comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Meuiꝰ absentẽ nouũ cũ raꝑet heus tii. mulãt
Quidam ait ignoras te an ut ignotũ darenob̃
Uerba putes ego met mi ignosco meinꝰ in qͥd
Stultus ⁊ imꝓb hic amorest dignꝰq notari
Cum tua ñ uideas ocuł mala lippꝰ inunctis.
Cur in amicoꝵ uitiis tam cernis acutũ
Quam aut aliquid aut serpens epidauriꝰaetͥ ccͣ
Euenit inquirãt uitia ut dua riuꝰ ⁊ illi.
Iracundior est paulo minꝰ aptus acutis.
Narib hoꝵ hominũ rideri possit eo qd̾
Rusticus tonso toga defluit ⁊ male laxus.
Inpede calceus heret at est bonꝰ at melioruir.
Non aliꝰ quisqͣm at tͥ amicꝰ at ingemũ ĩgẽs
Inculto latet ħ sub pectore deniq seip̃m
oncute nũ quatͥ uitior inseuerit olim
Natura. aut ⁊̃ ꝯsuetudo mala. namq
eglectis urenda philix innascit᷑ agris.

Expanded text:
 Maenius absentem Novium cum carperet, ‘heus tu’ quidam ait ‘ignoras te an ut ignotum dare nobis verba putas?’ ‘egomet mi ignosco’ Maenius inquit. stultus et inprobus hic amor est dignusque notari. cum tua pervideas oculis mala lippus inunctis, cur in amicorum vitiis tam cernis acutum quam aut aquila aut serpens Epidaurius? at tibi contra evenit, inquirant vitia ut tua rursus et illi. iracundior est paulo, minus aptus acutis naribus horum hominum; rideri possit eo quod rusticius tonso toga defluit et male laxus in pede calceus haeret: at est bonus, ut melior vir non alius quisquam, at tibi amicus, at ingenium ingens inculto latet hoc sub corpore. denique te ipsum concute, numqua tibi vitiorum inseverit olim natura aut etiam consuetudo mala; namque neglectis urenda filix innascitur agris.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ plus ht̃ ꝑiculi quam decoris. ¶liter mul¬
ta lectione saciatis. alit̾ mediocii gustatione suspen¬
sis. aliter alitterarum sopore ieinis: ꝑfuasionis cã
loquendũ ẽ. ut int̾dum genꝰ sit ꝑitie: uitare quod
placeat doctis

Expanded text:
que plus habet periculi quam decoris. Aliter multa lectione satiatis, aliter mediocri gustatione suspensis, aliter a literarum sapore ieiunis, persuasionis causa loquendum est; ut plerumque sit peritie genus, vitare quod placeat doctis
Abbreviated transcription (Latin):
mirantũ unica põpa ep̃oꝵ
hoc dat cespite menbra claudianus. Triplex biblio¬
theca qͦ magistro romana attica. xp̃iana fulsit.
Quã totã monachꝰurente in euo secreta bibit in¬
stitutione. Oirator. Dialeticꝰ. Poeta. T̃ ractator. Geo¬
metra. Inusicꝰq. Doctus soluere iuncla questionũ.
⁊ u̾bi glãdio secare sectas. Si quȩ catholicã fidem
lacessunt. ꝑsalmoꝵ hic modulator ⁊ phonascus.
ante altaria fr̃e gͣtulante. Instructas docuit so¬
nare classes. hic sollempnib annuis parauit. Quȩ
quo temꝑe lecta ouenirent. antistes fuit ordine
insccłõ. frẽm fasce leuans episcopali. Nam de ponti¬
ficis tenore sũmi: ille insignia sũpsit. hic laborẽ.
At quicũq doles amice lector: de tanto quasi nul
uiro suꝑsit. Udis parre genis rigare marmor. Mẽs
⁊ głia nonqueunt humari.

Expanded text:
Mirantum unica pompa episcoporum, Hoc dat cespite membra Claudianus. Triplex bibliotheca quo magistro Romana, Attica, Christiana fulsit: Quam totam monachus virente in aevo Secreta bibit institutione. Orator, dialecticus, poeta, Tractator, geometra, musicusque. Doctus solvere vincla quaestionum, Et verbis gladio secare sectas, Si quae catholicam fidem lacessunt. Psalmorum hic modulator ante altaria fratre gratulante instructas docuit sonare classes. hic sollemnibus annuis paravit quae quo tempore lecta convenirent. antistes fuit ordine in secundo, fratrem fasce levans episcopali. nam de pontificis tenore summi ille insignia sumpsit, hic laborem. at tu, quisque doles, amice lector, de tanto quasi nil viro supersit, udis parce genis rigare marmor: mens et gloria non queunt humari.
Abbreviated transcription (Latin):
tatura futi
iusta. capite p̾caluo. occłis ceruleis. adim¬
co naso. manib pedibꝙ articulari morbo distor¬

Expanded text:
tatura fuit iusta, capite praecaluo, oculis caeruleis, adunco naso, manibus pedibusque articulari morbo distor
Abbreviated transcription (Latin):
ex bñficiis ultͦ citͦꝙ datis acceptisq que my
tua ⁊ gͣta dum sunt: int̾ quos ea sunt fir¬
cohortationes admonitiones. inter¬
dum etiã obiurgationes: in amiciciis ui¬
gent maxime. Estꝙ ea iocundissima a¬

Expanded text:
ex beneficiis ultro et citro datis acceptis, quae et mutua et grata dum sunt, inter quos ea sunt, fircohortationes, consolationes, interdum etiam obiurgationes in amicitiis vigent maxime, estque ea iucundissima a
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe canem pauide nactum uestigia cerne.
La trantẽ frustra copula dura tenet
Sepefores ñdum reserati carceris aer
Nunc pede nũc pressa fronte lacessit eqꝰ¬
¶ S tare putes a deo ꝓcedũt tpr̃a tarde
Et ꝑagit lentis passib annus iter.
Iec mͥ solsticium quicqͣm de noctily aufert
Efficit angustos. nec mͥ bruma dies
Scilicet in nob̾ reꝵ natura nouata est
Cumq meis curis oĩa longa facit

Expanded text:
e canem pavidae nactum vestigia cervae latrantem frustra copula dura tenet, utque fores nondum reserati carceris acer nunc pede, nunc ipsa fronte lacessit eq stare putes, adeo procedunt tempora tarde, et peragit lentis passibus annus iter. nec mihi solstitium quicquam de noctibus aufert, efficit angustos nec mihi bruma dies, scilicet in nobis rerum natura novata est, cumque meis curis omnia longa facit
Abbreviated transcription (Latin):
Me tenec eximiꝰ mendax cognomine ponthꝰ.
Et sithicuere terra sinistra freci.
In num̾e cirra gentes fera bella minãt᷑
Que sib ñ rapto uiu̾e turpe putãt.
Nil extra tutum est tumulꝰ defendit᷑ ip̃e
Menib exiguis ingenioq loci.
Cum minime credas ut auis densib hostis
Aduolat ⁊ p̾dam uix bñ uisus agit̃
Sepe intra muros clausis uenientia portis
Per medias legimus noxia tela mas
Est igitur rarus quiiam colere audeat isq
Hic arat infelix hactenet arma manii.
Subgalea pastor iũctus pice cantat auenis
Proq lupo paiuide bella uerent᷑ oues
Uieq ope castelli defendimꝰ ⁊ tñ unitus
Mixta facit grecis barbara turba metũ.
Pellib ⁊ longa corpora tecta coma

Expanded text:
m tenet Euxini mendax cognomine litus, et Scythici vere terra sinistra freti, innumerae circa gentes fera bella minantur, quae sibi non rapto vivere turpe putant. nil extra tutum est: tumulus defenditur ipse moenibus exiguis ingenioque loci. cum minime credas, ut aves, densissimus hostis advolat, et praedam vix bene visus agit. saepe intra muros clausis venientia portis per medias legimus noxia tela vias. est igitur rarus, rus qui colere audeat, isque hac arat infelix, hac tenet arma manu. sub galea pastor iunctis pice cantat avenis, proque lupo pavidae bella verentur oves. vix ope castelli defendimur; et tamen intus mixta facit Graecis barbara turba metum, pellibus et longa pectora tecta coma
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quam multe madide celant᷑ arũdine fosse.
Florida qͣm multas hiblatuet᷑ apes.
Quam multe gracili terrena sub horrea ferre
Limite formice gͣna reꝑta solẽt.
Tam me cͥcumstat densoꝵ tͣba maloꝵ
His qui ꝯtentus ñ est inlitus harenas
In segetem spicas inmare fundat aqs¬
¶Maxima sarmatice geciceq freqñtia gentis
Per medias in equis itq reditq uias.
In quib est nemo qui ñ corithon ⁊ arcũ
Telaq iuꝑeo liuida felle gerat
Uox fera trux uultus u̾issima mortis ymago.
Non coma ñ ulla barba resecta mant
Dextera ñ segnis fixo dare uuln̾a cultro
Quem iũctum lateri barbarꝰ oĩs ht¬
Siue locũ spectes locus est in amabił ⁊ qͦ
Esse nicħ toco tristius oebe pͭ.
Siue homines uxc sũt homines ħ noĩe digni
Quamq lupi seue plus ferieatis hut
Nec metuunt leges s cedit uirib equũ
Uictaq pugnaci uira sub ense iacent
Pellib ⁊ laxis arcent mala frigora braccis
Oraq sũt longis horrida tecta comis.

Expanded text:
. quam multa madidae celantur harundine fossae, florida quam multas Hybla tuetur apes, quam multae gracili terrena sub horrea ferre limite formicae grana reperta solent, tam me circumstat densorum turba malhis qui contentus non est, in litus harenas, in segetem spicas, in mare fundat aqrmaticae maior Geticaeque frequentia gentis per medias in equis itque reditque vias. in quibus est nemo, qui non coryton et arcum telaque vipereo lurida felle gerat, vox fera, trux vultus, verissima Martis imago, non coma, non ulla barba resecta manu, dextera non segnis fixo dare vulnera cultro, quem iunctum lateri barbarus omnis hsive locum specto, locus est inamabilis, et quo esse nihil toto tristius orbe potest, sive homines, vix sunt homines hoc nomine digni, quamque lupi, saevae plus feritatis habent. non metuunt leges, sed cedit viribus aequum, victaque pugnaci iura sub ense iacent. pellibus et laxis arcent mala frigora bracis, oraque sunt longis horrida tecta comis,
Abbreviated transcription (Latin):
Uilia qui qͦndam miseris alim̃ta negaret
Nuc̃ mendicato pascit᷑ ip̃e cibo
Passib ambiguis fortuna uolubił errat
Et manet in nullo certa tenaxq loco
Sed mͦ leca initet uultꝰ mͦ sumit acerbos.
Et tĩ constans in leuitate sua est
Nosqͦ floruimꝰ s flos erat ille caducꝰ.
Flãmaq de stipula nr̃ã breuisq fuit.

Expanded text:
ilia qui quondam miseris alimenta negarat, nunc mendicato pascitur ipse cibo. passibus ambiguis Fortuna volubilis errat et manet in nullo certa tenaxque loco, sed modo laeta venit, vultus modo sumit acerbos, et tantum constans in levitate sua est. nos quoque floruimus, sed flos erat ille caducus, flammaque de stipula nostra brevisque fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
nec ĩmodestum. s ingenium ⁊ facetum eẽ
debet. Ut enimpueris non omnẽ ludendi li¬
centiam damꝰ. s eã quȩ ab honestatis actio¬
nib ñsitaliena: sicinipsoioco aliquod ꝓbi in¬
uplex om̃ino ẽ iocandigenus. Unum
illib̾ale. petulans. flagitiosum obscem̃.
Att̾um elegans urbanum. ĩgenuũ facetum.
facił est distinctio ingenii ⁊ ulibalis ioci. alt̃
est si temꝑe fiat. aut si remissio animo. homi¬
ne dignus: alt̃: ne lib̾o quidem. sirerum tur
ꝓfundamus: elatiq uoluptate in aliquam
turpitudinem delabamui¬

Expanded text:
nec immodestum, sed ingenuum et facetum esse debet. Ut enim pueris non omnem ludendi licentiam damus, sed eam, quae ab honestatis actionibus non sit aliena, sic in ipso ioco aliquod probi inuplex omnino est iocandi genus, unum illiberale, petulans, flagitiosum, obscenum, alterum elegans, urbanum, ingeniosum, facetum. est distinctio ingenui et illiberalis ioci. Alter est, si tempore fit, ut si remisso animo, gravissimo homine dignus, alter ne libero quidem, si rerum turpprofundamus elatique voluptate in aliquam turpitudinem delabamu
Abbreviated transcription (Latin):
pecudib reliquisq beluis antecedat. Iule
nicħ sentiunt nisi uoluptatem. adeamq fe¬
runtur om̃i impetu. hominis autẽ mens dis¬
cendo alit̾. ⁊ cogitando semper aliquid aut
inqͥrit: aut agit. uidendiq ⁊audiendi de
genere. Sunt enim quidã homines ñ re
s nõie. Quod siquis paulo erectior: amius
uoluptate capiatur occultat ⁊ dissimulat ap¬
petitum uoluptatis ꝓpt̾ u̾ecundiã. Ex quo
intelligitur corꝑis uoluptatẽ ñ satis ẽẽ dig¬
nam hominis p̃stantia eamq otempni
⁊ reicioportere.¬

Expanded text:
pecudibus reliquisque beluis antecedat; illae nihil sentiunt nisi voluptatem ad eamque feruntur omni impetu, hominis autem mens discendo alitur et cogitando, semper aliquid aut anquirit aut agit videndique et audiendi delgenere sunt enim quidam homines non re, sed nomine, sed si quis est paulo erectior, quamvis voluptate capiatur, occultat et dissimulat appetitum voluptatis propter verecundiam. Ex quo intellegitur corporis voluptatem non satis esse dignam hominis praestantia, eamque contemni et reici oportere
Abbreviated transcription (Latin):
rmoꝵ ⁊ equitandi ꝑitissimꝰ laboris tate.¬
ultra fidem patiens erat. In agmine ñ¬
nunꝗͣ equo sepius pedib ante ibat. capite
ratentur: nando tͣiciens. ł innixus inflatiis utͥ¬
bus. ut ꝑsepe ñcios de se ꝑuenerit. In ob eundẽ
expeditionib dubium cautior: an audentior. ex̾¬
citum neq ꝑinsidiosa loca duxit. unquã nͥ per¬
speculatos locoꝵ situs: neq ꝑ inbritanniã tns¬
uexit. nisi ante ꝑ se portus ⁊ naiuigationem.⁊
accessum ad insulam: explorass. at idem obses¬
sione castroꝵ ingallia ñtiata: ꝑstationes hostir̃
gallico habitu penetͣuit ad suos. Me religio¬
ne quidem ulla a quoꝗͣ incepto abst̾ritus unꝗͣ
uł tardatus est. Cum inmolanti aufugiss hostia.
ꝓfectionem adu̾sus scipionẽ ⁊ iubam ñ distulit.
ꝓlapsus ⁊̃ inegressunauis. u̾so ad melius hõie:
teneo te inquit affrica

Expanded text:
m et equitandi peritissimus, laboris ultra fidem patiens erat. in agmine nonnumquam equo, sae pius pedibus anteibat, capite rarentur, nando traiciens uel innixus inflatis utribus, ut persaepe nuntios de se praeuenerit. in obeundis expeditionibus dubium cautior an audentior, exercitum neque per insidiosa itinera duxit umquam nisi perspeculatus locorum situs, neque in Britanniam transuexit, nisi ante per se portus et nauigationem et accessum ad insulam explorasset. at idem obsessione castrorum in Germania nuntiata per stationes hostium Gallico habitu penetrauit ad suos. a ne quidem ulla a quoquam incepto absterritus umquam uel retardatus est. cum immolanti aufugisset hostia, profectionem aduersus Scipionem et Iubam non distulit. prolapsus etiam in egressu nauis uerso ad melius omine: 'teneo te,' inquit, 'Africa
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Est ꝓpe chimereos longo p̾elunca recessu.
Mons cauus ignaui domꝰ ⁊ penet᷑lia sõpni.
Quo nũqͣm radiis oriens. mediꝰ ue cadẽs ue
Pheb adire p̃. nebule caligine mixte
Exhalant᷑ humo dubieq crepuscłã lucis.
Non uigil ales ibi cristati cantib oris
Euocat auroram ñ uoce silẽtia rũpit
Sollicitiue canes canib ue sagatior anser
Humane uesonũ reddũt ꝯuitia lingue
Tuta quies habieat saxo tñ exit ab imo
Ruius aque leches ꝑ quẽ cũ murms᷑e labẽs
Inuitat sop̃nos crepitantib unda lapilł.
Ante fores antri fecunda papau̾a florẽt.
Innumẽq herbe quaꝵ de lacte saporẽ.
Nox legit ⁊ spargit ꝑ opacas humida t̾ras
Ianua ne u̾so stridorẽ cardine reddat
Nulla domo tota est custos in limine nll
At medio thorus est hebeno sublimis in antͦ
Plumeus unicolor pulmo uelamine tectus
Quo cubat ipe deus menbris langnore solutis
Hunc circa passim uarias imitantia formas
ompnia uana iacent totidem qͦt m̃sis aristes

Expanded text:
 Est prope Cimmerios longo spelunca recessu, Mons cavus, ignavi domus et penetralia Somni, Quo nunquam radiis oriens mediusve cadensve, Phebus adire potest, nebule caligine mixte Exalantur humo dubieque crepuscula lucis. Non vigil ales ibi cristati cantibus oris Evocat Auroram nec voce silentia rumpunt Solliciteve canes canibusve sagacior anser Humaneve sonum reddunt convicia lingue. Muta quies habitat, saxo tamen exit ab imo, Rivus aque Lethes, per quem cum murmure labens Invitat somnos crepitantibus unda lapillis. Ante fores atrii fecunda papavera florent, Innumereque herbe, quarum de lacte soporem Nox legit, et spargit per opacas humida terras. Ianua ne verso stridorem cardine reddat, Nulla domo tota est, custos in limine nullus. In medio thorus est ebano sublimis in antro, Plumeus unicolor pullo velamine tectus, Quo cubat ipse deus membris languore solutis. Hunc circa passim varias imitantia formas Somnia vana iacent totidem, quot messis aristas,
Abbreviated transcription (Latin):
ec primum bene at.¬
ꝑata sit. nullo neꝙ turpiquestu ne¬
q odioso. tum qmͣ płimis modo dignis
se utilem p̾beat. Deniq augeatur rõne.
diligentia. parsimonia. nec libidini
potius luxurieq qm lib̾alitati ⁊ bene¬

Expanded text:
eprimum bene parta sit, nulloque turpi quaestu, neque odioso: tum, quam plurimis, modo dignis, fe utilem praebeat: deinde augeatur ratione, diligentia parsimoma: nec libidini potius luxuriaeque, quam liberalitati et bene
Abbreviated transcription (Latin):
st ne ulla res tanti aut cõmodũ ullum tã
expetendum ñ uir boni ⁊ splendorẽ ⁊ no¬
men amittas: Quid est qd̾ afferre tm̃ utili¬
tas ista quȩ dr̃ possit: qͣntum auferreᷤ si bo¬
niuiri nomen eripuerit. fidem iustitiãq detra¬
rerit : Quidenimint̾ est utrum ex hõie se
ou̾tit quis in beluã an subhõis figura ĩmani¬
tatem gerat beluȩ:¬

Expanded text:
st ergo ulla res tanti aut commodum ullum tam expetendum, ut viri boni et splendorem et nomen amittas? Quid est, quod afferre tantum utilitas ista, quae dicitur, possit, quantum auferre, si boni viri nomen eripuerit, fidem iustitiamque detraxerit? Quid enim interest, utrum ex homine se convertat quis in beluam an hominis figura immanitatem gerat belu
Abbreviated transcription (Latin):
tonat. Ita est in hoc salus tua uertitur. Uiues si ful¬
men effug̾is. Repetet te gladius. petet lapis. petet
bił. Non maximũ ex ꝑiculis s spetiosissimum: ful
preueniet. Si mors tua sine ꝓcuratur: tunc quid̃
cum spiras suꝑuacuus. S alicuiꝰ magne rei sig¬
num es. Male scilicet tecum agitur: sicũt fulmi¬
ne cond̾is. S pauescis ad celi fragorem.⁊ ad ma¬
ne nubilium turpidas. ⁊ quotiens aliquid efful¬
sit: expiras. Quid gͦ honestius putas dilectiõe
ꝑire. ꝗͣ fulmine: Eoutiq fortior adu̾sus cȩli mi¬
nas surge ⁊ cum undiq m̃dus exarserit: cogita
discordiam. si ꝓpt̾ te ingeste illiseq nubes strepunt.
si in exitium tuum tota ignium uis excutit᷑. at tu
solacii loco numera tanti eẽ mortẽ tuam. S huic
ñ erit cogitationi locus. Castis iste donat metum.
⁊ int̾ cet̾a quoq hoc cõmodum eiꝰ. ꝙ expectationẽ
suam antecedit. Nemo unꝗͣ timuit fulmen nͥ

Expanded text:
tonat! Itane? In hoc salus tua uertitur? Viues si fultonat! Itane? In hoc salus tua uertitur? Viues si fulmen effugeris? Petet te gladius, petet lapis, petet bilis; non maximum ex periculis tuis sed speciosissimum fulmepraeueniet, si mors tua procuratur, si ne tunc quidem, cum expiras, superuacuus sed alicuius magnae rei signum es. Male scilicet tecum agitur, si cum fulmine conderis. Sed pauescis ad caeli fragorem et ad inane nubilum trepidas et, quotiens aliquid effulsit, expiras. Quid ergo? honestius putas deiectione perire quam fulmine? Eo itaque fortior aduersus caeli minas surge et, cum undique mundus exarserit, cogita discordiam, si propter te ingestae illisaeque nubes strepunt, si in tuum exitium tanta uis ignium excutitur, at tu solacii loco numera tanti esse mortem tuam. Sed non erit huic cogitationi locus; casus iste donat metum. Est inter cetera hoc quoque commodum eius quod expectationem suam antecedit. Nemo umquam timuit fulmen, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnitior hostis ẽ: qͣ quem audacẽs angustiãm
faciunt. Longeq uiolentiꝰ semper ex necessitate
quã ex uirtute corrigit᷑. Aut certe paria conant᷑.
animus magnꝰ ac ꝑditus. Cogitemus nos qnͣtũ
quẽ usꝗͣ cogitas ẽe: citonat᷑a reuocabit ⁊ condet.
Nec dere s die querit᷑. Quod cicius ⁊ tardius ueni-¬
endum ẽ. Quid gͦ: Non tͥ om̃ium timidissimus
morã mortis: Nonne otempneres eũ qui inter ꝑi¬
turos constitutꝰ beneficii loco pet̾et ultimus cerui
In omnes ostitutũ ẽcapitale supplitiũ. ⁊ quidem
ostitutione iustissima. Nam ꝙ maximũ solet ẽẽ
solatium extrema passuris. quoꝵ enĩ causa sors
eadem ẽ. sequerem᷑ tͣarditia iudice. aut magistra¬
tu. ⁊ carnifiq nrõ p̃staremꝰ obsequiũ. Quid int̾ est
utrum ad mortẽ iussi eamꝰ an nati: O te dem̃tem ⁊
oblit̾ fragilitatis tue si tunc mortẽ tm̃ times: cum

Expanded text:
perniciosior hostis est quam quem audacem angustiae perniciosior hostis est quam quem audacem angustiae faciunt, longeque uiolentius semper ex necessitate quam ex uirtute corrigitur, aut certe paria conantur animus magnus ac perditus. Cogitemus nos, quantuquem usquam cogitas esse, cito natura reuocabit et condet, nec de re sed de die quaeritur; eodem citius tardiusue ueniendum est. Quid ergo? Non tibi timidissimus moram mortis? Nonne contemneres eum qui, inter perituros constitutus, beneficii looo peteret ut ultimus ceruicIn omnes constitutum est capitale supplicium, et quidem constitutione iustissima, quod maximum solet esse solacium extrema passuris; quorum enim causa, sors eadem est. Sequeremur traditi a iudice aut magistratu et carnifici nostro praestaremus obsequium; quid interest utrum ad mortem iussi eamus an ultronei? 0 te dementem et oblitum fragilitatis tuae, si tunc mortem times cum
Abbreviated transcription (Latin):
reb om̃ibꝙ sermonib semꝑ aliquid saluta¬
re miscendum ẽ. Cumimꝰ ꝑ occulta nat᷑e cũ diui¬
na tractauimus: uindicandꝰ est a mał suis animꝰ.
enm tela ĩ nos iaciuntur: s ut fortit̾ ostant̾q pa-¬
ciam᷑. Inuidi eẽ possumus. inconcussi ñ possumꝰ.
Quãꝗͣ int̾im spes subit. inconcussus ⁊̃ nos ẽẽ pos
se. Quẽadmodũ inquis: Cõtempne mortẽ. ⁊ oĩa
quȩ ad mortem ducunt: contẽpta sint. siue
illa bella sint. siue naufragia. seu morsꝰ ferarũ.
seuminaꝵ subito lapsu. ꝓcidentia põderam.
Nunquid face amplius possunt. ꝗͣ ut corpꝰ ab
animo resoluant: hoc nulla diligentia euitat.
nulla felicitas donat. nulla potentia eiuncit.¬
Talia uaria fortitudine disponit. mors om̃s eq̃
uocat. Iratis diis ꝓpitiisq: moriendũ ẽ. animꝰ
ex ipsa desꝑatione sumat᷑. Ignauissima ania¬
lia que nat᷑a ad fugã genuit. ubi exitus non
patent: tẽptant fugam corꝑe inbelli. Nullꝰ

Expanded text:
rebus omnibusque sermonibus aliquid salutare miscendum est. Cum imus per occulta naturae, cum diuina tractamus, uindicandus est a malis suis animus enim in in nos tela iaciuntur, – sed ut fortiter constanterque patiamur. Inuicti esse possumus, inconcussi non possumus. Quamquam interim spes subit, inconcussos quoque esse nos posse. Quemadmodum? inquis. Contemne mortem, et omnia quae ad mortem ducunt contempta sunt, siue illa bella sunt, siue naufragia, seu morsus ferarum, seu ruinarum subito lapsu procidentium pondera. Numquid facere amplius possunt quam ut corpus ab animo resoluant? Haec nulla diligentia euitat, nulla felicitas donat, nulla potentia euincit. Alia uaria sorte disponuntur; mors omnes aeque uocat; iratis diis propitiisque moriendum est. Animus ex ipsa desperatione sumatur. Ignauissima animalia, quae natura ad fugam genuit, ubi exitus non patet, temptant pugnam corpore imbelli. Nullus
Abbreviated transcription (Latin):
ic̃ corꝑa infancium nͨ ꝑ casus quo interrã
totiens deferunt᷑. tam gͣuiter affligit. nec
illa ꝑmanus ⁊ genua reptatio. nec post breue
tempus continui lusus.⁊ tocius diei discursus.
qr pondus illis ab est nec se ipsigͣuant sic animi
quoq credo quia minore conatu mouentur.
nec suo nisu studiis insistunt. s formandos se
tũ mͦ p̃stant ñ similit̾ fatigant᷑¬

Expanded text:
corpora infantium nec casus, quo in terram totiens deferuntur, tam graviter adfligit nec illa per manus et genua reptatio nec post breve tempus continui lusus et totius diei discursus, quia pondus illis abest nec sese ipsi gravant: sic animi quoque, credo, quia minore conatu moventur nec suo nisu studiis insistunt, sed formandos se tantummodo praestant, non similiter fatigant
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣ remissio. ñ solũ quia nullares est que
ꝑferre possit continuũ laborem: nã ea qͦ quȩ
sensu ⁊ aĩa carent ut seruare iuimsuã possint.
uelut quiete alt̾na retendunt᷑. s ꝙ studium
acͥorem animũ quifere necc̾itatib repugnat.

Expanded text:
aliqua remissio; non solum quia nulla res est, quae perferre possit continuum laborem, atque ea quoque, quae sensu et anima carent, ut servare vim suam possint, velut quiete alterna retenduntur; sed quod studium acriorem animum, qui fere necessitatibus repugnat.
Abbreviated transcription (Latin):
studia sequunt᷑ quoꝵ dissimilitudo dis¬
sotiat amuicicias. Nec obaliam cãm ullam
boni imꝓbis. in ꝓbi bonis. amiq ẽẽ ñ posft̃.
nisi ꝙ tanta ẽ int̾ eos qmͣ maxima potest
ẽẽ moꝵ studioꝵq distantia. Qi¬

Expanded text:
studia sequuntur, quorum dissimilitudo dissociat amicitias; nec ob aliam causam ullam boni improbis, improbi bonis amici esse non possunt, nisi quod tanta est inter eos, quanta maxima potest esse, morum studiorumque distantia.
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑a gigni diligendi sensum ⁊ beniuolentiȩ
caritatem. fc̾am significatione ꝓbitatis.
Quam qui adepti fu̾int applicant sese et
ꝓpius admouent. uter usu eius quem dilig̃e
ceꝑunt. fruantur ⁊ morib. sintq pares in
amore equales. ꝓpensioresq ad bene ꝓme¬
rendum: qͣm reposcendum. atq inter illos
ħsit honesta conc̾tatio. Sic ⁊ utilitates ex a¬
micicia maxime capient᷑. ⁊ erit ortus eius
a nat᷑a magis qͣ ab inbecillitate gͣuior ⁊ ue¬
rior. Namsi utilitas conglutinaret amicicias:
eadem cõmutata dissolueret. S quia nat᷑a
amiciciȩ¬

Expanded text:
diligendi et benevolentiae caritatem facta significatione probitatis, quam qui appetiverunt, applicant sese et propius admovent, ut et usu eius, quem diligere coeperunt, fruantur et moribus, sintque pares in amore et aequales propensioresque ad bene merendum quam ad reposcendum, atque haec inter eos sit honesta certatio. Sic et utilitates ex amicitia maximae capientur, et erit eius ortus a natura quam ab imbecillitate gravior et verior. nam si utilitas conglutinaret amicitias, eadem commutata dissolveret; sed quia natura amiciti
Abbreviated transcription (Latin):
formido maior ẽ. Qr autẽ quicꝗͣ nob̃ in solitũ est:
Quia nat᷑am ocłis ñ ratione comp̃hendimꝰ. nec
cogitamus quid illa fac̾e possit: s tm̃ quid fec̾it.
Oamus itaq huius negligentiȩ penas: tanqͣm
nouis t̾riti. cũ illa ñ sint noua. s insolita. Quid
ergo: Non religionẽ incutit. m̃tib ⁊ quidẽ publi¬
ce siue defic̾e sol uisus ẽ siue lunȩ. Cuius obscura
tio aut parte sui. aut tota delituit. loquereq
magis illa acta intnͣsũsum faties ⁊ cȩli pars ar¬
dens ⁊ crinita sidera. ⁊ plures soł orbes. ⁊ stellȩ
ꝑ diem uise. subitiq tnͣscursus igniũ multam
more miram᷑. ⁊ cũ tuñdi sit causa nescire: ñ est
tanti scire ne timeas. Qnͣto satiꝰ ẽ causas ĩqui¬
rere.⁊ quidẽ toto in ħ intentum animo.Neq
enim qͥcqͣm illo inuenir digniꝰ potest. cui se non
tm̃ cõmodet s inpendat

Expanded text:
formido maior est. Quare autem quicquam nobis insolitum est? formido maior est. Quare autem quicquam nobis insolitum est? Quia naturam oculis, non ratione, comprehendimus nec cogitamus quid illa facere possit, sed tantum quid fecerit. Damus itaque huius neglegentiae poenas tamquam nouis territi, cum illa non sint noua sed insolita. Quid ergo? Non religionem incutit mentibus, et quidem publice, siue deficere sol uisus est, siue luna, cuius obscuratio frequentior, aut parte sui aut tota delituit? Longeque magis illa, actae in transuersum faces et caeli magna pars ardens et crinita sidera et plures solis orbes et stellae per diem uisae subitique transcursus ignium multam more miramur: et cum timendi sit causa nescire, non est tanti scire, ne timeas? Quanto satius est causas inquirere, et quidem toto in hoc intentum animo! Neque enim illo quicquam inueniri dignius potest, cui se non tantum commodet sed impendat
Abbreviated transcription (Latin):
habeant. ꝗͣ uulgaris mors. ut contͣ cũ sit neces¬
sarium euita exire.⁊ aliqñ emitte animã: ma¬
iore perire ratione uiuet. Nature est mori ubi¬
cumꝙ quisꝙ stet. Licet ista humꝰ ⁊ se teneat fini
Diducit᷑ ⁊ ingenti potentia nescio cuiꝰ mali rũpi¬
tur. ⁊ me in ĩmensam altitudinẽ abducit. Qd
porro : mors leuior ĩ plano ẽ: Quid habeo quod
querar. sireꝵ nat᷑a me ñ uult iace ignobili lecto:
S mͥ inicit partẽ suie Eggie uagelliꝰ inillo indi¬
to carmine. Si cadendum inqͥd mͥ ẽ: ecelo cecidis¬
se uelim. Idem licet dic̾e. Si cadendũ est cadam
orbe concusso. Non quia fas ẽ optare publicam
cladem. s quia ingens mortis solatium ẽ: terrã
ut corꝑa nr̃a turbant᷑.⁊ tunc cũ fac̾e uidentur:
inuiriã accipiunt. Nob̃ autẽ ignorantib uerũ:
om̃ia t̾ribiliora sunt. utiq quoꝵ metũ raritas
auget. Lenuis accidunt familiaria. ⁊ ex solito

Expanded text:
habeant quam uulgaris mors, ut contra, cum sit neceshabeant quam uulgaris mors, ut contra, cum sit necessarium e uita exire et aliquando emittere animam, maiore perire ratione iuuet. Necesse est mori ubicumque, quandoque: stet licet ista humus et se teneat suis Diducitur et ingenti potentia nescio cuius mali rumpitur et me in immensam altitudinem abducit; quid porro? Mors leuior in plano est? Quid habeo quod querar, si rerum natura me non uult iacere ignobili leto, si mihi inicit sui partem? Egregie Uagellius meus in illo inclito carmine: "Si cadendum est", inquit, "e caelo cecidisse uelim". Idem licet dicere: si cadendum est, cadam orbe concusso, non quia fas est optare publicam cladem, sed quia ingens mortis solacium est terram ut corpora nostra turbantur et tunc, cum facere uidentur iniuriam, accipiunt. Nobis autem ignorantibus uerum omnia terribiliora sunt, utique quorum metum raritas auget: leuius accidunt familiaria, at ex insolito
Abbreviated transcription (Latin):
salubria sunt. Iamintelligetis nugatoria ẽẽ nr̃a
⁊ in becilla corpuscula. fluida ñ magna muli¬
tione ꝑdenda. Ita uidelicet nati sumꝰ. tam feli
cia sortiti menbra. ĩ hanc magnitudinẽ creuimꝰ.
nͥ t̾ra subsed̾it ꝑire non possimꝰ: Inguiculi nos
⁊ ne totius quod̾ dolor s aliqua ab latere eiussis¬
sura: conficit. Et ego timeã t̾ras trementes q̃
crassior saliua suffocat : Ego extimescã emotũ
sedib suis mare. ⁊ ne estus maiore ꝙͣ sol⁊ cursu
plus aqͣꝵ tͣhens suꝑueniat. cũ quoscdã stnͣgula¬
uerit potio male lapsa ꝑ fauces: Quã stultum
ẽ mare horre̾. cũ scias stillicidio ꝑire te posse. Nul¬
ium maiꝰ solatiũ ẽ mortis: ꝗͣ ipsa mortalitas. Q ͥd¬
lapsus ⁊ irruptiones maris extͣ littꝰ eiecti. cũ mors
ꝙ ñ ꝑuitiem generis humani satis ualeat : Adeo¬
ñ debent nos ista confund̾e̾. tanꝗͣ plus in se mali

Expanded text:
salubria sunt; iam intellegetis nugatoria esse nos salubria sunt; iam intellegetis nugatoria esse nos et imbecilla corpuscula, fluida, non magna molitione perdenda. Sinecia sortiti membra, in hanc magnitudinem creuimus!nisi terra subsederit, perire non possumus! Unguiculi nos et ne totius quidem dolor sed aliqua ab latere eius scissura conficit! Et ego timeam terras trementes, quem crassior saliua suffocat? Ego extimescam emotum sedibus suis mare, et ne aestus maiore quam solet cursu plus aquarum trahens superueniat, cum quosdam strangulauerit potio male lapsa per fauces? Quam stultum est mare horrere, cum scias stillicidio perire te posse! Nullum maius solacium est mortis quam ipsa mortalitas, lapsus et irruptiones maris extra litus eiecti, cum mors guum quod non in perniciem generis humani satis ualeat? Adeo non debent nos ista confundere, tamquam plus in se mali
Abbreviated transcription (Latin):
ne eẽ ⁊ innoxiũ sinit. Nonnos homines tm̃ qui
breuis ⁊ caducares nascimur. S urbes horeq t̾ra-¬
rum ⁊ littora. ⁊ ipsum mare ut seruitutẽ fati ue
locissima ẽ. Leuitas: habitat᷑am in aliqͦ pondus
ac morã credimꝰ: ⁊ perpetua sͥ om̃ia ꝓmitenti¬
b inm̃tem ñuenit. id ipsum supͣ ꝙ stamus stabi¬
le non eẽ : Quid ago: Solatium adu̾sus ꝑicula
nr̃a ꝓmiseram. ecce undiq tim̃da de nuncio.
Non ego quicꝗͣ ẽẽ quietis et̾ne: quod ꝑire possit
⁊ ꝑdere. Ergo uero hoc ipsum solacii loco pono. ⁊ qͥ¬
dem ualentis sum̃ q̃nq sine remedio timor stultꝰ
magnafit ex desꝑatione securitas. h itaq generi
humano dictatum putat ꝙ ilł subita captiuita¬
te int̾ ignes ⁊ hostes stupentib dictũ ẽ. uana sa¬
lus uictis nullã sꝑare salutẽ. Siuultis nich ti¬
mere: cogitare om̃ia eẽ metuenda. cͥcumspitien
te ꝗͣ seuib causis discutiam᷑. Noncib nob: non
humor: ñ uigilia: ñ sõras: sine m̃sura quadã

Expanded text:
ne esse et innoxium sinit. Non homines tantum, qui breuis et caduca res nascimur, urbes oraeque terrarum et litora et ipsum mare in seruitutem fati uenlocissima est leuitas, habituram in aliquo pondus ac moram credimus; et perpetua sibi omnia promittentibus in mentem non uenit id ipsum supra quod stamus stabile non erara promiseram: ecce undique timenda denuntio, nego quicquam esse quietis aeternae, quod perire possit et perdere. Ego uero hoc ipsum solacii loco pono et quidem ualentissimi, quando quidem sine remedio timor stultismagna fit ex desperatione securitas. Hoc itaque generi humano dictum puta quod illis subita captiuitate inter ignes et hostem stupentibus dictum est: "una salus uictis nulllam sperare salutem." Si uultis nihil timere, cogitate omnia esse metuenda; circumspicite quam leuibus causis discutiamur: non cibus nobis, non umor, non uigilia, non somnus sine mensura quadam
Abbreviated transcription (Latin):
suas fortuna consũpsit. ⁊ quȩ in fut᷑um ruina sua
fulta sunt. Erramus enĩ siullã t̾raꝵ partẽ excep¬
tam ĩmunẽq ab ħ ꝑicło credimꝰ. Om̃s sub eadem
iacent lege. Nicħ ita ut in mobile eẽt: natura
ocepit. alia tẽpib aliis cadunt. Circuit fatũ¬

Expanded text:
suas fortuna consumpsit et quae in futurum ruina sua suas fortuna consumpsit et quae in futurum ruina sua fulta sunt? Erramus enim, si ullam terrarum partem exceptam immunemque ab hoc periculo credimus: omnes sub eadem iacent lege; nihil ita ut immobile esset natura concepit; alia temporibus aliis cadunt et, qu
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ mebapis unus elidat: an monte toto p̃mar.
Utrũ supͣ me domꝰ uniꝰ honꝰ ueniat. ⁊ sub enguo
eius cumulo ac pult̾ie exspirem: an totus capud
meũ t̾raꝵ orb abscondat. In luce hunc ⁊ ĩ aꝑto sp̃mꝯ
reddam: an inuasto t̾rarum dehiscentiũ sinu.
Solus in illud ꝓfundũ: an cũ magno comitatu
ppłoꝵ ocadentium ferar. Nicħ int̾ ẽ meaqnͣtus
cͥcͥa mortẽ meã tumultus sit. Ipsa uͥq tͥm̃dũ ẽ.
Pinde magnũ sumamꝰ animũ: adu̾sus istã cladẽ:
quȩ nec euitari. nec ꝓuideri potest. Desinamus
audire istos qui cãpanie reñtiauerunt. quiq post
hunc casumemigͣuerunt negauitq ipsos nunqm
inillam regionẽ accessuros. Quis enĩ ilł pmittis
meliorib fundam̃tis hoc aut illum solum stare:
Om̃ia eusdem sortis sunt. ⁊̃ si ñdum mota: tam̃
ħ nox aut hic ante noctem dies scĩdet. Unde scias
anmelior eoꝵ locoꝵ condiosit. in quib iã uires

Expanded text:
utrum me lapis unus elidat, an monte toto premar; utrum me lapis unus elidat, an monte toto premar; utrum supra me domus unius onus ueniat et sub exiguo eius cumulo ac puluere exspirem, an totus caput meum terrarum orbis abscondat; in luce hunc et in aperto spiritum reddam an in uasto terrarum dehiscentium sinu; solus in illud profundum an cum magno comitatu populorum concadentium ferar; nihil interest mea quantus circa mortem meam tumultus sit: ipsa ubique tantundem est. Proinde magnum sumamus animum aduersus istam cladem, quae nec euitari nec prouideri potest, desinamusque audire istos, qui Campaniae renuntiauerunt quique post hunc casum emigrauerunt negantque ipsos umquam in illam regionem accessuros: quis enim illis promittit melioribus fundamentis hoc aut illud solum stare? Omnia eiusdem sortis sunt et, si nondum mota, tamen  haec nox aut hic ante noctem dies scindet. Unde scis an ‹non› melior eorum locorum condicio sit in quibus iam uires
Abbreviated transcription (Latin):
boꝵ u̾i effusam ⁊ sine fine cadentes aquas tecta pro¬
pellunt. fugientes ñ sequit᷑ incendiũ. adu̾sus toni
cus: remedia sunt. Ignis ille cȩlestis ñ tnͣsũb̾ant t̾ram.
s exiguo eiꝰ obiectu retundit᷑. In pestilentia sedes¬
mutare licet. Nullũ malum sñ effugio ẽ. Numqm
fulmina ppłos ꝑusserunt. Pestilens cȩlum ex hau¬
sit urbes ñ abstulit ħ malum latissime patet. in eui¬
tabile. auid̾. publice noxium. Non domos solumĩ.
aut familias. aut urbes singłas haurit. gentes to¬
tas regionesq submergit.⁊ mus ruinis oꝑit: mͦ
in altam uoraginem condit. Nec des̃ quib genus
mortis magis timeant: qͦ qͦ in abrupt̃ cũ sedibus
suis eant. ⁊ ẽ uiuoꝵ numero uiui auferunt᷑. tanꝗͣ
ñ om̃e fatum: ad eundem t̾minũ ueniat. ħht̃
int̾ cet̾a iustitiȩ sue nat᷑a p̃cipuũ: ꝙ cum ad exitũ
uentum ẽ om̃s in equo sumus. Nicħ itaq int̾ est

Expanded text:
borum uim effusam et sine fine cadentes aquas tecta proborum uim effusam et sine fine cadentes aquas tecta propellunt; fugientes non sequitur incendium; aduersus tonitcus remedia sunt ignis ille caelestis non transuerberat terram sed exiguo eius obiectu retunditur; in pestilentia mutare sedes licet: nullum malum sine effugio est. Numquam fulmina populos perusserunt; pestilens caelum exhaisit urbes, non abstulit: hoc malum latissime patet ineuitabile, auidum, publice noxium. Non enim domos solum aut familias aut urbes singulas haurit, gentes totas regionesque submergit et modo ruinis operit, modo in altam uoraginem condit ac ne id quidemortis magis timeant quo in abruptum cum sedibus suis eunt et e uiuorum numero uiui auferuntur, tamquam non omne fatum ad eundem terminum ueniat. Hoc habet inter cetera iustitiae suae natura praecipuum quod, cum ad exitum uentum est, omnes in aequo sumus. Nihil itaque interest
Abbreviated transcription (Latin):
solatia ⁊ dem̃dus ingens timor. Quidenĩ satis
⁊ partes eiꝰ solidissime labant: Siquid unum
inmobile est in illo fixumq ut cuncta in se in¬
tentas sustineat: fluctuant᷑. si quod ꝓpͥum ht̾
pora receptaculum inuenient. quo sollicita
fugient: si abimo metus nascit᷑. ⁊ funditus tra¬
hitur : cost̾natio om̃ium ẽ ubi tecta trepuert̾.¬
⁊ ruina signum dedit. Tunc p̃ceps quisꝙ se ꝓ¬
ripit ⁊ penates suos desinit. ac se publico credit.
ꝙͣ latebram ꝓspicimꝰ ꝙ auxiliũ si ip̃e orb̾ ruinas
agitet. si ħ ꝙ nos tuet᷑ ⁊ sustinet. supͣ quod urbes
site sunt. ꝙ fundam̃tum quidã orb̃ ẽẽ dixert̾.
discedit ac titubat: Quid tͥ eẽ ñ dico auxilii
s solacii. uͥ timor fugã ꝑdit: Quid ẽ inꝗͣ satis
munitũ. quid ad tutelam alt̾ius ac sui fimũ :
hostem muro repellam. ⁊ p̃ rupte altitudinis cas¬
tella. uel magnos ex̾citus difficultate aditus mo¬
rabuntur. a tempestate nos uindicat portus Nim¬

Expanded text:
solacia et demendus ingens timor. Quid enim cuiquet partes eius solidissimae labant? Si quod unum immobile est in illo fixumque, ut cuncta in se intenta sustineat, fluctuatur; si quod proprium hpora receptaculum inuenient, quo sollicita confugiant, si ab imo metus nascitur et funditus trahitur? Consternatio omnium est, ubi tecta crepuerunt et ruina signum dedit. Tunc praeceps quisque se proripit et penates suos deserit ac se publico credit: quam latebram prospicimus, quod auxilium, si orbis ipse ruinas agitat, si hoc quod nos tuetur ac sustinet, supra quod urbes sitae sunt, quod fundamentum quidam mundi esse dixerunt, discedit ac titubat? Quid tibi esse non dico auxilii sed solacii potest, ubi timor fugam perdidit? Quid est, inquam, satis munitum, quid ad tutelam alterius ac sui firmum? Hostem muro repellam, et praeruptae altitudinis castella uel magnos exercitus difficultate aditus morabuntur; a tempestate nos uindicat portus; nim
Abbreviated transcription (Latin):
Sincerũ cupimꝰ uas in crustare ꝓb quis.
Nob cum uuuit multũ demissus homo ilhi.
Tardo cognom̃ pingudamꝰ hic fugit om̃s
Insidias nulliq malo latꝰ obdit aꝑtũ:
Cũ genus ħ inter uite u̾secur ubi acris.
Inuidia atq uigent uͥ cͥmaina ꝓ bñ sano
Ae ñ incauto uictũ astutũq uõcamꝰ
Simplitior quis adest qͣlem me sepe libent̃.
ptułim tͥ mecenas ut forte legentem
ut tacitum impellit quo uissermone molestꝰ.
Cõmuni sensu plane caret inquimꝰ eheu.
Quam temere in nosmet legem sancimꝰ iniꝙͣ
Nam uitiis nemo sñ nascitur optimꝰ ille:
Qui minimis urgetur amicꝰ dulcis ut equũ÷
Cum mã ⁊penset uitiis bona płib hisse
Simꝰ pła mͥ bona sũt inclinet amari.
Si uolet hac lege intrutina ponet᷑ eadẽ
Quine tub̾ib ꝓpriis offendat amicũ.
Postulat ignoscat uerucis illiꝰ equũ ÷
Peccatis ueniam poscentem redd̾e rursꝰ¬

Expanded text:
sincerum furimus vas incrustare. probus quis nobiscum vivit, multum demissus homo: illi tardo cognomen, pingui damus. hic fugit omnis insidias nullique malo latus obdit apertum, cum genus hoc inter vitae versemur, ubi acris invidia atque vigent ubi crimina: pro bene sano ac non incauto fictum astutumque vocamus. simplicior quis et est, qualem me saepe libenter obtulerim tibi, Maecenas, ut forte legentem aut tacitum inpellat quovis sermone: ‘molestus, communi sensu plane caret’ inquimus. eheu, quam temere in nosmet legem sancimus iniquam. nam vitiis nemo sine nascitur; optimus ille est, qui minimis urgetur. amicus dulcis, ut aequum est, cum mea conpenset vitiis bona, pluribus hisce, si modo plura mihi bona sunt, inclinet, amari si volet: hac lege in trutina ponetur eadem. qui, ne tuberibus propriis offendat amicum, postulat, ignoscet verrucis illius: aequum est peccatis veniam poscentem reddere rurs
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙ securitas. ut nec anxii futuri sint. ⁊ cuoꝰ
gͣuitate ostantiaq uicturi. que faciliora
sunt philosophis qͦminꝰ multa patent ĩ
eoꝵ uita que fortuna feriat.⁊ qͦminus
multis reb egent. & quia siqͥd adu̾si eue¬
niat. tamgͣuit᷑ cad̾e ñ possunt. Quo cͥca
Quo magis ⁊ his magnitudo ãĩ est adhi-¬
benda ⁊ uacuitas ab angorib¬

Expanded text:
atque securitas, siquidem nec anxii futuri sunt et cum gravitate constantiaque victuri. Quae faciliora sunt philosophis, quo minus multa patent in eorum vita, quae fortuna feriat, et quo minus multis rebus egent, et quia, si quid adversi eveniat, tam graviter cadere non possunt. Quocirca quo magis iis et magnitudo est animi adhibenda et vacuitas ab angorib
Abbreviated transcription (Latin):
litia q̃ uicłi uult se ẽẽ prudentiam. s
ab est abea distatq płimum. Prudentia
enĩlocata est indilectu bonoꝵ ⁊ maloꝵ.
Malitia si om̃ia que turpia sunt mala s̃:
mala bonis ante ponit.¬

Expanded text:
la quidem videri se esse prudentiam, sed abest ab ea distatque plurimum. Prudentia est enim locata in dilectu bonorum et malorum, malitia, si omnia, quae turpia sunt, mala sunt, mala bonis ponit
Abbreviated transcription (Latin):
xa sunt cõprehensi: gratiora diis inmortalib ẽe
arbitnͣtur. s tũ eius gen̾is copia defecit: ⁊ ad inno¬
centiaĩ supplitia descendunt. Deum maxime
mn̾curium colunt. huius sunt plima simulac᷑.
hunc om̃ium inuentoꝵ arciũ feruit. huncuia¬
rum atq itineꝵ ducẽ. hunc ad questꝰ pecunie. m̾¬
catureq habere uim maxime arbitnͣtur. Post
hunc apollinem ⁊ matrẽ. ⁊ iouem ⁊ mineruam.
De his eandemfere ꝗͣ relique gentes habent opi¬
nionẽ. apollinẽ morbos depelłe. Mineruam.
oꝑum atq artifitioꝵ initia tͣdere. Iouem. cȩle¬
stium: imꝑium tenere. Marteni bella regere.
huic: cum p̃lio dimicare ostituerunt. ea quȩ bel¬
lo ceꝑint płmq deuouent: Postquã suꝑauerũt:
animalia capta ĩmolant. reliquas res ĩ unum lo¬
cum conferunt. Multis inciuitatib harũ reꝵ
extrutoᷤ tumulos cõsecͣtis locis comspicari licet.

Expanded text:
xia sint comprehensi gratiora dis immortalibus esse xia sint comprehensi gratiora dis immortalibus esse arbitrantur; sed, cum eius generis copia defecit, etiam ad innocentium supplicia descendunt. Deum maxime Mercurium colunt. Huius sunt plurima simulacra: hunc omnium inventorem artium ferunt, hunc viarum atque itinerum ducem, hunc ad quaestus pecuniae mercaturasque habere vim maximam arbitrantur. Post hunc Apollinem et Martem et Iovem et Minervam. De his eandem fere, quam reliquae gentes, habent opinionem: Apollinem morbos depellere, Minervam operum atque artificiorum initia tradere, Iovem imperium caelestium tenere, Martem bella regere. Huic, cum proelio dimicare constituerunt, ea quae bello ceperint plerumque devovent: cum superaverunt, animalia capta immolant reliquasque res in unum locum conferunt. Multis in civitatibus harum rerum exstructos tumulos locis consecratis conspicari licet;
Abbreviated transcription (Latin):
liquis rebifere publicis pͥuatisq rationib: grecis
ntantur disciplinis. Iomͥ duab decausis institusse
uident᷑. Quod neq ĩ uulgum disciplinã efferriue¬
lint: neq eos qui discant litt̾is confisos minus os¬
memorie studere. Quod płisꝙ accidit ut p̃sidio
litt̾aꝵ diligentiã inꝑdiscendo ac memoriam re¬
atq ꝑ had uirtutem excitari putant.⁊ metu mor¬
tis neglecto. Multa p̃terea desicdib atq eoꝵ mo¬
tradunt salt̾um genus est equitum. huic ẽ opus.
inferrent. aut illatas defendent. omnes in bello
uersant᷑. atq eoꝵ ut quisq est genere copiis am¬
plisimus: plimos cͥca se amicos clientesq noue
uictimis homines iinmolant aut se inmolatu¬
ros nouent. Ministrisq ad ea sacrifitia druidis
minib uiuis hominib cõplent: quib succensis
cͥcumuentiflãma. eranimant᷑ homines. Suppli¬
tia eoꝵ qui in filiͭto aut latͦnio aut in aliqua no¬

Expanded text:
liquis rebus fere publicis privatisque rationibus Grecis liquis rebus fere publicis privatisque rationibus Grecis litteris utantur. Id mihi duabus de causis instituisse videntur, quod neque in vulgum disciplinam efferri velint, neque eos qui discunt, litteris confisos, minus memoriae studere. Quod fere plerisque accidit, ut praesidio litterarum diligentiam in praediscendo ac memoriam re ad virtutem excitari putant metu mortis neglecto. Multa praeterea de sideribus atque eorum motradunt. Alterum genus est equitum. Hi, cum est usus inferrent aut illatas propulsarent, omnes in bello versantur, atque eorum ut quisque est genere copiisque amplissimus, ita plurimos circum se ambactos clientesque habee versantur, aut pro victimis homines immolant aut se immolaturos vovent administrisque ad ea sacrificia druidibumbra vivis hominibus complent; quibus succensis circumventi flamma exanimantur homines. Supplicia eorum qui in furto aut in latrocinio aut aliqua no
Abbreviated transcription (Latin):
driuide reb diuinis int̾sunt. sacͥfitia publica pͥuata
ꝙ ꝓcurant. religiones int̾pretant᷑. Ad hos magnus
adolescentium num̾us. discipline cã ꝯcurrit. mag¬
noq hi sunt apt̃ eos honore. Nam fere cle om̃ib cõ¬
trou̾sia ẽ: io est dec̾nunt. p̃mia penasq ostituunt.
si qui aut priuati. aut ppłs eoꝵ decreto ñ stetit:
sacrificiis int̾dicunt. ħ pena ap̃ eos ẽ grauissima.
Quib ẽ int̾dictum: hiinum̾o impioꝵ ac scełatoꝵ¬
habentur: abhis om̃s discedunt. aditum eoꝵ sermo¬
nemq defugiunt:. Ne quid ex cogitatione incõmo¬
di accipiant. Neq his petentib ius redditur. neq
honos ullus cõmunicat᷑. his ã om̃ib dtuidis p̃ est
unus. qui sũmã int̾ eos ht̃ auctoritatẽ. hii certo
nia reꝑta atq inde ingalliam tnͣslata existimat᷑.¬
Id̃oq qui diligentiꝰ eam rem cognosc̾ẽ uolunt: ppłm¬
litie uacationẽ: om̃iũq reꝵ habent ĩmunitatẽ.
Necpfas eẽ existimant litt̾is ea mandare. cum in re¬

Expanded text:
Illi rebus divinis intersunt, sacrificia publica ac privata procurant, religiones interpretantur: ad hos magnus adulescentium numerus disciplinae causa concurrit, magnoque hi sunt apud eos honore. Nam fere de omnibus controversia est, idem decernunt, praemia poenasque constituunt; si qui aut privatus aut populus eorum decreto non stetit, sacrificiis interdicunt. Haec poena apud eos est gravissima. Quibus ita est interdictum, hi numero impiorum ac sceleratohabebantur; ab his omnes decedebant, aditum eorum sermonemque diffugiebant, ne quid ex communione incommodi acciperent. Neque his petentibus jus reddebatur, neque honos ullus communicabatur. Hiis autem omnibus driuidibus praeerat unus, qui summam inter eos habebat auctoritatem. nia reperta atque inde in Galliam translata existimabatur. Et qui diligentius eam rem cognoscere volebant, plerumlitiae vacationem omniumque rerum habebant immunitatem. neque fas esse existimabant, eam litteris mandare, cum in re
Abbreviated transcription (Latin):
atq honore. genera sunt duo. nam plebes pene
seruoꝵ habetur loco. quȩ ꝑse nicħ audet. nul¬
li adhibetur consilio. płiꝙ cum aut ere alienorau
magnitudine tͥbutoꝵ aut inuria potentiorum
p̃munt᷑: inseruitutem sese dicant nobilib. In
his duob gi̾ib alt̾um ẽ druidiim: alt̾um eqͥtum.

Expanded text:
tur genera erant duo. Nam plebes pene servorum habebatur loco, quae per se nichil audebat, nulli adhibebatur consilio. Plerique cum aere alieno aut magnitudine tributorum aut iniuria potentiorum premuntur, sese in servitutem dicant nobilibus: in his duobus generibus alterum est druidum, alt
Abbreviated transcription (Latin):
oluit nos ille mortalitatis artifex Alim̃ta.¬
ds̃ in cõmune succurre.⁊ ꝑmutuas auxilioꝵ
milium accidentium ꝓuidi metus ⁊ cõmunium
fortuitoꝵ religiosus horror. In aliena fame sui quisq
miseret᷑. Sic cibos obsidio parcitur. sic in opiã pariter
nauigantium frequent̾ uniꝰ alim̃ta pauerunt. hinc
ut ex om̃ib accidentib gͣuissimum putet quisq ꝙ¬

Expanded text:
oluit nos ille mortalitatis artifex deus in commune succurrere et per mutuas auxiliorumilium accidentium providi metus et communium fortuitorum religiosus horror. in aliena fame sui quisque miseretur. sic cibos obsidio partitur, sic inopiam pariter navigantium frequenter unius alimenta paverunt. hinc ut ex omnibus accidentibus gravissimum putet quisq
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Seu rate ceruleas picta sulcauimꝰ undas
Esseda nos agili siue tulere rota.
Sepebreuis nob̃ uicib uia uisa loqñdi.
Pluraq sinumeres u̾ba fugere gradu.
Sepe dies sermone minor fuit inq loq̃ndo.
Tarda ꝑ estiuos defuit hora dies.
Est aliquid casus pariter timuisse marinos
Cunctaq ad equoreos uota tulisse deos.¬
Si tñ horteris fortus ibit equus.
¶ Perficis absentis curamandata fideli

Expanded text:
 seu rate caeruleas picta sulcavimus undas, esseda nos agili sive tulere rota, saepe brevis nobis vicibus via visa loquendi, pluraque, si numeres, verba fuere gradu, saepe dies sermone minor fuit, inque loquendum tarda per aestivos defuit hora dies. est aliquid casus pariter timuisse marinos, iunctaque ad aequoreos vota tulisse deos.si tamen horteris, fortius ibit equus, adde quod absentis cura mandata fideli