comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
do poruit ip̃e dare iusticiã sibi qr potuit sibi
anferre eam ⁊ poruit nõ auferre. ¶qmͦ
ille qui scetit ĩ u̾itate ĩ qua stũs e̾. nõ fec.
enĩ acceperũt ambo ħre ⁊ posse renere et
posse deserere. ¶hoc ulrimũ ido deus de¬
dit ut possent sibi dare aliquo modo ius¬
ticiã. Si enĩ eam nullo modo sibi possens
uiferre nullo mͦ sibi possent dare. Q gͦ hoc
m̃o sibi eam dedit. hoc ip̃m ad̾o accepit ut
sibicam dar. d̾ uideo qr nõ auferendo po¬
terũt sibi dare iusticiã s alt̾ sibi dedit.
alt̾ sibi abstũlit. m uides gͥ deo paremeos
debere gr̃am qñtum ad bonitarẽ ip̃iꝯ. nec.
diabo lum id̾o minus debere deo reddere qd̾
ꝙͣ sibi abstũlit. sic̾ bonꝯ angłs ꝓ ea ꝙ̃ sibi
ip̃t deditd̾ Nerissimũ est. m̃ Eccimo qi aĩa

Expanded text:
it sibi auferre eam, et potuit non auferre: quomodo ille, qui stetit in veritate in qua factus est, non fecit, enim acceperunt ambo habere, et posse tenere, et posse deserere. Hoc ultimum ideo Deus dedit ut possent sibi dare aliquo modo justitiam. Si enim nullo modo eam sibi possent auferre, nullo modo possent sibi dare. Qui ergo hoc modo sibi dedit eam, hoc ipsum a Deo accipit ut sibi eam daret. DISC. Video quia non auferendo potuerunt sibi dare justitiam; sed alter sibi dedit, alter sibi abstulit. MAG. Vides ergo Deo parem eos debere gratiam, quantum ad bonitatem ipsius, nec diabolum ideo minus debere Deo reddere, quoquam sibi abstulit; sicut bonus pro ea quam sibi ipse dedit. DISC. Verissimum est. M
Abbreviated transcription (Latin):
b̾titudinẽ. nõ bt̃itudinẽ cum iusticia. s
quã uõlunt om̃s ⁊ ĩ iusti. Om̃s quippe
uout b̾n sibi ee̾. Excepto namq hoc ꝙ õs
nat᷑a bona dr. duo bona. ⁊ duo hic ꝯtraria
mala usu dñr¶ Unum bonũ ẽ ꝙ dr iusti

Expanded text:
itudinem, non beatitudinem cum justitia, sed quam volunt omnes, etiam injusti. Omnes quippe volunt bene sibi esse. Excepto namque hoc, quod omnis natura bona dicitur; duo bona et duo his contraria mala usu dicuntur: unum bonum est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nõ uult aluid. ¶Quare manifestum purc
qi millatenꝯ põt y se nõ uelle. id ꝙ solum
accepit uelle. ñ bn inelligis s responde mͥ
ad huc. si põt nõ uelle b̾titudinẽ qͣnto maio¬
nõ põt nõ uelle b̾titudiner. d̾ Si nõ tanro¬

Expanded text:
non vult aliud; quare manifestum puto quia nullatenus potest per se non velle id quod solum accepit velle. MAG. Bene intelligis. Sed responde mihi adhuc: Si potest non velle beatitudinem, quanto majonon potest non
Abbreviated transcription (Latin):
car auꝙͥ hoc modo. ¶hoc itaz modonõ repu¬
gnar malum nichil ẽẽ ⁊ mali nõm ẽẽ sigͥ¬
ficatm̃ si sit aliꝙͥ ꝑimẽdo sig̾cat ut nulliꝯ
iri sit ꝯstitutiuũ. ¶ Nequeo negare nõm
usto modo hoc noĩe sigͥficat᷑. nõ noĩatur
nichil. nec cum audimꝯ hoc nõm accipinᷤ¬

Expanded text:
Hoc itaque modo non repugnat malum nihil esse et mali nomen esse significativum; si sic aliquid perimendo significat, ut nullius rei sit constitutivum. DISC. Nequeo negare nomsto modo hoc nomine significatur, non nominatur nihil; nec cum audimus hoc nomen, accipi
Abbreviated transcription (Latin):
uult possit uelle. quero postestatem aute
uoluntatẽ qua se possit mouere ad uolun¬
rarem. Tu gͦ cum respondes qr si uult põt
.dicis potestatẽ que fit cũ ip̃a uolũtare. Ne¬
cesse eĩ ẽ si ułt ut possit uelle. D̾. Scio dira
ẽẽ potestares unã que nõ dum ẽ iare. alt̾a
potuir pͥꝯ ee. Si eĩ nõ pomiss nũꝙͣ ee̾t. Beñ
gͦ estimo me respondisse. qr qui id̾o põt ue¬
uellet. M puras qr ꝙ nicħ̾ ẽ oĩo nicħ ħt et¬

Expanded text:
vult, possit velle, quaero potestatem ante voluntatem, qua se possit movere ad voluntatem. Tu vero, cum respondes quia si vult potest, dicis potestatem quae fit cum ipsa voluntate. Necesse enim est si vult, ut possit velle. DISC. Scio duas esse potpotuit prius esse. Si enim non potuisset, nunquam esset. Bene ergo aestimo me respondisse, quia qui ideo potest vevellet. MAG. Putas qui
Abbreviated transcription (Latin):
uolũtas q̃ uult darc mificordit᷑ ꝙͣ illa q̃
uult reꝑare uiolent̾. noc magis her ma¬
lumn qͣ illa bonũ ẽ. ¶ Ergo simala uolun¬
tas ẽ ip̃m malũ quo ialus aliqͥs d̾.erit et
bona ueluntas ip̃m bonũ quo fit bonꝯ aliqͥs
S mala uoluntas erit nicħ. si est ip̃m malur

Expanded text:
 vult dare misericorditer, quam illa quae vult rapere violenter; nec magis haec malum quam illa bonum est. Ergo si mala voluntas est ipsum malum, quod malus aliquis dicitur, erit et bona voluntas ipsum bonum, quo fit aliquis bonus: sed mala voluntas erit nihil, si est ipsum malum
Abbreviated transcription (Latin):
luntatis. ¶nc̃ est eñi magis aliquid ꝯuer¬
sic illa que ꝯunt uoluntarẽ d̾ rapina atͥbu¬
endum ꝙͣ est illa que ꝯũtit eandẽ uelun¬
tatem ẽ largitate ad auariciã. Et cetera
que d̃ uoluntate paulo añ diri. d̾ anchi
quoq hoc ip̃m uidet᷑ ꝙ asseris. m̃ neq gͦ
tas aut bona uoluntatis ꝯu̾sio ẽ bonũ quo

Expanded text:
ersio illa quae convertit voluntatem de rapina ad tribuendum, quam est illa quae convertit eamdem voluntatem de largitate ad avaritiam; et caetera, quae de voluntate paulo ante dixi. DISC. Mihi quoque hoc ipsum videtur quod asseris. MAG. Neque ergo tas aut bona voluntatis conversio est bonum quo
Abbreviated transcription (Latin):
uocis d̾r actiuũ cũ sit passiuũ ẜm rem. Ita
nõ sit aliꝙͥ t̃m rem. ¶ Sicut .n. d̾ aliquo di
mꝰ qr ħt cecitatẽ ⁊ cecitas ẽ ĩ eo. cũ ħ non
nõ est aͭ ꝙ᷑ nõ uisus. aut ab sencia uisus.
ubi uisus d c̃e. ¶ Non uisus u̾o uł absẽ¬
cia uisus non magis est aliꝙͥ ubi d ẽe ui¬

Expanded text:
uocis dicitur actiuum, cum sit passiuum secundum rem. Ita non sit aliquid secundum rem. Sicut enim de aliquo dicmus quia habet caecitatem, et caecitas est in eo, cum haec non non est aliud quam non-uisus aut absentia uisus ubi uisus debet esse. Non-uisus uero uel absentia uisus non magis est aliquid ubi debet esse ui
Abbreviated transcription (Latin):
luntare mͦ dixi. ¶ Est adhͨ aliud ꝙ uald̾
miror cũ ꝯsidero hãc uolatatis ꝯuersionẽ
cur uidelic deus talem focerit illam nat᷑a
ꝙͣ tanta excellẽtia sbͣlimau̾at ut d̾ eo ꝙ de¬
buit uelle. poss ꝯu̾terr uolu̾tatẽ sũa ad id
ꝙ nõ dẽbuit. set de eo ꝙ nõ deb. nõ possit
adid ꝙ debet. cum młro magis uideatur
potestatẽ debuisse tas crear᷑a atali factore ac¬
ciꝑx faciendi bonũ ad ꝙ fcã eit. ꝙͣ faciendi

Expanded text:
luntate modo dixi. Est adhuc aliud, quod valde miror, cum considero hanc voluntatis conversionem: cur, videlicet Deus talem fecerit illam naturam, quam tanta excellentia sublimaverat; ut eo quod debuit velle, posset convertere voluntatem suam ad id quod non debuit; sed de eo quod non debet, non possit ad id quod debet: cum multo magis videatur, potestatem debuisse talis creatura a tali factore accipere faciendi bonum, ad quod facta est; quam faciendi
Abbreviated transcription (Latin):
potuerũt uec iam uideant ꝙͥ plo uelle pos¬
sint ⁊pꝑt̾ hoc poccare nequeũt. ¶ Illi uero
angłi qui maluerũt illud plo ꝙ nõ dum
dcus illis dare uolebat quã stare ĩ uisticia
ĩ qua fcĩ erant. eadem iusticia iudicante. et
illud ꝑꝑt̾ ꝙ ĩllam ꝯtempserũt neqͣqͣm opti¬
iuerũt.⁊ ꝙ tenebant bonũ amiscrũt.¶ Sic
gͦ distĩcti su̾t angłi. ut ad hẽntes iusticie.
nullũ bonũ uelle possint quo nõ gaudeant
⁊ defentes illam nullum uelle queant quo
hac distĩctõne. ¶ S si posset diocit uellem
audur cuiꝰ modi ꝯmodum illud fuit. ꝙ ⁊
boni angłi iuste uolendo sic ꝓfecerũt ima¬
li ĩ iuste ꝯcupiscendo sic defecerũt. m̃ eͥ d
illud fuerit nõ uidoo s qͥcꝙͥ fuerit sufficit
scire qr fuit aliꝙͥ ad ꝙ nõ acceperũt cirsã¬
sufficiat huc usq d̾ hoc ĩ uestigare. mar.¬
Et nesdio quid sit. ut cum me spero ia¬

Expanded text:
e; nec jam videant quid plus velle possint: et propter hoc peccare nequeunt. Illi vero angeli qui maluerunt illud plus, quod nondum Deus illis dare volebat, quam stare in justitia, in qua facti erant, eadem justitia judicante, et illud propter quod illam contempserunt nequaquam obtinuerunt; et quod tenebant bonum amiserunt. Sic ergo distincti sunt angeli, ut adhaerentes justitiae nullum velle bonum possint, quo non 65 gaudeant; et deserentes illam, nullum velle queant, quohac distinctione. Sed si posses dicere, vellem audire cujusmodi commodum illud fuit, quod et boni angeli juste volendo sic profecerunt, et mali injuste concupiscendo sic defecerunt. MAG. Quid illud fuerit non video; sed quidquid fuerit, sufficit scire quia fuit aliquid, ad quod crescersufficiat hucusque de hoc investigasse. Sed nescio quid sit, ut cum me spero a
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo fcm ẜuabat᷑ ut cẽt. redit ut nõ ẽe qd̾
nõ ab illo. s asc anteꝙͣ ficr łebat. ¶ Si .nͨ.¬
s te ꝙ tuũ erat rollento redit ĩ id ꝙ erat añ¬
quã ate indueret᷑. ¶ Nempe sicut asũmo
bone nõ est nisi benũ ⁊ omĩe bonũ eit asu̾mo
bono. ita asuma cẽncia nõ est nͥ ẽẽncia. et
om̃is eẽncia est asuma eẽncia. unde ꝯm̃
sũmũ bonum ẽ sũma eẽncia. ꝯseq̃ns ẽ ut
omẽ bonũ sit eẽncia ⁊ oĩs ẽẽncia bonũ. Nicħ
gͦ ⁊ nõ ẽẽ sic̃ nõ est ce̾ncia. ita nõ ẽ bonũ. ni¬
chil iraq ⁊ nõ eẽ nõ ẽ ab illo aquo nõ est
nisi bonũ ⁊ ẽẽncia. d aꝑte nũc uideo ꝙ
sicͣ bonũ ⁊ ẽẽ nõ est nisi adeo. ita nõ est ad̾o
nisi bonum ⁊ ẽẽ. M̃ uide ne ullatenꝯ pu¬
res cũ ĩ diuinis libris legimꝯ. aut cũ ẜ m
illos dicimꝯ d̾m facere malũ aut face̾ nõ

Expanded text:
abatur ut esset, redit in non esse, quod non ab illo, sed a se, antequam fieret, habebat. Si sed, te quod tuum erat tollente, redit in id quod erat antequam indueretur a te. Nempe sicut a summo bono non est nisi bonum, et omne bonum est a summo bono, ita a summa essentia non est nisi essentia, et omnis essentia est a summa essentia: unde, quoniam summum bonum a bonum. Nihil ergo et non esse, sicut non est essentia, ita non est bonum. Nihil itaque et non esse, non est ab illo, a quo non est nisi bonum et essentia. DISC. Aperte nunc video quia sicut bonum et esse, non est nisi a Deo; ita non est a Deo, nisi bonum et esse. MAG. Vide ne ullatenus putes, cum in divinis libris legimus, aut cum secundum illos dicimus Deum facere malum, aut facere non
Abbreviated transcription (Latin):
tatem s ⁊ maior uoluit eẽ uolendo ꝙ deus
illũ uelle nolebat qm̃ uolũtatẽ suam supra¬
dei uoluntat̃e posuit. d̾. Satis liquet. m̃ ia
diatolum sponto dimisisse uelle ꝙ delrbat
⁊ iuste amisisse ꝙ łebat. qr spente ⁊ ĩ iuste
uoluit ꝙ nõ hẽbat. ⁊ uelle nõ debebat. d̾. Ni¬
chii puto manifestũꝰ m̃ Quãus igit᷑ bonꝯ
angłꝯ id̾o accepit ꝑ scueranciam qr dedit d̾s¬

Expanded text:
tatem; sed etiam major voluit esse, volendo quod Deus illum velle nolebat, quoniam voluntatem suam supra voluntatem Dei posuit. DISC. Satis liquet. MAG. Jam diabolum sponte dimisisse velle quod debebat, et juste amisisse quod habebat; quia sponte et juste voluit quod non habebat, et velle non debebat. DISC. Nihil puto manifestius. MAG. Quamvis igitur bonus angelus ideo accepit perseverantiam, quia D
Abbreviated transcription (Latin):
us nõ dedit. s ido nõ dedit qr ille nõ accepͭ
D̾ hoc ostende. m̃ s ponte dimisit uolũta¬
tenere qr deẜuit. nõ idõ nõ accepit qr d̾s
nõ dedit. s deus iõ nõ dedit. qr ille nõ acce¬
pit. d̾ Quis nõ iubrat. qr nõ id̾o nõ uoluͭ¬

Expanded text:
on accepit. DISC. Hoc ostende. MAG. Sponte dimisit voluntatenere, quia deseruit, non ideo non accepit, quia Deus non dedit; sed ideo Deus non dedit, quia ille non accepit. D
Abbreviated transcription (Latin):
le deseirre. d̾ Non possum negare. MDi
co gͦ qr nõ id̾o nõ uoluit cũ debuit. ⁊ ꝙ de¬
buit qr uoluntas defecit. deo dare defici¬
ente.s or ip̃e uolendo ꝙ nõ debuir bonam
uõluntatẽ expulit mala suꝑueniente. ¶¬
Qua ꝑꝑt̾ nẽ id̾o nõ huit bonai uolũtatem
ꝑscuerantẽ. aut nõ accepit qr deus nõ dedit
S ioo dcus nõ dedit. qr ille uolendo ꝙ nõ de¬
buit eam oesuit. ⁊ deserendo nõ tenuit. D̾
Intelligo quod dicis. Magister.
se deserere ꝙ łebat qr nõ uoluit tenere
s ido nõ uoluisse tenere qr uoluit dese¬
re.D̾ Nen dubito sic e̾e posse s nẽ dum me¬
bat sicut ĩ auaro mõstrasti deinde si nichil
ꝯtra dici pot̾it. ita ee̾ me nõ dubitare fate¬
bor. ⁊ poctasse illum nõ dubitas. qm̃ aius¬
modo peccauit. D̾ Ita est. m̃ Si iusticiã ꝑse

Expanded text:
re deserere. DISC. Non possum negare. MAG. Dico ergo quia non ideo non voluit, cum debuit, et quod debuit quia voluntas defecit, Deo dare deficiente; sed quia ipse volendo quod non debuit, bonam voluntatem expulit mala superveniente. Quapropter non ideo non habuit bonam voluntatem perseverantem, aut non accepit, quia Deus non dedit; sed ideo Deus non dedit, quia ille volendo quod non debuit, eam deseruit, et eam deserendo non tenuit. DISC. Intelligo quod dicis. CAPUT IV. se deserere quod habebat, quia non voluit tenere; sed ideo non voluisse tenere, quia voluit deserere? DISC. Non dubito sic esse posse; sed nondum bat, sicut in avaro monstrasti. Deinde, si nihil contradici poterit ita esse, me non dubitare fatebor. MAG. Peccasse illum non dubitas; quoniam a jusomodo peccavit. DISC. Ita est.
Abbreviated transcription (Latin):
idõ nõ accepisse qr deus nõ dedit. ¶ Sicĩ
uis asẜere deũ illi id̾o nõ de disse qr nõ ac¬
cepit. quero cur nõ accepit aut qr nõ po¬
tuit aut qr uõ uoluit. ¶ Nam si nõ h̾uit
põtatẽ aut uolu̾tatẽ accipiendi d̃s non
dedit. Si eĩ deus dediss. ꝓcerro ħuisset.
Qre si nõ poruit hre põtatẽ aur uolũra¬
tem accipiendi ꝑ senerãciã nͥ dante deo
quid poccauit si nõ accepit ꝙ deus illi
nõ dedir posse aut uelle acciꝑr. M Beus
dedit illi uolu̾tarẽ ⁊ põtarẽ accipiendi ꝑ¬
seuerãciã. D̾ accepit ig᷑ ꝙ deus dedit
⁊ h̾uit ꝙ accepit. M uere accepit ⁊ ħuit.

Expanded text:
ideo non accepisse, quia Deus non dedit. Si enim ideo non accepisse, quia Deus non dedit. Si enim vis asserere Deum illi ideo non dedisse, quia non accepit, quaero cur non accepit? Aut quia non potuit, aut quia non voluit. Nam si non habuit potestatem aut voluntatem accipiendi, Deus non dedit. Si enim Deus dedisset, pro certo habuisset. Quare, si non potuit habere potestatem aut voluntatem accipiendi perseverantiam, nisi ante Deo, quid peccavit, si non accepit quod Deus illi non dedit posse aut velle accipere? MAG. Deus dedit illi potestatem et voluntatem accipiendi perseverantiam. DISC. Accepit igitur quod Deus dedit, et habuit quod accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
pit qr ego nõ do. d̾ pociꝯ uidet᷑ qr tu id̾o
nõ das qr ille nõ accipit. M̾ hic ig̾ non
dare nõ est cã nõ accipiendi ⁊ tamẽ si po¬
no me nõ dedisse cã ẽ ꝯseq̃ndi illum non
altĩo rei aliud posit̾onẽ rei eẽ cãm ut seqͣ¬
tur aluid. Cum eĩ ĩcendiũ nõ sit cã igĩs
s ignis ĩ cendii. pofir̾o tam̃ incendii semp
cã eꝰ ur sequat᷑ igne eẽ. Si eĩ ẽ incendiũ
ncc̃e ẽ igne̾ eẽ̾. D̾ ncc̃e est me sic e̾e̾ fateri
M .rides. gͦ ⁊ puto si tu id̾o accepisti. qr ego
dedi nõ tñ idcͥco ꝯsequi illũ qui nõ acce¬
pit idõ nõ accepisse qr ego nõ dedi ⁊ tam̃
ꝯsequi qr si ego nõ dedi. ille nõ accepit. d̾.
ueranciã qr deus dedit. ita nõ stãtud cͥco d̾s
nõ dedit. qr ille nõ accepit. d̾ Nondum
mͥ hoc ostendisti s illud nñi sufficient̾ mõ¬
strasti scilic nõ c̾e̾ ꝯseqñs ex eo qr bonus
angłs ido accepit qr deus dedit. malum

Expanded text:
detur quia tu ideo non das, quia ille non accepit. MAG. Hic igitur non dare, non est causa non accipiendi; et tamen si pono me non dedisse, causa est consequendi illum non se alterius rei: aliud positionem rei esse causam ut sequatur aliud. Cum enim incendium non sit causa ignis, sed ignis incendii, positio tamen incendii semper causa est ut sequatur esse ignem. Si enim est incendium, necesse est ignem esse. DISC. Necesse est me sic esse fateri. MAG. Vides ergo, ut puto, si tu ideo accepisti, quia ego dedi, non tamen idcirco consequi illum, qui non accepit, ideo non accepisse, quia ego non dedi; et tamen consequi quia si ego non dedi, ille non accepit. DISCverantiam, quia Deus dedit, ita non stanti idcirco Deus non dedit, quia ille non accepit? DISC. Nondum mihi hoc ostendisti; sed illud tantum sufficienter demonstrasti, scilicet non esse consequens ex eo quia bonus angelus ideo accepit, quia Deus dedit; malum
Abbreviated transcription (Latin):
õ patit᷑ ubi uõ utxũq corruptesa carile¬
nt pena quidẽ accepta potestate deseuiet
e nuliũ finẽ incorruptio quesita suscipiet.
sergo putemꝰ quia supplicioꝵ nimietas
pi aabit finem doloꝵ. s ut diximꝰ peccata
quisẽ penas accendent. Incorruptio uõ ani¬
ne et corporis nullũ suppliciis t̾mmũ da¬
but᷑. Dic ergo nũc ꝙͣta tpr̃a luxurie que
deliciaꝵ spacia cõparabis talibus penis.
sentũplus annos deliciis demꝰ. adde et ali¬
oscentũ siłib adde et decies centũ. Que
eeit ex hiis ad etintatẽ cõpensatio nõne
one tẽpus uite huiꝰ quo delicis frui uide¬
st ergo aliquis qui ut una nocte desecta¬
bile uideat sompniũ et̾uas subire eligat
penas et illa ꝓ hiis reciꝑe uł ꝓ illis ista
mutare. Nũdũ descendo ad uituꝑationem
delicar neq amaritudinẽ que in eis est
nũc aꝑio. quia neq huiꝰstemodi orõni hoc
t̾pus est s tũc nõ forte effugere ab hiis

Expanded text:
 utrumque corruptela caruerit, poena quidem accepta potestate desaeviet, sed nullum finem incorruptio quaesita suscipiet. Non ergo putemus quia suppliciorum nimietas ipsa dabit finem dolorum, sed ut diximus peccata quidem poenas accendunt, incorruptio vero animae et corporis nullum suppliciis terminum dabit. Dic ergo nunc quanta tempora luxuriae, quae deliciarum spatia comparare vis talibus poenis? Centum placet annos deliciis demus, adde alios centum si libet, adde et decies centum: quae erit ex his ad aeternitatem comparatio? nonne omne tempus vitae hujus, quo deliciis perfrui videtur esse? Si est ergo aliquis, qui ut una nocte delectabile videat somnium, aeternas subire eligat poenas, et illa pro his recipere vel pro illis ista mutare: nondum descendo ad vitu perationem deliciarum, neque amaritudinem quae in eis est nunc aperio, quia nec hujusmodi orationi hoc tempus est, sed tunc cum forte ab his
Abbreviated transcription (Latin):
debebat uelle ꝙ a deo accererat. nec hoc uoledo
is pus ꝙ̃ deus hoc uellet. d̾ ec hoc sequi
negare ques. m̃ nicħ añt uelle poterat nisi
uisticiã ant ꝯmodum. Ex ꝯmodis .n. cons¬
tat b̾titudo qm uult oĩs rõnał natura. d̾

Expanded text:
vere velle quod a Deo acceperat; nec hoc volendoius quam Deus hoc vellet. DISC. Nec hoc ita sequi negare queo. MAG. Nihil autem velle poterat nisi justitiam, aut commodum: ex commodis enim constat beatitudo, quam vult o
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas pͥmũ data rõnali nature ⁊ simł
ĩ ip̃a datione ab ip̃p datore ꝯuersa inuno
nõ ꝯuersa s fr̃a recta ad hoc ꝙ uelle debu¬
it. stetit ĩ ip̃a ixctitudine ꝙͣ dicimꝰ u̾itatẽ
siue iusticiã ĩ qua fcã est. iusta fuit. ¶ Cũ
dicã rectitudine ĩ qua fcã ẽ. Qm̃ cũ deẜuit

Expanded text:
voluntas primum data rationali naturae, et simul in ipsa datione ab ipso datore conversa, imo non conversa, sed facta recta ad hoc quod velle debuit, stetit in ipsa rectitudine, quam dicimus veritatem sive injustitiam, in qua facta est, justa fuit. Cum vedicam rectitudine, in qua facta est? Quam cum deseruit,
Abbreviated transcription (Latin):
paru̾ me mou uñ ip̃am ĩ ordinatã ħuit uolũ¬
tatem. ¶ Si enĩ bona fuit. ꝓpt̾ bonã uolũ ta¬
tem oecidit detanto bono ĩ tantũ malũ. Item
sibona fuit. deus eam illi dedit qr nõ nͥ nicħ
p̾uit asc. Si gͦ uoluit ꝙ deus dedit uelle. ꝙͥ
poctauit. aut si ase huit hanc uolũtatẽ ħuit
aliꝙ bonũ ꝙ nõ accepit. ¶ Qd̾ si mala est
tuit deus dair malã uoluntat̃e. ¶ Si uero
nec malũ erit nich̾ sicut solemꝯ dr̃e. si qͥdẽ
mala uolũtas cẽncia ẽ. Aut si mala nolũtas

Expanded text:
uit voluntatem. Si enim bona fuit, propter bonam voluntatem, de tanto bono cecidit in tantum malum. Item: Si bona fuit, Deus illam illi dedit; quia nonnisi nihil habuit a se. Si ergo voluit quod Deus dedit velle, quid peccavit? Aut si a se habuit hanc voluntatem, habuit aliquod bonum, quod non accepit. Quod si mala est,tuit Deus dare malam voluntatem. Si vero nec malum erit nihil, sicut solemus dicere; siquidem mala voluntas essentia est; aut si mala voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ seuerãcia nõ ħuit. sic id̾o nõ b̾uit ꝑ seue¬
ranciã qr nõ accepit ⁊ id̾o nõ accepit. qr ds
nõ dedit. ¶ Si gͦ pores. uolout ostendas mͥ
culpam eiꝯ cum id̾o no ꝑ seuerauit qr ille
nõ dedit. quo nõ donãte nͥ ħere potuit. Certꝰ
sum eĩ eciam si nõ uidoam nõ illũ nͥ iuste
asu̾me iusdo dãpnatam. nec sine cillpa-
iuste nullũ potuisse dãpnari. M unde

Expanded text:
c ideo non habuit perseverantiam, quia non accepit; et ideo non accepit, quia Deus non dedit. Si ergo potes, volo ut ostendas mihi culpam ejus; cum ideo non perseveraverit, quia ille non dedit, quo non dante nihil habere potuit. Certus sum enim, etiamsi non videam, non 63 illum nisi juste a summe justo damnatum, nec sine culpa juste
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o fcõre. d̾ Net hoc minus clarũ. m̃ ille
ab illo non nisi aliꝙͥ hñt. d̾ non plane ui¬
deo qd̃ ais. qr adeo nõ hñt alia nͥ aliꝙͥ. Nam
quis fac̃ alia młta que uidema trãsire de
ee ad nõ ed̃ ut nẽ sint qd̃ erãt. eciã si oĩo ĩ
nichilũ nõ rr̃aseũt. aut qͥs fat̃ nõ ẽe qͥcqͥd

Expanded text:
ipso factore. DISC. Nec hoc minus clarum. MAG. Illab illo nonnisi aliquid habent. DISC. Non plane video quod ait, quod a Deo non habent alia nisi aliquid. Nam quis facit alius, ut multa, quae videmus transire de esse ad non esse, non sint quod erant; etiamsi omnino in nihilum
Abbreviated transcription (Latin):
teneas nõ uis tenere. uelle aũt desere ñ
potes nisi cum tenes. ¶Cum aũt teñs ꝙ ñ
Bere ⁊ magis uis aliud ꝙ nõ potes h̾re nisi
deseras ꝙ tenes. tunc uelle deserere pͥus est
ꝙͣ nõ uelle tenen auarꝯ nomq cũ uult te¬

Expanded text:
teneas, non vis tenere; velle autem deserere non potes nisi cum tenes. Cum autem tenes quod vis; et magis vis aliud, quod non potes habere, 64 nisi deseras quod tenes: tunc velle deserere prius est, quam non velle tenere. Avarus namque, cum vult te
Abbreviated transcription (Latin):
bebimꝰ diligentiam etiã si audim amedies
possũt. Insiscimꝰ tam̃ et obsecram ut aliqui
tam̃ solacia nobis medici aliquid substentit¬
nis exquirant. In anime uõaulse iei ubim
chil est insanabile/ neq eniꝰ anecessitate pe¬
citudinẽ reuocamꝰ. Et ubi langoris naturid¬
spationẽ neccĩo genat.Nos tam̃ quasi spei
quid cõferat diligentia. nõmutimꝰ cuiã.

Expanded text:
s potest, insistimus tamen et obsecramus ut aliqua saltem solatia nobis medici et aliquid sustentationis exquirant; in animae vero vulneribus, ubi nihil est insanabile, non enim anima necessitatem pacitudinem revocamus, et ubi languoris natura dispensationem necessario generat, nos tamen, quasi spei aliquid conferat diligentia, non omittimus cur
Abbreviated transcription (Latin):
spad p̃sens tẽpus ꝓptea agit. et ꝓpt̾ea mo¬
ubil despandi que ambigendi causa suꝑeĩt.
unꝰ sacisfacere oportet et penitudinẽ gere
umissi et cito recedere ab hiis accib quib
unũ est ꝑmanẽ autẽ in peccatis dyabolicũ.¬
est cõusus inordinatus uida.S adhuc ma¬
nus excelsa. In aliis quoq postea ꝙͣ arguit de¬
rũt ostendens ꝙͣ amabilit cõusionẽ suscipiat
peccatoꝵ dicit. Quis dabit ita ẽẽ cor eoꝵ in
eis ut timeant me et custodiant mandata
mea omĩb dieb uite sue ut bene eis fiat et
uolens quid deus requirit ab hoĩb ita dicit
gi anobis et omiã facit ꝓ hoc et nec unige¬
nito suo partit ꝓ salute nr̃a et caritate. et
qui optat ut ita dicam ut quocũq pacto et
qñcũq recõailiemͣ ei quomͦ penitẽtes nos et cõ¬
usos ad se nõ libent̾ suscipiet et amabit ut
filios nã quo ꝓspectu putas illud dix̾it ꝑ pro¬
pħam. Dic tu iniquitates tuas pͥor ut iustifi¬

Expanded text:
ad praesens tempus, propter ea agit et pronobis desperandi, quae ambigendi causa supereritmentius satisfacere oportet et poenitudinem gerere commissi, et cito recedere ab his actibus quibusmanum est, permanere autem in peccatis diabolicuest conversus inordinatus Judas, et adhuc manus excessa. » In aliis quoque postquam arguit deum, ostendens quam amabiliter conversionem suscipiat peccatoris dicit: « Quis dabit cor eorum ita esse in eis, ut timeant me et custodiant mmea omnibus diebus vitae suae, ut bene eis fiat et volens quid Deus requirat ab hominibus, ita dicit:gi a nobis et omnia facit pro hoc, et nec Unigenito suo parcit pro salute nostra et charitate, et qui optat, ut ita dicam, ut quocunque pacto et quandocunque reconciliemur ei, quomodo poenitentes nos et conversos ad se non libenter suscipiat, et amabit ut filios? Nam quo prospectu putas illud quod dixit per prophetam, dic tu prius iniquitates tuas ut justifi
Abbreviated transcription (Latin):
iitie infideliũ/ deniq młt desceria quoq
a et p̃cipue mulieres impudice peccato
ustmet põs et sceseratos appessant. S nõ
hatu hec dicut quo cuput̃ emendari.
siee cõpũcto nec in amaritudine sacri¬
l tilia ꝓferũt᷑ nec eo affeccu quasi qui
dit ea que accusant. Nec ultra nõ dicã
Ricũ ꝓ hoc ip̃o laudari expectent quasi qui
esfalant. sy licet concra semet ipõs tam
uera ꝓnũcient. quasi uo̾ ita graue apud homi¬
nes appareat pectatũ cũ ab eo ꝓfert᷑ qui ad mi¬
sit ut cũ ab alio arguit᷑ s istud̾ faciũt hii
qui młta desꝑacione etiã sensu doloris carẽt.
nec hominũ iam reu̾ent᷑ notã s cũ fiducia qua¬
dam quasi qui aliena ita ꝓpͥe nũtiant mala
Te autẽ nichil hoꝵ facere uolo. neqr ex desꝑa¬
tione ad cõfitendũ uẽre s cũ spe bona et p̃¬
sup̃tione indulgentie desꝑatõis radice penitꝰ
tũ genat tineas et nutrit ita et ignauiai
nõ solũ gignit ex se despationẽ s et alit ac

Expanded text:
est infidelium; denique multi de scena quoque viri et praecipue mulieres impudicae peccatores semetipsos et sceleratos appellant, non eo prospectu haec dicunt quo cupiant emendari, corde compuncto nec in amaritudine lacrymarum talia proferuntur, nec eo affectu quasi qui oderint ea quae accusant, nec ultra non dicam etiam pro hoc ipso laudari exspectent, quasi qui nihil fallant; sed licet contra semetipsos, tamen vera pronuntient, quasi ita grave apud homines appareat peccatum, cum ab eo perfertur qui admisit, ut cum ab alio arguitur; sed istud faciunt hi, qui multa desperatione etiam sensu doloris carent, nec hominum jam verentur notam, sed cum fiducia quadam qu si aliena ita propria pronuntiant mala. Te autem nihil horum facere volo, neque desperatione ad confitendum venire, sed cum spe bona et praesumptione indulgentiae, desperationis radice penitus tis generat tineas et nutrit, ita et ignavia non solum gignit desperationem, sed et alit et
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitudo nobis ĩmineret suꝑflua atq in
hiisq nichil ꝓdessent ome uite nr̃e tepus a¬
cuparemꝰ ex quo custus anime neccio negligt¬
ret᷑. Quippe qui etiã nũc ubi nulsa nobis
potestas est cõferendi aliquid corporis decon
hoc tam̃ agimꝰ et hoc scudemꝰ in spẽm corpotis
omĩmodis excolam dũ coloꝵ fucis uł cõpoitẽ
criniũ uł octusoꝵ rotatu uł liarietate uestua
diu̾sisq aliis et exquisitis molitionib cõste¬
re aliquid ut dixi decori corporis cupim .s
ꝙͣto magis cõueĩebat nos ad culcũ anime di¬
et pulcritudo uera est et in potestate nrãqr

Expanded text:
in his quę nihil prodessent omne vitæ nostræ tempus occuparemus. Ex quo cultus animę necessario negligeretur. Quippe qui etiam nunc, vbi nulla nobis potestas est conferendi aliquid corporis decori, hoc tamen agimus, & hoc studemus, vt speciem corporis omnimodis excolamus, dum colorum fucis, vel compositione crinium, vel oculorum rotatu, vel varietate vestium, diuersisqre aliquid, ut dixi, decori corporis cupimus; sed quanto magis conveniebat nobis, ut ad cultum animae oea pul
Abbreviated transcription (Latin):
baliatõĩs. ꝓ xp̃o igit᷑ legatõe fũgim sic̃
seo dep̾cante ꝑ nos rogamꝰ ꝓ xp̃o retõcili¬
mini deo. hec etiã ad̾ nos dici putemꝰ nõ
lli eñ infidelitas s et iuite cõtaminatio
recrabiles istas inimicitias facit int̾ deũ
rhoiẽs. Sic enĩ et apłs dicit quia sapientia
ernis inmica est deo. Age ergo destrua¬
ꝯͥ hũc inimicitiaꝵ parietẽ et uiã nobis re¬
daliatoĩs faciamꝰ ad deũ ut iteꝵ effitiam
camabiles et cõcupissibiles/ Scio quia mi

Expanded text:
o enim legatione fungimur, sicut Deo deprecante per nos, rogamus pro Christo reconciliamini Deo. Haec etiam ad nos dici putemus. Non solum enim infidelitas, sed at vitae contaminatio, exsecrabiles istas inimicitias facit inter Deum et hominem. Sic enim Apostolus dicit, quia sapientia carnis inimica est Deo . Age ergo, destruamus hunc inimicitiarum parietem, et viam nobis reconciliationis faciamus ad Deum, ut iterum efficiamur ei amabile
Abbreviated transcription (Latin):
chia rursus certamini ꝓtẽdentẽ ip̃a tu au¬
dania deterrebit᷑. Et quanto tu ꝓmptior fic
ille formidolosior fiet. et quanto tu maior
p̃sumes tãto ille infirmior fragiliorqi es¬
det᷑ s et ilsud cogita qd̾ tibi maiora ansts
aderit deus. Illi uõ sceleꝵ cõsciã et audatiam
la befactabit et uires. Si michi credis ian

Expanded text:
chia rursus certamini protendentem, ipsa tui auchia rursus certamini protendentem, ipsa tui audacia deterrebitur, et quanto tu promptior tanto ille formidolosior fiet, et quanto majora praesumis tanto ille infirmior fragiliorque redditur. Sed et illud cogita quod tibi audenti aderit Deus, illi vero scelerum conscientia et audacia labefactabit et vires, sicque divin
Abbreviated transcription (Latin):
ita magna ducut et sũma ut ea no hoĩbus
s sibi ip̃i deus deputet ministrata. Et ꝓhiis
regnũ celeste ꝓmiserit / aggrede̾ ĩgit᷑ ami¬
ce carissime aggredere iter eterne uite
et rursus suscipe iugũ xp̃i suaue et enꝰ
eiꝰ seue recuꝑare in temet ip̃o animi uirti¬
tes et finem redde nutus siłem. Nec pacia
ris tãtũ tibi et tãto labore quesitu spiritaliu
gr̃aꝵ deꝑire censũ Peribit enĩ si ꝑsistas in
pectatis et ex acerbes deũ in accib tuis. Si uõ
pus ꝙͣ census tui fiat mlta iactura et pusꝙͣ
t̾ra tua noxiis inundationib repseat᷑ qd¬
das irruptionũ fauces et ingressus ꝓhb¬
reparare custurã et ad fructus solitos rure
optimi quondã tui ex̾cete nouassa. Eilat
ergo exurge sicut ꝓpħã dicit et emice pi¬
crede deterrebit᷑ adu̾sariꝰ tuus. Ile emi iat
quide deiecit quasi ultra nõ resurrectuni.s
autẽ uideat te exsurrexisse de terra erbs¬

Expanded text:
ita magna ducit et summa, ut ea non homini, ita magna ducit et summa, ut ea non homini, sed sibi ipsi Deus deputet ministrata, et pro his regnum coeleste promiserit. Aggredere igitur, amice charissime, aggredere iter aeternae vitae, et rursus suscipe jugum Christi suave et onus ejus leve, recupera in temetipso animi virtutes et finem redde initiis simris tantum tibi et tanto labore quaesitum spiritalium gratiarum diripere censum; peribis enim si persistas in peccatis, et exacerbas Deum in actibus tuis; si vero priusquam census tui fiat multa jactura, et priusquam terra tua noxiis inundationibus repleatur, exclusas irruptionum fauces et ingressum perhibereparare culturam, et ad fructus solitos ruris optimi quondam tibi exercere novalia. Exsurge ergo, exsurge, sicut Propheta dicit, et « excute pucrede, terrebitur adversarius tuus: ille enim ita te quidem dejecit, quasi ultra non resurrecturum, si autem videat te surrexisse de terra, et bra
Abbreviated transcription (Latin):
te uł uitimi tãtũ ne in malis pͥmi. Et enim¬
sicut diuicie huiꝰ seculi tũc maxiẽ augent᷑
cũ nulła ꝓrsus lucra nec minima cõtẽpnũt᷑.
dem boni oꝑis cõtẽpnendũ est alioquin ual¬
de absiredis uidet᷑ cũ iudex nrẽ nec calias qui¬
dem aque frigide mercede se ꝓmiserit nega
uõ ego etiã issud addo quia siquis parua nõ¬
cõtẽpnat et minima certũ est qd̾ paulatim
etiã ad magna ꝑuei̾at. Qui uõ sꝑuit mini¬
ma sicut scrrptura dicit paulatim decidet/ Et
ideo arbitror dnm et saluatorẽ nõm in reb
minimis magnas statuisse mercedes. Qid
enĩtã leue uł tã facile ꝙͣ uisitare infirmũ
et tam̃ huic tã exiguo operi remun̾ationem
magͥficam posuit et iteꝵ. Quid̾ tã facile. qͥd
tã gratũ ꝙ exur enti p̃bere cibũ. sicienti
tu nudo indumentũ cõclusũ in carte̾ requi¬
pere et hec que tã parua sut̾ et tã minima

Expanded text:
te vel ultimi tantum, ne in malis primi. te vel ultimi tantum, ne in malis primi. sicut divitiae hujus saeculi tunc maxime augentur si nulla prorsus lucra nec minima condemnentur est boni operis contemnendum est; alioquin valde absurdum videtur, cum judex noster ne calicis quidem aquae frigidae mercedem se promiserit negatvero ego etiam illud addo: et quia si quis parva contemnat et minima, certum est quod paulatim etiam ad magna perveniat: « Qui vero spernit minima, » sicut Scriptura dicit, « paulatim decidit , » et ideo arbitror Deum et Salvatorem nostrum in rebus minimis magnas statuisse mercedes: quid enim tam leve, tam facile, quam visitare infirmum, et tamen huic tam exiguo operi remunerationem magnificam posuit? et iterum, quid tam facile, quid tam gratum, quam esurienti praebere cibum, sitienti potum, nudo indumentum, conclusum in carcere requirere? et haec quae tam parva sunt et tam minima
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ in gehenna supplicioꝵ s et in regno cele¬
sti młte erũt differencie. Mansiones enĩ ĩqͥt
et alia głia sune. Et qd̾ uere amplius adm¬
randũ sit ut ostenderet qd̾ etiã in minimis
racio et mensura pensabit᷑ m̾itoꝵ et stella
deret quia et int̾ singłos eoꝵ qui in regno e¬
rũt futura sit differentia.hec igit᷑ omĩa sci¬
entes nõ nos subtrahamꝰ ab oꝑib bonis neq
desꝑatoĩs obtentu desid̾ia nos atq ignauie
cõcedam. Neq si ad splendorẽ sołis ac lune ꝑ¬
uenire nõ possumꝰ eniã stelle nobis ꝙ̃uis infe¬
rior claritas cõtẽpnenda est.tantũ est utɨ
aliquãtulũ lucis uirtutũ merito queramꝰ
tãtũ est ut ꝙͣuis minimũ cesi tam̃ ornamẽ¬
cũ m̾eam expsere. Si auxũ si lapis p̃cio¬
sus eẽ nõ possumꝰ argenti saltẽ expleamꝰ
locũ. Tantũ ne in issã materiã cõu̾tamur.
quã facile ignis absumit. Ne lignũ ne fe¬
nũ inuẽĩam aut scipula simꝰ in bonoꝵ par¬

Expanded text:
enim in gehenna suppliciorum, sed in regno coelesti multae erunt differentiae, « Mansiones enim, inquiet alia lunae ; » et quod vere amplius admirandum sit, ut ostenderet quod etiam in minimis ratio et mensura pensabitur meritorum, « et stella,er hoc ostenderet, quia et inter singulos eorum qui in regno erunt futura sit differentia. Haec igitur omnia scientes non nos subtrahamus ab operibus bonis, neque desperationis obtentu nos desidiae atque ignaviae concedamus; neque si ad splendorem solis ac lunae pervenire non possimus, etiam stellae nobis, quamvis inferior, claritas contemnenda est. Tantum est ut aliquantulum lucis virtutum merito quaeramus, tantum est ut quamvis minimum coeli tamen ornatum mereamur explere, si aurum, si lapis pretiosus esse non possumus, argenti saltem expleamus locum; tantum ne in illam materiam convertamur quam facile ignis absumit, ne lignum, ne fenum inveniamur, aut stipula simus; in bonorum par
Abbreviated transcription (Latin):
suentus. Ait ergo quidũ ex eis. deus nũmna¬
siste uei̾et deus nr̃ et nõ sisebit. Ignis añ
m ardebit et in circuitu eius ꝓcessa uasidi
nabit ce lũ sursũ et t̾eam discernẽ połm
siĩ asius ud qui et penaꝵ species nobis in¬
uat i sayis hic est. audi quomͦ dicit. Eice
uis m̃ uẽtt insanabilis dies furoris et
ut ponat oxbem terre desertũ et pecca¬
oies ꝑfut exeo. Stelse eĩ cesi et orion et
mis ornatus celi lumen suũ nõ dabit et
abit sol in ortu suo et luna nõ dabit
simen suũ. Et mandabo uniu̾so orbi mala
e Impiis peccata eoꝵ et ꝑdam cõtumeliam
m̃quor et inruriã sirꝑboꝵ humiliabo. Et
out qui relicr fuerit p̃ciosi magis ꝙͣ autũ.
siqne igni et homo p̃ciosior erit ꝙ̃ lapis

Expanded text:
risti adventus. Ait ergo quidam ex eis: Deus manifeste veniet, Deus noster et non silebit. Ignis ante ipsum ardebit, et in circuitu ejus procella valida. Vocavit coelum sursum, et terram discernere populum suum . Alius vero qui et poenarum species nobis indicat, hoc est Isaias, audi quomodo dicat: Ecce dies Domini veniet insanabilis, dies furoris et irae, ut ponat orbem terrae desertum, et peccatores perdat ex eo . Stellae autem coeli et Orion, et omnis ornatus coeli lumen suum non dabit, et obscurabitur sol in ortu suo, et luna non dabit lumen suum; et mandabo universo orbi mala et impiis peccata eorum, et perdam contumeliam iniquorum, et injuriam superborum humiliabo. Et erunt qui relicti fuerint pretiosi magis quam aurum ab igne, et homo pretiosior erit quam lapis
Abbreviated transcription (Latin):
mala in ipĩs penis habebit aliquid refrigeri.
copiam dẽfert quid eũ maneat nec opus est
dice̾. Erit enĩ sine dubio cõpensatio borioꝵ o¬
perũ maloꝵq et uelut in statera põĩtan
q pars que dem̾iserit illa sibi eoꝵ quo moniẽ¬
tũ uergit᷑ oꝑariũ uindicabit. Si ergo masor

Expanded text:
mala, in ipsis poenis habebit aliquid refrigerii;mala, in ipsis poenis habebit aliquid refrigerii; multam copiam defert, quid eum maneat nec opus est dicere; erit enim ibi sine dubio compensatio bonorum operum malorumque, et velut in statera posita, utraque pars quae emerserit, illa sibi eorum quo momentum vergitur operum vindicabit; si ergo malor
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ u nũc quid dicam
asculta sepe acci  it ꝑ penitẽtiã quis mł¬
ta et magna corpex̾it Intͥ het tñ bona que ꝑ
penitẽtiam correr̾it enã pectata cõmifit. Et
boc est quod̾ maxĩe desꝑationẽ animo indict
quia uidet᷑ sibi descrurisse quod edificau̾at
et omẽs illos labores manĩt effadisse. Et hec
est cogitatio que p̃cipie amme pondus desꝑ¬
a toĩs imponit. S illud rursus oportet cogita¬
ri ꝑ quod pessima et inmica uite nr̃e cogita¬
co ista pessat᷑. Quia illa bona que egimꝰ et e¬
mendatio illa que ꝑpenicẽtiam quesita est
niss fuisset et uelut cõtrariũ pondus ponderi
huic quod expeccato nobis introductũ est obsti¬
tisset nichil fuerat quod in ꝓfudũ nos malo¬
ꝑ decidere ꝓhiberet. Nuc̃ autẽ sicut forais que¬
tũ lorica iacusũ graue eramarũ nõ ꝑmisit¬
usq ad iitalia iustera penetrisse s uii le¬
tals teli maxiã fregit ex parte. Certũ est ei
quia qui fert secũ illuc plura oꝑa bona et pła

Expanded text:
Sed nunc quid dicamus, ausculta. Saepe accidit, ut per poenitentiam quis multa et magna correxerit, inter haec tamen bona quae per poenitentiam correxit et peccata commiserit: et hoc est quod maxime desperationem inducit animo, quia videtur hic destruxisse quod aedificaverat, et omnes illos labores inaniter effudisse. Et haec est cogitatio, quae praecipue animae pondus desperationis imponit. Sed illud rursus oportet cogitari, per quod pessima et inimica vitae nostrae cogitatio ista repellatur: quia illa bona quae egimus, et emendatio illa quae per poenitentiam quaesita est, nisi fuisset, et velut contrarium pondus ponderi huic quod ex peccato nobis introductum est, obstitisset; nihil fuerat quod in profundum malorum nos decidere prohiberet. Nunc autem sicut fortis quaedam lorica jaculum grave eusque ad vitalia viscerum penetrare, sed vim lethalis teli maxima fregit ex parte: certum est enim quod qui fert secum illuc plura bona et plura
Abbreviated transcription (Latin):
met nos ergo nõ desꝑamꝰ qͦd sit tidi redi
s poris uitestatũ et ad illas quas inte
nue destruet᷑. s ne sic quide̾ animis cõci¬
auit et hoc cũ nec satis cõsiderẽt posse exra
astũ ut contra responsa sila uẽicet que uide¬
uint nõ sub aliqua uenie cõditõe suspensa si
nrupta sentẽtia t̾minata tam̃ ad penitẽtiã cõ¬
teis. qu si hoĩẽs barbari et imꝑici tãtũ hrẽ
puerĩt intessectũ d̾iuine bonitatis nõne mł
inigis nos oportet qui in diuinis litteris
cifici sumꝰ et qui hec ip̃a erẽpla p̃cessisse nõ
ãnsentẽtis uł in reb gestis didicimꝰ ꝯtineri
benĩ inquit deus cõsilia mea sicut cõsilia nr̃a
x uie mee sicut uie ur̃e. S quantũ distat ce¬
si aterra tãtũ distant cogitationes mee a
agitationib ur̃is et cõsilia mea acõsisiis ue¬
sus. Tũ p̃tea si nos famulos nr̃os qui forte¬
usoffenderunt cũ ꝓmittũt se futuros esse
qutõcisiatoẽ fiduciam damͦ. Nõ młto magi

Expanded text:
et: nos ergo non desperamus quod sit tibi reditus ad prioris vitae statum et ad illas quas in te Niniven destruetur . » Sed ne sic quidem animo conciderunt, et hoc cum nec satis confiderent posse exorare Deum ut contra responsa sua veniret, quae videbant, non sub aliqua veniae conditione suspensa, sed abrupta, sententia terminata, tamen ad poenitentiam cont ? » Quod si homines barbari et imperiti tantum habere potuerunt intellectum divinae bonitatis, nonne multo magis nos oportet qui in divinis litteris eruditi sumus, et qui haec ipsa exempla praecessisse non aesentiis vel in rebus gestis didicimus contineri? « Non enim, inquit Deus, consilia mea sicut consilia vestra, nec viae meae sicut viae vestrae; sed quantum distat coelum a terra, tantum distant cogitationes meae a cogitationibus vestris et consilia mea a consiliis vestris. » Tum praeterea si nos famulos nostros qui nos fortasse offenderunt, cum promittant se esse ex reconciliatione fiduciam damus, nonne multo magis
Abbreviated transcription (Latin):
isi eisdem quis ꝓ quib cõfitet᷑ ruesus in¬
uat malis. uisꝰ enũ inquit᷑ hedisicans et
ns descruens quid cõsecũt᷑ nisi laborẽ. Et
quis Baptiat᷑ ꝓ moraio et iterũ cõtĩgit mor¬
nũ quis ꝓficit in lauacro suo Ita et homo
qui ieiunat ꝓ ꝑectatis suis et iter uadit et
uam agit or᷑̃onẽ eiꝰ quis exaudlet et iterũ
sat. Qui red̾it a Iustitia ad peccatũ dñs p̃¬
ipitat eũ ingład̾iũ Et sicut canis cũ reu̾ti¬
t̾iduemitũ suũ odibilis fit ita et scultus

Expanded text:
tia, si eisdem quis pro quibus confitetur, rursus involvatur malis. Unus enim, inquit, aedificans et alius destruens, quid consequentur nisi laborem? Et qui baptizatur a mortuo, et iterum tangit mortuum, quid proficit in lavacro suo? Ita et homo qui jejunat pro peccatis suis, et iterum vadit, et eadem agit, orationem ejus quis exaudiet ? Et iterum dicit, Qui redit a justitia ad peccatum, Dominus praecipitat eum in gladium. Et sicut canis, cum revertitur ad vomitum, odibilis fit; ita et stultus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcul amotis ip̃e et gesta et uba et cogitatio¬
nes hominũ denudet atq in medio collocer et
cucta uesut in cabulis quib ai depicta occulis
eoꝵ qui cõmiserũt ea atqi om̃iũ qui assistere¬

Expanded text:
procul amotis, ipse et gesta et verba et cogitatioprocul amotis, ipse et gesta et verba et cogitationes denudet, atque in medium collocet, et cuncta velut in talibus quibusdam depicta oculis eorum quae commiserunt, ea atq
Abbreviated transcription (Latin):
rũpet᷑ Inhorriut spiritus meus. ego dames
dent᷑ sine dub̾io celi porte ĩmopotius ip̃m celũ
aufert᷑ emedio tanꝙ si taber naculi asicuiꝰ ue¬
lamina cosigant᷑ scilsicet ut reparet᷑ et teans¬
formet᷑ in melius. Tũc ergo omiã metus bibe¬
b̾it. timorq ac tremor implebit unu̾sa Tuc̃
etiã ipõs ingełos for mido quassabit et nõ so¬
ui angelos s fortassis et archangelos tpro¬
nos et dnãciones et pͥncipatus et potestates
hoc enĩ idicat᷑ in eo ꝗd ficit Et uirtutes ce¬
li monebũt᷑ Conserui enĩ sũt eoꝵ qui uidcã¬
di sut et uite hui posituri racionẽ. Si enĩ apud
Iudices scli cũ Ciuitas una iudicanda est pa¬
uent cetere et cõtremestũt etiã si niebil ꝑicu¬
si metuant quanto magis cũ orbis terre umi¬
isus ad iuditiũ ueĩet iudicandus ab eo iudice
qui teste nõ egeat qui argumenta nõ querdit
qui oratorẽ cause nõ postulet. S hiis om̃ibus

Expanded text:
rumpetur. Inhorruit Spiritus meus. Ego Danielrumpetur. Inhorruit Spiritus meus. Ego Danieldentur sine dubio coeli portae, imo potius ipsum coelum auferetur e medio tanquam si tabernacula alicujus velamina colligantur, scilicet ut reparetur et transformetur in melius. Tunc ergo omnia metus habebit, timorque ac tremor implebit universa. Tunc etiam ipsos angelos formido quassabit, et non solum angelos sed fortassis et archangelos, et thronos et dominationes et principatus et potestates. Hoc enim indicatur in eo quod dicit, et virtutes coelorum movebuntur. Conservi enim sunt eorum qui judicandi sunt, et vitae hujus posituri rationem. Si enim apud judices saeculi cum civitas una judicanda est, pavent caeterae et contremiscunt, etiam si nihil periculi metuant, quanto magis cum orbis terrae universus ad judicium veniet, et judicandus a judice, qui teste non egeat, qui argumenta non quaerat, qui oratorem causae non postulat. Sed his omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ dicens. Etce ueĩet d̾ns omĩpotens et
e sedebit cõflans et purgans sicut aurũ et¬
siont argentũ. Et iterũ dicit. Ecce dies d̾nĩ
uent ardens ut clibanꝰ et exuret eos et e¬
uit om̃ẽs alienigene et omẽs qui faciuit
iquitacẽ utscipula et incendet eos dies illa
que uẽĩet dicit dñs omĩpotens et nõ relinque¬
sũt et antiquus dieꝵ sedebat et indumẽtũ
eius sicut nix candidũ. Et capilli capitis eius
sicut sana muda thronꝰ eius flama ignis ro¬
te eiꝰ ignis exurens fluunis igneus currebat
añ ipm uidiciũ cõstituit et libri aꝑti sũt et
pauło post. Et uidi inquit in uisu noctis et
ecce cuĩ nubib celi sicut filius hoĩs ueĩebat et
usq ad uecustũ dieꝵ ꝑuenit et in cõspectu eius
oblatus est et ip̃i datus est pͥncipatus et ho¬
nor et regnũ et omẽs ppłi et tribus et lin¬
gue ip̃i seruient et potestas eus potestas.
eterna que nõ transibit et regnũ eius nõ cor¬

Expanded text:
iel dicit: ecce uenit dominus omnipotens. et et sedebit cosicut argentum . Et iterum dicit: Ecce dies Domini veniet ardens ut clibanrunt omnes alienigenae et omnes qui faciunt iniquitatem, ut stipula; et incendet eos dies illa quae venit, dicit Dominus omnipotens; et non relinquesunt et antiquus dierum sedebat, et indumentum ejus candidum sicut nix, et capilli capitis ejus sicut lana munda: throni ejus ignis exurens. Fluvius igneus currebat ante ipsum. Judicium constituit et libri aperti sunt . Et paulo post: Et vidi, inquit, in visione noctis, et ecce in nubibus coeli sicut Filius hominis veniebat, et de usque ad vetustum dierum pervenit, et in conspectu ejus ablatus est, et ipsi datus est principatus, et honor, et regnum, et omnes populi, tribus et linguae ipsi servient. Et potestas ejus, potestas aeterna quae non transibit, et regnum ejus non cor
Abbreviated transcription (Latin):
presentia nõ uitant. futura nõ terrẽt.Sola
mors est quã euadere nõ possut̾ ꝓp̃t̾ quod̾ de¬
p̃cor pͥus ꝙͣ uehementiꝰ inebrieris mali huiꝰ
ueneno erurge queso te et exꝑgiste̾ aliqñ
et dyabolicam hanc depone temulentiã. Qrd̃
si ad subitũ nõ potes paulatĩ cexte et sensim
recossige animos tuos. quãuis ut michi ui¬
det᷑ facilior uia sit omia simul abrũꝑe et
mali huiꝰ retinacula parit cuĩcta resecare.
atq ex incegro ad ex̾citia cõu̾ti penitẽne ss̃.
autẽ tib̾i hoc difficile uidet᷑ ut uis et porsta¬
tũ sũme iniciũ aliquod̾ melioris ue e

Expanded text:
praesentia non metuunt, futura non reformidant, sola praesentia non metuunt, futura non reformidant, sola mors est, quam evadere non possunt: propter quod deprecor priusquam vehementius inebrieris mali hujus veneno, exsurge, quaeso, te expergisce aliquando, et diabolicam hanc depone molestiam. Quod si ad subitum non potes, paulatim et sensim recollige animos, quamvis, ut mihi videtur, facilior via sit omnia simul abrumpere et mali hujus retinacula pariter cuncta, atque ex integro ad exercitia converti poenitentiae. Si autem tibi hoc difficile videtur, saltem sume initium aliquod, melioris vitae et
Abbreviated transcription (Latin):
nis iscius uiam uidebis / age ergo iam aggre¬
Nam̃ iter uite reu̾tam ad ciuitatẽ celestem.
in qua et cõscͥpti sumꝰ et ciues decren. huius
nobis urbis ianuas desꝑatio quide̾ claudit.
aꝑiet autẽ spes et fidutia latũ p̃bebit ingres¬
sũ. hec si cõtẽpnimꝰ nõ solũ iam desidi̾e culpã
 et suꝑbie incurrimꝰ nã et dyabolus non
aliũdẽ talis factus est nisi qui pͥmo quidem
post peccatũ desꝑatione usus est postea uõ
ergo et anima si semel salutẽ suã ceꝑit desꝑ¬
are iam nec intiłigi quomꝰ uł in que masa pͣ¬
cipitet᷑. Nichil enĩ aut gerere aut dice̾ metu¬
it quod cõtrariũ sit saluti. Et sicut sepe uide¬
mꝰ in hiis qui insaniũt cũ semel ꝑdiderint
sanitatis statũ nichil iam ultra metuut᷑ in¬
chil erubescũt s licent̾ omĩa et dice̾ aucent
et face̾ etiãsi in ignẽ ꝓruant nõ declinant.
etiã si in p̃cipitiũ aut ꝓfũdũ nõ reuocant pe¬
pudor nichil ꝓhibet metus nichil impedit.

Expanded text:
am aggrediamur iter vitae, revertamur ad civitatem coelestem in qua conscripti sumus et cives decreti; hujus nobis urbis januas desperatio quidem claudit, aperiet autem spes, et fiducia latum praebebit ingressum; haec si contemnimus non solum jam desidiae culpam, sed et superbiae incurrimus. Nam et diabolus non aliunde talis factus est, nisi quia primo post peccatum desperatione usus est, postea verergo et anima si semel salutem suam coeperit desperare, jam nec intelligit quomodo vel in quae mala praecipitetur, nihil enim aut agere aut dicere metuit quod contrarium saluti sit; et sicut saepe videmus in his qui insaniunt, cum semel perdiderint sanitatis statum, nihil jam ultra metuunt, nihil erubescunt, sed libenter omnia et dicere audent et facere. Si in ignem proruant, non declinant; etiamsi in praecipitium aut in profundum non revocant pepudor nihil prohibet, metus nihil impedit,