comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rum spirituum itti sunt condite.
ut alicie aliis sint p̃late. Fertur
uero dionisius aropagita antiquus
uidelicet et uenenibilis pater dice¬
re quod exminorib angłorum ag¬
minib foris cid explendum minis¬
terium uel uisibiliter uł inuisibi¬
liter mit tuntur. Scilicet quia ad
humana solatia. aut angłi aut
archangłi ueniunt. Ntm superio¬
rt illa agmina ab intimis nũquã
recedunt qm̃ et qua e p̃minent usũ
exterioris ministerii nequa quam
habent. Cui rei illud uidetur
ẽẽ. contrarium quod iscas dicit.
Uolauit ad me unus desemphin et
in manu eius calculus quem forcipe
tulenit dealtari et tetigit osmeũ.
Sed in hac prophetę sentiã uult in¬
tellegi. quiahi sp̃s quimit tunt᷑
eorum uocabulum ꝑcipiunt. quo¬
rum officium gerunt. Qui enim
ut peccata loquutionis incendat
de alttri angłs carbonem portat.
seniphym uocatur quod incen¬
dium dicitur. Huic cucem sen¬
sui. et illud creditur non in con¬

Expanded text:
rum spirituum ita sunt conditae, rum spirituum ita sunt conditae, ut aliae aliis sint praelatae. Fertur vero Dionysius Areopagita, antiquus videlicet et venerabilis Pater, dicere quod ex minoribus angelorum agminibus foras ad explendum ministerium vel visibiliter vel invisibiliter mittuntur, scilicet quia ad humana solatia ut angeli aut archangeli veniunt. Nam superiora illa agmina ab intimis nunquam recedunt, quoniam ea quae praeeminent usum exterioris ministerii nequaquam habent. Cui rei illud videtur esse contrarium quod Isaias dicit: Et volavit ad me unus de seraphim, et in manu ejus calculus, quem forcipe tulerat de altari, et tetigit os meum . Sed 1608 in hac prophetae sententia vult intelligi quia ii spiritus qui mittuntur eorum vocabulum percipiunt quorum officium gerunt. Qui enim, ut peccata locutionis incendat, de altari angelus carbonem portat, seraphim vocatur, quod incendium dicitur. Huic autem sensui et illud creditur non incon
Abbreviated transcription (Latin):
gendo infletibus uiciorum rubi¬
ginem purgant. Qui ergo itti
ũid amor em̃ sui conditoris in flãma¬
ti sunt. quo nisi inter seni phin
numerum sortem suae uocatio¬
uos ad uos met ipsos reducite.
secretorum ur̃orum merita co¬
gitationisq discutite. Uide¬
te sĩ quid iam boni uobis cum
intus agitis. uidete sĩ innume¬
rum horum cigminum quae
breuit̃ tangendo ꝑstrinximus.
sortem ur̃ae uocationis inuenitis.
Ucie cuitem cinimȩ quae insẽ de
his bonis quae enumerisuimus.
minime aliquid recognoscit
Eiq adhuc ucie de terius immi¬
net. siet priuatam sedonis in¬
telligit. et nequa quam gemit.
Quis quis ergo talis est fr̃s mei ge¬
mendus ẽ. ualde qui non gemit
pensemus igit᷑ accepta electorũ
muneni: et uirtute quapossũ¬
mus adamorem tante sortis
anhelemus. Qui inse donorum
grã minime recognoscit gemat.
qui uero in sẽ minoni cognoscit
maions aluis non in uidetit. Quia
et sũꝑne ille distinctiones becito¬

Expanded text:
gendo in fletibus vitiorum rubigendo in fletibus vitiorum rubiginem purgant: quia ergo ita ad amorem sui conditoris inflammati sunt, quo isti, nisi inter seraphin numerum, sortem suae vocatious ad vosmetipsos reducite, secretorum vestrorum merita cogitationesque discutite. Videte si quid jam boni vobiscum intus agitis, videte si in numero horum agminum quae breviter tangendo perstrinximus, sortem vestrae vocationis invenitis. Vae autem animae quae in se de his bonis quae enumeravimus minime aliquid recognoscit. Eique adhuc vae deterius imminet, si et privatam se donis intelligit, et nequaquam gemit. Quisquis ergo talis est, fratres mei, gemendus est valde, quia non gemit. Pensemus igitur accepta electorum munera, et virtute qua possumus ad amorem tantae sortis anhelemus. Qui in se donorum gratiam minime recqui vero in se minorem cognoscit, majorem aliis non invideat, quia et supernae illae distinctiones beato
Abbreviated transcription (Latin):
plerumq dequibusdam suis infir¬
mis cictibus etiam electi iudican¬
tur. Et sunt non nulli qui tantadĩ
hac proximi dilectione plenisuNT
ut cherubin iure nominentur.
Quici enim ut p̃fati sũmus cheru¬
bin plenitudo scientiae dicitur.
Et paulo dicente didicimus. quia
plenitudo legis est carittis . Om̃is
quidĩ et proximi caritate ceteris
amplius plenisunt : meritorum
suorum sortem inter cherubin
numeros ꝑceperunt. Et sunt non¬
nulli qui suꝑnȩ contemplationis
ditoris sui desi derio anhelat. nil
iam in hoc mundo cupiunt. solo
ciẽt nictitis amore pascuntur. ter¬
rena queq abiciunt. cuncta tem¬
pons licmente tnscendunt amant
et ardent. atq. in ipso suo ardore
requiescunt. Amando ardent
loquendo et alios accendunt.
Et quos uerbo tangunt. ardere pro¬
tinus indĩ cunorẽ faciunt. Quid
ergo istos nisi seniphin dixerim. quo¬
rum cor inigne conuersum lucet et
urit : Quĩa et mentium oculos
ad suꝑna inluminant. et conpun¬

Expanded text:
plerumque de quibusdam suis infirplerumque de quibusdam suis infirmis actibus etiam electi judicantur. Et sunt nonnulli qui tanta Dei ac proximi dilectione pleni sunt, ut cherubim jure nominentur. Quia enim, ut praefati sumus, cherubim plenitudo scientiae dicitur, et Paulo dicente didicimus quia plenitudo legis est charitas , omnes qui Dei et proximi charitate caeteris amplius pleni sunt meritorum suorum sortem inter cherubim numeros perceperunt. Et sunt nonnulli qui, supernae contemplationis ditoris sui desiderio anhelant, nihil jam in hoc mundo cupiunt, solo aeternitatis amore pascuntur, terrena quaeque abjiciunt, cuncta temporalia mente transcendunt, amant et ardent, atque in ipso suo ardore requiescunt, amando loquendo et alios accendunt; et quos verbo tangunt, ardere protinus in Dei amore faciunt. Quid ergo istos, nisi seraphim, dixerim, quorum cor in ignem conversum lucet et urit: quia et mentium oculos ad superna illuminant, et compun
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. Cumq. et bonis meliores sunt :
electis quoq fr̃ib principantur.
Quo ergo istisortem suã. Nisi inter prin¬
cipatuum numerum acceperunt.
Et sunt non nulli qui sic insemet ipsis
cunctis uitis omnib q. desiderus
dominantur. ut ipso iurȩ mundi¬
ticie dii inter homines uocentur
Unde et ad moysen dicitur. Ecce
constituite dm̃ phansonis. Quo er¬
go isti nisi inter numeros dominati¬
onum currunt : Et sunt non nulli
quidum sibi met ipsis uigilanti
cuns dominantur. dumsẽ solliciti
intentione discutiunt diuino timo¬
ri semꝑ inherentes: hoc inmunere
uirtutis accipiunt. quod iudicare
recte et alios possint. In quorũ ꝓfec¬
to mentibus dum diuina concem¬
platione prtiesto ẽ. in his uelud in
throno suo dñs prȩsidens ciliorũ
facta examinat. et cunctti mins¬
bilit̃ desua sede dispenscit. Quid
ergo isti nisi throni sui conditoris
sunt : uł quo nisi ad suꝑnarum
sedium numeros ad scribuntur :
Per quos dum sc̃ã eccła regitur.

Expanded text:
dunt; cumque et bonis meliores sunt, electis quo que fratribus principantur: quo ergo isti sortem suam, nisi inter principatuum numerum, acceperunt? Et sunt nonnulli qui sic in semcunctis vitiis omnibusque desideriis dominantur, ut ipso jure munditiae dii inter homines vocentur; unde et ad Moysen dicitur: Ecce constitui te deum Pharaonis . Quo ergo isti nisi inter numeros dominationum currunt? Et sunt nonnulli qui, dum sibimetipsis vigilanti cura dominantur, dumque se sollicita intentione discutiunt, divino timori semper inhaerentes, hoc in munere virtutis accipiunt, ut judicare recte et alios possint. Quorum profecto mentibus dum divina contemplatio 1607 praesto est, in his velut in throno suo Dominus praesidens, aliorum facta examinat, et cuncta mirabiliter de sua sede dispensat. Quid ergo isti nisi throni sui conditoris sunt? vel quo nisi ad supernarum sedium numeros ascribuntur? Per quos dum sancta Ecclesia regitur,
Abbreviated transcription (Latin):
cogittite quid fecistis. Hargiutẽ
sũꝑ ncie piettitis aspicite et cĩdmise¬
ricordem udicem dum adhuc er¬
pecctt cumlacrimis uenite. Con¬
sidenentes namq quod iustussit
peccataurt nolite neglegere  consi¬
denintes uero quod pius si nolite
despenire. p̃bet apud dm̃ hominui
fiducicn.  homoe nobis ipes mnagna
paenitentibus: quia aluocatus

Expanded text:
cogitate quae fecistis. Largitatem cogitate quae fecistis. Largitatem supernae pietatis aspicite, et ad misericordem judicem, dum adhuc exspectat, cum lacrymis venite. Considerantes namque quod justus sit, peccata vestra nolite negligere; considerantes vero quod pius sit, nolite desperare. Praebet apud Deum homini fiduciam Deus homo. Est nobis spes magna poenitentibus, q
Abbreviated transcription (Latin):
abbatem latebat aperuit : ad¬
iungens. quando suꝑ me uidisti lucẽ
decaelo descendere : uox etiam
parit̃ uenit dicens dimissum ẽ. pec¬
catum tuum. Et quidem om̃ps ds̃
peccatũ eius potuit tacendo laxa¬
re.: sed loquendo ꝑ uocem radi ando
ꝑlumen exemplo sucie miscđcie nr̃a
ad penitentiam uoluit corda con
prostrauit: deccelo cillocutus est.
Ecce nr̃is quoq temporib peccator
et paenitens: uocem deccelestibus
audiuit. Illi dictum ẽ. quid me ꝑse¬
mis sumẽ. peccatũ tuũ. Longe est̃ iN¬
ferior meritis peccator pcienitens iste:
quam paiulus. Sed quia cidhuc hac
inre de sciulo loquimur. crudelictitẽ
necis anhelantem liceat cudenter di¬
cere qui a sc̃ulus ꝓpt̃ sũ ꝑbiã uocem
increpationis. iste uero propt̃ humili¬
catem uocem consolationis cudiuit
Hunc quici humilittis scrauenit. diui¬
nai piectis erigebat: illum q ꝑsup¬
bia erexertit̃. diuina sẽ uerittis
humilicibat. Habete ergo fr̃smei

Expanded text:
abbatem latebat aperuit adabbatem latebat aperuit adjungens: Quando super me vidisti lucem de coelo descendere, vox etiam pariter venit, dicens: Dimissum est peccatum tuum. Et quidem omnipotens Deus peccatum ejus potuit tacendo laxare; sed loquendo per vocem, radiando per lumen, exemplo suae misericordiae nostra ad poenitentiam voluit corda concprostravit, de coelo allocutus est. Ecce nostris quoque temporibus peccator et poenitens vocem de coelestibus audivit. Illi dictum est: Quid me persemissum est peccatum tuum. Longe est inferior meritis peccator iste poenitens quam Paulus. Sed quia adhuc in hac re de Saulo loquimur crudelitatem necis anhelante, liceat audenter dicere quia Saulus propter superbiam vocem increpationis, iste vero propter humilitatem vocem consolationis audivit. Hunc quia humilitas straverat, divina pietas erigebat, illum quia superbia erexerat, divina severitas humiliabat. Habete ergo fiduciam
Abbreviated transcription (Latin):
in lacrimis reatum fticinoris sui.
Qucidam uͦ. nocte abbas monas¬
terii uigilans hunc latenter
egrediẽntem intuitus. lento fonis
p̾ede sẽcutus est. Quencũ uisecre¬
to montis latere cerneret inoniti¬
one prostratum expectare uolu¬
it quando surgeret. ut ipsc̃m
quoq longa nimittitẽ onitionis
eius explortiret. Num subito ccie¬
litus lux emissc suꝑ eũ fusc est.
qui inontione prostratus icicebat.
tantoq sẽ illo in loco clcritts spar¬
sit. ut totti pars regionis illius
ex ecdem luce candesceret. Quam
abbas ut uidit intremuit fugit
Cumq post longum horȩ spcitiũm his¬
dem frater ad monasterium redis¬
set abbas eiꝰ ut disceret cnsuꝑ sẽ
effusionem tantiluminis agnouisset
requirere eum stud uit dic̾ens ubi
fuisti : Atille latere posse secredens:
in monasterio se fuisse respondit.
Quo negante : abbas compulsus est
dicere quid uidis set. Atille uidens
se eẽ. dephensum. hoc quoq quod

Expanded text:
in lacrymis reatum facinoris sui. in lacrymis reatum facinoris sui. Quadam vero nocte abbas monasterii vigilans hunc latenter egredientem intuitus lento foras pede secutus est. Quem cum in secreto montis latere cerneret in oratione prostratum, exspectare voluit quando surgeret, ut ipsam quoque longanimitatem orationis ejus exploraret, cum subito coelitus lux emissa super eum fusa est qui in oratione prostratus jacebat; tantaque se illo in loco claritas sparsit, ut tota pars regionis illius ex eadem luce candesceret; quam abbas ut vidit, intremuit, et fugit. Cumque post longum horae spatium idem frater ad monasterium rediisset, abbas ejus, ut disceret an super se effusionem tanti luminis agnovisset, requirere eum studuit, dicens: Ubi fuisti, frater? At ille, latere posse se credens, in monasterio se fuisse respondit. Quo negante, abbas compulsus est dicere quid vidisset. At ille videns se esse deprehensum, hoc quoque quod
Abbreviated transcription (Latin):
Quod debuisset uarde ꝑtimescere
hac de sucie mortis immanitate
cogiture. Recitus igitur sui con¬
sidenitione compunc̾tus. erexit sẽ
contra sẽ mundi huius om̃ia reli¬
quit. monas terium petuit. Inquo
nimirũ monasterio tantȩ humili¬
tatis. tanteq sibi districtionis
extitit. ut cuncti fr̃s qui illic
adamorem diuinicatis excreue¬
riint. suam cogerent᷑ uitã desp̃i¬
cere : dum illiũs pęnitentiã ude¬
rent. Studuit namq totomentis
cid nisu cruciare carnem. uolun¬
cates proprias frangere furtiuas
onstiones querere: coctidianis sẽ
lacrimis libenire dispectũ sui
appetere: oblatam a fracribus¬
uencintionem timere. hicatiq
mous inquo monasteriumsitũẽ
prumi nebat: illue consuetudi¬
prom ncbnt ante uigilias egre¬
deUE se cor tidicie infletu pe¬
nitentię quanto secretius tanto
liberius macttiret. Contẽ pla¬
batur namq districtionem
uentur iudicis sui: etiã eidẽ
iudici concordans puniebati

Expanded text:
quod debuisset valde pertimescere, quod debuisset valde pertimescere, ac de suae mortis immanitate cogitare. Reatus ergo sui consideratione compunctus, erexit se contra se, mundi hujus omnia dereliquit, monasterium petiit. In quo nimirum monasterio tantae humilitatis tantaeque sibi districtionis exstitit, ut cuncti fratres, qui illic ad amorem divinitatis excreverant, suam cogerentur vitam despicere, dum illius poenitentiam viderent. Studit namque toto mentis adnisu cruciare carnem, voluntates proprias frangere, furtivas orationes quaerere, 1611 quotidianis se lacrymis lavare, despectum sui appetere, oblatam a fratribusvenerationem timere. Hic itaqua mons in quo monasterium situm est prominebat, illuc consuetudinem fecerat ante vigilias egredi, ut se quotidie in fletu poenitentiae quanto secretius, tanto liberius mactaret. Contemplabatur namque districtionem venturi judicis sui, et, jam eidem judici concordans, puniebat
Abbreviated transcription (Latin):
lemi. sicuilibet ur̃m loquentĩ fimu¬
lus suus subito suꝑbiret te gam
foriem mit teret : Numquid nocu
contemptus dñs eius supbiã feriret
uulnens districtȩ anim aduersio¬
nis infligeret : Ecce nos peccando
quctori nr̃o terga inftitiem dedi¬
mus. et camen sũscinemur. Supbe
tuier sos benigne reuocat et qui
ferix nos dd uerscinces potuitꝰ ut
re uercamur munens promittit
Tantt ergo conditoris nr̃ĩ mise¬
ricordicĩ duritiam nr̃i recitus
emolliat. et homo qui malum
quod fecit experiri ꝑcussus po¬
tenit. saltim expectatus erubes
Auiro uenenibili maximiatio
tunc patre monasteri i mei atq
prsbro. nunc ciutẽ s̃i racusc̃no
ep̃o narrante cognoui. Hanc
ittq si sollerter̃ auditis cari¬
tiurt̃e non breuit᷑ suffragari
credo. Nr̃is modo temporibus
uictorinus quidam extitit:
quicilio quoq nomine emilian
cippellatus ẽ : Non inops sũbs¬
ttntiae iuxta mediocritatem
uittie: sed quia plerumq regnat
inrerum opulentia carnisculpa
in quodam fticinore lapsus est

Expanded text:
mi, si cuilibet vestrum loquenti famulus suus subito superbiret, terga in faciem mitteret, nunquid non contemptus dominus ejus superbiam feriret, vulnera districtae animadversionis infligeret? Ecce nos peccando auctori nostro terga in faciem dedimus, et tamen sustinemur. Superbe aversos benigne revocat, et qui ferire nos aversantes potuit, ut revertamur munera promittit. Tanta ergo conditoris nostri misericordia duritiam nostri reatus emolliat, et homo qui malum quod fecit experiri percussus poterat, saltem exspectatus erubescviro venerabili Maximiano tunc patre monasterii mei atque presbytero, nunc autem Syracusano episcopo narrante, cognovi. Hanc itaque si solerter auditis, charitati vestrae non breviter suffragari credo. Nostris modo temporibus Victorinus quidam exstitit, qui alio quoque nomine Aemilianus appellatus est, non inops substantiae juxta mediocritatem vitae; sed quia plerumque regnat in rerum opulentia carnis culpa, in quodam facinore lapsus est,
Abbreviated transcription (Latin):
uillicꝰ iniquicatis. in lege que dĩ est
iniquus erat uillicꝰ: quibene quidẽ
offerebat. sed ñ bene diuidebat.
Credens in patrẽ : sed filiũ ꝑsequens
negans. Prudentior itaq fuit pau¬
lus apłs intrans gressione legis filus
sis eps. quid de hoc loco senserit. in cõmen¬
tarus eiꝰ legere poteris. Origenis et didi¬
mi in hac parabola explanationẽ in ue¬
nire ñ potui : aut utrũ ab olita sit tem¬
porũ uetustace. an ipsi ñ scripserint
incercũ abeo. Michi uixta priorem
inter p̃tationẽ hoc uidecur: qđ deim¬
quo mã mona debetimꝰ nob̵ amicos ft¬
cere. non quos libet pauꝑes : sed eos¬
qui nos possint reciꝑe indomossuas.
et in aeterna tab nacula. Utcum
eis parua p̃buermꝰ recipiamus
ab eis magna. Et dantes aliena.
nrã suscipiamus: et semine mus
in boene dieti one. ut metam
boenedictionem. Quienimpar¬
ce seminauerit : parce et metec.¬

Expanded text:
\'uilicus iniquitatis\' in lege, quae dei est: \'uilicus iniquitatis\' in lege, quae dei est: iniquus erat uilicus, qui bene quidem offerebat, sed non bene diuidebat cnegans. Prudentior itaque fuit Paulus Apostolus in transgressione Legis filiis sis Episcopus quid de hoc loco senserit, in Commentariis ejus legere poteris. Origenis et Didymi in hanc parabolam explanationem invenire non potui; et utrum abolita sit temporum vetustate, an ipsi non scripserint, incertum habeo. Mihi juxta priorem interpretationem hoc videtur, quod de iniquo mamona debeamus nobis amicos facere, non quoslibet paupequi nos possint recipere in domos suas et in aeterna tabernacula, ut, cum eis parua praebuerimus, recipiamus ab illis magna et dantes aliena nostra suscipiamus et seminemus in benedictione, ut metamus benedictionem; qui enim parce seminauerit, parce et metet.
Abbreviated transcription (Latin):
in lege. et sic in xp̃o crediderant ue
rbigtirentu se in lege iustificandos
dicere legẽ aboliti. ꝓpħas p̃terisse. ec
que antea ꝓlucro fuerant. reputari
instercora. Uocauit ittq duos de
plurimis debitoribus. primũ qui debe¬
bac centũ cados olei. eos uidelicet qui
suerant ex gentib c̃ gregati. et mag¬
na indigehant miscđa di. et de cente¬
in aeuengel: parabolã inqua alteri
quingenti. alteri quin quaginta dena¬
rudimit tuntur. Secundũ autẽ uo¬
cauit popłm iudaeorũ. quitritio man¬
datorum dei nutritꝰ erat. et desehac
ei centenariũ numerũ. Et coegit
ut de centũ octo ginta faceret. id est
crederet indnĩ resurrectionẽ quae
octaui dici numero continet᷑. et de
octo cõ pletur decadis. ut de sabbato
transiret ad primã sabbati. Obhanc
causci ad nõ p̃dicatur qđ benefece¬
rit: et ꝓ salute sua in euangelii le¬
mentiam. delegis austericate mutatꝰ
sit Qđ si quesieris quare uocetur

Expanded text:
in lege et sic in Christo crediderant, ut in lege et sic in Christo crediderant, ut arbitrarentur se in lege iustificandos, docere legem abolitam, prophetas praeterisse et, quae antea pro lucro fuerint, reputari in stercora. uocauit itaque duos de pluribus debitoribus. primum, qui debebat centum batos olei, eos uidelicet, qui fuerant ex gentibus congregati et magna indigebant misericordia dei, et de centein euangelio parabolam, in qua alteri quingenti, alteri quinquaginta denarii dimittuntur. secundum autem uocauit populum Iudaeorum, qui tritico mandatorum dei nutritus erat et debebat ei centenarium numerum, et coegit, ut de centum octoginta faceret, id est crederet in domini resurrectionem, quae octauae diei numero continetur, et de octo conpleretur decadis, ut de sabbato transiret ad primam sabbati. ob hanc causam a domino praedicatur, quod bene fecerit et pro salute sua in euangelii clementiam de legis austeritate mutatus sit. quodsi quaesieris, quare uocetur
Abbreviated transcription (Latin):
satorem. deus omĩ potens est quo ni¬
chil est ditias. Huiꝰ dispensetor paulꝰ
qui ad pedesgamalihel sacras lit teras di¬
dicit. legẽ dei susceꝑat dispen sandam.
Quicũ coepissec credentes in xpõ ꝑsequi.
ligtre. occidere. et om̃ẽm dñisui dissi¬
pare substantiã. correptꝰ ad nõ est.
Saule saule. quid me ꝑsequeris.: Durũ
tibiest. contrastimulũ calcitrare.
Dixitq in corde suo. Quid faciã quia
magister fui et uillicꝰ cogor eẽ discpłs
ec oꝑarius : fodere ñ ualeo. Omiã
enim mandatalegis quae t̾rae in cu¬
babant. cerno destructa: eclegẽ et
ꝓpħas usque ad ioħem babtistã eẽ fi¬
nitos. Mendicare erubesco. ut qui
doctor fuerã iudaeorũ: cogor agenti¬
bus et adiscipulo anania. salutis et
sidei mendicare doctrinã. Facia
igitur qđ michiutile eẽ intellego
ut postquã ꝓiectꝰ fuero deuillicatio¬
ne met. recipiant me xpĩani in domos
suas. Cepitq eis qui prius uersabantꝰ

Expanded text:
satorem, deus omnipotens est, quo nisatorem, deus omnipotens est, quo nihil est ditius. huius dispensator Paulus, qui ad pedes Gamaliel sacras litteras didicit, legem dei susceperat dispensandam. qui cum coepisset credentes in Christo persequi, ligaie, occidere et omnem domini sui dissipare substantiam, correptus a domino est: Saule, Saule, quid me persequeris? durum est tibi contra stimulum calcitrare. dixitque in corde suo: quid faciam? qui magister fui et uilicus, cogor esse disciulus et operarius. fodere non ualeo. omnia enim mandata legis, quae terrae incubabant, cerno destructa et legem et prophetas usque ad Iohannem Baptistam esse finitos. mendicare erubesco, ut, qui doctor-fueram Iudaeorum, cogar a gentibus et a discipulo Annania salutis et fidei mendicare doctrinam. faciam igitur, quod mihi utile esse intellego, ut, postquam proiectus fuero de uilicatione mea, recipiant me Christiani in domos suas. coepitque eos, qui prius uersabantur
Abbreviated transcription (Latin):
nulla es÷ iniquitas qui apłis cred¬
tus est sibene suerit dispensatus
dispensatores suos lenabit incȩlũ.
Qua obren sequit᷑ Quifidelis est
in minimo. hocest in carnalibus.¬
et in multis fidelis erit. idest in spi¬
ricalibus. Qui autẽ in paruo ini¬
ritali peccunia diuidenda iniquus
erit. ut ñ prone cessitate sed ꝓ ꝑsonis
doctrinã dnĩ diuidat. Sin autem
carnales diuicias quae labuntur
ñ bene dispensatis. ueras aeternasq
diuitias doctrinae dei. quis det uobs
deles fuistis. et que urã sunt ee
Am. et dicit eũ quiamat peccuni
si uelint amaredm̃ : eẽ peccunias
c̃ tẽpnendað. Unde scribae et ꝑha¬
risei qui erant auari. aduersũ
sedictã intelligentes parabolã.
sub sannabant eũ carnalia. et
certe p̃sentia spiritalib ae futu¬
ris ec quasi incertis p̃ponentes
monim̃ta dimisit. haec suꝑ hanc para¬
bola in suis cõmentariis est locutꝰ
Diues qui habebat uillicu siue dispen¬

Expanded text:
nulla est iniquitas, qui et Apostolis credinulla est iniquitas, qui et Apostolis creditus est, si bene fuerit dispensatus, dispensatores suos levabit in coelum? Quamobrem sequitur: Qui fidelis est in minimo, hocet in majore fidelis erit, id est in spiritualibus. Qui autem in parvo iniritali pecunia dividenda iniquus erit, ut doctrinam domini diuidat. \'sin autem\', inquit, \'carnales diuitias, quae labuntur, non bene dispensetis, ueras aeternasque diuitias doctrinae dei quis credet uobis deles fuistis, ea, quae uestra sunt et am et dicit eum, qui amat pecuniaostolis, si uelint amare deum, esse pecunias contemnendas. unde scribae et pharisaei, qui erant auari, aduersum se dictam intellegentes parabolam subsannabant eum carnalia et certa et praesentia spiritalibus ac futuris et quasi incertis praeponentemonumenta dimisit, haec super hac parabola in suis commentariis est locutus: diu e s, qui habebat uilicum siue dispen
Abbreviated transcription (Latin):
alterũ contẽ pnet : non potestis dõ
seruire. et mãmone. Audiebant
autẽ haec om̃s phariser qui erant
auari : et deri debant illum. Totũ¬
huiꝰ parabolae textũ posui. ut nͥ
nob intellectũ aliunde queramꝰ
et in parabola certas nutim᷑ inue¬
nire ꝑ sonas. sed inter p̃temur eam
umbra premiũ uericatis est. Si
ergo dispensator iniqui mã monae
dñi uoce laudat᷑ qđ dere iniqua
sibi iusticiã p̃pararit ec passus dis¬
pendiũ dñs laudat dispensatoris
prudentiã qđ aduersus dnm̃
quidẽ fraudulent᷑. sed pse pruden¬
ter egerit. quanto magis xp̃s qui
nullũ dãpnũ sustinere potese et
pronus est ad clementiam. lauda¬
bit discipłos suossi in eos qui cre¬
Deꝑti pꝰ parubolã intulic. Etego
uobis dico. Facite uob̾ amicos de¬
autẽ ñ haebreorũ. sed sirorũ lingua
diuitiaie nuncupantur. qđ de iniqui¬
tate collecte sint. Siergo iniquitas
bene dispenscta uertitur in iusticiã
Quanto magis sermo diuinusarꝗ

Expanded text:
on potestis Deo servire, et mamonae. Audiebant autem haec omnia Pharisaei, qui erant avari, et subsannabant illum. Totum parabolae hujus textum posui, ut non nobis intelligentiam aliunde quaeramus, et in parabola certas nitamur invenire personas; sed interpretemur eam umbra praevium veritatis est. Si ergo dispensator iniqui mamonae, Domini voce laudatur, quod de re iniqua sibi justitiam praepararit: et passus dispendia Dominus, laudat dispensatoris prudentiam, quod adversus Dominum quidem fraudulenter, sed pro se prudenter egerit: quanto magis Christus qui nullum damnum sustinere potest, et pronus est ad clementiam, laudabit discipulos suos, si in eos qui creDenique post parabolam intulit: Et ego vobis dico, facite vobis amicos deautem, non Hebraeorum, sed Syrorum lingua, divitiae nuncupantur, quod 866 de iniquitate collectae sint. Si ergo iniquitas bene dispensata vertitur in justitiam: quanto magis sermo divinus, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
inte lapidẽ suꝑ lapide. aetiam ipsa iã
eius dẽ ciuicatis trans migratio testat᷑.
quia dũ riune ineo loco ẽstructa est
ubi extrei portam fuerat dns cruc¬
fixus prior illa hiersłm ut dicitur.
funditus est euersa. Cui ex qua culpa
euersionis suce poena fuerit illaco
sub iungitur: eo qđ ñ cogno ueris¬
quip ꝑ cominiu ꝑ incornatao edi

Expanded text:
 Haec etiam ipsa jam ejusdem civitatis transmigratio testatur, qui dum nunc in eo loco constructa est, ubi extra portam fuerat dominus crucifixus, prior illa Hierusalem, ut dicitur, funditus est eversa, cui ex qua culpa eversionis suae poena fuerit illata subjungitur. Eo quod non cognoverisquippe omnium per incarnationis
Abbreviated transcription (Latin):
re probos ꝑuenisse considerat. Plangic
enim eos quinesciunt. cur plangantur.
Qui uxtasclomonis uerbalaetuntur cũ
male fecerint: et exultunt in rebus pes¬
simis. Quisi dã pnationis suã que eis
imminet agnouissent: somet ipsos cũ
laerimis delictorũ plangerent. Bene
autem periture animae: sententia
que subditur conuenit. Et quidem
in hac die tua que ad pacẽ tibi: nunc
autẽ cbs condica sunt ab oculistuis.
Suam hic diem habet anima ꝑ uersa
quae tran sitorio gaudet in tẽpore.
Cui eti que ad sunt ad pacẽ sunt: quiadũ
ex rebus tẽporalib: laecatur dũ ho

Expanded text:
reprobos pervenisse considerat. Plangit reprobos pervenisse considerat. Plangit enim eos qui nesciunt cur plangantur, quia, juxta Salomonis verba: Laetantur cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis . Qui si damnationem suam quae eis imminet agnovissent, semetipsos cum lacrymis electorum plangerent. Bene autem periturae animae sententia quae subditur convenit: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi, nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. Suam hic diem habet anima perversa, quae transitorio gaudet in tempore. Cui ea quae adsunt ad pacem sunt, quia dum ex rebus temporalibus laetatur, dum ho
Abbreviated transcription (Latin):
in tẽplo assistere nouerane. ut aut ñ
dantes munera. stu derent corporalit̃
ꝑsequi auedantes spiritalit̃ netere.
Quia uero redẽptor nr̃ p̃ dicationis uer¬
ba nec in dignis et ingratis subdraic
postquã disci pline uigorẽ eiciendo ꝑ¬
uersos tenuit donũ mox gruẽoseen¬
dit Nũ subditur: Et erat docens
cogidie intemplo. Haec uixeo. hisca¬
riam breuit̃ tractando transcurrimꝰ
sed quia cuersam iã hierłm nouimus.
atque euersione sua in melius cõmu¬
tatt̃: quia ex pulsos latrones e templo.
acque ipsũ iã tẽplũ erutũ scimus. de¬
bemus ex rebus exceriorib introrsus
aliquã similitudinẽ thraere : atque
ex euersis edificiis parietũ morũ ruinã
timere. Uideris enĩ ciuitatẽ fleuit suꝑ
illã dicens: quia si cogno uisses et tũ.
Hoc semel egit. c̃ũ periturã ciuitatẽ
eẽ nunciauit Hoc cotidie redep̃tor
pr̃ ꝑelectos suos agere nullatenus cessat:
cum quosdam exbona uitt ad mores

Expanded text:
in templo assistere noverant, ut aut non in templo assistere noverant, ut aut non donantes munera studerent corporaliter persequi, aut dantes spiritaliter necare. Quia vero Redemptor noster praedicationis verba nec indignis et ingratis subtrahit, postquam disciplinae vigorem ejiciendo perversos tenuit, donum mox gratiae ostendit. Nam subditur: Et erat docens quotidie in templo. Haec juxta historiam breviter tractando transcurrimus. 3. Sed quia eversam jam Jerusalem novimus atque eversione sua in melius commutatam, quia expulsos latrones a templo, atque ipsum jam templum dirutum scimus, debemus ex rebus exterioribus introrsus aliquam similitudinem trahere, atque ex eversis aedificiis parietum morum ruinam timere., Videns enim civitatem, flevit super illam, dicens: Quia si cognovisses, et tu. Hoc semel egit, cum perituram civitatem esse nuntiavit. Hoc quotidie Redemptor noster per electos suos agere nullatenus cessat, cum quosdam ex bona vita ad mores
Abbreviated transcription (Latin):
onum. Qui enĩ narrauit mala uen¬
tura et ꝓtinꝰ tẽplũ ingress est. ut
de illo uendentes et ementes eice¬
ret: ꝓfecto in notuit quia ruina
popłi maxi me exculpa sacerdo¬
tũ fuic. Euersionẽ quippe de seri¬
bens sed uendentes in tẽplo et emen¬
tesferiens in ipso effectꝰ sui oꝑis osten¬
dit. unde radix produt ꝑditionis.
Sicut autẽ e uangelista cilio testante
didicimꝰ. intemplo colũ be uendeban¬
tur. Et quid ꝑ columbas. nisi scĩ sp̃s
donũ accipitur : sed uendentes et
ementes ex templo eliminat: quia qͣui
ꝓmunere imposicionẽ manuũ tribu¬
unt. uel eos qui donũ sp̃s emere ni¬
tuntur dapnac. De quo tẽplomox
subditur. Domus mea domꝰ oratio¬
nis uocabitur : uos autẽ fecistis illã
speluncã latronũ. Qui autẽ ad acci¬
pienda munera intemplo residebane.
profecto patet. quia quibusdã dan
tibus lestones ex quirerent. dubiũ
ñ erat. Domus ergo orationis spelunca
latronu facta fuerat: quia adho.

Expanded text:
nim narravit mala ventura, et protinus templum ingressus est ut de illo vendentes et ementes ejiceret, profecto innotuit quia ruina populi maxime ex culpa sacerdotum fuit. Eversionem quippe describens, sed vendentes et ementes in templo feriens, in ipso effectu sui operis ostendit unde radix prodiit perditionis. Sicut autem evangelista alio teste didicimus, in templo columbae vendebantur . Et quid per columbas nisi sancti Spiritus donum accipitur? Sed vendentes et ementes e templo eliminat, quia vel eos qui pro munere impositionem manuum tribuunt, vel eos qui donum Spiritus emere nituntur damnat. De quo templo mox subditur: Domus mea, domus orationis est, vos autem fecistis illam speluncam latronum. Qui enim ad accipienda munera in templo residebant, profecto quia quibusdam non dantibus laesionem exquirerent dubium non erat. Domus ergo orationis spelunca latronum facta fuerat, quia ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ illã dicens. quia sicognouisses
etti. Fleuit enĩ pius redẽptor
ruinã ꝑfide ciuitatis: quã ipsa si¬
biciuittis ñ cognoscebat eẽ uentu¬
ru. Cui aflente dnõ rectedicit᷑
quia si cogi ouisses ectu. sub audis
fleueras. quae modo quia nescis
qđ immi nec ex ultas. Unde et
subditꝰ. Et quidẽ in hac die tua
que adpacẽtibi. Cu enĩ carnis¬
se uolup tatib daret. et uentu¬
ra mala ñ ꝓspiceret. inde sua quȩ
ad pcicẽ eieẽ  poterant habebac.
Cur uero p̾sentia bona ad pacem
hcbuerit. manifestatur cũ di¬
citur nunc autẽ abs condica sur
ab oculis tuis. Si enĩ acordis eiꝰ ocu¬
lis inala quae imriinerer e abscon¬
ditai ñ ceñt. laeta in p̃sentib pros¬
ꝑis ñ fuissec. Cuius mox aecia
pena quae deromanis sicue p̃di¬
xi priacipib imminebat ad iunc¬
ta est. Que de scriptii quid dñs
fecerit subdicur. quio in gress
templũ. coepit eicere uendentes et
ementes: dicens illis. Scriptũ est.
quia domꝰ met domꝰ orationis est.

Expanded text:
super illam dicens: Quia si cognovisses et tu. Flevit etenim pius Redemptor ruinam perfidae civitatis, quam ipsa sibi civitas non cognoscebat esse venturam. Cui a flente Domino recte dicitur, Quia si cognovisses et tu, subaudis fleveras, quae modo, quia nescis quod imminet, exsultas; unde et subditur: Et quidem in hac die tua quae ad pacem tibi. Cum enim carnis voluptatibus se daret, ventura mala non prospiceret, in die sua quae ad pacem esse ei poterant habebat. Cur vero bona praesentia ad pacem habuerit, manifestatur cum dicitur: Nunc autem 1646 abscondita sunt ab oculis tuis. Si enim cordis ejus oculis mala quae imminerent abscondita non essent, laeta in praesentibus prosperis non fuisset. Cujus mox etiam poena quae de Romanis, sicut praedixi, principibus imminebat, adjuncta est. 2. Qua descripta, quid Dominus fecerit subditur: quia, ingressus templum, coepit ejicere vendentes in illo et ementes, dicens illis: Scriptum est quia do
Abbreviated transcription (Latin):
euangelii breui si possũ uolo ser¬
mone ꝑcurrere : ut illis in et ꝓli¬
xior detur intentio. qui sciunt
ex paucis multu cogitare. Qđ
flente dño illa hiero solimorum
sub uersio describat᷑ quae aues¬
pasiano et tito romanis princi¬
pib facta est. nullus quihistori¬
am euersionis eius dẽ legit igno¬
rat. Nomani enĩ principes de¬
nunciantuꝵ: cũ dicitur: Quia
uenient dies inte. et circũ dabunt te
inimicitui uallo. et circũ dabunt te

Expanded text:
Evangelii, brevi, si possum, volo sermone percurrere, ut illis in ea prolixior detur intentio qui sciunt ex paucis multa cogitare. Quod flente Domino illa Jerosolymerum subversio describatur, quae a Vespasiano et Tito Romanis principibus facta est, nullus qui historiam eversionis ejusdem legit ignorat. Romani enim principes denuntiantur, cum dicitur: Quia venient dies in te, et circumdabunt te inimici tui vallo; et circumdabu
Abbreviated transcription (Latin):
ores sunt filus lucis in generatione sua.
tego uob dico. Fticite uob amicos demã¬
piant uos in aeterna tabernacula. Qui
fidelis est in paruo : et in multis fidelis est
Qui inminimo iniquus est. et in
multis iniquus est. Si ergo ini¬
niquo mã mona fideles ñ fuis¬
Etsi in alieno fideles ñ fustis. qđ

Expanded text:
neratione sua. et ego dico uobis: facite uobis amicos depiant uos in aeterna tabernacula. qui fidelis est in paruo, et in multis fidelis est et, qui in minimo iniquus est, et in multis iniquus erit. si ergo in iniquo mamona fideles non fuiset si in alieno
Abbreviated transcription (Latin):
dos olei. Ait illi. Accipe cautio¬
ne tucĩ. et sedenscito. scribe quin¬
quaginta. De inde. ad aliũ locutꝰ
est. Tuautẽ quantũ debes: Atille
respondit. Centũ choros tritici
Dicitei. Tolle cautionẽ tua. Et scri¬
be octoginta. Et laudcuuit dns̃ uille¬

Expanded text:
os olei. Ait illi: Tolle cautionem tuam, et sedens cito, scribe quinquaginta. Deinde ad alium locutus est: Tu autem quantum debes? At ille respondit: Centum coros tritici. Dixitque ei: Tolle cautionem tuam, et scribe octoginta. Et laudavit Domi
Abbreviated transcription (Latin):
Ostendat nrãe obsequiũ deuotionis:
in mutate sollẽpnitas meritis.
Despiciamus quae t̾rena sunt: re¬
lictis tẽ poralib: meremur aet̃na
S i autem nec dũ possumus relinquere pro¬
pria: ñ concu piscamꝰ aliena.
Si necdũ mens nrã oc cenditur
igne caritatis : in ambitio ne
h abetit frenũ timoris. Ut ꝓfectꝰ
sii passibus uegetata : dum ab
alienorum eppecitu cõpescitur.
quandoq ad ppria c̃tempnenda
ꝑducatur

Expanded text:
Ostendat nostrae obsequium devotionis Ostendat nostrae obsequium devotionis immutatae solemnitas mentis; despiciamus quae terrena sunt, relictis temporalibus, mercemur aeterna. Si autem necdum possumus relinquere propria, saltem non concupiscamus aliena. Si necdum mens nostra accenditur igne charitatis, in ambitione sua habeat frenum timoris, ut profectus sui passibus vegetata, dum ab alienorum appetitu compescitur, quandoque ad propria contemnenda perducatur
Abbreviated transcription (Latin):
dit Vnde p̃dicctores scĩ ut pos¬
sint ꝓximos ꝑfecte diligere stu¬
duerunt in hoc scło nichil ama¬
re : nilumquã appetere. Quod¬
bene lscuas qui sunt istiait qui ut
nubes uolant: et quasi colũ bae
ad senestras suas: Vidit quip¬
pe eos t̃reda despicere : mente cȩ
lestibus ꝓpinquare uerbis pol¬
lere : miraculis choruscare. et
quos aterrenis c̃tagus et scã p̃di¬
catione sublimis uita sus pende¬
rat : hos uolantes colũbas parit̃
et nubes appellat. F enestrae
autẽ nrẽ. sunt oculi quia ꝑ ipsos
anima respicit. qđ ex terius c̃¬
cupiscit. Columba uero simplex
est animal: atque a malicia fel¬
lis alienũ. Quasi colũ bae ergo
ad fenestras suas sunt: qui nichil
in hoc mundo c̃cupiscunt. Qui
omĩci simplicit̃ aspiciunt: et in his
que uident ropacitatis studio ñ
thrauntur. At contra miluus
et ñ columbae ad fenes tras suas
est: quiadea quae oculis c̃siderat
rapincie desiderio anhelat.

Expanded text:
dit. Unde praedicatores sancti ut posdit. Unde praedicatores sancti ut possent proximos perfecte diligere studuerunt in hoc saeculo nihil amare, nihil unquam appetere, ens: Qui sunt isti, ait, qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Vidit quippe eos terrena delestibus propinquare, verbis pluere, miraculis coruscare. Et quos a terrenis contagiis sancta praedicatio et sublimis vita suspenderat, hos volantes 1453 pariter et nubes appellat. Fenestrae autem nostri sunt oculi, quia per ipsos anima respicit quod exterius concupiscit. Columba vero simplex est animal, atque a malitia fellis alienum. Quasi columbae ergo ad fenestras suas sunt, qui nihil in hoc mundo concupiscunt, qui omnia simpliciter aspiciunt, et in his quae vident rapacitatis studio non trahuntur. At contra milvus et non columba ad fenestras suas est, qui ad ea quae oculis considerat rapinae desiderio anhelat.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pasceris : oblatione cordis melius
placaris. Nil quippe offercur deo
ditius: uoluntti tebona. Uoluntas
autẽ bonaest sic aduersus alteri sicut
nob ꝑ timescere: sic de ꝓsꝑitate ꝓximi
sicut denr̃õ ꝓfecto gratulari. Aliena
dc̃pna: nr̃t credere Aliena lucra :¬
nr̃a de putare. Amicũ ñ ꝓpt̾ mun¬
dũ : sed ꝓpt̃ dm̃ diligere. Inimicum
etiam amando tolerare Hulli
qđ pciti non uis: facere. Hulli quod
c̃currere: sed prodesse etiã ultra
uires uelle. Quidergo isto holocaus¬
to locupletius. quando ꝑhoc qđ dõ
immolat inhara cordis animai
semet ipsc̃ mactat: Sed hocbonae
uoluntatis sacrificiũ nũquã plencie ꝑ¬
soluitus : nisi mundi huiꝰ cupiditas
ꝑ fecte de seracur. Nã quiquidin
ẽo c̃ cupisc imus: hoe ꝓcul dubio ꝓximis
inuidemus. Uidetur et enim
quia nob̵ deficit: quod alt̃ cisse¬
quitur. Et quia semꝑ inuidia
abon auoluntate discordat: mox
haec mentẽ cũ coeꝑit illa disce¬

Expanded text:
non pasceris, oblatione cordis melius non pasceris, oblatione cordis melius placaris. Nihil quippe offertur Deo ditius voluntate bona. Voluntas autem bona est sic adversa alterius sicut nostra pertimescere, sic de prosperitate proximi sicut de nostro profectu gratulari, aliena damna nostra credere, aliena lucra nostra deputare, amicum non propter mundum, sed propter Deum diligere, inimicum etiam amando tolerare, nulli quod pati non vis 1452 facere, nulli quod  vires concurrere, sed prodesse etiam ultra vires velle. Quid ergo isto holocausto locupletius, quando per hoc quod Deo immolat in ara cordis anima semetipsam mactat? 4. Sed hoc bonae voluntatis sacrificium nunquam plene persolvitur, nisi mundi hujus cupiditas perfecte deseratur. Nam quidquid in eo concupiscimus, hoc procul dubio proximis invidemus. Videtur etenim quia nobis desit quod alter assequitur. Et quia semper invidia a bona voluntate discordat, mox ut haec mentem ceperit, illa disce
Abbreviated transcription (Latin):
tantiae. quiadi miendũ aliud adhoc
qđ in iuste abstulit: restituendũ in
quadruplũ reseruauit. Ualuic petro
et andreae : dimissis retib et naui.
U aluit uiducie: duobus minutis.
Ualuit alteri: calicẽ aquae frigidae.
Regnũ itaque dei ut p̃diximus
tanti ualet quantũ habes. Pensate
igitur fr̃s̃. quid uilius cũ emitur
quid carius cum possidetus
Sed fortasse rec calix aquae frigidae
suppetit: qui indigenti p̃bectur.
Etiam tunc securitatem nob̵ promittit
sermo diuiius. Redẽptori et enĩ na¬
to caeli ciues ostensi sunt qui clama¬
rent. gła in ex celsis deo: et in t̃rtipax
hominibus bonae uoluntatis. Ante dĩ
namque oculos numquã est uacua
manus amunere : si archa cordis reple¬
ta est bona uoluntate. Hinc aetiã
psal mista dicit. In me sunt ds̃ uota
tua: quȩ reddã laudationes tibi
A csi aꝑte diccit. Et si ex terius mune¬
raofferenda ñ habeo : intrame met¬
ipsũ ttim̃ inuenio quod in ara tuae
laudis impono. Quia qui nrã ditione

Expanded text:
dium substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi , valuit viduae duobus minutis , valuit alteri calice aquae frigidae . Regnum itaque Dei, ut diximus, tantum valet quantum habes. 3. Pensate igitur, fratres, quid vilius cum emitur, quid charius cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppetit qui indigenti praebeatur, etiam tunc securitatem nobis promittit sermo divinus. Redemptore etenim nato, coeli cives ostensi sunt, qui clamarent: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ante Dei namque oculos nunquam est vacua manus a munere, si fuerit arca cordis repleta bona voluntate. Hinc etenim Psalmista dicit: In me sunt, Deus, vota tua quae reddam, laudationes tibi . Ac si aperte dicat: Etsi exterius munera offerenda non habeo, intra memetipsum tamen invenio quod in ara tuae laudis impono, quia qui nostra datione
Abbreviated transcription (Latin):
clam: implere ñ potest. Gaudere igit᷑
ec exultare debemus ut merces nob ini
cuelestibus p̃pcretur. Elegainc̃ in quo¬
dem uolumine scriptũ legimus: He
queras głam: et ñ dolebisꝰ cu inglorius
fuerið¬

Expanded text:
am, implere non potest. Gaudere igitur et exsultare debemus, ut merces nobis in coelestibus praeparetur. Eleganter in quodam volumine scriptum legimus: « Ne quaeras gloriam, et non dolebis cum inglorius fueri
Abbreviated transcription (Latin):
in humili loco inadmiratione om¬
niũ. ueluc ciuictis suꝑ uerticẽ mon¬
tis ex posita. neciam lucerna poterac
latere sub modio: nec recipi btur nec
continebat᷑ in tralatibulu suũ. ex un¬
dans sidere lumen magni tudo.
S ic lampas magna non sibi accendit.
sed lumen suũ eminus ec incircum¬
iecta iaculatur: spetiosũ fundens
lumen: flãmeo doctrinae fulgorẽ.
et uni uorsis ad fuit in cegrum : et
singulis totum. Prestante dnio

Expanded text:
in humili loco in admiratione omin humili loco in admiratione omnium uelut ciuitas super uerticem montis exposita nec iam lucerna poterat latere sub modio nec recipiebatur nec continebatur intra latibulum suum exundans sidere lumen magnitudo. sic lampas magna non sibi accenditur, sed lumen suum eminus et in circumiecta iaculatur speciosum fundens lumen flammeo doctrinae fulgore et uniuersis adfuit integrum et singulis totum praestante do
Abbreviated transcription (Latin):
detepotius capiã p̃fulsam quam
nichiles. et quantũ aliquoties
uanitas t̃renorũ multũ p̃ripis
dũ teneris: sedplus tribuis dum
repudiaris. Sectatores tuos ad pe¬
tita captiuas: contẽptores tuos
dispecta glorificas. magnas ꝑodiũ
ac fugam tui conlatura diuitias.
quid plura inc̃ uittie huiꝰ naufragia
conclusum. et in mediis scłi fluc¬
tibus positum: et uelut cũ ionam
in illius deuoratricis acque in ma¬
nis bestice faucibus constitutum.
ad dnm̃ de ꝓfundo clamantem.
scm̃ augustinum inuitꝰ licet mun¬
dus euomit: et profectib omnium
aecclesicrũ. quarũ utilitatibus
p̃para bat᷑ omisit. Ec quia haec
est natura iusticiae ac que uirtu¬
tis. ut quanto studio diutius abs¬
condi optat: ttinto clarius in no¬
tescat. Etoccultatio ipsa proditio
sit: passim ꝑ popłos conscia. tar¬
torir bonoru fcima uolitabat: et
odore cimo enissimae suauitatis lon¬
ge lateq fulge bat. Emine bac ģa c̃

Expanded text:
de te potius capiam praefulsam. quam de te potius capiam praefulsam. quam nihil es et quantum aliquoties uanitas terrenorum! multum praecipis, dum teneris, sed plus tribuis, dum repudiaris. sectatores tuos adpetita captiuas, contemptores tuos despecta glorificas magnas per odium ac fugam tui conlatura diuitias. quid plura? inter uitae huius naufragia conclusum et in mediis saeculi fluctibus positum et uelut cum , Iona in illius deuoratricis atque inmanis bestiae faucibus constitutum ad dominum de profundo clamantem sanctum Augustinum inuitus licet mundus euomit et profectibus omnium ecclesiarum, quarum utilitatibus praeparabatur, emisit. et quia haec est natura iustitiae atque uirtutis, ut, quanto studio diutius abscondi optat, tanto clarius innotescat et occultatio ipsa proditio sit, passim per populos conscia tantorum bonorum fama uolitabat et odore amoenissimae suauitatis longe lateque fulgebat. eminebat etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃ modo tmplexu retinere : a moe¬
nittis uittie huius ambiret. Haec
ille uniuersei quot oblectamenta.
tot uincula circa se sentienis.
negare iNcertis fidẽ sttituit:
nec consentire seposse definiuit.
ut in lubricis quidẽ malis: ideo io¬
cunda creduntur: quia cito ue¬
lut ostenso sui flore ꝑtranseunit.
Haec ideo illi magis sus pectti erant.
quia sectaitorẽ suũ spetie capiunt.
uoluntate ꝑdunt: caeleritate des¬
tituunt.¬
Considerans itaique uniuersa scłi
p̃sentis in ania. et ante oculossuos
colligens: eisq uelut descpientiae
archȩ dispectꝰ et sub aet̾norum
cõpciratione in nichilũ repudiatis:
secũ apud fidẽ suã uoluntatis con¬
solationib et conlocutionib insu¬
sum. ia dõ pectꝰ ariiuit. Nichil
michi ultra cõmune manifestae
cũ fallacis mundi figura p̃teriens.
hoc uno cinere ad quirt̃ uictoriã.
derelinquendote necincursu rur¬
sũ dãpnũ. et ꝑ usũ tui pal mam

Expanded text:
em quodammodo amplexu retinere amoeem quodammodo amplexu retinere amoenitas uitae huius ambiret, haec ille uniuersa quot oblectamenta tot uincula circa se sentiens negare incertis fidem statuit nec consentire se posse definiuit. ut in lubricis quidem malis ideo iocunda creduntur, quia cito uelut ostenso sui flore pertranseunt, haec ideo illi magis suspecta erant, quia sectatorem suum specie capiunt, uoluptate perdunt, celeritate destituunt.Considerans itaque uniuersa saeculi praesentis inania et ante oculos suos colligens eisque uelut de sapientiae arce despectis et sub aeternorum comparatione in nihilum repudiatis secum apud fidem suam uoluntatis consolationibus et conlocutionibus infusum iam deo pectus armauit: nihil mihi ultra commune manifeste tecum, fallacis mundi figura praeteriens. hoc uno genere adquiram uictoriam derelinquendo te nec incurso rursum damnum et per usum tui palmam
Abbreviated transcription (Latin):
dent castitatis in signia flagrant
benignitatis balscmci. pietatis aro¬
matta : refulgent scientiae sapien¬
tiaeq munilia. Inter haec
multũ ueneremur merita scĩ
agustini : dũ affectꝰ p̃dicationis
insinuat tenuitts sermonis abs¬
condat. Et enĩ antequã secu¬
larem habitũ caelestiũ secta¬
tor exueret : et scerae mili¬
ciae signa susciꝑet. aliquan diu
insecreto dnĩ timore. meto cul¬
tũ militẽ gessit. Diu in hoc mun¬
do positus : ex trema mundi fuit
ac sic publica conuersatione sus¬
cepta nonttĩ coepit eẽ qđ non
ertit: qđ ꝓdidit quod lacebat.
Igitur cũ eius iuuenilis aetas
un centib lasciuicie fallaciis
trans uolantiũ rerũ speties pin¬
gere ec indicere conaretur. sen¬
sus eius p̃tere untiũ ac ꝑdentiũ
uoluptatũ sugatua dulcedo: eũq.
diuersis nexib uolentus adicien¬
do mundus cistringeret. Cum que
illũ genere fecultate morib acu¬
mine et memoriae captitaite pol

Expanded text:
dent castitatis insignia, fraglant dent castitatis insignia, fraglant benignitatis balsama, pietatis aromata, refulgent scientiae sapientiaeque monilia. inter haec multum ueremur, ne merita sancti Augustini, dum affectus praedicationis insinuat, tenuitas sermonis abscondat. etenim antequam saecularem habitum caelestium sectator exueret et sacrae militiae signa susciperet, aliquamdiu in secreto domini timore et metu occultum militem gessit, diu in hoc mundo positus in extremo mundi fuit ac sic publica conuersatione suscepta non tam coepit esse, quod non erat, quam prodidit, quod latebat. igitur cum eius iuuenilis aetas uincentibus lasciuiae fallaciis transuolantium rerum species pingere et indicere conaretur, sensus eius praetereuntium ac perdentium uoluptatum fugitiua dulcedo eumque diuersis nexibus uiolentiis adiciendo mundus astringeret cumque illum genere, facultate, moribus, acumine et memoriae capacitate poll