoc inquo dr̃. Deuorabit eum
ignis qui nõ succenditur. Ciua omnip̃is iusticia futurorum p̾scia: ab ipsa mindi origne ge
henne ignẽ creauit. qui inpena reproborum semel inceꝑit: sed ardorã suimi etiã sme lignis
parit erucientur

Expanded text:
gehennae. Ignis namque corporeus ut esse valeat ignis, corporeis indiget fomentis. Qui cum necesse est ut reservetur, per congesta ligna procul dubio nutritur, nec valet nisi succensus, esse, et nisi refotus, subsistere. At contra gehennae ignis cum sit corporeus, et in se missos reprobos corporaliter exurat, nec studio humano succenditur, nec lignis nutritur, sed creatus semel durat inexstinguibilis, et succensione non indiget, et ardore non caret Bene ergo de hoc iniquo dicitur: Devorabit eum ignis qui non succenditur . Quia omnipotentis justitiahennae ignem creavit: qui in poena reproborum esse semel incipiet, sed ardorem suum etiam sine lignis pariter cruciantur
Abbreviated transcription (Latin):
upiex dampnatorũ penc ẽ ingehenna. Oiuorum et m̃tẽ urit tristi cici. et corpus
flamma iuaxta uicissitudinem. ut quod mente tractauer̃ quod per ficerent corpore:
simul et animno puniantur et corpore. Ignem gehenne ad alquid lumen habere. ad aliquid
ad consolationem neuideant unde gaudeant. Apta fit comparacio camino trium pueroꝵ
ad exempham ignis gehenne. Nam sic̃ ille ignis non arsit ad trium puerorum supplieiũ:
et arsit ad cõburenda ligamina uinculorum. ita ignis gehenne. & lucebit miseris ad augĩntũ
penarum ut uideant unde doleant. et nõ lucebit ad consolacionem neuideant unde gaudeant.
nt̃ huius uite et future infelicitatis miseriam multa discrecio. Illic enim et miserit est ꝓpt̾
cruciationem dolorum. et tenebe̾ ꝓpt̾ lucis auersionẽ. Quorum unum in hac uita idem

Expanded text:
titia, et corpus flamma juxta vicissitudinem, ut qui mente tractaverunt quod perficerent corpore, simul et animo puniantur et corpore. 2. Ignem gehennae ad aliquid lumen habere, ad aliquid ad consolationem, ne videant unde gaudeant. 3. Apta fit comparatio de camino trium puerorum ad exemplum ignis gehennae. Nam sicut ille ignis non arsit ad trium puerorum supplicium, et arsit ad comburenda ligamina vinculorum, ita ignis gehennae et lucebit miseris ad augmentum poenarum, ut videant unde doleant, et non lucebit ad consolationem, ne videant unde gaudeant. 4. Inter hujus vitae et futurae infelicitatis miseriam multa discretio est. Illic enim et miseria est propter cruciationem dolorum, et tenebrae propter lucis aversionem: quorum unum in hac vita, id e
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ suis ⁊ decimis. et om̃ibꝰ rebꝰ suis. in ep̃i ꝓpͥ potestate c̃sistaint. atq ad ordinati
semper pertineant.
CXIIII. Quod tricennadis possessio firma sit. EA. c̃cł tolletano.

Expanded text:
 suis, et decimis, et omnibus rebus suis in episcopi proprii potestate consistant, atque ad ordinationem suam semper pertineant. CAP. 212. - Quod tricennalis possessio firma sit. Ex Toletano
Abbreviated transcription (Latin):
Neratione uł obseruatione
mea p̃t dies dnĩcos qui
de abstinentict subtractis
nisi quẽ infirmitas impe¬
dierit nullatenus soluttur.
Quicc ipse dies decime s̃ anni. a prima gͥ am̃ca quadra.¬
gesime usq inpascha dñi seoo ebdomade c̃putant᷑. E rũ

Expanded text:
servatione est observanda praeter dies Dominicos, qui de abstinentia subtracti sunt, nisi quem infirmitas impedierit, nullatenus solvatur, quia ipsi dies decimae sunt anni. A prima igitur Dominica Quadragesimae, usque in Pascha Domini, sex hebdomadae computantur, quarum
Abbreviated transcription (Latin):
id quaerta ferici que caput
ieuimi subnotat᷑. & quinta
feria sequens sextaꝙ sabbo.
nentic̃ nõ habemꝰ. Lubem᷑ eticĩ ab om̃pni
deo omiũ bonoꝵ nr̃orũ decimas
dare. Qua ꝓpt̾ ut omins decima
a nob̃ deo rite ꝑsoluatur. tollamꝰ decinã
ann. et mea peccata nr̃a confitendo
gamus. et carnem nr̃a decimemus
ut ad scm̃ pascha securi ꝑuenire possimnꝰ¬

Expanded text:
id est quarta feria, quae caput jejunii subnotatur, et quinta feria sequens, sexta et sabbatum. nentia non habemus. Jubemur etiam ab omnipotenti Deo, omnium bonorum nostrorum decimas dare. Quapropter ut omnis decima a nobis Deo rite persolvatur, tollamus decimam anni, et in ea peccata nostra confitendo, gamus, et carnem nostram decimemus, ut ad sanctum Pascha securi pervenire possum
Abbreviated transcription (Latin):
Acẽr̃ aeccłiae anathema: itntes apłica auetoritate pellimus .&. dampnamus. atq sacrilegos eẽ iudicamꝰ.
non solum eos ses etiam om̃s consentientes eis. quia nonsolum qui faciunt . s
rei iudicantur. Augustinus diciz. Qn aliquid de eccła furat᷑. ⁊ rapit. iudę traditori comparatus.¬

Expanded text:
ae Ecclesiae anathematizatos apostolica auctoritate pellimus et damnamus, atque sacrilegos esse judicamus; et non solum eos, sed et omnes consentiend etiam qui consentiunt rei judicantur. Augustinus dicit: Qui aliquid de Ecclesia furatur et rapit, Judae proditori comparatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ut hoc pro aliis potius quam pro se ustus petere intellegatur anathamti sit. Sanctus enĩ
ce iustus erat apl̃s iacobus cum dicebat. In multis enim offendimus om̃s. Nam quare ad̾¬
ad ditum est om̃s: insi ut ista sententiai conueniret. Et inpsalmo ubi legitur. Ne intres in
uiditium cum seryo tuo quia non iustificabitur in conspectu tuo omĩs uiuens. Et inoratio¬
ne sapientissimi scilomonis. Non est homo qui non peccae. Et inlibro scĩ iob: inmcinus omnis
hominis signum: ut sciat omnis hõo infirmitatem suctm. Ut non etiam daniel sc̃s & iustus
oe humilit̃ confitetur ne putaretur quemadmodum quidam sentiunt. Hoc non desius. sed de
pͦpłi sui potus dixisse peccatis postea dix̃. Cum orarem & confiterer peccata mea: & pec¬
cata populi mei domino deo meo. noluit dicere peccata nostra: sed populi sui: & dicerit sua.
oniam confuturos istos qui tam male intellegerent tamquam ꝓpħa p̃iuidite

Expanded text:
ut hoc pro aliis potius quam pro se justus petere intelligatur, anathema sit. Sanctus enim et justus erat apostolus Jacobus cum dicebat: In multis enim offendimus omnes . Nam quare adadditum est omnes: nisi ut ista sententia conveniret? Et in Psalmo ubi legitur: Ne intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens. Et in oratione sapientissimi Salomonis: Non est homo qui non peccavit. Et in libro sancti Job: In manu omnis hominis signum, ut sciat omnis homo infirmitatem suam. Unde etiam Daniel sanctus et justust humiliter confitetur: ne putaretur, quemadmodum quidam sentiunt, hoc non de suis, sed de populi sui potius dixisse peccatis, postea dixit: Cum orarem, et confiterer peccata mea et peccata populi mei Domino Deo meo : noluit dicere, peccata nostra; sed populi sui dixit, et sua; quoniam futuros istos qui tam male intelligerent, tanquam prophe
Abbreviated transcription (Latin):
bͥuiie pũ. est. enim sacratissimis dibbus quadragesime aconiugibus ae caste a prae iu¬
Quendum ut sc̃ificato corde ⁊ corpore isti dies transigantur & sic ꝑueniatur ad diaem
em̃ pasche quia pene nichil uala ieiuniũ quod coniugali oꝑe polluitur. et quod orationes
qui inelero sunt pbr aut diachoni et acarnib abstinent placuit eas quidem contingere
et ita si uoluerint continere. Quodsi intantũ eas ab hominantur. ut nec olera que eum
eis coquuntur existiment comedenda. tanquam non consentientes regule ab ordine cessare

Expanded text:
bstinendum est enim sacratissimis Quadragesimae diebus a conjugibus, et caste et pie vivendo in sanctificato corde et corpore isti dies transigantur, et sic perveniatur ad diem sanctum Paschae; quia pene nihil valet jejunium, quod conjugali opere polluitur, et quod orationes, resbyteri et diaconi, et a carnibus abstinent, placuit eas quidem contingere, et ita si voluerint, continere. Quod si in tantum eas abominantur, ut nec olera, quae cum eis coquuntur, existiment comedenda, tanquam non consentientes regulae, ab ordine cessare
Abbreviated transcription (Latin):
ministris altaris am̃ nec nõ et moncchis ommnno cõtradicimus. Dequibꝰ diẽ apłs. Nemo militas
lericis uͦ hoc statumns. ut hi ꝙ hac tenꝰ inuenti funt. siue memonico. siue monastieo or¬
dine tonsorati. sine eorum uoluntate silibi sunt. ut ita ꝑ maneant et de inceps cauendum.
t nullus tondeat᷑. nisi legitima etate et spontanea uolantate uł cum licentia adnĩ sui. uł cõ ensu
parentum.
At ep̃i siue abbates ioca turpia ante se fieri non ꝑmittant. & ci¬
⁊ ep̃i et abbates. ante se ioca turpici nõ ꝑmittant. sed pauꝑes et indi gentes secum ad m̃sam
habeant & lectio duunct ibi ꝑ sonet et summant cibum cũ benedictione. & laude dm̃ secdm
De illis qui ab ep̃o seu abbe

Expanded text:
ministris altaris Domini necnon et monachis omnino contradicimus. De quibus dicit Apostolus: Nemo militans ministris altaris Domini necnon et monachis omnino contradicimus. De quibus dicit Apostolus: Nemo militans clericis vero hoc statuimus, ut hi qui hactenus inventi sunt sive canonico sive in monachico ordine tonsurati sine eorum voluntate, si liberi sunt, ut ita permaneant, et deinceps cavendum ut nullus tondeatur, nisi legitima aetate, et spontanea voluntate, vel cum licentia domini sui, vel consensu parentum.atibus, ut ante se ioca turpia fieri non permittant. Ut episcopi et abbates ante se loca turpia facere non permittant, sed pauperes et indigentes secum ad mensam habeant, et lectio divina ibi personet, et sumDe illis qui ab episcopis seu ab
Abbreviated transcription (Latin):
secularibus omino abstineant. Mlulta ęsunt enim negocia secularict. de his tam̃ paue
ꝑstringamus. Ad quẽ ꝑtinet omiis libido. non solum imundicia carnis. sed etictmn omnis car¬
nalis. cõ cupiscentit. quicquid plꝰ usto appetit homo turpe sucrum ẽ. Nunera inuista accipe
uel etiam dare ꝓ aliquam seculari conquestu. p̃cio aliquem cõducere. cõtemptiones & lites
uł riaas amare. inplacitis secularibus disputare. accepta defensione orphanorum aut iuduarum
cõ ductores aut ꝓcuratores ẽe secularium rerum. turpis ũbi ł facti iocularẽ eẽ uł iocũ seculare
diligere aleas amttre. ornam̃tum incõueniens ꝓposito suo querere indelieus uiuere uel le¬
m et ebrietatẽ sequi pondera in iusta uł mensuras habe. negociũ i niustui
ciasse. et in regula sancti benedicti p̃cipitur p̃uide ꝑ quorũ manꝰ nego ciũ monasterii transeat.
Uanes et aues sequi aduenandũ inomnibꝰ quibꝰ libet causis suꝑ fluũ ẽẽ. Eece talic et his similia¬

Expanded text:
ecularibus omnino abstineant. Multa sunt ergo negotia saecularia; de his tamen pauca perstrinximus. Ad quae pertinet omnis libido, non solum in inmunditia carnis, sed etiam in omni carnali concupiscentia. Quicquid plus iusto appetit homo, turpe lucrum dicitur. Munera iniusta accipere vel etiam dare, pro aliquo saeculari conquestu pretio aliquem conducere, contentiones et lites vel rixas amare, in placitis saecularibus disputare, excepta defensione orfanorum aut viduarum, conductores aut procuratores esse saecularium rerum, turpis verbi vel facti ioculatorem esse, vel iocum saecularem diligere, aleas amare, ornamentum inconveniens proposito suo quaerere, in deliciis vivere vel gulam et ebrietatem sequi, pondera iniusta vel mensuras habere, negotium iniustumtiasse, et in regula sancti Benedicti praecipitur praevidere, per quorum manus negotium monasterii transeat: canes et aves sequi ad venandum, in omnibus, quib
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ reseruatis ingentib. Sic enim constantinus quondam piissimꝰ imꝑator romanã re publicã a ꝑuersis
ẏdolorum cultibꝰ. reuocans omipotenti dõ dño m̃o ihucxp̃o secum subdidit. seq cum sub iectis ppłis tita
ad eum mente conũtit. Uñ factum ẽ ut antiquorum pͥncipum nom̃ sius uir ille laudibꝰ uinc̃ẽt. et
tanto in oppinione p̃cessores suos. quanto ⁊ in bono oꝑe suꝑaret. Et nunc itaq ur̃a gr̃a cognitione
sue reges laudibꝰ ac meritis transeat. ⁊ quanto insubiectis sius oia aliena peccata deterserit. tanto
oxiã depeccatis ꝓpriis ante omĩpotentis dĩ tribile e&cam̃. securior fiat. Pretẽa scire uram głam
uolumꝰ quia sic inscriptura saera ea ũbis omipotentis dni agnoscimꝰ prȩsentis mundi iam t̃miꝰ

Expanded text:
et reservatis in gentibus. Sic enim Constantinus quondam piissimus imperator, Romanam rempub. a perversis et reservatis in gentibus. Sic enim Constantinus quondam piissimus imperator, Romanam rempub. a perversis idolorum cultibus revocans, omnipotenti Deo nostro Jesu Christo secum subdidit, seque cum subjectis populis tota ad eum mente convertit. Unde factum est, ut antiquorum principum nomen suis vir ille laudibus vinceret, et tanto in opinione praecessores suos, quanto et in bono opere superaret. Et nunc itaque vestra gloria cognitsuae reges laudibus ac meritis transeat: et quando in subjectis suis etiam aliena peccata deterserit, tanto etiam de peccatis propriis ante omnipotentis Dei terribile examen securior fiat. Praeterea scire vestram gloriam volumus, quia sicut in Scriptura sacra ex verbis Domini omnipotentis agnoscimus, praese
Abbreviated transcription (Latin):
pt̃ hoc omps ds bonos quosq adppłorum regimina ꝑduc̃. ut ꝑ eos om̃ibꝰ. quip̃lati fuerint.
donci sue potestatis impendat. Qd in angłorum gente factum cognouimus. cui ur̃a gła ideirco est
posita. ut bona quę uob̾ concessa sunt: oiã subiecte uob̾ genti suꝑi o beneficio restaurent᷑. Et ido glo.¬
riose fili eam quã accepisti diuinitꝰ gr̃am sollicita mente custodi. xp̃ianam fidem inppłis tibi subatas
extende festina. elum rectitudinis tue meorum conuersatione multiplica. Idolorum cultu insequens.
fanorum hedificia euerte. subditorum mores ĩmagna. uitȩ munditia exhortando. terrendo. corrigendo. ⁊ bon
oꝑis exempla monstrando hedifica. ut illum retributorem inuemas incelum cuiꝰ nom̃ atq cognitionẽ
dilataũis intra. Ipse enim ur̃e quoq głȩ. nom̃ &icim posteris głosius reddet. cuiꝰ uos honorẽ querits

Expanded text:
pter hoc omnipotens Deus bonos quosque ad populorum regimina perducit, ut per eos omnibus, quibus praelati fuerint, dona suae potestatis impendat: quod in Anglorum gente factum cognovimus, cui vestra gloria idcirco est praeposita, ut bona quae vobis concessa sunt, etiam subjectae, vobis genti superno beneficio restaurentur. Et ideo, gloriose fili. eam. quam accepisti divinitus, gratiam sollicita mente custodi, Christianam fidem in populis tibi subditis extendere festina: zelum rectitudinis tuae in eorum conversione multiplica, idolorum cultus insequens, fanorum aedificia everte. Subditorum mores in magna vitae mundicia exhortando, terrendo, corrigendo, et boni operis exempla monstrando, aedifica, ut illum retributorem invenias in coelo, cujus nomen atque cognitionem dilataveris in terra. Ipse enim vestrae quoque gloriae nomen, etiam posteris gloriosius reddet, cujus vos honorem quaeritis,
Abbreviated transcription (Latin):
acuncto populo celebrantur. Et nisi sis inmag̾o itinere inregio hoste uł inregali curte uł in aliqua
infirmitate detentus sis. Tunc liceat tibi uno denario uel precio unius denaribͥ. aut tres pauperes
pascendo: terciam feriam quintam feriam. sabb̃m redimere. ita tamen ut una re de illis tribus supͣ
dictis utaris iađ aut unum bibas aut medonem aut melitam cẽriusam. Post quam domum ueneris.
aut sanitati fueris restitutus nullam licenticun habeas redimendi. Completo anni circulo ȩccliam
intro ducaris et pacis tͥ osculum concedit᷑.¬

Expanded text:
cuncto populo celebrantur. Et si sis in magno itinere, in regio hoste, vel in regali curte, vel in aliqua infirmitate detentus sipascendo, tertiam feriam, et quintam, et Sabbatum redictis utaris, id est, aut vinum bibas, aut medonem, aut mellitam cervisiam. Postquam domum veneris, aut sanitati fueris restingrediatur, et pacis osculum concedat
Abbreviated transcription (Latin):
Abisto die mantea. eum ista feminti cumqua adułtium uł forncationẽ fecisti. unde dis.¬
ciplinam uł penitentic̃ suscepisti. amplius nõ ad ułtabis. nec fornicaberis cum ea. nec
iam uaxorem accipies. nisi pꝰ ꝑ hactam penitenticem tibi licentia data fuerit ab ep̃o.
aut a beius misso. sic te as̃ aduiuet

Expanded text:
Ab isto die in antea cum ista femina cum qua adulterium vel fornicationem fecisti, unde disciplinam vel poenitentiam suscepisti, amplius non adulterabis nec fornicaberis cum ea nec aliam uxorem atuo, aut ejus misso. Sic te Deus adjuvet,
Abbreviated transcription (Latin):
Quando ergo uidicant non causas ses dona consid̾ant. et sic̃ neglegentes sunt indiscussione causa¬
ntium sic ineoꝵ dampno sollicita sunt. Ludices pͣui iuxta ꝓpħe uerbum quasi lupi uespere nõ
relinquunt inmane. Hoc est dep̾sentis uitae tantum modo cogitant non defuturis. Uita enim ista
nane accipitur. Et bene ait quasi lupi. Quia luporum more cuncta diri¬
piunt ut uix pauca pauꝑibus derelinquant.

Expanded text:
 exhauriant. Quando enim judicant, non causas sed dona desiderant, et sicut negligentes sunt in discussione causa exhauriant. Quando enim judicant, non causas sed dona desiderant, et sicut negligentes sunt in discussione causantium, sic in eorum damno soliciti sunt. Judices pravi, juxta Prophetae vocem, quasi lupi vespere non relinquunt in mane, hoc est, de praesentis vitae tantum commodis cogitant, non de futuris. Vita enim ista vesperum futura vero mane accipitur. Et bene ait quasi lupi, quia luporum more cuncta diripiunt, et vix pauca pauperibus derelinquunt.
Abbreviated transcription (Latin):
eminẽ stultorum uel improbaꝵ oportere iudicem eẽ. Namstultꝰ ꝑ ignauiam ignorat iusticiã.
Improbus per cupiditatẽ corrumpit ipsam quam dicit ueritatem. Irauus lacerantur pau¬
peres aprauis iudicib quam acruentissimis hostib Nullus enim p̾dotam cupidꝰ inalienis
m uidex iniquꝰ insuis. Latrones in accessib faucib ac latebrosis iacentes
isti palam rapacitatis auaricia seruiunt. hostes inalioꝵ sanguinẽ tantum intendunt.
Iudices quasi crudelissimi carnifices ciuium opp̃ssione sua sub iectorum uitam extinguũt.
Qui enim destruunt multi sunt .rari sunt qui ppłos legum moderamine regant Plerumq
⁊ boni iudices sunt: seo ministros rapaces habent. Noꝵ figura ut ait quidam tanquam scin¬
tilla pingitur. atq describitur ipsa quidem humana specia seo capitibus caninis accincta
& circumdara. Non alit̾ quibusdam potestatibus accidit. ut ipsoꝵ humanitatẽ inhumanitas
ecfiniunt cepta partium negotia quo usq marsupia eoꝵ qui causanti

Expanded text:
eminem stultorum vel improborum oportere judicem esse. Nam stultus per ignaviam ignorat justitiam, improbus per cupiditatem corrumpit ipsam quam dicit veritatem. Gravius lacerantur pauperes a pravis judicibus, quam a cruentissimis hostibus. Nullus enim praedo tam cupidus in alienis, quam judex iniquus in suis. Latrones in accessis faucibus ac latebrosis jacentes insidias ponunt: isti palam rapacitatis avaritia saeviunt. Hostes in aliorum sanguinem tantum intendunt: judices quasi crudelissimi carnifices civium, oppressione sua subjectorum vitam extinguunt. Qui enim destruant multi sunt: rari sunt qui populos legum moderamine regant. Plerunque et boni judices sunt, sed ministros rapaces habent, horum figura, ut ait quidam, tanquam scilla pingitur, atque describitur. Ipsa quidem humana specie, sed capitibus caninis accincta et circundata. Non aliter quibusdam potestatibus accidit, ut ipsorum humanitatem immanitas nec finiunt coepta partium negocia, quousque marsupia eorum qui causantur
Abbreviated transcription (Latin):
epe malorum consortia. etiam bonos corrumpunt quantomagis eos qͥ ad uitia ꝓni sunt: Nulla igitur
ulta comunio sit ebreis ad fidem xp̃ianã trans lacis cum hisqui ad huc inueteri ritu consistunt. ne brte coꝵ
participatione subuertantur. Quicumq gͥ amodo exhisqui baptizati sunt. infidelium consortia nõuitaue¬
rit. & hi xp̃ianis donetur & illi publicis cedibus deputentur.

Expanded text:
epe malorum consortia etiam bonos corrumpunt, quanto magis eos qui ad vitia proni sunt? Nulla igitur communio ultra sit Hebraeis ad fidem Christianam translatis cum his qui adhuc in veteri ritu consistunt, ne forte eorum participatione subvertantur. Quicunque igitur amodo ex his qui baptizati sunt, infidelium consortia non vitaverit, et hi Christianis donentur, et illi publicis sedibus deputentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ed quisi queret᷑ur cur ei permatat. causam temptationis exposuit. adeognoscendam utiq eoꝵ
dicetionẽ utrum cã habeant erga am̃ sium. Cognoscenda uero abipsis pͦeius quam abillo

Expanded text:
sed quasi quaereretur cur ea permittat, causam tentationis exposuit. Ad cognoscendam utique eorum sed quasi quaereretur cur ea permittat, causam tentationis exposuit. Ad cognoscendam utique eorum dilectionem utrum eam habeant erga Deum suum. Cognoscendam vero ab ipsis potius, quam ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
tutis ac potestatss non habent. hoc a nob̃ recipiit res põsum. Quod ideo quis quit̃ nõ deba
eis credere. quia aliquando euenunt quȩ p̃dicunt. aut sancre uidentur langunlos. uel lede
sanos. quit hoc ꝑmissu dĩ fit. ut ipsi qui hoc audiunt uel udent. probentur. et appareat
ita dicens. Si surrexero inmedio tui ꝓphetes. aut qui somnium uidisse sedicat. et p̃dixerit
signum ac portentum. et uenerit quod locutus ẽ. & dixerit tibi eamus et sequatmur deos
alienos quos ignoras. et seruicimus eis. non audies uerba ꝓpħ& aut somiutris. quit temp.¬
euis. Ipsi seruietis. et ipsi adherebitis. et cetera. Ubi sine intelligi aoluit. o iam illa que adiuinantibꝰ
nõ secmndim dm̃ dicuntur si aciderint que dicuntur. nõ accrpienda uł etitam si ficant que p̾cipuntur
aibeis aut cosantur que colintur ab eis. Nlec p̃t̃ suam potestatem ds offtendit ẽe quod ista cõtingunit.

Expanded text:
propriae virtutis ac potestatis non habent? Hoc a me recipiat responsum, quod ideo quisquam non debet propriae virtutis ac potestatis non habent? Hoc a me recipiat responsum, quod ideo quisquam non debet eis credere, quia aliquando eveniunt quae praedicunt, aut sanare videntur languidos vel laedere sanos: quia hoc permissu Dei fit, ut ipsi qui haec audiunt vel vident, probentur: et appareat  Dei praecepisse ita dicens: « Si surrexerit in medio tui prophetes, aut qui somnium vidisse se dicat, et praedixerit signum atque portentum, et evenerit quod locutus est, et dixerit tibi: Eamus et sequamur deos alienos, quos ignoras, et serviamus eis; non audies verba prophetae aut somniatoris huejus: ipsi servietis, et ipsi adhaerebitis, » etc. Ubi sane intelligi voluit etiam illa, quae a divinantibus non secundum Deum dicuntur, si acciderint quae dicuntur, non accipienda: vel etiam si fiant quae praecipiuntur ab eis, aut colantur quae co
Abbreviated transcription (Latin):
laciȩ sue haberet. sathanas. Hac enim itit᷑ ut adoret᷑ quasi deus. Si enim uere illi samubel appariis¬
set. non utiq uir iustus ꝑmisisset se adorari. qui p̃dicauerat dominum solumẽẽ ad orandum. Ꝙ. qͦ modo¬
lei qui cum abraham mrefrigerio erat. dicebat aduirum pestilentie dignum an
cras mecum eris. his duobus titulis subtilitatem fallatie sue nõ ꝓuidit inprouidus sathanaᷤ.
quict et adorari se ꝑmisit sub habituo nomine samuhelis contra legẽ. et uirum peccatis p̃ssũ.
cum magna distantut peccatorum. et iustorum sit. cum samuhele iustissimo fut᷑um m̃titus ẽ.
erum potest nonuderi. S de samuhelis nomine taceatur. quit saul cum
erat. Ad eum enim trans migrauit quem adorauit. Semꝑ enim diabolus subuelamine latens.
possunt egris p̃be medelam. aut sanis inmittere egritudinem. si aliquid

Expanded text:
laciae suae haberet Satanas, hoc enim nititur ut adoretur quasi Deus. Si enim vere Samuel illi apparuislaciae suae haberet Satanas, hoc enim nititur ut adoretur quasi Deus. Si enim vere Samuel illi apparuisset, non utique vir justus permisisset se adorari qui phomo dei, qui cum Abraham in refrigerio erat, dicebat ad uirum pestilentiae dignum ardore gehennae: \'cras mecum eris\'? His duobus titulis subtilitatem fallaciae suae prodidit inprouidus satanas, quia et adorari se permisit sub habitu et nomine Samuhelis contra legem et uirum peccatis pressum, cum magna distantia peccatorum et iustorum sit, cum Samuhele iustissimo futurum mentitus est. uerum potest uideri si de Samuhelis nomine taceatur, quia Saul cum diabolo futurus erat. ad eum enim transmigrauit, quem adorauit. semper ergo diabolus sub uelamine latens possunt aegris praebere medelam, aut sanis immittere aegritudinem, si aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ saul. ut ad fatonissam cõfugeret. Depranatus enim causa peccati. ad hec se cõtulit que damp.¬
nauerat. Sed siquis ꝓpt̃ historiam. et ea q̃ ũbis ex p̃ssa sunt putet nõ p̃t̃mittendat ne nar.¬
ratio historie manis sit. recte faciet quidẽ si tam̃ mimme istud ad ueri rapicit rationem. sed
ad insum & intellectum. Neq enim saul reprobus factus poterat bonum intellectum hab̾e¬
historicꝰ enim m̃tẽ saul & habitum samuhelis descripsit. eaq dicta sunt et uisa ex primens.
p̃t mittens siuiera an falsa sint. Quid enim ait. Audiens inquo habitu ẽẽt excitatus. In.¬
telleã inquid hunc ẽẽ samuhel. Quod intellexerit łetulit̾. et quia bene non intellex̃. cõtra
scripturam alium ad orauit quam dñm. ⁊ puttins samuhelem ad orauit diabolum. Et fructum fal¬

Expanded text:
est Saul, ut ad pithonissam confugeret. deprauatus enim causa peccati ad haec se contulit quae damest Saul, ut ad pithonissam confugeret. deprauatus enim causa peccati ad haec se contulit quae damnauerat. Sed si quis propter historiam et ea quae uerbis expressa sunt putet non praetermittenda, ne ratio historiae inanis sit, recte faciet quidem, si tamen minime istud ad ueri rapiat rationem, sed ad uisum et intellectum SaulHistoricus autem mentem Saulis habitum et Samuelis describit ea quae dicta et visa sunt exprimens, praetermittens si vera an falsa sint. Quid, ait, audiens in quo habitu esset excitatus? Intellexit, inquit, hunc esse Samuelem . Quid esse intellexerit retulit, et quia bene non intellexit, contra Scripturam alium adoravit quam Dominum, et putans Samuelem adoravit diabolum, ut fructum fal
Abbreviated transcription (Latin):
quo ut plurimos. fallat etiam bonos inpotestate se habere confingat. Oi uod apłs interꝰ
cecera osfendit dicens. Ipse sithancis tums figurat se inangelum lucis. Ut enim errorem fa.
spem quam p̃dicabant dĩ cultoribus m̃tiretur. quando hinc exxeuntes iustos finea insuct
eẽ potestate. Sed hoc quos dam fallit. quod demorte saul et filii eius nõ sit m̃titus. quasi
mcignum sit dicibolo ante occasum mortem corporis p̃uidere. cum signat quedam soleant appa.¬
rere morituris aippe aquibus dei ꝓtectio amota uidetur. quantomtgis dicibolo quẽ angl̃iea
maiestate sublimẽ ꝓpħica oracula funse testantur. De cuus maguitudine apłs ait. dn ignoritis
altitudinẽ sathane. ÷ Quid mirum gͦ ẽ sum minentem ꝓpe mortẽ potuit p̃uidere: Cum hoc
sit unde fallit. & se indei potestate uult ad orari: Nam tanta hebitudie demens effectus

Expanded text:
quo ut plurimos fallat, etiam bonos in potestate se habere confingat. Quod Apostolus inter quo ut plurimos fallat, etiam bonos in potestate se habere confingat. Quod Apostolus inter caetera ostendit dicens: Ipse Satanas transfigurat se in angelum lucis . Ut enim errorem facespem quam praedicabant Dei cultoribus mentiretur, quando hinc exeuntes justos finxit in sua esse potestate. Sed hoc quosdam fallit, quod de morte Saul et filiorum ejus non sit mentitus, quasi magnum sit diabolo ante occasum mortem corporis praevidere, cum signa quaedam soleant apparere morituris, quippe a quibus Dei protectio amota videtur, quanto magis diabolo, quem angelica majestate sublimem prophetica oracula fuisse testantur, de cujus magnitudine Apostolus ait: An ignoratis altitudinem satanae? quid mirum ergo si inminentem prope mortem potuit praeuidere, cum hoc sit unde fallit et se in dei potestate uult adorari? nam tanta hebetudine demens effectus