comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atqr mortale corpus hĩnt. ꝙ isti nolunt fati.
Sic gͦ ⁊ illa uulnera. ⁊ ille cicatͥtes falseerant.
falsum ẽ ⁊ ꝙ pependit in ligno. ñ itaq potu¬
it ad eum illa maledictio puire. Non ẽ. ꝙ sus¬
censeant ei a ciis ore ꝓcessit. Itaq si ipĩ irasci
rit mortalitati. quomͦ ẽ decestandus qui fallaci¬
am obicit u̾itati.¶ S iam uideamus ex occasio¬
ne calumpmanciũ ħeticoꝵ. quomꝰ illud sacͣ¬
mentũ sidelib exponat᷑. Mors homnis expe¬
na peccati ẽ. Unde ⁊ ipa pccm̃ dicit᷑. Non qr
peccat homo dum morit᷑. s qr ex pocõ: fcm̃ ẽ
lingua. ꝙ ꝑ singmͣ fit. Scd̾m quẽ modũ dicit᷑
Iingna gceca. alia satma. Et mamus alio mͦ

Expanded text:
atque mortale corpus habuit, quod isti nolunt fateri. atque mortale corpus habuit, quod isti nolunt fateri. si ergo et illa uulnera et illae cicatrices falsae erant, falsum est et quod pependit in ligno. non itaque potuit ad eum illa maledictio peruenire, non est, quod suscenseant ei, a cuius ore processit. itaque si ipsi irasci rit mortalitati, quomodo est detestandus, qui fallaciam obicit ueritati? sed iam uideamus ex occasione calumniantium haereticorum. quomodo illud sacramentum fidelibus exponatur. Mors hominis ex poena peccati est: unde peccat homo dum moritur, sed quia ex peccato factum est lingua quod per linguam fit; secundum quem modum dicitur lingua graeca, alia latina. et ma
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enum ⁊ dĩ om̃s pueros ac u̾gnes pari deuo¬
tacõne ꝓsequit᷑ dicens. maledcm̃ eẽ omnẽ qui
quid̃ iħm tangit. qui ortus ⁊ ip̃e ut dicitis ex
sa. sobolem suscitauit. Seinde ⁊ discipłos eius.
quorum ñ nillos quid̃ ab uxorib se niuxit. qͦs
copulatos inuen̾at. qͦsdam u̾o ⁊ cõningi uetu¬
it. quos dep̾hendit intactos. Qua de re. moyse¬
os impiitã hanc linguam. maledictoꝵ iacuł
iure nos cognoi̾ns epecratos. Ac ne forte mul¬
tum int̾eẽ putes. int̾ suspensum ⁊ crucifixum.
nam ⁊ ħ inp̾sidium nob̾ defensionis soletis as¬
sunĩe comm̃tis hisce ur̃is paulum audias pͥscͥ¬
bentem. Xp̃c nos redemit de maledicto legis fac¬
nis homo faustus dolet ꝓpm̃ eẽ maledic¬
tum a moyse. ⁊ ob hoc odit moysen quia
no sacram̃to ⁊ qmͣ pie dictum sit. maledictus oĩs¬
omis qui in ligno pepend̾it. istos pios homĩes
demonstraint. Quod si ita ẽ utiq uuln̾abile

Expanded text:
sic enim et dei omnes pueros ac uirgines pari deuosic enim et dei omnes pueros ac uirgines pari deuotione prosequitur dicens maledictum esse omnem, qui quidem Jesum tangit, qui ortus et ipse, ut dicitis, exsa sobolem suscitavit. Deinde et discipulos ejus, quorum nonnullos quidem ab uxoribus sejunxit, quos copulatos invenerat: quosdam vero et conjungi vetuit, quos deprehendit intactos. Qua de re Moyseos impunitam hanc linguam, maledictorum jacutentem, jure nos cognoveris exsecratos. Ac ne forte multum interesse putes inter suspensum et crucifixum; nam et hoc in praesidium vobis defensionis soletis assumere; commentis hisce vestris Paulum audias praescribentem, Christus nos redemit de maledicto Legis, facs homo Faustus dolet Christum esse maledictum a Moyse et ob hoc odit Moysen, quiano sacramento et quam pie dictum sit: maledictus omnis, qui in ligno pependerit, istos pios homines demonstrauit. quod si ita est, utique uulnerabile
Abbreviated transcription (Latin):
ne illa subidem comecit maledcm̃. cum eẽt
dicendum. si ei prudencia meẽt ulla. ñ dicam
dĩnacio. ⁊ si a dõ crux osfend̾at eum. ut sola ex¬
cepta abdicataqr eẽt ex onmn gen̾e pumcõnim.
maledictum eẽ scełatum ⁊ impium omne qͥ pepen¬
diss in ligno. ut eẽt disccecio aliqua nit̾ nistos
⁊ inustos. qmͣqm̃ ne sic qͥdem uera dixisset. cum
latroneni ꝓpt̃ de ligno secum intͦduxit in pady¬
sum prĩs sin. ubi ẽ gͦ maledictus omĩ qm pen¬
dit in ligno. An bartabas latto ille in signis. qͥ
oꝵ rogatu emissus e carce̾. magis fuit b̃ndictus
qm̃ ise. qui cum xp̃o de cruce ascendit incelum.
adoraint ac limam. Si gͦ sub gentili ppłsitus
rege solem cogar adorare. ⁊ cum restitero male¬
dictum ꝙ ad n̾sus eimi deprompsit qui pendet
in ligno. An ip̃i quid̃ bonis ominb maledice̾
osuetum. Nos uͥo tanti deuotacõnes eius estumna¬
re debenius. qnͣti sunt sromachanciũ uetularũ.

Expanded text:
ne ulla sub idem conjecit maledictum: cum esset ne ulla sub idem conjecit maledictum: cum esset dicendum, si ei prudentia inesset ulla, non dicam divinatio, et si adeo crux offenderat eum, ut sola excepta abdicataque esset ex omni genere punitionum, maledictum esse sceleratum et impium omnem qui pependisset in ligno, ut esset discretio aliqua inter iustos et iniustos; quamquam ne sic quidem uera dixisset, cum latronem Christus de ligno secum introduxit in paradisum patris sui. ubi est ergo maledictus omnis, qui pendet in ligno? an Barabbas latro ille insignis, qui  Iudaeorum rogatu emissus e carcere, magis fuit benedictus quam ille, qui cum Christo de cruce ascendit in caelum? adorauerit aut lunam. si ergo sub gentili positus rege solem cogar adorare et, cum restitero malediin ligno. an ipsi quidem bonis omnibus maledicere consuetum est? nos uero tanti deuotiones eius existimare debemus, quanti sunt stomachantium uetularum.
Abbreviated transcription (Latin):
filium. hunc aduentũ fili potuisse pͥdicare.
qm ascensionis enis ignoraint exitum. Huc
accedit. ꝙ illud ⁊̃ confid̾o qmͣ late hoc sꝑsum
ꝯuicium. qmͣq mmilta comp̾hendat ⁊ molet.
passionis exitu defuca sunt inta. ut petrus
t andreas at reliqui enisoꝰ sortis. quos nͥ moy¬
ses aut ut ñ ꝓpha nescisset. aut ut malignus
odiss. Si fint ꝓpħa ñ tam crudeł deuotacois
ꝯnimelia lacerass. Neqi enim ilgo saltem
eos maledictos dicit .i. apud homies tr̃a seo
maledutos dõ. Quod si ita ẽ. unde i amsbe¬
neditionis relinq̃tur spes. uł xp̃o. ail apłis.¬
nł ipãs nob. si nonuine euic causa cruisigi
contingat. Qmͣ demq imprudens erat. ⁊ uacnis
inspiracõne diuina. ut cogitare noqun̾nt dni̾¬
sis ex cansis hommes in ligno suspendi. Alos
quid̾ ob iniquũ facimis. qͦsdam uͥo nisticie cau¬
sa ⁊ pp̃ dm̃. id circo qr confuse om̃s. ⁊ sine discrecõ¬

Expanded text:
Filium: hunc adventum Filii potuisse praedicere, Filium: hunc adventum Filii potuisse praedicere, qui ascensionis ejus ignoraverit exitum? Huc accedit, quod illud etiam considero, quam late hoc sit sparsum convicium, quamque multa comprehendat et violet: passionis exitu defuncti sunt vita, ut Petrus, et Andreas, ac reliqui ejusdem sortis. Quos nisi Moyses aut ut non propheta, nescisset, aut ut malignus odisset, si fuit propheta, non tam crudelis devotationis contumelia lacerasset. Neque enim vulgo saltem eos maledictos dicit, id est, apud homines tantum, sed maledictos Deo. Quod si ita est, unde jam benedictionis relinquetur spes  ipsis nobis, si nominis ejus causa crucifigi contingat? Quam denique imprudens erat et vacans inspiratione divina, ut cogitare nequiverit diversis ex causis homines in ligno suspendi; alios quidem ob iniquum facinus, quosdam vero justitiae causa, et propter Deum: idcircoque confuse omnes et sine discretio
Abbreviated transcription (Latin):
uare moysen ñ accepistis. amoris ⁊ pie¬
tatis causa. qua colanus pp̃m. Quis enĩ
inreligiosus dõ ẽ. ut eum libentͥ accipiat. qui
suo maledix̾it prĩ. Quapp̃ ⁊ nos moysen qmͣ
ꝙ xp̃m filium dĩ qui nr̃e salutis gr̃a pependit
in łigno. dyro deuotacõnis comncio lacessi¬
uit. Utrum uolens. in casu uid̾is. Neutco emm
horum excusatus erit. aut comm̃datus. Nt acci¬
pi debeat. Ait enim maledtm̃ eẽ omne. qui pẽ¬
det in ligno. Hunc gͦtu ins ut accipiam. huic
ut credam. cum si d̾imis funt consret eum sci¬
entẽ uolentẽq maledixisse. xp̃õ. si u̾o nolens
nesciensqr maledix̾it. constet eum ñ fuisse dĩ¬
nuim. Tu gͦelige utrum ins. Aut moysen ppħ¬
tam ñ fuisse. ⁊ imprudencia ñ peccasse. ut dum
aliis ex more suo maledicit. nesciens blasphe¬
mau̾it ⁊ dñi. ant funisse quid̃ diumum. nec
futura erat ex ligno. in eius auctorẽ maledici
oris sin uenena ꝓmpsisse. Et quis gͦ credat hc̃
indisse aut cognouisse prẽm qui sic laceraint

Expanded text:
uare Moysen non accipitis? Amoris pietatisque causa, qua colimus Christum. Quis enim irreligiosus adeo est, ut eum libenter aspiciat, qui suo maledixerit patri? Quapropter et nos Moysen, quam Filium Dei, qui nostrae salutis causa pependit in ligno, diro devotationis convicio lacessivit: utrum volens, an casu, tu videris. Neutro enim horum excusatus erit aut commendatus, ut debeat accipi. Ait enim maledictum esse omnem qui pendet in ligno . Hunc ergo tu vis ut accipiam, huic ut credam: cum si divinus fuit, constet eum scientem volentemque maledixisse Christo; si vero nolens nesciensque maledixerit, constet eum non fuisse divinum. Tu ergo elige utrumvis, aut Moysen prophetam non fuisse, et imprudentia peccasse, ut dum aliis ex more suo maledicit, nesciens blasphemaverit et Deum; aut fuisse quidem divinum, nec ae saluti, quae futura erat ex ligno, in ejus auctorem maledici oris sui venena prompsisse. Et quis ergo credat hunc vidisse aut cognovisse Patrem, qui sic laceraverit
Abbreviated transcription (Latin):
E aꝑtissime oũditur. cum ds̃ inictus insimatur
l consid̾are uellet que ibi de xp̃o. que de ip̃a ec¬
cu̾ia dicta sunt. que ibi quid̾ p̾dicta segẽt. In
orbe autem t̾rariun impleta conspice̾t. ind̾et
sͦ ip̃a simula cra gencium ꝑ xp̃i nom̃ sic pire
de orbe t̾rarummi. idq ip̃m a ꝓpħis p̾dictum eẽ
did̾et. Audiret ierennã dicentẽ. sic dicetis u¬
lisi dũ qui celum ⁊ t̾cam ñ fet̾unt. penit at̾ra
⁊t de sub celo. Item alio loco cum eimd̃ ꝓpham
dicentem audiret. Dño fortiasdo mea ⁊ ad¬
iutorium meũ ⁊ pefugrum in die malorum
Ad tegentes uement ab extremo t̾re ⁊ dicẽt¬
t qmͣ fałsa possed̾unt prẽs nr̃i simulat᷑. ⁊ ñ est
i eis itilitas. faciet homo dõs. ⁊ ipĩ ñ sunt
du . Propt̾ ea ecce ego oñdam illis in tempe

Expanded text:
atur : si considerare vellet quae ibi de Christo, quae de ipsa Ecclesia dicta sunt, quae ibi quidem praedicta legeret, in orbe autem terrarum impleta conspiceret; videret quoque ipsa simulacra gentium per Christi nomen sic perire de orbe terrarum, idque ipsum a Prophetis praedictum esse disceret: audiret Jeremiam dicentem, Sic dicetis illis: Dii qui coelum et terram non fecerunt, pereant a terra, et de sub coelo . Item alio loco cum eumdem prophetam dicentem audiret, Domine, fortitudo mea, et adjutorium meum, et refugium meum in die malorum: ad te gentes venient ab extremo terrae, et dicent, Quam falsa possederunt patres nostri simulacra, et non est in eis utilitas! si faciet homo deos et ipsi non sunt dii. Propterea ecce ego ostendam illis in tempore
Abbreviated transcription (Latin):
tanqmͣ in calomonẽ dr̃ si lege nellet᷑ une¬
uuxt ip̃m nere regem pacificum oc enm
salomonis nom̃ int̾pr. In quo cognoscerar
pleta omina que sbi dm̃. longe remotis¬
suna ab eo homine salomono rege na.¬

Expanded text:
tanquam in Salomonem dicitur, si legere vellet, inveniret Christum vere regem pacificum; hoc enim Salomonis nomen interpretatur: in quo cognosceret completa omnia quae ibi dicuntur, longe remotissima ab illo homine Salomone rege Is
Abbreviated transcription (Latin):
tura. S ex ur̃ai mortalitate sus cepta honi¬
nem drẽmus. Si omm qͥdam dm̃ creden¬
do xp̃m. ⁊ houiniẽ negando errauntt. et
tsut qͥdam homine putundo i om̃ ne¬
gando. aut ꝯtempserunt. aut in homine spem
suam ponentes in illud maledictũ intid̾unt.
Hic gͥͦ ube gentilis si tbaretur. ⁊ dr̃ẽt contͣ fi¬
dem urãm istum ꝓpħam locutum fuisse. quia
milla fecisse intencõnem. Ibid̾ eiusd̃ ꝓpħe uocẽ
audiret se admonentis. ⁊ torigentis gͣue cor ꝑ
omĩa ⁊ homo ẽ ⁊ quis agnoscet eum. Ideo qrap¬
pe homo. ut graues corde ꝑ formam serin ex
fide sanarent᷑. ⁊ eum aguosc̾ent dm̃. qui pp̃ eos
factus ẽ homo. ne in homine spes eoꝵ eẽt. sed
in honnine dõ ⁊ tũ graue cor ꝑ ontĩa. Et homo
ẽ formam serin accipiens ⁊ quis agnoscit cum.

Expanded text:
ra, sed ex nostra mortalitate suscepta hominem diceremus. Sic enim quidam Deum credendo Christum, et hominem negando erraverunt: et rursus quidam hominem putando, et Deum negando, aut contempserunt, aut in homine spem suam ponentes, in illud maledictum inciderunt. Hic ergo iste gentilis si turbaretur, diceret contra fidem nostram istum prophetam locutum fuisse: quia nullam fecisse mentionem: ibidem eiusdem prophetae uocem audiret se admonentis et corrigentis: graue cor per omnia, et homo est, et quis agnoscet eum? ideo quippe homo, ut graues corde per formam serui ex fide sanarentur et eum agnoscerent deum, qui propter eos factus est homo, ne in homine spes eorum esset, sed in homine deo. et tamen, graue cor per omnia, et homo est formam serui accipiens. et quis agno
Abbreviated transcription (Latin):
andimit. neq siquis a mortint resutrexti
credent ei unde huc existis. mde confidius
Eqͥpturas tanta auccoritate sirmatas cõmẽ¬
datasq respintis. miratula ñ facitis. Que
si fac̾etis. ⁊ ip̃a in uob̾ cau̾enns p̾struente
multa. ut fallant si sieri pot̃ ⁊̃ electos. Et¬
ce p̾dixi nob̾. usq adõ nicħ coedi uoluit.
adu̾sus ꝯfirmatam s̃ qͥturaꝵ auitoritatem
que fidem suam reb ipĩs ꝓbat que ꝑ tem¬
pun successiones hec impłi ⁊ esfici ondit.
que tanto añqm̃ fierent pͥnmciauit. siestat

Expanded text:
audiunt, nec si quis a mortuis resurrexerit, credent ei ! Unde huc existis? unde confiditis? Scripturas tanta auctoritate firmatas commendatasque respuitis, miracula non facitis: quae si faceretis. etiam ipsa in uobis caueremus praeinstruente multa, ut fallant, si fieri potest, etiam electos; ecce praedixi uobis. usque adeo nihil credi uoluit aduersus confirmatam scripturarum auctoritatem, quae fidem suam rebus ipsis probat, quae per temporum successiones haec inpleri et effici ostendit, quae tanto antequam fierent, pra
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝓpħis. An xp̃o cred̾e̾t de se ip̃o dicenti. cui nõ
crede̾t. de aliis testificanti. uere ridicłm ẽ hoc
putare. Quc̃ semel enim dignum fide ñ duce̾t.
aut omĩno nicħ̾ ei cred̾et. aut pocuis ꝓ aliis ꝙͣ
ꝓ se ipõ testificanti cred̾et. Hic forte faustus in¬
risus sybillas homini sege̾t. ⁊ orpheum. ⁊ rete¬
ros hunisim̃ si quos alios gentilium reꝑiret. de
xp̃o aliquid pͥminciasse. S ñ face̾t. Eos quippe
sibi incognitos fassus ẽ dicens. sane si sunt ali¬
qua ut fama ẽ sybille. de xpõ p̾sagia. aut her¬
metis quem dñt tͥmegistru. aut orphei ali¬
orumq ingentilitate uatum. Hoꝵ gͦ isbe litte¬
ras nesciens. qñquid̃ ꝑ famam putat ẽẽ aliqͦs
tales. ñ eas utiq seg̾e̾nt illi. dicenti nec ꝓpħs

Expanded text:
an Christo crederet de se ipso dicenti, cui non crederet de aliis testificanti? uere ridiculum est hoc putare. quem semel enim dignum fide non duceret. aut omnino nihil ei crederet aut potius pro aliis quam pro se ipso testificanti crederet. hic forte Faustus inrisus Sibyllas homini legeret et Orpheum et ceteros eiusmodi. si quos alios gentilium reperiret de Christo aliquid praenuntiasse? sed non faceret; eos quippe sibi incognitos fassus est dicens: sane si sunt aliqua, ut fama est. Sibyllae de Christo praesagia aut Hermetis, quem dicunt Trismegistum, aut Orphei aliorumque in gentilitate uatum. horum ergo iste litteras nesciens. quandoquidem per famam putat esse aliquos tales. non eas utique legeret illi dicenti "nec prophetis
Abbreviated transcription (Latin):
quom᷑ incortuptibił ẽ ⁊ mꝯtaminabił dẽ.
amis m̃bra mpoms ⁊ hołibus manducan¬
do ⁊ digendo cont̾itis. ut purgens. Et de si¬
ne enis quid fecit minua misera. ut in glo¬
bo tenebraꝵ ꝑpetuo unnculo puat᷑. que ñ
suo incio s alieno maculata. dõ suo defici¬
ente mudari ñ potuit. quo mitente pol¬
luta ẽ. Hesitatib nob̾ ⁊ quid respondeatis
ñ inuementib ꝯspiciunt᷑ tam multi ⁊ tã
ꝯtandes ⁊ tam p̾ciosi codices ur̃ĩ. ⁊ multum
dosentur iabores auiqͣriorũ. ⁊ saccelli im¬
seroꝵ. ⁊ panis deceptorum. Si gͦ nec scͥp¬
turarum auccoritatis antiquitas. nec mita¬
łorum potestas. nec mor santas. nec rõ
mł intas. uos asserit abutt ꝯsisi ⁊ reddite
cdoatesi ip̃m eẽ xp̃m. ommũ in se credenci

Expanded text:
 incorruptibilis et incontaminabilis deus, cuius membra in pomis et oleribus manducando et digerendo conteritis. ut purgetis? et de fine eius: quid fecit anima misera, ut in globo tenebrarum perpetuo uinculo puniatur. quae non suo uitio, sed alieno maculata deo suo deficiente mundari non potuit, quo mittente polluta est? haesitantibus uobis et quid respondeatis non inuenientibus conspiciuntur tam multi et tam grandes et tam pretiosi codices uestri et multum dolentur labores antiquariorum et saccelli miserorum et panis deceptorum. si ergo nec scripturarum auctoritatis antiquitas nec miraculorum potestas nec morum sanitas nec rationis ueritas uos adserit. abite confusi et redite confessi i
Abbreviated transcription (Latin):
illos ħ omnies faustus manicheus intuꝑat
pausus antẽ apłs sandat. eligat quisq crn
quorum ex pͥsagiis accipit᷑. fuisse uent̾us¬
xpm̃ quid̾ parm̃ .i. filium di ħ ebreoꝵ aliqͦs
ãminciasse ꝓpħas nestio an ꝓbare quic possit.
h̾eat quid ad nos. Illos manet hoc rep̾hensio
qui ex indusmo forte ad xͥanissinum comisi
sub testanomis ut ꝑhibes ꝓpħarum pꝰ ei ne¬
glex̾unt eos. ut b̾nficioꝵ ingrati. Porro autẽ¬
is quos gentilitas nates appellat. ac ex hns pꝰ¬
nd̾i ait mm̾ito hebraycoꝵ ꝓpħarum seq̃remur
sidem. eites ad xp̃ianssimũ. s sola exciti fa¬
da
ma ⁊ i̾tutum opimone atq sapiã lib̾atoris
nr̃i iħu. Unde si mͥ adhuc inpr̃na religione
moranti. p̾dicator aduemens pp̃m uellet ex
ꝓpħis insumare. Hunc gͦ ꝓtins dem̃tem pu¬
tarem. qui gentili mͥ. ⁊ longe alt̾ius religio¬
nis homĩs. de magis dubus dubia conatur
astru̾e. Quid gͦ opus erat. nͥ ut aute ꝓphis
Qd̾ ipm̃ ut fieret. opus item erat aliis ꝓ¬

Expanded text:
illos homines Faustus Manichaeus uituperat. Paulus autem apostolus laudat; eligat quisque. cuquorum ex praesagiis accipitur fuisse uentu est filium dei Hebraeorum aliquos adnuntiasse prophetas nescio an probare quis possit,  hoc ita se habeat, quid ad nos? illos manet haec reprehensio. qui ex iudaismo forte ad christianismum conuersi sub testimonis, ut perhibes. prophetarum postea neglexerint eos ut beneficiois quos Gentilitas vates appellat, atque ex his poIudaei, ut merito Hebraicorum prophetarum sequeremur fidem euntes ad christianismum. sed sola exciti fama et uirtutum opinione atque sapientia liberatoris nostri Iesu. unde si mihi adhuc n paterna religione moranti praedicator adueniens Christum uellet ex prophetis insinuare, hunc ego protinus dementem putarem. qui gentili mihi et longe alterius religionis homini de magis dubiis dubia conaretur astruere. quid ergo opus erat, nisi ut ante prophetis d ipsum ut fieret, opus item erat aliis P
Abbreviated transcription (Latin):
daces heantur fama u̾o ⁊̃ apã consultate uos
pessĩmos iaceat. ⁊ xp̃m ex semme daud cõ¬
tra uos p̾dicare ñ cessat. uocem pr̃is de ce¬
so ñ audistis. oꝑa xp̃i quib de se ip̃õ testi¬
ficabat᷑ ñ indistis. Codices in quib ħ scͥ¬
ta sunt ut spẽ xpiana fallatis. uelud aca¬
pitis. ne tñ cont̃ uos legant᷑ n falsatos dic¬
tis. ꝓfertis nde xp̃m dicentem. si mͥ ñ cre¬
dias oꝑib ccedite. Et ego sum qui tessimomi¬
uni phibeo de me. ⁊ testimoniũ ꝑhibet deme
qui memsit pr̃a ñ nultis cont̾ nos inde pro

Expanded text:
daces habeantur. fama uero etiam ipsa consulta et uos pessimos iactat et Christum ex semine Dauid contra uos praedicare non cessat. uocem patris de caelo non audistis, opera Christi, quibus de se ipso testificabatur, non uidistis; codices, in quibus haec scripta sunt, ut specie christiana fallatis, uelut accipitis; ne tamen contra uos legantur, infalsatos dicitis. profertis inde Christum dicentem: si mihi non creditis, operibus credite, et: ego sum, qui testimonium perhibeo de me, et testimonium perhibet de me, qui me misit pater, et non uultis contra uos in
Abbreviated transcription (Latin):
re cogẽtur. quoꝵi auctoritas nulla ẽ aut ad
cos ligaretur quoꝵ auctoritas ei contͣria est.
gͦ si de ppõ fame credidistis. Uidede utrum fa¬
ma ydonca t̃estis sit. diligent̾ consid̾ite quo
uos p̾cipitetis: Mala enim multa de nob̾ fa¬
ma disseminati an credi ũ uultis. Que gͥ rõ¬

Expanded text:
re cogeretur, quorum auctoritas nulla est, aut ad re cogeretur, quorum auctoritas nulla est, aut ad eos ligaretur, quorum auctoritas ei contraria est: ergo si de Christo famae credidistis, videte utrum fama idonea testis sit, diligenter considerate quo vos praecipitetis. Mala enim multa de vobis fama disseminat, cui credi non vultis. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
no uideoꝵ in sac̾dotib ⁊ regib instruttũ
ut ñ solum ilse. aut ille homo. s unu
cur usurpainit. qui ꝓpħis hebreis nos ue¬
tat cred̾e. ut uos falsi xp̃i fallaces disci¬
pulos falsus ⁊ fallax apłs faciat. Pstre¬
mo ne dr̃etͣ ⁊ ei ñtiris. ꝓtulit uobis¬
mincantes. quid facietis ei qͣlem faustus a¬
therrandum sub exemplo ꝓposuit. qui neq ip
si libros aꝑiet quos ñ ꝓse. s contͣ se aꝑtos
repꝑiret. Ibi enim xp̃m natum ex maria uir¬
ꝯme. sbi filium dĩ factum ex semine damd
scd̃m carnem segumis ⁊ docennis. Quod s eos
infalsatos dux̾ir. ip̃e. testium suoꝵ fidem op¬
pugnabit. Si autẽ alios quos dicat apłorũ
nrorum codices ꝓtusit. quomͦ eis ipẽ auitori¬
cõmendacõne taͣsc̾reret. Quom᷑ ille cui ñ cre¬
do ꝓfert mͥ scͥpturas. quib de illo credain ⁊ eis
ipe conat᷑ dare anccoritatẽ. cum ego ipi non
emm ⁊ faustus inagnis angustiis coartatuis
tnsenter atagiti ne scil aut cos libros ꝓfer¬

Expanded text:
no Iudaeorum in sacerdotibus et regibus institutum. ut non solum ille aut ille homo, sed unicur usurpauit. qui prophetis Hebraeis uos - uetat credere, ut uos falsi Christi fallaces discipulos falsus et fallax apostolus faciat? postremo ne diceretur ei "mentiris," protulerit uobisiantes: quid facietis ei, qualem Faustus catechizandum sub exemplo proposuit, qui neque ipsed Libros aperiet: quos non pro se, sed contra se apertos reperiet. Ibi enim Christum natum ex Maria virgine, ibi Filium Dei factum ex semine David secundum carnem legimus et docemus . Quod si eos infalsatos dixerit, ipse testium suorum fidem oppugnabit: si autem alios, quos dicat Apostolorum nostrorum, codices protulerit, quomodo eis ipse auctoricommendatione transcurreret? Quomodo ille, cui non credo, profert mihi Scripturas quibus de illo credam; et eis ipse conatur dare auctoritatem, cum ego ipsi non enim et Faustus magnis angustiis coarctatus, transeunter attigit, ne scilicet aut eos libros profer
Abbreviated transcription (Latin):
d̾mit. dicatꝙ illis adcõmodacõra eẽ natici¬
ma sibille ⁊ orphei. uł siqua forte alia sirit
natum gentilium ut credat᷑ pp̃m. in nec at¬
tendat in millis eccłiis illa recitari. cum
hebrei ppħe in omĩb gentib clareant. ati
ad xͥanam salutem tanta sidełnum exai¬
na adducant. Dic̾e̾ autẽ ñ eẽ aptani genti¬
br hebream ꝓpħiam. ut ccedant in xp̃m.
cum indeat om̃t gentes ꝑ hebream ꝓpħiã
credẽ in xp̃m. ridicula insama ẽ. Displicet uo
am millum pondus auctoritatis hr̃e arbitra¬
nm. in talem xp̃m credunt quał ꝑ hebreos
ante ꝓmserat sicut apłs cõmemorat ꝑ ꝓ
pħas suos in scͥpturis scĩs defilio suo. qui fat¬
tus ẽ ei ex semine dauid scd̾m carnem. unde
ꝓpħa ysaias dicit. Erit radix iesse ⁊ qui exͤ¬
get regnare ingentib in eum gentes sꝑabũt
ne putent isti hominẽ tantumimͦ ip̃m ob he¬
breis ꝓpħis. pͥminciatum. Hoc enim indet᷑ teti¬

Expanded text:
derint, dicatque illis adcommodatiora esse uaticiderint, dicatque illis adcommodatiora esse uaticinia Sibyllae et Orphei uel si qua forte alia -sunt uatum gentilium, ut credatur in Christum. nec adtendat in nullis ecclesiis illa recitari, cum Hebraei prophetae in omnibus gentibus clareant atque ad christianam salutem tanta fidelium examina adducant. dicere autem non esse aptam gentibus Hebraeam prophetiam, ut credant in Christum. cum uideat omnes gentes per Hebraeam prophetiam credere in Christum. ridicula insania est. Displicet uobam nullum pondus auctoritatis habere arbitramini. in talem Christum credunt, qualis per Hebraeos s commemorat, per prophetas suos in scripturis sanctis de filio suo, qui factus est ei ex semine Dauid secundum carnem. unde propheta Esaias dicit: erit radix Iesse, qui exsurget regnare in gentibus; in eum gentes sperabunt, ne putent isti hominem tantummodo Christum ab Hebraeis prophetis praenuntiatum; hoc enim uidetur teti
Abbreviated transcription (Latin):
ridens. Qund ꝙ ego nec ipi credo. Quid fiet
hus tñsactis. Nonne ħebinnis. ⁊ ilłe risis no¬
bis tanquĩ imprudentib remeabit ad sua.
b. qmͣ ex ex indeis. Sane si sunt aliqͣ ut fa¬
ma ẽ sibille de ꝓpõ pͥsagia. aut hermetis quẽ
dñt tͥmegistrum. aut orphei aliorumq ingẽ¬
tilitate u̾atum. ħ nos aliqnͣto ad fidem nina¬
re pot̾int. qui ex gentib esficim᷑. ꝓpĩam.
Hebreoꝵ u̾o testimoma. nob̾ ⁊̃ si sint ueta ante
fidem mnutilia. sunt. pꝰ fider suꝑnatua. qr ante
quid̾ eis cred̾e̾ ñ pot̾amus. nunc uero ex suꝑ
di. suꝑior tam ꝓlixia resporisio. Puto
enim iam qui illam legit. rid istum talia
set qui m illis sigurabat᷑. si espondeant autẽ
ip̃i. Ipĩ nom̃ unde didic̾nt. Si a maiicheo q̃¬
ro ipi mamcheo. quomͦ ccedid̾int. ut alios ta¬
cemi. honiẽs afr̃i homim ꝑ se. cum faustus
repͥhendat romanos ⁊ grecos. uł alias gentes
si hebreis ppłis tanqmͣ aliemgenis de pp̃o credi¬

Expanded text:
id, quod ego nec ipsi credo? Quid fiet, his ita transactis? nonne haerebimus, et ille risis nobis tanquam imprudentibus, remeabit ad sua? bus quam ex Judaeis. Sane si sunt aliqua, ut fama est, Sibyllae de Christo praesagia, aut Hermetis, quem dicunt Trismegistum, aut Orphei aliorumque in gentilitate uatum, haec nos aliquanto ad fidem iuuare poterunt, qui ex gentibus efficimur christiani ; Hebraeorum uero testimonia nobis, etiamsi sint uera, ante fidem inutilia sunt, post fidem superuacua. quia ante quidem eis credere non poteramus. nunc uero ex supedi superior tam prolixa responsio. puto enim iam qui illam legerit, ridet istum talia set, qui in illis figurabatur. respondeant autem ipsi, Christi nomen unde didicerint. si a Manichaeo, quaero ipsi Manichaeo quomodo crediderint, ut alios taceam, homines Afri homini Persae. cum Faustus reprehendat Romanos et Graecos uel alias gentes, si Hebraeis prophetis tamquam alienigenis de Christo credi
Abbreviated transcription (Latin):
ex hebrea ꝓpħia. Nam utiq ⁊ iudi̾ caruales.
ipẽ dñs ex ꝓpħia enisd̾ dauid. querens ab eis
quid eis inde̾tur. de xpõ. cuus eum ẽẽ drẽnt
filium. Qui cum respondissent dauid. ne
ħ solum ut dixi putaret᷑ ⁊ ñ respit̾e̾nt ad
ẽmanuel. ꝙ ẽ int̾ptatum nob̾cum ds̃. ⁊ quo¬
mͦ inquit ipẽ dauid in spñ dicit eum dnm̃¬

Expanded text:
ex Hebraea prophetia. nam utique et Iudaei carnales ipse dominus ex prophetia eiusdem Dauid quaerens ab eis, quid eis uideretur de'" Christo. cuius eum esse dicerent filium. qui cum respondissent: Dauid, ne hoc solum, ut dixi. putaretur et non respicerent ad Emmanuhel, quod est interpretatum "nobiscum deus," et: quomodo, inquit. ipse Dauid in spi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ carnali sno sensu platu̾ait. atq ei credat
tantum longe ałr qmͣ deus est. qnͣtum a
n̾itate nantas differt. uissimam quippe sen¬
tentiã dixit apłs. plemis lumĩe u̾itatis. Ei¬
malis inquit homo ũ ꝑcipit que funt spẽ
dei. Et tñ de huis hoc dicebat. Quos iam fn¬
isse baptiratos ip̃e manifestar. Eis enim dͭ.
Nimquid paulus crucifixus ẽ ꝓ nob̾. Aut
in nommne pauli baptizati estis. ħebant gͦ
nsti baptisim saccam̃tum. ⁊ tñ carnaliter
sapiendo quid pot̾ant de deo cred̾e nͥ scd̾m
sensum carnis sue ubi aĩmalis homo ñ ꝑ¬
cipit que sunt sp̃t dei. Talib dicit. ñ pot̾u
nob̾ loqui qͣi spãlibus. s qͣi carnalib. qͣsi
ꝑinilis in xp̃o lac uob̾ potum dedi ñ escam
Nõdum enim pot̾atis. s nec quid̃ adhuc
potestis. Adhuc eim estis carnales. tales
euim cutumnfuntur omin uento doctͥne.
De quib dicit. ut ultra ñ simus ꝑuuli
iactati ⁊ circumlati omm uento doccͥne.
Nmquid gͦ isti si ꝓfec̾int usq ad spãlem

Expanded text:
 carnali sensu placuerit, adque ita credat tantum longe aliter quam deus est, quantum a ueritate uanitas differt? uerissimam quippe sententiam dixit apostolus plenus lumine ueritatis: animalis, inquit, homo non percipit quae sunt spiritus dei. et tamen de his hoc dicebat, quos iam fuisse baptizatos ipse manifestat. eis enim dicit: numquid Paulus crucifixus est pro uobis aut in nomine Pauli baptizati estis? habebant ergo isti baptismi sacramentum, et tamen carnaliter sapiendo quid poterant de deo credere nisi secundum sensum carnis suae, ubi animalis homo non percipit quae sunt spiritus dei? talibus dicit: non potui uobis loqui quasi spiritalibuso lac uobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis. sed nec adhuc quidem potestis; adhuc enim estis carnales. tales etiam circumferuntur omni uento doctrinae de quibus dicit: ut ultra non simus paruuli, iactati et circumlati omni uento doctrinae. numquid ergo isti, si profecerint usque ad spiritalem
Abbreviated transcription (Latin):
bus. s ⁊̃ in ortem male utentib. Nec in¬
best cum de sacram̃ti irtegͥtate ⁊ sc̃ĩtate
ttactatur. Quid credat ⁊ qͣli fide imbutus sit
ad salutis inam. s ad saccm̃ti q̃onem inch̾
int̾est. sieri enim pot̾ ut homo in tegrum he¬
at. saccam̃tum ⁊ ꝑu̾sam sidem sicut fĩ pot̃
ut in tegra teneat u̾ba symboli ⁊ tñ ñ recte
aliquid aliud. Neq emim ꝑua res ẽ in ipã
ritus catholica tenere integram fidem ita
ut om̃mo nõ de aliqua creatura. s de ip̃o deo
nich alit ccedat qmͣ i̾ntas ht̃. Numqͥd nam
gͦ si in ipã catholica baptiratus. pꝰea segendo

Expanded text:
bus, sed etiam mortem male utentibus. Nec inbus, sed etiam mortem male utentibus. Nec interest, cum de sacramenti integritate et sanctitate tractatur, quid credat et quali fide imbutus sit ad salutis uiam, sed ad sacramenti quaestionem nihil interest. fieri enim potest ut homo integrum habeat sacramentum et peruersam fidem, sicut fieri potest ut integra teneat uerba symboli et tamen non recte one uel aliquid aliud. neque enim parua res est in ipsa intus catholica tenere integram fidem, ita ut omnino non de aliqua creatura, sed de ipso deo nihil aliter credat quam ueritas habet. numquidnam ergo, si in ipsa catholica baptiza
Abbreviated transcription (Latin):
indeat᷑ iam in alio uolumine scͥpsi. s ⁊ h
baptisim scĩtatẽ. fsus debica redeunt ꝑħe
sis aut scifmatis obstinacõnẽ. Et io nccͣo¬
hũt huiꝰmodi hoĩes uenire ad catholicam
pacẽ. ut ħetiti ⁊ scismatici eẽ iam desmãt.
⁊ eoꝵ que in illos redierant poc̃oꝵ purgacio¬
nẽ in unitatis iuncło caritate oꝑantur ui̾e¬
antur. Si autẽ qm̃us ap̃ ħeticos uł scisma¬
ualere i dem baptisimis ad mutanda pec¬
cata cum ad eccłie pacẽ uen̾int. ut ñ iam
dimissa ñ retinueant᷑. Neq ut ille baptis¬
muc qͣi aliemis aut ałius ĩprobet᷑. aut
alter tradat᷑. S ut idem ip̃e qui pp̃ discor¬
dum foris oꝑabatur mortẽ. pp̃ pacẽ intus
oꝑetur salutẽ. Idem quippe odor erat de
inquid. ⁊ in hiis quoi ꝑeunt. Aliis quidem
odor uite in intam. Aliis autẽ odor mortis
in mortem. Quod ⁊ si de alia re dixit. ad
hoc posi ut intelligatur aliꝙ bommn
ñ solum intam posse oꝑati bñ utenti¬

Expanded text:
uideretur iam in alio uolumine scripsi; sed etbaptismi sanctitatem, rursus debita redeunt per haeresis aut schismatis obstinationem, et ideo nect huiusmodi homines uenire ad catholicam pacem, ut haeretici et schismatici esse iam desinant et eorum quae in illos redierant peccatorum purgationem in unitatis uinculo caritate operante mereantur. si autem, quamuis aput haereticos uel schismaualere idem baptismus ad dimittenda peccata, cum ad ecclesiae pacem uenerint, ut uere dimissa non retineantur neque ut ille baptismus quasi alienus aut alius inprobetur, ut alter tradatur, sed ut idem ipse, qui propter discordiam foris operabatur mortem, propter pacem intus operetur salutem. idem quippe odor erat de inquit, et in his qui pereunt aliis quidem odor uitae in uitam, aliis autem odor mortis in mortem. quod etsi de alia re dixit, ad hoc ego posui, ut intellegatur aliquod bonum non solum uitam posse operari bene utenti
Abbreviated transcription (Latin):
scismaticos ĩuementes ñ debemus ipĩs tͥ¬
buere nec qͣi nõ agnta reꝓbare. S qm̃¬
ius apud fornicariam młierem dona uiri
segittum agnosc̾e. ⁊ u̾bo u̾itatis illam for¬
uicacõnem erãdare que ꝓpͥa ẽ impudi ce
iuilieris ñ illa dona culpare que ꝓpͥa sunt
dm̃ miserantis. Haꝵ ⁊ talium rer conside¬
tacõne. pres nr̃i ñ solum ante cypria¬

Expanded text:
schismaticos invenientes, non debemus ipsis trschismaticos invenientes, non debemus ipsis tribuere, nec quasi non agnita reprobare; sed quamvis apud fornicariam mulierem dona viri legitimi agnoscere, et verbo veritatis illam fornicationem emendare, quae propria est impudicae mulieris, non illa dona culpare, quae propria sunt Domini miserantis? 28. Harum et talium rerum consideratione patres nostri, non solum ante Cypria
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Et ħ ñ cõgnouit ꝙ ego ei ded̾.
tiplicam iłli. Non eitim eam dixit nõ
huisse ista qr fornitaria erat. s ⁊ huisse
uis gͦ habu̾it formcacõnem suam. Illa
tũ quib eandem formcacõnẽ conabat.
uł seducta uł seducens ñ erant enis.
s dei. S hec de indea gente figurabã¬
tur.ubi scͣbe ⁊ phisei respuebant mã¬
datum dei. ut tͥradicõnes suas ꝯstitu̾ent.
ut cum plebe diũ reliuq̃nte. sic qͦdam¬
mꝰ formtarent᷑. Nec tñ talis illiis tem¬
ꝑis in poło formicacõ qm̃ dñs arguendo
ꝓdebat. esfecit ut eorum eẽnt sacram̃¬
ta que ñ erant eorum. s dei. Qui loqũs
ad fornicariam dicit illa omina sua eẽ.
unde ip̃e dñs ⁊̃ quos mundau̾it a lepͣ
ad eaud̾ sacram̃ta misit. ut offerrent ꝓ
se sacͥficium sac̾dotib. qr ñdum eis succes¬
serat sacͥficium ꝙ ipẽ in eccłia pꝰ uoluit
celebrari ꝓ illis ominb. qr illis omnib
ta nom testam̃ti apud quosl hħeticos ilł

Expanded text:
od ego ei dederim tiplicaui illi? non enim dixit eam non habuisse ista quia fornicaria erat, sed et habuisse uis ergo habuerit fornicationem suam, illa tamen, quibus eandem fornicationem ornabat uel seducta uel seducens, non erant eius, sed dei. si haec de Iudaea gente figurabantur, ubi scribae et Pharisaei reiciebant mandatum dei, ut traditiones suas constituerent, ut cum plebe deum relinquente sic quodammodo fornicarentur, - nec tamen talis illius temporis in populo fornicatio quam dominus arguendo prodebat effecit, ut eorum essent sacramenta quae non erant eorum sed dei, qui loquens ad fornicariam dicit illa omnia sua esse, unde ipse dominus etiam quos mundauit a lepra ad eadem sacramenta misit, ut offerrent pro se sacrificium sacerdotibus, quia nondum eis successerat sacrIficium, quod ipse in ecclesia post uoluit celebrari pro illis omnibus, quia in illis omnibus nta novi Testamenti, apud quoslibet haereticos vel
Abbreviated transcription (Latin):
eos ñ hĩe ꝙ intus cum acoiꝑent. amntt̾e
utiq foras exeindo nõ possent. Hoc em̃
ab hesib redirent ad eccłam qͥcumq ĩ
ea fu̾ant baptizati. ñ iam ꝑ baptisinũ.
ñ posse amitt̾e recedentes. ꝙ nõ recipiũt

Expanded text:
eos non habere, quod intus cum acciperent amittere utique foras exeundo non possent. hoc enimab haeresibus redirent ad ecclesiam quicumque in ea fuerant baptizati, non iam per baptismum n
Abbreviated transcription (Latin):
tum de hesi ad eccłam uementes sñ bap¬
tismo admissos. Dicit ⁊̃ in ip̃o cõcilio cas¬
tus sit censis qui ꝯtempta u̾itate pͥsuunt
ꝯsuetudinẽ sequi. aut cirta frẽt mundus
ẽ ⁊ malignus quib u̾itas reuelatur. Aut

Expanded text:
tum de haeresi ad ecclesiam uenientes sine baptum de haeresi ad ecclesiam uenientes sine baptismo admissos. Dicit etiam in ipso concilio Castus Siccensis: Qui contempta ueritate praesumit consuetudinem sequi, aut circa fratres inuidus est et malignus q
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ. Hic ẽ est qui baptizat agnos¬
cendus ⁊ aꝓpbandus fit in ꝓgressu ser¬
monis ur̃i res ip̃a iudicabit. Arbitremꝰ
itaq iam illam epłam que ad iubiamĩ
ab eodem data ẽ. recitatã nob̾ sicut in
ꝯcilio recitata ẽ. legat eam pͥmo qui lec¬
tus ẽ hec que dict̾us sum. ne quid forte ne¬
cessariũ me sb̾traxisse arbitret᷑. suis emm
longum ẽ nec ad explicacõnem suscepte
rei ꝑtinet ut omia u̾ba hunis epłe minc
ꝯmemorent᷑ a nob̾. Si quis autẽ querit qͣd
iat̾im teneam dum ista ꝑtracto. sxondeo.
Pͥmũ ẽ ex cypͥano lut̾as suggessisse ꝙ te¬
neam donec ꝑspiciam quale fit ꝙ cepit p̾¬
ea disputari. Qit quippe ip̃e cypͥamit S
dicit aliquis. Qud gͦ fiet de huis qui in p̾¬
t̾itum de hesi nementes ad eccłam sine
baptismo admissi sunt.Utrum reuera
sine baptismo fu̾nit. an ideo sint admmissi.
Qina illi qui admittebant eos hr̃e bap¬
tisinum intelligebant mox ꝯfid̾abiauis.
tis idem cypͥamis oñdit. Qui ait in pret̾i¬

Expanded text:
dictum est: hic est qui baptizat agnoscendus et adprobandus sit, in progressu sermonis nostri res ipsa indicabit. arbitremur itaque iam illam epistulam quae ad lubaianum ab eodem data est recitatam nobis, sicut in concilio recitata est. legat eam primo qui lecturus est haec quae dicturus sum, ne quid forte necessarium me subtraxisse arbitretur. nimis enim longum est nec ad explicationem susceptae rei pertinet, ut omnia uerba huius epistulae nunc commemorentur a nobis. Si quis autem quaerit, quid interim teneam dum ista pertracto, respondeo primum mihi Cypriani litteras suggessisse quod teneam, donec perspiciam quale sit quod coepit postea disputari. ait quippe ipse Cyprianus: sed dicit aliquis: quid ergo fiet de his qui in praeteritum de haeresi uenientes ad ecclesiam sine baptismo admissi sunt? utrum isti reuera sine baptismo fuerint an ideo sint admissi, quia illi qui admittebant eos habere baptismum intellegebant, mox considerabimus. tis idem Cyprianus ostendit, qui ait in praeteri
Abbreviated transcription (Latin):
t̾te zelans formicam a se semme in figu¬
ra p̾uaricacõnis plenis exꝓbat. Et dicit
ꝙ ea que ip̃ius eẽnt dabat amatorib suis.
⁊ ab eis rͤsus accipiebat que ñ illoꝵ sed
ip̃ins erant. Int̾ adult̾am feminã ⁊ ad¬
ult̾os amatores dona sua d̾s tñ d̾s tanqm
zelaus iratus agnoscit. ⁊ nos heticoꝵ esse
baptisĩ dicumis u̾b̾ euuͣgłicis ꝯsecratum.
Cõmoti faccis eorum ⁊̃ que dei sunt eis tͥ¬
buere uolimuis qͣi ea ꝯtaminare pot̾unt.
aut pp̃ea sua fate̾ que dei sunt. qr ip̃i dei eẽ
nolu̾nt. Que ẽ illa mulier adultera qmͣ o

Expanded text:
certe deus zelans fornicanti a se feminae in figucerte deus zelans fornicanti a se feminae in figura praeuaricatricis plebis «xprobrat et dicit, quod ea quae ipsius essent dabat amatoribus suis et ab eis rursus accipiebat quae non illorum, sed ipsius erant. inter adulteram feminam et adulteros amatores dona sua tamen deus tamquam zelans iratus agnoscit. et nos haereticorum esse baptismum dicimus uerbis euangelicis consecratum, , commoti factis eorum etiam quae dei sunt eis tribuere uolumus, quasi ea contaminare potuerunt aut propterea sua facere quae dei sunt, quia ipsi dei esse nolu
Abbreviated transcription (Latin):
enim captorib ⁊ feu̾atorib dice̾t dñs. Si
cun dumiseritis pectã dinitent᷑ illi. Si tu tenn¬
eritis tenebunt᷑. foris quid̃ nec ligari aliqͥd
pot̾ nec solui ubi ñ sit qui aut ligare pos¬
sit aut soluere. S soluitut qui cum colũ¬
ba fec̾it pacem ⁊ ligatur. Qui cum colum¬
ba ñ ħt pacem. siue aꝑde foris sit. siue intͦ¬
eẽ indeatur. Dathan u̾o ⁊ abyron qui sibi
re conati sunt contͣ unitatẽ ppłi dei. ⁊ filii
isrł qui alienum ignem altari imposimit
noinus ꝙ impinis ñ fec̾unt. Nec nos¬
dĩt alia scelera impunita remanere. nͥse
tales correx̾int. si pacĩa dei ad prtĩam addu¬
cens. tempus corrigendi largitur. Illi sane
qui pp̃ea dicunt ñ eẽ it̾andum bapism̃.
Quna manus tm̃mͦ imposita ẽ eis. quos
philippuc dyaconis baptizau̾at nicħ ad
rem ꝑtinens dicunt. ⁊ absit uteum nicũ.¬
nĩtis utannir. Quapp̃ magis ñ cedins¬
Nec pp̃ scelera deẜtorum imꝑatoris nr̃i
cedamus ut suum ꝓpͥum eẽ arbitret᷑. Ipẽ

Expanded text:
ibus diceret dominus: si cui dimiseritis peccata dimittentur illi, si cui tenueritis tenebuntur. foris quidem nec ligari aliquid potest nec solui, ubi non sit qui aut ligare possit aut soluere, sed soluitur qui cum columba fecerit pacem et ligatur qui cum columba non habet pacem, siue aesse videatur. Dathan vero et Abiron , qui sibi re conati sunt contra unitatem populi Dei, et filii Aaron, qui alienum ignem altari imposuerunt, novimus quod impune non fecerint: nec nos alia scelera dicimus impunita remanere, nisi se tales correxerint, si patientia Dei ad pcens tempus corrigendi largitur. Illi sane, qui propterea dicunt non esse iterandum baptismum, quia manus tantummodo inposita est eis quos Philippus diaconus baptizauerat, nihil ad rem pertinens dicunt, et absit ut, cmentis utamur. quapropter magis haeretinec propter scelera desertorum imperatoris nostri scedamus, ut suum proprium esse arbitretur. ipse
Abbreviated transcription (Latin):
aut tyramuco t̾rore ad obseq̃ndi ncc̃ita¬
tem collegas suos adigit. Quid iuansu¬
etuis quid humiluis. Nulla nos c̾te det̃¬
ret auccoritas a q̃rendo quid u̾m fit.
q̃stionib q̃ ũdum eliq̃tissima ꝑspexione
discusse sunt. Nouerat enim qͣntam sat¬
m̃ti ꝓsunditatẽ. tunc omĩs eccłia uari¬
a disputacõne u̾sabat libumq fatio¬
bat q̃rendi arbitͥum ⁊ exanniata i̾nte
pandet᷑. Aeꝙ enim m̃ciebat᷑ ⁊ simplicio¬
res collegas in u̾bo cape cogitabat. ut
cum se diu̾sum sentur ꝓdidissent. cunc
serit uł censeret. Absit ab. una tam
sc̃a ista scełata ꝑfidia. Qu hoc de tali
iro qͣi cum enis lande senturt. nich
aliud qmͣ̃ se ipõs tales eõ ꝓsitont᷑. Egͥo
gis magnus erat.tanto se in omnib humi¬
litãtem ut coram deo inueniret gr̃am mił¬

Expanded text:
aut tyrannico terrore ad obsequendi necessitatem collegas suos adigit. quid mansuetius, quid humilius? nulla nos certe deterret auctoritas a quaerendo quid uerum sit. quaestionibus quae nondum eliquatissima perspectione discussae sunt. nouerat enim, quantam sacramenti profunditatem tunc omnis ecclesia uaria disputatione uersabat, liberumque faciebat quaerendi arbitrium, ut examinata ueritas panderetur. neque enim mentiebatur et simpliciores collegas suos in uerbo capere cogitabat, ut, cum se diuersum sentire prodidissent, tunc se censeret. absit ab anima tam sancta ista scelerata perfidia. qui hoc de tali uiro quasi cum eius laude sentiunt, nihil aliud quam se ipsos tales esse profitentur. ego gis magnus erat tanto se in omnibus humilantem, ut coram deo inueniret grati
Abbreviated transcription (Latin):
tholicam uenit. enis pecc̃i soluunt᷑. Sa¬
cram̃ti intem integͥras ubiq cognoscit᷑.
S ad poc̃õrum illam irreuocabilem te¬
missionẽ extͣ unitatẽ eccłie ñ ualebit.
Nec in ħ̾esi aut scismate ꝯstitutũ scõꝵ¬
orõnes.i. allius unice columbe gemitus
Refunt adniuare. Sicut nec intus poa¬
tuem possunt. si adu̾sum se ip̃e pintam
pessimam teneit debita pcbrim. fon

Expanded text:
tholicam uenit, eius peccata soluuntur? satholicam uenit, eius peccata soluuntur? sacramenti autem integritas ubique cognoscitur, sed ad peccatorum illam inreuocabilem remissionem extra unitatem ecclesiae non ualebit nec in haeresi aut schismate constitutum sest illius unicae columbae gemitus, poterunt adiuuare, sicut nec intus positum possunt, si aduersum se ipse per uitam pessimam teneat debita peccatorum, non
Abbreviated transcription (Latin):
ii typo uintatis petco dñs dedit pot̾atem
nt solueret᷑ int̾ris ꝙ ille soliiss. Mam¬
festum ẽ ꝙ illa urritaset una columba ꝑ¬
fecta sit dicta. Nunquid gꝰ ad eand̾ colum¬
bam ꝑtinent om̃s auari. De quid mei
dem catholica grart̾ idem ꝙpͥanus in¬
genunt. Nam ut opinor taptores nõ co¬
limibe. s a capitres dici possint. Quomꝰ
gͦ baptizabant qui sundos infidiosis frau¬
dibus rapiebant. ⁊ usuris multiplicanti¬
bus femis augebant. Si sola illa colum
ba a. illa unitas que nͥ in boms intelligi
ũ pot̃. simplex casta ⁊ ꝑfecta baptirat. an
forte ꝑ orõnes scõrum sp̃ãlium qui sunt
in eccłia tanqmͣ columibe. creb̾iiũ gemi¬
um magnum geritur sacram̃tum. Et oc
cata soluant᷑ qui nõ ꝑ columbam. s ꝑ ac¬
cipitrem baptirant᷑. Si ad illud satram̃¬
dum cum pace catholice unitatis accedũt.
Quod si ita ẽ. cur ñ gͦ ꝑ eorum or̃ones cũ
quisq ab hesi aut scifinate ad pacem ca¬

Expanded text:
 dedit potestatem, ut id solveretur in terris quod ille solvisset, manifestum est quod illa unitas etiam una columba perfecta sit dicta. Numquid ergo ad eamdem columbam pertinent omnes avari, de quibus in eadem Catholica graviter idem Cyprianus ingemuit? Nam, ut opinor, raptores non columbae, sed accipitres dici possunt. Quomodo ergo baptizabant, qui fundos insidiosis fraudibus rapiebant et usuris multiplicantibus faenus augebant, si sola illa columba, id est illa unitas quae nisi in bonis intellegi non potest, simplex et casta et perfecta baptizat? an forte per orationes sanctorum spiritalium, qui sunt in ecclesia, tamquam per columbae creberrimum gemitum magcata soluantur, qui non per columbam, sed per accipitrem baptizantur, si ad illud sacramentum cum pace catholicae unitatis accedunt? quod si ita est, cur non ergo per eorum orationes, cum quisque ab haeresi aut schismate ad pacem ca
Abbreviated transcription (Latin):
data coedunt᷑. Hanc gͦ salub̾miam ꝯsuetu¬
dinem ꝑ agͥpinun ꝓdecessorẽ sinim dicit
scũs cypanus qͣi cepisse corrigi. D sicut
diligentius inquisita u̾itas docuit que pot̾
magnos dubitacõnis fiuctus ad plenarii
concilii ꝯfirmacõnem ꝑducta ẽ. uernis
creditur ꝑ agͥpimum corrumpi copisse ñ
corrigi. Irruente itaq tam magna q̃one
cum de remissione pocõrum ut de spãli
hominis regen̾acõne utrum posset ap̃¬
scismatitos uł ħeticos fi̾ difficile racõ red¬
dẽtur ⁊ p̾ced̾et auccoritas agͥpim. ⁊ ñ nuł¬
lorum qui ei ꝯsenserant hominũ ĩ hac
q̃one defeciencumi qui malunt aliquid
nouum moliri qmͣ ten̾e ꝯsuetudinẽ cu¬
nis defensionẽ ñ intlłigebant. Irrint¬
pͥorem ꝙ dixisse insi ut alium si forte
ex ist̾er Cui melnis eẽt reuelatum gra¬
tissime accipet ⁊ oñd̾et imitandam nõ
solum docendi diligenciam. s ⁊̃ discen¬
di modestiam. Si autẽ millus exist̾et
qui tale aliquid asferret. Unde om̃s ille

Expanded text:
ata creduntur: hanc ergo saluberrimam consuetudinem per Agrippinum praedecessorem suum dicit sanctus Cyprianus quasi coepisse corrigi. Sed sicut diligentius inquisita veritas docuit, quae post magnos dubitationis fluctus ad plenarii concilii confirmationem perducta est, verius creditur per Agrippinum corrumpi coepisse, non corrigi. Irruente itaque tam magna quaestione, cum de remissione peccatorum et de spirituali hominis regeneratione, utrum posset apschismaticos uel haereticos fieri, difficile ratio redderetur et praecederet auctoritas Agrippini et nonnullorum qui ei consenserant hominum in hac quaestione deficientium, qui maluerant aliquid nouum moliri quam tenere consuetudinem cuius defensionem non intoremque dixisse, nisi ut alium, si forte existeret cui esset melius reuelatum, gratissime acciperet et ostenderet imitandam non solum docendi diligentiam sed etiam discendi modestiam, si autem nullus existeret qui tale aliquid adferret, unde illae omnes
Abbreviated transcription (Latin):
lib. Si possent singuli diligent᷑ intro¬
gati dot dm̾sitates opinonũ fortassis
quot homĩes mim̾arent᷑. Ammał emin
homo ñ ꝑcipit que sunt sp̃t dei. minqͥd
tũ ideo ñ integtum saccam̃tum accipi¬
unt. aut minquid ideo. Si ꝑfec̾int ⁊
opimonũ carnalium uanitatẽ emun¬
dau̾nt. demio ꝙ acceꝑant repetendũ
est. Accipit quisq se¬
cund̃ fidem suam.S quͣtum

Expanded text:
. Si possent singuli diligenter interrogari, tot diversitates opinionum fortassis, quot homines numerarentur. Animalis enim homo non percipit quae sunt spiritus dei. numquid tamen ideo non integrum sacramentum accipiunt aut numquid ideo., si profecerint et opinionum carnalium uanitatem emendauerint, denuo quod acceperant repetendum est? accipit quisque secundum fidem suam, sed quantum
Abbreviated transcription (Latin):
dem quem usq in finem ꝑseu̾antes saluit
Neq enim hui soli ad cam ñ ꝑtinent que
seꝑacõnis aꝑto sacͥlegio maifesti sunt.
ti ꝑ intam pessimam seꝑnitur eͤtemm sy¬
mouem maguni ꝑ baptisina ip̃a peꝑaret. cum
Aimquid ei baptismnis. iumquid euubłi.
nmqͥd saccam̃ta defu̾nt. S qr caritas defu¬
it. frustra autem natus ẽ. ⁊ ei expediẽbat
fortasse ñ nas. Nuquid ñ ecant nati. qnib
tum dedi ñ cybum isł escam. Eos tamꝰ a po¬

Expanded text:
 in finem perseuerantes saluabit. neque enim hi solum ad eam non pertinent qui separationis aperto sacrilegio manifesti sunt, ti per uitam pessimam separantur. etenim Simonem magum per baptisma ipsa pepererat, cui Numquid ei Baptismus, numquid Evangelium, numquid Sacramenta defuerunt? Sed cui charitas defuit, frustra natus est, et ei expediebat fortasse non nasci. Numquid non erant nati quibus potum dedi, non escam? Eos tamen a sa