comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uidictum: impium sit negligere p̃di
ad qđ caritatem ur̃am religioso ꝓposito
nouimꝰ p̃paratam: unanimit̾ auxilian
te.xp̃o celebrantes. hortam᷑ monentes.
ut unqͥsq sedm̃ mensurã possibilitatis
quam accepit adeo. in bonis oꝑib eni¬
tescat. Quia & inimici nr̃i qui nr̃a sc̃ifi¬
catione torquent᷑: in his dieb quo ᷤ ad
maiorem obseruantiam nob̾ eẽ dispo¬
sitos eẽ. nouerunt. uehementius se¬
uiunt. & subtiliore insidiantur astucia:
ut aliis immittendo metum inopie de
largitatis expensis aliis iniciendo tͥsti¬
ciam de labore ierunii: quã plurimos
a consortio huius deuotionis abducãt.
Contra qͣs temptaciones dilectissimi ui¬
gilet in nob̃ pii cordis intencio: & axp̃i¬
anis mentib cogitaciones diffidentie
repellantur. Modicum ẽ. enim qđ pa¬
uꝑi satis ẽ: nec uictus illius nec uestitꝰ
onerosꝰ est. Uile ẽ. qđ esuritꝰ. uile ẽ. qđ
estimator: ut etiam ꝓcalice aque frigi¬

Expanded text:
non indictum, impium sit negligere praednon indictum, impium sit negligere praedad quod charitatem vestram religioso proposito novimus 45 praeparatam, unanimiter, auxiliante Christo, celebrandum hortamur, monentes ut unusquisque secundum mensuram possibilitatis quam accepit a Deo, in bonis operibus enitescat. Quia et inimici nostri, qui nostra sanctificatione torquentur, in his diebus quos ad majorem observantiam nobis dispositos esse noverunt, vehementius saeviunt, et subtiliore insidiantur astutia; ut aliis immittendo metum inopiae de largitatis expensis, aliis injiciendo tristitiam de labore jejunii, quamplurimos a consortio hujus devotionis abducant. Contra quas tentationes, dilectissimi, vigilet in nobis pii cordis intentio, et a Christianis mentibus cogitationes diffidentiae repellantur. Modicum est enim quod pauperi satis est. Nec victus illius nec vestitus onerosus est. Vile enim est quod esurit; vile est quod  benignus est aestimator, ut etiam pro calice aquae frigi
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ oꝑarii sumꝰ. oportet nos prudenter
atq: uigilant̾ spĩtalem exercere culturã:
ut ꝑseueranti industria que legitimis
temporib sunt exequenda curantes ⁊ de
scõꝵ oꝑum fruge letemur. Que si pigro
ocio. & merti desidia negligantur:: t̾ra
nr̃a nicħ generosi germinis pariet. &¬
spinis ac tͥbuł subdita. ñ ꝓlucet que con¬
clenda sint horreis: s que urenda sint
flaminis. Ager aut̃ iste dilectissimi ro¬
rante desuꝑ grã cłi fide munitꝰ: ienini¬
is exercetur. elemosinis seritur: oratiõibꝰ
fecundatur: ut int̾ plantaciões rigati¬
onesq: nr̃as. nulliꝰ amaritudinis radix
pullulet᷑. nec se incrementa cuiꝰꝙͣ noxie
styrpis attollant: s enecato omni se¬
mine uicioꝵ conualescat seges leta uir¬
tutum. Ad quam diligentiam oĩ qͥdẽ
nos tempore pietas ad hortatur: s in
his dieb qui huic oꝑi sunt specialius
p̃stituti. maior animositas. & cura est
excitanda feruentior: ne qđ pium ẽ. agͥe

Expanded text:
perarii sumus, oportet nos prudenter atque vigilanter spiritalem exercere culturam, ut perseveranti industria, quae legitimis temporibus sunt exsequenda, curantes, de sanctorum operum fruge laetemur. Quae si pigro otio et inerti desidia negligantur, terra nostra nihil generosi germinis pariet, et spinis ac tribulis obsita, non producet quae condenda sint horreis, sed quae urenda sint flammis. Ager autem iste, dilectissimi, rorante desuper gratia Dei, fide munitur, jejuniis exercetur, eleemosynis seritur, orationibus fecundatur, ut inter plantationes rigationesque nostras nullius amaritudinis radix pullulet, nec se incrementa cujusque noxiae stirpis attollant; sed enecate omnium semine vitiorum, coalescat seges laeta virtutum. Ad quam diligentiam omni quidem nos tempore pietas adhortatur, sed in his diebus qui huic operi sunt specialius praestituti, major animositas et cura est excitanda ferventior, ne quod pium est agere
Abbreviated transcription (Latin):
ut int̾ multos hostes frequentesq con¬
flictus. etiam sisit lib̾ amorte. sit quoq
immunis a uulnere. Curandis gͥ lesio¬
nib qͣs sepe incidunt. qͥcum inuisibi¬
li hoste confligunt: tͥum maxime re¬
medioꝵ ẽ. adhibenda medicina. In
orationis instancia: incastigatione ieiu¬
nii: mnelemosine largitate. Que cum
parit̾ ex̾centur: d̾s propiciatur⁊ cul¬
pa deletur: temptator eliditur. Et hi
quidem p̃sidiis semꝑ fideł aiã debet
accingi: s tunc studiosius p̃parari:
obseruantia uet̾is legis assumptum est:
tanqͣm hoc de ilł sit que int̾ discretioes
cyborũ int̾baptismatũ differentias. & a¬
impletis que significau̾e finita sunt: ie¬
uniorũ uͦ utilitatẽ. noui testamenti gr̃a
ñ remouit ⁊ & continentiã semꝑ corpori
& illi soli seriues. & diliges dnm̃ d̃m tu¬
um ex toto corde tuo. & diliges ꝓximũ

Expanded text:
ut inter multos hostes frequentesque conut inter multos hostes frequentesque conflictus, etiamsi sit liber a morte, sit quoque immunis a vulnere. Curandis igitur laesionibus quas saepe incidunt qui cum invisibili hoste confligunt, trium maxime remediorum est adhibenda medicina: in orationis instantia, in castigatione jejunii, in eleemosynae largitate: quae cum pariter exercentur, Deus propitiatur, culpa deletur, tentator eliditur. Et iis quidem praesidiis semper fidelis anima debet accingi, sed tunc studiosius praeparariobservantia veteris legis assumptum est, tamquam hoc de illis sit quae inter discretiones ciborum, inter baptismatum differentias et aimpletis, quae significaverunt finita sunt. Jejuniorum vero utilitatem novi Testamenti gratia non removit; et continentiam corpori et illi soli servies ; et, Diliges Dominum Deum tuum ex toto cor
Abbreviated transcription (Latin):
bnsid̾ant̾ uos dilectissimi ad oꝑa
pietatis hortam̃: qi exꝑimentis
didicimꝰ. libent̾ uos suscipere qđ monemꝰ.
Scitis namq & deo docente cognoscitis:
ad et̾num uob̃ gaudium ꝓfuturam. di¬
uinoꝵs obseruantiã mandatoꝵ. Inqͥbꝰ
exeq̃ndis. qr humana fragilitas plerũq
lascescit: & in multis ꝑ lubͥcũ sue infir¬
mitatis offendit: misericors & piꝰ dñs re¬
media nob̃ & adiutoria dedit. ꝑque ue¬
niam obtinere possimꝰ. Qͥs enĩ tot illece¬
bras mundi. tot insidias diaboli. tot de¬
niq: ꝑicula sue mutabilitatis euaderet.
nisi clementia regis et̾̃ni mallet nos re¬
parare qͣm ꝑdẽ: Nani qͥ iam redẽpti
iam regen̾ati. iã filii lucis effecti sunt:
quã diu tam̃ in hoc mundo qͥ totꝰ in ma¬
ligno ẽ. positꝰ detinentur : ꝙͣ diu infir¬
mitati carnis corruptibilia & tempo¬
ralia blandiuntur: ñ possunt istos
dies sine tẽptatione transire. Nec faci¬
le cuiqͣ ꝓuenit. tam incruenta uictoria:

Expanded text:
nfidenter vos, dilectissimi, ad opera pietatis hortamur, quia experimentis didicimus, libenter vos suscipere quod monemus. Scitis namque, et Deo docente cognoscitis, ad aeternum vobis gaudium profuturam 46 divinorum observantiam mandatorum. In quibus exsequendis quia humana fragilitas plerumque lassescit, et in multis per lubricum suae infirmitatis offendit, misericors et pius Dominus remedia nobis et adjutoria dedit, per quae veniam obtinere possimus. Quis enim tot illecebras mundi, tot insidias diaboli, tot denique pericula suae mutabilitatis evaderet, nisi clementia aeterni Regis mallet nos reparare quam perdere? Nam et qui jam redempti, jam regenerati, filii lucis effecti sunt, quamdiu tamen in hoc mundo, qui totus in maligno positus est , detinentur; quamdiu infirmitati carnis corruptibilia et temporalia blandiuntur, non possunt istos dies sine tentatione transire. Nec facile cuiquam provenit tam incruenta victoria,
Abbreviated transcription (Latin):
uita istiꝰ scłi ieiunia nos contra peccata
faciunt fortiores. Ieuinia ꝯcupiscentias
uincunt. tẽptaciones repellunt ⁊ suꝑbi¬
am inclinant. iram mitigant: & om̃s
bone uoluntatis affectꝰ ad maturitatẽ
tociꝰ uututis enutͥunt: si tam̃ insocie¬
tatem sͥ beniuolentiã caritatis assu
exerceant. Ieiuniũ enĩ sine elemosina. ñ
tam purgatio anime ꝙͣ carnis afflictio
est. Magisq: ad auaritiam quã ad con¬
tinentiam referendum ẽ: quando aliqͥ
sic acybo abstinet: ut etiam ã pietatẽ
abstineat. Nlrã gͥ ieiunia dilectissimi ha¬
bundent fructibꝰ largitatis: & in pauꝑes
xp̃i benignis sint fecunda mun̾ibꝰ. Nec
tardent᷑ in hoc oꝑe mediochres: qr parũ
sit qđ possint de sua facultate dec̾ꝑe. Noũ
dñs omnium uires: & scit iustꝰ inspector de
qua m̃sura qͥsq qͥd tͥbuat. Dissimiles qͥdẽ
substancie: similes erogationes hab̾e ñ poᷤ¬
sunt. S eqͣt᷑ plerũq: m̾ito: qđ distat ĩpen¬

Expanded text:
i diebus, jejunia nos contra peccata faciunt fortiores, jejunia concupiscentias vincunt, tentationes repellunt, superbiam inclinant, iram mitigant, et omnes bonae voluntatis affectus ad maturitatem totius virtutis enutriunt; si tamen in societatem sibi benevolentiam charitatis assumexerceant. Jejunium enim sine eleemosyna non tam purgatio animae quam carnis afflictio est; magisque ad avaritiam quam ad continentiam referendum est, quando aliquis sic a cibo abstinet, ut etiam a pietate jejunet. Nostra ergo jejunia, dilectissimi, abundent fructibus largitatis, et in pauperes Christi benignis sint fecunda muneribus. Nec tardentur in hoc opere mediocres, quia parum sit quod possint de sua facultate decerpere. Novit Dominus omnium vires, et scit justus inspector de qua mensura quisque quid tribuat. Dissimiles quidem substantiae, similes erogationes habere non possunt: sed aequatur plerumque merito, quod distat impen
Abbreviated transcription (Latin):
enim unqͣm agͥcole suo seges ista mentit᷑:
aut incertã spem ht̃ oꝑis cultura pietatis.
Quicqͥd hoc mͦ serentis manu spargitur:
ñ estꝰ urit. ñ torrens tͣhit: ñ gͣndo ꝓst̾nit.
Incolumes semꝑ sunt om̃s pietatis expense:
nec solũ integre manent: s & mͦ augentur.
& qualitate miti ant᷑. Det̾renis celestia pro¬
deunt: de parius magna gignunt᷑: & tẽ¬
porale donũ inp̃miũ transit et̾nũ Qsq
igit᷑ diuitias amas. qͥsq multiplicari qͦ
possides ꝯcupiscis: in hec lucͣ accencde. in
hec rerũ tuarũ augm̃ta suspira: de qͥb
nich fur arripit. nichil tinea corrũpit: ni¬
chil rubigo ꝯsumit. Noli desꝑare de feno¬
re: noli de accipiente difficde. Qđ uni eox
fecistis. mͥ fecistis. mͥ fecistis. quis dicat intel¬
lige: ⁊ apd̃ quẽ opes tuas colloces. ꝑspica¬
tius ficłi ocłis seturꝰ agnosce. Non dubitet
de receptione: cui xp̃c ẽ. debitor. Non sit an¬

Expanded text:
enim umquam agricolae suo seges ista mentitur, enim umquam agricolae suo seges ista mentitur, aut incertam spem habet operis cultura pietatis. Quidquid hoc modo serentis manu spargitur, non aestus urit, non torrens trahit, non grando prosternit. Incolumes semper sunt omnes pietatis expensae; nec solum integrae manent, sed et modo augentur, et qualitate mutantur. De terrenis coelestia prodeunt, de parvis magna gignuntur, et temporale donum in praemium transit aeternum. Quisquis igitur divitias amas, quisquis multiplicari quae possides concupiscis, in haec lucra accendere, in haec rerum tuarum augmenta suspira, de quibus nihil fur abripit, nihil tinea corrumpit, nihil rubigo consumit . Noli desperare de fenore, noli de accipiente diffidere. Quod uni horum fecistis, mihi fecistis , quis dicat, intellige; et apud quem opes tuas colloces, perspicacibus fidei oculis securus agnosce. Non dubitet de receptione, cui Christus debitor est. Non sit an
Abbreviated transcription (Latin):
Multa enĩ st̃ oꝑa pietatis. que ipsam¬
edendi necessitatẽ merito ampliore cõm̃dente :¬
si ieiunantiũ pͣificationẽ studio benignitatis
acquirunt. Nancũ hii qͥ nichil omittunt
de humiliatiõe ieiuniĩ. sub st̾ili fatigatione
desudent. nͥ se elemosinarũ quã possunt ero¬
gatione scĩficent: dignũ: uinalimoniam pa¬
uꝑum habundantior sit eoꝵ largitio⁊ quoꝵ
ad abstinendũ minor ẽ. fortitudo. Qđ gͦ in
libent̾ impendat: ⁊ ꝓpͥam necessitatẽ faciat
sͥ cum indigente commiẽ. Non culpatur
infirmꝰ ieiuniũ soluens. a quo cibos accipit
pauꝑ esuriens ⁊ nec escam sum̃do polluit᷑
qui elemosinã imꝑtiendo mundat᷑: dicente
dño. date elemosinã. & ecce omĩa munda
sunt uob̃. In qͦ oꝑe dilectissimi etiã hii qͥ
ab epularũ delectacioẽ se continent. fructꝰ
sibi debent miscdie comparare: ut qͥ habun¬
dantiꝰ seminauerint. copiosiꝰ metant. Non

Expanded text:
Multa enim sunt opera pietatis quae ipsamMulta enim sunt opera pietatis quae ipsamedendi necessitatem merito ampliore commendent, si jejunantium purificationem studio benignitatis 343 acquirunt. Nam cum ii qui nihil omittunt de humiliatione jejunii sub sterili fatigatione desudent, nisi se eleemosynarum, qua possunt, erogatione sanctificent, dignum est ut in alimoniam pauperum abundantior sit eorum largitio, quorum ad abstinendum minor est fortitudo. Quod ergolibenter impendat, et propriam necessitatem faciat sibi cum indigente communem. Non culpatur infirmus jejunium solvens, a quo cibum accipit pauper esuriens; nec escam sumendo polluitur, qui eleemosynam impertiendo mundatur, dicente Domino: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sab epularum delectatione se continent, fructus sibi debent misericordiae comparare, ut quod abundantius seminaverint, copiosius metant. Non
Abbreviated transcription (Latin):
um. Nec enĩ de ẽ. nob̃ adhũc ordinẽ ꝯser¬
uandũ. misccłissimi regis auxiliũ. qͥ noᷤ sa¬
lub̾rime obseruantie ratioẽ formauit ÷ p̃fi
tissimi etiã in isto qͥ septimꝰ ẽ. m̃ se dispositũ
est qd noᷤ ꝓmpta ꝯuenit alacͥtate susciꝑe:
ut p̃t̾ abstinentiã qͣ quisq se petuliarit̾ atq
pͥuatim scdm modũ sue possibilitatis ex̾¬
cet: ħ que om̃ibꝰ simul indicit᷑ animosiꝰ
cele bretur. Nã in oĩ agone certaminis xͥ¬
sola ieiunioꝵ ⁊ orationũ untute pellant᷑.
dicente dño hoc genꝰ demonioꝵ ñ eictt᷑. nͥ
inieiunio & oratioẽ. Girata ẽ. gͦ do & t̾ribił
diabolo. ieuinantis oratio: nec latet qͣntum
Inhac sane obseruantia dilectissimi. quã¬
uis õs nos unanimiter oporteat eẽ. deuo¬
tos ⁊ si qͥ tam̃ st̃ quoꝵ uoluntati aliqͥ ob¬
sistat infirmitas: laborẽ qui supͣ uires ẽ.
corpoꝵ. redimant impendiis facultatũ.

Expanded text:
ium. Nec enim deest nobis ad hunc ordinem conserium. Nec enim deest nobis ad hunc ordinem conservandum, misericordissimi Regis auxilium, qui nos saluberrimae observantiae ratione informavit, praefintissimi, etiam in isto qui septimus est mense dispositum est, quod nos prompta convenit alacritate susinentiam, qua quisque se peculiariter atque privatim secundum modum suae possibilitatis exercet, haec quae omnibus simul indicitur animosius celebretur. Nam in omni agone certaminis Christisola jejuniorum et orationum virtute pellantur, dicente Domino: Hoc genus daemoniorum non ejicitur nisi in jejunio et oratione . Grata ergo est Deo et terribilis diabolo jejunantis oratio, nec latet quantum enae. CAP. III. In hac sane observantia, dilectissimi, quamvis omnes nos unanimiter oporteat esse devotos, si qui tamen sunt quorum voluntati aliqua obsistat infirmitas, laborem qui supra vires est corporum, redimant impendiis facultatum.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ nob̃ initinere uututũ insidiosiᷤ adu̾saret᷑
occ᷑sibꝰ. multis nos p̃sidiis dilectissimi qͥbꝰ
& oꝑibꝰ pietatis armarent. Ille enĩ qͥ abi¬
nitio pͥmis hõibꝰ int̾dicti cibi inseruit ap¬
petitũ. & male creduł̃ ꝑ illecebrã edendi
om̃iũ concupiscentiarũ uirꝰ infudit. eadẽ
fraudes retractare ñ desinit: & in nat᷑a ꝙͣsait
siuis seminibꝰ eẽ. uiciatã. satioĩs sue ger¬
men inqͥrit : ut ad labe factanda studia
luitutis. desicłia uoluptatiᷤ accendat: qm̃
pena ipsiꝰ ẽ. ꝓuectio xp̃iana: nec potest
eoꝵ animas aliq̃ mͦ ledere. qͥ nouert̃ auxiliãte
dño insua carne regnare. Rationabili gͥ mo-¬
datione scõq: ꝓposito. frenande st̃ rebelles
cupiditates: nec sinendũ ẽ. ut castis & spũa¬
lib deficłiiᷤ. corporales concupiscentie reluc¬
tentur. Agnoscat int̾ior hõ ext̾ioris sui se eẽ.
rectorẽ: mens diumno gub̃nata dñatu t̾renã
substanciã inbone uoluntatis cogat obseqͥ¬

Expanded text:
quae nobis in itinere virtutum insidiosis adversarentur occursibus, multis nos praesidiis, dilectissimi, quibus et operibus pietatis armarent. Ille enim 342 qui ab initio primis hominibus interdicti cibi inseruit appetitum , et male credulis per illecebram edendi omnium concupiscentiarum virus infudit, easdem fraudes retractare non desinit, et in natura, quam scit suis seminibus esse vitiatam, sationis suae germen inquirit, ut ad labefactanda studia virtutis, desiderium voluptatis accendat. Quoniam poena ipsius est provectio Christiana, nec potest eorum animos aliquo modo laedere, qui noverunt, auxiliante Domino, in sua carne regnare. Rationabili ergo moderatione sanctoque proposito frenandae sunt rebelles cupiditates, nec sinendum est ut castis et spiritalibus desideriis corporales concupiscentiae reluctentur. Agnoscat interior homo exterioris sui se esse rectorem, ut mens divino gubernata dominatu terrenam substantiam in bonae voluntatis cogat obsequ
Abbreviated transcription (Latin):
ex inde nob̃ xp̃m loquentia scͥpturaꝵ
archana patuert̃ : & u̾itas quã uideoꝵs
obcecatio ñ recepit : omnibꝰ nationib
suum lum̃ inuexit. Honoret᷑ itaq a
nob̾ sacratissimꝰ dies. inqͦ salutis nr̃e
auctor apparuit ÷ & quẽ magi uen̾ati
adoremꝰ inceł: ac sicut illi de thesauriꝰ
sius misticas dño munerũ spẽs obtu¬
lerunt᷑. ita & nos de corclibꝰ nr̃is que
deo sunt digna ꝓmamꝰ. Quãus enĩ
omniũ bonoꝵ sit ipse largitor: etiam
nr̃e tam̃ fructum querit industrie.
Non enim dormientib ꝓuenit regnũ
celoꝵ. s ĩmãdatis d̃i laborãtiboꝰ atq iugilantibꝰ it
sidona ipsiꝰ ñ irrita fecerimꝰ : ꝑ ea que
dedit. mi̾eam᷑ acciꝑe qđ ꝓmisit. Uñ cohor¬
tam᷑ dilectionẽ ur̃am : ut abstinentes ab
om̃i oꝑe malo. que sunt casta & iusta
sectemini. filii enim lucis: abicere debent
oꝑa tenebrars. Itaq odia dedinate: m̃da¬
cia abicite: suꝑbiã humilitate destrui

Expanded text:
exinde nobis Christum loquentia Scripturarum exinde nobis Christum loquentia Scripturarum arcana patuerunt; et veritas, quam Judaeorum obcaecatio non recipit, omnibus nationibus lumen suum invexit. Honoretur itaque a nobis sacratissimus dies, in quo salutis nostrae auctor apparuit; et quem magi infantemadoremus in coelis. Ac sicut illi de thesauris suis mysticas Domino munerum species obtulerunt, ita et nos de cordibus nostris, quae Deo sunt digna promamus. Quamvis enim omnium bonorum sit ipse largitor, etiam nostrae tamen fructum quaerit industriae: non enim dormientibus provenit regnum coelorum, sed in mandatis Dei laborantibus atque vigilantibus; ut si dona ipsius non irrita fecerimus, per ea quae dedit mereamur accipere quod promisit. Unde cohortamur dilectionem vestram ut abstinentes vos ab omni opere malo, quae sunt casta et justa sectemini . Filii enim lucis abjicere debent opera tenebrarum. Itaque odia declinate, mendacia abjicite, superbiam humilitate destrui
Abbreviated transcription (Latin):
arsit ⁊ ibi ad ñ credendũ ur̃ sensꝰ obdu¬
ruit. felicior ergo ignorantia infantiũ
quos ꝑsecutor. occidit: quam ur̃a scien¬
tia quam insua ꝑturbatione consuluit.
Nos noluistis eiuis regnũ reciꝑe: cuius
oppidum potuistis ostendẽ. Illi potuert̃
ꝓ eo mori: quem ñ dum poterant con¬
fit̾i. Ita xp̃c ut nullum ei tempꝰ eẽt abq
miracło. ande usum lingue potestatẽ
uerbi tatitꝰ exerebat: & qͣs i iam dice̾t.
sinite paruulos uenire adme. talium
ẽ. enĩ regnũ celoꝵs. noua gła coronabat
infantes: & de iniciis suis paruuloꝵ
pͥmordia ꝯsecͣbat: ut disceretur nemi¬
nem hõiũ diuini incapacẽ eẽ. sacͣm̃ti :
qͣndo etiã illa etas glorie eẽt apta mar¬
tyrii. Agnoscamꝰ ergo dilectissimi in
magis adoratorib xp̃i uocationis nr̃e
fideiq: pͥmitias: & exultantibꝰ animis.
beate spei inicia celebremꝰ. Exinde enĩ
in et̾nam hereditatẽ cepimꝰ introire ⁊

Expanded text:
arsit, ibi ad non credendum vester sensus obduarsit, ibi ad non credendum vester sensus obduruit. Felicior ergo ignorantia infantium quos persecutor occidit , quam vestra scientia, quam in sua perturbatione consuluit. Vos noluistis regnum ejus recipere, cujus oppidum potuistis ostendere. Illi potuerunt pro eo mori, quem nondum poterant confiteri. Ita Christus, ne ullum ei tempus esset absque miraculo, ante usum linguae potestatem Verbi tacitus exerebat; et quasi jam diceret: Sinite parvulos venire ad me, talium est enim regnum coelorum : nova gloria coronabat infantes, et de initiis suis parvulorum primordia consecrabat: 117 ut disceretur neminem hominum divini incapacem esse sacramenti, quando etiam illa aetas gloriae esset apta martyrii. CAP. IV. Agnoscamus ergo, dilectissimi, in magis adoratoribus Christi, vocationis nostrae fideique primitias, et exsultantibus animis beatae spei initia celebremus. Exinde enim in aeternam haereditatem coepimus introire;
Abbreviated transcription (Latin):
mninfantie infirmitate humilẽ ⁊ pꝰea cru¬
cifigerent inuirtutum sublimitate ful
ganti uͥ xp̃c nasceret᷑: ueracit̾ & memorit̾
dicitis qđ legistis in bechleem uide. Sic
enim scͥptũ ẽ. ꝑ ꝓpħam. Et tu bethleem
t̾ra iuda: ñ es minima int̾ pͥncipes uida.¬
Ex te enĩ exiet pͥnceps: qͥ regat popłm meũ
isrł. Hunc pͥncipẽ natũ. & pastoribꝰ an¬
głi. & uob̃ nuntiauere pastores: hunc
pͥncipẽ natum longinq̃ orientalium gẽ¬
tiũ nationes insolito noui sicłis. splendo¬
re didicert̃ ⁊ & ne deloco editi regis am¬
bigerent: ur̃a erudicio ꝓdidit. qł stella
ñ docuit. Cur nob̃ uiã ꝙͣ aliis aꝑitis obs¬
truitis: Cur inur̃a infidelitate residet du¬
bium  qd ex ur̃a fit responsione manifes¬
tum: Locũ natiuitatis de scͥpt᷑aꝵ testimo¬
nio demonstrastis. p̃sentiam tẽporis de
celi & terre attestacione cognoscitis: s ta¬
men uͥ ad ꝑsequendũ animꝰ herodis ex¬

Expanded text:
in infantiae infirmitate humilem, postea cruin infantiae infirmitate humilem, postea crucifigerent in virtutum sublimitate fulggati ubi Christus nasceretur , veraciter et memoriter dicitis quod legistis: In Bethleem Judae . Sic enim scriptum est per prophetam: Et tu, Bethleem terra Juda, non es minima inter principes exiet princeps qui regat populum meum Israel . Hunc principem natum, et pastoribus angeli , et vobis nuntiavere pastores . Hunc principem natum longinquae Orientalium gentium nationes insolito novi sideris splendore didicerunt. Et ne de loco editi regis ambigerent, vestra eruditio prodidit quod stella non docuit. Cur vobis viam quam aliis aperitis obstruitis? Cur in vestra infidelitate residet dubium quod ex vestra fit responsione manifestum? Locum nativitatis de Scripturarum testimonio demonstratis, praesentiam temporis de coeli et terrae attestatione cognoscitis; et tamen ubi ad persequendum animus Herodis ex
Abbreviated transcription (Latin):
reciꝑet u̾itatem. Merito gͥ dilectissimi
dies iste manifestatiõẽ dñi consecratꝰ spe¬
cialem in toto mundo optinuit digni¬
tatem: que in cordibꝰ nrĩs digno debet
splendore clarescere: ut rerum gestaꝵ
ordinẽ ñ solum credendo. s etiam intel¬
ligendo uenerem᷑. Qntã enĩ graꝵ ac
tionem debeamꝰ dño ꝓ illuminatione
gentiũ: ꝓbat obcecatio iudeoꝵ. Qͥd u
tam cetũ. qͥd tã lucis alienũ ꝙͣ illi sac̾¬
dotes ⁊ scͥbe isrłitarum fuerunt : qui ꝑ
magos ierosolimis p̃t̾missis usq ad cu¬
nabula pueri sicut pꝰmodũ fecit. sua
significatioẽ ꝑduc̾e ÷ nͥ ad confutandã
iudeoꝵ duriciã ꝑtinuisset: ut ñ solum
tionem gentiũ ꝓpħicꝰ semo transibat :
& p̃nuntiatũ antiquis oraculis xp̃m a¬
lienigenarum corda discebant: cum
iudeoꝵ infidelitas u̾itatem ore ꝓferret:
& mendaciũ corde retineret. Noluerunt
enim agnosce̾ ocłis. quem de sacͥs indi¬
cauerunt libͥs: ut quem ñ ad orabant

Expanded text:
CAP. II. Merito igitur, dilectissimi, dies iste manifestatione Domini consecratus specialem in toto mundo obtinuit dignitatem, quae in cordibus nostris digno debet splendore clarescere, ut rerum gestarum ordinem non solum credendo, sed etiam intelligendo veneremur. Quantam enim gratiarum actionem debeamus Domino pro illuminatione gentium, probat obcaecatio Judaeorum. Quid enim tam caecum, quid tam lucis alienum, quam illi sacerdotes et scribae Israelitarum fuerunt? qui permagos Jerosolymis praetermissis usque ad cunabula pueri, sicut postmodum fecit, sua significatione perducere; nisi ad confutandam Judaeorum duritiam pertinuisset, ut non solum tionem gentium propheticus sermo transibat, et praenuntiatum antiquis oraculis Christum alienigenarum corda discebant: cum Judaeorum infidelitas veritatem ore proferret, et mendacium corde retineret. Noluerunt enim agnoscere oculis quem de sacris indicaverant libris: ut quem non adorabant
Abbreviated transcription (Latin):
ad narrandũ diligentiorẽq faciebat. et
suꝑne significatioĩs nouitas ⁊ & cruentis¬
simi ꝑsecutoris impietas. Tunc aut̃ etiã¬
egypto saluator illatꝰ ẽ: ut gens antiqͥs
errorib dedita.iã aduicinã salutẽ ꝑ oc¬
cultã grãm signaret᷑: & que ñ dum ab a¬

Expanded text:
ad narrandum diligentioremque faciebat et ad narrandum diligentioremque faciebat et supernae significationis novitas, et cruentissimi persecutoris impietas. Tunc autem Aegypto Salvator illatus est, ut gens antiquis erroribus dedita, jam ad vicinam salutem per occultam gratiam vocaretur; et quae nondum
Abbreviated transcription (Latin):
dico gaudete: qr breui int̾uallo
temporis pꝰ sollempnitatẽ natiuitatis
xp̃i festiuitas declarationis eiꝰ illuxit:¬
& quem in illo die uirgo peꝑit: in hoc
mundus agnouit. Uerbum enim ca¬
ro factum. sic susceptionis nr̃e temꝑ aũ
exordia: ut iħs natꝰ. & creclentib mani¬
festus ⁊ & ꝑsequentib eẽt occultꝰ. lam tc̃
terrã sonꝰ u̾itatis exiuit. quando & pa-¬
storibꝰ ex̾citꝰ angłoꝵs saluatoris editi an¬
nuntiator apparuit. & magos ad eum
adorandũ p̃uia stella ꝑduxit: ut asoł
ortu usq: adoccasum ueri regis genera¬
tio chorꝰcaret ⁊ cũ rerum fidem & regna
orientis ꝑ magos discerent:. & romanoꝵ
imꝑium ñ lateret. Lam & seuicia hero¬
dis uolens pͥmordia suspecti sͥ regis excin¬
guere. huic dispensationi nesciens serui¬
ebat: ut dum atroci intentus facinori
ignotũ sͥ puerũ indiscreta infantiũ cede
ꝑsequit᷑: annuntiatũ celitꝰ dñatoris ortũ.
insignior uͥq fama loqueret᷑: qͣm ꝓͣptiorẽ

Expanded text:
 brevi intervallo temporis post solemnitatem nativitatis Christi, festivitas declarationis ejus illuxit; et quem in illo die virgo peperit, in hoc mundus agnovit. Verbum enim caro factum sic susceptionis nostrae temperavit exordia, ut natus Jesus, et credentibus manifestus, et persequentibus esset occultterram sonus veritatis exivit , quando et pastoribus exercitus angelorum Salvatoris editi annuntiator apparuit , et magos ad eum adorandum praevia stella perduxit : ut a solis ortu usque ad occasum veri regis generatio coruscaret, cum rerum fidem et regna Orientis per magos discerent, et Romanum imperium non lateret. Nam et saevitia Herodis, volens primordia suspecti sibi regis exstinguere, huic dispensationi nesciens serviebat; ut dum atroci intentus facinori, ignotum sibi puerum indiscreta infantium caede persequitur, annuntiatum coelitus Dominatoris ortum insignior ubique fama loqueretur, quam promptiorem
Abbreviated transcription (Latin):
mo die. que intemerata uir¬
ginitas humani generis edi-¬
dit saluatorem ÷ epiphanie nob̾ dilectis¬
simi ueneranda festiuitas. dat ꝑseueran¬
tiam gaudiors: ut int̾ cognatarũ sollẽp¬
nitatum uicina sacramenta. exultaciõĩs
uigor. & feruor fidei ñ tepescat. Ad oiũm
enim hoĩum spectat salutem. qđ infan¬
tia mediatoris d̃i & hominũ iam in uni¬
uerso declarabatur mundo: cum adhuc
exiguo detineretur oppidulo. Quãuis
enim isrłiticam gentem. & ipsiꝰ gentis
unam familiam delegisset. de qͣ nãã
uniu̾se humanitatis assumet ⁊ noluit tam̃
intͣ mat̾ne habitacioĩs angustias ortꝰ sui
lat̾e pͥmordia: s mox ab omnibꝰ uoluit
agnosci. qͥ dignatꝰ ẽ. om̃ib nasci. Trib
gͥ magis in regione orientis stella noue
claritatis apparuit: que illustͥor cet̾iᷤ pul

Expanded text:
me die quo intemerata virginitas humani generis edidit Salvatorem, Epiphaniae nobis, dilectissimi, veneranda festivitas dat perseverantiam gaudiorum, ut inter cognatarum solemnitatum vicina sacramenta, exsultationis vigor et fervor fidei non tepescat. Ad omnium enim hominum spectat salutem, quod infantia Mediatoris Dei et hominum jam universo declarabatur mundo, cum adhuc exiguo detineretur oppidulo. Quamvis enim Israeliticam gentem, et ipsius gentis unam familiam delegisset, de qua naturam universae humanitatis assumeret, noluit tamen intra maternae habitationis angustias ortus sui latere primordia; sed mox ab omnibus voluit agnosci, qui dignatus est pro omnibus nasci. Tribus igitur magis in regione Orientis stella novae clar
Abbreviated transcription (Latin):
ardescit frustͣta meditaciõibꝰ suis hero¬
dis insania. Necari om̃s bethleẽ par
fantem: gen̾alem seuitiã insuspectã sͥ
tendit etatem. S qͦs rex impiꝰ exinut
sanguinis sui impendit redẽptionem:
iam martyrii tͥbuit dignitatẽ. Erigi
de ergo dilectissimi fideles animos ad
choruscantẽ grãm luminis sempit̾ni:
et impensa humane saluti sacͣmenta
uenerantes. studium ur̃m his q̃ ꝑ uob̾
gesta sunt subdite. Diligite castimoĩe
te uos a carnalibꝰ desidiis qͦ militant ad¬
uersꝰ animã: quẽ admodũ nos p̃sens be
atꝰ apłs siuis ut legimꝰ u̾b̾ hortat᷑. Ma¬
ni humilitatẽ: ꝙͣ dei filiꝰ discipłos suos
docere dignatꝰ ẽ. Induite uos iututẽ
pacientie inqͣ aiãs ur̃as possitis acqͥre¬
re: qm̃ qͥ cunctoꝵ ẽ. redemptio. ipse ẽ.
oiũm fortitudo. Que sursũ st̃ sapite: ñ
que suꝑ t̾ram. ꝑuiam u̾itatis & uite
constant̾ incedite. Nec uos impediant

Expanded text:
ardescit frustra in meditationibus suis Heroardescit frustra in meditationibus suis Herodis insania. Necari omnes in Bethleem fantem, generalem sententiam in suspectam sibi tendit aetatem. Sed quod rex impius eximit sanguinis sui impendit redemptionem, jam martyrii tribuit dignitatem. Erigite igitur, dilectissimi, fideles animos 114 ad coruscantem gratiam luminis sempiterni, et impensa humanae salutis sacramenta venerantes, studium vestrum iis quae pro vobis gesta sunt subdite. Diligite castimoniae te vos a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam , quemadmodum nos praesens B. apostolus suis, ut legimus, verbis hortatur. Mani humilitatem, quam Dei Filius discipulos suos docere dignatus est . Induite vos virtutem patientiae, in qua animas vestras possitis acquirere: quoniam qui cunctorum est redemptio, ipse est omnium fortitudo. Quae sursum sunt sapite, non quae super terram . Per viam veritatis et vitae constanter incedite; nec vos impediant
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. euangłiũ: ante p̃di candũ dĩ regnũ:
ante sanitates donande⁊ antesunt facien¬
da miracłã. Cur qd alieni futurũ ÷ oꝑis.
tui eẽ. uis cͥminis ⁊ & ñ habiturꝰ effectum
sceleris. in solum te reatũ p̃cipitas uolun¬
tatis: Nichil hac molitione ꝓficis: ni¬
chil ꝑagis. Qui uoluntate natꝰ ẽ: arbi¬
drii potestate morietur. Consummant
gͦ magi desidium suum: & aͥpuerũ cdo¬
minũ ihm̃ xp̃m eadem stella p̃eunte
ꝑueniunt. Adorant incarne uerbum ⁊
ininfantia sapientiã: in infirmitate
iurtutem: & in hominis u̾itate dñm
maiestatis: utq sacramentũ fidei sue
intelligentieq: manifestent: qđ cordibꝰ
credunt muñib ꝓtestant᷑. Thus deo myr¬
ram homini. aurũ offerunt regr. scient̾
diuinã humanãq: naturã inunitate ue¬
nerantes: qr qd erat insubstanciis ꝓpͥũ:
magis in regionẽ suam. & transiato ihu
in egyptum ex amonitioẽ diuina ⁊ ex¬

Expanded text:
est Evangelium, ante praedicandum est Dei regnum, est Evangelium, ante praedicandum est Dei regnum, ante sanitates donandae, ante sunt facienda miracula. Cur, quod alieni futurum est operis, tui vis esse criminis? et non habiturus effectum sceleris, in solum te reatum praecipitas voluntatis? Nihil hac molitione proficis, nihil peragis. Qui voluntate natus est, sui arbitrii potestate morietur. Consummant ergo magi desiderium suum, et ad puerum Dominum Jesum Christum eadem stella praeeunte perveniunt. Adorant in carne Verbum, in infantia sapientiam, in infirmitate virtutem, et in hominis veritate Dominum majestatis; atque ut sacramentum fidei suae icredunt muneribus protestantur. Thus Deo, myrrham homini, aurum offerunt regi, scientes humanam divinamque naturam in unitate venerandam. Quia quod erat in substantiis proprium, magis in regionem suam, translatoque Jesu in Aegyptum ex admonitione divina, ex
Abbreviated transcription (Latin):
tres uiri suꝑni luminis ductũ: & p̃uii ful¬
goris indicium intenta contẽplacione co¬
mitantes: ad agnitionẽ ueritatis gr̃e splen¬
dore ducuntur. Qui humano sensu signifi¬
catum s̃ regis ortum. estimauert̃ inciuita¬
te regia eẽ. querendũ: s qui serui susceꝑat
formã. ⁊ ñ udicare uenerat. s iudicarr. bet¬
hleem p̃elegit natiuitati: iherosolimã pa¬
sioni. Herodes uͦ audiens iudeors pͥncipẽ
natum. successorẽ suspicatꝰ ex pauit: & mo¬
litꝰ necẽ salutis auctori. falsum spondet ob¬
sequium. Quã felix foret. si magoꝵ imita¬
retur fidem: & conuerteret adreligionem
qd disponebat ad fraudẽ. Oceca stulte emu¬
lationis impietas. Quid ꝑturbandũ putaᷤ
cliuinũ tuo furore ꝯsilium: Dñs mundi
temꝑale ñ querit regnũ: qͥ p̃stat et̾num.
Qͥd incõmutabilẽ dispositars rerũ ordinẽ
uertẽ: & alioꝵ facmꝰ p̃occupare conaris:
Mors xp̃i. ñ ẽ. temporis tui. Añ condendũ

Expanded text:
tres viri superni luminis ductum, et praevii fulgoris indicium intenta contemplatione comitantes, ad agnitionem veritatis, gratiae splendore ducuntur, qui humano sensu significatum sibi regis ortum aestimaverunt in civitate regia esse quaerendum. Sed qui servi susceperat formam, et non judicare venerat, sed judicari, Bethleem praeelegit nativitati, Jerosolymam passioni. Herodes vero audiens Judaeorum principem natum, successorem suspicatus expavit; et molitus necem salutis auctori, falsum spopondit obsequium. Quam felix foret, si magorum imitaretur fidem, et 113 converteret ad religionem quod disponebat ad fraudem! O caeca stultae aemulationis impietas, quae perturbandum putas divinum tuo furore consilium! Dominus mut regnum, qui praestat aeternum. Quid incommutabilem dispositarum rerum ordinem vertere, et aliorum facinus praeoccupare conaris? Mors Christi non est temporis tui. Ante condendum
Abbreviated transcription (Latin):
mundi peteretis ad penã. Post hac dãp¬
nationẽ . xp̃i qua excusata ẽ. pilati p̾sidiᷤᷤ
ignauia magis ꝗͣ potestas⁊ qͥ lotis ma¬
nibꝰ & ore polluto idẽ labiis ihm̃ misit
ad crucẽ. quibꝰ eũ ꝓnuntiauerat inno¬
centẽ: multas illusiones dño sacerdota¬
lib seruiens ocłis licentia popłaris inges¬
sit⁊ & in mansuetudinẽ eiꝰ qͥ ħ sponte to¬
lerabat furens turba seuiuit. S qr mul¬
tũ ẽ. dilectissimi. ut oĩa hodiernꝰ sermo
ꝑcurrat: inqͣitã feriam qua lectio dñi¬
ce passioĩs it̾abit᷑. residua differant᷑. P̃s¬
tabit enĩ dñs orantib uob̾. ut ipsiꝰ dono
qđ ꝓmittimꝰ impleamꝰ: ꝑxpm̃. d.n.¬

Expanded text:
mundi peteretis ad poenam. Post hanc dammundi peteretis ad poenam. Post hanc damnationem Christi, quam exsecuta est Pilati praesidis magis ignavia quam potestas, qui lotis manibus et ore polluto, iisdem labiis Jesum misit ad crucem, quibus eum pronuntiaverat innocentem, multas illusiones Domino, sacerdotalibus serviens oculis, licentia popularis ingessit: et in mansuetudinem ejus qui haec sponte tolerabat, furens turba saevivit. Sed quia multum est, dilectissimi, ut omnia hodiernus sermo percurrat, in quartam feriam, qua lectio Dominicae Passionis iterabitur, residua differantur. Praestabit enim Dominus, orantibus vobis, ut ipsius dono, quod promittimus impleamus: per D
Abbreviated transcription (Latin):
naret ac diceret. Ed habes petre: Qd in
in me confide: me sequere⁊ mee passioĩs
hoc tẽpꝰ ẽ: ñ dũ tui uenit hora supplicii.
Qd metuis qd etiã ipse suꝑab̾: Non te
confundat infirmitas quã recepi. Ego
de tuo fui trepidus: tu de meo esto securꝰ.
Mane autẽ facto. consiliũ imierunt om̃s
pͥncipes sacerdotũ ⁊ seniores popłi ad u̾sꝰ
ih̾m: ut eũ morti tͣderent. Hoc mane
udei. ñ ortꝰ uob̾ lucis contigit: s occasꝰ. Nlec
urĩs ocł̃is solitꝰ dies ꝓdiit: s impiis m̃tibꝰ
nox detre cecitatis incubuit. Hoc mane.
uob̾ tẽplũ ⁊ altaria diruit: legẽ & ꝓpħas
ademit. Regnũ ⁊ sacerdotiũ sustulit: in
enim insan ũ cruentũq consiliũ. tauri
pingues uituli multi. frem̃tes bestie. ca¬
nes rabidi: ut morti auctorẽ uite & dnm̃
pilati iudiciũ deduxistis. ut clamoribꝰ im¬
ꝓbis trepido cognitore suꝑato. int̾fectorẽ
hominũ eligeretis adueniã: ⁊ saluatorẽ

Expanded text:
naret ac diceret: Quo abis, Petre? quid in naret ac diceret: Quo abis, Petre? quid in in me confide, me sequere: meae passionis hoc tempus est, nondum tui venit hora supplicii. Quid metuis, quod etiam ipse superabis? Non te confundat infirmitas, 207 quam recepi. Ego de tuo fui trepidus, tu de meo esto securus. Mane autem facto, consilium inierunt omnes principes sacerdotum et seniores populi adversum Jesum, ut eum morti traderent . Hoc mane, Judaei, non ortus vobis lucis contigit, sed occasus, nec vestris oculis solitus dies prodiit, sed impiis mentibus nox tetrae caecitatis incubuit. Hoc mane vobis templum et altaria diruit, legem et prophetas ademit, regnum et sacerdotium sustulit, in enim insanum cruentumque consilium, tauri pingues, vituli multi, frementes bestiae, canes rabidi, ut morti auctorem vitae et DomPilati judicium deduxistis; ut clamoribus improbis trepido cognitore superato, interfectorem hominum eligeretis ad veniam, et Salvatorem
Abbreviated transcription (Latin):
Et cui ad ext̾minationẽ ꝑsequentiũ pote¬
rant plusꝙͣ duodecĩ milia angłicaꝵ serui¬
re legionũ: malebat nrãm recipere formi¬
latum sit. pͥmꝰ beatissimꝰ apłs petrus
exhortatꝰ ẽ: qͥ cũ illũ instantis seuicie ue¬
hem̃tior ꝓcella t᷑basset : ad reparationem
iugoris celeri mutacione conu̾sus ẽ. su¬
mens de exemplo remedium: ut treme¬
factũ repente memb rũ. rediret ad sui
capitis firmitatẽ. Non enim posset dño
seruꝰ. & magistro maior eẽ. discipulus:
qͥ humane fragilitatis trepidationẽ ñ
uinceret. nͥ uictor timoris ante timuisset.
Respexit gͥ dñs petrũ: & int̾ calumpnias
sac̾dotum. int̾ falsitates testiũ. int̾ceden¬
tiũ ⁊ ꝯspuentiũ in iurias ostitutus. illis
turbatũ discipłm conuenit ocłis : qͥbꝰ eũ
p̃uid̾at eẽ. t᷑bandũ. Et m illũ ingͦssaẽ.
ueritatis inspectio. uͥ erat cordis facien¬
da correctio: quasi qͦdã illi uox dñi inso¬

Expanded text:
et cui ad exterminationem persequentium poteet cui ad exterminationem persequentium poterant plusquam duodecim millia angelicarum servire legionum , malebat nostram recipere formilatum sit, primus beatissimus apostolus Petrus expertus est , qui, cum illum instantis saevitiae vehementior procella turbasset, ad reparationem vigoris celeri mutatione conversus est, sumens de exemplo remedium, ut tremefactum repente membrum rediret ad sui capitis firmitatem. Non enim posset domino servus, et magistro major esse discipulus , qui humanae fragilitatis trepidationem non vinceret, nisi victor mortis ante timuisset. Respexit ergo Dominus Petrum , et inter calumnias sacerdotum, inter falsitates testium, inter caedentium et conspuentium injurias constitutus, illis turbatum discipulum convenit oculis, quibus eum praeviderat esse turbandum: et in illum ingressa est veritatis inspectio, ubi erat cordis facienda correctio; quasi quaedam illic vox Domini inso
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ omnẽ m̃surã ultioĩs excesserat. teha¬
beret impietas tua udicẽ: te pateretur.
mundũ reconcilians sͥ ⁊ creaturã ado¬
ditoris sui ymaginẽ reformandã. creator
rat. tunc aꝑient᷑ ocłi cecoꝵ. ⁊ aures sur¬
dors audient ⁊ tunc saliet claudus ut
ceruus. & plana erit lingua mutoꝵ:
sciens iħs adeẽ. iam tẽpꝰ głose passionis
impende. tͥstis ẽ. inquit anima mea
usq ad mortẽ. Et iterũ. Pat̾ si fieri potest.
transeat a me calix iste. Quib u̾bis qͣn¬
dam formidinẽ ꝓfitentibꝰ. nr̃e infirmi¬
tatis affectus participando curabat:
⁊ penał exꝑientie metum subeundo
pellebat. In nob̃ ergo dñs nr̃o pauore
trepidabat: ut susceptionẽ nr̃e infirmi¬
tatis indueret. ⁊ nr̃am inconstanciã sue
uiitutis soliditate uestiret. Llenerat e¬
nim inhũc mundũ diues & misericorᷤ.
negociator celi ⁊ et cõmutaciõe mirabi
res ⁊ ꝓdoloribꝰ salutẽ ꝓmorte cdans uitam.

Expanded text:
tuum omnem mensuram ultionis excesserat, te hatuum omnem mensuram ultionis excesserat, te haberet impietas tua judicem, te pateretur mundum reconcilians sibi , et creaturam ad conditoris sui imaginem reformandam, Creator rat: Tunc aperientur oculi caecorum, et aures surdorum audient; tunc saliet claudus ut cervus, et plana erit lingua mutorum ; sciens Jesus adesse jam tempus gloriosae Passionis implendae, Tristis est, inquit, anima mea usque ad mortem : et iterum: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Quibus verbis quamdam formidinem profitentibus, nostrae infirmitatis 206 affectus participando curabat, et poenalis experientiae metum subeundo penebat. In nobis ergo Dominus nostro pavore trepidabat, ut susceptionem nostrae infirmitatis indueret, et nostram inconstantiam suae virtutis soliditate vestiret. Venerat enim in hunc mundum dives atque misericors negotiator e coelis, et commutatione mirabilrem, pro doloribus salutem, pro morte dans vitam;
Abbreviated transcription (Latin):
Et sic ad omiũ redẽptionẽ utebatur. ma¬
licia ꝑseguentiũ: ut in mortis eiꝰ resurret¬
tionisq: sacram̃to etiã int̾fectores sui pos
oĩbꝰ uida & infelicior extitisti: quẽ ñ peni¬
tentia reuocauit ad dnm̃ꝰ s desꝑatio tͣxit
aro laq̃um. Expectasses consũmationem
diũ distulisses. Cũꝙ: conscientiã tuam
tot dni miracła. tot dona torquerent:
illa saltĩ te ap̃cipitio tuo satramenta re¬
uocassent: que paschali cena iã de ꝑfi¬
dia tua signo diuine scientie decectus
acceꝑas. Cur de eiꝰ bonitate difficlis. qͥ te
a corporis & sanguinis sui cõmunione ñ
reppulit: qͥtͥ ad cõp̃hendendũ se cũ tͤbis
⁊ qͥmatoꝵ cohorte uenienti. pacis oscłm
ñ negauit: S homo inconu̾tibił sp̃c ua
dens ⁊ ñ reu̾tens cordis sui secutꝰ es rabiẽ:
& stante diabolo adextͥs tuis iniquitatẽ
qͣm in scõꝵ oiũ armaueras caput. intu¬
um u̾ticem retorsisti: ut quia facinus

Expanded text:
et sic ad 205 omnium redemptionem utebatur maet sic ad 205 omnium redemptionem utebatur malitia persequentium, ut in mortis ejus resurrectionisque sacramento, etiam interfectores sui possomnibus, Juda, et infelicior exstitisti, quem non poenitentia revocavit ad Dominum, sed desperatio traxit ad laqueum. Exspectasses consummationem dium distulisses. Cumque conscientiam tuam tot Domini miracula, tot dona torquerent, illa saltem te a praecipitio tuo sacramenta revocassent, quae in paschali coena jam de perfidia tua signo divinae scientiae detectus, acceperas. Cur de ejus bonitate diffidis, qui te a corporis et sanguinis sui communione non repulit, qui tibi ad comprehendendum se cum turbis et armatorum cohorte venienti pacis osculum non negavit ? Sed homo inconvertibilis, spiritus vadens et non revertens , cordis tui secutus es rabiem, et stante diabolo a dextris tuis , iniquitatem, quam in sanctorum omnium armaveras caput, in tuum verticem retorsisti: ut quia facinus
Abbreviated transcription (Latin):
humilitas: tota inhumilitate maiestas.
Nec infert unitas ꝯfusionẽ: nec dirimit
ꝓpͥetas unitatẽ. Aluid ẽ. passibile: aliud in¬
tuolabile. Etam̃ eiꝰdẽ ẽ. contumelia: cuꝰ
& gła. Ipse ẽ . iifirmitate: qͥ & iniuitute. Idẽ
mortis capax: & idem uictor ẽ. mortis. Sus¬
cepit gͦ totum hominẽ łs ͥ & ita se illi
conseruit. ut utraq: alt̾inatura in esset:
nrãm ante scła et̾na dispositi. nec sine hu-¬
mana infirmitate. nec sine diuina erat
consuminanda uirtute ⁊ agit utraq for¬
scilicet oꝑante qđ u̾bi ẽ. & carne exeq̃nte
qđ carnis ẽ. Unũ hoꝵ choruscat miracłis:
neris ñ relinqͥt. Ueruntam̃ etiã ipsa recep¬
tio passionũ. ñ ita ẽ. affectioni nr̃e humi¬
litatis exposita: ut apotencia sit diuini¬
tatis abiuncta. Quicqͥd dño illusionis
et contumelie: quicqͥd uexationis & pene¬
leratũ is deuoluntate susceptum ẽ. Uenit
enĩ filiꝰ hoĩs querere & saluare qł ꝑierat.

Expanded text:
humilitas, tota in humilitate majestas; humilitas, tota in humilitate majestas; nec infert unitas confusionem, nec dirimit proprietas unitatem. Aliud est passibile, aliud inviolabile; et tamen ejusdem est contumelia, cujus et gloria. Ipse est in infirmitate qui et in virtute; idem mortis capax, et idem victor est mortis. Suscepit ergo totum hominem Deus, et ita se illi,conseruit, ut utraque alteri natura inesset, enostram ante saecula aeterna dispositi, nec sine humana infirmitate, nec sine divina erat consummanda virtute: agit utraque forscilicet operante quod Verbi est, et carne exsequente quod carnis est. Unum horum coruscat miraculis, neris non relinquit. Verumtamen etiam ipsa receptio passionum non ita est affectioni nostrae humilitatis exposita, ut a potentia sit Divinitatis abjuncta. Quidquid Domino illusionis et contumeliae, quidquid vexationis et poeleratum, sed de voluntate susceptum est: Venit enim Filius hominis quaerere et salvare quod perierat ;
Abbreviated transcription (Latin):
sa p̃cedentiũ scłoꝵ mist̾ia seruierunt :¬
& qͥcqͥd hostiarũ differentiis. in ꝓpħicis sig¬
nis & legalib institutis. sacra dispensatiõe
uariatũ ẽ. hoc p̃nuntiauit dispositũ. Hoc
ꝓmifit implendũ: ut nunc imaginib fi¬
gͣisq: cessantib. hoc ꝓsit crecse iã effectum :
qd antea ꝓfurt credidisse faciendũ. In õib
gͥ dilectissimi que ad dñi nr̃i ihũ xp̃i ꝑti¬
nent passionẽ. hoc catholica fides tradit hoc
exigit. ut in redemptorẽ nrm̃ duas nou̾i¬
mus conuenisse naturas: & manentibꝰ ꝓpͥe¬
tatib suis tantã factam unitatẽ utriꝰq
substancie. ut abillo tẽpore. quo sic̃ huma¬
ni gen̾is causa poscebat. inbeate uirginis
ud̾o u̾bum caro fcm̃ est: nec dm̃ ilbã sine
hoc qd homo ẽ. nec hoĩem sine hoc liceat
cogitare qd ds ẽ. Expͥmit qͥdẽ subdistinctiᷤ
actiõibꝰ u̾itatem suam utͣq: natura: s ne¬
utra se ab alteriꝰ conexione cdisiungit. Nich̃
ibi ab inuicẽ uacat. Tota ẽ. in maiestate

Expanded text:
entium saeculorum mysteria servierunt, et quidquid in hostiarum differentiis, in propheticis signis et legalibus institutis sacra dispensatione variatum est, hoc praenuntiavit dispositum, hoc promisit implendum: ut nunc imaginibus figurisque cessantibus hoc prosit credere jam effectum, quod antea profuit credidisse faciendum. In omnibus igitur, dilectissimi, quae ad Domini nostri nent passionem, hoc catholica fides tradit, hoc exigit, ut in Redemptorem nostrum duas noverimus convenisse naturas, et manentibus proprietatibus suis, tantam factam unitatem utriusque substantiae, ut ab illo tempore quo sicut humani generis causa poscebat, in beatae Virginis utero Verbum caro factum est , nec Deum illum sine hoc quod homo est, nec hominem sine hoc liceat cogitare quod Deus est. Exprimit quidem sub distinctis actionibus veritatem suam utraque natura, sed neutra se ab alterius connexione disjungit. Nihil ibi ab invicem vacat, tota est in majestate
Abbreviated transcription (Latin):
intẽplo cuiꝰ iam erat finita reuentia. nͥ
intͣ septa ciuitatis obmeritũ sui sceleris
diruenda. s foris extra castra crucifixꝰ est.
illa tantum species aspectui m̃tis occͣ¬
rat que fuit in ocłis impioꝵ⁊ qͥb ꝑ mo¬
ysen dictũ ẽ. Eit erit pendens uita tua:
ante ocłõs tuos ⁊ & timebis die ao nocte:
& ñ credes uite tue. Isti enim nicħ in
crucifixo dño p̃t̾ facinꝰ suũ cogitare po¬
tuerunt: habentes timorẽ. ñ qͦ fides u̾a
iustificat᷑ ⁊ s quo conscientia iniqua tor¬
antem. puro ac lib̾o corde suscipiat: et
int̾iore acie uideat. quale sit qd dñs cũ
depassionis sue loqueretur p̃sentia. dix̃.
Yenit hora ut clarificet᷑ filius hominis

Expanded text:
in templo, cujus jam erat finita reverentia, nec intra septa civitatis ob meritum sui sceleris diruendae, sed foris et extra castra crucifixus est, illa tantum species aspectui mentis occurrat, quae fuit in oculis impiorum, quibus per Mosen dictum est: Et erit pendens vita tua ante oculos tuos, et timebis die ac nocte, et non credes vitae tuae . Isti enim nihil in crucifixo Domino praeter facinus suum cogitare potuerunt, habentes timorem, non quo fides vera justificatur, sed quo conscientia iniqua torantem puro ac libero corde suscipiat, et interiore acie videat, quale sit, quod Dominus cum de passionis suae loqueretur instantia, dixit: Venit hora, ut clarificetur Filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
sio nr̃a ꝓuectio ẽ. & qd p̃cessit gła capitiᷤ.
eo spes uocatur & corporis: dignis dilec¬
tissimi exultemꝰ gaudiis. ⁊ pia grãrum
actione letem᷑. Hodie enim ñ solũ para¬
disi possessores firmati sumꝰ. s etiam ce
boli amiseramꝰ in uidiam. Nã quos iu¬
rulentꝰ inimicꝰ pͥmi habitacłi felicitate
deiecit. eos sͥ ocorporatos cli filiꝰ ad patͥs

Expanded text:
 provectio est, et quo praecessit gloria capitis, eo spes vocatur et corporis, dignis, dilectissimi, exsultemus gaudiis, et pia gratiarum actione laetemur. Hodie enim non solum paradisi possessores firmati sumus, sed etiam cboli amiseramus invidiam. Nam quos virulentus inimicus primi habitaculi felicitate dejecit, eos sibi concorporatos Dei