comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cisterciensis. Nichominus tamen
captus et reclusus in custodia est.
Uocatus est bernardus ꝑ celerem
nuncium. set non uenit. Iciebam
inquit et p̾dixetam quod durum
foret ei contra stinulum carcitrare:
nec tamen ad morem ei uulnus
hoc ses aduitam. Et ita fc̃m est
de uulnere preter spem cito comia¬
luit: ꝓpositum ueto scu uotum qd̃
Iuouerat non mutauit. Cumq
iam lidet ab amore secuni ho¬
staibus adhuc uinculis teneret᷑.
et boc solum esset quod eius ꝓpo¬
situm retardaret: in hoc cito eciã
affuit misericordia dei. Uenit fra¬
ter eius laborans ut erui posset:
et non ꝓfecit. Et cum nec loqui ei
ꝑmitterẽtur : accedens ad carcetẽ
clamauit. Icito frater gerarde qͥa
ituri sumus in ꝓximo: et mona¬
sterium iutroituri. Te uero qnͣdo¬
quidem exirem nou licet hic
mona chus esto sciens quod uis
et non potes ꝓ facto reputari .
Cumq gecardus magis ac magis
rat antem sacrum quadea¬
gesime tempus. Eirca uesꝑ¬

Expanded text:
Cisterciensis. » Nihilominus tamen Cisterciensis. » Nihilominus tamen captus et reclusus in custodia est. Vocatus est Bernardus per celerem nuntium, sed non venit. « Sciebam, inquit, et praedixeram quod durum foret ei contra stimulum calcitrare: nec tamen ad mortem ei vulnus hoc, sed ad vitam. » Et factum est de vulnere praeter spem cito convaluit; propositum vero seu votum, quod voverat, non mutavit. Cumque jam liber ab amore saeculi hostilibus adhuc vinculis teneretur, et hoc solum esset quod ejus propositum retardaret, in hoc etiam cito adfuit ei misericordia Dei. Venit frater ejus laborans ut erui posset, et non profecit. Et cum nec loqui ei permitteretur, accedens ad carcerem clamavit: « Scito, frater Girarde, quia ituri sumus in proximo, et monasterium introituri. Tu vero, quandoquidem exire non licet, hic monachus esto, sciens quod vis et non potes, pro facto reputari. » Cumque Girardus magis ac magis rat autem sacrum Quadragesimae tempus. Circa vesp
Abbreviated transcription (Latin):
post guidonem gerardus erat
puidencie benignitatis eximie
et qui ab omnibus diligeretur.
Qui ceteris ut dictum est primo
auditu et prima die acquiescen¬
tibus leuitatem reputans ut mos
est sapiencie secularis:obstinato
animo salubre consilium. et frĩs
monita tepellebat. Tum bernadus
fide iam igneus et fraterne care¬
ritatiszelo mirum exasꝑatus in
modum scio inquit scio sola ue¬
pacio dabit intellectum audituu.
Digitum q lateri eius apponens
ueniet inquit dies et cito ueniet:
cum lancea lateri huic infixa
paruium faciet iter ad cor tim
consilio salutis tue quod modo
alꝑnaris. Et timebis quidem: set mi¬
nime morieris. Sic dictum: et factũ
est. Paucissimis interpositis diebus
circunuallatus ab inimicis captus
et uulnetatas iuxta u̾bum fratris
lançeam gestans ipsi lateri cidem¬
q uifixam loco cui bernardns digi¬
tum applicuetat trahebatur. et mor¬
tem quasi iam p̾seutem metuens
clamabat monachus sum monachꝰ

Expanded text:
post Guidonem Girardus erat, prudentiae, benignitatis eximiae, et qui ab omnibus diligeretur. Qui caeteris, ut dictum est, primo auditu et prima die acquiescentibus, levitatem reputans, ut mos est sapientiae saecularis, obstinato animo salubre consilium et fratris monita repellebat. Tum Bernardus fide jam igneus, et fraternae charitatis zelo mirum exasperatus in modum. « Scio, inquit, scio, sola vexatio dabit intellectum auditui. » Digitumque lateri ejus apponens, « Veniet, inquit, dies, et cito veniet, cum lancea, Interi huic infixa, pervium faciet iter ad cor tuum, consilio salutis tuae, quod modo aspernaris; et timebis quidem, sed minime morieris. » Sic dictum, et sic factum est. Paucissimis interpositis diebus circumvallatus ab inimicis, captus et vulneratus, juxta verbum fratris, lanceam gestans ipsi lateri, eidemque infixam loco, cui Bernardus digitum applicuerat, trahebatur, et mortem quasi jam praesentem metuens, clamabat: « Monachus sum, monachus sum
Abbreviated transcription (Latin):
Nocate michi mercurium: et abibit int̾si¬
fcere uilianum in filium meum deum
cumida blasphemantem. Sanctus autem
cum armatura sua adueniens uissus ab¬
ea uelociter abiit. Et aduocans que crat in¬
nuliẽdri habitu magnum basilium. de¬
dit ei librum habentem in hystoria om¬
nem mundi facturam: dcorsum uero ho¬
minem płasmatum adco. In pͥncipio autẽ
sibri: suꝑscripcio erat sic. In fine autem

Expanded text:
a, mihi Mercurium, et abibit interficere Julianum, in Filium meum, et Deum tumide blasphemantem. » Sanctus autem cum armatura sua adveniens, velociter abiit, et advocans, quae apparuerat, Magnum Basilium, dedit ei librum habentem in historia omnem mundi facturam, dextrorsum vero hominem a Deo plasmatum. In principio autem libri superscriptio erat, Dic. In fine, hom
Abbreviated transcription (Latin):
secus eufratrem fluuium esset et relicta¬
stoditent. uenit quidam ignotus miles
cum armorum uasis et lancea ualide
et. tetridili impetu pesodit eum: et
nusqmͣ comparuit subito abscedens
Ipse uero miserrimus diram atq horri-¬

Expanded text:
secus Eufraten fluuium esset et enit quidam ignotus miles cum armis suis et lancea ualide et terribili impetu perfodit eum et nusquam conparuit, subito ascendens. Ipse uero miserrimus deum blasph
Abbreviated transcription (Latin):
uens dominacio celestis ediceret ita dig¬
num ut nouam geueracionem nouo os¬
ficio maiestatis angelica dignitas inti¬
maret: et edum ut ineffabilis causa
miraculi quomodo fieret augelica cog¬
nicio demonstraret: ita iustissimum
ut nouo aduentu peincipem egressurũ
nouo appatatu eciam summa cellestiũ

Expanded text:
viens dominatio coelestis ediceret. Ita digviens dominatio coelestis ediceret. Ita dignum ut novam generationem novo officio majestatis angelica dignitas intimaret. Ita aequum ut ineffabilis causa miraculi quomodo fieret angelica cognitio demonstraret. Ita justissimum ut novo adventu principem egressurum novo apparatu etiam summa coelestiu
Abbreviated transcription (Latin):
cedis ad tempora: ex qua głia ꝓpetas
ad humana Omne tamen quod agis
quod de telo uenis. quod tertam uenis
tas. quod nouam genetationem annũ¬
cias. incarnando uerbo õbedis: ideo homi¬
nem assumpturo pares. generando ex uir¬
gine seruis filio ancille in serui forma
nascituro famulatis: qm̃ iste incarnan¬
dus deus factor tinis est iste homo fimul
⁊ deus creator tiis est iste filius ancille
sue deus tuus est: iste quem in inab¬
iectione serui nasciturum anmincias
in głia patris dominator est tui. Et tã¬
te quidem iratiuitatis głiam dignum
erat ut angelus nunciaret tante digni¬
tatis oracilis oportumm erat ut angħ
inseruiret: cam noue generacionis opus
conuremẽdat ut angelus indicatet: tan¬
ti secteta miracũli competẽbat ut ange¬
lus resetaret. Ita quoq decorum fuit ut
humilitatem᷑ dei enuangẽlica sũblimi¬
tas enartaret. ita competens ut in forma ser¬
ni terum dominum nascitutum iniser¬

Expanded text:
cedis ad tempora, ex qua gloria properas cedis ad tempora, ex qua gloria properas ad humana; omne tamen quod agis, quod de coelo venis, quod ad terram venis,tas, quod novam generationem annuntias, incarnando Verbo obedis, Deo hominem assumpturo pares, generando ex Virgine servis, Filio ancillae in servi formam nascituro famularis; quoniam iste incarnandus Deus factor tuus est, iste homo simul et Deus, creator tuus est, iste Filius ancillae suae Dominus tuus est, iste quem in abjectione servi nasciturum annuntias, in gloria Patris dominator tuus est. Et hanc quidem tantae nativitatis gloriam dignum erat ut angelus nuntiaret. Tantae dignitatis oraculis opportunum erat ut angelus inserviret. Tam novae generationis opus conveniebat ut angelus indicaret. Tanti secreta miraculi competebat ut angelus reseraret. Ita quoque decorum fuit ut humilitatem Dei angelica sublimitas enarraret. Ita competens ut in forma servi rerum Dominum nasciturum inser
Abbreviated transcription (Latin):
bes corum prauitas diminuit. turmas
ipsorum elacio cõlisit Nam uirginita¬
tem domine mee genita ꝓles nec intro¬
iens nec exhiens lesit: nec concepta nec
nata uiolanit. Nec eam cum hospitaretur
in illa tristauit noc illam cum egredetef᷑
hanc feminam filins ita post exitam no-¬
uit: sicut ante conceptum inuenit. Et
huius certe uirginitas semper illibata:¬
semꝑ incorrupta. semper in tegra. semper
inuiolata. Nam angẽlice forma nature
ante soliditatem fragilis: ante firmam̃¬
tum labens. ante stabilitatem ruens. aute
tõbur titubans. antq nutans. Hec feni¬
na sanctificatõis uas est. eternitas uirgini¬
tatis est. mater dei est. sp̃c sancti sactariũ
est. templum singularit̾ unicum sui
diuinitatis. post firmamentum ꝑ hennis
in aspectu dominice uisionis: post rodat
inseꝑabsus aconsorcio deitatis. Et qua lu¬
cis immensitate tu sanc̃te gabriel uenis
ad uirgnem. ex qua beatitudine adcur.¬
ris ad nirgiem. ex qua eternitate ac¬

Expanded text:
bes ipsorum pravitas diminuit, turmas bes ipsorum pravitas diminuit, turmas ipsorum elatio collisit. Nam virginitatem Dominae meae genita proles nec introiens, nec exiens laesit, nec concepta, nec nata violavit, nec eam cum hospitaretur in illa tristavit, nec illam cum egrederetur Hanc feminam filius ita post exitum novit, sicut ante conceptum invenit. Et hujus certe virginitas semper incorrupta, semper integra, semper illaesa, semper inviolata. Nam angelicae forma naturae ante soliditatem fragilis, ante firmamentum labens, ante stabilitatem ruens, ante robur titubans, atque nutans. Haec femina sanctificationis vas est, aeternitas virginitatis est, mater Dei est, sacrarium sancti Spiritus est, templum singulariter unicum facdivinitatis post firmamentum perennis in aspectu dominicae visionis, post robur inseparabilis a consortio Deitatis. Ex qua lucis immensitate, tu, sancte Gabriel, venis ad Virginem, ex qua beatitudine accurris ad Virginem, ex qua aeternitate ac
Abbreviated transcription (Latin):
u sancte angele qui mitteris ad uir¬
ginem isrł: qui uenis ad matrem
domini. qui ꝓperas salutare uirginem
decus in mundo enarra quid incorrupcins
quid aincerius. quid integruis. quid solidi¬
us inter uirginitatem maternam et con¬
dicionem angẽlicam: inter uirgineam
fecumditatem et angelicam formacionem
inter incorruptibile uirgnieum decus. et
angelorum exordium. inter pudorẽ prole
peractam. et angẽlice nobilitatis inicium:
iurginitas quẽ fecundatur et non corrum¬
pitur. angelica celsitudo cuius pars ruina
ꝓsttatur. decus uirginem quod et post
partum uitet. an nobilitas angelita q̃
post gloriam culminis dampna susten¬
cio angelica que decrimentis lesa est
insubiectis: beatitudo marris que inde
sit genoracio dei unde nescia corrupcio¬
nis est sibi: et angelita plebs que ante
solitudinem. incurrit diminncionem
partis multitudinis sue Certum est
q uod angelorum castra superbia rupit
cimeos corum p̾sumpcio minorauit: ple¬

Expanded text:
 angele Domini, qui mitteris ad Vir angele Domini, qui mitteris ad Virginem Israel, qui venis ad matrem Domini, qui properas ad singulare virgineum decus in mundo, enarra quid incorruptius, quid sincerius, quid integrius, quid solidius inter virginitatem maternam et conditionem angelicam, inter virgineam fecunditatem et angelicam formationem, inter incorruptibile virgineum decus et angelorum exordium, inter pudorem prole perauctum et angelicae nobilitatis initium. Virginitas quae fecundatur, et non corrumpitur, an angelica celsitudo, cujus pars in ruina prostratur? Decus virgineum, quod et post partum enitet, an nobilitas angelica, quae post gloriam culminis damna sustentio angelica quae detrimentis laesa est in ejectis? Beatitudo matris, quae inde fit generatio Dei, unde nescia corruptionis est sibi, an gloria plebis tuae, quae ante soliditatem incurrit diminutionem partis multitudinis suae? Certum est quod angelorum castra superbia rupit, cuneos eorum praesumptio minoravit, ple
Abbreviated transcription (Latin):
pudore impudoratus enunciet. de uerecun¬
die bono innetecundus en arret. At minc
quia ut saluer ut munder ut iustificer
uenit ad humana deus. ad tertena celesti¬
a conuenerunt. ad infirma forcia descen¬
derunt. temporalibus terrena coniuncta
ta conserta sunt. seruilibus dominica co¬
pulata sunt. plems beata fide saluandus
indui gencia copiosa. iustificandus picta¬
te multa. uiuificandus mistracione dini¬
na. expiandus ab omni iniquitate praua.
de festis gaudiorum angeli: de leticia io¬
cunditatis eius. de redemptione mea. de
salute mea. de uita mea. loquar angẽlo.
sciscitador angłm. interrogãbo angẽlum.
aeffador angłm. Dicito michi res amica
deo et cunctis comtemplacione uicinior ef¬
fare increaturis res anterior: enarra crea¬
turarum res potencior: ocordire creatura.
nuo. non magna extrenuo. non ecermim
attero. non sublimia dectaho. non potencio¬
ti resulto. qr nec tuam stabilitatem. set
tuam loquor condicionem.

Expanded text:
pudore impudoratus enuntiet, de verecunpudore impudoratus enuntiet, de verecundiae bono inverecundus enarret? At nunc quia, ut salver, ut munder, ut justificer, ut sanctificer, venit ad humana Deus, ad extrema coelestia convenerunt, ad infirma fortia descenderunt, temporalibus aeterna copulata conserta sunt, servilibus dominica copulata sunt; plenus beata fide, salvandus indulgentia copiosa, justificandus pietate multa, vivificandus miseratione divina, expiandus ab omni iniquitate patrata, de festis gaudiorum angeli, de laetitia jucunditatis ejus, de redemptione mea, de salute mea, de vita mea loquar angelo, sciscitabor angelum, interrogabo angelum, affabor angelum. Dicito mihi, res amica Deo, et cunctis contemplatione vicinior, effare in creaturis res anterior, enarra creaturarum res potentior, exordire creatura nuo, non magnam extenuo, non aeternam attero, non sublimi detraho, non potentiori resulto, quia nec de tua stabilitate, sed de tua loquor conditione.
Abbreviated transcription (Latin):
scuntibus eciam elementis transire ne¬
queunt. donet omnia impleantur.
euictis hostibus elisis aduersariis. ex¬
tinctis emulis. actrictis inimicis. pro¬
stratis iustrantibus. deiectis inuidis. omni¬
bus potencie diuine uirtutis contradicenti¬
bus expugnatis. pio desiderio querũlus bone
appetitu auidus. letus et anhelus. grata di¬
lectione proptissimus quo potuero quo ua¬
luero. quo uidero quo suffecero intendam ni¬
tam. exequar coner. in hoc sacramenco de¬
figere uisum. in hac admiracione uirtutum
oculos imprimere habentes in hoc archano
secreti auidum infigere sensum. ad hoc ce¬
lestis glorie lumen dirigere caligantis
aciem uisionis. Set qualiter presumam qͦ¬
modo aggrediar. quo uisu ꝓperem quali
ornatu imipetam. poslutus lãbiis. immũdo
ore. impurus : ingua. squalens uer̃bis. corde
prauus mente iniquus. factis impins. ut de
uirguitatis gloria corrupcio disserat de i¬
corrupcionis laude immũdicia tractet. de

Expanded text:
seuntibus etiam elementis transire neseuntibus etiam elementis transire nequeunt, donec omnia impleantur. Devictis hostibus, elisis adversis, exstinctis aemulis, attritis inimicis, prostratis insultantibus, dejectis invidis, omnibusque potentiae divinae virtutis contradicentibus expugnatis, pio desiderio querulus, bono appetitu avidus, laeta esurie anhelus, grata delectatione promptissimus, quo potuero, quo valuero, quo quivero, quo suffecero, intendam, nitar, exsequar, coner in hoc sacramento defigere visum, in hac admiratione virtutum oculos imprimere hebetantes, in hoc arcano secreti avidum ingerere sensum, ad hoc coelestis gloriae lumen dirigere caligantis aciem visionis. Sed qualiter praesumam? quomodo aggrediar? quo nisu properem? quali conatu impetam? pollutus labiis, immundus ore, impurus lingua, squalens verbis, corde pravus, mente iniquus, factis impius, ut de virginitatis gloria corruptio disserat, de incorruptionis laude immunditia tractet, de
Abbreviated transcription (Latin):
cipiunt sepeliendum: qnͣdo fissuris sue cõ¬
fusionis sic honorant treuencia iam de¬
functum.
dnimaduerte iam minc: et lapide¬
um pec̃tus uel exempla lapidum fĩ
aliud ꝓfitentur: quam quod solus tu ut
ueritate pro certo quod dubites non est
est ꝯ ubi obotres. ñbi non est ubi sis anceps.
Non est ubi mitans. non est udi titũbans.
ubi animo clauditans. non ubi fide labens.
Omnia uera sunt. omnia iusta sunt. oĩa
sancta sunt. omiia sacra funt: omina
indubitata sunt. omnia fidelia sunt. oĩa
fixa sunt. omnia stabilia. omnia confirma¬
ta in secũlum secũli facta in ueritate et
ociuitate. que dẽhus sacre lutere concine¬
runt. que sacte pagine et loqute funt.
que sacri apices adnotarunt. que lex sacra¬
tissima ꝓmulgauit que sacra testamenta
p̾cipurnt: que libri sacratissimi continent
que sacra uissa decernunt. que celestia iura
constituunt. que celo et terta transeunte
sua oternitate non transeunt. que tran¬

Expanded text:
cipiant sepeliendum, quando scissuris suae concipiant sepeliendum, quando scissuris suae confessionis sic honorant trementia jam defunctum. nimadverte jam nunc, et lapideum pectus vel exempla lapidum scinprofitentur, quam quod tu solus, aut ut veritate pro certo quod dubites, non estest ubi oberres, non est ubi sis anceps, non est ubi nutans, non est ubi titubans, ubi animo claudicans, non est ubi sis fide labens. Omnia vera sunt, omnia justa sunt, omnia sancta sunt, omnia sacra sunt, omnia indubitata sunt, omnia fidelia sunt, omnia fixa, omnia stabilita sunt, omnia confirmata in saecula saeculi, facta in veritate et aequitate, quae de his sacrae litterae cecinerunt, quae sacrae paginae allocutae sunt, quae sacri apices annotarunt, quae lex sacratissima promulgavit, quae sacra testamenta praecipiunt, quae libri sacratissimi continent, quae sacra jussa decernunt, quae coelestia jura constituunt, quae coelo et terra transeunte sua aeternitate non transeunt, quae tran
Abbreviated transcription (Latin):
petant seruandos. Uide diem tenẽbrarũ
ad tactu cogam deponere lucis. et in uiso
conatu tãm raptim adquisisse quod sor¬
duit qm cursim amisisse. quod luxit. Ui¬
de solem ad hoc prorsus amisisse quod et gau¬
dio claruit ut pallenti lumine induceret
ex merore quod luxit: cum solita lumino¬
si federis fibula. fuluam repellens claritatis
insolubilis pallam: se millius diei anguli
hoctoris in nexum disploide conglobauit.
Nide arua sue soliditatis stabilitatem tenuẽ¬
cia: qnͣto tremore patulas et ignotas lapsa
in ruinas. nec sicule telluris exemplo subrui
ꝑ momenta set unius tantum diei muta¬
cione uexari: qm̃ illam receptus simi terra¬
rum sp̃c uexat: hanc uero gloria crucisi¬
xi contrrbat. Uide saxa ponderis duriciam
fugienciam: qm̃ scissurarum soluintur
penettu. dum resolucioni duria cedit et
soliditas dissipacioni succumbit. attestancia
cuius sit potencie quem in se continuo re¬

Expanded text:
perant servaturos. Vide diem tenebrarum perant servaturos. Vide diem tenebrarum ad tactum togam deponere lucis, et inviso conatu tam raptim adquisiisse quod sorduit, quam cursim amisisse quod luxit. Vide solem ad hoc prorsus amisisse quod ex gaudio claruit, ut pallenti lumine induceret ex moerore quod luxit: quod cum soluta luminosi foederis fibula, fulvam repellens claritatis insolubilis pallam, se in illius diei angulo horroris innexum diploide conglobavit. Vide arva suae soliditatis stabilitatem renuentia, quatinus tremore et patulas, et ignotas lapsa sunt in ruinas; nec Siculae telluris exemplo subrui per momenta, sed unius tantum diei nutatione vexari, quoniam illam receptus sinu terrarum spiritus vexat, hanc vero gloria Crucifixi conturbat. Vide saxa ponderis duritiam fugientia, quo scissurarum penetratu solvuntur, dum resolutioni duritia cedit, et soliditas dissolutioni succumbit: attestantia cujus sit potentiae, quem in se continuo re
Abbreviated transcription (Latin):
pondere domini. Ad unum imperium du¬
as deferens scruitutes: qnͣdo et sub condito¬
ris planta rõbuste durescit: et adhuc obse¬
quentem sustinet quem sustinere trepidũ
recusauit. Uide rutsum ip̃m mare quod
cum. suis motibus intumesceret et feroces
sonitus in batiodum molestias spunarum
collideret uaciculam ꝙ supetdo tergo resili¬
ens fatigaret. quomodo adiũbentis imperiũ
tam raptim lenitudinem suit: ut naui
ac se se capiendos denegant in captirra: et
ad uoluntatem opificis ita rete coateruatim
implent. ut in abstrahendo honere tedium
trahendo fiat. Uide langorum diuersitates¬
et per cutis feruoresti retiere non posse. Ro¬
sus: sec ad p̾senciam saluatoris uigens lan¬
guencium linquere corpus. Uide sepul¬
tos atq sepulchra intra se ita sepeliendi
sescindere fedis ut et ipsi cespites id moti
titati manumenta rescindant: uẽluti si
uideas pauencia restituere susceptos. quau
tenuissent coactos: quos uiolenter susce¬

Expanded text:
pondere Domini; ad unum imperium dupondere Domini; ad unum imperium duas deferens servitutes, quando et sub Conditoris planta robuste durescit, et ad nutum huic obsequentem sustinet, quem sustinere trepidum recusavit? Vide idipsum rursum mare, quod cum suis motibus intumesceret, et feroces sonitus in Charybdium molestias fragore spumoso collideret, naviculamque superbo tergo resiliens fatigaret, quomodo ad jubentis imperium tam raptim lenitudinem sumpsit, ut naac sese capi denegant in capturam, et ad voluntatem Opificis ita rete coacervatim adimplent, ut in abstrahendo se, oneris taedium trahentibus fiant . Vide languorum diversitates per creticos fervorem retinere non posse recursus , sed ad praesentiam Salvatoris ingens languentium linquere corpus. Vide sepultos atque sepulcra inter se ita sepeliendi rescindere foedus, ut aeternos hospites ad momenta citatim monumenta refellant : veluti si videas paventia restituere susceptos, quasi tenuissent coactos, quos violenter susce
Abbreviated transcription (Latin):
cui ducatu suo adorantes subdidit reges.
porem mucat. odorem reddit. uirtutem mu¬
tat: et cum non ut omnino quod fuit nõ
tamen est aliuade qm unde fuit. Si enim
aqm queras: iam non est. Si uinum in¬
tendas dicito michi unde exortum est quia
aqua diffusa non est. Quid ergo quia nec
accessit uinum non recessit aqua nͥ ałtum
successionis uice set immitacionis origine:
nec tacionis exposicione set admitacionis ob¬
tentu: Uide panes et piscitulos que per
sua nequeunt per corum aquibus sumpta
turitatem tot milium quaternum frac¬
ta terducunt. et complent nimerum co¬
phinorum. que intacta unum implete
non poterant cophinum.
ideamus ficulneam transcursim o¬
blitam esse quod fuit qm raptim a¬
misisse eciam et quod uixit: nec sustm̾e
uxorem amittere : nisi et uitentem uitam
qmͣto cuis amisisset. Uide mare cuius unda
si uerteretur ilinguam utiq quod murmu¬
um sustinet dominantis obruit famulã¬
tis: labens sũb corpore famuli saxea sub

Expanded text:
cui ducatu suo adorantes subdidit reges. cui ducatu suo adorantes subdidit reges. porem trahit, odorem reddit, virtutem mutat. Et cum non sit omnino quod fuit, non tamen est aliunde quam unde fuit. Si enim aquam quaeras, jam non est; si vinum intendas, dicito ubi exortum est, quia diffusa aqua non est. Quid ergo? Quia nec accessit vinum, nec recessit aqua, nisi quisuccessionis vice, sed immutationis origine; nec rationis expositione, sed admirationis obtentu. Vide panes et pisciculos , cum per sua nequeant, per eorum a quibus sumpti turitatem tot millium, quaternum fracta ter ductum complent numerum cophinorum, quae intacta unum complere non poterant cophinum. Vide nemus ficulneae tam cursim oblitum esse quod fuit, quam raptim amisisse etiam et quod vixit; nec sustinere senio virorem amittere, nisi et virentem vitam quantocius amisisse . Vide mare , cujus unda si verteretur in linguam utique quod murmuum sustinet Dominantis, obruit famulantis; labens sub corpore famuli, saxeum sub
Abbreviated transcription (Latin):
male conscium solum: dum fidei mee sin¬
ceritas totos habet in unum: quos tu ni¬
ostqmͣ terrenorum. ⁊ celestium acte¬
stacio defensioni mee contũlit muni¬
Beatitudo tertena. et angelita celfitudo una¬
nimiter affirmauit: quod me ueraciter
audiencia tua intulisse preuidit: deferam
adhuc insensibilium et non incelligenciũ
ꝑacione communi hee senciant ut homo.
tu homautem dissencias ut animal. aut
nec sencias ut lapis sic q illa sibi tuam ra¬
cionem excorq̃ant ut cum tu illorum õbse¬
quium non impettes insensibilitatem tuã
iuetito feras. Confessionem illa suis motĩb
quasi uocibus clamant: tu autem dum
uocibus ueritatem repellis: tam quasi nec
ꝓminciatam ex suꝑare candore celos uincere
fulgoribus contines syderum choros: adire
ultimas summo lumine terras ꝑ ignota
magos preite. deuotissimis regibus hospici¬
um demonstrare nascentis et toto nisu
ostendere quod solus adorandus iste fit deus:

Expanded text:
male conscium solum, dum fidei meae sinmale conscium solum, dum fidei meae sinceritas totos habet in unum, quos tu diPostquam terrenorum et coelestium attestatio defensioni meae contulit muni postquam et beatitudo terrena et angelica celsitudo unanimiter affirmavit quod me veraciter audientiae tuae intulisse praevidit, deferam adhuc insensibilium et non intelligentium paratione communiter haec sentiant ut homo; tu autem aut dissentias ut animal, aut nec sentias ut lapis. Sicque illa sibi tuam rationem extorqueant, ut cum tu illorum obsequium non impetres, insensibilitatem tibi merito feras. Confessionem enim illa suis motibus quasi vocibus clamant. Tu autem dum vocibus veritatem repellis, jam quasi nec prolatam , exsuperare candore coelos, vincere fulgoribus confines siderum choros, adire ultimas summo lumine terras, per ignota loca vagos praeire devotissimos reges, hospitium demonstrare nascentis, et toto nisu ostendere, quod solus iste adorandus sit Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
stis exertitus: laudancium deum et dicen¬
cium. bła in excelsis deo: et in terra pax ho¬
minibus bone uoluntatis. Quid de teliquis
testimoniis et obsequiis referam angeloꝵ:
cum post testimonium humane pacien¬
cie accedunt angeli et ministrant ei ut¬
uere domino cond. tori: Quid quod angeli
resurrectionem eius primi amuunciant ter¬
titis q sepulcri custodĩbus non quetendũ
cum mortuis uiuentem fidolibus indi-¬
cant. Quid quod ascensionem cis angłi
comiitantur: ⁊ reditum euis ita essȩ sicut
ascensum angeli attestantur: Ecce imple¬
ta est terra testibus partis meer quia reple¬
ta sunt celum simul et terta ueritate fidei
mee. Etce testibus partis mee: roboraui que¬
testes dixerunt partis tue. At proinde tam
ram toti fcĩ funt mei. quia ꝓpsui de illoꝵ
doatrina didici et unde ꝓposicionem m eã
illorcum tefaficacio sub sequta est. Inde
cognicio illorum defensionem meam ante¬
preuenit. Quid ergo sonstat teesse sine
ullo et habete prorsus millum: set esse tͥ

Expanded text:
ntium Deum et dicentium: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Quid de reliquis testimoniis et obsequiis referam angelorum, cum post tentationem humanae patientiae accedunt angeli, et ministrant ei veut Domino conditori ? Quid? quod angeli resurrectionem ejus primi nuntiant, territisque sepulcri custodibus, non quaerendum cum mortuis viventem fidelibus indicant ? Quid? quod ascensionem ejus angeli comitantur, et reditum ejus ita esse sicut et ascensum angeli attestantur ? Ecce impleta est terra testibus partis meae, quia et repleta sunt coelum simul ac terra veritate fidei meae. Etestes dixerunt partis tuae. At proinde tam ram, toti facti sunt mei, quia quod proposui, de illorum doctrina didici. Et inde propositionem meam illorum testificatio subsecuta est, unde cognitio illorum defensionem meam praevenit. Quid ergo restat? Esse te sine ullo, et habere te prorsus nullum; sed esse tibi te
Abbreviated transcription (Latin):
uditum ergo ancequam ioquelara ex¬
animate hostis appone auricuiam an¬
te linguam. ad apeti aute auris qm oris
remone seram ut prins noris qͣm loqͣtis:
prius sapias quam respondeas. puns corde
ꝑcipias: quam ore depromas. Sicq dehac
uenitate ut cognostas plenitudinem ueni¬
tatũ asserte. considera. incuere. uide. incel¬
lige. perpende. animaduerte. intende. sci¬
to. sapere. disce. cognosce. hunc eumdem
esse deum ex deo. ex ueritate uature sue.
in uentate nature sue: hunc esse pethen¬
niter eternum qui dispensatiue factus
est temporalis. hunc uenisse cru est im¬
mobilis. hunc contineri in loco quem
nullus continet locus hunc esse inter
locum qui est omnium locus.
eni sancte gabriel et dicito nobis
uirgini tu indicas. anterior uirgini tu
annuncias. et dei dei uerbo incelis instru¬
dus. in terris nirgiui nonum incarna¬
cionis cius opus insinuas.

Expanded text:
uditum ergo antequam loquelam, exanimate hostis, appone; auriculam antequam linguam adaperi, ante auris quam oris remove seram, ut prius noveris quam loquaris, primitus sapias quam respondeas, prius corde percipias quam ore depromas. Sicque de hac veritate ut cognoscas plenitudinem veritatis asserere, considera, intuere, vide, intellige, perpende, animadverte, intende, scito, sapito, disce, cognosce, hunc eumdem esse Deum ex Deo in veritate naturae suae, in veritate naturae meae; hunc esse perenniter aeternum, qui dispensative factus est temporalis; hunc venisse, qui est vere immobilis; hunc contineri in loco, quem non continet locus; hunc esse intra locum, qui est omnium locus. eni, sancte Gabriel, et dicito nobis or Virgini tu indicas, anterior Virgini tu annuntias, et de Dei Verbo in coelis instructus, in terris Virgini novum Incarnationis ejus opus insinuas.
Abbreviated transcription (Latin):
laudes: ⁊ cum gaudio tan  to celebrata
est eus sanitas quasi redires ad uitam ex
mortuis: obamorem ⁊ głiam dei ⁊ reueren¬
ciam ⁊ honorem beate ⁊ gloriose dĩ ⁊ lm̃

Expanded text:
laudes et cum gaudio tanto celebrata est ejus sanitas, quasi reduce vita ex mortuis, ob amorem et gloriam Dei et reverentiam et honorem beatae et gloriosae Dei
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de uenimus ad forassimum illud cas¬
ti flumine cirtumdatur. per qd̃ mariti
qmͣ plurimas ad uenisse: gauisi nos em̃e¬
darum nouatum uestium oportunitatẽ
inuenisse ad portum descendims naues¬
ꝙ introgressi tautam uarictatem diu̾saꝵ
mertium diliginter. ⁊ auicli ut pote no¬
uititis uidende curiosi ꝓspicielamus. Qd̃
certiens hospes nr innotuit nobis con¬
suetudinem yberniensium negotiatoꝵ
ẽȩ ut ignotos homines incantẽ naues
luas intregressos subito ⁊ inppuise naui¬
b alittor e ꝓpulsis ad exteras natõnestnͣs¬
ducant. ⁊ barbaris uendant: monuit q
mus. S cum euis monita parmpendentes
naues iterum freqñtare ñ omitteremus
ette benigna dĩ genitticis ꝓuisione seqr̃ti
nocte ñ dormiendo s iugilando commoni¬
ne ult̾ius illas ingrederemur: qm̃ siquis
absq omni dubio s ꝓtimis abducend̃
⁊ barbaris sciret ẽe uendendum. Quod
cum nobis mane fc̃o iure uirando noti¬
ficass: nos credentes qd uerum erat:

Expanded text:
de venimus ad fortissimum illud caso flumine circumdatur, per quod maritimmultas advenisse, gavisi nos emendarum novarum vestium opportunitatem invenisse, ad portum descendimus, navesque introgressi, tantam varietatem diversarum mercium diligenter et avide, utpote novitatis videndae curiosi, perspiciebamus. Quod cernens hospes noster, innotuit nobis consuetudinem Hibernentium negotiatorum esse ut ignotos homines incaute naves suas introgressos, subito et improvise, navibus a littore propulsis, ad exteras nationes transvehebant, et barbaris vendebant, monuitque mus. Sed, cum ejus monita parvipendentes, rursum naves frequentare non omitteremus, ecce benigna Dei Genitricis provisione, sequenti nocte non dormiendo, sed vigilando, commonine ulterius naves illas ingrederemur, quoniam, si quis absque omni dubio se protinus transducendum et barbaris sciret esse vendendum. Quod cum nobis mane facto jurejurando notificasset, nos credentes quod verum erat,
Abbreviated transcription (Latin):
modi furto non bibituros miser itie i¬
tus exiuit. Dost ilłs duo ad ppłi conuentũ
redierunt. infelix autem ille conscenso equo
q lignea collosuo artumligata in unius
arboris ramo se suspendit. Equus cui
insederat uacinis ad ppłm recliens: mi¬
rum intuentib spectaculum p̾buit. Eta¬
tim p̾fati duo iuuenes sccũ sui equm re¬
cognoscentes. ⁊ quid ei contigiss admi
runt. eumq reste suspensum. ⁊ iam mor¬
tuum inuenerunt. Soluentes autem
cius marsupium qd̾ ad balteum pendebat:
silna saliua oris cius infectos reperetunt.
Quos ꝓtinus cum maxrio eiulatu ad
feretrum deportantes suꝑ reposuerunt.
ma miscliam sancte dei genitricis implo¬
rantes coram uniuersis facimis qd miser
ꝑꝑectauerat retulerunt: uidentes ppll ca¬
teruas audito tanto scelere obstupetere.
⁊ pro tam sceleri uindicta pectora sua tõ¬
dendo ubertim lacrimas offundere ceper̃t

Expanded text:
tali furto non bibituros, miser ille tali furto non bibituros, miser ille tus exiit. Postea illi duo ad populi conventum redeunt; infelix vero ille, conscenso equo, que linea collo suo circumligata, in unius arboris ramo se suspendit. Equus cui insederat, vacuus ad populum rediens, mirum intuentibus stuporem praebuit. Statim praefati duo juvenes, comparis sui equum recognoscentes, et quid ei contigisset admirunt, eumque reste suspensum, et jam mortuum invenerunt. Deponentes autem eum, et marsupium, quod ad ejus balteum pendebat, i saliva oris ejus infectos, repererunt. Quod protinus cum maximo luctu ad feretrum reportantes super altare repoma misericordiam sanctae Dei Genitricis implorantes, coram universis facinus quod miser perpetraverat retulerunt. Videres populi catervas audito tanto scelere stupentes, et pro tam celeri vindicta pectora sua tundendo ubertim lacrymas emittent
Abbreviated transcription (Latin):
Tette terribile miraculum sequit᷑.
qd̾ a tempore uide ꝓlitoris raro con.¬
tigisse leginus. Tres si quidem iuuenes
eiusdem terrttorii carnus consanguinitate
ad inuitem ꝓpinqui. uidentes tantam pec¬
cuniam ad feretrum deferri dectahere nob̾
ceperunt dicentes nos questus gr̃a magis
artib talia facere miracula. Quoꝵ inus
alios duos exortatur ut sccum ad fererrũ
eant. simulantes q illud osculari: de m̃
mis suꝑ altare positis ora sua lambendo
repleant. Iiuientib islis tantum faci¬
nus ꝑꝑctrart sauctam domini matrem of¬
fendere ꝑfidus ille cepta ꝑsistens in ma¬
lica dimisso foris equo cui sedebut eccliam
intrauit: ad ferettum uenit simulansq i
illud reuerenter ex osculati de accruo num¬
moꝵ quantum potuit ore rapuit ⁊ ꝓ
tinus exiuit sontensoq equo adsocios qͥ
cum p̾stolabantur rediit: nimimos quos
rapuerat ostendit. ut q secum ad ꝓxim̃a
tabernam potum irent inuitiuit. Respo¬
dentib ilł se quidem cum eo ituros. s huiꝰ

Expanded text:
ecce terribile miraculum sequitur, quod a tempore Judae proditoris raro contigisse legimus. Tres siquidem juvenes ejusdem territorii, carnis consanguinitate ad invicem propinqui, videntes tantam pecuniam ad feretrum deferri, detrahere nobis coeperunt, dicentes nos quaestus causa magicis artibus talia facere miracula. Quorum unus alios duos exhortatur ut secum ad feretrum eant, simulantesque se illud osculari, 541 de nummis super altare positis ora sua lambendo repleant. Abnuentibus illis tantum facinus perpetrare sanctamque Domini Matrem offendere, perfidus ille coepta persistens in malitia, dimisso foras equo cui sedebat, ecclesiam intravit, ad feretrum venit, simulansque se illud veneranter deosculari, de acervo nummorum quantum potuit ore rapuit, et protinus exivit, conscensoque equo socios qui eum praestolabantur repetens, nummos quos rapuerat ostendit, usque secum ad proximam tabernam irent potatum invitavit. Respondentibus illis se quidem cum eo ituros, sed de
Abbreviated transcription (Latin):
ab ep̃o aĩtisq ac monachis suscepti
sumus. In ip̾a autem urbe sunt balnea
calida. que ab illis terme uocantur. Pu
mas ingressus s minus caute sͥ proni¬
dens aque calentis uehementia dep̾ssus:
usq in ꝓfundum termarum est submer¬
sus. Ex inde tamen aparentib cũ mag¬
urtalem sp̃m iam funditus emisisse
a multis dicebatur. S auditis mira¬
culis domine nostre. ad eius feretrum
cum multa deuocione fidei detulerunt¬
eum. Nos gͦ uidentes corpus iam pt¬
refrigeratum duos ignes fieri ⁊ in me¬
dio eorum ꝓpter recipiendos calores cor¬
pus puen suspendi itaut caput inferiꝰ
pedes u̾o pendent suꝑius. ⁊ demde os eius
tur iter suꝑiores ⁊ inferiores den¬
tes poni fetimus. Quo fc̃o multa aque
ex undancia euomita corpus iamiam¬
animã sufficnter calcfactum deponitur.
⁊ ad feretrum reportatur. ⁊ aqua laua¬
eius aliquantulum ex ea distillatur. n¬
Nec mora ecce puer deo miserante non
miratula. que in anglia fecit domina

Expanded text:
ericisque ac monachis suscepti sumus. In ipsa autem urbe sunt balnea calida, quae ab aliis thermae vocantur. Puemas ingressus, sed minus caute sibi providens, aquae calentis vehementia depressus, usque in profundum thermarum est submersus. Unde tamen a parentibus extravitalem spiritum jam funditus emisisse a multis dicebatur. Sed auditis miraculis Dominae nostrae, ad ejus feretrum cum multa fidei devotione eum detulerunt. Nos ergo videntes corpus jam refrigeratum, duos ignes fieri, et in medio eorum propter recipiendos calores illud suspendi, ita ut caput inferius, pedes vero penderent superius, deinde os ejus vum inter superiores et inferiores dentes poni fecimus. Quo facto, et multa aquae abundantia evomita, corpus jam sufficienter calefactum deponitur, et ad feretrum deportatur, aqua loejus aliquantulum ex ea distillatur. Nec mora, ecce puer, Deo miserante, nonmiracula, quae in Anglia fecit Domina
Abbreviated transcription (Latin):
modio sue humilitatis: quam
multi suꝑ candelabra constituti.
Quociens cum nocessitas aliqua
foras monasterium trahebat semi
nabat suꝑ omnes aquas publice
et priuatim annuncians u̾bum
dei. Quod camen ipfum ex mandato¬
sumini pontificis acticabat. ad nutũ
quoq p̾sulum cecerorum ubicumq
corum aliquem contigisset ad esse.
deferens quo plenius intellexerat
que ministris xp̃i reuerencia debere¬
tur. Innata enim erat ei apuero ue¬
tecundia: que et in eo usq in diem
mili cetu sine metu et reuerencia
uerbum fecit tacere pocius deside¬
rans nisi aut obediencia aut consci¬
encie ꝓprie stiulis urgeretut. cũ
timore dei et caritate fraterna.

Expanded text:
modio suae humilitatis, quam modio suae humilitatis, quam multi super candelabrum constituti. Quoties eum necessitas aliqua foras monasterium trahebanabat super omnes aquas, publice et privatim annuntians verbum Dei. Quod tamen ipsum ex mandatosummi Pontificis actitabat; ad nutum quoque praesulum caeterorum, ubicumque eorum aliquem contigisset adesse. Ndeferens, quo plenius intellexerat, quae ministris Christi reverentia deberetur. Innata enim erat ei a puero verecundia, quae et in eo usque ad diem mili coetu sine metu et reverentia verbum fecit, tacere potius desiderans, nisi aut obedientia, aut conscientiae propriae stimulis urgeretur cum timore Dei et charitate fraterna.
Abbreviated transcription (Latin):
tritus. sic ceteris quibusq generi¬
ous homimim uelut si ommem
nestigandis eorum operibus operã
impendisset. licteratus apud erudi¬
tos. apud simplices simplex: apud
sp̃uales uiros ꝑfectionis et sapien¬
cie affluens documentis. omnibus
se coaptabat omnes icupiens lu¬
ctifacere xp̃o. Inde erat quod ger¬
manicis eciam populis roquens mi¬
to audiebatur affectu: et ex ser¬
mone enis quem intelligere ut po-¬
te alterius lingue homines non
ualebant magis qmͣ exꝑitissimi
cuinstibet post enm loquentis int̾pre¬
tis incellocta locucione edificati illo¬
tum deuocio uidebatur. et u̾borum
eius magis sentire uirtutem. Si nꝰ
rei certa ꝓbacio consio pectorum
erat: et effusio laccimatum. Tantã
enim grãm uirtus ei diuina con¬
tulerat. ut licet abiectus esse elegis¬
set in domum dei. uberius tamen
fructificaret qmͣ plures alii in sub¬
iime porrecti: et lucens amplius il¬
nistrates ecclesiam uelut de sub

Expanded text:
tritus: sic caeteris quibusque generitritus: sic caeteris quibusque generibus hominum, velut si omnem vestigandis eorum operibus operam impendisset. Litteratus apud eruditos, apud simplices simplex, apud spirituales viros perfectionis et sapientiae affluens documentis, omnibus se coaptabat, omnes cupiens lucrifacere Christo. Inde erat quod Germanicis etiam populis loquens, miro audiebatur affectu; et ex sermone ejus, quem intelligere, utpote alterius linguae homines, non valebant, magis quam expertissimi cujuslibet post eum loquentis interpretis intellecta locutione aedificari illorum devotio videbatur, et verborum ejus magis sentire virtutem. Cujus rei certa probatio tunsio pectorum erat et effusio lacrymarum. Tantam enim gratiam virtus ei divina contulerat, ut licet abjectus esse elegisset in domo Dei, uberius tamen fructificaret, quam plures alii in sublime porrecti, et lucens amplius illustraret Ecclesiam velut de sub
Abbreviated transcription (Latin):
sanari. Increpatione taruis uteba-¬
tur. monitis pocius et odsecracio-¬
nibus agens. Et quidem in libetta¬
te sp̃c excellenter enituit cum hu¬
militate et mansuetudine: tam̃
ut quodam modo uideretur et
uereti neminem. et omnem homi¬
nem teuereti. Quam uero placa¬
bilem et ꝑsuasibilem qmͣq erudi¬
tam linguam dederit ei deus ut
sciret quemi et quando deberet ꝓf¬
congrueret. nosse potue̾runt ali¬
quatenus qui ipsuis legetint scrpp¬
ta. et si longee minus ab eis qui uer¬
ba cius sepius audietunt uocem in
ualido corpore ualidam satis intelli¬
gibilem q ei contulerat qui in o¬
pus predicacionis segregauerat il¬
ium exutero matris sue.
ermo ei quociens oportuna
inueniebatur occasio ad quas¬
cumq ꝑsonas de edificacione ani¬
marum: ꝓut tamen singulorũ
incelligenciam mores et studia no¬
uerat quibusq congruens audito¬
ribus erat. Iit tusticanis plebibus
loquebatur ac sic semꝑ in tupe nu¬

Expanded text:
sanari. Increpatione rarius utebasanari. Increpatione rarius utebatur, monitis potius et obsecrationibus agens. Et quidem in libertate spiritus excellenter enituit, cum humilitate et mansuetudine tamen; ut quodam modo videretur et vereri neminem, et omnem hominem revereri. Quam vero placabilem et persuasibilem, quamque eruditam linguam dederit ei Deus, ut sciret quem et quando deberet profcongrueret: nosse poterunt aliquatenus qui ipsius legerint scripta, etsi longe minus ab eis qui verba ejus saepius audierunt. Vocem in invalido corpore validam satis intelligibilemque ei contulerat, qui in opus praedicationis segregaverat illum ex utero matris suae. Sermo ei, quoties opportuna inveniebatur occasio, ad quascumque personas de aedificatione animarum, prout tamen singulorum intelligentiam, mores et studia noverat, quibusque congruens auditoribus erat. Sic rusticanis plebibus loquebatur, ac si semper in rure nu
Abbreviated transcription (Latin):
facete oporteret. De occiositate u̾borum
uel nugis cautus erat artificio se ob¬
seruare quod ad papam eugenium
scribens de sui cordis plenitudine e¬
ructauit. Nuge si incidant int̾dum
inquit ferende fortassis referende
nunqm. Perpendens sane miscrum
quid quod non modo utilicer set et
libenter audeant et suꝑsedeant occio¬
sis. Int̾ueniendum caute et prudent̾
nugacitati. Tanto studio fugiens
migas: quanto odio ꝑsecuutus sit de¬
tractiones facile postest adueiti. Qͣmͣ
uero inuitus et non ex cordis ama¬
titudine u̾bum ꝓferret amatum:
ex co maxime animadu̾tebatur qd̃
ꝑ facile eius modi impetum cohibe¬
bat. Iiciundem mirabatur quorum¬
dam imꝓbitatem et duriciam ho¬
minum quod aliquando foete tur¬
batos extusacionem quamlibet
racionabilem satiffacionem qml
humilem admittete grauat qd̃
ipsa sue turbacionis passio sic eos
delectet ut oderint omne temediũ:
et omnimodis satagant ne semił
orta commocio sedari ualeat et

Expanded text:
facere oporteret. De otiositate verborum facere oporteret. De otiositate verborum vel nugis cautus erat artificiose observare, quod ad papam Eugenium scribens, de sui cordis plenitudine eructavit. « Nugae si incidant interdum, inquit, ferendae fortassis, referendae nunquam. Prorumpendum sane in serium quid, quod non modo utiliter, sed et libenter audiant, et supersedeant otiosis: interveniendum caute et prudenter nugacitati. » Tanto studio fugisse nugas, quanto odio persecutus sit detractiones, facile potest adverti. 42. Quam vero invitus, et non ex cordis amaritudine verbum proferret amarum, ex eo maxime animadvertebatur, quod perfacile ejusmodi impetum cohibebat. Siquidem mirabatur quorumdam improbitatem et duritiam hominum, quos aliquando forte turbatos excusationem quamlibet rationabilem, satisfactionem quamlibet humilem admittere gravat, quod ipsa suae turbationis passio sic eos delectet, ut oderint omne remedium, et omnimodis satagant, ne semel orta commotio sedari valeat et
Abbreviated transcription (Latin):
illum exire coegit. necessicas grauis
ecclesie dei et simnui pontificis atz
omnium albatum sui ordins uis¬
sio quibus ꝑ omnia tanquam pa¬
tridus deferebat. Ex quorum eciam
mandato nouissimis quidem an¬
nis preter cucullam et tunicam
laneo panno in modum clamidis
decurtate. et pilleo simili utebat᷑
inter cantos langores corporis. et
labores. nullis unqm uti pellibus
acquiescens. In uestibus ei pauper-¬
tas semꝑ placuit: sordes ninqm
simirum animi fore iudices aiebat
aut uegligentis aut inaniter
apud se gloriantes. aut głiam
affectantis humanam.
Ncessus eius et habicus omnis mo¬
destus et disciplinatus preferens
humilitatem : redolens pietatem.
exhibens grãm. exigens reueren
tes. De risu frequenter auditum est
ex ore illius oum chacinnos reli¬
giosorum hominum miraretur:
non meminisse se aprimis amus
sue conuersionis aliquem sic ri¬
sisse. ut non pocius ad ridendum
qm̃ ad reprimendum sdi uim

Expanded text:
illum exire coegit necessitas gravis illum exire coegit necessitas gravis Ecclesiae Dei et summi Pontificis, atque omnium abbatum sui Ordinis jussio, quibus per omnia tanquam patribus deferebat. Ex quorum etiam mandato, novissimis quidem annis, praeter cucullam et tunicam, laneo panno in modum chlamydis decurtatae, et pileo simili utebatur; inter tantos languores corporis et labores nullis unquam uti pellibus acquiescens. 41. In vestibus ei paupertas semper placuit, sordes nunquam. Nimirum animi fore indices aiebat, aut negligentis, aut inaniter apud se gloriantis, aut gloriolam affectantis humanam. Incessus ejus et habitus omnis modestus et disciplinatus, praeferens humilitatem, redolens pietatem, exhibens gratiam, exigens reverenttes. De risu frequenter auditum est ex ore illius, dum cachinnos religiosorum hominum miraretur, non meminisse se a primis annis suae conversionis aliquando sic risisse, ut non potius ad ridendum, quam ad reprimendum sibi vim
Abbreviated transcription (Latin):
inus quidem iam
astare poterat. set etat sedens
pene iugiter et rarissime moue¬
batur: quociens subtrahere se
negociis poterat. aut orans. aut
legens aut scribens. aut insistens
doctiie et fratrum edificacione:
aut in sacra meditacione ꝑfistẽs
In quo nimirum studio spiritali
grãm odtinuerat singularem
ut non tedium in illo. non diffi¬
cultatem aliquam sustineret:
lidere secum habitans. et deam¬
bulans in latitudine cordis sui:
et ibidem ethibens xp̃o ut mone¬
te alios ipse solebat cenaculum
grande gratum. Ftequenter tamẽ
licet sic affectus diuino urgente
metu uel caritatis compellente spũ
stud ium hoc lucris uderioribus post¬
ponebat doctus querere non quod
sibi erat utile set quod multis. Desi¬
detauerat autem ab inicio omni
modo sudtrahere se negociis et non¬
quam egredi: set in monasterio te¬
sidere. Quod est postinodum ex de¬
fectu corporis occasione se reputãt
inuenisse oportunam. aliquando
statuit et aliqmdiu tenuit donec

Expanded text:
inus quidem jam stare poterat, sed erat sedens pene jugiter, et rarissime movebatur; quoties subtrahere se negotiis poterat, aut orans, aut legens, aut scribens, aut insistens doctrinae, et fratrum aedificationi, aut in sacra meditatione persistens. In quo nimirum studio spirituali gratiam obtinuerat singularem: ut non taedium in illo, non difficultatem aliquam sustineret, libere secum habitans et deambulans in latitudine cordis sui, et ibidem exhibens Christo ut monere alios ipse solebat coenaculum grande stratum. Frequenter tamen, licet sic affectus, divino urgente metu, vel charitatis compellente spiritu, studium hoc lucris uberioribus postponebat, doctus quaerere non quod sibi erat utile, sed quod multis. Desideraverat autem ab initio omni modo subtrahere se negotiis, et nusquam egredi, sed in monasterio residere. 1252 Quod et postmodum ex defectu corporis occasionem se reputans invenisse opportunam, aliquando statuit et aliquandiu tenuit, donec