comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
raphaim. & consuluit dauid
dnm̃ dicens. Si ascendã ad phi¬
listuim. & si dabis eos in manũ
mea. & dixit dñs ad dauid
Ascende : quia tradens tradã
phylistum in manu tua:¬
enit ergo dauid in baalphara¬
sim : & ꝑcussit eos ibi. & dixit.
Diuisit dñs inimicos meos corã
me : sicut diuiduntur aquę:¬
Propterea uocatũ est nom̃ loci
illius baalpharasim & reli¬
querunt ibi sculptilia sua.
quȩ tulit dauid & uiri eius
Et addiderunt ad huc philis¬
thuim ut ascenderent: & dis¬
fusisunt in ualle raphaim:¬
onsuluit autẽ dauid dnm̃
Q ui respondit: Non ascendas.
sed gira post tergũ eorum.
& uenies ad eos ex aduerso pi¬
rorũ & cũ audieris sonitũ
gradientis in cacumine pirorũ.
t unc inibis pͣliũ. quia tune egre¬
dietur dñs ante faciem tuam.
ut ꝑcutiat castra phylistum:
Fecit itaq dauid sicut prȩce

Expanded text:
luit David Dominum, dicens: Si ascendam ad Philisthiim, et si dabis eos in manu mea? Et dixit Dominus ad David: Ascende, quia tradens dabo Philisthiim in manu tuaenit ergo David in Baal Pharasim, et percussit eos ibi. Et dixit: Divisit Dominus inimicos meos coram me, sicut dividuntur aqutum est nomen loci illius, Baal Pharasim. Et reliquerunt ibi sculptilia sua: quae tulit David, et viri ejus. Et addiderunt adhuc Philisthim ut ascenderent, et diffusi sunt in valle Raphaimonsuluit autem David Dominum: Qui respondit: Non ascendas sed gira post tergum eorum, et venies ad eos ex adverso pirorum; et cum audieris sonitum gradientis in cacumine pirorum, tunc inibis prelium, quia tunc egredietur Dominus ante faciem tuam, ut percutiat castra Philistiim. Fecit itaque David
Abbreviated transcription (Latin):
tionis acceperit: memorato romanȩ: rei¬
publicȩ principe et iudeȩ regib: desig¬
na t᷑cũ dr̃: Anno quinto decimo imperii
tiberii cęsaris ꝓcurante poncio pilato ui¬
deã tetrarcha aut̃ galileȩ herode. phi¬

Expanded text:
tionis verbum acceperit, memorato Romanae reipublicae principe, et Judaeae regibus, designatur, cum dicitur: Anno quinto decimo imperii Tiberii Caesaris, procurante Pontio Pilato Judaeam, tetrarcha autem Galilaeae Herode
Abbreviated transcription (Latin):
tos ire ꝑ arrupta uiciorũ cerneret: eum
quẽ quasi in ingressũ mundi posuerat. re.¬
traã pedẽ. ne siquid de scientia eiꝰ attinge¬
ret: ipse quoq post modũ in immane prȩ¬
cipic̃iũ totus iret Despectis itaq litterarũ
studiis relicta domo rebq patris. solidõ
placere desiderans scẽ conuersationis habi

Expanded text:
tos ire per abrupta vitiorum cerneret, eum quem quasi in ingressu mundi posuerat, retraxit pedem: ne si quid de scientia ejus attingeret, ipse quoque postmodum in immane praecipitium totus iret. Despectis itaque litterarum studiis, relicta domo rebusque patris, soli Deo placere desiderans, sanctae conversat
Abbreviated transcription (Latin):
ecessit igit᷑ scient̃ nescius. et sapient̃ indoctꝰ
huiꝰ ego omĩa gesta ñ didiei sed pauca quȩ
narro quattuor discipulis illius referentib
couorii. Constartiu scilicet reuerentissimo
ualede uiro qui ei i nonasteri regimine
suecesit ualemtiniantnoq quimultis
ouis lateranensi monaterio p̃ suit Sim¬
plici quoq qui congregationẽ ilius post
eũ tertius rexit. honorato etiã quinẽ ^ oꝗ
ad huc cellȩ eiꝰ. inqua prius c̃uersatus

Expanded text:
ecessit igitur scienter nescius, et sapienter indoctus. Hujus ego omnia gesta non didici, sed pauca quae narro, quatuor discipulis illius referentibus agnovi: Constantino scilicet reverentissimo valde viro, qui ei in monasterii regimine successit; Valentiniano quoque, qui annis multis Lateranensi monasterio praefuit; Symplicio, qui congregationem illius post eum tertius rexit; Honorato etiam, qui nunc adhuc cellae ejus, in qua prius conversatus
Abbreviated transcription (Latin):
capitis et crispicaro candida .oculi gran¬
des. nares equales et directe aures. cooꝑte
colebio albo. clauato purpur. induitur
pallio albo: ꝑ singulos annos singulas gẽmas
purpur. ¶s Uiginti et sex anni st̃. nũ quã
sordidant᷑ uestim̃ta eiꝰ nũquã ueteras cunt.
quinq annos nũꝗ. ueterascunt: Centies
flexisgenib ꝑdiẽ : centies ꝑ noctẽ orat dm̃

Expanded text:
capitis et crispi, caro candida, oculi grandes, nares aequales et directae, aures coopertae colobio albo clavato purpura, induitur pallio albo, per singulos angulos singulas gemmas purpureas habens. Viginti sex anni sunt ex quo nunquam sordidantur vestimenta ejus, neque veterascunt. XXVI annos nunquam veterascunt. Centies flexis genibus per diem, centies per noctem orat Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
hilaris& letusꝑmanet omĩã ꝓuidit. omnia
nouit: omnẽ linguã omiũ gentiũ et loqͥt᷑.
et intelligit: Ecce et hoc qđ uos int̾rogatis.
et qđ ego do responsũ de eoiã nouit:
Angłi enĩ dĩ famulant᷑ ei: et ipsinuntiant

Expanded text:
hilaris permanet. Omnia providet, omnia novit, omnem linguam omnium gentium et loquitur et intelligit. Ecce et hoc quod vos interrogatis, et quod ego do responsum de eo jam novit. Angeli Dei famulantur ei et ipsi nuntiant
Abbreviated transcription (Latin):
illic cõmorantib ad cottidianũ uictũ suf¬
ficere Reliqua uͦ cũ om̃i domꝰ p̃sidio uen¬
didit: ac pauperib erogauit Nobilitatẽq
illã quã ad scłm uidebat᷑ habere. totam
ad nãcissendã suꝑnȩ głam dignitatis.
diuina grã largiente conuertit:

Expanded text:
illic commorantibus ad quotidianum victum sufficere; reliqua vero cum omni domus praesidio vendidit, ac pauperibus erogavit; nobilitatemque illam, quam ad saeculum videbatur habere, totam ad nanciscendam supernae gloriam dignitatis, divina gratia largiente, convertit.
Abbreviated transcription (Latin):
geq conuersafionis gram̃ deferret. et post¬
quã cȩlesti afflatꝰ desiderio: seculari habi¬
tu contegi melius putaret. uelletq p̃senti
mundo quasi specie tenus. deseruire : cȩper̃
multa contra eũ ex eiꝰdẽ mundi cura suceres¬
cere: ut ineo ñ iã specie. sedut ipse de se asse¬
rit. retineret᷑ & m̃te: Tandẽ cũ et parentiũ
iã dudũ obitu liberã lisponendarũ suarũ
rerũ haberet facultatẽ: qđ prius mente.
gestabat apperuit. qđ q iã indiuinis erat
obtutib humanis etiã uisib ostendit:¬
cuncta quȩ habere potuit. ad pieratis opus
egens ipse sequeret᷑. Sex deniq insicilia
monasteria construens: fr̃s illic xpõseruitu¬
ros aggregauit. Septimũ uͦ uitra urbis mu¬
ros instituit. in quo et ipse post modũ regu¬
lari tramite multis sibi sociatis fratribus.
sub abbatis imperio militauit. tuaut̃.¬

Expanded text:
geque conversionis gratiam differret et postquam coelesti est afflatus desiderio, saeculari 2 habitu contegi melius putaret, velletque praesenti mundo quasi specie tenus deservire, coeperunt multa contra eum ex ejusdem mundi cura succrescere, ut in eo non jam specie, sed ut ipse de se asserit retineretur et mente. Tandem cum parentum jam dudum obitu liberam disponendarum rerum suarum haberet facultatem, quod prius mente gestabat aperuit; quodque jam in divinis erat obtutibus, humanis etiam visibus ostendicuncta quae habere potuit, ad pietatis opus egens ipse sequeretur. 4. Sex denique in Sicilia monasteria construens, fratres illic Christo servituros aggregavit: septimum vero intra urbis hujus muros instituit, in quo et ipse postmodum regulari tramite, multis sibi sociatis fratribus, sub abbatis imperio militavit. Quibu
Abbreviated transcription (Latin):
ustinebat p̃terea assiduas corporis in¬
firmitates. maximeq ea pulsabat᷑ moles¬
tia. quã medici greco eloquio sincopin
uocant Cuiꝰ incõmodis ita uitalium
cruciabat᷑ incisoͥne. ut crebris inter¬
ceptꝰ angustiis. ꝑsingula pęne hora¬
rũ mom̃ta ad exitũ ꝓpinquaret
Qualis aut̃ in monasterio fuerit. quãq
laudabili studio uitã duxerit. ex ip¬
sius possumꝰ uerbis colligere : p̃Beatissim̃

Expanded text:
ustinebat praeterea assiduas corporis infirmitates: et maxime ea pulsabatur molestia, quam Graeco eloquio medici syncopin vocant; cujus incommodis ita dolore vitalium cruciabatur, ut crebris interceptus angustiis, per singula pene horarum momenta ad exitum propinquaret. 6. Qualis autem in monasterio fuerit, quamque laudabili studio vitam duxerit, ex ipsius possumus verbis colligere, quibus ipse in
Abbreviated transcription (Latin):
serico contextũ acgẽinis micantibus
solitꝰ erat ꝑ urbẽ ꝓcedere trabeatus.
post uili contextus tegrine minis¬
trabat pauꝑ ipse pauperibus. Et enĩ
mutato repente scłi habitu. monas¬
teriũ petit. et ex huiꝰ mundi nau¬
fragio nudus euasit. In quo tanta per¬
fectionis grã cȩpit conuersari. ut iã tẽ
in ipsis initus ꝑ fectoꝵ possit numero
deputari Inerat deniq ei tanta abs¬
tinentia incibis. uigilantia. in oratio¬
nib . strenuitas. in ieuinus. ut infirm᷑o¬
to stomacho. uix consistere posset:¬
Rhoc beato gregorio gratia diui nacon ces sit
ut merito ab anglorum populis debeat a pasto¬

Expanded text:
serico contextu ac gemmis micantibus solitus erat per urbem procedere trabeatus, post vili contectus tegmine, ministrabat pauper ipse pauperibus. 5. Etenim mutate repente saeculi habitu, monasterium petiit, et ex hujus mundi naufragio nudus evasit. In quo tanta perfectionis gratia coepit conversari, ut jam tunc in ipsis initiis perfectorum posset numero deputari. Inerat denique ei tanta abstinentia in cibis, vigilantia in orationibus, strenuitas 3 in jejuniis, ut infirmato stomacho vix consistere posset beato Gregorio gratia divina concessit, ut merito ab Anglorum populis debeat aposto
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ male. statum inforib peccatũ ad¬
erit Sed subte erit appetitꝰ eiꝰ: et tu
ir̃q camn ad abel fratrẽ suũ: Egrediam᷑
foras: cũq eent in agro. consurrex̃ cain
ad uersus abel fratrẽ suũ. et int̾fecit eũ:
Etait dñs ad cain: Ubiẽ abel fr̃t tuus.
Qui respondit: nescio: Num custos fratris
mei sum: Diãq ad eũ Quid fecisti: uor
sanguinis fratris tui clamat ad me de

Expanded text:
aderit sed sub te erit appetitus eius et tu in ad Abel fratrem suum egrediamur foras cumque essent in agro consurrexit Cain adversus Abel fratrem suum et interfecit eum et ait Dominus ad Cain ubi est Abel frater tuus qui respondit nescio num custos fratris mei sum dixitque ad eum quid fecisti vox sanguinis fratris tui clamat ad me de
Abbreviated transcription (Latin):
ecit qͦq dñs ds̃ adani et uxori eiꝰ tunicas
pellicias : et induit eos etait. Ecce adam
factus es quasi unꝰ ex nobis. sciens bonũ
et malũ Nc̃ gͦ neforte mittat manũ suã:
et sumat etiã deligno uitȩ et comedat.
et uiuat in ȩt̃nũ: et misit eũ dñs ds depa¬
radẏso uoluptatis. ut operaret᷑ t̾rã de

Expanded text:
ecit quoque Dominus Deus Adam et uxori eius tunicas pellicias et induit eos et ait ecce Adam factus est quasi unus ex nobis sciens bonum et malum nunc ergo ne forte mittat manum suam et sumat etiam de ligno vitae et comedat et vivat in aeternum emisit eum Dominus Deus de paradiso voluptatis ut
Abbreviated transcription (Latin):
dam uͦ cognouit euã uxorẽ suã: quȩ con¬
cepit et peperit cain dicens: Possedi homi
nẽ ꝑdm̃ Rursũq peperit fratrẽ eius
abel fuit aut̃ abel pastor ouiũ. et
cain agricola: factũ ẽ aut̃ post multos
dies: ut offerret. cai defructib terrȩ
munera dnõ Abel quoq obtulit depri¬
mogenitis gregis sui et de adipib: eo

Expanded text:
dam vero cognovit Evam uxorem suam, quae concepit et peperit Cain, dicens: Possedi hominem per Deum. Rursumque peperit fratrem ejus Abel. Fuit autem Abel pastor ovium, et Cain agricola. Factum est autem post multos dies ut offerret Cain de fructibus terrae munera Domino. Abel quoque obtulit de primogenitis gregis sui, et de adipibus eo
Abbreviated transcription (Latin):
ł itaq in brittaniã scĩs ac uenerabilib ui¬
riĩ germano et lupo pontificib: ad pelagi¬
auã heresi quȩ tc̃ in illis finib ĩmine.¬
bat superandã quȩ heresis tirania super
tritcũ seminans asserebat natos exduobus
Egiiatis sine bap̾tisino saluari posse tũ
mno predicatia diuna tra¬

Expanded text:
in Brittania sanctis ac venerabilibus viris Germanum et Lupum pontifices ad Pelagianam heresem, quae tunc in illis finibus iminebat, superandam, – quae heresis zizania super triticum seminans, adserebat, natus ex duobus baptizatis sine baptismo posse salvari, cum omnino praedicatio divina tra
Abbreviated transcription (Latin):
Euntes ut dixi
in brittaniã. ad p̃dictã parrochiã manendi
uł maxxime orandi grã se contuler̃. Quib
cũ uulgi multitudo haud ꝓcul abęcoła
benedictionẽ ex petentes obuiã uenissent.
et cat̃uatĩ utriusq sex us uiroꝵ. et mulieruĩ
ac paruul&ꝵ occurrerent: in medio occurrn
puellȩ et cuiꝰ eet filia Extẽplo nomen
genouefȩ. acircũ stante. popło edictũ et
et pat̃ ułmat̃ accersiti ad stiter̃. Ait adeos
sc̃s germanꝰ: Hȩc in fans ur̃a ẽ filia: atilli
on beatissimã preticauert̃ dicentes uuguentũ effu¬

Expanded text:
Euntes, ut dixi, in Brittaniam, ad predictam parochiam manendi vel maxime orandi gracia se contulerunt. Quibus con vulgi multitudo aut procul ab ecclesia, benedictionem expetentes, in obviam venissent, et catervatim utriusque sexus virorum et mulierum ac parvolorum occurrerint, in medio occurrenpuelle et cuius esset filia. Extemplo nomen Genovefe a circumstante populo edictum est, et pater vel mater acersiti adsteterunt. Ait ad eos sanctus Germanus: 'Haec infans vestra est filia?' At illi on, beatissimam praedicaverunt dicentes, unguentum effu
Abbreviated transcription (Latin):
seminibus. Cũ aut̃ creuerit matus ẽ omĩb
holerib. et sit arbor ita ut uolucres cęli
ueniant et habitent in ramis eiꝰ. Nonsit
molestũ lectori. si totas parabolas ꝓponiꝰ.
quȩ enĩ obscura sunt : plenius disserenda
st̃. Ne breuitate nimia in uoluant᷑ magis
sensus quã ex ponant᷑: regnũ cęl&r prȩ

Expanded text:
erit, majus est omnibus oleribus, et fit arbor: ita ut volucres coeli veniant et habitent in ramis ejus. Non sit molestum lectori, si totas parabolas proponimus. Quae enim obscura sunt, plenius disserenda sunt, ne brevitate nimia involvantur magis sensus, quam exponantur. Regnum coelor
Abbreviated transcription (Latin):
implicissim interrogator &
malignissimꝰ insidiator. de mag¬
no mandato int̾rogat: qui nec
minimũ obseruat: Ille enim
deb& in t̾rogare de maiore ius¬
titia. qui iã minorẽ cõpleuit:¬

Expanded text:
implicissimus interrogator, et malignissimus insidiator, de magno mandato interrogat, qui nec minimum observat. Ille enim debet interrogare de majori justitia, qui minorem complevit
Abbreviated transcription (Latin):
manus nuntiorũ in hierusalem :¬
& in om̃s ciuitates iudȩ. ut seque¬
rentur leges gentiũ terrȩ. & pro¬
hiberent holo causta & sacrificia.
& placationes fieri in tẽplo dĩ: ut
ꝓhiberent caelebrari sabbatũ &
dies sollẽnes. & quo inquinari scã.

Expanded text:
manus nuntiorum in Hierusalem, et in omnes civitates Judae, ut sequerentur leges gentium terrae, et prohiberent holocausta et sacrificia et placationes fieri in templo Dei, et prohiberent celebrare Sabbatum et die
Abbreviated transcription (Latin):
Conuenerunt ut multitudine
uincerent: quẽ ratione superare
ñ poterant. Aueritate nudosse
esse ꝓfessi sunt : qui multitudine
se armauerunt: Dicebant enĩ
apud se: Unus loquatur pro
om̃ib & om̃s loquam᷑ ꝑ unũ. ut
si quidẽ uicerit: om̃s uideamur¬
ẽẽ uictores Si autẽ uictus fue

Expanded text:
Convenerunt ut multitudine vincerent, quem ratione superare non poterant. A veritate nudos se esse professi sunt, qui multitudine se armaverant. Dicebant enim apud se: Unus loquatur pro omnibus, et omnes loquamur per unum, ut si quidem vicerit, omnes videamur victores; si autem victus fue
Abbreviated transcription (Latin):
& idola & immolari carnes suillas.
& pecora cõmunia. & relinquere
filios suos incircũcisos. & couienu¬
nari animas eorũ in om̃ib in mun¬
dis & ab ominationib. ita ut
obliuiscerentur legẽ: & in muta¬
rent om̃s iustificationes dĩ & qui¬
cũq non fecissent scđm uerbum
regis antiochi: morirentur:¬
Hic̃ est fratrum amator & populi
est quĩ multum
orat pro popũ lo  & ũ ni uersa
sancta cĩui ta

Expanded text:
ola et immolari carnes suillas et pecora communia et relinquere filios suos incircumcisos et coinquinari animas eorum in omnibus inmundis et abominationibus ita ut obliviscerentur legem et inmutarent omnes iustificationes Dei et quicumque non fecisset secundum verbum regis Antiochi morereturHic est fratrum amator, et populi est qui multum orat pro populo, et universa sancta civita
Abbreviated transcription (Latin):
Sĩ pliciores fr̃s int̾ruinas tẽpli et altaris siue
inportarũ exitib: quȩ syloa dͥcunt. rubra
saxa monstrantes ⁊ achariȩ sanguine
putant eẽ polluta ñ condẽp̃namꝰ errorẽ
qui cdodio iudȩoꝵ et fidĩ pietate descen¬
dit: Dicamꝰ breuit᷑ quare sangus abel
iusti usq ad rachariã filiũbarachiȩ ab
lleꝵx generatione quęrat᷑. cũ neutrũ ex
occiderit: Regula scripturaruẽ. dius
generationes ponere bonx uł mlor

Expanded text:
Simpliciores fratres inter ruinas templi et altaris, sive in portarum exitibus, quae Siloam ducunt, rubra saxa monstrantes, Zachariae sanguine putant esse polluta. Non condemnamus errorem, qui de odio Judaeorum, et fidei pietate descendit. Dicamus breviter quare sanguis Abel justi, usque ad Zachariam filium Barachiae ab illa generatione requiratur, cum neutrum eorum occiderit. Regula Scripturarum est, duas generationes ponere, bonor
Abbreviated transcription (Latin):
insuperiora ut oraret: circa horã sextam:
et cũ esuriret uoluit gustare Parantib aut̃
eis cecidit suꝑ eũ mentis excessus. et uidit
tũ magnũ. quattuor uitiis sũmitti decȩlo
uit̾ra. inquo erant omã quad rupedia et ser¬
penua t̾rȩ et uolatilia cęli: Et facta ẽ uox ad
et occide et manduca Ait aut̃ petrus:
Absit dñe qͥanũquã manducau: omnẽ cõmu¬
ne et inmundũ: Et uox iterũ scđõ adeum:
Quȩ ds̃ purificauit. tu cõmune ne dioeris:
hoc aut̃ factũ ẽ ꝑter et statĩ receprũ ẽ uas
incȩlo Et dũ intra se hęsitaret petrus.
ꝗd nã eẽt uisio quã uidisset : etce uiri qui
missi erant. a cornelio inquirentesdomũ
simonis adstrtert̃ ad ianuã Et cũ uocassent.
int̾rogabant si simon qͥ cognominat᷑ petrus

Expanded text:
in superiora, ut oraret circa horam sextam, et cum esuriret, voluit gustare. Parantibus autem eis cecidit super eum mentis excessus: et vidit teum magnum quattuor initiis submitti de caelo in terram in quo erant omnia quadrupedia et serpentia terrae et volatilia caeli et facta est vox ad et occide et manduca ait autem Petrus absit Domine quia numquam manducavi omne commune et inmundum et vox iterum secundo ad eum quae Deus purificavit ne tu commune dixeris hoc autem factum est peret Petrus quidnam esset visio, quam vidisset: ecce viri, qui missi erant a Cornelio, inquirentes domum Simonis, adstiterunt ad januam. Et cum vocarent, interrogabant, si Simon, qui cognominatur Petrus,
Abbreviated transcription (Latin):
eos. et in colũna Cȩpitq iudas gatã cũ finib
suis. et ascalonẽ atq accaron cũ t̃minissuis:
Fuitq dñscũ iuda et montana possedit
nec potuit delere habitatores uallis. quia
falcatis currib abundabant Dedert̃q
caleb ębron: sicut dixerat moyses Qui dele¬
uit ex ea tresfilios enach lebusȩũ aũt habi

Expanded text:
est anathema cepitque Iudas Gazam cum finibus suis et Ascalonem atque Accaron cum terminis suis fuitque Dominus cum Iuda et montana possedit nec potuit delere habitatores vallis quia falcatis curribus abundabant dederuntque Chaleb Hebron sicut dixerat Moses qui delevit ex ea tres filios En
Abbreviated transcription (Latin):
tate palmarũ cũ filiis uida indesertũ sortis
eiꝰ qđ ad meridiẽ arad: et habitauert̃ cũ eo:
Ab ut aut̃ iudas cũ symeone fratre suo. et
ꝑcussert̃ simul chananeũ qui habitabat
insephat. et int̾fecer̃ eũ: vocatũ ẽst nomen
que.¬

Expanded text:
filiis Juda in desertum sortis ejus: quod est ad meridiem Arach: et habitaverunt cum eo. Abiit autem Judas cum Symeone fratre suo: et percusserunt simul Chananeum: qui habitabat in Sephat: et interfecerunt eum. Vocatumque est nomen que
Abbreviated transcription (Latin):
infela filios sepultur s exxpendã. Ofilimȩ
baculũ senectutis & geminũ meꝵ uisceri
lum̃ Nati felicit̾ & ꝓspere educati exelli¬
tissimȩ memoriȩ & ingeni i sitigularis omiã
liberaliũ peritia litterarũ inbuti Quȩ tea
repente in sania urã uoluntate ꝓghita natus
uos fecit eẽ amatores: Nũ quã ista uiuento
placuit nũquã moritiris suũ induã a norel

Expanded text:
lios sepulturus expendam. O filii, meae baculus senectutis, et geminum meorum viscerum lumen, nati feliciter, et prospere educati, excellentissimae memoriae, et ingenii singularis, omnium liberalium peritia litterarum imbuti, quae ista repente insania vestra voluntate progenita mortis vos fecit esse amatores? Numquam ista viventibus placuit: numquam morit
Abbreviated transcription (Latin):
ec & his similia amicis dicentibꝰ.: miserã se ela¬
mans mat̃ aduenit. & soluto capite canos suȩ
senectittis ostentans in conspectu e& uestem
qua pectus tegebat᷑ scidit Et cunctis
flentib oftendebat eis laxis pellib quas
sux erãt mãmas Et blandim̃ta quȩ infacie.
eoꝵ exibuerant. euigilando lacrimis me¬
morabat Aiebat ergo ad ambos: Tu mihi
sẽꝑ plus blanditꝰ es fili. & tu amplius uere-¬
cundatꝰ es. in illo inmaginẽ meã peperuinte
pat̾ nos uultꝰ effudi Tu patri utilior. iste
similior heume heu miserã circũ uallant
me exomĩ parte incõparabilis luctꝰ in audita
miseria et gemina orbitas. sullis penitꝰ tribu¬
lationib cõparanda Omitto filios ad mortẽ
ultro ꝓperantes Quos si mihi hostes aufer¬
rent. ꝑ medias sequerer acies bellatoꝵ: Si ui¬
dicia uiolenta c̃cluderent. carcerẽ simul in¬
rũperemmoritura: Nouũ hoc genꝰ pereiu¬
di. inquo carnifea rogalt᷑: ut feriat uita

Expanded text:
ec et his similia amici dicentibus, miseram se clamitans mater advenit, et soluto capite canos suae senectutis ostentans, in conspectu eorum vestem qua pectus tegebatur, scidit: et cunctis flentibus ostendebat eis laxis pellibus quas suxerant mammas, et blandimenta, quae infantiae eorum exhibuerat, ejulando lacrymans memorabat. Aiebat ergo ad ambos: Tu mihi semper plus blanditus es, fili; et tu amplius verecundatus es: in isto imaginem meam peperi, in te paternos vultus effudi; tu patri utilior, iste similior. Heu me miseram! circumvallant me ex omni parte incomparabiles luctus, inaudita miseria et gemina orbitas, nullis penitus tribulationibus comparanda. Omitto filios ad mortem ultro properantes, quos si mihi hostes auferrent, per medias sequerer acies bellatorum; si judicia violenta concluderent, carcerem simul irrumperem moritura. Novum hoc genus est pereundi, in quo carnifex rogatur ut feriat, vita
Abbreviated transcription (Latin):
es cre dunt. ꝑ iħm. Accedentes itaq amici e&
adeos: cȩpert̃ dicere Unde uob tã duramens
tãq ferreũ pectꝰ. qđ canitiẽ patimini patris
abicere: & matri iã decrepitȩ nouosdolores
partus afferre : Nã illa partus sui dolores con¬
solationib superabat. dũ inuno dolore duos
pareret filios: & geminũ patri funderet fili&.
affectũ Nc̃ insanabilis dolor. inconsolabilis
pęna. inremediabilis cruciat᷑. incõparabilis
partꝰ ẽ. quo spes et gaudiũ tollit᷑: uita cõtẽpnit᷑.
respuit᷑ gła: & cõtẽptis om̃ib pietatis affectib.
et̃ dulciũ filio& uł ad moniti mementore:

Expanded text:
entirent. 5. Accedentes itaque amici eorum ad eos, coeperunt dicere: Unde vobis tam dura mens, tamque ferreum pectus, quod canitiem patimini patris abjicere, et matri jam decrepitae novos dolores partus afferre? Nam illa partus sui dolores consolationibus superabat, dum in uno dolore duos filios pareret, et geminum patri funderet filiorum affectum: nunc vero insanabilis dolor, inconsolabilis poena, irremediabilis cruciatus, incomparabilis partus est, quo spes et gaudium tollitur, vita contemnitur, respuitur gloria, et, contemptis omnibus pietatis affectibus, esse dulcium filiorum vel admoniti mementote.
Abbreviated transcription (Latin):
matre: ꝓsequente infirmꝰ pat̾ & grauis iã seno
manib adducit᷑ seruuloꝵ. & cigneo capiti
puluerẽ terrȩ spargens. huiꝰmodi dabat uo¬
ces adcelũ: Ad morte ultro ꝓficiᷤcentib silis
uale dicturꝰ ad ueni. ut uniũsa quȩ A filis

Expanded text:
matre prosequente, infirmus pater, et gravis jam senio, manibus adducitur servulorum, et cygnaeo capiti terrae pulverem spargens, hujusmodi dabat voces ad coelum: Ad mortem ultro proficiscentibus filiis valedicturus adveni, ut universa, q
Abbreviated transcription (Latin):
cissuis dem̃tasset eos Cũ uͦ credidissent
philippo euangelitanti deregnodĩ. et no¬
mine ihũ xp̃i. baptitabant᷑ uiri ac mulieres¬
didit: et cũ baptizatꝰ eet̃. adherebat phi¬
lippo Uidens etiã signa et uirtutes maxi¬
mas fieri: stupens ad mirabat᷑ Cũ aũt̃ audis¬
sent apłi qͥ erant hierosolimis qͥa recepit
samaria uerbũ dĩ: misert̃ ad eos petrũ et¬

Expanded text:
cis suis dementasset eos cum vero credidissent Philippo evangelizanti de regno Dei et nomine Iesu Christi baptizabantur viri ac mulieresdidit et cum baptizatus esset adherebat Philippo videns etiam signa et virtutes maximas fieri stupens admirabatur cum autem audissent apostoli qui erant Hierosolymis quia recepit Samaria verbum Dei miser
Abbreviated transcription (Latin):
pio. erat uerbũ. et uerbũ erat apuel
dm̃ et ds̃erat uerbũ: Et iterũ: Et ubũ
carofactũ ẽ: Igit᷑ dĩqͥ apud dm̃ erat. pro-¬
diuit adõ: Et carodĩ quȩ indõ ñerat. ꝓces¬
sit ex femina. Ita uerbũ caro factũ ẽ. ñ ut
dis̃ uacuaret᷑ in hominẽ : sed ut homo glo¬
rificaret᷑ indm̃: Itaq nob̃ naiꝰ ẽ ds̃. sed ex
duab natiuitatib id ẽ dĩ et hominis seip¬
sũ unigenit᷑ patris. atq in sese hominẽ. unũ

Expanded text:
um, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Et iterum: Et Verbum caro factum est. Igitur Deus, qui apud Deum erat, prodivit a Deo, et caro Dei, quae in Deo non erat, processit ex femina. Ita Verbum caro factum est: non ut Deus vacuaretur in hominem, sed ut homo glorificaretur in Deum. Itaque non bis natus est Deus, sed ex duabus nativitatibus, id est Dei, et hominis seipsum Unigenitus Patris, atque sese hominem unum
Abbreviated transcription (Latin):
qui longo post eũ uixert̃ tẽpr̃. et nouerant
omiã opera dñi quȩ fecerat cũ isrł: AEbale neas
Ad duriuos. Mortius ẽ ant̃ iosue filius nun famu¬
lus dñi. centũ et decẽ annoꝵ. et sepiliert̃
eũ infinib possessionis sue Intham nathsare
in monte effram. aseptẽ trionali plaga mon¬
tis gaas: Omĩsq illa generatio congregatae¬
ad patressuos: et surrexert̃ alii qui ñnouerant
dnm̃. et opera quȩ fecerat cũ isrł: Additei¬

Expanded text:
 et noverant omnia opera Domini, quae fecerat cum Israel. T. II, B. III. Mortuus est autem Josue, filius Nun, famulus Domini, centum et decem annorum, et sepelierunt eum in finibus possessionis suae in Thamnath-Sare in monte Ephraim, a septentrionali plaga montis Gaas. Omnisque illa generatio congregata est patres suos: et surrexerunt alii, qui non noverant Dominum, et opera quae fecerat cum Israe
Abbreviated transcription (Latin):
ost quã aut̃ confortatꝰ ẽ isrł. fecit eos tribu¬
tarios. et delere noluit Effraim etiã ñ int̾¬
fecit chananeũ qui habitabat ingater:
sed habita uit cũ eo Eabulon ñ deleuit
habitatores cethron. et naalon. sed habita¬
uit chananeus. in medio eiꝰ. factꝰq ẽ ei tri¬

Expanded text:
ostquam autem confortatus est Israhel fecit eos tributarios et delere noluit Ephraim etiam non interfecit Chananeum qui habitabat in Gazer sed habitavit cum eo Zabulon non delevit habitatores Cetron et Naalon sed habitavit Chananeus in medio eius factusque est ei tri
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq filii isrł habitauert̃ in medio chana¬
nei. et ethei. et amorrei. et pherezei. et
euei. et iebusei. et duxert̃ uarores filias
e ipsiq filias suas eoꝵ. filiis tradider̃.
et seruer̃t̃ diis eox: fẽcert̃q malũ incons

Expanded text:
itaque filii Israhel habitaverunt in medio Chananei et Hetthei et Amorrei et Ferezei et Evei et Iebusei et duxerunt uxores filias eorum ipsique filias suas eorum filiis tradiderunt et servierunt diis eorum feceruntque m
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatẽ ibi. uocauitq eã luxã. quȩ ita appel¬
lat usq inp̃sentẽ diẽ: Manassesꝗꝗ ñ deleũ
betꝰ san. et thanach. cũ uiculissuis et habi¬
tatores dor. & ieblaam. et maieddo. eũ uicu¬
lis suis. cȩpitq chananeus habitare cũ eis¬

Expanded text:
itatem vocavitque eam Luzam quae ita appellatur usque in praesentem diem Manasses quoque non delevit Bethsan et Thanach cum viculis suis et habitatores Dor et Ieblaam et Mageddo cum viculis suis coepitque Chananeus habitare cum eis
Abbreviated transcription (Latin):
de ipso facro dnĩci pectoris fonte pota¬
uit. et qͦsi unꝰ depara disi fluminib ũbi
dĩ grãm intoto t̾rarũ orbe diffudit.

Expanded text:
ici pectoris fonte potavit, et quasi unus de paradisi fluminibus verbi Dei gratiam in toto terrarum orbe diffudit;
Abbreviated transcription (Latin):
R Dumdẽ ambularẽt domuinus in partidy so ad auram
põst meridiem̃ clama uit et dixit̾ adam ubi es uudĩ¬
ui domine uocẽ tuam et abscondi me. UUocen

Expanded text:
 Dum ambularet Dominus in paradisum, ad auram, post meridiem, clamavit, et dixit: Adam, ubi es? Audivi, Domine, vocem tuam, et abscondi me. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
ãcũ de nuncupatione paruuli cognatoꝵ.
uicinorũq hȩsitaret arbitriũ: ꝓprietatẽ
ueri nominis eiꝰ quã angło dic tante didicerat.
uocabulũ loqueret᷑. et agnosceret anxius
senex ꝑse sibi redditũ: quẽ dese ñ crediderat
nasciturũ Nec dubitaret ultra celitꝰ illum
uł ꝓmissũ fuisse uł natũ cuiꝰ causa et amisis¬
se ꝓbabat. et recepisse ser nonẽ Rhic pretur¬

Expanded text:
cum de nuncupatione parvuli cognatorum, vicinorumque haesitaret arbitrium, proprietatem veri nominis ejus, quam angelo dictante didicerat, vocabulum loqueretur, et agnosceret anxius senex, per eum se sibi redditum, quem de se non crediderat nasciturum. Nec dubitaret ultra coelitus illum vel promissum fuisse, vel natum, cujus causa, et amisisse probabat, et recepisse sermonem. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
sor directus et lucerna lucens ante dominum¬
ipsȩ est ȩ nim̃ i han nes quĩ uã damino prepara uit¬
iñ heremo sed et agnũm dei demonstra bat et illumi¬
na bat mentes homiinũ. Urat lohannes¬
gione gloriosius quid hac insignius fide in
qua sterilis concipit uirgo parturit mutꝰ
loquit᷑. et insecreto mat̾norũ uiscerũ. par¬
uuli totius mundi gaudia futura p̃ludunt.
Nec enĩ poterat ueteri sublege ordinem
suũ mortalis seruare natura.: quando ꝑno
uã diuinitatis gram nouũ salutiomnium
misteriũ parabat᷑: hnc gͦ ẽ ioł̃is dequo pphe
tauit esaias dicens: Uox clamantis in deser¬
to parate uã dñi. rectas facite semitasdlĩ
nr̃i  Uox inquid clamantis Quã bene uox
dicit᷑ qui uenientẽ decelestib in carne ho¬
minis unigenitũ dĩ pleno letꝰ ore clamabat:¬

Expanded text:
s est; et lucerna lucens ante Deumipse est enim Joannes, P. Qui viam Domino praeparabatin eremo: et, ut Agnum Dei demonstraret, inluminabat mentes hominum praecongione gloriosius? Quid hac insignius fide? in qua sterilis concipit, mutus loquitur, et in secreto maternorum viscerum parvuli totius mundi gaudia futura praeludunt; nec enim poterat veteri sub lege ordinem suum mortalis servare naturam, quando per novam Divinitatis gratiam, novum saluti omnium mysterium parabatas dicens: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Vox, inquit, clamantis; quam bene vox dicitur, qui venientem de coelestibus in carne hominis Unigenitum Dei pleno laetus ore clamabat
Abbreviated transcription (Latin):
t quã decuit fr̃s ut dematre fterilinasce¬
ret᷑. qui fȩcunditatẽ uirginis reuelabat.
quatinꝰ mirabilẽ partũ mirabilit̃ ratus
osterideret: Illud etĩa quã stupenlũa
quãqi: magnisicũ: qđ ⁊acharias sacerdos.¬
pat sinurus ꝓphete: quia hoc ipsũ qd
gerebat᷑ angło loquenti ñ credidit: usus
loquentis amisit. donec ꝓmissione cõpleta:
natꝰ noui hominis prȩco. pat̾nȩ linguȩ uincu¬
la relaxaret: Os enĩ qđ angłs clauserat:
ꝓmissus ab angło filius reserauit: N Dẽscenust᷑¬
angelus domini ad zachariam dicens accipe pũ erum in se¬
ne  tute tua et habebit nomen iohannes bap tis ta.

Expanded text:
t quam decuit, fratres, ut de matre sterili nasceretur, qui fecunditatem virginis revelabat; quatenus mirabilem partum mirabiliter natus ostenderet. Illud etiam quam stupendum, quamque magnificupater futurus prophetae; quia hoc ipsum, quod gerebatur, angelo loquenti non credidit, usum loquentis amisit, donec, promissione completa, natus novi hominis praeco paternae linguae vincula relaxaret. Os enim quod angelus clauserat, promissus ab angelo filius reseravit. Nam cuangelus Domini ad Zachariam dicens: accipe puerum in nectute tua, et habebit nomen Joannes Baptista.
Abbreviated transcription (Latin):
ñs ds̃ patrũ ur̃oꝵ. addat ad hunc numerũ
multa milia. et benedicat uobsic̃ locutus
e. Nonualeo solus ur̃a negotia sustinere.
et ponđ a uirgia: Date euob uiros sapi¬
entes & sros ei orũ conuersatio sit
ꝓbata intribub urĩs. ut ponã eos uob̾

Expanded text:
nus Deus patrum vestrorum addat ad hunc numerum multa milia et benedicat vobis sicut locutus est non valeo solus vestra negotia sustinere et pondus ac iurgia date e vobis viros sapientes et gnaros et quorum conversatio sit probata in tribubus vestris ut p
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ factũ ẽ ꝑdiũsa ioppen: et credidert̃ multi
indño: factũ ẽ aut ut dies multos moraret᷑
in ioppe: apud quendã simonẽ coriarium:
rea nomine cornelius centurio cohortis quȩ dr̃
ita lica: religiosus & tumens dñm cũ omĩ doma
sua. faciens elemosinas multas plebi. et depre.¬
cansdm̃ sẽꝑ: Uidit inuisu manifeste. quasi ho¬
ra nona diei angłi dĩ. introeuntẽ ad se et
dicentẽ sibi Corneli atille intuens eũ timo¬
re corrept dix̃: Quidẽ dñe : bix̃ aut̃ illi::
Orationes tue. et elemosinȩ tuȩ a scenderunt
in memoriã in c̃spectudĩ: Et nc̃ mitte uiros
in ioppen et accersisimonẽ quendã qͥ cogno¬
minat᷑ petrus: hic hnꝰpitat᷑ apud simonem
quenda coriariũ : cuiꝰ ẽ domꝰ uixtamare:
Et cũ discessisset angłs qͥ loquebat᷑ illi: uocaũ
duos domesticos suos et militẽ metuentem
dñm ex his qui illi parebant Quib cũ nar

Expanded text:
um est per universam Ioppen et crediderunt multi in Domino factum est autem ut dies multos moraretur in Ioppe apud quendam Simonem coriarium rea nomine CorneliusItalica religiosus et timens Deum cum omni domo sua faciens elemosynas multas plebi et deprecans Deum semper vidit in visu manifeste quasi hora nona diei angelum Dei introeuntem ad se et dicentem sibi Corneli at ille intuens eum timore correptus dixit quid est domine dixit autem illi orationes tuae et elemosynae tuae ascenderunt in memoriam in conspectu Dei et nunc mitte viros in Ioppen et accersi Simonem quendam qui cognominatur Petrus hic hospitatur apud Simonem quendam coriarium cuius est domus iuxta mare et cum discessisset angelus qui loquebatur illi vocavit duos domesticos suos et militem metuentem Dominum ex his qui illi parebant quibus cum nar
Abbreviated transcription (Latin):
tinuo surrex̃: et uidert̃ illũ om̃s qui habitabant
lyddȩ et sarone: ꝗ c̃ ũsi st̃ ad dnm̃: In ioppe aũt
fuit quedã discipula nomine tabita quȩ uĩ
et elemosinis quas faciebat . Rhecantabat VAlo sltur
actũ ẽ aut̃ indieb illis. ut infirmata morexet

Expanded text:
illum omnes qui habitabant Lyddae et Saronae qui conversi sunt ad Dominum in Ioppe autem fuit quaedam discipula nomine Tabitas quae intet elemosynis quas faciebat factum est autem in diebus illis ut inf
Abbreviated transcription (Latin):
cessareã et dimiser̃ tharsũ: Eccła quidem
ꝑtotã uideã et galileã & samariã habebat
pacẽ. et edificabat ãbulans intimore. dñi. et
actũ ẽ aut̃ ut petrus dũ tran¬
siret uniuersos deueniret adscõs qui habita¬
bant lydde: Inuenit aut̃ ibi homi nẽ quendã
nomine ȩnean. ab annis octo iacentẽ ingra

Expanded text:
esia quidem per totam Judaeam, et Galilaeam, et Samariam, habebat pacem, et aedificabatur ambulans in timore Domini, et actum est autem, ut Petrus dum pertransiret universos, deveniret ad sanctos, qui habitabant Lyddae. Invenit autem ibi hominem quemdam, nomine Aeneam, a
Abbreviated transcription (Latin):
poralib eiꝰ edisserens. et̃nã diuinitatis eꝰ
potentiã. ꝑ quã omĩa facta st̃ sublimuis
m̃te uolando. et limpidius speculando
cognouit: ac nobis cognoscenilã seribendo
ctradidit. Ergo alii euangeliste apm
extẽpore natũ describt̃: Ioħs eundẽ in pͥn¬
cipio fuisse testat᷑ dicens: In pͥncipioerat¬

Expanded text:
us actis edisserens, aeternam divinitatis ejus potentiam, per quam omnia facta sunt, sublimius mente volando, et limpidius speculando cognovit, ac nobis cognoscenda scribendo contradidit. Ergo alii evangelistae Christum ex tempore natum describunt, Joannes eumdem in principio jam fuisse testatur, dicens: In p
Abbreviated transcription (Latin):
rũ c̃firmat eẽ dm̃ dicens: et ds erat uer¬
bũ Alii hominẽ eũ apud homines tẽpo¬
ralit̃ c̃uersatũ: ille dm̃ apuddm̃. in pͥn¬
cipio manentẽ ostendit dicens: hoc erat
turã uisibilẽ et inuisibilẽ ꝑ ipsũ pater¬
ds̃ fecerit docet: dicens: Omã ꝑ ipsũ fac¬
tast̃. et sine ipso factũ ẽ nihil R Uer bũca¬

Expanded text:
Et Deus erat Verbum. Alii hominem eum apud homines temporaliter conversatum, ille Deum, apud Deum in principio manentem ostendit, dicens: Hoc erat turam visibilem et invisibilem, per ipsum Deum Pater fecerit, docet, dicens: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Fueru
Abbreviated transcription (Latin):
docet᷑. qͥa cęlesti haustũ sapientiȩ. ceteris
excellentius de scĩssimo eiꝰdẽ pectoris
fonte potauerit: Unde et merito infigura
.iiii. animaliũ: aquilȩ uolanti cõparatur.
Cunctis quippe auib aquila celsius uo¬
lare. cunctis animantib clarius solis
radis infigere c̃sueuit obtutꝰ Et ceteri
euangelistȩ. quasi int̾ra abulant cũ dñõ.
qui tẽporalẽ eiꝰ generationẽ parit̃. &

Expanded text:
docetur quia coelestis haustum sapientiae caeteris excellentius de sanctissimo ejusdem pectoris fonte potaverit. Unde et merito in figura quatuor animalium aquilae volanti comparatur. Cunctis quippe avibus aquila celsius volare, cunctis animantibus clarius solis radiis infigere consuevit obtutus. Et caeteri evangelistae quasi in terra ambulant cum Domino, qui tempora
Abbreviated transcription (Latin):
baa Custodiens archã dĩ.
haio p̃cedebat archã P auid
autẽ & om̃is isrł ludebant
corã dño : in om̃ibus lignis
fabrefactis. & citharis. & li¬
ris. & tympanis. & sistris.
& cymbalis ꝑostquã autẽ
uenerunt ad aream nachor
extendit manũ ora ad ar¬
calcitrabant boues. & decli-¬

Expanded text:
ustodiens arcam Dei Haio praecedebat arcam David autem et omnis Israhel ludebant coram Domino in omnibus lignis fabrefactis et citharis et lyris et tympanis et sistris et cymbalis postquam autem venerunt ad aream Nachon extendit manum Oza ad arcalcitrabant boves i
Abbreviated transcription (Latin):
ratusq ẽ in dignatione dñs
contra ozã. & ꝑcussit eum
suꝑ temeritate: qui mortuus
ẽ ibi iuxta archã dĩ Contris¬
tatꝰ ẽ autẽ dauid eo quod ꝑ¬
cussisset dñs ozã: & uocatũ
ẽ nomen loci illius percussio
oza. usq in diem hanc¬

Expanded text:
ratusque est indignatione Dominus contra Ozam et percussit eum super temeritate qui mortuus est ibi iuxta arcam Dei contristatus autem est David eo quod percussisset Dominus Ozam et vocatum est nomen loci illius Percussio Oza usque in diem hanc
Abbreviated transcription (Latin):
suosq subiectos om̃s qui ꝑfecte uigilant
custodire ñ desistunt Et bene nato dño
pastores supͣ gregẽ uigilant: Ille et enĩ
natꝰ ẽ quidicit: Ego sũ pastor bonꝰ: Boriꝰ
pastor: animã suã dat ꝓouibus suis:¬

Expanded text:
suosque subjectos omnes qui perfecte vigilant, suosque subjectos omnes qui perfecte vigilant, custodire non desistunt. Et bene nato Domino pastores super gregem suum vigilant. Ille etenim natus est, qui dicit: Ego sum pastor bonus: bonus pastor animam suam dat pro ovibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
ortũq mundo solẽ iustitiȩ ñ solũ cȩlestis
uoce sermonis. uerũ & iã claritate diuin
lucis astruaẽ Nusquã enĩ intota ueteris
instrum̃ti serie repperimꝰ angłos quitã
sedulo apparuere patrib cũ luct ibpo¬
ruisse. sed hoc pͥuilegiũ recte hodierno
tẽpori seruatũ ẽ. quando exortũ ẽ unt¬
nebris lum̃ rectis corde. misericors &
miserator dñs. Uerũ ne parua unius an¬
głi uideret᷑ auctoritas. post quã unꝰ sacra¬
m̃tũ nouȩ natiuitatis edocuit: statĩ mul¬
titudo cȩlestiũ agminũ quȩ głam deo
caneret: pacẽq simul omib p̃dicaret
affuit. aꝑte demonstrans qͥa ꝑhanc na¬
tiuitatẽ homines ad pacẽ unius fidĩ. spei
& dilectionis. atq ad głam diuinȩ lau¬
cdationis eẽnt c̃uertendi Significant
aut mistice pastores isti gregũ doctores
quosq ac rectores fideliũ animarũ: Nox
cuiꝰ uigilias custodiebant suꝑ gregẽ suũ.
pericula tẽptationũ indicat. aquib se

Expanded text:
stis voce sermonis, verum etiam claritate divinae lucis astruebat. Nusquam enim in tota Veteris Instrumenti serie reperimus angelos, qui tam sedulo apparuere patribus, cum luce apparuisse; sed hoc privilegium recte hodierno tempori servatum est, quando exortum est in tenebris lumen rectis corde, misericors et justus Dominus. Verum ne parva unius angeli videretur auctoritas, postquam unus sacramentum novae nativitatis edocuit, statim multitudo coelestium agminum, quae gloriam Deo caneret, pacemque simul hominibus praedicaret, adfuit, aperte demonstrans quia per hanc nativitatem homines ad pacem unius fidei, spei et dilectionis, atque ad gloriam divinae laudationis essent convertendi. Significant autem mystice pastores isti gregum doctores quosque ac rectores fidelium animarum. Nox, cujus vigilias custodiebant super gregem suum, pericula tentationum indicat, a quibus se
Abbreviated transcription (Latin):
uiscera clamaret Ecce agnꝰ dĩ. ecce qͥ tollit
peccata mundi: uel cũ ortũ dnĩ angło ad nun¬
tiante pastores cȩlesti exercitꝰ st̃ claritate
circũdati. ut ambigerent de postate pueri:
quẽ erant in p̾sepe uisuri. nec putarent qđ
in sola natura honiuns eẽt editꝰ. cui suꝑ nȩ

Expanded text:
viscera jam clamaret: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi ; vel cum ortum Domini angelo nuntiante pastores coelestis exercitus sunt claritate circumdati , ut non ambigerent de majestate pueri quem erant in praesepe visuri; nec putarent quod in sola natura hominis esset editus, cui supernae
Abbreviated transcription (Latin):
odiernã festiuitatẽ
dilectissimi. apparitio dnĩ et saluatoris nr̃i.
sicut nostis illustrat. & hic ille ẽ dies. quo
ad cognoscendĩ adorandũq dĩ filiũ tresma¬
gos p̃uia stella ꝑdux̃ Cuiꝰ facti memoriam
merito placuit honore annuo celebrari: ut
dũ euangelica istoria incessabilit̃ recensetur.
sẽp se intellegentiũ sensib inferat salutiferũ
misteriũ. ꝑinsigne miraculũ. R¬

Expanded text:
odiernam festivitatem, dilectissimi, apparitio Domini et Salvatoris nostri, 128 sicut nostis, illustrat; et hic ille est dies quo ad cognoscendum adorandumque Dei Filium tres magos praevia stella perduxit. Cujus facti memoriam merito placuit honore annuo celebrari; ut dum evangelica historia incessabiliter recensetur, semper se intelligentium sensibus inferat salutiferum mysterium per insigne miraculum.
Abbreviated transcription (Latin):
ene uhi leꝓsus mundat᷑ Certus non ex pͥ¬
Initur locus: ut ostendat᷑ non iũ populũ
specialis alicuiꝰ ciuitatis. sed omniũ populos
fusse sanatos. Et quia dñsait: Non ueni
soluere legẽ : sed ad implere Ille qui ex¬
cludebat᷑ alege purgari : sed dnĩ potestate
presumens. ñ ex lege sed supͣ legẽ ẽẽ grãm
udicabat. quȩ lepsi maculã possit ablu¬
dño potestatis auctoritas. ita in illo sidĩ con¬
stantia declarat᷑ Ille in faciem ꝓcidit qđ
humilitatis est et pudoris: et unusquisq
desuȩ uitȩ maculis erubescat. sed confessi¬
onẽ uerecundia non repressit. ostendit
uulnus. remediũ postulauit. Et ipsa reli¬
gionis & fidĩ plena confessio ẽi. Siuis potes
tribuit potestatẽ. Deuoluntate aut̃ dñi
ũ quasi pietatis incredulus dubitauit: sed
quasi colluuionis suȩ conscius ñ p̃sũpsit:¬

Expanded text:
ene ubi leprosus mundatur, certus non exprimitur locus, ut ostendatur non unum populum specialis alicujus civitatis, sed omnium populos fuisse sanatos. Et quia Dominus ait: Non veni solvere legem, sed adimplere , ille qui excludebatur a lege, purgari se Domini potestate praesumens, non ex lege, sed supra legem esse gratiam judicabat, quae leprosi maculam possit abluno potestatis auctoritas, ita in illo fidei constantia declaratur. Ille in faciem procidit, quod humilitatis est et pudoris, ut unusquisque de suae vitae maculis erubescat. Sed confessionem verecundia non repressit, ostendit vulnus, remedium postulavit. Et ipsa religionis et fidei plena confessio est. Si vis inqutribuit potestatem. De voluntate autem Domini non quasi pietatis incredulus dubitavit, sed quasi colluvionis suae conscius non praesumpsit
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Confiteris quia ego possum. ꝓfiteris
dͥa siego uola fit: idõ uolo mundare.
alinntatẽ pręraris. potentiã confiteris:
uolc: mundare: Magnifice credis. magni¬
fice
et mundaberis: plens¬
sime confiteris. plenissime letificaberis:
Uolo mundare.: Non dubitasti. credere
ñ tardo sanare. non detulisti confess¬
nã gram tibi ostendã manũ ade por¬
rigo. Ectendens itaq manũ iħc: tetigit
eũ dicens Uolo mundare. Et quare te¬
tigit eũ dñs. cũ lex ꝓhibuisset ñ tangere¬
lepsũ & ppt̃ hoc tetigit. ut ostenderet. q
omiã munda mundis: quia alio aliis
ñ adherent inquinam̃ta. qr extranea
in munditia immaculatos non quo inqͥuãt¬

Expanded text:
fiteris quia si ego volo, fit: ideo volo, mundare; voluntatem precaris, potentiam confiteris. Volo, mundare. Magnifice credis, magnifice et mundaris. Plenissime confiteris, plenissime et laetificaris. Volo, mundare. Non dubitasti credere, non tardo sanare. Non distulisti confessinam gratiam tibi ostendam, manum ad te porrigo. Extendens itaque Jesus manum, tetigit eum, dicens: Volo, mundare. Et quare tetigit eum Dominus, cum lex prohibuisset leprosum tangere? Propter hoc tetigit, ut ostendisset quia omnia munda mundis, quia aliorum aliis non adhaerent inquinamenta, quia extranea immundities immaculatos non coinqu
Abbreviated transcription (Latin):
cordis auditu ꝑcipere. debemꝰ sedulaq intenti¬
one ꝑsistere. quatinꝰ ad hȩc contingere me¬
ream᷑: Quid ẽ enĩ qđ merito lȩtius audiatur.
quã ꝑ uenire. posse ad gaudiũ qđ nũquã possit
auferri: Notandũ aut̃ : qđ tota lectionis
huiꝰ euangelicȩ feries. illis conuenit: qui eã
p̃sentes audier adño Pars aut̃ illius: etiã nob̵.¬

Expanded text:
debemus, sedulaque intentione persistere, quatenus ad haec contingere mereamur. Quid est enim quod merito laetius audiatur quam perveniri posse ad gaudium quod nunquam possit auferri? Notandum autem quod tota lectionis hujus evangelicae series illis convenit qui eam praesentes audierun
Abbreviated transcription (Latin):
Demetrio testimoniũ ꝑhibemꝰ.: et nosti qm̃ tes¬
timeniũ nrm̃ uerũ ẽ Multa habui scribere
tibi: sed nolui ꝑatram̃tũ et calamũ sc ribe¬
re tͥ: Spero aut̃ ꝓtuiꝰ te uidere : et os ad
os loquem᷑ Pax tibi Salutant te amici

Expanded text:
tem testimonium perhibemus et nosti quoniam testimonium nostrum verum est multa habui scribere tibi sed nolui per atramentum et calamum scribere tibi spero autem protinus te videre et os ad os loquemur pax tibi salutant te amici
Abbreviated transcription (Latin):
t statim attulit tres calathos aureos et quar¬
tũ argenteũ: Tres eoꝵ pleni erant rosis.
duo habebant᷑ rosas et t̃tius rubicundas

Expanded text:
t statim attulit quatuor calathos, tres aureos, et unum argenteum. Tres eorum pleni erant rosis: duo habebant albas rosas, et tertius rubicundas
Abbreviated transcription (Latin):
albis. et quart᷑. Et iterũ ipse dõnus gamalihel
ipsa multitudine. et eodẽ scemate a paruit
mͥ sic̃ in primo uisu dicens mͥ: Quare negle¬
xisti ire et dicere scõ ep̃o iohanni: Et respon¬
diei. Tunuidnẽ mox ad primã uisionẽ hȩc
nuntiare. ne uiderer seductor. ẽẽ: Dep̃¬
cat᷑ enĩ sũ: ut si adõmissus fuisses ad me
denuo ac t̃tio appareres mihi: Dix̃ aut̃
esce Et uterũ diac̃ mͥ: Qm̃ requisisti dere¬
liquiis siguloꝵ quomͦ et ubift̃ positȩ appo¬
ne sensũ tuũ. et uide diligent̃ quȩ often¬
dunt᷑ tibi Et dixi: Etiã dñe: RUides ofiat̃¬

Expanded text:
omnus Gamaliel eadem similitudine, eodemque schemate apparuit mihi, sicut in prima visione, dicens: Quare neglexisti ire, et dicere sancto episcopo Joanni? Et ego respondi: Timui, domine, mox ad primam visionem haec nuntiare, ne viderer seductor esse. Deprecatus sum autem, ut si a Domino missus fuisses ad me, denuo ac tertio appareres mihi. Dixit auteEt iterum ait mihi: Quoniam requisisti de reliquiis singulorum quomodo et ubi sint positae; appone sensum, et vide diligenter quae ostenduntur tibi. Et dixi: Etiam, domine. Et