comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quianihil ẽ ꝑsera& ipsum stabile. nihil inmutabi¬
le nihilbonum nisidĩtas sola Om̃r uero creaturȩ
ut beatitudinis a &̃ nitatis uł inmutabilitatis obti¬
neant non hoc ꝑsuam naturã. sed ꝑcreatoris sui par¬
ticipationẽ &e grãm consecuntur. Quoduero dici¬
tur. quanto oragis pater ur̃t decelodabit gpm̃n
bouum pecetitibus se. Y. Ostendit spm̃scm̃ ple¬
nitudinemẽẽ bonorumdĩ &eaq: diuinitus ad mi¬
nistrentur. Nam alia absq ea subsistere quia
om̃s humilitatis quae &x donorum dĩ gratia susci¬
piuntur & istofonte emanant: Cotͦ cordia
np&itione orationis & in acceptione muneris.
istarum duarum sit concordia lectionum:
otheophyle quae caepit ihs pacere & docere
Neomnib sedicit xp̃i factis & dictis. in euan¬
gelio scripsisse : non qđ om̃a cõnp̃hendere potue¬
rit. nesit contrarius iohanni : quiait Multa qui¬
dem & alia signa fecitihr̃ in cons pectũ discipuloꝵ

Expanded text:
quia nihil est per semetipsum stabile, nihil immutabiquia nihil est per semetipsum stabile, nihil immutabile, nihil bonum, nisi Deitas sola. Omnes vero creaturae ut beatitudinem aeternitatis vel immutabilitatis obtineant, non hoc per suam naturam, sed per Creatoris sui participationem et gratiam consequuntur. Quod vero dicitur: Quantbonum petentibus se, ostendit Spiritum sanctum plenitudinem esse bonorum Dei, et ea quae divinitus administrantur, non alia absque ea subsistere, quia omnes utilitates, quae ex donorum Dei gratia suscipiuntur, ex isto fonte emanant. CONCORDIA. In petitione orationis, et in acceptatione muneris istarum duarum fit concordia lectionum. o Theophile, quae coepit Jesus facere et docere. De omnibus se dicit Christi factis et dictis in Evangelio scripsisse, non quod omnia comprehendere potuerit, ne sit contrarius Joanni, qui ait: Multa quidem et alia signa fecit Jesus in conspectu discipulorum
Abbreviated transcription (Latin):
oracis pater ur̃ decelo dabit spõi boniuo petenti¬
bus se. NQuomodo malidant bona sed malos ap¬
pellauit di lectores adhuc scłi huius & peccatores:
N on auero quȩdant scđm earum sensum: bonaue
rodicenda sunt quia hȩc ꝓbonis habent quã quam
& in rerũ natura istabona sint sed temporalia &
adista uitã infirma ꝑtinentia & quisquis eã aliis
dat non desuo dat. dñi ẽ enĩ terra & plenitudo eĩ:
qui fec̃ cȩlũ & terrã &mare & om̃a quae ineissunt:
Quantum ergo sperandum ẽ daturum dm̃ nob bona
r&entib nec nos posse decipi ut acciriamus. Alud
palio cum abpso p&imus quando nos &iam cũ su¬
mus mali. nouimus id dare qđ p&imur Nonenim
decipimus filios nr̃or & qualia cumq bonadamus
non denr̃o sed deipsius damus: Alit̃ apł̃i qui electio¬
nis merito bonitatem generis humani & cesserant:
madis suꝑne bonitatis intuitu maliẽẽ dicuntur

Expanded text:
magis Pater vester de coelo dabit spiritum bonum petentimagis Pater vester de coelo dabit spiritum bonum petentibus se? Quomodo mali dant bona? sed malos appellavit, dilectores adhuc saeculi hujus et peccatores. Bona vero quae dant secundum eorum sensum, bona dicenda sunt, quia haec pro nobis habent, quanquam et in rerum natura ista bona sint, sed temporalia, et ad istam vitam infirmam pertinentia, et quisquis ea malus dat, non de suo dat. Domini est enim terra, et plenitudo ejus, qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt . Quantum ergo sperandum est daturum Deum nobis bona petentibus, nec nos posse decipi ut accipiamus aliud pro alio cum ab ipso petimus, quando nos etiam cum simus mali novimus id dare quod petimur! Non enim decipimus filios nostros, et qualiacunque bona damus, non de nostro, sed de ipsius damus. Aliter: Apostoli qui electionis merito bonitatem generis humani multis excesserant modis, supernae bonitatis intuitu mali esse dicuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
telligitur caritas ꝓpt̃ maiorem app&itum. & tã ne¬
cessariũ ut sine illo illac&era nihilsint. Sic̃ sine
pane mensa in ops ẽ cui contraria ẽ cordis duritia
quam lapidi conparauit Aut sipis ceo. Nũguid
propisce serpenteoi dabit illi. Piscis ẽ fides
inuisibilium uł ꝓpt̃ aquã baptismi uł quia de in¬
uisibilib: locis capitur qđ &iam fides huius mundi
fluctibus circum latrata non frangitur. Restipis ci
conparatur cui contrarium posuitꝰ serpentem ꝓpt̃
uenena fallatiȩ quȩ &iã primo homini male suaden¬
do p̃seminauit Autsipetierit ouuo. nũgiud
pornicit illiscorpionem: In ouo indicat᷑ spȩi
Ouum enĩ nondum ẽ f&us perfectus sed fouendo
speratur cui contrarium posuit scurpione cuius
aculeus uenenatus r&rotimendus est sic̃ spȩi
contrariũ ẽr&ro respicere cumspes futurorum
inea quae ante sunt &tendat Siere ouos cũ sitis
orali uosus bona data dare piluis ur̃is quatato

Expanded text:
telligitur charitas propter majorem appetitum, et tam netelligitur charitas propter majorem appetitum, et tam necessarium, ut sine illa caetera nihil sint, sicut sine pane mensa inops. Cui contraria est cordis duritia, quam lapidi comparavit. Aut si piscem, nunquid pro pisce serpentem dabit illi? Piscis est fides invisibilium, vel propter aquam baptismi, vel quia de invisibilibus locis capitur. Quod etiam fides hujus mundi fluctibus circumlatrata non frangitur, recte pisci comparatur. Cui contrarium posuit serpentem propter venena fallaciae, quae etiam primo homini male suadendo praeseminavit. Aut si petierit ovum, nunquid porriget illi scorpionem? In ovo indicatur spes. Ovum enim nondum est fetus perfectus, sed fovendo speratur. Cui contrarium posuit scorpionem, cujus aculeus venenatus retro timendus est, sicut spei contrarium est retro respicere, cum spes futurorum in ea quae ante sunt, extendat. Si ergo vos cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
uobis dico. petite &dabitur uosis. querite. et in¬
uenietis. pulsate etaperietur uobis: Compa¬
ratio ẽ aminore. Si enĩ amicus homo surgit delec¬
to &dat non amicitia. sed tedio conpulsus: quan¬
tomagis dat ds̃ quisine tedio largissime donat
qđ p&itur. Sed adhoc sep&i uult uitta paces dono¬
rumeius fiant qui p&unt. Neitaque deuia ueni¬
ens amicus in ȩdia dispereat. Noc est neanimur
nuꝑ aberroris sui uanitate resipiscens desiderii
spiritalis diutius in opia tabescat. P&amus epu¬
las uerbiquib alatur: qu eramus amicum quid&
pulsemus hostium quo seruantur abis conse. m agnã
opus est ut accipiamus qđ p&imus & inueniamus
qđ querimus & qđ pulsamus aperiatur. Nam &si
p&enti datur &querens inuenit & pulsanti aperi¬
tur cui non datur . & qui non inuenit. & cuinon
aperitur appar&. qđ non bene p&ierit quaesierit
pulsauerit : quis auteo ex uobis patreo peat
parieor. Num quid lapideo dabit illi Panis in¬

Expanded text:
bis dico: Petite, et dabitur vobis. Quaerite, et invenietis. Pulsate, et aperietur vobis. Comparatio est a minore. Si enim amicus homo surgit de lecto, et dat non amicitia sed taedio compulsus, quanto magis dat Deus qui sine taedio largissime donat quod petitur? Sed ad hoc se peti vult, ut capaces donorum ejus fiant qui petunt. Ne itaque de via veniens amicus inedia dispereat, hoc est, ne animus nuper ab erroris sui vanitate resipiscens desiderii spiritalis diutius inopia tabescat, petamus epulas verbi quibus alatur, quaeramus amicum qui det, pulsemus ostium quo servantur absconsae. Magnam opus est ut accipiamus quod petimus, et inveniamus quod quaerimus, et quod pulsamus aperiatur. Nam si petenti datur, et quaerens invenit, et pulsanti aperitur, ergo cui non datur, et qui non invenit, et cui non aperitur, apparet quod non bene petierit, quaesierit, pulsaverit. Quis autem ex vobis patrem petit panem, nunquid lapidem dabit illi? Panis in
Abbreviated transcription (Latin):
essem sicut &uos. Cum illis enim erat p̃sentia cor¬
poris & noncum illis erat conditione mortalitatis. &
modo nob̵cũ est p̃sentia magestatis . & nobis cũ nonẽ
p̃sentia corporis : COÑCORdia. Istarum
duarum in sacro sc̃o baptis mate sit concordia lecti¬
onum apłs enim dicit. &uossimilis forme saluos
facit baptisma. Eugłm ait . Doc&e om̃s gentes bapti¬
tantes eos in nomine patris & filii & sprscĩ. quicre

Expanded text:
essem sicut et vos? Cum illis enim erat praesentia coressem sicut et vos? Cum illis enim erat praesentia corporis, non cum illis erat conditione mortalitatis. Et modo nobiscum est per praesentiam majestatis, et nobiscum non est praesentia corporis. CONCORDIA. Istarum duarum in sacrosancto baptismate fit concordia lectionum. Apostolus enim dicit: Et vos similis formae salvos facit baptisma. Evangelium ait: Docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitas. sit una largitio nomenq trinitatis
unus dr̃ est docentes eos seruari oonua guae¬
cuoique man dauiuosis: Ordo p̃cipuus iussit
apłis ut primum docerent uni uersas gentes de in¬
defidei tinguerent sacramento & post fidem hac
baptis ma quae eã obser uanda p̃ciperent ac nepute¬
mus leuia eẽ quaȩ iusserunt & pauca addidit om̃a
quȩ cumq mandaui uob ut quicrediderint qui in
trinitate fuerint baptizati omnia facient quae p̃¬
cepta sunt: et ecce eco uobis cuoi suor ooitu¬
bus diebus us que ad consummationem scłi
Quiusque ad consummationem scłi cũ discipulis se
turos & senumquam acredentibus reces surum
qui aũt usq: ad consummationem mundi sui p̃sen¬
tiam pollic&ur Non ignorat eandem inquadie
sescit futurum cum apłis. quamodo dixit ecce
ego uobis cumsũ usq ad consummationem seculi:
&iterum. Hec sunt inquid uerbamea cum ad¬
huc essem uobiscum. hoc est cumadhuc mortalis

Expanded text:
divinitas, sit una largitio, nomenque Trinitatis divinitas, sit una largitio, nomenque Trinitatis unus Deus est. Docentes eos servare omnia quaecumque mandavi vobis. Ordo praecipuus jussit apostolis ut primum docerent universas gentes, deinde fidei tingerent sacramento, et post fidem ac baptisma quae essent observanda praeciperent. At ne putemus levia esse quae jusserunt et pauca addit. Omnia quaecunque mandavi vobis, ut qui crediderint, qui in Trinitate fuerint baptizati, omnia faciant quae praecepta sunt. Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consummationem saeculi. Qui usque ad consummationem saeculi cum discipulis se turos, et se nunquam a credentibus recessurum. Qui autem ad consummationem mundi sui praesentiam pollicetur, non ignorat eam diem in qua die se scit futurum cum apostolis. Quomodo dixit, Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi; et iterum: Haec sunt, inquit, verba mea cum adhuc essem vobiscum, hoc est cum adhuc mortalis
Abbreviated transcription (Latin):
Iudecim discipuli habrenunt in calileam
inoionteo tibi constituerat illis ihs̃:
Post resurrectionem enimis̃ ingalilea monte cans¬
picitur ibiq ad oratur lic& quidem dubitent. &
dubitatio eorum nr̃am augeat fidem. dum manifes¬
tiur ostenditur thome & latus lancea uulneratum
& manus fixas demonstrat clauis: et acceders it̃s
Locutus est eis dicens. data ẽ onhi ooris potes¬
tas incaelo etiatenna. Dataẽ ei qui paulo cru¬
cisixus ante qui sepultus intumulo quimortius iacu¬
erat qui postea resurrexerat. Incelo autem & in t̾ra
potestas dataẽ ut qui antea regnabat in gelũ ꝑfidẽ
credentium regn& interris euutes engo docete
oonaes geutes ẜabtitanes eos iunooiue patius
etpilii et sp̃s sc̃i. Primum docent omnesgentes.
deinde doctos intinguunt a qua. Nonenĩ potest sieri
ut corpus baptis mi recipiat sacramentum nisi antea
anima fidȩi susciperit ueritatem. Bapti zantur aũt
innomine patris & silii & sp̃s sc̃i. ut quorum ẽ una

Expanded text:
in Galilaeam in montem ubi constituerat eis Jesus, etc. Post resurrectionem enim Jesus in Galilaeae monte conspicitur ibique adoratur. Licet quidam dubitent, et dubitatio eorum nostram augeat fidem, dum manifestius ostenditur Thomae et latus lancea vulneratum et manus fixas demonstrat clavis. Et accedens Jesus locutus est eis dicens: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra. Data ei qui paulo crucifixus ante, qui sepultus in tumulo, qui mortuus jacuerat, qui postea resurrexerat. In coelo autem et in terra potestas data est, ut qui antea regnabat in coelo per credentium regnet in terris. Euntes ergo docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Primum docent omnes gentes, deinde doctos intinguunt aqua. Non enim potest fieri ut corpus baptismi recipiat sacramentum, nisi antea anima fidei susceperit veritatem. Baptizantur autem in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti ut quorum est una
Abbreviated transcription (Latin):
toto orbe diffusis. ñ unã gentẽ intelligitur arguisse. sed
tuerent mundũ iđ amatores mundi arguere : depecca¬
to et deiustitia. et deiuditio. Quã sententiã ipsexp̃s
& posuit dicens. depeccato quia non credunt in me. Pec¬
catũ incredulitatis. quasi speciale posuit. quia sic̃ fides
origouirtutũ. Ita solidam̃tũ ẽ uitioꝵ in incredulitate
ꝑsistere. Dño terribiliter ad testante quiait . quiãut
ñ credit. iamiudicatus ẽ quia noneredit in nomine
unigeniti filii dĩ iudicatus dix̃ Idẽ dampnatus
deiugtitia ueno quia ad patarmn uado &iamnontude¬
bitis one  Iustitia discipulorũ xp̃serat qđ ch̃m quem

Expanded text:
toto orbe diffusis, non unam gentem intelligitur arguisse, sed tuerent mundum, id est, amatores mundi arguere. De peccato, et de justitia, et de judicio. Quam sententiam ipse Christus exposuit dicens: De peccato quidem, quia non credunt in me. » « Peccatum incredulitatis quasi speciale posuit, quia sicut fides origo virtutum, ita solidamentum est vitiorum in incredulitate persistere, Domino terribiliter attestante, qui ait: Qui autem non credit, jam judicatus est , quia non credit in nomine unigeniti Filii Dei: » judicatus dixit, id est, damnatus. De justitia vero, quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. « Justitia discipulorum
Abbreviated transcription (Latin):
subditos &plicans aꝑtius quomodo nos supra om
nł creaturȩ iusserit eẽ subiectos: alia editio ꝓ
discolis difficiles hab&: & sẽs antistis fulgentius in
opus culis suis sic ponit. Seruienter cum amore
rion cantumbonis & modestis sed &iã difficiliorib:
sed sibene facientes & patientes sustin&is¬

Expanded text:
subditos, explicans apertius quomodo nos supra omni subditos, explicans apertius quomodo nos supra omni humanae creaturae jusserit esse subjectos. Alia editio pro dyscolis difficiles habet, et sanctus antistes Fulgentius in opusculis suis sic ponit: Servientes cum timore non tantum bonis, sed etiam difficilioribus. Sed si bene facientes
Abbreviated transcription (Latin):
ocñs houionate. prater uitateo diligite. dõati¬
oreto Regeonhopio ripicate:Mon & ergo con¬
gruum cunctis inpendere honorem & iixta
imperium dñi cȩsari quȩ cȩsari sunt & dõ req¬
dere quaedi sunt : &bene inter alia fraternitate
diligere iub& Lberor uteos quoq qui tempora
recolant unacum ipsis patrem inuocantes eũ qui
sine acceptione ꝑ sonarum iudicat seruigus¬
diti es tote Inoonuutioone doonius. Nonitan
tuor bonus etoiodostie: Sed etiaordis colis.
Oncolis indisciplinatis dicit nomine ducto agre¬
co eloquio quia grecȩ scola uocatur bocus in
quo ad ulescentes litteralibus studiis operã dare¬
& ad audiendos magistros uacare solent unde¬
et scola uacatio inter p̃tatur: demiq inpsalma
ubi canimus iacate & uidete qm̃ egosum dr̃:
Pro eo qđ nos dicimus uec cate. ingreco habetur
scolasate. Sco lastici ergo sunt eruditi discoli
in docti & agrestes sed utrisq uult oboedire

Expanded text:
Omnes honorate, fraternitatem diligite, Deum tiOmnes honorate, fraternitatem diligite, Deum timete, regem honorificate. Monet ergo congruum cunctis impendere honorem, et juxta imperium Domini, Caesari quae Caesaris sunt, et Deo reddere quae Dei sunt. Et bene inter alia fraternitatem diligere jubet liberos, ut eos quoque qui sibi temporalrecolant, una cum ipsis patrem invocantes eum, qui sine acceptione personarum judicat. Servi, subditi estote in omni timore dominis, tum bonis et modestis, sed etiam dyscolis. Dyscolis indisciplinatis dicit, nomine ducto a Graeco eloquio, quia Graece schola vocatur locus in quo adolescentes litteralibus studiis operam dare, et audiendos magistros vacare solent: unde schola vacatio interpretatur. Denique in psalmo ubi canimus: Vacate et videte quomodo ego sum Deus, pro eo quod nos dicimus vacate in Graeco habetur scholaste. Scholastici sunt ergo eruditi; dyscoli, indocti et agrestes; sed utrisque vult obedire
Abbreviated transcription (Latin):
ro libertatom suam in uelamen malitiȩ uertunt :
cumquominus humani famulatur iugo cohiben¬
tur Eolatius peccatorum dominio mancipan¬
tur: & cum uicus inpune seruiunt. lib tatẽ uo¬
cant. Hoc p̃ texunt nomine culpam: Potestaũt
uxta illud apłi pauli generalitor accipi : Vor
in lib tatem uocati estis fr̃y tantum nelibtatem
in occasi onẽ carnis d&is : Liberienim reste uoca¬
mur quia ꝑbaptisma a peccatorum sumus nxi¬
bus ab soluti quia ademoniaca serui tute redẽpti.
quia filii di effecti ñ tam̃ dono libertatis pociore
peccandi facultatem uł licentiam accepimus:
quin immo si peccamus mox libertate ꝑdita serui
efficimur peccati & quis qui se ab hoc liberatum
adño putat ut litentiur pecc& : talis suam lib tatem
Inuelamen malitiȩ mutat Vult autem norbeatus
p&rus liberos ẽẽ a seruitio culparum ut serui
creatoris nr̃i boni & fideles ꝑ manere possimus
Inde subsequenter adiungit: sed sicut seruidi.

Expanded text:
ro libertatem suam in velamen malitiae vertunt, ro libertatem suam in velamen malitiae vertunt, cum quo minus humani famulatus jugo cohibentur, eo latius peccatorum dominio mancipantur. Et cum vitiis impune serviunt, libertatem vocant. Hoc praetexunt nomine culpam. Potest autem juxta illud apostoli Pauli generaliter accipi, vos in libertate vocati estis, fratres, tantum ne libertatem in occasionem carnis detis. Liberi enim recte vocamur, quia per baptisma a peccatorum sumus nexibus absoluti, quia a daemoniaca servitute redempti, quia filii Dei effecti. Non tamen dono libertatis potiorem peccandi facultatem vel licentiam accepimus, quinimo, si peccamus, mox libertate perdita servi efficimur peccati. Et quisque se ab hoc liberatum a Domino putat, ut licentius peccet, talis suam libertatem in velamen malitiae mutat. Vult autem nos beatus Petrus liberos esse a servitio culparum, ut servi creatoris nostri boni et fideles permanere possimus, unde subsequenter adjungit: Sed sicut servi Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
dat̃ Immosica ꝑ sequitur si occidit gladio ut
paulum si crucisigit ut p&rum habebis &illa lau¬
dem dumeeo cuodilla malefacit intẽ iustum &.
innexium : tuȩ uirtutis patientiȩ coronam laudis
mer&ur Nam& hoo intendis sebeatum p&rum
in hac sententia uerba sequentia docent quibue
dicitur: quia sic est uoluntas dĩ utbe¬
ne pacientes obonites cene patiatis in¬
prudentiuoi hoonnium ienorattiaoi:
ec estergo laus bonorum adquã duces ageredic̃
missos dumignorantia ducum in prudentium :
boni ad laudem suam ꝑp&uam benese agendo
utuntur: quasi liberi et uonquasi ueł ameꝵ
habeutes malitiȩ liber tateo Quas liberi bo¬
na faciunt quicum maiora apud hominer bi¬
bertate utuntur eo artiur immo liberius. diui¬
no famulatui subiu gantur. sed & alle quasi liberi
bene fatiunt. Quia in xomplum ioseph patri ar¬
chȩ tam &si seruitio deprimuntur hominũ ser¬
ui ẽẽ uitiorum nulla arte conpelluntur a sue¬

Expanded text:
dat, imo si etiam persequitur, si occidit gladio, ut dat, imo si etiam persequitur, si occidit gladio, ut Paulum, si crucifigit, ut Petrum, habebis ex illa laudem, dum ex eo, quod illa malefecit, in te justum et innoxium tuae virtutis patientia coronam laudis meretur. Nam et hoc intendisse beatum Petrum in hac sententia verba sequentia docent, quibus dicitur: Quia sic est voluntas Domini, ut benefacientes obmutescere faciatis imprudentium hominum ignorantiam. Haec est ergo laus bonorum, ad quam duces a rege dicit missos, dum ignorantia ducum imprudentium, boni ad laudem suam perpetuam bene se agendo utuntur. Quasi liberi et non quasi velamen habentes malitiae libertatem. Quasi liberi bona faciunt, qui quo majore apud homines libertate utuntur, eo arctius, imo liberius divino famulatui subjugantur. Sed et illi quasi liberi benefaciunt, qui in exemplum Joseph patriarchae, tametsi servitio deprimuntur hominum, servi esse vitiorum nulla arte compelluntur. At ve
Abbreviated transcription (Latin):
modo dominis famulentur ammon&. doc& ergo
fideles famulos iudelic& a& ni regis &iã mundi
potestatib subdineuł in hoo sidei & religions xp̃i¬
anȩ possit detrahi qđ ꝑ eam humanȩ conditionis
iura turbentur. Nam &ita potest recte intellꝑgi
qđ dictum est omni humanȩ creaturȩ ut signisi¬
c&ur &fidelibus & in credulis rerum dominis
aduindictaor male pactoruor laudeo ueno
bononuo Non qđ om̃s qui regibus missi ducerr̃
uł male factores punire uł lauda rebonos nouerint:
sed que eedebeat astiobanis ducis simplicicer¬
narrat. hoc est ut male facientes coherceat. & bene
agenter remuner&, qui&iam si in iustȩ agit sibo¬
nos dampnat nihil hominus aellaudem eorum ꝑti¬
nent quae facitꝰ sapienter eius imꝓbitatem tolerant:¬
& sapienter eius stultitiȩ resistunt. Vnde & pau¬
lus dicit lis inquia nantimere potestatem bo¬
num fac & habebis laudem exilla : Nondicit abilla
sed eilla: quia asi potestas temundana non laui¬

Expanded text:
modo dominis famulentur admonet. Docet ergo modo dominis famulentur admonet. Docet ergo fideles famulos videlicet aeterni regis etiam mundi potestatibus subdi, ne vel in hoc fidei et religioni Christianae possit detrahi, quod per eam humanae conditionis jura turbentur. Nam et ita potest recte intelligi, quod dictum est: Omni humanae creaturae, ut significetur et fidelibus et incredulis rerum dominis. Ad vindictam malefactorum, laudem vero bonorum. Non quod omnes qui a regibus missi duces sunt, vel malefactores punire vel laudare bonos noverint, sed quae esse debeat actio boni ducis, simplicinarrat, hoc est, ut male facientes coerceat, ut bene agentes remuneret; qui etiamsi injuste agit si bonos damnat, nihilominus ad laudem eorum pertinent quae facit, si patienter ejus stultitiae resiststultitiae resistunt. Unde et Paulus: Vis non timere potestatem, bonum fac et habebis laudem ex illa, non dicit, ab illa, sed ex illa. Quia et si potestas te mundana non lau
Abbreviated transcription (Latin):
ius itatioius: Plerumq contigit ut peegani qui
fidem xp̃ianorum uituperabant quaredeos suos de¬
relin quissent. Postmodum considerantes castam
eorum conuersationem & inuictum in xp̃o animũ:
cessarent eis detrahere: magisq: dm̃ glorificane
ac laudare inciperent. quibonitate ac iustitia
iustorum suorum bonur eẽ ꝓbar&ur &iustus:
Clorificent inqui dolm̃ indie uisitationis hoc est in
cumuos instanter obstantia pericula illum sequi
ꝑ spexerint. Subiecti es tote omtu humaniȩ
cueatuuȩ propter dm̃n: Omni humanȩ creaturȩ
dicit : omni dignitati hominum. omni ꝑsonȩ omni
principatui cuiuos diuina dispositio subdi uoluerit
Hoc est enim qđ ait ꝓpter dm̃. quia non ẽ potestas
nisi adõ & qui potestati resistit : dĩ ordinationꝑ re
busꝰ taorgnam abeoomsis: Ideo regi tantum ac
ducibus non autem & dominis dicit. quia hoc in lo¬
co illos ypecialiter ut prȩfati sumus instruit qui r̃
dñi seruorum. Subsequenter uero & seruos quo¬

Expanded text:
is, etc. Plerumque contigit ut pagani qui fidem Christianorum vituperabant, quia deos suos dereliquissent, postmodum considerantes castam eorum conversationem et invictum in Christo animum, cessarent eis detrahere, magisque Deum glorificare ac laudare inciperent, qui bonitate ac justitia cultorum suorum bonus esse probaretur et justus. Glorificent inquit Deum in die visitationis, hoc est in cum vos instanter inter obstantia pericula illum sequi perspexerint. Subjecti igitur estote omni humanae creaturae propter Deum. Omni humanae creaturae dicit, omni dignitati hominum, omni personae, omni principatui, cui nos divina dispositio subdi voluerit. Hoc est enim quod ait: Propter Deum, quia non est potestas nisi a Deo. Et qui potestati resistit, Dei ordinationi ribus, tanquam ab eo missis. Ideo regi tantum ac ducibus, non autem et dominis dicit, quia hoc in loco illos specialiter ut praefati sumus instruit, qui sunt domini servorum; subsequenter vero, et servos quo
Abbreviated transcription (Latin):
nire satagit: et ille deuatus res pondeus dicat
nolionhi molestus ẽẽ. iamhostiuor clausuor ẽ
et pueri oiei mecuor sunt incubili noripos suor
surgere etdanetibi: Hostium amici diuina ẽ
intellegentia sermonis qđ sibi apłs orat aperire
adloquendũ misteriũ xp̃i. Clausumq ẽ tempore
famis uerbi cum intellegentia nondatur. & illi
qui euan gelicam sapientiam tamquã panẽ erogan¬
tes ꝑ orbemterrȩ p̃dicauer̃. pueri patris familias
iam sunt inse cr&a qui&e cum dño & tam̃ orando
efficitur ut accipiat desiderans intellestum ab ipso
dõ &iamsihomo desit ꝑquem sapientia p̃dic&ur:
etille siper seuerauerit pulsans dicouobis
& Si nondabit illi. Suncens eoquod aoncus eius
git. propter inprobitateor tamen eius surget

Expanded text:
nire satagit. Et ille deintus respondens, dicat: nire satagit. Et ille deintus respondens, dicat: Noli mihi molestus esse, jam ostium meum clausum est, et pueri mei mecum sunt in cubili, non possum surgere et dare tibi. Ostium amici divini est intelligentia sermonis, quod sibi apostolus orat aperiri ad loquendum mysterium Christi, clausumque est tempore famis verbi, cum intelligentia non datur, et illi qui evangelicam sapientiam tanquam panem erogantes, per orbem terrae praedicaverunt. Pueri patrisfamilias jam sunt in secreta quiete cum Domino, et tamen orando efficitur ut accipiat desiderans intellectum ab ipso Domino, etiamsi homo desit per quem sapientia praedicetur. Et ille si perseveraverit pulsans: dico vobis, et si non dabit illi surgens eo quod amicus ejus sit, propter impr
Abbreviated transcription (Latin):
dia nocte. et dicetilli aonce comoroda onhitres
panes. qõi aoncus oĩs uenit deuia adore et uoni
haneo quodporiamr aute illum Rogatus adis¬
cipulo saluator Non modo formam orationis sed
instantiam frequentiamq tradit orandi: Amictis
ergo adquẽ media nocte uenitur ipse dr̃ intelligit᷑
cuiꝰ inmedia tribulatione supplicare. & tres panes
dẽ intellegentiã trinitatis quap̃sentis uitae conso¬
lenur labores efflagitare debemus. Amicus qui
uenit deuia ipse nr̃ est animus quitaties a nobis
recedit quoties ad appetenda terrena & tempo¬
ralia foris uagatur. Redit̾uero caelestiq alimo¬
na reficidesiderat cuminse reuersus suꝑna caepe¬
rit ac spiritalia meditari. De quo pulchre qui
p&ierat ad iungit non sehabere qđ ponat ante
illum: Qm̃ animȩ postscłi tenebras dm̃ suspirant
nihil p̃ter eũ. cogitare. nihil loqui nillib& intueri
solum qđ recognouit summe crinitatis gaudium
contemplari adq ad hoc plenius intuendum ꝑue¬

Expanded text:
illi: Amice, commoda mihi tres panes, quoniam amicus meus venit de via ad me, et non habeo quod ponam ante illum. Rogatus a discipulis Salvator non modo formam orationis, sed et instantiam frequentiamque tradit orandi. Amicus ergo ad quem media nocte venitur, ipse Deus intelligitur. Cui in media tribulatione supplicare, etid est, intelligentiam Trinitatis, qua praesentis vitae consolentur labores, efflagitare debemus. Amicus qui venit de via, ipse noster est animus, quoties a nobis recedit, quoties ad appetenda terrena et temporalia foris vagatur. Redit vero coelestique alimonia refici desiderat, cum in se reversus superna coeperit ac spiritalia meditari. De quo pulchre qui petierat adjungit: Non se habere quod ponat ante illum; quoniam animae post saeculi tenebras Deum suspiranti, nihil praeter eum cogitare, nil loqui, nil libet intueri; solum, quod recognovit, summae Trinitatis gaudium contemplari, atque ad hoc plenius intuendum perve
Abbreviated transcription (Latin):
intelleguntur : Quiꝑ pluuiã ipsorum spiritalis doc¬
tutes intelleguntur: Cȩlum in euid dedit pluuiaor :¬
et terra dedit pructuo suuon Potestaũt &per
tres sterelitatis annos & menses se sterilia sub
antixp̃o signisi care tempora quae postra largiente
dñigratia credimus ẽe secunda: Quiconuentife¬
cerit peccatonem. Saluab̾it animameius acnorte:
dest liberauit amorte a&na animã eius. amorte
ꝓp&ua quȩ animȩ ꝓpeccats deb&ur: Et operit mul¬
aitudiueo peccatorum Siue illius: quem conuer¬
tit. siue sua quȩ conuerit. illius ꝑpenitentiã conte¬
git peccata: beati enim ait psalmista. quorũ testa
sunt peccata: sua aũt ꝑ caritatis offitia male nociua
operuit peccata Caritas enim ait apłs. q̃uo operit

Expanded text:
intelliguntur; per pluviam ipsorum spiritualis docintelliguntur; per pluviam ipsorum spiritualis doctutes intelliguntur. Coelum, inquit, dedit pluviam, et terra dedit fructum suum. Potest autem et per tres sterilitatis annos et menses sex, sterilia sub Antichristo significari tempora, quae postea largiente Domini gratia credimus esse foecunda. Qui converti fecerit peccatorem salvabit animam ejus. Id est, liberabit a morte aeterna animam ejus, a morte perpetua, quae animae pro peccatis debetur. Et operit multitudinem peccatorum. Sive illius quem convertit, sive sua, qui convertit, per poenitentiam contegit peccata: Beati enim, ait Psalmista, quorum tecta sunt peccata. Sua autem per charitatis officium male nociva operuit peccata: Charitas enim, ait Apostolus, cooperit
Abbreviated transcription (Latin):
& maria ia cobi & ioseph: & mater filiorum ⁊ ebedei
Tante enĩ scĩ tatis istȩ iacobus fuisse narratur ut ꝑpt̃
eius necẽ dicat iosephus subuersam ẽe hierł hic
autem post passionem dñi annotricesimo suũ feli¬
citer consummauit martyrium:
Confite borenim a qui uocum nomenẽ sed plocoꝵ
diuersitate. diuerse suscipitur: Consitentur enĩ & qui
dño gratias referunt : consitentur & qui peccata
deplorant: Sedillud ingaudio: istud in lacrimis est :
Illud in scã mentis a lacritate : istud in cordis noscitur
eẽ contritionem: multuor enior ualed deprecatio
iusti asgidua: Sicenim scriptum ẽ: orationes iusto¬
rum : &audi& dñr : Nam & ipsedñs ait : Quic quid pec¬
eritis in oratione: credentes accipi&as: Nonpluit
aNNos tres: et cecera: Hic tria tempora mundi sig¬
nificantur : Primum ab adam usq ad noȩ. Scđo
anoȩ usq: ad moxsen. Tertio a moxse usq ad ad¬
tis in rigauit: Percaelũ qui pluuã dedit doctores

Expanded text:
et Maria Jacobi et Joseph, et mater filiorum Zebedaei. Tantae enim sanctitatis iste Jacobus fuisse narratur, ut propter ejus necem dicat Josephus subversam esse Hierusalem. Hic autem post passionem Domini anno tricesimo suum feliciter consummavit martyrium. Confitebor enim aequivocum nomen est, sed pro locorum diversitate diverse suscipitur. Confitentur enim et qui Domino gratias referunt, confitentur et qui peccata deplorant. Sed illud in gaudio, istud in lacrymis est; illud in sancta mentis alacritate, istud in cordis noscitur esse contritione. Multum enim valet oratio justi assidua. Sic enim scriptum est: Orationes justorum exaudiet Dominus; nam et ipse Dominus ait: Quidquid petieritis in oratione credentes accipietis. Non pluit annos tres, etc. Hic tria tempora mundi significantur. Primum ab Adam usque ad Noe; secundum a Noe usque ad Moysen; tertium a Moyse usque ad adtis irrigavit. Per coelum qui pluviam dedit doctores
Abbreviated transcription (Latin):
eccenunc palam Loqueris. et prouersiũ nul¬
Lum dicis: Palam igitur loqui aestimabant cuimis¬
teria dictorum necdum conp̃hendere ualebant.
Quod autem adiungunt Nune scionus quia scis
ooĩa. et noꝵ opus est tibi utquis .te inter nocet.
in hoc credionus guia adõ. existi: Aꝑte ostendunt
quialo quens ad eos dñs dehis maxime disputabat
quȩ illis delectabat audire &quȩ illi interrogare
uolebant. hȩc ipse p̃ueniens eos ultra ꝓferebat un¬
demerito illum scire om̃a quasidm̃ & quasi dĩ filium
adõ uenisse credunt & consitentur. aꝑtumnanq di¬
uinitatis indicium ẽ cogitationum nosse secraeta:

Expanded text:
Ecce nunc palam loqueris, et proverbium nulEcce nunc palam loqueris, et proverbium nullum dicis. Palam igitur loqui aestimabant, cujus mysteria dictorum necdum comprehendere valebant; quod autem adjungunt: Nunc scimus, quia scis omnia, et non opus est tibi ut quis te interroget. In hoc credimus, quia a Deo exiisti: aperte ostendunt quia loquens ad eos Dominus, de his maxime disputabat, quae illos delectabat audire et quae illi interrogare volebant. Haec ipse praeveniens eos, ultro proferebat, unde merito illum scire omnia quasi Deum, et quasi Dei Filium a Deo venisse credunt et confitentur. Apertum namque divinitatis indiciu
Abbreviated transcription (Latin):
sibilis mundo apparuit in humanitate quierat in ui¬
sibilis apud patrem indiunitatẽ Eciut pretre quu
non in ea forma qua & qualis ẽ patri sed in adsumpta
creatura minor apparuit &uenit inmundum quia
inea forma serui quam accepit &iã mundd huuus
amatorib seuiendũ p̃buit. Iterum relinqui mun¬
dum &redut adpatrem quia abas pectu amatoꝵ mun¬
di qđ uiderant abstulit & seamatorib: suis aequalem
patri ẽe credendũ docuit. Reliquid mundũ & redi¬
it ad patrem quia humanitatẽ quã induit ꝑ ascensio¬
nẽ ad inuisibilia pat̃nȩ maiestatis addux̃: Haec quidẽ
uerba chñi mistica & sicut ipse testatur in ꝓuerbus p
dicta sed discipuli quib: dicebantur ad eo adhuc car¬
nales erant. uteoꝵ prosunditate minime caperent
& non solum archana dictorum. sed nec ipsam
ignorantiam suam intelligerent: putantes simpli¬
citer & dilucide ꝓlatam quaenon intellegentibus
ꝓuerbia erant . ecce continuo responderunt:

Expanded text:
sibilis mundo apparuit in humanitate, qui erat invisibilis mundo apparuit in humanitate, qui erat invisibilis apud Patrem in divinitate; exivit a Patre, quia non in ea forma qua aequalis est Patri, sed in assumpta creatura minor apparuit. Et venit in mundum, quia in ea forma servi quam accepit, etiam mundi hujus amatoribus se videndum praebuit. Iterum reliquit mundum, et rediit ad Patrem, quia ab aspectu amatorum mundi, quod viderant, abstulit, et se amatoribus suis aequalem Patri esse credendum docuit. Reliquit mundum, et rediit ad Patrem, quia humanitatem quam induit, per ascensionem ad invisibilia paternae majestatis adduxit. Haec quidem verba Domini mystica, et sicut ipse testatur, in proverbiis sunt dicta. Sed discipuli quibus dicebantur adeo carnales adhuc erant, ut eorum profunditatem minime caperent; et non solum arcana dictorum, sed nec ipsam ignorantiam suam intelligerent, putantes simpliciter et dilucide prolata, quae non intelligentibus proverbia erant: et continuo resp
Abbreviated transcription (Latin):
na pace receptis non opussit iam aliquid rogare
deillis. quia nimirum tanta beatitudine donan¬
disint quaeam plior ẽẽ non possit: ipse eauorpa¬
ter amatuos quia uos me aorastis eccrredidis¬
tis quia eco adõ exiui. Non ita intellegendum
est qđ dixit. quiauos me amastis quasi priorer illi
amarent xp̃m. sed ita potius quia pater illos gra¬
tuito amore ꝑuenerit. adq ad amandum cre¬
dendumq filium amando substulerit & quia ipsã
agntã filii dilectionem hac sidem pio &solicito cor¬
d seruauerunt. Maiorum eos donis paterne
dilestions cẽ remuneratos ui acuplio orspuasiẽ arire
quos amore dignos iudicat qđ ad iunxit quia uos
& qui a quorum insepa rabilis ẽ natura diuinitatis
Horum una eadem q s unt dona uirtutis. Hocẽ qđ ana¬
tis & ereditis quia adõ xxiui exiui apatre etuemip
oninduor Iteruo relin quo onin duor etuado as
patreor Exiuit a patre &uenit inmundum quia ui¬

Expanded text:
nam pacem receptis non possit jam aliquis rogare nam pacem receptis non possit jam aliquis rogare de illis, quia nimirum tanta beatitudine donandi sunt, quae amplior esse non possit. Ipse enim Pater amat vos, quia vos me amastis et credidistis quia ego a Deo exivi. Non ita intelligendum est quod dixit, quia vos me amastis, quasi priores illi amarent Christum; sed ita potius quia Pater illos gratuito amore praevenerit, atque ad amandum credendumque Filium amando sustulerit. Et quia ipsam agnitam Filii dilectionem ac fidem pio et sollicito corde servaverint, majorum eos donis paternae dilectionis esse remuneratos, una cum Filio et Spiriquos amore dignos judicat. Et quod adjunxit: quia vos , quia quhorum una eademque sunt dona virtutis, hoc est, quod amatis, et creditis quia a Deo exivi. Exivi a Patre et veni in mundum; iterum relinquo mundum, et vado ad Patrem. Exivit a Patre, et venit in mundum, quia vi
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ꝑtinebant nec dum scire potuerunt. Ideo in
sioneacresurrectione sp̃s scĩ erat gr̃am daturus:
Tunc& enim spiritaliter intus instructi. spiritali
dilectione succensi quo ꝑfectius om̃a qued eagni¬
tione diuinitatis mortalibus erant capienda cȩ¬
perunt eo ardentius solaq ad eius usionem ꝓme¬
renda iuuar& p&ere hacdesiderare curauer̃:
tem tantum modo animarum ur̃arum &quȩ ad
gaudia a&̃na ꝑtinere uideantur Peere incipi¬
&is & maxime intellegatis. quid sit qđ dixi ego &
pater unum sumus uel quomodo pater sit in me &
ego in patrem : Tunc in eius nomine p&unt qui pe¬
ipsam ẽẽ quae hoc nomine uocatur intelligunt.
in quantum dr̃ est nos ecaudire cumpatre. Quod
eum signisicare arbitror. ubiait & nondico uobis
quia ego rogabo patrem deuobis. Potest enĩ non¬
in conuenienter accipi qđ ait & nondico uobis
quia ego rogabo patrem de uobis quia non de p̃senti
rogo sed de futuro posuit rogabo qđ sc̃ĩs ad inter¬

Expanded text:
riorum divinitatis pertinebant, necdum scire potuerunt. Ideo in sione ac resurrectione, Spiritus sancti erat gratiam daturus. Tunc etenim spiritaliter intus instructi, spiritali delectatione succensi, quo perfectius omnia quae de agnitione divinitatis mortalibus erant capienda, ceperunt; eo ardentius sola quae ad ejus visionem promerendam juvarent, appetere ac desiderare curaverunttem tantummodo animarum vestrarum. et quae ad gaudia aeterna pertinere videantur, petere incipietis. Et maxime ut intelligatis, quid sit quod dixi: Ego et Pater unum sumus, vel quomodo Pater sit in me, et ego in Patre. « Tunc in ejus nomine petunt, qui peipsa est, quae hoc nomine vocatur, intelligunt. in quantum autem Deus est, nos exaudire cum Patre. Quod eum significasse arbitror ubi ait, Et non dico vobis quia ego rogabo Patrem de vobis. Ad hoinconvenienter accipi quod ait, Et non dico vobis, quia ego rogabo Patrem de vobis, quia non de praesenti rogo, sed de futuro. Posuit, rogabo, quod sanctis ad inter
Abbreviated transcription (Latin):
tistis quicguao iNnoonueoeo petite & accipi¬
etis uteaudiuor ur̃m sit pletuor Nuob mo¬
dis intelligi potest. uł quia non in nomine meo p&istis.
Quod nomen non sicut cognoscendum est. Cognouis¬
tis uł non p&istis quicquam qm̃ in conparatione
rerum quã p&ere debuistis ꝓnihilo habendum est
qđ p&istis: petite et accipiets uteaudiuo ur̃or
sit plenium: Acsi patenter dicat. Non fluxa scłi
guudiaq & merore sẽꝑmixta & dolore finienda s̃
sed illud singulare gaudũ ad patrepeate cuius ple¬
nitudo nullo cuius lib& in qui&adinis ad tactu mi¬
nuatur a &ẽnitatis nullo umquam termino dissol¬
uatur siei ꝑse talia p&endo ꝑstiteritis talia p&en¬
do ꝓculdubio quȩ p&itis accipi&as. Simores menti
concordant p&entis : Parum enim utilitatis adser.
bene orando suꝑna quaerere qui non desistit ꝑse ui¬
uendo insimis impli cari Haec in pro uerriis Lo¬
cutus sum uobis. uenit hona cuoriao NoR IΡRO¬
uersiis Loguar uobis. sedpalao depatre adNun

Expanded text:
uam in nomine meo; petite et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum. Duobus modis intelligi potest: vel quia non in nomine meo petistis, quod nomen non sicut cognoscendum est cognovistis, vel non petistis quidquam, quoniam in comparatione rerum: quas petere debuistis, pro nihilo habendum est quod petistis. Petite et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum. Ac si patenter dicat: Non fluxa saeculi gaudia, quae et moerore semper mixta et dolore finienda sunt, sed illud singulare gaudium a patre petite, cujus plenitudo nullo cujuslibet inquietudinis attactu minuitur, aeternitas nullo unquam termino dissolvitur; si talia petendo perstiteritis, talia petendo procul dubio quae petitis accipietis, si mores menti concordant petentis. Parum enim utilitatis affert, bene orando superna quaerere, qui non destitit perverse vivendo in infimis implicari. Haec in proverbiis locutus sum vobis; venit hora, cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam d
Abbreviated transcription (Latin):
tare orodo. Cum autem uerenit ille sp̃s uerita¬
tis docebit uos ooniem ueritatem Certum ẽ
scientiã ueritatis quã carnales eatenus potuere
consecutis unt : maiore desiderio certandi ꝓuerita¬
te succensis̃ . Non tam̃ putandũ ẽ in hac uita quẽpiã
omnẽ ueritatẽ posse conp̃hendi. Vnde &ipse beatus
paulus apłs qui ad terciũ cȩlũ raptus ẽ. &ibi audiuit
ar chana uerba quae non lic& hominiloqui. ait.
Expate cognoscimus &e parte ꝓph&amus. Cũ aũt
uenerit qđ ꝑfestum ẽ. euacuabitur qđ & parte est.
ntellegendum ẽ ergo qđ aitdespũ docebit uos omnẽ
ueritatẽ quasidicer& diffund& in cordib: ur̃is carita¬
tẽ que uos omnem ueritatem facit᷑ amare. cuius
magisterio intus edocti ꝓficiatis deuirtute in uir¬
tutem digniq efficiamini ꝑuenire ad uitã in qua
uob̵ a&̃na claritas summe ueritatir &uere subli¬
mitatis . Idẽ contemplatio ur̃i conditoris appareat:

Expanded text:
tare modo. Cum autem venerit ille Spiritus veritatare modo. Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, docebit vos omnem veritatem. Certum estscientiam veritatis quam carnales eatenus potuere consecuti sunt, et majore desiderio certandi pro veritate succensi sunt. Non tamen putandum est in hac vita quempiam omnem veritatem posse comprehendere. Unde et ipse beatus Paulus apostolus, qui ad tertium coelum raptus est, et ibi audivit arcana verba quae non licet homini loqui, ait: Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus; cum autem venerit quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est. Intveritatem, quasi diceret, diffundet in cordibus vestris charitatem, quae vos omnem veritatem facit amare; cujus magisterio intus edocti, proficiatis de virtute in virtutem, dignique efficiamini pervenire ad vitam, in qua vobis aeterna claritas summae veritatis et verae sublimitatis, id est, contemplatio vestri conditoris appareat.
Abbreviated transcription (Latin):
mundi nomine uoluit intellegi quiordineꝑ uer¬
so mundum potius quam mundi creatorẽ diligunt
quiiudicatur ẽ adño quiait. Videbã sathanan sic̃
sulgur cadentem decȩlo: iudicatus ab eo cũ & ip̃se
demonia eicer& & discipulis dar& potestatẽ calcan¬
dis apra omnẽ uirtutẽ inimici. Irguitur itaq: niun¬
duisleuiditio quo cliabbalu e iudicatius. quancdo
hõmines nedi uoluntati resistere p̃sumant:
Exemplo dãpnati ꝓpt̃ suꝑbiã terrerent archangeli
Credant itaq homines in xp̃m nearquant᷑ depec¬
cato infidelitatis suȩ quo peccato om̃a peccata
detinentur: transe ant innumerum sideliũ n ear¬
guant᷑ deiustiua eoꝵ quos iustificatos non imitantur:
Caueant futurũ iudiciũ. necum mundi principe iu¬
dicentur. Quẽmiudicatum immitantur: &enĩ ne
sibi ex histim& parci suꝑbia dura mortalium: desuꝑ¬
borum supplicio terrendec est angelorum: adhue¬
multa hapeo uobs dicere sedniorpotestis por¬

Expanded text:
mundi nomine voluit intelligi, qui ordine pervermundi nomine voluit intelligi, qui ordine perverso mundum potius quam mundi creatorem diligunt, qui judicatus est a Domino, qui ait: Videbam Satan sicut fulgur cadentem de coelo . Judicatus est ab eo, cum et ipse daemonia ejiceret, et discipulis daret potestatem calcandi supra omnem virtutem inimici. Arguitur itaque mundus de judicio, quo diabolus est judicatus, quando homines, ne Dei voluntati resistere praesumant, exemplo damnati propter superbiam terrentur archangeliredant itaque homines in Christum, ne arguantur de peccato infidelitatis suae, quo peccata omnia detinentur: transeant in numerum fidelium, ne arguantur de justitia eorum, quos justificatos non imitantur: caveant futurum judicium, ne cum mundi principe judicentur, quem judicatum imitantur. Etenim ne sibi existimet parci superbia dura mortalium, de superborum supplicio terrenda est angelorum. icere, sed non potestis por
Abbreviated transcription (Latin):
corporali intuitu numquã uider̃ dm̃ & hominẽ
uerũ corde credunt acdiligunt. Hequa ꝓ fecto ius¬
titiȩ sidȩ arguuntur infideles . cur ipsi uidelic& cum
similiter uerbũ uitȩ audirent noluer̃ credere
iniustitiã. Neq: nequitia maloꝵ & sua solũ prauitate.
uerũ &iã &x conparatione rectorum quam statim
dãpnanda denunci&. arguit ergo mundũ sps sẽr
sequi noluerit qui hunc ad patrem ascendisse.
neq: ultra corporaliter interris conuersaturum
ẽẽ sciebant. Nectam̃ ab eius dilectione poterant
ullaratione separari: Hocẽ enĩ qđ ait quia ad pa¬
tremuado &iam non uidebitis me. Nonuidebi¬
tisme exquo ascendero qualem nunc uidere sole¬
tis carne mortali & conp̃hensibili circũdatũ.
sed in ma restate adiudicium uenientẽ & ꝑacto
iudicio inmaiore gła cumsõrꝰ apparentẽ. Sequit̃
deiuditio autem quia pruaceps muridi huius
iudicatus ẽ. Principem mundi diabolũ dicit
qui primatum in cordib: infidelium quos hic

Expanded text:
corporali intuitu nunquam viderunt, Deum et hominem verum corde credunt ac diligunt. De qua profecto justitia fidei arguuntur infideles, cur ipsi videlicet. cum similiter verbum vitae audirent, noluerint credere in justitiam. Neque enim nequitia malorum ex sua solum pravitate, sed etiam ex comparatione justorum, quam statim damnandi sint denuntiat. Arguit ergo mundum Spiritus sequi noluerit, qui hunc ad Patrem ascendisse, neque ultra corporaliter in terris conversaturum esse sciebant, nec tamen ab ejus dilectione poterant ulla ratione separari. Hoc est enim quod ait, quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. Non videbitis me, postquam ascendero, qualem nunc videre soletis carne mortali et comprehensibili circumdatum. Sed in majestate ad judicium venientem, et, peracto judicio, in majori gloria cum sanctis apparentem. SeDe judicio autem, quia princeps mundi hujus judicatus est. Principem mundi diabolum dicit, qui primatum tenet in cordibus infidelium, quos hic
Abbreviated transcription (Latin):
tereundũ qđ hȩc errantes conuersio non solũ lo¬
quendo sed plerumq: &iam bene agendo ꝑsicitur
Namsiquis &iam lingua tacentł ꝓximis &empla bonȩ
astionis ostendit eosq ad imitanda quȩ neglexeraont
elimosinȩ uł ospitalitatis uł aliarum opera uir tutũ
conuertit : offitiũ ꝓfecto doctoris & sequitur acpeiur
quem corr&it saluatione fratris certam ap̃io iu¬
dicȩ mercedem consequetur: Iteo alia expo¬

Expanded text:
aetereundum, quod haec errantis conversio non solum loaetereundum, quod haec errantis conversio non solum loquendo, sed plerumque etiam bene agendo perficitur. Nam si quis, etiam lingua tacente, proximis exempla bonae actionis ostendit, eosque ad imitanda quae neglexerant eleemosynae vel hospitalitatis, vel aliarum opera virtutum convertit, officium profecto doctoris exsequitur, ac pro ejus quem correxit salvatione fratris, certam a pio Judice mercedem consequetur. IN PRIMAM EP
Abbreviated transcription (Latin):
sane. qđ quidam codices habent : saluabit animã suã
a morte: &ex ambiguo greco ita & reste interp̃ta¬
re notest : & reuera quierrantem corrigit sibim&¬
ins ꝑhoc uitȩ celestis gaudia ampliora conquinit. al¬
uabit in quiđ animã eius amorie: et oppenit onulti¬
tuditieo: peccatoruo: Quipeccatorẽ aberrore con¬
uerut. & eĩneccata ꝑ hanc conuersionẽ abas pestu
interni iudicis su ꝑpositione uite melioris abs condit:
& sua quoq in quibus cumq offendit errata : ab intuitu
eius qui om̃a uid& ꝓximum curando contegit Iuxta
binamq inꝑfestos in ꝓpria astione amagisteri offi¬
tio. quaeꝑ iastantiam quȩ rebant sub mou& : Hic ue¬
ro instrustos &x omni parte. quiderga salutem pxi¬
morum ꝑ amorem fraternitatis a geredebeant :¬
edoc& : qđ enĩ hicdostor facere ꝑhib&cur. hoc alio loco
caritas facere memoratur. Dicente beato p&ro apło:
quia caritas operit multitudinẽ peccatoꝵ: Nec p̃¬

Expanded text:
sane quod quidam codices habent: Salvabit animam suam sane quod quidam codices habent: Salvabit animam suam a morte; et ex ambiguo Graeco ita etiam recte interpretari potest: et revera qui errantem corrigit, sibimetipsi per hoc vitae coelestis gaudia ampliora conquirit. Salvabit, inquit, animam ejus a morte, et operit multitudinem peccatorum. Qui peccatorem abvertit, et ejus peccata per hanc conversionem ab aspectu interni Judicis superpositione vitae melioris abscondit; et sua quoque in quibuscunque offendit errata, ab intuitu ejus qui omnia videt proximum curando contegit, juxta . Ibi namque imperfectos in propria actione a magisterii officio quod per jactantiam quaerebant, submovet. Hic vero instructos ex omni parte quid erga salutem proximorum pro amore fraternitatis agere debeant edocet. Quod enim hic doctor facere perhibetur, hoc alio loco charitas facere memoratur, dicente beato Petro apostolo: Quia charitas operit multitudinem peccatorum . Nec pr