comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne nichil flagitetis. Nullo mͦ inqͣm ẽ alipi
beni uolencie atq humunitatis tue uocẽ tua
sermoni nr̃o &ici desideruttĩ negare. sed ꝑge
modo qđ instituisti effice. cetera ut iã sese
habet ordo ille ꝓuenient. aeque m de ordi¬
ne inqͥt sunt sperunda meliora. in cuiꝰ assertio¬
nẽ interĩ me substituere uolustis. sed ni
fallor ob hoc stulticiã dõ ista tua conclusio¬
ne ab his copulatũ putusti. qđ uniuersa que
intelligit sapiens cũ dõ eẽ dixerunt. sed id
qͣtinus accipiendũ sit nunc omitto. Tua illam
ratiocinacionẽ paululũ aduerte. Dixisti qͥppo
uã si cũ dos quecũq intelligit sapiens nec nis
intellectã. stulticiã effugere potest qͣsi uͦ illud¬

Expanded text:
ne nihil flagitetis. — Nullo modo, inquam, est, Alypi, ne nihil flagitetis. — Nullo modo, inquam, est, Alypi, beneuolentiae atque humanitatis tuae uocem tuam sermoni nostro etiam desideratam negare. sed perge modo, quod instituisti effice; cetera, ut iam sese habet ordo ille, prouenient. — Aeque mihi de ordine, inquit, sunt speranda me- liora, in cuius adsertione interim me substituere uoluistis. sed, ni fallor, ob hoc stultitiam deo ista tua conclusione ab his copulatam putasti, quod uniuersa, quae intellegit sapiens, cum deo esse dixerunt. sed id quatenus accipiendum sit, nunc omitto; tuam illam ratiocinationem paululum aduerte. dixisti quippe: \'nam si cum deo sunt, quaecumque intellegit sapiens, nec nisi intellectam stultitiam effugere potest
Abbreviated transcription (Latin):
cutẽ ordine dederit. Definitũ ẽ aut qͥdsit
eẽ cũ dõ ⁊ cũ ame dictũ ẽẽt id eẽ cũ dõ qđ
intelligit dm̃. Uos ⁊iã plus adiecistis ut ibi
sint &iã illa que intellegunt᷑ a sapiente.
Qua inre multũ me mouet. qͦmodo subito
cũ dõ stulticia collocaueritis. Hã si cũ dõ
sunt quȩcũq intelligit sapiens nec nisi intel¬
lectũ stulticiã effugere potest. Erit &iã qđ
dicto nefus est pestis illa cũ dõ. qua conclusione
cõmoti cũ insilentio se aliqͣntũ tenuissent. res¬
pondeat. inqͥt trygetius ⁊iã ille de cuiꝰ ad uen¬
tu ad istã disputucionẽ opor tunissimo ñ nos
puto temere grutulutos. Tu alypius. Os meli
orchuicine michi tundẽ tuntũ meũ silenciũ
parubat᷑ sed in rupta ia quies ẽ uerũ nunc
enitar huic ut cũq rogationi satis fucere
cũ mͥ prius uł infuturũ ꝓspexero ⁊ auobis
impetrauero ut ame amplius istti responsio¬

Expanded text:
tatem ordine dederit. Definitum est autem, quid sit tatem ordine dederit. Definitum est autem, quid sit esse cum deo, et cum a me dictum est id esse cum deo, quod intellegit deum, uos etiam plus adiecistis, ut ibi sint etiam illa, quae intelleguntur a sapiente. qua in re multum me mouet, quomodo subito cum deo stultitiam collocaueritis. nam si cum deo sunt, quaecumque intellegit sapiens, nec nisi intellectam stultitiam effugere potest, erit etiam, quod dictu nefas est, pestis illa cum deo. — Qua conclusione commoti cum in silentio se aliquantum tenuissent: Respondeat, inquit Trygetius, etiam ille, de cuius aduentu ad istam disputationem oportunissimo non nos puto temere gratulatos. — Tum Alypius: Deus melihucine mihi tandem tantum meum silentium parabatur? sed inrupta iam quies est. uerum nunc enitar huic utcumque rogationi satisfacere, cum mihi prius uel futurum prospexero et a uobis impetrauero, ut a me amplius ista responsio
Abbreviated transcription (Latin):
ppt̾ suos sibi tum̃ necessarios cõm̃dat ser¬
uandũ illi fumulo ut ille tũ qͣm sobrius
⁊ ex optima dñĩ disciplina ñ qͥdẽ custodiat
nisi qđ ꝓpt̃ stultos ad sapienciã deducendos
sed qđ ctm̃ ille custodiendũ imperiunt. nec
om̃ino huic inqͥt cõmendari quicqͣm arbitror
a supiente si quidẽ ille dõ seꝑ infixus ẽ siue
tacitus siue cũ hominib loquens sed ille serui
iã bene insticutus diligent̾ seruut qđ int̾dũ
disputunti dño suggertt. ⁊ ei tanqͣm iustissi.¬
mo gratũ faciat officiũ suũ sub cui se uidet
potestute uiuere. & hoc fac̃ ñ qͣsi raciocinan¬
dor sed sũma illa lege sũmoq or dine p̃scri¬
bente. Hichil inqͣm nunt resisto rucionib
tius ut qđ suscepimus ꝑ agut᷑ pocius. de isto
uero diligent quẽ ad modũ sehabeut
Non enĩ purua resẽ aut tt̃ paruo sermone
contenta. uidebimꝰ alias cũ ds ipse oportuni¬

Expanded text:
propter suos, sibi tamen necessarium commendat serpropter suos, sibi tamen necessarium commendat seruandum illi famulo, ut ille tamquam sobrius et ex optima domini disciplina non quidem custodiat, nisi quod propter stultos ad sapientiam perducendos sed quod ei tamen ille custodiendum imperarit ? — Nec omnino huic, inquit, commendari quicquam arbitror a sapiente, si quidem ille deo semper infixus est siue tacitus siue cum hominibus loquens; sed ille seruus iam bene institutus diligenter seruat, quod interdum disputanti domino suggerat et ei tamquam iustissimo gratum faciat officium suum, sub cuius se uidet potestate uiuere, et hoc facit non quasi ratiocinando sed summa illa lege summoque ordine praescribente. — Nihil, inquam, nunc resisto rationibus tuis, ut quod suscepimus potius peragatur. de isto uero diligenter, quem ad modum sese habeat — non enim parua res est aut tam paruo sermone contenta — uidebimus alias, cum deus ipse oportuni
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ pugno ut ñ seruia ⁊ qͣsi audeo me asserere
in lib̾tute met̃ ⁊si forte aliqͥndo impero atq
ob tẽperat mͥ facit quę sepe puture qđ uice¬
rĩ. inaliis rursus reb iti sese erigit ut eius
sub pedib miser iacet̃. Quã obre qͣndo desapi¬
ente querimus. menolo nomines. Hec me inq
Sed cum̃ nũquid nã sapiens iste suos potest
deserere aut ullo pacto cũ hoc corpus agit
in qͦ istũ fumulũ sua lege deuinctũ tenet
relinqͥt officiũ beneficia tribuendi quibus
potest ⁊ maxime qđ ab eo uehem̃tisime
flugitutur sapienciã ipsẽ docendi. qđ cũ fas
ut c̃grue doceat minusq in eptus sit. p̃para
sepe aliquid qđ ex dispositione eloquat᷑ ac
disputet. Qđ nisi memoriȩ cõmendauerit
pereat nec esse est. Ergo aut officia beni¬
uolenciȩ negub̾ ee sapientis. aut c̃fiteberis
res aliqͣs sapientis memoria custodiri An
fortusse aliqͥd suarũ rerũ ñ ꝓpt̃̾ se qͥdẽ sed

Expanded text:
modo pugno, ut non seruiam, et quasi audeo me adserere modo pugno, ut non seruiam, et quasi audeo me adserere in libertatem meam, et si forte aliquando impero atque obtemperat mihi facitque saepe putare, quod uicerim, in aliis rursus rebus ita sese erigit, ut eius sub pedibus miser iaceam. quam ob rem quando de sapiente quaerimus, me nolo nomines. — Nec me, inquam; sed tamen numquidnam sapiens iste suos potest deserere aut ullo pacto, cum hoc corpus agit, in quo istum famulum sua lege deuinctum tenet, relinquit officium beneficia tribuendi quibus potest et maxime, quod ab eo uehementissime flagitatur, sapientiam ipsam docendi? quod cum facit, ut congrue doceat minusque ineptus sit, praeparat saepe aliquid, quod ex dispositione eloquatur ac disputet, quod nisi memoriae commendauerit, pereat necesse est. ergo aut officia beniuolentiae negabis esse sapientis aut confiteberis res aliquas sapientis memoria custodiri. an fortasse aliquid suarum rerum non propter se quidem sed
Abbreviated transcription (Latin):
ti huic seruo tuo. qͥ tibi aliqͥd nisi de peculio
suo ministraret: nunc fortusse qđ ꝓmeres
non haberes. nã si adecĩ partẽ memoria ꝑtinet
quȩ se uelud fumulã bone menti regendã
concedit. ipsa nunc ad iutus es michi crede ut
hoc diceres. Ergo anteqͣm ad illũ ordinem
redeaonne tibi uidet᷑ uł ꝓpt̾ talia id est
uł ꝓpt̃ honestas ac necessarias disciplinas me¬
moria op eẽ sapienti. Quid in qͥt memoria
opus ẽ cũ om̃s suas resp̃sentes habeat ac teneat
ñ enĩ uł in ipso sensu ad id qđ ante oculos nros
ẽ in auxiliũ nob̾ uocam memoriã. Sapiencia
igit ante illos interior ed incellectus oculos
habenti om̃it idẽ dm̃ ipsũ fixe immobilit̃q
intuenti cũ qͦ sunt omia quȩ intellectus uid&
acpossidet qͥd op est queso memoria . mͥ autẽ
ut opus eẽt ad hȩc que abste audiera retinen¬
da xidũ sũ illius famuli dñs sed ei mͦ seruio

Expanded text:
ti, huic seruo tuo, qui tibi nisi aliquid de peculio ti, huic seruo tuo, qui tibi nisi aliquid de peculio suo ministraret, nunc fortasse quod promeres non haberes. nam si ad eam partem memoria pertinet, quae se uelut famulam bonae menti regendam concedit, ipsa nunc adiutus es, mihi crede, ut hoc diceres. ergo antequam ad illum ordinem redeam, nonne tibi uidetur uel propter talia, id est propter honestas ac necessarias disciplinas, memoria opus esse sapienti? — Quid, inquit, memoria opus est, cum omnes suas res praesentes habeat ac teneat? non enim uel in ipso sensu ad id, quod ante oculos nostros est, in auxilium uocamus memoriam. sapienti igitur ante illos interiores intellectus oculos habenti omnia, id est deum ipsum fixe immobiliterque intuenti, cum quo sunt omnia, quae intellectus uidet ac possidet, quid opus est quaeso memoria? mihi autem ut opus esset ad haec quae abs te audieram retinenda, nondum sum illius famuli dominus sed ei modo seruio,
Abbreviated transcription (Latin):
ei iubeat eas que iã domito atq substrato
metas legis imponit ut dũ istis sensib ucit᷑
ꝓpt̃ illa quȩ iã non sapienti s sibi surt nobe¬
saria ⁊ĩ se audeat extollere audeit nec suꝑbire
Año nec his ipsis quȩ adse ꝑtinent passim atq
in moderate uti. ad illã enĩ uilissimã parte
poss ea ꝑtinere que p̃tereunt. Suib aut̃ est
memoria necessaria nisi p̃tereuntib. ⁊ qͣsi fugi¬
entib reb. Iue igit᷑ sapiens amplectit᷑ dm̃
eo quȩ ꝑfruit᷑ qui semꝑ manet. nec expectat᷑
ut sit. Mec metuit ne desit. sed eo ipso qͦ uere
est semꝑ est p̃sens. Curat aut̃ immobilis
⁊ inse manens Serui sui qđ am medo peculiũ
ut eo tt̃qͣm frugi ⁊ diligens ftunulus. bene.
uttit᷑ parce que custodiat. Qu&̃ sentencia
eiꝰ cũ ad miratione considerans recor daus
sũ id ipsũ aliqͣndo me breuit̃ illo audiente
dixisse. Tũ arridens. Grticias age inqͣm licen¬

Expanded text:
ei iubeat easque iam domito atque substrato ei iubeat easque iam domito atque substrato metas legis inponat, ut dum istis sensibus utitur propter illa, quae iam non sapienti sed sibi sunt necessaria, non se audeat extollere nec superbire domino nec his ipsis, quae adpertinent, passim atque immoderate uti. ad illam enim uilissimam partem possunt ea pertinere, quae praetereunt. quibus autem est memoria necessaria nisi praetereuntibus et quasi fugientibus rebus? ille igitur sapiens amplectitur deum eoque perfruitur, qui semper manet nec expectatur, ut sit, nec metuitur, ne desit, sed eo ipso, quo uere est, semper est praesens. curat autem immobilis, et in se manens serui sui quodam modo peculium, ut eo tamquam frugi et diligens famulus bene utatur parceque custodiat. Quam sententiam eius cum admiratione considerans recordatus sum id ipsum aliquando me breuiter illo audiente dixisse. tum arridens: Gratias age, inquam, Licen
Abbreviated transcription (Latin):
solũ excorpore ⁊ anima. sed etiã ex anima
tota conscure sapientẽ. siquidẽ partẽ istum
qͣ utitur sensibus anime eẽ negare dem̃tis est.
Non enĩ ipsi oculi uł aures. sed nescio quid
aliud ꝑoculos sentit. Ipsũ aut̃ sentire si non
dam intellectui xĩdumꝰ alicui parti animę
restat ut corpori tribuat᷑ quo absurdius dici
nichil interĩ mͥ uidet᷑: animai inqͥt sapientis
ꝑ purgata ꝑ urtutib &iã coherens dõ. sapi.¬
entis &iã nomine digna est ne quicqͣm eiꝰ aliud
decet appellare sapientẽ. s ttm̃ qͣsi quȩdã
ut itti dicã sordes atq exubi aeqͥbus se ille
munduuit ⁊ qͣsi subtraxit inse ipsũ ei anime
seruiunt: uł si tota hȩc anima dicenda est
ei certe parti anime seruiunt atq subiecte
sunt qͥm solã sapientẽ nominari decet. inqͣ
parte subiecta &iã ipsc̃ memoriã puto ha.¬
bitare: Utit̾ ergo ac sapiens qͣsi seruo ut hȩç

Expanded text:
solum ex corpore et anima, sed etiam ex anima solum ex corpore et anima, sed etiam ex anima tota constare sapientem, si quidem partem istam, qua utitur sensibus, animae esse negare dementis est. non enim ipsi oculi uel aures sed nescio quid aliud per oculos sentit. ipsum autem sentire si non damus intellectui, non damus alicui parti animae. restat, ut corpori tribuatur, quo absurdius dici nihil mihi interim uidetur. — Anima, inquit, sapientis perpurgata uirtutibus et iam cohaerens deo sapientis etiam nomine digna est nec quicquam eius aliud delectat appellare sapientem; sed tamen quasi quaedam, ut ita dicam, sordes atque exuuiae, quibus se ille mundauit et quasi subtraxit in se ipsum, ei animae seruiunt uel, si tota haec anima dicenda est, ei certe parti animae seruiunt atque subiectae sunt, quam solam sapientem nominari decet. in qua parte subiecta etiam ipsam memoriam puto habitare. utitur ergo hac sapiens quasi seruo, ut haec
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd uelle diceret sed uerecundia eũ ne qͣsi
in alienũ locũ irrueret contieri. fccipotis.¬
cute ia cacente licencio ut ꝓmeret siqͥd ueller
At ille istti inqͥt quȩ ad sensus corporis ꝑtinent
prsus nemo michi uidet̾ nosse alud estrenim
sentire. aliud nosse. qͣre siqͥd nouimus solo in¬
tellectu contineri puto. ⁊ eo solo posse cõphen¬
di. ex qͦ fit ut si illud ẽ cũ dõ qđ intelligendo
sapiens nouit. totũ cũ nouit sapiens possit
ce cũ dõ: qđ cũ licencius approbasset. subiecit
aliud qđ nullo pacto posse contenere. ait eni
Sapiens ꝓrsus ipsẽ cũ dõ est. Nã & se ipsũ in¬
telligit sapiens qđ conficit̾ ⁊ exeo qđ ate
accepi itsse cũ dõ qđ intelligit dm̃ & exeo
qđ a nob dictũ est id eẽ cũ dõ qđ a sapiente
intelligit᷑. s hanc eiꝰ parte ꝑqͣm istis utitur¬
sensib ñ enĩ puto connumerundã eẽ cũ sapi¬
entẽ uocamus. fateor me nescire. nec omino
cuiꝰ modi sit suspicari. Hegts ergo inqͣm non

Expanded text:
dicere uideretur, sed uerecundia eum, ne quasi in alienum locum inrueret, contineri, feci potestatem iam tacente Licentiout promeret quid uellet. at ille: Ista, inquit, quae ad sensus corporis pertinent, prorsus nemo mihi uidetur nosse. aliud est enim sentire, aliud nosse. quare si quid nouimus, solo intellectu contineri puto et eo solo posse conprehendi. ex quo fit, ut, si illud est cum deo, quod intellegendo sapiens nouit, totum quod nouit sapiens possit esse cum deo. — Quod cum Licentius approbasset, subiecit aliud, quod nullo pacto possem contemnere. ait enim: Sapiens prorsus ipse cum deo est; nam et se ipsum intellegit sapiens. quod conficitur et ex eo, quod a te accepi, id esse cum deo, quod intellegit deum, et ex eo, quod a nobis dictum est, id esse cum deo, quod a sapiente intellegitsensibus non enim puto connumerandam esse, cum sapientem vocamus, fateor me nescire, nec omnino cujusmodi sit suspicari. 6. Negas ergo, inquam, non
Abbreviated transcription (Latin):
in consuetudinẽ uencerat ita ut primam
si tales cure in ertint aut certe ultimam
dimidiã. tñ fe re xioctis partẽ ꝑuigil qđ¬
cũq cogiturem: Hec me paciebar adule¬
cenciũ lucubrationib ame ipso auocari.
quia ⁊ illi ꝑ cotũ diẽ tantũ agebant ut
Nmiũ michi uideret᷑ si aliqͥđ &iam noctiũ
instudiorũ laborẽ usurpurent: & id ame
ipsi quoq preceptũ habebant. ut aliqaid
⁊ pricodices sȩcum agerent & apud sese habi

Expanded text:
in consuetudinem uerterat, ut aut primam, si tales curae inerant, aut certe ultimam, dimidiam tamen fere noctis partem peruigil quodcumque cogitarem, nec me patiebar adulescentium lucubrationibus a mo ipso auocari, quia et illi per totum diem tantum agebant, ut nimium mihi uideretur, si aliquid etiam noctium in studiorum laborem usurparent, et id a me ipsi quoque praeceptum habebant, ut aliquid et praeter codices secum agerent et sese habi
Abbreviated transcription (Latin):
te becita uita. quȩ uitti ꝑfecta ẽ. adqͣm
uos festinantes posse ꝑduci: sola fide. a lacri
spe. flagranti caritate: p̃suindũ : Ergo
in quã qm̃ mođ ipse nos ad monet ⁊ cõui¬
uiũ aliquo int̾ uallo dierũ distinguere :
quantus ꝑuirib possũ: grãs ago sũmo i uero
dõ patri. dño. liberatori animarũ. deinde
uob̾ qui concordit̾ inuittt&ẽ multis ⁊ iam
me cumulastis munerib. ã tantũ in nrm
sermonẽ contulistis: ut me negare non.
possim. ab inuitatis meis: eẽ saciatum.
Hic om̃ibus gaudentib & laudantib
dm̃. Quam uellem inquit trigecius hoc
modo nos cotidie pasceres: Modus inquã
ille ubiq seruandus est. ubiq amandus.
si uobis cordi est ad dm̃ redditꝰ noster.
hisdictis: facto oisputttionis fine :¬
discessimus. ANE¬

Expanded text:
te beata uita, quae uita perfecta est, ad quam te beata uita, quae uita perfecta est, ad quam nos festinantes posse perduci solida fide alacri spe flagranti caritate praesumendum est. Ergo, inquam, quoniam modus ipse nos admonet et conuiuium aliquo interuallo dierum distinguere, quantas pro uiribus possum, gratias ago summo et uero deo patri, domino liberatori animarum, deinde uobis, qui concorditer inuitati multis etiam me cumulastis muneribus. nam tantum in nostrum sermonem contulistis, ut me negare non possim ab inuitatis meis esse satiatum.— Hic omnibus gaudentibus et laudantibus deum: Quam uellem, inquit Trygetius, hoc modo nos cotidie pasceres. — Modus, inquam, ille ubique seruandus est, ubique amandus, si uobis cordi est ad deum reditus noster. — His dictis facto disputationis fine discessimus. A
Abbreviated transcription (Latin):
audacter conuerti.⁊ totũ intueri. tre¬
pidam. Nichilq aliud &iã hoc appa¬
ret ee c qua dm̃. nulla degenerati in¬
pediente ꝑfectũ : uã ibi totũ atq om̃e
ꝑfectũ ẽ. simulq est om̃i potentissimus
t̾s. Sed tam̃ quãdiu querimusmon dũ
ipso fonte.atq ut illo uerbo uttir pleni¬
fudine sciturati: Nondũ ad nr̃m modũ
nos ꝑuenisse fateamur. & idõ quãuis
ia dõ adiuuante: uondũ tam̃ sa pientes
ac betitissimi. Illa est igit᷑ plena sacie¬
tas animop. hoc est becita uita. pie
ꝑfecteq cognoscero: a quo inducaris inue¬
ricatẽ. quia ueritate ꝑfruaris ꝓquid
conectaris sumo modo. Que trici: unũ
dm̃ intelligentib unãq substanciam:
exclusis uanitatib uarie suꝑsticionis
ostendunt: Hic mat̾ recognitis uerbis
euigilans infidẽ sud: uersũ illũ sacer¬
docis nri. foue p̾cantes trinitas loeta. effu¬
dit. atq subiecit. Haec est uiullo ambigen¬

Expanded text:
audacter conuerti et totum intueri treaudacter conuerti et totum intueri trepidamus, nihilque aliud etiam hoc apparet esse quam deum nulla degeneratione inpediente perfectum. nam ibi totum atque omne perfectum est simulque est omnipotentissimus deus. sed tamen quamdiu quaerimus, nondum ipso fonte atque, ut illo uerbo utar, plenitudine saturati nondum ad nostrum modum nos peruenisse fateamur et ideo quamuis iam deo adiuuante nondum tamen sapientes ac beati sumus. illa est igitur plena satietas animorum, hoc est beata uita, pie perfecteque cognoscere, a quo inducaris in ueritatem, qua ueritate perfruaris, per quid conectaris summo modo. quae tria unum deum intellegentibus unamque substantiam exclusis uanitatibus uariae superstitionis ostendunt. — Hic mater recognitis uerbis,euigilans in fidem suam uersum illum sacerdotis nostri: foue precantes, trinitas, laeta effudit atque subiecit: Haec est nullo ambigen
Abbreviated transcription (Latin):
ut fit. fit ꝑ aliquẽ sumum modũ a quo
ꝓcedit. ⁊ inquẽ semꝑ fuctti conuertit
psi aute sumo .m: nullus alius modus
sumus modus: necesse est ut uerus mođ
sit: Ut igit̾ ueritas m gignit̃. itti mođ
ueritate cognoscit᷑. Neq igit̾ ueritas
sine mͦ: ueq modus sine ueritate ũquã
fuit. Quis est di filius: dictu ÷ ueritas
ius ẽ qui non habet patre: quis alius
quã sũmus modus: quisqͥs igit᷑ ad sumũ
medũ ꝑueritatẽ uenerit: becitus:. hoc ẽ
animis dm̃ habere: id ÷ dõ ꝑfrui. Cetera
enĩ quanis habetint᷑: Non habent dm̃.
Ad monicio. autẽ quedãique uobiscum
agit ut dm̃ recordem̃. ut eũ querti mus
ut eũ pulso somini fastidio sitiamus:
de ipso ad nos fonte ueritatis ẽmanat
oc interiorib luminib nr̃is iubar: sol
ille secretus infundit H uus: uerũ
om̃e qđ loqͥmur. &iã quando adhuc
ł minus sanis. uł repente aꝑtis oculis:

Expanded text:
ut sit, fit per aliquem summum modum, a quo ut sit, fit per aliquem summum modum, a quo procedit et in quem se perfecta conuertit. ipsi autem summo modo nullus alius modus st. sed etiam summus modus necesse est, ut uerus modus sit. ut igitur ueritas modo gignitur, ita modus ueritate cognoscitur. neque igitur ueritas sine modo neque modus sine ueritate umquam fuit. quis est dei filius? dictum est: ueritas. quis est, qui non habet patrem? quis alius quam summus modus? quisquis igitur ad summum modum per ueritatem uenerit, beatus est. hoc est animis deum habere, id est deo perfrui. cetera enim quamuis a deo habeantur, non habent deum. Admonitio autem quaedam, quae nobiscum agit, ut deum recordemur, ut eum quaeramus, ut eum pulso omni fastidio sitiamus, de ipso ad nos fonte ueritatis emanat. hoc interioribus luminibus nostris iubar sol ille secretus infundit. huius est uerum omne, quod loquimur, etiam quando adhuc uel minus sanis uel repente apertis oculis
Abbreviated transcription (Latin):
ut᷑qͣ ex currat in nimiu: ueq infra quã
plenũ ÷ coartet᷑. Excurrit aut̃ in luxurias.
dominationes. suꝑbias. cȩtertiq id genus.
quib in moderatorũ miseroꝵq animi:
sibi leticias atq potencias. cõparari putant:
cartut᷑ aut̃ : sordib. timorib merore. cu.¬
homines miseros: & iã miseri confitentur.
Cũ uͦ scpiencia contẽplat̾ inuentãcũq
ut huiꝰ pueri uerbo uttir: ad ipsã setenet.
uec se ad simulacroꝵ fallacia. quorum
pondus amplexus. adõ suo cadere atq¬
demergi solet. ulla cõmot̾ in anitate
conuertit: nichil inmoderationis: ⁊ ideo
nichil egestatis. uichil igit̾ miseriȩ ꝑtimes
aliud quã dĩ sapienciã. Et est dĩ filius
ꝓfecto ds̃. Dm̃ habet igit̾ quisqͥs beatꝰ :
Q đ om̃ib uob̾ iã ante placuit. cũ hoc
conuiuiũ ingressi sumusos: quid putticas
ẽe sapienciã nisi ueritute. & ia. hoc eni
dictũ est. ego sũ ueritas. Ueritas autẽ

Expanded text:
neque excurrat in nimium neque infra quam neque excurrat in nimium neque infra quam plenum est coartetur. excurrit autem in luxurias dominationes superbias ceteraque id genus, quibus inmoderatorum miserorumque animi sibi laetitias atque potentias conparari putant. coartatur autem sordibus timoribus maerore cuhomines miseros etiam miseri confitentur. cum uero sapientiam contemplatur inuentam cumque, ut huius pueri uerbo utar, ad ipsam se tenet nec se ad simulacrorum fallaciam, quorum pondus amplexus a deo suo cadere atqdemergi solet, ulla commotus inanitate convertit; nihil immoderationis, et ideo nihil egestatis, nihil igitur miseriae pertimescaliud quam Dei Sapientiam : et est Dei Filius profecto Deus. Deum habet igitur quisquis beatus est: quod omnibus nobis jam ante placuit, cum hoc convivium ingressi sumus. Sed quid putatis esse sapientiam, nisi veritatem? Etiam hoc enim dict
Abbreviated transcription (Latin):
dicta est Opulencia. quomͦ aut̃ opitu¬
lat᷑ qđ nimiũ est. cũ in cõmodius sit sepe
obnoxiũ ÷ egestati. Modus gͦ animũsa¬
piencico ÷ eni sapiencia cont̾ria stalticie¬
non negat᷑. ⁊ stulticia egestas. Egestati
autẽ: cont̾ria plenitudo. sapiencia igit᷑
plenitudo. Inplenitudine autẽ: modus.
modus igit̾. animo insapiencia est. Unde
illud preclarũ ÷ ⁊ non in merito diffa¬
mat᷑. hoc primũ inuita ẽẽ utile ut ne
quid nimis. Dixeramus autẽ in exordio
hodierne disputticionis nr̃ae: qđ sii ueni¬
rem xuchil eẽ aliud miseriã quã egestaitẽ:
eũ becitũ ee ftcterem: qui non egeret.
est aut̃ inuentũ. Ergo bectũ eẽ. nichil:
aliud: quã non egere hoc̾ ẽe sapientem.
Si aut̃ queritis quid sit sapiencia. ia et
ipsc̃ racio. quantũ inp̾sencia potuit. &¬
uoluit atq eruit. Nichil ÷ aliud enĩ quã
modus animi. hoc ÷ a quo sese animus librut.

Expanded text:
dicta est opulentia. quomodo autem opitudicta est opulentia. quomodo autem opitulatur, quod nimium est, cum incommodius sit saepeobnoxium est egestati. modus ergo animi sapientia est. etenim sapientia contraria stultitinon negatur et stultitia egestas, egestati autem contraria plenitudo: sapientia igitur plenitudo. in plenitudine autem modus: modus igitur animo in sapientia est. unde illud praeclarum est et non inmerito diffamatum: hoc primum in uita esse utile, ut ne quid nimis. Dixeramus autem in exordio hodiernae disputationis nostrae, quod, si inueniremus nihil esse aliud miseriam quam egestatem, eum beatuEst autem inventum: ergo beatum esse nihil est aliud quam non egere, hoc est esse sapientem. Si autem quaeritis quid sit sapientia nam et ipsam ratio, quantum in praesentia potuit, euoluit atque eruit; nihil est enim aliud quam modus animi, hoc est quo sese animus librat,
Abbreviated transcription (Latin):
siderauit enĩ frugẽ. id ẽ illud qđ eẽ di¬
cimꝰ. tui ÷ non ẽẽ contͣriũ.s. ꝓpt̾ uulgare
loquendi consuetudinẽ. qua frugalicts
quasi parsimonia dici solet: duob conse¬
quentib quid senserit: in lustreuit. subi¬
ciendo modestia. ⁊ teperanciã ⁊ hȩc duo
uerba: diligencius ad tendamus. mo¬
desti asutiq dictt. est: amodo. ⁊atẽperiȩ:
tẽperancia. ubi aut̃ modus ÷ atq ceperi¬
es: uec plus est quicquã. nec minus. Ipsci
igit᷑ plenitudo quã egesttiti cont̾riã.
posuertimus: multo melius quã si ab un¬
danciã poneremus In abund ancia
eni: intelligit᷑ afluencia ⁊ quasi nimi¬
um exubertintis: effusto. qđ cũ euenit
ultͣ quã satis ÷: &iã ibi desideratus mo¬
dus tires que nimia est: mͦ eget.ego nec
ab ipsa redȩuncia: egesttis aliena: a modo
autẽ: ⁊plus min aliena s. ipsã &iã opulen.¬
ciã si discucias: inuenies eã nichil aliud
tenere quã modũ.Nã non nisi ab ope

Expanded text:
ugem, id est illud, quod esse dicimus, cui est non esse contrarium. sed propter uulgarem loquendi consuetudinem, qua frugalitas quasi parsimonia dici solet, duobus consequentibus quid senserit inlustrauit subiciendo modestiam et temperantiam; et haec duo uerba diligentius adtendamus. Modestia utique dicta est a modo et a temperie temperantia. ubi autem modus est atque temperies, nec plus est quicquam nec minus. ipsa est igitur plenitudo, quam egestati contrariam posueramus, multo melius, quam si abundantiam poneremus. in abundantia enim intellegitur affluentia et quasi rei nimium exuberantis effusio. quod cum euenit ultra quam satis est, etiam ibi desideratur modus et res, quae nimia est, modo eget. ergo nec ab ipsa redundantia egestas aliena est, a modo autem et plus et minus aliena sunt. ipsam etiam opulentiam si discutias, inuenies eam nihil aliud tenere quam modum. nam non nisi ab ope
Abbreviated transcription (Latin):
explicare. Hoc autẽ itase habere. si racio¬
sȩ demonstrauerit: ꝑfectissime inuentũ ÷
quissit bect̾. Erit enĩ ille: qui non eget.
oms enĩ non miser beat̾ est. Ergo beat:
qui egestate caret. ⁊ siquã dicim eges¬
tatẽ: eandẽ miseriã eẽ constiterit.
Quid enĩ:ait trygecius. non potest ex eo
iã confici om̃em Non egentẽ beatum
nen eẽ: quo manifestũ est om̃em ꝗ
egeat eẽ miserũ: na concessesse nos me¬
mininichil eẽ mediũ int̾ miserũ ⁊ be¬
atĩ. Aliqͥd ne inquã. int̾ mor tuũ ⁊ uiuũ
tibi mediũ uidet᷑ eẽonne om̃is homo¬
aut uiuus aut mortuiis ÷ ftteor inqt:
neq hic eẽ. aliqͥd mediũ.s quor sũ istud:
Q uia inquã &icĩ illud te fitteri credo. omem

Expanded text:
explicare. hoc autem ita se habere si ratioexplicare. hoc autem ita se habere si ratio demonstrauerit, perfectissime inuentum est, qui sit beatus; erit enim ille, qui non eget. omnis enim non miser beatus est; ergo beatus est, qui egestate caret, si quam dicimus egestatem eandem miseriam esse constiterit. Quid enim ? ait Trygetius, non potest ex eo iam confici omnem non egentem beatum esse, quo manifestum est omnem, qui egeat, esse miserum? nam concessisse nos memini nihil esse medium inter miserum et beatum. — Aliquidne, inquam, inter mortuum et uiuum tibi medium uidetaut vivus aut mortuus est? Fateor, inquit, neque hic esse aliquid medium: sed quorsum istud? Quia, inquam, etiam istud te fateri credo, omnem
Abbreviated transcription (Latin):
longũ est ut queram. quare peto ne fasti:¬
dio uob sit: ad istt̃ m̃sã crts &iã conuenire.
Qdcũ om̃s se libentissime habere dixis¬
ertius autt̃ dies dispucacionis nr̃ae
matutinus. nubesquȩ nos cogebant in bal¬
uecis: dissipauit. tempus que ꝓ meridianũ:
candi dissimũ reddidit. placuit gͦ in pratu:¬
li ꝓpinqͣ descendere. atq om̃ib nob̾ ubi co¬
modũ uisũ ÷ considentib: reliquis ita ser:¬
mo paratus est. Omĩa poene inqua quȩ
in terroganti michi. concedi a uob uolui:
habeo. ac teneo. Quare ho dierno die. quo
possimus ttindem hoc nrm conuiuiũ. aliqͦ
in t̾uallo dierũ distinguere. aut uichil. aut
non multũ erit ut opinor: qđ mͥ uos respon:¬
dere uecesse sit.dictũ enĩ erut amatre.
nichil ẽẽ aliud miseriã: quã egestatẽ. con¬
uenit in t̾nos. qui egeant: miseros eẽ. sed
utrũ om̃s &iã miseri egetnt : non nulla
questio est. quã hesterno die non potuim

Expanded text:
longum, ut quaeramus; quare peto, ne fastilongum, ut quaeramus; quare peto, ne fastidio uobis sit ad istam mensam cras etiam conuenire. — Quod cum omnes se libentissime habere dixisertius autem dies disputationis nostrae matutinus nubes, quae nos cogebant in balneas, dissipauit tempusque pomeridianum candidissimum reddidit. placuit ergo in pratuli propinqua descendere atque omnibus nobis, ubi commodum uisum est, considentibus reliquus ita sermo peractus est: Omnia paene, inquam, quae interroganti mihi concedi a uobis uolui, habeo ac teneo; quare hodierno die, quo possumus tandem hoc nostrum conuiuium aliquo interuallo dierum distinguere, aut nihil aut non multum erit, ut opinor, quod mihi uos respondere necesse sit. dictum enim erat a matre nihil esse aliud miseriam quam egestatem conuenitque inter nos, qui egeant miseros esse. sed utrum omnes etiam miseri egeant, nonnulla quaestio est, quam hesterno die non potuimus
Abbreviated transcription (Latin):
qui qđ uult᷑ habet. Ergo in quã n om̃is
qui habet dm̃ ꝓpiciũ: becit̾ est. Si hoc
iã dm̃ inuenit: ⁊ ꝓpiciũ dm̃ habetit:
& bectus sit. Omĩs autẽ qui dm̃ querit.
ꝓpiciũ dm̃ habeat s nondũ sit bectus.
iã uͦ quisquis uicis atq peccatis a deo
se alienat.n modo becitus uõsit. sed ne
dõ quidẽ uuite ꝑpicio. Qđ cũ placuis¬
set omib bene habet inquã: Sed ad
huc uereor illud ne uos mouecit qđ iã
suꝑius concesseramus. miserũ ẽẽ: quisquis
betitus non esset. cui consequens erit:
ẽẽ miserũ hominẽ qui ꝓpt̾ aliquem
becitũ an uͦ qđ ait tullius. multorũ interris¬
p̃diors dños diuites appellamus. om̃ium
uirtutũ possessores. pauperes nominabim :
sed illud uidete. utrũ quomͦ uerũ est qđ
om̃is egens misersit: itti sit uerũ qđ om̃is
miserẽgeat. ita eni erit uerũ. Nichil esse
aliũ. miseriã qua egestatẽ qđ me nunccũ
diceret᷑: laudare sensistis. hoc autẽ hodie

Expanded text:
qui quod uult non habet. - Ergo, inquam, non omnis, qui habet deum propitium, beatus est. - Si hoc iam deum inuenit, et propitium deum habeat et beatus sit, omnis autem, qui deum quaerit. propitium deum habeat sed nondum sit beatus, iam uero quisquis uitiis atque peccatis a deo se alienat, non modo beatus non sit sed ne deo quidem uiuat propitio. Quod cum placuit omnibus: Bene habet, inquam, sed adhuc illud uereor, ne uos moueat quod iam superius concesseramus, miserum esse quisquis beatus non esset; cui consequens erit esse miserum hominem, qui ∗∗∗∗∗∗ aliquem beatum. an uero, quod ait Tullius, multorum interrispraediorumdominos diuites appellamus, omnium uirtutum poss\'essores pauperes nominabimus? sed illud uidete, utrum, quomodo uerum est, quod omnis egens miser sit, ita sit uerum, quod omnis miser egeat. ita enim erit uerum nihil esse aliud miseriam quam egestatem, quod me nunc, cum diceretur, laudare sensistis. hoc autem hodie
Abbreviated transcription (Latin):
t abste abscessimus dici ñ potest quanta sua¬
uitate nos ꝑ fuderit recordacio tui acsepe ꝑ¬
fundat Recolimꝰ enĩ ardore inquisicionis
tuȩ cũ ẽet mirabilis ñ fuisse ꝑturbatã mo¬
dosticĩ disputundi: Nã neq. flagrancus
ꝑ contantẽ. neq tranquillius audientẽ quẽ¬
quã facile inuenerĩ Uellẽ itaq tecũ mul¬
tũ loqui Ñ enĩ multũ ẽẽt quantũ cũq
ẽẽt. si tecũ loquerer Sed quia difficile est
qđ opus ẽ. causcs quorere Prorsus difficile
est: erit fortasse aliquando facillimũ: Etti
ds̃ uelit Nunccerte aliudẽ. Dedi gͦ nego¬
ciũ fr̃i. ꝑquẽ litteras misi. ut om̃ia nr̃a legon¬
da p̃betit prudentissimȩ caritati tuȩ
Nonenĩ aliꝗd meũ. inculeabit inuito Noui

Expanded text:
t abs te abscessimus, dici non potest, quanta suauitate nos perfuderit recordatio tui ac saepe perfundat. recolimus enim ardore inquisitionis tuae, cum esset mirabilis, non fuisse perturbatam modestiam disputandi. nam neque flagrantius percontantem neque tranquillius audientem quemquam facile inuenerim. uellem itaque tecum multum loqui; non enim multum esset, quantumcumque esset, si tecum loquerer. sed quia difficile est, quid opus est causas quaerere? prorsus difficile est. erit fortasse aliquando facillimum ita deus uelit —, nunc certe aliud est. dedi ergo negotium fratri, per quem litteras misi, ut omnia nostra legenda praebeat prudentissimae caritati tuae. non enim aliquid meum inculcabit inuito; noui
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uobis nonne illa uenerabilis acꝓpe
diuina q̃ iure ⁊ habitti ẽ & ꝓbata phytt¬
gore disciplina abste hodie nr̃is &iã pene
oculis reserata est cũ ⁊ uite regulas & sci¬
encie: non cũ itinera qͣm ipsos campos acliqͥ¬
da ȩquora ⁊ qđ illi uiro magne uenerticio¬
ni fuit ipsa &iã sacraria ueritatis ubi
significasti ut quãuis suspicem̃ & credam
tibi ẽẽ adhuc secreciora tñ non absq
inpudencia nosputemus. Si amplius
quicquã flagitandũ arbitremur. Acci¬
pio ista inquã libent̾. Neq enĩ me tam
uerba tua quȩ uerti non sunt quã uuerus
in uerbis animus delectat. atq excittit &
bene qđ ei mittere stutuimus has littertis
qui de nobis Solet libent̃ multti mentiri.
Si qui aut̃ alii forttsse legerint zieq hos
metuo ne tibi suscenseant. quis enĩ amantis
errori in iudicando Non beniuolentissime
ignoscat. Qđ aut̃ phytagore mencionẽ fecis¬
ti uescio quo illo ordine diuino occulto tͥ

Expanded text:
enim ? nobis nonne illa uenerabilis ac prope enim ? nobis nonne illa uenerabilis ac prope diuina quae iure et habita est et probata Pythagorae disciplina abs te hodie nostris etiam paene oculis reserata est, cum et uitae regulas et scientiae non tam itinera quam ipsos campos ac liquida aequora et, quod illi uiro magnae uenerationi fuit, ipsa etiam sacraria ueritatis ubi significasti, ut, quamuis suspicemur et credamus tibi esse adhuc secretiora, tamen non absque inpudentia nos putemus, si amplius quicquam flagitandum arbitremur ? Accipio ista, inquam, libenter — neque enim me tam uerba tua, quae uera non sunt, quam uerus in uerbis animus delectat atque excitat - et bene, quod ei mittere statuimus has litteras, qui de nobis solet libenter multa mentiri. si qui autem alii fortasse legerint, neque hos metuo, ne tibi suscenseant. quis enim amantis errori in iudicando non beneuolentissime ignoscat? quod autem Pythagorae mentionem fecisti, nescio quo illo diuino ordine occulto tibi
Abbreviated transcription (Latin):
et. Oremus ergo non ut nobis diuiciȩ uel
honores uł huiꝰ modi res fluxe atq nutan:¬
tes ⁊ quo uis resistente transeuntes s ut e
ꝓueniant quȩ nos bonos faciant ac beatos
q̃ uota ut deuotissime impleant᷑ tibi maxime
hoc negociũ mat̾ in iungim cui p̃cib in¬
dubitant̃ credo atq confirmo mͥ istã men-¬
tẽ dm̃ dedisse ut inueniendȩ ueritati nic hil
om̃ino p̃ponã nichil aliud uelĩ Nichil cogi¬
tẽ nichil amẽ nec desino credere nos hoc
cantũ bonũ qđ te ꝓmerente concupiuim¬
te eadẽ petente adep̾turos. lã ũ te alyppi
quid orter. quid monet̃ qui ꝓptereti nimius
non es quia talia qͣntũ ius amare fortasse
semꝑ parũ nimiũ uero xiũquã recte dici
potͥest. hic ille. Uere effecisti inqͥt ut me¬
moriã doctissimornĩ ac magnorũ uirorum
quȩ aliquando ꝑrerũ magnitudine incre¬
dibilis indebat̾ ⁊ cotidiana consideracione
necesse sit de illa iurare possimus. Quid

Expanded text:
et. oremus ergo, non ut nobis diuitiae uel et. oremus ergo, non ut nobis diuitiae uel honores uel huius modi res fluxae atque nutantes et quouis resistente transeuntes, sed ut ea proueniant, quae nos bonos faciant ac beatos. quae uota ut deuotissime inpleantur, tibi maxime hoc negotium, mater, iniungimus, cuius precibus indubitanter credo atque confirmo mihi istam mentem deum dedisse, ut inueniendae ueritati nihil omnino praeponam, nihil aliud uelim, nihil cogitem, nihil amem, nec desino credere nos hoc tantum boni, quod te promerente concupiuimus, eadem te petente adepturos. iam uero te, Alypi, quid horter, quid moneam? qui propterea nimius non es, quia talia quantumuis amare fortasse semper parum, nimium uero numquam recte dici potest. Hic ille: Uere effecisti, inquit, ut memoriam doctissimorum ac magnorum uirorum, quae aliquando pro rerum magnitudine incredibilis uidebatur, et cotidiana consideratione us uerum etiam, si necesse sit, de illa iurare possimus. quid
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Postremo qͣndo istũ uirũ mouebunt aut
ulla onerti aut ulla pericula aut ulla fasti¬
dia aut ulla blandim̃ta fortune. In hoc
enĩ sensibili mundo uehem̃ter consideran¬
dũ est quid sit tepus ⁊ locus ut qđ delectit
in parte siue loci siue tẽporis in telligatur
tam̃ multo eẽ melius totũ cinꝰ illa parsest
⁊ rursus qđ offendit in parte ꝑspicuũ sit
homini docto Non ob aliud offendere nisi
quia non uidetur tocũ cui pars illa mira¬
bilit̾ congruit. In illo uero mundo intelli.¬
gibili qͣm lib& partẽ tt̃quã totũ pulchrã
eẽ atq ꝑfectt̃. Dicent̾ ista lacius si ur̃a
studia siue memoratũ istũ a nobis siue aliũ
fortasse breuiorẽ atq cõmodiorẽ rectũ tam̃
ordinẽ ut hortor ac spero tenere instituerint
atq om̃ino nauit̾ constant̾q tenuerint qđ
ut obis licetit sũma opera danda ẽ optimiᷤ¬
terit bene autẽ uiuentes facillime exaudi

Expanded text:
ri ? postremo quando istum uirum mouebunt aut ri ? postremo quando istum uirum mouebunt aut ulla onera aut ulla pericula aut ulla fastidia aut ulla blandimenta fortunae ? in hoc enim sensibili mundo uehementer considerandum est, quid sit tempus et locus, ut, quod delectat in parte siue loci siue temporis, intellegatur tamen multo esse melius totum, cuius illa pars est, et rursus, quod offendit in parte, perspicuum sit homini docto non ob aliud offendere, nisi quia non uidetur totum, cui pars illa mirabiliter congruit, in illo uero mundo intellegibili quamlibet partem tamquam totum pulchram esse atque perfectam. dicentur ista latius, si uestra studia siue memoratum istum a nobis siue alium fortasse breuiorem atque commodiorem, rectum tamen ordinem, ut hortor ac spero, tenere instituerint atque omnino nauiter constanterque tenuerint. Quod ut nobis liceat, suterit; bene autem viventes facillim
Abbreviated transcription (Latin):
pitu dissonare. Cũ aut̃ se c̃posuerit iordi¬
uarit atq concinnã pulcrhãq reddide:¬
rit. audebit iã dm̃ uidere: atq ipsũ fon¬
te unđ manat omẽ uerũ ipsũq patrem
ueritatis. Ds̃ magne qͥerunt illi oculi
qͣm sani. quã decori. quã ualentes. quam
constantes. qua sereni: qͣm beati : quid aut̃
est illud qđ uident quid queso quid arbi¬
trem᷑ quid estimemꝰ quid loquam. cocidi¬
ana uerba occurrunt ⁊ sordidida sunt
om̃ia uilissimis reb uuehil amplius dica.
usi ꝓmitti mobis aspectũ pulchritu diniꝰ
cui imitacione pulchrti cui cõparacione
feda scętera. hanc quisquis uiderit uide¬
bit autẽ qui bene inuit bene orat bene
studet quando eũ mouebit. Cur alius optens
habere filios Non habent alius abundanter
exponat. alius oderit nascituros diligat
natos quomodo non repugnet ⁊ nichil futu.¬
rũ ẽẽ qđ non sit apud dm̃ ex quo necesse est
ordine om̃ia fieri. ⁊ tñ non frustra dm̃ roga¬

Expanded text:
pitu dissonare. Cum autem se conposuerit et ordinarit atque concinnam pulchramque reddiderit, audebit iam deum uidere atque ipsum fontem, unde manat omne uerum, ipsumque patrem ueritatis. deus magne, qui erunt illi oculi, quam sani, quam decori, quam ualentes, quam constantes, quam sereni, quam beati! quid autem est illud, quod uident ? quid quaeso, quid arbitremur, quid aestimemus, quid loquamur ? cotidiana uerba occurrunt et sordidata sunt omnia uilissimis rebus. nihil amplius dicam nisi promitti nobis aspectum pulchritudinis, cuius imitatione pulchra, cuius conparatione foeda sunt cetera. hanc quisquis uiderit — uidebit autem, qui bene uiuit, bene orat, bene studet — quando eum mouebit, cur alius optans habere filios non habet, alius abundanter, exponat alius, oderit nascituros, diligat natos? quomodo non repugnet nihil futurum esse, quod non sit apud deum. ex quo necesse est ordine omnia fieri et tamen non frustra deum roga
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e indatiũ. Quisqͥs enĩ ciliqͥd annuntiat.
testimoniũ ꝑibet cinimo suo Sed nequis conce¬
dat non om̃e mendatiũ falsũ testimoniũ eẽ
apellandũ. quid dict̾us ẽ adid quod seriptum ẽ
os qͣmi m̃tit̾ occidit cinimã : quod neqͥs arbi¬
tret᷑ exceptis ciliquib. m̃tientib. posse intel¬
legi: alio loco legat. ꝑ des om̃s qui locunt᷑ men¬

Expanded text:
omne mendacium. Quisquis enim aliquid enuntiat, omne mendacium. Quisquis enim aliquid enuntiat, testimonium perhibet animo suo. Sed ne quis contedat non omne mendacium falsum testimonium esse appellandum, quid dicturus est ad id quod sos quod mentitur occidit animam? quod ne quis arbitretur exceptis aliquibus mentientibus posse intellegi, alio loco legat: perdes omnes, qui loquuntur men
Abbreviated transcription (Latin):
ris ciliquando ẽẽ posse. non solũ rep̃hensione nõ
dignum: sed &iam dignũ laude m̃daitiũ. annun
ciantes. ut non solos p̃mant diuinis libris dedi¬
tos. sed ȩtiã om̃s homines: sensumq cõmunẽ. di¬
centes Siquis cidte confugiat qui m̃datio tuo
possit amorte liberari. non es m̃titurus: si cili¬
quis egrotus in terrog& quod ei scire non ex¬
pedit : quiaetic̃ possit te non respondente gra¬
inus affligi. cudebis ne aut uerũ dicere in
ꝑnitiẽ hominis. aut silere. potiꝰ quã honesto
& misericordi m̃datio. ualitudineͥ eiꝰ opitu¬
lari: his atq talibus: copiosissime se arbi
trant̾ urgere. ut si confulendi causa exigit.
aliquando m̃ticam Contra illi quibus placa
numquã m̃tiendũ : multo fortiꝰ agunt. u¬
tentes primo auccoritate diuini. quomo¬
do in ipso decalogo scriptũ est. falsumq
testimoniũ non diccis. quo genere cõplecat᷑

Expanded text:
ris aliquando esse posse non solum reprehensione non ris aliquando esse posse non solum reprehensione non dignum, sed etiam dignum laude mendacium. addunt etiam, quo non solos premant diuinis libris deditos, sed etiam omnes homines sensumque communem dicentes: si quis ad te confugiat, qui mendacio tuo possit a morte liberari, non es mentiturus? si aliquid aegrotus interroget, quod ei scire non expedit, qui etiam possit te non respondente grauius adfligi, audebisne aut uerum dicere in perniciem hominis aut silere potius quam honesto et misericordi mendacio ualitudini eius opitulari? his atque talibus copiotrantur urgere, ut si consulendi causa exigit aliquando mentiamur. Contra illi quibus placet nunquam sic mentiendum multo fortius agunt, utentes primo auctoritate divina, quoniam in ipso Decalogo scriptum est: « Falsum testimonium ne dicas . » Quo genere complectimur
Abbreviated transcription (Latin):
di: dubittiri potest Nemo autẽ dubit& m̃tiri¬
eũ qui uolens fcilsum enunticit causa faillen¬
di Qua ꝓpt̾ enunciatio ȩẽ cũ uoluntate ad
fallendũ ꝓlatam: manifestũ ẽ eẽ mendatiũ.
sed utrũ hoc solũ sit m̃datiũ: alici questio ẽ: Inte¬
rim de hoc genere in quo om̃s consentiunt: inqͥ¬
rtimus utrũ aliquando sit utile falsum aliꝗͥd
enuntiare cũ uoluntate fallendi Nam qui
hoc sentiunt: abent testimonia sentenciȩ suȩ:
cõmemorantes sarrã cũ risiss&: angelis negais¬
se quod riserit. ia cob apatre int̾rogatũ: res¬
pondisse quod ipse ẽẽt esciu incuor filiꝰ ens.
Aegipticis quoq obstetrices. ne infantes ebrei nas¬
centes int̃ficerent᷑ : aetiã dõ a probante et
remunertinte : m̃titcis. & multa eiꝰ modi exẽ¬
pla eligentes. eorũ hominũ m̃datia cõmemo¬
rant: quos culpare non audecis. atq infaitea¬

Expanded text:
di, dubitari potest. nemo autem dubitat mentiridi, dubitari potest. nemo autem dubitat mentirieum, qui uolens falsum enuntiat causa fallendi. quapropter enuntiationem falsam cum uoluntate ad fallendum prolatam manifestum est esse mendacium. sed utrum hoc solum sit mendacium, alia quaestio est. Interim de hoc genere, in quod omnes consentiunt, inquiramus: utrum aliquando sit utile falsum aliquid enuntiare cum uoluntate fallendi. nam qui hoc sentiunt, adhibent testimonia sententiae suae, commemorantes Sarram, cum risisset, angelis negasse quod riserit; Iacob a patre interrogatum respondisse, quod ipse esset Esau maior filius eius; Aegyptias, quoque obstetrices, ne infantes Hebraei nascentes interficerentur, etiam deo adprobante et remunerante mentitas et multa eius modi exempla eligentes eorum hominum mendacia commemorant, quos culpare non audeas atque ita fatea
Abbreviated transcription (Latin):
nouim: cũ opus ẽ enunticimꝰ. & id uolumꝰ ꝑsua¬
dere quod enuntiamꝰ: Si cuitẽ uel quod falsi
ẽ uerũ putantes. uel quod in cognitũ ẽ nobis
cognitũ habentes. uel quod credendũ non ẽ
credentes. uel cũ id non opus ẽ enuntiantes.
tam̃ non aliud quã id quod enunticimꝰ ꝑsua¬
dere concim̃: non ab est temerittitis error: sed
ab est om̃e m̃datiũ. Nulla enĩ definitionũ
illarũ tũda ẽ. cũ bene sibi conscuus ẽ animꝰ:
hoc se enuntiare. quod uerũ ẽẽ: aut nouit.
aut opinat̾. aut credit. neq uelle aliqͥd nisi
quod enuntiat ꝑsuadere Sed utrũ sit utile
aliquando m̃datiũ: multo incuor magisq
necessciria questio ẽ. Utrũ ergo m̃tiat᷑ quisqͥs
faillendi nõhabet uoluntatẽ. uel ȩtiã id agt¬
ne fcillat̾ quialicui denuntiat. quã uis enun¬
ciationẽ ipsã falsã habere uoluerit. quia
ideo uoluit ut uerũ ꝑsucder&. et utrũ mentia¬
t̾ quisquis ȩciã uolens enunciat. eausa ftillen¬

Expanded text:
nouimus, cum opus est, enuntiamus et id uolumus persuadere, quod enuntiamus. si autem uel quod falsum est uerum putantes uel quod incognitum est nobis pro cognito habentes uel quod credendum non est credentes uel, cum id non opus est, enuntiantes tamen non aliud quam id, quod enuntiamus, persuadere conamur: non abest quidem temeritatis error, sed abest omne mendacium. nulla enim definitionum illarum timenda est, cum bene sibi conscius est animus hoc se enuntiare, quod uerum esse aut nouit aut opinatur aut credit, neque uelle aliquid nisi quod enuntiat persuadere. Sed utrum sit utile aliquando mendacium, multo maior magisque necessaria quaestio est. utrum ergo mentiatur quisquis fallendi none fallatur, cui aliquid enuntiat, quamuis enuntiationem ipsam falsam habere uoluerit, quia ideo uoluit, ut uerum persuaderet; et utrum mentiatur quisquis etiam uerum uolens enuntiat causa fallen
Abbreviated transcription (Latin):
attollere in laudẽ pueri ⁊ sinceri amoris qͦ
anime dotate disciplinis & uirtute formo¬
se copulant᷑ in tellectu ꝑ philosophiã & non
solũ mortẽ fugiunt uerũ &ia uita beato.¬
ꝑfruunt᷑. hic ille tacitꝰ ac diu c̃sideratione
nuctnis motato capite abscessit. Deinde
ego qͦq surexi. reddicisq dõ cotidianis
uotis ire cȩperamꝰ inbalneas. Ille enĩ locus
Nobiscũ cęlo tristi in agro eẽ minime potera¬
mus aptus ad disputandũ ⁊ familiaris fuit
cũ ecce ante fores aduertimꝰ gallos gallina¬
cios in euntes pugnã nimis acrẽ libuit atten¬
dere. Quid enĩ ñ ambiunt qͣ ñ ꝑagrant oculi
amantũ neqͥd unde unde innuat pulcritu¬
do rationis cuncta sciencia & ne sciencia
modificantis & gubnantis que in hi antes

Expanded text:
adtollere in laudem puri et sinceri amoris, quo adtollere in laudem puri et sinceri amoris, quo animae doctae disciplinis et uirtute formonsae copulantur intellectui per philosophiam et non solum mortem fugiunt uerum etiam uita beatperfruuntur. Hic ille tacitus ac diu consideratione nutans, motato capite abscessit. 25. Deinde ego quoque surrexi, redditisque Deo quotidianis votis, ire coeperamus in balneas. Ille enim locus nobis, cum coelo tristi in agro esse minime poteramus, aptus ad disputandum et familiaris fuit. Cum ecce ante fores advertimus gallos gallinaceos ineuntes pugnam nimis acrem. Libuit attendere. Quid enim non ambiunt, qua non peragrant oculi amatum, ne quid unde unde innuat pulchritudo rationis cuncta scientia et nescientia modificantis et gubernantis, quae inhiantes