comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te sacerdot: & uidens cognoscat. qͥa
nõ per legis consuctudinem mundatus:
es. seo pergrtitiȩ oꝑationem. Mon per
terrenoꝵ sacerdorum imaginem: sets
per celestem sũmi sacerdoris splendo¬
rem. uade oftende te ipsum sacerdoti.
ris in conspectu dĩ mãnis. nõuidearis
sacerdot manu uacua ad eum uenire
N on uenias in conpectu sẽi templieinite.¬
ueluosus: sed offeres tuum munur ao
ialum eium hoc tune dictum: nos am¬
moue om̃s. Ad illum loquens nobir
lis dicit. ut & nos dona e& muneia na
nõ teneamus apud nos: sed readamus
dossinaxime cum de aliqua liberamur
tribulatione. Offeres munus daum¬
& uare ⁊Ut om̃s qui uiderint te porta¬
re. offerre te credant. ꝓ his mubilibꝰ
& magnificent dm̃ qui misertus ẽ tu
r on sidelib per hoc increpationis testi.¬
monium duritia cordis eoꝵ fiat. Sie
temillum triginta & octo annis iacen¬
teni mninfirmitate erigens a languore:
uissit portare grabatum suum. & lre

Expanded text:
te sacerdoti, et videns cognoscat quia te sacerdoti, et videns cognoscat quia non per legis consuetudinem mundatus es, sed per gratiae operationem, non per terrenorum sacerdotum imaginem, sed per coelestem summi Sacerdotis splendorem. Vade, ostenae te sacerdoti. ris in conspectu Domini inanis. Non videaris sacerdoti manu vacua ad eum venire, non venies in conspectu sancti templi infructuosus, sed offeres munus tuum. Ad illum enim tunc hoc dictum nos admonet omnes; ad illum loquens, nobis omnibus dicit, ut et nos dona et munera nostra non teneamus apud nos, sed reddamus Deo, maxime cum de aliqua liberamur tribulatione. Offer, inquit, munus tuum. Quare? Ut omnes qui te vident et portare et offerre, credant his mirabilibus, et magnificent Deum qui misertus est tui, et infidelibus per hoc increpatio et testimonium duritiae cordis ipsorum fiet. Sic et illum triginta et octo annis jacentem in infirmitate, erigens a languore, jussit portare grabatum suum, et ire
Abbreviated transcription (Latin):
tiam mt̃m. ad eum honorificandum
exhibeamus. Hoc eñi & illi manda¬
uit dñs. Uade ait ad sacerdotem: &
offer munus tuum. Dixit ergo ei ihe.
Uide nemini dixeris. Et quare õ dulerꝰ
cedinem: ut & uos doceamini quando
aliquid boni feceritis nõ głari. nõ ex¬
tolli. nõ maniter placere uelle in con¬
spectu hominum: sic̃ cõsuetudo est
aliquantis. siuie cum aliquid boni fece¬
rinit. siue cum ieuinauerint. siue in
pauperum elemosinis & largitatibus:
siue in altaris honore siue in scõꝵ hono¬
rificentia. Et enim ipsi ante homines
uolunt głari. & sibi placere: ante
am̃ mereedem perdentes. Uide nẽmi¬
ni dixeris. Te enim t̾acente: hoc mira¬
biliter clamabit. Te enim os nõ ape.¬
riente: omnis tui corporis substantia
iubilabit. hesterno immundus. & ho¬
die mundus: ante pusillum orribilis.
& nunc decorus: Uide ergo nemini
dixeris: sed uade ostende te sacerdo.¬
ti. Ambulcintem te ad templum uden
ri non potiusti. Uade ergo ostende

Expanded text:
tiam nostram ad honorificandum eum tiam nostram ad honorificandum eum exhibeamus. Hoc enim et illi mandavit Dominus. Vade, ait, ad sacerdotem, et offer munus tuum. Dixit ergo ei Jesus: Vide, nemini dixeris. Et quare, o dulcisscedinem, ut et vos doceamini quando aliquid boni facitis, non gloriari, non extolli, non inaniter placere velle in conspectu hominum, sicut consuetudo est aliquantis, sive cum aliquid boni fecerint, sive cum jejunaverint, sive in pauperum eleemosynis et largitatibus, sive in altaris honore, sive in sanctorum honorificentia. Etenim ipsi ante homines volunt glorificari, et sibi placere, ante Dominum mercedem perdentes. Vide, nemini dixeris. Te enim tacente hoc mirabiliter clamabit; te enim os non aperiente, omnis tui corporis substantia jubilabit. Hesterno immundus, et hodie mundus: ante pusillum horribilis, et nunc decorus. Vide ergo, Nemini dixeris, sed vade, ostende te sacerdoti. Ambulantem te ad templum videntri non potuisti. Vade ergo, ostende
Abbreviated transcription (Latin):
sideremus & nos nunc dilectissimi fr̃s.
ut nullus peccati lepram in sua habeat
anima: ut nullus cõtaminationes de.¬
lictoꝵ in suo retineat corde. Et si ha¬
beat. in stanter ad õr̃ans dnm: dicat
ad eum. Dñe siuis: potes me mundare.
Tu illum prius multa delicta cõmittentẽ
mundasti manassem: tu innumerabi¬
libus aliis in scło peccantib misertus
es: tu ergo siuis potes me mundare.
Et dñs mox misca̾iȩ porrigens manum.
dicet. Uolo. Mundare. Et iħ̾e ait illi
mundato alepra. huie eui misertꝰ est:
huie credenti dño. qui confisus est in
uirtute eiuis. huie ergo dixit iħe. Cre¬
didisti: sanus es. Speiasti. mundus ef¬
fectus es. Noli obluusci qualis fueris.
& qualis factus sis. Nõ eesses grĩs agere.
firmitatis. siuie uulneris: siue cuiliba
necessitatis. Non efficiamur ingrati.
nõ relu quamus liber.atorem nrm.
sed alcieriter gratiaꝵ actionem ei red.¬
damus: sed & munera ei scđm substan¬

Expanded text:
sideremus et nos nunc, fratres charissimi, sideremus et nos nunc, fratres charissimi, ut nullus peccati lepram in sua habeat anima, ut nullus contaminationes delictorum in suo retineat corde. Et si habet, instanter adorans Dominum, dicat ad eum: Domine, si vis, potes me mundare. Tu illum prius multa delicta committentem mundasti Naaman, tu aliis innumerabilibus a saeculo peccantibus misertus es, tu ergo, si vis, potes me mundare. Et Dominus mox misericordiae porrigens manum, dicit: Volo, mundare. Et Jesus ait illi mundato a lepra, huic cui misertus est, huic credenti Domino, qui confisus est in virtute ejus, huic ergo dixit Jesus: Credidisti, sanus es; sperasti, mundus factus es. Noli oblivisci qualis fueris, et qualis factus sis. Non cesses gratias agere, firmitatis, sive vulneris, sive de qualibet necessitate. Non efficiamur ingrati, non relinquamus Redemptorem nostrum, sed alacriter gratiarum actiones ei reddamus, sed et munera secundum substan
Abbreviated transcription (Latin):
quia extranea immuditia immaculatos
nõ quoinquinat. Sed adhue ꝓpter ꝗđ
tetigit: U̾militatem demontrass&. ut
uos. ceret nullum spernere: nullum
horrere. nullum contentibilem dicere.
ꝓpter corporis lesionem aut maculatio.¬
nem: quȩ a deo immitunt᷑ ꝓ qua ipse
seit ratione:
.xtendens ergo manum iħc: tetigit
eum. Medicus sum ait cȩlestis. cor¬
pora cum animab eurare possum. ꝓp.¬
terea omnes tango. nõ ut in firmitas
michi adhereat: sed ideo ut ab his
qui eam habent expellam. Sol sum
ait enim incorruptibilis. & luna iusti¬
ciȩ: ideoq omnib appropio. & om̃s
in eis splendorib ad salutem irradio:
legem. sed curo uulnus: nõ destruo
mandatum. sed fugo atq mundo le¬
pram. Ideoq cum exxtendo manum:
mox effugit hȩc contaminatio. Meȩ
tere nõ poterit. Dico: mundare. Et ma¬
num ad tangendum extendens. effugit
ilico lepra: & inuenta ẽ manus dñi nõ
lepra sed mundum tetigisse corpus. Cõ¬

Expanded text:
quia extranea immundities immaculatos quia extranea immundities immaculatos non coinquinat. Sed adhuc propter quid tetigit? Ut humilitatem demonstraret, ut nos doceret nullum spernere, nullum horrere, nullum contemptibilem ducere propter corporis laesionem, aut maculationem quae a Domino immittuntur, pro qua ipse scit rationem. Extendens ergo manum Jesus, tetigit eum. Medicus, ait, sum coelestis, corpora cum animis curare possum, propterea omnes tango, non ut infirmitas mihi adhaereat, sed ideo ut ab his qui eam habent expellam. Sol sum enim, ait, incorruptibilis, et luna justitiae, ideoque omnibus appropio, et omnes meis splendoribus ad salutem irradio, legem, sed curo vulnus. Non destruo mandatum, sed fugo atque mundo lepram. Ideoque cum extendo manum, mox effugit haec contaminatio; meae tentiae non poterit. Dico, Mundare, et manum ad tangendum extendens, effugit illico lepra. Et inventa est manus Domini non lepram, sed mundum tetigisse corpus. Con
Abbreviated transcription (Latin):
quia omnia potes. ideoq non po-¬
tentiam peto: non fortitudinem que¬
ro. has enim scio esse indeficientes.
sed tantum uoluntatem tuam depre¬
cor: & sequens uirtus statin hane
grãm adimplebit. Dñe si uis: potes
me mundare. Michi adbenefitium.
tibi ad laudem: uidentibus aut ad
Dñẽ si uis: potes me mundare. Tu priꝰ
naaman principem syrie: per heliseũ
in iordanem tinguens lepra mundasti.
tu & modo si uis: potes me mundare.
Cui respondens dñs ait. Confiteris qͥa
ego possum. ꝓfiteris quia ego si uolo
credis magnifice & mundaris. Plenis¬
sime confiteris: plenissime letificari.
Uolo. Mundare. Nõ dubitasti credere.
nõ tardo sanare. Non distulisti cõfes¬
sionem: nõ differam te muncdare. Uolo.
mundare. Et ut magnam tibi grãm
ostendam: manum ad te porrigo. Ex¬
tendens itaq manum iħe : tetigit eũ
gere: Propter hoc tetigit. ut ostendis¬
set quia omnia munda mundis: quia
alioꝵ aliis nõ adherent in quinamenta.

Expanded text:
quia omnia potes, ideoque non poquia omnia potes, ideoque non potentiam peto, non fortitudinem quaero, has enim scio esse indeficientes, sed tantum voluntatem tuam deprecor, et sequens virtus statim hanc gratiam adimplebit: Domine, si vis, potes me mundare. Mihi ad beneficium, tibi ad laudem, videntibus autem aDomine, si vis, potes me mundare. Tu prius Naaman principem Syriae per Eliseum in Jordane tingens lepra mundasti ; tu et modo, si vis, potes me mundare. Cui respondens Dominus, ait: Confiteris quia ego possum, profiteris quia si ego volo,credis, magnifice et mundaris. Plenissime confiteris, plenissime et laetificaris. Volo, mundare. Non dubitasti credere, non tardo sanare. Non distulisti confessionem, non differam te mundare. Volo, mundare. Ut et magnam gratiam tibi ostendam, manum ad te porrigo. Extendens itaque Jesus manum, tetigit eum, gere? Propter hoc tetigit, ut ostendisset quia omnia munda mundis, quia aliorum aliis non adhaerent inquinamenta,
Abbreviated transcription (Latin):
& sic supplicem obtulit postulationem
dicens. Dñe tu qui digne ad oraris. qui
merito coleris: te ego ut dm̃ ad oro. ideoq
& dñm dico: opera prius conteflans. &
sic uerba loquens. Per te enim: omnia
mundare. Uoluntas tua opus est: ideo
si uis potes me mundare. Uolusti ut
hec inmundissima lepra super me ue¬
nir&. siue ꝓpter mea peccata ut correp.¬
tus pęnituissem: siue ꝓpter tuam pru¬
dentiam. ut mirribiliter me mundans
magnificeris. Omĩa dispensanter & pro¬
uidenter facis: & salutem largiter tribu¬
is. Siue ergo hanc lepram ꝓpter pecca
ta mea portaui. dimittens culpas meas
munda me: siue ꝓpter prudentia tuam
mirabiliter me mũda: ut ab omnibiᷤ
manni ficeris. Dñe si uis: potes me mũ¬
dare. Uoluntas tua opus est: quia
opera uo luntati tuȩ obediunt.
I deoq sruis: potes me mundare.
on dubito. nõ fallor. nõ dico sicut
ille qui filii salutem deprecabatur
si quid potes aduua nos: sed scio

Expanded text:
 sic supplicem obtulit postulationem:  sic supplicem obtulit postulationem: Domine, dicens, tu qui digne adoraris, qui merito coleris, te ego ut Dominum adoro, ideoque et Dominum dico. Opera prius contestans, et sic verba loquens. Per te enim omnia mundare. Voluntas tua opus est, ideo si vis, potes me mundare. Voluisti ut haec immundissima lepra super me veniret, sive propter mea peccata, ut correptus poenituissem; sive propter tuam prudentiam, ut mirabiliter me mundans magnificeris. Omnia dispensanter et providenter facis, et salutem largiter tribuis. Sive ergo hanc lepram propter mea peccata portavi, dimittens culpas meas, munda me: sive propter providentiam tuam mirabiliter munda, ut ab omnibus magnificeris. Domine, si vis, potes me mundare. Voluntas tua opus est, quia et opera voluntati tuae obediunt, ideoque, si vis, potes me mundare. Non dubito, non fallor, non dico sicut ille qui filii salutem deprecabatur, Si quid potes, adjuva nos; sed scio
Abbreviated transcription (Latin):
lepro sus. unus ex illis qui curari quere¬
bat. qui leuamen desiderabat: & ecce
leprosus ueniens. ad orabat eum dicenꝰ.
Dñe. si uis potei me mundare. Deorsum
currens rogas o homo. & in monte
nichil dicis: quare sic: i  ͥ Quia tẽpꝰ
& tempora: omni rei subcȩlo. Tempus
doctrinȩ: & tempus curationis. In monte
docuit. illuminauit. monuit. animas
curauit: corda sanauit. Propterea ergo
illa maiora temptare nolui: illa sũma
passus sum tardare. Ipsis ergo ab illo cõ.¬
pletis: deorsum eo ad eurandum demõte¬
descendente. sicuti de cęlo. sicuti decȩ¬
lestib montibꝰ ad saluandos carnales¬
de monte descendente: uenit ergi adeũ
homo leprosus: ad orans eum: Le .uiii.¬
etequam peter& ad orare cępit:
antequam rogar& culturam ostendit
A dorauit eum. ꝓ hoc ipso clm̃ & dñm eũ
inuocans: ad orabat cum. Sic & illi beati
magi. pius ꝓcidentes ad orauerunt eũ:
& ira demum ei munera obtulerũt. Cõ¬
dem modo & iste nunc cadens adorabat:¬

Expanded text:
erebant, qui levamen desiderabant. Et ecce leprosus veniens, adorabat eum, dicens: Domine, si vis, potes me mundare. Deorsum currens rogas, o homo, et in monte nihil dicis? Quare sic? Quia tempus et tempora omni rei sub coelo, tempus doctrinae, et tempus curationis. In monte docuit, illuminavit, monuit, animas curavit, corda sanavit. Propterea ergo ego illa majora tentare nolui, illa summa tardare passus sum. Ipsis ergo ab illo completis, deorsum eo de monte ad curandum descendente, sicuti de coelo, sicuti de coelestibus montibus ad salvandos carnales descendente. Venit ergo ad eum homo leprosus, adorans eum. Antequam peteret, adorare coepit: antequam rogaret, culturam ostendit. Adoravit autem eum. Pro hoc ipso Deum et Dominum eum invocans, adorabat eum. Sic et illi beati magi prius procidentes adoraverunt eum, et ita demum ei munera obtulerunt . Eodem modo et nunc iste cadens adorabat, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe baptismum dñi. Ad hoc ergo missus
erat ioħes. Sed nouerat xp̃m. an non no¬
uerat: Si nõ nouenit. quare dicebat qͣn.¬
do uenit ad fluuiũ xp̃c. ego a te debeo
baptis ari: hoc est: scio qui sis. Si ergo iã
nouerat: certe tunc cognouit quando
uidit columbam descendentẽ. Manifes.¬
tum est quia columba nõ descendit suꝑ
dñm: nisi postea quam ascendit de aqua
baptismi. Diis baptihatus ascendit ab
aqua. aꝑti sũt cęli: & uidit suꝑ eum colũ.¬
bam. Si ergo post baptismum descendir

Expanded text:
pere baptismum Domini: ad hoc ergo missus pere baptismum Domini: ad hoc ergo missus erat Joannes. 15. Sed noverat Christum, an non noverat? Si non noverat, quare dicebat quando venit ad fluvium Christus: Ego a te debeo baptizari? hoc est, Scio qui sis. Si ergo jam noverat, certe tunc cognovit quando vidit columbam descendentem. Manifestum est quia columba non descendit super Dominum, nisi posteaquam ascendit ab aqua baptismi. Dominus baptizatus ascendit ab aqua, aperti sunt coeli, et vidit super eum columba
Abbreviated transcription (Latin):
baptismate. Si ergo ꝓpterea uenit & ioħes
baptisans. ut dñi humilitas demonflrare¬
tur. ut quia ille suscepit a seruo nõ nõ de.¬
rent sanctius fuisse baptismum ioħis
meruisset baptis ari. baptismo aũt xp̃i
genus humanũ: Intendat caritas uĩa.
Baptismo xp̃i baptisati sumus nõ tantum
nos: sed unuiersus orbis terraꝵ. & bapti.¬
hatur usq in finem. Quis nr̃m potest ex
aliqua parte companiri xp̃o. cuius se
ioħes dixit indignum soluere corrigiã
calciamenti: Si ergo ille xp̃e tante excel¬
lentiȩ homo ds̃ solus baptis aretur bap¬
tismo ioħis. quid dicturi essent homines :
Q uale baptismum habuit iohes. Mag.¬
num baptismũ: in effabile sacramentũ.
Uide. quia solus xp̃c meruit baptisari ioħi
baptismo. Atq ita maior uideretur baptĩ.¬
nius serui. quemi baptismus dñs. Bciptis a¬
ti sũt & alii baptismo ioħes: ne melior
mum serui. nõ dedignent᷑ alii serui susci¬

Expanded text:
baptismate. Si ergo propterea venit et Joannes baptismate. Si ergo propterea venit et Joannes baptizans, ut Domini humilitas nobis demonstraretur, ut quia ille suscepit a servo, nos non derent sanctius fuisse baptisma Joannis meruisset baptizari, baptismate autem Christi genus humanum. Intendat Charitas vestra. Baptismate Christi baptizati sumus, non tantum nos, sed et universus orbis terrarum, et baptizatur usque in finem. Quis nostrum potest ex aliqua parte comparari Christo, cujus se Joannes dixit indignum solvere corrigiam calceamenti? Si ergo ille Christus tantae excellentiae homo Deus, solus baptizaretur baptismo Joannis, quid dicturi erant homines? Qualem baptismum habuit Joannes? Magnum baptismum habuit, ineffabile sacramentum: vide, quia solus Christus meruit baptizari Joannis baptismo. Atque ita major videretur baptismus servi, quam baptismus Domini. Baptizati sunt et alii baptismo Joannis, ne melior mum servi, non dedignarentur alii servi susci
Abbreviated transcription (Latin):
mum serui. tu dedignaris ad huc baptis a¬
ri: Ut aũt nouerits frẽs mei. quia non
ex necessitate alicuius uinculi peccati dñis
ueniebat ad ipsum ioħem: siẽ dicunt alii
euangłiste cum ad illum uenir& baptis an¬
dus dñs. ait ipse ioħes. Tu ad me uenis:
Ego a te debeo baptizari. Et quid ei respon¬
dit: Sine modo. impleatur om̃is iusticia.
Quid est impleatur om̃is iusticia: Mori ueni
ꝓhomuubus. baptizari nõ habeo ꝓhomini¬
bus: Quid est impleatur omnis iusticia:
Impleatur om̃is humilitas. Quid ergo: Nõeiat
passionem suscepit a seruis malis: Intendi.¬
te engo baptisato dño. si ꝓpterea baptis a¬
uit ioħes. ut in eius buptismo dñs ostende.¬
ret humilitatem: nemo alius baptis. aret᷑
baptismo ioħis. Multi aũt baptis ati
sũt baptisino ioħis. Baptisatus est & dñs
baptismo ioħis. & cessauit baiprismus ioħs.
Inde iam missus est in carcerem iohes. De¬
inceps nemo baptizatus inuenitur illo

Expanded text:
mum servi, tu dedignaris a Domino baptizamum servi, tu dedignaris a Domino baptizari? 14. Nam ut noveritis, fratres mei, quia non ex necessitate alicujus vinculi peccati Dominus veniebat ad ipsum Joannem; sicut dicunt alii evangelistae, cum ad illum veniret baptizandus Dominus, ait ipse Joannes: Tu ad me venis? ego a te debeo baptizari. Et quid ei ipse respondit? Sine modo; impleatur omnis justitia . Quid est, impleatur omnis justitia? Mori veni pro hominibus, baptizari non habeo pro hominibus? Quid est, impleaturis humilitas. Quid ergo? non erat passionem suscepit a servis malis? Intendite ergo. Baptizato Domino, si propterea baptizavit Joannes, ut in ejus baptismo Dominus ostenderet humilitatem, nemo alius baptizaretur baptismo Joannis? Multi autem baptizati sunt baptismo Joannis; baptizatus est Dominus baptismo Joannis, et cessavit baptismum Joannis: inde jam missus est in carcerem Joannes; deinceps nemo baptizatus invenitur illo
Abbreviated transcription (Latin):
nire dicens. Hoc sum accepturꝰ quod habet
ille & ille: ꝓponat sibi eos quos cõtempuit.
Et quasi sordeat illi hoc acciꝑe quod acce¬
ꝑunt inferiores. quin iam uidetur iꝑse
melior sibi: & tamen omia peccata supm
illum sunt. Et nisi aduenerit salutare
briptrsma. ubi peccata solułtur: cũ omni
excellentia sua nõ potest intrare in regnũ
cȩloꝵ. Sed ut ab illa excellentia in uitara
dñs ad baptismum suum. ut peceata illi
dimitterentur: uenit ipse ad baptisium
serui sui. Et cum ipse nõ habene quod ei
dimitteretur. nec quid in illo lauaretur:
suscepit a seruio baptismũ. tanquã allo¬
cutus est filium superbientem & extollen.¬
tem se. & dedignantẽ forte acciꝑe cum
idiõtis unde ei salus possit uenire. ⁊ quasi
dicens quantũ te extendis. quantum te¬
ex tollis. quanta est excellentia tua
quanta gr̃a tua maior potest esse quam
mea : Si ego ueni ad seruum. tu dedigna.¬
ris ueni e ad dñm: Si ego suscepi baptis.¬

Expanded text:
 dicens, Hoc sum accepturus quod habet  dicens, Hoc sum accepturus quod habet ille et ille; et proponat sibi illos quos contemnit, et quasi sordeat illi hoc accipere quod acceperunt inferiores, quia jam videtur ipse sibi melior: et tamen omnia peccata super illum sunt, et nisi venerit ad salutarem Baptismum, ubi peccata solvuntur, cum omni excellentia sua non potest intrare in regnum coelorum. Sed ut illam excellentiam invitaret. Dominus ad baptismum suum, ut peccata illi dimitterentur, venit ipse ad baptismum servi sui; et cum ipse non haberet quod ei dimitteretur, nec quod in illo lavaretur, suscepit a servo baptismum; et tanquam allocutus est filium superbientem et extollentem se, ac dedignantem forte accipere cum idiotis unde ei possit salus venire, et quasi dicens: Quantum te extendis? quantum extollis? quanta est excellentia tua? quanta gratia tua? major potest esse quam mea? si ego veni ad servum, tu dedignaris venire ad Dominum? si ego suscepi baptis
Abbreviated transcription (Latin):
Et ego interrogans: cito respondeo. Opuserit
dño nasci : Opus erat dño eruerfigi: opus
erat dño mori: Opus erat dño sepeliri.
Si eigo tantam suscepit ꝓ nob̾ humilitatẽ.
brptismum ñõ erat᷑ suspecturus: Et quid fuscei¬
ꝓ̃fuit quia suscepit baptismũ serui :
Ut tu nõ dedignareris susciꝑe baptismũ
dñi. Intendat caritas ur̃a. futuri erant
mini. fit eni aliquando. ut uideas eathe¬
cuminũ abstinentem ab om̃i concubitu.
uale facientem scło. renuntiantem om̃ibꝰ
quȩ possidebat. distribuentẽ pauꝑibus.
mendum est huie: ne dieat apud semet¬
ipsum de baptismo scõ quo peccata dimit.¬
tuntur. Quid plus accepturus sum: Ecce
ego melior sum illo fideli: & illo fideli.
Cogitns fideles aut cõ iugato s. aut idiõta.
aut habentes & possidentes res suas quã
ipse distribuit iam pauꝑib. & meliorem
se arbitians esse quam ille qui iam bapti.¬
s̾citus est: dedignetur ad baptifmum ue¬

Expanded text:
Et ego interrogans cito respondeo: Opus erat Et ego interrogans cito respondeo: Opus erat Domino nasci? opus erat Domino crucifigi? opus erat Domino mori? opus erat Domino sepeliri? Si ergo tantam suscepit pro nobis humilitatem, baptismum non erat suscepturus? Et quid profuit quia suscepit baptismum servi? Ut tu non dedignareris suscipere baptismum Domini. Intendat Charitas vestra. Futuri erant meni. Fit enim aliquando ut videas catechumenum abstinentem ab omni concubitu, valefacientem saeculo, renuntiantem omnibus quae possidebat, distribuentem pauperibusmendum est huic ne dicat apud semetipsum de Baptismate sancto quo peccata dimittuntur: Quid plus accepturus sum? Ecce ego melior sum illo fideli et illo fideli: cogitans fideles aut conjugatos, aut forte idiotas, aut habentes et possidentes res suas, quas ipse distribuit jam pauperibus, et meliorem se esse arbitrans quam ille qui jam baptizatus est, dedignetur venire ad Baptismum,
Abbreviated transcription (Latin):
tem suꝑ eum: hic est qui buptisat in sp̃u
scõ. Et ego uidi. testimoniũ perhibur quia
hic est filius dei:
titendat modicum caritas nr̃a. Iohannes
quando didicit xp̃m: Nissus est enim:
ut baptitar& in aqua. Q uesitum est quare.
Ut manifestaretur in isrł dixit. Quid ꝓfuit
iohannis baptismus fratres mei: Si ꝓfuit
aliquid: & modo manero. & baptisarent᷑
homines in baptismo ioħis: & sie uenir& ad
baptismum xp̃i. Sed quid ait: Ut mani¬
festaretur in isrł. id est ipsi isrł popło isrł
ut manifestaretur xp̃c : uenit baptiz are
inaqua. Accepit ministeriũ baptismi
ioħes in aqua pęnitentiȩ. parare uia dño:
nõ existens dñs. At ubi cognit᷑ est dñs.
suꝑ fluo ei uin parabatur: quia cognos¬
centib se ipse factus est uia. ltaq non
durauit diubaptismꝰ ioħis: sed quo modo
demonstrat᷑ ẽ dñs humilis. ut ideo acei¬
ꝑ& baptismũ ioħes: in quo baptiraretur
ipse dñs. Et opus erat dño baptisari:

Expanded text:
um, hic est qui baptizat in Spiritu sancto: et ego vidi, et testimonium perhibui quia hic est Filius Dei. » Intendat modicum Charitas vestra: Joannes quando didicit Christum? Missus est enim ut baptizaret in aqua. Quaesitum est quare? Ut manifestaretur Israeli, dixit. Quid profuit baptismus Joannis? Fratres mei, si profuit aliquid, et modo maneret, et baptizarentur homines baptismo Joannis; et sic venirent ad baptismum Christi. Sed quid ait? Ut manifestaretur Israeli: id est, ipsi Israel, populo Israel ut manifestaretur Christus, venit baptizare in aqua. Accepit ministerium baptismatis Joannes, in aqua poenitentiae parare viam Domino, non existens Dominus: at ubi cognitus est Dominus, superfluo ei via parabatur; quia cognoscentibus se ipse factus est via: itaque non duravit diu baptismus Joannis. Sed quomodo demonstratus est Dominus? Humilis; ut ideo acciperet baptisma Joannes, in quo baptizaretur ipse Dominus. 13. Et opus erat Domino baptizari?
Abbreviated transcription (Latin):
uare dignat᷑: quando de tumultib salua
lib̾at. quando ab inimicis ꝑsequentib nõ
eruit. Miremur.⁊ mirantes grãs agamꝰ:
gr̃ȩ obaudiamꝰ. obaudientes timeamus:
timentes diligamꝰ ut eternę caritatis ab
eodem heredes efficiamur. Mirabantur
dicentes : qualis ẽ iste. Sicut homo uidet᷑.
& sic̃ ds̃ potentiã ostendit. Sicut unus
carnalium putat᷑ eẽ: & suꝑ omĩa magna.¬
lia magna ostendit mirabilia. Dormit
sic̃ homo: & imꝑat mari & uentis siẽ ds̃.
I nnauicula sedet. ⁊ omnẽ creaturã ussio¬
ni inelinat ubi uult: iħe xp̃e dñs nr̃.

Expanded text:
vare dignatur, quando de tumultibus nos vare dignatur, quando de tumultibus nos liberat, quando ab inimicis insequentibus eruit nos. Miremur, et mirantes gratias agamus, gratiae obaudiamus, obaudientes timeamus, timentes diligamus, ut aeternae Charitatis ab eodem haeredes efficiamur. Mirabantur dicentes, Qualis est iste! Sicut homo videtur, et sicut Deus potentiam ostendit: Sicut unus carnalium putatur esse, et super omnia carnalia magna ostendit mirabilia: dormit sicut homo, et imperat mari et ventis sicut Deus; in navicula sedet, et omnem creaturam jussione inclinat
Abbreviated transcription (Latin):
utiq uno uerbo. mandat illis qui non
habent uerba: & obȩduit ei. hii quinõ
habent auditum obtẽꝑant. hii qui pru¬
dentiȩ & intellectꝰ expertes sũt : meli.¬
nantur iubenti. Quib neq loquela
neq ut diximꝰ sermo est: obediuit̃ im¬
ꝑanti. In eadem aut̃ substantia in qua
sũt : & sua natura mouent᷑. ⁊ iussioni
deseruuit. Ad cõfusionẽ mortaliũ. &¬
ad condempnationem corruptibilium
pestatib & uentis : & mox compescunt᷑.
ub& om̃i erenturȩ: & nõ suꝑ greditur
ussionẽ eiꝰ. Et unum hominũ genus.
resistũt. hii tantũ in obedientes sũt: hii
nentur.⁊ hii soli in uiditio dampnabũ.¬
tur: & ad iusticiam punient᷑. uelut dete¬
riores mutis animalibus: uel his qui si¬
ne sp̃u & anima sũt in hoc mundo. Mna¬
bantur ergo illi quia mare compescuit. &
uenti mitigati sũt: ammiremur & nos qͣn¬
do benignitates & beniuolentias osten¬
dit cuca nos dñs. quando depiculis sal¬

Expanded text:
vero uno verbo mandat illis qui non vero uno verbo mandat illis qui non habent verba, et obediunt ei; hi qui non habent auditum, obtemperant; hi qui prudentiae et intellectus expertes sunt, inclinantur jubenti: quibus neque loquela, neque, ut dixi, sermo est, obediunt. In eadem enim substantia in qua sunt, et sua natura moventur, et jussioni deserviunt, ad confusionem mortalium, ad condemnationem corruptibilium. pestatibus, et mox compescuntur; jubet omni creaturae, et non supergreditur jussionem ejus; et unum hominum genus, resistunt, hi tantum inobedientes sunt, hi et hi soli in judicio damnabuntur, et a justitia punientur velut deteriores multis animalibus, vel his qui sine spiritu et anima sunt in isto mundo. Mirabantur ergo illi quia mare compescuit et venti mitigati sunt. Admiremur et nos quando benignitates et benevolentias ostendit circa nos Dominus, quando de periculis nos sal
Abbreviated transcription (Latin):
pacem & tranquillitatẽ dedit ȩccłȩ suȩ.
Homines aut illi in nauicula mirati sũt.
Q uid homines: Scilic& hanc habentem
nauiculam: & ei intendentes nauiculȩ.
eñĩ inuenimꝰ preter honorẽ cognomina¬
ri dñi discipłos: sed semꝑ aut apłi. aut
discipuli nominant᷑. Murabant᷑ ergo illi
homines. hii qui cum eo nauigabant:
hii quoꝵ erat nauicula. Illi qui mea¬
dem nauicula sese transiebant. hii mi¬
rabant᷑. Et ammiratione dignũ fuit:
mare aꝓfundo cominotum mitigari. eiꝰq¬
elatos de placari fluctus: uentos fu¬
rentes compesei. Mirabant᷑ gͣ dicentes:
qualis ẽ hic. Quia uenti & mare obe¬
diunt ei. Nõ int̾rogantes dicũt qualis¬
est iste. sed asserentes quod hic talis ac¬
tantus est: cui mare & uenti obeduit.
Qualis est iste. hoc est quantꝰ. quam for¬
tis. quam potens: quam magnꝰ. Qualis ẽ
iste. maior moyse: potentior helia.
tu melote diuiso iordane ꝑtransiit. Iste

Expanded text:
pacem et tranquillitatem dedit Ecclesiae suae. pacem et tranquillitatem dedit Ecclesiae suae. Homines autem illi in navicula mirati sunt. Qui homines? Scilicet hanc habentes naviculam, aut ei intendentes naviculae. enim invenimus praeter honorem cognominari Domini discipulos, sed semper aut apostoli, aut discipuli nominantur. Mirabantur ergo illi homines, hi qui cum eo navigabant, hi quorum erat navicula, illi qui in eadem navicula sese transigebant, hi mirabantur. Et admiratione dignum fuit, mare a profundo commotum mitigari, eelatos deplacari fluctus, ventos sitientes compesci. Mirabantur ergo dicentes: Qualis est iste, quia venti et mare obediunt ei! Non interest iste! sed asserentes quod hic talis est cui mare et venti obediunt. Qualis est iste! hoc est, quantus, quam fortis, quam potens, quam magnus! Qualis est iste! major Moyse, potentior Elia. Itu melotae Jordanem pertransiit. Iste
Abbreviated transcription (Latin):
dñe: exurge & nerepellas usq in finẽ.
Et iterũ. Exurge dñe aduiua nos: &
redime nos ꝓpt̾ nomen tuũ. Et ipse
surgens imꝑabit uentis: id est aeriis
demonũ spiritib. Ipsi eñi maris tem¬
pestates commouent. hoc est amaros
& elatos cõcitant. fluctus: huiꝰ princi¬
pes mundi ad ꝑsecutiones sc̃is om̃ibꝰ
imittendas. ad cõtumelias fidelib irro¬
gandas. Om̃ib dñs imꝑat. om̃ib com¬
minat᷑: omĩa mitigat. Facitq tranqͥlli¬
tatem magnam eirea corpꝰ & sp̃m: pa¬
namq quomͦ sepus cõcilia in fidelium
commota sũt aduersus ueraim & firmã
ȩccłam : aliquotiẽs paganoꝵ. aliquotiẽs
hereticoꝵ. quemadmodum sepius sicut
maris fluctus irruebant. comininantẽ
& conterentes huius principes mundi:
per omĩa ꝑdere se eccłȩ filios arbitum¬
tes. Sed dñs surgens increpauit demo¬
num uentos. & om̃s euanescere fecit
audaces aduersarios fidei: magnamq

Expanded text:
Domine? exsurge, et ne repellas nos usque in finem . Domine? exsurge, et ne repellas nos usque in finem . Et iterum: Exsurge, Domine, adjuva nos, et redime nos propter nomen tuum . Et ipse surgens imperabat ventis, id est aereis daemonum spiritibus. Ipsi enim maris tempestates commovent, hoc est, amaros et elatos concitant fluctus, id est principes mundi ad persecutionem sanctis omnibus immittendam, ad contumelias fidelibus ingerendas. Omnibus Dominus imperat, omnibus comminatur, omnia mitigat, facitque tranquillitatem magnam circa corpus et spiritum, panamque saepius concilia infidelium commota sunt adversus veram et firmam Ecclesiam? Aliquoties paganorum, aliquoties haereticorum. Quemadmodum saepius sicut maris fluctus irruebant, comminantes et conterentes hujus principes mundi, per omnia perdere se Ecclesiae filios arbitrantes. Sed surgens Dominus increpavit daemonum ventos, et omnes evanescere fecit audaces adversarios fidei, magnamque
Abbreviated transcription (Latin):
deseramus. Et si om̃is iste mũdus tanꝗͣ̃
mare ebulliat atq in furorẽ cõsurgat: a
si omẽs uenti & uexationes demonum
tas maris. idest om̃ s principat᷑ & potes¬
tes mundi concitentur. ⁊ in tumore ira¬
eundię spument ut furant suꝑ scõs: &¬
si ad cȩlum adhuc usq sese extollant
ut tempestates maris. malignitates & do¬
los & fremitus cõcitantes aduersus ali.¬
quẽ ur̃m: nolite timere. nolite cõt᷑bari.
nolite cõtremiscere: nolite deficere a fi¬
de. Om̃s eñi quot quot in fidei naui¬
cula cum dño nauigatis: om̃s quot¬
quot in hac nimirũ scȩ̃ eccłȩ nauicula.
cum dño per hunc undosũ suꝑ natatis
mundũ: & si ipse dñs dormiat pio so.¬
muo. urãm patientiam ⁊ tolerantiam
ex pectans: uel impioꝵ pęnitentiam &
cõuersionẽ sustinens. alaeriter accedi¬
te adeum: orationib in stantes. atq cũ
ꝓpħa dicentes. Exurge quare obdormĩ

Expanded text:
deseramus. Et si omnis iste mundus tanquam deseramus. Et si omnis iste mundus tanquam mare ebulliat atque in furorem consurgat; et si omnes venti et vertigines daemonum tas maris, id est omnis principatus et potestates mundi concitentur, et in tumore iracundiae spument, ut furiant super sanctos: etsi adhuc usque ad coelos sese extollant, ut tempestates maris malignantes, ac dolos et fremitus concitantes adversus aliquem vestrum, nolite timere, nolite turbari, nolite contremiscere, nolite deficere. Omnes enim quotquot in fidei in navicula cum Domino navigatis, omnes quotquot in hac nimirum sanctae Ecclesiae navicula, cum Domino per hunc undosum supernatatis mundum, etsi ipse Dominus dormiat, pio somno nostram patientiam et tolerantiam exspectans, vel impiorum poenitentiam et conversionem sustinens, alacriter accedite ad eum, orationibus instantes, atque cum Propheta dicentes: Exsurge quare obdormis,
Abbreviated transcription (Latin):
mari. sicut creator. sic̃ suis. ut potens.
ut dñs imperat uentis & mari. Primitꝰ
ante discipulos. ut audientes firmaren.¬
tur in fide: & potentia dĩtatis occulta
imperabat & comminabatur ei. magi
aut rege bat & placabat illud: scđm qđ
quidam ait potentia mitigauit mare.
mperauit ergo uentis & mari: & facta
est tranquillitas magna. De uento mag¬
no & tempestate magna. & mare cõtur¬
bato & tumenti: facta est magna tran¬
quillitas. Decet enim hunc magnum.
magna miranda facere. Ideoq paulo
ante magna aceinctus potentia. mag.¬
nifice conturbauit ꝓfundum maris: &
nume iterum in eo ipso ostendens suȩ
magnificentiam potestatis. tranquillita¬
tem magnam fieri ussit. Hȩc ideo ut
nimium conturbati apłi: magnifice exhi.¬
laiti letarent᷑. Dedit enĩ per hȩc om̃ia nob̾
dñs figuram: & doctrinȩ imaginẽ: ut & nõ
momini cõturbatione & cõtumelia patien.¬
tiam teneamus: tabiles simus. fidem non

Expanded text:
mari, sicut creator, sicut suis, ut potens, mari, sicut creator, sicut suis, ut potens, ut Dominus imperavit ventis et mari, primitus ante discipulos, ut audientes firmarentur in fide. Et potentia deitatis occulta imperabat et comminabatur ei. Magis autem regebat et placabat illud, secundum quod quidam ait: Potentia mitigavit mare. Imperavit ergo ventis et mari, et facta est tranquillitas magna De magno vento et tempestate magna, mari conturbato et tumenti, facta est tranquillitas magna. Decet enim hunc magnum magna et miranda facere. Ideoque paulo ante magna accinctus potentia, magnifice conturbavit profundum maris, et nunc iterum in eo ipso ostendens suae magnificentiam potestatis, tranquillitatem magnam fieri jussit. Haec ideo, ut nimium conturbati apostoli, magnifice exhilarati laetarentur. Dedit enim per haec omnia nobis Dominus figuram et doctrinae imaginem, ut et nos in omni conturbatione et contumelia patientiam teneamus, stabiles simus, fidem non
Abbreviated transcription (Latin):
litias ut dictum est & luxurias fortitu¬
do necessaria est: ne in muscipulam
indicamus diaboli
Iuare engo turbati estis pusillȩ fider:
Si potentẽ me suꝑ terrim cogno.¬
iustis. quare nõ creditis quos & in ma¬
re potens sim: Et si dm̃ uere me esse
& creatorem omnium suscepistis. quare
non creditis quod ea quȩ ame facta
sũt in mea habeam ptestate: Quare
ergo dubitastis pusillȩ fidei: Qui pus¬
illum credit arguetur: & qui nichil ere¬
dit contempnetur. tr̃agiles in fide cor¬
ripientur: aliem omnino a fide puni¬
entur. Tales fuerunt uidei & pagaui.
abonis dei euanuerunt. Tales etiam he¬
retici. ideoq in die uiditii dampnabut᷑.
Tune surgens imperauit uentis & mari:
& facta est tumquillitas magna. Serip¬
tum fuit. & exurrexit tanquã dormi¬
ens dñs. tanquam potens & crapulatus
auino. & percussit inimicos suos in
posteriora. Et nunc surgens imperauit
tas magna. lmperauit dñs uentis &

Expanded text:
licias, ut dictum est, et luxurias fortitulicias, ut dictum est, et luxurias fortitudo necessaria est, ne in muscipulam incidas diaboli. Quare ergo turbati estis, pusillae fidei, si potentem me super terram cognovistis? Quare non creditis quod et in mari po creatorem omnium suscepistis, quare non creditis quod ea quae a me facta sunt in mea habeam potestate? Quare ergo dubitastis, pusillae fidei? Qui pusillum credit, arguetur; et qui nihil credit, contemnetur: fragiles in fide corripientur: alieni omnino a fide, punientur. Tales fuerunt Judaei et pagani, is evanuerunt. Tales etiam haeretici, ideoque in die judicii condemnabuntur. Tunc surgens imperavit ventis et mari, et facta est tranquillitas magna. Scriptum fuit: Et exsurrexit tanquam dormiens Dominus, tanquam potens crapulatus a vino. Et percussit omnes inimicos suos in posteriora ; et nunc surgens imperat tas magna. Imperavit ventis et
Abbreviated transcription (Latin):
passio dñi & resurrectio. Non ascensio eius
ꝓpterea & sepus audiuimus a dño in¬
crepationem pusille fidei. Subportamꝰ.
toleramus libenter: uoluntariȩ susti¬
nemus. Unde & nunc dicente dño. qͣre
conturbati estis pusillȩ fidei: Cur non
habetis fortitudinem: Cur nõ fidutiam
& confidentiam apud uos tenetis: Et
si mors irrueret. nõne eam deburstis
constantissime sustinere: Aa omne
enu quicquid euenerit. fortitudo ne¬
cessaria est: ad omne periculum uel
tribulationem. usq ad animȩ exitum.
S imiliter & contra diuitias & delitias.
& honores terrenos animi fortitudo
tenenda ẽ: ut neq extollaris o homo
neq in suꝑbiam erigaris. Non despiei.¬
as inimicos. neq humiles spernas: neq
obliuiscaris dñm. neq derelinquas cre¬
atorem: ne excistas ingratus. Si ergo in
necessitate & inpericulis fortitudo ne¬
cessaria est: ut uiriliter cumfide tole¬
remus ad uersa. multomagis contra de¬

Expanded text:
passio Domini et resurrectio, non ascensio in expassio Domini et resurrectio, non ascensio in exropterea et saepe audivimus a Domino increpationem pusillae fidei. Supportamus et toleramus libenter, voluntarie sustinemus. Unde et nunc dicit Dominus: Quare conturbati estis, pusillae fidei? Cur non habetis fortit et fiduciam apud vos tenetis? Et si mors irrueret, nonne eam debuistis constantissime sustinere? Ad omne enim quidquid evenerit fortitudo necessaria est, ad omne periculum vel tribulationem usque ad animae exitum. Similiter et contra delicias, et divitias, et honores terrenos, animi fortitudo tenenda est, ut neque extollaris, o homo, neque in superbiam erigaris, non despicias inimicos, neque humiles spernas neque obliviscaris Dominum, neque derelinquas Creatorem, nec existas ingratus. Si ergo in necessitate et in periculis fortitudo necessaria est, ut viriliter cum fide toleres universa, multo magis contra de
Abbreviated transcription (Latin):
suscitaret & ugilare faceret. Pre¬
dormiamus: ne ue intellectu aut pru¬
dño referre: & salutem ab eo postulare
studeamus. Nam quia ipse dormiebat
corpore. illud sem̃ uerbum dicit eggo dor.¬
mio: & cor meum uigilat. Ad quẽ ac¬
cedentes discipłi: suscitabant eum di¬
centes. Dne̾. salua nos perimus. Tanto
fuerant metu conterriti. & pene animo
alienati: ut irruerent in eum. & nõ mo¬
deste aut lenter suggererent: sed tur¬
bulenter suseitarent eum dicentes. Dñe.
salua nos: perimus. O beati. o uerices
dĩ discipłi. dnm saluatorem uobiscum
habetis. & periculum timetis : Uita uo¬
biscum est. & de morte solliciti estis:
Maris tumorem trementes. creatorem eius
dormiente corpore fluctus sedare uel
mitigare: Sed quid respondent hii di
lectissimi discipłi : Paruuli inquiunt su¬
mus. ad hue in firmi & nõ dum robusti:
ideoq tunemus. ideoq trepidamꝰ. Necdum
uidimus crucem. needum confirmauit noᷤ¬

Expanded text:
suscitaret et evigilare faceret. Praesuscitaret et evigilare faceret. Praedormiamus, neve intellectu aut pruDomino, et salutem ab eo postulare studeamus. Nam ipse qui dormiebat corpore, illud sanctum verbum dicit: Ego dormio et cor meum vigilat . Ad quem accedentes discipuli suscitabant eum dicentes: Domine, salva nos, perimus. Tanto fuerant metu conterriti et pene animo alieni, ut irruerent in eum, et non modeste, aut leniter suggererent, sed turbulenter suscitarent eum dicentes: Domine, salva nos, perimus. O beati, o veraces Dei discipuli, Dominum Salvatorem vobiscum habetis, et periculum timetis! Vita vobiscum est, et de morte solliciti estis; maris turbatorem trementes, creatorem ejus  dormiente corpore fluctus sedare vel mitigare. Sed quid relectissimi discipuli? Parvuli, inquiunt, sumus, adhuc infirmi, et nondum robusti, ideoque timemus, ideoque trepidamus, necdum vidimus crucem, necdum nos confirmavit
Abbreviated transcription (Latin):
uenies. & nõ super gredieris: sed inte.¬
metipso confringentur fluctus tui. huiꝰ
uissione & precepto. orta est tempes¬
tas in mari: ꝓpter occasiones suꝑurs
memoitas. facta est tempestas mag.¬
na & nõ pusilla: ut magnum opus ͦ¬
& nõ pusillum ostenderetur. Quantoq
fluctus nauiculȩ irruebant: tantoma¬
gis timor discipulos conturbabat. ut
plus magisq desiderarent adliberindũ
se: muribilia sauatoris. Dñs uero dor¬
miebat. O res mirabilis: & stupenda. Is
numquã dormit neq dormitat. ipse
pore. sed iugilabat diuinitate. Dormie¬
bat mare. E rigebatq fluctus. & apłos
conterrebat: suam ostensurus potentiã.
D ormiebat corpore. sicut & ad puteum
de itinere lassus uel fatigatus sedebat.
demonstrat quia humanum portabat
corpus. quod corruptibile inauenit. Ip̃¬
se corpore dormiebat: quideitate conci¬
tabat mare. & iterum cõplacabat: Lc̃.uiii.¬
ormiebat itaq corpore: ut apłos

Expanded text:
venies, et non supergredieris, sed in tevenies, et non supergredieris, sed in temetipso confringentur fluctus tui . Hujus ergo jussione et praecepto orta est tempestas in mari, propter occasiones superius memoratas. Facta est ergo tempestas magna, et non pusilla, ut magnum opus et non pusillum ostenderetur, quantoque fluctus naviculae irruebant, tanto magis timor discipulos conturbabat, ut plus magis desiderarent ad liberandum se per mirabilia Salvatoris. Dominus vero dormiebat. O res mirabilis et stupenda! is nunquam dormit neque dormitat, ipse pore, sed vigilabat deitate; dormiebat mare, erigebatque fluctus, et apostolos conterrebat, suam ostensurus potentiam; dormiebat corpore sicuti et ad puteum de itinere lassus vel fatigatus sedebat, demonstrans quia vere humanum portabat corpus, quod corruptibile induerat. Ipso corpore dormiebat, deitate vero concitabat mare et iterum deplacabat. Dormiebat itaque corpore ut apostolos
Abbreviated transcription (Latin):
N Grediente iħu innauiculam: seeuti
sũt eum discipuli eius. Nõ in becilles.
sed firmi & stabiles in fide: mansueti
& pii. spernentes mundum: sequentes¬
dñm nõ dupliei corde sed simplici. hii
ergo secuti sũt eum: nõ tantum gressus eiꝰ
sequentes. sed magis scĩtatem comittr¬
tes: & iusticiam eius consectantes. Et erce
tempestas magna facta ẽ inmari: ita ut
nauicula operiretur fluctibus. Cum em̃i
multa magna & muanda ostendissoe in
terra: transiit ad mare. ut & ibidem ad¬
huc excellentiora oꝑa demonstrar&: q̃.¬
tinus terrȩ marisq dnm se esse cunctis
ostendere. Ingresus engo nauiculam. fe¬
cit turbari mare: commouit uentos. cõ.¬
citauit fluctus. Cur hoc : ladeo ut disei.
pulos mitter& intimorem. & suũ auxi.¬
lium postularent: suamq potentiã na¬
iugantib manifestar&. Illa tempestas
non ex sese oborta est: sed potestate
imperantis. eius qui educit uentos de
thesciuris suis: qui terminum mari are¬
nam constituit. Dixit enĩ ei. hucusq

Expanded text:
ngrediente Domino in naviculam, secuti sunt eum discipuli ejus, non imbecilles, sed firmi et stabiles in fide, mansueti et pii, spernentes mundum, non duplici corde, sed simplici. Hi ergo secuti sunt eum, non tantum gressus ejus sequentes, sed magis sanctitatem comitantes, et justitiam ejus consectantes. Et ecce tempestas magna facta est in mari, ita ut navicula operiretur fluctibus. Cum enim multa magna et miranda ostendisset in terra, transiit ad mare, ut et ibidem adhuc excellentiora opera demonstraret, quatenus terrae marisque Dominum se esse cunctis ostenderet. Ingressus ergo naviculam, fecit turbari mare, commovit ventos, concitavit fluctus. Cur hoc? Ideo ut discipulos suos mitteret in timorem, et suum auxilium postularent, suamque potentiam rogantibus manifestaret. Illa tempestas non ex sese oborta est, sed potestati paruit imperantis, ejus qui educit ventos de thesauris suis, qui terminum mari arenam constituit. Dixit enim ei: Usque huc
Abbreviated transcription (Latin):
sura: quisquis cum fide recta bonȩ ac¬
tionis extitit. huiꝰ uineȩ oꝑarius fuit.
O peratur ergo mane. hora tercia. sexta
& nona. antiquus ille hebriicꝰ ppłs de¬
signat᷑: qui in electis siuis ab ipso mundi
exordio. dum recta fide dm̃ studuit co¬
lere: quasi nõ destitit inuinee cultura
laborare. Ad undecimam uero gentiles
uocantur: quib & dicitur. Quid hic sta¬
tis tota die ociosi: Qui enim transacto
tam longo mũdi tempore. pro uita sua la¬
uorare neglexerãt: quasi totadie otiosi stabãt.

Expanded text:
sura, quisquis cum fide recta bonae acsura, quisquis cum fide recta bonae actionis exstitit hujus vineae operarius fuit. Operator ergo mane, hora tertia, sexta et nona, antiquus ille Hebraicus populus designatur, qui in electis suis ab ipso mundi exordio, dum recta fide Deum studuit colere, quasi non destitit in vineae cultura laborare. Ad undecimam vero gentiles vocantur, quibus et dicitur: Quid hic statis tota die otiosi? Qui enim, transacto tam longo mundi tempore, pro vita sua laborare neglexerant, quasi tota die otiosi stabant.
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłam: quȩ ab abel iusto usq adultimũ
electum. qui in fine mundi nascitur est:
quot scõs ꝓtulit. quasi tot palmites misit.
Hic itaq pater familias ad excolendam ui¬
neam suam: mane. hora tercia. sexta.
nona. ⁊ undecima oꝑarios cõducit: quia
a mundi. huiꝰ initio usq infinẽ. ad erudi¬
endam plebem fideliũ predicatores con¬
gregare nõ destitit. Mane & enĩ mundĩ
noe. Hora uero tercia: a noe usq ad
abraham. Sexta quoq: ab abrahã usq
admoysen. Nona aũt: a moyse usq ad
aduentũ dñi. Undecima uero: ab aduen¬
tu dñi usq in finem mundi. in qua predi¬
catores scĩ apłi missi sũt: qui mercedem
plenam.⁊ tarde uenientes acceput. Ad
erudiendam ergo dñs plebem suã. quasi
ad excolendam uineam sue. nullo tpre
destitit oꝑarios mutere: quia & prius ꝑ
patres. ⁊ postmodum per legis doctores
dum plebis suȩ mores excoluit : quasi
ꝑoꝑarios inuineȩ cultura laborauit.
quamius inquolib& modulo uel men¬

Expanded text:
l justo usque ad ultimum electum qui in fine mundi nasciturus est, quot sanctos protulit, quasi tot palmites misit. Hic itaque paterfamilias ad excolendam vineam suam mane, hora tertia, sexta, nona, et undecima operarios conducit, quia a mundi hujus initio usque in finem ad erudiendam plebem fidelium praedicatores congregare non destitit. Mane etenim mundi Noe, hora vero tertia a Noe usque ad Abraham, sexta quoque ab Abraham usque ad Moysen, nona autem a Moyse usque ad adventum Domini, undecima vero ab adventu Domini usque ad finem mundi. In qua praedicatores sancti apostoli missi sunt, qui mercedem plenam et tarde venientes acceperunt. Ad erudiendam ergo Dominus plebem suam, quasi ad excolendam vineam suam, nullo tempore destitit operarios mittere, quia et prius per patres, et postmodum per legis doctores apostolos, 1511 dum plebis suae mores excoluit, quasi per operarios in vineae cultura laboravit. Quamvis, in quolibet modulo vel men
Abbreviated transcription (Latin):
sicut sepe apsus cõmemorat: siue ĩ tri¬
bus propter noe tres filios significatas.
Figurata est enĩ prophetia: per tingens
usqz ad om̃s gẽtes. Nam in eo quod ꝑ¬
tingit. dicta est metreta sicut dicit apo¬
stolus. A ccepinius mensurã ꝑtingen¬
di usq ad uos. Gentib eñi euangelita.¬
ns. hoc ait mensuram pertingendi usq

Expanded text:
sicut saepe Apostolus commemorat ; sive in trisicut saepe Apostolus commemorat ; sive in tribus, propter Noe tres filios, significatas. Figurata est enim prophetia pertingens usque ad omnes gentes. Nam in eo quod pertingit, dicta est metreta, sicut dicit Apostolus, Accepimus mensuram pertingendi usque ad vos . Gentibus enim evangelizans, hoc ait, mensuram pertingendi usque