comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Constantinꝰ iiꝑator a paulo constantinopolitano deceptꝰ. exposuit
typum contͣ fidem catholican. nec unam nec duas uoluntates aut
oꝑationes in xp̃o diffiniens ẽẽ confitendas: quasi nichil uelle uel
oꝑari credendiis sit xp̃s. Ob hoc martinꝰ papa congregata rome¬
Sigebertus rex hildebertũ filiũ grimoaldi maioris domꝰ adoptat
Constantinꝰ imꝑator misso exarcho ad italiã. ĩpugnat dĩ eccłam.

Expanded text:
Constantinus imperator a Paulo Constantinopolitano deceptus, exposuit typum contra fidem catholicam, nec unam nec duas voluntates aut operationes in Christo definiens esse confitendas; quasi nihil velle vel operari credendus sit Christus. Ob hoc MartinsConstantinus imperator Olympio exarcho ad Italiam misso, impugnat Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
Elearchꝰ p̃fectꝰ urbis constantinopoli agnoscit᷑. a qͦ neces¬
saria & du expectata uotis aqͣ inducitur ciuitati.
Alexandriȩ ordinat᷑ ep̃s petrꝰ. qͥ post ualentis interitum
tã facił in repiendis hereticis fuit: ut ñnullis suspicionem
acceptȩ pecuniȩ intulerit.
Melana nobilissima mulierum romanarũ &e marcelli qͦndã
consulis filia. unico p̃tore tunc urbano filio derelicto ieroso¬
limam nauigauit. ubi tanto uirtutum p̃cipueq hunilita
tis miraculo fuit: ut tecle nomen acceperit.
Post auxentii seram mortẽ. mediolani ambrosio ep̃o constituto ceclaxxuii
om̃is ad fidem rectam italia conuertitur.
Aquileienses clerici quasi chorus beatorum habentur.

Expanded text:
necessaria et diu exspectata votis aqua civitati inducitur. Alexandriae XX ordinatur episcopus Petrus, qui post Valentis interitum tam facilis in recipiendis haereticis fuit, ut nonnullis suspicionem acceptae pecuniae intulerit. Melania nobilissima mulierum Romanarum, et Marcellini quondam consulis filia, unico praetori tunc Urbano filio derelicto, Jerosolymam navigavit: ubi tanto virtutum praecipueque humilitatis fuit miraculo, ut Teclae nomen acceperit. 11 Post Auxentii seram mortem Mediolani Ambrosio episcopo constituto, omnis ad fidem rectam Italia convertitur. Aquileienses clerici, quasi chorus beatorum habentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Quia suꝑiori anno sarmate pannonias uastauerant. idem
consules permansere.
Ualentinianus subita sanguinis eruptione quod grece apo¬
plexis uocatur brigitione moritur. Post quẽ gratianus
assũpto in ĩꝑiũ ualentiano fr̃e cũ patruo ualente regnat.
Ualens legẽ dedit ut monachi militarent. nolentes u
fustibus necari.¬

Expanded text:
Quia superiore anno Sarmatae Pannonias vastaverant, iidem consules permansere. 12 Valentinianus subita sanguinis eruptione, quod Graece apoplexis vocatur, Brigitione moritur. Post quem GRATIANUS, assumpto in imperium VALENTINIANO fratre, cum patruo Valente regnat. Valens, lege fustibus necar
Abbreviated transcription (Latin):
morbũ. sed uisionẽ archangłi Gabrihelis se interim uidere. & qͥa
aspectum eiꝰ ferre non posset m̃te defecta cadere. Hic cõmunica¬
bat xxp̃ianis & udeis. ex eoꝵ scripturis suã pseudo ꝓphetiã in aliqͥb
confirmans. Hic dicebat qͥa hi qͥ mimicũ occidunt uł qͥ ab inimi¬
co occidunt᷑ paradysũ ingrediant᷑. paradysũ uͦ ẽẽ carnalis cibi ac
potus: ibiq ẽẽ fluuiũ uini lactis & mellis. & mixturã feminarũ
non p̃sentium sed aliarum multo tẽpore futurã. & affluentem
uoluptatẽ: & multa huiusmodi. Hic ẽ muhãmad cui gentileᷤᷤ
adhuc cultũ deitatis exhibent. Hic in regno sarracenoꝵ qͣtuor
pretores statuit qui ãmirei uocabant᷑. ipse uͦ ãmiras dicebat᷑
uel prothosymbolus. Obiit sc̃s bauo.¬

Expanded text:
morbum, sed visionem archangeli Gabrihelis se interim videre, et quia morbum, sed visionem archangeli Gabrihelis se interim videre, et quia aspectum ejus ferre non posset, mente defecta cadere. Hic communicabat christianis et Judaeis, ex eorum scripturis suam pseudoprophetiam in aliquibus confirmans. Hic docebat, quod hi qui inimicum occidunt vel qui ab inimico occiduntur, paradisum ingrediantur. Paradisum vero esse carnalis cibi ac potus; ibique esse fluvium vini, lactis ac mellis, et mixturam feminarum non presentium, sed aliarum multo tempore futuram, et affluentem voluptatem, et multa hujusmodi. Hic est Muhammad, cui gentiles adhuc cultum deitatis exhibent. Hic in regno Saracenorum quatuor pretores statuit, qui amirei vocabantur. Ipse vero amiras dicebatur vel protosimbolus. Dagobertus rex Saxo
Abbreviated transcription (Latin):
Syrohi rege mortuo. adesir regnauit post eum anno uno.
Adaloaldo langobardoꝵ rege mortuo. Rotharith regnaũ pꝰ eũ anniᷤ. xui.
ualdꝰ rex qui cũ patre suo rodoaldo a fidecp̃i apostatai
suasu eduini regis. cũ gente sua idolatriȩ abrenuntiat.
Dagobertꝰ rex saxonib bello occurrit. cui pat̾ lothariꝰ rex accur¬
rens auxilio. in t̾fecto berthoaldo duce saxonũ uictoriã obtinuit.
&e ꝑuagans om̃em saxoniam nullũ omĩno saxonũ m̃surã gladii sui
excedentem dimisit uiuentem.
Hoc tempore arabũ siue sarracenoꝵ pͥnceps erat muhãmad: qui
pseudo ꝓpħa ex orphano & inope ꝑ heresis suȩ p̃stigia ad regnum
ꝓuectus ẽ. Hic de ꝓgenie ismahelis ortꝰ. cũ ẽẽt pauꝑ & orphanus
ad quandã cognatam suã p̃diuitẽ nomine chadigam pͥmo ut mer¬
cennariꝰ. deinde ut sponsus se coniungens: ꝑ eam ditatꝰ ẽ. Quȩ cum
egre ferret epilentico illũ morbo uexari : ille dicebat hoc non ẽẽ

Expanded text:
Syrohi rege mortuo, Adesir regnavit post eum. Adadolaldo rege Langobardorum extincto, Rotharith regnavit post eum annis 16. Erpualdus rex, qui cum patre suo Radoaldo a fide Christi apostataverat, suasu Eduini regis cum gente sua idolatriae abrenuntiat.Dagobertus rex Saxonibus bello concurrit; cui pater Lotharius rex accurrens auxilio, interfecto Bertaldo duce Saxonum, victoriam optinuit; et pervagans omnem Saxoniam, nullum omnino Saxonum, mensuram gladii sui excedentem, dimisit viventem. Hoc tempore Arabum sive Saracenorum princeps erat Muhammad, qui pseudopropheta ex orphano et inope, per heresis suae prestigia ad regnum provectus est. Hic de progenie Ismahelis ortus, cum esset pauper et orphanus ad quandam cognatam suam predivitem nomine Chadigam, primo ut mercenarius, deinde ut sponsus se conjungens, per eam ditatus est. Quae cum aegre ferret, illum epileptico morbo vexari, ille dicebat hoc non esse
Abbreviated transcription (Latin):
num ep̃m describit. Hic paulinꝰ nolȩ cũ eẽt postmodũ innumerabili¬
um p̃dioꝵ dñs admirabili exẽplo uenditis omib religionẽ expeditꝰ ele¬
git: cui therasia ex coniuge soror facta ęquat᷑ beate uitȩ testimonio
&e merito. Hic se ep̃m ꝓ captiuo filio pauꝑis uiduȩ in seruitutẽ bar¬
bari addixit. sed diuinitꝰ ꝓditꝰ qͥs ẽẽt: multoᷤ captiuos lib̾tati restituit.
Hoc tẽpore in italia sisiniꝰ. martyriꝰ & alexander a gentilib martyri¬
rantur. quoꝵ corpora cũ mediolanũ deferrentur cecꝰ ꝑ eos illuminat᷑.
dicens se illuc ꝑ uisum directum eẽ ab ambrosio ep̃o dicente se in hoꝵ
Stilico pacẽ fr̃m imꝑatoꝵ int̾turbare uolens alaricũ regẽ gothoꝵ fec̃¬

Expanded text:
 innumerabilium prediorum dominus, ammirabili exemplo venditis omnibus religionem elegit expeditus; cui Terasia ex conjuge soror facta, aequatur beatae vitae testimonio et merito. Hic se episcopum pro captivo filio pauperis viduae in servitutem barbari addixit; sed divinitus proditus quis esset, multos captivos libertati restituit. Hoc tempore in Italia Sisinnius, Martirius et Alexander a gentilibus martirizantur. Quorum corpora cum Mediolanum deferrentur, cecus per eos illuminatur, dicens, se illuc per visum directum esse ab Ambrosio episcopo, dicente, se in horum Stilico pacem fratrum imperatorum interturbare volens, Alaricum regem Gothorum fec
Abbreviated transcription (Latin):
Cometes in signo aquarii apparuit.
Trib fr̃ib de regni partitione discordantib conserit᷑ itt̃ eos
pugna in pago autisiodorensi apud uillam fontanedũ: & tan¬
ta cedes utrinq facta ẽ. ut nulla etas meminerit tantã stragẽ
hominum fuisse factam in gente francoꝵ. & ita eoꝵ uires ibi
attenuate sunt: ut iam nec suos t̾minos ab ex t̃nis tueri possent
Uictoria tamen karolo & ludouico prouenit.

Expanded text:
Cometes in signo Aquarii apparet. Tribus ergo fratribus de regni partitione discordantibus, conseritur inter eos pugna in pago Antissiodorensi, apud villam Fontanedum; et tanta caedes utrinque facta est, ut nulla aetas meminerit tantam stragem hominum fuisse factam attenuatae sunt, ut jam nec suos terminos ab externis tueri possint. Victoria tamen Karolo et Ludowico provenit.
Abbreviated transcription (Latin):
XUUI Xxxuiiii. Hungari tributũ a saxonib repetentes
ab exerbitu regis henrici occidunt᷑ aut capiunt᷑. eisq ad int̾nicio¬
Iohannes romanȩ eccłe.cxxuꝰi. presidet.
Rex henricꝰ danos qui ꝑ pyraticam frisones incursabant uincit.
&e tributarios facit. & chuipam regẽ eoꝵ baptizari facit.
In genuensi urbe fons sanguinis largissime effluxit. portendens
forte urbis ipsiꝰ ĩminentẽ ruinam: quȩ eodẽ anno ab africanis
cũ classe illuc uenientib capta. cunctis eiuib exceptis paruulis
& mulierib captis aut occisis etiã thesauris suis est uacuata.
odulfus rex burgundiȩ moritur.
Inger rex russoꝵ sciens exercitꝰ grecoꝵ ẽẽ ductos contͣ sarracenos.
&e ad insularũ custodias disꝑsos: ad expugnandã constantinopolĩ cum
mille & eo ampliꝰ nauib uenit. adeo de uictoria iam securus ut grecoᷤ
non occidi sed capi p̃ciꝑet. Quib imꝑator Romanꝰ cũ paucis uirilit᷑

Expanded text:
 29. Ungari tributum a Saxonibus repetentes, ab exercitu Henrici regis occiduntur aut capiuntur; eisque ad internecioJohannes RomanRex Henricus Danos, qui per piraticam Frisones incursabant, vincit, et tributarios facit, et Chuppam regem eorum baptizari faciIn Genuensi urbe fons sanguinis largissime effluxit, portendens forte urbis ipsius imminentem ruinam, quae eodem anno ab Africanis, cum et mulieribus, captis aut occisis, etiam thesauris suis est vacuata. odulphus rex Burgundiae moritur. Inger rex Russorum sciens exercitus Graecorum ductos esse contra Sarracenos, et ad insularum custodias dispersos, ad expugnandam Constantinopolim cum mille et eo amplius navibus venit, adeo de victoria jam securus, ut Grecos non occidi, sed capi preciperet. Quibus imperator Romanus cum paucis viriliter
Abbreviated transcription (Latin):
rnoldꝰ dux baioarioꝵ in italiã contͣ hugo¬
nen regem ueniens. a ueronensib suscipit᷑. & cũ hugone confligens
fauerat papie exiliatur. ubi & librum de suis erumpnis luculent̃
edidit. Seripsit & alia multa legentib utilia.
quotqͦt grecoꝵ capiebant eunuchizabant.

Expanded text:
rnoldus dux Bajoariorum in Italiam contra Hugonem regem veniens a Veronensibus suscipitur, et cum Hugone confligens faverat, Papiae exiliatur, ubi et librum de suis erumnis luculenter edidit. Scripsit et alia multa legentibus utilia.quot Grecorum capiebant, eunuchizabant.
Abbreviated transcription (Latin):
Gallia citeriore ab attone pͥncipe in rebellionẽ cõmota. conspira¬
uere in bagaudam omĩa pene galloꝵ seruitia.
Cyrillus alexandrinꝰ ep̃s ab hoc anno orditꝰ ciclũ de ordinatione
paschȩ ꝑ .xxxu. annos sũma breuitate collegit. infra quem omnes
paschalis obseruationis uarietates comprehendi notauit.

Expanded text:
Gallia citeriore a Battone principe in rebellionem commota, conspiravere in Baugaudam omnia paene Gallorum servitia. Cirillus Alexandrinus episcopus ab hoc anno orditus cyclum de ratione paschae per 95 annos summa brevitate collegit, intra quem omnes paschalis observationis varietates comprehendi notavit.
Abbreviated transcription (Latin):
biit sc̃s Gerardꝰ fundator broniensis ceno
Bruno archiep̃s & archidux lotharingiȩ scdas partes in regno fr̃is sui¬
potenter & industrie administrans. Raginerũ montensem comitẽ qui
longicollus cognominabatur apud ualentianas euocatũ cepit. & irre¬
uocabili exilio dampnauit : ꝓ eo qđ regnũ bellis inqͥetabat. uł qđ ueriꝰ
fuisse dr̃ ꝓeo qđ mortuo gisleb̾to duce consanguineo suo ea quȩ gisleb̾tꝰ
uxori suȩ gerbergȩ sorori ĩꝑatoris in dotẽ contulerat uiolent̃ ei aufer¬
re p̃sumebat. Bonis ragineri ad fiscum publicatis. filii eiꝰ Raginerꝰ & lãb̾tꝰ
ad lotharium francorum regem confugerunt.
ꝓdigiosa res multos terret & auitiis cohercet. notis crucis in ueste
plurimoꝵ apparentib. qͦr̃dã autẽ uestib qͦsi lepra sordentib.

Expanded text:
biit sanctus Gerardus fundator Broniensis coenobii, Bruno archiepiscopus et archidux Lotharingiae spotenter et industrie amministrans, Raginerum Montensem comitem, qui Longicollus cognominabatur, apud Valentianas evocatum capit et inrevocabiliur, pro eo quod mortuo Gisleberto duce consanguineo suo, ea quae Gislebertus uxori suae Gerbergae sorore imperatoris in dotem contulerat, violenter ei auferre praesumebat. Bonis Ragineri ad fiscum publicatis, filii ejus Raginerus et Lambertus ad Lotharium Francorum regem confugerunt. Prodigiosa res multos terret et a vitiis coercet, notis crucis in veste plurimorum apparentibus, quorundam autem vestibus quasi lepra sordentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
Paganꝰ bulgarib dñat᷑. Gelu magnũ akł octobriꝰ usq ad februariũ.
rent finẽ mundi ĩminere.
Chrodogangꝰ ep̃s corpora martyrum. Gorgonii. Naboris. & Nara¬
rii roma ad gallias transtulit. & Gorgoniũ qͥdem in gorzia.
quod canthur comes illustris a se fundatum metensi ȩccłȩ pͥori

Expanded text:
Paganus. Gelu magnum a Kalendis Octobris usque ad Februarium. em mundi imminere. 764. Crodogangus episcopus corpora martyrum Gorgonii, Naboris et Narii Roma ad Gallias transtulit, et Gorgonium quidem in Gorzia, quod Canthuyr comes illustris a se fundatum, Metensi aecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
Karolus rex ad ul fum senescalcum suũ contra britones mittit.
& ꝑ eũ multa britonũ castra & principes eoꝵ capit.¬
Signum crucis in uestib bominum apparebat.¬
Moyses ãmiras morit᷑. pꝰ quẽ aaron fr̃ eiꝰ sarracenis anuiꝰ . xxi. pͥnci
Rarolus rex romam uenit. & contra heregisum beneuenti ducẽ
uadit. Heregisus munerib & obsidib datis gr̃am eiꝰ redinut.
Bellũ int̾ francos & auaresorit᷑. Sanguiꝰ de cęlo & t̾ra ꝓfluxit.¬

Expanded text:
Karolus rex Adulfum synescalcum suum contra Brittones mittit, et per eum multa Brittonum castra et principes eorum capit.Signum crucis in vestibus hominum apparebat.Moyses amiras moritur; post quem Aaron frater ejus Saracenis annis 23 principatur. Karolus rex Romam venit, et contra Heregisum Beneventi ducem vadit. Heregisus muneribus et obsidibus datis, gratiam ejus redimit. Bellum inter Francos et Avares oritur Sanguis de caelo et terra
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc tempore in castello iudeȩ ẽmaus natus ẽ puer ꝑfectus ab um¬
bilico & sursũ diuisus. ita ut haberet duo pectora & duo capita.
& unusqͥsq sensus ꝓprios. & uuiꝰ edebat & bibebat & alt̾ ñ edebat.
unus dormiebat & alter uigilabat. nonuunꝗͣ insimul dormiebans
insimul ludebant ad alterutrũ. & flebat ut̃q & ꝑcutiebant se¬
inuicẽ. Porro uixerunt annis ferme duob. & unus qͥ dẽ mortuus ẽ:
alter uͦ suꝑuixit diebus qͣtuor.
Ualentinianꝰ imꝑator nimia austeritate arbogastis magistri mi¬
litũ ad uitȩ tedium ꝑductus laqueo uitam finiuit.
Eugenius auxilio arbogastis tẏrannizat.
Corpora abacuc & micheȩ prophetarum reuelantur.
Didimꝰ absq oculis anno etatis octogesimo qͥnto alexandrie obit.

Expanded text:
Hoc tempore in castello Judeae Emaus natus est puer perfectus, ab umbilico et sursum divisus, ita ut haberet duo pectora et duo capita, et unusquisque sensus proprios; et unus edebat et bibebat, et alter non edebat; unus dormiebat, et alter vigilabat; nonnumquam insimul dormiebant, insimul tamen ludebant ad alterutrum, et flebat uterque, et percutiebant invicem. Porro vixerunt annis ferme duobus, et unus quidem mortuus est, alter vero supervixit diebus quatuor. Valentinianus imperator nimia austeritate Armogastis magistri militum ad vitae taedium perductus, laqueo vitam finivit. Eugenius auxilio Arbogastis tyrannizat. Corpora Abacuc et Micheae prophetarum revelantur. Didimus Ab Oculis anno aetatis 85o Alexandriae obiit.
Abbreviated transcription (Latin):
purpuratus cucurrit.
ex illo iã tempore ꝑsecutione adu̾sũ nos incipiente
Galeriꝰ maximꝰ suꝑato narseo. & uxorib ac liberis soro¬
ribq eiꝰ captis. ad iocletiano ingenti honore suscipit᷑.
Thermȩ rome diocletianȩ facte. & maximianȩ carthagini
Antiochiȩ .xuiuiꝰ. constituit᷑ ep̃s tyrannus.
Alexandrine eccłe .xuiꝰ. post theonam ordinat᷑ ep̃s petrꝰ

Expanded text:
purpuratus cucurrit. 14 ex illo jam tempore persecutione adversus nos incipiente. Galerius Maximianus, superato Narseo, et uxoribus, ac liberis, sororibusque ejus captis, a Diocletiano ingenti honore suscipitur. 15 Thermae Diocletianae Romae factae, et Maximianae Carthagini. Antiochiae XIX constituitur episcopus Tyrannus. Alexandrinae ecclesiae XVI post Theonam ordinatur episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
ubi q cõposita: & pͥmo iudeos in urbib inqͥb erant aggressi. eos
ad credendũ in xp̃m cõpellunt. credere nolentes bonis priuant. tru¬
cidant. urbib eliminant. Aliqͥ udeoꝵ telo tenende patriȩ legł duc¬
ti semutuo trucidant. alii ad tempiis se credere simulantes. post
ad uidaismũ reuoluunt᷑. Emmebant in hoc dĩ hostico dux lothariugiȩ
godefridꝰ. & fr̃s eiꝰ custachiꝰ & baldumꝰ. anselmꝰ deribodimonte. baldiunꝰ¬
comes montensis. Rotbertꝰ comes flandrensis. Stephanꝰ comes blesensis.
hugo magnꝰ fr̃ phylippi regis francoꝵ. Rotb̃tꝰ comes northmannorum.
raimundꝰ comes scĩ egidii. boiamundus dux apuliȩ.

Expanded text:
ubique composita, et primo Judaeos in urbibus in quibus erant agressi, eos ubique composita, et primo Judaeos in urbibus in quibus erant agressi, eos ad credendum in Christum compellunt. Credere nolentes bonis privant, trucidant, urbibus eliminant. Aliqui Judaeorum zelo tenendae legis patriae ducti, se mutuo trucidant; alii ad tempus se credere simulantes, post ad judaismum revolvuntur. Eminebant in hoc Dei hostico dux Lotharingiae Godefridus; et fratres ejus Eustachius et Balduinus, Anselmus de Ribodi monte, Balducomes Montensis, Robertus comes Flandrensis, Stephanus comes Blesensis, Hugo frater regis Francorum, Robertus comes Northmanniae, Raimundus comes Sancti Aegidii, Boiamundus dux Apuliae.
Abbreviated transcription (Latin):
Occidertales popłi dolentes loca scã ierosolimis a gentilib ꝓphanari.
turcos etiã t̃minos xp̃ianoꝵ iam multa ex parte inuasisse. in nume
rabiles una inspiratione cõmoti. & multis signis sibi ostensis alii ab
aliis animati: duces. comites. potentes. nobiles & ignobiles. diuites. pau¬
peres. liberi & serui. ep̃i. clerici. senes & iuuenes. pueri &e puellȩ. om̃s
uno animo nullũ ullo angariante undiq concurrunt. ab hispania.
a ꝓuincia. ab aqͥtania. a britannia. a scotia. ab anglia. a northmãnia.
a francia. a lotharingia.a burgundia. a germania. a langobardia
ab apulia. & ab aliis regnis. uirtute &t signo sc̃ȩ crucis signati & arma¬
ti ultũ ire parant iniurias dĩ in hostes xp̃iani nominis. & qͦnto qͥsq
hactenꝰ ad exercendã mundi malitiam erat ꝓnior. tanto nunc ad
exercendam ultro dĩ militiã fit ꝓmptior: firmissima pace interĩ

Expanded text:
Occidentales populi, dolentes loca sancta Hierosolymis a gentilibus profanari, Occidentales populi, dolentes loca sancta Hierosolymis a gentilibus profanari, et Turcos etiam terminos christianorum jam multa ex parte invasisse, innumerabiles una inspiratione commoti, et multis signis sibi ostensis alii ab aliis animati, duces, comites, potentes, nobiles et ignobiles, divites et pauperes, liberi et servi, episcopi et clerici, senes et juvenes, pueri et puellae, omnes uno animo, nullo angariante, undique concurrunt: ab Hispania, a Provincia, ab Aquitania, a Britannia, a Scotia, ab Anglia, a Normannia, a Francia, a Lotharingia, a Burgundia, a Germania, a Longobardia, ab Apulia, et ab aliis regnis, virtute et signo sanctae crucis signati et armati, ultum ire parant injuriam Dei in hostes Christiani nominis: et quanto quisque hactenus ad exercendam mundi militiam erat pronior, tanto nunc ad exercendam ultro Dei militiam fit promptior, firmissimaque pace interim
Abbreviated transcription (Latin):
expugnatas contra eum muniunt.
Cũ ualioo uenioꝵ turbine etiam t̾remotꝰ factꝰ ẽ media nocte .iiiͦi. idͦ sept.
Rex angloꝵ a frĩb suis bello sollicitatur in northinannia & anglia.
In multa t̾rarũ parte .ii. noñ apł circa diluculũ stellȩ ꝑplures simul
de cęlo in t̾ram cecidisse uisȩ sunt: int̾ quas uinam maximã labi in t̾rã
cum quidã in francia stuperet. & notato loco ubi labi uisa ẽ cũ aquã
ibi fudisset: fumũ cũ feruoris sono inde exire magis stupuit
Henricꝰ comes louaniensis perimitur. Rex hungaroꝵ moritur.¬
In comitati namucensi panẽ subcinericiũ qͣsi sanguine infectũ uidimiꝰ.
Srbanꝰ ꝑ burgundiam & franciã habitis conciliis hildebranni decreta
renouat & confirmat. phylipꝑũ regẽ francoꝵ qui uiuente uxore
ia suꝑduxerat alteriꝰ uiuentis uxorẽ excõmunicat.
Elẏpsis lunȩ facta ẽ: iiͦi. idꝰ febr
Bursus . iͦ. idus augusti eclypsis lunȩ facta est.

Expanded text:
expugnatas contra eum muniunt. Cum valido ventorum turbine etiam terraemotus factus est media nocte, 4 Idus septembris. Rex Anglorum a fratribus suis bello sollicitatur in Normannia et Anglia. In multa terrarum parte pridie Nonas Aprilis circa diluculum stellae perplures simul de coelo in terram cecidisse visae sunt; inter quas unam maximam labi in terra cum quidam in Francia stuperet, et notato loco ubi labi visa est, cum aquam ibi fudisset, fumum cum fervoris sono inde exire magis stupuit. Heinricus comes Lovaniensis perimitur. In comitatu Namucensi panem subcinericium quasi sanguine infectum vidirbanus per Burgundiam et Franciam habitis conciliis, Hildibrandi decreta renovat et confirmat; Philippum regem Francorum, qui vivente uxore sua superduxerat alterius viventis uxorem, excommunicat. Eclipsis lunae facta est 3 Idus Februarii. Rursus 7 Idus Augusti eclipsis lunae facta est.
Abbreviated transcription (Latin):
Senatus traianum in deos refert.
Adrianꝰ eruditissimꝰ in utraq lingua. sed in puerorũ
amore parũ continens: reliqua tributoꝵ urbib rela¬
xauit. cartis publice incensis. Plurimos etiam ipsis tri¬
butis liberos prestitit. Ipse etiam iudeos capit. scđo

Expanded text:
Senatus Trajanum in deos refert. adrianus eruditissimus fuit in utraque lingua, sed in puerorum amore parum continens fuit. Hadrianus reliqua tributorum urbibus relaxavit, chartis publice incensis: plurimos etiam ipsis tributis liberos praestitit. Romanae Ecclesiae episco
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ a northinannis occisum supra dixinus. s multo tẽpore durauit.
Nodi fꝰ aut̃ corona sibi ĩposita rex burgundionũ statuit᷑. qͦd regnũ

Expanded text:
quem a Northmannis occisum supra diximus. Rodulfus autem corona sibi imposita rex Burgundionum statuitur, quod regnum
Abbreviated transcription (Latin):
Archadiꝰ orientalis imꝑator timens filio suo octenni puero theodo¬
sio. eiq tutorẽ sdigerdẽ ꝑsarũ regẽ testam̃to designanᷤꝰ. mortẽ obit.
Sdigerdis tutelã pueri benigne suscepit. & pacẽ firmissimam cũ
romanis fecit: mediante marutha mesopotamiȩ ep̃o. shabebat᷑.
Is maruthas & apud ꝑsas & apud romanos omĩmodis clarissimus
U tice terra septem dieb mugitum dedit.
Stilico regnum honorii affectans filio suo eucherio rei publicȩ ꝑnici¬
osus efficitur. barbaras gentes ipse alias regno ĩmittens. alias consen¬
su suo fouens. unde modo solito grauiꝰ earũ & maxime uuandaloꝵ
rabies per gallias exarsit.¬
Honorius post mortẽ archadii cũ fratruele suo theodosio regnauit

Expanded text:
Archadius orientalis imperator timens filio suo octenni puero Theodosio, eique tutorem Sdigerdem Persarum regem testamento designans, mortem obiit. Sdigerdis tutelam pueri benigne suscepit, et pacem firmissimam cum Romanis facit, mediante Marutha Mesopotamiae episcopo. Is Maruthas et apud Persas, et apud Romanos omnimodis clarissimus habebatur. Uticae terra septem diebus mugitum dedit. Stilico regnum Honorii affectans filio suo Eucherio, rei publicae perniciosus efficitur, barbaras gentes ipse alias regno immittens, alias consensu suo fovens; unde modo solito gravius earum et maxime Wandalorum rabies per Gallias exarsitHonorius post mortem Archadii cum fatruele suo Theodosio regnat
Abbreviated transcription (Latin):
tit. qui grecos aggressi plures occidunt. plures truncatis narib: deho¬
nestant. & ꝑ apuliam & calabriã agrecis tributum exigunt. Constan¬
tinopolitani audientes a fuis male pugnatũ eẽ in calabria. contͣ ĩꝑato

Expanded text:
tit; qui Grecos aggressi, plures occidunt, plures naribus truncatis dehotit; qui Grecos aggressi, plures occidunt, plures naribus truncatis dehonestant, et per Apuliam et Calabriam a Grecis tributum exigunt. Constantinopolitani audientes a suis male pugnatum esse in Calabria, contra imperato
Abbreviated transcription (Latin):
uidam comes ottonis imꝑatoris ei fa¬
miliaris rome ante ocłos omium adiabolo arreptꝰ ita ut seipsũ den¬
tib discerperet iussu imꝑatoris ad papam ioħem adductus ut care¬
na sc̃i petri collo eiꝰ circundaret᷑. dum a fallacib clericis semel & bis
alia tatena furenti adhiberetur nec qͥcꝗͣ remedii ꝓueniret ubi nil
uirtutis inerat. tandem uera scĩ petri catena allata & collo furentis
circundata. diabolus spumans & multum clamans abscessit. Qua ca¬
tena deodericꝰ mettensis ep̃s arrepta cum diceret se eã nͥ manu
abscisa non dimissurum. tandem imꝑator sedato litigio. a papa ioħe
obtinuit ut anulũ huiꝰ catene exsectum ep̃s mereretur.
Imꝑator otto dum pattẽ exercitus ad grecos misisset ut uxorem filio
suo ottoni acciꝑent. greci suꝑ eos irruunt. castra diripiunt. plures
occidunt. plures capiunt. & canstantinopolim mittunt. Ad hoc de¬
deciis uindicandũ imꝑator otto eminentiores ex sis in calabriã mit¬

Expanded text:
uidam comes Othonis imperatoris ei familiaris, Romae ante oculos omnium a diabolo arreptus, ita ut seipsum dentibus discerperet, jussu imperatoris ad papam Joannem adductus, ut catena sancti Petri collo ejus circumdaretur, dum a fallacibus clericis semel et bis alia catena furenti adhiberetur, nec quidquam remedii proveniret, ubi nihil virtutis inerat; tandem vera sancti Petri catena allata, et collo furentis circumdata, diabolus clamans, et multum spumans abscessit. Qua catena Deodericus Metensis episcopus arrepta, cum diceret se eam, nisi manu abscissa, non dimissurum, tandem imperator sedato litigio a papa Joanne obtinuit, ut annulum hujus catenae exsectum episcopus mereretur. Otho imperator dum partem exercitus ad Graecos misisset, ut uxorem filio suo Othoni acciperent, Graeci super eos irruunt, castra diripiunt; plures occidunt, plures capiunt, et Constantinopolim mittunt. Ad hoc dedecus vindicandum imperator Otto eminentiores ex suis in Calabriam mit
Abbreviated transcription (Latin):
Constantinꝰ filiꝰ leonis imꝑatoris hyrenan filiam kaiani¬
auaroꝵ ducis uxorẽ ducit. Quȩ baptizata. uiro suo apostatante
& post hec in regnum remittitur.
gat. & uenerationẽ scãrum imaginũ confirmat. earum q
uiolatores generali sententia anathematizat.
Karolus uaifero & hunaldo filiis eudonis dimicando uictis
Rarolus frisiam aggressus poponẽ ducẽ frisonũ cum multiꝰ ꝑimit

Expanded text:
Constantinus filius imperatoris Hyrenen, filiam Cajanvarum regis, uxorem ducit; quae baptizata, viro suo apostatante, post haec in regnum remittitur. gat, et venerationem sanctarum imaginum confirmat, earumque violatores generali sententia anathematizat. Karolus, Waifero et Hunaldo filiis Eudonis dimicando victis  7. Karolus Fresiam aggressus, Poponem ducem Fresonem cum multis perimit
Abbreviated transcription (Latin):
Musanus nr̃e phylosophiȩ scriptor agnoscitur.
lugdunũ. seuerꝰ in britannos bellũ transfert. ubi ut recep ceuni¬
xui tas ꝓuincias ab incursione barbarica faceret securiores¬
xuiii Certullianꝰ afercenturionis ꝓconsulis filius. I ꝑduxit¬
xuiiii om̃iũ eccłarum sermone celebratur.
Origenes alexandriȩ studiis eruditur.

Expanded text:
Musanus nostrae philosophiae scriptor agnoscitur. fecto, Severus in Britannos bellum transfert: ubi ut receptas provincias ab incursione barbarica faceret securioresxit. Tertullianus Afer Centurionis proconsularis filius omnium Ecclesiarum sermone celebratur. 17 Origenes Alexandriae stud
Abbreviated transcription (Latin):
enophanes colophoniꝰ clarꝰ habet᷑. Ea quȩ de creso memorant᷑ qͦmͦ tẽpta¬
ret oracula: his fuere temporib Hic aduersus cyrum bellum iniit.¬

Expanded text:
enophanes Colophonius clarus habetur. 9 Ea quae de Croeso memorantur, quomodo tentarit oraculum. 12 Croesus adversus Cyrum bellum iniit.
Abbreviated transcription (Latin):
Herculanꝰ perusinꝰ ep̃s a totila rege secto capite martẏrizat᷑. post
mortem uͦ corpori caput eius unitum inuenitur.
Totila siciliam inuadit. narses uͦ eunuchus romanoꝵ patricius
ordinatur: & contra totilam destinatur.
Theudegisilo int̾ conuiuandum a suis ꝑempto. agilan regnat
super Wisigothos annis nouem. agilan.
Narses albuino regi langobardoꝵ c̃fedat᷑. Obiit sc̃s remigiꝰ remoꝵ¬

Expanded text:
s a Totila rege, secto capite, martirizatur; post mortem vero caput ejus corpori unitum invenitur. Tolita Siciliam invadit. Narses eunuchus Romanorum patricius ordinatur et contra Totilam destinatur. Theudegisilo inter convivandum a suis perempto, Agilan regnat super Wisigothos annis 9. 545. 18. 8.  54. 1. 0. Narses Albuino regi Langobardorum confoederatur. Obiit sanctus Remigius Remo
Abbreviated transcription (Latin):
uMense maio siligines ee arbores sacro igi
aduste fructus sui spẽ sunt mentite. & qubdã siltib insuꝑ arefactȩ.

Expanded text:
Mense Maio siligenes et arbores sacro igne aduste, fructus sui spem sunt mentite; et quedam silve insuper arefacte.
Abbreviated transcription (Latin):
Deo peccatis hominum offenso. eccła sc̃i
michaelis de ꝑiculo maris fulgurata diuimtꝰ arsit. cũ elificiiꝰ omĩl
Baloricꝰ ep̃s laudunensis ciues ipsiꝰ urbis a sacram̃to ꝑperã iurate
cõmunionis reuocare nisus. a seditiosis ad arma concurrentib qͦ
dictu nefas ẽ gladio confossus interiit: feria .Gͦ. ebdomade pascbalis.
uii. kł̃ mai in letania maiore. Tumultuante etiã impeti confuse mul¬
titudinis domꝰ ep̃i fuccenditur. unde etiã ipsa mat̾ ecoła scẽ mariȩ.
ce scĩ iohis baptiste eccła in abbatia monialiũ. cũ alii sȩccłiis om̃ib
e uicino appendentib concremant᷑. In actores seditionis & rege fran¬

Expanded text:
Deo peccatis hominum offenso Ecclesia Sancti Michaelis de periculo maris fulgurata divinitus arsit cum aedificiis omnibus. Baldricus episcopus Laudunensis cives ipsius urbis a sacramento perperam juratae communionis revocare nisus, a seditiosis ad arma concurrentibus, quod dictu nefas est, gladio confossus interiit, feria 7. Kal. Mai, in letania majore. Tumultuante etiam impetu confuse multitudinis, domus episcopi succenditur; unde etiam ipsa mater ecclesia sancte Marie, et sancti Joannis baptiste ecclesia in ae vicino appendentibus concremantur. In auctores autem seditionis a L
Abbreviated transcription (Latin):
Li dulfo ad gr̃am patris sui reducto. conradꝰ
dux dĩ & imꝑatbris transfuga ad hungaros se transferens eos in lotha¬
ringiam usq ad carbonariam siluam ꝑduxit. & uirtute dĩ apud
lobias contͣ eos ostensa. ultͣ ꝓdire ꝓhibiti impune redeunt.¬
B erengariꝰ rex italiȩ in germania ad regẽ ottonẽ uenit. eiq suiꝰ siuq

Expanded text:
Liedulfo ad gratiam patris reducto, conradus dux, Dei et imperatoris transfuga, ad Ungaros se conferens, eos in Lotharingiam usque ad Carbonariam silvam perduxit; et virtute Dei apud Lobias contBerengarius rex Italiae in Germania ad regem Othonem venit, eique suis suique
Abbreviated transcription (Latin):
Gelasiꝰ romanȩ eccłȩ . xluiiꝰ. p̃sidet. Hic manicheos rome inuentos
in exiliũ deportari fecit. & codices eoꝵ incendit. Hic tractatus &
hymnos cõposuit. Hic int̾ cet̾a sacram̃toꝵ p̃fationes & orationes
cauto & limato sermone fecit.
Tenon imꝑator regnũ italie donat theoderico ostrogothoꝵ regi.
Hic theodericꝰ trapsillã gepidarũ regẽ & busan bulgaroꝵ regem
bello uictos extinguit.
Suntamundꝰ rex ab exilio reuocat eugenium ep̃m.¬

Expanded text:
Gelasius Romanae aecclesiae 47u s presidet. Hic Manicheos Romae inventos in exilium deportari fecit, et codices eorum incendit. Hic tractatus et ymnos composuit; hic inter cetera sacramentorum prefationes et orationes cauto et limato sermone fecit. Zenon imperator regnum Italiae donat Theoderico Ostrogothorum regi. Hic Theodericus Trapsilam Gepidarum regem et Busan Bulgarum regem bello victos extinguit. Gunthamundus ab exilio revocat Eugenium ep
Abbreviated transcription (Latin):
Sarraceni ab obsidione constantinopolis confisi desistunt. ipsis
cũ nauib suis partim marino igne consũptis. partĩ dimersis. par¬
tim igneę grandinis tempestate uastatis: & ex tanta copia nauiũ
uix qͥnq residuis potentia dĩ cunctis innotuit popłis. Infra ciui
Chilpericꝰ & raginfredꝰ eudonẽ ducẽ aquitaniȩ auxilio sibi asciscant.
qui in congressu a karolo uicti: uix fuga euadunt. Eudo rediens.
chilpericum secum abducit.
Sarraceni ex africa duce habdirama filio muhauiȩ ãmirei in his¬
paniam tͣnsfretant. eamq sibi uendicant. Ita regnũ wisigothoꝵ
&e sueuoꝵ destructũ ẽ & redactum sub sarracenis annis plusminꝰ
trecentis qͥdragunta sex euolutis ex qͦ a scithia expulsi st̃ ab huniᷤ.
ex qͦ uͦ cedentib Wandalis & deuictis sueuis ceꝑunt regnare in his¬
paniis annis circiter ducentis quinquaginta sex euolutis. Regnũ
uͦ t̾eie partis hispaniarũ qͦd dr̃ galliciensium. quod nec tunc &isi

Expanded text:
Saraceni ab obsidione Constantinopolis confusi desistunt, ipsis cum navibus suis partim marino igne consumptis, partim demersis, partim igneae grandinis tempestate consumptis; et ex tanta copia navium vix quinque residuis, potentia Dei cunctis innotuit populis. Intra civiChilpericus et Nigimfredus, Eudonem ducem Aquitaniae auxilio sibi asciscunt; qui in congressu a Carolo victi, vix fuga evaserunt. Eudo rediens Chilpericum secum abducit. Saraceni ex Africa duce Abditam filio Muhaniae ammirei, in Hispaniam transfretant, eamque sibi vindicant: et ita regnum Wisigothorum et Suevorum destructum est, et redactum sub Saracenis, annis plus minus trecentis quadraginta sex evolutis, ex quo a Scythia expulsi sunt ab Hunnis: ex quo vero cedentibus Wandalis, et devictis Suevis coeperunt regnare in Hispania, annis circiter ducentis quinquaginta sex evolutis. Regnum vero tertiae partis Hispaniarum, quod dicitur Gallicie
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc tempore iussu conradi imꝑatoris regali &e sẏnodali conuentu
si qͦndo ieiuniũ pͥmi mensis eueniret infra ebdomadã qͥ caput ie¬
iunii in qͣrta feria constat. aniboꝵ ieinioꝵ celebritas uniꝰ officii
expletione cõpleretur. Sed Girardꝰ cameracensis & pauei cum eo huic
multoꝵ decreto contradicentes. obtinuerunt ut ieiuniũ primi

Expanded text:
Hoc tempore jussu Conradi imperatoris regali et synodali conventu si quando jejunium primi mensis eveniret infra hebdomadam, qua caput jejunii in 4 feria constat, amborum jejuniorum celebritas officii expletione compleretur. Sed Girardus Cameracensis, et pauci cum eo huic multorum decreto contradicentes, obtinuerunt, ut jejunium primi
Abbreviated transcription (Latin):
Blede hunoꝵ regi cũ fr̃e aitila ꝑuaganti orientale imꝑiũ dat
theodosiꝰ ꝓ recessu sex milia librarum: pollicitꝰ ei annuũ mille
ꝓxp̃o torm̃tati in spelunca se clauserunt. & facta oratione ibi ob¬
dormierunt: & post annos sue dormitionis circit̃ centũ nonagin¬
ta qͥuq ore speluncȩ qͦd in suo tẽpore deciꝰ obstruxerat patefacto
diuinitꝰ a sõno surgunt. & asserta fide nr̃ȩ resurrectionis corã
theodosio imꝑatore de qͣ multũ dubitabat᷑: iterũ dormiunt in xp̃o.¬

Expanded text:
Bledae Hunorum regi cum fratre Attila pervaganti orientale imperium, dat Theodosius pro recessu sex milia librarum, pollicitus ei annuum milleatore pro Christo tormentati, in spelunca se clauserunt, et facta oratione ibi obdormierunt; et post annos suae dormitionis circiter 192 ore speluncae, quod imperator Decius obstruxerat, patefacto divinitus, a somno surgunt, et asserta fide nostrae resurrectionis coram Theodosio imperatore, de qua multum dubitabatur, iterum dormiunt in
Abbreviated transcription (Latin):
Theo dericꝰ rex ꝓpt̃ insolentiã ebrbini a ftancis repudiat᷑. & fr̃ eł
hildericꝰ qui in austria regnabat a cunctis ao regnandum euocatur.
Porro theodericꝰ & ebromꝰ tonsorant᷑. & theodericꝰ parisiꝰ incenobio
scĩ dronisii: ebroinus in luxouio religant᷑. Hilderiei maior domꝰ
erat ulfoaldꝰ. Hic in parrochia uirdunensi suꝑ mosam cenobium
scĩ michaelis archangeli fundauit.¬

Expanded text:
Theodericus rex propter insolentias Ebroini a Francis repudiatur, et frater ejus Hildricus, qui in Austria regnabat, a cunctis ad regnandum evocatur. Porro Theodericus et Ebroinus tonsorantur, et Theodericus Parisius in coenobio sancti Dionysii, Ebroinus in Luxovio relegantur. Hildrici major domus erat Vulfoaldus. Hic in parochia Virdunensi supra Mosam coenobium sancti Michaelis archangeli fundavit
Abbreviated transcription (Latin):
Crispus constantini filiꝰ & liciniꝰ unior constantiȩ constancexxuii¬
Sicennalia constantini nichomedie acta : & sequenti anno
ad credulitatẽ somniis impelleret᷑. neq ab ep̃is impetraret
fidẽ quam semꝑ impugnauerat: elucubrauit aduersus
pͥstinam religionẽ luculentissimos libros. & tandẽ uelut¬
quibdã obsidib pietatis fedus impetrauit.

Expanded text:
ius Constantini et Licinius junior Constantiae ConstanTANTIO. Vicennalia Constantini Nicomediae acta, et sequenti anno ad crudelitatem somniis compelleretur, neque ab episcopo impetraret fidem, quam semper impugnaverat, elucubravit adversum pristinam religionem luculentissimos libros, et tandem quibusdam obsidibus pietatis foedus impetravit.
Abbreviated transcription (Latin):
gyptũ achilleus obtinuit. ob quȩ constantiꝰ & galerius cexci¬
maximꝰ cesares assumuntur in regnũ. Quoꝵ constantiꝰ
claudii ex filia nepos fuit: Galeriꝰ in dacia haud longe a
serdica natꝰ. Atq ut eos diocletianꝰ etiam affinitate con¬
iungeret constantiꝰ pͥuignã herculii theodorã accepit.
ex qua postea sex liberos constantini fr̃s habuit. Galeriꝰ
filiã diocletiani dux̃ ualeriã: ambo uxores quas habu
erant repudiare compulsi.

Expanded text:
gyptum Achilleus obtinuit, ob quae Constantius et Galerius Maximianus Caesares assumuntur in regnum: quorum Constantius Claudii ex filia nepos fuit, Galerius in Dacia haud longe a Serdica natus. Atque ut eos Diocletianus etiam affinitate conjungeret, Constantius privignam Herculii Theodoram accepit, ex qua postea sex liberos Constantini fratres habuit; Galerius filiam Diocletiani Valeriam duxit, ambo uxores, quas haerant repudiare compulsi s
Abbreviated transcription (Latin):
Rege hugone mortuo lothariꝰ filiꝰ eiꝰ in italiã
solo nomine regnat. berengariꝰ actu & potestate rex & cunctis accept̾
nitaliam txrannizat. Dux baioarie henricꝰ aqͥleiã in italia capit.¬
hungaros bis suꝑat. ticinũ transit. & cũ multis nauib redit.
Ludouicꝰ rex francoꝵ a ducib suis circunuentꝰ a notethinanniꝰ capit᷑.
&e consilio hugonis lugdunũ missus publicȩ custodiȩ tradit᷑. karlomã¬
nus uͦ maior filiꝰ eiꝰ a northmannis abductꝰ rothomagi moritur.
Taxis rex hungaroꝵ in italiam ueniens.
decẽ modios nũmoꝵ a berengario ꝓ reditu accepit.
Rex otto cũ tͥginta duab legionib franciã ad lib̾andũ ludouicum
aggredit᷑. ludouicus eiꝰ metu a custodia relaxatur.
Rex oito lugdunũ capit. hugonẽ intͣ parisiꝰ concludit. remis capit.
tuit.usq rothomagum ꝑotent̃ accedit. & castellis ac urbib quas ceꝑat¬

Expanded text:
Rege Hugone mortuo, Lotharius filius ejus in Italia solo nomine regnat; Berengarius, actu et poper Italiam tyrannizat. Dux Bajoariae Henricus Aquileiam in Italia capos bis superat, Ticinium transit, et cum multis manubiis redit. Ludowicus rex Francorum a ducibus suis circumventus, a Normannis capitur, et consilio Hugonis Lugdunum missus, publicae custodiae traditur. Karlomannus vero, major filius ejus, a Normannis abductus, Rotomagi moritur.Taxis rex Hungarorum in Italiam veniens, 10 modios nummorum a Berengario, ut rediret, accepit. Rex Otho cum 32 legionibus Franciam ad liberandum Ludovicum aggreditur. Ludovicus ejus metu a custodia relaxatur. Rex Otho Laudunum capit, Hugonem intra Parisius concludit, Remis capit, tuit. Usque Rothomagium potenter accedit: et castellis ac urbibus quas ce
Abbreviated transcription (Latin):
& qui olim cũ aliis gentib ꝓ
sola gła certabant. mͦ saluti
suȩ uix satis consulere pot̾ant.
Nam quȩc̃q gentes aut minu¬
ende domo multitudinis cau¬
sa. aut amore exerende suę
feritatis a patria sua exulabañ.
romanũ imꝑiũ incessebant.
ce de eiꝰ latissimo corpore uelut
partes qͥsdam sibi exscindebañ.
& in eis sibi regnandi locum
statuebant. Hoc in sequentib
clare apparebit.

Expanded text:
 qui olim cum aliis gentibus pro  qui olim cum aliis gentibus pro sola gloria certabant, modo saluti suae vix satis consulere poterant. Nam quaecunque gentes, aut minuendae domo multitudinis causa, aut amore exercendae suae feritatis, a patria sua exulabant, Romanum imperium incessebant, et de ejus latissimo corpore velut partes quasdam sibi excindebant, et in eis sibi regnandi locum statuebant. Hoc in sequentibus clare apparebit.
Abbreviated transcription (Latin):
e regno romanoꝵ ñ aliud
dicendum puto. nisi qđ ꝓpħa
domat. & conterit omĩa: sic ab
origine sui tutuderit. domu¬
erit. & contriuerit omia pene
mundi regna: nouissimo uͦ
tempore regnũ illud qͦd inti¬
biis suis ferreis diutissime &e
firmissime sine aliqͣ lassitudi¬
ne steterat. tandẽ ferro suȩ
fortitudinis cõmixto cũ testa
humanȩ imbecillitatis. ex alto
dñationis suȩ gradu cũ frago¬
re t̾ribili labare ceꝑit. Hoc
regnũ pͥmi perse impulerunt.
qui semꝑ cum romanis pene
ex equo se habuerunt: mͦ uͦ
uacillante rei publicȩ statu eoꝰ
ultro impetere ñ timuerunt.
& insuꝑ eos suis finib mutila¬
re potuerunt. qͣndo iuliano
apostata ceso & exercitu roma¬
noꝵ miserabilit̾ subiugato ni¬
mis fortunati facti sunt ex eoꝵ
infortunio. Ita regnũ illud qͦd
tanto tempore om̃s pene mun¬
di gentes predȩ & dñationi ha¬
buit. mͦ dĩ omĩpotentia mis¬
cente ei duplũ in poculo quo
cet̾is miscuit. cunctis pene gen

Expanded text:
e regno Romanorum non aliud dicendum puto, nisi quod Dandomat et conterit omnia, sic ab origine sui tutuderit, domuerit et contriverit omnia paene mundi regna; novissimo vero tempore regnum illud, quod in tibiis suis ferreis diutissime et firmissime sine aliqua lassitudine steterat, tandem ferro suae fortitudinis commixto cum testa humanae imbecillitatis, ex alto dominationis suae gradu cum fragore terribili labare coeperit. Hoc regnum primi Persae impulerunt, qui semper cum Romanis paene ex aequo se habuerunt, modo vero vacillante rei publicae statu, eos ultro impetere non timuerunt, et insuper eos suis finibus mutilare potuerunt, quando Juliano apostata caeso et exercitu Romanorum miserabiliter subjugato, nimis fortunati facti sunt ex eorum infortunio. Ita regnum illud, quod tanto tempore omnes paene mundi gentes praedae et dominationi habuit, modo Dei omnipotentia miscente ei duplum in poculo, quo ceteris miscuit, cunctis gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
burch transfert.
Oito imꝑator totam lotharingiam sibi subiugauit. resistente sibi solo
mettensium ep̃o adelberone. fr̃e diicis frederici.
Stephanꝰ & constantinꝰ uidentes post patris depulsionẽ constantinũ fili¬
um leonis imꝑatoris ab om̃ib sibi p̃ferri. & se iam uix in scđis hab̾i.
eum deliberarent hoc qͦd de patre fecerant etiã de constantino facere.
publicato eoꝵ consilio ꝑ diabolinum incentorẽ huiꝰ consilii. cum ad
conuiurũ ex condicto consedissent & de prioratu sedendi int̾ se consul¬
to decertarent: dato signo a uiris constantini ambo fr̃s solio deturbans
& tonsis capitib ad idem monasteriũ ad quod patrẽ transmiserant
ce ipsi ad phylosophandũ cũ monachis transimitunt᷑. Ita euacuato pa¬
mani ĩꝑatoriꝰ. ĩꝑaĩ anñ xui. Rex otto burgundiam sibi subiugat.
Harbaroꝰ occasione intestini belli undiq irruentes Gero comes fortiter
ac frequenter debellat. Regi francoꝵ ludouico hugo comes parisien¬

Expanded text:
burch transfert. 945. R. 8. F. 17. C. 1. Otto imperator totam Lotharingiam sibi subjugavit, resistente sibi solo Mettensium episcopo Adalberone, fratre ducis Frederici. Stephanus et Constantinus, videntes, post patris sui depulsionem, Constantinum filium Leonis imperatoris ab omnibus sibi preferri, et se jam vix in secundis haberi; cum deliberarent, hoc quod de patre fecerant, etiam de Constantino facere, publicato eorum consilio per Diabolinum incentorem hujus consilii, cum ad convivium ex condicto consedissent, et de prioratu sedendi inter se consulto decertarent, dato signo a viris Constantini, ambo fratres solio deturbantur, et tonsis capitibus ad idem monasterium, ad quod patrem transmiserant et ipsi ad philosophandum cum monachis transmittuntur. Ita emani imperatoris imperant annis 19. Rex Otho Burgundiam sibi subjugat: barbaros occasione intestini belli undique irruentes Gero comes fortiter ac frequenter debellat. Regi Francorum Ludovico Hugo comes Parisien
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ ab antiocho ꝑ legatoᷤ hannibals ꝓfugꝰ fieret.¬
reposceret᷑. cui sea scipione uictus sociauerat: ad
prusiam regẽ bithiniȩ tͣnsfugit. Quẽ cũ rursus
ꝑ flãminiũ etiã ab eo senatꝰ repeterce & tͣdendꝰ eẽt:
uenenũ bibit. & apud lybissã bithinie sepultꝰ ẽ.
ab eo susceptus est. Uerũ fr̃s eiꝰ seditione contra eum mota. magnarũ
calamitatum uideȩ genti causa extiterunt.
Stanius ceciliꝰ comediarum scriptor clarus habetur. natione insuꝑ gallꝰ.
& ennii primũ contubernalis. qui ad medio lanense forũ mortuus ẽ¬

Expanded text:
Cum ab Antiocho per legatos Hannibal reposceretur, cui se a Scipione victus sociaverat, ad Prusiam regem Bithyniae transfugit; quem cum rursus per Flaminium etiam ab eo Senatus repeteret, et tradendus esset, venenum bibit, et apud Libysab eo susceptus est. Verum fratres ejus seditione contra eum mota, magnarum calamitatum Judaeae genti causa exstiterunt. Statius Caecilius comoediarum scriptor clarus habetur: natione Insuber Gallus et Ennii primum contubernalis: quidam Mediolanensem ferunt. Mortuus e
Abbreviated transcription (Latin):
Henricꝰ imꝑator italiam petens ut subueniret suis qͦs greci p̃me¬
bant circa beneuentũ. Salernũ. & capuam debachantes: troiam ciui¬
tatem capit. ꝑ aldricꝰ ep̃s cum in uilla huguardis dicta castel¬
lum muniret. lamb̾tꝰ comes louaniensis eũ aggreditur: & ep̃s lãb̾to
uincente multis suoꝵ captis & occisis graui atterit᷑ infortunio.
Cerremotꝰ factꝰ ẽ maximꝰ cirea meridiem. xiiii. kł decembris.
enricus rex in imꝑatorem benedicitur.
Baldricꝰ ep̃s in insula leodicensi cenobiũ scĩ iacobi apłi fundauit.
Dux sodefridꝰ Gerardũ comitẽ multis modis regnũ inqͥetante
bello uicit. in qͦ filio eiꝰ cũ multis occiso: cõplices eiꝰ deterruit.

Expanded text:
Henricus imperator Italiam petens, ut subveniret suis, quos Graeci premebant, circa Beneventum, Salernum, et Capuam debacchantes, Trojam civitatem capit. Baldricus episcopus cum in villa Duguardis dicta castellum muniret, Lamberius comes Lovaniensis eum aggreditur, et episcopus Lamberto vincente, multis suorum captis et occisis, gravi atteritur infortunio. Terrae motus factus est maximus circa meridiem XIV Kalendas Decembris. enricus rex in imperatorem benedicitur; Baldricus episcopus in insula Leodicensi coenobium Sancti Jacobi apostoli fundavit. Dux Godefridus Girardum comitem multis modis regnum inquietantem bello vicit. In quo filio ejus cum multis occiso, complices ejus deterruit.
Abbreviated transcription (Latin):
meraiimꝰ. etiam post cecro¬
pem defien pͥmũ attice regẽ
fuisse conuinci
Cecropem autem presens
historia moẏsi coetaneum
ostendit. & antecedere troia¬
num bellũ annis trecentis¬
dubiũ fuisse uideatur. seqͦis
ratio sic ꝓbabit. Quadragesi¬
mo scđo anno imꝑii augusti
tyberii p̃dicare orsus est.
Si qͥs gͥ retrorsũ annoꝵ suppu¬
tans numerũ. alterũ darii
regis persarum querat annũ
sub quo templũ ierosolimoꝵ
quod a babyloniis destructũ
fuerat instauratũ ẽ: repꝑiet
atyberio usq ad dariũ annoᷤ¬
Darii quippe scđs annus sexa¬
gesimȩ qͥnte olimpiadis anno
adem incurrit. Fiunt gͦ int̾
darium & tyberium olĩpia
qͣdriennio in una olimpiade
supputato. Deinde scđo darii
anno septuagesimꝰ desolationiᷤ
templi annꝰ expletur. a quo
usq primã olimpiadẽ retror¬
sum uumerant᷑ olimpiades

Expanded text:
meravimus, etiam post Cecropem Diphyem primum Atticae regem fuisse convincimus. Cecropem autem praesens historia Mosi coaetaneum ostendit, et antecedere Trojanum bellum annis Cdubium videatur, sequens ratio sic probabit. Quadragesimo secundo anno imperii Augusti Tiberii anno praedicare orsus est. Si quis igitur retrorsum annorum supputans numerum, alterum Darii regis Persarum quaerat annum, sub quo templum Jerosolymorum, quod a Babyloniis destructum fuerat, instauratum est, reperiet a Tiberio usque ad Darium annDarii quippe secundus annus sexagesimae quintae olympiadis m incurrit. Fiunt ergo inter Darium et Tyberii 15m driennio in una olimpiade subputato. Deinde secundo Darii anno septuagesimus desolationis templi annus expletur, a quo usque ad primam olimpiadem retrorsum numerantur olimpiades