comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rio exercitũ inpictos cduce̾t. eoꝵq
regna atroci seuitia cdeuastaret:
sciens uir dñi cuthbtꝰ ad esse tempꝰ.
de quo anno pret̾ito. int̾roganti
eiꝰ sorori p̃direrat. ñ eũ ampliꝰ qͣm
uno solum anno esse uicturum.
uenit ad lugubaliam cuntatẽ.
que a ppłis angloꝵ cor rupte
luel uocat᷑. ut alloque recur
reginã: que ibidem in monast̾io
sue sororis. euentũ belli expectare
disposuit. Postera aut̃e die ducen¬
tib eum ciub. ut uideret menia
ciuitatis. fontẽq in ea miro qͦndã
romanoꝵ oꝑe extructũ: repente tͣ¬
batꝰ sp̃u ut stabat suꝑ baculũ. mes¬
tam faciẽ deflexit ad t̾rã. Rursũq¬
se erigens. atq ad celum ocłos at¬
tollens: imgemuit gͣuit̃. ꝙ ñ grandi
uoce ait. Fo̾rte mͦ discͥmen factum
est certaminis. at prb̃r qͥ astabat
intelligens de quo diceret.: in cau¬
ta uelocitate ductꝰ respondit. & dyait.
Unͣ scis : Nolens aũ ille ampliꝰ. de

Expanded text:
rio exercitum in Pictos duceret eorumque rio exercitum in Pictos duceret eorumque regna atroci saevitia devastaret; sciens vir Domini Cudberctus adesse tempus de quo anno praeterito interroganti ejus sorori praedixerat, non eum amplius quam uno solum anno esse victurum, venit ad Lugubaliam civitatem, quae a populis Anglorum corrupte Luel vocatur, ut alloqueretur reginam, quae ibidem in monasterio suae sororis eventum belli exspectare disposuit. Postera autem die deducentibus eum civibus, ut videret moenia civitatis, fontemque in ea miro quondam Romanorum opere exstructum, repente turbatus spiritu, ut stabat super baculum, moestam faciem deflexit ad terram, rursumque erigens se atque ad coelum oculos attollens, ingemuit graviter, et non grandi voce, ait: « Forte modo discrimen factum est certaminis. » At presbyter qui astabat intelligens de quo diceret, incauta velocitate ductus respondit, et dixit: « Unde scis? » Nolens autem ille amplius de
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta p̾cepta & erẽpla apłica. iͥtu¬
tum ornabat oꝑib. Cõmissã nãq
sibi plebem: ⁊ orationib protege¬
bat assiduis.:⁊ ad monitionib sa¬
lub̾rimis ad celestia uocabat. et
qd maxime doctores iuuat: ea qͣ
agenda docebat. ip̃e priꝰ agendo
premonstrabat. Eripiebat inopẽ
de manu fortioꝵ eiꝰ: egenũ et pau¬
ꝑem a rapientib euͣ. Tristes ac pu¬
sillanimes consolari: male aũt
gaucdentes. ad iͥsticiã que scdm
dm̃ est. reuocare curabat. Solitã
sibi parsimoniã sedulus exercere.
ꝙ int̾ frequentiã tͣbarũ. monachi¬
ce uitȩ rigorẽ. sollicitꝰ obseruare
gaudebat. Esurientib alim̃ta. in¬
dum̃ta p̃bebat algentib: cet̾isq
uitȩ pontificalis insignib rite de¬
coratus incedebat. Cuiꝰ int̾iorib .i. sñne.
effulgebat miraculoꝵ signa testi¬
moniũ dabant: ex quib aliqua
breuit me morie commenda¬
re curabimꝰ.¬
oit᷑ ecfridꝰ rex dũ ausu temi̾a¬

Expanded text:
juxta praecepta et exempla apostolica virtujuxta praecepta et exempla apostolica virtutum ornabat operibus. Commissam namque sibi plebem et orationibus protegebat assiduis, et admonitionibus saluberrimis ad coelestia vocabat, et quod maxime doctores juvat, ea quae agenda docebat, ipse prius agendo praemonstrabat. Eripiebat inopem de manu fortioris ejus, egenum et pauperem a rapientibus eum. Tristes ac pusillanimes consolari, male autem gaudentes ad tristitiam quae secundum Deum est revocare curabat. Solitam sibi parcimoniam sedulus exercere, et inter frequentiam turbarum monachicae vitae rigorem sollicitus observare gaudebat. Esurientibus alimenta, indumenta praebebat algentibus, caeterisque vitae pontificalis insignibus rite decoratus incedebat. Cujus internis, id est, effulgebat miraculorum signa testimonium dabant. Ex quibus aliqua breviter memoriae commendare curavim Ecgfridus rex ausu temera
Abbreviated transcription (Latin):
esset officio. indicauit ei uir. de in¬
et uere crecdimꝰ quia maximũ nob̾
lucrũ. ⁊ m̃tis ⁊ corporis. tuus p̾stet
aduentꝰ. Est aũ nobis famulus. pe¬
sima diutiꝰ infimitate cruciatꝰ. et
in tantũ doloris hodie ꝑductꝰ. ut
morienti similior. qͣm languenti
pareat. Extrema nãq corporis sui¬
parte premortua: ꝑ modicũ ore &
narib flatũ trahere iudet᷑. Qͥ con¬
festĩ bñdixit aquã. ꝙ dedit mini¬
presbit̾ii gͣdum officio tenens. mo¬
rib implet: uirtutesq uiri dei.
cim. ctis scire uolentib. referre
dulciꝰ habet melle. qͥ ꝙ mͥhoc ipͣm
et gustanda prebe languenti. Qi
dictis parens. attulit aqͣm egͦtan¬
ti. Quam dũ tercio ori eiꝰ infũdẽt.
continuo ꝯtͣ mortẽ se quietũ mi¬
sit in soporẽ. erat enĩ iam uesꝑti¬
na hora: qͥ etiã silentio tnͣsegit et¬
noctẽ: & uisitanti se dño suo sal¬
uus mane apparuit.
usceptũ aũ ep̃atꝰ ordinem.

Expanded text:
esset officio, indicavit ei vir de inesset officio, indicavit ei vir de inet vere credimus quia maximum nobis lucrum et mentis et corporis tuus praestet adventus. Est autem nobis famulus pessima diutius infirmitate cruciatus, et in tantum doloris hodie perductus, ut morienti similior quam languenti pareat. Extrema namque corporis parte praemortua, permodicum ore et naribus flatum trahere videtur. » Qui confestim benedixit aquam, et dedit minipresbyterii gradum officio tenens moribus implet, virtutesque viri Dei cunctis scire volentibus referre melle dulcius habet, qui et mihi hoc ipsum et gustandam praebe languenti. » Qui dictis parens attulit aquam aegrotanti: quam dum tertio ori ejus infunderet, continuo contra morem se quietum dimisit in soporem. Erat enim jam vespertina hora. Qui etiam silentio transegit noctem, et visitanti se Domino suo salvus mane apparuit.Susceptum autem episcopatus ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
tur. atq ad suscipienduͣ ep̃atꝰ offi¬
ciũ. collũ sũmittere cõpellit᷑. Nec
tam̃ sta tĩ orclinatio. s ꝑacta
hie me. que ĩminebat ex¬
pleta est: atq ut u̾bis eius
ꝓpħicis ꝑ omĩa satisfieret. egfrudꝰ
post annũ pictoꝵ gladio truci¬
dat᷑. et alfridꝰ in regnũ frat̃ eiꝰ no¬
thus substituit᷑: qui nͣ paucis an¬
tea tẽporib. in regionib scottoꝵ
lectioni oꝑam dabat. ip̃e ob amo¬
rem sãpie spontaneũ passus exi¬
remeasset ad insulam. atq aliqͣntũ
tẽporis secretꝰ dño solita deuotione
militaret: euocauit eũ uenabilis
ep̃c eiꝰ eata: atq ad suũ colloqͥum.
mailros uenire precepit. Quo ex¬
pleto colloquio. duͣ domũ redire
cepisset: occurrit illi comes qͥdam
ecfridi regis. rogauitq obnixe. ut
ad bñclictionẽ dandã. in uillulam
suã domũq diu̾teret. Quo cũ per¬
uenisset. et gͣtifico om̃iũ susceptꝰ

Expanded text:
tur, atque ad suscipiendum episcopatus offitur, atque ad suscipiendum episcopatus officium collum submittere compellitur. Nec tamen statim ordinatio, sed peracta hieme quae imminebat, expleta est. Atque ut verbis ejus propheticis per omnia satisfieret, Ecgfridus post annum Pictorum gladio trucidatur, et Aldfridus in regnum frater ejus nothus substituitur, qui non paucis antea temporibus in regionibus Scotorum lectioni operam dabat, ipse ob amorem sapientiae spontaneum passus exremeasset ad insulam, atque aliquantulum temporis secretus Domino solita devotione militaret, evocavit eum venerabilis episcopus ejus Eata, atque ad suum colloquium Mailros venire praecepit. Quo expleto colloquio, dum domum redire coepisset, occurrit illi comes quidam Ecgfridi regis, rogavitque obnixe ut ad benedictionem dandam in villulam suam domumque diverteret. Quo cum pervenisset, et gratifico omnium susceptus
Abbreviated transcription (Latin):
ne cui anͣ meũ obitũ. que a me
audisti referas. Cũq illi multa et
alia q̃ querebat exponeret. atty
eam de qͥb opꝰ habebat instrueret.
reu̾sus ad insulã ⁊ monast̾i um
suũ. solitariã ut ceꝑat. agebat se¬
dulꝰ uitã. Nec multo post congre¬
gata sinodo ñ parua sub p̃sentia
piissimi a deo dilecti regis egfridi.
consensu ad ep̃atũ eccłie lindis¬
farnensis electus est. Qui cũ mul¬
tis legaturiis. ac litt̾ĩs ad se p̾¬
mis: sis. nequaꝗͣ suo loco posset
erui: tandẽ rex ip̃e p̃fatus. una
cũ sc̃issimo antistite trũmuuine.
necnͣ ꝙ aliis qͣm plurimis religi¬
osis ac potentib uiris. insulam
nauiga uit. Benu flectunt om̃s.
adiurant ꝑ dñm. lacͥmas fundt̃.
obsecra ut: cdouec ip̃m qͦ lacͥmis
plenũ. dulcib extrahunt latebͥs.
atq ad si nocdũ ꝑtͣhunt. Quo dũ
ꝑueniret. quãuis multũ renitñs.
unanima om̃iũ uoluntate suꝑa¬

Expanded text:
ne cui ante meum obitum quae a me ne cui ante meum obitum quae a me audisti referas. » Cumque illi multa et alia quae quaerebat exponeret, atque eam de quibus opus habebat instrueret, reversus ad insulam et monasterium suum, solitariam ut coeperat agebat sedulus vitam. Nec multo post congregata synodo non parva, sub praesentia piissimi ac Deo dilecti regis Ecgfridi, nium consensu ad episcopatum Ecclesiae Lindisfarnensis electus est. Qui cum multis legatariis ac litteris ad se praemissis nequaquam suo loco posset erui, tandem rex ipse praefatus una cum sanctissimo antistite Trumvine, nec non et aliis quamplurimis religiosis ac potentibus viris ad insulam navigavit: genuflectunt omnes, adjurant per Dominum, lacrymas fundunt, obsecrant donec ipsum quoque lacrymis plenum dulcibus extrahunt latebris, atque ad synodum pertrahunt. Quo dum perveniret, quamvis multum renitens, unanima omnium voluntate supera
Abbreviated transcription (Latin):
suisse siltiꝰ patris illiꝰ: et tunc in in¬
sulis scotoꝵ. ob studiũ litt̾arũ eru¬
labat. Sciebat aũ quia ꝓponeret.
egfridꝰ eum. constituere ep̃m. uo
lensq dinoscere si ꝓpositũ sequeret᷑
effectus: ita querendo erorsa est.O
ꝗͣ uaria intent̾ione. diuidunt᷑
corda mortaliũ. Quidã ad eptis gau¬
dent diuitus. alii amantes diui¬
cias semꝑ egent. tu głam mundi
qũauis offerat᷑ respus. etiã si ad
ep̃atũ ꝑting̾e possit. qͦ sublimiꝰ
apud mortales aliqͥd non ẽ: tui
claustra cdeserti. huic gradui pre¬
ferres. At ille. scio me in qͥt tan¬
to gradu dignũ ñ esse: nec tam̃
iudiciũ suꝑni gubernatoris uspi¬
am effugere pot̾o. Qui si me tan¬
to om̃ subiciendũ disposuit.
credo qͥa post modicũ liberum
redlat. et fortasse ñ ampliꝰ qͣm
duob annis exactis. solitã
me mee solitudmis ren¬
tat ad qͥetẽ. Precipio aũ tͥ
in nõie dñi & saluator̾is nrͣi.

Expanded text:
filius fuisse patris illius, et tunc in infilius fuisse patris illius, et tunc in insulis Scotorum ob studium litterarum exsulabat. Sciebat autem quia proponeret Ecgfridus eum constituere episcopum, volensque dignoscere si propositum sequeretur effectus, ita quaerendo exorsa est: « O quam varia intentione dividuntur corda mortalium! Quidam adeptis gaudent divitiis, alii amantes divitias semper egent; tu gloriam mundi, quamvis offeratur, respuis, etiamsi ad episcopatum pertingere possis, quo sublimius apud mortales aliquid non est, tui claustra deserti huic gradui praefers. » At ille: « Scio me, inquit, tanto gradu dignum non esse, nec tamen judicium superni Gubernatoris uspiam effugere queo; qui si tanto oneri me subjiciendum disposuit, credo quia post modicum liberum reddat, et fortasse non amplius quam duobus annis exactis solitam me meae solitudinis remittat ad quietem. Praecipio autem tibi in nomine Domini et Salvatoris nostri,
Abbreviated transcription (Latin):
ni nr̃i sic̃ arenea meditabunt᷑. Et
cũ moneat salomon. si annis mul¬
tis iuixerit homo. & in his om̃ib lecͦ
fuerit. meminisse debet tẽporis te¬
rint uanitatis arguunt᷑ precita.
qͣnͣto magis is. cui uniꝰ solũ anni
uita suꝑest. breui uidet᷑ tp̃r uixisse.
ubi mors astit̾it in ianuis: hec au¬
diens illa. fusiᷤ lacrimis presagia
dira flebat. extersaq facie. rursus
audatia feminea adiurauit ꝑ ma¬
iestatẽ sũ me diuinitatis: ut dice̾t
quẽ habiturus esset heredẽ regni.
cũ filiis careret ⁊ fr̃ib. Qui parũ
silens. ne inqͥt dicas qͥa caret. habe¬
bit enĩ successorẽ. que germana
ut ipͣm egfridũ dilectione cõplec¬
taris. At illa: obsecro inqͥt dicas. qͥ¬
b in locis sit ille. Qtii ait. Cernis
hoc mare magnũ et spaciosũ qͦt
habundat insulis. facile est deo
de aliqͣ harũ sibi ꝓuidere. quem
regno p̃ficiat angloꝵ. Intellexit gͦ
quia de alfrido diceret: qͥ ferebat᷑

Expanded text:
ni nostri sicut aranea meditabuntur; et ni nostri sicut aranea meditabuntur; et cum moneat Salomon: Si annis multis vixerit homo, et in his omnibus laetus fuerit, meminisse debet tenebrosi terint, vanitatis arguuntur praeterita; quanto magis is cui unius solum anni vita superest, brevi videtur tempore vixisse, ubi mors astiterit in januis? Haec audiens illa fusis lacrymis praesagia dira deflebat, extersaque facie, rursus audacia feminea adjuravit per majestatem summae Divinitatis, ut diceret quem habiturus esset haeredem regni, cum Filiis careret et fratribus. Qui parum silens: « Ne, inquit, dicas quia caret; habebit enim successorem, quem germana ut ipsum Ecgfridum dilectione complectaris. » At illa: « Obsecro, inquit, dicas quibus in locis sit ille? » Qui ait: « Cernis hoc mare magnum et spatiosum, quot abundet insulis? Facile est Deo de aliqua harum sibi providere quem regno praeficiat Anglorum. » Intellexit ergo quia de Aldfrido diceret, qui ferebatur
Abbreviated transcription (Latin):
uͥgo. et mat̾ uirginũ xp̃i aelfled.
rogauitq uirũ dei adiurans in no¬
mine dñi ut eũ uidere:⁊ de necessa¬
rus mereret᷑ alloqͥ. Qui ascensa cũ
frib naui: uenit ad insułã. que co¬
cuedi fluminis ostio preiacens. ab
batissa. illo eũ sibi occurrere roga¬
bat. Cuiꝰ potita colloqͥis. cũ multa
ab eo que sci citabatur audiret:
ecce repente in medio sermone. ad¬
uoluta pedib el. adiurauit eũ ꝑ
nom̃ illud terribile. ac uen̾abile suꝑ¬
ni regis et angłoꝵ eiꝰ ut dic̾e̾t illi.
ꝙͣ longo tẽpore uicturus esset. egfri¬
dꝰ st̃ illius. et regnũ gubernaturis
angloꝵ. Scio enĩ inquit: qͥa ꝓpħie¬
spũ quo polles. etiã hoc dic̃e potls.
siuis. At ille expauens iuramentum.
nec tam̃ aꝑte uolens qd̃ petebat᷑ reue¬
lare secretũ: mirũ inquit sapiens
femina. et in scĩs erudita scͥpturis.
longa uocare uelis. tẽpora uitȩ hu¬
mane dicente psalmista: quia an¬

Expanded text:
virgo et mater virginum Christi Aelfleda, virgo et mater virginum Christi Aelfleda, rogavitque virum Dei adjurans in nomine Domini, ut eum videre et de necessariis mereretur adloqui. Qui ascensa cum fratribus navi, venit ad insulam quae Coquedi fluminis ostio praejacens, ab batissa illo eum sibi occurrere rogabat; cujus potita colloquiis, cum multa ab eo quae sciscitabatur audiret, ecce repente in medio sermone advoluta pedibus ejus, adjuravit eum per nomen illud terribile ac venerabile superni Regis et angelorum ejus, ut diceret illi quam longo tempore victurus esset Ecgfridus frater illius, et Regnum gubernaturus Anglorum. « Scio enim, inquit, quia pu quo abundas, etiam hoc dicere potes, si vis. » At ille expavens ad juramentum, nec tamen aperte volens quod petebatur revelare secretum: « Mirum, inquit, quare sapiens femina et in sanctis erudita Scripturis, longa vocare velis tempora vitae humanae, dicente Psalmista quia An
Abbreviated transcription (Latin):
illi caput circligare curauit. Que
eodẽ mox die. ab eunte dolore sa¬
nata est. tollensq ⁊ onã sua recon¬
didit in capsa. Quã post dies aliqͦt
abbatissa cũ reqͥreret: neq in cap¬
sa eadem. neq uspiã prorsꝰ potu¬
it inueniri. Quod cliuina dispen¬
satione factũ intelligit᷑. uideł ut
et ꝑ duo sanitatis miracła. d̾o dilec¬
ti pai̾s scĩtas apareret credentib:
et deinceps dubitandi de sc̃itate illiꝰ
occasio tolleret᷑ incredulis. Si enim
eacdẽ zona sẽꝑ adeẽt. sẽꝑ ad hanc con¬
curre uoluissent egroti. et clũ aliquis
ex his forte: nͣ meruisset a sua infir¬
mitate curari. derogaret ĩpotentie
ñ saluantis: cũ ip̃e potiꝰ esset salutis
indignꝰ. Uñ ꝓuida ut dictũ est. dis¬
pensatione suꝑne pietatis. postqũa
fides credentiũ confirmata est: mox
inuidie ꝑfidoꝵ. materia cdetrahen
di prorsus ablata est.
lio tp̃r misit eadẽ reuerentissima

Expanded text:
illi caput circumligare curavit: quae illi caput circumligare curavit: quae eodem mox die abeunte dolore sanata est, tollensque zonam sua condidit in capsa. Quam cum post dies aliquot abbatissa requireret, neque in capsa eadem, neque uspiam prorsus potuit inveniri. Quod divina dispensatione factum intelligitur, videlicet ut per duo sanitatis miracula Deo dilecti Patris sanctitas appareret credentibus, et deinceps dubitandi de sanctitate illius occasio tolleretur incredulis. Si enim eadem zona semper adesset, semper ad hanc concurrere voluissent aegroti: et dum aliquis ex his forte non meruisset a sua infirmitate curari, derogaret impotentiae non salvantis, cum ipse potius esset salutis indignus. Unde provida, ut dictum est, dispensatione supernae pietatis, postquam fides credentium confirmata est, mox invidiae perfidorum materia detrahendi est prorsus ablata.Alio tempore misit eadem reverentissima
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ auxilio: ĩã pͥd̃ẽ fuerat facta des¬
peratio. Cui cum die quadam in¬
ter angustias tristiũ cogitationũ.
ueniret in mentẽ beata. et qͥeta
conu̾satio reuerentissimi patͥs cuth¬
berti: utinã in qͥt. haberem aliqͥd
de reb cuthbͣti i ei. scio certe ⁊ con¬
fido in cdño. qͥa cito sanarer. At nͣ
multo post aduenit: qui ei zonã
lineã ab eomissam deferret. Que
multũ gauisa de mun̾e. et desid̾i¬
um suũ uiro scõ. ĩa celitꝰ patefactũ
intelligens: succinxit se illa:⁊ ma¬
ne mox erecta ad stancdũ. tercia uͦ
die ple. nȩ ẽ reddita sanitati. Post
dios aut̃e paucos: cepit egrotare q̃¬
dam de uirginib monast̾ii ip̃ius.
dolore capitis intolerabili. Que cũ
in grauescente morbo. ꝑ dies iuicdere¬
t᷑ esse morit᷑a: intͣuit ad uisitandã
eam. uenꝰ̾abilis eiꝰ abbatissa. sumq
eã grauit̾ afflictã conspiceret: tulit
memoratã uiri dĩ zonam: ⁊ hac

Expanded text:
corum auxilio jam pridem fuerat facta descorum auxilio jam pridem fuerat facta desperatio. Cui cum die quadam inter angustias tristium cogitationum veniret in mentem beata et quieta conversatio reverentissimi Patris Cudbercti: « Utinam, inquit, haberem aliquid de rebus Cudbercti mei, scio certe et confido in Domino quia cito sanarer. » At non multo post advenit qui ei zonam lineam ab eo missam deferret. Quae multum gavisa de munere, et desiderium suum viro sancto jam coelitus patefactum intelligens, succinxit se illa: et mane mox erecta ad standum, tertia vero die plene est reddita sanitati. Post dies autem paucos coepit aegrotare quaedam de virginibus monasterii ipsius dolore capitis intolerabili. Quae cum ingravescente morbo per dies videretur esse moritura, intravit ad visitandam eam venerabilis ejus abbatissa. Cumque eam graviter afflictam conspiceret, tulit memoratam viri Dei zonam, et hac
Abbreviated transcription (Latin):
eq uͦ sanitatũ miracła ꝑ homi¬
nem dei. tã ⁊ si longe ab homi¬
nib positũ fieri cessabant. Siqͥdẽ
int̾ gaudia uͥginitatis. ñ paucis fa¬
mularũ xͥ agminib. mat̾ne pieta¬
tis curã adhibebat. acregalis ste¬
mata nobilitatis. potio: ri nobi¬
litate sũ mȩ uͥtutis accumulabat:
multo uirũ d̃i sẽꝑ excolebat amo¬
re. hec eo tp̃r. sic̃ ip̃a postea reueren¬
tissimo lindisfarnensis eccłe prb̃ro
herefrido. et ip̃e mͥ referebat. graui
ꝑcussa languore ac diu uerata.pe¬
ne uisa est ꝑuenisse ad mortẽ. Qui
cũ nil curationis ualuissent adhi¬
bere medici. subita diuina intͥnsecꝰ
gr̃a curante. paulatĩ morti subtͣta
est: nec tam̃ plene sanata. Nlam do¬
lor qͥd̾e int̾aneoꝵ ab cessit. menbroꝵ
uigor redut: s facultas standi. uel
ambulandi ꝓrsꝰ abfuit: quia nec
ad standũ erigi. nec nͥ qͣdrupes ua¬
lebat ingredi. Cepit gͦ tristis: et̾nã
timere debilitatẽ. Nam & de medi¬

Expanded text:
ero sanitatum miracula per hominem Dei, tametsi longe ab hominibus positum, fieri cessabant. Siquidem inter gaudia virginitatis non paucis famularum Christi agminibus maternae pietatis curam adhibebat, ac regalis stemmata nobilitatis potiori nobilitate summae virtutis accumulabat, multo virum Dei semper excolebat amore. Haec eo tempore, sicut ipsa postea reverentissimo Lindisfarnensis Ecclesiae presbytero Herefrido, et ille mihi referebat, gravi percussa languore ac diu vexata, pene visa est pervenisse ad mortem. Cui cum nil curationis valuissent adhibere medici, subito divina intrinsecus gratia curante paulatim morti subtracta est, nec tamen plene sanata. Nam dolor quidem interaneorum abscessit, membrorum vigor rediit, sed facultas standi vel ambulandi prorsus abfuit, quia nec ad standum erigi, nec nisi quadrupes valebat ingredi. Coepit ergo tristis aeternam timere debilitatem, nam et de medi
Abbreviated transcription (Latin):
nauigandi facultatẽ abstulit fae¬
tũ q est ut septẽ dieb feruente un¬
da. ꝯclusi tͥstes in insula residerent
nec tam̃ culpam inobedientiȩ. pro
qͣ huiꝰmͦi carcerẽ patiebant᷑. ad me¬
moriã reuocarent. Q cũ sedulo ad
patͥs colloqͥum reu̾si. ac de reditꝰ
suo dispendio ꝯquesti. patientie
ab illo monita ꝑciꝑent. septima
tancłe die egressus ip̃e ad eos. uo
nire. Ingressus aũ dom̃ũ in qua
manebant: ut uidit aucã non
fuisse comestã. placido uultu &
leto potiꝰ sermone. redarguit eos
inobedientie. nonne inqͥens in¬
comesta adhuc pendet auca ⁊ qd
mirũ si uos mare nͣ sinit abire.
Citissime gͦ mittite eã in caldariã
coqͥte & comedite: ut possit mare
qͥ escere & uos domum remictere.
fecerunt statim ut usserat. conti

Expanded text:
navigandi facultatem abstulit. Facnavigandi facultatem abstulit. Factumque est ut septem diebus fervente unda conclusi tristes in insula residerent; nec tamen culpam inobedientiae pro qua hujusmodi carcerem patiebantur, ad memoriam revocarent. Qui cum sedulo ad Patris colloquium reversi, ac de reditus sui dispendio conquesti, patientiae ab illo monita perciperent; septima tandem die egressus ipse ad eos, volnire. Ingressus autem domum in qua manebant, ut vidit aucam non fuisse comestam, placido vultu et laeto potius sermone redarguit eorum inobedientiam: « Nonne, inquiens, incomesta adhuc pendet auca? et quid mirum si vos mare non sivit abire? Citissime ergo mittite eam in caldariam: coquite et comedite, ut possit mare quiescere, et vos domum remittere. Fecerunt statim ut jusserat, conti
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃es de mansione sua egredi: eoso
p̃sens solebat alloqͥ. Libet aũ refer¬
re qd̾ła tc̃ ab eo factũ miracłm.
quo clariꝰ elucescat. qͣntũ uiris scĩs
obtẽꝑandũ sit: etiã m his que ne
gligentiꝰ imꝑare uident᷑. Quadam
die dũ uenissent qͥda fr̃m. egressꝰ¬
q ille exortatorio eos sermone re¬
ficeret. post admonitionẽ cõpletã
subiunxit dicens. Iam hora est ut
ad mansionẽ meã regrediar. uos
aũ qi ꝓficisci disponitis pͥmo su¬
mite cibos. & aucam illã. pende¬
bat eni auca in pariete. coquite &
comedite: et sic in nomine dñi
nauẽ ascendite. ac domũi redite.
Dixerat hec: & data or̃one ac bñ¬
dictione. suã mansionẽ introiuit
Illi aũ ut preceꝑat sũpsere cibos.
s quia abundabant cibis. qͦs sec̃
atulerant: aucã de qua p̃ceꝑat.
tang̾e ñ curabant. at cũ refecti
nauicłam uellent ascendere. exoi¬
ta subito tẽpestas fera. om̃em eis

Expanded text:
res de mansione sua egredi, eosque res de mansione sua egredi, eosque praesens solebat alloqui. Libet autem referre quoddam tunc ab eo factum miraculum, quo clarius elucescat quantum viris sanctis obtegligentius imperare videntur. Quadam die dum venissent quidam, egressusque ille exhortatorio eos sermone reficeret, post admonitionem completam subjunxit dicens: « Jam hora est ut ad mansionem meam regrediar; vos autem quia proficisci disponitis, primo sumite cibos et aucam illam, pendebat enim auca in pariete, coquite et comedite, et sic in nomine Domini navem ascendite ac domum redite. » Dixerat haec, et data oratione ac benedictione, suam mansionem introiit. Illi autem ut praeceperat sumpsere cibos: sed quia abundabant cibis quos secum attulerant, aucam de qua praeceperat tangere non curabant. At cum refecti naviculam vellent ascendere, exorta subito tempestas fera omnem eis
Abbreviated transcription (Latin):
aũ & ille. prb̃r eiusde monast̾ii.
Bibit gͦ. & uisa est ei. qͣi in saporẽ
uini aqua ꝯu̾sa. tantiq sibi testẽ
uolens adhibere miracłi frẽm. qͥ
ꝓxime astabat: porrexit ei pocłm
Qui cũ & ip̃e biberet: eiꝰqͦ palato ꝓ
aqͣ uinũ sapiebat. Aspecta bantͥ
aũ mirantes ad inuicem. & ubi
uacuum tẽpus ad loquendum rece¬
perunt. ꝯfitebant᷑ alterutrũ. quia
uiderent᷑ sibi nũꝙͣ meliꝰ uinũ bi¬
bisse: sic̃ unꝰ ex eis postea in nr̃o
monastĩo. qd̃ est ad ostiũ Wiri
fluminis nͣ paruo tp̃i demoratꝰ
ibidẽq nc̃ placida quiete sepultꝰ.
sua mͥ relatione testatꝰ est.
uob gͥ annuis in regimine ep̃a¬
li tͣnsactis. sciens in sp̃u uir dñi
atq ad dilectũ heremitice conu̾¬
sationis agonẽ quantociꝰ remeare
curauit: quatmꝰ molita sibi sollici¬
tudinis mundane spineta. lib̾ior
pͥscȩ conpunctionis flama ꝯsumet.
Quo tẽpore ad uisitantes se sepiꝰ¬

Expanded text:
autem et ille presbyter ejusdem monasterii. autem et ille presbyter ejusdem monasterii. Bibit ergo, et visa est ei aqua quasi in saporem vini conversa; tantique sibi testem volens adhibere miraculi fratrem qui proxime astabat, porrexit ei poculum. Qui cum et ipse biberet, ejus quoque palato pro aqua vinum sapiebat. Aspectabant autem mirantes ad invicem, et ubi vacuum tempus ad loquendum receperunt, confitebantur alterutrum, quia viderentur sibi nunquam melius vinum bibisse, sicut unus ex ipsis postea in nostro monasterio, quod est ad ostium Wiri fluminis, non parvo tempore demoratus, ibidemque nunc placida quiete sepultus, sua mihi relatione testatus est.ur annis in regimine episcopali transactis, sciens in spiritu vir Doatque ad dilectum eremiticae conversationis agonem quantocius remeare curavit, quatenus inolita sibi sollicitudinis mundanae spineta liberior priscae compunctionis flamma consumeret. Quo tempore saepius ad visitantes se frat
Abbreviated transcription (Latin):
incertũq nunciatura. precor in¬
quit ddñe mĩ ep̃e. memini̾s ad
missas aduualdi mei. hoc eñim
iuro nom erat: quia heri caden¬
do de arbore defunctꝰ est. lunc
is inerat: qui & inp̃senti occultũ
aĩe raptũ uidere. & qͥd sibi in fu¬
turo ab alus indicandũ esset. po
locis: uenit ad monast̾ium uir¬
ginũ. qd̾ non longe ab ostio tini
fluminis sitũ supͣ docuimꝰ. Ubi
a religiosa. & ad scłm qͦ nobilissima
Ifamula xͥ uerca abbatissa. magni¬
fice susceptꝰ. postꝗͣ de meridiana
qͥete surrexerunt sitire se dicens.
ut biberet rogauit. Querebant qͥd
bibere uellet. rogabantq ut uinũ
inqͥt date mͥ. Qͥ haustam de fon¬
te aquã obtulert ei. At ille data
bñdictione ubi paululũ gustauit.
ddedit astanti prb̃ro suo. qui red¬
didit ministro. & minist̾ accep¬
to poculo. licet mͥ inqͥt bibere. de
potu. de quo bibit ep̃c: Respon¬
dit. Etiam. Quare ñ liceat : Erat

Expanded text:
incertumque nuntiatura: « Precor, inincertumque nuntiatura: « Precor, inquit, Domine mi episcope, memineris ad missas Hadwaldi mei, hoc enim viro erat nomen, qui heri cadendo de arbore defunctus est. » Tunc is inerat, qui et in praesenti occultum animae raptum videre, et quid sibi in futuro ab aliis indicandum esset potulocis, venit ad monasterium virginum, quod non longe ab ostio Tini fluminis, situm supra docuimus, ubi a religiosa, et ad saeculum quoque nobilissima famula Christi Verca abbatissa magnifice susceptus, postquam de meridiana quiete surrexerunt, sitire se dicens, ut biberet rogavit. Quaerebant quid bibere vellet, rogantes ut vinum inquit, date mihi. » Qui haustam de fonte aquam obtulerunt ei. At ille, data benedictione, ubi paululum gustavit, dedit astanti presbytero suo, qui reddidit ministro. Et minister, accepto poculo: « Licet, inquit, mihi bibere de potu de quo bibit episcopus? » Respondit: « Etiam, quare non licet? » Erat
Abbreviated transcription (Latin):
tante ut exponeret uisionem. ut
di inqͥt animã cuiꝰdã sc̃i. manib
angłoꝵ ad regni celestis gaudia
ferri. Aursus illa. de qͦ inquit loco
assumpta est:. Respondit. De tuo
monast̾io Adiecit nom̃ inqͥrere.
Et ille. tu mͥ inqͥt. die crastino
missas celebranti nom̃ eiꝰ indica¬
bis. Hec audiens illa. confestĩ mi¬
sit ad maiꝰ suuͣ monast̾ium. uide¬
re qͥ nuꝑ raptꝰ ẽẽt ẽ corpore. At
nunciꝰ om̃s ibidem saluos incolu¬
mesq reꝑiens. postqm mane fac¬
to reu̾ti ad dñam cepit. obuios
habuit eos. qui corpus defuncti
fr̃ĩs sepeliendũ in carro deferreñ.
int̾rogansq quis ẽẽt. didicit qr
quidam de pastorib bonȩ actio¬
nis uir. incautiꝰ in arborẽ ascen¬
dens deciderat deorsũ: & contͥto
corpore ip̃a hora sp̃m eralauit.
qua hc̃ uir dñi. ad celestia ductũ
udebat. Quod dũ rediens abba¬
tisse referret: statĩ illa ingressa
stupore femineo. qͣi nouũ aliqͥd

Expanded text:
tante ut exponeret visionem: « tante ut exponeret visionem: « Vidi, inquit, animam cujusdam sancti manibus angelicis ad regni coelestis gaudia ferri. » Rursus illa: « De quo, inquit, loco adsumpta est? » Respondit: « De tuo monasterio. » Adjecit nomen inquirere. Et ille: « Tu mihi, inquit, die crastino, missas celebranti nomen ejus indicabis. Haec audiens illa, confestim misit ad majus suum monasterium, videre qui nuper raptus esset e corpore. » At nuntius omnes ibidem salvos incolumesque reperiens, postquam mane facto reverti ad Dominam coepit, obvios habuit eos qui corpus defuncti fratris sepeliendum in carro deferrent. Interrogansque qui esset, didicit quia quidam de pastoribus bonae actionis vir, incautius in arborem ascendens deciderat deorsum, et contrito corpore ipsa hora spiritum exhalavit, qua hunc vir Domini ad coelestia ductum videbat. Quod dum rediens abbatissae referret, statim illa ingressa stupore femineo quasi novum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
nã & ip̃a possessio ñ pauco famu¬
loꝵ xp̃i examine pollebat. Ibi
dum hora refectionis ad mensam
consedissent: subito cuthb̃tꝰ au̾sã
ã carnalib epulis mentẽ. ad sp̃u¬
alia contẽplanda sustulit. Unde
laxatis ab officio suo menbris cor¬
poris. mutato colore faciei. & qͣi
attonitis ꝯtͣ morẽ ocłis: cultellus
qͦ quẽ tenebat decidit in m̃sam.
Qd dũ prb̃r eiꝰ qui astabat. & mi¬
nistrabat aspiceret: inclinatꝰ ad
abbatissam. dixit silentio. Inter
cultellũ deseruit. uultꝰq mutatꝰ
illtꝰ s uidit aliqͥd spũale. qd̃ nos
ceteri uidere neqͥuimꝰ At illa sta¬
tim ꝯu̾sa ad eu. obsecro inqͥt dñe
mni ep̃e. dicas qͥd uideris mͦ. neq
enĩ frustra lassa tua dexta. cul¬
tellum quẽ tenebat amisit. Ql
dissimulare conatꝰ uidisse se quip¬
piã secreti: iocose respondit.Non
tota die manducare ualebam.
iã aliqnͣo quiescere debui. Illa
aũ diligentiᷤ. adiurante ac flagi¬

Expanded text:
Nam et ipsa possessio non pauco famuNam et ipsa possessio non pauco famulorum Christi examine pollebat. Ubi dum hora refectionis ad mensam consedissent, subito Cudberctus aversam a carnalibus epulis mentem ad spiritalia contemplanda sustulit. Unde, lassatis ab officio suo membris corporis, mutato colore faciei, et quasi attonitis contra morem oculis, cultellus quoque quem tenebat decidit in mensam. Quod dum presbyter ejus qui astabat et ministrabat aspiceret, inclinatus ad abbatissam dixit silentio: « Interrcultellum deseruit, vultusque mutatur illius, sed vidit aliquid spiritale quod nos caeteri videre non quivimus. » At illa statim conversa ad eum: « Obsecro, inquit, domine mi episcope, dicas quid videris modo, neque enim frustra lassata tua dextera cultellum quem tenebat amisit. » Qui dissimulare conatus vidisse se quidpiam secreti, jocose respondit: « Num tota die manducare valebam? jam aliquando quiescere debui. » Illa autem diligentius adjurante ac flagi
Abbreviated transcription (Latin):
ratꝰ ille accessit ad eam. &. bñdicen
dedit oscłm puero: diitq ad ma¬
trẽ. Ne metuas. nec mesta sis. sana
tatis peste deficiet. Cuiꝰ ꝓphetie
u̾itati. ip̃a cũ filio mater. multo
erinde tp̃r uiuens testimonium
dabat.
animo. deposita cura pastoralis
officii. solicariã redire ad uitam.
qͣtinꝰ excussa sollicitudine erter¬
na. int̾ libera orõnũ & psalmodie
studia diem mortis. uel potiꝰ ui¬
tȩ celestis prestolaret᷑ ingressum:
uoluit priꝰ ñ solũ sua circuita
parrochia. s & aliis circa sideliũ
mansionib uisitatis. cunctos ne¬
cessario exortationis u̾bo confir¬
mare. ac sic ip̃e desid̾ate solitu¬
dinis gandio refoueri. Quod dũ
ageret. rogatꝰ a nobilissima & sc̃ĩs¬
sima uirgine xp̃i elflede abbatis¬
sa cuiꝰ suꝑiꝰ memoriã feci. uenit
ad possessionẽ monast̾i̾i ip̃itis.
qͣtinꝰ ibidem &. ip̃am iuidere et
alloqͥ. ⁊ eccłam dedicare deberet:

Expanded text:
ratus ille accessit ad eam, et benedicens ratus ille accessit ad eam, et benedicens dedit osculum puero, dixitque ad matrem: « Ne timeas, nec moesta sis; sanabtatis peste deficiet. » Cujus prophetiae veritati ipsa cum filio mater multo exinde tempore vivens testimonium dabat.animo deposita cura pastoralis officii solitariam redire ad vitam, quatenus excussa sollicitudine externa, inter libera orationum et psalmodiae studia diem mortis, vel potius vitae coelestis praestolaretur ingressum, voluit prius non solum sua circuita Parochia, sed et aliis circa fidelium mansionibus visitatis, cunctos necessario exhortationis verbo confirmare, ac sic ipse desideratae solitudinis gaudio refoveri. Quod dum ageret, rogatus a nobilissima et sanctissima virgine Christi Aelfleda abbatissa, cujus superius memoriam feci, venit ad possessionem monasterii ipsius, quatenus ibidem et ipsam videre atque alloqui, et ecclesiam dedicare deberet.
Abbreviated transcription (Latin):
pestilentia subito erorta. illis
in partib grauissima nece incubu¬
it: ita ut in magnis qͣndam refer¬
tisq habitatorib. uillis ac possessio¬
nib uir parue rarȩq reliquie. et
interclũ nulle residerent. Un scissi¬
mꝰ pater cuthb̃tꝰ diligentissime
suã lustrans parrochiam. eiꝰdem
paruissimis que suꝑfuere reliquis.
minist̾ium u̾bi. & necessarie conso¬
lationis opẽ ferre non desiit. Ad¬
ueniens aũ in uiculũ quendam.
ibidẽq oĩb qͦs inuenerat. aurilio
exhortationis adhibito: dixit ad
prb̃rm suũ. Putasne suꝑest qͥspiã
his in locis. cui nr̃a uisitatione &
allocutione opꝰ sit. an cunctis qu
male habebant. uisis iam ad alios tͣn
sire licet: Q circũspiciens omĩa. ui¬
dit mulierem eminꝰ stantẽ. q̃ extinc¬
to paulo ante filio. frẽm eiꝰ iã mor¬
ti ꝓximũ tenebat in manib: lacͥ¬
misq faciẽ rigantib. pret̾itã pari¬
ter & p̃sentẽ. testabat᷑ erũpnam.
sũa cũ uiro dei ostenderet. nil mo¬

Expanded text:
pestilentia subito exorta illis in partibus gravissima nece incubuit, ita ut in magnis quondam refertisque habitatoribus villis ac possessionibus, vix parvae raraeque reliquiae et interdum nullae residerent. Unde sanctissimus Pater Cudberctus diligentissime suam lustrans parochiam, eisdem parvissimis quae superfuere reliquiis ministerium verbi et necessariae consolationis opem ferre non desiit. Adveniens autem in viculum quemdam, ibidemque omnibus quos invenerat auxilio exhortationis adhibito, dixit ad presbyterum suum: « Putasne superest quispiam his in locis cui nostra visitatione et allocutione opus sit, an cunctis qui male habebant visis jam transire ad alios licet? » Qui circumspiciens omnia, vidit mulierem eminus stantem, quae, exstincto paulo ante filio, fratrem ejus jam morti proximum tenebat in manibus, lacrymisque faciem rigantibus praeteritam pariter et praesentem testabatur aerumnam. Quam cum viro Dei ostenderet, nil mo
Abbreviated transcription (Latin):
de admisso p̃cabant᷑. At uir mitis¬
simus. blando illos sermone ꝯso¬
latꝰ: usq ad mane in insula ma¬
nere. et qͥ escere p̾cepit cdicens. Ere¬
bo. qͥa deus ñ obliuiscat᷑ meȩ uo¬
luntatis. ⁊ necessitatis. Fẽceruint
ut dixerat. et exurgentes mane.
uideit̃ quia nocturnꝰ occeani
estus. lignum memorats longitu.¬
dinis attulit: et in ip̃o insuꝑ loco
deposuit. uͥ in edificiũ desuꝑ erat
imponendũ. Nidentes aũ. mox et
uiri uenerabilis sc̃itatẽ mirabant᷑.
cui etiã elem̃ta seruirent: et sue
mentis tarclitatẽ. debito cũ pudo¬
re culpabant. qͦs etiã insensibile
elem̃tũ. quam sit sc̃is obtempe¬
randũ doceret.

Expanded text:
de admisso precabantur. At vir mitisde admisso precabantur. At vir mitissimus blando illos sermone consolatus usque ad mane in insula manere et requiescere praecepit, dicens; « Credo quia Deus non obliviscatur meae voluntatis et necessitatis. » Fecerunt ut dixerat; et exsurgentes mane viderunt, quia nocturnus Oceani aestus, lignum memoratae longitudinis attulit, et in ipso insuper loco deposuit, ubi in aedificium desuper erat imponendum. Videntes autem mox et viri venerabilis sanctitatem mirabantur, cui etiam elementa servirent: et suae mentis tarditatem debito cum pudore culpabant, quos etiam insensibile elementum quam sit sanctis obtemperandum doceret.
Abbreviated transcription (Latin):
deseruiat. At nos plerũq. iocirco
negligimꝰ. & tp̃m inquã mare.
sm impendebat officiũ. Dsponebat
namq paruulam sibi in monast̾io
suo. s cotidianis aptã necessitati
b conclere casulam. cũi a parte
maris. qua alliuuone frequentiũ
gurgitũ excauata rupis. altissi¬
mũ nec breuẽ fecerat hiatum.
basis supponenda erat. et hec iux¬
ta latitudinẽ hiatꝰ. duodecĩ pedes
longa. Nogauit gͦ fr̃s qͥ se uisitat᷑i
aduenerant: ut cũ redire uellent.
lignũ sibi longitudinis duode¬
cim pectũ. ad faciendã domũ¬
cule basim deferrent. Qui ꝓmi¬
serunt se libentissime facłuros
qd̃ petiit. s ubi accepta ab eo b̃n¬
dictione cdomũ reu̾si sc̃. fugit
mentẽ peticio patͥs. reu̾siq die
debito ad eũ. non attulere qd ro¬
gabant᷑. Quib ille benignissime
receptis. et or̃one solita dño com¬
uos afferre rogabam: Tum illi
reminiscentes peticionẽ eiꝰ. suãq
confitentes oblucionẽ: ueniam

Expanded text:
deserviat. At nos plerumque idcirco deserviat. At nos plerumque idcirco negligimus. Et ipsum, inquam, mare  impendebat officium. Disponebat namque parvulam sibi in suo monasterio, sed et quotidianis necessitatibus aptam condere casulam, cui a parte maris, qua alluvione frequentium gurgitum excavata rupes altissimum nec brevem fecerat hiatum, basis supponenda erat, et haec juxta latitudinem hiatus duodecim pedum longa. Rogavit ergo fratres qui se visitaturi advenerant, ut cum redire vellent, lignum sibi longitudinis duodecim pedum ad faciendam domunculae basim deferrent; qui promiserunt se libentissime facturos quod petiit. Sed ubi accepta ab eo benedictione domum reversi sunt, fugit mentem petitio Patris. Reversique die debito ad eum, non attulere quod rogabantur. Quibus ille benignissime receptis et oratione solita Deo comquod vos afferre rogabam? » Tum illi reminiscentes petitionem ejus, suamque confitentes oblivionem, veniam
Abbreviated transcription (Latin):
runt. dimidiã uideł axugiam por
gas p̃bere solebat: contestans eos qͣn¬
ta hominib obedientie. qnͣta sit
cura humilitatis habencla. cũ auis
suꝑbissima miuriã qͣm homini in¬
tulerat. p̃cib. lam̃tis et mun̾ib festi¬
narit abluere. Deniq ad cdandum
hõib exẽpłu correctionis. multos
deinceps annos. in ip̃a insula ma¬
nebant. ⁊ idificabant: neq aliqͥd
molestiȩ cuiꝗͣ irrogare audebant.
Nulli aũ uideat᷑ absurdũ. a uolati¬
lib formam disc̾e̾ untutis. cũ salo¬
mon dicat. uade ad formicã opiger.
et consid̾a uias eiꝰ. ⁊ disce sapĩam.¬
on sola aũ aeris. s et maris
animalia.ĩmo ꝙ ip̃m mare.
sic̃ ⁊ aer. et ignis. iuxta qd̃ in suꝑio¬
rib exposuimꝰ: uiro uen̾abili pre¬
buere obsequiũ. Qui enĩ auctori
om̃iũ creaturarũ fideliter et inte¬
gro corde famulat᷑: non est miran¬
dũ si eiꝰ ĩꝑiis ac uotis. om̃is creat᷑a

Expanded text:
runt, dimidiam videlicet axungiam porcrunt, dimidiam videlicet axungiam porcgas praebere solebat; contestans eis quanta hominibus obedientiae, quanta sit cura humilitatis habenda, cum avis superbissima injuriam quam homini intulerat, precibus, lamentis et muneribus festinaret abluere. Denique ad dandum hominibus exemplum correctionis, multos deinceps annos in ipsa insula manebant et nidificabant, neque aliquid molestiae cuiquam irrogare audebant. Nulli autem videatur absurdum a volatilibus formam discere virtutis, cum Salomon dicat: Vade ad formicam, O piger, et considera vias ejus, et disce sapiNon solum autem aeris, sed et maris animalia, imo et ipsum mare, sicut et aer et ignis, juxta quod in superioribus exposuimus, viro venerabili praebuere obsequium. Qui enim auctori omnium creaturarum fideliter et integro corde famulatur, non est mirandum si ejus imperiis ac votis omnis creatura
Abbreviated transcription (Latin):
tumatia. et suꝑbia condẽpnat᷑ huma¬
na. Erant siqͥd̃e corui. multo extp̃r
eiꝰde insule sedib assueti. Quos cũ die
de qͦ prefatꝰ sum rostro lacerare. abla¬
tosq culmos qͥb tectũ fuerat. ad fa¬
bricã nidi ore ferre uir dei conspi¬
ceret. cohercuit eos leui ꝓtensione
dertere: atq alesura fr̃m iam cessa¬
re p̃cepit. Sꝑnentib q imꝑiũ. in no¬
q in loco quẽ leditis. ultͣ manere p̃¬
sumatis. Uix u̾ba cõpleuerat: et con¬
festim tͥstes abiere. Pacto aũ tͥduo
unꝰ ẽ duob rediit. et fodientẽ reꝑi¬
ens famulũ xp̃i. sparsis lam̃tabilit̾
pennis. et sũmisso ad pedes eiꝰ capi¬
te.atq humiliata uoce: quib uale¬
bat indiciis. ueniã precabat᷑ ad missi.
Od intelligens uen̾abilis pater: dedit
facultatẽ remeandi. At ille impe¬
trata redeundi licentia. mox sodalẽ
ao duiturꝰ abiĩt. Nec mora redeunt
ambo. et secum digna munera fe¬

Expanded text:
tumacia et superbia condemnatur humatumacia et superbia condemnatur humana. Erant siquidem corvi multo ex tempore ejusdem insulae sedibus assueti: quos cum die de quo praefatus sum, rostro lacerare, ablatosque culmos quibus tectum fuerat ad fabricam nidi ore ferre conspiceret, coercuit eos levi protensione dexterae, atque a laesura fratrum jam cessare praecepit. Spernentibusque imperium, « In noque in loco quem laeditis ultra manere praesumatis. » Vix verba compleverat, et confestim tristes abiere. Peracto autem triduo unus e duobus rediit, et fodientem reperiens famulum Christi, sparsis lamentabiliter pennis, et submisso ad pedes ejus capite, atque humiliata voce, quibus valebat indiciis veniam precabatur admissi. Quod intelligens venerabilis Pater dedit facultatem remeandi. At ille impetrata redeundi licentia, mox sodalem adducturus abiit. Nec mora, redeunt ambo, et secum digna munera fe
Abbreviated transcription (Latin):
mandã fidem audientiũ aliqua
etiã de eis. que ip̃e credendo obti¬
nuerit. in mediũ ꝓferre. qͥd tangi¬
tis inqͥt sata que ñ seruistis. An
forte uos plus me his opꝰ habetis:
Si tam̃ a deo licentiã accepistis.
facite qd̃ ip̃e ꝑmisitͤSm aũ recedite:
neq ult̾ius aliena ledatis. Dixerat.
u̾sa uolucrũ młtitudo recessit: seq
ꝑ om̃ia deinceps. ab eiꝰdẽ messis in¬
uasione continuit. Et hic qͦ uen̾a
elicita de rupe. beati patͥs benedic¬
ti.qui idem pene. et eocde modo le¬
git᷑. fecisse miracłm: s iccirco ub̾iꝰ.
qͥa plures etant. qͥ aqͦ inopia labora¬
bant. Porro in arcessitis a messe uolatili-¬
b. reuerentissimi & scĩssimi patͥs anto¬
nii sequebat᷑ exẽplum: qͥ a lesione hor¬
tuli que plantauerat. uno onagros
sermone cõpescuit.
ibet etiam qͦdd̾a beati cuthberti. in
erẽplũ prefati patͥs bndicti factũ
narrare miracłm: in qͦ auiũ obedi¬
entia & humilitate. palam con¬

Expanded text:
mandam fidem audientium aliqua mandam fidem audientium aliqua etiam de eis quae ipse credendo obtinuerit in medium proferre: « Quid tangitis, inquit, sata quae non seruistis? An forte vos plus me his opus habetis? Si tamen a Deo licentiam accepistis, facite quod ipse permisit: sin autem, recedite, neque ulterius aliena laedatis. » Dixerat, versa volucrum multitudo recessit, seque per omnia deinceps ab ejusdem messis invasione continuit. Et hic quoque venelicita de rupe factum beati Patris Benedicti, qui idem pene et eodem modo legitur fecisse miraculum; sed idcirco uberius, quia plures erant qui aquae inopia laborarent. Porro in arcessitis a messe volatilibus reverentissimi et sanctissimi patris Antonii sequebatur exemplum, qui a laesione hortuli quem ipse plantaverat, uno onagros sermone compescuit. ibet etiam quoddam beati Cudbercti in exemplum praefati Patris Benedicti factum narrare miraculum, in quo avium obedientia et humilitate, palam con
Abbreviated transcription (Latin):
suo bĩbebat e fonte: post modũ uͦ
ꝓprio manuũ labore. iuxta exem¬
pla patrũ uiu̾e. magis aptũ duce
qd sereret. l seminata u̾no tp̃r
terra. nullos usq ad mediũ esta¬
tis reddidit fructꝰ. Unͣ uisitantib
se iuxta morẽ fr̃ib: aiebat uir
dei. forsitan aut telluris huiꝰce
patura. aut uoluntas dĩ ñ est.
.ut hoc in loco mͥ tͥticũ nascatur.
afferte rogo ordeũ si forte uł illud.
fructũ facere possit. Quod si nec
illi deus incrementũ dare uolu¬
erit: satiꝰ est me ad cenobiũ reu̾ti.
qͣm alieno hic labore sustentari.
allatũq est ordeũ. dũ ultͣ om̃e tẽpꝰ
serendi. ultͣ om̃em spem fructifican¬
di tetre cõmendaret. mox habun¬
dant̃ exortũ. fecit fructũ copiosũ.
Qui clũ maturescere cepisset. ue¬
nere uolucͤs: ꝙ huic depascendo cer¬
tatĩ insistebant. Ad quos pussimus
xͥ seruus appians. sicut post ip̃e re¬
ferebat. solebat enĩ sepe. quia le¬
ti uultꝰ. et asfabilis erat. ad consir¬

Expanded text:
suo bibebat e fonte: postmodum vero proprio manuum labore juxta exempla patrum vivere magis aptum ducebquod sereret. Sed seminata verno tempore terra nullos usque ad medium aestatis reddidit fructus. Unde visitantibus se juxta morem fratribus, aiebat vir Dei: « Forsitan aut telluris hujusce natura, aut voluntas Dei non est, ut hoc in loco mihi triticum nascatur: afferte rogo hordeum, si forte vel illud fructum facere possit. Quod si nec illi Deus incrementum dare voluerit, satius est me ad coenobium reverti quam alieno hic labore sustentari. » Allatumque hordeum dum ultra omne tempus serendi, ultra omnem spem fructificandi terrae commendaret, mox abundanter exortum fecit fructum copiosum. Qui dum maturescere coepisset, venere volucres et huic depascendo certatim insistebant. Ad quos piissimus Christi servus appropians, sicut post ipse referebat, solebat enim saepe, quia laeti vultus et affabilis erat, ad confir
Abbreviated transcription (Latin):
tu susciꝑet. Tetenderunt gͦ ei ten¬
toria in uia. et cesis de uicina sil¬
ua ramuscłis. sibi quiq tab̃na¬
cła ad manendũ qualia potuere
fixert̃. Ubi dum confluentib ad
se turbis uir dei u̾bũ biduo predi¬
caret. ac sp̃c sc̃i gratiam nuꝑ bati
ministraret: ecce subito apparue¬
runt mulieres ferentes in graba¬
to iuuenẽ. longe egritudinis acer¬
bitate tabefactum. ponentesq
in exitu silue. miserunt ad ep̃m̃:
rogantes ut accipiendã bñdictio¬
nem ad se hunc afferri ꝑmitteret.
Quẽ cũ ad se ꝑductũ acerrime uexa¬
ri conspiceret: iussit õs sececdere. lon¬
giꝰ.et solita ad orationis arma con¬
fugiens. data bñdictione pepulit
pestem: quã sollicita mecdicoꝵ ma¬
nꝰ. pigmentoꝵ cõposigione neqͥuãt.
Deniq eadem hora surgens. ⁊ accep¬
to cibo ꝯfortatꝰ. redlita d̾̃o gr̃aruͣ
actione. ad eas regressus est.que se
portauerant feminas. Sicq factũ

Expanded text:
tu susciperet. Tetenderunt ergo ei tentu susciperet. Tetenderunt ergo ei tentoria in via, et caesis de vicina silva ramusculis, sibi quique tabernacula ad manendum qualia potuere fixerunt. Ubi dum confluentibus ad se turbis vir Dei verbum biduo praedicaret, ac Spiritus sancti gratiam nuper regsitionem ministraret, ecce subito apparuerunt mulieres ferentes in grabbato juvenem, longae aegritudinis acerbitate tabefactum, ponentesque in exitu silvae, miserunt ad episcopum, rogantes ut ad accipiendam benedictionem ad se hunc afferri permitteret. Quem cum ad se perductum acerrime vexatum conspiceret, jussit omnes secedere longius. Et ad solita orationis arma confugiens, data benedictione pepulit pestem, quam sollicita medicorum manus pigmentorum compositione nequiverat. Denique eadem hora surgens et accepto cibo confortatus, reddita Deo gratiarum actione, regressus est ad eas quae se portaveran
Abbreviated transcription (Latin):
pere salutis. Erant aũ om̃s laici. s
religiosi. Conu̾si gͥ ad inuicẽ ꝯfite¬
bant᷑ singłi. quia absq ulla lubi¬
etate crederent. ꝑ eiꝰdem bñdicti
panis cõmunione cũ posse sana¬
ri. ĩplentesq aqua calicẽ. immise¬
runt parillulũ panis illiꝰ. ⁊ dede¬
runt ei bibere. Cuiꝰ statĩ ut uiscera
gustus ille aque ꝑ panẽ scĩficatꝰ
atugit: fugit dolor interaneoꝵ oĩs.
fugit exteroꝵ tabitudo menbroꝵ
Nec mora expecditũ a languore ui¬
rum salus subsecuta confirmauit.
atq ad laudandũ famuli ap̃i scĩ¬
tatem. ad ad mirandam fidei nͣ
ficte uirtutẽ. m̾ito et ip̃m. et om̃s
qui celeritatẽ. tam mopinate sana¬
tionis uidere uel audire sustulit.
uodam qͦ tẽpore. ¶¬
dum scissimꝰ gregis dñici pas¬
tor. sua lustrando circuiret ouisia.
deuenit in montana & agrestria
loca. ubi multi erant de circũpo¬
sitis late uillulis ꝯgregati. quib

Expanded text:
pere salutis. » Erant autem laici omnes, sed pere salutis. » Erant autem laici omnes, sed religiosi. Conversi igitur ad invicem confitebantur singuli quia absque ulla dubietate crederent per ejusdem benedicti panis communionem eum posse sanari. Implentesque aqua calicem, immiserunt pauxillulum panis illius, et dederunt ei bibere. Cujus statim ut viscera gustus ille aquae per panem sanctificatus attigit, fugit dolor interaneorum omnis, fugit exteriorum tabitudo membrorum. Nec mora expeditum a languore virum salus subsecuta confirmavit, atque ad laudandam famuli Christi sanctitatem, et admirandam fidei non fictae virtutem, merito et ipsum et omnes qui celeritatem tam inopinatae sanationis videre vel audiere sustulit.uodam quoque tempore dum sanctissimus gregis dominici pastor sua lustrando circuiret ovilia, devenit in montana et agrestia loca, ubi multi erant de circumpositis late villulis congregati, quibus