comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tantum uario: ut nullũ colorẽ illis dicant
detur. g̾ce enuncenos dicit᷑. licet eũ quidam
acanore latiats appellatum existunant.
eo quod insonat. Unde ⁊ canere. mchil aũ
sagatuis cambus. plus tnĩ sensris cẽtis aĩa¬
libiͦs hñt. Namq soli sua nomina recognos¬
cunt. dnõs suos diligunt. dnõꝵ tecta defen¬
dunt. ꝓdñissus se morti obitiunt. uolum
stremo nature ẽ extra homines ẽẽ non posse.
Incanib duosunt. aut fortitudo ant ueloti¬
tas. Catuli abusiue dicuntur. quarum libet
bestiarum filii. Nam pͥe catuli canum sunt ꝑ
inter se miscentur forte. solent ⁊ indi femi¬
uas canes. noctu insiliis alligatas admiti
ad tigres bestias aquib insiliri ⁊ nasciex eod̾
fetticanes adeo ac̾rimos ⁊ fortes. ut complexu
leones ꝓstertant. Uulpis dicta quasi uola¬
pis. ẽ enĩ uolubilis pecłib.⁊ nonqͣ. rectisitine¬
rib. s sitictiosis amfractib curcit. frandulen¬

Expanded text:
et tantum varios, ut nullum colorem illis dicant et tantum varios, ut nullum colorem illis dicant videtur; Graece enim κύων dicitur. Licet eum quidam a canore latratus appellatum existiment, eo quod insonat; unde et canere. Nihil autem sagacius canibus; plus enim sensus ceteris animalibus habent. Namque soli sua nomina recognoscunt; dominos suos diligunt; dominorum tecta defendunt; pro dominis suis se morti obiciunt; volunt. Quorum postremo naturae est extra homines esse non posse. In canibus duo sunt: aut fortitudo, aut velocitas. Catuli abusive dicuntur quarumlibet bestiarum filii. Nam proprie catuli canum sunt, pinter se forte miscuntur. Solent et Indi feminas canes noctu in silvis alligatas admitti ad tigres bestias, a quibus insiliri, et nasci ex eodem foetu canes adeo acerrimos et fortes ut in conplexu leones prosternant. Vulpes dicta, quasi volupes. Est enim volubilis pedibus, et nunquam rectis itineribus, sed tortuosis anfractibus currit, fraudulen
Abbreviated transcription (Latin):
maturit᷑as partus facit. deniq beesimo die
generat. Unde euenit uit p̃cipitata fecunditas:
informis ꝓcreettir. Ursoꝵ capud inualid̾ tris ma¬
xima in brachiis ⁊ lumbis. unde uñdum exe¬
cti. non insistruit. Inpus g̃ca diriuatione in
linguam uram̃m traniferctir. Lripos enim illi li¬
cos dicunt licos autẽ gͣce: amortib appellat᷑.
quod rabie rapacitatis queciĩq inuenent tru¬
cidet. Alii lupos uocatos auint. quasi ieopos.
quod quasi leonis itasit illi iiitus inpedibꝰ¬
unde ⁊ quicquid pede dep̃sserit non uit.
Rapax autẽ bestia. ⁊ ciuioris appetens. de qͦ
rustici auint uocem hominẽ ꝑdere. situm
lupus pͥor uidĩt. Unde ⁊ stibito tacenti dicit᷑
lupusẽ infabiua. Certesise. p̃uisum sense¬
rit: deponit feritatis audaciã. luꝑicoto ati no
non amplus dies duod ecĩ coeunt. famẽ diu
portant. ⁊ post longa ieuima: multũ deuo¬
uant. lupos ethiopia mittit. ceiuice uibatoᷤᷤ

Expanded text:
maturitas partus facit: denique tricesimo die maturitas partus facit: denique tricesimo die generat. Unde evenit ut praecipitata fecunditas informes procreet. Ursorum caput invalidum; vis maxima in brachiis et lumbis; unde interdum erecti insistunt. Lupus Graeca derivatione in linguam nostram transfertur. Lupos enim illi λύκους dicunt: λύκος autem Graece a moribus appellatur, quod rabie rapacitatis quaequae invenerit trucidet. Alii lupos vocatos aiunt quasi leopos, quod quasi leonisUnde et quidquid pede presserint non vivit. Rapax est bestia, et cruoris appetens. De quo rustici aiunt vocem hominem perdere, si eum lupus prior viderit. Unde et subito tacenti dicitur: Lupus est in fabula. Certe si se praevisum senserit, deponit ferocitatis audaciam. Lupi toto anno non amplius quam dies duodecim coeunt, famem diu portant, et post longa jejunia multum devorant. Lupos Aethiopia mittit cervice jubatos,
Abbreviated transcription (Latin):
nam conũtere induriciam p̃ciosi lapidis dñt.
qui ligurius appellatur. quod ⁊ ipãs linces
sentire hoc documento ꝓbatur. Nã egestum
liquorem. harenis inquantũ potuerit conte¬
gunt. Inuidia quedam nature necalis ege¬
stio: transeat inusum humanum. linces di¬
Castores a castrando dicti sunt. nam testiculi
eorum apti sunt medicaminib. p̃p quos cũ
p̃senserĩt uenatorem: ipĩ se castrant ⁊ mor¬
sibiis uires suas amputant. De quib cicero
inscauriana. redimunt se a parte corꝑis. pp̃
quod maxime expetimtur. Iiuienalis. qui se
etimicũ ipẽ facit cupiens euadere damꝑ¬
num. testicult. ipĩ sunt ⁊ fibri quietiam
pontici canes uocantur. Ursus fertur dic¬
tus. quod ore srio formet fetus. quasi orsus.
Nam auint eos informes generare partus.
⁊ quandã carnem nasci quam mater lambñ¬
do inmenbra cõponit. Unde ẽ illud. sic for¬
mat lingua fenũ. cũ ꝓtulit uuss. s hoc in. ursa¬

Expanded text:
nam convertere in duritiam pretiosi lapidis dicunt, nam convertere in duritiam pretiosi lapidis dicunt, qui lyncurius appellatur, quod et ipsas lynces sentire hoc documento probatur. Nam egestum liquorem harenis, in quantum potuerint, contegunt, invidia quadam naturae ne talis egestio transeat in usum humanum. Lynces diCastores a castrando dicti sunt. Nam testiculi eorum apti sunt medicaminibus, propter quos cum praesenserint venatorem, ipsi se castrant et morsibus vires suas amputant. De quibus Cicero in Scauriana2, 7: 'Redimunt se ea parte corporis, propter quod maxime expetuntur.' Iuvenalis12, 34: Qui se eunuchum ipse facit, cupiens evadere damno testiculi. Ipsi sunt et fibri, qui etiam Pontici canes vocantur. Ursus fertur dictus quod ore suo formet fetus, quasi orsus. Nam aiunt eos informes generare partus, et carnem quandam nasci quam mater lambendo in membra conponit. Unde est illud: Sic format lingua fetum cum protulit ursa. Sed hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
abeis implicati necantur. Bienirio aũ portãt
Eetis. necamplius quam semel gignunt.
ne ples: s tm̃unum. Uiuunt aitte annos
tiescentos ap̃ solam affricam ⁊ indiam ele¬
phanti pͥus nascebant᷑ ninc sola eos india
gigiit. Gripes uocatur quod sit amimal pen¬
natum ⁊ quadrupes. hoc genus ferarũ miꝑbo¬
meleon non ht̃ unum coloiẽ. s diu̾saẽ uarce.¬
tate consparsus ut pardus. dictus autẽ ita. hꝰ qd
cameleontis corpuscłm. ad colores quos uidet.¬
facillima conũsione uariattir. quod alioium
Ammnalium nonẽ. ita ad conu̾sionem facilis
corpulentia. Cameleopardiis dicttis quoddũ
sit ut pardus albis maculis suꝑ asꝑsus collo
equo similis pedib bubuł. sapite tam̃ ca-¬
melo similis ẽ. hunc ethiopia gignit. Linciᷤᷤ
dictus. quia in lupoꝵ gn̾e numerat᷑. Bestia
maculis terga cdistinct̾a. rit parclus s simi¬
lis lupo. Unde ⁊ ille licos. iste lances. hꝰ uri¬

Expanded text:
ab eis implicati necantur. Biennio autem portant ab eis implicati necantur. Biennio autem portant fetus, nec amplius, quam semel gignunt, nec plures, sed tantum unum. 55 Vivunt annos trecentos. Apud solam Africam et Indiam elephanti prius nascebantur; nunc sola eos India gignit. 17. Gryphes vocantur, quod sit animal pennatum, et quadrupes. Hoc genus ferarum imeleon non habet unum colorem, sed diversa est varietate conspersus, ut pardus. Dictus autem ita, quod hujus cameleontis corpuscfacillima conversione variatur, quod aliorum animalium non est ita ad conversionem facilis corpulentia. Camelopardus dictus, quod dum sit ut pardus albis maculis superaspersus, collo equo similis, pedibus bubulis, capite tamen camelo est similis. Hunc Aethiopia gignit. Lyncis dictus, quia in luporum genere numeratur; bestia maculis terga distincta ut pardus, sed similis lupo: unde et ille λύκος, iste lyncis. Huius uri
Abbreviated transcription (Latin):
naturas anmalium scͥpsercint. Wirgo pu¬
ella p̃ponitur. que uenienti sinum aꝑit.
inquo ille omm ferocitate deposita. caput
ponit. sicq soporatis. uelud inermis capi¬
cur. Plephantum g̃ci amagnitudine corꝑis
uocatũ putant. quod formam montis p̃fe¬
rat. g̾ce enĩ mons oleofi dicitur. ap̃ indoᷤᷤ
autem auoce barro uocatur. unde ⁊ uoxeiꝰ
barritus. ⁊ dentes ebur. Nostium autẽ ꝓmꝰ
cida dicitur. Qm̃ illo pabula ori admonet
⁊ ẽ angui similis. ualio munitus eburneo.
hos boues lucas dictos ab antiquis romanis
boties. quia nullum animal granctuisiud̃¬
bant. Lucas quia in lucanisa illos pͥmospar¬
pirids inp̃lio obiecit romanis. namhoc gꝰ
tamquam de muro iaculis dimicant. In¬
tellectu autẽ ⁊ memora multa uigent g̾ga¬
tim incetunt. motuq quoualetit solem sa¬
lutant. marem fugtunt adu̾si cohetint. qñ
aũ parturiunt: inaquis uł insulis dimit
tunt fetus. pp̃ dracones quib inimici s̃. et

Expanded text:
naturas animalium scripserunt, virgo punaturas animalium scripserunt, virgo puella proponitur, quae venienti sinum aperit, in quo ille, omni ferocitate deposita, caput ponit, sicque soporatus, velut inermis capitur. 14. Elephantem Graeci a magnitudine corporis vocatum putant, 54 quod formam montis praeferat. Graece enim mons λόφος dicitur. Apud Indos autem a voce barrus vocatur. Unde, et vox ejus barritcida dicitur, quoniam illo pabulum ori admovet; et est angui similis, vallo munitus eburno. Hos boves Lucas dictos ab antiquis Romanis: boves, quia nullum animal grandius videbant: Lucas, quia in Lucania illos primus Pyrrhus in proelio obiecit Romanis. Nam hoc genus tamquam de muro iaculis dimicant. Intellectu autem et memoria multa vigent; gradatim incedunt; motu quo valent, salutant; mare fugiunt, aversi cocunt. Quando autem parturiunt, in aquis tunt fetus propter dracones, quia inimici sunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
nonerit acceptum s irritum resilit. Nã
piunus dicit animalia cũ acutis ungͥb
frequenter parere non posse. uiciantur
enim intͥnsecus se mouentib cattilis. Par¬
dus scd̃s post panteram: est genꝰ nariũ
acrelocissimum. ⁊ p̃ceps adsangͥnẽ saltu
enim admortemrait. Leo parclus ex adul¬
terio lcene ⁊ parcli nascitur. ⁊ ĩtiam origi¬
nem efficit sicut ⁊ plinuis in naturali
historia dicit leonem cũ parda. aut par¬
dum cum leena: concubere. ex utꝙ conti :¬
degeneres parcus creari: ut muliis ⁊ asinꝰ.
in nare cormi. Idem ⁊ monoceron . i.unicor¬
uisuis. eo quod unum cormi inmedia fron¬
te habeat. Pedum . iiii. ita acutum ⁊ uiali¬
dum. ut quicquid impetierit. aut uenti¬
let aut p̃feret. Namcũ ⁊ elephantis. sepe
certamen ht̃. ⁊ inuentre uulneratum ꝓst̾¬
uit. tante aũ ẽ fortitudinis. ut nulla ue̾nan¬
tium turctte capiattir. s sic̃ asserant. qui

Expanded text:
non haeret acceptum, sed irritum resilit. Nam non haeret acceptum, sed irritum resilit. Nam Plinius dicit animalia cum acutis unguibus frequenter parere non posse. Vitiantur enim intrinsecus se moventibus catulis. 10. Pardus, secundus post pantherem est, genus varium, et velocissimum, et praeceps ad sanguinem. Saltu enim ad mortem ruit. 11. Leopardus ex adulterio leaenae, et pardi nascitur, et tertiam originem efficit, sicut et Plinius in naturali historia dicit leonem eum parda, aut pardum cum leaena concumbere, et ex utroque coitu degeneres partus creari, ut mulus et burdo. in nare cornu. Idem et monoceros, id est, unicornis, eo quod unum cornu in media fronte habeat pedum quatuor, ita acutum, et validum, ut quidquid impetierit, aut ventilet, aut perforet. Nam et cum elephante saepe certamen habet, et in ventre vulneratum prosternit. 13. Tantae autem est fortitudinis, ut nulla venantium virtute capiatur; sed, sicut asserunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
enim pareunt. Captiuos obuios: tepata¬
re ꝑmutitnt. homnẽ nonnisi in magna
fame int̾imunt. Dequib lucretius. scinꝰ¬
que leonem. Tigris que uocata: pp̃ uolu¬
erem fugam. i taenĩ nommnant ꝑse. ⁊ me¬
di sagitam. est enim bestia uarqͥs distinc¬
ta maculis. turtite ⁊ uelocitate mittibilis.
om̃ ammalium sit amicus excepto dra¬
cone: siue et quia et sui generis societate:
gaudet et eandem similitulinẽ quicqͥd
accipit reddit. Panenĩ g̃ce: dirmne dicit᷑.
exftiluo cͥculis. ingraur alba distin guiat᷑
uanetate. hec semel omin̾o parturit. cꝰ
cause ratio manifestaẽ. namcũ mutero
matͥs caluere catuli: in maturisq ad nas¬
cendum uiribus. poue̾nt oduintq tpĩa.
moras. itaq oneratam fetib uuluã tamꝗͣ
obstantem parcui unguib lacerant es¬
fundit illa partum seupotus dimit¬
tit dolore cogente. Ita postea coreuptis
cicaitosis sedib geniale semen infusũ

Expanded text:
enim parcunt; captivos obvios repatriaenim parcunt; captivos obvios repatriare permittunt; hominem non nisi in magna fame interimunt. De quibus Lucretius5, 1035: Scymnique leonum. Tigris vocata propter volucrem fugam; ita enim nominant Persae et Medi sagittam. Est enim bestia variis distincta maculis, virtute et velocitate mirabilis; omnium animalium sit amicuscone; sive quia et sui generis societate gaudet, et ad eamdem similitudinem quidquid accipit reddit. Πᾶν enim Graece omne dicitur. ex fulvo circulis, nigra, vel alba distinguatur varietate. 9. Haec semel omnino parturit, cujus causae ratio manifesta est. Nam cum in utero matris coaluere catuli, maturisque ad nascendum viribus pollent, odiunt temporum moras. Itaque oneratam fetibus vulvam tanquam obstantem partui unguibus lacerant, effundit illa partum, seu potius dimittit, dolore cogente. Ita postea corruptis et cicatricosis sedibus genitale semen infusum
Abbreviated transcription (Latin):
adult̾ina conuux cõmune genus altud rep¬
perit. sicut ⁊ iacob contra naturam coloꝵ simi¬
litadines ꝓcumuit. Nam tales fetus ouesu
lius concipiebant. quales umbras arietum de¬
suꝑ ascendentitim in aquarum speculo contẽ¬
plabantur. Demiq ⁊ hoc ipm maquarũ gre¬
gib fi̾ ferctir. ut generosos obitiant equos ui¬
sib concipientium. quo eoꝵ similes conciꝑe
et creare possint. Nam ⁊ columbarum dile¬
c̃tores depic̃tas ponunt pulcherrimas colũ¬
bas hisdem locis quib illeu̾sant᷑. quio rapi¬
ente uifu: similes generent. inde ẽ quod qͣs¬
dam grauidas mulieres iberet nuuos in¬
fetus pariant. Hanc enim feminatum ce t̾m
itt quales ꝓspexeunt siuemente conceꝑint.
inextremouoluptatis stucdio concipiunt talẽ

Expanded text:
adulterina commistio ne genus aliud readulterina commistio ne genus aliud reperit; sicut, et Jacob contra naturam colorum similitudines procuravit. Nam tales fetus oves illius concipiebant, quales umbras arietum desuper ascendentium in aquarum speculo contemplabantur. 59. Denique et hoc ipsum in equarum gregibus fieri fertur, ut generosos objiciant equos visibus concipientium, quo eorum similes concipere et creare possint. Nam et columbarum dilectores depictas ponunt pulcherrimas columbas eisdem locis quibus illae versantur, quo, rapiente visu, similes generent. 50 60. Inde est quod quidam gravidas mulieres jubent nullos infetus pariant. Hanc enim feminarum esse naturam, ut quales prospexerint, sive mente conceperint in extremo voluptatis aestu dum concipiunt, tale
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃ssus in purptira. dofitius aũ dictꝰ quod
color sit non de afino id̾ ⁊ ciereus. Sunt
hii de agresti gñe horti. quos equiferos dicimꝰ
⁊ ꝓinde adurbanam dignitatẽ transire non
ronuocant. Mamus uꝰ equus breuiorẽ. quẽ iul¬
gus biriniciũ uocant. Ueredos antiqui dixert̃
tumerat. uł equorum tͥa sunt gn̾a. Unũ gene¬
rosum p̾liis ⁊ onerib aptum. alt̾ uulgare
aiq gregariũ aduehend̾. nonad eqͥtant̾ apiũ.
etiam dicitur bigernũ. qͥex dui̾sis nascitur
ut mulus. Mulusaũ ag̾ca lingua: tractrim
uocabłm ht̃. g̾ce enĩ hoc ẽ quod uigo pistoruĩ
subactus. tardas demolendo ducat in giro
molas. Iu dei asserunt quod anaa nepos e¬
sau equarum greges ab asinis indeserto
noua contra nat᷑am animalia uascerenttr: Dua¬
tuis modi reꝑisse concubitum. ut uelocissimi
ex his asini nascerenttir. Inclustͥa quippe hu¬
mana. du̾sum animal inconti coegit. sicq

Expanded text:
est pressus in purpura. 54. Dossinus autem dictus, quod est pressus in purpura. 54. Dossinus autem dictus, quod sit color ejus de asino, idem, et cinereus. Sunt autem hi de agresti genere orti, quos equiferos dicimus, et proinde ad urbanam dignitatem transire non ον vocant. Mannus vero, equus brevior est, quem vulgo Buricum vocant. Veredos antiqui dixerunttum erat. 56. Equorum tria sunt genera, unum generosum, praeliis, et oneribus aptum; alterum vulgare, atque gregetiam dicitur bigenerum quia ex diversis nascitur, ut mulus. Mulus autem a Graeco tractum vocabulum habet. Graece enim hoc vel quod iugo pistorum subactus tardas molendo ducat in gyro molas. Iudaei asserunt quod Ana abnepos Esau equarum greges ab asinis in deserto nova contra naturam animalia nascerentur. Onatiusmodi reperisse concubitum, ut velocissimi ex his asini nascerentur. 58. Industria quippe humana diversum animal in coitum coegit; sicque
Abbreviated transcription (Latin):
ger. Sequenti aũ ordine. uarcius ex nigͦ. badi¬
oq distinctꝰ. reliquiis uarius color. uł cine¬
antiqͥ tiactiũ clicebant. quod int̾ cetera ar̃ilia
fortius uadat. ipẽ ẽ ⁊ spadis. quẽ fenicatum
uocant. ⁊ dictus spadis a colore palme. quẽ se¬
culi spadicã uocant. Glaucus uͦẽ ⁊ uelun pi¬
ctos oculos hñs. ⁊ quodam splendore ꝑfriso ᷤᷤ
nam glaucũ uer̾es dicunt. giliiis aũ mediꝰ
color est. sub albidiis guitatus. alb ingris
int̾uenientib punctis. candidꝰ aũ ⁊ alb inui¬
cem sibi differunt. namalbus cumquddã
pariore ẽ. Candidus uͦniueus. ⁊ puraluce
ꝑftisus. Sanus dictus. quod ex candido colo¬
re inigro ẽ. Scuitilatus uocatus. pp̃ orbes
quos hñt candidos int̾ piupuas. Uaiius
quod dias uias hat. colorum inpariũ. qui
frontẽ albam calidi. Ceruniis ẽ. quem uul¬
gd gauanem dicunt. Pranẽ id̾ uulgus uocat
quod inmod̾ sit aert coloris. Mitreus autẽ

Expanded text:
ger, sequenti autem ordine varius ex nigro bagiger, sequenti autem ordine varius ex nigro bagioque distinctus, reliquus autem varius color, ut cineantiqui vadium dicebant, quod inter cetera animalia fortius vadat. Ipse est et spadix, quem phoenicatum vocant: et dictus spadix a colore palmae, quam Siculi spadicam vocant. Glaucus vero est veluti pictos oculos habens et quodam splendore perfusos. Nam glaucum veteres dixerunt. Gilvus autem melinus color est subalbidus. Guttatus, albus nigris intervenientibus punctis. Candidus autem et albus invicem sibi differunt. Nam albus cum quodam pallore est: candidus vero niveus et pura luce perfusus. Canus dictus, quia ex candido colore et nigro est. Scutulatus vocatus propter orbes, quos habent candidos inter purpuras. Varius, quod vias habeat colorum inparium. Qui frontem albam, callidi. 53. Cervinus est, quem vulgo gauranem dicunt. Aeranem idem vulgus vocat, quod in modum aerei sit coloris. Myrteus autem
Abbreviated transcription (Latin):
au̾eẽ ispanis ac unidis ⁊ galucis frequens
opinio ẽ. Ingenerosis equis ut auint ue¬
teres quattor expectantur: forma. pulcri¬
tudo. meritum. atq color. forma. ut sit
di cuunes. pectus late patens. corpus omẽ mꝰ¬
culoitim denfitate nodosum. pessiccus ⁊ cor¬
m concauo solidatus. Pulcͥtudo. ut sit exi¬
guum caput. ⁊ sicc̃ pelle prope ossib adħen¬
ce. aures breues ⁊ argute. ocłĩ magni. Nares
patile. erecta cercuxi coma densa. ⁊ cauda. um¬
gtilartim souditas. fixa rotunditas. Meri¬
tum: ut sit animo audax. petib alacer. in¬
trementib menbris quodẽ fortitudinis indi¬
tium. quiq ex sumia quiete facile concite¬
tur. rexcitata festinatione non disficile tenea¬
tur. Mocus autem equi mautrib intelligitur.
nurtus in menbris trementib. Lolor hic pͣ¬
cipue expectantꝰ. badius. aurens. roseus.
mitretus. ceruinus. giliiuis. Qlaucus. scutu¬
latus. canus. candidus. albus. ꝯuitatus. i¬

Expanded text:
autem Hispanis ac Numidis et Gallicis frequens autem Hispanis ac Numidis et Gallicis frequens opinio est. In generosis equis, ut aiunt veteres, quattuor spectantur: forma, pulchritudo, meritum atque color. Forma, ut sit di clunis, pectus late patens, corpus omne musculorum densitate nodosum, pes siccus et cornu concavo solidatus. Pulcguum caput et siccum, pelle prope ossibus adhaerente, aures breves et argutae, oculi magni, nares patulae, et erecta cervix, coma densa et cauda, ungularum soliditas, fixa rotunditas; meritum, ut sit animo audax, pedibus alacer, trementibus membris quod est fortitudinis indicium, quique ex summa quiete facile concitetur, et excitata festinatione non difficile teneatur. Motus autem equi in auribus intelligitur virtus in membris trementibus; color est hic precipue exspectandus, badius, aureus, roseus, myrteus, cervinus, gilvus, glaucus, scutulatus, canus, candidus, albus, guttatus, ni
Abbreviated transcription (Latin):
conungebantiur. equabantur. paresq for¬
ma ⁊ similes cuisu copulabantur. Cabauꝰ
apede cauo dicitis. pp̃ quod gradiens tmn¬
gcila in p̃ssa: teram cauet. quodreliqͣ ani¬
mana non hñt. Inde ⁊ sompes. quod pedi¬
bus sonat. uiuacitas equorum multa exui
tant enim in campis. odorantur bellum. ex¬
citantur souo. tube ad p̃̾lium. uoce accen¬
siadcursum ꝓuocanitiu cdolent cũ uicti
fuĩnt. exultant cũ uicerint. quidã hostes
inbellosentiunt. ad eo ut ad tĩsarios morsi
petant. aliquietiam ꝓpͥos dños recognos¬
cunt. oblici mansuetdinis simritentir. a¬
liqui p̃ter dnñ dorso nullum recipiunt
ini̾fectis uł morientib dñis: muiti lacͥmas
fundunt. solumenim equum pp̃ hommen
lacͥmari. ⁊ doloris asfectum sentire cdicunt.
Unde incentauris equoraim ⁊ homtiũ¬
futtuum dimicaturi coitigore. etas longeua
equis ꝑsicis. ungnicis. ac pirotis. ac siculis
ina nñis ultra quinquaginta. bretrior

Expanded text:
jungebantur, aequabantur, paresque forjungebantur, aequabantur, paresque forma et similes cursu copulabantur. Caballus antea a cao dictus, propter quod gradiens ungula impressa terram concavat: quod reliqua animalia non habent: inde et sonipes, quod pedibus sonat. Equa multa. Exsultant enim in campis, odorantur bellum, excitantur sono tubae ad praelium. Voce accensi ad cursum provocantur. Dolent cum victi fuerint, exsultant cum vicerint. Quidam equi hostes in bello sentiunt, adeo ut adversarios morsu petant: aliqui etiam proprios dominos recognoscunt, obliti mansuetudinis si mutentur; aliqui praeter dominum dorso nullum recipiunt: interfectis vel morientibus dominis multi lacrimas fundunt. Solum enim equum propter hominem lacrimare et doloris affectum sentire. Unde et in Centauris equorum et hominfuturum dimicaturi colligere. Aetas longaeva equis Persicis, Hunnicis, Epirotis ac Siculis in annis ultra quinquaginta, brevior
Abbreviated transcription (Latin):
bos.⁊ ouis. ⁊ camelus ruminat. ruminatio
quam dimisstis cib aceteris reuocatur aĩa¬
lib. Asinus ⁊ asellus asedendo dicitis. qiͣ¬
ad secdus. s nomen quod magis equis conue¬
mebat. Ideo enĩ hoc animal sumpũt. quia
pͥusquam equos caꝑent homines. huic p̃sidẽ
ceꝑtint. animal quippe cardũ ⁊ nullarõne
retitens. statim ut uoluit sibi homo subst ͤ¬
uit. Onager int̃pretat᷑ asinuis fertis. on. qͥp¬
pe g̃ciasinũ uocant. agͥam feritm. hos astri¬
ea ht̃ magnos. ⁊ indomitos. ⁊ indeserto in¬
gantes. Singuli aũ feminarum gregibus
p̾sunt. nascentib masctilis zelant. ⁊̃ testi¬
eulos eorum morsi detrenicant. quod ca¬
uentes matres eos insecretis locis occultant
asinos arcadicos dictos. eo quod ab aichadra
pͥmum uectisunt. magni ⁊ alti. Minoraũ
asellus onagro plus nec̃ius ẽ. quia ⁊ laborẽ
tolerat. ⁊ needigentiam ꝓpe nobis modum
non recusat. Equi dicti. quod qñ quadrigis

Expanded text:
bos et ovis et camelus, ruminat. Ruminatio bos et ovis et camelus, ruminat. Ruminatio quam dimissus cibus a certis revocatur animalibus. Asinus et asellus a sedendo dictus, quasi asedus: sed hoc nomen, quod magis equis conveniebat, ideo hoc animal sumpsit quia priusquam equos caperent homines, huic praesidere coeperunt. Animal quippe tardum et nulla ratione renitens, statim ut voluit sibi homo substravit. Onager interpretatur asinus ferus. Ὄνον quippe Graeci asinum vocant: ἄγριον ferum. Hos Africa habet magnos et indomitos et in deserto vagantes. Singuli autem feminarum gregibus praesunt. Nascentibus masculis zelant et testiculos eorum morsu detruncant, quod caventes matres eos in secretis locis occultant. Asinos Arcadicos dictos, eo quod ab Arcadia primum vecti sunt magni et alti. Minor autem asellus agro plus necessarius est, quia et laborem tolerat et neglegentiam propemodum non recusat. Equi dicti, eo quod quando quadrigis
Abbreviated transcription (Latin):
na. Uitulus ⁊ uitula. auiriditate dicti sunt.
.u.etate itiridi. sicut uirgo. Uitulamn gͦ par¬
uulam eẽ: ⁊ nondũ enixam. namenixam ui¬
uenca. ut uacca ẽ. Dubali uocati ꝑdiriuati¬
onem. quod sint similes boum. ad eo indomi¬
ti ut p̃feritate iugtm cerucib non recipi¬
ant. hos affrica ꝓcreat uri ag̃stes: boues ft̃
ingermania hñtes cornua intantum ꝓtensa:¬
ur regiis mensis: insigni capacitate ex eisge¬
dit. sule qr quando ou̾amnur. ut breuiores
⁊ humiles fiant: accubanr. quia g̾cicami:
humile ⁊ breue dicunt. siue quia parurs¬
significat. hos licet aliene regionis mittãt
sͦ arabia płimos. differunt autensibi. nã
arabici bina tubera indorso hñt. reliquaꝵ
regionum singła. Dromeda genus camelo¬
ium ẽ. minoris quid̃ stature. s uelocio ẽ.
unde ⁊ nom̃ ht̃. Nam dromos g̃ce eursus:
uelocitas appellatur. Centumenim ⁊ ampliꝰ
milia unodie ꝑgere solet. quod animal sic̃

Expanded text:
na. Vitulus et vitula a viriditate vocati sunt, id na. Vitulus et vitula a viriditate vocati sunt, id est aetate viridi, sicut virgo. Vitulam ergo parvam esse et nondum enixam: nam enixa iuvenca est aut vacca. Bubali vocati per derivationem, quod sint similes boum; adeo indomiti ut prae feritate iugum cervicibus non recipiant. Hos Africa procreat. Uri agrestes boves sunt in Germania, hut regiis mensis insigni capacitate ex eis gedit, sive quod quando onerantur, ut breviores, et humiles fiant, accubant, quia Graeci χαμαὶ humile, et breve dicunt; sive quia cururvum significat. Hos licet et aliae regiones mittant, sed Arabia plurimos. Differunt autem sibi. Nam Arabici bina tubera in dorso habent, reliquarum regionum singrum est minoris quidem staturae, sed velocioris, unde et nomen habet. Nam dromos Graece cursus velocitas appmilia uno die pergere solet. Quod animal, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Iuuencus dictus. quod uiuare incipiat hoĩ¬
num usus. inexcolenda terra. uł quod apud
labant numquã tauros. nam inuictimis etiã¬
etas considerabatur. Taurris g̃cetim nomenẽ
sicut ⁊ bos. indicis tauris color fulirus est
uolroͥs ꝑtinacitas pilis incontrarium u̾sis.
captiad circtimflexũ flexibilitate qua uolũt
t̾gi duricia omne teluim respuunt. immitife¬
ritate. Donem g̾ei boeti dicunt. hunc latini
tͥonem uocant. eo quod terram terat quasi te¬
rionem. Neurus. tͥonem hic moderattr rusti¬
cusc̃ latitudo pellium amento ad erura pa¬
learia dicunt᷑ ip̃aapelle. ip̃a qiͣ pellearia qdẽ
generositatis inboue signum. Doum insoeiis
exitia pietas. nanalter alt̾m inquirit. cũ qͦ
ducere collao aratra consueuit. ⁊ frequenti mu¬
gitu piũ testatur asfect̾ũ siforte defec̾it. Uac¬
ca dicta quasi boacca. ẽ enĩ ex qualicate mobi¬
lium nominum. sicut leoleena. ditico diace¬

Expanded text:
Juvencus dictus, eo quod juvare incipiat homiJuvencus dictus, eo quod juvare incipiat hominum usus in excolenda terra, vel quia apud labatur, nunquam taurus. Nam in victimis etiam aetas considerabatur. 29. Taurus, Graecum nomen est, sicut et bos. Indicis tauris color fulvus est, volucris pernicitas, pilis in contrarium versis, caput circumflectunt flexibilitate, qua volunt, tergi duritia omne telum respuunt immiti feritate. 30. Bovem Graeci βοῦν dicunt. Hunc Latini trionem vocant, eo quod terram terat, quasi terionem Naevius: Trionum hic moderatCuius latitudo pellium a mento ad crura palearia dicuntur, a pelle ipsa, quasi pellearia; quod est generositatis in bove signum. Boum in sociis eximia pietas; nam alter alterum inquirit, cum quo ducere collo aratra consuevit, et frequenti mugitu pium testatur affectum si forte defecerit. Vacca dicta, quasi boacca. Est enim ex qualitate mobilium nominum, sicut leo leaena, draco dracae
Abbreviated transcription (Latin):
ta dunib p̃cedentiũ suꝑponunt sibiꝙ ĩ
uicem succedentes nullum laborẽ pondrris
sentiunt. Tragulafi ag̃cis nonimati. qͥdũ eadem
spẽ sint. ut cerui : uillosos tamen armos hñt.¬
ut huri ⁊ menta ꝓmusis hirsuta barbis. qͥñ ꝓens¬
alibi sunt quam cͥea fatfidem. hinii filiis
ceruiorim. Damula uocata. quod demanu
esfugiat. timidum ammal ⁊ inbelle. de
quo martialis. dente timetur aꝑ. defendunt
cornuacerurim. Inbelles damme. quid nisi
p̃da sumus: Lepus: quasi leuipes. quia ue
agrestium animalium dicti. quasi canicuili.
eo quod eanum indagine capiantur. uł exclu¬
duntur. abspeluncis. Sus dicta : quod pas¬
cua subigat .i. terra subacta escas inquirat.
Uerris. quod grandes hãt uires. Porcus qiͣ
spurcus. ingurgitat enim se ceno luto. in
⁊̃ spurcicia. uł spurus mincupatur. por¬
corum pilos setas uacamus. ⁊ setas asinȩ astie
dictas aquib ⁊ sutores uo cant᷑. quod ex seris

Expanded text:
ta clunibus praecedentium superponunt sibique ta clunibus praecedentium superponunt sibique vicem succedentes nullum laborem ponderis sentiunt. Tragelaphi a Graecis nominati, qui quum eadem specie sint ut cervi, ut hirci, et menta prolixis hirsuta barbis, qui nalibi sunt quam circa Fasidem. Hinnuli filii sunt cervorum. Damula vocata, quod de manu fugiat, timidum animal et imbelle. De quo Martialis: Dente timetur aper: defcornua cervum. Imbelles damae, quid nisi praeda sumus? 23. Lepus, quasi levipes, quia velagrestium animalium, dicti, quasi caniculi, eo quod canum indagine capiantur, vel excludantur a speluncis. 25. Sus dicta, quod pascua subigat, id est, terra subacta, escas inquirat. 43 Verres, quod grandes habeat vires. Porcus, quasi spurcus. Ingurgitat enim se coeno, luto imetiam spurcitia, vel spurcus, nuncupatur. 26. Porcorum pilos sectas vocamus, et setas a sue dictas, a quibus et sutores vocantur, quod ex setis
Abbreviated transcription (Latin):
excelsis montibus. ⁊ quamuis delonginqͥs
udent camen homines quiueniunt. Idẽ
autem ⁊ capree. it̾ ⁊ibices. quasiauices eo qd̾
instar auium ardua ⁊ excelsa teneant. et
in sublue inhabitent. ita ut de sublimita¬
te uix humanis obtutib pateant. Unde
et meridiana pars ibices aues uocant. quie
innili fluentis inhabitant. hec itaꝙ aĩalia
ut diximus inpetris altissimis cõmoran¬
tur. Ut si quando feraium uł homuram
adũsitatem p̃senserint. de altissimis saxoꝵ
cacunuinib. sese p̃cipitames insuis se cor¬
mbus in lesa suscipitnt. Cerui dicti apo
nua cdicunttir. hii serpentum inimici. cũ
segitiuatos infirmitate p̃senseruit. spũ na¬
rium eos extrahunt de cauñis. ⁊ suꝑata ꝑ¬
nicie ueneni. torum pabula reꝑantur. dic¬
tannũ herbam ip̃i ꝑdiderunt. namea pas¬
ti: excutiunt acceptas sagitas. mirantur
audiunt. subinissis: nichil. si quando inm̃¬
sa fiumina uł maria transtiatant. capi¬

Expanded text:
excelsis montibus, et quamvis de longinquo, excelsis montibus, et quamvis de longinquo, vident tamen omnes qui veniunt. Idem autem et capreae: idem ibices, quasi avices, eo quod ad instar avium ardua et excelsa teneant et in sublime inhabitent, ita ut de sublimitate vix humanis obtutibus pateant. Unde et meridiana pars ibices aves vocant, qui Nili fluentis inhabitant. Haec itaque animalia, ut diximus, in petris altissimis commorantur, et si quando ferarum vel hominum adversitatem persenserint, de altissimis saxorum cacuminibus sese praecipitantes in suis se cornibus illaesa suscipiunt. 18. Cervi dicti ἀπὸ nua dicuntur. Hi enim serpentum inimici cum sese gravatos infirmitate persenserint, spiritu narium eos extrahunt de cavernis, et, superata pernicie veneni, eorum pabulo reparantur. Dictamnum herbam ipsi prodiderunt. Nam eo pasti excutiunt acceptas sagittas. Mirantur audiunt, summissis nihil. Si quando inmensa flumina vel maria transnatant, capi
Abbreviated transcription (Latin):
areos .i. amare nocatus. Unde apudnos in
g̾gib masculi mares dicunt᷑. Sine quod hoc
esdictas quod aris imponeretur. uinde ẽ illud
aries mactatur ad armm: agntim quamquaer
tib matrẽ agnoscar. adeo etiam ut si inma¬
gno g̃ge eritirierit. statin balatu recognos¬
cat uocẽ parentis. Edi ab edendo uocatiꝰ. par¬
ui eñ pinguissimi sunt. ⁊ saporis iocundi.
Und̃ ⁊ edere inde ⁊ edulium uocatur hisꝰ
lascuuim animal ⁊ peruicumr⁊ feniens seroꝑ
aieoitum. enius ocuu oblibidnem intransũ
si aspiciant. unde ⁊ nomen traxit. namhir
snt ocuło iimi ang̾eli. scd̾m suctonium
quius nanira ad eo caudissima ẽ. ut ad am̃ã¬
te iapidem quem nec ignis noc ferri doma¬
re. ualet matena: colus huius citior dissol¬
uar. Maiores irchi cinifii dicumitr. aflu¬
mine cinife inlibia ubi grandes dicuntur.
apras ⁊ capras a carpendis urgultis quidã
antiint. Alii quod carpant asꝑa. non nul¬
liacrepitti criuum. unde cas cap̾as uocitattis

Expanded text:
est, a Marte vocatus, unde apud nos in gregibus masculi mares dicuntur; sive quod hoc ries, quod aris imponeretur. Unde est illud: Artibus matrem agnoscat; adeo ut etiam si in magno grege erraverit, statim balatu recognoscat vocem parentis. 13. Hoedi ab edendo vocati, parvi enim pinguissimi sunt, et saporis jucundi; unde et edere, inde et edulium vocatur. 14. Hircus, lascivum animal, et petulcum, et fervens semper ad coitum, cujus oculi ob libidinem rsum aspiciunt, unde nomen traxit; nam hirquii sunt oculorum anguli, secundum Suetonium. Cujus natura adeo calida est, ut adamantem lapidem, quem nec ignis nre valet materia, solus huius cruor dissolvat. Maiores hirci Cinyphii dicuntur a fluvio Cinyphe in Libya, ubi grandes nascuntur. Capros et capras a carpendis virgultis quidam dixerunt. Alii quod captent aspera. Nonnulli a crepitu crurum, unde eas crepas vocitatas;
Abbreviated transcription (Latin):
dicta. quasi aeri quot leuissit motus aeris.
agiatus enm aer: auramfacit. unde ⁊ lucꝰ
titis aereas atiras altanus qͥmpelagoẽ ꝑdi¬
reuationẽ abalto .r.mnari uocatꝰ. Nam alt̾ ẽ fla¬
tusinrpis. qtiẽ diximꝰ antã. nã aura t̾reẽ.
Turbo ẽ uolubilitas uentoꝵ. ⁊ ttirbo dictus:
a terra. quociens uentus consurgit. ⁊ t̾ram
incͥcuitũ mutit. Tempestas. aut ꝓtpr dicitͣ.
sicut tͥq historiographi solent. dũ dicumt
ea tempestate aut astatu celi. quia multis¬
magni tudine sui multis dieb oritur. Uer¬
no autẽ ⁊ auttimnali tpr̃: quã maxime fuit̃
tempestates. qlua nec plena ẽ estas. nec plena
biemps. Unde ⁊ medium ⁊ confine utͥtisq
tpr̃is. exconiunctione duoꝵ haͦrũ contͣroꝵ:
efficiuntur tempestates. fragor afractinare¬
rum nominatus ẽ sonitu. quia sicca q̃ ⁊ ari¬
da facile frangit. Procella ab eo quod ꝑcel
cũ pliuua. ꝓcelle enim aut defluminib
aut de uentis siuint. Nichil aũuelocius

Expanded text:
dicta, quasi aeria, quod levis sit motus aeris. Agitatus autem aer auram facit. Unde et Lucretius dicit aerias auras. Altanus qui in pelago . Nam alter est flatus in ripis quem diximus auram; nam aura terrae est. Turbo est volubilitas ventorum; et turbo dictus a terra, quotiens ventus consurgit et terram in circuitum mittit. Tempestas aut pro tempore dicitur, sicut ubique historiographi solent, dum dicunt, "ea tempestate"; aut ab statu caeli, quia magnitudine sui multis diebus oritur. Verno autem et autumnali tempore quam maximae fiunt tempestates, quando nec plena est aestas, nec plena hiems; unde et medium et confine utriusque temporis ex coniunctione aerum contrariorum efficiuntur tempestates. Fragor a fractarum rerum nominatus est sonitu, quia sicca quaeque et arida facile frangit. Procella ab eo quod percecum pluvia. Procellae enim aut de fulminibus, aut de ventis fiunt. Nihil autem velocius
Abbreviated transcription (Latin):
restrem cartago appeslant. Cicades exticudoꝵ
nascuntur sputo. hec in italia apud reginos
mute sunt nec usquã alibi. Musca ex g̾couenit.
sicut ⁊ mus. hec sic̃ ⁊ apesuetate in aque aliqͦci¬
ens portuniis hore spactum reuuiscunt.
Cinomia g̃ce uocatur .i. musca canima. nã
canos g̃oe: canis uocatur. Culex abaculeo dic¬
trs quod sanqͥnẽ sugit ht̃ enĩ inore fistulã
inmod̾ fistiti stimuli. qua carnẽ terebrat. ut
sangͥnem bibat. Scinifes musce minutissi¬
ine sunt. aculeis ꝑmoleste. qua ĩtia plaga su¬
ꝑb egiptioꝵ ppłs cesusẽ. Destrus animal ar¬
mentoꝵ aculeis ꝑmolestum. oestrum aitẽẽ
Bibiones sunt qͥiniuno nascunt᷑. quosiuil¬
go musciones amusto appellant. Uñ afroniꝰ.
ocłis ore inocłis tuis bibiones inuolarit.
Gurgulio dicit᷑. qr pene nichilẽ. aliud
d e mundo.¬

Expanded text:
restrem ἀστακὸν appellant. Cicades ex ciculorum restrem ἀστακὸν appellant. Cicades ex ciculorum nascuntur sputo. Haec in Italia apud Rheginos mutae sunt, nec usquam alibi. Musca ex Graeco venit, sicut et mus. Haec, sicut et apes, necatae in aqua aliquotiens post unius horae spatium reviviscunt. Cynomya Graece vocatur, id est musca canina; nam κύων Graece canis vocatur. Culex ab aculeo dictus, quod sanguinem sugit. Habet enim in ore fistulam in modum stimuli, qua carnem terebrat ut sanguinem bibat. Sciniphes muscae minutissimae sunt, aculeis permolestae. Qua tertia plaga superbus Aegyptiorum populus caesus est. Oestrus animal armentorum, aculeis permolestum. Oestrus autem Grocatur. Bibiones sunt qui in vino nascuntur, quos vulgo mustiones a musto appellant. Unde et Afran ore in oculis tuis bibiones involant. Gurgulio dicitur, quia pene nihil est aliud DE MUNDO
Abbreviated transcription (Latin):
appellantur. orte debrib. sicuiti scraboneᷤᷤ
de equis. fuci de mulis. uespe de asinis. Los¬
fauoꝵ parcib maiores creanur. quosaliqui.
reges putant dici. quot castra ducant. bu¬
cusẽ maior ape. scra bone minor. dictus aũ
futus. quod alienos labores eclat. qiͣ focus de¬
pascitur enim quod non laborauit. De quo
cuntur de equoꝵ carnib putdis. ita exeis
ĩmsepe nascuntur sarabei. uñ ⁊cognomi¬
natisuint. Lauri uocant᷑ sentabei tertestresie
talia. simillimum scarabero. longipedum. fallit
inter herbas bouem maxime. unde ⁊ nom̃ ht̃
deuoratũq tacto felle ita inflaminat ut cuĩpat.
Cicendela scarabeoꝵ gemisẽ eo quod gractiens ieł
uolans uͤcet. B̾lacte a colore nuincupate. siqͥdem
⁊ comp̃hense manum cingiuit. unde iblac̾teũ
colorẽ dñt. hoc aũ animal lucem uid̾e non pati¬
tur. contrartũ mucce. Nam musea lucipeta:
uelud basta. uñ ⁊ eã g̾ci eamaritimã qua ter¬

Expanded text:
apes vocantur ortae de bobus, sicuti scabrones apes vocantur ortae de bobus, sicuti scabrones de equis, fuci de mulis, vespae de asinis. Cosfavorum partibus maiores creantur: quos aliqui reges putant. Dicti quod castra ducant. Fugus est maior ape, scabrone minor. Dictus autem fugus quod alienos labores edat, quasi fagus; depascitur enim quod non laboravit. De quo cuntur de equorum carnibus putridis, ita ex eis iterum saepe nascuntur scarabei, unde et cognominati sunt. Tauri sunt scarabei terrestres Italia simillimum scarabaeo, longipedum. Fallit inter herbas bovem maxime, unde et nomen habet, devoratumque tacto felle ita inflammat ut rumpat. Cicindela scarabaeorum genus est; eo quod gradiens vel volans lucet. Blattae a colore nuncupatae, siquidem et conprehensae manum tingunt; unde et blatteum colorem dicunt. Hoc autem animal lucem videre non patitur, contrarium muscae, nam musca lucipeta, veluti asta; unde et eam Graeci tam maritimam quam ter
Abbreviated transcription (Latin):
dicꝰ quod ext̾uis humorẽ ht̃ uuidũ. q̃uod
im̃iis. quidã aũ putant ouũ gͥcam hr̃e o
concipiunitir. s non sunt gñabilia. nͥ qͣfrie
cint concubitti masclĩno concepta: ⁊ semina¬
lispũ penetrata. Ouoram ium tantã dnt.
ut signum ꝑfusum eo non ardeat. ac ne
ustis quid̾ contacta: aduratur uestis ꝙͦ ad
mita ꝙͦ calce: glutinare fertuir utri frig
gant. uł ꝓeo quodsine pedib nascan¬
tuir. Nampostea ⁊ pedes ⁊ pennas acci¬
piunt. hee ĩollerter ingeneranclis mellis offõ¬
asignantes incolunt secdes. domicilia inenar¬
uabili arte conponunt. ex itariis florib. fauũ
condunt. textisq ceris innimera arte ꝓleca¬
stra replent. exxutim ⁊ reges hñr. p̃liamouẽt.¬
stigu fumũ fuguunt. timultũ exasꝑantur.
has płiq exꝑtistint deboum catau̾ib nasci.
nã phis creandis. uittiloꝵ occisoꝵꝵ carnes u̾¬
berantur. ut putre facto sangͥne u̾mes cre¬
entur: qͥ pꝰea efficiunt᷑ apes. Propͥe tñ aues

Expanded text:
est quod extrinsecus humorem habet, uvidum quod interius. Quidam autem putant ova Graecam habere concipiuntur, sed non sunt generativa nisi quae fuerint concubitu masculino concepta et seminali sput lignum perfusum eo non ardeat: ac ne vestis quidem contincta aduritur, admista quoque calce glutinare fertur vitri fragmgent, vel pro eo quod sine pedibus nascuntur. Nam postea et pedes et pennas accipiunt. Hae solertes in generandi mellis offadsignatas incolunt sedes, domicilia inenarrabili arte conponunt, ex variis floribus favum condunt, textisque ceris innumera prole castra replent, exercitum et reges habent, proelia movent, fumum fugiunt, tumultu exasperantur. Has plerique experti sunt de boum cadaveribus nasci. Nam pro his creandis vitulorum occisorum carnes verberantur, ut ex putrefacto cruore vermes creentur, qui postea efficiuntur apes. Proprie tamen
Abbreviated transcription (Latin):
cant. quasclam in mundo corꝑm patte ᷤ tam
minutissimas. ut nec usui pateant: nec
thomidicti sunt. hii ꝑ inane tocius inundi
inͣrequietis motib uolitare. ⁊ huc atq ultic.
ferce dñr. sic̃ tenuissimi pulu̾es. qͥinfusi
ꝑfenestras radiis solis uidentur. ex hisaibo¬
res oñs ⁊ fiuges ⁊ herbas oriri. ⁊ exhis ignẽ
zaquam ⁊ uniu̾sa gigni. atq constate. qui¬
dam philosophi gentium putauerunt. scit
aũi athomi aut incorꝑe. aut intpr aut in
nimero. Incorpore: ut lapis. duudis eũ in

Expanded text:
cant quasdam in mundo corporum partes tam cant quasdam in mundo corporum partes tam minutissimas ut nec visui pateant nec ἄτομοι dicti sunt. Hi per inane totius mundi inrequietis motibus volitare et huc atque illuc ferri dicuntur, sicut tenuissimi pulveres qui infusi per fenestras radiis solis videntur. Ex his arbores et herbas et fruges omnes oriri, ex his ignem et aquam et universa gigni atque constare quidam philosophi gentium putaverunt. Sunt autem atomi aut in corpore, aut in tempore, aut in numero. In corpore, ut lapis. Dividis eum in
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc uͦ libello quasi inquadã tabellabrem. qͣsdã
celicausas. situsq t̾rarum.⁊ maris spatia ad notaui¬
mus. ut inmodico lector ea ꝑcurrat. ⁊ copendio¬
sa breuitate ethimolo gias earitm causisq cog¬
noscat. De mundo. De athomis. De elem̃tis .in.
Muudus latine aphilosophis di¬
ctus. quotł in sempat̾no motusit. Urcedtum. sor.
luma. aer. maria. Nulla enĩ requies: elementis
eos cosmos quod sig̾eat ornamentum. nichil
enim mundo pulcrius. ocłis cartiis aspieimꝰ
orientem. ⁊ occitentẽ. septemtonẽ. ⁊ meridiẽ.
Driens abexortu solis: ẽmincupatus. Decidẽs.
quot diem faciat occidere. atq mntire. abscon¬
dit enĩ lum̃ mundo. ⁊ tenebras suꝑ inducit.
Septemto a septẽ stellis axis uocatur. que
inip̃õ reuolute rotantur. hic ꝓͥe⁊ uertex dr̃
diem. quasi medidies. uł quia tunc purtuis
micat. mertim enĩ purim dicitur. Ianue ce
li due sunt. ouens ⁊ occasus. namuna porta
soiperdit. alia serecipit. Sardines antẽ mim¬

Expanded text:
In hoc vero libello quasi in quadam brevi tabella quasdam caeli causas situsque terrarum et maris spatia adnotavimus, ut in modico lector ea percurrat, et conpendiosa brevitate etymologias eorum causasque cognoscat. § 1 De mundo. Mundus Mundus Latine a philosophis dictus, quod in sempiterno motu sit, ut caelum, sol, luna, aer, maria. Nulla enim requies eius elementis eos κόσμος, quod significat ornamentum. Nihil enim mundo pulchrius oculis carnis aspicimus. orientem et occidentem, septentrionem et meridiem. Oriens ab exortu solis est nuncupatus. Occidens, quod diem faciat occidere atque interire. Absconditi enim lumen mundo et tenebras superinducit. Septentrio autem a septem stellis axis vocatur, quae in ipso revolutae rotantur. Hic proprie vertex ddiem, quasi medidies: vel quia tunc purius micat aether. Merum enim purum dicitur. Mysticeli duae sunt, Oriens et Occasus; nam una porta sol procedit, alia se recipit. Cardines autem mun
Abbreviated transcription (Latin):
racelicticta: eoq. spẽsẽ inrotundũ formata. s
⁊ quicqͥd taleẽ auolubilitate spera ag̾̃cis dicit᷑.
sicut spile aquib ludunt infantes. Nampħi
terram inmecdia mole mundi libratã. hunc mo¬
ueri dicunt. ⁊ ꝯmotueiris sidera ineo fixa ab
oriente usq ad occidentẽ cͥcuire sepcenttonibus
Axis ẽ septenͣtonis linea recta. que ꝑmediam
pilam spere tendit. ⁊ dicta axis quod mea
spheri ut rota uoluitur. tił quia ibi plau¬
stitimẽ. Cardines extreme partes sunt axis.
⁊ dicti cardines: eoq ꝑeos uoluitur celum:
Polisunt cͥculi. qͥcuittint ꝑarem. hoꝵ alt̾ ẽ
septemͥtonalis qͥ numꝗͣ. occidit. appellat᷑ bo¬
reus alter atistralis. qͥnumꝙͣ uidet᷑. ⁊ atistro¬
notius dicit᷑. ⁊ dicti poli: quod sint axium
cͥculi exus̃ti plaustroꝵ.apoliendo scił nomt¬
nati. s polus boreus semꝑ uidetur. austro¬
notius numquã. quia dextra celi altioras̃.
p̃ssa austri. Sonuexa extrema celi funt acͥ¬

Expanded text:
s in rotundum formata est. Sed et quidquid tale est, a volubilitate sphaera a Graecis dicitur, sicut et pilae quibus ludunt infantes. Nam phiterram in media mundi mole libratam. Hoc moveri dicunt, et cum motu ejus sidera in eo fixa ab oriente usque ad occidentem circumire, septentrionibus Axis est septentrionis linea recta, quae per mediam pilam sphaerae tendit; et dicta axis, eo quod in ea sphaera ut rota volvitur, vel quia ibi plaustrum est. Cardines extremae partes sunt axis; et dicti cardines, eo quod per eos vertitur coelum. Poli sunt circuli qui currunt per axem. Horum alter est septentrionalis, qui nunquam occidit, appellaturque boreas, alter notius dicitur. Poli dicti, quod sint axium cycli ex usu plaustrorum a poliendo scilicet nominati, sed polus boreas semper videtur, austronotius nunquam, quia dextra coeli altiora sunt pressa austri. Convexa extrema coeli sunt a c
Abbreviated transcription (Latin):
inscͥpturis sacͥs iõ firmamentũ uocatũ. quod
sit cursus sideram. ⁊ ratis legib fixisq fir¬
matum. In t̾clum ⁊ celum ꝓacre accipit᷑. ubi
celiappellat. Cum manifestum sit aues inae¬
re uolare. ⁊ nos inconsuettidine hunc aerẽ
celum appellamus. Nam cũ desereno uel¬
de nubuo querimus. aliqũ dicimꝰ quał
inqͦ siclera sunt. ⁊ sig̾cat ignẽ eum: qͥ a toto mnun¬
do maitũ separitus ẽ. saneetherẽ ip̃m elem̃tũ.

Expanded text:
in Scripturis sanctis ideo firmamentum vocatum, quod sit cursus siderum et ratis legibus fixisque firmatum. Interdum et coelum pro aere accipitur, ubi caeli' appellat, cum manifestum sit aves in aere volare; et nos in consuetudine hunc aerem caelum appellamus. Nam cum de sereno vel nubilo quaerimus, aliquando dicimus, 'qualis in quo sidera sunt, et significat eum ignem qui a toto mundo in altum separatus est. Sane aether est ipsud el
Abbreviated transcription (Latin):
int. Greciautẽ elementa itoixia nuncutpãt.
eo quod sibi societatis concortias cõmuno¬
ie qtedam contiemant. Namsic ea int̃ se qͣdã¬
natitrali ratione uincta dñr. ut modo origi¬
nem abigne repetentes usꝙ ad terram. mnodo
aerta uiꝰꝙ adignẽ. ut ignis quid̾ maere de¬
inati aer in aqua densettir: a qua int̾ram ẽs¬

Expanded text:
. Graeci autem elementa στοιχεῖα nuncupant eo quod sibi societatis concordia et communione quadam conveniant, nam sic ea inter se naturali quadam ratione juncta dicuntur, modo originem ab igne repetentes usque ad terram, modo a terra usque ad ignem, ut ignis quidem in aera desinat, aer in aquam densetur
Abbreviated transcription (Latin):
batio uł hilaritas in oculis apparet. Dercliaũ
id̾ ⁊ lumina. ⁊ dicta lumina ꝙ exeis lumen
manat. uł qriod ex initio sui: clausam ceneãt
lucem. aut extͥnseciis acceptam irisui ꝓponen.¬
do refuindant. Pupillaẽ medius punctus oclt̃
inquauisẽ urdendi. ubiquia parue imagi¬
nes nobis uident᷑. p̃pea pupille appellamtir.
Nam puruuili pupilli dicuntur. hanc płiꝙ
ptipislam nocant. Uocatur aritẽ papilla:
quod sint puratt inpolluta. ut sunt prielle.
fisici dicuit easdem pupillas quas uidemꝰ
in ocłis morituros ante tͥduum non hab̃e
quib non uisis nec certaẽ desꝑatio. sircuiꝰ
uero quia pupilla albe partes ocł seꝑant᷑
discreta nigredine. Corona dicitur quodro
tunditate sui ornet ambitum pupuie. uol¬
uos aritẽ quidã appellant ipsos ũtices oculoꝵ
mutant᷑. Palpebre s̃ simis ocłoꝵ apalpitatiõe

Expanded text:
batio vel hilaritas in oculis apparet. Oculi autem batio vel hilaritas in oculis apparet. Oculi autem idem et lumina. Et dicta lumina, quod ex eis lumen manat, vel quod ex initio sui clausam teneant lucem, aut extrinsecus acceptam visui proponendo refundant. Pupilla est medius punctus oculi, in quo vis est videndi; ubi quia parvae imagines nobis videntur, propterea pupillae appellantur. Nam parvuli pupilli dicuntur. Hanc plerique pupulam vocant: vocatur autem pupilla quod sit pura atque inpolluta, ut sunt puellae. Physici dicunt easdem pupillas, quas videmus in oculis, morituros ante triduum non habere, quibus non visis certa est desperatio. Circulus vero, quo a pupilla albae partes oculi separantur discreta nigredine, corona dictunditate sui ornent ambitum pupillae. Volvos autem quidam appellant ipsos vertices oculorum Palpebrae sunt sinus oculorum, a palpitatione