comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut consilii lumine temperari. Audi ꝓpħã¬
dicentem. Timor ⁊ tremor uen̾unt suꝑ me.
⁊ oꝑuunt me tenebrȩ. Icum fores eeñt clau
se uenit iħs ⁊ stetit in medio eoꝵ. Rogocur
dubitat᷑ clausi corꝑis archanum ⁊ obseratũ
tota integritate domilium uirginale ab¬
soluta uirginitas potuisse penetrare. quȩ
indicio toci treature demonstrat creatorẽ.
cui ñ obsistit. cui deseruit ad omĩa treat᷑a.
Qd̃ si conceptum partumq uirginitas extu¬
sare suo nescit creatori. si ingressum egressũ¬
q clausa ianua conditori suo ñ potest de¬
negare. quemad modum lapis monum̃ti
qmͣuis magnꝰ. qmͣuis iudaica malicia sig¬
natꝰ resurgenti potãt obsistere saluatori:
S sicut uirginitas ⁊ ianua clausts suis fidẽ
faciunt ditatis. ita reuolutꝰ lapis fidemre¬
surrectionis affirmat. qui nullum reuo¬
lutꝰ dnõ suo parauit egressum. s nrẽ fidei
prestat ⁊ admittit ingressum. Uenit ihs

Expanded text:
aut consilii lumine temperari. Audi praut consilii lumine temperari. Audi prophetam: Timor et tremor venerunt super me, et operuerunt me tenebrae . Et cum fores essent claus, et stetit in medio eorum. Rogo, cur dubitatur clausi corporis arcanum, et obseratum tota integritate domicilium virginale absoluta Divinitas potuisse penetrare, quae indicio se totius creaturae demonstrat auctorem, cui non obsistit, cui deservit ad omnia creatura? Sed si conceptum partumque virginitas excusare suo nescit creatori, si ingressum egressumque clausa janua creatori suo non potest denegare, quemadmodum lapis monumenti, quamvis magnus, quamvis Judaica malitia obsignatus, resurgenti poterat obsistere Salvatori? Sed sicut virginitas et janua claustris suis fidem faciunt deitatis, ita revolutus lapis fidem resurrectionis affirmat, qui nullum revolutus Domino suo praeparavit egressum, sed nocte fidei praestat et admittit ingressum. Venit Jesus,
Abbreviated transcription (Latin):
entia gloriem᷑. : De eodem undecimus.
uib pꝰ resurrectionem suam
dñs diu̾so mͦ refert᷑ ⁊ credit᷑ sins
apparuisse discipłis. haudim¬
m̃ito sermo nr̃ ipis lectionib ipsis disseruit
Initit᷑ sacramentis. ut dnĩce passionis mero¬
rem multiplici resurrectionis indicio: ꝑfec¬
tum ur̃e caritatis conu̾tat in gaudium Et
qui ante ꝑuirtutem suã nrõ resurrexit in
corꝑe. nc̃ etiam ꝑfidem nris resurgat in cor¬
dibꝰ. Cum eẽt inqͥt sero die illa una sabba-¬
Sero erat plꝰ merore qmͣ temꝑe. tetro mero¬
ris ⁊ tristicie nubilo mentib obscuratis.
fulserat plena sui luminis claritate. Icum
nitudo terroris ⁊ facinoris tanto tͦbine dis¬
cipłoꝵ domum simul ⁊ corda concluserat.
Iita totum luminis abdicarat ingressum.
ut magis magisq merore sensib occupatis.
ceca noctis augeret᷑ obfusio. Iulle noctis
tenebrȩ caligini meroris ⁊ formidinis cõpa¬
rant᷑. qr nullo possunt aut consolationis

Expanded text:
. us post resurrectionem suam Dominus diverso modo refertur, et creditur suis apparuisse discipulis, haud immerito sermone ipsis lectionibus, ipsis deservit, et nititur sacramentis, ut Dominicae Passionis moerorem multiplici resurrectionis indicio perfectum vestrae charitatis convertat in gaudium; et qui ante per virtutem suam nostro resurrexit in corpore, nunc etiam per fidem nostris resurgat in cordibus. Et cum esset sero die illa una sabbasero: erat plus moerore quam tempore, sero est moeroris et tristitiae nubilo mentibus obscuratis. fulserat plena sui luminis claritate. Et cunitudo terroris et facinoris tanto turbine discipulorum domum simul et corda concluserat, et ita totum luminis abdicarat ingressum, ut magis magisque moerore sensibus occupatis caeca noctis augeretur offusio. Nullae noctis tenebrae caligini moeroris et formidinis comparantur, quia nullo possunt aut consolationis
Abbreviated transcription (Latin):
Tues doctor misrł. ⁊ hȩc ignoras: Mirant᷑ idei
tam rebelles. nolunt credere. mirari norunt.
detrectant saꝑe. nescire possunt. Qd̃ uirgo¬
peꝑit derogas ñ miraris. qd̃ ds nrõ sentit᷑
⁊ oꝑat᷑ in corpore. abrogas ñ fateris. qd̃ cecꝰ
uidet. surꝰ audit. claudꝰ currit. surgit
cum ñ didic̾it hoc miraris: Hic ẽ ipse qͥ ñ
didicit litteras s donanit. hic ẽ. qui sensũ
condidit. ꝑ quem ipẽ litterȩ fingerent᷑.
Peritꝰ legis. auctor om̃ium cur litt̾as ñ di¬
dicĩt ammirat᷑. D s̃ utiq ad ẽ origo cunc

Expanded text:
Tu es doctor in Israel, et haec ignoras ? Mirantur Judaei Tu es doctor in Israel, et haec ignoras ? Mirantur Judaei jam rebelles, nolunt credere: mirari norunt, detrectant sapere, nescire possunt. Mirpeperit derogas, non miraris; quod Deus nostro sentit et operatur in corpore abrogas, non fateris; quod caecus videt, surdus audit, claudus currit, surgit cum non didicerit, hoc miraris? Hic est ipse qui non didicit litteras, sed donavit; hic est qui sensum condidit, per quem litterae finguntur; peritus legis, auctor omnium cur litteras non didicerit, admiratur? Deus utique adest origo cunc
Abbreviated transcription (Latin):
dit hodie dñs nr̃i pectoris templum. qͥ tam
clementer nr̃i corꝑis descendit in formam.
Ut antem ascensus cłi sit humani cordis excelsũ.
beatꝰ ꝓpħa asserit cum decantat. Beatus nir
cuꝰ ẽ. auxilium abfte dnẽ. ascensus tui incor¬
de eiꝰ Sic die festo mediante. ascendit dñs in
templum. Merito die festo mediante. ascendit
dñs in templum. qr nob̃ erat ꝑfectum diem
festum prestaturꝰ e celo. Qcqͥd sublime. qͥcqͥd
ad cȩlum tendens in cordib habebat᷑ huma¬
nis. usq ad infernum dnĩce pondꝰ icurna¬
uerat passionis. Io namq ẽ qd̾ xp̃c quadra¬
ginta dieb remorat᷑ in tr̃is. ⁊ sidici fas eft
patͥs occursum differt. patͥs suspendit am¬
plexum. donec totum se reuelet. ⁊ reformet
suȩ ascensionis in glam. In cuiꝰ gͦ templum
hic ñ ascendit xp̃c. celum ñ ascendit ille cñ¬
xpõ. Ascendit in templum ⁊ docebat eos.¬
⁊ mirabant᷑ iudei dicentes. Qͦ mͦ hic literas
doceant legis precepta nescire dicente dño.

Expanded text:
i pectoris in templum, qui tam clementer nostri corporis descendit in formam: quod autem ascensus Dei fit in humani cordis excelso, beatus propheta asserit, cum decantat: Beatus vir cujus est auxilium abs te, Domine, ascensus tui in corde ejus . Jam die festo mediante, ascendit Dominus in templum. Merito die festo mediante ascendit Dominus in templum, quia nobis erat perfectum diem festum praestaturus e coelo: quidquid sublime, quidquid ad coelum tendens in cordibus habebatur humanis, usque ad infernum Dominicae pondus incurvaverat Passionis. Id namque est quodt et remoratur in terris: et, si dici fas est, Patris occursum differt, Patris suspendit amplexum, donec totum se revelet, et reformet suae ascensionis in gloriam. In cujus ergo templo hic non ascenderit Christus, coelum non ascendet ille cAscendit in templum, et docebat, et mirabantur Judaei, dicentes: Quomodo hic litteras doceant legis praecepta nescire, dicente Domino:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝓ nrĩs ẽ. uoluntatib consetranda. sedp
suis ẽ. ꝑcolenda uirtutib Xpĩanꝰ animus
quȩ sunt traditione patrum. ⁊ ipĩs robora¬
ta temꝑib nescit in disputationẽ dednce.
s uenerari ea toto desidãt deuotionis obse¬
quio. Iam die festo mediante inquit. ascen¬
dit dñs intemplum. Qd̃ templum: Uos estis¬

Expanded text:
ibus consecranda, sed pro suis est percolenda virtutibus. Christianus animus quae sunt traditione Patrum, et ipsis roborata temporibus, nescit in desperationem deducere, sed venerari ea toto desiderat devotionis eloquio. Jam die festo, ait, mediante, ascendit Dominus in templum . Quod templum?
Abbreviated transcription (Latin):
bis. siqua inẽ nobis contemplatio
ad gehennam. abstrahat gͦ pater
silium. seruum dñs. parens parentẽ.
runt iumentis. aptauerunt pecu¬
dib:demonib formau̾unt: et ille qͥ
liberat inuenit p̾mium. et qui ne¬
gligit adquirit offensam. Beatus qͥ¬
et uite sue custos ẽ: et ꝓuisor ẽ salu¬

Expanded text:
bis, si quae est in nobis contemplatio bis, si quae est in nobis contemplatio in gehennam. Abstrahat ergo pater filium, servum dominus, parens parentem, runt jumentis, aptaverunt pecudibus, daemonibus formaverunt. Et ille qui liberat, invenit praemium; qui negligit, acquirit offensam. Beatus qui suae vitae custos est, et provisor est salu
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ẽ diuni iuditii. ut ip̃i sint inui¬
riaꝵ dei uidices. qui iniuriaꝵ ꝑbant᷑
auctores. Que ira. q̃ ultio. sic dñi de
Idoł exequeretur offensam. ut eos
quos uetustas aris. incenso. uictimis.
gẽmis. auro. deos eẽ. m̃tita est: poste¬
ritas turpi cultu homines fuusse t᷑¬
pissimos indicaret. et eoꝵ uitam.
mores. actus ip̃is eoꝵ signaret ĩ uul¬
tib et doceret tales fugitndos ẽẽ potiꝰ
quam colendos: Quoꝵ formant
adult̾ia insimulacris. fornicatioẽs
minosos: Qui peccare cupit. peccatoꝵ
neri adulter inseruit. quod se mar̾¬
ti crudeł addicit. E tanta ÷ simu
satis lugeat eos. qui simulacra fa¬
ciunt semet ip̃os: Nonne isti ꝑdi
indumento. qui se simulacroꝵ formiᷤ
satrilegis formauerunt. S dicis aliqͥs.
Non sunt hec sacrilegioꝵ studia uota
ludicra. s sunt cͥmina. Quis de inpie¬
nem dei portare noluit. qui ydoli
Nemo cum serpente securꝰ ludit. ne¬
mo cum cdyabolo iocatur inpune.
Siqua sunt gͦ uiscera pietatis in no¬

Expanded text:
i sint injuriarum Dei vindices, qui injuriae probantur auctores. Quae ira, quae ultio, sic in Deum de idolis exsequeretur offensam, ut eos quos vetustas aris, incenso, victimis, gemmis, auro deos esse mentita est, posteritas turpi cultu homines fuisse turpissimos judicaret, et eorum vitam, mores, actus, ipsis eorum signaret in vultibus, ac doceret tales fugiendos esse potius quam colendos! adulteria in simulacris, quorum fornicationes minosos? Qui peccare cupit, peccatoruneri adulter inseruit; hinc est quod se Marti crudelis addicit. Haec diximusatis lugeat eos qui simulacra faciunt semetipsos? Nonne isti amisindumentum, qui se simulacrorum formis sacrilegis formaverunt? Sed dicit aliquis, Non sunt haec sacrilegiorum studia, vota ludicra, sunt crimina. Quis de impienem Dei portare noluit, qui idoli Nemo cum serpente securus ludit, nemo cum diabolo jocatur impune. Si quae sunt ergo viscera pietatis in no
Abbreviated transcription (Latin):
grãm xͨ pie natus ẽ ad
salutem. chyabolus¬
mox diuine bonitati
numerosa genuit et ꝑniciosa por¬
tenta. ut ridiculum de religione
compon̾et. insacͥlegium ilteret scĩ¬
tatem: de honore dei dõ pararet
gentiles deos suos feditatib exqͥ¬
sicos. ex cogitato dedecore et ipsa
turpitudine turpiorẽ. uidendõ
ꝑthunt. distrahunt. ꝑt᷑hunt. qͦs
faciunt non uidendtos. Qne uanitã¬
qualis dementia. quanta cecitas ẽ. fat̾i
deos. et eos ludibriis infelicib infa¬
deos quos uenerantur illudunt: qui

Expanded text:
hristus pie natus est ad salutem, mox diabolus divinae bonitati numerosa genuit et perniciosa portenta, ut ridiculum de religione componeret, in sacrilegium verteret sanctitatem, de honore Dei Deo pararet gentiles deos suos foeditatibus exquisitis, excogitato dedecore, et ipsa turpitudine turpiores videndos trahunt, distrahunt, pertrahunt, quos faciunt non videndos. Quae vanitasqualis dementia, quanta caecitas, fateri deos, et eos ludibriis infelicibus infadeos quos venerantur illudunt; inju
Abbreviated transcription (Latin):
bire conflictum: pͥmꝰ m̾uit san¬
guine suo militum xͥ martyriũ
dedicare. Petrꝰ apłici chori uetustũ
teneat pͥncipatum. aꝑiat intnͣtib
regna celoꝵ. teos potestate iunciat.
penitentes clement̾ absoluat: ste¬
purpuratũ duric ex̾citum: qui ꝓ
dñi sui. adhuc calente sanguine.
sanguinem suum auidꝰ bellator
effudit. E quia cruore ꝓͥo tradã
a rege suo consecutus ÷ pꝰ coronã:
sortitus ẽ a corona. U̾e quem p̾sci¬
uit et p̾destinauit. ip̃m nunc ma¬

Expanded text:
bire conflictum, primus meruit sanbire conflictum, primus meruit sanguine militum Christi martyrium dedicare. Petrus apostolici chori vetustum teneat principatum, aperiat intrantibus regnum coelorum, reos potestate vinciat, poenitentes clementer absolvat; Stepurpuratum ducat exercitum, qui pro Domini sui adhuc calente sanguine sanguinem suum avidus bellator effundit. Et quia cruore proprio tina rege suo consecutus est post coronam, sortitus est a corona: vere quem praescivit et p
Abbreviated transcription (Latin):
bus. affiristiculi ꝓlocun¬
tur: ita nomina ipa sepe
scõꝵ m̾ita indicant. testantur in sig¬
nia. Sic abraham quod fide credi¬
dit. nominis adiectiõe monstraũ.
qñ ex abrã abraham diuinitꝰ ñcu¬
patur: ut dilatandus gn̾e. ante no
eius cũ de sterili fit fecunda. ex sa¬
rai uocitata ÷ sara: ut et ip̃a ante
crescat nomine. ꝗͣ cresceret pignore.
Et quia ꝓmitente dño. risum credi¬
dit si uctula peꝑiss. exarata iam
ditas generaret. si sterelitas iam pe¬
nes senectutis extrema pͥgnans
fieret: risum mox quod genuit
nũcupauit. et hoc aptauit in nõie.
quod sensu passa÷ cũ rideret. Quo¬
cauit nomen erus ysaac. quod in¬
t̾ptatur risus. Sic iacob qui ante
cepit inut̾o luctari. ꝗͣ uiuere. ante
uirib suꝑare. quam menbris. ip̃e
supplantasse g̾manũ. Et quia lon¬
gum ẽ. ire ꝑ singula. sic̃ petrus
apet᷑ nomen adeptꝰ ÷. quia pͥmus
meruit ecclesiam ficdei firmitate
fundare: ita stepanꝰ uocatꝰ ẽ a corona.

Expanded text:
bus affixi tituli proloquuntur, ita nomina ipsa saepe sanctorum merita indicant, testantur insignia. Ita Abraham, quod fide credidit, nominis adjectione monstravit, quando ex Abram Abraham divinitus nuncupatur: ut dilatandus genere, nomine ejus cum de sterili fit fecunda, ex Sarai vocitata est Sarah, ut et ipsa ante crescat nomine quam crescat pignore; et quia permittente Domino risum edidit si vetula conciperet exarata jam ditas, si sterilitas jam penes senectutis extrema praegnans fieret, risum mox quod genuit, nuncupavit; et hoc aptavit in nomine, quod sensu passa est cum rideret: Et vocavit nomen ejus Isaac, quod interpretatur risus . Sic Jacob, qui in utero coepit ante luctari quam vivere, ante viribus superare quam membris, ereprobatum supplantasse germanum . Et quia longum est ire per singula, sicut Petrus a petra nomen adeptus est, quia primus meruit Ecclesiam fidei firmitate fundare; ita Stephanus vocatus est a corona,
Abbreviated transcription (Latin):
auros marimos inpoffum cre¬
dituris.Sic ad sua ꝑ innocentie
uiam redeunt. qui it herodiane
fraudis. calcau̾unt inruinam:

Expanded text:
auros maximos in posterum credituris; sic ad sua per innocentiae viam redeunt, qui iter Herodianae fraudis calcaverunt in ruinam
Abbreviated transcription (Latin):
sio. pietas ulla. ullus ꝓauor. Qͥ cũq
pudor nos ł compuntio exsuscitet.
qd̃ ruit grando. qd̃ rubigo inficit qd̃
impietas potest qđ dñant᷑ morbi qd̃
seuit mors qd̃ tremit tr̃eeat tamen
nec tremimꝰ nec timemꝰ. nec declina¬
musa malis. nec appetimꝰ bona. dua¬
ritia furit. anbelat pompa. iniqͥtas
placet. aliena delectant. appetunt᷑¬
nos ds. Renuntiemꝰ malis. ut respon-¬
deant bona Serinamus dõ bono. ut

Expanded text:
sio, pietas ulla, ullus pavor, quicumque sio, pietas ulla, ullus pavor, quicumque pudor nos, vel compunctio exsuscitat tes valent, quod ruit grando, quod rubigo inficit, quod impietas potest, quod dominantur morbi, quod saevit mors, quod tremit terra: nos tamen nec tremimus, nec timemus, nec declinamus a malis, nec appetimus bona. Avaritia furit, anhelat pompa, iniquitas placet, aliena delectant, sed nnos Deus; renuntiemus malis, ut respondeant bona: serviamus Deo bono, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tas magna. Modo nos dormientemin
mus. Unẽ. salua nos ꝑumus. Et qͥa lecꝰ¬
tio apte tempori conuenit. ⁊ sicͣ scͥptũ
ẽ.aquilo uentꝰ durꝰ ꝑ dextrũ. ꝑ afri-¬
cum. ꝑ austrum. ꝑ eurum diffundit.
se tͥsti turbine. maria confundit. do¬
let aera. montes deicit. sorbet urbes.
puitias mergit. totius orbis cogit
unum eẽ. naufragium. Bincẽ qd̃ na-¬
nicła xp̃i nunc tollitur ad celum. nc̃
in trepidationum ima descendit. nc̃
xpi regit᷑ uirib. nunc formidine iac¬
tat᷑. nunc oꝑit᷑ fluctib passionum.
nunc consessione remigis enatat.
S nos iterum atq it̾um clamemꝰ. do¬
mine salua nos ꝑimus. Et reuera
fr̃s. si essemus unum ⁊ humanũ cor¬
pꝰ. si eos qui ꝑeunt. nr̃aͣ eẽ iuscera
credemus: afflictione ienini. p̃cũ
gemitu. effusione fletuum iugiter
clamaremus. dñe salua nos ꝑiius.
⁊studemus nob̾ in nr̃is fr̃ib subue¬
nire. nec furente gladio sanguinis
nrͣi mare uidemus in tr̾is. nec tan

Expanded text:
tas magna. Modo nos dormientem inmus: Domine, salva nos, perimus. Et quia lectio apte tempori convenit, et sicut scriptAquilo ventus durus per Dextrum, per Africum, per Austrum, per Eurum diffundit se tristi turbine, maria confundit, delet aera, montes dejicit, sorbet urbes, provincias mergit, totius orbis cogit unum esse naufragium. Hinc est quod navicula Christi nunc tollitur ad coelum, nunc in trepidationum ima descendit, nunc Christi regitur viribus, nunc formidine jactatur, nunc operitur fluctibus passionum, nunc confessionum remigiis enatat. Sed nos fratres iterum atque iterum clamemus: Domine, salva nos, perimus. Et revera, fratres, si essemus unum, et humanum corpus, si eos qui pereunt nostra esse viscera crederemus, afflictione jejunii, precum gemitu, effusione fletuum, jugiter clamaremus: Domine, salva nos, perimus. Et studeremus nobis in nostris fratribus subvenire: nec furente gladio sanguinis nostri mare videremus in terris, nec tant
Abbreviated transcription (Latin):
dormientem fugiunt uiglantes. &
credunt obsistẽ. seuientib elementi ᷤ.
eum cui sõnum dñari sua compassi¬
one conspitiunt. Contemplant᷑ irru¬
isse talit̃ humane necessitatis soporẽ.
ut nec fragore maris. nec clamore fluc¬
tuum. nec extremo imminente nau-¬
fragio potuit suscitari. Et uhi ẽ. illd̃
ecce ñ dormitabit neq obdormiet qͥ
custodit isrł. ꝑse non dormit. neq sͥ
dormitat. maiestas exꝑs lassitudinis.
quietis ignara. s totum ꝑ me mͥ agit.
dicentem. Palpebrȩ eiꝰ int̾rogant fili¬
os hominũ. Uidete quemadmodũ
dĩ ocłi clandunt᷑ ne uideant eos &
uindicent qͥ delinquunt. du̾te inqͥt
faciem tuã a pecc̃is meis. Et itum pa¬
tent. ut currentes incitent. lassantes
erigant. respiciant supplicantes.
hic gͥdiũ somnꝰ explorat discipłoꝵ
fidem. dubitationẽ ꝓdit. ⁊ modicȩ eoᷤᷤ
credulitatis affectu aꝑit. cũ ñ modo
in se tantum. s in ipso auctore cre¬

Expanded text:
dormientem confugiunt vigilantes; et dormientem confugiunt vigilantes; et credunt obsistere saevientibus elementis eum cui somnum dominari summa compressione conspiciunt: contemplantur irruisse taliter humanae necessitatis soporem; ut nec fragore maris, nec clamore fluctuum, nec extremo imminente naufragio potuerit suscitari. Et ubi est illud: Ecce non dormitabit, neque obdormiet, qui custodit Israel ? Per se non dormit, neque sibi dormitat majestas expers lassitudinis, quietis ignara; sed totum per me mihi agit, dicentem: Palpebrae ejus interrogant filios hominum . Videte quemadmodum Dei oculi clauduntur, ne videant eos, ut vindicent, qui delinquunt. Averte, inquit, faciem tuam a peccatis meis . Et iterum patent, ut currentes incitent, lassescentes erigant, respiciant supplicantes. Hic ergo Domini somnus explorat discipulorum fidem, dubitationem prodit, et modicae eos credulitatis aperit esse, qui non modo in se tantum, sed in ipsum auctorem cre
Abbreviated transcription (Latin):
rib humanis. a uirtutis itinẽ retardã¬
t. s de bono conscientiȩ stabiles ⁊ securi.
laudum ⁊ derogationum m̃daces fluctꝰ
xp̃õ comitante ꝑtranseant. Et assimiñt
euminqͥt. ⁊taut erant in naui. Qͥdẽ hoc᷑.
alit̾ in maiestate patͥs. alit in hominiᷤ
humilitate sentit᷑. alit̃ coet̾nus patri.
alit̃ ȩtatum nr̃arum gͣdib cernit᷑ tem¬
porał. alit̃ nr̃o dormit in corꝑe. aliter
in sui uigilat sp̃c sc̃itate. Assumunt
quȩ ita xpm̃ receꝑat ut ẽ. ⁊ habet᷑ in
nami. hoc ẽ. eccłia. ubi natꝰ.ubi adole¬
uit. ubi passꝰ. ubi crucifixꝰ. ubi sepul¬
tꝰ. ubi ascendisse in celum. pat̾s ad dex¬
tãm consedisse. unde uinoꝵ ⁊ mortuo¬
rum iudicem eẽ. uenturũ. singlaris
magna. Non ausa ẽ. explorarẽ dnĩ
dormientis uirtutem. s discipłoꝵ pul¬
sare fidem. timore ꝓdere. ut auctori
suo qnͣtum seruitutis deb̾et ostend̾ob.
Et erat inquit in puppi dormiensad

Expanded text:
ribus humanis a virtutis itinere retardanribus humanis a virtutis itinere retardantur, sed de bono conscientiae stabiles et securi laudum et derogationum mendaces fluctus, Christo comitante, pertranseunt. Et assumunt eum, inquit, ita ut erat in navi. Quid hoc? aliter in majestate Patris, aliter in hominis humilitate sentitur, aliter coaeternus Patri, aliter aetatum nostrarum gradibus cernitur temporalis, aliter nostro dormit in corpore, aliter in sui vigilat Spiritus sanctitate. Assumunt habetur in navi, hoc est in Ecclesia: ubi natus, ubi adolevit, ubi passus, ubi crucifixus, ubi sepultus, ubi ascendisse in coelum, Patris ad dexteram consedisse, unde vivorum et mortuorum judicem esse venturum singularis magna: non ausa est explorare Domini dormientis virtutem, sed discipulorum pulsare fidem, timorem prodere, ut auctori suo quantum servitutis deberet, ostenderet. Et erat, inquit, in puppi dormiens. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
mit in naui. ⁊ ignaiie nr̃e
somno soporat᷑ in corpore
irruit procella tota confusione uen¬
torum. Seuiunt minaces unde. ⁊dũ
spumosis fluctib sepiꝰ eleuant᷑ ⁊ de¬
cidunt. a mara nauigantib gignunt
espectatione naufragia. sicut euuan
ib̃s illa die cum sero factum eẽt. Tran¬
Qua die illa. ħempe qͣ icta ysaiamcõ¬
surget confringẽ t̃̾ram. illa die qͣ tota
mundanȩ lucis claritas uesꝑascet.
brescunt imagines fugiende uanita¬
tum. Cum sero factum eet̃. Sero tuncẽ
cum tempꝰ extremũ ⁊ hora nouissima
sensib humanis confusiones rerũ nun¬
tian quȩ precedunt. Transeamꝰ ⁊ nos
contͣ. de terrenis ad cȩlestia. de p̃senti¬
b ad fut᷑a. Et bene contͣ. qi diuina sẽꝑ
contraria sunt humanis. dum ista sub¬
iectos trahunt ad fragilitatem. ad uir¬
tutem qͥ sequunt᷑ attollunt. Et dimit¬
tentes tͥbam. Dimittunt t̃bam. qͥ popu¬
larem auram deserunt in c̾to semꝑ
iudicio ꝑuagantẽ. nec addicti rumo¬

Expanded text:
mit in navi, et ignaviae nostrae somno soporatur in corpore, irruit procella tota confusione ventorum, saeviunt minaces undae, et dum spumosis fluctibus saepius elevantur et decidunt, amara navigantibus gignunt exspectatione naufragia, sicut praeseJesus illa die cum sero esset factum, tranQua die? illa nempe qua, juxta Isaiam, consurgit confringere terram ; illa die, qua tota mundanae lucis claritas vesperascitbrescunt imagines fugiendae vanitatum. Cum sero esset factum. Sero tunc est, cum tempus extremum et hora novissima sensibus humanis confusiones rerum nuntiant, quae procedunt. Transeamus contra. De terrenis ad coelestia, de praesentibus ad futura. Et bene contra, quia divina semper contraria sunt humanis: dum ista subjectos attrahunt ad fragilitatem, ad virtutem illa qui sequuntur, attollunt. Et dimittentes turbam. Dimittunt turbam, qui popularem auram et vulgum deserunt incerto semper judicio pervagantem: neque addicti rumo
Abbreviated transcription (Latin):
debitor. debitum sic sepultũ. Et si
uertat auditor. Tunc u̾e cessabit
crediti confc̃tus et debiti. tunc u̾e
abolebitur tota conditio. seruitu¬
tis. Tunc illa uemiet sine fine lib̃¬
remeabit. Ueniet ueniet remissio
tunc uera. quando abolebitur etiã
necessitas ip̃a peccandi: quando
ꝑeunte inmunditia mundus
iam u̾e uocabitur mundꝰ. qͣndo
redeunte uita mors ñerit. qͣndo
regnante ͦc dyabolus iam ꝑibit.

Expanded text:
debitor, debitum sit sepultum; redeat debitor, debitum sit sepultum; redeat vertat auditor. Tunc vere cessabit crediti contractus et debiti, tunc vere abolebitur tota conditio servitutis, tunc illa, illa veniet sine fine liberemeabit. Veniet, veniet remissio tunc vera, quando abolebitur etiam necessitas ipsa peccandi, quando pereunte immunditia vere mundus jam vocabitur mundus, quando redeunte vita mors non erit, quando regnante Christo diabolus jam peribit.
Abbreviated transcription (Latin):
peccanti. remitte penitenti: ut c̃
tu peccau̾is. repensetur tibi inue¬
nia: non donctur. Bona semꝑ ue¬
na. s tunc dulcissima cũ debet᷑.
uicit penam. iudicem p̾uenis. e¬
uasit iuditiũ: qui remutendo
ante sͥ ueniam. quam delinq̃ret
mitte septies illi. Quare ueniam
lege constringit. angustat num̾o.
uicit numerꝰ grãm. bonitati calcu¬
tus obsistit: Addicit una culpa pe¬
ne. quem cõmissa septem uenie iam
arbitrio: ut siquantum usserit re¬
iuidetur paruus. inuenitur ampli¬
simus sacͣmento. Nam septenarius
ꝑ dies gͣdiens sabbatũ facit. quod
benedirit dñs. ⁊ deputauit ad re¬
quiem. tam sui oꝑis ꝗͣ laboriᷤᷤ hu
bis impleat. mysterii sollẽpnita¬
tem concludat totumq scĩ sp̃s im¬
brem in ecclesiasticam segetem celeᷤ¬
ti sonicu sic diffundat. Septenariꝰ
sis festa consecrat. ⁊ cotam nobis¬
refert ieiunii sanctitatẽ. Septenauꝰ
timanas. annũ quinquagesimũ
qui iubeleus uocatur. ad plenitudi

Expanded text:
peccanti, remitte poenitenti, ut cum peccanti, remitte poenitenti, ut cum tu peccaveris, repensetur in venia, non donetur. Bona semper venia, sed tunc dulcissima cum debetur. Vicit poenam, judicem praevenit, evasit judicium, qui remittendo ante sibi veniam quam delinqueret mittes illi. Quare veniam lege constringit, angustat numero,vincit numerus gratiam? bonitati calculus obsistit? et addicit una culpa poenae quem commissa septem veniae jam arbitrio; ut si quantum jusserit re videtur parvus, invenitur amplissimus sacramento: nam septimus numerus per dies gradiens sabbatum facit, quod benedixit Dominus, et deputavit ad requiem, tam sui operis quam laboris humbis impletam mysterii solemnitate concludat, totumque sancti Spiritus imbrem in ecclesiasticam segetem coelesti sonitu tunc effundat. Septimus nusis festa consecrat tota nobis jejunii sanctitate . Septimus ntimanas, annum quinquagesimum, qui jubilaeus vocatur, ad plenitudin
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ tuus. increpa illum. et sipeni¬
tentiam eg̾it dimitte illi. Age hõ
mandante dõ. da uices. dimite
peccata. esto misericors ad delicta.
Inte conmissoꝵ tũ remissor ẽs pec¬
infulas potestatis. Quicquid alii
ñ remiseris. tibi in alio tu negabis.
fr̃ remitte.: quia iuncta libertati
caritas. caritati mixta libertas. et
t̾rorem cõpͥmit. ⁊ suscitat frẽm. Fr̃i
frat̾ ẽ. in febrem cum ledit. sic in
quit̃. Est sui nescius. ẽ humanita¬
tis extͣneus. huic qui ꝑ conpassio¬
nem ñ subuenit. Hunc qui patien¬
humano sensu monstrat᷑ alienꝰ.
furit fr̃. tu ascribe egͥtudini: tu il¬
mitati culpam. fr̃i ueniam: ut
illius sanitas. ad tuam gloriam
recurrat. illius uenia tuum re-¬
dundet ad p̾mium. Audis tũ qr¬
mitti debeat ñ audis. Peccabis
et tu illi cras qui cibi hodie pecca¬
uit. et erit tibi iudex. qui tibi erat
reus. et reddet tibi ueniam si de¬
disti. Si ñ dedisti. aut negabit ue¬
niam: aut si dedit imputabit
amplius quam donabit Remuite

Expanded text:
frater tuus, increpa illum; et si poenitentiam egerit, dimitte illi. Age, homo, mandante Deo, dimitte, dimitte peccata: esto misericors ad delicta, in te commissorum tu remissor esto pecinfulas potestatis; quidquid in alio tu non remiseris, tibi in alio tu negabis. frater remitte, quia juncta libertati charitas, charitati mixta libertas, et terrorem comprimit, et suscitat fratrem: frater est in febre cum laedit, est in quit, est sui nescius, est humanitatis extraneus: huic qui per compassionem non subvenit, hunc qui per patienhumano sensu monstratur alienus. Furit frater, ascribe aegritudini, tu ilmitati culpam, fratri veniam; ut illius sanitas ad tuam gloriam recurrat, illius venia tuum redundet ad praemium. Si mitti debeat non audis. Peccabis et tu illi cras, qui tibi hodie peccavit; et erit tibi judex, qui tibi erat reus ante, et reddet tibi veniam, si dedisti: si non dedisti, aut negabit veniam, aut si dederit, imputabit amplius quam donabit. Remitte
Abbreviated transcription (Latin):
icut in t̾ra latet aurũ.
ita diuinꝰ sensus u̾bis
celatur humanis. Et iõ
trare possit secretũ. Quare hodie
dñs sic ceꝑit audiamꝰ. Attendite
inquit uobis. Quid sibi uult no¬
uitas ista locutionis: Quo ista
tendit. ãmonitio p̾ter usum : Attẽ¬
suas ñ respicit ad ruinas: alienos
currit ⁊ recurrit ad lapsus. sua ce¬
cus ad crimina: ad aliena errata
ꝑlucet. maloꝵ suoꝵ nescius. alie¬
noꝵ est accusator. ⁊ testis. suum te¬
alio festucã. Nonne oculus p̾uari¬
cationis auctor: Uidit inquit
Oculus mortis ianua. inuidie
fax. liuoris caminꝰ. cupiditatis
incendium. uelotius aliena ꝑ¬
currit. ꝗͣ currit ignis arida et ter¬
rena ꝑgͣmina. Deiẽ. dĩẽ. quod ocu¬
lus in orbem sicaꝑtus aitatur an¬
gusti simꝰ inpupillã: quatinus
mod̾ante usu uideat ñ inuide¬
at. p̾uideat ñ p̾rapiat: ꝓspitiat nͨ
tamen despitiat. Oculus sit aĩe
fenestra. speculum sit mentis.
sit lumen corporis. m̃broꝵ dux

Expanded text:
icut in terra latet aurum, ita divinus sensus verbis celatur humanis. 776 Et trare secretum. Quare Dominus hodie sic coeperit, audiamus. Attendite, inquit, vobis . Quid sibi ista novitas elocutionis? Quo ista tendit admonitio praeter usum? Attensuas non respicit ad ruinas, alienos currit, et decurrit ad lapsus; sua caecus ad crimina, ad aliena errata perlucet; malorum suorum nescius, alienorum est accusator et testis; suum tealio festucam . Nonne oculus praevaricationis est auctor? Et vidit, inquit, um . Mortis janua, invidiae fax, livoris caminus, toto cupiditatis incendio velocius per aliena percurrit, quam currit ignis arida et terrena per gramina. Dei est quod oculus in orbem sic apertus arctatur angustissimus in pupillam, quatenus moderate visum videat, non invideat; praevideat, non proripiat; prospiciat, non despiciat: oculus sit animae fenestra, speculum sit mentis, sit lumen corporis, membrorum dux
Abbreviated transcription (Latin):
captiui tenebam᷑ arbitͥo. Obaudistis
autem ex corde. in eandem formam
doctͥne. In qͣ: In euuangelũ nempe.
ubi nouo libertatiᷤ gn̾e. ñẽ. omissa
seruitus. s mutata. Quia: deuota me¬
lior ẽ. famulatio. quam uaga libertaᷤ

Expanded text:
captivi sic tenebamur arbitrio. Obaudistis autem ex corde in eam formam doctrinae. In quam? In Evangelii nempe, ubi novo libertatis genere non est omissa servitus, sed mutata, quia melior est devota famulatio quam va
Abbreviated transcription (Latin):
Beniq cum eam a maruau iure de¬
functo uiro asserit lib̾atã. ip̃am põtiꝰ
ñ uirum insequentib defunctã ẽe.
testatur: quia ñ lex homini. s homo
moritur legi. nͨmandatũ p̾t̾it. s man¬
dato deficit. ille qui labitur ã manda¬
to. Audi quod sequitur. Itaq fr̃s et
mortua ẽ. uobis lex: s uos mortifica¬
ti estis legi. &e bene addidit ꝑ corpꝰ.xͥ.
quia lex reũ ast̾ͥngit artat obnoxiũ.
punit et int̾ficit criminosum. Qui
et erutus felicit̾ moritur legi: utimo-¬
centie uiuat et gr̃e. Ut sitis inquit al¬
t̾ius qui ex mortuis resurrexit. Alt̾iũ
ip̃e effectus ẽ cum nr̃am corruptio¬
nem incorruptionẽ mutauit: et

Expanded text:
Denique cum eam a maritali jure deDenique cum eam a maritali jure defuncto viro asserat absolutam, ipsam potius, non virum, insequentibus defunctam esse testatur: quia non lex homini, sed homo moritur legi; nec mandatum praeterit, sed mandato deficit ille qui labitur a mandato. Audi quod sequitur. Itaque, fratremortua est vobis lex? Et vos mortificati estis legi. Et bene addidit, Per corpus Christi. Quia lex reum astringit, arctat obnoxium, punit et interficit criminosum. Qui et erutus, feliciter moritur legi, ut innocentiae vivat et gratiae. Ut sitis, inquit, alterius, qui ex mortuis resurrexit. Alterius. Alter ipse effectus est, cum nostram corruptionem in incorruptionem m
Abbreviated transcription (Latin):
despecta erubuit. nͨ cõtẽpta correxit nͥ
respuit sic repusa: s tota p̾cepsadydo¬
loꝵ lupanaria conualuit et maluit
subire fornicationis infamiam. atq
adultũ crimen incurrere: quam male
placiti habitus turpitudinem ñ hr̃e.
Unoe t m̾ito cam bras ꝓpleta oeplo¬
rat dicens. Quomͦ facta ẽ. meͥx ciui¬
tas fideł syon: Cuiꝰ adult̾ia quoq exe¬
chiel sc̃s toto pene uolumine ꝑ scrbit.
Hinc ẽ. fr̃s quod cum inenuangelio a
scribis. et doctorib legis apud do¬
minum ista acusaretur ad ult̾a. au̾tit
faciem suam dominꝰ et declinat in
t̾ram. ne cͥmen cerneret quod puni¬
care consortium. nec patitur pͥstini
lapsus timore tardari: que uiuente
uro m̾ito extitit adultera: quia fuit
cum alio uiro: Nunc uͭ ñ desinit legẽ.
quia ad legis returrit auctorem. s mo¬
ritur legi. legalib addicta sentencias:
ut iuuat gr̃e. et resurgat ꝑ ueniam. q̃
fuerat int̾empta et mort ⁊ cata ꝑ legẽ.

Expanded text:
despecta erubuit, nec contempta se correxit, nec despecta erubuit, nec contempta se correxit, nec resipuit, sed repulsa, sed tota praeceps ad idolorum lupanaria convolavit, et maluit subire fornicationis infamiam atque adulterii crimen incurrere, quam male placiti habitus turpitudinem non horrere. Unde et merito eam beatus propheta deplorat, dicens: Quomodo facta est meretrix civitas fidelis Sion ? Cujus adulteria quoque Ezechiel sanctus toto pene volumine praescribit. Hinc est, fratres, quod cum in Evangelio a scribis et doctoribus legis apud Dominum ista accusaretur adultera, avertit faciem suam Dominus, et declinavit in terram, ne crimen cerneret quod punicare consortium, nec patitur pristini lapsus timore tardari, quae vivente viro merito exstitit adultera, quia fuit cum alio viro, nunc vero non deserit legem, quae ad legis recurrit auctorem; sed moritur legi legalibus addicta sententiis, ut vivat gratiae et resurgat per veniam, quae fuerat interempta et mortificata per legem.
Abbreviated transcription (Latin):
Uidetis fr̃s in beato apło magnum celeᷤ¬
tis misterii docum̃tum. quomͦ legis tẽ¬
pora legalib testimonũs assent p̾t̾isse to¬
tamq eiꝰ p̾rogatiuam miro coniugũ ex¬
ianit exemplo. E m̾ito lex carnali con¬
iugio comꝑatur. que ñ obtinuit c̃ syna¬
goga spiritale consortium. Nam cũ acce-¬
pisset eam ad obseruantiam discipline.
ad sc̃i g̾minis fecunditatem. ad augmẽ¬
tum pudoris. ad custodiam castitatis. ad
suꝑni chalami sacrum reuerendumq
secretum. ad misticam thori celestis u-¬
nitatem: repꝑit in ea tocius m̾etͥcacio¬
nis illuuiem. Occurrit eñi tanto uiro
id ẽ. legi ñ cõpta morib. ñ ornata mo
nilib iurtutum. ñ incessu gͣuis. ñ illo
uelam̃to: s lacuia ocuł. soluta gressib.
p̾uenta illecebris. et tota doł et simula¬
cionib ꝑfucata. Quam cũ uir tantus
uisam iusta indignatione despiceret.
ꝓcul tam ã sua societate ꝓpelleret. atq
toto execͣretur iudicio gͣuitatis: illa nec

Expanded text:
Videtis, fratres, beati Apostoli magnum coelestis magisterii documentum, quemadmodum legis tempora legalibus testimoniis asserit praeteriisse, totamque ejus praerogativam miro conjugii exinanivit exemplo. Et merito lex carnali conjugio comparatur, quae non obtinuit cum synagoga spirituale consortium. Nam cum accepisset eam ad observantiam disciplinae, ad sancti germinis fecunditatem, ad augmentum pudoris, ad custodiam castitatis, ad superni thalami sacrum reverendumque secretum, ad mysticam thori coelestis unitatem, reperit in ea totius meretricationis illuviem. Occurrit enim tanto viro, id est legi, non compta moriirtutum, non incessu gravis, non vere velamento; sed lasciva oculis, soluta gressibus, praeventa illecebris, et tota dolis et simulationibus perfucata. Quam cum vir tantus visam justa indignatione despiceret, et eam procul a sua societate propelleret, atque toto exsecraretur judicio gravitatis; illa nec
Abbreviated transcription (Latin):
nantis quoq euuangelũ ad suscitã¬
dos sensus ur̃os pͥncipia metuenda
p̾buimꝰ: ad apłicum magist̾ium max
credidimꝰ ce. remcandñ: ut triꝑtitus
ordo sermonis. ecclesiastice doctrine
saluti feram teneat ec p̾beat discipli¬
nam. Nam et cãtillena a continuo la¬
bore relaxat animos. it euangłica ati¬
toritas mentes reꝑat et suscitat. ad
laborem: et apłicꝰ uigor atͣmite recto
se mouere: et nr̃os ñ sinit sensus e¬

Expanded text:
nantis quoque Evangelii ad suscitannantis quoque Evangelii ad suscitandos sensus vestros principia metuenda praebuimus, ad Apostolicum magisterium mox credidimus esse remeandum, ut tripartitus ordo sermonis ecclesiasticae doctrinae salutiferam teneat et praebeat disciplinam. Nam et cantilena a continuo labore relaxat animos, et Evangelica auctoritas mentis reparat et exsuscitat ad laborem, apostolicus vigor a tramite recto removeri et nostros non sinit sensus e
Abbreviated transcription (Latin):
busti. Ecce succedit seruitꝰ seruituti.
cõtumax tu nunc tempꝰ tue liberta¬
tis ostende. Peccatum teante men¬
tiebattr lib̃um. quem tenebat mi-¬
serande captiuum. Nunc gr̃a te uo-¬
cat sertium. quẽ ut uere fac̾et ẽẽ. li¬
berum: dei ip̃iꝰ ad optauit infilium.
Impleta ẽ gͦ dm̃ sententia que dici.
Qui uult e̾e. dñs: fit sernus. Beata ẽ. ħ
seruitus. que dominationem generat
sempit̾nam. Illa quippe libertas fructũ
pene. et confusionem nobis intuilit ñ
ferendam. sicut dicit. Quem enim fruc¬
tum habuistis tunc in his in quib ñc
erubescitis: Nam finis illoꝵ mors ẽ.
Exce qualit̾ manumittit. ecce quali
p̾mio honorat illam dyabolus serui¬
tutem: ut mors simul et uitam fini¬
tis ꝑpetuam fͣnsferuntur ad uitam.
finis autem xͥ ñ suscipit finem. qr ñ
intͥficit hominem finis iste s ꝑficit:
ostquam dauiticam cytha¬
ram spiritał intelligencie
plectro et modulatione tangentis.a¬
nimos ur̃os et corda ꝑmulsimꝰ: into¬

Expanded text:
um ecce succedit servitus servituti, contumax tu nunc tempus tuae libertatis ostende; peccatum te ante mentiebatur liberum, quem tenebat miserande captivum, nunc gratia te vocat servum, quem ut vere faceret esse liberum, Dei ipsius adoptavit in filium. Impleta est ergo Christi sententia, qua dicit: Qui vult esse dominus, sit servus . Beata est haec servitus, quae dominationem generat sempiternam. Illa enim libertas fructum poenae, et confusionem nobis intulit non ferendam, sicut dicit: Quem enim fructum habuistis tunc in his quae nunc erubescitis? nam finis illorum mors est. Ecce qualiter manumittit, ecce quali praemio honorat illam diabolus servitutem; ut mors simul et vitam finitis perpetuam transferuntur ad vitam; finis enim Christi non suscipit finem, quia non interficit hominem finis iste, sed perficit. Posteaquam Davidicam citharam spiritualis intelligentiae plectro et modulatione tangentes, animos vestros et corda permulsimus, into
Abbreviated transcription (Latin):
serui estis eius cui obedistis. siue pe
cati ad mortem. siue obedicionis ad
uitam: Quia suꝑiꝰ dixerat: peccatum
uobis non dominet᷑. ñ eñi estis sub le¬
ge. s sub grã. Qui gͦ sub lege sunt: par
peccati turpissima seruitute nͥ gr̃a
manu mittente liberari. Grãs autẽ
ago deo dixit. quia fuistis serui peca¬
ti. Sic gr̃ãs agit. quasi congaudeat
hominẽ seruum fuisse peccati: Absit
¶rãs agit. ñ quia ante serui fumus
dm̃i tam crudeł. s quia ei iã ñ sumis
subiugati: sic̃ exͥequentib manifel¬

Expanded text:
servi estis ejus cui obedistis, sive peservi estis ejus cui obedistis, sive peccati, ait, ad mortem, sive obeditionis ad vitam. Quia superius dixerat, peccatum vobis non dominetur; non enim estis sub lege, sed sub gratia. Qui ergo sub lege sunt peccamiseri de peccati turpissima servitute, nisi gratia manumittente, liberari. Gratias autem ago Deo, dixit, quia fuistis servi peccati. Sic gratias agit, quasi qui congaudeat hominem servum fuisse peccati? Absit. Gratias agit, non quia ante servi fuimus domini tam crudelis, sed quia etiam non sumus subjugati, sicut ex sequentibus i
Abbreviated transcription (Latin):
scripta sunt in libro legis: Si maledic¬
tus est qui in uno offencłit: quotiens
maledictus ẽ. qui nichil ex omnib ꝓba¬
bitur effetisse: Peccaiumꝰ ait. quia non
sumus sub lege s sub gr̃a : Ac si diceret.¬
Peccauimꝰ quia in cura ñ ꝑmansimꝰ
iam senati: Peccauimꝰ quia ignem.
ferrum: medicamenta relinquimꝰ iã
curati: Infelix eger. qui post curam
ñ uult curare corm̃tum. Nam cum¬
ex humore frigido semꝑ ignis succen¬
datur incorpore. et rigor nimiꝰ dum
m̃bra uexat et concutit. acerbior effici¬
tur et gignit incendium: ita egͦtus ad
augendam flãmam que suis semper
estuat et anhelat inuenis. dari sibiaꝗͣ
frigidam impacunt̾ expectat. nesciẽs
quod tunc calor ñ extinguitur frigo¬
re s nuitur incendium. Sie cultorem¬
suum lex ñ absoluit apeccati uincu¬
lo. s cͥmine p̾uaricationis obligat.
et icleo addidit dicens. Nescitis quia
exhibiustis uos seruos ad obediendũ.

Expanded text:
scripta sunt in libro legis . Si maledicscripta sunt in libro legis . Si maledictus est qui in uno offenderit, quoties maledictus erit qui nihil ex omnibus probabitur effecisse? Peccavimus, ait, quia non sumus sub lege, sed sub gratia? Ac si diceretPeccavimus, quia in cura non permansimus jam sanati? Peccavimus, quia ignem, ferrum, medicamenta reliquimus jam curati? Infelix aeger, qui post curam non vult curare tormex humore frigido semper ignis succendatur in corpore, et rigor nimius dum membra vexat et concutit, acrius ipse efficit et gignit incendium; ita aegrotus ad augendam flammam quae suis semper aestuat et anhelat in venis, dari sibi aquam frigidam impatienter exspectat, nesciens quod tunc calor calore restinguitur, frigore nutritur incendium. Lesuum lex non absolvit a peccati vinculo, sed crimine praevaricationis obligat. Et ideo addidit, dicens: Nescitis quod cui exhibuistis vos servos ad obediendum,
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ tempꝰ: ita mͥpꝰ int̾ualla sermonis. ad
apłicarũ seriem lectioneñ suauior est
recursus. Si quid apposito dicendi or¬
dine et continuo loquendi tͣmite dif¬
cedere. nos sepe necessitas religiosa cõ-¬
pellit. quia sic doctrine ordo mod̾an¬
dusẽ. ut ñ mͦ aliud impediatur ex
alio. unde quid hodie beatus apłs di¬
xerit audiamꝰ. Quid gͦ ait. peccauimus.
quia ñ sumꝰ sub lege. s sub gr̃a: Absit.
hec int̾rogatio fr̃s eoꝵ arguit imꝑiciã.
qui legis consuetudi nẽ captiuati. gr̃a
benesitũ nesciunt sentire uirtutes:
et quos p̾cptoꝵ legalium series pdidit¬
contumaces. eos sola munerum cõmoda
ꝑdidisti: Si autem ꝑdidisti. quid głarĩ
sacerdõs. ubi sacͥficium. ubi incensum
ubi purificationes tue. ubi sollẽpnita¬
tum tuarum ñ omitenda deuotio:
S ut sis iudeus. m̾ito cirtumcid̾is: qi
bonis omnib abscisus es supͣdict is
Scͥptum ẽ. enim. Maledictus omnis
qui non ꝑ manserit in omnib que

Expanded text:
post tempus, ita mihi post intervalla sermonis ad apostolicarum seriem lectionum suavior est recursus. Siquidem a proposito dicendi ordine, et continuo tramite loquendi discedere nos saepe necessitas religiosa compellit; quia sic doctrinae ordo moderandus est, ut non modo aliud impediatur ex alio. Unde quid hodie beatus Apostolus dixerit audiamus. Quid ergo ait? Peccavimus, quia non sumus sub lege, sed sub gratia? Absit . Haec interrogatio, fratres, eorum arguit imperitiam qui, legis consuetudine captivati, gratiae beneficio nesciunt sentire virtutes; et quos praeceptorum legalium series prodiditcontumaces, eos sola munerum commoda perdidisti? Si autem perdidisti, quid gloriarest sacerdos, ubi sacrificium, ubi incensum, ubi purificationes tuae, ubi solemnitatum tuarum non omittenda devotio? Sed ut sis Judaeus, merito circumcideris, s supradictis. Scriptum est enim: Maledictus omnis qui non permanserit in omnibus quae
Abbreviated transcription (Latin):
accusaret: reddidit cariores. Et q̃ igno¬
rantiam latebant: fecit ꝑ scientiam
notiores. Et sicut ꝑfalcem spine mag̃
dum succiduntur accrescunt. ita dũ
resecantur ꝑ legem pullulant passio¬
nes: quia intͥnsecus uelut in radice
carnis fire solidantur. Lex extͥnsecuᷤ
culturam fidei habet satis iustam:
nec ꝓficit. Unde & ad frugem mor¬
tis ipsum cespicem humane carniᷤ
sua excitacione ꝑducit. Passiones ĩ¬
quit peccatoꝵ q̃ ꝑ legem erant. oꝑa-¬
bantur in m̃bris nr̃is. Instrumen¬
tum quod ad uitam erat. ad frugẽ
mortis sibi in nobis uendicant pas¬
tẽptent. ꝓuocent. s concidant ad nr̃oꝵ
iuncẽ. qui cũ dñaretur nobis dignꝰẽ.
militare: suc̃ dix̃. Ergo seruiamꝰ in
nouitate sp̃s. carnis seruitute liberi.
tatis. Nam et uerꝰ homo et uetꝰ lit̾a.
totum corrumpit et ꝑdidit discipli-¬

Expanded text:
accusaret, reddidit chariores; et quae per ignoaccusaret, reddidit chariores; et quae per ignorantiam latebant, fecit esse per scientiam notiores. Et sicut per falcem spinae magis dum succiduntur accrescunt, ita dum resecantur per legem, pullulant passiones, quia intrinsecus velut in radice carnis fixae solidantur. Lex intrinsecus culturam fidei habet satis justam, nec proficit: unde ad frugem mortis ipsum cespitem humanae carnis sua excitatione perducit. Passiones, inquit, peccatorum, quae per legem erant, operabantur in membris nostris, utum quod ad vitam erat, ad frugem mortis sibi in nobis vindicant pastentent, provocent, sed concidant ad nostrovincere, qui cum dominaretur nobis dignatus est militare, sicut dixi. Ergo serviamus in novitate Spiritus a carnis servitute jam liberi, tatis; nam et vetus homo et vetus littera totam corrupit et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ legem erant. oꝑabantur in menbͥs
nt̃is. ut fructificaremꝰ morti. Cũ dic̃
dum c̾emꝰ. p̃t̾itum tẽpꝰ indicat: dum
in sola carne positi. ĩmo mag̃ expo¬
siti. que carnis sunt tãtum saꝑe. fa¬
cere. uelle cogebaiur: iusta illud a¬
postoli. qui incarne: deo placere nõ
posfunt. Dicam sicut dictum ẽã do
mino. Si lumen quod inte ẽ tene¬
bre sunt. ip̃e tenebre quante sunt:
Siꝑ legem passionesseccatoꝵ mẽbrĩ.
dominantur humanis. quid ipse
ꝑ se faciunt passiones.que nascenti
mox homini infelicit̾ et penalit̾
obsecundant: eum talit̾ nascentẽ.
gn̾atum taliter angores depͥmunt
urgent ꝑicula. afficunt pene. Passi¬
ones sunt fr̃s. ꝑ quas infirmatur ĩ¬
fantia. pueritia trahitur. insanit¬
adolescentia. iuuentus et senectus
multis luctib cumulantur. Ipse
sunt ip̃e que cotam hominis ui-¬
lam impnico conturbante comitã¬
tur ad lapsum. Quas lex dum ꝓhib̾et
ãmonuit. dum dicut̾et ãpliauit. dum

Expanded text:
legem erant, operabantur in membris nostris, ut fructificaremus morti. Cum dicit: Cum essemus, praeteritum tempus indicat, dum in sola carne positi, immo magis expositi, quae carni sunt tantum sapere, facere, velle cogebamur, juxta aliud Apostoli: Qui in carne sunt, Deo placere non possumino: Si lumen quod in te est tenebrae sunt, ipsae tenebrae quantae ? Si per legem passiones peccatorum membris dominantur humanis, quid ipsae per se facient passiones, quae nascenti mox homini infeliciter et poenaliter obsecundant? Cum taliter nascentem, generatur taliter, angores deprimunt, urgent pericula, afficiunt poenae: passiones sunt, fratres, per quas infirmatur infantia, pueritia trahitur, adolescentia insanit, juventus et senectus multis luctibus cumulantur; ipsae sunt quae totam hominis vitam inimico conturbante comitantur ad lapsum; quas lex dum prohiberet, admonuit; dum discuteret, ampliavit; dum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ obligat. s absoluit. ñ on̾at. s hono¬
rat. abst̾git seruitutis maculã: non
murit. Quid hic togo ñ diuinũs ũ
seruitus pellitur seruitute. ubi mors¬
exhibuistis m̃bra ur̃a seruire in¬
mundicie. et iniquitati ad iniquitatẽ.
ita exhibete m̃bra ut̾a seriure iusticie ĩ
scĩficationẽ: magnitudinem pietatis
ostendit. cũ euangelicã doctͥnam ad tã
humilia et pene u̾etunda deponit exẽ¬
pla. ut sanctitati tm̃ quantũ ĩmundi¬
ponat et imꝑet seruitutis. Absurda fr̃s
tantũ glorie quantum turpitudini
hominem cupit ee. subiectum. s uti¬
nam ueltm̃. & quando tm̃ deo quan¬
tum mundo. quando tm̃ celo qͣntũ
t̾re. qnͣtantum uirtuti quantum
uitũs fragilitas humana famulat᷑:¬
Totus homo miser sic carni deditur.
sic reb p̾sentib occupatur: ut nichil̾
inse quod future uitt: quod diuini
bonis deseruiat: derclinquat. Da h̃õ¬

Expanded text:
n obligat, sed absolvit; non onerat, sed honorat; abstergit servitutis maculam, non inurit. Quid hic, rogo, non divinum est, ubi servitus pellitur servitute, ubi exhibuistis membra vestra servire immunditiae, et iniquitati ad iniquitatem; ita exhibete membra vestra servire justitiae in sanctificationem. Magnitudinem pietatis ostendit, cum evangelicam doctrinam ad tam humilia et pene verecunda deponit exempla; ut sanctitati tantum quantum immundiponat, et imperet servituti. Absurda, fratres, tantum gloriae quantum turpitudini hominem cupit esse subjectum; sed utinam vel tantum! Et quando tantum Deo quantum mundo, quando tantum coelo quantum terrae, quando tantum virtuti quantum vitiis fragilitas humana famulatTotus homo miser sic carni deditur, sic rebus praesentibus occupatur, ut nihil in se, quod futurae vitae, quod divinis bonis deserviat, derelinquat.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. in lecto corꝑis ammus uoluebat᷑ e¬
grotꝰ. ipse qui uoluebat᷑ ꝓclamat.
sentit ammȩ contraxisse languorẽ.
ut anima sanet᷑ implorat. ⁊ miscdi¬
pauꝑem. ipsum sͥ iudicem p̾̃stitit
debitorẽ.
debitorẽ. De centurione. xu.

Expanded text:
est in lecto corporis animus volvebatur aegrotus, ipse qui volvebatur, proclamat: sentit animi se contraxisse languorem, ut anima sanetur, implorat: et misericordipauperi, ipsum sibi judicem praestitit debitorem. SERMO XV. De centurione. Au