comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non solum ipra omni fariam mouet uerum ip¬
sa corpora quaeiitium motus inuicem pellit:
talem porro motumoius significat. non ad aliquem
usum rerum nascentium fieri sed ad solam conuer¬
sionem commutationemq corporum : siquidem
dicit ex quo fluctutur batas materias indiuersa
raptari discerniq a se hocest separ ari quo pacco
claredemonstrat uonunumase insilua potentiã
oportunicatemque formarum recipiendaru.
sed multi farmem pamsiuna eius ess& potentia.
unum quid dam semꝑersdi: atnunc cum inomnes
qualitates figurasq uertatur atq omnia fiat:
Potentiar eius necerse est oportunitatesq uarie
cammutionis praenoscimentib : Deindema¬
nifesto &em pla quod dicit &planat cum repa¬
rata se quattuor materiar. id estignem terrãq
& ccteras. separationir causam docenr influctu
siluas atqagitatiune consis tere. perinde
ut infrumenti puraatione : nouimui enimee

Expanded text:
non solum ipsa omnifariam mouetur, uerum ipnon solum ipsa omnifariam mouetur, uerum ipsa corpora, quae initium motus sunt, inuicem pellit. Talem porro motum eius significat non ad aliquem usum rerum nascentium fieri, sed ad solam conuersionem commutationemque corporum, siquidem dicit: «Ex quo fluctu turbatas materias in diuersa raptari discernique a se», hoc est separari. Quo pacto clare demonstrat non unam esse in silua potentiam opportunitatemque formarum recipiendarum sed multiformem; nam si una eius esset potentia, unum quiddam semper esset. At nunc, cum in omnes qualitates figurasque uertatur atque omnia fiat, potentias eius necesse est opportunitatesque uariae commutationis praenosci mentibus. Deinde manifesto exemplo quod dicit explanat, cum separat a se quattuor materias — id est ignem terramque et ceteras —, separationis causam docens in fluctu siluae atque agitatione consistere, «perinde ut in frumenti purgatione». Nouimus enim esse
Abbreviated transcription (Latin):
car& stinicuus turbulentusq motus ꝑ uni¬
uerrim eius fluctuar& ea pocitatem& quo
factum uthune inordinatum modum intima
siluae propriamq & & naturaeius agitatione
pleriq essecenserent quaaalienus pulsus est.
proptereaq animatam eamuitaeq compote
arbitrarentur : moturergo quica fiebat alienur
erati confusio porromotus &i nordinatiose¬
cundum naturam siluae ꝓueniebat. prę¬
bentis in stabilem tremulamq sedem. ideo quod
priuatim neq similibus uiribus. neque& e¬
quatir potentur instructa necquicquam in ea
ers et aequale. quodiactationem prȩpondera¬
tionemq corporum coerceret. seduestagniscũ
immobilis est a quae su ꝑficier incidence aliqua
grauiore mole primonarcit initium motur. dein¬
deagitationẽ facta totiurelementi non solu
aginen aquae mouctur. sed illud iprum quod inci¬
ditcauramq motur praebuit uicissim mou&. ⁊
sic siluaquoq &x initiocorporum sumptomatu.

Expanded text:
caret et iniquus turbulentusque motus per unicaret et iniquus turbulentusque motus per uniuersam eius fluctuaret capacitatem. Ex quo factum ut hunc inordinatum motum intimam siluae propriamque et ex natura eius agitationem plerique esse censerent, qui alienus pulsus est, proptereaque animatam eam uitaeque compotem arbitrarentur. Motus ergo qui in ea fiebat alienus erat, confusio porro motus et inordinatio secundum naturam siluae proueniebat praebentis instabilem tremulamque sedem, ideo «quod priuatim neque similibus uiribus neque exaequatis potentiis instructa nec quicquam in ea esset aequale» quod iactationem praeponderationemque corporum coerceret. Sed ut in stagnis, cum immobilis est aquae superficies, incidente aliqua grauiore mole primo nascitur initium motus, deinde agitatione facta totius elementi non solum agmen aquae mouetur, sed illud ipsum quod incidit causamque motus praebuit, uicissim mouet, sic silua quoque ex initio corporum sumpto motu
Abbreviated transcription (Latin):
niunt. ceteras pedisequas paaner perpeti¬
hentem i deo qui aformatur & figuratur con¬
uentu formatorum corporum: namipra &
natura sua impetibilir est. necullam fert
perpessinem : De inde ait quodtamen pri¬
uatim neq similib: uiribus neq & aequatis
potentur instruatur. nihilerro eius aequale¬
ni unc iamueluti separato opifics deo pola premet
tater & ante consortium quidem qualitatum.
n  stabat opinor neq iouebat. erattamen
quaedam in eanaturalis oportunitas ad mo¬
tus stactionisq perceptionem : post qualitatu
porro consortium. cum &ornata & perrec¬
tumcorpus adeo facta motus stationisq sup¬
sit orticia quibur diuersirtemporib uteret :
ergo uolens iotus eius prestarecaus amdicit.
siluacprimitus corparibus iniectis & &
preponderatione eorum hinc illine uergen¬
tium sub stitis sematum. sed incertum ad hue
& fluctui simlem. cum hunc illincoppreramado.
modo subleuata siluae in becillitas secipro¬

Expanded text:
niunt. «Ceteras pedissequas passiones perpetiniunt. «Ceteras pedissequas passiones perpetientem», ideo quia formatur et figuratur conuentu formatorum corporum, nam ipsa ex natura sua impetibilis est nec ullam fert perpessionem. Deinde ait: «Quod tamen priuatim neque similibus uiribus neque exaequatis potentiis instruatur, nihil esse eius aequale». Nunc iam ueluti separato opifice deo solam per semet tates. Et ante consortium quidem qualitatum neque stabat, opinor, neque mouebatur, erat tamen quaedam in ea naturalis opportunitas ad motus stationisque perceptionem; post qualitatum porro consortium exornata et perfectum corpus a deo facta, motus stationisque sumpsit officia, quibus diuersis temporibus uteretur. Ergo uolens motus eius praestare causam, dicit siluae primitus corporibus iniectis et ex praeponderatione eorum hinc illinc uergentium substitisse motum, sed incertum adhuc et fluctui similem, cum hinc illinc oppressa modo, modo subleuata siluae imbecillitas recipro
Abbreviated transcription (Latin):
sensilium. generationem porro quia hȩc nodiuper¬
seuerant in unostatu. sed alia & alur inuicem sub¬
nozantur: Igitur generationis inquit nutricu¬
lamum&tatam modo. modo ignitam. terraeq ito
& aeris formar suscipiente : geuerationis niti¬
culamsiluam significat quia quicquid narcit
recur sumbab& ad materiar principaler ma¬
teriaedemum principaler liuic in acceptũ
ferunt : estenimearum omnium siluo nutr ix
caraeniq gestat umeccata modo. mado ignita:
recteyoneni i pra silua uelimectat᷑ uelignit.
unmutationemue patitur ullam : Omniuo enies
in commutabilir. nec declinata nacura sua sed
ut quaer ecipiat qualitates & quantitater umons
o&item caloris. umectari atque igniri putatur :
& planata euidentiur cũ iniungit terraeq & it
aeris formar suscipiente. ceterarq. pedirequas
palsones perpetientem : rationaliliter non eni
sic cari& frigescere. quieq: lussimilia proue¬

Expanded text:
sensilium; «generationem» porro quia haec non diu persensilium; «generationem» porro quia haec non diu perseuerant in uno statu, sed alia ex aliis inuicem subrogantur. «Igitur generationis, inquit, nutriculam humectatam modo, modo ignitam, terraeque item et aeris formas suscipientem». «Generationis nutriculam» siluam significat, quia quidquid nascitur recursum habet ad materias principales, materiae demum principales huic in acceptum feruntur; est enim earum omnium silua nutrix easdemque gestat. «Humectatam modo, modo ignitam». Recte; non enim ipsa silua uel humectatur uel ignitur immutationemue patitur ullam; omnino enim est incommutabilis nec declinat a natura sua, sed ut quae recipiat qualitates et quantitates humoris et item caloris, humectari atque igniri putatur. Explanat euidentius, cum adiungit: «terraeque et item aeris formas suscipientem ceterasque pedissequas passiones perpetientem». Rationabiliter; non enisiccari et frigescere quaeque his similia proue
Abbreviated transcription (Latin):
nec substantiam modo sed &iam similitudine
opurest us opinor silua inquafiant & ribstan¬
ti am sortiantur: deindeinter panit auctoritato
suamdicens: Hexest me aequidẽ sententiao.
menresse &iante mundiquaq seniila &xornari¬
onem fuisre : triahȩ &nstenr lacum enera¬
cionem. Quam proficetur sententiam: merito
nullur quippe ueterum&iam tunctria hȩc
anim aduerterat. quippe quorum plerique
sola opinatisint es sesensilic utempedoder.
Alifsola intellegbilia ut par menides sluam nul¬
lus aminomente canceperat uti predixit in
superiorib : uultautem incellegi & sistens qui&e
ide an siue intelleibilem spociem. locumautem
siluam generationom generationom uero quan¬
titates & qualitater &ceterar sensiler consor¬
dinatines & girtens quidem qui su aptenatu¬
rasituidemq alur quoq rebur caura ex sistendi
sit : locum uero propter ea quad siluarecepta¬
culumast corporum & qualitatum cecerorumq

Expanded text:
nec substantiam modo, sed etiam similitudinem, nec substantiam modo, sed etiam similitudinem, opus est his, opinor, silua, in qua fiant et substantiam sortiantur. Deinde interponit auctoritatem suam dicens: «Haec est meae quidem sententiae mens esse et ante mundi quoque sensilis exornationem fuisse tria haec: existens, locum, generationem». Suam profitetur sententiam. Merito; nullus quippe ueterum etiam tunc tria haec animaduerterat, quippe quorum plerique sola opinati sunt esse sensilia, ut Empedocles, alii sola intellegibilia, ut Parmenides; siluam nullus omnino mente conceperat, ut ipse dixit in superioribus. Vult autem intellegi «existens» quidem idean siue intellegibilem speciem, «locum» autem siluam, «generationem» uero quantitates et qualitates et ceteras sensiles conformationes; et «existens» quidem quia suapte natura sit idemque aliis quoque rebus causa existendi sit; «locum» uero propterea quod silua receptaculum est corporum et qualitatum ceterorumque
Abbreviated transcription (Latin):
laboriore lic& & cenebris ad lumen emergunt.
&a dicuntiae uertolcirq clarituaunie adspirant
nec moles teferunt &collenter rustudur huma¬
nitatis uirordiuidere. acreparare sensilem
intellgibilemq natur&. docerc&uam acde monstra¬
re quod sint reruinitia i pecies archetype. siuea
empla genu ine sint substantia praedita: neque
enim adcuius quam alteriurrei similitudinen
facta atq insticuta sunt. qui anilulest originib
antiquius: Imagines uero & emplorum quia iux¬
tiam mutuentur. ut forma socratis naturalis
&x sistenr comparatione i maginis uelud arche¬
ti pco species est : Imago autem & artefacta
& iuxta archecypam speciem offigiata nisila¬
beat siluam. si quidemerit pieturae colorer¬
luulimodi suꝑs cilum carebic certa pfatio¬
ne, Ititur quia ren siles quo specier insaginer
sunt specierum intellegibilium. sicut raepuia
diximur. & ab intellgibilib subsiantiam traum

Expanded text:
laboriosius licet, ex tenebris ad lumen emergunt laboriosius licet, ex tenebris ad lumen emergunt et ad scientiae ueritatisque claritudinem aspirant nec moleste ferunt excellentes in studiis humanitatis uiros diuidere ac separare sensilem intellegibilemque naturam, docere etiam ac demonstrare quod sint rerum initia species archetypae siue quod exempla genuina sint substantia praedita; neque enim ad cuiusquam alterius rei similitudinem facta atque instituta sunt, quia nihil est originibus antiquius. Imagines uero exemplorum, quia iuxtiam mutuentur, ut forma Socratis naturalis existens comparatione imaginis uelut archetypa species est. Imago autem ex arte facta et iuxta archetypam speciem effigiata, nisi habeat siluam si quidem erit pictura, colorehuius modi supellectilem, carebit certa perfectione. Igitur quia sensiles quoque species imagines sunt specierum intellegibilium, sicut saepe iam diximus, et ab intellegibilibus substantiam trahunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nitorib eueluo assertorib: corporum creden¬
tes sensibus: & cancludit. Obquamn deprauatiorse
itemq. aliar consanguineas. nein reputationequi
dem & consideratione uere e sistentis uereq pui¬
gilirnaturae mente consistinus. ꝓpter huiur
modir omnite: & somnem ꝑiugilemq naturam nun¬
cupat intellegibile at que incar poreum genus. quad
semꝑ idemest principaliterq subsistit. sineortu
sineoccasu. minime mut abile. nulla in habenr
cum rensib: societatem pura mente ꝑcipibile.
deum uidelic&. et cogitationerei in tellegibiler
atq incorporeas: species har porro esre quide
negant quaduis usuaccidit. & alto & profundor&¬
pore. Deniq siquir eos ad concem platione uera
minimeq soporatam &cit& acternaru &im¬
mortalium rerum. Indignant᷑ ac molesteferunt.
similiter ut inpolitia. illi dedici ꝑpetuis abdici
tenebris spedunc aedensir umbrir opacae:
A tuero quis ea profundae imperitiae uindicant.

Expanded text:
nitoribus et uelut assertoribus corporum credennitoribus et uelut assertoribus corporum credentes sensibus. Et concludit: «Ob quam deprauationem itemque alias consandem et consideratione uere existentis uereque peruigilis naturae mente consistimus propter huius modi somnia». Exsomnem peruigilemque naturam nuncupat intellegibile atque incorporeum genus, quod semper idem est principaliterque subsistit sine ortu, sine occasu, minime mutabile, nullam habens cum sensilibus societatem, pura mente percipibile, deum uidelicet et cogitationes eius, intellegibiles atque incorporeas species. Has porro esse quidam negant, quod his usu accidit ex alto et profundo sopore. Denique si quis eos ad contemplationem ueram minimeque soporatam excitet aeternarum et immortalium rerum, indignantur ac moleste ferunt, similiter ut in Politia illi dediticii perpetuis abditi tenebris, speluncae densis umbris opacae. At uero qui se a profunda imperitia uindicant
Abbreviated transcription (Latin):
cumcorpus aliquod uidemur aut tanzimus ne¬
cesseest id a nobissentire cum locissur & rgianib:
neq enimsinoloco necuer es inesede seatire cor¬
pur ullum potest : dicitergonar hacopinionir ꝑ¬
celebratȩ consuecudine. it aerreimbutos ut cum
rer intellegibiles contemplamur anima puteinur
eas consistere aliquo in loco ullamue rgionem
optinere. ꝑ inde ut mundicorpus quod siu. est
loco quem com pl& mundanamoles. habenr&ia
rigionem quae perceptir corporum formir
xornat a est. uidelica siluam : cuius parter
e quib constat quia diuiras locir aergionib consi¬
consistere in lacir acregionibi certir: Cleindenar
siquis dicat fore substantiom sinerede aclocoque
neq: interra neq: ihcaelo sit portentisimilie
diciputamus. & rer uanamentis opinione con¬
ceptas : ianidudum quippe &abineunte actate
praeiudi cauimus. ouine quod sitcorpur er se nec
quicquam fore quod substantia sensilicareat.cog¬

Expanded text:
cum corpus aliquod uidemus aut tangimus, necum corpus aliquod uidemus aut tangimus, necesse est id a nobis sentiri cum locis suis et regionibus; neque enim sine loco nec uero sine sede sentiri corpus ullum potest. Dicit ergo nos hac opinionis percelebratae consuetudine ita esse imbutos ut, cum res intellegibiles contemplamur animo, putemus eas consistere aliquo in loco ullamue regionem obtinere perinde ut mundi corpus, quod situm est loco quem complet mundana moles, habens etiam regionem quae perceptis corporum formis exornata est, uidelicet siluam. Cuius partes ex quibus constat quia diuisas locis ac regionibus consio consistere in locis ac regionibus certis. Dehinc denique si quis dicat fore substantiam sine sede ac loco quae «neque in terra neque in caelo sit», portento similia dici putamus et res uana mentis opinione conceptas. Iam dudum quippe et ab ineunte aetate praeiudicauimus omne quod sit corpus esse nec quicquam fore quod substantia sensili careat, cog
Abbreviated transcription (Latin):
sinedem premutesunt mixta euero uocabũs:
conferunt aliquidimꝑtiuntq genuinũ sonũs
Oratiotamendesilua: in finitameam &incerta
erre asserens certa est: riteigit notha& spu¬
riaratiorinatione atq opinione potius quamin¬
cellat ucerto com prehendieam cenr& platoͥut¬
patecuius nacurar&tȩrationis & no nraticon¬
fusiq intellectus presũmat consortio : Diuisa
ergoaresunt tric illa. separatimq & aminocta
et estideaquidem intellectibilir species. ut pote
quae puro intellatu comprehendat᷑ : specier
uero natiuco pinione ꝑcipibilis. propter eaque
neq intellotu. neq sensu comprehendatur
uerum est surpicabilis : suspicio autem spurice
quae dam ratio est atq adulterina: Pgit ulteri¬
uiin sistitq ꝓbationi coeptȩ perrectiur itadicenr¬
s Deniq cumidanimo intuemur. patimur quod som¬
niantes putamurenim necerse esse u tomneqđ est
silua enatur a consideramus. uanir somnus co¬
parat&opinioni quae & sensib narcit᷑ : & ẽnim

Expanded text:
idem per se mutae sunt, mixtae uero uocalibus conferunt aliquid impertiuntque genuinum sonum. Oratio tamen de silua infinitam eam et incertam esse asserens certa est. Rite igitur «notha et spuria ratiocinatione» atque opinione potius quam intellectu certo comprehendi eam censet Plato, utpote cuius natura rectae rationis et non recti confusique intellectus praesumatur consortio. Diuisa ergo a se sunt tria illa separatimque examinata: et est idea quidem intellegibilis species, utpote quae puro intellectu comprehendatur; species uero natiua opinione percipibilis proptereaque neque intellectu neque sensu comprehendatur, uerum est suspicabilis, suspicio autem spuria quaedam ratio est atque adulterina. Pergit ulterius insistitque probationi coeptae perfectius ita dicens: «Deniqniantes: putamus enim necesse esse, ut omne quod est siluae naturam consideramus, uanis somniis comparat et opinioni quae ex sensibus nascitur. Etenim
Abbreviated transcription (Latin):
subi&tio pinde utceramollis in qua in primunt᷑
signa culte. aututeorum quagenerant᷑ cõmune
omnium receptaculum : quib: itadeeur sis sequit᷑
ut ancorpur siluasit consideremus. neq corpusneqs
incorporeum quiddam porredici simpliciter
puto. sedtamcorpur quamin cor poreum porn¬
bilitare: : quippecor pur quod propriedr̃ corpus
& silu a constat &iqualitate: silua autem nequaquo
x silua constat & qualitate: minime ergocorpur
est : de in denullum corpur sinequalitate: silua
autem ꝑsesine qualitate : nonigit᷑ corpur est:¬
nacuramiuam nullasurasi. nonertocorpus
Deindeominecorpur finttum dedaorminatts:
silua autem infinita aminimerer minate non
ergo cerpus: Ite moningenur carporir qulicde¬
goricam redigi appellatione. dicimur enimcor¬
pus essertiam. ut pote quo adiuer sirtem pirib
contrariar sustineat parnones. &inqua al teru

Expanded text:
subiectio, perinde ut cera mollis in qua imprimuntur subiectio, perinde ut cera mollis in qua imprimuntur signacula, aut ut eorum quae generantur commune omnium receptaculum. Quibus ita decursis sequitur ut an corpus silua sit consideremus. Neque corpus neque incorporeum quiddam posse dici simpliciter puto sed tam corpus quam incorporeum possibilitate; quippe quod proprie dicitur corpus ex silua constat et qualitate, silua autem nequaquam ex silua constat et qualitate: minime ergo corpus est. Deinde nullum corpus sine qualitate, silua autem per se sine qualitate: non igitur corpus estnaturam suam nulla figura est. Non ergo corpus. Deinde omne corpus finitum ac determinatum est, silua autem infinita et minime determinata: non ergo corpus. Item omne genus corporis sub categoricam redigitur appellationem. Dicimus enim corpus essentiam, utpote quod diuersis temporibus contrarias sustine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpria quaeuidentꝰ contruria. aquae quide
frigus aerisuero calor: sed cõmunir hisumor
cum igitur resoluta inuaparer aqua. aeri
quod&xaque conuersum fluxit quaeritur
acuindicat. tuncopinor frigusquidem ad
calorem transitum facio. umorporroco¬
munis man& neq inaerir necin aquae grȩmio:¬
I Essecameneum urpiam necesseest. Eririgitur
insilua: eodemq mado ignis duae sunt quali tater
sic citar & calor: aerir uero ut su pra cõpre hensũ est
calor & umor :ergo &ĩa si horum communir qua¬
litas incalore. ignis item propria sic citat. acrisiio:
Ienitoergaaere & aliquatenur canuerio innatura
ignis: umorquida adiccitate facutransitu. calar
aute comunis qualitas. neq in igneneq inaerer esi¬
debit: ne cuero nusquãerit : manebitigit᷑ insilua
& quo ꝑspicuum ost quodinillacor poru mutua pniu¬
tatiane inuenit silua antiquis sima & principalis

Expanded text:
propria quae uidentur contraria, aquae quidem propria quae uidentur contraria, aquae quidem frigus, aeris uero calor, sed communis his humor. Cum igitur, resoluta in uapores aqua, aeri quod ex aqua conuersum fluxit quaeritur ac uindicatur, tunc, opinor, frigus quidem ad calorem transitum facit, humor porro communis manet neque in aeris nec in aquae gremio; esse tamen eum uspiam necesse est: erit igitur in silua. Eodemque modo ignis duae sunt qualitates, siccitas et calor, aeris uero, ut supra comprehensum est, calor et humor: ergo etiam et horum communis qualitas in calore. Ignis item propria siccitas, aeris humor; ignito ergo aere et aliquatenus conuerso in naturam ignis, humor quidem ad siccitatem facit transitum, calor autem, communis qualitas, neque in igni neque in aere residebit, nec uero nusquam erit: manebit igitur in silua. Ex quo perspicuum est quod, in illa corporum mutua permutatione, inuenitur silua antiquissima et principalis
Abbreviated transcription (Latin):
elementum : similiter aqua in duab qualitati¬
b inuenitꝰ. umioris uidelea e frigoris. & est
ꝓpria qualitas terraequidem siccitas. aqua
ueroumor cominunis uero utriusq: natur asn¬
goris: cumigitur terra late fusa conuerteturꝰ
aliquatenus in aquam tunc siccitar quido
eius murata erit inumorem. frigurueroquo
commune est ꝑ seuerat instatupprio. quia
neq &uam tunc est interra. nociam in aqua :
interraquidem ꝓpcer ea. quia quod conuer¬
sumest dosiniter re terra. nec uero in aqua
dum enimmutatur adliue & conuertit. neq
plenemutatũ neq ꝑ f&te conuersum est. utia
inaquae materiam migrariti suꝑ est igitur
utsiturpiam frigur: necenim pocest essosine
eo in quo est: hoc porro ni hulee aliud quanlua
ratiotestatur rur siundicimus aera duar
qualitarer habere. cAlorem &umors. const¬
titautem aqua in quoq induab qualitatib
inueniriumorir & frigoris. eruno erto & hor

Expanded text:
elementum. Similiter aqua in duabus qualitatielementum. Similiter aqua in duabus qualitatibus inuenitur, humoris uidelicet et frigoris, et est propria qualitas terrae quidem siccitas, aquae uero humor, communis uero utriusque natura frigoris. Cum igitur terra late fusa conuertetur aliquatenus in aquam, tunc siccitas quidem eius mutata erit in humorem, frigus uero, quod commune est, perseuerat in statu proprio, quia neque etiam tunc est in terra nec iam in aqua: in terra quidem propterea quia quod conuersum est desinit esse terra; nec uero in aqua: dum enim mutatur adhuc et conuertitur, neque plene mutatum neque perfecte conuersum est, ut iam in aquae materiam migrarit. Superest igitur ut sit uspiam frigus, nec enim potest esse sine eo in quo est; hoc porro nihil esse aliud quam siluam ratio testatur. Rursum dicimus aera duas qualitates habere, calorem et humorem; constitit autem aquam quoque in duabus qualitatibus inueniri humoris et frigoris. Erunt ergo et horum
Abbreviated transcription (Latin):
quantitatemq comitetur : siuero quiacor pora
qualiratib & quantitatib: praedite quae al
eacontinentꝰ secariquaeunt. ipram quoq una
cumsdem secarisinganius. nonerit onmmino ab¬
horr ens aratione. uelin conueniens prȩrãtio
Resta estigitur nostraopinio. neq ignem neq
terram necaquam necs piritum erse silua.
sed materiam principalem. & corpor is pri¬
mamsulu&tionem ainqua non qualitas. nom sor¬
ma non quantitas. nonfigurasit. & natur a pro.¬
pria sedfigure opificir heer cuncia cone¬
xasint. ut ex hir uniuersocorpori & singillatĩ
ꝑr&tio & commnuniter uaretas comparar et:
quoduero situni uersi corporis fomer & prima
subiatio facilep robatꝰ. &xelementorum
insoconuersione mnutuad &e qualitatum
incost inti mutatione: &enim et raduarha¬
ba ꝓprias qualitater. frigura siccitater:ꝓ¬
inuenim tractenur ad praerens quasi terra
a aliqua parte in alius aliquod cnuertat̾

Expanded text:
quantitatemque comitetur. Si uero, quia corpora quantitatemque comitetur. Si uero, quia corpora qualitatibus et quantitatibus praedita, quae ab ea continentur, secari queunt, ipsam quoque una cum isdem secari fingamus, non erit omnino abhorrens a ratione uel inconueniens praesumptio. Recta est igitur nostra opinio neque ignem neque terram nec aquam nec spiritum esse siluam, sed materiam principalem et corporis primam subiectionem, in qua non qualitas, non forma, non quantitas, non figura sit ex natura propria, sed uirtute opificis haec ei cuncta conexa sint, ut ex his uniuerso corpori et singillatim perfectio et communiter uarietas comparetur. Quod uero sit uniuersi corporis fomes et prima subiectio, facile probatur ex elementorum in se conuersione mutua et ex qualitatum inconstanti mutatione. Etenim terra duas habet proprias qualitates, frigus et siccitatem perinde enim tractemus ad praesens quasi terra ex aliqua parte in aliud aliquod conuertatur
Abbreviated transcription (Latin):
tam uelud nandum ante&x arnatian̾e: dumq
adhue siluac est fine circumdatam candem quae
nec in crementum neciuminutionem pacidicit᷑ :
merito: ficd enimucenilulo sulisistat aliquid.
e dissaluatur innilulum quod fieri nõ potest:
quippoquadaugetur accersumagnitudinis cresbit.
& practer ipramsiluam nuilulerse arbitror
& quo fiar accersio. uelin quodid quad& siluade¬
fluit inanicosilua minuatus: sunc quicensent
eamfundi eutem cantral. sedneq funditur
quid sinahumore. neccantraliit᷑ sinereplicati¬
one: utrumq. auem lioenancar& qualitate.
& siluacar& qualitate : neqigitur ut fusilis
materia porrigit. noc cantrahitur utreplica¬
lulis⁊ suntnem qui putent infinitae sectionis
patibiloms. luam. sedonine quod secatur cõ¬
posicumminimeq simplexerit. & in aliquo rpatio
quodest proprium quantitatis : Ergosuit silucom¬
nime secabitur caretenim: careconim quanti¬
catepinde ut qualitate. quanuir qualita ce

Expanded text:
tam, uelut nondum ante exornationem dumque tam, uelut nondum ante exornationem dumque adhuc silua est fine circumdatam. Eademque nec incrementum nec imminutionem pati dicitur. Merito; fiat enim ut ex nihilo subsistat aliquid et dissoluatur in nihilum, quod fieri non potest. Quippe quod augetur accessu magnitudinis crescit, et praeter ipsam siluam nihil esse arbitror ex quo fiat accessio uel in quod id quod ex silua defluit inanita silua minuatur. Sunt qui censent eam fundi et item contrahi. Sed neque funditur quid sine humore nec contrahitur sine replicatione. Vtrumque autem hoc non caret qualitate, et silua caret qualitate: neque igitur ut fusilis materia porrigitur nec contrahitur ut replicabilis. Sunt item qui putent infinitae sectionis patibilem siluam. Sed omne quod secatur compositum minimeque simplex erit et in aliquo spatio, quod est proprium quantitatis: ergo silua minime secabitur; caret enim quantitate perinde ut qualitate, quamuis qualitatem
Abbreviated transcription (Latin):
opir&igicur siluae ut aeris informitaticerȩq
fornias insignieatq ita constabit obnefaria
iognnatratianera  Ni lulominur deaeteg¬
nate &iam silu ae consentiunt. ꝓpaua sorex
senter quando sit arx morigorerum. sedutrum
limitata id est decerminato. nequaqu̾a consantiunt:
quando di terminatum quadq magnitudine lia¬
beat necerre est : magnicudo autem est uellinede.
uol super ficiei uelcos poris. quae cuneta propria.
sigurar habent siue plana sinc seusolidꝗ figura.
por ros pecies qualitatir est : quaros est limi¬
tata siluc qualitate praedita & sigura ecom¬
poserit prem&ipsam. quae in farms & quali¬
tatecarens euidenter ostenprest Et coniẜinua
quoq & minime terminatee : infinita parno
nouut quaem menselateq & in ex superabilite
porr exta sunt. sedut quae passunt aliquoli¬
mite circumiri. nec camen adliue mentis
cansideratione uallata: Atq utsine qualita¬
te sinefiguraquoq dicimus. sic &iam infini¬

Expanded text:
Opifex igitur siluae ut aeris informitati ceraeue Opifex igitur siluae ut aeris informitati ceraeue formas insigniet atque ita constabit ob necessariam dogmatis rationem. Nihilo minus de aeternitate etiam siluae consentiunt perpetuam fore censentes, quando sit arx et origo rerum, sed utrum limitata, id est determinata, nequaquam consentiunt, quando determinatum quoque magnitudinem habeat necesse est; magnitudo autem est uel lineae uel superficiei uel corporis, quae cuncta proprias figuras habent, siue plana sint seu solida, figura porro species qualitatis est. Quare si est limitata silua, qualitate praedita et figurae compos erit per semet ipsam, quae informis et qualitate carens euidenter ostensa est, ergo infinita quoque et minime terminata. Infinita porro non ut quae immense lateque et insuperabiliter porrecta sunt, sed ut quae possunt aliquo limite circumiri nec tamen adhuc mentis consideratione uallata; atque ut sine qualitate, sine figura quoque dicimus, sic etiam infini
Abbreviated transcription (Latin):
tees se acsine figura & ĩ ines pecio. nanquosi¬
nelusumquamer sepos sit. sed quodhi& & propria
natura uonliabeat. nec porsideat potius qua
comitetur specier & qualitater : deniq simen¬
tir consideratione uolemur ei h&adimeresine
quibinonest. possumus ei noneffetu sed porsi¬
bilitate horumomnium pos sessionem dare :
pos sibilitar autem geminaratione intelloii.
una ut cum dicimus in semine oniuentoti¬
us carporis ꝓf&tirationẽintur latere. semenq
pos sibilitate animalerse : altera quodraci¬
onem qui duminse futur aegenerationis non¬
dum hab&. sedqui atale est naturautextr in¬
secus &cipere possit rationer formarum &
qualitatum possibilitate. dicimus fore quad
nondumest. utaeris cera auemarsa in formir
antequam & arter ecipiat farmar:
Quare suin trasiluam ratio formarum & qua¬
litacum lat& ut stoicir uiditur. aliunaat
opificis moderatio. sedopinar siluȩ opificem
necers arium. sic ut ipn &iam stoici sanciunt:

Expanded text:
te esse ac sine figura et sine specie, non quo site esse ac sine figura et sine specie, non quo sine his umquam esse possit, sed quod haec ex propria natura non habeat nec possideat potius quam comitetur species et qualitates. Denique si mentis consideratione uolumus ei haec adimere sine quibus non est, possumus ei non effectu sed possibilitate horum omnium possessionem dare. Possibilitas autem gemina ratione intellegitur: una ut cum dicimus in semine omnem totius corporis perfecti rationem intus latere semenque possibilitate animal esse, altera quod rationem quidem in se futurae generationis nondum habet, sed quia tale est natura ut extrinsecus accipere possit rationes formarum et qualitatum, possibilitate dicimus fore quod nondum est, ut aeris ceraeue massa informis, antequam ex arte recipiat formas. Quare si intra siluam ratio formarum et qualitatum latet, ut Stoicis uidetur, abundat opificis moderatio, sed opinor siluae opificem necessarium, sicut ipsi etiam Stoici sanciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
& canuer sianenihil accelat. practeruaria
qualitatem. quamquidom qualitate ni lial
ominur es sesiluam mnalio atq alio Ambitu
Nobis autemnequaquam placa eandum silua
et reoiqualitatem. quippequarum alterasit
quasiquaelam sublecta materia. altera acci¬
dens quid eidẽm a teriae: quae caus aest cur
siluapatibilis pbetur . Quippe quae surcipi¬
atdiuersas qualitates ex inmutatiane:
f it porroconuersio iuxta siluam. non ipra
siluaꝑpetiente mutatione. sed earum que
sunt ie adem&concinent᷑ abeaqualitatum:
Iiuppe supsamutabit᷑ in alius quiddã conuer¬
tatur necersuest. acdesinereo silui quas
ratianecerte car&: Nani que utcera quactrans¬
figuratie inmultas diuersasq formas non
i pra uertitur. sud figurao ipsa in propriana¬
curaper seuerante. cumfigurao non sint quod
ceraest si copinor siluam quoq formis figuris q
uariatam eum desua condicione minime re¬
cedatirectepatibilem dicit. &iam hoc comuni¬
ter abomnib: pronuntiat. siluamsine qualita¬

Expanded text:
ccidat praeter uariam qualitatem; quam quidem qualitatem nihilo minus esse siluam in alio atque alio habitu. Nobis autem nequaquam placet eandem siluam esse et qualitatem, quippe quarum altera sit quasi quaedam subiecta materia, altera accidens quid eidem materiae. Quae causa est cur silua patibilis esse probetur, quippe quae suscipiat diuersas qualitates ex immutatione. Fit porro conuersio iuxta siluam non ipsa silua perpetiente mutationem sed earum quae sunt in eadem et continentur ab ea qualitatum. Quippe si ipsa mutabitur, in aliud quiddam conuertatur necesse est ac desinat esse silua, quod ratione certe caret. Namque ut cera, quae transfigurata in multas diuersasque formas non ipsa uertitur sed figurae, ipsa in propria natura perseuerante, cum figurae non sint quod cera est, sic opinor siluam quoque formis figurisque uariatam, cum de sua condicione minime recedat, recte patibilem dici. Etiam hoc communiter ab omnibus pronuntiatur siluam sine qualita
Abbreviated transcription (Latin):
pann&item similequiddam mollis cedentisq
materiae. in quam in primunt singnacula
g rerum receptaculum. & inter dummatri
atq: nutriculam tocius enerationis: & par¬
sione uero audientium eudicit adul terino

Expanded text:
pans et item «simile» quiddam «mollis cedentisque pans et item «simile» quiddam «mollis cedentisque materiae in quam imprimuntur signacula» et «rerum receptaculum» et interdum «matrem» atque «nutriculam totius generationis», ex passione uero audientium cum dicit «adulterino
Abbreviated transcription (Latin):
lirrebus oritine tralere nec & se in iuce con¬
stare. quinpotius omniaairdem substantia
mutuari: quodigit᷑ faciensdiximus deuss
quad uero ut patiens silua corporea sed quis
id quad facit aliquidad&emplum aliquod
respicieus aperat. tertia e quoq originis intil¬
lataest necessitas: suntigit itiads̃ & silu&.
& exemplum. et est ds qui demorigo primana
moliens & posita inactu. siluauero &qua pͥri¬
emafit quid agnitꝰ: nuuc iam desilua tractalitꝰ
quamoriginem sorererum consentiune
prthagores. platonici. staiei: iomenuero eide¬
derunt auditoneo placonis. ipse eninurqua
silua e nomen adscripsit. sed alus multir ad
declarationem uaturaeeius conuenientib
nuncupamentis usus est. cumanimis nostris
intimareuell& intellatum eius uteũq uela
nature ꝓpriarei. uel& passionibus omno¬
tionibq. animorum nostrorum: & natura
quidem propria primã materiam nuncu¬

Expanded text:
iis rebus originem trahere nec ex se inuicem coniis rebus originem trahere nec ex se inuicem constare, quin potius omnia ex isdem substantiam mutuari. Quod igitur «ut faciens» diximus, deus est, quod uero «ut patiens», silua corporea. Sed quia id quod facit aliquid ad exemplum aliquod respiciens operatur, tertiae quoque originis intellecta est necessitas. Sunt igitur initia deus et silua et exemplum; et est deus quidem origo primaria moliens et posita in actu, silua uero ex qua prima fit quod gignitur. Nunc iam de silua tractabitur, quam originem fore rerum consentiunt Pythagorei, Platonici, Stoici. Nomen uero ei dederunt auditores Platonis; ipse enim nusquam siluae nomen ascripsit sed aliis multis ad declarationem naturae eius conuenientibus nuncupamentis usus est, cum animis nostris intimare uellet intellectum eius utcumque, uel ex natura propria rei uel ex passionibus commotionibusque animorum nostrorum, ex natura quidem propria «primam materiam» nuncu
Abbreviated transcription (Latin):
sic initium demonstrauinius. consequenserit
iumuune considerare. ut rum hocignis ntan
terrae. anecterae qua edicuntur elementa:
Arbneror quippe nonr&te horum quidinitiu
putari: hienimmiime simpliciee & & diuer¬
sis iaterus naturisq conereta sunt carpora:
initu porrosimple messe naturani superi¬
oribi constitit: Iusita digestis demonstrandues
ducers einituc rerum : &hec contrari sibu in¬
suicem. sicquippa nonsolus plato seclantiqui¬
ores quaq omnes consentiunt. Cumpartime
lorem & in frigus intice constituunt. partim
umore in& siccitatem. Alius quidem consensu
x̃ dissensione. uelunum duĩ tem multa parq
tis ximpar. id esł singularitatis diu̾initatisq na¬
turam utprelicegore placebat. quorum om¬
nium sententiae de contrariecate mitior um
cmcinunt. seduirum acterna antemporaria.
anincorporea ancor poreaemolis dissen¬
tiunt quorum alterum ut faciens. alterum
patiens opartet parroinitia nec exalus ul¬

Expanded text:
sit initium demonstrauimus, consequens erit sit initium demonstrauimus, consequens erit iam nunc considerare utrum hoc ignis sit an terra an cetera quae dicuntur elementa. Arbitror quippe non recte horum quid initium putari; haec enim minime simplicia sed ex diuersis materiis naturisque concreta sunt corpora; initii porro simplicem esse naturam in superioribus constitit. His ita digestis demonstrandum est duo esse initia rerum et haec contraria sibi inuicem. Sic quippe non solus Plato sed antiquiores quoque omnes consentiunt, cum partim calorem et frigus initia constituunt, partim humorem et siccitatem, alii quidem consensum et dissensionem uel unum et item multa, parque et impar, id est singularitatis duitatisquturam, ut Pythagorae placebat. Quorum omnium sententiae de contrarietate initiorum concinunt, sed utrum ea aeterna an temporaria et an incorporea an corporeae molis dissentiunt. Quorum alterum ut faciens, alterum ut patiens. Oportet porro initia nec ex al
Abbreviated transcription (Latin):
tiomnia quippeluius generissunt quae habem
qualitarem: ititur sinequalitate. Aeternu quoq
inicium er resie probat᷑: namsinonaeternũ &ali¬
quotem poresit necerseest: sihocitaerit: caus aqua¬
q: cursi praecedat ortum eius necesse est. itacru
mitio aliquidantiquius: sed hoc absurdum
ost initium initusus picari: aeternaest in
origor erum eademq immartalis: nanisio cci¬
dua doerit ei condicio intoritus. neq enimin
simpl&x aliquid. neq in compositum dissolue¬
tur ÷ insimploxideo quod sola mitiae simplicia:
ergo in sedis saluet. & recreauitur potiur qua
inter ibit : Neincom pasitum quidem. contine
rumconexian sabistie: ne eno innillum
dissolui patest: necenim quie quam potest es re
q uodnlulest. Certeutait plaro initio ꝑdiro nec
ipsum&alioquoqua nec & eodem aliud quicqua
recreabit : quo pacto immortalererum ini¬
tium pepperitur: Quiagitur quid & cuius modi

Expanded text:
ti — omnia quippe huius generis sunt quae habent ti — omnia quippe huius generis sunt quae habent qualitatem: igitur sine qualitate. Aeternum quoque initium esse sic probatur. Nam si non aeternum, ex aliquo tempore sit necesse est; si hoc ita erit, causa quoque cur sit praecedat ortum eius necesse est: ita erit initio aliquid antiquius. Sed hoc absurdum est initium initii suspicari: aeterna est igitur origo rerum eademque immortalis. Nam si occidua, deerit ei condicio interitus, neque enim in simplex aliquid neque in compositum dissoluetur: in simplex, ideo quod sola initia simplicia; ergo in se dissoluetur et recreabitur potius quam interibit. Neque in compositum quidem, continebrum conexione subsistit. Nec uero in nihilum dissolui potest; nec enim quicquam potest esse quod nihil est. Certe, ut ait Plato, «initio perdito nec ipsum ex alio quoquam nec ex eodem aliud quicquam recreabitur»; quo pacto immortale rerum initium reperitur. Quia igitur quid et cuius modi
Abbreviated transcription (Latin):
turaliumrerum quopiero inuenit tertia &¬
emplaris origorerum :Isitur siluam quidem iux¬
talgem rationemq disso lutionis inuenimus. iux¬
ta compositionis uero praeceptum ipsum opisi¬
cemdeum. &operibur porradei opificir &emplu.
& qͥmi singulach& initia sunt. rursurerit & intigro
dimitus disserendum: Estigitur mitium primus
limer. postquem sunt cuncta quaeexeodem sunt
limite. &qui aomneinitium ut poteorigoreru
praeceditortum. necerse esteam foresimplice
sine qualitate perpetua : si simplexnanerit p¬
indeerit aiq ea quae sunt eeius dem sulistantuc
nec inter eritquicquam interipsum initiu &ce¬
tera&ian. si antiquitur intempore canstituatͥ.
quando&iam illa &aliquotempore sint qua e post
initium sunt. Q nullamerse differentiam rati¬
onom non hab& : simplexergo estrerumorigo nec
hab& qualitatem: namsidetur ei qualuas. eri
opinor compositum quidaam & materia &acciden¬

Expanded text:
turalium rerum. Quo pacto inuenitur tertia exturalium rerum. Quo pacto inuenitur tertia exemplaris origo rerum. Igitur siluam quidem iuxta legem rationemque dissolutionis inuenimus, iuxta compositionis uero praecepta ipsum opificem deum, ex operibus porro dei opificis exemplum. Et quoniam singula haec initia sunt, rursus erit ex integro de initiis disserendum. Est igitur initium primus limes post quem sunt cuncta quae ex eodem sunt limite; et quia omne initium, utpote origo, rerum praecedit ortum, necesse est eam fore simplicem, sine qualitate, perpetuam. Si simplex non erit, perinde erit atque ea quae sunt ex eiusdem substantia, nec intererit quicquam inter ipsum initium et cetera etiamsi antiquitas in tempore constituatur, quando etiam illa ex aliquo tempore sint quae post initium sunt, et nullam esse differentiam rationem non habet. Simplex ergo est rerum origo nec habet qualitatem; nam si detur ei qualitas, erit, opinor, compositum quiddam ex materia et acciden
Abbreviated transcription (Latin):
genus quodresolutiogius : nunc illud aliud consi¬
deremus quodcampositio cognaminat. sequit qquip¬
peresolunonem composito. & discrenone coneri¬
tioquadigitur modo separareanimo uidebamur
ãsilua rur susei reprerentenus. acuelur in suu
lacum repanamur. hocesigenera. qualitater .si¬
guras nec inordinate hecipsattuteumq sedcu
cultu dordine: ordo autem sinear mania usse
non potest : harmonia demum. a nalogiae comes
est : analoguitem cunirationelemũ ratiocames
indiuiducc prouidentiae reperit: nec uerop¬
uidentia sine intollectu. intellatusq. sinem en¬
tenonest: menser cadeimodulauii. ordinauit.
&coliutomnem cantinentiam corparis: inuen¬
taergoestdemum opificis diuinaorigo oporat se
Porroopis &etaornat omniae. iuxtaium rati¬
onalulem maiestaremq operum suorun: ope¬
r aueroeius. intellectur eius sunt. quia grecir
ideue auaeant̾: porro idraesunt eemplana¬

Expanded text:
genus, quod resolutio dicitur. Nunc illud aliud consigenus, quod resolutio dicitur. Nunc illud aliud consideremus quod compositio cognominatur; sequitur quippe resolutionem compositio et discretionem concretio. Quae igitur modo separare animo uidebamur a silua, rursus ei praesentemus ac uelut in suum locum reponamus, hoc est genera qualitates figuras, nec inordinate haec ipsa et utcumque sed cum cultu et ordine. Ordo autem sine harmonia esse non potest, harmonia demum analogiae comes est; analogia item cum ratione et demum ratio comes indiuidua prouidentiae reperitur, nec uero prouidentia sine intellectu est intellectusque sine mente non est. Mens ergo dei modulauit, ordinauit, excoluit omnem continentiam corporis; inuenta ergo est demum opificis diuina origo. Operatur porro opifex et exornat omnia iuxta uim rationabilem maiestatemque operum suorum; opera uero eius intellectus eius sunt qui a Graecis ideae uocantur; porro ideae sunt exempla na
Abbreviated transcription (Latin):
quiddam &igneumꝰ. est&uĩam spirabile siquia em
spiritus inueneꝰ quaearteriae dicunt condicus
inuenit᷑ estumectum quaq quodumaetusint aqua
demumꝰ ersenmpotest: nec uero spiritus sine aere
quod silec omnia partes sunt corporis. ⁊ ecertdest
&iam illa fare quorum hi&x parter iunt utdixi¬
mus idest solidum uniuer sumq corpus. estigc
iniolido atquniuer socompone. tamgnar qua ferr
&cteraematoriaa: Deindeharum ipsar ui :an
& figurc terraeueno sicoitas. grauitar : fitair
similiteroĩam carum materiaru . quaesicur.
ignem terramq inserta a sunt. aliquae sintna:
curaler proprietater a porte :s ergoliar quali¬
tater & quantitates &ĩam formor figurar ue
ua lemur ratione animi separare. tumdaniũ
deliberare qued sit illud. quaa hec anna anr÷¬
parauiliter ad haerens compleuq continsat :
Inuenie murnilul alius esse qua iontinut¬
rimur siluam : inuentaigitun estorigoriliioserir
& hoc quidem est unuinduarum probacianum

Expanded text:
quiddam et igneum, est etiam spirabile, siquidem quiddam et igneum, est etiam spirabile, siquidem spiritus in uenis quae arteriae dicuntur conditus inuenitur, est humectum quoque, quod humectum sine aqua demum esse non potest, nec uero spiritus sine aere. Quodsi haec omnia partes sunt corporis, necesse est etiam illa fore quorum haec partes sunt, ut diximus, id est solidum uniuersumque corpus. Est igitur in solido atque uniuerso corpore tam ignis quam terra et ceterae materiae, deinde harum ipsarum congret figura, terrae uero siccitas, grauitas, figura. Similiter etiam earum materiarum quae inter ignles proprietates oportet. Si ergo has qualitates et quantitates, etiam formas figurasue uolemus ratione animi separare, tum demum deliberare quid sit illud quod haec omnia inseparabiliter adhaerens complexumque contineat, inueniemus nihil aliud esse quam id quod quaerimus, siluam; inuenta igitur est origo siluestris. Et hoc quidem est unum duarum probationum
Abbreviated transcription (Latin):
on abiliopinione praesumunt᷑ incerto quoda
opinionis euentualla quidem & aeternitate nec
ulluminitium habenti h& temporaria &e
aliquo initiotem paris argio nenostra prima nec
adnaturam uersur uero secunda : rursumin¬
tellgililia. ergiane quidam naturat priora
uoctanos uerosecunda sunc: Quoturquir ꝙ it
indisputatione sic ordietur. ut ablisuas pri¬
ma sunt adnor uersum ascenaatad quaesunt
a nobis secunda : resoluere dicitur qu aestioner :
siquidem abhirorsus quaeuerenansunt sndin¬
Suntigitur uicin a nobir omniaquisem qataessea sin¬
untꝰ igns aer aqua. terra aliquanto ramenpro¬
piora quae echis conereta sunt:rur sumnagir
applicita nobis nostracorpora: estigit᷑ inconporib
nostris contiguum quiadam. est&ui amsalid estos¬
bilo. estealor : pẽ maguum quidam aeselidũ nili
erit sineterra rursum uisibile &calidu sine
ignier renon poterit : estergo in nobs terrenum

Expanded text:
onabili opinione praesumuntur incerto quodam onabili opinione praesumuntur incerto quodam opinionis euentu. Illa quidem ex aeternitate nec ullum initium habentia, haec temporaria et ex aliquo initio temporis, a regione nostra primaria, ad naturam uersus uero secunda, rursum intellegibilia e regione quidem naturae priora, iuxta nos uero secunda sunt. Quotus quisque igitur in disputatione sic exordietur ut ab his, quae prima sunt ad nos uersum, ascendat ad ea quae sunt a nobis secunda, resoluere dicitur quaestionem, siquidem ab his orsus quae uere non sunt sed imSunt igitur uicina nobis omnia quidem quae sentiuntur, ignis, aer, aqua, terra, aliquanto tamen propiora quae ex his concreta sunt, rursum magis applicita nobis nostra corpora. Est igitur in corporibus nostris contiguum quiddam, est etiam solidum, est uisibile, est calor; et contiguum quidem ac solidum nihil erit sine terra, rursum uisibile et calidum sine igni esse non poterit. Est ergo in nobis terrenum
Abbreviated transcription (Latin):
ponturum quaes tiomi dupl& probatioro
ltera quae & antiquiorib posterordcangi¬
mat quod est praprium sollogismi. praece dunt
quippeordine acceptiones quae elemsta
uocant conlusionem. alteraitem quaepor
teriorib: ad precedentium indagine grada¬
timpuenit. quod genur probationir resolu¬
tiadioit  nos er oquia deinitir sermno estquia
quib antiquius nihilest utemur ꝓbacionis rem¬
dus & reso lutione inanantib : certũ est siqui
apudomnes uel phuilo sophantes uelquis e nond¬
diderunt. li ncstudioerse in nobir sensurera
&iam intellatum & liecese naneadem sibi Ergo
enamerfectur tam sunsiiũ quam incollgentis.
siqui dem ipsa generadiuersarintesse diuersos:
Quod cumita sit necerreest. illa &iamesr quoruo:
sint tam in tellectur quam etiam senrur: Sunt gt
tamsensilice quam intellglilia. & inteligibi¬
liaquidem sunt qua eintellati compre hendurt
rationabili in dagine: sensilia uero queinra¬

Expanded text:
positarum quaestionum duplex probatio, positarum quaestionum duplex probatio, altera quae ex antiquioribus posteriora confirmat, quod est proprium syllogismi — praecedunt quippe ordine acceptiones, quae elementa uocantur, conclusionem —, altera item quae ex posterioribus ad praecedentium indaginem gradatim peruenit, quod genus probationis resolutio dicitur. Nos ergo, quia de initiis sermo est quibus antiquius nihil est, utemur probationis remediis ex resolutione manantibus, certum est siquidem apud omnes uel philosophantes uel qui se non dediderint huic studio esse in nobis sensus, esse etiam intellectum, et haec esse non eadem sibi; ergo etiam effectus tam sensuum quam intellegentiae, siquidem ipsa genera diuersa sint, esse diuersos. Quae cum ita sint, necesse est illa etiam esse quorum sint tam intellectus quam etiam sensus; sunt igitur tam sensilia quam intellegibilia. Et intellegibilia quidem sunt quae intellectu comprehenduntur rationabili indagine, sensilia uero quae inrati