comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dixero: tres dños declarabo. Nũqͥd cum
dñm filiũ dicis: aut filiũ negas. aut cdu¬
os chños confiteris : Absit. Ipse enĩ filiꝰ
dixit. Nolite duob dñis seruire.
Sed non utiq aut se aut patrẽ dñm
denegauit. Nã & patrẽ cdñm dixit.
sicut habes. Confiteor tibi pater dñe
cȩli & terre: et se memorauit chñm. sicut
in eugło legimꝰ. Uos uocatis me dñm
& magistrũ. ⁊ bene facitis. Sũ et enĩ.
Sed non chuos dños clixit. inmo osten¬
dit se non duos dños chixisse: cũ parit̃¬
moneat. Nolite duob dñis seruire.
Non sunt enĩ cluo ctm̃i ubi domi
potestatis. Sẽꝑ ide: nulla accessiõe.
milla diminutio̾e mutat᷑. Prgo unũ
pluisse memoraunt: Apl̃s quoq: det
a chño. sed utroq in loco imitas clña¬
tionis exprimit᷑. In psalmis quoq ha¬
bes. Dixit dñs chño meo. Nec icdeo
patrẽ suũ chñm denegauit: quia
filiũ dñm suũ m nemorauit. sed id̾o¬

Expanded text:
dixero, tres Dominos declarabo. Numquid cum dixero, tres Dominos declarabo. Numquid cum Dominum Filium dicis, aut Filium negas, aut duos Dominos confiteris? Absit; ipse enim Filius dixit: Nolite duobus dominis servire . Sed non utique aut se aut Patrem Dominum denegavit; nam et Patrem Dominum dixit, sicut habes: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae . Et se memoravit Dominum, sicut in Evangelio legimus: Vocatis me Dominum et magistrum, et bene facitis; sum etenim . Sed non duos Dominos dixit; immo ostendit se non duos Dominos dixisse, cum praemonet: Nolite duobus dominis servire. Non sunt enim duo domini, ubi dominpotestatis, semper idem, nulla accessione, nulla diminutione mutatur. Ergo unum pluisse memoravit . Apostolus quoque: Det, a Domino, sed utroque in loco unitas dominationis exprimitur. 106. In psalmis quoque habes: Dixit Dominus Domino meo . Nec ideo Patrem suum Dominum denegavit, quia Filium Dominum suum e
Abbreviated transcription (Latin):
taq spm̃ ch̃m clixit. sed etiã addidit.
Ubi aut̃ sp̃s ctñi: ib̾i lib̾tas. Nos itaq
oñis reuelata facie głam cłm̃ specu¬
lantes: ad eandẽ imaginẽ reforma¬
mur. a gła in głam. sicut a dñi sp̃u
hoc ẽ qui ad dñm sumꝰ ante conuer¬
si. ut spiritali intellectu quasi in qͦdã
speculo scripturarũ. dm̃i głam in¬
deremꝰ: nunc ab hac gła quȩ nos con¬
uertit ad ch̃m. in illã cȩlestẽ głam
reformamͦ. Ergo cũ dñs sit ad quem
conuertim᷑. dñi aut̃ spiritꝰ sit a quo
reformam᷑. qui conuersi ad dñm su¬
mꝰ: dñs utiq spiritꝰ sc̃s ẽ designat᷑.
Ipse enĩ conuersos suscipit. qui refor¬
mat. Nã quomodo quos ñ susceperat.
reformaret . Quãꝗͣ qͥd expressionẽ
querimꝰ uocis: ubi expressionẽ cer¬
nimꝰ unitatis Nã et si dñm sp̃mq
tatẽ non inficieris. Si unitatẽ uns
secerhere potestatis: dñm ipsum
U sp̃m confitearis.
ed fortasse iterũ dicas: si clñm spiritum

Expanded text:
tum dominum dixit, sed etiam addidit: Ubi autem Spiritus Domini, ibi libertas. Nos itaque omnes revelata facie gloriam Domini speculantes, ad eamdem imaginem reformamur a gloria in gloriam, sicut a Domini Spiritu , hoc est, qui ad Dominum sumus ante conversi, ut spiritali intellectu quasi in quodam speculo Scripturarum Domini gloriam videremus, nunc ab hac gloria quae nos convertit ad Dominum, in illam coelestem gloriam reformamur. Ergo cum Dominus sit ad quem convertimur, Dominus autem Spiritus sit a quo reformamur, qui conversi ad Dominum sumus, Dominus utique Spiritus sanctus est designatus; ipse enim conversos suscipit, qui reformat. Nam quomodo quos non susceperat, reformaret? 103. Quamquam quid expressionem quaerimus vocis, ubi expressionem cernimus unitatis? Nam etsi Dominum Spiritumque tatem non inficiaris: si unitatem vis secernere, potestatis Dominum ipsum um confiteris.ed fortassis iterum dicas: Si Dominum Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
Si enĩ cdauid in sp̃u uocat eũ cdñm: quo¬
modo filiꝰ eiꝰ est  In sp̃u chicit clauid
ch̃m. non sp̃s chicit. Aut si hinc ca¬
lũpniant᷑ quia cdñs spiritꝰ clixit: ne¬
cesse est pari sacrilegio filiũ dĩ. &̃ filiũ
modũ duos non dicimꝰ dominos. cũ
& patrẽ ⁊ filiũ designamꝰ: ita nec tres

Expanded text:
enim David in spiritu vocat eum Dominum, quomodo Filius ejus est ? In spiritu dicit David Dominum, non Spiritus dicit. Aut si hinc calumniantur, quia Dominum Spiritus dixit, necesse est pari sacrilegio Filium Dei etiam Sprito quemadmodum duos non dicimus Dominos, cum et Patrem et Filium designamus; ita nec tres
Abbreviated transcription (Latin):
mel dicunt. ne singularitatẽ credas
scõs chicunt ne pluralitatẽ ȩstimes
sed ter repetunt. ⁊ ide clicunt. ut
etiã in hymno chstinctionẽ trinita¬
tis. & diumitatis intelligas unitatẽ
Hoc cũ dicunt: dm̃ p̃dicant. Nos

Expanded text:
mel dicunt, ne singularitatem credas:os dicunt, ne pluralitatem aestimes: sed ter repetunt, et idem dicunt, ut etiam in hymno distinctionem Trinitatis, et divinitatis intelligas unitatem: hoc cum dicunt, Deum praedica
Abbreviated transcription (Latin):
cle sp̃u sc̃o uox clm̃ca resultet. Filius
dĩ uenit. &. quia nondũ infuderat
sp̃m. paruulos nos quosdã degere si¬
ne sp̃u cleclarauit. Sp̃m clixit esse
uenturũ. qui faceret ex paruulis
fortiores. increm̃to indelicet spiri¬
talis ȩtatis. Qd ideo posuit. non quo
uirtutẽ sp̃s anteferret : sed ut in
cognitiõem trmitatis. ostenderet
plenitudinẽ esse inrtutis. Necesse
est igit᷑ aut quartũ aliquẽ dicatis quẽ
sentire p̃ter sp̃m debeatis: aut certe
morauerit. nec id latẽre nos potuit:
quia scriptũ ẽ. Dñs aũt spiritꝰ est.
Qd utiq scrͣiptũ de sp̃u sc̃o. dotiꝰ series

Expanded text:
de Spiritu sancto vox Dominica resultaverit. Filius Dei venit, et quia nondum infuderat Spiritum, parvulos quosdam nos degere sine Spiritu declaravit. Spiritum dixit esse venturum, qui faceret ex parvulis fortiores, incremento videlicet spiritalis aetatis. Quod ideo posuit, non quo virtutem Spiritus anteferret, sed ut in cognitione Trinitatis ostenderet plenitudinem esse virtutis. 100. Necesse est igitur aut quartum aliquem dicatis, quem sentire praeter Spiritum debeatis: aut certe moraverit, nec id latere vos potuit; 686 quia scriptum est: Dominus autem Spiritus est . Quod utique dictum de Spiritu sancto totius ser
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m sc̃m. a cłitatis non excludimꝰ unitate.
& tres deos non asserimꝰ sed negamꝰ: quia
pluralitatẽ non unitas facit. sed dnuisio
potestatis. Quomͦ enĩ pluralitatẽ recipit
unitas chumitatis: cum pluralitas num̾i
sit. num̾um autẽ non recipiat cdiuina
trinitatis ȩt̾̃nȩ. sicut proposito de¬
claratur exẽplo.xu.¬
ec eo tam̃ solo loco trmitatẽ uidemꝰ
nomine chiumitatis expressã: sed tũ
plerisq locis sicut & supra chiximus.
tũ maxime in his epłis quas ad thessa

Expanded text:
Spiritum sanctum a deitatis non excludimus unitate, Spiritum sanctum a deitatis non excludimus unitate, et tres deos non asserimus, sed negamus; quia pluralitatem non unitas facit, sed divisio potestatis. Quomodo enim pluralitatem recipit unitas divinitatis; cum pluralitas numeri sit, numerum autem non recipiat divina trinitatis aeternae, sicut proposito declaratur exemplo. Nec eo tamen solo loco Trinitatem videmus nomine divinitatis expressam: sed cum plerisque locis, sicut et supra diximus, tam ma
Abbreviated transcription (Latin):
igitur quod pat̃ ⁊ filiꝰ & spiritꝰ sc̃s in
uno eodẽq ꝑ naturȩ eiꝰdẽ maneant
unitatẽ. Ergo diuinȩ est potestatis.
qui habitat in tẽplo. Sicut enĩ patͥs
multa tẽpla sed unũ templũ: quia
ummiꝰ templũ ẽ potestatis.Ixiiii.
ed qͥd ueremini ᷤ An illuci quod obla¬
trare consuestis. netres faciatis dos:
duos deos dicimꝰ. Nã si cũ dĩtatẽ spiritꝰ
confitemim. putatis tres deos dici ergo
ce cũ chitatẽ filis dicitis quia non potestis
eã negare. duos inducitis deos. Necesse
est igit᷑ iuxta sententiã ur̃am. si deũ
ꝑsonȩ uniꝰ. ñ uniꝰ naturȩ nom̃ puta¬
tis. aut chios dicatis. aut ctm̃ filiu̾ de¬
negetis. s ed excusemꝰ uos ab inscien¬
tia. & si non excusemus a culpa. Et enĩ
scd̃m nr̃am sententiã. quia unꝰ d̃ una diummi¬
tas. & unitas intelligit᷑ potestatis. sicut unũ
chm̃ chicimꝰ. & patrẽ uero clĩtatis nomine
confitentes. nec filiũ denegantes: ita etiã

Expanded text:
igitur quod Pater et Filius et Spiritus sanctus in uno eodemque per naturae ejusdem maneant unitatem. Ergo divinae est potestatis, qui habitat in templo; sicut enim Patrismulta templa, sed unum templum; quia unius templum est potestatis. 92.ed quid veremini, an illud quod oblatrare consuestis, ne tres faciatis deos?  dicimus, duos deos dicimus. Nam si cum deitatem Spiritus confitemini, putatis tres deos dici: ergo et cum deitatem Filii dicitis, quia non potestis eam negare, duos inducitis deos. Necesse est igitur juxta sententiam vestram, si Deum personae unius, non unius naturae nomen putatis, aut duos deos dicatis, aut Deum Filium denegetis. 93. Sed excusemus vos ab inscientia, etsi non excusamus a culpa. Etenim secundum nostram sententiam quia unus Deus, una divinitas, et unitas intelligitur potestatis. Sicut unum Deum dicimus, et Patrem vero deitatis nomine confitentes, nec Filium denegantes; ita etiam
Abbreviated transcription (Latin):
hanc claritatẽ inderunt apłi: cum
dñs iħs diumitatis suȩ luce in mon¬
te fulgeret. Widerunt in quit apłi:
& in faciẽ procidert̃. Putas ne illos.
uel cũ prociderunt adorasse: cũ ful¬
gorẽ diuini luminis corporalibus
oculis sustinere non possent. ⁊ splen¬
dor lucis et̃nȩ. aciẽ insus mortalis obluce¬
ret iͣ qͣ ut quid aliud tunc tẽporis dixe¬
rant illi uidentes głam enis. nis ueni¬
te ae adoremꝰ &e. ꝓcidamꝰ ante eũ. xiii.¬
xp̃i iħu. Qs est gͦ qui illuxit. ut cognos¬
amꝰ am̃ in facie xp̃i iħu ᷤ Dixit enim.
illuxit css: ut cognoscat᷑. claritas cłi in
facie xp̃i iħu. Quẽ putamꝰ aliũ preter
sp̃m declaratũ: Nut quis est alnis p̃t
mducant aliũ qui cũ patre & filio głam
dnimitatis accipiat. Pacdẽ igitur uer¬
ba repetamꝰ. Ds̃ ẽ qui illuxit ad illium
dĩ chixit. Si patris: suꝑẽ ut qui dix̃
de tenebris lum̃ splendescere & illux̃

Expanded text:
hanc claritatem viderunt apostoli, cum Dominus Jesus divinitatis suae luce in monte fulgeret: Viderunt, inquit, apostoli, et in faciem prociderunt . Putasne illos vel cum prociderent, adorasse; cum fulgorem divini luminis corporalibus oculis sustinere non possent, et splendor lucis aeternae aciem visus mortalis obduceret? Aut quid aliud tunc temporis dixerunt illi videntes gloriam ejus, nisi: Venite adoremus, et procidamus ante eum 88. Quis est ergo qui illuxit, ut cognoscamus Deum in facie Christi Jesu? Dixit enim, Illuxit Deus, ut cognoscatur claritas Dei in facie Christi Jesu: quem putamus alium praeter Spiritum declaratum? Aut quis est alius praeinducant alium, qui cum Patre et Filio gloriam divinitatis accipiat. 89. Eadem igitur verba repetamus: Deus est qui illuxit ad illuminDei dixit: si Patris, superest ut qui dixit de tenebris lumen splendescere, et illuxit
Abbreviated transcription (Latin):
Qd etiã in inferiorib manifestauit cdicens
Om̃ia ꝑ ipsũ & in ipso creata sunt. Hec
enĩ tria in xp̃o unũ e̾e̾. cũ ipso & ꝑ ipsũ.
& in ipso: sicut sup᷑ diximꝰ scriptura test¬
tur. Habes enĩ ꝑ ipsũ & in ipso concdita
ẽẽ om̃ia. Accipe etiã quia cũ ipso pat.
& ipĩe cũ patre. cũ om̃ia conderentur.
Sapientia enĩ dicit. Cũ pararet celũ
cũ ipso erã: cũ faceret fontes. aquarũ.
& in ueteri testam̃to hicendo pater
faciamꝰ : ostendit filiũ coadorandtũ qua¬
si om̃ium conchtorẽ. Sicut ergo in
filio creata dicunt᷑. quoꝵ filiꝰ creator
arcipit᷑: ita etiã cũ in ueritate adorari
d̾s dr̃ uerbi ipsius propͥetate in eun¬
dẽ modũ frequent̃ expressa. debet
intelligi quod & filiꝰ adoretur. Si mi¬
lit̃ itaq adorat᷑ & sp̃s : quia ds ad ora¬
tur in sp̃u. Ergo pat̃ &e cũ filio adora¬
t᷑ n cũ sp̃u : quia trmitas adoratur.¬

Expanded text:
cens: Omnia per ipsum, et in ipso creata sunt ; haec enim tria in Christo unum esse: cum ipso, et per ipsum, et in ipso, sicut supra diximus , Scriptura testatur. Habes enim per ipsum et in ipso condita esse omnia. 85. Accipe etiam quia cum ipso Pater, et ipse cum Patre erat; cum omnia conderentur. Sapientia dicit: Cum pararet coelos, cum illo eram; cum faceret fontes aquarum . Et in veteri Testamento dicendo Pater, Faciamus , ostendit Filium secum adorandum, quasi omnium conditorem. Sicut ergo in Filio creata dicuntur, quorum Filius creator accipitur; ita etiam cum in veritate adorari Deus dicitur, verbi ipsius proprietate in eumdem modum frequenter expressa debet intelligi, quod et Filius adoretur. Similiter itaque adoratur et Spiritus; quia Deus adoratur in Spiritu. Ergo Pater et cum Filio adoratur, et cum Spiritu, quia Trinitas adoratur.
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ ex usuintelligt᷑ intelligant enã
grãm sp̃italẽ. & nichil ẽ offenlonis aut siue¬
erate xp̃m accipiunt: adorandũ negent:
Sead resełunt᷑ factis piorũ. serie scͥpturarũ
adorauit enĩ xp̃m maria. & idõ p̃nuntia
resuirrectionis ad apłos destinat᷑. soluens he¬
reditariũ nexũ. & feminei generss immane
aelictũ hoc enĩ oꝑatꝰ ẽ in mystio dñs:
ut ubi suꝑabundauerit peccatũ suꝑhabun¬
aaret &e gr̃a Meritoq ad uiros femia des

Expanded text:
em ex usu intelligunt, intelligant etiam gratiam spiritalem, et nihil est offensionis: aut si veritatem Christum accipiunt, adorandum negent. 74. Sed refelluntur factis piorum, serie Scripturarum. Adoravit enim Christum Maria, et ideo praenuntia resurrectionis ad apostolos destinatur, solvens haereditarium nexum, et feminei generis immane delictum. Hoc enim operatus est in mysterio Dominus; ut ubi superabundaverat peccatum, superabundaret
Abbreviated transcription (Latin):
oratur Colligamꝰ hic gͦ: & concluda¬
mus arrianorũ impias questiones
Si enĩ idõ negant adorandũ spm̃
qͥa ds̃ adorat᷑ in spũ negent gͦ adorandã
ueritatẽ. qͥa ds̃ adorat᷑ inueritate tlam

Expanded text:
73. Colligamus hic ergo et concludamus Arianorum impias quaestiones. Si enim ideo negant adorandum Spiritum, quia Deus adoratur in Spiritu; negent ergo adorandam veritatem, quia Deus adoratur in veritate. Na
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s testimoniũ. qm̃ sp̃s ẽ ueritas: quia
tres st̃ testes. sps aqua & sanguis ce hii
tres: unũ st̃ in xp̃o iħu dudi quomodo
testis sp̃s mentẽ renouat aqua ꝓficit ad
da nos abluit: sanguis dñi nos redemit.
Alterũ gͥ inuisibile. alterũ inuisibile tes¬
timoniũ sacramento consequim᷑ spitali:
qͥa sp̃s testimoniũ reddit sp̃iu nrõ. Et¬
si in utroi plenitudo sit sa cranenti: dis¬
tinctio muneris est Ergo ubi distinctio
muneris ẽ: ñ ẽ utiq testisicationis ȩqua¬
ȩuigłio Nunc ẽ qͣndo ueri adoratores
ad orabt̃ patrẽ i spũ & ueritate siã

Expanded text:
 Spiritus est veritas; quia tres sunt testes, Spiritus, aqua, sanguis: et hi tres unum sunt . 68. Audi quomodo testes: Spiritus mentem renovat, aqua proficit ad da nos abluit, sanguis Domini nos redemit. Alterum igitur invisibile, alterum visibile testimonium sacramento consequimur spiritali; quia Spiritus testimonium reddit spiritui nostro . Etsi in utroque plenitudo sit sacramenti, distinctio tamen muneris est: ergo ubi distinctio est muneris, non est utique testificationis aequaEvangelio: Nunc est quando veri adoratores adorabunt Patrem in Spiritu et veritate. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
grã spĩtali. sic̃ & apłs dixit. qͥa ipse sp̃s
postulat ꝓ nobis gemitib in enarrabi¬
libus. hoc ẽ gͦ gr̃a sp̃italis: nͥ forte ge¬
mitus uos scĩ sp̃s audire potuistis Er¬
go ꝙ hic adorat᷑ ds̃. ñ in malicia cor¬
dis. s in grã sp̃ĩtali In animã enĩ ma¬
liuolam. ñ intrat sapientia: qͥa nemi

Expanded text:
gratia spiritali, sicut et Apostolus dixit: Quia ipse spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus , hoc est, gratia spiritalis; nisi forte gemitus vos sancti Spiritus audire potuistis. Ergo et hic adoratur Deus, non in malitia cordis, sed in gratia spiritali. In animam enim malevolamnon intrat sapientia ; quia nemo
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ad plenitudinẽ nec ad portio¬
nẽ sp̃s potest ꝑtinere: qͥa neq huma¬
na mens. eiꝰ plenitudinẽ capit. neq
in ullas sui diuidit᷑ sectiones: s donĩ
grẽ sp̃italis infundit. in quo adorat᷑
pio baurit affectu. Nec utiq uelut ꝑso¬

Expanded text:
hoc ad plenitudinem, nec ad portionem Spiritus potest pertinere, quia neque humana mens ejus plenitudinem capit, neque in ullas sui dividitur sectiones: sed donum gratiae spiritalis infundit, in quo adoratur s ejus pio haurit affectu. Nec utique velut perso
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ques renasei nos in suꝑiorib ẽ locutꝰ
Hac dñica sententia & scͥpto nitor.
ñ argumento Quero tam̃ tur si non
confitemini. qͥa ñ potestis negare: renatum
autẽ negatis magna insipientia: ut qa sin¬
głare dĩ ẽ confiteanuni. qđ cõmime est
hominũ. denegetis :ͤ Ee idõ bene uobis dr̃.
& ñ creditis. quomͦ si dixero uobis cȩlestia

Expanded text:
 renasci nos in superioribus est locutus. Haec Dominica sententia est: scripto nitor, non argumento. 65. Quaero tamen cur si non confitemini , quia non potestis negare: renatum autem negatis; magna insipientia, ut quod singulare Dei est, confiteamini: quod commune est hominum, denegetis. Et ideo bene vobis dicitur et non creditis; quomodo si dixe
Abbreviated transcription (Latin):
qͥt me de libro tuo si ñ parcis biue
popło: nec tam̃ deletꝰ ẽ qͥa ñ habebat
tis lociistis actestatione conuinci snec aigur¬
menta ur̃a aduersus io posse testimonium
conuenire Quo eñ possit alio intellectus
loei istͥ diruiari. cũ series lectionis tota de
spũ sit:ꝰ Nichodemꝰ quexit de regenerati¬
one respondit añs Nm̃ am̃ enco tibi a¬

Expanded text:
quit, me de libro tuo, si non parcis huic quit, me de libro tuo, si non parcis huic populo . Nec tamen deletus est; quia non habebat tis loci istius vos attestatione convinci, nec argumenta vestra adversus id posse testimonium convenire. Quo enim possit alio intellectus loci istius derivari, cum series lectionis tota de Spiritu sit? 63. Nicodemus quaerit de regeneratione, respondet Dominus: Amen, amen dico tibi
Abbreviated transcription (Latin):
poẽ Que locũ ita exp̃se trriani tes¬
cocicib auferatis. Attp uitiiã de uc̃is
Eo enĩ tẽpore quo impie infideltta¬
&s auxentius. mediolanensẽ eccłam
armis exercituq occupauerat. uł a
ualente atq ursatio nitantibi uu¬
certlotib aus incursabat᷑ eceła firmi¬
eisis. falsũ hoc & sacrilegiũ urm̃. u
cecłastieis codicib dep̾hensũ est Et
sortasse hoc etiã in oriente fecistis Q
litt̾as qͥdẽ potustis abolere s fiena
yotunstis auferre Pius uos ialla litura
ꝓaebat. plus uos illa litura clapna¬
bat. Neq em̃ uos poteratis oblinire.
ueritatẽ. s. ula lituta le libro uite
nomina ur̃a delebat Cur auferebat᷑
Sieñ de dõ patre uultis exp̃ssũ ergo
& dm̃ patren negasti. qũe putastis
eẽ delendũ Utrũ uultis: eligite In u¬
utroq uos laquens ur̃e impieratis
delet᷑ gr̃a s iniqͥtas: qͥa scͥptũ ẽ Ego
sũ ego sũ. qͥ deleo iniqͥtates tuas de¬
niq moyses ꝓ popło petens dele in¬

Expanded text:
 Quem locum ita expresse, Ariani, tescodicibus auferatis: atque utinam de vestriEo enim tempore quo impiae infidelitatis Auxentius Mediolanensem 677 Ecclesiam armis exercituque occupaverat, vel a Valente atque Ursatio, nutantibus sacerdotibus suis, incursabatur Ecclesia Sirmiensis, falsum hoc, et sacrilegium esiasticis codicibus deprehensum est. Et fortasse hoc etiam in Oriente fecistis. 60. Et litteras quidem potuistis abolere, sed fidem non potuistis auferre. Plus vos illa litura prodebat, plus vos illa litura damnabat; neque enim vos poteratis oblinire veritatem, sed illa litura de libro vitae nomina vestra radebat. Cur auferebaturSi enim de Deo Patre vultis expressum, ergo et Deum Patrem negatis, qui putatis esse delendum. Utrum vultis, eligite: in utroque vos laqueus vestrae impietatis deletur gratia, sed iniquitas; quia scriptum est: Ego sum, ego sum, qui deleo iniquitates tuas . Denique Moyses pro populo petens: Dele, in
Abbreviated transcription (Latin):
de sp̃u sp̃s ẽ. Persequere gͥ totã serien
lectiontis. inuenies qͦd adñs impietatem
urãna plenitudine assertionis erelusert
Nolimqͥt mirari qͥa dixi. oportet uos
nasci denuo Sp̃s ubi uult spuat. at au¬
cem eiꝰ audis. s nescis unde ueniat. aut quo

Expanded text:
Deus Spiritus est . Pro sequere ergo totam seriem lectionis, et invenies quod Dominus impietatem vestram plenitudine assertionis excluserit. Noli, inquit, mirari quia dixi: Oportet vos nasci denuo. Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis: sed nescis unde veniat, aut quo
Abbreviated transcription (Latin):
oranda mysteria sunt. inqͥb uelut uesti¬
gia quedã diumitatis expressa & uias
quascdã uerbi celestis aduer tumꝰ legant
qͥa & apłi adorabant eũ. in carnis gła re¬
surgentẽ Ergo si nichil derogat qͦa. ds ad

Expanded text:
oranda mysteria sint, in quibus velut vestigia quaedam divinitatis expressa, et vias quasdam Verbi coelestis advertimus; legant quia et apostoli adorabant eum in carnis gloria resurgentem . 77. Ergo si nihil derogat Christo, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ubi fuerit ue ns ͦ In¬
nia pec¬
catorum. Quis est cabͦ gͥ iste
ignis: Non utiq uirgultis uilibus
concretus. aut stipula siluarũ flagro¬
sus incendiis: sed ignis illeqͥut aurũ
bona facta meliorat. & ut stipulam
umen sicut supradiximus. signatũ
ẽ in nobis lumen uultus tui dñe.
Qͦđ est gͦ lumen signatũ nͥ illiuis sig¬
naculi spiritalis. in quo crecdentes sig¬
nati in qͥt estis spũ ꝓmissionis sc̃õ.¬
& sicut lumen ẽ uultus diumi: ita
etiã ignis emicat ex dĩ cultu. qͥa
scͥptũ est. Ignis in conspectu eiꝰ arde¬
bit Prefulget enĩ gr̃a diei uidicii.
ut sequat᷑ absolutio quȩ scorũ re¬
munerat᷑ obsequiim O magna
habundantia scͥpturarũ quã nemo
possit humano ingenio cõp̾hendere

Expanded text:
nisi ubi fuerit venia peccatorum. 149. Quis est igitur iste ignis? Non utique virgultis vilibus concretus, aut stipula silvarum fragosus incendiis: sed ignis ille, qui ut aurum bona facta meliorat, et ut stipulam  lumen, sicut supra diximus: Signatum est in nobis lumen vultus tui, Domine . Quod est ergo lumen signatum, nisi illius signaculi spiritalis, in quo credentes signati, inquit, estis Spiritu promissionis s sicut lumen est vultus divini, ita etiam ignis emicat ex Dei vultu; quia scriptum est: Ignis in conspectu ejus ardebit . Praefulget enim gratia diei judicii, ut sequatur absolutio, quae sanctorum remuneretur obsequium. O magna abundantia Scripturarum, quam nemo possit humano ingenio comprehendere
Abbreviated transcription (Latin):
seriptũ est Ego ueni in nomine
patris mei & ñ accepistis me: si alius
uenerit in nomine suo. illũ accipi¬
etis Fdoctũ est igitur. ex his non
clito nominis diuersitatẽ: & qͦd
nomen est patris. id ẽẽ etiã filii
nomen. similiter quod nomen
est filii. ẽẽ id etiã sp̃s scĩ qͣndo
etiã paraclitus filius dr̃ sicut &
iħs. Rogabo patremiᷠ eͣ aliũ para¬
clitũ dabit uobis: qui uobiscũ sit
in eternum sp̃m ueritatis Et bene
dixit alium.: ne ipsũ filiũ. ipsum
spm̃ intelligeres Unitas enĩ nomi¬
nis est. ñ filii sp̃s. quẽ dicit sabelli¬
ana confusio
taq alius paraclitus est filus:
alius paraclitus spiritus sanctus
filiũ enĩ paraclitũ: dixit: s ohannes.
sicut habes. Si quis peccauerit. pa
ita etiã unitas potestatis est Ubi
enĩ paraclitꝰ sp̃s: ibi etiã filius
se alibi ostendit. qͦd in et̾nũ cũ apo¬
stolis sit futurus. dicens Ecce ego uo¬
biscũ sum om̃ibus dieb usq ad
consummationẽ mundi Unũ sunt

Expanded text:
mine Patris mei, et non accepistis me: si alius venerit in nomine suo, illum accipietis . 136. Edoctum est igitur ex his non clito nominis diversitatem: et quod nomen est Patris, id esse etiam Filii nomen: similiter quod nomen est Filii, esse id etiam Spiritus sancti; quando etiam paraclitus Filius dicitur, sicJesus: Rogabo Patrem meum, et alium paraclitum dabit vobis qui vobiscum sit in aeternum Spiritum veritatis . Et bene dixit alium, ne ipsum Filium, ipsum Spiritum intelligeres; unitas enim nominis est, non Filii Spiritusque Sabelliana confusiotaque alius paraclitus est Filius, alius paraclitus Spiritus sanctus; Filium enim paraclitum dixit etiam Joannes, sicut habes: Si quis peccaverit, parita etiam unitas potestatis est; ubi enim paraclitus Spiritus, ibi etiam Filius. se alibi ostendit quod in aeternum cum apostolis sit futurus, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem mundi . Unum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
rid autẽ astruam. qd sicutssumen.
est D̾s enĩ lux est sicut dixit ioħes
qͥa ds lux ẽ. & tenebrȩ in eo non st̃¬
lix aut̃ et filius: qͥa uita erat lux ho¬
minum. Ꝙ ut ostenderet se de dĩ filio.
eũ głista dixisse: ait de ioħe baptista
Non erat ille lux sed ut testimoniũ
phiberet de lumine Erat autẽ lux ue¬
ra quȩ illuminat omnẽ hominem
uenientẽ in hunc mundũ Ergo qͥa
a lux ẽ lux aut̃ uera ẽ dĩ flius: sine
dubio ds̃ uerus est dĩ filius Habes et
alibi quia filius dĩ lux est Populus
qui sedebat in tenebris. & in umbra
mortis lucem uiderunt magnam
Quid autẽ euidentius qͦd ait. qm̃
apud te est fons uitȩ. & in lumine
tuo uidebimus lumen: Hoc est. qͦd
apud te des̃ om̃ps pat̾. qui fons uitȩ
es. in lumine tuo. filii lumen uidebi
patrẽ quis dubitet lucem eẽ. cum
lectũ sit de filio eiꝰ qͥa splendor sit
lucis eternȩ Cuius enĩ nisi patris splen¬
dorest silius. qui & cũ patre semꝑ est.

Expanded text:
id autem astruam quod sicut Pater lumen, est. Deus enim lux est, sicut dixit Joannes: Quia Deus lux est, et tenebrae in eo non sLux autem et Filius, quia vita erat lux hominum. Et ut ostenderet se de Dei Filio Evangelista dixisse, ait de Joanne Baptista: Non erat ille lux, sed ut testimonium perhiberet de lumine. Erat lux vera, quae illuminat omnem homine in hunc mundum . Ergo quia Deus lux est, lux autem vera est Dei Filius: sine dubio Deus verus est Dei Filius. 142. Habes et alibi quia Filius Dei lux est: Populus qui sedebat in tenebris et in umbra mortis, lucem vidit magnam . Quid autem hoc evidentius, quod ait: Quoniam apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen ? Hoc est, quod apud te, Deus omnipotens Pater, qui fons vitae es, in lumine tuo Filio, lumen videbimPatrem quis dubitet lucem esse, cum lectum sit de Filio ejus quia splendor sit lucis aeternae ? Cujus enim nisi Patris aeterni splendor est Filius, qui et cum Patre semper est,
Abbreviated transcription (Latin):
bus. et ñ exurebat᷑. eo qͦd in illo mis¬
terio añs figuraret qͥa illuminaturuᷤ
spinas nr̃i corpis adueniret. nec con¬
sumpturus erũ nosos sed mitigaturuᷤ
erũnas qui baptiraret in spũ sc̃o et
igni ut gr̃am tribueret. & peccata
consumeret Ergo in specie ignis ds̃
disset. ignis spẽs uidebatur. Sic enĩ
habes Et factus ẽ subito de cȩlo sonꝰ
tamqu̾a a ui magna sp̃s ferretur.
&e repleuit totã domũ ubi erant se¬
dentes Et uisȩ st̃ illis disꝑsȩ linguȩ
tamqua ignis Unde & illud qͣndo
gedeon suꝑaturus madian. trecentos
iuros iussit ydrias sumere. & in hydriis
faces accensas chabere. & in dextris tene¬
re tubas. ita nr̃i acceptũ ab apłis serua¬
uere maiores. quod hydriȩ sint corpora
nr̃a figurata delimo quȩ opera ten ere
ñ norunt. nͥ feruore gr̃ȩ spiritalis ig¬
nescant. & iłlu dñ passionem canorȩ
uocis confessione testentur Quis gͥ de
gr̃a sit. ubi spẽs diuinitatis appareat:
Quo testimonio ͣ diuersitatẽ. sed unita¬

Expanded text:
s, et non exurebatur; eo quod illo mysterio Dominus figuraret quia illuminaturus spinas nostri corporis adveniret: nec consumpturus aerumnosos, sed mitigaturus aerumnas: qui baptizaret in Spiritu sancto et igni ; 630 ut gratiam tribueret, peccata consumeret. Ergo in specie ignis Deusdisset, ignis species videbatur; sic enim habes: Et factus est subito de coelo sonus, tamquam vi magna Spiritus ferretur; et replevit totam domum, ubi erant sedentes: et visae sunt illis dispersae linguae tamquam ignis . 147. Unde et illud quando Gedeon superaturus Madian, trecentos viros jussit hydrias sumere, et in hydriis faces accensas habere, et in dextris tenere tubas ; ita nostri acceptum ab apostolis servavere majores, quod hydriae sunt corpora nostra, figurata de limo quae timere non norunt, si fervore gratiae spiritalis ignescant, et Jesu Domini passionem canora vocis confessione testentur. 148. Quis gratia sit, ibi species divinitatis appareat? Quo testimonio non diversitatem, sed unita
Abbreviated transcription (Latin):
timus & illuminare ignis & lucis ẽ ꝓpri¬
um: & in specie ignis exprimi uł uideri
duunȩ est consuetudinis Ds̃ est enĩ
ignis consumens. sicut moyses dicit.
Didit enĩ ipse in rubo ignẽ. & audi¬
erat dm̃ ia tes tunc qͦndo uox fac̃¬
ta est sec mouea de flamna ignes

Expanded text:
t illuminare, ignis et lucis est proprium: et in specie ignis exprimi vel videri divinae est consuetudinis: Deus enim est ignis consumens, sicut Moyses dixit . 145. Vidit enim ipse in rubo ignem, et audierat Deum, tunc quando vox facta est de flamma ignis
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sc̃ĩ. Scriptũ est enim. Ite baptitate
gentes in nomine patͥs & filii & sp̃s scĩ.
In nomine inꝗt. ñ in nominibus. Non
gͦ aliud nomen patͥs. aliud nomen
filii. aliud nomen sp̃s sci: qͥa at
unus ds̃ ñ plura nomina qͥa ñ duo
dii. non tres dii & ut aꝑiret. qͥa una
diuinitas. una maiestas est. qͥa unũ
nomen patris et filii et sp̃c scĩ non
in alio nomine uenerit filius. in alio
nomine sp̃s sc̃s: ait ipse dñs Ego ue¬
ni in nomine patris mei & ñ accepi¬
stis me: si alius uenerit in nomine suor
illũ accipietis iluod autẽ nomen pat̾s
est. hoc idẽ filĩ scriptura declarat:
qͥa m exodo dixit dñs Ego antecedo
in nomine meo: & uocabo te nomine
meo: dñm in conspectu tuo Bñs gͦ
Cũ autẽ unũ nomen sit patris & filii:
qu̾e mittet pater in nomine meo:
ille uos docebit omĩa Qui autem
uenit in nomine filii: utiq in no
mine etiã patris uenit. qͥa unum
nomen patris & filii est Sic fit:
ut unũ & patris e filii nomensit

Expanded text:
Ite, baptizate gentes in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti . In nomine dixit, non in nominibus. Non ergo aliud nomen Patris, aliud nomen Filii, aliud nomen Spiritus sancti; quia unus Deus: non plura nomina; quia non duo Dii, non tres Dii . 133. Et ut adivinitas una majestas est, quia unum nomen Patris et Filii et Spiritus sancti, non in alio nomine venerit Filius, in alio nomine Spiritus sanctus, ait ipse Dominus: Ego veni in nomine Patris mei . » Et pstis me: si alius venerit in nomine suo, illum accipietis . 133. Quod autem nomen Patris est, hoc idem Filii Scriptura declarat; quia in Exodo dixit Dominus: Ego antecedam te in nomine meo et 628 vocabo in nomine meo Dominum in conspectu tuo . Dominus ergo Cum autem unum nomen sit Patris et Filii, quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia . Qui autem venit in nomine Filii, utique etiam in nomine Patris venit, quia unum nomen Patris et Filii est. Sic fit ut unum Patris et Filii nomen sit
Abbreviated transcription (Latin):
cespimus caritatẽ patris Eadem ea¬
ritas quȩ patͥs est: etiã filii est Ipse
eñ dixit Qui me diligit diliget᷑ a pa¬
tre meo: & ego diligam eum. Que ẽ
enĩ caritas filii. nͥ qͥa se ꝓ nobis obtu¬
lit. & suo sangue nos redemit. E adẽ
aut̾ caritas & in patre est: qͥa scͥptũ
est Sic enĩ dilexit d̾s mundũ ut filiũ¬
ꝓprnim daret Tradit ergo pat̾ fili¬
um: & filius ipse se tradit Seruatur
caritas: nec ledit᷑ pietas Hulla enĩ
est pietatis iuiria: ubi nulla ẽ rati¬
onis erumna. Tradidit uolentem:
tradidit offerentem. ñ utiq ad penam.
pat̃ filiũ sed ad grãm. Si discutis facti
meritũ: int̾roga pietatis uocabulũ Uas
electionis unitatẽ hanc diuinȩ caritatis
euident᷑ ostendit: qͥa & pat̾ traclidit filũ. &

Expanded text:
cepimus charitatem Patris. Eadem charitas quae Patris, etiam Filii est. Ipse enim dixit: Qui me diligit, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum . Quae est enim charitas Filii, nisi quia se pro nobis obtulit, et suo sanguine nos redemit ? Eadem autem charitas et in Patre est, quia scriptum est: Sic enim dilexit Deus mundum, ut Filiu 129. Tradidit ergo Pater Filium, et Filius ipse 627 se tradidit. Servatur charitas, nec laeditur pietas; nulla est enim pietatis injuria, ubi nulla est traditionis aerumna. Tradidit volentem, tradidit offerentem, non utique ad poenam Pater Filium, sed ad gratiam. Si discutis facti meritum, interroga pietatis vocabulum. Vas electionis unitatem hanc divinae charitatis evidenter ostendit; quia et Pater tradidit F
Abbreviated transcription (Latin):
modo oꝑationis eiusdẽ grã conueniret:¬
Quis gͥ unitatẽ separare audeat
nominis. cũ oꝑationis uideat unitatẽ:
Sed qͥd ego unttatẽ nominis argũ¬
mentis astruo. cũ diuinȩ uocis eui¬
dens testimonium sit.xu.
inum eẽ nomen patris ae filis e

Expanded text:
omodo operationis ejusdem gratia conveniretomodo operationis ejusdem gratia conveniretQuis igitur unitatem separare audeat nominis, cum operationis videat unitatem? Sed quid ego unitatem nominis argumentis astruo, cum divinae vocis evidens testimonium sit. Unum nomen est Patris et Filii e
Abbreviated transcription (Latin):
nce filius ipse se tradidit fat̃ tradidit.
ce qͥ filio ꝓprio ñ peꝑcit. s ꝓ nobis
om̃ib tradidit illum: de filio quoq dicit.
qͥ se tradidit ꝓme. Tradidit inqͥt. Si gr̃ȩ.
qͥd arguo: Si iniuriȩ: plus debeo. Sed si¬
cut pat̾ tradidit filiũ. & filius ipse se tra¬
didit Accipe: qͥa & sp̃s eũ tradidit.
Seriptũ ẽ enĩ Tunc iħc ductus ẽ in
desertũ ab sp̃ũ: ut temptaret᷑ a diabolo
Ergo & sp̃s diligens tradidit filium Si¬
cutꝰ enĩ una est caritas patͥs & filis: ita
hanc caritatẽ dĩ supra effundi ꝑ sp̃m
ommunicationẽ autẽ & patͥs &i
filii esse manifestũ est: qͥa scͥptum
est E cõmunicatio nr̃a est cũ patre.¬
& cũ filio eius iħu xp̃o Et alibi Com¬
municatio scĩ sp̃s cũ om̃ib uobis Si
gͥ una pax una gr̃a una caritas. una
cõmunicatio est patͥs & filii & sp̃s
scĩ: una certe oꝑatio est e ubi una
oꝑatio est: utiq ñ potest esse uirtus
aiuisa & discreta substantia Nãmn qͦ¬

Expanded text:
 Filius ipse se tradidit. Pater tradidit, qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . De Filio quoque dicit: Qui se tradidit pro me . Tradidit, inquit. Si gratiae, quid arguo? si injuriae, plus debeo. 130. Sed sicut Pater tradidit Filium, et Filius ipse se tradidit, accipe quia et Spiritus eum tradidit. Scriptum est enim: Tunc Jesus ductus est in desertum ab Spiritu, ut tentaretur a diabolo . Ergo et Spiritus diligens tradidit Dei Filium. Sicut enim una est charitas Patris et Filii, ita hanc charitatem Dei supra effundi per Communicationem autem et Patris et Filii esse manifestum est, quia scriptum est: Et communicatio nostra cum Patre, et Filio ejus Jesu Christo ; et alibi: Communicatio Spiritus sancti cum omnibus vobis . Si igitur una pax, una gratia, una charitas, una communicatio est Patris et Filii et Spiritus sancti; una certe operatio est: et ubi una operatio est, utique non potest virtus esse divisa, et discreta substantia. Nam qu
Abbreviated transcription (Latin):
fructus est sp̃s scĩ. sicut ipse apłs
docuit dicens. fructus autẽ sp̃s.
caritas. gaudium. pax patientia
& bona pax & neressaria: ut nemo a¬
disputationũ turbet᷑ incertis. neq pas¬
sionũ corꝑaliũ tempestate quatiatur.
s in simplicitate fidei & tranquillitate

Expanded text:
sicut ipse Apostolus docuit dicens: Fructus autem Spiritus est charitas, gaudium, pax, patientia . Et bona pax et necessaria, ut nemo disputationum turbetur incertis, neque passionum corporalium tempestate quatiatur: sed simplicitate fidei, et tranquillitate
Abbreviated transcription (Latin):
simus a gra eius alieni. Nobis descende¬
re uidet᷑. ñ qͦd ille descendat. sed quod
ad illũ animus nr̃ ascendat. de quo
plemus diceremus. nͥ meminissemus
an libris iam suꝑioribus positum.
quod & pater chixerit Uenite descen¬
damus & confundamus ibi linguas eoꝵ.
& filius dixerit. qui diligit me sermo¬
nem meu̾ seruabit. & pat̾ m̃s diliget
admodũ uenit pat̾. quia ubi pater
est. ibi est & filius. ⁊ ubi filius ẽ: ibi
est & sp̃s sc̃s Non gͦ discrete ue¬
tionis. ad salutem redeptionis. a gr̃a
uiuificationis. ad grãm sanctificationis.
ut de terris ad celũ. de inuria ad
głam. de seruitio ad regnũ transfe¬
rat Sic gͦ uenit sp̃s: qu eadmodũ ue¬
nit & pater Dixit enĩ filius Ego et
pat̾ ueniemus & mansionẽ apud eũ
faciemus. Nũ qͥd corꝑalit̾ pat̾ uenit:
Sic gͦ & sp̃s uenit:. in quo cũ uenit. &
patris & filii plena p̃sesentia est
Quis autẽ potest a patre & filio

Expanded text:
simus a gratia ejus alieni. Nobis descendesimus a gratia ejus alieni. Nobis descendere videtur, non quod ille descendat, sed quod ad illum animus noster ascendat. De quo plenius diceremus, nisi meminissemus in libris jam superioribus positum quod et Pater dixerit, Venite, descendamus, et confundamus linguas eorum ; et Filius dixerit, Qui diligit me, sermonem meum servabit, et Pater diliget quemadmodum venit Pater; quia ubi Pater est, ibi est et Filius, et ubi Filius est, ibi est et Spiritus. Non ergo discrete vetionis ad salutem redemptionis, a gratia vivificationis ad gratiam sanctificationis, ut de terris ad coelum, de injuria ad gloriam, de servitio ad regnum transferat. Sic ergo venit Spiritus, quemadmodum venit Pater. Dixit enim Filius, Ego et Pater veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Nunquid corporaliter Pater venit? sic ergo et Spiritus venit, in quo, cum venit, et Patris et Filii plena praesentia est. Quis autem potest a Patre et Filio
Abbreviated transcription (Latin):
corporalib estimari Similit̾ cũ aut
intus aut foris legimꝰ dm̃ esse. ñ utiq
dm̃ aut intra aliqͦd corpus inclu¬
dimus. aut ab aliquo corpore sepa¬
ramus. sed alta hoc & in enarrabili
estimatione pensantes. diuine na-¬
ture intelligimus archanu Deniq
sapientia ex ore altissimi ꝓcessisse se
dicit. ut ñ extra patr̾e sit. sed apud
patrem: quia uerbũ erat apud dm̃.
Nec solũ apud patrẽ. sedetiam in pa¬
tre. Dicit enĩ Ego enĩ patre. & pater
in me Sed neq cũ de patre exit. qua¬
si de loco recedit. aut quasi corpus a
corpore separatur. neq cũ in patre
est. quasi in corpore tamqũa corpus
a patre. ñ separatur afilio. Qũead¬
modũ enĩ separari potest a patre qui
sp̃s oris eius est. quodutiq & ȩt̾m¬
tatis indiciũ. & dinitatis exprimit uni¬
tatem: Est gͦ & manet semꝑ qui oris ẽ
sp̃s: sed descendere uidetur etiã cũ illũ
recipimus ut habitet in nobis. ne nos

Expanded text:
corporalibus aestimari. Similiter cum aut corporalibus aestimari. Similiter cum aut intus aut foris legimus Deum esse, non utique Deum, aut intra aliquod corpus includimus, aut ab aliquo corpore separamus: sed alta hoc et inenarrabili aestimatione pensantes, divinae naturae intelligimus arcanum. Denique ita Sapientia ex ore Altissimi prodiisse se dicit, ut non extra Patrem sit, sed apud Patrem, quia Verbum erat apud Deum . Nec solum apud Patrem, sed etiam ex Patre; dicit enim, Ego in Patre, et Pater in me . Sed neque cum de Patre exit, quasi de loco recedit, aut quasi corpus a corpore separatur; neque dum in Patre est, quasi in corpore tanquam corpus a Patre, non separatur a Filio. Quemadmodum enim separari potest a Patre qui spiritus oris ejus est? quod utique et aeternitatis indicium, et divinitatis exprimit unitatem. Est ergo et manet semper qui oris est spiritus: sed descendere videtur etiam, cum illum recipimus ut habitet in nobis, ne nos
Abbreviated transcription (Latin):
tran siens sp̃s atq ꝓgrediens. patreni
sicut corpus scđ̾m impias int̾pretatio
nes. relinquere uidetur & filium Hoc
scdm eos loquor: qͥ putant qͦd habe¬
at sp̃s descensoriũ motũ. sed neq
in loco aliquo pat̾ circũscribitur.
qui ẽ suꝑ omĩa ñ solũ corporeȩ na¬
turȩ. sed etiã inuisibilis creaturae.
Neq filius suorũ oꝑum locis tẽ¬
poribusq concluditur. qui suꝑ
omnẽ est creaturam. totius opifex
creature: neq sp̃s ueritatis. ut pote
dĩ sp̃s. circũscribit᷑ aliquib finibus
corporalibus Qui cũ sit incorporeus.
omnẽ intelligibilẽ substantiã creatu¬
rȩ. men arrabili diuinitatis plenitu¬
dine suꝑeminet: spirandi ubi uelit.
&e inspirandi quomodo uelit. habens
suꝑ omĩa potestatem Non gͦ quasi
ex loco mittit᷑ sp̃s. aut quasi ex loco
ꝓcedit. quando ꝓcedit ex filio: sicut
ipse filius cũ dicit. de patre ꝓcessi q
loco ad locũ possunt sicut in aliqͥb

Expanded text:
transiens Spiritus atque progrediens, et Patrem transiens Spiritus atque progrediens, et Patrem sicut corpus secundum impias internes relinquere videtur et filium. Hoc secundum eos loquor qui putant quod habeat Spiritus descensorium motum. Sed neque in loco aliquo Pater circumscribitur, qui est super omnia, non solum corporeae naturae, sed etiam invisibilis creaturae. Neque Filius suorum operum locis temporibusque concluditur, qui super omnem est creaturam, totius opifex creaturae. Neque spiritus veritatis, ut pote Dei spiritus, circumscribitur aliquibus finibus corporalibus, qui cum sit incorporeus, omnem intelligibilem substantiam creaturae inenarrabili divinitatis plenitudine supereminet, spirandi ubi velit, et inspirandi quomodo velit, habens super omnia potestatem. Non ergo quasi ex loco mittitur spiritus, aut quasi ex loco procedit quando procedit ex Filio; sicut ipse Filius cum dicit, de Patre processi eloco ad locum possunt sicut in aliquibus
Abbreviated transcription (Latin):
s qͦd in carnerxp̃i a peccatis suis om̃e¬
genus absolueretur humanũ Sed etiam¬
si seraphin abstulisset peccatũ: quasi unũ
utiq de ministris di. ad hoc esset mim¬
steriũ destinatum. Sic enĩ dixit isaias
Quia missus est ad me unus de seraphin¬
& sp̃s qͥdem missus dr̃. sed seraphin ad
unũ. sp̃s ad om̃s Seraphin mittitur in
ministeriũ sp̃s operatur mist̾iũ Sera¬
phin qͦd iubetur exsequitur. sp̃s qͦd uult
diuidit Seraphin de loco ad locũ tran¬
sit. ñ eñi complet omĩa. sed ipsum re¬
pletur abspũ Seraphin descendit cum
aliquo scd̾m naturam suam transitu:
at uero de spũ sc̃o hoc non possumus
estimare. de quo dicit dĩ filius Cũ ue
nerit paraclitus sp̃s ueritatis. qũe ego
mittam uobis. qui a patre procedit.
tenim si de loco ꝓcedit sp̃s & ad lo¬
cũ transit: &e ipse pater in loco inue¬
nitur & filius Si de loco exit quem
pater emittit aut filius.: itaq de loco

Expanded text:
sed quod in carne Christi omne a peccatis suis sed quod in carne Christi omne a peccatis suis genus absolveretur humanum. 115. Sed etiamsi Seraphim abstulisset peccatum, quasi unum utique de ministris Dei ad hoc esset mysterium destinatum. Sic enim dixit Esaias: Quia missum est ad me unum de Seraphis quidem missus dicitur: sed Seraphim ad unum, Spiritus ad omnes : Seraphim mittitur in ministerium, Spiritus operatur mysterium: Seraphim quod jubetur, exsequitur, Spiritus quod vult, dividit : Seraphim de loco ad locum transit; non enim complet omnia, sed et ipsum repletur ab Spiritu: Seraphim descendit cum aliquo secundum naturam suam transitu; at vero de Spiritu sancto hoc non possumus aestimare, de quo dicit Filius Dei: Cum venerit Paraclitus Spiritus veritatis, quem ego mitto vobis, qui a Patre procedit . Etenim si de loco procedit Spiritus, et ad locum transit; et ipse Pater in loco invenietur, et Filius. Si de loco exit, quem Pater mittit, aut Filius, utique de loco
Abbreviated transcription (Latin):
Num qͥd angłs donat: Nũqͥd ar¬
changłe. Non utiq: sed donat so¬
lus pater. solus filius. solus sp̃s sc̃s.
Nemo autẽ qͦd ñ potest donare.
ñ potest uitare S fortasse dicit
aliquis. qͥa & seraphin dixit isaie
Ecce tengit hoc labia tua. & ab¬
stulit iniquitates tuas & peccata
tua circũpur gauitꝰ Non ego ab¬
stuli. sed ignis de altari dĩ. hoc ẽ
gr̃a spiritalis Qd enĩ ^ pie intellis¬
atq carbonem: Aut qͥd tam pium.
qũa ut scłm mysterium intelligamꝰ
qͥa reuelabat᷑ in ore isaiȩ. om̃s ho¬
mines ꝑ passionẽ. xp̃i ẽẽ purgandos:
Quia uelut carbo scđm carnem. ex¬
cussit nr̃a peccata sicut h zacharia
habes Nonne hic titio eiectus ab
igni & ille erat iħc: indutus uestim̃¬
ta sordida. Deniq ut sciamꝰ cõmuniᷤ
hoc redẽptionis mysteriũ ꝑ ꝓpħas
eui dentissime reuelatũ: etiã hoc lo¬
co habes ab illo dictum. Ecce abstu¬
li peccata tua. Non quo xp̃o sua
peccata deponeret. qͥ peccatũ ñ fec̃:

Expanded text:
Numquid angelus donat? numquid archangelus? Non utique, sed donat solus Pater, solus Filius, solus Spiritus sanctus . Nemo autem quod potest donare, non potest evitare. 113. Sed fortasse dixit aliquis quia et Seraphim dixit Esaiae: Ecce tetigit hoc labia tua, et auferet iniquitates tuas, et peccata tua circumpurgabit . 624 A de altari Dei, hoc est, gratia spiritalis. Quid enim aliud pie intelatque carbonem. Aut quid tam pium, quam ut secundum mysterium intelligamus quia revelabatur in ore Esaiae omnes homines per passionem Christi esse purgandos, qui velut carbo secundum carnem exussit nostra peccata, sicut in Zacharia habes: Nonne hic titio ejectus ab igni? Et ille erat Jesus indutus estimenta sordida . 114. Denique ut sciamus communis hoc redemptionis mysterium per prophetas evidentissime revelatum, etiam hoc loco habes dictum: Ecce abstulit peccata tua : non quod Christus peccata sua deponeret, qui peccatum non fecit;
Abbreviated transcription (Latin):
uenire debueras. tam̃ etiã si serius
ueneris. etiã si sexta hora ib̃m fati¬
gatũ exmnere inuenies fatigatus
et sed inte: quia te dui quȩsuut. Tua
ilũ tamdiu in credulitas fatigauit
Non offendit᷑ tam̃: si modo uenias.
secit bibere daturus Bibit autẽ non
aquã pret̾meantis riuuli s salutem
tua bibit affectũ tuũ bibit calicem
hoc est passionem illam tuorũeri¬
minũ redemptricem: ut tu sitim isteꝰ
mundi sacri potus eruore restringͥa
Sic abraham: am̃ postea quã puteum
fodit emeruit Sic ꝙsaae dũ ad pu¬
teum ambulat. uenientẽ illam in
typo eccłȩ accepit uxorem fidelis ad
puteum: infidelis ad lacum Demiq
cu. ietabel se cruore lauerunt:¬

Expanded text:
venire debueris, tamen etiamsi serius venire debueris, tamen etiamsi serius veneris, etiam sexta hora Jesum fatigatum ab itinere invenies. Fatigatus est, sed in te; quia diu te quaesivit, tua illum tamdiu incredulitas fatigavit. Non offenditur tamen, si modo venias: petit bibere, daturus. Bibit autem non aquam praetermeantis rivuli, sed salutem tuam: bibit affectum tuum, bibit calicem, hoc est, passionem illam tuorum criminum redemptricem; ut tu sitim istius mundi, sacri potus cruore restinguas. 166. Sic Abraham Deum posteaquam puteum fodit, emeruit . Sic Isaac dum ad puteum deambulat , venientem illam in typo Ecclesiae accepit uxorem . Fidelis ad puteum, infidelis ad lacum. Deniqucu Jezabel se cruore laverunt
Abbreviated transcription (Latin):
Erugo nr̃a: lascuua ẽ Erugo nr̃a: libido
est Prugo nr̃a.: luxuries est: quȩ flagiti¬
orũ sortlibus aciem mentis obducunt.
Tinea rursus nr̃a. arrius est: tinea nr̃a
pietate sua scindunt. & unitatẽ diui¬
ne potestatis indiuiduã separare cu¬
pientes. sacrilego morsu p̃tiosum fi¬
dei uel amen obrodunt. fundit᷑ a qua.
si arrius dentem impresserit: effluit.
si aculeũ suũ in alicuiꝰ uas. fotinus in¬
fixerit Uile figmentũ sumꝰ: ato uitia
sentimus. sed nemo dicit figulo. Quid
me fecisti sic: Nam & si uile uas nr̃m:
aliud tam̃ in honorẽ. aliud in contu¬
melia est Noli gͦ aꝑire lacũ tuum:
noli fodere uitiis atq criminibus:
nequis dicat: lacũ aꝑuit & effodit
illum: & incidit in foueã quã oꝑatꝰ¬
est. Si lħm quȩris: contritos lacus de¬
sere. Ap̃c enim ñ ad lacũ s ad puteũ
sedere consueuit. Ibi eũ samaritana
illa quȩ credidit. illa quȩ aquã hau¬
rire cupiebat: inuenit Quãuis mane

Expanded text:
erugo nostra lascivia est, aerugo nostra libido est, aerugo nostra luxuria est, quae flagitiorum sordibus aciem mentis obducunt. Tinea rursus nostra Arius est, tinea nostrmentum impietate sua scindunt; et unitatem divinae potestatis 634 individuam separare cupientes, sacrilego morsu pretiosum fidei velamen obrodunt. Funditur aqua, si Arius dentem impresserit: effluit, si aculeum suum in alicujus vas Photinus infixerit. Vile figmentum sumus, cito vitia sentimus. Sed nemo dicit figulo: Quid me fecisti sic ? Nam etsi vile vas nostrum, aliud tamen in honore, aliud in contumelia est. Noli ergo aperire lacum tuum, noli fodere vitiis atque criminibus, ne quis dicat: Lacum aperuit, et effodit eum: et incidit in foveam, quam o. Si Jesum quaeritis, contritos lacus deserite; Christus enim non ad lacum, sed ad puteum sedere consuevit. Ibi eum Samaritana illa quae credidit, illa quae aquam haurire cupiebat, invenit . Quamvis mane