comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃a ꝑ singulos annos insanguine. alieno: alioquin.
oportebat eum frequenter pati ab origine mundi
nunc autẽ in consũmatione scłorum ad destitutionem
peccati per hostiam suam apparuit. & que madmodum
statutũ est hominib semel mori post hoc autem iu¬
diciũ. sic & xpͣs semel oblatus est ad multorũ exhau¬
nienda peccata. Ecce uides ad lucidum. nisi tuȩ mͣtis
cecuciens expeccato repperiatur obtutus. quomodo
tuis uerbum apłicum occentet errorib. Sed rogita¬
re te uelim utrum nouum ueteri an uetus nouo apđ
te preponderet testamento. IN on ambigo qͥn dicas
nouũ. Qd si nouum preminere existimas. quid auc¬
toritatem mortis xp̃i per cotidianas eius crucifixio¬
nes intantum euacuas. ut multomagis autenticus
pontificis in scã quot annis ob sui raritatem uideat᷑
introitits. quam indesinens om̃i die nr̃i saluatoris
interitus: Si enim scđm scripturas passionis eiꝰ pri¬
mȩ efficax supplicium crederes. nunquam eius im¬

Expanded text:
ne alieno alioquin oportebat eum frequenter pati ab origine mundi nunc autem semel in consummatione saeculorum ad destitutionem peccati per hostiam suam apparuit et quemadmodum statutum est hominibus semel mori post hoc autem iudicium sic et Christus semel oblatus rienda peccata . » Ecce vides ad lucidum, nisi tuae mentis caecutiens ex peccato reperiatur obtutus, quomodo tuis verbum apostolicum occentet erroribus. Sed rogitare te velim utrum Novum Veteri, an Vetus Novo apud te praeponderet Testamento. Non ambigo puin dicas Novum. Quod si Novum praeeminere existimas, quid auctoritatem mortis Christi per quotidianas ejus crucifixiones in tantum evacuas, ut multo magis authenticus pontificis in Sancta quotannis ob sui charitatem videatur introitus, quam indesinens omni die nostri Salvatoris interitus? 349 Si enim, secundum Scripturas, passionis ejus primae efficax supplicium crederes, nunquam ejus im
Abbreviated transcription (Latin):
ntiatur. omis eiꝰ ilico ambigui¬
tas sopiret. ũ ipsa uerba dnica mox in ibi
subiecta metiam ue ad sui memoriã id fieri
imꝑant. nunquãcissitudi ne questio mo
tiȩ. & alias i mago di appellat᷑. E certe uicari¬
ũ qͥd obsistat uocari non uideo. qđ et ipse coti¬
dianũ appellat. acsi suggereret. sic eo in p̾senti
dũ dicit᷑ hodie utendũ. ut ad illud et̾ne fruen¬
dũ qđ consid et dextere pat̾nȩ nos ducat
Qđ plane sic in hoc scło fiendũ mandat. ut in
tunenitis cuiꝰdã speciẽ ipsa licet om̃i moda
ueritas gerat. Huiꝰ ergo opusculĩ te iudicẽ¬

Expanded text:
ntiatur, omnis ejus illico ambiguitas sopiret, cum ipsa verba Dominica mox inibi subjecta met . . . . ad sui memoriam id fieri imperant, nunquam de vicissitudine quaestio mottiae , et alias Imago Dei appellatur . Et certe vicarium quid obsistat vocari non video, quod et ipse quotidianum appellat, ac si suggereret, sic eo in praesenti, dum dicitur hodie, utendum, ut ad illud aeterne fruendum, quod considet dexterae paternae, nos ducat. Quod plane sic in hoc saeculo fiendum mandat ut in stune vicis cujusdam speciem ipsa licet omnimoda, veritas gerat. Hujus itaque opusculi te judice
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiantui: sedm id docentiũ ꝓcedat oratio. In quib tame
duob id refert᷑. ut sine aqua aut sanguine. xp̃ianus esse non
ualeat sine euobar istia uero esse posspͥ. si tamen in eiꝰ con¬
stanter fide ꝑtnaneat. Qđ in plerisq potest ꝓbari marty¬
rib siue heremitis. quoꝵ alteri nunquã. alteri semel aut
rarissime sũpta: sco de inceps oꝑe se ei incorporantes lon¬

Expanded text:
ronuntiatur, secundum id docentium procedat oratio. In quibus tamen ronuntiatur, secundum id docentium procedat oratio. In quibus tamen duobus id refert ut sine aqua aut sanguine Christianus esse non valeat, sine Eucharistia vero esse possit, si tamen in ejus constanter fide permaneat. Quod in plerisque potest probari martyribus, sive eremitis, quorum alteri nunquam, alteri semel aut rarissime sumpta, sancto deinceps opere se ei incorporantes, lon
Abbreviated transcription (Latin):
est: Alioquin. qui insimili fide diuersitatẽ frugulitatũ
officioꝵq defenderet. ex sui singularitate pͥuilegii scisma¬
ticus & merito dici posset. Si ergo di uersũ qͥppiã psallis dis¬
similiter q ieiuna. non est competens aut idoneũ ut hoc ali¬
is non minora bona tractantib importunꝰ p̃dices aut in iun¬
gas. Audi apłm: qui manducat dño manducat & qui non
manducat᷑. dno non manducat. De simiłib: ide iudicare in
ꝓmptu est. Sunt preterea que tenent᷑ & docent᷑: uti sunt
& baptismatis ac hostiȩ dnicȩ sacramenta. quȩ quia in tantũ
st̃ xp̃iantati cõmunia. ut sine iis subsistere non ualeat fi¬
des nr̃a. sic au̾toritate tenent᷑ semꝑ indissunili ubiq immo¬
a: ut semꝑ & ubiq: eade comitet᷑ precedat & sub sequat p
ris formȩ aoctrina. Paris inquã formȩ.: ut qđ extr insecꝰ ꝓ¬

Expanded text:
est. Alioquin, qui in simili fide diversitatem  f., fidem diversitate frugalitatum est. Alioquin, qui in simili fide diversitatem  f., fidem diversitate frugalitatum officiorumque detenderet, ex sui singularitate privilegii schismaticus et merito dici posset. Si ergo diversum quidpiam psallis, dissimiliterque jejunas, non est competens aut idoneum, ut hoc aliis non minora bona tractantibus importunus praedices, aut injungas. Audi Apostolum: Qui manducat, Domino manducat; et qui non manducat, Domino non manducat . De similibus idem judicare ima. --Sunt praeterea quae tenentur et docentur, uti sunt et baptismatis, ac hostiae Dominicae sacramenta, quae, quia in tantum sunt Christianitati communia, ut sine iis subsistere non valeat fides nostra, sic auctoritate tenentur semper indissimili ubique immota, ut semper et ubique eadem comitetur, praecedat, et subsequatur paris formae doctrina. Paris, inquam, formae, ut quod extrinsecus p
Abbreviated transcription (Latin):
iura succubunt. omino hic honor detestabilis estimandꝰ
qui spebus uniuersoꝵ parturit declinationes & lapsus.
Certe si dextrã tantoꝑe auro oneres. ut uir. es eo or¬
natu corporis totius enerues. multu eint huiꝰ mo¬
di inutilis pulchritudo. que ꝓ particulam deco¬
re officiat uni uerso isiout ex eoergentiũ frequen¬
tia surculoꝵ interitꝰ accidit ramo umo in arbo¬
tice aut tenent᷑ aut docent᷑. tanta moderatio ha¬
ctenꝰ constat inolita. ut nemo ꝓmulgare p̃ sumat.
nisi qđ catholicȩ consonandiȩ subratione aut exem̃plo exami¬
natior censura confirmat. Sunt & eni quedã que tenent᷑ sed
non docent᷑. sicut sunt consuetudines aut ieiũnandi aut psal-¬
lendi. que a si diuersa st actu. nusquã tamen discrepant a
fidei sen su. nec aliter faciens argui potest. qui a dissimi¬
liter abstinente aut :inente ꝑ intelligentiã nullatenꝰ ab¬

Expanded text:
jura succumbunt, omnino hic honor detestabilis aestimandus, jura succumbunt, omnino hic honor detestabilis aestimandus, qui spebus universorum parturit declinationes et lapsus. Certe si dextram tantopere auro oneres ut vires eo ornatu corporis totius enerves, multum erit hujusmodi inutilis pulchritudo, quae pro particulari decore, officiat universo: sicut ex emergentium frequentia surculorum interitus accidit ramo, imo in arbotice aut tenentur aut docentur, tanta moderatio hactenus constat inolita ut nullus promulgare praesumat, nisi quod catholicae consonantiae sub ratione, aut exemplo examinatior censura confirmat. Sunt etenim quaedam, quae tenentur, sed non docentur, sicut sunt consuetudines aut jejunandi, aut psallendi; quae etsi diversa sunt actu, nusquam tamen discrepant a fidei sensu, nec aliter faciens argui potest, qui a dissimiliter abstinente, aut canente per intelligentiam nullatenus ab
Abbreviated transcription (Latin):
i destacu generalis ꝗni̾u uesurrectionis errare
malũ est niulto amplius ip̃si capiti resurgenti ali¬
quid decraxisse ꝑuexsũ. Cũ enĩ totiꝰ huiꝰ spei efficien¬
tia ab ipsius exẽplo dependeat. ꝓculdubio tota sponsi¬
onis huiꝰ consequentia infirmat᷑. si in eo qui spopon¬
dic faciendi possibilitas titubauerit. aut de eo quip¬
piã qđ ꝑ missũ est quomodo cunq cassat᷑. Nã cũ qͥ
ꝓmitcit ꝓmissa non implet aut falsitatis arguit:
aut de eo qđ alios ditaturũ se dixerat minꝰ posse se
ꝑ hibet. Deo ergo aut potentiã imminuendo de quo¬
quere. aut quasi infidelitate in ꝓmissis in urere. eũ
sit uel succogitari horrendũ: nemo sibi sub nomine
pietatis attribuat. qđ im piũ omĩũ rationi ꝓbab¬
lissime constat. qđ q ad contumeliã cuedu itatis:
uniũ sȩ respondeat. Si enĩ ꝓ singulari eccłarũ sua
rũ excellentia sibi asciribunt. unde potissimũ fidei nr̃ȩ

Expanded text:
i de statu generalis omnium resurrectionis errare malum est, multo amplius ipsi Capiti resurgenti aliquid detraxisse perversum. Cum enim totius hujus spei efficientia ab ipsius exemplo dependeat, procul dubio tota sponsionis hujus consequentia infirmatur, si in eo qui spopondit faciendi possibilitas titubaverit, aut de eo quidpiam, quod promissum est, quomodocunque cassatur. Nam cum qui promittit promissa non implet, aut falsitatis arguitur, aut de eo, quod alios ditaturum se dixerat, minus posse se perhibet. Deo ergo aut potentiam imminuendo decoquere, aut quasi infidelitatem in promissis inurere, cum sit vel sic cogitari horrendum, nemo sibi sub nomine pietatis attribuat, quod impium omnium rationi probabilissime constat, quodque ad contumeliam credulitatis universae resporum excellentia sibi ascribunt, unde potissimum fidei nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
enudies quorunq mortis dies iudien anieuto
sontentiã aut saluationis aut capnationis
nr̃ȩ suscipimꝰ nullo modo quẽpiã latene
potest quas hereditates in posterũ sortiat
ubi ab integum̃to corporis exuto spi ad
et nitatis seu bonȩ seu malȩ noticia nuo¬
latenꝰ caligatur. Si gͦ exutũ recens a conpo¬
re suarũ sortiũ nichil lata. & post resur¬
rectionẽ multo eiudentiꝰ ꝑ exꝑientiã cor¬
poris & animȩ uitȩ sequentis habitꝰ pate
ubi nec falsa pietas nec adulatio ñ dico se
ꝓmouet sed esse ñ p̃ualet. uerba ista qͦ n
in illa ueritate constant. quȩ in huiꝰ seli
uanitate si apud aliquẽ sapientẽ modo
deꝓmant᷑ ñ stant: Quis enĩ in p̃senti aliiũ¬
enȩ conscientiȩ si sanũ sapiat testimoniũ
ferat. qd̾ suȩ si iuste penset nequeat:
Iuis gͦ nugacit᷑ a do qͥcꝗͣ tc̃ expetat aut
ab homine exigat. qui in p̃senti qͣm se
metiat᷑ ignorat: Non enĩ m̃dacia ei obten¬

Expanded text:
enim dies quorumque mortis, dies judicii enim dies quorumque mortis, dies judicii sententiam aut salvationis, aut damnationis nostrae suscipimus nullo modo quempiam latere potest quas haereditates in posterum sortiatur, ubi ab integumento corporis exuto spiritu, ad aeternitatis seu bonae seu malae notitiam nullatenus caligatur. Si ergo exutum recens a corpore suarum sortium nihil latet, et post resurrectionem multo evidentius per experientiam corporis et animae, vitae sequentis habitus patet, ubi nec falsa pietas, nec adulatio, non dico se promovet, sed esse non praevalet, verba ista quomodo in illa veritate constant, quae in hujus saeculi vanitate, si apud aliquem sapientem modo depromantur, non stant? Quis enim in praesenti alienae conscientiae, si sanum sapiat, testimonium ferat, quod suae, si juste penset, nequeat? Quis ergo nugaciter a Deo quidquam tunc expetat, aut ab homine exigat, qui in praesenti quomodo se metiatur, ignorat? Non enim mendacia ei obten
Abbreviated transcription (Latin):
inhabitat. Ordo plane esset. si is qui penite¬
ret ab eiꝰ rei effectu immo & affectu de qua
pęnitudinẽ gerit absisteret. Nullꝰ ergo ibi
ordo est. dũ ꝓ malo cruciatꝰ hinc pęnitet.
illinc desꝑatꝰ mali appetitu furens feruet
Quẽ furorẽ sẽpiternꝰ ille horror significat.
qui in animis spei om̃is alienatione crude¬
lib enormit᷑ flagrat. Qd̃ totũ liquidissime
in uidȩ ꝓditoris facto ꝑpendit᷑. quẽ dum
fache ꝓditionis penita. nequaꝗͣ. tam̃ resũp¬
to culpã corrigendi studio. a sua ꝑnicie
manꝰ arc&. Certe si ipse qui tali questi¬
uncula obligare me uoluit p̃sens esset
ab eo quȩrerẽ & multo rectiꝰ quã quesiuit
qͥd suꝑ fatuarũ in euangłio uirginũ uerbo
sentiret. quȩ dari sibi oleũ a prudentib.
e a sponso clausa iã ianua apiri sibi pet. quie
cũnusii dubiũ sit qd̃ post res irrecbone. que
Alio cuident᷑ innuitur nur de suostatu sen
saluandꝰ seu ꝑditꝰ inibi dubitare. sinat.  i

Expanded text:
. Ordo plane esset, si is, qui poeniteret, ab ejus rei effectu, imo et affectu, de qua poenitudinem gerit, absisteret. Nullus ergo ibi ordo est, dum pro malo cruciatus hinc poenitet, illinc desperatur mali appetitu furens fervet. Quem furorem sempiternus ille horror significat, qui in animis spei omnis alienatione crudelibus enormiter flagrat. Quod totum liquidissime in Judae proditoris facto perpenditur, quem dum factae proditionis poenitet, nequaquam tamen resumpto culpam corrigendi studio, a sua pernicie manus arcet. Certe si ipse, qui tali quaestiuncula obligare me voluit, praesens esset, ab eo quaererem, et multo rectius quam quaesivit, quid super fatuarum in Evangelio virginum verbo sentiret, quae dari sibi oleum a prudentibus, et a sponso clausa jam janua aperiri sibi petunt , cum nulli dubium sit, quod post resurrectionem, quae illic evidenter innuitur, nullus de suo statu seu salvandus, seu perditus, inibi dubitare sinatur. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
solo eis pęnitere posse ascribimꝰ licet
penitendi eis usq quaq nullꝰ sit fr̃uetꝰ.
qd̾ int᷑ acerbitates supplicioꝵ sic peccata
ꝓ quib sunt puniti fastidiunt. ut rursus
extimplo cũ infructuositas animo tan¬
ti sui doloris occurrerit qd̾ nulla ratione
mutari possit. furor desꝑationis corda sub¬
uertat. & intantũ oderint qͦd st̃. ut eos
peniteat qd minꝰ peccatores minꝰq in suis
uoluptatib dũ aduiuerent efferati fuert̃.
Cui concinit isaiȩ illud. Sola in qͥt uexatio
intellectũ dabit auditui. Qđ in libro
sapientiȩ pęnitentia dicit᷑. hoc apud isaiam
intellectꝰ appulat᷑. Et licet apud salomonẽ
nec ratio nec scientia apud inferos futura
ꝓnunciet᷑. tam̃ sine intellectu in hoc solo¬
ñ esse noscunt᷑. qd sẽꝑ discernunt ꝓ quo
patiunt᷑. sed int̃ patiendũ quia nuliꝰ discre¬
tionis ẽ. fructꝰ ad obdurationis & contẽptꝰ

Expanded text:
solo eis poenitere posse ascribimus, licet solo eis poenitere posse ascribimus, licet poenitendi eis usquequaque nullus sit fructus, quod inter acerbitates suppliciorum sic peccat, pro quibus sunt puniti, fastidiunt, ut rursus extemplo cum infructuositas animo tanti sui doloris occurrerit, quod nulla ratione mutari possit, furor desperationis corda subvertat, et in tantum oderint quod sunt ut eos poeniteat quod minus peccatores minusque in suis voluptatibus, dum adviverent, efferati fuerunt. Cui concinit Isaiae illud: Sola, inquit, vexatio intellectum dabit auditui . Quod in libro Sapientiae poenitentia dicitur, hoc apud Isaiam intellectus appellatur. Et licet apud Salomonem nec ratio, nec scientia apud inferos futura pronuntietur , tamen sine intellectu in hoc solo non esse noscuntur, quod semper discernunt pro quo patiuntur, sed inter patiendum, quia nullus discretionis est fructus, ad obdurationis et contemptus
Abbreviated transcription (Latin):
ITeni ton mens in diabolieri f eorẽt qu¬
snatione ꝙ deciderit. satisin eođe que
lennteriori mundo uocauerĩ ularouas¬
bafie me memini sin alias. ea sola quabi
contrarii oppositione conelusis qdqua
beni uolentia xp̃c in cęlo suos sibi ẽo¬
m̃bres unit atq concorporat. earales¬
ei similiti ibitre diabol cos qͥb caput
efficit᷑ sibi conformes factos inuiscerat.
Nalde enĩ absurdũ & om̃i ra. iõni inconcin¬
nũ nemo dubitat. qd̃ qui maliuolus a p̃senti
migrat. illic recuꝑet qđ hic dũ aduiuit
habere ñ curat. alioqͥn salomonis senten¬
tia uacat. qui lignũ p̃cisũ siue ad austrũ
siue ad aquilonẽ decidens quocunq loco
ceciderit immobilit᷑ manere ꝓnunciat.
Non enĩ maneret. si a capitis sui alteruter
siue bonꝰ siue malꝰ conformitate statuq
desciret. At quia a tanti libri sensu sese
absentare dinoscit᷑ om̃ino aefariũ. ita
eoꝵ pęnitentiã disseramꝰ. ut ipsoꝵ impȩ¬
nitudinẽ ꝑpetuã ñ negemꝰ. In hoc sane

Expanded text:
enim eorum mens in diabolicum furorem, obstinationemque deciderit, satis in eodem quem de interiori mundo vocaverim libro, probasse me memini, sin alias, ea sola quasi contrarii oppositione conclusi, quod qua benevolentia Christus in coelo suos sibi commembres unit atque concorporat, ea rabiei similitudine diabolus eos, quibus caput efficitur, sibi conformes factos inviscerat. 328 Valde enim absurdum, et omni rationi inconcinnum nemo dubitat quod qui malevolus a praesenti migrat, illic recuperet quod hic, dum advivit, habere non curat; alioquin Salomonis sententia vacat, qui lignum praecisum, sive ad austrum, sive ad aquilonem decidens, quocunque loco ceciderit, immobiliter manere pronuntiat . Non enim maneret, si a capitis sui alteruter, sive bonus, sive malus, conformitate statuque desciret. At quia a tanti libri sensu sese absentare dignoscitur omnino nefarium, ita eorum poenitentiam disseramus, ut ipsorum impoenitudinem perpetuam non negemus. In hoc sane
Abbreviated transcription (Latin):
Qyo er pa txi ec̃i simphoriani abrari odoni.
SUITBERTS di Renitaicis ulina mini¬
Ster ac seRuys. Leros iN dei seruiniõ
hasere PROCESSUS
ũ plurimȩ questiones suꝑ dente saluatoris
quẽ nobis contigui scĩmedarden ses haberp
se asserunt. apđ̾me ꝑstreꝑent. cũ uulgari¬
ter aliquib sacegissent. censui litteris par
super capitulo isto ꝑstringere. & taciti au¬
rũ sensib quid animus meus inde senet edi¬
cere. Cũ ergo re ipsã in ipsa libell fronte ag¬
grederer. & qđ concȩꝑam uix pag ia integra di¬
ctando enicerer. tanta ꝓ simili dicendoꝵ in¬
Flix it michi copia. ut cep i in diffinite mox
desereretur materia. Cu q alia sed non alie¬
na ab hac occasione ꝓse aerer. excudi primũ
imꝑfecta quã adorius fuerã oratione libelli¬
lũ. In sequenti. re quã dicere deuoueram
iam libata: lũ de dni corpore sermo in oi¬
dit. totũ etiã nunc qđ loqui suꝑ dente ce¬
ꝑamus excidit. Unde iis que irr uerant

Expanded text:
mno et Patri, Sancti Symphoriani abbati ODONI 2; GUIBERTUS Dei Genitricis utinam minister ac servus; laetos in Dei servitium habere processusum plurimae questiones super dente Salvatoris, quem nobis contigui Sancti Medardenses habere se asserunt, apud me perstrepent, cum vulgariter aliquibus sategissent, censui litteris pauca super capitulo isto perstringere, et tacitis aliorum sensibus quid animus meus inde sentiret edicere. Dum ergo rem ipsam in ipsa libelli fronte aggrederer, et quod conceperam vix pagina integra dictando eniterer, tanta pro similibus dicendorum influxit copia, ut coepta indefinite mox desereretur materia. Cumque alia, sed non aliena, ab hac occasione prosequerer, excudi primum, imperfecta quam adorsus fueram oratione libellum. In sequenti re quam dicere devoveram jam libata ubi de Domini corpore sermo incidit, totum etiam tunc quod loqui super dente coeperamus excidit. Unde iis quae irruerant
Abbreviated transcription (Latin):
olud in sedo libellulo subnotauit. qđ panis ac ui¬
nomysteriũ uicariũ xp̃i corpus appellarĩ.
N & ob hoc sibi minꝰ idonee dictũ uisũ est. qđ id
qđ uicariũ dicit᷑ minꝰ eo cuiꝰ uicariũ est aliqͦ
ni estunat᷑. Sed si dicta mea at aendisset quib¬

Expanded text:
lud in secundo libello subnotavit quod panis ac vini mysterium vicarium Christi appellarim, quod ob hoc sibi minus idonee dictum visum est, quod id quod vicarium dicitur, minus eo, cujus vicarium est, aliquo modo aestimatur. Sed si dicta mea attendisset quib
Abbreviated transcription (Latin):
pulchrũ illũ puerulũ intueri. aliis pallã ma¬
terialem qua intelbectualis obuoluebat᷑ at¬
tendi. Ecce ille qui hec uidit huis soło in nutri¬
tur. nec sequente̾ spei estimat̾ melioris ad ui¬
tã. unde scit᷑ indubie̾. qđ uisio hec eiꝰ qui uidit

Expanded text:
pulchrum illum puerulum intueri; aliis pallam mapulchrum illum puerulum intueri; aliis pallam materialem qua intellectualis obvolvebatur attendi. Ecce ille qui haec vidit, huic saeculo innutritur, nec sequentem spei aestimatur melioris ad vitam. Unde scitur indubie quod visio haec, ejus qui vidit
Abbreviated transcription (Latin):
to die ipsa cũ eadẽ festiuitas ageret᷑. in urbe nob contigua
suessoꝵ. mulier quedã ad ȩcołam ꝓpriũ infantulũ sascia¬
piende gratia cõmunionis adduxerat. Cunq tẽpus euchas
ũ inscius sub p̃sentia matris a sacerdotis tergo consisteret.
uidit in medio altaris dũ res diuina gerit᷑ infantulum
omi specie pulchriorẽ inter manꝰ sacerdotis erigi. Ia
cũ intueret᷑. puerili curiositate qua uisa silere non sini¬
t᷑. eccła audiente ex olamat ad matre. Dña dña inquit.
non ne actendis quã pulchrũ puerũ suꝑ altare p̾sbitꝰ te¬
neat : Matre uero respicientẽ. nichil huiꝰ uisionis actigerat.
Post paululũ autẽ cũ post eleuatione demitter et sacram̃¬
tũ & operiret sindone. rursus inclamitat. Ecce ait
albo panno in uoluit eũ. Cunq cunctis audientib
hec eadẽ replicaret. capacioris intelligentiȩ qͥdã
animaduertunt in nocentiã puerilẽ aliis oculis

Expanded text:
to, die ipsa, cum eadem festivitas ageretur, in urbe nobis contigua to, die ipsa, cum eadem festivitas ageretur, in urbe nobis contigua Suessorum 9, mulier quaedam ad ecclesiam proprium infantulum suscipiendae gratia communionis adduxerat. Cumque tempus Eucharum inscius, sub praesentia matris a sacerdotis tergo consisteret, vidit in medio altaris, dum res divina geritur, infantulum omni specie pulchriorem inter manus sacerdotis erigi. Quod cum intueretur puerili curiositate, qua visa silere non sinitur, Ecclesia audiente, exclamat ad matrem: « Domina, inquit, nonne attendis quam pulchrum puerum super altare presbyter teneat? » Matrem vero respicientem, nihil hujus visionis attigerat. Post paululum autem, cum post elevationem demitteret sacramentum, et operiret sindone, rursus inclamitat: « Ecce, ait, albo panno involvit eum. » Cumque cunctis audientibus haec eadem replicaret, capacioris intelligentiae quidam animadvertunt, innocentiam puerilem aliis oculis
Abbreviated transcription (Latin):
erceret. nescio qͥbus incidentib culpis amisit. Suꝑ aluiᷤ
glicũ neutiquã intalib audere ꝑio Sciendũ ergo
plurifariã signoꝵ dona distribui. Sunt enĩ quidã ꝑ
quos ac si canales eadem portenta ferunt᷑. & dũ ꝑ hec alioꝵ
utilitati militant. ipsi eoꝵ que ꝑ eos fiunt ex ortes haben¬
t᷑. Iđ in loquela asinȩ & angłi uisione. ꝓphetia balaa &
caiphȩ certissime conici potest. quia quȩ exteriꝰ sonue¬
runt. a se penitꝰ aliena fuert᷑. Ende & amorientib cuiꝰ¬
cunq meriti multa uidemꝰ futura p̾dici. & de sequen¬
tis scłi statu plurima enuntiari. Inde & scđmhunc
modũ uerba infantiũ ꝓrsus in nocentiũ solemꝰ app̃tia¬
ri. nã suꝑ suq̃ ipsoꝵ alioꝵq euentib ab eis solent qua¬
si phebitudinẽ plena ꝓuidentiȩ dicta iactari. Iđ sub
sequenti patebit exemplo. Pruꝑ rime scilicet pascha p̃teri

Expanded text:
erceret, nescio quibus incidentibus culpis amisit. Super aliierceret, nescio quibus incidentibus culpis amisit. Super aliiglicum neutiquam in talibus audere scio. plurifariam signorum dona distribui. Sunt enim quidam per quos ac si canales eadem portenta feruntur, et dum per haec aliorum utilitati militant, ipsi eorum quae per eos fiunt exsortes habentur. Quod in loquela asinae et angeli visione, prophetia Balaam , et Caiphae certissime conjici potest, quia quae exterius sonuerunt, a se penitus aliena fuerunt. Unde et a morientibus cujuscunque meriti multa videmus futura praedici, et de sequentis saeculi statu plurima enuntiari. Inde et secundum hunc modum verba infantium prorsus innocentium solemus appretiari, nam super suis ipsorum, aliorumque eventibus, ab eis solent quasi per hebetudinem plena providentiae dicta jactari. Quod sub sequenti patebit exemplo.
Abbreviated transcription (Latin):
dextris sic & sitistris partib glorias suppeditare dican¬
tur. Iui enĩ filiis ispł mare rubrũ. diuisit magno ale¬
xandro pamphilicũ. Lege suetoniũ. quo modo uespa¬
sianus impactũ pedis pollice sustulerit claudum
In ꝓmptui quoq est in ortu p̾potentũ pͥncipũ ut puta p̃fati
alexanari. uilii cesaris. oc touiani. sed & alioꝵ signa pͥmissa.
& in mortib habuisse Rarolũ & lodouicũ filiũ eiꝰ ꝓgnostica.
Unde & nr̃o tempore in nostroꝵ & lothar ingorũ seu anglicoꝵ
regũ occasib & innouatione regnoꝵ sepius cometes emer¬
circa iugulũ aut uspiã in corpore patiunt᷑ tactũ eiꝰ suꝑ
addito crucis signo uidi rateruatĩ me ei coliȩrente & etiã
ꝓ hibente concurrere. Iuos tamen ille ingenita liberalita¬
te serena ad se manu obuncans. humillime consignabat.
Cuiꝰ gloriã miraculi cũ p̾hilippus pater eiꝰ alacriter ex¬

Expanded text:
dextris sic et sinistris partibus glorias suppeditare dicundextris sic et sinistris partibus glorias suppeditare dicuntur; qui enim filiis Israel mare Rubrum divisit, Magno Alexandro Pamphylicum. Lege Suetonium, quomodo Vespasianus impactum pedis pollice sustulerit claudum. In promptu quoque est in ortu praepotentum principum, utputa praefati Alexandri, Julii Caesaris, Octaviani; sed et aliorum signa praemissa, et in mortibus habuisse Carolum, et Ludovicum filium ejus prognostica. Unde et nostro tempore in nostrorum, et Lotharingorum, seu Anglicorum regum occasibus, et innovatione regnorum, saepius cometes emercirca jugulum, aut uspiam in corpore patiuntur, ad tactum ejus, superaddito crucis signo, vidi catervatim, me ei cohaerente et etiam prohibente, concurrere. Quos tamen ille ingenita liberalitate, serena ad se manu obuncans, humillime consignabat. Cujus gloriam miraculi cum Philippus pater ejus alacriter ex
Abbreviated transcription (Latin):
a facultas suppeterent. opẽ a mortalib cũ illo diuite p̃carent.¬
Sit itaq uidere pontificũ. sit di popłi uidere custodũ. quati¬
nus suis ꝓuideant. ut si emulationẽ dei habent. hanc duta¬
xat habere sinant᷑ scđm scientiã. nepeccent si recte offerañ.
& recte non diuidant. Si scđ̾m ꝓphetã ue eis qui dicunt
malũ bonũ. & bonũ malũ. que maior ꝑuersitas quã taleᷤᷤ
sacris altarib intrudere. quos fortassis ab ipsis sacris
iaditis conueniebat extrudere : Si hi e quoꝵ corporib
post miracula effluxerunt. a cruciatib in anima lib̾i
ut legimꝰ non fuerunt. iuftũ eni uix saluari exꝑto
didicimꝰ. quid de illis sperare licebit̃. quoꝵ claritudinĩ
neq uisus neq auditus. neq scripta neq miracula con¬
currert̃:: Et certe difficillime credendũ signis erat.
preter illa que bono continuatꝰ initio finis ediderat.

Expanded text:
et facultas suppeteret, opem a mortalibus cum illo divite precarentet facultas suppeteret, opem a mortalibus cum illo divite precarentSit itaque videre pontificum, sit Dei populi videre custodum, quatenus suis provideant, ut si aemulationem Dei habent, hanc duntaxat habere sinantur secundum scientiam, ne peccent, si recte offerant, et recte non dividant. Si, secundum prophetam, Vae eis qui dicunt malum bonum, et bonum malum : quae major perversitas, quam tales sacris altaribus intrudere, quos fortassis ab ipsis sacris aditis conveniebat extrudere? Si hi e quorum corporibus post mortem miracula effluxerunt, a cruciatibus in anima liberi, ut legimus, non fuerunt, justum enim vix salvari experto didicimus, quid de illis sperare licebit, quorum claritudini neque visus, neque auditus, neque scripta, neque miracula concurrerunt? et certe difficillime credendum 331 signis erat, praeter illa quae bono continuatus initio finis ediderat.
Abbreviated transcription (Latin):
quid dicã de iis sc̃̾is quoꝵ aut finistt in malo ꝓ¬
patulus. aut latet utnũ bonꝰ an malus. aut in¬
ter utrunq fit scrupulꝰ. Ihu pie cuiꝰ modi sẽs
cuiꝰ finis constat ambiguus. Antequã ergo eũ dep̃¬
cer. neces se est ut de ueritate scĩtatis eiꝰ altercer.
Illud dicere audebo ꝓpbanũ. qđ ararũ pone sacͣ¬
ria altissimos tribunaliũ instar thronos obti¬
nent. quoꝵ tempus. natalis ac uita. dies quoq
& qualitas mortiũ in nulliꝰ uiuentis memoria
resident
Et si eos fideles ꝓ nomine sanctitatis honorant. sacerdotes tamen
qđ pace ipsoꝵ dixerĩ recte non nidicant. qui uulgus opinio¬
nis suę uento circulatũ non corripiunt nec emendant. Si eni
sine testimoniis ad gradus sũmos legitime nemo ꝓuehit᷑. illi
temere falsis immosaorilegis uocabulis insignient᷑. ad hoc ut
relegati. aut in tartara perditũ ducti si sibi ꝓ futurũ scires

Expanded text:
Quid dicam de iis sanctis, quorum aut finis est in malo proQuid dicam de iis sanctis, quorum aut finis est in malo propatulus, aut latet utrum bonus an malus, aut inter utrumque fit scrupulus? Jesu pie! cujusmodi sanctus cujus finis constat ambiguus? Antequam ergo eum deprecer, necesse est ut de veritate sanctitatis ejus altercer. Illud dicere audebo profanum, quod ararum pone sacraria altissimos tribunalium instar thronos obtinent, quorum tempus, natalis, ac vita, dies quoque et qualitas mortium in nullius viventis memoria resident. Etsi eos fideles pro nomine sanctitatis honorant, sacerdotes tamen quod pace ipsorum dixerim non recte judicant, qui vulgus opinionis suae vento circumlatum non corripiunt, nec emendant. Si enim sine testimoniis ad gradus summos legitime nemo provehitur, illi temere falsis imo sacrilegis vocabulis insignientur, ad hoc ut relegati, aut in tartara perditum ducti, si sibi profuturum scirent,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ se intercessore obtendit : Nonne suȩ ꝓrsus acu¬
men orationis immo intentionis obtundit. qui eu
quẽ rogat utrũ cõmune qͥd cũ do habeat nescit.
Certe uidi quosdã qui cũ diutissime alique ut ferebans
sc̃m. ex britannia delatũ. ꝓ confessore habuissent. mu¬
tato de repente animo eunde̾ ꝓ martyre celebrare.
Causas cũ rogitasse: nichil dignius suꝑ martyrio
hominis quã de p̃termissa confessione dixerun.
Legi testor dm. & iis qui michi p̃sto fuerant cũ ni¬
mia detestatione relegi. scilicet in uita Sansoniᷤ
rerꝰ. repꝑi cumulũ scĩtatis. homine ui delicet
ebrietate madentẽ puteu in oidisse. sio q ene¬
ctũ. Neo illud ex ordit. qđ Lanfran cꝰ cantuariȩ
apđ anglos ep̃s suocessori postea suo Anselino
t̾o ab bati beocensi questionẽ infert. su ꝑ qͦdã
p̃decessore suo. qui in uinola conieotꝰ quia pe¬
ouniis sese redimere renuit. per emptus est.

Expanded text:
pro se intercessorem obtendit? Nonne suae prorsus acupro se intercessorem obtendit? Nonne suae prorsus acumen orationis, imo intentionis obtundit, qui eum quem rogat, utrum commune quid cum Deo habeat, nescit? Certe vidi quosdam, qui cum diutissime aliquem, ut ferebant, sanctum, ex Britannia delatum pro confessore habuissent, mutato de repente animo pro martyre celebrarunt. Causas cum rogitassem, nil dignius super martyrio hominis, quam de praetermissa confessione dixerunt. Legi testor Deum, et iis, qui mihi praesto fuerant, cum nimia detestatione relegi: scilicet in Vita Samsonis erer, reperi cumulum sanctitatis, hominem videlicet ebrietate madentem, puteum incidisse, sicque enectum. 5 Nec illud excidit, quod Lanfrancus Cantuariae apud Anglos episcopus, successori postea suo Anselmo, tunc abbati Beccensi quaestionem infert, super quodam praedecessore suo, qui in vincula conjectus, quia pecuniis sese redimere renuit, peremptus est.
Abbreviated transcription (Latin):
nisi strepitꝰ auriũ appellet᷑. cui non semel augustinus
sed locis plurib refragat᷑. Egebat forsitan aut ds aut
sc̃i eoꝵ iuxta illud iob mendacio. ut ꝓ ipso soquerent᷑
dolos. Si ipsi sc̃i apłi qui quasi capilli aut barba sũ¬
mo capiti coheserunt. huiꝰ modi fallaci is minime
caruerunt. & nisi ex euangłiis & suis ipsorũ actib nr̃ȩ
insignirent᷑ noticiȩ. ali quoꝵ animos taliũ figmen.¬
ta turbarent. quid dicã de illis qui nullis aliors u̾ te¬
stimoniis claruerunt. & ex eo qđ seripturis qualib¬
cunq celebrari putant᷑ pocissimũ tenebnant a
quid suꝑ illis agã quoꝵ nec initia nec medĩa ulli patent.
& in quo om̃is laus cantat᷑ finis penitꝰ ignorat᷑ : Et quis
illos ut se iuuare debeant dep̾cet᷑. quos nescit u̾trũ qͥp¬
piã apđ dm̃ mereant᷑: Et nonne grauit᷑ hominis con¬
scientia offendit. que eũ de qͦ nil magnũ sperat do

Expanded text:
nisi strepitus aurium appelletur, cui non semel Augustinus, nisi strepitus aurium appelletur, cui non semel Augustinus, sed locis pluribus refragatur? 3 Egebat forsitan aut Deus, aut sancti eorum, juxta illud Job, mendacio, ut pro ipso loquerentur dolos. Si ipsi sancti apostoli qui quasi capilli aut barba summo capiti cohaeserunt, hujusmodi fallaciis minime caruerunt. Et nisi ex evangeliis, et suis ipsorum actibus nostrae insignirentur notitiae, aliquorum animos talium figmenta turbarent. Quid dicam de illis, qui nullis aliorsum testimoniis claruerunt, et ex eo quod scripturis qualibuscunque celebrari putantur, potissimum tenebrantur? Quid super illis agam, quorum nec initia, nec media ulli patent, et in quo omnis laus cantatur, finis penitus ignoratur? Et quis illos, ut se juvare debeant, deprecetur, quos nescit utrum quidpiam apud Deum mereantur? et nonne graviter hominis conscientia offendit, quae eum, de quo nil magnum sperat, Deo
Abbreviated transcription (Latin):
lorũ exꝑientia solid̾at᷑: Litteris dico ad roborandũ effi¬
cacib Sunt enĩ quãplurimȩ suꝑ quibq scis relationes
quib poti eoꝵ p̃coniũ apd̾ infideles impiari poterat quã
aliquatenꝰ illustrari. Ubi en iretiã quȩ uera sunt adeo
pannoso & pedestri & ut poetico uerbo utar. humi ser¬
pente eloqͥo ꝓferunt. immo inconditissime delatrant᷑.¬
ut cũ minime sint.falsissima esse credant᷑. & quo¬
modo taliũ auctorũ sub ornandȩ astipulabit᷑ falsi¬
tati oratio. que ex sui indignissima cruditate etiã
ueritatẽ ponit in dubio. Et quib suꝑ huiꝰ inflictio¬
ne neui parsũ putamꝰ. cũ non uitas sed potiꝰ nenias
aliquoꝵ apłoꝵ tanta in fuscatas fuligine uideamus :
Et harũ rotatus fapularũ omĩs carri stridore deteri¬
or quã edificationẽ afferet piis. qui etiã incentiuũ
blasphemiȩ suggerit impiis : quid thomę historia

Expanded text:
lorum experientia solidatur? Litteris dico ad roborandum effilorum experientia solidatur? Litteris dico ad roborandum efficacibus: sunt enim quam plurimae super quibusque sanctis relationes, quibus potius eorum praeconium apud infideles impiari poterat, quam aliquatenus illustrari. Ubi enim etiam quae vera sunt adeo pannoso, et pedestri, et, ut poetico verbo utar, humi serpenti eloquio proferuntur, imo inconditissime delatrantuut cum minime sint, falsissima esse credantur. Et quomodo talium auctorum subornandae astipulabitur falsitati oratio, quae ex sui indignissima cruditate etiam veritatem ponit in dubio? Et quibus super hujus inflictione naevi parsum putamus, cum non vitas, sed potius nenias aliquorum apostolorum tanta infuscatas fuligine videmus? Et harum rotatus fabularum omnis carri stridore deterior; quam aedificationem afferet piis, qui etiam incentivum blasphemiae suggerit impiis? Quid Thomae historia,
Abbreviated transcription (Latin):
rige suꝑ nos. que sunt cõmunia cuiꝰ ub& ꝓfessionis bone
exercitia. & opus manuũ nrarũ dirige. id ÷ meliora caris¬
mata. eminentiore scilicet uiã nos doce. Hec apđ nos & ten¬
ta docent᷑. & docendo tenent᷑. Ireterea sunt quedã que
& si inter sũme necessaria saluti nr̃ȩ de qͥb agimꝰ non
cõputant᷑. sine qͥb uiui recte non potest. tamen & tenen¬
tur & in eccłus p̃dicant᷑. sine quoꝵ plane usu & p̃sentia
multi uitas transegerunt & transigunt. ut sunt cadaue¬
ra scoꝵ. ut ꝓignera de iis uidelicet que fuerunt in usib:
ipsoꝵ. Hec nob sunt reuerentiȩ ac honori ꝓ exe̾plo p̃sidi¬
oq eorũ. Inqͥb equidẽ ea sola aubentica ratio. haben¬
da esset: ut is duntaxat diceret᷑ sc̃s. que non opinio
sed uetustatis aut scriptoꝵ ueraciũ traditio certa fir¬
maret. Iseni quomodo putas ut ita dicã sancit cuiꝰ auctori¬
tatiͥs memoria ulla nescit᷑. neduslitteris aut aꝑta miracu¬

Expanded text:
. Quae sunt communia cujuslibet professionis bonae exercitia. Et opus manuum nostrarum dirige , id est, meliora charismata, eminentiorem scilicet viam, nos doce. Haec apud nos et tenta docentur, et docendo tenentur. Praeterea sunt quaedam, quae etsi inter summe necessaria saluti nostrae, de quibus agimus, non computantur, sine quibus vivi recte non potest, tamen et tenentur, et in Ecclesiis praedicantur, sine quorum plane usu, et praesentia multi vitas bene transegerunt, et transigunt, ut sunt cadavera sanctorum; ut pignora, de iis videlicet quae fuerunt in usibus ipsorum. Haec nobis sunt reverentiae ac 330 honori, pro exemplo praesidioque eorum. In quibus equidem ea sola authentica ratio habenda esset, ut is duntaxat diceretur sanctus, quem non opinio, sed vetustatis, aut scriptorum veracium traditio certa firmaret. Is enim quomodo putas, ut ita dicam, sancitur, cujus auctoritatis memoria ulla nescitur, nedum quod nec litteris, aut aperta miracu
Abbreviated transcription (Latin):
uir a mantissimȩ creare disposi. quẽ & &¬
crimonia nusꝗͣ torpentis ingenii non mo¬
do litterȩ statũ examinare ꝑ docuit. sea ad
ipsius litterȩ ut sio dixerim spm̃ discu¬
rendũ contem plandi assiduitas assueu it¬
ł e ergo sec arus elegerim. que ad cor÷
ingenita tibi humilita

Expanded text:
ir amantissime, creare disposui, quem et acrimonia nusquam torpentis ingenii, non modo litterae statum examinare perdocuit, sed ad ipsius litterae, ut sic dixerim, spiritum disquirendum contemplandi assiduitas assuevit. Te ergo securus elegerim, quem ad corrnon nisi ex ingenita tibi humilita
Abbreviated transcription (Latin):
ti sui pond enecuit. Iui abbatis iudicio a cimiterio
frm ex corris est habitus. Sed abbati ut pagina illa refer
uescio quis seoꝵ inibi cit dicit᷑ apparuit. eiq ut dicitur
aixit. Confer aic eũ ceteris. quia in obȩdiencia tua mortu¬
s est. In qua queso obedientia: An abbas ei preceꝑat
ut se piculo fluminis ingerons impudicȩ concubitu
ci laret̃: Certe quo quo pacto eatenꝰ abbati alias obe¬
lusset. in hac ꝓ feclo re obedisse dici non potest: quia
ibedientia nusquã nisi in bono nisi ꝑ abusione intelli¬
⁊ potest niqua igit᷑ obedientia mortuus est : Sane si

Expanded text:
ti sui pondus enecuit. Qui abbatis judicio a coemeterio ti sui pondus enecuit. Qui abbatis judicio a coemeterio fratrum extorris est habitus. Sed abbati, ut pagina illa refert, nescio quis sanctorum inibi, ut dicitur, apparuit, eique, ut dicitur, dixit: « Confer, ait, cum caeteris, quia in obedientia tua mortuus est. » In qua, quaeso, obedientia? An abbas ei praeceperat ut se periculo fluminis ingerens, impudicae concubitum sectaretur? Certe quoquo pacto eatenus abbati alias obedisset, in hac profecto re obedisse dici non potest, quia obedientia nusquam nisi in bono, nisi per abusionem, intelligi potest. In qua igitur obedientia mortuus est? Sane si
Abbreviated transcription (Latin):
sitando sed strependo repeti aq cõitirigi iu bepiet᷑ pu¬
er sepe numero eadẽ replicauit. Mox decanũ f ecołȩ
concepta dicti sententia. popłos in arma consusor¬
tat. & portũ ueneris ad ire mandat. Illie ingentielas¬
sico appellente littorib. obuia turba resistian& ur¬
bẽ nec mora ꝑ uadendã ex do armata hoste fuso pre¬
munut. Ergo sicut ad meritũ ꝓloquentis pueri neu¬
tiquã ꝑtinuit. ita multociens non ꝑ eu̾ a quo putat᷑
exporrigi fit.
sed in illũ qui meret᷑ acciꝑe bene¬
ficii fructus excurrit. n Et signoꝵ illoꝵ te
nuis mͥ ualde uidetur auctoritas. immo scripti illiꝰ
uilis admodũ ꝓ bat᷑ indignitas. Nã in eoꝵ libello qͥ su¬
ꝑ dente hoc & scoꝵ loci miraculis actitat. de monacho
aliquo refert᷑ qđ scorto soleret mulieris ab uti. quo
tamen noc tu dũ ꝑgeret. aquas tranare ꝓpinquas neces¬
sario oporter&. In quo transicu. inter undas eũ pecea¬

Expanded text:
sitando, sed strependo repeti ac corrigi juberetur, pusitando, sed strependo repeti ac corrigi juberetur, puer saepe numero eadem replicavit. Mox decanus Ecclesiae concepta dicti sententia, populos in arma consuscitat, et portum Veneris adire mandat. Illic ingenti classico appellente littoribus obvia turba resistit, et urbem nec mora pervadendam ex Deo armata, hoste fuso, praemuniit. Ergo sicut ad meritum proloquentis pueri neutiquam pertinuit, ita multoties non per eum, a quo putatur, exporrigi fit, sed in illum, qui meretur accipere beneficii fructus, excurrit. § IV. Denuis mihi valde videtur auctoritas, imo scripti illius vilis admodum probatur indignitas. Nam in eorum libello qui super dente hoc, et sanctorum loci miraculis actitat, de monacho aliquo refertur, quod scorto soleret muliere abuti, quo tamen noctu dum pergeret, aquas tranare propinquas necessario oporteret; in quo transitu, inter undas eum pecca
Abbreviated transcription (Latin):
anĩ cus portendi non posset. Sc̃ĩ ergo cuiuspiã dens
ille credatur. euiꝰ merito forsi uen tan tale quid con¬
set. uel fides pla¬
ne credentiũ exigeret. ut qđ speraretur. obtinge¬
ret. Multa enĩ fieri possunt nontã eius merito
per quẽ pre rogatur. quã illius cui impenditur.
d in lunensi urbe ante annos aliquot contigis¬
se aioscit᷑. Uigilig natalis dni a fi deli populo in¬
ibi agebantur. Interĩ piratica classis portui alla¬
bebatur. qui appellatur ueneris. urbẽ depopu¬
latura nepentinis incursib dũ res noc tu diuina ꝓ¬
tenditꝰ Interea dũ citatis myoparonib: uado sũ pre¬
ꝓperant sc indero rostra salũ. in eccła cathedrali pu¬
er primã nescio an scđam primi noctur nilectionei pul¬
pitũ lecturꝰ ascendit. Cunq benedictione suscepta ado¬
riretur legere. consolaminiic onsolaniii. popłe me¬
us. ilico ex eiꝰ ore sp̃s sc̃s subibistingu endolsub ae bio
dic ens. ad portũ ueneris salandrȩ. Salandreaute naues

Expanded text:
nicus, portendi non posset. Sancti ergo cujuspiam dens ille credatur, cujus merito forsitan tale quid conset, vel fides plane credentium exigeret ut quod speraretur obtingeret. Multa enim fieri possunt, non tam ejus merito, per quem praerogatur, quam illius cui impenditur. d in Lunensi urbe ante annos aliquot contigisse dignoscitur. Vigiliae Natalis Domini à fideli populo inibi agebantur. Interim piratica classis portui allabebatur, qui appellatur Veneris, urbem depopulatura repentinis iucursibus, dum res noctu divina protenditur. Interea dum citatis myoparonibus vadosum praeproperant scindere rostra sajum, in ecclesia cathedrali puer primam nescio an secundam primi nocturni lectionem pulpitum lecturus ascendit. Cumque benedictione suscepta adoriretur legere: « Consolamini, consolamini, popule meus, » illico ex ejus ore Spiritus sanctus subdistinguendo subjecit dicens « Ad portum Veneris Salandrae Salandrae autem nav
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit testis assurget. Fateor erubui cũ audissẽ. &
nisi eoꝵ psentiã quos ille auctores uidebatur habere reue¬
ritꝰ essẽ. ut pace ipsoꝵ potiꝰ quã illiꝰ qui loquebat᷑ agã.
falsariũ ostendere debuissẽ. Iuia dicã ne monachi
quidẽ nedũ cleriei ab hoc tͥpi emolumento se conti¬
nent. ut res hereticas suꝑ fide nr̃a etiã me audiente
ꝓnuntient. Iuxta ens ilsus boetianũ. uire in sanus
iudicarer. si contra in sanos altercarer. Sed ut res

Expanded text:
fuerit testis assurget. Fateor, erubui, cum audissem, et fuerit testis assurget. Fateor, erubui, cum audissem, et nisi eorum praesentia, quos ille auctores habere videbatur, reveritus essem, ut pace ipsorum potius quam illius qui loquebatur, agam, falsarium ostendere debuissem. Quid dicam? ne monachi quidem, nedum clerici, ab hoc turpi emolumento se continent, ut res haereticas super fide nostra etiam me audiente pronuntient. Juxta enim illud Boetianum: « Jure insanus judicarer, si con
Abbreviated transcription (Latin):
fert ꝓpositũ sc̾itatis. dũ fautore̾ se p̾bet in talib : Ego
teri ꝑspicimꝰ ista susurro. & facta feretroꝵ circu̾latio u
ridicula. & eoꝵ quos a rabie declamandi rabulos iero¬
nimus uocat mendaciis cotidie cernimꝰ alieni ma¬
supi i ꝓfunda nudari. Iuoꝵ tanta nebulo itate concutin
rũ iacimꝰ. si non ad errorẽ potius imꝓbantũ speciale al¬
quid inferamus. : Celeberrima quedã ecoła huiꝰ mo¬
di circũ uagationes agebat. & ad sui reꝑationẽ damni
questus adhibito ꝓlocutore querebat. Cunq suꝑ reli¬
quus suis sermone̾ plus equo extuberat. ꝓ lato phila¬
c̃terio ait. Ego aute̾ in p̃sentiarũ. Sciatis inquit qd̃
intra hanc capsulã de pane illo que ꝓpriis dñs deni¬
b masticauit habet᷑. & sominꝰ a uobis credit᷑. ecce hȩ¬
ros ait iste. de me autẽ dicebat. quẽ uos in litteris
plurimũ ualere testamini. uerbo meo si necesso

Expanded text:
aefert propositum sanctitatis, dum fautorem se praebet in talibus? Crebro aefert propositum sanctitatis, dum fautorem se praebet in talibus? Crebro teri perspicimus ista susurro, et facta feretrorum circumlatione ridicula, et eorum quos a rabie declamandi rabulos Hieronymus vocat mendaciis quotidie cernimus alieni marsupii profunda nudari. Quorum tanta nebulonitate concutimur, erum jacimus, si non ad errorem potius improbandum speciale aliquid inferamus? Celeberrima quaedam Ecclesia hujusmodi circumvagationes agebat, et ad sui reparationem damni quaestus adhibito prolocutore quaerebat. Cumque super reliquiis suis sermonem plus aequo extuberat, prolato phylacterio ait: Ego autem impraesentiarum Sciatis, inquit, quod intra hanc capsulam de pane illo, quem propriis Dominus dentibus masticavit, habetur, etsi minus a vobis creditur, ecce heros, ait iste de me autem dicebat, quem vos in litteris plurimum valere testamini, verbo meo si necesse
Abbreviated transcription (Latin):
go uilla occubuisse. Attinebat aute iuri cuidã p̃dica¬
tissimi abbatis. Eepit mortuo illi ꝓ saera illa in qua obie¬
rat die gratuita sanctitas imputari. Cunq: id rustici
rerũ nouarũ cupidi celebrassent. repente oblationes
& cerei ab omĩ agrestiũ pagensiũ uicinia ad eiꝰ tumulũ
coportant᷑. Iuid plura : łumba suꝑstruit᷑. locus ille domo
edificata p̃cingit᷑. Ab ipsis certe britanniȩ finib ad eum
peregrinantiũ soli rusticoꝵ nulloꝵ uero ꝓ oerã ounci ten¬
debant᷑. Uidebat hȩc ille sapientissimꝰ abba cũ suis relig¬
osis monachis. & muner ũ comportatoꝵ blandiente fre¬
quentia infecta miracula fieri supportabat. Et si in ꝓfani
uulgi auaris pectorib capi potuerunt fictioiȩ surditate
affectatȩ uesaniȩ. digiti studio reciꝓcati ad uolã. uestigia
contorta sub clunib. qͥd facit modestus & sapiens qui pi¬

Expanded text:
go villa occubuisse; attinebat autem viri cujusdam praedicago villa occubuisse; attinebat autem viri cujusdam praedicatissimi abbatis. Coepit mortuo illi pro sacra illa in qua obierat die gratuita sanctitas imputari. Cumque id rustici rerum novarum cupidi celebrassent, repente oblationes et cerei ab omni agrestium pagensium vicinia ad ejus tumulum comportantur. Quid plura! Tumba superstruitur, locus ille domo aedificata praecingitur, ab ipsis certe Britanniae finibus ad eum peregrinantium soli rusticorum, nullorum vero procerum cunei tendebantur. Videbat haec ille sapientissimus abba cum suis religiosis monachis, et munerum comportatorum blandiente frequentia, infecta miracula fieri supportabat. Etsi in profani vulgi avaris pectoribus capi potuerunt fictitiae surditates, affectatae vesaniae, digiti studio reciprocati ad volam, vestigia contorta sub clunibus. Quid facit modestus et sapiens, qui pr
Abbreviated transcription (Latin):
effecerit debitore. Hec ab ep̃o laudunensi dnõ meo Bartholo¬
meo cũ audissẽ. tot ꝓpemodũ postea De ꝓuincialib huiꝰ be¬
ati hominis testes secuti st̃. qͥ suꝑ hac re indissimilia
sonuerunt. quot iã in mea memoria recenseri non potert.
reddenda diuersitatis ratione rectulimꝰ. illud adiciendũ
reor. qđ sicut euidentia & in dubia sunt p̾cordialiter affe¬
ctanda. ita fucis aliquib non facta sed ficta diris sunt
animaduersionib punienda. Iui eni deo qđ nequide co¬
gitauit aseribit. quantu in se est dm mentiri cogit. Si
quis me homuntionẽ alicuiꝰ falsitatis arcesser&. aut in
qđ non fecer im fecisse impinger&. multu michi horro¬
ri & odio esset. & quid eo funestiꝰ. desꝑatius. danatius. qui
ipsũ totiꝰ puritatis dm̃ fonte solo ambitu fȩdissimȩ uo-¬
uulgare quendã puerũ militis alicuiꝰ ut ferebatꝰ armi¬
gerũ die parasceues biduo ante pascha ꝓxima bellora¬

Expanded text:
effecerit debitorem. Haec ab episcopo Laudunensi domino meo Bartholoeffecerit debitorem. Haec ab episcopo Laudunensi domino meo Bartholomeo cum audissem, tot propemodum postea de provincialibus hujus beati hominis testes secuti sunt, qui super hac re indissimilia sonuerunt, quot jam in memoria mea recenseri non poteruntreddenda diversitatis ratione retulimus, illud adjiciendum reor, quod sicut evidentia et indubia sunt praecordialiter affectanda, ita fucis aliquibus non facta sed ficta, diris sunt animadversionibus punienda. Qui enim Deo quod nequidem cogitavit, ascribit, quantum in se est, Deum mentiri cogit. Si quis me homuncionem alicujus falsitatis accerseret, aut mihi quod non fecerim fecisse impingeret, multum mihi horrori et odio esset. Et quid eo funestius, desperatius, damnatius, qui ipsum totius puritatis Deum fontem solo 334 ambitu foedissimae vovulgarem quemdam puerum militis alicujus, ut ferebatur, armigerum die Parasceves biduo ante Pascha proxima Bellova