comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
causa. quadiligentia. qua cautela. quaꝓusione sicut eiꝰ indicant litterȩ̨ cecilianum
innocentissimu̾m. illos imꝓbissimos uidicauit. & adhuc baptistant extra eccłam. & si-
salutant: quos apace salutis ext̃minant. Conscinditur unitas xp̃i. blasphematur heredi¬¬
tas xp̃i. exsufflatur baptisma xp̃i. & nolunt inse ista ꝑ ordinarias humanas potestates
flagellis tẽporalib em̃dari. ne inȩt̃nas poenas ꝓtantis sacrilegus destinent᷑. Nos eis
obicimꝰ furorem scismatis. insaniam rebaptizationis. abhereditate xp̃i que ꝑom̃s g̃s
diffusa est nefariã separationẽ. Decodicib non tantũ nr̃is sed &iã eoꝵ recitamꝰ eccłas.
uarũ nomina. hodie legunt: & qͥb hodie non cõmunicant. Quȩ cũ recitant᷑ inc̃uenticulis
eoꝵ: lectorib sius dicunt. Paxtecii. & cũ ipsis plebib qͥb ille litterȩ scriptes. Pacem

Expanded text:
causa qua diligentia, qua cautela, qua prouisione, sicut eius indicant litterae, Caecilianum causa qua diligentia, qua cautela, qua prouisione, sicut eius indicant litterae, Caecilianum innocentissimum, illos inprobissimos iudicauit. Et adhuc baptizant extra ecclesiam et, salutant, quos a pace salutis exterminant. conscinditur unitas Christi, blasphematur hereditas Christi, exsufflatur baptisma Christi et nolunt in se ista per ordinarias humanas potestates flagellis temporalibus emendari, ne in aeternas poenas pro tantis sacrilegiis destinentur. nos eis obicimus furorem schismatis, rebaquae per omnes gentes diffusa est, nefariam separationem. De codicibus non tantum nostris, sed etiam eorum, recitamus ecclesias quarum nomina hodie legunt et quibus hodie non communicant. quae cum recitantur in conuenticulis eorum, lectoribus suis dicunt: Tax tecum,\' et cum ipsis plebibus, quibus illae litterae scriptae sunt, pacem
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio insanissimis animositatib suis finẽ posuissent: atq ut eis ipse cessit ut de illa causa
post ep̃os iudicar& asc̃is antistitib postea ueniã petiturus. dum tam̃ illi qđ ulterius di-¬
cerent non haberent. si eiꝰ sentenciȩ non optẽperarent ad quẽ ipsi ꝓuocauer̃: sic & illi
aliquando cederent ueritati. Iussit enĩ ille: ut ei partes ad agendã causã romã occurrerend.
Q uocũ cecilianꝰ nescio quacausa ñ occurriss& : int̾pellatus abeis p̃cepit ut mediolaniũ
ntur. tunc se aliqͥ eor ł subtrahere coeperant fortasse indignati quia ne
eos imitatus c̃stantinus. ut iam statĩ aq uelocit cecilianũ dam nar& absentem.
Qđ ubi cognouit ꝓuid imperator. reliquos ab officialib custoditos fecit mediolanium
eͦ. Quod cũ & iã cecilianꝰ ueniss& : ipsũ qͦq sicut scripsit exibuit. Cognit

Expanded text:
iudicio insanissimis animositatibus suis finem posuissent atque, ut eis ipse cessit, ut de illa causa iudicio insanissimis animositatibus suis finem posuissent atque, ut eis ipse cessit, ut de illa causa post episcopos iudicaret a sanctis antistitibus postea ueniam petiturus. dum tamen illi, quod ulterius dicerent, non haberent, si eius sententiae non obtemperarent, ad quem ipsi prouocauerunt, sic et illi aliquando cederent ueritati! iussit enim ille, ut ei partes ad agendam causam Romam occurrerent. quo cum Caecilianus nescio qua causa non occurrisset, interpellatus ab eis praecepit, ut Mediolanium sequerentur. tunc se aliqui eorum subtrahere coeperant fortasse indignati, quia non est eos imitatus Constantinus, ut iam statim atque uelociter Caecilianum damnaret absentem. quod ubi cognouit prouidus imperator, reliquos ab officialibus custoditos fecit Mediolanium peruenire. quo cum etiam Caecilianus uenisset, ipsum quoque, sicut scripsit, exhibuit cognitaque
Abbreviated transcription (Latin):
eor separatio manifestat. Sed tam̃ qͥdpostea fecerint: imperatoris litteris sufficier¬
tissime ostenditur. Iudices enĩ eccłȩasticos tantę auctoritatis sp̃os quoꝵ iudicio &
ceciliani innocentia. & eoꝵ imꝓbitas declarata. ẽ. ñ apud alios collegas. sed apud
imperatorẽ accusare ausis: qđ male iudicarint. Dedit ille aliud arela tense uidiciũ
alioꝵ scilica ep̃oꝵ: non quia iã necesse erat. sed eor ꝑuersitatib cedens. & õm̃i mͦ
cupiens tantã inpudentiã cohibere. Neq enĩ ausus .ẽ. xp̃i anꝰ imperator sic eor
tumul cuosas a fallaces querelas suscipere. ut de uͣdicio ep̃oꝵ qͥ romȩ sederant
ipse iudicar&. sed alios ut dixi ep̃os dedit: a qͥb tam illi ad ipsũ rursũ imperatorẽ ꝓuocare
maluerunt. Qua inre illos quẽ ad modum detestetur audistis. atq utinã saltẽ ipsiuis

Expanded text:
eorum separatio manifestat. Sed tamen quid postea fecerint, imperatoris litteris sufficieneorum separatio manifestat. Sed tamen quid postea fecerint, imperatoris litteris sufficientissime ostenditur. iudices enim ecclesiasticos tantae auctoritatis episcopos, quorum iudicio et Caeciliani innocentia et eorum inprobitas declarata est, non apud alios collegas sed apud imperatorem accusare ausi sunt, quod male iudicarint. dedit ille aliud Arelatense iudicium aliorum scilicet episcoporum, non quia iam necesse erat, sed eorum peruersitatibus cedens et omni modo cupiens tantam inpudentiam cohibere. neque enim ausus est Christianus imperator sic eorum tumultuosas et fallaces querelas suscipere, ut de iudicio episcoporum, qui Romae sederant, ipse iudicaret, sed alios, ut dixi, episcopos dedit. a quibus tamen illi ad ipsum rursum imperatorem prouocare maluerunt. qua in re illos quem ad modum detestetur, audistis. atque utinam saltem ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
quem cartha ginensib ordinassent a toto orbe non cõmunicari: eleger̃ sicut dr̃ adduas
agere causã cum cetiliano apud eccłas trans marinas parati adutrumq ut si eũ potu¬
issent quãq uersutia fals&̧ criminationis euincere: Saciarent plenissimȩ cupiditatẽ
suã. Siautem non possen: in ea dẽ qͥdẽ ꝑuersitate durarent. sed iã tam̃ quasi habere
qđ dicerent malos iudices se ẽt ꝑpessos. quȩ uox est om̃i ũ malor litigatoꝵ cũ fuerint
& iãm anifestissima ueritate superati: quasi noneis adhũc dicipõssit & iustissime dici
eccłȩ uniuersȩ conciliũ. ubi &iã cũ ipsis udicib causa poss& agitari. ut simale uidicasse
c̃uicti essent: eoꝵ sententiȩ soluerentur. Quod utrũ fecerant: ꝓbent. Nos enĩ ñ ẽefactũ
facile ꝓbamꝰ: ex eo qđ totus orb̃ ñ eis cõmunicat: Aut sifactũ ẽ: & iamibis uicti. qđ ipsa

Expanded text:
quem Carthaginiensibus ordinassent, a toto orbe non communicari. elegerunt, sicut dicitur, ad duas quem Carthaginiensibus ordinassent, a toto orbe non communicari. elegerunt, sicut dicitur, ad duas agere causam cum Caeciliano apud ecclesias transmarinas parati ad utrumque. ut, si eum potuissent quacumque uersutia falsae criminationis euincere, satiarent plenissime cupiditatem. suam, si autem non possent, in eadem quidem peruersitate durarent, sed iam tamen quasi haberent, quod dicerent, malos iudices se esse perpessos, quae uox est omnium malorum litigatorum, cum fuerint etiam manifestissima ueritate superati, quasi non eis ad hoc dici possit et iustissime dici:ecclesiae uniuersae concilium, ubi etiam cum ipsis iudicibus causa posset agitari, ut, si male iudicasse conuicti essent, eorum sententiae soluerentur. quod utrum fecerint, probent; nos enim non esse factum facile probamus ex eo, quod totus orbis non eis communicat; aut, si factum est, etiam ibi sunt uicti, quod ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
rinũ. iam scismatis rei. iam leuati altaris horrendo scelere maculati. Primo enim
facerent siueritate niterentur: sed falsis rumorib tẽporis diuturnitate firmatis.
quasi uecusta fama p̃iudicante adudiciũ uenire uoluer̃: aut qđ magis credendũ ẽ
damnato pͥus sicut libuit ceciliano. quasi securi sibi uidebantur: p̃fiꝰdentes numero
suo. nec audentes alibi coͣuere causam tã malam. ubi nulla corruptione operante
poss& ueritas inueniri. Sed postea quã ipsis reb exꝑtisunt cũ ceciliano ꝑ manere
comunionẽ orb terrarum. & ad eum atrans marinis ęccłis cõmunicatorias litteras
mitti. non ad illũ quẽ ip̃si scelerate ordinauerant: puduit eos semꝑ tacere. qui a
possa eis obici curpaterentur ignarã. ꝑ tor g̃s̃ eccłam cõmunicare damnatis. & cur
se ipsi ab in nocentis orb terrarumꝰ cõmunione p̃ciderent: cũ tacendo sinerent sp̃o

Expanded text:
rinum iam schismatis rei, iam leuati altaris horrendo scelere maculati. primo enim rinum iam schismatis rei, iam leuati altaris horrendo scelere maculati. primo enim facerent, si ueritate niterentur; sed falsis rumoribus temporis diuturnitate firmatis quasi uetusta fama praeiudicante ad iudicium uenire uoluerunt aut, quod magis credendum est, damnato prius, sicut libuit, Caeciliano quasi securi sibi uidebantur praefidentes numero suo nec audentes alibi commouere causam tam malam, ubi nulla corruptione operante posset ueritas inueniri. Sed postea quam ipsis rebus experti sunt cum Caeciliano permanere communionem orbis terrarum et ad eum a transmarinis ecclesiis communicatorias litteras mitti, non ad illum, quem ipsi scelerate ordinauerant, puduit eos semper tacere, quia posset eis obici, cur paterentur ignaram per tot gentes ecclesiam communicare damnatis et cur se ipsi ab innocentis orbis terrarum communione praeciderent, cum tacendo sinerent episcopo,
Abbreviated transcription (Latin):
decypho suꝑbiȩ ueniens: qđ non ipsi ordinauerant carthagini ep̃m. Quib om̃ib
reb cũ eos nonueros iudices sed inimicos atq corruptos cecilianꝰ conuenisse cognos¬
cer&. quando fieri posset ut uł ipse uell& uł popłs cui psidebat ꝑmitter&. utrelic̾¬
ta eccła ir& indomũ pͥuatã non collegarũ discutiendꝰ examine sed factionis cuneo
& odus muliebrib trucidandus. cum sibi p̃sertim uider& apud eccłam transmirinirũ
pͥuatis inimicitiis & abutraq parte dissensionis alienã incorruptũ & inte grũ exam̃
suȩ causȩ remanere. ubisi nichil aduersarii agere uellent. ipsise ab orb terrarum
in nocentissima cõmunione p̾ciderent: Siautẽ illic eum accusare tẽptasent: tunc
sibi ad ẽet. tunc innocentiam suam aduersus eoꝵ machinam̃ta defe der&. sicut
postea factum ẽẽ didicistis: cum tamen illi nimis sero quęsissent uidicium trans ma¬

Expanded text:
de typho superbiae ueniens, quod non ipsi ordinauerant Carthagini episcopum. Quibus omnibus de typho superbiae ueniens, quod non ipsi ordinauerant Carthagini episcopum. Quibus omnibus rebus cum eos non ueros iudices sed inimieos atque corruptos Caecilianus conuenisse cognosceret, quando fieri posset, ut uel ipse uellet uel populus, cui praesidebat, permitteret, ut relicta ecclesia iret in domum priuatam non collegarum discutiendus examine sed factionis cuneo et odiis muliebribus trucidandus, cum sibi praesertim uideret apud ecclesiam transmarinam priuatis inimicitiis et ab utraque parte dissensionis alienam incorruptum et integrum examen suae causae remanere? ubi si nihil aduersarii agere uellent, ipsi se ab orbis terrarum innocentissima communione praeciderent; si autem illic eum accusare temptassent, tunc sibi adesset, tunc innocentiam suam aduersus eorum machinamenta defenderet, sicut postea factum esse didicistis, cum tamen illi nimis sero quaesissent iudicium transma
Abbreviated transcription (Latin):
qͥtatẽ. Nã uullo concilio ubi aconfessis traditorib absentes atq n
dã natis: pauci quidam erant qui criminasua infamatis aliis tegere cupiebant.
ut homines aueritatis inquisitione au̾terent falsis rumorib auocati. Pauci ergo
it qui hoc negotiũ maxime curabant: quãuis in eis e̾et maior auc
maxime ad uersus cecili anũ empci & instigati ꝑ hibentur. Extãt gesta apud
tenophilum consularem. ubi nundinarius quidã diaconꝰ asiluano cirtensi ep̃o
litteras frustra conatus ẽẽc. multa patefecit iratus. & inudicium plublicũ ꝓtulit.
nterquȩ id quoq cõmemoratũ legitur. qđ lucillę pecunia corruptis ep̃is: in carcha¬
guensi eccła mafricȩ capite altare c̃tra altare leuatum est. Scio qđ hȩc gesta uo
non legerimꝰ: sed tempꝰ non ẽẽ meministis. Inerat & iam non nullus dolor ani mi

Expanded text:
iniquitatem. nam in illo concilio, ubi a confessis traditoribus absentes atque iiniquitatem. nam in illo concilio, ubi a confessis traditoribus absentes atque innocentes damnati sunt, pauci quidam erant, qui crimina sua infamatis aliis tegere cupiebant, ut homines a ueritatis inquisitione auerterentur falsis rumoribus auocati. pauci ergo erant, qui hoc negotium maxime curabant, quamuis in eis esset maior auctmaxime aduersus Caecilianum empti et instigati perhibentur. extant gesta apud Zenophilum consularem, ubi Nundinarius quidam diaconus a Siluano Cirtensi episcpiscoporum litteras frustra conatus esset, multa patefecit iratus et in iudicium publicum protulit. inter quae id quoque commemoratum legitur, quod Lucillae pecunia. corruptis episcopis in Carthaginiensi ecclesia, in Africae capite. altare contra altare leuatum est. scio, quod haec gesta uobis non legerimus, sed tempus non fuisse meministis. inerat etiam nonnullus dolor animi
Abbreviated transcription (Latin):
multitudine ep̃ors : ne que numet rũ numero. sed pondꝰ ponderi cõparate.
inc modestiam: indeteneritatem. H inc uigilantiã: inde cęcitatẽ. Hic mman¬
suetudo integritatẽ corrupit: nec integritas mansuetudini repugnauit. Ibi aut¬
& furore timor tegebatur. & timore furor incitabatur. Isti enĩ conuenerant cog-¬
nitione uerorũ criminũ falsa respuere: illi falsoꝵ damnatione uera celare. Illi nese
tandem cecilianꝰ audiendum iudicandũq cõmittera. cũhaber& tales apud quos
siei causa moueretur in nocentiam suã facillime ostender&. non se illis om̃i No
c̃omitter&. nec si pere grinꝰ eccłȩ carchaginensis subito ess& ep̃s ordinatus. & ig-¬
pecuniosissima mulier lucilla quȩdam. quam ꝓdisciplina ec cłastica corripien do
idem cum ẽẽ diaconꝰ leserat. & iam hoc enim accesserat malũ ad illã ꝑficien dam

Expanded text:
multitudine episcoporum neque numerum numero sed pondus ponderi comparate: multitudine episcoporum neque numerum numero sed pondus ponderi comparate: hinc modestiam, inde temeritatem; hinc uigilantiam, inde caecitatem; hic nec mansuetudo integritatem corrupit nec integritas mansuetudini repugnauit, ibi autem et furore timor tegebatur et timore furor incitabatur; isti enim conuenerant cognitione uerorum criminum falsa respuere, illi falsorum damnatione uera celare. Illisne se tandem Caecilianus audiendum iudicandumque committeret, cum haberet tales, apud quos, si ei causa moueretur, innocentiam suam facillime ostenderet? non se illis omnino committeret nec, si peregrinus ecclesiae Carthaginiensis subito esset episcopus ordinatus et ignpecuniosissima mulier Lucilla quaedam, quam pro disciplina ecclesiastica corripiendo idem, cum esset diaconus. laeserat. etiam hoc enim accesserat malum ad illam perficiendam
Abbreviated transcription (Latin):
uidebant tanta temeritate cecatos. ut in absentes & non interrogatos collegas tam
pcipites auderent ꝓferre sententias. & tameNi qualis ipsius beati mel chia dis
ultima est ꝓlata. sententia. quã in nocens. quã integra. quã ꝓuida atq pacifica
qua neq collegas in quib nichil constiterat decollegiosuo ausus .ẽ. remouere. &
donato solo quẽ totius mali principem inuenerat maxime culpato. sanita tis
recup erandę optionẽ ceteris liberamfecit. paratus communicatorias litteras
mittere & iam his quos amaiorino ordinatos ẽẽ constar&. ita ut qͥb cũq locis
duo essent ep̃i quos dissensio geminass&: eum c̃firmari uell& qͥpͥor ordinatꝰ fuissa.
Alteri autẽ eoꝵ: plebs alia regenda ꝓuideretur. Ouirũ optimũ. ofiliũ xp̃iane
pacis. & patrem xp̃i anȩ plebis. Conferte nunc istam paucitatem cum illa

Expanded text:
quos uidebant tanta temeritate caecatos, ut in absentes et non interrogatos collegas tam quos uidebant tanta temeritate caecatos, ut in absentes et non interrogatos collegas tam praecipites auderent proferre sententias. et tamen qualis ipsius beati Melchiadis ultima est prolata sententia! quam innocens. quam integra, quam prouida atque pacifica! qua neque collegas, in quibus nihil constiterat, de collegio suo ausus est remouere et Donato solo, quem totius mali principem inuenerat, maxime culpato sanitatis recuperandae optionem ceteris liberam fecit paratus communicatorias litteras mittere etiam his, quos a Maiorino ordinatos esse constaret, ita ut, quibuscumque locis duo essent episcopi, quos dissensio geminasset, eum confirmari uellet, qui fuisset ordinatus prior, alteri autem eorum plebs alia regenda prouideretur. o uirum optimum! o filium Christianae pacis et patrem Christianae plebis! conferte nunc istam paucitatem cum illa
Abbreviated transcription (Latin):
accedere noluit. ubi iã tanta erat c̃fessus. ut nichil aliud deinceps non accedendo
nisi p̃sens damnari noluisse uideretur: cum tam̃ ea quedam nanda essent eoprȩ¬
sente atq interrogato manifestata fuerint. accessit aliud. ut aqͥbdam aduersus
cecilianũ denunciationis libellus daretur. Post qđ factũ quẽ ad modu sit rursus
Agitata cognicio. & quȩ ꝑsonȩ illum libellũ dederint: quoqͦmͦ nichil incecilianũ
ꝓbaripotueritꝰ. quiddicam. & cum audieritis om̃ia. & quotiens uolueritis legere
possitis: Denumero autẽ septuaginta. Ep̃oꝵ cũ quasi grauissima. opponeretur
auctoritas. quȩ fuerint dicta meministis. Et tamen uiri grauissimi ab infinitis
quȩstionib catena quadã in explicabili sese nectentib suum temperare arbitriũ
iluer̃ : nequa quã curantes quã multi essent illi ep̃i aut unde colle

Expanded text:
accedere noluit, ubi iam erat tanta confessus, ut nihil aliud deinceps non accedendo accedere noluit, ubi iam erat tanta confessus, ut nihil aliud deinceps non accedendo nisi praesens damnari noluisse uideretur, cum tamen ea, quae damnanda essent, eo praesente atque interrogato manifestata fuerint. accessit aliud, ut a quibusdam aduersus Caecilianum denuntiationis libellus daretur. post quod factum quem ad modum sit rursus agitata cognitio et quae personae illum libellum dederint quoque modo nihil in Caecilianum probari potuerit, quid dicam, cum et audieritis omnia et, quotiens uolueritis, legere possitis? De numero autem septuaginta episcoporum cum quasi grauissima opponeretur auctoritas, quae fuerint dicta, meministis. et tamen uiri grauissimi ab infinitis quaestionibus M catena quadam inexplicabili sese nectentibus suum temperare arbitrium maluerunt nequaquam curantes. quam multi essent illi episcopi aut unde collecti,
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i sicut de felice autũnitano constitit absentes & in nocentes collegas tã insar
temeritate damnar̃: Quali enĩ turbȩ illi c̃senserant ut aduersus inNocentes
non int̾rogatos ꝓferrent sententias. ataliturba & iam rursus accusari cecilia Num
uolebant: sed plane tales inuenerant iudices. qͥb illã dem̃tiã ꝑsua dereNt.
estis enĩ ꝓura. prudentia. & illoꝵ ꝑuersitatẽ illic attendere. & iudicũ
quẽ ad modum ad extremũ ꝑsuadere non possent ut aplebe partis maioriti
quȩ certã ꝑsonã non habebat argueretur cecilianus. & reqͥsiti ab eis essent accusatores
uł testes uł quomͦ causȩ necessarii qͥsimulcũ eis ex africa uenerant. & eos prȩsentes
fuisse. atq adonato subtractos esse diceret᷑. Promisitidem donatus: quod eos ess&¬
exibiturus. Quod cum non semel sed sȩpius ꝓmisiss&: amplius ad illud uidicium

Expanded text:
episcopi, sicut de Felice Aptungitano constitit, absentes et innocentes collegas tam insana episcopi, sicut de Felice Aptungitano constitit, absentes et innocentes collegas tam insana temeritate damnarunt. quali enim turbae illi consenserant, ut aduersus innocentes non interrogatos proferrent sententias, a tali turba etiam rursus accusari Caecilianum uolebant. sed plane tales inuenerant iudices, quibus illam dementiam persuaderent! Potestis enim pro uestra prudentia et illorum peruersitatem  gravitatem, quemadmodum ad extremum persuaderi non possent, ut a plebe partis Majorini, quae certam personam non habebat, argueretur Caecilianus; et requisiti ab eis essent vel accusatores vel testes vel quoquomodo causae necessarii, qui simul cum eis ex Africa venerant, et eos praesentes fuisse atqexhi-biturus. quod cum non semel sed saepius promisisset, amplius ad illud iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cibus: & uerb̾ ipsius imperatoris. Utraq enim uob̾ lecta meministis: & inspiciendi
ac distribuen di licentiã nunc habetis. Legite & c̃siderate om̃ia. Uidete qͣnta cura
pacis atq unitatis c̃seruandȩ uł restituendę cuncta discusasint: quȩ̃ ad modũ acusator
ꝑsona tractata & quorundã eoꝵ qͥb maculis imꝓbatasit p̾sentiũq uocib liqͥdo
c̃stiterit nichil eos habuisse qđ incecilianũ dicerent. sed totã causã implebem
departe maiorinu hoc est sediciosam & ab ecłȩ pacẽ alienatã multitudinẽ trans¬
ferre uoluisse. ut abea uidelic& turba cecilianus accusaretur. quã solis tumultuosis
cla morib nulla documtorũ atestacione. nullo ueritatis ex amine ad suã uoluntatẽ
animos iudicũ detorquere posse arbitrabantur: Nusiforte furiosa. & poculo erroris
atq correptiorus ebria multitudo. uera incecilianũ crimina dicer& ubi septua ginta

Expanded text:
precibus et uerbis ipsius imperatoris; utraque enim uobis lecta meministis et inspiciendi precibus et uerbis ipsius imperatoris; utraque enim uobis lecta meministis et inspiciendi ac describendi licentiam nunc habetis. legite et considerate omnia. uidete, quanta cura pacis atque unitatis conseruandae uel restituendae cuncta discussa sint, quem ad modum accusatorum persona tractata et quorundam eorum quibus maculis inprobata sit praesentiumque uocibus liquido constiterit nihil eos habuisse, quod in Caecilianum dicerent, sed totam causam in plebem de parte Maiorini, hoc est seditiosam et ab ecclesiae pace alienatam multitudinem transferre uoluisse, ut ab ea uidelicet turba Caecilianus accusaretur, quam solis tumultuosis clamoribus nulla documentorum adtestatione, nullo ueritatis examine ad suam uoluntatem animos iudicum detorquere posse arbitrabantur, nisi forte furiosa et poculo erroris atque corruptionis ebria multitudo uera in Caecilianum crimina diceret ubi septuaginta
Abbreviated transcription (Latin):
nta. dili gentia. uł seueritate quęreretur. cum eius causã inueniendam
ꝓc̃sule inter p̃conũ terribiles uoces & cruentas carnificũ manus nũ quã collegã dam-¬
ir& absentẽ. qͥ uidicio eiꝰ sep̃sentare noluiss& : cum haber& aliud quod pos
Uut si damnar&: certe &iã ipsis scłarib legib poenas iustas & debitas luer&. Quod
si gesta ꝓc̃ sularia displicent: eccłasticis cedite. Om̃ĩa uob ordine recitata sunt.
forte non debuit romanae eccłȩ melchiades ep̃s cũ collegis trans mari
illud sibi usurpare udiciũ qđ abafris septua ginta ubi pͥmatus tigisitanꝰ p̃se dit fuerat
t̃minatũ. qđ nec ipse usur pauit: Rogatus qͥpꝰpe imperator iudices misit ep̃os. quicũ ed
sederent: & detota illa causa qđ iustũ uideretur statueren. Hoc ꝓbamꝰ & donatistarũ

Expanded text:
tanta diligentia uel seueritate quaereretur, cum eius causam inueniendam tanta diligentia uel seueritate quaereretur, cum eius causam inueniendam pro consule inter praeconum terribiles uoces et cruentas carnificum manus numquam collegam damnaret absentem, qui iudicio eius se praesentare noluisset, cum haberet aliud, quod posset audiri, aut si damnaret, certe etiam ipsis saecularibus legibus poenas iustas et debitas lueret. Quod si gesta proconsularia displicent, ecclesiasticis cedite. omnia uobis ordine recitata sunt. an forte non debuit Romanae ecclesiae Melchiades episcopus cum collegis transmarinis episcopis illud sibi usurpare iudicium, quod ab Afris septuaginta, ubi primas Tigisitanus praesedit, fuerat terminatum? quid, quod nec ipse usurpauit? rogatus quippe imperator iudices misit episcopos, qui cum eo sederent et de tota illa causa, quod iustum uideretur, statuerent. hoc probamus et Donatistarum
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio purgari. quasi uͦ ipse sibi hoc comparauerat. ac non imperator ita q
iusserit: ad cuiꝰ curam dequa rationẽ dõ redditurus ẽẽt res illa maxime ꝑtinebat.
Arbitrum enim & iudicẽ causa traditionis & scis matis illi eũ fecerat. qui ad eum & iã
p̃ces miserant: ad quẽ postea ꝓuocarunt. & tam̃ uidicio eiꝰ ad quiescere noluer. Itaq
sicul pand est quẽ uidex terenus absoluit cumipse sibi hoc nonpoposciss&. quanto magis
culpandisunt qui terrenũ regẽ suȩ causȩ udicem ẽẽ uoluer̃: Si autẽ criminis non e.
ꝓuocare ad imperatorẽ : non ẽ. criminis audiri abinperatore. ꝗͦ nec ab illo cui causam
delegauerit imperator. Quendã & iã suspensũ eculeo in causa felicis ep̃i amicꝰ ille uoluit
criminari. ut quis & iam ungulis uexaretur. Numquid poterat felix contradicere ne-

Expanded text:
 proconsulari iudicio purgari.\' quasi uero ipse sibi hoc comparauerit ac non imperator ita quaeri  proconsulari iudicio purgari.\' quasi uero ipse sibi hoc comparauerit ac non imperator ita quaeri iusserit, ad cuius curam, de qua rationem deo redditurus esset, res illa maxime pertinebat. arbitrum enim et iudicem causae traditionis et schismatis illi eum. fecerant, qui ad eum etiam preces miserant, ad quem postea prouocarunt et tamen iudicio eius adquiescere noluerunt. itaque si culpandus est, quem iudex terrenus absoluit, cum ipse sibi hoc non poposcisset, quanto magis culpandi sunt, qui terrenum regem suae causae iudicem esse uoluerunt! si autem criminis non est prouocare ad imperatorem, non est criminis audiri ab imperatore, ergo nec ab illo, cui causam delegauerit imperator. quendam etiam suspensum eculeo in causa Felicis episcopi amicus ille uoluit criminari, ut quis etiam ungulis uexaretur. numquid poterat Felix contradicere, ne
Abbreviated transcription (Latin):
quia nũ quã ad fuer̃. & semꝑsibi cuneũ illum suspectum et dedarauer̃: tamen coꝗnita
crimina damnasse dicunt. queso uos fr̃s mei qͦ mͦ cognouerunt: Respondetis. Nescimꝰ
quando qͥ dem ipsa cognitio millis gestis explicata non est. Sed ego uob̾ ostendam:
quo mͦ cognouerunt. dten dite causam felicis autũnitani: & pͥmolegite quãue¬
iores in eumfuer̃. Sic gͦceterorũ causa nouerant sicut huiꝰ: qui postea it¬
nocentissimꝰ diligente̾ & terribili inqͥsitione ꝓbatus est. Quanto itaq iustius &
utilius. & citius in nocentes eos existimare debemꝰ. quor& crimina abistis le uius
icusata sunt & parciore rephensione damnata. quando ille inuentus. ẽ.
inque multo immanius seuier̃.  Anforte sicut quidam dix qđ quidẽ cũ uob diceret᷑
displicuit: sed ta mn p̃t̃ mittendum non est.it enim quidam. Non debuit ep̃s pro

Expanded text:
quia numquam adfuerunt et semper sibi cuneum illum suspectum esse declarauerunt, tamen cognita quia numquam adfuerunt et semper sibi cuneum illum suspectum esse declarauerunt, tamen cognita crimina damnasse dicunt, quaeso uos, fratres mei, quo modo cognouerunt? respondetis: Nescimus, quando quidem ipsa cognitio in illis gestis explicata non est.\' sed ego uobis ostendam, quo modo cognouerunt. adtendite causam Felicis Aptungitani et primo legite, quam uehementiores in eum fuerunt. sic ergo et ceterorum causam nouerant, sicut huius, qui postea innocentissimus diligenti et terribili inquisitione probatus est. quanto itaque iustius et tutius et citius innocentes eos existimare debemus, quorum crimina ab istis leuius accusata sunt et parciore reprehensione damnata, quando ille inuentus est innocens, in quem multo immanius saeuiemnt! An forte, sicut quidam dixit, quod quidem cum uobis diceretur, displicuit, sed tamen praetermittendum non est, — ait enim quidam: \'Non debuit episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
ne alia quererentur: hic in cognita damnata sunt ut illa tegerent᷑. Seddic& aliquis.
Cogno uerunt. Quod & si c̃cedã: & iã sic absentib utiq parci oportebat. Neq enim
in diciũ deseruerat ubi nũ quã om̃i no constiterant: neo in illis solis ep̃is afriserat eccła.
ut om̃e iidiciũ eccłasticũ uitasse uiderentur: quise iudicio eoꝵs p̃sentart noluissent.
Milia quippe collegarũ trans marina restabant. ubi apparebit eos uidicariposse.: qͥuide
bantur afros uł nũmid as collegas habere suspectos. Ubiest enĩ qđ scriptura cdamat
ec iutuperari nec corripi nisi interrogatũ sp̃s sc̃s uoluit. quanto scelera
uituperati aut correpti. sed om̃ino dã natisunt quidesius criminib mhil absentes
int̃ rogari potuer. Sed tam̃ isti qͥlic& absentiũ & nequa quã iudiciũ deserentiũ

Expanded text:
ne alia quaererentur; hic incognita damnata sunt, ut illa tegerentur. sed dicet aliquis: ne alia quaererentur; hic incognita damnata sunt, ut illa tegerentur. sed dicet aliquis: Cognouerunt. quod etsi concedam, etiam sic absentibus utique parci oportebat. neque enim iudicium deseruerant, ubi numquam omnino constiterant, nec in illis solis episcopis Afris erat ecclesia, ut omne iudicium ecclesiasticum uitasse uiderentur, qui se iudicio eorum praesentare noluissent. milia quippe collegarum trabantur Afros vel Numidas collegas habere suspectos. Ubi est enim quod Scriptura clamat: . Si ergo nec vituperari, nec corripi nisi interrogatum Spiritus sanctus voluit; quanto sceleratius non vituperati aut correpti, sed omnino damnati sunt, qui de suis criminibus nihil absentes interrogari potuerunt? 12. Sed tamen isti, qui licet absentium, et nequaquam judicium deserentium,
Abbreviated transcription (Latin):
mitter& in alio iudicaret: non dicer& quib dã paulus apłs. Propterea in excusabilis
enĩ agis quȩ udicas. Quod illi om̃i no fecer̃: ut hȩc uerba apłica integre iN eos
apteq conueniant. Non gͦ tunc scds̃ quando eoꝵ crimina dõ dimisit: paciuntatiq
uluit. Alio quin. magis hõc apud carthaginẽ ꝓuider& nescisma ficr&
aderat cui confesso crim̃ donare cogeretur: sed qđ erat facillimũ tota c̃seruatio pacis ẽẽt
absentes nollaedã nare. Itaq iniuriã facerent in nocentib: & iãsieis non c̃uictis neq
nfessis. neq omi no p̃sentib ignoscere uoluissent. Ille quippe accipit u
culpa certissima est. In qͣnto gͦ immaniores & ceciores fuer̃: qui ea sẽ putauer̃ posse
damnare. quȩ in cognita nec donare potuissent. Sed illic cognita dimissasunt dõ.

Expanded text:
mitteret, in alio iudicaret, non diceret quibusdam Paulus apostolus: Propterea inexcusabilis es, mitteret, in alio iudicaret, non diceret quibusdam Paulus apostolus: Propterea inexcusabilis es, mnas; eadem enim agis, quae iudicas. quod illi omnino fecerunt, ut haec uerba apostolica integre in eos apteque conueniant. Non ergo tunc Secundus, quando eorum crimina deo dimisit, paci unitatique consuluit; alioquin magis hoc apud Carthaginem prouideret, ne schisma fieret, ubi nullus aderat, cui confesso crimen donare cogeretur, sed, quod erat facillimum, tota conseruatio pacis esset absentes nolle damnare. itaque iniuriam facerent innocentibus, etiam si eis non conuictis neque confessis neque omnino praesentibus ignoscere uoluissent. ille quippe accipit ueniam, cuius culpa certissima est. quanto ergo immaniores et caeciores fuerunt, qui ea se putauerunt posse damnare, quae incognita nec donare potuissent! sed illic cognita dimissa sunt deo,
Abbreviated transcription (Latin):
purgarent. Itaq c̃siliũ illud ꝑuersũ atq nefariũ maxime ut creditur traditoꝵ fuit.
quib confessis scds̃ tigisitanꝰ ignouerat. ut qm̃ de traditione fama crebruerat. infamatis aliis
iuerterent suspicionẽ. & cũ homines ꝑ africã totã credentes ep̃is falsa de innoc
loquerentur quod dam nati essent apud carchaginẽ traditores: tã quã innebulã meni-¬
dacissimi rumoris ipsi quiuere tra diderant latitarent. Un de uidetis Rm̃i fieri potuisse.
quod uerisimile non. ẽẽ. quidã ur̃m dicebant. ut qui essent desua traditione conifessi.
causaq suam impetra uissent dõ dimitti oportere idem udices damnatoresq tan quam
traditoꝵ absentiũ postea cldissent. Magis enĩ amplexisunt occasionẽ quapossent alios
lsa criminatione ꝑfundere : & conuersas in eos linguas hominum inqͥ
criminũ suorũ hoc mͦ declinare. Alioquin sifieri nonposset ut qͥsq mala quȩ ipse com¬

Expanded text:
purgarent. Itaque consilium illud peruersum atque nefarium maxime, ut creditur, traditorum fuit, quibus confessis Secundus Tigisitanus ignouerat, ut, quoniam de traditione fama crebruerat, infamatis aliis a se auerterent suspicionem et, cum homines per Africam totam credentes episcopis falsa de innocentibus loquerentur, quod damnati essent apud Carthaginem traditores, tamquam in nebula mendacissimi rumoris ipsi, qui uere tradiderant, latitarent. unde uidetis, carissimi, fieri potuisse, quod uerisimile non esse quidam uestrum dicebant, ut, qui essent de sua traditione confessi causamque suam impetrauissent deo dimitti oportere, idem iudices damnatoresque tamquam traditorum absentium postea consedissent. magis enim amplexi sunt occasionem, qua possent alios falsa criminatione perfundere et conuersas in eos linguas hominum inquisitione criminum suorum hoc modo declinare. alioquin, si fieri non posset, ut quisque mala, quae ipse com
Abbreviated transcription (Latin):
habere alia gesta ecłastica. in quibus scds tigisitanꝰ quitunc agebat innumidia pͥme
p̃sentes & confessos traditores reliquit dõ uidicandos. & eos inepis copalib sedib sicuti
erant manere ꝑmisit. quoꝵ nomina int̾dam natores ceciliani numerantur: cũ &iã¬
scđs ipse concilii eius dem pͥncipatũ tener&. ubi absentes quasi traditores ꝑ eor ꝑ
sententias damnauit: quib p̃sentib & confessis ignouit. Deinde diximꝰ ali quanto
post maiorini ordinationẽ quẽ contra cecilianũ nefarioscelere leuauerunt erigentes
altare c̃tra altare. & unitatẽ xp̃i discor diis furialib dissipantes. eos petisse ac̃sta Nt ino
tunc imperatore iudices ep̃os qui desus questionib quȩ mafrica exortȩ pacis unculũ
dirimebant: arbitro medio uidicarent. Quod postea quã factũ ẽ. p̃sente ceciliat

Expanded text:
habere alia gesta ecclesiastica, in quibus Secundus Tigisitanus, qui tunc agebat in Numidia primatum, habere alia gesta ecclesiastica, in quibus Secundus Tigisitanus, qui tunc agebat in Numidia primatum, praesentes et confessos terant, manere permisit, quorum nomina intSecundus ipse concilii eiusdem principatum teneret, ubi. absentes quasi traditores per eorum sententias damnauit, quibus praesentibus et confessis ignouit. Deinde diximus aliquanto post Maiorini ordinationem, quem contra Caecilianum nefario scelere leuauerunt erigentes altare contra altare et unitatem Christi discordiis furialibus dissipantes, eos petisse a Constantino tunc imperatore iudices episcopos, qui de suis quaestionibus, quae in Africa exortae pacis uinculum dirimebant, arbitro medio iudicarent. quod postea quam factum est, praesente Caeciliano
Abbreviated transcription (Latin):
forte ad artes illas quȩ insunt animo nostro confugiendum est. Nam in disciplina
uendi: una est anguli ratio. una quadrati. Itaq quotiens demonstra
na ratione qua homo intelligitur factus est. At ut populus fiat.
ipsa una ratio: non tamen hominis ratio. sed hominum. Si igitur pars huius
uniuersi est nebridius. sicut est: & omne uniuersum partibus cum sit. non
quod primum hominum ibi ratio est. non ad ipsum hominem pertinet. quan¬
quam miris rursum modis ad unum omnia redigantur. Sed tu id commodius
cogitabis. His contentus sis interim peto. quanquam iam excesserim Nebibm.

Expanded text:
forte ad artes illas, quae insunt animo nostro, confugiendum est. nam in disciplina forte ad artes illas, quae insunt animo nostro, confugiendum est. nam in disciplina endi una est anguli ratio, una quadrati. itaque quotiens demonstraruna ratione, qua homo intellegitur, factus est; at ut populus fiat, quamuis et ipsa una ratio, non tamen hominis ratio, sed hominum. si igitur pars huius uniuersi est Nebridius, sicut est, et omne uniuersum partibus confit, non uam ob rem quod plurimorum hominum ibi ratio est, non ad ipsum hominem pertinet, quamquam miris rursum modis ad unum omnia redigantur. sed tu id commodius cogitabis. his contentus sis interim peto, quamquam iam excesserim Naeuium.
Abbreviated transcription (Latin):
quem ds suscepit longe aliter quam cȩceros sanctos atq sapientes: Quem si cũ
aliis hominibus conferas: maiore distantia continentur. quam collatione solis
cȩtera sidera. Quam sane similitudinem: diligenter intuere. Lieri enim potest
mente qua excellis. ut quandam quęstionem de homine xp̃o ad id proposi¬
tam transeuntes dissolueremus. Item quęris utrum summa illa ueritas & summa
sapientia forma rerum perquam facta sunt omnia. quem filium dĩ unicum sa-
nostra profitentur. generaliter hominis. an etiam uniuscuiusq no
tionem contineat. Magna quęstio. Sed michi uidetur quod ad hominem faciendũ
attinet. hominis quidem tantum non meam uel tuam ibi esse rationem: quod au-¬
i ad orbem temporis uarias hominum rationes in illa sinceritate¬
rum hoc cum obscurissimum sit: qua similitudine illustrari possit ignoro. Nisi

Expanded text:
quem deus suscepit longe aliter quam ceteros sanctos atque sapientes? quem si cum quem deus suscepit longe aliter quam ceteros sanctos atque sapientes? quem si cum aliis hominibus conferas, maiore distantia continentur quam conlatione solis cetera sidera. quam sane similitudinem diligenter intuere. fieri enim potest mente, qua excellis, ut quandam quaestionem de homine Christo a te propositam transeuntes dissoluerimus. Item quaeris, utrum summa illa ueritas et summa sapientia, forma rerum, per quam facta sunt omnia, quem filium dei unicum sacra nostra profitentur, generaliter hominis, an etiam uniuscuiusque nostrum rationem contineat. magna quaestio. sed mihi uidetur, quod ad hominem faciendum adtinet, hominis quidem tantum, non meam uel tuam ibi esse rationem; quod autem ad orbem temporis, uarias hominum rationes in illa sinceritaie uiuere. uerum hoc cum obscurissimum sit, qua similitudine inlustrari possit, ignoro, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
prolem. nichil egeris quippe. Hlis etiam si in illis geminis tanta est necessitas ut
proprie moueantur: quanta fuit ut singuli nascerentur. At enim hõc inquies
tantum. Quod autem sol ab astris differt. sensibus etiam darui
manifestum est si magnitudinem me cogis dispicere. nosti dẽ interuallis quam
multa dicantur: & ad quantum incertum perspicuitas ista reuocetur. Sed ut con¬
cedam ita esse ut apparet. sic enim &credo cuius tandem & sensum fefellit illa
proceritas. nẽ septempede longioris: quamq sex longissimus. Cui te credo nimiũ
hominem ȩqualem. & cum minime repperisses: usq in eius formam nostram epi¬
stolam tendere uoluisse. Quare cum interris quoq tale aliquid existat: nichil
de cęlo puto esse mirandum. Si autem te mouet quod prȩter solem nullius sideris
lumen implet diem. quis quȩso te hominibus tantus apparuit. quam homo ille

Expanded text:
prolem, nihil egeris. quippe his etiam simillimis geminis tanta est necessitas, ut prolem, nihil egeris. quippe his etiam simillimis geminis tanta est necessitas, ut proprie moueantur, quanta fuit, ut singuli nascerentur. ! At enim hoc, inquies, rationi tantum; quod autem sol ab astris differt, sensibus etiam clarum atque manifestum est. si magnitudinem me cogis dispicere, nosti de interuallis quam multa dicantur et ad quantum incertum perspicuitas ista reuocetur. sed ut concedam ita esse, ut apparet, sic enim et credo, cuius tandem et sensum fefellit illa proceritas Naeuii pede longioris, quam qui est sex longissimus ? cui te credo nimium quaesisse hominem aequalem et, cum minime repperisses, usque in eius formam nostram epistulam tendere uoluisse. quare cum in terris quoque tale aliquid existat, nihil de caelo puto esse mirandum. si autem te monet, quod praeter solem nullius sideris lumen implet diem, quis, quaeso te, hominibus tantus apparuit quantus homo ille,
Abbreviated transcription (Latin):
actus animi nullo modo est his quam uidemus comparandus. Si autem animũ
ita ut ȩquum est animo conferas. magis idem uel cogitare uel contemplari.
ut si quid aliud commodius dicitur. si ullus eis inest animus. sidera quamho¬
mines consideranda sunt. Cȩterum incorporum motibus si ut soles diligenter
attendas: nichil omnino aduobus idem fieri potest. Antu cum deambulamus
simul satis idem nos agere existimas: Absit aprudentia tua. Septentrioni nanq
uicinior nostrum qui deambulat. aut alterum pari motu antecedat. aut tar¬
dius ingrediatur necesse est. Neutrum tamen sentiri potest. Sed tu ni fallor.
ntelligamus. non quid sentiamus expectas. Quod si ab axe in mer
tendamus coniuncti nobis atque inhęrentes quantum ualemus innitamurq mar¬
mori leni & ȩquali. uel etiam ebori tam non potest esse amborum idem motus.
Nuenȩ pulsus. quam forma. quam facies. Remoue nos. & pone cl

Expanded text:
actus animi nullo modo est his, quae uidemus, comparandus. si autem animum, actus animi nullo modo est his, quae uidemus, comparandus. si autem animum, ita ut aequum est, animo conferas, magis idem uel cogitare uel contemplari uel si quid aliud commodius dicitur, si ullus eis inest animus, sidera quam homines consideranda sunt. ceterum in corporum motibus si, ut soles, diligenter adtendas, nihil omnino a duobus idem fieri potest. an tu, cum deambulamus simul, satis idem nos agere existimas? absit a prudentia tua. septentrioni namque uicinior nostrum qui deambulat, aut alterum pari motu antecedat aut tardius ingrediatur necesse est; neutrum tamen sentiri potest. sed tu, ni fallor, quid intellegamus, non quid sentiamus, expectas. quod si ab axe in meridiem tendamus, coniuncti nobis atque inhaerentes, quantum ualemus, innitamurque marmori leui et aequali uel etiam ebori, tam non potest esse amborum idem motus quam uenae pulsus, quam forma, quam facies. remoue nos et pone Glauciam
Abbreviated transcription (Latin):
Itaque plerunq non hominib tantum sed calamo irascimur inscribendo. eũc
collidimus atq frangimus. & aleatores tesseris. & pictores pennicillo. & cuiq in¬
strumento quilibet: ex quo difficultatem se pati arbitratur. Nac autem assidui.¬
rascendi. fel crescere etiam medici affirmant. Cremento autem fe
sus & facile ac prope nullis causis existentibus irascemur. Ita quod suo motu
animus fecit in corpore. ad eum rursus commouendum ualebit. Possunt latis
sta tractari. & multis rerum testimoniis ad certiorem plenioren
ci noticiam. Sed huic epistolȩ adiunge illam quam tibi nuꝑ de imaginib
& de memoria misi. & eam diligentius pertracta. Nam minus plene ate intel
rescripto tuo michi apparuit. Huic ergo quam nunc legis. cui
xeris de illa quod ibi dictum est de naturali quadam facultate animi minu¬
nunquam uidimus uel cogitando apud nos uel sonniando figurentur. tam & si¬

Expanded text:
itaque plerumque non hominibus tantum, sed calamo irascimur in scribendo eumque itaque plerumque non hominibus tantum, sed calamo irascimur in scribendo eumque conlidimus atque frangimus et aleatores tesseris et pictores penicillo et cuique instrumento quilibet, ex quo difficultatem se pati arbitratur. hac autem assiduitate irascendi fel crescere etiam medici adfirmant. cremento autem fellis rursus et facile ac prope nullis causis existentibus irascimur. ita quod suo motu animus fecit in corpore, ad eum rursus commouendum ualebit. Possunt latissime ista tractari et multis rerum testimoniis ad certiorem plenioremque perduci notitiam. sed huic epistulae adiunge illam, quam tibi nuper de imaginibus et de memoria misi, et eam diligentius pertracta; nam minus plene a te intellecta rescripto tuo mihi apparuit. huic ergo, quam nunc legis, cum adiunxeris de illa, quod ibi dictum est de naturali quadam facultate animi minunumquam uidimus, uel cogitando apud nos uel somniando figurentur. X.
Abbreviated transcription (Latin):
organis musicis seu in funanbulo cȩterisq huiuscemodi spectaculis innume¬
ilibus ad quȩdam incredibilia peruenisse manifestum est: neq
absurdum eos qui aerio uel ętherio corpore aliquid incorporib agunt quȩ
naturali ordine penetrant. longe maiore uti facilitate ad mouendum quicqd
uolunt. non sentientibus nobis. & tamen inde aliquid perpetientibus. Neque
m etiam quomodo fellis abundantia nos ad iram crebriorem
timus. & tamen cogit: cum hȩc ipsa quam dixi abundantia facta sit ira¬
scentibus nobis. Sed hoc aut si nonuis simile nobis prȩtereunter accipere. uersa
id cogitatione quantum potes. Nam si animo existat assidue aliqua difficulta.
agendi atq implendi quod cupit: assidue irascitur. Ira est autem quantũ mea fert
opinio. turbulentus appetitus auferendi ea quȩ facilitatem actionis impediuñ.

Expanded text:
organis musicis seu in funiambulo ceterisque huiusce modi spectaculis innumeraborganis musicis seu in funiambulo ceterisque huiusce modi spectaculis innumerabilibus ad quaedam incredibilia peruenisse manifestum est, nequaquam est absurdum eos, qui aerio uel aetherio corpore aliquid in corporibus agunt, quae naturali ordine penetrant, longe maiore uti facilitate ad mouendum, quicquid uolunt, non sentientibus nobis et tamen inde aliquid perpetientibus. neque enim etiam, quomodo fellis abundantia nos ad iram crebriorem cogat, sentimus et tamen cogit, cum haec ipsa, quam dixi, abundantia facta sit irascentibus nobis. Sed hoc autem si non uis simile nobis praetereunter accipere, uersa id cogitatione, quantum potes. nam si animo existat assidue aliqua difficultas agendi atque implendi, quod cupit, assidue irascitur. ira est autem, quantum mea fert opinio, turbulentus appetitus auferendi ea, quae facilitatem actionis impediunt.
Abbreviated transcription (Latin):
aut cera tecum ipse contexas. aut posse adrei tantȩ probabilem inuestiga¬
nem perueniri minime desperes. Arbitror enim omnem motu
aliquid facere incorpore. id autem usq ad nostros sensus exire. Iam hebetes
tamq tardos cum sunt maiores animi motus uelut cum irascimur. aut tri-¬
s aut gaudentes sumus. Ix quo licet conicere. cum etiam cogitai
neq id nobis in nostro corpore apparere: tamen posse aerus ęthereisue ani¬
mantib quorum & sensus acerrimus & incuius comparatione noster nec sen
uidem putandus est. Igitur ea quȩ ut ita dicam uestigia sui motus animꝰ
figit in corpore. possunt & manere. & quendam quasi habitum facere quȩ la¬
tenter cum agitata fuerint & contrectata secundum agitantis & contrectantis
uoluntatem ingerunt nobis cogitationes & sonnia. atq id fit mira facilitati
Sienim nostrorum corporum terrenorum & tardissimoꝵ exercitationes. agen

Expanded text:
aut cetera tecum ipse contexas aut posse ad rei tantae probabilem inuestigaaut cetera tecum ipse contexas aut posse ad rei tantae probabilem inuestigationem perueniri minime desperes. Arbitror enim omnem motum animi aliquid facere in corpore; id autem usque ad nostros exire sensus tam hebetes tamque tardos, cum sunt maiores animi motus, uelut cum irascimur aut tristes aut gaudentes sumus. ex quo licet conicere, cum etiam cogitamus aliquid neque id nobis in nostro corpore apparet, apparere tamen posse aeriis aetheriisue animantibus, quorum est sensus acerrimus et in cuius comparatione noster ne sensus quidem putandus est. igitur ea, quae, ut ita dicam, uestigia sui motus animus figit in corpore, possunt et manere et quendam quasi habitum facere; quae latenter cum agitata fuerint et contrectata, secundum agitantis et contrectantis uoluntatem ingerunt nobis cogitationes et somnia atque id fit mira facilitate. si enim nostrorum corporum terrenorum et tardissimorum excitationes agendis
Abbreviated transcription (Latin):
is fortasse tamen ignoras quantum uelim prȩsentia tua frui. Uer
hoc tam magnum benefitium ds̃ quandoq prestabit. Legi rectissimam
epistolam tuam. inqua de solutione questus es. & quadam desertione
baribus tuis cum quibus uita dulcissima est. Sed quid aliud hi
tibi dicam. nisi quođd tẽ non dubito facere : Confer te ad animum tuum. & illum
in dm̃ leua quantum potes. Ibi enim certius habes. & nos non per corporeas ima¬
gines quibus nunc in nostra recordatione uti necesse est: sed per illam cogitati¬
onem qua intelligis non loco esse nos simul. Epistolas tuas cum considerarem.
quibus non dubium tibi quęrenti magna respondi. uehementer me illa ter
qua percunctaris quomodo fiat ut nobis asuperioribus por
res est. cui tu quoq pro tua prudentia prospicis non epistola sed siue prae-¬
iti collocutione aut aliquo libello respondendum esse. Temptab
callens ingenium tuum quȩdam quęstionis huius lumina prȩseminare. ut

Expanded text:
is, fortasse tamen ignoras, quantum uelim praesentia tua frui. uerum hoc tam magnum beneficium deus quandoque praestabit. legi recentissimam epistulam tuam, in qua de solitudine questus es et quadam desertione a familiaribus tuis, cum quibus uita dulcissima est. sed quid aliud hic tibi dicam, nisi quod te non dubito facere ? confer te ad animum tuum et illum in deum leua, quantum potes. ibi enim certius habes et nos non per corporeas imagines, quibus nunc in nostra recordatione uti necesse est, sed per illam cogitationem, qua intellegis non loco esse nos simul. Epistulas tuas cum considerarem, quibus non dubium tibi quaerenti magna respondi, uehementer me illa terruit, qua percontaris, quomodo fiat, ut nobis a superioribus potres est, cui tu quoque pro tua prudentia perspicis non epistula, sed aut praesenti conlocutione aut aliquo libello respondendum esse. temptabo tamen callens ingenium tuum quaedam quaestionis huius lumina praeseminare, ut