comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
turbȩ dixerunt dño. Venienti adhierus alem:
Sed quia lucas nondicit quo hinc abscesserit
dñs ut non uenir& nisi eo tempore quo iamillud
dicer&ur: Perseuerat quippe initineresuo
donecueniat hierusalem cogit profecto hocmis¬
tice in telligi de illo eius aduentu quo inclaritate
uenturus est Maxime cum matheus dnm
postde cantatas ei a turba laudes dixissetes¬
t&ur: Item quod dicit do necdicatis. bene¬
dictus quiuenit in nomine dñi: hocuult intelligi
nisi p᷑ tentiam egeritis & confessi fueritis
ipsum me esse de quo proph&ȩ cecinerunt.
filium omni potentis patris: meam faciem
non uidebitis: habentiudȩi datum sibi tem¬
pus penitentiȩ confite antur. benedictus
quiuenit in nomine dñi: & xp̃i ora conspicient
concordia: In hoc istarum duarum fit
concordia lectionum : quia utraque dela¬
pidatione iustorum unã faciunt mentionem
idest lectio actuum a postolum debeati

Expanded text:
turbae dixerunt Domino, venienti ad Hierusalem, turbae dixerunt Domino, venienti ad Hierusalem, sed quia Lucas non dicit, quo hinc abscesserit Dominus, ut non veniret, nisi eo tempore quo jam illud diceretur, perseverat quippe in itinere suo, donec veniat Hierusalem, cogit profecto hoc mystice intelligi, de illo ejus adventu, quo in claritate venturus est, maxime cum Matthaeus Dominum praedecantatas ei a turba laudes dixisse testatur. Idem quod dicit: Donec dicatis: Benedictus qui venit in nomine Domini, hoc vult intelligi, nisi poenitentiam egeritis, et confessi fueritis, ipsum me esse, de quo prophetae cecinerunt, filium omnipotentis Patris, meam faciem non videbitis. Habent Judaei, datum sibi tempus poenitentiae, confiteantur: Benedictus qui venit in nomine Domini, et Christi ora conspicient. CONCORDIA. Istarum duarum in hoc sit concordia lectionum, quia utraque de lapidatione justorum, unam faciunt mentionem. Haec est lectio Actuum Apostolorum, de beati
Abbreviated transcription (Latin):
pellut, quae non in merito dñi auxilio nudata
suaeditioni relinquitur : quia non solum auis
illius omnipototentis quã matheus gallinã
nuncupat : alis protegidis pexit sed eandem
auem seprotegere uolentem uulpibus deuo¬
randum : idest herodi & pilato crucifigendũ
tradidit xp̃m: Nec mora uulpium earundem
hoc est reguiterre : &ipsa rapine donatur
Occiso enim dñ ouenerunt romuni & quasi
nidum uacuum diripientes : tulerunt corum
locumgentem & regnum: Sciendum quia hiena
unde superius intestimonio hieremiȩ mentio fac¬
taest. bestia est quae noctucadauoribus mor¬
tuorũ uiuit & de sepulchrissol& effodere cor¬
pora Nihilque est inmundiciȩ quo non uescatur
talis estisrł offendens dñm suum. & omnium
bestiarum morsibus truditus : nem pequia adño
est de relictus : Dico enim uobis nonoe uide¬
bitis amodo donedicatis : benedictus
cuiuenit in nomine drii. Haecquidem

Expanded text:
pellat, quae non immerito Domini auxilio nudata, pellat, quae non immerito Domini auxilio nudata, suae ditioni relinquitur, quia non solum avis illius omnipotentis, quam Matthaeus gallinam nuncupat, alis protegi despexit, sed eamdem avem, se protegere volentem, vulpibus devorandam, idem Herodi et Pilato crucifigendum tradidit Christum. Nec mora vulpium earumdem, hoc est, regum terrae, et ipsae rapinae donatur; occiso enim Domino venerunt Romani, et quasi nidum vacuum diripientes, tulerunt eorum locum, gentem et regnum. Sciendum quia hyena, unde superius in testimonio Hieremiae mentio facta est, bestia est quae noctu cadaveribus mortuorum vivit, et de sepulcris solet effodere corpora, nihilque est immunditiae, quo non vescatur; talis est Israel, offendens Dominum suum, et omnium bestiarum morsibus traditus, nempe quia a Domino est derelictus. Dico enim vobis: Non me videbitis amodo donec dicatis: Benedictus qui venit in nomine Domini. Haec quidem
Abbreviated transcription (Latin):
babilone pullos sub alas : Duae aledñi
moyses & aaron quieduxerunt populum de
aegypto Si uetoro babel & erras & neemias
& iesus filius io sedech duces quieduxerunt
populum isrł debabilone: quaeritur : quo¬
modo dicit quocies uolui s cum proph& adixerit
omnia quae cumque uoluit dñs fecit : Idẽ uoliu
exmea sed noliustis exur̃a parte: ecce
pelinquetur donus uña de serta
Hoc ipsum expersone hiere miȩ : ante iam dixe¬
rat : Reliquidomum mea dimisi hereditatẽ
meã : Facta est mihi hereditas mea quasi
spelunca ienȩ desertam iudȩorum domum
idẽ templum illud quod ante fulgebat agustius
oculis conprobamus : quia habitatorẽ xp̃mper¬
didit & hereditatem prȩripere gestiens occi¬
mus uestra. hoc est nuncuraẽ non mea:
quaedudum domus mea uocabatur: desesta
inuindicta crucis siue templum iudȩorum
ad ño habitatore relinquetur : ibitque ad
gentium eccłam: Ipsam ciuitatem quã nidũ
suumuocauerat: Nunc domum iudeorum ap¬

Expanded text:
Babylone pullos sub alas. Duae alae Domini, Babylone pullos sub alas. Duae alae Domini, Moses et Aaron, qui eduxerunt populum de Aegypto, sive Zorobabel et Esdras et Nehemias, et Jesus filius Josedec duces, qui eduxerunt populum Israel de Babylone. Quaeritur quomodo dicit: Quoties volui, cum Propheta dixerit: Omnia quae voluit Dominus fecit, id est, nolui ex me, sed voluistis ex vestra parte. Ecce relinquetur domus vestra deserta. Hoc ipsum ex persona Hieremiae jam ante dixerat: Reliqui domum meam, dimisi haereditatem meam, facta est mihi haeredleo in silva . Desertam Judaeorum domum, id est, templum illud, quod ante fulgebat augustum oculis, comprobamus. Quia habitatorem Christum perdidit, et haereditatem praeripere gestiens occiserta, hoc est, nunc vestra est, non mea, quae dudum domus mea vocabatur. Deserta in vindicta crucis, sive templum Judaeorum a Domino habitatore relinquetur, ibitque ad gentium Ecclesiam. Ipsam civitatem, quam nidum suum vocaverat, nunc domum Judaeorum ap
Abbreviated transcription (Latin):
Hyerusalem non saxa & edificia ciuitatis
sed habitatores uocat᷑ quã patris plangit affectu.
sicut & in alio loco legimus quod uidens eã fleuerit:
Quociens uolui congnegare piliostuos. quemn admo¬
duocallina congregat pullossuos subalasi
& noluisti: In eo autem quoddicit: quociens
uolui congregare filiostuos : om̃s r&ro prophe¬
tas a sem& ipsas eẽ testatur : Auisquoq: similitu¬
dinem congregantis sub pennis nidum suum In
cantico deutero nomii legimus sicut aquila pro¬
teg᷑ at nidum suum & suꝑ pullos suos desiderabat.
expandens a lassuas suscepiteos & tulit super
pennas suas : & pulchre qui herodem de sua
nece tractantem uulpem uocarat: seipsum aui
conparat. Traudolenta enim uulpis semper
insidias auibus tendere noncessat: quod dicit
quia ad temissi sunt : idẽ quia ad profectum tuũ
missifuerant. Quoties uolui A dicer& : in¬
debita red dismihi: congregaaegypto &

Expanded text:
Hierusalem, non saxa et aedificia civitatis, Hierusalem, non saxa et aedificia civitatis, sed habitatores vocat, quam patris plangit affectu, sicut et in alio loco legimus, quod videns eam, fleverit . Quoties volui congregare filios tuos, quemadmodum gallina congregat pullos suos sub alas suas, et noluisti. In eo autem quod dicit: Quoties volui congregare filios tuos, omnes retro prophetas a se missos esse testatur. Avis quoque similitudinem congregantis sub pennis nidum suum, in Cantico Deuteronomii legimus: Sicut aquila protegit nidum suum, et super pullos suos desideravit, expandens alas suas, suscepit eos et tulit super pennas suas . Et pulchre, qui Herodem de sua nece tractantem, vulpem vocarat , seipsum avi comparat. Fraudulenta enim vulpes semper insidias avibus tendere non cessat. Quod dicit: Qui ad te missi sunt, hoc est, qui ad profectum tuum missi fuerant. Quoties volui, ac si diceret, Indebita reddis mihi, congregare de Aegypto et
Abbreviated transcription (Latin):
Inter pari&em templi & altare in censi inte¬
rius Siueut alidicunt interruinas templu &
altare hostiarũ exterius: quaeritur qui sit iste
z acharias filius barachiae qui occisus est in ter
templũ & altare quia multos legimus ⁊ acharias :
sed neliber a nob̵ tribuer&ur erroris facultas
manifeste oftendit: De quodicit. hoc qđ additũ est
quẽ occidistis int̃ templũ  altare : Illũ significa¬
uandũ qđ ille ÷acharias ñ sit filius barachiae:
sed filius io adȩsacerdotis. Vnde scriptura
refest : Non fuit recordatus io as patriseius
ioade quȩ sibi feciss& bona. Cumergo ⁊ achariã
teneamus. &occisioni consentiat locus : quae¬
rimus quare barachiae dicitur filius & non
io adȩ : Barachiȩ in lingua nr̃a benedictus dñids̃¬
& ioada iustitia int̃p̃tatur : & i deo uir iusti¬
tia plenus. bene dictus dñi recte appellatur:
hyerus alem hyerus alem quȩ occidis pro¬
phecas : & lapides eos qui adte missisuut

Expanded text:
Inter parietem templi et altare incensi inteInter parietem templi et altare incensi interius, sive, ut alii dicunt, inter ruinas templi et altare hostiarum exterius. Quaeritur qui sit iste Zacharias, filius Barachiae, qui occisus est inter templum et altare, quia multos legimus Zacharias. Sed, ne libera nobis tribueretur erroris facultas, manifeste ostendit, de quo dicit hoc, quod additum est: Quem occidistis inter templum et altare, illum significavandum quod ille Zacharias non sit filius Barachiae, sed filius Joiadae sacerdotis: unde et Scriptura refert: Non fuit recordatus Joas patris ejus Joaidae, quae sibi fecisset bona . Cum ergo et Zachariam teneamus, et occisionis consentiat locus, quaerimus quare Barachiae dicitur filius, et non Joiadae. Barachia in lingua nostra benedictus Domi Joada justitia interpretatur, et ideo vir justitia plenus, benedictus Domini recte appellatur. Hierusalem, Hierusalem, quae occidis prophetas et lapidas eos qui ad te missi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
demoste & in templo septemannis abscondentis
omne semen regium desiderio regni interfeciss& .
maxime qui conlactaneum suũ. Horum inquã
omniũ oblitus interfecit : Item queritur si san¬
guis horum qui posthunc occisi sunt uenit suꝑ eos
tumirũ ⁊acharias scõs infinem mundi passuros
significat : q irũ amniũ sanguis ueni & suꝑ gene¬
rationẽ maus malitia unita est: Quare
a sangune ab el qui primus mastyrium passus est
mirumnon est sed quare usq: a sanguinẽ ⁊ achariȩ
quaerendum est : cũ & multi posteũ usque ad na¬
tiuitatem xp̃i. &ipsomoxnato in nocentes in b&h¬
leem pueri sint ab hac generatione ꝑ empti
nisi forte quia abel pastor ouium. zacharias
sacerdos fuit : & hic incampo ille in atrio tem pli
necatus est utriusq gradus mastyres & laici
scilic& & altaris officiomancipati: sed eorum
uoluit intimure uocabula. quae occidistis
intertemplum & altare. & c&era¬

Expanded text:
de morte, et in templo septem annis abscondentis de morte, et in templo septem annis abscondentis omne semen regium, desiderio regni, interfecisset, maximeque collactaneum suum; horum, inquam, omnium oblitus, interfecit. Item quaeritur: Si sanguis horum, qui post hunc occisi sunt, venit super eos, nimirum Zacharias sanctos in fine mundi passuros, significat, quorum omnium sanguis veniet super generationem malam, cujus malitia unita est, quare a sanguine Abel, qui primus martyrium passus est, mirum non est. Sed quare usque ad sanguinem Zachariae quaerendum est, cum et multi post eum usque ad nativitatem Christi, et ipso mox nato innocentes in Bethleem pueri sint ab hac generatione perempti ? Nisi forte, quia Abel pastor ovium, Zacharias sacerdos fuit, et hic in campo, ille in atrio templi necatus est. Utriusque gradus martyres, et laici scilicet et altaris officio mancipati, sub eorum voluit intimare vocabula. Quem occidistis inter templum et altare.
Abbreviated transcription (Latin):
bonorum de qua scriptum est. hȩc estgene¬
ratio quaerentium dñm : quoerentium faciemdi
ia cob: & in alio loco deomnibus scĩs: Gene¬
ratio iustorum benedic&ur. De malis uero
generatio uiperarũ & requirentur omnia
generatibne ista : & illud: Generatio pra¬
ua atque ꝑuersa haec in eredir dño popule
astulte: & insipiens & gens sine consilio &s
sino prudentia Ergo isti qui similia cain. &
ioas contra apłs gesserunt de unagenera¬
tione ẽẽ referuntur : &om̃s sci qui similes
in uirtutibus sunt : una goneratio cẽ uideru
a Ganquine ab eliuatiusque ati sanquine
gachariȩ filirba nachiae: Quaeritur
curduos hosspecialiter. posuit abel & ⁊acha¬
riam quia neutrum tunc praesens fuit &
postea multi ab eis soĩ occisi sunt : Nimirũ pro
ȩqualitate piaculi cai enĩ occidit abel fratrẽ
suũ nulla causa iusta existente : io as quo ꝗ rex
filium sacerdotis nurientis se & eripientes

Expanded text:
Bonorum, de qua scriptum est: Haec est geneBonorum, de qua scriptum est: Haec est generatio quaerentium Dominum, quaerentium faciem Dei Jacob , et in alio loco de omnibus sanctis: Generatio rectorum benedicetur . De malis vero: Generatio viperarum, et: Requirentur omnia a generatione ista. Et illud: Generatio prava atque perversa, haeccine reddis Domino, popule stulte et insipiens ? et: Gens sine consilio et sine prudentia? Ergo isti, qui similia Cain et Joas contra Apostolos gesserunt, de una generatione esse referuntur: et omnes sancti, qui similes in virtutibus sunt, una generatio esse videtur. A sanguine Abel justi usque ad sanguinem Zachariae filii Barachiae. Quaeritur cur duos hos specialiter posuit Abel et Zachariam, quia neuter tunc praesens fuit, et postea multi ab eis sancti occisi sunt, nimirum pro aequalitate piaculi. Cain enim occidit Abel fratrem suum, nulla causa justa existente. Joas quoque rex filium sacerdotis nutrientis se et eripientis
Abbreviated transcription (Latin):
trans migrarent : ut ueniat suꝑ nos
ompis Sanguis iustus: qui epsusus est
Supenternam: Quȩritur quomodo
sanguis omnium proph& arũ atque iustorum
ab una iuda eorum generatione requiratur
Cum & multi scorũ siue ante in carnationem
siue post mortem resurrectionẽ que salua¬
toris. Ab aliis sint nationibus inter ompti
& ipse dñs iudȩis lic& adclamantibus a romas¬
notamen presidȩ romanisq: sit militibus
crucifixus : Sedmoris est scripturarum
duas sepegenerationes hominum bonorum
scilic& malorumq: computare: Hocesteorum
qui non ex sanguinibus neque exuoluntate car¬
nis neque exuoluntate uiri: sed exdõnati suNt
& eorũ quibus dicitur: Vos expatre diabulo
estis: & alibi: serpentes. generatio uipera¬
rum : Dicamus breuiter quare sanguis
abel iusti usque ad ⁊ acchariam filiũ barachiȩ
ab illa generatione quaeratur cum neutrum
eorumꝰ occiderit : Regula scripturaru mest
duas generationes bonorum uł malorũ nosse:

Expanded text:
transmigrarent. Ut veniat super vos transmigrarent. Ut veniat super vos omnis sanguis justus, qui effusus est super terram. Quaeritur, quomodo sanguis omnium prophetarum atque justorum ab una Judaeorum generatione requiratur, cum et multi sanctorum, sive ante incarnationem, seu post mortem, resurrectionemque Salvatoris ab aliis sunt nationibus interempti, et ipse Dominus, Judaeis licet acclamantibus, a Romano tamen praeside, Romanisque sit militibus crucifixus. Sed moris est Scripturarum, duas saepe generationes hominum, bonorum scilicet et malorum, computare, hoc est, eorum qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt, et eorum, quibus dicitur: Vos ex patre diabolo estis, et alibi: Serpentes, generatio viperarum. Dicamus breviter, quare sanguis Abel justi usque ad Zachariam filium Barachiae, ab illa generatione quaeratur, cum neutrum eorum occiderit? Regula Scripturarum est, duas generationes, bonorum vel malorum nosse.
Abbreviated transcription (Latin):
In illo tempore dicebatiħs turbis iudȩorũ:
ecce ego mitto a duos prõph&as & sapienes
& scribas & exillis occidetis & crucifigetis
et flagellabitis ins inagogis uestris
et ꝑsequioninideciuitate inciuitate mn
Vt impleatis mensuram patrum uestrorũ. Idẽ
quod illis de fuit : tios adimplete: Illienim in¬
terfecorunt seruos uidñm crucifigite Illi ꝓph&as
uos eũ qui ꝑ proph& as praedicatus est: potesthoc
& ad discipules eius referri : de quibus nunc dicit:
Ecce egomitto aduos proph&as: Qc&̃ simulq
obserua iuxta apłm scribentem ad corinthios
uariadona ẽe discipulorũ xp̃i. alios proph&as
quiuentura p̃dicant : alios sapientes. qui nouer̃
quando debeant proferre sermonẽ alios
scribas inlegedoctissimos : quide scribunt in
tabulis cordis sui: Ex quibus lapidatus est
stephanus: Paulus occisus. Crucifixus p&rus
flagellati in actibus apłorum discipuli : &
per secutieos sunt deciuitate inciuitatem:
expellentes deiudȩ a ut ad gentiũ populum

Expanded text:
s turbis Judaeorum: Ecce ego mitto ad vos prophetas et sapientes et scribas, et ex illis occidetis et crucifigetis et flagellabitis in synagogis vestris, et persequimini de civitate in civitatem, ut impleatis mensuram patrum vestrorum. Id est, quod illis defuit, vos adimplete. Illi enim interfecerunt servos, vos Dominum crucifigite; illi prophetas, vos eum qui per prophetas praedicatus est. Potest hoc et ad discipulos ejus referri, de quibus nunc dicit: Ecce ego mitto ad vos prophetas, etc. Simulque observa juxta Apostolum scribentem ad Corinthios, varia dona esse discipulorum Christi : alios prophetas, qui ventura praedicant; alios sapientes, qui noverunt quando debeant proferre sermonem; alios scribas in lege doctissimos, qui describunt in tabulis cordis sui, ex quibus lapidatus est Stephanus, Paulus occisus, crucifixus Petrus, flagellati in Actibus Apostolorum discipuli, et persecuti eos sunt de civitate in civitatem, expellentes de Judaea, ut ad gentium populum
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo dec&eris ȩcđȩ membris non dubit&ur:
Habentes nomen eius & nomenpatris eius¬
enim dixerat debestia a scendente de terra
quod facer& om̃s pusillos & magnos diuites+
& pauperes liberos & seruos habere caract̃
indexteramanu : & infrontibus suis. hic aut̃
ȩcontrario deseruis di netam uehementi per¬
secutionis imp&u uł suc cubuisse alique uel
perisse: infirmus animus aestimaret subdios
habentes nom eius & nomen patris eius scriptũ :¬
infrontibus suis. Quod dicit nomen eius : Intolli¬
gitur agni : & nomen patris eius intelligiturdĩ:
et audiui uocem decaelo : Idẽ ȩccła quȩ cȩlũ
sepius in diuinis nominatur scripturis : De

Expanded text:
multitudo, de caeteris Ecclesiae membris non dubitetur. multitudo, de caeteris Ecclesiae membris non dubitetur. Habentes nomen ejus, et nomen patrisenim dixerat de bestia ascendente de terra, quod faceret omnes pusillos, et magnos divites, et pauperes liberos, et servos habere characterem in dextera manu, et in frontibus suis. Hic autem e contrario de servis Dei, ne jam vehementi persecutionis impetu, vel succubuisse aliquem, vel periisse, infirmus animus aestimaret, subdit: Habentes nomen ejus, et nomen patris ejus scriptum in frontibus suis. Quod dicit, nomen, intelligitur agni, et nomen patris ejus, intelligitur Dei Patris. Et audivi vocem de coelo. Id est, Ecclesiam, quae coelum saepius i
Abbreviated transcription (Latin):
in unitate sp̃s scĩ ds̃ peromnia scła scłorũ. Amen
concordia. In hoc istarum fit concordia¬
duarum lectionum quia una : De iohannis actu
& nomine alia tantum decius actu faciunt ra¬
cionabiliter mentionem. quia ab omni contagio¬
ne carnuli inmaculatum eum dñs ab infantia
custodiuit. & scm ideo illi a postolica apte con¬
uenit lectio: maxime ubi ait: Benedictus dr̃
Lec̃t lisri apocalipsin iohannis apłi.¬
idi supra montemsion aqnum stantem
Agnus x p̃s dequo iohannes ait: Ecce agnusdĩ:
quitollit peccatamundi : Mons sion quae
rium : & munimen: nota qđ bestia superius
in arenamaris : agnus in montesion stare
Hic est numerus populidĩ. hic finitus numerus
ponitur pro infinito & sacramenti: secr&
significationẽ mysterii: Nam ternario nu¬
mero triplicato fit nouennarius & quater¬
narius : quaterducto : sed ecimfaciunt: No
quonumero uirginei examinis misticȩ in sinuata pr̃a¬
est plenitudo : Vt cum de istis tam copiosa dicit᷑

Expanded text:
Amen. CONCORDIA In hoc istarum duarum fit concordia lectionum, quia humano de Joannis actu et nomine, et alia tantum de ejus actu faciunt rationabiliter mentionem, qui ab omni contagione immaculatum, cum Dominus ab infantia custodivit eum et sanctum, ideo illi apostolica apte convenit, vel maxime ubi ait: Benedictus Deus LECTIO LIBRI APOCALYPSIS JOANNIS APidi supra montem Sion agnum stantem. Agnus Christus, de quo Joannes ait: Ecce agnus Dei qui tollit peccata mundi. Mons Sion, qui rium et munimen. Nota quae bestia superius in arena maris, agnus in monte Sion stare Hic est numerus populi Dei, hic finitus numerus ponitur pro infinito, et sacratus secreti significatione mysterii. Nam ternario numero triplicato fit novenarius, et quaternario quater ducto sedecim faciunt. Novquo numero virginei examinis mystice insinuata est plenitudo, ut cum de istis tam copiosa dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
guism̃s uere est potus : &nisi manducaue¬
ritis carnem meã & sanguinẽ meũ biberitis
non habebitis uitam acernam. Velcaro
& sanguis quae crucifixa est: & quimilitis
effusus est lancea. Remiosionẽ peccatoꝵ
Consequenter aut post redemptionẽ fan¬
guinis xp̃i: Remissionem accepisse scribi¬
murpeccatorũ : qui anisi redẽptifuerimus
frustra nob peccatadonantur . Nec ante a¬
ueniam accipere possumus nisi prȩcium
pronob cruentus quondam uictor acceperit.
Secundum diuitias gratig eius ꝗuiab un¬
dauit in nobis. Quintollegit hoc qđ dictũ ẽ
gratia estis saluati & non exoperibus: Iste
scit quod scđm diuitias suas digratia habund&
in nob maxime in eccła de gentibus congregata:
Annon est magnitudo graciarũ in paulo & in
c&eris scis de quibus dicitur Nescitis qm̃ angłos
iudicabimus has diuitias graciarum ille in senon
facit uacuas : quiquantum ual& humana fragilitas
laborat contendit : & cum paulo dicit : Gratia dĩ

Expanded text:
Nisi manducaveritis carnem meam, et sanguinem meum biberitis, non habebitis vitam aeternam . Vel: Caro et sanguis quae crucifixa est, et qui militis effusus est lancea. Remissionem peccatorum. Consequenter autem post redemptionem sanguinis Christi, remissionem accepisse scribuntur peccatorum, quia nisi redempti fuerimus, frustra nobis peccata donantur, nec ante veniam accipere possumus nisi pretium pro nobis cruentus quondam victor acceperit. Secundum divitias gratiae ejus, quae abundavit in nobis. Qui intelligit hoc quod dictum est: Gratia estis salvati et non ex operibus , iste scit, quod secundum divitias suas, Dei gratia abundet in nobis, maxime in Ecclesia de gentibus congregata. An non est magnitudo gratiarum in Paulo et in caeteris sanctis? de quibus dicitur: Nescitis quoniam angelos judicabimus ? Has divitias gratiarum, ille in se non facit vacuas, qui, quantum valet humana fragilitas, laborat, contendit, et cum Paulo dicit: Gratia ejus
Abbreviated transcription (Latin):
nouus homo canta redeb& canticum nouum:
nionuetus : qui necdum ad ȩpeccata tiepo¬
suit: nouus utique canticus est quia nũ quã
talem ante a mundus audiuit
Nouus quod nulla uecustate sordescat. sed semper¬
pñi in sui dignitatis gratia perseuer& : Antesedẽ:
sedes di ecclesia ẽ ꝑfecta : quȩ meruit cȩlũ eẽ eo
quod sit habita culumdĩ. Sedes sunt dñi saluatoris
quod ille sua maiestate iam possid& sic at legitur:
sedes sapientiae animȩ iusti et ante quat t̾uoꝵ¬
aniatalia: quattuor enim animalia quat tuor
designant euangła qua alio loco plena oculis
ante ar&ro describuntur ante quia defuturo iudi¬
tio praedicant: R &ro quia de u&eri testamento
testimonium donant: Quod tecum sequitur & se

Expanded text:
novus homo cantare debet canticum novum non vetus, qui necdum Adae peccata deposuit. Novus utique cantus est, quia nunquam talem antea mundus audivit. Novum. Quod nulla vetustate sordescat, sed semper in sui dignitatis gratia perseveret. Ante sedem. Sedes Ecclesia est perfecta, quae meruit coelum esse, eo quod sit habitaculum Dei. Sedes sunt Salvatoris Domini, quas ille sua majestate jam possidet, sicut legitur: Sedes sapientiae anima justi est . Et ante quatuoanimalia. Quatuor enim animalia quatuor designant Evangelia, quae alio loco plena oculis ante et retro describuntur. Ante, quia de futuro judicio praedicant. Retro. Quia de Veteri Testamento testimonium donant. Quod autem sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
rexisti ut meuenientẽ susciperes & am¬
plexares: filius inuocat patrem : mastyr
inuocat agoniteten: Dñe ihu suscipe sp̃m
meum : qui expellitur de carnemea propt̃
confersionem tuam fas est eñi ut sp̃s qui
prote funditur : ate suscipiatur: : Positis
autem genibus clamauit uoce oragnadi¬
cens: dñe ne statuas illis hoc pecta¬
Pro sequidem stans orauit pro inimicis genu
flexit : quia ipsorũ maior iniquitas maius
supplicandi remedium flagitabat:
Qmirabeatim astyris uirtus quisic zelo
feruebat : ut eis a quibus tenebatur palã
suae ꝑfidiȩ culpas exprobrar& : sic dilec¬
tione ardebat ut in morte quoque proeis
aquibus occidebatur orar&:¬

Expanded text:
rexisti ut me venientem susciperes et amrexisti ut me venientem susciperes et amplexareris, filius invocat patrem, martyr invocat agonitheten. Domine Jesu, suscipe spiritum meum, qui expellitur de carne mea, propter confessionem tuam, fas est enim ut spiritus, qui pro te funditur, a te suscipiatur. Positis autem genibus clamavit voce magna, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccaPro se quidem stans oravit, pro inimicis genu flexit, quia ipsorum major iniquitas majus supplicandi remedium flagitabat. Et mira beati martyris virtus, qui sic zelo fervebat, ut eis, quibus tenebatur, palam suae perfidiae culpas exprobraret, sic dilectione ardebat, ut in morte quoque pro eis a quibus occidebatur orar
Abbreviated transcription (Latin):
demundo : insuꝑnum suum regnum &gloriam
& stephanus quasi aduenamundi : extraciui¬
tatem lapidatur : Non eñi habuit hic manentẽ
ciuitatem sed futurã totam mentẽ querebat
& iuxtarerũ matationẽ mast yrmundi
cordis ad caelos intuitũ diłigit ꝑ secutor dure
ceruices manus & lapides mittit: et tes¬
tes deposuenunt uestimentasua secus
pedes adules centis: quiuo cãbatur saulus:
Quare testes falsi primum lapidauerunt
quialex praece perat ut quicumq: testimo¬
nium dicer& contra aliquem causã mostis :
ipse primum lapidem mitter& in eũ quem
primũ ore occiderat suo : De ponunt uesti
prȩtatur Recte igitur qui lapidab aN
masty rem : uestimenta sua iuxta in fernũ
reliquaerant: Et lapidabaN Stephanũ
inuocantem & dicentem dne ihusus¬
cipe sp̃m mneum: Vi d&e confessio nom
hominum : uid& stantem : & tamen dnm̃ con¬
fitetur: Ac sidicer&: dñeihũ stas quidem
quasi homo sed adiuuas quasids̃: stas sur¬

Expanded text:
de mundo in supernum suum regnum et gloriam, de mundo in supernum suum regnum et gloriam, et Stephanus, quasi advena mundi, extra civitatem lapidatur. Non enim habuit hic manentem civitatem, sed futuram tota mente quaerebat. Et juxta rerum immutationem martyr mundi cordis, ad coelos intuitum dirigit, persecutor dure cervicis manus ad lapides mittit. Et testes deposuerunt vestimenta secus pedes adolescentis qui vocabatur Saulus. Quare testes falsi primum lapidaverunt? Quia lex praeceperat ut quicunque testimonium diceret contra aliquem causae mortis, ipse primum lapidem mitteret in eum, quem primum ore occiderat suo . Ex Hieron. Depopretatur. Recte igitur qui lapidabant martyrem, vestimenta sua juxta infernum reliquerant. Et lapidabant Stephanum invocantem et dicentem: Domine Jesu, suscipe spiritum meum. Videte confessionem: hominem videt stantem, et tamen Dominum confitetur. Ac si diceret: Domine Jesu, stas quidem quasi homo, sed adjuvas quasi Deus. Stas, sur
Abbreviated transcription (Latin):
potius quã hominis filiũ appellare uoluis¬
s& nisi ut hoc testimonio iudȩorũ confun¬
der&ur infidelitas : qui se hominem cru¬
cifixirse. & huncdm̃ credere noliusse
mem inerunt ad confortandum ergo beati
mastỹris sapientiam caelestis regni
ianũa panditur : & ne in noxius homo la¬
pidatus titub& in terra. ds̃ homo cruci¬
fixus appar& coronatus in caelo : Vnde
quia stare pugnantis uł adiuuantis est
Recte addextrisdĩ stantem uidit : quẽ inter
homines persequentes ad iutorẽ abuit :
exclamantes aut̃ uoce maqna conti¬
nueruNt aures suas: O prauus aninꝵ
claudit aures : ne a pertis illis ingre¬
diatur uoritas: Claudunt aurer  quia
clausos habebant & oculos &i celos aꝑtos
non uiderunt : &imp&um fecerunt : unianimit᷑
in eum: Vna pi&as. unus imp&us: maior
consensus in scelere quã inregione:
et eicientes eum extra ciuitatem lapidãban
Et dñs extraportam passus est quinos elegit

Expanded text:
potius quam hominis Filium appellare voluispotius quam hominis Filium appellare voluisset, nisi ut hoc testimonio Judaeorum confunderetur infidelitas, qui se hominem crucifixisse, et hunc Deum credere noluisse meminerunt? Ad confortandum ergo beati martyris sapientiam, coelestis regni janua panditur, et ne innoxius homo lapidatus titubet in terra, Deus homo crucifixus apparet coronatus in coelo. Unde? Quia, stare, pugnantis vel adjuvantis est, recte a dextris Dei stantem vidit, quem inter homines persequentes adjutorem habuit. Exclamantes autem voce magna, continuerunt aures suas. O pravos animos, claudunt aures, ne apertis illis ingrediatur veritas. Claudunt aures, quia clausos habebant et oculos, et coelos apertos non viderant. Et impetum fecerunt unanimiter in eum. Una impietas, unus impetus, major consensus in scelere quam in religione. Et ejicientes eum extra civitatem lapidabant. Et Dominus extra portam passus est, qui nos elegit
Abbreviated transcription (Latin):
uia plenus erat spũ scõ propterea intende¬
dimittebat terrena aspicere : Nam &
moyses uidis sedicitur gloriam dĩ : & po¬
pulus in consecratione domus dñi uidis se dici
trisdĩ Stantem dixit : non sedentem:
S tabat cum mastyresuo. & pugnabat quasi
in p̃lio constitutus Ille lapidabatur : & ih̃s
suscipiebat lapides : ecceuid eo cȩlos aꝑtos:
Iam mihi aperta est uia : ad huc in terra sũ
&uam me ad caelorum regna aspicio:
caclos istos a peruerunt mihilapides ur̃i
perse cutione ur̃a a peruistis mihi cȩlos
usque adhuc caelos a pertos non uiderã:
Sanguis meus clauis cȩlorũ est: Ac sidicer&
Deponite lapides confiteminiiħm & uos
uidebitis caelos apertos : & filiũ hominis
tenentes ꝑ secutionis ueritatem audire
non poterant: et filiũ hominis stantẽ
qđ huncbeatus mantyr hominis potius
quum di filium apellar& maluit cuiplus
utiq gloriȩ uide r&ur ad laturus si eum di

Expanded text:
Quia plenus erat Spiritu sancto, propterea intendeQuia plenus erat Spiritu sancto, propterea intendeon eum permittebat terrena aspicere. Nam et Moyses vidisse dicitur gloriam Dei, et populus in consecratione domus Domini, vidisse dictris Dei. Stantem dixit, non sedentem, stabat cum martyre suo, et pugnabat quasi in praelio constitutus. Ille lapidabatur, et Jesus suscipiebat plagas. Ecce video coelos apertos. Jam mihi aperta est via; adhuc in terra sum, etiam ad coelorum regna aspicio; coelos istos aperuerunt mihi lapides vestri, persecutione vestra aperuistis mihi coelos, usque adhuc coelos apertos non videram, sanguis meus clavis coelorum est. Ac si diceret: Deponite lapides, confitemini Jesum, et vos videbitis coelos apertos, et Filium hominis tenentes, persecutionis veritatem audire non poterant. Et Filium hominis stantem quod hunc beatus martyr, hominis potius quam Dei Filium appellare maluit, cui plus utrique gloriae videretur allaturus, si eum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
heredium cilicia : cȩtus luctus uł uomitus
interp̃tatur : Alexandria : auferens an¬
gustiam tenebrarum: Asia eleuata uel
electio interpraetatur : et non pote ran
resistene sapientig & spũi gu a loque¬
Batur: Hoc est quod dñs ipse suis masty¬
ribus ait : Ego eñi dabo uobis õs & sapien¬
tiã cui nom poterunt resistere & contra¬
dicere om̃s aduersariiuestri
Audientes aũt hȩc dis secabantur cor¬
dibus sius: & stridebant dentibus.
Conscientia cum arguitur : in paciens est:
Non poterant xp̃i ueritatẽ sustinere
aures eorũ fu rorũ mentes in uultu demons¬
trabant : stridebant dentibus in eum: Car¬
nesoius lacerare cupientes . ostende bant
se ẽẽ beluas : Inde enimminabantur
unde tantum modo ostendebantur & beluȩ
& impl&um est in illis: homo cũ in honore e&
non intellexit comparatus est iumentis in si¬
pientibus : & similis factus est illis
cumautem es s& stephanius plenus
sp̃u sc̃o interidens in cȩlũ uidit głamdĩ:

Expanded text:
ccati. Cilicia, coetus, luctus, vel vomitus interpretatur. Alexander, auferens angustias tenebrarum. Asia, elevata vel elatio interpretatur. Et non poterant resistere sapientiae et spiritui, qui loquebatur. Hoc est quod Dominus ipse suis martyribus ait: Ego enim dabo vobis os et sapientiam, cui non poterunt resistere et contradicere omnes adversarii vestri . Audientes autem hoc, dissecabantur cordibus suis, et stridebant dentibus. Conscientia cum arguitur, impatiens est, et non poterant Christi veritatem sustinere. Aures eorum furorem mentis in vultu demonstrabant. Stridebant dentibus in eum, carnes lacerare cupientes, ostendentes se esse belluas. Inde enim minabantur, unde tantummodo ostendebantur et belluae, et impletum est in illis: Homo cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Cum autem esset Stephanus plenus Spiritu sancto, intendens in coelum, vidit gloriam Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
tus dicitur: quipul cherrima ratione qđ
percepturus erat inre quodum praesagio
prae occuparat in nomine : Lapidatur hu¬
militer: sed sublimiter coronatus. Aebraicȩ
autem : int̃p̃tatur norma ur̃a : Quorum
uidelic& nisimast yrum sequentium quibus
primo paciendo. forma factus est moriendo
proxp̃o: Faciebat signa & prodigia.
Prodigia dicuntur porrodicentia Id est
nouum aliquid longe futurum p̃dicentia
Signa dicuntur inditia : aliqua ab eo quod
aliquid significent: Sur rexe ruÑ autẽ
quidam desinagoga que appellatur liber¬
tinorũ &cyrenensium & alexandrinoꝵ¬

Expanded text:
tus dicitur, qui pulcherrima ratione quod percepturus erat in re, quodam praesagio praeoccuparet in nomine: lapidatus humiliter, sed sublimiter coronatus, Hebraice autem interpretatur norma vestra, quorum videlicet? nisi martyrum sequentium, quibus primo patiendo, forma factus est, moriendo pro Christo. Faciebat signa et prodigia. Prodigia dicuntur, porro dicentia, id est, novum aliquid longe futurum praedicentia. Signa dicuntur indicia aliqua, ab eo quod aliquid significent. Surrexerunt autem quidam de Synagoga, quae appellatur Libertinorum et Cyrenensium, et Alexandrin
Abbreviated transcription (Latin):
Con cordia. Istarum duarum in plurimissit.
concordia lectionum. euangelium dicit. In
principio eratuerbum. &ta postolus tu in
principio dñe terrã fundasti. Euqłm dicit
Omnia ꝑ ipsum facta sunt : & mundus peripsum
factus est: Apostolus dicit: perquem fecit &
eratuerbum : Apostolus ubi dicit : Thronus
tuus ds̃ in saeculum saeculi:
Innatale scĩ ste phuni
Lectio ac tuum apos tolo rum.¬

Expanded text:
CONCORDIA. Istarum duarum in plurimis fit concordia lectionum. Evangelium dicit: In principio erat Verbum. Et Apostolus: Tu in principio, Domine, terram fundasti. Evangelium dicit: Omnia per ipsum facta sunt, et mundus per ipsum factus est. Apostolus dicit: Per quem fecit eerat Verbum. Apostolus ubi dicit: Thronus, tuus Deus, in saeculum saeculi . IN NATALI SANCTI STEPHANI LECTIO ACTUUM APOSTOLORUM
Abbreviated transcription (Latin):
In priñcipio erat uernũ. Q uerbũenat
cipio erat uerbum In quo principio &uer¬
bum: Assiduȩ enĩdicendo nomina uerborũ
quasi uiluerunt uerba : ecce uerbumdico cũ
dico ds̃: quã breue est : quoddixi : quattuor
litteras & syllabasduas : Num quid n amhoc
totum est ds̃ quat tuor litterȩ : & syllabeduȩ
Anquantum hoc uile est tantũ carum est: qđ
in eis intelligitur: quid factum est incord&uo
nita ubiq p̃sens ubiq tota nusquã exclusa
quando ista cogitas : hoc est uerbũ dedo incor¬

Expanded text:
In principio erat Verbum, et Verbum erat principio erat verbum. In quo principio? Et verbum. Assidue enim dicenda nomina verborum, quasi viluerunt verba. Ecce verbum dico, cum dico Deus, quam breve est quod dixi, quatuor litteras et syllabas duas. Nunquidnam hoc totum est, Deus, quatuor litterae et syllabae duae? an quantum hoc vile est, tantum carum est, quod in eis intelligitur, quid factum est. In corde nita, ubique praesens, ubique tota, nusquam exclusa, quando ista cogitas, hoc est, verbum de Deo in cor
Abbreviated transcription (Latin):
ra & scła subiecit : Tuautem idem ipse es
& annitui nonde ficient : Idem positum ẽ
contra illu que dicta sunt qm̃ dum illa sint
cõmutabilia. Dñs semꝑ in cõmutabilis ꝑ se¬
uerat. Ipse omni potentiã eius de signat.
quia reuera ipse est cum sedigna semper
operat᷑ eẽ naturã eius subbreuitato de¬
clarat. quia ipse solus ꝑsenouit eẽ qui ut
sit alio ñ egit adiutore sic istis tribus uer¬
sibus & mutatio creaturarum & acinitatis
dñ imirabili breuitate de scripta sunt

Expanded text:
ra et saecula , subjecit. Tu autem idem ipse es, ra et saecula , subjecit. Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient. Idem positum est contra illa quae dicta sunt, quoniam dum illa sint commutabilia, Dominus semper immutabilis perseverat: ipse omnipotentiam ejus designat, quia revera ipse est, cum se digna semper operatur, esse naturam ejus subsequenter declarat, quia ipse solus per se novit esse, qui, ut sit, alio non eget adjutore: sic istis tribus versibus, et mutatio creaturarum, et aeternitas Domini mirabili brevitate descripta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Sio postcelos mutatos ipsum dicer& in maiesta¬
iꝑmanere: Et omnia ut ues¬
tioentum uete nes cent Dicendo eñi
omĩa ut arbitror non angetus non sp̃italer
creaturas de signat quȩ in sua dignitate man¬
sure sunt: Sed illa quae cormutatione pro¬
bantur obnoxia. quod aut dicit si cuguestim̃tũ
ueterercent. ad carnis fragilitatem uid& ur
aptandum : Ipsum enĩ ueterescit quod more ues¬
tis moste consummitur: et uelut amictuo
mutabis ea & mutabuntuꝵ: Amictum idẽ
opertorium caelos forsitandebemus ad uer¬
tere : qui aduicem uelaminis terras operiunt
qui similiter ut alia commutantur. & ut
facta dñi ostender& iam sub a& nitate man¬
sura. dicit mutabis ea & mutabuntur quia
nũ quã erunt ad hoc corruptibile reditura.
Nã si corruptione ulterius sub iacerent non
dicerent᷑ eẽ mutata: Sicut danihel proph&a
testaturdicens qm̃ sapientia. & uistus &
intellectus. ipsius sunt & ipsemutat tempo¬

Expanded text:
sic, post coelos mutatos, ipsum dicit in majestasic, post coelos mutatos, ipsum dicit in majestarmanere. Et omnia, ut vestimentum veterascent. Dicendo enim, omnia, ut arbitror, non angelos, non spiritales creaturas designat, quae in sua dignitate mansurae sunt, sed illa, quae commutatione probantur obnoxia. Quod autem dicit: Sicut vestimentum veterascent, ad carnis fragilitatem videtur aptandum, ipsum enim veterascit, quod more vestis morte consumitur. Et velut amictum immutabis eos, et mutabuntur. Amictum, id est opertorium, coelos forsitan debemus advertere, qui ad vicem velaminis terras operiunt, qui similiter, ut alia, commutabuntur. Et ut facta Domini ostenderet, jam sub aeternitate mansura dicit: Mutabis ea, et mutabuntur, quia nunquam erunt ad hoc corruptibile reditura. Nam si corruptioni ulterius subjacerent, non dicerentur esse mutata. Sicut Daniel propheta testatur, dicens: Quoniam sapientia et virtus et intellectus ipsius sunt, et ipse mutat tempo
Abbreviated transcription (Latin):
ticipibustius: Alii reges quitẏpum illius
prȩtulerunt & regnando consortes dicti sunt
oleo corruptibili sunt in uncti: hic uero filius
di ado patre oleo exultationis. hoc est resur¬
rectionis a scensionis dominationis que est
delibutur qui a xp̃snatura unctus nos ꝑgratiã
et tu inprincipio dñe tenna fund acti &
operamanuum tuarum sunt cȩli. ipsi peribuN
tuautempermanebis: Cumdicit initio
terram tu fundasti domine ostendit qđ a sanis
mentib: non potest abnegare quia creator
ante creaturas suas sine aliquo initio cognoscitur
extitisse: & intende quia hic opiniones filo¬
sophorum mirabi libreuitate destruxit : qua¬
rum prima est mundũ anullo eẽcreatum:
Secunda sine fine mansurum: Sed cũ dicitur
initio terrã tu funda stidñe & opera manuum
tuarum sunt cȩli prima illa ꝑsuasione fanda
conuincitur : Cũ uero ꝓnuntiatur : ipsiꝑibunt
finem eos habere declarauit ut nullus instellis

Expanded text:
ticipibus tuis. Alii reges, qui typum illius ticipibus tuis. Alii reges, qui typum illius praetulerunt, et regnando consortes dicti sunt, oleo corruptibili sunt inuncti. Hic vero Filius Dei a Deo Patre, oleo exsultationis, hoc est, resurrectionis, ascensionis dominationisque est delibutus, quia Christus natura unctus, nos per gratiam. Et tu in principio, Domine, terram fundasti et opera manuum tuarum sunt coeli, ipsi peribunt, tu autem permanebis. Cum dicit: Initio terram tu fundasti, Domine, ostendit quod a sanis mentibus non potest abnegari, quia creator ante creaturas suas, sine aliquo initio cognoscitur exstitisse. Et intende, quia hic opiniones philosophorum mirabili brevitate destruxit, quarum prima est: Mundum a nullo esse creatum. Secunda: Sine fine mansurum. Sed cum dicitur: Initio terram tu fundasti, Domine, et opera manum tuarum sunt coeli, prima illa persuasio nefanda convincitur. Cum vero pronuntiatur: Ipsi peribunt, finem eos habere declaravit, ut nullus in stellis,
Abbreviated transcription (Latin):
in scłmscłi. Eccehabes regni signaculum: et uirga¬
aequitatis in quid uinꝗa nequitui. Ecco
habes & aliud signaculum : Virga uero ista regulã
diuinȩ significat aequitatis. quae ueraciter
reota dicitur quia nulla prauitate curuatur
Virga ista iustos regit : impios ꝑcutit: Contin&
ueraciter supplicantos. sed hȩc uirga non deces¬
pite arboris egreditur: sed ab ipsius ditatis uir¬
tute procedit fostitudo inuicta aequitas rec¬
tissima in flexibilis disciplina : Dilexisti
iustitiam & obisti iniquitatem: Ipsa est
uirga recta. amare ȩquitatem. & odisse
nequitiam : Nemo enim ꝑfecte diligit iustitiã
nisi qui & actus pessimos execratur: qm̃ diuer¬
sis qualitatibus eodemtempore non est in uno
loco nec potest ipsomomento ibinigrum uideri.
ubicandor insederit : quia & p̃sentia lucis
noctis absentia est: pnopte rea uncxit
tods dõtuus oleo exultationis prȩpar¬

Expanded text:
 in saeculum saeculi. Ecce habes regni signaculum: Et virg in saeculum saeculi. Ecce habes regni signaculum: Et virgaequitatis, inquit, virga regni tui. Ecce habes et aliud signaculum. Virga vero ista regulam divinae significat aequitatis, quae veraciter recta dicitur, quia nulla pravitate curvatur, virga ista justos regit, impios percutit, continet veraciter supplicantes, sed haec virga non de cespite arboris egreditur, sed ab ipsius divinitatis justitia procedit, fortitudo invicta, aequitas rectissima, inflexibilis disciplina. Dilexisti justitiam et odisti iniquitatem. Ipsa est virga recta, amare aequitatem et odisse nequitiam. Nemo enim perfecte diligit justitiam, nisi qui et actus pessimos exsecratur, quoniam diversis qualitatibus, eodem tempore non est in uno loco. Nec potest ipso momento ibi nigrum videri, ubi candor insederit, quia et praesentia lucis, noctis absentia est. Propterea unxit te Deus, Deus tuus, oleo exsultationis prae par
Abbreviated transcription (Latin):
nitus inspirati : Angelorũ eñĩ nomen : Ñ
significat naturã : sed oboedientiã : Angelus
eñi greca linguadicitur : qui latine nuntius
interp̃tatur : Num quando mittuntur angeli
fiunt : cũ tam̃ natura sp̃s esse noscantur
Addidit suos ut illos ostender& qui rectam̃te
dñi uolũptatibus obsecundant: Et minis¬
tros suos flammã iqnis : Ignem urentem
dicit : ut in aliis lum̃ ueritatis infundant in
aliis peccata consummant: Ignis iste. scõs
purgat peccatores consumit : ignẽ istum qui
sc̃s est nontimeat qui peccator est timeat:
Ego puto istos ee ignes angeloseius : Istiergo
angeli quos consummunt quicũq: est lignũ
fenum stipula qui autem aurum & argentũ
est & lapides p̃ciosimitt&ur quidem in ignẽ
na differentia quia illi quidem creati sunt
hic aut̃ increatus intueris quo modo diuidit
& cuquanta cluritate creaturas Acreatore
discernit: Ministros uocans & dnim seruos &
heredem : Ad proprium filiũ dicit. Sed estua ds̃

Expanded text:
nitus inspiratur. Angelorum enim nomen non significat naturam, sed obedientiam, ἄγγελος enim Graeca lingua dicitur, qui Latine nuntius interpretatur. Nam quando mittuntur, angeli fiunt, cum tamen natura spiritus esse noscantur. Addidit, suos, ut illos ostenderet, qui recta mente Domini voluntatibus obsecundant. Et ministros suos flammam ignis. Ignem urentem dicit, ut in aliis lumen veritatis infundant, in aliis peccata consumant. Ignis iste sanctos purgat, peccatores consumit. Ignem istum, qui sanctus est, non timeat; qui peccator est, timeat. Ego puto istos esse ignes angelos ejus. Isti ergo angeli, quos consumunt? quiscunque est lignum, fenum, stipula, qui autem aurum et argentum est, et lapides pretiosi, mittetur quidem in ignem, na differentia, quia illi quidem creati sunt, hic autem increatus. Intueris quomodo dividit, et cum quanta claritate creaturas a creatore discernit, ministros vocans, et Dominum: servos et haeredem. Ad proprium Filium dicit: Sedes tua Deus
Abbreviated transcription (Latin):
quis en narrabit : et rursuo ego ero illi
ix patre & ipse erit mihi inpilium
Inhis duobus uersibus ab solute debellatur ini¬
quitas iudȩorum : Quid eñĩ euidentius quid
planius quã ut ẽẽ credatur filius qui uocat pa¬
trem & rursum credatur esse puter qui
appellat filium: Et cũ itenũ introducit
primogenitum in orbemter rȩdicit:
Introitum ergo as sumptionem carnis appellat:
foris eni eramus ado: sicut qui sunt extra
regales aulas inuinculis conligati: sic &tiam
xp̃s effecit : Egressus quippe adnos. hoc est
carnem sumens & conlatus nobiscum p̃cepta
regis in notuit . & sic nos a peccatis emundans
& addm̃ conuestens in aulum regalem uelut
me diator optimus introdux̃ Proph&ta
ergo exirum ulocat suae in carnationis aduen¬
tum : Tunc eñi totum orbem possedit : cũ ab
uniuersis est agnitus. Quomodo siquis in quan
dũ domũ introducat aliquem & confestim om̃s
simul om̃s adhorent: Ita & xp̃m secundum car¬

Expanded text:
quis enarrabit ? Et rursum: Ego ero illi quis enarrabit ? Et rursum: Ego ero illi in patrem et ipse erit mihi in filium. In his duobus versibus, absolute debellatur iniquitas Judaeorum; quid enim evidentius, quid planius, quam ut esse credatur filius, qui invocat patrem: et rursum credatur esse pater, qui appellat filium. Et cum iterum introducit primogenitum in orbem terrae, dicit. Introitum ergo assumptionem carnis appellat, foris enim eramus a Deo, sicut qui sunt extra regales aulas in vinculis colligati. Sic etiam Christus effecit, egressus quippe ad nos, hoc est, carnem sumens et collocatus nobiscum, praecepta Regis innotuit, et sic nos a peccatis emundans, et ad Deum convertens, in aulam regalem, velut mediator optimus, introduxit. Propterea ergo exitum vocat suae incarnationis adventum. Tunc enim totum orbem possedit, cum ab universis est agnitus, quomdam domum introducat aliquem, et confestim omnes simul adorent: ita et Christum secundum car
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit solum paternȩ claritatis: Sicut ergo
pat̃ in exceliisest: sic& filius : Consessus eñi
nihil demonstrat aliut : nisi honoris aequali¬
tatem: Tapto melior angelis effectus
euanto dippe nentius ꝓ illis nomenhene¬
ditabit : In hoc qđ dix̃ factus prosusceptus
intellege tã quã sidicer& melius est sus¬
ceptus ab angelis: Cui enim ancelorum
dixit aliguando pilius meus estu:
Intendamus autẽ qđ posuit dix adme filius
meus estu: Qđ &iam ei dicturus erat. post
baptismum hicestfilius m̃s dilectus in quomihi
bum carne factũ cẽ sentires : adiecit :
eqo hodie genuite : Dicendo eñi hodie
coanitatẽ suȩ maiestatis ostendit: Hodie
eni apuddm̃ nullo intio incipit. nullo fine
concluditur : Non esteñĩ ibi fuit neꝗerit:
sed sc̃ꝑ perman& : Semꝑ est & quicquid dixeris
illi hodie est quod aitgenuite : Natiuitatem illã
significat. dequa ȩsa ias dicit : Generationemeiꝰ

Expanded text:
um solium paternae claritatis. Sicut ergo um solium paternae claritatis. Sicut ergo Pater in excelsis est, sic et Filius. Consessus enim nihil demonstrat aliud, nisi honoris aequalitatem. Tanto enim melior angelis effectus, quanto differentius prae illis nomen haereditavit. In hoc quod dixit, factus, pro susceptus, intellige, tanquam si diceret, melius est susceptus ab angelis. Cui enim angelorum dixit aliquando: Filius meus es tu? Intendamus ergo quod posuit: Dixit ad me, Filius meus es tu, quod etiam ei dicturus erat post baptismum: Hic est filius meus dilectus, in quo mihi bum carnem factum esse sentires, adjecit: Ego hodie genui te. Dicendo enim, hodie, coaeternitatem suae majestatis ostendit, hodie enim, apud Deum nullo initio incipit, nullo fine concluditur. Non est enim ibi, fuit, neque, erit, sed semper permanet, et semper est, et quidquid dixeris illi, hodie est. Quod ait: Genui te, nativitatem illam significat, de qua Isaias dicit: Generationem ejus