comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ce contẽplande u̾itatis. tanquã in amplexũ rachel. & excipi
de tnͣsuexo ad eccłiasticam necessitatẽ tanquã dicentelia ad¬
me intͣbis. qͥb istud mist̾iũ dei dispensantib. ut in nocte hui
scłi filios generent fid̾i laudat᷑ apopłis & illa uita cuiꝰ amore
conu̾si spem scłi relinqunt. & ex cuiꝰ ꝓfessione ad miscđiam re¬
gende pleb̾ assũpti sunt. Id enĩ agunt in om̃ib laborib sius.
ut illa ꝓfessio qua se cou̾terant quia tales rectores popłide¬
dit. latius & clariꝰ głificetur tanquã iacob ñ recusante noctẽ
lie. ut rachel pomis suaue olentib &clarenitentib potiat᷑
Q ue aliqñ & ipsa p̾stante miscdia dei. ꝑ seipsam parit. Hix
ent̾q drͣ. & sine fantasmn aste carnalis cogitationis. & salu¬
uictorinꝰ martyr. & cet̾i in similitudine eccłie ł sinagoge
int̾p̃tati sunt. Lyam enĩ maiorẽ natu. sinagoge tenuisse

Expanded text:
et contemplandae veritatis tanquam in amplexu Rachel, et excipi et contemplandae veritatis tanquam in amplexu Rachel, et excipi de transverso ad ecclesiasticam necessitatem, atque ordinari me intrabis? quibus caste mysterium dei dispensantibus, ut in nocte huius saeculi filios generent fidei, laudatur a populis etiam illa uita. cuius amore conuersi spem saeculi reliquerunt, et ex cuius professione ad misericordiam regendae plebis adsumpti sunt. id enim agunt in omnibus laboribus suis, ut illa professio, quo se conuerterant, quia tales rectores populis dedit, latius et clarius glorificetur, tamquam Iacob non recusante noctem Liae, ut Rachel pomis suaueolentibus et clare nitentibus potiatur: quae aliquando et ipsa praestante misericordia dei per se ipsam parit, uix enterque dicitur, sine phantasmate carnalis cogitationis et salumartyr, et caeteri in similitudinem Ecclesiae vel Synagogae interpretati sunt. Liam enim major natu Synagogae tenuisse
Abbreviated transcription (Latin):
paret. imꝑtit rachel uirũ sorori sue illa nocte. ut .s. qͥ uirtute
laboriosa regimini popłoꝵ accõmodati sunt. & si scientieua¬
care delegerant suscipiant exꝑientiã tep̾tationũ. curarũ quoq
sarcinam ꝓ utilitate cõmuni. ne ipsa sapĩae doctrina cuiua¬
care statuerant. b lasphemet᷑. neq adipiscaturab imꝑitiorib
popłis existimationẽ bonã qđ illa poma sigͣcant. & qdđ neces¬
sariũ ÷ ad exortationẽ discentiũ. s plane ut hanc curã susci¬
piant ui cogunt᷑ satis & hoc significatũ : qđ cũ ueniret de
agro iacob occurrit ei lia. eũq detinens ait ad me int᷑bis con¬
duxi enĩ te ꝓ mandragoris filii mei. Tanquã dr̃et. Si doctri¬
ne quã diligis uis conferre bonã opinionẽ: noli fug̾e offici¬
osum laborem. ħ in eccłia geri qͥsq adu̾tit. c̾nic eexꝑit᷑ in
eremplis qͦd intelligamꝰ in libris. Quis ñ uideat ħ geri toto or

Expanded text:
paret, inpertit Rachel uirum sorori suae illa nocte, ut scilicet qui uirtute paret, inpertit Rachel uirum sorori suae illa nocte, ut scilicet qui uirtute laboriosa regimini populorum adcommodati sunt, etiamsi scientiae uacare delegerant, suscipiant experientiam temptationum curarumque sarcinam pro utilitate communi, ne ipsa doctrina sapientiae, cui uacare statuerunt, blasphemetur neque adipiscatur ab inperitioribus populis existimationem bonam, quod illa poma significant, et quod necessarium est ad exhortationem discentium. sed plane ut hanc curam suscipiant, ui coguntur. satis et hoc significatum est, quod cum ueniret de agro Iacob, occurrit ei Lia eumque detinens ait: ad me intrabis: conduxi enim te pro mandr-agoris filii mei, tamquam diceret: doctrinae. quam diligis, uis conferri bonam opinionem? noli defugere officiosum laborem. haec in ecclesia geri, quisquis aduerterit. cernit. experimur in exemplis, quod intellegamus in libris. quis non uid
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ : ut &̃ ħ uita latiꝰ innotescens. popłarem głam me¬
reatur. iniustũ : aut̃ ut eam consequat᷑. si amatorẽ suũ
administnͣdis eccliasticis curis aptũ & idoneũ in ociode¬
tinet. nec gub̃nationẽ cõmunis utilitatis impedit. ꝓpt̾ea
la sorori sue dicit. Parũ : tͥ quod uirũ meũ accepisti.
insuꝑ & mandragoras filii mei uis acciꝑe᷑ ꝑ unũ uirũ
significans eos om̃s. qͥ cũ sint uirtute agendi habiles. Q dig¬
ni qͥb regim̃ eccłie cõmitat᷑. ad dispensandũ fidĩ facͣmen¬
tũ illi accensi studio doctrine atq indagande & contẽplan-¬
de sap̃ie se ab om̃ib actionũ molestiis remou̾e. atq in
gorã filii mei uis acciꝑe: ac si dic̾etur. Parũ : tͥ qͦd hoĩes ad labo¬
rem rerũ gerendarũ necessarios in ocio detinet. uita studio¬
soꝵ. insuꝑ & popłarem głam reqͥrit :.Rud̾ ut eam uiste com¬

Expanded text:
bonum est ut et haec vita latius innotescens popularem gloriam mebonum est ut et haec vita latius innotescens popularem gloriam mereatur. Injustum est autem ut eam consequatur, si amorem suum administrandis ecclesiasticis curis aptum et idoneum in otio detinet, nec gubernationem communis utilitatis impetit. Propterea Lia sorori suae dicit: Parum est tibi quod virum meum accepisti, insuper et mandragoram filii mei vis accipere ? Per unum virum significans eos omnes, quia cum sint agendi virtute habiles, et digni, quibus regimen ecclesiae committatur, ad dispensandum fidei sacramentum illi accensi studio doctrinae atque indagandae - et contemplandae sapientiae se ab omnibus actionum molestiis remouere atque ingorica filii mei uis accipere? ac si diceretur: parum est, quod homines ad laborem rerum gerendarum necessarios in otio detinet uita studiorum, insuper et popularem gloriam requirit? Proinde ut eam iuste con
Abbreviated transcription (Latin):
in actionũ ꝑicłis & labore u̾santur. Propt̾ea lie filius ma-¬
la mandgorica inueñ erieis in agrũ.i. honeste ambulans ad
eos qͥforis sunt. Doctrina uͦ illa sapie q̃ a uulgi strepitu
remotissima in contẽplatione ueritatis dulci dilec¬
tione defigitur. hanc popłarem głam qnͣtulũcũq ñ
assequereturnͥ ꝑ eos qͥ in mediis turb̃ agendo ac suaden
qͦs multitudinis ad ministrat᷑ utilitas. & qua auctoritas
popłi ẽ cara. testimoniũ ꝑhibent ce uite. ꝓpt̾ studiũ conqͥ¬
rende & contẽplande u̾itatis ociose. qͦd ammͦ mala mandra-¬
gorica ꝑ liam ꝑueniunt ad rachel. Ad ipsam uͦ lyam ꝑ
filiũ primogenitũ.i. ꝑ honorẽ fecunditatis eiꝰ in quo est
tes. quauis idonei regendis popłisẽẽ possint. tam̃ eiutãt
ꝓpt̾ turbulentas occupatioẽs. & in doctrine ꝯciũ toto pec¬
tore tanquã inspetiose rachel ferunt᷑ amplexus. Et quia

Expanded text:
in actionum periculis et labore uersantur. propterea Liae filius main actionum periculis et labore uersantur. propterea Liae filius mala mandragorica inuenit exiens in agrum, id est honeste ambulans ad qui foris sunt; doctrina uero illa sapientiae, quae a uulgi strepitu remotissima in contemplatione ueritatis dulci delectatione defigitur, hanc popularem gloriam quantulamcumque non assequeretur nisi per eos, qui in mediis turbis agendo ac suadendquos multitudinis administratur utilitas, et quorum auctoritas populis cara est. testimonium perhibent etiam uitae propter studium conquirendae et contemplandae ueritatis otiosae, quodam modo mala mandragorica per Liam perueniunt ad Rachel; ad ipsam uero Liam per filium primogenitum, id est per honorem fecunditatis eius, in qua est tes, quamvis idonei regendis populis esse possint, tamen evitant propter turbulentas occupationes exire, si in doctrinae otium toto pectore tanquam in speciosae Rachel feruntur amplexus; et quia
Abbreviated transcription (Latin):
lem lib̾a illa uxor iacob laborans. filios ħedes regni suscipiat. aõ
dic̃ dñs. Que dicunt facite. q̃ aut̃ faciunt facere nolite. Unde
apłs. Siue inqͥt occasione siue u̾itate xp̃c anñtietur. & in hoc
gaudeo s & gaudebo tanquã & ancilla pariente. deplenum̾o¬
siore letatis. Est uͦ qͥdam lie fetꝰ ex beneficio rachel editꝰ. cũ uirũ
suũ secũ debita noc te cubit᷑um. acceptis a filio lie mandragori¬
cis malis. cũ sorore cubare ꝑmittit. Qͥd enĩ de mandragoris di¬
cendũ est: Proind̃ rem comꝑi pulchrã &suaue olentẽ sa¬
pore aut̃ insipido. & ĩo in illo mandragorico pomo. figurari
intelligã famã bonam popłarem. Unde dicit apłs. Oportet
sapiant. reddũt tam̃ plerũq labori eoꝵ ꝑqͥs sibi consulitur
& splendorẽ laudis. & odorem bone opinionis. Nec ad istam
głam popłarem pͥmi ꝑueniunt eoꝵ qui st̃ in eccłia nͥ qͥcũq

Expanded text:
a illa uxor Jacob laborans filios haeredes regni suscipiat, ideo a illa uxor Jacob laborans filios haeredes regni suscipiat, ideo Dominus dicit: Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite . Unde Apostolus: Sive, inquit, occasione, sive veritate Christus annuntietur, et in hoc gaudeo, sed et gaudebo ; tanquam et ancilla pariente, de prote numerosiore laetatur. 19. Est vero quidam Liae fetus ex beneficio Rachel editus, cum virum suum secum debita nocte cubiturum, acceptis a filio Liae mandragoricis malis, cum sorore cubare permisit. Quid enim de mandragora dicendum est? Proinde rem comperi pulchram, et suave olentem, sapore autem insipido. Et ideo in illo mandragorico pomo figurari intelligam famam bonam popularem. Unde dicit Apostolus: Oposapiant, reddunt tamen plerumque labori eorum per quos sibi consulitur, et splendorem laudis, et odorem bonae opinionis. Nec ad istam am popularem primi perueniunt eorum, qui sunt in ecclesia, nisi quicumque
Abbreviated transcription (Latin):
tia appetit. ut diuinitatẽ ineffabilem e̾nat. uacare uult ab
om̃i negotio. & idõ sterilis. Affectando qͥppe ociũ ¶studia contẽ¬
plationis ignescunt. ñ contẽꝑantur infirmitati hominũ. qͣm
uariis p̃ssuris sibi desid̾ant subueniri. S qͥa &ipsa int̾dum¬
ꝓcreandi caritate in ardescit. uult enĩ doc̾e qd nouit. uidet
sororẽ labore agendi & pariendi filiis habundantẽ & dolet potiꝰ
currere hoĩes ad eam uitã qua eoꝵ necessitatib consulitur.
quã ad illam de qua diuinũ aliquid discit᷑. hic dolorin eo¬
figuratus uidet᷑ quod scriptũ est. & delauit rachel sororem
qppe uita carnalib sensib dedita corporee cogitant᷑ imagi
censa. Inuenimꝰ aut̃ zelpham eiꝰ ancillam int̾p̃tari os hians.
Quaꝓpter ħ ancilla illos figurat quoꝵ in p̃dicatione fidi euan-¬
głice os hiat &e cor ñ hiat. de qͣlib scriptũ est. Popłs hic labiis

Expanded text:
i uirtutem ac diuinitatem ineffabiliter cernat, uacare uult ab i uirtutem ac diuinitatem ineffabiliter cernat, uacare uult ab omni negotio et ideo sterilis. affectando quippe otium, quo studia contemplationis ignescunt, non contemperatur infirmitati hominum, qui in uariis pressuris sibi desiderant subueniri; sed quia et ipsa procreandi casororem labore agendi atque patiendi filiis abundantem, et dolet potius currere homines ad eam virtutem qua eorum necessitatibus consulitur, quam ad illam unde divinum aliquid discitur. 15. Hic dolor figuratus videtur in eo quod scriptum est: Et zelavit Rachel sororem quippe vita carnalibus sensibus dedita corporeae concitantur imacensa. 17. Invenimus autem Zelpham ejus ancillam interpretari os hians; quapropter haec ancilla eos figurat quorum in praedicatione fidei evangelicae os hiat, et cor non hiat. De quibus scriptum est: Populus hic labi
Abbreviated transcription (Latin):
dum est: s ꝓpter hoc multa ferenda st̃. Itaq due sunt
urores iacob lib̾e. ambe qͥppe sunt filie remissioĩs pec¬
catoꝵ ħ ẽ dealbationis qđ ÷ laban. Heruntam̃ una ama-¬
t᷑ alia tolerat᷑. S que toleratur. ipsa priꝰ & ub̃ius fecunda-¬
tͦ. ut si ñ ꝓpt̾ seipsam. s c̾te ꝓpter filios diligatur. Labor
enĩ iustoꝵ maximũ fructum ht̃. in eis quos regno dei
gen̾ant int̾ multas tẽptationes & tͥbulationes predican-¬
do euangłm. et eos ꝓpter qͦs st̃ in laborib habundantiꝰ in
plagis supͣ modũ. in mortib sepiꝰ. ꝓpt̾ quos hñt foris pug
nas intus timores. gaudiũ suũ & coronã suã uocant. Nascũ¬
tur aut̃ eis faciliꝰ atq copiosiꝰ ex illo sermone fidei qͣ p̃dica
& iudet in pͥncipio u̾bum dm̃ ap̃d deũ. & uult parere & ñ po¬
test. qͥa gen̾ationẽ eius qͥs enarrabit: Idoq cũ contẽplandio

Expanded text:
dum, sed propter hoc multa ferenda sunt. Itaque duae sunt dum, sed propter hoc multa ferenda sunt. Itaque duae sunt uxores Jacob liberae ambae, quippe sunt filiae remissionis peccatorum, hoc est, dealbationis, quod est Laban; verumtamen una amatur, altera toleratur, sed quae toleratur ipsa prius et ubur, ut, si non propter se ipsam, certe propter filios diligatur. labor enim iustorum maximum fructum habet in eis, quos regno dei generant inter multas temptationes et tribulationes praedicando euangelium, et eos, propter quos sunt in laboribus abundantius, in plagis supra modum, in mortibus saepius, propter quonas, intus timores, gaudium et coronam suam vocant. 13. Nascuntur autem eis facilius atque copiosius ex illo sermone fidei quo praediet videt in principio Verbum Deum apud Deum, et vult parere, et non potest, quia generationem ejus quis ena
Abbreviated transcription (Latin):
tis pꝰea qm hõi. ꝓ concupita delectatione doctrine ꝑ tẽptati¬
ones uarias quasi ꝑ huiꝰ scłi noc tẽ. tołantia laboris ad hese¬
rit. uelut ꝓ rachel lia inopinata coniungit᷑. & hanc sustinet
ut ad illam ꝑueniat si ꝑseu̾anteramat. acceptis aliis septẽ
p̃ceptis. ac si ei dicatur. serui alios septẽ annos ꝓpt̾ rachel
ut sis pauꝑ sp̃u. mitis. lugens. esuriens. sitiensq iusticiã.
misericors. mundicordis. pacificus. Uellet eĩ hõ si fieri posset
sine ulla tolerantia laboris. quein agendo patiendoq am¬
nire:s hoc ñ pot᷑ in t̾ra morientiũ. hoc enĩ uidet᷑ sig̾care
qđ dictum est. ad iacob. Non : moris in hoc loco. ut minor
habeat᷑ priꝰquã maior: qͥa ñ absurde maior appellat᷑. que
tempore pͥor ẽ. Prior ÷ aũ in hoĩs eruditiõe labor boni
oꝑis. quã reqͥes contemplatiois. Ad unũ gͥ contenden¬

Expanded text:
tis postea quam homini pro concupita delectatione doctrinae per tentatitis postea quam homini pro concupita delectatione doctrinae per tentationes uarias quasi per huius saeculi noctem tolerantia laboris adhaeserit — uelut pro Bachel Lia inopinata coniuncta sit — et hanc sustinet ut ad illam perueniat, si perseueranter amat, acceptis aliis septem praeceptis - ac si ei dicatur: serui alios septem annos propter Rachel — ut sit pauper spiritu, mitis, lugens, esuriens sitiensque iustitiam, misericors, mundi cordis, pacificus. uellet enim homo, si fieri posset, sine ulla tolerantia laboris, quae in agendo patiendoque amt in terra morientium. Hoc enim videtur significare quod dictum est ad Jacob: Non est moris in loco hoc ut minor habeatur priusquam major, quia non absurde major appellatur, quae tempore prior est; prior autem in hominis operatione labor boni operis quam requies contemplationis. Ad unum ergo contenden
Abbreviated transcription (Latin):
liam.Nam quis tãdem amauerit in oꝑib iusticie laborem
actionũ atq passionum: Quis enĩ eam uitã ꝓpt̾ seipsam ex
petierit. sic̃ nec iacob liam: S tam̃ nocte ͥ suppositam. inusũ
gen̾andi amplexus. fecunditatẽ eiꝰ exꝑtꝰ ẽ. Dominꝰ enĩ eã quia
ꝑ seipsam diligi ñ pot̾at pͥmo ut ad rachel ꝑueniret᷑ tolerarifec̃.
deinde ꝓpt̾ filios cõmendauit. Ita unusqͥsq utilis dei seruus
sub dealbatiõis peccatoꝵ suoꝵ grã constitutꝰ. qͥd aliud amanᷤ
in sua conu̾satioe meditatur. nisi doctrinã sap̃ie quã pleriq
se ꝑcept᷑os putant statim ut se in septẽ p̾ceptis legis ex̾cuerint
q̃ sunt de dilectiõe ꝓximi necuiquã noceatur .i. honora patͤm
tuũ & matrẽ tuam. ñ mecab̾is. non occides. ñ fu rab̾is. ñ falsum
testimoniũ dices. ñ concupisces rem ꝓximi tuiͦ Quib obserua

Expanded text:
Liam. nam quis tandem amauerit in operibus iustitiae laborem Liam. nam quis tandem amauerit in operibus iustitiae laborem actionum atque paspetiverit, sicut nec Jacob Liam? Sed tamen sibi nocte suppositam in usum generandi amplexus, fecunditatem ejus expertus est. Dominus enim eam, quia per se ipsam diligi non poterat, primo, ut ad Rachel perveniretur, tolerari fecit. 8. Deinde propter filios commendavit. Ita vero unusquisque utilis Dei servus, sub dealbationis peccatorum suorum gratia constitutus, quid aliud amans in conversatione sua meditatur, nisi doctrinam sapientiae? Quam plerique se percepturos putant, statim ut se in septem praeceptis legis exercuerunt, quae sunt de dilectione proximi, ne cuiquam noceatur, id est: Honora patrem tuum et matrem tuam, Non moechaberis, Non occides, Non furaberis, Non falsum t
Abbreviated transcription (Latin):
mus enĩ apłm in lib̾a & in ancilla qͣs habebat abraham. duo
ancillarũ filii. simul cũ filiis liberarũ. t̾ram reꝓmissionis acci
piunt. Und hic ꝓculdubio aliud aliqͥd sig̾catur. Quãqͣm enĩ
due lib̾e uxores iacob. ad nouũ testam̃tũ quo in lib̾tatem uo¬
cati sumꝰ existim̃tur ꝑtin̾e. ñ tam̃ frustra due sunt: nͥ qͥa due
mꝰ. alia et̾na. in qua delectationẽ dei contẽplabimur. Lia e¬
ta qͦ exitu ꝓueniant ad utilitatem eoꝵ qͥb consulere uolumꝰ.
Ipsa: lia prior uxor iacob. ac ꝑ ħ & infirmis ocłis fuisse cõ¬
memoratur. Cogitationes enĩ mortaliũ timide: & in e̾de ꝓui¬
sp̃e. hanc enĩ amat om̃is pie studiosus. & ꝓpt̾ hanc seruit
grẽ dei. qͣ peocata nr̃a & si fuerint qͣsi fenitiũ tanqͣm nix
d̃albabuntur. Laban qͥppeint᷑ptatur d̾ albatio. Cui seruiuit
peccatoꝵ seruire iusticie nisi ut qͥete uiuat in u̾bo. ex quo
uidet᷑ principiũ quod÷ ds̃. Ergo ꝓpter rachel seruit᷑ ñ ꝓpter

Expanded text:
mus enim Apostolum in libera et ancilla, quas habuit Abraham, duo ancillarum filii simul cum filipiunt, unde hic proculdubio aliud aliquid significatur. Quanquam enim duas liberas uxores Jacob ad Novum Testamentum, quo in libertatem vocati suus: alia aeterna, in qua delectationem Dei conteti quo exitu proueniant ad utilitatem eorum, quibus consulere uolumus, ipsa est Lia, prior uxor Iacob; ac per hoc et infirmis oculis fuisse commemoratur; cogitationes enim mortalium timidae, et incertae prouihanc enim amat omnis pie studiosus et propter hanc seruit gratiae dei, qua peccata nostra, etsi fuerint sicut phoenicium, tamquam nix dealbantur. Laban quippe interpretatur peccatorum seruire iustitiae, nisi ut quiete uiuat in uerbo, ex quo uidetur principium, quod est deus. ergo propter Rachel, non propter
Abbreviated transcription (Latin):
Illud autẽ quod semel pontifex in anno. relicto popło ing̾
pło. annum illũ de quo ipse dicit. euangłizare pauꝑib misit
me. & uocare annum dnĩ acceptum &diem ꝓpiciationis.
completa dispensatione. penetrat celos intns ad patrem. ut
eum ꝓpiciũ humano generi faciat. & exoret ꝓ om̃ib in se

Expanded text:
Illud autem quod semel in anno pontifex, relicto populo, ingIllud autem quod semel in anno pontifex, relicto populo, ingpulo annum illum, de quo ipse dicit: Evangelizare pauperibus misit me, et vocare annum Domini acceptum, et diem propitiationis .rum, id est, completa dispensatione penetravit coelos, intrans aeum propitium humano generi faciat, et exoret pro omnibus in se
Abbreviated transcription (Latin):
ditia castitatis corporalis designatur. que uideł torta
puletudini suꝑhum̾alis innectitur. quia tẽ castimoni¬
a ad ꝑfectum mundicie candorẽ ducitur. cũ ꝑ abstinẽ¬
tiam caro affligitur. Siqͥdem &e baltheo p̃cingitur: ꝑ
quẽ renum incentiua & luxurie libidinũ restr̾iguntur.
lab̾nacłm aut̃ sac̾dos ingͦdiens. in tunica tintinnabłis ambit᷑.¬
ut uideł uoces p̃dicationis habeat. nesuꝑni inspectoriᷤᷤ
iudiciũ ex silentio offendat. Mala quoq punica tin
tas designet᷑. Qͦd aut̃ in pͥma parte tab̾na cłi cotidie sac̾dos
ad ĩmolandas hostias intͦibat. instantia nob̃ cotidiana p̾ci¬
pitur. ut ab hoc loco uͥ popłs dei celestib uocib nutritur.
nũ quã discedamus. s cotidie confessionis & laudis spũale
sacrificiũ offeramus .i. humilitatẽ animarũ nr̃arũ que st̃
uere hostie. sic̃ scriptũ est. Sacrificiũ deo. sp̃c contͥbulatũ

Expanded text:
ditiae corporalis castitas designatur: quae videlicet torta ditiae corporalis castitas designatur: quae videlicet torta pulchritudini superhumeralis innectitur, quia tunc castimonia ad perfectum munditiae candorem ducitur, cum per abstinentiam caro affligitur. 13. Siquidem et balteo praecingitur, per quod renum incentiva et luxuriae libidinum restringantur. Tabernaculum autem sacerdos ingut vocem praedicationis habeat, novum pectoris superni judicium silentio offendat. Malum quoque punicum tas designetur. Quod autem in prima parte tabernaculi quotidie pontifex ob immolandas hostias intpitur, ut ab hoc loco ubi populus Dei coelestibus vocibus eruditur, nunquam abscedamus, sed quotidie confessionis et laudis spiritale sacrificium offeramus, id est, humilitatem animarum nostrarum, quae sunt verae hostiae, sicut scriptum est: Sacrificium Deo spiritus contribulatus .
Abbreviated transcription (Latin):
ratio sola constringat. Quod c̃ rationali nigilant᷑ adiun¬
git᷑ ut duodecĩ patͥarcharũ noĩa describant᷑. ascriptos
enĩ scõs patres semꝑ in pectore ferre debet. quoꝵ exẽpla
imitari ñ cesset. Et quod in utroq humero sacerdos. uela¬
mine suꝑhum̃alis astringitur. annuit ut contͣ ad uersa.
tu aurũ fulget: đum intellectui sapientie emicat. Cui ia¬
cint qui aerio colore resplendet adiungit᷑. scł ut om̃e qͦd
tractat. ad amorẽ celestium surgat. huic ad misceturre¬
galis purpura. ut suggestiões uitioꝵ uelut ex regia pote
state comprimat. Cocus qͦ bistinctus ipsi suꝑhumerali ad¬
Iungit᷑. ut ante iudicis int̾ni ocłos. om̃ia uirtutũ bona
ex caritate decorent᷑: quia caritas que in dilectionedĩ¬
pximi pendet.quasi ex duplici tinctura refulget.
Cui bistincto coco torta bissus adiungit᷑. De terra enim
bissus nitenti spetie oritur. ꝑ qͦd candens decor ac mun¬

Expanded text:
ratio sola constringat, quod etiam rationali vigilanter adjunratio sola constringat, quod etiam rationali vigilanter adjunguntur, ut duodecim patriarcharum nomina describantur. Ascriptos etenim sanctos patres semper in pectore ferre debet, quorum exempla imitari non cesset. 10. Et quod in utroque humero sacerdos velamine superhumeralis astringitur, ut contra adversa ac tu aurum fulget, dum intellectu sapientiae emicat. Cui hyacinthus, quia aereo colore resplendet, adjungitur, scilicet, ut omne quod tractat ad amorem coelestium surgat. 11. Huic admiscetur regalis purpura, ut suggestiones vitiorum, veluti ex potestate regia, comprimat. Coccus quoque bis tinctus ipsi superhumerali adjungitur, ut ante interni judicis oculos omnia virtutum bona ex charitate decorentuproximi pendet, quasi ex duplici tinctura refulget, cui bis tincto cocco torta byssus adjungitur. De terra enim byssus nitente specie oritur, per quod candens decor mun
Abbreviated transcription (Latin):
simiat potestatẽ & regnũ sic̃ scriptum ẽ. pͥncipatꝰ eius
sue humeros eiꝰ. Puo quoꝙ lapideᷤᷤs maragdinei. in. suꝑhu¬
ierali a dextera &e leua positi. duo sunt popłi. gentilis
dertite iudeus qu fuit aliqñ dextersinistra. habentes inse
derett̃. si ue iut̾am & sp̃m. in qͥbus tenentur legis uniusa
misteria iii derta sp̃c̃. in leua litt̾a. Rationaleuero pecto¬
ti fur positũ. quat̾no lapidũ ordine distinctũ sermonem
figurat euangłii qͥ qͣdruplicato ordine ueritatẽ fidei nobis
oi do etninã trinitatis exponit. cui conuenit in gẽmis apłi¬
cus sermo.tã uirtute quã numero. hoc auterationale
grlie interp̃tatur an mẽbris suis. & maxime inpontifice
qui moratur in sc̃is & offert uictimas ꝓ popło. carnem
ĩmacłati agnisacro ore co̾ficiens. Primo enĩ qd̾ in aaron
pectore rationale iudicii uittis ligantib impͥmitur. sĩgeat
nt sa c̃lotale eor neqͣquã cogitationes fluxe possideant .s

Expanded text:
regnum, sicut scriptum est: Principatus ejus super humeros ejus . Duos autem lapides smaragdini insuper humerali a dextera et laeva positi, duo sunt populi, gentilis dexter et Judaeus, qui fuit aliquando dexter, sinister est. Habentes in se dixerunt, sive litteram et spiritum, in quibus tenentur legis universa mysteria. In dextera spiritus, in laeva littera. Rationale vero pectori superpositum, qutaerno lapidum ordine distinctum, sermonem figurat evangelicum, qui quadruplicato ordine veritatem fidei nobis et doctrinam Trinitatis exponit, cui convenit in gemmis apostolicus sermo tam virtute, quam numero. Hoc autem rationale grue interpretatur in membris suis, et maxime in pontifice, qui moratur in sanctis, et offert victimam pro populo carnis immaculati agni, sacro ordine conficiens. Primo enim quod in Aaron pectore rationale judicii vittis ligantibus imprimitur, significat ut sacerdotale cor nequaquam cogitationes fluxae possideant, sed
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam.ñ habentẽ macłam aut riigam. Quatuor colo¬
illam .i. sacerdotalem lineam.incarnationẽ xp̃i accipi¬
mus. que de terra ẽ & significatur in pedib. Linumenĩ
de terra oritur. Cidarim suꝑ caput eius &aureã lami¬
nã. splendorem diuinitatis intelligimus. ut unus atq i¬
dem. scdm hominẽ pode. scđdm deum cidari ornatus ẽẽ
pite usq ad pedes demissa. eadem eccła xp̃i est. usq ad fi¬
nem tempoꝵ ꝑmansura. hec uestis fit tota iacintina. Ia¬
cintus enim aerio colore resplendet. scł ut om̃is eccła
q̃ sursum sunt sapiat. & tota ad amorẽ celestiũ sur¬
gat. Mala autẽ ꝑunica in inferiorib posita: eiusdem
eccłe unitatẽ declarant. Nã siẽ in malo punico uno ex¬
teriꝰ cortice. multa interiꝰ grana munuintur. sic innum̾os
sõe eccłe popłos unitas fidei contegit. qͦs intꝰ diu̾sitas me¬
ritoꝵ tenet .uintĩnabula uͦ int̾ malagranata consona
utrasq

Expanded text:
esiam, non habentem maculam aut rugam . Quatuor coloillam, id est sacerdotalem lineam, Incarnationem Christi accipimus, quae de terra est, et significatur in pedibus. Linum enim de terra exoritur. Cidarim super caput ejus, et auream laminam, splendorem divinitatis intelligimus, ut unus atque idem secundum hominem podere, secundum Deum cidari ornatus esse pite usque ad plantas dimissa, eadem Ecclesia Christi usque ad finem temporum permansura. Haec vestis tota sit hyacinthina. Hyacinthus enim aerio colore resplendet, scilicet, ut omnis Ecclesia, quae sursum sunt, sapiat, et tota ad amorem coelestium surgat. Mala autem punica in inferioribus posita ejusdem Ecclesiae unitatem declarant. Nam sicut in malo punico uno exterius cortice multa interius grana munisanctae Ecclesiae populos unitas fidei contegit, quos intus diversitas meritorum tenet. 5. Tintinnabula autem inter mala granata consonanutrasque
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsq citharas &ephialas plenas incenso. quest̃ orationes
scõꝵ. Quãqu̾a & spetiẽ quatuor elem̃toꝵ. hoꝵ qͣtuor odoꝵ.
nature significare uideantur: ut thus quod ꝑlucidũ ÷ aeri
comparetur. Stacte uͦ aquis. galbanus &e onix t̾reatq ig¬
ni.ut ꝑ hec om̃iũ quein celo & infra celum & t̾ram &in
aquis sunt. placidum dõ incensum sit. huiiꝰ creat᷑e laudis
oratio. Sanguis autẽ ille quo moises popłm asꝑgit ac pu¬
rificat. & tab̾nałm testam̃ti. & om̃ia que in eo erant di¬
cens. sanguis hic sanguinis testam̃ti. mirifice dñi iħu xp̃i
sanguinem p̃dicare monstrat᷑. quo omniũ credentium
corda purgant᷑. quo fides eccłẽ signatur. qͦ omis popłs id:¬
corpꝰ omne tab̾nacłi scĩficat᷑ dicente dño disci¬
płis. hic ÷ sangius meus noui testam̃ti qͥ pro multiseffũ¬
detur. ad implendũ in ueritate. id quod ꝑ moisen fue-¬
am nc̃ indumenta pontificis que sint. quidq potius
significent. demonstrandũ est. Aaron au̾¬

Expanded text:
sunt orationes sanctorum . Quanquam et speciem quatuor elementorum horum quatuor odorum naturae significare videantur, ut thus, quod perlucidum est, aeri comparetur; stacten vero aquis; galbanus et onyx terrae atque igni; ut per haec omnium quae in coelo et infra coelum, et in terra et in aquis sunt, placitum Deo incensum sit, hic creaturae laudis oratio. Sanguis autem ille, quo Moyses populum aspergit ac purificat, et tabernaculum testamenti, omniaque quae in eo erant, dicens: Sanguis hic sanguis testamenti , mirifice Domini Jesu sanguinem praedicare monstratur, quo omnium credentium corda purgantur, quo fides Ecclesiae signatur, quo omnis populus, idtabernaculi sanctificatur, dicente Domino discipulis: Hic est sanguis meus novi testamenti, qui pro multis effundetur , ad implendum in veritate id quod per Moysen fuepontificis. Jam nunc indumenta pontificis quae sint, quaeque potius significent, demonstrandum est. Sa
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ concluditur. Nectes qͦ delignis sechim fuint. qͥ
eisdem ad portandũ circulis inserunt᷑. quia fortes
ꝑseu̾antesq doctores uelut ĩputͥbilia ligna.queren¬
disunt. qui instructionisacroꝵ uoluminũ semꝑ
inħentes. sẽe eocłe unitatẽ denuncient. & qͣsi intͦmissis
circulis archam portent. Qui auro quoq iubentur
oꝑiri. ut cum sermone aliis insonant. ipsi &ͤ uite
N hac testamenti archa fuit urna aurea. tabule
quoq & uͥga aaron. Archa hec ut p̾dictum ẽ eccłã
est habens duas tabulas lapideas .i. du plices testam̃¬
ti ꝑpetuã firmitatem. Urnam qͦ auream carnẽ
intelligimus xp̃i purã atq sinceram. que recondi¬
tũ in semanna ꝑpetue diuinitatis conseruat. & an¬

Expanded text:
aedicatur. Vectesque de lignis Sethim fiunt, qui eisdem ad portandum circulis inseruntur, quia fortes perseverantesque doctores velut imputribilia ligna quaerendi sunt, qui instructioni sacrorum voluminum semper nctae Ecclesiae unitatem denuntient, et quasi intromissis circulis arcam portent; qui auro quoque jubentur operiri, ut cum sermone aliis insonant, ipsi etiam viIn hac testamenti arca fuit urna aurea, tabulae quoque et virga Aaron. Arca haec, ut praedictum est, Ecclesia est, habens duas tabulas lapideas, id est, duplicis testamenti perpetuam firmitatem: urnam quoque auream, carnem intelligimus Christi puram atque sinceram, quae reconditum se manna perpetuae divinitatis conservat,
Abbreviated transcription (Latin):
nis imꝑutͥbilib moises fabricauit. eccła xp̃i signi¬
ficatur edificata ex omĩib scĩs. m̃te & corpore in¬
corruptis. habentib &̾ interius duas tabulas testa¬
menti .i. obseruantiam legis & euangłii. Intus aut̃
& foris in auratur archa. Sic & eccła quasi aurum
radiare debet. tam interiꝰ uite splendore. quã exteriꝰ
doctrine & sapientie claritate. Corona autẽ aurea ꝑ
circuitũ. & quatuor circuli aurei. qui ꝑ qͣtuor angu¬
los iubentur ad iungi. hoc significãt. quia in eo qđ
eccła ꝑ quatuormundi partes dilatata tendit᷑. ꝓcul

Expanded text:
nis imputribilibus Moyses fabricavit, Ecclesia Christi signinis imputribilibus Moyses fabricavit, Ecclesia Christi significatur, aedificata ex omnibus sanctis, mente et corpore incorruptis, habentibus etiam interius duas tabulas testamenti, id est observantiam legis et Evangelii, intus autem ac foris inauratur arca; sic et Ecclesia quasi aurum radiare debet, tam interius vitae splendore, quam exterius doctrinae et sapientiae claritate. Coronae autem aureae per circuitum, los jubentur adjungi hoc significant, quia in eo quod Ecclesia per quatuor mundi partes dilatata tenditur, procul
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs fidei soliditatẽ tenuerit. diuinam p̾sentiam n̾ ag¬
uod uͦ descendente denuo moise cũ tabuł fa-¬
cies eius głificata uidetur. s tam̃ uelaminete¬
gitur. hoc significabat. ut ostenderet eande̾ legem
mistico esse uelamine cooꝑtam. tectãq infidelibus
& occultam. Sermo qͥppelegis ht̃ scientie głam. s se¬
ses legitur. uelam̃ est positum suꝑ cor eoꝵ. & manife¬
ste dum legis & ꝓpħarum scripturam ꝑ nimiã stolidi¬
tatem cordis carnalit̾ accipiant. infideles. illis tota fa¬
cies moisi quodã uelamine tegitur. ita ut ñ possint
loqͥntis legis głam sustinere. S si conu̾si fuerint ad
dm̃ auferetur uelam̃: occidens litt̾a morietur: iuiui¬
Und̾ & dauid orabat in psalmo. Reuela ocłos meos. & con¬
sid̾abo mirabilia de lege tua. De edificatione arche
am nc̃ archam testamenti dei inspiciamꝰ. in qͣ erant
reposite tabule legis. ꝑhanc itaq archam qũa delig¬

Expanded text:
quis fidei soliditatem tenuerit, divinam praesentiam non agquis fidei soliditatem tenuerit, divinam praesentiam non agQuod vero, descendente denuo Moyse cum tabulis, facies ejus glorificata videtur, sed tamen velamine tegitur, hoc significabat ut ostenderet eam legem mystico esse velamine coopertam, tectamque infidelibus et occultam. Sermo quippe legis habet scientiae gloriam, sed seses legitur, velamen est positum super cor eorum. Et manifeste dum legis et prophetarum scripturam per nimiam stoliditatem cordis carnaliter accipiunt infideles, illis tota facies Moysi quodam velamine tegitur, ita ut non possint loquentis legis gloriam sustinere. 3. Sed si conversi fuerint ad Deum, auferetur velamen, occidens littera morietur, viviUnde et David orabat in psalmo: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . CAPUT XLIV. DeJam nunc arcam testamenti Domini inspiciamus, in qua erant repositae tabulae legis. Per hanc itaque arcam, quam de lig
Abbreviated transcription (Latin):
si inueni grãm ap̃d te ostende mͥ temiq. ip̃m manifeste:
accep̃ in p̾senti congruũ responsum. quod faciem dñi ui-¬
g faciem mẽa uide ñ pot̾is. nisi quia quãuis uscad parilita-¬
tem angłicã humana &̃ post resurrectionẽ natura ꝓficiat
& ad contemplandum deum in defessa consurgat. uidere tñ
eius essentiam plene non p̾ualet quã nec ipsa ꝑfectio an-¬
Pax dei que exsuꝑat omnẽ sensum: ut subaudias & angloꝵ
Sola enim sibi integre nota : trinitas: & humanitatisus-¬
cepte q̃ t̾cia ÷ in trinitate ꝑsona. Iam deinde in seq̃ntib
credituri. ideoq illi dictum est. Cum tnͣsiero post̾iora
mea uidebis. Quidã in eũgłro hunc sensum dicunt fuis¬
colloquens cũ iħui: & idõ ibi completã aiunt istam ꝓ¬
missionẽ quã accepit in monte sinai. cum dictum est
ad moisen. ẽ locis penes mestabis suꝑ petr̃ ce paulo
post tollam manum manum meam & uideb̾ post̾i̾ora¬
moises ponitur. ut dei spetiẽ contẽpletur: quia nisi

Expanded text:
Si inveni gratiam apud te, ostende mihi te ipsum manifeste. Accepit enim in praesenti congruum responsum quod faciem Domini vid Faciem meam videre non poteris, nisi quia quamvis usque ad parilitatem angelicam humana etiam post resurrectionem natura proficiat, et ad contemplandum Deum indefessa 390 consurgat, videre tamen ejus essentiam plene non praevalet? quam nec ipsa perfectio angPax Dei, quae exsuperat omnem sensum , ut subaudias et angelorum. 3. Sola enim sibi integre nota est Trinitas, et humanitati susceptae, quae tertia est in Trinitate persona. Jam deinde in sequentibus redituri, ideo illi dictum est: Cum transiero, posteriora mea videbis . Quidam hunc sensum in  colloquens cum Jesu, et ideo ibi completam aiunt istam promissionem, quam accepit in monte Sina, cum dictum est: ad Moysen: Est locus apud me, stabis super petram; et paulo post: Tollam manum meam, et videbis posterioMoyses ponitur, ut Dei speciem contempletur: quia nisi
Abbreviated transcription (Latin):
issent ligna siluȩ ab oliua ⁊ ficu. ⁊ uite. uenerunt ad rannũ ut
eũ sͥ facerent regẽ. S pͥus uideamꝰ. cur oliua ⁊ ficus ⁊ uitis. sup
ligna regnare noluerunt. Ligna qͥppe siluȩ. hoĩes ẽẽ uagos ⁊ ua-¬
nos et̾no incendio p̾ꝑatos intelligimꝰ. His gͦ m̾ito noluit. nec oli¬
habet. & sic̃ in euangłio scͥptum ẽ. qͥdam pat̾familias planta¬
uit uineã. ⁊ in uinea sua plantauit ficũ. Qͥs pat̾familias. nͥ d̾s
qͥ familiȩ suȩ id ÷ omĩum credentiũ pat̾ ẽ: Plantauit gͦ umeã.
id ÷ ppłm. qͥ uineã de egypto transtulit. ⁊ utiq ppłm ñ uin eã
ex egypto transtulerat. In hac uinea plantauit ficũ. hoc ẽ in
audos. & inutiles deiecit in t̾ram. ⁊ postea alios fructus generauit.¬

Expanded text:
vite, venerunt ad rhamnum, ut eum sibi facerent regem. » Sed prius videamus cur oliva, ficus et vitis, super ligna regnare noluerunt. Ligna quippe silvae homines esse vanos et vagos aeterno incendio praeparatos. His ergo merito noluit nec olihabet, sicut in Evangelio scriptum est: Quidam paterfamilias plantavit vineam et in vinea sua plantavit ficum . Quis paterfamilias, nisi Deus, qui familiae suae, id est, omnium credentium pater est? Plantavit  populum, quia vineam ex Aegypto transtulit. Et utique populum, non vineam ex Aegypto transtulerat. In hac vinea plantavit ficum, hoc est, in aridos et inutiles dejecit in terram, et postea alios fructus generavit
Abbreviated transcription (Latin):
uata uoce clamauit. ⁊ dixit. Audite me uiri sychem.Ierunt lig¬
na ut ungerent suꝑ se regẽ. dixeruntq oliue. impera nob̾. Quȩ res¬
pondit. Numqͥd possũ amittere. pinguedinẽ meã. qua dii utunt᷑ et
hoĩes. ⁊ uenire. ut int̾ ligna ꝓmouear: Dixeruntq ligna acl ar-¬
borẽ ficũ. Suꝑ nos ueni regnũ acciꝑe. Quȩ respondit eis. Numqͥd
possũ deserere dulcedinẽ meã. fructusq suauissimos. ⁊ ire ut int
cetera ligna ꝯmouear: Locuta st̃ qͦq ligna ad uitẽ. Neni ⁊ imꝑa
nob̾. Quȩ respondit. Num qͥd possũ deserere uinũ meũ qd̃ lecifi-¬

Expanded text:
vata voce clamavit et dixit: Audite me, viri Sichem. Ierunt ligvata voce clamavit et dixit: Audite me, viri Sichem. Ierunt ligna, ut ungerent super se regem, dixeruntque olivae: Impera nobis. Quae respondit: Nunquid possum amittere pinguedinem meam, qua dii utuntur et homines et venire ut inter ligna promovear dixeruntque ligna ad arborem ficum veni et super nos regnum accipe quae respondit eis numquid possum deserere dulcedinem meam fructusque suavissimos et ire ut inter cetera ligna commovear locuta sunt quoque ligna ad vitem veni et impera nobis quae respondit numquid possum deserere vinum meum q
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ inqͥt fac̃. seruus ẽ peccati. Hic imqͣm cong̾gatis sibi
impiis. sic̃ abimelech fec̃. regnũ imꝓbe usurpabit. int̾fectisq
nobilib filiis. id ÷ his qͥ ex diu̾sis nationib ⁊ linguis in xp̃o
li matͥmonio qͥ se absconderat. hic inqͥt ascendit in u̾ticem
montis garizĩ. ⁊ clamauit uoce magna ad ppłm sicchimoꝵ.
ponens eis ꝑabolam. Hic gͦ unior filiꝰ qui fugit. ut gladium
mimici euaderet. fig̃a ẽ residui ppłi isrł. p̾dicante helia extremis
temꝑib credituri. ⁊ antixp̃ĩ gladiũ euasuri. Ascendit inqͥt iste in
u̾ticem montis garzi. S cur montẽ ascendit: Qͥa nec ꝓpħare. nec
ꝑsecutionẽ antixpi qͥsq euadere pot̃. nͥ pͥus in mont̾e benedicti
oms. id÷ in sublimitatẽ fidei ac uirtutũ ascendit. hic ẽ mons ga¬
rizim. qͥ a moyse inbenedictionẽ deputat᷑. Itaq cũ ascendit. ele-¬

Expanded text:
peccatum, inquit, facit, servus est peccati . Hic, inquam, congregatis sibi peccatum, inquit, facit, servus est peccati . Hic, inquam, congregatis sibi impiis, sicut Abimelech fecit, regnum improbe usurpabit; interfectisque nobilibus filiis, id est, his qui, ex diversis nationibus et linguis, in Christum li matrimonio, qui se absconderat. Hic, inquit, ascendit in verticem montis Garizim, et exclamavit voce magna ad populum Sichimorum, componens eis parabolam. 5. Hic ergo junior filius, qui fugit, ut gladium inimici evaderet, figura est residui populi Israel, praedicante Elia, extremis temporibus credituri, et Antichristi gladium evasuri. Ascendit, inquit, iste in verticem montis Garizim. Sed cur montem ascendit? Quia nec prophetare, nec persecutionem Antionis, id est, in sublimitatem fidei ac virtutum ascenderit. Hic est enim mons Garizim, qui a Moyse in benedictione deputatur. « Itaque cum ascendisset, ele
Abbreviated transcription (Latin):
& unum nomine abimelech natũ ex concubina. qͥ condu¬
xit qͥ uiros uagos. ⁊ abierunt post illũ. ⁊ intrauit in domum
ꝓpħicum indicaret. qͥd opus erat ut magnoꝑe scͥberet᷑. utrum
gedeon filios septuaginta. ⁊ multas uxores habuisset. s ⁊ con¬
cubinã de qua unũ ⁊ malũ filiũ suscepisset. ⁊ qđ cũ turpe
factũ sit. tc̃ etiã turpiꝰ eẽt si hȩc posteris ad exẽplũ in diuinis
librss scͥptum uideret᷑. nͥ magne alicuiꝰ reumaginẽ earũ rerũ
nes. quȩ ꝑ fidẽ. xp̃o adheserunt. lxx uͦ filii eiꝰ septuaginta lin¬
gue st̃ in hoc mundo diffuse. in qͥb ꝑfidẽ filios sͥ dñs genera¬
curus erat. Goncubinã in hoc loco synagogã uocat. qͦ nouissi¬
mis temꝑib antixp̃o ẽ creditura. De qua ioħs apłs in apocha¬
thane. De qua ultimis temꝑib nequissimꝰ filiꝰ. id÷ antixp̃c ẽ¬
generandꝰ. eritq filiꝰ ancille id ÷ synagoge illiꝰ peccatͥcis. qr qͥ

Expanded text:
 unum nomine Abimelech, natum ex concubina, qui conduxit sibi viros vagos, et abierunt post illum, et intravit in domum propheticum indicaret, quid opus erat ut magnopere scriberetur utrum Gedeon septuaginta filios et multas uxores habuisset, sed et concubinam, de qua unum et malum filium suscepisset; quod cum turpe factum sit, tunc etiam turpius esset, si haec posteris ad exemplum in divinis libris scripta viderentur, nisi magnae alicujus rei imaginem earum rerum nes, quae per fidem Christo adhaeserunt. Septuaginta filii ejus septuaginta linguae sunt in hoc mundo diffusae, in quibus per fidem filios sibi generaturus erat. Concubinam in hoc loco Synagogam vocat, quae in novissimis temporibus Antichristo creditura est, de qua Joannes in Apocaga Satanae . De qua ultimis temporibus nequissimus filius, id est, est, eritque filius ancillae, id est, Synagogae peccatricis: quia qui
Abbreviated transcription (Latin):
Igit᷑ qͥa iã in reꝓbum sensũ sic̃ apłs dixit. ficturus ẽ ppłs ille qͥ
antixp̃o ẽ seruituiꝰ. quẽ ligna siluȩ appellat. necẽe ÷ ut credat
bi ẽ. quã uulgo sentem ursinã appellant. asꝑum nimis ⁊ spmo¬
sum. ꝑ qd̃ m̾ito tẏpus antixp̃i significat᷑. qͥ omĩ aspitate ⁊ feri¬
tate humanũ genus ẽ uastaturꝰ. S exiet inqͥt ignis de ranno.
id ÷ iniqͥtas de antixp̃o. ⁊ om̃s qͥ in eo confidunt. cũ ipso parit̾
deuorabit. uidet᷑ gͦ geleon xp̃i imaginẽ habuisse. Septua
typũ antixp̃i portasse. qͥ cong̾gatis ꝑditis nationib regnũ sͥ
tate trucidabit. Ioathan uͦ uinior figura sc̃õꝵ fuit. Sic̃ enĩ ioa¬
tham ꝑ fugã recessit ⁊ reliqui int̾fecti st̃ fr̃s. sic nemo euadere
pot̾it ꝑsecutionẽ antixp̃i. nisi qͥ ꝑfuga recesserit. ⁊ in montẽ
ascend̾it benedictionis. Hic ẽ mons quẽ sc̃i circundabunt. qͣm
&e sc̃s moyses inbenedictionib sic̃ iam suꝑiꝰ dictum ẽ in deute¬

Expanded text:
s dixit, futurus est populus ille, qui Antichristo est serviturus, quem ligna silvae appellat; et necesse est ut credat bi est, quam vulgo senticem ursinam appellant, asperum nimis et spinosum, per quod merito typus Antichristi significatur, qui omni asperitate et feritate humanum genus est vastaturus. Sed exiet, inquit, ignis de rhamno, id est, iniquitas de Antichristo, et omnes quidevorabit. Videtur ergo Gedeon Christi imaginem habuisse; septuagtypum Antichristi portasse, qui, congregatis perditis nationibus, regnum sibi tate trucidabit. Joatham vero junior figura sanctorum fuit. Sicut enim Joatham per fugam recessit, et reliqui interfecti sunt fratres: sic nemo evadere potascenderit. Hic est mons quem sancti circumdabunt, quem et sanctus Moyses in benedictionibus, sicut jam superius dictum est, in Deute
Abbreviated transcription (Latin):
niutat: nam & cõ inb̾tans inte p̃tatur: thamar mutat habitũ mu¬
tat & nom̃ & fe desinagoga eclesia: sed in ea prorsus nomen amani¬
tudinis maneat : non illi usama nitudinis in quadño felministrauit
sedillius in qua petrus amare fleuit : Nã &iuda lcctine confero ẽ: con¬
fssuniergo amaritudo mis coaturi utuera penitentia p̃signeturha e
penitentia fecundactur edesi& in omniburgeriaibus consticuta : opor¬
tentiã & renusionẽ peccatorũ per om̃s gentes inopientibus ab hae¬
ad porcem emanuel eram quod in ter p̃tatur fontes eurriteñi uolit
ceruus ad fintes aquarũ ꝑ uenare ad sem̃ abrahe: illi enĩ nan agnuscen
fecatur quia deillo p̃distũ t̃: populus quẽ non cognouit seriu uet mirŗac¬

Expanded text:
utat; nam et commutans interpretatur. Thamar mutat habitum, mutat et nomen, et fit de Synagoga Ecclesia; sed in ea prorsus nomen amaritudinis maneat, non illius amaritudinis in qua Domino fel ministravit, sed illius in qua Petrus amare flevit. Nam et Juda Latine confessio est. Confessioni ergo amaritudo misceatur, ut vera poenitentia praesignetur. Hac poenitentia fecundatur Ecclesia in omnibus gentibus constituta. Oportentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Hiead portam Enan uel Enain, quod interpretatur fontes. cucurrit enim uelut ceruus ad fontes aquarum peruenire ad semen Abrahae; illic a non cognoscente fetatur
Abbreviated transcription (Latin):
celests n exore cius sapientia & prudentia: potesł inboc uera¬
culo ipsa in effabilis & co&erna đo patnsapientiae inatputas
genitami: eoredñi scientia nascitur & prudentia uibnis
ipse or humanum sc̃i fic& inis hoc suum ipse dignantur efficiat
Perfestum loqui sapientiam nulla tenur ual&: seruans semttse¬

Expanded text:
. Et ex ore ejus scientia et prudentia. Potest in hoc verculo ipsa ineffabilis et coaeterna, Deo Patri sapientiae nativitas est; Et ex ore ejus scientia et prudentia, quod nisi ipse os humanum sanctificet, nisi hoc suum ipse dignanter efficiat, perfectam loqui sapientiam nullatenus valet.-- Cus
Abbreviated transcription (Latin):
tanta & tammiranda pacientia xp̃s pertult tamiquã
bonum cumeiur cogit ationir non tro randuenis Qti
situram arcpulir tom mindauit & tradido c qubcide¬
tar&ur: & ideo abiscc lonpatiis paxdicituri quia pagelio aliruno

Expanded text:
tanta et tam miranda patientia Christus pertulit tanquam tanta et tam miranda patientia Christus pertulit tanquam bonum, cum ejus cogitationes non ignoraret, figuram, discipulis commendavit et tradidit: quod detaretur. Et ideo Absalom patris pax dicitur, quia pater habuit
Abbreviated transcription (Latin):
siebat multȩ enm uxoris diuid. multacrum gentium a nationũ
iraginem indica bat queper fidem xp̃i consortio iurgerentur
concubme uero eius siggnificant her&i corum eclenas que rab
p̃r naminis titulo manere segoriantur: sed quia proptor
carnalia lucra sectantur xpm̃ non coniugas sed concubirig
uocantur deni que runereg ersi plures habeant xoreribu
concubinas crimen est : que lam transierunt figure at nune quuia
icorum uel concubinarum uenia concede batur dt nunc quia
ter eius declinans figitante facciem eius securus deiiaona .
que as piciebat impium peire quem &iam fleuit magno
luctu & deplor auit &itum paracide: scribitur enim funis¬
dempopulus iudaicus qui eumtr adidit: ab sdelon anuerusi¬
cut qui damister pr&cantur Inteligitur patos pax imollio
dora mipsspendo deserenr in gentibus perrplun fuxce¬
sitani rabis crlon iudam traditoren ac cuipiutara qr

Expanded text:
fiebat. Multae enim uxores David, multarum gentium et nationum fiebat. Multae enim uxores David, multarum gentium et nationum imaginem indicabant, quae per fidem Christi consortio jungentur: concubinae vero ejus significant haereticorum ecclesias, quae sub Christi nominis titulo manere se gloriantur. Sed quia propter carnalia lucra sectantur Christum, non conjuges, sed concubinae vocantur. Denique nunc reges, si plures habeant uxores, et concubinas, crimen est, quia jam transierunt figurae, pro quibus uxorum vel concubinarum venia concedebatur; et nunc, quia pater ejus declinans fugit ante faciem ejus securus de victoria; qui aspiciebat imperium perire, quem etiam flevit magno luctu, et deploravit exitum parricidae. Scribitur etiam fugisid est, populus Judaicus, qui eum tradidit. Absalom autem, sicut quidam interpretatur, intelligitur patris pax. Quod mirum do eam patiendo deserens, in gentibus per fidem secessit. Alii Absalon Judam traditorem accipiunt, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ribus perditistrans figurat se i angelum lucis audienrdõ dicere
lux meadĩ ẽ Ergo iste quidem dauid grauiter scelerate que pec¬
cauti quod scolus eius &iam perprof&ã dr̃ arguit increpando &ip¬
sẜabluit penitendo : uerum tam̃ ille deriderabilis om nibus gentibus
qua si insolarium deambulans : quia i sole posuit tarberna culũ
suum ad amaut eclesiam supetestumi sela bantẽ idẽ mundantem
re ab sordbur seculi & domum: luteam sp̃itali contemplatione¬
transcendentẽ adq calcantẽ : & in coata cum illa pamȩ conueno¬
nis nũtia postra ab ea penitur separatum diabolum oeo &t erq
Nbipepauo conubio copula uit:  deremus erte peccatum seharale¬
tibin nonatinuamus a memusillum da ud quantuer a manelu
er quinuosa diabulo pasmisericordam biber a uen ameinun aipa
sauud quicam abauđ in st uulnur hiquitatus pententie or liuniui
tsetnrteb ao quomodo mult as uxo nsc&concibi noc halires

Expanded text:
ribus perditis transfigurat se tamen in angelum lucis, audens adhuc dicere: ribus perditis transfigurat se tamen in angelum lucis, audens adhuc dicere: "lux mea dei est. " ergo iste quidem Dauid grauiter scelerateque peccauit; quod scelus eius etiam per prophetam deus arguit increpando et ipse abluit paenitendo. uerumtamen ille desiderabilis omnibus gentibuquasi in solatium deambulans, quia in sole posuit tabernaculum suum, adamavit Ecclesiam super tectum se lavantem, id est, emundantem se a sordibus saeculi, et domum luteam sptranscendentem atque calcantem, et inchoata cum illa primae conuentionis notitia post ab ea penitus separatum diabolum occidit eamque sibi perpetuo conubio copulauit. oderimus ergo peccatum, sed prophetiam non extinguamus; amemus illum Dauid, quantum amandus est, qui nos a diabolo per misericordiam liberauit; amemus et istum Dauid, qui tam grausti gerebat, quomodo multas uxores et concubinas habuis