comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plum eẽ constructum quaererenta sacerdotibus domus dñi et prophetis.
utrum consuetudinem pristinam fleredeberent. ieunare. an luctum mu¬
tareletitia : Et esset sensus sciscitantium: quintomense quiappellatur
apud romanos iulius anabuchodo nosor subuersa .ẽ. hierusalem : Qua mob
causamproptersolitudinem templi hucusque ieiunauimus et planximus.
et mei sorem nrm̃ flecuet ieiuniis consolatisumus. Nunc quia dicitur
templum. eẽ constructum. et uidemus nequaquam caus ampermanere
tristitiae. responde cequaesumus utrum hoc facere debeamus anmae¬
rorem gaudio commutare. Et simulconsidenendum. quod flecus
atque ieiunium scĩ ficatiodicitur. Vnde et inio hel prireceptum . ẽ. sacer¬
dotibus ut scĩ ficentieiunium & curtos quos que sanctificet. Postquã
interrogaueraent persarum duces pereosquos miserent. et ad sacer¬
dotes ac prophetas sciscitantium fuerat explecalegatio fit sermodnĩ

Expanded text:
plum esse constructum, quaererent a sacerdotibus domus Domini et prophetis, plum esse constructum, quaererent a sacerdotibus domus Domini et prophetis, utrum secundum consuetudinem pristinam flere et jejunare deberent, an luctum mutare laetitia. Et est sensus sciscitantium: Quinto mense qui appellatur apud Romanos Julius, a Nabuchodonosor subversa est Jerusalem, quam ob causam propter solitudinem templi huc usque jejunavimus et planximus, et moerorem nostrum fletu et jejuniis consolati sumus. Nunc quia dicitur, templum esse constructum, et videmus nequaquam causam permanere tristitiae, respondere quaesumus, utrum hoc facere debeamus, an moerorem gaudio commutare? Et simul considerandum quod fletus atque jejunium sanctificatio dicitur. Unde et in Joel praeceptum etinentia et jejunium, et curatos quosque sanctificat. Postquam interrogaverant Persarum duces per eos quos miserant, et ad sacerdotes atque prophetas sciscitantium fuerat expleta legatio, fit sermo Domini
Abbreviated transcription (Latin):
annis pluribus. Et factus .e. sermodnĩ uircutum ad medicens
Dic ad omnem populum terrae et ad sacerdo tesdicens Sii eiunatis et plan¬
gitis inquintis et septimis. et ecceseptuaginta anni. num quid ieiuniũ
ieiunastis mihi .÷ Etsi comeditis ethibitis non neuos comeditis et uos¬
etbibitis : Num quid nonis ta sunt uerbamea quaelocutus ẽ dñs in mani¬
bus prophecairum quifuerunt prius. quando hierusalem habitabatur
et entabundans: et ciuitates eius ꝑcircuitum . ec montana et campestria
habitabantur: In quasto anno daruregis. Inmensenono qui appellat᷑
chasselei. et inquartamensis eius demdie . miserunt addomumdĩ id .ẽ.
ad templum quod iam a roro babel et ab hiesufueraent in staunrtum. sara¬
sir et rogom melech. et ceteriquicumeis erunt. quos persas fuisse duces
regis dariitimentes dm̃. Hebrei autumant : ut quia iam audierent tem¬

Expanded text:
annis pluribus: et factus est sermo Domini virtutum ad me, dicens: annis pluribus: et factus est sermo Domini virtutum ad me, dicens: Dic ad omnem populum terrae, et ad sacerdotes, dicens: Si jejunatis, et plangitis in quintis et septimis, et ecce septuaginta anni, numquid jejunium jejunastis mihi? et si comeditis aut bibitis, nonne vos comeditis, et vosbibitis? Numquid non ista sunt verba mea, quae locutus est Dominus in manibus prophetarum, qui fuerunt prius quando Jerusalem habitabatur, et erat abundans, et civitates ejus per circuitum, 832 et montana et campestria habitabantur? In quarto anno Darii regis, in mense nono, qui appellatur CASLEU,  , et in quarta mensis ejusdem die miserunt ad domum Dei, id est, ad templum quod jam a Zorobabel et a Jesu fuerat instauratum, Sarasar et Rogommelech et caeteri qui cum eis erant, quos Persas fuisse duces regis Darii timentes Deum, Hebraei autumant: ut quia jam audierant tem
Abbreviated transcription (Latin):
serunt addomum dĩ s antsar. et rogam melech. et uiriqui enent cum eo
adde precandam faciem dnĩ ut dicerent sacerdotibus domus dnĩ exercitu¬
um et prophetis loquentes. Num quid flendum mihi est inmensequin
uerbum dnĩ exercituum ad medicens : Loquere adomnempopulum tenire.:
et adsacerdotes dicens. Cumieiun at᷑is et plangeretis in quinto et insepti
moperhos septua ginta annos. num quidieiunium ieiunastis mihi.
tcum comedetis et cumbibitis numquid non uobis comeditis et uobis¬
met ipsis bibitis. Num quid non sunt uerba quae locutus .ẽ dñs in ma¬
nuprophetarum priorum cum adhuchierusalem habitaretur. et esset
tribus habitaretur Lxx Et factum ẽ in quarto anno subdariorege
factus .ẽ. sermodnĩ ad rachariam in quanta mensis noni qui .ẽ. chasleu.
dicens ad sacerdotes domus dni omni potentis et ad prophecas dicens
ngressa .ẽ. huc in mensequinto sanctificatio iuxta quod fecerunt iam

Expanded text:
serunt ad domum Dei Sarasar et Rogommelech, et viri qui erant cum eo, serunt ad domum Dei Sarasar et Rogommelech, et viri qui erant cum eo, ad deprecandam faciem Domini: ut dicerent sacerdotibus domus Domini exercituum et prophetis loquentes: Numquid flendum est mihi in quinto meverbum Domini exercituum ad me, dicens: Loquere ad omnem populum terrae, et ad sacerdotes, dicens: Cum jejunaretis et plangeretimo per hos septuaginta annos: numquid jejunium jejunastis mihi? Et cum comedistis, et bibistis; numquid non vobis comeditis, et vobismetipsis bibistis? Numquid non sunt verba, quae locutus est Dominus in manu prophetarum priorum, cum adhuc Jerusalem habitaretur, et esset tribus habitaretur? LXX: Et factum est in quarto anno sub Dario rege: factus est sermo Domini ad Zachariam, quarta die mensis noni qui est Casleu, dicens ad Sacerdotes domus Domini omnipotentis, et ad prophetas, dicens: Ingressa est huc in mense quinto sanctificatio, juxta quod fecerunt jam
Abbreviated transcription (Latin):
signe uictoriae cum xp̃s fuerit coronatus. his quoque repromittitur
qui expectant cum. et intellegunt utilitatem quondam captiuitatis suae:
et nouerintdĩ uniuersa mesteria ut sint ingnatiam filus ophoniae
hoc ẽ uisitationis dñĩ. Et quunbabylone dicebant superfluminababy¬
lonis ibi sedimus et fleuimus cum recordaremursion in salicibus in medio
eius suspendimus organamũ : post quam reuersi fuerint inhierusalem. ac¬
peccata lon gefuenent abiuda ea et confessione uerissima. ueniant et per
singulos profectus suos aedificent domumdnĩ. Et tuncuniuersi parimen¬
te cognoscant quod dñs omni potens prophetam miscrit adeos. Fient autẽ
omnia quae promissa sunt. sid nm̃ audire uoluerint et acta paenitentia in
bonis operibus manserint. Et factum .ẽ. in annoquasto daruregis. factũ
est uerbum dnĩ ad zachariam. in quartamensis noni qui .ẽ. chasleu et mi¬

Expanded text:
signe victoriae, cum Christus fuerit coronatus, his quoque repromittitur, signe victoriae, cum Christus fuerit coronatus, his quoque repromittitur, qui exspectant eum, et intelligunt utilitatem quondam captivitatis suae, et noverunt Dei universa mysteria, ut sint in gratiam filii Sophoniae, hoc est visitationis Domini. Et qui in Babylone dicebant : Super flumina Babylonis ibi sedimus et flevimus, cum recordaremur Sion: in salicibus in medio ejus suspendimus organa nostra, postquam reversi fuerint in Jerusalem, acer majora 831 peccata longe fuerant ab Judaea, et confessione verissima, veniant, et per singulos profectus suos aedificent domum Domini, et tunc universi pari mente cognoscant, quod Dominus omnipotens prophetam miserit ad eos. Fient autem omnia quae promissa sunt, si Dominum audire voluerint, et acta poenitentia, in bonis operibus manserint. Et factum est in anno quarto Darii regis: factum est verbum Domini ad Zachariam, in quarta mensis noni, qui est Casleu. Et mi
Abbreviated transcription (Latin):
coronatus .ẽ. orietur. et appellabitur oriens : Adquem loctitus estpa¬
ter: Filius meus estu ego hodiegenuite: Et subtereum orietur mul¬
titudo credentium. et aedificabitdomum dñi ecclesiam. et ipse accipiet
ustutem et decorem acprofectum et gloriam singulorum. et sedebit
et dominabitur inthronosuo. inthronodauid: Dequo et in euangelio
scriptum .ẽ. et cri sacerdos adextriseius. siue uixta hebnricum super
thronum suum quia ipse ctrexecpontisex est. et sedebit tam in regali
quamin sacerdo talithrono. et consilium pacificum erit interutrumq
ut necregale fastigium sacerdotalem de primat dignitatem nec s acerdo¬
Legincuius dam libro hoc quod dicitur et consilium pacificum erit inter
duos ad patrem referri efilium. quia non suam sed patris uenerit facere
uoluntatem et pater infiliosit et filius in patre : Corona autem id estin¬

Expanded text:
coronatus est, orietur et appellabitur Oriens. Ad quem locutus est Pacoronatus est, orietur et appellabitur Oriens. Ad quem locutus est Pater: Filius meus es tu: ego hodie genui te : Et subter eum orietur multitudo credentium, et aedificabit domum Domini, Ecclesiam, et ipse accipiet virtutem et decorem ac profectum, et gloriam singulorum, et sedebit et dominabitur in throno suo, in throno David, de quo et in Evangelio scriptum est: Et erit sacerdos a dextris ejus , sive juxta Hebraicum, super thronum suum; quia ipse et rex et Pontifex est: et sedebit tam in regali, quam in sacerdotali throno, et consilium pacificum erit inter utrumque, ut nec regale fastigium sacerdotalem deprimat dignitatem, nec sacerdoLegi in cujusdam libro hoc quod dicitur : Et consilium pacificum erit inter duos, ad Patrem referri et ad Filium: quia non suam, sed Patris venerit facere voluntatem, et Pater in Filio sit, et Filius in Patre . Corona autem, id est, in
Abbreviated transcription (Latin):
sedec sacerdotis magniloquatur ad eum etdicat. Haec dicitdñs : Ecce
uir oriens nomen eius. et subtereumorietur: et reliqua. Non hie sum
diuidimus necduas personas inuncmpossumus facere personam sed ip¬
sequi hiesus appellatur. coquod saluauerte mundum. et oriens dicitur
quia indiebus eiusorta estiustitia et canitur in psalmo. ueritas deter¬
ra orta .ẽ. eo quod deutero uirginali in saeculorum consũmatione
generatus dixit: Egosumueritas: Extremahorruenerit iuxta
iohannes episto lam dicentis. Filiolinunc extremahora .ẽ. In qua
stantemetnihilaugentem gentium populum conduxit exdenario:
et misit aduineam: Alio quisi secundum diuersi tatem nominumdi¬
uersos efficitur alius critpastor. alius aries. alius agnus. alius ianua.
alius lapis offensiois et pequscandali Isteigitur quinris uirtutibus

Expanded text:
Josedec sacerdotis magni, loquatur ad eum, et dicat: Haec dicit Dominus: Ecce Josedec sacerdotis magni, loquatur ad eum, et dicat: Haec dicit Dominus: Ecce vir, Oriens nomen ejus: et subter eum orietur, et reliqua. Non Jesum dividimus, nec duas personas in unam 830 possumus facere personam; sed ipse qui Jesus appellatur, eo quod salvaverit mundum, et Oriens dicitur, quia in diebus ejus orta est justitia. Et canitur in Psalmo: Veritas de terra orta est , eo quod de utero virginali in saeculorum consummatione generatus dixerit: Ego sum veritas , et extrema hora venerit, juxta Joannis Epistolam dicentis : Filioli, nunc extrema hora est, in qua stantem, et nihil agentem gentium populum conduxit ex denario, et misit ad vineam . Alioquin si secundum diversitatem nominum diversus efficitur, alius erit pastor, alius aries, alius agnus, alius janua, alius lapis offensionis, et petra scandali. Iste igitur qui nostris virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
et fiunt ex eo id .ẽ. auro et argento indomo iosiae qui in terpretatur
tatur enim adño qui prius maleae grota uenet : et rectedicitur iosias
saluatus quia et ipsereuersus est debabylone. In ponuntur autem
coronae uel corona hiesũ filio iosedec sacerdotimagno quia nobis
proficientibus etreuersis ad meliorte persingulas iuistutes mũs dñs
coronatur : Immonobis peruirtutes paenitentiae coronatis: sal¬
uator in singulis coronam accipit Iuxtaillud quod et paulus
tiae et paterdnĩ saluatoris nomen accepit. Io sedec enim in terp̃¬
tatur dñs iustitiae. eo quodreddat unicuique secundum operr
sua. Dehaccoronaet ia cobus in epła sualoquitur. Beatus uirqui
sustinet temtationem quiacum probatus fuerit accipiet corona¬
uitaequamrepromisit ds̃ diligentibus se. Iubeturautem prophetae.
ut postquam coronam in posuerit uelcoronas supercaput hie sufiluo

Expanded text:
et fiunt ex eo, id est, auro et argento coronae in domo Josiae, qui interpretatur et fiunt ex eo, id est, auro et argento coronae in domo Josiae, qui interpretatur tatur enim a Domino qui prius male aegrotaverat. Et recte dicitur Josias, salvatus, quia et ipse reversus est de Babylone. Imponuntur autem coronae, vel corona, Jesu filio Josedec sacerdoti magno, quia nobis proficientibus et reversis ad meliora, per singulas virtutes nostras Dominus coronatur: immo nobis virtute poenitentiae coronatis, salvator in singulis coronam accipit, juxta illud quod et Paulus tiae et Pater Domini Salvatoris nomen accepit. Josedec enim interpretatur Dominus justitiae, eo quod reddat unicuique secundum opera sua. De hac corona et Jacobus in Epistola sua loquitur: Beatus vir qui sustinet tentationem, quia cum probatus fuerit, accipiet coronavitae, quam repromisit Deus diligentibus se . Jubetur autem prophetae ut postquam coronam imposuerit, vel coronas, super caput Jesu filii
Abbreviated transcription (Latin):
et a principibus et abutilibus eius. et abhisqui cognouerunt eam aurũ
et argentum et ingressus domumiosiaefilii sophoniae : qui et ipscue¬
nit debabylone. facinea coronas aurtas et argenteas. quas inpones suꝑ
caput hiesu filuiio sedec sacerdotis magni. Captiuitas iuda eorum id . e
populidnm̃ confilentis. uitia sunt atque peccata. Qua e qui conce¬
perit agere paenitentiam et desideritre pristinam hierus alem id ẽ
ecclesiam xp̃i. in babylone deserit acdimittit. Et offestur a prin¬
cipibus captiuorum. et abutilibus eius id est captiuitatis. qui et ipsi
proutilitate sua tiuditi sunt angelosatanȩ in interitum carnis ut
spr̃ saluus fieret et ab his qui cognoscunt eam uidelicet captiuitatem
mbonam pastem quod supplicia esseuestendam: Offestur autem
aurum et argentum ab hisqui et sensu et sermone dnm̃ confitentur.

Expanded text:
et a principibus, et ab utilibus ejus, et ab his qui cognoverunt 829 eam, aurum, et a principibus, et ab utilibus ejus, et ab his qui cognoverunt 829 eam, aurum, et argentum, et ingressus in domum Josiae filii Sophoniae, qui et ipse venit de Babylone, fac in ea coronas aureas et argenteas, quas impones super caput Jesu filii Josedec sacerdotis magni. Captivitas Judaeorum, id est, populi Dominum confitentis, vitia sunt atque peccata: quae, qui coeperit agere poenitentiam, et desiderare pristinam Jerusalem, id est, Ecclesiam Christi, in Babylone deserit ac dimittit, et offertur a principibus captivorum, et ab utilibus ejus, id est, captivitatis qui et ipsi pro utilitate sua traditi sunt angelo Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus fieret , et ab his qui cognoscunt eam, videlicet captivitatem, in bonam partem post supplicia esse vertendam. Offertur autem aurum et argentum ab his, qui et sensu, et sermone Dominum confitentur,
Abbreviated transcription (Latin):
Et inquasto loco ad didithen id .ẽ. gratiã. Horum quattuor hominum
coronae erunt apud filium sophoniae quem supnciosiam legimus qui
custos eaedituus est templidnĩ. etibiae cernastationerequiescent
Hebricei ananiam. azariam ec misahel. decaptiuita teuenientes. aurũ
et argentum in muneri templi et coronas pontificis acducis attulisse
commemorant. Et quem supra non dixerthen id .ẽ. gritiam
anihelem uenis secummunere : Et id circo helem positum proholdaui
ut interp̃tatione nominis quod dicitur somnium. ostendatur in cap¬
tiuitate positum danihelem et trespueros regalis somnu mysteria
coꝵ nouisse: Adsumptis enim tribus pueris danihel oriruit dñm. et
interprecationem somnii consecutus .ẽ. Haec iux ta his toriam circũ¬
cisio conatur exponere: nobis incumbit necessitas iuxtaseptuaginta
interpretes dicerequaenrĩdixeremaiores. Accipe acaptiuitate

Expanded text:
et in quarto loco addidit HEN  , id est, gratia. Horum quatuor hominum et in quarto loco addidit HEN  , id est, gratia. Horum quatuor hominum coronae erunt apud filium Sophoniae, quem supra Josiam legimus, qui custos et aedituus est templi Domini, et ibi aeterna statione requiescent. Hebraei Ananiam, Azariam et Misael de captivitate venientes aurum et argentum in munera templi, et coronas pontificis, ac ducis attulisse commemorant, et quem supra non dixerat, Hen, id est, gratiam, Danielem venisse cum munere, et idcirco Helem positum pro Holdai, ut ex interpretatione nominis quod dicitur somnium, ostendatur in captivitate positum Danielem, et tres pueros regalis somnii mysteria cognovisse. Assumptis enim tribus pueris, Daniel oravit Dominum, et interpretationem somnii consecutus est . Haec juxta historiam Circumcisio conatur exponere. Nobis autem incumbit necessitas juxta LXX interpretes dicere quae nostri dixere majores. Accipe a captivitate,
Abbreviated transcription (Latin):
consecrbis intemplo id .ẽ. helem ec cobiae et idaie. ethen. Nomensecun¬
dum et tertium idem est quod supri primummutatum est: proholdai
enimnuncermposuit. Quastam quod supr non dixeratadditum hoc
esthen dequibus loquemur in consequentibus. Repositis autem ait co¬
ronis intemplodnĩ et insempi ternam memoria consecirtis. de coto orbe
tepirrum et procul positȩ gentes uenient. et aedificabunt intemplomeo
unus quis que prouiribussuis et tunc exiturerum et prosperitate omni¬
um cognoscetis quod dñs miseritme. et ipsocunta iubente prredixerim
Haec autemomnia erunt si o boedieritis prireceptis dñi. et mandata illius fe¬
ceritis. Holdai interprecatur deprrecatiodnĩ quod grecesignificanti¬
usdicitur MiTAΝeΥciC Kypior: tobia bonus dñi idaia notus dnĩ. Pro
holdai nunc in primo loco posuithelem quod interpretatur somnium

Expanded text:
consecrabis in templo, id est, Helem, et Tobiae, et Idajae, et Hen. Nomen secunconsecrabis in templo, id est, Helem, et Tobiae, et Idajae, et Hen. Nomen secundum et tertium idem est quod supra. Primum mutatum est, et pro Holdai nunc Helem posuit. Quartum quod supra non dixerat additum, hoc est Hen, de quibus loquemur in consequentibus. Repositis autem, ait, coronis in templo Domini, et in sempiternam memoriam consecratis, de toto orbe terrarum, et procul positae gentes venient, et aedificabunt in templo meo unusquisque pro viribus suis. Et tunc exitu rerum et prosperitate omnium cognoscetis, quod Dominus miserit me, et ipso cuncta jubente, praedixerim. Haec autem omnia erunt, si obedieritis praeceptis Domini, et mandata illius feceritis. Holdai interpretatur deprecatio Domini, quod Graece significantius dicitur λιτάνευσις Κυρίου Tobia, bonus, Domini. Idaja, notus Domini. Pro HOLDAI  , nunc in primo loco posuit HELEM  , quod interpretatur somnium;
Abbreviated transcription (Latin):
ex pordicesua insimilitudinem cerminis pullulabit. Quiuir aedificabit
templumdnĩ. Cumqueillud exstruxerit ipse quoque portabit gloriam
id .ẽ. coronam alteram quachebriricae hod. et abalio. etIAΟZΟTΗC ab
tum uel decorem ueliuistutem uelgloriam sonant. Significari autempu¬
tañ ⁊orobabel qui ex humiliat quec aptiuo inducem populiiud aicirepente
consurgens a edificauit templumdnũ et sedit supersolio suo et principis
potestate dominatus .ẽ. Sedetpontifex inquit hiesus filius ios edec se¬
debit insacerdotalithrono. et iunctis animis atque consilis dĩpopulum
gubernabunt. Eterit pax interduos illos : Hoc ẽ intereum quide
tribure gia esset. et eum quideleuiticas tirpedescendit . ut sacerdotium
pariter etregnum dĩ populum regant. Ipsasque coronas quas de auro
feceris et argento postquam in positae fuerint capitihiesu filiuio sedet. et
capitizorobabel filiisalathiel in omnibus corum a quibus oblatae sunt

Expanded text:
ex radice sua in similitudinem germinis pullulabit, qui vir aedificabit templum Domini. Cumque illud exstruxerit, ipse quoque portabit gloriam, id est, coronam alteram, quae Hebraice HOD  , et ab alio ἐπιδοξότης: ab tum, vel decorem, vel virtutem, vel gloriam sonant. Significari autem putant Zorobabel, qui ex humili atque captivo in ducem populi Judaici repente consurgens, aedificavit templum Domini, et sedit super solio suo, et principis potestate dominatus est: sed et pontifex, inquit, Jesus filius Josedec sedebit in sacerdotali throno, et junctis animis atque consiliis, Dei populum gubernabunt. Et erit pax inter duos illos, hoc est, inter eum qui de tribu regia est, et eum qui de Levitica stirpe descendit, ut sacerdotium pariter et regnum Dei 828 populum regant, ipsasque coronas quas de auro feceris et argento, postquam impositae fuerint capiti Jesu filii Josedec et capiti Zorobabel filii Salathiel, nominibus eorum a quibus oblatae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Vsque quo ueniant populi. Quando dicitur us que quo non deprre¬
senti tempore significat inquoenent:: Tero babel ethiesus sed de
futuro quandouenient populi multi etgentes robustae ut quae¬
rent dmm̃ exercituum in hierus alem et dep̃centur faciemdnĩ: In illo
igitur tempore et in illis diebus. ad prrehendent decem homines
exomnibus linguis gentium fimbriam uiri iuda ei dicentes
Ibimus uobiscum. Audiuimus enim quoniam ds̃ uobiscum . ẽ. Et

Expanded text:
Usquequo veniant populi ? Quando dicitur, usquequo, non de praeUsquequo veniant populi ? Quando dicitur, usquequo, non de praesenti tempore significat, in quo erant Zorobabel et Jesus; sed de futuro, quando venient populi multi et gentes robustae, ut quaerant Dominum exercituum in Jerusalem, et deprecentur faciem Domini. In illo igitur tempore, et in illis diebus apprehendent decem homines ex omnibus linguis gentium fimbriam viri Judaei dicentes: Ibimus vobiscum, audivimus enim quoniam Deus vobiscum est
Abbreviated transcription (Latin):
rursum aedificandae sint paro ediae et pacis reddenda trirnquillitas
et in ecclesus facies dnĩ dep̃canda: Manifesta trans currimus. ut in
obscurioribus immoremur: H aec dicit dñs exercituum. Indiebus il¬
lis inquibus ad prirehendent decem homines ex omnibus linguis gen¬
tium : et ad prehendent fimbriam uiriiuda eidicentes. Ibimus uo¬
biscum audiuimus ełim quoniam ds̃ uobiscum .ẽ. Ixx Haec dicit¬
dñĩ om̃pi. Indiebus illis si ad praehenderint decem uiri deomnibus
linguis gentium et tenuerint fimbriam uiri iuda eidicentes. ibimus
tecum quia audiuimus quod ds̃ uobiscum .ẽ. Quidam exiuda eis
haec subzerobabel. et postterobabel dicunt. eẽ compleca. Alu in
futurum tempus differunt. quando x pmspenent. eẽ uenturum:
Nos autem in aduentudnĩ saluatoris quando demaria genenitus . ẽ
uirginee crectius etuerius intellegimus: Deniques criptum . ẽ.

Expanded text:
rursum aedificandae sint παροικίαι et pacis reddenda tranquillitas, rursum aedificandae sint παροικίαι et pacis reddenda tranquillitas, et in Ecclesiis facies Domini deprecanda. Manifesta transcurrimus, ut in obscurioribus immoremur. Haec dicit Dominus exercituum: In diebus illis in quibus adprehendent decem homines ex omnibus linguis gentium et adprehendent fimbriam viri iudaei dicentes ibimus vobiscum audivimus enim quoniam Deus vobiscum est onus verbinipotens: In diebus illis si apprehenderint decem viri de omnibus linguis gentium, et tenuerint Al. tetigerint fimbriam viri Judaei, dicentes: Ibimus tecum, quia audivimus quod Deus vobiscum est. Quidam ex Judaeis haec sub Zorobabel, et post Zorobabel dicunt esse completa. Alii in futurum tempus, differunt, quando Christum sperant esse venturum. Nos autem in adventu Domini Salvatoris, quando de Maria natus est Virgine, et rectius et verius intelligimus. Denique scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
lege prieceptum .ẽ ut uictimas immolemus et ter in annoomne
masculinum nͦforum appareat in conspectudnĩ. Et dicente alterr
respondebit altericiuitas. Vadam etiamego. Quo tempore. ue¬
nient populi multi et gentes innume iabiles etrobustae ut sacrificia
in hierus alem offerantꝰ dño exercituumꝰ et dep̃centur faciem eius
Ad propinquat enim dñs his qui non temptant eum. et ostendit faciem
suam his qui non sunt increduli. Quiuiderit filium uiditpatrem
inuisibilis pater. sed quofilio nominato sentiatur pater : Nequa quã
enim pater si non habet filium: Vnde et ipse loquitur in euangelio
Pater manifestaui nomentuum hominibus: Quod dehierus alem et
toro babelsiue post zoro babel diximus. rectius et plenius refestur ad
rum et populos gentes ad offerenda intemplodnĩ sacrificia concursu¬
nrs  Persecutionis quoque tempore ut ante perstrinxi magistri et sã¬
cerdotes eccłae audacter captiuis et credentibus repromittant. quod

Expanded text:
lege praeceptum est, ut victimas immolemus, et ter in anno omne masculinum nostrum appareat in conspectu Domini , et dicente altera respondebit altera civitas: Vadam etiam ego: quo tempore venient populi multi et gentes innumerabiles et robustae, ut sacrificia in Jerusalem offerant Domino exercituum, et deprecentur faciem ejus. Appropinquat enim Dominus his qui non tentant eum, et ostendit faciem suam his qui non sunt increduli . Qui viderit Filium, videt et Patrem visibilis Pater; sed quod Filio nominato, sentiatur Pater. Nequaquam enim Pater, si non habet Filium. Unde et ipse loquitur in Evangelio: 854 Pater, manifestavi nomen tuum hominibus . Quod de Jerusalem et Zorobabel, sive post Zorobabel, diximus, rectius et plenius refertur ad orbe, et populos, et gentes ad offerenda in templo Domini sacrificia concursuras. Persecutionis quoque tempore, ut ante perstrinximus, magistri et sacerdotes Ecclesiae audacter captivis et credentibus repromittant, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Haccuxor inpellit etiam incredulos dicere. Dsiudicet. &
dsuidet & ipsi cuncta interme &te diiudicanda ꝑmitco
Dequa & ecclesiastes loquitur. Et uiue uita cum muliere
quam dilexisti omnibus diebus uanitatis tuae. qui tibi
datisunt subsole. Haec uxor. residuum spiritus nr̃i est
quia n ro semper sensui copulatur. Quac si recedat ano¬
bis. statim offendimus d̃ & operit nos nostraximpieta
Vnde rursum ingeritur. Custodite spm̃ uestrum. Nen
carnem inqua qui sunt dõplacere non possunt. non ani

Expanded text:
Haec uxor impellit etiam in credulos dicere: Deus judicet,Haec uxor impellit etiam in credulos dicere: Deus judicet, et Deus videat : et ipsi cuncta inter me et te dijudicanda permitto, de qua et Ecclesiastes loquitur: Et vive vitam cum muliere quam dilexisti omnibus diebus vanitatis tuae, qui tibi dati sunt sub sole . Haec uxor residuum spiritus nostri est, quia nostro semper sensui copulatur: quae si recedat a nobis, statim offendimus Deum, 968 et operit nos nostra impietas. Unde rursum ingeritur: Custodite spiritum vestrum , non carnem in qua qui sunt, Deo placere non possunt, non ani
Abbreviated transcription (Latin):
serunt: Eos qui propterrei familiaris amissionem. & inte¬
ritum liberorum & naufragium. & cetera quae addamnũ
pestinent rerum saccularium uestuntur inflecus. & totos
se tredunt planctui & gemitibus. necanimi robore & spe
indm̃. & prcemiis futurorum cuncta contemnunt. & iã¬
sidirigant addm̃ onxtionem non suscipi abeo. quia indeco¬
ris & in congruis uiro planctibus decurpentur Hoc aut̃
quod sequitur. qui adñs testificatus est incerte & uxorẽ
pubestatistuae siue adolescentiae. quamtu des pexisti.
rem adolescentiae. naturalem dicant intellegentiam. &
legem in corde ꝑscriptam . quac om̃ibus hominibus insita
est. Vnde & gentes non habentes legemdĩ ea quae sunt
legis openentur. Et dehac coniuge in prouerbiis prce di¬
cari: A dõ coniungitur uxor uiro. Et iubemur ut denrĩs
aquis bibamus & fontibus. Nullusque in potando sit par¬
ticeps. & ut laetemur cumuxore adolescentiae nrr̃ce

Expanded text:
serunt, eos qui propter rei familiaris amissionem, et inteserunt, eos qui propter rei familiaris amissionem, et interitum liberorum, et naufragium, et caetera quae ad damnum pertinent rerum saecularium, vertuntur in fletus, et totos se tradunt planctui, et gemitibus: nec animi robore, et spe in Deum, et praemiis futurorum cuncta contemnunt: etiamsi dirigant ad Deum orationem, non suscipi ab eo, quia indecoris et incongruis viro planctibus deturpentur. Hoc autem quod sequitur: Quia Dominus testificatus est inter te, et uxorem pubertatis tuae, sive adolescentiae quam tu despexisti: rem adolescentiae naturalem dicant intelligentiam, et legem in corde perscriptam, quae omnibus hominibus insita est. Unde et gentes non habentes legem Dei, ea quae sunt Legis, operantur. Et de hac conjuge in Proverbiis praedicari: A Deo conjungitur uxor viro ; et jubemur ut de nostris aquis bibamus et fontibus: nullusque in potando sit particeps, et ut laetemur cum uxore adolescentiae nostrae.
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ ꝑmosen ut cum odio habuerimus uxores. dimittamus
eas Etlegendum est Dicismihi. Scriptum ẽ cum odio
propter duritiam cordisurĩ. Quod plenius dñsineuan¬
gelio prosequitur Quicumque autem excepta causa
fornicationis inique uxorem dimiserit. operiet uestim̃¬
tum eius iniquicas. idest corpus quo anima uestitur. dicit
dñs exercituum. Ut in quo peccauit. in ipso puniatur.
Qua propterhac qua est iuncula dissoluta. inculcat &re¬
plicat quod suprx dixerat. Custodite sp̃m uestrum &
si pauperest aut deformis: Quodos specialiter iuxta
etrae librum suꝑ uxoribus exposuimus derelictis: alii
gencraliter contrxeos. dictum putant: quigliena diri¬
pune. & iniuste diuitias congregantes audent offerre
munera dõ qua dicit senequaquam posse suscipere:
lacrimis eorum quiuastatisunt. & fletu ac gemitibus
prohibitum. Et congruere locum istum testimonio. Ho¬

Expanded text:
Deus per Moysen, ut cum odio habuerimus uxores, dimittamus Deus per Moysen, ut cum odio habuerimus uxores, dimittamus eas. Et legendum est: Dicis mihi scriptum est: Cum odio propter duritiam cordis vestri. Quod plenius Dominus in Evangelio prosequitur: Quicumque autem, excepta causa fornicationis, uxorem inique dimiserit , operiet vestimentum ejus iniquitas, id est, corpus quo anima vestitur, dicit Dominus exercituum: ut in quo peccavit, in ipso puniatur. Quapropter, hac quaestiuncula dissoluta, inculcat 967 et replicat quod supra dixerat: Custodite spiritum vestrusi pauper est, aut deformis. Quod nos specialiter juxta Ezrae librum super uxoribus exposuimus derelictis: hoc alii generaliter contra eos dictum putant, qui aliena diripiunt, et injuste divitias congregantes, audent offerre munera, Deo, quae dicit se nequaquam posse suscipere, lacrymis eorum, qui vastati sunt, et fletu, ac gemitibus prohibitum, et congruere locum istum illi testimonio: Ho
Abbreviated transcription (Latin):
copasticeps dicitur & uxor coniunctionis & focderis qu
adõ de costa uiri facca est. Et residuum sp̃seius siueddo
propter affectum quod ammodo una anima induobus
esse uideatur. coniunctis spũ. mente sociatis : Cumergo
unus utrumque fecerit. & uirum & mulierem. propterea
adõ facta est utriusque coniunctio. ut liberina scerentur
Vnusenimds quid quaerit . nisi semendĩ hoc est filios deisnche¬
helitica stirpe generatos ÷ Cumergo habeatis fecundascor¬
iuges & liberis gaudeatis. quid pulchritudinem uxorum
quacritis quae mere cricibus aptaest non uxoribus : pnre¬
cipit itaque perprophetam ds̃ & dicit Custodite spm̃
urm ne abducamini libidine. nea lieni genarum amore
uincamini. &uxorem adolescentiae tuae noli despicere
Vt quactibi uirginali primum iuncta est matrimoni&. per¬
scueret usque ad senectutem: Sed poterat fieri ut principes
sacerdotes. leuitae. populus responderent Pncecepit

Expanded text:
co particeps dicitur, et uxor conjunctionis, et foederis, quae co particeps dicitur, et uxor conjunctionis, et foederis, quae a Deo de costa viri facta est. Et residuum spiritus ejus, sipropter affectam quodammodo una anima in duobus esse videatur, conjunctis spiritu, mente sociatis. Cum ergo unus utrumque fecerit, et virum et mulierem: propterea a Deo facta est utriusque conjunctio, ut liberi nascerentur. Unus enim Deus, quid quaerit nisi semen Dei, hoc est filios de Israelitica stirpe generatos? Cum ergo habeatis fecundas conjuges, et liberis gaudeatis, quid pulchritudinem uxorum quaeritis, quae meretricibus apta est, non uxoribus? Praecipit itaque per prophetam Deus, et dicit: Custodite spiritum vestrum; ne abducamini libidine, ne alienigenarum amore vincamini. Et uxorem adolescentiae tuae noli despicere, ut quae tibi virginali primum juncta est matrimonio, perseveret usque ad senectutem. Sed poterat fieri, ut principes, sacerdotes, Levitae, populus responderent: Praecepit
Abbreviated transcription (Latin):
seriseam dicit dñs ds̃israhel. openet impietas cogitationes
derelinquere. Incerp̃temur historiam: & in singulis uers¬
culis breuessententias coaptantes. quid nobis abhebureis
sit crrdicum disseramus. Derelictae uxores is raheliticae
& intoris maritorum alienarum gentium feminas contem¬
plantes addĩ solius auxilium confugiebant. diehus & nocti¬
bus ante altare dñi prouolutae. lacrimis gemitu atque d¬
heiulatibus inuidiam faciebant eius prouidentiae quđ
dicit ds sacrificium & hostias demanibus sacerdotum
quusta commiserunt se accipere non posse. uxorem
fletu & planctibus in peditum. & in suꝑeos quaerere. quã
obcausam de manibus corum non accipiat sacrificium
tatimque infest. Quia dñs testificatus est intentene
uxorem pubestatis tuae quamtu despexisti. dicgnasa
Propter hoc relinquethomo patrem & matrem. & adu¬
hacrebit uxorisuae . & erunt duo inuna carne. Et idcur¬

Expanded text:
seris eam, dicit Dominus Deus Israel, operiet impietus cogitationes seris eam, dicit Dominus Deus Israel, operiet impietus cogitationes derelinquere. Interpretemur historiam, et singulis versiculis breves sententias coaptantes, quod nobis ab Hebraeis sit traditum, disseramus. Derelictae uxores Israeliticae, et in thoris maritorum alienarum gentium feminas contemplantes, ad Dei solius auxilium confugiebant, diebus ac noctibus ante altare Domini 966 provolutae lacrymis, gemitu, atque ejulatibus invidiam faciebant ejus providentiae; quod dicit Deus, sacrificium et hostiam de manibus sacerdotum, qui ista commiserunt, se accipere non posse, uxorum fletu et planctibus impeditum, et insuper eos quaerere: quam ob causam de manibus eorum non accipiat sacrificium, statimque infert: Quia Dominus testificatus est inter te, et uxorem pubertatis tuae, quam tu despexisti, dicens: Propter hoc relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in una carne : et idcir
Abbreviated transcription (Latin):
am placabile quiddemanu uestra. Et dixistis. Quã ob¬
causam:: quiadñs testificatus est interte & uxorem pu¬
bestatis tuae quamtu despexisti. & haec pasticeps tua.
&uxor foederistui . Non ne unus fecit. & residuum sp̃s
eius est. Etquid unus quaerit. nisi semendĩ.: Custodite
cere. Cum odio habueris. dimitte. dicit dñs ds̃ is rahel
Iperiet autem iniquitas uestimentum eius. dicit h̃s exer¬
cituum. Custodice spm̃ uestrum. & nolite despicere
Bax. Ethaec quae oderam fecistis. Operiebatis
Llacrimis altareh̃i. planctu & zemitũ. Delaborib: adhuc
dignum est respicere sacrificium. aut suscipere acceptabili
demanibus urĩs. Et dixistis Propterquid: qui a dñs testi¬
ficatus est interte & uxorem adelescentiac tuae quamtu
reli quisti & haec pasticepstua & uxortestamentitui & non
alius fecit Etrcliquiae sp̃stui Et dixisti Quid aliud piece¬
adolescentiac tuae nederelinquas. Sed si odio habens dimi¬

Expanded text:
am placabile quid de manu vestra; et dixistis: » am placabile quid de manu vestra; et dixistis: » inus testificatus est inter te et uxorem pubertatis tuae, quam tu despexisti: et haec particeps tua, et uxor foederis tui. Nonne unus fecit, et residuum spiritus ejus est? et quid unus quaerit, nisi semen Dei? Custodite cere. Cum odio habueris, dimitte, dicit Dominus Deus Israel; operiet autem iniquitas vestimentum ejus, dicit Dominus exercituum: custodite spiritum vestrum, et nolite despicere. LXX: Et haec quae oderam, fecistis: operiebatis lacrymis altare Domini planctu et gemitu, de laboris adhuc dignum respicere sacrificium, aut suscipere acceptabile de manibus vestris. Et dixistis, propter quid? Quia Dominus testificatus est inter te et uxorem adolescentiae tuae, quam tu reliquisti, et haec particeps tua, et uxor testamenti tui, et non alius fecit, et reliquiae spiritus tui. Et dixistis: quid aliud praeet uxorem adolescentiae tuae ne derelinquas: sed si odio habens dimi
Abbreviated transcription (Latin):
ampeccatorum. & proiciantur de cabernaculisiacob Et
destructo templo atque altari nequaquam apudeos offeran
turhostiae. Nechac explanatione contenti. quia iudas
incerpretatur dñi confessio. ad paenitentem intellegentiã
trans ferunt. Qui post quam dnm confessus est si pecca uerit
abominationem facit inisrahel & inhierusalem. in sensu ui¬
dencedm̃. & in uisione pacis. Polluit enim xp̃i mysteria.
indigne accipiens corpuseius & sanguinem. Pro eoquod
dilexerit uitia. & adinuenerit sibi deos alienos. secundum
numerum peccatorum. habens numerum deorum. Iuxta
cobum. a quo quis uincitur. ei subicitur. Et qui hoc fecerit
plantat uitia atque peccata: donechumilietur inbonũ suũ.
&offeratur proco uictima do omnipotenti. Et hocrur
sum fecistis. Openebatis lacrimis altares d̃i fletu & ge¬
mitu. itaut ultrx non respiciam adsacrificium. nec accipi¬

Expanded text:
am peccatorum: et projiciantur de tabernaculis Jacob, ut am peccatorum: et projiciantur de tabernaculis Jacob, ut destructo templo, atque altari, nequaquam apud eos offerantur hostiae  Al. bestiae. Nec hac explanatione contenti quia Judas   interpretatur Domini confessio  ad poenitentem, intelligentiam transferunt, qui postquam Dominum confessus est, 965 si peccaverit, abominationem facit in Israel, et in Jerusalem, in sensu vidente Deum, et in visione pacis. Polluit enim Christi mysteria, indigne accipiens corpus ejus et sanguinem , pro eo quod dilexerit vitia, et adinvenerit sibi deos alienos, secundum numerum peccatorum habens numerum deorum. Juxta cobum. A quo quis vincitur, ei subjicitur . Et qui hoc fecerit,plantat vitia atque peccata, donec humilietur in bonum suum, et offeratur pro eo victima Domino omnipotenti. Et sum fecistis: Operiebatis lacrymis altare Domini, fletu et mugitu, ita ut ultra non respiciam ad sacrificium, nec accipi
Abbreviated transcription (Latin):
seruerunt ergo iudaei fratrem suum. & contaminauerunt
paccum patrum suorum. quod ds̃ pepigerat adabrachã isa ac
& ia cob ut insemine eorum quod interp̃tatur xp̃c. bene di¬
cerentur om̃s gentes. Haecuarie suspicantur. quia cestã
uiam non repperiunt. Denique & hoc quod sequitur iux ca¬
septuaginta derelictus ÷ iudas. & abominatio facta est in is¬
rahel & inhierusalem sicedisserunt. desestos. eẽ. iuda cos
qui a blasphemauerint dnm saluatorem. & sustinuisse
quod scriptum est: Secundum multitudinem impietatum
eorum expelle eos. qm̃ irrita uerunt tedẽ. Vt incunctas
prouintias. uagi & profugis pargerentur. Contamina ues
enim scã dnĩ. Prodĩfilio diligentes & adinuenientes sibi¬
deos alienos. Quienim non recipit filium. non recipit patrẽ
quimisit eum. Et idcirco quia hoc fecerint. tamdiu disperire
donechumilientur. uel captiuitatis in iuria uelob conscienti¬

Expanded text:
seruerunt ergo Judaei fratrem suum, et contaminaverunt seruerunt ergo Judaei fratrem suum, et contaminaverunt pactum patrum suorum, quod Deus pepigerat ad Abraham, Isaac, et Jacob, ut in semine eorum, quod interpretatur Christus, benedicerentur omnes gentes. Haec varie suspicantur, quia certam viam non reperiunt. Denique et hoc quod sequitur juxta LXX: Derelictus est Judas, et abominatio facta est in Israel, et in Jerusalem, sic edisserunt: Desertos esse Judaeos, quia blasphemaverunt Dominum Salvatorem, et sustinuisse quod scriptum est: Secundum multitudinem impietatum eorum expelle eos, quoniam irritaverunt te, Domine , ut in cunctas provincias vagi, et profugi spargerentur. Contaminaverunt enim sancta Domini, pro Dei Filio diligentes, et adinvenientes sibideos alienos: Qui enim non recipit Filium, non recipit Patrem, qui misit eum . Et idcirco quia hoc fecerunt, tamdiu disperire donec humilientur, vel captivitatis injuria, vel ob conscienti
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt a semitissuis. Et ab hoc uno patre esse qui peccauerint
recedentes. multos uitiorum suorum patres facere. Omnis
enim qui facit peccatum dediabolo natusest. Idque quod seqͥt᷑.
quare despicit unusquisquenr̃m fratremsuum. uiolans pactũ
patrum nr̃orum sic incerp̃tati sunt. ut dicerent noscunctos
ab uno parente generatos unum eẽ. debere : Etunum con¬
fessionis habere labium. Sed postea ꝑsuꝑbiam & aedifica¬
tionem turris contrad̃. inmultas linguas atque sententias
esse diuisos. Adelemosrnam quoque referunt. ut dicant
despicere nos fr̃s nostros: quando non communicamus eis
quae adõad sustentandam uitam accepimus Et adhoc
transeunt. ut adserant fratrem nmm̃ secundũ scripturas
dñm appellari. qui praecipit mariae magdalenae ut nunti¬
et fr̃ibus suis. dnm surrexisse. Et loquitur inpsalmo. Narra¬
bonomentuum fratrib meis: in medio ecđae cantabotibi. De¬

Expanded text:
verunt a semitis suis . 964 Et ab hoc uno patre, qui peccaverunt, verunt a semitis suis . 964 Et ab hoc uno patre, qui peccaverunt, recedentes, multos vitiorum suorum patres fecere: Omnis enim qui facit peccatum, de diabolo natus est. Idque quod sequitur: Quare despicit unusquisque nostrum fratrem suum, violans pactum patrum nostrorum, sic interpretati sunt, ut dicerent: Nos cunctos ab uno patre generatos, unum esse debere, et unum confessionis habere labium; sed postea per superbiam et aedificationem turris contra Deum in multas linguas atque sententias esse divisos . Ad eleemosynam quoque referunt, ut dicant: Despicere nos fratres nostros, quando non communicamus eis quae a Deo ad sustentandam vitam accepimus. Et ad hoc transeunt, ut asserant fratrem nostrum, secundum Scripturas, dominum appellari, qui praecepit Mariae Magdalenae, ut nuntiet fratribus suis, Dominum surrexisse , et loquitur in Psalmo: Narrabo nomen tuum fratribus meis, in medio Ecclesiae cantabo tibi . De
Abbreviated transcription (Latin):
erit in eis pocnae diuersitas. in quibus peccata sunt paria. Et
offerentem munus dño exercituum. Sub auditur disꝑdat
dñs & eum qui prohuius cemodi hominibus uoluerit ad alta¬
remunus offerre. Quorum solum remedium est non facere
quae fecerunt. Quidam hunclocum non intellegentes nec
scientes historiae ueritatem: id quodait. nonnepat̃ unusom¬
niumnrm̃ :: De abrahamsico intellegunt. ut etiam genciũ
patrem abnham esse commemorent: Secundum illud qđ
scripcum est. Potest ds̃ delapidibus istis suscitare filios abro¬
hac Nelceste unum dm̃ patrem adfirmant iuxta illud
quod indeutero nomio legimus Nonne iste ipseest pater
qui posseditce & fecitte : & creauitte :. Et rursum. Dm̃ quice
creauit reliquisti. Et alibi. Filios genui & ex altaui. ip¬
si autem me reliquerunt. Et in psalmorum uolumine Fili
alieni mentici sunt mihi. filuialieni inuecerati sunt. & claudica¬

Expanded text:
erit in eis poenae diversitas, in quibus peccata sunt paria. Et erit in eis poenae diversitas, in quibus peccata sunt paria. Et offerentem munus Domino exercituum: subauditur, disperdat Dominus et eum, qui pro hujuscemodi hominibus voluerit ad altare munus offerre, quorum solum remedium est, non facere quae fecerunt. Quidam hunc locum non intelligentes, nec scientes historiae veritatem, id quod ait: Nonne pater unus omnium nostrum? de Abraham sic intelligunt, ut etiam gentium patrem Abraham esse commemorent, secundum illud quod scriptum est: Potest Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae ? Vel certe unum Deum Patrem affirmant juxta illud quod in Deuteronomio legimus: Nonne iste ipse est Pater, qui possedit te, et fecit te, et creavit te ? Et rursum: Deum qui creavit, reliquisti . Et alibi: Filios genui et exaltavi: ipsi autem reliquerunt me . Et in Psalmorum volumine: Filii alieni mentiti sunt mihi: filii alieni inveterati sunt, et claudica
Abbreviated transcription (Latin):
reuersa est debabrlone cumsa cerdo tibus adeuitis & ab omi¬
natio facta est in istahel & inhierus alem. Nequaquam in de¬
cemtribubus quac abas srriis tenebantur. sed inhis quac ad
crriregis imperium subtorobabel & erra & neemia deba¬
brlonia sunt reuersi. Quia contaminauit iudas sanccifica¬
tionem dñi quã dilexit & habuit filiam dĩ alieni miscendo
cum alieni genis semenisrahel & gentilium idest & hnico¬
rum filias idolis seruientes. sumendo uxores. Quia igitur
hoc fecerunt. prophetae adeos sermo dirigitur. & apeccato
maledictionibus recrahuntur: Disꝑdat dñs uirũ qui fecerit
hoc Quam pulchre non abscidit errore ueniam. Nec dixit
maledicat dñs & qui fecithoc sed qui fecerit in futurum ten¬
densmaledictionem ut peccatores ad paenitentiam prouocet
Doctorem inquit at que discipulum detabernaculis iacob Siue
illes acerdossit siue laicus: una maledictione ferientur & non

Expanded text:
reversa est de Babylone cum sacerdotibus ac Levitis, et abomireversa est de Babylone cum sacerdotibus ac Levitis, et abominatio facta est in Israel, et in Jerusalem. Nequaquam in decem tribubus, quae ab Assyriis tenebantur; sed in his qui ad Cyri regis imperium sub Zorobabel et Ezra, et Neemia de Babylonia sunt reversi. Quia contaminavit Juda sanctificationem Domini, quam dilexit, et habuit filiam Dei alieni, miscendo cum alienigenis semen Israel, et gentilium; id est, ethnicorum filias, idolis servientes, sumendo uxores. Quia igitur hoc fecerunt, prophetae ad eos sermo dirigitur, et a peccato maledictionibus retrahuntur. Disperdat Dominus virum qui fecerit hoc. Quam pulchre non abscidit errori veniam, nec dixit, maledicat Dominus ei qui fecit hoc; sed qui fecerit, in futurum tendens maledictionem, ut peccatores ad poenitentiam provocet. Doctorem, inquit, atque discipulum de tabernaculis Jacob, sive ille sacerdos sit, sive laicus, una maledictione ferientur, et non
Abbreviated transcription (Latin):
leuitac : quam reliquus populus. abiecerunt uxoressuas is pra¬
helitu generis quae paupestate & in iuria longioris uiac. & fra¬
rilitate sexus non ferentes laborem confectae erant. & infir¬
mitatem acdeformitatem corporum traxerant: & cum alieni¬
genis uelactate florentibus uel cultu corporum pulchriorib
uel potentum acdiuitum filiabus matrimonia copularant
Corripit eoserras propheta & ad repudium nouarum coniigiũ
prouocat. ut uxores quas amiserant recipiant. Non ne inquit
paterunus abracham omnium nrm est: De quo in esaia scribi¬
tur Respicite in abrcham patrem arm: Et in sarrami quac
genuit uos quia unuserat᷑ & uocauieum Nonneds̃ unus
creauicnos quiex abraham nrm elegit genus.: Quare ergo
ueteres uxores contempnimus. & fratrum nr̃orum abicimꝰ
filias. ut relinquamus pactum patrum nrõrum. & non exlege
accipiamus uxores : Trans gressus estiudas. haccenim trib

Expanded text:
Levitae, quam reliquus populus abjecerunt uxores suas IsraLevitae, quam reliquus populus abjecerunt uxores suas Israelitici generis, quae paupertate et injuria longioris viae, et fragilitate sexus non ferentes laborem, confectae erant, et infirmitatem ac deformitatem corporum contraxerant: et cum alienigenis vel aetate florentibus vel cultu corporum pulchrioribus, vel potentum ac divitum filiabus matrimonia copularant. Corripit itaque eos Ezras propheta, et ad repudium novarum conjugum provocat, ut uxores quas dimiserant, recipiant: Nonne, inquit, pater unus Abraham omnium nostrum est? de quo in Isaia scribitur: Respicite in Abraham patrem vestrum, et in Saram, quae genuit vos, quia unus erat, et vocavi eum . Nonne Deus unus creavit nos, qui ex Abraham nostrum 963 elegit genus? Quare ergo veteres uxores contemnimus, et fratrum nostrorum abjicimus filias, ut relinquamus pactum patrum nostrorum, et non ex Lege accipiamus uxores? Transgressus est Juda haec enim tribus