comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in eodem psalmo dr̃. et nũc reges n¬
telligite: erudimini qui iudicatis tcã
seruite domino in timore et exultate
cũ tremore: Qũo ergoreges dũo ser¬
uiunt intimore nisi ea que contͣ uissa
diũ fuit religiosa seueritate ꝓhiben¬
ẜuit leges iustas p̾cipientes et contra¬
ria ꝓhibentes cõuementi iugore saue¬
tiendo sicut ẜmuit ezechias lucos et
templa ydoloꝵ et illa excesla queotͤ
dei precepta fuerant constructa destru¬
endo. sicut ẜuunt iosias talia et ip̃e fa

Expanded text:
eges, intellegite;erudimini, qui iudicatis terram; seruite domino in timore et exultate ei cum tremore. quo modo ergo reges domino seruiunt in timore nisi ea, quae contra iussa domini fiunt. religiosa seueritate prohibenrex est, seruit leges iusta praecipientes et contraria prohibentes conuenienti uigore sanciendo, sicut seruiuit Ezechias lucos et templa idolorum et illa excelsa, quae contra dei praecepta fuerant constructa, destruendo, sicut seruiuit Iosias talia et ipse fa
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃ caput iurge eius. nõ nulli emĩdantes hñt.
adorauit suꝑ caput uirge sue. uł in capite
uirge sue. siue nicacumẽ suꝑ cacimien. Fal¬
lit eñ eos grecũũbum. qd eisdẽ litt̾is scribi¬
tur. siue enis. siue sue. s accentꝰ dispares st̃
et ab eis qui ista nouerũt in codicib nõ cõ¬
tepnũtur. Ualent enĩ ad magnã discretõe
ꝙͣiis et iiã plus lict̾am hr̃e posset. si eẽt
sue. ut nõ ẽẽt autu. s eantu. ac ꝑ hoc m̃ito.
qrͣ. quid sit qd̾ dcm̃ est. Nam facile intelli¬
geretur senem qui nirg. a ferebat eo mo¬
re quo illa etas baculum solet ut se meliuͣ¬
uit ad deuni adorandum. idutiq fecerit
suꝑ cacunien nirge sue. qͣm sic ferebat. ut
suꝑ eam caput mclinando adoraret deu.
Qͥuid est quod adoranit suꝑ cacumẽ uirge
enis. id est filii sui iosephͨ auforte tulerat
ab eo uinrgam. qñ ei nirabat. idem filius.
dum camtenet. post u̾ba nurutis nõdũ
illa reddita mox adorauit deu̾: Nou emĩ

Expanded text:
er caput uirgae eius, nonnulli emendantes habent: adorauit super caput uirgae suae, uel in capite uirgae suae siue in cacumen uel super cacumen. fallit eos enim graecum uerbum, quod eisdem litteris scribitur siue eius siue suae: sed accentus dispares sunt et ah eis qui ista nouerunt in codicibus non contemnuntur. ualent enim ad magnam discretionem; quamuis et unam plus litteram habere posset, si esset suae, ut non esset autoO, s quod dictum est. Nam facile intelligeretur senem, qui virgam ferebat, eo more quo illa aetas baculum solet, ut se inclinavit ad Dominum adorandum, id utique fecerit super cacumen virgae suae, quam sic ferebat, ut super eam caput inclinando adoraret Deum. Quid est ergo, adoravit super cacumen virgae ejus, id est, filii sui Joseph, et is forte tulerat ab eo virgam, quando ei jurabat idem filius, dum eam tenet, post uerba iurantis nondum illa reddita mox adorauit deum? non enim
Abbreviated transcription (Latin):
illuminimeꝵ.a. septuagenariũ qͥntum
scͥpturam ꝯmẽdare uoluisse. Si aut̃ qͥs¬
uerũsit. sacob. cũ septuaginta qͥnq
ammab in epgiptum mtrasse nõ illo
imo die quo uen̾it. eius ingressũ .oꝵ.
intelligi. s qr infilus suis pserũꝙ appel¬
latur iacob. hoc est mposteris suis. et ꝑ
iosepheũ constat in egiptũ fnssisse. niro¬
itus enis acçipiendus est. qͣm diu ixit¬

Expanded text:
um, id est septuagenarium et quintum um, id est septuagenarium et quintum scripturam commendare uoluisse. si autem quisuerum sit Iacob cum septuaginta quinque animis in Aegyptum intrasse, non illo uno die quo uenit eius ■ ingressum oportet intellegi; sed quia in filiis suis plerumque appellatur Iacob, hoc est in posteris suis, et per Ioseph eum constat in Aegyptum intrasse, introitus eius accipiendus est q
Abbreviated transcription (Latin):
tatemin sc̾pturis h. Uñ alio loco sc̃ptũ
est. Luctus mortui septẽ dierũ fatui aut̃
om̃s dies uite enis. Septenarius autez
nimerꝰ. pp̾ salbi sacram entũ p̾cipue qui¬
etis iudiciũ est. Uñ merito mortius tanꝙ̃
requiescentib exhibetur. Quẽ tñ ñm
in luctu iacob deculpanerũt egiptũ. qui
eũ septuaginita dieb luxerũt. chexin.
¶Diuxit iosephannos centũ decem.
et iudit ioseph effrem filios usq ad t̾ciã
generatõnẽ. et filii machir. filii manasse
nati sũt suꝑ femora ioseph. Cum hosfi¬
lios filioꝵ uł nepotes filioꝵ dicat scͥptã
ioseph uiuendo indisse. quo nĩgit eos ilł¬
septuaginta qͥnq hoĩb cũ quib iacob
nesciendo ꝑuenit ut eos natos uideret.
iacob at cum ingressꝰ est in egiptũ niue¬
nis erat ioseph. et eũ p̾r moriens qͥnq̃¬
gesimũ sextũ. fere etatis amnũi agentẽ
reliquit. Uñ constat cectinnsterii cã

Expanded text:
itatem in scripturis habet. unde alio loco scriptum itatem in scripturis habet. unde alio loco scriptum est: luctus mortui septem dierum; fatui autem omnes dies uitae eius. septenarius autem numerus propter sabbati sacramentum praecipue quietis indicium est: unde merito mortuis tamquam requiescentibus exhibetur. quem tamen numerum in luctu Iacob decuplauerunt Aegyptii, qui eum septuaginta diebus luxerunt. Et uixit Ioseph annos centum decem. et uidit Ioseph Ephraem filios usque ad tertiam generationem; et filii Machir filii Manasse nati sunt super femora Joseph. cum hos filios filiorum uel nepotes filiorum dicat scriptura Ioseph uiuendo uidisse, quomodo eos iseptuaginta quinque hominibus, cum quibus Iacob nescendo peruenit, ut eos natos uideret, Iacob autem cum ingressus est in Aegyptum, iuuenis erat Ioseph et eum pater moriens quinquagesimum et sextum fere aetatis annum agentem reliquit? unde constat certi mysteri
Abbreviated transcription (Latin):
gnita. cm̃ quipe spacii est plus mius
ab eo loco ubi sepulti sũt priarche. in
quib ĩacob et iacob. us ad hũc locum
quo eos ad uenisse narratur. Nam ꝑts i
fcm̃ ibilu  tum ꝯplanctũ magnũ. re¬
dierunt ad locim ꝙͣ p̃terierunt. rursus
iordane traietio mii orte quis dicat ⁊
aliquoꝵ hostiũ utandorum causa ꝑ
herenni eos uenisse cum corpore. quãa
ca adorientem u̾sus tantũ iretur ⁊ inde
ad ea ꝑ iordanem ueniretur significatõ¬
nis cã fcm esse credẽdũ ẽ. qd piordane
uẽturus erat ad eas tras. possea israbei
¶D fecit luctũ pr̃isuo .uiiͦ. dies. Nescio
utrũ muemiat᷑ aliciuscõꝵ in scͥpturis &e¬
lebratum ẽẽ. luctũ nouẽnidies. qd apd̾
latiuos nouendial appellãt. Unde nichi
uidentur ab hac cõsuetudmie phibeoi.
Si qui xpĩanoꝵ istũmmortus siuis ini¬
merũ ẜuant. quimagis est in gentiliũ
ꝯsuetudine.septims uero dies auctor¬

Expanded text:
ginta: tantum quippe spatii est, plus minus, ginta: tantum quippe spatii est, plus minus, ab eo loco ubi sepulti sunt Patriarchae, in quibus et Jacob, usque ad hunc locum, quo eos advenisse narratur. Nam post factum ibi luctum et planctum magnum redierunt ad locum quem praeterierant, rursus Jordane transjecto. Nisi forte quis dicat, aliquorum hostium vitandorum causa per eremum eos venisse cum corpore, qua etca ad orientem versus tantum iretur, et inde ad ea per Jordanem veniretur, significationis causa factum esse credendum est, quod per Jordanem venturus erat ad eas terras postea Israel in Et fecit luctum patri suo septem dies. Nescio utrum inueniatur alicui sanctorum in scripturis celebratum esse luctum nouem dies, quod apud Latinos nouendial appellant. unde mihi uidentur ab hac consuetudine prohibendi, si qui christianorum istum in mortuis suis numerum seruant, qui magis est in gentilium consuetudine. septimus uero dies auctor
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretantur ꝓbent nob̾ hoc scͥptũ ẽẽ qd̾
infpretant᷑. et septuagnita interpretum
auctoritas quetanto ⁊ͥ diuinitꝰ fc̃o mi¬
raculo cõmendat᷑. tantam eccłis uetus¬
¶Uod mandauit iosepl ad potẽtes egip¬
tuit dic̾ent pharaoni. noĩe eius. p̃r ucus
aidiurauit medicens inmomumento
qd̾ fodi michi incra chanaan. ibi mese¬
pelieris. queripot̾. quõ uerũsit. cũ ħ ũ
ba pris eius qnͣ de sua sepultura man-¬
dauit non legant᷑. S ad sentenciam ũ¬
ba referre debemꝯ sicut in aliis supͣ siłr
iteratis uerbis uł narratõnib ãmoniu¬
mus. Uoluntati enĩ enũciande. et in no¬
sibi iacobsepulcrũ insqͣm supiꝰ in scͥp¬
turis legitur. S nͥ fieret cum in eisdem
pesiendiiacob. scͥptura dicit. ⁊ aduene¬
tunt ad aream atad que est tñsioida¬
nem. Pretgressi sinit enĩ locum in qfso
erat mortiuus sepeliendus .i. milia sicu
ꝑhibent quinonerũt. plusqͣm qͥnqua¬

Expanded text:
interpretantur; probent nobis hoc scriptum esse quod interpretantur; probent nobis hoc scriptum esse quod interpretantur; et Septuaginta interpretum auctoritas, quae tanto etiam divinitus facto miraculo commendatur, tanta in ecclesiis uetusQuod mandauit Ioseph, potentes Aegypti ut dicerent Pharaoni nomine eius: pater meus adiurauit me dicens: in monumento quod ego fodi mihi in terra Chanaan. ibi me sepelies, quaeri potest quomodo uerum sit, cum haec uerba patris eius. quando de sua sepultura mandauit. non legantur. sed ad sententiam uerba referre debemus, sicut in aliis supra similiter iteratis uerbis uel narrationibus admonuimus. uoluntati enim enuntiandae et in nosibi Jacob sepulcrum, nusquam superius in Scripturis legitur. Sed nisi fieret, cum in eisdem peliendum Jacob, Scriptura dicit, Et advenerunt ad aream Atad, quae est trans Jordanem? Praetergressi sunt enim locum in quo erat mortuus sepeliendus, millia sicut perhibent qui noverunt plusquam quinqua
Abbreviated transcription (Latin):
spũ quo ⁊̃ ore ino nsius intptatombus
qd̾ magnũ miraeulũ fuit cõsomusse fu¬
mãtur. triduũ posuerunt. ꝙͣuis nõ igno¬
rarent. qd dies. xͣl. in hebreis codicibs leꝙ¬
rentur. ut in dñ nr̃uhu xp̃i clarificatõe
intelligerentur dissolui aboleriq pcc̃a.
de quo dcmm est. qui traditus est pp̃ delu¬
ta nr̃a et resurrexit pp̃ iustificatõnem
nr̃am. Clarificabocio aũt domini ure
surrectõne et incelum ascensione co¬
noscitur. Uñ ⁊bis nũo. ꝙͣuis unũ et᷑
eũdem sp̃m scm̃ dedit p̾mo postea quã
resurrexit. iterũpostea ꝙͣ ascendit in ce¬
lum. Et qm̃i post tridiui resurrexit. post
xl. aut dies ascendit unũhoꝵ qd postuus
fcm est ñm dierũ codices hebrei signifi
cant alterũ aut de tiduo. qd̾ ad eauͣdem
etꝰ rem ptineret septuagnita cõmemiorare
nõ int̾pretatõnis ẜinfute. s ꝓph̾ie aucto¬
ritate uoluerũt. Non ergo dicanius u
alios litigemus. cum ⁊ illi qui exhebreo

Expanded text:
tationibus, quod magnum miraculum fuit, consonuisse firmantur, triduum posuerunt, quamuis non ignorarent quod dies XL in hebraeis codicibus legerentur, ut in domini Iesu Christi clarificatione intellegerentur dissolui abolerique peccata; de quo dictum est: qui traditus est propter delicta nostra et resurrexit propter iustificationem nostram. clarificatio autem domini in rrectione et in caelum ascensione cognoscitur; unde et bis numero quamuis unum et eundem spiritum sanctum dedit: primo posteaquam resurrexit, iterum posteaquam ascendit in caelum. et quoniam post triduum resurrexit, post XL autem dies ascendit, unum horum, quod posterius factum est, numero dierum codices hebraei signicant: alterum autem de triduo, quod ad eamdem etiam rem pertineret, Septuaginta commemorare, non interpretationis servitute, sed prophetiae auctoritate voluerunt. Non ergo dicamus unualios litigemus, cum et illi qui ex hebraeo
Abbreviated transcription (Latin):
ex qmibꝯdam quos inde nosse potuimꝰ
dignissime credimꝰ. qõ. clii.¬
¶ ¶ Omiuẽdatur in prĩarchis. qd̾ peco¬
rum mitritores erãt apũicia sua ⁊ apa¬
rentibꝰ siuis. Et merito. Nam hec ẽ sine
dubitatõne ulla iusta ẜuitus. ⁊ insta
dominatõ cum pecora hoĩ ẜuĩt ⁊ ho
pecorib dñatur. Sic enĩ dcm est. cimi
crearetur. Faciamꝰ hominẽ ad yma¬
ginẽ et similitudine nr̃am. ⁊ heat po¬
destatem pisciũ maris et uolatiliumi
celi. et omiui pecorũ. qͥ stͥ suꝑ tram. ii

Expanded text:
uos inde nosse potuimus, dignissime credimus. Commendatur in patriarchis, quod pecorum nutritores erant a pueritia sua et a parentibus suis. et merito : nam haec est sine ulla dubitatione iusta seruitus et iusta dominatio, cum pecora homini seruiunt et homo pecoribus dominatur. sic enim dictum est, cum crearetur: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram; et habeat potestatem piscium maris et uolatilium cael
Abbreviated transcription (Latin):
Eb̃ nũc ecce clamor filioꝵ isrł uenit ad
me nõ sicut clamor sodomoꝵ. quo iiq̃¬
tas sine timore.⁊ sine uerecundia sigii
egiptiis uasa aurea. ⁊ argentea. ⁊ uestes
ałꝙ addidit. ⁊ predabimim eos. man¬
dati huis uõ p̃t mn nustũ ẽẽ iudiciũ. Mã¬
datum eĩ dñi est. de quo nõ indicandũ.
S ei obtẽpand̾ fuit. Ille enĩnouit ꝙͣ
uiste mandau̾it. ad ẜuũ at ꝑtinet obe
mulo tuo intelligitur credete possefieñ

Expanded text:
Et nunc ecce clamor filiorum Israel venit ad Et nunc ecce clamor filiorum Israel venit ad me: non sicut clamor Sodomorum , quo iniquitas sine timore et sine verecundia signifAegyptiis vasa aurea et argentea et vestem, atque addidit, Et praedabimini eos: mandati hujus non potest injustum esse judicium. Mandatum enim Dei est, de quo non judicandum, sed ei obtemperandum fuit. Ille enim novit quam juste mandaverit: ad servum autem pertinet obedmulo tuo, intelligitur, credere posse se fieri
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ cõẜũtiou̾satio sicut dicit apłs in ce¬
lis sit. non eos existimo lingue sue mo¬
dum. qͣntum adueritatẽ ꝓmendam
aitinet. flitatemq uitan̾dam ex ͦ illo
obstetricum. debere formare. S diligẽ¬
tius de hac qone disserend̾ ẽ. pp̃ aliãͥ
exempla. que inscͥpturis repenuntur.
¶E fc̃o moysi cũ occidit potͫr¬
egiptiũ ad defendendũ frẽs suos. satis
indoles in eo laudabilis fũit. q̃ hocu
pccm admiserit. sic̾ sol uber tr̃a ⁊̃ ante
utilia semina. q̃dam herbaꝵ ꝙͣuis nt¬
utiliũ ferocitate laudari. an oĩo ip̃m
feiiustificandũ sit. Nd̾ ides nõ uide¬
tem gerebat. nec acceptam dumtus
deus daret illis salutem. ut phox tẽs¬
timomu indeatur mopses ia plortis¬
nitus ad monitus. qd sc̃ptura colaco
tacet. hoc andere potissẽ. Noͣ. m
dñi ni flãma ignis mrubo. qd .iiii.
¶ Ducere illos de tra illa. int̾ram bo
et multam. in t̾ram fluentẽ lac et mel

Expanded text:
eorum conuersatio, sicut dicit apostolus, in caeeorum conuersatio, sicut dicit apostolus, in caelis sit, non eos existimo linguae suae modum, quantum ad ueritatem promendam adtinet falsitatemque uitandam, exemplo illo obstetricum debere formare. sed diligentius de hac quaestione disserendum est propter alia exempla quae in scripturis reperiuntur. De facto Moyse, cum occidit Aegyptium ad defendendos fratres suos, satis psimus: utrum indoles in eo laudabilis fuerit. qua hoc peccatum admiserit, sicut solet uber terrae etiam ante utilia semina quadam herbarum quamuis inutilium feracitate laudari. an omnino ipsum factum iustificandum sit. quod ideo non uidetDeus daret illis salutem : ut per hoc testimonium videatur Moyses jam divinitus admonitus quod Scriptura eo loco tacet hoc audere potuisse. III. IDomini in flamma ignis de rubo. IV. Ib. III, 8. Educere illos de terra illa in terram bonam et multam, in terram fluentem lac et mel:
Abbreviated transcription (Latin):
mentur. a pͥmo anno ub̾tatis. usq ad
sed̾m annum famis. quo ingressus ia
cob in egiptum. nouẽ amnisunt. huc
annoꝵ iuuenes. ⁊̃ nepotes hr̃e potuerũt:
Sneq ulla hebraica ueritate ista solui¬
tur q̃o. Quẽadmodũ eĩ impleri potuit
ut tot nepotes suscipet iacobanteqͣm
intraret egiptũ. etiam de beniamm q
illa etate uenit ad frẽm: Non solũ aũt
scptura filios eũ hũisse ꝯmemorat. s et
nepotes.⁊ ꝓnepotem. qui om̃s ãmue¬

Expanded text:
mentur. a primo anno ubertatis usque ad mentur. a primo anno ubertatis usque ad secundum annum famis, quo ingressus est Iacob in Aegyptum, nouem anni sunt; huc annorum juvenes nepotes habere potuerunt? Sed neque ul a Hebraica veritate ista solvitur quaestio: quemadmodum enim impleri potuit ut tot nepotes suscipintraret in Aegyptum, etiam de Beniamin, qui illa aetate uenit ad fratrem ? non solum autem scriptura cum filios habuisse commemorat, sed et nepotes et pronepotes, qui omnes adnu
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝙͣ oñs ibi orte sint. quoꝵ ꝑentes ibi
ortisunt. Denide ⁊ illud iam nõ dubiũ
sẽ cum iacobin egiptum. exceptis uide¬
licet filiis ioseph. et deinde illis aĩantis¬
bus infertur. seꝑtuaginta quĩq aĩe
erant cum quib iacob intrauit inegii¬
tum. sic accipiendũ est. qui erant ĩ dõ¬
mo iacob qn intrauit inegiptum. Nã
utiq quos ibi inuenit. nõncum eis ĩ¬
trauit. S qm̃ diligentiꝰ discussa ueri¬
tate. repiuntur duo natiiam fuisse. cũ
intrauit effrem et manasses. qd̾ nõ so¬
lum hoc loco hebrei codices hre dicũt᷑.
cam significatõnẽ quẽdam uelut ꝓphica
lib̾tate. hũc nũm ꝯplere uoluerũt. Si ad¬
huc uiuente iacob. illi ex duob filiis ma¬
nasse et effrem ꝓpagati sũt. quos eidem
in egipto. quo potuerũt filii ioseph illo
iuo ⁊ nepotes hr̃e. Non muenit᷑. In gres¬
sus est eĩ egiptum iacobauno scd̃o fams
nati st̾ aũs fini ioseph in annus habudã¬
cie. Qublibet anins ub̾tatis nati existi¬

Expanded text:
 omnes orti sunt, quorum parentes ibi orti sunt? Deinde et illud jam non dubium se cum Jacob in Aegyptum, exceptis videlicet filiis Joseph, et deinde illis annumeratis infertur, Septuaginta quinque animae erant, cum quibus Jacob intravit in Aegyptum; sic accipiendum est, qui erant in domo Jacob, quando intravit in Aegyptum. Nam utique quos ibi invenit, non cum eis intravit. Sed quoniam diligentius discussa veritate reperiuntur duo nati jam fuisse cum intravit, Ephraem et Manasses, quod non solum hoc loco hebraei codices habere dicuntcam significationem quadam velut prophetica libertate hunc numerum complere uoluerunt. si adhuc uiuente Iacob illi ex duobus filiis Manasse et Ephraem propagati sunt, quos eidem in Aegypto, quomodo potuerunt filii Ioseph illo uiuo etiam nepotes habere, non inuenitur. ingressus est enim Aegyptum Iacob secundo anno famis; nati sunt autem filii Ioseph in annis abundantiae. quibuslibet annis ubertatis nati existi
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sitas uo sicut aceidit ip̃i ioseph. et
uenditus aft̃ĩb ẜuus aliengene fieret
Itaq pͥmos ẜuos quib hoc nom̃ mlati¬
ua lingua inditũ est. bella fecerunt. Man eĩ
bomo ab hoĩe suꝑatus iure belli posset occi¬
di. qr fuatus est ẜuus ẽ appellatus. inde ⁊
mancipia qr uami capta sunt. Est et ordo
mnatõnib ⁊ seruitutib clara nuticia ẽ.
ut qui excellunt rõne. excellant domĩa¬
tione. Qd̃ cum in hoc scło ꝑ inquitate
hominũ ꝑturbatur. uł ꝑnaturaꝵ carua¬
liũ diũsitatem ferunt iusti tp̃ralẽ puer¬
sitatẽ infinẽ h̾ĩturi ordinatissimã. ⁊ sẽpi¬
teruam felicitatẽ. qõ. Cliiii.

Expanded text:
aduersitas uero, sicut accidit ipsi Ioseph, ut uenditus a fratribus seruus alienigenae fieret. itaque primos seruos, quibus hoc nomen in latina lingua inditum est, bella fecerunt. qui enim homo ab homine superatus iure belli posset occidi, quia seruatus est, seruus est appellatus; inde et mancipia, quia manu capta sunt. est etiam orminationibus et seruitutibus clara iustitia est, ut qui excellunt ratione, excellant dominatione. quod cum in hoc saeculo per iniquitatem hominum perturbatur uel per naturarum carnalium diuersitatem, ferunt iusti temporalem peruersitatem in fine habituri ordinatissimam et sempiternam felicitatem. Abominatio
Abbreviated transcription (Latin):
duo multũ cõmendata. multũ cõsid̾anda
sunt. Seruus. aũt habrae dix̃at. si facitis
sollicita corporis cõmendatõ. ut nõ ĩ egip¬
to sepeliat᷑. s in tr̃a chanaan uxta pr̃es su¬
os. mirũ uidet᷑ ⁊ qͣi ab surdum. nec cõue¬
mens tante excellentie mentis ꝓph̾ice. Si
hoc ex hoĩnũ cõsuetudine meciamur. Si
aut̃ in hiis oĩb sacramiẽta q̃rant᷑. maiori
ãnuratõnis gandiũ ip̃i qui iuenerit ori¬
etur. Cadauerib quib mortuoꝵ pcc̃a sig¬
inficarei in lege nõ dubiũ est. cũ uidentur
hoĩes post eoꝵ cõtractatõnẽ. sine qualem¬
cũq contactum. tanꝙͣ ab inmũdicia pu¬
rificari. Et hinc illa sentẽcia ducta ẽ. Qe
baptizatur amortuo ⁊ terum ntãgist
illũ Quid ꝓficit lauatio eius: Sic et qͥ
ieninat suꝑ pcca sua ⁊ iterũ ambulans.
hec eadem facit. Sepultura gͦ mortuoꝵ
erant hoc significantia cadauera priarcha¬
rum uͥmea tr̃a ubi ille crucifieus ẽ cuius

Expanded text:
duo multum commendata multum consideranda sunt. seruus autem Abrahae dixerat: si facitis sollicita corporis commendatio, ut non in Aegypto sepeliatur, sed in terra Chanaan iuxta patres suos. mirum uidetur et quasi absurdum nec conueniens tantae excellentiae mentis propheticae, si hoc ex hominum consuetudine metiamur. si autem in his omnibus sacramenta quaerantur, maioris admirationis gaudium ipsi qui inuenerit orietur. cadaueribus quippe mortuorum peccata significari in lege non dubium est, cum iubentur homines post eorum contrectationem siue qualemcumque contactum tamquam ab inmunditia purificari. et hinc illa sententia ducta est: qui baptizatur a mortuo et iterum tangit illum, quid profecit lauatio eius? sic et qui ieiunat super peccata sua et iterum ambulans haec eadem facit. sepultura ergo mortuoerant hoc significantia cadauera patriarcharum nisi in ea terra ubi ille cruc-ifixus est, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
mũioseph modo impletũ putabiniꝰ. ut
nõ ꝑocn maioris rei continere ꝓphiam.
om̃em peccuniam in domũ pharaonis
Pertinuit ad scͥpturam. inhac qͣ recõ¬
iuendare fidem famuli dei. qo. s lx
si defecit argentum. Quer potest cum
ioseph frmẽta collegerit uñ hoĩes i¬
uerent pecora nũ unlebãt. cum tanta
fames inualesceret maxime qr fres
ioseph pharaoni dixerant. nõ sunt i
in opiam pascuoꝵ.se uenisse ꝯmemora¬
uerant. Pro inde si ea fame pascua de¬
feçerant intra chanaan. cur in egipto
nõ defecerant: eadẽ tunc fame ubiq
inua lescẽte. an sicut phibetur ab eis
quiloca scmi̾t inmultis egiptipaludił
potant pascuanõ de esse et̾ cũ fames
eẽt frumẽtoꝵ.q̃ solent ili flum̃s ĩ¬
undatone ꝓuemre. Sagis enĩdicũt
paludes ille feratius pascua gign̾e qñ
Si niuem grãm i cõspectu tuo subice
tringit. qua ẜuini cõstrieit abraam.÷
Ille mandans. Uñuxor ducatur filio suo

Expanded text:
 somnium Ioseph modo inpletum putabimus et  somnium Ioseph modo inpletum putabimus et non potius maioris rei contineri prophetiam? omnem pecuniam in domum Pharaonis. pertinuit ad scmendare fidem famuli Dei. CLX. Ib.si defecit argentum. Quaeri potest, cum Joseph frumenta collegerit unde homines viverent, pecora unde vivebant, cum tanta fames invalesceret: maxime quia fratres Joseph Pharaoni dixerant, Non sunt enc etiam inopiam pascuorum se venisse commemoraverant. Proinde si ea fame pascua defecerant in terra Chanaan, cur in Aegypto non defecerant, eadem tunc fame ubique invalescente? An sicut perhibetur ab eis qui loca sciunt, in multis Aegypti paludibus poterant pascua non deesse, etiam cum fames esset fi-umentomm, quae solent Nili fluminis inundatione prouenire? magis enim dicuntur paludes illae feracius pascua gignere, qusi inueni gratiam in conspectu tuo, subice tringit, qua senium constrinxerat Abraham: ille mandans unde uxor ducatur filio suo,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ solũ qñꝑegrinabat᷑. sic̃ in mesopo¬
tauua. uersimꝰ ⁊̃ quͥ ibi erat ubi uato
apls. qm̃ duu suus in corpore ꝑegruamu
a dño: Sedra hoe et illud inp̃salmo deũi
intelligitur. Inquilinus ego sum in t̾ra
et ꝑegrinus sicut om̃s pres mei. Namite¬
rumdicit de ip̃is dieb uite sue. Nõ ꝑue¬
nerunt in dies annoꝵ uite patrũ meom.
quos dies incoluerunt. Non em̃ hie aliud
uoluit intelligi. qͣm id qd̾ latini codices
hũt uixerũt. ac ꝑ hoc significait haue
quib aliam prĩam et̾nam dũs pollicet᷑
Uñ indend̃ ẽ ꝙ̃admodũ dcm̃ est de impi¬
is. icolent et abscondent ip̃i calcaneu
ineum obuabunt. Dehiis enĩ cõuenẽ¬
tis accipitur. qui ut abscondaut inco¬
lunt .i. ut insidient᷑ filiis. non manẽt¬
int̾ra ramessem. sic̃ p̾cepit pharao. Que¬
rendũ est. aitrũ t̾ra ramessem ip̃a sit ges¬
sen. Ip̃am enĩ pecierant. et ip̃am eis pha

Expanded text:
non solum quando peregrinabatur. sicut in Mesoponon solum quando peregrinabatur. sicut in Mesopotamia, uerum etiam quando ibi erat ubi naApostolus: Quandiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino? Secundum hoc et illud in psalmo dictum intelligitur: Inquilinus ego sum in terra, et peregrinus sicut omnes patres mei . Nam iterum dicit de ipsis diebus vitae suae: Non pervenerunt in dies annorum vitae patrum meorum quos dies incoluerunt. Non enim hic aliud voluit intelligi, quam id quod Latini codices habent, vixerunt; ac per hoc significavit hanc quibus aliam patriam aeternam Dominus pollicetur. Unde videndum est quemadmodum dictum est de impiis: Incolent et abscondent; ipsi calcaneum meum observabunt . De his enim convenientius accipitur, qui ut abscondant incolunt, id est, ut insidientin terra Ramessem, sicut praecepit Pharao. Quaerendum est utrum terra Ramessem ipsa sit Gessen. Ipsam enim petierant, et ipsam eis Phar
Abbreviated transcription (Latin):
loquens ⁊̃ dehiis qui nonerant nate:
quia illic parentes eoꝵ exquib natist
pepererat. ibi eos exhibens natos. qm
causa quinascerentur ibi nata esti.
parentes eoꝵ quos lia pepent ibi. ita¬
qm̃ causam intrandi megiptum iacob
in ioseph habuit totum tempus quo
in egipto meit ioseph in ẽgresso erat
iacõb in egiptum per suam progeni¬
em. q̃ illo uiuo propagabatur ꝑ qne
fcm est ut in grederetur. Expłicut¬

Expanded text:
loquens etiam de iis qui non erant nati; quia illic parentes eorum ex quibus nati sunt, pepererat, ibi eos perhibens natos, quoniam causa qua nascerentur ibi nata est, id est parentes eorum. quos ibi Lia peperit: ita. quoniam causam intrandi in Aegyptum Iacob in Ioseph habuit, totum tempus quo in Aegypto uixit Ioseph ingressio erat Iacob in Aegyptum per suam progeniem, quae illo uiuo propagabatur, per quem factum est ut ingrederetur. LI
Abbreviated transcription (Latin):
defleuisse pec̾a. et inpetrasse misenco.diã
dei. Nec tũ putandũ est istinis rali fctu
pententiũ tm̃modo ouenire. alioq aon
ueleticie fi̾nt. Ne septuaguita itptẽd
quos legere ꝯsueuit ecc̃a. erinsse credendi
sunt.ut nõ dic̾ent. xl. dies. s iudinti¬

Expanded text:
cordiam dei. nec tamen putandum est istum numerum luctui paenitentium tantummodo conuenire; alioquin non ae laetitiae fuerunt. nec septuaginta interpretes, quos legere consueuit ecclesia. errasse credendi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
temut ꝯmemorare ibi sepuitam matrem
ioscph. Ubi xp̃c fuerat nasciturus. No.
iori at̃ simstrã. ⁊ hoc filio suo ioseph uolẽti
corngere qͣi errantẽ atq uescientẽ ita Rud
scio fili scio. ⁊ hic erit in ppłm. ⁊ hic exalta¬
bitur. S fr̾ enis minormaior illo erit. et
semẽ eiꝰ erit inmultitudine gentu. hact¬
cobet fõeen dc̃m est. qr maiorserinet mior¬

Expanded text:
mmemorare ibi sepultam matrem Joseph, ubi Christus fuerat nasciturus. CLXVjori autem sinistram, et hoc filio suo Joseph volenti corrigere quasi errantem atque nescientem, ita respondet, Scio, fili, scio, et hic erit in populum, et hic exaltabitur; sed frater ejus junior major illo erit, et semen ejus erit in multitudinem gentium: hactcob et f
Abbreviated transcription (Latin):
ułtot aĩas exisse de femorib iacob. udẽ¬
dum est. quid hinc kendeatꝰ eis qui hoc
testimonio ꝯfirmare intunt᷑ apentibus
sił aĩas cũ corporib ꝓpagari. animas eĩ
dictas ꝓ hominib. aꝑte totũ significãte
locutõne nullus ambigit. S quõ ip̃ami
ꝑtem. ex qua totũ ꝯmemoratũ est ħ est
aĩam cinꝰ noĩe totus homo sigraficatus
est. alienems ab eo qd dcm est. exierũt
de femorib enis ut cares tm̃ ex illo na¬
tas. ꝙͣuis sole aĩe noĩentur accipiamus
querendi sũt loqutõnũ modi ẜm scͥptas.¬

Expanded text:
tot animas exisse de femoribus Iacob, uidendum est quid hinc respondeatur eis qui hoc testimonio confirmare nituntur a parentibus simul animas cum corporibus propagari. animas enim dictas pro hominibus a parte totum significante locutione nullus ambigit. sed quomodo ipsam partem, ex . qua totum commemoratum est, hoc est animam, cuius nomine totus homo significatus est, alienemus ab eo quod dictum est: exierunt de femoribus eius, ut carnes tantum ex illo natas, quamuis solae animae nominentur, accipiamus, quaerendi sunt locutionum modi s
Abbreviated transcription (Latin):
am peccandiconsuetudinẽ. nͥ xͥ accẽ¬
dat nõ inspiratõ caritatis ꝑ sp̃m scũ¬
s intucnd̾ et mirand̾ in docͣtiina en¬
uãgłica uͥtutis eius exemplũ hic eis
ip̃m de quo respondet. sic conclusit
cpłus. ut dr̃et. Infelix egoħo: quis
me liberabit de corpore mortis huiꝰ

Expanded text:
miam peccandi consuetudinem, nisi Christi accemiam peccandi consuetudinem, nisi Christi accedat, non inspiratio charitatis per S intuendum et imitandum in doctrina euangelica uirtutis eius exemplum. et certipsum, de quo respondet, sic conclusit apostolus, ut diceret: infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius?
Abbreviated transcription (Latin):
oc aũt istum sape: et alia u̾ba eiꝰ
libero arbitrio iͥnsi ad eum loqũs ꝯtra
qm̃ disputat. qm̃ ille posuerat u̾ba cipłi
dicentis. nõ ꝙ uolo ago. et ind̾o aliam
legem in m̃bris meis repugnantẽ legi
mentis mee et cetera que ibi dũr. iste
ris et idẽ lege ad hͦ positi assetũt eũ di¬
xisse ꝑsona que niuria iitõꝵ cõsuetu¬
dine: uelut quãdam ten̾et᷑ ncc̃itate pec¬
candiet ꝙͣuis bom̃ appageret uolũta¬
temusu tũ precipitaret᷑ in malũ. In
ꝑsona aũt hoĩs unus inquit designͣt
populũ subu̾te̾ ad huc lege peccantẽ.
Qrnem ab ħ consuetuduus malo dicit
lib̾and̾ esse perxp̃m. qui credentibus s
primo om̃nia ꝑ baptismũ pcc̃adiritit
demde mutatione su ad ꝑfcãm ĩcitat
sc̃ĩtatem et intõꝵ consuctudiuẽ urtu
tũ iũcit exemplo. Ecce qũo uult intel¬
ligi adinari eos sub sege peccant.
ut per gram xp̃i iustificati lib̾ent᷑. tñ¬
qmͣ eĩs non sufficict sola lex pp̃ nu¬

Expanded text:
oc autem istum sapere, et alia ejus verba Libero Arbitrio, ubi ad eum loquens contra quem disputat, quoniam ille posuerat verba Apostoli dicentis, Non quod volo ago; et, Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et caetera quae ibi dicuntur; iste ris et sub lege adhuc positi asserunt eum dixisse persona, qui nimia vitiorum consuetudine velut quadam teneretur necessitate peccandi et quamuis bonum appeteret uoluntate, usu tamen praecipitaretur in malum. in persona autem hominis unius\', inquit, \'designat populum sub uetere adhuc lege peccantem, quem ab hoc consuetudinis malo dicit liberandum esse per Christum, qui credentibus sibi primo omnia per baptismum peccata dimittit, deinde imitatione sui ad perfectam incitat sanctitatem et uitiorum consuetudinem tum vincit exemplo. » Ecce quomodo vult intelligi adjuvari eos qui sub lege peccant, ut per gratiam Christi justificati liberentur, tanquam eis non sufficiat sola lex, propter ni
Abbreviated transcription (Latin):
panis iurtutem esse intelligamꝰ msi forte
lidiorẽ hõim pane effec̾at. S hic panis
et si ꝓpͥcm m̃m occultando sollicitũ lecto
egens cibo tanto tp̃re uixit. .xuii.
¶Eigne descendente suꝑ qͥnquagenti¬

Expanded text:
pleverit, esse intelligimus. Nisi forte lidiorem hominum pane effecerit. Sed hic panis etsi propriam occultando naturam sollicitum lectoregens cibo tanto tempore vixit. CAPUT XX.-- De igne descendente super quinquagena
Abbreviated transcription (Latin):
rib nubib acris natura sufferti non
possunt.S uento eo augnentãtegra¬
uitula mole ad t̾ram delabunt᷑ et si illas
uit easdem guctas concretas ingcam¬
dinũ lapillos glaciałr solidatos fri¬
San siigor deducit. Et si panlo remiss¬
ores nec dũ densctas casdem gelu ĩue¬
nerit muẽ facit. et si geludũ frigusi¬
has non p̾strme̾it aque stillicidiũ libe¬
rũ ad inferiores peates ũde ierat redit.

Expanded text:
iunt: aeris natura superferri non possunt, sed vento coagente graviuscula mole ad terram dilabuntur. Et si illas praeripuerit; easdem guttas concretas in grandinum lapillos glacialiter solidatos frigoris rigor deducit: et si remissiores et necdum densatas eas gelu invenerit, nivem facit: et si has gelidum frigus non perstrinxerit, aquae stillicidium liberum, ad inferiores partes unde ierat redit.
Abbreviated transcription (Latin):
pauis iurtutem esse intelligamꝰ insi forte
singelico opere de quatũꝙ t̾rena m̃ fc̃us
in terta degentis adhuc hoĩs pastũ na¬
lidiorẽ hõm panie effec̾at. S hic panis
et si ꝓpͥcm ñm occultando sollicitũ lecto
egens cibo tanto tp̃re uixit. .xuii.
DE igne descendente suꝑ qͥnquagena¬

Expanded text:
pleverit, esse intelligimus. Nisi forte angelico opere de quacumque terrena materia factus in terra degentis animam hominis pastam validiorem hominum pane effecerit. Sed hic panis etsi propriam occultando naturam sollicitum lectoregens cibo tanto tempore vixit. CAPUT XX.-- De igne descendente super quinquagena
Abbreviated transcription (Latin):
rib nubib aeris natum sufferri non
possunt. S uento eo augmentãtegra¬
ii̾tula mole ad t̾ram delabunt᷑ et si illas
uit easdem guctas concretas in gmn¬
dinũ lapillos glaciałr solidatos fri¬
goris rigor deducit. Et si paulo remissi¬
ores nec dũ densatas easdem gelu ĩue¬
nerit muẽ facit. et si geludũ frigus¬
has non p̾strixit aque scilicidiũ libe¬
rũ ad inferiores partes ũde ierat redit.

Expanded text:
iunt: aeris natura superferri non possunt, sed vento coagente graviuscula mole ad terram dilabuntur. Et si illas u praeripuerit; easdem guttas concretas in grandinum lapillos glacialiter solidatos frigoris rigor deducit: et si remissiores et necdum densatas eas gelu invenerit, nivem facit: et si has gelidum frigus non perstrinxerit, aquae stillicidium liberum, ad inferiores partes unde ierat redit.
Abbreviated transcription (Latin):
incõuement arbutor eũ quem uideo mͥ
rescribere uoluisse. nicħ sͥ a me scribi no¬
luisse. Prom̃obsecrote ut qd̾ ꝙ̃ ad ego tͥ
pui. acq int̾ meas arctissimas occupa¬
tiones tuam scẽm mͥq carrissimã uolũ¬
tatem offendere timui ut fat̾em qd̾ pe¬
lauit. ad om̃ia illi rũdere non grau̾is.
qd̾ et añ facere potuusti. Scies .n. cũ le¬
g̾is nicħ pene ame dcm̃ qd̾ ip̃e nõ noue¬
ras. ã qd me tacente nosse non pot̾as.
S hoc opus meũ hẽas rogo cũ cet̾is.
quoꝵ studio scis cõuenire. euũ u̾ouid̾
qd̾ flagito hẽat ip̃e cui potissimũ ꝯgru¬
it. Et cet̾i quos non parũ ista delc̃ant.

Expanded text:
inconuenienter arbitror eum, quem uideo mihi rescribere noluisse, nihil sibi a me scribi uoluisse. proinde obsecro te, ut, quem ad modum ego tibi parui atque inter meas artissimas occupationes tuam sanctam mihique carissimam uoluntatem offendere timui, ut facerem, quod pelauit, ad omnia illi respondere non graueris, quod et ante facere potuisti. scies enim, cum legeris, nihil paene a me dictum, quod ipse non noueras aut quod me tacente nosse non poteras. sed hoc opus meum habeas rogo cum ceteris, quorum studio scis conuenire. tuum uero illud, quod flagito, habeat ipse, cui hoc potissimum congruit, et ceteri, quos non parum ista delectant,
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃as. Augusimꝰ in dño
salutem. Questiones tͥꝓ
positas mn delegare malu¬
isti. non opinor pigricia.
s ꝙ ea quo ip̃a que nosti libentius ꝑuos
audis. dñ uos miis diligis. at ego pp̃¬
ea malebam a te illas reꝑtti ꝙ ille ip̃e ar̃ĩ¬
q̃inos uerecũdatur sequi. uiderit quam
obcãm ħ tñ suspicor. nec suspiciomea ul
malmola est. uł absurda. cũ et optime
nou̾is quantũ eũ diligam. quantoq mͥ

Expanded text:
GRATIAS AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Quaestiones tibi propositas mihi delegare maluisti non, ut opinor, pigritia, sed quod ea quoque ipsa, quae nosti, libentius per nos audis, dum nos nimis diligis. at ego propterea malebam a te illas aperiri, quod ille ipse ami rescripsit, quasi nos uerecundatur sequi; uiderit quam ob causam. hoc tamen suspicor nec suspicio mea uel maliuola est uel absurda, cum et optime noueris, quantum eum diligam quantoque mihi
Abbreviated transcription (Latin):
¶Erumptũ ogrex basan reliquiis
scũs est araphayin. Hoc noĩe qd̾ est
raphaym. gigantes significare in
est a raphaii plams utiq dr̃ reliqui¬
is feũs est. ut ip̃e ex illis remansisse
intelligatur. Cuis et cõsequent᷑ lõ¬
gitudo et latitudo ferreilecti cõme¬
morat᷑. ad enus magnitudinẽ con

Expanded text:
erumtamen Og rex Basan reliquus factus est a Raphain. Hoc nomine, quod est Raphain, gigantes significari in est a Raphain, planius utique dicitur, reliquus factus est, ut ipse ex illis remansisse intelligatur: cujus etiam consequenter longitudo et latitudo ferrei lecti commemoratur, ad ejus magnitudinem co
Abbreviated transcription (Latin):
nod aũt ait. ¶ Si .i. abiahã ex
opib iustificatus est. ht gloriã.
s ñ ap̃dm̃. hoc est quia abiahã sine
legedum sinc opib legis gloriam cõ¬
quirit. qĩ suis iurib legem implecit.
eũ anͣt adhuc lex ista data nonesset
deu illagloria non sua est. Nõ . i m̾to
sui camꝙͣ ex opib. s dei gr̃a fide instifi¬
mmib reddant mercedem. Nam deus
per gr̃am dedit. quia peccatorib dedit.
per fidem ut iuste unerent. id est bene
oparentur. Ꝙ ergo bene opamur iam
accepta gratia. non nob̾ s illitabnẽd̾
est. qui per gr̃am nos instificauit. Nã
si debitam mercedem uellet reddere:
pencan redderet debitam pãoribus.
pietate pmauet atq iusticia. quia iõ
iustificatus est. ut iustus sit. nomut
peccare sibi licere arbitretur. ¶ Quod
dem in int̾iore homñe eẽ in cõspectudi
nõ i ostentatione hommũ sicutiest

Expanded text:
od autem ait, Si enim Abraham ex operibus justificatus est, habet gloriam, sed non apud Deum; hoc est, quia Abraham sine Lege dum non ex operibus Legis gloriam conquirit, quasi suis viribus Legem impleat, cum adhuc Lex ista data non esset, Dei illa gloria, non sua est. Non enim merito sui tanquam ex operibus, sed Dei gratia fide justifiminibus reddant mercedem. Nam Deus per gratiam dedit, quia peccatoribus dedit, ut per fidem juste viverent, id est bene operarentur. Quod ergo bene operamur jam accepta gratia, non nobis, sed illi tribuendum est, qui per gratiam nos justificavit. Nam si debitam mercedem vellet reddere, poenam redderet debitam peccatoribupietate permaneat atque justitia; quia ideo justificatus est ut justus sit, non ut peccare sibi licere arbitretur. XXIII. dem in interiore homine esse in conspectu Dei; non in ostentatione hominum, sicuti est
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit eẽ desideria quib nõ obedi¬
endo: poc̾m nnob̾ regͥnare̾nõ sium
s qũi ista desideria de carius morta¬
litate nascunt᷑. que trahimꝰ ex p̾mo
pc̃cd prim hominis. Undecarnalit
tione corporis ĩmutationemllam
que uob̾ ꝓmittitur meru̾imus. Ubi
pfecta pax exit. ẽnm in quarto gͣdu
constitium. Id̾ꝯ̾ aũt ꝑfectapax. qa
nich nob̾ resiscat non resistentib c̾o
hoc ẽ. qd̾ dicit apłus. Corpus qͥd̃

Expanded text:
ostendit esse desideria, quibus non obediendo, peccatum in nobis regnare non sinimus. Sed quoniam ista desideria de carnis mortalitate nascuntur, quae trahimus ex primo peccato primi hominis, unde carnaliter tione corporis immutationem illam, quae nobis promittitur, meruerimus, ubi perfecta pax erit, cum in quarto gradu constituemur. Ideo autem perfecta pax, quia nihil nobis resistet non resistentibus Deo. Hoc est quod dici
Abbreviated transcription (Latin):
liberatoris sui. Nich̾ ei ꝓcest ĩta pe¬
sumpr̃o ĩmo eticm tantũ uocet. ut ue
hementiore põcidesiderio rapiat᷑. et n
peccatis et̾ prenaricator mueniat᷑.
dobin. nouest. lex ne puaticato. dic
ergdiatens cũ se quis cognonit pie
ip̃m surgere non ueilere mi ploret
libercitoris aueiliũ. lenit ergo. gta
quedonec pc̃ca p̾t̾ita: et conantẽ ad
cũ dłcant in pecc̃m. Nontam̃ huo de¬
siderus consentiens spc̃. qũ est fixuo

Expanded text:
Liberatoris sui, nihil ei prodest ista praeLiberatoris sui, nihil ei prodest ista praesumptio: imo etiam tantum nocet, ut et vehementiori peccati desiderio rapiatur, et in peccatis etiam praevaricator inveniatur. Ubi enim non est Lex, nec praevaricatio . Sic ergo jacens cum se quisque cognoverit per seipsum surgere non valere, imploret Liberatoris auxilium. Venit ergo gratia quae donet peccata praeterita, et conantem adjeum ducant in peccatum; non tamen his desideriis consentiens spiritus, quo
Abbreviated transcription (Latin):
interius interrogationib exammatõ
nb nrãm conscĩam liquido nob̾cora
d̾o responderimus diłctione nos fac̾e.
cutiones eius quẽ argueris lac̾auerĩt
aminũ. si ad huc ille scmari posse ui¬
debitur: ncħ respondeas quo usq sa¬
neris prior. ne carnalib motib t̾ius
aduocend̾ consentics et exibeas lĩgñ
tuam arma iniquitatis pecc̃o: ad red¬
dend̾ malũ ꝓ malo. aut maledictũ ꝓ
maledicto. Quicquid.n. lac̾ato aimo
dreeris pumientis est ĩpetus nõ cari¬
tas dixeris corrigentis. Dilige ⁊ dic
ꝙ uoles. nuillo modo maledictũ erit
qd̾ sp̃e maledicti sonuerit. Si memi¬
ueris senserisq te ingladio uerbi
dei liberatorem honmus esse uelle ab
obsidione uicioꝵ qd̾ si force ut ple¬
q accidit dilectione quidem talemsus¬
cipis accionem et ad eam corde diles¬
tionis accedis. s int̾ agendũ subrep¬
serit aliquid dũ tibi resistitur. qd̾ tes
auferat ab hoĩs u̾tio ꝑcutiendo et ip̃

Expanded text:
internis interrogationibus examinantes internis interrogationibus examinantes nostram conscientiam, liquido nobis coram Deo responderimus, dilectione nos facere. cutiones ejus quem argueris, laceraverint animum; si adhuc ille per te sanari posse videbitur, nihil respondeas donec saneris prior: ne forte carnalibus motibus tuis ad nocendum consentias, et exhibeas linguam tuam arma iniquitatis peccato ad reddendum malum pro malo, aut maledictum pro maledicto . Quidquid enim lacerato animo dixeris, punientis est impetus, non charitas corrigentis. Dilige, et dic quod voles: nullo modo maledictum erit quod specie maledicti sonuerit, si memineris senserisque te in gladio verbi Dei, liberatorem hominis esse velle ab obsidione vitiorum. Quod si forte, ut plerumque accidit, dilectione quidem talem suscipis actionem, et ad eam corde dilectionis accedis, sed inter agendum subrepserit aliquid, dum tibi resistitur, quod te auferat ab hominis vitio percutiendo, et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
dilas penetrante sanati sunt. Qd̾ nõ fi¬
eret si semper expectarenus ꝑiclitantẽ
putrescentib menibris qũ eum liberet
attendunt: qui t̾cene mercedis ĩ tuitu
curant. Quotus .n. quisq reperit᷑ qui
ferm̃ eoꝵ aut ignem non ligatus exptꝰ
sit. cũ et illi rariores sint qui uolentes
ligati fuertut. plures .n. resistentes et
mori se male claanantes qui illo cura¬
ri. modo uix sigua ip̃a eoꝵ relicta lib̾a
om̃ib membris ꝯstrinxunt. neq ad
suũ neq ad reluctantis. s ad ip̃us ar¬
tis arbitriũ. Quoꝵ tñ nocib ꝯuiciisq
dolentiũ. nec ꝯmouetur dolentis c̃mꝰ
nec quiescit mans. Medicine autem
celestis mimistri. aut ꝑ odioꝵ crabem
cernere stipulam in oculo fr̃is uolũt
aut tollerabilius mortẽ ind̾e peccantis
quã u̾bum indignantis audire. Qd̾ nõ
manib illi medici aliena menibͣ ꝑtrac¬
tant. Nunꝙͣ itaq aliem peccati obiur¬
gandi suscipiendũ est negotiũ insicũ

Expanded text:
dullas penetrante, sanati sunt: quod non fidullas penetrante, sanati sunt: quod non fieret, si semper exspectaremus periclitantem putrescentibus membris, quando eum liberet aut attendunt, qui terrenae mercedis intuitu curant. Quotus enim quisque reperitur, qui ferrum eorum aut ignem non ligatus expertus sit? cum et illi rariores sint qui volentes ligati fuerint. Plures enim resistentes, et mori se malle clamantes, quam illo curari modo, vix lingua ipsa eorum relicta libera omnibus membris constrinxerunt; neque ad suum, neque ad reluctantis, sed ad ipsius artis arbitrium: quorum tamen vocibus conviciisque dolentium nec commovetur curantis animus, nec quiescit manus. Medicinae autem coelestis ministri, aut per odiorum trabem cernere stipulam in oculo fratris volunt , aut tolerabilius mortem videre peccantis, quam verbum indignantis audire: quod nonmanibus illi medici aliena membra pertractant. 57. Nunquam itaque alieni peccati objurgandi suscipiendum est nogotium, nisi cum
Abbreviated transcription (Latin):
s hoc est talib ĩportimũ. itaduo que
sequntur ad duo supiora possunt sin¬
gillatim referri. hortate cũ oportune ins¬
tas nccepa cũ ĩportime arguis. Deide
runtur. cũ om̃i longanimtate cidsus¬
tmendas indignationes coꝵ quos des¬
trius et doctrina ad instinenda eorum
studia quos edificas. Tam̃ etian siillo
usitatõre mododistingintur. iusta opor¬
tune: qd si ħ modo non ꝓficis ĩportune
ita intelligendũ est. ut tu oportumtatẽ
oĩonon deseras. et sic accipias ꝙ dictũ
est. ĩportune ut illi uidearis ĩportumus
qui non libent̾ audit que dũr in eum.
tu tñ scias hoc illi esse oportimũ et diłc¬
tionem curamq sanitatis eius aĩmo
teneas mansueto. et modesco et fra¬
terno. Multi .n. postea cogitãtes que
andierint. et quã iuste audierĩt. ip̃i
se grauius et seuerus arguerunt. et qm̃¬
ius ꝑturtatiores a medio uiderentur. ab¬
scedere paulatima uerbi ugore in me¬

Expanded text:
si hoc est talibus importunum: ita duo quae si hoc est talibus importunum: ita duo quae sequuntur, ad duo superiora possunt singillatim referri, Hortare cum opportune instas, increpa cum importune arguis; deinderuntur, Cum omni longanimitate, ad sustinendas indignationes eorum quos destruis; et doctrina, ad instruenda eorum studia quos aedificas: tamen etiamsi illo usitatiore modo distinguatur, Insta opportune; quod si hoc modo non proficis, importune: ita intelligendum est, ut tu opportunitatem omnino non deseras, et sic accipias quod dictum est, importune, ut illi videaris importunus, qui non libenter audit quae dicuntur in eum; tu tamen scias hoc illi esse opportunum, et dilectionem curamque sanitatis ejus animo teneas mansueto, et modesto, et fraterno. Multi enim postea cogitantes quae audierint, et quam justa audierint, ipsi e gravius et severius arguerunt; et quamvis perturbatiores a medico viderentur abscedere, paulatim verbi vigore in me
Abbreviated transcription (Latin):
de reseruetur. Modus antem ẜmoĩs sine
acans sinc blaudius ꝓferatur. sicut salꝰ
dus est. Nam et alioloco dicit. Seruum
autem dm̃ litigare non oportet. s mitẽ
esse ad om̃s docibilem pacientem. et ne
quisqmͣ ex eo putet cessand̾ esse sibi a
correctione ertoris alt̾ius inde quid ad¬
iungat. In modestiaiquit corpiẽtẽ
diu̾sa sensientes. Qnomodo inmodestia
qũo corripientem. nͥcũ leuitate corde ⁊¬
retinemus. et alia medicam̃ti acͥmonia
uerba correctionis asꝑgimꝰ: Nec aliter
hortarẽ. increpa in onũi longamintate
et doctrina. Importm̃tas .n. oportunita
ti contraria est. Ne .n. oĩo ullũ medica¬
mentũ sanat: nͥ qd̾ oportune adhibi̾us.
Quãqmͣ ergoet sic possit distingui iꝰta
oportime ut alius sit iensus. Importune
argue: deide cetera contexantur. horta¬
re nicrepa. cum om̃i longanuntate et
doctrinaut tunc oportunus sentiaris. cũ
iustas edificando. cũ aut̾ destrius arguẽ¬
do: non cures etiam si ĩportumis iudeatẽ.

Expanded text:
tem sermonis, sive acrius, sive blandius proferatur, sicut salus dus est. Nam et alio loco dicit: Servum autem Domini litigare non oportet; sed mitem esse ad omnes, docibilem, patientem. Et ne quisquam ex eo putet cessandum sibi esse a correptione erroris alterius, vide quid adjungat: In modestia, inquit, corripientem diversa sentientes . Quomodo in modestia, quomodo corripientem, nisi cum lenitatem corde retinemus, et aliquam medicamenti acrimoniam verbo correptionis aspergimus? Nec aliter hortare, increpa in omni longanimitate et doctrina . Importunitas enim opportunitati utique contraria est: neque omnino ullum medicamentum sanat, nisi quod opportune adhibueris. Quanquam ergo et sic possit distingui, Insta opportune, ut alius sit sensus, Importune argue, deinde caetera contexantur, Hortare, increpa cum omni longanimitate et doctrina: ut tunc opportunus sentiaris, cum instas aedificando; cum autem destruis arguendo, non cures etiamsi importunus videaris,
Abbreviated transcription (Latin):
tur quisq instruere: et cũ ꝓtne exsigitar
irridet q poccantẽ aut sũpbetanꝙͣ ĩ sa¬
nabilem detestatur: in sp̃n inquit mã
ꝓpriipituli cogitatio. Itacos nec de ẽẽ no¬
luit frum̃ correction̾em. nec stud̾e c̾tam̃i.
Multi .n. homines cuma sompno exti

Expanded text:
tur instruere, etiam cum proterve exagitat irridetque peccantem, aut superbe tanquam insanabilem detestatur, in spiritu, inquit,proprii periculi cogitatio. Ita eos nec deesse voluit fratrum correptioni, nec studere certamini. Mul