comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad quem fluunt omnes genteset
de quatuor angulis arche qĩ de q̃¬
tuor nundi ꝑtib ascendunt. Dedi¬
Sore orientis alii de frigore cuim.¬
oendentis. C alor orientis est fuor
spuitalis. Calor occidentis ẽ ꝯcippia
sugus ocuidentis cecitas ignoranae¬
creatus ẽ homo pp̃ quod ⁊ positus ẽ
in ortis eden. ad australem orientis s
tilsunt ad frigus orientis qũ ad illiꝰ
ꝑticipacõnem se contulit qui pͥmꝰ ad
aquilonem sedem se positurum dir̃
Deuide ad calorem occidentis ceci¬
dit qũ post pcc̾m aliam legem ĩ mẽ¬
bris sis repugnantem legi mente
inuenit. tunc quoq ad frigꝰ octidẽ¬
cussus. illius celestis pais esum ob¬
luusci cepit. incalore orientis pͥncipi¬
um ẽ bone natiue. infrigore orientis
micium culpe. In calore et frigore occi¬
dentis pena corporis et anime. Inca¬
lore orientis in alto creatus fuit homo
In frigore orientis suꝑbe ex altare
se uoluit homo et id cͥco infrigore ⁊
calore occidentis ad ẏma corruit hõ

Expanded text:
ad quem fluunt omnes gentes , et de quatuor angulis arcae quasi de quatuor mundi partibus ascendut. CAPgore orientis, alii de frigore occidentis. Calor orientis est fervor spiritualis, calor occidentis est concupifrigus occidentis caecitas ignoranticreatus est homo, propter quod et positus est in hortis Eden ad australem orientis, sed transivit ad frigus orientis, quando ad illius participationem se contulit, qui primus ad aquilonem sedem se positurum dixit . Deinde ad calorem occidentis cecidit, quando post peccatum aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis invenit . Tunc quoque ad frigus occidenate percussus, illius coelestis panis esum oblivisci coepit. In calore orientis principium est bonae naturae, in frigore orientis initium culpae. In calore, et frigore occidentis poena corporis et animae. In calore orientis in alto creatus fuit homo in frigore orientis, superbe exaltare se voluit homo, et idcirco in calore et frigore occidentis ad ima corruit homo.
Abbreviated transcription (Latin):
etc̃ lectorib sius amatorib uitã sꝑ
ꝑmanentem dare nõ possunt neqͣa
libri iite s mortis pocio uł mortuo¬
rum uel moriencium applłari digni
sunt. Quod si ego talem librum ĩ¬
desidabilis cuiꝯ doctͥna facilis ciuius
scĩa dulcis cuiꝯ ꝓfunditas inꝑscruta¬
bilis cuio u̾ba minim̃abilia ⁊ unum
tamen ubum omnia. lic est liber ui¬
te hoc sic distinguentes ciciꝰ indebimꝰ
pͥmo ẽ quem facit homo de aliq
Secndꝰ ẽ quem creauit deus de iucdo
Sercius quem deus genuit d̾m de se
deo pͥmo opus homins ẽ corruptib¬
le. Secundꝰ ẽ opus dei qd̾ iunꝙͣ desi¬
uit eẽ in quo opere insibili inusibi

Expanded text:
et suis lectoribus, suis amatoribus vitam semper et suis lectoribus, suis amatoribus vitam semper permanentem dare non possunt, nequaquam libri vitae, sed mortis potius, vel mortuorum, vel morientium appellari digni sunt. Quod si ego talem librum indesiderabilis, cujus doctrina facilis, cujus scientia dulcis, cujus profunditas imperscrutabilis, cujus verba innumerabilia, et unum tamen verbum omnia, hic sit liber vitae. Hos sic distinguentes altius vidst quem facit homo de aliquo; secundus, quem creavit Deus de nihilo; tertius quem Deus genuit Deum de se Deo. Primus est opus hominis corruptibile; secundus est opus Dei, quod nunquam desinit esse, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
gnum inseduo ht fructum et
folia fructu pascit foliis obubrat
die iurtutis diuinitatis illumm̃ataꝵ
mẽsium refeccõe et insu maucium.
obunibracõ lib̾ iuste ad aquiolonõ
respicit ꝙ ꝑ humanitatẽ saluatoris
erortum ẽ lumẽ hĩtantibo in regiõe
tmbre mortis. Et lignum uite adaus¬
trum uertitur ut robustos gusti
sue dulceduns paschat et prouehat
⁊ infirmos ad huc ne deficiant ĩestu
temptacõnum sub alis proteccõnis
sue qͣi in umbraculo menoiam abicõ¬
dit. ħ ip̃a si paululum ꝓsequanĩ non
sit honerosum. uolumus enim nũc
more erponentis plams ⁊ pauciᷤ ubiᷤᷤ
due
libri quos scribunt homines expelli¬
b mortuorum anmalium sũ exal
qualitunq corruptibil fiuit et pun̾¬
ilum durau̾ut ip̃i quoq uecescunt
⁊ quadã sua morte resoliuit᷑ i in
chilum nlłm de se demceps relinq̃n¬
tes uestigium ⁊istos libros omnes
qui legunt moriunt᷑ aliqũ ⁊ nemo
sempuiuens inuenitur. hii gͦ quia¬
⁊ ex mortius amortalib moriti fuĩt

Expanded text:
gnum in se duo habet, fructum et folia, fructu pascit et foliis obumbrat. Sic virtus divinitatis illuminatarum mentium refectio est, et infirmantium obumbratio. Liber vitae ad aquilonem respicit, quia per humanitatem Salvatoris exortum est lumen habitantibus in regione umbrae mortis. Et lignum vitae ad austrum vertitur, ut robustos gustu suae dulcedinis pascat et provehat, et infirmos adhuc, ne deficiant in aestu tentationum, sub alis protectionis suae quasi in umbraculo meridiano abscondat. Haec ipsa si paululum prosequamur non sit onerosum. Volumus enim nunc more exponentis planis, et paucis verbis De Libri, quos scribunt homines, ex pellibus mortuorum animalium, sive ex alia qualicunque corruptibili llum duraverint, ipsi quoque veterascunt, et quadam sua more resolvuntur in nihilum, nullum de se deinceps relinquentes vestigium. Et istos libros omnes qui legunt, moriuntur aliquando, et nemo semper vivens invenitur. Ii ergo, quia ex mortuis a mortalibus morituti fiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
hot ẽ ut quod foras demoustto mõpe
into possidea ĩ uurtute. Alioquin non
ntultum michi prodest. i ne opeta nis
etiam urtutes oꝑum hẽam. Sigͫ io
hoc cogitacõnem cordis mei inslituo
ut quiquid boni in me foris huais
apparet a spectib diunis intꝯsata¬
dam pntare obtutib tunc ascendri
terciam mansionẽ ubi uuirtutes sunt
que sunt nctͣie. s int has oumies pͥ¬
cipue una ẽ nctͣia .i. cantas q̃ nos deo

Expanded text:
hoc est, ut quod foris demonstro in opere hoc est, ut quod foris demonstro in opere intus possideam in virtute. Alioquin non multum mihi prodest habere opere, nisi etiam virtutes operum habeam. Si ergo ad hoc cogitationem cordis mei instituo, ut quidquid boni in me foris humanis apparet aspectibus, divinis, intus satagam praesentare obtutibus, tunc ascendi in tertiam mansionem, ubi virtutes sunt, quae sunt necessariae. Sed inter has omnes praecipue un
Abbreviated transcription (Latin):
dissiulo tunc dicere possum ꝙ reta
sit cogitacõinea et in utilis quia boñ
quidem quod de aliis cogito quod ĩ aliiꝰ
agnosco ot mutilee michi diulud ad
cremplum uiuend noucho qr alieñ
uut anichi non ꝓdest. si illam qnͣtu
poslum imnitari negleso thesaumꝰ ab¬
sconditꝰ. quod sc̃a abscondita que u¬
tilitas muitusq. Sc̃iam ab scondo si
porũ ꝙ noui opere non ostendo et io
michi nõ potest ꝓdẽe ꝙ cum scĩam hr̃e
dissimulo. Si autem opam dedero nõ
tm̃ ursciam s eciam ut agam qui bõa
sunt et utilia ⁊ in hoc sedulo fuit cogi¬
tacõ cordis mei quatinꝰ uirtute qͣsi
aliis iam amare ⁊ amirari didici me¬
as faciam ꝑ ex̾cicium discipline ⁊ fo¬
nam recte iuuendi tunc possum dicẽ
quod utilis sit cogitacõ cordis mei qͣti¬
et tunc ascendi in ẜam mansionẽ et
ut non discurrat ꝑ ea quenana sunt
lad utilitateni non ꝑtinent. Restatt
elaborem quoq ip̃as iurtutes haber

Expanded text:
detracto, tunc dicere possum, quod recta sit cogitatio mea et inutilis, quia bonum quidem est, quod de aliis cogito, et quod in aliis cognosco, sed inutile mihi, si illud ad exemplum vivendi non traho. Quia aliena virtus mihi non prodest, si illam quantum possum imitari neglexero. Thesaurus absconditus, et scientia abscondita, quae utilitas in utrisque? Scientiam abscondo, si bonum quod novi opere non ostendo, et ideo mihi non potest prodesse, quod cum sciam habere dissimulo. Si autem operam dedero non tantum ut sciam, sed etiam ut agam quae bona sunt et utilia, et in hoc sedula fuerit cogitatio cordis mei, quatenus virtutes, quas in aliis jam amare, et admirari didici, meas faciam per exercitium disciplinae, et formam recte vivendi, tunc possum dicere, quod utilis sit cogitatio cordis mei, etet tunc ascendi in secundam mansionem, et ut non discurrat per ea quae vana sunt, et ad utilitatem non pertinent. Restat tvirtutum, elaborem quoque ipsas virtutes habere,
Abbreviated transcription (Latin):
metaniueris qi corona certamums
in comũꝰ ornib fidelib pposit᷑ qui
dẽ terra ortꝰ est et celos penetrauit
qui ad yma uenit ⁊ suma nõ deẜuit
qui sursum ip̃e ẽ ⁊ deorsum sursũ mã¬
iestarte deorsum conpassione sursu
ut trahat desid̾ium. deorsum ut p̃s¬
tat subsidiumni deorsin it̃ nos sur¬
sum supͣnos. deorsum q. a ubꝰ sũp¬
sit sursum ꝙ nobꝓposuit Iste ẽ m̃os
domꝰ donum pp̃atus in utice mociũ

Expanded text:
meta itineris, quasi corona certaminis in communi omnibus fidelibus propositus, qui de terra ortus est, et coelos penetravit, qui ad ima venit et summa non deseruit, qui sursum ipse est et deorsum, sursum majestate, deorsum compassione. Sursum ut trahat desiderium, deorsum ut praestet subsidium. Deorsum intra nos, sursum supra nos. Deorsum quod a nobis sumpsit, sursum quod nobis proposuit. Iste est mons domus Domini praeparatus in vertice montiu
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem .xxx. cubitorum cui uni tã.¬
u̾sa fabrica. iinititur cuiꝰ p̃cisio sursũ
ꝑ quadrimi in singuls laterbꝰ umn
cubti menfuram ht ip̃a est lignum
uuite quod plantatum ẽ in medio p¬

Expanded text:
tudinem triginta cubitorum, cui universa fabrica innititur, cujus praecisio sursum per quadrum in singulis lateribus unius cubiti mensuram habet, ipsa est lignum vitae, quod plantatum est in medio p
Abbreviated transcription (Latin):
ulla ars doceri p̾sumit:¬
nis intenta pͥus medita¬
cone discatur. ab impitis gͦ pas¬
torale magist̾ium qua tem̾ita¬
regimẽ aĩarum. quis autem
men sepe qui neq̃qui sp̃alia p̾¬
cepta cognou̾ũt cordis se medi

Expanded text:
ulla ars doceri praesumitunisi intenta prius meditatione discatur. Ab imperitis ergo pastorale magisterium qua temeritaregimen animarum. Quis autem men saepe qui nequaquam spiritualia praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓpħ autis mist̾io denũciat dicẽs
Obscurentur occuli eorum neui¬
dant et dorsum eorum semꝑ in¬
curua. occuli quippe sunt qui m
ip̃a honoris sũmi facie põiti ꝓui¬
dendi itin̾is offĩ susceperunt qͥ¬
bꝰ hii nimrimi qui subsequẽt᷑
mh̾ent dorsa nominantur: obscã¬
tis qrꝰ occulis dorsum flectitur⁊. qr
dum lumẽ sciencie ꝑdunt qͥ p̾eũt
pfecto ꝗd portanda pcc̃orum cur¬
uantur onera qui secuntur. Ne¬

Expanded text:
antis ministerio denuntiat, dicens: Obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsum illorum semper incurva . Oculi quippe sunt, qui in ipsa honoris summi facie positi, providendi itineris officium susceperunt: quibus hi nimirum qui subsequenter inhaerent; dorsa nominantur. Obscuratis ergo oculis dorsum flectitur, quia cum lumen scientiae perdunt qui praeeunt, profecto ad portanda peccatorum curvantur onera qui sequuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
aũt ignorat ignorabitur. Que
nimirũ pastorum sepe mnꝑicia
m̃itis ꝯgriut subiectorum quia
ꝙͣuis lumẽ scie sua cũlpa exigẽ¬
te nõ habeant. et districto tamẽ
iudicõ agitur ut ꝑ eoꝵ ignorãciã
hii eciam qui secuntur offendãt

Expanded text:
gnorat, ignorabitur . » Quae nimirum pastorum saepe imperitia meritis congruit subjectorum. Qui quamvis lumen scientiae, sua culpa exigente, non habeant, districto tamen judicio agitur ut per eorum ignorantiam hi etiam qui sequuntur offendant.
Abbreviated transcription (Latin):
carnis medici erubescũt s quia
auctore do ad resioms reu̾enciã
omne iam p̾sentis scł̃i cũlmen ĩ¬
clmatur. sunt nõ ulłi qui intra
appetunt tnͣscendere cet̾os con¬
tibꝰ cathedras querũt. qui sus¬
ceptum cure pastoralis offiñ mi¬
nistrare digne tanto mag̾. ne¬
queunt qͣnto ad humilitatis ma¬
gistium ex sola elacõne ꝑuen̾ũt
ip̃a quippe in magistio linguas
funditur qñ aliud discitur ⁊ aᵈ

Expanded text:
is erubescunt. Sed quia auctore Deo ad religionis reverentiam omne jam praesentis saeculi culmen inclinatur, sunt nonnulli qui intra appetunt, transcendere caeteros contibus cathedras quaerunt ; qui susceptum curae pastoralis officium ministrare digne tanto magis nequeunt, quanto ad humilitatis magisterium ex sola elatione pervenerunt. Ipsa quippe in magisterio lingua confunditur, quando aliud discitur, et aliud
Abbreviated transcription (Latin):
bito sũmi rectoris regnãt et qͥ
ulłs fulti untutib neqͣqmͣ di¬
uinitꝰ uocati s sua cupiditate
accensi culmen reginiis rapĩt
pocus qmͣ assecuntur. qͦs tamẽ
uenientib dicit recedite a me
oꝑarii iniquitatis nescio uos¬
qui estis pastorum inpicia ucde
detestatur dicens ⁊ tenẽtes łgẽ
nescierunt me ⁊ nescui gͦse ab
eis u̾itas queritur ⁊ nescire se pͥ

Expanded text:
bitrio summi rectoris regnant, qui, nullis fulti virtutibus, nequaquam divinitus vocati, sed sua cupiditate accensi, culmen regiminis rapiunt potius quam assequuntur, quos tamen venientibus dicit: Recedite a me operarii iniquitatis, nescio qui estis . Pastorum imperitia voce detestatur, dicens: Et tenentes legem nescierunt me . Et nesciri ergo se ab eis Veritas queritur, et nescire s
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscat ne aut humiilitas ac¬
cessum fugiat aut ꝑuencõi ui¬
ta ꝯͣdicat ⁊ aut uitam doctriñ
destituat aut doctrinam p̾sũpcõ
extollat. prius gͦ appetitum ti¬
mor tempiet. post aũt magis¬
t̾ium qd̃ non agͥente suscipitꝰ
uita comend. ac deinde nc̃ce ẽ
ut pastoris bonum ꝙ uiuendo
ostendit eciam loquendo ꝓpage¬
tur. ad ex̾mum u̾o supẽ ut ꝑfc̃ã
queq oꝑa consid̾acõ pprie inf̾¬
mitatis depͥmat ⁊ ne ħ añ oc¬
culti arbicr occulos tumor ela
cõnis extingat s quia sũt płi
michi imꝑicia simiłs qui dum¬
se metiri nescuit et que nõ di¬
dic̾unt docere concupiscunt qͥ
pondꝰ magistii tanto leuiꝰ esti¬
mant qnto uim magnitudiuiᷤ
illius ignorant. ab ip̃o libri huiꝰ
rep̾hendant᷑ ex ordio ut qr ĩdocti
ac p̾cipites doctͥne aitẽ tenere ap¬
petunt a p̾cipitacõmbos sue au¬
sibꝰ in ip̃a locucõnis nr̃e ianua

Expanded text:
cognoscat, ne aut humilitas accessum fugiat, aut perventioni vita contradicat, aut vitam doctrina destituat, aut doctrinam praesumptio extollat. Primum ergo appetitum timor temperet; post autem magisterium quod a non quaerente suscipitur, vita commendet; deinde necesse est ut pastoris bonum, quod vivendo ostenditur, etiam loquendo propagetur; ad extremum vero superest ut perfecta quaeque opera consideratio propriae infirmitatis deprimat, ne haec ante occulti aronis exstinguat. Sed quia sunt plerique mihi imperitia similes, qui dum metiri se nesciunt, quae non didicerint docere concupiscunt; qui pondus magisterii tanto levius aestimant, quanto vim magnitudinis illius ignorant; ab ipso libri hujus reprehendantur exordio; ut quia indocti ac praecipites doctrinae arcem tenere appetunt, a praecipitationis suae ausibus in ipsa locutionis nostrae janua
Abbreviated transcription (Latin):
ne omne qd̾ penso ut ⁊ si qui
nacat in cante non exspectat i
qui in cante expeciit ad eptuni
se ẽẽ ꝑtimescat. Quadriptita
u̾o disputacõne lib̾ iste distui¬
guitur ut ad lectoris sin aĩmũ
ualde est ad culmen quisq
reginiis qualit̾ ueniat ⁊ atq
ad hoc nte pueniens qualit̾ in¬
uat ⁊ bñ uiuens qualit̾ doceat

Expanded text:
mne quod penso, ut et haec qui vacat, incaute non expetat; et qui incaute expetiit, adeptum se esse pertimescat. Quadripartita vero disputatione liber iste distinguitur, ut ad lectoris sui animum valde est ad culmen quisque regiminis qualiter veniat; atque ad hoc rite perveniens, qualiter vivat; et bene vivens, qualiter doceat
Abbreviated transcription (Latin):
tis u̾bum a subditis obsequiu
humilitatis credunt s int̾ hoc
ncc̃e est ut cura reginũs tanti mo¬
dam̃is aite tempetur quatinꝯ
sb̾dicorum mens cum queda
recte sencire potinit sic in uocis
lib̾tatem ꝓdeat ut tñ lib̾tas in
supbiam nõ erumpat nedum
eis conceditur iite humilitas¬
ab hus amittatur. sciend̃ quo
tis trahant/ nõ ut se amari desid̾¬
uam faciant ꝑ qmͣ corda audi¬
encium ad amorem conditoris
introducant. Difficile quippe ẽ
Deb gͦ qui pͥest et studere se dili¬
gi quatinꝰ possit audii et tam̃
amorem suum ꝓ semet ip̃o nõ
querere ne iueniatur ei cui ẜ¬
uire ꝑ offĩ cͥnitur occulta cogi¬
tacõnis tiramude resultare. Qd̃
bñ paulꝰ insinuat cũ sui nobis
studii occulta maiifestat dicẽs
Sicut et egop om̃ia om̃ib ꝑla¬
ceo. qui camen rursꝰ dicit ego si
homunib placerem x ẜuꝰnõ eẽ

Expanded text:
tis verbum a subditis obsequium tis verbum a subditis obsequium humilitatis credunt. Sed inter haec necesse est, ut cura regiminis tanta moderaminis arte temperetur, quatenus subditorum mens cum quaedam recte sentire potuerit, sic in vocis libertatem prodeat, ut tamen libertas in superbiam non erumpat, ne dum ertas conceditur, vitae ab his humilitas amittatur. Sciendum quoque, tis trahant, non ut se amari desideviam faciant, per quam corda audientium ad amorem conditoris introducant. Difficile quippe estDebet ergo, qui praeest, et studere se diligi, quatenus possit audiri. Et tamen amorem suum pro semetipso non quaerere, ne inveniatur ei, cui servire per officium cernitur, occulta cogitationis tyrannide resultare. Quod bene Paulus insinuat, cum sui nobis studii occulta manifestat, dicens: « Sicut et ego per omnia omnibus placeo . » Qui tamen rursus dicit: « Si adhuc hominibus placere
Abbreviated transcription (Latin):
clement᷑. admonent s pasto
mansuetudĩs obliti iur̾ domi¬
nacõnis t̾rent quos recte per
ꝓpħam. diuia uox increꝑas
dicens. uos aũt cum austitate
mꝑabatis eis et cum potencia
plus enmi se suo accore dilige¬
bes iactant erga subiectos see¬
rigunt nec quid agere d̾beant s
quid ualant attendunt. ml de sb̃¬
seq̃nti iudicdo metuunt imꝓbe
de tempali potestate głiantur. li¬
b ut licent᷑. et illicita faciant sb̃
ditorimi nemoꝯͣdicat. quia ergo
et pͣua stud agere. et camẽ ad ħ
uult ceteros tacere ip̃e sibimet¬
testis quia plus u̾itate se aꝓpetit
diligi qmͣ contra se nõ uult defẽ¬
E di. nemo quippe est qui ita nui¬
at ut aliqͣtenus nõ delinquat il¬
le gͦ se ip̃o ampliꝰ u̾itatem desi¬
dat amari qui sibi a ulł̾o uult
ꝯͣ u̾itatem parti. hinc et eñpe¬
trus increpacõ pauli libent ac¬
cepit. hinc dd correccõ subditi
humilitꝰ audunt. Quia et recto¬
res bomi dum priuato diligere
amore se nesciunt lib̾e purita¬

Expanded text:
clementer admonent, sed pastoralis mansuetudinis obliti, jure dominationis terrent. Quos recte per prophetam divina vox increpat, dicens: Vos autem cum austeritate imperabatis eis et cum potentia . Plus enim se suo auctore diligentes, jactanter erga subditos se erigunt, nec quid agere debeant, sed quid valeant attendunt; nil de subsequenti judicio metuunt, improbe de temporali potestate gloriantur; libet ut licenter et illicita faciant, et subditorum nemo contradicat. Qui ergo et prava studet agere, et tamen ad haec vult caeteros tacere, iptestis est, quia plus se veritate appetit diligi, quam contra se non vult defendi. Nemo quippe est qui ita vivat, ut aliquatenus non delinquat. Ille ergo seipso amplius veritatem desiderat amari, qui sibi a nullo vult contra veritatem parci. Hinc etenim Petrus increpationem Pauli libenter accepit. Hinc David increpationem subditi humiliter audivit. Quia rectores boni dum privato diligere amore se nesciunt, liberae purita
Abbreviated transcription (Latin):
Scłaria itaq negocia aliqũ ꝯpassi¬
oue tollanda sunt nũqmͣ u̾o ex a¬
more requirenda ne cum mentez
diligentis aggrauant hanc suo uic¬
cam pondere ad ima de celestibrĩ¬
quid̃m curam suscipint s sic s̾¬
inet uacare ad spũalia appetunt
ut reb ext̾iorib nullatenꝰ occu¬
pentur. qui dum curare corpora¬
lia funditꝰ negligunt subditorũ
rum p̾dicacõ płmq despicitur. qr
uite nõ tribuunt neqͣ qmͣ libent
audiunt᷑. egentis et eñi mentez
doctrine ẜmo nõ penetrat si hũc
apud eius aĩum manꝰ mĩe nõ¬

Expanded text:
aria itaque negotia aliquando ex compassione toleranda sunt, nunquam vero ex amore requirenda, ne cum mentem diligentis aggravant, hanc suo victam pondere ad ima de coelestibquidem curam suscipiunt, sed sic sibimet vacare ad spiritualia appetunt, ut rebus exterioribus nullatenus occupentur. Qui cum curare corporalia funditus negligunt, subditorum rum praedicatio plerumque despicitur, quia, vitae non tribuunt, neque eos libenter audiant. Egentis etenim mentem doctrinae sermo non penetrat, si hunc apud ejus animum manus mise
Abbreviated transcription (Latin):
pula et ebrietate ilico adunxit
tatẽ denũciat dicens. tanꝙͣ laq̃ꝯ
enim ueniet suꝑ omẽs qui hĩcãt
suꝑ faciem orb terre. hinc it̾um
dicit. nemo pot̾ duobꝰ dom̃s ser¬
uire. hinc paulꝰ. rłiosoꝵ mentes
a mũdi consorcõ contestando ac
pociꝰ. cõueniendo suspendit dicẽs
nemo militans dõ inplicat se ne
gocus scl̃arib ut ei placeat cui se
ꝓbauit. hinc ecc̃e rectorib ⁊ uacã

Expanded text:
pula et ebrietate , illico adjunxit:pula et ebrietate , illico adjunxit:tatem denuntiat, dicens: Tanquam laqueus enim veniet super omnes qui sedent super faciem omnis terrae . Hinc iterum dicit: Nemo potest duobus dominis servire . Hinc Paulus religiosorum mentes a mundi consortio contestando, ac potius conveniendo suspendit, dicens: Nemo militans Deo implicat se 25 negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . Hinc Ecclesiae rector
Abbreviated transcription (Latin):
ad sunt se agere exultant ad has
dieb ac noctib cogitacõnis tur¬
bide estib anelant. cuinq abh¬
us cessante forsitan oꝑtiutate
quieti sunc ip̃a det̾iuis sua quiete
fatigantur. uoluptatem namq
cessent si accõnib deprimũtur
laborem deputant.si intẽnis ne¬
gocus nõ laborant. sicq fit du
ut se urgen mundanis tumłtib
gaudent int̾na que docere alios
ꝓcul dubio uita torpescit. quiac
capite menbra icassum iugẽt
et in exploracõne hostium frust̃
re̾citꝰ uelocit̾ sequitur. si ab ip̃o
duce itin̾is erratur. nulla subiꝰ¬
toꝵ mentes exortacõ subleuat
eorumq culpas increpacõ nulla
castigat quidum ꝑ animaꝵ pre¬
sulem tẽni excetur offĩ idici¬
a g̾gis custodia uacat cura pastorsˢ.
et subiecti lumẽ uitatis app̾hendẽ
neq̃uiit qr dumi pastoꝵ sensꝰ tẽna
studia occupant. uento tempta
demptor cũ nos a uentris uoraci¬
tate ꝯpesce̾t dicens attendite at̃
ub̾. ut nõ grauent corda ura ĩ cra¬

Expanded text:
 has, cum adsunt, se agere exsultant; ad has diebus ac noctibus cogitationis turbidae aestibus anhelant. Cumque ab his, cessante forsitan opportunitate, quieti sunt, ipsa deterius sua quiete fatigantur. Voluptatem namque censent si actionibus deprimuntur, laborem deputant si in terrenis negotiis non laborant. Sicque fit, ut dum se urgeri mundanis tumultibus gaudent, interna quae alios proculdubio vita torpescit, quia cum capite membra incassum vigent, et in exploratione hostium frustra exercitus velociter sequitur, si ab ipso duce itineris erratur. Nulla subditorum mentes exhortatio sublevat, eorumque culpas increpatio nulla castigat; quia dum per animarum praesulem terreni exercetur officium judicia gregis custodia vacat cura pastoris; et subjecti veritatis lumen apprehendere nequeunt, quia dum pastoris sensus terrena studia occupant, vento tentatidemptor, cum nos a ventris voracitate compesceret, dicens: Attendite autem vobis, ut non graventur corda vestra in cra
Abbreviated transcription (Latin):
g obscuratur tum tenis acabꝰ st̃¬
fatis tuta polluitur coio. optinꝰ
cõnutat cum quorimd qui ase
religiose credebant estimaco ante¬
ructa minuit: nam cum quilb
bent qi colore ꝑniitato ante hi¬
marios occulos eiꝰ reuencia despᷤ¬
ta pasiescit scũam quoꝙ lapide
in plateas disꝑguntur cũ carrs a
uacare debuerunt. ad ħ ꝯuipte
rcaaris lapides fiebant ut uĩt sũ

Expanded text:
 obscuratur, cum terrenis actibus sanctitatis vita polluitur. Color optimus commutatur, cum quorumdam, qui degere religiose credebantur, aestimatio anteacta minuitur. Nam cum quilibequasi colore permutato ante humanos oculos ejus reverentia despecta pallescit. Sanctuarii quoque lapides in plateas disperguntur, cum causarum vacare debuerunt. Ad hoc quippe sanctuarii lapides fiebant, ut intra
Abbreviated transcription (Latin):
illos constituite ad iudicandum
ut illi uidel dispensacõnibꝰ te̾ns
in ẜuiant quos bona sp̃ualia nõ
exornant. ac si apcius dicat qr
penetrare intuna nequeant sal¬
tun nccia foris opentur. huic mo¬
yses qui dum loquitur ⁊etrho a¬
lienigene rep̾hensione iudicat
qd t̾enis ppłorum negocus stul

Expanded text:
los constituite ad judicandum ; ut ipsi videlicet dispensationibus terrenis inserviant, quos dona spiritalia non exornant. Ac si apertius dicat: Quia penetrare intima nequeunt, saltem necessaria foris operentur. Hinc Moyses, qui cum Deo loquitur , Jethro alienigenae reprehensione judicatur, quod terrenis populorum nego
Abbreviated transcription (Latin):
intior genda sunt a recorib sũ¬
ma cogitanda ut scilces occulien
qi p indendis gressib p̃mimnes
cdua pulus no obscures. capͣ não
subiectorumi sunt cuncti ꝯrupre¬
suut et ut recta pedes ualeant if¬

Expanded text:
iora gerenda sunt, a rectoribus summa cogitanda; ut scilicet oculum, qui praevidendis gressibus praeeminet, cura pulveris non obscuret. Caput namque subjectorum sunt cuncti qui praesunt; et ut recta pedes valeant it
Abbreviated transcription (Latin):
tans.r iamhiis qͦ u̾bis duo genori
le damus. aut redelituro ꝯmodamꝰ.
Et qm quidem ille qui donat non
uult ꝯmodare. qͣi nich mercedis leo
sis. cimrem acceptam debitor ysolũ¬

Expanded text:
i. Duo genera le damus, vel reddituro commodamus. Et quandoque qui donat, non vult commodare, quasi nihil mercedis in eo sit cum rem acceptam debitor persolvi
Abbreviated transcription (Latin):
cuis. qm clamoris est nocem datꝰ¬
pastores primos in linguaꝵ spe¬
cies sp̃c sc̃s insedit quia niirũ
quos repleu̾it de se ꝑtinus loq̃n¬
tes facit. hinc moysi p̾cipitur ut
tabnaclum sacerdos ingͥdiens
tintmabulis ambiatur. ut idl
uoces p̾dicacõius hãt ne suꝑni
spectatoris ud̾m ex silencõ offẽ¬
dat. scuptum quippe est ut audia¬

Expanded text:
cius, quam clamoris vocem datcius, quam clamoris vocem datpastores primos in linguarum specie Spiritus sanctus insedit, quia nimirum quos repleverit, de se protinus loquentes facit. Hinc Moysi praecipitur ut tabernaculum sacerdos ingrediens tintinnabulis ambiatur, ut videlicet voces praedicationis habeat, ne superni speculatoris judicium ex silentio offendat. Scriptum quippe est
Abbreviated transcription (Latin):
sacro eloquio nõ nunqmͣ docto¬
res uocantur qui dum fugitiua
tura manifestans. quos diumnꝰ
serino falsa ud̃e redarguit quia
dum cornpere culpas metuunt. ĩ¬
cassum delinquentib ꝓmissa se¬
curitate blandiuntur. qui inqui¬
tatẽ peccancium neq̃quam aꝑi¬
unt quia ab increpacõnis uoce
conticescunt. clauis quippe apcõ¬
nis ẽ ẜmo correpcõnis quia inc̾¬
pacõ culpam deregis qmͣ sepe nes¬
cit ip̃e eciam qui ppetiauit hinc
apłs ait ut potens sit exortari ĩ
doct̾na sana ⁊ eos qui ꝯ̃dicunt re¬
darguere. hinc ꝑ malachiaui diciꝰ
labia sacerdotis custodiunt custo¬
dumt scĩam et legem requirunt ex
ore eius quia augłs dñi excituu:
est. hinc ꝑ usaiam dñs admonet
dicens. clania ne cesses sicut tuba
exalta uocem tuam. preconis qͥppe
ad sacerdocium accedit ut antẽ ad¬
uentum uidicis qui terribiliter
sequitur scil clamando grediat¬
c Sacerdos gͦ si p̾dicacõnes est nes¬

Expanded text:
sacro eloquio nonnunquam Doctosacro eloquio nonnunquam Doctores vocantur. Qui dum fugitiva tura manifestant; quos divinus sermo falsa videre redarguit. Quia dum corripere culpas metuunt, incassum delinquentibus promissa securitate blandiuntur, qui iniquitatem peccantium nequaquam aperiunt, quia ab increpationis voce conticescunt: clavis quippe apertionis sermo correptionis est, qui increpando culpam detegit, quam saepe nescit ipse etiam qui perpetravit. Hinc Paulus ait: Ut potens sit exhortari in doctrina sana, et eos qui contradicunt redarguere. Hinc per Malachiam dicitur: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, qest . Hinc per Isaiam Dominus admonet, dicens: Clama, ne cesses, sicut tuba exalta vocem tuam . Praeconis quippe ad sacerdotium 511 accedit, ut ante adventum judicis, qui terribiliter sequitur, ipse scilicet clamando gradiatur. Sacerdos vero si praedicationis est nes
Abbreviated transcription (Latin):
it rector discretus in silẽcõ
utilis in u̾bo ne aut tacen¬
da ꝓferat aut ꝓferenda retices¬
cas. nam sicut in cauta locuco in
errorem ꝑtrahit. ita in discretu
silencium hos qui erudir pot̾ãt
in errore delinquid sere uanz
rectores inpindi. humanã amittĩ
gr̃am formidantes loqui lib̾e ⁊ta
ꝑtimescunt. ⁊ uixͣ u̾itatis uocem ne¬
qua qm ggis custodie pastoꝵis stu¬
dio s m̃cennarioꝵ uice deẜniunt
quia ueĩente lupo fugiunt dũ se
subsilencõ abscondunt. hĩc nãq
distis exadu̾so neq opposiustis
murum ꝓ domo isrł ut scaretis
in p̃lio in diedomini. ex aduerso
quippe ascende ꝓ deffensione g̾gi
uoce lib̾a huiꝰ mũdi potestatibꝰ
ꝯͣire. et in die domini stare ĩp̾lio
ẽ prauis decertantib ex iusticie
amore resistere. pastori aũt rͨfati¬
nuisse dicere quid ẽ aliud qmͣ ta¬
cendo terga p̾buisse. Qui imir̃
si ꝓ g̾ge se obicit murũ ꝓ domo isii
hostib opponis. hinic rursum delĩ

Expanded text:
rector discretus in silentio, utilis in verbo, ne aut tacenda proferat, aut proferenda reticescat. Nam sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium hos qui erudiri poterant, in errore derelinquit. Saepe namque rectores improvidi humanam amittere gratiam formidantes, loqui libere recta pertimescunt; et juxta Veritatis vocem , nequaquam jam gregis costodiae Pastorum studio, sed mercenariorum vice deserviunt, quia veniente lupo fugiunt, dum se sub silentio abscondunt. Hinc namquedistis ex adverso, nec opposuistis 17 murum pro domo Israel, ut staretis in praelio in diquippe ascendere est pro defensione gregis voce libera hujus mundi potestatibus contraire. Et in Die Domini stare, est in praelio pravis decertantibus ex justitiae amore resistere. Pastori enim recta timuisse dicere, quid est aliud quam tacendo terga praebuisse? Qui nimirum si pro grege se objicit, murum pro domo Israel hostibus opponit. Hinc rursum delinq
Abbreviated transcription (Latin):
signatur. nam sicut in malo pu¬
quos intus dusitas m̾itoꝵ ten
ne gͥ rector incautꝰ ad loq̃ndũ
met ip̃am disçipulis u̾tas clamt
hẽte sal in ub̾ et pacem hẽte mĩ
uos. ac si figurate ꝑ hĩtum sacer¬
totis dicat. mala pũita tint̾ĩna¬
bulis iungite ut ꝑ omne ꝙ di¬
citis unitatem fidei cauta obser
uacõne teneatis. prouidendum
quoq ẽ sollicita intencõne recto¬
ubꝰ ut ab eis nõ solum p̃ua ulło
mõ. s ne recta quidm minie et
mordinate ꝓferantur. quia sepe
dc̃oꝵ uirtus ꝑ dr̃ cum apd̾ corda
audien cuim locacitatis incaule
inportũtate le uigat᷑ et auctorez
suum ħ cadm loquacitas inqͥnat
q̃ ẜuire auditorib adusum ꝑfec¬
iuir qui fluxum sangiũs patitur
ĩmũdꝰ erit. ĩ mente quippe audi¬
encium semen secuture cogitacõ¬
iis ẽ. auditase qualitas loqucio¬
nis. quiã dum ꝑ aurẽ ẜmo ꝯcipit᷑
cogitacõ in mence generat: unde

Expanded text:
signatur? Nam sicut in malo pusignatur? Nam sicut in malo puquos intus diversitas meritorum tenet. Ne igitur rector incautus ad loquendum semetipsam discipulis Veritas clamat: Habete sal in vobis, etvos . Ac si figurate per habitum sacerdotis dicat: Mala punica tintinnabulis jungite; ut per omne quod dicitis unitatem fidei cauta observatione teneatis. Providendum quoque est sollicita intentione rectoribus ut ab eis non solum prava nullo modo, sed ne recta quidem nimie et inordinate proferantur; quia saepe dictorum virtus perditur, cum apud corda audientium loquacitatis incauta importunitate levigatur; et auctorem suum haec eadem loquacitas inquinat, quae servire auditoribus ad usum profec dicitur: Vir qui fluxum seminis patitur, immundus erit . In mente quippe audientium semen secuturae cogitationis est auditae qualitas locutionis, quia dum per aurem sermo coneipitur, cogitatio in mente
Abbreviated transcription (Latin):
qui gͦ fluxum semĩis sustinet in¬
mundꝰ asseritur quia multiloqͥo
subditꝰ ex eo seinquinat. quod si¬
in ordinate ꝓm̃et ꝑlem recte co¬
gitacõnis edere in audienciũ cor¬
e potuiss dumq incautꝰ ꝑ loqͣ¬
citatem defluit nõ ad usum gi̾us
s ad in mũdiciam semen ĩ fũdit
uũ paulꝰ quoq cum discipulu
de instancia p̾dicacõnis admo¬

Expanded text:
Qui ergo fluxum seminis sustinet, immundus asseritur, quia multiloquio subditus ex eo se inquinat, quod si ordinate promeret prolem rectae cogitationis edere in audientium corde potuisset; dumque incautus per loquacitatem defluit, non ad usum generis, sed ad immunditiam semen fundit. Unde Paulus quoque cum discipulum de instantia p
Abbreviated transcription (Latin):
sũm̃ formdare. uͥ aꝑte quo
paulo pꝰ subdidit. p̃tit .n. figa
huiꝰ mundi ac si aꝑte dicẽt no¬
lite ꝯstãt᷑. mũdũ dilig̾e qñ et
ip̃e nõ p ͭ quẽ diligitis star̃ in¬
cassũ cor qĩ manẽces figitis dũ
fugit ip̃e quẽ amatis. admonẽ¬
di st̃ ꝯuges ut ea in qͥbꝰ sͥ ali¬
qũo displicẽt ⁊ paciẽtes ĩ incẽ
tolłaͤnt. ⁊ exortãtes ĩuicẽ sal¬
uentscͥptũ nãq ẽ ĩuicẽ onera

Expanded text:
summa formidare. Ubi apte quoque paulo post subdit: Praeterit enim figura hujus mundi . Ac si aperte diceret: Nolite constanter mundum diligere, quando et ipse non potest, quem diligitis, stare. Incassum cor quasi manentes figitis, dum fugit ipse quem amatis. Admonendi sunt conjuges, ut ea in quibus sibi aliquando displicent, et patientes invicem tolerent, et exhortantes invicem salvent. Scriptum n
Abbreviated transcription (Latin):
nã pcc̃oꝵ carius expti
lit mar saltẽ pꝰ naufragium
metuãt ⁊ pdiciouis sue disc̾¬
mĩa uł cognita porrescant ne
qui pie p ppetrata mala fua¬
ti sunt n ͨ impbe repetende
moriantur. uñ pcc̃ãti amme¬
mulieris metricis facta e cibi
uoliusti. erubescẽ. admonẽdi
ita sũt ut stud̾at qͣtmꝰ si acc¬
epta nature bona integras¬
uare noluerũt saltm scissa
resartiant. quibꝰ iimirum
ncc̃e ẽ ut ꝑpendant ĩ tã mag¬
no fidliũ nũo ꝙͣ młti ⁊ se illi¬
batos custodiant ⁊ alios aber¬

Expanded text:
nt peccata carnis experti, ut mare saltem post naufragium metuant, et perditionis suae discrimina vel cognita perhorrescant; ne qui pie post perpetrata mala servati sunt, haec improbe repetendo moriantur. Unde peccanti amulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere . Admonendi itaque sunt ut studeant quatenus si accepta naturae bona integra servare noluerunt, saltem scissa resarciant. Quibus nimirum necesse est ut perpendant 82 in tam magno fidelium numero quam multi et se illibatos custodiant, et alios ab er
Abbreviated transcription (Latin):
co magr̃ gẽciũ anditores su¬
os ad meliora psuasit ne solli¬
subdidit ⁊ tũ ꝯiugii on̾a nõe¬
uasit. admonẽdi sũt celibes
ne sũ dampuacõis iuidicio
nusci se femims naccansib
putet. cũ .ii. paulꝰ fornicacio

Expanded text:
co magister gentium auditores suos ad meliora persuasit, ne sollisubdidit, et tamen conjugii onera non evasit. Admonendi sunt caelibes, ne sine damnationis judicio misceri se feminis vacantibus putent. Cum enim Paulus forn
Abbreviated transcription (Latin):
cariu carnalit nõ adherere. s
qr młti sũt qui sceła quid̃ car¬
is deserit nec tñ ĩ ꝯiugio po¬
siti hsuaolũmõ debiti uira cõ¬
ẜuant. exut quid̃ lot sodomã
s tũ mox ad mõtana nõ per¬
ueit qr lam dampnabilis uita
relinquit᷑ s ad huc celsitudo
ꝯuigalis cõtinẽcie sublimiter
nõ tenet ẽ u̾o in medio segor
cuitas que fugientẽ saluetet

Expanded text:
est carnaliter non adhaerere. Sed quia multi sunt qui scelera quidem carnis deserunt, nec tamen in conjugio positi usus solummodo debiti jura conservent, exiit quidem Lot Sodoma, sed tamen mox ad montana non pervenit, quia jam damnabilis vita relinquitur, sed adhuc celsitudo conjugalis continentiae subtiliter non tenetur. Est vero in medio Segor civitas, quae fugientem salvet et
Abbreviated transcription (Latin):
giis obligatiut cũ incis¬
sim q̃ sc̃ alt̾ius cogitãt sic eorũ
qͥs plac̾e stud̾at ꝯugrut non
displiceat cõditori. sic ea q̃ huiͦ
mũdi sũt agãcut tñ appecere
cãs. s ͨ d̾ mał cpralibolugeant
ut tñ ꝯsolaciõe ĩteg spẽ ĩ bonis
situ cognoscunt eẽ ꝙ agũt in
mãsiõe sciãt ꝙ appetunt n ͨ ma¬
la mũdi cor frãgant cũ spes ce¬

Expanded text:
giis obligati, ut cum vicissim quae sunt alterius cogitant, sic eorum quisque placere studeat conjugi, ut non displiceat Conditori; sic ea quae hujus mundi sunt agant, ut tamen appetere cant. Sic de malis temporalibus lugeant, ut tamen consolatione integra spemin bonis situ cognoscunt esse  quod agunt, in mansione quod appetunt, nec mala mundi cor confringant, cum spes
Abbreviated transcription (Latin):
cõe ppendãt c̾atordispoĩtor q
cũctoꝵ qñta suꝑ eos grã uigi¬
lat. dͦs in sua d̾sid̾ia nõ relaxat
egro quippe quẽ medicꝰ despat
ꝯcedit ut cũcta q̃ ꝯcupiscit ac¬
cipiat. nã qui sanare p̾se c̾dr̃
a młtis q̃ appecit p̃hibetur et
tota simł prĩmonia hr̃dibus

Expanded text:
erpendant, Creator dispositorque cunctorum quanta super eos gratia vigilat, quos in sua desideria non relaxat. Aegro quippe quem medicus desperat, concedit ut cuncta quae concupiscit accipiat. Nam qui sanari posse creditur, a multis quae appetit prohibetur: et tota si
Abbreviated transcription (Latin):
pulꝰ p̾missõmubodi ĩ logĩqu
c̃det᷑ si aꝓmissore suo nõ ecia
q ad spem tͣhitur. ꝙ liqͥdo psal¬
msta testatur dicens dedit eiꝰ
regiones teciũ ⁊ labors ꝓpłoꝵ
possed̾unt ut custodiãt iustifi¬

Expanded text:
pulus promissionibus Dei in longinquo crederet, si a promissore suo non etiamquoque ad spem trahitur, quod liquido Psalmista testatur dicens: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt, ut custodiant justifi
Abbreviated transcription (Latin):
uc ĩfirmãtib subdit. nxoriu
dbicũ reddat sumilit aũt ⁊ ux¬
or uuo. quibꝰ dũ in magna
honestate ꝯngii aliquid de
uoluptate largiretur aduiẽ¬

Expanded text:
uc infirmantibus subdit: Uxori vir debitum reddat, similiter autem et uxor viro. Quibus dum in magna honestate coniugii aliquid de / voluptate largiretur, adi
Abbreviated transcription (Latin):
s hoc ꝙ est illicitu sb̃ mod̾a¬
mũe nõ tenetur. ꝙ bñ lot in
semet ip̃o expͥmit cũ ardẽtez
sodomã fugeret s tñ segorue¬
niens nequaꝙͣ mor mõta¬
na cõscendit. ardentez qͥppe
sodoma fug̾e ẽ illicita carm
ĩcendia declinare altitudo u̾o

Expanded text:
moderamine non tenetur. Quod bene Loth in semet ipso exprimit, qui ardentem Sodomam fugit; sed tamen Segor veniens, nequaquam mox montana conscendit. Ardentem quippe Sodomam fugere, est illicita carnis incendia declinare. Altitudo vero
Abbreviated transcription (Latin):
nãq amore iustĩedephensũ
adusariũ fenre timunt rex ãt
psuasioẽ luxurie duotũ mili¬
tẽ et sb̾studio fraudis extinẽ
quis gꝰ opes quis potestatem
quis głam q̃rat ĩnoxiesi ⁊ illi
excicũt noxia qui ħ habuit

Expanded text:
namque amore justitiae, deprehensum adversarium ferire timuit; rex autem persuasione luxuriae devotum militem etiam sub studio fraudis exstinxit . Quis ergo opes, quis potestatem, quis gloriam quaerat innoxie, si et illi exstiterunt noxia, qui haec habuit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ discernere. sensib foris te decora¬
init. intus sapĩa illustrauit. Sensus
qͣi int̾iorem hitum. sensus q̃i quã¬
dm gẽmas fulgentis appendens
crtius. Sapĩa q̾i naturali pulc̾tu¬
dine facieni nultus tui decorans ĩ¬

Expanded text:
 dedit. Sensibus foris decoravit, intus sapientia illustravit. Sensus quasi interiorem habitum. Sensus quasi quasdam gemmas fulgentes appendens exterius, sapientiam quasi naturali pulchritudine faciem vultus tui decorans i
Abbreviated transcription (Latin):
manisio ꝑ negliam obscurita ẽ ate
mip̃am ut decet ⁊ cepedit Stẽplari
non sufficis. Cum saltem quid de te
eristimare debeas eenidito alieno
deres. non amplius te tua pulc̾tu:¬
dine ambigeies. Scires eniz ꝙdaz
tt non esset. si eum singlaris de¬
cort ultra cet̾um ad miridus nõ¬

Expanded text:
visio per negligentiam obscurata est, et temetipsam ut decet et expedit contemplari non sufficis, cur saltem quid de te existimare debeas, ex judicio alieno videres, non amplius de tua pulchritudine ambigeres. Scires enim quod aptus non esset, si eum singularis decor et ultra caeteros admirandus no
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾atis enim penis inferm ⁊ torm̃tis
q̃ dampnatos exspectant subito aĩii
terpore concutitur. ac deinde ad se reu¬
sus ac mani enadendi querens stati
statim illum ex desidio requirit ꝑ q̃
iistans piculum enadere se posse ag¬
noscit. Quem postqm̃ muenit ex af¬
fectu diłocõus amplectitur nũc ille
horror primũ m tollerabilis examo¬
uenit ad cor facit paupem sp̃u. pauptaᷤ
autem sp̃c dupłt est. uan sunt ⁊ corpa¬
les aiicie m affluencia rerum tepa¬

Expanded text:
sideratis enim poenis inferni et tormentis, sideratis enim poenis inferni et tormentis, quae damnatos exspectant, subito animus terrore concutitur, ac deinde ad se reversus, ac viam evadendi quaerens, statim illum ex desiderio requirit, per quem instans periculum evadere se posse agnoscit. Quem postquam invenit, ex affectu dilectionis amplectitur; tunc ille horror primum intolerabilis ex amovenit ad cor facit pauperem spiritu, paupertas autem spiritus duplex est. Nam sunt et corporales divitiae in affluentia rerum te
Abbreviated transcription (Latin):
spem uiret ꝑ dilccõnem frondet et
erpandit ramos ꝓdisciplui ã flor
ꝑ untutem finctificat ꝑ pacientia
maturescit ꝑ mortem carpitur per
contemplacõneni cibat. s qr longio
Emo ꝓcessit paululun respiremus
Simul orantes ipc̃m dei sapĩam ut
nos gustii dulcedims sue diguetꝰ
saciare que nos ꝑgustum amare
mortis non dedignata est rediniere
scłoru amen. Incipit liber tertius
N fine p̾cedentis libri ꝑsimilita¬
tudinem cuiusdam arboris de¬
monstͣiuus qualit̾ sapĩa oriatur
et crescat in nobis. hic ip̃ius incre¬
menti gradus quos ibi breuiter et
ꝑsequendo explanamus. desemina¬
q tu nor dommi principiũ ẽ sapiẽ
Et sicut de semunib oruint᷑ g̾nm
ita de timore donumi nascitur sapĩa
tem deum gustamꝰ. gustando autem
cognoscimꝰ sicut dicit psalmista gu¬
tate et uidete qm̃ suauis ẽ dominꝰ. ti¬
mor autem donuni ip̃e nos ad canta¬
tem adducit quia dum docet tunere
ꝑiculum facit amare p̃sidium. Con¬

Expanded text:
m frondet, et expandit ramos, per disciplinam floret, per virtutem fructificat, per patientiam maturescit, per mortem carpitur, per contemplationem cibat. Sed quia longius sermo processit paululum respiremus, simul orantes ipsam Dei sapientiam, ut nos gustu dulcedinis suae dignetur satiare, quae nos per gustum amarae mortis non dedignata est redimere. saeculorum. Amen. LIBER TERTIUSn fine praecedentis libri per similitudinem cujusdam arboris demonstravimus qualiter sapientia oriatur, et crescat in nobis. Hic ipsius incrementi gradus, quos ibi breviter et prosequendo explanabimus. CAP. Pa timor Domini principium est sapientiae . Et sicut de seminibus oriuntur germina, ita de timore Domini nascitur sapientia. tem Deum gustamus, gustando autem cognoscimus sicut dicit Psalmista: Gustate, et videte quoniam suavis est Dominus . Timor autem Domini ipse ad nos charitatem adducit, quia dum docet timere periculum, facit amare praesidium. Con
Abbreviated transcription (Latin):
de gustare. ualemꝰ. mi de sillams qiẽ
qui adoit sciam add it et dolore qͥr
non nouerunt carualis concupiscẽci¬
e passiones tunc amiant ut cum affli¬
gunt lid cͥco gr̃a corpͥuent ut excit¬
at illud ut agnoscat homo exiliũ suũ
⁊ flere discat niala que tollerat ⁊ inde
ẽ ꝙ post acceptum donũ gͣcie ꝯtinuo
mens ad lamenta soluitur dolore pa¬
scitur fletib delectatur et tanto iã in¬
pacienciꝰ mala p̾sencia tolłat qnͣto
ardencius elucino ãmonita ad bona
futura suspirat iam nõ solum mu̾dũ
deserit s fulgit non solum post poit
S odis ⁊que prius tunore coacta ea
que illicite possidebat. dereliquid nũc
salubri dolore conpũctaecian husq̃
humane condiccõnis infirmitaꝰ exi¬
sicut pͥus ꝑtimorem ab illicitis mũ¬
di accõnibr se sequestrauit. ita nũs
onĩem muudi spem qnͣtum possibłe
est in hac ad huc mortalitate iu uẽti
a cogitatone fuuditꝰ excludit. Qrͣ

Expanded text:
degustare valemus. Unde Salomon dicit: Qui addit scientiam, addit et dolorem . Qnon noverunt, carnalis concupiscentiae passiones etiam tunc amant cum affligunt, et idcirco gratia cor praevenit ut excitet illud, ut agnoscat homo exsilium suum, et flere discat mala quae tolerat. Et inde est, quod post acceptum donum gratiae continuo mens ad lamenta solvitur, dolore pascitur fletibus delectatur, et tanto jam impatientibus mala praesentia tolerat, quanto ardentius e vicino admonita ad bona futura suspirat. Jam non solum mundum deserit, sed fugit, non solum postponit, sed odit, et quae prius timore coacta ea, quae illicite possidebat dereliquit, nunc salubri dolore compuncta etiam iis, quae humanae conditionis infirmitas exisicut prius per timorem ab illicitis mundi actionibus se sequestravit, ita nunc omnem mundi speciem quantum possibile est in hac adhuc mortalitate viventi, a cogitatione funditus excludit.
Abbreviated transcription (Latin):
omũno a desctacone alieua remasit
qͣͣ semen aridim absq hunore ad
gmen sapiençie conualescere nõ qͣat
fit g diuinagͥcia aspirante ut qũ d̃¬
mo pfecte a corporeis passionibꝰ desi¬

Expanded text:
omnino a delectatione aliena remanserit, quasi semen aridum absque humore ad germen sapientiae convalescere non queat. Fit igitur divina gratia aspirante, ut cum animus perfecte a corporeis passionibus, et desi
Abbreviated transcription (Latin):
uider ub in cogitacõne aũpouit. De
mor t̾ene concupiscencie delectaco
extinguit ⁊ mam infiriuitatẽ ucili¬
ter ad memoriam reuocans qũ hu¬
milia de ub sentire debeamꝰ ostendit
Sopito demium tenorum desidior
are piti ꝯtinuo meus ad quietem in¬
tue prass couponitur. et ut capar es̃
nescit in corde pacifico et io illiĩ ab̃
id buc terrena desidia ꝓstiepunt
que sit sapĩa non nouerunt. nan
situt bts iobtestatiu. marelo quit.
secuni noneẽ sapiam quia mientes¬

Expanded text:
 in cogitatione anteponit, omnem mox terrenae concupiscentiae delectationem exstinguit, et nostram infirmitatem utiliter ad memoriam revocans, quam humilia de nobis sentire debeamus ostendit. Sopito deinde terrenorum desideriorum strepitu, continuo mens ad quietem internae pacis componitur, et ut capax essenescit nisi in corde pacifico, et ideo illi, in quibus adhuc terrena desideria perstrepunt, quae sit sapientia non noverunt. Nam sicut beatus Job testatur - Mare loquitur secum non e
Abbreviated transcription (Latin):
iniactum corde honius ꝑtimoren
semen sapiencie de suꝑ infusa rigat
qr illas mentes int̾ne dulcedius de¬
sid̾um trahit qr milste ncipiscẽtie
carialis asfectus religauit. Dicatiis

Expanded text:
in cor hominis per timorem semen sapientiae, desuper insula rigat, quia illas mentes internae dulcedinis desiderium trahit, quas nullus concupiscentiae carnalis affectus foris religavit. Dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
ector semꝑ cogitacõne sit
mundꝰ quatinꝰ ulła hũc
imũdicia polluat qui ħ suscep̃
officii. ut in alienis quoq cordib
pollucõis maculas tͥgat qr nc̃ce ẽ
ut õanunda stud̾at manꝰ que di¬
luere sordes curat ne tacta queq
detius inquinet si sordida ĩ seqs
lutũ tenet. hinc namiq ꝑ. ꝓpħa
animas adetna sacraria ꝑducẽdaᷤᷤ
in sue ꝯusaconis fid̃ suscipumt. a¬
pud semet ip̃os gͦ qnͣtum debeant
mnnidari conspiciant qui ad et̃m¬
diumna noce p̾cipitur ut i aaron
pectore rõnale udicii iuctis ligã¬
tib inpͥmatur quatinꝰ sac̃dotale
cor nequaqmͣ cogitacõnes flure
possiõnit s rõ sola construigat nͥ
indisctum quid uł inutile cogit
qui ad exemplum aliis ꝯstitutus
eciam racõnali uigilant᷑ adiungit᷑
ut duod̾cim prĩarchaꝵ nomina
describantur. Ascͥptos ⁊ enĩ prẽs
semꝑ mpectore ferre est autiquo¬
rum uitam sine int̾missione co¬
gitare nam tũc sacerdos irep̾hẽsi¬

Expanded text:
Rector semper cogitatione sit mundus, quatenus nulla hunc immunditia polluat qui hoc suscepit officium ut in alienis quoque cordibus pollutionis maculas tergat. Necesse est ut esse munda studeat manus quae diluere sordes aliorum curat, ne tacta quaeque deterius inquinet, si sordida insequens lutum tenet. Hinc namque per prophanimas ad aeterna sacraria perducendas in suae conversationis fide suscipiunt. Apud semetipsos quantum debeant mundari conspiciant qui ad aeterDivina voce praecipitur ut in Aaron pectore rationale judicii vittis ligantibus imprimatur, quatenus sacerdotale cor nequaquam cogitationes fluxae possideant, sed ratio sola constringat, ne indiscretum quid vel inutile cogitet. Qui est ad exemplum aliis constitutus,etiam rationali vigilanter adjungitur, ut duodecim patriarcharum nomina describantur. Ascriptos etenim patres semper in pectore ferre, est antiquorum vitam sine intermissione cogitare. Nam tunc sacerdos irreprehensi