comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dies quem ante biduũ pasche di
diffimerunt. lucas autem cum
ait. Aꝑpinquabat dies festus an¬
moꝵ. non expͥssit biduum. s
hanc ꝓpinquitatem qmͣ ꝯmemo¬
muit in ip̃o interuallo bidi de¬
bemus acciꝑe. Ioħes u̾o cum dicti
ꝓximum erat pascha iudeoꝵ: nĩ
irc biduũ uult intelligi. s dies
sex ante pascha. ꝓinde cum quos
post hoc dc̃m̃ ꝯmemiorass. Tuns
iam uolens oñd̾e qmͣ ꝓximum
fuiss pasca: dixit. Ih ergo anti
sex dies inquit pasche uenit in de¬
thaniam ubi fuerat lazarus mor¬
tuus quem suscitanit iłx. fec̾nt
autem ei cenam ibi. Hoc illud est¬
quod ꝯmeniorant recapitulantes
matħs ⁊ martus. cum iam dixis¬
sent pꝰ biduũ futurũ pascha. Re¬
capitu lando ergo ad illum diẽ
redeunt in bethaniam. que erat
ante sex dies pasche. et narrant
quod iohes decena ⁊ unguento
unde uenturus erat ierosolimã.
et ꝑactis illic que narrata sunt
ꝑuenturus ad diem qui erat ante
biduum pasce. Unde isti digressi

Expanded text:
dies, quem ante biduum paschae duo definierunt. Lucas autem cum ait: adpropinquabat dies festus azymorum, non expressit biduum, sed hanc propinquitatem, quam commemorauit, in ipso interuallo bidui debemus accipere. Iohannesuero cum dicit: proximum erat pascha Iudaeorum, non hoc biduum uult intellegi, sed sex dies ante pascha. proinde, cum quaedam post hoc dictum commemorasset, tunc iam uolens ostendere quam proximum fuisse pascha dixisset: Iesus ergo ante sex dies, inquit, paschae uenit in Bethaniam, ubi fuerat Lazarus mortuus, quem suscitauit Iesus. fecerunt autem ei cenam ibi. hoc est illud quod commemorant recapitulantes Mattheus et Marcus, cum iam dixissent post biduum futurum pascha. recapitulando ergo ad illum diem redeunt in Bethania, qui erat ante sex dies paschae, et narrant quod Iohannes de cena et unguento, unde uenturus erat Hierosolymam et peractis illic quae narrata sunt peruenturus ad diem, qui erat ante biduum paschae. unde isti digressi
Abbreviated transcription (Latin):
Inde uenit ierosolimam sedens suꝑ
asellum. Deinde postea gerunt᷑ ea
que narrant post hunc aduentũ
illud de uiguento fcm est us ad
diem quo ista omĩa gesta at dc̃ã
sunt: Intlłigimnus eciam einge¬
listis non ꝯmemorantib ꝯsũptũ
fuisse quadriduum ut occurteret

Expanded text:
Inde venit Hierosolymam sedens super Inde venit Hierosolymam sedens super asellum; deinde postea geruntur ea quae narrant post hunc adventum illud de unguento factum est, usque ad diem quo ista omnia gesta atque dicta sunt, intelligimus etiam evangelistis non commemorantibus consumptum fuisse quatriduum, ut occurreret
Abbreviated transcription (Latin):
auomodo ergo ẜm illos duos post
biduum futurum erat pasca. cura
postea qm id dixerunt inueniant᷑
cum ioħe in betap bethania illud de
unguento. quod ip̃e narrantes. Tẽ
autem ip̃e dicat post sex dies futu¬
rum pascha: S qui ita mouentur
non iutlligunt matheum ⁊ marcũ
illud quod in bethania de unguento
fcm̃ est. erat recupitulondo posuisse
non post illam de biduo p̾dicatio¬
nem suam. S ante iam fcm̃ cum
adhuc sex dies ẽẽnt ad pasca. Nõ
enim quisqͣm eoꝵ cum dixiss post
biduum futurum pascħa sic adiũxit
de illo fc̃õ in bethania. ut dic̾et. post
hec cum ẽẽt bethanie. d matheus
quidem. Cum autem eẽt inquit
ilx in bethania. Martus autẽ. cum
esset bethanie quod utiq intelligr̃
et anteqm illa dice̾nt᷑ que ante bi¬
duum pasche dicta sunt. Sicut ergo
ex ioh̃is narrõne colligitur aute sex
dies pasche uenit in bethaniam. et¬
ibi factum est illud ꝯuiuiũ ubi de¬
unguento p̾cioso fit ꝯmemoratio.

Expanded text:
quomodo ergo secundum illos duos post quomodo ergo secundum illos duos post biduum futurum erat pascha, cum posteaquam id dixerunt inueniantur cum Iohanne in Bethania illud de unguento quod ipse narrantes, tunc autem ipse dicat post sex dies futurum pascha? sed qui ita mouentur non intellegunt Mattheum et Marcum illud quod in Bethania de unguento factum erat recapitulando posuisse non post illam de biduo praedicationem suam, sed ante iam factum, cum adhuc sex dies essent ad pascha. non enim quisquam eorum, cum dixisset post biduum futurum pascha. sic adiunxit de illo facto in Bethania, ut diceret \'post haec cum esset Bethaniae\', sed Mattheus quidem: cum autem esset, inquit, Iesus in Bethania, Marcus autem: cum esset Bethaniae. quod utique intellegitur et antequam illa dicerentur quae ante biduum paschae dicta sunt. sicut ergo ex Iohannis narratione colligitur, ante sex dies paschae uenit in Bethaniam, ibi factum est illud conuiuunguento pretioso fit commemoratio.
Abbreviated transcription (Latin):
dix discipulis suis. Scitis quia post
biduum pasca fiet. ⁊ filius hominis
tradetur ut crucifigat᷑. Hnic actestã¬
tur alii duo marcus ⁊ lucas ab eodẽ
ordine non recedentes. Neq hec
tamqͣm a dño fcm insimiant. hoc
enim intimare p̾t̾miẜunt. Ex sua
tamen ꝑsona. et marcus dicit. E¬
int autem pascha. ⁊ azima pꝰ bidu¬
um. Et lucas. appinquãbat autẽ
dies festus mimoꝵ qui dr̃ pascha.
Sic ergo aꝓpinquabat. ut ẽẽt post
bidium: sicut alii duo aꝑcius conso¬
nant. Iohes u̾otrib quidem locis cõ¬
memorauit eiusdem diei festi ꝓpĩ¬
locis narraret. Tertio autem loco
appet eius narratio circa ip̃a u̾sari
tempa: ubi ħ eciam ilłi tres nũciãt.
intimant .i. ĩpendentis iam dñice
passionis. S hoc uideri potest ꝑꝵ
pascha post biduum futurum. Dem̃
ꝯmemorauerunt ꝙ erat ihx in be¬
thania ubi deunguento illo p̾cioso
dicitur. Iohes autem ante sex dies
pasche. dicit ihm̃ uenisse in betham¬
am de unguento eodem uarratur᷑.

Expanded text:
s suis: scitis quia post biduum pascha fiet et filius hominis tradetur, ut crucifigatur. huic adtestantur alii duo Marcus et Lucas ab eodem ordine non recedentes. neque hoc tamquam a domino dictum insinuant; hoc enim intimare praetermiserunt. ex sua tamen persona et Marcus dicit: erat autem pascha et azyma post biduum, et Lucas: adpropinquabat autem dies festus azymorum qui dicitur pascha. sic ergo adpropinquabat, ut esset post biduum, sicut alii duo apertius consonant. Iohannes uero tribus quidem locis commemorauit eiusdem diei festi propinsuperioribus locis narraret, tertio autem loco apparet eius narratio circa ipsa uersari tempora, ubi hoc etiam illi tres intimant, id est inpendentis iam dominicae passionis. Sed hoc uideri potest parpascha post biduum futurum, deinde commemorauerunt, quod erat Iesus in Bethania, ubi de unguento illo pretioso dicitur, Iohannes autem ante sex dies paschae dicit Iesum uenisse in Bethaniam de unguento eadem narraturus.
Abbreviated transcription (Latin):
sapuł meis. cun sigͣt quem mar¬
is ilucas dñt patremfamilias uł
pĩm domus. in qua eis cenaculũ
enrãtum est ubi ꝑ arent pascha¬
a uod ergo int̾posuit matħs ad
uendam: tamqm̃ ex ꝑsona sua
pdio breuitatis illum ꝯplendio
uit insiniare. Si .i. dice̾t dixisse

Expanded text:
s meis, eum significat quem Marcus et Lucas dicunt patrem familias uel dominum domus, in qua eis cenaculum demonstratum est, ubi pararent pascha.. quod ergo interposuit Mattheus ad quendam tamquam ex persona sua studio breuitatis illum conpendio uoluit insinuare. si enim diceret dixisse
Abbreviated transcription (Latin):
quam mathens ꝯmemorat que nõ
autem ꝑtinent cure huius uite qͣs
luicas aꝑte posuit. ad salbm uͥo cra¬
pula ⁊ ebrietas. Cure quippe tristes
sunt uelud hyems. Crapula u̾o et
ebrietas carnali leticia. luxuriaq
cor sb̃mergit atq obruit qd̾ ma¬
lum salbi nomine pp̃ ea significa¬
tum est. quia ħ erat iam secuti. et
nunc est. indeoꝵ pessima confueͭᵈ ͦ
illo die deliciis affluete dum sp̃ñale
sabb̾m ignorant. Aut si aliquid ad
in illis ẜm mathĩ et marcũ u̾b̾
intelligend̾ est: aliquid aliud eciã
lucas dixit. dum tñ nulla repugnã¬
cie questio moueatur. Neq enĩ
nunc euͣgelia exponenda suscepi¬
mus. S afalsitatis uł fallacie uł¬
ẜa calumpniis defendenda. Alia u̾o
que in hoc ẜmone matheꝰ posuit
Que aute cumluca non in hoc ẜmõe
lucas ea posuit cuius huic ordo con¬
cordat. S alibi talia uł recordatur
atq inse inẜit p̾occupando. ut pͥus
ꝯmemoret que post a dño dc̃ã sit.

Expanded text:
eus commemorat, quae non autem pertinent curae hujus vitae, quas Lucas aperte posuit: ad sabbatum vero crapula et ebrietas. Curae quippe tristes sunt velut hiems: crapula vero et ebrietas, carnali laetitia luxuriaque cor submergit atque obruit; quod malum sabbati nomine propterea significatum est, quia haec erat jam, sicuti et nunc est Judaeorum pessima consuetudo, illo die deliciis affluere, dum spirituale sabbatum ignorant. Aut si aliquid aliud in illis secundum Mattheum et Marcum uerbis intellegendum est, aliquid aliud etiam Lucas dixerit, dum tamen nulla repugnantiae quaestio moueatur. neque enim nunc euangelia exponenda suscepimus, sed a falsitatis uel fallaciae calumniis defendenda. alia uero quae in hoc sermone Mattheus posuit quae autem cum Luca, non in hoc sermone Lucas ea posuit, cuius huic ordo concordat, sed alibi talia uel recordatur adque inserit praeoccupando, ut prius commemoret quae post a domino dicta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
neam .i. qui iam bono cordis ꝓpo¬
sito extra illam fc̃i sunt. non eam
tursus caruali cupiditate desid̾e̾nt
hili dix̾unt. et qui mnagro est nõ
non reuertatur retro tollere uesti¬
mentum suum tamqmͣ it̾m ĩuol¬
ni cutis quib erat exutus. Euod
un fiat fuga ur̃a hyeme uł salboꝰ
liuc marcus ꝑtem dixit: ꝑtem
naut. Orate u̾o inquit ut hyeme
uonfiant. lucas autem hoc non dix.
docu hnͣc ip̃m qua ab istis obscu¬
re pata est illustrare sm̃am. Ita

Expanded text:
est, qui jam bono cordis proposito extra illam facti sunt, non eam rursus carnali cupiditate desiderent; hoc illi dixerint, Et qui in agro est, non revertatur retro tollere vestimentum suum, tanquam iterum involvi curis quibus erat exutus? 151. non fiat fuga vestra hieme vel sabbato; hinc Marcus partem dixit, partem tacuit: Orate vero, inquit, ut hieme non fiant. Lucas autem hoc non dixitdeatur hanc ipsam, quae ab istis obscure posita est, illustrasse sententiam: ait
Abbreviated transcription (Latin):
itate spacium diei quo
presentes conferrebamꝰ assump¬
fit. Responsionẽ debitam red¬
dens ad ipm̃ loqui utiq debro
sine ad huc existimet ꝯtradiõe¬
dũ eͤ cum legent. suie domino
menis corde mirabilr oꝑante
manifeste consentiat neritati.
Quid t᷑ insum est. o homo ał¬
nane tam multa dĩe. ⁊ ꝓ cansa
que it̾ nos agitur nichil dĩe.
quasi hoc sit respond̾e posse. ꝙ
est tacete. nõ posse pͥus itaq
ostend̾e̾ refellere te ñ potuisse
que dixi. uemde qnͣtum nccͣm

Expanded text:
itate spatium diei, quo praesentes conferebamus, absumpsit, responsionem debitam reddens, ad ipsum loqui utique debeo: sive adhuc existimet contradicendum esse cum legerit, sive Domino in ejus corde mirabiliter operante manifestatae consentiat veritati. Quid tibi visum est, homo ariane, tam multa dicere, et pro causa quae inter nos agitur nihil dicere, quasi hoc sit respondere posse, quod est tacere non posse? Prius itaque ostendam refellere te non potuisse quae dixi: deinde, q
Abbreviated transcription (Latin):
excusat .n. resmrectõ: crucẽ aut si locu¬
tus fu̾it de cruce nõ pot̾it negare ꝓui-¬
dentiam eẽ ĩ es qͣm ud testĩo resr¬
rexionis f̾mari. aut utr̃q .n. accipr̃
aut utrũq refellr̃ ut qui nõ defend
uͭ aud̾at accãre. Quare a̾ crucifire
tatẽ hẽo poñdi animã ⁊ potestatẽ hẽo
it̃m simĩdi eam. Non gͦ coatus ÷ mori

Expanded text:
excusat enim resurrectio crucem; aut si locutus fuerit de cruce, non poterit negare providentiam esse in ea quam videt testimonio resurrectionis firmari: aut utrumque enim accipitur, aut utrumque refellitur, ut qui non defendat, nec audeat accusare. Quare autem crucifigi se tatem habeo ponendi animam, et potestatem habeo iterum sumendi eam . Non ergo coactus est mori
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ⁊ fcm̃ ÷ digne coir̃. n ͨ poss̾e turpe ⁊ te¬
p̾hensibile añ fcm̃ eẽ ⁊ irrep̾tensibile.
⁊ ad ext̾mũ paganoꝵ tͣclitõ ab homine
maiestas d̾i ꝗd dandã legẽ hominibꝰ ut
⁊ hinc fides possit hẽri pͥmo misit signͣ
młta ⁊ ꝓdigia fcã ĩ egipto ꝙ hodieq li¬
bri testant᷑ a ꝑtholomeo reꝑtonditi ĩ
biblioteca alexand̾na. sic gͦ iegẽ dig¬
natus ÷ dare ut nemo ambig̾et dm eẽ
qͥ tradit. palã .n. ⁊ mam feste uisa or
b maiestas d̾i tanto fulgore ⁊ t̾rore
ut ⁊ pp̃ eũ nemo alius dens cred̾et᷑ ⁊
ꝙ iubebat onuĩ obg̾natõne dignũ hẽ¬
ret᷑ ⁊ ut oĩa deifice rõni cõuemat ĩspi¬
ciat᷑. tͣclitalex si ꝙͥ ĩ ꝯapm ĩuistũ siꝙ ĩ ho

Expanded text:
tum est digne colitur; nec posse turpe et reprehensibile ante sanctum esse et inreprehensibile. Et ad postremum paganorum traditio ab homine maiestas dei ad dandam legem hominibus et, ut huic fides possit haberi, praemisit signa multa et prodigia facta in Aegypto, quod hodieque libri testantur a Ptolomeo reconditi in bybliotecam Alexandriae. sic ergo legem dignatus est dare, ut nemo ambigeret deum esse qui tradidit. palam enim et manifeste uisa est omnibus maiestas dei in tanto fulgore et terrore, ut et praeter eum nemo alius deus crederetur et, quod iubebat, omni obseruatione dignum haberetur. Et ut omnia deificae rationi conueniant, inspic
Abbreviated transcription (Latin):
ientur. Cũ .n. uniꝰ dei notitia oblrataes¬
ciũ uelamĩ p̾stit̾at u̾itati. clemẽs ⁊ mis¬
icors deus uolens opus sũ ꝑdomiobnox¬
iũ fĩ. uisitare dignatus ÷ genus huãnũ
ñ sic apparens sicut hii qui fło du appł

Expanded text:
rentur. Cum enim unius Dei notitia oblitterata escium velamen praestiterat veritati, clemens et misericors Deus, nolens opus suum perditioni obnoxium fieri, visitare dignatus est genus humanum. Non sic a
Abbreviated transcription (Latin):
assi ÷ nob̾ s reb. uidimꝰ eĩ mortuo
excit̾atos. iepsos m̃datos. coco nato o¬
cło restitutos demonia eiecta. ⁊ simł
onĩs inf̾i̾itates curatas. nc̃ qũ stłci
fuisse iudicem᷑ cũ midis u̾b̾ credidimꝰ
aut cũ reb. sñ dubio eĩ res añ ũba
sunt qͥppe cũ ad res significãdas ĩuẽ¬
ta sint si gͦ fclitõm hũane nlra sua¬
dente ũtute q̃ad illudendas m̃tes
hoĩm ĩuẽta fidẽ dedinꝰ qͣnto mag̃
huic qͣm dnĩam ⁊ d̾ificã omĩa siguͣ¬

Expanded text:
asum est nobis, sed rebus. uidimus enim mortuos excitatos, leprosos mundatos, caeco nato oculos restitutos, demonia eiecta et simul omnes infirmitates curatas. Nunc quando stulti fuimus iudicetur: cum nudis uerbis credidimus, aut cum rebus ? sine dubio enim res ante uerba sunt, quippe cum ad res significandas inuenta sint si ergo traditioni humanae nulla suadente uirtute, quae ad inludendas mentes hominum inuenta est, fidem dedimus, quanto magis huic, quam diuinam et deificam om
Abbreviated transcription (Latin):
qr sigłam ⁊ nom̃ eiꝰ aliis deputaũit of¬
fendũt eũ. qr nlłs imꝑator ꝑmitat᷑ut
cũ noĩe esꝰ tͥbum ⁊ comites adorẽt᷑. Con¬
fant᷑ nũc leges ut uid̾at᷑ uͥ sit p̾dentiã
q̃ cãtorẽ colit aut q̃ c̾aturã q̃ dmant¬

Expanded text:
riam et nomen eius aliis deputauerint, offendent eum, quia nullus imperator permittit ut nomine eius tribuni et comites adorentur. Conferantur nunc leges, ut uideatur ubi sit prudentia: qui creatorem colit aut qui creaturam, qui domin
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ꝯsens̾ist ĩ mortẽ xpĩ uñ cuncta deõ¬
ma. sũ du gentiã noĩata cruce y t̃rore
cõcucuĩt᷑. Om̃s eĩ qui ĩ alituiꝰ ĩnocentis
morte reus ÷ cũ nom̃ eiꝰ fũit memoratũ
timor app̾hendit cor eiꝰ. Necordatione .n.
hĩta delicti reũ se uid. Qͣnto mag̾ demo¬
ma uł dii gẽtiũ qͥ rei fust necis dm̃ ⁊ salua

Expanded text:
i. unde cuncta demonia siue di gentium nominata cruce Christi terrore concutiuntur. omnis enim qui in alicuius innocentis morte reus est, cum nomen eius fuerit memoratum, timor adprehendit cor eius. recordatione enim habita delicti reum ae uidet: quanto magis demonia uel di gentium, qui rei sunt neci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cũ ꝑdesidiam hoĩm obsolenss. re¬
ꝑanit istud deus ĩ abͣham ũ cõgnitõ
q̃ fu̾at ĩ adam ĩciꝑet nrsũ ĩ abham
ut ab eo geniti sb̃ eiꝰ cõgnitõe educa¬
ganitas añ poni xantati. Nemo mi¬
ĩ mist̾io tͥnitatis ꝙ si nom̃ xp̃i putaͣ¬

Expanded text:
 per desidiam hominum obsolevisset, reparavit istud Deus in Abraham, ut cognitio Dei quae fuerat in Adam, inciperet rursum in Abraham: ut ab eo geniti, sub ejus cognitione educaganitas anteponi Christianitati. Nemo miin mysterio Trinitatis. Quod si nomen Christi puta
Abbreviated transcription (Latin):
cent᷑ ⁊ publice mulieb̾a paciant᷑ ⁊dis¬
cussus ĩ aqua ĩ honeste cͥnid cͥmb mo¬
lẽ qͣssacam q uocẽ ⁊ turpẽ emittat᷑ ꝙ si
⁊ cy nocefalus ille qui mitabũdꝰ ꝑ or̃s
se c̾cũferri loca q̃rens mbͣ adult̾i ꝙͣ fi¬
ris niri isidis. Ecce quibꝰ mĩttͥs sũ ma¬
grũ pagrni prudentie sͥ nom̃ absciscũt.
cũ nõ solũ nõ prudentie sit ⁊cͥmĩs. Ob¬

Expanded text:
a patiantur et discussis in aqua inhoneste crinibus mollem quassatamque uocem et turpem emittant. quod si  Cynocefalus ille, qui nutabundus per omnia se circumfert loca quaerens membra adulteri Osiris, uiri Isidis: ecce quibus ministris sine magistris pagani prudentiae sibi nomen adsciscunt, cum . non solum inprudentiae sit
Abbreviated transcription (Latin):
falła ⁊ excusare̾ turpis ĩuentõ. ꝑ cõsue¬
erit. Nam cũ dehonestant᷑ aliq̾ pͥmo e¬
nibescit. p̾ea blandiente consuetudĩe
recedit pndor mutata fronte. Pret̾ea
si młto ind̾̃ant tales. nã q̃stus tͦpitud̾is
tue ÷ qñ hii qͥ nobiles dur̃ dehonestari
unr̃ facile .n. mutatores ĩuenit dehones¬
tata nobilitas. sic gͦ iam porro pͥdẽ pp̃ħ¬

Expanded text:
consueerat. Nam cum dehonestantur aliqui; primo erubescunt, postea blandiente consuetudine, recedit pudor mutata fronte, praecipue si multos videant tales. Nam quaestus turpitudinis t, quando hi, qui nobiles dicuntur, dehonestari uidentur; facile enim imitatores inuenit dehonestata nobilitas. Si ergo porro iam p
Abbreviated transcription (Latin):
uelant᷑. Alii a sicnt ales alas ꝑcuciũt
uocẽ coratis imitãtes. Alt̃i nͦ leonũ mo¬
re f̾m̾ũt. alii ã ligatis manib ⁊ ĩtesti¬
nas. accedente qͣdam eĩ gladio ⁊ itrũpen¬
te itestina supdoã qui se lib̾atorẽ appenet
Sunt ⁊ cet̾a ĩl onestiora. Etre qͣntis modĩ
turpit̾ illudunt᷑ qͥ se sapiẽtes applłat. s qr¬

Expanded text:
es alas percutiunt, vocem coracis imitantes; alteri vero leonum more fremunt; alii autem ligatis manibus intestinas, accedente quodam cum gladio, et irrumpente intestina supra dicta, qui se liberatorem appellet. Sunt et caetera inhonestiora. Ecce quantis modis turpiter illuduntur,
Abbreviated transcription (Latin):
tios aud̾ant cõg̾gan. aũ fidẽ nrãm
ĩpugnare. se aũ purent absolutoe eẽ ñ
uideo. qͥppe cũ nlła hẽant as̾tõnũ suaꝵ
docum̃ta. suꝑstitõnis sue mag̃ dicã qͣm
ipĩ potiꝰ nouaꝵ rerũ auctores ⁊ defenso¬
res hẽant᷑. p̾moeĩ ĩ loco detis se asserũt
colere quoꝵ nlła ĩsigna ulła dant testĩo¬
nia. Iuos eĩ. dees applłant qui se ausi nõ

Expanded text:
nos audeant congredi, aut fidem nostram impugnare, se autem putent absolutos esse, non video. Quippe cum nulla habeant assertionum suarum documenta, superstitionis suae ipsi potius novarum rerum auctores et defensores habeantur. Primo enim in loco deos se asserunt colere: quorum nulla insignia, nulla dant testimonia. Illos enim deos appellant, qui se ausi non
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ nd̃ pt̃ qͣi antiqͥtas aut uetus cõsueͭ ͤ
p̾udicet u̾tati. possent .i. homicide aut
molles aut adult̾i uł cet̾i cͥminosi ꝑ
ħ illicita sua defend̾e. qr antiqͣ sut ⁊ qb
ipõ mũdi ĩicõ cepta. cũ hĩc magis ĩtelli¬
g̾e deb̾ent errorẽ sinĩ. qr ꝙ rep̾hensibile¬

Expanded text:
est\', quasi antiquitas aut uetus consuetudo praeiudicet ueritati. possent enim homicidae aut molles aut adulteri uel -ceteri criminosi per hoc inlicita sua defendere, quia antiqua sunt et ab ipso mundi initio coepta, cum hinc magis intellegere deberent errorem s
Abbreviated transcription (Latin):
agunt᷑ nolut maĩfestari. ne qͥ pru¬
tentes sednt̃ hebetes þiis ud̾ant᷑ qͦ.
sultos ind̾ant᷑. s ne forte hm̃e illis
stulti ideam᷑ qr iex nrã castitatem
iusꝰ ⁊ prucens stłto ĩsensatus ÷ Nã
ĩtm̃ castitatẽ execͣnt᷑ ut ⁊̃ cmedis de¬
icent᷑ magistio eoꝵ sb̃iectiqͥ nͥ tales¬

Expanded text:
aguntur, nolunt manifestari, ne qui. prudentes se dicunt hebetes his uideantur, quos stultos appellant. Sed M forte hinc illis stulti uideamur, quia lex nostra castitatem,lus est et prudens stulto insensatus est. nam in tantum castitatem exsecrantur, ut etiam cinedis delectentur magist
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuemẽt rõm e̾m̃ em̃ ꝯͣ. dd. rege̾ re¬
belantẽ ioab cong̾uus eiꝰ missus ÷ ꝑ sdiͥ
⁊ trucidare ⁊ conꝰ absalon ĩ prem ĩpiũ g̾uf
ĩuincta res est. qͣnto magis ad tyrãmdẽ
diaboli uincendam uniꝰ sc̃ĩ angłi umꝰ de
młtis suffec̾at efficatia: qͥppe cũ legamꝰ
ipẽ A prẽ missus ne ad ĩuniqm eiꝰ ꝑtin̾et

Expanded text:
em rebellantem Ioab conseruus eius missus est persequi et trucidare et contra Abessalon in patrem impium seruis iniuncta res est: quanto magis ad tyrannidem diaboli uincendam sancti angeli unius de multis suffecerat efficacia, quippe cum legamus ipse a patre missus est, ne ad iniuriam eius pertineret,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatõne mũdi sensũ corruꝑat. Deniz
supͣ sexcenta milia hoĩ eg̾ssa de egip¬
to uidentes ⁊ cõgnoscẽtes dñm hũc eẽ
supͣ om̃s ex apparentia ĩ effabił głe ꝓx¬
imare ad eũ timũnt. s ionge tͣuato
gemi eũ adorau̾nt. pꝰea ꝓseq̃ntibr a¬
liis signis. tam ilł q̃ fecit ĩ des̾to qͣm q̃¬

Expanded text:
dicatione mundi sensum corruperat. denique supra sescenta milia hominum egressa de Aegypto uidentes et cognoscentes dominum hunc esse supra omne ex apparentia ineffailis gloriae proximare ad eum timuerunt, sed longe curuato genu adorauerunt postea prosequentibus aliis signis, quam quae fecerat i
Abbreviated transcription (Latin):
apparet umbͣ. qr eĩ tempꝰ nõ ÷̃ faciꝰ¬
endaꝵ ũtutũ ĩ itõ .n. fĩ oportuit ut se¬
m̃ fidi ꝑ hne crem̃tũ fac̾et. tam̃ ⁊̃¬
noꝵ forudine ⁊ metu noĩate cͥcit resronsa
cõtempmi. Quis .i. timeat hoĩem ꝑcͥĩe
rerent᷑. ⁊ ut ꝙ pͥus dicam nͥ rei eẽnt ñ t

Expanded text:
apparet umbra. quia enim tempus non est faciendarum uirtutum — initio enim fieri oportuit, ut semen fidei per hanc crementum faceret norum formidine et metu nominatae crucis responsa contemni. quis enim timeat hominem pro crimine rrerentur et, ut proprius dicam, nisi rei
Abbreviated transcription (Latin):
honesto ĩ honestũ sit ⁊ de ĩcorupto co¬
muptũ. cũ ħ sit n̾e cultus religionis
ũ de tmpibꝰ honesto facit ⁊ de diso¬
plinͣtis modesto quõ cultores eiꝰ̃ emli
possũt eẽ bone inte qñ nust̾ia legis
eoꝵ sñ ꝙ̃nedis celebri nõ possut̃ si
gͦ lex eoꝵ hiis delcãtur pccõr erit ⁊ fł

Expanded text:
honesto inhonestum fit, et de incorrupto corruptum, cum hic sit vere cultus religionis, qui de turpibus honestos facit, de indisciplinatis modestos? Quomodo cultores ejus aemuli possunt esse bonae vitae, quando mysteria legis eorum sine cinaedis celebrari non possunt? Si ergo lex eo
Abbreviated transcription (Latin):
bis. Nonutiq illis diceret queritᷤᷤ
me interficere qui in eum iam credi
quia hoc ad eos dixerat qui iam in
cum credid̾ant. Ca n̾o multitudo pre¬
sens erat que plures hẽbat inimicos.
etiam non exprimente eiͣgelista qͥ
ẽẽnt qui sꝵnderunt. ex lec ipõ quod
oꝵ nd̾iuit. et quod deinde ab illo audi¬
re meruerunt. satis aꝑpet que u̾ba
quib sint tribuenda ꝑsonis. Sicut
ergo in hac multitudine ẜmiohen

Expanded text:
bis. non utique illis diceret: quaeritis me interficere, qui in eum iam credidritis; sed quia hoc ad eos dixerat, qui iam in eum crediderant, ea uero multitudo praesens erat, quae plures habebat inimicos, etiam non exprimente euangelista, qui essent qui responderunt. ex hoc ipso, quod responderunt et quod deinde ab illo audire meruerunt, satis apparet, quae uerba quibus sint tribuenda personis. sicut ergo in hac multitudine se
Abbreviated transcription (Latin):
sit deus. S offensus duoꝵ maxĩe eiͣ¬
gelistarum dissencione. qui genealo¬
giam eius scribunt. luce. ⁊ macħi. hx¬
si incertus q̃m nã potissimũ seãrer. fi̾.
emini posse putabam. ut qr p̾scius nõ
sum q̃u m̃tiri existimarem ip̃e dr̃et
u̾m. et q̃m uera loqui: ip̃e forsitan mẽ¬
d̾mi fuisse u̾bum xp̃m significans. Mar
lium dauid. insiforte alt̾m ħ ⁊ alt̾m ille.
annunciat sh̃m. hec gͦ cõ est. qua ego
non accipio xp̃m natum. tu u̾o si tan¬
tus est es. ut hnͣc m adimas offensio¬

Expanded text:
natus deus, sed offensus duorum maxime euanatus deus, sed offensus duorum maxime euangelistarum dissensione, qui genealogian eius scribunt, Lucae et Matthaei, haesi incertus, quemnam potissimum sequerer. fieri enim posse putabam, ut, quia praescius non sum, quem mentiri existimarem, ipse diceret uerum, et quem uera loqui, ipse forsitan mendeum fuisse uerbum. Christum significans; Marclium Dauid. nisi forte alterum hic et alterum ille adnuntiat Iesum. haec ergo ratio est, qua ego non accipio Christum natum. tu uero, si tantus es, ut hanc mihi adimas offensio
Abbreviated transcription (Latin):
no suo potuisse ꝓspic̾e atq consulere
nisi ꝑtem sue nature in illius auidas
fances deuorand̾ mitt̾et. atꝙ ita pol¬
luendaui. ut post tantos labores atq
cruciatus non poss saltem tota p̾gati.
ltane tam malus nuncius enͣngłm ẽ.
certe om̃s qui grece uł tenue tenint᷑ no¬
u̾unt enñgłium. bonum miiciũ aut
bonam aunũciationẽ int̾p̃tant᷑. Qͦmͦ
est autem iste bonus nuncus: qñ qͥdẽ
ip̃e deus uob̾ uelo sibi oppõito lugere
minciatus est. donet sua menbra ab
illa uastatione ⁊ contaminatione repa¬
rentur. atq purgentur: quisi alñ luctũ
fimerit crxͥdelis erit. Quid .ii. de illo
male m̾uit ꝑs illa eius que in głobo
ligabatur que utiq in eternuĩ lugenda
est. quia inet̾num dampnabitur. S
euasimus ꝙ istum nuncium quisqͥs di¬
ligent̃ au̾t̾it non cogitur lug̾e. qui a
malus est. s rid̾e qr falsus ẽ.¬
qualetum est ꝑsuadere michi. qr natus

Expanded text:
no suo potuisse prospicere atque consulere, no suo potuisse prospicere atque consulere, nisi partem suae naturae in illius auidas fauces deuorandam mitteret atque ita polluendam, ut post tantos labores atque cruciatus non posset saltem tota purgari? itane tam malus nuntius euangelium est? certe omnes, qui graece uel tenuiter nouerunt, euangelium bonum nuntium aut bonam adnuntiationem interpretantur. quomodo est autem iste bonus nuntius, quandoquidem ipse deus uobis uelo sibi obposito lugere nuntiatus est, donec sua membra ab illa uastatione et contaminatione reparentur atque purgentur ? qui si aliquando luctum finierit, crudelis erit. quid enim de illo male meruit pars illa eius, quae in globo ligabitur? quae utique in aeternum lugenda est, quia in aeternum damnabitur. sed euasimus, quod istum nuntium quisquis diligenter aduerterit, non cogitur lugere. quia malus est, sed ridere, quia falsus equalecumque est;, persuadere mihi, quia sit
Abbreviated transcription (Latin):
saest telinq̃re qd̾ agebat. Si aũt ut
natus. qr illa extitit: S ideo illa exti¬
tit. qr xp̃c uatus est. Unde si dici opor¬
Ila huic nascendi actulit cãm. Si gͦ
quo ante qmͣẽent dcã sunt om̃ia uõ
consorcium sỹderum fatum xp̃i eẽ
assumpsit. qua etiam celum c̾auit ea
potestate deposuit ⁊ repit recepit. qua
eciam syd̾ib imꝑauit. Cur g ͦ nõ sit
cuͣngłium qd̃ de ista gnͣone narratur
cum taui bona nob̾ annũcientur. ut ꝑ
ip̃ani nr̃a sanetur infirmitas. an quia
maths non est ita exorsus. ut dr̃et ini
cũngłium scripsisse dicatur. quia nec
ip̃e ait. iuicium eungłi: aut liber e¬
unͣgłii. S in p̾ncipio erat u̾bũ. uͥ forte
tam elegans uocabuloꝵ fabritator faus
genesim. genesidium ausus est appella¬
re. s cur non pocius cogitatis qnͣta impͦ¬
dencia ꝓlixas illas ⁊ imꝑicias fabulas
ur̃as enugłium nominetis. Quid .n. illic

Expanded text:
ssa est relinquere quod agebat? si autem, ut ssa est relinquere quod agebat? si autem, ut natus est quia illa extitit, sed ideo illa extitit quia Christus natus est. unde, si dici oporilli, non illa huic nascendi attulit causam. si ergo quo antequam essent dicta sunt omnia, non consortium siderum fatum Christi eassumsit, qua etiam caelum creauit, ea potestate deposuit et recepit, qua etiam sideribus imperauit. Cur ergo non sit euangelium, quod de ista generatione narratur, cum tam bona nobis adnuntietur, ut per ipsam nostra sanetur infirmitas? an quia Matthaeus non est ita exorsus, ut diceret ineuangelium scripsisse dicatur, quia nec ipse ait initium euangelii' aut liber euangelii' sed in principio erat uerbum'. nisi forte tam elegans uocabulorum fabricator Faustut illud propter genesim genesidium' ausus est appellare. sed cur non potius cogitatis, quanta inpudentia prolixas illas et inpias fabulas uestras euangelium nominetis ? quid enim illic
Abbreviated transcription (Latin):
magi xp̃o ẜm carnem nato non ad
decretum dñabatut. S ad reatimo¬
nium fanulabatur. nec eum sb̾ici¬
ebat imꝑio. S indicabat obseqͥo.
pinde non ex illis erat ħ stellis que
ibinitio creature itineꝵ suoꝵ ordi¬
uem sb̾ creatoris lege custodiunt.
hnouo uirginis ꝑtu nouum sidꝰ
apparuit. qd̾ mĩfteriũ officiisui ⁊
ipsis magis querentib xp̃m cũ añ
facienisuam p̾nz exhibuit. donec eoᷤ
usꝙ ad illum locum ubi dei u̾bum
infans erat p̾eundo ꝑduce̾t. Qͥ tãdẽ
ostrologi ita constituerunt hõi
nascentium fata sub stellis. ut ali¬
qmͣ stelłaꝵ homĩe aliquo uato c̾cu¬
itus sui ordinem reliquisse ⁊ ad eñ
qui natus est ꝑexisse asseu̾ent. sor¬
ce quippe nascentis astroꝵ ordini col¬
ligari arbitrantur non aaroꝵ ordi¬
nem ad homĩs nati diem posse mu¬
tari. Qua pp̃ si stella u̾bi ex ħiis e¬
tat que incelo ꝑ agunt ordines su¬
os quo modo poterat deceruere ꝙ na¬
tus xp̃c acturus erat. que nato xp̃o iꝰ¬

Expanded text:
m carnem nato non ad decretum dominabatur, sed ad testimonium famulabatur, nec eum subiciebat imperio, sed indicabat obsequio. proinde non ex illis erat haec stellis, quae ab initio creaturae itinerum suorum ordinem sub creatoris lege custodiunt, sed nouo uirginis partu nouum sidus apparuit, quod ministerium officii sui etiam ipsis magis quaerentibus Christum, cum ante faciem praeiret, exhibuit, donec eos usque ad ipsum locum, ubi dei uerbum infans erat, praeeundo perduceret. qui tandem astrologi ita constituerunt hominum nascentium fata sub stellis, ut aliquam stellarum homine aliquo nato circuitus sui ordinem reliquisse et ad eum qui natus est perrexisse asseuerent? sortem quippe nascentis astrorum ordine colligari arbitrantur, non astrorum ordinem ad hominis nati diem posse mutari. quapropter si stella illa de his erat quae in caelo peragunt ordines suos, quomodo poterat decernere quod natus Christus acturus erat, quae nato Christo iu
Abbreviated transcription (Latin):
debit soluantur atq purgentur. nͨ
mas residuas q ꝑticulas que ita sor¬
ditate sunt. ut nuillo modo dilui ua¬
leant dampnari in et̾nũ confixasglo¬
bo horrido tenebrarum. Ecce qui sefu¬
gunt iudignari ꝙ filio dei fiat ĩuina
quia eum natum stelła demr̃asse di¬
catur. tamqmͣ genesis eius su̾ fatalicͥ¬
stelłone sit constituta. cumꝰ ip̃i noi
tm̃ sb̾stelłaꝵ connexione. S in uin¬
culis oĩm t̾renoꝵ. ⁊ in succis õim hx¬

Expanded text:
debit, soluantur atque purgentur. necdebit, soluantur atque purgentur. necmas residuasque particulas, quae ita sordidatae sunt, ut nullo modo dilui ualeant, damnari in aeternum confixas globo horrido tenebrarum. ecce qui se fingunt indignari, quod filio dei fiat iniuria., quia eum natum stella demonstrasse dicatur, tamquam genesis eius sub fatali constellatione sit constituta, cum eum ipsi non tantum sub stellarum conexione. sed in uinculis omnium terrenorum et in sucis omnium h
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ annũcianimus nob̾: anatħa fit. gͦ¬
ne paulus. g ͦ ne paulus mendax sit:
fantem a dor and̾ ꝓducti sunt non
testificatione ponatis. S in stellisõi¬
b colligatum ẽẽ dicatis. quiauide¬
lic pͥncipib tenebraꝵ amixtũ ẽẽ
creditis nullo bello quo ip̃e p̾mus hõ
ũr cum tenebrarum gente pugnauͥ.
ut deip̃is p̾ncipib tenebraꝵ tali com¬
mixtione captis mundus fabricartẽ
Unde ista sacrilegia deliramenta ui
tum atq concretum xp̃m dr̃e non
iam saluatorem ur̃m nis a uob̾ sal¬
uandum cimi manducatis actone
tatis. Nam ⁊ ista impia uolunta¬
te uanitate seducti: seducitis audito¬
res ur̃os. ut uobis cibos affant quo
dentes et uentres. talib .n. auxiluseũ
solui ⁊ lib̾ari p̾dicatis. nec saltem totũ
S ad huc lic exiguas sordidas ꝙ reli¬
quias eius in stercorib tenian̾e cõ¬
cenditis. ut in aliis aq it̾m impłe
stante solui ⁊ purgari non pot̾u̾int iã
illo igne ultimo quo ip̃e mundus ar¬

Expanded text:
 annuntiavimus vobis, anathema sit. Ergo ne Paulus mendax sit, fantem adorandum perducti sunt, non testificatione ponatis, sed in stellis omnibus colligatum esse dicatis: quia videlicet principibus tenebrarum commixtum esse creditis in illo bello, quo ipse primus homo vester cum tenebrarum gente pugnavit, ut de ipsis principibus tenebrarum tali commixtione captis mundus fabricaretur. Unde et ista sacrilega deliramenta vos tum atque concretum Christum dicere, non jam Salvatorem vestrum, sed a vobis salvandum cum ea manducatis atque ructatis. Nam et ista impia vanitate seducti, seducitis Auditores vestros, ut vobis cibos afferant, quo dentes et ventres. Talibus enim auxiliis eum solvi et liberari praedicatis; nec saltem totum, sed adhuc licet exiguas sordidasque reliquias ejus in stercoribus remanere contenditis, ut in aliis atque aliis restante solvi et purgari non potuerint, jam illo igne ultimo quo ip
Abbreviated transcription (Latin):
fieret. et deus interius ꝑman̾et. ut
et dei filius uerus ess ꝑ q̃m fc̃i sumꝰ.
et hom̃is filius uerus fier ꝑ q̃m re
menticium. nestio unde ꝓducitis. et
p̃mũ hominem q̃m doctrina apłica
docz non uultis agnoscere. an ut
compleatur in uobis qd̃ ip̃e apłus
ait. A u̾itate quid̾ auditum suũ
au̾tentes. ad fabulas &̾ comitẽt᷑ pau¬

Expanded text:
fieret et deus interius permaneret, ut fieret et deus interius permaneret, ut et dei filius uerus esset, per quem facti sumus, et hominis filius uerus fieret, per quem refestrum commenticium nescio unde producitis et primum hominem, quem doctrina apostolica docet, non uultis agnoscere? an ut compleatur in uobis, quod ipse apostolus ait: a ueritate quidem auditum suum auertentes, ad fabulas autem
Abbreviated transcription (Latin):
mo est contrarius. Multo minꝰ aqua
Iam uero illa sacrilega deliramenta qͥs
eła que portabat mutasse atq u̾tisse.
ut regnũ qd̾ dicitis fłitatis in sua nͣ ma
nens non fallacit᷑ dunicar. ⁊ sb̾a u̾ita
tis mutabił aꝑꝑer. ut falłet huius p̃
hunc pͥmũ hominem q̃m laudatis. qr
mutabilib et mendacib formis cũ ad¬
u̾sa gente pugnauit. siu̾m dicitis non
uerus ⁊ uerax hom̃ĩs filius. qd̾ utrũ de se
xp̃c ip̃e testat᷑. ⁊ de u̾o deo d̾iuitatis eter¬
nitatẽ. ⁊ de u̾o homĩe carns originem
duxit. Non nouit apłica doct̾na p̾¬
mum hominem nr̃m. audite apłm
paulum. p̾mus homo inquit de t̾ra
t̾renus. Scdu̾s homo de celo celestis. qͣł
t̾renus: tales ⁊ terrem. quał celestis: ta
les ⁊ celestes. sicut portauimus ymagi¬
nem t̾reni portemus. ⁊ ymaginẽ t̾rẽĩ¬
eius qui de celo est. pͥmus itaq homo
de t̾ra t̾renus. Ille adam delimo for
carnem. qua suscepta. ⁊ homo exius

Expanded text:
mo est contrarius, multo minus aquamo est contrarius, multo minus aquai. CAPUT IV. Jamvero illa sacrilega deliramenta quiselementa quae portabat mutasse atque vertisse, ut regnum quod dicitis falsitatis, in sua natura manens, non fallaciter dimicaret, et substatis mutabilis adpareret, ut falleret? huius primi hunc primum hominem, quem laudatis, quia mutabilibus et mendacibus formis cum aduersa gente pugnauit, si uerum dicitis, nonuerus et uerax . hominis filius, quod utrumque de se ipse testatur, et de uero deo diuinitatis aeternitatem et de uero homine carnis originem duxit. non nouit apostolica doctrina primum hominem uestrum. audite apostolum Paulum: primus homo, inquit, de terra terrenus; secundus homo de caelo caelestis. qualis terrenus, tales et terreni; qualis caelestis, taimus imaginem terreni, portemus et imaginem eius, qui de caelo est. primus itaque homo de terra terrenus ille Adam de limo formcarnem. qua suscepta et homo exterius
Abbreviated transcription (Latin):
axisse amortuis ex semine dauid.
nescias. uł te nescire fingas. qͥd sit
hihx appellas em̃ngłium quod apłi
appllauerunt aberras ab eungłio
testatus est. Quod autem erat
tanti satramenti. hoc .n. alibid
sic credidistis. Non .n. om̃s illi
eĩngłium conscripserunt. S tñ
omnes euͣngłium p̃ditau̾ũt. in¬
Marratores quippe originis fc̃oꝵ
int̾pretur: Ronus iucius d̾ eim¬

Expanded text:
rexisse a mortuis ex semine Dauid nescias uel te nescire fingas, quid sitsi hoc appellas euangelium, quod apostoli appellauerunt, aberras ab euangelio,testatus est. quod autem erat tanti sacramenti. hoc enim alibi sic credidistis. non enim omnes illi euangelium conscripserunt, sed tamen omnes euangelium praedicauerunt. narratores quippe originis, factointerpretetur, bonus nuntius di
Abbreviated transcription (Latin):
onge aliud esse euͣngłiũ. qmͣ gene¬
ilogiam. scias me ut dixi accipere
quere aut si ⁊ de ip̃is conferre ẽ aĩmꝰ.
non equidem recuso cum sit m̃ magͣ
et dohiis ad Rndd̾ copia. S tu dis¬
ce interrogare quod pͥmũ est. ui¬
deris .n. michi nunc scire uelle. non
rgasti ceip̃m uelud ex ꝑsona nr̃a.
urum acciꝑes euͣgłium. ⁊ sendisti
maxime. Quͣsus q int̾rogafti. u¬
disti. non ita est. hanc .s. certam sb̾i¬

Expanded text:
longe aliud esse, euangelium quam genealogian, scias me, ut dixi, acciperequaere. aut si et de ipsis conferre est animus, non equidem recuso, cum sit mihi magna et de his ad respondendum copia; sed tu disce interrogare, quod primum est. uideris enim mihi nunc scire uelle, non rrogasti te ipsum uelut ex persona nostra, utrum acciperes euangelium, et respondisti: maxime. rursusque interrogasti, udisti: non ita est, hanc scilicet causam subi
Abbreviated transcription (Latin):
IcrcIantum ad u̾ba per¬
dispor. Sic henimi lex loquitur.
ut adiligentib ac credulis possit
intelligi. ut rõ ueritatis non incu¬
riosis. s sollicitis se reuelet. Nam
utiq deus dixit quarta ꝓgenie. et
moyses scripsit qu̾ta ꝓgenie. qmͣ¬
uis utrum moyses retusit. et falłe
cum impossibile sit. in quo tanta
uirtus oꝑata sit. ac ꝑlec inuestigand̾
est sensus. quia non ociose aliquid
aut inꝓuide dina loquitur serpt᷑a.
Itaq dueꝑtes sunt quas finguli
memorauerũt. Dens .n. quatuor ge¬
nerõnes sigͣuit que nate sunt in
es ypto. Moyses autẽ addens hñs
unam ex quo ortum hebreiceꝑunt
cum intrassent in egyptum. Qnͥta
inquit generatione exierunt isrł.
complexus est. Nam ab abra¬
hami us ad exitum filioꝵ istł de
egypto: gnͣationes sunt octo.

Expanded text:
antum ad uerba perdispar. sic enim lex loquitur, ut a diligentibus ac sedulis possit intellegi, ut ratio ueritatis non incuriosis, sed sollicitis se reuelet. nam utique deus dixit: quarta progenie, et Moyses scripsit: quinta progenie, quamuis utrumque Moyses retulerit et fallere eum inpossibile sit, in quo tanta uirtus operata sit. ac per hoc inuestigandus est sensus, quia non otiose aliquid aut inprouide diuina loquitur scriptura. itaque duae partes sunt, quas singuli memorauerunt. deus enim quattuor generationes significauit, quae natae sunt in Aegypto; Moyses autem addens his unam, ecum intrassent in Aegyptum, Quinta, inquit, generatione exierunt filii complexus est. Nam ab Abraham usque ad exitum filiorum Israel de Aegypto, generationes sunt octo.
Abbreviated transcription (Latin):
et .cc.xu. in egypto. hii sunt anni
est lex. Igitur hee .iii. gen̾ationes
nate sunt in canaan. In ysaat una
Alta in iacob. Tercia in leui. Qrͣta
ingedeon. et caath ⁊ m̾ari. Cum
intrassent autẽ filii isrł in egyp
tum. Caatꝰ genuit auirã. hec est
autem genint aarõ ⁊ moysẽ.
et mariam. que est ẜa gen̾atio
in egypto. et aaron genuit ely¬
aar. et fres eius. que est gnͣo
tercia. eliaar autẽ gemut fi¬
erit semen tuum. et ẜ̃uitio opp¬
ment eos. Ego autem lib̾abo eoᷤᷤ.
quarta gen̾atione exient inde.
uide si non aꝑtum est. quia non
aliud significauit deus qm quod
tumi. ex qua iste .iiͦi. originẽ hnt.
dixit. Qͥnta ꝓgenie exierunt
filũ ifrł de t̾ra egẏpti . xi. Si u¬

Expanded text:
ecim in Aegypto. Hi sunt anni est lex. igitur hae quattuor generationes natae sunt in Chanaan, id est in Isaac una, altera in Iacob, tertia in Leui, quarta in Gedson et Caath et Merari. cum intrassent autem filii Israhel tum, Caath genuit Amram: haec est autem genuit Aaron et Moysen et Mariam, quae est secunda generatioin Aegypto; et Aaron genuit Eleazer et fratres eius, quae est generatio tertia; Eleazer autem genuit Fierit semen tuum, et seruitio oppriment eos; ego autem liberabo eos, quarta generatione exient inde. uide si non apertum est, quia non aliud significauit deus, quam quod tum, ex qua istae quattuor originem habent, dixit: quinta progenie exierunt filii Israhel de t
Abbreviated transcription (Latin):
mini deo cum qui nõ nouent
pcc̃m. ꝓ nobis pcc̃m fecit. Non
g ͦ fecit ip̃e pccm s eum deus
ꝓ nobis pcc̃m fecit. hoc est ut
dixi sacuficiũ ꝓ pcc̃o. Si emi
recolas uł relegas inuenies in
libris uet̾is testam̃ti pcc̃a appel¬
lati sactificia ꝓ pcc̃ĩs. Simili¬
tudo ⁊̃ carnis pcc̃i in qua ue¬
nit id nos dc̃a est ip̃a ꝓcc̃m

Expanded text:
eum qui non noverat peccatum, pro nobis peccatum fecit . Non ergo fecit ipse peccatum, sed eum Deus pro nobis peccatum fecit, hoc est, ut dixi, sacrificium pro peccato. Si enim recolas vel relegas, invenies in libris Veteris Testamenti peccata appellari sacrificia pro peccatis. Similitudo etiam carnis peccati, in qua veni
Abbreviated transcription (Latin):
loco egi tetum de u̾bis tuis
ubi dixeras dm̃i ꝑrẽm ad huma¬
na non descendisse contagia. qiͣ
xp̃c illa in carne ꝑpessus sit:¬
⁊ admonui quomodo ꝯtagiũ
intelligi soleat. non utiq nisi
abs te ꝯmemorata sunt nicha
te aduinare potuerunt. Nõ eis
ꝓlure potuisti. humano xp̃m ar¬

Expanded text:
loco egi tecum de verbis tuis, ubi dixeras, Deum Patrem ad humana non descendisse contagia; quasi Christus illa in carne perpessus sit: et admonui, quomodo contagium intelligi soleat, non utique nisiabs te commemorata sunt, nihil te adjuvare potuerunt: non enim eis probare potuisti humano Chr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑccor nõ eẽt. pcc̃m ꝓ nobis fecit.
lege diligengius. Et ne forte
mendosum ĩcurreris codicem
ant latinus interp̃s errau̾it:
grecum inspice ⁊ inuenies non

Expanded text:
or non esset, peccatum pro nobis fecit: lege diligentius, et ne forte mendosum incurreris codicem, aut latinus interpres erraverit, graecum inspice; et invenies non
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. NIam postea qͣm ꝯme¬
morauit eas trementes. ⁊ pauen¬
tes exisse a monumento et nemi¬
ni quicqͣm dixisse. adiungens ꝙ
resurgens dominus apparuerit
mane p̾ma salb̃i p̾mo marie n
magdalene de qua eiecãt .un. de¬
monia. Et quia illa uadens mĩ
ꝙ uiueret et uisus ẽẽt abea non
credid̾unt. Sane mathous eciam
illud inẜuit abscedentib mulieri¬
b que illa omnia uid̾ant ⁊ audie¬
rant. uenisse eciam quosdam in ci¬
uitatem de ilsis de ilłis custodib
nunciasse pͥncipib sacerdotum
omnia que fcã erant. ħ est que ⁊̃¬
illi sentire potuerunt. Illos uero
congregatos cum semorib ꝯsilio
accepto pecuniam copiosam dedisse
militib. ut dicerent ꝙ discipuli
eius uenissent. euiq furati ẽẽnt
illis dormientib. Pollicentes ⁊̃
securitatem ap̾side qui eos custodes
ded̾at. et illos accepta pecunia fecis¬
se. sicut erant docti diuulgatumq
eẽ u̾bum istud apud iudeos us in
hodiemum diem. ¶Iam post re¬

Expanded text:
tatur. Nam, postquam commemoravit eas trementes et paventes a monumento exisse, et nemini quidquam dixisse, adjunxit quod resurgens Dominus apparuerit mane prima Sabbati primo Mariae Magdalenae, de qua ejecerat septem daemonia; et quia illa vadens nuntquod viveret et visus esset ab ea, non crediderunt. Sane Matthaeus etiam illud inseruit, abscedentibus mulieribus, quae illa omnia viderant et audierant, venisse etiam quosdam in civitatem de illis custodibus nuntiasse principibus sacerdotum omnia quae facta erant, ea scilicet quae illi sentire potuecongregatos cum senioribus consilio accepto pecuniam copiosam dedisse militibus, ut dicerent, quod discipuli eius uenissent eumque furati essent illis dormientibus. pollicentes etiam securitatem a praeside, qui eos custodes dederat. et illos accepta pecunia fecisse. sicut erant edocti, diuulgatumque esse uerbum istud aput Iudaeos usque in hodiernum diem. XXV. Iam post re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝙ̃ omina ⁊ nos ꝑ ip̃m. Nũ¬
quid non ex filio sunt omĩa.
qũquidem ip̃e dicit. q̃tumq
pr facit. Hec ⁊ filuis similit
facit: Si autem ita diftingͥi
ut non suit ꝑ prẽm omĩa s
expr̃e. noc õmmna suit ex fi¬
ho s ꝑ filiũ : quis eoꝵ undet᷑¬

Expanded text:
 omnia, et nos per ipsum. Numquid non et ex Filio sunt omnia: quandoquidem ipse dicit, Quaecumque Pater facit, haec et Filius similiter facit ? Si autem ita distinguis, ut non sint per Patrem omnia, sed ex Patre; nec omnia sint ex Filio, sed per Filium: quis eoru
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃em quando quidem qũe¬
libet eoꝵ apłs noluerit hoc
loco intelligi: ex ip̃o inquid
uͥ ꝑ ip̃m ⁊ in ip̃o sunt omĩa:
Siergo siue de pr̃e siue de fi¬
lio. uerissime tam̃ dicit᷑. qd̾
ex ip̃o ⁊ ꝑ ipm ⁊ in ip̃o sunt
omia: sine dubio panis ⁊ filii
demonstratur equalitas. Si
autem qm̃ non nominauit

Expanded text:
Patrem: quandoquidem quemlibet eorum Apostolus voluerit hoc loco intelligi, Ex ipso, inquit, et per ipsum, et in ipso sunt omnia? Si ergo sive de Patre sive de Filio, verissime tamen dicitur, quod ex ipso et per ipsum, et in ipso sunt omnia; sine dubio Patris et Filii demonstratur aequalitas. Si autem quoniam non nominavit
Abbreviated transcription (Latin):
ut eẽnt boni. Ubi est gͦ ꝙ fu¬
eras ante confessus. illum n
sententiã uenis. Ecce iamp¬
deris nephanũ secret heress
nr̃e. qr uingenitũ uerũ d̾i filiũ
uerum dm̃. ño natura filiĩs
gr̃a ꝑfitemini. Si enĩ ⁊ ipse
sicut uerba tua clamant ẜm
mensuram fidei sue nt bonus
ẽẽt assumpsit: gr̃a est. gͦ filiꝰ
ño natura. ⁊ fuit aliquͣdo nõ
bonꝰ: ⁊ credendo factus est bonꝰ.
tis scd̾m mensuram fidei sue
de illo qui p̃r est. fonte hom¬

Expanded text:
ut essent boni. Ubi est ergo quod fuut essent boni. Ubi est ergo quod fueras ante confessus, illum natura sententiam tuam venis: ecce jam prodis nefarium secretum haeresis vestrae, quia unigenitum verum Dei Filium, verum Deum, non natura Filium, profitemini. Si enim et ipse, sicut verba tua clamant, secundum mensuram fidei suae, ut bonus esset, assumpsit; gratia est ergo Filius, non natura: et fuit aliquando non bonus, et credendo factus est bonus; cis, secundum mensuram fidei suae de illo qui Pater est, fonte
Abbreviated transcription (Latin):
de quo etiam paulo pꝰt dcm .z.
et uita erat lux hominũ. Hec
uita fons nite este ⁊̃ lux ifta:
lux lucis 3. unde cum dcm̃ eẽt apd̃
te fons uite ꝯtinuo subiunctũ ẽ.¬
ꝙ in lumine tuo idebimꝰ lum̃:
es. fons gͥ de fonte filiꝰ de pr̃e. ⁊
simul ambo fons unꝰ. lux de lu¬
ce filius depre. ⁊ simul ambo
lux una: sic̃ deus de deo ⁊ simł
ambo utiq dens unꝰ. ⁊ hoc tot᷑
non sine spũ amboꝵ. Ex hoc
fonte bonitatis: ex hoc fonte
inte. ex hoc smutabili lum̃¬
inte. ex hac indeficiente ꝑlem¬
tudine .i. patre ⁊ filio ⁊ sp̃u .s.¬
io domio deo solo sumen¬
suram fidei sue quicũq uera¬
ilt credunt sumentes bom fi¬
ut. uiuificant᷑. uluminan᷑.
implent. quib unigenitũ fi¬
iũ pacetua dixerim. nestio
incrẽdibili tem̾atate iuxis¬
ni. Ena quippe ista sunt p̾ba
Siue in quił filius sine qͥ ꝑfi
liũ sunt fcĩ: de illo uno fonte
bonitatis miꝰquisq scd̾m mn¬
suram fid̾i sne id sumpsetũt

Expanded text:
de quo etiam paulo post dictum est, de quo etiam paulo post dictum est, Et vita erat lux hominum ? Haec vita fons vitae est, et lux ista lux lucis est. Unde cum dictum esset, Apud te est fons vitae; continuo subjunctum est, In lumine tuo videbimus lumen , es. Fons ergo de fonte, Filius de Patre, et simul ambo fons unus: lux de luce, Filius de Patre, et simul ambo lux una: sicut Deus de Deo, et simul ambo utique Deus unus: et hoc totum non sine Spiritu amborum. Ex hoc fonte bonitatis, ex hoc fonte vitae, ex hoc immutabili lumine, ex hac indeficiente plenitudine, id est, Patre, et Filio, et So Domino Deo solo, secundum mensuram fidei suae quicumque veraciter credunt, sumentes boni fiunt, vivificantur, illuminantur, implentur. Quibus tu unigenitum Filium, pace tua dixerim, nescio qua incredibili temeritate junxisti. Tua quippe ista sunt verba: Sive, inquis, Filius, sive qui per Filium sunt facti, de illo uno fonte bonitatis unusquisque secundum mensuram fidei suae assumpserunt