comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sem. hec pͥmũ a tẽꝑie celi macaron uesonap¬
pellataẽ. de inde creta dicta: acrece quodã
inligena. quẽ auint inicium cretartm fu¬
isse aquib iuppiter ibi absconditas ẽ et
enui̾tus. est aũ insula g̃cie int̾ ortũ ⁊ oc¬
casum longissimo tractti porrecta a septẽ¬
tͥone g̃cie estib ab austro egiptiis undis ꝑ¬
fusa. fuit aũ quondam cenͦtum urbibus
nobilis. uñ ⁊ hec acopolis dictaẽ. pͥma:
remis ⁊ sagtitis claruit. pͥma litt̾is iura
fuxit. eques t̾resttimias pͥma docuit stti¬
dium musicum abideis dactilis ieacep¬
tum. capͥs copiosa. ceitus eget. lupos. et
iulpes. aliaq fentitim noxia ntisqͣ. gignit
gpenfes nula ibi. nulla noctua. ⁊ sumie¬
patur statim emnoritur. Largaẽ aũtitibꝰ
aumos que acdmorsa diurnam fameni ꝓhi¬
her. falangos ail uenenaros gignit. ⁊ lapidẽ
qidens dactulus dicittiR. Abidos insuia in
enropa suꝑ ellespontũ posita. augristo ⁊ ꝑicri

Expanded text:
sem. Haec primum a temperie caeli Macaronnesos apsem. Haec primum a temperie caeli Macaronnesos appellata est; deinde Creta dicta a Crete quodam indigena, quem aiunt unum Curetum fuisse, a quibus Iuppiter ibi absconditus est et enutritus. Est autem insula Graeciae inter ortum et occasum longissimo tractu porrecta, a septentrione Graeciae aestibus, ab Austro Aegyptiis undis perfusa. Fuit autem quondam centum urbibus nobilis; unde et Hecatompolis dicta est. Prima etiam remis et sagittis claruit, prima litteris iura finxit, equestres turmas prima docuit; studium musicum ab Idaeis dactylis in ea coeptum. Capris copiosa, cervos eget; lupos et vulpes aliaque ferarum noxia nusquam gignit; serpens nulla ibi, nulla noctua, et si inveniatur, statim emoritur. Larga est autem vialimos, quae admorsa diurnam famem prohibet. Phalangos autem venenatos gignit et lapidem qui Idaeus dactylus dicitur. Abydos insula in Eur
Abbreviated transcription (Latin):
angneos imiretua. Crise ⁊ argite insule in
indico occeano site. ad eo fecunde: ⁊ copiame
tallorum: ut plĩq eas auream suꝑficiẽ et
siunit. Capor bona insula indie subiacens ad
eurum exquo occeanus indicus incip̃. pa¬
cens inlongititoine octingentis septuagi¬
ta quinq milib passitum. ⁊ latitudine
sexcenta inginti quinq milia stacdioꝵ scin¬
dictir amm int̾fluo tota margentus reple¬
ta ⁊ geminis. pars erus uestiis ⁊ elephantis
repleca ẽ. partẽ uͦ tenent homines. inhac
nsula dñt in uno anno duas ẽẽ estates:
duas hiemes. ⁊ bis florib u̾nare locũ. utilis
insula indie uirens omĩ tpr̃ foliis. Huc¬
usq occeani insule. Item insule que abel¬
lesponco usꝙ ad gades in mari magno st̃
constutite. Cipros insula aciitate cipro qͥ¬
ẽ in ea nom̃ accepit ip̃aẽ ⁊ pafon uen̾i conde¬
crata. Incarpatio mari uicinia austro. famo¬
Creta gͥcie pars ẽ. uingit᷑e contin peloponẽ¬

Expanded text:
angueos imitetur. Chryse et Argyre insulae in angueos imitetur. Chryse et Argyre insulae in Indico Oceano sittallorum, ut plerique eas auream superficiem et sunt. Taprobana insula Indiae subjacens ad Eurum, ex qua oceanus Indicus incipit: patens in longitudine octingentis septuaginta quinque millibus passuum, in latitudine sexcentis viginti quinque millibus stadiorum. Scinditur amne interfluo tota margaritis repleta et gemmis. Pars ejus bestiis et elephantis repleta est, partem vero homines tenent. In hac insula dicunt in uno anno duas esse aestates et duas hiemes, et bis floribus vernare locum. Tiles insula Indiae, virens omni tempore folia. Hucusque Oceani insulae. Item insulae quae Hellesponto usque ad Gades in mare Magno sunt constitutae. Cypros insula a civitate Cypro, quae in ea est, nomen accepit; ipsa est et Paphos Veneri consecrata in Carpathio mari, vicina Austro, famoCreta Graeciae pars est iungens contra Peloponnen
Abbreviated transcription (Latin):
poma parturiunt. fortutis uitib uiga col¬
lium uestrumita. adherbaitĩ uicem messis
⁊ olus uulgo ẽ. uñ gentiliũ error ⁊ scłãnum
carmina poetaꝵ. pp soli fecunditatẽ eand̃
eẽ paraclisum putauert᷑. site sunt aũ in occe¬
anum. contraleuam mauritanie occiduo
ꝓxime. ⁊int̾ se ⁊ int̾iecto maridiscrete. Gor̾¬
grͦdes instile occeatri adu̾se ꝓmontorio quod
uocanis ꝑacercis quas incoluerunt gorgone ᷤᷤ
femine. alie ꝑnicitate hirstito⁊ asꝑo corꝑe.
⁊ ex his insułe cognominate. Distant autẽ
coniuncti terra bitui naingationem. hesꝑidꝰ
inuile uocate acuutate hesꝑie. que fuit infi¬
nes maiuitane. sunt enim ultra gorgades
site sub athlanteum litus. in intimos maris¬
sittis. sinus. in quaꝵ ortis fingunt fabłe:
diconẽ ꝑiriglem. aitrea mala seruantẽ. fert
eminibi iematiem uarium adeo simiosis q¬
terib cormiostm. ut insentib ꝓcł lapsos

Expanded text:
varum parturiunt; fortuitis vitibus iuga colvarum parturiunt; fortuitis vitibus iuga collium vestiuntur; ad herbarum vicem messis et holus vulgo est. Unde gentilium error et saecularium carmina poetarum propter soli fecunditatem easdem esse Paradisum putaverunt. Sitae sunt autem in Oceano contra laevam Mauretaniae, occiduo proximae, et inter se interiecto mari discretae. Gorgades insulae Oceani obversae promontorio, quod vocatur Hesperu Ceras, quas incoluerunt Gorgones feminae aliti pernicitate, hirsuto et aspero corpore; et ex his insulae cognominatae. Distant autem a continenti terra bidui navigatione. Hesperidum insulae vocatae a civitate Hesperide, quae fuit in fines Mauretaniae. Sunt enim ultra Gorgadas sitae sub Athlanteum litus in intimos maris sinus; in quarum hortis fingunt fabulae draconem pervigilem aurea mala servantem. Fertur enim ibi e mari aestuarium adeo sinuosis lateribus tortuosum ut visentibus procul lapsus
Abbreviated transcription (Latin):
cdum ipã nesciat.: asportata inde term quo
uitima insula occeani int̾ septentͥonalẽ et
occidentalẽ plagam. ultrabritnniã. asole no¬
men hñs. quiain ea estiuum solsticiũ solfa¬
ciat. ⁊ nuilus ultra eã diesẽ. uñ ⁊ pigrũ con¬
cretumẽ eius mare. Orcades insule occeani
la spacio io terrarum angcusticr. s sicti fecuĩ¬
dior. hec ab affrco inboream porrigit̾ur. cuiꝰ
partes pͥores ib̃iam ⁊ cantabͥcũ occeanũ im̃¬
dunt. Unde ⁊ hib̾tua dicta ẽ. S cotia aũ quod
ascotoꝵ gentib colitia: appellata. illicnui¬
& angius auis rata. apis nuna. adeout
aduectos inde pulueres seu lapillos. siquuis
alibi sparserit: int̾ aluatra. examma fauos de¬
serant. bacdis insula infine betice ꝑuincie si¬
taque dirimit etrdpam ab affrca inqͥ hercu-¬
cib occeani estus inmnit᷑. Est aũ continen¬
uinum ceraunium gemmã reddit. fortunata¬
ferre. quasi felices ⁊ beate. fructuum. ub̃tate

Expanded text:
dum ipsa nesciat, asportata inde terra quoquo dum ipsa nesciat, asportata inde terra quoquo le ultima insula Oceani inter septentrionalem et occidentalem plagam ultra Brittaniam, a sole nomen habens, quia in ea aestivum solstitium sol facit, et nullus ultra eam dies est. Unde et pigrum et concretum est eius mare. Orcades insulae Oceani la, spatio terrarum angustior, sed situ fecundior. Haec ab Africo in Boream porrigitur. Cuius partes priores Hiberiam et Cantabricum Oceanum intendunt, unde et Hibernia dicta: Scotia aua Scotorum gentibus colitur, appellata. Illic nullus anguis, avis rara, apis nulla; adeo ut advectos inde pulveres, seu lapillos, si quis alibi sparserit inter alvearia, examina favos deserant. 7. Gades, insula in fine Baeticae provinciae sita, quae dirimit Europam ab Africa, in qua Hercucibus oceani estus immittitur, et est a continenvitrum ceraunium gemmam reddit. Fortunatabona, quasi felices et beatae fructuum ubertate.
Abbreviated transcription (Latin):
ingallia cantab̾a astriria. arectorib aũ regio
numcuparaẽ. cuiꝰ parces torritoria sunt. Terri¬
torium aũẽ uocaitĩ: quasi tauritoritoriũ tͥtũ
bub ⁊ aintro. antiqui enĩ sulco dicto ducto:¬
tes designabant. De insulis et ꝓmonto¬
Ns U Le dicte quod insalosint riis .Ui.¬
i. inmari ex his ꝙͦ notissime ⁊ maxime.
quas płimi uet̾e sollerti iugenio indica¬
uerunt notandes. Dritanũ occeani in¬
suia int̾fuso mar cott orbe diuisa auio¬
cabulo sue gentis cognominata. hec atu̾sagal¬
liarum parte ad ꝓspectũ hispanie sita ẽ. Lircu¬
itus eius quadragies octies sepitiagnira qͥnꝙ
milia. multa ⁊ magna ftumina. in ea. In ea fon¬
tes calidi metalioꝵ. larga ⁊ uarra. copia ga-¬
gares lapis ibi plĩmas ⁊ margarite. Tanatoᷤᷤ
insula occeani freto callico abritãnia ẽ uia
tenui seꝑata. frum̃tariis campis ⁊ gleba ub̃i.
Dicta autẽ tanatos amorte serpentum. quos

Expanded text:
in Gallicia Cantabria, Asturia. A rectoribus autem regio in Gallicia Cantabria, Asturia. A rectoribus autem regio nuncupata est, cuius partes territoria sunt. Territorium autem vocatum quasi tauritorium, tritum bubus et aratro. Antiqui enim sulco ducto ettes designabant. De insulis . Insulae dictae quod in salo sint, id est in mari. Ex his quoque notissimae et maximae, quas plurimi veterum sollerti studio indagaverunt, notandae sunt. Brittania Oceani insula interfuso mari toto orbe divisa, a vocabulo suae gentis cognominata. Haec adversa Galliarum parte ad prospectum Hispaniae sita est; circuitus eius quadragies octies septuaginta quinque milia; multa et magna flumina in ea, fontes calidi, metallorum larga et varia copia: gagates lapis ibi plurimus et margaritae. Tanatos insula Oceani freto Gallico, a Brittania aestuario tenui separata, frumentariis campis et gleba uberi. Dicta autem Tanatos a morte serpentum, quos
Abbreviated transcription (Latin):
auctoris. inde dutuatũ ẽ nom̃ ꝓuuncie. ex qͦ
accidit exuno homine nominari. ⁊ cuuitatẽ.
tregionẽ. ⁊ gentẽ. Prouincie ã ex catisa uoca¬
blm acceꝑunit. pͥncipatus namq genttum
quiad reges alios ꝑtinbant. cũ mius snũ
romani: uincendo rectigerent: ꝓcł positas
insiones: ꝓuincias appellauerunt. Pa̾ta aũ¬
uocata: quod cõmunis sit omĩm. qui in
elementum. terras uͦ singłas partes ut asftica. ita¬
lia. ead̃ ⁊ loca. Namioca. ⁊ terre spacio as morbe
tertarum: multas inse continent: ꝓuincias.
sicut incorꝑe locus ẽ pars una inse mtiltacon¬
tinens menbra. sicut domꝰ młta inse continens
partes suint ꝓuincie. sic̃ in asia. frigia ingal lta
rechia. In hispauia boethica. Nlamasia locus ẽ
ꝓuncie. asie. frigia. troia regio frigie. ilutin.i.
ciuitas totͦie. Intꝰ regiones partes s̃ ꝓutinciatũ
qͣs uulgus conuentus uocat. sic̃ infrigia t̾ia. sic̃

Expanded text:
auctoris, unde derivatum est nomen provinciae. Ex quo auctoris, unde derivatum est nomen provinciae. Ex quo accidit, ex uno homine nominare civitatem et regionem et gentem. Provinciae autem ex causa vocabulum acceperunt. Principatus namque gentium quia ad reges alios pertinebant, cum in jus suum Romani vincendo redegerunt, procul positas regiones provincias appellaverunt. Patria auvocata, quod communis sit omnium qui in elementum; terras vero singulas partes, ut Africa, Italia; eadem et loca. Nam loca, et terrae spatia in orbe terrarum, multas in se continent provincias, sicut in corpore locus est, pars una multa in se continens membra, sicut et domus multa in se habens partes sunt provinciae; sicut in Asia, Phrygia, in Gallia Rhetia, in Hispana, Baetica. 21. Nam Asia locus est, provincia Asiae Phrygia, Troja regio Phrygiae, Ilium civitas Trojae. Item regiones partes sunt provinciarum quas vulgus conventus vocat, sicut in Phrygia Troia; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
iqe horribiles. feraꝵ ꝙͦ ⁊ serpentũ refertaẽ.
mltitudine. illic qͥppe inocerata bestia ex
tmnelo. parcdos basilistos drricones iugentes.
ex quoꝵ cerebro gẽme extrahunur. iacinctus
quoq ⁊ crisoprassus ibi reꝑiuntur. cinamo¬
mum ibi colligitiu. Due sunt aũ ethiopie.
ua cͥca orium solis. altera cͥca occastim in mau¬
ntana. extra tuoͣs autẽ partes orbis quarta
iurs trans occeanum. int̾ior ẽ inm̾idie. que
suis arclore incognita nobis ẽ. Incuius finibꝰ¬
antipodas fabłose inhabitare ꝓdunt. ꝓxi-
maũ hispanie mauitania ẽ. deinde numi-¬
dia. inde regio cartaginenensis. pꝰ que geni¬
liam acciiimꝰ. pꝰ eã ethiopiã. inde loca exrista
solis arclorib. Sciend̾ sane ꝙ quedã ꝓuincie
pͥmum de nomine auctoris appellates. pꝰea a
ꝓuincia gentis nomenẽ fcm̃. Namabitalo
italia. ⁊ riͦuius abitalia: itał. ⁊ sicutimͣ ipsa
nomina gentis: quomodo frat ipm̃ nomen

Expanded text:
specie horribiles. Ferarum quoque et serpentium referta est specie horribiles. Ferarum quoque et serpentium referta est multitudine. Illic quippe rhinoceros bestia et camelopardus, basiliscus, dracones ingentes, ex quorum cerebro gemmae extrahuntur. Iacynthus quoque et chrysoprasus ibi reperiuntur; cinnamomum ibi colligitur. Duae sunt autem Aethiopiae: una circa ortum solis, altera circa occasum in Mauretania. Extra tres autem partes orbis quarta pars trans Oceanum interior est in meridie, quae solis ardore incognita nobis est; in cuius finibAntipodas fabulose inhabitare produntur. Proxima autem Hispaniae Mauritania est, deinde Numidia, inde Carthaginensis, post quam Getuliam accipimus, postea Aethiopiam, inde loca exusta solis ardoribus. Sciendum sane quod quaedam provinciae primum de nomine auctoris appellatae erant, postea a provincia genti nomen est factum. Nam ab Italo Italia, et rursus ab Italia Italus, et sic utimur ipso nomine gentis, quomodo fuit ipsum nomen
Abbreviated transcription (Latin):
urgit montib septẽ. hñs aboriente flumem
maluã. aseptentone. fretũ gaditanũ. ab oceidrio:
occeanũ. a thlanticũ. amĩtie: gaulalũ gentes.
usq ad occeanũ hesꝑium ꝑ erates. regͦio gig¬
nens feras. simtas. dricones. ⁊ structiones. olim
etiam ⁊ elephantis plena fuit. quos sola niinc
indra parturit. Garamantis regionis capito
gamma oppitd̃ suit. Est autẽ int euenensem:
rhiopiam. tibiẽ fons quifriget calore diei ⁊
caiet frigore noctis. Pthio pia dicta: acolore
ploꝵ. quos sdlis citiitas tercet. Denq uĩ
ilitis ꝓdit hominũ colorẽ. ẽ em̃ ibi uigis
ss Nam quicqͥd eius ẽ suib mi̾ctiano car¬
ane ẽ. cca occiduũ atĩ montuosaẽ. hareno
ammadio. ad orientalẽ uͦ plagã cleserta. citiꝰ
sitis ab occiduo athlantis montis. ad orien¬
i usq inegipti fines porrigit᷑. amictie: occe¬
ano. aseptentͥone: nilo flumine clauditur
pias hñs gentes diũso uultu. ⁊ monstitio

Expanded text:
surgit a montibus septem, habens ab orsurgit a montibus septem, habens ab ortanum, ab occiduo Oceanum Athlanticum, a meridie Gaulalum gentes usque ad Oceanum Hesperium pererrantes: regio gignens feras, simias, dracones et struthiones. Olim etiam et elephantis plena fuit, quos sola nunc India parturit. Garamantis regionis caput Garama oppidum fuit. Est autem inter Cyrenensem et Aethiopiam, ubi est fons qui friget calore diei et calet frigore noctis. Aethiopia dicta a colore populorum, quos solis vicinitas torret. Denique vim sideris prodit hominum color; est enim ibi iugis aestus; nam quidquid eius est, sub meridiano cardine est. Circa occiduum autem montuosa est, arenosa in medio, ad orientalem vero plagam deserta: cuius situs ab occiduo Athlantis montis ad orientem usque in Aegypti fines porrigitur, a meridie Oceano, a septentrione Nilo flumine clauditur; plurimas habens gentes, diverso vultu et monstruosa
Abbreviated transcription (Latin):
Incipit aũ amissiga flumine. in zeugitanũꝰ li¬
mitem definit. hñs ab ortui sirtes magnos
minores aseptentone: mare quod intendit.
sardimam. aboccasu: maitritantã. si tifeniẽ.
amĩcdie: ethiopuĩ gentes. regio campis p̃pin¬
guis. uͥaũ siluestris ẽ: feras educat. uͥ uigis
arclua equos ⁊ onagros: fenis ꝓcreat. rimia ã
marmore p̃ctitattr quod mimidic̃ dicit᷑. p̃ci¬
puas urbes ht̃ hi pone regiũ ⁊ sucicadam.
Mainit᷑ma uocata a colore ppłoꝵ. g̾ci enim
ingrum. sic eni gallia acandore ꝓpłi: ita mau¬
ritania anig̾tine nom̃ sortita ẽ Cuius pͥma
ꝓuicia mauitania sitifensis ẽ. que sitisi huĩt
officium opidũ. a quo ⁊ uocabłm traxise
regio ꝑhibetur. Mauntania uͦ cesariensis. co¬
te ab Ioriente: mimidiam ht̃. aseptentont
dam ⁊ harenas iacentes. usq ad occeanũ. Cau¬
ritania tingitanea:. a tingi metͦpolitama. huiꝰ
ꝓuincie cuu̾tate uocataẽ. hoc ultima affice ex¬

Expanded text:
Incipit autem a flumine Ampsaga, in Zeugitanum liIncipit autem a flumine Ampsaga, in Zeugitanum limitem desinit, habens ab ortu Syrtes minores, a septentrione mare, quod intendit Sardiniam, ab occasu Mauritaniam Sitifensem, a meridie Aethiopum gentes: regio campis praepinguis, ubi autem silvestris est, feras educat; ubi jugis ardua, equos et onagros procreat. Eximio etiam marmore praeditatur, quod Numidicum dicitur. puas, Hipponem regium et Rusicadam. Mauritania vocata a colore populorum; Graeci enim icut enim Gallia a candore populi, ita Mauritania a nigro nomen sortita est. Cujus prima provincia Mauritania Sitifensis est, quae Sitifi habet oppidum, a quo et vocabulum traxisse regio perhibetur. Mauritania vero Caesariensis cotae ab oriente Numidiam habent, a septentrione am terram et harenas iacentes usque ad Oceanum. Mauretania Tingitania a Tingi metropolitana huius provinciae civitate vocata est. Haec ultima Africae ex
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ autẽ pentapolis libie cirinensi. adiuncta.
urbium. occea. saberte. leptis magna. Hec habet
aboriente sirtes maiores.⁊ trogo doitas. asept̾e¬
tͥone: mare adͥacum. ab occasiis: biraniutĩ. ame¬
ridie: gectlos. ⁊ garamanitas. iisq ad occe¬
anum. ethiopicũ ꝑtendentes. Buantena re¬
gio exduob nobilissimis oppidis: nom̃ sorii
milia. feciunda oleis. ⁊ glebis. itap̃pingitis. ut
lacta ibi semina inc̾menti pene certissimi:
fiuges renascant᷑. Teogis ẽ: ubi cartago mag¬
na: ip̃aẽ ⁊uera affica int̾ bizantiũ: numi¬
ridie: usq ad gettdloꝵ regionẽ poriecta. ctuus
ꝓxima queq firagifera sunit. ult̾ior aũ bestio
⁊ seipentib piena. atq onagͥs magnis indescito
uagantib. bettiliaaũ affrice pars ẽ mectit̃ra.
nea. Numidia ab incolis passim uagantib sic
uocata. ꝙ nullã certã hant̃ seclem. Namling̃
eorum incerte sedes. ⁊ uage ntimidie ilicuitiria.

Expanded text:
Est autem Pentapolis Libyae Cirenensi adjuncta, Est autem Pentapolis Libyae Cirenensi adjuncta, urbium: Oea, Sabratae, Leptis magnae; haec habet ab Oriente Syrtes majores, et Troglodytas, a Septentrione 166 mare Adriaticum, ab Occasu Bizantium, a Meridie Getulos et Garamantes usque ad Oceanum Aethiopicum pertendentes. 7. Byzacena regio ex duobus nobilissimis oppidis nomen sortitmillia, fecunda oleis, et glebis ita praepinguis, ut jacta ibi semina, incremento pene centesimo frugis renascantur. 8. Zeugis, ubi Carthago magna, ipsa est et vera Africa inter Byzacium, et Numiridie usque ad Getulorum regionem porrecta, cujus proxima quaeque fret serpentibus plena, atque onagris magnis in deserto vagantibus. Getulia autem Africae pars Mediterranea est. Numidia ab incolis passim vagantibus sic vocata, quod nullam certam haberent sedem. Nam lingua eorum incertae sedes et vagae, Numidia dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
libia ẽ appellata. affricam autẽ nominatã. qͥdã
inde existimant. quasi apͥram. quod sit aꝑtace¬
lo uł soli. ⁊ sine horrore fugoris. Alii clicunt
ethiopiam. riꝙ ad athlan̾tẽ montem. asepient᷑¬
ouali uͦ parte: medit̾raneo mari conutncta clau¬
dictir. ⁊ in gaditano freto fiuit᷑. hñs ꝓnuincias
libiam cirinensem. pentapolim. tpolim. bian¬
tium. cartaginẽ. numidiam. mauritamam.
opiam. libia ciriuensis. in partes affrice pͥma ẽ.
acirine urbi metropoli que ẽ merus finibus
niuncupata. huic aboriente egiptiis. ab occa¬
su: sirtes maiores. ⁊ trogodice. aseptentͥone:
tnare libicum. amĩdie: ethiopia.⁊ barbaroꝵ
uarie nationes. ⁊ solicudines inaccessibiles. qͣ
etiam basiliscos serpentes creant. Pentapolis
groca lingua: aquinq urbib nuncupata .i.
bereͦnice centria. appollonia. pͣlomais. exqͥb¬
ptolomais ⁊ berciice: aregib nominate sunt.

Expanded text:
Libya est appellata. Africam autem nominatam quidam Libya est appellata. Africam autem nominatam quidam inde existimant, quasi apricam, quod sit aperta caelo vel soli et sine horrore frigoris. Alii dicunt Aethiopiam usque Athlantem montem. A septentrionali vero parte Mediterraneo mari coniuncta clauditur, et in Gaditano freto finitur, habens provincias Libyam Cyrenensem, Pentapolim, Tripolim, Byzacium, Carthaginem, Numidiam, Mauretaniam opiam. Libya Cyrenensis in parte Africae prima est, a Cyrene urbe metropoli, quae est in eius finibus, nuncupata. Huic ab oriente Aegyptus est, ab occasu Syrtes maiores et Trogodytae, a septentrione mare Libycum, a meridie Aethiopia et barbarorum variae nationes et solitudines inaccessibiles, quae etiam basiliscos serpentes creant. Pentapolis Graeca lingua a quinque urbibus nuncupata: id est Berenice, Ceutria, Apollonia, Ptolomais, Ptolemais et Berenice a regibus nominatae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
liam. aseptentone pirineis montib clausa.
areliquis partib undiꝙ mari conclusa. salti¬
britate cesi equalis. oim̃ frcigum gn̾ib fecũda¬
in gemmarun metatioruim copiis ditusima.
Interfitunt autem enim eam flumina mag¬
na betis minens. ib̃us ⁊ tagus. aitrũ trahans:
cartaginensem. tusitaneam. gallaciã. boeticam.
⁊ tumifreta in regione affrice. tingitaniam. Due
sunt aut̃e hispaitie. cit̾ior que iseꝑtentͥonis
plaga: aꝑmeo: uĩq ad cartaginẽ porrigit᷑. ult̾i¬
extenditar: Citior autẽ ⁊ ult̾ior dicta. qͣsici¬
tra ⁊ultia. s extra eitra quasi cͥca terras: ⁊ ult᷑
uł quod cltumna ur quod nonfit post hac ul¬
la: hec ẽ ulla alia terra. De libia et partibꝰ¬
inde libs flat. hec ẽ affriciis. Alii aũ epaft̃
iouis filiuma. qͥ menfmi megipto condidit.
ex cassiora ittoił ꝓcreasse filiam libiam. que pꝰea
inaifrica regnum possectit. Quius ex nomine c̾ra

Expanded text:
liam, a septentrione Pyrenaeis montibus clausa, liam, a septentrione Pyrenaeis montibus clausa, a reliquis partibus undique mari conclusa, salubritate coeli aequalis, omnium fructuum generibus fecunda, gemmarum metallorumque copiis ditissima. Interfluunt eam flumina magna, Boetis, Minius, Iberus et Tagus, aurum trahens, Carthaginensem, Lusitaniam, Galleciam, Baeticam, et trans freta in regione Africae Tingitaniam. Duae sunt Hispaniae: citerior, quae in septentrionis plaga a Pyrenaeo usque ad Carthaginem porrigitur; ulteriextenditur. Citerior autem et Ulterior dicta quasi citra et ultra; sed citra quasi circa terras, et ultra vel quod ultima vel quod non sit post hanc ulla, hoc est alia, terra. De libya . Libinde Libs flat, hoc est Africus. Alii aiunt Epaphum Iovis filium, qui Memphin in Aegypto condidit, ex Cassiopa uxore procreasse filiam Libyam, quae postea in Africa regnum possedit. Cuius ex nomine terra
Abbreviated transcription (Latin):
montes enim rigor celi: abea parte coris arcdorẽ
excludant. quofit ut candor corꝑm non colere¬
tur: Hanc aboriente alpitim uga itienturꝰ.
ab occasii: occcanus iticludit. amendie p̃rup¬
ta pirmei. a septentone: reni fluenta aity gerina¬
ma. euiis inicium belgice finis. Aquitania ẽ
regio gleba uber. ac pabulosa. ⁊ consum anman¬
itum apta. ftuminib ꝙͦ ⁊ fontib irrigua ꝑfu¬
sa dtiob magnis reno ⁊ rodano stirriis. Belgis¬
antem cuuitas ẽ gallie. aqua belgica ꝓumcia di¬
cta. Cisalpina que cirea alpes trransalpina. idẽ
trans aipes contra septentonem. Retra tͦ que fit
nirtareni. Aquitana atitẽ ab obliqitis aqͥs
legerꝰ fuminis appellata. quiaex plurima par¬
teᷤ t̾mintis enis ẽ. eamq pene: morbe cingto.
Hispanta pͥus ab ibero amne ẽ ib̃ia ẽ utucu¬
para. postea ab ispalo. his̃pania nuncripataẽ.
ipã ẽ ⁊ uera hispania hesꝑia. auespero stella oc¬
cidentali dicta. sitaẽ autẽ int affricam ⁊ gal¬

Expanded text:
Montes enim et rigor coeli ab ea parte solis ardorem excludunt, quo fit ut candor corporum non coloretur. Hanc ab Oriente Alpium juga tuentur, ab Occasu Oceanus includit, a Meridie praerupta Pyrenaei, a Septentrione Rheni fluenta, atque Germania, cujus initium Belgica, finis Aquitania est; regio gleba uberi, ac pabulosa ad usum animantium apta, fluminibus quoque, et fontibus irrigua, perfusa duobus magnis Rhenoautem civitas est Galliae, a qua Belgica provincia dicta est, Cisalpina, quia citra Alpes, vel transalpina, id est trans Alpes contra septentrionem. Rhetia vero tjuxta Rhenum. Aquitania autem ab obliquis aquis Ligeri fluminis appellata, quia ex plurima parte terminus ejus est, eamque pene in orbem cingit. Hispania prius ab Ibero amne Iberia nuncupata est. Postea ab Hispalo Hispania cognominata est. Ipsa est vera Hesperia ab Hespero stella occidentali dicta: sita est autem inter Africam et Gal
Abbreviated transcription (Latin):
longa. qitia nidicẽ longam ht̃. eũ ramis ⁊ folis
longiorib. quametiam ⁊ daecllũ uocant. qd̾
sit indice robore dactili ⁊ longa. Engnon a
g̾cis dicit᷑ quod uere pͥmosenescat. Unde ⁊ eã
latim senitionẽ uocant. nascit᷑ ꝑmacerias. Pu¬
los dicta quod semen simile pulicis hãt. unde
⁊cumnlattna herbam pulicarẽ uocant. Bcrobo¬
gamentis bominũ ⁊ puri ficationib sac̾dottim
agentiib apta ꝓbaret᷑. Uñ ⁊ eã ponifices sangͥ¬
nemappellant. quasi sancinem. he herba ⁊ tier¬
bena qi pura. Paliuius herba asꝑrima ⁊ spino¬
sa. Stuctios quã quidã herbam lanariã uocatẽ.
co quod płiq lanam exeo lauant. nascit᷑ meui¬
tis locis. Splenos dicta. quod splenẽ auferat.
Cimitia pp̃ similitudinẽ eunicis dieta. Unde
⁊ eamgreri corionẽ uocanerunt. nascit᷑ inlocisas¬
pens atq ineultis. Marruibiũ quẽ g̾ci prasiuim
dicunit. uocatum pp̃ alnaritidinẽ. nascit᷑ inp᷑
campis. poleltim¬

Expanded text:
nga, quia radicem longam habet cum ramis et foliis longioribus; quam etiam et dactylitin vocant, quod sit radice robore digitali et longa. Erigeron a Graecis dicitur, quod vere primo senescat: unde et eam Latini senicionem vocant. Nascitur per macerias. Psyllios dicta quod semen simile pulicis habeat: unde et eam Latini herbam pulicarem vocant. Hierobois hominum et purificationibus sacerdotum a gentibus apta probaretur. Unde et eam pontifices sagmen appellabant, quasi sancimen; haec et verbena, quia pura. Paliurus, herba asperrima et spinosa. Struthios, quam quidam herbam lanariam vocant, eo quod plerique lanam ex ea lavent. Nascitur in locis cultis. Splenos dicta quod splenem auferat. Cimicia, propter similitudinem cimicis dicta: unde et eam Graecio κόριον vocaverunt. Nascitur in locis asperis atque cultis. Marrubium, quem Graeci πράσιον dicunt, vocatum propter amaritudinem. Nascitur in campis. Pulei
Abbreviated transcription (Latin):
qua egnius querio inscirpo quod soltti dicere
nodũ quenit. Fucus genis herbtẽ. de qua nngͥ¬
tur uestis dicta quia mentitur alienum colorẽ.
Alga nascitur in aquis stantibus. i ta cleniq no¬
men sumpãt ab algore aque. uł quod alliget
tibus. uliu ⁊ tiptis herba circa pontes ⁊ mpa

Expanded text:
Quaerunt in scirpo, quod soliti dicere,nodum quaerit.' Fucus genus herbae est de qua tinguitur vestis, dicta quia mentitur alienum colorem. Alga nascitur in aquis, segetis similis. Ita denique nomen sumpsit ab algore aquae; vel quod alliget tibus. Ulva et typhus herbae quae circa fontes et pa
Abbreviated transcription (Latin):
descit. s resina fumescit. ginen uͦ liquescie.
calefaetũ. thus aũ atunderdo dictũ. hoc:
libanũ a uocatũ amonte arabie uͥ sabeiftint.
Nammons eoꝵ libanus diciur. uͥthura col¬
ligunt᷑. Mirca arbor arabie altitudinis qͥnq
cubitoꝵ. similis spine. quã acatu. dicunt.
euuis gcuta iurictis arq amara. Uñ ⁊ nom̃
accepit. mira. guita eius sponte manans
p̃eiosiorẽ. elicita corticis uulnere uilior ir¬
dicatr. sarmenta eius arabes ignib fouent.
quoꝵ flimo satis noxio nͥ ad odorem uĩstorticiᷤᷤ
obtiuant. płinq insanabilis morb conira¬
hits. Mirmaũ trogodieta ab insiita ai

Expanded text:
descit, resina fumescit, gummi vero liquescit descit, resina fumescit, gummi vero liquescit calefactum. Tus autem a tundendo dictum. Hoc et libanum vocatum a monte Arabiae, ubi Sabaei sunt. Nam mons eorum Libanos dicitur, ubi tura colliguntur. Myrra arbor Arabiae altitudinis quinque cubitorum, similis spinae quam ἄκανθον dicunt: cuius gutta viridis atque amara; unde et nomen accepit myrra. Gutta eius sponte manans pretiosior est, elicita corticis vulnere vilior iudicatur. Sarmentis eius Arabes ignes fovent, quorum fumo satis noxio, nisi ad odorem storacis occurrant, plerumque insanabiles morbos contrahunt. Myrrha autem Trogodyte ab in
Abbreviated transcription (Latin):
b surgunt. aut ex indicib puillulant. nã
cetem usus inuenit fauente namra. Oĩ
poma latine: femiiini fere sunt get̾s. ex¬
ceptis paricis. ut hic oleaster. hoc siler.
licet ⁊ hec buyus dicatir. nam suꝑduã
qͥdam uolunt fac̾e disc̾tionẽ. ut hec bixus
nomaca De aromaticis arboribꝰ .uiii.
bia gignit uł mitit. suie alie regi¬
ones. nomenaũ aromata traxisse uidenitir.
Nue qtiod aris inposita diuinis inuocatio¬
nib apta uideant᷑. seu quod sese aeri inse¬
rere acmisceri ꝓbantur: nam quidẽ odor nͥ
aeris contactus Tus arbor a rabie inmen¬
sacitq ramosa lenissimi corticis ramisada¬
ceris qualitatẽ amigdalono sucũ aromati¬
pellattir apud nos masculie. eoq. sit nͣ rocũ¬
dum. inmod̃ testicłõꝵ.relquum pland̾
pene scrabrosium minus optimũ adulcera¬
turꝰ. s ad mixta resina siue gummi. s dinos¬
citur sua ꝓͥetate. namthus ign mposicũ ar¬

Expanded text:
bus surgunt; aut ex radicibus pullulant. Nam bus surgunt; aut ex radicibus pullulant. Nam cetera usus invenit favente natura. Omnia poma Latine feminini fere sunt generis, exceptis paucis, ut hic oleaster, hoc siler, licet et haec buxus dicatur. Nam superfluam quidam volunt facere discretionem, ut haec buxus § 8 De aromaticis arboribus.bia mittit, sive aliae regiones. Nomen autem aromata traxisse videntur, sive quod aris inposita divinis invocationibus apta videantrere ac miscere probantur. Nam quid est odor, nisi aer contactus? 2. Thus arbor Arabiae, immensa atque ramosa, lenissimi corticis, ramis ad aceris qualitatem; amigdalae modo succum aromatipellatur apud nos masculum, eo quod sit natura rotundum in modum testiculorum. Reliquum planum, et pene scabrosum, minus optimum. Adulteratur autem admista resina, sive gummi, sed dignoscitur sua proprietate. Nam thus igni impositum ar
Abbreviated transcription (Latin):
cõmine dicit᷑. ex his ad usum uite pͥnum
ẽ ispanũ. scd̾m itiride. c̾cium cõmune. amͥ¬
ea pars olei. aquosa ab enĩgendo dicta .i.
quod aboleo se mergat. ⁊ fex fit eiꝰ. Hatic
g̾ei amurcem uocant. ex latina lingua: tra¬
hentes uocabłm. Gumen g̾eũ nomen est.
hoc enim ili gomi dñt. Refinam g̾ei reci¬
uam uocant. pi enĩ g̾ce dicit̃ quic quid
manat. est eni lacma sudore exaiata lig¬
nortim. ut cerais lintici. blasami. uł reliqͣ¬
tumarboꝵ sitie uirguitoꝵ que sudare ꝓdũ¬
tur. sicut ⁊ odorata orientis tigna. sic̃ gut¬
ta balum ac feularum uł sucinoꝵ. cuius
lacͥma durescit ingomiinã. pͥma ẽ resina ce¬
rebintina. oĩmp̃stantior. affertur autem
mastix uocatui. ex herchio insula deportat᷑.
me. alia liquida. alia arida.⁊ afferunt᷑ exgi¬
rena. colofonia. unde etiam nometi eolofoͦ¬
ma: resinarcim fit. Pix g̾eum notnenest
quam illi pissa tiocant. anii uolunt ex pi
cuntur. aut ex seminib fortuitu iacenti¬

Expanded text:
e primum est Hispanum, secundum viride, tertium commune. Amurca olei pars aquosa ab emergendo dicta, id est, quod ab oleo se mergat et faex sit eius. Hanc Graeci ἀμόργην vocant ex Latina lingua trahentes vocabulum. Gummi Graecum nomen est; hoc enim illi κόμμι dicunt. Resinam Graeci ῥητίνην vocant; ῥεῖν enim Graece dicitur quidquid manat. Est enim lacrima sudore exhalata lignorum, ut cerasi, lentisci, balsami, vel reliquarum arborum sive virgulttur, sicut et odorata Orientis ligna, sicut gutta balsami, ac ferularum, vel succinorum, cujus lacryma durescit in gemmam. Prima est resina terebinthina omnium praestantior. Affertur autem mastix vocatur; haec ex Chio insula deportatur. ίνη, alia liquida, alia arida: et adferuntur ex Tyrrhena Colophonia. Unde etiam nomen Colophonia resina sumpsit. Pix Graecum nomen est, quam illi πίσσαν vocant. Alii volunt ex pinim sua sponte nascuntur; aut ex seminibus fortuitu iacenti
Abbreviated transcription (Latin):
diaẽ. hñs siliquã tinã semis. hunc latinitas:
ditur adpendit᷑. hñs ceratĩ duos calcas qua¬
tuor. fiebat olim ex ere ad instar sagute. imnd̃
⁊ nomen agrecis accepit. hocẽ saguta. Serri¬
pulus ex slłiquaram pondere constat. hicapd̃
grecos grama uocat᷑. Sercipuilis añ dictꝰ ꝑdi
minutionẽ. alapillo breui. qͥ scrcipuis uocatur.
Dragina uocatur octatia pars uncie ẽ. ⁊ denari
poncłuis argenti. tͥb constatis scrcipulis .i.xuiii.

Expanded text:
dia est, habens siliquam unam semis. Hunc Latinitas sdia est, habens siliquam unam semis. Hunc Latinitas sditur, habens ceratin duos, calcos quattuor. Fiebat enim olim ex aere ad instar sagittae. Unde et nomen a Graecis accepit, hoc est sagitta. Scripulus sex siliquarum pondere constat. Hic apud Graecos gramma vocatur. Scripulus autem dictus per diminutionem a lapillo brevi qui scrupus vocatur. Dragma octava pars unciae est et denarii pondus argenti, tribus constans scripulis, id
Abbreviated transcription (Latin):
terint᷑. s iste hac atre exꝑientior fuit. Pondꝰ
quod nom̃ adhuc inusu retinet᷑. Tratina ẽ ge¬
mina ponderum lances. equali examine pen-¬
dens. facta pp̃ talenta ⁊ centenaria adpenden¬
da sic̃ momentanea. ꝓpartia modicaꝙ pecunta.
hec ⁊ monita uocata. Id̾ ⁊ statera. ex ii̾o nom̃¬
nomen accepit. ubi pͥmum eius usuis reꝑtus ẽ.
Hee clnas lantes non ht̃ s itirgie signata lib̾s
⁊ iincis ⁊ nago pondere mensurata. Eramenẽ
sfilum medium quotrutiue statera regitur.
⁊ lances equantur. Unde ⁊ in lanceis amentũ
dicitur. Uniciuq autẽ ponderi certus ẽ nũs
modus nominib pͥtẽ designatus. Calcus mini¬
ma pars poncłis quarta pars obolie. constãs
lentis geminis granis. Appellat᷑ aũ caleus: qd̃
sit partiulus. ficut ⁊ lapis. calculus. qͥ ad eo mi¬
nimus ẽ. ite sine molestia fui calcetur. Siliqua¬
pars uicesima quarta pars solidi ẽ ab arbore cꝰ

Expanded text:
terint, sed iste hac arte experientior fuit. Pondus terint, sed iste hac arte experientior fuit. Pondus quod nomen adhuc in usu retinetur. Trutina est gemina ponderum lances aequali examine pendens, facta propter talenta et centenaria adpendenda; sicut momentana pro parva modicaque pecunia. Haec et moneta vocata. Idem et statera nomnomen accepit, ubi primum ejus usus repertus est. Haec duas lances non habet; sed virga est signata libris et unciis, et vago pondere mensurata. 298 filum medium quo trutinae statera regitur et lances aequantur. Unde et in lanceis amentum dmodus, nominibus propriis designatus. Calcus minima pars ponderis, quarta pars oboli est, constans lentis geminis granis; appellatur autem calcus, quod sit parvulus sicut et lapis calculus, qui adeo minimus est, ut sine molestia sui calcetur. Siliqua vicesima quarta pars solidi est, ab arbore,
Abbreviated transcription (Latin):
IAECTAU M uocatum quod aractio soł
claruis auro argentoq reluceat. solenĩ
apoetis eloctor uocatir. Defecatiuis.⁊ł.
est fot hoc metaillum: om̃ib metallis. huius
tͥa gn̾a. unũ quod expini arborib fluuit. quod¬
⁊ sucinũ dicitur. alt̾m metallũ quod natuiralit̾
inuenitur ⁊inp̃cio habetur. Terciũ quod fit
d̾ tͥb parcib auri argentiq unaq quas parteᷤᷤ
etiamsi nanualeᷤ soluas: inuenies uñde nicħ
ẽ. uti comuiuio. ⁊ adlumina clarcus cunctis
metallis fulgeat. ⁊ cienenum ꝓdat. Nam sieo
infundas uenenum: stͥclorẽ edit ⁊ colores tiari
lia sic̃ scͥptũẽ asũmis usq ad ima in
menstra. ⁊ numero. ⁊ pondere. disposica sunt.
atq formata. Liinctis enĩ corꝑeis reb pondiis
natum dedit. suũqͦ regit omiã. Pondus. pͥmꝰ¬
moyses. pͥmus fidom argiuus ponderũ ratio¬
nẽ in grã constituit. ⁊ licet alii antiqͥores exti¬

Expanded text:
Electrum vocatum quod ad radium solis Electrum vocatum quod ad radium solis clarius auro argentoque reluceat; sol enim a poetis Elector vocatur. Defaecatius est enim hoc metallum omnibus metallis. Huius tria genera: unum, quod ex pini arboribus fluit, quod sucinum dicitur; alterum metallum, quod naturaliter invenitur et in pretio habetur; tertium, quod fit de tribus partibus auri et argenti una. Quas partes, etiam si naturale solvas, invenies. Unde nihil  ut in convivio, et ad lumina clarius cunctis metallis fulgeat, et venenum prodat. Nam si eo infundas venenum, stridorem edit, et colores variolia, sicut scriptum est, a summis usque ad ima, in mensura, et numero, et pondere disposita sunt, atque formata. Cunctis enim corporeis rebus pondus natu. Primus Phidon Argivus ponderum rationem in Graecia constituit; et licet alii antiquiores exti
Abbreviated transcription (Latin):
emimsolũ ex sua uena prodit. aut cũ argñ¬
to nascitur. mixtisq uenis conflatur. huiꝰ
pͥmis infornacib liquor: stagnumẽ. scd̾s
augentum. qriod remanet stiꝑ addita uena.
msusꝙ conflata: fit nigrum plumbtim.
nclia neq es neq plumbũ ht̃. geminis tm̃
imargaritis: hec ꝑmintat. nigro plumbo fi¬
stulas lãmasq utimur. Laboriosius inhis¬
pania ⁊ gallia eitut᷑: plumbũ. Nã inbrita¬
ma: summo terre corio. Des tagno .xxii.
o M. i. separans ac decernens.¬
O: Mixtta enĩ ⁊ adulterata int̾ se ꝑ ig
am metalla dissociat. ⁊ ab auio ⁊ ab argento.
ls plumbũq secernit. Abaqͦ: inetaua ab
igne defendit. ⁊ cum sit nattim eris ferriq duris
sima. si absꝙ stagno fuĩt. irritur. ⁊ cremat᷑. Stag¬
num inlicum aereis uasis saporem facio ⁊ grati¬
orem. ⁊ compescit iuitis ertiginis. specla etiam:
ex ea temꝑantuir. ceruisa qͦ ex eo: sicut expłubo
conficitua. De electro. xxiii.¬

Expanded text:
enim solus ex sua vena prodit, aut cum argenenim solus ex sua vena prodit, aut cum argento nascitur mixtisque venis conflatur. Huius primus in fornacibus liquor stagnum est, secundus argentum; quod remanet, superaddita vena rursusque conflata, fit nigrum plumbum. India neque aes neque plumbum habet; gemmis tantum et margaritis haec permutat. Nigro plumbo fistulas lamminasque utimur. Laboriosius in Hispania et Gallia eruitur plumbum, nam in Brittania summo terrae corio. De stagno . id est separans et secernens. Mixta enim et anem metalla dissociat, et ab auro et argento aes plumbumque secernit; alia quoque metalla ab igne defendit, et cum sit natura aeris ferrique dusima, si absque stagno fuerit, uritur et crematur. Stagnum inlitum aereis vasis saporem facit gratiorem et conpescit virus aeruginis. Specula etiam ex eo temperantur. Cerussa quoque ex eo, sicut ex plumbo, conficitur. § 24 De electro.
Abbreviated transcription (Latin):
Rubigine autem caret ferrum. sicertisa et
gipso. ⁊ liquida pice ꝑunguitur. Item itibi
oferramenta non uicia ͭ si cͦtõ mediala cer¬
sura ułcerusa mixta rosatio unguituR.
quodexeo pilis pͥmiti fcĩs: maris al¬
citudo temptata ẽ. huius duogene
isunt. nigrũ. ⁊ candidꝰ. s meluis ẽ candidꝰ
quo pͥus inmsulis athlantiei maris in¬
namimẽ. Si quid̾ ⁊ in lusitatria ⁊ ingal¬
iugignitur. sumina terra a renosa ⁊ coloris
ngriꝰ. ⁊ pondere giatus. Int̾ueniunt ⁊ mi¬
min calculi. maxime: etorrentib siccatis.
lanant eas arenas. ⁊ quod sribsidit coqũt.
infornacib. Inueniuntur ⁊ in auteariis
metallis aqua missa: calctili nigͥ ⁊ gͣties.
idñ aurũ colligitur. cũ eoremanent. pꝰea se.¬
parati conflant᷑. ⁊ in plumbum album
isoliuit᷑. inde ⁊ aad̾ grauitas plumbi: ꝗͣ
maun. Nigrum plumbum cͥca cantab¬
am habundat. cuitis origo duplex ẽ. aut¬

Expanded text:
Rubigine autem caret ferrum, si cerussa et Rubigine autem caret ferrum, si cerussa et gypso et liquida pice perunguitur. Item rubigo ferramenta non vitiat, si eadem medulla cervina vel cerussa mixta rosaceo unguitur. quod ex eo primum pilis factis maris altitudo temptata est. Huius duo genera sunt, nigrum et candidum; sed melius candidum, quod prius in insulis Athlantici maris inventum est. Siquidem et in Lusitania et in Gallicia gignitur, summa terra harenosa et coloris nigri, et pondere gravis; interveniunt et minuti calculi, maxime torrentibus siccatis; lavant eas arenas, et quod subsidit, quoquunt in fornacibus. Inveniuntur et in aurariis metallis aqua missa calculi nigri et graves, et dum aurum colligitur, cum eo remanent; postea separati conflantur et in plumbum album resolvuntur. Inde et eadem gravitas plumbi quae auro. Nigrum plumbum circa Cantabria abundat. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
fiat. sicut bilbilis inhispania ⁊ tutisso nacomꝰ
mitalia inacuendo ferro oleo delectatior sit
acies. tinde ⁊ teniuora ferramenta oleo restͥn¬
gni mosẽ. ne aqua in flagilitatẽ durentura
ferro sanguis humanus sese ulciscit᷑. contactã
namq celius rubiginẽ trabit. Cũ ferro mag¬
nes lapis concordiam ht̃. sola enĩ mat̾ia uim
abhoc lapide accipit. retinetq longo temꝑe.
Exeotꝰ lapide architectiis qrtidã alexandrie
templum concamertiuit. Unde in eo simulaciũ
ferro maere pendere uideret᷑. ferriim accessai
rubet̃᷑ nonẽ habile ad tondend̾. neq antequã
albescere incipiat. aceco ut alimine inlitum
fereum sit aeri simile. purgam̃ta ferti: rtibi¬
go ⁊ coria. scorra. Rubigo ẽ uitiũ robens fertũ
uł segetes. quasi rodigo. mutata ina latera.
⁊ aberodendo dicta. non ab eramento. Seoria
n purgam̃ta ⁊ sordes sunt que igne exeoqun¬
auiꝰ ⁊ dicta scoria quia de ferro excutitur.

Expanded text:
fiat, sicut Bilbili in Hispania et Tirasone, Comi fiat, sicut Bilbili in Hispania et Tirasone, Comi in Italia. 4. In acuendo ferro oleo delectatior fit acies, unde et tenuiora ferramenta oleo restingui mos est, ne aqua in fragilitatem durentur. A ferro sanguis humanus sese ulciscitur. Contactum namque celerius rubiginem trahit. Cum ferro magnes lapis concordiam habet. Sola enim haec materia vim ab hoc lapide accipit, retinetque longo tempore. Ex eodem lapide architectus quidam Alexandriae templum concameravit, ut in eo simulacrum ferro in aere pendere videretur. Ferrum accensum rubens non est habile ad tundendum neque antequam albescere incipiat: aceto vel alumine inlitum ferrum fit aeris simile. Purgamenta ferri, rubigo et scoria. Robigo est vitium rodens ferrum, vel segetes, quasi rodigo mutata una littera; i ab erodendo dicta, non ab aeravero purgamenta et sordes sunt quae igne exquoquuntur: et dicta scoria quia de ferro excutitur.
Abbreviated transcription (Latin):
quod farra .i. semina fragum cerre condi¬
at. id̾ ⁊ eauibe acalibe flimine. tͥ ferrũ
opprobriũ spẽs. nam unde pͥcdem tellus ceͤ¬
tabattir: inde modocruor: effundit᷑. nullum
elementis quã ferrum. Unde in ẽ illi cturita:
cũ frigore. ferri autẽ metallũ pene uͥq repi¬
tur. s ex om̃ib gñib palma: scrico ferro dat᷑.
seres enim hoc cũ uestib pellibq matttint.
scd̾a: ꝑtico. Neꝙ alia genera ferri ex meraatie
temꝑant᷑. cet̾is enĩ admiscet᷑ mol liorcõ¬
plexris. Disferentia ferri plurima ᷝ uuxta
terre genus. nã aliud molle plumboꝙ iucnuĩ
rotaꝵq. ⁊ clauoꝵ usib aptum. aliud fiugls
⁊ exosum culture terre conuemiens. aludot¬
uitate sola placet claiisq ca ligariisq. aliud
rribiginẽ cełius sentit. stricture uocant᷑. hoc
om̃s quod non inaliis metallis astͥngendo ap¬
to uocabło inposito. A quaꝵ uͦ sumina dife¬
reniaẽ. qͥb fertt̃ candens imiñgit᷑. quoritilior

Expanded text:
quod farra, id est, semina frugum, terrae condat. Idem et chalybs a Chalybe flumine, ubi ferrum opprobrium species. Nam unde prius tellus tractabatur, inde 293 modo cruor effunditur. Nullum elementis quam ferrum; unde inest illi duritia cum frigore. Ferri autem metallum pene ubique reperitur, sed ex omnibus generibus palma Serico ferro datur. Seres enim hoc cum vestibus suis pellibusque mittunt. Secunda Parthico, neque alia genera ferri ex mera acie temperantur. Caeteris enim admiscetur mollior complexus. 3. Differentia ferri plurima juxta terrae genus. Nam aliud molle, plumboque vicinum, rotarum et clavorum usibus aptum; aliud fragile, et aerosum, culturae terrae conveniens; aliud brevitate sola placet, clavisque caligariis; aliud rubiginem celerius sentit. Stricturae vocantur hae omnes, quod non in aliis metallis, a stringendo apte vocabulo imposito. Aquarum vero summa differentia est quibus ferrum candens immergitur, quo utilius
Abbreviated transcription (Latin):
Iosqͥamos ag̾cis dicta: alatinis herba cam¬
cuiaris quod caliculiẽ infigͣam camicoꝵ
nascantur. ut ẽ malipulici quoꝵ ora seiua¬
ta sunt. hñtes iniͥnsecus nomina semina pa¬
paueris similia. hec herba ⁊ insana uocatut
edatur insarriam facit. tił sompni imagnũ
torpidam. hanc tuilgts milimindiũ dicit.
pp̃ qnod abienationẽ mentis iducit. Saxi¬
finga uocita. quod semem enis petras intiesi¬
cafingit. acq ꝯmiuuit. Bentiana nom̃
sumpsit. ut medici uocant a memorant ab
inuentione radicib anstocie similib nasci¬
cur. subalpib atq galaciea asie. Satureia
calida ⁊ prope ignita. Unde illi ⁊ nom̃ inctitũ
crectunti quot ꝓuos facit inuenerem. Sattire¬
ion dicta asareris pp̃incendiũ libidins. ꝙͣ
uulgus utingũ uocat. uen̾em enĩ suscutit.
ead̾ ⁊ orcis quod uadix rius in mod̃ cesticłoꝵ

Expanded text:
Hyoscyamos a Graecis dicta, a Latinis herba calHyoscyamos a Graecis dicta, a Latinis herba calicularis, quod caliculi eius in figuram cantarorum nascantur, ut est mali Punici, quorum ora serrata sunt, habentes intrinsecus semina papaveris similia. Haec herbedatur, insaniam facit, vel somni imaginem torpidam. Hanc vulgus milimindrum dicit, propter quod alienationem mentis inducit. Saxifraga vocata quod semen eius petras in vesica frangat atque conminuat. Gentiana nomen sumpsit, ut medici memorant, ab inventore, radicibus aristolochiae similibus. Nascitur sub Alpibus atque Galatia Asiae. Satureia calida et prope ignita. Unde illi et nomen inditum credunt, quod pronos facit in Venerem. Satyrion dicta a Satyris propter incendium libidinis, quam vulgus stincum vocant; Venerem enim suscitat. Idem et orchis, quod radi
Abbreviated transcription (Latin):
dinĩ sioclĩ auseint᷑. matres ecoꝵ exhachecbu¬
ilis mecteri dcant᷑. Eliotͦpiũ nom̃ accepit
pͥm qnod estruo solsticio floreat. quodisdlis mo¬
tibus fotia cinũacta conu̾tat. und̃⁊ a la¬
tinis idlseqͥa mincupatur. nã ⁊ oriente florcᷤ
suos aꝑit. id̾ s reludat cũ sol occubrierit.
Ip̃aẽ quam latini intubũ siluanicũ tocant.
hec uerrucaria. quod extingtat uernicas. ex
qua pota uł incata plasmate posita astergat.
Pentafilon antimero folioꝵ dicta Unde ⁊ eã
latini qͥnq folũ uocant. herba adeo mun¬
da: uit purificationi ⁊ templis ad hib̾i agen¬
gitilib solita eẽt. Iiopum herba puirgandis
pulmonib apta. Unde ⁊ inuet̾i testamento¬
agin sangͥne qui mtindari uolebant. nascit᷑
inpet̾s herens saxoradicib Ren barbarũ
siue renponticũ illuo quot trans danubi¬
um insolo barbarico. istito quod cea pontũ
connigitir nominat᷑. reuaũ dictũ quodsit
radix. quasi radix barbara. qiͣ radix pontica.

Expanded text:
ex hac herba mederi dicantur. Heliotropium nomen accepit primo quod aestivo solstitio floreat, vel quod solis motibus folia circumacta convertat. Unde et a Latinis solsequia nuncupatur. Nam et sole oriente flores suos aperit, idem se reclaudit cum sol occubuerit. Ipsa est quam Latini intubum silvaticum vocant. Haec et verrucaria, eo quod extinguat verrucas ex aqua pota, vel in cataplasmate posita abstergat. Pentaphyllon a numero foliorum dicta; unde et eam Latini quinquefolium vocant; herba adeo munda ut purificationi et templis adhiberi a gentibus solita esset. Hyssopum herba purgandis pulmonibus apta. Unde et in Veteri Testamentoagni sanguine, qui mundari volebat. Nascitur in petris haerens saxo radicibus. Reubarbarum sive reuponticum, illud quod trans Danubium in solo barbarico, istud quod circa Pontum colligitur, nominatum. Reu autem dictum quod sit radix, quasi radix barbara, quasi radix Pontica.
Abbreviated transcription (Latin):
ut uocat᷑ p̃cox. aliud uocatir estiuñ. Medi¬
caarbor cuuis nomen etiam carminibus
mantnians inclaruit. asportata pͥmum ame¬
dis. unde uocabulum sumpsit. hanc g̾c. ce¬
pomum ac folia cedri ocorem reseitunt. malũ
ẽ innmcũ rienenis. ⁊ hocẽ quod id̾ poeta in¬

Expanded text:
alium vocatur aestivum. Medica arbor, cuius nomen etiam carminibus Mantuanis inclaruit, asportata primum a Medis; unde et vocabulum sumpsit. Hanc Graeci κεpomum ac folia cedri odorem referant. Malum eius inimicum venenis; et hoc est quod idem poeta
Abbreviated transcription (Latin):
driosioron .i. arboris humor aidenis. cuiuᷤ
fotiaad cup̃ssi similitudinem respondent. lig¬
tinea numquam ext̾minatur. Dequa ꝑsiu
⁊ cectro digna loctitus ẽ. scilicet pp̃diribi¬
lem ꝑpetuitatẽ. Unde ⁊ intemplis pp̃ diit᷑¬
intatem ex hoc ligno lacunaria frant. huiꝰ
ligni refiua: cedria dir᷑ que inconseruan¬
dis libris adeo ẽ utilis. ut ꝑliuiti exea nͦ
tineas paciantur. nec tempore consenescatit.
nascitur increta. affrica. atq siria. Cipa¬
rissus g̾ce dicit᷑. quod capud eitis arotundi¬
cate uiacumen erigitur. unde ⁊ conoꝰ uoca

Expanded text:
d est, arboris humor ardentis, cujus d est, arboris humor ardentis, cujus folia ad cypressi similitudinem respondent. Ligtinea unquam exterminatur. De qua Persius: Et cedro digna locutus. Scilicet propter durabilem perpetuitatem. Unde et in Templis propter diuturnitatem ex hoc ligno lacunaria fiunt. Hujus ligni resina cedrea dicitur, quae in conservandis libris adeo est utilis, 335 ut perliti ex ea, nec tineas patiantur, nec tempore consenescant. Nascitur in Creta, Africa, atque Syria. 34. Cyparissus Graece dicitur, quod caput ejus a rotunditate in acumen erigitur, und