comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suum corpus traiciens quõdãmõdo
manducauit somut de celo. saule sau¬
le ꝯrudie persequeris. Qnͣdo autem
eruetur hoc corpus eius de manu om¬
nium mimicorum eius. nisi cũ ⁊ issa
nouissima inimica destruet᷑ moro:
Ad hoc tempus pertinet nuimerꝰ ille
centumquinquagnnitatriũ pisciũ.
Nam et ip̃e numerus septim decimꝰ
surgens ĩtrigonũ: centum ꝯiũqua¬
ginta trium sumimam complet. Ab
uno itaq usq ad decem et septem
surgens omnes medros adde. et in¬
uenies. ad unum scilicet adde duo. fi¬
unt utiq tria. Adde tria fiunt sex.
Adde quatuor fiunt detẽ. Ãdde quĩq
fiuit quiũdecim. ãdde sex fiũt uigm¬
ti unum. adde itaq ceteros et ip̃m
septimum decimum: fuint centum
ꝯuinquagintatriã. Hec de scͥpturis
firmissime tenentur. id ẽ pascha et
penthecostes. Nam ut quadinginta
illi dies ante pascha obseruent᷑ acc̃e
consensio roborauit. Sic etiam ut oc¬
co dies neofitorum distinguantur a

Expanded text:
suum corpus traiciens quodam modo suum corpus traiciens quodam modo manducauit, sonuit de caelo: Saule, Saule, quid me persequeris? quando autem eruetur hoc corpus eius de manu omnium inimicorum eius, nisi cum et illa nouissima inimica destruetur mors? ad hoc tempus pertinet numerus ille centum quinquaginta trium. piscium. nam et ipse numerus decem et septem surgens in trigonum centum quinquaginta trium summam complet. ab uno utique usque ad decem et septem surgens omnes medios adde et inuenies: ad unum scilicet adde duo, fiunt utique tria; adde tria, fiunt sex; adde quattuor, fiunt decem; adde quinque, fiunt quindecim; adde sex, fiunt uiginti unum; adde ita ceteros et ipsum septimum decimum, fiunt centum quinquaginta tria. Haec de scripturis firmissime tenentur, id est pascha et pentecoste. ut quadraginta illi dies ante pascha obseruentur, ecclesiae consensio roborauit; sic etiam, ut octo dies neophytorum distinguantur a
Abbreviated transcription (Latin):
dñs iam post resurrectiõnem nouã ui¬
tam demonstrans. a dextra ꝑte seuari
imperauit. nec retia difrupta furt. Qͥa
tunc hereticorũ in quictudo non erit: tũc
homo perfectus et quietus. purgatus in
amma et corpore per esoquia dm̃ castu.
argentum igne examinatum terre pur¬
gatum septuplum. accipiet mercedem
denarium: ut sint decemet septem. Nam
et in hoc numero sicut in aliis multiꝰ¬
plices figuras exhibentib. sacramẽtũ
mimbile reperitur. Nec mimerito et ã
psalmus septimꝰ decimꝰ in regnorũ li¬
bris solus integer legitur: quia regnũ
illũd significat ubi aduersarium nõ
habebimus. Titulus enĩ eiꝰ ẽ. in die
qua eruit eum dñs de manu ommiun
iimicorũ eius: et de manu saus Qͥs
enim figuratur in dauid insi ille qui
uenit secundum carnem ex semine da¬
uid. qui utiqz in corpore suo quod est
eccͣa ad huc patitur inimicos. Uride issi
persecutori quem uoce mactauit et ĩ

Expanded text:
dominus iam post resurrectionem nouam uidominus iam post resurrectionem nouam uitam demonstrans a dextera parte leuari imperauit; nec retia rupta sunt, quia tunc haereticorum inquietudo non erit. tunc homo perfectus et quietus. purgatus in anima et corpore per eloquia domini casta, argentum igne examinatum terrae, purgatum septuplum accipiet mercedem denarium, ut sint decem et septem. nam et in hoc numero sicut in aliis multiplices figuras exhibentibus sacramentum mirabile reperitur. nec inmerito etiam psalmus septimus decimus in regnorum libris solus integer legitur, quia regnum illud significat, ubi aduersarium non habebimus. titulus enim eius est: In die qua eruit eum dominus de manu omnium inimicorum eius et de manu Saul. quis enim figuratur in Dauid nisi ille, qui uenit secundum carnem ex semine Dauid? qui utique in corpore suo, quod est ecclesia, adhuc patitur inimicos. unde illi persecutori. quem uoce mactauit et in
Abbreviated transcription (Latin):
slumera itaq a quartodecimo pͥmi mẽ¬
sis quo factum ẽ pascha usq ad diem
tercium cercii mensis: muemies decẽ ⁊
septem Primi mensis triginta secũdr:
tres tercii. qui fuit quinquaginta.
Lex in archa ẽ sanctificatio in corporẽdo¬
mini: per cuius resurrectionem nobis
requies futura promittitur. ad quã
perficiendam sancto spũi caritas in¬
spiratur. Spũs autem nondrim erat
datus: cum ihũs nondum eẽt clarifica¬
tus. unde prophetia illa cantata est̃.
Exurge dñe in requiem tuam. tu et ar¬
cha sanctificatioris tue. ubi requies
ibi sanctificatio. Unde mine ut amemꝰ
et desideremus. pignus accepimꝰ. Do¬
cantur autem ad requiem alterius uite
quo ab ista tranfitur: quõd pascha sig¬
in fiorit omnes in nomine patris et filii
et spũs sancti. propterea quĩquagena¬
rius numerus ter mustiplicatus addito
ad eminentiam sacrumenti ip̃o terna¬
rio in issis magnis piscib muenit᷑ quos

Expanded text:
numera itaque a quarta decima primi mennumera itaque a quarta decima primi mensis, quo factum est pascha, usque ad diem tertium tertii mensis, inuenies decem et septem primi mensis, triginta secundi, tres tertii, qui fiunt quinquaginta. lex in area est sanctificatio in corpore domini, per cuius resurrectionem nobis requies futura promittitur, ad quam percipiendam sancto spiritu caritas inspiratur. spiritus autem nondum erat datus, quia Iesus nondum erat clarificatus. inde prophetia illa cantata est: Exsurge, domine, in requiem tuam, tu et arca sanctificationis tuae. ubi requies, ibi et sanctificatio. unde nunc ut amemus et desideremus, pignus accepimus. uocantur autem ad requiem alterius uitae, quo ab ista uita transitur, quod pascha significat, omnes in nomine patris et filii et spiritus sancti. Propterea quinquagenarius numerus ter multiplicatus addito ad eminentiam sacramenti ipso ternario in illis magnis piscibus inuenitur, quos
Abbreviated transcription (Latin):
quictissim fuerunt. m signo tertio de¬
fecerunt. futentes sibi aduer sum esse
sp̃m scm̃ qui erat in moyse Nam defici¬
entes dixerunt. Digitus dei ẽ hoc. Sicut
autem conciliatus et placatus sp̃s scũs
requiem prestat mitib et humilibus
corde. ita contrarius et aduersus muin¬
tes ac superbos in quietudine exagitat.
Quam inquietudinem musce ille bre¬
iussime significauerunt: sub quibus
magi phamonis defecerunt dicentes.
Digitus dei ẽ hoc. Exodum sege et uide
ubi pascha celebrauerunt. post quot
dies data sit ler. Loquitur deus ad moy¬
sen in heremo sina die tercii mensis.
Nota ergo unum diem ex ingressu ip̃iꝰ
tercii mensis: et uide quid dicat incer
cetera. Descende inquit: testare popuso
et purifica illos hodie et cras. et lauẽt
uescimenta sua. et sint parati in diem
tercium. Tercia enim die: descendet dñs
in monte syna coram omni popuso. ̃ũc
datu ẽ lex. tercio scilicet die tercni mẽsis.

Expanded text:
quietissimi fuerunt, in signo tertio dequietissimi fuerunt, in signo tertio defecerunt fatentes sibi aduersum esse spiritum sanctum. qui erat in Moyse. nam deficientes dixerunt: Digitus dei est hic. sicut autem conciliatus et placatus spiritus sanctus requiem praestat mitibus et humilibus corde, ita contrarius et aduersus inmites ac superbos inquietudine exagitat. quam inquietudinem muscae illae breuissimae significauerunt, sub quibus magi Pharaonis defecerunt dicentes: Digitus dei est hic. Exodum lege et uide, ubi pascha celebrauerunt, post quot dies data sit lex. loquitur deus ad Moysen in heremo Sina die tertia tertii mensis. nota ergo unum diem ex ingressu ipsius tertii mensis et uide, quid dicat inter cetera: Descende, inquit, testare populo et purifica illos hodie et cras et lauent uestimenta sua et sint parati in diem tertium. tertia enim die descendet dominus in montem Sina coram omni populo. tunc data est lex tertia scilicet die tertii mensis.
Abbreviated transcription (Latin):
deliter concordancia. sacratam ꝯcinũt
ueritatem. Occiditur ouis celebratur
pascha: et interpositis quinquaginta
diebus datur lex ad timorem scripta
digito dei. Occiditur xp̃us: qui canꝙͣ
ouis ad mimosandum ductus ẽ. sicut
ysaias propheta testatur. Celebratur
uerum pascha. et interpositis qͥnquagi¬
tadiebus datur ad caritatem sp̃s scũs
qui ẽ digitus dei. cont̾rius omnib sua
querentib et ĩdeo iugum asperum et
fartinam grauem portantib. nec mue¬
mentib requiem animab srus. quia ca¬
ritas non querit que sua suat. Ideo animo¬
sitas hereticoꝵ semꝑ inquieta ẽ. qͦs ma¬
gorum pharonis hẽre conatũ decsarat
apsũs dicens. Dicut enim iambres et
mambres restiterunt moysi. sic et isti
refistunt ueritati: hommes mente cor¬
rupti. reprobi circa fidem. s ultra nõ
proficient. Dementia em̃ cor manife¬
sta erit omnib. sicut et illoꝵ fuit. Qͥa
euum per ip̃am corruptionem mentis ĩ¬

Expanded text:
deliter concordantia sacratam concinunt deliter concordantia sacratam concinunt ueritatem. occiditur ouis, celebratur pascha et interpositis quinquaginta diebus datur lex ad timorem scripta digito dei: occiditur Christus, qui tamquam ouis ad immolandum ductus est, sicut Esaias propheta testatur, celebratur uerum pascha et interpositis quinquaginta diebus datur ad caritatem spiritus sanctus, qui est digitus dei, contrarius hominibus sua quaerentibus et ideo iugum asperum et sarcinam grauem portantibus nec inuenientibus requiem animabus suis, quia caritas non quaerit, quae sua sunt. ideo animositas haereticorum semper inquieta est, quos magorum Pharaonis habere conatum declarat apostolus dicens: Sicut enim lamnes et Mambres restiterunt Moysi, sic et hi resistunt ueritati homines mente corrupti, reprobi circa fidem; sed ultra non proficient; dementia enim eorum manifesta erit omnibus, sicut et illorum fuit. quia enim per ipsam corruptionem mentis in
Abbreviated transcription (Latin):
non eẽ nisi laũdare deiem. sicut scͥptũ
in secula seculorum laudabunt te. S
dies quinquagesimꝰ et in scripturis cõ¬
mendatur. non tantum in euangelio
quiatunc spũs sanctus aduenit᷑: sed e
t̾iam in ueterib libris. Nam et ibi post¬
ea ꝙ̃ pascha occiso agno celebrauerũt.
quinquaginta dies nuimerant᷑ us ad
diem quo lex data ẽ in monte sina fa¬
mulodei moysi digito dei scripta. In li¬
bris autem euangelii: apertissime de¬
claratur digitum dei significare sp̃m
sanctum. Cum enim unus euangelista
dixisset in digito dei eicio demonia. a¬
lius hoc ĩdem ita dixit. in spũ dei eicio
demoma. Quis hanc seticiam diuinoꝵ
sacramentoꝵ cum sane doctrine luce
cłarescunt. non preferat uniuersis mũ¬
di huius imperiis etiam imisitata feli¬
citate pacatis. nonnie tanꝙͣ duo sera¬
pħin clamant ad inuicem concinentiã
laũdis altissimi. scũs. scũs. scũs dñs¬
deus sabaoth. ita duo testamenta fi¬

Expanded text:
non esse nisi laudare Deum sicut scriptum non esse nisi laudare Deum sicut scriptum in saecula saeculorum laudabunt te. Sed dies quinquaginta et in scripturis commendantur, non tantum in euangelio, quia tunc spiritus sanctus aduenit, setiam in ueteribus libris. nam et ipsi, posteaquam pascha occiso agno celebrauerunt, quinquaginta dies numerantur usque in diem, quo lex data est in monte Sina famulo dei Moysi digito dei scripta, in libris autem euangelii apertissime declaratur digitum dei significare spiritum sanctum. cum enim unus euangelista dixisset: In digito dei eicio daemonia, alius hoc idem ita dixit: In spiritu dei eicio daemonia. quis hanc laetitiam diuinorum sacramentorum, cum sanae doctrinae luce clarescunt, non praeferat uniuersis mundi huius imperiis etiam inusitata felicitate pacatis? nonne tamquam duo Seraphin clamant ad inuicem concinentia laudes altissimi: Sanctus, sanctus, sanctus ddeus sabaoth? ita duo testamenta fi
Abbreviated transcription (Latin):
erigitur: et quatuor anni temporum
uicib uariatur. Decem autẽ quater
in quãdragnita consũmantur. Qua¬
dragenarius autem partib suis com¬
quinquagnata. tanquam merces la¬
boris et continentie. Neq eni frustra
ĩe dñs et quadraginta dres post re¬
surrectionem in hac terra. et in hac
uita cum discipulis comier satus est.
postea ꝙ̃ ascendit in celum decẽ dieb
interpositis. promissum misit spiritũ
scm completo die penthecostes. Qui di¬
es quin quagenarius habet alterũ sa¬
crmentum. quod septies septem qua¬
diagnnta nouem fiunt. Et cum reditur
admitium quod ẽ octauus qui et pri-¬
mus. dies quinquaginta complentur.
qui celebrantur post dñi resurrectionẽ
iam in figur non laboris s quietis et
leticie. Propter hoc et ieiuma relaxant᷑.
et stantes oramꝰ: quõd ẽ signũ resurrec¬
tionis. Unde etiam dieb omnib dñicis
ad astare ob̾seruatur et allesuya caiit̾
quod significut actionem mũm futurũ

Expanded text:
erigitur et a quattuor annuis temporum erigitur et a quattuor annuis temporum uicibuin quadraginta consummantur, quadragenarius autem partibus suis comquinquaginta, tanquam merces laboris et continentiae. Neque enim frustra ipse Dominus et quadraginta dies post resurrectionem in hac terra, et in hac vita cum discipulis conversatus est, et posteaquam ascendit in coelum, decem diebus interpositis, promissum misit Spiritum sanctum completo die Pentecostes. Qui dies quinquagenarius habet alterum sacramentum, quod septies septem quadraginta novem fiunt, et cum reditur ad initium, quod est octavus, qui et primus, dies quinquaginta complentur, qui celebrantur post resurrectionem Domini. Jam in figura non laboris, sed quietis et laetitiae, propter hoc jejunia relaxantur, et stantes oramus, quod est signum resurrectionis Unde etiam diebus omnibus Dominicis idad altare observatur, et alleluia canitur, quod significat actionem nostram futuram,
Abbreviated transcription (Latin):
lege et prophetis. In persona quippe
moysi lex: in persoria helie prophete
accipiuntur. inter quos et in monte
głoriosus apparuit. ut euĩdens emi¬
neret quod de ilło dicit aplũs testimo¬
mum habens a lege et prophetis. Io qͣ
erigo parte anni congruentius obsernatio
quãdragesime constitueretur. nisi con¬
fims atq contigua dominice passioror
quia in ea significatur hec uita labori¬
osa cui opus ẽ continentia. ut ab ip̃iꝰ
ꝯuindi amicitia ieiunetur: que utiqr
fallaciter blandiri et illecebraro fucos
crtũspargere atq iactare non cessat.
numero autem quadragenario uitã
istam propterea figurari arbitror: qa
denarius in quo ẽ perfectio beatitũdĩs
ar̃e sicut in octonario quia redit ad pri¬
mum. itain hoc quia creatura que sep¬
tenario figuratur ad heret creatori in
quo declaratur unitas trimitatis per
umuersum mundum temporalit̾ an¬
minciatus ẽ. Qui mundus et quatuor
uentis desintur. et quatuor elemẽtis

Expanded text:
lege et prophetis. in persona quippe lege et prophetis. in persona quippe Moysi lex. in persona Heliae prophetae accipiuntur, inter quos in monte gloriosus apparuit, ut euidentius emineret, quod de illo dicit apostolus: Testimonium habens a lege et prophetis. in qua ergo parte anni congruentius obseruatio quadragesimae constitueretur nisi confinis atque contigua dominicae passionis, quia in ea significatur haec uita laboriosa, cui opus est continentia, ut ab ipsius mundi amicitia ieiunetur, quae utique fallaciter blandiri et inlecebrarum fucos circumspargere atque iactare non cessat? numero autem quadragenario uitam istam propterea figurari arbitror, quia denarius, in quo est perfectio beatitudinis nostrae — sicut in octonario, quia redit ad primum, ita in hoc, quia creatura, quae septenario figuratur, adhaeret creatori, in quo declaratur unitas trinitatis —, per uniuersum mundum temporaliter adnuntiatus est, quia mundus et a quattuor uentis deliniatur et quattuor elementis
Abbreviated transcription (Latin):
mortuis habitat in uobis: qui fuscita¬
uit xp̃m a mortius uiuificabit ⁊ mor¬
tasia corpora ur̃a. per inhĩtuntẽ sp̃m
eius in uobrs. Hec et ex auctoritate di¬
uinarum scripturaꝵ. et uniuerse eccͣe
que toto orbe diffunditur consensiõe
per anniuersarium pascha celebrat᷑.
in magno utiq sicut iam intelligis
sacramento. Et in scripturis qrudem ue¬
terib ad agendum pascha nõ ẽ precep¬
tum tempris. nisi ex mense nouorum
luna quartadecima us ad uicesimam
primam. Ex euangelio tamen qr ma¬
nnfestum est quo etiam dre dñs cru¬
cifixus sit. in sepultura fuit. ⁊ resur¬
rexit. ãdiuncta ẽ etiam ip̃oꝵ dierum
obseruatio per patrũ concilia.⁊ orbi
uniuerso xp̃iano persuasum ẽ eo mo¬
do pascha celebrari oportere. Quadra¬
gesima sane ieiunioꝵ habet auctori¬
tatem. et in ueteribus libris ex ieiu¬
mo moysi et helie: et ex euangelio. qr
totĩdem drebus dñs ieuinauit. demõ¬
stuns euangelium non dissentire a

Expanded text:
scitascitauit Christum a mortuis, uiuificabit et mortalia corpora uestra per inhabitantem spiritum eius in uobis. Haec et ex auctoritate diuinarum scripturarum et uniuersae ecclesiae, quae toto orbe diffunditur, consensione per anniuersarium pascha celebrantur in magno utique, sicut iam intellegis, saci-amento. et in scripturis quidem ueteribus ad agendum pascha non est praeceptum tempus nisi ei mense nouorum luna quarta decima usque ad uicesimam primam; ex euangelio tamen, quia manifestum est, quo etiam die dominus crucifixus sit et in sepultura fuerit et resurrexerit, adiuncta est etiam ipsorum dierum obseruatio per patrum concilia et orbi uniuerso Christiano persuasum eo modo pascha celebrari oportere. Quadragesima sane ieiuniorum habet auctoritatem et iu ueteribus libris et ex ieiunio Moysi et Heliae et ex. euangelio, quia totidem diebus dominus ieiunauit demonstrans euangelium non dissentire a
Abbreviated transcription (Latin):
gemus: s non omnes inmutabimur.
Et dñs. Erunt inquit equales ange¬
lis dei. Apprehensi enim sumꝰ modo ĩ
timore per fĩdem: tunc autem appre¬
hendemus in caritate per speciem.
Quamdiu enim sumus in corpore.
peregrinamur a dño. Per fidem em̃
ambulannis non per speciem. Ip̃e
it aq aplũs qui dicit. ut apprehendam
sicut apprehensus sum: aperte se nõ
apprehendisse confitetur. fratres in¬
quit. egome non arbitror apprehen¬
disse. S tamen quia ip̃a spes expro¬
missione ueritatis certa nobis ẽ. cũ
diceret consepulti ergo sumꝰ illi per
baptisimum in mortem. subiunxit et
ait. ut quemãdmõdum surrexit xp̃s
a mortius per gloriam patris. ita et
nos in nouitate uite ambulemus.
ambulamus ergo in re laboris: s in
spe quietis. In carne uetustatis: sedm
fide nouitatis. Dicit enim. Corpus qui¬
dem mortuũ ẽ propter peccatum:. spũs
autem uita ẽ propter iusciciam. Si añt
spũs eius qui suscitauit ihm̃ xp̃m a

Expanded text:
gemus, sed non omnes inmutabimur, gemus, sed non omnes inmutabimur, et dominus: Erunt, inquit, aequales angelis dei. adprehensi enim sumus modo in timore per fidem, tunc autem adprehendemus in caritate per speciem. quam diu enim sumus in corpore, peregrinamur a domino; per fidem enim ambulamus, non per speciem. ipse itaque apostolus, qui dicit: Ut adprehendam, sicut et adprehensus sum, aperte se non adprehendisse confitetur: Fratres, inquit, ego me non arbitror adprehendisse. sed tamen quia ipsa spes ex promissione ueritatis certa nobis est, cum diceret: Consepulti ergo sumus illi per baptismum in morte, subiunxit et ait: Ut, quem ad modum surrexit Christus a mortuis per gloriam patris, ita et nos in nouitate uitae ambulemus. ambulamus ergo in re laboris sed in spe quietis, in carne uetustatis sed in fide nouitatis. dicit enim: Corpus quidem mortuum est propter peccatum, spiritus autem uita est propter iustitiam. si autem spiritus eius. qui
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur nõ ẽ spes. Quod enim uidet
qui ᷤᷤ quid sperat: si autem quod non
iũdemus speramus. per patientiam ex¬
pectamus. Quod mementocũ sepe ꝯ¬
memorem. ne iam nunc in ista uita
nos beatos fieri debere arbitremur ⁊
ab̾ ommnib difficultatibus liberos: ac
sic in angustiis rerũ temporaliũ ad¬
uersus deum ore sacrilego murmure¬
mus. quasi nõ exhibeat quod promi¬
sit. Promifit quidem etiam huic uite
ncessaria: s alia sunt solatia mise¬
rors. alia gaudra beator. Dñe ĩquit
secundum multitũdinem doloꝵ meor
in corde meo: exhortationes tue iocũ
dauerunt ammam meam. Non ergo
murmuremnus in difficultatib: ne
de qua dicitur. spe gaudentes. quia
sequitur. in tribrlatione patientes.
noua ergo uita in fide nunc inchoat᷑
et spe geritur. Nam tunc erit cũ ab
sorbebitur mortale a uita. cũ absorbe¬
bitur mors in uictoriam: cum ilsa no¬
iussima mimica destruet᷑ mors. cum
imimutati fuerimus et equales an¬
gelis facti. Ommes enim inquit refur¬

Expanded text:
spes; quod enim uidet quis, quid et sperat? si autem, quod non uidemus, speramus, per patientiam expectamus. Quod memento quam saepe commemorem. neque iam nunc in ista uita nos beatos fieri debere arbitremur et ab omnibus difficultatibus liberos ac sic in angustiis rerum temporalium aduersus deum ore sacrilego murmuremus, quasi non exhibeat, quod promisit. promisit quidem etiam huic uitae necessaria; sed alia sunt solatia miserorum, alia gaudia beatorum: Domine, inquit, secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo exhortationes tdaverunt animam meam . Non ergo murmuremus in difficultatibus, ne de qua dicitur, Spe gaudentes; quia sequitur, in tribulatione patientes . Nova ergo vita in fide nunc inchoatur, et spe geritur: nam tunc perfecta erit, cum absorbebitur mortale a vita, cum absorbebitur mors in victoriam, cum illa nouissima inimica destruetur mors, cum inmutati fuerimus et aequales angelis facti: Omnes enim, inquit, resur
Abbreviated transcription (Latin):
tientia dei ad penitentiam adducit. nͦ
bac uita rapit impium. qui ñ uult
mortem impii qñeũ ut reuertatur et
uiuat. Paganus ẽ hodie: unde scis u¬
trum sit futurus crastino xp̃ranus.
Iudeus infidelis ẽ hõdie. quid si cuis
credit in xp̃m: Hereticus ẽ hodie quid
si cras sequitur catholicam fidem: Scis¬
maticus ẽ hõdie: quid si ceris amplectit
catholicam pacem: Quid si isti quos ĩ
quocunq genere erroris natos et tanꝙͣ
desperatissimos modo damnas antequã
fimant istam uitam agũt penitentiã.
et inueniunt ueram uitam : proinde frẽs.
etiam ad hoc uos admonet quõdait a¬
postolus. nolite ante tpus quicquã iu
dicare. Hec enim blasphemia spũs cui
nĩquam ẽ ussa remissio. quã ñ om̃em
ẜ quandam intesligimꝰ eãq ꝓseueran

Expanded text:
tientia dei ad paenitentiam adducit nec de tientia dei ad paenitentiam adducit nec de hac uita rapit impium; qui non uult mortem impii, quantum reuertatur et uiuat. paganus est hodie; unde scis, utrum sit futurus crastino christianus? Iudaeus infidelis est hodie; quid, si cras credit in Christum? haereticus est hodie; quid, si cras sequitur catholicam ueritatem ? schismaticus est hodie; quid, si cras amplectitur catholicam pacem? quid, si isti quos in quocumque genere erroris notas et tamquam desperatissimos modo damnas, antequam finiant istam uitam, agunt paenitentiam et inueniunt ueram uitam ? proinde, fratres, etiam ad hoc uos admoneat quod ait apostodicare . Haec enim blasphemia Spiritus, cui nunquam est ulla remissio quam non omnem, sed quamdam intelleximus, eamque perseveran
Abbreviated transcription (Latin):
tentia sic enĩ uno aliquo nomine. pos¬
sumus uccũq appellare blasphemiam
it uerb̾um contra sp̃m sc̃m. quod remis¬
sionem non hẽt in eternum. hec inquã
impenitentia. contiri quam clamabat
et preco et iudex dicens. penitentia
agite appropinquauit enĩ regnum ce¬
sorũ. Contra quam dñs os euãgesice
ip̃m euangesium in toto orbe predi¬
candum esse prẽdixit ubi postea ꝙͣͫ
resurrerit a mortius ait discipulis
suis. oportebat xp̃m pati et resurgere
a mortius tercia die. et predicari in
nomine eius penitentiam et remissi
onem peccutorum per omnes gentes.
incipientib ab ihrłm. hec omnino ii¬
penitentia nõ hẽt remissionem neq in
hoc seculo neq in futuro: quia pemitẽ¬
tia impetrat remissionem in hoc sclõ.
que ualeat in futuro. S ista imperti¬
tentia ues cor impenicens. ꝙͣdiu quisꝙͣ
in carne uiuit nõ potest iudicari. De
misso enĩ desperandum ẽ. ꝙͣdiu pa¬

Expanded text:
tentia — sic enim uno aliquo nomine postentia — sic enim uno aliquo nomine possumus utcumque appellare blasphemiam et uerbum contra spiritum sanctum, quod remissionem non habet in aeternum — haec, inquam, impaenitentia, contra quam clamabat et praeco et iudex dicentes: paenitentiam agite; appropinquauit enim regnum caelorum; contra quam dominus os euangelicae ipsum Evangelium in toto orbe praedicandum esse praedixit; ubi posteaquam resurrexit a mortuis ait discipulis suis: Oportebat pati Christum et resurgere a mortuis tertio die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissis incipientibus ab Hierusalem: haec omnino impaenitentia non habet remissionem neque in hoc saeculo neque in futuro, quia paenitentia impetrat remissionem in hoc saeculo, quae ualeat in futuro. Sed ista impaenitentia uel cor impaenitens quamdiu quisque in hac carne uiuit non potest iudicari. de nullo enim desperandum est, quamdiu pa
Abbreviated transcription (Latin):
missionem pertinet peccatoꝵ. per
quod beneficium eriuimur de ptãte
tenebrarum. et princeps huiꝰ mun¬
di mittetur foras a fide nr̃a. qui ope¬
ratur in filiis infidelitatis: nusla ui
alia nisi societate et obligatione pc̃ci.
In sp̃u enim sancto quo in unum dei
populus congregatur. eicitur sp̃us ĩ¬
tra hoc donum gratuitum. contͣ istã
der gr̃am: soquitur cor impenitens.
Ip̃a ergo impenitentia ẽ sp̃us blasphe¬
mia: que non remictetur neqz in hoc
seculo neq in futuro. Contra enĩ sp̃m
scm̃ quo baptizantur quoꝵ pc̃ca oĩa
dinutͥtuntur. et quem accipit ecclĩa
ut cui dimiserit peccata dimittunt᷑ ei:
uerbum ualde masum et nimis impi¬
um siue cogitatione siue etiã lingua
sua dicit. quem patientia dei cum ad
penitentiam adducit. ip̃e sedm duriti¬
am cordis siu et cor impenitens the¬
sanziat sibi tram indierre et reuelati¬
onem iusti iudien dei qui reddet unicuiq
sicundum openi eius. Hec eego impeni¬

Expanded text:
missionem pertinet peccatorum: per missionem pertinet peccatorum: per quod beneficium eruimur de potestate tenebrarum , et princeps hujus mundi mittitur foras fide nostra , qui operatur in filiis infidelitatis , nulla vi alia nisi societate et obligatione peccati. In Spiritu enim sancto, quo in unum Dei populus congregatur, ejicitur spiritus imtra hoc donum gratuitum, contra istam Dei gratiam loquitur cor impoenitens. ipsa ergo impaenitentia est spiritus blasphemia, quae non remittetur neque in hoc saeculo neque in futuro. contra enim spiritum sanctum, quo baptizantur quorum peccata omnia dimittuntur et quem accepit ecclesia, ut cui dimiserit peccata dimittantur ei, uerbum ualde malum et nimis impium siue cogitatione siue etiam lingua sua dicit. quem patientia dei cum ad paenitentiam adducit, ipse secundum duritiam cordis sui et cor impaenitens thesaurizat sibi iram in die irae et reuelationis iusti iudicii dei, qui reddet unicuique secundum opera eius. haec ergo impaeni
Abbreviated transcription (Latin):
domini. quod ita legitur. Inde cepit
ihũs predicare: et dicere. penitẽtiã
agite appropinquauit emi regnum
celor. ait autem iohannes inter ce¬
tera que socutus ẽ ad eos qui uenerũt
ut ab illo baptizarentur. Ego quidẽ
uos baptizo in aqua in penitentiam.
tior me ẽ. cuius non sum dignus cal¬
ciamenta portare. ip̃e uos baptiz abit
turi estis non post multos hos dies
us ad penthecosten. Quod aũt dixit
iohannes et igni. ꝙͣuis possit intelli
gi tribulatio quam pro nomine xp̃i
crẽdentes fuerant perpessuri: tñ nõ
abre ẽ eundem sp̃m sc̃m etiam nomiẽ
ignis significatum iuderi. Propter
quod et in adrientum eius dc̃m est.
uise sunt illis lingue diuise sicͬ ignis.
qrui et insẽdit super unumquemq
issoꝵ. Hinc et ip̃e dñs ait. Ignẽ ueni
mittere in mundum. Hinc et aplũs¬
caritas. Diffunditur quippe ĩ cordib
refrigescet caritas multorũ. Sẽd ꝑ¬
fecta caritas: perfectum ẽ donũ spũs
sancti. prius ẽ aũt illud quod ad re¬

Expanded text:
coepit Jesus praedicare et dicere: Agite poenitentiam; appropinquavit enim regnum coelorum . Ait autem Joannes inter caetera, quae locutus est ad eos qui venerunt, ut ab illo baptizarentur: Ego quidem vos baptizo in aqua in poenitentiam: tior me est, cujus non sum dignus calceamenta portare; ipse vos baptizabit m accepturi estis non post multos hos dies, usque ad Pentecosten . Quod autem dixit Joannes, Et igni, quamvis possit intelligi et tribulatio, quam pro nomine Christi credentes fuerant perpessuri; tamen non ab re est, eumdem Spiritum sanctum etiam nomine ignis significatum videri. Propter quod et in adventu ejus dictum est: Visae sunt illis linguae divisae, velut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum . Hinc et ipse Dominus ait: Ignem veni mittere in mundum . Hinc et Apositur quippe in cordibusRefrigescet charitas multorum . Sed perfecta charitas perfectum donum est Spiritus sancti. Prius est autem illud quod ad re
Abbreviated transcription (Latin):
slondum enim poteratis. s nec ad huc
quidem potestis. ubi dicitur nondii uel
nondum. ad huc profecto uel nõ desperat
si eo tenditur ut sit aliquando quod non¬
dum ẽ. Ad huc enim estis inquit carna¬
les. Et ostendens unde sint carnales. cũ

Expanded text:
nondum enim poteratis; sed nec adhuc nondum enim poteratis; sed nec adhuc quidem potestis. Ubi dicitur, nondum, vel, non adhuc, profecto non desperatur; si eo tenditur, ut sit aliquando quod nondum est. Adhuc enim estis, inquit, carnales. Et ostendens unde sint carnales: Cum
Abbreviated transcription (Latin):
mare facientem. Nos enim clamamꝰ.
s in isso iõ ẽ ip̃o diffundente caritatẽ
in cordib nr̃is: sinc qua maniter cla¬
mat quicunq clamat. Unde item di
proprie pertinet hruꝰ ꝯmunio societati.
nisi ad eũ sp̃m qui est patri filioq coĩs.¬
hunc spm qd̾ illi non hẽant qui sunt
ab ecca segregati uidas aplũs aꝑtis¬
sime declarauit dicens qui se ip̃os se¬
gregant. animales. sp̃m non habenteᷤ.
Unde in ip̃a ecca etiam issos qui ꝑ noĩa
hominumn ꝙͣuis in eius uintate con¬
stitutorum quedam scismata moliebã¬
tur. paulus aplũs arguens ait inter ce¬
tera. Ammalis autem homo: nõ percipit
eaque sunt spũs dei. Stulticia est enm
issi: et nõ potest scire. qm̃ spiritaliter di¬
uidicatur. Ostendit quod dixerit nõper¬
apit: id ẽ scientiam non capit. Uerũ hos
iecc̃a constitutos paruulos dicit non¬
dum spiritales sed adhuc carnales. et lac¬
tealendos non esca: quasi pariuilis in¬
quit in xp̃o lac uobis potum dedi ñ escã.

Expanded text:
mare facientem. Nos enim clamamus; sed in illo, id est, ipso diffundente charitatem in cordibus nostris, sine qua inaniter clamat quicumque clamat. Unde item dicproprie pertineret hujus communio societatis, nisi ad eum Spiritum qui est Patri Filioque coHunc Spiritum quod illi non habeant, qui sunt ab Ecclesia segregati, Judas apostolus apertissime declaravit, dicens: Qui se ipsos segregant, animales, Spiritum non habentes . Unde in ipsa Ecclesia etiam illos qui per nomina hominum, quamvis in unitate ejus constitutorum, quaedam schismata moliebantur, Paulus Apostolus arguens, inter caetera ait: Animalis autem homo non percipit quae sunt Spiritus Dei; stultitia enim est illi, et non potest scire, quoniam spiritualiter dijudicatur . Ostendit quid dixerit, non percipit, id est, scientiae non capit verbum. Hos in Ecclesia constitutos parvulos, dicit nondum spirituales, sed adhuc carnales, et lacte alendos, non esca. Quasi parvulis, inquit, in Christo lac vobis potum dedi, non escam:
Abbreviated transcription (Latin):
ubi peecatum hoc nen fuerit cordis mi¬
pc̃ca soliuratur. crncta alia dimittũ¬
tur. Quomõdo aũt hoc remittet᷑ quod
cciam remissionem impedit aliorũ
Omnia ergo dimictũtur eis in quib
hoc non est. quod ninꝙͣ dimutitur.
In quib ẽ autem qm̃ hoc nũꝙͣ dimitit᷑.
nec asia dimictuntur: quia ommum

Expanded text:
ubi hoc peccatum non fuerit cordis imubi hoc peccatum non fuerit cordis impeccata solvuntur, cuncta alia dimittuntur. Quomodo autem hoc dimittetur, quod etiam remissionem impedit aliorum? Omnia ergo dimittuntur eis, in quibus hoc non est quod nunquam dimittetur: in quibus est autem, quoniam hoc nunquam dimittitur, nec alia dimittunt
Abbreviated transcription (Latin):
doctria. Non ait in uerbis. s i uerbo. Et
sanctus iacobus. Estote inquit fc̃ores
uerbi. et non auditores tuntũ. Non aut
et ip̃e berborũ. s uerbi. Quãuis tã mul¬
ta uerba de scripturis sanctis in ecͣca ce¬
sebrtter et sollemniter legantur. dicunt᷑.
audiantur. Sicut ergo qñtotũq tp̃te
quisq nr̃min predicundo euangelio la¬
borauerit. non uerborum s uerbĩ dicitur
predicator. et qnͣtocũq tempore quisq
ur᷑m ñum prẽdicationem disigenter
atq instanter aũdierit. non uerborũ s
uerbi audiendi stũdrosissimus nũcupat.
ita comore quo scriptura loquit᷑ et quem
norut ecͣcastica consrietudo. quisquis
uniuersa sua uita quam in ista gerit
carne qnͣtu libet songitudine protendat᷑.
sionem pc̃corũ que fit in ecc̃a. uerbum
dicit cortia sp̃m sc̃m. Ideo au̾t nõ solum
uerbum quod dc̃m fuerit contra filium
hominis. siomne pror sus peccatum et
bsasphenia remitetur hommnib quia

Expanded text:
doctrina; non ait "in uerbis", sed: in uerbo. et doctrina; non ait "in uerbis", sed: in uerbo. et sanctus Iacobus: estote, inquit, factores uerbi, et non auditores tantum; non ait et ipse: "uerborum" sed: uerbi, quamuis tam multa uerba de scripturis sanctis in ecclesia celebriter et sollemniter legantur, dicantur, audiantur. sicut ergo quantocumque tempore quisque nostrum in praedicando euangelio laborauerit, non uerborum, sed uerbi dicitur praedicator; et quantocumque tempore quisque uestrum nostram praedicationem diligenter atque instanter audierit, non uerborum, sed uerbi audiendi studioita eo more quo Scripturae loquuntur, et quem novit ecclesiastica consuetudo, quisquis universa sua vita, qua istam gerit carnem, quantalibet longitudine protendatur,sionem peccatorum quae fit in Ecclesia, verbum dicit contra Spiritum sanctum. Ideo autem non solum verbum quod dictum fuerit contra Filium hominis, sed omne prorsus peccatum et blasphemia remittetur hominibus: quia
Abbreviated transcription (Latin):
tem. duriciam cordis impententis ues diri¬
mus ucł muenimꝰ uel etiam qtͣitũ eristi¬
mamus ostendim ꝰ: non potest ĩ quoꝙͣ
sicut diximꝰ dum ad huc in hac iutu est
deprehendi. Quod non ideo uideat᷑ absur¬
dum. quia cũ homo usq in finem huiꝰ
uite in dura impenitentia ꝑseuenains
diu multũq loquatur aduersus hanc
grũm spus sc̃ĩ. euangelium tamen tam
longam contradictionem cordis impe¬
intentis quasi breue aliquod uerbim ap¬
pessauit dicens. Quicunq dixerit uerbum
contra filium hominis remittetur ei. qui
ei neq in hoc seculo neq in futuro. Hec ẽĩ
ꝙͣuis prolixa sit et plurimus uerbis ꝯtorta
et producta blasphemia: solet cỹ scͥptura
etiam multa uerba uerbo appellare. Nleq
emĩ uerbum soquutus ẽ quicunq ꝓpheta:
et tinen sic legitur. Uerbum quod ft̃m
ẽ ãd issum ues issum propsetã. Et apsũs.
Presbiteri in quit duplici honiore honorẽ¬
tur. marime qui laborant in uerbo et in¬

Expanded text:
tem duritiam cordis impoenitentis vel diximus, vel invenimus, vel etiam quantum existimamus, ostendimus non potest in quoquam, sicut diximus, dum adhuc in hac vita est, deprehendi. Quod non ideo videatur absurdum, quia cum homo usque in finem hujus vitae in dura impoenitentia perseverans, diu multumque loquatur adversus hanc gratiam Spiritus sancti, Evangelium tamen tam longam contradictionem cordis impoenitentis, quasi breve aliquod verbum appellavit, dicens: Quicunque dixerit verbum contra Filium hominis remittetur ei, qui ei neque in hoc saeculo neque in futuro. haec enim quamuis prolixa sit et plurimis uerbis contexta et producta blasphemia, solet tamen scriptura etiam multa uerba uerbum appellare. neque enim unum uerbum locutus est quicumque propheta; et tamen sic legitur: ,,uerbum, quod factum est ad illum uel illum prophetam". et apostolus: presbyteri, inquit, duplici honore honorentur, maxime qui laborant in uerbo et
Abbreviated transcription (Latin):
infirum est. secretum sacrapienti p̾¬
figurat. Recordaris enum nsi fallor.
que uerba aplica in ista designatione
crucis expediat. ubi ait. In caritate
rãdicati atq fundati. ut possitis cõ
dum tenemus s fide et spe gerimus:
in alio bĩdrio figurata funt. Hec enĩ
que nunc agimus. tanꝙͣ clauis pre¬
ceptorum in dei timorẽ configiniur.
Sicut scriptum ẽ. Confige clauis a
timore tuo carnes meas. In necessa¬
riis deputantur. non in eis que per
se ip̃a appetenda et concupisceñda fũt
Unde ifsũd optimum se dicit concupi¬
scere. dissolui et ẽẽ cum xp̃o. Manere
autem in carne necessarium inquit
propter uos. Quod ergo ait dissolui
et ẽẽ cum xp̃o: inde incipit requies
que non interrumpitur resurrectiõe¬
s clarificatur. Que tamen nunc fide
retinetur: quia iustus ex fide uiuit.¬
An ignoratis in quit qm̃ quicũq bap¬
tizati sumnus in xp̃o ihũ. in morte ip̃iꝰ¬

Expanded text:
infixum est, secretum sacramenti praeinfixum est, secretum sacramenti praefigurat. recordaris enim, nisi fallor, quae uerba apostolica in ista designatione crucis expediam, ubi ait: In caritate radicati atque fundati, ut possitis compdum tenemus, sed fide et spe gerimus, in alio biduo figurata sunt. haec enim, quae nunc agimus tamquam clauis praeceptorum in dei timore confixi, sicut scriptum est: Confige clauis a timore tuo carnes meas, in necessariis deputantur, non in eis, quae per se ipsa appetenda et concupiscenda sunt. unde illud optimum se dicit concupiscere, dissolui et esse cum Christo; manere autem in carne necessarium, inquit, propter uos. quod ergo ait dissolui et esse cum Christo, inde incipit requies, quia non interrumpitur resurrectioneed clarificatur, quae tamen nunc fide retinetur, quia iustus ex fide uiuit. ignoratis, inquit, quoniam, quicumque baptizati sumus in Christo Iesu, in morte i
Abbreviated transcription (Latin):
pus pectati. quam̃diu exterior homocor¬
rumpitur ut interior renorietur de die ĩ
diem Tempris ẽ crucis. Hec sunt etiã bo¬
naopem quidem. tamen ãdhuc laborio¬
sa. quoꝵ merces ẽ requies. S ideõ dicit᷑
spe gnudentes: ut cogitantes requiem
fucuram. cum hilaritate in laborib
operemur. Hanc hilaritatem signisi¬
cat crucis latitũdo in transuerso ligno
ubi figuntur mans. Per manus etã
opem intelligimꝰ.per satitũdinem hi¬
laritatem operantis: quia tristicia fa¬
cit angustias. Per altitũdinem autẽ
cui caput ãdiungitur. expectatio re¬
tributioriis de sublimi iusticia dei: qui
reddet unicuiq secundum opem sua.
His quĩdem qui scd̾m toserantiã bom
operis. gsoriam et honorem et incorrup¬
tionem querentibris uitam eternam.
Itriq etiam longitũdo qua totũ corpris
extenditur ip̃am tosertiam significat.
Uñde songammes dicuntur. qui tole¬
rant. Profundrm autem quod terre

Expanded text:
pus peccati, quam diu exterior homo corpus peccati, quam diu exterior homo corrumpitur, ut interior renouetur de die in diem, tempus est crucis. Haec sunt etiam bona opera quidem tamen adhuc laboriosa, quorum merces requies est. sed ideo dicitur: Spe gaudentes, ut cogitantes requiem futuram cum hilaritate in laboribus operemur. hanc hilaritatem significat crucis latitudo in transuerso ligno, ubi figuntur manus; per manus enim opera intellegimus, per latitudinem hilaritatem operantis, quia tristitia facit angustias; per altitudinem autem, cui caput adiungitur, expectationem retributionis de sublimi iustitia dei, qui reddet unicuique secundum opera sua, his quidem qui secundum tolerantiam boni operis gloriam et honorem et incorruptionem quaerentibus uitam aeternam. itaque etiam longitudo, qua totum corpus extenditur, ipsam tolerantiam significat, unde longanimes dicuntur, qui tolerant. profundum autem, quod terrae
Abbreviated transcription (Latin):
diem dr̃s potius sua passione signaret.
qui etiam dñicum ĩd ẽ octauum qui
it primus ẽ decsaraturus aduenerat.
Attende igitur sacratissimum triduũ
crucifixi. sepulti. suscitati. hoꝑtriũ
quod significat crux. in pñti aginius
uita. Quod autem significat sepultã
et resurrectio. fide ac spe gerimꝰ. Nũc
enm dicitur homini. ⁊̃ osse crucẽ tuã
et secquere me. Cruciatur aũt caro:
cum mortificantur membra nr̃a que¬
sunt super terram. formcatio. miũ¬
dicia. luxuria. auaricia. et cetera hu¬
iusmõdi de ꝯuib ĩdem dicit. si autẽ¬
scdm̃ carnem ureritis moriemini: si
autem spũ facta carnis mortisicrue¬
ritis uiuetis. Hinc etiam de se ip̃o die.
Mundris michi crucifirus ẽ.: et ego
mundo. Et alio loco. scientes inquit qr
uetus homo nr simnil confirus ẽ cruci
cum isło. ut euacuetur corpus pc̃ci:
ut ultra non seruiamus pcẽo. Q̃ diu
ergo idagunt opem nr̃a ut euatuet᷑. cor¬

Expanded text:
diem dominus potius sua passione signaret, diem dominus potius sua passione signaret, qui etiam dominicum, id est octauum, qui et primus est, declaraturus aduenerat. Adtende igitur sacratissimum triduum crucifixi, sepulti, suscitati. horum trium quod significat crux, in praesenti agimus uita; quod autem significat sepultura et resurrectio, fide ac spe gerimus. nunc enim dicitur homini: Tolle crucem tuam et sequere me. cruciatur autem caro, cum mortificantur membra nostra super terram, fornicatio, inmunditia, luxuria, auaritia et cetera huius modi, de secundum carnem uixeritis, moriemini; si autem spiritu facta carnis mortificaueritis, uiuetis. hinc etiam de ipso dicit: Mundus mihi crucifixus est et ego mundo, et alio loco: Scientes, inquit, quia uetus homo noster simul crucifixus est cruci cum illo, ut euacuetur corpus peccati, ut ultra non seruiamus peccato. quam diu ergo id agunt opera nostra, ut euacuetur cor
Abbreviated transcription (Latin):
loteret quo significatut refurretio. nam
t pro octauo psalmus inscribitur. et oc¬
tauo die cixcuntĩdebantur in fantes. et ĩ
eaaste ãd duoꝵtestamentoꝵ signifi¬
cationem dicitur illis septem. et illis
acto reseruatum tamen et octauum et
sosum celebrandum sabbatum traditũ
o. quia erat antea requies mortuorũ.
resurrectio autem missius erat. qui
suegens a mortius iã nõ moreretur.
et mors ei ultra non dominaretur.
ut postquam facta ẽ talis resurrec¬
tiom corpore dm̃. ut preiret ĩ caꝑite
cẽce quõd corpus ec̃ce speraret ĩ fine:¬
iam etiam dres drñcus id ẽ octauus qui
et primue inciperet celebrari. pp̃a etiã
nusa intelligitur curobseruandr̃
pascha ub̃i ouem occidere et edere u¬
bentur quod manifestissime passionẽ
dm̃ prefigurat: non eis ita preceptũ
ẽ ut attenderent occurrere sabbatim.
et cũ merse nouoro ac tercia lune eb¬
domãda concurrere. ut eundem quoq

Expanded text:
lateret, quo significaretur resurrectio — nam lateret, quo significaretur resurrectio — nam et pro octauo psalmus scribitur et octaua die circumcidebantur infantes et in Ecclesiaste ad duorum testamentorum significationem dicitur: Illis septem et illis octo —, reseruatum est tamen et occultatum et solum celebrandum sabbatum traditum est, quia erat antea requies mortuorum, resurrectio autem nullius erat, qui resurgens a mortuis non moreretur et mors ei ultra non dominaretur, ut, postquam facta est talis resurrectio in corpore domini, ut praeiret in capite ecclesiae, quod corpus ecclesiae speraret in finem, iam dies dominicus, id est octauus, qui et primus, inciperet celebrari. ipsa etiam causa intellegitur, cur obseruandum pascha, ubi ouem occidere et edere iubentur, cum manifestissime passionem domini praefigurat, non eis ita praeceptum est, ut adtenderent occurrere sabbatum et cum mense nouorum ad tertiam lunae hebdomadem concurrere, ut eundem quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ueniencer intessigimꝰ ad amorem ex¬
citandum quo ad requiem tendimꝰ: ua¬
lere omma que figurate in scripturis
dicuntur. Quandoqridem non solũ ĩ
decalogo figurate precipitur.uibi reqͥ¬
es commendatur que ubiq amatur.
S in solo deo saricta et certa inuenit᷑.
Dies tameñ dñicus. non iuĩdeis s xp̃i¬
anis resurrectionẽ dm̃ declaratus est:
et ex illo hre cepit festiuitatem suã.
anme quippe ominum sanctoꝵ ante
resurrectionem corporis sunt quidẽ ĩ
requie: s in ea non sunt actione qua
corpora receptu uegetantur. Tasem
quippe aictioriẽ significut dies octauus
qui et pͥmus: quia non aufert illã
requiem s glorificat. Non enĩ redit
cum corpore difficultas corporis: qͥa
nec corruptio. Oportet eñ corrupti¬
bile hoc indiui ĩcorruptionẽ: et morta¬
se soc indiu inmortasitatem. Qua¬
propter ante dm̃ resurrectionem. quã¬
uis sanctos patres plenos prophetico
spũ octaui facrientum nequaquam

Expanded text:
uenienter intellegimus ad amorem exuenienter intellegimus ad amorem excitandum, quo ad requiem tendimus, ualere omnia, quae figurate in scripturis dicuntur, quando quidem id solum in decalogo figurate praecipitur, ubi requies commendatur, quae ubique amatur, sed in solo deo sancta et certa inuenitur. Dies tamen dominicus non Iudaeis sed Christianis resurrectione domini declaratus est et ex illo habere coepit festiuitatem suam. animae quippe omnium sanctorum ante resurrectionem corporis sunt quidem in requie, sed in ea non sunt actione, qua corpora recepta uegetantur. talem quippe actionem significat dies octauus, qui et primus, quia non aufert illam requiem, sed glorificat. non enim redit cum corpore difficultas ex corpore, quia nec corruptio: Oportet enim corruptibile hoc indui incorruptionem et mortale hoc indui inmortalitatem. quapropter ante domini resurrectionem quamuis sanctos patres plenos prophetico spiritu octaui sacramentum nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
ab ip̃o dño dicente. uenite ad me ommes
qui laboratis et onerati estis. et ego uos
reficiam. tollite iugum meum suꝑ uos.
et discite a me qm̃ mitis sum et humilis
cor̃de et inuenietis requiem anmab ue¬
stris: cecera tumen ibi precepta proprie
sicut precepta sunt. Et si ulla figurata si¬
gnificatiorie obseruamꝰ. Nam et ĩdola
non colere manifeste didicimus. et nõ
accipere in uanum nomen dñi dei nostri:
et honorare patrem et matrem. et non
mechari. non occidere. nõ furari. non
falsum testimonium dicere. non concu¬
piscere urorem proximi. non concupiste
ussam rem proximi. non figurtte aliud
preteñdunt et mistice aliud signifitãt.
s sic obseruantur ut sonant. Obserua¬
retamen drem sabbati nõ iubemur ad
suteram scd̃m ocium ab opere corporali
sicut obseruant iũdei. Et ip̃a coꝵ obser¬
uatio quia ita precepta ẽ: nisi aliam
quandam spiritalem requiem signifi¬
cet ridenda iudicatur. Unde non incõ¬

Expanded text:
ab ipso domino dicente: Venite ad me omnes, ab ipso domino dicente: Venite ad me omnes, qui laboratis et onerati estis, et ego uos reficiam; tollite et discite a me, quoniam mitis sum et humilis corde, et inuenietis requiem animabus uestris - cetera tamen ibi praecepta proprie, sicut praecepta sunt, sine ulla figurata significatione obseruamus. nam et idola non colere manifeste didicimus et non accipere in uanum nomen domini dei nostri et honorare patrem et matrem et non moechari, non occidere, non furari, non falsum testimonium dicere, non concupiscere uxorem proximi, non concupiscere ullam rem proximi non figurate aliud praetendunt et mystice aliud significant, sed sic obseruantur, ut sonant. obseruare tamen diem sabbati non iubemur ad litteram secundum otium ab opere corporali, sicut obseruant Iudaei; et ipsa eorum obseruatio quia ita praecepta est, nisi aliam quandam spiritalem requiem significet, ridenda iudicatur. unde non incon
Abbreviated transcription (Latin):
psus enim mouent et accendunt amo¬
rem ꝙ̃ tã si mida sine ullis sacram̃toꝵ
simisitũdinib ponerentur. Cuius rei
causam difficile ẽ dicere: s tamen ita
se habet ut aliquid per allegericam
significaitiorem intimatum plus mo¬
ueat. plus delectet. plus honoret᷑. ꝙͣ si
uerbis propriis apertissime diceretur.
Crẽdo qd̾ ip̃e amie motus ꝙͣdiu reb̾
adhuc terrenis implicatus pigrius ĩ¬
flãmatur. si feratur ad similitũdines
corporales et inde referatur ad spirita¬
lia que in illis similitũdinib figuran¬
tur: ip̃o quasi transitu uegetatur. et
tanꝙͣ in facula ignis agrtatus accen¬
ditur: et ardentiore desectatione rapit᷑
ad quietem. Ideoq inter omnia decem
illa precepta: solum ibi quõd de sab¬
bato positum est figurate obseruand
precipitur. quam figuram nos intel¬
ligendam: non etiam per ociũ corpo¬
mle celebrandam suscipimus. Cũ enĩ
sabbato significatur spiritalis requies.

Expanded text:
plus enim mouent et accendunt amoplus enim mouent et accendunt amorem. quam si nuda sine ullis sacramentorum similitudinibus ponerentur. cuius rei causam difficile est dicere: sed tamen ita se habet, ut aliquid per allegoricam significationem intimatum plus moueat, plus delectet et plus honoretur. quam si uerbis propriis apertissime diceretur. credo, quod ipse animae motus. quam diu rebus adhuc terrenis implicatur, pigrius inflammatur; si feratur ad similitudines corporales et inde referatur ad spiritalia, quae illis similitudinibus figurantur, ipso quasi transitu uegetatur et tamquam in facula ignis agitatus accenditur et ardentiore dilectione rapitur ad quietem. Ideoque inter omnia decem illa praecepta solum ibi, quod de sabbato positum est, figurate obseruandum praecipitur. quam figuram nos intellegendam, non etiam per otium corporale celebrandam suscepimus. cum enim sabbato significetur spiritalis requies,