comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ssam̃ que neut̃ ⁊trahentium sit illa
ꝑsona qua mediante int̾ parentẽs
ec ꝯp̃rmtas ẽ atracta. ¶ deni mar¬
ignificasti nob̃ ꝑ litteras .t. qd̾ c̃
.s. itr .o. mulierem carnaliter
cognitam desponsass eam postinod̾
ñ cognouit. mimo ip̃a ad pres ali̾as
tͣnseunte sibi aliam copu lauiti ex
quasfilios ⁊ filias iam suscepit. ue¬
rum quia eadem .o. ad te reuersa
uel nirum sibi restitui postulat uł
dari licentiam contrahendrntu qͥd
sr̃ hus fieri debeat nr̃is queris lit¬
dẽs uir eam desponsauĩt. ꝑ u̾bade
p̃senti ad eam cogendus ẽ de iure
redire. qd̾ si forsan in desponsatioire
ip̃iꝰ uerb̃ usus ẽ de futuro. impõi
tribuas facultatem.iiodem arela¬

Expanded text:
causam, cum neuter contrahentium sit illa causam, cum neuter contrahentium sit illa persona: qua mediante, inter parentesta. IDEM MARSignificasti nobis per litteras tuas quod cum B. vir O. mulierem prius carnaliter cognitam desponsasset, eam postmodum non cognovit, imo ipsa ad partes alias transeunte, sibi aliam copulavit, ex qua filias et filios jam suscepit. Verum, quia eadem O. ad te reversa, vel virum ipsum sibi restitui postulat, vel dari licentiam contrahendi, et tu quid super his fieri debeat nostris quaeris lits vir eam desponsavit per verba de praesenti, ad ipsam cogendus est de jure redire. Quod si forsan in desponsatione ipsius verbis usus est de futuro, imposittribuas facultatem. IDEM MUTI
Abbreviated transcription (Latin):
accepimus cum
L. parrochianus
Itiuis.ꝑ mulierẽ
se ducturum aui
gem in manu pa¬
tris eius .ꝑ. iurantio qd̾ eam ĩp̃r tra¬
deret in iycorem ꝓprio iuram̃to fir¬
mauerit nec ꝑ uirum steterte s ꝑ
cuta. quatuor postinod̾ uel .u. anirs
elapsis. id̾.L.e. mulierem ꝑ uerba
de p̃senti ut eius ꝯsanguinei asser̃t
uero quid suꝑ hiis agendum sit
nr̃o postulas responso edoceri. f.t. Rꝰ¬
qd̃ si tibi ostiterit od̃ id̾.l.p.imile¬
rem ꝑ uerba defuturo .e. uero ꝑ ũ¬
ba desponsauerit de p̃senti. impo
dc̃m .p. mulierem ducẽt in uxorem.
p̃fixerit nec ꝑ eum steterit qd̾ nõ
ad statutum terminum m̃m̃ osũ¬
iuidrces. ⁊ ad iꝰ seruand̾ eum si opus
siũt eccl̃iastica districtione ꝯpellas.
nisi forsitan aͦ qd̾ obstiterit ip̃m de
frm̃ ẽ ip̃m seruare ꝯpellas. de scds¬
ti pñaminiuneturꝰ. Quod si de hi-
huc cognoscas de causa donec fr̃ hiis
sufficientiꝰ instruaris. Quiod̾ enĩm
nasti. de paternitate. hrͦ ñ facit ad

Expanded text:
accepimus, cum L. parochianus tuus P. mulierem se ducturum in conjugem in manu patris ejusdem P. jurantis quod eam ipsi traderet in uxorem, proprio juramento firmarit nec per virum steterit, sed per cuta, quatuor postmodum vel quinque annis elapsis idem L. G. mulierem per verba de praesenti, ut ejus consanguinei asseruntvero quid super his agendum sit nostro postulas responso edoceri, frd si tibi constiterit quod idem L. P. mulierem per verba de futuro, G. vero per verba desponsaverit de praesenti, imposdictam P. duceret in uxorem praefixerit, nec per eum steterit quin ad statutum terminum mjudices, et ad illud servandum eum, si opus fuerit, ecclesiastica districtione compellas; nisi forsan aliud quid obstiterit quod ipsum debfactum est, ipsum servare compellas, de stiam injuncturus. Quod si de his huc cognoscas de causa donec super his sufficientius instruaris. Quod enim nasti de compaternitate habetur, non facit ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtrahi nec sponsalia potuerunt. defu¬
it etiara osangui neoꝵ assensus que
p̃cipue sunt in talib requirendr qd̾
si ⁊ etas sufficiens extitiss ⁊ osangͥ¬
neoꝵ int̾ueniss assensus pͦ m̃ ñ sũt¬
sr̃ osanguinitate ꝓpõita ⁊ tamex ꝑ¬
te iuuenis qmͣ ex parte puelle o san¬
giunitatis gradib ꝯputatis cumeã
uelletis ydoneis testib comꝑbare p̃¬

Expanded text:
trahi nec sponsalia potuere. Defuit etiam consanguineorum assensus, qui praecipue sunt in talibus requirendi. Quod et si aetas sufficiens exstitisset et consanguineorum intervenisset assensus, perser consanguinitate proposita, et tam ex parte juvenis quam ex parte puellae consanguinitatis gradibus computatis, cum eam velletis idoneis testibus comprobare
Abbreviated transcription (Latin):
¶ceps nore allie a nob̃ hũiłr pos¬
tulass ut de nr̃a sibi ꝑmissrone lic⁊
filiam nobib uiri pͥnceps insulaꝵ qm̃
se asseruit subarrasse ducẽ nͣixoeem.
ñ obstante qd̾ pr̃uo eiꝰ ead̾ mulier . iͣ.
nubiles annos fu̾at desponsata cum
itaq in p̃dictoꝵ udicum p̃sentia ꝯ¬
stitutis sic̃ ip̃i ꝑ suas littãs nob in¬
timarunt. ꝑ testes eiꝰ ꝯstitit euident.
qd̾ puella illa .uiii. annis expletis
ab.L. pͥncipe nor Wallie tam suo ꝙͣ
suoꝵ assensu parentũ fũat subar¬
rasse. s ex necc̃itate eo ip̃am traduce
differente erusd̃ .L. pr̃is ipãm sineꝯ
sensu eiꝰ pꝰ mod̾ desponsauit. qui ea
neq̃quam carnałr cognita fuãt mã
uniũse carnic ing̃ssus. Iudices gͦ p̃¬
fati canõico communicato pruden¬
tum uiroꝵ osilio p̃dicto norwallie
ponsaret eand̾. ne discordiamint̃ ip̃m
⁊ parentes puelle olim exorta.⁊ ñ sopi¬
ta. it̃m oriret᷑. Nos gͥ eoꝵd̾ sĩam ubi

Expanded text:
ceps Norwalliae, a nobis humiliter postulasset, ut de nostra sibi permissione liceret filiam nobilis viri... principis Insularum, quam se asseruit subarrasse, ducere in uxorem, non obstante, quod... patruo ejus eadem mulier infra nubiles annos fuerat desponsata, cum itaque in prædictorum judicum præsentia constitutis, sicut ipsi per suas nobis litteras intimarunt, per testes  puella, octo annis expletis, ab L. principe Norwalliæ, tam suo quam suorum assensu parentum, fuerat subarrhata, sed, eo ex necessitate ipsam transducere differente, ejusdem L. patruus ipsam sine consensu ejus postmodum desponsavit, qui, ea nequaquam carnaliter cognita viam fuerat universæ carnis ingressus. Judices ergo prædicti, communicato prudentium virorum consilio, prædicto Norwalliæ ponsaret eamdem, ne discordia inter ipsum et parentes puellæ olim exorta, et tunc sopita, iterum oriretur. Nos igitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ilectus filtus nr̃ miles alexandri
steret furiosꝰ. uñ humiłr postula¬
osułe dignarem᷑. c̃ eadem mulier c̃
ip̃o uiro qui otinuo furore laborat
furoris legittimꝰ si potiũt int̾uem¬

Expanded text:
ilectus filius, R. miles Alexandrinsteret furiosus, unde, humiliter postulansulere dignaremur, cum eadem mulier cum ipso viro, qui continuo furore laborarefuroris, legitimus non potuerit interven
Abbreviated transcription (Latin):
tis testib ueritatem inquire cu¬
rauerunt. Hãbitis gͦ uͦii. ꝓductio¬
nib testium ⁊ redactis inscriptis
depositionib ecꝑd̾ ea que ad decisio¬
nem cause credebant suffice̾. de utri¬
usq partis assensu nob̃ tͣnsmittere
curauer̾t᷑ ut nob rei ueritas elucẽt.
pͥores udices ⁊ p̃sertim archidiaco¬
num ⁊ priorem dicebat uiris igna¬
ros ⁊ litteras nr̃as ꝑ fiꝰ suggestionẽ
obtẽntas. nec se credebat cum eadẽ
puella pꝰ se saluari que prũo eius
tradita in ux̾orenrin uno lecto sepiꝰ
um diligent᷑ inspectis ꝓbatum in¬
ducturum se uirauerat in iycorẽ:
s nec ip̃am traduxerat nec ꝓbabat᷑
ꝑtestes qd̾ benedictus fueraͥt aut
in una t̾ra fuerat cum eadent. ut¬
pote qͦꝵ tras. mare medũ diuidebati
In actis quidᷤ iudicum ꝑspeximus

Expanded text:
tis testibus, veritatem inquirere curaverunt. Habitis ergo quatuor productionibus testium, et redactis in scriptis depositionibus eorumdem, ea, quae ad decisionem causae credebant sufficere, de utriusque partis assensu, nobis transmittere curaverunt, ut nobis rei veritas eluceret, et priores judices, et præsertim archidiaconum et priorem dicebat juris ignaros, et litteras nostras per falsam suggestionem obtentas, nec se credebat cum eadem puella posse salvari, quæ patruo ejus tradita in uxorem in uno lecto sæpiusum diligenter inspectis, probatum inducturum se juraverat in uxorem, sed nec ipsam transduxerat, nec probabatur per testes, quod benedictus fuerit, aut in una terra fuerit cum eadem, utpote quorum terras mare medium dividebat. In actis quoque judicum perspeximus
Abbreviated transcription (Latin):
bis uidel̃e ꝓfitiat huic scõ uel illi tał
obło ad glam uel honorem. ita sane de¬
bet intelligi. ut ad hoc ꝓsit qd̾ mag̃ ac
magis a fidelib glorificet᷑ meritis au
etiam ghonoretur. Licet pluriq re¬
putent ñ uidignum scm̃ꝵ glam usq
ad indicium augm̃tari. ⁊ ideo eccł̃iam
in terra sane posse augm̃tum glori¬
ficationis eoꝵ optare. Uerumptam̃
in hoc articulo locum habet illa dif¬
finitio. qua docetur. qd̾ defunctorũ
alii sunt ualde boni. alii ualde mali.
que sunt a fidelib in eccł̃ia ꝓualde bo-¬
nis. actiones sunt grarum ꝓualde
malis. osolationes uiuoꝵ expiatones
uero ꝓ mediocrĩt bonis.⁊ ꝓpitiationes
ꝓ medioerit̾ malis. tua. dis. inuesti¬

Expanded text:
 vel proficiat huic sancto vel illi talis oblatio ad gloriam vel honorem, ita sane debet intelligi, ut ad hoc prosit, quod magis ac magis a fidelibus glorificetur in terris aut etiam honoretur, licet plerique reputent non indignum sanctorum gloriam usque ad judicium augmentari, et ideo Ecclesiam interim sane posse augmentum glorificationis eorum optare. Utrum tamen in hoc articulo locum habeat illa distinctio qua docetur quod defunctorum alii sunt valde boni, alii valde mali, quae fiunt a fidelibus in Ecclesia pro valde bonis actiones sunt gratiarum, pro valde malis consolationes vivorum, expiationes vero pro mediocriter bonis et propitiationes pro mediocrit
Abbreviated transcription (Latin):
redemptionis in sanguine. at regene¬
rationis in aqua. in illa duo uinum ⁊
aqua que ꝯmiscent᷑ in calice. diuina urt¬
tute mutantur: ut in hoc sacramento
plene sint ueritas ⁊ figura. alii uero
tenent quod aquacum uino transsu¬
b̾atur in sanguine. cum in uinũ nõ¬
transeat myxta uino. Licet pħci ꝯtra¬
rium asseuerent. qui aqm auino ꝑ
artificium asserunt seꝑari. Prefea pot̾
dici esd̾ aqua non transit in sanguinẽ
s remanet prioris uni accidentib.
tui ꝯfusa ita osd̾ uini saporem assimit.
qd̃ iñ cognosettur. qd̾ si post calicis con.¬
secrationem a luso uinum mittatur
in calicem. illuo quid transit in sangͥ¬
nem. nec sanguini ꝯmascetur. s accidẽ¬
corꝑi. quod sub eis latet undiq circũ¬
funditur. non madidans circumfusũ.
Ip̃a tamen decidentia uinum appositũ
accidentia ꝑmutare sub̃ tum sicut ⁊
sub̃tum ꝑmutare ꝯtingit accidentia.
supͣ osuetudinem oꝑatur. s nec io¬

Expanded text:
redemptionis in sanguine ac regeneredemptionis in sanguine ac regenerationis in aqua, in illa duo vinum et aqua, quae commiscentur in calice divina virtute mutantur, ut in hoc sacramento plenae sint veritas et figura. Alii vero tenent, quod aqua cum vino transsubstantiatur in sanguinem, cum in vinum transeat mixta vino, licet physici contrarium asseverent, qui aquam a vino per artificium posse asserunt separari. Praeterea, potest dici quod aqua non transit in sanguinem, sed remanet prioris vini accidentibus circumfusa, ita, quod vini saporem assumit; quod inde conjicitur, quia si post calicis consecrationem aliud vinum mittatur in calicem, illud quidem nec transit in sanguinem nec sanguini commiscetur, sed, accidenpori quod sub eis latet undique circumfunditur, non madidans circumfusum. Ipsa tamen accidentia vinum appositum accidentia permutare subjectum, sicut et subjectum contingit accidentia psupra consuetudinem operatur. Sed nec inco
Abbreviated transcription (Latin):
a. ibi credr̃. qmͣ c̃natur. Pernitur ibi
spẽs. panis ⁊ ium. ⁊ creditur ueritas
carnis ⁊ sanguinis. ac uirtus unitatiᷤ
⁊ trinitatis. Quod autem mysti̾um
iuuificat. fides autem ẽ ueritas scd̾m
quod legitur. Iustus ex fide uiuit ꝑꝑ¬
qd̾ ip̃e dominus dicit. uerba que lo¬
cutus sum uobis sp̃c ⁊ uita sunt. Di¬
stinguenda sunt tñ subtiliter. Tria
que sunt in hoc sacram̃to discreta.
Uidel̃c forma uisibilis. Ueritas coeꝑis
⁊ iurtus sp̃ualis. forma panis ⁊ uini.
ueritas carnis. ⁊ sangumis. uirtꝰ uni¬
tatis ⁊ tͥnitatis. Rimum ẽ sacram̃tũ¬
uniꝰ. ⁊ res alterius ecistit. Credimꝰ gͦ qd̾
forma uerboꝵ sicrit in canone reꝑitins
res. Nam sicut suꝑius ẽ expressum.
multa de fc̃is ⁊ uerbis dominicis abe
Quesisti etiam utrũ aqua cũ in no
m łangiunem conu̾tat᷑ suꝑ hac autẽ
opiniones apud scolasticos uariant᷑.
aquibusdam enim urͣ. qd̾ cum alatẽ¬
xp̃i duo p̃cipue fliycerunt sacram̃ta.

Expanded text:
ur enim species panis et vini, et creditur veritas carnis et sanguinis, ac virtus unitatis et charitatis. Quod autem mysterium vivificat ; fides autem est vita, secundum quod legitur: Justus meus ex fide vivit dicit: Verba quae locutus sum vobis spiritus et vita sunt. Distinguendum est tamen subtiliter inter tria quae sunt in hoc sacramento discreta, videlicet, forma visibilis, veritas corporis et virtus spiritualis; forma panis et vini, veritas carnis et sanguinis, virtus unitatis et charitatis. Primum est sacramentuunius et alterius res existit. Credimus igitur quod formam verborum, sicut in canone reperiturres. Nam, sicut superius est expressum, multa de verbis et factis Dominicis ab esserunt. Quaesisti etiam utrum aqua cum vino in sanguinem convertatur. Super hoc autem opiniones apud scholasticos variantur. Aliquibusi duo praecipua fluxerunt sacramenta,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e de nr̃o ⁊ accipimꝰ de suo. tam insolu¬
bilinexu ꝯuingim᷑. ut qui ẽ unum ẽ
patre ꝑmeffãbilem unttatem. fiat u¬
num nobiscum ꝑ admirabiliorem uni¬
tatem oneni. ac ꝑ hoc tp̃e omunit̾ me¬
diante cum ꝑatre. ainum efficit᷑. Pater

Expanded text:
e nostro, accipimus ipsi de suo, tam insolubili nexu conjungimur, ut qui est unum cum Patre per ineffabilem unitatem, fiat unum nobiscum per admirabilem unionem, ac per hoc, ipso communiter mediante, cum Patre unum efficimur. Pater
Abbreviated transcription (Latin):
Quod siquis illud mutau̾̃t aut qñ
mutatum fuĩt ignoramus. Scinus
tñ quia fuit cccõne mutatum quia
cum sacre scripture dicat auctoritas.
tiendum. qui orationib nr̃is ñ in di¬
gent. ꝓ eo quod sint ꝑ fecte b̃i. om̃ia eis
ad uota succẽdunt. s nos potiꝰ corum
orationib indigemus. qui cũ¬

Expanded text:
quod quis illud mutaverit, aut quando mutatum fuerit, ignoramus: scimus tamen qua fuerit occasione mutatum; quia, cum sacrae Scripturae dicat auctoritas qtiendum, qui orationibus nostris non indigent, pro eo quod cum sint perfecte beati, omnia eis ad vota succedunt, sed nos potius eorum orationibus indigemus, quos, cu
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi qui renatus fuerit exaqua in spi¬
ritu scõ. non itrabit in regnum dei.
uerum int̾ oppõnes p̃dictas illa ꝓba-¬
bilior iuidicatur. que asserit aqͣm cum
uino in sanguinem tͣnsmutari. ut ex¬
p̃ssius eluceat ꝓprietas sacram̃ti. Nam
qd̾ alibi legitur. Beati qui seminant¬

Expanded text:
Nisi quis renatus fuerit ex aqua, et Spiritu sancto, non intrabit in regnum Dei. Verum inter opiniones praedictas, illa probabilior judicatur, quae asserit aquam cum vino in sanguinem transmutari, ut expressius eluceat proprietas sacramenti. Nam, quod alibi legitur: Beati qui seminat
Abbreviated transcription (Latin):
cis. celebrare contingit.ỹmnꝰ angłicꝰ.
simbolum ac p̃fatio ꝓpria debeat de¬
cantari. Presertim cum in partib tu¬
is in honore beate uirginis in sabba¬
toꝵ die missa sollempnĩt celebretur.
festis cum celebrantur missarũ sollep-¬
nia in honore beate lurginis neq an-
Licet in missa ꝓpria p̃fatio decantet᷑.
ut int̾ omemorationem ⁊ sollemꝑ¬
nitatem differentia ostendatur. Uñ
te deum laudamꝰ rͥriꝰ dimitiitur ꝙͣ
dicatur. in laudib matutinis.I. dẽ.¬
Postulasti p̃terea ed̃oceri. quĩb uer¬
bis pontisex romanꝰ utatur in colo¬
co canonis misse in quo sacerdos inferi¬
or dicit una cum ppͣ. nr̃o ⁊ autitiste.
nr̃o. eum ĩdem ꝓse tunc uideat᷑ orare.¬
ac̃ sup̃ se antitistem ñ hĩẽ. Ad quos¬

Expanded text:
 celebrari contingit, hymnus angelicus, Symbolum ac praefatio propria debeant decantari, « praesertim cum in partibus tuis in honorem beatae Mariae virginis in Sabbatorum diebus missa solemniter celebretur? festis, cum celebrantur missarum solemnia in honorem beatae Virginis, neque licet in missa propria Praefatio decantetur, ut inter commemorationem et solemnitatem differentia ostendatur. Unde Te Deum laudamus regularius dimittitur quam dicatur in Laudibus matutinis.  CuPostulasti praeterea edoceri quibus verbis pontifex Romanus utatur in eo loco canonis missae, in quo sacerdos inferior dicit, una cum papa nostro, et antistite nostro, cum idem pro se tunc videatur orare,ac supra se antistitem non habe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmemoraret id quod in altari sus¬
cipitur ẽẽ sacram̃tum ⁊ mysteri¬
ta cłi suscipiunt reuerent̃. scrip¬
turas ⁊ uirtutes dĩ pariter nesci¬
entes. Si eram ĩdeo quia figura ẽ
sacram̃tum altaris ueritas ẽẽ ne¬
gatur. gͦ nec mors nec resurrectio
xp̃i cum figura sit ueritas ẽ creden¬
da. Si quid̃ mortem ⁊ resurrectio¬
nem xp̃i similitudinem ⁊ ymagi¬
quiens mortuus ẽ ꝓ delictis nr̃is
⁊ resurrexit ꝑꝑ iustificationem no¬
stram. Apłorum enim painceps
petrus sic in eplã sua seripsit. xͦ¬

Expanded text:
mmemoret, id quod in altari suscipitur esse sacramentum et mysterinta Dei suscipiunt reverenter, Scripturas et virtutem Dei pariter nescientes. Si enim ideo, quia figura est, sacramentum altaris veritas esse negatur, ergo nec mors nec resurrectio Christi, cum figura sit, veritas est credenda. Siquidem mortem et resurrectionem Christi similitudinem et imagiinquiens, mortuus est pro delictis nostris, et resurrexit propter justificationem nostram. Apostolorum etiam Princeps Petrus sic in epistola sua scribit:
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ꝯfirmator. sic̃ diĩs repmisit. Qi
manducat inquit carnẽ meam ⁊
sanguinem meum bibit. habetui¬
tam et̾nam. Ex eo autem uerbo de
erroris quidam trahere putauer̃t
dicentes. In sacram̃to altaris ñ eẽ¬

Expanded text:
nfirmator, sicut Dominus repromittit, Qui manducat, inquiens, carnem meam, et sanguinem meum bibit, habet vitam aeternam. Ex eo autem verbo, deerroris quidam trahere putaverunt, dicentes in sacramento altaris non e
Abbreviated transcription (Latin):
pb̃r lacrimabili nob ꝯqõne mon¬
strauit. qd̾ cum ad celebrandum mi-¬
ssarum sollempnia. ospiceret se in¬
dignum. inditus aliqndo sacerdo¬
talib uidum̃tis sine calice ac õbla¬
ta. loco ca nonis misse ꝓsalmum.
Miserere mei deus. iudel̃c decanta¬
nit. qiͣ missarum officra exeqͣndo.
ꝙ in partĩb illis dr̃ missa sicca. Cũ
tu gͥ ĩdem ut asserit ea intentione
ñ fecerit ut formam sacram̃ti mu¬
taret uel ut hesim introducẽt. sed
simplicitate potus qm malicia.¬

Expanded text:
 lacrymabili nobis confessione monstravit, quod, cum ad celebrandum missarum solemnia conspiceret se indignum, indutus aliquando sacerdotalibus indumentis, sine calice ac oblata, loco canonis missae psalmum, Miserere mei, Deus, videlicet, decantavit, quasi missarum officium exsequendo, quod in partibus illis dicitur Missa sicca. Cum igitur id, ut asserit, ea intentione non fecerit, ut formam sacramenti mutaret, vel ut haeresim introduceret, sed simplicitate potius quam malitia
Abbreviated transcription (Latin):
onsuluisti nos eucharistie.
utr̃ pb̃& duas missas in eadem die
nisi causa necc̃itatis suadeat suffic̃
sacerdoti semel in die. unam missam
solumm᷑ celebrare. I dem braccareñ¬

Expanded text:
onsuluisti nos utrum presbyter duas missas in eadem die nisi causa necessitatis suadeat, sufficit sacerdoti semel in die unam missam solummodo celebrare. Datum, VII Kalen
Abbreviated transcription (Latin):
In canone misse sermo iste uidelicit
mistĩum fider uerbum tp̃ris int̾po¬
situm inueniturr. Unde cum eun¬
głista xp̃m hoc dixisse testetur me¬
tius ñ modicum ⁊ miraris qd̾ aliqͥs
asseuerare temptauerit eum aliqͥd
plus dycisse qmͣ eungłistaꝵ aliquis
asseueret. Uerum si formam cano¬
nis ip̃ius inspicias diligenter p̃ter
hoc de quo frat̾nitas.t. roquisiuit
alia duo uidelc eleuatis ocũlis ince¬
lum. ⁊ eterni testam̃ti. poteris in ip¬
so canone reꝑire. qm̃ in textu tunͣ¬
glico non leguntiu Sane multa
tam de uerbis qmͣ factis dominicis
inuenitumus ab eungłistis omissa.
que apłi uel suppleuisse uerbo uel

Expanded text:
videlicet videlicet mysterium fidei, verbis ipsis interpositus invenitur. Unde, cum evangelista Christum hoc dixisse testetur, moveris non modicum et miraris quod aliquis asseverare tentaverit eum aliquid plus dixisse quam evangelistarum aliquis asseveret. Verum, si formam ipsius canonis inspicias diligenter, praeter hoc de quo tua fraternitas requisivit, alia duo, videlicet, elevatis oculis in coelum et aeterni testamenti, poteris in ipso canone reperire, quae in textu evangelico non leguntur. Sane multa tam de verbis quam de factis Dominicis, invenimus ab evangelistis omissa, quae apostoli vel supplevisse verbo ve
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ñiam opetentem. ꝙͣ ꝑacta. si ali
tribuas celebrandi. dum mͦ ꝑꝑ hoc
Um marthe cura płima satta¬
gentis officio incura regiminis
pastoralis ꝑ maiori parte renunti¬
ans in domo dñi quasi abrectus elec-¬
tus elegeris habitare cum illis qui
partem optimam elegerunt seden¬
tes ante pedes domini cum maria.
ut in eius lege iugit̾ mẽditentur.
lippitudini lẏe rachelis pulcritu¬
dinem p̃ferentes. eam in te iugẽ
gentiam scripturaꝵ. ut nõ solũ
paruulis frange̾ possit panem.
s ꝓuectis etiam cĩbum solidum
ministrare. ac nodos soluere diffi¬
cilium qõnum. Uerum qm̃ inpe-¬
st̾ium recognosces ad eam maiores
causas eccłie referendas ꝯsultati¬
onib .t. quas non obomodum uti-
ter quod nob̃ inspirat dominus
que etiam ecc utitur generalis
ad iecerit. quod nullus eungłista¬
rum legitur exp̃ssisse. Cum enim
hoc om̃s. hic est enini sanguis meus
noui testam̃ti. qui ꝓ uobis ⁊ multis
effudetur. in remissionem pccorũ.

Expanded text:
ntiam competentem, et, ea peracta, si aliutribuas celebrandi, dummodo propteum Marthae circa plurima satagentis officio, in cura regiminis pastoralis, pro majori parte renuntians, in domo Domini quasi abjectus elegeris habitare cum illis, qui partem optimam elegerunt, sedentes ad pedes Domini cum Maria, ut in ejus lege jugiter meditentur, lippitudini Liae Rachelis pulchritudinem praeferentes, eam in te vigere gentiam Scripturarum, ut non solum parvulis frangere possis panem, sed provectis etiam cibum solidum ministrare ac nodos solvere difficilium quaestionum. Verum, quonsterium recognoscens, ad eam credis majores causas Ecclesiae referendas, consultationibus tuis, quas non ob commodum utilie movisse, libenter quod nobis inspirat Dominus quo utitur Ecclesia generalis adjecerit quod nullus evangelistarum legitur expressisse. Cum enim hoc omnes; hic est enim sanguis meus novi testamenti, qui pro nobis et pro multis effundetur in
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ quingentis frĩb simul. deinde
uisus ẽ iacobo. Nouissime aut̃ tan¬
qmͣ abortiuo usus ẽ ⁊ mͥ. Ip̃i etiã
eungłiste int̾ mutuo suppleuisse
leguntur. que abeorum aliquo uł
aliquib sunt omissa. Unde eñ tres
euͣngłiste posuerint hoc ẽ corpus
meum solus lucas adiecit. quod ꝓuo
bis tradetus.⁊ cum matħs ⁊ marcus
dicat ꝓmultis. Lucas dicit ꝓ uõbis.
Matħs aũ in remissionem peccatoꝵ
adiungit. Cetm̃ ea que adduntur. in
canone misse possunt ex aliis locis e¬
uͣngeluĩ ꝯꝓbari. Iohannes enim sus¬
citationem lazari descriꝑturus. ih̃m
sursum oeulos eleuasse asserit ⁊ dixis¬
sc. Pater gr̃as ago tibi qm̃ audistime.
Alibi etiam idem dicit. hoc locitus ẽ
iħc ⁊ subleuatis oculis in celum dix̃.
Pater cdarifica filium tuum. Si tũc
cum ad corpus ex anue latarire¬
uocabat. ꝓbabilius eẽ uidetur. quod
tunc oculos leuauerit ad patrem in
celum. cum panem ⁊ uinũ in corpus
⁊ sanguinem ꝓprium omutauit. Ce¬

Expanded text:
ul, deinde visus est et Jacobo; novissime autem, tanquam abortivo, visus est et mihi. Ipsi etiam evangelistae inter se mutuo supplevisse leguntur, quae ab eorum aliquo vel aliquibus sunt omissa. Unde, cum tres evangelistae posuerint: Hoc est corpus meum ; solus Lucas adjecit, quod pro vobis tradetur. Et cum Matthaeus et Marcus dicant: pro multis, Lucas dicit: pro vobis ; Matthaeus autem, in remissionem peccatorum, adjungit. Caeterum ea quae adduntur in canone missae possunt ex aliis locis Evangelii comprobari. Joannes enim, suscitationem Lazari descripturus, Jesum sursum oculos elevasse asserit et dixisse: Pater, gratias ago tibi, quoniam audisti me ; alibi etiam idem dicit: Haec locutus est Jesus et sublevatis oculis ad coelum, dixit: Pater, clarifica Filium tuum. Si tunc rem, cum ad corpus exanime animam Lazari revocabat, probabilius esse videtur, quod tunc oculos levaverit ad Patrem in coelum, cum panem et vinum in corpus et sanguinem proprium commutavit. Cae
Abbreviated transcription (Latin):
iam pridem ad xp̃ianitatem coacti
sacram̃tis diuinis aslotiatos. ⁊ bap̃r¬
sacram̃ta suscepisse. ⁊ crismate une¬
oportet ut fidem etiam qmͣ necc̃itatẽ
dni blasphemet᷑. ⁊ fides ꝗmͣ susceꝑunt
uilis ac contemptibilis habeatur.

Expanded text:
ampridem ad Christianitatem coacti sacramentis divinis sociatos baptismi gratiam suscepisse, et chrismate uncoportet ut fidem etiam quam vi vel neceDomini blasphemetur, fidesque quam susceperunt vilis ac contemptibilis habeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ne fidei obseruantram astutis machi¬
nationib abolere. in exꝵ ext̾miniũ
efficatit̾ elaborat. p̃sertim cum eisdem
ꝓrsus exclusis eadem uinea fructisi¬
care possit uberiꝰ ꝑ oꝑa ꝑietatis. Hac
uersa ħeticoꝵ sibiq fauentium. bo¬
na mobilia que ad tuas manus de¬
ueni̾nt dum eos ext̾minare stũdue¬
ris zelo fidei orthodoxe ad tuũ usum
tibi libere liceat retinere. bonaetiã
immobilia que de ip̃oꝵ manib eru¬
ere potis hac de causa retincas. sine
iuris p̾iuditio alieni. Icdem.¬

Expanded text:
ne fidei observantiam astutis machine fidei observantiam astutis machinationibus abolere, in eorum exterminium efficaciter elaborat, presertim, cum, eisdem prorsus exclusis, eadem vinea fructificare possit uberius per opera pietatis. Hac versa hereticorum sibique faventium bona mobilia, que ad tuas manus devenerint, dum eos exterminare studueris zelo fidei orthodoxe, ad tuum usum libere tibi liceat retinere. Bona etiam immobilia, que de ipsorum manibus eruere poteris, hac de causa retineas sine iuris preiudicio alieni.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mandamꝰ ne ad eos bona iꝑ̃oꝵ ulti¬
us reu̾tantur. nisi eis ad cor redeun¬
tib ⁊ abnegantib hereticor osortiũ
aliquis uolu̾it misereri. ut tꝑalis
saltem uindicta corripiat quem
sp̾alis non corrigit disciplina. Cum
enim scd̃m legiitimas sanctiones re-¬
is lese maiestatis punitis capite bo
strictione p̃cidi ⁊ bonis femꝑalibus
sꝑoliari. cum longe sit gͣuius et̾nam
qͣm tꝑalem ledere maiestatem. nec hiꝰ
seueritatis censuram ortodoxoꝵ etiã
ex ħedatio filioꝵ qi ciuusdam mise¬
rationis p̃textu debet nullatenꝰ im¬
pedire. cum in multis cãib etiam ẜ
diuinum iudicium filuĩ ꝑ parentib¬
tꝑ̃ałr ꝑuniunt᷑ ñ solum in auctores
scelerum s in ꝓgeniem dampnatoꝵ.¬
em Regi arragoneñ.
Um scd̃m euungłicam ueritatem
oꝑarus mͣcede sit dignus. ac ali¬
bi scriptum sit. qd̾ boiu trituranti
os non debeat infrenari multo ampliꝰ
ouenit digne remunerat᷑onis
uulꝑetulas que uineas dñi sabaoth

Expanded text:
et mandamus. Nec ad eos bona ipsorum ulterius revertantur, nisi eis ad cor redeuntibus et abnegantibus haereticorum consortium aliquis voluerit misereri; ut temporalis saltem poena corripiat, quem spiritualis non corrigit disciplina. Cum enim, secundum legitimas sanctiones, reis laesae majestatis punitis capite, bostrictione praecidi, et bonis temporalibus spoliari, cum longe sit gravius aeternam quam temporalem laedere majestatem. Nec hujusmodi severitatis censuram orthodoxorum etiam exhaeredatio filiorum, quasi cujusdam miserationis praetextu, debet ullatenus impedire, cum in multis casibus etiam secundum divinum judicium filii pro patribtur ultio, non solum in auctores scelerum, sed in progeniem dampnato regi Aragonum. Cum secundum evangelicam veritatem operarius sua mercede sit dignus, ac alibi scriptum sit quod bovi trituranti os non debet infrenari, multo amplius convenit digne remunerationis vulpeculas que vineas Domini Sabaoth
Abbreviated transcription (Latin):
ti. s etiam prudentes ⁊ docti. ñ plene
sufficiant ad ip̃ius intelligentiam
indagandam. ꝑꝑ qd̃ dicit scriptura.
qr multi defecerunt scrutantes scru¬
tinio. Uñ recte fuit olim in lege di¬
uina statutum. ut bestia que montẽ
tetig̾it lapidetur. ne uidelẽ simplex
aliquis ⁊ indoctus p̃sumat ad sublimi¬
tatem scripte sacre ꝑtingere. uel ⁊̃
aliis p̃dicare. Scriptum ẽ enim. Alti¬
ora te ne quesieris ꝑꝑ qd̾ dicit apostolꝰ
Non plus saꝑe qmͣ oportet saꝑe.s s. a.s.¬

Expanded text:
ati, sed etiam prudentes et docti non plene ati, sed etiam prudentes et docti non plene sufficiant ad ipsius intelligentiam indagandam. Propter quod dicit Scriptura: Quia multi defecerunt scrutantes scrutinio. Unde recte fuit olim in lege divina statutum ut bestia, quae montem tetigerit, lapidetur; ne videlicet simplex aliquis et indoctus praesumat ad sublimitatem Scripturae sacrae pertingere, vel eam aliis praedicare. Scriptum est enim: Altiora te ne quaesieris. Propter quod dicit Apostolus: Non plus sapere quam oporteat sapere, sed s
Abbreviated transcription (Latin):
unt ⁊ in occulto loquutus sum nich.
Porro si quis obitiat qsd̾ ux̃ p̃ceptũ
dñicum ñ ẽ scm̃ dandum canib noe
margarite mitrende sunt añ porcos.
cum ⁊ xp̃c ip̃e non om̃ib quid̃ s solis
canes ⁊ porcos non eos ẽẽ. qui sanctum
gͣtant̃ accipiunt ⁊ margaritas liben¬
ter acceptant. s illos qui scm̃ dilace¬
rant. ⁊ margaritas otempnunt qͣlos
qui euungłica uerba ⁊ eccłiastica sa
eram̃ta non ut oatholici uenerant᷑.
s abhominant᷑ potiꝰ ut heretiei ob̃la¬
na uero fidĩ saeram̃ta ñ sunt passim¬
ab hominib exponenda. cum non
passim ab hominib possint intel¬
ligi. s eis tm̃ qui ea fideli ꝑossunt
ꝑcipe intellectu. ꝑꝑ qd̾ simpliciorib¬
ait apłs. qi paruuł in xp̃o lac potum
dedi non escam uob̃. Maioꝵ ẽ enim
solidus cib sic̃ aliis ip̃e dicẽbat.
Sapĩam loquim᷑ uiter ꝑfectos. Int̾
taẽ enim diuine scripture ꝓfundi¬
tas ut non solum simplices ⁊ illittã¬

Expanded text:
unt, et in occulto locutus sum nihil. Porro, si quis objiciat quod juxta praeceptum Dominicum non est sanctum dandum canibus nec margaritae mittendae sunt ante porcos, cum et Christus ipse non omnibus quidem sed solis canes et porcos non eos esse qui Sanctum gratanter accipiunt et margaritas libenter acceptant, sed illos qui Sanctum dilacerant et margaritas contemnunt, quales sunt qui evangelica verba ecramenta non ut catholici venerantur, sed abominantur potius ut haeretici, oblana vero fidei sacramenta non sunt passim omnibus exponenda, cum non passim ab omnibus possint intelligi, sed eis tantum qui ea fideli possunt concipere intellectu. Propter quod simplicioribasi parvulis in Christo lac potum dedi vobis, non escam. Majorum est enim solidus cibus, sicut aliis ipse dicebat: Sapientiam loquimur inter perfectos; inter ta est enim divinae Scripturae profunditas, ut non solum simplices et illitter
Abbreviated transcription (Latin):
quoc̃q clerico ad aures plati ꝑuene¬
rit qd̾ cum iuste possit offende̾ non
facile cred̾e debet nec ad uindictã
eum res accende̾ debet incognita.s
coram eccł̃ie sue seniorib diligent᷑
ẽ ueritas ꝑscrutanda. ut si rei po¬
poset̾t qͣlitas canonica districtio
culꝑam feriat delinqntis. ñ tanꝙͣ
idem ip̃e sit auctor ⁊ uidex. s qͣi fama
deferente uel denuntiante clamore
ea nobis insinuata freq̃nter fus¬
sent. que ab honestate regulari m¬
mium dissonabant inquisitõnẽ
dam. qui cum minime ꝓcessissent
ad itatum sepe clamorem de cõi fr̃m
nr̃oꝵ ꝯsilio citauimꝰ ad p̾sentiam
nr̃am abb̃em ⁊ monachos ut ꝑnos
ipõs cã morbi plenus inquisita
plagam ip̃am melius curaremus.
abb̃em de symonia. ꝑiurio. dilapi¬
datione ac in sufficientia detuler̃t.
cẽ quos cum id̃ abbas exciꝑet quod
nem hiꝰ p̃mississent. Licet ad hoc
ꝓbandum duoꝵ monachoꝵ ura-¬

Expanded text:
quocunque clerico ad aures praelati pervenequocunque clerico ad aures praelati pervenerit, quod eum juste possit offendere, non facile credere debet, nec ad vindictam eum res accendere debet incognita; sed coram Ecclesiae suae senioribus diligenter est veritas perscrutanda, ut si rei poposcerit qualitas, canonica districtio culpam feriat delinquentis, non tanquam idem ipse sit actor et judex, sed quasi fama deferente, vel denuntiante clamore,ea nobis frequenter insinuata fuissent quae ab honestate regulari nimium dissonabant, inquisitionem dam; qui cum minime processissent, ad iteratum saepe clamorem de comconsilio citavimus ad praesentiam nostram abbatem et monachos, ut per nos ipsos causa morbi plenius inquisita, plagam ipsam melius curaremus. abbatem de Simonia, perjurio, dilapidatione ac insufficientia detulerunt. Contra quos cum idem abbas exciperet quod nem hujusmodi praemississent; licet ad id probandum duorum monachorum jura
Abbreviated transcription (Latin):
filiis eius in bello ꝑemptis. iꝑe de sel¬
la corruens ꝯfractis ceruicib exspira¬
uit. Ad corrigendos gͦ subditoꝵ exces-¬
sus. tanto diligentiꝰ debet p̃latus as¬
surg̾e qnͣto dampnabilius correctio¬
nem eoꝵ negligeret ccͣ quos ut de noto¬
riis excessib taceatur. Et si trib mͦis
ꝓcedere possit ꝑ accusationem uidel̃o
dampnationem ⁊ inquisitionẽ eorũ.
ut tn inom̃ib diligens adhibeatur
cautela. sicut accꝰationem legittimã
p̃cedere debet inscriꝑtio. sic ⁊ denun¬
tiationẽ caritatura correctio. ⁊ inqui¬
sitionem clamosa debet insinuatio
p̃uenire. Descendam inquit dñs ⁊ ui¬
debo clamorem ũtrũ qui uenit ad me
oꝑe opleiu̾nt. Tunc enĩ clamor ꝑuenit
ad p̃latum. cum ꝑ pu ͫ. famam aut in-¬
sinuationẽ freq̃ntem subditoꝵ sibr
referunt᷑ excessus. ⁊ tunc debet descẽ¬
dere ⁊ uidere .i. mitt̾e ⁊ inquirere utr̃
damorem u̾ctas comitetiur. Namu¬
xta canonicas sanctiones. si quid de

Expanded text:
liis eius in bello peremptis ila corruens confractis cervicibus exspiravit. Ad corrigendos ergo subditorum excessus tanto diligentius debet praelatus assurgere, quanto damnabilius correctionem eorum negligeret: contra quos, ut de notoriis excessibus taceatur, etsi tribus modis procedere possit, per accusationem videlicet, denuntiationem et inquisitionem ipsorum; ut tamen in omnibus diligens adhibeatur cautela, sicut accusationem legitima praecedere debet inscriptio, sic et denuntiationem charitativa commonitio et inquisitionem clamosa debet insinuatio praevenire. Descendam, inquit Dominus, et videbo utrum clamorem, qui venit ad meompleverint. Tunc enim clamor pervenit ad praelatum, cum per publicam famam aut insinuationem frequentem subditorum sibi referuntur excessus; et tunc debet descendere et videre, id est, mittere et inquirere utrum clamorem veritas comitetur. Nam juxta canonicas sanctiones, si quid de
Abbreviated transcription (Latin):
excitati. ex officio nr̃o maluimꝰ inqui¬
rere de p̾missis. om̃s om̃io monachos
qui uel cum ip̃o uel ccͣ ip̃m abb̃em ac-¬
cesserant uiram̃nti uincło astringen-¬
tes ut de ꝓpositis plene que scirent
exponerent ueritatem quoꝵ de põnez
inscriptis redacte cum publicate fius¬
sent. sr̃ illis ceꝑunt multipłr dispu¬
tare. Quia uͦ tam ex assertione mona-
tam expend̾at ⁊ in alia summa ma-¬
iori monast̾ium obligarat. Nos eum
iuxͣ candicas ⁊ legittimas scĩones.
ꝑꝑ has ⁊ alias p̃sumptiones. qĩ de la-¬
pidatione suspectum ab amminis-¬
tracione abbatie duxꝰ suspendendũ.
⁊ quia ꝑ testes symonia multis mis

Expanded text:
excitati, ex officio nostro voluimus inquirere de praemissis, omnes omnino monachos qui vel cum ipso vel contra ipsum abbatem accesserant, juramenti vinculo astringentes ut de propositis plene, quam scirent, exponerent veritatem; quorum depositiones in scriptis redactae cum publicatae fuissent, super illis coeperunt multiptare. Quia vero tum ex assertione monachtam expenderat et in alia summa majori monasterium obligarat, nos eum juxta canonicas ei legitimas sanctiones propter has et alias praesumptiones quasi de dilapidatione suspectum, ab administratione abbatiae duximus suspendendum. Et quia per testes Simonia multis modis
Abbreviated transcription (Latin):
nos .s. ⁊ inimicicias capitales. Ceteras
aũ exceptiones oppõitas ut furti ⁊ ad¬
ult̾ii ꝑꝑ inmanitatem ħesis symoni-¬
ace ad cuiꝰ comꝑationem om̃ia cͥmina
qͣi ꝓ nichilo reputant᷑ duxꝰ repellen¬
tun cum talia ꝯtig̾it amminicula
icut nob̃ tuis littis intimasti
c̃ in ierablaceñ eccl̃ia fiũs atenera
nutritꝰ etate. monachus fc̃s ĩbidem
initate matura oseq̃nter ꝓmotꝰ fu¬
isti ad regim̃ eccł̃ie florent᷑. Uerum ab-¬
bate ierablaceñ de medis pꝰ sublato.
um te h̃uerat inscium ⁊ absentem
in ꝑatrem ⁊ pastorem ꝑ electionem te¬
canonicam noĩauit. ⁊ qm̃ pastore ca¬
rebat leodiceñ ecõ cathedralis postꝙͣ
ꝑ dies aliquos moram fecerat᷑ in eceͣ
ierablaceñ. ad colonicẽñ eccͣm que tua.
ẽ metropoł ꝓfitiscens ip̃iꝰ auͭt. in ecc̃

Expanded text:
nes et inimicitias capitales. Ceteras autem exceptiones, ut furti, adulterii, propter immanitatem heresis simoniace, ad cuius comparationem cetera crimina quasi pro nihilo reputantur, duximus repellentim cum alia contigerit adminicula icut nobis tuis litteris intimasti, cum in Gemblacensi Ecclesia fueris a tenera nutritus aetate, monachus factus ibidem, in aetate matura consequenter promotus fuisti ad regimen Ecclesiae Florinensis. Verum abbate Gemblacensi de medio post sublato, um habuerat inscium et absentem in patrem et pastorem per electionem canonicam te uocauit. Et quia pastor carebat Leodiensis ecclesia cathedralis postquam per dies aliquot moram feceras in ecclesia Gemblacensi ad Coloniensem ecclesiam quae tua est metropoli
Abbreviated transcription (Latin):
spe remansit omĩno frustratus.
ap. appellauit. ⁊ cum dẽs .G. ad
nr̃am p̃sertiam ñ sñ magno
nec uenit nec ꝓ se curauit. suffi¬
cientẽ mitt̾e responsalem. Cum
gͥ deceptis ⁊ nõ decipientib iura
ꝯueniunt subueniant. ⁊ fraus
⁊ dolus nemini debeant patrorini¬
um imꝑtiri. Licet ip̃i ꝑ se de uire
nobi possent ecc̃stica beneficium
ꝑmutare. ut tñ simplicitati uenia
tribuatur.d.ii.p. a.s. mꝰ.qͣ. si nob̃¬
tum. ab ip̃a manuceñ p̃benda qmͣ
du dr̃ possedisse. a moto osangui¬
neo ip̃i. L. uel quolibet alio illicito

Expanded text:
spe remansit omnino frustratus. spe remansit omnino frustratus. apostolicam appellavit; et cum dictus G. ad nostram praesentiam non sine magno nec venit nec pro se curavit sufficientem mittere responsalem. Cum igitur deceptis et non decipientibus jura subveniant, fraus etiam et dolus nemini debeant patrocinium impertiri; licet ipsi per se de jure non possent ecclesiastica beneficia permutare; ut tamen simplicitati venia tribuaturtum, ab ipsa Namurcensi praebenda, quam diu dicitur possedisse, amoto consanguineo ipsius L. vel quolibet alio illicito
Abbreviated transcription (Latin):
dignum tam diuei uite necc̃ĩa
ꝯgrue subministres. donec ꝑte ĩ
rus ꝓ certo qd̃ si ꝑ examinatonem
⁊ tuer iuxͣ mandatum nr̃m ne¬
glexeris ꝓuidere ⁊ hoc nob̃ ꝑ eorũ
litteras innotuerit ad id exequen
ẽp̃o ⁊ p̃posito seĩ andree ⁊ scolasti¬
co sc̃i petri coloniẽn.
domio iħu xp̃o pastoralis sie
nob̃ cã ꝯmissa sollicitudini nr̃e
dinoscttur expedire. ut sicut dẽbe¬
amus quoslibee in siuis rõnib con¬
fouere. qd̃ aliquoꝵ iura in cons¬
pectu eccl̃ie dispendrum non susti¬
neant s firma ⁊ ill ibata debeant
ꝑmanere: In telleximꝰ siquidẽ
dił. filio .s. canonico ioħ̃is in leodio
referente. quod cum ip̃e ⁊ .I. cle¬
ricus ducti quadam aĩ leuitate
ꝑmutatione p̃bendarũ suarũ
int̾ se certare cepissent qr utili¬
tatem utriusq immin̾e̾ crode¬
guineo assignata. p̃bendam scĩ
sartholomei qmͣ sepedc̃o .G. repro¬
miserat nequaqm uoluit resig¬
nare. ⁊ sic idem .G. ut asserit sua

Expanded text:
dignum, tandiu ei vitae necessaria congrue subministres, donec per te in rus pro certo quod si per examinationem et tu ei juxta mandatum nostrum neglexeris providere, cum hoc nobis per eorum litteras innotuerit, ad id exsequendSCOPO, PRAEPOSITO S. ANDREAE, ET SCHOLASTICO S. PETRI COLONIEN. UDomino Jesu Christo pastoralis nobis sit cura commissa, sollicitudini nostrae dignoscitur expedire, ut sic debeamus quoslibet in suis rationibus confovere, quod aliorum jura in conspectu Ecclesiae dispendium non sustineant, spermanere. Intelleximus siquidem dilecto filio G. canonico Sancti Joannis in Leodio referente quod cum et ipse et L. clericus, ducti quadam animi levitate, permutationem praebendarum suarum inter se tractare coepissent, quia utilitatem utriusque imminere credeguineo assignata, praebendam S. Bartholomaei, quam saepedicto G. repromiserat nequaquam voluit resignare; et sic idem G., ut asserit, sua
Abbreviated transcription (Latin):
acture grãs intrare nolui̾nt nulla
ꝓuide pecc̃i mole gͣuantur. nec ecͣcrũ
aditus ẽ eis aliquatenꝰ denegandrx.
ne penameis in culpam oũtere usde¬
amur. si aueneratione uoluerint ali¬
qͣm diu abstinere. deuotionẽ earum
ñ credimꝰ imꝓbandam. Idem capło

Expanded text:
clesiam intrare voluerint, nulla proinde peccati mole gravantur nec ecclesiarum aditus est eis aliquatenus denegandus, ne poenam illis in culpam convertere videamur. Si tamen ex veneratione voluerint aliquandiu abstinere, devotionem earum non credimus i
Abbreviated transcription (Latin):
religionis ꝯsuetudo repugnet si ali¬
olens.f. tua ꝑ responsionem apͫ.
mulieres statim post partum debe¬
ant eccs ingredi. uel ab earũ ingres-¬
su ꝑ dies aliquot abstinere. Licet ã
scd̾m legem mosaycam certidies de¬
t̃minati fuissent quib mulieres
pꝰ partum a templi cessarent ing̾s¬
su. qr tñ lex ꝑ moy sen data ẽ. gr̃a ⁊ ue

Expanded text:
regionis consuetudo repugnet, si alis tua per responsionem apostmulieres statim post partum debeant ecclesias ingredi vel ab earum ingressu per dies aliquot abstinere. Licet autem, secundum legem Mosaicam, certi dies determinati fuissent quibus mulieres post partum a templi cessarent ingressu: quia tamen lex per Moysen data est, gratia e
Abbreviated transcription (Latin):
¶Audientiam ꝑueniss esd̃ cano¬
tibi dedimus in mandatis ut exa-¬
minata electione diligentius ⁊
ꝑ sona. si electionem canonicam
⁊ ꝑsonam ydoneam iuenires e
res. sic̃ metropolitanꝰ in cet̾is ꝓces¬
surus. Licet aũ de forma tibi e¬
lectionis canonice ac de ydonertate
ꝑsone maliis ꝯstitiss mouit te
tam̃ ⁊ ad nos osulendos u duxit.
cantorem ip̃m ex uxore legittuna
in sacerdotio suscepiset. sos gͥ at¬
tendentes quõd orientalis eccłia uo¬
tum otinentie nõ admisit. qñ ori¬
entales in minorib ordinib contͣ¬
hant ⁊ insuꝑiorib utant᷑ m̃m̾o¬

Expanded text:
audientiam pervenisset quod canotibi dedimus in mandatis, ut, examinata electione diligentius et persona, si electionem canonicam et personam idoneam invenires, eres, sicut metropolitanus in caeteris processurus. Licet autem tibi de forma electionis canonicae ac idoneitate personae in aliis constitisset, movit te tamen, et ad ncantorem ipsum ex uxore legitima in sacerdotio suscepisset. Nos igitur, attendentes quod Orientalis Ecclesia votum continentiae non admisit, quin Orientales in minoribus ordinibus contrahant et in superioribus utantur m
Abbreviated transcription (Latin):
heposiusti nob̃ in nr̃a p̃fentia. constitu¬
tus qd̾.i. qͦndam p̃decessor tuus.p. in
nu altera mutilatus. Quia uero ip̃e
abb noscitur sinistra carere. qd̾ suꝑ
hoc agendum sit nr̃a uoluisti respon¬
possit ordines ꝓmort᷑. ⁊ ip̃e in ꝓmoti¬
one sua id tacuerit fraudulenter.
ab abbttie offitio ẽ m̾ito ẽ amonen¬

Expanded text:
entia constitutus quod I., quondam praedecessor tuus, Ph. in et altera mutilatus. Quia vero abbas ipse noscitur sinistra carere, quid super hoc agendum sit, nostra voluisti responpossit ordines promoveri et ipse in promotione sua id tacuerit fraudulenter, ab abbatiae officio est non immerito amoven
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝑsessus ⁊ de ip̃o legitime tibi ostare
non poterit purgatione ab ip̃o recepta.
dum mͦ᷑ ã canonicum non obstet ip̃m
non differas pp̃ hoc ad sacerdotis ordinẽ
ꝓmouere quia licet non sit nota debae¬
ti. ẽ tñ nota defectus impedientis ad
sacro ordines ꝓmouendum. dem¬
tilidientia nr̃a ꝓpositum. quod cum
sibi sentiret ꝑiculũ imminere de
consilio medici uirilia sibi fecit ab¬
seidi. ut posset tam gͣui infirmitatis
uitio liberari.⁊ ut ꝓuideremꝰ ei super
execitione sui officii a nobis humi¬

Expanded text:
ta respersus, et de ipsa legitime tibi constare non poterit, purgatione ab ipso recepta, dummodo aliud canonicum non obsistat, ipsum non differas propter hoc ad sacerdotis officium promovere, quia, licet non sit nota delicti, est tamen nota defectus impedientis ad sacros ordines promoveri. Daudientia nostra propositum, quod cum sibi sentiret leprae periculum imminere, de consilio medici virilia sibi fecit abscindi, ut posset a tam gravis infirmitatis vitio liberari; et ut provideremus ei super executione sui officii, a nobis humi
Abbreviated transcription (Latin):
tenus ꝯpelleres. s recipiaris humiłr¬
ep̃e simul ⁊ clerici tantam neceitatem
uel utilitatem inłpexerint ut absq
ulla coactione ad releuandas utilita¬
tes uel neccĩtates cões tibi laicoꝵ nõ
beat attemꝑtari.⁊ utiq iustum exi¬
stat ut laicis sp̃ualia sũbtrahantur.
qui tp̃alia clerieis sũbriꝑe ñ uentur.
si qui ur̃m de cetero ꝯtra mandatũ
nr̃m uenire p̃sum ꝑseruit. excõmu¬

Expanded text:
tenus compellatis, sed recipiatis humiltenus compellatis, sed recipiatis humilepiscopus simul et clerus tantam necessitatem vel utilitatem inspexerint, ut absque ulla coactione ad relevandas utilitates et necessitates communes, ubi laicorum non beat attentari, et utique justum existat, ut laicis spiritualia subtrahantur, qui temporalia clericis subripere non verentur, si qui vestrum de caetero contra mandatum nostrum venire praesumpseri
Abbreviated transcription (Latin):
ortus irriguus ⁊⁊ uinee gratiose frue¬
tus generaret acceptos. s qd̃ dolentes
referimꝰ ꝓ iuuiaꝵ dulcedine ꝓpinauit
amaritudinem lambruscaꝵ. ⁊ ꝑ ro¬
sarum odore. fetorem pauꝑmexar
tauit. Olim siquid̾ pħo rex egypti
ceteriz seruituti subactis sacerdotes
suos ⁊ possessiones eoꝵ ñ solum serua¬
uit ⁊ in pristina lib̃tate .s etiam ali¬
moniam esce pri ministrauit. ⁊ rex
ꝑsie arthaxerxes uniu̾sis sacerdotĩb
aũ sicut frequent̃ acceꝑimꝰ in oppro¬
clericoꝵ. ñ causas ut cãs assumitis. ũ
eis collectis aut tallias imponatis
turpib ipõs angariis opprimentes.
bannitis eosd̃ ut exꝑonant᷑. in cursi¬
bus malignoꝵ. aut usum eis tam
rerum qmͣ offͦoꝵ ꝯmuniũ int̾dicites.
aut aliter ad p̃dicta turbatis. iuolen-¬
terut meuitãbili oiͣ necc̃itate ꝯpul
si aut iuiti. Ne gͥ sacerdotium detĩ
les. uniu̾sitati .ii. subobtestatione
exactionĩb ⁊ iniuriis abstineatis.
clericos ⁊eccl̃ias ad hiꝰ honera nulla¬

Expanded text:
hortus irriguus et vinea gratiosa, fructus germinaret acceptos; sed, quod dolentes referimus, pro uvarum dulcedine propinavit amaritudinem labruscarum, et pro rosarum odore fetorem papaverum exhalavit. Olim siquidem, Pharao, rex Aegypti, caeteris servituti subactis, sacerdotes suos et possessiones eorum non solum servavit in pristina libertate, sed etiam alimoniam eis de publico ministravit, et rex Persidae, Artaxerxes, universis sacerdotibus, autem, sicut frequenter accepimus, in opproclericorum, non causas ut causas assumitis; ut eis collectas aut tallias imponatis, turpibus ipsos angariis opprimentes, bannitis eosdem, ut exponantur incursibus malignorum, aut usum eis tam rerum quam officiorum communium interdicitis, aut aliter ad praedicta trahitis violenter, ut, inevitabili quasi necessitate compul vel inviti. Ne igitur sacerdotium deteriles, universitati vestrae, sub obtestatione exactionibus et injuriis abstinentes, clericos et ecclesias ad hujusmodi onera nulla
Abbreviated transcription (Latin):
in hiꝰ distinguendum. qd̃ ꝯfugiens
ad ecl̃iam lib̃ uel seriuis existit. Si
lib̵ qͣntum cumq gͣiua maleficia ꝑpe¬
trarit ñ est uolent̃ ab eccł̃ia extrãhen¬
dus. nec inde damꝑnari debet ad mor¬
tem uel penam. s rectores eccł̃iarum
eo tamen iniq qd̾ fecit ẽ legittime op-¬
ponendum.⁊ hoc uerum ẽ m̃si publo¬
cus latro fuerit uel nostͣnus ppłator
agroꝵ. dum itinera frequentata aut
pͣu. stratas obsidet aggressionis insidi¬
is abȩcclia extrahi potest. impunita¬
te ñ prestita. scd̾m canonras scĩones.
Siuero seruus fiu̾̃t qui ꝯfugit ad ee¬
cliam postqmͣ de impunitate sua do
minus eius dericis iuram̃tum p̃sti¬
terit ad seruitium domim sui redue
compellatur etiam inuitꝰ. alioquin
a domino poterit occupari. Tu gͦ fili
ꝯtigerit uixͣ p̃missam distinctionẽ
sit ꝑcedere studeas. qd̾ honor eccl̃iarũ
⁊ emunitas seruet᷑ illesa.⁊ malignã¬
di facultas pͣue uoliuitatis homini¬

Expanded text:
i distinguendum, quod confugiens ad ecclesiam vel liber vel servus existit. Si liber, quantumcunque gravia maleficia perpetrarit, non est violenter ab ecclesiis extrahendus, nec inde donari debet ad mortem et poenam, sed rectores ecclesiarum eo tamen, quod inique fecit, est legitime componendum. Et hoc verum nisi publicus latro fuerit, qui nocturnus populator agrorum, dum itinera frequentata, ut publicas stratas obsidat aggressionis insidiis ab ecclesia extrahi poterit, impunitate non praestita, secundum canonicas sanctiones. Si vero servus fuerit, qui confugit ad ecclesiam, postqminus ejus clericis juramentum praestiterit, ad servitium domini sui redire compellitur et invitus, alioquin a domino poterit occupari. Tu ergo, ficontigerit, juxta praemissam distinctionem sic procedere studeas quod honor Ecclesiarum et emunitas servetur illaesa, et malignandi facultas pravae voluntatis homini