comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hinc argum̃cũ sum̾e conarentur erro¬
ris sui ut dice̾nt. quõ erat mr eius cui
dixit quid mͥ ⁊ tibi est mulier. Respon¬
dend̾ ergo est ets. ⁊ disserend̾ qͣre hoc dix̾it
dñs: ne sibi aliquid adũsus sanam fidẽ
insanientes muenisse uideantur. unde
sponse uirgnus castitas corrumpatur
id est unde fides eccłe iuoletur. Ne uera
enim fros corrumpitur fides eoꝵ qui
p̾ponunt mendatiũ u̾itati. Nam isti qui
uidentur sic honorare xp̃m ut negent
eum carnem hũisse. nicħ aliud eum qͣ
mendacem p̃dicant. Qui enĩ mendatiũ
edificant in hoĩb. quid ab eis expellunt
nisi u̾itatem. Inmmittunt dyabolũ. ex¬
cludunt xp̃m. Immittunt adult̾um. ex¬
cludunt sponsum. ꝑ animphi scilz uł po¬
tius leones serpentis. Id hoc enĩ loquũ¬
tur ut serpens possideat. xp̃c excludat᷑
Quõ possidet serpeno: Qñ possidet men¬
datium. Nñ possidet falsitas serpens pos¬

Expanded text:
hinc argumentum sumere conarentur errohinc argumentum sumere conarentur erroris sui, ut dicerent, Quomodo erat mater ejus, cui dixit, Quid mihi et tibi est, mulier? Respondendum ergo est eis, et disserendum quare hoc dixerit Dominus; ne sibi aliquid adversus sanam fidem insanientes invenisse videantur, unde sponsae virginis castitas corrumpatur, id est, unde fides Ecclesiae violetur. Revera enim, fratres, corrumpitur fides eorum qui praeponunt mendacium veritati. Nam isti qui videntur sic honorare Christum, ut negent eum carnem habuisse, nihil aliud eum quam mendacem praedicant. Qui ergo mendacium aedificant in hominibus, quid ab eis expellunt, nisi veritatem? Immittunt diabolum, excludunt Christum; immittunt adulterum, excludunt sponsum: paranymphi scilicet, vel potius lenones serpentis. Ad hoc enim loquuntur ut serpens possideat, Christus excludatur. Quomodo possidet serpens? Quando possidet mendacium. Quando possidet falsitas, serpens pos
Abbreviated transcription (Latin):
de thalamo suo. sicut scriptura p̃dixit.
Et ip̃e tamqͣm sponsus ꝓcedens de thalamo
suo. exultauit ut gygas ad currendam
uiam. De thalamo ꝓcedit uelut sponsus
et inuitatus uenit ad nuptias. Certi sa¬
cramenti grã uidetur mr̃em de qua
mea. Quid est hoc. Ideo ne uenit ad nup¬
tias ut decẽt mr̃es ꝯtempne: Utiq ad
cuiuo muptias uenat io oucelut utorem
ut filios ꝓcrearet: ⁊ ab eis quos ut ꝓcrea¬
ret optabat. utiq honorari cupiebat. Ille
ergo uen̾at ad nuptias ut exhonoraret
mr̃em. cum pp̃ filios hũdos quib redd̾e
honorem parentib imꝑat ds̃. ip̃ẽ nup¬
tie celebrentur. ⁊ ducantur uxores: Pro¬
culdubro frẽs lacet ibi aliquid. Nam tãta
res est: ut quidam quos cauendos p̾mo¬
nuit apłs sicut supͣ ꝯmemorauimus
dicens. timeo ne sicut serpens euam se¬
duxit astutia sua. sic ⁊ itr̃e m̃tes corrum¬
pantur a simplicitate ⁊ castitate que est
in xp̃o: derogantes eungłio ⁊ dicentes
ꝙ iłx nõ sit natus de maria uirgine.i

Expanded text:
Scriptura praedixit, Et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo, exsultavit ut gigas ad currendam viam ; de thalamo processit velut sponsus, et invitatus venit ad nuptias. 5. Certi sacramenti gratia, videtur matrem de qua mea. Quid est hoc? ideone venit ad nuptias, ut doceret matres contemni? Utique ad cujus nuptias venerat, ideo ducebat uxorem, ut filios procrearet; et ab eis quos ut procrearet optabat, utique honorari cupiebat: ille ergo venerat ad nuptias, ut exhonoraret matrem, cum propter filios habendos, quibus reddere honorem parentibus imperat Deus, ipsae nuptiae celebrentur, et ducantur uxores? Procul dubio, fratres, latet ibi aliquid. Nam tanta res est, ut quidam, quos cavendos praemonuit Apostolus, sicut supra commemoravimus, dicens, Timeo ne sicut serpens Evam seduxit astutia sua, sic et vestrae mentes corrumpantur a simplicitate et castitate quae est in Christo, derogantes Evangelio, et dicentes quod Jesus non sit natus de Maria Virgine,
Abbreviated transcription (Latin):
artib: hoc totũ ꝑ aĩam geritur. ⁊ hec
ius anime nõ uidetur. Cum sb̃trahit᷑
corpori. cadauer tacet.Cum aut̃ ad est cor¬
pori: pͥmo condit quodãmodo putores
Corruptibilis est enĩ omnis caro: ĩ pu¬
tredines defluit. nisi quodam ꝯdimẽ¬
to anime teneatur.S hoc ꝯmune illi
est cum pecorib. Antma illa mag̾ mi¬
tellectũ ꝑtinet. ubi etiam ad ymagi¬
nem creatoris sui renouatur Ad cui
ymaginem fc̃s est homo. Quid erit ħ
ius anime cum ⁊ corpus hoc indueri
incorruptõm. ⁊ mortale hoc induerit
ĩmortalitatem: Si tanta pt ꝑcarnẽ
corruptibilem. quid nõ pot̾it ꝑ corpu
spiritale post resurrectõm mortuoꝵ.
Tec tñ anima ut dixi ammirabilis

Expanded text:
artibus! Hoc totum per animam geritur, et haec artibus! Hoc totum per animam geritur, et haec vis animae non videtur. Cum subtrahitur corpori, cadaver jacet: cum autem adest corpori, primo condit quodammodo putores. Corruptibilis est enim omnis caro, in putredines defluit, nisi quodam condimento animae teneatur. Sed hoc commune illi est cum pecoris anima: illa magis mitellectum pertinent; ubi etiam ad imaginem Creatoris sui renovatur, ad cujus imaginem factus est homo . Quid erit haec vis animae, cum et corpus hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem ? Si tanta potest per carnem corruptibilem, quid poterit per corpus spirituale post resurrectionem mortuorum? Haec tamen anima, ut dixi, admirabilis
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m fecit hec omnia: Nuid ip̃a anima
humana que nõ uidetur. ⁊ ꝑ oꝑa que
exhibet in carne magnam p̾bet am¬
miratõm bene consid̾antib. a quo fc̃a
est nisi a deo: Et ꝑquem fcã est nisiꝑ
filiũ dei. Nond̾ dico de anima hoĩs.
Cuius uis pecoris anima quõ regit
molem suam. sensus omnes exerit.
oculos iduidend̾. ⁊ aures idaudiendũ
naros ad ꝑcipiend̃ odorem. oris iuditiũ
ad sapores disc̾nendos m̃bra deniq ip̃a
ad ꝑagenda offitia sua: Nũquid hec cor¬
pus ⁊ nõ anima .i. hĩtatrix corporis agn
Nec tñ uidetur ecłis. ⁊ ex hiis que agit
ammiratõm mouet. Accedat iam con¬
sid̾atio tua etiam ad aĩam humanam
cui tribuit dõ intlłom cognoscendi crea¬
torem suũ. dinoscendi ⁊ distinguendi
int̾ bonũ ⁊ malũ. hoc est int̾ iustum ⁊
miustum. Qnͣta agit ꝑ corpus: Atten¬
dite uniu̾sil orbem tͥtaꝵ ordinatum in
ip̃a humana re publica. quib ammi¬
nistratõnib. quib ordinib potestatũ

Expanded text:
m fecit haec omnia? Quid ipsa anima humana, quae non videtur, et per opera quae exhibet in carne, magnam praebet admirationem bene considerantibus, a quo facta est, nisi a Deo? et per quem facta est, nisi per Filium Dei? Nondum dico de anima hominis. Cujusvis pecoris anima quomodo regit molem suam! sensus omnes exserit, oculos ad videndum, aures ad audiendum, nares ad percipiendum odorem, oris judicium ad sapores discernendos, membra denique ipsa ad peragenda officia sua. Numquid haec corpus, et non anima, id est, habitatrix corporis agit? Nec tamen videtur oculis, et ex his quae agit, admirationem movet. Accedat jam consideratio tua etiam ad animam humanam, cui tribuit Deus intellectum cognoscendi Creatorem suum, dignoscendi et distinguendi inter bonum et malum, hoc est inter justum et injustum: quanta agit per corpus! Attendite universum orbem terrarum ordinatum in ipsa humana republica: quibus administrationibus, quibus ordinibus potestatum,
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ delicta eius. resurrexit pp̃ iustificatõ¬
nem eius. Quis offerret tanta sponse
sue: Offerant hoĩes quelz ornam̃ta t̾raꝵ
aurũ argentũ. lapides p̾tiosos. equos.
mancipia. fundos. predia. Nũquid aliqͥs
offert sanguinem suũ: Si enĩ spon se
suũ sanguinem ded̾it. nõ erit qui ducat
nxorem. Dñs aut̃ securus moriens de¬
dit sanguinem suũ ꝓ ea quam resur¬
gens hr̃et: quam sibi iam ꝯiunxerat
in ut̃o uirginis. Uerbum enĩ sponsus
et sponsa caro humana. ⁊ utrũq unus
filius dei. ⁊ idem filius hoĩs: ubi fc̃s est
caput eccl̾e. Ine uterus uirginis thala

Expanded text:
propter delicta ejus, resurrexit propter justificatiopropter delicta ejus, resurrexit propter justificationem ejus . Quis offeret tanta sponsae suae? Offerant homines quaelibet ornamenta terrarum; aurum, argentum, lapides pretiosos, equos, mancipia, fundos, praedia: numquid aliquis offeret sanguinem suum? Si enim sanguinem suum sponsae dederit, non erit qui ducat uxorem. Dominus autem securus moriens, dedit sanguinem suum pro ea quam resurgens haberet, quam sibi jam conjunxerat in utero Virginis. Verbum enim sponsus, et sponsa caro humana; et utrumque unus Filius Dei, et idem filius hominis: ubi factus est caput Ecclesiae, ille uterus virgin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hoĩem iħm: Neq enĩ sic fc̃s est hõ
lit ꝑderet quod d̾s erat. Locessit illilẽ
nõ amissus est ds̃. Ip̃e ergo fecit hoc qͥ
et in ip̃is fcĩs in nuit nob̃. Puto qr
nõ sine causa uenit ad nuptias. Er¬
misteriner lacraiiti latet pullemuo
ut aꝑiat. de uino inuisibili iebriet nos.
qr ⁊ nos aqua eramus. ⁊ uinũ nos fecit.
sapientes enĩ nos fecit. Sapianius enu
fidem ip̃ius qui pͥus insipientes eramꝰ.
Et forte ad ip̃am sapĩam ꝑtinet cũ hono¬
re dei. ⁊ cum laude maiestatis enis.⁊ cũ
quid sit gestum in hoc miraculo. dñs ĩ¬
uitatus ad nuptias uenit. Quid mirũ
si in illam domũ ad imptias uenit. qui
in hunc mundũ ad nuptias uenit: Si
enim nõ uenit ad nuptias: nõ hic hẽt
sponsam. Et quid est quod dicit apłs. ap¬
taui uos uni uiro uirginem castami
exhibere xp̃o: Quid est quod timet ne uir¬
ginitas sponse xp̃i ꝑ astutiam dẏaboli
suo. ⁊ cui pignus dedit sp̃m sc̃m. Eruit
eam de mancipatu dyaboli. Mortuus ẽ

Expanded text:
m? Neque enim sic factus est homo, ut perderet quod Deus erat: accessit illi homo, non amissus est Deus. Ipse ergo fecit hoc, qui et in ipsis factis innuit nobis. Puto quia non sine causa venit ad nuptias. Exmysterii et sacramenti latet. Pulsemus ut aperiat, et de vino invisibili inebriet nos: quia et nos aqua eramus, et vinum nos fecit, sapientes nos fecit; sapimus enim fidem ipsius, qui prius insipientes eramus. Et forte ad ipsam sapientiam pertinet, cum honore Dei, et cum laude majestatis ejus, et cuquid sit gestum in hoc miraculo. 4. Dominus invitatus ad nuptias venit. Quid mirum si in illam domum ad nuptias venit, qui in hunc mundum ad nuptias venit? Si enim non venit ad nuptias, non hic habet sponsam. Et quid est quod ait Apostolus, Aptavi vos uni viro, virginem castam exhibere Christo? Quid est quod timet ne virginitas sponsae Christi per astutiam diaboli suo, et cui pignus dedit Spiritum sanctum . Eruit eam de mancipatu diaboli: mortuus est
Abbreviated transcription (Latin):
ibi maria.⁊ dixit ei maria.: Utrũq
tu narras. ⁊ dixit ei mr̃ eius. ⁊ respon¬
dit ei iłx. quid mͥ ⁊ tibi est mulier:
Quare hoc nisi qr utrũq ueru est:
Iui aut̃ in eo uolunt cred̾e euͣngłiste
ꝙ narrat iħm dixisse mr̃i. quid mͥ et
tibi est mulier. ⁊ in eo nolunt credere
eiͣngłiste ꝙ ait. erat ibi mater iħu.
⁊ dicit ei mr eius. Quis est aut̾ qui
resistit serpenti ⁊ tenet u̾itatem:
Cuius uirginitas cordis nõ corrum¬
pitur astutia dyaboli: qui utrumq

Expanded text:
ibi Maria; et, Dixit ei Maria? Utrumque ibi Maria; et, Dixit ei Maria? Utrumque tu narras, et, Dixit ei mater ejus; et, Respondit ei Jesus, Quid mihi et tibi est? Illi autem in eo volunt credere Evangelistae, quod narrat Jesum dixisse matri, Quid mihi et tibi est, mulier? et in eo nolunt credere Evangelistae quod ait, Erat ibi mater Jesu; et, Dixit ei mater ejus. Quis est autem qui resistit serpenti et tenet veritatem, cujus virginitas cordis non corrumpitur astutia diaboli? Qui utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
Alt̾a die nuptie fc̃e sunt in chana gali¬
lec. ⁊ erat ibi mr̃ ihu. Uen̾at aut̃ illuc
inuitatus dñs ad nuptias cũ discipłis
siris. Tenemus duas sententias ab etm̃n¬
gelista ꝓlatas. Erat ibi mr̃ ihu eimͣn¬
gelista dixit. Quid dix̾it mri suc iħc
tpe etͣngłista dixit. Et quõ dixio respõ¬
disse mr̃i sue ih̾m : Ut pͥmo dic̾et. At illi
mr eius. Uidete frẽs ut adu̾sũ linguã
serpentis muitam uirginitatem cor¬
dis hẽatis. Illic in ip̃o eungłio. eo ipso
eungłista narrante dicitur.erat ibi
mr iħu ⁊ dixit illi mr̃ eius. Nuis hoc
narrat. Iohes eiͣn głista. Et quid respõ¬
dit mr̃i iħc Nuid m ⁊ tĩbi est mulier:
Qius hoc nartat. Idem ip̃e iohes eũn¬
gelista. O eu̾ngłi sta fidelissime ⁊ uera¬
cissime. Tu mͥ narras dyxisse iħm. Qͥd
mͥ ⁊ tibi est mulier: Cur ei apposuisti
mr̃em quam nõ agnoscit: Nam tu
dixisti qr ibi erat mr ih̃u. ⁊ qr dixit et
nir̃ eius. Quare nõ potius dixisti. erat

Expanded text:
in Cana Galilaeae, et erat ibi mater Jesu. Venerat autem illuc invitatus ad nuptias cum discipulis suis. Tenemus duas sententias ab Evangelista prolatas. Erat ibi mater Jesu, Evangelista dixit: quid dixerit matri suae Jesus, ipse Evangelista dixit. Et quomodo dixit respondmater ejus, videte, fratres, ut adversus linguam serpentis munitam virginitatem cordis habeatis. Illic in ipso Evangelio eo ipso evangelista narrante dicitur, Erat ibi mater Jesu; et, Dixit illi mater ejus. Quis hoc narravit? Joannes evangelista. Et quid respondit matri Jesus? Quid mihi et tibi est, mulier? Quis hoc narrat? Idem ipse Joannes evangelista. O Evangelista fidelissime et veracissime, tu mihi narras dixisse Jesum, Quid mihi et tibi est, mulier? cur ei apposuisti matrem quam non agnoscit? Nam tu dixisti quia ibi erat mater Jesu, et quia dixit ei mater ejus: cur non potius dixisti, Erat
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑius expressum est ubi ait. ut sint
uũ sicut ⁊ nos. Hoc gaudium suum
id est a se in eis collatum. in eis dicit im¬
plend̾: pp̃ quod seloquiitũ dixit ĩm̃do.
Hec est pax illa ⁊ bĩtudo in futuro scło
pp̃ quam conseq̃ndam temꝑant̾ ⁊ iuste
et pie uiuend̾ est in hoc sclo. Omł. cu̾

Expanded text:
ius expressum est, ubi ait: Ut sint unum, sicut et nos. Hoc gaudium suum, id est, a se in eos collatum, in eis dicit implendum, propter quod se locutum dixit in mundo. Haec est pax illa et beatitudo in futuro saeculo; propter quam consequendam, temperanter et juste et pie vivendum est in hoc saeculo.
Abbreviated transcription (Latin):
¶udei t̾c̃s est. ⁊ nõ potest solui scripta
nem pat̾ scĩficauit ⁊ misit in mundũ
ios dicitis qr blasphemas. qr dixi filiꝰ
ei sum:Si sermo dei fc̃s est ad hoĩes
io dic̾entur dii.ip̃m u̾bum dei quod
st apud dm̃ quõ nõ est ds̃: Si ꝑ sermo¬
iem dei fiuint hoĩes di. si ꝑticipando
licuntur. unde calefuint nõ est d̾s
ludis ad lum̃ . illuminaris: ⁊ int̾ fili
use num̾aris.Si recedis a lumine
bscuraris. ⁊ in tenebris computaris
lud tñ lumen nec accedit ad se: qr
io recedit a se. Si ergo uos deos facit
sermodei. quõ nõ est do ũbum dei
Pat ergo sc̃ĩficauit filiũ suũ. ⁊ misit
n mundũ. forte aliqiuios dicat. Si pĩ

Expanded text:
otest solvi Scriptura: quem Pater sanctificavit et misit in mundum, vos dicitis blasphemare, quia dixi, Filius Dei sum? Si sermo Dei factus est ad homines, ut dicerentur dii, ipsum Verbum Dei, quod est apud Deum, quomodo non est Deus? Si per sermonem Dei fiunt homines dii; si participando efficiuntur, unde calefiunt, non est Deus? Accedis ad lumen, illuminaris, et inter filios Dei numeraris; si recedis a lumine, obscuraris, et in tenebris computaris: illud tamen lumen nec accedit ad se, quia non recedit a se. Si ergo vos deos facit sermo Dei, quomodo non est Deus Verbum Dei? Pater ergo sanctificavit Filium suum, et misit in mundum. Forte aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
ncis teipm dm̃ Ad illud responderunt
qus drcerat: ego ⁊ pat̾ imũ sumus.
a sndei inteslexunt quod arriani nõ
aligunt Ided enim irati sunt. qm̃ sẽ¬
sorunt nõ posse dici ego ⁊ pat̾ unũ su
s nisi ibi eqͣlitas est patris ⁊ fili.
mnsaut᷑ rudete quid respondit tardis
pidis eos nõ ferre splendocem n̾itatis.
hedos temꝑaiit in u̾bis. Nõne scriptũ
mnohoib. ego dixi di estis: ⁊ legem ap¬
pellauit ds gen̾alit̾ omnes illas scrip¬
furas. P̃ius alibi spãlit̾ dicat legem a
ph̾is eam distinguens. sicuti est lex

Expanded text:
responderunt quod dixerat: « Ego et Pater unum sumus. » Ecce Judaei intellexerunt quod Ariani non intelligunt. Ideo enim irati sunt, quoniam senserunt non posse dici: « Ego et Pater unum sumus, » nisi ubi aequalitas est Patris et Filii. Deus autem videte quid responderit pravis. Videt eos non ferre splendorem veritatis, et eos tentavit in verbis. « Nonne scriptum mo hominibus: Ego dixi, Dii estis ; et legem appellavit Dominus generaliter omnes illas Scripturas: quamvis alibi specialiter dicat legem, a prophetis eam distinguens, sicuti est: Lex
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntumcũq pulchra illa m̃bra dileas
sepelire festinas. Decus ergo corporte
nimus. decus animi deus. Clam
ergo dsis ut ueniamus ⁊bibami
si intus sitiamus. ⁊ dicit qr cũ bib̾ir
fluina aque uiue fluent de uendi
nrõ. Uent̾ int̾ioris hoĩs ꝯscĩa cordis.¬
Bibito ergo illo liquore. uiuiscit pil¬
gata conscĩa. ⁊ hauriens fontenhel
Aiuius qui imat de uentre nt̾ioris
uis Bentuolentia qua uult consulere
fons si enimputet qr quod bibit solii¬
Si deset suffice. nõ fluet aqui uiua de uẽ¬
i cus. Si aut̾ ꝓximo festinet consuilere.
tusquisꝙ in se ip̃o debet agnosõe si bibit
suiuit ex eo ꝙ bibit Nõ enĩ nos deserit
bno: si nõ deseramus fontem. Exposuit
iglista ut dixi unde dñs clamasset ad
nilem pocum inuitasset: quidbibẽtib
Slm que sunt hominis nisi spc̃ hominis
u in ip̃o est: deinde adiunxit. Sic ⁊ que

Expanded text:
quantumcumque pulchra illa membra dilexeris, quantumcumque pulchra illa membra dilexeris, sepelire festinas. Decus ergo corporis, animus: decus animi, Deus. 4. Clamat ergo Dominus ut veniamus et bibamus, si intus sitiamus; et dicit quia cum biberimus, flumina aquae vivae fluent de ventre nostro. Venter interioris hominis coBibito ergo isto liquore, reviviscit purgata conscientia, et hauriens fontem habebit, luvius qui emanat de ventre interioris hominis? Benevolentia qua vult consulere proximo. Si enim putet quia quod bibit soli ipsi debet sufficere, non fluit aqua viva de ventre ejus: si autem proximo festinat consulere, iusquisque in seipso debet agnoscere si bibit, et si vivit ex eo quod bibit: non enim nos deserit fons, si non deseramus fontem. 5. Exposuit Evangelista, ut dixi, unde Dominus clamasset, ad qualem potum invitasset, quid bibentibus hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in ipso est? deinde adjunxit, S
Abbreviated transcription (Latin):
nimus an corpus: Si fides amatur. p¬
mus a matur. Si beniuolencia amatut.
beniuolentie sedes animus est. S⁊ heean
in altõ qr ⁊ ip̃e amat te animũ amas. q
nõ caro s animus amat. Ideo ens anus
qr te amat. Quere unde te amet. ⁊ ludi
quid ames. Plus ergo amatur ⁊ nor
detur. Aliquid etiam uolo dice̾. ubn
gis appareat dilectõni ur̃e qͣnͣtũ am
ip̃i lasciui amadores qui pulcritudin
corpoꝵ delectantur.⁊forma menibro
acceduntur: tunc amant amplius qi
amantur. Nam si amet ⁊sentiet qr odp
hẽtur: magis irascitur qͣm diligit
ergo ip̃i corpoꝵ amatores amari se uo¬
lunt. ⁊ hoc eos magis se delectet si pri¬
tur. qͣles sunt amatores animoꝵ: Et
si magni sunt amatores animoꝵ. q̃les
sunt dei amatores. qui pulchros aiõs
facit: Sicut euĩ animus facit decuom
corpore. sic decus in animo. Nõ enĩ faot
corpori unde ametur nisi animus.¶
cum migrau̾it:cadauer horrescit ⁊

Expanded text:
animus, an corpus? Si fides amatur, anianimus, an corpus? Si fides amatur, animus amatur: si benevolentia amatur, benevolentiae sedes animus est: si hoc amas in altero, quia et ipse amat te, animum amas; quia non caro, sed animus amat. Ideo enim amas, quia te amat: quaere unde te amet, et vide quid ames. Pius ergo amatur, et non videtur. 3. Aliquid etiam volo dicere, ubi magis appareat Dilectioni vestrae quantum ametur Illi ipsi lascivi amatores, qui pulchritudine corporum delcetantur, et forma membrorum accenduntur, tunc amant amplius quando amantur. Nam si amet et sentiat quia odio habetur, magis irascitur quam diligitergo ipsi corporum amatores redamari se volunt, et hoc eos magis delectat si amentur; quales sunt amatores animorum? Et si magni sunt amatores animorum, quales sunt amatores Dei, qui pulchros animos facit? Sicut enim animus facit decus in corpore, sic Deus in animo. Non enim facit corpori unde ametur nisi animus: qui cum migraverit, cadaver horrescis; et
Abbreviated transcription (Latin):
clarificatus. Est ergo sitis int̾ior. ⁊ uẽ¬
cer int̾ior qr est homo int̾ior. Et ille qͥd̾
int̾ior inuisibilis. ext̾ĩor aut̃ uisibił
s melior inc̾ior qͣm ext̾ior. Et quod nõ
uidetur: hoc plus amatur. Constat
cium plus amart hoĩem int̾iorem qͣm
ext̾iorem. Unde hoc constat unusquisq
in seip̃o ꝓbet. Qmuis enim qui male
uiuunt animos suos corpori addicant.
uine tñ uolunt quod nõ est nist antini:¬
illa que regunt. Regunt enun animi ⁊oe¬
tur corpora. Gaudet quisq uoluptat.⁊o
pit de corpore uoluptatem. O seꝑa animi
nicħ̾ restat in corpore quod gaudert. E h
de corpore gaudet. anmus gaudet Sie
det de domo sua. de se nõ debet gauder
Et si antinus ht̃ unde delectetur extrm¬
secus. sine delitus manet intrinscue
Omitno constat plus amare hosem ens¬
inam suam qͣm corpus suũ. S ⁊ m alio
homine. plus amat homo aiãm ꝙ̃ corpus
Quid enim amatur in amico: Ubi et ate
sinc̾ior ⁊ castior: Qui amatur in amicr

Expanded text:
glorificatus. Est ergo sitis interior et venter interior, quia est homo interior. Et ille quidem interior invisibilis, exterior autem visibilis: sed melior interior quam exterior. Et quod non videtur, hoc plus amatur: constat enim plus amari hominem interiorem quam exteriorem. Unde hoc constat? Unusquisque in seipso probet. Quamvis enim qui male vivunt, animos suos corpori addicant; vivere tamen volunt, quod non est nisi animiilla quae reguntur. Regunt enim animi, reguntur corpora. Gaudet quisque voluptate, et capit de corpore voluptatem: sed separa animum, nihil restat in corpore quod gaudeat; et si de corpore gaudet, animus gaudet. Si gaudet de domo sua, de se non debet gaudere? et si habet animus unde oblectetur extrinsecus, sine deliciis manet intrinsecus? Omnino constat plus amare hominem animam suam quam corpus suum. Sed et in alio homine plus amat homo animam quam corpus. Quid enim amatur in amico, ubi est amor sincerior et castior? Quid amatur in amico;
Abbreviated transcription (Latin):
qr iħc uond̾ erat głificatus. In euidenti ẽ
intlłos. Non enu nõ erat sp̃c dei qui erat
apud dm̃. s nond̾ erat in eis qui credide¬
rant in iħ̾m. Ita enim disposuit dñs iłc
nõ eis dare sp̃m istũ de quo loquimur.
nisi post resurrectõm suam. Et hoc non
sme causa. Et forte si q̃ramus annuit
ut inueniamus. ⁊ si pulsemus: aperit
ut intremus. Pietas pulsat nõ ma¬
nus. Qmͣ̃qͣm pulsat ⁊ manus. si ab ope
añqͣm dicamus ut possumus. pͥus que¬
tendũ est ne quem forte moueat. quõ
agnou̾it iołes ip̃c qui eũ baptizauit.
accepit Multa enĩ inditia p̾cedentia de¬
resurrectõne carnis sue. Non enĩ aliũ
turũ p̾mntiau̾unt. S moduo quidã
futurus erat donatõnis huius qui
omuino antea nõ apparuerat. De ip̃o
hic dicitur. Nusqͣm enĩ legimus antea
congregatos hoĩes accepto sp̃u scõ lin¬
guis õm gentium loquutos fuisse
Post resur rectõm aut̃ suam pͥmum
qñ apparuit discipłis siuis dixit illis

Expanded text:
 nondum erat glorificatus? In evidenti est intellectus. Non enim non erat Spiritus Dei, qui erat apud Deum; sed nondum erat in eis qui crediderant in Jesum. Ita enim disposuit Dominus Jesus non eis dare Spiritum istum de quo loquimur, nisi post resurrectionem suam; et hoc non sine causa. Et forte si quaeramus, annuet ut inveniamus; et si pulsemus, aperiet ut intremus. Pietas pulsat, non manus: quanquam pulsat et manus, si ab operantequam dicamus ut possumus, prius quaerendum est, ne quem forte moveat, quomoagnoverit Joannes ipse, qui eum baptizavit : accepit . Multa ergo indicia praecedentia Spresurrectione carnis suae. Non enim alium turum praenuntiaverunt. Sed modus quidam futurus erat donationis hujus, qui omnino antea non apparuerat. De ipso hic dicitur: nusquam enim legimus antea congregatos homines accepto Spiritu sancto linguis omnium gentium locutos fuisse . Post resurrectionem autem suam primum, quando apparuit discipulis suis, dixit
Abbreviated transcription (Latin):
dixit tacui: s tamqm iustus. nũquid
semꝑ tacebo: Misericors ⁊ miserator
dñs: ita plane. adde adhuc longanimis
adde adhuc ⁊ młtũ misericors. s time
quod est in nouissimo. ⁊ uerax. Quod
enĩ mͦ sustinet peccantes. iudicaturꝰ
est contempnentes. In diuitias longa¬
nuitatis etus ⁊ mansuetudinis cõ
tempnis: Ignoras qr patĩa dei ad peni¬
tentiam te adducit: Cu aut̃ scd duri

Expanded text:
dixit, Tacui: sed tanquam justus, Numquid dixit, Tacui: sed tanquam justus, Numquid semper tacebo ? Misericors et miserator Dominus. Ita plane. Adhuc adde, longanimis; adhuc adde, et multum misericors: sed time quod est in novissimo, et verax . Quos enim modo sustinet peccantes, judicaturus est contemnentes. An divitias longanimitatis et mansuetudinis ejus contemnis, ignorans quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Tu aut
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃o est urm̃. pͥor in illam lapidem mrit¬
tat. ab illo se puniendam sꝑabat. in quo
patm inueniri nõ potat. Ille aut̃ qui ad¬
usarios eius reppulerat lingua iusti¬
lie. leuans in eam ocłos mansuetudĩs
it̾rrgauit eam. Nemo te ꝯdempnauits
Respondit illa. dñe nemo. Et ille. Rec
po te ꝯdempnabo a quo fete dãpnari¬
timuisti. qr in me rtam no mnueniti sles
ego te ꝯdempnabo. Nuid est dñe: Faues gͦ
pcc̃is: Non plane. Ita attende quid seqͥtur.
Uade deinceps iam noli peccare. Ergo et
dñs dampuauit. s pccm̃ nõ hoĩem. Ram
si poc̃oꝵ factor eẽt: dicet. nec ego te con¬
dempnabo. uade uiue ut uis. De mea li¬
beratõne esto secura. Ego te qnͣtũcũq
peccaũis: ab onmni pena etiam gebẽne
et inferni cortorib liberabo. Nõ hoc. In
tendãt ergo qui amant in dño mansue¬
cudinem. ⁊ timeant u̾itatem. Ecenim
dulcis ⁊ rectus dñs. Amas q. dulcis ẽ.
time ꝙ rectus est Tamqͣm inansuetus

Expanded text:
peccato est, prior in illam lapidem mitpeccato est, prior in illam lapidem mittat; ab illo se sperabat puniendam, in quo peccatum inveniri non poterat. Ille autem qui adversarios ejus repulerat lingua justitiae, levans in eam oculos mansuetudinis, interrogavit eam: Nemo te condemnavit? Respondit illa: Domine, nemo. Et ille: Nec ego te condemnabo; a quo te fortimuisti, quia in me peccatum non invenisti. Nec ego te damnabo. Quid est, Domine? Faves ergo peccatis? Non plane ita. Attende quod sequitur: Vade, deinceps jam noli peccare. Ergo et Dominus damnavit, sed peccatum, non hominem. Nam si peccatorum fautor esset, diceret, Nec ego te damnabo; vade, vive ut vis: de mea liberatione esto secura; ego quantumcumque peccaveris, te ab omni poena etiam gehennae et inferni tortoribus liberabo. Non hoc dixit. 7. Intendant ergo qui amant in Domino mansuetudinem, et timeant veritatem. Etenim dulcis et rectus Dominus . Amas quod dulcis est, time quod rectus est. Tanquam mansuetus
Abbreviated transcription (Latin):
plane. Ergo aut istam dimittite. aut sił
cum illa penam legis excipite. Si dicet
no lapidetur adult̾a. inuistus ꝯuinc̃etur.
si dicet lapidetur. mansuecus nõ uidẽ¬
tut. dicat quod dicẽ debet ⁊ mansuetus
est. Puniatur peccatrix. s nõ a pocõrib.
Empleatur lex. s nõ a p̾uaricatoribi le¬
gis. Hec uox oĩo iustitie est. Qua iusti¬
ta illi tamq̃m trabali telo ꝑcussi: se
inspicientes ⁊ reos muenientes. imus
post imũ onmes recesserunt. Relicti
est cadentes attend̾e: s au̾so ab eis ob¬
tutu. rursus digito scribebat in terra.
Relicta aut̃ illa sola muliere. omnibr ꝙ
abeuntib: leuauit ocłos suos ad mulie¬
rem:Audiuimus uocem iustitie. ⁊ man¬
suetudinis audiamus. Plus enĩ credo
t̾rita erat illa mulier cum audisset a
lapidem mittat. Illi ergo accendentes se
et ip̃o abscessu confessi de se: relinq̃rant
mulierem cum grandi poc̃o ei qui erat
sme pocõ. Et qr illa hoc audierat. qui sine

Expanded text:
plane. Ergo aut istam dimittite, aut simul plane. Ergo aut istam dimittite, aut simul cum illa poenam Legis excipite. Si diceret, Non lapidetur adultera; injustus convinceretur: si diceret, Lapidetur; mansuetus non videretur: dicat qtia est, puniatur peccatrix, sed non a peccatore. impleatur Lex, sed non a praevaricatoribus Legis. Haec vox omnino justitiae est: qua justitia illi tanquam trabali telo percussi, sese inspicientes et reos invenientes, unus post unum omnes recesserunt. Relicti est cadentes attendere, sed averso ab eis obtutu, rursum digito scribebat in terra. 6. Relicta autem sola illa muliere, omnibusque abeuntibus, levavit oculos suos ad mulierem. Audivimus vocem justitiae, audiamus et mansuetudinis. Plus enim, credo, territa erat illa mulier cum audisset a lapidem mittat. Illi ergo attendentes se, et abscessu ipso confessi de se, reliquerant mulierem cum grandi peccato, ei qui erat sine peccato. Et quia illa hoc audierat, Qui sine
Abbreviated transcription (Latin):
lapidetur. ne ꝯtra legem dice̾ uidctur
Absit aut̾ ut dice̾t lapidetur. Uenit eñ
nõ ꝑdere quod inuen̾at. s quore quap
uierat. Quid ergo respondit: Uidere qt¬
plenũ sit iustitia. mansuetudine. ⁊ ira¬
te. Nui smne pocõ est ur̃m inquit pͥori
illam lapidem mittat. O responsiol
Quõ eos intromisit in se. foris euim
lumpniabantur. se ipõs intͥnsecus
ꝑscrutabantur. Adult̾am uidebantl
nõ ꝑspitiebant. Preuaricatores legel
gem impleri cupiebant: ⁊ hoc calies¬
mando nõ u̾e. tamqͣm adult̾ia castias
dampnando. ludistis legis dectoreole
saibit in t̾ra. Digito enim dei lexscripta
ets pp̃duros in lapide scripta est. Nunc
am dñs in t̾ra scribebat. qr fructum q̃¬
lebãt. ludistis ergo. impleatur lex. lapi¬
setus adult̾a. S nũquid in illa primẽda
ler implenda est a puniendis: Conlid̾et
aunusquisq ur̃m. intret in seip̃m: a scẽ¬
dnt tribunal mentis sue. ꝯstituat se añ

Expanded text:
lapidetur; ne contra Legem dicere videretur. lapidetur; ne contra Legem dicere videretur. Absit autem ut diceret, Lapidetur: venit enim non perdere quod invenerat, sed quaerere quod perieratplenum sit justitia, plenum mansuetudine et veritate! Qui sine peccato est vestrum, inquit, prior in illam lapidem mittat. O responsio sapientiae! Quomodo eos intromisit in se? Foris enim calumniabantur, seipsos intrinsecus non perscrutabantur: adulteram videbant, se non perspiciebant. Praevaricatores Legis Legem impleri cupiebant, et hoc calumniando; non vere, tanquam adulteria castitate damnando. Auscribit in terra? Digito enim Dei Lex scripta est; sed propter duros in lapide scripta est . Nunc jam Dominus in terra scribebat, quia fructum quaerebat. Audistis ergo, Impleatur Lex, lapidetur adultera: sed numquid in illa punienda, Lex implenda est a puniendis? Consideret se unusquisque vestrum, intret in semetipsum, ascendat tribunal mentis suae, constituat se ante
Abbreviated transcription (Latin):
quid de illa in lege p̾ceptum sit. Si eamus¬
serit lapidari: mansnetudmem nõ hebit
Si eam dun itti censuerit: iustituam non
tenebit. Ut aut̃ mansuetudinem inqͥis
nõ ꝑdat. in qua etiam ppłis amabilis fẽ
est: sine dubio eam dimitti debere dicu¬
rus est. Hinc nos inueniamus accusan¬
di occasionem.⁊ reum facimus tamqͣnb
gis p̃uaricatorem dicentes ei. Hostis
es legis. ꝯtra moysen respondes: mina
ꝯtra eum qui ꝑ moysen legem dedit Rers
recto. stultitia sapĩe. Qñ illi laqueos ptͥ¬
rarent. in quos nõ pͥus ip̃i caput nrtt¬
terent: ecce dñs in respondendo ⁊ uistite
seruaturus est.⁊ a mansuetudine non
recessurus. Non est captus cui tendebt¬
tur: et potius capti sunt qui tendebat.
qr in eum qui eos posset de laqueis en
nõ credebant. Quid ergo respondebit dr̃o
iłx: Quid respondebit u̾itas: Quid rcha¬
debit sapĩa: Quid respondebit ip̃a cui ca¬
lumpnia ꝑabatur ustitia: Nõ drxit nõ

Expanded text:
quid de illa in Lege praeceptum sit: si eam jusquid de illa in Lege praeceptum sit: si eam jusserit lapidari, mansuetudinem non habebit; si eam dimitti censuerit, justitiam non tenebit. Ut autem mansuetudinem, inquiunt, non perdat, in qua jam populis amabilis factus est, sine dubio eam dimitti debere dicturus est. Hinc nos invenimus accusandi occasionem, et reum facimus tanquam Legis praevaricatorem: dicentes ei, Hostis es Legis, contra Moysen respondes, imo contra eum qui per Moysen Legem dedit; reuscordi recto, stultitia sapientiae. Quando illi laqueos praepararent, in quos non prius ipsi caput injicerent? Ecce Dominus in respondendo et justitiam servaturus est, et a mansuetudine non recessurus. Non est captus cui tendebatur, sed potius capti sunt qui tendebant; quia in eum qui eos posset de laqueis eruere, non credebant. 5. Quid ergo respondit Dominus Jesus? quid respondit veritas? quid respondit sapientia? quid respondit ipsa cui calumnia parabatur justitia? Non dixit, Non
Abbreviated transcription (Latin):
temptantes eum ut possent accusare
eum: Intsłigimus frẽs ammirabilem
mans netudmem in dño p̾monuisse.
Animadũterunt eum nimiũ eẽ mitem
nimiũ ẽẽ mansuetũ. De illo quippe fue¬
rat añ p̾dcm. Accing̾e̾ gladiũ tuũ cirta
femur tuũ potentissime. Spetie tua ⁊
pulchritudme tua intende ꝓsꝑe ꝓcede
⁊ regna. pp̃ u̾itatem ⁊ mansuetudinem.
et iustitiam. Ergo atculit u̾itatẽ ut
doctor. mansuetudinem ut liberator. iu¬
stitiam ut cognitor. Propt̃ hec eum eẽ
loqueretur: u̾itas agnoscebatur. Cũ
adu̾sus iimicos nõ mou̾etur: man¬
suctudo laudatur. Cum ergo de duob
istis .i. de u̾itate ⁊ mansuetudine eius
mimici liuore ⁊ inuidia torquerentur.
lex quod inuistũ erat iubere nõ pot̾at.Si
quis aliud dicet qͣm lex nisserat: iuitus
dep̾hendetur. Dix̾unt ergo apud sem tre
Uerat putatur. mansuetus uidetur. dem
stitia illi querenda calumpnia est. Offeran
ei mulierem in adult̾io dephensam. dicans

Expanded text:
tentantes eum, ut possent accusare tentantes eum, ut possent accusare eum? Intelligimus, fratres, admirabilem mansuetudinem in Domino praeeminuisse. Animadverterunt eum nimium esse mitem, nimium esse mansuetum: de illo quippe fuerat ante praedictum, Accingere gladio tuo circa femur tuum, potentissime; specie tua et pulchritudine tua inte regna: propter veritatem et mansuetudinem et justitiam. . Ergo attulit veritatem ut doctor, mansuetudinem ut liberator, justitiam ut cognitor. Propter haec eum esloqueretur, veritas agnoscebatur: cum adversus inimicos non moveretur, mansuetudo laudabatur. Cum ergo de duobus istis, id est de veritate et mansuetudine ejus, inimici livore et invidia torquerentur; Lex quod injustum erat jubere non poterat: si quis aliud diceret quam Lex jusserat, injustus deprehenderetur. Dixerunt ergo apud semetipsos: Verax putatur, mansuetus videtur; de justitia illi quaerenda calumnia est. Offeramus ei mulierem in adulterio deprehensam, dicamus
Abbreviated transcription (Latin):
Inde ihx ꝑrexit in montem. in montẽ aut̃
olueti. in montem fructuosum. in mon¬
tem. in moi unguenti. in montem cris¬
matis. Ubi enim decebat doce̾ xp̃m nisi in
montem oliucti: Ep̃i enĩ nomĩ a crismade
dcm̃ est. Crisma aut̃ grece. latine uuctio
nuncupatur. Ideo aut̃ nos unxit. qr lucta¬
tores ꝯtra dyabolum fecit. Et diluculo
it̾m uenit in templũ. Et omnis ppłs ue¬
nit ad eum ⁊ sedens docebat eos. ⁊ nõ te¬
nebatur qr nond̾ pati dignabatur. Nũc
iam attendite ubi ab inimicis tempta¬
ta sit dñi mansuetudo. Adducunt autẽ
illi scribe ⁊ phisei mulierem in adult̾io
dep̾hensam. ⁊ statũunt eam in medio et
dix̾unt ei. Magist̾ hec mulier mͦ dep̾hen
dauit nob̾ hułꝰmodi lapidare. Tu ergo qͥd
dicio: Hoec aut̃ dicebant temptantes eũ.
ut possent accusare eum. Unde accusare:
Nilguid ip̃m in aliquo facmore dep̾hende¬
rant: Aut illa mulier ad eum aliquo
modo ꝑtimuisse dicebatur: Quid est gͦ

Expanded text:
Inde Jesus perrexit in montem: in montem autem Inde Jesus perrexit in montem: in montem autem Oliveti, in montem fructuosum, in montem unguenti, in montem chrismatis. Ubi enim decebat docere Christum, nisi in monte Oliveti? Christi enim nomen a chrismate dictum est: χρίσμα autem graece, latine unctio nuncupatur. Ideo autem nos unxit, quia luctatores contra diabolum fecit. Et diluculo iterum venit in templum, et omnis populus venit ad eum, et sedens docebat eos. Et non tenebatur, quia nondum pati dignabatur. 4. Nunc jam attendite, ubi ab inimicis tentata sit Domini mansuetudo. « Adducunt autem illi Scribae et Pharisaei mulierem in adulterio deprehensam, et statuerunt eam in medio; et dixerunt eidavit nobis hujusmodi lapidare: tu ergo quid dicis? Haec autem dicebant tentantes eum, ut possent accusare eum. » Unde accusare? Numquid ipsum in aliquo facinore deprehenderant, aut illa mulier ad eum aliquo modo pertinuisse dicebatur? Quid est ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
illuminati sunt ppli uescientes legem
et in auctorem legis credentes. Nichode¬
mus tñ unus ex pħiseis qui ad dũmi
nocte uen̾at.⁊ ip̃e nõ quid̃ incredulus. s¬
respondit uideis. Nũquid lex nr̃a uidi¬
cat hoĩem. nisi audierit ab ipõ pͥus et
cognou̾it quid faciat: Uolebant enim
tores. Sciebat eni nichodemus uł po¬
tient̾ audire: forte siles fierent ilł qui
missi sunt ten̾e. ⁊ maluerunt crede. Illi
et illis. Nũquid ⁊ tu galileus es. Id est
qͣi a galileo seductus. Dñs enĩ galileus
dicebatur. qm̃ de nazareth ciuitate erãt
parentos eius. Scd̾ mariam dixi paren
in tra nili mirem qui iam hẽbat delux
pr̃em. Nam utraq eius natiuitas mira¬
bilis fuit. diuuna sine nr̃e. humana sñ
patre. Nuid ergo illi qi legis doctores ad
ras. ⁊ uide qr ꝓpha a galilea nõ surget. S¬
dñs ꝑphaꝵ inde surrexit. Reu̾si sunt in¬
quit eiͣrgłista imusquisq in domũ suam.

Expanded text:
illuminati sunt populi nescientes Legem, illuminati sunt populi nescientes Legem, et in auctorem Legis credentes. 2. Nicodemus tamen unus ex Pharisaeis, qui ad Dominum nocte venerat, et ipse non quidem incredulus, srespondit Judaeis: « Nunquid lex vestra judicat hominem nisi audierit ab ipso prius et cognoverit quid faciattores. Sciebat autem Nicodemus, vel pollent audire, forte similes fierent illis qui missi sunt tenere eum, et maluerunt credere illiet illis: Nunquid et tu Galilaeus es? Id est, quasi a Galilaeo seductus. Dominus 541 enim Galilaeus dicebatur, quoniam de Nazareth civitate erant parentes ejus. Secundum Mariam dixi parenin terra nisi matrem, qui jam habebat desuper patrem. Nam utraque ejus nativitas mirabilis fuit, divina sine matre, humana sine patre homine. Quid ergo illi quasi legis doctores ad vide, quia propheta a Galilaea non surgit. S inde surrexit. Reversi sunt, inquit Evangelista, unusquisque in domum suam. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
alus dicentib qr de galilea nõ exsurget
xp̃c. Qui u̾o missi fu̾ant ut eum tenerẽt
rodicrunt tinmunes a crimine. ⁊ pleni
aminiradõne. Nam ⁊ testimoniũ ꝑhibue¬
runt diuine doctrine eius. cũ dicerent
a quibz missi fuerant. Quare nõ adduxi¬
stis cum: Respond̾unt enim nũqͣm se
audisse hoĩem sic loquutũ. Nõ enĩ quisgͣ
sic loquitur homo. Ille aut̾ sic loquutus
est. qr ds̃ erat ⁊ homo Tam̃ pharisei testimo¬
niũ eoꝵ repellentes dix̾unt eis. Nũquio
et uos seducti estis: Uidemus enĩ delecta¬
tos uos ẽẽ sermonib illiuis. Nũquid ali¬
quis de pͥncipib credidit in eum aut ex
phariscis: S turba hec que nõ nouit le¬
gem maledicti sunt. Qui nõ nou̾ant le
gem. ip̃i credebant in eum qui miserat
legem. Et eum qui miserat legem con¬
tempnebant illi qui docebant legem: ut
adimpleretur quod dix̾at ip̃e dñs. Ego
ueni ut nõ uidentes uideant. ⁊ uidentes
ceci fiant. Ceci facti sunt phisei doctores.

Expanded text:
aliis dicentibus quia de Galilaea non exsurget Christus. Qui vero missi fuerant, ut eum tenerent, redierunt immunes a crimine, et pleni admiratione. Nam et testimonium perhibuerunt divinae doctrinae ejus, cum dicerent a quibus missi fuerant, Quare non adduxistis eum? Responderunt enim nunquam se audisse hominem sic locutum: Non enim quisquam sic loquitur homo. Ille autem sic locutus est, quia Deus erat et homo. Tamen Pharisaei testimonium eorum repellentes, dixerunt eis: Numquid et vos seducti estis? Videmus enim delectatos vos esse sermonibus illius. Numquid aliquis de principibus credidit in eum, aut ex Pharisaeis? Sed turba haec quae non novit Legem, maledicti sunt. Qgem, ipsi credebant in eum qui miserat legem. Et eum qui miserat legem, contemnebant illi qui docebant legem, ut impleretur quod dixerat ipse Dominus, Ego veni ut non videntes videant, et videntes caeci fiant . Caeci enim facti sunt Pharisaei doctores,
Abbreviated transcription (Latin):
litt̾is quod uolumus uerũ est. quod
uolumus falsum est: Sic delirent
manichei: ⁊ resipiscant ⁊ nõ sint
manichei. A quib si q̃ritur: qm̃ in
t̾iorem hoĩem renouari ad ymagi¬
nem dei fatentur.⁊ hoc testimoniũ
ult etiam ꝓferunt tunc aut̃ dicit
faustus ꝙ ds faciat hoĩem qũ in¬
terior in dei agnitõm renouatur.
utrũ eum ip̃e fec̾it qui reficit. ip̃e
condid̾it qui renouat: respondent
ip̃i. Cui responsioni eoꝵ si aditiamꝰ
querentes qñ eum formau̾it quẽ
nunc reformat: querent ubi se ab¬
scondant ne fabule sue dedecus
aꝑire oogantur. Neq enĩ dicunt
eius adu̾sus hostes missam: ne in
pcc̃o iuet̾atũ s nocitate captiua¬
tum ⁊ debormatum ab minucis. ⁊ cet̾a
que tam tedet dice. Ibi enĩ ⁊ pͥmũ hoĩem
ꝯmemorant. nõ quem dicit apłs de t̾ra
t̾renũ: s nescio quem suũ ꝓpͥum exarcda
mendatioꝵ ꝓsilientem. De quo faustus
timens ne aliquo modo eis ꝯtra quos

Expanded text:
litteris quod uolumus, uerum est, quod litteris quod uolumus, uerum est, quod nolumus, falsum est? sic delirent Manichaei; et resipiscant et non sint Manichaei. a quibus si quaeritur — quoniam interiorem hominem renouari ad imaginem dei fatentur et hoc testimonium ultro etiam proferunt: tunc autem dicit Faustus quod deus faciat hominem, quando interior in dei agnitione renouatur — utrum eum ipse fecerit, qui reficit, ipse condiderit, qui renouat, respondebunt "ipse." cui responsioni eorum si adiciamus quaerentes, quando eum formauerit, quem nunc reformat, quaerent, ubi se abscondant, ne fabulae suae dedecus aperire cogantur. neque enim dicunt eius aduersus hostes missam; nec peccato inueteratum, sed necessitate captiuatum et deformatum ab inimicis et cetera, quae iam taedet dcommemorant, non quem dicit Apostolus de terra terrenum , sed nescio quem suum proprium ex arca mendaciorum prosilientem: de quo Faustus timens ne aliquo modo eis contra quos
Abbreviated transcription (Latin):
minem. ubi sco sui cieatoris yͥmaginẽ
est uet̾em hoĩem. ⁊ induens iustitiam
hoc est nouũ hoĩem. Tunc aut cum re¬
surget corpus spũale quod semtnatur
animale. etiam ext̾ior ꝑcipiet celestis
lñtudinis dignitatem: ut totũ quod
croitum est recreetur. ⁊ totum quod
fcm̃ est reficiatur. illo recreante qui
creauit. ⁊ reficiente qui fecit. Quod
breuit̃ explicat ubi ait. Corpus qͥd
citauit xp̃m a mortus hĩtat ĩ uob̾
qui suscitauit xp̃m a mortius uiui¬
ficabit ⁊ mortalia corpora ur̃a ꝑ hĩ
tantem spm̃ eius in uob̾. Nam qͥs
catholica uitate instyuctus: ignorat
scdꝰ corpus eẽ alios hoĩes ma scłos. ali¬
renouamur scd̃ ymaginem dei:
idem apłs testis est ubi dicit. Neq
mulier sine uiro: neq uir sñ mu¬
liere in dño. dicut enĩ mulier ex
uiro: ita ⁊ uir ꝑ mulierem. om̃ĩa
aut᷑ ex deo. Quid ad hec dicit inepta
fallatia hõĩm alienatoꝵ a uita dei
ꝑ ignorantiam que est in illis pp̃
cecitatem cordis eoꝵ: nisi in apłicis

Expanded text:
 sui creatoris imaginem est ueterem hominem, et induens iustitiam, hoc est nouum hominem. tunc autem, cum resurget corpus spiritale, quod seminatur animale, etiam exterior percipiet caelestis habitudinis dignitatem, ut totum, quod creatum est, recreetur et totum, quod factum est, reficiatur illo recreante, qui creauit, et reficiente, qui fecit. quod breuiter explicat, ubi ait: corpus quidcitauit Christum a mortuis, habitat in uobis, qui suscitauit Christum a mortuis, uiuificabtantem Spiritum ejus in vobis . Nam quis catholica veritate instructus ignorat, secundum corpus esse alios homines masculos, alirenovamur secundum imaginem Dei? idem apostolus testis est, ubi dicit: neque mulier sine uiro neque uir sine muliere in domino; sicut enim mulier ex uiro, ita et uir per mulierem; omnia autem ex deo. quid ad haec dicit inepta fallacia hominum alienatorum a uita dei per ignorantiam, quae est in illis propter caecitatem cordis eorum, nisi: in apostolicis
Abbreviated transcription (Latin):
gentem tenebraꝵ dicit creare nõ dm̃.
et in eis formis atq gen̾ib reꝵ dm̃
potius credit alligari. qͣm hoꝵ aliqͥd
oꝑari. cum ergo ꝯtra manichei sacri¬
legam uanitatem etiam ista dyxis¬
set: uenit ad carniũ differentias.
Nõ omnis inquit caro: ead̃ caro Inde
ad corpoꝵ celestiũ atq t̾restͥum iude
admutatõm corporis nri qua fieri
possit sp̃uale atq celeste seminacur
inquit in ꝯtumelia: surget in gła
Beminatut in infirmidate. surget
in uirtute. Seminatur corpus ani¬
male: surget corpus sp̃uale. Itq m̃¬

Expanded text:
gentem tenebrarum dicit creare, non Deum; gentem tenebrarum dicit creare, non Deum; et in eis formis atque generibus rerum Deum potius credit alligari, quam horum aliquid operari: cum ergo contra Manichaei sacrilegam vanitatem etiam ista dixisset, venit ad carnium differentias: Non omnis, inquit, caro eadem caro: inde ad corporum coelestium atque terrestrium, inde ad mutationem corporis nostri qua fieri possit spirituale atque coeleste: Seminatur, inquit, in contumelia, surget in gloria: seminatur in infirmitate, surget in virtute: seminatur corpus animale, surget corpus sp
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ rõnalem m̃tem qua oognoscat dm̃
et omnib irrõnabilib ead̾ rõnis ex¬
cellentia pponatur. S illud int̾ius
concedit faustus a deo fieri: cũ reno¬
uatur inquit in agnitõm dei scd̾m
ymaginem eius qui creauit eum.
Hanc apłicam plane agnosco sentẽ¬
ext̾ioris hoĩs effector ab eod̃ apło p̾di¬
catur. Quare inde eligit quod pro se
tabrilas ampitas:Item cĩ de treno:
celesti hoĩe dissereret idem paulus int̾
mortalem immortalem ꝙ disc̾nens ĩt̾
id quod in adam sumus ⁊ illud quod
in xp̃o erimus ex ip̃a lege. ex ip̃o libro
et ex ip̃o loco adhibuit terreni .i. aĩalis
corporis testimontũ. ubi scriptum est
ꝙ ds̃ etiam t̾renũ hoĩem fecit. Nam
cum ag̾et quõ resurgunt mortui. ⁊ quo
corpore uenient: cum dedisset siłicudi¬
grana semmnentur. ⁊ ds̃ illis det cor¬
pus quõ uolu̾it unicuiq seminum
ꝓpͥum corpus: ubi nichominus ma¬
nichei eu̾tit errorem. qui ⁊grana
et herbas ⁊omnes radices ac frutices

Expanded text:
m mentem, qua cognoscat deum et omnibus inrationalibus eadem rationis excellentia praeponatur. sed illud interius concedit Faustus a deo fieri. cum "renouatur," inquit, "in agnitionem dei secundum imaginem eius, qui creauit eum." hanc apostolicam plane agnosco sentenexterioris hominis effector ab eodem apostolo praedicatur: quare inde eligit, quod pro se fabulas amputat? Item cum de terreno et coelesti homine dissereret idem Paulus, inter mortalem immortalemque discernens, inter id quod in Adam sumus, et illud quod in Christo erimus, ex ipsa Lege, ex ipso libro et ex ipso loco adhibuit terreni, id est, animalis corporis testimonium, ubi scriptum est quod Deus etiam terrenum hominem fecit. Nam cum ageret quomodo resurgent mortui, et quo corpore venient, cum dedisset similitudigrana seminentur, et Deus illis det corpus quomodo voluerit, unicuique seminum proprium corpus: ubi nihilominus Manichaei evertit errorem, qui et grana et herbas et omnes radices ac frutices
Abbreviated transcription (Latin):
aulus quid̃ apłs int̾iorem homi¬
nem ꝑ sp̃m m̃tis: ext̾iorem u̾o in
corpore atq ista mortali uita uult in¬
telligi. Non tũ utrũq hoꝵ simul duos
hoĩes eum dixisse alñ in eius literis
legitur: s unũ quem totũ ds̃ fecit.
id est ⁊ id quod int̾ius est. ⁊ id quod ex¬
terius. S eum adymaginem suam
nõ fecit: nisi scd̾ id quod int̾ius est nõ
solum incorporeũ u̾m ctiam rõnale.
quod pecorib nõ mest Nõ itaq unũ
hoĩem fecit ad ymaginem suam: s qr¬

Expanded text:
aulus quidem apostolus interiorem hominem per spiritum mentis, exteriorem uero in corpore atque ista mortali uita uult intellegi; non tamen utrumque horum simul duos homines eum dixisse aliquando in eius litteris legitur, sed unum, quem totum deus fecerit, id est et id, quod intterius est: sed eum ad imaginem suam non fecit, nisi secundum id quod interius est, non solum incorporeum, verum etiam rationale, quod pecoribus non inest. Non itaque unum hominem fecit ad imaginem suam, et
Abbreviated transcription (Latin):
animalis. si est inquit corpus anima¬
le: est ⁊ sp̃nale. sicut scriptum est. tac¬
tus est p̾mus homo adam in aĩam
iuuentem. Hoc aut̃ in genesi scrip¬
tum est. ubi narratur quõ ds̃ homi¬
nem fec̾it. ⁊ corpus quod de t̾ra for¬
mau̾at animau̾it. Uet̾em aut̃ ho¬
minem nich aliud apłs qm uitam
uet̾em dicit. que in pocõ est in quo
scd̃ adam iuiuitur: de quo dicit. Per
unũ hoiẽm pccm̃ intͣuit in mundũ
et ꝑ poc̃m mors. ⁊ ita in omnes hoĩes
ꝑtnͣsiuit. in quo omnes peccau̾unt.
Ergo totus ille homo .i. ⁊ ext̾ĩore ⁊ in¬

Expanded text:
 inquit, corpus animale, est et spiritale; sic et scriptum est: factus est primus homo Adam in animam uiuentem. hoc autem in genesi scriptum est, ubi narratur, quomodo deus hominem - fecerit et corpus, quod de terra formauerat, animauerit. ueterem autem hominem nihil aliud apostolus quam uitam ueterem dicit, quae in peccato est, in quo secundum Adam uiuitur: de quo dicit: per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors; et ita in omnes homines pertransiuit, in quo omnes peccauerunt. ergo totus ille homo, id est et in