comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
singulas ebdomadas uicissim mini¬
strant. Nullus in cibo strepitus est: ne¬
mo comeclens loquit᷑ uiuit᷑ pane.
leguminibz. ⁊ holere: que sale ⁊ oleo
condiuntur. Uinum tantum senes
accipiunt: quib cum ꝑuulis sepe
fit prandium: ut aliotum fessa su¬
stentetur etas ÷ alioꝵs ñ frangatur.
incipiens. De hunc consurgunt ꝑit̾:
et hẏmno dicto ad presepia redeuns.
Ibi usq ad uesperam cum suis unus¬
quisq loquitur: et dicit. Uidistis u¬
lum ⁊ illum qͣnta in ip̃o sit gr̃a qͣn¬
tum silentium qͣm moderatꝰ incess :
Si infirmum uiderint. consolant᷑:
si in cdei amore feruentem. cohortã¬
tur ad studium. Et quia nocte extͣ
orationes publicas in suo cubiculo
unusqͥsq uigilat. circueunt cellu¬
las singłorum: ⁊̃ aure apposita quid
faciant diligenter explorant. Quẽ
tardiorem deprehend̾int ñ in crepatsꝰ:
s dissimulato qd̾ norũt. eũ sepius:
uisitant: et prius incipientes prouocati

Expanded text:
singulas ebdomadas uicissim minisingulas ebdomadas uicissim ministrant. nullus in cibo strepitus, nemo comedens loquitur. uiuitur pane, leguminibus et olere, quae sale et oleo condiuntur. uinum tantum senes accipiunt, quibus et paruulis saepe fit prandium, ut aliorum fessa sustentetur aetas, aliorum non frangatur incipiens. dehinc consurgunt pariter et hymno dicto ad praesepia redeunt. ibi usque ad uesperam cum suis unusquisque loquitur et dicit: \'uidistis illum et illum, quanta in ipso sit gratia, quantum silentium, quam moderatus incessus? \' si inSrmum uiderint, consolantur; si in dei amore feruentem, cohortantur ad studium. et quia nocte extra orationes publicas in suo cubili unusquisque uigilat, circumeunt cellulas singulorum et aure adposita, quid faciant, diligenter explorant. quem tardiorem deprehenderint, non increpant, sed dissimulato, quod norunt, eum saepius uisitant et prius incipientes prouocant
Abbreviated transcription (Latin):
cellulis. Usq ad horam nonã ut insti¬
tutũ ẽ. nemo ꝑgit ad aluim: exceptis
hus quos decanos diximꝰ⁊ ut si cogi¬
tationib forte qͥs fluctuat: illus con¬
soletur alloquiis. Post horam non ã
in cõmune concurrunt ⁊ psalmi reso¬
nant. scripture ex more recitant᷑: et
completis orationib. cunctis q resi¬
dentib. medius quem prẽm uocant.
incipit cusputare. Quo loquente tantum
silentium fit: ut nemo ad alium respi¬
cere nemo audeat excreare. Dicentis
laus: in fletu est audientium. Tacite
uoluunt᷑ ꝑ ora lacrime: ⁊ ne ĩ singultꝰ
quidem erumpit dolor. Cum uͦ de reg¬
no xp̃i. de futura beatitudine. de gła
ceꝑit ãnuntiare uentura: uideas cun¬
ctos moderato suspirio. ⁊ ocłis ad celũ
leuatis intra se dicere. Qͥs dabit mͥ
pennas sicut columbe.⁊ re uolabo ⁊
requiescam: Post hoc. concilium sol¬
uitur÷ ⁊ una queq decuria cum suo
parente ꝑgit ad mensas: quib per

Expanded text:
cellulis. usque ad horam nonam quasi iusticellulis. usque ad horam nonam quasi iustitium est: nemo pergit ad alium exceptis his, quos \' decanos diximus, ut, si cogitationibus forte quis fluctuat, illius consoletur alloquiis. post horam nonam in commune concurritur, psalmi resonant, scripturae ex more recitantur et conpletis orationibus cunctisque residentibus medius, quem patrem uocant, incipit disputare. quo loquente tantum silentium fit, ut nemo ad alium respicere, nemo audeat excreare. dicentis laus in fletu est audientum. tacite uoluuntur per ora lacrimae et ne in singultus quidem erumpit dolor. cum uero de regno Christi, de futura beatitudine, de gloria coeperit adnuntiare uentura, uideas cunctos moderato suspirio et oculis ad caelum leuatis intra se dicere: quis dabit mihi pinnas sicut columbae, et uolabo et requiescam? post hoc concilium soluitur et unaquaeque decuria cum suo parente pergit ad mensas, quibus per
Abbreviated transcription (Latin):
alimenta cõmunia. Habitant autem¬
qͣmplurimi in urbib ⁊ castellis: ⁊ qͣsi
ars sit sc̃ã ñ uita. quicqͥd uendiderint
maioris est precii. Inter hos sepe sunt
iurgia: quia suo uiuentes cibo. ñ pati¬
untur se alicui ẽẽ subiectos. Reuera
solent certare ieiuniis: et rem secreti.
uictorie faciunt. Apud hos affectata
sunt omnia: laxe manice. calige fol¬
licandes. uestis grossior. crebra suspiria.
uisitatio uirginũ. detractio dericoꝵ:
et si qͣndo festior dies uenerit. saturã¬
tur ad uomitum. Hiis gͥ qͣn quibdã
pestib exterminatis. ueniamꝰ ad eos
qui plures sunt ⁊ ĩ cominune habitan:
id ÷ quos uocari cenobium cliximus.
prima apud eos confecleratõ ÷. obedire
maiorib : ⁊ quicqͥd uisserint facere.
Cliuisi sunt ꝑ decurias atq centias ÷
ita ut nouem hominib cdecimꝰ presit:
et rursus decem p̾positos sub se cente¬
simꝰ habeat. Manent seꝑati: seiunctᷤᷤ

Expanded text:
alimenta, coalimenta, coquam plurimum in urbibus et castellis, et, quasi ars sit sancta, non uita, quidquid uendiderint, maioris est pretii. inter hos saepe sunt iurgia, quia suo uiuentes cibo non patiuntur se alicui esse subiectos. re uera solent certare ieiuniis et rem secreti uictoriae faciunt. apud hos afIectata sunt omnia: laxae manicae, caligae follicantes, uestis grossior, crebra suspiria, uisitatio uirginum, detractatio clericorum, et si quando festior dies uenerit, saturantur ad uomitum. His igitur quasi quibusdam pestibus exterminatis ueniamus ad eos, qui plures in commune habitant, id est, quos uocari coenobium diximus. prima apud eos confoederatio est oboedire maioribus et, quidquid iusserint, facere. diuisi sunt per decurias atque centurias, ita ut nouem hominibus decimus praesit et rursus decem praepositos sub se centesimus habeat. manent separati, sed iunctis
Abbreviated transcription (Latin):
quos prẽs uocant. scõ in eis loquente
spũ decreuerunt ĩfodiendos eẽ cum e¬
odem: dicentes. Pecunia tua tetũ sit
ĩꝑditione. Nec hoc crudeliter quisqͣm
factum ẽẽ putet. Tantus ꝑ totam e¬
gyptum cunctos terror inuasit: ut
unum solidum dimisisse sit criminiᷤᷤ.
& qm̃ monachoꝵ fecimus mentionẽ.
et te scio libent̾ audire q̃ sca sunt: au¬
rem paulisꝑ accõmoda. Eria sutt̃
in egypto genera monachor. Ceno¬
bium. quos illi auses gentali lingua
uocant: nos in cõmune uuientes
possumus appellare. Anachorite. qui
soli habitant ꝑ deserta : ⁊ ab eo qd̾ pro¬
cul ab hominib recesserunt. ñcupant᷑.
Tercium genus est qd̾ dicunt. remnoch.
teterrimum atq neglectum: et qđ in
nr̃a prouintia aut solum. aut primum
est. Hii bini uel terni. nec multo plures
simul habitant. suo arbitratu ac clitio¬
ne uiuentes: ⁊ de eo qd̾ laborauerint
ĩ meclio partes conferunt. ut habeant

Expanded text:
quos patres vocant, sancto in eis loquente quos patres vocant, sancto in eis loquente spiritu decreverunt infodiendos esse cum domino suo dicentes: Pecunia tua tecum in perditionem. Nec hoc crudeliter quisquam factum putet: tantus per totam Aegyptum cunctos terror invasit, ut unum solidum dimisisse sit criminis. Et quoniam monachorum fecimus mentionem et te scio libenter audire, quae sancta sunt, aurem paulisper adcommoda. Tria sunt in Aegypto genera monachorum: coenobium, quod illi 'sauhes' gentili lingua vocant, nos in commune viventes possumus appellare; anchoretae, qui soli habitant per deserta et ab eo, quod procul ab hominibus recesserint, nuncupantur; tertium genus est, quod dicunt remnuoth, deterrimum atque neglectum et quod in nostra provincia aut solum aut primum est. Hi bini vel terni nec multo plures simul habitant suo arbitratu ac dicione viventes, et de eo, quod laboraverat, in medium partes conferunt, ut habeant
Abbreviated transcription (Latin):
tur uictum ⁊ uestitum: hus conden¬
ti simus. Aucli iacob in sua oratõne
quiel postulet. Si fu̾it dñs ds mecũ
& seruauerit me in uia hac ꝑ qͣm
ego iter fatio: ⁊ dederit mͥ ad man
ducandum p̾anẽ. ⁊ uestem ad ĩcdlu¬
endum. Tantum necessaria depreca¬
tus est. Et post annos . xxͣ. diues dñs ⁊ di¬
tior pr̃ ad terram reuertit᷑ chanaan. In¬
finita de scripturis exempla suppelitant:
que auaritiam cdoceant eẽ fugiendam.
Uerum qr nunc ex parte de ea dicitur.
et suo si xp̃c annuerit uolumini reserua
tur: quid añ ñ plures annos nytrie ge¬
lina dexendo acquisierat. moriens dere¬
liquit. Initum est inter monachos con¬
silium ⁊ nam ĩ eodem loco circiter qͥnq
milia diuisis cellulis habitabant: qͥd
facto opus esset. Et alii pauꝑib distri¬
buendos eẽ dicebant ⁊ aiii clandoᷤ ecclĩe:
ñnulli parentib remitendos. Macha¬
rius uero ⁊ pambo ⁊ ysidorus.⁊ ceteri

Expanded text:
tur uictum et uestitum his contentur uictum et uestitum his contenti sumus. \' audi, Iacob in sua oratione quid postulet: si fuerit dominus deus mecum et seruauerit me in uia hac, per quam ego iter facio, et dederit mihi panem ad manducandum et uestem ad induendum. tantum necessaria deprecatus est et post annos uiginti diues dominus et ditior pater ad terram reuertitur Chanaan. infinita de scripturis exempla subpeditant, quae et auaritiam doceant esse fugiendam. Verum quia nunc ex latere de ea dicitur et suo, si Christus adnuerit, uolumini reserutur quid ante non plures annos Nitriae gelino texendo acquisierat, moriens dereliquit. Initum est inter Monachos consilium nam in emilia divisis cellulis habitant—quid facto opus est. Alii pauperibus distribuendos esse dicebant, alii dandos ecclesiae, nonnulli parentibus remittendos. Macarius vero et Pambos et Isidorus et ceteri,
Abbreviated transcription (Latin):
romanarum in basilica beati petri se¬
miuiris andececdentib. ꝓpria manu
ut religiosior putaretur. singulos nũ¬
mos disꝑtiri pauperib. Interea ut u¬
su nosse ꝑfacile est. anus queclam an-¬
nis. pannisq obsita p̾cucurrit: ut al¬
terum nummũ acciꝑet. Ad qͣm cum
ordine ꝑuenisset. pugnus porrigitur¬
ꝓdenario: ⁊ tanti criminis reus sanguᷤ
effundit᷑. Radix malorum omnium
seruitus appellatur. Quere primum
regnum dei: ⁊ hec omĩa apponent᷑ tͥ.
Non occidet dñs fame animam iustã.
Iunior fui et senuiz ⁊ ñ uidi iustum
derelictum: n semen eius querenspa¬
nes. Helyas coruis ministrantib pas¬
citur. Nidua sarepte̾na ip̃a cum filiᷤᷤ¬
suis nocte moritura ꝓpħ̾am pascit
esurientem: et mirum in modum cãp¬
sace completo qͥ alendus e eae aut:
petrus apłs argentum inqͥt ⁊ aurũ¬
At nunc multi lic sermone taceant
argentum hoc ñ do tͥ. Habentes igi¬

Expanded text:
Romanarum in Basilica Beati Petri, seRomanarum in Basilica Beati Petri, semiviris antecedentibus, propria manu, quo religiosior putaretur, singulos nummos dispertire pauperibus. Interea ut usu nosse perfacile est anus quaedam annis pannisque obsita praecucurrit, ut alterum nummum acciperet: ad quam cum ordine pro denario et tanti criminis reus sanguis effunditur. radix malorum omnium seruitus appellatur. quaere primum regnum dei et haec omnia adponentur tibi. non occidet dominus fame animam iusti: iuuenior fui et senui et non uidi iustum derelictum nec semen eius quaerens panem. Helias coruis ministrantibus pascitur; uidua Sareptena ipsa cum filiis nocte moritura prophetam pascit esuriens et mirum in modum capsace conpleto, qui alendus uenerat, alit. Petrus apostolus: argentum, inquit, at nunc multi, licet sermone taceant, argentum, non do tibi. habentes igi
Abbreviated transcription (Latin):
neq metunt. n congregant ĩ horrea:
et pr̃ ur celestis pascit ila. Si uestis
defuenit: lilia ꝓponant᷑. Si esurieris:
beatos audies paupes. ⁊ esurientes. Si
aliquis afflixerit dolor: legito. p̾pt̾
is. Et. clatus est michi stimulus car¬
nis mee angelus sathane qͥ me cola¬
phiret: ne extollar. Letare ĩ om̃ib
iuditiis clĩ. Exultauerunt filie iude
in omnib uiditiis tuis dñe. Illa tibi
semꝑ in ore uox resonet. Nudꝰ exiui
de utero matris mee: nudus ⁊ rede
plerasq uideas armaria stipare ue
stibus. cunicas mutare cotidie: ⁊ tñ
dineas ñ posse suꝑari. Que religio¬
sior fuerit. unum exterit uestimẽ
hit. Inficiuntur menbrane colore
purpureo ⁊ aurũ liquescit ĩ litt̾as ÷
geminis codices uestiunt᷑ ⁊ nudus
ante fores earum xp̃c emorit᷑. E cũ
manum egenti porreperint. bucci¬
nant: cum ad agapem uocant. preco
conducitur. Nidi nuꝑ. nomen taceo. ne
satyram putes nobilissimã mulierũ

Expanded text:
neque metunt, neque congregant in horrea, neque metunt, neque congregant in horrea, et Pater vester coelestis pascit illa . Si vestis defuerit, illa proponantur. Si esurieris, beatos audias pauperes et esurientes. Si aliquis afflixerit dolor, legito illud Ais et: datus I est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, f qui me colafizet, ne extollar. laetare in omnibus iudiciis dei; exultauerunt emm filiae Iudae in omnibus iudiciis tuis, domine. illa tibi semper in ore uox resonet: nudus exiui de utero matris meplerasque videas armaria vestibus stipare, tunicas mutare quotidie, et tamen tineas non posse superare. Quae religiosior fuerit, unum exterit al. exerhit. Inficiuntur membranae colore purpureo. Aurum liquescit in litteras, gemmis codices vestiuntur, et nudus ante fores earum Christus emoritur. Cum manum egenti porrexerint, buccinant. Cum ad agapen vocaverint, praeco conducitur. Vidi nuper nomen taceo, ne Satyram putes nobilissimam mulierum
Abbreviated transcription (Latin):
quo tua que tͥ sunt aliena ñ serues.
Si in alieno inquit fideles ñ fiuistis ⁊
qd̾ uestrum ÷. quis dabit uobis: Ali¬
ena nobis auri argenti q sunt pond̾a:
nr̃a possessio spũalis est. De qua alibi
dicitur. Redemptio uin: ꝓprie diui¬
tie. Nemo potest duob dñis seruire.
Aut enim unum ocdiet. ⁊ alterum
amabit: aut unum patiet᷑ ⁊ alteꝵ
contempnet. Nõ potestis dõ seruire.
⁊ mammone: id ÷ diuiciis. Nam
gentili syrorum lingua mammona cli¬
uitie nuncupant᷑ͦ Cogitatio uictus: spi¬
ne sunt fidei. Radix auaritie: cura gen¬
tilium. Ac dicis. Puella sum delicata:
et que meis manib laborare ñ possum.
Si ad senectam uenero. si egrotare cepero:
quis mei miserebit᷑: Auli ad populos¬
apłos loquentem ihm. Ne cogitetis in
corde ur̃o quid manducetis: neq corꝑi
ur̃o quid induamini. Nne anima pluᷤ
.ẽ. qͣm esca⁊ ⁊ corpꝰ plus qͣm uestimentũ:¬
Respicite uolatilia celi. qm̃ nõ serunt.

Expanded text:
quo tua, quae sunt aliena, non serues. quo tua, quae sunt aliena, non serues. si in alieno, inquit, fideles non fuistis, quod uestrum est, quis dabit uobis? aliena nobis auri argentique sunt pondera, nostra possessio spiritalis est, de qua alibi dicitur: redemptio uiri propriae diuitiae. nemo potest duobus dominis seruire; aut enim unum odiet et alterum amabit, aut unum patietur et alterum contemnet. non potestis deo seruire et mammonae, id est diuitiis. nam gentili Syrorum lingua mammona \'diuitiae\' nuncupantur. cogitatio uictus spinae sunt fidei, radix auaritiae, cura gentilium. at dices: \'puella sum delicata et quae meis manibus laborare non possum. si ad senectam uenero, si aegrotare coepero, quis mei miserebitur?\' audi ad apostolos loquentem Iesum: ne cogitetis in corde uestro, quid manducetis, neque corpori uestro, quid induamini. nonne anima plus est quam esca et corpus plus est quam uestimentuilia coeli, quoniam non serunt
Abbreviated transcription (Latin):
ron locum penitencie cõmoclaret: exa¬
cturus deinde cruciatum. si gentilium
libros litterarum aliquando legissem.
Ego qui in tanto constrictus articulo.
uellem &̃ maiora promitt̾e: deierare
cepi. ⁊ nomen eiꝰ obtestans. dice̾. Dñe
si unqͣm habuero coclices secłares. si le¬
gero: te negaui. In hec sacramenti u̾¬
ba dimissus. reuertor ad superos: ⁊ mi¬
rantib cunctis ocłos aperio. tanto la¬
crimarum imbre ꝑ fusos. ut eciam incͤ¬
dulis fidem facerent ex lolore. Nec uͦ
sopor ille inanis fuerat. aut uana sõp¬
nia quib sepe deludim᷑᷑ teste est tri¬
bunal ante qd̾ iacui⁊ uidicium teste
quod timui. Ita mͥ nunqͣm contingat
talem incidere questionẽ: liuentes
habuisse me scapulas. plagas sensisse
post sompnium⁊ et tanto dehinc stu¬
dio diuina legisse: qͣnto mortalia ante
ñlegeram. Auaritie quoq tͥ uitandũ
est malum ÷ ñ quo aliena ñ appetas.¬
hoc enim ⁊ publice leges puniunt: s

Expanded text:
rori locum paenitentiae commodaret exarori locum paenitentiae commodaret exacturus deinde cruciatum, si gentilium litterarum libros aliquando legissem. ego, qui tanto constrictus articulo uellem etiam maiora promittere, deiurare coepi et nomen eius obtestans dicere: Momine, si umquam habuero codices saeculares, si legero, te negaui\'. in haec sacramenti uerba dimissus reuertor ad superos et mirantibus cunctis oculos aperio tanto lacrimarum imbre perfusos, ut etiam incredulis fidem facerent ex dolore. nec uero sopor ille fuerat aut uaua somnia, quibus saepe deludimur. teste est tribunal, ante quod iacui, iudicium teste est, quod timui — ita mihi numquam contingat talem incidere quaestionem! —, liuentes habuisse me scapulas, plagas sensisse post somnum et tanto dehinc studio diuina legisse, quanto mortalia ante non legeram. Auaritiae quoque tibi uitandum est malum, non quo aliena non adpetas-hoc enim et publicae leges puniunt —, sed
Abbreviated transcription (Latin):
requie. qd̾ dictu quoq incredibile fit.
sic infelicia menbra depasta est: ut
ossib uix hererent. Interim parabant᷑
exequie: et uitalis anime calor. toto¬
iam frigescente corꝑe in solo tantum
tepente pectusculo palpitabat: cum
subito raptus in spũ ad tribunal iudi¬
cis ꝑtrahor ⁊ ubi tantum luminis. &
tantum erat ex circum stanciũ clari¬
tade fulgoris: ut ꝓiectus in terram
sursum aspicere ñ auderem. Interro¬
gatus conditionẽ: xp̃ĩanum me eẽ.
respondi. Et ille qͥ presidebat. Menti¬
enim thesaurus tuus: ibi et cor tuum.
Ilico obmutui. & inter uertera. nam
cedi me iusserat. conscientie magis
igne torquebar. illum mecum uer¬
siculum repetens. in inferno autẽ qͥs
confidebit᷑ cibi⁊ clamare cepi ⁊ eiu¬
lans licere: miserere mei dñe. mise
rere mei. Hec uox inter flagella te¬
sonabat. Landem ad presidentis genua
prouoluti qui astiterant : precabantur
ut ueniam tribueret adolescentie. ⁊ er¬

Expanded text:
requie — quod dictu quoque incredibile sit — requie — quod dictu quoque incredibile sit — sic infelicia membra depasta est, ut ossibus uix haererem. interim parabantur exsequiae et uitalis animae calor toto frigente iam corpore in solo tantum tepente pectusculo palpitabat, cum subito raptus in spiritu ad tribunal iudicis pertrahor, ubi tantum luminis et tantum erat ex circumstantium claritate fulgoris, ut proiectus in terram sursum aspicere non auderem. interrogatus condicionem Christianum me esse respondi. et ille, qui residebat: \'mentiubi thesaurus tuus, ibi et cor tuum\'. ilico obmutui et inter uerbera — nam caedi me iusserat — conscientiae magis igne torquebar illum mecum uersiculum reputans: in inferno autem quis confitebitur tibi? clamare tamen coepi et heiulans dicere: miserere mei, domine, mise. rere mei. haec uox inter flagella resonabat. tandem ad praesidentis genua prouoluti, qui adstiterant, precabantur, ut ueniam tribueret adulescentiae, ut er
Abbreviated transcription (Latin):
qd cum gr̃arum actione percipitur:
tam̃ simul bibere ñ clebemus calicem
xp̃i ⁊ calicera demonioꝵ. Referam
tibi mee infelicitatis hẏstoriam.
um ante annos plurimos. domo.
parentib. sorore. cognatis. et
qd̃ hiis clifficihꝰ ÷ consuetuline lau¬
tioris cibi. ꝓpter celoꝵ me regna castͭ
& iherosolimam militaturus ꝑgerem: by¬
bliotheca qͣm michi rome summo studio
ac labore confeceram. carere ñ poteram.
Itaq miser ego. lecturus tulliũ ieiuinabã
Post noctium crebras ugilias. post lacͥ¬
mas quas mͥ preteritoꝵ recoeclatio ma¬
lorum ex imis uiscerib eruebat: pla¬
to sumebat᷑ in manib. Si quando in
memet reuersus ꝓphas legere cepissẽ.
sermo horrebat incultus: et quia lum̃
cetis oculis ñ iuidebam ñ oculoꝵ puta¬
bam culpam ẽẽ sed solis. Dum ita mͥ
antiquus serpens illud̾et ⁊ in media
ferme .xl. medullis infusa febris corpꝰ¬
meum inuasit exhaustũ: et sine ulla

Expanded text:
quod cum gratiarum actione percipitur: quod cum gratiarum actione percipitur: tamen simul bibere non debemus calicem Christi, et calicem daemoniorum. Referam tibi meae infelicitatis historiam. 30. Cum ante annos plurimos domo, parentibus sorore, cognatis, et quod his difficilius est, consuetudine lautioris cibi, propter coelorum me regna 115  Jerosolymam militaturus bliotheca, quam mihi Romae summo studio ac labore confeceram. carere non poteram. itaque miser ego lecturus Tullium ieiunabam. post noctium crebras uigilias, post lacrimas, quas mihi praeteritorum recordatio peccatorum ex imis uisceribus eruebat, Plautus sumebatur in manibus. si quando in memet reuersus prophetam legere coepissem, sermo horrebat incultus et, quia lumen caecis oculis non uidebam, non oculorum putabam culpam esse, sed solis. dum ita me antiquus serpens inluderet, in media ferme quadragesima medullis infusa febris corpus inuasit exhaustum et sine ulla
Abbreviated transcription (Latin):
rum. quasi quasclam pestes abice Cor
tri proxima. Istius mͦi hortari solent
et dicere. Mi catella÷ reb cuis utere:
et uiue clum uiuis. Et nunqͥd filiis
tiuis seruas:. Uinose atq lasciuer qͥc¬
quid uis mali insinuant: ac ferreas
quoq mentes. ad delitias molliunt.
hee cum luxuriate fu̾int. in xp̃o nu¬
bere uolunt: habentes dampnatõnẽ.
quia primã fidem uritam fecerunt.
Nec tͥ diserta multũ uelis uideri: aut
lẏricis festiua carminib metro lud̾e
Nõ cdelumbem matronar⁊ saliuam
delicata secteris ÷ que nunc strictis
ente lingua. indimidiata uerba mo¬
derantur÷ rusticum putantes om̃e
qd̾ noscit᷑: dum illis adult̾i̾um etiam
lingue placet. Que ꝑs fideli. cum in¬
nebris: Qui consensus xp̃o cum tely¬
alꝰ Quid facit cum psaic̾io oracius.
cum eungeliis maro. cum apło cỹce¬
roͦ Nõ scandalirat᷑ fr̃. si te uiderit in
ydolio recumbentẽ: Et lic omnia
munda munclis. ⁊ nichil reiciendũ¬

Expanded text:
rum, quasi quasdam pestes abice. corrum, quasi quasdam pestes abice. cortri proxima. istiusmodi hortari solent et dicere: \'mi catella, rebus tuis utere et.uiue, dum uiuis\', et: \'numquid filiis tuis seruas?\' uinosae atque lasciuae quiduis mali insinuant ac ferreas quoque mentes ad delicias molliunt et, cum luxuriatae fuerint in Christo, nubere uolunt habentes damnationem, quia primam fidem inritam fecerunt. nec tibi diserta multum uelis uideri aut lyricis festiua carminibus metro ludere. non delumbem matronarum saliuam delicata secteris, quae nunc strictis entem linguam in dimidiata uerba moderantur rusticum putantes omne, quod nascitur. adeo illis adulterium etiam linguae placet. quae enim communnebras? qui consensus Christo et Belial? quid facit cum psalterio Horatius? cum euangeliis Maro? cum apostolo Cicero? nonne scandalizatur frater, si te uiderit in idolio recumbentem? et licet omnia munda mundis et nihil reiciendu
Abbreviated transcription (Latin):
clicere. Desponsaui enĩ uos uni uiro uͥ¬
ginem scãm exhitere xp̃o. Aut si ñ est
qui possit exponere: meluis est aliquid
nescire securam. qͣm cum perculo dis¬
cere. Memento qr ĩ medio laqueorum
ambulas. & multe ueterane iurgineᷤ
castitatis indubitate: in ip̃o mortis limĩe
coronam ꝑdiclere de manibz. Si que an¬
culule sunt comites ꝓpositi tui. nec eri¬
garis aduersus eas: nec infleris ut dña
Unum sponsum habere cepistis. simul
psallitis. xp̃i simul corpus accipitis:
cur mens cliuersa sit: ꝓuocentur &
alie: honor uirginum sit inuitatio
ceteraꝵs Qd̃ si aliqͣm senseris infirmi¬
orem in fide: suscipe.consolare. blan¬
dire. ⁊ pudicitiam illuis fac lucrum
tuũ. Si qua simulat. fugiens serui¬
tutem. huic aꝑte apłm lege: melius
est nubere qͣm uri. sas autẽ uirgineᷤ
uiduasq. q̃ otiose. ⁊ curiose domos
cirrueunt matronaꝵe. que tubor e
frontis actrito. parasitos uicere mimo¬

Expanded text:
dicere: desponsaui enim uos uni uiro, uidicere: desponsaui enim uos uni uiro, uirginem castam exhibere Christo. aut si non est, qui possit exponere, melius est aliquid nescire securam, quam cum periculo discere. memento, quoniam in medio laqueorum ambulas et multae ueteranae uirgines castitatis indubitatam in ipso mortis limine coronam perdidere de manibus. si quae ancillae sunt comites propositi tui, ne erigaris aduersus eas, ne infleris ut domina. unum sponsum habere coepistis, simul psallitis Christo, simul corpus accipitis, cur mensa diuersa sit? prouocentur et aliae. honor uirginum sit inuitatio ceterarum. quodsi aliquam senseris infirmiorem in fide, suscipe, consolare, blandire et pudicitiam illius fac lucrum tuum. si qua simulat fugiens seruitutem, huic aperte apostolum lege: melius est enim nubere quam uri. eas autem uirgines uiduasque, quae otiosae et curiosae domus circumeunt matronarum, quae rubore frontis adtrito parasitos uicere mimo
Abbreviated transcription (Latin):
ingreclitur. Si puluillum uderit. si
mantile elegans. si alidd domestice
suppellectilis: laudat. admirat᷑. actre¬
ctat ÷ et se hiis indigere conquerens.
ñ tam impetrat qͣm extorquet ⁊ quia
singule metuunt ueredarium urbis
offendere. Huic inimica castitas. ini¬
mica ieiunia ⁊ prandium nidoribus
et procax. ⁊ in conuitio semꝑ armatum. Q¬
cumq te uerteris: pͥmus in facie est. Quic̃¬
quid nouum insonuerit: aut auctor aut
exaggerator est fame. Qꝑhorarum mo¬
menta mutant᷑. tam nitidi tam feroces:
ut illum trachi regis putes eẽ germanũ.
Uariis callidus hostis pugnat insidisͤ
Sapientior erat coluber om̃ib bestiis
quas creauit dñs deus suꝑ terram. Nñ
& apłs. Non inquit ignoramꝰ eiꝰ astuci¬
as. Nec affectate sordes: nec exquisite
munditie conueniunt xp̃iano. Si qͥd
ignoras. si quid de scripturis dubitaᷤ.
interroga eum quem uita cõmendat.
excusat etas. fama ñ reprobat: qͥ possit

Expanded text:
ingreditur. si puluillum uiderit, si ingreditur. si puluillum uiderit, si mantele elegans, si aliquid domesticae supellectilis, laudat, miratur, adtrectat et se his indigere conquerens non tam inpetrat quam extorquet, quia singulae metuunt ueredarium urbis offendere. huic inimica castitas, inimica ieiunia; prandium nidoribus et procax et in conuicia semper armatum. quocumque te uerteris, primus in facie est. quidquid nouum insonuerit, aut auctor aut exaggerator est famae. equi per horarum momenta mutantur tam nitidi, tam feroces, ut illum Thracii regis putes esse germanum. Variis callidus hostis pugnat insidiis. sapientior erat coluber omnibus bestiis, quas fecerat dominus deus super terram. unde et apostolus: non, inquit, ignoramus eius astutias. nec affectatae sordes nec exquisitae munditiae conueniunt Christianis. si quid ignoras, si quid de scripturis dubitas, interroga eum, quem uita commendat, excusat aetas, fama non reprobat, qui possit
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ꝑuenientes tristiciam simulant:
et quasi longa ieuinia furtuus noctiũ
cibis ꝓtrahunt. Pudet reliqͣ dicere: ne uide¬
ar inuehi pocius qͣm monere. Sunt alii.
de mei ordinis hominib loquor: qͥ id̾o ad
presbiteriũ ⁊ ad dyaconatũ ambiunt. uͭ
mulieres licentius uideant. Omis hiis
cura de uestib si bene oleant. si pes laxa
pelle ñ folleat: crines ca lamistri uestigi¬
o rotantur : digiti de anulis radiant:⁊
ne plantas humidior uia spargat. uix
imprimunt summa uestigia. Tales dũ
uideris: sponsos magis estimato ꝙͣ cle¬
ricos. Quidam in hoc om̃e studium ui¬
tamq posuerunt: ut matronarũ no¬
mina. clomus. moresq cognoscant. Ex
quib unum qͥ huiꝰ artis est princeps.
breuiter. strictim q describam: quo fa¬
cilius magistro cognito cdiscipulos re¬
cognoscas. Cum sole festinus exurgit :
salutandi diei ordo disponit᷑: uiarum
cõpendia requiruntꝰ: et pene ad cubi¬
cula dormientium senex importunꝰ

Expanded text:
tatis peruenientes, tristitiam simulant tatis peruenientes, tristitiam simulant et quasi longa ieiunia furtiuis noctium cibis protrahunt; pudet reliqua dicere, ne uidear inuehi potius quam monere. sunt alii — de mei ordinis hominibus loquor —, qui ideo ad presbyterium et diaconatum ambiunt, ut mulieres licentius uideant. omnis his cura de uestibus, si bene oleant, si pes laxa pelle non folleat. crines calamistri uestigio rotantur, digiti de anulis radiant et, ne plantas umidior uia spargat, uix inprimunt summa uestigia. tales cum uideris, sponsos magis aestimato quam clericos. quidam in hoc omne studium uitamque posuerunt, ut matronarum nomina, domos moresque cognoscant. e quibus unum, qui. huius artis est princeps, breuiter strictimque describam, quo facilius magistro cognito discipulos recognoscas. cum sole festinus exsurgit; salutandi ei ordo disponitur; uiarum conpendia requiruntur et paene usque ad cubilia dormientium senex inportunus
Abbreviated transcription (Latin):
uiderint. ingemiscunt. dimittunt su¬
percilium ÷ et oꝑta fatie uix unum o¬
pulla. cingulum sacceum. sordidis ma¬
nibus pedibq: uenter solus quia uide
riꝰ potest estuat cibo. Hiis cotidie psai¬
mus ille cantatur. Deus dissipauit os¬
sa hominum sibi placentium. Alie
uinli habitu ueste mutata. erubescutiꝰ
femine esse qd̾ nate sunt. crinem am¬
putant: et impudent̾ erigunt faci¬
es eunuchinas. Sunt que ciliciis uesti¬
untur ⁊ cucullis fabrefactis: ut ad in¬
fantiam redeant imitant᷑ noctuas
et bubones. S ne tantum uidear dis¬
putare de feminis: uiros quoq fuge
quos uideas cathenados÷ quib femi¬
nei contra apłm crines. Hẏiroꝵ barba.
nigrum pauium. et nidi impacĩa
frigoris pedes. Hec omnia: argum̃ta
sunt diaboli. Taiem olim añchymũ
talem nuꝑ sophronium. roma cõgemuit ⁊
qͥ postqͣm nobilium introierunt domus.
et deceperunt mulierculas oneratas pcc̾is.
semꝑ discentes ⁊ nunqͣm ad scĩam ueri¬

Expanded text:
viderint, ingemiscunt, demittunt suviderint, ingemiscunt, demittunt supercilium, et operta facie, vix unum opulla, cingulum sacceum, et sordidis manibus pedibusque, venter solus, quia videri non potest, aestuat cibo. Himus ille cantatur: deus dissipauit ossa hominum sibi placentium. aliae uirili habitu, ueste mutata, erubescunt feminae esse, quod natae sunt, crinem amputant et inpudenter erigunt facies eunuchinas. sunt, quae ciliciis uestiuntur et cucullis fabrefactis, ut ad infantiam redeant, imitantur noctuas et bubones. Sed ne tantum uidear disputare de feminis, uiros quoque fuge, quos uideris catenatos, quibus feminei contra apostolum crines, hircorum barba, nigrum pallium et nudi in patientiam frigoris pedes. haec omnia argumenta sunt diaboli. talem olim Antimum. talem nuper Sofronium Roma congemuit. qui postquam nobilium introierint domos et deceperint mulierculas oneratas peccatis, semper discentes et numquam ad scientiam ueri
Abbreviated transcription (Latin):
uorum sorde resꝑgitur. Neq uͦ moneo
ne de diuiciis gloriens. ne de generis
nobilitate te iactes. ne de ceteris p̾fe¬
ras: scio humilitatẽ tuam: scio de ex
affectu dicere. Dñe ñ est exaltatum
cor meũ: neq elati sunt oculi mei.
Noui et apud te ⁊ apd̾ matrẽ tuã
suꝑbiam ꝑ qͣm diabolus cecidit locum pe¬
nitus ñ hatere. Inde ad te suꝑ ea scribere:
est. docere: qd̾ nouerit ille quem doceas.
Sed ne hoc ip̃m tͥ iactantiam generet
qd̾ scłi iactantiam cõtempsisti. nec cogi¬
tatio tacita subreppat ⁊ ut qͥa in aura¬
tis uestib placere desisti. placere coneriᷤᷤ
ĩ sordidis: et qͣndo in conuentu fratrum
ueneris uel soroꝵ. humi secdeas. scabello
te causeris indignam: uocẽ ex industͥa¬
quasi confectam ieiuniis tenues: ⁊ defi¬
cientis imitata gressum. humeris ĩni¬
taris alterius. Sunt qͥpee ñnulle exter¬
minantes facies suas. ut appareant ho¬
minib ieiunantes: q̃ statim ut aliquẽ

Expanded text:
uorum sorde respergitur. neque uero moneo, uorum sorde respergitur. neque uero moneo, ne de diuitiis glorieris, ne de generis nobilitate te iactes, ne te ceteris praeferas: scio humilitatem tuam, scio te ex affectu dicere: domine, non est exaltatum cor meum neque elati sunt oculi mei. noui et apud te et apud matrem tuam superbiam, per quam diabolus cecidit, locum penitus non habere. unde et super ea scribere est docere, quod nouerit ille, quem doceas. sed ne hoc ipsud tibi iactantiam generet, quod saeculi iactantiam contempsisti, ne cogitatio tacita subrepat, ut, quia in auratis uestibus placere desisti, placere coneris in sordibus et, quando in conuentu fratrum ueneris uel sororum, humili sedeas scabello, te causeris indignam, uocem ex industquasi confecta jejuniis, non tenues; et deficientis imitata gressum, humeris innitaris alterius. Sunt quippe nonnullae exterminantes facies suas, ut appareant hominibus jejunantes: quae statim ut aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quem mͥ mundꝰ crucifixus ÷ ⁊ ego .mͥ.
& illud. In te laudabim᷑ tota die. Et.
in dño laudabit᷑ anima mea. Cum fa¬
cis elemosinam: cłs solus uideat. Cum
ieiunas: leta sit facies tua. Uestis nec
satis muncla. nͨ satis sordida: et nulla
diuersitate notabilis. Nec de obuiã
pret̾euntium turba circumstet: ut
digito demonstreris. fr̾ater ÷ mortu¬
us: sororis est corꝑis corpusculum de¬
ducendum. Caue ne dum hoc sepius
facis: ip̃a moranaris. Nec satis religi¬
osa uelis uideri. nͨ plus humilis qͣm
necesse est: nec głam fugiendo q̃ras.
plures enim pauꝑtatis. misccłie. atꝙ
ieiunii. arbitros declinantes. in hoc
ipo placere cupiunt. qd̾ placere con¬
tempnunt: et mirum ĩ modũ laus
dum uitatur appetit᷑. Ceteris ꝑtur¬
bationib quib mens hominis gaudet
et crescit. sperat et metuit: plures ĩue¬
nio extraneos. Hoc uitio pauci admo¬
clum sunt qͥ caruerint: et ille est opti¬
mus. qͥ quasi in pulchro corꝑe. rara ne¬

Expanded text:
 quem mihi mundus crucifixus est et ego mundo, et illud: In te laudabimur tota die, et: In domino laudabitur anima mea. Cum facis elemosynam, Deus solus videat. Cum ieiunas, laeta sit facies tua. Vestis nec satis munda nec sordida et nulla diversitate notabilis, ne ad te obvia praetereuntium turba consistat et digito demonstreris. Frater est mortuus, sororis est corpuscducendum: caue ne, dum hoc saepius facis, ipsa moriaris. ne satis religiosa uelis uideri nec plus humilis, quam necesse est. ne gloriam fugiendo quaeras. plures enim paupertatis, misericordiae atque ieiunii arbitros declinantes in hoc ipso placere cupiunt, quod placere contemnunt; et mirum in modum laus, dum uitatur, adpetitur. ceteris perturbationibus, quibus mens hominis gaudet, aegrescit, sperat et metuit, plures inuenio extraneos; hoc uitio pauci admodum sunt qui caruerint, et ille est optimus, qui quasi in pulchro corpore rara nae
Abbreviated transcription (Latin):
si de eus salute om̃s exultarent: de cuiꝰ
conuersione angeli letabant᷑ in celo. Hoc
tͥ fabiola ingenii mei senile munus:
has offitioꝵ inferias dedi. Laudaui¬
mus sepe uirgines. uiduas. ac marita¬
tas: quarum semꝑ fuere candida ue¬
stunenta: que sequunt᷑ agnum quo¬
cumq uadit. felix preconium: quod
nulla tocius uite sorde maculat᷑. ꝓdi
uior facessat inuidia. Si prfamilias
bonus est. quare oculus ñr malus ÷:
Que inciderat in latrones: xp̃i hume¬
ris reportata est. Multe mansiones
sunt apud patrem. Ubi habundauit
pcc̃m: suꝑ habunclauit gr̃a. Cui plus
dimutitur: plus amat.

Expanded text:
si de eius salute homines exultarent, de cuius si de eius salute homines exultarent, de cuius conuersione angeli laetabantur in caelo. Hoc tibi, Fabiola, ingenii mei senile munus, has officiorum inferias dedi. laudauimus uirgines, uiduas ac maritatas, quarum semper fuere candida uestimenta, quae sequuntur agnum, quocumque uadit. felix praeconium, quod nulla totius uitae sorde maculatur! procul liuor, facessat inuidia. si pater familias bonus est, quare oculus noster malus? quae inciderat in latrones, Christi humeris reportata est. multae mansiones sunt apud patrem. ubi abundauit peccatum, superabundauit gratia. cui plus dimittitur, plus amat.
Abbreviated transcription (Latin):
quo uoluit ⁊ et deposita tandem sarci¬
na. leuior uolauit ad celum. Quan¬
tum haberet uiuentis fabiole roma
miraculũ: in mortua demonstrauit.
Necdum spm̃ exalauerat ⁊ nͨdum de¬
bitam xp̃o reddiclerat animam ÷ & iam
fama uolans canti prenuncia luctꝰ.
totius orbis populos ad exequias con¬
gregabat. Sonabant psalmi: et au¬
rea tecta demploꝵ resonancia in subli
me quaciebant. Hic uiuenum chorꝰ.
ille senum. qͥ carmine laudes femine¬
as ⁊ facta ferant. Non sic furuis cle
gallis: ñ papyrius de samnitib ⁊ nõ
scẏpio de numancia: nõ pompeius de
pontigentib triumphauit. Illi corꝑa
uicerant: hec spũales nequicias sub¬
iugabat. Audio p̾cedencium turma:
&e catheruatim exequiis eiꝰ multitu¬
dinem sluctuantem. Non platee. ñ porti¬
cus non imminencia desuꝑ tecta capere
poterant ꝓspectantes. Tunc suos in unũ
populos roma conspexit. fauebant sibi
homines: in gła penitentis. Nec mirum

Expanded text:
-quod uoluit-et deposita tandem sarci-quod uoluit-et deposita tandem sarcina leuior uolauit ad caelos. quantum haberet uiuentis Fabiolae Roma miraculum, in mortua demonstrauit. necdum spiritum exalauerat necdum debitam Christo reddiderat animam, et iam fama uolans, tanti praenuntia luctus, totius urbis populos exsequias congregabat. sonabant psalmi et aurata tecta templorum reboans in sublime alleluia quatiebat. hiciuuenum chorus, ille senum, quicarmine laudes femineas et facta ferant. non sic Furius de Gallis, non Papirius de Samnitibus, non Scipio de Numantia, non Pompeius de Ponti gentibus triumphauit. illi corpora uicere, haec spiritales nequitias subiugauit. audio: praecedentium turmas et cateruatim exsequiis eius multitudinem fluctuantem non plateae, non porticus, non inminentia desuper tecta capere poterant prospectantes. tunc suos in unum populos Roma conspexit: fauebant sibi omnes in gloria paenitentis. nec mirum,
Abbreviated transcription (Latin):
hospicium turba concurrit. Non
est labor in iacob. nͨ dolor in isrł. Ad¬
ducunt maria: quos in gremio suo
terra suscipiat. Mitit roma pro¬
perantes: quos naingaturos litus
molle comfoueat. Qd̾ publuis se¬
mel fecit in insula meleta. ⁊ in uno
in una naue: hoc isti et frequent̾ faci¬
unt et in plures. Nec hic solum inopũ
netessitas sustentat᷑: s prona in om̃s
munificencia aliqͥd detrahentib proui¬
det. Cenodochiũ in portu romano sitũ:
totus pariter mundus audiuit. Sub
una estate didicit britannia: qd̾ egyp¬
tus et parthus ignorant. Here qd̾ scrip¬
tum ÷. timentib dm̃ omĩa cooꝑant᷑
in bonum ⁊ in obitu tante femine ui¬
dimus comꝓbatum quodã presagio
futuroꝵ. Ad multos scripserat mona¬
chos ut uenirent. et graui onere la bo¬
rantem absoluerent: faceretq sibi
de iniquo mãmona amicos. qui eam
reciperent in eterna tab̾nacła. Hene¬
runt: amici fci sunt. Dormiuit illa¬

Expanded text:
hospituim turba concurrit. non hospituim turba concurrit. non est enim labor in Iacob nec dolor in Israhel. adducunt maria, quos in gremio suo terra suscipiat. mittit Roma properantes, quos nauigaturos litus molle confoueat. quod Publius semel fecit in insula Melita erga unum — in una naue, hoc isti et frequenter faciunt et in plures. nec solum inopum necessitas sustentatur, sed prona in omnes munificentia aliquid et habentibus prouidet. xenodochium in portu Romano situm totus pariter mundus audiuit. sub una aestate didicit Brittania, quod Aegyptus et Parthus agnouerant uere. Quod scriptum est: timentibus dominum omnia cooperantur in bonum, in obitu tantae feminae uidimus conprobatum. quodam praesagio futurorum ad multos scripserat monachos, ut uenirent et graui onere laborantem absoluerent faceretque sibi de iniquo mammona amicos, qui eam reciperent in aeterna tabernacula. uenerunt, amici facti sunt : dormiuit illa
Abbreviated transcription (Latin):
pere. Dispensationẽ pecunie ⁊ cautam
distributionẽ: genus infidelitatis uo¬
cabat. Nam aliis elemosinam tͥbuere
et suis ꝑiter effusis: ip̃a ꝓ xp̃o stipesop¬
tabat accipere. Sic festinabat. sic im¬
paciens erat morarum: ut illam crede¬
res ꝓfecturam. Itaq dum semꝑ para¬
tur: mors eam inuenire ñ potuit im¬
paratam. Int̾ laudes femine. subito
michi pammachiꝰ meus exoritur.
Paulina dormit ut iste uigilet: p̾ce¬
dit maritum. ut xp̃o famulum dere¬
linquat. Hic heres uxoris. ⁊ heredita¬
tis: alii possessores. Certabant uir. et
femina. quis in portu abrahe taber¬
naculum figeret. & erat inder ut᷑ͣq
contentio: quis humanitate suꝑaret
Nicit uterq: ⁊ uterq superatus est.
Ambo se uictos ⁊ uictores fatentur:
dum qd̾ alt̾ cupiebat. ut̾q perfecit.
Iungunt opes: sociant uoluntates:
ut qd̾ emulatio dissipatura erat. cõ¬
cordia cresceret. Necdum dictum. iã
factum emitur hospitium: et ad

Expanded text:
pere. dispensationem pecuniae et cautam pere. dispensationem pecuniae et cautam distributionem genus infidelitatis uocabat. non aliis elemosynam tribuere, sed suis pariter effusis ipsa pro Christo stipes optabat accipere. sic festinabat, sic inpatiens erat morarum, ut illam crederes profecturam. itaque, dum semper paratur, mors eam inuenire non potuit inparatam. Inter laudes feminae subito mihi Pammachius meus exoritur. Paulina dormit, ut ipse uigilet; praecedit maritum, ut Christo famulum derelinquat. hic heres uxoris et hereditatis alii possessores. certabant uir et femina, quis in portu Abrahae tabernaculum figeret, et haec erat inter utrumque contentio, quis humanitate superaret. uicit uterque et uterque superatus est. ambo se uictos et uictores fatentur, dum, quod alter cupiebat, uterque perfecit. iungunt opes, sociant uoluntates, ut, quod aemulatio dissipatura erat, concordia cresceret. necdum dictum, iam factum: emitur hospitium et ad
Abbreviated transcription (Latin):
locoꝵ desiderium. Illa que tota iN
sarcinis erat. ⁊ ĩ om̃i orbe ꝑegrina: re¬
uersa est ad prĩam: ut ibi pauper
uiueret. ubi diues fuerat: manens
in alieno que multos pruis hopites
habuit ÷ & ne sermonẽ longiꝰ trahã:
in conspectu romane urbis pauperi¬
bus erogaret. qd̾ illa ceste uendid̾it.
Nos hoc tantũ colemus qd̾ pretiosis¬
simum de sanctis locis monile perdi¬
dimus. Recipit roma qd̵ amiserat:
ac ꝓcax & maledica lingua genti¬
lium oculoꝵ testimonio cõfutata
est. Laudent ceteri miscd̾iam eiꝰ hu¬
militatẽ. fidem: ego ardorem animi
plus laudabo. Librum quo heliodo¬
rum qͦndam iuuenis ad heremum
cohortatus sum tenebat memorit̾:¬
& romana cernens menia. inclusani e cẽ
plangel. at. Oblita sui sexus. fragilita¬
t̾is in memor÷ ac solitudinis tantũ cupi¬
da: ibi erat ubi animo morabat᷑. Non
poterat teneri consilus amicoꝵ: ita ex
urbe quasi de uinculis gestiebat erum¬

Expanded text:
sanctorum desiderium; illa, quia tota in sanctorum desiderium; illa, quia tota in sarcinis erat et in omni orbe peregrina, reuersa est ad patriam, ut ibi pauper uiueret, ubi diues fuerat, manens in alieno, quae multos prius hospites habuit, et - ne sermonem longius traham - in conspectu Romanae urbis pauperibus erogaret, quod illa teste uendiderat. Nos hoc tantum dolemus, quod pretiosissimum de sanctis locis monile perdidimus. recepit Roma, quod amiserat, ac procax et maledica lingua gentilium oculorum testimonio confutata est. laudent ceteri misericordiam eius, humilitatem, fidem: ego ardorem animi plus laudabo. librum, quo Heliodorum quondam iuuenis ad heremum cohortatus sum, tenebat memoriter et Romana cernens moenia inclusam se esse plangebat. oblita sexus, fragilitatis inmemor ac solitudinis tantum cupida ibi erat, ubi animo morabatur. non poterat teneri consiliis amicorum: ita ex urbe quasi de uinculis gestiebat erum
Abbreviated transcription (Latin):
ihc ab urbe romana tales ultra besti¬
as. Insperati ubiq aderant ⁊ et famã
celeritate iuincentes: non religioni.
ñ dignitatib. ñ etati. nõ uagienti¬
I miscrebant᷑¬
mis rel utur infancie. Cogebant᷑ mori:
qui dudun. uiuere ceꝑant. & nescientes
malum suum: int̾ hostium manꝰ ac tẽ¬
la ridebant. Consonus inter om̃s rumor
petere eos iherosolimã: et ob nimiam
auri cupiditatem ad hanc urbem concur
rere. Neglecta pacis incuria. sarcieba¬
tur antyochia : tyrus uolens a terra
abrumpere. insulam q̃rebat antiquã
Tunc et nos compulsi sumꝰ parare na¬
ues. esse in litore: aduentum hostiũ
precauere: et seuientib uentis magi
barbaros metuere ꝙͣ naufragiũ nõ
tam ꝓprie saluti ꝙͣ uirginum casti¬
monie ꝓuidentes. Erat in illo temꝑe
quedam apud nos dissensio: et bar¬
baroꝵ pugnam domestica bella su¬
perabant. Nos in oriente tenuerũt
iam fixe sedes: ⁊ inueteratũ scõrum

Expanded text:
Iesus ab orbe Romano tales ultra bestiIesus ab orbe Romano tales ultra bestias! insperati ubique aderant et famam celeritate uincentes non religioni, non dignitatibus, non aetati, non uagienti miserebantur infantiae. cogebantur mori, qui dudum uiuere coeperant et nescientes malum suum inter hostium manus ac tela ridebant. consonus inter omnes rumor petere eos Hierosolymam et ob nimiam auri cupirere. Muri neglecti pacis incuria sarciebantur Antiochiae; Tyrus volens a terra abrumpere insulam quaerebat antiquam. Tunc et nos conpulsi sumus parare naves, esse in litore, adventum hostium praecavere et saevientibus ventis magis barbaros metuere quam naufragium, non tam propriae saluti quam virginum castimoniae providentes. Erat in illo tempore quaedam apud nos dissensio et barbarorum pugnam domestica bella superabant. nos in Oriente tenuerunt iam fixae sedes et inueteratum locorum
Abbreviated transcription (Latin):
telligo dñi uoluntate dilatatũ. reddit᷑
memorie illus. ut sacerdotalib pͥoris
ad se uoluminis induta uestib. ꝑ mũ¬
di huius solitudinem gaudeat se ad
terram repmissionis aliqͣndo uenisse.
Uerum qd̾ cepimus ꝓsequam᷑. Que-¬
rentib nobis tande femine habitacu¬
lum. cum ita solitudinẽ cuperet ut di¬
uersorio marie carere nollet: ecce su¬
bito discurrentib nunciis. oriens to¬
tus intremuit. ab ultima meotide
inter glacialem ta naym ⁊ massa ge¬
tarum immanes populos. ubi clausaᷤᷤ
ruppib feras gentes alexandri clau¬
stra cohibent. erupisse hunorum exa¬
mina. que ꝑnicib eqͥs huc illucq uo¬
litancia. ce dibus ꝑiter ac terroribus
cuncta complerent. Aberat tunc ro¬
manus exercitus: et bellis ciuilib in
ytalia tenebatur. Hanc gentẽ hero¬
dotus refert sub dario rege medorum
iuginti annis orientem denuisse cap¬
tiuum: & ab egypciis atq ethiopib
annuum exegisse uectigal. Auertat

Expanded text:
tellego, domini uoluntate dilatum redditur tellego, domini uoluntate dilatum redditur memoriae illius, ut sacerdotalibus prioris ad se uoluminis induta uestibus per mundi huius solitudinem gaudeat se ad terram repromissionis aliquando uenisse. Uerum, quod coepimus, persequamur. quaerentibus nobis dignum tantae feminae habitaculum, cum ita solitudinem cuperet, ut diuersorio Mariae carere nollet, ecce subito discurrentibus nuntiis oriens totus intremuit, ab ultima Maeotide inter glacialem Tanain et Massagetarum inmanes populos, ubi Caucasi rupibus feras gentes Alexandri claustra cohibent, erupisse Hunorum examina, quae pernicibus equis huc illucque uolitantia caedis pariter ac terroris cuncta conplerent. aberat tunc Romanus exercitus et bellis ciuilibus in Italia tenebatur. hanc gentem Herodotus refert sub Dario, rege Medorum, uiginti annis Orientem tenuisse captiuum et ab Aegyptiis atque Aethiopibus annuum exegisse uectigal. auertat
Abbreviated transcription (Latin):
cunde rogaret. qͥd sibi uellet nominũ
tanta congeries : cur singule tribus
in alus atq aliis locis uarie iungerẽ¬
tur ÷ quomͦ balaam ariolus. sic futu¬
ra xp̃i mysteria ꝓpħauit. ut nullus
ꝓpe modum ꝓpħarum tam aꝑte de
eo uaticinatus sit: respondi ut po-¬
tui: et uisus sum int̾rogatiomi eius
satisfacere. Reuoluens ergo librũ:
ꝑuenit ad eum locum ubi cathalo¬
gus describitur omnium mansionũ:
ꝑ quas de egypto egrediens populꝰ
ꝑuenit ad fluenta iordanis. Cumq
causas ⁊ rationes quereret singu¬
larum: in quibusdã hesitaui ⁊ iti
aliis in offenso cucurri pede: in plerisq
simpliciter ignoranciam confessus sum.
Tunc uero magis cepit urgere. et quasi
non mͥ liceret nescire qd̾ nescio. expostu¬
lare. ac se indignam tantis mysterus
dicere. Quid plura: Extorsit mͥ negan¬
di uerecundia. ut ꝓprium ei opus hu¬
iuscemodi disputaciuncłe pollicerer
qd̾ usq in presens tempus ut nunc in¬

Expanded text:
cunde rogaret, quid sibi uellet nominum cunde rogaret, quid sibi uellet nominum tanta congeries, cur singulae tribus in aliis atque aliis locis uarie iungerentur, quomodo Balaam ariolus sic futura Christi mysteria prophetarit, ut nullus propemodum prophetarum tam aperte de eo uaticinatus sit, respondi, ut potui, et uisus sum interrogationi eius satisfacere. reuoluens ergo librum I peruenit ad eum locum, ubi catalogus describitur omnium mansionum, per quas de Aegypto egrediens populus peruenit usque ad fluenta Iordanis. cumque causas et rationes quaereret singularum, in quibusdam haesitaui, in aliis inoffenso cucurri pede, in plerisque simpliciter ignorantiam confessus sum. tunc uero magis coepit urguere et, quasi non mihi liceret nescire, quod nescio, expostulare ac se indignam tantis mysteriis dicere. quid plura? extorsit mihi negandi uerecundia, . ut proprium ei opus huiusce modi disputatiunculae pollicerer, quod usque in praesens tempus, ut nunc in