comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Pueros clãmantes intẽplo .i. in eccłĩã. Relictis
illis abiit foras. ost̃ ꝗ relictis uideis abiit ad g̃ẽ
bechania .i. domꝰ obediens. Ibi mansit. ost̃ xp̃o
incorde obedientiũ man̾e. Reu̾tit᷑ in ciuitatẽ.
ost̾ in pͥmo aduentu ueniꝰse se ad iudeos. Quid¬
.t. esuriit nͥ fidẽ udeoꝵ: Arborẽ fici .i s nago¬

Expanded text:
pueros clamantes in templo, id est, in Ecclesia. Relictis illis, abiit foras, ostendit relictos Judaeos: abiit ad gentes. Bethania, id est, domus obediens. Ibi mansit, ostendit Christum in corde obedientium manere: revertitur in civitatem, ostendit in primo adventu venisse ad Judaeos. Quid esuriit n
Abbreviated transcription (Latin):
in uillã .i. in cupiditatẽ. Alii ad negociationẽ
.i. in mundũ sic̃ ait apłs. Nemomilitans deo
implicat se negociis scłarib: ut placeat ei cui
se ꝓbauit. Reliqͥ uͦ tenuert̃ seruos eiꝰ. ost̾ ĩpe¬
cũ ꝑ secutionis. Ait seruis. suis .i. apłis. Nuptie¬

Expanded text:
in villam, id est, in cupiditatem: alii in negotiationem, id est, in mundo, sicut ait Apostolus: Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut placeat ei, cui se probavit. Reliqui tenuerunt servos ejus, ostendit impetum persecutionis. Ait servis suis, id est
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ubũ dici u ore : in corde. qd̾ ãpliꝰ ÷. a malo ẽ .i. ex indig
ꝑcꝰserit in dogna male scͥpt᷑e. p̃be illi aliud dogma di¬
uine scͥpt᷑e ad uincendũ. Q uult tunicã tũã tollere.
.s. cͥuien qd̾ in te hõies sciunt dͤ te dispoliare. diuit te
te angariañit mille passia. uad̾ cũ illo alios mille .i. i
pximũ tuũ ⁊ odio habebis inimicũ tuũ. qͣm ñ dixͥ sol
uere iegẽ. recte implet. Ca inuecere dicit d diabolo
in innucũ odire. hic aũ de ut᷑q Eguor mod diligimꝰ mi¬
mieos. coide qͥnos corde oclit. oꝑe bñfac̃e illi qͥ uos
si malelixisset nosi ꝑ ce̾suset diligere mꝰ eñ ⁊ cũ¬
ille clefecisset ⁊ nos defecissemꝰ iõ ñ deficienti uita ꝓmit
licã facit. Ethuici: gentiles. E stoce ꝑfecti: ut ꝑfecte hec¬

Expanded text:
bum dici in ore et in corde: quod amplius est a malo est, id est, ex indignpercusserit te in dogma malae scripturae, praebe illi aliud dogma divinae Scripturae, ad vivendum. Qui vult tunicam tuam tollere, id est, crimen quod in te homines sciuntte angariaverit millae passus, vade cum illo alia mille, id est proximum tuum, et odio habebis inimicum tuum. Quomodo dixit, non solvere legem, recte implet, quia in vetere dicit de diabolo, inimicum odire: hic autem de utroque. Treis modis diligimus inimicos: corde qui nos corde odit: opere bene facere illi, qui nos si maledixisset nos, et percussisset, dilexerimus eum, et cuilla defecissent, et nos dlicam agit: ethnici, gentiles. Estote perfecti, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
dinis clt̃. Neptalĩ obliuo clr̃. hic ostendit q qͥ obliuis¬
cit᷑ pecc̃a sua: ip̃e in puscͥtudine habitat. Trans iorela
bat in campo. Uidit luce magn̾a ut dicit lux orta :
eis. Sedebant incenebris .i. ignorantia pecc̃oꝵ. lux orta
÷ eis .i. xͦ penitentĩa agite .i. uitiũ in uulnere ponit. Ap
dõ offert. Ambulabat iħc. ostendit nobis qd̃ in mundo
eẽt p̃senti trauseundo nͣ amando. Iuxta mare .i. mun¬

Expanded text:
dinis dicitur: Nephthalim, oblivio dicitur. Hic ostendit quia qui obliviscitur peccata sua, ipse in pulchritudine habitat. Trans Jordanebat in campo. Vidit lucem magnam, ut dicit: Lux orta est eis, qui sedebant in tenebris, id est, ignorantiae peccatorum, lux ortaistus. Poenitentiam agite, id est, vinum in vulnere ponit; appino offeret; ambulabat, ostendit nobis in mundo esse praesenti, trans
Abbreviated transcription (Latin):
qr illi tuagna clocebant ⁊ modica faciebant. Uł qr
alia mandata de lege repudiabant q̃ ñ amabant:
.i. uacuus. ł inanis. fatue .i. sũ cerebro. Reus erit ge¬
henne ignis .i. gehenna. duplex pena. eo qd̵ corpꝰ et
aĩam punit. Si offers munꝰ tuũ ad altare ⁊ rł. Uad¬

Expanded text:
quia illi magna docebant, et modicum faciebant, vel quia alia mandata de lege repudiabant: quae non amabaid est, vacuus vel inanis. Fatue, id est, sine cerebro: reus erit gehennae ignis, id est, gehenna duplex poena, eo quod animam et corpus punit. Si offeres munus tuum ad altare, et
Abbreviated transcription (Latin):
tudo dĩ dr̃. Dignũ erat ut infirmitatẽ hũanitatis for¬
titudo dĩ ꝯfortaret. ⁊ alr̃. Qͥa tc̃ angłs nob appinqͣt. cũ noᷤ
recesserimꝰ ab herode .i. diabolo. fugit in egẏptũ. fuga ui¬
c̃toriã ostendit. sic̃ iesu naue qͥ dix̃. Diudite uoset ite in
fugͣa: donec ciues foras exeant. pꝰ ea ꝯũtite ⁊ uincetis eos. Xpͣe¬

Expanded text:
s fortitudo Dei confortaret. Et aliter: quia tunc angelus nobis appropinquat, cum nos recesserimus ab Herode diabolo. Fugit in Aegyptum: fuga victoriam ostendit, sicut Jesu Nave quando dixit, Dividite vos, et ite in fugam donec cives foras exeant, postea convertite, et vincetis eos.
Abbreviated transcription (Latin):
illicitã ⁊ pꝰc mod̾ sr̃ egxyptũ rex fuit. Lisq dũ dic̾a tͥ: ħostend̃ qd̾
niõ sẽꝑ fugiendꝰ ÷ diabolꝰ. ut paulꝰ apłs ait. Resistite diabolo. et
fugiet a uob̃. Nocte. hic ostendit qd̾ secessit. lut̾e tenebras
legis apud iudeos pꝰ xp̃m usq hodie. Usq ad mortẽ hero¬
dis expectat .i. tres annos. gentiles sigc̃ans tͥnitatẽ credi¬

Expanded text:
 Aegyptum rex fuit. Usque dum dicam tibi: hic ostendit quod non semper fugiendum est diabolum, ut Paulus apostolus ait: Resistite diabolo, et fugiet a vobis. Noctem hic ostendit, quod secessit litterae tenebrae Legis apud Judaeos post Christum usque hodie. Usque ad mortem Herodis: exspectat, id es
Abbreviated transcription (Latin):
tres cͣeptationes uinẽe diabłm. hic ostendit uerũ deũ ⁊ uer̃
hominẽ. hõ est: quẽ tẽptat diabolus. Ds̃ ẽ. cui angłi mi¬
nistrant. qͣdraginta dies. decima st̃ anni. ut sic̃ ab oĩb
reb decimas dare debemꝰ: ita⁊ dier̃ uite nrͣe d̾o
scͥpturã. S diablꝰ ñ recte istũ psalm̃ de xp̃o intelłgit.
ait illi iħc Non teptabis clnͣm dm tuũ. hic dicit dũ
ego sũ dñs d̾s tiuis cur me tẽptas: Ostendit ei om̃ia
regna mundi.i. aurũ et argentũ. Hec oĩa tͥ dabo:

Expanded text:
it verum Deum et verum hominem, homo quem temptat diabolus, Deus est, cui angeli ministrabant, quadraginta dies, decima sunt anni, ut sicut ab omnibus rebus decimas dare debemus, ita et dierum vitae nostrae Deo scripturam. Sed diabolus non rectum illum psalmum de Christo intelligit: ait illi Jesus, Non tentabis Dominum Deum tuum, hic dicit: dum ego sum Dominus Deus tuus, cur me tentas? Et ostendit ei omnia regna mundi: id est, aurum, argentum. Haec o
Abbreviated transcription (Latin):
uir eiꝰ dr̃ ⁊ ĩõ itꝰ. ne alii humanitatis ꝯuuctionẽ
suspicarent᷑ Noluit ẽa tͣducere .i. iniuditio ne legem
transiret q sciebat eã uirgui̾e. ⁊ ut diabło partꝰ eiꝰ lat̃et.
hec aũ eo cogitante .i. dimitt᷑e an teñe cogitabat. hic
ꝓpħia ĩplet᷑. Adiutor in oportuuitatib in tͥbulat̃oue
Eece augłs dm̃ in sõpniis dix̃ ñ in sõpno: q sepiꝰ illi angłs¬

Expanded text:
ur, et ideo justus, ne alii humanitatis conjunctionem suspicaverint. Noluit eam traducere: id est, in judicio, ne legem transisset: quia sciebat virginem, ut diabolum partus ejus lateret. Haec autem eo cogitante, id est, dimittere, an tenere cogitabat. Hic prophetia impletur, Adjutor in opportunitatibus, in tribulatione. Angelus Domini in somnis dixit. Non in so
Abbreviated transcription (Latin):
.i.x. ũba legis. ap̃ g̃cos decima litt̃a ꝙ nos unũ dicimus.
Unꝰ apex unũ punctũ ad litt̃am. ad sensũ aũ minima
mandata legis. Ionec oĩa fiant. qr q̃ iu lege minima
fuerint: plena nysteriis fiunt. Iota uetꝰ lex. apex no¬
ua. Q .Ni. solu̾it unũ de mandatis istis minimis .i. qͥ młtũ
docet ⁊ minime ĩplet. Pharisei exeuntes colantes culicẽ

Expanded text:
Legis, apud Graecos litterae, quod nos unum diximus. Unus apex, unum punctum, ad litteram; ad sensum autem, minima mandata Legis. Donec omnia fiant, quia quae lege minima fuerunt, plena mysteriis fiunt; iota vetus Lex, apex Nova. Qui enim solverit unum de mandatis istis minimis. Id est, qui multum docet, et minime
Abbreviated transcription (Latin):
ut celestis ad celestẽ duxisset. Et ideo ñ alia creat᷑a. s mu¬
ta: ut mutos muta ad mutũ duxisset. Muti erant: qͥ
esset rex iustus. dũ apud regẽ iniquũ fuerint. et ut ñ tã
cari fiant apud aliũ regẽ socii regis. Uel idõ curbati st̃ :¬
ut regi placuissent. Itẽ ad luct̾am turbatio fit malis: osten¬
sio bona et maliis oculus solis ortu turbat᷑. Et congreganꝰ
om̃s pͥncipes sacerdotũ et scribas popłi .i. imꝑans ut eũ
pat̾m tuiũ ⁊ anñtiabit tͥ. maiores tuos et dicent tibi.
Patres. pͥncipes senioꝵ et scribe. bi xp̃c nasc̾etur. ñ ai¬
In bechleem iuae. uerbis dicunt. qd̵ factis negant. Ceci
palpant ut y saac iacob dũ ire negligunt quẽ ad orandũ
demonstrant. T̃ res magi. tres filios noe cũ trib mune¬
rib adoiare tͥnitatẽ significant. Tunc herodes clam uoca¬
tis magis. hic deficit hystoria. dum secreto indicant tempus
stelle. ꝓꝑter hoc distant opiniones qͣndo magi uenerunt.

Expanded text:
elestis coelestes ad coelestem duxisset: et ideo non alia creatura sed muta, ut mutus muta ad mutum duxisset. Munerant, qui esset. Rex justus dum apud regem iniquum fuerit, ut non tam fiunt chari apud alium regem socii regis: vel ideo turbati sunt ut regi placuissent. Item ad litteram, turbatio fit malis ostensio bona, et malus oculus solis ortu turbatur. Et congregans omnes principes sacerdotum et scribas populi: id est, patrem tuum, et annuntiabit tibi, majores tuos et dicent tibi, patres principes seniorum et scribas. Ubi Christus nasceretur. Non diin Bethlehem Judae, verbis dicunt, quod factis negant, caeci palpant ut Isaac Jacob: dum ire negligunt, quem adorando monstrant. Tres magi, tres filios Noe, cum tribus muneribus, Trinitatem adorare significant. Tunc Herodes, clam vocatis, hic defecit historia, dum secreti indicat tempus stellae, propter hoc distant opiniones, quando magi venerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
in aduitonũ sibi. fc̃a ẽ tͣnqͥllitaᷤ magna .i pꝰ ꝑsecutio
consciden se lapidib ostł popłõ gñtiũ adorantes la
ncaritate. Sana mente .i. pura atq sincera m̃te. Ero¬
duo testam̃ta nͥ eadẽ nͥq p̃dicent. Similr qr caritas
minꝰ ꝗͣ in duob ñ ꝯsistit. ꝑ uͥgã ꝯsolationẽ sine disci¬
pliuã ost̃d̃. u paulꝰ ait. Qd uultiᷤ. in uͥga ueniã ad uos.¬

Expanded text:
in adjutorium sibi. Facta est tranquillitas magna, id est, concidit lapidibus, ostendit populum gentium adorantes lap fide et caritate, sana mente, id est pura atque sincera mente. Eroduo Testamenta, ut eadem ubique praedicent: similiter et quia charitas in minus duobus non consistit. Per virgam, consolationem, sive disciplinam ostendit, ut Paulus a
Abbreviated transcription (Latin):
fit a diabło. Cũ audisset iħe ꝙ icħs traditꝰ eẽt secessit
in galileã .i. relictis iucdeis abiit ad gentes . ł relicta
sinagoga cł̃ lege sua. collocaũ eccliã ⁊ eũgłiũ. Galr¬
lea uolubilitas dr̃. Ad eos ueñ qͥ de malo ad bon um
ueniunt. Et q ꝓ sanitate puelle ueñ. ⁊ mulierem in
ua satiaũ sig̃cat sinagog̾a.⁊ eccłiã. Relicta ciuitate
cherruna figurat eccliã. Haz arech flos dr̃: qr de flore
fructus fit. Capharnaũ uilla pinguedinis. lux illuminat.
⁊ pingueclo sanguine caret. Ostendit qd xp̃e a flore lit̃ẽ
legis ꝑcieñ ad fructũ pinguedinis euangłii lucis .i. scĩe.¬

Expanded text:
s traditus esset, secessit in Galilaeam: id est, a Judaeis, abiit ad gentes, vel relicta synagoga cum Lege sua, collocavit Ecclesiam et Evangelium. Galilaea, volubilitas dicitur: ad eos venit qui de malo ad bonum veniunt: et quia pro sanitate puellae venit, et mulierem in via sanavit, significat synagogam et Ecclesiam. Relicta civitate cherrima figurat Ecclesiam. Nazareth flos dicitur: quia de flore fructus fit; Cafarnaum villa pinguedinis: lux illuminat, et pinguedo sanguine caret. Ostendit, quod Christus a flore litterae legis, pervenit ad fructum pinguedinis Evangelii lucis, id e
Abbreviated transcription (Latin):
cleiñ nig̃. Ita diabolꝰ. dũ angelꝰ albꝰ fuit. nig̃ in occisiõe
acde. rubeus in homicidio cain ⁊ abel. Due molentes. osto
cduas eccłias uł duo testam̃ta Iudex ⁊ uilua de semiple¬
nis ⁊ pacientiã habebit ĩ ilł. s ñ sẽꝑ tacebit. Duohõies
ascẽdert ĩ tẽplu: unꝰ magnificabat scͣitat᷑e ⁊ ꝑdid̾ ẽã

Expanded text:
deinde niger: ita diabolus, dum angelus albus fuit, niger in occisione Adae, rubeus in homicidio Cain et Abel: duo molentes, ostendit duas Ecclesias: vel duo testamenta judex et vidua de semiplenis, et patientiam habebit in illis sed non semper tacebunt: duo ascenderunt, unus magnificabat s
Abbreviated transcription (Latin):
illiop parte carnis: Nichodemꝰ nocte ueñ ad iħm.
ꝑnoctẽ ost̾d littãm legis siue ignorantiã cord̾
citͣ es cat̾ne ⁊ sangͥne:u uinat corꝑalr in mundo. Itin
renascit᷑ aĩa ineffabilã ex spũ scõ ũ uiuat in et̾num:
Sp̃e uͥ uult spirat .i. quẽ ułt illuminat sic̃ dix̃ apło. Q

Expanded text:
nis Nichodimus nocte venit ad illum, per noctem ostendit litteram legis: sive ignorantiam cordis citur ex carne et sanguine, ut vivat corporaliter in mundo, iterum renascitur anima ineffabiliter et Spiritu sancto ut vivat in aeternum. Spiritus ubi vult spirat, id est
Abbreviated transcription (Latin):
cause sẽ. qr sex menses int̾ eos erant. E go sũ gabrie .i. for¬
titudo di. Concep̃ helisabeth. ñ cdix̃ d̾ ⁊ acharia cognoũ
uxorẽ suã q defec̃ ab eis uoluptas desiderii. Et occultabat
se ꝓp pucliciciã. ut ꝓbaret qd̃ ꝯceꝑat. si ũ ũ fuiss Mensib
meũ .i. sterilitatis opꝓbriũ. ⁊ ꝯceptionis in senectute. Int̃
hoĩes. qd̾ ñ fuit oppbũ apd̃ clm̃. Sic̃ in sexto mense millis
:gabriel a clño in ciuitatẽ ita insexto miliario mundi

Expanded text:
causas, quia sex menses inter eos erant: ego sum Gabriel, id est fortitudo Dei: concepit Elizabeth, non dixit de Zacharia: cognovit uxorem suam: quia defecit ab eis voluntas desiderii: et occultabat se propter pudicitiam: ut probaret quod conceperat si verum fuisset: mensibus est sterilitatis obprobrium et conceptionis in senectute inter homines, quia non fuit obprobrium apud Deum sicut in sexto mense missus est Gabriel a Domino in civitate ita in sexto milliario mundi
Abbreviated transcription (Latin):
sic fuit in corruptꝰ ⁊ morte. Ioħes geneilogiã de dun¬
nitate narrat. nam ⁊ alii de hoĩe narrant: de diuinita¬
te iohes dic̃ In pͥncipio erat u̾bum: Iste iacebat su¬
pra pectꝰ iħu. ⁊ scĩa diuinitatis q̃ fuerat in pectore ihu
ascend̾ in ioħem: De ꝯiunctione duoꝵ peccõꝵ arbor in¬
sita in alt̾am fac̾ fructum alt̾us arboris in qua planta¬
tur. Si .s. ordinẽ canonis. iste lib̾ matheo p̾ponendꝰ eẽt ⁊¬
qd̾ in nouissima ponit᷑ parte: ost̾d̾. qͥa t̾ra in pͥmis scĩfi¬
eata ÷ dem̃ aqua ⁊ pꝰtea nouissime ignis: qͥa clarior est.¬
qͥa de celestibe disc̾nit ⁊ habundantior in eo qd̾ ad eui¬

Expanded text:
sic fuit incorruptus et morte: Joannes genealogiam de divinitate narrat, nam alii de homine narrant: de divinitate Johannes dicit, in principio erat verbum, iste jacebat super pectus Jesu, et scientia divinitatis quae fuerat in pectore Jesu ascendit Johannes de conjunctione duorum pectorum; insita arbor, in alter facit fructum arboris, alterius in qua plantatur. Si secundum ordinem canonis iste liber Mathaeum praemitteuod in novissimam positus partem, est quia terra primum sanctificata est, deinde aqua, et postea novissime ignis, quia clarior est,quia de coelestibus discernit, et abundantior ea, quod ad Eva
Abbreviated transcription (Latin):
tuo. tͥ ñdum ascendi ꝑ diuinitatẽ: Discipłi piscantes cota
nocte nicħ ceꝑunt: ꝑpiscatores: doctores uet̾es: In nocte
dilectionẽ xͥ Alii discipłi nauigio uen̾unt .i. in eccłia fluc¬
tuationẽ mundi calcantes: Uid̾unt prunas ⁊ panẽ ⁊ piscẽ
positum: ꝑ piscẽ ost̾s fidẽ: ꝑ primitias calorẽ caritatis. ꝑ pa¬
nem. u̾bum diuinum: Trahentes rete ad t̾ram: ꝑ lutora: oft̃d̾
finẽ mundi Plenum magnis piscib .i. plenitudo ⁊ magni¬

Expanded text:
tuo, tibi non ascendi per divinitatem, discipuli piscantes totam noctem nihil ceperunt: piscatores doctores veteres, in nocte dilectionem Christi: alii discipuli navigio venerunt, id est, in Ecclesia fluctuationem mundi calcantes vidpositum, per piscem ostendit fidem, per prunas calorem caritatis, per panem verbum divinum: trahentes rete in terram, per littora ostendit finem mundi: plenum magnis piscibus, id est, plenitudo et magni
Abbreviated transcription (Latin):
re hmͦi. T̃u qͥd dicis: Temptantes eũ pouab causis. Si
legis :: Ih̾e inclinans se deorsũ .i. de sedib pat̾nis in mũ¬
dum ad redimda peccã gn̾is hũai. digito scribebat in
in peccĩs: It̾m inclinans se scͥbebat in t̾ra: ost̾d̾ peccã re¬
missa mulieris: Remansit solꝰ iħc c̃ muliere in domo i.
c̃ eccłia inmundo: Q seqͥt᷑ me ñ ambulat in tenebris.
loqui ⁊ iudicare ost̾d̾ qͥa si c̾did̾itis młta uos docebo
siñ c̾did̾itis multa loqͥ ad acc̾satonẽ uiam Ille abini¬
tio homicida erat: qͥ semet ip̃m int̾fec̃ sr̃biendo. dłr
Primũ ħo ẽ quẽ d̾s immortalẽ ꝯdid̾. ⁊ ip̃m fec̃ mortalẽ:¬
⁊ꝑ eiꝰ suggestionẽ otrisus ÷ abel Qͥs ex uob̾ arguet me
de peccõ: Qͥ ex deo: u̾ba dei audit .i. qui intelligit ⁊¬
facit. Samaritanꝰ es ⁊ demoniũ habes: hͥ qd̃ ñ fuit nͨ ht̃¬
negaũ qd: erat tacendo ꝯsensit : Ego głiã meã ñ q̃ro ÷ q̃rat qͥ¬

Expanded text:
re tu quid dicis? temptantes eum pro duabus causis, si legis est: Jesus inclinans se deorsum id est de sedibus paternis in mundum ad redimenda peccata generis humani, digito scribebat in in peccatis: iterum inclinans se, scribebat in terra, ostendit remissa peccata mulieris: remansit solus Jesus cum muliere in domo, id est cum Ecclesia in mundo: qui sequitur me non ambulat in tenebris, loqui et judicare, ostendit quia si credideritis multa vos docebo: etsi non credideritis, multa loqui ad excusationem vestram. Ille ab initio homicida erat: quia semetipsum interfecit superbiendo: aliter primum hominem quem Deus immortalem condidit et ipsum fecit mortalestionem occisus est Abel: quis ex vobis arguet me de peccato? qui ex Deo est verba Dei audit, id est qui intelligit et facit: Samaritanus es et daemonium habes, hic quod non fuit nec habere et quod erat tacendo consensit: ego gloriam meam non quaero, est q
Abbreviated transcription (Latin):
peccaũ neq parentes eiꝰ. ũ intelligat hoc quodꝰ dixit
I:Neq ħ peccaũ adam pͥmus c̾atꝰ ad uidendum
malũ. ⁊ clausos hu̾it ocłas: Cum tͣngressus fuit man¬
datũ der aꝑtos ocłos tenuit admalum.⁊ clausit ad boñ:
Qͥd gͥ parentes nͥ gn̾is hũai ⁊ instigatores uitioꝵ. aut
ipsa uicia signant᷑: Me oportet oꝑari .i p̃dicare donec¬

Expanded text:
peccavit neque parentes ejus, ut intelligas hoc quod dixit neque peccavit: Adam primus creatus ad videndum malum clausos habuit oculos, cum transgressus fuit mandatum Dei: apertos oculos tenuit ad malum et clausit ad bonum? quid igitur parentes nisi genus humanum, et instigatores vitiorum aut ipsa vitia sign
Abbreviated transcription (Latin):
fixio tab̾nacłoꝵ Uos ascendite ad diẽ festũ. ego ñ ascẽ¬
do: uos quib mundꝰ delectat: ego ñ ascendam qͥa ñ sũ
de mundo: Die festo mediante: ascend. iħc ierosolimã:
Maxiine incendente zelo iudeoꝵ: Mea doct᷑na ñ ẽ m̃a.
⁊ si mea quomͦ ñ mea:  oea ÷ qͥa ex ore meo ꝓced̾. Non ẽ
mea: qͥa q̃ apatre audiui ħ loqͦ uob̾ alit̃. Scd̾m in carnẽ¬

Expanded text:
fictio tabernaculorum: vos ascenditis ad diem festum, ego non ascendo: Vos quibus mundum delectatur ego non ascendam, quia non sum de mundo, die festo mediante. Ascendit Jesus Jerosolymam, maxime incendente zelo Judaeorum: mea doctrina non est mea, et si mea quomodo non mea? mea est quae ex ore meo eis procedit: non est mea q
Abbreviated transcription (Latin):
insirinitas p̃cedit mortẽ. filiꝰ unicꝰ matͥs .i. adã d̾t̃ra.
portat᷑ a qͣtuor elem̃tis uñ hõ ẽ. Tangit᷑ loculus ã
deo .i. lignũ crucis. q ꝑiit adã ꝑlignũ. in paradiso¬
hõ a t̾ra portat᷑. qͣn sola t̾rena cogitat. siue qñ eg̃
cogitat. siue qͣn ꝓ nimio frigore corpꝰ xp̃i tangi
t̃ qͣn auaritiã cogitat siue qnͣ ꝑ nimiã febrẽ tãgi

Expanded text:
infirmitas praeceditmortem: filius unicus matris, id est Adam de terra porDeo, id est lignum crucis, quia periit Adam per lignum: Homo a terra portatur, quando sola terrena cogitat, sive quando acogitat, sive quando pro nimio frigore corpus tangi tur quando avaritiam cogitat, sive quando pro nimia febre, tangi non
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ noctẽ uetĩs testam̃eti. Mulieres priꝰ recsurrec¬
tioem uidũt: Aptũ fuit ut ꝑ ip̃as priꝰ salꝰ cucur¬
risset: ꝑ qͣs prius currebat mors: Eece duouir
stet̾uͣt: In matheo unꝰ angłs In marco adolescens:
In ioħe duo angłi In luca duo uiridñr .i. multas

Expanded text:
ti: mulieres primis resurrectionem viderunt. Aptum fuit ut per ipsas prius salus cucurrisset per quas prius aucurrebat mors: et ecce duo viri steterunt in Mathaeo primo angelus, in Marco adolescens in Joanne duo angeli in Luca duo viri dicuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
licatẽ. Noli timere .i. ñ tuneat pecc̃or medicũ. Ambulauit ma¬
gis sermo đ illo .i. sanitatis ⁊ cloctone. Qñ mrabat ostend̾̃
oĩũ. Eͥxiũ inmontẽ orare. ⁊ descend̾̃ ad tͦbas. ostõ d̾ che¬
partes mundi. It̃ octo. ad octo aĩas ꝑtinent. q̃ fuert̃
in archanoe ꝑ ꝙͣs oẽ gñs hũanũ ostendr᷑. Merces nr̃a
mlta÷ ingłoria ⁊ ꝑ p̃dicatioẽm: ꝓ ꝑsecutiõe ⁊ patientia.¬

Expanded text:
litatem. Noli timere, id est non timeat peccator medicum: ambulabat magis sermo de illo, id est sanitatis et doctrinae quando orabat ostendit omnium: exivit in monte orare: et discedit ad turbas, ostendit de thepartes mundi: Item octo ad octo animas pertinet qui fuerunt in arca Noe, per quas omne genus humanum, ostendit mercis vestra multa est in gloria
Abbreviated transcription (Latin):
iu finẽ mundi. Augͥtꝰ pat᷑ui sig̃cat. es rinꝰ filiũ. Pꝑea cessus dat᷑
ũ sciret rex numerũ hõiñ ⁊ magnitudinẽ. ap̃side sẏrie. ostd̃¬
loc̃ d̾ qͦ xͤ fuit Ut ꝓfiterent᷑ singłi in suã ciuitatẽ. ostd̃ ut
re. locꝰ in diu̾sorio . i. domꝰ int̾ duos muros. duas ianuas ht̃. fi¬
gurat eccli̾ã int̾ paradisũ ⁊ mindũ. Exercitꝰ mulitũ osti qi
rent᷑ de uero agno. Transeamꝰ betleẽ. ossd̃ nob̾ ñ aspicere

Expanded text:
ine mundi: Augustus patrem figurat, Tiberius filium: propterea census datur ut sciret rex numerum hominum et magnitudinem a Perside Syriae, osto Christus fuit, ut prophetarent singuli in sua, civitatem ostendit, ut re: locus in diversorio, id est domus inter duos muros, duas januas habet: figuram Ecclesiae, inter paradisum et mundum, exercitus militum ostendit rent: de vero agno: transeamus in Bethleem ostendit nobis non aspicere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑicula que uidẽt fugiunt c̃ effugerint secure sunt:
Nos ⁊ uenturo torquem᷑ ⁊ p̃c̾ito: Multa bona nr̃a nob̾
nocent: Timoris enĩ corm̃tum memoria reducit. ꝓuiden¬
tia anticipat: Nemo tantum p̾sentib miser ẽ: Nulluiᷤᷤ¬
uox ⁊ conuictꝰ qmͣ oratio ꝓderit: In rem p̾sentẽ uenias

Expanded text:
icula quae vident fugiunt, cum effugere secure possunt: nos et venturo torquemur et praeterito. Multa bona nostra nobis nocent. Timoris enim tormentum memoria reducit, providentia anticipat, nemo tantum praesentibus miser evox et convictus quam oratio proderit. In rem praesentem venias
Abbreviated transcription (Latin):
dilerisset suos qͥ erant in mundo: usq infinẽ dilerit¬
eos. eremplũ dedit ut om̃s inu̾itate dei ꝑmaneant u̾q
Surg̃ acena. ostd̾ passionẽ nrãm. resurrectionẽ. siue
ascensionẽ: Ponit uestim̃ta sua. ost̾d̾ qͥa deponenda
erant uestim̃ta eiꝰ ad crucẽ: accipiens linteum. p̃cui¬
xit se luiteũ .i. mortificat̾o ipsiꝰ Mitit aqͣm in pe¬
lium. ost̾d̾ grãm baptismi: Cepit lauare pedes

Expanded text:
 in mundum usque in finem dilexit: exemplum dedit ut omnes in Dei veritate permaneant usque surgens a coena, ostendit passionem nostram, resurrectionem, sive ascensionem: ponit vestimenta sua, ostendit, quia deponenda erant vestimenta ejus ad crucem. Accipiens linteum, praecinxit se linteo, id est, mortificatio ipsius: mittit aquam in pelvim, ostendit gratiam baptismi: coepit la
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ut licentiosa mansipia animi imꝑio choerce linguã.
uentrẽ libidinẽq S Qd tacitũ ueł. nemini dix̾is. SSi tͥ¬
ip̃i ñ imꝑasti. quoniꝰ ab alio silentium sꝑas: Ridicłm est
aliquẽ odio nocentis innocentiã suam ꝑdere: Monstro ẽ¬
si milłs auaritia senił Qͥd enim ẽ stultiꝰ qd̾ dici solet qͣm
uia deficiente uiaticum querẽ: Om̃s infantes t̾ra nudo
ercipit: N ce pudet fortiꝰ nasci qmͣ uiu̾e̾ Qͥd dultiꝰ qmͣ
hab̾e amicũ cum quo audeas ut tecum omĩa sic loquis
Magnaꝵ uirum᷑ neglig̾e ledentẽ. Qͥd sis int̾est ñ quid
habearis: Nandum felir e. si ñ te turba deriserit: Si
uis beatꝰ eẽ cogita hoc pͥmum contenne̾ contenni negli¬
cias: Io agas. ut ne qͥs merito tuo te od̾it ⁊si nullos mi¬
micos tͥ faciet iniuria. multos faciet inuidia: Solitu¬
dinẽ querit qͥ uult c̃innocentib uiu̾e: Optimꝰ gͣ animꝰ

Expanded text:
 Ut licentiosa mancipia animi, imperio coerce linguam,  Ut licentiosa mancipia animi, imperio coerce linguam, ventrem et libidinem. Quod tacitum esse velis, nemini dixeris. Si tibi non imperasti, quomodo ab alio silentium speras? Ridiculum est aliquem odio nocentis innocentiam perdere. II. Monstro similis est avaritia senilis. Quid enim stultius est, quod dici solet, quam via deficiente viaticum augere? Omnes infantes terra nudos excipit. Non pudet te fortius nasci quam vivere? Quid dulcius quam habere amicum cum quo audeas ut tecum omnia loqui? Magnarum virium est negligere laedentem. Quid sis interest, non quid habeas. Nondum es felix si te turba non deriserit. Si vis beatus esse, cogita hoc primum, contemnere et contemni. Pricias. Id agas, ne quis merito te oderit; et si nullos inimicos tibi faciet injuria, multos facit invidia. Solitudinem quaeret, qui vult cum innocentibus vivere; optimus ergo animus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ minꝰ pͥncipi turpia sunt multa supplitia. qmͣ modico
me dico multa fun̾a: Remissus imꝑanti meliꝰ paret᷑. Na¬
tura ꝯtumax ẽ. humanꝰ animꝰ ⁊ incontrariũ acq arduũ
nitit᷑. squit᷑q faciliꝰ qmͣ ducit᷑. Omne peccatũ actio est.¬
actio aut̃ om̃is uoluntaria ẽ tam honesta qmͣ turpis. gͦ
uoliuitarium ẽ om̃e peccatum: Tollite excusationes: Nemo
peccat in uitꝰ. Educatio ⁊ disciplina mores facit ⁊ id uiuit
animo facias. qd̃ fecisse uitiosum ẽ. Qͥa facta cernuntur.
animꝰ uero ñuidet᷑. Nulla enĩ laus ẽ. ñ fac̾e̾ qd̾ face̾ non
possis. Qꝯ ẽ homini uumitissimũ: Alt̾ homo: Libent̾ enĩ
feras pdͣ necesse c̃. dolor patientia uincit᷑. In hoc tam̃
uitom lifferenres mors incerta p̃uenit. Itaq omĩs dies
uelut ultimꝰ iudicandus est.  tristiciam si potes ñ. ad¬
miseris. sin minus ñ ostendĩs: Amicos secreto admone pa
torem ce puta si tͥ ipsi ante om̃s ꝑsuaseris qd̃ oportet:¬

Expanded text:
n minus principi turpia sunt multa supplicia quam medico multa funera ; remissius imperanti melius paretur. Natura contumax est humanus animus et in contrarium atque arduum nitActio autem omnis voluntaria est tam honesta quam turpis; ergo voluntarium est omne peccatum. Tolle excusationem; nemo peccat invitus. Educatio et disciplina mores faciunt; et id unanimo facias quod fecisse vitiosum est, quia facta cernuntur, animus vero non videtur. Nulla autem laus est non facere quod facere non possis. Quid homini est inimicissimum? Homo. Libenter feras quod necesse est; dolor patientia vincitur. Exspecta itam differentes mors juncta praevenit. Itaque omnis dies velut ultimus judicetur. Tristitiam, si potes, ne admiseris; sin minus, ne ostenderis. Amicos secreto admone, palam torem te puta, si tibi ante omnes qu
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ ante bona mens uenit qͣm mala: Om̃s p̾ ocupati
dedicit᷑ uirtus: Contraria enim mala in alieno herent
ideo depelli ⁊exturbari possunt: fidelit̾ seoent que in
di arduum. qͥa hoc pͥmum inbecille m̃tis acq egre est for¬
midare inerꝑta: Itaq cogenda ẽ ut incipiat. dem̃ non est
acerba medicina. ꝓtinꝰ enm delectat dum sanat: Alioꝵ reme¬
dioꝵ pꝰ sanitatem uoluptas ẽ philosophia parit̾ ⁊ saluta¬
ingenium. aptumq magnis conatib reodit: Apud pyta
goram discipłis qͥuq annis cacendum erat:. Nunquid
gͦ existimas statim illis ⁊ loqui ⁊ laudare licuisse: anͣta
auit dem̃cia eꝰ ẽ quẽ clamores imꝑitoꝵ hilarẽ erauditorio
dimittunt: aͥs letaris qd̾ ab hominib his laudatꝰ es. qͦs

Expanded text:
minem ante bona mens venit quam mala. Omnes praeoccupati dediscitur virtus. Contraria enim male in alieno haerent, ideo depelli et exturbari possunt; fideliter sedent, quae di arduum, quia hoc proprium inbecillae mentis atque aegrae est, formidare inexperta. Itaque cogenda est, ut incipiat; deinde non est acerba medicina. Protinus enim delectat, dum sanat. Aliorum remediorum post sanitatem voluptas est, philosophia pariter et salutaingenium aptumque magnis conatibus reddit. Litgoram discipulis quinque annis tacendum erat; numquid ergo existimas statim illis et loqui et laudare licuisse ? Quanta autem dementia eius est, quem clamores inperitorum hilarem ex auditorio dimittunt ? Quid laetaris, quod ab hominibus his laudatus es, quos
Abbreviated transcription (Latin):
modum sapienti iuiro incessus modestior conuenit
ita or̃o p̾ssa ñ auda:.x Sũma uͦ summaꝵ hec erit tar¬
aut᷑ qdꝰ ab illo ratio ħ erigat: Rem facillimatrẽ Scd̾m
nat᷑am suam uiu̾e: S hanc dificilẽ fac̃ cominunis iN¬
sania In uitia enĩ alt̾ alt̾um tradimꝰ: Quomͦ aut̃ reuoca¬
ri ad salutem possunt qͦs nemo retinet popłs impellit:¬
uał. Uir quẽqͣm inuenies. qui possit aꝑto ostio uiu̾e :
Ianitores conscientia nr̃a ñ suꝑbia opposuit: Sic iuui¬
mus ut dep̾hendi sit subito aspici Qͥ ͥ ꝓdest recondẽ
se ⁊ ocłas hominum auresq uitare: Bona ꝯscientia
turbam aduocat mala a in solicudine anxia atq sol¬
licita ẽ: Si honesta st̃ que facis om̃s sciant: Si tur¬
pia qͥd refert neminẽ scire cum tu scias: O te miserum

Expanded text:
modum sapienti viro incessus modestior convenit, ita oratio pressa, non audax. Summa ergo summarum haec erit: tarautem, quod ab illo ratio haec exigat ? Rem facillimam, secundum naturam suam vivere. Sed hanc difficilem facit communis insania; in vitia alter alterum trudimus. Quomodo autem revocari ad salutem possunt, quos nemo retinet, populus inpellit vix quemquam invenies, qui possit aperto ostio vivere. Ianitores conscientia nostra, non superbia opposuit; sic vivimus, ut deprendi sit subito adspici. Quid autem prodest recondere se et oculos hominum auresque vitare ? Bona conscientia turbam advocat, mala etiam in solitudine anxia atque sollicita est. Si honesta sunt quae facis, omnes sciant, si turpia, quid refert neminem scire, cum tu scias ? O te miserum, si
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ẽ sapienti Ergo qͣmuis se ipso contentus sit: amicis
illi opꝰ ẽ: Hos cupit ħre qmͣ plurimos ñ ut beate uiuat
uiuet enim etiã sine amicis beate: Sũmum bonũ extͥn¬
secꝰ instrum̃ta ñ querit domi colit᷑. ex se totum ẽ Incip̃
fortune ẽẽ subiectꝰ. siqͣm partẽ sui foris querit: Ad¬
amicitiam fe  illum nulla utilitas sua. s nat᷑alis irrica¬
tio: Nam ut aliaꝵ rerum nob̾ in nata dulcedo ẽ sic ami¬
citie. Quomͦ solitudo inodiũ ẽ ⁊ appeticio placet societa¬
tis. quomͦ hominẽ homini natura conciliat: sic in est
huic quoq rei stimulus. qui nos amicitiaꝵ appetentes

Expanded text:
ecesse sapienti est. Ergo quamvis se ipso contentus sit, amicis illi opus est. Hos cupit habere quam plurimos, non ut beate vivat; vivet enim etiam sine amicis beate. Summum bonum extrinsecus instrumenta non quaerit. Domi colitur, ex se totum est. Incipit fortunae esse subiectum, si quam partem sui foris quaerit. amicitiam fert illum nulla utilitas sua, sed naturalis inritatio. Nam ut aliarum nobis rerum innata dulcedo est, sic amicitiae. Quomodo solitudinis odium est et adpetitio societatis, quomodo hominem homini natura conciliat, sic inest huic quoque rei stimulus, qui nos amicitiarum adpetentes
Abbreviated transcription (Latin):
Non potest gratis constare lib̾tas. hanc simagno
estimas. omĩa parce estimanda sunt: Nec pluris re¬
Est qͦdam dulcedo sermonis que irreppit te ⁊ blan¬
ditur.⁊ ñ alit̾ qmͣ ebrietas ⁊ amor secreta ꝓ ducit:¬
Securitatis magna poetio ẽ nicħ inique age̾: Confu
tantum metuunt qͣnͣtum nocent: Trepidant cum fe
p̾stat securum Putat enim se etiã si ñ dep̾henditur.
posse dep̾hendi.⁊ int̾ sonnos mouet᷑. de salo suo oogi¬

Expanded text:
non potest gratis constare libertas. Hanc si magno aestimas, omnia parvo aestimanda sunt. Est quaedam dulcedo sermonis, quae inrepit et eblanditur et non aliter quam ebrietas aut amor secreta producitSecuritatis magna portio est nihil inique facere. Confusam tantum metuunt, quantum nocent, nec ullo tempore a securum; putat enim se, etiam si non deprenditur, posse deprendi. Et inter somnos movetur et, quo
Abbreviated transcription (Latin):
animꝰ eponunt: Spes enĩ in certi boni nom̃ ẽ: Non in¬
uenio cum quo te malim eẽ qͣm decum: Non a sũmis
labͥs ista uenerunt: Habent He uoces fundam̃tum: Iste
homo ñ ẽ unus e popło ad salutẽ spectat: Sic loq̾e sic uiue:
corporis Qͥdn tu ista uota sepe facias Audact̾ dm̃ roga
nicħ illum de alieno rogat᷑us es: Tẽ scido te eẽ omĩb cu

Expanded text:
am mihi. Spes enim incerti boni nomen est; non invenio tamen cum quo te malim esse quam tecum. Item Seneca labris ista venerunt, habent hae voces fundamentum. Iste homo non est unus e populo, ad salutem spectat." Sic loquere, sic vive; corporis. Quidni tu ista vota saepe facias ? Audacter deum roga; nihil illum de alieno rogaturus es. Sed ut more meo cu
Abbreviated transcription (Latin):
eris. si ea deuicau̾is que uituꝑau̾is: Cum alios ti¬
mueris. te ip̃m marime uerere. nam sñ aliis ẽẽ potes.
luptate subtr ax̾is. SSi bene de instrur̾is. pudeat te¬
det̾iora fac̾e:ẜ ͦd ꝑsuaseris. erit dierum. qd̃ cogeris
erit in occasione: Alt̾i sepe ignoscito. tͥ ipsi nunꝙͣ:¬
mortis imuitatio: s Bonis nocet qui mał parcit: M ul¬
tis cum aliis maledicunt: S ipsis cũ uitiũ faciunt:
passionẽ: Ut licentiosa mancipia anumi imꝑio re¬
dige linguam. libidinẽ. uentrẽ cupiditatẽq oppme:
Rem ⁊ libidinum morit᷑. ostendit se nunqͣm sui causa
Turpia ne dixeris: Paulatĩ enim pudor ꝑ u̾ba dedis¬
citur Sic habita ut potiꝰ laudet᷑ dñs qmͣ domꝰ Con¬
suetudina ͬ res ẽ in nocentia Inuita ab eo recedit eũ qͦ¬
du fuit: ñ dampnatio s causa hoĩem turpẽ facit. Si¬

Expanded text:
fueris, si ea vitaveris quae vituperaveris. Cum alienos timueris, te ipsum verere: nam saepe sine aliis esse potes, te nunquam. Si bene te instruxeris, pudeat deteriora facere. Quod persuaseris erit diuturnum, quod coegeris erit in occasione. Alteri semper ignoscito, tibi ipsi nunmortem moliri. Bonis nocet, qui malis parcit. Multi cum aliis maledicunt, sibi ipsis convicium faciunt. endum. Ut licentiosa mancipia animi, imperio rege linguam, libidinem, ventrem; cupiditatemque comprime: opter pecuniae amorem et libidinum moritur, ostendit se nunquam sui causa Turpia ne dixeris, paulatim enim pudor per verba discutitur. Sic habita, ut potius laudetur dominus quam domus: consuetudinaria res est innocentia. Non damnatio, sTurpia ne dixeris, paulatim enim pudor per verba discutitur. Sic habita, ut potius laudetur dominus quam domus: con
Abbreviated transcription (Latin):
phie nec parsim carpenda sunt nec auide: Inuadenda uni¬
u̾sa ꝑ partes sic ꝑueniet᷑ ad totum: Aptari onus uirib de¬
bet nec plus occupari. qͣm cui suffic̾e possimꝰ: Non qͣnͣtũ
uis s qͣntum capis hauriendum ẽ: Bonum tantum ha¬
be animũ: Capies qͣntum uoles: Quo plus recipit aĩus.

Expanded text:
 Nec passim carpenda sunt nec avide invadenda universa; per partes pervenietur ad totum. Aptari onus viribus debet nec plus occupari quam cui sufficere possimus. Non quantum vis, sed quantum capis, hauriendum est. Bonum tantum habe animum; capies quantum voles. Quo plus recipit animus,
Abbreviated transcription (Latin):
citatẽ fuge etiã unum: Non habeo cũ quo te ꝯmuni¬
catum uelim: Lugentẽ tim̃tẽq custodire solemꝰ. ne ma¬
le solitudine utat᷑ Nemo ẽ ex pͥrudentib qͥ relinqͥ
s debeat: Tunc mala consilia agitant tc̃ aut ipsis
aut aliis futura ꝑicła fluunt. tc̃ cupiditates imꝓbaᷤᷤ
ordinant. tẽ quicꝗͥd aumetu aut pudore celabat

Expanded text:
citatem, fuge etiam unum. Non habeo cum quo te communiloqueris." Lugentem timentemque custodire solemus, ne solitudine male utatur. Nemo est ex inprudentibus, qui relinqui sibi debeat; tunc mala consilia agitant, tunc aut aliis aut ipsis futura pericula struunt; tunc cupiditates improbas ordinant; tunc quicquid aut metu a
Abbreviated transcription (Latin):
dediras ure Primũ exercitationes quaꝵ labor sp̃m hau¬
rit. ⁊ in habilẽ intentioni ac studiis acriorib reddit Dem̃
copia ciboꝵ subtilitas impedit᷑. Accedunt pessime
note mancipia in magist᷑ium recepta: Bib̾e ⁊ sudare

Expanded text:
deditos curae; primum exercitationes, quarum labor spiritum exhaudeditos curae; primum exercitationes, quarum labor spiritum exhaurit et inhabilem intentioni ac studiis acrioribus reddit. Deinde copia ciborum subtilitas inpeditur. Accedunt pessimae notae mancipia in magisterium recepta, homines inte
Abbreviated transcription (Latin):
mala qͤ retuli inopie atq morib silentio subeunt. nec
ocuł nec aurib qͥcqmͣ t̾roris incutiunt: Ingens alt̾ius
t̾i p̾standa st̃ ut uitent᷑ odium. in uidia. contemptus:
Quomͦ hoc fiat sapientia sola monstrabit: difficile enĩ
temꝑam̃tũ ẽ uerendumq ne in contemptũ nos inuidie
tuor tnͣsferat. ne dum calcari nolumꝰ: uideam᷑ posse cal¬
cari: Multis tim̃di attulit causas timeri ñ posse.ndiq
nos reducamꝰ. ñ minꝰ ꝯtemꝑni qͣm suspici nocet: Non con¬
niens lict̾ãto uiro occuratio exercendi lacertos ⁊ dilatan¬
di cerucẽ. ac lat̾a ꝯfirmandi: Cum tͥ felicit̾ sagina cesse¬
rit ⁊ thori creuerint nec uires unqͣm opimi bouis nec
pondꝰ equabr. Adice nc̃ qd̃ maiore corꝑis sarcina animꝰ
elioit᷑ ⁊ minꝰ agilis ẽ: Itaq qͣnͣtum petes circ̃scribe corpꝰ
tuum. ⁊ animo locum laxa: Multa secunt᷑ in ꝯmoda hu

Expanded text:
mala quae rettuli, inopia atque morbus, silentio subeunt nec mala quae rettuli, inopia atque morbus, silentio subeunt nec oculis nec auribus quicquam terroris incutiunt. Ingens alterius teri praestanda sunt ut vitentur: odium, invidia, contemptus. Quomodo hoc fiat, sapientia sola monstrabit Difficile enim temperamentum est, verendumque, ne in contemptum nos invidiae timor transferat ne dum calcare nolumus, videamur posse calcari. Multis timendi attulit causas timeri posse. Undique nos reducamus; non minus contemni quam suspici nocet. Ad niens litterato viro occupatio exercendi lacertos et dilatandi cervicem ac latera firmandi; cum tibi feliciter sagina cesserit et tori creverint, nec vires umquam opimi bovis nec pondus aequabis. Adice nunc, quod maiore corporis sarcina animus eliditur et minus agilis est. Itaque quantum potes, circumscribe corpus tuum et animo locum laxa. Multa secuntur incommoda huic
Abbreviated transcription (Latin):
repelle: Sepe metũ suꝑna: Nicħ tam certũ ÷ exhis qͤ
tunent᷑. ut ñ certiꝰ sit ⁊ formidata subsifłẽ ⁊ sꝑata deciꝑe:
nos huiꝰ gerẽ cutelam: Non nego indulgendum illi. ser¬
uiendum nego: Multis enim seruiet qͥ corpori seruit qͥ
ꝓ illo nimium timet qͥ ad illud omĩa refert: Sic nos gerẽ
mor inquietat sollicitudinib onerat. ꝯtumeliis obicit.
honestum ei uile ẽ: cui corpꝰ carum ẽ nimis: Agatur eꝰ
diligentissime cura. ita tñ ut c̃ eriget ratio. cum digni¬
tas c̃fides mittendum in ignes sit: Nicħominꝰ qͣntũ pos
nos redigamꝰ. excogitantes subinde quib possĩt tim̃da
depelli Quoꝵ tira nͥ fallor gen̾a sunt: Timet᷑ inopia. ti¬
ment᷑ morbi. tim̃t᷑ qͦ ꝑiuĩ potentioris eueniunt: Ex his
om̃ib nos magis concutit. qd̃ ex aliena potentia impen¬
det: Magno enĩ strepitu ⁊ tumultu uenit Naturalia

Expanded text:
repelle; spe metum tempera. Nihil tam certum est ex his, quae repelle; spe metum tempera. Nihil tam certum est ex his, quae timentur, ut non certiusnos huius gerere tutelam. Non nego indulgendum illi; serviendum nego. Multis enim serviet, qui corpori servit, qui pro illo nimium timet, qui ad illud omnia refert. Sic gerere nosmor timoribus inquietat, sollicitudinibus onerat, contumeliis obicit. Honestum ei vile est, cui corpus nimis carum est. Agatur eius diligentissime cura, ita tamen, ut cum exiget ratio, cum dignitas, cum fides, mittendum in ignes sit. Nihilominus, quantum nos reducamus excogitantes subinde, quibus possint timenda depelli. Quorum tria, nisi fallor, genera sunt: timetur inopia, timentur morbi, timentur quae per vim potentioris eveniunt. Ex his omnibus nihil nos magis concutit, quam quod ex aliena potentia inpendet. Magno enim strepitu et tumultu venit. Naturalia
Abbreviated transcription (Latin):
solet fama: Inqͥramꝰ itaq diligent᷑. Ueri simile ẽ aliquid
fucurum mali. ñ statĩ uerum ẽ Qmͣ multa ñ expectata
uenerunt. qmͣ multa expectata nonqmͣ ꝯparuerunt:
etiam si futurum ẽ qͥd uiuat dolori suo occurrẽs Satis
aut subsistat aut desinat. aut in alienum caput cransseat:
Incendium adfugam patuit. qͦsdam mollit᷑ ruina depo¬
suit: Aliqͣndo gladius abipsa ceruice reuocatꝰ:. aliqͥs carni¬
fici suo suꝑste fuit: habet eciã mala fortuna leuitarem.¬
fortasse erit fortasse ñ erat: Int̾im ñ ẽ: Meliora ꝓpone: Nunꝗͣ
nullis apparentib signis que mali aliquid p̾nuntient au̾is
sibi falsas magines fingit. aut uerbum aliqͦd dubie signi¬
ficationis detorqͤt in peiꝰ aut maiorẽ sͥ offensam ꝓponit
irato: Nulla aut̃ causa uite ẽ nullus miseriarũ modꝰ
si timet᷑ qnͣtum potest: hic prudentia ꝓsit. hic robore
animi euidentẽ qͦ metum respue: Sin minꝰ uitio uituĩ

Expanded text:
ligenter. Verisimile est aliquid futurum mali; non statim verum est. Quam multa non expectata venerunt! Quam multa expectata nusquam conparuerunt! Etiam si futurum est, quid iuvat dolori suo occurrere ? Satis aut subsistat aut desinat aut in alienum caput transeat. Incendium ad fugam patuit; quosdam molliter ruina deposuit; aliquando gladius ab ipsa cervice revocatus est; aliquis carnifici suo superstes fuit. Habet etiam mala fortuna levitatem.Fortasse erit, fortasse non erit; interim non est. Meliora propone. Nonnumquam nullis apparentibus signis, quae mali aliquid praenuntient, animus sibi falsas imagines fingit; aut verbum aliquod dubiae significationis detorquet in peius aut maiorem sibi offensam proponit irato. Nulla autem causa vitae est, nullus miseriarum modus, si timeatur quantum potest; hic prudentia prosit, hic robore animi evidentem quoque metum respue. Si minus, vitio vitium
Abbreviated transcription (Latin):
tenda demonstrat: Innumerabilia accidunt singulis
horis. que consilium ȩrigant: qd̃ ab hac petendum ẽ¬
Si ad naturam uiues nunqͣm pauꝑ eris: Si ad opinio¬
nes: nunꝗͣ eris diues: Eriguum nat᷑a desid̾at. opinio i¬
m̃sum: Multis ad philosophandũ obstit̾e diuitie: Pau¬
ꝑtas erpedita ẽ secura ẽ: Cum classicũ cecinit: scit se ñ
peti Cum ab aliqͦ ꝯclamatum ẽ: quomͦ ereat nunquid

Expanded text:
e, nemo secure. Innumerabilia accidunt singulis horis, quae consilium exigant, quod ab hac petendum eSi ad naturam vivas, nunquam pauper eris; si ad opinionem, nunquam dives. Exiguum natura desiderat, opinio iest ? Multis ad philosophandum obstitere divitiae; paupertas expedita est, secura est. Cum classicum cecinit, scit non se peti; cum aqua conclamata est, quomodo exeat, non quid
Abbreviated transcription (Latin):
niet᷑. Securiꝰ diuites erimꝰ. si sciamus qͣm ñ sit graue pau¬
ꝑes ẽẽ. Incipe cum pauꝑtate hab̾e cumm̃tium: Aude hos¬
pes contempne opes. ⁊ te qͦ dignum finge deo: Nemo aliuᷤ:
niam Hoc qm uerum sit necesse est scias. cũ habueris ⁊ ser¬
uum ⁊ inimicũ: In om̃s ꝑsonas hic exardescit affectꝰ tam ex
amore nascit᷑ qm ex odio. ñ minus habet᷑ int̾ seria. qͣm int̾
lusus ⁊ iocos: Non int̾est ex qua magna causa hascat᷑ s in
qualẽ ꝑueniat animum: Sic ignis ñ refert qmͣ magnus. s
quo incidat: Nam etiã magnũ solida ñ recepunt: Rursus
arida ⁊ ꝯburi facilia scintillamq fouent usq inincendium:
Ita ẽ milucilli ingentis ire exitꝰ furor s̃ tideo ira uitanda:.
ñ mod̾ationis causa s sanitatis. Uał. Antemqͥt circũspicien

Expanded text:
is. Securius divites erimus, si sciamus, quam non sit grave pauperes esse. Incipe cum paupertate habere contubernium. Aude hospes contemnere opes, et te quoque dignum Finge Deo. Nemo alius niam." Hoc quam verum sit, necesse est scias, cum habueris et servum et inimicum. In omnes personas hic exardescit affectus; tam ex amore nascitur quam ex odio, non minus inter seria quam inter lusus et iocos. Nec interest, ex quam magna causa nascatur, sed in qualem perveniat animum. Sic ignis non refert quam magnus, sed quo incidat. Nam etiam maximum solida non receperunt; rursus arida et corripi facilia scintillam quoque fovent usque in incendium. Ita est, mi Lucili, ingentis irae exitus furor est, et ideo ira vitanda est non moderationis causa, sed sanitatis. VA
Abbreviated transcription (Latin):
te faciamꝰ: Magna pais pecc̃oꝵ tollit᷑ si pecc̃oris testis
assistit: Aliꝗͤ habeat animꝰ quẽ uereat᷑ cuiꝰ auctoritate
ad memoriam eiꝰ qͦ se cumponat atq odiet: Qͥ sic aliꝗͤ
uereri potest: cito erit uerendꝰ Elige eum cuiꝰ uita pla
ostende uel custodẽ uł exẽplum: Opus ẽ inqmͣ aliquo ad
quẽ mores nr̃i se ipsi dirigant: Nisi ad regulã praua non
corriges: Uale: plura sunt lucilli que nos t̾rent qm qͦ
p̃munt. ⁊ sepiꝰ opinione qmͣ re laboramꝰ: Plerumq enim¬

Expanded text:
erito. Magna pars peccatorum tollitur, si peccaturis testis adsistit. Aliquem habeat animus, quem vereatur, cuius auctoritate ad memoriam quoque eius se conponat atque ordinet! Qui sic aliquem vereri potest, cito erit verendus. Elige itaque Catonem. ostende vel custodem vel exemplum. Opus est, inquam, aliquo, ad quem mores nostri se ipsi exigant; nisi ad regulam prava non corriges. VALE. premunt, et saepius opinione quam re laboramus. N
Abbreviated transcription (Latin):
animũ relarare: Excitat᷑ otio uigor.⁊ onñs cͥsticia que con¬
tinuatione ꝑcinacis studii ad ducit᷑ feriaꝵ hilaritate diꝰ¬
otium. ferrum situ rubiginẽ ducit: Naso dixit. Uidi e¬
go iactatas nota face cresce̾ flamnias. ⁊ uullum concuti¬
ente mori: Nemo uitia qͥa odit imnitat᷑:. Non choercet
uitia qui ꝓuocat: ferat matrona iacentes in t̾ram ocłoᷤ
⁊adu̾sus offitiosum salutatorẽ in humana potiꝰ qmͣ
uerecund. a sit. Longe ante impuditiciã suam ore qmͣ
uerbo neget: Nemo fortit̾ negantẽ it̾m̃ rogauit: Mi¬
sero si flere ñ licet magis flendum ẽ Imꝑari dolori

Expanded text:
animum relaxare; excitatur enim otio uigor et omnis tristitia, quae continuatione pertinacis studii adducitur,feriarum hilaritate disotium, ferrum situ rubiginem ducit. Naso dixit: uidi ego iactatas mota face crescere flammas et rursus nullo concutiente mori. uitia qui prouocat. et aduersus officiosum salutatorem inhumana potius quam inuerecunda sit; longe ante inpudicitiam suam ore quam uerbo neget. nemo fortiter negantem iterum rogasero si flere non licet magis flendum est. Imperari dolori
Abbreviated transcription (Latin):
prepunt: Subducendꝰ popło ẽ tener aĩus. ⁊ parum tenax
auaritie multũ mali facit: Conuictor delicatꝰ paulatim
entruat ⁊ emollit. Uicinꝰ diues cupiditatẽ irritat: Malignꝰ
comes qmuis candido ⁊ simplici rubiginẽ suam affricuit:¬
Cum iis u̾sare qui te meliorẽ facturi st̃: Illos admitte qͦs
tu potes facẽ meliores: Mutuo ista fiunt. ⁊ homines dum
placent qͤ easꝰ attͥbuit ad omne fortuitum bonũ suspi¬
ciosi pauidiq subsistite: Et fera ⁊ piscis spe aliqua ob¬
uiscata beneficia deuitet in quib hoc quoq miserrimi
caders ẽ: Non uertit fortuna. s ceruulat ⁊ allidit:
hanc sanam ⁊ salubrẽ formam uite tenet e. ut corpori
tantum indulgeatis qͣntum bone ualitudini ẽ sati
Duriꝰ tractandum ẽ ne animo male parcat: Cib fam̃.

Expanded text:
est. Subducendus est populo tener animus et parum tenax avaritiae multum mali facit; convictor delicatus paulatim enervat et emollit, vicinus dives cupiditatem inritat, malignus comes quamvis candido et simplici rubiginem suam adfricuitcum his conversare, qui te meliorem facturi sunt. Illos admitte, quos tu meliores facere potes. Mutuo ista fiunt, et homines dum placent, quae casus adtribuit. Ad omne fortuitum bonum suspiciosi pavidique subsistite; et fera et piscis spe aliqua obviscata beneficia devitet, in quibus hoc quoque miserrimi ere; non evertit fortuna, sed cernulat et allidit. Hanc ergo sanam ac salubrem formam vitae tenete, ut corpori tantum indulgeatis, quantum bonae valitudini satis est. Durius tractandum est, ne animo male pareat. Cibus famem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qui cupiditarẽ uicit qmͣ qͥ hoᷤtẽ subicit. Est enĩ di¬
re suis irascitur: Amare si ͤincipe tanꝗͣ ñ liceat desine.
Locum tenet innocentie ꝑrimum confessio: Ubi conses¬
sio. ibi remissio. ire seu̾itatis criminis oblio: shonus
sit s quatinꝰ qͥa ꝓrimus iusticie modꝰ seu̾itas:Qui¬

Expanded text:
m qui hostem subjicit. Est dif suis irascitur. Amare sic incipe, tanquam non liceat desinereLocum tenet innocentiae proximum confessio. Ubi confessio, ibi remissio. Irae severitas in vitio est. Boni sit, sed quat