comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
censu ꝑsosue cogat nec quisꝙͣ cuius¬
sibet ordis aut dignitatis exinde qͥcqͣ
subtrahat et redditoem quancuq ex¬
igat tpalem. Quod si fec̾it coĩone usꝙ
ad satisfactonem pͥuetur.

Expanded text:
censum persolvere cogat, nec quisquam cujuslibet ordinis aut dignitatis exinde quidquam subtrahat, et redhibitionem quamcunque exigat temporalem. Quod si fecerit, communione usque ad satisfactionem privetur.
Abbreviated transcription (Latin):
aut uolutas aut natiuitas fecit cum
ꝑfectone u̾tutis uite nccria. siue in do¬
mibus sus siue in cogregatone uiueteᷤᷤ
accipiut quia ad ea accipienda no ea
habendi cupiditas ducit sed cogit uiue
ROCPER Decimas atq pͥmiciaᷤᷤ
frugum. pͥmogenita et sacrificia
constituit. ut deuotissimo poło uite ne¬
ccessaria ministrate/ ipi creatori ac o¬
nis occupatoibꝰ implicati officio suo di¬
gnas ercubias strenue curare no pos¬
ri sͥ aliquid uolut sine grãdi pcco suo.
quia uñ pauꝑ sict᷑us erat accipiunt.

Expanded text:
as fecit, cum perfectione virtutis vitae necessaria sive in domibus suis, sive in congregatione viventes accipiunt, quia ad ea accipienda non eos habendi cupiditas ducit, sed cogit vitae o decimas atque primitias frugum, primogenita et sacrificia constituit, ut devotissimo populo vitae necessaria ministrante, ipsi Creatori ac pnis occupationibus implicati, officio suo dignas excubias strenue curare non posri sibi aliquid volunt, sine grandi peccato suo, unde pauper victus erat, accipiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mines qͦs illaq̃are pñt st res suas atqr
posẜõnes suie in uica siue in morte in
monast̾iis ilłoꝵ tradat et ecciis quiba¬
subiocti eẽ uident᷑ et aquibꝰ bartismum
pinam eucharistia nec no pabusu uite
cũ sacte carms acceꝑunt ueł accipiunt
nichił de boms suis relinquat. Hac de¬
niqr famã discordie nos aiadutendo. oi¬
num et qr dignꝰ est opariꝰ m̾cede sua.
Ideoq p̾cipimꝰ atꝙ iubemꝰ ut quicũq
et possonii quas ꝓ salute aĩe sue disp¬
on decreu̾it. medietatẽ ecce cui ip̃e ꝑ¬
tin̾et dignoscit᷑ relinquat. Et sic demu¬
huiꝰ nr̃i decreti cõtradictor et inuasor ac
temerator extit̾it gladio anathematis

Expanded text:
mines, quos illaqueare possent ut res suas atque possessiones, in vita, sive in morte in monasteriis illorum tradant, et ecclesiis quibus esse videntur et a quibus baptismum, poenitentiam, eucharistiam, nec erunt vel accipiunt, nihil de bonis suis relinquant. Hanc denique formam discordiae nos animadvertentes, omninum; et quia dignus est operarius mercede sua. Ideoque praecipimus atque jubemus, ut quicunque et possessionum, quas pro salute animae suae disponi decreverit, medietatem ecclesiae, cui ipse pertinere dignosciturhujus nostri decreti contradictor, convulsor ac temerator exstiterit gladio anathematis
Abbreviated transcription (Latin):
Sed siquis extra prochias in quibꝰ le¬
gitimꝰ est ordinariusq cõuentꝰ oratori¬
um in agro hr̃e uolu̾it reliquis fescii¬
tatiba ut ibi missas teneat pot̾ fatiga¬
tbem familie iuxta ordinatoem ꝑmitti¬
mꝰ. Pascha uͥ. nathal dñ Eprohana¬

Expanded text:
etiam extra parochias, in quibus legitimus est ordinariusque conventus, oratorium in agro habere voluerit, reliquis festivitatibus, ut ibi missas audiat, propter fatigationem familiae justa ordinatione permittimus. Pascha vero, Natali Domini, Epiphan
Abbreviated transcription (Latin):
uictori Epo. Dudu de sce agathe ba¬
sisica que in caclano fundo olim noscitur
coscituta ꝓcessione sub nra cosultatoe su¬
sicare. Nec illic posse ministroꝵ dei aliqͦ
ad ꝑcessione senire cu nussa ilsic asime¬
ta susciꝑent. Sed nuꝑ uir spectabłis pe¬
trus filiꝰ ur nob̾ ronabłr intimauit. h ͨ
qͦd in culpa uen̾at se talr ordinasse. Et
uniu̾sa que in ecca suradca diu̾soro fuint
obsatone cossata. ad epm ut ad eu cui
basilica deputau̾it uniu̾sa ꝑtineat ita
ut er hoc compendio sarta tecta ecce pro¬
curent᷑. Et io car ͫ ͤ saluberrime dispositt¬
nis ꝑfessione suscepta. ꝑcessione supͣdce

Expanded text:
Victori episcopo. Dudum de Sanctae Agathae basilica, quae in Caclano fundo olim noscitur constituta, processionem sub nostra consultatione sulicare; nec illic posse ministrorum Dei aliquos ad processionem venire, cum nulla illic alimenta susciperent. Sed nuper vir spectabilis Peter ordinasse, ut universa quae in Ecclesia supradicta diversorum fuerint oblatione collata, ad episcopum aut ad eum cui basilicam deputaverit, universa pertineant: ita ut ex hoc compendio sarta tecta ecclesiae procurentur. Et ideo frater saluberrimae dispositionis professione suscepta, processionem supradictae
Abbreviated transcription (Latin):
Elsiguls Eseuth̃erio Epo. Mi¬
uimꝰ diaconꝰ ecc̃e dilectõnis tue no¬
bis suggessit. In fundo qui appellatur
dasse/ quod in honore sce cantiane mar¬
tiris desiderat cõsecrari. Quos carͣ ͤ don¬
palibus allata p̾dc̃m oratoriũ absq mi¬

Expanded text:
elagius Eleutherio episcopo Maximus diaconus Ecclesiae dilectionis tuae nobis sudasse, quod in honorem sancti Savini martyris desiderat consecrari. Et idpalibus alligata, praedictum oratorium absque mi
Abbreviated transcription (Latin):
ne diuina auocent᷑. nec molestiis et ne
tari et sacrificiis no receait et die ac n¬
octe celestibii reli et spalibꝰ inẜuiat. Q¬
uos Epi anteccessores nri religiose con¬
siderates et salubrit̾ puidetes censue

Expanded text:
ne diuina auocentur, ne molestiis et negtari et sacrificiis non recedant et die ac nocte caelestibus rebus et spiritalibus seruiant. Quod episcopi antecessores nostri religiose considerantes et
Abbreviated transcription (Latin):
intento/ qualiter obłatones et deci¬
me fideliũ debeat disꝑtiri. Deccessorum
m̾o fiat illis distributo ꝑtiũ siue ĩ ma¬
ioribꝰ ecciis militet sue in ciuitatibus
et uillulis ministrẽt. Si ei uniꝰ ecce fi¬
lii sũt et una matre hñt eccam. Cur
nõ om̃s uniꝰ sue matris stipendia sorci¬
dñs. et una fides/ et unu baptisia bbi
cũq sit ꝑ orbe t̾rar diffusa. licet pro
locoꝵ dui̾sitatibꝰ et maior costitutoni¬
bus diu̾sas sit dignitates sortita ut alie
dicant᷑ mat̾ces ecc̃e alie matricibꝰ qua¬
si matribus filie subdite. Quod cũ ita
sit cur nõ om̃s cl̃ici umꝰ matris boms
cõicent quos constat uniꝰ matris filiab¬

Expanded text:
intentio qualiter oblationes et decimae fidelium debeant dispertiri. Decessorum to fiat illis distributio partium, inde in majoribus ecclesiis militent, sive in civitatibus et villis ministrent. Si enim unius Ecclesiae filii sunt, et unam matrem habent Ecclesiam, cur non omnes unius matris stipendia sortiDominus et una fides et unum baptisma, licet ubique sit per orbem terrarum diffusa, licet pro locorum diversitatibus, et majorum constitutionibus diversas sit dignitates sortita, ut aliae dicantur matrices Ecclesiae, aliae matricibus quasi matribus filiae subditae. Quae cum ita sint, cur non omnes clerici unius matris bonis communicent, quos constat unius matris filiab
Abbreviated transcription (Latin):
lis oia coĩa. Siqui uͦ sut clici extra sacͦs
ordines constituti qui se cotine no possut
sortiri. uxores debet et scipendia sua ertia
cuiq opus erat. Ee cor quoq stipendio
cogitandu atq puidendum est et sub ec¬
clastica Regula sut tenedi ut bonis mori¬
bus uuiat et canedis psalmis inuigilent
Et ab oibus illicitis cor et lingua et cor¬
quid erit soquendum. Cum ome qͦd sup¬
est in causis piis ac religiosis erogadu
est. Tno magro oium dicete. Quod sur¬
est aite elemosina et ecce oia muda sut

Expanded text:
s adiunxit: Si qui vero sunt clerici extra sacros ordines constituti, qui se continere non possunt, sortiri uxores debent et stipendia sua exterius cuique opus erat. De eorum ergo stipendio cogitandum atque providendum est, et sub ecclesiastica regula sunt tenendi, ut bonis moribus vivant, et canendis psalmis invigilent, et ab omnibus illicitis cor et linguam et corquid erit loquendum, cum omne, quod superest, in causis piis ac religiosis erogandum est, domino magistro omnium dicente : Quod superest, date eleemosynam et cetera omnia munda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
terram ut pcipiat as isxłita sacerdos ⁊
seuita t̾rena q̾ nõ sit. Et rursu istłites
papiat a sacerdote et leuita celestia et
aiuina q̃ nõ ħt. Ler ci dei sacerdotibus
ctissa est et leuitis ut huic soli oꝑam
tribuat. et u̾bo dei absq ulla sollicitu¬
dine bacẽt. Ded itm ut bacate possit.
saicor uti minist̾iis debent. Si eĩ laica¬

Expanded text:
terram, ut percipiat ab Israelita sacerdos et Levita terrena quae non habent, et rursum Israelita percipiat a sacerdote et Levita coelestia et divina quae non habet. Lex enim Dei sacerdotibus commissa est et Levitis, ut huic soli operam tribuant, et verbo Dei absque ulla sollicitudine vacent. Sed iterum ut vacare possint, laicorum uti ministeriis debent: si enim laic
Abbreviated transcription (Latin):
piscopis pͥcerta tradant᷑. Ut ex oi stiren¬
dio quod accidit .iiiiͬ. debeat fi portoes. u
na uidelicet ep̃o et familie pot̾ hospitalita¬
tem atq susceptoem. alia clero. t̾cia ru
uꝑibus. quarta ecciis rerarãdis. Sed ꝙ
tua fratͥnitas monast̾ii regul erudita se¬
orsu uii̾e no debet aclicis suis in ecclia
Anglor q̃ auctore deo nuꝑ adhuc ad fide
ꝑducta est. hanc debet conu̾satonem ps¬

Expanded text:
piscopis praeceptum tradere, ut de omni stipendio quod accedit quatuor fieri debeant portiones. 1151 Una videlicet episcopo et familiae ejus propter hospitalitatem et susceptionem, alia clero, tertia vero pauperibus, quarta ecclesiis reparandis. Sed quia tua fraternitas , monasterii regulis erudita, seorsum vivere non debet a clericis suis in Ecclesia Anglorum, quae auctore Deo nuper ad fidem perducta est, hanc debet insti
Abbreviated transcription (Latin):
sut pbri ut̃ ppendat qͥa quicqͥd afide¬
sibꝰ dat᷑ Redemptõ pccor est et ideo non
glentur. talibꝰ suptiba uti sed magis ti¬
eant qͦd in ueti testamẽto de sac̾dotiba dem
est iniquitatẽ dołi eos dele̾ portare. Et i¬
deo cũ magno timore suꝑ eos solliciti sint
quor donis ꝑticipant᷑ qr magnũ picusu
est iudice fieri uite aliene qui nescit te¬
ne moderamina uite sue.

Expanded text:
sunt ut perpendant, quia quidquid a fidelibus datur, redemptio peccatorum est: et ideo non glorientur talibus sumptibus uti, sed magis timeant quod in Veteri Testamento de sacerdotibus dictum est: Iniquitatem populi eos debere portare. Et ideo cum magno timore super eos solliciti sint, quorum donis participantur, quia magnum periculum est judicem fieri vitae alienae, qui nescit tenere moderamina vitae s
Abbreviated transcription (Latin):
sacrameta dinca q̃ sic hetis et datis
quomodo hebant᷑ et dabant᷑ ecia priusꝙͣ
inde exiretis. ne tn io no hetis qr no es¬
tis ib̾i unde sũt que hetis. No in sob̾ in
utamꝰ in quill nobcu estis. In multis ei
aut estis in laptismo in simbulo. in cet̾¬
is dnicis sacranietis. In spu aut unitati
et in unicło pacis in ipa demq catholi¬
ca ecca nob̾cum no estis. Isti aut cũ qui¬

Expanded text:
sacramenta dominica, quae sic habetis et datis, quomodo habebantur et dabantur, etiam priusquam inde exiretis. Non tamen ideo non habetis, quia non estis ibi, unde sunt quae habetis. Non in vobis mutamus. in quibus nobiscum estis; in multis eniautem estis in baptismo, in simbolo, in ceteris dominicis sacramentis. In spiritu autem unitatis et in vinculo pacis, in ipsa denique catholica ecclesia nobiscum non estis. Item in qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter qualibet occasionẽ ad alt̾am eccam
dederit acoĩte uel amisso nr̃o distingatur
ut eiusde decie ꝙͣ̃titate cu sua lege restituat
quas pols dare no uult nisi quolibet
modo ab eo redimant᷑ ab Epis redimedum
est pfubendu ne fiat. Et siquis cotemrtor

Expanded text:
am quamlibet occasionem ad alteram ecclesiam dederit, a comite vel a misso nostro distringatur, ut ejusdem decimae quantitatem cum sua lege restituat.imis quas dare populus non vult nisi quolibet modo ab eo redimantur, ab episcopis prohibendum est ne fiat. Et si quis contemptor
Abbreviated transcription (Latin):
sium. Ulolumꝰ gͦ ut quicqͥd ecce tu¬
e er redditu ul quolibet alio titulo for¬
tassis accesẜit quarta exinde portonem
sine diminutone aliqua debeas segre
uide̾. Ita sane ut uincuiq sicut meritu
laboris ereg̾it libera tibi sit iuixta qͦs
pͥuidis largiedi licecia . Quatenꝰ ⁊ qui
merent᷑ ecia tpali sentiat comodo con

Expanded text:
dum. Volumus ergo ut quidquid Ecclesiae tuae ex reditu vel quolibet alio titulo fortassis accesserit, quartam exinde portionem sine diminutione aliqua debeas segregvidere; ita sane ut unicuique, sicut meritum laboris exegerit, libera tibi sit, juxta quod praevideris, largiendi licentia, quatenus et hi qui merentur etiam temporali se sentiant hoc commodo con
Abbreviated transcription (Latin):
Dem Queris ame utru parentes
baptizatis puulis suis noceat cũ eos
demonior sacrificiis sanare conant᷑ et si
no nocẽt quoͦ eis ꝑsit cũ faptizant᷑ par¬
entũ fides quor eis nõ pot obee ꝑfidia.

Expanded text:
EM. Quaeris a me, utrum parentes baptizatis paruulis suis noceant, cum eos daemoniorum sacrificiis sanare conantur, et, si non nocent, quo modo eis prosit, cum baptizantur, parentum fides, quorum eis non potest obesse perfidia.
Abbreviated transcription (Latin):
cui tradit pot salubrit̾ acciꝑe si ipe no
seꝑatus acceꝑit urgente mortis nec¬
cessitate. Cur he̾tici foris baptizare no
pnt. An qr peiores sut eo ip̃o qͦd foris
sut. Ded nichil int̾est ad integritate
baptism ꝙͣ̃to peior id tradat. ¶eq ei
lus . nõ aliud dat ꝙͣ lonꝰ. Ergo et cu
baptizat peior nõ aliuid dat ꝙͣ ille qͥ
ri nõ possit. Si hoc ita eet nõ hri fo¬
ad eccam remeasset. hiis qui ficto cor¬
de baptizant᷑ aut pcca nullathenꝰ di¬
mittunt᷑ qr sp̃s sõs discipline effugiet
fictũ aut in ip̃o tpris pucto quo scri¬
sacranieti dimissa it̾um ꝑfectone rer¬
licant᷑. ut illud uerũ sit. Quotqͦt in
rp̃o baptizati estis xp̃m indiustis. Et
dire dimissa pcca ubi fut̾na caritas nõ
est aꝑtissime dno in euuanglio docet
in illo ẜuo aquo dns dimissu debitum
petiuit. eo qͦd ille cofuo suo debitu no¬
llet diitte sic nõ impedit᷑ laptisim g̃

Expanded text:
cui traditur, potest salubriter accipere, si ipse non separatus acceperit urgente mortis necessitate. § 5. Cur haeretici foris baptizare non possunt? an quia pejores sunt eo ipso, quod foris sunt? Sed nihil interest ad integritatem baptismi, quanto pejor id tradat. Neque enim lus non aliud dat quam bonus; ergo et cum baptizat peior non aliud dat quam ille qui ri non possit? Si hoc ita esset, nec haberi foad ecclesiam remeasset. § 6. His, qui ficto corde baptizantur, aut peccata nullatenus dimittuntur, quia spiritus disciplinae effugiet fictum, aut in ipso ti dimissa iterum per fictionem replicantur, ut et illud verum sit: Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis, et dire dimissa peccata, ubi fraterna charitas non est, apertissime Dominus in evangelio docet in illo servo, a quo Dominus dimissum debitum petivit, eo quod ille conservo suo debitum nollet dimittere. Sic non impedi
Abbreviated transcription (Latin):
blatõnes quas afideliba accipiunt
paupum et ospitũ et pegrinor esse
scipendia et nõ qͣiͣ suio sed qͣi comeda¬
tis uti. De quiln oiba sciant se ronem
posituros in conspectu dei et nͥ eas fide¬
sit paupili et suis qui pͥmissi sut adm¬
mistrau̾int darna passuros Qualr
fabrica ecc̃e releuanda. alt̾am paupi¬

Expanded text:
blationes quas a fidelibus accipiunt, pauperum et hospitum et peregrinorum esse stipendia, et non quasi suis, sed quasi commendatis uti. De quibus omnibus sciant se rationem posituros in conspectu Dei, et nisi eas fideliter pauperibus et his qui praemissi sunt administraverint, damna passuros. Qualifabricam ecclesiae relevandam, altera pauperi
Abbreviated transcription (Latin):
sint psent̾ nonas et decimas ad ipas ec¬
cłias dent absq ulla diminutone et dila¬
tone inꝙͣtum meliꝰ pñt. Et iuxta possi¬
błitatem eor qn nccitas exigit dent ope¬
mo ad ipas eccas restauindas. et adiuto¬
rium faciant.

Expanded text:
nt, pleniter nonas et decimas ad ipsas ecclesias donent absque ulla deminoratione aut dilatione, in quantum melius possunt; et iuxta possibilitatem quando necessitas exigit, de opera ad ipsas ecclesias restaurandas adiutorium faciant.
Abbreviated transcription (Latin):
icis. Decie aũt ẜm quosda singulis
annis t̾cia ps aut in t̾cio anis tota.
Ded tamẽ nos sequẽtes Romanos singlio
annio quartã ꝑtẽ aut in quarto totam
Epĩ recipiant. Ex cõcllo acrripicnsi. Cap. Ei¬

Expanded text:
secundum quosdam, singulis annis tertia pars, aut in tertio tota. Sed tamen nos sequentes Romanos, singulis annis quartam partem, aut in quarto totam episcopi recipiant. Ex concilio Mogontiacensi, cap.
Abbreviated transcription (Latin):
is errabat. et dnicum caractem foris
ea agnosci potiꝰ ꝙͣ implari. Quãdo qͥ¬
dem ip̃m caractem multi et lupi et lu
bono .i. in unitatis uiiclo uaci conu̾sa¬
tone mutato int̾ bonu sacrametu qͦd
tra dit᷑ et somi fidele cui tradit᷑ traden¬
tis malicia suꝑat. Et cu issi u̾acit᷑ ad
dm conu̾so peca dimittunt᷑. ab eis di
est oiba scis sibi caritate coherentiba
suie se nou̾int corꝑalit̾ suie no nou̾ni
Mimilit̾ cũ alicuiꝰ tenent᷑ peca ab eiꝰ
sut. Si aut ecia corꝑalit̾ aꝑta discessio¬
ne separent᷑. peiores fuit. Sed nchil¬

Expanded text:
is errabat et dominicum characterem foris ea agnosci potius, quam improbari, quandoquidem ipsum characterem multi et lupi, et lupid est in unitatis uinculo ueraci conuersione mutato, inter bonum sacramentum quod traditur et bonum fidelem cui traditur tradentis malitia superatur. et cum illi ueraciter ad deum conuerso peccata dimittuntur, ab eis dimest omnibus sanctis sibi caritate cohaerentibus, siue se nouerint corporaliter siue non nouerint. similiter cum alicuius tenentur peccata, ab eis sunt, si autem etiam corporaliter aperta dissensione separentur, peiores fiunt. sed
Abbreviated transcription (Latin):
ritis hoibꝰ/. pera dimittunt᷑ illis si cui te¬
niu̾s tenebunt᷑. Fforis quide nec ligari a¬
liquid pot nec solui. Ubi no sit qui aliud
ligare possit aut solue sed soluit᷑ qui co
lube fec̾it pace et ligat᷑ qui colule non
lit pace suie apte foris sit suie intus ee
uideatur.¬

Expanded text:
ritis peccata dimittentur illi, si cui tenueritis tenebuntur. foris quidem nec ligari aliquid potest nec solui, ubi non sit qui aut ligare possit aut soluere, sed soluitur qui cum columba fecerit pacem et ligatur qui cum columba non habet pacem, siue aperte foris sit siue intus esse uideatur.
Abbreviated transcription (Latin):
de cuuislibet prochia allatus fuit ei lur¬
tismi sacrametum nullo mͦ deneget᷑. Si
quis hoc munꝰ peteti concede̾ detractau¬
it et ille puulus absq baptismatis gra
mortuꝰ fuit nou̾it se ille qui no baptira¬

Expanded text:
de cujuslibet parochia allatus fuerit, baptismi sacramentum nullo modo negetur. Si quis hoc munus potenti concedere detrectaverit, et ille parvulus absque baptismi gratia mortuus fuerit, noverit se ille qui eum non baptiza
Abbreviated transcription (Latin):
computo eu cũ pauso coputo issu cũ pet
Cum istis cõputo iustos ministros. Qua
uere iusti ministri głiam sua no querut. M.¬
nistri ei sũt. qui ꝓ ducibꝰ hri nolut. spem
in se pom erhorrescut. Eego cu paulo co
puto iustũ ministrũ. Quid ei dicit pau.¬
sus. Ego plantaui. apollo rigauit/. sed d
dat deꝰ. Qui uͦ fuit suꝑbus minist̾ cuun
diabolo cõputabit᷑. sed no cõtaminat᷑ do¬
nũ xͥ. Quod ꝑ illu fuit purũ qͦd ꝑ illu
transit liquidũ benit ad fertile t̾ram. P¬
uta qr ipe lapideus est qr er aqua freuctu
ferre no pot. Sed et ꝑ sarideu canase tia¬

Expanded text:
computo illum cum Paulo, computo illum cum Petro, cum istis computo justos ministros. Quia vero justi ministri gloriam suam non quaerunt ministri enim sunt, pro ducibus haberi nolunt, spem in se poni erubescunt. Ergo computo cum Paulo justum ministrum. Quid enim dicit Paulus? Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus s minister, cum zabulo computatur: sed non contaminatur donum Christi, quod per illum fluit purum, quod per illum transit liquidum venit ad fertilem terram. Puta quia ipse lapideus est, quia ex aqua fructum ferre non potest: et per lapideum canalem tra
Abbreviated transcription (Latin):
gruo/ et multis cora astatibꝰ sollep¬
iit̾. et ꝓlabiles ac doctos uiros ad
hoc opus ꝓuehire. Ut de eor societa¬
te et adiuuamẽto plrimũ gaudea¬
tis.

Expanded text:
gruo et multis coram astantibus solet probabiles ac doctos viros ad hoc opus provehite, ut de eorum societate et adjumento plurimum gaudeatis.
Abbreviated transcription (Latin):
Eolumꝰ custodiri ut nõ passim diebus
dibꝰ sacerdotalis uel leuitica ordinato
celebret᷑. Sed post die sabbti eiusq n¬
octis q̃ in pͥma sabbti lucessit exor¬
dia consecrandi eligant᷑. In quibꝰ hii
qui consecradi sũt ieuinis aieuinãti¬
bus sacra bñdicto conferat᷑. Quod e¬
uisde obẜuacie erit si marie ip̃o dm¬
co die continuato sabbti reiumo celeb¬
retur a quo tp̃e p̾cedetis noctis mitia
nõ recedut quod ad ide resurrectois
sicut in pascha dni declaratur ꝑtinere¬

Expanded text:
oluimus custodiri, ut non passim diebus omnibus sacerdotalis vel levitica ordinatio celebretur, sed post diem Sabbati ejusque noctis quae in prima Sabbati lucescit, exordia consecrandi eligantur, in quibus his qui consecrandi sunt jejunis, et a jejunantibus sacra benedictio conferatur. Quod ejusdem observantiae erit, si mane ipso Dominico die continuato Sabbati jejunio celebretur, a quo tempore praecedentis noctis initia non recedunt: quod ad diem Resurrectionis sicut etiam in Pascha Domini declaratur
Abbreviated transcription (Latin):
Di apłica sedes cõsecratones ordina¬
tones et dispositõnes ordinare antiqͥ¬
tus consueuit.
E noius ecciis nõ consecrandis siẽ
auctoritate pͣoe
auc̃tas eiꝰ est in illo cui uices suas
comittit.
ulłũ cõcilium eẽ firmũ sine auc¬
toritate p̃pe.
T dubie et maiores cause ad apo¬

Expanded text:
ica sedes consecrationes, ordinationes et dispositiones ordinare antiquitus consuevit. 12. De novis ecclesiis non consecrandis sine auctoritate papaeauctoritas ejus est in illo cui vices suas committit. Nullum concilium esse firmum sine auctoritate papa 15. Ut dubiae et ma
Abbreviated transcription (Latin):
E ppa et apłica sede nõ iudicãdis
neq contristandis.¬
ecc̃am et de obediencia ei debita
S Regasi subiectõne ad Romanum
pontisicem et ad om̃s pontifices.¬
ue insignia constantinus impera¬

Expanded text:
e papa et apostolica sede non judicandis neque contristandis. et de obedientia ei debita. 18. De regali subjectione ad romanum pontificem et ad omnes pontifices. 19. Quod Constantinus imper
Abbreviated transcription (Latin):
ne cõpositõnis abobis aũcte sumpta.
Policarpus nomẽ cõueni̾ent᷑ indidi.
Quos dĩam obmxe depꝰcor industriam
sideutõe qd decũs est compleat quod¬
ꝙ inletẽs est remoueat. Nd pbandum
fero ad laudem sit̃m et ad ofedienciã
utẽ uissionis ingẽdam moderatõe hita
cõprobit. Preterea ne ꝑ libr seriem
lectorẽ res indiscincta turbaret huius
oꝑis titulas p̾pone placuit. ut suis lo¬
cas exig̾e possit. quod sub numo cõpe¬
tenti predem ẽẽ agnoscit.

Expanded text:
ne compositionis, a vobis auctoritate sumpta, ne compositionis, a vobis auctoritate sumpta, Polycarpi nomen convenienter indidi. Quod vestram obnixe deprecor industriam, sideratione quod decens est compleat, et quod indecens est removeat. Approbandus vero ad laudem vestram et ad obedientiam vestrae jussionis augendam moderatione habita comprobor. Praeterea ne per libri seriem lectorem res indistincta turbaret, hujus operis titulos praeponere placuit, ut suis locis colligere possit quod sub numero competenti praedictum esse cognoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
dño. D. sc̃i Iacobi eccie
pontificali insusa dig¬
Libru canonicu .s. er Romanor pontisi¬
cu decretis aliorq scor patru auctori¬
tatibus atq diu̾sis aueteticis conciliis
Stisiora summes ẜiatim coponem. Id uͦ
no idcirco ame inscio placuit requirere
ues qͣ multo grauiori no suffic̾et. aut
płres ad id magis idoneos ac pruden¬
tiores uolutarie obsecudari pͥceptioi su¬
e no siret. Sed ut in hoc magno oꝑe¬
si in aliquo paruitas ingemi mei defi¬
ceret prudecia uiã michi magrã et au¬
uiliatrix manus extende̾t. Cui inqui¬
sitoni et si altiꝰ ingeniũ expet̾et et in¬
eis uiribz mimme coueniret. et ne te
ur̃e iussioni parui. Sicut eni hodie in
eccã cotidie negociis negocia uarie suc¬
cedũt atq multaꝵ causar ꝑ tpris e¬
uentu accõnes succrescũt. sic subtilius
uncinq congruentia capitula aucto¬
uim tp̃e perspecto płrima cõnexiu.
Et ato libror distinctoiba solumim
copandiose sinẽ imposui. Cuiꝰ ex ratõ¬

Expanded text:
D. D. sancti Jacobi Ecclesiae pontificali infula diglibrum canonum scilicet, ex Romanorum pontificum decretis, aliorumque sanctorum Patrum auctoritatibus, atque diversis authenticis conciliis utiliora sumens, seriatim componerem. Id vero non idcirco a me inscio placuit requirere, ut quam multo graviori non sufficeret, aut plures ad id magis idoneos ac prudentiores voluntarie obsecundari praeceptioni suae non habeat; sed ut in hoc magno eu etiam si in aliquo parvitas ingenii mei deficeret, prudentia vestra mihi magistra et auxiliatrix manus extenderet. Cujus inquisitio etsi acre ingenium expeteret, et meis viribus minime conveniret; et ne temvestrae jussioni parui. Sicut enim olim in Ecclesia et quotidie negotiis negotia varie succedunt, atque multarum causarum pro temporis eventu actiones succrescunt; sic sub titulis unicuique congruentia capitula auctorum tempore perspecto plurima connexui, et octo librorum distinctionibus volumini compendiose finem imposui. Cui pro ratio
Abbreviated transcription (Latin):
blationẽ quo ⁊ pacẽ in ȩccła fac̾e uigit᷑ admoneatur pp̃łs idẽ¬
xp̃anus. qͥa in ipsa oblatione sibi ⁊ siuis magnũ remediũ ẽ am̃arũ.¬
⁊ in ipsa pace uera unanimitas ⁊ concordia demonstrat᷑. aniciꝰ pp̃.
anes qͦs d̃o. sacrifitum offertis aut aub metipsis aut a ur̃is pue¬
ris coram ab intide ac studiose fiant. ⁊ diligent̃ obseruet᷑. ut pa¬
nis ⁊ unũ ⁊ aqua sine qͥbꝰ misse nequeunt celebrari : mudissine
atq studiose tractent᷑.⁊ nicħ in eis uile. nichil nõ ꝓbatũ mueniat᷑.
uxta illud qͦd ait scͥptura. Sit timor dñi ub̾cũ. ⁊ cũ diligentia
laici homines communicent in anno. nͥ forte qͥs maioribꝰ qͥbꝰ lilre

Expanded text:
blationem quoque et panem in ecclesia facere jugiter admoneatur populus Christianus, quia in ipsa oblatione sibi et suis magnum remedium est animarum, et ipsa vera pace, unanimitas et concordia demonstratur. CAP. anes quos Deo in sacrificium offertis, aut a vobismetipsis, aut a vestris pueris coram vobis nitide ac studiose fiant, et diligenter observetur, ut panis, et vinum, et aqua, sine quibus Missae nequeunt celebrari, mundissime atque studiose tractentur, et nihil in eis vile, nihil non probatum inveniatur, juxta illud quod ait Scriptura: Sit timor Domini vobiscum, et cum diligentialaici homines communicent, nisi forte quis majoribus quibuslibet
Abbreviated transcription (Latin):
tium ab ȩccłns possessa fuisse. noscunt᷑. Quisqͥs gͦ scłariũ contͣ p̾sẽ¬
dem. Nulla p̃sumptione statũ parroechiarũ. qͥ ꝑpetuȩ ȩtatis fir¬
mitate durauit : patimur immutari. Qͥ a neglegentia pontificũ.
neq tp̃ralis obiectio quę ꝑ incuriã forte gnat᷑. neq. ignauia fa-¬
tiente consensus. nec suripiente supplicatione p̃ceptio. diuellere
potest semel diocesim constitutam. ex qua semꝑ ad reg̾nationẽ atq.
consignationẽ plebs deuota conuenit. t̾ritoriũ etiã nõ facere dio¬

Expanded text:
tium ab ecclesiis possessa fuisse noscuntur. Quisquis ergo saecularium contra praesen praesumptione statum parochiarum, qui perpetuae aetatis firmitate duravit, patimur immutari, quia negligentia pontificis neque temporalis objectio, quae per incuriam forte generatur, nec ignavia faciente consensus, nec subripiente supplicatione praeceptio divellere potest semel dioecesim constitutam, ex qua semper ad regenerationem, atque consignationem plebs devota convenit;  in Gratiano addi
Abbreviated transcription (Latin):
ebrietati ⁊ cõmessationi potus quã do deseruiat. Admonendus
ẽ ppłs. ut ante publicũ ꝑ actumq. offitiũ ad cibũ nõ accedat. s
om̃s ad publicã sc̃am matrẽ ęccłam mssarũ sollempina ⁊ p̃̾dica.¬

Expanded text:
ebrietati et comessationi potius quam Deo deserviat. Admonendus ebrietati et comessationi potius quam Deo deserviat. Admonendus est populus ut ante publicum peractumque officium ad cibum non accedat: sed omnes ad publicam sanctam matrem ecclesiam missarum solem
Abbreviated transcription (Latin):
ensemus uł cũ a sacerdotibꝰ missarũ tp̃r sacra misteria con¬
secrant᷑. si egrituduus accidat qui libet euentꝰ. ce̾ptũ nequeat
consecrationẽ habeat offitii cepti. Non enim aliud ad suplem̃tum
mtiatis misteriis competit. quã aut incipientis aut subseq̃ntis cõ¬
Qͦ d etiã consultũ cuncti ordinis cłi inditũ uł indultũ sibi ẽẽ ñ am¬
bigant. s ut ꝑmissũ ẽ p̃cedentibꝰ statim alii ꝓ complem̃to accedãt.
Nec tam̃ qͦd nature languoris causa consulit̾ in p̃sumptionis ꝑtutiẽ¬
t hoc adtendum ẽ. ut misse peculiares aũs.  conũta tͣ.
quȩ ꝑ dies sollempnes a sacerdotibꝰ fuint. nõ ita impublico fiãt.
ut ꝑ cas ppłs a publicis missarũ sollempiibꝰ q̃ hora t̃cia canonioe
fiunt abstrahat᷑ . qͥa pessimus usus ẽ aput quosdã in dñcis dieb
siue in qͥbꝰ libet festiuitatibꝰ mox missam cęlebrare. quã qͥs ⁊ si
ꝓ defunctis sit cũ audierit abscedat.⁊ ꝑ totũ diẽ a pͥmo mane

Expanded text:
enire ut, cum a sacerdotibus Missarum tempore sancta mysteria consecrantur, si aegritudinis accidat quilibet eventus, quo coeptum nequeat consecrationem expleat officii coepti. Non enim aliud ad supplementum initiatis mysteriis competit, quam aut incipientis aut subsequentis comQuod etiam consultum cuncti ordinis clerici inditum vel indultum esse sibi non ambigant, sed, ut praemissum est, praecedentibus statim alii pro complemento succedant. Ne tamen quod naturae languoris causa consulitur, in praesumptionis pet hoc attendendum est, ut missae peculiares, quae per dies solemnes a sacerdotibus fiunt, non ita in publico fiant, ut per eas populus a publicis missarum solemnibus quae hora tertia canonice fiunt abstrahatur: quia pessimus usus est apud quosdam, in Dominicis diebus, sive in quibuslibet festivitatibus mox missam celebrare, quam quis, et si pro defunctis sit, cum audierit abscedat, et per totum diem a primo mane
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ mos ẽ ad publicũ nõ egredi.s claustris monasterii contineri
erte tanta in altari holocausta offerant᷑. qͣnta ppło clem̃s.
suffic̾e debeant. Qd si remanserint. in crastinũ nõ reseruent᷑. s
cũ timore ⁊ tremore d̃oꝵ diligentia confumant᷑. Qui aũt residua corpo¬
rs dr̃i que in sacrario relicta s̃ consumunt. nõ statim ad cõmunes sum̃¬
dos cibos conueniant. nec putent sc̃ȩ portioni cõmisoere cibu qͥuiꝑ
inqua liculos digestus in se cessũ einitat. Si gͦ mane die dñca ponr igit᷑.
usq ad sextã ieument ministri qui eã consumpserint. E si t̾cia uł q̃ta
hora acceꝑint: ieument usq. ad uesꝑam. S ic scereta sc̃ificatione et

Expanded text:
quibus mos est ad publicum non egredi, sed claustris monasterii contineriCerte tanta in altari holocausta offerantur, quanta populo sufficere debeant; quod si remanserint, in crastinum non reserventur, cum timore et tremore, clericorum diligentia consummentur. Qui autem residua corporis Domini, quae in sacrario relicta sunt, consumunt, non statim ad communes accipiendos cibos conveniant, nec putent sanctae portioni commiscere cibum qui per aqualiculos digestus in secessum funditur. Si igitur mane Dominica porrigitur, usque ad sextam jejunent ministri qui eam consumpserint; et si tertia, vel quarta hora acceperint, usque ad vesperam. Sic secreta sanctificatione aet
Abbreviated transcription (Latin):
munstrando sibi tantum nocuit. Nam iniuolabile sacram̃tũ qͦd ꝑ
illum datũ ẽ. aluis ꝑfectionẽ suę uirtutis obunut. Uñ cũ sibisa
cerdoris nom̃ uendicauerit condempnatꝰ. in ipsiꝰ uticẽ suꝑbiȩ tu¬
mor inflictus ẽ. quia non ppłs qui inmisteriis donum ipsuis sicie¬
bat exclusus ẽ. s. ãma sola illa quę peccauerat. iusto iuditio ꝓpͥe¬
culpȩ erat obnoxia. qͦd ubiq. numerosa scͥpt̾arũ testat᷑ instructio
llud etiã qͦd circa babtinandos inuniuso mundo cęlestinus. p̃p.¬
scã ęccła uniformit̃ agit. nõ otioso contemplamͥ intuitu. cũ siue
pariuili. siue unienes ad regenerationis ueniunt sacram̃tã. nõ
pͥus fontẽ uitȩ adeant. quã exorcismis ⁊ ex sufflationibꝰ łicoꝵ:
mundi mutatur foras.¬

Expanded text:
ministrando sibi quantum nocuit. Nam inviolabile sacramentum quod per illum datum est aliis perfectionem cerdotis nomen vindicaverit condemnatus, in ipsius verticem superbiae tumor inflictus est, quia non populus qui in mysteriis domum ipsius sitiebat exclusus est, sed anima sola illa, quae peccaverat, justo judicio proprie erat obnoxia, quod ubique numerosa Scripturarum testatur instructiollud etiam quod circa baptizandos in universo mundo sancta Ecclesia uniformiter agit, non otioso contemplemur intuitu, cum sive parvuli, sive juvenes ad regenerationis veniunt Sacramentum, non prius fontem vitae adeunt, quam exorcismis et exsufflationibus clerichujus mittatur foras
Abbreviated transcription (Latin):
e conciliis aũt ep̃alibꝰ nõ aliud indicimꝰ qͣm sc̃ĩ patres salubrit or¬
dinauer̃. ut scilic& bini conuentꝰ ꝑ annos singulos habeant᷑. In
quibꝰ d omĩbꝰ quereł q̃ int̾ diũsos ȩcłe ordines nasci assolent: uidi¬
cet᷑. Ac si forte int̃ ipsos qͥ p̃s̃ de maioribꝰ qͦd absit peccatis causa
nascat. quȩ ꝓuinciali nequeat ex ãme defiiri: fr̃̾nitatẽ tuã đ to¬
ciꝰ negotii qualitate metropolitanꝰ curabit instruere. ut si corã po¬
sitis partibꝰ nec tuo fuerit ressopita iuditio. ad nr̃am cognitionẽ
quicqͥd illud ẽ transferatur. ex concilio antioceno.¬
ropt̃ utilitates ȩccłasticas ⁊ absolutiones earũ rerũ q̃ dubitatio¬
nẽ controu̾siamq recipiunt: optime placuit. ut ꝑ singulas
quasq ꝓuincias bis in anno ep̃oꝵ concilia celebrent᷑. Semel qͥdẽ
tes conueniat sẏnodꝰ. metropolitano conprouinciales ep̃os amonẽte.
theon greci nominant. In ipsis aut conciliis assint pbri ⁊ dec̃ħi.¬

Expanded text:
e conciliis autem episcopalibus non aliud indicimus, quam sancti Patres salubriter ordinaverunt, ut scilicet bini conventus per annos singulos habeantur, bus de omnibus querelis quae inter diversos Ecclesiae ordines nasci assolent, judicetur: ac si forte inter ipsos, qui praesunt, de majoribus quod absit peccatis causa nascitur, quae provinciali nequeat examine diffiniri, fraternitatem tuam de totius negotii qualitate metropolitanus curabit instruere, ut si coram positis partibus nec tuo fuerit res sopita judicio, ad nostram cognitionem, quidquid illud est, transferatur. Ut si quis episcoropter utilitates ecclesiasticas et absolutiones earum rerum quae dubitationem controversiamque recipiunt, optime placuit, ut per singulas que provincias bis in anno episcoporum concilia celebrentur. Semel quidem tes conveniat synodus, metropolitano comprovinciales episcopos admonente. theon Graeci nominant. In ipsis autem conciliis adsint presbyteri
Abbreviated transcription (Latin):
Non solum aut de panibꝰ in eccłam oblatis. hoc sanxer̃ scĩ patres nr̃i.
s de om̃ibꝰ simulq̃ altaribꝰ sacris offerunt᷑. dicentes atq docentes.
maximũ nefus ẽẽ. ⁊ ꝑ omã diabolica temeritate hoc fieri. ubicũq.
accid̾it. ⁊ ualde intolerabile eẽ scẽ eccłȩ. ut sine undicta scorũ
canonũ remaneat. Unđ sc̃s ioħs chrisostomus. in com̃tarus suis suꝑ
intħm euãgłtam. ubi depłi spicas in manibꝰ uellebant sabb̾o.⁊ pha.¬
ad huc sub umbra legis comedere panes ꝓpositionis quȩ dicebat᷑ sc̃a.¬
q̃no dd ab abimelech panes petiit. fame instimulante. qͣmͦ nuinc
oblatoꝵ suis usibꝰ rapiant : Dic̃ namq. ꝓ ind̾ apłs. qͥ altario dser¬
uiunt. đ altario participent᷑. Ergo qr sac̾dotes ꝓ omnibꝰ orare solẽt.
quoꝵ elemosinas ⁊ oblationes accipiunt. ꝗͣ fronte p̃sumunt laici
oblationes quas apani ꝓ peccatis suis offer̃. ł ipsi comedere uł aliis

Expanded text:
 in Ecclesia hoc sanxerunt patres nostri, sed de omnibus quae altari offeruntur: dicentes atque docentes, magnum nefas esse, et per omnia diabolica temeritate hoc fieri ubicumque acciderit, et valde esse intolerabile sanctae Ecclesiae, ut sine vindicta sanctorum Canonum remaneat. II. Unde Chrysostomus in commentariis super Matthaeum, ubi discipuli spicas manibus vellebant sabbato, et phaadhuc sub umbra legis comedere panes Propositionis, quando ab Abimelech panes petiit fame stimulante: quomodo nunoblatorum suis usibus rapiant? » Dicit namque perinde Apostolus: Qui altari serviunt, de altari participent. Ergo quia sacerdotes pro omnibus orare solent, quorum eleemosynas et oblationes accipiunt: qua fronte praesumunt laici oblationes, quas Christiani pro peccatis suis offerunt, vel comedere, vel aliis
Abbreviated transcription (Latin):
di congregationẽ ampliꝰ subracere nõ patiemur. In epł .xi. lib .iiii.¬
nasteria nõ ꝑmittas. s aut omissa cłicat militia. monachieis ꝓue¬
bant̾ or dimibꝰ. aut si malb̃is loco ꝑmanere dđcreuerint. catus
nullatenꝰ ꝑmutant᷑ habe militiã. Satis enĩ in congriũ ẽ sicũ unũ
eadoos pi sui magnitudine diligenter qs nõ possit explere. ad utiũ
ił ros rit̃ ioħ̃s alb pb̃rm sibi in monasterio suo ex cogregatio¬
ne eadẽ petit ordinandũ. Ideoq fr̃nitatẽ u̾ram p̃senti aucto¬
ritate duximus ad ortandã. q̃tenus uirũ quẽ uob de congrega¬
tione sua ad ordinationẽ pb̃ri obtulerit consecrandũ. de eo fic̃
ẽ consuetudins queq s̃ discutienda subtilit̾ ꝑquratis. ⁊ si nicha
in eo reꝑtum fuerit qͦd ei possit obiuare : canonice sic̃ morisẽ
consecret᷑. Hichil ei aliud prulegii concedentes. n ut in congre¬

Expanded text:
Dei congregationem amplius subiacere non patiemur. Dei congregationem amplius subiacere non patiemur. monasteria non permittas, set, aut omissa clericatus militia, monachicis proveantur ordinibus, aut si in abbatis loco permanere decreverint, clericatus nullex his pro sui magnitudine diligenter quis non possit explere, ad utrumque  presbyterum sibi in monasterio suo ex congregatione eadem petit ordinandum. Ideoque fraternitatem vestram praesenti auctoritate duximus adhortandam, quatenus virum quem vobis de congregatione sua ad ordinationem presbyterii obtulerit consecrandum, de eo, sicut est consuetudinis, quaeque sunt discutienda subtiliter perquiratis; et si nihil in eo repertum fuerit quod ei possit obviare, canonice, sicut moris est, consecretis. Nihil ei aliud privilegii concedentes, nisi ut in congre
Abbreviated transcription (Latin):
colimnus. E quia ut comꝑimus in huiꝰ rei hactenꝰ correctione cessatũ
ẽ. hȩc ad uos itum p̃uidimꝰ scripta dirigere. Hortamur gͦ ut omi
mora onũq excusatione submota. ita monasteria ipsa ab hiuĩmodi
fausa accedendi licentiã. aut si forte ad ꝑagenda sacra missarũ
fueruit inuitati misteria. S ne ꝑcuius lib& monachi.: ant alttti
ꝓmotionẽ. onꝰ aliqd̃ fortasse monasteria sustineant: studendum
ul ẽ i ut si quis piã monachoꝵ ex qͦcumq monasterio ad cłicat᷑
osfrciũ uł hordinẽ sacrũ accesserit. nõ ilsic aliquã ułtus habeat
postessatẽ ne nonasteria huiꝰ occasionis uelamine ea que ꝓhibemꝰ:
sustinere onera compellant᷑. Hec itaq om̃a ugilanti quita. ꝑmdare
iam seđo cõmonita sc̃itas ur̃a nõ differat. ne si pꝰ hȩc negligentes
uos ẽ. qd nõ eredimus senserimus: alit monasterioꝵ qͥeo ꝓspic̃e
compellamur. Notũ uob̾ enĩ sit. quia tante necessitati: seruorũ

Expanded text:
us. Et quia, ut comperimus, in hujus rei hactenus correctione cessatum est, haec ad vos iterum praevidimus scripta dirigere. Hortamur ergo, ut omni mora omnique excusatione submota ita monasteria ipsa ab hujusmodi causa, accedendi licentiam, aut si forte ad peragenda sacra missarum fuerint invitati misteria. Sed ne pro cuiuslibet monachi aut abbatis promotione onus aliquid fortasse monasteria sustineant, studendum vobis est, ut si quispiam monachorum ex quocumque monasterio ad clericatus officium vel ordinem sacrum accesserit, non illic aliquam ulterius habeat potestatem, ne mosustinere onera compellantur. Haec ita ue omnia vigilanti cura emendare jam secundo commonita sanctitas vestra non differat, ne si post hoc negligentes vos esse, quod non credimus, senserimus, aliter monasteriorum quieti prospicere compellamur. Nam motum vobis sit quia tante necessitati servorum
Abbreviated transcription (Latin):
ticis obsequiis deseruire.⁊ in monachica regula ordinate ꝑsistere.
ut ꝓse districtionẽ monasterii teneat. qͥ cotidie in ministerio
ecclastico cogitur ꝑmanere: Pinde fr̃nitas tua hoc qͦlib&. in loco
factum ẽ em̃dare festin&. qͥa ego nullomͦ patiar loca sacra. ut

Expanded text:
asticis obsequiis deservire, et in monachica regula ordinate persistere, asticis obsequiis deservire, et in monachica regula ordinate persistere, ut ipse districtionem monasterii teneat, qui cotidie in ministerio ecclesiastico cogitur permanere. Proinde fraternitas tua hoc, quolibet in loco factum est emendare festinet, quia ego nullo modo patiar loca sacra ut
Abbreviated transcription (Latin):
danda ẽ consuetudine. quisquã monachis quicqͣm molestie p̃fumat
infeire. necesse ẽ ut hȩc quȩ inferiꝰ enumerare curabimꝰ. ita stu¬
dio fr̃nitatis ep̃oꝵ debeant custodiri. ut ex eis nõ possit ult̾iꝰ in¬
ferende inquietudinis occasio reꝑiri. In epł.xL.iii. lib.u.¬
dem. Urb̃ rome ep̃s: castorio ep̃o. Abbatẽ cuilibet monasterio
nõ alium. s quẽ dignũ moribꝰ atq. actibꝰ monasticȩ disciplinȩ.
cominini consensu congregatio poposcerit. or dinare te uolumꝰ.
dalum trahat freq̃ntior qͦq muliebris introitus. In epła .i. lib̾¬
e frat̃nitatis tuȩ aliqͣ loca dudũ monasteriis consecrata. nuĩc habi¬
tacula cłicoꝵ. aut ȩtiã laicoꝵ factas̃. Dumq. hi qͥ s̃ in eccłiis
fingunt se religiose uiuere : monasteruis p̃poni appetunt. ⁊ ꝑ
eoꝵ uitam monasteria destruunt᷑. Nemo ⁊ enim potest ⁊ ȩocłas.¬

Expanded text:
ndanda est, consuetudine quisquam monachis quicquam molestie presumat ndanda est, consuetudine quisquam monachis quicquam molestie presumat inferre, necesse est, ut hec, que inferius enumerare curabimus ita studio fraternitatis episcoporum debeant custodiri, ut ex eis non possit ulterius inferende inquietudinis occasio reperiri. G. episcopu Urbis Rome episcopus Castorio episcopo. Abbatem cuilibet monasterio non alium, sed quem dignum moribus atque actibus monastice disscipline communi consensu congregatio poposcerit, ordinari volumus. Misdalum trahat. Frequentior quoque muliebris introitus, nisia fraternitatis tuae aliqua loca dudum monasteriis consecrata nunc habitacula clericorum aut etiam laicorum facta sunt; dumque hi qui sunt in ecclesiis fingunt se religiose vivere, monasteriis praeponi appetunt, et per eorum vitam monasteria destruuntur. Nemo etenim potest et ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
subuehi : dũ modo nõ sit qͦd alã iure ab alt̾o possit opponi. In epła¬
studiis adiuuanda. cura ẽ sollicitudinis adhibenda. ut ea que ꝓ
gere. nec quedã ualeat p̃sumptio ꝑturbare. s sic̃ hoc qͦd ratio exi¬
gebat utilit̾ obtinuit diffinri: ita qͦd definitũ ẽ nõ deb&. uolari.¬
Tnõ patitur. ut monasteriũ contra uoluntatẽ fundatoꝵ ab eoꝵ
dispositione ad arbitriũ suũ quisqͣm debeat uendicare. mariano ẽp̃o in¬
c. de eoꝵ ꝑpetua securitate tractare : añ actũ nos offitiũ. qͦd in uii¬
regimine cenobii ex ibiumus informat. E qͥa in plurmus monasterus
multa a p̃sulibꝰ p̃iuditia atq. grauamina monachos ꝑtulisse cog.¬
noscimꝰ. oportet ut nr̃e fr̃nitatis ꝓuisio de fut̾a qͥcte eoꝵ salubri
disponat ordinatione. qͣtinꝰ conũsantes in illis indi seruitio gr̃a
illius suffragante m̃te lib̾a ꝑ seuerent. S ne ex ea quȩ magis em̃¬

Expanded text:
subvei, dummodo non sit quod alteri || iure ab altero possit opponi. subvei, dummodo non sit quod alteri || iure ab altero possit opponi. studiis adjuvanda, cura est solicitudinis adhibenda, ut ea, quae gere, nec quaedam valeat praesumtio perturbare: sed sicut hoc, quod ratio exigebat utilitatis, oportuit diffiniri, ita quod definitum est nisi forpatitur, ut monasterium contra voluntatem fundatorum ab eorum dispositione ad arbitrium suum quis debeat vendicare. Gratian. Provium perpetua securitate tractare, anteactum nos officium, quod in regimine cenobii exhibuimus, informat, et quia in plurimis monasteriis multa a presulibus preiudicia atque gravamina monachos pertulisse cognoscimus, oportet ut nostre fraternitatis provisio de futura quiete eorum salubri disponat ordinatione, quatenus conversantes in illis in Dei servitio gratia ipsius suffragante mente libera perseverent. Sed ne ex ea, que magis eme
Abbreviated transcription (Latin):
solitusio ep̃o. Graue nunis. ⁊ contra. sacerdotale constat ex ꝓpo¬
situt. ciuisqm monesteris priuulegia olm indulta confunde. e. ad
nritũ que ĩ ꝓ quiete disposita niti deducere.
ulegnns in creinatione disposita : ꝓpetua stabilitate: ⁊ sine aliqua
constitumiꝰ refragutione seruari. suie quȩ scripto dcreiumꝰ. seu
que or ura p̾sentia uident᷑ ẽẽ disposita. nec a quoqͣm pontificũ iato¬
tũ ul in partẽ ea qua liba. occasione conuelli decernim i mutaro
quẽ piã qua cumq rationis excusatione quȩ bene s̃ or dinata resci¬
dere ⁊ exemplo suo docere cȩt̾os sua q̃q posse constituta dissolui.
dubitatione teneat. qͥa sic̃ nr̃a defendimꝰ. ata singuł quibꝰqͥ eccłis
sua uira seruamꝰ. Nec cui liba. fuauente grã ultra quã mar etue
inꝑtior. nec ulli hoc qͦd sui uiris ẽ ambitu stimulante derogabo.
si frĩ meos ꝑ om̃a honorare cupio. sieq studeo honore singulos¬

Expanded text:
iscopo: « Grave nimis et contra sacerdotale constat esse propositum cuiusquam monasterii privilegia olim indulta confundere et ad irritum quę sunt pro quiete disposita niti deducere »ivilegiis et ordinatione disposita, perpetua stabilitate et sine aliquconstituimus refragatione servari, sive que scripto decrevimus, seu que in nostra presentia videntur esse disposita, nec a quoquam pontificum in totum vel in partem ea qualibet occasione convelli decernimus vel mutquempia quacumque rationis excusationis que bene sunt ordinata rescindere et exemplo suo docere ceteros sua quandoque posse constituta dissolvi.dubitatione, teneat, qui sicut nostra defendimus, ita singulis quibusque ecclesiis sua iura servamus. Nec cuilibet, favente gratia, ultra quam meretur impertior, nec ulli hoc quod sui iuris est, ambitu stimulante, derogabo, set fratres meos per omnia honorare cupio, sicque studeo honore singulos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̃carie ⁊ commutationes tp̃r uiduatarũ eccłarũ facte ȩccłaru
ab ȩis qui loca ep̃oꝵ occupauerant rescindant᷑. ⁊ cũ auctoritate
eccłastica uł ciuili si fatiende sunt fiant.
de qualitate conuenienti dat̾. ex ꝓprio duplũ accipiat. ⁊ rebꝰ ecłȩ¬
i suo tam̃ qu deder̃ noĩe si res ꝓprias ⁊ ęcclasticas. usu fructua¬
rio ten̾e uoluerit.Si aut̃ res ꝓprias ad p̾sens dimiserit. ex rebꝰ ȩccłas.¬
ticis triplum fructuario usu in suo tam̃ quis nnĩe sumat. qͥa sic eas
d̾o & scĩs eius dicatis. cũ ratio ⁊ usus optineat neminẽ ciui non
uult contͣ utilitatẽ.⁊ rationẽ p̃stitũ de ꝓprio fac̾e benefitium.

Expanded text:
 precariae et communicationes, tempore viduatarum ecclesiarum factae ab his, qui loca episcoporum occupaverant, rescindantur, et cum auctoritate esiastica vel civili, si faciendae sunt, fiant.de qualitate convenienti dat ex proprio, duplum accipiatur ex rebus ec suo tantum qui dederit nomine, si res proprias et ecclesiasticas usufructuario tenere voluerit. Si autem res proprias ad praesens dimiserit, ex rebus ecclesiasticis triplum fructuario usu in suo tantum quis nomine sumat; quia sic eas sanctis illius dicatis; cum ratio et usus obtineat, neminem cui non vult contra utilitatem et rationem praestitum de proprio facere beneficium.
Abbreviated transcription (Latin):
omimodis ȩccłasticȩ discipline uł moderationi ẽ conueniens. ut õs.¬
que ordmata fuerint. uł decisa. nulla in posterũ debeãt refragatio
ꝓpositũ appetunt. qͥa meliorẽ uitã seqͥ cupiunt. lib̾os eis ab ep̃o in
monasterus largiri oportet ingressus. nec int̃dici ꝓpositũ coꝵ qͥ
ad contemplationis desideriũ transire nituntur. ex cõcł calcedeñsi.
manere sic placuit ꝑpetuo monasteria. ⁊ res quȩ ad ea ꝑtinẽt
monasteruis reseruari debe. nec posse ea ultra fieri secularia ha¬
bitacula. Qui uͦ hoc fieri ꝑmiserint. canonũ sentenciis subiacebũt

Expanded text:
Omnimodis enim ecclesiastice discipline vel moderationi est conveniens, ut que ordinata fuerint vel decisa, nulla in posterum debeant refragatiopositum appetunt, quia meliorem vitam sequi cupiunt liberos, eis ab episcopo in monasteriis largiri oportet ingressus, nec interdici propositum eorum qui ad contemplationis desiderium transire nituntur. L. Nuntiatum manere sic placuit perpetuo monasteria: et res quae ad ea pertinent, monasteriis reservari debere, nec posse ea ultra fieri saecularia habitacula. Qui vero haec fieri permiserint, canonum sententiis subjacebunt