comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ qd male possidet᷑ alienũ ẽ.: male aut̃ possid& qͥ male utit᷑ Cęrnis gͦ quã multi debeant
reddere aliena siuł pauci quib reddant᷑ repperiant᷑. qͥ tam̃ unbi ubis tantomagis ista con¬
tẽpnunt. quanto eauistius possidere potuer̃. Iusticiã quippe & nemo male hab&: & qͥ non
dilexerit ñ hab&. Petunia uͦ & amalis male habet᷑: & ab onis tanto melius hab&ur. quanto
minꝰ amat᷑. S int̾ hȩc colerat᷑ iniqͥtas male habentiũ & quedã int̾ eos iura constituuntur
quȩ appellant᷑ ciulia: ñ quod hincfiat ut bene utentes sint. s ut maleutentes minꝰ miolesti
sint : donec fideles & pii quorũ uire s̃ om̾ia quiuł exillis funt uł int̾ illos tantis ꝑ uiuentes
malis eorũ ñ obstringunt᷑ s exercent᷑ ꝑ ueniant adillã ciutatẽ ubi hereditas et̃ni e : ul

Expanded text:
igitur, quod male possidetur, alienum est, male autem possidet, qui male utitur. cernis ergo, quam multi debeant igitur, quod male possidetur, alienum est, male autem possidet, qui male utitur. cernis ergo, quam multi debeant reddere aliena siue pauci, quibus reddantur, reperiantur; qui tamen ubiubi sunt, tanto magis ista contemnunt, quanto ea iustius possidere potuerunt. iustitiam quippe et nemo male habet et, qui non dilexerit, non habet. pecunia uero et a malis male habetur et a bonis tanto melius habetur, quanto minus amatur. sed inter haec toleratur iniquitas male habentium et quaedam inter eos iura constituuntur, quae appellantur ciuilia, non quod hinc fiat, ut bene utentes sint, sed ut male utentes minus molesti sint, donec fideles et pii, quorum iure sunt omnia, qui uel ex illis fiunt uel inter illos tantisper uiuentes malis eorum non obstringuntur, sed exercentur, perueniant ad illam ciuitatem, ubi hereditas aeternitas est, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
pe iut& &iã boc facere deb&: ut sille qͥmiq litigauit ñ uult ad monitus corrigere
iniqͥ tatẽ. eiꝰ tam̃ iniqͥtatis nolitiste habere mercedẽ: nisi forte restituendũ e. alienũ quod p
furtũ danculo aufert᷑. & restituendũ ñ ẽ. qd in ipsoforo ubi peccata puniunt᷑ decepto udice
& circũ uentis legibus optin&ur. Quid dicã deusuris quas &iã ipse leges & iudices reddiiubent :
idelior ẽ. qͥ subtrahit aliqͥd uł enpit diuiti. quã qͥ trucidat pauꝑem fenore:
dent᷑ intueam᷑ quod scriptũ ẽ. fideli homini totus mundus diuitiarũ e. infideli aut̃ nec obolus.
ns qͥ sibi uident᷑ gaudere. licite conqͥsitis eisq uti nesciuitt. aliena possidere con
Hoc enĩ certealienũ ñ ẽ: quod iure possidet᷑ Hoc aut̃ iure qd̾ iuste & hoc iuste quod bene. Ome

Expanded text:
paenitet, etiam hoc facere debet, ut, si ille, qpaenitet, etiam hoc facere debet, ut, si ille, qiniquitatem, ejus tamen iniquitatis nolit iste habere mercedem: nisi forte restituendum est alienum, quod per furtum clanculo aufertur, et restituendum non est quod in ipso foro ubi peccata puniuntur, decepto judice, et circumventis legibus obtinetur! Quid dicam de usuris, quas etiam ipsae leges et judices reddi jubent? An crudelior est qui subtrahit aliquid vel eripit diviti, quam qui trucidat pauperem fenoredenter intueamur quod scriptum est: Fideli homini totus mundus divitie sunt, infideli autem nec obolus.  qui sibi uidentur gaudere licite conquisitis eisque uti nesciunt, aliena possidere conuincimus? hoc enim certe alienum non est, quod iure possidetur, hoc autem iure, quod iuste, et hoc iuste, quod bene. omne
Abbreviated transcription (Latin):
listi iustã causã opp̃ssisti de falsitate uicisti. quod uides multos honestissimos & disertissi mos
iuros ñ solũ impune uerũ &iã głosȩ uideri sibi cõmittere quã cuiq in quolib& officio
militanti redde quod accepisti: quando iubente iudice cuicũq causȩ necessariũ hominẽ
teniusti neresister& unxisti: nefuger& inclusisti: postremo aut ꝑmanente lite exibu¬
isti. aut finita dimisisti: S illud cur aduocato ñdicat᷑ in ꝓmptue̾: qr scilic& ita ñ uult ho¬
more p&ere quod patrono ut male uincer& dedit: sicut ñ uilt reddere quod ab aduer¬
sano cũ male iuiass& accepit. Quis tandem aduocatus aut ex aduocato ita uir optimus fa cile
repperit᷑. qui suscepto suo dicat retipe quod mͥ cũ tͥ male adessem dedisti. & redde ad¬
usario tuo quod meagente iniq abstulisti: Ꝙtam̃ quẽ pͥoris ñ rectȩ uitȩ rectissime

Expanded text:
listi, iustam causam oppressisti, de falsitate uicisti, quod uides multos honestissimos et disertissimos listi, iustam causam oppressisti, de falsitate uicisti, quod uides multos honestissimos et disertissimos uiros non solum impune uerum etiam gloriose uideri sibi committere, quam cuiquam in quolibet officio militanti: Redde, quod accepisti, quando iubente iudice cuicumque causae necessarium hominem tenuisti, ne resisteret, uinxisti, ne fugeret, inclusisti, postremo aut permanente lite exhibuisti aut finita dimisisti. sed illud cur aduocato non dicatur. in promptu est, quia scilicet ita non uult homo repetere, quod patrono, ut male uinceret, dedit, sicut non uult reddere, quod ab aduersario, cum male uicisset, accepit. quis tandem aduocatus aut ex aduocato ita uir optimus facile reperitur, qui suscepto suo dicat: Recipe, quod mihi, cum tibi male adessem, dedisti, et redde aduersario tuo, quod me agente inique abstulisti? et tamen, quem prioris non rectae uitae rectissime
Abbreviated transcription (Latin):
imꝓbitatẽ repoi solent cdata: ꝑ tolerabilẽ consu&udinẽ ñ solent. Magisq rep̃hendimꝰ
qui talia inusitate rep&iuer̃ : quã qui ea demore sũ pser̃. Qm̃ multȩ neces
reb humanis uł inuitant᷑ huiss modi cõmodis. uł tenent᷑. Isti siuã uitȩ mutauerint
aut excellentioris conscenderint scitatis gradũ: facilius eaquȩ hoc mͦ ad quisier̃. tamꝙ sua
pauꝑibus largiunt᷑ : quã eis aquib accepta s̃ tamq aliena restituunt. Quiuͦ contra uis
sociaatis humanȩ. furtis rapinis. calũ pniis. opp̃ssionib. inuasiones abstulerit. reddenda
potius quã donanda censemꝰ: Tachei publicam enuangłico exemplo qͥcũ hospicio dnm sus¬
cepis sa inuitã scam repente mutatus. dimidiũ inquit rerũ mearũ do pauꝑibꝰ Et sicui
aliquid abstuli. quad ruplũ reddo. Uerũ ptam̃ si iusticia sincerius consulat᷑ iustius dr̃ ad¬
uocato retide quod accepisti quando contra ueritatẽ ste tisti. iniqͥtati affuisti. iudicẽ fe fel¬

Expanded text:
bitatem, repeti solent; data per tolerabilem consuetudinem, non solent: magisque reprehendimus, qui talia inusitate repetiverunt, quam qui ea de more sumpserunt; quoniam multae necesrebus humanis uel inuitantur huius modi commodis uel tenentur. isti si uiam uitae mutauerint aut excellentioris conscenderint sanctitatis gradum, facilius ea, quae hoc modo adquisierunt, tamquam sua pauperibus largiuntur. quam eis, a quibus accepta sunt, tamquam aliena restituunt qui uero contra morem societatis humanae furtis, rapinis, calumniis, oppressionibus, inuasionibus abstulerit, reddenda potius quam donanda censemus Zachaei publicani euangelico exemplo, qui cum hospitio dominum suscepisset, in uitam sanctam repente mutatus: Dimidium, inquit, rerum mearum do pauperibus et, si cui aliquid abstuli, quadruplum reddo. Verum tamen si iustitia sincerius consulatur, iustius dicitur aduocato: Redde, quod accepisti, quando contra ueritatem stetisti, iniquitati adfuisti, iudicem fefel
Abbreviated transcription (Latin):
est regnũ: & ipse dominabitur gentium. Aperite aurescordis & audite quia ds̃ deorum
dñs locutus ÷ & uocauit terrã: asolisortu usque adoccasũ. exsyonspecies decoriseiꝰ. Si hoc
non uultis intelligere: audite euangłm iã ꝑos ꝓpͥũ loquentẽ ipso dño & dicente. qui a
oportebat dexp̃o impleri om̃ia quȩdẽ illo scripta sunt in lege & ꝓphetis & psalmis. & pre-¬
dicari in nomine eiꝰ penitentiã & remissionẽ peccatorũ ꝑom̃s g̃s: incipiens ab irłm. Quod
dixit. exsionspecies decoris eius: hoc in euangło dix̃. incipiens ab bierusalẽ. fingitis uos
iniqͥtas. refrigescet caritas multorũ. Sed & detritico dictũ ÷. Quipseuerauerit usq infiNẽ:
hic saluus erit᷑. Quare creditis creuisse titania & mundũ repleuisse. triticũ autẽ decreuisse.
&insola africa mansisse: xp̃ianos uos dicitis. & xp̃o contradicitis. Ipsedixit. sinitȩ ut̾aq crescere

Expanded text:
a deus deorum dominus locutus est et uocauit terram a solis ortu usque ad occasum; ex Sion species decoris e ius. si hoc non uultis intellegere, audite euangelium iam per os proprium loquente ipso domino et dicente: Quia oportebat de Christo compleri omnia, quae de iilo scripta sunt in lege et prophetis et psalmis, et praedicari ei Sion species decoris eius\', hoc in euangelio dixit incipiens ab Hierusalem\'. Fingitis uos iniquitas, refrigescet caritas multorum, sed hic salvus erit . Quare creditis crevisse zizania et mundum replevisse, triticum autem decrevisse et in sola Africa mansisse? Christianos vos dicitis, et Christo contradicitis. Ipse dixit, Sinite utraque crescere
Abbreviated transcription (Latin):
Mente polũ penetra nil mora carnis obẽ. ⁊
Quic quid agasi nã te neo sperã mundus amicũ
Non daberis t̾rȩ debita xp̃o anima⁊

Expanded text:
mente polum penetra, nil mora carnis obest. cquicquid agas — nam te nec speret mundus amicum —, non daberis terrae debita Christo anima
Abbreviated transcription (Latin):
dutius codex suus defor&: & tͥ trans nussus sine necessitate redhibendi maner&
p&ialit̾ aut̃ hoc ate p&o : qm̃ me ĩmerentẽ & in opinantẽ magno tui
plesti. ut ꝓ hac historia cemporũ. referas mͥ omem tuȩ sc̃ĩtatis historiã: ut qͥgenꝰ
undesis domo. tanto uocatus adño : qͥb exordiis segregatus ab utero mat̾ris tue
natrẽ filiorũ dĩ plelaantẽ: ab iurata caritatis & sanguinis stirpet

Expanded text:
i codex suus diutius deforet et tibi transmissus sine necessitate redhibendi maneret. i codex suus diutius deforet et tibi transmissus sine necessitate redhibendi maneret. Specialiter autem hoc a te peto, quoniam me inmerentem et inopinantem magno tuiplesti, ut pro hac historia temporum referas mihi omnem tuae sanctitatis historiam, ut qui genus, unde sis domo; tanto vocatus a Domino, quibus exordiis segregatus ab utero matris tuae, ad matrem filiorum Dei prole laetantem, abjurata carnis et sanguinis stirpe t
Abbreviated transcription (Latin):
salutent᷑ ob sequiis & inclero scctatis tuȩ comites. & in monasterus fidei acᷤ
uirtutis tuȩ ȩmulatores. Nã & si in popłis ac suꝑ popłm agas oues pascue diũ re¬
ns sollicitis uigil pastor excubus : tam̃ abdicatione scłi & repulsa carn
nis desertũ tͥ ipse fecisti. secr&us amultis: uocatus in paucis Sane uicario aliquã¬
tenꝰ munere lic& omia tͥ impar. ut uisseras ꝓuidi illã eusebii uenerabilis ep̃i cons
politani decunctis uemporib istoriã: S in hoc fuit obtemperandi mo
scissimũ domnionẽ: qͥ pculdubio ꝓmptus mͥ paruit in hoc beneficio: quodtͥ deferea
uene rabilemsociũ corone tuȩ patrẽ nr̃m aureliũ ita scripsimꝰ. ut si nunc ĩppone
regio degeres. illo tͥ litteras nr̃as & transcriptã chartagine m̃branã: mittere dig¬
r&ur. Q uod & scos uiros quos indices caritatis ipsorũ tuo sermone cogi
comitẽ. & e uodiũ rogauimꝰ: ut hec scribere ipsicurarent. neuł parenta dõnioni¬

Expanded text:
salutentur obsequiis et in clero sanctitatis tuae comites et in monasteriis fidei ac uirtutis tuae aemulatores. nam etsi in populis ac super populum agas oues pascuae domini regens sollicitis uigil pastor excubiis, tamen abdicatione saeculi et repulsa carnis ac sanguinis desertum tibi ipse fecisti secretus a multis, uocatus in paucis. Sane uicario aliquatenus munere, licet omnia tibi inpar, ut iusseras, prouidi illam Eusebii uenerabilis episcopi Constantinopolitani de cunctis temporibus historiam. sed in hoc fuit obtemperandi morsanctissimum Domnionem, qui procul dubio promptius mihi paruit in hoc beneficio, quod tibi deferuenerabilem socium coronae tuae, patrem nostrum Aurelium ita scripsimus, ut si nunc Hippone regio degeres, illo tibi litteras nostras et transcriptam Carthagine membranam mittere dignaretur. quod et sanctos uiros, quos indice caritatis ipsorum tuo sermone cognouimus, Comitem et Euodium rogauimus, ut scribere ipsi curarent, ne uel parenti Domnion
Abbreviated transcription (Latin):
in cuiꝰ te ciuib. principalem cũ pͥncipib popłi sui sedeapłica. merito collocauit. nosq
iam quos erex̃ elisos & de t̾ra in opes suscitauit : in ura uoluit sorte nume
magis gratulam᷑ in eo dñi munere. quo nos inpectoris tui habitatione constituit. qͦ que
ita uiscerib tius insinuare dignatus est̃: ut peculiarẽ nob caritatis tuȩ fiduciã uen
His officus atq munerib ꝓuocati: ut nos diffident̃ aut leuit̃ te amar
cimꝰ ut dictata diuinitus uerba credamꝰ. Itaq sic fiduciã suspiciendie
& ad caritatẽ cõmĩdandos p̃sumimꝰ : sicut & om̃ib scis quorũ nos & absentiũ officus

Expanded text:
in cuius te ciuibus principalem cum principibus populi sui sede apostolica merito conlocauit nosque in cuius te ciuibus principalem cum principibus populi sui sede apostolica merito conlocauit nosque etiam, quos erexit elisos et de terra inopes suscitauit, in uestra uoluit sorte numerari. sed magis gratulamur in eo domini munere, quo nos in pectoris tui habitatione constituit quoque ita uisceribus tuis insinuare dignatus est, ut peculiarem nobis caritatis tuae fiduciam uindicemus, his officiis atque muneribus prouocati, ut nos diffidenter aut leuiter te amare non cimus, ut dictata diuinitus uerba credamus. itaque fiducia suspiciendae net ad caritatem commendandos praesumimus sicut et omni
Abbreviated transcription (Latin):
omino merito honorabili & beatissimo patri alipio: paulinus & therasia peccatores
Hec ẽ. uera caritas. hȩc ꝑfecta dilectio: quã tͥ cuta humilitatẽ nram inee. dociusti
diie uere scȩ & merito beatissime ac desiderabilis: Accepimꝰ enĩ ꝑ hominẽ nr̃m iulia¬
nũ de cartagine reuertentelitteras tantã nob sc̃itatis tuȩ lucẽ afferentes. ut nobis cari¬
tatẽ tuã ñ agnoscere. s retognoscere uiderem᷑: qr uidelic& ex illo qui nos ab origine
mundi p̃destinauit sibi carifas ista manauit: in quo facti sumꝰ anteq nati. quia ipse
fecit nos & ñ ipsinos : qͥ fecit que futura sunt huiꝰ igit᷑ p̾scientia & opere formati. in
similitudinẽ uoluntatũ. & unitatẽ fidĩ : uł unitatis fidem p̃ueniente noticia: cari¬
tate conexi sumꝰ: ut nos inuicẽ ante corporales conspectus ireuelante spũ nosceremus.
suã sp̃ũ sco quẽ suꝑ om̃em carnẽ effudit. fluminis impau laificans ciuitatẽ suam.

Expanded text:
OMINO MERITO HONORABILI ET BEATISSIMO PATRI ALVPIO PAVLINVS ET THERASIA PECCATORES. Haec est uera caritas, haec perfecta dilectio, quam tibi circa humilitatem nostram inesse docuisti, domine uere sancte et merito beatissime ac desiderabilis. accepimus enim per hominem nostrum Iulianum de Carthagine reuertentem litteras tantam nobis sanctitatis tuae lucem adferentes, ut nobis caritatem tuam non agnoscere, sed recognoscere uideremur. quia uidelicet ex illo, qui nos ab origine mundi praedestinauit sibi, caritas ista manauit, in quo facti sumus antequam nati, quia ipse fecit nos et non ipsi nos, qui fecit quae futura sunt. huius igitur praescientia et opere formati in similitudinem uoluntatum et unitatem fidei uel unitatis fidem praeueniente notitiam caritate conexi sumus, ut nos inuicem ante corporales conspectus reuelante spiritu nosceremus. gsuam spiritu sancto, quem super omnem carnem effudit, fluminis inpetu laetificans ciuitatem suam,
Abbreviated transcription (Latin):
fidit igno rans dĩ iusticiã. & suã uolens c̃stituere : iusticie dĩ non est subditus.
Acꝑ hoc fit ei lex non abso lutionis adutoriũ. sed uinculũ criminis: nonquia
Inanit̾ autem putat uictorẽ se e̾ẽ peccati. quitimore poenȩ nonpeccat:
quia & sinon impletur. foris negotiũ male cupuditatis. ipsa tam̃ mala cui¬
ditas intus est hostis. Et quis corãdõ in nocens inuenitur qui uult fieri quod
uetatur. si sub trahas quod timetur : ac perhoc impsa uoluntate reus est
qui uult facere qđ non licet fieri : sed ideo non facit. quia impune non pote
fieri. Nam quantũ inipso est: mallaȩt nonẽẽ uisticiã peccata ꝓhibentẽ. atq
punientem. Et utiq simallet none̾ẽ iusticiã. quis dubitauerit quod eã siposset

Expanded text:
fidit,\' ignorans dei iustitiam et suam uolens constituere, iustitiae dei non est subiectus fidit,\' ignorans dei iustitiam et suam uolens constituere, iustitiae dei non est subiectus ac per hoc fit ei lex non absolutionis adiutorium sed uinculum criminis, non quia Inaniter autem putat uictorem se esse peccati, qui poenae timore non peccat, quia, etsi non impletur foris negotium malae cupiditatis, ipsa tamen mala cupiditas intus est hostis. et quis coram deo -innocens inuenitur, qui uult fieri, quod uetatur, si subtrahas, quod timetur? ac per hoc in ipsa uoluntate reus est, qui uult facere. quod non licet fieri, sed ideo non facit, quia impune non potest fieri. nam quantum in ipso est, mallet non esse iustitiam peccata prohibentem atque punientem et utique, si mallet non esse iustitiam, quis dubi- 5 tauerit, quod eam, si posset
Abbreviated transcription (Latin):
centib & uincentib cupiditatib subdita. Aquo enĩ qͥs deuictus ẽ: huic &
docendo & iubendo qđ sine gra impleri non potest. homini demonstrat Suam
infirmitatẽ: ut querat demonstrata infirmitas saluatorẽ. A qͦ sanata uoluntas
possit: ꝗdđ infirma nom posset. Lex igit᷑ idducit ad fidem: fides imperat Sp̃m¬
largi. orẽ disfundit sp̃s caritate : implet caritas legem. Ideolex pedigõgus uocat᷑
subcuiꝰ mina cissima seueritate qͥ inuo cauerit nomen dm̃ nomen dñ saluus erit.
Q uom aut̾e inuocabunt. in quem non credider̃: Proin de nelitera sine sp̃u occidat.
caritas. Itabona est lex illi: qui ea legitime utitur. Utitur autẽ legitime : qui it¬
telligens quaresit ꝑ eiꝰ data c̃ominationẽ. c̃ fugit ad gram liberantẽ. Huic gr̃ȩ
qua iustificatur impnis quis qͥs in gratus uelut ad legem implendã desuis uirib.

Expanded text:
centibus et uincientibus cupiditatibus subdita; a quo enim quis deuictus est, huic et centibus et uincientibus cupiditatibus subdita; a quo enim quis deuictus est, huic et docendo et iubendo, quod sine gratia impleri non potest, homini demonstrat suam infirmitatem, ut quaerat demonstrata infirmitas saluatorem, a quo sanata uoluntas possit, quod infirma non posset. lex igitur adducit ad fidem, fides impetrat spirlargiorem, diffundit spiritus caritatem, implet caritas legem. ideo lex paedagogus uocatur, sub cuius minacissima seueritate qui inuocauerit nomen domini,! saluus erit. quo modo autem inuocabunt, in quem non crediderunt? proinde, ne littera sine spiritu occidat, ostolus dicit: Plenitudo legis caritas. ita bona est lex illi, qui ea legitime utitur, utitur autem legitime, qui intellegens, quare sit data, per eius comminationem confugit ad gratiam liberantem. huic gratiae, qua iustificatur impius, quisquis ingratus uelut ad legem implendam de suis uiribus
Abbreviated transcription (Latin):
nmediis nr̃is anxietatib cogitamꝰ. non parua ex parte recreemur : tam qu.
& nos inipsis quietius tran quilli usq uiuamꝰ. Quã uis &iã cũ molestiȩ iN
huiꝰ uitȩ fragilitate crebrescunt: ȩt̾nã requiẽ nos desiderare cõpellunt.
und quppe iste periculosior ẽ. blandꝰ quã molestus. & magis cauend̾ cum
illicit diligi. quã cũ ã monet cogitq c̃tẽni. Nã cũ om̃ia que millos õcupiscentia¬
sint carnis & c̃cupiscentia oculorum. & ambitioscłi: sepe &iã his quitalibus
piritalia inuisibilia ȩterna p̃ponunt. inserit se terrene suauitatis affectus
& delectationib suis nr̃a commi tatur officia. Quanto enĩs caritati futura.
meliora: tanto sunt infirmitati uiolentiora p̾sentiora: ftutinã hi qui ea
uidere & gẽmere nouer̃. uincere & euadere mereantur: quod sine dĩ gr̃a i
lo modo uoluntas implet humana qua nec libera dicenda est quã diurẽ. uin-¬

Expanded text:
in mediis nostris anxietatibus cogitamus, non parva ex parte recreemur, tanquam in mediis nostris anxietatibus cogitamus, non parva ex parte recreemur, tanquam et nos in ipsis quietius tranquilliusque vivamus. Quamvis etiam cum molestiae in hujus vitae fragilitate crebrescunt, aeternam requiem nos desiderare compellunt. Mundus quippe iste periculosior est blandus quam molestus, et magis cavendus cum se illicit diligi, quam cum asint carnis et concupiscentia oculorum et ambitio saeculi, saepe etiam his, qui talibus spiritalia, inuisibilia, aeterna praeponunt, inserit se terrenae suauitatis affectus et delectationibus suis nostra comitatur officia. quanto enim sunt caritati futura meliora, tanto sunt infirmitati uiolentiora praesentia. et utinam hi, qui ea uidere et gemere nouerunt, uincere et euadere mereantur! quod sine dei gratia nullo modo uoluntas implet humana, quia nec libera dicenda est, quam diu est uin
Abbreviated transcription (Latin):
ño fr̃i sc̃o & desiderabili anastasio: Augustinus indño Salutẽ.
Salutandi sinceritatẽ tuã fidissima occurrit occasio. honorabilium
cribere : posset caritastua om̃ia que apud nos aguntur ad discere. Scio enĩ
quantum nos inxp̃o diligas: quia & tuscis quantum in illo uicissim diligaris
a nob̾. Etideo nondubitauite contristari potuisse. si eos uidisses sine litteris
neis quos anob ꝓfectos & tanta nob̾ familia ritate c̃iunctos ignorare
non possis: simul &iã quia rescriptorum debitor fui. Hã ex qͦ sũpsi epłam
tuã. nisi nunc pͥmũ rescripsisse me nescio. Tantis enĩ curis obstricti & dis¬
tenti sumꝰ: ut & iã hoc nesciam. Uob̾ autem quẽ ad modũ sit &trũ uobis
iliquã reqͥem quantum in hac terra potest dñs prestiterit ualde nosse
cupimus: qm̃si glorificatur unũ m̃brũ. c̃gaudent om̃ia mbra. Atq ita.
plerumq c̃tingit dum aliquos fr̃s nr̃os in quantula cũq requie õstitutos¬

Expanded text:
NO FRATRI SANCTO ET DESIDERABILI ANASTASIO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Salutandi sinceritatem tuam fidissima occurrit occasio honorabilium scriberem, posset caritas tua omnia, quae apud nos aguntur, addiscere. scio enim. quantum nos in Christo diligas, quia et tu scis, quantum in illo uicissim diligaris a nobis, et ideo non dubitaui te contristari potuisse, si eos uidisses sine litteris meis, quos a nobis profectos et tanta nobis familiaritate coniunctos ignorare non posses, simul etiam quia rescriptorum debitor fui. nam ex quo sumpsi epistulam tuam, nisi nunc primum rescripsisse me nescio; tantis enim curis obstricti et distenti sumus, ut etiam hoc nesciam. Vobis autem quem ad modum sit et utrum uobis aliquam requiem, quantum in hac terra potest, dominus praestiterit, ualde nosse cupimus, quoniam, si glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra atque ita plerumque contingit, ut, dum aliquos fr
Abbreviated transcription (Latin):
supplicantibus ur̃is. rogatiano & pontio: libertatẽ ꝑ ditioni parti donati ꝑmisit. Der
tunc reddidit basilicas hereticis. qndo tẽpla demoniis: eomͦ putans xp̃ianũ nomeni
posse perire deterris. Siunitati eccłȩ dequa lapsus fuerat inuider&: & sacrilegas
isiones libertas ee ꝑ miter&. Hȩc erat eiꝰ p̃dicanda iusticia: quã supplicar
rogatianꝰ & pontius laudauer̃. dicentes homini apostatȩ quod apud eũ sola iusticia
haber& locũ. Huic successit iouianꝰ. qͥqm̃ cito mortuus est: nichil dereb talib iussit.
einde ualentinianus. legitȩ quȩ contrauos uisserit. Inde gratianꝰ & tcheo dosius. legite
qͣndo uultis quȩ deuob constituerint. Quid gͦ defili is cheodosu miramini quasi aliud
in hac causa sequi debuerunt. quã constantini uidiciũ ꝑ tot xp̃ianos imperatores fir

Expanded text:
supplicantibus uestris Rogatiano et Pontio libertatem perditioni parti Donati permisit; denique supplicantibus uestris Rogatiano et Pontio libertatem perditioni parti Donati permisit; denique tunc reddidit basilicas haereticis, quando templa daemoniis. eo modo putans Christianum nomen posse perire de terris, si unitati ecclesiae, de qua lapsus fuerat, inuideret et sacrilegas dissensiones liberas esse permitteret. haec erat eius praedicanda iustitia, quam supplicantes Rogatianus et Pontius laudauerunt dicentes homini apostatae, quod apud eum sola iustitia haberet locum. huic successit Iouianus, qui quoniam cito mortuus est, nihil de rebus talibus iussit. deinde Valentinianus; legite, quae contra uos iusserit. inde Gratianus et Theodosius; legite, quando uultis, quae de uobis constituerint. quid ergo de filiis Theodosii miramini, quasi aliud in hac causa sequi debuerunt, quam Constantini iudicium per tot Christianos imperatores firm
Abbreviated transcription (Latin):
uictus .ẽ.: Iterũ tam̃ clementissimꝰ imperator alios uidices ep̃os dedit arelatũ galliȩ ciuitatẽ.
& abipsis ũris ad ipsum imperatorẽ appella uerunt: donec &iã ipse causam cognoscer&. &
cilianũ in nocentẽ. illos calũpniosos ꝓnuntiar&: nec sic tociens uicti qͥeuer̃: Si
aptungitano ꝑ quẽ cecilianus fuerat ordinatus cotidianis int̾ pellationib ipsi imperatori
tediũ fecer̃. dicentes eũ ẽt̃ traditorẽ. & idõ cecilianũ ep̃m e̾e non posse. qđ atra dito re
erit ordinatus: donec & ipse felix iussu imperatoris causa cognita abheliano ꝓ
innocens ꝓbaretur. Tunc constantinꝰ pͥor: contra partẽ donati seuerissimã legẽ dedit
Hunc imitati filiieius: talia p̃ceper̃. Quibus succedens uulianus: desertor xp̃i & inimicꝰ:

Expanded text:
uictus est? iterum tamen clementissimus imperator alios iudices episcopos dedit apud Arelatum, Galliae ciuitatem, uictus est? iterum tamen clementissimus imperator alios iudices episcopos dedit apud Arelatum, Galliae ciuitatem, et ab ipsis uestri ad ipsum imperatorem appellauerunt, donec etiam ipse causam cognosceret et Caecilianum innocentem, illos calumniosos pronuntiaret. nec sic totiens uicti quieuerunt, sed de Felice Aptungitano, per quem Caecilianus fuerat ordinatus, cotidianis interpellationibus ipsi imperatori taedium fecerunt dicentes eum esse traditorem et ideo Caecilianum episcopum esse non posse, quod a traditore fuerit ordinatus. donec et ipse Felix iussu imperatoris causa cognita ab Aeliano proconsule innocens probaretur. Tunc Constantirius prior contra partem Donati seuerissimam legem dedit. hunc imitati filii eius talia praeceperunt. quibus succedens Iulianus, desertor Christi et inimicus,
Abbreviated transcription (Latin):
adedictũ regis uos insca sollempnitate Signatis. Sed modo quia nichil apud imperatores
potestis: nobis inde uultis facere inuidiam. Siautẽ aliqͥd possetis qͣnta faceretis. quarido
nichil potestis & non cessatis. scitote. Primimaiores uri causam ceciliani adimperatorẽ constan¬
tinũ deculer̃. Exigite hoc nob: probemꝰ uob. Et si non ꝓbauerimꝰ: facite denob quic quid
potueritis. Sed quia constantinus Non est ausus de causacp̃i uidicare: eã discutiendã at quȩ̨
finendã ep̃is delegauit. quod & factum est inurbe roma p̃sidente melciade ep̃o illius eccłȩ.
cũ multis collegis fuis. Quicũ cecilianũ innocentẽ ꝓnuntiassent. & donatũ qͥscisma carthagin
fecerat sententia ꝑ cussissent : iterũ uri ad imperatorẽ uenerunt. de iudicio ep̃ore in qͦuicti

Expanded text:
ad edictum regis uos in sancta sollemnitate signatis? sed modo quia nihil apud imperatores ad edictum regis uos in sancta sollemnitate signatis? sed modo quia nihil apud imperatores potestis, nobis inde uultis facere inuidiam; si autem aliquid possetis, quanta faceretis, quando nihil potestis et non cessatis! Scitote: primi maiores uestri causam Caeciliani ad imperatorem Constantinum detulerunt. exigite hoc a nobis, pro- u bemus uobis et, si non probauerimus, facite de nobis, quicquid potueritis. sed quia Constantinus non est ausus de causa episcopi iudicare, eam discutiendam atque finiendam episcopis delegauit. quod et factum est in urbe Roma praesidente Melchiade episcopo illius ecclesiae cum multis collegis suis. qui cum Caecilianum innocentem pronuntiassent et Donatum, qui schisma Carthagini fecerat, sententia percussissent, iterum uestri ad imperatorem uenerunt, de iudicio episcoporum, in qu
Abbreviated transcription (Latin):
uod qͥ facere noluer: dõ talia ꝓhibenti placuer̃. Quando autẽ imperatores ueritatẽ tenerł.
ꝓipsa ueritate c̃tra errorẽ iubent. quod quis qͥs c̃tẽpserit. ipse sibi uidiciũ ad qͥrit. Nã & int̃
homines poenas luit. & apud dm̃ frontẽ non babebit: quia hoo facert noluit. quod ei ꝑcor
regis ipsa ueritas iussit: Sicut ipse nabuchodo nosor postea miracula salutis triũ puerorũ
commotus atq mutatus. ꝓueritate c̃tra errorẽ edictũ ꝓposuit: ut qͥcũq blas phemarer
dm̃sidrac misac. & abdenago. in interitũ irent. & domꝰ eor indisꝑsionẽ. & non uultis
ut aliquid tale c̃trauosiubeant imperatores xp̃iani. cũ sciant auobis meis qđ rebapa
tatis xp̃m exsufflari: Suussiones regũ nonꝑtinent ad p̃dicandã religionẽ & sagilegia
ꝓhibenda. quare adedictũ regis talia iubentis &iã ipsiuos signatis: Anignoratis uerba

Expanded text:
quod qui facere noluerunt, deo talia prohibenti placuerunt. quando autem imperatores ueritatem tenent, quod qui facere noluerunt, deo talia prohibenti placuerunt. quando autem imperatores ueritatem tenent, pro ipsa ueritate contra errorem iubent, quod quisquis con tempserit, ipse sibi iudicium adquirit; nam et inter homines poenas luit et apud deum frontem non habebit, quia hoc facere noluit, quod ei per cor regis ipsa ueritas iussit, sicut ipse Nabuchodonosor postea miraculo salutis trium puerorum commotus atque mutatus pro ueritate contra errorem edictum proposuit, ut, quicumque blasphemarent deum Sidrac, Misac et Abdenago, in interitum irent et domus eorum in dispersionem. et non uultis, ut aliquid tale contra uos iubeant imperatores Christiani, cum sciant a uobis in eis, quos rebaptizatis, Christum exsufflari? si iussiones regum non pertinent ad praedicandam religionem et sacrilegia prohibenda, quare ad edictum regis talia iubentis etiam ipsi uos signatis? an ignoratis uerba
Abbreviated transcription (Latin):
liud contra catholicos dicere consuestis. ut apace eccłȩ xp̃i infelices separetis. &¬
separemini. Denulla quippe nos hominis potestate p̾sumi mus: quã uis utique multosit
honestius p̃sumere deimperatorib quã p̃sumere de circũ cellionib p̃sumere delegib quã
merc desedicionibus. Sed me minimꝰ scriptũ ẽẽ: Maledictus om̃is: qͥspem
ponit in homine. Unde gͦ p̃sumimꝰ : Siuultis scire: illũ cogitate deqͦ propheta prenun¬
tiauit dicens. Ad orabunt eũ om̃s reges terrȩ. om̃s g̃s seruient ei. Et ideo hac ecclȩ¬
potestate utimur: quã eidñs & ꝓmisit & dedit. Imperatores enĩ simerrore essent qđ absit:
ꝓerroresuo c̃tra ueritatẽ leges darent. ꝑ quas iusti & ꝓbarentur & coronarentur ñ fociendo
quod illi iuberent: qͥad̃s̃ ꝓhiber&: sicut uisserat nabucho donosor. ut aurea statua adoraret᷑.

Expanded text:
aliud contra catholicos dicere consuestis, ut a pace ecclesiae Christi infelices separetis aliud contra catholicos dicere consuestis, ut a pace ecclesiae Christi infelices separetis separemini. De nulla quidem nos hominis potestate praesumimus, quamvis utique multo sit honestius praesumere de Imperatoribus quam praesumere de Circumcellionibus, praesumere de legibus quam praesumere de seditionibus. Sed meminimus scriptum esse: Maledictus omnis qui spem suam ponit in homine . Unde ergo praesumimus, si vultis nosse, illum cogitate de quo propheta praenuatiavit, dicens: Adorabunt eum omnes reges terrae, et omnes gentes servient illi . Et ideo hac Ecclepotestate utimur, quam ei dominus et promisit et dedit. Imperatores enim si in errore essent, quod absit, pro errore suo contra ueritatem leges darent, per quas iusti et probarentur et coronarentur non faciendo, quod illi iuberent, quia deus prohiberet, sicut iusserat Nabuchodonosor, ut aurea statua adoraretur,
Abbreviated transcription (Latin):
pacẽ xp̃i uiolent insurgitis. & patimini nonꝓipso. sed ꝓ iniqͥtatib ur̃is: Quȩ est ista dem̃tia
igͦ uos pͥuata ur̃a audacia tã uiolent̃ cogitis homines aut ire inerrorẽ aut ꝑmanere inerrore.
qͣntomagis nos debemꝰ ꝑ ordinatissimas potestates quas ds̃ scđ̾m suã ꝓphetiã subdidit xp̃o¬
falsitate. & assuescant in aꝑtissima ueritate. Nã quos a nob̾ nolentes dicitis cogi. multi & iã
ti se uolunt. quod nob̾ antea & postea c̃fitentur: ut uł sic euadant oppressiones ur̃a
ꝑuersitate qđ uos fecistis. & indatio ur̃o subito totã africã implestis: inqͦ facto nichil
sicut scriptũ est. Quifidit infalsis: hic pascit uentos. Sicut enĩ uera fuit ista indulgentia:
sic uerasunt crimina ceciliani. & tradicio felicis aptungensis ꝑquẽ ordinatus ẽ: & quic quid

Expanded text:
pacem Christi uiolenter insurgitis et patimini non pro ipso sed pro iniquitatibus uestris. quae est ista dementia, pacem Christi uiolenter insurgitis et patimini non pro ipso sed pro iniquitatibus uestris. quae est ista dementia, rtyrum requiratis? si ergo uos priuata uestra audacia tam uiolenter cogitis homines aut ire in errorem aut permanere in errore, quanto magis nos debemus per ordinatissimas potestates, quas deus secundum suam prophetiam subdidit falsitate, et assuescant in apertissima veritate? Nam quod a nobis nolentes dicitis cogi, multi etiam i se uolunt, quod nobis antea et postea confitentur, ut uel sic euadant oppressiones uestrperuersitate, quod uos fecistis et mendacio uestro subito totam Africam implestis? in quo facto nihil sicut scriptum est: Qui fidit in falsis, hic pascit uentos. sicut enim uera fuit ista indulgentia, sic uera sunt crimina Caeciliani et traditio Felicis Aptungensis, per quem ordinatus est, et quicquid
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ uos inde cũ graui iniuria pro iecistis. quid aliud agebamꝰ qͣn do unꝰ nr̃m calam̃sis ẽps possidius
it ad fundũ figuli nensem. nisi ut nr̃i quã uis pauciqͥ illic erant uisitarentur. & audi
in eorũ insidias cadere non potuit. eũ aꝑta iuolentia infundo oliuetensi penȩ uiũu cũ domo
qͦ fu gerat incenderant. nisitertio subpositas flam mas colom eiꝰdem fundi ꝓpt̃ per
salutis extinguer&. Ettam̃ cũ crispinꝰ ꝓpt̃ hoc factũ in ꝓconsulari iudicio conuinceretur
hereticus. eiusdẽ ep̃i possidii ut̾cessu decẽ libras auri non ẽ. exactus: ciubeni uolentię & man¬
II ingratus ad imperatores catholicos ausus. ẽ. appellare. unde hanc inuos iram
dequa murmuratis multo inportunius & uebementius ꝓuo cauit. Videtis quiauos contra

Expanded text:
quem uos inde cum graui iniuria proiecistis. quid aliud agebamus, quando unus nostrum Calamensis episcopus Possidius quem uos inde cum graui iniuria proiecistis. quid aliud agebamus, quando unus nostrum Calamensis episcopus Possidius ibat ad fundum Figulinensem. nisi ut nostri quamuis pauci, qui illic erant, uisitarentur et auditin eorum insidias cadere non potuit, eum aperta uiolentia in fundo Oliuetensi paene uiuum cum domo, quo fugerat, incenderant, nisi tertio suppositas flammas coloni eiusdem fundi propter periculum suae salutis extinguerent. et tamen cum Crispinus propter hoc factum in proconsulari iudicio conuinceretur haereticus, eiusdem episcopi Possidii intercessu decem libras auri non est exactus. cui beniuolentiae et mansuetudini ingratus ad imperatores catholicos ausus est appellare. unde hanc in uos iram dei, de qua murmuratis. multo importunius et uehementius prouocauit. Videtis, quia uos contra
Abbreviated transcription (Latin):
& udebitis quȩ causa uob hoc excitauerit. unde iniuste quȩ rimini quia uobis om̃ia ita
ut iuberentur coegistis. Nam ut longe prȩterita & multa nonrepetamꝰ: saltẽrecentia
fata ira cogitate. Marcꝰ prbt̃ casphalia mensis anemine coa ctus ꝓpͥi uoluntatẽ cacholicus
quare raptus est dedomo sui cesus iNaqua uolutatus bruda uestitus. : & nescio quoc dies i
caxtiunates retentus est: nec lib̾tati ꝓpͥȩ fortasse restitutus ẽaeᷤ nisi iuãpene ꝓpt̃ ipsam oiusam
ꝓculian sibi exibitionẽ uder& imminere. Marcianꝰ urgensis. cacholicã unitatẽ ꝓpria uo¬
ubntat: delegit. Quart subdia conũ ciꝰ cũ ipse fuis&. ꝙpe usq ad notẽ cesu dericiuri labidib
obruer quorũ domꝰ ꝓsuo sclet cuersesunt. Quid amplius dicamꝰ: modo p̃conc̃ misistis
nisiut nulli molestus nr̃os uisitar&: & indomo uirissui positus. pacẽ catholicã uolentib p̃dicar&:

Expanded text:
 uidebitis, quae causa uobis hoc excitauerit. unde iniuste querimini, quia, uobis omnia ista ut iuberentur, coegistis. nam ut longe praeterita et multa non repetamus, saltem recentia facta uestra cogitate. Marcus presbyter Casphalianensis a nemine coactus propria uoluntate catholicus qua re raptus est de domo sua, caesus, in aqua uolutatus, buda uestitus et nescio quot dies in captiuitate retentus est nec libertati propriae fortasse restitutus esset, nisi iam paene propter ipsam causam Proculianus sibi exhibitionem uideret imminere. Marcianus Urgensis catholicam unitatem propria uoluntate delegit: qua re subdiaconum eius, cum ipse fugisset, prope usque ad mortem caesum clerici uestri lapidibus obruerunt, quorum domus miseramus, nisi ut nulli molestus nostros uisitaret et in domo iuris sui positus pacem catholicam uolentibus praedicaret?
Abbreviated transcription (Latin):
gladii pene trabilior acies & sc̃i ioseph olĩ & postea beate marie animã ꝑtransiuit. Nãq: in illius. neq
in huiꝰ corpore ferrũ transis se cognouimꝰ: atq ut magis pateat ibi ꝓph&ã ferrũ uerbi ꝓ gladio posiisse
statĩ subsequente u̾siculo ait. Sermo dñi igninit illũ: sermo enĩ dĩ & ignis & gladius e. ubo ipso do
utrũq dicente dese. Ignẽ enĩ inqͥt ueni mittere int̃rã & quid uolo nisi ut accendat᷑ . Itẽ alibi dicit
on ueni pacẽ mittere s gladiũ. Uides etũ unã uĩ doctrinȩ suȩ diuso ignus & gladu nomine designasse
A ut quomͦ mariȩ  inlata ꝑ gladiũ passio uł tribulatio p̃star&: Itaq hoc scire cupio. qͥd admariã ꝑtinera
ut reuelarent᷑ multorũ cordiũ cogitationes.Ut ubi apparuit q exeo qd̾ animã eiꝰ sine carnalis in
ferro. siue spiritalis gladius inubodĩ ꝑtran siuit : ex inde multorũ cordiũ cogitationes reuelatȩ si nt.

Expanded text:
gladii penetrabilior acies et sancti Ioseph olim et postea beatae Mariae » animam pertransiuit? nam neque in illius neque in huius corpore ferrum transisse cognouimus. atque ut magis pateat ibi prophetam ferrum pro uerbi gladio posuisse, statim subsequente uersiculo ait: Sermo domini igniuit illum. 6 sermo enim dei et ignis et gladius est uerbo ipso deo utrumque dicente de se: Ignem, enim inquit, ueni mittere in terram et quid uolo, nisi iam accendatur? item alibi dicit: Non ueni pacem mittere sed gladium. uides eum unam uim doctrinae suae diuerso ignis et gladii nomine designasse. aut quo modo Mariae inlata per gladium passio uel tribulatio praestaret? itaque hoc scire cupio: quid ad Mariam pertineret, ut reuelarentur multorum cordium cogitationes, aut ubi apparuit, quia ex eo, quod animam eius siue carnalis in ferro siue spiritalis gladius in uerbo dei pertransiuit, exinde multorum cordium cogitationes reuelatae sint?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ transibit framea uł gladius. ut reuelent᷑ multorũ cordiũ cogitationes. Scd̾m litterã hoc mͦ
penitus obscurũ ẽ : q nec mariã beatissimã usq legimꝰ occsã ut de torporali gladio sc̃s ille
eifuturã passionẽ ꝓ pha asse uident᷑. S qd subiecit ut reuelent᷑ multorũ cordiũ cogitationes: scrutaus

Expanded text:
uit, animam pertransibit framea uel gladius, ut reuelentur multorum cordium cogitationes. secundum litteram hoc mihi uit, animam pertransibit framea uel gladius, ut reuelentur multorum cordium cogitationes. secundum litteram hoc mihi penitus obscurum est, quia nec Mariam beatissimam usquam legimus occisam, ut de corporali gladio sanctus ille ei futuram passionem prophetasse uideatur. sed quod subiecit: ut reuelentur multorum cordium cogitationes -.scrutans
Abbreviated transcription (Latin):
tatis relinquens nobis cũ ess&̃ de matre sollicitus utquã relinquebat corpore ñ relinquer& cura: s nec
corpore relictura : quia quẽ uidebat morientẽ. mox erat uisura rediuiuũ: Et illud quod ad fide m
om̃iũ ꝑtiner& salutiferũ pi&atis suȩ sacram̃ tũ archana diu̾ni ratione consilu subhac uoce cõnsignat᷑
ut & aliimatrẽ delegar& ꝓ matre habendã & uicesua consolandã : atq illi uicissi nouũ filiũ uice cor¬
poris sui trader&. ĩmout ita dixerĩ gigner& : qͦ ostender& eã p̃t̃ se qͥ ex ea uirgine natus ess& nec habu¬
isse filiũ net habere : qr nec saluator tanto opere cuiã de solatio eiꝰ habiuss& si illi unicus ñ fuiss&.
deamꝰ ad uerba simeonis inqͦrũ clausula intellectũ meũ caligare fateor. Ꝙ tuã inqͥ

Expanded text:
pietatis relinquens nobis, cum est de matre sollicitus, ut, quam relinquebat corpore, non relinqueret cura sed nec pietatis relinquens nobis, cum est de matre sollicitus, ut, quam relinquebat corpore, non relinqueret cura sed nec corpore relicturus, quia, quem uidebat morientem, mox erat uisura rediuiuum, et illud, quod ad fidem omnium pertineret, salutiferum pietatis suae sacramentum arcana diuini ratione consilii sub hac uoce designans, ut et alii matrem delegaret pro matre habendam et uice sua consolandam atque illi uicissim nouum filium uice corporis sui traderet, immo, ut ita dixerim, gigneret, quo ostenderet eam praeter se, qui ex ea uirgine natus esset, nec habuisse filium nec habere, quia nec saluator tantopere curam de solatio eius habuisset, si illi unicus non fuisset. Sed redeamus ad uerba Symeonis, in quorum clausula intellectum meum caligare fateor: Et tuam, inq
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ eũ uidiss& mortuũ humana infirmitate lugera& sepeliendũq colliger&. Nichil sibi de ipsius re:¬
surrettione presumens qua subsecuture ã mirationis fidẽ inoculis posita passionis pena iacebat: quã uis
eandem adstantẽ crucis sue dus ñ morientis infirmitate trepidatis consolatussit: s ipsã qua obibat uoletis
in potestatẽ habens mortẽ plena uirtute uiuentes. & constantia resurrecturi decruce ã mon&: dicens
de apło beato iohanne. Mulier ecce filius tuus: Itẽ illi ibidem consistenti. et cemat̾ tua: lã scilic& ab hu
mana fragilitate quaerat natus exfemina ꝑ crucis mortẽ demigrans in et̾nitatẽ dĩ ut ess& ingła dĩ
patris: delegat homini uira pi&atis humanȩ : & ex discipłissuis adolescentior siuis ad olescenfiorẽ elegit
muenient̃ assign& uirgini a pło uirginẽ matrẽ : duo parit̃ in eadẽ sententia docens. fo

Expanded text:
ut, cum eum uidisset mortuum, humana infirmitate lugeret sepeliendumque colligeret nihil sibi de ipsius reut, cum eum uidisset mortuum, humana infirmitate lugeret sepeliendumque colligeret nihil sibi de ipsius resurrectione praesumens, qua subsecuturae admirationis fidem in oculis posita passionis poena caecabat, quamuis eandem adstantem cruci suae dominus non morientis infirmitate trepidans consolatus sit, sed ipsam, qua obibat uolens, in potestatem habens mortem plena uirtute uiuentis et constantia resurrecturi de cruce admonet dicens de apostolo beato Iohanne: Mulier, ecce filius tuus itmana fragilitate, qua erat natus ex femina, per crucis mortem demigrans in aeternitatem dei, ut esset in gloria dei patris, delegat homini iura pietatis humanae, et ex discipulis suis adolescentior adolescentiorem eligit, ut ut conuenienter adsignet uirgini apostolo uirginem matrem duo pariter in eadem sententia docens, formam
Abbreviated transcription (Latin):
depassione mariȩ quȩ misꝗ sc̃nptaẽ hoc ꝓph& asse credendul ẽ : Anuꝰ de mat̾no eiꝰ affectu qͦ postea intẽ pore
passions assistenscruci qua hoc eratfixũ qd ipsa pepererat mat̾ norũ uiscerũ dolore confixae. & animã illiul
ila quȩ eiꝰ scd̾o carnẽ filiũ ipsa spectante confoderat crucis rõphea penetiabat. Uideo enĩ & inpsalmis de
ioseph ita dictũ. Humiliauer in cõpedib pedes eiꝰ. ferrũ ꝑtransit animã eiꝰ. sic̃ inenuangłio licit simeon:
& tuã ipsius animã ꝑtransibit gladius. Non ait carnẽ s: anintiã : inqua pi&atis affectio continet᷑. Et dolonis
aculeus quasi gladius oꝑat᷑: cũ aut aliqua tarnis sue iniuna afficit᷑ utioseph. qͥ ñ mortis s in uitiarũ ꝑtulit
passiones in seruũ uenditus & in reũ uinculatus. & carceridatus: aut cũ affectionis int̾ne intristicia uł. dolore
cruciat᷑ ut in maria. quã utiq ad crucẽ dm̃ in qͦ tunc suitantũ corporis filiũ cogitabat mat̾na meus dͦxerat.

Expanded text:
 scripta est, hoc prophetasse credendus est? an uero de materno eius affectu, quo postea in tempore passionis adsistens cruci, qua hoc erat fixum quod ipsa pepererat, maternorum uiscerum dolore confixa est, et animam illius illa quae eius secundum carnem filium ipsa spectante confoderat crucis rumphaea penetrabat? uideo enim et in psalmis de Ioseph ita dictum: humiliauerunt in conpedibus pedes eius, ferrum pertransit animam eius, sicut in euangelio dixit Symeon: et tuam ipsius animam pertransibit gladius. non ait carnem sed animam, in qua pietatis affectio continetur et doloris aculeus quasi gladius operatur, cum aut aliqua carnis suae iniuria afficitur, ut Ioseph, qui non mortis sed iniuriarum pertulit passiones in seruum uenditus et in reum uinculatus et carceri datus, aut cum affectionis internae tristitia uel dolore cruciatur, ut in Maria, quam utique ad crucem domini, in quo tunc sui tantum corporis filium cogitabat, materna mens duxerat,
Abbreviated transcription (Latin):
dixiss& in fantẽ dñm : ait ad mariã. Ecce hic positus e. in riunã & inresurrectione multorũ in isrł. & in

Expanded text:
dixisset infantem dominum, ait ad Mariam: ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Idixisset infantem dominum, ait ad Mariam: ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in I
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ at tingere. qͦmͦ eũ tangera cũ ascendiss& ad patre. nisi forte fidei ꝑfectu & m̃tis accensu quads
homini fit bonginquus aut ꝑximꝰ. & illa dubitauerit dexp̃o que orto lanũ putauerat : ł dõ fortassis
iruit: nolime tatigere. Indigna enĩ iudicabat᷑ ut tanger& mami xpm. quẽ necdũ fide app̃¬
derat. nec intellexerat dm̃ cũ bortolanũ putass&. Deqͦ paulo ante ab angłis audierat. Quid queritis uiuentẽ
cũ mortius. Noligꝰ me tangere : qr tͥ ñdũ ascendiadpatre. cui ad huc tantũ homo uideor. postea me tanges
cũ adignoscendũ me credendo tonscendens Deillis &iã beatissimi simeonis uerbis qͥd sentias edissere mͥ. ut
sequar sensũ tuũ: quib cũ adiudendũ ex oraculo dĩ xp̃m agente spu ueniss& intemplũ. & acceptũ sinu bene¬

Expanded text:
batur adtingere, quomodo eum tangeret, cum ascendisset ad patrem, nisi forte fidei profectu et mentis ascensu, qua deus batur adtingere, quomodo eum tangeret, cum ascendisset ad patrem, nisi forte fidei profectu et mentis ascensu, qua deus homini fit longinquus aut proximus? et illa dubitauerat de Christo, quem hortulanum putauerat. ideo fortassis audire meruit: noli me tangere. indigna enim iudicabatur, ut tangeret manu Christum, quem necdum fide adprehenderat nec intellexerat deum, cum hortulanum putasset, de quo paulo ante ab angelis audierat: quid quaeritis uiuentem cum mortuis? noli ergo me tangere, quia tibi nondum ascendi ad patrem, cui adhuc tantum homo uideor; postea me tanges, cum ad agnoscendum me credendo conscenderis. De illis etiam beatissimi Symeonis uerbis quid sentias, edissere mihi, ut sequar sensum tuum, quibus, cum ad uidendum ex oraculo dei Christum agente spiritu uenisset in templum et acceptum sinu bene
Abbreviated transcription (Latin):
tamultnaria tͥ int̃ librostuos habeti spreta sit: Renouaeã mͥ eodẽ sensu promptã de thesauto
condistmi & mitte adme int̃ aliuaresponsa queredeiesn.  t spero p̃stante mͥ actͥ cõmeatũ dierũ xp̃o. ut ea
s labortuus in me frictisic& accipiã scd̾m hec epł̃i snpturarũ cleqb te quindes quasi ꝑdm̃ int̾ rogaui.¬
ut aucia quidinte : uł extemꝰ loquat᷑ ss. Hoc ant̃ rogo lucere m̃ facias qͦmͦ uł qua ratione cdns post resurret¬
ssit & agnitus In eode menĩ corpore resurrex in qͦ & passus ẽ. Q qͦ mͦ ñ eadem erat eu
corpors forma quȩ fuerat : aut si eademerat. qͦmͦ ñ agnoscebat᷑ abhnis qͥeã nouerant : Illud uͦ sacram̃ti cẽ
credo qd̃ qͥ inuia ambulantib ñ fuerat agnitꝰ infractione panis reuelatus e: id ipsũ tam̃tuo setisuuolo
nere nꝰ meo. Et qd̾ ad mariã ait nolime tangere: ñdũ enĩ ascenli ad patrẽ: Sicominꝰ sti

Expanded text:
tumultuaria tibi inter libros tuos haberi spreta sit, renoua eam mihi eodem sensu promptam de thesauro cordis tui et mitte ad me inter alia responsa, quae reddes mihi, ut spero, praestante mihi ac tibi commeatum dierum Christo, ut ea, quo labor tuuscias, quo modo uel qua ratione dominus post resurrecon agnitus sit et agnitus; in eodem enim corpore resurrexit, in quo et passus est. et quo modo non eadem erat eiusdem corporis forma, quae fuerat, aut, si eadem erat, quo modo non agnoscebatur ab his, qui eam nouerant? illud uero sacramenti esse credo, quod, qui in uia ambulantibus non fuerat agnitus, in fractione panis reuelatus est. id 5 ipsum tamen tuo sensu uolo tenere, non meo. Et quod ad Mariam ait: Noli me tangere, nondum enim asc
Abbreviated transcription (Latin):
mo nentib int̾cedentibus nob̃. Solent homines qͣndo cũ iminicis eor conustis
lenius agitur: amicitiorẽ sententia ꝓuocari. Suminicos nr̃os ita diligimꝰ. ut nisi decua
xp̃iana oboedientia p̃sumamꝰ : atua uerã sententia ꝓuocemur. Ds̃ om̃ps excellentiã tuã

Expanded text:
monentibus, intercedentibus nobis. solent homines, quando cum inimicis eorum conuictis monentibus, intercedentibus nobis. solent homines, quando cum inimicis eorum conuictis lenius agitur, a mitiore sententia prouocare; sed inimicos nostros ita diligimus, ut, nisi de tua Christiana oboedientia praesumamus, a tua seuera sententia prouocemus. deus omnipotens excellentiam tuam