comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
post uirtutes desid̾at. ne peius exconfidẽ.¬
cia uirtutũ cadat Sienĩ seruari se meliꝰ
ꝑ temptacionẽ nõ agnosceret: nequaqͣm
psalmista dixisset. Proba me dñe et cep̾ta
consurgam : Et rursũ expectabo uesꝑã:
Quia et ipeccati somno. lum̃ iusticiȩ
querit᷑. et cũ uͥtutũ ꝓsꝑa mentẽ eleuant:
ad iutrix adu̾sitas desid̾atur: ut profec¬
to animꝰ cũ uͥtutũ suarũ gaudio pluli
debet attollit᷑: ꝑ contrarietatẽ p̃sentis il.¬
tȩ edito merore solidet᷑. Unde et nequaq
formidabo uesꝑam dr̃: sed expectabo:
Expecitamus et enĩ prosꝑa. formidamꝰ
adu̾sa Uir igͥ iustus uesꝑam expectat.
qͥa cum exercere hunc tribulatio ceꝑit:
necesse ẽ. ut ipsa ei fiat aduersitas ꝓsꝑa¬
Potest uesꝑe nominȩ. etiam peccati tẽp¬
tacio designari. que sepe tanto acrius
mentẽ lacescit: quanto et eandẽ men¬
tẽ sps̃ ad suꝑna altius euehit Nequaꝗͣ

Expanded text:
post virtutes desiderat, ne pejus ex confidenpost virtutes desiderat, ne pejus ex confidentia virtutum cadat. Si enim servari se melius per tentationem non cognosceret, nequaquam Psalmista dixisset: Proba me, Domine, et tentasurgam? et rursum exspectabo vesperam, quia et in peccati somno lumen justitiae quaeritur; et cum virtutum prospera mentem elevant, adjutrix adversitas desideratur, ut profecto animus, cum virtutum suarum gaudio plus quam debet attollitur, per contrarietatem praesentis vitae edito moerore solidetur. Unde et nequaquam Formidabo vesperam dicitur, sed Exspectabo. Exspectamus etenim prospera, formidamus adversa. Vir igitur justus vesperam exspectat, quia cum exerceri hunc tribulatione necesse est, ipsa ei fit adversitas Potest, vesperae nomine, etiam peccati tentatio designari, quae saepe tanto acrius mentem lacessit, quanto et eamdem mentem spiritus ad superna altius evehit. Nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
Et rursus expectabo uesꝑam: Acsi aꝑte
diceret: Hil ꝑceptũ menti sufficit. quia ip.¬
sum qui uere sufficere potuit: amisit:
Insomno namq surrectionẽ desid̃o. in sur.¬
rectione uesꝑam expecto. quia et quietus
exerticium actionis appeto: et exercita.¬
tus ociũ quietis quero Quod tam̃ intel.
ligi et alit̾ potest Dormire namq ẽ: in
peceatis iacere Si enĩ sompni appella.¬
tio culpa non ẽẽt: nequaquã paulus dis.¬
cipłis diceret E ingilate iusti: et nolite
peccare Unde et auditorẽ suum admo.¬
net dicens: Surge qui dormis. et exurge
amortius: et illuminabit te.xp̃s Et
rursũ Hora ẽ iam nos de somno surge.¬
re Unde et salomon peccantẽ increpat
dicens Usqueqͦ piger dormis: E lectus
igͥ quisq cum peccati somno p̃mitur.
adiusticiȩ uigilias surgere conatur:
Sed sepe cum surrexerit: ipsa se extol.¬
et temptari se p̃sentis uitȩ adu̾sitatibus

Expanded text:
et rursum exspectabo vesperam. Ac si aperte et rursum exspectabo vesperam. Ac si aperte diceret: Nihil perceptum menti sufficit, quia ipsum qui vere sufficere potuit amisit. In somno namque surrectionem desidero, in surrectione vesperam exspecto, quia et quietus exercitium actionis appeto, et exercitatus otium quietis quaero. 251  Vet.ligi et aliter potest. Dormire namque est in peccatis jacere. Si enim somni appellatio culpa non esset, nequaquam Paulus discipulis diceret: Evigilate, justi, et nolite peccare . Unde et auditorem suum admonet, dicens: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Et rursum: Hora est jam nos de somno surgere . Unde et Salomon peccantem increpat, dicens: Usquequo, piger, dormis ? Electus igitur quisque cum pecad justitiae vigilias exsurgere conatur. Sed saepe cum surrexerit, ipsa se extolet tentari se praesentis vitae adversitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
Idhoc namq homo conditus tacionis:¬
fuerat. ut stanti mente in arcẽ se cõ.¬
templationis erigeret. et nulla hunc cor.¬
ruptio aconditoris sui amore declinaret
Sed meo quod abingenͥta standi solidita¬
te. uoluntatis pedẽ ad culpã mouit: adi¬
lectione conditoris in semet ipso ꝓtinus
cecidit: Amorẽ uͦ dei. uerã scilicet statioĩs
arcem deserens. nec in se consistere potuit:
quia lubricȩ mutabilitatis mpulsu. infra
se ꝑcorruptionẽ prorruens. etiam asemet.¬
ipso discessit: Qui nunc quia conditionis
suȩ soliditate nonfigitur: alt̾nantis semꝑ
desidui motu uariatur ut et quietus acti.¬
onẽ desidet: et occupatus ad ociũ anhel&
Qiia enĩ fixa mens stare cũ potuit noluit:
stare iam non ualet. etiã cũ uult Condi¬
toris quippe sui contemplacionẽ deserẽs.
salutis sue fortitudinẽ ꝑdidit. et quolibet
posita. semꝑ egra alium locum querit:
Uarietatẽ gͦ humane mentis expͥmens :
dicat: Si dormiero: dicã quando furgã:

Expanded text:
hoc namque homo conditus fuerat, ut, stante mente, in arcem se contemplationis erigeret, et nulla hunc corruptio a conditoris sui amore declinaret. Sed in eo quod ab ingenita standi soliditate voluntatis pedem ad culpam movit, a dilectione conditoris in semetipsum protinus cecidit. Amorem vero Dei, veram scilicet stationis arcem deserens, nec in se consistere potuit, quia, lubricae mutabilitatis impulsu, infra se per corruptionem proruens, etiam a semetipso dissensit. Qui nunc, quia conditionis suae soliditate non figitur, alternantis semper desiderii motu variatur, ut et quietus actionem desideret, et occupatus ad otium anhelet. Quia enim fixa mens stare cum potuit noluit, stare jam non valet etiam cum volet. Conditoris quippe sui contemplationem deserens, salutis suae fortitudinem perdidit, et quolibet posita, semper aegra alium locum quaerit. Varietatem ergo humanae mentis exprimens, dicat: Si dormiero, dicam: Quando surgam?
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ oꝑis sui. sic et ego habui menses uacuos.
et noctes laboriosas enumeraui mͥ In cõ¬
paratione enĩ duo funt que p̃misit. in ex.
reddidit: quia quo magis ȩt̃num refrige.¬
rium querit᷑: eo magis conspicit᷑. quã
uacue proista uita laboratur Ad p̾̃sto¬
lantẽ uͦ laboriosas noctes subintulit. qͥa
qͦ magis ext̃mino oꝑis p̃mium qđ asseqͣ¬
mur inspicimus: eo magis in gemiscimꝰ
dui nos nescisse quod quereremus. Unde
et ipsa penitentis cura uigilant᷑ expͥmit᷑.
ut laboriosas noctes enumerasse diceret᷑:
quia quanto ueruis ad dm̃ reũtimur:
tanto subtilius labores quos ꝑ ignoran¬
tiã in hoc mundo ꝑtulimꝰ: dolendo pen¬
samus Nã unicuiq quoplus dulce fit.
quod de et̾̃nis desid̾at: eo ei magis graue
ostenditur: quod p̃sentium amore tolera¬
bat Si uͦ ad solã historiã sequencia uer¬
ba pensantur. ꝑ hec proculdubio animꝰ

Expanded text:
nem operis sui: sic et ego habui menses vanem operis sui: sic et ego habui menses vaet noctes laboriosas enumeravi mihi. In comparatione enim duo sunt, quae praemisit. In exprreddidit, quia quo magis aeternum refrigerium quaeritur, eo magis conspicitur quam vacue pro vita ista laboratur. Ad praestolantem vero laboriosas noctes subintulit, quia quo magis ex termino operis praemium quod assequamur inspicimus, eo magis ingemiscimus diu nos nescisse quod quaerimus. Unde et ipsa poenitentis cura vigilanter exprimitur, ut laboriosas noctes enumerasse diceretur, quia quanto verius ad Deum revertimur, tanto subtilius labores, quos per ignorantiam in hoc mundo pertulimus, dolendo pensamus. Nam quo unicuique plus dulce fit quod de aeternis desiderat, eo ei magis grave ostenditur quod pro praesentium amore tolerabat. Si vero ad solam historiam sequentia verba pensantur, per haec procul dubio animus
Abbreviated transcription (Latin):
se non ex actionũ pͥncipio sed fine pensa¬
mus Cum enĩ labores nrõs adu̾sitas se¬
quitur: quasi uitȩ nr̃e uacui menses
Agiunt᷑. quia excõpletione actionũ
Gnoscitur: quã frustra in actionibus
nũquã nox pro ignorantia ponit᷑. paulo
attestante. qui uenturã uitã scientibꝰ disci¬
pulis dixit. Om̃s uos filũ lucis estis. et filũ
diei. ñ sumus noctis neq tenebrarum. qͥb
p̃misit. uos autẽ fr̃s ñ estis intenebris. ut
uos dies illa tanquã fur conprehendat :
potest hoc in loco exeoꝵ ꝑsona uox sc̃e ec¬
diȩ accipi. qui post ignorantiȩ suȩ caligi¬
nem. ad amorẽ rectitudinis redeunt. et ue¬
ritatis radiis illustrati: fletibus diluunt
quod errauerunt: Illuminatus et enĩ qͥsq
respicit. quã turpe fuerit. quod ꝓp̾sentis
anti seruo. et desiderãti finẽ mercennario
comꝑat dicens Sicut seruus desidat um¬
brã. et sicut mercennarius p̃stolatur fi¬

Expanded text:
se, non ex actionum principio, sed fine pensase, non ex actionum principio, sed fine pensamus. Cum enim labores nostros adversitas sequitur, quasi vitae nostrae vacui menses arguuntur, quia ex completione actionum agnoscitur quam frustra in actionibus nunquam nox pro ignorantia ponitur, Paulo attestante, qui venturam vitam scientibus discipulis dicit: Omnes vos filii lucineque tenebrarum ; quibus praemisit: Vos autem, fratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa tanquam fur comprehendat ; potest hoc in loco ex eorum persona vox sanctae Ecclesiae accipi, qui post ignorantiae suae caliginem ad amorem rectitudinis redeunt, et, veritatis radiis illustrati, fletibus diluunt quod erraverunt. Illuminatus etenim quisque respicit quam turpe fuerit quod praesentis anti servo et desideranti finem mercenario comparat, dicens: Sicut servus desiderat umbram et sicut mercenarius praestolatur fi
Abbreviated transcription (Latin):
desidiis dediti. mundi huius ad u̾sa paci
quia tͥbulacionũ tenebras quasi incali.¬
gine uitȩ p̃sentis portat In his autẽ qui
et transeuntẽ mundũ diligunt: et tam̃
eius contrarietate fatigantur: simul
menses uacuos. et noctes laboriosas tole.¬
rat. quia eoꝵ uitã et retͥbucio subsequens
nulla remunerat: et presens tͥbulatio an¬
gustat Recte autẽ nequaqͣm dies. sed ineiᷤ
menses uaeuos habe se ꝑibet Menfiũ
quippe nomine dierum collectio et sum¬
ma signatur ꝑ diẽ gͦ una queq actio ex¬
pͥmi potuit: ꝑmenses aut̃. actionũ finis
innuitur Et sepe cũ in hoc mundo aliqͥd
agimꝰ. intenta spei alacritate suspensi.
hoc ipsũ quod agumus. uacuũ nõ putamꝰ:
Sed postqͣm ad actionũ t̃ininũ ꝑuenimꝰ:
non obtinentes que appetimꝰ. laborasse
nos inuacuum dolemꝰ: Non solũ igit᷑ dies.
sed menses uacuos ducimus: cum nos
int̾renis actionibus sine fructu laboras.¬

Expanded text:
desideriis dediti, mundi hujus adversa patiudesideriis dediti, mundi hujus adversa patiuquia tribulationum tenebras, quasi in caligine vitae praesentis portat. In his autem, qui et transeuntem mundum diligunt, et tamen ejus contrarietate fatigantur, simul menses vacuos et noctes laboriosas tolerat; quia eorum vitam et retributio subsequens nulla remunerat, et praesens tribulatio angustat. Recte autem nequaquam dies, sed in eis menses vacuos habere se perhibet; mensium quippe nomine dierum collectio et summa signatur. Per diem ergo unaquaeque actio exprimi potest, per menses autem actionum finis innuitur. Et saepe cum in hoc mundo aliquid agimus intenta spei alacritathoc ipsum quod agimus vacuum non putamus; sed postquam ad actionum terminum pervenimus, non obtinentes quae appetimus, laborasse nos in vacuum dolemus. Non solum igitur dies, sed et menses vacuos ducimus, cum nos in terrenis actionibus sine fructu laboras
Abbreviated transcription (Latin):
mundi sunt sentit Que tam̾ sentencia
si ad uocẽ sc̃e eccłiȩ ducit᷑. intellectus eis
paulo subtilius in dagatur: Ipsa quippe
sustinet. Ipsa noctes laboriosas enume.¬
rat: que inmembris fortibus multiplias
tribulaciones portat In hac et enĩ inta
quedã laboriosa sunt. quedã uacua. qͥli
uͦ uacua simul et laboriosa: Amore qͥppe
conditoris. presentis uitȩ tribulatiombꝰ
exerceri: laboriosũ quidẽ ẽ. sed uacuum
non ẽ: A more autẽ scłi. uoluptatibus sol.¬
in: uacuũ quidẽ ẽ. sed nõ laboriosum
Amore uͦ eiusdẽ scłi. adu̾sa aliqua ꝑpeti.
et uacuũ simul ẽ. et laboriosum. quia ex
aduersitate mens afficit᷑. et remiuiera.¬
cionis premio nõ repletur: In his itaq
scã eccłia. qui mea iam positi ad huc uo.¬
luptatibus defluunt. et proinde fruc¬
tu boni oꝑis nõ ditant᷑. menses uacuos
ducit. quia uitȩ tpr̃a sine retͥbucionis
munere expendit In his uͦ qui et̾nis

Expanded text:
mundi sunt, sentit. Quae enim sententia, mundi sunt, sentit. Quae enim sententia, si ad vocem sanctae Ecclesiae ducitur, intellectus ejus paulo subtilius indagatur. Ipsa quippe sustinet. Ipsa noctes laboriosas enumerat, quae in membris fortibus multiplices tribulationes portat. In hac etenim vita quaedam laboriosa sunt, quaedam vacua. Quaedam vero vacua simul et laboriosa. Amore quippe conditoris, praesentis vitae tribulationibus exerceri, laboriosum quidem est, sed vacuum non est. Amore autem saeculi, voluptatibus solvi, vacuum quoque est, sed non laboriosum. Amore vero ejusdem saeculi, adversa aliqua perpeti, et vacuum simul est et laboriosum, quia ex adversitate mens afficitur, et remunerationis praemio non repletur. In his itaque sancta Ecclesia, qui in ea jam positi adhuc voluptatibus defluunt, et proinde fructu operis non ditantur, menses vacuos ducit; quia vitae tempora sine retributionis munere expendit. In his vero qui aeternis
Abbreviated transcription (Latin):
sepe rerũ mopia coangustantur: ꝑ amorẽ
dõ inhęrent. et tam̃ subsidiĩs uitȩ p̃sentiᷤ
egent Qui igit᷑ Aꝑ actiones suas p̾sen.¬
tia nõ querunt: amundi conpendiis ua¬
ducut᷑. et noctes laboriosas tolerant:¬
octes quoq laboriosas tolerant. quia
aduersitatũ tenebras non solũ usq ad
in opiam: sedsepe usq ad corporis crucia.¬
tum portant Despectũ namq egestatẽq
ꝑpeti: laboriosũ bonis mentibus non ẽ:
sedcũ usq ad afflictionẽ carnis adu̾sitas
uertitur. labor procul dubio exdolore
sentitur: Potest etiã nõ in conuenienter
intelligi. quod sc̃s quisq menses uacuos
fic̃ mercennarius ducit. quia laborẽ iam
sustinet. sed p̃miũ nec dum tenet Hoc to.¬
lerat. illud expectat Hoctes uͦ laboriosas
enumerat: quia adu̾sicates sibi p̃sentis
temporis sese in uirtutibus exercendo
coaceruat: Nam si proficere inmente
non appetit: minus fortasse asꝑa que

Expanded text:
saepe rerum inopia coangustantur. Per amorem saepe rerum inopia coangustantur. Per amorem Deo inhaerent, et tamen subsidio vitae praesentis egent. Qui igitur per actiones suas praesentia non quaerunt, a mundi compendiis vaquoque laboriosas tolerantoctes quoque laboriosas tolerant, quia adversitatum tenebras non solum usque ad inopiam, sed saepe usque ad corporis cruciatum portant. Despectum namque egestatemque perpeti, laboriosum bonis mentibus non est; sed cum usque ad afflictionem carnis adversitas vertitur, labor procul dubio ex dolore sentitur. Potest etiam non inconvenienter intelligi, quod sanctus quisque menses vacuos sicut mercenarius ducit, quia laborem jam sustinet, sed praemium necdum tenet; hoc tolerat, illud exspectat. Noctes laboriosas enumerat, quia adversitates sibi praesentis temporis sese in virtutibus exercendo coacervat. Nam si proficere in mente non appetit, minus fortasse aspera, quae
Abbreviated transcription (Latin):
in loco putredinis sana caro coalescit.
Orius gͥ ꝑu̾sa destruens dicat Loquen.¬
tes id quod nuistũ ẽ iudicate Post autẽ
recta insimians: ad iungat Et nõ in¬
uemetis in lingua mea iniquitatẽ. nec
in faucibus meis stulticia ꝑsonabit.
Solent autẽ heretici alia aꝑtae dicere.¬
et alia in occultis tenere Per linguam
qͥppe aꝑta loquittio. ꝑ fauces uͦ occulta
tractacio designatur Qđ sc̃e eccłie nec¬

Expanded text:
in loco putredinis sana caro coalescit. in loco putredinis sana caro coalescit. Prius ergo perversa destruens, dicat: Loquentes id quod justum est judicate; post autem recta insinuans, adjungat: Et non invenietis in lingua mea iniquitatem, nec in faucibus meiSolent autem haeretici alia aperte dicere, alia in occultis tenere. Per linguam quippe aperta locutio, per fauces vero occulta tractatio designatur. 7. Ecclesia n
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ libram tenete. ut tanto foris quod dicit᷑
exueritatis pondere placeat. quanto hoc
int̾ius trutina discretionis pensat Et qͥa
hi erga aliena dicta rectũ iudicium exerũt.
qui iudicare prius propria sciunt. postꝗͣ
dixit. loquentes id quod iustũ ẽ iudicate :
Si subtilius ur̃a ꝑpenditis: uertus aliena
pensatis Et cũ rectũ ceꝑit ẽẽ quod dici.¬
tis: iustum cognoscitis quod auditis. Ne
quaꝗͣ quippe amea uobis lingua stulticia
resonat. si aur̃a consciencia non proce.¬
assertiones hostium falsas ostende.
et tunc p̾dicam̃ta ueritatis aꝑire. quia
cum recta se tenere estimant: recta que
audiunt contumacit̾ mpugnant Ante
gͦ necesse ẽ. ut errorẽ sitũ heretici sentiãt.
ne auditȩ ueritati contͣdicant: quia et
campoꝵ sentes. si arator uomeris scissione
noneruat : t̾ra accepta semina insegetẽ
nõ producit Et cũ putredinẽ medicus
uulneris aꝑtione nõ eicit: nequaquã

Expanded text:
tiae libram tenete, ut tanto foris quod dicitur tiae libram tenete, ut tanto foris quod dicitur ex veritatis pondere placeat, quanto hoc interius trutina discretionis pensat. Et quia hi erga aliena dicta rectum judicium exerunt, qui judicare prius propria sciunt, postquam dixit, Loquentes id quod justum est, judicate, Si subtilius vestra perpenditis, verius aliena pensatis. Et cum rectum esse coeperit quod dicitis, justum cognoscitiquaquam quippe mea vobis lingua stultitiam resonat, si a vestra conscientia non proceassertiones hostium falsas ostendere, et tunc praedicamenta veritatis aperire, quia cum recta se tenere aestimant, recta quae audiunt contumaciter impugnant. Ante ergo necesse est ut errorem suum haeretici sentiant, ne auditae veritati contradicant, quia et camporum sentes si arator vomeris scissione non eruit, terra accepta semina in segetem non producit; et cum putredinem medicus vulneris apertione non ejicit, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
negotio. rixe inuentores efficiantur Qibꝰ
bene ꝑ paulũ dicit᷑ Siquis autẽ uidet᷑
contenciosus ẽe: nos talem consuetudinẽ
subditur Et loquentes id quod iustũ ẽ
iudicate Isnamq qui loquitur. dũ de uer
bis suis auditoris sentenciam expectat.
quasi eius iudicio supponit᷑. aquo audit᷑.
Qui indictis suis reprobari metuit. ipse pͥus¬
nare quod dicit. quatinus int̾ cor et lin¬
guam. equus quidã discretusq arbiter
sedeat. subtilit̾ pensans. si recta uerba cor¬
offerat. que utilit̾ suscipiens: ad auditoꝵ
iudicium lingua ꝑducat Beatus igit᷑
iob sua contͣ amicos agens. sed contra
hereticos ur̃a de nuntians: p̃cipitacio¬
nẽ loquentiũ reprehendat. atq ad eoꝵ
mentẽ uerba recolligat dicens Loqͥntes
id quod iustum ẽ: tudicate Aesi aꝑte dice.¬
ret Sim eo quod ad nos ꝑ egressum locuti.¬
onis exitis. rep̃hendi non uultis: intus iusti¬

Expanded text:
negotio rixae inventores fiant. Quibus negotio rixae inventores fiant. Quibus bene per Paulum dicitur: Si quis autem videtur esse contentiosus, nos talEt loquentes id quod justum est, judicate. - Is namque qui loquitur, dum vel in sui auditoris sententiam exspectat quasi ejus judicio supponitur, a quo auditur. Qui igitur in dictis suis reprobationem metuit, ipse nare quod dicit, quatenus inter cor et linguam, aequus discretusque arbiter sedeat, subtilitofferat, quae, utiliter suscipiens, ad auditorum judicium lingua perducat. Beatus igitur Job sua contra amicos agens, sed contra haereticos nostra denuntians, praecipitationem loquentium reprehendat, atque ad eorum mentem verba colligat, dicens: Loquentes id quod justum est, judicate. Ac si aperte diceret: Si in eo quod ad nos egressum locutionis exitis, reprehendi non vultis, intus justi
Abbreviated transcription (Latin):
cepistis explete b̾enignitate p̃ditus:
ad iungat P rebete aurẽ: et uidete an
uia uͦ sc̃a eccłia ex magisterio humi¬
litatis instituta. recta que er¬
rantibus dicit. nõ quasi ex auctoritate p̃¬
cipit. sed ex ratione ꝑsuadet. Bene nunc¬
dicitur Uidete anmentiar Acsi aꝑte di.¬
cat Ea que assero nequaqͣm mͥ ex auetori.¬
tate credite. sed anuera sint: exratione pẽ.¬
sate Que et siqͣndo dicit. quod racione
conprehendi non ualet: ne de occultis
humana ratio queri debeat. rationabilit̃
suadet Sed sepe heretici dũ occasionẽ
ratiocinationis accipiunt: ad uirgia con.¬
tencionis effrenantur Unde et apte mox
suis ueritatẽ conantur asseqͥ. sed uictore ᷤ
uideri Cũq foris ostendi sapientes appe¬
tunt : intus ꝑ stulticiam elationis suę
uinculis ligant᷑. Unde fit. ut contencio¬
nũ certamina exquirant. et de dõ qui pax
nr̃a ẽ. loqͥ pacifice nesciant. atq exꝑacis

Expanded text:
coepistis, explete; benignitate praeditus coepistis, explete; benignitate praeditus adjungat: Praebete aurem, et videte an sancta Ecclesia ex magisterio humilitatis instituta recta quae errantibus dicit, quasi ex auctoritate praecipit, sed ex ratione dicitur: Videte, an mentiar. Ac si aperte dicat: Ea quae assero nequaquam mihi ex auctoritate credite, sed an vera sint ex ratione pensate. Quae et si quando dicit quod ratione comprehendi non valet, ne de occultis humana ratio quaeri debeat, rationabiliter suadet. Sed saepe haeretici, dum occasionem ratiocinationis accipiunt, ad jurgia contentionis effrenantur. Unde et apte mox suis veritatem conantur assequi, sed victores videri. Cumque foris ostendi sapientes appetunt, intus per stultitiam elationis suae vinculis ligantur. Unde fit ut contentionum certamina exquirant, et de Deo, qui pax nostra est, loqui pacfice nesciant, atque ex pacis
Abbreviated transcription (Latin):
mens. gladiis non utit᷑. aut utens gladiis:
chipeo nõ munit᷑. Unde et miles dei adu̾si¬
tatis bello dep̾ssus. et scutũ pacientiȩ de.¬
bet ante ferre ne ꝑeat: et adp̃dicandũ
promptus. amoris in ferre iacula ut ui¬
cat Cuius armaturȩ summã breuiter
paulus insinuat dicens Caritas patiens
ẽ. benigna ẽ Cũ uͦ unũ ex utroq defue.¬
rit: caritas non ẽ. si uidelicet malos aut
absq benignitate tolerans. non amat:
aut rursũ sese sine patientia exhibens.
negligit tolerare quos amat Ut gͦ ano.¬
bis caritas uera teneat᷑: necesse ẽ. qͣtinꝰ
et benignitati patiencia. et rursum pa¬
cientiȩ benignitas suffragetur. ut mag.¬
num quoddã incorde nr̃o edificiũ cõstru.¬
ens. et benignitatis arcẽ pacientia soli.¬
det: et pacienciȩ fundata edificia. be¬
ingnitas exornet B eatus igit᷑ iob prõp¬
tus ad pacientiã : dicat Uerumptam̃ qd

Expanded text:
mens, gladiis non utitur, aut utens gladiis mens, gladiis non utitur, aut utens gladiis clypeo non munitur. Unde et miles Dei, adversitatis bello depbet anteferre, ne pereat, et ad praedicandum promptus amoris inferre jacula ut vincat. Cujus armaturae summa breviter Paulus insinuat, dicens: Charitas patiens est, benigna est . Cum vero unum ex utroque defuerit, charitas non est, si, videlicet, malos aut absque benignitate tolerans, non amat, aut rursum, sese sine patientia exhibens, negligit tolerare quos amat. Ut ergo a nobis charitas vera teneatur, necesse est quatenus et benignitati patientia, et rursum patientiae benignitas suffragetur, ut magnum quoddam in corde nostro aedificium construens, et benignitatis arcem patientia solidet, et patientiae fundata aedificia benignitas exornet. Beatus igitur Job promptus ad patientiam dicat: Verumtamen quod
Abbreviated transcription (Latin):
subutere. quia fidelis dei popłs ipsos
quoq quos ꝑsequentes tolerat. aman.¬
do non desinit ad ueritatẽ uocare: Sed
uit̃ hec sciendum ẽ. quia sc̃ĩ uiri nec sus.¬
tinere falsa ꝑhumilitatẽ metuunt:
nec lesi ũquã aueritate conticescunt:
timet: dieat Ueruntam̃ quod cepisi
explete: Quia ũ ipsis suis psequutorb
ueritatis p̃dicamenta non subtrahit.
adiungat Prebete aurẽ et uidete an
menciar: Ac si aꝑte diceret: Nec ante
illatas contumelias trepido. nec ingra¬
tis auditoribus correptionis ad tutoria
abscondo. quia et malis p̾ssus exerce¬
or: et ipsis meis ꝑsequutoribꝰ benigne
ens quippe scõꝵ in hoc temptacionũ
pͣlio. et munita pacienciȩ clipeo. et
gladiis amoris accincta: ad ꝑferenda
mala sumit fortitudinẽ. et ad reddẽda
bona exerit benignitatẽ. quatinus et
odiorũ tela potent̾ excipiat: et amoris
iacula ualent̃ reddat: Nequaqͣm qͥppe ad
bella armatus ꝑgit. qui aut clipeum su¬

Expanded text:
evertere, quia fidelis Dei populus ipsos evertere, quia fidelis Dei populus ipsos quoque quos persequentes tolerat amando non desinit ad veritatem vocare. Sed inter haec sciendum est quia sancti viri nec sustinere falsa per infirmitatem metuunt, nec laesi unquam a veritate conticescunt. timet, dicat: Verumtamen quod coepistis, explete. Quia vero ipsis suis persecutoribus veritatis praedicamenta non subtrahit, adjungat: Praebete aurem, et videte an mentiar. Ac si aperte diceret: Nec ante illatas molestias trepido, nec ingratis auditoribus correptionis adjutoria abscondo, quia et malis pressus exerceor, et ipsis meis persecutoribus 242 benigne ens quippe sanctorum in hoc tentationum praelio et munita patientiae clypeo, et gladiis amoris accincta, ad perferenda mala sumit fortitudinem, et ad rependenda bona exerit benignitatem, quatenus et odiorum tela potenter excipiat, et amoris jacula valenter reddat. Nequaquam quippe ad bella armatus pergit qui aut clypeum su
Abbreviated transcription (Latin):
LIBGUO TRACTAUIMUS.
quod beatus iob uim nobis¬
sue humilitatis innotescit
tis. et subuertere nitimim
amicũ ur̃m Quante namq
infirmitatis se ꝑpendęat: insi.¬
nuat quẽ pupillum uocat: dere¬
uia uͦ ab amore recede etiã
lesa caritas nescit: et
suliuerti uelle se querit᷑. et tam̃
nicum se esse testatur Cuius uerba
ut sepe iam diximus. sic eidẽ specialit̃
congruunt. ut tam̃ per hec expropħico
sp̃u. etiã sentenciȩ fidelis populi ex uoce
eccłiȩ uniu̾salis expͥmant᷑ Qui hereti¬
corũ contrarietatẽ tolerans. et infirmũ
se ꝑ humilitatẽ conspicit. et tam̃ aser¬
uande dilectionis magnitudine non
recedit. Sc̃e quippe eccłiȩ popłs quia
grue dicitur Cuius resurgentis uitam
iam quidẽ ꝑfidẽ sequit᷑. sed nec dũ ꝑspe¬
ciem contemplatur Suꝑ pupillũ uͦ
heretici irruunt. cũ humilitatẽ fidelis
popłi mportunis falsisq alligationibꝰ
affligunt Et tam̾ amicus ẽ quẽ nitunt᷑

Expanded text:
libello tractavimus, quod beatus Job vim nobis humilitatis suae innotescit,tis, et subvertere nitimini amicum vestrum. Quantae namque infirmitatis se perpendat insinuat, quem pupillum vocat; ab amore recedere etiam laesa charitas nescit, et subverti velle se queritur, et tamen amicum se esse testatur. Cujus verba, ut saepe jam diximus, sic eidem specialiter congruunt, ut tamen per haec ex prophetico spiritu etiam sententia fidelis populi, ex voce Ecclesiae universalis, exprimatur, qui haereticorum contrarietatem tolerans, et infirmum se per humilitatem conspicit, et tamen a servandae dilectionis magnitudine non recedit. Sanctae quipngrue dicitur; cujus resurgentis vitam jam quidem per fidem sequitur, sed necdum per speciem contemplatur. Super pupillum vero haeretici irruunt, cum humilitatem fidelis populi importunis falsisque allegationibus affligunt. Et tamen amicus est quem nituntur
Abbreviated transcription (Latin):
Neq cognoscet eum amplius loeus eius.
quia aconditore suo. tanto tunc distrie¬
tius iniudicio non cognosettur: qͣnto
nunc adreparationis grãm. nec ꝑdona
reuocatur Unde et notandũ summnoꝑe
ẽ. quod nõ att. neq cognoseet amplius
locũ suum sed ait. neq cognoscet eum
amplius locus eius Dum enĩ cognitio
nõ homini. sed loco tͥbuit᷑: patent᷑ ipse
conditor loci nomine designatur: Qui
districtus ad exam̃ ultimũ ueniens. in
iniquitate durantibꝰ dicit Hescio uos
unde sitis Sed electi quiq quo distriete
reprobos repelli consid̾ant: eo semet ip¬
sos cotidie ꝑpetratȩ nequitiȩ sordibus sol.¬
lieitius purgant: Cumq ꝑituros alios
frigescere amore auitȩ conspitiunt:
studiose se ad penitencię lamenta succẽ¬
dunt Unde et apte subditur: Qua¬
qui confiteri malum quod fecit eru.¬
bescit. In laborẽ quippe os mittere ẽ. hoc
ad confessionẽ ꝑpetratȩ mniquitatis oc.¬

Expanded text:
Neque cognoscet eum amplius 258 locus ejus, Neque cognoscet eum amplius 258 locus ejus, quia a conditore suo tanto tunc districtius in judicio non cognoscitur, quanto nunc ad reparationis gratiam nec per dona revocatur. Unde et notandum summopere est quod non ait: Neque cognoscet amplius locum suum, sed ait: Neque cognoscet eum amplius locus ejus. Dum enim cognitio non homini, sed loco tribuitur, patenter ipse conditor loci nomine designatur, qui, districtus ad examen ultimum veniens, in iniquitate durantibus dicet: Nescio vos unde sitis . Sed electi quique quo districte reprobos repelli considerant, eo semetipsos quotidie a perpetratae nequitiae sordibus sollicitius purgant. Cumque perituros alios frigescere a vitae amore conspiciunt, studiose se ad poenitentiae lamenta succendunt. Unde et apte subditur: CAqui confiteri malum quod fecit erubescit. In labore quippe os mittere est, hoc ad confessionem perpetratae iniquitatis oc
Abbreviated transcription (Latin):
sis itmeribus sparsus ab in habitacione
ueri luminis elongauit Unde apte ad.¬
Locus quippe hominis. sed nõ localiꝰ.
ipse scilicet conditor extitit. qui hunc ut
in semet ipso consisteret creauit: Quẽ
nimirum locum tunc homo deseruit:
cũ seductoris uerba audiens. a condito¬
ris amore discessit Sed cum omp̃s ds̃
redimendo se homini etiã corporalit̃
ostendit: ipse ut ita dixerim. fugitiui
sui uestigia subsequens. ad retinendũ
quẽ amiserat hominẽ: locus uenit: Si
enĩ appellari locus nequaquã conditor
posset : dm̃ laudans psalmista nõ dice.¬
ret: Filii seruoꝵ tuoꝵ in habitabunt
ibi Ibi enĩ nõ dicimus. nͥcũ locũ speci¬
alit̃ designamus: Sed sunt pleriq qͥ
etiam pꝰ perceptũ redẽptionis auxili¬
um. ad desꝑationis tenebras deuol¬
uuntur. et tañto nequius ꝑeunt: quan¬
to et oblata remedia miscdiȩ contemp¬
nunt: Recte gͦ de dãpnato homine dr:

Expanded text:
sis itineribus sparsus, ab inhabitatione sis itineribus sparsus, ab inhabitatione veri luminis elongavit. Unde apte ad--Locus quippe hominis, sed non localis, ipse scilicet conditor exstitit, qui hunc ut in semetipso consisteret creavit. Quem nimirum locum tunc homo deseruit, cum, seductoris verba audiens, a conditoris amore discessit. Sed cum omnipotens Deus redimendo se homini etiam corporaliter ostendit, ipse, ut ita dixerim, fugitivi sui vestigia subsequens, ad retinendum quem amiserat hominem locus venit. Si enim appellari locus nequaquam conditor posset, Deum laudans Psalmista non diceret: Filii servorum tuorum habitabunt ibi . Ibi enim non dicimus, nisi cum locum specialiter designamus. Sed sunt plerique qui etiam post perceptum Redemptoris auxilium ad desperationis tenebras devoluntur; et tanto nequius pereunt, quanto et oblata remedia misericordiae contemnunt. Recte ergo de damnato homine dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sionis absciditur: Recta aut̃ corda de¬
sꝑancium nibibus con ꝑantur. quia et
caligine erroris obseura sunt: et pecca.¬
torum multiplicitate condensa sed con¬
sumpta ꝑtranseunt: quia claritate extre.¬
mi uidicii irradiata dissipantur Solet
etiam domus. inhabitacio cordis intelligi.
Unde sanato cuidã dicitur Uade indo¬
mum tuam. quia nimirum dignum ẽ.
ut peccator post ueniam. admentẽ suam
redeat. ne iterum quo iuste feriat᷑ admit¬
tat. Sed qui ad infernum descendit: ad
domum suã ult̾ius non ascendet: quia
eum quẽ desꝑatio obruit. acordis su
habitaculo foras mittit Et redire in¬
trorsus nõ ualet: quia fusus ext̾rus. ad
det̾iora cotidie mpulsus cadit Ad con¬
templandũ qͥppe creatorẽ homo conditꝰ
fuerat. ut eius semꝑ speciem quereret.
atq in sollempnitate illius amoris habi.¬
taret. sed extͣ se ꝑ in obedienciam missꝰ:
mentis suȩ locum ꝑdidit. quia tenebro¬

Expanded text:
versionis absciditur. Recte autem corda deversionis absciditur. Recte autem corda desperantium nubibus comparantur, quia et caligine erroris obscura sunt, et peccatorum multiplicitate condensa; sed consumpta pertranseunt, quia claritate extremi judicii irradiata dissipantur. Solet etiam domus inhabitatio cordis intelligi. Unde sanato cuidam dicitur: Vade in domum tuam , quia nimirum dignum est ut peccator post veniam ad mentem suam redeat, ne iterum quo juste feriatur admittat. Sed qui ad infernum descenderit, ad domum suam ulterius non ascendet, quia eum quem desperatio obruit, a cordis sui habitaculo foras mittit, et redire introrsus non valet, quia, fusus exterius, ad deteriora quotidie compulsus cadit. Ad contemplandum quippe Creatorem homo conditus fuerat, ut ejus semper speciem quaereret, atque in solemnitate illius amoris habitaret. Sed extra se per inobedientiam missus, mentis suae locum perdidit, quia, tenebro
Abbreviated transcription (Latin):
nium suam: Sicut domus ẽ corporis.
habitaculum corporale: ita unicuiq
menti hoc domus fit. quod ex desidio
in habitare consueuit: Ad domum igit᷑
suã ultͣ non reuertetur. quia semel qͥsq
ȩt̃nis suppliciis traditus. ad hoc ubi amo
in heserat: nullatenꝰ reuocatur Potest
etiã infermi nomine peccatoris despera¬
cio designari. de qua ꝑ psalmistã dicit᷑.
In inferno autẽ quis confitebitur tibi:
Unde rursum scriptũ ẽ Imptus cũ in
profundum uenerit peccatoꝵ: contẽp¬
net Quisquis aut̃ impietati succũbit.
uitã profecto tusticiȩ moriendo derelin¬
quit: Qui uͦ etiam pt̾ peccatũ mole des.¬
ꝑationis obruit᷑. quid aliud quã post mor¬
tẽ in inferm supplicio sepelitur: bene
gͦ dr̃ Sicut consumit᷑ nubes et ꝑtran¬
sit. sic qͥ descendit ad inferos ñ ascendet.
quia plerũq cũ ꝑpetracione nequiciȩ
etiam desꝑatio sociatur: et uia iam re¬

Expanded text:
ntur. --Sicut domus est corporis ntur. --Sicut domus est corporis habitaculum corporale, ita unicuique menti hoc domus fit quod ex desiderio inhabitare consuevit. Ad domum igitur suam ultra non revertitur, quia semel quisque, aeternis suppliciis traditus, ad hoc jam ubi amore inhaeserat nullatenus revocatur. Potest etiam inferni nomine peccatoris desperatio designari, de qua per Psalmistam dicitur: In inferno autem quis confitebitur tibi ? Unde rursum scriptum est: Impius cum in profundum venerit peccatorum, contemnit . Quisquis autem impietati succumbit, vitam profecto justitiae moriendo derelinquit. Qui vero etiam post peccatum mole desperationis obruitur, quid aliud quam post mortem in inferni suppliciis sepelitur? Bene ergo dicitur: Sicut consumitur nubes, et pertransit, sic qui descendit ad inferos non ascendet, quia plerumque cum perpetratione nequitiae etiam desperatio sociatur, et via jam re
Abbreviated transcription (Latin):
et pena subrogatur: cumprotinus dr̃
Sic̃ consumit᷑ nubes et ꝑtransit: sic qui
descendit ad inferos ñ ascendet Nubes
¶e ad altiora suspendit᷑. sed densata
lento. mnpellitur ut currat. calore aut̃¬
solis dissipatur: ut euanescat: sic fic minirũ
corda sunt hominũ. que ꝑ acceptȩ rationis
ingentum ad alta enueant: inpulsa autẽ
maligni sp̃s flatu: prauis desidioꝵ suoꝵ
motibus huc illuq ꝑtrabunt᷑. sed districto
respectu suꝑni iudicis. quasi solis calore
liquefiunt. et semel locis penalibus tͣdita.
ad oꝑationis usum ultͣ nõ redeunt Uir
igitur sc̃s. elacionẽ. cursũ. et defectũ hu¬
mani generis exprimens dicat. Sicut
confumit᷑ nubes. et ꝑtransit. sic qͥ descen¬
derit ad inferos. nõ ascendet Ac si aꝑte
loqueret᷑ dicens In altũ currendo defi.¬
cit. qui suꝑbiendo ad int̾itũ tendit. quẽ¬
si semel culpa ad penã ꝑtrahit: miscdia
ult̾ius adueniam nõ reducit Unde et

Expanded text:
et poena suet poena suSicut consumitur nubes et pertransit, sic qui descendit ad inferos, non ascendet . Nubes quippe ad altiora suspenditur, sed densata vento impellitur ut currat; calore autsolis dissipatur, ut evanescat. Sic nimirum corda sunt hominum quae per acceptae rationis ingenium ad alta emigrant; impulsa autem maligni spiritus flatu, pravis desideriorum suorum motibus huc illucque pertrahuntur, sed districta districto respectu superni judicis quasi solis calore liquefiunt, et semel locis poenalibus tradita ad operationis usum ultra non redeunt. Vir igitur sanctus elationis cursum defectumque humani generis exprimens dicit: Sicut consumitur nubes et pertransit, sic qui descendit ad inferos, non ascendet. Ac si aperte loqueretur, dicens: In altum currendo deficit, qui susi semel culpa ad poenam pertrahit, misericordia ulterius ad veniam non reducit. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
et pensant. quanto reatu constricti funt
ꝓpͥe infirmitatis E numerant mala ꝓprii
oꝑis: et contͣ bec exaggerant bona con.
ditoris Consid̾ant praua quã districte
iudicet: bona oꝑa quam subtilit penset.
et ꝑituros se ambiguitate p̃sciunt: si
remota pietate iudicent᷑. quia hoc ipsũ
quoq quod iuste iuiuere uidem᷑: culpa ẽ.
si uitã nr̃am cũ uidicat. hanc apud se
diuna miscđia non excusat. Hinc enim
in hoc eodẽ libro scriptum ẽ A stra ñ fut
iminda in conspectu euis. quia apud eũ
districte iudicati: ipsi quoq maculas ĩ¬
quinacionis hñt: qui ꝑmundiciã sc̃ĩtatiᷤ
lucent: B ene gͦ dr̃ Oculi tui ime : et
non subsistã Acsi aꝑte uoce iusti dice.¬
retur Si fubtili examinatione discuti.¬
or: ꝑferendo iudicio nõ assurgo. quia
ad penã uita ñ sufficit: sihane mina¬
nitas iustȩ retͥbucionis p̃mit Bene aut̃
enisd̃ humani generis. ⁊ culpa breuit

Expanded text:
et pensant quanto reatu constricti sunt et pensant quanto reatu constricti sunt propriae infirmitatis. Enumerant mala proprii operis, et contra haec exaggerant bona gratiae Conditoris. Considerant prava quam districte judicet, bona opera quam subtiliter penset: et perituros se absque ambiguitate praesciunt, si remota pietate judicentur. Quia hoc ipsum quoque quod juste videmur vivere culpa est, si vitam nostram cum judicat, hanc apud se divina misericordia non excusat. Hinc enim in hoc eodem libro scriptum est: Astra non sunt munda in conspectu ejus , quia apud eum districte judicati, ipsi quoque maculas inquinationis habent, qui per munditiam sanctitatis lucent. Bene ergo dicitur: Oculi tui in me, et non subsistam. Ac si aperte justi voce diceretur: Si subtili examinatione discutior, perferendo judicio non assurgo, quia ad poenam vita non sufficit, si hanc immanitas justae retributionis premit. Bene autem ejusdem humani generis et culpa breviter,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ uitã. respectu hominis uidi nõ posse
fateret᷑: apte mox subdidit O culitu
Districtus ad iudiciũ ueniens. et ad sal¬
uandum nõ uides: et ad feriendũ uides.
quia quẽ inp̃senti uita dispensationis
tuȩ miseratione nõ respicis. respiciendo¬
post modũ ꝑ iusticiam extingues: Nũc
enĩ peccator quisq dm̃ nõ metuit: et uiuit.
blasphemat. et proficit: quia scilicet im¬
sericors creator. quẽ expectando uult
corrigere: aspiciendo nõ uult punire. sic̃
scriptũ ẽ Disfimulas peccata hominum
propt̃ penitenciam: Sed tunc peccator
cum respicitur: nõ subsistit. quia cũ distric.¬
tus uidex merita subtilit̾ inquirit: reuᷤ
ad torm̃ta nõ sufficit Quam uis hoc etiã
iustoꝵ uoci congruat. quoꝵ mens semꝑ
sollicita uenturo examini intendit Om̃e¬
enĩ quod agunt metitunt. dum caute
consid̾ant qui ante qualẽ tudicẽ stabunt:
Intuent᷑ potenciam illius magnitudinis:

Expanded text:
tem vitam, respectu hominis videri non posse tem vitam, respectu hominis videri non posse fateretur, apte mox subdidit: CAPUDistrictus ad judicium veniens, et ad salvandum non vides, et ad feriendum vides, quia quem in praesenti vita dispensationis tuae miseratione non respicis, respiciendopostmodum per justitiam exstinguis. Nunc enim peccator quisque Deum non metuit et vivit, blasphemat et proficit, quia scilicet misericors Creator quem exspectando vult corrigere, aspiciendo non vult punire, sicut scriptum est: Dissimulans peccata hominum propter poenitentiam . Sed tunc peccator cum respicitur non subsistit, quia cum districtus Judex merita subtiliter inquirit, reus ad tormenta non sufficit. Quamvis hoc etiam justorum voci congruat, quorum mens semper sollicita enim quod agunt metuunt, dum caute considerant, ante quantum judicem stabunt. Intuentur potentiam illius magnitudinis,
Abbreviated transcription (Latin):
sens scłm iusticia addieit Hinc salomon
ait. quia lignũ quocumq loco cecidit. siue
ad austrũ. siue ad aquilonẽ. ibi erit. quia
cum humani casus tpre. siue sc̃s. siue ma.¬
lignus sp̃s egredientẽ animã claustra
carnis acceꝑit: inȩt̾nũ secũ sine ulla ꝑ¬
mutacione retinebit: ut nec exaltata ad si¬
iudicium proruat: nec mersa ȩt̾is sup¬
pliciis. ultra ad remedium ereptionis as.¬
cendat Uir igit᷑ sc̃s humami generis
dampna considet. quod ap̃senti scło sine
redemptoris cognitione sub trahitur. atq
ȩtͣnis ignibus in reparabilit̾ sepelitur:
et eius uocẽ inse suscipiens dicat. Nec as.¬
piciet insus hominis: quia nimtrũ redẽp.¬
toris grã quẽ nunc non intuetur: ut cor¬
rigat. tunc nõ respicit ut ab int̾itu abs.¬
peccatorẽ uidet ut feriat. sed non uidet:
ut ad largiendã salutis grãm recognos.¬
cat Culpas examinat: et uitã ꝑeu̾ttũ
ignorat Unde sc̃s uir cum se p̾t presen¬

Expanded text:
sens saeculum justitia addicit. Hinc Salomon ait: Quia lignum in quocunque loco ceciderit, sive ad Austrum, sive ad Aquilonem, ibi erit , quia cum humani casus tempore, sive sanctus, sive malignus spiritus egredientem animam claustra carnis acceperit, in aeternum secum sine ulla permutatione retinebit, ut nec exaltata ad supplicium proruat, nec mersa aeternis suppliciis, ultra ad remedium ereptionis ascendat. Vir igitur sanctus, humani generis damna considerans, quod a praesenti saeculo sine Redemptoris cognitione subtrahitur, atque in aeternis ignibus irreparabiliter sepelitur, et ejus vocem in se suscipiens, dicat: Nec aspiciet me visus hominis, quia 256 nimirum Redemptoris gratia, quem nunc non intuetur ut corrigat, tunc non respicit ut ab interitu abspeccatorem videt ut feriat, sed non videt ut ad largiendam salutis gratiam recognoscat; culpas examinat, et vitam pereuntium ignorat. Unde sanctus vir, cum se post praesen
Abbreviated transcription (Latin):
qui int̾ uos defuneti sunt dãnatione cog.¬
noscite. quia conditori om̃ium nͥ ꝑfidia
ur̃a displiceret. nequaquã auobis tam
numerosos populos int̾itu seuiente sub.¬
Straheret Ait enĩ E tiam si filii tui pecca¬
uerunt ei. et dimisit eos in manu miqil.¬
tatis sue. Quasi aꝑte dicens. In miqull¬
tatis sue manu dimissi sunt. qui uitã miẜ
rectitudinis imitari noluerunt: Tu tam̃
si dilueulo surrexeris ad dm̃: ⁊ om̃ĩpoten.¬
tẽ fueris dep̾catus: Qina enĩ heretiei se¬

Expanded text:
qui inter vos defuncti sunt damnatione cognoscite, quia conditori omnium nisi perfidia vestra displiceret, nequaquam a vobis tam numerosos populos interitu saeviente subtraheret. Ait enim: Etiam si filii tui peccaverunt ei, et dimisit eos in manu iniquitatis suae. Quasi aperte dicens: In iniquitatis suae manu dimissi sunt, qui vitam nostrae rectitudinis imitari noluerint. Tu tamen si diluculo surrexeris ad Deum, et Omnipotentem fueris deprecatus. Vet.
Abbreviated transcription (Latin):
qualitatibꝰ sola crimini tercia subiacet.
que hoc sibi ꝑloquitionẽ arripit. ad quod
ꝑ ingentũ non assurgit. Nam pͥma laudã.¬
da ẽ que utreq ualent̾ pollet: Sed̾a mise¬
randa. que utroq humilit̾ caret Quarta
adiuuanda que explere quod sentit ñ ua¬
let: Tercia uͦ despicienda atq reprimen¬
da. que dum sermone se erigit: sensu ia¬
cet. que membris in flatione tumentibus
similis ad aures audientium uasta. sed ua¬
cua procedit: Quod nunc baldath adbea¬
ti iob crimen intorquet dicens. Sp̃s mul¬
plicitatẽ sermoni oris tͥbuit. profecto cor.¬
dis iopiam reprehendit: A esi aꝑte licat:
Abundancia sp̃s insermone oris atcolleris.
sed sensus indigencia co angustaris Qđ pra-¬

Expanded text:
qualitatibus, sola crimini tertia subjacet, qualitatibus, sola crimini tertia subjacet, quae hoc sibi per locutionem arripit, ad quod per ingenium non assurgit. Nam prima laudanda est, quae utroque valenter pollet. Secunda miseranda, quae utroque humiliter caret. Quarta adjuvanda, quae explere quod sentit non valet. Tertia vero despicienda atque reprimenda, quae, dum sermone se erigit, sensu jacet, quae membris inflatione tumentibus similis, ad aures audientium vasta, sed vacua, procedit. Quod nunc Baldad ad beati Job crimen intorquet, dicens:  Veplex sermonis oris tam cordis reprehendit. Ac si aperte dicat: Abundantia spiritus in sermone oris attolleris, sed sensus indigentia coangustaris.
Abbreviated transcription (Latin):
minibꝰ cernimus. quod in rebus sepe insen¬
sibilibus uidemus Nam plerumq et ab un¬
dans aqua ab intimis ducit᷑. et largis in
suꝑficiẽ meatibus diriuat᷑. Plerumq an¬
gusta mintimis latet. et progrediendi ri-¬
mas difficult̾ inueniens: foras angustior ex¬
sudat. Plerumq minima. in absconditis
oritur. cumq patent̃ qua exeat inuenit:
ex largo foramine tenuis procedit. magniq
se meatus dilatant: sed nõ ẽ quod fundant.
Plerumq uͦ ampla in absconditis surgit.
sed angustis pressa meatibus. tenuissima
profluit: Sic itaq in alii̾s osp̾atens emanat.
quod largus ingenii. fons ministrat. in ali¬
is intellectum nec sensus porrigit: nec lin¬
gua fundit. In aliis os quidẽ ad dicendum
patet. sed ad reddendum parata asensu
lingua nichil accipit In aluis ũ largus sen¬
tiendi fons acorde exuberat. sedhunc qͣsi
meatus tenuis inpar lingua co augus¬
tat In quibꝰ nimirum quatuor dicendi

Expanded text:
minibus cernimus, quod in rebus saepe insenminibus cernimus, quod in rebus saepe insensibilibus videmus. Nam plerumque et abundans aqua ab intimis ducitur et largis in superficiem meatibus derivatur. Plerumque angusta in intimis latet, et progrediendi rimas difficulter inveniens, foras angustior exsudat. Plerumque minima in absconditis oritur; cumque patenter qua exeat invenit, ex largo foramine tenuis procedit, magnique se meatus dilatant, sed non est quod fundant. Plerumque vero ampla in absconditis surgit, sed angustis pressa meatibus tenuissime profluit. Sic itaque in aliis os patens emanat, quod largus ingenii fons ministrat. In aliis intellectum nec sensus porrigit, nec lingua fundit. In aliis os quidem ad loquendum patet, sed ad reddendum parata a sensu lingua nihil accipit. In aliis vero largus sentiendi fons a corde exuberat, sed hunc quasi meatus tenuis impar lingua coangustat. In quibus nimirum quatuor dicendi
Abbreviated transcription (Latin):
niustis semꝑ grauia sunt dicta
iustoꝵ. et que ad edificationẽ prola¬
ta audiunt: hec quasi suꝑ mpositum
pondus ferunt Quod dese aꝑte baldath
suites indicat dicens Usquequo loque¬
ris talia: Qui enĩ usquequo dicit. qͥa
edificationis uerba iam portare non
possit: ostendit Sed cum corrigi inqͥ
despiciunt: bene prolata criminant᷑:
Unde et protinꝰ ad tungit Et sp̃s
multiplex sermonis oris tur: Cummul.¬
tplicitas in sermone reprehenditur:
ẽẽ proculdubio in telligencie grauitaᷤᷤ
in sensu denegatur Uis quippe ⁊ sũma
loquentium. quadrifaria qualitate dis¬
Anguitur: Nam sunt non nulli quos sen¬
cieudi ac dicendi amplitudo dilatat: ⁊ st̃
non nilli. quos senciendi fimul et dicetidi
mopia angustat Sit uͦ non nulli. qui effi¬
catiã dicendi habent. sed acum̃ sentiendi ñ
habent Et suiit nõ nulli qui acumine
sentiendi submxi funt: sed ex inopia lo¬
quittionis obmutescunt Hoc namq in ho¬

Expanded text:
njustis semper gravia sunt verba justorum; et quae ad aedificationem prolata audiunt, haec quasi superimpositum pondus ferunt. Quod de se aperte Baldad Suhites indicat, dicens: Usquequo loqueris talia? Qui enim usquequo dicit, quia aedificationis verba jam portare non possit ostendit. Sed cum corrigi iniqui despiciunt, bene prolata criminantur. Unde et protinus adjungit: Et spiritus multiplex sermonis oris tui. Cum multiplicitas in sermone reprehenditur, esse procul dubio intelligentiae gravitas in sensu denegatur. Vis quippe summa loquentium, quadrifaria qualitate distinguitur. Nam sunt nonnulli quos sentiendi simul ac dicendi amplitudo dilatat, et nonnulli quos sentiendi simul et dicendi inopia angustat. Sunt nonnulli qui efficaciam dicendi habent, sed acumen sentiendi non habent; et sunt nonnulli qui acumine sentiendi subnixi sunt, sed ex inopia locutionis obmutescunt. Hoc namque in ho
Abbreviated transcription (Latin):
comitatur: Magna carnis salute utitur.
nec tam̃ eius fiducia amimus retardat᷑.
Hullus adhuc mortis articulus erumpit.
et quasi presentẽ hanc cotidie conspicit.
Lia enĩ uita in desinent᷑ labitur: spes
uiuendi funditus amputatur: Bene
S de diebus pretereuntibus dicitur:
C onsumpti sunt absq ulla spe Aesi apte
diceret᷑. Mentis fidutiam inp̃senti uita nõ

Expanded text:
comitatur. Magna carnis salute utitur, comitatur. Magna carnis salute utitur, nec tamen ejus fiducia animus retardatur. Nullum adhuc mortis articulum erumpit, et quasi praesentem hanc quotidie conspicit. Quia enim vita indesinenter labitur, spes ei vivendi funditus amputatur. Bene ergo de diebus praetereuntibus dicitur: Consumpti sunt absque ulla spe. Ac si aperte diceretur: Mentis fiduciam in praesenti vita no