comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis p̃ciũ. Nã si suorũ sanguinẽ ñ faceret p̃cio¬
sũ: ñ diceretur. Preciosa in conspectu dñi morsscõꝵ
eius. Itaq etiã qđ ait pastor bonꝰ animã suã ponit
ꝓ ouib: ñ ipse unꝰ fecit. Et tam̃ sulli qui fecert̃. men¬
bra eius sunt: idẽ ipse unꝰ hoc fecit. Ipse enĩ potuit
facere sine illis. Ipsi sine illo unde facere potuert᷑.
cũ ipse dixerit sine me nicħ potestis facere Hinc
autẽ ostendimꝰ qđ & alii feceruit: qͥa ipse apłs ioħs

Expanded text:
uinem non faceret pretiosum, non diceretur, Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Itaque etiam quod ait, Pastor bonus animam suam ponit pro ovibus, non ipse unus hoc fecit: et tamen si illi qui fecerunt membra ejus sunt, idem ipse unus hoc fecit. Ipse enim potuit facere sine illis; ipsi sine illo unde potuerunt, cum ipse dixerit, Sine me nihil potestis facere ? Hinc autem ostendimus quod et alii fecerint, quia ipse apos
Abbreviated transcription (Latin):
amplius. Quod si & hoc factum esset. adhuc queripos¬
sec. utrum ideo fuisset factum. qđ extiteramꝰ excellen¬
tius: anqđ desꝑatius iacebamꝰ. Cũ uero nouerimꝰ bonoꝵ
om̃ium creatorem. reparandis angłis malis nichił
gr̃e contulisse: cur ñ pocius intelligimꝰ. qđ tanto dãp¬
nabilior eorum iudicata sit culpa. quanto erat natura
sublimior: Tanto enim minus quam nos peccare debu¬
erunt: quanto meliores nobis fuerunt. Nunc autem
in offendendo creatore. tanto execrabilius beneficio
eus ingrati ex titerunt. quanto benefitientius sunt
creati nec eis satisfuit desertores esse illius. nisi & nr̃i
fierent deceptores. Hoc itaq nobis magnũ bonum con-¬
feret. qui dilexit nos sicut dilex̃ & xp̃m: ut ꝓpt̃ xp̃m
cuius menbra esse nos uoluit. equalesscĩs angłis simꝰ.
quib &. natura inferiores conditi sumus: & peccato
indigniores fac̾ti: qui eorum fieri qualescũq sociĩ de¬
beremus

Expanded text:
amplius. Quod si et hoc factum esset, adhuc quaeri posamplius. Quod si et hoc factum esset, adhuc quaeri posset utrum ideo fuisset factum, quod steteramus excellentius, an quod desperatius jacebamus. Cum vero noverimus bonorum omnium Creatorem reparandis angelis malis nihil gratiae contulisse, cur non potius intelligimus quod tanto damnabilior eorum judicata sit culpa, quanto erat natura sublimior? Tanto enim minus quam nos peccare debuerunt, quanto meliores nobis fuerunt. Nunc autem in offendendo Creatorem tanto exsecrabilius beneficio ejus ingrati exstiterunt, quanto beneficentius sunt creati; nec eis satis fuit desertores esse illius, nisi et nostri fierent deceptores. Hoc itaque nobis magnum bonum conferet, qui dilexit nos sicut dilexit Christum, ut propter ipsum cujus membra nos esse voluit, aequales Angelis sanctis simus , quibus et natura inferiores conditi sumus, et peccato indigniores facti, qui eorum fieri qualescumque socii deberemus.
Abbreviated transcription (Latin):
git  Menbra qͥppe unigeniti ad angłorũ scõꝵ equa¬
litatem: gr̃e sue largitate ꝑducit. U nigenitꝰ autem.
cũ sit dñs om̃ium. ꝓculdubio ẽ dñs angłorum: natu¬
ra gua deus ẽ non angłis. s patri potius equalis. Gr̃ã
uero qua homo est. quomodo non excedit. & excellũ¬
tiam cuiuslibet angłi: cum sit una ꝑsona carnis &
uerbi: Quam quã non desint qͥetiam nos angl̃is p̃fe¬
rant. Quia ꝓ nobisinquiunt non ꝑangłis mortuus ẽ.rp̃s
non meritũ nr̃m: s dei miscdĩa cõmendatur. Nam qua¬
le ẽ ideo se uelle laudari. quia uicio suo tam detestabi¬
lit̾ egrotauit: ut ñ possit alit̃ quam medici morte sana¬
ri : Non ẽ hec nr̃oꝵ głia meritoꝵ: s medicina morboꝵ
Anideo nos p̃ferimꝰ angłis. quia eum & angłi peccaue¬
rint. nichil eis tale ut sanarentur impensum est:
Quasi aliquid eis uel paruũ fuerit impensũ: & nobis

Expanded text:
git? Membra quippe Unigeniti ad Angelorum sanctorum aequagit? Membra quippe Unigeniti ad Angelorum sanctorum aequalitatem gratiae suae largitate perducit: Unigenitus autem cum sit Dominus omnium, procul dubio est Dominus Angelorum, natura qua Deus est, non Angelis, sed Patri potius aequalis; gratia vero qua homo est, quomodo non excedit excellentiam cujuslibet angeli, cum sit una persona carnis et Verbi? 7. Quanquam non desint qui etiam nos Angelis praeferant; quia pro nobis, inquiunt, non pro Angelis mortuus esnon meritum nostrum, sed Dei misericordia commendatur. Nam quale est ideo se velle laudari, quia vitio suo tam detestabiliter aegrotavit, ut non posset aliter quam medici morte sanari? Non est haec nostrorum gloria meritorum, sed medicina morborum. An ideo nos praeferimus Angelis, quia cum et angeli peccaverint, nihil eis tale unde sanarentur impensum est? Quasi aliquid eis vel parvum fuerit impensum, et nobis
Abbreviated transcription (Latin):
& odisse qđ feceramꝰ. & amare qđ fecerat: & hoc qͥdem
in om̃ib intelligi potest. de illo cui ueracit dicitur. nichil
odisti eorum que fecisti. Non enim qđ cumq odisset ẽẽ
uoluisset: aut omĩno esset qđ om̃ps esse noluisset. nisi
ꝙ in eo qđ odit esset etiam qd amaret Merito quippe
odit. & uelut a regła sue artis alienum imꝓbat uici¬
um: amat tamen suum etiam in uiciosi ułsanatione
benefitium. uel dampnatione iudicium. Ita ds: ꝙ nich
odit eorum que fecit. Naturarum enim ñ uitiorum
conditor: mala que odit. ipse ñ fecit. Ꝙ de malis eis¬
dem uel sanando ea ꝑ miscdiam. uel ordinando ꝑ
iudicium: bona sunt ipsa que facit. Cum gͥ eorũ que
fecit nichil oderit. qͥs digne possit eloqui. quantũ dili¬
gat menbra unigeniti sui & quanto ampliꝰ ipsũ um¬
genitũ. in quo condita sunt omĩa. uisibilia. & inuisibi¬
lia. que ii suis generib ordinata. ordinatissime dili¬

Expanded text:
et odisse quod feceramus, et amare quod fecerat. Et hoc quidem et odisse quod feceramus, et amare quod fecerat. Et hoc quidem in omnibus intelligi potest de illo, cui veraciter dicitur, Nihil odisti eorum quae fecisti . Non enim quodcumque odisset esse voluisset, aut omnino esset quod omnipotens esse noluisset, nisi et in eo quod odit, esset etiam quod amaret. Merito quippe odit, et velut a regula suae artis alienum improbat vitium: amat tamen suum etiam in vitiosis vel sanatione beneficium, vel damnatione judicium. Ita Deus, et nihil odit eorum quae fecit: naturarum enim, non vitiorum conditor, mala quae odit, ipse non fecit; et de malis eisdem vel sanando ea per misericordiam, vel ordinando per judicium, bona sunt ipsa quae facit. Cum igitur eorum quae fecit nihil oderit, quis digne possit eloqui, quantum diligat membra Unigeniti sui; et quanto amplius ipsum Unigenitum, in quo condita sunt omnia visibilia et invisibilia, quae in suis generibus ordinata ordinatissime dili
Abbreviated transcription (Latin):
nito etiam nos filii eius essemus. priusquã omĩno a¬
liquid essemus. Quod ergo reconciliati sumus deo ꝑ mor¬
tem filii eius. non sic audiatur. non sic accipiatur. quasi
ideo nos reconciliauerit ei filius. ut lam inciꝑet amare
quos oderat. sicut recõciliatur inimicus inimico. ut dein¬
de sint amici & in uicem diligant qui oderunt inuicẽ:
s nos iam diligenti reconciliati sumꝰ ei cum quo ꝓpter
peccatũ in iicicias habebamus. Quod utrũ uerũ dicã:
bis mortuus est. Habebat itaq ille erga nos caritatẽ.
etiam cum ininuicicias aduersus eũ exercentesoꝑ arem᷑
iniquitatem: & tam̃ ei uerissime dictum ẽ odisti dñe
om̃s qui oꝑantur uiiquitatẽ. Proinde miro & diuinom:
& quando nos oderat diligebat. Oderat enim nos. qua¬
lesipse ñ fecerat: & quia iniquitas nr̃a opꝰ eius ñ om̃iex
parce cõsumpserat. nouerat simul in uno quoq nr̃m

Expanded text:
nito etiam nos filii ejus essemus, priusquam omnino anito etiam nos filii ejus essemus, priusquam omnino aliquid essemus. Quod ergo reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus, non sic audiatur, non sic accipiatur, quasi ideo nos reconciliaverit ei Filius, ut jam inciperet amare quos oderat; sicut reconciliatur inimicus inimico, ut deinde sint amici, et invicem diligant qui oderant invicem: sed jam nos diligenti reconciliati sumus ei, cum quo propter peccatum inimicitias habebamus. Quod utrum verum dicam, Christus pro nobis mortuus est . Habebat itaque ille erga nos charitatem, etiam cum inimicitias adversum eum exercentes operaremur iniquitatem: et tamen ei verissime dictum est, Odisti, Domine, omnes qui operantur iniquitatem . Proinde miro et divino modo et quando nos oderat, diligebat: oderat enim nos, quales ipse non fecerat; et quia iniquitas nostra opus ejus non omni ex parte consumpserat, noverat simul in unoquoque nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
in mundum. & ecgo misi eos in mundũ. tamquam di¬
ceret. quia misisti me: misi eos. Ita & hoc loco dilexisti
eos inquit. sicut & me dilexisti. Quod aliud nichil ẽ quã
dilexisti eos: qm̃ & me dilexisti. Non enim m̃brafilii ñ di-¬
ligeret. qui diligit filium. aut alia causa est. diligendi
menbra eius. nisi quia diligit eum: S diligit filium sed̾m
diuinitatẽ. quia genuit illũ equalem sibi. Diligit eum
etiam scđ̾m id qđ homo ẽ: quia ipsum unigenitum uer¬
bum. caro factum est. & ꝓpter uerbum ẽ ei cara uerbi
caro. nos autem diligit. qm̃ sumus eius menbra quẽ
diligit. Et hoc ut essemꝰ. propter hoc nos dilȩxit: ante¬
quam essemꝰ. Quaꝓpter incõprehensibilis ẽ dilec̾tio
qua diligit deus: neq mutabilis. Non enĩ ex qͦei recon¬
ciliati sumꝰ ꝑ sanguinẽ filii eius nos cepit diligere. s
ante mundi cõstitutionẽ dilex̃ nos: ut cum eius unige¬

Expanded text:
in mundum, et ego misi eos in mundum, tanquam diin mundum, et ego misi eos in mundum, tanquam diceret: Quia misisti me, misi eos. Ita et hoc loco: Dilexisti eos, inquit, sicut et me dilexisti, quod aliud nihil est quam dilexisti eos, quoniam et me dilexisti. Non enim membra Filii non diligeret: qui diligit Filium. Aut alia causa est diligendi membra ejus, nisi quia diligit eum. Sed diligit Filium secundum divinitatem, quia genuit illum aequalem sibi. Diligit eum etiam secundum id quod homo est, quia ipsum unigenitum Verbum caro factum est , et propter Verbum ei chara Verbi caro. Nos autem diligit, quoniam sumus ejus membra quem diligit; et hoc ut essemus, propter hoc nos dilexit antequam essemus. Quapropter incomprehensibilis est dilectio qua diligit Deus, neque mutabilis. Non enim ex eo quo ei reconciliati sumus per sanguinem Filii ejus, nos coepit diligere; sed ante mundi constitutionem dilexit nos, ut cum ejus Unige
Abbreviated transcription (Latin):
ad quos misisti me: & tu in me: mundũ reconcilianstͥ
ꝑ me. Propterea sequit᷑ etiam illud qđ ait. & dilexisti eos.
sic̃ & me dilexisti. Infilio quippe pat̾ nos diligit. quia in
ipso nos elegit ante mundi cõstitutionem. Qui enim di¬
ligit unigenitum ꝓfecto diligit & menbra eiꝰ. que adop¬
tauit in eum ꝑ eum. Nec ideo pares sumus unigenito
filio. ꝑ quem creati & recreati sumꝰ. quia dictum est di¬
lexisti eos sicut & me. Neq enim semꝑ equalitatẽ signifi¬
cat. qui dicit. sicut illud: ita & illud. s aliquando tantũ
quia est illud: est & illud aut quia est illud: ut sit & illud.
Quis enim dixerit eo ꝓrsusmodo in mundũ axp̃o apłos
missos. quo modo est ipse missus apatre: Utenĩ alias
taceam differentias. quas cõmemorare longum est: mis¬
si sunt certe illi. cũ iam homines essent. missus ẽ autem
ipse ut homo esset. & tamen suꝑius ait sicut me misisti

Expanded text:
» ad quos misisti me; « » ad quos misisti me; « per me. Propterea sequitur etiam illud quod ait: Et dilexisti eos, sicut et me dilexisti. In Filio quippe nos Pater diligit, quia in ipso nos elegit ante mundi constitutionem. Qui enim diligit unigenitum, profecto diligit et membra ejus, quae adoptavit in eum per eum. Nec ideo pares sumus unigenito Filio, per quem creati et recreati sumus, quia dictum est: Dilexisti eos, sicut et me. Neque enim semper aequalitatem significat, qui dicit: Sicut illud, ita et illud; sed aliquando tantum, quia est illud, est et illud; aut quia est illud, ut sit et illud. Quis enim dixerit eo prorsus modo in mundum a Christo apostolos missos, quo modo ipse est missus a Patre? Ut enim alias taceam differentias, quas commemorare longum est, missi sunt certe illi cum jam homines essent, missus est autem ipse, ut homo esset; et tamen superius ait: Sicut me misisti
Abbreviated transcription (Latin):
& in nobis unum sint: ñ ait tam̃ sint consũmati inunũ
ac deinde addidit. ut credat mundꝰ quia tu memisisti. hie
uero ut sint inquit cõsummati inunũ. acdeinde ñ addidit
mus qđ non uidemꝰ. nondũ sumꝰ ita cõsummati quẽ admo¬
dumerunꝰ. cũ meruerimꝰ uidere qđ credimꝰ. Rectissime gͥ
ibi ut credat mundꝰ. hic ut cognoseat mundꝰ. Tam̃ xibi&
hic: quia tume misisti ut nouerimꝰ quantũ ꝑtinet. ad
patris & filii in separabilem caritatem: hoc nos modo
credere quotendimꝰ. credendo cognoscere. Si autem ti¬
ceret ut cognoscant quia tu me misisti tantum dem ua¬
leret. quantũ hoc qđ ait. ut cognoscat mundus. Ipsi sunt
enim mundus ñ ꝑ manens inimicus. qualis ẽ mundus
dampnationi p̃destinatꝰ. s ex inimico amicus effec̾tus ꝓp¬
ter quem ds̃ erat in xp̃o mundũ reconcilians sibi. Ideo
dixit ego in eis & tu in me : tamquam diceret ego in eis

Expanded text:
et in nobis unum sint, non ait tamen sint consummati in unum, et in nobis unum sint, non ait tamen sint consummati in unum, atque ita subnexuit: Ut credat mundus, quia tu me misisti. Hic vero: Ut sint, inquit, consummati in unum; ac deinde non addidit umus quod non videmus, nondum sumus ita consummati, quemadmodum erimus cum meruerimus videre quod credimus. Rectissime igitur ibi ait: Ut credat mundus; hic: Ut cognoscat mundus. Tamen et ibi et hic, quia tu me misisti, ut noverimus quantum pertinet ad Patris et Filii inseparabilem charitatem, hoc nos modo credere, quo tendimus credendo cognoscere. Si autem diceret: ut cognoscant quia tu me misisti, tantumdem valeret, quantum hoc quod ait: Ut cognoscat mundus. Ipsi senim mundus, non permanens inimicus, qualis est mundus damnationi praedestinatus, sed ex inimico amicus effectus, propter quem « Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi . » Ideo dixi: « Ego in eis, et tu in me; » tanquam diceret: « Ego in eis
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝑsona mediatoris. sicut illud qđ apłs ait. uos
xp̃i. xp̃s uͦ dei. Quod uero addidit. ut sint cõsum¬
mati in unũ. ostendit eo ꝑduci reconciliationem.
que fit ꝑ mediatorem. ut ꝑ fec̾tabeatitudine ciuni
chil iam possit adici ꝑfruamur. Unde id qđ sequit᷑.
ut cognoscat mundꝰ quia tu me misisti. ñ sic accipi¬
endum puto. tamquã iterũ dixerit. ut credat
mundus. Aliquando enim & cognoscere ꝓ eo qd̃
ẽ credẽ ponitur: ut ẽ qđ ait aliquanto suꝑus. &
cognouerunt uere qͥa ate exii. & credidert̃ uere
quiatu me musisti. Hoc dixit posterius crediderunt ođ priꝰ
dixerat cognouerunt. S hic quando quidem de consũmatio¬
ne loquitur. talisẽ intelligentda cognitio. qualis erit ꝑspetie
non qualis ne est ꝑ fidem. Nam uideturordo esseseruatus
in eo qđ paulo ante dix̃. ut credat mundꝰ hic autẽ ut cog¬
noseat mundus. Ibi enĩ quãus dixerit ut om̃s unũsint:

Expanded text:
ex persona Mediatoris, sicut illud quod Apostolusex persona Mediatoris, sicut illud quod Apostolus vero Dei . Quod vero addidit, Ut sint consummati in unum, ostendit eo perduci reconciliationem, quae fit per Mediatorem, ut perfecta beatitudine, cui jam nihil possit adjici, perfruamur. Unde id quod sequitur, Ut cognoscat mundus quia tu me misisti, non sic accipiendum puto, tanquam iterum dixerit, Ut cremundus. Aliquando enim et cognoscere pro eo quod est credere ponitur, ut est quod ait aliquanto superius: Et cognoverunt vere quia a te exii, et crediderunt quia tu me misisti. Hoc dixit posterius crediderunt, quod prius dixerat cognoverunt. Sed hic, quandoquidem de consummatione loquitur, talis est intelligenda cognitio, qualis erit per speciem, non qualis nunc est per fidem. Nam videtur ordo esse servatus in eo quod paulo ante dixit: Ut credat mundus; hic autem: Ut cognoscat mundus. Ibi enim quamvis dixerit ut omnes unum sint,
Abbreviated transcription (Latin):
dedi eis. quia & pater illam dedit eis. Inseparabilia
namq sunt oꝑa. ñsolum patris & filii uerũ etiam
sp̃s scĩ. Sicut autem ex eo qđ patrem ꝓ suis om̃ib ro¬
gauit. hoc fieri uoluit. ut om̃s unum sint: ita ex hoc
etiam suo benefitio qđ ait. claritatẽ quã dedisti mͥ:
dedi eis. id fieri nichilominꝰ uoluit. Nam continuo
subiunait. ut sint unum sicut & nos sumunum. De¬
inde addidit. Ego in eis & tu in me. ut sint cõsũ mati
in unum. ubi se mediatorem int̾ dm̃⁊ hominẽ breui¬
ter intimauit. Neq enim hoc ita dictum ẽ tamquã
pater non sit in nobis. aut nos inpatre ñ simꝰ. cũ &¬
in alio loco dixerit ueniemꝰ ad eum. & mansionem
apud eum faciemꝰ. & hic paulo ante non dixerit. ego
in eis & tuin me: qđ dixit modo. aut ipsi in me
&. ego inte: s tu in me & ego inte: & ipsi in nobis.
Quod ergo nc̃ ait ego in eisꝙ tu in me:ita dic̾tum ẽ

Expanded text:
dedi eis, quia et Pater illam dedit eis. Inseparabilia dedi eis, quia et Pater illam dedit eis. Inseparabilia namque sunt opera non solum Patris et Filii, verum etiam Spiritus sancti. Sicut autem ex eo quod Patrem pro suis omnibus rogavit, hoc fieri voluit, ut omnes unum sint; ita ex hoc etiam suo beneficio quod ait: Claritatem quam dedisti mihi, dedi eis, id fieri nihilominus voluit. Nam continuo subjunxit: Ut sint unum, sicut nos unum sumus; deinde addidit: Ego in eis, et tu in me, ut sint consummati in unum. Ubi se mediatorem inter Deum et homines breviter intimavit. Neque enim hoc ita dictum est, tanquam Pater non sit in nobis, aut nos in Patre non simus, cum et alio loco dixerit: Veniemus ad eum, et mansionem apud eum faciemus ; et hic paulo ante non dixerit: Ego in eis, et tu in me, quod dixit modo: Aut ipsi in me, et ego in te, sed tu in me, et ego in te, et ipsi in nobis. Quod ergo nunc ait: Ego in eis, et tu in me, ita dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. se sibi dedisse intelligendus est: & si ñ dicit. Ideo
qͥppe sepius solum patrem facere dicit. qđ & ipse facit
cũ patre. ut quicqͥd est ei tribuat de qͦ est: s aliquando
etiam tacito patre se dicit facere qđ facit cũ patre. ut
intelligamꝰ ita filium ñ eẽ a patris oꝑe separandum.
quando setacito patrẽ dicit aliqͥdoꝑ ari. quẽ ad modũ
pat̾ ab oꝑe filii ñ separatur: quando ipso tacito filuiꝰ
oꝑ ari dicitur. qđ nichilominꝰ parit̾ oꝑantur. Cũ ergo
tacet filius tacet in opere patris oꝑationem suam. cõm̃¬
dat humilitatẽ. ut sit nobis salubrior. Cum uero uicis
sim inoꝑe suo tacet oꝑationem patris: parilitatẽ suã
cõmendat. ne credatur inferior. Isto modo gͥ& hocloco.
nec se fecit alienũ apatris oꝑe. quamus dixerit cla¬
ritatẽ quam dedisti mͥ. quia & ipse dedit eam sibi:
nec patrem fecit alienũ aboꝑe suo. quãuis dixerit

Expanded text:
dicit, etiam ipse sibi dedisse intelligendus est, etsi non dicit. Ideo dicit, etiam ipse sibi dedisse intelligendus est, etsi non dicit. Ideo quippe saepius solum Patrem facere dicit quod et ipse facit cum Patre, ut quidquid est ei tribuat de quo est. Sed et aliquando etiam tacito Patre, se dicit facere quod facit cum Patre: ut intelligamus ita Filium non esse a Patris opere separandum, quando se tacito Patrem dicit aliquid operari; quemadmodum nec Pater ab opere Filii separatur, quando ipso tacito Filius operari dicitur, quod nihilominus pariter operantur. Cum ergo tacet Filius in opere Patris operationem suam, humilitatem commendat, ut sit nobis sim in opere suo tacet operationem Patris, parilitatem suam commendat, ne credatur inferior. Isto modo igitur et hoc loco nec se fecit alienum a Patris opere, quamvis dixerit: Claritatem quam dedisti mihi, quia et ipse dedit eam sibi. Nec Patrem fecit alienum ab opere suo, quamvis dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
adiecit in dño. Deinde saluator ñr̃ rogando patrẽ seho¬
minem demonstrabat. nunc demonstrans & seipsum
qm̃ cum patre deusest: facere qđ rogat. Et ego inquit
claritatẽ quã dedisti mͥ dedi illiꝰ. Quam claritatẽ nisi ĩ¬
mortalitatem. quã natura humana in illo fuerat ac¬
oeptura : Nam nec ipse adhuc acceꝑat eam. s more suo
ꝓpt̾ umobilitatem p̃destinationis. p̃teriti tẽporis uer¬
bis futura significat. quod nunc clarificandꝰ hoc ẽ sus¬
citandꝰ a patre. & ipse sit nos ad eam claritatẽ suscita¬
turus infine. Simile ẽ hoc ei qđ alibi dicit. Sicut pat̾
suscitat mortuos& uiuificat: sic & filius quos uult
uiuificat. Ꝙ quos. nisi eosdem quos pater: Quecũq enim
pat̾ facit. ñ alia s hec & filius. nec alit̾: s similit̾ facit. Ac
ꝑ hoc suscitauit & seipsum: etiam ipse. Naminde ẽ: solui
immortalitatis claritatem quam sibi a patre datam.

Expanded text:
adjecit, in Domino . 3. Deinde Salvator noster rogando Patrem, se hoadjecit, in Domino . 3. Deinde Salvator noster rogando Patrem, se hominem demonstrabat: nunc demonstrans et seipsum, quoniam cum Patre Deus est, facere quod rogat, Et ego, inquit, claritatem quam dedisti mihi, dedi illis. Quam claritatem, nisi immortalitatem, quam natura humana in illo fuerat acceptura? Nam nec ipse adhuc acceperat eam, sed more suo propter immobilitatem praedestinationis, praeteriti temporis verbis futura significat, quod nunc clarificandus, hoc est suscitandus a Patre, et ipse sit nos ad eam claritatem suscitaturus in fine. Simile est hoc ei quod alibi dicit, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Et quos, nisi eosdem quos Pater? Quaecumque enim Pater facit, non alia, sed haec et Filius; nec aliter, sed similiter facit . Ac per hoc suscitavit et seipsum etiam ipse. Nam inde est, Solvimmortalitatis claritatem, quam sibi a Patre datam
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi in nobis unũ sint: ut credat mundꝰ quia tu me misisti.
nisi quia non in eo causam posuit. ut credat mundꝰ. qͥa il¬
liunum sunt: tãquã ideo credat quod unũ eos eẽ uidet. ẽ
ipse mundꝰ. sint om̃s qui credendo unumfiunt: S orando
dix̃. ut mundꝰ credat. sicut orando dixit ut om̃s unũ sint:
orando dix̃. ut & ipsi in nobis unũ sint. Hoc ẽ enim om̃s u¬
num sint: qđ est mundꝰ credat. qm̃ credendo om̃s unũ fiunt.
ꝑfecte unum. qui c̃ natura essent unum: dissentiendo ab u¬
no nonerant unum. Deniq si uerbũ qđ ait rogo tercio
subaudiamꝰ uel potius quo planiꝰfiat ubiq ponamꝰ erit
huiꝰ expositio sententie manifestior. Rogo ut om̃s unũ
sint: sicut tupater in me: & ego inte. Rogo ut & ipsi in
nobis unũ sint. rogo ut mundus credat quia tume
nobis. sicut apłs cum dixisset fustis enĩ aliquando te¬
nebre. nc̃ autem lux uiquit. Et ne sibi hoc tribuerent:

Expanded text:
ipsi in nobis unum sint, ut credat mundus quia tu me misisti: ipsi in nobis unum sint, ut credat mundus quia tu me misisti: nisi quia non in eo causam posuit ut credat mundus, quia illi unum sunt, tanquam ideo credat quod eos esse unum videt; cum ipse mundus sint omnes, qui credendo unum fiunt: sed orando dixit, Ut mundus credat; sicut orando dixit, Ut omnes unum sint; orando dixit, Ut et ipsi in nobis unum sint? Hoc est enim omnes unum sint, quod est mundus credat: quoniam credendo unum fiunt; perfecte unum, qui cum natura essent unum, dissentiendo ab uno non erant unum. Denique si verbum quod ait, rogo, tertio subaudiamus, vel potius quo plenius fiat, ubique ponamus; erit hujus expositio sententiae manifestior: Rogo ut omnes unum sint, sicut tu Pater in me, et ego in te: rogo ut et ipsi in nobis unum sint: rogo ut mundus credat quia tu me ibuendum esse, non nobis: sicut Apostolus cum dixisset, Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux, inquit; et ne sibi hoc tribuerent,
Abbreviated transcription (Latin):
diis credat: Ipsi qͥppe om̃s: mundꝰ est credens. Neq enim¬
alii sunt qui unum erunt. & alius ẽ mundꝰ ꝓpterea creditu¬
rus. quia illi unum erunt. eũ ꝓculdubio dehisdicat. ut omꝰ
unum sint: dequib dixerat ñ ꝓhis autem rogo tantum. s &
ꝓeis quicredituri sunt ꝑ uerbũ eoꝵ in me: continuo subum¬
gens: ut om̃s unum sint. Isti autẽ om̃s. quid ẽ nisi mundꝰ:
do rogo. ꝓ mundo rogat ut credat. qm̃ est mundus de quo
scriptum est. necũ mundo dampnemur. Pro isto mundo ñ
rogat. Neq enim quo sit p̃destinatꝰ ignorat. Ꝙ est mundus
de quo scriptum ẽ. Nonuenit filius hominis ut iuidicet mũ¬
quit erat in xp̃o. mundum reconcilians sibi. Pro isto mun¬
do rogat dicens. ut mundus credat: quia tume misisti.
ꝑhanc enim fidem mundꝰ reconciliat᷑ dõ. cum credit in xp̃m
qͥ ẽ missus adeo. Quomodo gͦ intellecturi sumꝰ. qđ ait. ut &

Expanded text:
dus credat? Ipsi quippe omnes mundus est credens. Neqdus credat? Ipsi quippe omnes mundus est credens. Neqalii sunt qui unum erant, et alius est mundus propterea crediturus, quia illi unum erant, cum procul dubio de his dicat: Ut omnes unum sint, de quibus dixerat: Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me, continuo subjungens ut omnes unum sint. Isti autem omnes, qui nisi mundus ro mundo rogo , » pro mundo rogat ut credat, quoniam est mundus de quo scriptum est: « Ne cum mundo damnemus . » Pro isto mundo non rogat: neque enim quo sit praedestinatus, ignorat. Et est mundus de quo scriptum est: « Non venit filius hominis ut judicet munquit, erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Pro isto mundo rogat, dicens, Ut mundus credat quia tu me misisti. Per hanc enim fidem mundus reconciliatur Deo, cum credit in Christum qui est missus a Deo. Quomodo ergo intellecturi sumus quod ait, Ut et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hoc & cum in nobissunt pat̾ & filius uel etiam sp̃s
sẽs. non debemꝰ eosputare nature unus ẽe nobiscum
Sicitaq sunt in nobis uel nos in illis. ut illiunũ sint in
natura sua. nos unũ in nr̃a. Sunt quippe ipsi in nobis.
tamquam ds intemplo suo. sumꝰ autem nos in illis tam¬
quam creatura in creatore suo. Deniq cũ dixisset ut &
ipsi in nobis unũ sint adiunx̃. ut mund credat qͥatu
me misisti. Quid ẽ hoc: Numquid nam tunc creditu¬
rus ẽ mundus. quando in patre & filio unũ om̃s erimꝰ
Honne ista ẽ pax illa ꝑpetua. & potius fidei merces quã
fides: Unum enim erimus. ñ ut credamus: s quia cre¬
didimꝰ. S & si in hac uita ꝓpter ipsam cõmunem fidẽ
om̃sqͥ unum eredimus unum sumꝰ uixta illud apl̃i om̃s
enim uos unum estis. in xp̃o ih̃u: etiam sic non ut credamꝰ
s quia credimꝰ unum sumꝰ. Quid ẽ gͦ om̃s unum suit. ut mun¬

Expanded text:
per hoc et cum in nobis sunt Pater et Filius, vel etiam Spiritus per hoc et cum in nobis sunt Pater et Filius, vel etiam Spiritus sanctus, non debemus eos putare naturae unius esse nobiscum. Sic itaque sunt in nobis, vel nos in illis, ut illi unum sint in natura sua, nos unum in nostra. Sunt quippe ipsi in nobis, tanquam Deus in templo suo: sumus autem nos in illis, tanquam creatura in Creatore suo. 2. Deinde cum dixisset, Ut et ipsi in nobis unum sint, adjunxit, Ut mundus credat quia tu me misisti. Quid est hoc? Numquidnam tunc crediturus est mundus, quando in Patre et Filio unum omnes erimus? Nonne ista est pax illa perpetua, et potius fidei merces quam fides? Unum enim erimus, non ut credamus, sed quia credidimus. Sed etsi in hac vita propter ipsam communem fidem, omnes qui in unum credimus, unum sumus, juxta illud Apostoli, Omnes enim vos unum estis in Christo Jesu ; etiam sic non ut credamus, sed quia credimus, unum sumus. Quid est ergo, Omnes unum sint, ut mun
Abbreviated transcription (Latin):
sint: sicue tupater in me & ego inte: ut & ipsi in nobis
unũ sint. Et suꝑiꝰ cũ adhuc ꝓsolis discipłis quos secum
nobis rogauit. qđ tunc ꝓ illis. ut om̃s. hocẽ & nos & illi
unum simꝰ. Ubi diligent᷑ aduertendum est. ñ dixisse dm̃n
ut om̃s unũsimꝰ. s ut om̃s unũ sint: sic̃ tupater in me&
ego inte: sub intelligitur unũ sumꝰ. Quod aꝑtius dicitur
postea. quia & prius dixerat dediscipłis. qui cũ illo erãt.
ut sint unũ sicut & nos. Quam obrem ita ẽ pater infilio.
& filius in patre. ut unum sint: qͥaunius substantiest᷑.
Nos uero quidẽ esse in eis possumꝰ. unum tam̃ cum eis esse
ñ possumꝰ. quia unius substantie nos & ipsi ñ sumꝰ. inquã¬
tũ filius cumpatre deus est. Nam inquantũ homo ẽ: eiꝰ¬
dem substantie est: cuiꝰ & nos sumꝰ. S nunc illud potius
uoluit cõmendare. qđ alio loco ait. Ego & pat̾ unũ sumꝰ.
uͥ eandem patris & suam significauit esse naturam. de

Expanded text:
Pater, in me, et ego in te, ut et ipsi in nobis unum sint. Et superius cum adhuc pro solis discipulis quos secum nobis rogavit, quod tunc pro illis, ut omnes, hoc est, et nos, et illi, unum simus. Ubi diligenter advertendum est non dixisse Dominum: ut omnes unum simus; sed, Ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in me, et ego in te subintelligitur, unum sumus; quod apertius dicitur postea: quia et prius dixerat de discipulis qui cum illo erant, Ut sint unum sicut et nos. Quamobrem ita est Pater in Filio, et Filius in Patre, ut unum sint, quia unius substantiae sunt: nos vero esse quidem in eis possumus, unum tamen cum eis esse non possumus; quia unius substantiae nos et ipsi non sumus, in quantum Filius cum Patre Deus est. Nam in quantum homo est, ejusdem substantiae est cujus et nos sumus. Sed nunc illud potius voluit commendare, quod alio loco ait, Ego et Pater unum sumus ; ubi eamdem Patris et suam significavit esse naturam. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
membra: s om̃ia subcapite uiuant. Dolore
quidem fr̃s mei multa coactus sum dicere.
men finire non potui. Ad erit dñs ut opor¬
tune finiatur. Nolui enim amplius one¬
rare corda ur̃a. quȩ uolo uacare gemitib
et orationibus: ꝓhis qui adhuc surdi sunt
& non intelligunt

Expanded text:
membra, sed omnia sub capite vivant. Dolore membra, sed omnia sub capite vivant. Dolore quidem, fratres mei, multa coactus sum dicere, m finire non potui, aderit Dominus ut opportune finiatur. Nolui enim amplius onerare corda vestra, quae volo vacare gemitibus, et orationibus pro his qui adhuc surdi sunt, et non intelligunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt: s gaudete quia nomina ur̃a scͥp¬
ta sunt incelo. Petrus demonia exclusit.
Nescio quȩ anicula uidua. nescio quis
homo qua liscumq laicus habens caritatẽ.¬
tenens integritatem fidei: non facit hoc.
Petrus incorꝑe occulus ẽ: ille in corꝑe digitus¬
est. In eo tamen corpore ẽ: inquo petrus. Et
siminus ualet cdigitus quam ocłs: non est
tamen precisus acorꝑe. Melius est ẽẽ digitũ
et esse incorꝑe: quam ẽẽ oculum et euelli de
corꝑe. Proinde fr̃s mei. nemo uos fallit: nemo
uos seducat. Amate pacem xp̃i quia ꝓuobis
crucifixus est: cum ds̃ eẽt. Paulus dicit. Neq
qui plantat ẽ aliquid. neq qui rigat: sed qui
incrementũ dat ds̃. Et quisquã nr̃m dicit
quia aliquid est: Si dixerimus quia aliquid
sumus: et non illi gloriam dederimus: ad ul¬
teri sumus. Nos amari uolumus: ñ sponsam.
Uos xp̃m diligite: et nos in illo inquo et
uos a nobis diligimini. Inuicem se diligant

Expanded text:
ta sunt; sed gaudete, quia nomina vestra scripta sunt; sed gaudete, quia nomina vestra scripta sunt in coelo . Petrus daemonia exclusit; nescio quae anicula vidua, nescio quis homo qualiscumque laicus habens charitatetenens integritatem fidei, non facit hoc: Petrus in corpore oculus est, ille in corpore digitus; in eo tamen corpore est, in quo et Petrus; et si minus valet digitus quam oculus, non est tamen praecisus a corpore. Melius est esse digitum et esse in corpore, quam esse oculum et evelli de corpore. 18. Proinde, fratres mei, nemo vos fallat, nemo vos seducat: amate pacem Christi, qui pro vobis crucifixus est, cum Deus esset. Paulus dicit, Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Et quisquam nostrum dicit quia aliquid est? Si dixerimus quia aliquid sumus, et non illi gloriam dederimus, adulteri sumus; nos amari volumus, non sponsum. Vos Christum diligite, et nos in illo, in quo et vos a nobis diligimini. Invicem se diligant
Abbreviated transcription (Latin):
prosit caracter ille in quo signatus ẽ: hoc
adtendit qui terreri et seduci non uult.
Teneamꝰ gͦ unitate fratres mei. Pret̃ unitat̃e & qͥ
facit miracła nichil ẽ. In unitate enim erat po¬
pulus isrł. & faciebant miracula. Preter
unitatem erant magi pharaonis: et facie¬
bant similia moysi. Popłs isrł ut dixi: ñ
faciebant. Qui erant salui apud dm̃ : Qui
faciebant. an qui non faciebant : Petrus
apłs resuscitauit mortuũ: simon magus
fecit multa. Erant quidam xp̃iani qui
non poterant face̾: nec qd̃ faciebat petrꝰ. neqd̾
faciebat symon. S unde gaudebant. Qͥa nomi¬
na ipsorum: scripta erant incęlo. Nam et
fidem gentiũ hoc ait. Dixerunt enĩ glori¬
antes ipsi discipłi. Ecce dñe in nomine tuo
etiã demonia nobis subiecta sunt. Bene
quidẽ confessi sunt: deculerunt honorẽ
nomini xp̃i. Et tamen quid ait eis: Nolite
in hoc głari. quia demonia uobis subiec¬

Expanded text:
prosit character ille in quo signatus est, hoc prosit character ille in quo signatus est, hoc attendit qui terreri et seduci non vult. Teneamus ergo unitatem, fratres mei: praeter unitatem, et qui facit miracula nihil est. In unitate enim erat populus Israel, et non faciebat miracula: praeter unitatem erant magi Pharaonis, et faciebant similia Moysi . Populus Israel, ut dixi, non faciebat: qui erant salvi apud Deum; qui faciebant, an qui non faciebant? Petrus apostolus resuscitavit mortuum ; Simon Magus fecit multa : erant ibi quidam christiani qui non poterant facere, nec quod faciebat Petrus, nec quod faciebat Simon; sed unde gaudebant? Quia nomina eorum erant scripta in coelo. Nam et fidem gentium hoc ait. Dixerunt enim gloriantes ipsi discipuli, Ecce, Domine, in nomine tuo etiam daemonia nobis subjecta sunt. Bene quidem confessi sunt, detulerunt honorem nomini Christi; et tamen quid ait eis? Nolite in hoc gloriari, quia daemonia vobis subjec
Abbreviated transcription (Latin):
caro factum est et habitauit in nobis: reddi¬
te sonum carni. reddite deo mentis obtutũ:
psallite intelligenter. Et uidetis quia uer¬
bum caro factum ẽ: et habitauit innobis.
Dicat et iohes testimoniũ. Post hȩc uenit
iħc & discipłi eius inuideam terram. et illic
demorabatur cũ eis: & illic baptizabat. Bap¬
tizatus baptizat. Non eo baptismo baptreat.
quo baptizatus est. Dat baptismũ dñs.
baptizatus aseruo: ostendens humilitatis
uiam. et ꝑducens ad baptismũ dñi: hoc
ẽ baptismũ suũ. p̃bendo humilitatis exẽ¬
plum: quia ipse non respuit baptismum
serui. et in baptismo serui uia p̾parabatur
dño. & baptizatus dñs uiã se fecit uenien¬
tib. Ipsum audiamus. Ego sumuia. et ue¬
ritas. et uita. Si ueritate queris: uiã tene.
Nam ipsa ẽ uia: quȩ ẽ ueritas. Ipsa ẽ quo
is: ipsa ẽ qua is. Non ꝑ aliud is ad aliud.
erat ds̃ apud dm̃. Ab eo quod manducauit
homo: ad illud quod cotidie manducant

Expanded text:
caro factum est, et habitavit in nobis, reddicaro factum est, et habitavit in nobis, reddite sonum carni, reddite Deo mentis obtutum. Psallite intelligenter, et videtis quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. 4. Dicat Jesus et discipuli ejus in Judaeam terram; et illic demorabatur cum eis, et illic baptizabat. Baptizatus baptizquo baptizatus est. Dat baptismum Dominus baptizatus a servo, ostendens humilitatis viam, et perducens ad baptismum Domini, hoc est baptismum suum, praebendo humilitatis exemplum, quia ipse non respuit baptismum servi. Et in baptismo servi via praeparabatur Domino, et baptizatus Dominus viam se fecit venientibus. Ipsum audiamus: Ego sum via, veritas et vita . Si veritatem quaeris, viam tene: nam ipsa est via quae est veritas. Ipsa est quo is, ipsa est qua is; non per aliud is ad aliud, erat Deus apud Deum; ab eo quod manducavit homo, ad illud quod quotidie manducant
Abbreviated transcription (Latin):
tenebat. ut pedib ambularet: ille filio con¬
silium. ut uiam iusticie deneret. Et hac
oculos uideo. et hac ocłos intelligo: et meli¬
ores oculi dantis uitȩ consiliũ. quam ocłi
tenẽtis manũ. Tales oculos querebat et iħc:
quando ait philippo. Tanto tempore uobiscũ
sum et ñ cognouistis me: t̃ales oculos que¬
rebat: cum ait. Philippe. qui me uidet: iu
det et patrem. Isti occuli in intelligentia
sunt: isti oculi inm̃te sunt. Ad eo cũ dixis¬
set psalmus. qm̃ rex om̃is terre ds̃: subie¬
cit statim. Psallite intelligenter. Quod enĩ
dicõ psalit. e dõ nr̃o psallite. dm̃ dico regẽ nr̃m. S re¬
gẽ nr̃m int̾ hoĩes. uidistis tanꝗͣ homitiẽ. uidistis
passum. crucifixum: mortuũ. Latebat
aliquid in illa carne: quod oculis carneis
uidere non potuistis. Quid ibi latebat:
Osallite intelligenter. Nolite oculis que¬
rere: quod mente conspicitur. Psallite lin¬
gua: quia inter uos caro. S quia uerbum

Expanded text:
tenebat, ut pedibus ambularet: ille filio contenebat, ut pedibus ambularet: ille filio consilium dabat, ut viam justitiae teneret. Et hac oculos video, et hac oculos intelligo. Et meliores oculi dantis vitae consilium, quam oculi tenentis manum. Tales oculos quaerebat et Jesus, quando ait Philippo, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Tales oculos quaerebat, cum ait, Philippe, qui videt me, videt et Patrem . Isti oculi in intelligentia sunt, isti oculi in mente sunt. Ideo cum dixisset Psalmus, Quoniam rex omnis terrae Deus; subjecit statim, Psallite intelligenter. Quod enim dico, Psallite Deo nostro, psallite; Deum dico regem nostrum. Sed regem nostrum inter homines vidistis tanquam hominem, vidistis passum, crucifixum, mortuum: latebat aliquid in illa carne quam oculis carneis videre potuistis. Quid ibi latebat? Psallite intelligenter; nolite oculis quaerere quod mente conspicitur. Psallite lingua, quia inter vos caro; sed quia Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
cantato: Psallite deo nr̃o. psallide. psallite
regi nr̃o psallite. Quem dixit dm̃i: ipsum
intelligenter. Ne in una parte uelis intelli¬
gere cui psallis: qm̃ rex omĩs t̾re ds. Et quo¬
modo ẽ om̃is terre rex qui uisus ẽ inuna
parte terrarũ. iniherosolima. inuidea. am¬
bulans inter homines. natus. sugens. cres¬
cens. manducans. bibens. uigilans. dormi¬
ens. fatigatus ad puteũ sedens. comp̃hen¬
sus. flagellatus. sputis inlitus. spinis coro¬
natus. ligno suspensus. lancea ꝑcussus.
mortuus. sepultus: Quomͦ gͦ rex omĩs t̾re :
Quod uidebatur in loco. caro erat: ocłis car¬
neis. caro apparebat: incarne mortali. ina¬
iestas inmortalis occultabatur. Et quib
oculis maiestas in mortalis penetrata com¬
page carnis poterit intueri: Est alius ocu¬
lus: est interior ocłs. Non enĩ nullos habe¬
bat & tobis. quando cȩcus ocłis corporeis
filio dabat p̃cepta uitȩ: Ille patri manum

Expanded text:
cantato? Psallite Deo nostro, psallite: psallite cantato? Psallite Deo nostro, psallite: psallite regi nostro, psallite. Quem dixit Deum, ipsum intelligenter. Ne in una parte velis intelligere cui psallis: Quoniam rex omnis terrae Deus . Et quomodo est omnis terrae rex, qui visus est in una parte terrarum, in Jerosolyma, in Judaea, ambulans inter homines, natus, sugens, crescens, manducans, bibens, vigilans, dormiens, fatigatus ad puteum sedens, comprehensus, flagellatus, sputis illitus, spinis coronatus, ligno suspensus, lancea percussus, mortuus, sepultus? quomodo ergo rex omnis terrae? Quod videbatur in loco, caro erat: oculis carneis caro apparebat; in carne mortali majestas immortalis occultabatur. Et quibus oculis majestas immortalis penetrata compage carnis poterit intueri? Est alius oculus, est interior oculus. Non enim nullos oculos habebat et Tobias, quando caecus oculis corporeis filio dabat praecepta vitae . Ille patri manum
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt ipse dignꝰ corrigiã calci am̃tieiꝰ solu̾e. Iam magni¬
tudo ista multũ dat intelligi. cirius non
erat dignus corrigiam calciam̃ti soluere:
Ille quo nemo surrexerat maior innatis
mulierum. Plus erat omnib hominibus.
& angłis. Nam angłm inuenimus ꝓhibu¬
isse: ne homo illi ad pedes caderet. sum enĩ
quedam inapocalypsi angłs ostenderet io¬
hanni. qui scripsit hoc eugłm: conterritus
magnitudine uisionis iohannes. cecidit ad
sũ: oe fratrũ tuorũ. sadere gͦ sibi ad pedes
hominẽ angłs ꝓhibuit. Honne manifestũ
est quia suꝑ omnes angłos ẽ. cuitalis ho¬
mo quo maior nemo surrexit innatis mu¬
lierum. dicit indignũ se ẽẽ soluere corri¬
giam calciamenti: Tamen aliquid eiuden¬
quia forte et de illo cantauimus. Regnauit
ds̃ suꝑ omnẽ terrã. Contra qd̾ surdi sunt. qͥ
putant eum in affrica sola regnare. Non enĩ
distis inisto psalmo. recenti uersu modo

Expanded text:
esset ipse dignus corrigiam calceamenti ejus solvere . Jam magniesset ipse dignus corrigiam calceamenti ejus solvere . Jam magnitudo ista multum dat intelligi, cujus non erat dignus corrigiam calceamenti solvere, ille quo nemo surrexerat major in natis mulierum. Plus enim erat omnibus hominibus et Angelis. Nam angelum invenimus prohibuisse, ne homo illi ad pedes caderet. Cum enim quaedam in Apocalypsi Angelus ostenderet Joanni, qui scripsit hoc Evangelium, conterritus magnitudine visionis Joannes cecidit sum et fratrum tuorum . Cadere ergo sibi ad pedes hominem angelus prohibuit. Nonne manifestum est quia super omnes Angelos est, cui talis homo, quo major nemo surrexit in natis mulierum, dicit indignum se esse solvere corrigiam calceamenti? 3. Tamen aliquid evidenquia forte et de illo cantavimus, Regnavit Deus super omnem terram: contra quod surdi sunt, qui putant eum in Africa sola regnare. Non enim distis in ipso Psalmo, recenti versu modo
Abbreviated transcription (Latin):
in heremo. parate uiam dño: rectas facite
semitas eius. Tale testimoniũ reddidit
dño suo: & quia ille dignatus ẽ amico suo
Dñsq ipsitis et amicus ipsius: ꝑibunt
ce ipse destimonium iohanni. Dixit enim
de iohanne. Innatis mulierũ: ñ surrexit
maior ioħe baptista. S quia se illi p̃posuit.
in hoc qd̃ plus erat iohanne: ds̾ erat. Qui
autem minor est inquit in regno cȩlorum:
maior illo ẽ. Minor natiuitate: maior potes¬
tate. maior diuinitate. maiestate claritate:
tamquã inprincipio erat uerbũ. & uerbũ
erat apud dm̃: & ds̃ erat uerbum. Sic aut̃e
ꝑhibuerat insuꝑiorib lectionib ioħes dño
testimoniũ ut filium dei quidem diceret:
dm̃ ñ diceret. nec tam̃ negaret. Tacuerat dm̃:
non negauerat dm̃. S non omnino tacuit
dm̃. fortassis enim inuenimus hoc inho¬
dierna lectione. Dix̾at filiũ dei. S dicti st̃ ⁊ hoĩes
filii dei. Dixerat tante excellentiȩ illũ fuisse. ut ñ

Expanded text:
in eremo, Parate viam Domino, rectas facite in eremo, Parate viam Domino, rectas facite semitas ejus . Tale testimonium reddidit Domino suo, et quia ille dignatus est amico suo: Dominusque ipsius et amicus ipsius perhibuit et ipse testimonium Joanni. Dixit enim de Joanne, In natis mulierum non exsurrexit major Joanne Baptista. Sed quia illi se praeposuit, in hoc quod plus erat Joanne, Deus erat. Qui autem minor est, inquit, in regno coelorum, major est illo . Minor nativitate, major potestate, major divinitate, majestate, claritate: tanquam in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Sic autem perhibuerat in superioribus lectionibus Joannes Domino testimonium, ut Filium Dei quidem diceret, Deum non diceret, nec tamen negaret: tacuerat Deum, non negaverat Deum, sed non omnino tacuit Deum: fortassis enim invenimus hoc in hodierna lectione. Dixerat Filium Dei: sed dicti sunt et homines filii Dei. Dixerat tantae excellentiae illum fuisse, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
Rdo lectionis eugłice scd̃m
iohannem. sicut potestis me¬
minisse qui curam geritis
prouectus ur̃i: ita sequitur.
ut hec quȩ modo lecta ẽ: hodi¬
e nobis tractanda ꝓponatur.
ab ipso principio usq ad hodiernam lecti¬
onem quȩ supra dicta sunt: meministiᷤᷤ
iam ẽẽ tractata. Et si forte inde multa
estis obliti: certȩ uel officiũ nr̃m. manet
in ur̃a memoria. Quȩ hinc audieritis de
baptismo iohannis & si non tenetis omĩa.
audisse tam̃ uos credo quod teneatis quȩ
dicta sunt: etiam quare sp̃c sẽs incolũbe
specie apparuit. & quomͣ illa nodosissima
questio soluta sit: quia nescio quid quod
non nouerant didicit iohannes indño ꝑ co¬
lumbam. cum eum iam nosset: quando ue¬
nienti ut bapti zaretur ait. Ego ate debeo
baptizari. et tuuenis ad me: Quando ei
dñs respondit. Siue modo: ut impleatur
omis iusticia. Nunc gͦ ad eundẽ iohannẽ:
cogit nos ordo lectionis reuerti. Ipse ẽ ille
qui ꝓpħatus est ꝑ ysaiam. Uox clamantis

Expanded text:
rdo lectionis evangelicae secundum Joannem, sicut potestis meminisse, qui curam geritis profectus vestri, ita sequitur, ut haec quae modo lecta est, hodie nobis tractanda proponatur. Ab ipso principio usque ad hodiernam lectionem, quae supra dicta sunt, meministis jam esse tractata. Et si forte inde multa estis obliti, certe vel officium nostrum manet in vestra memoria. Quae hinc audieritis de baptismo Joannis, etsi non tenetis omnia, audisse vos tamen credo quod teneatis: quae dicta sunt etiam, quare Spiritus sanctus in columbae specie apparuerit; et quomodo illa nodosissima quaestio soluta sit, quia nescio quid quod non noverat, didicit Joannes in Domino per columbam, cum jam eum nosset, quando venienti ut baptizaretur, ait, Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me? Quando ei Dominus respondit, Sine modo, ut impleatur omnis justitia . 2. Nunc ergo ad eumdem Joannem cogit nos ordo lectionis reverti. Ipse est ille qui prophetatus est per Isaiam, Vox clamantis
Abbreviated transcription (Latin):
gula sunt. Quod est panis: non est hoc
aqua. Et qd̾ ẽ uestis: non hoc ẽ domus.
et quod sunt ista: non hoc est ds̃. Uisibi¬
lia enim sunt : ds̃ tibi dotũ est. Si esuris:
panis tibi ẽ. Si sitis: aqua tibi ẽ. Si intene¬
bris es lumen tibi ẽ: quia incorruptibilis
manet.Si nudus es. in mortalitatis ues¬
tis tibi ẽ: cum corruptibile hoc induerit
incorri.ptionẽ. et mortale hoc induerit
inmortalitatem. Omĩa possunt dici de deo:
et nichil digne dicitur de deo. Nichillatiꝰ
hac in opia. Queris congruũ nomen: non
in uenis. Queris quo quomodo dicere om¬
nia: inuenis. Quid simile agnus &e leo : De
xp̃o utrũq dictum ẽ. Eoce agnus dei. Quo¬
modo leo: Uicit leo detribu uida. Audiamꝰ
iohannem. Baptizat iħc. Diximus quia

Expanded text:
gula sunt: quod est panis, non hoc est gula sunt: quod est panis, non hoc est aqua; et quod est vestis, non hoc est domus; et quod sunt ista, non hoc est Deus: visibilia enim sunt. Deus tibi totum est: si esuris, panis tibi est; si sitis, aqua tibi est; si in tenebris es, lumen tibi est, quia incorruptibilis manet; si nudus es, immortalitatis vestis tibi est, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem . Omnia possunt dici de Deo, et nihil digne dicitur de Deo. Nihil latius hac inopia. Quaeris congruum nomen, non invenis; quaeris quoquo modo dicere, omnia invenis. Quid simile, agnus et leo? De Christo utrumque dictum est: Ecce agnus Dei . Quomodo leo? Vicit leo de tribu Juda . 6. Audiamus Joannem: Baptizabat Jesus. Diximus quia
Abbreviated transcription (Latin):
untiuntur: et ipsa in tegra ꝑmanet. Si hoc
potuit ds̃ deluce corporea corporeis oculis
exibere. non ex hibet mundiss cordibus
lucem illam infatigabilem. indegram. ꝑ¬
seuerantẽ. nulla exparte deficientẽ: Quã
lucem: In principio erat uerbũ: et uerbũ
erat apud dm̃. Uideamus silux ẽ. Qm̃ a
pud te est fons uitȩ: et inlumine tuo ui¬
debimus lumen. Interra aliud ẽ fons: ali¬
ud lumen. Siciens queris fontem. et ut ꝑ¬
uenias ad fonte: queris lumen. Et si dies
non est: accendis lucernã. ut ad fontem
ꝑuenias. Fons ille: ipsa ẽ lux. Sicientib
fons est. Ceco: lux ẽ. Apperiantur oculi: ut
uideant lucẽ. Apperiantur fauces cordis:
ut bibant fontem. Quod bibes hoc uides:
hoc audis. Totum tibi fit ds̃: quia horum
quȩ diligis totum tibi ẽ. Si uisibilia ad¬
tendas. nec panis ẽ ds̃. nec aqua ẽ ds̃: nec
lux ista ẽ ds̃. nec uestis ẽ ds̃: nec domus
ẽ ds̃. Omĩa enim hec uisibilia sunt et sin¬

Expanded text:
iuntur, et ipsa integra permanet. Si hoc iuntur, et ipsa integra permanet. Si hoc potuit Deus de luce corporea corporeis oculis exhibere; non exhibet mundis cordibus lucem illam infatigabilem, integram perseverantem, nulla ex parte deficientem? Quam lucem? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum. Videamus si lux est. Quoniam apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . In terra aliud est fons, aliud lumen. Sitiens quaeris fontem, et ut pervenias ad fontem, quaeris lucem: et si dies non est, accendis lucernam, ut ad fontem pervenias. Fons ille, ipsa est lux; sitienti fons est, caeco lux est: aperiantur oculi ut videant lucem, aperiantur fauces cordis ut bibant fontem; quod bibis, hoc vides, hoc audis. Totum tibi fit Deus; quia horum quae diligis, totum tibi est. Si visibilia attendis, nec panis est Deus, nec aqua est Deus, nec lux ista est Deus, nec vestis est Deus, nec domus est Deus. Omnia enim haec visibilia sunt, et sin