comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diuina iudicia. cur in hac uita non¬
numquam bonis malesit. malis benȩ:
tunc occulciora sunt cum et bonis hic
bene est: et malis malę: Nam cum
bonis maleẽ: malis bene. hoc fortasse de¬
prehenditur. quia et bom si qua deli.¬
queri nt hic recipiunt. ut ab eterna
plenius dampnatione liberentur . et
mali bona que ꝓ ha c uita facuĩt
hic inueniant: ut ad sola in posterum
tormenta. ꝑtrahantur Undę et ar¬
denti in inferno diuiti dicitur:. Me.¬
mento fili quiꝰ recepisti bona in uita
tua: et latarus similiter mala: At
cum bonis hic bene est et malis malȩ :¬
ncertum ualde fit utrum boni id¬
circo bona accipiant. ut ꝓuõcati ad ali¬
quid meluis crescant. an iusto latentiq¬
que iudicio hic suorum operum remu-¬
neracionẽ ꝑcipiant: ut apremiis uitȩ
sequentis manescant. et utrum malos
id circo aduersa. feriant. ut ab eternis
suppliciis corrigentia de fendant : an
hic eorum pena incipiat. ut quandoq
conplenda: eos adultuna gehenne tor.¬

Expanded text:
divina judicia, cur in hac vita nonnunquam bonis male sit, malis bene, tunc occultiora sunt, cum et bonis hic bene est, et malis male. Nam cum bonis male est, malis bene, hoc fortasse deprehenditur, quia et boni, si qua deliquerunt, hic recipiunt, ut ab aeterna plenius damnatione liberentur; et mali bona, quae pro hac vita faciunt, hic inveniunt, ut ad sola in posterum tormenta pertrahantur. Unde et ardenti in inferno diviti dicitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala . At cum bonis hic bene est, et malis male, incertum valde fit utrum boni idcirco bona accipiant, ut provocati ad aliquid melius crescant; an justo latentique judicio hic suorum operum remunerationem percipiant, ut a praemiis vitae sequentis inanescant; et utrum malos idcirco adversa feriant, ut ab aeternis suppliciis corrigentia defendant; an hic eorum poena incipiat, ut quandoque complenda eos ad ultima gehennae 139 tor
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt: Quia enim de doetrinę suȩ
altitudine miri uideri appetunt: qͣsi
ꝑtimescunt que fingunt Et cũ inino¬
ris laboris sit audire quã dicere: ad ea
proferenda audaces funt. que scilicet
astruunt. quia ipsi uix audire potue¬
runt Unde ad huc subditur Et cũ¬

Expanded text:
t. --Quia enim de doctrinae suae altitudine miri videri appetunt, quasi pertimescunt quae fingunt; et cum minoris laboris sit audire quam dicere, ad ea proferenda audaces sunt, quae scilicet astruunt quia ipsi vix audire potuerunt. Unde adhuc subditur: C
Abbreviated transcription (Latin):
est et latro. U enasitaq diuini susur¬
rii furtiue suscipit. qui ad ꝑcipiendã
uirtutis eius noticiam deserto publicȩ
p̃dicationis hostio. prauę in telligẽciȩ
rimas querit. Quia uͦ fur et latro qͥ
intrat aliunde et tenebras diligit.
et claritatem luminis ꝑ horeseit: recte

Expanded text:
est et latro . Venas itaque divini susurest et latro . Venas itaque divini susurrii furtive suscipit, qui ad percipiendam virtutis ejus notitiam, deserto publicae praedicationis ostio, pravae intelligentiae rimas quaerit. Quia vero fur et latro, qui intrat aliunde, et tenebras diligit, et claritatem luminis perhorrescit, recte
Abbreviated transcription (Latin):
abscondicũ heretici audire se simulant
ut audicoꝵ mentibus. quãdã p̾dicati¬
omis suȩ reuerenciã obducant. Unde
et latent̃ predicant. quatinus eorũ pre¬
dicatio tanto sc̃ã. quanto et occulta u¬
deatur: Comiunem autẽ scientiã
habere refugiunt. ne ceteris ȩquales
estiment᷑. et quedam semꝑ noua exqui¬
runt. que dum alii nescrunt: apud in¬
peritoꝵ mentes ipsi de scientiȩ singula¬
ritate głantur. Quam ut diximus
occultam insinuant. quia scilicet ut
miram ostende ualeant: hanese laten¬
ter ꝑcepisse confirmant: Unde ap̃
salomonem. hereticoꝵ speciem mulier
tenens : dicit: Aque furtiuȩ dulciores
sunt. et panis absconditus suauior:
Unde hic quoq subditur: Et quasi
furtiue suscepit auris mea uenas su¬
furrii eius Furtiue susurrii uenas
suscipiunt. quia socialis scientię gr̾ã
deserentes. adhanc nequaquã ꝑ hosti¬
um ingrediunt᷑. dño attestante qͥait.
Qui non intrat ꝑhostium iouile
ouium. sed ascendit aliunde ille fur

Expanded text:
absconditum haeretici audire se simulant, ut auditorum mentibus quamdam praedicationis suae reverentiam obducant. Unde et latenter praedicant, quatenus eorum praedicatio tanto sancta, quanto et occulta videatur. Communem autem scientiam habere refugiunt, ne caeteris aequales aestimentur; et quaedam nova semper exquirunt, quae dum alii nesciunt, apud imperitorum 159 mentes ipsi de scientiae singularitate gloriantur. Quam, ut diximus, occultam insinuant, quia scilicet ut miram ostendere valeant, hanc se latenter percepisse confirmant. Unde apud Salomonem haereticorum speciem mulier tenens, dicit: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Unde hic quoque subditur: Et quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. Furtive susurrii venas percipiunt, quia socialis scientiae gratiam deserentes, ad hanc nequaquam per ostium ingrediuntur, Domino attestante, qui ait: Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur
Abbreviated transcription (Latin):
hensibilia se cognouisse idicent: non
stetisse sed transissẽ spm̃ narrant. Et
uultũ se uidisse in cognitũ simulant :
ut ẽẽ se ei cognitos. qui ab humana mẽ¬
te cognosci non ualet ostendant. Ubi

Expanded text:
ehensibilia se cognovisse indicent, non stetisse, sed transisse coram se spiritum narrant; et vultum se vidisse incognitum simulant, ut esse se ei cognitos qui ab humana mente cognosci non valet ostendant. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
rumq ut alta sciendo dicant. sed uiuẽ¬
do que dicunt nesciant. Siue igitur
ex hereticorum specie. uidelicet non ui¬
tam scientię sed uerba tenentium. seu
certe exꝑsona amicoꝵ beati iob qui de
cognitione ueritatis potuerunt ꝓcul
dubio ꝑcipiendo experiri: quod studu¬
erunt docendo eloqui. hec eadẽ que
transcurrimus: subtilius dicta dissera¬
mus. ut dum sollicite eliphaz sermo
discutit᷑: quante scientie fuerit de¬
monstretur: quãuis in eadẽ scientia hu¬
mi litatẽ nõ tenuit. qͥ cõmune bonum
sibi specialit̾ arrogauit: Ait namq:¬

Expanded text:
rumque ut alta sciendo dicant, sed vivenrumque ut alta sciendo dicant, sed vivendo quae dicunt nesciant. Sive igitur ex haereticorum specie, videlicet non vitam scientiae, sed verba tenentium, seu certe ex persona amicorum beati Job, qui de cognitione veritatis potuerunt procul dubio percipiendo experiri, quod studuerunt docendo eloqui, haec eadem quae transcurrimus, subtilius dicta disseramus; ut dum sollicite Eliphaz sermo discutitur, quantae scientiae fuerit, demonstretur; quamvis in eadem scientia humilitatem non tenuit, qui commune bonum sibi specialiter arrogavit. Ait namq
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe heretiei dm̃ sibi imaginaliter fin.¬
gunt. quem intueri spũaliter nequeunt.
euisq uocem quasi aure lenis audire se
ꝑhibent. quia ad secreta illius cognos¬
cenda. quasi esse se cȩteris familiariores
gaudent. Non enĩ ea docent que ds̃
publice loquitur: sed que eoꝵ auri qͣsi
latent̾ aspirant᷑ Hec gͥ diximꝰ ut qͥd
sub hereticoꝵ specie in elipha sermo¬
nibus sentiendum sit: in timemus Sed
quia amici beati iob. tanti uiri amici n̾
eẽnt. nisi manifeste aliquid exueritate
didi cissent: quia quã uis insentenciis
correotionis errant. in ueritatis tamen
cognitione non titubant: hec eadem
paulo suꝑtus uerba replicemus. ut subti¬
lius discernamus : quomͦ ea que de per¬
ceptione ueritatis dicunt᷑. a recte senti¬
et sublimia loquunt᷑. nõ qd̾ hec diuinitꝰ
ipsi ꝑcipiunt. sed quod ex sc̃ȩ eccłiȩ con¬
tencione didicerunt. Neque hec ad
prouectum conscientiȩ. sed ad scientiȩ
ostentacionẽ trahunt. Unde fit ple.¬

Expanded text:
epe haeretici Deum sibi imaginaliter fingunt quem intueri spiritaliter nequeunt; ejusque 160 vocem quasi aurae lenis audire se perhibent, quia ad secreta illius cognoscenda, quasi esse se caeteris familiariores gaudent. Non enim ea docent quae Deus publice loquitur, sed quae eorum auri quasi latenter aspirantur. Haec igitur diximus, ut quid sub haereticorum specie in Eliphaz sermonibus sentiendum sit intimenius. Sed qui amici beati Job tanti viri amici non essent, nisi manifeste aliquid ex veritate didicissent, quia quamvis in sententiis correptionis errant, in veritatis tamen cognitione non in toto titubant: haec eadem paulo superius verba replicemus, ut subtilius discernamus quomodo ea quae de perceptione veritatis dicuntur, a recte sentiet sublimia loquuntur, non quod haec divinitus ipsi percipiunt, sed quod ex sanctae Ecclesiae contentione didicerunt; neque haec ad profectum conscientiae, sed ad scientiae ostentationem trahunt. Unde fit ple
Abbreviated transcription (Latin):
mines Sepe heretici dum altiora
dicere conant᷑ ipsi sibi testes sunt. qͥa
que proferunt uera non sunt. In noc
turna quippe uisione dubie cernit᷑.
ut ea que docent. aliis alta ostendat᷑:
uix ea se cape posse denunciant:
Sed hĩc colligendum est quomodo
audientibis certa esse poterunt. que
alta loquentes profluunt. in patefactio¬
ne stulticię. ipsis suȩ altitudinis uocibus
liganitur: Quantũ uero de singulari.¬
tate sapientiȩ eleuant᷑ ostendit᷑: cum
protinis subditur. Quando solet sopor
occupare homines: Ac si ab hereticis¬
aꝑte diceret᷑ Cum homines inferius
dormiunt. nos ad ꝑcipienda suꝑna uigi¬
lamus. quia ea nobis nota sunt: adque
iuidelicet cognoscenda. ceterorum homi¬
num corda torpencia non assurgunt
Acsi aꝑtius dicant: In quibus nr̃a in¬
telligencia se erigit. reliquorũ homi¬
num sensus dormit. Non numquam
uͦ cum hoc despici ab auditore conspici¬
unt: semet ipsos simulant timere quod
dicunt Unde subdit᷑. P auor tenuit

Expanded text:
Saepe haeretici dum altiora dicere conantur, ipsi sibi testes sunt quia quae proferunt, vera non sunt. Iturna quippe visione, dubie cernitur.ut ea quae docent alta alii ostendant, vix ea se capere posse denuntiant. Sed hinc colligendum est, quomodo audientibus certa esse poterunt quae alta loquentes profluunt, in patefactione stultitiae, ipsis suae altitudinis vocibus ligantur. Quantum vero de singularitate sapientiae elevantur, ostenditur cum protinus subdit: Quando solet sopor occupare homines. Ac si aperte ab haereticis diceretur: Cum homines inferius dormiunt, nos ad percipienda superna vigilamus, quia ea nobis nota sunt, ad quae videlicet cognoscenda caeterorum hominum corda torpentia non assurgunt. Ac si apertius dicant: In quibus intelligentia nostra se erigit, reliquorum hominum sensus dormit. Nonnunquam vero cum hoc despici ab auditore conspiciunt, semetipsos simulant timere quod dicunt. Unde subditur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
cereatira quia exnichilo facta ẽ. et ꝑsemaoe¬
ipsam adnichilũ tendit: non stare ht̃
sed defluere. Racionalis uero creatura
eo ipso quo ad imaginẽ auctoris ẽ cõdi¬
ta. ne ad nchilum transeat figit᷑. irraci¬
onalis autẽ nequaquã figit᷑. sed donec ui¬
sionis suȩ ministerio uniuersitatis spe¬
ciem impleat: transeundo tardatur
Nam et si celum ac terra post in eter¬
nũ ꝑmanent. ex semet ipsis tam̃ nunc
ad inchilũ proꝑant. sed pro eoꝵ usu qͥbꝰ
seruiunt in meluis mutata. ꝑseuerant:
Stare gͦ solius creatoris ẽ: ꝑquẽ cinicta
non transeuntẽ transeunt. et in quo aliqͣ
ne transeant retinent᷑: Unde et redemp
torm̃: quia diuinitatis etus status capi
sepultus. resurgens. atq ad cȩlestia redi¬
ens. quasi transcundo monstrauit. Qd̾
bene ꝑ eiuu̾igłium illuminato cȩco inmi¬
it. cui transiens auditũ p̃buit. sed stãs
oculos reparauit. Per humanitatis qͥꝑ¬
pe dispensationẽ transire habuit. ꝑdi

Expanded text:
creatura quia ex nihilo facta est, et per semetipsam ad nihilum tendit, non stare habet, sed defluere. Rationalis vero creatura, eo ipso quo ad imaginem auctoris est condita, ne ad nihilum transeat, figitur; irrationalis autem nequaquam figitur, sed donec visionis suae ministerio speciem universitatis impleat, transeundo tardatur. Nam etsi coelum ac terra post in aeternum permanent, ex semetipsis tamen nunc ad nihilum properant, sed pro eorum usu quibus serviunt in melius mutata perseverant. Stare ergo solius Creatoris est, per quem cuncta non transeuntem transeunt, et in quo aliqua ne transeant retinentur. Unde et Redemptor noster, quia divinitatis ejus status capi sepultus, resurgens et ad coelestia rediens quasi transeundo monstravit. Quod bene per Evangelium illuminato caeco innotuit, cui transiens auditum praebuit, sed stans oculos reparavit. Per humilitatis quippe dispensationem transire habet, per
Abbreviated transcription (Latin):
tur. qui ingerere crimen conatur:. Pense¬
Imus
autem cutus celsitudinis iste un. fuerit. qͥ
ndoctos docens lassos roborans. uacillan¬
tesq confirmans. inter curas domus. ĩter
multiplicium rerum custodiam. inter
affectus pignorum. inter studia tot labo¬
rum erudiendis se cȩteris impendit. Et
illa quidem occupatus exercuit. sed tam̃
lib̾ magisterio doctrinę militauit. Tem̃¬
poralia regendo disposint. ȩt̾na predicã¬
do nunciauit: Uite rectitudinem et
agendo udentibus ostendit: et loquen¬
toꝵ referunt: Hec in argumentũ cri¬
minis in flectunt Inde namq clipha
contra beatum iob occasionẽ obiurga¬
tionis colligit. unde laudanda narra¬
uit:. Ham sequitur: Hunc autem ue¬

Expanded text:
tur, qui ingerere crimen conatur. Pensetur, qui ingerere crimen conatur. Pensemus autem cujus celsitudinis iste vir fuerit, qui indoctos docens, lassos roborans, vacillantesque confirmans, inter curas domus, inter multiplicium rerum custodiam, inter affectus pignorum, inter studia tot laborum, erudiendis se caeteris impendit. Et illa quidem occupatus exercuit, sed tamen liber magisterio doctrinae militavit. Temporalia regendo disposuit; aeterna praedicando nuntiavit; vitae rectitudinem et agendo videntibus ostendit, et loquentorum referunt, haec in argumentum criminis inflectunt. Inde namque Eliphaz contra beatum Job occasionem objurgationis colligit, unde laudanda narravit. Nam sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ciam in cauta locutione transfigant: Un.¬
de bene per salomonem dicitur: Qui
dimittit aquam : caput est uirgiorum:
Aqua quippe dimittitur: cum lingue
fluxus effrenatur. Sed demissor aquae.
uirgiorum caput efficitur : quia ꝑ linguę
in continentiam discordię origo propinat᷑:
Prau igitur sicut in sensu loquitar leues
sunt : ita in locutione precipites. et reticere
per tractando neglęgunt que loquantur:
Sed quod leuis conscientia concipit: leui¬
or protinus linga prodit : Unde nunc
eliphar er suo ex perimento colligit:
quod desperatȩ de omnibus sentit dicens:
Irimos: et manus lassas roborasti: Uatil.¬
Ilantes confirmauerunt sermones tui :
et genua trementia confirmasti: Si ipse¬
istorie textus aspicitur: magna est lectori
utilitas. quod ab amicis uirgantibus iN
beato iob prolaceracione uiciorum uirtu.¬
tum preconia proferuntur: Num̃quam
quippe est tam robustum uite testimo¬
mum : quam cum illȩ laudanda loqui.¬

Expanded text:
tiam incauta locutione transfigant. Untiam incauta locutione transfigant. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aqua quippe dimittitur, cum linguae fluxus effrenatur. Sed dimissor aquae jurgiorum caput efficitur, quia per linguae incontinentiam, discordiae origo propinatur. Pravi igitur sicut in sensu leves sunt, ita in locutione praecipites, et reticere pertractando negligunt quae loquantur. Sed quod levis conscientia concipit, levior protinus lingua prodit. Unde nunc Eliphaz ex suo experimento colligit, quod desperate de omnibus sentit, dicens:rimos, et manus lassas roborasti; vacillantes confirmaverunt sermones tui, et genua trementia confortasti. historiae textus aspicitur, magna est lectoris utilitas, quod ab amicis jurgantibus in beato Job pro laceratione vitiorum, virtutum praeconia proferuntur. Nunquam quippe est tam robustum vitae testimonium, quam cum ille laudanda loqui
Abbreviated transcription (Latin):
Quia et radices spinarum molle̾ sunt :
sed tamen ex ipsa sua molliciȩ sitę profẽ.¬
runt undȩ pungunt: Sequitur: Sed cõ¬
tim ductis asẽ qualitatibus dissident:
Sunt namq alii qui et ad loquendum
praua concipiunt: et alocutione sua
nulla silentũ grauitate refrenantur.
Et sunt alii qui cum praua concipiunt:
magno se silentũ uigore fiestringunt:
Et sunt non nulli qui uirtutum usuro¬
borati. usq ad eam celsitudinem proueunt᷑:
ut ad loquendum. necincordae quidem ꝑ¬
uersa concipiant. que silendo conpescant
Eliphat itaq ex quo sit ordine ostenditur.
qui conceptum sermonem tenere se non
posse testatur. Qua inre et illud in no¬
tuit : Quod se loquendo offensurum
noiit. Neq enim retinere uerba que
non potest uellet: nisi se ꝑ hec. uulnera
in ferre prenosceret. Bom enim iri
freno consilii retinent precipitacionem
uerbi: et cautę considerant. nerelaxan¬
tes lingue lasciuiam. auditorum conscien¬

Expanded text:
quia et radices spinarum molles sunt, quia et radices spinarum molles sunt, sed tamen ex ipsa sua mollitie proferunt unde pungunt. Sequitur: Ctim ductis a se qualitatibus dissident. Sunt namque alii qui et ad loquendum prava concipiunt, a locutione sua nulla silentii gravitate refrenantur. Et sunt alii qui cum prava concipiunt, magno se silentii vigore restringunt. Et sunt nonnulli qui, virtutum usu roborati, usque ad eam celsitudinem provehuntur, ut ad loquendum, ne in corde quidem perversa concipiant, quae silendo 152 compescant. Eliphaz itaque ex quo sit ordine, ostenditur, qui conceptum sermonem tenere se non posse testatur. Qua in re et illud innotuit, quod se loquendo offensurum novit. Neque enim retinere verba quae non potest vellet, nisi per haec se vulnera inferre praenosceret. Boni enim viri freno consilii retinent praecipitationem verbi, et caute considerant ne relaxantes linguae lasciviam auditorum conscien
Abbreviated transcription (Latin):
militer p̃ceptor ẽ. uocant: Cumq ad cog¬
nicionem p̃ceptoris redeunt: mor ad formã
salutis recurrunt.
Ed quia in amicorum dictis prefacio¬
nem exposicionis paulo longius duxi¬
mus : ipsa iam eorum subtiliter uerba pen¬
dicta sunt : que his uocabulorum. inter¬
p̃tationibus exprimantur Quia ergo
festine ad indiscusa tendimus : prolata re¬
plicare deuitamus. Hoc itaq est sol¬
lerter intuendum. quod hi qui eretico¬
rum spetiem tenent : loqui molliter
in.cohant dicentes: Si ceperimus loqui
tibi: forsitan moleste accipies: Exaspera.¬
re quippe heretici auditores suos in exor¬
dio locutionis metuunt: neuigilanter
audiantur: Coꝵq ualde cristiciam de.¬
dinant : ut neglegentiam capiant. Et pe.¬
ne semꝑ blanda sunt. que proponunt :
sed aspera que prosequendo sub inferunt:
Unde et nunc amici iob. Reuerentia man¬
suete locutionis incipuint: sed usq ad ia¬
cula aspęri me inuectionis erumpunt:

Expanded text:
militer praeceptorem vocant. Cumque ad cogmiliter praeceptorem vocant. Cumque ad cognitionem praeceptoris redeunt, mox ad formam salutis recurrunt. Sed quia in amicorum dictis praefationem expositionis paulo longius duximus, ipsa jam eorum verba subtiliter pendicta sunt quae his vocabulorum interpretationibus exprimantur. Quia ergo festine ad indiscussa tendimus, prolata replicare devitamus. Hoc itaque est solerter intuendum, quod ii qui haereticorum speciem tenent, loqui molliter inchoant, dicentes: Si coeperimus loqui tibi, forsitan moleste accipies. Exasperare quippe haeretici auditores suos in exordio locutionis suae metuunt, ne vigilanter audiantur, eorumque valde tristitiam declinant, ut negligentiam capiant. Et pene semper blanda sunt quae proponunt; sed aspera quae prosequendo subinferunt. Unde et nunc amici Job a reverentia mansuetae locutionis incipiunt, sed usque ad jacula asperrimae invectionis erumpunt;
Abbreviated transcription (Latin):
git : ora poculi dulcedine mellis tangit.
Dumq hoc quod dulce est. primo ad¬
tactu delibatur. etiam illud quod est.
mortiferum indubitanter absorbetur
Itaq heretici permiscent recta per uer¬
sis. ut ostendendo bona auditores sibi ad¬
trahant: et exhibendo mala latenti eos
pestȩ corrumpant. Aliquando tamen
predicatione sancte ȩcełiȩ atq exorta¬
cionȩ correcti : ab ac sensus sui diuersita¬
te saluantur Undȩ et amici iob re¬
consiliacionis suȩ sacrificium eiusdem
sancti uiri manibus offerunt : atq ad
suꝑni iudicis graciam. uel ad dicti re¬
uocantur:
UO S benȩ in euuangelio illa de
cem leprosorum mundatio de sig-¬
nat. In lepra quippe. et pars cutis iN
Leprosi itaq hereticos exprimunt:
quia dum rectis praua permiscent: co¬
lorem sanum maculis asꝑgunt: Unde
et bene ut saluentur: clamant. iħu
preceptor.. Quia enim in euis uerbis
se errasse significant: hunc saluandi hu¬

Expanded text:
git, ora poculi dulcedine mellis tangit; git, ora poculi dulcedine mellis tangit; dumque hoc quod dulce est primo attactu delibatur, etiam illud quod est mortiferum indubitanter absorbetur. Itaque haeretici permiscent recta perversis; ut ostendendo bona, auditores ad se attrahant, et exhibendo mala, latenti eos peste copraedicatione sanctae Ecclesiae atque exhortatione correcti, ab hac sensus sui diversitate salvantur. Unde et amici Job reconciliationis suae sacrificium ejusdem sancti viri manibus offerunt, atque ad superni judicis gratiam vel addicti revocantur. Quos bene in Evacem leprosorum mundatio designat. In lepra quippe et pars cutis in Leprosi itaque haereticos exprimunt, quia, dum rectis prava permiscent, colorem sanum maculis aspergunt. Unde et bene ut salventur clamant: Jesu praeceptor . Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi hu
Abbreviated transcription (Latin):
santi uiri fortem uitam feriunt. cunc¬
tum sui acuminis mucronem retundũt:
Quia ergo et insemetipsis magna sunt :
sed contra beatum iob nullomodo ad¬
sumini debuerunt. et paulus hec ex uir.¬
cute pensans in auctoritatȩ proferat : et
udex quia incautȩ prolata sunt. exꝑsone
dem amicos beati iob. ereticorum tene¬
re spetiem suꝑius diximus: nunc eorum
uerba quomodo hereticis congruant
indagemus Quedam namq recta sentiunt :
sed tamen . ad peruersa dilabuntur. Habent
quippȩ hoc eretici proprium : ut malis bo¬
na ꝑmisceant quatenus facile sensu audi¬
entis inludant: Si enim semꝑ praua di¬
cerent : cicus in sua prauitatę cogniti. quod
uelent minimȩ per suaderent: Rursum si
semꝑ recta sentirent: pro fecto heretici non
fuissent. Sed dum fallendi arte adutraq
deseruiunt : et ex malis bona inficiunt:
et ex malã bonis ut recipiantur: abscon-¬
dunt. sicut qui uenen poculum porri¬

Expanded text:
sancti viri vitam fortem feriunt, cuncsancti viri vitam fortem feriunt, cunctum sui acuminis mucronem retundunt. Quia ergo et in semetipsis magna sunt, sed contra beatum Job nullo modo assumi debuerunt, et Paulus haec ex virtute pensans in auctoritate proferat; et judex, quoniam incaute prolata sunt, ex dem amicos beati Job haereticorum tenere speciem superius diximus, nunc eorum verba quomodo haereticis congruant indagemus. Quaedam namque valde recta sentiunt, sed tamen inter haec ad perversa dilabuntur. Habquippe hoc haeretici proprium, ut malis bona permisceant, quatenus facile sensui audientis illudant. Si enim semper prava dicerent, citius in sua pravitate cogniti, quod vellent minime persuaderent. Rursum si semper recta sentirent, profecto haeretici non fuissent: sed dum fallendi arte ad utraque deserviunt, et ex malis bona inficiunt, et ex bonis mala ut recipiantur abscondunt; sicut qui veneni poculum porri
Abbreviated transcription (Latin):
do ergo quasi praua respumus. que pau-¬
lus exauctoritatȩ astruit : Aut quomodo
ad testationȩ pauli recta putabimus. que ꝑ
semetipsum dñs non recta de finiͣt : Sed
utraq hec cicius quam non sint diuersa
cognoscimus. si eiusdem dominicȩ sententie
subtilius uerba pensamus: Quͥa nmirũ
cum diceret. non estis locuti coram mę
sed melioris comparacione superantur:
Nam inter alia que inracionabiliter at¬
dicunt. multas ad beatum iob fortes senten¬
cias proferunt: sed comparate dictis forcio¬
ribus ui fortitudinis amitunt. Mira au-¬
tem sunt multa que dicunt: nisi in fanc.¬
ti uiri aduersitate di cerentur In semet¬
ipsis igitur magna sunt: sed quia iustũ
uirum transfigerȩ appetunt eiusdem mag̃.¬
nitudinis pondus ꝑdunt: Quia et quam¬
libet forte frustra iaculum mittitur:
ut dura saxa feriantur. Conamq optun¬
sum longuis dissilit : quo in tortum for¬
titer uenit. Igitur amicoꝵ dicta licet. in
quibusdam ualde sint fortia. cum tamen

Expanded text:
dicta eorum quasi prava respuimus, quae Paulus ex auctoritate astruit? Aut quomodo attestatione Pauli recta putabimus, quae per semetipsum Dominus non recta definivit? Sed utraque haec citius, quod non sint diversa cognoscimus, si ejusdem Dominicae sententiae subtilius verba pensamus, qui cum diceret: « Non estis locuti coram me sed melioris comparatione sNam inter alia quae irrationabiliter dicunt, multas ad beatum Job fortes sententias proferunt. Sed comparatae dictis fortioribus, vim fortitudinis amittunt. Mira vero sunt multa quae dicunt, nisi in sancti viri adversitatem dicerentur; in semetipsis ergo magna sunt, sed quia virum justum transfigere appetunt, ejusdem magnitudinis pondus perdunt; quia et quamlibet forte frustra jaculum mittitur ut dura saxa feriantur, eo enim obtusum longius resilit quo intortum fortiter venit. Igitur amicorum beati Job dicta, licet in quibusdam valde sint fortia, cum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
uulnerant. unde hanc paulo ante specie
tenus defendebant.. Sepe autem eoꝵ
bona que prius habita despiciunt. hec
post modum quasi ꝑdita mirantur. Un.¬
de et elipha. scĩ uiri uirtutes. quia amis¬
sas asserit: enumerando subiungit. dicẽs¬

Expanded text:
vulnerant, unde hanc paulo ante specie vulnerant, unde hanc paulo ante specie tenus defendebant. Saepe autem eorum bona quae prius habita despiciunt, haec postmodum quasi perdita mirantur. Unde et Eliphaz sancti viri virtutes, quia amissas asserit, enumerando subjungit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
obus modis bonorum uitam impetunt.
quia aut praua eos dicere asserunt. aut
recta non seruare que dicunt: Unde
et beatus iob in ferus ab amicis suis
de locutione reprehenditur: nunc aut̃
recta dixisse. sed hec non seruasse lace¬
ratur: Ab mñiquis gͦ. modo bonorum
loquutio. modo actio reprobatur: q̃tenꝰ
aut reprehensa lingua taceat. aut eiꝰ¬
dem linguȩ suȩ ad uidicata testuonio.
in crimina.uita succumbat Et notã¬
dum quod prius laudes linguȩ inferut᷑.
et post modum de uite infirmitate con¬
queruntur Iniqui et enim ne publice
praui uideantur. loquunt᷑ aliqñ bona
de iustis. que esse iam cognita et aliis no¬
uerunt. sed sicut prediximus. hec ipsa
protinus ad cumulum reatus ꝑtrahunt.
et eredendum sibi in contrariis. exeo¬
quod et prospera loquebantur: offendũt
tantoq mala quasi uerius in.sinuant. qͣnto
et bona quasi deuote laudabant. Ad
usum gͦ intorquent criminis: uoces fauo¬
ris. dum iustoꝵ uitam inde p̾t grauius

Expanded text:
obus modis bonorum vitam impetunt, quia aut prava eos dicere asserunt, aut recta non servare quae dicunt. Unde et beatus Job inferius ab amicis suis de locutione reprehenditur; nunc autem recta dixisse, sed haec non servasse laceratur. Ab iniquis ergo modo bonorum locutio, modo actio reprobatur, quatenus aut reprehensa lingua taceat, aut ejusdem linguae suae adjudicata testimonio, in crimine vita succumbat. Et notandum quod prius laudes linguae inferunt, et postmodum de vitae infirmitate conqueruntur. Iniqui etenim, ne publice pravi videantur, loquuntur aliquando bona de justis, quae esse jam cognita et aliis noverunt. Sed sicut praediximus, haec ipsa protinus ad cumulum 153 reatus pertrahunt, et credendum sibi in contrariis, exquod et prospera loquebantur, ostendunt; tantoque mala quasi verius insinuant, quanto et bona quasi devote laudabant. Ad usum ergo intorquent criminis voces favoris, dum justorum vitam inde post gravius
Abbreviated transcription (Latin):
citurꝰ: et hoc aliquando ira sit quod gra¬
cia putatur: Non nullos enim. flagella
corrigunt : non nullos. ad inpascienciȩ
uesaniam ꝑducunt: Et alios prospera
quia demulcent ab insania mitigant:
alios quia eleuant funditus ab omni sp̃ę
conuersionis eradicant: Cunctos autem
uicia ad hima per trahunt. sed tamen
quidam eo ab his facilus redeunt : quo
se in eis corruissȩ alcuis erubescunt: Et
semꝑ uirtutes ad suꝑna subleuant. sed
non numquam quidam dum tumorem
de uirtute concipiunt : per ipsum trami¬
tem ascensionis cadunt. Quia ergo po.¬
testas diuine irȩ minimȩ cognoscitur:
incunctis necessẽ est  sine cessationȩ time.¬

Expanded text:
citur, et hoc aliquando ira sit, quod gracitur, et hoc aliquando ira sit, quod gratia putatur. Nonnullos enim flagella corrigunt, nonnullos ad impatientiae vesaniam perducunt; et alios prospera quia demulcent, ab insania mitigant; alios quia elevant, funditus ab omni spe conversionis eradicant. Cunctos autem vitia ad ima pertrahunt: sed tamen quidam eo ab his facilius redeunt, quo se in eis corruisse altius erubescunt. Et semper virtutes ad superna sublevant; sed nonnunquam quidam dum tumorem de virtute concipiunt, per ipsum tramitem ascensionis cadunt. Quia ergo potestas divinae irae minime cognoscitur, in cunctis necesse est ut sine cessatione time
Abbreviated transcription (Latin):
prorimis pia opera non ad surgunt : et
cor in lamentum uertitur. quia corpus a
deuotionis sue ministerio retardatur:
Cumq se mercedem non augere conside.¬
rant: etiam tranfacta opera displicuisse for¬
midant: Unde bene beatus iob cum ru.¬
gitum suum quasi mundantes aqua
accidit: Iusti igitur deflent et pauent :
et magnisse lamentis cruciant. quia de¬
seri formidant. Et quam uis de correctio.¬
ne sua gaudeant : eorum tamen trepidã
mentem correctio ipsa perturbat. ne ma.¬
lum quod tolerant non pia per cussio disci.¬
plinȩ sit : sed anim auersio iusta uindicte.
Quod bene psalmista considerans ait:
Quis nouit potestatem urx cuȩ : Potestas
quippe duine ire nr̃a non potest mengę
conprehendi : quia eus dispensatio obscu.¬
ris suꝑ nos disposicionibus sepȩ unde sti.¬
matur deserere: inde nos recipit: Et un¬
de nos recipere creditur: inderelinquit.
Ut plerumq hoc fiat gracia quod ira di.¬

Expanded text:
proximis pia opera non assurgunt. Et proximis pia opera non assurgunt. Et cor in lamentum vertitur, quia corpus a devotionis suae ministerio retardatur. Cumque se mercedem non augere considerant, etiam transacta opera displicuisse formidant. Unde bene beatus Job cum rugitum suum quasi inundantes aquas --Justi igitur deflent et pavent, et magnis se lamentis cruciant, quia deseri formidant; et quamvis de correptione sua gaudeant, eorum tamen trepidam mentem correptio ipsa perturbat; ne malum quod tolerant, non pia percussio disciplinae sit, sed animadversio justa vindictae. Quod bene Psalmista considerans ait: Quis novit potestatem irae tuae ? Potestas quippe divinae irae nostra non potest mente comprehendi, quia ejus dispensatio obscuris super nos dispositionibus, saepe unde aestimatur deserere, inde nos recipit; et unde nos recipere creditur, inde derelinquit; ut plerumque hoc fiat gratia, quod ira di
Abbreviated transcription (Latin):
que cum inundant. cum impetu ueniant:
et crescentibus multipliciter uoluminibꝰ
intumescunt: Electi uero dum mentis
sue oculis diuina uidicia apponunt. dum
de occulta suꝑ se sententia trepidant. dũ
se ad deum ꝑuenire possȩ confidunt. sed
tamen nę non ꝑueniant metuunt. dum p̃¬
teritorum suorum recolunt que deflent
dumꝙͣ sibi ad huc futura Cint quiͣ nesciuit
per timescunt: quasi quedam in eis aqua¬
rum more uolumina colliguntur. que in
meroris rugitus quasi insubiecta litora dȩ¬
fluunt. Uir igitur sanctus uidit quanta
suit in lamentis penitentię uolumina cogi.¬
tacionum. atq ipsas meroris undas in¬
undantes aquas uocauit : dicens et qua
lo superius dirimus. in ipsis bonis operi¬
bus positi trepidant : ac ne meisdem oc¬
culto aliquo errore displiceant. continu¬
is lamentis uacant: Quos cum diui.¬
na subito flagella corripiunt : auctoris
sui se graciam offendissę suspicantur.
Quia uel infirmitatibus prepediti.
uel amaritudinibus pressi ad impendenda

Expanded text:
quae cum inundant, cum impetu veniunt; et crescentibus multipliciter voluminibus, intumescunt. Electi vero dum mentis suae oculis divina judicia opponunt, dum de occulta super se sententia trepidant, dum se ad Deum pervenire posse confidunt, sed tamen ne non perveniant metuunt, dum praeteritorum suorum recolunt, 145 quae deflent, dum pertimescunt, quasi quaedam in eis aquarum more volumina colliguntur, quae in moeroris rugitus, quasi in subjecta littora defluunt. Vir igitur sanctus vidit, quanta sint in lamentis poenitentiae volumina cogitationum; atque ipsas moeroris undas inundantes aquas vocavit, dicens: Et quaslo superius diximus, in ipsis bonis operibus positi trepidant, ac ne in eisdem occulto aliquo errore displiceant, continuis lamentis vacant. Quos cum divina subito flagella corripiunt, auctoris sui se gratiam offendisse suspicantur, quia vel infirmitatibus praepediti, vel amaritudinibus pressi, ad impendenda
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ ueritatis quẽ mundus non pot̃
acciꝑe.. Sicut enim isdẽ paraclitus.
id ẽ post mediatoris ascensum alius
humani generis consolator. in semet.¬
ipso inuisibilis ẽ. ita õem quẽ repleue¬
rit ad desid̾anda in usibilia accen¬
Idit. Et qm̃ mundana corda sola ui.¬
sibilia diligunt: hunc mundꝰ nõ accipit.
quia ad diligenda inuisibilia nõ assur.¬
git. Seculares et enim mentes qͣnto
se foras ꝑdesidia dilatant. tanto ad
receptionẽ illius sinũ cordis angustat᷑:
Et qm̃ ualde in humano genere pau¬
ei sunt. qui a desidioꝵ carnaliũ sorde
purgati. ad ꝑceptionem sc̃i sp̃s ipsa hac
purgatione dilatent᷑: uerbum hoc abs¬
conditum dr̃. quia illud aquibusdam
procul dubio incorde concipit᷑: quod
amaxima hominum parte nescitur:
Uel certe hec ipsa afflatio sci sp̃s abscõ¬
ditum uerbum ẽ. qͥa sentiri pot̾. sed stre¬
pitu loquutionis exprimi nõ pot̾. Cũ
gͥ diuina aspiracio sine strepitu mentẽ

Expanded text:
m veritatis quem mundus non potest m veritatis quem mundus non potest accipere. Sicut enim isdem Paraclitus, id est post Mediatoris ascensum alius humani generis consolator, in semetipso invisibilis est, ita omnem quem repleverit, ad desideranda invisibilia accendit; et quoniam mundana corda sola visibilia diligunt, hunc mundus non accipit, quia ad diligenda invisibilia non assurgit. Saeculares etenim mentes quanto se foras per desideria dilatant, tanto ad receptionem illius sinum cordis angustant. Et quoniam valde in 161 humano genere pauci sunt, qui a desideriorum temporalium sorde purgati, ad perceptionem sancti Spiritus ipsa hac purgatione dilatentur, verbum hoc absconditum dicitur, quia illud a quibusdam procul dubio in corde percipitur, quod a maxima hominum parte nescitur. Vel certe haec ipsa afflatio sancti Spiritus absconditum verbum est, quia sentiri potest, sed strepitu locutionis exprimi non potest. Cum igitur divina aspiratio sine strepitu mentem
Abbreviated transcription (Latin):
Uerbum quippe absconditum inuisi¬
bilis filius uocatur. de quo ioħs ait. In
principio erat uerbũ. Quod ipse quoq
absconditum insinuat dum subiungit.
Et uerbum erat apud dm̃: et ds euit
uerbum: Sed hoc uerbũ absconditũ
electoꝵ mentibus dr̃. cum potestas u¬
igeniti filii credentibus manifestat᷑.
Potest etiam ꝑu̾bum absconditum ai¬
locutio intime aspirationis intelligi.
de qua ioħs dicit: Unetio eius docet
nos de om̃ibus: Que nimirum aspi¬
ratio humanam mentem contingen¬
do subleuat. et temporales cogitacioẽs
deprimens. et̾nis hanc desid̾iis in flã¬
mat. ut nichil ei iam nisi que suꝑna
sunt libeat. et cuncta que inferius de
humana ꝑstrepunt corruptione con¬
tempnat. Absconditũ gͦ uerbũ audi¬
re ẽ: locutionẽ sc̃i sp̃s corde concipere:
Que profecto sciri nõ pot̾: nͥ aqͦ hab̾i
pot̾: Undȩ et ueritatis uoce de hac
abscondita loquutione dr̃ Ego roga.¬
bo patrem. et alium paraclitũ dabit
uobis. ut maneat uobiscũ mȩt̾num

Expanded text:
erbum quippe absconditum, invisibilis Filius vocatur, de quo Joannes ait: In principio erat Verbum. Quod ipse quoque absconditum insinuat, dum subjungit: Et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Sed hoc verbum absconditum electorum mentibus dicitur, cum potestas unigeniti Filii credentibus manifestatur. Potest etiam per verbum absconditum, alde qua Joannes dicit: Unctio ejus docet vos de omnibus Quae nimirum aspiratio humanam mentem contingendo sublevat, et temporales cogitationes deprimens, aeternis hanc desideriis inflammat; ut nihil ei jam nisi quae superna sunt libeat, et cuncta quae inferius de humana perstrepunt corruptione, contemnat. Absconditum ergo verbum audire, est locutionem sancti Spiritus corde concipere; quae profecto sciri non potest, nisi a quo haberi potest. Unde et Veritatis voce de hac abscondita locutione dicitur: Ego rogabo Patrem, et alium paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum,
Abbreviated transcription (Latin):
UMuero quedam facta meliorũ
deterioribus displicent : nequaquã
hoc quod mentem mouet reticendum est.
sed cum magna humilitate ꝓfẽrendum qͥ¬
tenus intencio pie sentientis eo uere seruet
formam rectitudinis: quo ꝑiter graditur
humilitatis Et libere ergo dicenda sunt
que sentimus. et ualde humiliter promen¬
da que dicimus: ne etque rectȩ inten¬
dimus. hec elate proferendo non recte
faciamus: Paulus auditoribus sius mul¬
ta humiliter dixerat: sed dȩ ipsa exor.¬
tationȩ humili placęre eiͦs ad huc humi.¬
liuis satagebat dicens: Rogo autem uos
fratres ut sufferatis uerbum solatii : et.¬
enim ꝑ paucis scripsi uobis Ephesiis qͦ
mileti ualȩ dicens : afflictis ac gementibꝰ
humilitatem suam ad memoriam reuo

Expanded text:
vero quaedam facta meliorum deterioribus displicent, nequaquam hoc quod mentem movet, reticendum est, sed cum magna humilitate proferendum; quatenus intentio pie sentientis eo vere servet formam rectitudinis, quo per iter graditur humilitatis. Et libere ergo dicenda sunt quae sentimus, et valde humiliter promenda quae dicimus, ne et quae recte intendimus, haec elate proferendo non recta faciamus. Paulus auditoribus suis multa humiliter dixerat; sed de ipsa exhortatione humili placare eos adhuc humilius satagebat, dicens: Rogo autem vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii; etenim perpaucis scripsi vobis . Ephesiis quoque Mileti valedicens, afflictis ac gementibus, humilitatem suam ad memoriam revo
Abbreviated transcription (Latin):
oraione cunsta q̃ petut meruit eptinere: Recedentqaus tepes¬
ot puiecũ pareittibus credens ipsadie dolorilius liberatur
Ggineles entin bacatis oomi nebaptizati : Natuas quas coluerante

Expanded text:
oratione, cuncta quae petiit meruit obtenere. Recedente autem tempesoratione, cuncta quae petiit meruit obtenere. Recedente autem tempestate, puer cum parentibus credens, ipsa die a doloribus liberatur; gentiles in Trinitatis nomine baptizati, statuas quas coluerant
Abbreviated transcription (Latin):
u ꝙilla descendere: Quicũ didicis set quaracta fueranti polli¬
utursa antbus ÷ agentiuta tediscederent. filium reciperent
sanum : In se quoq: sacerdos. sequenti nocte udet ꝑ somnium su¬
mulitralla quȩ a gentibbus colebant᷑ nłm mne diuirio comminui:
atq: inpuliurredacta solo ꝓsterni : Quarcacũt die cumgen¬
tilicosud leciterũ diis exhibere labamina : mȩstus prb̃e ad
sepulchrum scĩ osternitur. et cũ lacrimis exorat ut candem
p̃prios ista culigina Etineri: cũ illeꝑ hennis claritatis gaudiam
pas siderat: Confestim adeius orationẽ cõmouentur toni¬
tnuia : renident fulgura. descenditymber igne mixtus a gra¬
dine : tirbantur om̃a: concurrit uulgus ad cellula ꝓscorntu
cora sacerdiote om̃is cateruagentiliũ : Etmixtocũ lacrimis cundo
Inadue elni miseri cordiã depicant: Pollicentq: sacerdoti sigrando
deret ÷ & murt ÷ rẽpatronũ expecerent. et addm̃ eis relidtis
snladrorũ cultib: rintegoo decorde trans irento Porro illefissa

Expanded text:
 illa descenderet. Qui cum didicisset quae acta fuerant, pollicetur parentibus ut si a gentilitate discederent, filium reciperent sanum. Ipse quoque sacerdos sequenti nocte videt per somnium simulacra illa quae a gentilibus colebantur numine divino comminui, atque in pulverem redacta solo prosterni. Quarta autem die cum gentilitas vellet iterum diis exhibere libamina, moestus presbyter ad sepulcrum Sancti prosternitur, et cum lacrymis exorat, ut tandem proprios ista caligine detineri, cum ille perennis claritatis gaudia possideret. Confestim ad ejus orationem commoventur tonitrua, renident fulgora, discendit imber igne mixtus et grandine, turbantur omnia. Concurrit vulgus ad cellulam, prosternitur coram sacerdote omnis caterva gentilium, et mixto cum lacrimis cuncti ululatu Domini misericordia deprecantur, pollicenturque sacerdoti, si grando recederet, et martyrem patronum expeterent et ad Deum eius, relictis simulachrorum cultibus, integro de corde transirent. Porro ille, fusa
Abbreviated transcription (Latin):
gutussouentur pueri duo inscandalum : Nudatoq unus gladio:
cũ adsionis ueniã. nostre ontagionis medelam cellulã ixpeciit
mar tyris gloriosi : Tunc ille qui se quebat᷑ cũ in adsultugladii ñpotu¬
ssit cũ at tingere et hic suꝑse ositum reserasset : atq ille arrepta
utiaq postȩ ostiũ conaretur infringore : ilico aherentes manus
iibii lis dolore maxnno quatiunt᷑ : Et tanta cisflictionemiser
torquetꝰ : ut ubertim fluentes lacrimae qualis eẽt dolor inirin¬
secus ex trinsecus nunti arent : Intere astupente uulgo: inalusus
quisurat ꝓgredit᷑ libor : Parences quoq illius. quiuir tutescĩre

Expanded text:
e vulgo commoventur pueri duo in scandalum, nudatoque unus gladio e vulgo commoventur pueri duo in scandalum, nudatoque unus gladio confessionis veniam, nostri contagionis medellam, cellulam expetiit martyris gloriosi. Tunc ille qui sequebatur, cum in adsultu gladii eum non potuisset attingere, et hic super se ostium reserasset, atque ille, arreptam utramque postem, ostium conaretur infringere: ilico adhaerentes manus tabulis, dolore maximo quatiuntur, et tanta afflictione miser torquetur, ut ubertim fluentes lacrimae, qualis esset dolor intrinsecus, extrinsecus nuntiarent. Interea, stupente vulgo, inclusus qui fuerat progreditur liber; parentes quoque illius qui virtute sancti re
Abbreviated transcription (Latin):
do eninatibi amartyrered dilatitia : qui senũ quondã decrepitȩ atatis
brarigentia antiquo iugorerestitiuit: Impletaq: haec oratione
ꝓmitt it̃ uitsisanũ reciperet̃ coiugẽ martrris sepulerudn quo rcsort
spatio cem̃to contegeret Fid eplena & demartyris pietate secusa:
treueris est in gressa Inuento iiiuro gratiaimpespittre seoioa :
lxta regreditur Inquisitoqteme quo iur relaxatus cẽt eccrcere
bcec fuit absolutionis hora : quit illamarteris est aux iliũ in pertta.
Deh inepollicitationẽ quã ꝓmiserat cum in m̃sis munerib: adimpli uit:
Frataut hau pcul aceł lula qua supra sepuldrit inarty ris hatna¬
rona construxorit grande de lubriũ ubi in coluna alcissima simu¬
lachrum martis mercuriiq: colebat᷑ : cũ q: delubri illius festa
ailibus agerent᷑ ac mortui mortuis chura deferrents medio

Expanded text:
domina, tibi a martyre reddi laetitiam, qui senum quondam decrepitae aetatis domina, tibi a martyre reddi laetitiam, qui senum quondam decrepitae aetatis membra rigentia antiquo vigore restituit'. Impletaque haec oratione, promittit, ut, si sospitem reciperet coniugem, martyris sepulchrum, in quo possit spatio, cimento contegerit. Fide plena et de martyris pietate secura Treverus est ingressa, inventumque virum gratia imperiali receptum, laeta regreditur; inquisitumque tempus, quo vir relaxatus esset e carcere, haec fuit absolutionis hora, qua illa martyris est auxilium inprecata; dehinc pollicitationem quam promiserat cum inmensis muneribus adimplevit. 5. Erat autem haud procul a cellula, quam supra sepulchrum martyris haec matrona construxerat, grande delubrum, ubi in colomnam altissimam simulachrum Martis Mercuriique colebatur. Cumque delubri illius festa a gentilibus agerentur, ac mortui mortuis thura deferrent, medio
Abbreviated transcription (Latin):
namec siquis grui laborans anmodo insyruntem artrre aesdriu hibesnt
hui ienduꝓtinus ut hauserit conualoscit Etita eloit extingi t ussebr¬
u. ceusi uideas suꝑ in m̃ su rogũ ꝑ iectis undis incendiauniu sarestingui AIII¬
OST PASSIONEM VERO BEATI MARTYRISI PAMA PREEEUS I
quod meminꝰ uel icdoneũ el peritũ ad haec ncrranda cognori nec inbutum
gram mnacicis artibiis. nec litteris liberilibus eruditi : Sed quid facio atas
in pellitmȩ amorpatrori ut neque a hȩc silere : Vincus ab hispan s uoor¬
ceridedit apud imꝑratorem treuericũ : capitali diiudicatus sentent. a
tenebat᷑ : Quoi coniunx illius cognito dũtumulare uiri m̃brafestinat
ad briusa ten sen uicũ ꝑuenit : Repertosq uiros dum diuersa studio intento
rimaret  cognos cit quid in eo loco uel de senibus uel de martrre fuerites¬
tũ Fideliq: insiniationi credens: ad sepul or
exponat : Ad serentibus tũ ptere a hominib: abses dubio porletirerr¬

Expanded text:
Nam et si quis gravi laborans incommodo, inspirante martyre, desiderium habuerit hauriendi, protinus ut hauserit convalescit; et ita velociter extinguitur vis febrium, ceu si videas, super inmensum rogum proiectis undis incendia universa restingui. 4. Post passionem vero beati martyris, ac fama praeeunte quod me minus vel idoneum vel peritum ad haec narranda cognosco, nec inbutum grammaticis artibus nec litteris liberalibus eruditum; sed quid facio, quod inpellit me amor patroni, ut nequeam haec silere? Vinctus ab Hispaniis et carceri deditus, apud imperatorem Trevericum capitali diiudicatus sententia tenebatur. Quod coniux illius cognitum, dum tumulare viri membra festinat, ad Brivatinsim vicum pervenit, repertosque viros, dum diversa studio intento rimaretur, cognoscit, quid in eo loco vel de martyre vel de senibus fuerit gestum; fidelique insinuatione credens, ad sepulchruexponat, adserentibus tum praeterea hominibus: 'Absque dubio pollice
Abbreviated transcription (Latin):
neq puerũ euocare posset: Famuli uero cũ uidissent eũ extra solito
plusoo cũbere : accedentes ꝓuidtu inquiunt in canta duturnitatede¬
primeris
uonens̃ tibi tun longa moserat orandideuotio : Fexebant aũt deco quod quando¬
nibus loco. bicells que eratyxina lectulo collocat᷑ : Igit̃ inualescente febre : pro¬
clantit semsor axendiꝑmartrrem Eequodprimo siluerat ad motis amimeiudicir
facbis criminet confitetur inestariq soꝑ seaqui bcequapotenotide cubutelici
delatis quoseu uasculo limpins & in eũ sacpedeiectis caniquiã defornace ita fer
erediebat᷑ ecorpore: In tereamiseri artusceu conbusti: in nigre dine ao ular¬
untir: Vnde tantus pedebat fetor : ut iuxdetidsiantibus posit ali qui toletr

Expanded text:
neque puerum evocare posset. Famuli vero cum vidissent eum extra solitum neque puerum evocare posset. Famuli vero cum vidissent eum extra solitum plus occumbere, accedentes: Quid tu, inquiunt, in tanta diuturnitate deprimeris? non enim tibi tam longus mos erat orandi, aut devotio. Ferebant autem de eo, quod quandonibus e loco, in cellam quae erat proxima lectulo collocatur. Igitur invalescente febre, proclamat se miser incendi per Martyrem; et quod primo siluerat, admotis animae judicii facibus, crimina confitetur, jactarique super se aquam, voce qua poterat, deprecabatur. Delatis quoque cum vasculo lymphis, et in eum saepe dejectis, tanquam de fornace ita fumus egrediebatur e corpore. Interea miseri artus, ceu combusti, in nigredinem convertuntur, unde tantus procedebat fetor, ut vix de astantibus possent aliqui tolerare