comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
thas autẽ gẽtẽ thessalie fuisse aiũt arca pemõ
aniuẽ olim ĩhĩtãte alipitha appollius filia uũ¬
cupatus ¶ Siccioni gretisunt uũcupati asiccio¬
nio rege. hii pͥmũ agilei uccabantur. a rege a ge¬
ui ab argo conditore cognõiati. postꝙͣ autẽ rex gͥ¬
corum apis mortuus ẽ huic filiꝰ argus successit
ĩ regnũ ⁊ ex eoarguu applłati sũt qui eciã ab eis
post obitũ deus hr̃i cepit templo et sacrificõ ho¬
uoratus ¶achei qui et achiui ab accheo filio io
ins pelagi crguoĩati qͥ cũ uelis passis uerno tẽ¬
dictos uurũtones fu̾iuit a chilł socii dolopes pr̃r¬
rundones a murũdone duce ioius et eruuose fi¬
lio ¶Cethropi atheuiẽsiũ regi successit granus
cuiꝰ filia atris nouien et regionis et gẽtis dedit
et ex ca attici crguoĩati st̃ qui sunt atreuienses
¶Iouuir fortis ex suo noĩe eos dẽ atheuiẽses uo¬
cauit ioues Macedones a noĩe macionis regis
autea emati nũcupati sunt. postea macerones

Expanded text:
thas autem gentem Thessaliae fuisse aiunt circa Peneum amnem olim inhabitantem, a Lapitha Apollinis filia nuncupatos. Sicyonii Graeci sunt nuncupati, a Sicyone rege. Hi primum Agialei vocabantur, a rege Ageati. Idem et Argivi, ab Argo conditore cognominati. Postquam autem rex Graecorum Apis mortuus est, huic filius Argus successit in regnum, et ex eo Argivi appellati sunt; qui etiam ab eis post obitum ut deus haberi coepit, templo et sacrificio honoratus. Achaei, qui et Achivi, ab Achaeo Iovis filio dicti. Pelasgi nominati, quia cum velis passis verno temdictos. Myrmidones fuerunt Achilli socii: Dolopes Pyrrrmidonas a Myrmidone duce, Iovis et Eurymedusae filio. Cecropi Atheniensium regi successit Cranaus, cuius filia Atthis nomen et regionis et gentis dedit. Et ex ea Attici cognominati, qui sunt Athenienses. Ion, vir fortis, ex suo nomine eosdem Athenienses vocavit Iones. Macedones a nomine Emathionis regis antea Emathii nuncupati sunt: postea Macedones
Abbreviated transcription (Latin):
suspicãtur ei ꝙ bruti sit gens ĩtin crceouũ ĩtfirso
mari qiͣextra orbẽ põita de quib uirgiliꝰ toto di¬
hũt ⁊ picto corꝑe eo ꝙ aculeis ferreis cũ atramẽto
nariaꝵ figuraꝵ stignata adnotẽtu. ¶ Galli a ca¬
dore corpis nũcupati sunt. gallia eiũ lac dicitur
et facies hõm et colores et corꝑum qnͣtitutes et
ces atq acriores ĩgemo ꝑuissumi qd̾ natina cluua¬

Expanded text:
suspicantur, eo quod bruti sint, gens inter Oceanum, interfuso mari, quasi extra orbem posita. De quibus Virgilius: Toto dihabent a picto corpore, eo quod aculeis ferreis cum atramento variarum figurarum stigmate adnotentur. Galli a cadore corporis nuncupati sunt. Γάλα enim Graece lac dicitur.et facies hominum et colores et corporum quantitates ces atque acriores ingenio pervidemus, quod natura clima
Abbreviated transcription (Latin):
Benac. qd̃ ẽ supplicari et uenari qͥ diui nitate
ip̃oꝵ thure uenerant᷑. ip̃i sunt et arabes qͥ ĩ mõte
arabie sũt qui nccatur libanꝰ et aute libauꝰ ubi thu¬
ra colliguutur.¶Siri autẽ a suriui uecati phibẽtur
qui fuit nepos abraham ex cethura. quos autẽ ue¬
theres assirios. nũc nos uecauiꝰ syros a ꝑte totura
applłantes.¶Ebrei applłati ab heber qui ꝓnepos

Expanded text:
d est supplicari et venerari, quia divinitatem per ipsorum tura veneramus. Ipsi sunt et Arabes, quia in montibus Arabiae sunt, qui vocantur Libanus et Antilibanus, ubi tura colliguntur. Syri a Surim vocati perhibentur, qui fuit nepos Abraham ex Cethura. Quos autem veteres Assyrios, nunc nos vocamus Syros, a parte totum appellantes. Hebraei vocati sunt ab Heber, qui pronepos
Abbreviated transcription (Latin):
tes assiatite scithice gentes qr postos se iasoneᷤᷤ
credũt albo criue nascunt᷑ ab am̃dius unub
et ip̃ius capilli color genti nomẽ dedit ¶ Et
uide dicũtur albani. hoꝵ glanca ocuł .i. picta¬
pupulla adeo ut necte pi ꝙͣ die ceruat. alca¬
in autẽ utiui amazonib fu̾ũt ¶Ungros
autea ymnos uecatos. postremo a rege suc
abares applsatos qui priꝰ in ultĩa icotite
int̃ glacialẽ thanam ⁊ massagetarũ ĩmane
⁊ ab egr̃ptiis ⁊tq ethỹopib aunuũ uectigal

Expanded text:
Asiaticae Scythiae gentes, quae posteros se Iasonis credunt, albo crine nascuntur ab adsiduis nivibus; et ipsius capilli color genti nomen dedit. Et inde dicuntur Albani. Horum glauca oculis, ipupilla, adeo ut nocte plus quam die cernant. Ali autem vicini Amazonum fuerunt. Hugnos antea Hunnos vocatos, postremo a rege suo Avares appellatos, qui prius in ultima Maeotide inter glacialem Tanaim et Massagetarum inmanes et ab Aegyptiis atque Aethiopibus annuum vectigal
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ aloquendo. ꝙ uisi ħ nomen iã in alia re soleret
intilĩgi quo corta hominũ nolumꝰ iunclimare rõnabi¬
irẽ possenius a fuuto fatum appllare non eñ abuue
posseuiꝰ eẽ. scͥtum in litt̾is sanctis. semeł cortus ue

Expanded text:
id est, a loquendo, qui nisi hoc nomen jam in alia re soleret id est, a loquendo, qui nisi hoc nomen jam in alia re soleret intelligi, quo corda hominum nolumus inclinare, rationabiliter possemus a fando fatum appellare: non enim abnuere possumus esse scriptum in litteris sanctis: Semel locutus est
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus fuiss serapis applłatꝰ ẽ ꝓpt̾ ea qr archa ĩ
qͣ mortuus ponit᷑. quã sartofagũ uccãt soros dicit᷑
deide una littera cõnutata serapis dictus ẽssapi
fuit apud egỹptios taurꝰ. serapi cousecratꝰ et ab
ea ita crgnomĩatus quẽ egỹptus nstar nuuinus
colebat. eo ꝙ de futuris daret quedã mauifesta sig̃
apparebat enĩ ĩmẽsus q̃ centũ antistites ꝓseq̃lãt
et repente uelud limpbatici p̾cauebãt. huiꝰ capi¬
tis ỹmaginẽ in heremo iudei feceruunt ¶ Eanui
gnis ostendẽ inderentur futura. n lutis enĩ con¬
sulebantur a paganis. et responsa ilł non signis s
um reꝵ gignẽdaꝵ seu agygnẽdis lib̾is. Onde⁊ ge
intales lecti dicebantur a gentib qui nouo mari¬
to st̾nebantur Hec et alia sunt fabulosa signienta
tamen atorent ¶ Eatum dicũt autẽ eẽ quidqͥo dii
fantur. qꝙͥ ioppit̾ fatur. afando igit᷑ fatũ dictũ

Expanded text:
mortuus fuisset, Serapis appellatus est; propterea quia arca, in mortuus fuisset, Serapis appellatus est; propterea quia arca, in qua mortuus ponitur, quam sarcophagum vocant, σορὸς dicitur deinde una littera commutata Serapis dictus est. Apis fuit apud Aegyptios taurus Serapi consecratus, et ab eo ita cognominatus, quem Aegyptus instar numinis colebat, eo quod de futuris daret quaedam manifesta signa. Apparebat enim in Menphis. Quem centum antistites prosequebantur et repente velut lymphatici praecanebant. Huius capitis imaginem sibi in eremo Iudaei fecerunt. Fauni gnis ostendere viderentur futura. In lucis enim consulebantur a paganis, et responsa illis non signis, sed um rerum gignendarum, seu a gignendis liberis. Unde et geniales lecti dicebantur a gentibus, qui novo marito sternebantur. Haec et alia sunt gentilium fabulosa tamen adorentur. Fatum autem dicunt esse, quidquid dii fantur, quidquid Jupiter fatur. A fando igitur fatum dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
mia in similitudinẽ radioꝵ soł et lune distĩctam
macuł ht̃ pellem. ꝓpt̾ celi sidera rubet eius facies
ad similitudinẽ acris. Fistulam septẽ calamo¬
rum gestat. ꝓpt̾ ario mam celi. inqua septem
sunt som. et quatuor discrimina uocũ. iullosus ẽ
qr tellus conuestita ẽ agitata uentib. pars enis
inferior est feta ꝓpt̾ arbores et feras et pecudes ¶Ca¬
prinas ungulas ht̃ ut soliditatẽ t̾re ostendat. quẽ
uolunt rerum et tocius nature teum. unte pan qiͣ
onuna dicũt ¶ysis lingua egỹptioꝵ t̾r applłatur
quani isi uolunt ẽẽ. Euit autẽ ysis regia egỹp¬
tiorum iuachi regi filia que degretia uemẽs egy¬
ptios litteras docuit et t̾ras cołe iustitint. ꝓpt̃ qd̃
et t̾ram eius nounne appellauerũt ¶ Serapis oĩu
maximꝰ egỹptior deus ip̃e ẽ apis ⁊ argnoꝵ rex ar¬
gnoꝵ. qui nauib transuectus ĩ egõpto cũ ibitẽ

Expanded text:
nua in similitudine radiorum solis et lune. Distinctam nua in similitudine radiorum solis et lune. Distinctam maculis habet pellem, propter celi sydera. Rubet eius facies, ad similitudinem etheris. Fistulam septem calamorum gestat, propter harmoniam celi, in qua septem sunt soni et septem discrimina vocum. Villosquia tellus est convestita, et agitata ventis. 391 Pars ejus inferior foeda est, propter arbores, et feras, et pecudes. Caprinas ungulas habet, ut soliditatem terrae ostendat, quem volunt rerum et totius naturae Deum; unde Pan, quasi omnia dicunt. Isis lingua Egyptiorum terra appellatur, quam Isin volunt esse. Fuit autem Isis regina Egyptiorum Inachi regis filia, que de Grecia veniens, Egyptios literas docuit et terras colere instituit; propter quod et terram eius nomine appelldeus. Ipse est Apis rex Argivorum, qui navibus transvectus in Aegyptum, cum ibidem
Abbreviated transcription (Latin):
num celo patri genitahia abscidisse et sangumem
faraste ini mari eo ꝙ spuma mari concieata uenr
eet uide afrodin uenercm dici. qd̾ coitus spittua
ẽsanguiius que ex sucto iuscerum liquito sa nsoq
conitat. ꝯteo autem uenerem uultam dicũt uxo¬
reui qr uenerum officiũ non sine calore consinit
uũ ẽ srigidus in ueuerẽ semoꝵ uam ꝙ saiturnus
dititur. patri celo uirilia amputasse que m mais
cateucia ueuerẽ creau̾unt qd̾ icõ fingitur qr nisi
humor de celo nit̾ram descẽd̾it inchi treatii ¶C.¬
forittois ꝯui iteo alatus piugitur. qr nictu
ꝓmantib leuiꝰ uichil ĩmutabili icitur ꝓuer
pingitur q stłtus ẽ et irtũabił amor. sagittã ⁊ ta¬
cem teuere fingitur.sagittã qr amor cor iuiluerat
fucemqr infãniat ¶ Pan dicunt gret latum sil¬
nanum deum rusticoꝵ quẽ in natiue similitu¬
diuem foruailunt uñ⁊ pan dictus ẽ .÷. oninie fĩ
gunt enĩ eñ ex unu̾sali elemẽtoꝵ sp̃ẽ. ht̃ enĩ cor¬

Expanded text:
no celo patri genitalia abscidisse et sanguinem fluxisse in mari, atque ex spuma mari, concreta Venus  Aphroditen Venerem dici, quia coitus spuma est sanguinis, qui ex succo viscerum liquido salsoque constat. Ideo autem Venerem Vulcani dicunt uxorem, quia venereum officium non sine calore consistit; unde est: Frigidus in Venerem senior. Nam quod Saturnus dicitur patri Coelo virilia amputasse, quae in mare cadentia Venerem creaverunt, id ideo fingitur, quia nisi humor de coelo in terram descenderit, nihil creatur. Cufornicationis. Qui ideo alatus pingitur, quia nihil amantibus levius, nihil mutabilius invenitur. Puer pingitur, quia stultus est et irrationabilis amor. Sagittam et facem tenere fingitur; sagittam, quia amor cor vulnerat; facem, quia inflammat. 81. Pan dicunt Graeci, Latini Silvanum: deum rusticorum, quem in naturae similitudinem formaverunt; unde et Pan dictus est, id est, gunt enim eum ex universali elementorum specie, habet enim cor
Abbreviated transcription (Latin):
fatendum ẽ młta iuc̃ta et cccłta eẽ. que uoluit deus
ĩtlligetiam hoĩs excetẽ sic tũ pluriiua que possunt et
qui dixit tanqm̃ in puteo alto. ita ut nullus fundus
sit: ita ĩ ccałtoiace̾ ditateni ¶ Pypatetici a deaubula¬
tõue dcĩ eo ꝙ aristotiles aurtoreoꝵ ambłaus dispii¬
tare sdlitus eẽt hii dicunt quãtã ꝑticłam aime ẽẽ
etuam. de reliquo magna ex ꝑte morlem ẽẽ ¶E mici
ab inuiũdicia impudẽcie mĩcupati contra humauã eĩ
Recũdiam in ꝓpatulo ire cũ ꝯingib eis mos erat. ten¬
sestes licitũ honestũ eẽ patulã cũ ixore cõcũb̾e. qr cõii¬
gui rstũ est publice id p̃dicãtes agendũ eẽ ut cams
ro quodã philosopho aatore uanitatis nõ sapie ꝙ̃¬

Expanded text:
est multa incerta et occulta esse, quae voluit Deus intelligentiam hominis excedere: sic tamen plurima esse quae possint et qui dixit, tanquam in puteo alto, ita ut fundus nullus sit, ita in occulto jacere veritatem. Peripatetici a deambulatione dicti, eo quod Aristoteles, auctor eorum, deambulans disputare solitus esset. Hi dicunt quamdam particulam animae esse aeternam, de reliquo magna ex parte mortalem. 14. Cynici ab immunditia impudentiae nuncupati. Contra humanam enim verecundiam in propatulo coire cum conjugibus eis mos erat: censentes licitum honestumque esse palam cum uxore concumbere, quia coniugium iustum est, publice id praedicantes agendum, ut canes ro quodam philosopho amatore vanitatis, non sapie
Abbreviated transcription (Latin):
chami¶ Sex filii chus saba et ai eiula sabatha re
uirgilius soł est turea uirga sabers a fugila a quo¬
getuli in ꝑte remotioris affrice heremo coherentes
Salutha a quo sabatha ẽ qui nunc astabari nomi¬
nantur. Rema u̾o et saba et cuxa panlatim antiq̃
uccabła pditerunt et que muic a uet̾ib heant ignorã¬
tur. Filii recma saba et dadan hic saba ꝑsin lram
scribitur inebreo. ille autem suꝑior saba psameth a
quo appellatos sabeos. Int̾p̾tatur autẽ nũt saba
ambia. dadana quo geus est eghiopie in occidentali
plaga. Eilii mesram sabin a quib la bii qui quon¬
dam pm̾ nocabantur¶Ceslonn a quo philistũ quos
uetes allophilos nos modo corrupte palestinos uoc¬
mus. Cete sex gentes ignote sunt que a bello ethio¬
piec sbũse usq ad oblimonẽ p̾teritoꝵ ominuu pue¬
uerunt ¶ Filii chauaan .xi. a quo chananeoꝵ .r. gẽtos

Expanded text:
Cham sex. Filii Cham sex. Filii irgilius: . . . Solis est thurea virga Sabaeis. Evila, Getuli in parte remotioris AfricSabatha, a quo Sabatheni, qui nunc Astabari nominantur. Rhegma vero et Seba et Cuza paulatim antiqua vocabula perdiderunt, et quae nunc a veteribus habeant ignorantur. Filii Rhegma, Saba et Dadan. Hic Saba per Sin litteram scribitur in Hebraeo; ille autem superior Saba per Samech, a quo appellatos Sabaeos: interpretatur autem nunc Saba Arabia. Dadan, a quo gens est Aethiopiae in occidentali plaga. Filii Mesraim Labaim, a quo Libyi, qui quondam Phuthaei vocabantur. Casloim, a quo Philistiim, quos veteres Ἀλλοφύλους, nos modo corrupte Palaestinos vocamus. Ceterae sex gentes ignotae sunt, quia bello Aethiopico subversae usque ad oblivionem praeteritorum nominum pervenerunt. Filii Chana
Abbreviated transcription (Latin):
et ul et gether et mesa¶ His tͣronitidis conditor qͥ
aitie. qrͣtus mesa aquo sut huqu uccantur menc̾¬
¶ post̾itus arfaxat fimi sem eber nepos a quo hebrei
sil iꝰ iethan⁊ quo letriaui. licet eos aliiscitaꝵ exules
suspicent ¶si nalxifiliꝰ abrahã a quo ismaclite quiᷤ
mnine corrupto uoĩe sarratem. qnͣ a sarracem et agare¬
in abagar ¶Q abath filius isuael a quo nabattei
qui ab euffrate in mare rubrum inhĩtant moab
et amon filii lo th a quo moibite et amouite. etom
filius esii. a quo romuei ¶Hee sunt gentes de sem
de sem stirpe descendunt possidentes t̾ram meredia¬
nam ab ortu solis usq ad fenices ¶ Fili chan qua¬
geniti mesiaui. ⁊ quo egr̃ptii ꝑhibẽtur exorti. futha
quo libii uñ et mauritane fluiꝰ usq ĩ presens
futh dicitur. omnis q cuta cum regio futensis. cha¬
naan a quo affri et fenices et chananeor decem
gentes ¶ Item et nepotib cham filiis chus nepotis

Expanded text:
et Hul, et Gether, et Mesa. Hus Trachonitidis conditor, quet Hul, et Gether, et Mesa. Hus Trachonitidis conditor, quCuriae. Quartus Mesa, a quo sunt hi qui vocantur Meones. Posteritas Arphaxat filii Sem. Heber nepos Arphaxat, a qfilius Jectan, a quo Bactriani, licet eos alii Scytharum exsules suspicentur. Ismael filius Abraham a quo Ismaelitae, qui nunc corrupto nomine Sarraceni, quasi a Sarra. et Agareni ab Agar. Nabaioth filius Ismael, a quo Nabathaei, qui ab Euphrate in maret Ammon filii Loth, a quo Moabitae et Ammonitae. Edom filius Esau, a quo Idumaei. Haec sunt gentes quae de Sem stirpe descendunt, possidentes terram meridianam ab ortu solis usque ad Phoenices. Filii Cham quatti. Phut, a quo Libyi. Unde et Mauretaniae fluvius usque in praesens Phut dicitur, omnisque circa eum regio Phuthensis. Chanaam, a quo Afri et Phoenices et Chananaeorum decem gentes. Item ex nepotibus Cham filii Chus, nepotes
Abbreviated transcription (Latin):
cit apso siue liugue cesĩabuut. deo autẽ pͥns de lĩgniꝰ
⁊c de uide de gentib posimmis qr ex liugius gentes
nonex gentib lingue ex orte sunt. De gentibꝰ. Ca ii.
Ens ẽ multitudo. ib uno prĩcipio orta sũ
ab alia natõne scd̃ui ꝓpriam collectõe
disticta it grecieasie. hĩc et gẽtilitas
dicitur. Eens autẽ appeliata ꝓpter
generatcẽs f imilia .i. a gignento sicut uascio a uascẽ¬
pbet.xxxi. de cham.xxui. de sceni q̃ fiuut. It tͭ tres uel
potius ut rõ teclarat. lxxii. totidẽq lingue q̃ ꝑ t̾ras
ẽẽ cepunt quiq crestento ꝓmĩcias iusulas ĩplei̾iut
fili seui quiuq siugłarit᷑. gentes siugłas ꝓcreiũt
¶Quoꝵ priius elam a quo el aunte pũceps ꝑsidis
¶Sed̾us assur a quo assirioꝵ pullulauit miꝑiũ¶⁊̃ ciꝰ
arfaxat aquogeno calteoꝵ etorta e ¶Qrtus indi a
quo lidi. ¶Qnͣtus aram a quo syrii. quox metro pos
fuit damascus ¶ Filii aram nepotis sem quatuor hii

Expanded text:
Sive linguae, cessabunt.' Ideo autem prius de linguis, ac deinde de gentibus posuimus, quia ex linguis gentes, non ex gentibus linguae exortae sunt. De gentium vocabulis . Gens est multitudo ab uno principio orta, sive ab alia natione secundum propriam collectionem distincta, ut Graeciae, Asiae. Hinc et gentilitas dicitur. Gens autem appellata propter generationes fphet, XXXI de Cham, XXVII de Sem, quae fiunt LXXIII, vel potius, ut ratio declarat, LXX duae, totidemque linguae per terras esse coeperunt, quae crescendo provincias et insulas impleverunt. Filii Sem quinque singulariter gentes singulas procreaverunt. Quorum primus Elam, a quo Elamitae principes Persidis. Secundus Assur, a quo Assyriorum pullulavit imperium. Tertius Arphaxat, a quo gens Chaldaeorum exorta est. Quartus Lud, a quo Lydii. Quintus Aram, a quo Syri quorum metropolis fuit Damascus. Filii Aram, nepotes Sem quatuor: Hus,
Abbreviated transcription (Latin):
caron ¶Liberum a liberamẽto applłatum uolunt
qd̃ qiͣ mares in coruudo ꝑenis beneficiũ emisisse se¬
minib lib̾entur qd̃ idẽ lib̾ muliebri et ceditato corpe
pigitur. di cunt eium mulieres ei ad tributas¬

Expanded text:
Charon. 43. Liberum a liberamento appellatum volunt, Charon. 43. Liberum a liberamento appellatum volunt, quod quasi mares in coeundo per ejus beneficium emissis seminibus liberentur. Quod idem Liber muliebri et delicato corpore pi
Abbreviated transcription (Latin):
les deos credi. quales homines eẽ nou debeãt Ganum
dicunt qiͣmũdi uel cen uel mensiũ iamiã. duas iam
unt eum quadrifo̾ntem et ianũ geuunũ appeliant
ad quatuor unuudi ꝑtes bec referunt uel ad quatuor ele¬
uienta siue tempora s dui hec siugunt mõstrũ non
deum faciunt ¶N eptuium a quis inurdi p̃dicunt
b nascitur. unde eciam homerus dicit eum p̾cipita¬
tum de aere in t̾ras ꝙ oune fulmen de aere cadit.Id¬
cuto autem uulcanus de femore ninois augitur
uatus. ꝙ fł mina de simo aere uascuntur ¶I Iaud
autẽ dicitur uulcanus. qr ꝑ naturã numꝙͣ rectus ẽ
igns eiusmodi: spẽm motũq hñt. Sdeo autẽ in fu¬
brorum fornace eundẽ uulcanũ auctorẽ dicunt qr
sme igne nustum metalli genus fundi extendiq
p̃t. ¶ pluton grete latine diespit̾ uel ditis pat quẽ¬
ali ortum uccũt qiͣ receptorem mortim ¶pude
et orca mnicupatur uas qd̾ recipit aquas. ip̃e et goe

Expanded text:
les deos credi, quales homines esse non debent. Janum les deos credi, quales homines esse non debent. Janum dicunt, quasi mundi vel coeli vel mensium januam. Duas Jani unt eum quadrifrontem, et Janum geminum appellant, ad quatuor mundi partes hoc referunt, vel ad quatuor elementa, sive tempora. Sed dum hoc fingunt, monstrum non deum faciunt. 38. Neptunum aquas mundi praedicant, bus nascitur. 40. Unde etiam Homerus dicit eum praecipitatum de aere in terras, 383 quod omne fulmen de aere cadit. Idcirco autem Vulcanus de femore Junonis fingitur natus, quod fulmina de imo aere nascuntur. 41. Claudus autem dicitur Vulcanus, quia per naturs eiusmodi speciem motumque habet. Ideo autem in fabrorum fornace eundem Vulcanum auctorem dicunt, quia sine igne nullum metalli genus fundi extendique potest. Pluton Gralii Orcum vocant, quasi receptorem mortium. Unde et orca nuncupatur vas quod recipit aquas. Ipse et Graece
Abbreviated transcription (Latin):
tempus quod filios suos fertur deuorasse hec est
annos quos tempus prodixerit nise resoluit
uel q eo sennna uirte oruntur inte redeunt¬
Bunc celi patris abscidisse genitalia dicunt. qr icħ
ni celo de senũb nascitur Falcem tenet inquiũt
pp̃ agritulturam significandã uel pp̃ annos et tem
sit In aliquib autem cuutatib saturno libos suos
apud gentiles ĩmolubant qd̾ saturnum poete lib̾os
suos deuorasse solitum tradiderũt Iomis fertur a ni¬
uando dictus ¶ Et rappit̾ qiͣ iuãs pater ħ ẽ omnib
p̾stũs. hunc et priuato titulo iouem optimũ dixerũt
dum fuiss in cestorm sius. impudicus in ectraneis
quẽ mõtaurum fingunt ꝓpt̾ europe raptum funt enĩ
ĩ nam cuiꝰ inisigne erat taurꝰ modo dances ꝑ ymbrẽ
aureum appetisse concubitum. Ubi intelligit᷑ pudi¬
diciam mulieris ab euro fuisse corruptã modo insiłi¬
iste sunt. s panne. de u̾itute scelera. uitte turpe erar ta¬

Expanded text:
tempus, quod filios suos fertur devorasse, hoc est tempus, quod filios suos fertur devorasse, hoc est annos, quos tempus produxerit, in se revolvit, vel quod eo semina, unde oriuntur, iterum redeuntHunc Caeli patris abscidisse genitalia dicunt, quia nihil in caelo de seminibus nascitur. Falcem tenet, inquiunt, propter agriculturam significandam, vel propter annos et tempsit. In aliquibus autem civitatibus Saturno liberos suos apud gentiles inmolabant, quod Saturnum poetae liberos suos devorasse solitum tradiderunt. Iovis fertur a iuvando dictus, et Iuppiter quasi iuvans pater, hoc est, omnibus praestans. Hunc et privato titulo Iovem Optimum dixerunt, dum fuisset incestus in suis, inpudicus in extraneis. Quem modo taurum fingunt propter Europae raptum; fuit enim in navi cuius insigne erat taurus: modo Danaes per imbrem aureum appetisse concubitum; ubi intellegitur pudicitiam mulieris ab auro fuisse corruptam: modo in simiistae sunt, sed plane de veritate scelera. Unde erat turpe ta
Abbreviated transcription (Latin):
iathan id est ẜpens deaquis qui in huiꝰ scłi mare uo¬
lubili u̾satur astucia. Leuiathan & ĩt̾pretatur addi¬
tamẽtũ eoꝵ quoꝵ silicet nͥ hominũ quib in padisum
semel clpam p̾uaricatoĩs intulit et hanc usq ad eter¬
nã mortẽ cotidie ꝑsuadendo adicit uel extẽdit que
dam nomina deorum suorum gentiles uarias fa¬
bulas. ad rõnes phisicas conantur traducẽ eaq in¬
causis ele mentorum compoĩta esse interp̾tantur
sod hec a poctis totum fictum est ut deos suos orua¬
rent aliquibus figuris quos ꝑditos ac dedecoris
nifiunma plenos fuisse bỹstorie confitentur omni¬
no eiñ fingendi lccus uacat ubi x̾itas cessat ¶Sat᷑¬
nus origo deorimi et tetius posteritatis a pagnius
designatur. hunc latini a saturanto appellatum fe¬
runt. qiͣ ad ip̃m satio ominum ꝑtineat rerum uel
a temporis longitudine ꝙ saturetur amus. unde et
eum greti chronos nomien habere dicunt id est

Expanded text:
iathan, id est serpens de aquis, quia in huius saeculi mare voiathan, id est serpens de aquis, quia in huius saeculi mare volubili versatur astutia. Leviathan autem interpretatur additamentum eorum. Quorum scilicet, nisi hominum quibus in paradiso semel culpam praevaricationis intulit, et hanc usque ad aeternam mortem quotidieo persuadendo adicit vel extendit? Quaedam autem nomina deorum suorum gentiles per vanas fabulas ad rationes physicas conantur traducere, eaqucausis elementorum conposita esse interpretantur. Sed hoc a poetis totum fictum est, ut deos suos ornarent aliquibus figuris, quos perditos ac dedecoris infamia plenos fuisse historiae confitentur. Omnino enim fingendi locus vacat, ubi veritas cessat. Saturnus origo deorum et totius posteritatis a paganis designatur. Hunc Latini a satu appellatum ferunt, quasi ad ipsum satio omnium pertineat rerum, vel a temporis longitudine, quod saturetur annis. Unde et eum Graeci Cronos nomen habere dicunt, id est
Abbreviated transcription (Latin):
me ẽ qd̃ int̾pretatur uetꝰ. fuit enĩ ħ̾ belus pat̾ nim
pͥmus rex assirioꝵ quem quidã saturnũ applłant
quod nomeu et apud assirios et apud afros p̾ea cł¬
tum est. unde et liugna piuuca bal deuo dr̃ apud
assỹrios. autem bel uccatur quadam sacroꝵ suorũ
rõne et saturuus et sol belphegor int̃pretat ᷑ simula¬
crumm ignoninue ỹdolum euĩ fuit moab cognomento
lnal suꝑ montẽ plegor quem latim p̾appũ u̾ecant
deum exortum. Fuit autẽ de lapsato cĩtate ellespõ¬
ti. de qua pulsus est et ꝓpt̾ uirilis meubri magnitu¬
diuem in nu̾o deoꝵ suorum eum g̾ci transculerunt
accharon qd int̾p̾tatur uir muscaꝵ ⁊ebub enĩ nui¬
scauecatur spurtissimũ igitur ỹdolum ideo uir mu¬
scaꝵ ueratũ. ꝓpter sordes ỹdolatrie siue inmundicie
¶Belial enĩ bee moth ex hebrea uoce nlatiuã lĩguã
aminal sonat. ꝓpt̾ quod de excelsis. ad t̾rena cecidit
et ꝓ m̾to suo ut animal brutũ effectus sit. ipos ẽ et le¬

Expanded text:
quod interpretatur vetus; fuit enim hic Belus pater Nini primus rex Assyriorum, quem quidam Saturnum appellant, quod nomen et apud Assyrios, et apud Afros postea cultum est, unde et lingua Punica Bal DEUS dicitur. 380 Apud Assyrios autem Bel vocatur, quadam sacrorum suorum ratione, et Saturnus, et Sol. 24. Beelphegor interpretatur simulacrum ignominiae; idolum enim fuit Moab, cognomento Baal, super montem Phegor, quem Latini Priapum vocant, deum hortorum. 25. Fuit enim de Lampsaco civitate Hellesponti, de qua pulsus est, et propter virilis membri magnitudinem in numerum deorum suorum eum Graeci transtulerunt, tatur vir muscarum. Zebub enim musca vocatur. Spurcissimum igitur idolum ideo virum muscarum vocatum propter sordes idolatriae, sive pro inmunditia. Belial  . Behemoth ex Hebraea voce in Latina lingua animal sonat, propter quod de excelsis ad terrena cecidit, et pro merito suo ut animal brutum effectus sit. Ipse est et Lev
Abbreviated transcription (Latin):
xii. turmas ducẽtes ¶Cẽturia ẽ ꝑs ex̾atus ĩ ce̾tenee
uulites diuisa.uũ ⁊ qui hiis p̾sunt cc̃turionesdi¬
cũtur. sbcc̃turiati u̾ost̃ uon qui ĩ pͥma s qui ĩ seꝯda
cẽturia st̃ qiͣ sb̾ prima ce̾ti iria. tñ stricti eti ã ⁊ p̃i ⁊ in
spiculis poĩti in bello surit ut ñ prima ⁊ eferti.isti qͣs

Expanded text:
im, turmas ducentas. Centuria est pars exercitus in centenos milites divisa. Unde et qui his praesunt centuriones dicuntur. Subcenturiati vero sunt, non qui in prima, sed qui in secunda centuria sunt, quasi sub prima centuria: tspeculis positi in bello sunt, ut si prima defecerit, isti, quos
Abbreviated transcription (Latin):
et ĩ ꝓticib excubãt pp̃ regalẽ custodiã. Ercubie &
diuiue sũt iugilie ucturue uñ et ugiles ¶Deletes
sec̃t app̃ romanos genꝰ milicie a uolitando uecati
dectitu ⁊ gilitate uiuenes cũ arius sius post terga
aduẽtꝰ eẽt equis desiliebãt et cõtumo. pedites ip̃i ex¬
ano pte equitib ꝑ quos aduecti fũaut dumicãtibꝰ
bostem ꝓturbabãt. ab hiis ueletibꝰ elephãti ꝯdam¬
baunib.  retro acti cũ egi ia a sius nõ possẽt fabra¬
l scalpro iter aures ad acto necabatur anlicia &¬

Expanded text:
bant propter regalem custodiam. Excubiae autem diurnae sunt, vigiliae nocturnae. Unde et vigiles. Velites erant apud Romanos genus militiae, a volitando vocati. Lecti enim agilitate iuvenes cum armis suis post terga ventum esset, equis desiliebant, et contalia parte equitibus per quos aduecti fuerant dimicantibus, hostem proturbarent — ab his ergo uelitibus elephanti retroacti cum regi iam a suis non possent, fabrili scalpro inter aures adacto necabantur. id
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuide qui gentiles apud latinos nintupantur
uics enĩ g̾ce gens dicitur post fidẽ autẽ nõ debẽt
uccari gentes seu gentiles illi qui ex gẽtib e̾dũt
sicut post fidem iã nõ p̃t iudeus testũte paulo
apło et dicente iã xpĩanis qũ cũ gẽtes essetis¬

Expanded text:
Proinde qui gentiles apud Latinos nuncupabantuProinde qui gentiles apud Latinos nuncupabantuhnos enim Graece gens dicitur. Post fidem autem non debent vocari gentes, seu gentiles, illi qui ex gentibus credunt: sicut post fidem dici jam non potest Judaeus, testante Paulo apostolo et dicente jam Christianis: Qu
Abbreviated transcription (Latin):
tore salutẽ ułt et siue uera sap̃ia estuat se prudẽ¬
tem fi posse non saluus s eger. uou pͣtens s stultus
ĩ egͥtudĩe assidua laborauit  Et in cecitate notia
stultus et demens ꝑmanebit. ac ꝓĩde oĩs iu qui¬
sitõ et oĩs curatõ q̃ a diunus et magis ł ab ip̃is de¬
mouiis in ỹtoloꝵ cłtura expetitur mors potius di¬
cenda ẽ ꝙͣ inta ⁊ qui ea sectantur si se uõ correx̾uit
ad et̾nau ꝑditõnẽ tendũt qm̃ psalunsta dicente
ommes dii gentiũ demonia qui ꝑ deceptos homineᷤᷤ
alios decipe gestiunt ut ꝑditoĩs sue faciant eos eẽ
agani ex pagis athemẽsiũ deĩ ubi
exorti sũt. u̾ enĩ iulccis agrestib et¬
pagis gentiles lucos ỹtolaqz sta¬
tuerunt et acłi initio uocabłr̾a paga¬
in sortiti sunt ¶Eentiles qui sine
lege ĩunt et noudũ c̾diderũt. Dicti & gentiles
qr ita sunt ut fu̾unt geĩti id ẽ ĩ carne descẽd̾unt
sb̾ pccõ silicet ỹdoł ẜmentes ⁊ necdum regenerati

Expanded text:
t habere, et sine vera sapientia aestimat se prudentem fieri posse, non salvus sed aeger, non prudens sed stultus, in aegritudine assidua laborabit: et in caecitate noxia stultus et demens permanebit: ac proinde omnis inquisitio et omnis curatio, quae a divinis et magis, vel ab ipsis daemoniis in idolorum cultura expetitur, mors potius dicenda est, quam vita: et qui ea sectantur, si se non correxerint, ad aeternam perditionem tendunt: quoniam Psalmista dicente: « Omnes dii gentium sunt daemonia , » alios decipere quotidie gestiunt, ut perditionis suae faciant eos esseis. Pagani ex pagis Atheniensium dicti, ubi exorti sunt. Ibi enim in locis agrestibus etpagis gentiles lucos idolaque statuerunt, et a tali initio vocabulum pagani sortiti. Gentiles, qui sine lege sunt et dum non crederent, dicti sunt gentiles, quia ita sunt ut fuerunt geniti, id est sicut in carne descenderunt, sub peccato scilicet, idolis servientes, et necdum regenerati.
Abbreviated transcription (Latin):
uccaretur. uñ et ob nisigne uicrorie phitia sacra cele¬
branta constituit. dỹanam qͦ germauã eius suuilit̾
ꝙ ip̃a duo sidema de celo indios usq ad t̾ras enuttant
¶Dianã auitẽ uecatam qĩ duanã ꝙ limua et die⁊ noco
appareat ip̃a et lucinã asseuerant eo ꝙ luceat. Caudem
et triuã coꝙ trib fingatur figuis. de qua uugilius
tria uiginis ora dr̃ane. qr eadem lima eatẽ dr̃ãna. ca¬
splendet amictu. cum sb̾scncta iacet thalamo lato ma
ungo ẽ cum subiuxa setet solio plutonia comir l a¬
toma autẽ or̃aua eo ꝙ latoue fin̾t filia ¶ Ccrerem to

Expanded text:
ne victoriae Pythia sacra celebranda constituit. Dianam quoque germanam ejus similiter quod ipsa duo sidera de coelo radios usque ad terras emittant. Dianam autem vocatam, quasi duanam, quod luna die ac nocte appareat. Ipsam et Lucinam asseuerant, eo quod luceat. Eandem et Triuiam, eo quod tribus fungatur figuris; de qua Virgilius Tria uirginis ora Dianae, quia eadem Luna, eadem Diana, easplendet amictu. cum subcincta iacit calamos, Latonia virgo est: cum subnixa sedet solio, Plutonia coniuxnia autem Diana, eo quod Latonae fuerit filia. Cererem,
Abbreviated transcription (Latin):
terre causa uideos armati exist̾ent quos fabule
egr̃pti. greci. quoriuu uices sors tempor ita uolu¬
tauit ut alterum ab altero solu̾etur. Int̾ ouuma
autemi regua t̾raꝵ. duo regna cet̾is głiosa tradũt
assiroꝵ. primo deuide romanoꝵ temporib ⁊ lccis
nit̾ se ordiuata acq distic̃ta nau sicut illud prius ⁊
het post̾ius ita illud in oriẽte loc ĩcccidẽtẽ exortũ est
Deuiq millius fine huiꝰ uutiũ confestĩ fuit. reg̃
cet̾a cetĩ qr reges uelud appenoides isti hñtur O¬

Expanded text:
Terrae causa in deos armati existerent, quos fabulae Terrae causa in deos armati existerent, quos fabulae Aegyptii, Graeci, quorum vices sors temporum ita volutavit ut alterum ab altero solveretur. Inter omnia autem regna terrarum duo regna ceteris gloriosa traduntur: Assyriorum primum, deinde Romanorum, ut temporibus, et locis inter se ordinata atque distincta. Nam sicut illud prius et hoc posterius, ita illud in oriente, hoc in occidente exortum est: denique in illius fine huius initium confestim fuit. Regna cetera ceterique reges velut adpendices istorum
Abbreviated transcription (Latin):
giã uãtes et uidi. Hesꝑi sunt cecdẽtes grãmãtes
tripoł indi oriẽtis. Ethiopes int̾pretautur tenebre
uel caligo .i uupii quib dr̃abolus uel ut tenebris
cutũ septus uicedit ¶Trrgodite geus ethyopũ iteo
uuncupati sunt ꝙ tanta celeritate pollent ut feras
cursu peduui assequantur ¶ pausigii et hni ui ethio¬
pia sunt quibus esca est quidquid maidi p̃t et oĩa
nitos moutanas regiones teuẽt quos subctos
alexander maginis piscib uesci phibuit ¶auth¬
uopofagi gens aspuna sub regione res consita
qui quia humanis caruib uesciũtur. itc̃o authro¬
quiblil anis ceuisis ĩnutata uccubła sunt ra
aduersa ped ib ur̃is calent uestigia nulla rõue
credendũ ẽ qr ue soliditas patitur nec cẽtrũ t̾re S
neq occula hystorie crgutõe firmatur. s et hee pocte
grecia feriunt fuisse robustos et excellẽtes iuribus
ppłos quos feruut fabule abirata contra deos
terra ad euis ultionẽ creatos uude cicanes dicti sũt¬

Expanded text:
ramantes Tripolis, Indi Orientis. Aethiopes interpretantur tenebrae vel caligo, id est impii, quibus diabolus, velut tenebris circumseptus, incedit. Troglodytae gens Aethiopum ideo nuncupati sunt, quod tanta celeritate pollent, ut feras cursu pedum assequantur. Panfagii et Hini pia sunt: quibus esca est quidquid mandi potest et omnia r. Hi post Indos montanas regiones tenent, quos subactos Alexander Magnus piscibus vesci prohibuit. Anthropophagi gens asperrima sub regione Siricum sita, qui quia humanis carnibus vescuntur, ideo anthroquibuslibet aliis causis inmutata vocabula sunt, ita adversa pedibus nostris calcent vestigia, nulla ratione credendum est, quia nec soliditas patitur, nec centrum terrae; sed neque hoc ulla historiae cognitione firmatur, sed hoc poetae Grecia ferunt fuisse robustos et excellentes uiribus populos quos ferunt fabule ab irata contro deos Terra ad eius ultionem creatos, quos fabule a Iou
Abbreviated transcription (Latin):
effectus inueritate qua conditus ẽ non stetit ¶ Ntẽ
et temptutor qr tẽptandam iustoꝵ ruccẽtiã postłat
sicut in iob scribitur antrxp̃c applłatur qui contra xͫ
uenturus est non quomõ quidã simplites ĩtelligunt
ante xp̃i ideo dictum qd̃ ante xp̃iu uentur eͣ st id est
post cum nemiat xp̃c s antrep̃e grece dicitur qd̾ ẽ litinc¬
enuaugetiũ soluat uãet tẽplum sosoliuus repare
et om̃is net̾is legis cermuonias restaurare tẽp̾tabit.

Expanded text:
effectus in veritate, qua conditus est, non stetit. Idem effectus in veritate, qua conditus est, non stetit. Idem et temptator, quia temptandam iustorum innocentiam postulat, sicut in Iob scribitur. Antichristus appellatur, quia contra Christum venturus est. Non, quomodo quidam simplices intellegunt, Antichristum ideo dictum quod ante Christum venturus sit, id est post eum Evangelium solvat. Nam et templum Jerosolymis reparare, et omnes veteris le
Abbreviated transcription (Latin):
sa aliqua dare. iest ciũ illis cognitõ rex płqua
infirmitati humane. partim subtiliori sẜus acu¬
nine ꝑtim expientia longissime uite ptĩ ꝑituli
uisimi angłica reuelatõne. hii corpum acrioꝵ
natura ingẽt ante trausgressio nẽ quidẽ ceiestia
corpora geiebãt. lapsi u̾o maeriã qualitatẽ cõuer¬
si sunt nec aeris illius puriora spacia s ista cali¬
gnosa tenere ppessi sunt qui eis qiͣ carcer est usz
ad tempꝰ nidicii. Hii sunt p̾uaricatores angeli
quor dỹabolus princeps est ¶ Dr̃abolus hebice
dicitur deorsum fluens qr quietus in celi cui¬
mine stare non potuit s suꝑbie pont̾e deorsum
corrueus cectoit. g̾re enm dr̃abolus criminator¬
uccatit qd̾ uel armina ni qua ip̃e insicit ad desĩ
refert. uel quia electoꝵ inccẽtiã fictis crimiribus
accusat unde et in apocalipsi uoce angelica dicitu
souat adu̾sarius siue transgressor qr p̾uaricator¬

Expanded text:
sa aliqua dare. Inest enim illis cognitio rerum plus quam sa aliqua dare. Inest enim illis cognitio rerum plus quam infirmitati humanae, partim subtilioris sensus acumine, partim expeussu et angelica revelatione. Hii corporum aereorum natura vigent. Ante transgressionem vero celestia corpora gerebant. Lapsi vero in aeriam qualitatem conversi sunt, nec aeris illius puriora spatia, sed ista caliginosa tenere permissi sunt, qui eis quasi carcer est usque ad tempus iudicii. Hi sunt praevaricatores angeli, quorum Diabolus princeps est. Diabolus Hebraice dicitur deorsum fluens, quia quietus in caeli culmine stare contempsit, sed superbiae pondere deorsum corruens cecidit. Graece vocatur, quod vel crimina in quae ipse illicit ad Deum referat, vel quia electorum innocentiam criminibus fictis accusat. Unde et in Apocalypsi voce angelica dicitursonat adversarius sive transgressor. Ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
appellauit simulacra repperit aras statuit. uictĩas
ĩmolauit nequaquã istus modi rebus ingrecia
ra int̾pretatur. nam latria grece latine ẜuitus
dicitur que tantũ ad uerã religionẽ attiuet non
nisi uiu soli debetur. Hauc sicut impia suꝑbia
siue hominũ siue demonũ sibi exhiberi uel nbet
uel cupit ita pia humilitas uel honinũ uel au¬
geloꝵ scõrum sibi oblatã recusat et cui debetur
ostẽdit. ¶ Itolum autẽ c̃sumulacrum qd̾ huma¬
ua effigie fictirra et consetratũ est uixͣ uõbuli int̾¬
p̾tatõnem. p̾tos em̃ grece forma sonat. et ab eo
ꝑ dimiuutõnẽ ỹdolum deductũ eque apud nos
formulam facit gitur ouinis forma uel formu¬
la ỹ toluni se dici exposcit unde ỹdolatria ounus
circa onne ỹtolum nomĩatus est ẜuitus. Qui¬
drm u̾o latiui ignorantes grecam impne dicũt
ytolum ex itolo sũpsisse nomen qd̃ dr̃abolus cra¬
ture cultũ diuii nõis inuerit ¶Demones a gre¬

Expanded text:
appellavit, simulacra reperit, aras statuit, victimas appellavit, simulacra reperit, aras statuit, victimas immolavit: nequaquam istius modi rebus in Graecia ra interpretatur. Nam latreia Graece, Latine servitus dicitur, quae, quantum ad veram religionem attinet, non nisi uni et soli Deo debetur. Hanc sicut impia superbia sive hominum sive daemonum sibi exhiberi vel jubet vel cupit: ita pia humilitas vel hominum vel angelorum sanctorum sibi oblatam recusat, et cui debetur ostendit. Idolum autem est simulacrum, quod humana effigie factum et consecratum est, iuxta vocabuli interpretationem. Εἶδος enim Graece formam sonat, et ab eo per diminutionem idolum deductum aeque apud nos formulam facit. Igitur omnis forma vel formula idolum se dici exposcit. Inde idolatria omnis circa omnem idolum famulatus et servitus. Quidam vero Latini ignorantes Graece inperite dicunt idolum ex dolo sumpsisse nomen, quod diabolus creaturae cultum divini nominis invexit. Daemonas a Grae
Abbreviated transcription (Latin):
est cum ex desiderio mortuoꝵ constituerũt constitue¬
rentur ymagnies uel esfigies tanquã in celũ recep¬
tis ꝓ quib se in t̾ris demones colendi supposuerũt
et sibi sacrificare a deceptis et ꝑditis ꝑsuaserũt
¶Sĩmulatra autem.a similitudine nuncupata
eo qd̃ manu artifitis ex lapide alia ue.ne mate¬
ria uultus imitatur in quoꝵ houore fĩguntur
Ergo simulacra uel ꝓ eo ꝙ suit similia uel pro
coꝙ suit simulata atq conficta. uũ ⁊ fł̾a sunt. ¶ Et
notandum ꝙ latinus ẜmosit in ebreis. apud eos
enĩ ytolum siue sumilactum semel dicctur. Iuter
dicunt ꝙ isiuabel primus sumulacroꝵ luto fec̾it
Gentiles & pͥmitui ꝓmecheum simulacta honii¬
num de luto fuixisse hibent. ab eo q natã esse
artem. simulacra et statuas fingendi. unde ⁊ poc¬
te ab eo homines primũ factos c̃e confingunt
figurate ꝓpt̾ effigies apud greros autem oluia¬
latione sortita est. Hic primus omniũ iouem

Expanded text:
est cum ex desiderio mortuorum constitueest cum ex desiderio mortuorum constituerentur imagines, vel effigies, tanquam in coelum receptis, pro quibus se in terris daemones colendi supposuerunt, et sibi sacrificari a deceptis et perditis persuaserunt. Simulacra autem a similitudine nuncupata, eo quod manu artificis ex lapide aliave materia eorum vultus imitantur in quorum honore finguntur. Ergo simulacra vel pro eo quod sunt similia, vel pro eo quod simulata atque conficta; unde et falsa sunt. Et notandum quod Latinus sermo sit in Hebraeis. Apud eos enim idolum sive simulacrum Semel dicitur. Iudaei dicunt quod Ismael primus simulacrum luto fecerit. Gentiles autem primum Prometheum simulacrum hominum de luto finxisse perhibent, ab eoque natam esse artem simulacra et statuas fingendi. Unde et poetae ab eo homines primum factos esse confingunt figurate platione nomen sortita est. Hic primus omnium Jovem
Abbreviated transcription (Latin):
uos pagaui deos asserunt gẽtium
ipunnes olim fuisse ꝓduntur et
ꝓ iiniscuisq uita uel meritis
coli apud suos poit mortẽ cepit
ut apud egyptum ysis. apud cretam ioppiter
apud mauros niba apud latmos faimius
apud romanos quirimis. eodẽ qͦ enis apud
athenas miuerua. ap̃ sanũ iuno apd̃ pafos
uenꝰ apd̃ lẽnos uulcanus apito noxos liber
apud delos appollo in qͦꝵ eciã laudib accesẜũt
et poete et cõpoĩtis carmĩb in celum eos sustu¬
lerunt. Nam quoꝵdã et inuentões artumi
cłtu repisse dicuntur ut a scolapio medicina¬
a uultano fabrilia. ab actib x uecant᷑ ut
mercuriꝰ qui uercib iest. lib̾ a lib̾tate. fue¬
runt eciã et quica uiri fortes aut urbium
conditores quib mortius homines qui
eos dilex̾unt simlacra finx̾unt ut hrẽut
aliquod exymagiũ comitẽp atõne so¬
nouniins meiuoria honormerint. successores deos
exstimarẽt atq colerent ¶ Simiulacroꝵ usus etort᷑

Expanded text:
uos pagani deos asserendo ueneranr, homines olim fuisse produntur et pro uniuscuiusque uita uel meritis colere eos sui post mortem ceperunt ut apud Egyptum Ysis, apud Cretam Iuppiter, apud Mauros Iuba, apud Latium Faunus, apud RAthenas Minerva, apud Samum Juno, apud Paphos Venus, apud Lemnos Vulcanus, apud Naxos Liber, apud Delphos Apollo. In quorum etiam laudibus accesserunt et poetae, et compositis carminibus, in coelum eos sustulerunt. Nam quarumdam adinventiones artium reperisse dicuntur. Ut a Scolapio Aesculapio medicina, Vulcano fabrica. Ab actibus autem vocantur, ut Mercurius, quod mercibus praeest; Liber a libertate. 4. Fuerunt etiam et quidam viri fortes, aut urbium conditores, quibus mortuis, homines qui eos dilexerunt simulacra finxerunt, ut haberent aliquod ex imaginum contemplatione sonominis memoria honoraverunt successores deos existimarent, atque colerent. 5. Simulacrorum usus exortus
Abbreviated transcription (Latin):
impbi existunt eciã mulierib et eaꝵ ꝑagũt cõcu¬
bitum quos demones galli dusios nuncupant
qui assidue hanc ꝑagunt immũdiciam. quẽ autẽ
uulgo incubonem uccant hunc romam fanũ
ficarium dicunt ad queni oratius dicit faune
iũphaꝵ figiẽtium. amator ꝑ meos fines et apri¬
ca rura leus iucedas. S flis diis ⁊ figmentis
homuiũ sp̃tis de quib psalmista ait. oñis dii gẽ¬
tium demonia dñs autẽ celos fecit. Differẽtiã
ip̃nis nominus patefaciemus. Dii ergo gẽtiũ
temonia sunt que nulli p̾stunt bonum. s inse
cretentes semꝑ decipiunt semꝑ illudunt ¶Rã ꝙͣ̃mᷤᷤ
humano tamen semine cõincium ẽ dumi ita di¬
cimus quos execrationes dignos ẽẽ uidicauius
Non ĩuierito qui in illis uera sciencia non est
qui creatoris sui uon se subdunt arbitrio. Sic et

Expanded text:
improbi existunt etiam mulieribus et earum peragunt concuimprobi existunt etiam mulieribus et earum peragunt concubitum, quos daemones Galli Dusios nuncupant, quod assidue hanc immunditiam peragunt. Quem autem vulgo Incubonem vocant, hunc Romani Faunum ficarium dicunt. Ad quem Horatius dicit: Faune, Nympharum fugientum amator, Per meos fines et aprica rura Lenis incedas Sed falsis diis et figmentis hominum spretis, de quibus Psalmista ait: Omnes dii gentium daemonia; Dominus autem coelos fecit ; differentiam ipsius nominis patefaciamus. Dii ergo gentium daemonia sunt, quae nulli praestant: sed in se credentes semper decipiunt, semper illudunt. Nam quamvis humano tamen sermone convicium est. Unde ita dicimus, quos exsecratione dignos judicamus: non immerito, quoniam in illis vera scientia non est, qui Creatoris sui non secundant arbitrio: sic et
Abbreviated transcription (Latin):
tiam et fortitudinẽ ¶ pen ates gentiles dicebãt õs
deos qͦs dom colebant. et penates dicti ꝙ essẽt ĩ pe¬
netralib .i. in secretis. hii dii quoño uocabant᷑ uel q̃
nomina hũunt ignorant. ¶Manes deor inortuoꝵ
dicunt quoꝵ ptãtem int̾ lunã et t̾rũ asserunt. a qͥb
te manant ꝑ auras siue qui uutes sunt in mambꝰ
contrario nouune hoc appellãtur  apuleius autẽ
ait pcata antifrasim dici manes ixc ẽ nutes acq
modestos cum sint t̾ribiles ĩmanes ut ꝑcas et ei¬
menides ¶Laruas ex hominb fc̃os demoues auĩt
qui meriti mali fu̾unit quaꝵ natura dicitur ẽẽ ter¬
rere paruulos et in angulis gurrire tenebrosis ¶Lã¬
uas quas fabule tradunt infautes corriꝑe ac lani¬
are solitas a lamando spetialit̾ dictos ¶ilosi qui g̾¬
ce panite. latine incubi appłsautur. siue iuii. ab
ni euudo passim cum animalib Uude et incubi
dicinitur ab incubendo hoc est stuprando. sepe enĩ

Expanded text:
tiam et fortitudinem. Penates gentiles dicebant omnes deos quos domi colebant. Et penates dicti, quod essent in penetralibus, id est in secretis. Hi dii quomodo vocabantur, vel quae nomina habuerint, ignoratur. Manes deos mortuorum dicunt, quorum potestatem intte manant per auras, sive quia mites sunt immanibus, contrario nomine hoc appellantur. Apuleius autem ait eos cata antiphrasin dici manes, hoc est, mites ac modestos, cum sint terribiles et immanes, ut Parcas, ut Eumenides. Larvas ex hominibus factos daemones aiunt, quod meriti mali fuerint, quarum natura dicitur terrere parvulos, et in angulis garrire tenebrosis. Lamias, quas fabulae tradunt infantes corripere ac laniare solitas, a laniando specialiter dictas. Pilosi, qui Graece Panitae, Latine Incubi appellantur, sive Invi ab ineundo passim cum animalibus, unde et Incubi dicuntur ab incumbendo, hoc est, stuprando: saepe enim
Abbreviated transcription (Latin):
et tellurem et matrẽ mognam fingunt turrite cumi
trmpano et gallo et strepitu cymbaloꝵ matir̃ uorutã
ꝙ płima pariat magnã ꝙ cibum gignat almã que
nuulsa a unalia fructib sius alit. Est eiĩ eleuiẽtor
mitrie terra. ꝙ simulachrum enis cum dau figitiu
q tempus hẏenie cdlauditur uere apitur ut fiuges
nascantur Qd̃ tympauum ht̃ significaie uolunt or¬
bem t̾re. ꝙ curru uehi dicitur. qr ip̃a ẽt̾ra que pẽdet
maiere ꝙ sustmetur rotis qr mumidus iotatur ertos¬
mbilis ẽ. qr leoues ili subiciunt mausuetos. ut ostẽ¬
dant iuullim geuus ẽẽ t̾rc tam ferũ ꝙ non sbico ross
x supan abea  Qd̃ ni capite turntã gestat coro nam

Expanded text:
et Tellurem et Matrem magnam fingunt, turritam cum tympano et gallo et strepitu cymbalorum. Matrem vocatam, quod plurima pariat; magnam, quod cibum gignat; almam, quia universa animalia fructibus suis alit. Est enim alimentorum nutrix terra. Quod simulacrum eius cum clavi fingitur, quia tellus hieme clauditur, vere aperitur ut fruges nascantur. Quod tympanum habet, significare volunt orbem terrae. Quod curru vehi dicitur, quia ipsa est terra quae pendet in aere. Quod sustinetur rotis, quia mundus rotatur et volubilis est. Quod leones illi subiciunt mansuetos, ut ostendant nullum genus esse tam ferum quod non subigi possit aut superari ab ea. Quod in capite turritam ges
Abbreviated transcription (Latin):
nouit iꝯmutabilr᷑ omnia que futura sunt et ip̃e fuc¬
turus ẽ Tria ꝙ fata fingunt incolo et fusodigitis¬
q fila ex laua torquẽtib. pp̃tria tempora p̃titũ quod
infuso iam necũ ato nuolutũ est p̃sens qd̃ uit̾ digi¬
tos uentis trahitur futurũ ii laua que colo iplicata
Est et quod adhuc ꝑ digitos uentis ad fisum tãꝙ pre¬
seus aro p̾aituu t̾iciendum est ¶ Paitas cata antitra¬
sin appellatas ꝙ nĩme partant q̃s tres ce n olit
imam que intani honnius ordiatur. alterani que
contexat. t̾ciam que rũpat incipiniꝰ em̃ cũ nascraiur
fortiutis nomen br̃e dicunt qr̃ toam quãtã ies humna
nas uariis casib et forturtis illudentẽ unde et cecm
appeslãt eo ꝙ passim in quoslib iucurrẽs sine ullo
eraniie iuerttoꝵ et ad honos et ad malis uenit a¬
ium autẽ ⁊ fortuna separãt. et fortimã qĩ fit uhis

Expanded text:
novit incommutabiliter omnia, quae futura sunt, et ipse facturus est. Tria autem fata fingunt in colo et fuso digitisque fila ex lana torquentibus propter tria tempora: praeteritum, quod in fuso jam netum atque involutum est: praesens, quod inter digitos nentis trahitur: futurum in lana, quae colo implicata est, et quod adhuc per digitos nentis ad fusum, tanquam praesens ad praeteritum, trajiciendum est. Parcas dicunt cata antiphrasin appellatas, quod minime parcant, quas tres esse voluerunt: unam, quae vitam hominis ordiatur; alteram, quae contexat; tertiam, quae rumpat. Incipimus enim, cum nascimur: fortuinas variis casibus et fortuitis inludentem; unde et caecam appellant, eo quod passim in quoslibet incurrens sine ullo examine meritorum, et ad bonos et ad malos venit. Fatum autem a fortuna separant: et fortuna quasi sit in his