comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alloquitur illos apł̃s neilloꝵ peregrina
manifestãt subiungens: Optimũ est
enĩgrã stabilirecor. non escis : quȩ non
profuer̃ ambulantib in eis. Optimũ
inquit &e ꝑfectũ est stabilire & con¬
testam̃ti: ut habeatis fidẽ ꝑfectã
credentes omia munda mundis. Non
stabilire in differentis ez obseruacionib
aescarũ dicentes. Quos dã cibos mundos
quosdã in mundos. quȩ nihil profuer̃
ambulantib:: in illis obseruacionib
infigura contingebant cessa uer̃.
et maxime post quãdns̃ dixit:
Non qđ intratls
in hos quo in qui nat hominẽ.
sed omĩa munda mundis:
Vidit si quidẽ dicuncta que fecit: erantq:
ual debona. Melius ẽ enĩ fidẽ retinere
cũperfecto opere: quã de differentia
ciborũ disputire reiciendo illa quȩ ds
munclacreauit.: Unanãque est ꝑfecta
obseruantia abstinere a peccato: Nihil
enĩpd est abstinere acibis: sinonabstinet᷑
a peccatisꝯ Nalic& gererent illi studiũ¬

Expanded text:
alloqualloqu apertius manifestat, subjungens. Optimum est enim gratia stabilire cor non escis, quae non profuerunt ambulantibus in eis. Optimum, inquit, et perfectum est stabilire cor, et contestamenti, ut habeatis fidem perfectam, credentes omnia munda mundis, non stabilire in differentiis et observationibus escarum, dicentes quosdam cibos mundos, quosdam immundos, quae nihil profuerunt ambulantibus in illis observationibus. in figura contingebant, cessaverunt: et maxime postquam Dominus dixit: Non quod intrat in os coinquinat hominem, sed omnia sunt munda mundis. Vidit siquidem cuncta quae fecit, erantque valde bona. Melius est enim fidem retinere cum perfecto opere, quam de differentia ciborum disputare, rejiciendo illa quae Deus munda creavit, una namque est perfecta observantia abstinere a peccato, nihil enim prodest abstinere a cibis, si non a peccatis a
Abbreviated transcription (Latin):
sed pocius iosue promisit hocds̃. Ad haec
apłs. Nolite defficere : qm̃sicut ꝑtin&e.
adiosuȩ ista promissio: ĩta ꝑtin&e aduos¬
cũ patre : tunctẽporis. ipse fuit. ipse est¬
& ipseerit in scła: Nolite putare quasi
quitunc fuit. non sit modo: idẽ enĩ
qui fuit heri. idẽerit et in scłm:
Eriaut̃ p̃teritũ significat tẽpus. hodie
p̃sens: scła uero futurũ sinet mino:
dicit. tuaut̃ idẽ ipsees etannitui ñ de¬
ficient. Doctrinis uariis & peregrinis
nolite abduci: Doctrinȩ uarię &
peregrine nouadoc matas hereticoꝵ
quib abducantur & separantur simplici¬
ores aueritate fidei suꝑsticiones quoq
udȩorũ. qudocent abstinendũ aquib: dã
cibis. quos lex prohib& quos dã uero
concedunt: Quia ergo inter illos erant
quidã carnaliter sapientes. quiescarũ
obseruatione differentia selucebant
quosdã. abstrahentẽs eos ad oetrina
euangelica quȩ dicit omĩa munda ẽ ẽ mundis.

Expanded text:
sed potius Josue promisit hoc Deus. Ad haec sed potius Josue promisit hoc Deus. Ad haec Apostolus: Nolite deficere, quoniam sicut pertinet ad Josue ista promissio, ita pertinet ad voscum Patre, tunc temporis ipse fuit, ipse est, ipse erit et in saecula. Nolite putare quasi qui tunc fuit, non sit modo: idem enim qui fuit heri, idem erit et in saeculum. Heri autem praeteritum significat tempus, hodie praesens, saecula vero futurum sine dicit: Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Doctrinis variis et peregrinis nolite abduci. Doctrinae variae et peregrinae, nova dogmata sunt haereticorum, quibus abducuntur et separantur simpliciores a veritate fidei, superstitiones quoque Judaeorum, qui docent abstinendum a quibusdam cibis, quos lex prohibet, quosdam vero concedunt. Quia ergo inter illos erant quidam carnaliter sapientes, qui escarum observatione et differentia seducebant quosdam, abstrahentes eos a doctrina evangelica, quae dixit omnia esse munda mundis ,
Abbreviated transcription (Latin):
audiencdisunt et imitandi: in quantũ
ciero a ut nonrecte p̃dicant. autmale
uiuunt neq audienclis neq
immitandi: Uerbigrã si recte
mitand est: Sin uero neutrum
agit: non est. audiend neq imitanđ:
A tuero sirecte p̃dicat lic&e male iuiuat.
ñ est contempnend ut non audiat᷑
Unde dñs dicit: Quȩ dicunt facite.
Quȩ aut̃ faciunt facere nolite
Q uiaergo istibonos p̃positos habueratł
conuersationis considerantes exitũ.
hoc est ꝑ seuerantiã usos infinẽ.. Infide
recta bonisq operib imitarent᷑ fidẽ.
hocest firmitatẽ omniũ bonorũ: Qui aergo
finẽ bonũ habuit eorũ conuersatio.
id circo imitamini fidẽ illoꝵ: fidẽ aut̃.
firmitatẽ seuꝑ seuerantiam illoꝵ dicit:
Ih̃s xp̃s heri & hodie ipse et in scła.
Ad superiora pertinent: ubtestatus est
dixis se dm̃ nonte deserã neq derelinquã.
poterant illi respondere. hoc non ꝑtin&e
ad nrm̃ auxiliũ quod ñ est nobis promissũ.

Expanded text:
audiendi sunt et imitandi: in quantum audiendi sunt et imitandi: in quantum vero aut non recte praedicant, aut male vivunt, neque audiendi sunt neque imitandi; verbi gratia: Si recte imitandus: si vero neutrum agit, non est audiendus neque imitandus: at vero si recte praedicat, licet male vivat, non est contemnendus, ut non audiatur: unde Dominus dicit: Quae dicunt facite; quae autem faciunt, facere nolite. Quia ergo isti bonos praepositos habuerant,conversationis considerantes exitum, perseverantiam usque in finem in fide recta bonisque operibus imitarentur. Fidem, hoc est firmitatem omnium bonorum, quia ergo finem bonum habuit eorum conversatio, idcirco imitamini fidem illorum. Fidem autem firmitatem seu perseverantiam illorum dicit. Christus Jesus heri et hodie, ipse et in saecula. Ad superiora pertinent ista, ubi testatus est dixisse Dominum: Non te deseram, neque derelinquam: poterant illi respondere: Hoc non pertinet ad nostrum auxilium, quia non est nobis promissum,
Abbreviated transcription (Latin):
suã indõ positã hab&. Nulla enĩ racionẽ
m̃titur si in illo spẽnram ponimus:
sub̵ itaest ille nobiscũ ut confident̃
dicamus. Uns mihi ael iutor est ñti¬
mebo quid faciat mibi homo: Hominis
no mine intelligitur hic non solũ
carnalis quil ib& aduersarius. sel
se&iam antiquus: quihomo appellatur
ab officio suo uocabulũ sumens. eo quod
hominẽ decipiat. sicut & xp̃s leo appel¬
latur propt̃ fortitudinẽ: Undeproph&a
dicit. eripeme dnẽ ab omine malo id÷
diabolo: O portae ergonos in omnib:
tribulationib seutẽptacionibus hunc
uersiculũ psalmo graphi seuapłi ex¬
clamare dicentes: Dns mihiad uitor
nontimebo quid faciat mihi homo⁊ id:
quilib& hostis autaduer sarius
Mem̃tore ꝓ̃positorũ ur̃oꝵ qui uobis locutis
uerbũdĩ: quorũ intuentes exitũ
conuersationis imitamuni fidẽ: Onĩs
quidẽ p̃lati & doctores inquant ũ
bona p̃clicant & bona ope̾rantur

Expanded text:
suam in Deo habet positam. Nulla enim ratione suam in Deo habet positam. Nulla enim ratione mentitur, si in illo spem nostram ponimus. Ita, subaudis est ille nobiscum, ut confidenter dicamus, Dominus mihi adjutor est, non timebo quid faciat mihi homo. Hominis nomine intelligitur hic, non solum carnalis quilibet adversarius, sed etiam hostis antiquus, qui homo appellatur, ab officio suo vocabulum sumens, eo quod hominem decipiat, sicut et Christus leo appellatur propter fortitudinem. Unde Propheta dicit: Eripe me, Domine, ab homine malo , id est diabolo. Oportet ergo nos in omnibus tribulationibus seu tentationibus hunc versiculum Psalmographi seu Apostoli exclamare, dicentes: Dominus mihi adjutor est, non timebo quid faciat mihi homo, id quilibet hostis aut adversarius. Mementote praepositorum vestrorum, qui vobis locuti sunt verbum Dei: quorum intuentes exitum conversationis, imitamini fidem. Omnes quidem praelati et doctores in quantum bona praedicant et bona operantur,
Abbreviated transcription (Latin):
et extentĩ ad acipiendũ. Dequo omnino
quidã sapiens amonuit dicens. Non sit
porrectã manus tua et accipiendũ: etad
dandũ collecta: fortassis  post quã
expoliati fuerant propria facultate a non
credentib cui piebant subretentu elemosine.
iterũ congregare diuicias. ideoq ad monuit.
apłs ut essent mores illorũ sineauariaia.
contenti tantũ p̃sentibus necessariis. non p̃¬
cogitantes defuturo. iuxta quod ipse alibi
hortatur dicens. habentes uictũ et uestitũ
his contentisimus: Etne forte dicerent
quid facturierimus sinecessaria nobis
contigerint de eẽ ꝓsuffragia: protinus
consolacionẽ ad didit adhibens testi¬
moniũ delibro ihũ naue. Ipse enĩds̃
omps dicit:. Nonte deserã neq derelinquã.
post mortẽ moy silitaero tecũ confortare
& esto robustus: Nonte deserã. neq
derelinquã: Iđ exẽplũ ut ꝑtin&
ad iosuȩ: ita etadomnẽ electũ quispẽ

Expanded text:
et extentam ad accipiendum. De quo et extentam ad accipiendum. De quo quidam sapiens admonuit, dicens: Non sit porrecta manus tua ad accipiendum et ad dandum collecta. Fortassis postquam exspoliati fuerant propria facultate a non credentibus, cupiebant sub retentu eleemosynae iterum congregare divitias. Ideoque admonuit Apostolus ut essent mores illorum sine avaritia, contenti tantum praesentibus necessariis, non praecogitantes de futuro, juxta quod ipse alibi hortatus fuerat, dicens: Habentes victum et vestitum, his contenti simus ; et ne forte dicerent: Quid facturi erimus si necessaria nobis contigerit deesse suffragia, proximis consolationem addidit, adhibens testimonium de libro Jesu Nave. Ipse enim Deus omnipotens dixit: Non te deseram neque derelinquam. Post mortem et esto robustus ; non te deseram, neque derelinquam. Quod exemplum ut pertinet ad Josue, ita et ad omnem electum, qui spem
Abbreviated transcription (Latin):
et ad ulteros iudicabit hocest clãpnabit
p̃ter missis. homicilis. sacrilegis. furib
aluisq diuersis criminib: in uolutis
minime: Qua re ergo apłs specialiter
fornicatores & adulteros iudicandos
foredix̃: nimirũ qr de homiciis. sacri¬
legis. furib parricilis. atq aliis
hesitacioẽ. quinsint dãpnandi: Defornica¬
toribus uero et ad ulteris erant tunc
tẽporis qui dubitabant dicentes ad hoc
factos masculos &efeminas adõ utsimul
coeant: ideoq ñ est peccatũ cũqualib&
muliere concũbere. quod omnino longe
honorabile conubiũ &torũ inmaculatũ
placeredõ: mox sub intulit. quia forni¬
catores & ad ulteros iudicabit ds̃. hostendens
iuste iudicare fornicatores & adulteros:
Si enĩ conubiũ conces sũ est: iustefornicatores
suppliciis afficiuntur. iuste puniuntur
adulteri. Sintmores sine auaricie.
mn largiendo. & cupiđ in acripien do.
et quimanũ hab&e collectã ad clandũ.

Expanded text:
et adulteros judicabit, hoc est, damnabit, et adulteros judicabit, hoc est, damnabit, praetermissis homicidis, sacrilegis, furibus, aliisque diversis criminibus involutis? Minime. Quare ergo Apostolus specialiter fornicatores et adulteros judicandos fore dixit? Nimirum quia de homicidis, sacrilegis, latronibus, parricidis atque aliis haesitatio est quin sint damnandi. De fornicatoribus vero et adulteris, erant tunc temporis, qui dubitabant dicentes, ad hoc factos masculos et feminas ut simul coeant: ideoque non esse peccatum cum qualibet muliere concumbere: quod omnino longe Honorabile connubium et thorum immaculatum placere Deo: mox subintulit: Quia fornicatores et adulteros judicabit Deus: ostendens juste judicari fornicatores et adulteros. Si enim connubium concessum est, juste fornicatores suppliciis afficiuntur, juste puniuntur adulterin largiendo, et cupidus in accipiendo et qui manum habet collectam ad dandum,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. creauit ds̃ masculũ & feminã.
dix̃q eis: Crescite et multiplicamini.
torus inmaculatus ẽ : hocẽ legitimus
concubitusabsq fornicationis causa.
et inmaculatus lectus. in maculati. & illi
indesur gentes hoc est maculã peccati
inde ñtrahentes Undebeatus matheus¬
apłs dicit quodã loco. quia coniugium
legittimũ & torus legittimus sor des
habent quodã modo in comixtione seminis.
sed peccati maculã non habent: Melius est.
enĩ uxorẽ legittimã ducere: quãc
meretriculis fornicari. autcx iã aliorum
uxores uiolare : Sinuero legittimum
ñ fuerit conubiũ. neq: amore filioꝵ
sed causa libidinis explendȩ. pluresq
fuerint. uxores : iã non est honorabile
conubiũ neq torus in maculatus.
Fornicatores eni ceadulteros iudicabit
pollui libidinẽq: expleri, Adulterare
uero ẽ: alterius torũ uiolare: Unde
adult̃ : quasi alterius torũ uiolans.:
Sed nũ quid omp̃s els. solũ modo fornicatores

Expanded text:
dicit, creavit Deus masculum et feminam, dicit, creavit Deus masculum et feminam, dixitque eis: Crescite et multiplicamini. horus immaculatus est, hoc est, legitimus recubitus absque fornicationis causa, et immaculatus lectus, immaculati et illi inde surgentes, hoc est, maculam peccati inde non trahentes. Unde beatus Matthaeus dicit quodam loco: Quia conjugium legitimum et thorus legitimus sordes habent quodammodo in commixtione seminis, sed peccati maculam non habent: melius est enim uxorem legitimam ducere, quam cum meretriculis fornicari aut etiam aliorum uxores violare. Sin vero legitimum non fuerit connubium: neque amore filiorum, sed causa libidinis explendae, fuerintque plures uxores, jam non est honorabile connubium, neque thorus immaculatus. Fornicatores enim et adulteros judicabit pollui, libidinemque explere, adulterare vero est alterius thorum violare. Unde adulter, quasi alterius thorum violans, sed nunquid omnipotens Deus solummodo fornicatores
Abbreviated transcription (Latin):
sub̵ mem̃tote: tanquã & ipsi corpore
morantes: Quod est dicere. quia incorpore
adhuc estis morantes per qđ experim̃to
cognoscitis ꝗd necesse sit laborantib
mem̃tote illorũ quilaborant in doc¬
trina & operacione scã. subminis trando
uictũ etuesti m̃tũ. sicut uel letis
ur̃ĩ meminisse sitalit̾ laboraretis:
perhoc enĩ quia in corpore mortali
manetis sicut & illi: experim̃to
probatis quia milicia ẽ. uita hominis
suꝑ t̾rã: & homo ad laborẽ nascit᷑.
sicut aius aduolatũ: Honorabile
placens dõ.&torus in maculatus .
Conubiũ dicitur: a conubendo:
Erant quidã tunctẽporis qui condẽp¬
nabant nupcias. dicentes inmundũ. eẽ
coniugale conubiũ: necposse ẽẽ
mundũ alecto coniugis surgentẽ :
libidinis explende: non solũ concedit
sed & iã dicit dõ placere illud:
honorabile enĩ conubiũ est: amore filioꝵ
legictime uxorẽ ducere. tẽporibusq
certis abea abstinere: Necplures
uxores habere: quã in initio utscriptura

Expanded text:
s mementote, tanquam et ipsi in corpore sitis morantes, quod est dicere. Quia in corpore adhuc estis morantes, per quod experimento cognoscitis quid necesse est laborantibus, mementote illorum qui laborant in doctrina et operatione sancta, subministrando victum, vestimentum, sicut velletis vestri meminisse, si taliter laboraretis. Per hoc enim quia in corpore mortali manetis, sicut et illi experimento probatis quia militia est vita hominis super terram , et homo ad laborem nascitur, r, et avis ad volatum. Honorabile placet Deo. Et thorus immaculatus. Connubium dicitur a conhabendo. Erant quidam tum temporis, qui condemnabant nuptias, dicentes immundum esse conjugale connubium, nec posse esse mundum, a lecto conjugis surgentem; ulibidinis explendae, non solum concedit, sed etiam dicit Deo placere. Honorabile enim connubium est, amore filiorum legitime uxorem ducere; temporibusque certis ab ea abstinere, nec plures uxores habere: quia in initio, ut Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
pacis apt&r uos in omnibono. hoc est
faciatuos aptos infiderecta. inhetrina.
in operatione perfectd: ut possitis ẽi
uoluntatẽ ꝑficere faciens ipse
in uobis qđ placeat sibi A uobis enĩ
nic hil bor.i habere potestis: nisi illo
p̃ueniente & sub sequente iuxta qđ psal¬

Expanded text:
pacis aptet vos in omni bono, hoc est faciat vos aptos in fide recta, in doctrina, in operatione perfecta, ut possitis ejus voluntatem perficere, faciens ipse in vobis quod placeat illi. A vobis enim nihil boni habere potestis, nisi illo praeveniente et subsequente, juxta quod psal
Abbreviated transcription (Latin):
edux̃ illũ amortuis. qm̃ inliuis ibilit̃
operantur illetres ꝑsone :: Manus
aut̃ pastor dñs iħs est: q ad pascuauitȩ
& a moena prata uirentis paradisi
suas oues ꝑducit: Ipfeest pastor
quidicit in eułio. Ego sũ pastor bonus:
Ques ẽi sunt electi : dequibus ipsedicit.
Oues meae uocẽmeã audiunt & seq ut̃ me.
et ego uitã acẽ nãdocis: Apt& uos. id ÷¬

Expanded text:
m indivisibiliter operantur illae tres personae. Magnus autem pastor Dominus Jesus est, quia ad pascua vitae et amoena prata virentis paradisi suas oves perducit. Ipse est pastor qui dicit in Evangelio: Ego sum Pastor bonus. Oves ejus electi sunt, de quibus ipse dicit: Oves meae vocem meam audiunt, et sequuntur me, et ego vitam aeternam do eis. Aptet vos. Id
Abbreviated transcription (Latin):
onis suffragiũ : ac deinde nonsim¬
pliciter sed tota intentione & omni
prost sustudio piam orationẽ
proeis ad dnm̃ fundit inquiens:
ds̃ aut̃ pacis quieduxit demortuis
pastorẽ magnũ ouiũ in sanguine
testam̃ti ace̾ni dnm̃nrm̃ ihm̃ xpm̃:¬
Ds̃ pacis ifto in loco intelligitur ds̃ pat᷑
a quo uera pax procedit qr c̃ amator
pacis: & quinos pacificauit sibi ꝑ¬
sanguinẽ filusui: ipsee dux̃ pastorẽ
magnũ ouiũ demort̾uis id ÷ dese¬
pulchro. quilocus proprie mortuoꝵ ẽ.
sũscitans illũ t̃ciadio:: Quod ipse
filius ad propinquans passioni.
orabat licens. pat̾ clarifica filiũtuũ.
id ÷ suscita filiũtuũ: Et quid dicit.
ei idẽ ds̃ pat̃ in salmo exurge gła
mea exurge psalteriũ. id ÷ corus
omniũ uirtutũ:. Cuifilius. exurgi
diluculo: Dsergo pater ẽdux̃
filiũ suum demortuis. hoc est
de inferno. uł desepul chero: iuxta¬
qđ psalmista p̃dixerat: Non daib̃
scm̃tuũ uidere: cor ruptionem:

Expanded text:
onis suffragium ac deinde non simonis suffragium ac deinde non simpliciter, sed tota intentione, et omni prorsus studio piam orationem pro eis ad Dominum fundit, inquiens: Deus autem pacis qui eduxit de mortuis pastorem magnum omnium in sanguine testamenti aeterni Dominums pacis, isto loco intelligitur Deus Pater, a quo vera pax procedit, qui est amator pacis, et qui nos pacificavit per sanguinem Filii sui: ipse eduxit pastorem magnum ovium de mortuis, id est, de sepulcro, qui locus proprie mortuorum est, suscitavit illum tertia die: Juxta quod ipse Filius appropinquans passioni orabat, dicens: Pater, clarifica Filium tuum, id est, suscita Filium tuum. Et quid dicit ei idem Deus Pater in psalmo? Exsurge, gloria mea; exsurge, psalterium, id est chorus omnium virtutum. Cui Filius: Exsurgam diluculo. Deus ergo Pater eduxit Filium suum de mortuis, hoc est, de inferno vel de sepulcro: juxta psalmista praedixerat: Non dabis sanctum tuum videre corruptionem.
Abbreviated transcription (Latin):
aluos : hic suꝑbiã elacionẽq m̃tis.
quorundã pontificiũ destruit.
quitypho suꝑbiȩ inflati dedignant᷑
dep̾carisuos subiectos quatiñ proeis
oraciones fundant:: Siergo ille qui
ad hoc acdnõ uocatus est ut doctor
et magister omniũ gentiũ fieret. ñ est
declignatus petere quatinus pro illo
sub iecti eĩ quos dño ad quisierat
orarent. quanto magis indigent pleni
inuiclia. rapina. aliisq uiciis resꝑsi
oracionib subiectoꝵ sub ueniri.
sequitur: Confidimus enĩ: quia bonã
conscientiã habemus in omĩb bene
uolentes conuersari: culpabatur apł̃s
dep̃catoriẽ alloquitur illos. hostendens
confidimusinquit ego acsocii
mei bonã uoluntatẽ. h nos habere.
inom̃iba hominib bene uolentes
conuersari : taiudȩos quã gentiles:
Nolite aliquas accusationes aut de¬
tractiones proferre : qm̃consci¬
entianrã innullonos rep̃hendit neq
dãpnat. qđ bonã uoluntatẽ non
quia primũ postulat ab eis orati¬

Expanded text:
s. Hic superbiam elationemque mentis quorumdam pontificum destruit, qui typo superbiae inflati dedignantur deprecari suos subjectos, quatenus pro eis orationes fundant. Si ergo ille qui ad hoc a Deo vocatus est, ut doctor et magister omnium gentium fieret, non est dedignatus petere, quatenus pro illo subjecti ejus, quos Domino acquisierat, orarent, quanto magis indigent pleni invidia, rapina, aliisque vitiis respersi, orationibus subjectorum subveniri? Sequitur: Confidimus enim quoniam bonam conscientiam habemus in omnibus bene volentes conversari. Culpatur Apostoludeprecatorie alloquitur illos, osConfidimus, inquit, ego ac socii mei, bonam voluntatem nos habere in omnibus hominibus, bene volentes conversari tam Judaeos quam gentiles. Nolite aliquas accusationes aut detrectationes proferre, quoniam conscientia nostra in nullo nos reprehendit, neque damnat quod bonam voluntatem non quod primo postulabat ab eis orati
Abbreviated transcription (Latin):
apłs utimitemur illũ dicens: Igitur
quia ipse ex tracastra passus est. ut nos
scĩficaret: egrediamur adeũ extra
conuersacignẽ carnaliũ hominum
mortificantes mẽbra nr̃a cũuicus
et concupiscenciis. Imitemur &eiꝰ
passionẽ: martyrium pro illo
sustinendo:: hocest enĩ improperium
illius portare: eadẽ quȩ ille sustinuit
patis: Crux em̃ illius improperiũ ẽi
uidetur eẽ. paganis : nobis aut̃ est
icĩficatio & redẽptio. Ex ea mus igitur
adeum extracastra:. Despicientes p̃sentia
amantes futura : contẽpnentes ee amantes

Expanded text:
Apostolus ut imitemur illum, dicens: Igitur Apostolus ut imitemur illum, dicens: Igitur quia ipse extra castra passus est, ut nos sanctificaret, egrediamur ad eum extra conversationem carnalium hominum, mortificantes membra nostra cum vitiis et concupiscentiis. Imitemur et ejus passionem, martyrium pro illo sustinendo. Hoc est enim improperium illius portare, eadem quae ille sustinuit pati. Crux enim illius improperium ejus videtur esse paganis, nobis autem est sanctificatio et redemptio. Exeamus igitur ad eum extra castra; despicientes praesentia, amantes futura, contemnentes vis
Abbreviated transcription (Latin):
dũ il loꝵ uita laudabilis dõ patri
aduocatus nr̃ in t̃pellans ꝓ nobis: Et con¬
grue ꝑsanguine uita accipitur: qr uita
hominis in sanguine est: Siue sanguis
illoꝵ infert᷑ inscã : dũ illoꝵ animȩ
cũ triũpho passionis ad celestia deferunt᷑:
Benequoq in altari consumuntur.
quia om̃s scĩ martẏres infide adimplen
qua secredunt adõremunerari:: Dehis q̃
in hocaltari consecrantur ñabent
potestatẽ et de requi tab̃na culo deser¬
uiunt: qm̃aclea quȩ scĩmarty res infide
ꝑfecta sustinendo ad implent:
Non auclent accedere hiqui carnaliter
uiuunt & amore huius scłi tenentur
adstricti : propt̃ qđ sub audis
misteriũ adimplendũ: etihs̃ ut sc̃ĩ¬
Si cut lib et angeliq testatur.
dñs extra portã i herłm passus est
in loco decollatoꝵ quiuo caba tur
ciluarius Utergo dñi umbrã et
figurã inuerititẽ conuerteret. quȩ dese
suisq mẽbris p̃figurabatur suoq.
q̾ñs. pronobis passus est : ortatur

Expanded text:
vita laudabilis Deo Patri advocatus noster, interpellans pro nobis. Et congrue per sanguinem vita accipitur: quia vita hominis in sanguine est. Sive sanguis illorum infertur in Sancta, dum illorum animae cum triumpho passionis ad coelestia deferuntur. Bene quoque in altari consumuntur, quia omnia ista sancti martyres in fide adimplent, qua se credunt a Deo remunerari. De his quae in hoc altari consecrantur, non habent potestatem edere, qui tabernaculo deserviunt: quoniam ad ea quae sancti martyres in fidperfecta sustinendo adimplent, non audent accedere hi qui carnaliter vivunt, et amore hujus saeculi tenentur astricti. Propter quod, subaudis mysterium adimplendum, et Jesus, ut sanctiSicut liber Evangeliorum testatur, Dominus extra portam Hierusalem passus est in loco decollatorum, qui vocabatur Calvaria. Ut ergo Dominus umbram et figuram in veritatem converteret, quae de se suisque membris praefigurabatur, suoqueDominus pro nobis passus est, hortatur
Abbreviated transcription (Latin):
sustinendo feruore scisps̃ accensi
consumunt insequic quid Fluꝰdũatq
libidinosũ inuenitur.  ardentq:
parit̃ amore dilect ionis
uplicit̃ enĩ consumunt̾
extracastra
si uedũ mortificant

Expanded text:
sa, et fervore sancti Spiritus accensi consumunt in se quidquid fluidum atque libidinosum invenitur, ardentque pariter amore dilectionis Dupliciter enim consumuntur extra castra, sive dum mortifica
Abbreviated transcription (Latin):
amonte: qm̃si homo autaliqua bestia
accesserit ad montẽ lapidibus grandinis
interficietur: & ita t̃ribilis erat
qđ uidebatur subaudis: utneq:
auderene audire neq: accedere ad montẽ.
Si moyses ext̾ritus est. quid dicendũ
dealiis: sed accessistis ad sion montẽ
Ex superiorib ista pendent ubi dictũ ẽ.
Non acces sistis ad tractabilẽ. et accessibilẽ
ignẽ montis sẏnay: sed accessistis al
sion montẽ:: cetera ꝑparentes indicta st̃.:

Expanded text:
a monte, quoniam si homo aut aliqua bestia a monte, quoniam si homo aut aliqua bestia accesserit ad montem, lapidibus grandinis interficietur. Et ita terribile erat, quod videbatur. Subauditur, ut neque auderent audire, neque accedere ad montem. emebundus. Si Moyses exterritus est, quid dicendum de aliis? Sed accessistis ad Sion montem, Ex superioribus ista pendent, ubi dictum est: Non accessistis ad tractabilem et accessibilem ignem montis Sinai, sed accessistis ad Sio
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit beatus stephanus inconcione
sua quãhabuit cũ iudȩis. hic est
in quiens moyses quifuit cũ angło qui
loquebatur ei in monte syna: Eugłm
autẽ ñ fuit datũ inetemore neq cum
cõminacione : sed affectu pat̾no. locutus est
dñs fidelib tãquã filiis: Nã as cendens
inmontẽ quando int̾cetera p̃cepta uitę
octo beatitudinis eis protulit: nonapparu¬
er̃ nequeuisas signa quib: t̃ rerentur
sicut quando lex data est: Sequitur:
Nems eis fier& uerbum: id ÷ ne eis
loqueret᷑: Nonenĩ portabant qđ dicebat
adeos: hoc ÷ non poterant ferre uocẽ
angł i p̃timore:. Vnde cedixer̃ moysi:
Ioquȩretunobis: non loquatur nob edñs
Neforte moriamur. Nimioenĩ timore
fuerant. ꝑculsi uidentes totũ montem
sitia fumare: procellas quoq: &e toni¬
trua & uoces tubarũ : Et sibestia tetgerit
montẽ lapiclabitur: sub audis lapidib.
grandinis cȩlitus missis. Sic enĩ
p̃ceperat dñs. longe faciant filii isrł

Expanded text:
ostendit beatus Stephanus in concione ostendit beatus Stephanus in concione sua quam habuit cum Judaeis: hic est, inquiens, Moyses, qui fuit cum angelo, qui loquebatur ei in monte Sina. Evangelium autem non fuit datum in tremore neque cum cDominus fidelibus tanquam filiis. Nam ascendens in montem quando inter caetera praecepta vitae octo beatitudines eis protulit, non apparuerunt neque visa sunt signa quibus terrentur, sicut quando lex data est. Sequitur: ne eis fieret verbum. Hoc est, ne eis loqueretur. Non enim portabant quod dicebatur. Ad eos, hoc est, non poterant ferre vocem angeli prae timore, unde et dixerunt Moysi: Loquere tu nobis, non loquatur nobis Dominus, ne forte moriamur; nimio enim timore fuerant perculsi, videntes totum montem Sina fumare, procellas quoque et tonitrua, et voces tubarum. Et si bestia tetigerit montem, lapidabitur. Subauditur lapidibus grandinis coelitus missis; sic enim praeceperat Dominus: Longe se faciant filii Israel
Abbreviated transcription (Latin):
trans gredi : Unde exterrȩ motus
extitit ibi : ut ipsi extoto t̾rore ꝑculsi
ad elm̃ cęloꝵ confugiũ facerent: tenebre
aut̃ siuecaligo: obscuritatẽ ipsius.
legis designat: Turbo siue cõmocio
uentorũ : cõminationẽ ipsius legis
qđ dicit. siquis hoc uł illud fecerit
occiditur : procella: ipsã uindictam:
Tubȩ sonitus : presentiã etaduentũ dĩ
omp̃is: Unde idẽ apłs alias dicit:
Iniussu cx in uoce archangłi & intuba dĩ
descend& decȩlo: pertubã aut̃.
intelligitur ipsauox angłoꝵ. Noneñi:
putandũ qđ aenea. aut cornea tuba
angłi increpuerint:: Uox quoq
uerboꝵ non ipsius om̃ĩpotentis dĩ intel¬
ligitur : sed angłoꝵ. persubiectam
enĩ creaturã hocest ꝑangłm: loquebat᷑
ds̃ ad moysen: Nã qd ñeẽt uox dĩ
dñs demonstrat in eugło loquens
iudȩis. Neq uocẽ eĩ audistis: neq:
speciem eĩ uidistis Et qđ moy ses
cũ angło ñcũ dño fuerit locutus.

Expanded text:
transgredi. Unde et terraemotus transgredi. Unde et terraemotus exstitit ibi, ut ipsi ex toto terrore percussi, ad Deum coelorum confugium facerent. Tenebrae autem sicut et caligo obscuritatem ipsius legis designant. Turbo sive commotio ventorum, comminationem ipsius legis, quae dicit, si quis hoc vel illud fecerit, occidatur. Procella ipsam vindictam: tubaesonus praesentiam et adventum Dei omnipotentis, unde idem Apostolus alias dicit: In jussu et in voce archangeli et in tuba Dei descendet de coelo : per tubam autem intelligitur ipsa vox angelorum. Non enim est putandum quod aenea aut cornea tuba angeli increpaverint. Vox quoque verborum non ipsius omnipotentis Dei intelligitur, sed angelorum. Per subjectam enim creaturam, hoc est per angelum, loquebatur Deus ad Moysen. Nam quod non esset vox Dei, Dominus demonstrat in Evangelio, loquens Judaeis: Neque vocem ejus audistis, neque speciem ejus vidistis . Et quod Moyses cum angelo, non cum Domino fuerit locutus
Abbreviated transcription (Latin):
interas ꝑsionẽ sanguinis legalis. & e¬
mundationẽ sanguinis xp̃i: Multũ
enĩ melioras̃ ista: quãfuissent illa:
Ubienĩ umbra requiescebat : hicueritas
tenet᷑ et panditur : Non accessistis
inquit ad tractabilẽ et acessibilẽ ignẽ.
id ÷ ñaccessistis ad uisibile etpalpabile
lum̃ ignis qđ usu corporeo tractari
possit. sicut deueteri iulaico ppło
legimus : sed ad inuisibilẽ etinc̃pre¬
hensibilẽ lm̃: Haec insina monte facta
referuntur: quando datiest lex
ignis uidelic&e turbo caligo. procela
tubesonus. et uox uerborũ: Uis us est
inquit dñs ds̃ in monte sẏna:: Turbo est
uentus. ualiđ: auferens stipulas &
leuia quȩq puluerẽ t̾rae in uoluens
plerũq: & iã eatollit quȩ ponderosas ::
Caligo est: tenebrositas fumi & ignis.
pro cella: tẽpestas eepluuia: factas̃
aut̃ ista quandolex labatur utcorda
iudeorũ. primũ ad peccandum
concuterent᷑ : neipsalegẽ auderent

Expanded text:
inter aspersionem sanguinis legalis, et einter aspersionem sanguinis legalis, et emundationem sanguinis Christi: multo enim meliora sunt ista, quam fuissent illa: ibi enim umbra requiescebat, hic veritas tenetur et panditur. Non enim accessistiinquit, ad tractabilem et accessibilem ignem, id est, non accessistis ad visibile et palpabile lumen ignis quod visu corporeo tractari possit, sicut de veteri populo Judaico legimus, sed invisibilem et incomprehensibilem Deum. Haec in Sina monte facta referuntur, quando data est lex, ignis videlicet, turbo, caligo, procella, tubae sonus, et vox verborum. Visus est, inquit Dominus Deus in monte Sina . Turbo est ventus validus auferens stipulas et levia quaeque ac pulverem terrae involvens, plerumque etiam extollit quae ponderosa sunt. Caligo est tenebrositas fumi et ignis. Procella est tempestas et pluvia. Facta sunt autem ista quando lex dabatur ut corda Judaeorum prona ad peccandum concuterentur, ne ipsam legem auderent
Abbreviated transcription (Latin):
amissi honoris & rancoris contra fratrẽ:
quã humilitatis uereq poenitentię :
Unde et dix̃. Uenient dies luctus patris
mei ut occidã iacob fratrẽmeũ: Quaꝓpt̾
quanquã cũlacrimis in quisissce eam.
iã ad illũ benedictionis locũ ñ potuit
ꝑuenire: ut frat̾ suus: Itaenĩ debuerat
poeniterae sicut dep&ro legimus. qđ cũ
dnm̃ negass&e egressus foras fleuit
a marissime : id circo illi remissũ est
tã grande peccatũ. ꝗm̃sicut debuit
poenitenciam egit: Nonenĩ accessistis
ad tractabilẽ & açcessibilẽ ignẽ. &
turbinẽ. et caliginẽ. & procellã. et tubȩ
sonũ & uocẽ uerborũ: Mos est illoꝵ
qui cõparaciones faciunt ut alterã partẽ
deprimant atq extenuent : ut res
alterius parti semineat. Sic etapłs
escõparatione illorũ quȩ fuer̃ in ueteri
testam̃to: nr̃a ma iora declarat. etclari¬
ora. mansueciora quoq & meliora
atq ad miratione digna: Facit enĩnunc

Expanded text:
amissi honoris et rancoris contra fratrem amissi honoris et rancoris contra fratrem quam humilitatis veraeque poenitentiae, unde et dixit: Venient dies luctus patris mei ut oquanquam cum lacrymis inquisisset eam, jam ad illum locum benedictionis non potuit pervenire, ut frater suus. Ita enim debuerat poenitere, sicut de Petro legimus, quod cum Dominum negasset, egressus foras flevit amarissime: idcirco illi remissum est tam grande peccatum, quoniam sicut debuit, poenitentiam egit. Non enim accessistis ad tractabilem et accessibilem ignem, et turbinem, et calsonum, et vocem verborum. Mos est illorum qui comparationes faciunt, ut alteram partem deprimant atque extenuent, ut res alterius partis emineat. Sic et Apostolus ex comparatione illorum quae fuerunt in Veteri Testamento, nostra majora ostendit et clariora, mansuetiora quoque et meliora atque admiratione digna. Facit enim nunc
Abbreviated transcription (Latin):
qđ esau reuertens deagro ut cõperit
p̃uentũ sea fratre. ad benedictionẽ patris.
dixit cũ lacrimis et clamore magno:
Nuunã bene dictionẽ habespat̃ Bene dic
&iã & milri: Cui isaac. Dnm̃tuũ illum
constitui. & ultra filimi tibi quid faciã.
tandẽ uictus isaac clamoribus illius.
dicens: in pinguedine t̃re et inrorecȩli
desuꝑerit benedictiotua: Appar &
ergo quia cũ uoluis see hereditare: benedictionẽ
paternuã dignitatẽ uidelic&& sacer locii. recipere
quã im amiserat. nec ñ etscitatẽ patris cũspũ
proph&iȩ: peccitis impedientib ad hoc
ꝑductus est. utre probaretur adõ. &
fraudaretur a fratre benedictione pat̾na:
unde & sequitur : Nonenĩ inuenit pęnitenciȩ
locũ: quãquã cũ lacrimis inquisiss& eam:
Q uare non inuenit pęnitentiȩ locũ id est
ueniam ꝑpoenitentiã quãcũ lacrimis
quesiuit. Quiañita quęsiuit ut debuit:
Lacrimȩ enĩ illȩ indignationis pocius

Expanded text:
quod Esau revertens de agro, ut comperit se quod Esau revertens de agro, ut comperit se praeventum a fratre ad benedictionem patris, dixit cum lacrymis et clamore magno: Num unam benedictionem habes, pater? Benedic etiam et mihi. Cui Isaac: Dominumtuum illum constitui, et ultra, fili mi, tibi quid faciam? Tandem victus Isaac clamoribus illius, fert abundaret dicens: In pinguedine terrae et in rore coeli desuper, erit benedictio tua . Apparet ergo quia cum voluisset haereditare benedictionem paternam, dignitatem videlicet sacerdotii recipere, quae jam amiserat necnon et sanctitatem patris cum spiritu prophetiae, peccatis impedientibus ad hoc perductus est, ut reprobaretur a Deo, et fraudaretur a fratre benedictione paterna. Unde et sequitur: Non enim invenit poenitentiae locum, quanquam cum lacrymis inquisiinvenit poenitentiae locum, id est veniam per poenitentiam, quam cum lacrymis quaesivit? Quia ita non quaesivit ut debuit. Lacrymae enim illae indignationis fuerunt potius
Abbreviated transcription (Latin):
hereditate paterna maiore porcionẽ
sumebat. uestimenterũq: ornatulocũ¬
plecior splendebat:. Uinde legitur
in hie nesi qđ rebecca accipiens uestim̃ta
esau ualdebona quȩ apul se domi
habebat: induit ea ia cob sicq addux̃ eum
ad patrẽ:: Quiut sensit odorũ uestim̃torũeiꝰ.
fragrantium: dixit.. Ecceodor filii mei.
quasiodor agri: Quia ergo interiudeos
erant quidã sectatores esau. infornicatione
atq gastri margia: reduciteis apł̃s ad
memoriam factũ esau. otans cauendum
abomnib illis. nequis illius similis
for & qui prodilectione tẽporalium
rerũ usq ad uendenda sua primogenita
peruenit: propria siquidẽ neglegentia
etcupiditate. uendidit honorẽ quẽ adõ¬
acceperat: & proparuare. magna glam̃
ꝑdidit: Post tręm̾ enĩ effectus est
quierat primus. et quierat secund mansit
primus: Scitote enĩ qm̃ & postea cupiens
hereditare benedictionẽ reprobatus est
fubaudis adõ Narrat istoria genesis

Expanded text:
haereditate paterna majorem portionem haereditate paterna majorem portionem sumebant, vestimentorumque ornatu locupletior splendebat. Unde legitur in Genesi, quod Rebecca accipiens vestimenta Esau valde bona, quae apud se domi habebat, induit ea Jacob, sicque adduxit eum ad patrem . Qui ut sensit odorem, vestimentorumque ejus ejus, dixit: Ecce odor filii mei, quasi odor agri. Quia ergo inter Judaeos erant quidam sectatores Esau in fornicatione atque gastrimargia, reducit eis Apostolus ad memoriam factum Esau, hortans cavendum ab omnibus illis ne quis illius similis foret, qui pro dilectione temporalium rerum usque ad vendenda sua primogenita pervenit: propria siquidem negligentia et cupiditate perceperat, et pro parva re magnam gloriam perdidit. Postremus factus est, qui erat primus: et qui erat secundus, mansit primus. Scitote enim quoniam postea cupiens haereditare benedictionem, reprobatus est, subaudis a Deo. Narrat historia Genesis
Abbreviated transcription (Latin):
amaritudo ipsius delicti. ipsũ intellectũ
ipsãq rati onẽ aliquociens insub uertat
sicut decam legimus qui indes peracionẽ
ruit: Nequis fornicator aut prophañ
utesau: qui propt̃ ȩs cam uendidit primo¬
genita sua: Fornicator appellatur esau:
qui contra uoluntatẽ patris et matris
uxores aliei nigenas duxit: prophanus
aut̃ ꝓprie dr̃ inreligiosus.: quasi porro
id÷ longe afano & tẽplodĩ: hic aut̃
ꝓgastri margo siue proillo quiutile
proinutili uendit ponitur: Qđ bene
congruit esau quifuit gastri margus
atq gulosus: uendens primogentta
sua prouilicibo prolenticula scilicor
rufa: primogenita aũt isto in loco appel
lantur honor & dignitas sacerdocii.
Ante sacerdociũ enĩ aaron qđadõ consti¬
tutũ est in lege : oms primo geniti
sacerdotes erant sicut fuissẽ qui &
melchi sed hȩc primogenitus filius
noe: Magra & enĩ dignitas erat habere
primogenita : qm̃ etle substancia atq:

Expanded text:
amaritudo ipsius delicti ipsum intellectum amaritudo ipsius delicti ipsum intellectum ipsamque rationem aliquoties subvertat, sicut de Cain legimus, qui in desperationem ruit. Ne quis fornicator, aut profanus ut Esau, qui propter unam escam vendidit primogenita sua. Fornicator appellatur Esau, quia contra voluntatem patris et matris uxores alienigenas duxit. Profanus autem proprie dicitur irreligiosus, quasi porro, id est longe a fano et templo Dei. Hic autem pro gastrimargo, sive pro illo qui utile pro inutili vendit, ponitur: quod bene congruit Esau, qui fuit gastrimargus atque gulosus, vendens primogenita sua pro vili cibo, pro lenticula scilicet rufa. Primogenita autem isto in loco appelantur honor et dignitas sacerdotii. Ante sacerdotium enim Aaron, quo a Deo constitutum est in lege, omnes primogeniti sacerdotes erant sicut fuit Sem qui et Melchisedech primogenitus filius Noe fuit. Magna etenim dignitas erat habere primogenita, quoniam et de substantia atque
Abbreviated transcription (Latin):
radis amara fructus dulces non podest
proferre sed sui similes hoc est a maros.
sulphure usq: quo fonsaquas nonabiles
adbibendũ : ita mala uoluntas etintentio
praua malã operacionẽ et peccatũ
amaritudinis ase emittunt quib im¬
peditur iterapatriã ascendendi cęlestẽ:
Atq pillã malã uoluntatẽ dequa ꝓcedunt
semina nequiciȩ inquinantur multi.:
quia modicũ ferm̃tũ totãmas sã corrũpit :
etuno peccato in fidelitatis. omĩa opera
quepoterant essebona deprauantur.
etuno peccatore multi quo inquinant᷑:
Radicẽ enĩ a maritudinis. specialiter
peccatũ infidelitatis potest intelligi.
lic& & ad malã uoluntatẽ atq limmi¬
tationẽ nequã ut diximus referatur
Et congrue peccatũ amarũ dix̃ eẽ: qm̃
nihil est amarius illoi postquã fuerit
ꝑpetratũ: Quodex perim̃to ꝗͥgnoscunt
qui post amis sũ delictũ conscientiȩ
merore macerantur. dira quȩ satis
amaritudine consũ muntur: intantũ ue

Expanded text:
radix amara fructus dulces non potest radix amara fructus dulces non potest proferre, sed sui similes, hoc est amaros: sulphureus quoque fons aquas non habiles ad bibendum: ita mala voluntas et intentio prava malam operationem et peccatum amaritudinis a se emittunt, quibus impeditur iter ad patriam ascendendi coelestem: atque per illam malam voluntatem, de qua procedunt semina nequitiae, inquinantur multi: quia modicum fermentum totam massam corrumpit, et uno peccato infidelitatis omnia opera quae poterant esse bona depravantur, et uno peccatore multi coinquinantur: radicem enim amaritudinis specialiter peccatum infidelitatis voluit intelligi, licet et ad malam voluntatem atque intentionem, ut diximus, referatur. Et congrue peccatum amarum dixit esse: quoniam nihil est amarius illo postquam fuerit perpetratum: quod experimento cognqui post admissum delictum, conscientiae moerore macerantur, diraque satis amaritud
Abbreviated transcription (Latin):
dicit contẽpplantes id÷ diligentẽ atcendentes
atq considerantes. nequis nrm desie graẽ dĩ.
sic loquitur cũeis tãquã cũuiatoribus
quicũ numero et cõmitatu longa munera.
ꝑmaneant. quibus sol& dicere his
quip̃est.⁊ Uidete nealiquis remaneat:
qui nonꝑgat nobis cũ ł uti sidicer&e:
Non hoc tantũ requiro utuos soligram
consequamini patriamq. cȩlestẽ intretrs:
sed& iam ut inspiciatis & ceteros: Grani
aut̃ dicitdĩ: fidẽ spẽ. et caritatẽ ꝑquas
meretur homo gram̃dĩ inuenire. quicũ
istis hab& &e reliquas: Siue gram̃dĩ
dicit remissionem peccatorũ: que nob
gratis datur adõ in baptismo: Audete.
inquit nequis urm̃ alienus sit a grãdĩ quȩ
datur in baptis matę: ułfide pfecta ceterisq
uitutib. Neq radix amaritulinis sursũ
germinalis impediat: & ꝑillã in quinent᷑
multi: Radicẽ amaritudis uocat malã
uoluntatẽ prauãq intentionẽ: unde
procedit peccatũ a maritudinis: Nãsicut

Expanded text:
s atque considerantes, ut quis vestrum dicit gratia Dei, sic loquitur cum eis tanquam cum viatoribus, qui cum numero et comitatu in longa itinera permaneant quibus solet dicere is qui eis praeest: Videte ne aliquis remaneat qui non pergat nobiscum; veluti si diceret: Non hoc tantum requiro, ut vos soli gratiam consequamini, patriamque coelestem intretis, sed etiam inspiciatis et caeteros. Gratiam autem Dei dicit, fidem, spem, et charitatem, per quas meretur homo gratiam Dei invenire, quia cum istis habet, et reliquas. Sive gratiam Dei dicit remissionem peccatorum, quae nobis gratis datur a Deo in baptismo. Videte, inquit, ne quis vestrum alienas sit a gratia Dei, quae datur in baptimate, vel a fide perfecta, caeterisque virtutibus. Ne qua radix amaritudinis sursum germinans impediat, et per illam inquinentur multi. Radicem amaritudinis vocat malam voluntatem pravamque intentionem, unde procedit peccatum amaritudinis; nam sicut
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ nrãẽ:. In recipiendo scĩficationẽ ei
Illiquidẽ patres carnales adhoc erueliunt
nos ut ipsisimus utiles scłm suam
uoluntatẽ quem om̃ib nonestutilis. ds̃ uero
omps ad omĩa utilianos instituit ut
salutẽ anime nraẽ consequam. etrecipiam̃
scificationẽ eĩ uidelicae uts: im̃ scĩ sicut etipse
scđm quendã molũ iuxta qđ ipse dicit.
Sciestote qietego sc̃ssũ: Ad hoc inquã noserulit
et castigat : ut nos dignos lĩgnos efficiat
suis munerib: Unaquęq & enĩgens. scđm
suam uoluntatẽ filios suos erudit: sicut
cons uetudo fuit romanorũ filios suos
erudire in remilitari. grecorũ litteris
instituere suos Omĩs aut̃ disciplina.
inp̃senti quidẽ uidet᷑ ñ eẽ gaudii sed
meroris : postea aut̃ fructũ pacatissimũ

Expanded text:
animae nostrae. In recipiendo sanctificationem ejus. animae nostrae. In recipiendo sanctificationem ejus. Illi quidem patres carnales ad hoc erudiunt nos, ut ipsis simus utiles secundum suam voluntatem, quae in omnibus non est utilis: Deus vero omnipotens ad omnia utilia nos instituit, ut salutem animae nostrae consequamur, et accipiamus sanctificationem ejus: videlicet, ut simus sancti, sicut et ipse, secundum quemdam modum, juxta quod ipse dicit: Sancti estote, quia et ego sanctus sum. Ad hoc inquam nos erudit et castigat, ut nos dignos efficiat suis muneribus. Unaquaeque etenim gens secundum suam voluntatem filios suos erudit: sicut consuerudire in re militar et Graecorum litteris instituere suos. Omnis autem disciplina in praesenti quidem videtur non esse gaudii, sed moeroris; postea autem fructum pacat
Abbreviated transcription (Latin):
et creat ad huc. Non est enĩ putandũ qđ
anima parsdĩtatis sit : ꝗm̃dĩtas ñ est creata
ex semine pat̾no simulq: mat̾no conficit᷑
Animauero sẽꝑ a dnõ exnihilo creatur:
Si inquit patres carnales timebamus.
a quibus tẽporalit̃ eruliebamur ut he¬
redes illoꝵ mereremur fieri. Quanto
magis creatorianimarũ oboedireatq
obtẽperare debemus. utcũ illo ingła
a ene beatitudinis uiuamus : Nec solũ¬
modo differentia est int̾eos propt̃
discretionẽ ꝑsonarũ. quia isti t̾ren. ille est
celestis. sed &iam ipsa causa disciplinȩ atq
eruditionis. Nonenĩ ad eandẽ causam.
uł adres ipsas sp̃aless erudiunt: ÷ sedad id qđ
eis uidetur. sicut apłs manifestat dicens:
Et illi quidẽ patres carnales excorũ semine
corpora sũpsimus intẽpore paucor ũ dierũ
scđm suam uoluntatẽ erudiebant nos:
hicaut̃ pat udelicr sp̃ituũ adid qđ utileẽ
eruditnos. hoc est ad salutẽ & utilitatẽ

Expanded text:
et creat adhuc: non est enim putandum quod et creat adhuc: non est enim putandum quod anima pars deitatis sit: quoniam deitas increata est, ex semine paterno et materno conficitur: anima vero semper a Deo ex nihilo creatur. Si, inquit, patres carnales timebamus, a quibus temporaliter erudiebamur, uti haeredes illorum mereremur fieri: quanto magis creatori animarum obedire atque obtemperare debemus, ut cum illo in gloria aeternae beatitudinis vivamus? Nec solummodo difdiscretionem personarum, quia isti terreni, ille est coelestis, sed etiam ipsa causa disciplinae atque eruditionis. Non enim ad eamdem causam, vel ad res spiritales erudiunt, sed ad id quod eis videtur, sicut Apostolus manifestat, dicens: Et illi quidem, patres carnales, ex quorum semine corpora sumpsimus, in tempore paucorum dierum, secundum suam voluntatem erudiebant nos: hic autem. Pater videlicet spirituum. Ad id quod utile est. Erudit nos: hoc est ad salutem et utilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
unde & heli: quia filiossuos non corripuit.
non meruit eos heredes sacerdotu
post se relinquerȩ. Quodsi extra lisci¬
plinã estis cuius participes sunt om̃s boni
filii uł scĩpatres superius memorati
ergo ad ulterini et nonfilii estis: Quisquis
extra disciplinã dnĩman&. cuius
disciplinȩ participes factis om̃s boni
filii ꝑtinentes adhereditatẽ cęlestẽ
adulterinus filiusẽ. nec ꝑtinoe adhe¬
reditatẽ pat̾nã quia ñ est filius liber&
Cauete nesitis adulterini filii :: Om̃s
Neinde patres quidẽ habuimus eruditores
& reuerebamur eos: Non multo magis
obtẽperauimus patrispĩtuũ & uiuemus :
Peinde subaudis considerare debemus
quia patres habuimus eruditores et
timebamus eos: Nonne multomagis ob¬
tẽperabimus dõ patrietspĩtuũ et uiuemꝰ
ingła act̃na: pat̾spirituũ id ÷ creator
corpora hominũ aliarũq animalium:
Animã uero hominis ex ni hilo creauit.

Expanded text:
Unde et Heli, quia filios suos non corripuit, Unde et Heli, quia filios suos non corripuit, non meruit eos haeredes sacerdotii post se derelinquere . Quod si extra disciplinam estis, cujus participes facti sunt omnes boni filii, vel Patres sancti superius memorati, ergo, adulterini et non filii estis. Quisquis extra disciplinam Domini manet, cujus disciplinae participes facti sunt omnes boni filii pertinentes ad haereditatem coelestem, adulterinus filius est, nec pertinet ad haereditatem paternam: quia non est filius liber. Cavete ne sitis adulterini filii, omnes Deinde patres quidem carnis noset reverebamur eos: num multo magis obtemperabimus patri spirituum, et vivemus? Deinde, subaudi, considerare debemus, quia patres habuimus eruditores, et timebamus eos: nonne multo magis obtemperabimus Deo patri spirituum, et vivemus in gloria aeterna? Pater spirituum, id est creator corpora hominum aliorumque animalium. Animam vero hominis ex nihilo creavit,