comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apło iohanni qui ait. Si dixerimꝰ quia
pcm non hemus. nos ip̃os seducimꝰ: et
ueritas in nob̾is nõ ẽ. Non enĩ ait. hũimꝰ
sed hẽmꝰ. Quodsi quisquam asseric de
ilso pc̃co dictum quod hĩtat in carne mor¬
tałi nr̃a. scdm uicium quod peccantis pͥmi
hominis bosuntate contractum ẽ. cuiue
pct̃i de sideriis ne obediamꝰ pausus aplũs
precipit. uõ aũt peccare qui eidẽ pectato¬
ꝙͣuus in carne hĩtanti ad millum opus
masum omnino consentit. uel fc̃i uel dc̃i
uel cogitati. quãuis ip̃a concupiscen¬
tia moueatur. Que alio modo peccati no¬
men accepit. qd̾ ei consentire peccare fit:
nobisq moueatur inuitis. Subtiliter
quidem ista discernit. s uideat quid
agatur. De dñca oratione ubi dicimꝰ.
dimicte nobis debita nã. quod nͥ fal¬
lor non opus eẽt dicere. si nũꝙͣ uel ĩ lap¬
su lingue. uel in oblectanda cogitatione
eiusdem pc̃ci defideriis aliquantulum

Expanded text:
apostolo Iohanni, qui ait: si dixerimus quiaapostolo Iohanni, qui ait: si dixerimus quianon habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Non enim ait, habuimus; sed, habemus. Quod si quisquam asserit de illo peccato esse dictum, quod habitat in carne mortali nostra secundum vitium quod peccantis primi hominis voluntate contractum est, cujus peccati desideriis ne obediamus Paulus Apostolus praecipit ; non autem peccare, qui eidem peccatomvis in carne habitanti, ad nullum opus malum omnino consentit, uel facti uel dicti uel cogitati, quamuis ipsa concupiscentia moueatur, quae alio modo peccati nomen accepit, quod ei consentire peccare sit nobisque moueatur inuitis: subtiliter quidem ista discernit, sed uideat quid agatur de dominica oratione, ubi dicimus: dimitte nobis debita nostra. quod, nisi fallor, non opus esset dicere, si numquam uel in lapsu linguae uel in oblectanda cogitatione eiusdem peccati desideriis aliquantum
Abbreviated transcription (Latin):
uiuat. Et hoc nobiscum agit gr̃a dei per
sacramentis. exemplis. sed etiam sp̃u sc̃õ
ꝑ quem lateriter diffimditur caritas. r
cordib nr̃is. que interpessat gemitibus
menarrabilibus donec in nobis ꝑficiat᷑
sanitas. et deus sicuti ẽ iudendus in eter¬
na ueritate monstret᷑. Quisquis gͦ fuisse
uel ẽẽ in hac uita aliquem hominẽ uel
asiquos homines putat excepto uno me¬
diatore dei et hominum quib ntcia nõ
fu̾it remissio pc̃coꝵ. contrarius ẽ diuine
scripture: ub̃i aplũs dicit. Per bnũ hoĩem
et ita in om̃s homines pertransiit. in qͦ
oñs peccauerunt. Et ncc̃e ẽ ut impia cõ¬
tentione asserat ẽẽ posse hoĩes qui sme
mẽdiatore xp̃o liberante atq saluante
mas hentib. Nonbem uocare iuistos.s
pcc̃ores. Quisquis aũt dicit post acceptã
remissioriem pc̃coꝵ ita quãꝙ hominem
iuste uixisse in hac carne uel uiuere ut̾
nussum hẽat omnino pc̾tm. contradicit

Expanded text:
iuuat. et hoc nobiscum agit gratia dei peiuuat. et hoc nobiscum agit gratia dei pesacramentis, exemplis, sed etiam spiritu sancto, per quem latenter diffunditur caritas in cordibus nostris, quae interpellat gemitibus inenarrabilibus, donec in nobis sanitas perficiatur et deus, sicuti est, uidendus in aeterna ueritate monstretur. Quisquis ergo fuisse uel esse in hac uita aliquem hominem uel aliquos homines putat excepto uno mediatore dei et hominum, quibus necessaria non fuerit remissio peccatorum, contrarius est diuinae scriptuet ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccauerunt, et necesse est ut inpia contentione asserat esse posse homines, qui sine mediatore Christo liberante atque saluante habentibus, non ueni uocare iustos, sed peccatores. quisquis autem dicit post acceptam remissionem peccatorum ita quemquam hominem iuste uixisse in hac carne uel uiuere, ut nullum habeat omnino peccatum, contradicit
Abbreviated transcription (Latin):
si deus adiuuet p̃t. Cui dicitur adiutor
meus esto. ne deresinquas me. Nõ utiq
ad corporalia bona capessenda ⁊ mala
cauenda: s ad gerendam ꝑficiendam q
iusticiam propter quod dicimꝰ ne nos
inferas in temptationem. s libera nos
a malo. Nec adiuuatur insi qui et ipse
aliquid agit. Adiuuat᷑ autẽ si inuocat
sicredit. si secundũ propositum uocatus
ẽ. qͣm quos ante presciuit et predestina¬
ius conformes fieri ymagins filn sui
ut sit ip̃e primogenitus in multie fratribus.
Quos autẽ predestin auit illos et uocauit.
quos aũt bocauit. illos et iustificauit. Qͦs
aũt iustificarit: illos glorificauit. Cur-¬
rimus ergocũ proficimus. dũ sanitas
nr̃a in proficientib currit. sicut etiã ci¬
catrix currere dicitur quando bene uus¬
nus diligenterq curatur: ut ex omin
parte perfecti sine ulla simꝰ omnino in¬
firmitate pc̃ci. quod non solũ uult deus.
uerumetiam ut impleatur facit atq ad¬

Expanded text:
si deus adiuuet, potest, cui dicitur: adiutor si deus adiuuet, potest, cui dicitur: adiutor meus esto, ne derelinquas me, non utique ad corporalia bona capessenda et mala cauenda, sed ad gerendam perficiendamque iustitiam. propter quod dicimus: ne nos inferas in temptationem, sed libera nos a malo. nec adiuuatur, nisi qui et ipse aliquid agit; adiuuatur autem, si inuocat, si credit, si secundum propositum uocatus est, quoniam quos ante praesciuit, et praedestinauit conformes imaginis filii ut sit ipse primogenitus in multis fratribus: quos autem praedestinauit, illos et uocauit; quos autem uocauit, illos et iustificauit; quos autem iustificauit, illos et glorificauit. currimus ergo, cum proficimus, dum sanitas nostra in proficientibus currit — sicut etiam cicatrix currere dicitur, quando bene uulnus diligenterque curatur omni ex parte perfecti sine ulla simus omnino infirmitate peccati, quod non solum uult deus, uerum etiam ut impleatur facit atque ad
Abbreviated transcription (Latin):
itelerauerunt quib sanandis opor¬
anis xp̃us ãduenit. In cuiꝰ grũm etiam
iuisti antiqui crediderunt. eadem ipsa
gritia eius adiuti ut gaudentes eũ pre¬
noscerent. Et quidam etiã pronũciarẽt
eebenturum. uel in illo populo israel.¬
e ficut moysẽs. et ihunaus et samuel.
et dauid. et ceteri tales. uel extra ip̃m po¬
pusum sicut i ob̾. uel ante ip̃m populum.
sieit abraham. sicut noe et quicũq alii
suint quos ueł commemorat ues tacet
liberatur.siue quã traxit ex illo in quo
om̃s peccauerunt. siue quã postea suis
imiquitatib addidit. Quale ẽ aũt quod
iste posuit in extremo si quis dixeris p̃t
fieri ut homo uel in u̾ło nõ peccet. Respõ¬
dendum ẽ inquit si uult deus potest.
uust enĩ deus. ergo p̃t. Item ait.si quis
direrit. fieri potest ut homo nõ in cogi¬
tatione delinquat. Respondendum est.
si uult deus põt. Uust enĩ deusiergo p̃t
Uidete quemadmodum nosu̾it dicere.

Expanded text:
accelerauerunt, quibus sanandis oporaccelerauerunt, quibus sanandis oportune Christus aduenit. in cuius gratiam etiam iusti antiqui crediderunt eadem ipsa gratia eius adiuti, ut gaudentes eum praenoscerent et quidam etiam praenuntiarent esse uenturum, uel in illo populo Israel, sicut Moyses et Iesus Naue et Samuhel et Dauid et ceteri tales, uel extra ipsum populum, sicut Iob, uel ante ipsum populum, sicut Abraham, sicut Noe et quicumque alii sunt, quos uel commemorat uel tacet liberatur, siue quam traxit ex illo in quo omnes peccauerunt siue quam postea suis iniquitatibus addidit. Quale est autem, quod iste posuit in extremo, si quis dixerit: potest fieri ut homo uel in uerbo non peccet? \'respondendum est\', inquit, \'si uult deus, potest; uult enim deus, ergo potest\'. item ait: si quis dixerit: fieri potest ut homo non in cogitatione delinquat? respondendum est: si uult deus, potest; uult enim deus, ergo potest\'. uidete quemadmodum noluerit dicere:
Abbreviated transcription (Latin):
dentes.et quis trãditurus ẽẽt eũ: et di¬
cebat. propterea dixi uobis qͥa nemo
p̃t uenire ad me insi fu̾it ei datũ a pr̃e
meo. Magnũ aliquid pro sua causa
se inuenisse arbitratus ẽ apud ysaiã
peophetam. quia deus dixit.si uolu̾itis
et aũdieritis me que bona sunt terre
manducabitis: si aũt audieritis nolue¬
ritis et nõ audieritis me. gladius uos
comẽdet. Os enĩ dñi locutũ ẽ hec quasi
non lex tota hmõi conditionib plena
sit. aut ob aliud suꝑbis precepta ista
data sunit. Nisi quia lex pͥuaricationis
quatia posita ẽ. donce ueriret semen cuiꝓ
ausum e unde subintrauit ut abundaret
asitum. Et uͥ ab̾undauit desictũ supera¬
Sinduuit gr̃a. id ẽ ut acciꝑet homo p̾cep¬
ta fuperbe de suis uirib fidens. in quib
deficiens et stũs etiam preuaricator li¬
Bentorem saluatoremq requireret. atq
etaeũ timor segis humilem ftm̃ tanquã
rdigogus ad fidem grãm ꝙ ꝑduceret.
ra multiplicatis infirmitatib postea

Expanded text:
turus esset eum. et dicebat: propterea dixi uobis, quia nemo potest uenire ad me, nisi fuerit ei datum a patre meo. Magnum autem aliquid pro sua causa se inuenisse arbitratus est apud Esaiam prophetam, quia deus dixit: si uolueritis et audieritis me, quae bona sunt terrae manducabitis; si autem nolueritis et non audieritis me, gladius uos comedet; os enim domini locutum est haec. quasi non lex tota huius modi condicionibus plena sit aut ob aliud superbis praecepta ista data sunt, nisi quia lex praeuaricationis gratia posita est, donec ueniret semen cui promissum est, unde subintrauit ut abundaret delictum; et ubi abundauit delictum, superabundauit. gratia: id est ut acciperet homo praecepta superbe de suis uiribus fidens, in quibus deficiens et factus etiam praeuaricator liberatorem saluatoremque requireret atque ita eum timor legis humilem factum tamquam paedagogus ad fidem gratiamque perduceret. ita multiplicatis infirmitatibus postea
Abbreviated transcription (Latin):
dohat uita digum sine difficili questi¬
oñe intelligit. et quod ait nõ iustifica¬
bitiu: ad illam perfeccionem iusticie re¬
dulit que in hac uita non ẽ. Item dicũt
inquit. si dixerimꝰ quia pcẽm nõ habe¬
mus ip̃i nõs seducimͣ et ueritas ĩ nob̾is
no ẽ. Et huic eiũdentissimo testimonio
qi contrariis testimoniis respondere co¬
natus ẽ. quod ĩdem scũs Iohannes in e¬
ãdem epła dicat. Hoc autem dico fratres
ut non peccetis: omnis qui natus ẽ ex deo
pãm nõ facit. quia semen ip̃ius in eo
manet. et nõ põt peccare. Item islic. qui
natus ẽ ex deo non peccat. quia gn̾atio
dei conseruat eum. et malignꝰ nõ tan¬
git eũ. Item illic inquit uͥ de saluatore
ait. qm isse apparuit ut pcc̃m tolleret.
Omnis qui in eo mariet nõ peccat. Omĩs
qui peccat non uidet eũ net cognouit eũ¬

Expanded text:
de hac uita dictum sine difficili quaestide hac uita dictum sine difficili quaestione intellegitur. et quod ait: non iustificabitur, ad illam perfectionem iustitiae retulit, quae in hac uita non est. \'Item dicunt\', inquit, \'si dixerimus quiapeccatum non habemus, ipsi nos seducimus. et ueritas in nobis non est\\ et huic euidentissimo testimonio quasi contrariis testimoniis respondere conatus est, quod idem sanctus Iohannes in eadem epistula dicat: hoc autem dico, fratres, ut non peccetis. omnis qui natus est ex deo peccatum non facit, quia semen ipsius in eo manet, et non potest peccare; item illic: qui natus est ex deo, non peccat. quia generatio dei conseruat eum, et malignus non tangit eum. \'item illic\', inquit, \'ubi de saluatore ait: quoniam ille apparuit, ut peccata tolleret. oqui peccat, non uidet eum nec cognouit eu
Abbreviated transcription (Latin):
maculati in conspectu eius. Hoc agit᷑
ut hoc simꝰ si immaculati intelligen¬
di sunt qui omnino sine põco sunt.
si aũt immaculati sunt qui sine cͥ¬
mine. etiam in hac uita fuisse atq
eẽ negare non possumꝰ. Quia non
ĩdeo sine ullo poco ẽ aliquis quia nõ
hẽt maculam criminis. Uñde et apłs
cũ ministros eligeret ordinandos ñ
ait. si quis sine poc̃o quod inuenire ñ
posset: s ait. si quis sine crimine qͥd
utiq posset. Nec tamen ostendit quẽ¬
admodum scd̾m suam cãm debeamꝰ
accipere quod scciptum ẽ. Qm̃ nõ iu¬
stificabitur in conspectu tuo omnnis
uiuens. Aperta quippe sentencia ẽ
de superiore uersu illustrius decla¬
rata. Ne intreo inquit iuidicium cũ
seruo tuo. quia nõ iustificabitur in con¬
sectu tuo omĩs uiuens.Iudiciũ timet.
quia ñiam defiderat. que suꝑeraltat
udicio. hoc ẽ enĩ. ne intres in iudiciũ
cũ setuo tuo: nosi me uidicare scd̃m te

Expanded text:
maculati in conspectu eius\'. hoc agitur, maculati in conspectu eius\'. hoc agitur, ut hoc simus, si inmaculati intellegendi sunt qui omnino sine peccato sunt; si autem inmaculati sunt qui sunt sine crimine, etiam in hac uita fuisse atque esse negare non possumus, quia non ideo sine ullo peccato est aliquis, quoniam non habet maculam criminis. unde et apostolus cum ministros eligeret ordinandos, non ait: si quis sine peccato — quod inuenire non posset — sed ait: si quis sine crimine, quod utique posset. nec tamen iste ostendit, quemadmodum secundum suam causam debeamus accipere quod scriptum est: quoniam non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens. aperta quippe sententia est de superiore uersu inlustrius declarata. ne intres, inquit, in iudicium cum seruo tuo, quoniam non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens. iudicium timet, quia misericordiam desiderat, quae superexsultat iudicio. hoc est enim ne intres in iudicium cum seru
Abbreviated transcription (Latin):
iustus in terca qui faciat bonũ et nõ
peccet. Item dicunt inquit quia nõ u¬
scificabitur in conspectu tuo ommsdi¬
uens. Et huic testimonio qi respondit
ad nichil aliud nisi ut scripture fancte¬
inter se litigare uideant᷑.quaꝵ ꝯcor¬
diam nos debemꝰ ostendere. Ait enĩ
quib respondendum ẽ. quod de sc̃õ
Sacharia euangelista cestat᷑ dicens
Eĩt enĩ zacharias et elizabethuxor
eius iusti ambo in conspectu domini
et incẽdentes in omĩb mandatis et u¬
stificationib dñi sine querela. Qui
iusti ambo utiq legerant inter ip̃a
mañdata quemadmõdũ sua poc̃a
mundarent. Nam zacharias quod
de omni sacerdote ex homĩb accepto
in epłã ad hebreos dicitur. etiam pro
sus pcãis utiq hostias offerebat. qͦ¬
modo ergo intesligendum sit quod di¬
citur. sine querela iã supra satis qnͣ¬
tum opinor ostendimꝰ. Et beatus in
quit aplũs ait. ut simus sancti et ĩ¬

Expanded text:
iustus in terra, qui faciat bonum et non iustus in terra, qui faciat bonum et non peccet. \'Item dicunt\', inquit, \'quia non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens\', et huic testimonio quasi respondit ad nihil aliud, nisi ut scripturae sanctae se litigare uideantur, quarum concordiam nos debemus ostendere. ait enim: \'quibus respondendum est, quod de sancto Zacharia euangelista testatur dicens: erant autem Zacharias et Elisabeth uxor eius iusti ambo in conspectu domini et incedentes in omnibus mandatis et iustificationibus domini sine querella\'. qui iusti ambo utique legerant inter ipsa mandata, quemadmodum sua peccata mundarent. nam Zacharias, quod de omni sacerdote ex hominibus accepto in epistula ad Hebraeos dicitur, etiam pro suis peccatis utique hostias offerebat. quomodo autem intellegendum sit quod dicitur sine querella, iam supra satis, quantum opinor, ostendimus. \'et beatus\', inquit, \'apostolus ait: ut simus sancti et in
Abbreviated transcription (Latin):
hẽmus ãd deũ: et quecũq petierimus
accipiemus ab eo. Hoc enim uidetur
isto loco ãdmonuisse ne cor nr̃m nos
in ip̃a orõne et petitione reprehendat.
hoc ẽ ne forte cũ ceꝑim dicere. dimitte
nobis ficut et nos dimictimꝰ Compũ¬
gamur non facere quod dicimꝰ: aut
etiam non audeamꝰ dicere quod non
facimꝰ et fiduciam petendi amictãmꝰ.
Item sibi opposuit testimoniũ scriptu¬
rarũ. quod eis dici solet. qr ñ ẽ homo
iustus in terra qui faciat bonũ et nõ
peccet. Et qiͣ respondit aliis testimo¬
nis qr dñs de scõ iob art.Nũquid cõ¬
siderasti seruũ meũ iob. nõ enĩ ẽ ei
similis quisꝙͣ ĩ terria homo sine que¬
resa uerus dei tultor abstirens se aboĩ
malo. unde iam suꝑius disseruimus.
Nec tamen ip̃e ostendit nobis quomodo
et iob̾ si her berba ita intessigenda sũt
sine ullo pc̃co fuerit in terra. et uerum
sit quod scriptum ẽẽ dixit. Nlõ ẽ homo

Expanded text:
habemus ad deum et quaecumque petierimus habemus ad deum et quaecumque petierimus accipiemus ab eo. hoc enim uidetur isto loco ammonuisse, ne cor nostrum nos in ipsa oratione et petitione reprehendat, hoc est ne forte cum coeperimus dicere: dimitte nobis; sicut et nos dimittimus, compungamur non facere quod dicimus aut etiam non audeamus dicere quod non facimus et fiduciam petendi amittamus. Item sibi opposuit testimonium scripturarum, quod eis dici solet: quia non est homo iustus in terra, qui faciat bonum et non peccet, et quasi respondit aliis testimoniis, quia dominus de sancto Iob ait: numquid considerasti seruum meum Iob? non enim est ei similis quisquam in terris, homo sine querella, uerus, dei cultor, abstinens se ab omni malo. unde iam superius disseruimus. nec tamen iste ostendit nobis quomodo et Iob, si haec uerba ita intellegenda sunt, sine ullo peccato fuerit in terra et uerum sit quod scriptum esse dixit: non est homo
Abbreviated transcription (Latin):
recta fide atq intentione perueniat
uͥ hĩtet mundus corde. Sicut ilła sin¬
gula reddenda sunt singulis: uͥ dc̃m
ẽ. Quis ascendet in montem dñi. aue
quis scabit in loco sancto eius. Innocẽs
manib et mundus corde. Innocens ma-¬
nib ascendet. et mundus corde stabit.
Illud in opere ẽ: illud in fine. Et illic
magis intesligendum quod dictum ẽ.
bona ẽ substantia cui nõ ẽ peccatum
in conscientia. Tunc enĩ erit uere bona
substantia ĩd ẽ uere diuitie cum trã¬
sierit tota paupertas. id ẽ ꝯsũmata
fuerit omnis infirmitas. Nunc uero
auertat se homo adelicto cũ ꝓficiendo
inde discẽdit. et renouetur dẽ die ĩ diẽ.
Et dirigat manus in opere mĩe. et ab
omini delicto mundet misereatur. ut
quodrestat per ueniam dimictatur.
Hoc enim salubriter et sine uana in¬
aniq iactantia bene intelligit᷑ in eo
quod dixit sanctus iohannes. Si cor
nr̃m nos non reprehendat. fiduciam

Expanded text:
recta fide atque intentione, perueniat recta fide atque intentione, perueniat ubi habitet mundus corde. sicut illa singula reddenda sunt singulis, ubi dictum est: quis ascendet in montem domini? aut quis stabit in loco sancto eius? innocens manibus et mundus corde — innocens manibus ascendet et mundus corde stabit: illud in opere est, illud in fine — et illic magis intellegendum quod dictum est: bona est substantia, cui non est peccatum in conscientia. tunc enim erit uere bona substantia, id est uerae diuitiae, cum transierit tota paupertas, id est consummata fuerit omnis infirmitas. nunc uero auertat se homo a delicto, cum proficiendo inde discedit et renouatur de die in diem, et dirigat manus in opere misericordiae et ab omni delicto mundet cor suum, misereatur, ut quod restat per ueniam dimittatur. hoc enim salubriter et sine uana inanique iactantia bene intellegitur in eo quod dixit sanctus Iohannes: si cor nostrum nos non reprehendat, fiduciam
Abbreviated transcription (Latin):
non fuerit glorificatus nisi refurrectio¬
nis głoria. Unde dictum ẽ.Spũs enim
nõ erat datus. quia ihus nondũ fu̾at
głorificatus. Quomodo dicenda ẽ ante
tesurrectionem suam ec̃ca eius ẽẽ glo¬
riosa. Mundat ergo eam nunc sauacro
aque in uerbo: ibluens pc̃ca preterita.
et pessens ab ea dominationem malor
angeloꝵ. Demde perficiens eius sani¬
tates facit eam occurrere in illam glo¬
riosam sine macicla et ruga quos enĩ
prẽdestinauit illos et uocauit. Et quos
uocauit. ip̃os et iustificauit. Quos aut
iustificauit. ilłos et glorificauit. In hoc
misterio dictum arbitror. ecce eicio de¬
monia. et sanitutes. perficio hodie
et cras: et tercia die consũmor.id est
perficior. Dixit enuim hoc ex ꝑfona cor¬
poris sui quod ẽ ecc̃a dei ponens pro di¬
stinctis ordinatisq temporib quod et
in sua resurrectione significauit ĩ tri¬
duo. puto aũt interẽe inter rectũ corde
et mundum corde. in ea que ante sunt

Expanded text:
non fuerit glorificatus nisi resurrectionon fuerit glorificatus nisi resurrectionis gloria — unde dictum est: spiritus autem non erat datus, quia Iesus nondum fuerat glorificatus — quomodo dicenda est ante resurrectionem suam ecclesia eius esse gloriosa? mundat ergo eam nunc lauacro aquae in uerbo abluens peccata.praeterita et pellens ab ea dominationem malorum angelorum, deinde perficiens eius sanitates facit eam occurrere in illam gloriosam sine macula et ruga; quos enim praedestinauit, illos et uocauit; et quos uocauit, ipsos et iustificauit; quos autem iustificauit, illos et glorificauit. in hoc mysterio dictum arbitror: ecce eicio daemonia et sanitates perficio hodie et cras et tertia consummor, id est perficior: dixit enim hoc ex persoporis sui, quod est ecclesia, dies ponens pro distinctis ordinatisque temporibus, quod et in sua resurrectione significauit in triduo. Puto autem interesse inter rectum corde et mundum corde. nam et rectus
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si non ẽẽt. que spes c̃et. qñ quĩdem
cũ rer iustus sederit in throno quis gło¬
riabitur castum se hẽre cor. auc quis
mundati fulgebũt in regno pris sui¬
sicut sol. Tunc plene atq perfecte ecc̃a
non hẽns maculam aut rugam aut
aliquĩd huiusmodi. Quia tunc etiam
erit uere gloriosa. Cũ enĩ nõ tantũ ait
ut exhiberet sibi ec̃cam nõ hentẽ macu¬
lam aut rugam. s addidit gloriosam.
satis significauit quando erit smme ma¬
cula luga aut aliquĩd hmoi. Tũc utiq
quando gloriosa. Non enĩ modo ĩtantis
malis. in tantis scandalis. i tanta per¬
mixtione hominum pessimoꝵ. in tantis
obprobriis impioꝵ. Dicendum ẽ eam
ẽẽ gloriosam quia reges ei seruiũt. Ubi
ẽ periculosior maiorq temptatio. Sed
tunc potius gloriosa erit quando fiet qͦd
ĩdem ait aplus. Cum xp̃us apparuerit
uita ur̃a tunc et uos cum ip̃o apparebitis
in gloria. Cum enĩ dñs ip̃e secũdũ formã
serui ꝑ quam se mẽdiator cõiutxit ec̃ce

Expanded text:
Quod si non esset, quae spes esset? Quandoquidem cum Rex justus sederit in throno, quis gloriabitur se castum habere cor? aut quis lene perfecteque mundati, fulgebunt in regno Patris suisicut sol, tunc plene atque perfecte erit ecclesia non habens maculam aut rugam aut aliquid huius modi. quia tunc etiam erit uere gloriosa. cum enim non tantum ait, ut exhiberet sibi ecclesiam non habentem maculam aut rugam, sed addidit gloriosam, satis significauit, quando erit sine macula et ruga aut aliquid eius modi: tunc utique, quando gloriosa. non enim modo in tantis malis, in tantis scandalis, in tanta permixtione hominum pessimorum, in tantis obprobriis inpiorum dicendum est eam esse gloriosam, quia reges ei seruiunt, ubi est periculosior maiorque temptatio, sed tunc potius gloriosa erit, quando fiet quod idem ait apostolus: cum Christus apparuerit, uita uestra, tunc et uos cum ipso apparebitis in gloria. cum enim dominus ipse secundum formam serui, per quam se mediator coniunxit ecclesiae,
Abbreviated transcription (Latin):
data dare filiis ur̃is. quantomagis
pater ur̃ qui in celis ẽ dabit bona pe¬
teritib se. Cũ ait utiq pater ur. fili¬
os dei iam ẽẽ monstrauit: quos tñ
adhuc malos ẽẽ non tacuit. Ille tñ
non soluit quomõdoͭ isti boni sunt.
et nemo sit bonus nͥ unus deꝰ. Unde
ẽ ille admonitus qui interrogau̾at
quid boni faceret. ut illum quereret
cuius gratia bonus eẽt. cui bonũ eẽ
hoc ẽ ip̃m cẽ. quia incõmutabilit̾ bonꝰ¬
inquit quis gloriabitur castũ se hẽn
cor. et ad hoc respondit multis testimo¬
mis uolens ostendere posse ẽẽ in homine
castum cor. Nec tamen dicit quomodo ac¬
cipiendum sit quod proposuit contra se
dia. Quis gloriabitur castũ se hẽre cor.
Ne scaiptura diuina in hoc testimoĩo
et in his per que respondit sibe ip̃a ad¬
ucisaria uideatur. Nos autẽ huic respõ¬
dentes dicimꝰ ĩdeo secutũ c̃ẽ. Quis glo¬
nabitur castum se hẽre cor Quomam

Expanded text:
data dare filiis uestris, quanto magis data dare filiis uestris, quanto magis pater uester qui in caelis est dabit bona petentibus se! cum ait utique pater uester, filios dei iam esse monstrauit, quos tamen adhuc malos esse non tacuit. ille tamen non soluit, quomodo et isti boni sint et nemo sit bonus nisi unus deus. unde est ille ammonitus, qui interrogauerat quid boni faceret, ut illum quaereret, cuius gratia bonus esset, cui bonum esse hoc est ipsum esse, quia incommutabiliter boninquit, quis gloriabitur castum se habere co r?\' et ad hoc respondit multis testimoniis uolens ostendere posse esse in homine castum cor nec tamen dicit quomodo accipiendum sit, quod proposuit contra se dici: quis gloriabitur castum se habere cor? ne scriptura diuina in hoc testimonio et in his per quae respondit sibi ipsa aduersaria uideatur. nos autem huic respondentes dicimus ideo secutum esse: quis gloriabitur castum se habere cor? quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
gatur quomõdo dictum sit. Nemo bonꝰ
nͥ unus deus siue quia que omnia crea¬
ta sunt quãuis ea deus fecerit bona
ualde. creatori tamen comꝑata nec
bona sunt: cui comparata nec sunt.
altissimo quippe et proprio modo qͦdã
de seip̃o dixit. ego sum qui sum. sic
dc̃m ẽ. Nemo bonus nnsi unus deus.
quemãdmõdum de Iohanne dc̃m ẽ
Non erat ille lumen.cum dñs dicat
eum ẽẽ lucernam. ficut discipulos qͥ¬
bus dixit. Uor estis lux mundi. Ne¬
mo accendit lucernam. et ponit eã
sub modio: sed in comꝑatione luminis
illius quod ẽ lumen uerũ illummans
omuem hominem uenientem in hune
mundum. nõ erũt isse lumen. Siue
quia ep̃i etiã filii dei comꝑati sibup̃is
quales in illa perfectiorie eterna futĩ
sunt. ita boni sunt ut ãdhuc et mali
sint. quod de illis dicere non auderẽ.
Quis enĩ audeat dicere malos eẽ qͦrũ
pater ẽ deus. Nisi ip̃e dñs diceret. Si
ergo uos cũ sitis mali nostis bona

Expanded text:
gatur quomodo dictum sit: nemo bonus gatur quomodo dictum sit: nemo bonus nisi unus deus. siue quia omnia quae creata sunt, quamuis ea deus fecerit bona ualde, creatori tamen comparata nec bona sunt, cui comparata nec sunt — altissime quippe et proprio modo quodam de se ipso dixit: ego sum qui sum. sic dictum est: nemo bonus nisi unus deus, quemadmodum de Iohanne dictum est: non erat ille lumen, cum dominus eum dicat esse lucernam sicut discipulos, quibus dixit: uos estis lumen mundi; nemo accendit lucernam et ponit eam sub modio; sed in comparatione luminis illius, quod est lumen uerum inluminans omnem hominem uenientem in hunc mundum, non erat ille lumen — siue quia ipsi etiam filii dei comparati sibi ipsis quales in illa perfectione aeterna futuri sunt ita boni sunt, ut adhuc et mali sint. quod de illis dicere non auderem — quis enim audeat dicere malos esse, quorum pater est deus? — nisi ipse dominus diceret: si ergo uos, cum sitis mali, nostis bona
Abbreviated transcription (Latin):
isso enim bonõ dictum hic debemus ac¬
cipere quod ibi ait. Deus de celo prospe¬
xit super filios hominum. ut uideat
si ẽ intelligens aut requirens deum.
Hoc ergo bonum quod ẽ requirere deũ.
nõ erat qui faceret: nõ erat usq ad u¬
num. s in eo genere homimi quod pre¬
dest̾matum est ad interitum.Super
hos enĩ respexit dei pñtia protulit q
sententiam. Item dicunt inquit illũd
quod saluator ait. Quidme dicitis bo¬
num: nenro bonus nͥ solus deus. Hanc
item propositionem omnino non soluit.
sed opposuit uelut ex aduerso alia testi¬
monia quib probaret ẽẽ et hominem
bonum. dirit enĩ ẽẽ respondendũ quod
idem dñs asibi ait. bomus homo de bo¬
no thesauro cordis sui profert bona.
Et iterum. qui solem suũ ortri facit srͣ
bonos et malos. et alibi scriptũ ẽ ĩquit
bona bonis creata funt abmitio. Et ite¬
rum. qui sũt boni erũt hĩtatores terre.
Cui respondendũ ẽ. ut et illud intelli¬

Expanded text:
illo enim bono dictum hic debemus acillo enim bono dictum hic debemus accipere, quod ibi ait: deus de caelo respexit super filios hominum. ut uideat si est intellegens aut requirens deum. hoc ergo bonum, quod est requirere deum, non erat qui faceret, non erat usque ad unum, sed in eo genere hominum, quod praedestinatum est ad interitum. super hos enim respexit dei praescientia protulitque sententiam. \'Item dicunt\', inquit, \'illud quod saluator ait: quid me dicis bonum? nemo bonus nisi solus deus\'. hanc item propositionem omnino non soluit, sed opposuit uelut ex aduerso alia testimonia, quibus probaret esse et hominem bonum. dixit enim esse respondendum quod idem dominus alibi ait: bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bona, et iterum: qui solem suum oriri facit super bonos et malos. <et alibi scriptum est\', inquit, <bona bonis creata sunt ab initio, et iterum: qui sunt boni, erunt habitatores terrae\'. cui sic respondendum est, ut et illud intelie
Abbreviated transcription (Latin):
mala. ut non opus hẽat dicere. libera nos
a maso. Quannus et nunc omnis quĩ
proficit. recta intentione proficiens rece¬
dit ab ommi poc̃o: et tanto inde longĩq̾or
quanto plenitũdimi iusticie ꝑfectioniq
propinquior. Quia et ip̃a concupiscẽtia
quod ẽ pc̃cm hĩtans in carne nr̃a. et si
manet ad huc in membris mortalib̾.
minui tamen non desinit in proficiẽtib.
aliũd ẽ ergo recẽdere ab onini poc̾o. quõd
nunc in opere ẽ. Aliũd recesfisse ab om̃i
pcc̃o quõd nulla perfectione tunc erit.
Sed tamen et qui iam recessit et qui
ad huc recẽdit. nõ ẽ negandus fac̾e bonũ.
Quomõdo ergo dictum ẽ Non ẽ qui fa¬
ciat bonum. non ẽ usq ad unum. quod
ille proposuit et non solutũ reliquit. nͥ
quia populum quedam psalmus ille
culpat in quo nec̾ unus erat qͥ faceret
bonum. dum uolunt remariere filii ho¬
minum et nõ eẽ filii dei. cuius gratia
homo fit bonus ut faciat bonũ. De

Expanded text:
mala, ut non opus habeat dicere: libera nos mala, ut non opus habeat dicere: libera nos a malo. quamuis et nunc omnis qui proficit recta intentione proficiens recedit ab omni peccato et tanto inde fit longinquior, quanto plenitudini iustitiae perfectionique propinquior, quia et ipsa concupiscentia. quod est peccatum habitans in carne nostra, etsi manet adhuc in membris mortalibus, minui tamen non desinit in proficientibus. aliud est ergo recedere ab omni peccato, quod nunc in opere est, aliud recessisse ab omni peccato, quod in illa perfectione tunc erit. sed tamen et qui iam recessit et qui adhuc recedit, non est negandus facere bonum. quomodo ergo dictum est: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum, quod ille proposuit et non solutum reliquit, nisi quia populum quendam psalmus ille culpat, in quo nec unus erat qui faceret bonum, dum uolunt remanere filii hominum et non esse filii dei, cuius gratia homo fit bonus, ut faciat bonum? de
Abbreviated transcription (Latin):
testimonium. Non ẽ qui faciat bonũ.
non ẽ us ãd unum. Et qͣi contraria
testimonia referendo quibus osten¬
deret ẽẽ homines qui faciunt bonũ:
quõdquidem ostendit. s aliud ẽ non
facere bonum. aliũd non ẽẽ sine pc̃co.
etiam si homo faciat multa bona.
Qua propter ea testimonia que po¬
suĩt nõ sũt contra illud quõd dicitur.
non ẽẽ in hac uita hominẽ sine pec̃o
ip̃e autem non ostendit quemãdmod
dictum sit. Non est qui faciat bonum.
non est usq ad unum. Ait enĩ scũs
tatem. Hoc preceptum ẽ non factum qͥd
preceptum non utiq facietant de quib
dictum ẽ. Non ẽ qui faciat bonum. non ẽ
usq ad unum. Ait etiam dixisse sanctũ
thobiam. Noli timere fili. pauperẽ uitã
gerimꝰ. s multa bona hẽbimus si timu¬
erimꝰ deum et recesserimꝰ ab om̃i pcc̃o.
et fecerimꝰ bona bene. Uerissime tunc
erunt homini multa bona. cum recesse¬
rit ab omni poco. Tunc enĩ ei mlla erũt

Expanded text:
testimonium: non est qui faciat bonum, testimonium: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum, et quasi contraria testimonia referendo, quibus ostenderet esse homines qui faciunt bonum. quod quidem ostendit, sed aliud est non facere bonum, aliud non esse sine peccato, etiamsi homo faciat multa bona. quapropter ea testimonia quae posuit non sunt contra illud quod dicitur non esse in hac uita hominem sine peccato. ipse autem non ostendit quemadmodum dictum sit: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. ait enim\\ inquo et fac bonitatem\'. hoc praeceptum est, non factum. quod praeceptum non utique faciebant, \'de quibus dictum est: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. ait etiam dixisse sanctum Tobin: noli tin.ere, fili; pauperem uitam gessimus, sed multa bona habemus, si timuerimus deum et recesserimus ab omni peccato et fecerimus bene. uerissime tunc erunt homini multa bona, cum recesserit ab omni peccato; tunc enim ei nulla erunt
Abbreviated transcription (Latin):
nõ hẽre peccatum: quod si dicerent se
ip̃os deciperent. et ueritas in eis non
eẽt. Porro si ueritas in eis non esset:
inueniretur in ore corũ mendatium.
Quõd si propter imũdiam cũ ẽẽnt
sine peccatõ dicerent se non ẽẽ sine
peccato. hoc ip̃m ẽẽt mendaciũ. flmq
oẽt quõd dictum ẽ. non ẽ inuentum
in ore eoꝵ mendatium. Ideo ergo sine
macula sunt. quia sicut ip̃i dimiser̃t
debitorib suis sic illis deo dimittente
mundati sunt. Ecce nos ut ualuimᷤ
exposuimus quomodo accipienda es¬
sent testimonia que pro sua causa cõ¬
memorauit. Ip̃e autem quomõdo sit
accipieñdum quõd scriptum ẽ omnis
homo meñdax omnino non soluit.nec
soluere poterit. nͥ correcto errore quo
credit hominem sine ãdiutorio gre der
ꝑ solam propriam uoluntatem posse
ẽẽ ueracem. Sic aliam que sequitur
questioriem proposuit. nec soluit. ñno
uero auxit et difficiliorem reddĩdit.
proponendo aduersum se prolatum

Expanded text:
non habere peccatum. quod si dicerent, se non habere peccatum. quod si dicerent, se ipsos deciperent et ueritas in eis non esset; porro si ueritas in eis non esset, inueniretur in eorum ore mendacium. quodsi propter inuidiam, cum essent sine peccato, dicerent se non esse sine peccato, hoc ipsum esset mendacium falsumque esset quod dictum est: non est inuentum in ore eorum mendacium. ideo ergo sine macula sunt, quia sicut ipsi dimiserunt debitoribus suis, sic illis deo dimittente mundati sunt. ecce nos, ut ualuimus, exposuimus quomodo accipienda essent testimonia, quae pro sua causa commemorauit. ipse autem quomodo sit accipiendum quod scriptum est: omnis homo mendax. omnino non soluit nec soluere poterit nisi correcto errore, quo credit hominem sine adiutorio gratiae dei per solam propriam uoluntatem posse esse ueracem. Sic aliam quae sequitur quaestionem proposuit nec soluit; immo uero auxit et difficiliorem reddidit proponendo aduersum se probatum
Abbreviated transcription (Latin):
item apũd salomoriem de sapĩa uiri
mendaces non erunt issius memo¬
res. uiri aũt uerrices inuenientur in
illa. Item et in apocalipsi. et in ore
ip̃oꝵo non ẽ inuentum mendacium:
sie macula sunt. Ad hec et nos respõ¬
demus admonentes quomõdo sit dicẽ¬
dus homo uerax per dei gr̃am atq ue¬
ritatemn: qui per se ip̃m sinẽ dubio ñ¬
dax ẽ. unde dictum ẽ omnis homo
mendar. Hoc cestimomium sonat de
sapientia quõd ip̃e posuit. uiri autẽ
ueraces inuemuntur in issa. Qͥ pro¬
auldubio non in illa sed in se ipis in¬
uenientur eẽ mendaces. sicuti est.
fuistis aliquando tenebre. nũc autẽ
lux in domino. Cum diceret tenebre:
non addidit in domino. Cum autem
dixit lux: addidit utiq in dño. quia
in se ipis lux ẽẽ non possent. Ut qui
gloriatur in domino gloriet. Illi u̾o
in apocalipsi. Propterea tales dc̃i sũt.
ut non sit inuentum in ore eorum
mendacium. Quia non dixerunt se

Expanded text:
item apud Salomonem de sapientia: uiri item apud Salomonem de sapientia: uiri mendaces non erunt illius memores; uiri autem ueraces inuenientur in illa; item in Apocalypsi: et in ore ipsorum non est inuentum mendacium; sine macula sunt\\ ad haec et nos respondemus ammonentes, quomodo sit dicendus homo uerax per dei gratiam atque ueritatem, qui per se ipsum sine dubio mendax est. unde dictum est: omnis homo mendax. hoc et testimonio sonat de sapientia, quod ipse posuit: uiri autem ueraces inuenientur in illa, qui procul dubio non in illa, sed in se ipsis inuenientur esse mendaces, sicuti est: fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in domino. cum diceret tenebrae, non addidit "in domino"; cum autem dixit lux, addidit utique "in domino", quia in se ipsis lux esse non possent. ut qui gloriatur, in domino glorietur. illi uero in Apocalypsi propterea tales dicti sunt. quod non sit inuentum in ore eorum mendacium, quia non dixerunt se
Abbreviated transcription (Latin):
loquia in lite dimisit. Ait enĩ quib
nspondendum ẽ quod in minieri si¬
beo scriptum est. homo uerar. et de sc̃o
iob legitur ita. erat uir habitans in
regione ausitid̾ nomine iob. uerax. siẽ
amime. iustus. dei cultor abstinens
sc ab̾ omni opere mało. Miror qd̾ au¬
sus est ponere hoc testimoniũ ubi
ditum ẽ.abstinens se abonni re
masa cum hoc ab̾ omni pcc̃o uesset in¬
telligi. cum supecius dixerit. peccatũ
attum malum ẽẽ non rem. Reminiscat
ergo qͥa etiam si actus sit res potest
dici. Absturet se autem ab omni re
mała. qui pc̃co sine quo nõ ẽ uel mĩ¬
ꝙ̃ ommino consentit. uel si aliquãdo
premitur nõ oppͥmit᷑. sicut luctator
fortior. et si aliquando tenet. nõ ĩdeo
ꝑdit quo superior inuenit. Legitur
sanc homo sine crimine. legitur sine
querela: et non legitur sine peccato.
nisi filius horninis unus ĩdemq dei
filius unicus. Item inquit apud ip̃m
iob̾: et miracusum tenuit ueracis hoĩs.

Expanded text:
loquia in lite dimisit. ait enim: \'quibus loquia in lite dimisit. ait enim: \'quibus respondendum est, quod in Numeri libro scriptum est: homo uerax; et de sancto lob legitur ita: erat uir habitans in regione Ausitide nomine Iob uerax, sine crimine, iustus, dei cultor, abstinens se ab omni re mala. miror quod ausus est ponere hoc testimonium, ubi dictum est: abstinens se ab omni re mala, cum hoc ab omni peccato uellet intellegi, cum superius dixerit peccatum actum malum esse, non rem. reminiscatur ergo quia, etiamsi actus sit, res potest dici. abstinet se autem ab omni re mala qui peccato, sine quo non est, uel numquam omnino consentit uel, si aliquando premitur, non obprimitur; sicut luctator fortior, etsi aliquando tenetur, non ideo perdit quo superius inuenitur. legitur sane homo sine crimine, legitur sine querella, at non legitur sine peccato nisi filius hominis, unus idemque dei filius unicus. \'Item\', inquit, \'apud ipsum Iob: et miraculum tenuit ueracis hominis;
Abbreviated transcription (Latin):
ne inferatur in temptatioriẽ sed libe¬
retur a malo. bonũ facit: ei tamẽ per¬
ficere bonum non adracet. quod tunc
erit quando concupiscentia illa que
hĩcat in membris eius nulla erit.
non ergo eun reprehendit cor eius
quando reprehendit pc̃cm quod ha¬
bitat in memabris eius. Et non hẽt qũ¬
qd reprehendat in fidelitatem eius.
ita nec in uitu sua. id ẽ in fide sua
a corde suo reprehenditur. et sire pc̃co
nõ eẽ comuncitur. quod ip̃e iob desecõ¬
ficetur ubi dicit. inchil te la tuit pec¬
catoꝵ meoꝵo signasti iniquitates
que posuit de uerbis saricti uiri iob
nos sicut potuimus quemãdmodũ
sint accipienda monstrauimus.
Nec tamen ille soluit quod eundem
iob dixisse proposuit. Quis enim ẽ
proponere solent inquit omnis homo
mendar. Nleq hoc contra seip̃m a
so ip̃o propositum soluit. sed cõme¬
morando alia uelut contraria te¬
stimonia apud eos qui non intelli¬
gunt sanctam sccipturam. diuind e¬

Expanded text:
ne inferatur in temptationem, sed libene inferatur in temptationem, sed liberetur a malo, bonum facit. ei tamen perficere bonum non adiacet, quod tunc erit, quando concupiscentia illa quae habitat in membris eius nulla erit. non ergo eum reprehendit cor eius, quando reprehendit peccatum quod habitat in membris eius et non habet quam reprehendat infidelitatem eius. ita nec in uita sua, id est in fide sua a corde suo reprehenditur et sine peccato non esse conuincitur. quod et ipse Iob de se confitetur, ubi dicit: nihil te latuit peccatorum meorum. signasti iniquitates quae posuit de uerbis sancti uiri Iob, nos, sicut potuimus, quemadmodum sint accipienda monstrauimus. nec tamen ille soluit, quod eundem Iob dixisse proposuit: quis enim est'Iterum proponere solent\', inquit, omnis homo mendax\'. neque hoc contra se ipsos a se ipso propositum soluit; sed commemorando alia uelut contraria testimonia apud eos qui non intellegunt sanctam scripturam diuina e
Abbreviated transcription (Latin):
uult quod et lex uult proculdubio con¬
sentit legi. concupiscit tamen quia nõ
ẽ sine peccato: sed iam nõ ip̃e oꝑatur
illud. sed ro quod in ilło hĩtat peccatũ.
Ideo non ip̃m reprehendit cor eius ĩ oĩ
uita eius. hoc ẽ in fide eius: quia iustꝰ
ex fide uiuit. et ĩdeo fides eius ẽ uita eiꝰ
Ecit enim quia non habitat in carne eiꝰ
bonum uͥ hĩtat peccatum. s nõ ei con¬
sentiendo uiuit ex fide. quia inuocat
deum ut aduuietur pugnanis contra
pccmi. quod ut omnino ibi non sit. adia¬
cet ei uelle. sẽd perficere nõ adiacet. nõ
facere bonum non adiacet sed ꝑficere
Nam in eo quod non consentit. bonũ
facit. et in eo quod odit concupiscẽtũ
suã.bonũ facit. et in eo qd elemosire
facere non cessat bonum facit. et ĩ eo
qd illi qui in eum peccat ignoscit bo¬
num facit. et in eo qd petit dimicti si¬
bi debita sua. et ueruciter dicit qd̾ di¬
mictit etiam ip̃e debitorib suis ⁊ orat

Expanded text:
uult quod et lex uult, procul dubio conuult quod et lex uult, procul dubio consentit legi; concupiscit tamen quia non est sine peccato, sed iam non ipse operatur illud, sed id quod in illo habitat peccatum. ideo non eum reprehendit cor eius in omni uita eius, hoc est in fide eius, quia iustus ex fide uiuit, et ideo fides eius est uita eius. scit enim quia non habitat in carne eius bonum, ubi habitat peccatum; sed non ei consentiendo uiuit ex fide, quia inuocat deum, ut adiuuetur pugnans contra peccatum. quod ut omnino ibi non sit, adiacet ei uelle, sed perficere bonum non adiacet. non facere bonum non adiacet, sed perficere. nam in eo quod non consentit, bonum facit, et in eo quod odit concupiscentiam suam, bonum facit: et in eo quod elemosynas facere non cessat, bonum facit; et in eo quod illi qui in eum peccat ignoscit, bonum facit; et in eo quod petit dimitti sibi debita sua et ueraciter dicit quod dimittit etiam ipse debitoribus suis et orat,
Abbreviated transcription (Latin):
reprehendere pecctũ nr̃m. unde dicit
aplũs. Non enĩ quod uolo facio bonum:
sed quod odi malum hoc ago. Bonum est
enim non corcupiscere. et hoc bonum
uult iustus qui ex fide uiuit: et tamẽ
facit quod odit quia concupiscit ꝙͣuis
post concupiscentias suas nõ eat. Qͦd
si fecerit. tunc uere ip̃e fecit ut cẽdat.
ut consentiat. ut desiderio pc̃ci obẽdiat.
Tune eum cor eius reprehendit quia
ip̃m reprehendit. non issũd pc̃cm eiꝰ
quod hĩtat in membris eius. cum uero
non sinit regnare pc̃cm in suo mortali
corpore ad obediendum desideriis eius.
nec exhibet membra sua arma iniqͥ¬
tatis peccato. in est quidem peccatũ
in membris eiue. s non regnat. quia
non obeditur desideriis eius. Et id̾o
dum quod non urut agit. io ẽ ñ uułt
concupiscere et concupiscit. consentit
legi quia bona ẽ. hoc enim bult ⁊ ip̃e
quod lex quia uult ip̃e non ꝯcupiscere.
Et lex dicit. nõ concupisces. In hoc quomã

Expanded text:
reprehendere peccatum nostrum. Unde dicit reprehendere peccatum nostrum. Unde dicit Apostolus, Non enim quod volo facio bonum: sed quod odi malum, hoc ago . Bonum eenim non concupiscere, et hoc bonum uult iustus, qui ex fide uiuit; et tamen facit quod odit, quia concupiscit, quamuis post concupiscentias suas non eat: quod si fecerit, tunc uere ipse fecit ut cedat. ut consentiat, ut desiderio peccati oboediat. tunc eum cor eius reprehendit, quia ipsum reprehendit, non illud peccatum eius, quod habitat in membris eius. cum uero non sinit regnare peccatum in suo mortali corpore ad oboediendum desideriis eius nec exhibet membra sua arma iniquitatis peccato, inest quidem peccatum in membris eius, sed non regnat, quia non oboeditur desideriis eius. et ideo dum quod non uult agit, id est non uult concupiscere et concupiscit, consentit legi, quia bona est. hoc enim uult et ipse quod lex, quia uult ipse non concupiscere et lex dicit: non concupisces. in hoc quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
stata. non ille qui etiam si hẽt peccatũ.
confligendi tamen cũ eo ꝑseuerantiã
non resinquit. donec eo perueniat ubi
nulsa cum morte contencio remane¬
bit. In isto ergo conflictu indiumur ea
iusticia qua hic ex fide uiuitur: et ea
quodammodo soricaniur. Assumimꝰ
quoq iũdicium quod etiã cortra nos
pro nobis facimꝰ quando peccata nr̃a
accusando dampriamus. unde sc̃ͥptũ
ẽ. iustus ip̃e sui accusator ẽ ĩ pͥmor¬
dio sermonis. Hinc item dicit. iusticia
uestitus eram: et circundẽdi michi
iudicium sicut clamidem. Nam et istu
uestis belli magis solet eẽ ꝙͣ pacis. uͥ
ad huc expugnatur concũpiscentia . ñ
uͥ erit p̾leua sine aliquo pror sus hoste
iusticia. nouissima inimica morte
descructa. quod audem iterum ait ĩdem
sanctus iob. Non enĩ reprehendit me cor
meum in uita mea tunc nos in isca ui¬
tu in qua ex fide uiuimus non repre¬
hendit cor nr̃m. si eadem fides in qua
corde creditur ad iusticiam ñ negligit

Expanded text:
stata; non ille qui, etiamsi habeat peccatum, confligendi tamen cum eo perseverantiam non relinquit, donec eo perveniat ubi nulla cum morte contentio remanebit. In isto ergo conflictu induimur ea justitia, qua hic ex fide vivitur, et ea quodam modo loricamur. Assumimus quoque judicium, quod etiam contra nos pro nobis facimus, quando peccata nostra accusando damnamus: unde scriptum est, Justus ipse sui accusator est in primordio sermonis . Hinc item dicit, Justitia vestitus eram, et circumdedi mihi judicium sicut chlamydem . Nam et ista vestis belli magis solet esse quam pacis, ubi adhuc expugnatur concupiscentia, non ubi erit plena sine aliquo prorsus hoste justitia, novissima inimica morte destructa. 28. Quod autem iterum ait idem sanctus Job, Non enim reprehendit me cor meum in omni vita mea : tunc nos in ista vita, in qua ex fide vivimus, non reprehendit cor nostrum, si eadem fides qua corde creditur ad justitiam, non negligit
Abbreviated transcription (Latin):
abintio fidei. Et quisquis ita elegerit
bonũ ficut unicuiq deus ꝑtitus ẽ mẽ¬
suram fidei. Et nemo p̃t ad me uenire¬
ait princeps fidei: insi pater qui mi-¬
sit me trarerit eum quod de fide dictũ
ẽẽ qua in eũ creditur: postea satis eui¬
denter explanat uͥ dicit. Uerba que ego¬
dixi locutus sum uobis spũs et uita sũt.
s sunt quidam ex uobis qui nõ credunt.

Expanded text:
ransies ab initio fidei ; et quisque ita eligit ransies ab initio fidei ; et quisque ita eligit bonum, sicut unicuique Deus partitus est mensuram fidei ; et, Nemo potait princeps fidei, nisi pater qui misit me traxerit eum. quod de fide dictum esse qua in eum creditur postea satis euidenter explanat, ubi dicit: uerba, quae ego locutus sum uobis, spiritus et uita sunt. sed sunt quidam ex uobis qui n
Abbreviated transcription (Latin):
uelle msi deus prouidentia qua guber¬
nat omnia marem feminamq comun¬
gat: aut qm̃ ad filemonẽ scripsit aplũs
ut nõ qrͣ ex necessitute bomu eius ẽẽt:
s uoluntariũ quasi aliter sit uolũtariũ
bonũ: nͥ cum deus oꝑatur in nob̾is ⁊ ues¬
le et operari pro bona uoluntate. aut
quia in deuterononno scriptũ ẽ. uitã
et mortem dedit ante faciem hommis:
bonũ et malũ. Et admonuit ut elig̾et
uitam qiͣ et ip̃a admonitio nõ de mĩa
ueniat. uel aliquid prodesset elig̾e uitã
nͥ deus eu̾gendi caritatem inspiraret:
et electam hr̃e prestaret. de quo dc̃m ẽ.
si uoles precepta seruabunt te. qͣi non
debeat deo agere grr̃s. quia precepta uo¬
luit. qui desertus omni leunine ueri¬
tatis hoc uelle nõ posset. positis ante
hominem igne et aqua quo uult qui¬
dem porrigit manũ: s altior ẽ qui uo¬
cat altius ꝙͣ omĩs humana cogitatio.
quandoquidem mitium corrigendi cor

Expanded text:
uelle, nisi deus prouidentia, qua guberuelle, nisi deus prouidentia, qua gubernat omnia, marem feminamque coniungat — aut quoniam ad Philemonem scripsit apostolus: ut non quasi ex necessitate bonum eius esset, sed uolbonum, nisi cum Deus operatur in nobis et velle et operari, pro bona voluntate . Aut quia in Deuteronomio scriptum est, Vitam et mortem dedit ante faciem hominis, bonum et malum; et admonuit ut eligeret vitam: quasi et ipsa admonitio non de misericordia veniat; vel aliquid prodesset eligere vitam, nisi Deus eligendi charitatem inspiraret, et electam habere praestaret: de quo dictum esSi voles praecepta, servabunt te: quasi non debeat Deo agere gratias, quia praecepta voluit, qui desertus omni lumine veritatis haec velle non posset. Positis ante hominem igne et aqua, quo vult quidem porrigit manum, sed altior est qui vocat altius quam omnis humana cogitatio: quandoquidem initium corrigendi cor