comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
drc pacerecũlis: Intendediligentius quia ñ dic̃ genesc sed int̃gents
Neñ in aduentu dñ gentes umuersalit csedider̃ : sed int̃genteserant
quicopunctitalia dicero potuissent: Videntes ergo religionem florere
quis tudentes rectȩ conscientiȩ nulla secupiebant suꝑ stitione
polluere & qm̃ illos uidebant & iãuis tutes operari dicebant Decrũ
dñs magnalia facerecũ illis quorũ p̃cib cernebant ex p&ita cõplers¬
Itẽ Tuncdicent int̃ gentos magnificaũ dñs facere cũcis. sie ni relictis
transitoriis spẽcollocemꝰ in sepit nistunc dicã quia magnos nos fec̃
dñs captiuitatẽ de pulsa sic̃ quõdã gentos defiliis irł dicebant quitã
pacene nob cũ factisuõ l& antes: Faciebant enĩ dñs cũ ipsis
magnalia quando eos ꝓpitius dignabat᷑ audire: & notagen locu¬
tionis : Qd dic̃ magnificaũ dñs facere nob cũ Id ÷ decreuit magnos
nos ostenderegentib donatione uiseatũ: qđ & hoc genꝰ locutionis

Expanded text:
it gentes, sed inter gentes. Non enim in adventu Domini gentes universaliter crediderunt; sed inter gentes erant qui compuncti talia dicere potuissent. Videntes ergo religionem florere esse cum talibus, qui studentes rectae conscientiae nulla se cupiebant superstitione polluere. Et quoniam illos videbant etiam virtutes operari, dicebant: Decrevit Dominus magnalia facere cum illis, quorum precibus cernebant expetita compler Tunc dicent inter gentes, Magnificavit Dominus facere cum illis. Si enim, relictis transitoriis, spem collocemus in sempiternis, tunc dicitur quia magnos nos fecit Dominus, captivitate depulsa, et sicut quondam gentes timore territae ahentes eorum dicta confirmant. Faciebat enim Dominus cum ipsis magnalia, quando eos propitius dignabatur audire. Et nota genus locutionis quod dicit: Magnificavit Dominus facere nobiscum, id est decrevit magnos nos ostendere gentibus donatione virtutum. Quod et genus locutionis
Abbreviated transcription (Latin):
Na canullã de solationẽ tẽporib dđ sion sustinuis redecdar atꝰ restat
ꝑ quirere qualẽc aptiutatẽ uers iste indicare uideat utiq illa diabolio
in pauciserat ido lox p̃mebat imquitas. Sedeuersae in libticẽ quando
aduentuh̃ infermui cula dis ruptas seqe facti sum sic c̃solat Dilic&¬
qm̃ captiuitas illa quȩ fuit quã uis a nob̵ fuerit auxilio diuiniatise xolosa
sic csolatas hos i eddit ñ omnino securos. Illic ẽenicestac̃ solatio ubiert¬

Expanded text:
 nullam desolationem temporibus David Sion sustinuisse declaretur, restat perquirere qualem captivitatem versus iste indicare videatur; utique illam diaboli,  quae tunc in paucis erat, idolorum premebat iniquitas. Sed conversa est in libertatem, quando adventu Domini inferni vincula dirupta sunt. Saptivitas illa quae fuit, quamvis a nobis fuerit auxilio Divinitatis explosa, sicut consolatos nos reddit, non omnino securos. Illic est enim certa consolatio, ubi er
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuectꝰ uttescissimȩ significat᷑ in quabene ambulando seꝑ accedit᷑:¬
s lebant ergo quando pauperes conspiciebant nudita ted&ectos
frigore constrictos inopia seua maceratõs ut prius pi&atem
cordefacerent ante quã manꝰ aliquid larga prȩstara : sequitur
m̾ittentes femina sua imittentes in illo scło p̃miientes ubia me facti
facere debeamꝰ: miseri corduã illa est dequa al t̃ñ gemit dequa
mnullus contristat᷑ abscedit: quia illud offerendue maiestiti
qđ potesł subpiu& ate conquirere : Nãcũ dicatdns sibidaric̃ sidera
sulli aliquid deprauitate poss& offerre: Addidit. uenientes aut̃
uuenient in exultatione postantes manipulos suos: Venientes illi
tieniunt iñ exultationes quib: iãmise ricordia diuina p̃parat᷑
ñueniura :⁊ quibic se nequis simis actib polluer᷑ omnib enĩ uenire
cõmuneẽ sed adgaudiũ ꝑuenire beatoꝵ: Item. Qui se minantin la¬

Expanded text:
ctissimae significatur, in qua bene ambulando semper acceditur. Flebant ergo quando pauperes conspiciebant nuditate detectos, frigore constrictos, inopia saeva maceratos; ut prius pietatem corde facerent, antequam manus aliquid larga praestaret. Sequitur, mittentes semina sua. Mittentes, in illo saeculo praemittentes, ubi ante facta facere debeamus. Misericordia enim illa est, de qua alter non gemit, de qua nullus contristatus abscedit; quia illud offerendum est majestati, quod potest sub pietate conquiri. Nam cum dicat Dominus sibi dari, considera si illi aliquid de pravitate possit offerri. Addidit, Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos. Venientes, ille veniunt in exsultatione, quibus jam misericordia divina praeparatur, s non veniunt, qui hic se nequissimis actibus polluerunt. Omnibus enim venire commune est; sed ad gaudium pervenire, beatorum. Haec dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
custodit irħ. Israhel enĩ sic̃ saepediicimꝰ int̃p̃tat᷑ uir eudens
dm̃. ergo supͣ eos quid m̃ uident. dñs non dicit᷑ dormitare
Quia reuera talis in nob̵ reddit᷑ eiꝰ aspectꝰ qualis in ipsofuerit
nrãe m̃tis intuitꝰ: Sed ille ueracissi me uident dm̃. qui ñ solũ eiꝰ
humanitatem sed &iã diuinitatis contemplant᷑ ubsq dubitatione

Expanded text:
el enim sicut saepe diximus interpretatur vir videns Deum. Ergo supra eos qui Deum vident, Dominus non dicitur dormitare: quia revera talis in nobis redditur ejus aspectus, qualis in ipso fuerit nostrae mentis intuitus. Sed illi veracissime vident Deum qui non solum ejus humanitatem, sed etiam divinit
Abbreviated transcription (Latin):
panẽ lacrimarũ & potũ dabit nob̵ in lacrimis in mensura:
Quib reuera ipse dolor panis ẽ cũ sed ea fflictione reficiunt¬
& demundana tristicia consolantur: panis em̃ꝑtin& ad
nutrim̃tum : qđ in illa puritate contingit quando fideles
sibidare poenas ñ adinte riũ cestimant sed ad salutem: Sequit᷑
quando debeant surgere qui prius ausir̃ sedere : Illo scilic& tẽ pr̃
cũ fideles suscipiunt᷑ in requiem : Quib: mors somnꝰ ẽ & secura
pausatio dilecti enĩ dist̃ qui eũ nimia caritate ꝑquir̃ : sed quanta
illis prȩstant᷑ hinc potest intel ligi ut tale nom̃ acceporint:
Nã quidil ectꝰ dũ dicit᷑ : uõ nasine dubio psperitate cum alat
quihere ditas dñi eẽ noscunt : & quis intisti filii consequent̃
exponit: mercis fructus uentris huiꝰ fructus uentris id ÷
uteriuir ginalis pastus mercis ẽ om̃s ciꝰ hereditas quȩ resurgi

Expanded text:
pane lacrymarum, et potum dabis nobis in lacrymis in mensura . Quibus revera ipse dolor panis est, cum se de afflictione reficiunt, et de mundana tristitia consolantur. Panis enim pertinet ad nutrimentum, quod in illa puritate contingit, quando fideles sibi dari poenas non ad interitum aestimant, sed ad salutem. Sequitur quando debeant surgere, qui prius jussi sunt sedere; illo scilicet tempore cum fideles suscipiuntur in requiem, quibus mors somnus est, et secura pausatio. Dilecti enim Dei sunt qui eum nimia charitate perquirunt. Sed quanta illis praestantur, hinc potest intelligi, ut tale nomen acceperint; nam qui dilectus Dei dicitur, aeterna sine dubio prosperitate cumulatqui haereditas Domini esse noscuntur. Et qui sint isti filii, consequenter exponitur: Merces fructus ventris. Hujus fructus ventris, id est uteri virginalis partus, merces est o
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ nob laquei in concupiscentiis ac diuersis diabolice astuciedolis
sed contrito satan sub pedib nris sic̃ passersapienseuolam ab illis

Expanded text:
ur nobis laquei in concupiscentiis ac diversis diabolicae astutiae dolis; ur nobis laquei in concupiscentiis ac diversis diabolicae astutiae dolis; sed contrito Satana sub pedibus nostris, sicut passer a capiente evolamus ab illis
Abbreviated transcription (Latin):
istud scĩdicunt : quoꝵ & sicor pꝰafflictũ anima tam̃ dico custodieme
seruatat̃: Passer enĩ sic̃ sepediximꝰ auis ẽ omni nocautissima
in pari&ib: habitanse quȩ in sidias positassolent᷑ euitat: Nec facile
capitꝰ quȩ adescasquȩ rendas sẽꝑ noscit ueniro sollicita : Iaqueus e
aut̃ uenantiũ mundiistius que lib& dulcedo ꝓposita inquatunccapim᷑
quando suauis eẽ iudicat dic̃ demulierib: scriptũ ẽ: Oc ulus meraricis
la queus peccatoris, sic de auaricia sic de suꝑbia sic decunctis ẽ¬
uicus sentiendũ Seduide quid a diecerint contritũ laqueũ & se
fuisse liberatos Reuera quia segrauat quialiũ oner are festinat
& sic legit᷑ ipse in foueã incidit quieã al teripara rectendit
Contritolaqueo merito sedicunt eeliberatos quando insidiatores
ꝑducunt᷑ ad nibilũ cũ capere nequeunt quos decipere temptauer
Ipẽ Anima nr̃a sic̃ passer erepta e delaqueo uenantiũ endunt¬

Expanded text:
um etsi corpus afflictum, anima tamen, Domino custodiente, servata est. Passer enim sicut saepe diximus avis est omnino cautissima, in parietibus habitans, quae insidias positas solerter evitat, nec facile capitur, quae ad escas quaerendas semper noscitur venire sollicita. Laqueus est autem venantium, mundi istius quaelibet dulcedo proposita, in qua tunc capimur, quando suavis esse judicatur, sicut de mulieribus scriptum est: Oculus meretricis laqueus peccatoris . Sic de avaritia, sic de superbia, sic de cunctis vitiis sentiendum. Sed vide quid adjecerint, contritum laqueum, et se fuisse liberatos. Revera, quia se gravat qui alium onerare festinat; et sicut legitur: Ipse in foveam incidit, qui eam alteri parare contendit contrito laqueo, merito se dicunt esse liberatos, quando insidiatores perducuntur ad nihilum, cum capere nequeunt quos decipere tentaver. Anima nostra, sicut passer, erepta est de laqueo venantium. Tendunt
Abbreviated transcription (Latin):
gausis̃ & sibiueniã p̃cant᷑ ad tribui sequit᷑ decora cõparatio sicut
torrens inaustro austuent ẽ calidus qui frigoreligeta sa quas
uaporis suiuir tiue dissolũ: & torrentẽ fac̃ currete de suȩ affic¬
tionis ardore: Sicergo delicta mortis geluconstricta quia in se non
torrens sub celeritate discedunt: sedut nob̵ sensꝰ possit constare
plenitudo ꝓnuntiãdũ ẽ Conces tedñe captiuitate nram sic torrens
nram. ergo cũ unã secaptiuitatẽ habere cũ reliquopoptilo ꝓpha
fatae quia cõpatit᷑ unũ membrũ c&eris membris sic̃ torrens
inaustro Demq flante austro soluunt glacies implatsq
tor rentib: omnisorror cũimp&u defłuit sic flantes puscõ
aut p̃terita peccata deplorant aut futuris sec alpis in uoluere
ꝑtimescunt: Sicenĩ de ipsis dictũ e beatiquilugent qm̃ipsiconso¬

Expanded text:
gavisi sunt, et sibi veniam precantur attribui. Sequitur decora comparatio, Sicut torrens in austro. Auster ventus est calidus, qui frigore ligatas aquas vaporis sui virtute dissolvit, et torrentem facit currere de suae afflationis ardore; sic ergo delicta mortis gelu constricta, quia  ed., qutorrens sub celeritate diocedunt. Sed ut nobis sensus possit constare plenitudo, pronuntiandum est: Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens eliquo populo propheta fatetur: quia compatitur unum membrum caeteris membris. Sicut torrens in austro. Sicut enim flante austro solventur glacies; et impletis torrentibus, omnis horror cum impetu suo defluit: sic flante Spiritu sancto, aut praeterita peccata deplorant, aut futuris se culpis involvere pertimescunt. Sic enim dictum est de ipsis: Beati qui lugent, quon
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ quihic fuerint inuera religione constantes & spẽsua in dñi
defensione posuerint sic̃ sion hiero solimȩ monsita firmissima soliditite
c̃sistit: Sedillesionid ẽdñs xp̃s Ñ cõmouebit quibac signi ficatione
declarat: &c̃sidera quia supͣ po suit quic̃ fidunt & postea singulart̃ dix̃
Ncõ mouebit uidelic& ut numero sax p̃iani populi ostender& unitatem
Addidit quihabitat inhierus alẽ : Cũsciam hierus alẽ aduersis gentib:
fundit fuisse subuersa : eiꝰq ciues frequent̃ ductos ẽe captiuos quẽ
ad modũ hichabitatoreseiꝰ dic̃ nullate nꝰ cõmouendos: Sedhic quoq
hierus alẽ cȩlestẽ patriã debem̾ꝰ aduertere : quaȩ significat uisionẽ
pacis dequa nullus potest ullo modo cõmoueri: qui meruerit in eiꝰ
soliditate constitui: sic enĩ nob̵ ueritaspat& & ratio absoluta constabit
si nomina huiꝰ modi a d c̃gruã significãtiã transferam̃. Itẽ Quic fidũt

Expanded text:
cus, quoniam qui hic fuerint in vera religione constantes, et spem suam in Domini defensione posuerint, sicut Sion, Jerosolymae mons, ita firmissima soliditates non commovebitur, qui hac significatione declaratur. Et considera quia supra posuit, qui confidunt; et postea singulariter dixit, non commovebitur; videlicet ut numerosam Christiani populi ostenderet unitatem. Addidit, qui habitat in Jerusalem. Cum sciamus Jerusalem a diversis gentibus funditus fuisse admodum hic habitatores ejus dicit nullatenus commovendos? Sed hic quoque Jerusalem, coelestem patriam debemus advertere, quae significat visionem pacis: de qua nullus potest ullo modo commoveri, qui meruerit in ejus soliditate constitui. Sic enim nobis veritas patet, et ratio absoluta constabit, si nomina hujusmodi ad congruam significantiam transferamus. Vers. 2. Mont
Abbreviated transcription (Latin):
Sortẽ ius toꝵ. u ⁊ ñex teridar̃ ius tiad ino uitatẽ mauĩsins:
Virga bonimaliq potestas significał : sicem̃ in bonodictũ edcipsodño
saluatore: Uirgã uistutistuae emitt& dñsexsion & dominaberis
in medio in imicoꝵ tuoꝵ Si quidẽ & illis inmalo: qui se ꝑfideles stidio
libtate eras sari ut intelligant fideles ad pacientiȩ suae plationẽ hoc
suꝑbis breuissimo tẽpore fuis seconcessũ poter antenĩ seruidĩanimos
suos ad iniquitates forsitan ex tẽdere si ꝑ secutione crederent longis
tẽporib ꝑmanere: sors uero iustoꝵ ẽhereditas dñe id ÷ religio xp̃ianat
supꝰ quã sionsina diutius crudeles tyrannos in surgere ne possent
ecdamdm̃ longis sima ꝑsecutione conterero: Dicendo enĩñ derdiqua
significat qm̃ & siad tẽpꝰ tẽptatio ꝓmitti᷑ : n tam̃ libera in suapotestate
deserit᷑ cui potius finis malus & lam̃tabilis p̃parat᷑ intert᷑ : Item¬

Expanded text:
sortem justorum: ut non extendant justi ad iniquitatem manus suas. Virga boni malique potestas significatur. Sic enim in bono dictum est de ipso Domino Salvatore: Virgam virtutis tuae emittet Dominus ex Sion ; et dominaberis in medio inimicorum tuos diutina libertate grassari; ut intelligant fideles ad patientiae suae probationem hoc superbis brevissimo tempore fuisse concessum. Poterant enim servi Dei animos suos ad iniquitates forsitan extendere, si persecutionem crederent longis temporibus permanere. Sors vero justorum est haereditas Domini, id est religio Christiana, supra quam non sinit diutius crudeles tyrannos insurgere, ne possint Ecclesiam Domini longissima persecutione conterere. Dicendo enim, non derelinquet, significat quoniam, etsi ad tempus tentatio permittatur, non tamen libera in sua potestate deseritur, cui potius finis malus et lamentabilis praeparatur interit
Abbreviated transcription (Latin):
ne ab illis diriperemꝑortsitan uelut a qua. ASonbuisdett
popalus ult intelligi paga noꝵ quidoloꝵ cultores qua sinim uigia cdlt
imunditione trenacor da occupasse udebunt᷑ bniseruos diabsortert
eupiebat eũ insuas culturas xp̃ianos ꝑ ducere nitebant serscor
A quã uero dixer antiqui a quas om̃a : credentos ex inde om̃a siure¬
cognoscit & caenosus quia ñ puro fonte ꝓfundit sedtrenis
inflexionib sordida t Huic merito copar a saculi istiusebidus
cursi quinullo ueritatis fonte defluit sed maloꝵ omniu te pestate

Expanded text:
n velut aqua absorbuissent populos vult intelligi paganorum, qui idolorum culturis, quasi nimia quadam inundatione, terrena corda occupasse videbantur. Hi servos Dei absorbere cupiebant, cum in suas culturas Christianos quam vero dixerunt antiqui, a qua sunt omnia, credentes ex ea omnia prcognoscitur et coenosus, quia non puro fonte profunditur, sed terrenis infectionibus sordidatur. Huic merito comparatur saeculi istius turbidus cursus, qui nullo
Abbreviated transcription (Latin):
suco uos nã cũ dici in uos deglutissentnos human a consu&udo ñ ẽ
uiuos degluttire contrarios: Sediuiui degluttimꝰ quanilo aut here¬
tic as prauitates aut in profundã praecipitationem culpurum
nef indi prauitite demergimur: quod sc̃ĩs iuris potuiss& acciderf
nisi eos inrtus superna liberasra: Sequitur medi. & as uersus
huuis quamtamen ud inferorem sententiam constat ẽe iungendĩ
occidit ir actidia & par uulũ negat in uidia quidem̃ adier fadt
fammulos habero iustũn poterdt quincis auctore ommu cont̃ pnere

Expanded text:
 Nam quod dicit vivos deglutissent nos, humana consuetudo non est vivos deglutire contrarios; sed vivi deglutimur, quando aut in haereticas pravitates, aut in profundam praecipitationem culparum nefanda pravitate demergimur. Quod sanctis viris potuisset accidere, nisi eos virtus superna liberasset. Sequitur medietas versus hujus, quam tamen ad inferiorem sententiam constat esse jungendam. occidit iracundia, et parvulum necat invidia . Quid enim adversum Dei famulos habere justum poterant, qui in eis Auctorem omnium contemnere
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat dieer n auillatenꝰ potium̃ pericula inflicta siperareni
nonuirt̾ nob sub uenisse d cit᷑: sedlmiue: atio el ñ sola norlibera ra
monstrat᷑. Seqͥtor dicatnuncirł : Sa luberrimũ minis ẽẽ cognoseit᷑
mertto reliquibeati gratias agero monebant᷑ hiec ẽ enĩ carititis &uniti¬
tis uireꝰ dit siquidu mprosperum concedat᷑ om̃ssibi eoꝓ uenisse congd¬
deant: Rur susq si quid contrariũ infernur uniuersi sbi accedis se

Expanded text:
fuerat dicere: Nullatenus potuimus pericula inflicta superare, natio Domini sola nos liberasse monstratur. Sequitur, dicat nunc Israel. Saluberrimum nimis esse cognoscitur, merito reliqui beati gratias agere monebantur. Haec est enim charitatis et unitatis virtus, ut si quid uni prosperum concedatur, omnes sibi provenisse congaudeant; rursumque si quid contrarium ingeritur, universi sibi accid
Abbreviated transcription (Latin):
in lumin ansoculos: omnino ꝓficuũ est ut oculos cordissui siue
uls cõsuiros siue ad libros diuinos siueud sublimes angelos credat᷑
deuasse qͥ magnitu dine & firmitatesua : ueri montessunt unde
&iã comp& ens sustinebat᷑ auxiliũ sed nesorsitan spem nram inontib
ponerem̃ p̃dictis. secund uersus ostendit unde nob uera cit̃ uenir

Expanded text:
inquiras, omnino proficuum est; ut oculos cordis sui, sive ad sanctos viros, sive ad libros divinos, sive ad sublimes angelos credatur elevasse, qui magnitudine et firmitate sua vere montes sunt, unde etiam competens sustinebatur auxilium. Sed ne forsitan spem nostram in montibus poneremus praedictis, secundus versus ostendit unde nobis veraciter venire
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ superius repl&ũ sed ixerit contemptueorũ : qͥ sibi uideb antiur. ẽẽ
felices & obhoc corpꝰ suũ poenali asserer& uerberatione laceratũ
Dicit &iã unimã quoq: suã obꝓbriis & dispectionib: fuis se cõpl&ũ
ne quidrest ar& qđ non grauissime passionis subder& in iuriae:
ob ꝓbriũ aut̃ abundantib: id eoposuit quiacũ ꝑsecutores essent diuites¬

Expanded text:
Cum superius se repletum dixerit contemptu eorum qui sibi videbantur esse felices, et hoc corpus suum poenali assereret verberatione laceratum, dicit etiam animam quoque suam opprobriis et despectionibus fuisse completam, ne quid restaret quod non gravissimae passionis subderetur injuriae. Opprobrium autem abundantibus ideo posuit, quia cum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sũ mauirtꝰ est utiq xp̃tani. int̃turbulenta praesentis scłi semꝑpla cals
repperite : Verũ tam̃ neipsa pax noxia uider&ur errantib: . dũ ñ ꝓhiberent᷑
amalis subiunx̃, Cũ loquebarillis in pugnabant megratis : L. oquebat enĩ pac
ñ ꝑsequens ñ in iuriens sedhonorans uerbis utiq: blandissimis & suauis simo
poculo cõparandis : Sedilliqͥerant obstinatam̃tedurati: inpugna bant me¬
gatis quasi inimicũ quasi hostem quasimale suadentem: Itẽ cũ qoderum pas¬

Expanded text:
Quae summa virtus est utique Christiani, inter turbulenta praesentis saeculi semper placabilem Quae summa virtus est utique Christiani, inter turbulenta praesentis saeculi semper placabilem reperiri. Verumtamen ne ipsa pax noxia videretur errantibus, dum non prohiberentur a malis, subjunxit: Cum loquebar illis, impugnabant me gratis. Loquebatur enim pacsequens, non injurians, sed honorans verbis utique blandissimis et suavissimo poculo comparandis. Sed illi qui erant obstinata mente durati, impugnabant gratis quasi inimicum, quasi hostem, quasi male suadentem. Impugnare enim a
Abbreviated transcription (Latin):
sed &iã yauis eẽ uid&ur: & neistam peregrinationẽ corporis tantum fusso
iidicaros adunesit animamea qr scõrũ mens hic patit᷑ incolatũ ubisubnulla
delatitione habitare cornoscit seqt᷑. caus adurissima curiste in colat᷑ acerbus
& isterit : ut ipse patiens & bengnꝰ cũ rixantib: & her&ica prauletate distortis
in hocmundo habitare uid&÷ : Ille enĩ oditpacem qui non amat xp̃m : quia iprepgs
eẽ dinoscit᷑: Sic̃ dic̃ apłus: ipse est enĩ pax nr̃a qͥ fec̃ utraq unũ: & quale est
Quisuperius dixorat incola fuit anima mea cũhis qui oder̃ pacem neputare
irat̃ auł aliquib: contentionib turbulent ad diđ erã pacificus: Cũ pacis
scilic& inimicis cũ adũsaris suis cũ odiose babentib: imples llud qđ dictũ c
per apostolũ : Sisieri potest quod ex uobis ẽtum omnib: hominib: pacem habentd
De inde ipsedñs in euuagło ait diligte immicos uros bene facite his qui oderibo

Expanded text:
sed etiam gravis esse videretur. Et ne istam peregrinationem corporis tantum fuisse judicares, adjunxit, Anima mea: quia sanctorum mens hic patitur incolatum, ubi sub nulla delectatione habitare cognoscitur. Sequitur causa durissima cur iste incolatus acerbus existeret, ut ipse patiens et benignus cum rixantibus et haeretica pravitate distortis in hoc mundo habitare videretur. Ille enim odit pacem qui non amat Christum, quia ipsse dignoscitur, sicut dicit Apostolus: Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum . Et quale est Qui superius dixerat: Incola fuit anima mea, cum his qui oderunt pacem: ne putaretur iratus aut aliquibus contentionibus turbulentus, addidit, eram pacificus, cum pacis scilicet inimicis, cum adversariis suis, cum odio se habentibus, implens illud quod dictum est per Apostolum: Si fieri o ait: Diligite inimicos vestros, benefacite iis qui oderunt vos .
Abbreviated transcription (Latin):
cedat heume sermo do lentis ẽ qđ buius mundi prolixitate fatigo
quã querelã diuerso s scõs habius se non dubiũ est : sic̃ ecclesi a stes dicit:
E laud a uiom̃s qui mortiusunt : suꝑ om̃s quiuiuant usq: nunc: apos¬
Incolatis aũt significat peregrinationẽ : in colat᷑ onĩ dicimꝰ quiad tempꝰ
tras alenas colunt : sedapatriasua longe seiunctis qđ deillis merato
Cupientisi quidem selicem patriã uidere quã uis hic breu&em pus
bebreũ n om̃ est qđ nr̃a lingua int̃ preat᷑ tenebre: hoc ad scłihuius
ꝑtin& amatores qui tenebrosis actib: in uoluti illa magis diligunt
pundeperire noscunt᷑: sed ut uerbi huius breuit᷑ ꝓoscam: originem
xdar hismahel filius fuit. quigentisuȩ nom̃ dedit ũ fines usq ad
medos ꝑsasqi ꝑ lałisunt : Ih hunc sarracenĩ appellant᷑ qͥuo cabulo
compor ent̃ significat peccatores: int̃quos se adhunc habitare siuispirant¬

Expanded text:
am. « Heu me, » sermo dolentis est, quia hujus mundi prolixitate fatigetur, quam querelam diversos sanctos habuisse non dubium est, sicut Ecclesiastes dicit: « Et laudavi omnes qui mortui sunt, super omnes qui vivunt usque nunc . » AposIncolatus autem significat peregrinationem. Incolas enim dicimus, qui ad tempus terras alienas colunt, sed a patria sua longe sejuncti sunt. Quod de illis merito Cupienti siquidem felicem patriam videre, quamvis hic breve tempus Hebraeum nomen est, quod nostra lingua interpretatur, tenebrae. Hoc ad saeculi hujus pertinet amatores, qui tenebrosis actibus involuti, illa magis diligunt, unde perire noscuntur. Sed ut verbi hujus breviter noscamus originem, Cedar Ismael filius fuit, qui genti suae nomen dedit, cujus fines usque ad Medos Persasque prolati sunt: hi nunc Sarraceni appellantur. Quo vocabulo competenter significantur peccatores, inter quos se adhuc habitare Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
praemis sa declarat᷑ ut siue liqđ ud nm prosperũ p&cm siue cũ torinta
animi ulcorporis sustinemꝰ ud dñm semꝑ oculos elruemꝰ: addidit
&iam nr̃i & hoc desedictũ uterq sexus acciper& : Subiecit donec misereat᷑
ficia diuinaperquirere & eriugit̃ subplicare istud aut̃ donec in scrip¬
turis diuinis o monimon ẽ in tdũ quippe significat ciliquid temporalit̃¬

Expanded text:
sive cum tormenta animi vel corporis sustinemus, ad Dominum semper oculos elevemus. Addidit etiam nostri, ut hoc de se dictum uterque sexus acciperet. Subjecit donec misereatur ficia divina perquirere et ei jugiter supplicare. Istud autem, donec, in Scripturis divinis homonymum est; interdum quippe significat aliquid temporalit
Abbreviated transcription (Latin):
c xxi Incipͬ psalimous cxxii catiticum graduum. hib& respicere
quẽ ud modum ꝓph&alis ascensus isteꝓficiat & paulatim altio rap&ens
indicia nobissuȩ ꝓfectionis ostendat : Istos aut̃ gradus illi conscendunt
quihic caritate unum sunt: ad caput festinare nequeunt. nisiqui xp̃i
graduũ pandit ascensum inquo uir ille fidelis quidudũ ad montes susstulerat
n&ur humanitas ut indep&at auxiliũ unde in expugnabile p̃suliũ credit ẽẽ
uenturũ : nam qui sunt corde p̃tumidi & mundana sepotestate iactantes
si quafuerint lȩsione ꝓuocati ud diuitias recurr̃ : ad patrocinia peritura
confugiunt : ut exigant deinimicopoenã qui in rogare prȩsumpsit in uri ao
Dĩ uero famili pacientissima se conuersatione moderantes: quid quid scandali
quid quid tribulationis ꝑtulerint. oculos uddnm leuant . & adillũ respiciunt
uquose ueracit̃ saduari posse confidunt. sequit qui habitas incȩlo: habitare
dñin mults legimꝰ modis ut ẽ illud in euagło: egoinpatre & pater in me:

Expanded text:
 depromit. PSALMUS CXXII. Canticum graduum. Libet respicere quemadmodum prophetalis ascensus iste proficiat, et paulatim altiora petens, indicia nobis suae perfectionis ostendat. Nam qui qui hic charitate unum sunt. Ad caput enim festinare nequeunt, nisi qui Christi graduum pandit ascensum: in quo vir ille fidelis, qui dudum ad montes sustollebat netur humanitas ut inde petat auxilium unde inexpugnabile praesidium credit esse venturum. Nam qui sunt corde praetumidi, et mundana se potestate jactantes, si qua fuerint laesione provocati, ad divitias recurrunt, ad patrocinia peritura confugiunt, ut exigant de inimico poenam, qui irrogare praesumpsit injuriam. Dei vero famuli patientissima se conversatione moderantes, quidquid scandali, quidquid tribulationis pertulerint, oculos ad Dominum levant, et ad illum respiciunt, a quo se veraciter salvari posse confidunt. Sequitur, qui habitas in coelo. Habitare Dominum multis legimus modis, ut est illud in Evangelio: Ego in Patre, et Pater in me .
Abbreviated transcription (Latin):
in a&er no scło ꝑmanebunt: Dicitenim iustis:
ueni tebenedicti patris mei ꝑcipite regnum
qđ uob paratum est ab origine mundi: Impius autem
dictur us est ite inignẽ & nũ quipa ratus est diabolo
& angelis eiꝰ quae iudicia iustitiae ipsius er̃ sine dubitatione
ꝑ p&ua uquando sententiã eiꝰ nec tempus aliqđ mutauit :
necres ulla subuestit: Sic inuno uersu & initia nr̃ae
fidati & adhucuentura conclusit: Iteq Principiũ¬

Expanded text:
nim justis: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi. Impiis autem dicturus est: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Quae judicia justitiae ipsius erunt sine dubitatione perpetua, quando sententiam ejus nec tempus aliquod mutabit, nec res ulla subvertet. Sic in uno versu, et initia nostrae fidei, et adhuc ventura conclusit. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
tendũ nominituo ad confitendum enĩ dic̃ ad laudindũ quiacũ angelis om̃s
sc̃i laudes dñicaelebrabunt: Ipsum est enũ uerũ testimoniũ irł cũ laudes dñi
deuotissimo amore cantant᷑: Sic illa fatura ciuitas beatitudine sublucenti
& bonore praemisso discripta ẽ : Iteco illic enĩ uscenuirunt trib trib: dñ¬

Expanded text:
tendum nomini tuo. Ad confitendum enim dicit, ad laudandum, quia cum angelis omnes tendum nomini tuo. Ad confitendum enim dicit, ad laudandum, quia cum angelis omnes sancti laudes Domini celebrabunt. Ipsum est enim verum testimonium Israel, cum laudes Domini devotissimo amore cantantur. Sic illa futura civitas beatitudine sublucenti et honore praemisso descripta est. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
quã superius dixit cuius participatio eĩ inidipsũ & ut celestẽ esse¬
cognosceres : addidit ascenderunt ud quã beatisemper ascendunt : qñ iugi
exercitatione ꝓficiunt. Subiunx̃ trib in quib: is ra helitic̃ populds̃ distributus:
sicenĩ illigenti aednumerũ filiorũ iacob: duo decim trib: fuerunt : sic̃ romano
trib dñi quaeutiq ipsius ergo ñ poterant nisi ei puramentȩ credidissent
Alia s enĩ trib constit fuissediaboli : quȩ axp̃omaluerunt impia uoluntate
seperare quib ipse ineuugło dix̃ uos a patre diabolo estis uerũ quales
essent istetrib dñibreuit̃ indicauit: testimoniũ isrł: id est quitestimoniũ p̃beu¬
scĩ tati & sint ꝓbatioeoꝵ quidm̃ uident testimoniũ enĩ confirmationem
praestit ignorantib ut credant ẽẽ reueradi famulos qui uiderint beatos uirs
ictuũ ꝓbitate conspicuos nĩ thoc non haberes ambizuũ subiecit: ad comꝰi¬

Expanded text:
dixit: cujus participatio ejus in idipsum , et cognosceres, addidit, ascenderunt: ad quam beati semper ascendunt, quoniam jugi exercitatione proficiunt: subjunxit, tribus, in quibus erat Israeliticus populus distributus: sic enim illi genti ad numerum filiorum Jacob duodecim tribus fuerunt, sicut Romano tribus Domini: quae utique ejus esse non poterant, nisi ei pura mente credidissent. Alias enim tribus constat fuisse diaboli, quae ex Christo maluerunt impia voluntate separari, quibus ipse in Evangelio dixit: Vos a patre diabolo estis . Verum quales essent istae tribus Domini breviter indicavit, testimonium Israel, id est, qui testimonium praebatio eorum qui Deum vident. Testimonium enim confirmationem praestat ignorantibus, ut credant esse revera Dei famulos, qui viderint beatos viros actuum probitate conspicuos. Nam ut hoc non haberes ambiguum, subjecit, ad confi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑicat ut ciuitas cinus par ricipatio eiꝰ inidipouoo
ehierualem quã dixerat t̃rȩnã potuases ud uertere cuntatem
Qam c aelestem mirabili diudeos subtilitate significat: drẽ eñ
primum: hierusalem quȩ edificat᷑ ut ciuitas: a edificatur
plane quȩ quotidie usq: ud mindi consũ mationẽ uium lapidib spiritali
operinone construt᷑ . Id ÷ conseq orib iarte iib & quid ño sincram̃te deuotis̃

Expanded text:
s participatio ejus in idipsum. Ne Jerusalem quam dixerat terrenam potuisses advertere, civitatem illam coelestem mirabili dividens subtilitate significat. Dicit enim primum: Jerusalem quae aedificatur ut civitas. Aedificatur plane, quae quotidie usque ad mundi consummationem vivis lapidibus spirituali operatione construitur, id est confessoribus, martyrib
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dño iudicabunt: Sed tam̃ quȩ sine ist sedes laud ando consequent᷑
clariores ibierunt aliquiscoꝵ ureliquis fidelib: sic̃ dic̃ apłus stella
ubstella differt inclaritate sicerit & in res urrectione mortuorũ:
Hã si alicui seruorũ hic int̃ confamulossuos. dedomini sui animo
uliquid am pliussc iregloriosũ ẽ quanto magis in illa do moxp̃i potest
eẽ mirabile aliquã contemplatinnem dñi plus habere Iteco q ilic

Expanded text:
us vocatur. Sed tamen quae sint istae sedes, laudando consequenter clariores ibi erunt aliqui sanctorum a reliquis fidelibus, sicut dicit Apostolus: Stella ab stella differt in claritate, sic erit et resurrectio mortuorum . Nam si alicui servorum hic inter confamulos suos de domini sui animo aliquid amplius scire gloriosum est, quanto magis in illa domo Christi potest esse mirabile aliquam con
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ stare in quanillis potest cidere deniq reipice quoddict
S tiuites erant peder nr̃i : Ibienĩ stat᷑ ubi seꝑ firma uoluntate
consistit᷑: Sed istud stare ñ hab& defectũ non aliquo labore
consicit᷑ red in suo robore ꝑseuerans nulla lus situdine fatigat:
Sest̃ inatrđs tuis hicrusalem bnc atria ꝓpenotrabilib poiit:
a trũ eũ introit̃ domꝰ ẽ: Iteco stanter erant pedesnri in atriis

Expanded text:
ique respice quod dicit: Stantes erant pedes nostri. Ibi enim statur, ubi semper firma voluntate consistitur. Sed istud stare non habet defectum, non aliquo labore conficitur: sed in suo robore perseverans, nulla lassitudine fatigatur. Sequitur, in atriis tuis, Jerusalem. Hic atria pro penetralibus ponit; atrium enim intr
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dño scĩ uidicabunt cũ ipso reueru iudicabunt : quando iã m̃te purgati
& in contem plitione ꝑfectissima constituti hoc sine dubio. iudicabunt ẽẽ
faciendũ qđ adño cognouer constitutũ : V olunta sen i: compar uudientiũ
unũ fac̃ eẽ uuliciũ : quã uis reliqͥ tacuisse noscant᷑. Sederunt autem
qđ dictũ ẽ pr&eritũ tempꝰ ponit᷑ ꝓfutuco : quia om̃a uerbadi sic
firmas ut quãuis creclant᷑ eẽ uentura. stabilitate sui uestimes eẽ iam
facta: Sed ꝓscrutem᷑ quid sithoc qđ seiles sedisse dicat: merito qm̃ scĩ
scilica nis illo futuro  dequolerimꝰ pat̃ non iudicit quẽ quã sedõne
iudiciũ dedit filio: salquã uis ñ posuerie quale iudiciũ uelit intellgi

Expanded text:
cum Domino judicabunt? Cum ipso revera judicabunt, quando jam mente purgati, et in contemplatione perfectissima constituti, hoc sine dubio judicabunt esse faciendum, quod a Domino cognoverint constitutum. Voluntas enim compar audientium, unum facit esse judicium, quamvis reliqui tacuisse noscantur. Sederunt autem quod dictum est, praeteritum tempus ponitur pro futuro, quia omnia verba Dei sic firma sunt; ut quamvis credantur esse ventura, stabilitate sui aestimes esse jam facta. Sed perscrutemur quid sit hoc quod sedes sedisse dicat? Merito, quoniam scilicet, nisi illo futuro de quo legitur: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio ? Sed quamvis non posuerit quale judici
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ euade reñ potuit: nisi confortat᷑ ꝑ dĩgratiã om̃a tolerass&
Intoler abili sergo a quadicit᷑ quando nr̃ a infirmitas cogitat᷑ Nã
peccatoꝵ gurges criminũq tẽpestastolerarin potest: quando
adefensio nedm̃ segregatos inuenerit: Contraom̃a toler abilia fiunt

Expanded text:
enim evadere non potuit, nisi confortatus per Dei gratiam omnia tolerasset. enim evadere non potuit, nisi confortatus per Dei gratiam omnia tolerasset. Intolerabilis ergo aqua dicitur, quando nostra infirmitas cogitatur. Nam peccatorum gurges criminumque tempestas tolerari non potest, quando a defensione Domini segregatos invenerit. Econtra omnia tolerabilia fiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
& decur r̃ FORSITM ꝑTRANSIS S& ANIMA NT̃A A quã iNtole¬
Rãbibẽ: Debemꝰ ad inquirendũ eẽ solliciti quare ista parsorationis
forsitan fuerit totiensiterata cũ dubitare fidelib: ñ c̃ueniat: mundi
pericula ꝑnos m&ipsos ñ potuisse transire : Nisiquia dñserat in nob̵
Hoc enĩ uerahoc catholica confit ȩccła: sed usus ẽ magnipe riculi
ut quotiens a maximȩ cladeliberam: subdubitatione dicamꝰ: putas
eua simꝰ cũnos nequaquã euasisse dubitemꝰ  Nã ꝓpriũ scripturȩ diuinȩ¬
dicimꝰ qđ usus mundanꝰ inreb dubus atq: incertis tantũ in ponere
consueutt: Qua ꝓpt̃ aliquod huius modi dictũ ñ ẽ defectꝰ robustissime
fidei sed ex agge ratio magna periculi: Nã cur dubitarent aquã
in toller abilẽ euasis se animassuas cũ ipsi in superiorib ꝓfessis :
Torrentẽ ꝑtr ansiuit animanr̃a subiecit aquã intollerabilẽ :
Ipsomodo aquã intoller abilẽ dicit quã se tolerasse ꝓfessusẽ alit̃

Expanded text:
 Vers. 5. Forsitan pertransiisset anima nostra aquam intolerabilem. Debemus ad inquirendum esse solliciti, quare ista pars orationis, forsitan, fuerit toties iterata, cum dubitare fidelibus non conveniat mundi pericula per nosmetipsos non potuisse transire, nisi quia Dominus erat in nobis. Hoc enim vera, hoc catholica confitetur Ecclesia; sed usus est magni periculi, ut quoties a maxima clade liberamur, sub dubitatione dicamus: Putas evasimus? cum nos nequaquam evasisse dubitemus. Nam et alibi indicimus; quod usus mundanus in rebus dubiis atque incertis tantum ponere consuevit. Quapropter aliquid hujusmodi dictum, non est defectus robustissimae fidei, sed exaggeratio magna periculi. Nam cur dubitarent aquam intolerabilem evasisse animas suas, cum ipsi in superioribus professi sunt: Torrentem pertransivit anima nostra? Subjecit, aquam intolerabilem. Ipso modo aquam intolerabilem dicit, quam se tolerasse professus est. Aliter
Abbreviated transcription (Latin):
introitꝰ ad ño cus todiendus ẽ ne. uit torm̃toriũ uiolenti acȩdant. aut
blandimtoꝵ in lectione seducant᷑: qua ꝓpt̃ merito obtat ꝓph&ecꝵ
introitũ custodiri: qui sinet ño nullatenꝰ possunt ẽẽ causicsimi: Sicut
in eu agło dic̃: dum ueneritis ante principes & potestates nolite cogitare
quomodo autquid loquamini: dabit᷑ enĩ uob in illa hora quomodo aut

Expanded text:
introitus a Domino custodiendus est, ne aut tormentorum violentia cedant, aut blandimentorum illectione seducantur. Quapropter merito optat propheta eorum introitum custodiri, qui sine Domino nullatenus possunt esse cautissimi, sicut in Evangelio dicitur: Dum veneritis ante principes et potestates, nolite cogitare quomodo aut quid loquamini
Abbreviated transcription (Latin):
corporis nr̃i: imperiomentis locorum nos ꝑmutatione trans¬
ponens: ad cuiussimilitudinem cogitationes quoq: nrãs : pedis
uocamꝰ ꝑ quas in bonas malasqy partes accedimꝰ: hosergo pede
unde & diab olus lapsus estunde prim̃ homo corruit : ad anina
suã loquens obtat ꝓph&a nepeccatorũ lubricationeuertant᷑¬
& stante corpore : ruinã sustinere iuideat in corde: Sediste
lapsus elatio ẽ quae iam ꝓuectos famulos dĩ frequenter
neglegente in festibostis dep̃datione uast&t᷑. Dormitareait
dicit᷑ dñs quandonos in eius fidetepescimꝰ : In quo enĩ non
dormit fides uigilat xp̃s: nam sinos ab eius contemplatione
discedimꝰ: Ipsequoq anr̃a defensione sub trahitur: si cut
in illa naui factũ .ẽ. quando mergentib: discipulis dñs dormi¬
ebat. sedubisi des eoꝵ. excitata. ẽ dñs quoq: desomno
surrex̃ & statim ubeis pericula marina sub mouit: precat᷑
ergo ut uigi l& semꝑ ud dñm quatenꝰ intenta sup selumin a

Expanded text:
corporis nostri, imperio mentis locorum nos permutatione transponens. Ad cujus similitudinem cogitationes quoque nostras pedes vocamus, per quas in bonas malasque partes accedimus. Hos ergo pedes, unde et diabolus lapsus est, unde primus homo corruit, ad animam suam loquens optat propheta, ne peccatorum lubricatione vertantur, et stante corpore ruinam sustinere videatur in corde. Sed iste lapsus elatio est, quae jam provectos famulos Dei frequenter negligente infesti hostis depraedatione vastetur. Dormitare autem dicitur Dominus quando nos in ejus fide tepescimus: in quo enim non dormit fides, vigilat Christus. Nam si nos ab ejus contemplatione discedimus, ipse quoque a nostra defensione subtrahitur, sicut in illa navi factum est, quando negligentibus discipulis Dominus dormiebat ; sed ubi fides eorum excitata est, Dominus quoque de somno surrexit, et statim ab eis pericula marina submovit. Precatur ergo ut vigilet semper ad Dominum, quatenus intenta supra se lumina
Abbreviated transcription (Latin):
homiries Innos Inchoatitaq secundlis uersus pendentes ensu
sic̃ in primo iã factum est : utdicat se irł: ꝑ dñ gratiã fuisse liberatũ
quando eos scelerati homines inseq rebant᷑ a trocit̃ : quo modo onĩ
a ut caro fragilis sufficer& aut mutabilita humani animi firma
constaror nisiquia dñserat in eis s illeens̃ quando in nobis est u
nec uitionr̃o prauitatis abscidit : semꝑ s. lia semꝑmanemꝰ in las

Expanded text:
ommoneamus. Inchoat itaque secundus versus pendente sensu sicut in primo jam factum est, ut dicat se Israel per Domini gratiam fuisse liberatum, quando eos scelerati homines insequebantur atrociter. Quomodo enim aut caro fragilis sufficeret, aut mutabilitas humani animi firma constaret, nisi quia Dominus erat in eis? Ille enim quando in nobis est, nec vitio nostrae pravitatis abscedit, se
Abbreviated transcription (Latin):
a &atus sum in hisquȩ dictas unit mihi. Indomũ dñi ibiaꝰ
Decoranimis & salutaris. causa la&itiae : quȩ prima fronte praȩ¬
missa ẽ ut & hilares & adtentos redder& auditores sed nemore
hum anitatis mediocre gaudiũ fuisse sentires: de quo ꝑ fecte
bono lu&uris eꝓfiteatur ostendit : quia in domũ dñi iturĩ
se eẽ. testat᷑. o digna exultatio illuc ire contendere:
unde nũ quã aliquis uelit ꝯxiro: Sed ꝑ scrutandũ ẽ quishaec ꝓph&ee¬
soiliea nõr ses quicordidꝰ ticita uoceloquebat᷑: Rudiert ergo prba
naure. sedmente: non sermone sed liuino inspiramine: Inturent̃
prae monitꝰ adhaec eultationis uerba prupit: Segͥt in domũ dñ ibonꝰ
Domꝰ quo iustor tantũ recipit: angelos contin& & ipnĩ creaturaris
ominiũ cons picre mere&ur auctorem : dom̃ denderabilis dom̃ deuius
lupidib sabricta dequa in elio pral modictũ ẽ, unã p&ii adño hanc

Expanded text:
aetatus sum in his quae dicta sunt mihi: in domum Domini ibimus. Decora nimis et salutaris causa laetitiae, quae prima fronte praemissa est, ut et hilares et attentos redderet auditores. Sed ne more humanitatis mediocre gaudium fuisse sentires, de quo perfecto bono laetari se profiteatur ostendit, quia in domum Domini iturum se esse testatur. O digna exsultatio illuc ire contendere, unde nunquam aliquis velit exire! Sed perscrutandum est quis haec psanctus, qui cordi ejus tacita voce loquebatur. Audierat ergo propheta non aure, sed mente, non sermone, sed divino inspiramine; intus enim praemonitus, ad haec exsultationis verba prorupit. Sequitur, in domum Domini ibimus. Domus quae justos tantum recipit, angelos continet, et ipsum creaturarum omnium conspicere meretur Auctorem; domus desiderabilis, domus de vivis lapidibus fabricata; de qua in alio psalmo dictum est: Unam petii a Domino, hanc
Abbreviated transcription (Latin):
inimacotuã dñs: Diuersis modis ꝓmittit᷑ diuna custodia: que non solũ
ab aduersis uindicit sed oriam beatos ficit & ad clorĩ regaper ducit Ad dide
quoq: ab omnimalo: s ed hoc malum ñ sic intelligendum ẽ quẽ ud modĩ mortalitas
putat orbitates suscipere dampnis copiosissimis in grauari in opia premi &tã
uinã gratiã tollit animã perdit rotaq dñi promissiones euacuat: Et qm̃ noue¬
rat hic scõs iuros dolorib: ingentib: suisre cruciatos corporisq: dispendio

Expanded text:
animam tuam Dominus. Diversis modis promittitur divina custodia, quae non solum ab adversis vindicat, sed etiam beatos facit, et ad coelorum regna perducit. Addidit quoque, ab omni malo; sed hoc malum non sic intelligendum est, quemadmodum mortalitas putat, orbitates suscipere, damnis copiosissimis ingravari, inopia premi, et cavinam gratiam tollit, animam perdit, totasque Domini promissiones evacuat. Et quoniam noverat
Abbreviated transcription (Latin):
moliunt᷑ quiddoe᷑ tibi Mtrquid adponat᷑ tibi adlin quaco
periculoꝵ : ꝓph&a reuertit᷑ ad int̃ rogationem suã qđ tacerenimium
coritantes solent. hesitat quȩrit contratã facinꝰ in manissimũ quod sibi
remediũ creder& eẽ prestandum ut opposito quodã munimine trans¬
missa telatutus euader&: & cũ duas res supͣ posuerit ulabiis in iquis
& clinguadolosa hic tantũ dic̃ ad linguã doloram. quȩ res utrũq cõplecat᷑
Cingua enĩ dolosa in iqualubia semꝑ assumit: Iteco quid do tibi

Expanded text:
nituntur. Quid detur tibi, aut quid apponatur tibi ad linguam nituntur. Quid detur tibi, aut quid apponatur tibi ad linguam periculorum, propheta revertitur ad interrogationem suam, quod facere nimium cogitantes solent. Haesitat, quaerit contra tam facinus immanissimum, quod sibi remedium crederet esse praestandum, 430 ut opposito quodam munimine, transmissa tela tutus evaderet. Et cum duas res supra posuerit, a labiis iniquis et a lingua dolosa, hic tantum dicit: Ad linguam dolosam, quae res utrumque complectitur. Lingua enim dolosa, et iniqua labia semper assumi
Abbreviated transcription (Latin):
bus iniquis et alineua dolosa. Positꝰ in illa conualle plo¬
rationis: qua&am̃ iam gradus fideliũ ẽẽ cognoscit᷑ inimarũ liberari
sep&it ab inputa tomib: as perir & blandim̃tis callida suassi one cõpos
Mani qui mundũ coeperit uitiorum ab hominatione deserere prima
fronte conuersionis in iqua labia patit. dũ eiꝰꝓpositũ sceleratis ohlocutio¬
nib in ridot᷑ dicit᷑ erĩ ei abimquis quid tecrucias: ut sđi honorer figi as
& human ab landim̃ta derelinquas  ut & iustũ mundũ perdas necibi
ud qđ idesi deras uli quando peruenias  sed hicec sunt in labus constiuta
quare praecepit uob ds̃ utñ manducoxis deh&c ligno parulysi a &cum
illa res pondis sor adño fuise ꝓhibtum. Ait ꝑ linguã dolos mandu¬
cate & ertis sicut dii: Vides ergo merito sũmis uirib exp&itum
deceptũ¬
dm̃ ñ credunt sed &iã inmundis labus blas phemare non meuiunt : & alngua
dolosa abiherecicoꝵ scilie& doctrina quinos arecta fideilinea &t᷑pare

Expanded text:
biis iniquis et a lingua dolosa. Positus in illa convalle plorationis quae tamen jam gradus fidelium esse cognoscitur animarum liberari se petit ab imputationibus asperis et blandimentis callida suasione compositis. Nam qui mundum coeperit vitiorum abominatione deserere, prima fronte conversionis iniqua labia patitur, dum ejus propositum sceleratis oblocutionibus irridetur. Dicitur enim ei ab iniquis: Quid te crucias, ut saeculi honores fugias, et humana blandimenta derelinquas, ut et istum mundum perdas, nec ibi ad quod desideras aliquando pervenias? Sed haec sunt in labiis constituta ligno paradisi ? Et cum illa respondisset, a Domino fuisse prohibitum, ait per linguam dolosam: Manducate, et eritis sicut dii. Vides ergo merito summis viribus expetitudeceptunon credunt, sed etiam immundis labiis blasphemare non metuunt. Et a lingua dolosa. Ab haereticorum doctrina, qui nos a recta fidei linea exturbare
Abbreviated transcription (Latin):
mus cotitem ptione: nã ille famulus qui assiduamuloꝵ ufflic¬
tione uapulubut. oculosq: suos in dñi miseratione posuerat : erupt
in necessariã uocem : sibiq: miserendũ remina p&itione deplorat : qr
corpꝰ eiꝰ passionib: enima luborabat obꝓbriis: qđ merito ud mar¬
tyres refert᷑ qui praestante dño uiuacitate unimi in urtã superant
passionũ: huic ergo rep&itae misericordiȩ causa subiungit᷑: quia mul¬
tũ repl&i sumꝰ contemptione : Replent᷑ enĩ contemptione quan dodi
famuli uerberib: lancerant᷑ quando flãmis sȩu
exurunt᷑ quando gurgitib: necant᷑ altissimis
Misienĩ contempnerent᷑ ub unde talia non poterant sustinere
Multũ replai siificat ubundantiã passionũ quã tam̃ secupide

Expanded text:
 deprecatur. Nam ille famulus qui assidua malorum afflictione vapulabat, oculosque suos in Domini miseratione posuerat, erumpit in necessariam vocem, sibique miserendum gemina petitione deplorat, quia corpus ejus passionibus, anima laborabat opprobriis. Quod merito ad martyres refertur, qui praestante Deo vivacitate animi injuriam superant passionum. Huic ergo repetitae misericordiae causa subjungitur, quia multum repleti sumus contemptione. Replentur enim contemptione, quando Dei famuli verberibus lacerantur, quando flammis saevientibus exuruntur, quando gurgitibus necantur altissimis; nisi enim contemnerentur abunde, talia non poterant sustinere. Multum repleti, significat abundantiam passionum, quam tamen se cupide
Abbreviated transcription (Latin):
qđ diuina gratia concedene : uaria significitione meruorũ & in istis psilmis
quindecim gridib: ponunt᷑. sic̃ inillo templo hicro solimitano quẽ asdlomone
similitudinem gestare uidebat : quappt̃ cũ gradis iudiuimꝰ inpsalmis.
non t̃renũ aut corporeis gressib: subeundem nob̵ aliquid sus picem ur
sed m̃tis accipiamꝰ ascensum: Ideo enĩ p̃missũ est canticũ. in hoc potius
ud animȩ ꝓuestũ applicare debeamꝰ: Sed gradis iste humilitatis est
ascensus confessio peccatorũ sicut in octogesimo tertio psalmodictum est

Expanded text:
ratia concedente varia significatione meritorum et in istis psalmis quindecim gradus ponuntur, sicut in illo templo Jerosolymitano, quod a Salomone similitudinem gestare videbatur. Quapropter cum gradus audimus in psalmis, non terrenum aut corporeis gressibus subeundum nobis aliquid suspicemur, sed mentis accipiamus ascensum. Ideo enim praemissum est, Canticum, ut hoc potius ad animae provectum applicare debeamus. Sed gradus iste humilitatis est ascensus, confessio peccatorum, sicut in octogesimo tertio psalmo dictum est: