comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuã accipimus qđ alius eugłista aꝑtius ponit diceꝵ. Inquo enĩ iuditio. iudia¬
ueritis: iudi cabimini : Sednumquid si nos temere iudiquerimus. temere etia
& apud dm̃ in iqua mensura est unde nobis remetiatur: sed hoc idcirco dictũ est
quia temeritas qua noces alii ipsa tibi noceat necesse. est. & iustitia qua aliũ
iuuas. resait siã ut ipsa ce adiuus: Potest dre hoc o de largienda helemosina
simplicit accipi: Uade aapłs auditorib suis dicit qui parte sẽmunat arł. Quanto enĩ qus ꝙ¬
in hac uita erga pauperes xpi magni misericois fuent t̃anto potiorẽ ah̃o recipiet in fẽturo mer¬

Expanded text:
tam accipimus. Quod alius evangelista apertius ponit, dicens: In quo enim judicio judicatam accipimus. Quod alius evangelista apertius ponit, dicens: In quo enim judicio judicaveritis, judicabimini . Sed nunquid si nos temere judicaverimus, temere etiamet apud Deum iniqua mensura est, unde nobis remetietur? Sed hoc ideo dictum est quia temeritas qua noces alii, ipsa tibi noceat necesse est; et justitia qua alium juvas, restat etiam ut ipsa te adjuvet. Potest etiam hoc et de largienda eleemosyna simpliciter accipiin hac vita erga pauperes Christi magis misericors fuerit, tanto potiorem in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ labundantẽ. dabunt insinũ urm̃: Qui sunt isti quidibunt mensurã bonã:
nisi pauperes. quib benefitia dederitis: tale est s illud: qđ ueritas alibi de pauperb¬
dicit. facite uobis amicos demãmona iniquitatis: Non enĩ pauperes ipsi mercedẽ
reddent. hns qui helemosinã illis lirgiuntur. sed xpc̃ ꝓcuius dilectione hoc faciunt:
Quã tamen insinũ dare dicuntur. quia ut ipsã mercede largitores helemosinarũ
adño ꝓmereri potuissent. pauperes ipsi occasionẽ dederunt : cũ aut miserabiliter
egentes. aut inpetendo inportuni exsistentes. fortiorũ sunt benefitio sustentati.
non nulli &ĩa eoꝵ adfidẽ xp̃i. ꝑdulcia benefitia ꝓuocati. uel certe ut de inimi¬
cis aliquid dicamus. multi maloꝵ contra bonos sȩuientes. eoꝵ pacientia. uel
beniuolentia. ad rectitudinẽ term Raritatis sunt reuocati: Fadẽ quippe nen
sura qua mensi fueritis. &rł: Mensurae nomine. ipsã iudicu regulã signifia¬

Expanded text:
sunt isti qui dabunt mensuram bonam, nisi pauperes quibus beneficia dederimus? Tale est et illud quod Veritas alibi dicit de pauperibus: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, etc. . Non enim pauperes ipsi mercedem reddent his qui eleemosynam illis largiuntur, sed Christus, pro cujus dilectione hoc faciunt. Quam tamen in sinum dare dicuntur, quia ut ipsam mercedem largitores eleemosynarum a Domino promereri potuissent, pauperes ipsi occasionem dederunt, cum aut miserabiliter egentes, aut in petendo importuni existentes, fortiorum sunt beneficio sustentati, et nonnulli etiam eorum ad fidem Christi per dulcia beneficia provocati. Vel certe ut de inimicis aliquid dicamus, multi malorum contra bonos saevientes, eorum patientia vel benevolentia ad rectitudinem charitatis sunt revocati. Notandum quod ins, remetietur vobis. Mensurae nomine ipsam judicii regulam significa
Abbreviated transcription (Latin):
temini : Precipit ut dimictamus peccantibus in nos. ut nr̃a nobis ado dimittantur pe¬
cata : Itẽ precipit ut demus benefitia : ut nolis quoq: adõ detur uita aterna
Dicendo ergo dimittite & dimittemini. & moꝵ addendo date & dabitur uobis: ostendit.
quia non sufficit tantũ dimutere his qui innos peccant. nisi eis quȩ possumus bene¬
fitia impendamus: Quisquis etiã bona tẽporalia uel spiritualia. aliis a more
diuino largitur. quisquis in se peccantibus indulgentiã misericorditer tribuit. sicat

Expanded text:
t. Praecipit ut dimittamus peccantibus in nos, ut nostra a Deo nobis dimittantur peccata. Item praecipit ut demus beneficia, ut nobis quoque a Deo detur vita aeterna. Dicendo ergo dimittite, et dimittemini; et mox addendo, Date et dabitur vobis, ostendit quia non sufficit tantum dimittere his qui in nos peccant, nisi etiam eis quae possumus beneficia impendamus. Quisquis enim bona temporalia vel spiritualia aliis amore divino largitur, quisquis in se peccantibus indulgentiam tribuit, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ut de ip̃a sua specie. et terreret reprobos. et mulceret pios. Uude recte dai pop¬
lum ꝑ deserta gradientem. columna iguis ꝑ noctem. et columna nubis p̃ibat ꝑ die
mn igne etenim terror est. in nube aũ uisionis lene blandim̃tum. dies uero uita uistiet
noꝵ accipitur uita pectatoris. Ande et conu̾sis pectatorib. paulus dicit. Euistis aliquar¬
tenebre: nũc autem lux ĩ dño. In die ergo ꝑ nubem columina monstrata est. et ĩ nos
ꝑ ignem: qͥa omñps ds̃. et blandus iuitis. et terribilis apparebit iniueas: Iitos ĩ iud¬
cium ueniens ꝑ lenitatis mansuetudinem demulcet. illos uͦ ꝑ iusticie districtionento¬

Expanded text:
 ut de ipsa sua specie et terreret reprobos et mulceret pios. Unde recte quoque populum per desertum gradientem columna ignis in nocte et columna nubis praeibat in die. In igne etenim terror est, in nube autem visionis lene blandimentum. Dies vero justi, et nox accipitur vita peccatoris; unde et contenebrae, nunc autem lux in Domino . In die ergo columna per nubem monstrata est, et in nocte per ignem, quia omnipotens Deus, et blandus justis, et terribilis apparebit injustis. Justos in judicio veniens per lenitatis mansuetudinem demulcet; illos vero per justitiam distriction
Abbreviated transcription (Latin):
deliteus. aduerũ lu men diunȩ cogititionis ꝑduxit: Specialit̃ aut gła plebis israbeliticȩ putarqͥa
x eodẽ popło in carnatii int̃ eos conuersatis. & mincula uit̃ eos eatenis in audita est oꝑatis: No¬
andũ auet. qđ prius dixit xp̃mm uenis se lumen ad reuelatione gentiũ. dcinde adgłam plelus israhel
qua ꝓphetali intuitu primũ gentes ad fide xpͥi conuertendas post modũ uero iudeos inifiro
uieũ creditiuos p̃iudit: Cale est illuid psalmiste: Qucũ deuocatione gentiũ p̃misissa.

Expanded text:
Israeliticae fuit, quia ex eodem populo incarnatus, inter eos conversatus, et miracula inter eos eatenus inaudita est operatus. Notandum autem quod prius dixit, Christum venisse lumen ad revelationem gentium, deinde ad gloriam plebis Israel, quia prophetali intuitu primum gentes ad fidem Christi convertendas, postmodum vero Judaeos in fine mundi in eum credituros praevidit. Tale est et illud Psalmistae, qui cum de vocatione gent
Abbreviated transcription (Latin):
dominicũ in utero uirginis formatũ credimus. more scripturarũ usitatissimo annos ꝓ dieb atoto scilic&
a ȩgyptioꝵ ꝑemit. & filios isrł inde eduxit. omã sibi primogenita filioꝵ isrł consecrauit. tã
hominib: quã depecorib:: Fa lege ut pecora qudẽ si mundi essent. insacrifitio eius offir¬
rentur: In munda uero aut mundarentur. aut redimerentur. aut &iã interficerent᷑.
iuxta qđ in lege scriptũ ẽ: Primogenitũ asini mucabis oue. qđ si ñ redimeris. interficies:
rimogenitũ hominis. si quidẽ & triba leui fuiss&. ut distũ ÷. ibidẽ detinebatur: Si autẽ &
alia tribu. pretio redẽptũ ad ꝓpra referebatur: Eretiũ autẽ erat. quinq siclorũ post

Expanded text:
dominicum in utero Virginis formatum credimus, more Scripturarum usitatissimo, annos pro diebus, a toto scilicet ita Aegyptiorum peremit, et filios Israel inde eduxit, omnia sibi primogenita filiorum Israel consecravit, tam de hominibus, quam de pecoribus; ea lege, ut pecora quidem, si munda essent, in sacrificio ejus offerentur; immunda vero, aut mutarentur, aut redimerentur, aut interficerentur, juxta quod in lege scriptum est. Primogenitum vero hominis, sirimogenitum vero hominis, siquidem ex tribu Levi fuisset, ut dictum est, ibidem detinebatur; si autem ex alia tribu, pretio redemptum ad propria referebatur. Pretium autem erat quinque siclorum post
Abbreviated transcription (Latin):
icunditatis donũ contulit: Libidinis uͦ malũ. Freatura dĩ ñ est: sed poena peccati Pinde de
munditia nuptiarũ : mundus homo ñ nascitur. quia interueniente sordida libidine seminatur: Hinc
ꝓleat dauid qui se nouerat de legitimo conubio generatũ. huius tam̃ rei conscius. maculã carnalis ge¬
neritionis it̃ sine graui gemitu deploralat dier̃: Ecce enĩ in iniquitatib conceptus sũ: Het pauess¬
fistũ uidetr ut quot dieb: infans ꝑ utero formatur. tot &sã dieb: eius purgatio celebraretur:
icunt enĩ plisici qui degenituris singulirũ rerũ disputant. qđ susceptũ semen afemina .ui. primis÷
clinc xxiii. aliis ꝑsingola menbroꝵ liniamenta formetur: Inde usq adtepus pariendi : magnitudi¬

Expanded text:
fecunditatis dona contulit, libidinis vero malum creatura Dei non est, sed poena peccati; proinde de munditia nuptiarum mundus homo non nascitur, quia interveniente sordida libidine iniquitas seminatur. Hinc et beatus David, qui se noverat de legitimo connubio generatum, hujus tamen rei conscius, maculam carnalis generationis non sine gravi gemitu deplorabat dicens: Ecce, in iniquitatibus conceptus sum, et factum videtur, ut quot diebus infans in utero formatur, tot etiam diebus ejus purgatio celebraretur. Dicunt enim physici, id est, qui de genituris singularum rerum disputant, quod susceptum semen a femina sex primis aliis per singula membrorum liniamenta formetur, inde usque ad tempus pariendi magnitudi
Abbreviated transcription (Latin):
halamũ xterne felicitatis s. intromittendi: Quo &nos ut admitti mereamus
scẽ di genitricis auxiliũ sidile implorem. ut sua potenti intercessione. apud edemortun

Expanded text:
thalamum aeternae felicitatis sunt intromittendi. Quo et nos ut admitti mereamur, thalamum aeternae felicitatis sunt intromittendi. Quo et nos ut admitti mereamur, sanctae Dei genitricis auxilium sedulo imploremus, ut sua potenti intercessione apud clemen
Abbreviated transcription (Latin):
ã anĩ romani om̃s gentes sibi sabiugassent. tributũ eis sabposuer. eo tenore. ie gan¬
to quoq anno idem tributũ ꝑsolueretur: Quo &pleto. & cefsu ꝑ soluto. ab omni pori¬
lo ut distũ est ciuitas lustrabatur. &duis manib: sacrificia offerebant : Quorun
auxilio & uirtute. totũ orbẽ se subiugasse putibant: Quĩ lustrandi consuerudinem
congruo. Mreligiose xp̃iana mutauit religio. cũ eodẽ mense hodierna die in honore sã
dł genitricis &ꝑpetue uirgins Makiae ñ solũ derus. sed somĩ populus. loca ģede¬
siarũ cũ cereleis & diuersis hymnis lustrando circũ eant. non iã in memoriã terreni in
porii. quinquennẽ. sed obrecordationẽ celestis regni ꝑhenoniẽ quando iuxta eauanglia
parabolã. om̃s sc̃ĩ culonoꝵ operũ lãpadib infine mundi sponso xp̃o obui antes. ab eo is

Expanded text:
Cum enim Romani omnes gentes sibi subjugassent, tributum eis imposuerunt, eo tenore, ut quinCum enim Romani omnes gentes sibi subjugassent, tributum eis imposuerunt, eo tenore, ut quinto quoque anno idem tributum persolveretur. Quo expleto, et censu persoluto, ab omni populo, ut dictum est, civitas lustrabatur, et diis manibus sacrificia offerebant, quorum auxilio et virtute totum orbem se subjugasse putabant. Quam lustrandi consuetudinem congrue et religiose Christiana mutavit religio, cum eodem mense, hoc est, hodierna die in honore sanctae Dei genitricis et perpetuae Virginis Mariae non solum clerus, sed et omnis plebs Ecclesiarum perii quinquennem, sed ob recordationem coelestis regni perennem, quando juxta evangelicam parabolam omnes sancti cum bonorum operum lampadibus in fine mundi sponso Christo obviantes, ab eo in
Abbreviated transcription (Latin):
onuertantur aduesperã. iđ iudei infine mundi. quasi in uesperũ ad fidẽ xp̃i conuersi. esurent
panẽ illũ qui de celo descendit: Et ut eunde accipere mereantur. ciuitatẽ sapra xp̃m̃
montẽ positã. hoc ẽ. scam acclłam. quasi canes circũibunt. ut quã nunc uelud acerrimi
uenatores impie inscctantur. tuno piȩ deuotionis latratib tueantur : Hlec breuitor
de euangłice lestionis expositione dista safficiant : Que licos satis lubundeq haus
sollẽpnitatis cauas manifestent. ñ ab retamen est. si aliud de cius uocibulo cõpendiosus
dicanus : Uocatur itaq greco uocabalo. yppapanti. qł latine ebiuiatio lici potest : y paras
enĩ grece. latine obuiare dr̃: Pinde hȩc festiuitas cali uocabolo notatur. quia cũ d
quẽ romani adhuc pagani. afebruo. iđ p lutone sic uocauerunt. quẽ potentis simũ par¬
gitionis credebant : Frebroare enĩ : purgare dicimus: quo mense . lustrabatur ciurts

Expanded text:
tatem; id est, Judaei in finem mundi, quasi in vesperam, ad fidem Christi conversi, esurient panem illum, qui de coelo descendit , et ut eumdem accipere mereantur, civitatem super montem Christum positam, hoc est, sanctam Ecclesiam, quasi canes circuibunt, ut quem nunc velut acerrimi venatores impie insectantur, tunc pie devotionis latratibus tueantur. Haec breviter de evangelicae lectionis textu dicta sufficiant; quae licet satis abundanterque hujus solemnitatis causas manifestent, non ab re tamen est, si aliquid de ejus vocabulo compendiosius dicamus. Vocatur itaque Graeco vocabulo Yppapante, quod Latine obviatio dici potest; Ypante enim Graece obviare dicitur. Proinde haec festivitas tali vocabulo notatur, quia cum Doquem Romani adhuc pagani a Februo, id est, Plutone, sic vocaverunt, quem potentissimum purgationis credebant. Februare enim, purgare dicimus. Quo mense lustrabatur civitas.
Abbreviated transcription (Latin):
nonen a duitus lel. florert. quͣ eisuse adl fine pseuerare Ceruim̃
econtra non nullos ꝑauptate. & in opia laborare. & in eadẽ egestate
usq ad exitũ uitẽ hefere Cũ ergo isti inineoata felscitate & lli
in pristina pauꝑtate usq ad cerminũ uitȩ ꝑmaneant. quomodo uerũ ee
constat. qd dñs cdicit oninẽ hominẽ exaltatũ humiliari atq humili¬
atũ exaltari. S qni ueritas falli ñ potest sciendũ quia & si ñ in p̃¬
senti hoc senꝑ adinleri uidemus. infuturo tam̃ c̃plendũ ñ dubi¬
tamł Om̃is enĩ qui inpsenti uita ita se exaltat ut diunus p̃ ceptis se sub¬
dere c̃tenpnat hic indie iuditu cũ superbis &ipns sociatur

Expanded text:
 hujus saeculi florere, et in eis usque ad finem perseverare: cernimus e contra nonnullos paupertate et inopia laborare, et in eadem egestate usque ad exitum vitae permanere. Cum ergo isti in inchoata felicitate, et illi in pristina paupertate usque ad terminum vitae permaneant, quomodo verum esse constat quod Dominus dicit: omnem hominem exaltatum humiliari, atque humiliatum exaltari? Sed quoniam Veritas falli non potest, sciendum quia si non in praesenti hoc semper adimpleri videtur, in futuro tamen complendum non dubitamus. Omnis enim qui in praesenti vita se exaltat, ut divinis praeceptis se subder
Abbreviated transcription (Latin):
us laborare ceper. recte patris fimilias uoce. ꝓcuratori dr̃: Incipien a nouissimis ies ad primos

Expanded text:
us laborare coeperunt, recte voce patrisfamiliae procuratori dicitur: « Incipiens a novissimis usque ad primosus laborare coeperunt, recte voce patrisfamiliae procuratori dicitur: « Incipiens a novissimis usque ad primos
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ergo horarũ uarietates. quib operarii in uineã uocant᷑ ad aetatũ diuersitates diximus
ꝑtinere. Libs intueri quẽ admodũ in aecła fiat. qđ induob popłis cõmemorauimus fastũ:
mor aliter sero unicuiq nrm̃ fit terminus uita p̾sentis: Et lias ñ nulli antequã al
maturã aetatẽ ꝑueniant. ablac uita uocentur. si non habent sero ꝑ aetatẽ. habent tañ
ꝑ &itũ: Sero ergo operarui ad recipiendã mercedẽ uocantur: quia ꝓbonis operib tur
elesti remunerationẽ accipiunt. cũ ab hac uita uocantur. teste psalmista qui ait:
ũ dederit dilestis sonũ: Dupliciter autẽ ds̃ nos uocat. in presenti ad laborẽ. infuturo
ad requẽ: Unde necesse est ut quicũq futurã desiderant remunerationẽ: inp̃senti nrefu¬
gi ant laborare. quia ili qui ꝓdõ sideliter suscipunt labor ẽ. si doliter ꝑuenient ad remunerato¬
sol&s contingi. ut non nulli conuersi abhac uita uocati prius remunerationẽ accipunt. quã illi qui pri¬

Expanded text:
Quia ergo horarum varietates, quibus operarii in vineam vocantur, ad aetatum diversitates diximus pertinere, libet intueri, quemadmodum in Ecclesia fiat, quod in duobus populis factum moraliter sero unicuique nostrum fit terminus vitae praesentis, et licet nonnulli, antequam ad maturam aetatem perveniant, ab hac vita vocentur, si non habent sero per aetatem, habent tamen per exitum. Sero ergo operarii ad recipiendam mercedem vocantur, quia pro bonis operibus tunc electi remunerationem accipiunt, cum aeditas Domini . « Dupliciter autem nos Deus vocat, in praesenti ad laborem, in futuro ad requiem. Unde necesse est, ut quicunque futuram desiderat remunerationem, in praesenti non refugiat laborem. Quia illi qui pro Desolet contingere, ut nonnulli tardius conversi, ab hac vita vocati, prius remunerationem accipiant, quam illi qui pri
Abbreviated transcription (Latin):
pondus diei. & estus. incurnis passionib: diu subiacere: Quasi ergo illoꝵ astiones murmuras¬
se fuit. quando eos qui post dñ incarnationẽ credider. post breuẽ tribulationẽ ꝑcipere uido rt¬

Expanded text:
ponderi diei et aestui in carnis passionibus diu subjacere. Quasi ergo illorum actiones murmurasponderi diei et aestui in carnis passionibus diu subjacere. Quasi ergo illorum actiones murmurasse fuit, quando eos, qui post Domini incarnationem crediderunt, post brevem tribulationem remuner
Abbreviated transcription (Latin):
sus fuerat.: sed orc ante accener: quĩ ili: Qm set patres qui aduentũ dñi pcesser . Lied
uoste. s pit uiuerens̃. non statĩ carne soluti ianuã regni gelestis intriuer. sed infernalibis
ros: Et iterũ: Descendã lugen filiũ meũ infernũ: Hino ꝑbeatũ iob dũ: Scio dñe quia¬
morti me traditurus es: Nobis autẽ qui post dñi in carnationẽ credidimus magno munere dona¬
tũ est. ut si ꝑfeste uiuimus. aliq ulla dilatione carne soluti. uitã aternã ꝑcipiamus: Et
ti s̃ qđ plus eeũ accepturi: Quia ergo supra ꝑdenariũ remunerationẽ uite aternę dixim
significari. queritur quare isti & denariũ accepisẽ. & murmurassẽ dicuntur. cũ regnũ dĩ
nollus murmurap accipiat. nullus qui acceperit murmurare possit: Sed hos dicendũ est
quia murmuratio in hoc loco ñ malitiosã intentionẽ contra dm̃ sonat. sed piã querelã scõꝵ ad
dñ significat: Quia enĩ antiquos patres diu inp̃senti uita contigit uiuere: necesse fuit

Expanded text:
ni praecesserunt, licet juste et pie viverent, non statim a carne soluti januam regni coelestis intraverunt, sed infernalibus ros . » Et iterum: « Descendam lugens filium meum in infernum . » Hinc et me liberabis. Nobis autem, qui post Domini incarnationem credidimus, magno munere donatum est, ut si perfecte vivamus, absque ulla dilatione carne soluti, vitam aeternam percipiamus. Et s diei et aestus. » Quia ergo supra denarium remunerationem vitae aeternae diximus significari, quaeritur quare isti denarium accepisse et murmurasse dicantur, cum regnum Dei nullus murmurans accipiat, nullus qui acceperit postea murmurare possit? Sed ad hoc dicendum est, quia murmuratio in hoc loco non malitiosam intentionem contra Deum sonat, sed piam querelam sanctorum ad Deum significat. Quia enim antiquos patres diu in praesenti vita contigit vivere, necesse fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
muctis parturiunt: &itẽ: Uinea facta est pacifico inea quȩ hab& popłos tradidit ea custodib¬
patruelimeo uineȩ sãȩ usq a fecit labruscas: Quȩ aũt sit illaunea idem ꝓpheta sub dendoma¬
nnifestadis. ait: Uonea eiũdiũ sabaolit domi israel est: &sunriuda germendelectabile : Iuba c
aocẽ uinea tanto qͥs que sideliq laborat: quanto fir muii dm̃ qrtde. &ẽi mandata sollititi q caco dit. trenade¬
serrs. & ģlesta anlielars & tanto or ea laborans. aberiores frac tiired ei dit quanto ñ sua. selaliem

Expanded text:
fructus parturiunt . » Et item: « Vinea facta est pacifico in ea quae habet populos. Tradidit eam custodibupatruelis mei vineae suae: Vinea factnifestans ait: « Vinea enim Domini sabaoth domus Israel est, et viri Juda germen delectabile » In hac autem vinea tanto quisque fidelius laborat, quanto firmius Deum credit, et ejus mandata sollicitius custodit, terrena deserens et coelestia anhelans. Et tanto in ea laborans uberiores fructus reddit, quanto non sua, sed aliena
Abbreviated transcription (Latin):
Si maxime in monastico ordine: Pondus enĩ diei. & cestus sustinent: quia ab ipsa pueritia in
regularib: disciplinis eruditi inuigiliis in ieiunus in labore manuũ desudare coguntur
aa finẽ uite conuersi. post breuẽ tribulationẽ cito ꝑueniant ad remunerationẽ : Et cũ
post breuẽ labore uoantur ad requiẽ. quasi istorũ acceptiones murmurasse .ẽ. qui pondus diei
s aestus sustinentes. cũ illos ante se uident remunerari. qui nouissimi ad fpiritalẽ militi
accesserunt sc aatẽ inceramine relinqui: Sed non est murmurandũ contra di bonitatẽ.
qm̃ intali dilatione ñminuitur p̃miũ. sed augetur. quia elostis iustus iud& ds̃: redde uni¬
cuiq scđm opera sua: Tantoq maiorẽ remunerationẽ accipient. quanto in eius &peltat

Expanded text:
et maxime in monastico ordine. Pondus enim diei et aestus illi sustinent, qui ab ipsa pueritia in regularibus disciplinis nutriti, in vigiliis, in jejuniis, in labore manuum desudare coguntur.sed circa finem vitae conversi, post brevem tribulationem cito perveniunt ad remunerationem, et cum post brevem laborem vocantur ad requiem, quasi ad istorum acceptiones murmurant, qui pondus diei et aestus sustinent, cum illos vident remunerari, qui novissimi ad spiritualem militiam accesserunt, se autem in certamine reliqui. Sed non est murmurandum contra Dei bonitatem, quoniam in tali dilatione non minuitur praemium, sed augetur, quia electis justus judex Deus reddet unicuique secundum opera sua; et tanto majorem
Abbreviated transcription (Latin):
est uarietas humane conditionis: Etquia ignoramus quis & nobis inpueritia. quis in adulescentua. quis
in iuuentute. quis insenectute . & quis indecrepita atate. abhac uita uocandus sit. sicut in emilus
incertus c̃. gatus. sic certus cẽ dodi& in lono epere animus ꝓpter id qđ dns ait : Et uos estote pira¬
ci quia quahora npacatis filug homanis uenis: Nã sicut uirus hors operaru ut dixim in uinea mt¬
tuntur sc dicersis astib hiomines alhuc uic uocintur: Ali quidẽ primo mane. hac es in puerta
i hoa tortia hoc es in adolescentia. alii szea. iđ iniuuentute. ali nona. id insenecate.
aq ali mundbetima. hoc et indecrepita xtite. que uecerana dr̃: Sel qua incera est omib
inlis orarib hoia uocationis suae. paritus unusquis. deb& ee. in bona operatione. neforte si gae¬
do potest non rult honũ operari cunc incipiat uelle. qđ non entposse: Unde pius dis nos am¬

Expanded text:
est varietas humanae conditionis. Et quia ignoramus quis ex nobis in pueritia, quis in adolescentia, quis est varietas humanae conditionis. Et quia ignoramus quis ex nobis in pueritia, quis in adolescentia, quis in juventute, quis in senectute, et quis in decrepita aetate ab hac vita vocandus sit, sicut omnibus incertus est exitus, sic certus debet esse in bono opere animus, propter id quod Dominus ait: « Et vos estote parati, quia qua hora non putatis, Filius hominis veniet . » Nam sicut  homines ab hac vita vocantur. Alii quidem primo mane, id est in pueritia: alii hora tertia, id est in adolescentia: alii sexta, id est in juventute: alii nona, id est in senectute: atque alii in undecima, id est in decrepita aetate, quae veterana dicitur. Et quia incerta est omnibus in his aetatibus hora vocationis suae, paratus unusquisque debet esse in bona operatione, ne forte si quando potest, non vult bonum operari, tunc incipiat velle, quando non erit posse. Unde pius Dominus nos ad
Abbreviated transcription (Latin):
fletib deluat. & ꝓut potest bonis operib in uigil& : Quasi hora undecima conuertitur
s tuno non metuat laborẽ suscipere. quando parũ ꝓdõ poterit laborare. & sicut censurã me¬
tuit distristi iudicis. sic in illius pietate confidait. qui non uenit uocare iustos. sed pecca¬
tores adpaenitentiã: Pussimus enĩ & misericordissimus ds̃. a insenestute conuer¬
sos non respuit. necꝰ contẽpnit. sed benignissima pietate suscipit. & amplestitur : Non
oni tradentur : Sed qm̃ calliditas antiqui hostis in hac parte tepidos decipere sols xp̃a¬
s. ut quib suad&s culpã. longã ꝓmittat uitã. quasi insenectute: uł decrepita etate
penitendo diluant. qđ in adulescentia. ł in iuuentute cõmuiser̃: Necessẽ est enĩ quia
horã mrt̃ uocitionis ignoramus onĩ tẽpore in bono opere simus parati: Seahuio deteptioni. opponenda

Expanded text:
fletibus diluat et, prout potest, bonis operibus invigilet. Quia si hora undecima convertatur, fletibus diluat et, prout potest, bonis operibus invigilet. Quia si hora undecima convertatur, et tunc non metuat laborem suscipere, quando pro Deo parum potuerit laborare: et sicut censuram metuit districti judicis, sic in illius pietate confidat, qui non venit vocare justos, sed peccatores ad poenitentiam. Piissimus et misericordissimus Deus, etiam in senectute conversos non respuit, nec contemnit, sed benignissima pietate suscipit et amplectitur. Non onem tradentur. » Sed quoniam calliditas antiqui hostis in hac parte tepidos decipere solet Christianos, ut quibus suadet culpam, longam promittat vitam, quasi in senectute vel decrepita aetate poenihoram nostrae vocationis ignoramus, omni tempore in bono opere simus parati, et huic deceptioni opponenda
Abbreviated transcription (Latin):
carnaliter uiuentes. sic in iuuentute ad dñ conuersi. torporẽ. & desidiã ase &cutientes.
mores suos deserentes. bona opera seruant. quasi sxta hora ad uineã in uitantur: Si ait
aliquis in pueritia. cadulescentia. uel in iuentute. a bono opere torpuit. necesse est ut
in senectute quasi hora nona addĩ seruitutẽ conuertatur. & pudeat eũ otiosũ fuisse inser¬
uitio dĩ. cũ non multũ laboraturus est. considerans qđ ait apłs: Nescis quia pacientia
dĩ adpenitentiã te adducit: Caueꝵ &s hoc qđ subdit: Epter duritiã autẽ tuã &s in peni¬
teri cor. tesaurizas tibi irã indie irae: Si quis uero ita neglegeꝵ. & desidiosus fuerit
t &siã insenestute abono opere torpuerit. saltẽ in decrepita eate iã resipiscat. &
alaqueis diaboli. quib captiuus tenebatur. addnm se conuertendo abstraat. & p̃terita mala

Expanded text:
carnaliter viventes, si in juventute ad Dominum conversi, torporem et desidiam a se excutientes, carnaliter viventes, si in juventute ad Dominum conversi, torporem et desidiam a se excutientes, mores suos deserentes, bona opera servent, quasi sexta hora ad vineam mittuntur. Si autem aliquis in pueritia et adolescentia et juventute a bono opere torpuit, necesse est ut in senectute quasi hora nona, ad Dei servitutem convertatur, et pudeat eum fuisse otiosum in servitio Dei, cum non multum laboraturus est, considerans quod ait Apostolus: « Nescis quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit ? » cavens et hoc quod subdit: « Propter duritiam et impoenitens cor, thesaurizas tibi iram in die irae . » Si quis vero ita negligens et desidiosus fuerit, ut etiam in senectute a bono opere torpeat, saltem in decrepita aetate jam resipiscat, et a laqueis diaboli, quo captivus tenebatur, ad eum convertendo se abstrahat et praeterita mala
Abbreviated transcription (Latin):
era sisar uuuintus ete qura sient sol hera sota inmebio gli postus nonelia slendilor pos
au fne uontioris palus senitut. it iuuentus abilis ꝓmia. apte. aq robisia. allone qes
faciendũ inuenitur: Nona uero hora. senectus est. quia sicut sol hora nona delinare incipit
ndecima quoq hora etas est. que in nrã lingua decrepita uocatur. ut senec tutẽ transcendis¬
se intellegatur: Unde greci ualde seniores ñ gerontas. sed presbiteros appellant. ut plus¬
quã senes eos ee. in tellegant. quos tali uocabulo nuncupant : Di uersis ergo horis operaru
in uineã mittuntur quia in diuersis etatib: homines ꝑ diuinã gram. adbene operandũ uo¬
antur : Quienĩ ab ipsa pueritia deuota mente dõ deseruiunt. quasi primo mane in ui¬
neã conducuntur: Sunt uero alii. qui dũ in adolescentia addiuinã seruitutẽ conuer¬
tuntur : quasi hora tertia ad culturã umee uocantur : Alii autẽ in adulescentia

Expanded text:
Hora sexta juventus est: quia sicut sol hora sexta in medio coeli positus, non solum spendidioresam ferventiores radios emittit, ita juventus habilis, prompta, apta atque robusta ab bonum opus faciendum invenitur. Nona vero hora, senectus est: quia sicut sol hora nona inclinare incipit nis deficit. Undecima quoque hora, ea aetas est, quae in nostra lingua decrepita vocatur, ut senectutem transcendisse intelligatur. Unde Graeci, valde seniores non γέροντας, sed πρεσβύτας appellant, ut plusquam senes eos esse intelligant, quos tali vocabulo nuncupant. Diversis ergo horis operarii in vineam mittuntur, quia in diversis aetatibus homines per divinam gratiam ad bona operandum vocantur. Qui enim ab ipsa pueritia devota mente Deo serviunt, quasi primo mane in vineam conducuntur. Sunt vero alii, qui dum in adolescentia ad Dei servitutem convertuntur, quasi hora tertia ad culturam vineae vocantur. Alii autem in adolescentia
Abbreviated transcription (Latin):
oequurentur : quoꝵ patrd d̃ locutus fuerit. & milta miribilia ostenderat. & quibus legẽ dederat

Expanded text:
coaequarentur, quorum patribus Deus locutus fuerat , et multa mirabilia ostenderat, et quibucoaequarentur, quorum patribus Deus locutus fuerat , et multa mirabilia ostenderat, et quibu
Abbreviated transcription (Latin):
munerationis accepit. quã ab ralã qui hora feetꝰ uocatus. ꝓipsa tribulatione pondus diei & aefi
tolerauit. Ii cruce enuĩ latro confessas est : seldecrace paradisũ dscondit. dicente dño: Amen
de corpore. ꝑ longũ tẽpus in inferno stalant. sti autẽ sine mora postquã egrediuntur
de corpore. si iusti s incelũ ascenduns : Et hoc est ante ascendere post egressionẽ xpĩanoꝵ decorpo¬
re. quã illi astendĩ nt post egressionẽ abilloꝵ corpore: Et quia uita aterna nłli ꝑdebitũ
redditur. sed ꝑgratuitã miscđam datur. reste pat̾familias uocans unũ eoꝵ ait: Amice n¬
facio tibi in iuriã: Qđ adiudeoꝵ. & gentiũ popłm ꝑtinere ut diximus manifestatũ est: Nã multi
iudeoꝵ qui post dñi ascensionẽ credider. nolebant gentiles ad suã societatẽ. uel aqualitate ãdinittere.
sed ꝓselitoꝵ loco eos habendos iudicabant: Dicentes indignũ . e̾e ut gentes post i doloꝵ culturã. et

Expanded text:
atus pro ipsa tribulatione diu pondus diei et aestus toleravit? In cruce enim latro Christum confessus est, sed de cruce paradisum ascendit, dicente Domino: « Amen de corpore, per longum tempus in inferno stabant: Isti autem sine mora, postquam egrediuntur de corpore, si justi sunt, in coelum ascendunt, et hoc est ante ascendere post egressionem Christianorum de corpore, quam illi ascendissent post egressionem ab illorum corpore. Et quia vita aeterna nulli per debitum redditur, sed per gratuitam misericordiam daturade. » Quod ad Judaeorum et gentium populum pertinere, ut diximus, manifestum est. Nam multi Judaeorum, qui post Domini ascensionem crediderunt, nolebant gentiles ad suam societatem vel aequalitatem admittere, sed proselytorum loco eos habendos judicabant, dicentes indignum esse ut gentes post idolorum culturam eis
Abbreviated transcription (Latin):
datus. ut ipsos qui paulo ante fuerant persecutores xũ. ita conuerters qu
etiam mori uellent pro xxĩ amore:Intuendum uero quod dñs spñseñ
et ase matti. s apatre procedere dicitr Non quod inseparabilis sit pagris e sili
operatio. sed ut distantia personarum patris et filu manifestur: Inqua ta¬
men personanũ distinctione. una fil uoluntas adq operatio. cũ patris uo¬
luntate & operatione concordit: sicut ergo sps scr̃ mittitur afilio sic mati¬
tur & apatre & sic procedit afilio quomodo & apatre: Ipse etiam sps̃ies
quia unius est uoluntatis eiusdemq operationis. cũ patre & filio. diet̾

Expanded text:
datus, ut ipsos qui paulo ante fuerunt interfectores Christi, ita converteret, quod datus, ut ipsos qui paulo ante fuerunt interfectores Christi, ita converteret, quod etiam mori vellent pro amore Chret a se mitti, et a Patre procedere dicit, non quo separabilis sit Patris et Filii operatio, sed ut distantia personarum Patris et Filii manifestetur, in qua tamen personarum distinctione una Filii voluntas atque operatio cum Patris voluntate et operatione concordat. Sicut ergo Spiritus sanctus mittitur a Filio, sic mittitur et a Patre, et sic procedit a Filio quomodo et a Patre. Ipse Spiritus sanctus quia unius est voluntatis ejusdemque operationis cum Patre et Fil
Abbreviated transcription (Latin):
pus soguinisq: sui consẽcratione signauit. in stante iã hora suȩ traditionis intercetera quib dgnitus .ẽ.¬
ts eradire. monuit ne imporũ contra sẽ ꝑsecutione seuiente terrerentur. ue offimi crederent sed in
subus inuctum consfantiȩ robur tenerent. aduentũ etiam sps̃ scĩ pronusst cuius gra
terreno timore priuarentur. et celestis uirtutis robore fundarentur Beniq
sidi uinae scripturȩ ora fula consulamus aperte cognoscimus. quod sci a pofto¬
&s pauidȩ mentis fuit ut ad uocem unuis ancillae dñm se nosse negauerit. Ue¬
rum posquam sps̃ scĩ ignis. timore ante frigidum pectus acendit tantam subito
fortitu dinem animo concȩpit. ut prȩ cuntis apostolis ad glim resurrecti¬
onis xui. publicȩ predicandam emucaret et principum inpauidus terriculi¬
menta transir& dicens: Obedire oportet dõ. magis quam hominibus : ⁊ aipa¬
remur ergo beatum N T RUM predicantẽ quem dolueramus infitiantem:

Expanded text:
i consecratione signavit, instante jam hora suae traditionis, inter caetera quibus eos dignatus est erudire, monuit ne impiorum contra se persecutione saeviente terrerentur, ne fessi cederent, sed in omnibus invictum robur constantiae tenerent, adventu etiam Spiritus sancti promisso, cujus gratia terreno timore privarentur, et virtutis coelestis robore fundarentur. Denique si divinae Scripturae oracula consulamus, aperte cognoscemus quod sancti apostoet pavidae mentis fuit, ut ad vocem unius ancillae Dominum se vel nosse negaverit . Verum postquam sancti Spiritus ignis timore ante frigidum pectus accendit, tantam subito fortitudinem animo concepit, ut prae cunctis apostolis ad gloriam resurrectionis Christi publice praedicandam emicaret, atque principum terriculamenta transiret, dicens: Obedire oportet Deo magis quam hominibus . Et iremur ergo beatum Petrum praedicantem, quem dolueramus inficiantem.
Abbreviated transcription (Latin):
argumentũ non apparentum liqu& profecto quia fides illarum rerum ar¬
gumentũ est quȩ apparere nonpossunt: Quȩ enĩ apparent iã fidẽ non habent
sed agnitionem: Duntergo uidit thomas: dum palpauit cur̃ ei dicitur quia
uidistime credidisti : sed sciendum quia aliud uidit & aliud credidit: mor¬
tale quippe homme. diuinitas quȩ est immortalis uidera non potest: Homi

Expanded text:
argumentum non apparentium , profecto liquet quia fides illarum rerum argumentum est quae apparere non possunt. Quae etenim apparent, jam fidem non habent, sed agnitionem. Dum ergo vidit Thomas, dum palpavit, cur ei dicitur, quia vidisti me, credidisti? Sed aliud vidit, aliud credidit. A mortali quippe hom
Abbreviated transcription (Latin):
ne non solũ esse anisericordes docemur sed etiã quomodo simus misericordes insinuatur nobis
cũ non essemus nos creauit : uel quia cũ ꝑditi essomus misericorditor recreauit : Miseri¬
cors igitur ds̃ pater nr̃ est uellarga sua miscđa ingratis &malis tẽporalia bona tribuendo.
suꝑ iustos & iniustos pluendo. suꝑmalos & bonos sole suũ oriri faciendo : uel &ta spiritualiũ¬
tanda ꝓponitur : si filii dĩ . cẽ. desideramus: Dicitur autẽ misericors amisero corde :¬
liberũ eẽ. debere sipientẽ cũ subuenit in opi. cũ esirienti cybũ prestat. potũq sicient
turã porrigit mortuoꝵ: Nã si id faciat mente tranquilla. nullis aculeis doloris
instinctus. sed offitio bonitatis adductus misericors tamen uocandus est : eo qđ aliis
condolendo miserit cor habere uideatur: Huic enĩ nicdul obest nomeꝵ. cui ꝓ lest
ne uocabulo: Qui utiq suꝑ omne creatura suã misericors est. quã clementi ꝓtectio¬

Expanded text:
i, non solum misericordes esse docemur, sed etiam quomodo simus misericordes insinuatur nobis, vel quia cum non essemus, nos creavit, vel quia cum perditi essemus, misericorditer nos recreavit. Misericors igitur Deus Pater noster est, vel larga sua misericordia ingratis et malis temporalia bona tribuendo, super justos et injustos pluendo, super bonos et malos solem suum oriri faciendo, qua etitanda proponitur, si filii Dei esse desideramus. Misericors autem a misero corde liberum esse debere sapientem, cum subvenit inopi, cum esurienti cibum praestat potumque sitienti, itatem suam usque ad sepulturam porrigit mortuorum? Etiamsi id faciat mente tranquilla, nullis aculeis doloris incondolescendo miserum cor habere videatur. Huic enim nihil obest nomen, cui prodest ine vocabulo, qui utrique supra omnem creaturam suam misericors est, quam clementi protectio
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Duo uero quȩd̃ p̃cipua sant. inqub temerariũ iudiciũ delemus refugere
cũ uidolica incertũ est ut decũ labemus quo animo quidfictũ sit ueldrã cũ inter¬
tũ et qualis futuris sit cris. quihodie uellonus uel malus appaonrs Uerbi grã:
Siquis demfirmitate stomadi conquestus ante lorã comedere uoluerit & tuid non in fir¬
mnicati sed edicitati deputaueris temere iudicasti : De hoc ñ oporte& nos udicare illo ui¬
ddice iuditio dipnationis : ut deeius salute desperemus : Rursũ s aꝑtã ebrietitẽ edici¬
tite: cognoueris S ita reprehenderis ut de correctione illũ desperes q̃ui huiusimodi uitio
sibiac& nidil ominus temere iudicaisti : Non ergo reprehendamus ea quȩ occula sant

Expanded text:
 Dum vero quaedam praecipua sunt, in quibus temerarium judicium debemus refugere, cum videlicet incertum habetur, ut dictum est, quo animo quid factum sit; ubi etiam cum incertum est qualis futurus sit cras qui hodie vel bonus vel malus apparet. Verbi gratia, si quis de infirmitate stomachi conquestus, ante horam comedere voluerit, et tu id non infirmitati, sed edacitati deputaveris, temere judicasti: de hoc non oportet nos judicare, illo videlicet judicio damnationis, ut de ejus salute desperemus. Rursum si apertam ebrietatem edacitatemque cognoveris, et ita reprehenderis ut de correctione illius desperes qui hujusmodi vitio subjacet, nihilominus temere judicasti. Non ergo reprehendamus ea quae occulta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ficti se sanctiate &tollere. ac phoc quasi ecllentioris merit cent.
ceter ipserre : hanc parabolã de dunit in mediũ inqua et uotꝰ humalitatis
pcpue cõmendatur. et p̃sũptiua supbia quã sit cauenda ostenditur : Dnit
Escender̃ : quia cuirtas ierł m ineliuo montis hoc ÷̃ indescensu sita: Expuntt
sius ciuitatis erat collo catũ. & qui adillud u re cupiobat. ntesse erat ut
illuc ascendendo pueniret. Unde in sequentib sogcur descendt hic iustifiatꝰ

Expanded text:
ficta se sanctitate extollere, ac per hoc quasi excellentioris meriti essent caeteris praeferre: hanc parabolam deduxit in medium, in qua et virtus humilitatis praecipue commendatur, et praesumptiva superbia quam sit cavenda ostenditur. Dixit scenderunt, quia civitas Hierusalem in clivo montis, hoc est, in descensu sita, ex parte psius civitatis fuit collocatum: et qui ad illud venire cupiebat, necesse erat ut illuc ascendendo perveniret. Unde et in sequentibus legitur: Descendit hic justificatus
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑ ap̃t est urrideant: Nanquã cent dõ patri placere poterunt. nĩquũ aduot ẽ
pissari estis prȩnuntio. ut cũ uenit hora e hoc est tẽpus eoꝵũ quȩ p̃dieta sunt ad memoriã
reducatis. me uobis illa p̃dixisse: Sico: leuius presentiaie mala sufferatis. scientes
quia qui potui p̃dicere. potero cũ uenerint liberare: Magnũ siquidẽ genus conso¬
lationis apłis fuit cũ reminiscerentur inter aduersã deabillo detalib: se fuissẽ p̃mo¬
nitos: a quo se post laborũ gercitias sine dubio nouerant remunerandos : Non autẽ otiose¬

Expanded text:
stum est irrideant, nunquam certe Deo Patri placere poterunt, nunquam ad notitipassuri estis praenuntio, ut cum venerit hora, hoc est tempus eorum quae praedicta sunt, ad memoriam reducatis me illa vobis praedixisse, sicque praesentia mala sufferatis, scientes quia ego qui potui vobis praedicere, potero cum venerint liberare. Magnum si quidem genus consolationis apostolis fuit, cum reminiscerentur inter adversa a Magistro suo de talibus se fuisse praemonitos, a quo se pro laborum exercitiis sine dubio noverant remunerandos. Magnopere vero h
Abbreviated transcription (Latin):
prinogenitus. ss̃ dñ fiera Qł s. agrba lgis diligenter imnspicimꝰ: uidebimus quia ñsolũ dͥñs gube
peceato inarnatus. seđ & ipsa beita iliuis genitrix ab omni legis sibiestione liberrina fuent
D icit niq lx. mulier si suscepto semine peperit masculuẽ. in munda erit .uii. diebus. & die ai
circũcide tur in fantulus: Ipa uero. xxx trib debus manebit in sanguine purficationis sue ÷
ieqꝵ  enĩ mulierẽ suscepto semine pariente. una cũ ꝓle oblatis uistimis. dbere mundari illã itas
ib has necessicate distinguit. que sine suscepto uiri semine guirgo concepit. & uirgo pepera :
eliqui nãq homines iderrco cũ onginali peccato oriuntur. qua cũ delestatione cirius. atq a

Expanded text:
nctus Domino fieret. Quod si verba legis diligenter inspiciamus, videbimus quia non solum Dominus sine peccato incarnatus, sed et ipsa illius genitrix ab omni subjectione legis liberrima fuerit. Dicit namque lex : Mulier si suscepto semine pepererit masculum, immunda erit septem diebus, et die octava circumcidetur infantulus: ipsa vero triginta tribus diebus manebit in sanguine purificationis suae. Dicens enim mulierem suscepto semine parientem, una cum prole oblatis victimis debere mundari, illam utique ab hac necessitate distinguit, quae sine suscepto viri semine virgo concepit, et virgo peperit. Reliqui namque homines idcirco cum peccato
Abbreviated transcription (Latin):
illius precepti qđ quilã sapieri ait: Quanto magnus es hamilia te in ominibus
quã irgo inpletis dics pargationis eus. ud dũ uidelics iđ beate genitricis eius tulerus
iaministeriũ domus dñ ꝑpetuo tenebantur gou cadẽ tribus tota in hoo ips̃ teplã fuerat
dediucate . Siñ autõ & alia aliqua tribu. pretio dito apurentib primogeniti redimebent s
bã arcebantur not qđ culpa sit &legitimo conubio filios gignere sed quia pse generis hon¬
ni logitionusi siuptals conceptus ñ potest cẽ. aculpa iniquitans & traneus: Ponã dũ
nuptiarũ  abinitio genere hamani diuinitus institutũ nouimus. ꝓpt qđ & apłs honor ali¬

Expanded text:
illius praecepti quod quidam sapiens ait: Quanto magnus es, humilia te in omnibus . Postquam ergo impleti sunt dies purgationis ejus, vel Domini videlicetin ministerium domus Domini perpetuo tenebantur, quia eadem tribus tota in hoc ipsum templo fuerat dedicata. Sin autem ex alia aliqua tribu, pretio dato, a parentibus primogeniti redimebantur, horo et ab ingressu templi Domini arcebantur. Non quod culpa sit ex legitimo connubio filios gignere, sed ipse generis humani legitimus nuptialisque conceptus non potest esse a culpa iniquitatis extraneus. Bonum enim nuptiarum ab initio generis humani divinitus institutum novimus. P
Abbreviated transcription (Latin):
tius o dedit eum manifestum fieri: T Hec locutus sum uobis ut non
sandalitemini et reliqua: Preuidebat dñ quȩ ꝑsecutionum procellae
usi perturbant: Et intuendum quia cum dixisset eos aduentuspũs
sc̃ĩ illifrordos &̃ sibi testimonium reddituros. ilico futurȩ persecutionis.
tra eos diaboli inuidia xoritur. qui eorũ ꝓfectib resistere. & siue ꝑse. siue ꝑ menbra sua
inchoati boni operis initia querit padicitus &stirpare :Ait ergo dñs: Hlaec locutꝰ
sũ uob ut non scandalizemini: Ac si dicer&: Idcirco uobis uentura post modũ in notesco.
ut praesientie clippeo muniti. nequaquã astatu urẽ soliditatis deiciamini: Absq
sinagogis facidit uos: In eugło inuenimas conspirasse ⁊egdȩos. ut si quus xp̃m coniteretus

Expanded text:
 mortuis . Haec locutus sum vobis ut non scandalizemini. Praevidebat Dominus quae persecutionum procellae provisa perturbant. Et intuendum quia cum dixisset eos adventu Spiritus sancti illustrandos, et sibi testimonium reddituros, illico futurae persecutionis tra eos diaboli invidia oritur, quae eorum profectibus resistere, et sive per se, sive per membra sua inchoati boni operis initia quaerit radicitus exstirpare. Ait ergo Dominus: Haec locutus sum vobis ut non scandalizemini, ac si diceret: Idcirco vobis ventura postmodum innotesco, ut praescientiae clypeo muniti, nequaquam a statu vestrae soliditatis dejiciamini. Absque synagogis facient vos. In Evangelio invenimus conspirasse Judaeos, ut si quis confiteretu
Abbreviated transcription (Latin):
unius cũpatre. eã. substantiȩ eiusdẽq maiestatis. qđ his quiante scła ds̃ erat apud
dm̃. homo inter homines apparuit infine scłorũ. qđ de uirgine natus. acceperit
incȩlũ ascendeꝵ in patris dȩterã sederit. postremo qđ ipse in fine mundi. equus
runt: Pec solũ illi uerion etiam om̃s qui recte aliquid de xpõ sentiunt
huus sp̃ĩ grã boc ꝓmeriusse credendi sunt: Per libuit etiam testimonium. quan¬
do a postolis consantiam ea quȩ didicerant prȩ dicandi inspirauit: Cno eodemq spũ
& sientiae spĩtualis dote. et uirtutis ad predicandum ope donati sunt: Vnde sub¬
prȩdicationis cum dio fuerant poterant alus p̃dicare quȩ nouerant: Mul
tum enm profuit apostols. quod ab initio dominicae prȩdicationis cũ eo fue
runt. quia s temporis quantitate & sui assiduitate plenius cȩlestem disci¬
plinã cȩ perunt. et ut ita dictũ sit medullitus imbiberunt: Cui rei at

Expanded text:
et substantiae ejusdemque majestatis, quod is qui ante saecula Deus erat apud Deum, homo inter homines apparuit in fine saeculorum, quod de virgine natus acceperit,e coelum ascendens, in dextera Patris sederit, postremo quod ipse in fine mundi aequus runt. Nec solum illi, verum etiam omnes qui recte aliquid de Christo sentiunt, hujus Spiritus gratia hoc promeruisse credendi sunt. Perhibuit etiam testimonium, quando discipulis constantiam, ea quae didicerant, praedicandi inspiravit: quando uno eodemque Spiritu et scientiae spiritualis dote, et virtutis ad praedicandum ope donati sunt. Quod aupraedicationis cum Domino fuerant, poterant aliis praedicare quae noverant. Multolis profuit, quod ab initio Dominicae praedicationis cum eo conversati sunt: quia et temporis quantitate, et sui assiduitate plenius coelestem disciplinam ceperunt, et ut ita dictum sit medullitus imbiberunt. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
leges ñ recipiuNt & ane cess ores nr̃i ꝓhibuer̃ & nossub¬
mouemꝰ. Nullus enĩ alienꝰ aut accus a toreox frat aut
iudȩ Vnde & deloth scriptũ ÷ in gresrꝰ es ut ad uena nũ quid
ut uidices : accusator aũt uroꝵ nullus sit seruuꝰ aulibtꝰ
nullaq: s̃ pecta ꝑsona autin famis repella n etiã quo habi¬
criminan diprius quã secrimine quo p̃munt᷑ e uerint quia
ñ ẽ tredendũ conra alios eoꝵ c̃fessioni qͥ criminib: un¬
plicatir̃ nisiseprius bauerint in nocetes. familia
res uõ & sponłe c̃fessi atq scelerib: inraiti ñ debent
admitti nec hi qͥ esternadie aut ꝑhendie aut anTe
riñ accus ati qͥ cũq fuerit siue ille sublimis uirhono¬
ris siue ulliũ alteriũ dignitatis qͥ hoc genꝰ in laudabi¬
lis intentionis arripuerit nouerit docenda ꝓbationis
monstranda docum̃tis sedebere inferre siquis¬
ergo circahuius modi ꝑsonas ñ ꝓbanda d&ulerit aue¬
toita te huius sanctionis inTellegat seiacturã infa

Expanded text:
es nostri prohibuerunt, et nos submovemus. Nullus enim alienigena aut accusator eorum fiat aut judex. Unde et de Loth scriptum est: Ingressus es ut advena, numquid ut judices ? Accusator autem vestrorum nullus sit servus aut libertus, nullaque suspecta persona aut infamis. Repellantur etiam cohabicriminandi, priusquam se crimine quo premuntur exuerent; quia non credendum est contra alios eorum confessioni, qui criminibus impliciti sunt, nisi se prres vero et sponte confessi atque sceleribus irretiti non debent admitti, nec hi qui hesterna die, aut pridie, aut ante rint accusati, quicunque fuerit, sive ille sublimis vir honoris, sive alterius dignitatis, qui hoc genus illaudabilis intentionis arripuerit, noverit docenda probationis monstranda documergo circa huiusmodi personas non probanda detulerit, auctoritate huius sanctionis intelligat se iacturam famae
Abbreviated transcription (Latin):
ominꝰ adscriptã pauperib: portionẽ quã uis di¬
uinis rationib: se dispensasse monstraturꝰ eẽ
uide at̃ tam̃ iuxta qđ scriptũ e x ut uide ant
opera ur̃a bona & glorificent patrẽ urm qui in

Expanded text:
ominus ascriptam pauperibus portionem, quamvis diominus ascriptam pauperibus portionem, quamvis divinis rationibus se dispensasse monstraturus esse videatur, tamen juxta quod scriptum est, ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem