comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sitate deceptus i. liuunła
pernitiosa et insana pro mna¬
gno beneficio didicil li
Audes istam inuidiam
non potentiã sed pestilen¬
tiam: et non dicam domi¬
nam: sed quod tu fateris
ancillam potuus inuidorũ:
ito aere transcenso leua¬
re in celum: et inter deos
Uestros etiam sydercos
collocare. Uel ips a quoq
sydera his opprobriis infa¬
marcse

Expanded text:
sitate deceptus ista sitate deceptus ista pernigno beneficio didicisti? Audes istam invidam, non potentiam, sed pestilentiam, et non dicam dominam, sed quo tu fateris, ancillam potius invidorum, isto aere transcenso levare in coelum, et inter deos vestros etiam sidereos collocare, vel ipsa quoque sidera his opprobriis infamare
Abbreviated transcription (Latin):
diuersa el⁊pieras subditorũ
deo: neo aliunde quam illi
adherendo beatorum. Ad qd
honum percipiendum: etiam
nobis sincera benignitate.
oportet ut faueantꝰ: neque
sibi arrogent quo eis subiici¬
amur: sed eum annuntĩent.
sub quo eis in pace socieniuo.
Quid adhuc trepidas ophy¬
losophe: aduersus potel Hates
et ueris uirtutibus et ueri
dei intneribus inuides ha¬
uere liberam uocem.Iam
dixis tiangelos qui patris
annunciantꝰ uoluntatem:
qui ad theurgicos homines
nescioqua deducti arte
descendunt. Quid adhuc
eos honoras:ut dicas pre¬
nuntiare diuina : Que tan¬
dem diuina prenuntiant:
qui non uoluntatẽi patris
nuntiant: Nẽmpe illi sũi
quos sacris precibus inui¬
dus alligauat. ne preha¬
rent anĩme purgationẽ:
nec a bono ut dicis purgare
cupientes ab illis uinculis
soluu: et sue potestati reddi
potuerunt. Adhũc dubitas
hec maligna esse demonia
uel te fingis fortal le nesçi¬
re dum non uis iheurgos
ol Fendere: a quibus curio¬

Expanded text:
diuersa est pietas subditorum diuersa est pietas subditorum Deo nec aliunde quam illi cohaerendo beatorum. Ad quod bonum percipiendum etiam nobis sincera benignitate oportet ut faueant, neque sibi adrogent quo eis subiciamur, sed eum adnuntient sub quo eis in pace sociemur. Quid adhuc trepidas, o philosophe, aduersus potestates et ueris uirtutibus et ueri Dei muneribus inuidas habere liberam uocem? Iam distinxisti angelos, qui Patris adnuntiant uoluntatem, qui ad theurgos homines nescio qua deducti arte descendunt. Quid adhuc eos honoras, ut dicas pronuntiare diuina? Quae tandem diuina pronuntiant, qui non uoluntatem Patris adnuntiant? Nempe illi sunt, quos sacris precibus inuidus adligauit, ne praestarent animae purgationem, nec a bono, ut dicis, purgare cupiente ab illis uinculis solui et suae potestati reddi potuerunt. Adhuc dubitas haec maligna esse daemonia, uel te fingis fortasse nescire, dum non uis theurgos offendere, a quibus curio
Abbreviated transcription (Latin):
Escio quomodo
quãtum inhi
suis theurgis erubescebat Por¬
phyrius. Nam ista utcunq
sapiebat: sed cõtra multorum
non libere defendebat. Et
angelos quippe alios esse di¬
xit. qui deorsum descẽdentes
hontinbus theurgicis duuna
pronuntiẽt: alios autẽ qui in
terris ea que patris sunt. et
altitudinẽ eitis prosunditaueĩ.
declarent. Non iguur hos
anglos quorum ministeriũ
est declarare uoluntatẽ pris.
credendum estuelle nõs
subdi. nisi ei cuius nobis ãnũ¬
ciant uoluntatẽ. Unde optiẽ
admonet ipẽ platonicus imi¬
tandos eos potius quã inuocan¬
dos. Non itaq debenius me¬
tuere ne ĩmortales et beatos
Uin deo subditos: non eis sa¬
crificando offendamus
Quod enim nõ insi uni uero
deo deberi sciunt: eui et ip̃ĩ
adherendo beiti sunt: proculdu¬
bio neque per ullam sigitifi¬
cantem siguram: neq per ip¬
sain remque sacramentis
significatur sibi exbiberi uo¬
lunt. Demonum elThec
arrogantia. superborum atq
miserorum: a quibus longe

Expanded text:
escio quo modo quantum milii suis theurgis erubescebat Porphyrius. Nam ista utcumque sapiebat, sed contra multorum non libere defendebat. Et angelos quippe alios esse dixit. qui deorsum descendentes hominibus theurgicis diuina pronuntient; alios autem, qui in terris ea, quae Patris sunt, et altitudinem eius profunditatemque declarent. Nam igitur hos angelos, quorum ministerium est declarare uoluntatem Patris, credendum est uelle nos subdi nisi ei, cuius nobis adnuntiant uoluntatem? Unde optime admonet etiam ipse Platonicus imitandos eos potius quam inuocandos. Non itaque debemus metuere, ne inmortales et beatos uni Deo subditos non eis sacrificando offendamus. Quod enim non nisi uni uero Deo deberi sciunt, cui et ipsi adhaerendo beati sunt, procul dubio neque per ullam significantem figuram, neque per ipsam rem, quae sacramentis significatur, sibi exhiberi uolunt. Daemonum est haec adrogantia superborum adque miserorum, a quibus longe
Abbreviated transcription (Latin):
quo ineelligerent tintam in illo
prelio dignitatẽ eccidisse romanã.
ut facilius ean caperet mensura
quam numerus: atq hinc strages
turbe cetere tanto utiq numcrosio¬
ris quanto infirmioris que sme
amnicilis iacebat: conicienda potius
quam nuntianola putarentur.
Deniq tanta militum mopia se¬
cuti est: ut Romanireos facmorũ
proposita impunitate colligexent: ser¬
uitia libertate donarent: atq ex
illis pudendus non tam suppleret᷑.
quam institueretur exercitus.
Seruis itaq: immo ne faciamus
iniuriam iam libertis pro Romana
re pub. pugnaturis arma de fuert̃
Detracti sunt templis: tanquã roãi

Expanded text:
quo intelligerent tantam in illo quo intelligerent tantam in illo praelio dignitatem cecidisse Romanam, ut facilius eam caperet mensura quam numerus; atque hinc strages turbae caeterae, tanto utique numerosioris, quanto infimioris, quae sine annulis jacebat, conjicienda potius quam nuntianda putaretur. Denique tanta militum inopia secuta est, ut Romani reos facinorum proposita impunitate colligerent, servitia libertate donarent, atque ex illis pudendus non tam suppleretur quam institueretur exercitus. Servis itaque, imo ne faciamus injuriam, jam libertis pro Romana republica pugnaturis arma defuerunt. Detracta sunt templis, tanquam Romani
Abbreviated transcription (Latin):
punici lecundi qua uires uiri¬
usq partis cõsumpte sunt.¬
Ecundo autem
longum est cõme¬
morare clades duorum populoꝵ
tam long secum lateq pugnanti¬
um: ita ut his quoq fatentibus
qui non tam narrare bella roãna.
quam romanum impertum lau¬
dare instituerunt similior iiᷤ¬
to fuerit ille qui uicit. Haimi¬
bale quippe ab hispania surgente.
et pireneis montibus superitis:
gallia traniscursa alpibuoq dirup¬
tis: tam longo circuitu auctis cciri¬
bus cuncta uastando aut subiꝙ̃¬
do: torrenitis modo italie faucibus
peruente. quim eruenti bella ꝯs¬
ti sunt. quam multi prehi quo¬
tiens romani superati: qtiã mult a
ad hostem oppida defecerunt.
quam multa capti et oppressa:
quam dire pugne et totiens hãni¬
bali romana elade glorioso: sed¬
mirabiliter horrendo malo quid
dicam: Ubi Hannibal cuni esset
crudelissimus: tamen tanta ini¬
micorum atrocissimorum cede
satiatus: parci uissis se perhibetur.
Unde tres modios aimullorum
aureprum Carthaginem misit:¬

Expanded text:
Punici secundi, qua uires utriusque partis consumtae sunt.do autem longum est comorare clades duorum populorum, tam longe secum lateque pugnantium; ita ut his quoque fatentibus, qui non tam narrare bella Romana, quam Romanum imperium laudare instituerunt, similior victo fuerit ille qui vicit. Annibale quippe ab Hispania surgente, et Pyrenaeis montibus superatis, Gallia transcursa, Alpibusque disruptis, tam longo circuitu auctis viribus, cuncta vastando aut subigendo, torrentis modo Italiae faucibus irruente, quam cruenta bella gesta sunt, quam multa praelia! Quoties Romani superati! quam multa ad hostem oppida defecerunt, quam multa capta et oppressa! quam dirae pugnae, et toties Annibali Romana clade gloriosmirabiliter horrendo malo quid dicam, ubi Annibal cum esset crudelissimus, tamen tanta inimicorum atrocissimorum caede satiatus, parci jussisse perhibetur? Unde tres modios annulorum aureorum Carthaginem misit:
Abbreviated transcription (Latin):
poete minus esse quam ui populi
sequi debennt. Que autẽ phylosophi
plusquanut ea Uulgus scrutari
expecdiat: que sinc abhorrẽt ĩquit
ut tamen ex utroq genere ad ci¬
uiles rationes adsumpta sint nõ
pauca: quare que erunt cõmunia
cum propriis una scribemus. E
quibus maior societas debet esse¬
cum philosophis quamcum poctis
Non ergo nulla cum poctis. Et tũ
alio loco dicit de generationibus
deorum magis ad poetas quam ad
physicos fuis se populos nclinatos
Nic euimdixit quid fieri debeat:
ibi quid fiat. Physicos dixit utili¬
tatis causa scripsisse poetas delecta¬
tionis:Ac per hoc ea que apoetis cõscp¬
ta populi sequi nondebent: crimi¬
na sunt deorũ: que tamẽ delectat
et populos et deos. Delectationis
enim causa sicut dicit scribunt
poete non utilitatis: ea tamẽ scribũt.
que dii expectant: populi exhi¬
beant

Expanded text:
poetae, minus esse quam ut populi poetae, minus esse quam ut populi sequi debeant; quae autem philosophi, plus quam ut ea uulgum scrutari expediat. \'Quae sic abhorrent, inquit, ut tamen ex utroque genere ad ciuiles rationes adsumta sint non pauca. Quare quae erunt communia, una cum propriis ciuilibus scribemus; e quibus maior societas debet esse nobis cum philNon ergo nulla cum poetis. Et tamen alio loco dicit de generationibus deorum magis ad poetas quam ad physicos fuisse populos inclinatos. Hic enim dixit quid fieri debeat; ibi, quid fiat. Physicos dixit utilitatis causa scripsisse; poetas, delectationis. Ac per hoc ea quae a poetis conscripta populi sequi non debent, crimina sunt deorum: quae tamen delectant et populos et deos. Delectationis enim causa, sicut dicit, scribunt poetae, non utilitatis: ea tamen scribunt, quae dii expetant, populi exhibeant
Abbreviated transcription (Latin):
sionibus urĩs: et uitam non polluit
societas demonum qui coluntur
criminibus suis: Siueris quam
mali. si falsis quam male: Nec
cum dicimus uideri fortasse
cuupiam nimis harum rerum¬
ignaro potest: ea sola de diis tali¬
bus maiestati mdigna diuine et
ridicula de testabiliaq celebrari
que pocticis cantantur carininib
et lucdis scenicis actitantur. Sacra
uero illa que non hystriones sed
sacerdotes agunt: ab onmi esse
dedecore purgata et aliena. Iox
si itaesfet nunquam theatricas
turpitudines in eorum honorem
quisquam celebranolas esse cen¬
seret. Musquam eas ipi dĩi pre¬
ciperent sibimet exhiberi. Sed
ideo nihil pudet ad obsequiũ deo¬
rum talia gerere intheatris: qa
similia gerantur in templis
Denique cominemoratus auc¬
tor cum ciuilem theologiã a fabu¬
losaet naturali terciam quandã
scũ generis distinguere conaretur
magis eam exutraq temperatã
quam ab utreq separatain intelligi
uoluit. Ait enim ea que scribunt

Expanded text:
sionibus nostris, et uitam non polluit sionibus nostris, et uitam non polluit societas daemonum, qui coluntur criminibus suis? Si ueris, quam mali! si falsis, quam male! Haec cum dicimus, uideri fortasse cuignaro potest ea sola de diis talibus majestati indigna divinae, et ridicula, detestabilia celebrari, quae poeticis cantantur carminibus, et ludis scenicis actitantur; sacra vero illa, quae non histriones, sed sacerdotes agunt, ab omni esse dedecore purgata et aliena. Hoc si ita esset, nunquam theatricas turpitudines in eorum honorem quisquam celebrandas esse censeret, nunquam eas ipsi dii praeciperent sibimet exhiberi. Sed ideo nihil pudet ad obsequium deorum talia gerere in theatris, quia similia geruntur in templis. Denique cum memoratus auctor civilem theologiam a fabulosa et naturali, tertiam quamdam sui generis, distinguere conaretur, eam magis eam ex utraque temperatam quam ab utraque separatam intellegi uoluit. Ait enim ea, quae scribunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut arbitror usq ad tantum preci¬
pitium furiosissime impietatis
insanit. Mec fabulosa igitur:
nec cituli theologia sempitertiã
quisq adipiscitur uitam. Illa
enm de diis turpia fingendo
seminat. hec fauendo metit. Illa
mencdacia spargit. hec colligit.
Illares diuinas falsis criminibus
insectatur. Nec uero crimiium
ludos in diuinis rebus amplec¬
titur. Illa de dii nephanda fignẽ¬
ta hominum carminibus persoãt
Nec deorum ipõrum festiuitati¬
bus consecrat:. facinoraet flagi¬
cia nminũ illacantat: hec amat.
Il la prodit aut fingit. hec autem
aut attes taturueris: aut oblecta¬
tur et falsis. Ambe turpes: ambeq
dampnabiles. Ued il la que
theatrica est publicam tcrpitudĩ¬
nem prositetur: Ista que urbana
est illius turpitudine ornatur
Ninceine uitaeterna sperabitur.
Unde ista breuis tempor alisq
polluitur: Anuerouitam polluit
consortiũ nephariorum hominũ
sise inserant affectionibus et adsẽ¬

Expanded text:
ut arbitror, usque ad tantum praeciut arbitror, usque ad tantum praecipitium furiosissimae inpietatis insanit. Nec fabulosa igitur nec ciuili theologia sempiternam quisquam adipiscitur uitam. Illa enim de dis turpia fingendo seminat, haec fauendo metit; illa men- dacia spargit, haec colligit; illa res diuinas falsis criminibus insectatur, haec eorum criminum ludos in diuinis rebus amplectitur; illa de. dis nefanda figmenta hominum carminibus personat, haec ea deorum ipsorum festiuitatibus consecrat; facinora et flagitia numinum illa cantat, haec amat; illa prodit aut fingit, haec autem aut adtestatur ueris aut oblectatur et falsis. Ambae turpes ambaeque damnabiles; sed illa, quae theatrica est, publicam turpitudinem profitetur; ista, quae urbana est, illius turpitudine ornatur. Hincine uita aeterna sperabitur, unde ista breuis temporalisque polluitur? An uero uitam polluit consortium nefariorum hominum, si se inserant adfectionibus et adsen
Abbreviated transcription (Latin):
ciuiles adrbem. cũ inũdus opus
sit diuitium: urbes uero et theatra
opera sint bominum: nec alii dii¬
rideantur in theatris: quam qui
adorantur intemplis. Nec aliis
ludos exhibeatis: quam quibus
uictimnas mimolatis. Quanto
liberits subtiliusq istadiuide¬
res dicens alios esse deos natura¬
les: alios ab hominibus institutos.
ued de institutis aliud haberelrãs
portarum: aliud sacerdotũ. Uirasq
tamen inter se esse aiicas consortio
falsitatis: ut grate sint utreq de¬
monibus: quibus doctrina inimica
est ueritatis: Sequestrata igitur
paululum theologia quam natura¬
lem uocant: de quapostea disserẽ¬
dum est. Placet ne tandẽ uitã
eterniam peti aut sperari abdiis
poeticis: the itricis: ludicris: scenicis:
absit. ymo uero auertat deus ue¬
rus tam inanẽ sacrilegamq demẽ¬
tiam. Quid abeisdiis: quibus hec
placent: et quos hec placant: cum
eorum illic crimina frequẽtentur
uita eterna poscenda est: Nemo

Expanded text:
ciuiles ad urbem, cum mundus opus ciuiles ad urbem, cum mundus opus sit diuinum, urbes uero et theatra opera sint hominum, nec alii derideantur in theatris, quam qui adorantur in templis, nec aliis ludos exhibeatis, quam quibus uictimas immolatis. Quanto liberius subtiliusque ista diuideres, dicens alios esse deos naturales, alios ab hominibus institutos, sed de institutis aliud habere litteras poetarum, aliud sacerdotum, utrasque tamen ita esse inter se amicas consortio falsitatis, ut gratae sint utraeque daemonibus, quibus doctrina inimica est ueritatis! Sequestrata igitur paululum theologia, quam naturalem uocant, de qua postea disserendum est, placetne tandem uitam aeternam peti aut sperari ab dis poeticis theatricis, ludicris scaenicis? Absit; immo auertat Deus uerus tam inmanem sacrilegamque dementiam. Quid? ab eis dis, quibus haec placent et quos haec placant, cum eorum illic crimina frequententur, uita aeterna poscenda est? Nemo,
Abbreviated transcription (Latin):
Marce uatro cuitisis hõ
omnium acutissimus
et sine ulla dubitatione doctissuĩs.
Secdtamẽ homo non deus: nec
Iprũ dei aduidenda et adiuiciãda
diuina in ueritatem libertatẽq
subuectus: cernis quidem quam
sint pes diuine ab huinanis nugio
atq inendaciis dirimende: sed
uiciosil sinias poptilorum opinioẽs
et consuerudines in superstitioni¬
bus publicis ueperis offendere:
quas ab deorum natura aberrare
uestiliuni quales in huius mũdi
elementis humani animi suspica¬
tur infirmitas: et sentis ipẽ cum
easusquequaq consideras: et oĩs
urã litteratura circunsonat: Quid
hic agit humanum: quanuis ex¬
cellentissimum ingenium: quid
tibi humana licet multiplex ings
doctrina: anhis angustiis suffra¬
gatur: naturales deos colere cupis:
ciuiles cogris. Inuenisti alios fabu¬
losos in quos liberius quod sentis
euomas. Unde et istos ciuiles ue¬
lis nolisue perfundas. Dicis ꝗppe
fabulosos ad cominodatos esse ad
theatrum: naturales ad mundũ

Expanded text:
Marce Varro, cum sis homo omnium acutissimus et sine ulla dubitatione doctissimus, sed tamen homo, non Deus, nec spiritu Dei ad uidenda et adnuntianda diuina in ueritatem libertatemque subuectus, cernis quidem quam sint res diuinae ab humanis nugis adque mendaciis dirimendae; sed uitiosissimas populorum opiniones et consuetudines in superstitionibus publicis uereris offendere, quas ab deorum natura abhorrere uel talium, quales in huius mundi elementis humani animi suspicatur infirmitas, et sentis ipse, cum eas usquequaque consideras, et omnis uestra litteratura circumsonat. Quid hic agit humanum quamuis excellentissimum ingenium? Quid tibi humana licet multiplex ingensque doctrina in his angustiis suffragatur? Naturales deos colere cupis, ciuiles cogeris. Inuenisti alios fabulosos, in quos liberius quod sentis euomas, unde et istos ciuiles uelis nolisue perfundas. Dicis quippe fabulosos adcommodatos esse ad theatrum, naturales ad mundum,
Abbreviated transcription (Latin):
fidem que mn illo es⁊ corda
inundantur. sed per quedam
temporalia sue uirtutis effecta
et occultis sime signa presentie
que angelicis sensibus etiã ma¬
lignorum spirititũ potius quã
nifirmitati hominum possent
es se conspicua. Denique quan¬
do ea paululum supprimenda
cudicauit: et aliquanto latius la¬
tuit: dubitauit de illo demonũ
princeps: cumq temptauit an
Chris tus esset plorans: quã¬
tum se temptari ipse perinisit.
Ut hominem quem gerebat ad
nos tre iinitatiouis temperaret
exemplum Post illam uero
temptationem cum angeli: sicut
scriptum est minis trabant ei.
boni utiq et sancti: ac per hoc his¬
Ppiritibus immundis metuen¬
di et tremendi. magis magisq
innotescebat demonibus quan¬
tus esset: Ut ei ilibenti quãuis
m illo contemptibilis uideretur
caruis infirmitas relis tere nul¬
lus auderet

Expanded text:
fidem, quae in illo est, corda fidem, quae in illo est, corda mundantur, sed per quaedam temporalia suae uirtutis effecta et occultissimae signa praesentiae, quae angelicis sensibus etiam malignorum spirituum potius quam infirmitati hominum possint esse conspicua. Denique quando ea paululum subprimenda iudicauit et aliquanto altius latuit, dubitauit de illo daemonum princeps eumque tentauit, an Christus esset explorans, quantum se tentari ipse permisit, ut hominem, quem gerebat, ad nostrae imitationis temperaret exemplum. Post illam uero tentationem, cum angeli, sicut scriptum est, ministrarent ei, boni utique et sancti ac per hoc spiritibus inmundis metuendi et tremendi, magis magisque innotescebat daemonibus quantus esset, ut ei iubenti, quamuis in illo contemtibilis uideretur carnis infirmitas, resistere nullus auderet.
Abbreviated transcription (Latin):
qua pro meritis possidebatur
genus humanum: dei humili¬
tas: queiti Christo apparuat.
quantã uirtutẽ habeat: anime
homintĩ nesciũt: iiunidicia
elationis inflate: demonibus
siniles superbia non scientia¬
nus xoluerit demonibus
innotescere. Capitulum
tempas perdere nos Clarum
est in his uerbis: quodin eis et
tanta scientia erat: et caritas nõ
erat . Penam quippe suam formi¬
dabant: non in illo itisticiã dili¬
gebant. Tantum uero eis inno¬
tuit quantũ uoluit: tantum au¬
tem xoltcit quantũ oportuit.
Sed sicinmotuit non sicut ang¬
lis sanctis: qui eius secundum
id quod dei verbum est partici¬
pata eterntate perfrctuntur:
sed sicui eis terrendis innotescẽ¬
dum fuit ex quorum tyrãnici
quodaminodo potestate fuerat
liberatarus predestinatos in stiũ
regnum: et gloriam semper ue
racem: et ueraciter sempiternã.
Innotuit ergo demonibus nõ
per id quod el⁊ uiti eterna et
lumẽ in cõmutabile qued illu¬
minat pios: cui utuendo per

Expanded text:
qua pro meritis possidebatur qua pro meritis possidebatur genus humanum, Dei humilitas, quae in Christo apparuit, quantam uirtutem habeat, animae hominum nesciunt inmunditia elationis inflatae, daemonibus sinus voluerit daemonibus innotescere. Ipsi autemtempus perdere nos ? Clarum est in his verbis, quod in eis et tanta scientia erat, et charitas non erat. Poenam quippe suam formidabant ab illo, non in illo justitiam diligebant. Tantum vero eis innotuit, quantum voluit: Tantum autem voluit, quantum oportuit. Sed innotuit, non sicut Angelis sanctis, qui ejus secundum id quod Dei Verbum est, participata aeternitate perfruuntur; sed sicut eis terrendis innotescendum fuit, ex quorum tyrannica quodammodo potestliberaturus praedestinatos in suum regnum, et glracem et ueraciter sempiternam. Innotuit ergo daemonibus non per id. quod est uita aeterna et lumen incommutabile, quod inluminat pios, cui uidendo per
Abbreviated transcription (Latin):
pol ł offensionẽ aurium tam
multarũ: ut iampene sint oĩu
que hoc uerbum msi in inalam
parten audire consueuerunt
quod diximus cogamur ex po¬
nere: cum possimus angelorũ
nomine adhibito: eande̾m offẽ¬
sionẽ que nomine demonum
origo huius nomĩs
sidiuinos iniuennur libros ali¬
quad affert cognitione dignissi¬
mum. Demones enim dicũtar
quoniã uocabulum grecum est
obsciẽtiã nomitiati. Apos tolas
autẽ sprũ sancto locatos ait.
.Scientia inflat. Caritas uero
edificat. Quod recte aliter
non intelligĩ: nisi scientiã tanc
prodesse cum caritas mest:
Sine hac autẽ inflare idest in
superbiã manissime quasi uẽto¬
fitatis extollere. ¶Et ergo in
demonibus scientia sme cari¬
tate: et ideo tam inflati: idest
tam superbi sunt. Ut honores.
diuinos et religionis seruitutẽ
quam uero deo deberi sciunt.
sibi sategerint exhiberi: et ꝗͣ¬
tum possunt: et apud quos pos¬
sunt adhuc agunt. Contra
superbiam porro demonum

Expanded text:
post offensionem aurium tam post offensionem aurium tam multarum, ut iam paene sint omnium, quae hoc uerbum non nisi in malam partem audire consuerunt, quod diximus cogamur exponere, cum possimus angelorum nomine adhibito eandem offensionem, quae nomine daemonum origo huius nominis, si diuinos intueamur libros, aliquid adfert cognitione dignissimum. Daemones enim dicuntur quoniam uocabulum Graecum est ob scientiam nominati. Apostolus autem spiritu sancto locutus ait: Scientia inflat, caritas uero aedificat; quod recte aliter non intellegitur, nisi scientiam tunc prodesse, cum caritas inest; sine hac autem inflare, id est in superbiam inanissimae quasi uentositatis extollere. Est ergo in daemonibus scientia sine caritate, et ideo tam inflati, hoc est tam superbi sunt, ut honores diuinos et religionis seruitutem, quam uero Deo deberi sciunt, sibi satis egerint exhiberi, et quantum possunt aput quos possunt adhuc agant. Contra superbiam porro daemonum,
Abbreviated transcription (Latin):
nicolarum in quibus et Labeo
est eosdem perhibent ab aliis
angelos dici quos ipĩ demoties
nuncupant.iam mihi de bois¬
angelis aliquid uideo dissere¬
dum. quoꝗ isiti essemõ negãt.
sed eds bonos dembues ioc arẽ
quam angelos malunt. Nos
autem sicut scriptura loquir:
secundum quam christiani
sumus: angelos quidẽ partim
bonos. partũn inalos: nunquã
xero honos demones legimus
Sed ubicunq illarũ luteraꝵ
hoc nomẽ positum reperitur:
sie demones siue demonia di¬
cantur: non nisi maligni signi¬
ficatitur lpiritus. Et hanc loqͣ¬
di consuetudinẽ intantum po¬
puli usquequaq secuti sunt.
Ut corum etiamqui pagan ap¬
pellantur: et cdeos multos ac de¬
mones colendos esse cõtendũt
nullus fere sit tam luteratus et
doctus: qui audeat in laude uel
seruo suo dicere: demonẽ habes:
sed quilibet hoc dicere uoluerit
nonse aliter accipi quã maledice̾
uoluisse cdubitare non possit.
Que agr̃ nos caula cõpellit: ut

Expanded text:
nicolarum, in quibus et Labeo nicolarum, in quibus et Labeo est, eosdem perhibent ab aliis angelos dici, quos ipsi daemones nuncupant, jam mihi de boangelis aliquid uideo disserendum, quos isti esse non negant, sed eos bonos daemones uocare quam angelos malunt. Nos autem, sicut scriptura loquitur, secundum quam Christiani sumus, angelos quidem partim bonos, partim malos, numquam uero bonos daemones legimus; sed ubicumque illarum litterarum hoc nomen positum reperitur, siue daemones, siue daemonia dicantur, non nisi maligni significantur spiritus. Et hanc loquendi consuetudinem in tantum populi usquequaque secuti sunt, ut eorum etiam, qui pagani appellantur et deos multos ac daemones colendos esse contendunt, nullus fere sit tam litteratus et doctus, qui audeat in laude uel seruo suo dicere: \'Daemonem habes\'; sed quilibet hoc dicere uoluerit, non se aliter accipi, quam maledicere uoluisse, dubitare non possit. Quae igitur nos causa conpellit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
corporali uia quam demonum
auici per eleientorũ gradus
ordinant inter ethercos deos
et terrenos Ipiẽs aereis denioni¬
bus mediis conl lutius: hoc deos
opiianicit habere prccipuum:
Ut propier hoc ĩntertia llaui
Locortim contrec t atione non
contaminentur humatia. Ita
demnones contamitari potius
ab hominibus quã homines mu̾¬
dari ab hominibus credunt.
et ideo ipõs contaminari potiul
tur. Quis tam infelix est ut
ista uia mundari se existiẽt
xbi homines contaminantes
demones contaminati: dii cõ¬
taminabiles predicantur: et
non pottus eligat uiam ubi cõ¬
taminiantes magis demones
euitentur: et ab in cõtaminabłi
deo ad ineundam societatem
incontamĩatorũ angelorum:
homines a cõtamiãtione mũ¬
dentur.
¶Quod appellatioe demo¬
nũ iam nec apud cultores
corũ assuimatur in signifi¬
catione alicuius honiꝰ Cap̃¬
Ed ne de verbis
letiã nos certare
uideamur: quomã noimulli
istorum ut ita dixerim deõ¬

Expanded text:
uia corporali. quam daemonum uia corporali. quam daemonum amici per elementorum gradus ordinant inter aetherios deos et terrenos homines aeriis daemonibus mediis constitutis, hoc deos opinantur habere praecipuum, ut propter hoc interuallum locorum contrectatione non contaminentur humana. Ita daemones contaminari potius ab hominibus, quam homines mundari a daemonibus credunt, et deos ipsos contatur. Quis tam infelix est, ut ista via mundari se existimet, ubi homines contaminantes daemones contaminati, dii contaminabiles praedicantur; et non potius eligat viam, ubi contaminantes magis daemones evitentur, et ab incontaminabili Deo ad ineundam societatem incontaminatorum Angelorum homines a contaminatione mundentur? Quod appellatio daemonum jam nec apud cultores eorum assumatur in significationem alicujus boned ne de verbis etiam nos certare videamur, quoniam nonnulli istorum, ut ita dixerim, daemo
Abbreviated transcription (Latin):
tatem: nec deo putandos demoẽs
nobis essomeliores quiꝙ non
habent carneno qncc N
sicui etm predicat sancta sep¬
tura mediator dei et hominuiu
hoino Chris tus Iestrd: de ciu
diuiuitate qua pairi est semper
equalis: et humanitate: qua nobis
estfactus similis: non hic locus
dum sua intercessioẽ uiam
spondet add deum: hoc conatur
ut hoiẽs auia ueritatis auer¬
Alsi autẽ illi fallaceo¬
uiediatores demoẽs
qui dum per spiritus iminãdiciã
miseri ac maligni multis effectib
areant.: per corporalium tamen
locorum interualla: et per acreoꝵ
corporum leuitatem: a prouectu
animiorum nos auocare: atq auer¬
tere moliuntur: non uiam prebẽt
ad deuni: sed ueitia prebetur ĩpe¬
diuint: quandoquidem et ni
ipã uia corporali que falcissima
eNet plenissiua erroris: qua
non iter agit iusticia: quoniam
non per corporalem altitudinein:
sed per Ppiritantem. hoc estincor¬
poralem similitudinẽ ad deaim
debenius ascendere: in ip̃q̃ tamẽ

Expanded text:
tatem, nec ideo putandos daemones tatem, nec ideo putandos daemones nobis esse meliores, quia non habent carnem. Hic est, sicut eum praedicat sancta Scriptura, Mediator Dei et hominum, homo Christus Jesus , de cujus et divinitate, qua Patri est semper aequalis, et humanitate, qua nobis factus est similis, non hic locus dum sua intercessione viam spondet ad Deum, hoc annitatur, ut homines a via veritatis averalsi autem illi fallacesque mediatores daemones, qui cum per spiritus immunditiam miseri ac maligni multis effectibus clareant, per corporalium tamen locorum intervalla et per aeriorum corporum leuitatem a prouectu animorum nos auocare adque auertere moliuntur, non uiam praebent ad Deum, sed. ne uia teneatur, inpediunt. Quando quidem et in ipsa uia corporali quae falsissima est et plenissima erroris, qua non iter agit iustitia; quoniam non per corporalem altitudinem, sed per spiritalem, hoc est incorporalem, similitudinem ad Deum debemus ascendere — in ipsa tamen
Abbreviated transcription (Latin):
que in participatioe est sũmi
boni non tali mediatore indi¬
oere hoiẽm Iualis est demon
Sed tali qualis est unus
Oc ut sanetur quo¬
niam immortali
puritati que in summo este a
que in imo sunt mortalia et ĩ¬
miunda conuemre nõ possũt:
opus equidem mediatore.
non tamen taliqui corpus ꝗde
habeat inuniortale propinquii
animum autẽ morbidum sinti¬
lem insimnis: quo morbo nobis
inuideat potuis ne sanemur.
quam adiuuet ut sanemur.
sed tali qui nobis infimis e
corporis mortalitate coaptatus
tinmortali spiritus iusticia:
per quam non locorũ distantia
sed similitadinis excellentia
mansit in sunimis: mundãdis
liberandisq nobis uere diui¬
num prebeit aditoriũ. Qui
profecto iõtaminabilis deus
absit ui cõi aminationeͬ timeret
ex honinie quo indutus est.
aut ex hominibus inte̾r quos ĩ
homine conuersatus estN õ
enim parua sunt bec interĩm
duo: que salubritem sua incarna¬
tone mons trauitauedcarne
posse contamiman xeram diuini¬

Expanded text:
quae in participatione est summi quae in participatione est summi boni, non tali mediatore indigere hominem qualis est daemon, sed tali qualis unus oc ut sanetur, quoniam immortali puritati, quae in summo est, ea quae in imo sunt mortalia et immunda convenire non possunt, opus est quidem mediatore; non tamen tali qui corpus quidem habeat immortale propinquum summis, animum autem morbidum similem infimis; quo morbo nobis invideat potius ne sanemur, quam adjuvet ut sanemur: sed tali qui nobis infimis ex corporis mortalitate coaptatus, immortali spiritus justitia, per quam non locorum distantia, sed similitudinis excellentia mansit in summis, mundandis liberandisque nobis vere divinum praebeat adjutorium. Qui profecto incontaminabilis Deus absit ut contaminationem timeret ex homine quo indutus est, aut ex hominibus inter quos in homine conversatus est. Non enim parva sunt haec interim duo, quae salubriter sua incarnatione monstravit, nec carne posse contaminari veram divini
Abbreviated transcription (Latin):
cum radios suos terras usq
pertendant. Qui tamen eo¬
rum radii per queq di Fu¬
si iminunda inde non cõ¬
taminantur: et diĩ conta¬
minarentur si hominibus
iniscerentur: etiam si essee
necelParius in subuenien¬
ddo contactus. Nlam
xadiis solis et lune terra
contingitur: nec i Na
contaminatur luce
Miror autem plurimum
tam dotos homines qui
cuncta corporea et
sensibilia que pre incorpo¬
xalibus et intelligibilibus
poNponenda iudicauerũt:
cum agitur de beata uita
corporalium contrectatio¬
num facere mentionein
UIi e Iillud Bioti¬
i ubi ait sugiendum eh
igitur ad clariIsimam
patriam et ibi patere tibi
omnia: Que igitur clas¬
simulem deo fieri.Sil
ergo deo tanto sulimior quã
to quisque fit propinquioꝵ.
nulla est ab illo alia longin¬
quitas quam eius diNimi
Incorporali uero illi eterno
et in comniurabili:
tanto est anima
hominis dissimi¬
lior: quanto re.¬
rum temripora¬
lium muta¬
biliumo
cupi
¶ Ad cõsequendã uitã beatã

Expanded text:
cum radios suos terras usque cum radios suos terras usque pertendant. Qui tamen eorum radii per quaeque immunda diffusi non contaminantur: et dii contaminarentur, si hominibus miscerentur, etiamsi esset necessarius in subveniendo contactus? Nam radiis solis et lunae terra contingitur, nec istam contaminat luceMiror autem plurimum tam doctos homines, qui cuncta corporea et sensibilia, prae incorporalibus et intelligibilibus, postponenda judicaverunt, cum agitur de beata vita, corporalium contrectationum facere mentionem. Ubi est illud Plotini, ubi ait, Fugiendum est igitur ad charissimam patriam, et ibi pater, et ibi omnia? Quae igitur, inqSimilem deo fieri . Si ergo deo quanto similior, tanto fit quisque propinquior; nulla est ab illo alia longinquitas quam ejus dissimilitudo. Incorporali uero illi aeterno et incommutabili tanto est anima hominis dissimilior, quanto rerum temporalium mutabiliumque cupi Ad consequendam vitam beatam,
Abbreviated transcription (Latin):
sed sĩmul xiuant utriq cõ¬
taminati: ac per hoc neutri
beati: Nisi forte quis dicat
more IPongiarum uel
huit ł cemodi rerum inũ¬
dare demones amicos suos:
ut tanto ipsi sordidiores fiãt.
quanto fuint homines cis
uelut tergeritibus mundio¬
res: Qud si ita e N con¬
taminatioribus diĩ miscẽ¬
iur demonibus: qui ne
contammarentur hominũ
propinquitatem contrec¬
łationemq uitarunt.
An forte dii pol sunt ab
honinbus contaminatos
ab eis contantinari: et eo
modo nion pol surit et
homines: Stus talia sen¬
uat: insi quem fal lacis¬
simi demones deceperũt:
Quid quod si uideri et ui¬
dere contaminat: Uiden¬
iur ab hominibus dii quos
uisibiles dicit: claris snmia
mudi lumina: et cetera
sydera: tutioresq sunt
deinones ab il ta hominũ
coniaminatione: qui non
possunt uideri uisi uelint:
Aut si non uideri sed uidere
contaminat: negent ab istis¬
uiris clarissimis mundi
luminilots quos deos opi¬
nantur uideri homines.

Expanded text:
sed simul uiuant utrique consed simul uiuant utrique contaminati ac per hoc neutri beati? Nisi forte quis dicat more spongiarum uel huiusce modi rerum mundare daemones amicos suos, ut tanto ipsi sordidiores fiant, quanto fiunt homines eis uelut tergentibus mundiores. Quod si ita est, contaminatioribus di miscentur daemonibus, qui, ne contaminarentur, hominum propinquitatem contrectationemque uitarunt. An forte di possunt ab hominibus contaminatos ab eis contaminari, et eo modo non possent et homines? Quis talia sentiat, nisi quem fallacissimi daemones deceperunt? Quid quod, si uideri et uidere contaminat, uidentur ab hominibus di, quos uisibiles dicit, \'clarissima mundi lumina et cetera sidera, tutioresque sunt daemones ab ista hominum contaminatione, qui non possunt uideri, nisi uelint? Aut si non uideri, sed uidere contaminat, negent ab istis claluminibus, quos deos opinantur, videri homines,
Abbreviated transcription (Latin):
celsitas: Nlam neque
honines id concupiscere aude¬
rent. cum deorum uel demo¬
num bonorum conspectu
uel colloquio fruerentur:
Et si in tantum curiositas
progrederetur ut uel let
quonam pacto quil piã
Poisit iuitum tangere
deum uel demonem: qui
itisi captum non potest
pal serem: Uidendo igr
Uilibusq se prebendo et
loquendo et audiendo:
dii corporaliter misceri
hortrinibus polsent. Noc
autem modo demones si mi¬
scentur ut diNi et non
contaminantur: dii autem
contaminarentur si misce
rentur. Incontimitiabiles
dicunt demnones: et conta
biles deos . Si autem conta¬
mmantur et demones.
quid conserunt hoinini¬
bus ad uitam pol morie
bratam quos contaminati
mundare non possunt
Ut eos triutidos diis incon¬
tamitiatis po Nint ad¬
uinigere inter quos et
Illi medii cons titeti sũt
Aut si hõc eis benesicii nõ
conferunt: quid prodes
homninibus demonium ami¬
ca mediatio: An ut pos
iortem non ad deos homi¬
nes per deniones transeãt.

Expanded text:
cessitas? nam neque cessitas? nam neque homines id concupiscere auderent, cum deorum vel daemonum bonorum conspectu vel colloquio fruerentur: et, si in tantum curiositas progrederetur, ut vellent; quonam pacto quispiam posset invitum tangere deum, vel daemonem, qui nisi captum non potest passerem? 2. Videndo igitur visibusque se praebendo et loquendo et audiendo, dii corporaliter misceri hominibus possent. Hoc autem modo daemones si miuel cum adsunt daemones contaminantur, dii autem rum uaporibus humanorum, rentur; incontaminabiles dicunt daemones, et contbiles deos. Si autem contaminantur et daemones, quid conferunt hominibus ad uitam post mortem beatam. quos contaminati mundare non possunt, ut eos mundos dis incontaminatis possint admum sensu contrectatio dicta uideatur, hactenus Aut si hoc eis beneficii non conferunt, quid prodest hominibus daemonum amica mediatio? An ut post mortem non ad deos homines per daemones transeant,
Abbreviated transcription (Latin):
Porro si non contaminan¬
tur syderacum uidentur:
quos deos omties uisibiles
dicit: nec demones homitiũ
contaminantur aspec tu:
quanuis de proimoui¬
deintur. An forte uocibus
humanis contaminarẽtur:
qui acie non contaminan¬
tur oculorum: et ideo demo¬
nes medios habent per quos
eis uoxes hominum nunici¬
entur: a quibus longe ab¬
sunt ui in cõtaminatis simi
perseuerent. Quid iam de
ceteris sensibus dicam. No
enim olfaciendo cõtannã¬
ri uel dii possent si adessẽt
Uel cum ad sutit demones
pal sunt uiuorum corpo¬
xum uaporibus humanorũ
si tantis sacrificiorum cada¬
uerinis non contaminan¬
iur iidoribus. Ingustandi
autem sensu nulla necessitasͦ¬
te reliciende mort alitatis
Urgentur. ut fame adacti.
cibos ab hominibus querãt.
Tactus ueroin potestate ẽ
Nam licet ab eo potissi¬
mum sensu contrectatio
dicta uideatur. Hac terius
tamen si uellent misceren¬
tur hominibus. Ut uiderẽt
et ab hominibus uidrẽtar.¬
audirent et audirentur.
Tangendi autem que ne¬

Expanded text:
Porro si non contaminantur sidera, cum uidentur, quos deos omnes uisibiles dicit: nec daemones hominum contaminantur aspectu, quamuis de proximo uideantur. An forte uocibus humanis contaminarentur, qui acie non contaminantur oculorum, et ideo daemones medios habent, per quos eis uoces hominum nuntientur, a quibus longe absunt, ut incontaminatissimi perseuerent? Quid iam de ceteris sensibus dicam? Non enim olfaciendo contaminari uel di possent, si adessent, uel cum adsunt daemones possunt uiuorum corporum uaporibus humanorum, si tantis sacrificiorum cadauerinis non contaminantur nidoribus. In gustandi autem sensu nulla necessitate reficiendae mortalitatis urgentur, ut fame adacti cibos ab hominibus quaerant. Tactus uero in potestate est. Nam licet ab eo potissimum sensu contrectatio dicta uideatur, hactenus tamen, si uellent, miscerentur hominibus, ut uiderent et uiderorro si non contaminanaudirent et audirentur: tangendi autem quae ne
Abbreviated transcription (Latin):
altissimis tenebris rapidis¬
simo coruscamine lumẽ
candidum intermicare
Si ergo supra omnia uere
suminus deus intelligiboi¬
Li et mneffabili quadam
presentia et si interdum.
et si tanquam rapilissiõ
cotusc amine lumen cat¬
didum intermicatis: ad¬
est tamen sapientium
mentibus cum se quatitũ
licuit a corpore remouerũt.
Nec ab eis contaminari
potelt: quid et quod isti
dii propterea constituun¬
tur lotige in sublinti loco
ne contrectatione conta¬
minentur humana: quasi

Expanded text:
altissimis tenebris rapidisaltissimis tenebris rapidissimo coruscamine lumen candidum intermicare. Si ergo supra omnia uere summus Deus intellegibili et ineffabili quadam praesentia, etsi interdum, etsi tamquam rapidissimo coruscamine lumen candidum intermicans, adest tamen sapientium mentibus, cum se quantum licuit a corpore remouerunt, nec ab eis contaminari potest: quid est quod isti di propterea constituuntur longe in sublimi loco, ne contrectatione contaminentur humana? Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
On enim uerum
est quodidem pla¬
tonem: nullus deus miscetur
hontitti. Et hoc precipuum corũ
sulimitatis ait else specimen.
quod nulla attrectatione homi¬
num conraminantur. Ergo
demones contaminari fatentar:
et ideo eos a quibus contaminã¬
tur mundare non possunt.
omiesq iminundi pariter
fcunt: et demones contrecta¬
uone hominum: et homines
cultu demonum. Aut si et
contrectari misceriq homini¬
bus: nec tamen contaminari
demones possunt: diis profec¬
tomeliores sunt: quia illi si
iniscerentur contaminaren¬
tur. Nam hoc deorum dici¬
tur el se precipuum: Ut eos
sublimiter separatos humana
contrectatio contaminare
non possit. Deum quidem
summum omnium creato¬
rem: quem nos uerum de¬
um dicimus: sic a Blatoẽ
predicari asseuerat: quod
ipse sit solus qui non possit
penuria sermonis humaĩ
quamuis ratione uel modi¬
ce comprehendi. UIautẽ
sapientibus uiris: cum se
Uigore aninti quatiturti
Licuit a corpore remouerũt
intellectum huius dei id
quoq interdum uelut in

Expanded text:
on enim uerum est quod idem Plaisse: nullus deus miscetur homini; et hoc praecipuum eorum sublimitatis ait esse specimen quod nulla attrectatione hominum contaminantur. ergo daemones contaminari fatetur, et ideo eos a quibus contaminantur mundare non possunt omnesque immundi pariter fiunt, et daemones contrectatione hominum et homines cultu daemonum. Aut si et contrectari miscerique hominibus, nec tamen contaminari daemones possunt, dis profecto meliores sunt, quia illi, si miscerentur, contaminarentur. Nam hoc deorum dicitur esse praecipuum, ut eos sublimiter separatos humana contrectatio contaminare non possit. Deum quidem summum omnium creatorem, quem nos uerum Deum dicimus, sic a Platone praedicari adseuerat, quod ipse sit solus qui non possit penuria sermonis humani quauis oratione uel modice conprehendi; uix autem sapientibus uiris, cum se uigore animi quantum licuit a corpore remouerunt, intellectum huius Dei, id quoque interdum uelut in
Abbreviated transcription (Latin):
sa nomina: sed et hoc ferendũ
est. Solet enim et una res di¬
uersis nominibus appellari:
Quid diuerseedes: diuerse are
diuersa sacra. Est causa inqut
quia felicitas illa est: quani
boni habent precedentibus
meritis. Fortuna uero que di¬
citur bona: sine ullo examie
meritorum fortuitu accidit
homimibus et bonis et malis:
unde etiam fortuna nomina¬
tur. Quomodo ergo bona est
que sine ullo iudicio uenit
et ad bonos et ad malos: Ut
quid autem colitur que it a
ceca est: passini in quoslibet
incurrens: ut suos cultores.
plerunq pretereant et suio
contemptoribus hercat. Aut
si aliquid prosiciunt cultores
eius: ut ab illa uideantur et
amentur: iam merita scotur
non fortuitu uenit. Ubi est¬
ergo diffinitio illa Fortune
Ubi est quod a fortuitis etũ
nomen accepit. Nihil enim
non est. An et ipãm quo uo¬
luerit Iuppiter mittit. Cola¬
tur ergo ipse solus. Non enĩ
potestei iubenti et cam quo
uoluerit mittenti fortuna re¬
sistere. Aut certe ipãm mali

Expanded text:
sa nomina? Sed hoc ferendum sa nomina? Sed hoc ferendum est; solet enim et una res duobus nominibus appellari. Quid diuersae aedes, diuersae arae, diuersa sacra? Est causa, inquiunt, quia felicitas illa est, quam boni habent praecedentibus meritis; fortuna uero, quae dicitur bona, sine ullo examine meritorum fortuito accidit hominibus et bonis et malis, unde etiam Fortuna nominatur. Quo modo ergo bona est, quae sine ullo iudicio uenit et ad bonos et ad malos? Ut quid autem colitur, quae ita caeca est passim in quoslibet incurrens, ut suos cultores plerumque praetereat et suis contemtoribus haereat? Aut si aliquid proficiunt cultores eius, ut ab illa uideantur et amentur, iam merita sequitur, non fortuito uenit. Ubi est definitio illa Fortunae? Ubi est quod a fortuitis etiam nomen accepit? Nihil enim non est. An et ipsam, quo uoluerit, Iuppiter mittit? Colatur ergo ipse solus; non enim potest ei iubenti et eam quo uoluerit mittenti Fortuna resistere. Aut certe istam mali
Abbreviated transcription (Latin):
Uid quod et feli¬
citas dea est:
edem accepit.
aram meruit sacra ei congrua
persoluta sunt. Ipza ergo sola
coleretur: ubi enim ipã esset
quid boni non esset: Sed ꝗd
sibi uult: quod et fortuna
dea putatur et colitur. An
aliud est felicitas: aluid for¬
tuna: Quia fortuna potest
esse et mala: felicitas autem
Si mala fuerit felicitas non
erit. Certe omnes deos utri¬
uso sexus si et sexum habet
non nisi bonos existimare
debemus. Noc Plato dicit:
hoc alii philosophi: hoc excel
lentes rei pub. populorumq
rectores. Quomodo erģo dea
Fortuna aliquando bona est:
aliquando mala: An forte qñ
mala est dea non est: sedin
malignum demonem repẽte
conuertitur: Quot sunt ergo
dee iste : profecto quotquot¬
sant homineo fortunati. hoc
est boue fortune. Nam cum
suit et alii plurimi simul. hoc
est uno tempore male fortune.
nunquid si ip̃a esset. simul et
bona esset et mala: his aliud.
illis aliud. An illa que dei est
semper est bona. Ipã est erço
felicitas: Cur adhibentur diuer¬

Expanded text:
uid quod et Felicitas dea est? aedem accepit, aram meruit, sacra ei congrua persoluta sunt. Ipsa ergo sola coleretur: ubi enim ipsa esset, quid boni non esset? Sed quid sibi vult, quod et Fortuna dea putatur, et colitur? An aliud est felicitas, aliud fortuna? Quia fortuna potest esse et mala: felicitas autem si mala fuerit, felicitas non erit. Certe omnes deos utriusque sexus si et sexum habent nonnisi bonos. existimare debemus. Hoc Plato dicit , hoc alii philosophi, hoc excelentes rei publicae populorumque rectores. Quo modo ergo dea Fortuna aliquando bona est, aliquando mala? An forte quando mala est, dea non est, sed in malignum daemonem repente conuertitur? Quot sunt ergo deae istae? Profecto quotquot homines fortunati, hoc est bonae fortunae. Nam cum sint et alii plurimi simul, hoc est uno tempore, malae fortunae, numquid, si ipsa esset, simul et bona esset et mala; his aliud, illis aliud? An illa, quae dea est, semper est bona? Ipsa est ergo Felicitas: quur adhibentur diuer
Abbreviated transcription (Latin):
ciuilia: et aliqua nefandorũ pre¬
liorum strages execranola preces¬
serat. lammultos mouerat: quod
miles quilam olum occiso spolia
detraheret fratrẽ nudato cadauere
agnouit: ac detestatus bella ciuilia¬
et seipsum ibi perimens fraterno corꝑi
adiunit. Et ergo tanti huius mali
minime tederet: sed armorũ sceles

Expanded text:
ciuilia, et aliquot nefandorum proeciuilia, et aliquot nefandorum proeliorum strages exsecranda praecesserat. Iam multos mouerat, quod miles quidam, dum occiso spolia detraheret, fratrem nudato cadauere agnouit ac detestatus bella ciuilia se ipsum ibi perimens fraterno corpori adiunxit. Ut ergo huius tanti mali minime taederet, sed armorum sceles
Abbreviated transcription (Latin):
Uinc uero quis non
intelligat: quis non
uideat: isi qui tales
deos imitari magis eligit: quã diuã
gratia abeorum societãte separari:
quantũ moliantur maligni isti łprs
exemplo suo uelut diuinã auctori¬
tatẽ prebere sceleribus. Quinetiam
in quadam Campame lata planitie¬
ubi non multopost cͥuules acies ne¬
fario prelio conflixerunt: ipsi inter
se prius pugnare uisi sunt. Nanor
ibi auliti sunt primũ ingentes fra¬
gores: mox ꝗ multi se uidis se nũcia¬
runt per aliquot dies uas acies pli¬
ari. Que pugna ubi destitit. uestigia
queꝗ uelut hominũ et equorũ quãta
de illa conflictatione exprimi poterãt
inuenerunt. Si ergoueraciter inter
se numina pugnarunt: i ambella ciui¬
lia excusantur humana. Consideret
tamẽ que sit taliũ deorum uel mali¬
cia uel miseria. Si autẽ se pugnasse
finxerunt: quid autẽ egerunt: nisi
ut sibi Romani bellanolo cruiliter tãꝗͣ
deorum  emplo nullum nephas admit¬
tere uiderentur: lam eĩ ceperant bella

Expanded text:
inc vero quis non intelligat, quis non videat, nisi qui tales deos imitari magis elegit, quam divina gratia ab eorum societate separari, quantum moliantur maligni isti spiritus exemplo suo velut divinam auctoritatem praebere sceleribus, quod etiam in quadam Campaubi non multo post ciuiles acies nefario proelio conflixerunt, ipsi inter se prius pugnare uisi sunt. Namque ibi auditi sunt primum ingentes fragores, moxque multi se uidisse nuntiarunt per aliquot dies duas acies proeliari. Quae pugna ubi destitit, uestigia quoque uelut hominum et equorum, quanta de illa conflictatione exprimi poterant, inuenerunt. Si ergo ueraciter inter se numina pugnauerunt, iam bella ciuilia excusantur humana; consideretur tamen quae sit talium deorum uel malitia uel miseria: si autem se pugnasse finxerunt, quid aliud egerunt, nisi ut sibi Romani bellando ciuiliter tamquam deorum exemplo nullum nefas admittere uiderentur? Iam enim coeperant bella