comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sibi derola fideblanditur
quibonis operib non
ornatur. Quicrucẽ
poraat deb&mundo
&mori: namferrecru
sumest ferre& non
mori. simulatio hẏpo¬
critarũ est. quiꝑfi
dem cognitionem dĩ
habent. & opesbur
obscurantur: Etem¬
plum balaain secuntur.
quicadens opere. ape¬
toroculor habuitꝑ
contemplacionissidẽ:
carnales fidem non pro
uirtute animi: sed pro
commodo quuerere tẽ¬
porale: unde & dñr
dicit: Quue ritis me
non qui aui distis signa
sed quia manducatis de
lus dum secundum
euangeliido c̃trinam
non uiuit: &iam ipsã
fidem quã uerbo colit
oborta tẽptatione fa
re uero axp̃iana doc¬
trina dirsentiunt :
multiquoque fidem
xp̃i excorde nonamar
sedhumano terrore
eandem ꝑ hypocris in
tenerese simulant:¬
& quies se non possunt
aꝑtemaliꝑ terrorem
ficte boninor cuntur:
amatores mundipug¬
nantaliquando pro
fide & aluir quidẽ ꝓfici¬
unt: Ipsiuero a mo¬
re terreno implicatł
celestia non requirunt

Expanded text:
sibi de sola fide 193 blanditur, sibi de sola fide 193 blanditur, qui bonis operibus non ornatur. 9. Qui crucem portat debet et mundo mori. Nam ferre crusum est; ferre, et non mori, simulatio hypocritarum est. 10. Qui per fidem cognitionem Dei habent, et operibus obscurantur, exemplum Balaam sequuntur; qui cadens opere, apertos oculos habuit per contemplationis fidem. 11. Carnales fidem non pro virtute animi, sed pro commodo quaerere temporali. Unde et Dominus dicit: Quaeritis me, non quia vidistis signa, sed quia manducastis dlus, dum secundum Evangelii doctrinam non vivit, etiam ipsam fidem quam verbo colit, oborta tentatione fare vero a Christiana doctrina dissentiunt. Multi quoque fidem Christi ex corde non amant, sed humano terrore eamdem per hypocrisim tenere se simulant. Et qui esse non possunt aperte mali, per terrorem ficte boni noscuntur. 14. Amatores mundi pugnant aliquando pro fide, et aliis quidem proficiunt; ipsi vero, amore terreno implicati, coelestia non requirunt,
Abbreviated transcription (Latin):
si desnequaquã ui&tor¬
quitur. sed ratione
atque&emplis suade¬
tur: Quib autẽ &igi¬
tur uiolenter ꝑseuero¬
re in eir non potest.
Semploutait quida
nouellue arboris. cu¬
iussiquisquue cacum
uiolenter in pruesserit.
denuodulaxatur. in
id quod fuerat conses¬
tim reuertituri sicut
homo libero arbitrio
credendo : recurrit
addm̃ tit&libertas
agnoscatur arbitrii ꝑ
pƿhamuoluntatem
& beneficiũgratiȩ per
accepta sidei ueritatẽ
Incorderes picitdr̃ fide
ubise non possunt ho¬
mines excusare: Qui
oresimulant uerita¬
tis ꝓfessionẽ. & corde
r&entant errorisim¬
piddatem sicutnih il
prosicit fides quue or& ene¬
tur. & corde non creditꝰ:
tanihil ꝓfutur a fider que
cord&en&ur. sioreñ
ꝓferatur: D& alg enĩ
side ꝓph&a Itaquor¬
lam obiur gatdicens
periit sides. ab lata est.
deoreeorum i fider
enim que corde cre¬
ditur: confessione
oris ad ralutẽ profer¬
tur. Nacuam esse sine
operiburfidem : & frusta

Expanded text:
4. Fides nequaquam vi extor4. Fides nequaquam vi extorquetur, sed ratione atquetur, a quibus autem exigitur violenter, perseverare in eis non possunt exemplo, ut ait quidam, novellae arboris, cujus si quis cacumen violenter impresserit, denuo duid quod fuerat, confestim revertitur 5. Sicut homo, libero arbitrio rsione credendo, recurrit ad Deum, ut et libertas agnoscatur arbitrii per propriam voluntatem, et beneficium gratiae per acceptam fidei veritatem. 6. In corde respicit Deus fidem, ubi se non possunt homines excusare, qui ore simulant veritatis professionem et corde retentant erroris impietatem. 7. Sicut nihil proficit fides quae ore retinetur, et corde non creditur, ita nihil profutura fides, quae corde tenetur, si ore non proferatur. De tali enim fide propheta ita quosdam objurgat, dicens: Periit fides, ablata est de ore eorum . Fides enim quae corde creditur, confessione oris ad salutem profertur . 8. Vacuam esse sine operibus fidem, et frustra
Abbreviated transcription (Latin):
stultia: Simplicitatẽ
uerocũ prudentia: uo¬
carisapientiam: Uatile
qł multas cire: & rec¬
teuiuere quod sui
utrũq nonualemus : me¬
liui est in beneu iuendie
scudium. quã multa sci¬
endisequamur non ꝑ¬
tinere adbeatitudinem
consequenda scienti¬
amrerum: nesebe
atu multa scire: sed
essomagnũ beateuiue
re: Nihil ꝓdesre om¬
nemscire prudentia.
cumignorantiadi. &
nihi lobesse scientib
obesse cui  quã siꝑsim¬
plicitate aliquã de ele¬
mentis indigne sentiat:
dumodo de dõuera ꝓ¬
incorporeis. corpore¬
is que naturis. neque¬
at quis que disputare:
Beatũ tam illũ. facitiu¬
ta rectacum side:¬
onposseadbea¬
titudine uerãꝑue¬
beatu autẽ esse: qui&
retacredendo bene
lofidem rectam custo¬
dit dr̃sicre ditur. me¬
rito inuocatur &quȩ¬
ritur: ac ꝑ hoc tunic
persecte laudaturqan
dinoscimus. sed magis
&iam quod intellecti
mentis conspicimus.
idestdm̃ sinefidene¬
mopotest placeredo
Omneenim quod non
est exside peccatũ est:

Expanded text:
stultitiam, simplicitatem vero cum prudentia vocari sapientiam. 11. Utile est multa scire et recte vivere. Quod si utrumque non valemus, melius est ut bene vivendi studium quam multa sciendi sequamur. 12. Non pertinere ad beatitudinem consequendam scientiam rerum, nec esse beatum multa scire, sed esse magnum beate vivere. 13. Nihil prodesse omnem scire prudentiam cum ignorantia Dei, et nihil obesse scientibusobesse cuiquam si per simplicitatem anquam de elementis indigne sentiat, dummodo de Deo vera pincorporeis corporeisque naturis nequeat quisque disputare, beatum tamen illum facit vita recta cum fideeatitudinem pervebeatum autem esse, qui et recte credendo bene do, fidem rectam custodit. 2. Deus, si creditur, merito invocatur et quaeritur; ac per hoc tunc perfecte laudatur, qudignoscimus, sed magis etiam quod intellectu mentis conspicimus, id est, Deum. Sine fide nemo potest placere Deo : Omne enim quod non est ex fide peccatum est .
Abbreviated transcription (Latin):
In temerata puella parit
Hoc odium u&us illud erat
H. oc erat aspidis atq hominis
Digladi abile discidium
Quo s ipodo cernua ferineis ecł¬
Vipera proteritur pedibus eccłȩ

Expanded text:
intemerata puella parit. hoc odium vetus illud erat, hoc erat aspidis atque hominis digladiabile discidium, quod modo cernua femineis vipera proteritur pedibus. ede
Abbreviated transcription (Latin):
ornium misericordia¬
rum. ac totius boni¬
tatis auctor: quipecca¬
itorumre medicq i eiunis ora¬
tioribus & ȩlimosinis demons

Expanded text:
omnium misericordiarum ac totius bonitatis auctor, qui peccatorum remedia jejuniis, orationibus et eleemosynis, demons
Abbreviated transcription (Latin):
ta languercun Un¬
de& magnailloꝵ glo¬
ria prȩdicatur. quibo¬
ne conuersionisprin¬
cipia augm̃to solidio¬
reconsũ mant : Atq
geo ad ꝑmerendã
r& ributionẽ clario¬
res prȩparantur : quo
firmiur duriltineris
laborer & incoant &
consũmant: Quidã
primo conuersionis
calore aduir tuter sese
accingun: Acceden¬
te uero ꝓgressu dũ in¬
moderate terrenis
reb incũbunt pulue¬
re infimi app&iturobs¬
curantur:
Unde & dñs debonis
seminib dicit: Quod
Cautem cecidit inspinis.
hiis unt qui audiunt uero¬
bumdi & pollicitudine
secłi uel fallatia diui¬
tiarũ suffocantuer¬
Sbum & si ne fructu effi¬
citur: Nuꝑ conuer¬
si: nequaquã debent in
curis& teriorib: ꝓuehi:
amriimplicentur con¬
festim quasiplantata
arbur cula & necdum
radice prȩfixa concuti¬
untur pariter &arer¬
cunt: Ual& interdũ
conuerris ꝓͥanime salu¬
te mutatio loci: Ple¬
rũq: eniendũ mutatur
locur : mutatur & m̃tis
affectus : Congruum

Expanded text:
ta languescunt. Unta languescunt. Unde et magna illorum gloria praeparatur, qui bonae conversionis vitae principia augmento solidiore consummant, atque eo ad promerendam retributionem clariores praeparantur, quo firmius duri itineris labores et inchoant et consummant. 5. Quidam primo conversionis calore ad virtutes sese accingunt, accedente vero progressu, dum immoderate terrenis rebus incumbunt, pulvere infimi appetitus obscurantur; unde et Dominus de bonis seminibus dicit: Quod autem cecidit in spinis, hi sunt qui 205 audiunt verbum Dei , et sollicitudine saeculi, vel fallacia divitiarum suffocant verbum, et sine fructu efficitur. 6. Nuper conversi nequaquam debent in curis exterioribus provehi. Nam si implicentur, confestim, quasi plantata arbuscula, et necdum radice praefixa, concutiuntur pariter et arescunt. 7. Valet interdum conversis pro animae salute mutatio loci. Plerumque enim, dum mutatur locus, mutatur et mentis affectus. Congruum
Abbreviated transcription (Latin):
sio in pristinos erro¬
resreducit: acuiuen¬
ditepore resoluit:
Hor ũ ergo &emplaquis¬
que conuersus euita.
Nedũ timorẽ dĩ a tepe¬
re incipis rursur mun¬
danis errorib: in mer¬
garis: Tepidus incon¬
uersione otios a uerba
&uanas cogitationes.
noxias esse non conspi¬
cit: Quod siatorpo¬
re m̃tis euigi lauerit: ea
que leua &istimabat.
confestim quasorren¬
da atq atrocia ꝑtimes¬
cit: fraus & desidia
in omnibono opere for¬
midanda ẽ : Fraudẽ
facimꝰdõ: quotiensde
bono operenr̃o nos m&¬
ipsos nondm̃ laudamus:
Desidiã agimus quoti
ens ꝑtorporẽ lan¬
ramur: Omnis arr
scłihuius. strenuos a¬
matorer hab& : & ad&
sequendũ ꝓmptissimos:
sentẽ hab& operiss ui
remunerationẽ:
arsuerodiuinitimoss
ple rosq hab& rectato¬
res languidos tepi¬
dos: pigritiue inerti¬
a congelatos: Sed hoc
ẜinde quod labor eoꝵ
remuneratione differ¬
tur: Ideoq dũeoꝵ la¬
borẽ mecedis r&ribu¬
tionͦ n statim conseqͦi¬
tur spe penedisso lu¬

Expanded text:
sio in pristinos errores reducit, ac vivendi tempore resolvit; horum ergo exempla quisque conversus evita, ne dum timorem Dei a torpore incipis, rursus mundanis erroribus immergaris. 2. Tepidus in conversione otiosa verba et vanas cogitationes noxias esse non conspicit; quod si a torpore mentis evigilaverit, ea quae levia existimabat confestim, quasi horrenda atque atrocia pertimescit. 3. Fraus et desidia in omni bono opere formidanda est. Fraudem facimus Deo, quoties de bono opere nostro nosmetipsos, non Deum laudamus. Desidiam vero agimus, quoties per torporem lanramur. 4. Omnis ars saeculi hujus strenuos amatores habet, et ad exsequendum promptissimos; aesentem habet operis sui remunerationem. Ars vero divini timoris plerosque habet sectatores languidos, tepidos, pigritiae inertia congelatos; sed hoc proinde, quod labor eoruremuneratione differtur. Ideoque dum eorum laborem mercedis retributio non statim consequitur, spe pene dissolu
Abbreviated transcription (Latin):
peadincorporeamcre¬
atorꝓ magnitudinẽ
creaturarum corpo¬
rea magnitudo conps¬
nitur ut magna conede
dine factorum effector
operum agnos catur:
on tamen parilitate con¬
simili fede quadam sub¬
dita et ereata specieboni
icutars martisice reor¬
qu& luudẽ t perũ cre¬
ator ꝑceaturã fuã la uea¬
tur & quantorit &cel¬
lentior & ipraoperis con¬
ditione monstratur Eꝑ
pulchi tudine circũserp¬
tȩ creiture pulcbr tudt¬
nẽ fuã quaecir cum seybi
nequit facit dr̃ intellegi
utipsisuestigiis reuertads
home ad dm̃ a quibus auers¬
sus est: Ut quia ꝑamorem
pulcdiritudinis creature.
acreators forma
feabstulit Rursum
ꝑcreature decerẽ a
gratoris ulc cudi¬
nẽ reuertatur Qui¬
burdã gradibus into¬
greditur homoad
intellegendũ dm̃cre¬
atorẽ +destabinrn¬
fibilibus surgsad
sensibilia: Afambili¬
bus surgor ꝑadrati¬
onubiliaArationa

Expanded text:
pe ad incorpoream Creatoris magnitudinem creaturarum corporea magnitudo componitur, ut magna consideulchritudine factorum effector operis agnoscatur, non tamen parilitate consimili, sed ex quadam subdita et creata specie boni. Sicut ars in artificem retorquet laudem, ita rerum creator per creaturam suam laudatur. Et quanto sit excellentior ex ipsa operis conditione monstratur. Ex pulchritudine circumscriptae creaturae pulchritudinem suam, quae circumscribi nequit, facit Deus intelligi, ut ipsis vestigiis revertatur homo ad Deum quibus aversus est. Ut quia per amorem pulchritudinis creaturae a Creatoris forma se abstulit, rursum per creaturae decorem ad Creatoris pulchritudinem revertatur. Quibusdam gradibus interogreditur homo ad intelligendum Deum creatorem, id est, ab insensibilibus surgens ad sensibilia, et a sensibilibus surgens ad rationabili
Abbreviated transcription (Latin):
regimens acer dotii con¬
tendit appdere : ante
in redircutiat riuita
honorissit congua.
quod riñ discrepat humi¬
liter adid quod uocatur
accedat: Reatum quip¬
peculpe geminat si
quisq: cũculpa ad sacerdottile
culm̃ ospirait.
tanto maioris ẽcymini
q̃anto prius quã cader&
maioris eret uistutis :
Piecedentiũ nã quã
magnitudo uistutum
crercit ad cumulũ se¬
quentiũ delictorum
Plerique racerdo¬
ter suae magis utilta¬
tis caura quã gregis p̃¬
erre deriderant:
pec utprrint p̃suler
sen cupiuNt sedma¬
gis ut diuiter fiant &
honorentur : Quscipi¬
unt enim sublimitatis
culm̃ ñ ꝓpastorali regi¬
mine red pros olius
dignitatis. rolã nomi¬
nus app&unt dignita¬
tẽ : Dũmalisacerdoter

Expanded text:
regimen sacerdotii contendit appetere, ante in se discutiat, si vita honori sit congrua. Quod si non discrepat, humiliter ad id ad quod vocatur accedat. Reatum quippe culpae geminat, si quis cum culpa ad sacerdotale culmen aspirat. tanto majoris est criminis, quanto, priusquam caderet, majoris erat virtutis. Praecedentium namque magnitudo virtutum crescit ad cumulum sequentium delictorum. Plerique sacerdotes, suae magis utilitatis causa quam gregis, praeesse desiderant: nec ut prosint, praesules fieri cupiunt: sed magis, ut divites fiant et honorentur. Suscipiunt enim sublimitatis culmen, non pro pastorali regimine, sed pro solius dignitatis, solam nominis appetunt dignitatem. Dum mali sacerdotes
Abbreviated transcription (Latin):
dificare uiribile tẽplũ
quias tengu nom tuirbel¬
li frequentia ess&
qua figo illi spiritalit̃
hoc ẽ ȩccleriam doce¬
rep̃rumant : Non de¬
b& honoris du catum rus¬
cipere quiner cit rubiec¬

Expanded text:
aedificare visibile templum, quia sanguinum vir belli frequentia esset. Qua figura illi spiritaliterhoc est, ecclesiam docere praesumant. Non debet honorem ducatus suscipere, qui nescit subjec
Abbreviated transcription (Latin):
ralegirintendunt. eiusoo¬
culta pen&rare ñ possuł
Multienĩ ñ in telle gendo
sp̃alit̃ scripturar: neceis
recte sentiendo. inheresi
deuolutis̃ : atq: in multis
errorib defluxer̃ : In so¬
lisfidelib religata ẽ lex

Expanded text:
nt, ejus occulta penetrare non possunt. 2. Multi enim non intelligendo spiritualiter Scripturas, nec eas recte sentiendo, in haeresim devoluti sunt, atque in multis erroribus defluxerunt. 3. In solis fidelibus religata est lex,
Abbreviated transcription (Latin):
piendo. Quidãplur medi¬
tare delectantur gentiliũ
dicta ꝓpt̃ tum̃tẽ & ornatũ
sermonẽ : quã scripturã
scam̃ ꝓpt̃eloqium humi¬
le: Sedqͣid ꝓdest inmun¬
danis doctrinir ꝓficere &
manescere indiuinis : Ca¬
duca seqi sigm̃ta ÷ & cȩlesti
a fastidire mysteria: Ca
morẽ sc̃arũ scripturarͤ
uitandi: Gentiliũ dic¬
ta & terius uerboꝵ elo¬
qͤentianitent : interiur
uacua uir tutis sapien¬
tia manert : El o qia aute
racra & teriur incomp¬
tauenba pparent in

Expanded text:
piendo. 2. Quidam plus medipiendo. 2. Quidam plus meditari delectantur gentilium dicta propter tumentem, et ornatum sermonem, quam Scripturam sanctam propter eloquium humile. Sed quid prodest in mundanis doctrinis proficere, et inanescere in divinis; caduca sequi figmenta, et coelestia 297 fastidire mysteria? Cavmorem sanctarum Scripturarum vitandi. 3. Gentilium dicta exterius verborum eloquentia nitent, interius vacua virtutis sapientia manent; eloquia autem sacra exterius incompverbis apparent, i
Abbreviated transcription (Latin):
d stipulis meis dt ecu
aut ludeus intellegat aut
pulus Unitatẽ quppe
cripturas her&icisano
sensu ñ sapiun redeas
aderrorẽ prauȩ intelli¬
m& ipros earũ sensib sub¬
nib: ita ꝑargum̃ta fraudo¬
lentiȩ in ligaN audito rer
uteor quas in laberinto
inplicent a quo &ire uixua¬
calliditas. ut falsaueris :
malaqebonis ꝑmisceaNT:
alutaribꝰ qd rob plerũ¬
q: eproris sui uirurin¬
trerant quo ra ciliur por¬
sint prauitatẽ ꝑuersa
dogmatis subspecie ꝑ su¬
adeseueritatir: Ple¬
rũq sub nomine catho¬
licoꝵ doctoꝵ heruicirua
dicta consribunt : utim¬
dubitant̃ lecta credantur:
suar latenti dolo in libys
scilic& uel a diciendo qͣe
impias̃: uel auferendo qe
piar̃: Caute meditanda
leguntur ut iuxta a posto¬
lica monita ÷ & teneamr
contraria ueritatis & sis¬
tunt : Nicq: in bonis instru¬
qia obledtamenca inaniũ
fabułarũ mentẽ &xcitanł
adincentiua libidinũ: non
enim solũ tura offerendo
demonib: immolatur sed
& iãeoꝵ dicta libentiur ca¬

Expanded text:
discipulis meis ; ne eam aut Judaeus intelligat, aut pulus. Unitatem quippe cripturas non sano sensu sapiunt, sed eas ad errorem pravae intellimetipsos earum sensibus subnibus ita per argumenta fraudulentiae illigant auditores, ut eos quasi in labyrinthum implicent, a quo exire vix vacalliditas, ut falsa veris, malaque bonis permisceant, salutaribusque rebus plerumque erroris sui virus interserant, quo facilius possint pravitatem perversi dogmatis sub specie persuadere veritatis. 7. Plerumque sub nomine catholicorum doctorum haeretici sua dicta conscribunt, ut indubitanter lecta credantur. suas latenti dolo in librisscilicet vel adjicendo quae impia sunt, vel auferendo quae pia sunt. 8. Caute meditanda leguntur, ut, juxta apostolica monita , et teneamus contraria veritati existunt; sicque in bonis instruquia per oblectamenta inanium fabularum mentem excitant ad incentiva libidinum. Non enim solum thura offerendo daemonibus immolatur, sed etiam eorum dicta libentius ca
Abbreviated transcription (Latin):
ne scientie uisi extollere laudib
hominem.
Ncemquaentun anaiora
fuerim lit terceture studice
tanto cenimus cerrogcentie
fcstu infloctur. mociori intu¬
& benescelmus ait: Quia non
est preponendus. fucus gree¬
¶Meliores suncenim. com¬
mun& littere qui simplici¬
ores et cẽdsolam humilita¬
dem legentum ꝑtinent&
Ille uerone quiores quice inge¬
runt hominibus ꝑnicioscem
mentis ꝑlatonom :
Mdiores ẽe grõmoe ticos
quã heretcos. Meretici
enim austum laetferi sucus
hominibus ꝑsucedendoꝓpinaeNł¬

Expanded text:
ne sciencie, nisi extollere laudibus hominem. Nam quanto maiora fuerint litterature studia, tanto animus arrogancie fastu inflatus maiori intuet bene psalmus ait: Quia non est praeponendus fucus gramMeliores sunt enim communes litterae quia simpliciores et ad solam humilitatem legentium pertinentes, illae vero nequiores, quia ingerunt hominibus perniciosam mentis elationem. 11. Meliores esse grammaticos quam haereticos. Haeretici enim haustum lethiferi succi hominibus persuadendo propin
Abbreviated transcription (Latin):
taeest: Sicutseriptum gla
Nonne stal torms fecurdiꝰ
ꝑcest diosis cedque loqua¬
cibus scripture scemi¬
nus ꝓptor sermonem
smplicemploccert
enti lienim eloquai te
conpocta uide turills in¬
dignec: Quodsicenimo
humilimistericcerus inteñ:¬
poeT Confestim ceduer¬
tunt quaentum excelsae
sunł que millis da piciun÷¬

Expanded text:
ta est, sicut scriptum est: Nonne stultam fecit Deus 7. Fastidiosis atque loquacibus Scripturae sanctae minus propter sermonem simplicem placent. Gentili enim eloquentiae comparata videtur illis indigna. Quod si animo humili mysteria ejus intendant, confestim advertunt quam excelsa sunt quae in illis despiciun
Abbreviated transcription (Latin):
cisermone conscriptis̃ io
ñ inrapientia uerbi sedo
ostensione spr̃ hominesa
sidẽ ꝑducerentr : Nãsi
dialectici acuminis uersu¬
tia autrethorice aptiro
loqentia & ditiessent neqd¬
quã putar&ur sides xp̃im
dĩ uirtute sedine loquen¬
tiȩ humane argum̃tipcn¬
sistere. Necquẽ quã cre¬
deremur ad fidẽ diuino inssi¬
ramine ꝓuocari sed potis
uerboꝵ calliditate subduca
Omniprecularis doctrin
spumantib uerb resonars¬
hiac leper eloquentie tumor ẽ ad¬

Expanded text:
ci sermone conscripti sunt, ut non in sapientia verbi, sed in ostensione spiritus homines ad fidem perducerentur . Nam si dialectici acuminis versutia aut rhetoricae artis eloquentia editi essent, nequaquam putaretur fides Christi in Dei virtute, sed in eloquentiae humanae argumentis consistere; nec quemquam crederemus ad fidem divino inspiramine provocari, sed potius verborum calliditate seduci. 6. Omnis saecularis doctrina spumantibus verbis resonans, ac se per eloquentiae tumorem a
Abbreviated transcription (Latin):
Dugus aedinstrundũ
⁊tione maciore mintel¬
leentiaem preb&: dius
qtenim conferre. quac mlegere:.
Ncem ꝓpositis interro gceqonib
cunctaciorerum excluditur
&sepeobieccionibus lcctens ue¬
ritas adꝓbectur Quodem̃
obs curumest autdubium con¬
ferendo xitto ꝑcipitur

Expanded text:
s ad instruendum. acione maiorem intelligenciam prebet. Melius est enim conferre quam legere. Nam propositis interrogacionibus cunctacio rerum excludetur; et sepe obieccionibus latens veritas approbatur, quod enim obscurum est aut dubium, conferendo cito per
Abbreviated transcription (Latin):
me ditatone cccuitur eecle¬
dioc siduite eecolligitup
tansa memori lignteles
oblite rat: Quodsi
breuis sit submoto que libex alibri
sententia retrocaetur in
animo: guncsine lobore
legitur: &eocque lesta sun
itcolo dome morio mini me
ex ciduntur. Ac cepteebili¬
or est sensibus lec ciotor¬
Amplius enim intellestus
instruitur : quaendo uox
legtitis quiercit : & subsi¬
lento lingac mouetur
emolare legendo corpus
locs scctur. Quocis acũmen.
dtunditur.

Expanded text:
one acuitur, ac legendi assiduitate colligitur. causa memoriam legentis oblitterat. Quod si brevis sit, submotoque libro sententia retractatur in animo, tunc sine labore legitur: et ea quae lecta sunt recolendo, memoria minime excidunt. Acceptabilior est sensibus lectio taAmplius enim intellectus instruitur, quando vox legentis quiescit, et sub silentio lingua movetur. Nam clare legendo, et corpus lassatur, et vocis acumen obtunditur.
Abbreviated transcription (Latin):
uimaleagere nonde¬
sistunt uanaspein¬
dulgentia dedĩpie¬
taterequirunt: Quã
reste quuere rent
si ab accione prausicersa¬
rent netuendiual¬
de est utneque ꝑipe
uensue quã ꝓmitait
dr̃ ꝑseue ranter pecce¬
mur neque qui aiur¬
tũpeccata distringit
ueniam desperemus:¬
ed ut roque periculo
euitato & amalo de¬
clinemus: & depi&o¬
tedi ueniam spere¬
mus: Omnirquip¬
peustur. spe&for¬
midine nitoł quia
nunc illũ adgaudiũ
spererigit: nuncad
sormidinẽ terror ge¬
hennȩ addicit :¬

Expanded text:
ui male agere non desistunt, vana spe indulgentiam de Dei pietate requirunt, quam recte quaererent, si ab actione prava cessarent. Metuendum valde est ut neque per spem veniae, quam promittit Deus, perseveranter peccemus; neque quia juste peccata distringit, veniam desperemus: sed, utroque periculo evitato, et a malo declinemus, et de pietate Dei veniam speremus. Omnis quippe justus spe et formidine nitet; quia nunc illum ad gaudium spes erigit, nunc ad formidinem terror gehennae adducit
Abbreviated transcription (Latin):
bolus tẽptationem iusto
rũ sẽ ꝑ inferrecupiat: ta¬
m̃ siadã potestatẽ ñ acci¬
pit nullatenus adipiroe¬
e: potest qd app&it
unde &omnis uoluntas di
tit  sed eorqitẽ ptandi p̃&¬
Vnde &dã in libra regũ dedi¬
abolo scretũẽ qͦia spr̃
dñi malus inruebat in sa¬
ul Vbiiustȩ qȩritur
sidñi curmalur. sima¬
luscurdñi: Sed duo¬
b uerbis conpre hensa est
& dĩpotest asiusta : & diabo¬
liuo luntar iniusta:
Nam sp̃s malus ꝑnequis simã¬

Expanded text:
bolus tentationem justo semper inferre cupiat, tamen si a Deo potestatem non accipit, nullatenus adipisci potest quod appetit. Ante omnis voluntas ditit, sed eos qui temptandi Unde etiam in libris Regum de diabolo scriptum est quia Spiritus Domini malus irruebat in Saul . Ubi juste quaeritur: si Domini, cur malus? si malus, cur Domini? Sed duobus verbis comprehensa est et Dei potestas justa, et diaboli voluntas injusta. Nam spiritus malus pe
Abbreviated transcription (Latin):
pupcarnis labẽ animȩ
ingerunt: Ideoq hnp¬
sisportis. id est in ipsr
sens ibus regnant: Ne
q enim aliunde pecca¬
mus: nisiuidendo a audi¬
endo: adtrectando gur¬
tando: adq tangendo
Vnde& alias dicitur ꝗ in¬
trauit mors ꝑfenestras
nei ingrediebantur ꝑ

Expanded text:
carnis labem animae ingerunt; ideoque in ipsis portis, id est, in ipsis sensibus regnant. 2. Neque enim aliunde peccamus, nisi videndo, audiendo, attrectando, gustando, atque tangendo. Unde et alias dicitur: Intravit mors per fenestras nei in
Abbreviated transcription (Latin):
dolorẽ iniuriȩ clau¬
sopectore tegit : qͣan¬
coampliussilentio
lingũa p̃mit. tanto
acriorẽ dolorẽ intrim¬
secus nutric. Vnde & uere¬
uere quidã po&arũ gor¬
tilium dixit: quoque
magistegitur tectur ma¬
gis ȩstuatignis: Cie cur
enim languor uee menr
est acnimiur: quia taci¬
tũ uiuit subpec catore
uulnus:¬

Expanded text:
dolorem injuriae claudolorem injuriae clauso pectore tegit, quanto amplius silentio linguam premit, tanto acriorem dolorem intrinsecus nutrit. Unde vere quidam poetarum gentilium dixit: Quoque magis tegitur, tectus magis aestuat ignis. Caecus enim languor vehemens est ac nimius, quia tacitum vivit sub pectore vulnus
Abbreviated transcription (Latin):
postuitium cito corrigi¬
tur: Itẽ bis malelo qui¬
tur : qui& male uiuit
lelo quitur : qui& male
cogitat & male refert
cogtata Itẽ bismale
loquitur qui& bonũ
quod debuit nonegit
& malũ quod nonopor¬
tebatadmisit: Ma¬
limalarer pondȩ  ꝓbonis
& aduerra ꝓoptimis:
onibona rerpondent ꝓ
malis & ꝓsperaꝑad uer¬
cium̃ linguȩ fortitudo
adhiben da est patientiȩ
Uit tẽpta tio uerbi quue
foris inpugnat tole¬
rantiue uirtute deuic¬
ta dircedat: AIonom¬
nis qui patitur ꝓbra
iustus est. sed quipro ueritatẽ¬
mate in nox patitr᷑.
il& antũ modo iustur
est: Inter uĩpera¬
tioner linguȩ & ob¬
ꝓbria hominũ isto se¬
remedio mens iusti
corroborat: ut tanto
solidiur indm̃ figatur
interiur quanto &¬
terius abhumaniss ꝑ¬
nitur senrib Qui
in la tassibi contu me¬
lias tranquillo animo
ꝓdit dolorem cordis
aperit: & uirus quod
feru& Inanimo faci
enĩmentis a ꝑtacito
& alant: ¶ lausani¬
mis exulceraNł: Qui

Expanded text:
post vitium cito corrigipost vitium cito corrigitur. Bis male loquitur qui male vivit le loquitur qui et male cogitat, et male refert cogitata. Item bis male loquitur qui et bonum quod debuit non egit, et malum quod non oportebat, admisit. 22. Mali mala respondent pro bonis, et adversa pro optimis. Boni bona respondent pro malis, et prospera prcium linguae fortitudo adhibenda est patientiae, ut tentatio verbi, quae foris impugnat, tolerantiae virtute devicta discedat. 24. Non omnis qui patitur probra justus est; sed qui pro veriate innox patitur, ille tantummodo justus 25. Inter vituperationes linguae et opprobria hominum isto remedio mens justi se corroborat, ut tanto solidius in Deum figatur interius, quanto exterius ab humanis spernitur sensibus. 26. Qui illatas sibi contumelias tranquillo animo prodit, dolorem cordis aperit, et virus quod fervet in animo facilenim mentis aperta cito exhalant, clausa nimis exulcerant. 28. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
icur: Itẽ quadriꝑtita est
loquendiratio : quauel
bonũ bene. uel malũ ma¬
le: seubonũ male. uel
malũ bene ꝓferatur :
Honũ quippebene loqr¬
tur: qui ea que rectar̃
humiliter annuntiare
uid&ur: Malũ male
loquitur qui quod lib&
flagitium ꝑsuade re
conatur Bonũ male lo hcͦ¬
tũ arro ganter predica¬
resentitur: Nalũ be¬
neloquitur: quialiquod
narrando uitium d& esta¬
tur ut abeo homines a uer¬
tantur. Cordebenelo¬
quitur: qui caritatẽ non
simulat: Orebeneloqi¬
tur : quiue ritatẽ annun¬
tiat: Factirbene loqi¬
tur quialios bonis &en¬
pliruedisicat: Corde
maleloquitur : qui interi¬
us cogitationes noxias me¬
ditartur & cogitat: Lin¬
guamale loquitur : qui ꝓ
eo quod male agit. flagel¬
latur & murmdrat: Fac¬
tirmale loquitur : quima¬
leuiuendo xemplissuis
aliosad praue agendũ in¬
format: Semelbe nelo¬
quitur: qui sepenitendo
redarguit : Dirbenelo¬
quit̃. qui bene iub&¬
& alios instruit:S
mel maleloquitur : qui

Expanded text:
itur. 16. Item quadripartita est itur. 16. Item quadripartita est loquendi ratio, qua vel bonum bene, 230 vel malum male, seu bonum male, vel malum bene profertur. 17. Bonum quippe bene loquitur, qui ea quae recta sunt, humiliter annuntiare videtur. Malum male loquitur, qui quodlibet flagitium persuadere conatur. Bonum male lotum arroganter praedicare sentitur. Malum bene loquitur, qui aliquod narrando vitium detestatur, ut ab eo homines avertantur. 18. Corde bene loquitur, qui charitatem non simulat. Ore bene loquitur, qui veritatem annuntiat. Factis bene loquitur qui alios bonis exemplis aedificat. 19. Corde male loquitur qui interius cogitationes noxias meditatur et cogitat. Lingua male loquitur qui pro eo quod male agit flagellatur, et murmurat. Factis male loquitur qui male vivendo exemplis suis alios ad prave agendum informat. 20. Semel bene loquitur qui se poenitendo redarguit. Bis bene loquitur qui bene et alios instruit. 21. Semel male loquitur qui
Abbreviated transcription (Latin):
Peste &sentia dicit : quiue¬
ram sapientiã gustu inter¬
nisa poys sentit: Afenti¬
endo enim sentent̃ia dicita
acꝑhocarroganter
quisine humilitate
dicunt dero larcienti¬
adicunt nonderen¬
tentia: Ille enimsa¬
pit : quirecte & scđm
dm̃ sapit : Insuã di¬
cunt contumeliam
doctorer: sidũ sint
ab eir dic tasapient̃
nimiumtam̃ eloquen¬
ter: Horr& enim
sapientia spum eum
uerborũ ambitũ acfu¬
co mundialir eloquen¬
ti& inflacirrer moni¬
curiori delectantur
audire quor lib& rapi¬
entes : non ut ueritatẽ
abeis quȩrant sedut
facundiam sermo¬
nis eorũ agnorcant :
Morepoetarũ qui
mazis conporitionẽ
uerborũ quã senten¬
tiam ueritatis sequuntur¬
Quadrimoda. ⁊a est dicen¬
diratio: quap̃ uidendũ
est quid: cui quando
ratur : Itẽ quad rimo¬
daẽ dicendiratio: qua
autbene sentiendo quid
bene ꝓfertur: Aut
nihil sentiendo nihildi¬
citur: Aut parũ sentien¬
do loquacitarrolaos¬
tentatur: Aut optime
sentiendo. Sele ganter
ꝓfertur. quod intellegi¬

Expanded text:
ex sententia dicit, qui veram sapientiam gustu interni saporis sentit. A sentiendo enim sententia dicitur. Ac per hoc arrogantes, qui sine humilitate dicunt, de sola scientia dicunt, non de sententia. 11. Ille enim sapit, qui recte et secundum Deum sapit. 12. In suam dicunt contumeliam doctores, si dum sint ab eis dicta sapienter, nimium tamen eloquenter. Horret enim sapientia spumeum verborum ambitum ac fucum mundialis eloquentiae inflatis sermonicuriosi delectantur audire quoslibet sapientes, non ut veritatem ab eis quaerant, sed ut facundiam sermonis eorum agnoscant, more poetarum, qui magis compositionem verborum quam sententiam veritatis sequuntuQuadrimoda est dicendi ratio, quia praevidendum est quid, cui, quando, ratur. 15. Item quadrimoda est dicendi ratio, cum aut bene sentiendo quid bene profertur, aut nihil sentiendo nihil dicitur, aut parum sentiendo loquacitas sola ostentatur, aut optime sentiendo non eleganter profertur quod intellig
Abbreviated transcription (Latin):
ponit : qui bon is operibur
linguȩ & cessũ opest : Ma¬
nũ suꝑ or̃ ponit quimalȩ
locutionisculpar bonȩac¬
tionis uelam in&egit :
nec faciens : & silnutilir
sibi est audientib: tamen
ꝓdest: Quide sapientia
selaudari affectant loqus¬

Expanded text:
ponit, qui bonis operibus ponit, qui bonis operibus linguae excessus operit. Manum super os ponit, qui malae locutionis culpas bonae actionis velamine tegit. 8. nec faciens, etsi inutilis sibi est, audientibus tamen prodest. 9. Qui de sapientia se laudari affectant, loqu
Abbreviated transcription (Latin):
um quaedã parua
uitiorũ uerba non euite¬
mur in magno linguȩ
plabimur crimine: &
dum factaquae dã non
grauia libere acsine m&u
comittimus. ad potiora
scelera & horrenda peo¬
candi consu&ũ dine labi¬
mur: Sicutplerumque
multiloquorum stultitia
repre henditur Itarur¬
sum nimistacentũ uitia
denotantur: Illienim
ratis laxando linguã in
leuitatis uitio defluuN
stinimirr&icendo abu¬
tilitate torpercunt : In¬
periti sicut loqui nerci¬
unt It atacere no npos¬
sunt: Menteenim ineru¬
diti oreloquacer uerbis ꝑ¬
strepunt : sens unihil dicunt:
Sicut falsitatis crimen. aꝓficien¬
tib ꝑtimescitur Itaociora
uerba a ꝑfectis uiris uitantr
amut ast quidã sicut ꝓodo¬
souerboratio ponitur. Ita
ƿrermone iniusto poena&
soluitur: Uanisermoner
Inorexp̃ian esse non debent:
Ntim sicut malos mores
bona conlo qna ⁊ corrigant.¬
mores corrũpunt: Custo¬
diaoriponitur dũ quisq:
nons eiustũ. sed quod ma¬
gis uerũ est peccatorem
fatecur : Manũ suꝑ op̃

Expanded text:
um quaedam parva vitiorum verba non evitamus, in magnum linguae prolabimur crimen; et dum facta quaedam non gravia libere ac sine metu committimus, ad potiora scelera et horrenda peccandi consuetudine labimur. 2. Sicut plerumque multiloquorum stultitia reprehenditur, ita rursus nimis tacentium vitia denotantur. Illi enim satis laxando linguam in levitatis vitio defluunt, isti nimis reticendo ab utilitate torpescunt. 3. Imperiti, sicut loqui nesciunt, ita tacere non possunt. Mente enim ineruditi, ore loquaces, verbis perstrepunt, sensu nihil dicunt. 4. Sicut falsitatis crimina a proficientibus pertimescuntur, ita otiosa verba a perfectis viris vitantur. Nam sicut ait quidam: Sicut pro otioso verbo ratio ponitur, ita pro sermone injusto poena exsolvitur . 5. Vani sermones in ore Christiani esse non debent. Nam sicut malos mores bona colloquia corrigunt,res corrumpunt . 6. Custodia ori ponitur , dum quisbue non se justum, sed, quod magis verum est, peccatorem fatetur. 7. Manum super os
Abbreviated transcription (Latin):
inculpacibor qualit apsed
illut reput&ur inuitio qđ
cũ derideno degustatur:
Quattuor r̃ genera distine¬
cionũ inquile app&itu:
dẽ quid quando quan¬
tũ & quomodo app&a¬
tur: Quida diẽ i prã
Quando. si ante legitim ũ
tẽpur. quid app&atur
Quantũ uero ad in mo¬
derationẽ refertur: Qoͣ¬
modo adinpatientiã fer

Expanded text:
in culpa ciborum qualitas, sed in culpa ciborum qualitas, sed illud reputetur in vitium, quod cum desiderio degustatur. 13. Quatuor sunt genera distinctionum in gulae appetitu, id est: quid, quando, quantum, et quomodo appetatur. Quid ad rem ipsam Quando, si ante legitimum tempus quid appetatur. Quantum vero ad immoderationem refertur. Quomodo ad impatientiam fe
Abbreviated transcription (Latin):
reuinũ. sidimit&ꝰ Iniqͣitar
hȩc uob donec moriamini:
icut omnes carnales cupi¬
ditater abstinentiarese¬
cantur: it a om̃s̃ animȩ
uirtutes edacitatis uitio
destruuntur. Indẽẽ qđ
& princeps coquoꝵ mu¬
ros hicrusalẽ subuertit
quia &uent̃ cuiseruitur
a coquis uirtuter animȩ
destruit: Neq enĩ posse
quẽ piã uirtutũ ꝑfectio¬
nẽ ad tingere : nisipriur
uentris edomuerit in¬
gluuiem: Pemopotest
dominare c&eris intur
nisi priur ingluuiẽ uen¬
tririestrincxerit : Nec
quirquã facile poterit a
xpellere : nisi ꝑ abstinen¬
tiãgͣle: Tuncenim
hoster qi & tranorr̃ a no¬
b̵ fortius superantꝰ : quan¬
doprius quȩ intranorr̃
uitia & tinguntꝰ: Nã
frustra forir agitbellũ
qui intur hab& periculũ :
Mon qualitatẽ ciboꝵ sed
eoꝵ cupiditatẽ cauendã
Nã sȩpe accuratius p̃pa¬
rata sine gulie concu¬
piscentia degustuntr
& suepe abiecta & uilia
edendi cupiditate sumnꝰ¬
tur: Sicq sit litñ sit

Expanded text:
re vinum. Si dimittetur iniquitas re vinum. Si dimittetur iniquitas haec vobis, donec moriamini . 10. Sicut omnes carnales cupiditates abstinentia resecantur, ita omnes animae virtutes edacitatis vitio destruuntur. Inde est quod et princeps coquorum muros Jerusalem subvertit, quia et venter, cui servitur a coquis, virtutes animae destruit. Neque enim posse quempiam virtutum perfectionem attingere, nisi prius ventris edomuerit ingluviem. 11. Nemo potest dominari caeteris vitiis, nisi prius ingluviem ventris restrinxerit. Nec quisquam facile poterit a mmundos expellere, nisi per abstinentiam gulae. Tunc enim hostes qui extra nos sunt a nobis fortius superantur, quando prius quae intra nos sunt vitia exstinguuntur. Nam frustra foris agit bellum, qui intus habet periculum. 12. Non qualitatem ciborum, sed eorum cupiditatem cavendam. Nam saepe accuratius praeparata sine gulae concupiscentia degustantur, et saepe abjecta et vilia edendi cupiditate sumuntur. Sicque fit ut non sit
Abbreviated transcription (Latin):
& crasso uentre subrilẽsen¬
sũ gigni ñ porre: Nãg¬
lȩ saturitas nimia aciẽm̃¬
tisoptundit ingeniũq
ebescere facit : Libidi¬
nis ignesciboꝵ fom̃te in¬
crercunt: Dorp̾autẽ qđ
abstinentia frangit tẽp¬
tatioñ& urit: unde &tres
pueros abstinentes fla¬
mababilonii incendua
sit&igit ñ conbusit : Qua
nimirũ & nderiderioꝵ car¬
naliũ igner abstinentiũ
m̃tes inflã m& urq: ad¬
consensũ tam̃ concupis¬
centiȩ uelo peris ñ &ursu
larũ ardentis diuitir in¬
tendat suppliciũ cuius
tanta in in ferno Int̃ignes
erat inopia : qantahis
epularum fuerat copia, In hoc
om sȩdo esurire & sitire no¬
luit: ꝓpterea illuc in flãmas
sit iens stillã aq: qeriuit
ned meruit: Consideran¬
dũ quãue em̃ter argan¬
tr comeratio & sũptuo¬
srelaxare iniqͣitatẽ hir
qi eã libent̃ ambiuNt: Di¬
citenĩ ꝑesaiã : Eccegau¬
diũ & l&icia. occidere ui¬
tulor & iugulare ari&es
Comedere carner & bibe¬

Expanded text:
ex crasso ventre subtilem senex crasso ventre subtilem sensum gigni non posse. Nam gulae saturitas nimia aciem mentis obtundit, ingeniumque evanescere facit. 7. Libidinis ignes ciborum fomentis increscunt; corpus autem quod abstinentia frangit, tentatio non exurit. Unde et tres pueros abstinentes flamma Babylonii incendii, etsi tetigit, non combussit, quia nimirum etsi desideriorum carnalium ignis abstinentium mentes inflam concupiscentiae vel operis non exurit. larum, ardentis divitis intendat supplicium, cujus tanta in inferno inter ignes erat inopia, quanta hic epularum fuerat copia. In hoc o esurire et sitire noluit, propterea illic inter flammas sitiens, stillam aquae quaesivit, nec meruit. 9. Considerandum quam vehementer arguatur comessatio, et sumptuorelaxare iniquitatem his qui eam libenter ambiunt. Dicit enim per Isaiam: « Ecce gaudium et laetitia occidere vitulos, et jugulare arietes, comedere carnes et bibe
Abbreviated transcription (Latin):
nis & habundantia :
Sanẽ qippe sod omitȩ
in mode ratesum̃ tes in
turpitudines defluxe¬
re flagitioꝵ Adq
in de meruer̃ comi¬
tante suꝑbia cȩlestib
aduri incendus &
quomodum Non tenuer̃ eda¬
citatis:Uitileẽ cauere
gu lã ciboꝵq concupiscen¬
tiã ÷ quid enĩ tã noxi¬
ũ quã ut animꝰ serui atuen¬
tri & uescie quȩ r̃ destru¬
enda. Testante apor¬
tolo acdicente: Dr̃ au¬
tẽ & hunc & ha& destru
it: Proxima ẽ uen¬
trilibido sicut loco sic
uitio: Ubi enimuentris
cura: ibi&eoꝵ qȩ circa
dine nãq mẽbroꝵ geni¬
talia uentri iunguntur:
Dũq unũ & hir inmodera¬
te reficitur: aliud ad luxo¬
riã &citatr : Pon ad
luxoriã uel ad faci&a¬
tẽ sed tantũ modo ut
corp̃sustent&ur epu¬
lirẽ utendũ: Nãut phi¬
bo sophi dirfer̃ cibosin¬
uentosesse ut contineaNT
animã nort corrũpant
Quininiuim cibi utuntur q
imagis uentrẽ pascissi tan
tomagissensũ m̃tis optun¬
dunt: Ilã grecidixes:

Expanded text:
nis, et abundantia . nis, et abundantia . Panem quippe Sodomitae immoderate sumentes, in turpitudinem defluxere flagitiorum, atque inde meruerunt, comitante superbia, coelestibus aduri incendiis, ex quo modum non tenuercitatis. 3. Utile est cavere gulam ciborumque concupiscentiam. Quid enim tam noxium quam ut animus serviat ventri et escae, quae sunt destruenda, testante Apostolo, ac dicente: Deus autem et hunc, et hanc destruet ? 4. Proxima est ventri libido, sicut loco, ita vitio. Ubi enim ventris cura, ibi et eorum quae circa dine namque membrorum genitalia ventri junguntur. Dumque unum ex his immoderate reficitur, aliud ad luxuriam excitatur. 5. Non ad luxuriam, vel ad satietatem, sed tantummodo, ut corpus sustentetur, epulis est utendum. Nam, ut philosophi disserunt, cibos inventos esse ut contineant animam, non ut corrumpant. 6. Qui nimium cibis utuntur, magis ventrem pascunt, sensum mentis obtundunt. Nam Graeci dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
efuui absq ullo t̃mino &
descendent fortes eius &
subli merglor osiq: eius ad eũ :
Pecmirũ qđ morientes in¬
ferni ignib deputentur.
qiuiuentes flãmã cupidi¬
tatis suae minime & tin¬
xer̃: Quide siderio cu¬
piditatir &xestuant fla¬
tudiabolidȩ inspiratio¬
nis uruntur: Accen¬
dit enim m̃tẽ : euue su¬
ꝑbia ut deligno u&ito
manducar& : Eexccen¬
ditcain m̃tẽ inuidia: ut
fratrẽ occidere: De
cendit salomonẽ luxdriȩ
facib ut ꝑ amorẽ libidi¬
nis idola adorar&: Ne¬
cendit achabcupiditate :
ut homicidiũ auantiue
annecte r&: Hisergo
inspirationib: diabo¬
lus corda hominũ occul
tiue suggestio pa¬
nis est: Cui simini¬
me ceditur. diuersco e¬
dacitatis desideria con¬
primuntur: Undie
& ðanihel: panẽ inqid
deriderii non comedi:
Hoc est eius coneipiscen¬
tiã non inpleui: Pri¬
maẽ luxdriue maten¬
es raturitas panis:
Unde & ꝓph&a Sodo¬
mã depanis saturi tate
accusat dicenr Hȩc
fuit iniqitas sodomoꝵ
suꝑbia saturitas pa¬

Expanded text:
um absque ullo termino, et descendent fortes ejus, et sublimes, gloriosique ejus ad eum. Nec mirum, quod morientes inferni ignibus deputentur, qui viventes flammam cupiditatis suae minime exstinxerunt. 10. Qui desiderio cupiditatis exaestuant, flatu diabolicae inspirationis uruntur. Accendit enim mentem Evae superbia, ut de ligno vetito manducaret. Accendit Cain mentem invidia, ut fratrem occideret . Accendit Salomonem luxuriae facibus, ut per amorem libidinis idola adoraret. Accendit Achab cupiditate, ut homicidium avaritiae annecteret . His ergo inspirationibus diabolus corda nominum occulttiae suggestio panis est, cui si minime ceditur, diversa edacitatis desideria comprimuntur. Unde et Daniel: Panem, inquit, desiderii non comedi , hoc est, ejus concupiscentiam non implevi. 2. Prima est luxuriae materies saturitas panis. Unde et propheta Sodomam de panis satietate accusat, dicens: Haec fuit iniquitas Sodomorum, superbia, saturitas pa
Abbreviated transcription (Latin):
gis ad qirit tanto a pliusqu¬
rit. Necrolũ desideno au¬
gendi & cruciatur selnã
ãmittendi m&uasficitr
nopes nascimr in hacuita
In opes recessuri auita: S
bona mundi huiur peritu¬
racredimꝰ qurperitura
tanto amore cupimusn
Olerũq potentes tanta
cupiditatis rabiȩ inflã¬
mantur : ut de consinis
suis pauperer & cludant.
nechabitare ꝑmittant:
Qib: recte ꝑ ꝓpħ&ã dicitur
diȩq coniungitis domũ ad
domũ. & agrũ ad agrũ
copulatis urq: ad t̃minũ

Expanded text:
gis acquirit, tanto amplius quaerit; nec solum desiderio augendi excruciatur, sed etiam amittendi metu afficitur. 8. Inopes nascimur in hac vita, inopes recessuri sumus a vita. Si bona mundi hujus peritura credimus, cur peritura tanto amore cupimus? 9. Plerique potentes tanta cupiditatis rabie inflammantur, ut de confiniis suis pauperes excludant, nec habitare permittant. Quibus recte per Prophetam dicitur: Vae qui conjungitis domum ad domum, et agrum agro copu
Abbreviated transcription (Latin):
ditatissuȩ sangiꝰnis &ple¬
uit efforionẽ: Sepe lni¬
qi mala qȩ concupescunt¬
& adrecuntur: quatenur
deeffectu malidesiderii
fortius puniantur : E¬
lectos autẽ suos dr̃ ñ dimit¬
titire in desiderioꝵ malo¬
rũ ꝑfectionẽ : sed indolo¬
re m̃tẽ conuertit eorũ ꝓ
id qđ in sccło ne qiter appe¬
tunt: Ut hȩc &perien¬
tia resipes canT reuertiad
Om̃ ergo sibi ꝓpitiũ noue¬
rit aduer sari : qi qđ tẽpo

Expanded text:
tis suae sanguinis explevit effusione . 6. Saepe iniqui mala quae concupiscunt assequuntur, quatenus de affectu mali desiderii fortius puniantur. Electos autem suos Deus non dimittit ire in desideriorum malorum perfectionem, 250 sed in dolorem mentem convertit eorum, pro eo quod in saeculo nequiter appetunt, ut hac experientia resipiscant reverti ad Deum ergo sibi propitium noverit
Abbreviated transcription (Latin):
onposse quẽ piã
spitaliabella suscipe
nisiprius carnise¬
domuerit cupiditater:
Non potestad contẽplandũ
dm̃ mͤs ẽẽ libera : qe deside¬
rurhuiurmndi &cupidita¬
tib in hiañ Neq enĩ
alta consƿicere poterit¬

Expanded text:
on posse quempiam spiritualia bella suscipere, nisi prius carnis edomuerit cupiditates. 2. Non potest ad contemplandum Deum mens esse libera, quae desideriis hujus mundi et cupiditatibus inhiat. Neque enim alta cons
Abbreviated transcription (Latin):
iti subrepit : ut dũ puta
seruise necersitati uolup¬
tat is desiderio seruatr
Nec facile discernitur u¬
trũ qđ accipitur gͦ lie
anindigentiȩ deput&ur

Expanded text:
is subrepit, ut dum putatur serviri necessitati, voluptatis desiderio serviatur; nec facile discernitur utrum quod accipitur, gulae, an indigentiae deputetur
Abbreviated transcription (Latin):
religione coercebunt :
scientes praedictu ad ñõer¬
se: utdum hoc fecerint ad¬
uersarii : non conturbent᷑r
sci Tamira fuctururest
ꝓdigia & signa du ueneyt
antixr ut & iumelectir
quodda cordis gignatur
scrupulũ: quod tamen
cito &super& in illisratio
ꝑ quũ scient : in deceptio¬
ne reꝓborũ: & electorũ
ꝓbatione : eadefieri ꝓdi¬
giu: In quotẽ pore ꝑpati¬
entiam gloriosi erunt
sci : non ꝑͦmiracula: si¬
cutmartyrer fuerunt prs¬
ores: Illienim & ꝑsecuto¬
res sustinebun: & facien¬
purbellum fustinebunt
quia non solum contraꝑse¬
quentes sed &iam con

Expanded text:
religione coercebunt: religione coercebunt: scientes praedictum a Domino esse, ut dum hoc fecerint adversarii, non conturbentur sancti. Jam mira facturus est prodigia et signa, dum venerit tus, ut etiam electis quidam cordis gignatur scrupulus, quod tamen cito exsuperet in illis ratio, per quam scient in deceptionem reproborum et electorum probationem eadem fieri signa. In quo tempore per patientiam gloriosi erunt sancti, non per miracula, sicut martyres fuerunt priores. Illi enim et persecutores sustinebunt, et facienrius bellum sustinebunt, quia non solum contra persequentes, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfidelib fieri: ante quã
antichystur appareat : uir¬
tutes ab eccleria : & signaces¬
sabunt: Quatenus eã qͥa¬
si abiectiorẽ ꝑsequutur au¬
dagus. obhanc utilitatẽ
cessabunt subanti chyssto
ab ecclesia mira cula & uir
patientia : & reꝓborũ quiscar¬
dalizabuntur: leuitas ostenda¬
tur: & ꝑsequentium audacia
ferocior efficiatur:
bra pruecerserunt: & pra¬
ue actionis merito: caput
ꝓpnum prueuenerunt :¬
ecundũ a postoli sententiũ
Quiiam iniquitatir myste¬
rium operari illumad fir¬
mat: &ium ante qua reue¬
l&ur: magnitudo signo¬
rum faci& subantichssto
utelecti sifieripo test iner¬
rorẽ mitaantur: sed si
electi quomodo sunt iner¬
rore mittendi Ergoi¬
bunt inerrore titubatio¬
nis : ud modicũ ꝓmultitu¬
dine ꝓdigiorum nonta¬
men deiciendis abstabilita¬
e sua: terrorum inpul¬
su atq: signorum: Unde
&ideo ponitur: sifieripo¬
test. quiuel ecti perire
nonposrunt: sed citoresi¬
piscentes cordis errorem

Expanded text:
pro fidelibus fieri. 4. Antequam pro fidelibus fieri. 4. Antequam Antichristus appareat, virtutes ab Ecclesia, et signa cessabunt, quatenus eam quasi abjectiorem persequatur audacius. Ob hanc utilitatem cessabunt sub Antichristo ab Ecclesia miracula et virtpatientia, et reproborum, qui scandalizabuntur, levitas ostendatur, et persequentium audacia ferocior efficiatur. bra ejus praecesserunt, et pravae actionis merito caput proprium praevenerunt, secundum Apostoli sententiam, qui jam iniquitatis mysterium operari illum affirmat, etiam antequam reveletur. Magnitudo signorum faciet sub Antichristo, ut electi, si fieri potest, in errorem mittantur. Sed si electi, quomodo sunt in errorem mittendi? Ergo ibunt in errorem titubationis ad modicum pro multitudine prodigiorum: non tamen dejiciendi sunt ab stabilitate sua, terrorum impulsu, atque signorum. Unde et ideo ponitur, si fieri potest: quia electi perire non possunt, sed cito resipiscentes cordis errorem