comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uurgens interea gal¬
terus cesariensis erꝰ¬
dem comitis p̾ingnus uirtoto
corpore elegantissums uiribus
insignis etite integer a dnõ rege
Uł dr̃ subornatus mectu procetũ
pũte domino rege. Ubi curia erat.
frequentissima publice & more
acusatoris obicit comiti. ꝙ maie¬
statis crimine reus erat. et ꝙ cõtra
domini regis salt̾ cum quibusdã
fetĩonis eiusdem complicibus cõ¬
tra bonos anores et contra nror
disciplinam temporum cõspirasset
Comes uero ificiatus cͥmen. se
ipiũ obtulit: quod iudicium curie
super obiectis tanꝙͣ̃ in hnc parte
inocens. paritus erat subire. His
ita se habentibus uerbis: de con¬
suctudine francorum decerintur ĩ¬
ter cos pugna singularis et ad exc¬
quendam p̃ugnam dies competens
designatur. Comes uero soluta cu¬
ria ioppem reuersus dubium esto
an ueritus consienciam et obiecti
crimnns reum se cognoscens an cu¬
riam habens suspectam ad prefirã
diem pñtem se non exhibuit. uñ
muorem obiecti crumins merito

Expanded text:
urgens interea Galterus Caesariensis, ejusdem comitis privignus, vir toto corpore elegantissimus, viribus insignis, aetate integer, a domino rege, ut dicitur, subornatus, in coetu procerum, praesente domino rege, ubi curia erat frequentissima, publice, et more accusatoris objicit comiti quod majestatis crimine reus erat, et quod contra domini regis salutem, cum quibusdam factionis ejusdem complicibus, contra bonos mores et contra nostrorum disciplinam temporum conspirasset. Comes vero inficiatus crimen, se ipsum obtulit, quod judicium curiae super objectis, tanquam in hac parte innocens, paratus erat subire. His ita se habentibus verbis, de consuetudine Francorum, decernitur inter eos pugna singularis, et ad exsequendam pugnam dies competens designatur. Comes vero soluta curia, Joppen reversus, dubium est an veritus conscientiam, et objecti criminis reum se cognoscens, an curiam habens suspectam, ad praefixam diem praesentem se non exhibuit; unde majorem objecti criminis merito
Abbreviated transcription (Latin):
Qui deniceps non solum qͣm diu
in oriente moram egerent nr̃oꝵ
principum uias õs suspectas ha¬
bebant & eorum merito tanꝙͣ ma¬
liciosa minis decliabant cõsilia
circa regni negocia tepidos se ex¬
hibentes. Uerum postꝙͣ ad coꝵ. re¬
giones eis ditum est reuerti sus¬
ceptarũ perpetuo memores mui¬
riarum codem principum ab hoĩa¬
ti sunt maliciam. Nec se solos ue¬
rum ctiam alios qui non interfue¬
raut circa amorem regni efficiebãt
remissiores. ita ut um de cetero
neq tot neq feruentes a deo. Hu¬
ius peregrinationis uiam arcipe¬
rent et aduementes etiam uolẽtes
eoꝵ illa qͣi friudib. domum ciciꝰ
redire etiam hodie contendant.

Expanded text:
Qui deinceps, non solum quandiu Qui deinceps, non solum quandiu in Oriente moram egerunt, nostrorum principum vias omnes suspectas habebant; et eorum merito, tanquam malitiosa nimis declinabant consilia, circa regni negotia tepidos se exhibentes; verum, postquam ad eorum regiones eis datum est reverti, susceptarum perpetuo memores injuriarum, eorumdem principum abominati sunt malitiam. Nec se solos, verum etiam et alios, qui non interfuerant, circa amorem regni efficiebant remissiores: ita ut jam de caetero, neque tot, neque ferventes adeo, hujus peregrinationis viam arriperent, et advenientes etiam nolentes eorum illaqueari fraudibus, domum citius redire etiam hodie contendant.
Abbreviated transcription (Latin):
nostris egredientibus statim ho¬
stes uidentur effectui mancipatũ
quod cupierant multo fortius
ꝙͣ inte cadem loca ingressi cõmi¬
nuerant uias quib nr̃i prius ĩ¬
troierant obiectis trabibus &
molib magnis prestruxerant
sagitarioꝵ nimittentes manum
in finitam qui ab ingressibus ar¬
cerent ingredi cupientes. Rur¬
sum ex eã parte in qua castra lo¬
cauerant urbem impugnare. mo¬
ram uidebatur exigere. sed ferias
longiores uictus mopia non m¬
dulgebit. Colloquentes itaq pe¬
regrim principes admuic̃e. Uidẽtes¬
q manifestam illorum quoꝵ fidei
ammas suas & negocia cõmiserãt
maliciam: scientes quod nõ pro¬
ficerent: redeundum ẽẽ decernũt
fraudes eorum qui eos seduxerãt
detestantes. Sic igitur reges &
principes quantos a sclis nõ le¬
gimus conuenisse confusione ĩ¬
duti ꝙe reuerencia peccatis nrĩs
exigentib infecto negocio redi¬
re compulsi. eadem uia qua ue¬
nerant in regnum sunt reuersi.

Expanded text:
nostris egredientibus, statim honostris egredientibus, statim hostes, ut viderunt effectui mancipatum quod cupierant, multo fortius quam ante eadem loca ingressi, communierant vias quibus nostri prius introierant; objectis trabibus et molibus magnis praestruxerant, sagittariorum immittentes manum infinitam, qui ab ingressibus arcerent ingredi cupientes. Rursum ex ea parte in qua castra locaverant, urbem impugnare, moram videbatur exigere; sed ferias longiores victus inopia non indulgebat. Colloquentes itaque peregrini principes ad invicem, videntesque manifestam illorum, quorum fidei animas suas et negotia commiserant, malitiam, scientes quod non proficerent, redeundum esse decernunt, fraudes eorum qui eos seduxerant detestantes. Sic igitur reges et principes, quantos a saeculis non legimus convenisse, confusione induti et reverentia, peccatis nostris exigentibus, infecto negotio, redire compulsi, eadem via qua venerant, in regnum sunt reversi.
Abbreviated transcription (Latin):
uinuersas transferũt legiones
& inopposita ciuutatis parte pre¬
uiis seductoribus castra metati
sunt. Ubi uidentes se ab aquaꝵ
comoditate longe positos fructuũ
quoq ubertate carere. & iam defi¬
cere pentus alimenta dolum int̾¬
cessisse. & maliciose se a locis uberi¬
bus translatos licet sero conque¬
runtur:
in castris nam spe su¬
bito obtinendi ciuitatem sicut
eis persu adebatur anteꝙ iter arri¬
perent. ad paucos dies sufficiencia
detulerant a lunta & maxime pere¬
grim. quibus nõ multum pot̾at
imputari tanꝙͣ locorum ignaris.
Persuasum nanq illis fuerat quod
primis congressionib statim ꝙ
sine difficultate urbem cent obtẽ¬
turi. Interimq fructuum alimoiã
qui gratis occurrerent. etiam si a¬
lius oĩo de cẽt uictus. magnum
posse alii exercitum asserebant.
Quid ergo faciant dubii & secre
te in publico deliberant. Redire
enim ad loca unde exierant durũ
uidebatur &x impossibile. Nam

Expanded text:
universas transferunt legiones; universas transferunt legiones; et in opposita civitatis parte praeviis seductoribus castrametati sunt. Ubi videntes se ab aquarum commoditate longe positos, fructuum quoque ubertate carere, et jam deficere penitus alimenta, dolum intercessisse; et malitiose a locis uberibus se translatos, licet sero, conqueruntur. in castris; nam spe subito obtinendi civitatem, sicut eis persuadebatur antequam iter arriperent, ad paucos dies sufficientia detulerant alimenta; et maxime peregrini, quibus non multum poterat imputari, tanquam locorum ignaris. Persuasum namque illis fuerat quod primis congressionibus statim, et sine difficultate urbem essent obtenturi; interimque fructuum alimonia, qui gratis occurrerent, etsi alius omnino deesset victus, magnum posse ali exercitum asserebant. Quid ergo faciant dubii, et in secreto et in publico deliberant. Redire enim ad loca unde exierant, durum videbatur et impossibile; nam,
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis partem transferent expe¬
ditiones. Et ũ dolum quocũq co¬
lore tegerent. allegant i opposita
ciuitatis parte que austrum respiẽ
et que ad orientem: nec pomeria
eẽ que urbi sint pro robore nec
ad murum expugnandum uillo
uel flumine impediri accessum.
Murum quoq asser̃ humilẽ eł ex
crudis cõpic tum laterib: pͥmos
uix posse impetus sustinere. Ebi
nec machinis nec multo opus
ẽẽ conamine dicunt. seo statim
primis congressionb manibus
murum deici eł in ciuitatẽ irrũpe
non ẽẽ difficile. Hoꝵ autẽ ad ħ
solum properabat intentio. Uł ex¬
citus ab ea pirte qua locatus erat
quaq ciuitas maxime premebit᷑¬
& diu tolerare non poterat: amo¬
uerent scientes qd̃ in opposita
parte perseuerire et obsidionem
continuare nõ possent. Credider̃t
ergo tam ipĩ reges ꝙͣ tocius p̾mo¬
res exercitus & loca que prius
cum multo sudore & multo suoꝵ
strage occupauerant deserentes:

Expanded text:
civitatis partem transferrent expecivitatis partem transferrent expeditiones; et ut dolum quocunque colore tegerent, allegant in opposita civitatis parte, quae austrum respicit et quae ad orientem, nec pomeria esse, quae urbi sint pro robore; nec ad murum expugnandum, vallo vel flumine impediri accessum. Murum quoque asserunt humilem, et ex crudis compactum lateribus, primos vix posse impetus sustinere. Ibi nec machinis, nec multo opus esse conamine dicunt, sed statim primis congressionibus manibus murum dejici, et in civitatem irrumpere non esse difficile. Horum autem ad hoc solum properabat intentio, ut exercitus ab ea parte, qua locatus erat, quaque civitas maxime premebatur, et diu tolerare neque poterat, amoverent, scientes quod in opposita parte perseverare, et obsidionem continuare non possent. Crediderunt ergo tam ipsi reges, quam totius primores exercitus, et loca quae prius cum multo sudore, et multa suorum strage occupaverant, deserentes,
Abbreviated transcription (Latin):
populus xp̃ianus.Sed aliter uisũ
est ei qui terribilis est incõsiliis
super filios hominum. Nam dũ
Ut diximus ciuitas marco cõsti¬
tuta eẽt nec eius ciues resistendi
aut salutis spem haberent ullã
sed compositis sarcinis migrare
e loco disponerent petis nostris
exigentib ceperunt de nr̃oꝵ pre¬
sumere cupiditate. et pecumarũ
interuentu eorum expugnare a¬
minas sunt aggressi quoꝵ corꝑa
posse uinci diffidebant. Tota eĩ
sollicitudine margumenta uaria
se astolentes. quibusor̃ depr̃ĩcipi¬
bus promissa et collata infibe
quantitatis pecuma. Ut coꝵ studio
& opera obsidio solueretur. Ut
uide proditoris officio fungerẽtur
persuasmĩt. Hii ergo oitis &e pol¬
licitis corrupti. et uicioꝵ ominũ
fonitem cupiditatem secuti. in io
sceleris descenderunt. Ut regibus
& peregrims principib de coꝵ fi¬
de et industria confidentibus: ĩ¬
pis luggestiomb persuaderent
ut relictis pomeriis ioppositã

Expanded text:
populus Christianus; sed aliter visum populus Christianus; sed aliter visum est ei qui terribilis est in consiliis super filios hominum . Nam dum, ut diximus, civitas in arcto constituta esset, nec ejus cives resistendi aut salutis spem haberent ullam, sed compositis sarcinis migrare e loco disponerent, peccatis nostris exigentibus, coeperunt de nostrorum praesumere cupiditate; et pecuniarum interventu, eorum expugnare animos sunt aggressi, quorum corpora posse vinci diffidebant; tota enim sollicitudine in argumenta varia se attollentes, quibusdam de principibus promissa et collata infinitae quantitatis pecunia, ut eorum studio et opera obsidio solveretur, ut Judae proditoris officio fungerentur persuaserunt. Hi ergo datis et pollicitis corrupti, et vitiorum omnium fomitem, cupiditatem secuti, in id sceleris descenderunt, ut regibus et peregrinis principibus, de eorum fide et industria confidentibus, impiis suggestionibus persuaderent ut, relictis pomeriis, in oppositam
Abbreviated transcription (Latin):
btento igitur fiumie
& ripa liberius cõcessa
longe lateq secus urbem castra¬
metantur & tam pomeriis uiolẽt
expugnatis qͣm hostibus flumis
libere per arbitrio usi sunt como¬
ditate. Aftoniti ergo ciues & exꝰ¬
citus nr̃i et numerum stupentes
et uirtutem de uiribus sius cepe¬
runt diffidere. quasi resistere non
ualentes timentes q subitas nr̃o¬
rum irruptiones. nichil tutum
reputant dum ao mentem redu¬
cunt quales eos hesterius cõgres¬
siombus sunt expecti. Habita er¬
go deliberatione usi eaq miseris
& afflictis rebus solet ad ẽẽ soler¬
cia. & ad ultima recurrentes argu¬
menta omnes uicos ciuitatis ex
ea parte in qua nostri castra loca¬
uerant magnis &c proceris cõte¬
xunt trabib in eo solo spem hñtes
uł dum nr̃i circa effringenda repa¬
gła hiiusmodi laborarent: ip̃i ꝑ
partem opositam. cum uxoribus
liberis egrederentur fugientes.
Uidebitur satis in expedito. si
propicia nobis eẽt diuiitas. qd̾
Urbem in uicino obtenturus esset

Expanded text:
btento igitur flumine et ripa liberius concessa, longe lateque secus urbem castrametantur; et tam pomeriis violenter expugnatis quam fluminis libere pro arbitrio usi sunt commoditate. Attoniti ergo cives, et exercitus nostri et numerum stupentes et virtutem, de viribus suis coeperunt diffidere, quasi resistere non valentes; timentesque subitas nostrorum irruptiones, nihil tutum reputant, dum ad mentem reducunt, quales eos hesternis congressionibus sint experti. Habita igitur deliberatione, usi ea quae miseris et afflictis rebus solet adesse, solertia, et ad ultima recurrentes argumenta, omnes vicos civitatis, ex ea parte, in qua nostri castra locaverant, magnis et proceris contexunt trabibus; in eo solo spem habentes, ut dum nostri circa effringenda repagula hujusmodi laborarent, ipsi per partem oppositam, cum uxoribus et liberis egrederentur fugientes. Videbatur satis in expedito, si propitia nobis esset Divinitas, quod urbem in vicino obtenturus esset
Abbreviated transcription (Latin):
ut pro remedio amme sue ei ple¬
mor fieret indulgencia. nec ad mor¬
tem eis pñs factum imputiretꝰ
postulans enixius ultimum dnõ
tradidit spiritum tercio llendas¬
uilii. Huius autem tanti maleficii
causam hac tenus non potuimus
certam deprehendere. Quidam ẽĩ
dicunt predictum robertum tanti
sceleris perpetratorem. longa egri¬
tudine laborasso. & inconualescẽ¬
cia positumr frenesis rptum uio¬
lencia. in tam pi aculare flagiciũ
descendisse nescienter. A lii dicũt
odio cuiusdam cubicularii eius
qui de dm̃ ep̃ĩ nimis presumens
gratia.tan eum quani teliquos
male dicebatur tractare.⁊ mi in ma¬
ne scelus perpetrasse. E odem anno
quidam iocius ciusdem eccliẽ cano¬
nicus. & subdiaconus nono klen

Expanded text:
ut pro remedio animae suae ei pleut pro remedio animae suae ei plenior fieret indulgentia; nec ad mortem ei praesens factum imputaretur, postulans enixius, ultimum Domino tradidit spiritum III Kal. Julii. Hujus autem tanti maleficii causam hactenus non potuimus certam deprehendere. Quidam enim dicunt, praedictum Robertum, tanti sceleris perpetratorem, longa aegritudine laborasse, et in convalescentia positum, phrenesis raptum violentia, in tam piaculare flagitium descendisse nescienter. Alii dicunt, odio cujusdam cubicularii ejus, qui de domini episcopi nimis praesumens gratia, tam eum quam reliquos male dicebatur tractare, tam immane scelus perpetrasse. Eodem anno quidam Joscius ejusdem ecclesiae canonicus et subdiaconus, IX K
Abbreviated transcription (Latin):
mortem in meritus subiit in audi¬
tam. Nam dum hora meridiana
longo fatigatus itinere post sup¬
tum cibum̃ memibra sopori conces¬
sisset quidam robertus de comit stu
eius. quem ip̃e ad saceroocium pro¬
ueherat & inter familiaros receꝑat
in eodem in quo dominus epũs
conclaui iacens iam delonga egri¬
tudine qua plurimum laboranat
conualescens. furia inuectus do¬
minum episcopum dormentem
arcepto gladio pluribus inflictis
uulncribus letaliter confodit. Qm
cum sui qui exterius erant elamiã¬
tem audirent & premortis angu¬
stia gemitus edendentẽ & suspira
intelligerent uolentes irruere ut
laborinti ferrent opem dommo. ho¬
stio abintus firmiter obserito ĩgre¬
di non poterunt. Tandem effrac to
uiolenter hostio diĩ semiamimẽ.
& ad huc circa precordia modicũ
sps habentem: repererunt. Uolẽtes
igitur preoictum maleficum uincu¬
lis mancipare &̾ homicidarum le¬
ge ad penas rapere debitas: uoce.
manu prohibuit orans ee petens

Expanded text:
mortem immeritus subiit inaudimortem immeritus subiit inauditam. Nam dum hora meridiana, longo fatigatus itinere, post sumptum cibum membra sopori concessisset, quidam Robertus de comitatu ejus, quem ipse ad sacerdotium provexerat et inter familiares receperat, in eodem in quo dominus episcopus conclavi jacens, jam de longa aegritudine, qua plurimum laboraverat, convalescens, furia invectus, dominum episcopum dormientem, arrepto gladio, pluribus inflictis vulneribus, lethaliter confodit. Quem cum sui qui exterius erant clamantem audirent, et prae mortis angustia gemitus edentem et suspiria intelligerent, volentes irruere, ut laboranti ferrent opem domino, ostio ab intus firmiter obserato ingredi non potuerunt. Tandem, effracto violenter ostio, dominum semianimem et adhuc circa praecordia modicum spiritus habentem, repererunt. Volentes igitur praedictum maleficum vinculis mancipare, et homicidarum lege ad poenas rapere debitas, voce et manu prohibuit, orans et petens,
Abbreviated transcription (Latin):
eum odio prosequente ignomimo¬
sus peruenit. Eodem anno comes
quoq stephanus equiuocus eius
sed morum honestate longe dissi¬
milis uir modestus. & plane cõ¬
mendabilis filius comitis uuiller¬
mi de sauna. et dux burgundie hẽ¬
ricus iumor. superioris stepham.
ex sorore nepor inregnum oronis
gratia & deuotionis intuitu ĩgres¬
si & moram modicam facientes¬
per imperaborem constintino polita¬
num ad propria reuersi sunt ab eo
suscepti honorifice &̾ cum multis
muneribus dimissi. Sequenti ãno
qui erat regin domini amabrici ox¬
tauus. dominus Willermus bone
memorie acconensis epũs ab ur¬
be constantinopolitana a dommõ
rege in italiam direc tus pagratis
eius pittibus. & omn uia ad op¬
tinendum quod petebit prudent
fideliterq pretemptata dum m re¬
dcundo ad propria remenso itinere
ad dominum imperitorem ex con¬
dicto rediturus. apud adrianopo¬
lim secunde tracie clarara metro¬
polum peruenisset. casu sinstro

Expanded text:
eum odio prosequente, ignominioeum odio prosequente, ignominiosus pervenit. Eodem anno, comes quoque Stephanus aequivocus ejus, sed morum honestate longe dissimilis, vir modestus, et plane commendabilis, filius comitis Willelmi de Sauna, et dux Burgundiae Henricus junior, superioris Stephani ex sorore nepos, in regnum orationis gratia et devotionis intuitu ingressi, et moram modicam facientesper imperatorem Constantinopolitanum ad propria reversi sunt, ab eo suscepti honorifice et cum multis muneribus dimissi. Sequenti anno, qui erat regni domini Amalrici octavus, dominus Willelmus bonae memoriae, Acconensis episcopus, ab urbe Constantinopolitana, a domino rege in Italiam directus, peragratis ejus partibus, et omni via ad obtinendum, quod petebat, prudenter fideliterque praetentata, dum in redeundo ad propria remenso itinere ad dominum imperatorem ex condicto rediturus, apud Adrianopolim secundae Thraciae claram metropolim pervenisset, casu sinistro
Abbreviated transcription (Latin):
trecensium comitis filium. ante se¬
premiserat quem dommus rex per
eundem archiepm̃ ad hoc ut ei filiã
suam uxorem daret: euocauerat. Qr
in regnum perueniens & super eodẽ
uerbo a dommo rege benigne com¬
monitus oblatas qe prius placrtas
renuit conuentiones & turpiter &
nmunde in regno conuersatus ꝑ
menses aliquot. per terras redire
disposuit. Cumq antiochiam per¬
uenisset et inde inciliciam ut per tꝰ¬
ram soldam ycomensis. impetrato
prius eius ducatu constantinopo¬
lun properaret: contigit quod iux̃
mamistram Urbem cilicie in infidi¬
is quas ei pretenderat. milo arme¬
morum princeps potentissimus
frater thoros casumcioit &x irruẽti¬
bus meum. qui latebant in insidus
Uniuersa que secum asportabat pre¬
ciosa & desiderabilia multum p̾de
datus amisit uixq apredombus
equum uilẽ quo defferretur mul¬
ta optinuit precum instancia. Eñ
cum paucis multo labore constan¬
tinopolun uinuersorum orientaliũ

Expanded text:
Trecensium comitis filium, Trecensium comitis filium, praemiserat, quem dominus rex per eumdem archiepiscopum ad hoc, ut ei filiam suam uxorem daret, evocaverat; qui in regnum perveniens, et super eodem verbo a domino rege benigne commonitus, oblatas et prius placitas renuit conventiones; et turpiter et immunde in regno conversatus per menses aliquot, per terras redire disposuit. Cumque Antiochiam pervenisset, et inde in Ciliciam, ut per terram soldani Iconiensis, impetrato prius ejus ducatu, Constantinopolim properaret, contigit quod juxta Mamistram urbem Ciliciae in insidiis, quae ei praetenderat Milo Armeniorum princeps potentissimus, frater Toros, casu incidit. Et irruentibus in eum qui latebant in insidiis, universa quae secum asportabat pretiosa et desiderabilia multum, praedae datus, amisit; vixque a praedonibus, equum vilem quo deferretur, multa obtinuit precum instantia. Inde cum paucis multo labore Constantinopolim, universorum Orientalium
Abbreviated transcription (Latin):
Gressus itaq in regnũ
Iaudiens quod noradi¬
nus in finibus paneadensibus cũ
exercitu copioso resideret timens
ne in regnum irruptiones inde mo¬
liretur sollicitudinem contra ħ ꝙͣ
tam expedire uidebatur obitiens
in galileam descendit & cõuocatis
regni principibus iuxͣ fontem illũ
celeberrimum qui inter nazareth
& sephormi est. castra metatus ẽ
uł quasi m centro regni cõstitutus
cõmodius nĩ ad quaslibet regni par¬
tos si uocaret necessitas: se transfer¬
ret. Elluc enmmitam ip̃e quam sui
predecessores conuocare exercitus eo¬
dem intuitu consueuerant. Eisdem
diebus domimus fredericus tyrensis
archieps predecessor noster missus
ad ħ ut a principibus occidentali¬
bus nobis consilium & auxilui
imploraret completo biemno spe
frustratus inchi optuens eoꝵq
nostro nomme petierat : uacuus
rediit. Comitem tñ stephanum
uirum quidẽ carne nobilem. mori¬
bus uero non ibi. domini theobaldi
semoris blesensium. carnotensiũ.

Expanded text:
gressus itaque in regnum, audiens quod Noradinus in finibus Paneadensibus cum exercitu copioso resideret, timens ne in regnum irruptiones inde moliretur, sollicitudinem contra hoc, quantam expedire videbatur, objiciens, in Galilaeam descendit; et convocatis regni principibus, juxta fontem illum celeberrimum, qui inter Nazareth et Sephorim est, castramentatus est, ut quasi in centro regni constitutus, commodius inde ad quaslibet regni partes, si vocaret necessitas, se transferret. Illuc enim tam ipse quam sui praedecessores convocare exercitus eodem intuitu consueverant. Eisdem diebus dominus Fredericus Tyrensis archiepiscopus, praedecessor noster, missus ad hoc, ut a principibus Occidentalibus nobis consilium et auxilium imploraret, completo biennio, spe frustratus, nihil obtinens eorum quae nostro nomine petierat, vacuus rediit. Comitem tamen Stephanum, virum quidem carne nobilem, moribus vero non ita, domini Theobaldi senioris Blesensium, Carnotensium,
Abbreviated transcription (Latin):
Angumus interea uñ
supra fecimus mẽtiõe
subiugita urbe edessana tanto m
ĩmensum elatus successu apposu¬
it uł ciuitatẽ munitam suꝑ cufra¬
tis fluenta sitam ca logembir noĩe
obsideret. In cuius obsidione dũ
perseueraret trac tante et disponẽte¬
dnõ predic te urbis cum quibusdã
cubiculariis et familiaribus eius
cunuchis noc te una uio estuans
& premina crapula supuius iacẽs.
intabernaculis sius ab eisdem do¬
mesticis sius gladiis confoditur.
De quo quidam nr̃m nuntiato eius
interitu: sic ait. Quam bonus euẽtꝰ
fit sanguine sang̾nolentus: U̾ homi¬
cida reus noĩe sanguineus. Qui auł
cum interfecerant ad nõ urbis ob¬
sesse ex condicto intra mema recep¬
ti. ultrices consanguineor extincti
manus effugerunt. Fugit autẽ &
Uinuersus eius exercitus dm̃ sola¬
tio et prouisiõe destitutus. Cii de¬
functo successerunt eius filii. alter
apud mussullam introrsum ĩ oriẽte
alter apud halapiam natu posterior
nonnẽ noradinus uir prouidus &

Expanded text:
anguinus interea, unde supra fecimus mentionem, subjugata urbe Edessana, tanto in immensum elatus successu, apposuit et civitatem munitam, supra Euphratis fluenta sitam, Calogenbar nomine, obsidere; in cujus obsidione dum perseveraret, tractante et disponente praedictae urbis domino, cum quibusdam cubiculariis et familiaribus ejus eunuchis, nocte una vino aestuans, et prae nimia crapula supinus jacens in tabernaculis suis ab eisdem domesticis suis, gladiis confoditur. De quo quidam nostrorum, nuntiato ejus interitu, sic ait: Quam bonus eventus! fit sanguine sanguinolentus, Vir homicida, reus, nomine Sanguineus. Qui autem eum interfecerant, a domino urbis obsessae, ex condicto intra moenia recepti, ultrices consanguineorum exstincti manus effugerunt. Fugit autem et universus ejus exercitus, domini solatio et provisione destitutus; cui defuncto successerunt ejus filii, alter apud Mussulam, introrsum in Oriente; alter apud Halapiam, natu posterior, nomine Noradinus, vir providus et
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis iux supereent uestigia. Eua¬
serunt tñ aliqui cõe periculũ. et pre¬
uia dmĩ miã. hungaroꝵ gladios de¬
clmantes et ad propria reuersi de
suorũ strage et simstro casu qui ac¬
ciderat eos qui profecturi erant. &
eiuldẽ uie uotis tenebantur obliga¬
ti: reddiderunt instructiores. monẽ¬
tes uł predicti neꝙͣ populi suspec¬
tim semꝑ habentes malicum. pru¬
dencius incodant: et ciutius discĩt

Expanded text:
tudinis vix superessent vestigia. Evatudinis vix superessent vestigia. Evaserunt tamen aliqui commune periculum; et praevia Domini miclinantes, et ad propria reversi, de suorum strage, et sinistro casu qui acciderat, eos qui profecturi erant, et ejusdem viae votis tenebantur obligati, reddiderunt instructiores: monentes ut praedicti nequam populi suspectam semper habentes malitiam, prudentius incedant
Abbreviated transcription (Latin):
pares sitis. nec fugiendi hẽatis pote¬
statem. Godescalcus igitur et legio¬
num primicctii quibus ab inicio
contumaciis populi displicebat. ĩ¬
sama de regia benignitate presumẽ¬
tes: in simplicitate spũs populum
totis uiribus rententem. et pro ui¬
ta decectare paratum. in eam quasi
uiolenter traxerunt sentenciam. Uł
cum arimis eł omni corum substã¬
cia in potestatem domim regis se
traderent. prohis ommibus quib
eum offenderent: satisfacientes. Ac¬
quieuit tandẽ populus uinuersus
et armis triditis. Uinuersaq eoꝵ
substancia: regis primiceriis et su¬
is procuritoribus resignata. dum
ueniam expectant: mortem mueniũt
Etruentes enim in populum mitale
uerentẽ armorum solatio destitutũ.
et de regis demencia non in merito
presumentẽ. non distinguẽtes ui¬
stum abimpio: stragẽ immanissiã
exercuerũt. iti ut interemptoꝵ fu¬
neribus. eEt cruore occisoꝵ locus pol¬
luerctur uinuersus. et tante multi¬

Expanded text:
pares sitis, nec fugiendi habeatis potepares sitis, nec fugiendi habeatis potestatem. Godescalcus igitur, et legionum primicerii, quibus ab initio contumacis populi displicebat insania, de regia benignitate praesumentes, in simplicitate spiritus, populum totis viribus renitentem, et pro vita decertare paratum, in eam quasi violenter traxerunt sententiam, ut cum armis et omni eorum substantia in potestatem domini regis se traderent, pro his omnibus quibus eum offenderant, satisfacientes. Acquievit tandem populus universus, et armis traditis, universaque eorum substantia, regis primiceriis et suis procuratoribus resignata, dum veniam exspectant, mortem inveniunt. Irruentes enim in populum nil tale verentem, armorum solatio destitutum, et de regis clementia non immerito praesumentem, non distinguentes justum ab impio, stragem immanissimam exercuerunt, ita ut interemptorum funeribus, et cruore occisorum locus pollueretur universus, et tantae multi
Abbreviated transcription (Latin):
E ruenit ad dominum re¬
gem de urõ exerecitu gͣuis
quetimonia:ꝙ populo sibi suboito
graues minis et enormes intuleri¬
tis molestias. unqͣ lege ur̃os hospi¬
tes qui uos benigne trictauerant:
remunerantes. Tamẽ domini regis
plenius nouit prudentia. ꝙ non
estis omnes horum commissorum
rei sco certum ht̃ inter uos uiros
prudentes. et timentes deum. qͥbus
aliorum displicet enormitas. et qͥb
muitis et renitentibus cõmissa st̃.
que dĩ̃i regẽ merito ad iracũdiã
prouocauerũt. Unde aliquorum cͥ¬
men tiens in ommes refundere. ne
iustum inuoluat cũ impio: decreuit
ire sue modum imponere. et xp̃iane
consortibus professionis: parcere in
pnti. Unde consulimus uł eius õĩno
quiescat indignatio. ꝙ eł personas ue¬
stras. et omnẽ qua hic habetis sub¬
stancum arma quoq in manus doͬ re¬
gis sine aliqua conditione tradatis.
Alioquin nec unus solus ex uobis:
mortem poterit euadere. cum in me¬
dio rogni eius constituti nec uirib

Expanded text:
ervenit ad dominum regem de vestro exercitu gravis querimonia, quod populo sibi subdito graves nimis et enormes intuleritis molestias, iniqua lege vestros hospites, qui vos benigne tractaverunt, remunerantes. Tamen domini regis plenius novit prudentia, quod non estis omnes horum commissorum rei; sed certum habet inter vos viros prudentes et timentes Deum, quibus aliorum displicet enormitas, et quibus invitis et renitentibus commissa sunt quae dominum regem merito ad iracundiam provocarunt. Unde aliquorum crimen timens in omnes refundere, ne justum involvat cum impio, decrevit irae suae modum imponere et Christianae consortibus professionis parcere in praesenti. Unde consulimus ut ejus omnino quiescat indignatio, quod et personas vestras, et omnem, quam hic habetis substantiam, arma quoque in manus domini regis sine aliqua conditione tradatis. Alioqui nec unus solus ex vobis mortem poterit evadere; cum in medio regni ejus constituti, nec viribus
Abbreviated transcription (Latin):
ispersi ad exercitum redeunt.
balduinus ad edessa singulis pr̃ĩ¬
ciꝑibus iunera dingit:
arũ aduentus. stephanꝰ blesensiũ
comes simulata egritudine adma¬
re descendit non rediturus

Expanded text:
ispersi ad exercitum redeunt. Balduinus ab Edessa singulis principibus munera dirigit. arum adventus. Stephanus Blesensium comes, simulata aegritudine, ad mare descendit, non rediturus
Abbreviated transcription (Latin):
ostes redeuntes cum uictoria.
ante portam ciutatis nr̃oꝵ gladiis
obtruncantur. cadunt ex eis duo
milia. Dux loricatum per medũi
diuidit.

Expanded text:
ostes redeuntes cum victoria, ante portam civitatis nostrorum gladiis obtruncantur; cadunt ex eis duo millia. Dux loricatum per medium dividit.
Abbreviated transcription (Latin):
iues antiocheni a fimimus
subsidia uocant. et obtinet
eorum auxilia circa castrum harenc
tentoria locint.
castrorum tuicionem relictis: cum
equestri manu hostibus procedunt
obiuam. uictores in cistra redeunt¬
Nostri cistrum edificant. naues
ianuensium inportu applicant
populus ad mare descendit. et in¬
sidus passus. expirte corruit:¬

Expanded text:
ives Antiocheni a finitimis subsidia vocant et obtinent: eorum auxilia circa castrum Harenc tentoria locant. castrorum tuitionem relictis, cum equestri manu hostibus praecedunt obviam, victores in castra redeuntNostri castrum aedificant. Naves Januensium in portu applicant. Populus ad mare descendit, et insidias passus, ex parte corruit
Abbreviated transcription (Latin):
qui classi erat prefectus uferq m¬
peratoris consanguincus. Nec so¬
lum hii qui ita manifeste ad eum
transfugerant. partem nr̃oꝵ reddi¬
derant debiliorem uerum omnes
alii tam illustres ꝙͣ ciuium multi¬
tudo iam non oculte. seo in propatu¬
lo suum anoromco prestabant fauorẽ
&e cius in urbem desiderabaut aduen¬
tum. modis quib poterant uł ma

Expanded text:
qui classi erat praefectus, uterque imqui classi erat praefectus, uterque imperatoris consanguineus. Nec solum ii, qui ita manifeste ad eum transfugerant, partem nostrorum reddiderant debiliorem, verum omnes alii, tam illustres quam civium multitudo, jam non occulte, sed in propatulo suum Andronico praestabant favorem; et ejus in urbem desiderabant adventum, modis quibus poterant, ut ma
Abbreviated transcription (Latin):
moliri uł regiom pre eet missus
ẽ in pontumꝰ sub honoris pretex¬
tu presidał. Hunc igitur impera¬
toris. ꝙ ip̃ius ctiam̃ protoseua¬
sto consanguinei. & hii maxime
in quibus maiorem uidebatur ha¬
bere fiduciam. clani destims euoca¬
uerunt legationib. monentes
Ut.iduersus cum armarctur. qui
eius filios & alios illustros quosdã
ignomimose comecerat inuinclã
Porro hic ut prediximus illustͦᷤ
quosdam in conspiratione depre¬
hensos carceri mancipauerat. uñ
amplioremi in se concitauerat in¬
uidiam. uocatus igitur predicłꝰ
anoronieus in numeras barbarũ
nationum secum trahens copias.
ad urbem accessit. & secus elespon¬
tum e conspectu ciuitatis castra¬
metatus. Uinuersam occupauerat
bithimam. Contra quen missi qui¬
dam potentes uł cius resisterent mo¬
liminbus proditorum more ad cũ
se contulcrunt. Inter quos primi e¬
rant & precipiu. androncus angeli
princeps milicie que contra eum di¬
recta fuerat & alexius megaducas

Expanded text:
moliri ut regno praeesset, missus moliri ut regno praeesset, missus est in Pontum sub honoris praetextu praesidialis. Hunc igitur, imperatoris et ipsius etiam Protesevasto consanguinei, et ii maxime in quibus majorem videbatur habere fiduciam, clandestinis evocaverunt legationibus, monentes ut adversus eum armaretur, qui ejus filios et alios illustres quosdam, ignominiose conjecerat in vincula. Porro hic, ut praediximus, illustres quosdam in conspiratione deprehensos, carceri mancipaverat; unde ampliorem in se concitaverat invidiam. Vocatus ergo praedictus Andronicus, innumeras Barbararum nationum secum trahens copias, ad urbem accessit, et secus Hellespontum e conspectu civitatis castrametatus, universam occupavit Bithyniam; contra quem missi quidam potentes, ut ejus resisterent moliminibus, proditorum more ad eum se contulerunt; inter quos primi erant et praecipui, Andronicus Angeli, princeps militiae quae contra eum directa fuerat, et Alexius Megaducas
Abbreviated transcription (Latin):
tur curare. Unde factum est qd
per studium & operam principũ
palacii.qui ei plurimũ ob ea que
premisimus mudebant euocatꝰ
est ex ponto que preerat andro¬
incus semo: domini imperatoris
pre defuncti patruelis. Uł ad com¬
plendam corum maliciam coope¬
rator accederet & alexium protose¬
uasto depelleret. ab administratione
ꝙͣ gestabit. Erat autem predic tus
andronicus domini imperatoris
de functi patruelis. Uir pxifidus &
neꝙͣ conspirationum seminator &
erga mmiperium semper infidelis uñ
ob multiplicia eius scelera temꝑe
dommni imperatoris Uiicula passꝰ
fuerat & carceres & exigentibus
meritis ignonumose tractatus.
Uagus &e profugus super terrani
orientem circiuerat unniersum. ĩ
ipo q suo exilio multa luipia cõ¬
miserit & anmaduersione digna
nouissue tamen iux trib ante
imperatoris obitum mensibus re¬
conciliatus in gratiam redierat &¬
ne more solito circa urbem turbas
posset excitare. & conspirationes

Expanded text:
tur curare. Unde factum est, quod tur curare. Unde factum est, quod per studium et operam principum palatii, qui ei plurimum ob ea quae praemisimus invidebant, evocatus est ex Ponto, cui praeerat Androicus senior, domini imperatoris praedefuncti patruelis, ut ad complendam eorum malitiam cooperator accederet, et Alexium Protosevasto depelleret ab administratione quam gestabat. Erat autem praedictus Andronicus, domini imperatoris defuncti patruelis, vir perfidus et nequam, conspirationum seminator, et erga imperium semper infidelis; unde ob multiplicia ejus scelera, tempore domini imperatoris vincula passus fuerat, et carceres; et exigentibus meritis, ignominiose tractatus, vagus et profugus super terram, Orientem circumierat universum; in ipsoque suo exsilio multa turpia commiserat, et animadversione digna; novissime tamen, vix tribus ante imperatoris obitum mensibus, reconciliatus in gratiam redierat. Et ne, more solito, circa urbem turbas posset excitare, et conspirationes
Abbreviated transcription (Latin):
Redicto igitur mi¬
peratore rebus huã¬
nis exempto. dum ut prediximꝰ
alexius protoseuasto imperium
procuraret. uisum est non satis
cominodam ad huc ad complendã
maliciam suam reperisse oportum¬
tatem. Nam & ipẽ miperatoris
exemplo nr̃orum consilio uteba¬
tur & auxilio. cosq sͥ quantum
poterat reddebat familiares. En uno
tñ tam nostrs qͣm omnib gene¬
raliter se penitus exigebat odio¬
sum. quod licet grecoꝵ more mol¬
lis cẽnt supra modum & carins
curam toto studio in mimnois
perficere satageret desideriis. aua¬
rus ⁊amen erat. & thesauris par¬
cebat imperialibus tanꝙͣ si eos pro¬
prio sudore comportasset. Dicebatur
ctiam quod cum imperatrice. licet
uiuente adhuc marito. sed mextre¬
mis la borante uitam sinctimomalẽ
esset professa: stupri haberet consu¬
ctudinem. Arrogans preterra ox
neminem prese ducens homme.
aliis in consultis principibus cũ¬
cta pro suo disponebat arbitrio.
ita ut ox ceteris eque nobilibus.
& uiris magnificis nchil uidere¬

Expanded text:
edicto igitur imperatore rebus humanis exempto, dum, ut praediximus, Alexius Protosevasto imperium procuraret, visum est non satis commodam adhuc ad complendam malitiam suam reperisse opportunitatem; nam et ipse, imperatoris exemplo, nostrorum consilio utebatur et auxilio, eosque sibi quantum poterat, reddebat familiariores; in uno tamen tam nostris quam omnibus generaliter, se penitus exhibebat odiosum. Quod, licet Graecorum more mollis esset supra modum, et carnis curam toto studio in immundis perficere satageret desideriis, avarus tamen erat et thesauris parcebat imperialibus, tanquam si eos proprio sudore comportasset. Dicebatur etiam, quod cum imperatrice, licet vivente adhuc marito, sed in extremis laborante, vitam sanctimonialem esset professa, stupri habere consuetudinem. Arrogans praeterea, et neminem prae se ducens hominem, aliis inconsultis principibus, cuncta pro suo disponebat arbitrio, ita ut de caeteris, aeque nobilibus et viris magnificis, nihil videre
Abbreviated transcription (Latin):
rat & liberis solliciti pro ut opor¬
rebat ut ei filius tanꝙͣ heres le¬
gitimis in regnum succederet cõ¬
sulunt in medium uł regi lib̾os
non hñti: in honesto matruno¬
nio prouideatur. Tandem post
muitas deliberationũ partes mł¬
tiplici concurrente ratione uisũ
est omĩbus expediencius ẽẽ cũ
dommo const intinopolitauo mi¬
peratore super huiusmodi nego
cio. uerbum temptare tũ quii
nobilium uirginũ & proxima
conlangiuntite iunctarũ in pala¬
cio suo nõ deerat ei copia. tum
quia princeps potentissimus ꝯ
inter mortales locuplectior: de
sius copiis nr̃am qua regnum
maxime laborabat. poter̾it cele¬
uare in opiam ox benuititem mu¬
tata condictione reodere superha¬
bundantem. Missi sunt ergo de

Expanded text:
rat, et pro liberis solliciti, prout oporrat, et pro liberis solliciti, prout oportebat, ut ei filius tanquam haeres legitimus in regnum succederet, consuluerunt in medium, ut regi liberos non habenti, in honesto matrimonio provideatur. Tandem post multas deliberationum partes, multiplici concurrente ratione visum est omnibus expedientius esse, cum domino Constantinopolitano imperatore, super hujusmodi n verbum tentare; tum quia nobilium virginum et proxima consanguinitate junctarum, in palatio suo non deerat ei copia; tum quia princeps potentissimus et inter mortales locupletior, de suis copiis, nostram, qua regnum maxime laborabat, poterat relevare inopiam et tenuitatem mutata conditione reddere superabundantem. Missi sunt ergo de
Abbreviated transcription (Latin):
Um ħ igr̃ in regno i¬
ta uarie multiplicit᷑¬
gnum in desolatione iaceret: ac¬
cidit diuina nos respiciente cle¬
mencia. comitem flandrie dinñ
theodericum melitum &̾ magni¬
ficum uirum. cuius introitum
in roguo sepe fuerit utilis et ne¬
cessirius cum uxore sibilla que
dm̃ regis exprẽ soror erat: ĩ putu
berithensium applicuisse. Cuuis id¬
uentum tanta mentis exultacioe
uiuersus suscepit populus ut iã
quali presagire uideretur regni p̃s¬
suras importabiles eius & suoꝵ
introitu ex parte plurima releuã¬
das fore. Nec friudati sunt a desi¬
derio suo. qui pro regi tranquil¬
litate erant pie solliciti. nã sta¬
tun post eius ingressum affuit
magmi consilii angelus. qui no¬
strorum uias dirigens ad regin
compendia. & xpĩam gloriam
nommus eos misericorditer pre¬
cellit. sicut consequenter dicetur
Interea tñ uidentes rogm prĩci¬
pes ł am ecclesiastici ꝙͣ seculares.
quod rex uirilem iam nactus e¬
tatem sine conuge hactenus fue¬

Expanded text:
ec igitur in regno ita varie multiplicitegnum in desolatione jaceret, accidit, divina nos respiciente clementia, comitem Flandrensium, dominum Theodoricum, inclytum et magnificum virum, cujus introitus in regno saepefuerat utilis et necessarius, cum uxore Sibylla, quae domini regis ex patre soror era t, in portu Berytensium applicuisse; cujus adventum, tanta mentis exsultatione universus suscepit populus, ut jam quasi praesagire videretur, regni pressuras importabiles, ejus et suorum introitu, ex parte plurima relevandas fore; nec fraudati sunt a desiderio suo, qui pro regni tranquillitate erant pie solliciti. Nam statim post ejus ingressum, adfuit magni consilii Angelus, qui nostrorum vias dirigens ad regni compendia et Christiani gloriam nominis, eos misericorditer praecessit, sicut consequenter dicetur. Interea tamen videntes regni principes, tam ecclesiastici quam saeculares, quod rex virilem jam nactus aetatem, sine conjuge hactenus fue
Abbreviated transcription (Latin):
subito certitim ascendentes tur¬
res occupint et mema. Quorii¬
dam quoq stuoio reseratis aditib
rex cum sis ingreditur ciuitate
uiolenter effrac̾ti. Hii um pas¬
sun discurrentes armati. et que si¬
bi ciues tuta putabant presidia
domos effringentes: pitribus fa¬
milias occisis. uisa domus. e⁊
quelibet eus desiderabilia rapi¬
entes. cesa familia: atria possi¬
debant. Nam ochis qui per
uicos et pliteas ciuitatis casu
nostris obiuam se dabant. su¬
perfiuum est disserere. cum hii
ctiam qui diuerticula studiose
querebint et latebras: stragem
declinare non poterant. Mu̾sti
uit ip̃i sibi quibus fortasse ali¬
as indultum esset: mortis causas
ascuierunt qui aureos et lapides
preciosos deglucientes insium
exerticiũ talium cupidos prouo¬
cabant eatenus uł sectis eis ꝑ
medium: itus et uisceribus

Expanded text:
subito certatim ascendentes, tursubito certatim ascendentes, turres occupant et moenia; quorumdam quoque studio reseratis aditibus, rex cum suis ingreditur, civitate violenter effracta. Hi jam passim discurrentes armati, et quae sibi cives tuta putabant praesidia, domos effringentes, patribus familias occisis, vasa, domus et quaelibet ejus desiderabilia rapientes, caesa familia, atria possidebant. Nam de his qui per vicos et plateas civitatis casu nostris obviam se dabant, superfluum est disserere: cum hi etiam, qui diverticula studiose quaerebant et latebras, stragem declinare non poterant. Multi autem ipsi sibi, quibus fortasse alias indultum esset, mortis causas asciverunt, qui aureos et lapides pretiosos deglutientes, in suum exitium talium cupidos provocabant eatenus, ut, sectis eis per medium, intus in visceribus
Abbreviated transcription (Latin):
obsessis requiẽ negant. Para¬
tur interea mire altitudims ma¬
china turrib musto sublimi¬
or. uñ nrĩs eẽt facultas am¬
plior uibem impugnandi li¬
berius. Cum ergo quasi diebus
quinoecim. ⁊ im cuies ꝙ noster
de cicitus in eo perseuerassent
negaio. ut hii totis uiribus
inferre illi nõ dissimili studio ꝓ¬
pulsare conarentur molestias.
et in confuctibus assidius ani¬
mosius occertarent: intelligẽtes
nostri cuies molles ocio. et lon¬
gi quicte delicatos armorũ usu
non habentes tantis inpares
laboribus. singulis diebus age¬
re remissius. et bellorum ponde̾ti¬
bus fatigari. moram inuicem ar¬
guunt et se mutuo cohortantee
non expectunit uł erigatur ma¬
nuter impetu: solito acerbius
instant et ciuibus intra menia
Wiolenter illatis. tantum ingert
terrorem. uł de uiti diffidentos
nec nuiros ad tuicionem coiret:
nec deffessiom ullam darent o¬
peram. Quoo intelligentes no¬
stri scilis ad muros app̾licant. et

Expanded text:
obsessis requiem negant. Paraobsessis requiem negant. Paratur interea mirae altitudinis machina, turribus multo sublimior, unde nostris esset facultas amplior urbem impugnandi liberius. Cum ergo quasi diebus quindecim tam cives quam noster exercitus in eo perseverassent negotio, ut hi totis viribus inferre, illi non dissimili studio propulsare conarentur molestias et in conflictibus assiduis animosius decertarent, intelligentes nostri, cives molles otio et longa quiete delicatos, armorum usum non habentes, tantis impares laboribus, singulis diebus agere remissius et bellorum ponderibus fatigari; moram invicem arguunt, et se mutuo cohortantes, non exspectant ut erigatur quanimiter impetu, solito acerbius instant; et civibus infra moenia violenter illatis, tantum ingerunt terrorem, ut de vita diffidentes, nec muros ad tuitionem communirent, nec defensioni ullam darent operam. Quod intelligentes nostri, scalas ad muros applicant, et
Abbreviated transcription (Latin):
st autem cesarea urbs
i maritimis cõstitu¬
ta ciuius priscum nomen est:
turris stritomis. Hanc ut uet̾es
habent ystorie heroces semor
ampliauit. et nobilibus edifi¬
ciis insignitam : in honore ce¬
saris augusti cesaream appella¬
uit. secun̾de palestine romam
principis auctoritate metropo¬
lum constituens. Est autẽ locꝰ
aquarum fluencium. et ortoꝵ
irriguorum habens plurimã
comoditatem portu carens ꝙͣ¬
ius de codem herode legatur. qͣ
multis sumptibus et cura di¬
ligenciore mutiliter tamen cla¬
borauerit ut tutam ibi aliqͣm
nauibus preberet stacionem:
Ad ꝙͣ cum peruenisset rex cĩm
suo exercitu. classe cum per ma¬
re equis passibus prosequente
obsidionem locant᷑ in circuitu
et machuns iculatoriis con¬
grius stationibus dispositis.
Urbem impugnant aimosius
et crebris congressiombus cir¬
ca portis ciuitatis ciuubus ir¬
rogant fornudinem magnoꝵ¬
q molarium in missionibus
furres et mema debilitant. et
domicilia interius confringẽtes.

Expanded text:
st autem Caesarea urbs in maritimis constituta, cujus priscum nomen est Turris Stratonis. Hanc, ut veteres habent historiae, Herodes senior ampliavit, et nobilibus aedificiis insignitam, in honorem Caesaris Augusti, Caesaream appellavit, secundae Palaestinae, Romani principis auctoritate, metropolim constituens. Est autem locus, aquarum fluentium et hortorum irriguorum habens plurimam commoditatem; portu carens, quamvis de eodem Herode legatur quod, multis sumptibus et cura diligentiore, inutiliter tamen elaboraverit, ut tutam ibi aliquam navibus praeberet stationem. Ad quam eum pervenisset rex cum suo exercitu, classe cum per mare aequis passibus prosequente, obsidionem locant in circuitu et machinis jaculatoriis congruis stationibus dispositis, urbem impugnant animosius, et crebris congressionibus circa portas civitatis civibus irrogant formidinem; magnorumque molarium immissionibus turres et moenia debilitant, et domicilia interius confringentes,
Abbreviated transcription (Latin):
exacerbatum miligans annũ: prin¬
cipum cesłit consilio. coꝵ dispositiõi
se commistens. Illi autẽ imꝑatorẽ
familiariter coniementos. ꝙͣ moleste
ferant q acciderat unamnter prote¬
stintur. Quor imꝑator intelligens
indignitõm.et unammititis con¬
stanciam coram comite. et uiicisa
tam ext̾oꝵ ꝙͣ suoꝵ domesticoꝵ curia:
in excusationẽ descendit. uirans et
obtestans qd̾ neq de cõsciencia eiꝰ.
neq de mandito. q iccidissẽ dicebi¬
tur cuenerit. ẽ amẽ iux̃ hanc inno¬
cenciam suam. domino comiti satis¬
facere. ꝑatum se dicebit. Sicq coti¬
die magis et magis grecor dolus. &
frius imperatoris detegebatur.iti
Ut iam nemo eẽt de principibus cui
quanto odio populum ꝑ sequebat᷑
nr̃m. eh oue litinoꝵ genus haberet
citum propositum anclibint: tucius
iuidicabint illitis dissimulire ĩiiras:
ꝙͣ se a tam pio reuocare concepto aut
assumpto labori mipedimentum mi¬
inistrare.

Expanded text:
exacerbatum mitigans animum, prinexacerbatum mitigans animum, principum cesserit consilio, eorum dispositioni se committens. Illi autem imperatorem familiariter convenientes, quam moleste ferant quod acciderat, unanimiter protestantur. Quorum imperator intelligens indignationem et unanimitatis constantiam, coram comite et universa tam exterorum quam suorum domesticorum curia, in excusationem descendit, jurans et obtestans quod, neque de conscientia ejus neque de mandato, quod accidisse dicebatur, evenerat. Tamen juxta hanc innocentiam suam, comiti satisfacere paratum se dicebat. Sicque quotidie, magis et magis Graecorum dolus, et fraus imperatoris detegebatur, ita ut jam nemo esset de principibus cui quanto odio populum prosequebatur nostrum et omne Latinorum genus haberet citum propositum anhelabant, tutius judicabant illatas dissimulare injurias, quam se a tam pio revocare concepto aut assumpto labori impedimentum ministrare.