comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
olliccor insicundem et aduerlarim
et testem habuerit. Roscius nolo uin¬
cat pecuma tibi debeatur certa que nũc
petitur per iudicem in qua legitime par¬
tis sponsio facta ẽ hic tusi amplius nũ¬
mo petisti quam tibi debitu ẽ causat
perdidisti propterca quod aluid ẽ iudi¬
tium ahud c̃ arbitriu. Iuditiu ẽ pec¬
cume certe. arbitriu incerte ad iuditiu
Hoc modo uenimus ut totam litem aut
obtineamus aut omittamus ad arbitri¬
um hoc ammõ adimus ut neq inhil
neq tantu ꝙ̃tum postulamus consẽq¬
mut Enis tei ipa uerba formulo testiõ¬
nio sunt. quid est in iuditio. Ditectum.
deberi causam perdidit. Quidẽ ⁊ arbi¬
trio mitte moderatum quanto equiris
et melius id dari illo tamen confitet
plus se petere ꝙͣ debeatut sed satis supo
habere dicit quod sibi ab arbito tribi¬
atur atq alter cause confidit alterdis¬
fidit. Que quom ita sint queto abste
quid ita de hac pecunia de his ip̃is liii.

Expanded text:
polliceor; nisi eundem et adversarium polliceor; nisi eundem et adversarium et testem habuerit Roscius, nolo vincat. pecunia tibi debebatur certa, quae nunc petitur per iudicem, in qua legitimae partis sponsio facta est. hic tu si amplius HS nummo petisti, quam tibi debitum est, causam perdidisti, propterea quod aliud est iudicium, aliud est arbitrium. iudicium est pecuniae certae, arbitrium incertae; ad iudicium hoc modo venimus ut totam litem aut obtineamus aut amittamus; ad arbitrium hoc animo adimus ut neque nihil neque tantum quantum postulavimus consequamur. ei rei ipsa verba formulae testimonio sunt. quid est in iudicio? derectum, deberi, causam perdit. quid est in arbitrio? mite, moderatum: qvantvm aeqvivs et melivs sit dari. ille tamen confitetur plus se petere quam debeatur, sed satis superque habere dicit quod sibi ab arbitro tribuatur. itaque alter causae confidit, alter diffidit. quae cum ita sint, quaero abs te quid ita de hac pecunia, de his ipsis HS iↄↄↄ,
Abbreviated transcription (Latin):
te non auderes. Ego que clara sunt cõ¬
suetudine diutius dicere non debeo illud
uero quod ad tem uehemẽter pertinet
quero quam pridem hoc nomen famu
in aduersaria xetulisti erubestit quid
res pondeat nestit. quid fingat exẽplo
non habet Sunt duo menses iam dices
quom in codicem acceptu et expensu
debuit amplius. sunt sex menses. quor
tam diu iacet hoc nomen inaduersariis
quid si tandem amplius triẽmu ẽ quo
modocũq omẽs qui tabulas confitiant
menstruas pene rationes in tabulas tr¬
ansferant. tu hoc nomen tric̃nium am¬
plius in aduersariis iacere pateris utru
cetera nomiã in codicem accepti et ex¬
tebas hoc nomen triennio ampłius qd
erat ĩprimis magiu m aduersatus r̃¬
liquebas. Nolebas sciri debere tibi Ros¬
tium quor stribebas togatus eras ne
tefetres quor in aduorsariis scriptu
Hababas sed hoc quamꝙͣ firma ẽã
uidco tamen ipse michi satisfacete ñ
gnum est quad conor dift̾icilo ẽ quod

Expanded text:
re non auderes. ego quae clara sunt conre non auderes. ego quae clara sunt consuetudine diutius dicere non debeo; illud vero quod ad rem vehementer pertinet, quaero: quam pridem hoc nomen, Fanni, in adversaria rettulisti? erubescit, quid respondeat nescit, quid fingat extemplo non habet. sunt duo menses iam, dices. tamen in codicem accepti et expensi referri debuit. amplius sunt sex menses. cur tam diu iacet hoc nomen in adversariis? quid si tandem amplius triennium est? quo modo, cum omnes qui tabulas conficiant menstruas paene rationes in tabulas transferant, tu hoc nomen triennium amplius in adversariis iacere pateris? Vtrum cetera nomina in codicem accepti et exdinem referebas, hoc nomen triennio amplius, quod erat in primis magnum, in adversariis relinquebas? nolebas sciri debere tibi Roscium; cur scribebas? rogatus eras ne referres; cur in adversariis scriptum habebas? sed haec quamquam firma esse video, tamen ipse mihi satis facere nongnum est quod conor, difficile est quod
Abbreviated transcription (Latin):
gis et magnifice tircum spitis ut pecunia
non ex tuis tabulis sed aduersatii petai
suu codicem testis loco recitate atrogã¬
tie est suaru pers criptionu et literarũ
aduersatia proferte non amẽtia ẽ. Qs
sieandem ium diligẽtia anctoritatẽq
Habent aduersatia qua tabule quidat¬
tinet coditem instituere conscribere or
tatem. Sed si quod aduersatiis inchilcre¬
Dimus. id tirto todicem stribere quodetra¬
⁊ pud om̃is leue et firmu ẽ. idapudi¬
ditem graue et sanctu eẽ ducerctur. Qd
qua de causa quia ee sunt menstrue ille
sunt alterne hec delentur statim ille ser¬
uantur sancte. ee parui temporis memo¬
riam ille perpetue existimationis finem
et religione amplectitur. ce sunt deiecte
ille sunt in ordine confecte itaq aduer¬
saria in uiditium protulit nemo codi¬
cem protulit tabellas tecitauit. Tu .c. Ri¬
so tali fide uirtute grauitate auctorita¬
te ornatus ex aduersariis pecunia pete¬

Expanded text:
gis et magnifice circumspicis ut pecuniam gis et magnifice circumspicis ut pecuniam non ex tuis tabulis sed ex adversariis petas? suum codicem testis loco recitare adrogantiae est; suarum perscriptionum et liturarum adversaria proferre non amentia est? quod si eandem vim, diligentiam auctoritatemque habent adversaria quam tabulae, quid attinet codicem instituere, conscribere, ortatem? sed si, quod adversariis nihil credimus, idcirco codicem scribere instapud omnis leve et infirmum est, id apud iudicem grave et sanctum esse ducetur? quid qua de causa? quia haec sunt menstrua, illae sunt aeternae; haec delentur statim, illae servantur sancte; haec parvi temporis memoriam, illae perpetuae existimationis fidem et religionem amplectuntur; haec sunt disiecta, illae sunt in ordinem confectae. itaque adversaria in iudicium protulit nemo; codicem protulit, tabulas recitavit. tu, C. Piso, tali fide, virtute, gravitate, auctoritate ornatus ex adversariis pecuniam pete
Abbreviated transcription (Latin):
tis non tecuso Qnis hoc frater fratii quis
patens filio tribuit ut quod tumq r̃tulissi
id tatura haberet tatum habebit Nosciui
tuas .C. finmi chere soluis flagitamus et
quo minus sccundu eas lis detur non
te cusamiis. Quid ita non profers. Non
confecit tabulas. immo diligentissime ñ
defert patua nomina in codices imino
omẽs sũmas. Leue et tenuc hoc nomenẽ
.Ccc.Liii sunt quomõ tibi tanta pecunta
extraordinatia iacet. quomõ .ccc.liii. in
codite accepti et expensi non sunt. Proch
Du ĩ mortales esse ne quem qua tanta au¬
datia preditum qui quod nomen r̃ferre
in tabulas timeat id petere audeat quod in
codicem uiratus teferit noluit id nitare
in litem non dubitat quod siptobate nõ
possit id persuadere alteri conetur Nimi¬
um tito ait me indignari de tabulis nõ
Habete se hoc nomen in codite accepti
et expensi telatum confitetur. sed ĩ adue̾¬
sariis patere contendit usq eo nete dili¬

Expanded text:
tis non recuso. quis hoc frater fratri, quis tis non recuso. quis hoc frater fratri, quis parens filio tribuit ut, quodcumque rettulisset, id ratum haberet? ratum habebit Roscius; tuas, C. Fanni Chaerea, solius flagitamus et quo minus secundum eas lis detur non recusamus; quid ita non profers? non conficit tabulas? immo diligentissime. non refert parva nomina in codices? immo omnis summas. leve et tenue hoc nomen est? HS ccciↄↄↄ sunt. quo modo tibi tanta pecunia extraordinaria iacet? quo modo HS ccciↄↄↄ in codice accepti et expensi non sunt? pro di immortales! essene quemquam tanta audacia praeditum qui, quod nomen referre in tabulas timeat, id petere audeat, quod in codicem iniuratus referre noluerit, id iurare in litem non dubitet, quod sibi probare non possit, id persuadere alteri conetur! nimium cito ait me indignari de tabulis; non habere se hoc nomen in codicem accepti et expensi relatum confitetur, sed in adversariis patere contendit. Vsque eone te dili
Abbreviated transcription (Latin):
malitiam nature crederet is scilicet uix op¬
tunus et singulari fide preditus in suo iu¬
ditio sius tabulis testibus uti conatut solẽt
fere dicete quiper tabulas homines
titi pecuniam expensam tulerunt ego¬
ne talem uirum corrumpete potui ut mea
causa falsum in codicem referret. Ex pecto
ꝗuam mor cherca hac oratione utatur
Ego uehmne manum plenam perfidie et
hos digitos meos impellete potui ut falsu
perscribetem nomen. Quod si ille suas ꝓferit
tabulas. Profetet suas quoq Roscuis erit m
Muis tabulis hoc nomen et huius nonexit
fet non scriꝑsisset hic quod sibi expensum
ferie aussisset nam que madinodin turpe
est scribete quod non debeatur sic impbum
est non teferre quod debes. eque enĩ tabu¬
le condemitant eius qui ueru nõ retulit
et cius qui falsum perstripsit. Sedego copia
et facultate cause gonfisus uide quo progre¬
diar si tabulas. C fannius accepti et expẽ¬
si profert suas insuam tem suo iebitratu
striptas quo minus secundu illum udice¬

Expanded text:
malitiam naturae crederetur. is scilicet vir optimus et singulari fide praeditus in suo iudicio suis tabulis testibus uti conatur. solent fere dicere qui per tabulas hominis honesti pecuniam expensam tulerunt: 'egone talem virum corrumpere potui, ut mea causa falsum in codicem referret?' exspecto quam mox Chaerea hac oratione utatur: 'egone hanc manum plenam perfidiae et hos digitos meos impellere potui ut falsum perscriberent nomen?' quod si ille suas proferet tabulas, proferet suas quoque Roscius. erit in illius tabulis hoc nomen, at in huius non erit. set? —non scripsisset hic quod sibi expensum ferre iussisset? nam quem ad modum turpe est scribere quod non debeatur, sic improbum est non referre quod debeas. aeque enim tabulae condemnantur eius qui verum non rettulit et eius qui falsum perscripsit. sed ego copia et facultate causae confisus vide quo progrediar. si tabulas C. Fannius accepti et expensi profert suas in suam rem suo arbitratu scriptas, quo minus secundum illum iudice
Abbreviated transcription (Latin):
ded michi ad huiuste um et interpre¬
tationem uehementer opris est uestra
papienitia Uexsatur enm magnus crror
pioaptex insidiosas non nulloꝵ simuar¬
tiones qui cum populi non solum com¬
inedt uuerum etiata salutem oppugñ¬
aut et it pediunt oratione assequi uo¬
quatut populates c̃euidiantue Ego

Expanded text:
m et interpretationem vehementer opus est vestra sapientia. versatur enim magnus error propter insidiosas non nullorum simulationes qui, cum populi non solum commoda verum etiam salutem oppugnant et impediunt, oratione adsequi volunt ut populares esse videantur. ego
Abbreviated transcription (Latin):
uitis cxpressa preponitut Non dubitã¬
ti fi dele consilium non laboranti certu
subsidium nobilitatis ostenditur. Ꝙ si
solus indiscrimen aliquod adducerer
ferrem . qr animo equiore. Sed michi
uidentur certi homiẽs si qua in reme
nom modo consilio ueru etiara casu lap¬
sum eẽ arbitrabuntur uos um uersosꝗꝵ
me antetuleritis nobilitati in tuperatu
NMichi autem. qr omiã potius per¬
petienda eẽ duco ꝙͥ non ita gerendu
consulatum ut in omĩbus meis facti
tꝙ consiliis uestrura de me factum cõ¬
siliumꝙlaudetur Accedit etiam illeo
mnchusemus labor ac difficillima tõ
onsulatus gerendi ꝙ non cadem qua
superioribus cos lege et condicioe ute¬
dum esse decteui qui additum hunus lo¬
S on soectumq uestrum partim ma¬
guopere fugerunt paraim nõ uehemẽ¬
fer secuti sunt Ego nutom non sot̃
Hocmi loto dicamꝰ ubi est iddictu fa¬
cillunum sed in ip̃o senani mquo
esse locus hencidio non indebatur po¬

Expanded text:
vitis expressa proponitur; non dubitanvitis expressa proponitur; non dubitanti fidele consilium, non laboranti certum subsidium nobilitatis ostenditur. quod si solus in discrimen aliquod adducerer, ferrem, Quirites, animo aequiore; sed mihi videntur certi homines, si qua in re me non modo consilio verum etiam casu lapsum esse arbitrabuntur, vos universos qui me antetuleritis nobilitati vituperaturi. mihi autem, Quirites, omnia potius perpetienda esse duco quam non ita gerendum consulatum ut in omnibus meis factis atque consiliis vestrum de me factum consiliumque laudetur. accedit etiam ille mihi summus labor ac difficillima ratio consulatus gerendi, quod non eadem mihi qua superioribus consulibus lege et condicione utendum esse decrevi, qui aditum huius loci conspectumque vestrum partim magno opere fugerunt, partim non vehementer secuti sunt. ego autem non solum hoc in loco dicam ubi est id dictu facillimum, sed in ipso senatu in quo esse locus huic voci non videbatur po
Abbreviated transcription (Latin):
efflagitatus. sed digintate impetratus
esse uideatur. Est illud amplissimum qđ
nore ex nouis homĩbus primu mnomis¬
tis posthabitis affecistis. ꝙ prima petitio¬
ne ꝗ anno meo. sed tamen magnifico¬
tius atq ornatius esse illo nachil potest
ꝙ meis comitiis non tabellam uindicẽ
tacite libertatis sed uocem unam preuo¬
bis indicem uestrum erga me nosunta¬
tum ac studior tulistis. Itaq menon ex¬
trema tribus suffragioꝵ sed primi uli
uesti contursus. Neq sngule uoces pre¬
tam singulate uestrum benefitium qr̃
cum adanimi mei fructum atqr leti¬
ti duco ẽẽ permagnum tum adcuta
solicitudinemq multo magis Uersan¬
tur enm quirites in animo meo muil¬
tet et graues cogitationes que michi
nullain partem neq diurne neq noc¬
turne quietis impertiunt Primumo
tuendi consulatus que cum omibus
est difficilis et magna ratio. tum ueto
michi prepter teteros ciu errato ulła
uenia tecto facto exigna laus et ab inꝰ¬

Expanded text:
efflagitatus, sed dignitate impetratus efflagitatus, sed dignitate impetratus esse videatur. estillud amplissimum quonore ex novis hominibus primum me multis post annis adfecistis, quod prima petitione, quod anno meo, sed tamen magnificentius atque ornatius esse illo nihil potest, quod meis comitiis non tabellam vindicem tacitae libertatis, sed vocem vivam prae vobis indicem vestrarum erga me voluntatum ac studiorum tulistis. itaque me non extrema diribitio suffragiorum, sed primi illi vestri concursus, neque singulae voces praetam singulare vestrum beneficium,Quirites, cum ad animi mei fructum atque laetitiam duco esse permagnum, tum ad curam sollicitudinemque multo magis. versantur enim, Quirites, in animo meo multae et graves cogitationes quae mihi nullam partem neque diurnae neque nocturnae quietis impertiunt, primum tuendi consulatus, quae cum omnibus est difficilis et magna ratio, tum vero mihi praeter ceteros cuius errato nulla venia, recte facto exigua laus et ab in
Abbreviated transcription (Latin):
nonum tonsulem fecistis et euimi lotu
quom nobalitas pesidus frinatim atq
onmi ratigne obuouatum tenebat ine
dute ebscidistis uurtutiq in posteru pa¬
tero uoliustis. Es me tantũ inodo con¬
sulem quod est ipũm perse amplissimũ
sed ita fecistis quomodo pauci nobiles
in hac tiuitate onsules factisunt no¬
uus antetuc nomo. Nam profecto sir¬
cordaro uolucritis denouis hominib
teperietis cos quisinę repulsa consules
facti sunt diuturno labore atq aliqua
occasione esse factos cum multis annis
dost perissent quam pretores fuissent a¬
liquanto inferius ꝙ per etatem ac per
leges literet qui antem antio suo petierĩt
sine tepulsa non eẽ factos me ec̃ unum
ex omibus nonis homĩbus de quibus
meminisse possumus qui consulatum
petierim cum primu licitum sit cõsul
factus sun cum primum petierim ut
uester honos ad mei temporis diem pe¬
titus non ad aliene petitioms octasioe
ingerceptus nec diuturnis precibus

Expanded text:
novum consulem fecistis et eum locum novum consulem fecistis et eum locum quem nobilitas praesidiis firmatum atque omni ratione obvallatum tenebat me duce rescidistis virtutique in posterum patere voluistis. neque me tantum modo consulem, quod est ipsum per sese amplissimum, sed ita fecistis quo modo pauci nobiles in hac civitate consules facti sunt, novus ante me nemo. nam profecto, si recordari volueritis de novis hominibus, reperietis eos qui sine repulsa consules facti sunt diuturno labore atque aliqua occasione esse factos, cum multis annis post petissent quam praetores fuissent, aliquanto serius quam per aetatem ac per leges liceret; qui autem anno suo petierint, sine repulsa non esse factos; me esse unum ex omnibus novis hominibus de quibus meminisse possimus, qui consulatum petierim cum primum licitum sit, consul factus sim cum primum petierim, ut vester honos ad mei temporis diem petitus, non ad alienae petitionis occasionem interceptus, nec diuturnis precibus
Abbreviated transcription (Latin):
nulli aliquando digm maioru loco
teperiũtur. Pleriq antem hoc perfi¬
tiunt ut tantum maioribus eorum
debitum esse iudeatur Unde etiam ad
posteris solueretut tedundatet. Michi
quidem apud uos de meis maioribus
dicendi facultas non datur non quo
non tales fuetint quales nos illor sau¬
guine treatos disciplinisq nistitutos
uidetis sed quod laude populari atos
Honioris uestrilute taruerunt. Deme
autem ip̃o ucreor ne atrogantis sitapd
uos dicęte ingrati tacete Nam et quib
studiis hanc dignitatem consetutui sim
memet ipum cõmemorate pet qua
grane est es silete de tantis uestris be¬
nefitiis nullo modo possum. Quate
adhibebitur a me certa ratio modira¬
tioꝙ ditendi ut quid a nobis accepisu
cõmemotem Quate dignus uestro su¬
mohonore singulariq iuditio simigẽ
modice dicam si netesse erit nos eosde
existimatiaros putem qui uidicauistis¬
Ue perlorigo ⁊nteruallo prope memorie
remporumo nostrorum. primu hores

Expanded text:
nulli aliquando digni maiorum loco nulli aliquando digni maiorum loco reperiuntur, plerique autem hoc perficiunt ut tantum maioribus eorum debitum esse videatur, unde etiam quod posteris solveretur redundaret. mihi, Quirites, apud vos de meis maioribus dicendi facultas non datur, non quo non tales fuerint qualis nos illorum sanguine creatos disciplinisque institutos videtis, sed quod laude populari atque honoris vestri luce caruerunt. de me autem ipso vereor ne adrogantis sit apud vos dicere, ingrati tacere. nam et quibus studiis hanc dignitatem consecutus sim memet ipsum commemorare perquam grave est, et silere de tantis vestris beneficiis nullo modo possum. qua re adhibebitur a me certa ratio moderatioque dicendi, ut quid a vobis acceperim commemorem, qua re dignus vestro summo honore singularique iudicio sim, ipse modice dicam, si necesse erit, vos eosdem existimaturos putem qui iudicavistisme perlongo intervallo prope memoriae temporumque nostrorum primum hominem
Abbreviated transcription (Latin):
autem cẽ malia uoluntate. omẽs ꝗ se
incolumes uolent sequent antoritatem
consulis soluti a cupiditatibus liberi ade¬
lictis cauti in peritulis non timidi intõ¬
tentionibus. Ꝙsiquis uestrum spetie du¬
citur se posse turbulenta ratione honori
uelificaꝵ suo. primu me consule id spe¬
rate desistat deinde habeat me ipũm
sibi dotumẽto quem equestr orturti loco
consulem uidet que itae in a fatillime
uitos bonos ad honotem dignitatemq
perducat. Ssiuos uestrum tnichi studi
fendendam profitemini perfitiam pto¬
fecto id quod maxime .⁊ .p. desiderat ut
hunus ordinis auitas que apud maiores
nostros fuit eadem nunc longo inter¬
uallo xei .p. testituta esse iudeatur¬
EST HOCINMORE
positum quirites institutoq
maiotum ut ei qui benefitio
uestro imagines familie sue
onsctuti sunt eam primam
Habeant orationem. qua
benefitii uestri tum sotiorim
Saude conuingant. Qua inratiome no

Expanded text:
autem esse in alia voluntate. omnes qui se autem esse in alia voluntate. omnes qui se incolumis volent sequentur auctoritatem consulis soluti a cupiditatibus, liberi a delictis, cauti in periculis, non timidi in contentionibus. quod si qui vestrum spe ducitur se posse turbulenta ratione honori velificari suo, primum me consule id sperare desistat, deinde habeat me ipsum sibi documento, quem equestri ortum loco consulem videt, quae vitae via facillime viros bonos ad honorem dignitatemque perducat. quod si vos vestrum mihi studiufendendam profitemini, perficiam profecto, id quod maxime res publica desiderat, ut huius ordinis auctoritas, quae apud maiores nostros fuit, eadem nunc longo intervallo rei publicae restituta esse videaturest hoc in more positum, Quirites, institutoque maiorum, ut ei qui beneficio vestro imagines familiae suae consecuti sunt eam primam habeant contionem, qua gratiam benefici vestri cum suorum laude coniungant. qua in oratione non
Abbreviated transcription (Latin):
fraudemq legis et insidias que ip̃i .ꝑ .x.
incontione consistere. Presertim tum
michi deliberatum et constitutum sit
ita gerete consulatum quo uno modo
geri grauiter et libere potest ut neque
prouintiam neq honorem neq or¬
namẽtum aliquod aut cõmodum neꝙ
sit appetiturussim. Dicit fixquẽtissiõ
senatu consul. kł. Iañ sese si status hic
x .p. maneat neq aliquid negotium ex¬
titerit quod honeste subtor fugere noti
possit inprouintiam non iturum Sic
itatum contemnete. Quam obrem per
tempore desetemini. Conspirate nobis¬
cum consentite cum bonis cõmime tem
fatiorum ciuiuiti. Pernitiosa consilia
Nullum extremum periculum ẽ Non
tex. Non gens ulla non natio pertime¬
scenda est inclusum malum intestinu
ac domesticum est Huic pro se quisq no¬
strum mederi atq hoc omẽs sanate uel¬
le debemus. Erratis si senatum probate
ea que a me dicuntur putatis populum

Expanded text:
fraudemque legis et insidias quae ipsi populofraudemque legis et insidias quae ipsi populoin contione consistere, praesertim cum mihi deliberatum et constitutum sit ita gerere consulatum quo uno modo geri graviter et libere potest, ut neque provinciam neque honorem neque ornamentum aliquod aut commodum nequempediri possit appetiturus sim. dicit frequentissimo senatu consul Kalendis Ianuariis sese, si status hic rei publicae maneat neque aliquod negotium exstiterit quod honeste subterfugere non possit, in provinciam non iturum. siciratum contemnere. quam ob rem, pertempore deseremini, conspirate nobiscum, consentite cum bonis, communem remfariorum civium perniciosa consilia; nullum externum periculum est, non rex, non gens ulla, non natio pertimescenda est; inclusum malum, intestinum ac domesticum est. huic pro se quisque nostrum mederi atque hoc omnes sanare velle debemus. erratis, si senatum probare ea quae dicuntur a me putatis, populum
Abbreviated transcription (Latin):
rulle uehementer et tu et nõ nulli col¬
lege tui qui sperastis uos contra consule
cunspitiamus oria que populo grata
atq iocunda sunt nichil tam populate
ꝙ pacem ꝙ concordiam ꝙ otium repe¬
tiemus Solititam michi ciuitate sus¬
pitione suspensam metu pertirrbatam
uestris legibus et tontionibus et deditio¬
mbus tradidistis spem imptobis osten¬
distis timorem bonis iniecistis fidemd
foro dignitatem de re .p. sustulistis. Hoc
motu atq hac perturbatione animoru
cum ostenderit nichil ẽe metuendum
nullum exercitum nillam manum
nullas colomas nullam uenditionem
uectigaliu muillum imperium noiu
nullum regnum decem uirale nulla
alteram romam neq aliam sedem im¬
periĩ nobis consulibus futuram sũmãq
tranquillitatem pacis atq oti uetendin
credo nobis erit ne nestra ista p̾clara
lex agraria magis popularis ẽe uideatꝰ
Cum uero scelera tonsilioꝵ uestrotinti

Expanded text:
Rulle, vehementer et tu et non nulli conRulle, vehementer et tu et non nulli conlegae tui qui sperastis vos contra consulem cumspiciamus omnia quae populo grata atque iucunda sunt, nihil tam populare quam pacem, quam concordiam, quam otium reperiemus. sollicitam mihi civitatem suspicione, suspensam metu, perturbatam vestris legibus et contionibus et deductionibus tradidistis; spem improbis ostendistis, timorem bonis iniecistis, fidem de foro, dignitatem de re publica sustulistis. hoc motu atque hac perturbatione animorum cum ostenderit nihil esse metuendum, nullum exercitum, nullam manum, nullas colonias, nullam venditionem vectigalium, nullum imperium novum, nullum regnum xvirale, nullam alteram Romam neque aliam sedem imperi nobis consulibus futuram summamque tranquillitatem pacis atque oti, verendum, credo, nobis erit ne vestra ista praeclara lex agraria magis popularis esse videatur. Cum vero scelera consiliorum vestrorum
Abbreviated transcription (Latin):
quetor diminutione uectigaliu nõ fla¬
gitium huus iacture atq damm. Prem¬
itto illa que nemo ẽ quin grauissima et
uerissima conqueti possit᷑ nos caput pa¬
sessionem subsidium annone horreum
tigal seruate non potuisse eum demq nos
agrum .P. tullo concessisse qui agerrpẽ
persese. et syllane dominatiom et grd¬
choruim largitiom testituisset Nonda¬
conquiescat in pace inteat m belonon
obsolescat Militem sustetitet hostem nõ
pertimoset pretermitto omner haric
oratiouem et contiom teseruo de perido
salutis ac libertatis loquor. Quid emzex¬
ist imatis integrum nobis m .x.p. fore a
in uestra libertate ac dignitate retinẽ¬
dum cum rullus atq ii qͦuos multo ma¬
gis ꝙ̃ rullum timetis cum omni egen¬
tium atq imptoboru mam tum onuĩ¬
bus copiis tum onini argento et auto
capuam et urbes tirca capuam dccu¬
mines ea me consule expromereque
contra t .p. iam diu cogitarint. Errastis

Expanded text:
queror deminutionem vectigalium, non flaqueror deminutionem vectigalium, non flagitium huius iacturae atque damni, praetermitto illa quae nemo est quin gravissime et verissime conqueri possit, nos caput paomani possessionem, subsidium annonae, horreum tigal servare non potuisse, eum denique nos agrum P. Rullo concessisse, qui ager ipse per sese et Sullanae dominationi et Gracchorum largitioni restitisset; non diconquiescat, in pace niteat, in bello non obsolescat, militem sustentet, hostem non pertimescat; praetermitto omnem hanc orationem et contioni reservo; de periculo salutis ac libertatis loquor. quid enim existimatis integrum vobis in re publica fore aut in vestra libertate ac dignitate retinenda, cum Rullus atque ei quos multo magis quam Rullum timetis cum omni egentium atque improborum manu, cum omnibus copiis, cum omni argento et auro Capuam et urbis circa Capuam occumines ea me consule expromere quae contra rem publicam iam diu cogitarunt. Errastis,
Abbreviated transcription (Latin):
ius innane nomen capne teliquetut nõ
crudelitate. Quid ein illis finit clemẽtius
qui etiam externis hostibus uictis sua se¬
pissime teddidetunt Sed consilio ꝙ uide¬
continetetur urbem apãm ĩpetio domi¬
tilium ptebere posse Uos hec msi euertẽ
tem .p. cuperetis ac uobis nouam domi¬
nationem comparate credo ꝙͣ pernitiosa
essent non uideretis. Quid em cauendu
est in coloniis deducendis si luxuries ha¬
nbalem ip̃um capua cotrupit si super¬
bia nata inibi ẽẽ hoc ex tampanoꝵ fasti¬
dio uidetur si presidium non ꝑteponit᷑
Huic urbi ista colonia sed opponit᷑ At quẽ
admodum atmatut dii ĩ mortales. Na
bello punico quicquid potuit capria potu¬
it ipsa persese. Nunc om̃es urbes quecir¬
tum capuam sunt atolonis per cosdem
decemi uitos occupabunt. Hant erm ob
tausam permittit ipã lex in omiã q̃ uelint
oppida colonos ut .x.uit dedutant quos
uelunit atq his coloms agrum campanũ
ac stellatem campum diuidi iubet. nõ

Expanded text:
i inane nomen Capuae reliquerunt, non crudelitate—quid enim illis fuit clementius qui etiam externis hostibus victis sua saepissime reddiderunt?—sed consilio, quod videcontineretur, urbem ipsam imperio domicilium praebere posse; vos haec, nisi evertere rem publicam cuperetis ac vobis novam dominationem comparare, credo, quam perniciosa essent non videretis. quid enim cavendum est in coloniis deducendis? si luxuries, Hannibalem ipsum Capua corrupit, si superbia, nata inibi esse haec ex Campanorum fastidio videtur, si praesidium, non praeponitur huic urbi ista colonia, sed opponitur. at quem ad modum armatur, di immortales! nam bello Punico quicquid potuit Capua, potuit ipsa per sese; nunc omnes urbes quae circum Capuam sunt a colonis per eosdem xviros occupabuntur; hanc enim ob causam permittit ipsa lex, in omnia quae velint oppida colonos ut xviri deducant quos velint. atque his colonis agrum Campanum et Stellatem campum dividi iubet. non
Abbreviated transcription (Latin):
De cõum uelint dedutant tolonos quoa¬
ueliit et is agros assignent quibus inlo¬
cis ueliut uttum totam ytaliam iniliti¬
uus fius ottupatini nobis non modo dig¬
nitatis retinende sed ne libertatis quidem
ricuperaude spes relinquatur Atq heca
me suspitionibus et coniectura coargiũt
iam omnis omnium tolletur ecror iam a¬
Decte ostendent sibi nomen huis .⁊ .p. sc̃¬
denmurbis atq inperii. Demq hoc tem¬
Alum ionis opͥtunu maxumi atq hauc
auttm ommnum gentium displictre. Ca¬
puam deduci colonos uolunt illam urbẽ
huic urbi rursus opponete Iluc opes su¬
a deferre et imperii nomen transferre
cogitant qui locus propter ubertattin a¬
grorum abundautiamq terum omniu
superbiam et credulitatem genuisse dicit
ibi nostri colomi delecti ad omẽ fatinus a
Decemi uitis collocabunt Et credoqua in
urbe homines in uettri dignitate forta¬
naq nati copiam terum modetate fer¬
tenon potuerunt in ea isti uestri satelli¬

Expanded text:
 xviri velint, dedvcant colonos qvo xviri velint, dedvcant colonos qvoelint et eis agros adsignent qvibvs in locis velint,' ut, cum totam Italiam militibus suis occuparint, nobis non modo dignitatis retinendae, verum ne libertatis quidem recuperandae spes relinquatur. atque haec a me suspicionibus et coniectura coarguuntur. iam omnis omnium tolletur error, iam aperte ostendent sibi nomen huius rei dem urbis atque imperi, denique hoc templum Iovis optimi maximi atque hanc arcem omnium gentium displicere. Capuam deduci colonos volunt, illam urbem huic urbi rursus opponere, illuc opes suas deferre et imperi nomen transferre cogitant. qui locus propter ubertatem agrorum abundantiamque rerum omnium superbiam et crudelitatem genuisse dicitur, ibi nostri coloni delecti ad omne facinus a xviris conlocabuntur, et, credo, qua in urbe homines in vetere dignitate fortunaque nati copiam rerum moderate ferre non potuerunt, in ea isti vestri satelli
Abbreviated transcription (Latin):
nlotupletatis aut inuidie aut pestilẽtie
possessorbus agri tamen emant Quid
tum que erit inistos agros deductio. Que
totius tei tõ atq descriptio deducentur
inquit colome quo quorum hoiu ĩ que
oca. Quis eium non uidet in coloniis essẽ
ec omia consideranda libi nos rulle¬
et istis tus hatum omnnu retum machi¬
nationibus totam ptaliam inermemtra¬
dituros existimas quam presidiis confitma¬
retis toloniis octupatetis omnibus iundis
douictam et constrictam teneretis. Ubiem
cauctur ne in ianculo coloniam consti¬
tuatis ne urbem hanc alia premert atq
niger possitis. Non fatiemus inquit pri¬
mu nescio deinde timeo Postremo non
comiltam ut uestro bñfitio potiusꝙ̃ ntõ
consilio salii ẽẽ possimus Quid uero to¬
haut ytaliani uestris coloniis cõplete uo¬
iustise ditiumo̾i esset nemine ne nostru
itillecturum existimatis. Scriptum esi
eico que neiunitipia quasq in colomas¬

Expanded text:
ut locupletatis aut invidiae aut pestilentiae ut locupletatis aut invidiae aut pestilentiae possessoribus agri tamen emantur. quid tum? quae erit in istos agros deductio, quae totius rei ratio atque descriptio? 'deducentur,' inquit, 'coloniae.' quot? quorum hominum? in quae loca? quis enim non videt in coloniis esse haec omnia consideranda? tibi nos, Rulleet istis tuis harum omnium rerum machinatoribus totam Italiam inermem tradituros existimasti, quam praesidiis confirmaretis, coloniis occuparetis, omnibus vinclis devinctam et constrictam teneretis? Vbi enim cavetur ne in Ianiculo coloniam constituatis, ne urbem hanc urbe alia premere atque urgere possitis? 'non faciemus,' inquit. primum nescio, deinde timeo, postremo non committam ut vestro beneficio potius quam nostro consilio salvi esse possimus. quod vero totam Italiam vestris coloniis complere voluistis, id cuius modi esset neminemne nostrum intellecturum existimavistis? scriptum est enim: 'Qvae in mvnicipia qvasqve in colonias
Abbreviated transcription (Latin):
decemuiri Tu xulle Missos eni facio ce¬
teros emnes quod uoles uendes quod uoles
utrumq hotum faties quanti uoles Ca¬
uet enim uir optimus ne emat ab iniu¬
to quasi uero non intelliganns ab ĩ ui¬
to emere iniuriosinn eẽ ab non ĩuito q̃¬
stuosum. Quantum tibi agni uendet ut
alios omittam socex tuus et siego eius eq¬
tatem animi probe noui. Uendet nõ in¬
nitus facient idem ceteri libenter ut po¬
sessionis ĩnudiam pecuta cõmutent
accipiant quod cupiunt dent quod teti¬
nete uix possunt Nunc prospicite oĩu
terum infinitam atq intolletanidam li¬
tentiam pecutua coacta est ad agros emẽ¬
dos i. porto ab inuitis non emẽtur dicon¬
senserint possessores non uendere quid fu¬
turu est Referetur pecuma non licet ex¬
getur uetat. Uerum esto nichil ẽ quod
uon emi possit sitantu des quantu ue¬
lit uenditor. Spoliemus orbem terraru
endamus uectigalia effiidarus erariu

Expanded text:
xviri; tu, Rulle,—missos enim facio cexviri; tu, Rulle,—missos enim facio ceteros—emes quod voles, vendes quod voles; utrumque horum facies quanti voles. cavet enim vir optimus ne emat ab invito. quasi vero non intellegamus ab invito emere iniuriosum esse, ab non invito quaestuosum. quantum tibi agri vendet, ut alios omittam, socer tuus, et, si ego eius aequitatem animi probe novi, vendet non invitus? facient idem ceteri libenter, ut possessionis invidiam pecunia commutent, accipiant quod cupiunt, dent quod retinere vix possunt. nunc perspicite omnium rerum infinitam atque intolerandam licentiam. pecunia coacta est ad agros emendos; ei porro ab invitis non ementur. si consenserint possessores non vendere, quid futurum est? referetur pecunia? non licet. exigetur? vetat. verum esto; nihil est quod non emi possit, si tantum des quantum velit venditor. spoliemus orbem terrarum, vendamus vectigalia, effundamus aerarium,
Abbreviated transcription (Latin):
teferri iubet. Hoc capite multa sperat
in omnis imperatores heredesq eorum
questione suo iuditio compatant sedma¬
ximam pecumam se afausto oblaturos
arbitrantur. Quam causam suscipere u¬
rati iudices noluetunt. Hanc isti decen¬
uiri suscepere idcirco aiuditibus fortasse
pretex missam ẽẽ arbitrant᷑ ꝙ sit ipis re¬
seruata. Demde etiam in xeliquum tp̃s
diligentissime sancit ut quod quisq im¬
perator habeat pecunic protinus ad .x.¬
uitos deferat hic tamen excipit pom¬
perum simillime ut michi indetur atq
ut illa lege qua peregrini roma eituit
gliucippus excipitur. Non enim hac ex¬
ceptione unus afficitur beneficio sedim
orinatur ĩnitia. Sed tiu manubias re¬
mittit huius uectigalia inuadit Iubet
enim pecuniam siqua post nos cõsules
ex noius nectigalibus recipiatur hac
el coaceruatam pecuniam .x. intalem
Minuetur huius pecume ĩiudia consu¬
metur eru in agrorum emptiombus op¬
tune. Suis ergo emet agros istos eidem

Expanded text:
referri iubet! hoc capite multa sperant; referri iubet! hoc capite multa sperant; in omnis imperatores heredesque eorum quaestionem suo iudicio comparant, sed maximam pecuniam se a Fausto ablaturos arbitrantur. quam causam suscipere iurati iudices noluerunt, hanc isti xviri susceperunt: idcirco a iudicibus fortasse praetermissam esse arbitrantur quod sit ipsis reservata. deinde etiam in reliquum tempus diligentissime sancit ut, quod quisque imperator habeat pecuniae, protinus ad xviros deferat. hic tamen excipit Pompeium simillime, ut mihi videtur, atque ut illa lege qua peregrini Roma eiciuntur Glaucippus excipitur. non enim hac exceptione unus adficitur beneficio, sed unus privatur iniuria. sed cui manubias remittit, in huius vectigalia invadit. iubet enim pecunia, si qua post nos consules ex novis vectigalibus recipiatur, hacet coacervatam pecuniam xviralem. minuetur huius pecuniae invidia; consumetur enim in agrorum emptionibus. optime. quis ergo emet agros istos? idem
Abbreviated transcription (Latin):
infinitumq fecerunt Iubei eosdem
uitos om̃ibus agris publicis pergran
uectigal imponete ut iidem possinto
liberate agros quos cõmodunisit et quor
psis libeat publicate quo ininti per¬
spiti non potest Utrum seueritas acxbi¬
or an benignnitas questuosior sit futo du
Sunt tamen in tota lege exceptine in
non tam inique ꝙ suspitiose. Extipatia
uectigali ĩponendo agrum tetentoriu
tionem et ager tecentotitus dititti
tas quibus gratis parceret. Nunc quis naru
pandem abstcusus usꝙ nũmus uidet que
non architecti huius ce legis olfecerint. Pio¬
uuntias ciuitates liberas Sotios amitos te¬
ges deniq exhauriunt Adinouent ma¬
nus uectigalibus .P.x. non est satis Audite
uos qui amnplissimo populi Senatusq indi¬
tio exertitus habustis et bella gessistis qd
da ex manubiis ex auto coronatio quod
neq consumptu in monumẽto neq in
erarium telatum sit. id ad detem uitos

Expanded text:
infinitumque fecerunt. iubet enim eosdem infinitumque fecerunt. iubet enim eosdem xviros omnibus agris publicis pergrande vectigal imponere, ut idem possint et liberare agros quos commodum sit et quos ipsis libeat publicare. quo in iudicio perspici non potest utrum severitas acerbior an benignitas quaestuosior sit futura. sunt tamen in tota lege exceptiones duae non tam iniquae quam suspiciosae. excipit enim in vectigali imponendo agrum Recentoricum tionem et ager Recentoricus dicitur tas quibus gratis parceret. num quisnam tam abstrusus usquam nummus videtur quem non architecti huiusce legis olfecerint? provincias, civitates liberas, socios, amicos, reges denique exhauriunt, admovent manus vectigalibus populi Romani. non est satis. audite, audite vos qui amplissimo populi senatusque iudicio exercitus habuistis et bella gessistis: quod da, ex manubiis, ex auro coronario, quod neque consumptum in monumento neque in aerarium relatum sit, id ad xviros
Abbreviated transcription (Latin):
quibus uos legationos dedistis qui et pti¬
uati et prinatum ad negotium exicr̃t
non maximis opibus neq sũma aucto¬
titato prediti.tamen auditis profecto ꝙ
graues eorum aduentus sotus nosttu
ec soleant Quam obrem quid putatis un¬
pendere hac lege omĩbus gentibus terto¬
ris et mali ꝯmittantur anͦ orbem terta¬
decemiuri summo cura impetio sũma
cum auaritia infinitaq ominu teram
cupiditate. Quorum cuma aduentus gra¬
ues cum fasces formidolosi. tum uero iu¬
ditium ac potestas erit non fetenda lite¬
bit enim quod udebitur publitu iudi¬
tate quod iuditatint uendete etiam il¬
lud quod homĩes sancti non fatientut
pecumam accipiant ne uendant tamẽ
idiis ipũm per legem licebit hinc uo
quas spoliationes quas pactiones qua
demiq in om̃ibus locis inundatiqem
uiris ac fortiaru fore putatis. Et eni
quod superiote patte legis prefipt uo
it dolla et pompeio coss id rursus libe

Expanded text:
quibus vos legationes dedistis, qui et priquibus vos legationes dedistis, qui et privati et privatum ad negotium exierunt non maximis opibus neque summa auctoritate praediti, tamen auditis profecto quam graves eorum adventus sociis nostris esse soleant. quam ob rem quid putatis impendere hac lege omnibus gentibus terroris et mali, cum immittantur in orbem terrarum xviri summo cum imperio, summa cum avaritia infinitaque omnium rerum cupiditate? quorum cum adventus graves, cum fasces formidolosi, tum vero iudicium ac potestas erit non ferenda; licebit enim quod videbitur publicum iudicare, quod iudicarint vendere. etiam illud quod homines sancti non facient, ut pecuniam accipiant ne vendant, tamen id eis ipsum per legem licebit. hinc vos quas spoliationes, quas pactiones, quam denique in omnibus locis nundinationem iuris ac fortunarum fore putatis? etenim, quod superiore parte legis praefinitum fuit, 'Svlla et Pompeio consvlibvs,' id rursus liberum
Abbreviated transcription (Latin):
nostri tem .p. tradidetunt iubet eos agro
uenite quos ter alithridates in paphla¬
goma ponto cappadotiaq possederit. niu
obscure uidentur prope hasta preconis ĩ¬
sectari. CN. pompei exercitum qui uenite
iubeant eos ip̃os agros inquibus ille etia
minc bellum gerat atq uersetur. Hoc uͦ
tuius moĩ est ꝙ enis auctionis quam cõ¬
stituunt locum sibi nullum definiunt
Narti .x. iuris quibus in locis ip̃is id̾at
uendendi potestas lege perimittunt cen
soribus uectigalia locate nisi in tõspectu
Pr non licet his uendere uł in ultimnis
terris licebit. At hoc etiam nequissimi
homines consumptis patrimonus fatũt
ut inatrus auctionatiis potius ꝙ̃ ĩ trimiis
art in cõpitis auctionent᷑. Hic per mittit
sua lege detem uitis ut in quibus ꝯmodũ
sit tenebris ut in qua uelint solitudine
ꝙ̃ acerba ꝙ formidolosa ꝙ questuosa con¬
cursatio decem uitalis futura sit nõ uide¬
tis Hereditatum oberindatu tausa quib¬

Expanded text:
nostri rem publicam tradiderunt, iubent eos agros nostri rem publicam tradiderunt, iubent eos agros venire quos rex Mithridates in Paphlagonia, Ponto Cappadociaque possederit. num obscure videntur prope hasta praeconis insectari Cn. Pompei exercitum qui venire iubeant eos ipsos agros in quibus ille etiam nunc bellum gerat atque versetur? hoc vero cuius modi est, quod eius auctionis quam constituunt locum sibi nullum definiunt? nam xviris quibus in locis ipsis videatur vendendi potestas lege permittitur. censoribus vectigalia locare nisi in conspectu populi Romani non licet; his vendere vel in ultimis terris licebit? at hoc etiam nequissimi homines consumptis patrimoniis faciunt ut in atriis auctionariis potius quam in triviis aut in compitis auctionentur; hic permittit sua lege xviris ut in quibus commodum sit tenebris, ut in qua velint solitudine,quam acerba, quam formidolosa, quam quaestuosa concursatio xviralis futura sit, non videtis? hereditatum obeundarum causa
Abbreviated transcription (Latin):
rii cansa non uendiderunt Nquauo
mis et uixtute peperetunt ut eẽt quod
nos largitionis causa uendetemus u¬
dete nunc quo ad fecerit iter apertuas
ꝙͣ artea. Nam superiore parte legis q
admodum pomperum oppug narenit
ime indicati sunt. Nunc iam se ip̃i in¬
dicabunt iubent uenire agros etalan
inde agros in macedoma regios qui
partin .s. flammimi partim paulo
qui persen uncit uirtute parti sunt de¬
Inde agrum optimu et fructuosissim¬
um corinchuum qui .L.mummii im¬
petio ac felicitatt ad uectigalia.p.r ad
ma apud carthagine nouar duorutu
Scipionum exitia uurtute possessos tu
psam ueterem carthaginem uendũt
quam .p. africaniis auditam tectis ac me¬
nibus siue ad notandam carthaginensim
calamitatem siue ad testificandam nostra
uictoriam siue ad oblatam aliꝙͣ teligionẽ
ad externam hominum memoriam con¬
secrauit his in signibus atq insulis impctii
uenditis quibus ornatam nobis in aiotes

Expanded text:
ri causa non vendiderint ei qui ri causa non vendiderint ei qui armis et virtute pepererunt, ut esset quod nos largitionis causa venderemus. videte nunc quo adfectent iter apertius quam antea. nam superiore parte legis quem ad modum Pompeium oppugnarent, a me indicati sunt; nunc iam se ipsi indicabunt. iubent venire agros Attaleninde agros in Macedonia regios qui partim T. Flaminini, partim L. Pauli qui Persen vicit virtute parti sunt, deinde agrum optimum et fructuosissimum Corinthium qui L. Mummi imperio ac felicitate ad vectigalia populi nia apud Carthaginem novam duorum Scipionum eximia virtute possessos; tum vero ipsam veterem Carthaginem vendunt quam P. Africanus nudatam tectis ac moenibus sive ad notandam Carthaginiensium calamitatem, sive ad testificandam nostram victoriam, sive oblata aliqua religione ad aeternam hominum memoriam consecravit. his insignibus atque infulis imperi venditis quibus ornatam nobis maiores
Abbreviated transcription (Latin):
te. agri sotiorum. tegum status detcmnu¬
tis donabantur. Nunc presens certa pe
cunia numerata queritur Expecto quid
it inquit silua scanitia Utrum tandem
Hanc siluam in telictis possessiomibus an
incensorum pascuis inuenisti. Si quid
est quod indagaris inueneris extenebris
crucris ꝙꝙ iniquum ẽ. tamen consuine
sane quoniam cõmodum est quoniam
quidem tu attulisti. Siluam uero tu sca¬
ntiam uend ai nobis consulibus atq hoc
dias. Tuin neto hoc me mertiorem connsu¬
lem inditabe ꝙͣ illos fortissimos uaros q
ipno maiores nostros fuerunt q que uec¬
tigalia illis consulibus .ꝑ̃ .x. parta sutit q
me consule ne retineri quidem potiusse
iudicabuntur. Uendit ytalie possessioẽs
ex ordine omnes. Sane est m eo diligens
Nullam erm pretermittit pexsequitur
in tabulis tensotus totam sitiliam. mul¬
lum edifitium. nullos agros telinquit
iudistis auctionem .p.r. proscriptam a
do non dubitatis quin id circo hec era¬

Expanded text:
tae, agri sociorum, regum status xvitae, agri sociorum, regum status xviris donabantur; nunc praesens pecunia, certa, numerata quaeritur. exspecto quid eat,' inquit, 'silva Scantia.' Vtrum tandem hanc silvam in relictis possessionibus, an in censorum pascuis invenisti? si quid est quod indagaris, inveneris, ex tenebris erueris, quamquam iniquum est, tamen consume sane, quod commodum est, quoniam quidem tu attulisti; silvam vero tu Scantiam vendas nobis consulibus atque hoipias? tum vero hoc me inertiorem consulem iudicabo quam illos fortissimos viros qui apud maiores nostros fuerunt, quod, quae vectigalia illis consulibus populo Romano parta sunt, ea me consule ne retineri quidem potuisse iudicabuntur. vendit Italiae possessiones ex ordine omnis. sane est in eo diligens; nullam enim praetermittit. persequitur in tabulis censoriis totam Siciliam; nullum aedificium, nullos agros relinquit. Audistis auctionem populi Romani proscriptam a do, non dubitatis quin idcirco haec aera
Abbreviated transcription (Latin):
Que tes aperte petebatur ga mnc occulte
cuniculis oppugnatur. Dicent enione dic¬
uiri id quod et dicitur a multis et sepe dic¬
tum est. Post cosdem consules regis alexan¬
dii testamento regnum illud .p. xͦ eẽ factũ
Dabitis igitur alexandriam clam petẽtibo
us quibus apertissime pugnantibꝰ x̾stitis¬
tis. Haec per deos im mortales utram
esse uobis consilia sictoꝵ.mn uimulẽtulor
somnia et utrum cogitata sapientu an
optata furiosorum uident᷑ Uidete nũc
proximo capite ut impurus helluo tur¬
bet tem .p. ut a maioribiis nostris posses¬
siones telictas disperdat ac discipet ut sit
non minus mn .p .x. patrimonio nepos q
in suo perscribit insua lege uectigalia q̃¬
x. uiri uendant hoc est perscribit aucti¬
onem publicoru bonotum Agros emi
uult qui dindantur querit pecunara
udelicet excogitabit aliquid atqraffiert
Nam superiotibus capitibus dignitas. pr
uiolabatur nomen impetii in cõmune
odium orbis terte uocabat urbes paca¬

Expanded text:
quae res aperte petebatur, ea nunc occulte cuniculis oppugnatur. dicent enim xviri, id quod et dicitur a multis et saepe dictum est, post eosdem consules regis Alexandri testamento regnum illud populi Romani esse factum. dabitis igitur Alexandream clam petentibus eis quibus apertissime pugnantibus restitistis? haec, per deos immortalis! utrum esse vobis consilia siccorum an vinolentorum somnia, et utrum cogitata sapientium an optata furiosorum videntur? videte nunc proximo capite ut impurus helluo turbet rem publicam, ut a maioribus nostris possessiones relictas disperdat ac dissipet, ut sit non minus in populi Romani patrimonio nepos quam in suo. perscribit in sua lege vectigalia quae xviri vendant, hoc est, proscribit auctionem publicorum bonorum. agros emi volt qui dividantur; quaerit pecuniam. videlicet excogitabit aliquid atque adferet. nam superioribus capitibus dignitas populi Romani violabatur, nomen imperi in commune odium orbis terrae vocabatur, urbes paca
Abbreviated transcription (Latin):
ex tua orationo auodcunq tibi peteres
Huic petetos quod cimꝙ nbi exigetes id
in sotictatem teciderit ⁊a siad Ro¬
scium nichil ꝑtineret quodtu a flauio
abstulisses młite in suan litrra dedis¬
set togintorem ad te perucirre ichil
deberꝰ quod Roscius pro sua nateex¬
egit quonia tuus cogmtor nonẽ ftu̾s
Quidꝰ emi huic tei tesponder poteris
fanni quom de sua parto Roscius trãs¬
egit tum flanio actione tibi tuam ẽ¬
liquit annon. Si non teliquit quem
admodum Fs. ccc lin. ab eo posteaex¬
egisti si teliquit quid ab hoc petis quode
te per sequi et petere debes. Si millima ei
et maxime gemina societas heredita¬
tis est. quemiꝰ ad modum sotius in sotie¬
tate habet partem sic hetes re heredis¬
tate habet partem ut heres sibi solinõ
terꝙ prosua parte petit sic pio suapte
dissoluit hetes ex sua parte quo hetidi¬
scuis suo nomiẽ condemnato po quom
cregit suam partem eł tib ittegranpe¬
titione teliquit tecum partiri nõ deb

Expanded text:
ex tua oratione quodcumque tibi peteres huic peteres, quodcumque tibi exigeres, id in societatem recideret. quod si ad Roscium nihil perveniret quod tu a Flavio abstulisses, nisi te in suam litem dedisset cognitorem, ad te pervenire nihil debet quod Roscius pro sua parte exegit, quoniam tuus cognitor non est factus. quid enim huic rei respondere poteris, Fanni? Cum de sua parte Roscius transegit cum Flavio, actionem tibi tuam reliquit an non? si non reliquit, quem ad modum HS ccciↄↄↄ ab eo postea exegisti? si reliquit, quid ab hoc petis quod per te persequi et petere debes? simillima enim et maxime gemina societas hereditatis est; quem ad modum socius in societate habet partem, sic heres in hereditate habet partem. Vt heres sibi soli non rque pro sua parte petit, sic pro sua parte dissolvit, heres ex ea parte qua herediscius suo nomine condonare potuit exegit suam partem et tibi integram petitionem reliquit, tecum partiri non debet,