comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scit: Dum etiam illa quae tuta erunt metuit Mẽruit
autẽ. non eo timore quem ipsa foras expellit : Namper¬
fecta caritas foras mittit timorem: sed illo timore quem
non ad timorem. sed ad amorem habere consueut: Tima
ergo non timido timore sed casto: non enim tu& formi¬
dine criminis. sed robore puritatis. & firmitate uirtutis:
Exigis ame p̃terea debitũ quod me celeriter dnõ iuuante
spondeo redditurum: Nonenim hoc debitũ sic ꝓfiteor qu¬
ad modum dequodam tuus maro memorat quod ipse fier¬
batur. sed red dere posse negabat : Sed illo me deberes
teor. in quome reddere posse non nego sed spondeo: Ipse
enim mihi donat unde reddam: qui donauit ut debeam
Nisi enim ab illo accyperemus : non solum red dere sedne
ipsum debere possemus Quid enim nobis inuicem ns
caritatem debemus: Quod utiq beatus paulus. hacc
loquens fidelibus euidenter ostendit. Nemini quiequa

Expanded text:
scit, dum etiam illa quae tuta sunt metuit. Metuit scit, dum etiam illa quae tuta sunt metuit. Metuit autem non eo timore quem ipsa foras expellit, nam perfecta caritas foras mittit timorem , sed illo timore quem non ad timorem, sed ad amorem habere consuevit. Timet ergo non timido timore , sed casto. Non enim timet formidine criminis, sed robore puritatis et firmitate virtutis. Exigis a me praeterea debitum, quod me celeriter, Domino adjuvante, spondeo redditurum. Non enim hoc debitum sic profiteor quemadmodum de quodam tuus Maro memorat, quod ipse fatebatur, sed reddere posse negabat: sed illud me debere fateor, in quo me reddere posse non nego, sed spondeo. Ipse enim mihi donat unde reddam, qui donavit ut debeam. Nisi enim ab illo acciperemus, non solum reddere, sed nec ipsum debere possemus. Quid enim nobis invicem, nisi caritatem debemus? Quod utique B. Paulus haec loquens fidelibus, evidenter ostendit: Nemini quidquam
Abbreviated transcription (Latin):
QODDEBONOTHESAU¬
IROCORNIS BONAPRUEERRP̃
non desinis: & lingua eucharis. quae in
bono homine habundat. puritatem tui
cordis insinuat: Quaelic& diuinitus con¬
cessis eloquentiae fluentis exuber&:¬
non tamen tantum credo sermonibus ex¬
primi. quantum scio eordis tui penȩtralib
contineri: Diuino & enim igne succensus.
sic nobis iugiter compãteris. ut etiam illas tribulationes
quae lie& acciderint nobis. dño tamen aduuante fuerint
superatȩ : tũ sic eas ꝓnobis pene semꝑ pateris. ut quotiens
eas corde reuolueris. totiens eas pati quodammodo eom¬
pellaris: Ecce quantũ boni caritas hab&: ecce quantam
laudem coram dõ & hominibus possid&: ut dum dola qđ
accidit illi quem amat. frequentius recordando magis
ipsa sustineat Hoc ergo super est. ut quod ipsa caritas
facere consueuit. ꝓ nobĩs iugiter fatiatis: Quid hoc autem
est aliud: nisi ut illum in quõ nos pure diligitis i psum semꝑ
ꝓ nobis oretis : Semꝑ enim caritas prohis quos diligit po¬

Expanded text:
od de bono thesauro cordis bona proferre non desinis, Et lingua Eucharis, quae in bono homine abundat, puritatem tui cordis insinuat. Quae licet divinitus concessis eloquentiae fluentis exuberetnon tamen tantum credo sermonibus exprimi, quantum scio cordis tui penetralibus contineri. Divino etenim igne succensus, sic nobis jugiter compateris, ut etiam illas tribulationes quae, licet acciderint nobis, Domino tamen adjuvante fuerint superatae, tu sic eas pro nobis pene semper pateris, ut quoties eas corde revolveris, toties eas pati quodammodo compellaris. Ecce quantum boni caritas habet, ecce quantam laudem coram Deo et hominibus possidet, ut dum dolet quod accidit illi quem amat, frequentius recordando magis ipsa sustineat. Hoc ergo superest, ut quod ipsa caritas facere consuevit, pro nobis jugiter faciatis. Quid autem est aliud, nisi ut illum, in quo nos pure diligitis, ipsum semper pro nobis oretis? Semper enim caritas pro his quos diligit po
Abbreviated transcription (Latin):
confitet᷑. Mat̃ enĩ sy on dic& homo: & homo factꝰ ẽ in ea : & ipse
fundauit eã altissimꝰ: Ꝙre uera. quis audeat altissimũ denegare.
quẽ ds̃ ñ solũ dese altissimũ genuit. sed etiã de uirgine natũ
exaltauit & donauit illi nom̃ qđ ẽ suꝑ omẽ nom̃ : ut in nomine
iħu om̃e genu flectat᷑ caelestiũ terrestriũ & infernoꝵ. & om̃is

Expanded text:
confitetur. Mater enim Sion dicit: homo, et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus . Et revera quis audeat Altissimum denegare, quem Deus non solum de se altissimum genuit, sed etiam de Virgine natum exaltavit, et donavit illi nomen quod est super omne nomen, ut in nomine Jesu omne gen
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s p̃dicet᷑ altissimꝰ : si anima eiꝰ infra altitudinẽ diuitiarũ sapi¬
entiae & scientiae dĩ a fidelib p̃dicat᷑: In quo enĩ nos ds̃ exaltat:
nisi in quo ad se leuat animas nr̃as : In tantũ autẽ ad se animas
nr̃as leuat : in quantũ nõbis ueritatẽ suȩ cognitionis ac dilecti.¬
ritatis aut minꝰ habere aliquid caritatis : Ipse autẽ xp̃s ẽ ueritas
Quomodo ergo illa anima minꝰ in se notitiã ueritatis habere dr̃ iquȩ
ipsius ueritatis animasingularit᷑ inuenitꝰ : Non sic ẽ de xp̃i anima
disputandũ : sicut disputat᷑ de quolib& angłico spũ ł humano: Quis

Expanded text:
praedicetur Altissimus, si anima ejus infra altitudinem divitiarum sapientiae et scientiae Dei a fidelibus praedicatur. In quo enim nos Deus exaltat, nisi in quo ad se levat animas nostras? In tantum autem ad se animas nostras levat, in quantum nobis veritatem suae cognitionis ac dilectipercipere veritatis, aut minus habere aliquid caritatis? Ipse autem Christus est veritas. Quomodo ergo illa anima minus in se notitiam veritatis habere dicitur, quae ipsius veritatis anima singulariter invenitur? Non sic est de Christi anima disputandum, sicut disputatur de quolibet angelico spiritu vel humano, qui
Abbreviated transcription (Latin):
nitudinẽ habeat grae.quȩ ẽ tota humanitas indininitate sua.
& plenitudo grae plenitudinẽ in se habeat ueritatis. quȩ ẽ tota
diuinitas inhumanitate sua. Ita ut plenitudo ueritatis plenitu

Expanded text:
nitudinem habeat gratiae, quae est tota humanitas in divinitate sua, nitudinem habeat gratiae, quae est tota humanitas in divinitate sua, et plenitudo gratiae plenitudinem in se habeat veritatis, quae est tota divinitas i
Abbreviated transcription (Latin):
ñ extra se potest uidere. sed inse Ds̃ enĩ ñ loco continet᷑. sed affec
tuꝑcipitur: & ideo in quo ñ habitat ñ uidet᷑: Multo enĩ interi-¬
us animã in habitat ds̃. quã anima in habitat corpꝰ. qm̃ creator sp̃s¬
ẽ ille. iste creatꝰ: In tantũ ergo hab& quȩ lib& scĩ hominis anima
illius sũmi dĩ notitiã : in quantũ internȩ uisionis accȩperit grãm:
Vnde nescio quomodo accipimꝰ unigenitũ a patre plenũ gr̃ae & ueri¬
tatis: si ł illi plenitudini ueritatis aliquid plenitudinis grae deesse
dicimꝰ ł illi plenitudini grãe ñ totã in ee ueritatis plenitudinẽ aesti¬
memꝰ : cũ utiq in eo certissime unigenitꝰ a patre plen̾ agnoscat᷑ graẽ
& ueritatis. si ñ solũ in ipso uno plena grã humanitatis plenaq diui¬
nitatis ueritas agnoscat᷑. sed etiã plenitudo ueritatis inseipso ple

Expanded text:
non extra se potest videre, sed in se; Deus enim non loco continetur, sed affectu non extra se potest videre, sed in se; Deus enim non loco continetur, sed affectu percipitur, et ideo in quo non habitat, non videtur. Multo enim interius animam inhabitat Deus, quam anima inhabitat corpus; quoniam creator spiritus ille est, iste creatus. In tantum ergo habet quaelibet sancti hominis anima illius summi Dei notitiam, in quantum internae visionis acceperit gratiam. Unde nescio quomodo accipiamus Unigenitum a Patre plenum gratiae et veritatis, si vel illi plenitudini veritatis aliquid plenitudinis gratiae deesse dicimus, vel illi plenitudini gratiae non totam inesse veritatis plenitudinem aestimemus: cum utique in eo certissime Unigenitus a Patre plenus agnoscatur gratiae et veritatis, si non solum in ipso uno plena gratia humanitatis, plenaque divinitatis veritas agnoscatur; sed etiam plenitudo veritati
Abbreviated transcription (Latin):
eu uni de apo credere qđ dm̃ patre oculis corporalib in deat os uli¬
sre qora aditaliã seripsit lic& breui sermone sufficienti tam̃ rsepns¬
qre coriuincit: Hoc habent quippe oculi corporis: ut ñ solũ corporaus¬
deunt. sed nec uidere possint nisi int̃ ipsos & ea quȩ uident spacuera¬
quid piedi& innt̾ ualla fuerint: Inde ẽ qđ cũ alia plurima uideantise¬
ipsos uidereñ possunt: nec uideant in se cũ uideant edetrase: Nam
ipsa aeies ui sionis obtundit᷑: si aliquid uidendũ ipsis oculis adum¬
gt ÷ euuisqis ergo putat dm̃ posse oculis corporalib cerius paur
tuit eũdios c ab ipsis oculis corporalispacio srparant: Ceniquis aut
untt. Ag nosate quib oculis dẽ indeat᷑ ipsu dĩ cogitee qqui saip
titt a ex meritas se caritaos :: Quo cirta quib oculis uidutꝰ sapioi
capace sapientiae ueritatis caritatis q constituit: Sp̃s ergorit¬
onalis accȩpit adõ ut uideat dm̃ Accepit itaq ꝑ grãm: quẽ tam̃

Expanded text:
o credere, quod Deum Patrem oculis corporalibus videat, in epistola quam ad Italicam scripsit , licet brevi sermone, sufficienti tamen responsione convincit. Hoc habent quippe oculi corporis, ut non solum corpora videant, sed nec videre possint, si inter ipsos et ea quae vident, spaplurima videant, seipsos videre non possunt, nec vident in se, cum videant extra se: nam et ipsa acies visionis obtunditur, si aliquid videndum 255 ipsis oculis adjungatur. Quisquis ergo putat Deum posse oculis corporalibus cerni, prius est ut eum dicat ab ipsis oculis corporali spatio separari: quisquis autem vult agnoscere quibus oculis Deus videatur, ipsum Deum cogiteientia, et veritas, et caritas est. Quocirca quibus oculis videtur sapientia, isque constituit. Spiritus ergo rationalis accepit a Deo, ut videat Deum: accepit utique per gratiam; quem tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ auferre. ipsa uirt᷑ quȩ nr̃m caput ẽe̾ uoluit dicere diuino
amore ñ ẽ dedignata qđ menbra eiꝰ essent humano post modum
timore dictura. Inde e qđ cũ lucas euangelista cõmemorat: pa¬
t sinis trans fercalicẽ rañ eme : maheus quoq uerba eiꝰ hecet a¬

Expanded text:
retur auferre, ipsa virtus quae nostrum caput esse voluit, dicere divino retur auferre, ipsa virtus quae nostrum caput esse voluit, dicere divino amore non est dedignata, quod membra ejus essent humano postmodum timore dictura. Inde est quod eum Lucas evangelista dixisse commemorat: Pater, si vis, transfer calicem istum a me . Matthaeus quoque verba
Abbreviated transcription (Latin):
hoc facite quotiens cũq: bibetis in meã cõmemorationẽ. Hanc igit᷑
euangelicoꝵ atq apłicoꝵ attestationẽ dictoꝵ. in calicis nomine isto
dũtaxat loco ñ aliud quã diuinũ ꝑmittimꝰ accipere testam̃tum.
eq enĩ dubiũ ẽ aliis locis ad ño nomine calicis significatã grampas¬
sionis. qđ utiq intellegi uoluit. dicens filiis ⁊ ebbedei. Potestis bibe¬
re calicẽ quẽ ego bibiturus sũ: & in ipsa hora qua detineri manib:
uoluit impioꝵ. hoc sermone beatũ petrũ ut gladiũ reconder&
in uaginã p̾monens. calicẽ sebibiturũ passionis ostendit dicens.
mitte gladiũ inuagin̾a. Calicẽ quẽ dedit mihi pat̃ ñ bibã illũ :
n quo calice passione ẽe intelligendã etiã illic ostendit. ubi auul¬
sus adiscipulis quantũ iactus ÷ lapidis moriturꝰ ꝓpeccatis ho¬
minũ. humanȩ quoq infirmitatis ueratit̃ inseipso demonstra¬
uit affectũ. & ut desperationẽ ab infirmiorib menbris digna¬

Expanded text:
s al. bibitis , in meam commemorationem . 41. Hac igitur evangelicorum atque apostolicorum attestatione dictorum in calicis nomine, isto duntaxat loco, non aliud quam divinum permittimur accipere Testamentum. Neque enim dubium est aliis locis a Domino nomine calicis significatam gratiam passionis. Quod utique intelligi voluit dicens filiis Zebedaei: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? Et in ipsa hora qua detineri manibus voluit impiorum, hoc sermone beatum Petrum, ut gladium reconderet in vaginam praemonens, calicem se bibiturum passionis ostendit, dicens: Mitte gladium in vaginam, Calicem quem dedit mihi Pater, non bibam illum ? In quo calice passionem esse intelligendam etiam illic ostendit, ubi avulsus a discipulis quantum jactus est lapidis, moriturus pro peccatis hominum, humanae quoque infirmitatis veraciter in seipso demonstravit affectum; et ut desperationem ab infirmioribus membris digna
Abbreviated transcription (Latin):
solũ cõmune aliquid eoꝵ. sed etiã cõmunionẽ consubstantialẽ coat̃¬
nãq fiducialit̃ p̃dicare. Qđ utiq ideo catholicis dr̃. ut exipso
unitatis nomine. una essentia. & ex hoc unũ regnũ. & in eodem
uno regno una trinitatis potestas unaq maiestas a fidelib agnos
cũ patre regnare quẽ ad modũ cũ potiore regnat inferior. &
ila unitas sp̃s sc̃s quȩ ẽ cõmunio patris & filiiꝰ dũ in illo regno
unitatẽ diuinitatis monstrat. uña ee̾ regnandi &e t̃nitatẽ¬

Expanded text:
sed etiam communionem consubstantialem coaeternamque fiducialiter praedicare. Quod utique ideo a catholicis dicitur, ut ex ipso unitatis nomine una essentia, et ex hoc unum 261 regnum, et in eodem uno regno una Trinitatis potestas, unaque majestas a fidelibus agnosnaturam ita cum Patre regnare, quemadmodum cum potiore regnat inferior; sed illa unitas Spiritus sancti, quae est communio Patris et Filii, dum illo regno unitatem divinitatis monstrat, unam e
Abbreviated transcription (Latin):
te substantiȩ & aqualitate consistit. Siue enĩ sit unitas amboꝵ
siue scĩtas siue caritas siue ideo unitas quia caritas & ideo caritas
quia sc̃itas. manifestũ ẽ qđ ñ aliquid diuorsũ ẽ quo ut̃q coniun¬
git᷑. quo genitꝰ agignente diligat᷑ generatorẽq suũ diligat. sint q
ñ participatione sed essentia sua neq dono superioris alicuiꝰ sed
suo ꝓprio seruantes unitatẽ sp̃s inuinculo pacis. & paulo post.¬
p̃s ergo sc̃s cõmune aliquid ÷ patris & filii. quicquid illud ẽ. At
ipsa cõmunio. consubstantialis & coaet̃na. Quȩ si amicitia conuenien¬
t̃ dici potest dicat᷑. sed aptius dicit᷑ caritas. & hȩc quoq substantia
& ds̃ & caritas. sicut scriptũ ẽ. Itẽ alio loco eiusdẽ libridicit. Aqua
tẽ quȩ in illa substantia ẽ : & ideo ñ amplius quã tria sunt. Uñ dil¬
gens eũ qui de illo ẽ. & unꝰ diligens eũ de quo ẽ : & ipsa dilectio.

Expanded text:
te substantiae et aequalitate consistit. siue enim sit unitas amborum siue sanctitas siue caritas, siue ideo unitas, quia caritas, et ideo caritas, quia sanctitas, manifestum est, quod non aliquis duorum est quo uterque coniungitur, quo genitus a gignente diligatur generatoremque suum diligat, sintque non participatione, sed essentia sua, neque dono superioris alicuius, sed suo proprio seruantes unitatem spiritus in uinculo pacis. quod imits ergo sanctus commune aliquid est patris et filii, quidquid illud est, at ipsa communio consubstantialis et coaeterna, quae si amicitia conuenienter dici potest, dicatur; sed aptius dicitur caritas. et haec quoque substantiaet Deus caritas , sicut scriptum est. Item alio loco ejusdem libri dicit: Aequtem quae in illa substantia est. Et ideo non amplius quam tria sunt: unus diligens eum qui de illo est, et unus diligens eum d
Abbreviated transcription (Latin):
sed unitas potestatis in trinitate. quȩ ipsã potestatẽ unicuiq: scđm
suã tribuit uoluntatẽ . quia naturalẽ hab& in effabilit̾ unitatẽ.

Expanded text:
sed unitas potestatis in Trinitate, quae ipsam potestatem unicuique secundum sed unitas potestatis in Trinitate, quae ipsam potestatem unicuique secundum suam tribuit voluntatem, quia naturalem habet ineffabil
Abbreviated transcription (Latin):
Lla utid unitate naturali. quã ostendens ait: ego & pat unũ sum.
ibi similit̃ fides nr̃a ñ solũ ab arrii & sabellii. uerũ etiã anestoru
errore decernit᷑. In ipso quippe unitatis uocabulo sicut patris&
filii diuersa cognoscit᷑ ñ e̾e substantia. ita cũ dicimꝰ qui tecũ inunt¬
& regnat ostendit᷑ patris & filii una ñ ee ꝑsona. Appar& etiam
aeternũ sacerdotẽ ipsũ uerũ filiũ eẽ : qui cũ dõ patre regnat mum
taite mature. Cũ ũ in unitate sp̃s scĩ dicimꝰ. unanaturã sci sp̃s cũ pa¬
tre filioq monstramꝰ. Unitas autẽ naturae quid aliud quã trinra¬
tẽ unũ dm̃. & exx hoc unũ ostendit & regnũ : diuersitas quippe
naturae potest in regno diuersitatẽ potestatis ostendere. Vbi&
autẽ regninaturalis ẽ unitas. una regnandi ꝑman& potestas.
nillo autẽ regno illi diuersitatẽ potestatis habere possunt. quib: ipsa
potestas tribuit᷑ ex grã. ñ subpetit ex natura. Non ẽ autẽ diuersitas

Expanded text:
. Ubi similiter fides nostra, non solum ab Arii et Sabellii, verum etiam a Nestorii errore discernitur: in ipso quippe unitatis vocabulo sicut Patris et Filii diversa cognoscitur non esse substantia, ita cum dicimus, qui tecum vivit et regnat, ostenditur Patris et Filii una non esse persona. Apparet etiam aeternum Sacerdotem ipsum verum Filium esse, qui cum Deo Patre regnat in unitate naturae. Cutre Filioque monstramus. Unitas autem naturae quid aliud quam Trinitatem unum Deum, et ex hoc unum ostendit et regnum? Diversitas quippe naturae potest in regno diversitatem potestatis ostendere. Ubi autem regni naturalis est unitas, una regnandi permanet et potestas: in illo autem regno illi diversitatem potestatis habere possunt, quibus ipsa potestas tribuitur ex gratia, non suppetit ex natura. Non est autem diversitas,
Abbreviated transcription (Latin):
& uidete. quia sp̃s carnẽ & ossa ñ hab& sicut me uidetis habere
Hinc etiã fides nr̃a discernit᷑ ab euticetis errore. quilica in camin
uerbũ negare ñ audeat. ipsã tam̃ uerbi carnẽ cũ ñ fatet᷑ sũ ptids
carne uirguis. mysteriũ sũmi prorsus euacuat sacerdotis. Qũ
Apłs illa quã superius posui sententia contradicit. Om̃is in quiens
ap̃hendit: unde debuit ꝑ om̃a fr̃ĩb similari ut misericorsfierae
e fidelis pontisea ad dm̃ ut reppitiar&e delicta populi hoc itaq
tet᷑. Sed quia xxp̃c ñ solũ uerꝰ homo sed & uerꝰ ẽ naturalit ds̃ & unũ¬

Expanded text:
itus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere . 38. Hinc etiam fides nostra discernitur ab Eutychetis errore; qui licet incarnatum Verbum negare non audeat, ipsam tamen Verbi carnem cum non fatetur sumptam de carne Virginis, mysterium summi prorsus evacuat Sacerdotis. Cui Apostolus illa quam superius posui sententia contradicit: Omnis inquiensapprehendit. Unde debuit per omnis fratribus similari, ut misericors fieret, 260 et fidelis pontifex ad Deum, ut repropitiaret delicta populi . Hoc itaqtetur. Sed quia Christus non solum verus homo, sed et verus e
Abbreviated transcription (Latin):
scđm ordinẽ melchi sedech: qui ꝑ ꝓpriũ sanguinẽ semel introuis
in scã ñ utiq manufacta exemplaria ueroꝵ. sed in ipsũ calũ ubi ẽ in
decctera di & int̃pellat ꝓnobis: hoc in eo pontificat᷑ officiũ intuens
apłs ait . Per ipsũ ergo offeramꝰ hostiã laudis sẽꝑdõ. id ÷ fructũ labq¬
confitentiũ nomii eiꝰ. ꝑ ipsũ ergo hostiã laudis atq orationis offin¬
mꝰ. quia ꝑ eiꝰ mortẽ reconciliati sumꝰ cũ inimici essemꝰ. ꝑ ipsũ eñi quis
nobis hostia dignat᷑ ẽ fieri. potest in conspectu dĩ nr̃a hostia accepas¬
bilis inueniri : ꝓpterea nos beatꝰ petrus ad mon& dicens. & uostĩ¬
quã lapides uiui tedificamim in domũ sp̃italẽ in sacerdotiũ sc̃m efsi¬
rentes sp̃itales hostias acceptabiles dõ ꝑ iłim xp̃m filiũ eiꝰ dñm nrm̃
in carnationis ostendit᷑. quo dĩ filius cũ in forma dĩess& sem& ipsũ
exinamuit formã serui accipiens: Scđm quã se humiliauit factus

Expanded text:
m ordinem Melchisedech, qui per proprium sanguinem introivit in sancta, non utique manu facta exemplaria verorum, sed in ipsum coelum, ubi est in dextera Dei, et interpellat pro nobis. Hoc in eo pontificatus officium interpretans Apostolus ait: Per ipsum ergo offeramus hostiam laudis semper Deo, id est fructum labtque orationis offerimus, quia per ejus mortem reconciliati sumus cum inimici essemus. Per ipsum enim qui pro nobis hostia dignatus est fieri, potest in conspectu Dei nostra hostia acceptabilis inveniri. Propterea nos beatus Petrus admonet, dicens: Et vos tanquam lapides vivi aedificamini in domum spiritalem, in sacerdotium sanctum, offerentIncarnationis ostenditur, quo Dei Filius, cum in forma Dei esset, semtus
Abbreviated transcription (Latin):
suã singularit noutt: Possum plane dicere anima xp̃ĩ habert plenanor¬
tiã ditatis suae : nesciotam̃ utrũ debeamꝰ dicere qđ anima dep̃i sic sua uor¬
ne no uerit qũeadmodũ seipsa dĩtas nouit: An hoc potius dicendũ est
quia nouit quantũ illa : sed ñ sicut illa: Ipsa eñi ditas sic se nount it
hoc se naturilit̾ inueniat ẽe qđ nouit : Inima autẽ illa sic tourtnt¬
te suã nouit ut ipsa tam̃ ditas non sit : Dĩtas ergo illa. ipsa ẽ naturilit
ntno asuat Anima uero illa ab ipsa dĩtate quã plene nouit accepit
ut nouerit: Naturalit̃ ergo ditas dxp̃i. hoc e qđ nouit Anima uero

Expanded text:
suam singulariter novit. 31. Possumus plane dicere animam Christi habere plenam notitiam deitatis suae; nescio tamen utrum debeamus dicere quod anima Christi sic suam deitatem noverit quemadmodum se ipsa deitas novit, an hoc potius dicendum est, quia novit quantum illa, sed non sicut illa. Ipsa enim deitas sic se novit, ut hoc se naturaliter inveniat esse quod novit; anima autem illa sic totam deitatem suam novit, ut ipsa tamen deitas non sit. Deitas ergo illa ipsa est naturaliter notitia sua; anima vero illa ab ipsa deitate quam plene novit accepit ut noverit: naturaliter ergo deitas Christi hoc est quod novit; anima ver
Abbreviated transcription (Latin):
dicat᷑ hereditatis suȩ habere notitiã. statim dicetur extanta par¬
te uña habere cũ sua ditate naturã: qđ utiq magnae insaniȩ ẽ:
Na & nos speramꝰ ꝑdĩ gram̃ uisuros eẽ dm̃: In quantũ aut̃e uisuiros
dat ancto sie dubio cogriturtos : qm̃ utrũq nobis aplica cositis

Expanded text:
dicatur deitatis suae habere notitiam, statim dicitur ex tanta pardicatur deitatis suae habere notitiam, statim dicitur ex tanta parte unam habere cum sua deitate naturam; quod utique magnae insaniae est. Nam et nos speramus per Dei gratiam visuros esse Deum: in quantum autem visuros, in tantum sine dubio c
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid sentiamꝰ : Sic eñĩ tota plenitudo grãe ẽ in illa plenitudine
ueritatis. ut illa plena dĩtas totã impleat humanitatẽ suã: & sic
ẽ plenitudo ueritatis in illa plenitudine grãe. ut illa plena hu-¬
manitas sicut plenã & singulare hab& in corruptionẽ atq im¬
mortalitatẽ carnis. ita scđm anima plenã singularit̃ habeat noti¬
nitate eiꝰ plena sit diuinitatis agnitio : nec metuamꝰ asserere qđ xp̃i
anima totã dĩtatẽ suã nouit. nẽ ex hoc dicat᷑ cũ ipsa ditate unius
ẽẽ naturae : cũ utiq si hoc ratiocinatio uera deposcit ut inplenitu¬
dine cognitionis continuo sit unitas naturalis. ipse primit̾ ds̃ qui
om̃a que fȩcit plene utiq nouit. eiꝰ diceret᷑ ẽe naturae cuiꝰ sunt
illa quȩ fȩcit & nouit: Qđ qui credit aut asserit. ñ catholica uerita¬
te p̃dit᷑. sed manichea fit impietate possessus: Seinde illud ẽ
nihi lomin intuendũ. qđ ipsa xp̃i anima ex quantatũq parte

Expanded text:
atenus sentiamus. Sic enim tota plenitudo gratiae est in illa plenitudine veritatis, ut illa plena deitas totam impleat humanitatem suam; et sic est plenitudo veritatis in illa plenitudine gratiae, ut illa plena humanitas sicut plenam habet et singularem incorruptionem atque immortalitatem carnis, ita secundum animam, plenam singulariter habeat notinitate ejus plena sit divinitatis agnitio. Nec metuamus asserere quod Christi anima totam deitatem suam novit, ne ex hoc dicatur, cum ipsa deitate unius esse naturae; cum utique si hoc ratiocinatio vera deposcit, ut in plenitudine cognitionis continuo sit unitas naturalis; ipse primitus Deus, quia omnia quae fecit, plene utique novit, ejus dicetur esse naturae, cujus sunt illa quae fecit et novit. Quod qui credit aut asserit, non catholica veritate praeditus, sed Manichaea fit impietate possessus. Deinde illud est nihilominus intuendum, quod ipsa Christi anima ex quantacunque parte
Abbreviated transcription (Latin):
nos exxafrlue sm cõmodo liberilitas largientis ẽ : in illo totiusm¬
tiã cũ dicit quia circa nos ex affluenti cõmodo liberalitas laran¬
dise: in illo sotius man& inaxȩt̃nũ sp̃s plenitudo: Hoc dute ut
dicer&. illũ sermonẽ beati ioħis attendit quo ait cũde ipsoflio
ea dẽ sc̃i sp̃s illuminatione recipiens atq intelligens in solipsi¬
na xp̃i accipi debere confirmat: Ilã cũ eunde locũ euangeiuapsi¬
planass&e : ipso sermone ioħis baptistae ꝓposito quo ait ñ eni ad
audi apłm dicentẽ: Scđm mensura donationis cep̃i . Homino
Ad mensurã dat : unico filio ñdat ad mensurã : Itẽ in eadẽ omelia
dicit. Sic sunt etiã diuersa dona fideliũ. tã quã menbris. ad meisi
euits ꝓpriã distributa : sed xp̃c quidat ñ ad mensura accipit ue
eñi addiuc qđ sequit᷑ quia de filio dixerat ñ eñi ad mensura datas¬

Expanded text:
nos ex affluenti commodo liberalitas largientis est, in illo totius mnos ex affluenti commodo liberalitas largientis est, in illo totius mnotitiam, cum dicit, quia circa nos ex affluenti commodo liberalitas largientis est, in illo totius manet in aeternum Spiritus plenitudo. Hoc autem ut diceret, illum sermonem beati Joannis attendit, quo ait, cum de ipso Filio eadem sancti Spiritus illuminatione percipiens atque intelligens, in sola persona Christi accipi debere confirmat. Nam cum eumdem locum Evangelii explanasset , ipso sermone Joannis Baptistae proposito quo ait: Non enim ad Audi Apostolum dicentem: Secundum mensuram donationis Christi . Hominibus ad mensuram dat, unico Filio non dat ad mensuram. Item in eadem homilia dicit: « Sic sunt etiam diversa dona fidelium, tanquam membris ad mensuram cuique propriam distributa. Sed Christus qui dat, non ad mensuram accepit. Audi enim adhuc quod sequitur, quia de Filio dixerat: Non enim ad mensuram dat
Abbreviated transcription (Latin):
dat ds̃ spm̃ : cẽ & maiores nr̃i in nobis mensurã largitatis ac¬
cipiant : in xp̃o autẽ plenitudinẽ manere sc̃i sp̃s fateant᷑:
Beatꝰ nãq ambrosius in libro primo de sp̃u sc̃o. int̃ alia sic ait
de spũ meo inquit effundã : Non sp̃m ait : sed de sp̃u: Nęq eñĩ
capere possumꝰ plenitu dine sp̃s sc̃i : sed tantũ accipimꝰ
quantũ de suo arbit̃ nr̃i ꝑ sua uoluntate diuiserit Osten¬
dens ergo nos sc̃s ambrosius ñ plenitudinẽ sed de plenitu¬
dine sp̃s accipere . paulo post hec dicit : De sp̃u sc̃o pat̾ se dicit¬
effundere suꝑ omnẽ carne : Nonenĩ totũ effundit : sed qđ ef¬
fudit om̃ib abundabit: Supra nos ergo effusũ ẽ de spu scõ
sp̃s. sicut script̾u ẽ supra quẽ uideris sp̃m descendente de
celo & manentẽ suꝑ eũ. hic ẽ qui baptiaat in sp̃u scõ: Circa

Expanded text:
dat Deus Spiritum : cum et majores nostri in nobis mensuram hujus largitatis acdat Deus Spiritum : cum et majores nostri in nobis mensuram hujus largitatis accipiant, in Christo autem plenitudinem manere sancti Spiritus fateantur. Beatus namque Ambrosius in libro primo de Spiritu sancto, inter alia sic ait: De Spiritu meo, inquit, effundam . Non Spiritum ait, sed de Spiritu: neque enim nos capere possumus plenitudinem Spiritus sancti, sed tantum accipimus, quantum de suo arbiter nostri pro sua voluntate diviserit. Ostendens ergo nos sanctus Ambrosius non plenitudinem, sed de plenitudine Spiritus accipere, ut osteffundere super omnem carnem. Non enim totum effundit, sed quod effudit, omnibus abundavit. Super nos 251 ergo effusum est de Spiritu Spiritus; sicut scriptum est: Supra quem videris Spiritum descendentem de coelo, et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto . Circa
Abbreviated transcription (Latin):
dicat᷑: Cũ aute de anima xp̃i loquim᷑ : de illo loquimꝰ rationali
spũ ad quẽ ñ solũ ds̃ ꝑ gram uenit: sed quẽ ipsa diuinitas inunita.
te ꝑsonȩ suscepit: Anima quippȩ illa cũ uerbo unꝰ ẽ xp̃c. Anima
illa cũ uerbo un ẽ unigenit᷑ ds: & quia unigenitꝰ ds̃ aqualis
ẽ patri. nec potest totũ nosse filiũ qui totũ ñ nouerit patre : caue¬
amꝰ ne cũ anima xp̃i totũ patrẽ nosse ñ credit᷑. ipsi uni xp̃o ex
aliqua parte ñ solũ patris. sed etiã sui & sp̃s sc̃i cognitio deneget᷑:
Perquã uero durũ ẽ & asanitate fidei pęnitꝰ alienũ. ut dicamꝰ
animã xp̃i ñ plenã suȩ dĩtatis habere notitiã : cũ qua natura¬
lit̃ unã creditur habere ꝑsonã: Qđ si sic crediderimꝰ : necesse ẽ
ut illa frustretꝰ p̃dicatio ioħis baptistae qua xp̃o singulare
ac sine mensura tribuit sp̃s largitatẽ. dicens ñ eñi ad mensurã

Expanded text:
dicatur. Cum autem de anima Christi loquimur, de illo loquimur rationali dicatur. Cum autem de anima Christi loquimur, de illo loquimur rationali spiritu, ad quem non solum Deus per gratiam venit, sed quem ipsa divinitas in unitate personae suscepit. Anima quippe illa cum Verbo unus est Christus, anima illa cum Verbo unus est Unigenitus Deus. Et quia Unigenitus Deus aequalis est Patri, nec potest totum nosse Filium qui totum non noverit Patrem, caveamus ne, cum anima Christi totum Patrem nosse non creditur, ipsi uni Christo ex aliqua parte, non solum Patris, sed etiam sui et Spiritus sancti, cognitio denegetur: perquam vero durum est, et a sanitate fidei penitus alienum, ut dicamus animam Christi non plenam suae deitatis habere notitiam, cum qua naturaliter unam creditur habere personam. 27. Quod si sic crediderimus, necesse est ut illa frustretur praedicatio Joannis Baptistae, qua Christo singularem ac sine mensura tribuit Spiritus largitatem, dicens: Non enim ad mensuram
Abbreviated transcription (Latin):
mo ñ uideri neq conp̃hendi omnẽ diuinitatis essentiã : ne quȩ¬
lib& creitura inueniat᷑ capere creatorẽ: RESPONSIO
Net in tuis litteris uerba fr̃ ħm̃e cum legissem : magnis
me fateor angustus coartatũ : quia compellimꝰ dicere
qđ sufficient᷑ ac digne ñ possum cogitare: Nã conside¬
rata creatoris creat᷑ureq: distinctiõ in cõpreheem sibilẽ
monstrat atq in explicabilẽ intellectui creaturae magnitu¬
dinẽ creatoris: Quippe cũ pax dĩ exuper& omnẽ intelłectũ:
& ille qui ascendit suꝑ cherubin uol& suꝑ pennas uentoꝵ: nosti
autẽ cherubin int̾p̃tari plenitudinẽ scientiȩ: quid ÷ ergo suꝑ
cherubin ascendere : nisi omnẽ scientiae plenitudinẽ in cõp̃hensi¬
bilialtitudine superare : Sed hȩc confident̃ atq indubitant᷑ dici¬
mꝰ de sc̃ĩs angłis atq hominib scĩs . quoꝵ sicdiuinȩ adoptionis gra
tuito munere ds̃ dr̃ ut tam̃ ds̃ angłoꝵ ł hominũ nulla ratione

Expanded text:
hendi omnem divinitatis essentiam, ne quaelibet creatura inveniatur capere Creatorem. RESPONSIO. 26. Haec in tuis litteris verba, frater carissime, cum legissem, magnis me fateor angustiis coarctatum, quia compellimur dicere quod sufficienter ac digne non possumus cogitare. Nam considerata Creatoris creaturaeque distinctio incomprehensibilem monstrat atque inexplicabilem intellectui creaturae magnitudinem Creatoris: quippe cum pax Dei exsuperet omnem intellectum , et ille qui ascendit super Cherubin, volet super pennas ventorum . Nosti autem Cherubin interpretari plenitudinem scientiae. Quid est ergo super Cherubin ascendere, nisi omnem scientiae plenitudinem incomprehensibili altitudine superare? Sed haec confidenter atque indubitanter dicimus de sanctis angelis atque hominibus eus dicitur, ut tamen Deus angelorum vel hominum nulla ratione
Abbreviated transcription (Latin):
lare dignat᷑ ẽ testam̃tũ . qđ euangelici tenor demonstrat eloquis
iquidẽ trib: euangelistis matheo marco & luca : hoc indubitant̃ a¬
testantib inuenit᷑ Uerba quippe matheihȩc sunt. Caenantib: aiã
eis. accepit iħs panẽ & benedixit ac fregit deditq discipulis suis &¬

Expanded text:
pellare dignatus est Testamentum, quod evangelici tenor demonstrat eloquii. pellare dignatus est Testamentum, quod evangelici tenor demonstrat eloquii. Sic quidem tribus evangelistis, Matthaeo, Marco et Luca, hoc indubitanter attestantibus, invenitur. Verba quippe Matthaei haec sunt: Coenantibus autem eis, accepit Jesus pane
Abbreviated transcription (Latin):
Iunc euangłi locũ quidã sic intelligi uoluerunt : ut ñ duos ulus
adno datos assererent. sed potius ꝑ anticipationẽ dictũ cess inos
Caeterũ unũ et̃ alicẽ qui & antea diuidendus. & postea bibendus m¬
morat᷑ datꝰ et̾ discipulis. Quidã uero scđo datũ calice firmant. Ser
siue hoc siue illud quisq sentiat. talis ẽ ut̃q sensus ut auera fide n¬
latenꝰ inueniat᷑ extraneus. Hiuͦ qui scđm datũ aestimant calicẽ. hoc
ostendi qł in ueteri testam̃to p̃ceptũ ẽ : ut qui pascha primimensag
comedendo ũ ager&: in scđo mense in ȩdi comestione ꝑagat udeo
Autẽ hic mihi eti ã Aliud qđdã congruũ ap̃ianȩ sidei repperiri myste¬
nũ ut inutroq talice utrũq intellegi debeat testamentũ : pseras
quia hoc nobis sicipsa demonstrauit ueritas. ut nulla remanere qr¬
rentib difficultas. Nã ipse dñs calicẽ qũẽ bibendũ dedit. nouũ ar¬

Expanded text:
unc Evangelii locum quidam sic intelligi voluerunt, ut non duos calices a Domino datos assererent, sed potius per anticipationem dictum esse firmarent; caeterum unum esse calicem qui et antea dividendus, et postea bibendus commemoratur datus esse discipulis. Quidam vero secundo datum calicem firmant. Sed sive hoc, sive illud quisque sentiat, talis est uterque sensus, ut a vera fide nullatenus inveniatur extraneus. Hi vero qui secundum datum existimant calicem, hoc ostendi, quod in Veteri Testamento praeceptum est , ut qui Pascha primi mensis agnum comedendo non egerit, in secundo mense in haedi comestione peragat. Videtur autem hic mihi etiam aliud quoddam congruum christianae fidei reperiri mysterium, ut in utroque calice utrumque intelligi debeat Testamentum. Praesertim quia hoc nobis sic ipsa demonstravit Veritas, ut nulla remaneret quaerentibus difficultas: nam ipse Dominus calicem quem bibendum dedit, Novum ap
Abbreviated transcription (Latin):
ueri hominis ꝑfectaq natura uerꝰ natꝰ ẽ ds̃ : totꝰ in suis totꝰ in
nr̃is. Nrã autẽ dicimꝰ : quȩ in nobis ab initio creator condidit
& quȩ reparanda suscȩpit : Cernis nẽpe que ad modũ ille apłicis
dostor qua fide dicit dm̃ eaquȩ in nobis ab initio condidit repari¬
da suscȩpisse. eadẽ fide dicat humilitatẽ A maiestate. infirmtiati
Auirtute. mortalitatẽ ab xternitate susceptã: Cũ uͦ maiestas. uirtꝰ
atq ae ternitas filu dĩ dr̃: ñ aliud quã eiꝰ diuinitas intimat᷑: Non
ergo dubitemꝰ qđ diuinitas xp̃i susceperit quicquid xxp̃i maistis¬

Expanded text:
taque natura verus natus est Deus, totus in suis, totus in nostris. Nostra autem dicimus, quae in nobis ab initio Creator condidit, et quae reparanda suscepit. Cernis nempe quemadmodum ille apostolicus doctor, qua fide dicit, Deum ea quae in nobis ab initio condidit, reparanda suscepisse, eadem fide dicat humilitatem a majestate, infirmitatem a virtute, mortalitatem ab aeternitate susceptam. Cum vero majestas, virtus, atque aeternitas Filii Dei dicitur, non aliud quam ejus divinitas intimatur. Non ergo dubitemus quod divinitas Christi susceperit, quidquid Christi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonasic ẽ plena dĩtas. ut & in trib ꝑsonis unasit. & in singulis
tota: Non ergo potuit spm̃ scm̃ diuinitas filii accipere : cũ ipse
dat᷑ a patre : nec illa natura unde sp̃s sc̃s hab& originẽ potuit
ł expectare ł accipere largitatẽ: Sp̃s ille totꝰ ẽ patris. totꝰ
ẽ filii : quia unꝰ naturalit̃ sp̃s ẽ patris & filii: Proinde totꝰ de pa¬
tre ꝓcedit & filio : totꝰ inpatre man& ac filio : quia sic man& ut
pcedat: sic ꝓcedit ut maneat : Unde naturalit̃ hanc hab& cũ pa¬
tre ac filioᷤ unitatis plenitudinẽ & plenitudinis unitatẽ: ut totꝰ a
patre. totꝰ habeat᷑ a filio: Non ergo accipit sp̃m scm̃ diuinitas filii
itaq ut anima xp̃i sp̃m scm accȩperit : quẽ tam̃ ñ ad mensurã
iste sp̃s quẽ ñ ad m̃surã xp̃s accȩpit. ꝓpħa nobis isaias ostendit:
qui de xp̃o loquens ait. E grediet᷑ uirga de radice iesse. & flos
deradice ei ascend&s : & requiesc& suꝑ eũ sp̃s dñi. sp̃s sapientie¬

Expanded text:
persona sic est plena deitas, ut et in tribus personis una sit, et in singulis tota. Non ergo potuit Spiritum sanctum divinitas Filii accipere, cum ipse Sdatur a Patre; nec illa natura unde Spiritus sanctus habet originem, potuit ejus vel exspectare vel accipere largitatem. Spiritus ille totus est Patris, totus est Filii, quia unus naturaliter est Spiritus Patris et Filii. Proinde totus de Patre procedit et Filio, totus in Patre manet ac Filio; quia sic manet ut procedat, sic tre ac Filio unitatis plenitudinem, et plenitudinis unitatem, ut totus a Patre, totus habeatur a Filio; non ergo accepit Spiritum sanctum divinitas Filii itaque ut anima Christi Spiritum acceperit, quem tamen non ad mensuram iste Spiritus, quem non ad mensuram Christus accepit, propheta nobis Isaias ostendit, qui de ipso loquens, ait: Egredietur virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet, et requiescet super eum Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o beatꝰ assignat apłs dicens. in quo sunt om̃s thesduri ap¬
enntia & scientie absconditi Si eñi ñ ad mensurã accepit son
sapientia & scientiaȩ : necesse ẽ ut om̃s thesauros sapiente a
scientie habeat: Qđ si ei aliquid eiꝰ plenitudinis demit᷑ con¬
quens ẽ ut ad mensurã accepisse sp̃m p̃dicet᷑ & quis ẽ cuin ans
dinẽ sed de plenitudine eiꝰ nos ee accepturos gr̃am ꝓ grã & hociib
impleam᷑. de plenitud ine eiꝰ accipiemꝰ : De xp̃o Autẽ paulus
doctor gentiũ dicit. quia in ipso conplacuit omne plenitudi¬
nẽ habifare: De quo idẽ dicit quia in ipso in habitat om̃is ple¬
nitudo diuinitatis corporalit̃: Non eñĩ existimo illi animȩ in
aliquo plenã diuinitatis detẽ notitiã. cuiꝰ una ẽ ꝑsona cum
uerbo: Qua sic sapientia suscȩpit. ut eadem sapientia ipsasti
quȩ rerũ om̃iũ in tantũ facta ẽ domina. ut cũ ip̃sa diuinita¬
te sua una sit in trinitate ꝑsona id ÷ xp̃s cruciftxus que da¬

Expanded text:
o beatus assignat Apostolus, dicens: In quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Si enim non ad mensuram accepit Spiritum sapientiae et scientiae, necesse est ut omnes thesauros sapientiae et scientiae habeat. 253 Quod si ei aliquid hujus plenitudinis demitur, consequens est ut ad mensuram accepisse Spiritum praedicetur. Et quis est cui non ad dinem, sed de plenitudine ejus nos esse accepturos gratiam pro gratia: etipiemus; de Christo autem Paulus doctor gentium dicit, quia in ipso complacuit omnem plenitudinem inhabitare ; de quo idem dicit, quia in ipso inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter . Non ergo existimo illi animae in aliquo plenam divinitatis deesse notitiam, cujus una est persona cum Verbo; quam sic sapientia suscepit, ut eadem sapientia ipsa sit; quae rerum omnium in tantum facta est domina, ut cum ipsa divinitate sua, una sit in Trinitate persona, id est Christus
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ part̾ ꝓcessu tẽporis operisq ꝑduci. deinde decedentib Ac suc¬
cedentib xtatib crescere & ad ꝑfectũ iuuentutis modũ suo tẽpo¬
re ꝑuenire. Quid dicem de illis deiñceps operib & passionib cũ
millo ẽ quidẽ inseparabilis naturalit̃ uera caro. uera rationalis ani¬
ma ueraq diuinitas: Uerũ tam̃ sic eaquȩ naturalis ueritas abnuit

Expanded text:
tem partus processu temporis operisque perduci, deinde decedentibus ac suctem partus processu temporis operisque perduci, deinde decedentibus ac succedentibus aetatibus crescere, et ad perfectum juventutis modum suo tempore pervenire; quid dicemus de illis deinceps operibus et passionibus, cum in illo esset quidem inseparabilis naturaliter vera caro, vera rationalis anima, veraq
Abbreviated transcription (Latin):
iunxit in solubilit̃ & uniuit. ut inuna ꝑsona unigeniti dĩ nec diumitas
ab humanitate sua. nec humanitas a sua possit diuinitate seiungi. Indis¬
solubilis quippe factaẽ ea carnis unitio. quando uerbũ factũ est caro
In quo sic mansit ꝑsonalis unitas. ut tam̃ naturalis nec diuidi possti ne
confundi ꝓprietas. Proinde sic in uno xp̃o cõmunia naturae utriusq
inueniunt᷑ officia. ut cũ ñ diuidat᷑ inuirtutib: atq infirmitatib
xp̃c : sit tam̃ aliquid qđ in unonature utriusq opere. ñ sit nature
utriusq cõmune. Nã ut de illo in effabili conceptu partuq nunc tat
qđ sic x̧t̃nꝰ tẽporalit̃ conceptꝰ & nat̾ ẽ ds̃. ut tam̃ in ipsa cõmunione
conceptꝰ partꝰq uirginis solius ess& ꝓpriũ naturalit̃ carnis initialiꝰ
de carne genetricis existere. in m̃bra formari. & usq ad maturita¬

Expanded text:
junxit insolubiliter et univit, ut in una persona Unigeniti Dei, nec divinitas junxit insolubiliter et univit, ut in una persona Unigeniti Dei, nec divinitas ab humanitate sua, nec humanitas a sua possit divinitate sejungi. Indissolubilis quippe facta est Verbi et carnis unitio, quando Verbum factum est caro: in quo sic mansit personalis unitas, ut tamen naturalis nec dividi possit, nec confundi proprietas. Proinde sic in uno Christo communia naturae utriusque inveniuntur officia, ut cum non dividatur in virtutibus atque infirmitatibus Christus, sit tamen aliquid quod in uno naturae utriusque opere non sit naturae utriusque commune. 24. Nam ut de illo ineffabili conceptu partuque nunc taceam, quo sic aeternus temporaliter conceptus et natus est Deus, ut tamen in ipsa communione conceptus partusque virginei, solius esset proprium naturaliter carnis initialiter de carne Genitricis existere, in membra formari, et usque ad maturita
Abbreviated transcription (Latin):
lectione cibũ. etiã corporaliũ menbroꝵ admisc& officiũ : Legi quippe
ñ potest. nisi ꝑ oculos corporis. Hoc tam̃ qđ oculus corporis legit oculis
cordis intellegit: ac ꝑ hoc cũ carne simul operat᷑ & anima unde sola
pascat᷑ . & sola inse accipiat qđ ñ sola facit. Ecce du&e naturae ꝓpt̃ una ꝑsoñ
inseparabilit̾ operant᷑. sed ꝓpt̾ suas ꝓprietates una plerũq accipi qđ
ñ sola facit. immo qđ sine altera nullatenꝰ facit. & quãuis hoc ad i¬
tegrã cognitionis lineã omnino sufficiat. ut ex eo qđ hic induab na¬
turis & una ꝑsona uidemꝰ. ad illarũ in una natura triũ ꝑ sonarũ intel¬
legentiã quantũ ipsa trinitas dignat᷑ tribuere conscendamꝰ : tam̃
etiã in ipso redẽptore nr̃o huiꝰ rei manifesta nobis atq in dubitata
ꝓbet᷑ agnitio. Qui utiq sic in unitate ꝑsonȩ suȩ naturã utrãq con¬

Expanded text:
lectione cibum, etiam corporalium membrorum admiscet officium? Legere quippe lectione cibum, etiam corporalium membrorum admiscet officium? Legere quippe non potest 248 nisi per oculos corporis; quod tamen cum oculis corporis legit, oculis cordis intelligit; ac per hoc cum carne simul operatur et anima unde sola pascatur, et sola in se accipit quod non sola facit. Ecce duae naturae propter unam personam inseparabiliter operantur, sed propter suas proprietates una plerumque accipit quod non sola facit, imo quod sine altera nullatenus facit. Et quamvis hoc ad integram cognitionis lineam omnino sufficiat, ut ex eo quod hic in duabus naturis et una persona videmus, ad illarum in una natura trium personarum intelligentiam, quantum ipsa Trinitas dignatur tribuere, conscendamus: tamen etiam in ipso Redemptore nostro hujus rei manifesta nobis atque indubitata probetur agnitio. Qui utique sic in unitate personae suae naturam utramque con
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid ab his trib ꝑsonis uno simul opere fieri qđ sic tota trinitas¬
quidẽ insepalabilit̾ facer&. ut ad unã ex trinitate ꝑsonã illud qđ
Anima cũ carne parit̃ operat᷑. quia caro sine anima sicut non
uiuit. ita nec cõmedit. Ecce ut sola caro accipiat cibũ. simul &
carnis & animȩ unũ inuenit᷑ officiũ. Qđ ꝓprietate naturali caro
accipit sola. ꝑ unitatẽ ꝑsonae simul cũ carne operat᷑ & anima. Cõ¬
munis ẽ itaq operatio sed ñ ẽ cõmunis acceptio : Nec comedente
carnẽ anima in opere deserit. quȩ tam̃ operationis suȩ cũ carne niscs
officiũ. ut eidẽ cõmunione operis sola caro accipiat uitale subsidiũ.
Tale aliquid inuenit᷑. cũ eadẽ unitate ꝑsonae ipsa quoq hominis sibi
anima uendicare. si quando intentione cordis diuinae decumbit leci¬
om. qua ꝓculdubio ñ exterior sed interior homo pascit᷑. & plerũq
ieiunante carne magis anima saginat᷑. Nonne ut anima capiat ex

Expanded text:
rinitas inseparabiliter faceret, ut ad unam ex Trinitate personam illud quod anima cum carne pariter operatur, quia caro sine anima, sicut non vivit, ita nec comedit. Ecce, ut sola caro accipiat cibum, simul et carnis et animae unum invenitur officium: et quod proprietate naturali caro accipit sola, per unitatem personae simul cum carne operatur et anima. Communis est itaque operatio, sed non est communis acceptio: nec comedentem carnem anima in opere deserit: quae tamen sic operationis suae cum carne miscet officium, ut eadem communione operis sola caro accipiat vitale subsidium. Tale aliquid invenitur in eadem unitate personae ipsa quoque hominis sibi anima vindicare, si quando intentionem cordis officio divinae deputat lectionis, qua procul dubio non exterior, sed interior homo pascitur, et plerumque JEJUNANTE carne magis anima saginatur. Nonne ut anima capiat ex
Abbreviated transcription (Latin):
unã ꝑsonã fecit. & sic unũ nature utriusq opus agnoscit᷑ : ut
tam̃ quid cui nature deputari debeat ñ neget᷑. his ergo unus¬
quisq instruatꝰ exemplis. ut qđ hic innaturarũ consideratione
cognoscit. hoc illic in ꝑsonis intellegat: nec dubit& humanam
xp̃i naturã totius trinitatis opere factã. sed ad solã unigenit
dĩ ꝑtinere ꝑsoñã. FINIT IN QVISIO SCDA INC̃ TERTIA¬

Expanded text:
unam personam fecit, et sic unum naturae utriusque opus agnoscitur, ut tamen quid cui naturae deputari debeat, non negetur. His ergo unusquisque instruatur exemplis, ut quod hic in naturarum consideratione cognoscit, hoc illic in personis intelligat: nec dubitet humanam Christi naturam totius Trinitatis opere factam, sed ad solam Unigeniti Dei pertinere persona
Abbreviated transcription (Latin):
to ideo mala caepit ẽẽ libertas hominis : quia ipsi libero arbitrioaba¬
ta ẽ bonitas uoluntatis. & sic in eođẽ hominis arbitrio caepit ẽe mala
lib̾tas : ut ipsa illi & hominib deinde ꝑ concubitũ nascituris fier&
mimita captiuitas. Ds̃ ergo sicut supra diximꝰ. ꝑ immensitatẽ nat¬

Expanded text:
to, ideo mala coepit esse libertas hominis, quia ipsi libero arbitrio ablato, ideo mala coepit esse libertas hominis, quia ipsi libero arbitrio ablata est bonitas voluntatis: et sic in eodem hominis arbitrio coepit esse mala libertas; ut ipsa illi, et omnibus deinde per concubitum nascituris fieret inimica captivitas. Deus ergo, sicut supra diximus, per immensitatem nat
Abbreviated transcription (Latin):
moratꝰ tam̃ ꝓpħa eidẽ dõ dicit de quibus dã. lircta es ori eoꝵ. &
longe arenib eoꝵ. Ds̃ em̃ bonis. & natura ꝓpinquat & grã. Natura
qua creat. grã qua saluat. Natura qua facit᷑ ẽẽ homines. grã qua
iustificat peccatores. Natura qua eos facit ex hominib nasci. grã qua
dat eis potestatẽ filios dĩ fieri. Natura qua facit ut uiuant. grã qua
facit ut sobrie & iuste & pie uiuant. Natura qua facit eos in hoc mun¬
do paruo tẽpore uiuere. grã qua eos facit incaelosine fine regnare.
In malis uͦ sola ẽ dĩ immensitate atq om̃ipotentia natuhali. qua eos
facit ẽẽ. uiuere atq sentire. rationales et. liberũ quoq habere uolun¬
tatis arbitriũ. Sed liberũ. ñ liberatũ. Liberũ enĩ arbitriũ man& eta
nunc in om̃ib ꝑ naturã. qđ in quib uoluerit ds̃ dignat᷑ liberare ꝑ
gram. Ex quo enĩ primꝰ homo libero arbitrio uenundatꝰ ẽ sub paca¬

Expanded text:
t de quibusdam: Juxta est ori eorum, et longe a renibus eorum . Deus ergo bonis et natura propinquat et gratia: natura, qua creat; gratia, qua salvat: natura, qua facit esse homines; gratia, qua justificat peccatores: natura, qua eos facit ex hominibus nasci; gratia, qua dat eis potestatem filios Dei fieri : natura, qua facit ut vivant; gratia, qua facit ut sobrie, et juste, et pie vivant : natura, qua eos facit in hoc mundo parvo tempore vivere; gratia, qua eos facit in coelo sine fine regnare. In malis vero sola est Deus immensitate atque omnipotentia naturali; qua eos facit esse, vivere, atque sentire; rationales esse, liberum quoque habere voluntatis arbitrium; sed liberum, non liberatum. Liberum enim arbitrium manet etiam nunc in hominibus per naturam, quod in quibus voluerit Deus, dignatur liberare per gratiam. Ex quo enim primus homo libero arbitrio venundatus est sub pecca
Abbreviated transcription (Latin):
Aeternꝰ ẽ sine initio pat̾. xt̾nus ẽ sine initio filius. aeternꝰ ẽ sine mi¬
tio sp̃s sc̃s. nec tam̃ tres dii aeterni sed unꝰ ds̃ xt̃nꝰ ẽ pat̾ & filius &¬
sc̃s. Vbi ergo sic ẽ nom̃ qđ lib& unũ ut simul & trib & singulis
indifferent̃ possit conuenire ꝑsonis & ita singulare innatura
ẽ ut in ꝑsonis ẽẽ plurale ñ possit. quomodo separabiles ẽẽ ꝑso¬
nas dicimꝰ. quando pluralẽ numerũ in nomine ñ recipi uidem:
Quicquid enĩ singularit̃. tantũ scđm naturã dr̃. necesse ẽ ut in¬

Expanded text:
Aeternus est sine initio Pater, aeternus est sine initio Filius, aeternus est sine initio Spiritus sanctus; nec tamen tres Dii aeterni, sed unus Deus aeternus ebi ergo sic est nomen quodlibet unum, ut simul et tribus et singulis indifferenter possit convenire personis; et ita singulare in natura est, ut in personis esse plurale non possit; quomodo separabiles esse personas dicimus, quando pluralem numerum in nomine recipi non videmus? Quidquid enim singulariter tantum secundum naturam dicitur, necesse e