comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Usꝙͣ neigitur sapiã est ỹmo uoͣ int̾ phõs fui̾t s nemo uidit alii
utrisq in utramq partem mous defuit Ubi ergo sapiã est ut neq omiã
tesare putes quod est dei neq omiã nesare quod est pecudis. Est enĩ alud
mednĩ quod est hois id est sciã tu ignoratione ꝯũcta ⁊ temꝑata Sciã
⁊ nobis ab aĩa est que oritur e telo. Ignoratio a corpore quod ex terra esti un
scie pars ignorantie. ꝑhunc qͣi pontem tñsire sine cadendi ꝑiculo licet. na¬
si illi om̃s qui se in altam ꝑtem indmauerunt aut dextro aut smistro u̾su
ceciderunt. utraq aut̃ pars quõ ercam̃t dica Achademiq cont᷑ phisi¬
cos ex rebiis ebscuris argumentati sunt nuilla ẽẽ scĩã et exemplis ꝑau¬
carũ reru inconp̃hensibiliu contenti amplexi sut ignorantia tanꝙͣ to¬
sciã canꝙ tota defendissent qr ex ꝑte defenderant Itaq ne ñ cdlara ne

Expanded text:
uamne igitur sapientia est? immo uero inter ipsos fuit, sed nemo uidit. alii utrisque in utramque partem modus defuit. ubi ergo sapientia est? ut neque omnia scire te putes, quod est dei, neque omnia nescire, quod pecudis. est enim aliquid medium quod sit hominis, id est scientia cum ignoratione coniuncta et temperata. scientia in nobis ab animo est, qui oritur e caelo, ignoratio a corpore, quod ex terra; unde nscientiae, pars ignorantiae. per hunc quasi pontem transire sine cadendi periculo licet: nam illi omnes qui se in alteram partem inclinauerunt, aut dextro aut sinistro uersus ceciderunt. utraque autem pars quomodo errauerit dicam. Academici contra physicos ex rebus obscuris argumentati sunt nullam esse scientiam et exemplis paucarum rerum inconprehensibilium contenti amplexi sunt ignorantiam, scientiam; tanquam totam defendissent, quia ex parte defenderant. Itaque neque hi clara, neque
Abbreviated transcription (Latin):
Ranscamus nũc alterã pħie partẽ quã ipĩ moralẽ uocãt in qua
tocuis phĩe ratio ⁊tinetur Siquidem in illa phisica sola oblesta¬
tio est inhac est utilitas Et qm̃ in disponendo utestatũ formã¬
disq morib ꝑiculo maiore pectatur maiorẽ diligentia nccẽ est aohiberi.
nichil prosunt siue delirant nichil noceant Hicũo nullus dissidio nullus
quid fuit erratu inta omĩs enertitur In illa pͥore parte nrpiculi mmꝰ
ita plus difficultatis est ꝙ obscura reru rõ cogit dui̾sa et uaria sentire
Hic ut plus piculi est ita minꝰ difficultatis. quod ip̃e usus reru et quo¬
tidiana exꝑimenta pñt dice̾ quid sit melius ⁊ uernis. uideamꝰ ergo uiꝑ¬
apale in quo totius sapiẽ cardõ u̾satur. Epicurꝰ sũmu bonum in uo¬
luptate q̃ cẽ censet Arisippus in noluptate corporis Caliophon et di¬
nomachus aremati honestatem cu noluptate dixeuint diodonis in prin a¬

Expanded text:
ram philosophiae partem, quam ipsi moralem vocant, in qua totius philosophiae ratio continetur; si quidem in illa physica sola oblectatio est, in hac etiam utilitas. Et quoniam in disponendo vitae statu, formandisque moribus, periculo majori peccatur, majorem diligentiam necesse est adhiberi, nihil prosunt, sive delirant, nihil nocent. Hic vero nullus dissquid fuerit erratum, uita omnis euertitur. in illa priore parte ut periculi minus, ita plus difficultatis est, quod obscura rerum ratio cogit diuersa et uaria sentire, hic ut plus periculi est, ita minus difficultatis, quod usus ipse rerum et cottidiana experimenta possunt docere quid sit melius et uerius. uideamus ergo utum ac principale, in quo totius sapentiae cardo versatur. Epicurus summum bonum in voluptate animi esse censet; Aristippus in voluptate corporis; Callipho et Dinomachus honestatem cum voluptate junxerunt; Diodorus cum priva
Abbreviated transcription (Latin):
hinterdu urtutẽ sompniat Sũimu inquit est bonu cũ nã consenta
nee muete beluatum igitur more uiuendũ est nobis nã que abesse
debent in horẽ in ñs om̃ib dep̃henduntur. uoluptates appetunt metinĩt
fallunt insidiantur occidunt ⁊ quod ad rem maxĩe ꝑtinet dũ nesciunt
erma ergo mẽ doter ut mua ẜim natura/ que ipã in deterius ꝓna est
⁊ quil ursdas blandimentis lemorib in nina p̃cipitat uel si alia mutoꝵ
alian honuis diat ẽẽ natura ꝙ homo ad uirtutes sitgenitꝰ nõ nichil
alas homr n on et t dhifsinitio sũmibom qr milluz est aũal qdđ non ẜm na¬

Expanded text:
is interdum uirtutem is interdum uirtutem nee vivere. Belluarum igitur nobis more vivendum est. Nam quae abesse debent ab homine, in iis omnia deprehenduntur: voluptates appetunt, metuunt, fallunt, insidiantur, occidunt; et, quod ad rem maxime attinet, Deum nesciunt. quid ergo me docet ut uiuam secundum naturam, quae ipsa in deterius prona est et quibusdam blandimentis lenioribus in uitia praecipitat? uel si aliam mutorum, aliam hominis dicit esse naturam, quod homo ad uirtutem sit genitus, nonnihil hoc, sed tamen non erit definitio summi boni, quia nullum est animal quod non
Abbreviated transcription (Latin):
aũt non metus hom̃i non doctoma non labor. s natura ip̃a cunctis miãn¬
tib p̃stat. Qui noluptatem cũ honestate dixint coĩonem hant effugẽ
uoluerunt s effecerunt repugnas bonu qm̃ qui noluptati deditꝰ est ho¬
nostate rareat nit̾e est qui honestati studet uoluptate ꝑipateticoru bonũ
nimiñ multiplex exceptis ãi bonis que ipã que sunt magna contentio ẽ
oẽ u belius pot inderi. nã corporis bona id est incolumitas indolentia
ualitudo non minus sunt mutis ꝙ̃ hõi nccĩa At nescio an etiã magis qr
homo et meddelis et mĩsterhs subleuari põt. muta non possut It qui ap¬
pellant fortune bona. na siaut homĩ ns opib ad uita tuenda. sic illis pre¬
da et ꝑ abulis opus est. na inducendo bonũ quod non sit in homis ptate
totũ hominẽ aliene ditioni subingauerũt Angiamꝰ etiã Cenonem. nam

Expanded text:
cunctis animancunctis animantibus praestat. qui uoluptatem cum honestate iunxerunt, communionem hanc effugere uoluerunt, sed effecerunt repugnans bonum, quoniam qui uo-luptati deditus est, honestate careat necesse est, qui honestati studet, uoluptate. Peripateticorum bonum nimium multiplex et exceptis animi bonis, quae ipsa quae sint magna contentio est, commune cum beluis potest uideri. nam corporis bona id est incolumitas indolentia ualetudo non minus sunt mutis quam homini necessaria ac nescio an etiam magis, quia homo et medellis et ministeriis subleuari potest, muta non possunt. item, quae appellant fortunae bona: nam sicut homini opibus ad uitam tuendam, sic illis praeda et pabulis opus est. ita inducendo bonum quod non sit in hominis potestate, totum hominem alienae dicioni subiugauerunt. audiamus etiam Zenonem: nam
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ex eolandandam sit efficions uoluptatis. Ita nõ inquit obscenus canis. Aut
ses ille lutulentus. nã iõ cu adũsario sũma uixiũ contentione depugno. ut
uirtꝰ mea pariat michi uoluptatem. cuꝰ expers sim ncce est. si mctꝰ ab¬
dolore positis ẽẽ hoc disputatũ. ꝗd tam ridiculũs ꝙ̃ io ħrẽ prosũmo bono
qđ medicis possit dare. dolendum est igitur ut fruamur bono et quidẽ
graniter ac sepe/ ut sit postea non dolere Iocundi Miẜrimus est igitur
qui nũ ꝙ̃ doliuit ꝗa bono caret quẽ nos felicissimũ putabamus qr maloca/¬
rit Abhar uanitate non longe fut qui non omio dolere nichil. sũmum
bonu dieit. nã preter ꝙ om̃e aial doloris est fugiens. quis põtsibi hoc
bonn p̃stare / quod nobis ut eueniat nichil aluid possimiꝰ ꝙ optare. mũ¬
mu aũt bonu non põt efficẽ quẽ ꝙͣ btm̃ nisi semꝑ fiñt in ipiũs pt̾ate. hoc¬

Expanded text:
eo esse laudandam, quod sit efficiens uoluptatis. \'uero\' inquit obscenus canis aut eo esse laudandam, quod sit efficiens uoluptatis. \'uero\' inquit obscenus canis aut sus ille lutulentus; \'nam ideo cum aduersario summa uirium contentione depugno, ut uirtus mea pariat mihi uoluptatem, cuius expers sim necesse est, si uictus abdolore positis esse hoc disputatum? quid tam ridiculum quam id habere pro summo bono, quod medicus possit dare? dolendum est ergo, ut fruamur bono, et quidem grauiter ac saepe, ut sit postea non dolere iucundius. miser- rimus est igitur qui numquam doluit, quia bono caret: quem nos felicissimum putabamus, quia malo caruit. ab hac uani- tate non longe afuit qui omnino nihil dolere summum bonum dixit, nam praeter quod omne animal doloris est fugiens, quis potest sibi hoc bonum praestare, quod nobis ut eueniat, nihil aliut possumus quam optare? summum autem bonum non potest efficere quemquam beatum, nisi sem
Abbreviated transcription (Latin):
ẜruentem nemi dubiu est hoiẽm non fuisse sit enĩ iuxit ut nichil inter
eñ pecudem qr distaret/ nisi miñ ꝙ loquebatur. quod si azino aut sui aut ca¬
i facultas ioquendi tribuatur querasq abns quid sibi uelint cur feminas
ta rapide ⁊sectantux ut nix diuelli q̃ant cibos etia potũq negligant cut
aut alios mares molenter abigant aut ne uicti quidem assistant s a for¬
torib sepe contriti eo magis insectentur cũ nec imbres nec frigora ptime¬
scant. laborẽ susaipiant piculu non recusent / quid alud respondebimt in
sũmũbonu cẽ corpis uosũptatem ea se appetẽ ut afficiantur suauissimis
sensib / easq esse tanti ut assequendoru cã nec laborem sibi ullu nec
uulnera nec mortõ ipã recusanda putent Abiis neigr̃ p̃cepta muẽdi
petemus qui hoc idem sentiũt quod aĩ rõnes exꝑtes. Aũit aremaci x̾tutẽ¬

Expanded text:
seruientem nemini dubium est hominem non fuisse. sic enim uixit, ut nihil inter seruientem nemini dubium est hominem non fuisse. sic enim uixit, ut nihil inter eum pecudemque distaret nisi unum, quod loquebatur. quodsi asino aut sui aut cani facultas loquendi tribuatur quaerasque ab iis quid sibi uelint, cum feminas tam rabide consectantur, ut uix diuelli queant, cibos etiam potumque neglegant, cur aut alios mares uiolenter abigant aut ne uicti quidem absistant, sed a fortioribus saepe contriti eo magis insectentur, cur nec imbres nec frigora pertimescant, laborem suscipiant, periculum non recusent, quid aliut respondebunt nisi summum bonum esse corporis uoluptatem? eam se adpetere, ut adficiantur suauissimis sensibus eosque esse tanti, ut adsequendorum causa nec laborem sibi ullum nec uulnera nec mortem ipsam recusandam putent. ab hisne igitur praecepta uiuendi petemus, qui hoc idem sentiunt quod animae rationis expertes? aiunt Cyrenaici uirtute
Abbreviated transcription (Latin):
Uid ergosupest nisi ut obmissie ligatorib furiosis ꝑtinacib nema¬
mus ad iudicem illum s. doctorem simplicis et qete sapĩe que nõ
tm̃ infotinare nos et induce̾ in ma possit / nerũ etiã de cont̃¬
nersiis istor ferro sniã Hic nos docet quod sit homis uerum ac sũmũ bonũ
appeat nemine illorũ fu. se sapiente En de offitio hois agatur opor¬
tet sũmu sũmi at̃alis bonu in eo constitui quod coe cu cotłs aialib õẽ
non possir. S ut feris dentes armentis cornna uolucrib penne ꝓpria
sunt. Sac hom̃i aliquid suq̃ dẽt asscrib sine quo rationẽ sue ꝯionis
amutat Na quod uiuendi aut gnͣandi cã datu ẽ omĩb ẽ qui dẽ bonũ
ñale sũmuz tii non est nisi quod est unicuiq gñi ꝓpri Sapiensergo
non fuit qui sũmu boni credidit in noluptatem qm̃ sine ulla securitas
ꝙ̃ coi̾poris semꝑ noluptates mentem nichil quidẽ aliud ꝙͣuentei et ueneri

Expanded text:
uid ergo superest nisi ut omissis litigatoribus furiosis ac pertinacibus uenimus ad iudicem, illum scilicet datorem simplicis et quietae sapientiae, quae non tantum formare nos et inducere in uiam possit, uerum etiam de controuersiis istorum ferre sententiam? haec nos docet quod sit hominis uerum ac summum bonum. appareat neminem illorum fuisse sapientem. Cum de officio hominis agatur, oportet summum summi animalis bonum in eo constitui, quod commune cum ceteris animalibus esse non possit. sed ut feris dentes, armentis cornua, uolucribus pinnae propria sunt, sic homini aliquid suum debet adscribi sine quo rationem suae condicionis amittat. nam quod uiuendi aut generandi causa datum est omnibus, est quidem bonum naturale, summum tamen non est, nisi quod est uni cuique generi proprium. sapiens ergo non fuit qui summum bonum credidit animi uoluptatem, quoniam siue illa securitas et Veneri
Abbreviated transcription (Latin):
dechit si sciam altũis rea grã hõies appetunt non ꝓpter ipam/ Quis eñi sare
contentus est non expetens aliquẽ fructu sc̃ẽ artes iõ discuntur ut exerce¬
antus. Exercentir autẽ uel subsidia inte uel ad uoluptatẽ uel ad gliam
Nhõne estigitur sũmu bonu quod non ꝓpterse expetitur/ quid ergo
uistu a gloriam et uoluptatem que non sũt hoĩ ꝓpria et iõ nc sũma ꝗdẽ
doleant Pantus amor laudu tanta est iuctoria cure. Nec ĩmerito sũ¬
mus poeta expiendum cẽ ait Et quisq auq dolor iuctor que gloria
palme osi ea que parit scia corã simt cu alnis aialib non est ergo sũmus
res malas scierit ut tam beatus sit qui uenena didicit temꝑare ꝙͣ qui
meden Quero ior aodqua rem sçiã referenda sit Sn ad cãs rerũ naliu
quebtĩtudo erit michi ꝓposita fisciero unole nilus oriatur / nelquic quid

Expanded text:
dedit, sed scientiam alterius rei gratia homines adpetunt, non propter ipsam. quis enim scire contentus est non expetens aliquem fructum scientiae? artes ideo discuntur ut exerceantur, exercentur autem uel ad subsidia uitae uel ad uoluptatem uel ad gloriam. non est igitur summum bonum quod non propter se expetitur. quid ergo uictum gloriam uoluptatem? quae non sunt homini propria et ideo ne summa quidem dolent? tantus amor laudum, tantae est uictoria curae. nec inmerito summus poeta experiendum esse ait,. et quis cuique dolor uicto, quae gloria palmae. quodsi ea quae parit scientia communia sunt cum aliis animalibus, non est ergo summum res malas scierint, ut tam beatus sit qui uenena didicerit temperare quam qui mederi. quaero igitur ad quam rem scientia referenda sit. si ad causas rerum naturalium, quae beatitudo mihi erit proposita, si sciero unde Nilus oriatur uel quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
ceperunt unu illud uenis quod scia sibi uendicat alt̃m nonñ tepus¬
nans quodeam detea hit. In hiis duob gnibus uideo dissioiu et qĩ cini¬
le bellum Sapiã que distrahi non põt in qua parte ponemus
nã reru sari põt hec tironu caterua intibit Si nõ põt netera ꝯficĩẽt:
sipares fuerit nichilomiꝰ pibit dux om̃iu phia quia destructa este¬

Expanded text:
era esse coeperunt, unum illut uetus, quod scientiam sibi uindicat, alterum nouum repugnans, quod eam detrahit. in his duobus generibus uideo discidium et quasi ciuile bellum: sapientiam, quae distrahi non potest, in qua parte ponemus? si natura rerum sciri potest, haec tironum caterua interibit; si non potest, ueterani conficientur; si pares fuerint, nihilominus peribit dux omnium philosophia, quia distra
Abbreviated transcription (Latin):
aliquem qui eos delirare ac mentiri docẽt. nũꝙͣ quicꝙͣ de ns reb que sciri
non pñt disputarent. nec tiĩ iõ felitior est putanda eoꝵ inprudentia et anda¬
tia quia non redarguantur Redarguit eni deus ain soli ueritas nota ẽ licet
Puenire uideatur eamq hõiu sapientia ꝓsũma stulticia ꝯputat

Expanded text:
descensurum esse aliquem, qui eos delirare ac mentiri doceret, nunquam quidquam de iis rebus. quas scire descensurum esse aliquem, qui eos delirare ac mentiri doceret, nunquam quidquam de iis rebus. quas scire non possunt, disputarent. Nec tamen ideo felicior putanda est eorum impudentia et audacia, quia non redarguuntur: redarguit enim Deus, cui soli veritas nota est, licet connivere videatur, eamque hominum sapientiam pro summa stultitia computat
Abbreviated transcription (Latin):
tis qr olelubris describamus. si placet mores habitũq ciuiłi Sed cum
hec disserimus alius contria disputabit et cu hic quoq porauit sur¬
get et tertius ⁊ alii deinceps ⁊ opmnabantur multo disparia ꝙͣ nos opi
natisimus Quio ergo erit ex omĩb uerius et certuis fortasse nichil at
omiã dicta sunt que in retu nã cadunt ut intẽsit aliquid eoꝵ ẽẽ nerꝰ
põt enĩ suꝑuenite aliquis qui opiniones nrãs derideat: nos que ꝓ insanis heãt
qui uelimꝰ id quod nescimus qualesit opinari. Ueruptñ non opus est longe posita
ꝯquirẽ unde nemo fortasse neiãt qui nos redarguat Age opinemut quid
mĩt in foro agatur. quid in cria. longu est id quoq dicamus int̾poscto uno
pariete quid fiat nemo põt id sare nisi qui audierit aut uoit. Nullus
idem fatiñt pħi qui disputant de telo quid agatur. s cosempune face̾ arbitrã¬

Expanded text:
tisque delubris. Describamus, si placet, mores habitumque civium. Sed cum tisque delubris. Describamus, si placet, mores habitumque civium. Sed cum haec dixerimus, alius contraria disputabit; et cum hic quoque peroraverit, surget et tertius, et alii deinceps, et opiniabuntur multo disparia, quam nos sumus opinati. Quid ergo erit ex omnibus verius? fortasse nihil. At omnia sunt dicta, quae in rerum naturam cadunt; ut necesse sit aliquid eorum esse verum. potest enim supervenire aliquis, qui opiniones nostras derideat, nosque pro insanis habeat, qui velimus id, quod nescimus, quale sit, opinari. Verum non opus est longe posita conquirere, unde nemo fortasse veniat, qui nos redarguat. Age, opinemur, quid nunc in foro geratur, quid in curia; longum est id quoque: dicamus, interposito uno pariete quid fiat; nemo potest id scire, nisi qui audiverit, aut viderit. Nuidem faciunt philosophi, qui disputant in coelo quid agatur: sed eo se id impune facere arbitran
Abbreviated transcription (Latin):
tis urbem quã nũꝙͣ iudimꝰ cuiꝰ q nichil alius ꝙͣ nomen auduumꝰ si nob̾
in ea re sciã indicemꝰ que non pot̾ sciri nõne insanire iudeamur qui iffir
mare id andeamꝰ in quo reuici possimus ꝙ̃to magis qui nalia q̃ sciri ab ho¬
mĩe non pnt Siscire se putant furiosi q olementes q sunt iudicandi.
Recte igitur socrates et eum fecuti archademi sciã substulert̃/ que
non dispũtantis s opinantis est. suꝑest ut opinatio in pbĩa sit sola. nam
unde ab est sciã id totũ possidet opmatio Iol idem opinatur quisq quod
nescit. Illi enĩ qui de reb nalib disputant. opmant ita ẽẽ ut disputant.
illud suꝑius exemplu Age opinetuĩt de statu et qualitate urbis illuis.
que nobis rebis om̃ibus pref nomen ignota est. Uerisilẽ est in plano
sitam lapideis meni in edificiis sublimib uisq plutib magnificis orna¬

Expanded text:
tis urbem, quam numquam uidimus cuiusque nihil aliut quam nomen audiuimus. si nobis tis urbem, quam numquam uidimus cuiusque nihil aliut quam nomen audiuimus. si nobis in ea rmare audeamus, in quo revinci possimus? Quanto magis, qui naturalia, quae sciri ab homine non possunt, scire se putant, furiosi dementesque sunt judicandi. Recte ergo Socrates, et eum secuti Academici scientiam sustulerunt, quae non disputantis, sed divinantis est. Superest, ut opinatio in philosophia sola sit. Nam unde abest scientia, id totum possidet opinatio. Id enim opinatur quisque, quod nescit. Illi autem, qui de rebus naturalibus disputant, opinantur ita esse, ut disputant. illud superius exemplum. Age, opinemur de statu et qualitate urbis illius, quae nobis rebus omnibus praeter nomen ignota est. Verisimile est, in plano sitam, lapideis moenibus, aedificiis sublimibus, viis pluribus, magnificis orna
Abbreviated transcription (Latin):
nec ulla re alia Siciã ab ingemo uenire non põt nec cogitatio¬
ne ꝯp̃hendi qr in fe ip̃o habere ꝓpria sciim̃ nõ hoĩs s dei est. hõ¬
talis aut nã non capit sciã nisi que ueniat extrinsecꝰ. Idarco enĩ oculos et
aures et cetõs fensus patefecit in corpore solertia diuina. ut ꝑ eos aditꝰ scĩa p
ueniret ad mentem Naturra causacs ñaliu retu disquirẽ / aut scre
uelle solutru ne tantꝰ quantꝰ udetur an multis partib maiorsit ꝙ̃ eñs
hec terra Ite luna globosa sit an concaua. et stelle ne utrã adhereant cdo.¬
an ꝑ aetem libero cursu ferantur Celumipñ qua magnitudine qua mã
constat utrũ ꝗetum sit et ĩmobile an incredibili celeritate uoluatur.
quanta sit terre crassitudo aut quib fundamentis fundatẽt libata ⁊ sus¬
pensa sit hec inꝙͣ disputanolo et coniecturis uelle ꝯprehende̾ tale ẽ ꝓfecto
quale si disserẽ uelimꝰ qualem ẽẽ arbit᷑mur cuiuspia remotissime gẽ¬

Expanded text:
 ne cogitatione comprehendi; quia in seipso habere propriam scientiam, non hominis, sed Dei est. Mortalis autem natura non capit scientiam, nisi quae veniat extrinsecus. Idcirco enim oculos, et aures, et caeteros sensus patefecit in corpore divina solertia, ut per eos aditus scientia permanaret ad mentem. Nam causas naturalium rerum disquirere, aut scire velle: sol utrumne tantus, quantus videtur, an multis partibus major sit, quam omnis haec terra; itean per aerem libero cursu ferantur, caelum ipsum qua magnitudine, qua materia constet, utrum quietum sit et immobile an incredibili celeritate uoluatur, quanta sit terrae crassitudo aut quibus fundamentis librata et suspensa sit, haec inquam disputando et coniecturis uelle conprehendere tale est profecto, quale si disserere uelimus, qualem esse arbitremur cuiuspiam remotissimae gen
Abbreviated transcription (Latin):
cent ꝙ sua Cu igr̃ omĩa incerta sint aut omĩb credendu aut nemi
Si nemĩ sapientes ergo non sit/ qr singuli sapientes se eẽ putant Si oĩb
eque non sunt sapientes qr singuli ab omĩb negant᷑ eẽ sapientes ꝑeunt
igr̃ uniuersi hoc m̃o et tanꝙͣ sparcitate illi poetaꝵ sic se ĩuicem ugn¬
tant ut nemo restet ex om̃ib quod eo fit ut quia gladiũ heñt scutuz
non heant. Si ergo singule secte multaꝵ secta rũ inditio stulticie
consumit et conficit

Expanded text:
cent quam sua. cum igitur omnia incerta sint, aut omnibus credendum est aut nemini. cent quam sua. cum igitur omnia incerta sint, aut omnibus credendum est aut nemini. si nemini, sapientes ergo non sunt, quia singuli sapientes esse se putant, si omnibus, aeque non sunt sapientes, quia singuli ab omnibus negantur esse sapientes. pereunt igitur uniuersi hoc modo et tamquam Sparti illi poetarum sic inuicem iugulant, ut nemo ex omnibus restet: quod eo fit, quia gladium habent, scutum non habent. si ergo singulae sectae multarum sectarum iudicio stultitiae consumit et conficit
Abbreviated transcription (Latin):
Ecte igitur ceno ac stoy q opinionẽ repudiarunt. Opmari enĩ
tesare quod nescias non sapientis est. s temerarii potius ac stulti.
Ergo si neq scri quicꝙͣ põt ut socrates docuit. neq opmari ut ze
confectam in multas sectas phiã duuisa est et om̃s uarie sentuit inqͣ poni¬
mus neritatem in omĩb certe non põt designemꝰ quãlib nempe in tetii
om̃ib sapiã non erit. Transeamus ad singulas. eodem mõ quie quid um da¬
bimꝰ cetis aufe̾mus. unaqueq enĩsecta om̃s alias cuẽtit ut sesuaq confir¬
met nec ulli aln sapere concedit ne fe desip̾e fateatur sed sicut ali as tollit.
Credemus ne igitur uni sesuaq doctrina laudantĩ an multis uniꝰ al¬
tĩis ignorantia culpantib sectius sit nccẽ est quod plurimi sentiumt
ꝙͣ quod unꝰ Nemo enĩ põt de fe recte inditare quod nobilis poeta testat:
Ita compata c̃ẽ hoĩ naturam oĩn aliena ut melius iuideant et dundi¬

Expanded text:
ecte igitur Zenon ac Stoici opinationem repudiarunt. opinari enim te scire quod nescias non est sapientis, sed temerarii potius ac stulti. ergo si neque sciri quicquam potest, ut Socrates docuit, neque opinari oporconfecta? in multas sectas philosophia diuisa est et omnes uaria sentiunt. in qua ponimus ueritatem? in omnibus certe non potest. designemus quamlibet: nempe in ceteris omnibus sapientia non erit. transeamus ad singulas: eodem modo quidquid uni dabimus, ceteris auferemus. una quaeque enim secta omnes alias. euertit, ut se suaque confirmet, nec ulli alteri sapere concedit, ne se desipere fateatur: sed sicut alias tollit, credemusne igitur uni se suamque doctrinam laudanti an multis unius alterius ignorantiam culpantibus? rectius sit necesse est quod plurimi sentiunt quam quod unus. nemo enim de se potest recte iudicare: quod nobilis poeta testatur: itan conparatam esse hominum naturam omnium, aliena ut melius uideant et diiudi
Abbreviated transcription (Latin):
etiã sciam̃ ueri cognitionẽq ꝯcesserim. quã nemo disputando aut̾ cogitã¬
do asse quipõt / neq enĩ nũc rep̾mendo eoꝵ studiũ quineritatem sareno¬
luerunt qr natura homĩs dens ueri ad ipiscend cupientissimã fecit co

Expanded text:
illis scientiam veri cognitionemque concesserim, quam nemo cogitando, aut disputanillis scientiam veri cognitionemque concesserim, quam nemo cogitando, aut disputando assequi potest. Ne que ego nunc reprehendo eorum studium, qui veritatem scire voluerunt, quia naturam hominis Deus veri
Abbreviated transcription (Latin):
corrũpitur Mendatiũ nõ spẽ placet aliena ꝗa ꝑse co rruptũ uanescit ac des /¬
fluit nisiornatu aluĩde quesito aircũlinitũ fĩt ac politu equo aiõ fero inge¬
niu michi mediocre eẽ ꝯcessum. ueru ego non eloquentie s ueritatis fi.¬
dutia suscepi hoc opꝰ magis fortasse ꝙͣ ut posset meis uirib sustineri. O
tñ etiã si defecerim deo cinꝰ hoc munꝰ est aduniante ueritas ipã ꝯplebit
Et onĩ cu sciã maçiõs quosq oratores a causidicis mediocrib sepe inctos ꝙ
tanta est potũtia uitatis ut inse ipa quãuis in reb exignis sua daritate de¬
fendat Cur ȩxi hac ego in maxima causa ab ingeniosis quidẽ illis ac diser¬
tis uris s tñ falsa ditentib comp̾ssum iri putem at non illã siminꝰ orõe
noã que detenui fonte ad modu exilis emanat liu̾e̾ tñ suo clara et il

Expanded text:
tis fucata corrumpitur, mendacium uero specie placeret aliena, quia per se corruptum uanescit ac dtis fucata corrumpitur, mendacium uero specie placeret aliena, quia per se corruptum uanescit ac dfluit, nisi ornatu aliunde quaesito circumlitum fuerit ac politum: aequo animo fero, ingenium mihi mediocre fuisse concessum. Verum ego non eloquentiae, sed veritatis fiducia suscepi hoc opus, fortasse majus quam ut possit meis viribus sustineri: quod tamen, etiamsi ego defecerim, Deo cujus est hoc munus adjuvante, veritas ipsa complebit. Etenim cum sciam maximos quoque oratores a causidicis mediocribus saepe victos, quod tanta est potentia veritatis, ut seipsam, quamvis in rebus exiguis, sua claritate defendat: cur hanc ego in maxima causa, ab ingeniosis quidem illis ac disertis viris, sed tamen falsa dicentibus, oppressum iri putem? ac non illa, si minus oratione nostra, quae de tenui fonte admodum exilis emanat, lumine tamen suo clara et ill
Abbreviated transcription (Latin):
Ellem michi. quonia ueritas ĩ obscuro latere
ad huc existimatur uel errore atq imꝑitia uul¬
giuariis et ĩeptis suꝑstitionib ẜuientis uel pħis
prauitate ingemoꝵ turbantib ea potus ꝙͣ
illustrantib  et si non qualis in m. tullio fuit / qr
precipua et aclmmpabilis fuit aliqua tñ proxima eloquentie ⁊tingẽ
facultatem ut qñtu ueritas in sua ꝓpria ualeat tm̃ ingenii q uirib nixa
exerceret se aliqñ et discussis ⁊inct̾ que tã publicis ꝙͣ eoꝵ qui sapiẽtes
putantur eprorib huãno gnĩ darissimũ lumen inferret Quod quidẽ
dnab ex caĩs fic̃i uellem uel ꝙ magis possent crede̾ hoiẽs ornate uĩtati ꝙ
etiã mendatio credunt capti oronis ornatu lenocinioq uerboꝵ uelcerte ut
ipĩ pħi suis armis potissi mͫ quib place̾ sibi ⁊ fidere solent oppͥmerentur a
nobis. Sed qm̃ dens hanc rei uoluit ẽẽ naturã ut simplex et nuda ueritas

Expanded text:
Vellem mihi, quoniam ueritas in obscuro latere adhuc existimatur uel errore atque inperitia uulgi uariis et ineptis superstitionibus seruientis uel philosophis prauitate ingeniorum turbantibus eam potius quam inlustrantibus, etsi non qualis in Marco Tullio fuit, quia praecipua et admirabilis fuit, aliquam tamen proximam eloquentiae contingere facultatem, ut quantum ueritas ui sua propria ualet, tantum ingenii quoque uiribus nixa exereret se aliquando et discussis conuictisque tam publicis quam eorum qui sapientes putantur erroribus humano generi clarissimum lumen inferret. quod quidem duabus ex causis fieri uellem: uel quod magis possent credere homines ornatae ueritati, qui etiam mendacio credunt capti orationis ornatu lenocinioque uerborum, uel certe ut ipsi philosophi suis armis potissimum, quibus placere sibi et confidere solent, opprimerentur a nobis. sed quoniam deus hanc rei uoluit esse naturam, ut simplex et nuda ueritas
Abbreviated transcription (Latin):
liquid efficiemus ꝙ illos ignorantie redarguemꝰ quã ipi sepissime ꝯfitẽt᷑
ꝙͣ cu scita sententia de qua ignoratione dixert̃ Nũt quonia de duo¬
b priorib libris religionu falsitas demonstrata est / net non origo ipã to¬
tius erroris exposita. Nuiꝰ libri es munus est phiam̃ qͦ ostendẽ ꝙͣ ina
nis ⁊ falsa sit ut omĩ errore sublato ueritas patefacta clarescat. Ꝙ¬

Expanded text:
liquid efficiemus, liquid efficiemus,  quam cum sententiam de sua ignoratione dixerunt. Nunc, quoniam duobus prioribus libris religionum falsitas demonstrata est nec non origo ipsa totius erroris exposita., huius libri munus est philosophiam quoque ostendere quam inanis et falsa sit, ut omni errore sublato ueritas patefacta clarescat.
Abbreviated transcription (Latin):
mente q̃ rendui. Itadu sucturrẽ huãnis erroĩb cupuĩt i põs se in plagas
eterrores maximos induxerũt. Adhoc igr̃ me opꝰ coarguẽdi pħia
suscepte matie ordo ipe deduxit. Nam cu error omĩs aut ex religione
falsa oriat᷑. ant exsapiã in co ꝯiuncendo nccẽ est utrũq sb̾uertẽ Tu ẽi
gumentis docendu est. ne quis honesto sapiẽ noĩe inductꝰ aut in anis
eloꝙ̃tie splendore deceptꝰ humanis malit ꝙ̃ diñs credẽ que quidem
tradita simtbrent᷑ ac nũde Nec enĩ docebat alit̾ ut cũ deus ad homiẽs
loqueretur argumentis asseret suas uoces tãꝙ fides ei non habẽtur s
utoportuit loc̾utꝰ est / qr rex omim maximꝰ est iudex cuꝰ nõ est argu¬
mentari s pronũtiate uetũ ipẽ sit dens nos nõ cu ad res singulas testiõ
nia dmine uocis habeamꝰ ꝓfecto monstrabimꝰ ꝙͣ̃to certiorib argumẽ¬
ueritatem non didicerant ab co qui eiꝰ potens eẽt Hecsane magnn a¬

Expanded text:
mente quaerendum. Ita dum succurrere humanis erroribus cupiunt, ipsi se in plagas, et errores maximos induxerunt. Ad hoc igitur me opus coarguendi philosophiam, susceptae materiae ordo ipse deduxit. Nam cum error omnis, aut ex religione falsa oriatur, aut ex sapientia, in eo convincendo necesse est utrumque subvertere. Cum enim entis docendum est, ne quis honesto sapientiae nomine inductus aut inanis eloquentiae splendore deceptus humanis malit quam diuinis credere. quae quidem tradita sunt bremter ac nude. nec enim decebat ut cum deus ad hominem loqueretur, argumentis adsereret suas uoces, tamquam aliter fides ei non haberetur, sed ut oportuit locutus est tamquam rerum omnium maximus iudex, cuius est non argumentari, sed pronuntiare. uerum ipse, ut denia divinae vocis habeamus, profecto monstrabimus, quanto certioribus argumenveritatem non didicerant ab eo, qui ejus potens esset. Nec sane magnum a
Abbreviated transcription (Latin):
quia illo studio ad sapiam non ꝑuenitur. Nam si facultas ĩueniẽde
ueritatis huic studio subiatẽt et si eẽt id studiũ tanꝙͣ iter ad sapĩã
aliqñ eẽt inuenta Cu u̾õ tot tpribus tot ingeniis in eius inquisitio¬
ne contritii non sit comp̃hensa. apparet nulla ibi ẽẽ fapiã Hon ergo
sapĩe stude̾t qui philosophantur s ipi studere se putant ga illud qͦo¬
nõ q̃ritur uideamus tiĩ id ipm̃ possit ne hoc studio repiri aliquid aut nichil

Expanded text:
quia illo studio ad sapientiam non peruenitur. nam si facultas inueniendae ueritatis huic studio subiaceret, si esset id studium tamquam iter ad sapientiam, aliquando esset inuenta. cum uero tot temporibus, tot ingeniis in eius inquisitione contritis non sit conprehensa, apparet nullam ibi esse sapientiam. non ergo sapientiae student qui philosophantur, sed ipsi studere se putant, quia illut quonon quaeritur. uideamus tamen id ipsum, possitne hoc studio reperiri aliquid an nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Rdiamux itaq a coĩ phĩe noĩe ut ipõ capite destructo facilior
nobis aditꝰ pateat ad excidendũ om̃e corpꝰ Si tñ pot corpus
uocaꝵ cuiꝰ partes at mẽbra discordent. nec ulla int̾se ꝯpage
phiã est ut nomen indicat. ip̃ĩq olefiniut᷑ studin sapĩe. unde igr̃ magns¬
ꝓbem phiãm non esse sapiã ex ipiũs noĩs significatione Qm eni sapĩe
studet utiq nonn sapit s ut sape̾ possit studet In cetis artib studiu
quidẽ efficiar/ et quo tendat apparet. quas cu discendo aliquis assecũtꝰ
est. iam nondu studiosus artificii s artifex noĩatur At enĩ uerecũdie
cã studiosoc fe sapĩe non sapientes uocauert immo nõ pictagoras qui hoc
p̾mus nomen ĩuenit cũ paulo plus saperet ꝙ̃ illi pores qui se̾ sapientes pn¬
tauerũt. intellexit nullo humano studio posse ad sapiam̃ ꝑueniti. qr iõ
non oportere in ꝯ prehense atq inꝑfecte rei ꝑfectũ nomen ĩpons staq

Expanded text:
muni philosophiae nomine, ut ipso capite destructo, facilior nobis aditus pateat ad excidendum omne corpus: si tamen potest corpus vocari, cujus partes ac membra discordent, nec ulla compage interntur. Philosophia est ut nomen indicat, ipsique definiunt studium sapientiae. Unde igentiam quam ex ipsius nominis significatione? qui enim sapientiae studet, utique nondum sapit, sed ut sapere possit studet. in ceteris artibus studium quid efficiat et quo tendat apparet:. quas cum discendo aliquis adsecutus est, iam non studiosus artificii, sed artifex nominatur. at enim uerecundiae causa studiosos se sapientiae, non sapientes uocauerunt. immo uero Pythagoras, qui hoc primus nomen inuenit, cum paulo plus saperet quam illi priores qui se sapientes putauerant, intellexit nullo humano studio posse ad sapientiam perueniri et ideo non oportere inconprehensae atque inperfectae rei perfectum nomen inponi. itaque
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i eli partes candem faciem gerat ia est montes crigat. ctampos tendat
maria ꝯsternat. Quod si c̾e̾t ĩsequebatur illud extm̃u ut sit nulla pars
terre que nõ ab hom̃ibus cetĩs qr aiãlib incolatur sic pendulos istos antipo¬
das celi rotunditas adinuenit. ꝙ si queras ab iis qui hec portenta defen
dunt: quo ergo non caduntomiã in infiõrem illam celi ꝑtem hanc respon¬
dent rerum esse natura ut pondera in mediñ ferantur. et ad mediuz cõ¬
neea sunt oiã. sicut radios uidemꝰ in rota. que aũt leuia sint ut nebula
fumus ignis ⁊ medic deferantur ut celum petant. Quid dica de ns nestio
qui cuz semel aberrauerint constanter in stulticia ꝑseuerant. ⁊ nanis uana
defendunt nisi ꝙ cos in terdum puto aut Ioci causa phari aut prudentes
tendant At ego multis probare possem nullo mõ fiẽĩ posse ut celu terra
sit inferins insi et liber concludendus eẽt ⁊ ad huc aliqua restarent que

Expanded text:
omnes coeli partes eamdem faciem gerat, id est montes erigat, campos tendat, maria consternat. Quod si esset, etiam sequebatur illud extremum, ut nulla sit pars terrae, quae non ab hominibus caeterisque animalibus incolatur. Sic pendulos istos Antipodas coeli rodunt, quomodo ergo non cadant omnia in inferiorem illam caeli partem, hanc respondent rerum esse naturam, ut pondera in medium ferantur et ad medium conexa sint omnia, sicut radios uidemus in rota, quae autem lenia sunt, ut nebula fumus ignis, a medio differantur, ut caelum petant. quid dicam de his nescio, qui cum semel aberrauerint, constanter in stultitia perseuerant et uanis uana defendunt, nisi quod eos interdum puto aut ioci causa philosophari aut prudentes tendant. at ego multis argumentis probare possem nullo modo fieri posse ut caelum terra sit inferius, nisi et liber iam concludendus esset et adhuc aliqua restarent quae
Abbreviated transcription (Latin):
est falsa ẽẽ que rebus falsis ꝯgruunt Cuz aut prmnapii habuer̃ fidem q̃¬
lia sint ea que sequũtur non arcunspicuĩt s defendunt omĩo an deiñt p̃
anipodas ratio ꝑduxir. uidebant sideru cuesꝰ in ogasum in catiaa solem
non ꝑspicerent que machinatio cursꝰ coriẽ temparet. nec qnõ ab octasu
ad orientẽ remancant Clumaut ip̃m in om̃s partes putarent eẽ de¬
uexu ꝙ sic inderi ꝓpter uniuersam latitudinem nccẽ est Extimauerunt
mundum c̃ẽ rotundum sicut pilam etex motu fyderu opinati sunt celu
Itaq ereos orbes fab̾cati sunt qͣi ad figura mundi eosq celarunt. portentuo¬
sis quibusda simulacris que astra esse dicerent Hancigẽ celi rotundita
tem illud sequebatur ut terra in medio sinu eis indusa ceñt. qđ suta

Expanded text:
est falsa esse quae rebus falsis congruunt. cum autem primis habuerint fidem, quaest falsa esse quae rebus falsis congruunt. cum autem primis habuerint fidem, qualia sint ea quae secuntur non circumspiciunt, sed defendunt omni modo, cum debeantipodas ratio perduxit? unon perspicerent, quae machinatio cursus eorum temperaret, nec quomodo ab occasu ad orientem remearent, coelum autem ipsum in omnes partes putarent esse devexum, quod sic videri, propter immensam latitudinem necesse est: existimaverunt, rotundum esse mundum sicut pilam, et ex motu siderum opinati sunt coelum Itaque et aereos orbes fabricati sunt, quasi ad figuram mundi, eosque caelarunt portentosis quibusdam simulacris, quae astra esse dicetem illut sequebatur, ut terra in medio sinu eius esset inclusa
Abbreviated transcription (Latin):
rebat ne tanita multitudinem piculo ⁊mittet. ne si estu mimio ꝑissent ip̃iꝰ culpa
euenisse tanta calanutas putaretur
uid enĩ illi qui esse contͣrios uestignis nrĩs antipedas putant. nũ aliꝗd¬
loquũtur aut est quisꝙͣ tam ineptꝰ qui credat ẽẽ horẽs quoru
uestigia sint suꝑiora ꝙͣ capita. autibi que apud nos iatenr uni¬
uersa pendere fruges et arbores deoisu uersus rescẽ plumas ⁊ nines ⁊ gran¬
dinem sursus uersus cadẽ in terra Et miratur aliquis ortos pensiłes inter
septem mira narrari cũ pħi etagros ⁊ urbes et maria et montee pensiles
faciant. Nuiꝰ qͦ erroris apcrienda nobii ougo est. na semp codẽ mõ fallunt :
Cu enĩ falsu aliquid in principio sumpserint ucrisimilitudine in dut natẽ
esteos in eaque osequũtur curtẽ. sit incidunt in multa ridicula. quia ntẽ

Expanded text:
rebat, ne tantam multitudinem periculo committeret; ne si aestu nimio periissent, ipsius culpa rebat, ne tantam multitudinem periculo committeret; ne si aestu nimio periissent, ipsius culpa evenisse tanta calamitas dicereturuid illi, qui esse contrarios vestigiis nostris Antipodas putant, num aliquloquuntur? aut est quisquam tam ineptus, qui credat esse homines, quorum vestigia sint superiora, quam capita? aut ibi, quae apud nos jacent, inversa pendere? fruges et arbores deorsum versus crescere? pluvias, et nives, et grandinem sursum versus cadere in terram? Et miratur aliquis, hortos pensileseptem mira narrari, cum philosophi et . agros et urbes et maria et montes pensiles faciant? huius quoque erroris aperienda nobis origo est. nam semper eodem modo falluntur. cum enim falsum aliquid in principio sumpserint ueri similitudine inducti, necesse est eos in ea quae consecuntur incurrere. sic incidunt in multa ridicula, quia necesse
Abbreviated transcription (Latin):
et ipĩ mnt̃̾ femetipõs beluaru mrore seuitent. Non minor in aliis dementia
pitem esse albam dicẽt. hic estille quise idarto natu ẽẽ dieit ut celu acso¬
lem nderet qui in terra nichil iudebar. solelucente Cenophanes dicentib¬
mathematicis orbem iune duo de uginti partibus maiorem ẽẽ ꝙͣ̃ terram stul¬
tissime credidir ⁊ ꝙ hiuc leuitati fu̾it ꝯsentanem. dixit int᷑ zcauũ lune si¬
nũ altam eẽ terram et ibi alua genus hominũ simili mõ uiuẽ quos nos inhc̃
terra uiumꝰ. Habent igr̃ illi lunatiq alteram luna que illis nocturnu lumen
exhibeat. sic hec nobis exhibet̾ et fortasse nobis hic orbis altũs infio̾ris ferre.
sic luna fuisse. Seneca inter stoycos ait Qui dubitam̃t utrũ ne soli qͦ suos
ppłos daret inepte.s. quo dubitauit. quid cu proodẽt si dediss. s redo calor detẽ¬

Expanded text:
hominum et ipsi inter semet ipsos beluarum more saeuirent. non minor in aliis dementia.hominum et ipsi inter semet ipsos beluarum more saeuirent. non minor in aliis dementia.picem albam esse diceret! hic est ille qui se idcirco natum esse dixit, ut caelum ac solem uideret, qui in terra nihil uidebat sole lucenteMathematicis orbem lunae duodeviginti partibus majorem esse, quam terram, stultissime credidit; et quod huic levitati fuit consentaneum, dixit, intra concavum lunae sinum esse aliam terram, et ibi aliud genus hominum simili modo vivere, quo nos in hac terra vivimus. Habent igitur illi lunatici homines alteram lunam, quae illis nocturnum lumen exhibeat, sicut haec exhibet nobis. Et fortasse noster hic orbis alterius inferioris terrae luna sit. Fuisse Seneca inter Stoicos ait, qui deliberaret utrumne Soli quoque suos populos daret: inepte scilicet, qui dubitaverit. Quid enim perderet, si dedisset? Sed, credo, calor deter
Abbreviated transcription (Latin):
succurrẽ nefame aut siti nuditate moriantur Imitare insania saltem furo¬
rem q tiru dicam sꝑge populo diripienda potes et pecũia effudere et tñ bene
collocare quia saluuiz est quit quid pluib profuit Cenonis aut̃ paria pcta ꝗͥs
dun furiosi hois errorem ꝙ inter uitia et morbos miẜicordiã ponir adimit
nobis affectum quo rõne humane uite om̃is continetur. Cu enĩna hoĩs imbecil¬
lor sit ꝙ cerorum aĩaliu que nel ad ꝑferendam iui temporũ uel acursiones
qui a nichil istorũ datum sit est acapit proiis omĩb inẜatiomr saffectu qui
plane notatur humanitas qua nosmet ĩ uicem tueremur. Nam si homo ad
ꝯspestum astiũs hom̃is efferaretur quod facẽ iudeamus aiãntes. quaꝵ nã
sost uaga est nulla eẽt hominum societas. nulla urbiuz condendarus uel cura
uel ratio sis ne iuta quidem sitis tuta cu cetis aialib exposita est in becillitas

Expanded text:
 es multis succurrere, ne fame aut siti aut nuditate moriantur. imitare insaniam saltem furo es multis succurrere, ne fame aut siti aut nuditate moriantur. imitare insaniam saltem furoremque Tuditani: sparge populo diripiendam. potes et pecuniam effugere et tamen bene collocare, quia saluum est quidquid pluribus profuit. Zenonis autem paria peccata quis dum furiosi hominis errorem, quod inter uitia et morbos misericordiam ponit. adimit nobis adfectum quo ratio humanae uitae paene omnis continetur. cum enim natura hominis inbecillior sit quam ceterorum animalium, quae uel quia nihil istorum datum est, accepit pro istis omnibus miserationis adfectum qui plane uocatur humanitas, qua nosmet inuicem tueremur. nam si homo ad conspectum alterius hominis efferaretur, quod facere uidemus animantes quarum natura soliuaga est, nulla esset hominum societas, nulla urbium condendarum uel cura uel ratio, sic ne uita quidem satis tuta, cum et ceteris animalibus exposita esset inbecillitas
Abbreviated transcription (Latin):
quid illos minores putabimꝰ. qui nuꝙ̃ tam sibi sapientes ioeri folens
ꝙ cũpecuĩe ꝯtemptu gleriatiuo fortis aiꝰ. si cepecto quid faciant et¬
quo ꝯtemptusile eiudat. tradita sibi a parentib parcimonia tanꝙ̃ maluz fu¬
guĩt at deserunt / et ne in tempestate naufraguiz faciant in tnͣs quillum
se ultrs p̃cpitant. non uirtute. s puerso metu fortes sicut illi qui cũ timent
ne ab hoste ingulentur ipi se iugulant ut in mortem deuitent morte. Sic
isti unae possent gloriam liberalitatem q acquir̾ẽ sune honore sine grã ꝑ
Tunt L audatur democritus qui agros suos teliquerir eosdem q pascua.
siab om̃ib fiat ĩntile est ac malu Sed hec negligentia tollerabilis est q¬
dem Iue qui prĩmoniu in nũmos redactum esfudĩt in mare Ego dubito¬
uiris nefanꝰ in demens fiũt abito inquit in ꝓfundu male cupiditates ego
uos mergam ne ip̃e mergar a nobis Si tantꝰ pecuiẽ ꝯtemptꝰ est fac illa

Expanded text:
quid illos minores putabimus? numquam sibi tam sapientes uideri solent quam cum pecuniae contemptu gloriantur. \'fortis aniquo ille contemptus evadat. Tradita sibi a parentibus patrimonia tamquam malum fugiunt, ac deserunt. Et ne in tempestate naufragium faciant, in tranquillo se ultro praecipitant, non virtute, sed perverso metu fortes; sicut illi, qui, cum timent ne ab hoste jugulentur, ipsi se jugulant, ut mortem morte devitent. Sic isti, unde possent gloriam liberalitatis acquirere, sine honore, sine gratia perdunt. Laudatur Democritus, quod agros suos reliquerit, eosque pascua quod si ab omnibus fiat, inutile est ac malum. Sed haec negligentia tolerabilis. Quid ille, qui patrimonium in nummos redactum eutrumne sanus an demens fuerit. \'abite\' inquit \'in profundum malae cupiditates, ego uos mergam, ne ipse mergar a uobis. \' si tantus pecuniae contemptus est, fac illam
Abbreviated transcription (Latin):
non rerũ fragiliũ. s mentiũ det̃ ẽẽ omunitas Nam si iusticia uirtutũ om̃in
mater est cũ ille singule tolluntur ipã subuertitur Tollit aũt̃ placo ante om̃ia
fragilicatem que utiq nulla est ubi ꝓprii nichil hẽatur. Tollit abstinentiam
siquidem nichil fuit quo abstineatur aliemĩ. tollit temꝑantia tollit castitate
quirtutes in utroq sexu maxime sunt Tollit uerecundia pudorẽ ⁊ molestia.
s honesta ⁊ legitima eẽ mapuĩt que solent flagitiosa ⁊ turpia idicari. sic uir¬
tutem cum u̾ult om̃ibus dare omib adeunt Iam rerum ꝓprietas et iutiorũ¬

Expanded text:
non rerum fragilium, sed mentium debet esse communitas. nam si iustitia uirtutum omnium non rerum fragilium, sed mentium debet esse communitas. nam si iustitia uirtutum omnium mater est, cum illae singulae tolluntur, ipsa subvertitur. Tulit autem Plato ante omnia frugalitatem: quae utique nulla est, ubi proprii nihil habeatur. Tulit abstinentiam: siquidem nihil fuerit, quod abstineatur, alienum. Tulit temperantiam, tulit castitatem; quae virtutes in utroque sexu maximae sunt. Tulit verecundiam, pudorem, modestiam, si honesta et legitima esse incipiunt, quae solent flagitiosa et turpia judicari. Sic virtutem dum vult omnibus dare, omnibus adimit. Nam rerum proprietas, et vitioru
Abbreviated transcription (Latin):
ferẽ a multis marib appetitio In quo siplato rõẽ non potuit ex emplis po¬
tuit certe ad moneri et multorũ aĩãliu que ob hoc uel acterrime pugnãt
et hominũ qui semꝑ ob eam rem grauissima inter se bella gesserunt.
Estat ne ꝯmunio ista nichilaliud heãt. p̃ter adultia et libidines ꝓpr̃¬
R
in extra positis nichil momenti heãt ne in corpore quidem s tota in hois mente
u̾satur Quergo uult hoĩẽs adequare non matrimonia. non opes subtrahẽ
debet. s arrogantiã suꝑbia timorẽ utilli potentes et clati pares ẽẽ etiam mẽ¬
dicissimis saant. detracta enĩ diuitib insolentia et miquitate. nichil int̾erit
utrũ ne alii diuites alii pauꝑes sint /cũ aĩ pares fuerint quod efficẽ nulla alia res¬
p̃ter religionem dei pot puta igr se ĩuenisse iusticia cũ prorsus en̾tẽt qr

Expanded text:
us foeminae a multis maribus appetitio. In quo Plato, si ratione non potuit, exemplis ceus foeminae a multis maribus appetitio. In quo Plato, si ratione non potuit, exemplis cete potuit admoneri, et mutorum animalium, quae ob hoc vel acerrime pugnant, et hominum, qui semper ob eam rem gravissima inter se bella gesserunt. ommunio ista nihil aliud habeat, praeter adulteria, et libidines; propter in extra positis nihil momenti habet, ne in corpore quidem, sed tota in hominis mente uersatur. qui ergo uult homines adaequare, non matrimonia, non opes subtrahere debet, sed adrogantiam superbiam tumorem, ut illi potentes et elati pares esse se etiam mendicissimis sciant. detracta enim diuitibus insolentia et iniquitate nihil intererit utrumne alii diuites, alii pauperes sint, cum animi pares fuerint, quod efficere nulla res alia praeter religionem dei potest. putauit igitur se inuenisse iustitiam, cum eam prorsus euerteret, quia
Abbreviated transcription (Latin):
diugalis que si tollas omĩo iusticia sublata est At idem dixit btas ciuitates
futuras fuisse. si aũt pħi regnarent aut reges philosofarentur. Niuc ergo
uero intulit rationẽ turpissimi huiꝰ consiliisic inquit. Ciuitas concors erit
et amoris mutui constricta uĩculis. si onis omĩn fuerint. et mariti et prẽs
et uxoris ⁊ liberi Que ista confusio gnis huãni est quõ ẜuari tarirafis est
ubi nichil ẽ certũ quod ametur quis aut uir mulierẽ aut mulier uru
diligat nisi semꝑhabitauerint una nisi deuota mens ⁊ siuata inuicem fides
inmidua fecĩt caritatem que uirtꝰ in illa ꝓmiscua noluptate locũ non ht̃
Iresi omẽs lomũi liberi sint quis amarefilios tanꝙͣ suos poti̾t cũ suos cẽ at
ignoret aut dubitet / Quis honorem tãꝙͣ prr deferret. ci unde natus
illi um comuĩtas ipã relamante ña. supest ut añ mõ ⁊cordie ca uxores

Expanded text:
coniugalis? quae si tollas, omnis iustitia sublata est. at idem dixit beatas ciuitates futuras fuisse, si aut philosophi regnarent aut reges philosopharentur. huic uero tamen intulit rationem turpissimi huius consilii? sic inquit ciuitas concors erit et amoris mutui constricta uinculis, si omnes omnium fuerint et mariti et patres et uxores et liberi. quae ista confusio generis humani est? quomodo seruari caritas potest, ubi nihil certum est quod ametur? quis aut uir mulierem aut mulier uirum diliget, nisi habitauerint semper una, nisi deuota mens et seruata inuicem fides indiuiduam fecerit caritatem? quae uirtus in illa promiscua uoluptate locum non habet. item si omnes omnium liberi sint, quis amare filios tamquam suos poterit, cum suos esse aut ignoret aut dubitet? quis honorem tamquam patri deferet, cum unde natus illi uni communitas, ipsa reclamante natura. Superest, ut tantummodo concordiae causa uxores