comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cenda est cum animu continger omnino non põt ullus affec¬
tus. quis hunc stuporem non omnib uitus idicet eẽ priorẽ.
No testergo non absurde dici perfectam btitudmẽ sine turiti¬
Io timoris ⁊ sine ulla tristitia futuram non ibi ante futurute
amorem gauchumq quis dixerit. nisi omnimedo aneritute
se clusus Si ante aphathia ila ẽst ubi nec metus ullus extẽ¬
plane speranda ẽ. Timor namq ille de quo dicit apestob lor¬
hanes tnor non est in caritate s perfecta canitas forder fuittit
tinore quĩa tior penam ht quia auter tanet nõ ẽ perfeptꝰ
in caritate. Non ẽ eius generis tior cus ille quo timebat
Apostolus panus. ne corithii serpentina sechucerentur astu¬
ta adunc᷑ ehim timorem het caritas imino nor htitt nqu
caritars illus generis est timor qui nomn est mncritnteitiouo
are apostolus paulus ait Non enim accepistis speti fitutis ite¬

Expanded text:
cenda est, cum animum contingere omnino non potest ullus adfeccenda est, cum animum contingere omnino non potest ullus adfectus, quis hunc stuporem non omnibus uitiis iudicet esse peiorem? Potest ergo non absurde dici perfectam beatitudinem sine stimulo timoris et sine ulla tristitia futuram; non ibi autem futurum amorem gaudiumque quis dixerit, nisi omni modo a ueritate seclusus? Si autem ducadeux illa est, ubi nec metus ullus exterplane speranda est. Timor namque ille, de quo dicit apostolus Iohannes: Timor non est in caritate, sed perfecta caritas foras mittit timorem, quia timor poenam habet; qui autem timet, non est perfectus in caritate, non est eius generis timor, cuius ille, quo timebat apostolus Paulus, ne Corinthii serpentina seducerentur astutia; hunc enim timorem habet caritas, immo non habet nisi caritas; sed illius generis est timor, qui non est in caritate, de quo ipse apostolus Paulus ait: Non enim accepistis spiritum seruitutis ite
Abbreviated transcription (Latin):
mortem cuius nullus ẽ finis pena debita precipites ageret. nisi
inde quosclam in debita dei gratia liberaret. Ac ꝓhoc frum ẽ ut
tes muitiplicilinguarum armorum uestium sint uarictate
distincte.Nontim̃en amplius q̃ duo quedam genera hũ ane
secietatis existerent quas ciuitates duas secudlm scripturas
his affectionib uuatur. que contra rationem ⁊ ecihuns m̃teq
perturbant bona plane ⁊ maxime optanda ẽ. s nec pa hius
uite e Non em qlialiũcũq hominu nox ẽ. s maxime piorm
multu q instoru atq sanctoru. Sidixerimus qm̃ peceatu nõ
hemus nos ip̃os sechicimus ⁊̃ ueritas innobis non est.tunc n¬
itaq apbatia uł apathia ista erit. qnͣ peccatu in homine nullũ
erit. Iune nero satis bene uuuitur.si sme crimine. Sine pecc̃o
aũt qui se muere̾ existimat.non id agit ut peceatum non heat
s ut ueniam non accipiat.Porro si ãphatia uł apathia illa di¬

Expanded text:
mortem, cuius nullus est finis, poena debita praecipites ageret, nisi mortem, cuius nullus est finis, poena debita praecipites ageret, nisi inde quosdam indebita Dei gratia liberaret. Ac per hoc factum etes multiplici linguarum armorum uestium sint uarietate distinctae, non tamen amplius quam duo quaedam genera humanae societatis existerent, quas ciuitates duas secundum scripturashis affectionibus uiuatur, quae contra rationem accidunt mentemque perturbant, bona plane et maxime optanda est, sed nec ipsa huius est uitae. non enim qualiumcumque hominum uox est, sed maxime piorum - atque iustorum multumque sanctorum: si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus et ueritas in nobis non est. Tunc itaque andfeia. ista erit, quando peccatum in homine nullum erit. Nunc uero satis bene uiuitur, si sine crimine; sine peccato autem qui se uiuere existimat, non id agit, ut peccatum non habeat, sed ut ueniam non accipiat. Porro, si ajcofhta illa di
Abbreviated transcription (Latin):
bat pudenda texuert̾ quomͦ eẽnt filios ꝓpagaturi sicut creati fue̾at¬
si sine p̃uaricatione mansissent. S quia et̾ liber ute claudendꝰ est
nectanta ista questio in ẜ̃monis angustias coartanda meum q seq¬
Iximus iam superiorib libris Incipit quãtodeci¬
ad hoc hum. anu genus non solum nature similitu¬
dine sociandum. u̾eru etiam quadam cognationis ne¬
cessitucline ĩunitatem cõrordem pacis ĩunculo colli¬
gindum ex homine uno deum uoluisse homines
iñstituere. Nẽq hoc genus fuisse insingulis quibꝙ morituru¬
Quorum duo primĩ. quorum creatus ẽ unus ex nullo. alter ex
uio. Is in obedientia merussent. ⁊ quib admissumẽ tam grãde
reccitum ut indeterius eo natura mutaretur human.a. etiã in po¬
steros obligatione peci ⁊ mortis necessitatę transmissa. Mortis aut
regnum in homines. uiq: adco dñatum ẽ. ut om̃s inẜam quoqi

Expanded text:
bat, pudenda texerunt: quo modo essent filios propagaturi. si, ut creati fueranbat, pudenda texerunt: quo modo essent filios propagaturi. si, ut creati fuerant, sine praeuaricatione mansissent. Sed quia et liber iste claudendus est nec tanta quaestio in sermonis angustias coartanda, in eum qui seqDiximus iam superioribus libris ad humanum genus non solum naturae similitudine sociandum, uerum etiam quadam cognationis necessitudine in unitatem concordem pacis uinculo conligandum ex homine uno Deum uoluisse homines instituere, neque hoc genus fuisse in singulis quibusque moriturum, nisi duo primi, quorum creatus est unus ex nullo, altera ex illo, id inoboedientia meruissent, a quibus admissum est tam grande peccatum, ut in deterius eo natura mutaretur humana, etiam in posteros obligatione peccati et mortis necessitate transmissa. Mortis autem regnum in homines usque adeo dominatum est, ut omnes in secundam quoque
Abbreviated transcription (Latin):
atq ita in scdam mortem post ultimu pcipitabuntur iudicium.
ut nec illic uita careant quãdo quide etiam sensum cum ĩ dolorib
futuri sint. nõ carebunt s homines ad dei gr̃am ꝑtinentes. ꝯaues
scõrum angłorum in bc̃a uita manentiu ĩta spiritualib corporibꝰ
induentur̃ ut neq peccent amplius neq moriantur. eatamen imõ¬
tilitate uestiti. q̃ sicut angłorum nec pcc̃o possit auferri. Natura q¬
dem manente carnis s̃ nũlla om̃ino cirnali corruptibilitate uel
tarcditate remanente. Sequit aũt questio necessario ꝑtractanda
⁊ dño deo ueritatis adiuuante soluend̾o. si libido membror ĩobediẽ¬
ti ex pcc̃o in obedientiȩ in illis pͥmis hominib cum illos diuma
gr̃a deseruiss exorta ẽ. uñ insuam nuclitatẽ oculos aperuer̾t. idest cã
crosius adutere ⁊ quia ĩpudens motus uolũtatis arbitrio resiste¬

Expanded text:
adque ita in secundam mortem post ultimum praecipitabuntur iudicium, adque ita in secundam mortem post ultimum praecipitabuntur iudicium, ut nec illic uita careant, quando quidem etiam sensu, cum in doloribus futuri sunt, nori\'carebunt. Sed homines ad Dei gratiam pertinentes, ciues sanctorum angelorum in beata uita manentium, ita spiritalibus corporibus induentur, ut neque peccent amplius neque. moriantur; ea tamen inmortalitate uestiti, quae. sicut angelerum, nec peccato possit auferri; natura quidem manente ca s, sed nulla omnino carnali corruptibilitate uel tarditate remanente. Sequitur autem quaestio necessario pertractanda et Domino Deo ueritatis adiuuante soluenda: Si libido membrorum inoboedientium ex peccato inoboedientiae in illis primis hominibus, cum illos diuina gratia deseruisset, exorta est; unde in suam nuditatem oculos aperuerunt, id est eam curiosius aduerterunt, et quia inpudens motus uoluntatis arbitrio resiste
Abbreviated transcription (Latin):
tales et celestes. Et quo modo indumus imagmem terreni.e
induamus ⁊ymagmem euis qui de celo ẽ deq̾uib omnib aro¬
stolicis uerbis sup̃ius lecuti sumus. Corpus igitur animale ĩ
quo pͥmum hominẽ adam fcũm ẽẽ dicit apłs. Nc erat factum
no ut mori om̃ino nõ poss s ut nõ moreretur nisi hõ peccass.
Nam illud qd sp̃u uinificante spũale erit et inmortale mori
om̃ino non poterit. sicut anima creata ẽ inmortalis. quelicet
pecc̃o mortua phibeatur carens quadam uita sua. hocẽ di sp̃i
quo etiam sapienter ⁊ beate uiuere poterat tam̃ propria q̃dar
licet misera uita sua non desimit uinere q: imortilis ẽ creati
Sicut etiam destores angeli licet scd̾m quẽdam molum mõtui
sunt peceando quia fõte lute deseruerunt qui deus est que potan¬
do sapienter ⁊ beate poterant uiere Tam̾ nõ sic mori potuert ut
omni modo desisterent iuuere atq sentire. qm̃ ĩmortales creati st̃

Expanded text:
es. Et quo modo induimus imaginem terreni, induamus et imaginem eius qui de caelo est. De quibus omnibus apostolicis uerbis superius locuti sumus. Corpus igitur animale, in quo primum hominem Adam factum esse dicit apostolus, sic erat factum, non ut mori omnino non posset, sed ut non moreretur, nisi homo peccasset. Nam illud, quod spiritu uiuificante spiritale erit et inmortale, mori omnino non poterit, sicut anima creata est inmortalis, quae licet peccato mortua perhibeatur carens quaiam uita sua, hoc est dei Spiritu, quo etiam sapienter et beate uiuere poterat, tamen propria quadam, licet misera, uita sua non desinit uiuere, quia inmortalis est creata; sicut etiam desertores angeli, licet secundum quendam modum mortui sint peccando, quia fontem uitae deseruerunt, qui Deus est, quem potando sapienter et beate poterant uiuere, tamen non sic mori potuerunt, ut omni modo desisterent uiuere adque sentire, quoniam inmortales creati sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
tem pudor ⁊ si non deficiat ratio cogitantẽ. Herumtam̃ om̃ipotẽ¬
tides sũmo ac sume bono creatori om̃iu narum noluntatu. añt
sapientia predestinatu etiam exdampnato gñe humano. sue ci¬
uitis impleret non eos iam meritis qn̾ quĩde uniu̾sa massa
tanq inuitiata radiçe dampnata ẽ. S gratia discernens ⁊ lib̾ra¬
tis non solum deseip̃is uerumetiam̃ dẽ non liberatis quid eis la¬
giatur ostendens. Nonenim debita s gratuita bonitate. tunc se qsꝙ
ignoscit erutum multis malis cum ab eorum hoñm consortiorsit
imuimis cum quib illi urx̾ eẽt pena cõmiis. Cur ergo nõ crerret
dens quos peceaturos ẽẽ presciuit. qn̾ quidem in eis ⁊̃ exeis ⁊ qud
corum culpa merentur ⁊ quid sua gratia donaretur posset ostendẽ
Nec subillo creatore ac dispositore peruersa inorchinatio delĩquẽti

Expanded text:
tem pudor, etsi non deficiat ratio cogitantem. Verum tamen urnnipotentem pudor, etsi non deficiat ratio cogitantem. Verum tamen urnnipotenti Deo, summo ac summe bono creatori omnium naturarum, uoluntatum autem sapientia praedestinatum etiam ex damnato genere humano suae ciuitatis inpleret, non eos iam meritis, quando quidem uniuersa massa tamquam in uitiata radice damnata est, sed gratia discernens et liberatis non solum de ipsis, uerum etiam de non liberatis, quid eis largiatur, osteagnoscit erutum malis, cum ab eorum hominum consortio fit immunis, cum quibus illi justa esset poena communis. Cur ergo non crearet Deus, quos peccaturos esse praescivit; quandoquidem in eis et ex eis, et quid eorum culpa mereretur, et quid sua gratia donaretur, posset ostendere, nec sub illo creatore ac dispositore perversa inordinatio delinquentium
Abbreviated transcription (Latin):
ntict sicut nune potest cadem integritat᷑e salua. exatero nirgmis
srpot eici. Otenim ad pariendum nõ doloris gemitus s matũtati
impulsus feminea iuscera relaxaret.sic ad fẽtandum ⁊ ad concipi¬
endum nõ libiinis appetitus s uolũtarius usus naͣm ntrãq cõumn¬
ceret. Ee reb loquimur nũc pudendis. ⁊deo q̃ris anteq earũ ꝓude¬
ret quiles ẽẽ potuissent coniciamus ut possumus. Tam̾ necesse ẽnti
nra bisputatio magis frenetur ea que nos renocat uerecũdia.qͣ elo¬
quentia que nobis parum suppetit adiuuetur. Mam cum id quol dico
nec ip̃i experti fuerint. qui experiri potuerunt qm p̃occup.ante pecc̃o
exilium de paradiso ante meruerunt q sibi inopere serende ꝓpag¬
nis tranquillo arbitrio conuenirẽt. quomodo nime cum ista cõ¬
memorantur sensib occurrit humanis. nisi experientia libidini
turbide nõ comectura placide uolũtatis. Hinc est ꝙ impedit loq̃n¬

Expanded text:
inmitti, sicut nunc potest eadem integritate salua ex utero uirginis inmitti, sicut nunc potest eadem integritate salua ex utero uirginis ua hoc potest eici. Ut enim ad pariendum non doloris gemitus, sed maturitatis inpulsus feminea uiscera relaxaret, sic ad fetandum et concipiendum non libidinis adpetitus, sed uoluntarius usus naturam utramque coniungeret. De rebus loquimur nunc pudendis et ideo, quamuis, antequam earum puderet, quales esse potuissent coniciamus ut possumus, tamen necesse est, ut nostra disputatio magis frenetur ea, quae nos reuocat, uerecundia, quam eloquentia, quae nobis parum subpetit, adiuuetur. Nam cum id quod dico nec ipsi experti fuerint, qui experiri potuerunt quoniam praeoccupante peccato exilium de paradiso ante meruerunt, quam sibi in opere serendae propaginis tranquillo arbitrio conuenirent, quo modo nunc, cum ista commemorantur, sensibus occurrit humanis nisi experientia libidinis turbidae, non coniectura placidae uoluntatis? Hinc est quod inpedit loquen
Abbreviated transcription (Latin):
ustrus ꝓpetuabatur exd̾o inquẽ flagrabat caritas de cõdẽ ꝓuros
nernentia bona ⁊ fide non ficta. atq interse corgum nda ex
seorsto mmore societas cocors mẽtis corporisq ingilia. ⁊ mãdati
i est borecstetlu. onlassitudo fatigabat otiosum nõ som nu
seebat inuitu Antanta falcitate reru ⁊ felicitate hõimab¬
pmueb su spicemir nõ potisse prolem serisme libidnis morbot
sieoudluntts nutu mouerentur m̃bra illa quocetera sine ar¬
be u olreebrosestimuo cum tranquillitate animi ⁊ copotio
nuls corruptione integritatis in fuderetur gremio ua aritus.
neoas aseqt enim quia experientia probar ñõ pot. Ideo credẽdũ
nõ ẽ qñ illas corporis partes non ageret turbictus calorse spornrs
nes noluntatis potstas sicut opus eet adbiberet. Ita turs potisse
ntero conigis salua integritate femine genitalis itebe sre m

Expanded text:
uerum perpetuabatur ex Deo, in quem flagrabat caritas de corde puro et uerum perpetuabatur ex Deo, in quem flagrabat caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta, adque inter se coniugum fida ex honesto amore societas, concors mentis corporisque uigilia et mandati sine labore custodia. Non lassitudo fatigabat otiosum, non somnus premebat inuitum. In tanta facilitate rerum et felicitate hominum absit ut suspicemur non potuisse prolem seri sine libidinis morbo, sed eo uoluntatis nutu mouerentur membra illa quo cetera, et sine ardoris inlecebroso stimulo cum tranquillitate animi et corporis nulla corruptione integritatis infunderetur gremio maritus uxoris. Neque enim quia experientia probari non potest, ideo credendum non est, quando illas corporis partes non ageret turbidus calor, sed spontanea potestas, sicut opus esset, adhiberet, ita tunc potuisse utero coniugis salua integritate feminei genitalis uirile semen
Abbreviated transcription (Latin):
penita si nõ amatur nõ hetur. Porro si amatur ut ⁊ hetur ceteris
ẽ quicquid aliud amatur. Porro si tantũ amatur quãtu amari
digna ẽ nõ ẽi btũs ẽ a quo ip̃a beata iuta non amatur ut dig
ẽ fieri nõ põt.ut eam qui sic amat nõ etuam uelit. Tunc igitur bea¬
uebat fruensdo ex quo bono erat bonus. Uinebat sine ulla egi¬
state ita semonmere habens ĩ potestate. Cibus ad erat ne exinrẽt
potus ne sitiret lignum inte ne illum senecta dissolueret nihil
corruptionis in corpor uł excorpore ullas molestias ullis eius
sensib ingerebat. Nullus intrinsecus morb mllus ictus me¬
tuebatr eetrinsecus. sũma ĩ carne sanitas ĩ animo tota trãqlli¬
tueoticut in paridiss nullus estus aut frigus ita in eis habi¬
tatorẽ nuliã ex crpicaitate nel timore accedebat hone uoluntutis
otens ionibu omnmo trste nihil erat maniter letum gaudi

Expanded text:
pe uita si non amatur, non habetur. Porro si amatur et habetur, ceteris pe uita si non amatur, non habetur. Porro si amatur et habetur, ceteris est quidquid aliud amatur. Porro si tantum amatur, quantum amari digna est non enim beatus est, a quo ipsa beata uita non amatur ut digna est: fieri non potest, ut eam, qui sic amat, non aeternam uelit. Tunc igitur beauebat fruens Deo, ex quo bono erat bonus; uiuebat sine ulla egestate, ita semper uiuere habens in potestate. Cibus aderat ne esuriret, potus ne sitiret, lignum uitae ne illum senecta dissolueret. Nihil corruptionis in corpore uel ex corpore ullas molestias ullis eius sensibus ingerebat. Nullus intrinsecus morbus, nullus ictus metuebatur extrinsecus. Summa in carne sanitas, in animo tota tranquillitas. Sicut in paradiso nullus aestus aut frigus, sic in eius habitatore nulla ex cupiditate uel timore accidebat bonae uoluntatis offensio. Nihil omnino triste, nihil erat inaniter laetum. Gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
Corigsi diligentius atcendamus nis btũs nõ uiuaitut iut
anduss bradiro nisi iustus s etiam ipe iustus no muit ut ual
nisieo puenerit ubimor filu ostendi omnino nen poset eioĩ
niscestumrtrse m futurum. looc enim natura expetit nec pleñ
ut uult iuere. qñ ip̃m uiuere nõ est ĩpotestate. Uiuere enim uult¬
⁊ mori cogitur: Euo medo ergo muit ut nult. qui nõ niuit q̃di
uuit. Qnccl si mori uoluerit᷑ quo modo põt ut uult uiuere. qui nõ
nult uiuere: Et si ideo mori uelit nõ quo nolit uiuere. s ut post mo¬
tem melius uiuat. Nondum ergo ut uult uruit. s cum ad id qd̾
uult moriendo puenerit uerum ecce uiuat ut mult qm̃ sibi extor¬
sit. sibiq imparauit nõ uelle qd̾ nõ põt atq hoc uelle quod pot. ⁊¬
Sicut ait terrentius qm̃ nõ pot̾ id fieri quodius id uelis. quod¬
nion possis Non ideo beatus es. quia patienter miseres. Beata qͥp¬

Expanded text:
quam si diligentius adtendamus, nisi beatus non uiuit ut uult, quam si diligentius adtendamus, nisi beatus non uiuit ut uult, et nullus beatus nisi iustus. Sed etiam ipse iustus non uiuet ut uult, nisi eo peruenerit, ubi mori falli offendi omnino non possit eique sit certum ita semper futurum. Hoc enim natura expetit, nec plene ut uult uiuere, quando ipsum uiuere non est in potestate? Viuere enim uult, mori cogitur. Quo modo ergo uiuit ut uult, qui non uiuit quamdiu uult? Quod si mori uoluerit, quo modo potest ut uult uiuere, qui non uult uiuere? Et si ideo mori uelit, non quo nolit uiuere, sed ut post mortem melius uiuat: nondum ergo ut uult uiuit, sed cum ad id quod uult moriendo peruenerit. Verum ecce uiuat ut uult, quoniam sibi extorsit sibique imperauit non uelle quod non potest, adque hoc uelle quod potest, sicut ait Terentius: Quoniam non potest id fieri quod uis, Id uelis quod possis: num ideo beatus est, quia patienter miser est? Beata quip
Abbreviated transcription (Latin):
Ilaerdat simillimus mortuo ut non solum uellicantes acq pu¬
gnentes minime sentiret s aliquando etiam si igne ureretur
Sdenoto sine ullo dolorie sensu nisi post medum &x uulner. non
aute. obfitendo s non sentiendo nõ monere corpus eo ꝓbabat
ꝙtanqͣ in defuncto nullus inueniebatur anhelitus Hominͦ
tamen uoces si clarius loquerentur. tanqͣ de longiquo se audire
costea referebat Cum itaq corpus etiam nunc quibdam licet
in carne corruptibili. hanc erũpnosam ducentib uitam ita ĩple¬
risq motionib ⁊ affectionib extra uñtatum nature modum
mirabiliter ẜuiat. Quid eanse est ut nõ creclamus ante in ob¬
mientie pccm corruptionisq supoliciu. ad propagandam ple
smr tua libidine seruire uoluntati humane humana memb
rociusse. Donatus ẽ itaq homo sibi quia deseruit deum placen¬
po fibi ⁊̃ non obectens deo non potuit o belire nec sibi. Manc eide¬

Expanded text:
et jacebat simillimus mortuo, ut non solum vellicantes atque puet jacebat simillimus mortuo, ut non solum vellicantes atque pungentes minime sentiret, sed aliquando etiam igne ureretur admoto, sine ullo doloris sensu, nisi postmodum ex vulnere: non autem obnitendo, sed non sentiendo non movere corpus, eo probabatur, quod tanquam in defuncto nullus inveniebatur anhelitus: hominum tamen voces, si clarius loquerentur, tanquam de longinquo se audire postea referebat. Cum itaque corpus etiam nunc quibusdam, licet in carne coruptibili hanc aerumnosam ducentibus vitam, ita in plerisque motionibus et affectionibus extra usitatum naturae modum mirabiliter serviat; quid causae est, ut non credamus ante inobedientiae peccatum corruptionisque supplicium, ad propagandam prolem sine ulla libidine servire voluntati humanae humana membra potuisse? Donatus est itaque homo sibi, quia deseruit Deum placendo sibi: et non obediens Deo, non potuit obedire nec sibi. Hinc evide
Abbreviated transcription (Latin):
uourrtat increctibiliter plurima et uariã panlulu p̾cordi
uontrectatis tanqͣ de sacculo quod placuei̾t integerrimu ꝓfe¬
rsit &uidam noces auriu pecorumq ⁊ alioru quorũlibet
ronum sic initantur atq exprimũt ut insi uideantur discer¬
neeminino non possint. Non nulli ab imo sine pudõr ullo t¬
it numerosos pro arbitrio sonitus edunt ut exilla etiam parte cã¬
tarx udeantur ⁊pe ium expertus sudare hominẽ solere cum uellet
Notum ẽ quosdam flere cum uolunt atq ubtim lacrimas funder
łam illucd multo ẽ increlibilius qd̾ pleriq trẽs memoria recentis¬
sim a exrerti sunt Presbiter fuit quidam restitutus nomine. in pa¬
rochacalamensis eeclie qui qñei et placebat regabatur au̾t hoc fa¬
rerer abeis qui rem mirabilem cora sare cupiebat adimitatas q̃¬
sirmentatis cumslibet hominis uoces ita se auferebat a sensib

Expanded text:
vorauerunt incredibiliter plurima et varia, paulolum praecordiis vorauerunt incredibiliter plurima et varia, paulolum praecordiis contrectatis tanqrunt. Quidam voces avium pecorumque et aliorum quorumlibet hominum sic imitantur atque exprimunt, ut nisi videantur, discerni omnino non possint. Nonnulli ab imo sine paedore ullo ita numerosos pro arbitrio sonitus edunt, ut ex illa etiam parte cantare videantur. Ipse sum expertus, sudare hominem solere cum vellet. Notum est, quosdam flere cum volunt, atque ubertim lacrymas fundere. Jam illud multo est incredibilius quod plerique fratres memoria recentissima experti sunt. Presbyter fuit quidam nomine Restitutus in paroecia Calamensis Ecclesiae, qui quando ei placebat rogabatur autem ut hoc faceret ab eis qui rem mirabilem coram scire cupiebant, id imitatas quasi lamentantis cujuslibet hominis votes, ita se auferebat a sensibus,
Abbreviated transcription (Latin):
uestitur. Siquid in quocumq loco eius senserint᷑ abigendũ. ibi tãt
moueant ubi sentiunt nec solum insidentes muscas uerum etia
herentes hastas cutis timore discutiant. Nũquit quia id nõ põt hõ
ideo creator quib uoluit animãtib donare nõ potuit sic ergo ⁊ ip̃e
hõ potuit obechientia inferiorum habere membroꝵ quã suã in obe¬
dientia pclidit Neq enim deo difficile fuit sic illum condere. ut ĩ xi
carne etiam illud non nisi eius uoluntate moueretur qd̾ nũc nͥ h
bidine nõ mouetur. Nam ⁊ hominu quorũda nas nouimus
multu ceteris dispares ⁊ ip̃a caritate mirabiles. nõ nulla ut uolũt
de corpore facienti que alii nullo modo pñt. ⁊ andita uix credũt
Sunt eĩm qui ⁊ aures moueant. uł singulas uel ambas simul.
Funt qui totam cesariem capite ĩmotõ quãtũ cippilli occipant¬
deponunt ad frontem reuorant cum uolunt. Sunt qui eorum q̃

Expanded text:
uestitur, si quid in quocumque loco eius senserint abigendum, ibi tantum uestitur, si quid in quocumque loco eius senserint abigendum, ibi tantum moueant, ubi sentiunt, nec solum insidentes muscas, uerum etiam haerentes hastas cutis tremore discutiant. Numquid quia id non potest homo, ideo Creator quibus uoluit animantibus donare non potuit? Sic ergo et ipse homo potuit oboedientiam etiam inferiorum habere membrorum, quam sua inoboedientia perdidit. Neque enim Deo difficile fuit sic illum condere, ut in eius carne etiam illud non nisi eius uolulibidine non mouetur. Nam et hominum quorumdam naturas nouimus multum ceteris dispares et ipsa raritate mirabiles nonnulla vt volunt de corpore suo facientium, que alii nullomodo possunt et audita vix credunt. Sunt enim qui et aures moueant vel singulas vel ambas simul. Sunt qui totam cesariem capite immoto, quantum capilli occupantdeponunt ad frontem reuocantque quum volunt. Sunt qui eorum que
Abbreviated transcription (Latin):
uerba tamen sicut ille obscena uitamus. Capitulorma. Axi
minaret igitur prolem uir susciperet femina genitalib mẽ¬
bris qñ id opus ẽẽt ⁊ quantum opus ẽe̾t uoluntate motus nõ
libaidine concitatus neq enim ea sola membra mouemus adnu¬
tu que cõpactis articulata sunt ossib sic̃ manus et pedes ⁊ digi¬
tos uerum etiam illa que mollib remissa sunt nerius. cum ũo¬
lumus mouemus agitando ⁊ porrigendo proclucimus ⁊ torq̃ndo
flectimus ⁊ constringendo duramus.sicut ea sunt quia more ac
facie quantu potest uoluntas mouet Pulmones demqr ip̃i or
nisi medullaru mollissimi iuscer ⁊ obhoc antro pectoris cõmuniti
ad sp̃m ducendu ac remictendu uocemq emictendã seu modifi¬
candam sicut folles fabrorum nel organorur flantis respirantis
lequentis clamantis cntantis ẜmu̾nt uoluntati. Omicto ꝙ mi
malib quibuscdam iratur naliter initur ẽ ut tegmẽ quo corpus oẽ

Expanded text:
uerba tamen, sicut ille, obscena uitamus. CAPUT XXIuerba tamen, sicut ille, obscena uitamus. CAPUT XXIminaret igitur prolem uir, susciperet femina genitalibus membris, quando id opus esset et quantum opus esset, uoluntate motis, non libidine concitatis. Neque enim ea sola membra mouemus ad nutum, quae conpactis articulata sunt ossibus, sicut manus et pedes et digitos, uerum etiam illa, quae mollibus remissa sunt neruis, cum uolumus, mouemus agitando et porrigendo producimus et torquendo flectimus et constringendo duramus, sicut ea sunt, quae in ore ac facie, quantum potest, uoluntas mouet. Pulmones denique ipsi omnium, nisi medullarum, mollissimi uiscerum et ob hoc antro pectoris communiti, ad spiritum ducendum ac remittendum uocemque emittendam seu modificandam, sicut folles fabrorum uel organorum, flantis, respirantis, loquentis, clamantis, cantantis seruiunt uoluntati. Omitto quod animalibus quibusdam naturaliter inditum est, ut tegmen, quo corpus omne
Abbreviated transcription (Latin):
cogitantis attingerent. sine ullo timore obscenitatis liber ẜme
ferretur. nec ip̃a uerba ẽent quȩ uocarentur obscena s quicquid
inde diceretur tam honestum ẽẽt tam dalus cu loqͥmur corporis
partib. Quisquis igitur ad has litteras ĩpudicus accedit. culpam
refugiat non nãm. facta denotet sue turpitudinis non uerba no¬
stre necessitatis in quib mihi facillime pudicus et religiosus lec¬
tor uel auditor ignoscit donec infidelitatem refellam non de fide
reru in expertaru. s de sensu expertarum argumentantẽ. Legit
cim hec sine offensione qui nõ exorret apłm horrenda feminaꝵ
flagitia reprebendente que ĩmutauerant naturalem nsum ĩeũ
usũm qui est contra naturam. Precipue quia nos nõ dampnabi¬
lem obscenitate nunc sicut ille cõmemoramus atq rep̾hendimꝰ
S inexplicandis quantu possumꝰ humane generatiõis effectib

Expanded text:
cogitantis adtingerent, sine ullo timore obscenitatis liber sermo cogitantis adtingerent, sine ullo timore obscenitatis liber sermo ferretur. nec ipsa uerba essent, quae uocarentur obscena, sed quidquid inde diceretur, tam honestum esset, quam de aliis cum loquimur corporis partibus. Quisquis ergo ad has litteras inpudicus accedit, culpam refugiat, non naturam; facta denotet suae turpitudinis, non uerba nostrae necessitatis; in quibus mihi facillime pudicus et religiosus lector uel auditor ignoscit, donec infidelitatem refellam, non de fide rerum inexpertarum, sed de sensu expertarum argumentantem. Legit enim haec sine offensione, qui non exhorret apostolum horrenda feminarum flagitia reprehendentem, quae inmutauerunt naturalem usum in eum usum, qui est contra naturam, praecipue quia nos non damnabilem obscenitatem nunc, sicut ille, commemoramus adque reprehendimus, sed in explicandis, quantum possumus, humanae generationis effectibus
Abbreviated transcription (Latin):
uło natura non uiuit. uolenti iubentiq nõ cedit. S cum alia mẽ¬
bra retinentur uoluntatis impio sine quib illa que contra uolũ¬
tatẽ libidine concitantur. id quod appetunt implere non possũt.
pucdicitia custeditur nõ amissa. s non pmissa delectatione peceati.
Pune renisur hanc repugnantia hanc uoluntatis ⁊ libidinis
rixam uel certe ad uoluntatis sufficientiã libidinis indigẽtia
prcculdubio nisi culpabilis in obedientia penali in obedieñtia plec¬
teretur in paradiso nuptie non herent s uolũtati membra ut ce¬
tera ita cuncta ẜuirent Ita genitale aruũ uas in hoc opus creatͦ
semmaret ut nunc t̾ram manus. Et ꝙ modo de hac re nob̾ uolen¬
tib. nob̾ uolentib diligentius disputare. Uerecundia resistit. ⁊ cõ¬
pellit ueniam honore p̾refato. a pudicis aurib poscere.cur id fie̾t
nulla causa ẽet. s inomnia que de huius modis membris sensũ

Expanded text:
illo natura non uiuit, uolenti iubentique non cedit. Sed cum alia memillo natura non uiuit, uolenti iubentique non cedit. Sed cum alia membra retinentur uoluntatis imperio, sine quibus illa, quae contra uoluntatem libidine concitantur, id quod adpetunt inplere non possunt, pudicitia custoditur, non amissa, sed non permissa delectatione peccati. Hunc renisum, hanc repugnantiam, hanc uoluntatis et libidinis rixam uel certe ad uoluntatis sufficientiam libidinis indigentiam procul dubio, nisi culpabilis inoboedientia poenali inoboedientia plecteretur, in paradiso nuptiae non haberent, sed uoluntati membra, ut cetera, ita cuncta seruirent. Ita genitale aruum uas in hoc opus creatum seminaret, ut nunc terram manus, et quod modo de hac re nobis uolentibus diligentius disputare uerecundia resistit et conpellit ueniam honore praefato a pudicis auribus poscere, quur id fieret nulla causa esset, sed in omnia, quae de huius modi membris sensum
Abbreviated transcription (Latin):
gis erubescenda extitit.ꝙ. mimus mea. nec sibi efficaaiter ĩparat
ut omino nõ libeat. nec om̃imodo corpori ut pudenda membre
uosuntas potiusqͣ libido cõmoneat. Qd̾ siita eẽt pudenda no eẽt
Hine uero pudet ñum resstit sibi i corpore. ꝙ eiuã inferiore sub¬
lectum est. Inalus quippe affectionib. cum sibi resistit. ideo minus
pudet quia cum a se uincitur ip̃e se uincit. Et si mordinate atq
uitiose quia exhas partib que rationi subici debent tam̃ a parti¬
h sius ac phoc ut dictum ẽ a se ip̃o uincitur. Nam cum ordinate
se animus iuncit ut ĩrationales motus eius menti rationiq sub¬
dantur si tam̃ et illa deo subdita ẽ laudis atq uirtutis ẽ. Ainus
au̾t pudet cum sibi animus ex uitiosis sus partib nõ obtẽperar
qͣ cum ei corpus ꝙ altum abillo ẽ atq infra illum ẽ. ⁊ cuius sine

Expanded text:
gis erubescenda extitit, quod animus in ea nec sibi efficaciter imperat, gis erubescenda extitit, quod animus in ea nec sibi efficaciter imperat, ut omnino non libeat, nec omni modo corpori, ut pudenda membra uoluntas potius quam libido commoueat; quod si ita esset, pudenda non essent. Nunc uero pudet animum resisti sibi a corpore, quod ei natura inferiore subiectum est. In aliis quippe adfectionibus cum sibi resistit, ideo minus pudet, quia, cum a se ipso uincitur, ipse se uincit; etsi inordinate adque uitiose, quia ex his partibus, quae rationi subici debent, tamen a partibus suis ac per hoc, ut dictum est, a se ipso uincitur. Nam cum ordinate se animus uincit, ut inrationabiles motus eius menti rationique subdantur, si tamen et illa Deo subdita est, laudis adque uirtutis est. Minus tamen pudet, cum sibi animus ex uitiosis suis partibus non obtemperat, quam cum ei corpus, quod alterum ab illo est adque infra illum est et cuius sine
Abbreviated transcription (Latin):
snurs cum uolumuis adea que his membris agenda sunt. sine ulło
remisu tanta facilitate quanta ⁊ in nob̾ et in aliis ind̾mus maime
intificib quorq opum corporaliu ubi ad exercendam iretimi¬
oem tirdioremq natuam. agilior accessit inclustriaia no crecliro
ꝓtemuo grneritionis fuiorumꝰ silibido non fuiss. que pcc̃o in hobe¬
dientie retributa ẽ obedienter hominib ad uoluntatis nutu si¬
militer ut cetera potuisse illa membra ẜuire. Non ne cicero ĩli¬
bris de republica cum de impior differentia disputaret. ⁊ huiꝰ
rei similitudinẽ exnatura hominis assumẽt ut filus dixit. ĩpe¬
rare corporis m̃bris pp obediendi facilitatem uitiosas uero  pa¬
tes ut fuos asperiore imperio coherceret. Et utiq ordine nali mmi¬
mus interponitur corpori ⁊ tam̾ ip̃e animus imparat corpori faci¬
nus qͣ sibi Perũtamen hec libido de qua numc dixerimus eo ma¬

Expanded text:
mus, cum volumus, ad ea quae his membris agenda sunt, sine ullo mus, cum volumus, ad ea quae his membris agenda sunt, sine ullo renisu, tanta facilitate, quanta et in nobis et in aliis videmus, maxime in artificibus quorumque operum corporalium, ubi ad exercendam infirmiorem tardioremque naturam agilior accessit industria; et non credimus ad opus generationis filiorum, si libido non fuisset, quae peccato inoboedientiae retributa est, oboedienter hominibus ad uoluntatis nutum similiter ut cetera potuisse illa membra seruire? Nonne Cicero in libris de re publica, cum de imperiorum differentia disputaret et huius rei similitudinem ex natura hominis adsumeret, ut filiis dixit imperari corporis membris propter oboediendi facilitatem; uitiosas uero animi partes ut seruos asperiore imperio coherceri? Et utique ordine naturali animus anteponitur corpori, et tamen ipse animus imperat corpori facilius quam sibi. Verum tamen haec libido, de qua nunc disserimus, eo ma
Abbreviated transcription (Latin):
turos nec generaturos nisi peccassent. quid dicit nisi ꝓp nume¬
rositate sañctoru necessariui hominis fuisse pccm. Si enim nõ
peccando soli remanent quia sicut putant nisi peccassent renera¬
re non possent Profecto ut nõ solum isti duo homines possent pẽ
sed młti necessariu peccatum fuit Qucd si credere absurdum ẽ. Ald̾
dotius credendum est ꝙ scorum numerus quantus complende
Ai sufficit beatissime cuntati tantus existeret. Et sinemo peccas¬
set quantus nunc ꝑ dei gr̃am de muititudine colligitur peccatoꝵr
quousq filii seculi huiꝰ generant ⁊ generantur. ⁊ ĩdeo ille nuptie
digne felicitatẽ paradisi si peccitum non fiuss ⁊ diligendam prolem
guigerent ⁊ pudendam libidinem non haberent s quomid fiẽr pos¬
get᷑ nunc non ẽ quo demostretur exemplo. nec ideo tam̃ incredibile
debet iuderi etiam illud uum sme ista libidine uoluntati potuisse

Expanded text:
turos, nec generaturos, nisi peccassent, quid dicit, nisi propter numeturos, nec generaturos, nisi peccassent, quid dicit, nisi propter numerositatem sanctorum necessarium hominis fuisse peccatum? Si enim non peccando soli remanerent, quia, sicut putant, nisi peccassent, generare non possent; profecto ut non soli duo justi homines possent esse, sed multi, necessarium peccatum fuit. Quod si credere absurdum est, illud potius est credendum, quod sanctorum numerus quantus complendae illi sufficit beatissimae civitati, tantus existeret, etsi nemo peccasset, quantus nunc per Dei gratiam de multitudine colligitur peccatorum, quo usque filii saeculi huius generant et generantur. Et ideo illae nuptiae dignae felicitate paradisi, si peccatum non fuisset, et diligendam prolem gignerent et pudendam libidinem non haberent. Sed quo modo id fieri posset, nunc non est quo demonstretur exemplo. Nec ideo tamen incredibile debet uideri etiam illud unum sine ista libidine uoluntati potuisse
Abbreviated transcription (Latin):
omoipuio attis sict eindentissime. apparet pndmera se¬
elii cororib qnasculum ⁊ feminam ita creatos ut ple gñando
crescerent. ⁊ multiplicarent᷑ ⁊ multiplicarent t̾ram magne ab sũ¬
ditatis est reluctari. Neq enim de spiritu qui imperat ⁊ carne que
obtemperat. aut de animo rationali qui regit ⁊ mrationali cupidi¬
tate que regitur. aut de uirtute cõtẽplatiua q̃ue excellit ⁊ de actiai
que subclitur aut de intellectu mentis ⁊ sensu corporis. s aperte dm̃
culo coningali quo mince sibi uterq sexus obstringitur. Dñus
pudiu. Respondit atq ait. Non legistis quia qui fecit abinitio
masculu ⁊ femina fecit eos ⁊ dixit. pꝑ hoc dimicter homo pat
⁊ matrem et adherebit uxori sue et erunt duo incarne una ita¬
qr iam non sunt duo s una caro. Qued ergo deus cõninxit hõ nͣ
seperet. Certum ẽ igitur masculum et femĩna ita primitus ĩstitu¬
tos ut nunc homĩnes duos diuersi sexus uidemꝰ ⁊ nouimus

Expanded text:
itur; sed sicut euidentissime apparet in diuersi sexus corporibus, masculum et feminam ita creatos, ut prolem generando crescerent et multiplicarentur et inplerent terram, magnae absurditatis est reluctari. Neque enim de spiritu qui imperat et carne quae obtemperat, aut de animo rationali qui regit et inrationali cupiditate quae regitur, aut de uirtute contemplatiua quae excellit et de actiua quae subditur, aut de intellectu mentis et sensu corporis, sed aperte de uinculo coniugali, quo inuicem sibi uterque sexus obstringitur, Dominus pudii, respondit adque ait: Non legistis, quia, qui fecit ab initio, masculum et feminam fecit eos et dixit: Propter hoc dimittet homo patmatrem et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una? Itaque iam non sunt duo, sed una caro. Quod ergo Deus coniunxit, homo non separet. Certum est igitur masculum et feminam ita primitus institutos, ut nunc homines duos diuersi sexus uidemus et nouimu
Abbreviated transcription (Latin):
iusmeli indiuinis anctorib reperiuntur. inquib septenariꝰ.
nũs ut dixi prociusq rei imnersitate poni solet. Propt hoc
eodem sepe numero significatur sp̃s sanctus. De quo dñs ait¬
decebit uos omnẽ ueritatem. Ibi requies dei qua requiescitur in
deo in toto quippe.i. in plena perfectione requies. In parte anter
labor ideo laboramus quam diu exparte scimus. S cum ueneit
quod ꝑfrctum ẽ qued perfectum ẽ euacuabitur. Hine est ꝙ etia
scripturas istas cum labore rimamur. Sancti uero angeli quo¬
ru sccietati et congregationi in hac peregrinatione laboriosissĩ¬
me suspiramus sĩcut hẽnt ꝑmanendi etẽrnitatẽ ita cognoseen¬
di facilitatẽ. ⁊ requiescendi faci felicitatẽ. Sine difficustate qp

Expanded text:
ius modi in . diuinis auctoritatibus reperiuntur, in quibus septenarius ius modi in . diuinis auctoritatibus reperiuntur, in quibus septenarius numerus, ut dixi, pro cuiusque rei uniuersitate poni solet. Propter hoc eodem saepe numero significatur Spiritus sanctus, de quo Dominus aitDocebit uos omnem ueritatem. Ibi requies Dei, qua requiescitur in Deo. In toto quippe, id est in plena perfectione, requies; in parte autem labor. Ideo laboramus, quamdiu ex parte scimus, sed cum uenerit quod perfectum est, quod ex parte est euacuabitur. Hinc est quod etiam scripturas istas cum labore rimamur. Sancti uero angeli quorum societati et congregationi in hac peregrinatione laboriosissima suspiramus, sicut habent permanendi aeternitatem, ita cognoscendi facili
Abbreviated transcription (Latin):
bo aliter in se cognita faciat. Aliam uelut diurnã aliam ueluti
nesptinã notitiam De septenarii porro nui ꝑfectione dici quidem
plura pñt. S et lber isteim prolixus ẽ ⁊ uereor ne cccasione cõ¬
perta scientiolam nr̃am leuiter mag̃q̃ utiliter iactare uelle uide¬
amur. Habenda ẽ itaq ratio moderationis atq grauitatis ne
forte cum de nũo multum loquimur mensuram ⁊ pondus negli¬
gere iuchicemur Hoc itaq satis sit admonere ꝙ totus impar pri¬
mus nuͣs ternarius ẽ. totus par quat̾narius. Ex quib duobus
septenarius cõstat.ideo pro imiuerso ponitur sicuti ẽ. Septies
cadet iustus ⁊ resurget .i. quotiens cumq ceciderit non peribit.
ꝙ non deiniquitatib s de tribulationib. ad humilitate ꝓdu¬
centib intelligi uoluit. Et septies in die laudabo te qd̾ alibi
alio m oclo dict̾um ẽ. semꝑ laus eius inore meo. Et multa hu¬

Expanded text:
bo, aliter in se cognita faciat aliam uelut diurnam, aliam uelut bo, aliter in se cognita faciat aliam uelut diurnam, aliam uelut uespertinam notitiam. De septenarii porro numeri perfectione dici quidem plura possunt; sed et liber iste iam prolixus est,. et uereor ne occasione conperta scientiolam nostram leuiter magis quam utiliter iactare uelle uideamur. Habenda est itaque ratio moderationis adque grauitatis, ne forte, cum de numero multum loquimur, mensuram et pondus neglegere iudicemur. Hoc itaque satis sit admonere, quod totus inpar primus numerus ternarius est, totus par quaternarius; ex quibus duobus septenarius constat. Ideo pro uniuerso saepe ponitur, sicuti est: Septiens cadet iustus, et resurget; id est: Quotienscumque ceciderit, non peribit; quod non de iniquitatibus, sed de tribulationibus ad humilitatem perducentibus intellegi uoluit: et: Septiens in die laudabo te; quod alibi alio modo dictum est: Semper laus eius in ore meo; et multa hu
Abbreviated transcription (Latin):
aũt ⁊ duo et tria ⁊ quattuor ⁊ sex nõ duedecim s ampluis .i. xui
fiunt. Hoc breuiter commnemorandũ putaui ad cõmendandam
senarii niuͣ ꝑfectionem. qui primus ut dixi partib sius ĩsũmã
redactis ip̃e ꝑficitur in quo ꝑficit deus opera sua. uñ ratio nuͣ
ꝯtẽpnenda non est que ĩmultis sc̃arum scpturarum locis.qͣ ma¬
gni existimanda sit educet diligenter intuentib nec frustra in
iudib dei dictum ẽ. om̃ia ĩmensura ⁊ nũo ⁊ pondere disposiusti.
¶N septimo aũt diei .i. ecclem die septies repetito Capitulũ.⁊
qui nũs etiam ip̃e alia ratione ꝑfectus ẽ. dei requies cõm̃dat.
inqua primum sanctificatio sonat. Ita dens noluit istum die:
in nullis sis operibus sanctificare s in requie sua q̃ nõ het uespe¬
ram neq em̃ ulla creatura est que nõ etiam ip̃a aliter in deiuer¬

Expanded text:
autem et duo et tria et quattuor et sex non duodecim, sed amplius, id est autem et duo et tria et quattuor et sex non duodecim, sed amplius, id est fiunt. Hoc breuiter commemorandum putaui ad commendandam senarii numeri perfectionem, qui primus, ut dixi, partibus suis in summam redactis ipse perficitur; in quo perfecit Deus opera sua. Unde ratio numeri contemnenda non est, quae in multis sanctarum scripturarum locis quam magni aestimanda sit elucet diligenter intuentibus. Nec frustra in laudibus Dei dictum est: Omnia in mensura et numero et pondere deposuisti. e septiens repetito, qui numerus etiam ipse alia ratione perfectus est, Dei requies commendatur, in qua primum sanctificatio sonat. Ita Deus noluit istum diem in ullis suis operibus sanctificare, sed in requie sua, quae non habet uesperam; neque enim ulla creatura est, ut etiam ipse aliter in Dei Ver
Abbreviated transcription (Latin):
dimidia tertia quarta ⁊deinceps ab aliquo numero denoĩa¬
est aliqua.ideo dici põt qͥnota eius sit.unũ aũt põt nana. Nam
nona eis ẽ.tria põt. Nam tertia eius ẽ. Coniuncte uero iste
due partes enis. Mona scilicet atq tt̾ia idem inum ⁊ tria lon¬
ge sunt a tota sumima eius quod est nouem q̃ tẽq in denaĩo
quaternarius ẽ aliqua pars enis s quota sit dici non põt.
unum aũt põt. Nam decima pars eius est łdet et quintam
qd sunt duo. het ⁊ dimicliam ꝙ sunt quinq s tres sunt pãte ᷤ
cius. decima ⁊ quinta ⁊ dimidia .i. unum ⁊ duo ⁊̃ quinq simł¬
deducte nõ complent decem sunt enim ęcto ducdenari uõ nũi
partes in sũma ducte. transeunt eum. syet eĩm duodecimam
quod ẽ unu. het sextam que sunt duo het quatam q̃ sunt ta
set t̾tiam que sunt quattuor R̾et dimicliam q̃ sunt sex. Unu

Expanded text:
dimidia, tertia, quarta et deinceps ab aliquo numero denominadimidia, tertia, quarta et deinceps ab aliquo numero denominaars aliqua eius est, ideo dici potest quota eius sit; unum autem potest, nam nona eius est: et tria potest, nam tertia eius est. Coniunctae uero istae duae partes eius, nona scilicet adque tertia, id est unum et tria, longe sunt a tota summa eius, quod est nouem. Itemque in denario quaeternarius est aliqua pars eius; sed quota sit dici non potest; unum autem potest; nam decima pars eius est. Habet et quintam, quod sunt duo; habet et dimidiam, quod sunt quinque. Sed hae tres partes eius, decima et quinta et dimidia, id est unum et duo et quinque, simul ductae non conplent decem; sunt enim octo. Duodenarii uero numeri partes in summam ductae transeunt eum; habet enim duodecimam, quod est unum; habet sextam, quae sunt duo; habet quartam, quae sunt tria; habet tertiam, quae sunt quattuor; habet et dimidiam, quae sunt sex; unum
Abbreviated transcription (Latin):
tiu et ip̃ius hominis qui cunctĩs in terra reb excelleret oĩa
hec aliter inu̾bo dei cognoscuntur ab angłis nbi hñt causas ra
Aliter in se ip̃is illa clariore ac obscuriore cognitione uelut
artis atq opum que tam̃ oꝑa cum ad ip̃iscreatoris landem
uenerationeq referutur tanqͣ mane lucescit ĩm̃tib cõtem¬
Lecclem die septies repetito sex diebus ꝑfecta narrantur nõ
quia deo fuerit necessaria mora tẽpoꝵ / quasi qui nõ potuerit cẽ¬
are om̃ia simul que deinceps congrins motib ꝑagerent
tẽpora s quia ꝑsenariu num ẽ opum significata perfectio t
Numerus quippe senarius primus imp̃letur suis partib .i.
sexta su parte ⁊ t̾tia et dimidia q̃ sunt unum et duo ⁊tria. q̃
insũma ducta sex fuunt Partes aũt in hac consideratione nu¬
meroru ille intelligende sunt que quote sint dici potest. sic̃

Expanded text:
tium et ipsius hominis, qui cunctis in terra rebus excelleret. Omnia tium et ipsius hominis, qui cunctis in terra rebus excelleret. Omnia haec aliter in Verbo Dei cognoiter permanentes, aliter in se ipsis; illic clariore, hic obscuriore cognitione, velut artis atque operum: quae tamen opera cum ad ipsius Creatoris laudem venerationemque referuntur, tanquam mane lucescit ieodem die sexiens repetito sex diebus perfecta narrantur, non quia Deo fuerit necessaria mora temporum, quasi qui non potuerit creare omnia simul, quae deinceps congruis motibus peragerent tempora; sed quia per senarium numerum est operum significata perfectio. Numerus quippe senarius primus conpletur suis partibus, id est sexta sui parte et tertia et dimidia, quae sunt unum et duo et tria, quae in summam ducta sex fiunt. Partes autem in hac consideratione numerorum illae intellegendae sunt, quae quotae sint dici potest; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ut eis magis ista qͣ nos ip̃i nobis cogniti sumus Ip̃amqͦ i
creaturam melius ibi hoc est insapientia dei tanqͣ in arte qua
facta ẽ. quam in ea ẽẽ scuint ac phoc ⁊ seip̃os ibi melius qͣ in se
ip̃is uerumtam̃ ⁊ in se ip̃is facti sunt enim ⁊ aliud sunt q̃ ille
qui fecit Ibiergo tanq̃ in diurna cognitione in sexp̃is antẽ
tanq̃ inuespertina sicut iam supradiximꝰ. Multum eĩm
differt utrum in ea ratione cognoscatur aliquid ẜm qua
ueritas figurarum cum intellecta conspicitur. aliter cum
ĩpuluere scribitur. ⁊ aliter iustitia inueritate in cõmutabili
aliter manima insti sic deinde çetera. Sicut firmam̃tu int̾
aquas supiores ⁊ inferiores qd celum uocatum ẽ. Sic dorso
aquaru congeries terreq nudatio ⁊ herbarum institutio
atq lingnorum. Sicut solis ac lune stellarumq conclitio.
Sicut ex aquis aĩalum. nolucrum scilicet atq piscium belua¬

Expanded text:
ut eis magis ista, quam nos ipsi nobis cogniti simus. Ipsam quoque ut eis magis ista, quam nos ipsi nobis cogniti simus. Ipsam quoque creaturam melius ibi, hoc est in sapientia Dei, tamquam in arte, qua facta est, quam in ea ipsa sciunt; ac per hoc et se ipsos ibi melius quam in se ipsis, uerum tamen et in se ipsis. Facti sunt enim et aliud sunt quam ille qui fecit. Ibi ergo tamquam in diurna cognitione, in se ipsis autem tamquam in uespertina, sicut iam supra diximus. Multum enim differt, utrum in ea ratione cognoscatur aliquid, secunduueritas figurarum, cum intellecta conspicitur, aliter cum in puluere scribitur; et aliter iustitia in ueritate incommutabili, aliter in anima iusti. Sic deinde cetera, sicut firmamentum inter aquas superiores et inferiores, quod caelum uocatum est; sicut deorsum aquarum congeries terraeque nudatio et herbarum institutio adque lignorum; sicut solis ac lunae stellarumque conditio; sicut ex aquis animalium, uolucrum scilicet adque piscium belua