comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reuelationis sacramentum xp̃m dei fi¬
lium non solum nuncupare sed etiam¬
credere. Aut nunqͥd nuncupatio potiꝰ
quam natura petro reuelata est: Si
nuncupatio iam hanc adnõ frequent̃
audierat. esse se dei filium confitentis.
Inquo ergo reuelationis est gloria:
Haturȩ scilicet non nominis. cum fre¬
hanc fidem infirme aduersus eam sunt
porte inferorũ. Hec fides. regni cȩlestis
habet claues. Hlȩc fides quȩ interris sol¬
uerit aut ligauerit: et ligata incęlis st̃
& soluta. Hȩc fides paternȩ reuelatio¬
nis est munus. Ap̃m non creaturã nouit¬
ex nichilo mentiri: sed scd̃m ꝓpriȩtatis
naturam dei filium conficeri. Omise¬
re stulticiȩ furor impius non intelligeis
beatȩ senectutis fideiq martyrem petrũ.
pro qͦ pater rogatus est ne fides eius in
temptatione deficeret. qui iterata a se
dilectionis in dm̃ postulata ꝓfessione tẽp¬
tari se ad huc tamquam ambiguum et
incertum tercia interogatione conge

Expanded text:
revelationis sacramentum, Christum Dei firevelationis sacramentum, Christum Dei filium non solum nuncupare, sed credere. Aut numquid nuncupatio potius quam natura Petro revelata est? Si nuncupatio; jam hanc a Domino frequenter audierat, esse se Dei filium confitente. In quo ergo revelationis est gloria? Naturae scilicet, non nominis; cum frehanc fidem infirmes adversus eam sunt portae inferorum. Haec fides regni coelestis habet claves. Haec fides quae in terris solverit aut ligaverit, et ligata in coelis sunt et soluta . Haec fides paternae revelationis est munus, Christum non creaturam ex nihilo mentiri, sed secundum proprietatis naturam Dei filium confiteri. O miserae stultitiae furor impius, non intelligens beatae senectutis fideique martyrem, et martyrem Petrum, pro quo Pater rogatus est, 161 ne fides ejus in tentatione deficeret: qui iterata a se dilectionis in Deum postulatae professione, tentari se adhuc tamquam ambiguum et incertum tertia interrogatione congem
Abbreviated transcription (Latin):
beatȩ confessionis głam sumit: Nũ¬
quid patris et filii nom̃ nesciebat: Aut¬
qui frequenter audierat: s loqͥtur qd̃
nondum uox humana ꝓtulerat. tu es
xp̃c filius dei uiui. Nam tam et si in cor-¬
pore manens dei se filium esset ꝓfessus:
tamen apłica fides nunc primum natu¬
ram in eo diuinitatis agnouit. Neq
enim petro tantum ex confesso honore
laus reddita est. sed ex agnitione miste¬
confessionem honoris suffecerat dixisse
tu es xp̃c: sed inane fuerat xp̃m ab eo
confessum fuisse. nisi dĩ filium confite¬
retur. In eo enim quod ait tu es: uirtu¬
tẽ ac ꝓprietatem naturalis ueritatis
explicuit. Et pater dicendo hic est filiꝰ
meus: petro reuelauit ut diceret tu
es filius dei. Quia in eo quod dicitur
hic est. reuelantis inditium est: in eo uͦ
quod respondetur tu es. confitentis ag
eccłiȩ edificatio est. Sed sensus carnis
ac sanguinis confessionis huius intelli-¬
gentiam non reuelat: hoc est diuinȩ

Expanded text:
beatae confessionis gloriam sumit? Numbeatae confessionis gloriam sumit? Numquid patris nomen et filii nesciebat? Atquin frequenter audierat. Sed loquitur quod nondum vox humana protulerat, Tu es Christus filius Dei vivi. Nam tametsi in corpore manens Dei se filium esset professus; tamen apostolica fides nunc primum naturam in eo divinitatis agnovit. Neque enim Petro tantum ex confesso honore laus reddita est, sed ex agnitione mysteconfessionem honoris suffecerat dixisse: Tu es Christus. Sed inane fuerat, Christum ab eo confessum fuisse, nisi Dei filium confiteretur. In eo enim quod ait, Tu es, virtutem et proprietatem naturalis veritatis explicuit. Et Pater dicendo, Hic est filius meus , Petro revelavit ut diceret, Tu es filius Dei: quia in eo quod dicitur, Hic est, revelantis indicium est; in eo vero quod respondetur, Tu es, confitentis agnEcclesiae aedificatio est . Sed sensus carnis et sanguinis, confessionis hujus intelligentiam non revelat. Hoc est divinae
Abbreviated transcription (Latin):
de beatus symon bariona est confestꝰ
tu es xꝑs filius dei uiui. Ane cum om¬
nibus potestas sit ꝑsacramentũ regenera¬
tionis in filios dei nasci. si scdm hanc nun¬
cupationem filius dei xp̃c est: in terrogo
quid illud sit quod petro non caro neq
sangus reuelauit sed pater qui incelis ẽ.
Generalis ꝓfessio quid habes meriti.
aut quȩ reuelationis est gloria in pu¬
blica conscientia: Si exadoptione filiꝰ
est. unde hȩc inpetro beata confessio ẽ.
hoc filio deferenti quod est commune
scõꝵ: Ultra humanam autem in tel¬
ligentiam se fides apłica pretendit. Au¬
dierat utiq frequenter: qui recipit
uos me recipit. & qͥme recipit: recipit eũ qͥ
me misit. Missũ gͦ iã non ignorabat: & quẽ
missũ non ignorabat audierat profitentẽ.¬
Hinc omnia mͥ tradita sunt apatre: & ne¬
mo nouit filium nisi pater. neq patrẽ
quis nouit nisi filius. Quid istud est.
quod nc̃ inpetro pater reuelat qͦd

Expanded text:
de beatus Simeon Barjona est confessus: de beatus Simeon Barjona est confessus: Christus filius Dei vivi ? anne cum omnibus potestas sit per sacramentum regenerationis in filios Dei nasci? Si secundum hanc nuncupationem filius Dei Christus est: interrogo quid illud sit, quod Petro non caro neque sanguis revelavit, sed Pater qui in coelis est ? Generalis professio quid habet meriti? aut quae revelationis est gloria in publica conscientia? Si ex adoptione filius est; unde haec in Petro beata confessio est, hoc Filio deferenti quod est commune sanctorum? Ultra humanam autem intelligentiam se fides apostolica protendit. Audierat utique frequenter, Qui recipit vos, me recipit: et qui me recipit, recipit eum qui me misit . Missum 160 ergo jam non ignorabat: et quem missum non ignorabat, audierat profitentem, Omnia mihi tradita sunt a Patre, et nemo novit Filium nisi Pater, neque Patrem quis novit niselat, quod
Abbreviated transcription (Latin):
enim ꝑ consuetudinem humani partus
ds̃ erdeo nascitur. neq ꝑelementa origi¬
nis nr̃e ut homo ex homine ꝓpellitur
Integra illa et ꝑfecta et in contaminata
natiuitas: cuius a do exitio potius quã
partus est. Est enim: unus exuno. Non
ẽ portio. non est desectio. non est diminu¬
tio. non diriuatio. ñ est ꝓtensio. non pas¬
sio: s uiuentis naturȩ ex uiuentȩ natiui-¬
tas est. Ds ex deo exiens est: non creatura in
dei nomen electa. Non ut esset cepit ex
nichilo: sed exiit amanente. Et exisse sig¬
nificationem habet natiuitatis: non ht̃
inchoationis. Hon enum idem est substan¬
tiam cepisse: et dm̃ exisse dedeo. Et natiui¬
tatis huius scientia licet non subiecta uer¬
bis sit cum menarrabilis sit: habet tam̃
indoctrina filii dei securitatem adeo se
manifestantis exisse. Non est euangelica
et aplica fides: filium dĩ nomine potius
quam natura credidisse. Si enim ad op¬
tionis hec nuncupatio est. et non iccirco
filius est quia exierit adeo: quero un¬

Expanded text:
per consuetudinem humani partus Deus ex Deo nascitur, neque per elementa originis nostrae, ut homo ex homine propellitur. Integra illi, et perfecta, et incontaminata nativitas est, cujus a Deo exitio potius quam partus est. Est enim unus ex uno, non est portio, non est defectio, non est diminutio, non derivatio, non protentio, non passio, sed viventis naturae ex vivente nativitas est, et Deus ex Deo exiens, non creatura in Dei nomine electa. Non, ut esset, cepit ex nihilo, sed exiit a manente. Et exisse significationem habet nativitatis, non habet inchoationis. Non enim idem est cepisse substantiam, et Deum exisse de Deo. Et nativitatis hujus scientia licet non subjecta verbis sit, cum inenarrabilis sit, habet tamen in doctrina Filii fidei securitatem a Deo se manifestantis exisse. Habet hoc et apostolica fides, Filium Dei nomine potius quam natura credere  Al., credidisse. Si enim adoptionis haec nuncupatio est; et non idcirco Filius est, quia exierit a Deo, quaero un
Abbreviated transcription (Latin):
na et resurrectio: nec uita ȩterna est ei.
nec resurrectio. cui ille non uerus est. Et
hec quidem iohannes discipulus adño
dilectus. Sed nichil abhis dissimile: ex¬
ꝑsecutore apłs. et uas electionis predica¬
cauit. Quis eñi sermo eius non sub filii
confessione est: Quȩ epła non desacram̃¬
to ueritatis istius cepta est: Inquo noĩe
non proprietatis significatio est: Cũ em̃
dicit. reconciliati sumus deo ꝓmortem
filui sui. et rursum. ds̃ filium suum mi¬
sit in similitudinem carnis peccati. et
rursum. fidelis deus ꝑ quem uocati
estis in communione filii eius: quid ħ
hereticoꝵ furto loci relictum est: filiꝰ
suus est. filius eius est. non adoptio eiꝰ est:

Expanded text:
na, et resurrectio; nec vita aeterna est ei, na, et resurrectio; nec vita aeterna est ei, nec resurrectio, cui ille non verus est. Et haec quidem Joannes discipulus a Domino dilectus. 44. persecutore apostolus et vas electionis praedicavit. Qui enim sermo ejus non sub filii confessione est? Quae epistola non de sacramento veritatis istius coepta est? In quo nomine non proprietatis significatio est? Cum enim dicitur: Reconciliati sumus Deo per mortem filii sui ; et rursum: Deus filium suum misit in similitudinem carnis peccati ; et rursum: Fidelis Deus, per quem vocati estis in communionem filii ejus : Quid hic haereticorum furto loci relictum est? Filius suus est, filius ejus est: non adoptio ejus est,
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ auctor est: An ne secretum tibi ħ
ꝑfamiliaritatem amoris recumbenti
in pectus suum dñs ostendit: Aut solꝰ
ad crucem sequens inter cetera suscipi-¬
ende tibi in matrem mariȩ precepta.
hȩc quoq in illa specialis inte amoriᷤ
condestatione didicisti. uel ad sepul-¬
chrum prior quoq petro currens ad¬
eptus es. uel intra consessus angeloꝵ & signa¬
torum librorum in solubiles nexus et sig¬
norum celestium multiformes potestates.
& nouarum atq in comprehensibilium
cantionum ym nos sempiternos. tam pia
tibi hȩc pagnum ducem reuelata doctrina
est. ne pater pater sit. ne filius. filius sit. ne
natura. natura sit. ne ueritas. ueritas sit:
Flȩc enim apud te omnia: demutantur
infalsa. Apłs concessam sibi optimam in¬
telligentiam uerbum dei filium dicit.
tu affirmas creationem. tu predicas ad¬
optionem. tu negas natiuitatem. Et cum
hic uerus filius dei nobis sit. et uita ȩter¬

Expanded text:
tuae auctor est? An ne secreto tibi hoc tuae auctor est? An ne secreto tibi hoc per familiaritatem amoris recumbenti in pectus suum Dominus ostendit ? Aut solus ad crucem sequens, inter caetera suscipiendae tibi in matrem Mariae praecepta, haec quoque in illa specialis in te amoris contestatione didicisti ? Vel ad sepulcrum prior quoque Petro currens adeptus es ? Vel intra consessus angelorum 166 et signatorum librorum insolubiles nexus, et signorum coelestium multiformes potestates, et novarum atque incomprehensibilium cantionum hymnos sempiternes, tam pia tibi haec per Agnum ducem revelata doctrina est, ne Pater pater sit, ne Filius filius sit, ne natura natura sit, ne veritas veritas sit ? Haec enim apud te omnia demutantur in falsa. Apostolus concessa sibi optima intelligentia verum Dei filium dicit: tu affirmas creationem, tu praedicas adoptionem, tu negas nativitatem. Et cum hic verus Dei filius nobis sit, et vita aeter
Abbreviated transcription (Latin):
inte alieni nominis referens. Sin uero
simulata omnia sunt. et potuis nun¬
cupata quam ꝓpria: fidei tuȩ ab aplł̃o
disce cognomen. & audi quȩ sit crediti
filii fides.Sequitur enim. Qui negat fi¬
lium: neq patrem habet. Qui confitet᷑
filium: & filium et patrem habet. Negans
filium caret patre. cõfitens filium atq
habens. habet patrem. Quero hic quid
ad optiua nomina loci habeant. Nũqͥd
non naturȩ res ista omnis est: Et quia
scimus quod filius dei uenit et concar-¬
natus est ꝓpter nos. & passus est. et re¬
surrexit amortuis. assumpsit nos. et de¬
dit nobis intellectum optimum. ut in¬
telligamus uerum. et simus in uero
intelligentia. et dei spiritu carens. et
nesciens ad sacramentum salutis nr̃ȩ
dei filium uenisse: ꝑ hoc in digna opti-¬
mȩ huius intelligentiȩ sensu creaturȩ
potius ad optiuum nomen quã uerũ
filium di iħ̃m xꝑm esse confessa. Quibꝰ
uel quis hodie nouus huius scientiȩ

Expanded text:
in te alieni nominis referens. Sin vero in te alieni nominis referens. Sin vero simulata omnia sunt, et potius nuncupata quam propria; fidei tuae ab apostolo disce cognomen, et audi quae sit crediti Filii fides. Sequitur enim, Qui negat Filium, neque Patrem habet: qui confitetur Filium, et Filium et Patrem habet . Negans Filium caret Patre: confitens Filium atque habens, habet Patrem. Quaero hic quid adoptiva nomina loci habeant. Numquid non naturae res ista omnis est? Et quam scimus quod filius Dei venit, et concarnatus est propter nos, et passus est, et resurgens de mortuis assumpsit nos, et dedit nobis intellectum optimum, ut intelligamus verum, et simus in vero intelligentia, et Dei spiritu carens, et nesciens ad sacramentum salutis nostrae Dei filium venisse per hoc indigna optimae hujus intelligentiae sensu, creaturae potius adoptivum nomen quam verum filium Dei Jesum Christum esse confessa, quibusvel quis hodie novus hujus scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
non creationis confessio. salutem sit pre¬
est. hoc ꝑfectum fidei meritum: iħm
xꝑm filium dei credidisse. Non est enim
dilectio in nobis ad dm̃ patrem: nisi ꝑ
filii fidem. Et audiamus eum ꝑepłam
loquentem. Omnis qui diligit patrem:
diligit eum qui ex eo natus est. Quid ẽ
ergo ex eo nasci: Numquid idipsum
est quod ꝑ eum creari: Aut cur euan¬
gelista mentitur. ut ex eo natum dicat.
quem ꝑeum potius creatum hereticus
doceat: Et audiamus omnes quis sit h
doctor. Dictum namq est. Hic est anti¬
xpistus : qui negat patrem et filium.
Quid agis tu assercor creaturȩ. et de ñ
extantibus xꝑi nouus conditor: Si pro¬
fessionem tenes: ꝓfitentis nomen recog¬
nosce. An cum creatorem. et creaturam.
& filium predicabis. ꝑ assimulatas no¬
minum uoces excludere te posse credis.
ne esse antixp̃c intelligaris: Siin fide
tua ꝑnaturam pater est. et ꝑnaturam
filius ẽ maledicus ego sum opꝓbrium

Expanded text:
non creationis confessio salutem sit praenon creationis confessio salutem sit praeest, hoc perfectae fidei meritum, Jesum Christum filium Dei credidisse. Non est enim dilectio in nobis ad Deum patrem, nisi per Filii fidem. Et audiamus eum per epistolam loquentem: Omnis, qui diligit Patrem, diligit eum qui ex eo natus est . Quid est, rogo, ex eo nasci? Numquid idipsum est, quod per eum creari? Aut cur Evangelista mentitur, ut ex eo natum dicat, quem per eum creatum potius haereticus doceat? Et audiamus omnes quid sic hic doctor. Dictum namque est: Hic est antichristus, qui negat Patrem et Filium . Quid agis tu assertor creaturae, et de non exstantibus Christi novus conditor? Si 165 professionem tenes, profitentis nomen recognosce. An cum creatorem et creaturam Patrem et Filium praedicabis, per assimulatas nominum voces excludere posse te credis, ne esse antichristus intelligaris? Si in fide tua per naturam pater est, et per naturam filius est; maledicus ego sum, opprobrium
Abbreviated transcription (Latin):
cominendant caritatem: et ingentia
ingentibus estimantur. Deus diligens
mundum: filium non adoptuum sed
suum. sed uingenitum dedit. Hinc ꝓpͥe¬
tas est: natiuitas est. ueritas est: non
creatio est. ñ adoptio est. non falsitas
omnes defilio nuncupationes. Non est
dampnosa dissimulatio: ubi copiosa est lec̃¬
tio. Rei ꝓfectus semꝑ ex causa est: et omne
opus manifestam habet suscepti negotii
necessitatem. Scribens utiq euangelia scri¬
bendi debuit afferre rationem. Et uidea¬
mus quam ostenderit dicens. Hȩc autẽ
filius dei. Scribendi ergo euangelia non
aliam pretulit causam: quam ut om̃s
crederent iħm esse xꝑm filium dei. Si suf¬
ficit ad salutem .xꝑm credere. cur adiecit
filium dei: Si uero xp̃m credere non suf¬
optionis consuetudine: quod ꝓprium est
ad salutem. Si ergo salus in confessione
nominis est: quero cur in nomine ueritas
non sit. Quod si in nomine ueritas est :
qua auctoritate creatio esse dicitur. cũ

Expanded text:
commendant charitatem, et ingentia commendant charitatem, et ingentia ingentibus aestimantur. Deus diligens mundum, filium non adoptivum, sed suum, sed unigenitum dedit. Hic proprietas est, nativitas est, veritas est: non creatio est, non adoptio est, non falsitas omnes de Filio nuncupationes. Non est damnosa dissimulatio, ubi de copia est electio. Rei profectus semper ex causa est, et omne opus manifestam habet suscepti negotii necessitatem. Scribens utique Evangelia, scribendi debuit afferre rationem: et videamus quam ostenderit dicens: Haec autem Christus filius Dei . Scribendi igitur Evangelii non aliam praetulit causam, quam ut omnes crederent Jesum esse Christum filium Dei. Si sufficit ad salutem, Christum credere, cur adjecit filium Dei? Si vero Christum credere optionis consuetudine, quod proprium est ad salutem. Si ergo salus in confessione nominis est; quaero cur in nomine veritas non sit. Quod si in nomine veritas est; qua auctoritate creatio esse dicetur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogatio ista suum ordinem. Quero qͥd
unigeniti significatio sibi postulet: et ui¬
deamus an hoc sit. quod tu esse ꝓfiteris
id est creaturam dei ꝑfectam. ut ꝑfecta ꝑ¬
tineat. ad unigenitum. creatura uero refe¬
ratur ad filium. Sed dm̃ unigenitum fili¬
um ioħes dicit. non creaturam ꝑfectam.
Non enim ignorauit hȩc blasphemiȩ
nomina: dicens qui est insinu patris. &
a dño suo audiens. sic enim dilexit mundũ
as. ut filium suum unigenitum daret.
ut omnis qui credit in eum non pereat. s
habeat uitam ȩternam. Deus mundum
diligens hoc dilectionis suȩ testimonium¬
in eum ꝓtulit: ut unigenitum filium
suum daret. Si dilectionis hinc fides ẽ.
creaturam creaturis presticisse. et ꝓ
mundo dedisse quod mundi est. et ad ea
quȩ exnichilo sunt substituta redimen¬
da. eum qui ex nichilosubstitit p̃buisse: ñ
facit magni meriti fidem uilis et sper¬
nenda iactura. Preciosa autem sunt q̃

Expanded text:
interrogatio ista suum ordinem: quaero quid interrogatio ista suum ordinem: quaero quid unigeniti significatio sibi postulet. Et videamus an hoc sit, quod tu esse profiteris, id est, creaturam Dei perfectam; ut perfecta pertineat ad unigenitum, creatura vero referatur ad filium. Sed Deum unigenitum filium Joannes dixit, non creaturam perfectam. Non ignoravit haec blasphemiae nomina, dicens: Qui est in sinu Patris; et a Domino suo audiens: Sic enim dilexit mundum Deus, ita ut filium suum unigenitum daret: ut omnis qui credit in eum non pereat, sed habeat vitam aeternam . Deus mundum diligens, hoc dilectionis suae in eum testimonium protulit, ut unigenitum filium suum daret. Si dilectionis hinc fides est, creaturam creaturis praestitisse, et pro mundo dedisse quod mundi est, et ad ea quae ex nihilo sunt substituta redimenda, cum qui ex nihilo substitit praebuisse: non facit magni meriti fidem vilis et spernenda jactura. Pretiosa autem sunt quae
Abbreviated transcription (Latin):
filium omnitm beatitudinum głam me¬
ruit in petro: necesse est ut ea quȩ creatu¬
ram potius ex nichilo confitebitur. clauẽ
regni cȩloꝵ non adepta et extra fidem ac
uirtutem aplicam constituta. nec ȩccłiȩ
apłice fidei ꝓfessiones inquibus dei filiũ
confitentes non adoptionis in eo nomen
sed naturȩ ꝓprietatem conficentur. neq
creationis in eo ignobilitatem sed natiui¬
tatis głam ꝓtestantur. Loquatur ioħes sic
usq ad aduentum dñi manens: et sub
sacramento diuinȩ uoluntatis relictus
et deputatus dum neq non mori dicitur.
& manere. Loquatur ergo sua ut solet
uoce. Deum nemo uidit tinquam nisi uni¬
genitus filius qui est in sinu patris. Na¬
turȩ fides non satis explicata uidebat᷑ ex
nomine: nisi ꝓprietatis extrinsecus uirtꝰ.
perceptionis significantiam adderetur.
Preter filium enim et unigenitum nich¬
cognominans suspitionẽ penitus adop¬
tionis ȩxecuit: cum ueritatem nominis

Expanded text:
filium, omnium beatitudinum gloriam mefilium, omnium beatitudinum gloriam meruit in Petro; necesse est ut ea, quae eum creaturam potius ex nihilo confitebitur, claves regni coelorum non adepta, et extra fidem ac virtutem apostolicam constituta, nec Ecclesia apostolicae fidei professiones, in quibus Dei filium confitentes, non adoptionis in eo nomen, sed naturae proprietatem confitentur; neque creationis in eo ignobilitatem, sed nativitatis gloriam protestantur. Loquatur Joannes sic usque ad adventum Domini manens, et sub sacramento divinae voluntatis relictus et deputatus, dum non neque non mori dicitur et manere. Loquatur ergo sua, ut solet, voce: Deum nemo vidit umquam, 163 nisi unigenitus filius, qui est in sinu Patris . Naturae fides non satis explicata videbatur ex nomine filii, nisi proprietatis extrinsecus virtus per exceptionis significantiam adderetur. Praeter filium enim, et unigenitum cognominans, suspicionem penitus adoptionis exsecuit: cum veritatem nominis,
Abbreviated transcription (Latin):
non ex deo natus est: Et quero ate quid
auditurus fuerit hȩc dicens: qui audita
passione respondens ꝓpitius tibi dñs. ñ
erit istud. audierit sibi dici. uade recro
post me sathanas scandalum mͥ es: Nec
petro tamen humana ignorantia ꝓfecit
ad crimen. Non eñi et pater ad huc om¬
ne passionis misterium reuelauerat: s
fides parua sententiam dampnationis ex¬
cepit. Cur igitur non hanc confessionis
fidem pater petro reuelauit. creaturã
scilicet et ad oꝑtionem: Inuidit credo
hic petro deus: ut intempora posterio¬
ra dissimulans. hec nunc uobis nouis p̃¬
dicatoribus reseruaret. Sit sane fides
alia: si aliȩ claues regni celorum sunt.
Sit fides alia: siecclesia alia est futura
aduersum quã porte inferni non p̃ua¬
lebunt. Sit fides alia: si erit alius apłatꝰ
ligata &e soluta ꝑse interra. ligans incȩlo
& eque soluens. Sit fides alia: si xp̃c aliꝰ
dei filius preter quam qui est predicabit᷑.
Sin uero hȩc fides sola confessa xꝑ̃m dei

Expanded text:
non ex Deo natus es? Et quaero a te, quid auditurus fuerit 162 haec dicens, qui audita passione respondens, Propitius tibi, Domine, non erit istud , audierit sibi dici: Vade retro post me, satanas, scandalum mihi es ? Nec Petro tamen humana ignorantia profecit ad crimen; non enim ei Pater adhuc omne passionis mysterium revelaverat: sed fides parva sententiam damnationis excepit. Cur igitur non hanc confessionis fidem Pater Petro revelavit, creaturam scilicet et adoptionem? Invidit, credo, hic Petro Deus, ut in tempora posteriora dissimulans, haec nunc vobis novis praedicatoribus reservaret. Sit sane fides alia, si aliae claves regni coelorum sunt. Sit fides alia, si Ecclesia alia est futura, adversum quam portae inferni non praevalebunt. Sit fides alia, si erit alius apostolatus, ligata et soluta per se in terra, ligans in coelo atque solvens. Sit fides alia, si Christus alius Dei filius, praeter quam qui est, praedicabitur. Sin vero haec fides sola, confessa Christum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
impietatis defensionem communitis. ne uł
filius uel deus intelligeretur: adiecit. Si
enim quod exipso. et quod exutero. et qd̾
ex patre exiui et ueni. uelut partem eius
unius substantiȩ. et quasi ꝓlationem ex¬

Expanded text:
impietatis defensionem communitis, ne vel impietatis defensionem communitis, ne vel filius vel Deus intelligeretur, adjecit, « Si enim quod ex ipso, et quod ex utero, et quod ex Patre exivi et veni, velut partem ejus unius substanti
Abbreviated transcription (Latin):
bus libris continetur ita cepit. Nouimꝰ
unum dm̃. solum infectum solum sem¬
piternum. solũ sine initio. solũ uerum.
solum immortalitatem habentem. solũ
optimum. solum potentem. Ad id enim
usurpatum ꝓficit piȩ confessionis exordi¬
um. quo ait unum dm̃ et solum infe¬
ctum. & solum sine initio: ut ꝑ hec q̃
religiose uerbis ostentarentur. cȩtera
impie subderentur. Nam post multa
alia quȩ de filio pari quoq simulatȩ
religionis ꝓfessione ꝓtulerat: subiecit
creaturam dei ꝑfectam. sed non sicuti unũ
decreaturis. facturam sed ñ sicuti cetere
facturȩ. Et post multa alia quibus ue¬
ritatis interiectis confessiomibus. hereti¬
cȩ impietatis obumbraretur intencio. ut
subsistere eum de ñ extantibus argutȩ
inter pretationis subtilitate defenderet:
ait. Et ante secula creatus et fundatus:
non erat antequam nasceret᷑. Postremo
quasi rebus iam omnibus ualidissime ad

Expanded text:
bus libris continetur, ita coepit: « Novimus bus libris continetur, ita coepit: « Novimus unum Deum solum infectum, solum sempiternum, solum sine initio, solum verum, solum immortalitatem habentem, solum optimum, solum potentem. » Ad id enim usurpatum proficit piae confessionis exordium, quo ait: « Unum Deum, et solum infectum, et solum sine initio: » ut per haec, quae religiose verbis ostentarentur, caetera impie subderentur. Nam post multa alia, quae de Filio pari quoque simulatae religionis 134 professione protulerat, subjecit: « Creaturam Dei perfectam, sed non sicuti unum de creaturis; facturam, sed non sicuti caeterae facturae. » Et post multa alia, quibus, veritatis interjectis confessionibus, haereticae impietatis obumbraretur intentio, ut subsistere eum de non exstantibus argutae interpretationis subtilitate defenderet, ait: « Et ante saecula creatus et fundatus, non erat ante quam nasceretur. » Postremo quasi rebus jam omnibus validissime ad
Abbreviated transcription (Latin):
filii confessione ꝑfectam: et cum dictum
meminissent ore dñi qui non honorifi¬
cat filium. non honorificat patrem qͥ
misit illum: ad honorificandum patrẽ
pestifera et letalis populis ꝑxima lues:
quȩ ingenti grassata contagio ruinam
miserande mortis inuexit. Non em̃ tan¬
tum aut considentium in chaos cũ popu¬
lis suis repens urbium uastitas aut fre¬
quentes belloꝵ & funebres mortes. aut in¬
medicate egritudinis populosa contagia
de seuierunt: in quantum ad exitium ge¬
neris humani heresis hȩc funesta gras¬
sata est. Deo enim cui omnia in morte
uiuunt. hoc solum ꝑit quod sibi deꝑit.
Nam iudicaturus ipse de omnib ꝓmaies¬
tatis suȩ misericordia pȩnȩ meritum ig¬
noranti moderaturꝰ errori. negantes se
non iam iudicabit utiq sed negabit.
mentum uerȩ fidei adimpietatis suȩ
doctrinam religionis usa principuis cũ
infidelitatis suȩ expositionẽ. ut suꝑiori¬

Expanded text:
Filii confessione perfectam; et cum dictum Filii confessione perfectam; et cum dictum meminissent ore Domini: Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum , ad honorificandum Patrem pestifera et letalis populis proxime lues, quae ingenti grassata contagio ruinam miserandae mortis invexit. Non enim tantum aut considentium in chaos cum populis suis repens urbium vastitas, aut frequentes bellorum et funebres mortes, aut immedicatae aegritudinis populosa contagia desaevierunt, in quantum ad exitium generis humani haeresis haec funesta grassata est. Deo enim, cui omnia in mortuis vivunt, hoc solum perit quod sibi deperit. Nam judicaturus ipse de omnibus, et pro majestatis suae misericordia poenae meritum ignoranti moderaturus errori, negantes se non jam judicabit utique, sed negabit amentum verae fidei, ad impietatis suae doctrinam religionis usa principiis, cum infidelitatis suae expositionem, ut superiori
Abbreviated transcription (Latin):
error inplurimis. et multorũ lapsus ⁊¬
si se intelligat: tamen exurgendi pudo¬
re auctoritatem sibi presumit exnume¬
ro. Habens hoc impudentiȩ. ut quod
errat: prudentiam uelit existimari. &
quod cum multis errat: intelligentiã
esse asserat ueritatis. dum minus erroriˢ
ẽẽ existimatur in multis. Ac michi qͥ
sitatem qua hoc ȩcclesiȩ ep̃s predicati¬
onis euangelice debeo ministerium.
tamen eo ꝓpensior cura ad scribendum
fuit. quo magis plures ꝑiculo infidelis
intelligentie detinebantur: uberiꝰ gau¬
dium consectans exsalute multoꝵ. si
cognitis sacramentis ꝑfectȩ in dm̃ fidei
impia humanȩ stulticiȩ instituta dese¬
rerent. & se deo redderent hereticis repu¬
diatis. atq acibo mortis quo in laqueũ
aues solent illici in uolatum se libere se¬
curitatis erigerent: sequerenturq xp̃m
ducem. ꝓphetas nuntios. apłos preuios.fi¬
dem consummatam. & salutẽ inpatris &

Expanded text:
error in plurimis: et multorum lapsus, eerror in plurimis: et multorum lapsus, etiamsi se intelligat, tamen exsurgendi pudore auctoritatem sibi praesumit, ex numero habens hoc impudentiae, ut quod errat, prudentiam velit existimari; et quod cum multis errat, intelligentiam esse asserat veritatis, dum minus erroris esse existimatur in multis. 133 2. Ad easitatem, qua hoc Ecclesiae episcopus praedicationis evangelicae debeo ministerium; tamen eo propensior cura ad scribendum fuit, quo magis plures periculo infidelis intelligentiae detinebantur; uberius gaudium consectans ex salute multorum, si cognitis sacramentis perfectae in Deum fidei, impia humanae stultitiae instituta desererent, et se Deo redderent haereticis repudiatis, atque a cibo mortis, quo in laqueum aves solent illici, in volatum se liberae securitatis erigerent; sequerenturque Christum ducem, prophetas nuntios, Apostolos praevios, fidem consummatam, et salutem in Patris et
Abbreviated transcription (Latin):
eum deus non ẽ. Non alter adeum depu¬
tatur ut deus sit. In his si unum magis
quam solitarium dm̃ intelligis: eccłiȩ
religionem ꝓfiteberis. quȩ patrem nnfilio
confitetur. Sin uero unũ dm̃ ad solitarii
significationem sacramenti celestis ig¬
narus obtendis: extra cognitionem dei
es. dm̃ in deo esse non confiten s.
ONSUM NESCIꝰ
difficillimo me asꝑri¬
moq tempore scribe¬
re hȩc aduersũ uesa¬
nam impioꝵ heresim
dei filium creaturam esse affirmantem.
aggressum fuisse: multis iam ꝑ omnes fer-¬
me romani imperii ꝓuincias ȩccłus mor¬
bo pestiferȩ huius predicationis infectiᷤ.
& uelut ad pie fidei huius malȩ usurpa¬
tam ꝑsuasionem. longo doctrinȩ usu et
ementito nomine uere religionis imbu¬
tis. non ignorans difficilem esse ad emen¬
dationis ꝓfectum uoluntatem quam
inerroris sui studio ꝑplurimũ assen¬
sum auctoritas publice iam sententiȩ
contineret. Grauis enim et ꝑiculosus ẽ

Expanded text:
eum Deus non est, non alter ad eum depueum Deus non est, non alter ad eum deputatur ut Deus sit. In his si unum magis quam solitarium Deum intelliges; Ecclesiae religionem profiteberis, quae Patrem in Filio confitetur. Sin vero unum Deum, ad solitarii significationem, sacramenti coelestis ignarus obtendis; extra cognitionem Dei es, Deum in Deo esse non confitens. on sum nescius, difficillimo me asperrimoque tempore scribere haec adversum vesanam impiorum haeresim, Dei filium creaturam esse affirmantem, aggressum fuisse; multis jam per omnes ferme Romani imperii provincias ecclesiis morbo pestiferae hujus praedicationis infectis, et velut ad piae fidei hujus male usurpatam persuasionem, longo doctrinae usu, et ementito nomine verae religionis imbutis, non ignorans difficilem esse ad emendationis profectum voluntatem, quam in erroris sui studio per plurimorum assensum auctoritas publicae jam sententiae contineret. Gravis enim et periculosus est
Abbreviated transcription (Latin):
ebamus. deus israel saluator. subsistentẽ
ineo dei naturã intelligentes cum indo
ds̃ alius sit. quia ipse deus. et in eo ds: alt̾iꝰ
nobis cuiusquam dei non relinquat erro¬
rem. Et hȩc quidem isaias indiuiduam
atq inseparabilem patris et filii diuimi¬
discrete ado patrem naturȩ unigenitũ
esse dm̃ ita docuit: dicens. Hic ds nr̃ et
suꝑ terram uisus est: et inter homines
conuersatus est. Quid aliud dm̃ in filio
dei deo heretice supponis: Disce unũ ue¬
rum dm̃ intelligere et confiteri. Non aliꝰ
deus ad xꝑm deputatur ut deus sit. Ds̃
est exnatura. exnatiuitate. ex deo. Quod
enim ds̃ est: dedeo est. Non enim deus aliꝰ¬
alius ẽ. Alius enim ad eum non deputatur:
quia non est ineo alia preter quam q̃
dei est ueritas. Quid uerum et non uerũ.
quid degenerem et nobilem. quid diuer¬
sum & non diuersum sub unius dei e¬
mentita religione componis: Deus est pa¬
ter. ds est et filius. Indeo d̃s est: preter

Expanded text:
ebamus, Deus Israel salvator: subsistentem ebamus, Deus Israel salvator: subsistentem in eo Dei naturam intelligentes, cum in Deo  quisquam Deus alius sit: quia ipse Deus, et in eo Deus, alterius nobis cujusquam Dei non relinquat errorem. Et haec quidem Esaias, individuam atque inseparabilem Patris et Filii divinidiscretae a Deo patre naturae unigenitum esse Deum ita docuit, supra terram visus est, et inter homines conversatus est . Quid alium Deum in filio Dei Deo haeretice supponis? Disce unum Deum verum intelligere et confiteri. Non alius Deus ad Christum deputatur ut Deus sit. Deus est ex natura, ex nativitate, ex Deo. Quod enim Deus est, ex Deo est, non etiam Deus alius est. Alius enim ad eum non deputatur; quia non est in eo alia praeter quam quae Dei est veritas. Quid verum et non verum, quid degenerem et nobilem, quid diversum et diversum sub unius Dei ementita religione componis? Deus est pater, Deus est et filius. In Deo Deus est; praeter
Abbreviated transcription (Latin):
tur: ꝓfecto rursum sermone dei patris
exꝑsona uirorum excelsoꝵ. idem ꝓphe¬
tiȩ spiritus ꝑ ysaiam loquitur. Qm̃ in
te est ds: et non ẽ ds precer te. Tu eñi
es d̃s et nesciebamus: ds israel saluator.
Inserat se in hanc et naturȩ et nominis
inseparabilem ꝓfessionem hereticȩ un¬
pietatis desꝑatus furor: et hȩc si potest
dictis ac rebus unita rabi do uesaniȩ suȩ
ore concrepat. In deo deus est: et preter
eum ds̃ non est. Dissoluat eum qui in est
ait inte ds est: naturȩ dei patris in deo
filio docuit ueritatem: cum in eo deus
intelligeretur esse qui deus est. In eoue¬
ro quod subiecit et preter te non est ds̃.
ostendit p̃ter eum dm̃ non esse. quia inse
deo deus in esset. Hoc uero quod terciũ
est. tu es ds̃ et nesciebamus. humanȩ in¬
telligentie piam et fidelem testatur ꝓ¬
fessionem. quȩ cognitis natiuitatis miste¬
tiato. confiteretur. tu enim es ds et nesci¬

Expanded text:
tur profectu; rursum sermone Dei patris tur profectu; rursum sermone Dei patris ex persona virorum excelsorum idem prophetiae Spiritus per Esaiam loquitur: Quoniam in te est Deus, et non est praeter te Deus. Tu enim es Deus, et nesciebamus, Deus, Israel salvator . Exserat se in hanc et naturae et nominis inseparabilem professionem haereticae impietatis desperatus furor: et haec, si potest, dictis ac rebus unita, rabido vesaniae suae ore concerpat. In Deo Deus est, et praeter eum Deus non est; dissolvat eum qui inest, ait, In te Deus est, naturae Dei patris in Deo filio docuit veritatem, cum in eo Deus intelligeretur esse qui Deus est. In eo vero quod subjecit: Et praeter te non est Deus: ostendit praeter eum Deum non esse, quia in se Deo Deus inesset. Hoc vero quod tertium est, Tu es Deus, et nesciebamus, humanae intelligentiae piam et fidelem testatur professionem, quae cognitis nativitatis mystetiato confiteretur, Tu enim es Deus, et nesci
Abbreviated transcription (Latin):
tabilis ds̃. in corꝑalem atq indemutabi¬
lem dm̃ gignens: nec naturam suã dese¬
rit exincorꝑali atq indemutabili deoun¬
corporalis et indemutabilis dei ꝑfecta na¬
tiuitas. ꝑ hoc itaq subsistentis ex dõ di
sacramentum. hec ita unigenitus dz̃ ꝑ
scm moysen testatur. Uidete uidece qͥa
ego sum dñs: et ñ ẽ ds̃ preter me. Non ẽ
enim natura diuinitatis alia: ut pret̾
se deus ullus sit. Nam cum ipse ds sit. tam̃
etiam ꝑnaturȩ uirtutem in eo ds̃ est: et
ꝑid quod ipse ds̾ est. et in eo deus ẽ: non
est deus preter eum cum non extet aliun¬
de quod deus ẽ. et in eo ds sit. habens un se¬
mat autem fidei nr̃ȩ ueram et salutarẽ
ꝓfessionem idem atq unus in plurimis
spiritus ꝓphetiȩ: ꝑsuccessiones et inter¬
ualla temporum. non deinutans religio¬
se doctrine predicationem. Ut enim ꝑ
moysen exꝑsona unigeniti dei dicta
pleniora ad intelligendum confirmaren¬

Expanded text:
tabilis Deus, incorporalem atque indemutabitabilis Deus, incorporalem atque indemutabilem Deum gignens: nec naturam suam deserit ex incorporali atque indemutabili Deo incorporalis atque indemutabilis Dei perfecta nativitas, per hoc utique subsistentis ex Deo Dei sacramentum. Haec ita unigenitus Deus per sanctum Moysen testatur: Videte, videte, quoniam ego sum Dominus, et non est Deus praeter me . Non est enim natura divinitatis alia, ut praeter se Deus ullus sit. Nam cum ipse Deus sit, tamen etiam per naturae virtutem in eo Deus est. Et per id, quod ipse Deus est et in eo Deus est, non est Deus praeter eum: cum non exstet aliunde quod Deus est, et 129 in eo Deus sit, habens in semat autem fidei nostrae veram et salutarem professionem idem atque unus in plurimis Spiritus prophetiae, per successiones et intervalla temporum non demutans religiosae doctrinae praedicationem. Ut enim per Moysen ex persona unigeniti Dei dicta, pleniore ad intelligendum confirmaren
Abbreviated transcription (Latin):
diriuationem ex deo d̃s est: sed exuirtute
naturȩ in naturam eandem natiuitate
subsistit. Res ipsas planͥus consequens li¬
ber euangelioꝵ atq apłicorum dictoꝵ
interpres loquetur: sed interim ex lege
et ꝓphetis. hoc quod et loquimur et credi¬
mus est docendum. Hatiuitas igitur dĩ
non potest. ñ eam exqua ꝓfecta est tenere
naturã. Neq enim aliud quã d̾s subsistit:
quod non aliunde quã ex deo subsistit. Can¬
dem autem naturam ita: ut non natꝰ sit
ipse qui genuit. Nam quomͦ erit ipse cũ
genitus sit: Sed in his ipsis subsistat ipse
qui genitꝰ ẽ quia totus est. ipse qui genu¬
it. quia non ẽ aliunde quod genitus est.
Et ꝑhoc non refertur ad aliud quod in
unum subsistit exuno: neq nouum ip̃e
est. quod uiuit ex uiuo: neq ab est ase
quod uiuus genuit in uiuum. Ac sic inge¬
neratione filii et naturã suam ut ita dixe¬
rim sequitur incorporalis atq indemu¬

Expanded text:
derivationem ex Deo Deus est, sed ex virtute derivationem ex Deo Deus est, sed ex virtute naturae in naturam eamdem nativitate subsistit. Res ipsas planius consequens liber evangelicorum atque apostolicorum dictorum interpres loquetur: sed interim ex lege et prophetis hoc, quod et loquimur et credimus, est docendum. Nativitas igitur Dei non potest non eam, ex qua profecta est, tenere naturam. Neque enim aliud quam Deus subsistit, quod non aliunde quam ex Deo subsistit. Eamdem autem naturam ita, non ut natus sit ipse qui genuit nam quomodo erit ipse, cum genitus sit?, sed in his ipsis subsistat ille qui genitus est, quae totus est ipse qui genuit: quia non est aliunde quod genitus est. Et per hoc non refertur ad aliud, quod in unum subsistit ex uno: neque novum in se est, quod vivit ex vivo: neque abest a se, quod vivus genuit in vivum. Ac sic in generatione Filii et naturam suam sequitur incorporalis atque indemu
Abbreviated transcription (Latin):
tem heretica impietas ad patrem in nasci¬
bilem dm̃ referat: et ipsa dicti ratio. et
apłs auctor occurrit qui exꝑsona uinge¬
niti dei sicut suꝑius docuimus. indelli¬
gendi tociꝰ huius sermonis interpres est:
& hoc quod dictum est letamini gentes
cum plebe eiꝰ. ꝓprium eius esse demons¬
trauit: subiciens ad fidem dicti. et erit
radix iesse. et qui exurget regere gentes
in eo gentes sꝑabunt. De monstrato igit᷑
ꝑmoy sen eo qui dixerat. ñ est ds̃ preter
me in eo quod ait. Letamini gentes simul
gentium spes est: ipsa nc̃ dicti ratio tractan¬
da est. ut quia dictum non ambigitur.
quatinus dictum sit possit intelligi: ue¬
rũ & absolutum et ꝑfectũ fidei nr̃e sacra¬
mentum est. dm̃ ex do. et dm̃ in dm̃ c̃fite¬
ri non corporalibus modis sed diuinis uir¬
tutibus. nec naturȩ in naturam transfu¬
sione: sed misterio expotestate naturȩ. N
enim ꝑdesectionem aut ꝓdensionem aut

Expanded text:
tem haeretica impietas ad patrem innascitem haeretica impietas ad patrem innascibilem Deum referat; et ipsa dicti ratio, et Apostolus auctor occurrit, qui ex persona unigeniti Dei, sicut superius docuimus, intelligendi totius hujus sermonis interpres est; et hoc quod dictum est, Laetamini gentes cum plebe ejus , proprium ejus esse demonstravit, subjiciens ad fidem dicti: Et erit radix Iesse, et qui surget regere gentes, in eum gentes sperabunt . Demonstrato igitur per Moysen eo qui dixerat: Non est Deus praeter me, in eo quod ait: Laetamini gentes simul gentium spes est, ipsa nunc dicti ratio tractanda est, ut quia dictum non ambigitur, quatenus dictum sit possit intelligi. rum et absolutum et perfectum fidei nostrae sacramentum est, Deum ex Deo, et Deum in Deo confiteri; non corporalibus modis, sed divinis virtutibus; nec naturae in naturam transfusione, sed mysterio et potestate naturae. Non enim per desectionem aut protensionem aut
Abbreviated transcription (Latin):
gelicȩ domus st̃ ponenda fundamina:
ut ꝑeandem naturam diuinitatis unius.
unus deus ꝑid intelligatur. quod in dm̃
alterum deus unigenitus non refertur.
Tenuimus enim omni hoc sermonis nr̃i
libello eum ordinem: ut inquibus suꝑi¬
ore libro dm̃ filium docueramus in ipsis
nc̃ dm̃ uerum ostenderemus. Et ut spero
ea dictoꝵ omnium absolucio fuit: ut ds̃
uerus intelligeretur qui ds esse non nega¬
batur. Reliquus autem nunc omnis ser¬
mo ad id ꝓficiet. ut qui ds̃ uerꝰ eẽ ĩtelligit᷑
non in dm̃ alterum deputetur. et quod ad
alterum non ꝓficit. ad unum intelligat᷑.
Unum autem illud non subsistentẽ natu¬
ram ꝑimat infilio: sed in deo et deo natu¬
postulat abeo initium intelligentiȩ istiꝰ
sumi: ꝑquem manifestari scło d̃s ceptꝰ
est. Moy ses namq est. cuius ore hec
de se unigenitus deus ꝓfessus est. uidete.
uidete. quia egs ego sum ds̃: et non ẽ ds
preter me. Ac ne forte dic̾ti huius uircu¬

Expanded text:
gelicae domus sunt ponenda fundamina; gelicae domus sunt ponenda fundamina; ut per eamdem naturam divinitatis unius unus Deus per id intelligatur, quod in Deum alterum Deus unigenitus non refertur. Tenuimus enim omni hoc sermonis nostri libello eum ordinem, ut in quibus superiore libro Deum filium docueramus, in ipsis nunc Deum verum ostenderemus. Et, ut spero, ea dictorum omnium absolutio fuit, ut Deus verus intelligeretur, qui Deus esse non negabatur. Reliquus autem nunc omnis sermo ad id proficiet, ut qui Deus verus esse intelligitur, non in Deum alterum deputetur; et quod ad alterum non proficit, ad unum intelligatur: unum autem illud non subsistentem naturam perimat in Filio, sed in Deo et Deo natupostulat, ab eo initium intelligentiae istius sumi, per quem manifestari saeculo Deus coeptus est, Moyse namque, cujus ore haec de se unigenitus Deus professus est: Videte, videte, quoniam ego sum Deus, et non est Deus praeter me . Ac ne forte dicti hujus virtu
Abbreviated transcription (Latin):
ad priuilegium solitarie inpatre maie¬
statis sunt predicata. Nescit heretica ꝑ
uersitas unum uerum dm̃ nosse et confi¬
teri: et extra impietatis sensum confessi¬
onis huius est. et fides et intelligentia.
Prius confitendus est pater et filius. ut
unus uerus ds̃ possit intelligi: & cogni¬
tis sacrainentis salutis humane. que in
nobis ꝑregenerationis uirtutem in patre
& filio consummantur ad uitam: legis
& ꝓpħarum sunt misteria consequen¬
da. Unum uerumdm̃ non apprehendet
ignara euangelicȩ et apłicȩ predicatio¬
nis impietas. Cuius quamuis intelligen¬
tiam usq ad absolutissimam uere pieta¬
tis ꝓfessionem ex ipsis eoꝵ doctrinis p̃s¬
tabimus. ut indiuisus atq inseparabi¬
lis non exꝑsona sed exnatura subsistens
expatre unigenitus intelligatur. et ꝑid
unus deus sit. quia ex natura dĩ deussit:
tamen exꝓpheticis dictis ꝑfecte huiꝰ ue¬
ritatis fides est extruenda. et hinc euan¬

Expanded text:
ad privilegium solitariae in Patre majead privilegium solitariae in Patre majestatis sunt praedicata. 35. Ariaerversitas unum Deum verum nosse et confiteri; et extra impietatis sensum, confessionis hujus est et fides et intelligentia. Prius confitendus est Pater et Filius, ut unus verus Deus possit intelligi: et cognitis sacramentis salutis humanae, quae in nobis per regenerationis virtutem in Patre et Filio consummantur ad vitam, legis et prophetarum sunt mysteria consequenda. Unum Deum verum non apprehendit ignara evangelicae et apostolicae praedicationis impietas. Cujus quamvis intelligentiam, usque ad absolutissimam verae pietatis professionem, ex ipsis eorum doctrinis 127 praestabimus; ut indivisus atque inseparabilis, non ex persona, sed ex natura, subsistens ex Patre unigenitus intelligatur; et per id unus Deus sit, quia ex natura Dei Deus sit: tamen ex propheticis dictis perfectae hujus unitatis fides est exstruenda, et hinc evan
Abbreviated transcription (Latin):
qui uisus est. qui apparuit non intelli¬
gentib se et palam factus est genti ñ inuo¬
canti se. et expandit manus ante popłm
contra dicentem: ita tamen ut et seruien¬
tibus sibi nomen nouum uocetur. et int̾¬
ris deus uerꝰ benedicat᷑. atq iuretur. ꝓpħia
loquitur. euangelium testatur. apłs in¬
terpretatur. ȩccła confitetur dm uerũ
esse qui uisus sit: cum tamen dm̃ patrẽ
uisum nemo fateatur et eo heretici fu¬
roris ꝓrupit in sania. ut dum confiteri
se simulat denegaret. Negat eñi nouo
confessionis impioq consilio: & arte sub¬
dola fidem dum mentitur eludit. Cum
enim confesso uno deo eodemq uero &
solo iusto. solo sapiente. solo indemuta¬
bili. solo in mortali. solo potente. subicit᷑
et filius indiuersitate substantiȩ ñ exdo
natus in dm̃. sed ꝑcreationem susceptus
infilium. non naturȩ habens nomen. s
ad optionis sortitus appellationem: ne¬
cesse est ut his omnibus filius careat quȩ

Expanded text:
qui visus est, qui apparuit non intelliqui visus est, qui apparuit non intelligentibus se, et factus est gentium non invocantium se, et expandit manus ante populum contradicentem: ita tamen ut et servientibus sibi nomen novum vocetur, et in terris Deus verus benedicatur atque juretur. Prophetia loquitur, Evangelium testatur, Apostolus interpretatur, Ecclesia confitetur, Deum verum esse qui visus sit; cum tamen Deum patrem visum nemo fateatur: et eo haeretici furoris prorupit insania, ut dum confiteri se simulat, denegaret. Negat enim novo confessionis impioque consilio; et arte subdola fidem dum mentitur, eludit. Cum enim confesso uno Deo eodemque vero et solo justo, solo sapiente, solo indemutabili, solo immortali, solo potente, subjicitur et filius in diversitate substantiae, non ex Deo natus in Deum, sed per creationem susceptus in filium, non naturae habens nomen, sed adoptionis sortitus appellationem; necesse est ut his omnibus careat Filius, quae
Abbreviated transcription (Latin):
dictis ysaiȩ ipsius nouit. In exordio eñi
sermonis eius in quo d̃s uerus aserui¬
entibus sibi benedicendus atq iurandus
est: hec ꝓphe oratio legitur. A scło non
audiuimus nec oculi nr̃i uiderunt dm̃
preter te: et oꝑa tua quȩ facies expecꝰ¬
tantibus misericordiam tuam. Loqͥtur
isaias precer hunc. se neminem dm̃ ui¬
disse. Uidit enĩ głam dei: cuius p̃nun¬
ciauerat misterium corporationis ex
uirgine. Ac si tu heretice ignoras qđ
inea gła unigenitum dm̃ uiderit: audi
iohannem euangelistam dicentem. H¬
autem dixit isaias quando uidit hono¬
rem eius et locutus est de eo. Hincapłi
concluderis. Esaias enim deum uidit. et
riam eius usq ad inuidiam ꝓpheciȩ di¬
gnitatis aspexit. Nam in iudicium mor¬
tis ob hanc causam aiudeis actus ẽ. Dm̃¬
itaq nemini uisum: unigenitus filius qͥ
insinu patris est enarrauit. Aut dissol¬
ue unigeniti enarrationẽ: aut dm̃ crede

Expanded text:
dictis Esaiae ipsius novit. In exordio enim dictis Esaiae ipsius novit. In exordio enim sermonis ejus, in quo Deus verus a servientibus sibi benedicendus atque jurandus est, haec prophetae oratio legitur: A saeculo non audivimus, nec oculi nostri viderunt Deum praeter te, et opera tua quae facies exspectantibus misericordiam tuam . Loquitur Esaias, praeter hunc se neminem Deum vidisse. Vidit enim gloriam Dei, cujus praenuntiaverat mysterium corporationis ex virgine. Ac si tu haeretice ignoras, quod in ea gloria unigenitum Deum viderit; audi Joannem evangelistam dicentem autem dixit Esaias, quando vidit honorem ejus, et locutus est de eo . Hinc apoconcluderis. Esaias enim Deum vidit; et riam ejus usque ad invidiam propheticae dignitatis adspexit. Nam in judicium mortis ob hanc causam a Judaeis actus est. itaque nemini visum, unigenitus filius qui in sinu Patris est enarravit. Aut dissolve unigeniti enarrationem, aut crede