comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lorẽ: Dolor gͦ inp̾cepto fingit᷑. quia a
malis oꝑibus quasi p̾cepti uice: dolore
cohibetur Dehis uͦ quos dampnant
flagella ⁊ nõ lib̾ant: dr̃: Percussisti eos.
nec doluerunt attriusti eos. et renue
runt acciꝑe disciplinam: His flagella
abhac uita in cohant. et in et̾na ꝑcussi.¬
Ignis ex arsit abira mea. et ardebit usq
ad inferos deorsũ: Quantũ ad p̾sentẽ
et enim ꝑcussionẽ ꝑtinet. recte dicit᷑.
Ignis exarsit abira mea Quantũ uero
ad et̾nam dãpnacionẽ: apte mox sub¬
ditur: Et ardebit usq ad tnferos deor.¬
sum: Licet aquibusdam dici soleat.
illud quod scriptum ẽ Hon iudicabit
dunt. Et duplici contricione contere
eos Et id quod alias scriptũ ẽ Iħs ppłm
det̾ra egipti saluans. scdo eos qui non
crediłunt ꝑdicdit Quibus tam̃ si consen.¬
sũ p̃bemꝰ quamlibet culpam bis ferire
non posse. hoc expeccato ꝑcussis. atq in
peccato morientibus debet estimari: qͥa

Expanded text:
lorem. Dolor ergo in praecepto fingitur, ei qui a lorem. Dolor ergo in praecepto fingitur, ei qui a malis operibus quasi praecepti vice, dolore cohibetur. De his vero quos damnant flagella et non liberant, dicitur: Percussisti eos, nec doluerunt; attrivisti erunt accipere disciplinam . » His flagella ab hac vita inchoant, et in aeterna percussiIgnis exarsit ab ira mea et ardebit usque ad inferos deorsum . » Quantum ad praesentem etenim percussionem spectat, recte dicitur: « Ignis exarsit ab ira mea. » Quantum vero ad aeternam damnationem, apte hoc subditur, et ardebit usque ad inferos deorsum, licet a quibusdam dici soleat illud quod scriptum est: « Non vindicat dunt, et duplici confusione contere eos, et id quod alias scriptum est. Jesus populum de terra Aegypti salvans, secundo eos, qui non crediderunt perdidit, quibus tamen si consensum praebeamus, quamlibet culpam bis ferire non posse, hoc ex peccato percussis atque in peccato suo morientibus, debet aestimari, quia
Abbreviated transcription (Latin):
manuũ suarũ conp̾hensus ͤ peccator De
quo ꝑ ieremiam dñs dicit. dũ incorrigi.¬
bilit̾ delinquentes ppłos uidit: quos non
iam sub disciplina filios. sed sub districta
ꝑcussione hostes intuetur. Plaga mi¬
mici ꝑcussi te castigacione crudeli: et
quod hic dicit᷑ non parcet. ibi quoq uer¬
bis aliis declarat᷑ Quid clamas super
contricione tua: Insanabilis ẽ dolor
tuus: Unde hoc semꝑ electi prouident
ut ante ad iusticiam redeant: quã sese
tra iudicis in extinguibilit̾ accendat. ne
ultimo flagello dep̾hensi: simul eis fim¬
atur uita cũ culpa Flagellum namq
tunc diliit culpã: cum mutauerit ui¬
tam Ham cuius mores non mutat: nõ
expiat acciones Omĩs gͦ diuina ꝑcus¬
sio. aut purgacio innob̾ uitȩ p̾sentis ẽ:
aut mitium pene sequentis: P ropt̃
eos enim qui ex flagello proficiunt
dictũ ẽ: qui fingis laborẽ inp̾cepto
Quia dum flagellat᷑ iniquus et corri.¬
git᷑. audire p̾ceptũ noluit: audiuit do.¬

Expanded text:
manuum suarum comprehensus est peccator . » De quo per Jeremiam Dominus dicit, dum incorrigibiliter delinquentes populos videt, quos non jam sub disciplina filios, sed sub districta percussione hostes intuetur: « Plaga inimici percussi te, castigatione crudeli . Et quod hic dicitur: Non parcet; ibi quoque verbis aliis declaratur: Quid clamas super contritione tua? insanabilis est dolor tuus . Unde hoc semper electi provident, ut ante ad justitiam redeant, quam sese ira judicis inexstinguibiliter accendat, ne ultimo flagello deprehensi simul eis finiatur vita cum culpa. Flagellum namque tunc diluet culpam, cum mutaverit vitam. Nam cujus mores non mutat, non expiat actiones. Omnis ergo divina percussio, aut purgatio in nobis vitae praesentis est, aut initium poenae sequentis. Propter eos enim qui ex flagello proficiunt dictum est: Qui fingis dolorem in praecepto . Quia dum flagellatur iniquus, et corrigitur; audire praeceptum noluit, audit do
Abbreviated transcription (Latin):
cdum fuerat: hic se tenere głatur Cuiꝰ
quia culpa prolata ẽ: etiam pena sub.¬
ungit᷑. cum protinus sub infertur:
eius angustie tp̃r dñs non audit. quia
tranquillitatis tp̃r inpreceptis suis ipse
clamantẽ dñm non audit Scriptũ qͥppe
ẽ Qui auertit aurẽ suam ne audiat
legẽ. oracio eius erit execrabilis: Sc̃s
itaq uir intuens. quia om̃s qui nunc
oꝑari recta cõtẽpnunt extremo se tp̾r
adpeticionis uerba conuertunt dicit:
Humpqͥd clamorẽ erus audiet ds̃: Qui¬
bus profecto uerbis uocibꝰ nr̃i redẽptoriᷤ¬

Expanded text:
dum 563 fuerat, hic se tenere gloriatur. Cujus dum 563 fuerat, hic se tenere gloriatur. Cujus quia culpa prolata est, etiam poena subjungitur, cum protinus subinfertur:ejus angustiae tempore Deus non audit, quia tranquillitatis tempore in praeceptis suis ipse clamantem Dominum non audivit. Scriptum quippe est: Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Sanctus itaque vir intuens quia omnes qui nunc operari recta contemnunt extremo se tempore ad petitionis verba convertunt, dicit: Nunquid clamorem ejus audiet Deus? Quibus profecto
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte dicat Idcirco fortitudinẽ sue oꝑa.¬
cionis insinuat. ut eã qui audierit
donis ditescat. Morẽ gͦ sui creatoris
imitant᷑ sc̃i uiri. dum non num quã
quedã de se ut audientes instruant
non ut ipsi proficiant manifestant.
et tam̾ in his alta se considacione cus¬
todiunt. ne dũ alios. at̾rena intenciõe¬
erigunt: ipsi int̾rene laudis appeticione
mergantur Quoꝵ plerumq dicta imitant᷑
hipocrite. sed dictoꝵ sensum penitus igno.¬
rant Quia quod iusti agunt aducilitatẽ
praximi. hoc ipsi faciunt. ad extensionẽ
nominis sui: Sc̃s autẽ uir hipocritas in¬
tuens nequaquã głam futuram appetere
sed cupere presentẽ tenere. ait Que enĩ
spes hipocrite: quia dũ p̾sencia diligit:
futura non respicit Scriptum namq
ẽ Quod enĩ uidet quis quiꝰ sperat: Id¬
enxo gͦ ab ipocrita ad et̾na p̾mia ꝑspẽ
minime tendit᷑. qui a quod alio queren¬

Expanded text:
te dicat: Idcirco fortitudinem suae operte dicat: Idcirco fortitudinem suae operationis insinuat, ut eam qui audierit donis ditescat. Morem ergo sui creatoris imitantes sancti viri, nonnunquam quaedam de se, ut audientes instruant, non ut ipsi proficiant, manifestant; et tamen in his alta se consideratione custodiunt, ne dum alios a terrena intentioneerigunt, ipsi in terrenae laudis appetitione mergantur. Quorum plerumque dicta imitantur hypocritae, sed dictorum sensum penitus ignorant, quia quod justi agunt ad utilitatem proximi, hoc ipsi faciunt ad extensionem nominis sui. Sanctus autem vir hypocritas intuens, nequaquam gloriam futuram appetere, sed cupere praesentem tenere ait: Quae enim spes est hypocritae? quia dum praesentia diligit, futura minime sperat. Scriptum namque est: Quod enim videt quis, quid sperat ? Idcirco ergo ab hypocrita ad aeterna praemia per spem minime tenditur, quia quod alio quaeren
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis limitẽ custodiret. Himis
namq ẽẽt ingratus si de se discipłis tota
reticeret. et fortasse nimis in cautus:
si dese tota uel discipłis prodet. Sedimi¬
rabilit̾ ut dictũ ẽ egit utrũq ut loquẽ¬
uiri quociens dese aliquid sequentibꝰ
innotescunt. morẽ sui creatoris mnitã¬
tur Nam ds̃ qui nos prohibet ne ꝓpͥo
ore laudem᷑ ꝑ scripturã sacrã laudes
suas loquit᷑. non quia ipse eis indiget
qui proficere laudibus nescit. sed dum
suam nob̾ magnitudine̾ narrat: nra̾m
adse inꝑiciam subleuat. et bona sua
loquendo nos edocet. quẽ omĩno homo
non cognosceret: si de se tacere uoluis¬
set Ideirco gͦ laudes suas indicat: ut
ualeamus eum audientes cognoscere.
cognoscentes amare. amantes sequi.
sequentes adipisci: adipiscentes uero
eius uisione ꝑfrui Unde psalmista ait
Uirtutẽ oꝑum suoꝵ annunciabit ppło
suo. ut det illis hereditatẽ genciũ Acsi¬

Expanded text:
humilitatis limitem custodiret. Nimis humilitatis limitem custodiret. Nimis itaque esset ingratus, si de se discipulis tanta taceret; et fortasse nimis incautus, si de se omnia discipulis proderet. Sed mirabiliter, ut dictum est, egit utrumque, ut et loquenviri quoties de se aliquid sequentibus innotescunt, morem creatoris sui imitantur. Nam Deus, qui nos prohibet ne proprio ore laudemur, per Scripturam sacram laudes suas loquitur, non quia ipse eis indiget, qui proficere laudibus nescit, sed dum suam nobis magnitudinem narrat, nostram ad se imperitiam sublevat; et bona sua loquendo nos edocet, quem omnino homo non cognosceret, si de se tacere voluisset. Idcirco ergo laudes suas indicat, ut valeamus eum audientes cognoscere, cognoscentes amare, amantes sequi, sequentes adipisci, adipiscentes vero ejus visione perfrui. Unde Psalmista ait: Virtutem operum suorum annuntiabit populo suo, ut det illis haereditatem gentium Ps
Abbreviated transcription (Latin):
tra om̃s ueracit̾ scĩ non solũ głam supͣ
modum suũ om̃ĩno non appetunt.
sed etiam hoc ipsum uidi refugiunt
quod ẽẽ meruerunt Unde ille p̃dica¬
tor egregius ueritatis. contͣ ꝑseudo¬
apłos loquẽs dum uirtutes eximiaᷤ
oꝑaciones suȩ pro discipłoꝵ erudici.¬
one narraret. dum tot se ꝑicula to¬
lerasse coaceruata ꝑ secucione des¬
crib̾et. et post hec usq ad terciũ cȩlũ
rursũq in paradisum raptũ se ẽẽ¬
memoraret. ubi tanta cognoscere
potuisset : quanta loqͥ omnino nonpos.¬
set: erat dese adhuc fortasse mirabiliora
locuturus: sed abhumana laude alta
considacione se temperans subdit Parco
autẽ. nequis me existimet supͣ id qđ ui.¬
det me: aut audit aliqͥd exme Habebat
gͦ dicendum adhuc dese aliquid quod
parcit dicere. sed egit utrũq p̾dicator
egregius. ut et loquendo quȩ egerat dis¬
cipulos instrueret: et tacendo se intra

Expanded text:
tra omnes veraciter sancti non solum gloriam supra tra omnes veraciter sancti non solum gloriam supra modum suum omnino non appetunt, sed etiam hoc ipsum videri refugiunt quod esse meruerunt. Unde ille praedicator egregius veritatis, contra pseudoapostolos loquens, dum virtutes eximias operationis suae pro discipulorum eruditione narraret , dum tot se pericula tolerasse coacervata persecutione describeret, et post haec usque ad tertium coelum, rursumemoraret; ubi tanta cognoscere potuisset, quanta loqui omnino non posset: erat de se adhuc fortasse admirabiliora locuturus, sed ab humana laude alta consideratione se temperans, subdit: Parco autem ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me . Habebat ergo adhuc dicendum de se aliquid qui parcit dicere, sed egit utrumque doctor egregius, ut et loquendo quae egerat discipulos ins
Abbreviated transcription (Latin):
discrepat: qui mͥ oꝑe non concordat.
dicit᷑ simulator. iustus non ẽẽ appetit.
sed uidi Et idcirco auarus raptor ẽ.
quia dum iniqua agens desid̾at de sc̃i.¬
tate uenerari. laudẽ uitȩ rapit aliene.
Studium uͦ hipocritarũ solet ẽẽ. ut
et qđ sunt supprimant. et hoc quod ñ
sunt ẽẽ se hominibꝰ innotescant. qua¬
tinus mensurã suã ꝑestimacionẽ trã¬
seant. et preire secet̾os accionis noĩe
ostendant Refugiunt uidi quod sunt.
et ante occulos hominũ suꝑducta qua.¬
dã innocencie honestate se uestiunt.
Unde recte ꝑ euiigłium uoce nr̃i re¬
demptoris increpant᷑. cũ eis dicitur:
Ue uob̾ hipocrite. quia similes estis
sepulchris dealbatis. que foris qͥdem
apparent hominibus speciosa. intus
uͦ plena sunt ossibus mortuoꝵ. et omi
spucicia Ita et uos foris quidẽ appa.¬
retis hominibus iusti. intus uͦ pleni
estis auaricia et iniquitate. Quocon

Expanded text:
discrepat, qui mihi opere non concordat. discrepat, qui mihi opere non concordat. dicitur simulator, justus esse non appetit, sed videri. Et idcirco avarus raptor est, quia dum inique agens desiderat de sanctitate venerari, laudem vitStudium esse hypocritarum solet, ut et quod sunt supprimant, et quod non sunt esse hominibus innotescant. Quatenus mensuram suam per aestimationem transeant, et praeire se caeteros actionis nomine ostendant. Refugiunt hypocritae videri quod sunt, et ante oculos hominum sudam innocentiae honestate se vestiunt. Unde recte per Evangelium voce nostri Redemptoris increpantur, cum eis dicitur: Vae vobis hypocritae, quia similsepulcris dealbatis, quae foris quidem apparent hominibus speciosa, intus vero plena sunt ossibus mortuorum et omni spurcitia, ita et vos foris quidem apparetis hominibus justi, intus vero pleni estis avaritia et iniquitate
Abbreviated transcription (Latin):
iniquus. non omĩs iniquus ẽ impus
Impius namq proinfideli ponit᷑. idẽ
uͦ dicit᷑. qui prauitate oꝑis ab equita.¬
te dicordat: uł si fortasse. xp̾iane fidei
nom̃ portat Beati igit᷑ iob uoce tipi.¬
ca scã eccłia quia alios recte fidei con.¬
tradicentes tolerat: impium se hab̾e
fatet᷑ inimicũ. Quia uͦ alios subp̾tex.¬
tu fidei intus positos inprauis oꝑibus
patit᷑. inquũ suum adu̾sarium de cel¬
tatur: Si aut̃ sicut et quasi oportet
magis ut pro similitudine positum
senciamꝰ. scã eccłia eos quos uiuentes
carnalit̾ int᷑ se tolerat. de similitudini
impioꝵ notat. Intus quippe et mull¬
cus ẽ qui fidelem se dũ affirmat uocibꝰ
moribꝰ denegat Et quia eum uelut il¬
fidelem estimat. qui illam specietenus
tutus positus uicio praue accionis in.¬
pugnat: recte dicit Situt impius imi¬
micus mc̃. et adu̾sarius m̃s quasi ini¬
quus Acsi aꝑte dicat Ame etiã fide

Expanded text:
iniquus, non tamen omnis iniquus est impius. iniquus, non tamen omnis iniquus est impius. Impius namque pro infideli ponitur; et dvero dicitur, qui pravitate operis ab aequitate discordat, vel si fortasse Christianae fidei nomen portat. Beati igitur Job voce typica sancta Ecclesia, quae alios rectae fidei contradicentes tolerat. impium se habere fatetur inimicum. Quia vero alios sub praetextu fidei intus positos in pravis operibus patitur, iniquum suum adversarium detestatur. Si autem sicut, et quasi, oportet magis ut pro similitudine positum sentiamus, sancta Ecclesia eos quos viventes carnaliter intra se tolerat de similitudine impiorum notat. Intus quippe ei inimicus est, qui fidelem se dum affirmat vocibus, moribus negat. Et quia eum velut ifidelem aestimat qui illam specie tenus intus positus vitio pravae actionis impugnat, recte dicit: Sicut impius inimicus meus, et adversarius meus quasi iniquus. Ac si aperte dicat: A me etiam fide
Abbreviated transcription (Latin):
cogitacione non labit᷑. uł siusq ad cõ¬
sensus foueam non mergat᷑: et tam̃ hec
ipsa praua cogitare: peccare ẽ Sed chi
cogitacioni resistit᷑. a confusione sua am¬
mis lib̾at᷑ Mens gͦ iustoꝵ et si lib̃a est
aꝑuerso oꝑe: aliquando tam̃ corruit
labit᷑. quia saltẽ incogitacione declina.¬
tur Et tam̃ unde semetipsam postmo.¬
dum flendo rep̃hendat non habet quia
ante se reparat. quã ꝑconsensũ cadat
Recte gͦ is qui peccatorẽ se confessus est
nequaꝗͣ se asuo corde rep̾hendi confite.¬
tur quia et siqua forsitan illicita cogitã.¬
do defuit ũquã rectitudim. forti tam̃
m̃tis certamine restitit cogitacioni:
Unde ẽ illud Uidimꝰ głam etus. głam
quasi unigeniti apatre Unde hic qͦq
sicut et quasi pro affirmacione pocius
quam pro similitudine dictũ indetur:
Int̾ imprum uero et̾iniquũ hoc distare
non numquã solet: quia omĩs impiꝰ

Expanded text:
cogitatione non labitur, vel si usque ad concogitatione non labitur, vel si usque ad consensus foveam non mergatur? Et tamen ipsa prava cogitare peccare est. Sed dum cogitationi resistitur, a confusione sua animus liberatur. Mens ergo justorum etsi libera est e, aliquando tamen corruit labitur, quia saltem in cogitatione declinatur; et tamen unde semetipsam postmodum flendo reprehendat, non habet, quia ante se reparat, quam per consensum cadat. Recte ergo is qui peccatorem se confessus est, nequaquam se a suo corde reprehendi confitetur, quia etsi qua illicita fortasse cogitando defuit unquam rectitudini, forti tamen mentis certamine restitit cogitationi. Unde est illud: Vidimus gloriam ejus, gloriam quasi unigeniti a Patre . Unde et hic quoque sicut, et quasi, pro affirmatione potius quam pro similitudine dictum videtur. Inter impium vero et iniquum, hnonnunquam solet, quia omnis impius
Abbreviated transcription (Latin):
onum int̾na discutere Corda uͦ cũmani.¬
bus leuat. qui oracionem oꝑibus roborat
Nam quisqͥs orat sed oꝑari dissimulat.
cor leuat et manus non leuat Quisqͥs
uͦ oꝑatur et non orat. manus leuat et
cor non leuat. Iuxta gͦ ioħis uocẽ tunc
cor fiduciam in oracione acipit. cũ sibi
uite prauitas milla contradicit Dequa
recte fiducia a scõ uiro nunc dicit᷑. Neq
enim reprehendit me cormeum. mom̾i
uita mea. Acfi aꝑte dicat Nequaquã
se fecisse reminiscit᷑. unde in sus p̾cib
to a corde suo reprehendi se denegat. qͥ
se peccasse suꝑius accusat dicens: Pecc̃aul¬
Quid faciam tibi ocustos hominum :
Certe si iustificare me uoluero. os meu̾
condẽpnabit me Sed sciendũ ẽ quod¬
sunt peccata que etram atustiꝰ uitari
possunt. et sunt non nulla que etiã aius¬
tis uitari ^ possunt. Cuius enĩ cor ihac
corruptibili carne consistens. in sinistra

Expanded text:
onum interna discutere. Corda vero cum manionum interna discutere. Corda vero cum manibus levat, qui orationem suam operibus roborat. Nam quisquis orat, sed operari dissimulat, cor levat, et manus non levat. Quisquis vero operatur, et non orat, manus levat, et cor non levat. Juxta ergo Joannis vocem, tunc cor fiduciam in oratione accipit, cum sibi vitae pravitas nulla contradicit. De qua recte fiducia a sancto viro nunc dicitur: Neque enim reprehendit me cor meum in omni vita mea. Ac si aperte dicat: Nequaquam se fecisse reminiscitur unde in suis precibto a corde suo reprehendi se denegat, qui se peccasse suquid faciam tibi, o custos hominum? Vel certe si justificare me voluero, os meum condemnabit me. - Sed sciendum esunt peccata quae a justis vitari possunt, et sunt nonnulla quae etiam a justis vitari non possunt. Cujus enim cor in hac corruptibili carne consistens in sinistra
Abbreviated transcription (Latin):
uita mea Ac si aꝑte dicat. Pro uobis
non debed ad culpã ꝑtrahi. qui peccare
in propriis formidaui Sc̃iendũ uero ẽ
quod quisquis ap̃ceptis dm̃icis discordat
oꝑe. quociens ea audit: corde suo repre¬
hendit᷑ atq confundit᷑. quia id quod nõ
fecer it memorat᷑: Nam inquo se errasse
consid̾at. ipsa se latenter consciencia ae.
non confundar. dum respicio inomnia
mandata tua Grauit̾ namq unusqͥsq
confundit᷑: quando mandata dei uel legẽ¬
do uł audiendo respicit. que uiuendo
contẽpsit Hinc enim ioħis uoce dicitur
Si cor nrm non rep̾bendit nos: fiduciã
habemus ad dm̃. et quicqͥd pecierimꝰ ab eo
accipiemꝰ: Aesi diceret. Si id quod p̾cipit
facimus. id quod petimus obtinebimus
oꝑacione fulciatur oracio Hinc et enim
ieremias ait Sc̃rutem᷑ uias nras et que
ramus: et reuertamur ad dnm Leuemꝰ
corda nrã cum manibus ad dm̃ incelo
Uias et enim nr̃as scrutari ẽ: cogitaci.

Expanded text:
uit.---Ac si aperte dicat: Pro vobis non debeo ad culpam pertrahi, qui peccare in propriis formidavi. Sciendum vero est quod quisquis a praeceptis dominicis discordat opere, quotiehenditur atque confunditur, quia id, quod non fecerit, memoratur. Nam in quo errasse considerat, ipsa se latenter conscientia accunon confundar, dum respicio in omnibus mandatis tuis. Graviter enim unusquisque confunditur, quando mandata Dei vel legendo vel audiendo respicit, quae vivendo contempsit. Hinc etenim voce Joannis dicitur: Si cor nostrum non reprehenderit, nos fiduciam habemus ad Deum, et quidquid petierimus ab eo accipiemus ; » ac si diceret: Si id quod praecipit facimus, id quod petimus obtinebimus. operatione fulciatur oratio. Hinc et modo Jeremias ait: « Scrutemur vias nramus et revertamur ad Daminum. Levemus corda nostra cum manibus ad Deum in celis. Vias etenim n
Abbreviated transcription (Latin):
quia crucior in hac fla̾ma Quibꝰ uerb̾
nobis non hoc innotescit᷑. quia illic in
tanto ardore una tunc ad sufficienti¬
am refrigerii aquȩ stilla requirat᷑. sed
quod his qui dehabundancia peccaue¬
rit. illic estuanti nimis cremet᷑ in opia.
Uidenius enĩ inuerbis diuitiᷤᷤ ex subtilis¬
simo dei tudicio. quã digna tali culpe
pena responderit Agente namq iopia
illic usq adminima petenda conpulsꝰ
ẽ : quia hic agente tenacia usq ad
bui subtilius. quid districcius potest:
Gutã aquȩ peciit. qͥmicas panis nega¬
uit Apprehendit qͥuasi aqua iopia.
Non inmerito aquę tunc illa in opia
con parat᷑. quia minferno cruciat᷑: qͥ
susceptos inprofundis absorbens. solet
lacus nomine designari Unde ꝑꝓpħã¬

Expanded text:
quia crucior in hac flamma. Quibus verbis quia crucior in hac flamma. Quibus verbis nobis non hoc innotescitur quia illic in tanto ardore una tunc ad sufficientiam refrigerii aquae stilla requiratur, sed quod is qui de abundantia peccaverat illic aestuanti nimis cremetur inopia. Videmus enim in verbis divitis, ex subtilissimo Dei judicio, quam magna tali culpae poena responderit. Agente namque inopia, illic usque ad minima petenda compulsus est, qui hic agente tenacia usque ad bui subtilius, quid districtius potest? Guttam aquae petit, qui micas panis negavit. Apprehendit ergo eum quasi aqua inopia. Non immerito aquae tunc illa inopia comparatur, quia in inferno cruciat, qui susceptos in profundis absorbens, solet lacus nomine designari. Unde p
Abbreviated transcription (Latin):
nit. quos hic clausos tenuit cũ inue.¬
nit Tarde quoq illi oculos aꝑiunt.
qui teste sapiencia dãpnacionis suȩ
tpre dicturi referuntur: Quid nob
profuit suꝑbia. et dunciarũ iactancia
quid contulit nobis: Transierunt omĩa
illa tanquã umbra. tanquã nuncrus ꝑ¬
currens Uilia et fugitiua fuisse que te.¬
nuerant iam amissa cognoscunt: Que
quãdui aderant stultis eoꝵ cordibus
magna et mansura uidebant᷑. Sero
diues aꝑuit occulos: quando lazarũ
quiescentẽ uidit. quẽ iacentẽ ante ia.¬
nuã uide̾ contẽpsit Intellexit ibi. quod
hic facere noluit. In dãpnacione sua cõ¬
dit: quando indigentẽ proximũ non
agnouit Dequo adhuc subdit᷑. Appre
oppͥmit eum tempestas Uideamꝰ nunc
in opiam ardentis diuitis. cinus tanta
fuit habundancia epulantis Ait enĩ.
Pat̾ abraam miserere mei. et mitte la¬
zarum ut intinguat extremũ digiti
sui inaquã. et refrigeret linguã meã:

Expanded text:
nit, quos hic clausos tenuit cum invenit, quos hic clausos tenuit cum invenit. Tarde quoque illi oculos aperiunt, qui, teste Sapientia, damnationis suae tempore dicturi referuntur: Quid nobis profuit superbia, divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia illa tanquam umbra, et tanquam nuntius percurrens . Vilia et fugitiva fuisse quae tunuerant, jam amissa cognoscunt, quae quandiu aderant stultis eorum cordibus et magna et mansura videbantur. Sero dives aperuit oculos , quando Lazarum requiescentem vidit, quem jacentem ante januam videre contempsit. Intellexit ibi quod hic facere noluit; in damnatione sua codit, quando indigentem proximum non agnovit. De quo adhuc subditur: opprimet eum tempestas. - Videamus nunc inopiam divitis ardentis, cujus tantum fuit abundantia epulantis. Ait enim: « Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aqua, et refrigeret linguam meam,
Abbreviated transcription (Latin):
mienti in opi ut se ꝑ somiiũ diuitẽ
uideat. atq exeisdẽ rebus animum
extollat. Letet᷑ se habere quod non
habuit. iamq dedignari querat: aqͥbꝰ
dedignatũ se ẽẽ doluit Sed repente
euigilasse se doleat. qui int̾m diuciarũ
imaginẽ uł dormiens tenebat Eemit
enĩ protinus sub pauꝑtatis pondere.
mopiȩ suȩ angustiis p̃mit᷑ et eo peiis:
quo ad tempus breuissimũ uł uacue
diues fuit Sic nimirum huiusmũdi
sunt duntes qui rebus acceptis tumẽt.
bene oꝑari de sita habundancia nesci¬
unt: Quasi dormientes sunt diuites.
sed pauꝑtatẽ suam eiugilantes mue¬
nunt: quia nichil secũ ad illud iudici¬
um quod ꝑmanet ferunt Et quanto
nunc ad breue tempus fublimius ela¬
ti sunt: tanto contra se inppetuum
grauius ingemiscunt Diues gͦ aꝑit
occulos suos et nichil inuemiet. quia
illic aꝑit ad supplicia: quos hic ad mi.¬
sericordiam clausos tenebat. Aꝑit
occulos et pietatis fructũ non iue¬

Expanded text:
mienti inopi, ut se per somnum divitem mienti inopi, ut se per somnum divitem videat, atque ex eisdem rebus animum extollat, laetetur se habere, quod non habuit, jamque dedignari quaerat, a quibus dedignatum se esse doluit, sed repente evigilans evigilasse se doleat, quod interim divitiarum imaginem vel dormiens tenebat. Gemit enim protinus sub paupertatis pondere, cum inopiae suae angustiis premitur, et eo pejus, quo ad tempus brevissimum vel vacue dives fuit. Sic, sic nimirum sunt hujus mundi divites, qui rebus acceptis tument, bene operari de sua abundantia nesciunt quasi dorsed paupertatem suam evigilantes inveniunt, quia nihil secum ad illud judicium quod permaneat ferunt, et quanto nunc ad breve tempus sublimius elati sunt, tanto contra se in perpetuum gravius ingemiscunt. Dicat ergo: Aperiet oculos suos, et nihil inveniet, quia illic aperit ad supplicia, quos hic ad misericordiam clausos tenebat. Aperit oculos suos, et pietatis fructum non inve
Abbreviated transcription (Latin):
lantes aꝑimus: Sed hac inre quia
homo examma constat et corpore.
cum unius rei somnus dicit᷑: alt̾us
uigiliȩ demonstrant᷑ Quia cũ corpis
obdormiscit inmorte. tunc anima eil¬
gilat inuera cognicione Et dormis
gͦ diues et oculos aꝑit. quia cũ carie
morit᷑: eius anima uide cogit᷑. quod
uide contẽpsit Tunc profecto ĩuera
cognicione eugilat. tunc nichil ẽẽ cõs¬
picit quod tenebat. Tunc se uacuã
inuent. que plenã rebus p̾cet̾is homi¬
mbus se ẽe̾ letabatur Dormit. et mehil
secum au̾fert Hichil nimirũ. de rebus
quas tenuit Nam culpa rerum simul
ducit᷑ quãus hic omĩa proquibus culpa
ꝑpetrata ẽ relinquant᷑ Eat gͦ minc et
acceptis rebus tumeat. seseq suꝑ cet̾os
extollat S lorietur se habere. quod
praximꝰ non habet Ueniet quandoq
tempus ut eitigilet. et tunc cognoscet
quam fuerit uacitũ quod insomnnis
tenuerat Sepe namq contingit dor.¬

Expanded text:
lantes aperimus. Sed hac in re, quia lantes aperimus. Sed hac in re, quia homo ex anima constat et corpore, cum unius rei somnus dicitur, alterius vigiliae demonstrantur, quia cum corpus obdormiscit in morte, tunc anima evigilat in vera cognitione. Et dormit ergo dives, et oculos aperit, quia cum carne moritur, ejus anima videre cogitur, quod providere contempsit. Tunc profecto in vera cognitione evigilat, tunc nihil esse conspicit quod tenebat. Tunc se vacuam invenit, quae plenam rebus prae caeteris se hominibus esse laetabatur. Dormit, et nihil secum aufert, nihil nimirum de rebus quas tenuit. Nam culpa rerum simul ducitur, quamvis hic omnia, pro quibus culpa perpetrata est, relinquantur. Eat ergo nunc, et acceptis rebus tumeat, seseque super caeteros extollat, glorietur se habere quod proximus non habet. Veniet quandoque tempus ut evigilet, et tunc cogquam vacuum fuerit, quod in somno tenuerat. Saepe namque contingit dor
Abbreviated transcription (Latin):
ta concinens ait Tlrbati sunt om̃s
insipientes corde Dormierunt somnu
suum. et nichil inuenerunt om̃s uiri
duiciarum inmanibus suis Ut enim
insua manu quicqͣm diuites post mor.
tem inueniant. eis ante mortẽ dicit᷑:
diuicias suas inquoꝵͣ manibus ponãt
Facite uob̾ amicos de mãmona iniqui¬
tatis. ut cũ defeceritis recipiant uos
in et̾na tab̾nacula Diues cum dormi
moreretur secum tolleret: si ad petentiꝰ
uocẽ cum uiueret sibi tulisset Nam ter¬
rena omia que seruando amittimus.
largiendo seruamꝰ: Patremoniũq nr̃m
retentũ ꝑdit̾. manet erogatũ Uii enĩ
cum rebus nrĩs durare non possumus.
quia aut nos illas moriendo deserimꝰ:
aut ille nos uiuentes quasi deserunt
ꝑeundo Agendũ gͦ nobis ẽ ut res ab¬
solute ꝑituras in nõꝑeuntẽ cogamus
transire mercedẽ Sedmirandũ ualde
ẽ quod dicit᷑ Cum dormierit aꝑit ocu¬
los suos: et nichil inueniet Ut dormi.¬
amus quippe oculos claudimꝰ. et uigi.¬

Expanded text:
sunt omnes insipientes corde; dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis . Ut enim in sua manu divites post mortem quidquam inveniant, eis ante mortem dicitur divitias suas in quorum manibus ponant: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, recipiant vos imoreretur secum tolleret, si ad petentis vocem cum viveret sibi tulisset. Nam terrena omnia quae servando amittimus, largiendo servamus; patrimoniumque nostrum retentum perditur, manet erogatum. Diu enim cum rebus nostris durare non possumus, quia aut nos illas moriendo deserimus, aut illae nos viventes quasi deserunt pereundo. Agendum ergo nobis est ut res absolute perituras, in non pereuntem cogamus transire mercedest quod dicitur: Cum dormierit, aperiet oculos suos, et nihil inveniet. Ut dormiamus quippe, oculos claudimus, et evigi
Abbreviated transcription (Latin):
uirginea uiscera: ubi et ipassibilis
pati. et in mortalis mori. et et̾nus an̾
scła temporalis posset ẽẽ infine scłoꝵ:¬
ut ꝑ meffabile sacram̃tũ conceptu scõ
et partu miuolabili scđm ueritatem
utriusq nature. eadẽ uirgo: et ancilla
dm̃ eẽt et mat̾ Sic quippe ei ab heli.¬
sabeth dicit᷑ Unde hoc mͥ. ut ueniat
mat̾ dñi mei adme: Et ipsa uirgo
concipiens dicit Ecce ancilla dñi. fiat
aliud expatre. aliud exuirgine. non
tam̃ alius expatre alius exuirgine:
sed ipse ẽ et̾nus expatre. ipse tempora¬
lis ex matre Ipse qui fecit. ipse qui
factus ẽ Ipse speciosus forma p̾filiis
hominũ ꝑdiuinitatẽ. et ipse de quo
dictũ ẽ Uidimꝰ eũ. et nõ erat aspectꝰ.
Et non ẽ species ei neq decor. ꝑhu¬
manitatẽ Ipse ante scła de patre
sine matre. ipse infine scłoꝵ de matii
sine patre. Ipse templum. ipse con.¬
ditor templi Ipse aucto oꝑis. ipse

Expanded text:
virginea viscera, ubi et impassibilis virginea viscera, ubi et impassibilis pati, et immortalis mori, et aeternus ante saecula temporalis fieri posset in fine sut per ineffabile sacramentum conceptu sancto et partu inviolabili, secundum veritatem utriusque naturae, eadem Virgo et ancilla Domini esset et mater. Sic quippe Mariae ab Elisabeth dicitur: Unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me ? Et ipsa Virgo concipiens, dicit: Ecce ancilla Domini, fiat aliud ex Patre, aliud ex Virgine, non tamen alius est ex Patre, alius ex Virgine; sed ipse est aeternus ex Patre, ipse temporalis ex matre. Ipse qui fecit, ipse qui factus est. Ipse speciosus forma prae filiis hominum per divinitatem, et ipse de quo dictum est: Vidimus eum, et non erat aspectus, et non est species ei neque decor per humanitatem; ipse ante sęcula de patre sine matre, ipse in fine saeculorum de matre sine patre; ipse templum, ipse conditor templi; ipse auctor operis, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ẽ Huic se sapienciȩ quasi quoddã
topazium de ethiopia equari uoluit.
cũ quidam heresi arches dixit Hõ in
tũ gr̾ẽ dm̃ putauit: ꝑuersa allegaci.¬
one astruens eũ purũ hominẽ natum.
sed ut ds̃ ẽẽt ꝑmeritũ profecisse: atq
ob hoc estimans et se et quoslib&. alios¬
ei posse coequari. qͥ filii dĩ ꝑ gr̃am fuĩt:
non intelligens. non attendens. qͥa nõ
eqͣbit᷑ ei topaziũ de ethiopia: Aliud ẽ
entm natos homines grãm ad optionsꝰ
acciꝑe. altud unum singularit̾ ꝑdiuu.¬
nitatis potenciã dm̃ exipso conceptu
prodiisse Hec equari potest gła unige¬
niti habita ꝑnaturã. aliis acceptis ꝑ
gr̃am Mediator quippe dei atq homi
editus post ꝑmeritũ ut ds̃ ẽẽt accepit.
sed nunciante angło et ueniente sp̃u¬
scõ: mox uerbũ in ut̾o. mox intͣ ut̾um
uerbũ caro Et manente in.cõmuta.¬
bili essencia que ei ẽ cũpatre et cum
spũ sco coet̾na. assũpsit hominẽ intra

Expanded text:
Huic se sapientiae quasi quoddam topazium de Aethiopia aequari voluit, cum quidam haeresiarches dixit: Non invtum gratiae Deum putavit, perversa allegatione astruens cum purum hominem natum, sed, ut Deus esset, per meritum profecisse, atque ob hoc aestimans et se et quoslibet alios posse ei coaequari, qui filii Dei per gratiam fiunt, non intelligens, non attendens, quia non adaequabitur ei topazium de Aethiopia. Aliud est enim natos homines gratiam adoptionis accipere, aliud unum singulariter per divinitatis potentiam Deum ex ipso conceptu prodiisse. Nec aequari potest gloriae Unigeniti habitae per naturam alia accepta per gratiam; Mediator quippe Dei atque homieditus, post per meritum ut Deus esset accepit, sed nuntiante angelo, et adveniente Spiritu, mox Verbum in utero, mox intra uterum Verbum caro, et manente incommutabili essentia, quae ei est cum PaSpiritu sancto coaeterna, assumpsit intra
Abbreviated transcription (Latin):
quietudinibus feriunt᷑. Turbis cogi¬
tacionũ carnalium adima depres.¬
sa sunt: ut ad quietis intime desi¬
đium non leuent᷑ Unde cũ mira
ope pietatis ad cor ueritaᷤᷤ uenit.
prius ab eo cogitacionũ carnaliũ
estus eicit: et post meo uirtutum
dona disponit. Quod bene nob̾ sacra
euangłii historia innuit. in qua dũ
ad resuscitandã filiam principis in¬
uitatus dñs duceret᷑: protinꝰ addit᷑.
Et cũ eiecta ẽẽt turba: intrauit et
tenuit manũ eius et surrexit puel¬
la Foras gͦ turba eicit᷑. ut puella
fuscitet᷑. quia si non prius asecretio.¬
ribus cordis expellitur mportuna
scłariũ multitudo curarũ: anima
que intrinsecus iacet mortua non
resurgit Hain dũ semꝑ innumeraᷤ.
terrenoꝵ desidioꝵ cogitaciones spa¬
git. ad considacionẽ sui sese nulla.¬
tenus colligit In his itaq inquietu.
dinum fluctibis habitare sapienciã
non posse cognoscens ait Et mare

Expanded text:
rum inquietudinibus feriuntur, turbis cogirum inquietudinibus feriuntur, turbis cogitationum carnalium ad ima depressa sunt, ut ad quietis intimae desiderium non leventur. Unde cum mira ope pietatis ad cor veritas venit, prius ab eo cogitationum carnalium aestus ejicit, et post in eo virtutum dona disponit. Quod bene nobis sacra Evangelii historia innuit, in qua dum ad resuscitandam filiam principis invitatus Dominus duceretur, protinus additur: Et cum ejecta esset turba, intravit, et tenuit manu. » Foras ergo turba ejicitur, ut puella suscitetur, quia si non prius a secretioribus cordis expellitur importuna saecularium multitudo curarum, anima quae intrinsecus jacet mortua, non resurgit. Nam dum se per innumeras terrenorum desideriorum cogitationes spargit, ad considerationem sui sese nullatenus cdinum fluctibus habitare sapientiam non posse cognoscens, ait: Et mare
Abbreviated transcription (Latin):
urĩs: Quid eniꝰ in hac uita laborio¬
sius. quã terrens desidiis estuare:
Aut quid hic quietͥus. quã huiꝰ seculi
nichil appetere: Hinc ẽ quod ifraeliti.¬
cus ppłs custodiã sabbati accepit in
munere hinc econtͣ ẽ egiptus mus-¬
carũ multitudine ꝑcussa P opulus
namq qui dm̃ sequit᷑ accepit sabba.¬
tum id ẽ requiẽ mentiᷤᷤ. ut nullo in
hac uita desidioꝵ carnalium appe¬
titu fatiget᷑. Egiptus uͦ que huns
mundi speciẽ tenet. muscis ꝑcutit᷑
Muscha enim nimis in solens et in¬
quietũ animal ẽ. Inqua quid aliud
quã isolenteᷤᷤ cure desidioꝵ carnaliũ
designant᷑: Unde alias dicit᷑ Mus¬
ce morientes: ꝑdunt suautͣtẽ unguẽ¬
ti. quia cogitaciones suꝑflue que assid
ĩ animo carnalia cogitante et nascũ.¬
tur et deficiunt: eã suauitatẽ qua
unus quisq intrinsecus ꝑ spm̃ une
tus ẽ ꝑdunt. qm̃ integritate eius
ꝑfrin non ꝑmittunt: Egiptus gͦ mus¬
cis ꝑcutit᷑. quia eoꝵ corda qui terre.

Expanded text:
Quid in hac vita laboriosius quam terrenis desideriis aestuare? aut quid hic quietius quam hujus saeculi nihil appetere? Hinc est quod Israeliticus populus custodiam Sabbati accepit in munere; hinc e contra est Aegyptus muscarum multitudine percussa. Populus namque, qui Deum sequitur, accepit Sabbatum, id est requiem mentis, ut nullo in hac vita desideriorum carnalium appetitu fatigetur. Aegyptus vero, quae hujus mundi speciem tenet, muscis percutitur. Musca enim nimis insolens et inquietum animal est. In qua quid aliud quam insolentes curae desideriorum carnalium designantur? Unde alias dicitur: Muscae morientes perdunt suavitatem unguenti , quia cogitationes superfluae, quae assidue in animo carnalia cogitante et nascuntur et deficiunt, eam suavitatem qua unusquisque intrinsecus petus est perdunt, quoniam integritate ejus perfrui non permittunt. Aegyptus ergo muscis percutitur, quia eorum corda qui terrena
Abbreviated transcription (Latin):
fouet. auctoris autẽ mei quẽ adhuc
uide non ualeo: uł sola memoria delec.¬
tat Hec e̾ igit᷑ amaritudo fapienciũ.
quia dum spe in alta erecti sunt: nul¬
lis hic gaudiis animũ sternunt Hĩc
enim seriptũ ẽ Cor sapiencium ubi
tristicia ẽ: et cor stultoꝵ ubi leticia
hinc iacobꝰ dicit Miseri estote. et lugete

Expanded text:
fovet, auctoris autem mei, quem adhuc fovet, auctoris autem mei, quem adhuc videre non valeo. vel sola memoria delectat. Haec est igitur amaritudo sapientiam, quia dum spe in alta erecti sunt, nullis hic gaudiis animum sternunt. Hinc enim scriptum est: Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia . Hinc Jacobus dici
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq huiꝰ scłi diuites solent mentis
tedio affecti bona temporalit̾ accep¬
ta conspicere. et tristiciã de linare:¬
Cum enim merore quodam. se senciui
equos aspiciunt. auri argentiq fura
uascula contẽplant᷑. p̾dia circu̾eunt
Cumq ꝑ hec tẽporalia oculos libent᷑¬
trabunt. obortũ anime merorẽ uincũt
Unde eis et tneuu głio ueritas dicit Ue
uobis diuitibus qui habetis consolacio.¬
nẽ ur̃am Sed sc̃s uir qui hoc luget qͥa
ab ȩt̾nis gaudiis cecidit. consolacionẽ
de temporalibus nõ admittit dicens
Negaui consolari animã meam. Ac
si aꝑte dicat: Qui de temporalium
amissione non lugeo. de tẽporalium
habundancia consolari nequaquã
possum Cui tanquã si nos audien¬
tes ista diciͣmꝰ. quid igit᷑ queris. qui
consolari in his que mundi sunt re-¬
nuis: Ilico adiecit Memorfui dei.
et delectatus sũ Acsi aꝑte dicat. Ter.¬
renarũ rerũ me nec habundancia re¬

Expanded text:
plerumque hujus saeculi divites solent mentis plerumque hujus saeculi divites solent mentis taedio affecti bona temporaliter accepta conspicere, et tristitiam delinCum enim moerore quodam tangi se sentiunt, equos aspiciunt, auri argentique sui vascula contemplantur, praedia circumeunt. Cumque per haec temporalia oculos libenttrahunt, obortum animae moerorem vincunt. Unde eis et in Evangelio Veritas dicit: Vae vobis divitibus, qui habetis consolationem vestram . Sed sanctus vir, qui hoc luget, quia ab aeternis gaudiis cecidit, consolationem de temporalibus non admittit, dicens: Negavi consolari animam meam. Ac si aperte dicat: Qui de temporalium amissione non lugeo, de temporalium abundantia consolari nequaquam possum. Cui tanquam si nos audientes ista, diceremus: Quid igitur quaeris, qui consolari in his, quae mundi sunt, renuis? Illico adjecit: Memor fui Dei, et delectatus sum. Ac si aperte dicat: Terrenarum rerum me nec abundantia re
Abbreviated transcription (Latin):
ciam quã inuenit: Consid̾at namq
unde quo lapsus ẽ: quod aparadisi gau¬
diis ad erũpnas uitȩ p̾sentis. ab angłoꝵ
societatibus: uenit adcuraᷤᷤ necessitatũ
Pensat in quot iã ꝑiculis iacet. qui pͥus
sine ꝑiculo stare contẽpsit Huget exi¬
lum quod dãpnatꝰ patit᷑. et suspirat
ad celestis głe statũ quo ꝑfrui securꝰ
posset. si peccare noluisset Quod be¬
ne psalmista considans ait E go dixi
inpauore meo. proiectus sum auultu
oculoꝵ tuoꝵ Contemplatus quippe
int̾na gaudia uisionis dei et socralẽ
frequenciã angłoꝵ ꝑsistenciũ. redux̃
oculos adima Uidit quo iaceret. qui
ad hoc conditus fuerat: ut in cęlestibꝰ
stare pocuisset Penfauit ubi ẽẽt et qͦ
de ẽẽt ingemuit. proiectũq se auultu
oculoꝵ dĩ doluit. quia in con paraciõe
lucis intime: grauiores senserat exilii
quod ad animũ suũ exp̾senti uita nul.
lius grãm consolacionis admittit dicẽs¬

Expanded text:
tiam quam invenit. Considerat namque tiam quam invenit. Considerat namque unde quo lapsus est; quod a paradisi gaudiis ad aerumnas vitae praesentis, ab angelorum societatibus venit ad curas necessitatum; pensat in quot jam periculis jacet, qui prius sine periculo stare contempsit; luget exsilium quod damnatus patitur, et suspirat ad coelestis gloriae statum, quo perfrui securus posset si peccare noluisset. Quod bene Psalmista considerans, ait: Ego dixi in pavore meo: Projectus sum a vultu oculorum tuorum . Contemplatus quippe interna gaudia visionis Dei, et socialem frequentiam angelorum persistentium, reduxit oculos ad ima, vidit quo jaceret, qui ad hoc conditus fuerat, ut in coelestibus stare potuisset; pensavit ubi esset, et quo deesset ingemuit; projectumque se a vultu oculorum Dei doluit, quia in comparatione lucis intimae graviores senserat exsilii quod ad animum suum ex praesenti vilius gratiam consolationis admitt
Abbreviated transcription (Latin):
pere mererem᷑ dicat᷑ recte Hescit
homo p̾cium eius Quoniã quisquis
iã racione utit᷑. tanto alcius sub huiꝰ
sapienciȩ intellectu se despicit: qͣnto
eiusdẽ sapienciȩ uerus int̾na cog.¬
noscit. ut indignũ se adhanc ꝑuenis¬
se uideat: ꝑquã gratuito agit᷑ ut
dignꝰ fiat Dequa bene mox subdit᷑¬
Hec inuenit᷑ in t̾ra suauit᷑ uiuenciũ
Quid hoc in loco t̾re signat᷑ nomine.
nͥ anima humana. de qͣ psalmista
dicit. anima mea ficut t̾ra fine aqͣ tͥ:
Hec autẽ sapiencia mueniri in terra
suauit̾ utuenciũ non ualet. quia qͥsqͥs
adhuc huius uitȩ uoluptatibꝰ pascit᷑.
ab ȩt̾nȩ sapienciȩ intellectu separat᷑.
Nam si uere saꝑet. expulsus ab int̾niᷤᷤ
gaudiis: de ea inqua cecidit exilii
sui cecitate lugeret Hinc namq per
salomonẽ dicit᷑. Qui apponit scienciã
apponit dolorẽ Quia quanto plus hõ
ceꝑit scire quid ꝑdidit. tanto plus
lugere incipit corrupcionis suȩ sentẽ¬

Expanded text:
 Nescit homo pretium ejus, quoniam quisquis jam ratione utitur, tanto altius sub hujus sapientiae intellectu se despicit, quanto ejusdem sapientiae verius interna cognoscit, ut indignum se ad hanc pervenisse videat, per quam gratuito agitur ut dignus fiat. De qua bene mox subdit inquit, in terra suaviter viventium. Quid hoc in loco terrae signatur nomine, nisi anima humana, de qua Psalmidicit: Anima mea sicut terra sine aqua tibi . Haec autem sapientia inveniri in terra suaviter viventium non valet, quia quisquis adhuc hujus vitae voluptatibus pascitur, ab aeternae sapientiae intellectu separatur. Nam si vere saperet, expulsus ab internis gaudiis, de ea in quam 587 cecidit, exsilii sui caecitate lugeret. Hinc namque per Salomonem dicitur: Qui apponit scientiam, apponit et dolorem , quia quanto plus homo coeperit scire quid perdidit, tanto plus lugere incipit corruptionis suae senten
Abbreviated transcription (Latin):
non purgat: hũc om̃s sc̃ȩ pacis ama.¬
tores sũmo studio locum querunt. hũc
querentes inueniunt. inu ementeᷤ te¬
nent. scientes peccatoꝵ remissio ułubi
uł quando uł qualibet detur Ubi qͥppe
nͥ in catholicȩ matris ȩccłiȩ sinu: Quã.¬

Expanded text:
non purgat. Hunc omnes sanctae pacis amanon purgat. Hunc omnes sanctae pacis amatores summo studio locum quaerunt, hunc quaerentes inveniunt, hunc invenientes tenent, scientes peccatorum remissio, vel ubi, vel quando, vel qualibus detur. Ubi quippe, nisi in catholicae matris si
Abbreviated transcription (Latin):
praua de dõ sencunt. alii recta de auc¬
tore tenẽt sedunitatẽ cum fr̃ibus non
tenent Illi errore fidei. isti uͦ scismatis
ꝑpetracione diuisi sunt Unde in ipsa
prima parte decalogi utrarũq parciũ
culpe depͥmunt᷑. cum diuina. uoce dicit᷑.
Diliges dmmn dm̃ tuũ ex toto corde tuo.
et ex tota anima tua. et extota uirtu
te tua: Atq mox subdit᷑ Diliges proxi¬
mum tuum sicut te ipsum Qui enim
de dõ ꝑuersa sentit. liquet profecto qͥa
dm̃ non diligit Qui uͦ de do recta senci.¬
ens ascẽ eccłie unitate diuisus ẽ: cõstat¬
quia praximum non amat. quẽ hab̾e
socium recusat Quisquis gͦ ab hac
proximũ non diligendo diuidit᷑. cari¬
tatis huius grã priuat᷑ De qua hoc
quod p̾misimꝰ paulus dicit Sĩ tradi¬
dõ corpus meum ut ardeam carita.
tem non habuero. nichil mͥ prodest.
Acsi aꝑta uoce diceret. Ex̃tra locum
suũ conflacionis mͥ ignis adhibitus.
tormento me cruciat. mundacione

Expanded text:
prava de Deo sentiunt, alii recta de auctoritate tenent, sed unitatem cum fratribus non tenent; illi errore fidei, isti vero scismatis perpetratione divisi sunt. Unde et in ipsa prima parte decalogi utrarumque partium culpae exprimuntur, cum divina voce dicitur: Diliges dominum Deum tuum ex toto corde tuo et ete tua , atque mox subditur: Diliges proximum tuum sicut teipsum. Qui enim de Deo perversa sentit, liquet profecto quia Deum non diligit: qui vero de Deo recta sentiens, a sanctae Ecclesiae unitate divisus est, coquia proximum non amat, quem habere socium recusat. Quisquis ergo ab haproximum non diligendo, dividitur, charitatis hujus gratia privatur, de qua hoc quod praemisimus Paulus dicit: Si tradidero corpus meum ut ardeat, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest ; ac si aperta voce diceret, extra locum suum conflationis mihi ignis adhibitus tormento me cruciat, mundatione
Abbreviated transcription (Latin):
Sciendum magnoꝑe ẽ: quia tanto una¬
queq anima fit preciosior ante oculos
dei. quanto pro amore ueritatis despec¬
cior fuerit ante occulos suos. Hinc ad
saul dicit᷑ Nonne cum paruulus eẽs
in ocłis tuis. capud te constitui intri¬
bubus isrł: Acsi aꝑte diceret Maͥgnꝰ
mͥ fiusti. quia despectus tibi. sed nunc
quia magͣus tibi. factus es despectus mͥ
Unde et ꝑpropħam dicit᷑ Ue qui sapi.¬
entes estis inocculis ur̃is. et corã uob̃¬
ipsis prudentes Tanto gͦ fit quisq ui
lior dõ. quanto p̾ciosior sibi Tanto p̾ci¬
osior deo. quanto ꝓpt̾ eum uilior fibi:
Quia humilia respicit. et alta alõge
etus Inscriptura sacra. uide dei aliqͣdo
eligere ponitur: sicut in eugłio scriptũ
ẽ Cum eẽs subficu. uidi te: Id est posi¬
tum te fubumbra legis elegi Uidit
gͦ p̃ciosum quia humilia elegit Infir¬
ma enim mundi elegit ds̃: ut confun-¬
det forcia Uidit p̾ciosũ cũ humanã

Expanded text:
Sciendum magnopere est quia tanto unaquaeque anima fit pretiosior ante oculos Dei, quanto prae amore veritatis despectior fuerit ante oculos suos. Hinc ad Saul dicitur: Nonne cum parvulus esses in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel ? Ac si aperte diceret: Magnus mihi fuisti, quia despectus tibi; sed nunc quia magnus tibi es, factus es despectus mihi. Unde et per prophetam dicitur: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis plior Deo, quanto pretiosior sibi; tanto pretiosior Deo quanto propter eum vilior sibi: quia humilia respicit, et alta a longe ejus. In Scriptura sacra videre Dei, aliquando pro eligere ponitur, sicut in Evangelio scriptum est: Cum esses sub ficu, vidi te ; id est, positum te sub umbra legis elegi. Vidit ergo pretiosum quia humilia elegit: Infirma enim mundi elegit Deus, ut confunderet fortia . Vidit pretiosum, cum humanam
Abbreviated transcription (Latin):
ee non possunt: Igit᷑ pꝰquã ext̾iore
prouectus maloꝵ. bonoꝵ uͦ int̾iores
intulit: exortacionis uerba protuli
dicens Igitur uos om̃s cõuertimini
et uenite. Que uidelicet exortacios
uerba propͥe ad electos format: qu¬
qd et̾nitatẽ uocat Qui duobus modi
nuitant᷑. scilicet ut conuertant᷑ et ue¬
ant Conuertantur nimirũ fide: ue¬
ant oꝑe Uel certe conu̾tãt᷑ deseren
bmala. et ueniant bona faciendo sic̃
scriptũ ẽ Declina amalo et fac bonũ¬
iam inuob̾ ullum sapientẽ Quid ẽ
qĩ quod eos ad sapienciã uocat. et
am optat ne illos sapientes inueniat.
nisi quod ad uerã sapienciã uenire nõ
possunt. qui false sue sapiencie fidu¬
na decipiunt᷑: Dequibꝰ scriptũ ẽ. Ue
coram uobis metipsis prudentes. Et
quibꝰ rurfũ dicitur Holite ẽẽ pruden.¬
tes ap̃d uos met ipsos Unde idẽ p̃dica¬
tor egregius hos quos carnalit̾ sapien¬

Expanded text:
esse non possunt. Igitur postquam exteriores esse non possunt. Igitur postquam exteriores profectus malorum, bonorum vero interiores intulit, exhortation Igitur vos omnes convertimini et venite. - Quae videlicet exhortationis verba, proprie ad electos format, quad aeternitatem vocat. Qui duobus modis invitantur, scilicet ut et convertantur et veniant. Convertantur nimirum fide, veniant opere. Vel certe convertantur deserendo mala, et veniant bona faciendo, sicut scriptum est: « Declina a malo et fac bonuni in vobis ullam sapientiam. - Quid est enim quod eos ad sapientiam vocat, et tamen optat ne illos sapientes inveniat, nisi quod ad veram sapientiam venire non possunt, qui falsae suae sapientiae fiducia decipiuntur? De quibus scriptum est: coram vobismetipsis prudentes . Et quibus rursum dicitur: Nolite esse prudentes apud vosmetipsos . Unde idem praedicator egregius hos quos carnaliter sapien