comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a meridie ioniũ. ab affrico ⁊ occafu cassi¬
opas infulas. a sola septe trionali parte
macedoniȩ uł attice t̾rȩ ad iungr̃. Huiꝰ
capit ẽ urbs coruithus. g̾tiȩ decꝰ. In achꝰ
ẽ achaiȩ fluuiꝰ. archadiȩ uͦ sinꝰ achaię.
ẽ. ut platani foliũ int̾ ioniũ. ⁊ egeum
mare exposita. qͣ arcas iouis. ⁊ caliste
filiꝰ pelasgis indicionẽ redactis ex suo
noĩe archadiã nuncupauit. Ipsa ẽ
⁊ sicionia a sicione rege a qͦ ⁊ regnũ
sicionioꝵ ẽ ctictũ. Ht̃ aũ archadia
fluuiũ magnũ erunanitũ. abeston qͦ
lapidẽ. qͥ seuiel accensus nũꝗͣ extingui¬
fortis. i solo leta duob satis acribꝰ flu¬
uiis drauo sauoq uallata. Coniungrͣ
aũ cũ uorico ⁊ retia. hũs aboriente
misiã. ab euro istriã. ab affrico uͦ alpeᷤ
appenuiuos hñis. ab occasu galliã belgi¬
cã. a septẽ trione dumibii fontẽ. uł
limitẽ qͥ germaniã galliãq seceruit.

Expanded text:
a meridie Ionium, ab Africo et occasu Cassia meridie Ionium, ab Africo et occasu Cassiopas insulas, a sola septentrionali parte Macedoniae vel Atticae terrae adjungitur. Hujus caput est urbs Corinthus Graeciae decus. Inachus est Achaiae fluvius. Arcadia vero sinus Achaiae est, ut platani folium inter Ionium et Aegeum mare exposita, quam Arcas, Iovis et Callisto filius, Pelasgis in dicionem redactis, ex suo nomine Arcadiam nuncupavit. Ipsa est et Sicyonia, a Sicyone rege, a quo et regnum Sicyoniorum est dictum. Habet autem Arcadia fluvium magnum Erimanthum; asbeston quoque lapidem, qui semel accensus numquam extinguifortis et solo laeta, duobus satis acribus fluviis, Dravo Savoque, vallata. Coniungitur autem cum Norico et Raetia; habentes ab oriente Moesiam, ab Euro Istriam; ab Africo vero Alpes Appenninos habent, ab occasu Galliam Belgicam, a septentrione Danubii fontelimitem, qui Germaniam, Galliamque secernit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsecratꝰ. Tessalia patͥa achillis. ⁊ origo
laphitaꝵ fuit. De qͥb fert᷑ ꝙ hi pͥmo
equos frenis domuert. Uñ ⁊ centau¬
ri dicti st̃. In tessalia pͥmũ solidi aurei
tio rege ematiȩ nom̃ erat. S macelo
deucalionis mat̾nꝰ nepos pꝰqͣm ibi acce¬
pit pͥncipatũ mutauit uocabulũ. ma¬
cedoniãq a suo noĩe dixͣ. Est ar̃i ꝯfinis
ab oriente egeo mari. a meridie achaiȩ.
ab occasi dalmatię. a septe trione mi¬
siȩ. patͥa alexandri magni .&. regio au¬
reis uenis argentiq optima .I. apicłẽ
quẽ peantẽ uocant ista gignit. monsolĩ¬
pꝰ in ea ẽ. qͥ excellenti u̾tice tantꝰ attollit᷑.
ut in cacumine eiꝰ nec nubes nec uen-¬
ti sentiant᷑. Achaia ab acheo rege. ⁊ urb
⁊ ꝓuuitia appellata. hȩc poene insula ẽ.
Nã absq septẽtrionali parte qͣ macedo¬
niȩ iungr. undiq septa ẽ mari. Abori¬
ente enĩ ht̃ uitreũ mare. ab euro creticũ.

Expanded text:
consecratus. Thessalia patria Achillis, et origo consecratus. Thessalia patria Achillis, et origo Lapitharum fuit, de quibus fertur, quod hi primo equos frenis domuerint. Unde centauri dicti sunt. In Thessalia primum solidi aurei  ab Emutio rege Emathiae nomen erat, sed Macedo, Deucalionis maternus nepos, postquam ibi accepit principatum, mutavit vocabulum Macedoniamque a suo nomine dixit. Est autem confinis ab oriente Aegeo mari, a meridie Achaiae, ab occasu Dalmatiae, a septentrione Moesiae. Patria Alexandri Magni, et regio aureis venis argenteisque opima, lapidem quem paeantidem vocant, ista gignit; mons Olympus in ea est, qui excellenti vertice tantus attollitur, ut in cacumine ejus nec nubes nec venti sentiantur. Achaia ab Achaeo rege et urbs et provincia appellata est. Haec pene insula est. Nam absque septentrionali parte, qua Macedoniae jungitur, undique septa est mari. Ab oriente enim habet Mirtheum mare, ab euro Creticum,
Abbreviated transcription (Latin):
nensis. Boetia aũ dicta hac er cau¬
sa dũ cathinꝰ agenoris filiꝰ europã
sororẽ suã a ioue raptã ex p̃cep¬
to genitoris qͦreret nec reꝑiret.
patͥs irani formidans ꝯfirmato
animo elegit exiliũ. Nã bonis
sorte ꝯspecte secutꝰ uestigia am¬
plerꝰ ẽ sedẽ ubi illa recubuerat.
sicq locũ de noĩe bonis boetiã
noĩauit. uͥ ⁊ thebas urbẽ ꝯstru¬
xit. in qͣ olum ciuilia bella deto¬
uuert᷑.⁊ uͥ nati st᷑ apollo ⁊ hercu¬
les maior ille tebanꝰ. Cad̾e ẽ eonia
uocata. a fonte qͦda appollinr⁊ mu¬
sis ꝯsecrato. qͥ in eade boetia ẽ. Pelo¬
ponensis uͦ seła pars elladis a peio¬
lia a tessalo rege cognõĩata qͥ ad me¬
ridianã plagã macedoniȩ coniun¬
cta ẽ. euiꝰ a tͥgo epiria ẽ. Muilta in tes¬
salia flunuia ⁊ opp ida. int̾ quȩ p̃ci¬
uilia bella detonuer̃t. ir ⁊ nati st̃
apollo ⁊ hercules maior ille thebauꝰ.
Ibi ẽ ⁊ mons parnasꝰ qͦnda apolle ni

Expanded text:
. Boeotia autem dicta hac ex causa. Dum Cadmus Agenoris filius 159 Europam sororem a Jove raptam ex praecepto genitoris quaereret, nec reperiret, patris iram formidans, confirmato animo, elegit exsilium. Nam bovis forte conspectae secutus vestigia, amplexus est sedem ubi illa recubuerat, sicque locum de nomine bovis BOEOTIAM nominavit: ubi et Thebas urbem construxit, in qua olim civilia bella detonuerunt, et ubi nati sunt Apollo et Hercules major ille Thebanus. Eadem est Aonia vocata, a fonte quodam Apollini et Musis consecrato, qui in eadem Boeotia est. Peloponnesus secunda pars Helladis, a Pelolia a Thessalo rege cognominata, quae a meridiana plaga Macedoniae conjuncta est, cujus a tergo Pieria est. Multa in Thessalia flumina, et oppida, inter quae praecivilia bella detonuerunt, et ubi nati sunt Apollo et Hercules maior ille Thebanus.s quondam Apollini
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ ⁊ egeũ mare ẽ dictũ. Sic ⁊ carpasi¬
ũ mare int̾ egẏptũ. ⁊ rodũ. ab insula
carpato illic posita. Agentibꝰ gallicũ.
ausoniũ. daliatiũ. libusticũ. b oppi¬
dis. argolicũ. cornithiũ. tyriũ. ad ri¬
aticũ. Nã adria quęđa ciuitas illiri¬
comari ꝓrima funit. qͦ adriatico ma¬
ri nomĩ dedit. A positione oȩli ut suꝑũ
i inferũ. ꝙ sit oriens suꝑior occidens
inferior. Est aũ tuscũ ⁊ adriaticũ. A
menoria regis ut ioniũ. Io qͥppe rex
fuit g̾cie. ñi iones atheuienses. Hoc
mare ⁊ tirrenũ dictũ. sine ꝙ tusciã
abluit .i. tirrenã sine a tirrens nau¬
tis qͥ se ini hoc mari p̾cipitauert. Et

Expanded text:
unde et Aegeum mare est dictum; sic et Carpatium mare inter Aegyptum et Rhodum ab insula Carpato illic posita. A gentibus Gallicum, Ausonium, Dalmatium, Ligusticum. Ab oppidis Argolicum, Corinthium, Tyrium, Adriaticum. Nam Adria quaedam civitas Illyrico mari proxima fuit, quae Adriatico mari nomen dedit. A positione caeli, ut Superum et Inferum; quod sit oriens superior, occidens inferior; est autem Tuscum et Adriaticum. A memoria regis, ut Ionium. Io quippe rex fuit Graeciae, unde et Iones Athenienses. Hoc mare et Tyrrhenum dictum, sive quod Tusciam adluit, id est Tyrrheniam, sive a Tyrrhenis nautis, qui se in hoc mare
Abbreviated transcription (Latin):
Nã fontes labunt᷑ in fluuios. flumina
in freta discurr̃t. Lac̾ in loco stat. nec
ꝓfluit .&. dictꝰ lacꝰ qͣsi aquę locꝰ. Lacꝰ¬
ex gu̾e uiuentiũ. Nam neq pisces
ht. neq assuetas aqͥs latas m̾gendi
isu patit᷑. aues.s ⁊ qͣcũq uiuentia
m̾genela tẽptau̾is. qͥcũq arte dem̾¬
sa statimi resiliunt .&. qͥmuis uehem̃t᷑

Expanded text:
fontes labuntur in fluvios, flumina in freta discurrunt. Lacus stat in loco, nec profluit, et dictus lacus, quasi aquae locus. Lacex genere viventium. Nam neque pisces habet, neque assuetas aquis et laetas mergendi usu patitur aves. Sed et quaecunque viventia mergenda tentaveris quacunque arte demersa, s
Abbreviated transcription (Latin):
Flat. hoc ẽ affricꝰ. Alii azunt epa¬
phũ iouis filiũ qͥ memphin in egẏpto
condidit. ex cassiora uxore ꝓcreasse fi¬
liã libiã. quȩ pꝰea in affrica regnũ pos¬
sedit. cuuiꝰ ex noĩe t̾ra libia ẽ appellata.
Affricã aũ nominatã quidã iñ cristi¬
mant. qͣsi apricã. ꝙ sit aꝑta &lo uł soli¬

Expanded text:
flat, hoc est, Africus. Alii aiunt Epaphum Jovis filium, qui Memphim in Aegypto condidit, ex Cassiopa uxore procreasse filiam Lybiam, quae postea in Africa regnum possedit, cujus ex nomine terra Lybia est appellata. 2. Africam autem nominatam quidam inde existimant
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe q increm̃to suȩ inundationis
t̾ram egypti irriget. Ge enĩ g̾de. lati¬
ne t̾ram significat. Hic apud egyp¬
tios nilꝰ uocat᷑. ꝓpt̾ limũ quẽ trahit.
qͥ efficit fecunditatẽ. Uñ ⁊ mlꝰ dic
tine melo licebat᷑. Apparet aũ in ni¬
lide lacii. De qͦ in meridiẽ u̾sus exci¬
pit᷑ eꝗypto. ubi aqͥlonis flatibꝰ reꝑ¬
cussus aquis retroluctantibꝰ intumes¬
cit. & inundationẽ egẏpti facit. Gan¬
ges fluuiꝰ ẽ. quẽ fison scã scͥpta cogno¬
minat. exiens de paradiso ꝑgit ad in¬
die regionẽ. Dictꝰ aũ fison .i. cat̾ua. qr

Expanded text:
nomine, quod incremento suae inundationis nomine, quod incremento suae inundationis terram Aegypti irriget: γῆ enim Graece, Latine terram significat. 134 Hic apud Aegyptios Nilus vocatur propter limum quem trahit, qui efficit fecunditatem. Unde et Nilus tine Melo dicebatur. Apparet autem in Nilide lacu, de quo in Meridiem versus excipitur Aegypto, ubi Aquilonis flatibus recussus aquis retroluctantibus intumescit, et inundationem Aegypti facit. Ganges fluvius, quem Phison sancta Scriptura cognominat, exiens de Paradiso pergit ad Indiae regiones. Dictus autem Phison, id est cater
Abbreviated transcription (Latin):
aqua qͣ. decursus. Nuo st̃ aũ fluminũ
rens ẽ aqua ueniens cũ impetu. Bictꝰ
auĩ torrens. qr plunia crescit. siccitate
torrescit .i. arescit. Ne qͦ paciugus. Fła¬
meo uapore torrens torret. Cui g̾ci ab
hyeme nom̃ dedert᷑. nos ab estate. Illi
ã tẽꝑe qͦ succrescit. nos a rẽꝑe qͦ siccat᷑.
Amnis fluuiꝰ ẽ nemore ac frondibꝰ re¬
climitꝰ. ⁊ ex ipsa amenitate amnis uo¬
catꝰ. Necursꝰ ꝓprie finis cursus. siue aqͣ¬
rũ sit. seu quarũlib rerũ. Riui dicti
q diriuent᷑ ad irrigandũ .i. ad inducen¬
dũ aquas in agrͦis. Nã irrigare indu¬
cere ẽ. Gurges ꝓpͥe locꝰ altꝰ in flumine.
Puteus ẽ locꝰ defossus ex qͦ haurit᷑ aqͣ.
a potatione dictꝰ. Fons caput ẽ aquȩ
nascentis. qͣsi aquas fundens. Qdam
aũ fluuiioꝵ ꝓpͥis ex causis noĩa acce¬
ꝑunt. ex qͥb nunnulli notandi ft̾. qui¬
in historiis celebres memorant᷑. Geon
fluuiꝰ de paradiso exiens. atq uni¬
u̾sam ethiopiã cingens. uocatꝰ hoc

Expanded text:
aqua quam decursus. Duo autem sunt fluminum rens est aqua veniens cum impetu. Dictus autem torrens quia pluvia crescit, siccitate torrescit, id est arescit. De quo Pacuvius 13: Flammeo vapore torrens torret. Cui Graeci ab hieme nomen dederunt, nos ab aestate; illi a tempore quo succrescit, nos a tempore quo siccatur. Amnis fluvius est nemore ac frondibus redimitus, et ex ipsa amoenitate amnis vocatus. Decursus proprie finis cursus, sive aquarum sit seu quarumlibet rerum. Rivi dicti quod deriventur ad inrigandum, id est ad inducendum aquas in agris; nam inrigare inducere est. Gurges proprie locus altus in flumine. Puteus est locus defossus ex quo hauritur aqua, a potatione dictus. Fons caput est aquae nascentis, quasi aquas fundens. Quidam autem fluviorum propriis ex causis nomina acceperunt, ex quibus nonnulli notandi in historiis celebres memorantur. 7. Geon, fluvius de paradiso exiens, atque universam Aethiopiam cingens, vocatus hoc
Abbreviated transcription (Latin):
i iui regiũ nominatũ.qr g̾ce obrutũ
hoc noĩe nuncupat᷑. Est aũ artissimũ
triũ miliũ spacio. siciliã ab italia di¬
uidens. fabulosis infame monstris.
cuiꝰ hinc iñ scilla. i caribdis ostendr᷑.
Scillã accole saxũ mari ĩnunens
appellant. si mile ce le brate forme ꝓ¬
cul usentibꝰ. Uñ ⁊ monstruosã spẽm
fabulȩ illi dedert̃. qͣsi formã honuu
iln fluctꝰ. latratꝰ uident᷑ expͥmere.
Caribdis dicta. ꝙ gurgitibꝰ occultis
naues absorbeat. Est enĩ mare u̾ti¬
cofũ. ⁊ iñ ibi laniata uaufragia ꝓsim¬
do em̾gunt. Teraũ in die erigit flu¬
ctꝰ ⁊ter absorbet. Nã accipit aqͣs ut
uomat. uomit ut rursꝰ accipiat. Sir
salustiꝰ a tractu uocari dicit. ꝙ omĩa
ad se trahant. i appropinqͣnti uado¬
so mari hereaut. Hę aũ ad mare egx¬
ptiũ uicine st̃. ⁊ parit̃ admiscemt᷑.

Expanded text:
raece abruptum hoc nomine nuncupatur. Est autem artissimum trium milium spatio Siciliam ab Italia dividens, fabulosis infame monstris, cuius hinc inde Scylla et Charybdis ostenditur. Scyllam accolae saxum mari inminens appellant, simile celebratae formae procul visentibus. Unde et monstruosam speciem fabulae illi dederunt, quasi formam hominis ibi fluctus latratus videntur exprimere. 5. Charybdis dicta quod gurgitibus occultis naves absorbeat. Est enim mare verticosum, et inde ibi laniata naufragia profundo emergunt. 129 Ter autem in die erigit fluctus, et ter absorbet; nam accipit aquas, ut vomat; vomit, ut rursus accipiat. 6. Sallustius a tractu vocari dicit, quod omnia ad se trahant, et appropinquanti vadoso mari haereant. Hae autem ad mare Aegyptium vicinae sunt, et pariter admiscentur.
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ. Acasibꝰ hominũ qͥ cecid̾unt in ma¬
ri ut ellespontũ. icarrũ. mrteũ. Hã
mirteũ mare dictũ. a mirtili lapsu.
ꝙ illic ab enoniao p̃cipitatꝰ sit. Icarꝰ
uͦ cretensis ut fabulȩ fert̃. altiora
petens. penius solis calore solittis. ma¬
ri in qͦ cecidit nomĩ imposuit. Frixꝰ
qͦ cũ elle sorore fua fugiens insidias
nou̾cales. conscendit naiĩ siguũ ari¬
etis hutẽ. qͣ lib̾atus ẽ. Elles aũ soror eiꝰ
ppessa naufragiũ decidit in mari .ẜ.
mortua. ellesponto mari nom̃ dedit. ab
ordine fluenti ꝓpontidis. Nam dictũ.¬
situ uł angustis meatibꝰ boũ bosforus.

Expanded text:
casibus hominum qui ceciderunt in mare, ut Hellesponticum, Icarium, Myrtoum: nam Myrtoum mare dictum a Myrtili lapsu, quod illic ab Oenomao praecipitatus sit. Icarus vero Cretensis, ut fabulae ferunt, altiora petens, pennis solis calore solutis, mari, in quo cecidit, nomen imposuit. Phrixus quoque cum Helle sorore sua fugiens insidias novercales, conscendit navem signum arietis habentem, qua liberatus est. Helles autem soror ejus perpessa naufragium decidit in mari, et mortua Hellesponto mari dedit nomen. 9. Ab ordine fluenti, Propontis: nam dicta Psitu, vel angustis meatibus boum, Bo
Abbreviated transcription (Latin):
flans in reliqͥs regiones tͣnsmittit.S
sic̃ aust̾ pestilentiã gignit. sic aqͥlore¬
pellit. Furo aust dictꝰ. ꝙ ex una parte
habeat eurũ. ex alt̾a austrũ. Austro¬
affricꝰ. qͦ iunctꝰ sit hinc ⁊ mͣ austͦ ⁊ af
frico. Ipse ⁊ libonotꝰ qd̃ sit elips hinc ⁊

Expanded text:
flans in reliquas regiones transmittit; sed flans in reliquas regiones transmittit; sed sicut Auster pestilentiam gignit, sic Aquilo repellit. Euroauster dictus quod ex una parte habeat Eurum, ex altera Austrum. Austroafricus, quod iunctus sit hinc et inde Austro et Africo. Ipse et Libonotus,
Abbreviated transcription (Latin):
confundunt auctores De uentis .xi.¬
diu̾sis partibꝰ cęli noĩa diu̾sa
sortitꝰ. Dictꝰ aũ uentꝰ qd̃ sit ueheñs
iiuolentꝰ. uisenĩ eiꝰ tanta ẽ. ut ñ so¬
lũ saxa .⁊ arbores euellat. s ã. celũ t̾¬
ab occidente faboniꝰ. a septeitͥone
eiꝰde nominis uentꝰ aspirat hñtes hĩc¬
inde uentoꝵ sp̃c. Subsolanꝰ a lat̾e dextͦ¬
uulturnũ ht̃. a leuo eurũ. Aust̾ adex¬
tris euro austrũ. a sinistͥs austro affri¬
cui. faboniꝰ a parte dextra affricũ.
aleua coꝵ. Porro septentͥo a dextͥs
circiũ. a sinistͥs aqͥlonẽ. Hi duode¬
cim uenti. mundi globũ flatibꝰ cir¬
cũ agunt. qͦꝵ nomina ꝓpͥis excausis
subsolano. Uulturnꝰ ꝙ alte tonat. de
fulmine pollens. Aust̾ ab hauriendo
aqͥs uocatꝰ. uñ ⁊ crassũ aerẽ facit ⁊ nu¬
bila nutrit. Hic gͥoe notꝰ appellat᷑ ꝓpt̾
q̃ int̾dũ corrũpat aerẽ. Nã pestilen¬
tiã quȩ ex corrupto aere nascit᷑. aust̃

Expanded text:
confundunt auctores. De ventis . Vconfundunt auctores. De ventis . Vdiversis partibus caeli nomina diversa sortitus. violentus. Vis enim ejus tanta est, ut non solum saxa et arbores evellat, sed etiam coelum teab Occidente Favonius, a Septentrione ejusdem nominis ventus aspirat, habentes geminVulturnum habet; a laevo Eurum; Auster, a dextris Euroaustrum habet, a sinistris Austroafricum. Favonius a parte dextera Africum, a laeva Corum. Porro Septentrio a dextris Circium, a sinistris habet Aquilonem. Hi duodecim venti mundi globum circumagunt, quorum nomina propriis ex causis Subsolano; Vulturnus, quod alte tonat. De nus et Auster fulmine pollens; Auster ab auriendo aquas vocatus, unde et crassum aerem facit et nubila nutrit. Hic Graece νότος appellatur, propter quod interdum corrumpat aerem. Nam pestilentiam, quae ex corrupto aere nascitur, Auster
Abbreviated transcription (Latin):
sigcant᷑. ꝓ eoqͥ unũ effectũ hñt. Si¬
milis enĩ uis ẽ ⁊ caloris. ⁊ frigoris.
Uñ ⁊ utraq saxa rumput. Nã calor
.x. ñ spissus ut pluuia. Nebula inde
dicta ũi ⁊ nubila ab obnubendo sci¬
lic hoc ẽ oꝑiendo t̾ram. siue ꝙ nube ᷤᷤ
uolantes faciat. Exalant enĩ ualles hu¬
mide nebulas. i fiuunt nubes. Inde
nubilũ. inde mues. Nebulȩ aũ ima
petunt cũ serenitas ẽ.sũma cũ nubi¬
lũ. Caligo umbra ẽ de spissitudiue ae¬
ris effecta. ⁊dicta caligo ꝙ maxime
aeris calore gignat᷑. Te nebrx dñr q
teneant u̾bras. Nicħ aũ ft̃ tenebrȩ.s
ipsa lucis absentia tenebre dñr. Sic̾
silentiũ ñ aliqͣ res ẽ. s uͥ sonꝰ ñ ẽ silen¬
tiũ dr̃. Sic tenebre ñ aliqͥd ft̃. s uͥ lux
ñ ẽ tenebre dñr. Umbra ẽ aer carens
sole. Uicta aũ ꝙ fiat cũ solis obicim᷑ ra¬
diis. Est aũ mobilis ⁊ incerta. ⁊ ex soł
circuitu ⁊ ex moti uentoꝵ. Namq
qͦtiens mouet᷑ uisole. nobiscũ inoue¬

Expanded text:
od unum effectum habent. Similis enim vis est et caloris et frigoris, unde et utraque saxa rumpunt. Nam calor et non spissus ut pluvia. Nebula inde dicta, unde et nubila, ab obnubendo scilicet, hoc est operiendo, terram, sive quod nubes volans faciat. Exhalant enim valles humidae nebulas et fiunt nubes; inde nubilum, inde nives. Nebulae autem ima petunt cum serenitas est; summa, cum nubilum. Caligo umbra est de spissitudine aeris effecta. Et dicta caligo quod maxime aeris calore gignatur. Tenebrae dicuntur quod teneant umbras. Nihil autem sunt tenebrae, sed ipsa lucis absentia tenebrae dicuntur; sicut silentium non aliqua res est, sed ubi sonus non est, silentium dicitur; sic tenebrae non aliquid sunt, sed ubi lux non est, tenebrae dicuntur. Umbra est aer carens solem. Dicta autem quod fiat cum solis obicimur radiis. Est autem mobilis et incerta, et ex solis circuitu et ex motu ventorum. Namque quotiens movetur in sole, nobiscum move
Abbreviated transcription (Latin):
licꝰ qͥ narbonensẽ ꝓuintiã abluit. Mox
quẽ g̾ci ioniũ. itali inferũ uocant.
egyptũ ꝑtendit. Nem̃ ellespontꝰ qͥ in
septentͥonẽ retor qͤns. anfra ctibꝰ inag¬
nis iuxta g̾cias ⁊ illiricũ in angustiaᷤᷤ
.uii. stadioꝵ stͥngit᷑. quo xerxes pon¬
te nauibꝰ facto in g̾eiã ꝯmeauit. ibi ẽ
albidos. Inde diffusus eqͦre patentirur¬
sus stͥugit᷑.&. facit ꝓpontide. qͥ mox in
qͥngentos passꝰ co.artat᷑. Fitq bofforus
traciꝰ. qͦ dariꝰ copias tͣnsportauit. Inde
ponticꝰ sinꝰ amplissimꝰ. a t̾go meotidis
paludis. ꝙ mare ex multitudine flu¬
minũ dulciꝰ.ꝙͣ cet̾a nebulosũq ⁊ bre¬
atq eo p̃ter focas. ⁊ tinnos. atq del¬
uariis appellat᷑ uocabulis. ita ⁊ ꝓ regi¬
onibꝰ hoc mare magnũ diu̾sis nõibꝰ
nitcupat᷑. Nam yberieũ ⁊ asiaticũ a

Expanded text:
ricus; qui Narbonensem prouinciam Gallicus; mox uel Tyrrhenum, Itali inferum uocitant; Aegyptum pertendit. 3. Inde Hellespontus, qui in Septentrionem retorquens, anfractibus magnis juxta Graecias, et Illyricum in angustias septem stadiorum stringitur, quo Xerxes, ponte navibus facto, in Graeciam commeavit, ibi est Abydos. Inde diffusus aequore patente, rursus stringitur, et facit Propontidem, qui mox in quingentos passus coartatur, fitque Bosphorus Thracius, quo Darius copias transportavit. Inde Ponticus sinus amplissimus a tergo Maeotidis paludibus; quod mare ex multitudine fluminum dulcius quam cetera, nebulosumque et breatque eo praeter phocas et thynnos atque delsis locis variis appellatur vocabulis, ita et pro regionibus hoc mare magnum diversis nominibus nuncupatur: nam Ibericum et Asiaticum a
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝙ in eircł mͦ ambiat orbẽ. siue
a celeritate. eo qd ociꝰ currat. Item.
qr ut oclũ purpureo colore nitet.
occeanꝰ qͣsi cianeus. Iste ẽ qͥ horas
t̾raꝵ amplectit᷑ alt̾nisq estibꝰ aoce¬
dit atq reoedit. Respirantibꝰ enũ
inꝓfundũ uentis. aut re uonet
mnaria aut resorbet. qͥq a ꝓximis
regionibꝰ. diu̾sa uocabula sũpsit.
rit gallicꝰ. g̾manicꝰ. seiticꝰ. caspiꝰ. hir¬
canꝰ. ad lauticꝰ.gaditanꝰ. Nã gadi¬
tanũ fretũ.a gadibꝰ dictũ. uͥ pͥmũ
ab occeano maris magni lim̃ aꝑit᷑.
uñ ⁊ hercules cũ gadibꝰ ꝑueniss.
colũ¬
nas ibi posuit. sꝑans
ab occasu ex oeceano fluit.⁊ in meri¬
diẽ uergit. deñi ad septetrionẽ ten¬
dit. Qd̃ inde magnũ appellet᷑. qr cct̾a
maria in ꝯꝑatione eiꝰ ininora surł.
Istud ẽ ⁊ medit̾raneũ. qr ꝑ mediã ter

Expanded text:
od in circuli modum ambiat orbem. Sive a celeritate, eo quod ocius currat. Item quia ut caelum purpureo colore nitet: oceanus quasi κυάνεος. Iste est qui oras terrarum amplectitur, alternisque aestibus accedit atque recedit; respirantibus enim in profundum ventis aut revomit maria, aut resorbet. Quique a proximis regionibus diversa vocabula sumpsit: ut Gallicus, Germanicus, Scythicus, Caspius, Hyrcanus, Athlanticus, Gaditanus. Nam Gaditanum fretum a Gadibus dictum, ubi primum ab Oceano maris Magni limen aperitur; unde et Hercules cum Gadibus pervenisset, columnas ibi posuit, speran est quod ab occasu ex Oceano fluit et in meridiem vergit, deinde ad septentrionem tendit; quod inde magnum appellatur quia cetera maria in conparatione eius minora sunt. Iste est et Mediterraneus, quia per mediam te
Abbreviated transcription (Latin):
ab occidente estiuo flat.&. uocatꝰ corꝰ
ꝙꝓ ipse uentoꝵ circłm claudat. ⁊ qͣsi
coꝵ faciat. Hic antea caurꝰ dictꝰ. qñe
pleriq argesten dñt. ñ ut impruders
uulgꝰ agrestem. Septemtrio dictꝰ eo
ꝙ a circło septẽ stellaꝵ ꝯfurgit. qͦ uer¬
tente se mundo resupinato capite
ferri uident᷑. Tirciꝰ mdictꝰ. eo ꝙ̃ coro
sit iunctꝰ. Hunc hispani gallicũ uocanł.
ꝓpt̾ ꝙ eis a parte galliciȩ afflat. Aqͥla
dictꝰ. eo q aquas stringat. ⁊ nubes dis¬
sipet. Est enĩ gelidꝰ uentꝰ ⁊ siccꝰ. ide ⁊
boreus qr ab iꝑboreis montibꝰ flat. Inde
enĩ origo eiꝰde uenti ẽ. im̃. i frigidꝰ ẽ:
Natura enĩ om̃iũ septenitͥonaliũ uen¬
toꝵ frigida ⁊ sicca ẽ. australiũ humi

Expanded text:
ab occidente aestivo flat. Et vocatus Corus quod ipse ventorum circulum claudat, et quasi chorum faciat. Hic antea Caurus dictus, quem plerique Argesten dicunt, non ut inprudens vulgus Agrestem. Septentrio dictus eo quod circulo septem stellarum consurgit, quae vertente se mundo resupinato capite ferri videntur. Circius dictus eo quod Coro sit iunctus. Hunc Hispani Gallicum vocant, propter quod eis a parte Galliciae flat. Aquilo dictus eo quod aquas stringat et nubes dissipet; est enim gelidus ventus et siccus. Idem et Boreas, quia ab Hyperboreis montibus flat; inde enim origo eiusdem venti est; unde et frigidus est. Natura enim omnium septentrionalium ventorum frigida
Abbreviated transcription (Latin):
das .i. iotꝰ .&. corpꝰ illud ꝙ refluctuat.
Nã nec unda ꝑse squa ẽ. s aqua in mo¬
tu qͦdam ⁊ agitatione. qͣsi ab eundo et
redeundo unda uocata. Late x ꝓprie
liqͦr fontis ẽ.& dictꝰ latex qͥ in uenis
t̾rȩ lateat. Ginta ẽ quę stat. st illa quę
cadit inͤ stillicidiũ quasi stilla cadens.
pendet de tectisuel arboribꝰ qͣsi gluti¬
nosa gitta ẽ. dũ ceciđit stilla ẽ. Spu¬
na dicta ab eo q spuat᷑. Sordes ft̃ enĩ
spuma purgant᷑. hinc ⁊ fputũ Pełbu

Expanded text:
d est motus, et corpus illud quod refluctuat. Nam nec unda per se aqua est, sed aqua in motu quodam et agitatione, quasi ab eundo et redeundo, unda vocata. Latex proprie liquor fontis est; et dicta latex quod in venis terrae lateat. Gutta est quae stat, stilla, quae cadit. Hinc stillicidium, quasi stilla cadens. pendet de tectis vel arboribus, quasi glutinosa gutta est; dum ceciderit, stilla est. Spuma dicta est ab eo quod spuatur; sordes enim sunt spuma pur
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝙ ferat t̾ran. uł ab eoq ferat᷑. Hic
aũ partim ad t̾renã partim ad cȩle¬
stẽ mat̾iam ꝑtinet. Nam ille subti¬
lis ubi uentosi ac ꝓcellosi motꝰ non
posft᷑ exist̾e ad celestẽ ꝑtinet partẽ.
Iste uͦ turbulentior qͥ exalationibꝰ
hrumidis corꝑescit t̾rȩ deputat᷑. qͥq
ex se multas fpẽs reddit. Nam ꝯmo¬
tꝰ uentos facit. ueheñitiꝰ ꝯcitatꝰ ig.¬
nes: ⁊ tonitrua. ꝯtractꝰ nubila. ꝯspis¬
satꝰ pluuiã. ꝯgelantibꝰ mibibꝰ niuẽ. bu¬

Expanded text:
eo quod ferat terram, vel ab eo quod feratur. Hic autem partim ad coelestem, partim ad terrenam materiam pertinet; nam ille subtilis, ubi ventosi ac procellosi motus non possunt existere, ad coelestem pertinet partem; iste vero turbulentior, qui exhalationibus humidis corporescit, terrae deputatur, quique ex se multas species reddit: nam commotus ventos facit; vehementius concitatus, ignes et tonitrua; contractus, nubila; conspissatus, pluvia
Abbreviated transcription (Latin):
Litt̾a aũ minima parsathomꝰ ẽ. nec di¬
len g̾ei rerũ quanda prii.¬
mã mat̾iam dñt. nullo ꝓrsus mͦ
formatã. s om̃ũ corꝑaliũ formaꝵ capa
cẽ. ex qua uisibilia hec elem̃ĩta formata ft̃.
uñ ⁊ ex eiꝰ diriuatione uocabulũ acce¬
ꝑunt. Hanc ylem latini mat̾iã appel¬
lauert. iđo qr om̃e in forme. uñ aliqͥd
faciendũ ẽ semꝑ mat̾ia nuncupat᷑.
inꝯgrue. qr mat̾iȩ siluarũ st̃. Greci aũ

Expanded text:
Littera, pars minima, atomus est, nec diLittera, pars minima, atomus est, nec diὝλην Graeci rerum quandam primam materiam dicunt, nullo prorsus modo formatam, sed omnium corporalium fcem, ex qua visibilia haec elementa formata sunt. Unde et ex ejus derivatione vocabulum acceperunt. Hanc Ylen Latini materiam appellaverunt: ideo quia omne informe, unde aliquid faciendum est, semper materia nuncupatur. incongrue: q
Abbreviated transcription (Latin):
herbas. ⁊ fruges om̃s oriri .&. ex his
ignẽ ⁊ aqͣm ⁊ uiu̾sa gigni atq con¬
stare. qͥdam philosophi gentiũ pri¬
tauerunt. Stͣ aũ athomi aut in cor¬
pore aut in tꝑre aut innum̾o. In
corpore ut lapis. diuidis eũ in parteᷤᷤ.¬
⁊ partes ipsas liuidis in grana. ue¬
luti st̃ arene. rursũq ipsa arenę gra¬
na. diuide in minittissimũ pulue¬
rem. donec si possis ꝑuenias ad aliꝗͣ
minutiã. quȩ iã non sit quȩ diuidi
uł secari possit. hic ẽ athomꝰ in corꝑi¬
annũ u̾bi gr̃a diuidis in m̃ses. iñses
in diebꝰ. dies in horas. adhuc partes ho¬
ibꝵ admictunt diuisionẽ. quousq ne¬
nias ad tantũ tꝑris punctũ. & quãdam
mom̃ti stillã. ut ꝑ nullã morulã ꝓdu¬
ei possit.ẜ. ido iã diuidi ñ pot̾. hic ẽ atho¬
inꝰ tpr̃ais. In num̃is ut puta octo diui¬
duo in unũ. Uniꝰ aut̃ athomꝰ ẽ. qr inse¬
cabilis ẽ. Sic ⁊ litta. Nam orationẽ diui¬

Expanded text:
herbas et fruges omnes oriri, ex his herbas et fruges omnes oriri, ex his ignem et aquam et universa gigni atque constare quidam philosophi gentium putaverunt. Sunt autem atomi aut in corpore, aut in tempore, aut in numero. In corpore, ut lapis. Dividis eum in partes et partes ipsas dividis in grana, veluti sunt harenae; rursumque ipsa harenae grana divide in minutissimum pulverem, donec, si possis, pervenias ad aliquam minutiam, quae iam non sit quae dividi vel secari possit. Haec est atomus in corporiannum, verbi gratia, dividis in menses, menses in dies, dies in horas; adhuc partes horarum admittunt divisionem, quousque venias ad tantum temporis punctum, et quamdam momenti stillam, ut per nullam morulam produci possit, et ideo jam dividi non potest. Haec est atomus temporis. 4. In numeris, ut puta octo dividuo in unum. Unus autem atomus est, quia insecabilis est. Sic et in littera; nam orationem divi
Abbreviated transcription (Latin):
uert᷑ ꝓpt̾ diu̾sitatẽ elem̃toꝵ ⁊ pul¬
chritudinẽ siderũ. Appellat᷑ enĩ
apd̃ eos cosinos. ꝙ significat orna¬
culis carnis aspicimꝰ. Auatuor añ eẽ
climata mundi. id ẽ plagas. orientẽ
ioccidentẽ. septentͥonẽ ⁊ meridiẽ.
Oriens ab ortu solis ẽ mincupatꝰ Ac¬
cidens ꝙ diemfaciat occid̾e. atq in
terire. Abscondit enĩ hm̃ mundo
⁊ tenebras suꝑ inducit. Septẽtrio aũ
a septẽ stellis axis uocatꝰ. que int
so reuolute rotant᷑ Hic ꝓpͥe ⁊uer
sol faciat mediũ diẽ. qͣsi medidies.
uł qr tc̃ puriꝰ micat ether. Merum
ens ⁊ occasus. Natui una porta sol
ꝓcedit. alia se recpit. Sardines añ
mundi duo. septentrio ⁊ meridi
quasđa in mundo corpoꝵ partes.
ta minitissimas ut nec uisu pate¬
ant. nec thomon .i. sectionẽ recipiãt.
mundi in requietis motibꝰ uolitari.&.
huc atq illuc ferri dũr. sic̃ te nuissi¬
nii pulueres. qui infusi ꝑ fenestras
radiis solis uident᷑. Ex his arbores ⁊

Expanded text:
propter diversitatem elementorum et pulchritudinem siderum. Appellatur enim apud eos κόσμος, quod significat ornaculis carnis aspicimus. Quattuor autem esse climata mundi, id est plagas: Orientem et Occidentem, Septentrionem et Meridiem. Oriens ab exortu solis est nuncupatus. Occidens, terire. Absconditi enim lumen mundo et tenebras superinducit. Septentrio autem a septem stellis axis vocatur, quae in ipso revolutae rotantur. Hic proprie sol faciat medium diem, quasi medidies: vel quia tunc purius micat aether. Merum ens et Occasus; nam una porta sol procedit, alia se recipit. 8. Cardines autem mundi duo, Septentrio et Meridiequasdam in mundo corporum partes tam minutissimas, ut nec visui pateant nec τομήν, id est sectionem, recipiant; mundi inrequietis motibus volitare et huc atque illuc ferri dicuntur, sicut tenuissimi pulveres qui infusi per fenestras radiis solis videntur. Ex his arbores et
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ris. Nimbꝰ ẽ densitas nub̾ intẽ¬
pites pluuiȩ. Nã pluuias nocanius
lentas.i iuges qͣsi fluuias qͣsi flu¬
entes. Ymbres aũ ⁊ ad nubes ⁊ ao
pluuias ꝑtinent dicti g̾co uocabu¬
lo ꝙ t̾rã uiebrient ad g̾minandũ.
ex his enĩ cuncta creant᷑. Uñ ⁊ lucre¬
tꝰ. Exigue ⁊ t̾ra. atq anima uascũ¬
tur ⁊ imbri. ẜ st aũ nom̃ gcũ. Grando
appellata ꝙ forma eiꝰ grauoꝵ similitu¬
dinẽ habeat. Hȩcaũ uentoꝵ rigore
durant᷑ in nube ac solidant᷑ in niue.
ruptoq aere soluunt᷑. Nix a nibe
uenit. & glaties a gelu. ⁊ aqͣ qͣsi gelati¬
es .i. gelata aqͣ. Gelu aũ qd̃ eo stͥngat᷑
tellꝰ. Ge qͥppe t̾ra dr. Tuncaũ maiori
gelu stringit᷑ t̾ra. cũ fuerit nox sere¬
na. Pruina ẽ matutini tẽꝑis frigꝰ
qͥ iñ pruma noñ accepit. qr sic̃ ignis

Expanded text:
 hic nimbus -bi, densitas nubis in tempites pluvie, sed pluvias vocamus lentas et iuges, quasi fluvias entes. 4. Imbres autem, et ad nubes, et ad pluvias pertinent, dicti a Graeco vocabulo, quod terram inebrient ad germinandum. Ex his enim cuncta creantur, unde, et Lucretius: Ex igni terra, atque anima nascuntur et imbri. Est autem nomen Graecum. 5. Grando appellata, quod forma ejus granorum similitudinem habeat. Haec autem ventorum rigore durantur in nube, ac solidantur in nivem, ruptoque aere solvuntur. 6. Nix, a nube unde venit. Glacies, a gelu, et aqua, quasi gelaquiest gelata aqua. Gelus autem quod eo stringatur tellus; γῆ quippe terra dicitur. Tunc autem maiori gelu stringitur terra, cum fuerit nox serena. Pruina est matutini temporis frigus, quae inde pruina nomen accepit quia sicut ignis
Abbreviated transcription (Latin):
in eo circło sol aqͥlonis fiuib estatẽ
faciens. ultͣ eñ cirełm ñ transit. seo
statim reu̾tit᷑. ⁊ inde tropicꝰ appellat᷑.
Terciꝰ circulꝰ himerinos qͥ a latinis
ido eqͥnoctialis appellat᷑. eo ꝙ sol cũ
ad eũ orbẽ ꝑuen̾it ęqͥnoctiũ facit.
Himeriuos enĩ latine dies dr̃atq
nox. Nͦ circło dimidia sꝑȩ pars ꝯsti¬
tuta p̃spicit᷑. Quartꝰ circulꝰ autar¬

Expanded text:
in eo circulo sol aquilonis finibus aestatem faciens ultra eum circulum non transit, sed statim revertitur; et inde tropicos appellatur. Tertius circulus hiemerinas, qui a Latinis ideo aequinoctialis appellatur, eo quod sol cum ad eum orbem pervenerit, aequinoctium facit. Hiemerinos enim Latine dies dicitur atque nox, quo circulo dimidia sphaerae pars constituta perspicitur. Quartus circulus antar
Abbreviated transcription (Latin):
ictꝰ celestis iaculi a feriendo
Sdicti. Fulgere enĩ ferire ẽ atq ꝑeu¬
tere. Fulmina aũ collisa lumina sa¬
ciunt. Nam om̃iũ rerũ collisio ignẽ
creat. ut in lapidibꝰ ceruimꝰ. uł at¬
tritu rotaꝵ. uł in siluis arboꝵ. simi¬
li mͦ in nubibꝰ ignis. Ex uento aut̃¬
onde ⁊ priꝰ nubila st̃ deinde iguis.¬

Expanded text:
ictus caelestis iaculi, a feriendo dicti; fulgere enim ferire est atque percutere. Fulmen autem conlisa nubila faciunt. Nam omnium rerum conlisio ignem creat, ut in lapidibus cernimus, vel attritu rotarum, vel in silvis arborum: simili modo in nubibus ignis, unde et prius nubila sunt, deinde ig
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ aera ad t̾ras descendat. Hie añ a
sole respleudet. dũ cauȩ nubes exad¬
u̾so radiũ solis acciprinit. & arcꝰ spe¬
eiem fingunt. eui narios colores illa
dat res. qr aqͣ tenus. aer lucidꝰ. ⁊ nu¬
bes caligantes. irradiata ista uarios
creant colores. Pluuiȩ dictȩ ꝓflu¬
ant. qͦsi fluuiȩ. Nascn ͫᷤ nt᷑ enĩ de
t̾rȩ ⁊ maris anhelitu. Quȩ cũ altiꝰe

Expanded text:
 aera ad terras descendat. Hic autem a sole resplendet, dum cavae nubes ex adverso radium solis accipiunt et arcus speciem fingunt; cui varios colores illa dat res, quia aqua tenuis, aer lucidus, et nubes caligantes, inradiata ista varios creant colores. Pluviae dictae quod fluant, quasi fluviae; nascuntur enim de terrae et maris anhelitu. Quae cum altius
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ latine. Hec aũ cursũ rectũ abo¬
rea in egẏptũ ferunt. quibꝰ anst̾
contrariꝰ ẽ. Nuost̾ aũ extra hos ubi¬
q sp̃c magis. qͣ. uenti. autra. & altanꝰ.
Autra ab aere dicta. qͣsi aeria. ꝙ le¬
nis sit motꝰ aeris. Agitatꝰ enĩ aer.
auras. Altanꝰ qui in pelago ẽ ꝑ di
riuationẽ ab alto .i. mari uocatus.
Nam alt̾ ẽ flatꝰ in ripis. quẽ diximꝰ
aurã. Nã aura t̾re ẽ. Turbo ẽ uolu¬
bilitas uentoꝵ . s. turbo dictꝰ a t̾ra.
qͦtiens uentꝰ ꝯsurgit. & t̾ram in cir¬
cuitu mittit. Tempestas ꝓͥ tͥꝑr dr̃
tate aut abstatu oeli. qr magnitu¬
dine sui multis diebꝰ orit᷑. Uerno aũ
i autimnali tꝑre ꝗͣ maxime fiunt
tẽ pestates. qñ nec plena ẽ estas. nec
plena hieins Un ⁊ mediũ ⁊ cũ fi¬
ne utriꝰq tꝑris ex ꝯiunctione aerũ
ꝯtrarioꝵ efficiunt᷑ tẽ pestates. Fragor
a fractarũ rerũ nominatꝰ ẽ sonitu.
qr sicoa queq ⁊ arida facile frangit.

Expanded text:
dicitur. Haec autem cursum rectum a Borea in Aegyptum ferunt, quibus Auster contrarius est. Duo sunt autem extra hos ubique spiritus magis quam venti: aura et altanus. Aura ab aere dicta, quasi aeria, quod lenis sit motus aeris. Agitatus enim aer auras. Altanus, qui in pelago est, per derivationem ab alto, id est mari, vocatus. Nam alter est flatus in ripis quem diximus auram; nam aura terrae est. Turbo est volubilitas ventorum; et turbo dictus a terra, quotiens ventus consurgit et terram in circuitum mittit. Tempestas aut pro temptate"; aut ab statu caeli, quia magnitudine sui multis diebus oritur. Verno autem et autumnali tempore quam maximae fiunt tempestates, quando nec plena est aestas, nec plena hiems; unde et medium et confine utriusque temporis ex coniunctione aerum contrariorum efficiuntur tempestates. Fragor a fractarum rerum nominatus est sonitu, quia sicca quaeque et arida facile frangit.
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ suos uelent. Nnde ⁊ neptinꝰ qd̾ nubat.
.i. mare ⁊ t̾ram tegat. Nubes aũ aeris
densitas facit. Uenti enĩ aerẽ ꝯglobarł.
bem cogit᷑ aer Hȩ tonttruo. uiii.¬
onitruũ dictũ. ꝙ sonꝰ eiꝰ terre¬
at. Nam tonꝰ sonꝰ. qui int̾dum
ido tam grauit̃ ꝯcutit omĩa. itaut
cȩlũ discississe uideat᷑.q cũ ꝓcella ue¬
hem̃tissimi uenti nubibꝰ se repente
ĩmiserit. turbine inualescente exi¬
tũq querente. nubẽ qͣm excauauit
impetu magno p̃scindit. ac sic cuum
horrendo fragore defert᷑ ad aures
Ad mirari qͥs ñ debeat. cũ uesicula
qmͣius parua. magitũ tam̃ sonitum
difplosa enitat. cũ tonitruo aũ⁊
uidet᷑ qr clarũ ẽ. hoc aũ ad aures tar¬
diꝰ ꝑuenire. Lux añ quȩ apparet an¬
re tonitruũ fulge thra uocat᷑. quȩ ut

Expanded text:
tus suos velent; unde et Neptunus, quod nubat, id est mare et terram tegat. Nubes autem aeris densitas facit. Venti enim aerem conglobantbem cogitur aer. § 8 De tonitruo. Tonitruum dictum quod sonus eius terreat; nam tonus sonus. Qui ideo interdum tam graviter concutit omnia ita ut caelum discississe videatur quia, cum procella vehementissimi venti nubibus se repente inmiserit, turbine invalescente exitumque quaerente, nubem, quam excavavit, impetu magno perscindit, ac sic cum horrendo fragore defertur ad aures. d mirari quis non debet, cum vesicula, quamvis parva, magnum tamen sonitum displosa emittat. Cum tonitruo autemvidetur, quia clarum est, hoc autem ad aures tardius pervenit. Lux autem quae apparet ante tonitruum, fulge
Abbreviated transcription (Latin):
ti poli ꝙͥ sint axiũ circłi. ex usu plau¬
uexa ext̾ma cęli st̾ a curuitate dicta.
Nã conuexũ curuũ ẽ ⁊ inclinatũ. &.
in modũ circłi flexũ. Lacteꝰ circuliis
it sol. & ex spleudoris ipsiꝰ transitui¬
ab itatio eȩli circłoꝵ distincta
zonis. qͣsdã partes temꝑie sua
mitate frigoris aut caloris. Tonȩ. mĩ

Expanded text:
ti, quod sint axium cycli ex usu plauvexa extrema coeli sunt a curvitate dicta: nam convexum curvum est et inclinatum, et in modum circumflexum. Lacteus circulus it sol, et ex splendoris ipsius transitu iista coeli circulorum distincta zonis quasdam partes temperie sua mitate frigoris, aut caloris. Zonae autem
Abbreviated transcription (Latin):
dunt infantes. Nã philosophi dñt cȩ¬
lũ in sꝑȩ figam undiq eẽ conuexũ.
om̃ib partibꝰ equalẽ ꝯcludentẽ t̾rã
in media mundi mole libratã homo¬
fixa. ab oriente usq ad occidentẽ.
ꝑ mediã pilam sꝑę tendit. idicta

Expanded text:
losophi dicunt coelum in sphaera figuram undique esse convexum, omnibus partibus aequale, concludens terram in media mundi mole libratam. Hoc mofixa ab Oriente usque ad Occidentem per mediam pilam sphaerae tendit, et dictus
Abbreviated transcription (Latin):
societatis concordia ⁊ cõ muniꝰ quada
conueniant. Nã fic ea int̾ se nat᷑ali qͣ¬
dã rõne ꝯiuncta dñr. ut mͦ originẽ
ab igne repetentes usq ad t̾rã. mͦ a t̾¬
ra usq ad ignẽ. ut ignis qͥdem in aere
desinat. aer inaqua denset᷑. aqua in
t̾ra crassescat. Rursusq t̾ra diluat᷑
in aꝗͣ. aqua rarescat in aera. aer m ig¬
nẽ extemiet᷑. Quaꝓpt̾ omĩa elem̃ta
ampliꝰ ht̃ accepisse uocabulũ. St̾ aũ
diuina ꝓuidentia ꝓpriis animantibꝰ
distributa. Nam eelũ angłis. aerẽ uo¬
lucribꝰ. mare piscibꝰ. t̾ram hominibꝰ ce¬
t̾isq animantibꝰ creator ipse impleuit:
hãt stellaꝵ uelitti sigua. Nam celatũ
drͣ uas ꝙ siguis eminentioribꝰ resplen¬
.s. impleuit scilie: sole ⁊ lunę orbe ful¬
genti. ⁊ astroꝵ micantiũ splendenti¬

Expanded text:
communione quadam conveniant. Nam sicca inter se naturali quadam ratione juncta dicuntur, ut intro originem ab igne repetentes usque ad terram, intro a terra usque ad ignem: ut ignis quidem in aera desinat, aer in aquam densetur, aqua in terram crassescat: rursusque terra diluatur in aquam, aqua rarescat in aerem, aer in ignem extenuetur. Quapropter omnia elementa amplius habet accepisse vocabulum. Sunt autem divina Providentia propriis animantibus distributa, nam coelum angelis; aerem volucribus, mare piscibus, terram hominibus, caeterisque animantibus Creator ipse implevit. habeat stellarum veluti signa. Nam caelatum dicitur vas quod signis eminentioribus refulet implevit, sole scilicet, lunaeque orbe fulgenti, et astrorum micantium splendenti
Abbreviated transcription (Latin):
quasi inquacła breui tabella qͣsd̃a
cȩli causas sitꝰq t̾raꝵ ⁊ maris spa¬
cia ad notauimꝰ. ut in modico lec¬
tor eas ꝑcurrat. & cõpendiosa bre¬
uitate erhimologias eoꝵ causasq
cognoseat: De mun

Expanded text:
quasi in quadam brevi tabella, quasdam coeli causas, situsque terrarum, et maris spatia annotavimus, ut in modico lector ea percurrat, et compendiosa brevitate etymologias eorum causasque cognoscat. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
sit longis uelut hasta. Uñ ⁊ eam gͣci
tã maritimã qͣm t̾restrẽ astagon ap¬
pellant. Cicadȩ ex euculoꝵ nascunt᷑
nit sic̃ ⁊ mus. Hȩc. sic̃ ⁊ apes uecate in
aqͣm. aliqͦtiens pꝰ uniꝰ horȩ spaciũ re¬
ca canina. Nami cinos gͣce canis uocat᷑.
Culex ab aculeo dictꝰ ꝙ suggit sangui
nẽ. Habet enĩ in ore fistulã in modũ
stimuli. qͣ carnẽ terebrat. ut sangui¬
uẽ bibat. Scinifes musce minussi
mę ft̃ aculeis ꝑmolestȩ qͣ t̾cia plaga
aunmal arm̃toꝵ aculeis ꝑmolestũ.
oestron aũ gcũ est. qͥ latine asilus.
uulgo tabanꝰ. uocat᷑. B ibiones ft̃ qui
inuino nascitiit᷑. quos uulgo mustiõts
ore in oculis tuis bibiones inuolart.
Gurgulio dr̃. qr pene nicħ est aliud

Expanded text:
sit longis veluti asta; unde et eam Graeci sit longis veluti asta; unde et eam Graeci tam maritimam quam terrestrem ἀστακὸν appellant. Cicades ex ciculorum nascuntnit, sicut et mus. Haec, sicut et apes, necatae in aqua aliquotiens post unius horae spatium reca canina. Nam κύων Graece canis vocatur. 13. Culex ab aculeo dictus, quod sanguinem sugat; habet enim in ore fistulam in modum stimuli, qua carnem terebrat, ut sanguinem bibat. 14. Cyniphes, muscae minutca canina. Nam κύων Graece canis vocatur. 13. Culex ab aculeo dictus, quod sanguinem animal armentorum, aculeis permolestum. Oestrus autem Graecum est, qui Latine asilus, vulgo tabanus vocatur. Bibiones sunt qui in vino nascuntur, quos vulgo mustiones ore in oculis tuis bibiones involant. Gurgulio dicitur, quia pene nihil est aliud
Abbreviated transcription (Latin):
res creant᷑. quos aliqͥ regis putant.
dictiq castra ducant. Fucꝰ ẽ maior
ape. serabrone minor. Nictꝰ aũ fucꝰ
q alicnos labores edat. qͥsi fagus. Ie¬
pasctt᷑ enĩ qd ñ laborauit. De qͦ uir¬
giliꝰ. Ignauũ sucꝰ pecꝰ a p̃sepibꝰ arcet.
Uespę scrabrones uocati. a cabo. idẽ
caballo. ꝙ ex eis creent᷑. Sic̃ aut̃ scri¬
brones nascunt᷑ de eqͦꝵ carnibꝰ pu¬
tridis. ita ex eis sepe iterũ nascunt᷑
scababei. ui ⁊ cognominati ft̃. Tan¬
ri uocant᷑ scarabei t̾restres riceno
dũ. fallit iit̾ herbas bouẽ. maxĩe
uĩ ⁊ nom̃ ht̃. Deuoratũq tacto fel¬
le. ita ini fłamat ut rũpat. Sicende¬
uolans lucet. Blatę a colore nuncu¬
patȩ. si qͥde ⁊ ꝯp̃ hense manũ tingũt.
lucẽ uidere ũ patit᷑. ꝯtrariũ imiscę.
Nã imisca lucipeta. & blatta luci fuga
ẽ. ꝑ noctẽ enĩ tantũ ambulat. Papi
suo facrunt nasci. Docusta q pedibꝰ

Expanded text:
res creantur, quos aliqui reges putant res creantur, quos aliqui reges putant dicti, quod castra ducant. Fucus est major ape, scabrone minor. Dictus autem fucus quod alienos labores edat, quasi fagus. Depascitur enim quod non laboravit. De quo Virgilius: Ignavum fucos pecus a praesepibus arcent.  Crabrones vocati a cabo, id est, caballo, quod ex his creentur, sicut autem crabrones nascuntur de equorum carnibus putridis, ita ex eis iterum saepe nascuntur scarabaei, unde et cognominati sunt. 5. Tauri vocantur scarabaei terrestres ricino di. Fallit inter herbas bovem maxime, unde et nomen habet, devoratumque tacto felle ita inflammat, ut rumpat 6. Cicendevolans, lucet. 7. Blattae, a colore nuncupatae, siquidem et comprehensae manum tingunt, lucem videre non patitur, contrarium muscae, nam musca lucipeta, et blatta lucifuga est; per noctem enim tantum ambulat. Papilsuo faciunt nasci. Locusta, quod pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
tera ablata. Qua aũ quęda inam uen¬
erut ꝯcubitu masculino ꝯcepta ⁊ se¬
minali spũ penetrata. Quoꝵ imi
tantã dñt. ut lignũ ꝑ fusũ eo ñ arde¬
at. Ac ne uestis qͥdem contra adurat᷑.
Idinixta qͦ calee glutinare fert᷑ ui¬
pes dicte uł ꝙ se pedibꝰ imui
cẽ alligent. uł ꝓ eo ꝙ sine pe¬
e dib nascunt᷑. Nã pꝰea. ⁊ pedes. ⁊ pen¬
nas accipiunt. Hę sollertes ingene¬
randi mellis officio. adsignatas inco¬
lunt sedes. Nomncilia inenarrabili
arte cõponunt. Ex uariis floribꝰ fa¬
uũ condunt. textisq ceris ĩnunia ꝓ¬
le castia replent. Exercitũ ⁊ reges
hnit. Prelia mouent. funũ fugiunt.
creandis uituloꝵ occisoꝵ carnes ũ¬
berant᷑. ut ex putre facto cruore u̾¬
mes creent᷑. qͥ pꝰea efficiunt᷑ apes. ꝓpͥe
tam̃ apes uocant᷑. orte de bubꝰ sicut
scrabrones de equis. fuci de mulis
uespe de asiuis. C astros gͣci. appellans̃¬
qui in extremis fauoꝵ parcibꝰ maio¬

Expanded text:
tera ablata. Ova autem quaedam inani venerint concubitu masculino concepta et seminali spiritu penetrata. Quorum vim tantam dicunt ut lignum perfusum eis non ardeat, ac ne vestis quidem contracta aduratur, admista quoque calce glutinare fertur viApes dictae vel quod pedibus cem alligent, vel pro eo quod sine pedibus nascantur. Nam postea, et pedes, et pennas accipiunt. Hae sotertes in generandi mellis officio, assignatas incolunt sedes, domicilia inenarrabili arte componunt, ex variis floribus favum condunt, textisque ceris innumera prole castra replent, exercitum, et reges habent, praelia movent, fumum fugiunt, creandis, vitulorum occisorum carnes verberantur, ut ex putrefacto cruore vermes creentur, qui postea efficiuntur apes. Proprie autem apes vocantur ortae de bobus, sicut crabrones de equis, fuci de mulis, vespae de asiqui in extremis favorum partibus majo
Abbreviated transcription (Latin):
ce auiũ signa eẽ ꝯstituta. Oscines aues
uocant ꝗͤ ore cantuq auspiciũ faciũt.
ut cormis. cormx. pieꝰ Alitesq̃ uolatu
augurioꝵ in anbꝰ qͣm ꝯmiunẽ uocan
ex utͦq ꝑmixtã .i. cũ aues ex ore. iuo

Expanded text:
ce avium signa esse constituta. Oscines aves vocant, quae ore cantuque auspicium faciunt; ut corvus, cornix, picus. Alites, quae volatu auguriorum in avibus, quam communem vocant, ex utroque permixtam, id est cum aves ex ore et
Abbreviated transcription (Latin):
stercora humana ꝯsideret. & feten¬
ti pascat᷑ fimo. Auis spurcissima cͥstiˢ
extantib galeata. semꝑ in sepulcris
.s. humano st̾core ꝯmorans. Cuiꝰ sangui¬
ne qͥsqͥs se munxerit dormitũ ꝑgeis
demiones suffocantes uidebit. Tucos
pulis suscepti. ꝓpt̾ breues ⁊ paruos
uolatꝰ. ne ꝑ longa aerisspacia fatigati
deficiant. Hoꝵ saliue cicadas gignũt.¬

Expanded text:
stercora humana consideret, et foetenstercora humana consideret, et foetenti pascatur fimo; avis spurcissima, cristis extantibus galeata, semper in sepulcris et humano stercore commorans. Cuius sanguine quisquis se inunxerit, dormitum pergens daemones suffocantes se videbit. Tucos,pulis suscepti propter breves et parvos volatus, ne per longa aeris spatia fatigati deficiant. Horum salivae cicadas gignunt.
Abbreviated transcription (Latin):
bes eo ꝙ sint farsȩ a pabulo. qͣs uulgꝰ
titas uocat. auis casta ex moribꝰ appel¬
lat᷑. qͦ comes sit cstitatis. Nam dr̃ ꝙ
amisso corꝑali ꝯsortio solitaria in ce¬
dat. nec carnalẽ copulã ult᷑ reqͥrat.
ꝑdix de noce nom̃ ht̃. Auis dolosa atq
immunda. Nã mascłs in mascłm ꝯsur¬
git ⁊ obliuiscit᷑ sexũ libido p̃ceps. Ad¬
eo aũ fraudulenta. ut alt̾i oua diri¬
piens foueat. s fraus fructũ ñ ht̃. De
quȩ fouet relinquunt. ⁊ ad eande q̃
genuit reu̾tunt᷑. Coturnices aso
sula. Hę aũ adueniendi hñt temꝑa.
Nam estate depulsa maria tͥnsineant.
Ortigonietra dr. qͤ gͥgem ducit. eãq
t̾re ꝓpinquantẽ accipit᷑ uidensra¬
pit. Ac ꝓpt̾ea cura ẽ uniu̾sis. duc̃ẽ sol¬
na discrimina. sibos qͣtissimos hñt.
semina uenenoꝵ. ꝗͥ ob causã ensue¬
t̾es uesci int̾dirert̃. Solũ enĩ hoc
animalsic̃ ihomo. caducũ pati᷑
morbũ. Upupã g̾ei appellant eo ꝙ

Expanded text:
bes eo quod sint farsae, a pabulo; quas vulgus bes eo quod sint farsae, a pabulo; quas vulgus titos vocant avis casta ex moribus appellatur, quod comes sit castitatis; nam dicitur quod amisso corporali consortio solitaria incedat, nec carnalem copulam ultra requirat. Perdix de voce nomen habet, avis dolosa atque inmunda; nam masculus in masculum insurgit, et obliviscitur sexum libido praeceps. Adeo autem fraudulenta, ut alteri ova diripiens foveat; sed fraus fructum non habet: quae fovit relinquunt, et ad eandem quae genuit revertuntur. Consula. Hae adveniendi habent tempora. Nam aestate depulsa, maria transmeant. 65. Ortygometra dicitur, quae gregem ducit, eam terrae propinquantem accipiter videns rapit, ac propterea cura est universis ducem solmina. Cibos gratissimos habent semina venenorum; quam ob causam eas veteres vesci interdixerunt. Solum enim hoc animal, sicut et homo, caducum patitur morbum. Upupam Graeci appellant eo quod