comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trare. Nec nimirũ prudentia usu auiuenib scitur: hec
apueris p̾cio discit᷑: Hanc qͥsciunt. cȩteros despiciendo suꝑbiunt.
hinc qui nesciunt. sub iecti ⁊ timidi maliis mirant᷑: Qui
abeis hȩc eadẽ dupplicitas iniqͥtatis nomine palliatti diligit᷑
dumtis ꝑuersictis. urbanitus uocatur. Eaec sibi obsequentib
sapa ono gata ab aliis mala multiplicius reddere. eũ uires
subpetunt. nullis resistentibus cedere. cũ uirtutis possibilitas
Ad i quic quid ex plere ꝑmalicitĩ ñ ualet. hoc impafica
ostensionẽ fingere: Sentũ uerbis apire: uera ut sunc
diligere. falsa deuitare. bona gratis ex hb̾e. malci lbenti
tolerare quã facere: Hullã inuiriȩ ultionẽ quererer ꝓ
ueritate contumeliã lucrũ portare. S int̾hec istorũ
simplicittis deridet᷑: quia ab eius mundi sapientibꝰ puritatis
uirtus fatuittis credit᷑. Omẽ enĩ qđ innocent̃ agit᷑: abeis
bat: carntili sapientiȩ fatuũ soncit: Quid nc̃iq stultius ui¬

Expanded text:
ia usu a juvenibus scitur, haec a pueris pretio discitur, hanc qui sciunt caeteros despiciendo superbiunt; hanc qui nesciunt, subjecti et timidi in aliis mirantur, quia ab eis haec eadem duplicitas iniquitatis, nomine palliata, diligitur, dum mentis perversitas urbanitas vocatur. Haec sibi obsequentibus tate gaudere, irrogata ab aliis mala multiplicius reddere, cum vires suppetunt nullis resistentibus cedere, cum virtutis possibilitas deest, quidquid explere per malitiam non valet, hoc in pacifica ostensionem fingere, sensum verbis aperire, vera ut sunt diligere, falsa devitare, bona gratis exhibere, mala libentius tolerare quam facere; nullam injuriae ultionem quaerere, pro veritate contumeliam simplicitas deridetur, quia ab hujusmodi sapientibus puritatis virtus fatuitas creditur. Omne enim quod innocenter agitur, ab eis obat, carnali sapientiae fatuum sonat. Quid namque stultius vi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporalit̃ floret : ⁊ pensare neglegit. quo inȩt̾num
ducatur:. Inuitti carnis fiduciã ponit. eaq dui ꝑmanere
existimat. quȩ ad p̃sens ten&: Solidatur inelatione
animꝰ: indespectu adducit᷑ om̃is ꝓpinquus. Iuã repentina
mors subrepat. nũquã corisiderat᷑.: qũc̃i sit euis incertu felici¬
tuis. nũquã pensat Qui si incertitudinẽ fugacis uite conspi¬
ceret: incerta ꝓcerto nequaquã tener&: Seqͥt᷑.  numer¬
trrannidẽ uocat Propriȩ enĩ tirannꝰ dicit᷑ : qui in comuni
re publica. ñ iure principat᷑ S sciendũ. ẽ: quia om̃is suꝑb
iuixta modũ ꝓpriũ trrannidẽ exerc&: Na qđ non nũquã

Expanded text:
temporaliter floret, et pensare negligit quo in aeternum temporaliter floret, et pensare negligit quo in aeternum ducitur. In vita carnis fiduciam ponit, eaque diu permanere existimat quae ad praesens tenet. Solidatur in elatione animus, in despectum adducitur omnis propinquus; quam repentina mors subrepat nunquam considerat; quam sit ejus incerta felicitas nunquam pensat. Qui si incertitudinem fugacis vitae conspiceret, incerta pro certo nequaquam teneret. Undetyrannidem vocat. Proprie enim tyrannus dicitur qui in communi republica non jure principatur. Sed sciendum est quia omnis superbia juxta modum proprium tyrannidem exercet, n
Abbreviated transcription (Latin):
lcta laxaniꝰ:. Et qͦ peccare nr̃. animꝰ solliticiꝰ metuit: eo
districtius hoc qđ ĩne ab cilio delinqͥt a bopeoscido nde
uꝰ ut inuesuatꝰ quisq tarddus aduenic̃ quo ꝑfieienaet suti heo¬

Expanded text:
icta relaxamus; et quo peccare noster animus sollicitius metuit, eo icta relaxamus; et quo peccare noster animus sollicitius metuit, eo districtius hoc quod in se ab alio delinquitur abhorrescit. Unde fit ut eo inveniatur quisque tardus ad veniam, quo proficiendo
Abbreviated transcription (Latin):
icicula leuet᷑  ante orationis sẽꝑ tẽpora. debet sollicite cotis¬
pici. quic qͥd potest inoratione reprobari: Talẽq semens icũ
ab oratione cessat ex hibe festineat: qui talis apparere .iii.¬
dici impso orationis tẽpore ex optat Sepe nãq inmũda
que dc̃ uł in licitt in animo uertimꝰ: quotiens aprecibus ua.¬
caniꝰ. Secũ seniens adstudia orationis erexerit: earũ rerũ
magines reuerberatti patit̾ quib libent̃ prius otiosa p̃mebat᷑
Et qutisi iam faciem aninci addm̃ leuare ñ suficit: quia it
se nimirũ inqͥnata mente. maculcis pollute cogitacior
erubescit. Sepe curis mundi libent̃ occupati. eũ post hex
studio orationis intendimꝰ: nequaquã semens ad celestia eri¬
git. quia pondus hanc terrene sollicitudinis in profundis
mersit : Et in p̃ce facies mundti ñ hostendit᷑: quia cogitacio¬
S: tam̃ quia nos culpas rarius comittimꝰ: alienti pigrius de.¬

Expanded text:
macula levetur, ante orationis semper tempora debet sollicite consmacula levetur, ante orationis semper tempora debet sollicite conspici quidquid potest in oratione reprobari; talemque se mens et cum ab oratione cessat exhibere festinet, qualis apparere judici in ipso orationis tempore exoptat. Saepe namque immunda quaedam vel illicita in animo versamus, quoties a precibus vacamus. Sed cum se mens ad studia orationis erexerit, earum rerum imagines reverberata patitur, quibus libenter prius otiosa premebatur; et quasi jam faciem anima ad Deum levare non sufficit, quia in se nimirum inquinata mente maculas pollutae cogitationis erubescit. Saepe curis mundi libenter occupamur. Cumque post haec studio orationis intendimus, nequaquam se mens ad coelestia erigit, quia pondus hanc terrenae sollicitudinis in profundum mersit; et in prece facies munda non ostenditur, quia cogitatiosed tamen quia nos culpas rarius committimus, aliena pigrius del
Abbreviated transcription (Latin):
qiad pecierim abeo. accipiemꝰ: Hiẽ salomon ait: Qui auer¬
terit aure sui ne audiat legem: oratio eiꝰ erit execrabilis:
Cor quippe nos in peticione rephendit: cũ resis tere p̃ceptis eius
que postulat meminit: Et oratio fit execrabilis. cũ acea ⁊¬
sura auertitur legis. Quia dignũ ꝓfecto. ẽ ut ab eius beneficiis
sit quisq extraneus: cuiꝰ nimirũ iussionibus ñ uult. eẽ. sub iec tꝰ
Qua inreꝰ hoc. ẽ salubre remediũ: ut cũ mens se ex memoria
culpe rep̃hendit ÷ hoc pͥus in oratione defleat qđ errauitua¬
tenus erporis macula dũ fletib t̾̃gitur: inpeticione suci cor¬
dis facies ab aue tore munda udeat᷑. Sed curandũ.ẽ. nimi.
ne adhoc rursus ꝓrunt: qđ se mundasse flecibus exultat: Nedũ
deplorutti iterĩ culpa comittit᷑: in c̾spectu iusti udicis ipsã &
nequaiquã ñ prohibet sepe ueniã petere: sed culpas iterare:. Ae
si apte dicat: Cũ mala gesta defleueris: nequaquã rursum

Expanded text:
 ab eo, accipiemus . Hinc Salomon ait: Qui avertit aurem suam, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Cor quippe nos in petitione reprehendit, cum resistere se praeceptis ejus quem postulat meminit, et oratio fit exsecrabilis, cum a censura avertitur legis, quia dignum profecto est ut ab ejus beneficiis sit quisqueoratione hoc est salubre remedium, ut cum mens se ex meculpe reprehendit, hoc prius in oratione defleat quod erravit; quatinus erroris macula cum fletibus tergitur, in petitione sua cordis facies ab Auctore munda videatur. Curandum est etiam, ne ad hoc rursus proruat, quod se mundasse fletibus exultat; ne dum plorata iterum culpa committitur, in conspectu iusti Iudicis ipsa etiam nequaquam nos prohibet saepe veniam petere, sed culpas iterare. Ac si aperte dicat: Cum mala gesta defleveris, nequaquam rursum
Abbreviated transcription (Latin):
mȩnia eius. dissipauit munitiones eius Męnici autẽ inur.¬
doctrini genera lingarũ. curationũ uirtus: quałi que¬
dam miȩnia ñitisit̾: Quȩ ⁊ siquisq ñ habeat stare munitus
per fidẽ ⁊iusticiã potest. quã uis ornatꝰ uirtutũ altitudirie
minime. ẽẽ. uideatur Spes uero & fides ⁊ caritas: ñ nr̃a¬

Expanded text:
moenia ejus, dissipavit munitiones ejus . Moenia autem in urdoctrina, genera linguarum, curationum virtus, quasi quaedam moenia mentis sunt. Quae etsi quisque non habeat, stare munitus per fidem et justitiam 376 potest, quamvis ornatus virtutum altitudine minime esse videatur. Spes vero
Abbreviated transcription (Latin):
ad terrena corruunt: labiũ ueratiũ cõmutanturr. Lt
senũ doctrina tollit᷑: qr diligentes tẽporalia. priorum
suoꝵ p̃cepta minimȩ sccuntur Ut locũ regimiruis.
quasi ad fructũ uoluptatis teneant: ñ adusũ laboris
Qđ tam̃ aꝑtius deuideis ual&̃ intelligi qui ante incar¬
nationẽ dnĩ uenies fuer̾ quia hunc uenturũ. ẽe. ere.¬
dider̃t. atq nuntiauer̃. sed post quã incarne apparuit.

Expanded text:
ad terrena corruunt, labium veracium commutatur, et ad terrena corruunt, labium veracium commutatur, et senum doctrina tollitur, quia diligentes temporalia priorum suorum praecepta minime sequuntur, ut locum regiminis quasi ad fructum volQuod tamen apertius de Judaeis valet intelligi, qui ante incarnationem Domini veraces fuerunt, quia hunc venturum esse crediderunt atque nuntiaverunt. Sed postq
Abbreviated transcription (Latin):
pendit nciq qđ omp̃s ds ueritatis uerbũ facientibus
tribuit: ⁊ non facientib tollit Qui gͦ. hoc deore suo¬
ñ auferri pecut quid aliud quã grãm bone oꝑationi s
quȩ siuit : ac si aꝑte dicer&: Abono oꝑe errare me ñ-
qđ neglegit. agere : cũdesierit bona loqͥ quȩ oꝑari
con t̾eps it docere sub iectos incipit praua quȩ agit:
It iusto dĩ omĩpotentis iuditio. inbono iam nec linguã
habeat: quihãbere bonã uitã recusat: Qua tenus cum
mens eius terrencirũ rerũ amori intenditur : det̃.¬
renis rebus semꝑ loquatur. Unde in euangłio ueritas
dicit: E x haluindantia cordis: os loqͥt᷑: Gonꝰ homo de
borio hesauro prosftit bona: ⁊ inalue homo demalo
Mhesauro ꝓfert mala łłunc & iam ioħs ait: Ipsi detqundo c̃:
ideo demundo locuntur: Bene .gͦ. dr̃. Comutans labiui
ueratiũ. ⁊ doctrinã senũ auferens: Quia hu qui pͥus cęles.¬
tiã p̃dicando uerasces erant: dũ tẽporalia diligentes.

Expanded text:
d omnipotens Deus veritatis verbum facientibus tribuit, et non facientibus tollit. Qui ergo hoc de ore suo non auferri petiit, quid aliud quam gratiam bonae operationis quaesivit? Ac si aperte diceret: A bono opere errare me non quod negligit agere, cum desierit bona loqui quae operari contempsit, docere subjectos incipit prava quae agit, ut justo omnipotentis Dei judicio, in bono jam nec linguam habeat, qui habere bonam vitam recusat, quatenus cum mens ejus terrenarum rerum amore incenditur, de terrenis rebus semper loquatur. Unde in Evangelio Veritas dicit: Ex abundantia cordis os loquitur: Bonus homo de bono thesauro profert bona, et malus homo de malo Ipsi de mundo sunt, ideo de mundo loquuntur. Bene ergo dicitur: Commutans labium veracium, et doctrinam senum auferens , quia hi qui prius coelestia praedicando veraces erant, dum temporalia diligentes,
Abbreviated transcription (Latin):
transeat. ubi eiꝰ uitã t̃minus non concludat: S in hac breui.
tate ubi roboratus est : colligit unde inꝑp& uitate inueniat.
uentes sunt. mortuors animas quo loco habenritur ignoraN:
itti mortui uitt̃ in carne uiuentiũ. post eos qualit̾ disponat᷑

Expanded text:
transeat, ubi ejus vitam terminus non concludat. Sequitur: Immutranseat, ubi ejus vitam terminus non concludat. Sequitur: Immutate ubi roboratus est colligit unde in perpetuitate invenia sunt, mortuorum animas quo loco habeantur, ignorant, ita mortui vitam in carne viventium post eos qualiter disponatur
Abbreviated transcription (Latin):
unũ qđ inm̃te & iã iusti hominis ꝑrepentinũ euentũ agitur:
quatinus sic subito tẽptetur. ut hunc inopinato ꝓuentu cori¬
Aliud uero. qđ paulatim uenit inm̃te: ⁊ resis tentẽ animũ lenb
suggestionib inficit.⁊ om̃s ineo uires iusticiȩ ñ nimietate
suci. sed ad siduitate consumit: Iuia gͦ alia. ẽ. tẽptacio quȩ iustos
plerũq subitu inucisione ꝓsternit dicatur. Moris cadens
defluit: ⁊ saxũ transfertur deloco suo Id est meris scã. cuiꝰ
locus iusticia fuerat: inpulsu subito transfertur adculpam:
ursũ qr alia. ẽ. tẽptacio quȩ se cordi hominis lenit̾ infundit.
omnẽq duritiã fortitudinis corrũpit. atq consumit: dicat᷑:
apides excauant aquȩ: Qui iudelic& duritiũ m̃tis: absorb&
assiduci ⁊ mollia plandiañtti libidinis Et lentũ atq subtileui
rasti eũ paululũ : ut in ꝑpetuũ ꝑ transiret: Paululũ roboratꝰ:
homo: qr hic uiuendi uires ad modicũ accepit. ut inꝑpetuũ

Expanded text:
n mente etiam justi hominis repraesentatio eventu agitur, quatenus sic subito tentetur et hunc inopinato proventu conaulatim venit in mentem, et resistentem animum lenibus suggestionibus inficit, et omnes in eo vires justitiae non nimietate sua, sed assiduitate consumit. Quia ergo alia est tentatio quae justos plerumque subita invasione prosternit, dicatur: Mons cadens defluit, et saxum transfertur de loco suo; id est, mens sancta, cujus locus justitia fuerat, impulsu subito transfertur ad culpam. Rursum quia alia est tentatio, quae se cordi hominis leniter infundit, omnemque duritiam fortitudinis corrumpit atque consumit, dicatur: Lapides excavant aquae, quia videlicet duritiam mentis absorbent assidua et mollia blandimenta libirasti eum paululum, ut in perpetuum transiret. - Paululum roboratus est homo, quia vivendi vires ad modicum accepit, ut in perpetuum
Abbreviated transcription (Latin):
esponde cui lib& dicimꝰ: cũ eis factis c̃ grua aduicem oꝑa reddimꝰ:
Ituilla gͥ cõmunicatione uocat dñs. ⁊ respondit homo: quia
ante incorrupti claritatẽ. incorruptus homo ostenditur. post
Ac si patent̃ dicat: Ideirco creatura corruptibilis ꝑsistere adir¬
corruptionẽ pocest: quia tuȩ pocestatis manu erigitur. ⁊ tu
respectus grã ut ꝑsistat tenetur Oꝑi.gͥ. manuũ suarũ porrex̃¬
omp̃s ds dexterã sucĩ: quia ut abiectũ atq ix infimis iacentẽ
adsũma erigeret geriuis humanũ. incarnatũ adhunc unige.¬
nitũ misit. ex cuiꝰ nob̾ incarnatione datũ. ẽ. ut qui ex uoluntate
ꝓpͥa incorruptione cecidimꝰ. uocantinos dõ. quandoq ad incor.¬

Expanded text:
dicimur cum ejus factis congrua ad vicem opera reddimus. In illa igitur commutatione vocat Dominus, et respondet homo, quia ante incorrupti claritatem, incorruptus homo ostenditur post - Ac si patenter dicat: Idcirco creatura corruptibilis persistere ad incorruptionem potest, quia tuae potestatis manu erigitur, et tui respectus gratia, ut persistat, tenetur. Potest quoque dexomnipotens Deus dexteram suam, quia ut abjectum atque in infimis jacens, ad summa erigeret genus humanum, incarnatum ad hoc Unigenitum misit, ex cujus nobis incarnatione datum est, ut qui ex voluntate propria in corruptionem cecidimus, vocanti nos Deo quandoque ad incor
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝑuñto didicert̃: S quii multis ⁊ longior uita tribuit᷑.
⁊ Sapientiȩ gr̃ȩ non confertur: recte adhuc incuiꝰ iuditio
Omp̃s dĩ humanũ cordestrint: cũ relinqͥd Aedificat: dũ repl&
Neq enĩ humancĩ mentẽ debellando destruit: sed recedendo.
Quia adꝑditionẽ sucĩ: sufficit sibi dimissa: Unde plerũq fit: ut
cũ audientis cor exigentib culpis. omĩpotentis dĩ gr̃a ñ replet᷑.
incassũ exteriꝰ ap̃dicatore monet᷑ Quia mutũ. ẽ. os om̃e qđ
loqͥtur : si ille interius incorde ñ clamat. quia spirat uerba
quȩ audiunt᷑: Rinc ꝓphetti ait: Nisi dñs ȩdificauerit domum:

Expanded text:
escunt. Sed quia multis et longior vita tribuitur, et sapientiae gratia non confertur, recte adhuc in cujus judicio otens Deus humanum cor destruit cum relinquit, aedificat dum replet. Neque enim humanam mentem debellando destruit, sed recedendo, quia ad perditionem suam sufficit sibi dimissa. Unde plerumque fit ut cum audientis cor exigentibus culpis omnipotentis Dei gratia non repletur, incassum exterius a praedicatore moneatur, quia mutum est os omne quod loquitur, si ille interius in corde non clamet, qui aspirat verba quae audiuntur. Hinc Propheta ait: Nisi Dominus aedificaverit domu
Abbreviated transcription (Latin):
Ut quc̃i ius ipsa sibi m& nũquã sit dissimilis: ꝑnos tam̃ diu̾sa
⁊ dissimilici semꝑ oꝑetur. quatenus iste sapientiȩ. ille
scientiȩ donũ ꝑcipicit. iste genera lingarũ. ille grãm
curationũ habeat:. D in his uerbis beatus iob qͥb ait.¬
auris uerba diidicat. ⁊ fauces comerlentis saporem :
ȩtiã de electis ac reꝓbis aliquid innuere uidetur. quia
uerba sapientiȩ quȩ̃ reꝓbi audiunt. electi nõ solũ audi¬
unt. electi ñ solũ audiunt. sed eticĩ gustant ut eis incor¬
de sapiat. qđ reproboꝵ non m̃tib sedsolũmodo auribus
soncit: Aluid nc̃ique. ẽ. nomincitũ cibũ audire solũ modo:
aliud uͦ. ȩtiã gustare Electi ittiq cibũ sapientiȩ sic
audiunt̾ ut degustent: qs hoc qđ audiunt. eis ꝑ amorẽ
medullitꝰ sapit. Reꝓborii uͦ scientia usq ad cogtutionẽ
sonitus tenditur: ut quidẽ uircutes anaiant. sed tamen

Expanded text:
ut quamvis ipsa sibimet nunquam sit dissimilis, per nos tamen diversa ut quamvis ipsa sibimet nunquam sit dissimilis, per nos tamen diversa et dissimilia semper operetur, quatenus iste sapientiae, ille scientiae donum percipiat; iste genera linguarum, ille gratiam curationum habeat. 9. Auris verba dijudicat, et fauces comedentis, saporem, etiam de electis ac reprobis aliquid videtur innuere, quia verba sapientiae, quae reprobi audiunt, electi non solum audiunt, sed etiam gustant, ut eis in corde sapiat quod reproborum non mentibus, sed solummodo auribus sonat. Aliud namque est nominatum cibum audire solummodo, aliud vero etiam gustare. Electi itaque cibum sapientiae sic audiunt, ut degustent, quia hoc quod audiunt eis per amorem medullitus sapit. Reproborum vero scientia usque ad cognitionem sonitus tenditur, ut quidem virtutes audiant, sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ⁊ in illo hoc p̃stat animȩ ut ui uific& carnẽ. ⁊ inisto
adhoc uiuificat animc̃. ut ad intelligendã ꝑueniat ae¬
comedentis saporẽ : pene nullũ latet qđ quinq sensus corporis
nr̃i uidelic& uisus. auditus. gustus. odoratꝰ. ⁊ tactus. in omẽm
qđ sentiunt atq discernunt: uirtutẽ discretionis ⁊ sensus
acerebro trahunt Et cũ urius sit iudex sensus cẽrebri qͥ ĩ¬
trinsecus p̾sidet: ꝑmeatꝰ tam̃ propͥos sensus quinq discer nu¬
olfaciat. neq naris gustet. neq icinus odorentur: Et cum
ꝑunũ sensum cẽrebri omĩci disponant᷑. qui lib& tam̃ hoꝵ
Sensus aliud facere non potest p̃t̃ id qđ expositione c̃ditoris
accipit: Existis ergo corporalib ex teriorib interiora
⁊ spĩtalici colligenda sũt: ut ꝑid qđ in nobis publicũ. ẽ. tran¬
sire debenmꝰ adsecritũ qđ innob. ẽ. ⁊ nos metipsos latet:
cerebri in ore nobis metipsis. uelut quib dcĩ sensibꝰ. utitͣ

Expanded text:
in illo hoc praestat animae ut vivificet carnem, et in isto ad hoc vivificat animam, ut ad intelligendam perveniat aeoris. Pene nullum latet quod quinque sensus corporis nostri, videlicet visus, auditus, gustus, odoratus et tactus, in omne quod sentiunt atque discernunt virtutem discretionis et sensus a cerebro trahunt . Et cum unus sit judex sensus cerebri, qui intrinsecus praesidet, per meatus tamen proprios sensus quinque discernolfaciat, neque nares gustent, neque manus odorentur. Et cum per unum sensum cerebri omnia disponantur, quilibet tamen horum sensus aliud facere non potest, praeter id quod ex dispositione conditoris accepit. Ex istis ergo corporalibus et exterioribus, interiora et spiritalia colligenda sunt, ut per id quod in nobis publicum est transire debeamus ad secretum quod in nobis est et nosmetipsos latet. cerebri more, nobismetipsis velut quibusdam sensibus utitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ut multiplicet. nisi adpenitenticĩ recurrat: In illo mala
purgantur dũ iuim sustin&: inisto cumulant᷑ dũ facit:
unde nunc expectat ⁊ ñ conuersos diu tolerat: quandoq
inde plus feriat Bene. gͦ. dr̃ Abundant tab̾naicula p̃donũ:
⁊ audact̃ ꝓuocant dm̃ cũ ipse daderit omĩa innicinib eorũ:
uici qđ iniq tollunt: eis hoc ipse dat qͥ illis ad rapincĩ poss&
obsistere. si misereri uoluiss&: Qđ tam̃ intelligi derebus
quoq spĩtalib potest Nãplerũq nõ nulli donci doctrine¬
ꝑcipiunt: sed ex eisdem donis intumescunt: Et magni p̃ce
teris uideri uolunt : atq omĩpotentẽ dm̃ ꝓuocare. ⁊ de eiꝰ
donis int̾ ꝓximos suꝑbire: Qui & iã p̃dones non in merito

Expanded text:
ut multiplicet, nisi ad poenitentiam recurrat. In illo mala ut multiplicet, nisi ad poenitentiam recurrat. In illo mala purgantur dum vim sustinet: in isto cumulantur, dum facitunde nunc exspectat, et non conversos diu tolerat, quandoque inde plus feriat. Bene ergo dicitur: Abundant tabernacula praedonum et audacter provocant Deum, cum ipse dederit omnia in manibus eorum, quia quod iniqui tollunt, eis hoc ipse dat, qui illis ad rapinam posset obsistere, si misereri voluisset.  Vequoque spiritalibus potest. Nam plerumque nonnulli doctrinae dona percipiunt, sed ex eisdem donis intumescunt, et magni prae caeteris videri volunt. Atque omnipotentem Deum provocare est de ejus donis inter proximos superbire. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
aibstuler̃ Et dubiũ non ẽ : qr uolentoꝵ ñ sit adiutor
ds̃: Quomodo igit᷑ ipse dat. qđ hii qͥp̃ dones st̃. nequit̃
faciunt : hoc dispensator aequissimꝰ. fieri ñ nisi iustę ꝑmit¬
tit. Ut ⁊ his qui raꝑe sinit᷑ cȩcatꝰ m̃te.culpcĩ augeat:
⁊ hisqui rapintĩ patitur. iã in eiusdẽ rapinȩ dãpno. ꝓalia
quã ante ꝑpetrauit culpa. feriatur: Ecce enĩ qͥdam
imontis fauce ẽstitutꝰ: insidiat᷑ iterantib S his qͥ iter agi
imqua fortasse quȩ dã aliquando ꝑpetrauit: Eiq omĩps dĩ
manibꝰ tradens: uł spoliari reb uł etiã int̾riri ꝑmittit:¬
⁊ is te grauius quandoq feriatur ꝑ cuiꝰ neqͥssimꝰ uolur.¬
tatẽ. culpc̃ om̃ps ds̃ incilterũ uiste uindicauit Ille
purgatur qͥ obprimit᷑ : inisto reatus auget᷑. qui opprimit:
t uł de ꝓfundo neqͥtiȩ quandoq adpenitentiã redeat :¬
uł non reuertens. tanto grauius aet̾na dãpnatione

Expanded text:
ium non est, quin violentorum non sit adjutor Deus. Quomodo igitur ipse dat, quod hi qui praedones sunt, nequiter erse faciunt, hoc dispensator aequissimus fieri, non nisi juste permittit, ut et is qui rapere sinitur, caecatus mente culpam augeat, et is qui rapinam patitur, jam in ejusdem rapinae damno, pro alia quam ante perpetravit culpa, feriatur. Ecce enim quidam in montis fauce constitutus, insidiatur itinerantibus; sed his qui iter agit, iniqui fortasse quaedam aliquando perpetravit; eimanibus tradit et eum spoliari rebus vel etiam interire permittit.gravius quandoque feriatur, per cujus nequissimam voluntatem, culpam omnipotens Deus in alterum juste vindicavit. Ille purgatur qui opprimitur; in isto reatus augetur qui opprimit, ut vel de fundo nequitiae quandoque ad poenitentiam redeat, vel non revertens, tanto gravius aeterna damnatione
Abbreviated transcription (Latin):
lc̃ipadis flc̾imcis herodes explorare uoluit: cũ eiꝰ miracula
uidẽ concupiuit Sic̃ scriptũ. ẽ Erat enĩ ex multo tẽ:¬
pore cupiens uidere eũ: eo qđ audiss& multui. ⁊ sꝑabat
Signũ aliqđ uidere ab eo fieri: Sed lãpas hȩc ante eiꝰ oculos.
nullo radio lucis ȩmicuit: quici ei qͥse ñpiȩ sed curiose
quȩ sierat. nichil dese mirabile ostendit Inqͥsitꝰ quippe
redẽptor tacuit: expec tatus mira exhibere contẽpsit. sese¬
quȩ aput se in occultis retinens. eos quos exteriora quȩrere
comperit. ingratos foras reliquid Mtigis eligens aꝑte
a suꝑbientib despici: quã añcretdentib ucicui uoce laudar
Inde ⁊ ꝓtinꝰ lãpas ista c̃tẽptii. ẽ: sicut illic subditus¬

Expanded text:
lampadis flammas Herodes explorare voluit, cum ejus miracula lampadis flammas Herodes explorare voluit, cum ejus miracula videre concupivit, sicut scriptum est: Erat enim ex multo tempore cupisignum aliquod videre ab eo fieri . Sed lampas haec ante ejus oculos nullo radio lucis emicuit, quia ei qui se non pie sed curiose quaesierat nil de se mirabile ostendit. Inquisitus quippe Redemptor tacuit, exspectatus miracula exhibere contempsit, seseque apud se in occultis retinens, eos quos exteriora quaerere comperit, ingratos foris reliquit: magis eligens aperte a superbientibus despici, quam a non credentibus vacua voce laudari. Unde et protinus lampas ista contempta est, sicut illic subditu
Abbreviated transcription (Latin):
ms aestimat᷑. S tam̃ ante occulti iudicus oculos rur¬
tutib enucat: uite meritis choruscati Honortrei
metuit: despici ñ refugit: Corpꝰ continentic affi
sola manimo dilectione pinguesert. allentẽpeamꝑ
pcicientiã p̃parat: ⁊ erectus ꝓuisticta. deꝑcepti
edpmelus exultut Afflictis excorde conpatuer
debononi ꝓsperitatib qucisi depprũs letatissicri uerbi
pabula inmente sollicitꝰ ruminat: ⁊ inquisitusi nquo¬
libet. eloqui duplicit̃ ignorat: Bene itaq iustisior
& despicit᷑ : qͥ fraglans uirtutib ab iec tus estimat᷑:
Metites quippe carntiliũ pensare bona ñ ualent:
toris uias. m̃tis oculos tollere : sensimq amembris.
ad capud uenire: Ipse enĩ nob̾ lãpas ueratit᷑ extitit.
nari c̃spexerat: cũdicebat: Erat lum̃ uerũ: qđ illumi.¬
ncit omnẽ hominẽ uenientẽ inhunc mundũ: Quã
tam̃ apud cogitaciones diuitũ c̃tẽptũ uidit: cũ paulo
post subdidit: In ꝓprici uenit: ⁊ sui eũ ñ receperunt Nui

Expanded text:
s aestimatur. Sed tamen ante occulti judicis oculos virtutibus emicat, vitae meritis coruscat, honorari metuit, despici non refugit; corpus continentia afficit, sola in animo dilectione pinguescit, mentem semper ad patientiam praeparat, et erectus pro justitia, de perceptis contumeliis exsultat, afflictis ex corde compatitur, de bonorum prosperitatibus quasi de propriis laetatur, sacri verbi pabula in mente sollicitus ruminat, et inquisitus quodlibet eloqui dupliciter ignorat. Bene itaque justi simet despicitur qui flagrans virtutibus abjectus aestimatur. Mentes quippe carnalium pensare bona non valent, toris vias mentis oculos attollere, sensimque a membris ad caput venire. Ipse enim nobis lampas veraciter exstitit, nari conspexerat, cum dicebat: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quam tamen apud cogitationes divitum contemptam vidit, cum paulo post subdidit: In propria venit et sui eum non receperunt . Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
Sci uiri. itti se in oꝑib suis dõ auctore custodiunt: ut omnino
seꝑ in rep̃hensibiles interim uidicis oculis adsistant Sequit᷑:
loco qͥd dĩ faciem. nisi anĩ aduersionẽ debemꝰ accipere:iN
fac ame: ⁊ formido tua ñ me terreat: Id. ẽ: iꝑꝑsecutioĩs
duriciã remoue: ⁊ formidinis pondus tolle Sedet in¬
radiante gr̃a dilectionis: sp̃m securitatis infunde: Quu
si longe aꝑ cussione ⁊ formidine ñ fuero: c̃io quia adistric¬
tionẽ tui ex aminis ñ abscondar Seqͥt᷑ Uocame : ⁊ respon

Expanded text:
i viri ita se in operibus suis, Deo auctore, custodiunt, ut omnino semper irreprehensibiles interni judicis oculis assistant. Sed loco quid Dei faciem, nisi animadversionem debeamus accipere? in fac a me, et formido tua non me terreat; id est, percussionis duritiam remove a me, formidinis pondus tolle, sed irradiante gratia dilectionis, spiritum securitatis infunde, quia si 386 longe a percussione et formidine non fuero, scio quia a districtione tui examinis non abscondar, quoniam in con
Abbreviated transcription (Latin):
condidit boncis. Sed qui bonis male utit᷑ profre otout
ut qutsi ꝑaedacitatis ingluinẽ. eo perquẽ iuiuere potiuti¬
depane moriatur. Pauꝑ adreqͥem Latarus uenerat suꝑbũ
u diuitẽ torm̃tai cruciabant:. S tam̃ diues abrabam
fuerat: qui insinu latarũ tenebat: Qui tam̃ auctolu
suo conloquens: dic̃: Loquar addñm meũ: cũ sim puiluis
⁊cinis Quid itaq iste diuitias sucis noueraa es amndo
qui sem&. ipsũ puluerẽ cinerẽq pensabat: Aut quando
hunc res posessa extollera. qͥdese quoq earũ inidelica
cumor is eriguntur Nos ⁊ census adestensione ꝓrrobos¬
diuites addicit: & uoscũq ergo sequentis ruge amor nhu
uiditio qͥq uitaone ñ discrepant: utrũ teb ansolis norb
intume scant: Quicũ uitt̃ simpliciũ in hoc mundo heppertẽ
anrident: Iequaquã quippehis hoc exterius adestulto:¬
siderant: adq ipsi totis conatib anhelateti: Que sisi utiqs
ergo defpiciunt: qui scilicet ea non habenn que iꝑsiqucisi¬

Expanded text:
condidit Deus. Sed qui bonis male utitur, profecto agit ut quasi per edacitatis ingluviem eo quo vivere debuit pane moriatur. Pauper ad requiem Lazarus venerat, superbum vero divitem tormenta cruciabant. Sed tamen dives Abraham fuerat, qui in sinu Lazarum tenebat, qui tamen auctori suo conloquens dicit: Loquar ad dominum meum, cum sim pulvis et cinis. Quid itaque iste divitias suas noverat aestimare, qui semetipsum pulverem cineremque pensabat? Aut quando hunc res possessa extolleret, qui de se quoque, earum videlicet untur. Hos et census ad ostensionem potendivites addicit. Quoscunque ergo sequentis vitae amor non udicii quoque ultione non discrepant utrum rebus an solis moribus intumescant. Qui cum vitam simplicium in hoc mundo humilem irrident. Nequaquam quippe eis hoc exterius adesse considerant, ad quod ipsi totis conatibus anhelant. Quasi stultos ergo despiciunt qui scilicet ea non habent quae ipsi utiq
Abbreviated transcription (Latin):
inuat qđ er. ceperat rclinquit: Inde ergo adeo disiunger
unde indeo laudandci uidebatur Non nuquã uͦ recto opera
amueri dons tant mnnitit᷑ :  at tam̃ humanis in risionib urguet᷑
Miran da agit : ⁊ ob ꝓbria recipit Et qe exire foris plaudrs
potuit: repulsus contumeliis. ad sem& ipsũ redit Et eose uit̾
pobustius indõ solidat: quo foris non inuenit quo requiescat:
Todsienĩ spes in auctore figitur: ⁊ intꝰ in risioñ coninita
solus innteros  testis implorcit᷑. Atq afflicti animꝰ fit deo
tipta ꝑximiꝰ: quanto ⁊ agr̃a humani fauoris alienꝰ: In p̃ceta

Expanded text:
inhiat, quod esse coeperat relinquit. Inde ergo a Deo disjungitur, unde in Deo laudanda videbatur. Nonnunquam vero recto operi animus constanter innititur, et tamen humanis irrisionibus urgetur: miranda agit, et opprobria recipit; et qui exire foras per laudes potuit, repulsus contumeliis, ad semetipsum redit; et eo se intus robustius in Deo solidat, quo foris non invenit quo requiescat. Tota etenim spes in auctore figitur, et inter irrisionum convicia solus interior testis imploratur; atque afflicti animus fit Deo tanto proximus, quanto 360 et a gratia humani favoris alienus: in precem
Abbreviated transcription (Latin):
ȩtiã helia uenientẽ ꝓmittit᷑ qđ reducat corda
filioꝵ ad patres eoꝵ Ut doctrina senũ quȩ nunc. auideoꝵ
corde ablata. ẽ: tunc miserante dño reddeat quando
hoc dedño intelligere cȩperint filii qđ p̃dicauer
patres Sin uͦ senes eos dẽ qͦq udeos accipimꝰ. qr suãden.
te ꝑfidiai. ueritatis uerbo contra ire
conatis:
doctrinai senũ ablata.ẽ. post quã hanc
aeccłia exgentib uidelic& iuuencula
accepit. quȩ ꝑpsalmistam dicit:
Suꝑ seniores intellexi: Qut̃ qr oꝑando tenuit: qͣli
suꝑ seniores in tellexerit ostendituradũ ꝓtinꝰ subdit
dicens Quia mandata tun exquisiui: Quia enim
studuit oꝑando implere qđ didicit: Accepit intelligere
qđ docer&. Unde adhuc aꝑte subditur Effundit des¬

Expanded text:
ent . Elia veniente, promittitur quod reducat corda filiorum ad patres eorum ut doctrina quae nunc a Judaeorum corde ablata est, tunc, miserante Domino, redeat, quando hoc de Domino intelligere coepepatres. Sin vero senes eosdem quoque Judaeos accipimus, qui, suadente perfidia, Veritatis verbo contraire conati sunt, doctrina senum ablata est postquam hanc Ecclesia ex gentibus videlicet juvencula accepit, quae per Psalmistam dicit: Super seniores intellexi . Quam quia operando tenuit, qualiter super seniores intellexerit ostendit, dum protinus subdit, dicens: Quia mandata tua exquisivi. Quia enim studuit operando implere quod didicit, accepit intelligere quod doceret. Unde adhuc apte subditur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
Qudhic peccator totis cogitacionib sꝑat. nisi ut potestate
ceteros transeat. cunctis rerũ multiplicitate transcendat
cduersantes dominando subicicit. obsequentib mirandur
innotescat ⁊ ire aduotũ satis faciat. benignũ secũ laudatur
ostendat: Quicqͥd gula appetit offerat. adhoc qđ uoluptas
imperat. oꝑis expletione concurrat: Bene .gͦ. illoꝵ sꝑes ab
tales quiq uiditio rectitudinis auersant᷑. Seqͥt᷑ R espori

Expanded text:
Quid hic peccator totis cogitationibus sperat, nisi ut potestate caeteros transeat, cunctos rerum multiplicitate transcendat, adversantes dominando subjiciat, obsequentibus mirandus innotescat, irae ad votum satisfaciat, benignum se, cum laudatur, ostendat; quidquid gula appetit, offerat; ad hoc quod voluptas imperat, operis expletione concurrat? Bene ergo spes illorum aitales quique judicio rectitudinis aversantur. Nam quod
Abbreviated transcription (Latin):
uos metipsos qđuerũ. ẽ. uidetis Et sunt non nulli qui
quando admentẽ redeunt: dei usticiam ⁊ rectitudiiaẽ
contẽplcnt᷑. ⁊ orando ac flendo contremescunt: sed
postquã contẽplcicionis ora transierit. sic audaices ad.
iniquitates redeunt ac si post dorsũ eius positi. aiusticiȩ
eius luminȩ minime uideantur: Hii itaq apudse iti

Expanded text:
tur. Sunt nonnulli qui quando ad mentem redeunt, Dei justitiam et rectitudinem contemplantur, et orando ac flendo contremiscunt; sed postquam contemplationis hora transierit, sic audaces ad iniquitatem redeunt, ac si post dorsum ejus positi a justitiae ejus lumine minime videan
Abbreviated transcription (Latin):
git ut cũptumorẽ mens uial tũ ducit᷑. indespectu ominiũ
adsiu admirationẽ subleuatur: In cogitacione ⁊ enĩ ꝓpria
fauores oriunt᷑: sibiq desingularitate sapientiȩ blandit᷑
ausa fatuitas: Pensat eaq audierit: ac uerbai qus ꝓfero.
enan ex cedat: sedut eoꝵ suꝑbum corrigat: Ee se inferi¬
erem negat: Et ne sui humilitatis liitẽ transerto ẽẽ.
esi aꝑterdicat: Cũ cunctis sint nota quȩ dicitis: de dieco

Expanded text:
 altum ducitur, in despectum omnium et sui admirationem sublevetur. In cogitatione etenim proprii favores oriuntur, sibique de singularitate sapientiae blanditur ipsa fatuitas. Pensat ea quae audierit, ac verba quae profertentiam excedat? Sed ut eorum superbiam corrigat, esse se inferiorem negat; et ne suae humilitatis limitem transeat, esse Ac si aperte dicat: Cum cunctis sint nota quae dicitis, de doctor
Abbreviated transcription (Latin):
Esus quippe potusq acdlusũ impulit: lusus adidolatriã traxit:. Quia si.
ucinitatis culga nequaquã caute c̃pescit᷑: ab iniqͥtate ꝓtinꝰ mens ir¬
cauta deuoratur: Salomone ad testante qui ait. Qui modiea sꝑnit.
paulaitĩ decidit: Si enĩ parua curare neglegimꝰ: insensibilit̾ sedue.¬
tiaudent᷑ & iam maiorsi ꝑpetramꝰ: Et notandũ: qđ non iuidi imqͥtas¬
dr̃ Studiosiuiꝰ qiuppe conspicimꝰ: quȩ consideramꝰ: Ds ittq homirrũ
uanitate nouit. Iniquitatẽ considerat: quia nec minora delictt
multa deserit: ⁊ cidmaiora ferienda se intentius accingit: Quia
igitur aleuiorib malis incipitur.⁊ cidgrauior a ꝑuenit᷑ s uanitas
mente obnubiltit. iniqͥtas cȩcat Quȩ nimirũ mens amisso mox

Expanded text:
Esus quippe potusque ad lusum impulit, lusus ad idololatriam traxit, quia si Esus quippe potusque ad lusum impulit, lusus ad idololatriam traxit, quia si vanitatis culpa nequaquam caute compescitur, ab iniquitate protinus mens incauta devoratur, Salomone attestante, qui ait: Qui modica spernit, paulatim decidit . Si enim curare parva negligimus, insensibiliter seducti, audenter etiam majora perpetramus. Et notandum qr. Studiosius quippe conspicimus quae consideramus. Deus itaque hominum vanitatem novit, iniquitatem considerat, quia nec minora delicta inulta deserit, et ad majora ferienda sese intentius accingit. Quia igitur a levioribus malis incipitur, et ad graviora pervenitur; vanitas mentem obnubilat, iniquitas caecat
Abbreviated transcription (Latin):
cum ut abauctort nr̃o diligamꝰ: Quã scilic& faciem leuare ẽ.
indm̃ animũ ꝑstudia orcitionis ad tollere. Sed eleuatã faciem
macula inquinat: si intendentẽ mentẽ reacus sui conscientia
acrusat / Quia abspci fidutia ꝓtinꝰ frangitur si in tentã p̾cib:
nec dũ diuite eulpa memor ici mor detur: biffidit nc̃q¬

Expanded text:
us, ut ab auctore nostro diligamur. Quam scilicet faciem levare est in Deo animum per studia orationis attollere. Sed elevatam faciem macula inquinat, si intendentem mentem reatus sui conscientia accusat. Quae ab spei fiducia protinus frangitur, si intenta precibus necdum devictae culpae memoria mordetur. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
dnm fructũ ferunt. quid aliud quã ingloruĩ dicunt᷑ : qr ante
districtũ iudicẽ nimirũ głam tunc inueniunt: quã modo
insubdicoꝵ suoꝵ morib p̃dicationis studio nõ exquirun:¬
ene autẽ subditur : & obtimates subplantat Quia
cũ m̃tẽ regentiũ iusto iudicio deserit: haec inet̃num
retributionis p̃miũ ñ requirit Et ideo supplantatur
uera cęlestis patriȩ p̾mia neglegunt. insuis hic uolup.¬
⁊ doc trintĩ senum auferens Cũ sacerdos ñ agit boria
quȩ loqͥtur : ei ȩtiã sermo sub trahitur. neloqui audeat

Expanded text:
t, quid aliud quam ingloriosi ducuntur? Quia ante districtum judicem nimirum gloriam tunc non inveniunt, quam modo in subditorum suorum moribus praedicationis studio non exquirunt. Sequitur: Et optimates supplantat. - Quia cum mentem regentium justo judicio deserit haec, internum retributionis praemium non requirit, et in eo supplantatur vera coelestis patriae praemia negligunt, in suis hic volupet doctrinam senum auferens. - Cum sacerdos non agit bona quae loquitur, ei etiam sermo subtrahitur, ne loqui audeat
Abbreviated transcription (Latin):
homo uiuens Qm̃ ꝑ hoc qđ ui uendo ad interitũ tendit:
recte qui dem uanitas dr̃. sed nequaquã recte ȩtiam ini¬
quitas appellcitur Quici ⁊ sidepenci.ẽ. culpe ꝗđ de ficit:
non tam̃ hoc ipsũ culpa. ẽ. qđ auitti ꝑ curr&: Utinci sunt
ittq quȩ transeunt. Unde ⁊ ꝑsalomonẽ dr̃. Omĩa utnitas¬
dũ ꝑque dã transitoris ducim᷑: inqͥbus dũ noxie ligam̃
Cũq mens iri cõmutabilitatis statũ noritena: asemetipsa defluens⁊ adiuitu
prũpit. Uainitate .g. ad iniqͥtatẽ Labit̾: quȩ acdsuȩta reb mobilib : dũ.

Expanded text:
oniam per hoc quod vivendo ad interitum tendit, recte quidem vanitas dicitur, sed nequaquam recte etiam iniquitas appellatur, quia etsi de poena est culpae quod deficit, non tamen hoc ipsum culpa est, quod a vita percurrit. Vana sunt itaque, quae transeunt. Unde et per Salomonem dicitur: Omnia vanitasdum per quaedam transitoria ducimur, in quibusdam noxie ligamur; cumque mens incommutabilitatis statum non tenet, a semetipsa defluens, ad vitia prorumpit. Vanitate ergo ad iniquitatem labitur, quae assueta rebus mutabilibus, dum
Abbreviated transcription (Latin):
supbiam erigitur: Uanitatis quippe finis. ẽ: ut cũ peccato mentẽ
sapciat hanc exculpa audacem redaat: Quatenꝰ sui reatꝰ oblitu. quȩ
amusisse semnocentiã non deflet: usto excecata iuditio. simul
simuilitatẽ ꝑddat: Et sit plerũq ut prauis desideriis seriueras. aui.¬
gosodiuii amoris excutiat: ⁊ qucisi inmciloꝵ ꝑpetratiorie
sam liba. omine qđ uoluptas suggerit. implere conteridat

Expanded text:
superbiam erigitur. - Vanitatis quippe finis est, ut cum peccato mentem sauciat, hanc ex culpa audacem reddat, quatenus sui reatus oblita, qui amisisse innocentiam non dolet, justo excaecata judicio simul et humilitatem perdat. Et fit plerumque ut, pravis desideriis serviens, a jugo se divini timoris excutiat, et, quasi in malorum perpetrationem jam libera, omne quod voluptas suggerit implere contendat
Abbreviated transcription (Latin):
conteplaionis inluminait. nimportuntus tẽptacionis obscur
auideat intendendo qđ appetat: ⁊ sub cũbendo in cogita ç ionecro¬
lerd. q erubeseat: Pecgło quippe: lux oritur: Infernꝰ autem
uite: Renebris possidet. Inunuĩ ergo cȩlũ infernusq redigitur:
ne cor collieur Cũ letis suc cessibus in uirtute roboratur Ded
du latentes motus audaciȩ in cogitacione conditor conspicit:
se sibi hominẽ ostendendo derelinquid Ut eius mens relio¬
ca quidsit inueniat: que male inse secura gaudebat Unde
cũ subuerti omĩci. uł inunũ quo artari dicerentur ꝓtinus ad¬
non ne considerat: Ac si p̃missci pate faciendo sub iunger&
dicens Quiti tolerando sub crescere uitia conspicit: iudican.¬
do ddonci confundit: Rectus uero in descriptione ordo serucitͥ
cũ pruis ncsci uanitas: ⁊ post considerari iniquittis ꝓhibęt᷑:
Om̃is quippe iniquittis uanitas: non tam̃ om̃is uanitas iniqͥtas¬

Expanded text:
contemplationis illuminat, et importunitas tentationis obscurat; ut et videat intendendo quod appetat, et succumbendo in cogitatione toleret quod erubescat. De coelo quippe lux oritur, infernus autem tenebris possidetur. In unum ergo coelum infernusque redigitur nem cor tollitur cum laetis successibus in virtute roboratur, sed dum latentes motus audaciae in cogitatione conditor conspicit, se sibi hominem ostendendo derelinquit, ut ejus mens derelicta quid sit inveniat, quae male in se secura gaudebat. Unde cum subverti omnia, vel in unum coarctari, dicerentur, protinus adatefaciendo subjungeret, dicens: Quia tolerando succrescere vitia conspicit, judicando dona confundit. Rectus vero in descriptione ordo servatur, cum prius nosci vanitas, et post considerari iniquitas perhibetur. Omnis quippe iniquitas, vanitas, non tamen omnis vanitas esse iniquitas
Abbreviated transcription (Latin):
ocẽ precetũ meũ: ut diligatis inuicẽ: De hac paulus ait
Plenitudo legis dilesꝰ tio: De hac iterũ dic̃: In uicẽ onera ur̃a
opa ex amore toleramꝰ: S hec eadem lex multiplex dr̃: qe
astudiosa sollicitudine caritatis. ad cuncta uirtutũ facta
dilcieatus: Quȩ aduobus quidẽ p̃ceptis incipit: sed se ad innume¬
ra extendit: Huiꝰ nc̃iq legis initiũ: dilectio dĩ ẽ. ac dilectio ꝓxi¬
mi: S dilet tio dĩ ꝑtria distinguit᷑: qr ex toco corde. ⁊ excota¬
anima.  ex tota fortitudine diligi conditor iubetur Quci
unre notandũ. ẽ: qđ diuinꝰ sermo cũ dm̃ diligi p̃cipit. non solũ
narrat ex quo. sed & iã informat ex quanto: cũ sub iungit. ex
toto: Ut uidelic& qui ꝑfecte deo placere desiderat: sibi dese
netu altari facias: Et ꝑ semetipsã ueritas dicit Quȩ uultis
ut faciant uobis homines: ita ⁊ uos facite illis Quib duobus
scilic& utriusq testam̃ti mandatis: ꝑ unũ incilitici cõpescit:

Expanded text:
oc est praeceptum meum ut diligatis invicem . De hac Paulus ait: Plenitudo legis, dilectio . De hac iterum dicit: Invicem onera vestra onera ex amore toleramus. Sed haec eadem multiplex dicitur, quia studiosa sollicitudine charitas ad cuncta virtutum facta dilatatur, quae a duobus quidem praeceptis incipit, sed se ad innumera extendit; hujus namque legis initium dilectio Dei est, ac dilectio proximi: sed Dei dilectio per tria distinguitur, quia ex toto corde, eanima, et ex tota fortitudine diligi Conditor jubetur . Qua in re notandum est, quod divinus sermo cum Deum diligi praecipit, non solum narrat ex quo, sed etiam informat ex quanto, cum subjungit, ex toto: ut videlicet qui perfecte Deo placere desiderat, sibi de se ne tu alteri facias. Et per semetipsam Veritas dicit: Quae vultis ut faciant vobis homines, ita et vos facite scilicet utriusque Testamenti mandatis per unum malitia compescitur,
Abbreviated transcription (Latin):
& carnib iterior homo uestit᷑: qr ĩ eo qđ ad suꝑna erigit᷑ carnaliũ motuũ
obsidione uallatur. S tendentẽ adiusticiã neqͣꝗ ĩ tẽptacione c̃ditor

Expanded text:
et carnibus interior homo vestitur, quia in eo quod ad superna erigitur, carnalium motuum et carnibus interior homo vestitur, quia in eo quod ad superna erigitur, carnalium motuum obsidione vall
Abbreviated transcription (Latin):
spsiqsi ĩrigata era uiri descit. Sedsepe dũ ꝑceptis doni suꝑni uirtutibus
sinȩ ieruptione utim̾: ad pͥuatã fidutiã usu c̃tinue ꝓsꝑitatis eleuam̃
Inde sit plerũq ut hisoẽ quẽ subleuauerat parũ ꝑsp̃s deserat: quatinꝰ
puluert᷑ deducesme Quici enĩ subtractione sp̃s. mens adaliquantulũ
itẽpcticione deserit. qͣsi ab humor e pris tino t̾ra siccat᷑. ut ĩcũ homo aruit.¬
ignoseat Q apte qͦq recduci adpuluerẽ dr̃: qc demissus sibi cuiꝰ lib&. tẽpta¬
cionis aura raptut᷑: S cũ relicti c̃tim̾: eaquȩ ad flati cognouimꝰ. subtiliuiꝰ
dona iã cogitamꝰ: Vnde sub iungit᷑. Nne sic̃ lac mulsistime. ⁊ sic̃ caseũ me
coagulasti: Mens ⁊ enĩ nr̃a cũ ꝑscĩ sp̃s grãm. ab usu uetustȩ c̃ u̾sationis
abstrahit᷑: sic lac mulgitur. qͥa inqͣdã inchoationis nouȩ teneritudine
⁊ subcilitate format᷑ Sic cascũ choagulat᷑: quia c̃stipatione pinguesc̃tis

Expanded text:
si irrigata terra viridescit. Sed saepe dum perceptis superni doni virtutibus sine interruptione utimur, ad privatam fiduciam usu continuae prosperitatis elevamur. Unde fit plerumque ut isdem qui sublevaverat parumper Spiritus deserat, quatenuspulverem reduces me. Quia enim per subtractionem Spiritus mens aliquantulum in tentatione deseritur, quasi ab humore pristino terra siccatur, ut infirmitcognoscat. Qui apte quoque reduci ad pulverem dicitur, quia dimissus sibi cujuslibet tentationis aura raptatur. Sed dum relicti concutimur, ea quae afflati cognovimus subtilius jam dona cogitamus. Unde subjungit: Nonne sicut lac mulsisti me, et sicut caseum me coaabstrahitur, sicut lac mulgetur, quia in quadam inchoationis novae teneritudine et subtilitate formatur. Sicut caseum coagulatur, quia in constipatione pinguescentis
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ possunt: ut ipse sit cęlũ. cũ iam ꝑdesideriũ sũ mis iner&
pse infernũ: cũ tẽptacionũ sucirũ caligine ꝑturbatus: in in¬
firmis icicet: Ipse terra : quia inbono oꝑe fixe spei ubertute
fructificat: Ipse incire : qr inqͥb dã trepidus quacitur. ⁊ aura
suȩ mutabilitatis agitatur Sed cęlo. ẽ. excelsior: quii po¬
tentiȩ eius maignitudine uincimur & iã cũ suꝑnos metipsos
ȩleuamur Inferno profundior: quia nimirũ plus iudicatur.
quã ipse humanus animꝰ intentionibus inuestigat: Ter¬
re longior: quia fructus uite quos in fine retribuit ne-
manci mens fluctuans: multa dehis quȩ uentura sunt
conicit: Dedcũ cernere quȩ existunca uerat cęperit:
angustam se fuisse in suci aestincitione cognoscit Ex

Expanded text:
nem possunt, ut ipse sit coelum cum jam per desiderium summis inhaereat; ipse infernus, cum, tentationum suarum caligine perturbatus, in infimis jacet; ipse terra, quia in bono opere fixae spei ubertate fructificat; ipse mare, quia in quibusdam trepidus quatitur, et aura suae mutabilitatis agitatur. Sed coelo est excelsior Deus, quia potentiae ejus magnitudine vincimur, etiam cum super nosmetipsos elevamur; inferno profundior, quia nimirum plus judicat quam ipse se humanus animus in tentationibus investigat; terra longior, quia fructus vitae, quos in fine retribuit, neqmana mens fluctuans multa de his quae ventura sunt conjicit, sed cum jam cernere quae aestimaverat coeperit, angustam se fuisse in sua aestimatione cognoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
sitis incendici uitiorũ sub didit: tribulaticnis tẽpore: ⁊
flt̃imas in fornaice tẽperauit: Haec in p&ro ⁊ minis terrenti
principũ fortit̃ restitit: ⁊ in circũ cisiones negotio⁊ longe
inparis prioris sensũ cuident̃ increpauit: Multiplex ergo
ista lex dĩ. ẽ : quȩ singulis rerũ articulis ñꝑmutata c̃gruit.
⁊ causis seuariantibꝰ non uariata coniungit: Cuiꝰ nimirũ legis
multiplicitatẽ : þene paulus ȩnumerata dicens Caritas
pacieris. ẽ: benigna. ẽ: Non ȩmulatur: non inflatur : non a-¬
git ꝑperam ⁊ non. ẽ ambitiosa ⁊ non quȩ rit quȩ sua sunt
Non irritatur: non cogitat malũ ⁊ non gaudet suꝑ unquitatẽ¬

Expanded text:
sitis incendia vitiorum subdidit, tribulationis tempore et sitis incendia vitiorum subdidit, tribulationis tempore et flammas in fornace temperavit . Haec in Petro et minis terrentium principum fortiter restitit, et in circumcisioneimparis prioris sensum audenter increpavit . Multiplex ergo ista lex Dei est, quae singulis rerum articulis non permutata congruit, et causis se variantibus non variata conjungit. Et hoc smultiplicitatem bene Paulus enumerat, dicens: Charitas patiens est, benigna est: non aemulatur, non inflatur, non agit perperam; non est ambitiosa, non quaerit quae sua sunt, non irritatur, non cogitat malu