comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
actũ malũ eẽ nonrem Reminiscutur ergo quiu&iã¬
siutus sit respotest dici: abstin& se aut̃ ab omnirt qui
peccato sine quo non .ẽ. uel nũquũ omnino consentit:
uel sicdiquando premitur non obprimitur. sicut lusta¬
tor fostior & siuliquando ten&ur.: non ideo ꝑdit quo su¬
perius inuenitur : Legitur sune homo sine crimine leg¬
tur sine quere lu &nonlegitur sinepeccato Nisifilius
hominis unus idẽq difilius unicus. Ite minquit apudip¬
sũ iob & miruculũ tenuit utracis hominis. Itẽ apud s̃¬
lomonem de supientia: uiri mendicces nonerunt illius
memores. uiri autem ueraces inuenientur inilla.
Itẽ in a pocali psi & inore ipsorũ non .ẽ. inuentũ menduo¬
ur sine macula sunt. Ad huec & nos respondemur
aminonentes quomidsdicendus homo uerax ꝑdĩgn¬
tium atq: ueritatẽ qui ꝑscipsũ sine dubio mendix .ẽ
Vnde dictũ .ẽ. omnis homo mendix. Hoc & testimonio

Expanded text:
actum malum esse, non rem. reminiscatur ergo quia, etiamactum malum esse, non rem. reminiscatur ergo quia, etiamsi actus sit, res potest dici. abstinet se autem ab omni re mala qui peccato, sine quo non est, uel numquam omnino consentit uel, si aliquando premitur, non obprimitur; sicut luctator fortior, etsi aliquando tenetur, non ideo perdit quo superius inuenitur. legitur sane homo sine crimine, legitur sine querella, at non legitur sine peccato nisi filius hominis, unus idemque dei filius unicus. \'Item\', inquit, \'apud ipsum Iob: et miraculum tenuit ueracis hominis; item apud Salomonem de sapientia: uiri mendaces non erunt illius memores; uiri autem ueraces inuenientur in illa; item in Apocalypsi: et in ore ipsorum non est inuentum mendacium; sine macula sunt\\ ad haec et nos respondemus ammonentes, quomodo sit dicendus homo uerax per dei gratiam atque ueritatem, qui per se ipsum sine dubio mendax est. unde dictum est: omnis homo mendax. hoc et testimonio
Abbreviated transcription (Latin):
iuod & ipseiob dese confit&ur ubi dic̃. Nihiltelatuit percato¬
cum meorum. signasti iniquitates mas insucculo & anno¬
asti siquid inuitus traens gressus sum. Testimonia ergo
quue posuit de uerbis scĩ iob: Nos sicut̃ potuimus quẽ ad mo¬
dum sint accipienda monstrriumus. Nectu men ille soluit
qd eundẽ iob dixisse ꝓposuit. Quis enĩ ẽ. mundur a peccato :
nec in fans cuius ẽ diei unius iuita suꝑterrã : Iterũ ꝓponero
solent inquit omnis homo mendax: Neq hoc contra seipsor
a seipso ꝓpositum soluit : sed commne morando alia ueluđ
coniruria testimonia : apudeor qui non intelligin scum̃
tur itierat uir habitans in regione au siti de nomine iob
uercex sine crimine iustus dicultor abstinenr se ab omni
remada Miror qđ a usus .ẽ. ponere hoc testimonium
ubidistũ .ẽ. abstinens se ab omni remala : cũ hoc abom¬
ni peccato uell& intellegi cum superiur dixerit peccatus

Expanded text:
Quod et ipse Job de se confitetur, ubi dicit: Nihil te latuit peccatoQuod et ipse Job de se confitetur, ubi dicit: Nihil te latuit peccatorum meorum. Signasti iniquitates meas in sacculo, et annotasti si quid invitus transgressus sum . Testimonia ergo quae posuit de verbis sancti Job, nos sicut potuimus, quemadmodum sint accipienda monstravimus: nec tamen ille solvit, quod eumdem Job dixisse proposuit, Quis enim mundus est a peccato? nec infans cuius est diei unius uita super terram. \'Iterum proponere solent\', inquit, omnis homo mendax\'. neque hoc contra se ipsos a se ipso propositum soluit; sed commemorando alia uelut contraria testimonia apud eos qui non intellegunt gitur ita: erat uir habitans in regione Ausitide nomine Iob uerax, sine crimine, iustus, dei cultor, abstinens se ab omni re mala. miror quod ausus est ponere hoc testimonium, ubi dictum est: abstinens se ab omni re mala, cum hoc ab omni peccato uellet intellegi, cum superius dixerit peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
deo non eum rephendit cor eius in omniuitaeiur : Hoc . ẽ. in
i de eius: quia iustus exfideuiuit. & ideo fides eius ẽ uita eis
cit enĩ quia non habitat incarne eius. bonũ ubi habitat pec¬
fatum : sed non ei consentiendo uiuit ex fide qu u inuocat
dm̃ ut adiuu&ur pugnans contrax peccatum: qđ ut omnino
acit. & in eo qđ elemosinus facere noncessat bonũ facit.
& meo qđilli qui ineũ peccat ignoscit bonũ fucit. & in eo qđ
p&it dimitti sibi debita sua & ueracit̃dicit qđ dimittit &ium
ipsedebitorib: suis & oratne inferatur intẽptationẽ sed libe¬
quando concupiscentia illa quae habitat in mẽ bris eius nul¬
luerit. Nonergo eum rep̃hendit coreius quando rep̃hendit
eccatum qđ habitat in membris eius : & non hab& quan
rep̃hendat infideliratẽ eius: it anec inuita sua Idẽ. infide sua
acorde suo rep̃henditur & sine peccatonon. ẽẽ. conuincitur.

Expanded text:
ideo non eum reprehendit cor eius in omni uita eius, hoc est in ideo non eum reprehendit cor eius in omni uita eius, hoc est in fide eius, quia iustus ex fide uiuit, et ideo fides eius est uita eius. scit enim quia non habitat in carne eius bonum, ubi habitat peccatum; sed non ei consentiendo uiuit ex fide, quia inuocat deum, ut adiuuetur pugnans contra peccatum. quod ut omnino facit: et in eo quod elemosynas facere non cessat, bonum facit; et in eo quod illi qui in eum ppetit sibi dimitti debita sua, et veraciter dicit quod dimittit etiam ipse debitoribus suis, et orat ut non inferatur in tentationem, sed libequando illa concupiscentia quae habitat in membris ejus, nulla erit. Non ergo eum reprehendit cor ejus, quando reprehendit peccatum quod habitat in membris ejus, et non habet quam reprehendat infidelitatem ejus. Ita nec in vita sua, id est, in fide sua, a corde suo reprehenditur, et sine peccato non esse convincitur.
Abbreviated transcription (Latin):
& tamen fucit qđ odit quia concupiscit: quãuis post concupis¬
centias suas noneat qđ si fecerit : tunc ue re ipsa sec̃ utcedat
ut consentiat ut desiderio peccati oboediat. T unc erũ cor eius
rephendit qua cipsũ rep̃hendit. Nõ illud peccutũ eius qđ habi¬
tit in mẽbris eius cũ uero non sinit regnare peccutũ in suo
mostali corpore ad oboediendũ desiderus eius nec exhib& iũ¬
firc sua arma iniquitutis peccato. Ine quidđ poraatum in
membris eius sed non regnit quia non oboedi xur desideriis
eius : &ideo dumqđ non uult ugit. Idẽ non uult concupiscere
& concupiset : consentit legi qui abonu ẽ : Hoc e nĩ uult &
ipse qđ lex quia uult ipse non concupis cere: & lexdicit nõ
coneupiscer ꝓͥnhõc quõ uult qđ & lex uult ꝓculdubio consenti
legi concupisciꝑtamen quia non ẽsine peccuto : sedium¬
non ipse operatur illud sed id quodin illo habita t peccatum:

Expanded text:
et tamen facit quod odit, quia concupiscit, quamuis post concupiset tamen facit quod odit, quia concupiscit, quamuis post concupiscentias suas non eat: quod si fecerit, tunc uere ipse fecit ut cedat. ut consentiat, ut desiderio peccati oboediat. tunc eum cor eius reprehendit, quia ipsum reprehendit, non illud peccatum eius, quod habitat in membris eius. cum uero non sinit regnare peccatum in suo mortali corpore ad oboediendum desideriis eius nec exhibet membra sua arma iniquitatis peccato, inest quidem peccatum in membris eius, sed non regnat, quia non oboeditur desideriis eius. et ideo dum quod non uult agit, id est non uult concupiscere et concupiscit, consentit legi, quia bona est. hoc enim uult et ipse quod lex, quia uult ipse non concupiscere et lex dicit: non concupisces. in hoc quoniam uult quod et lex uult, procul dubio consentit legi; concupiscit tamen quia non est sine peccato, sednon ipse operatur illud, sed id quod in illo habitat peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
non relinquit: donec eo ꝑueniat binulla cũ moste contentio remi¬
nebit. Inisto ergo conflistu indunurea iustitia quahic exfido
utuitur : & ea quod ammodolo rigumur assuminus quoq: iudi¬
cium. quod &iam contra nos ꝓ nobis fucimus quando peccatia
nr̃t accusundo dumnumus. Unde scriptũ ẽiustus ipse
sui uecusutor c̃. in primordio sermenis. Hinc itẽ dicit niusti¬
auestitus ertaem &circũddediiudiciũ sicut damidẽ
Nam & ista uestis belli mugis sol& ẽẽ quũ pacis. ubi adhuc
expugnatur concupiscentiu. non ubi erit plenu sine aliquo
prorsus hoste iustitia. Nouissima inimica moste destructas
qđ iit̃ iterũ ait idem ses̃ iob: Non enĩ rep̃hendit me cormeu
inomni uitamea iri Tuncnos inistauita in quuex fide
inuimus non rep̃bendit cornrm̃ : si eadẽ fides in quu ̃oad
creditur adiustitiũ non negligit rep̃hendere peccutũ nr̃ma
bonũ ẽ eni concupiscere & hocbonũ uult iustus qui ex fide aui

Expanded text:
non relinquit, donec eo perueniat, ubi nulla cum morte contentio remanebit. in isto ergo conflictu induimur ea iustitia, qua hic ex fide uiuitur, et ea quodam modo loricamur. assumimus quoque iudicium, quod etiam contra nos pro nobis facimus, quando peccata nostra accusando damnamus. unde scriptum est: iustus ipse sui accusator est in primordio sermonis. hinc item dicit: iustitia uestitus eram, et circumdedi mihi iudicium sicut chlamydem. nam et ista uestis belli magis solet esse quam pacis, ubi adhuc expugnatur concupiscentia., non ubi erit plena sine aliquo prorsus hoste iustitia nouissima inimica morte destructa. Quod autem iterum ait idem sanctus lob: non enim reprehendit me cor meum in omni uita mea, tunc nos in ista uita, in qua ex fide uiuimus, non reprehendit cor nostrum, si eadem fides in qua corde creditur ad iustitiam, non neglegit reprehendere peccatum nostrubonum est enim non concupiscere, et hoc bonum uult iustus, qui ex fide uiuit;
Abbreviated transcription (Latin):
ulsandũ qui ecogatur. Audiamus ergo a in his testimomis
uuede inde posuit dm̃ sua p̃cepta nongrauia cõmendantẽ:
ddi mandata inquit non modo in possibili non sin : uerum
ogri aua quide᷑ inde utero nomio & conueste t ur chĩs dẽ tu¬
s: epulari inte suꝑbonis sicut epulitus ẽ suꝑ patres tuos
iiuidieris uocẽ dñi dĩ ur̃i custodire & sacere omniu manda¬
iceius & iustitias & iudicia quae scripta sunt in libro legis hui:
s iconuersus fueris ad dnm dm̃ tuũ extorocordeuo & ex
totu animatua quia inundatum hoc qđ ego mando tibi ho¬
die non .ẽ. graue. Neq longe ate.ẽ: non ẽ incuelo utdicus
quis ascend& incuelũ & accipi& illud nobis. & audientes
faciomus non .ẽ. trons mare ut dicus quis trias fr&abit
mare & accipia illud nobis & audientes fuciemus. Iuxtu
te ẽ enĩ uerbũ inor&uo incorde. & inmanib: tuis fucere illua

Expanded text:
pulsandumque cogatur. Audiamus ergo et in his testimoniis, pulsandumque cogatur. Audiamus ergo et in his testimoniis, quae deinde posuit, deum sua praecepta non grauia commendantem. \'quod dei mandata\', inquit, non modo inpossibilia non sint, uerum ne grauia quidem. in Deuteronomio: et conuertetur dominus deus tuus epulari in te super bonis, sicut epulatus est super patres tuos, si audieritis uocem domini dei uestri custodire et facere omnia mandata eius et iustitias et iudicia quae scripta sunt in libro legis huius: si conuersus fueris ad dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua. quia mandatum hoc, quod ego mando tibi hodie, non est grane neque longe a te est. non est in caelo, ut dicas: quis ascendet in caelum et accipiet illud nobis et audientes faciemus? non est trans mare, ut dicas: quis transfretabit mare et accipiet illud nobis et audientes faciemus? iuxta te est enim uerbum in ore tuo, in corde et in manibus tuis facere illud.
Abbreviated transcription (Latin):
se accepisse uires quib talia sint p̃cepta dñi : qualia cõmendu¬
tur: leuia scilic& atq sucuia ⁊ & or&gemitu uoluntatis: ut
imp&r& donum fucilitatis: quirm̃idicit fua cormeum in¬
maculutum: & itiner mea dirigesecundũ uerbũ tuum
& nedomin&ur mihi omnis iniquitas & fiat uoluntus
tiuc sicut incueloita e interra. & nenos inseras intẽptu¬
tionẽ & c&era hiuus modi quae com memorarelongũ . ẽ
hocutiq orat ut p̃cepiudĩ faciatꝰ quue ut fierent nec iube¬
r&ur sinihilibinit uoluntus ager& : Nec or ur&ur sisoli sus¬
ficera: commenduntur erio non ẽẽ grauii. ut cui gneuia
sunt intellegai nodũ se accepisse donũ qd grauia non sint
Nec aobir&ur ea sepenficere quandoitufucit ut graaiu st̃
hila rem enim datorẽ diligit dr̃ pec tumeri cum ea grauia
nitit desperando srangatur sedud quȩ rendum p& endũ

Expanded text:
se accepisse uires, quibus talia sint praecepta domini qualia commendanse accepisse uires, quibus talia sint praecepta domini qualia commendantur, leuia scilicet atque suauia, et oret gemitu uoluntatis, ut impetret donum facilitatis. qui enim dicit: fiat cor meum inmaculatum, et: itinera mea dirige secundum uerbum tuum, et ne dominetur mihi omnis iniquitas, et: fiat uoluntas tua sicut in caelo ita et in terra, et: ne nos inferas in temptationem et cetera huius modi, quae commemorare longum est, hoc utique orat, ut praecepta dei faciat, quae ut fierent, nec iuberetur, si nihil ibi nostra uoluntas ageret, nec oraretur, si sola sufficeret. commendantur ergo non esse grauia, ut cui grauia sunt intellegat nondum se accepisse donum, quo grauia non sint, nec arbitretur ea se perficere, quando ita facit, ut grauia sint — hilarem enim datorem diligit deus — nec tamen, cum ea grauia sentit, desperando frangatur, sed ad quaerendum, petendum
Abbreviated transcription (Latin):
qđ non inputatur : sine rep̃hensione hoc ẽ sine macula nr̃ a
ꝑfectionẽ cursus habeatur : inqua ꝑfectione cumadeam uo¬
nerimus iam nonsic omnino quod ignoscendo mund&ur ⁊ De ind
iste adhib& testimonia quib: ostendat non . eẽ. grauia diuina
praeceptu : quis aut̃ nesciut cũ p̃ceptũ generalesit caritas q
finis praecepti ẽ ciritus & plenitudo legis ẽ. caritas graxue
non ẽẽ qđ diligendo fit nontimendo : Laborant autẽ in dĩ pri¬
ceptis qui ea timendo conantur implere. sed ꝑfecta caritus
fonrsmittirtimorẽ & facit p̃ceptis arcinã leuẽ. Non solum
non prementẽ onere ponderũ : uerũ &iã subleuantem
uice penarum : quu&a men caritus uthabeatur &iũ tinta
quanta in corpore mostis huiur haberi porest parũ .ẽ. nra e
uoluntatis arbitrium Nisiudiuua& gnaetia dĩ ꝑihm̃ xpm̃ dñm
obciusum scriptura commemorat non eẽ grauia p̃cepta
diuina nisi ut anima quae illugauia sentit intellegat nondũ

Expanded text:
 non imputatur. sine reprehensione, hoc est sine macula noster ad perfectionem cursus habeatur, in qua perfectione, cum ad eam uenerimus, iam non sit omnino quod ignoscendo mundetur. Deinde iste adhibet testimonia, quibus ostendat non esse grauia diuina praecepta. quis autem nesciat, cum praeceptum generale sit caritas — quia finis praecepti est caritas et plenitudo legis est caritas — graue non esse quod diligendo fit, non timendo? laborant autem in dei praeceptis, qui ea timendo conantur implere; sed perfecta caritas foras mittit timorem et facit praecepti sarcinam leuem, non solum non prementem onere ponderum, uerum etiam subleuantem uice pinnarum. quae tamen caritas ut habeatur etiam tanta quanta in corpore mortis huius haberi potest, parum est nostrae uoluntatis arbitrium, nisi adiuuet gratia dei ob causam scriptura commemorat non esse grauia praecepta diuina, nisi ut anima quae illa grauia sentit intellegat nondum
Abbreviated transcription (Latin):
one ut sitis in rep̃hensibile & simplices sicut filudĩ in m¬
lati Itemadephenos benedictus dr̃ & pater dm̃i nr̃is¬
sicut elegit nos in ipso ante constitutionẽ mundi utes sȩ
cum es sccit aliquendo alienati & mimici sensus eius in
otib malis : Nunc aut̃ reconciliati in corpore carnis eus
moste eius exhib&e uos scõr & inmaculator & in rep̃hes¬
bilex. Item adephesos ex hiber& ipse sibiglorios m
eclesium nor habentẽ maculã aut rugam. Aut aliquid

Expanded text:
atione, ut sitis irreprehensibiles et simplices, sicut filii Dei immacuatione, ut sitis irreprehensibiles et simplices, sicut filii Dei immaculati . Item ad Ephesios: Benedictus Deus et Pater Dominisicut elegit nos in ipso ante constitutionem mundi, ut essemuos cum essetis aliquando alienati et inimici sensus eius in operibus malis, nunc autem reconciliati in corpore carnis eius per mortem eius, exhibete uos sanctos et inmaculatos et inreprehensibiles; item ad Ephesios: ut exhiberet ipse sibi gloriosam ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
onines enĩ quirecte current conprehendent. Nonsicut is
agone theatrico omnes quidẽ currunt sed unus accepits
mam. Currumus credendo sperando desideriado
currumus corpus custigundo & elemosinĩs in bonis dions
malisq ignoscendis hilurit̃ & excorde fuciendo & curi¬
tium uires ut adiuuentur ornda ent uuidium̃us pri¬
cepra ꝑfectionis: necurrere neglegamus ad plenitudi
caritatis : His prȩmissis eatestimonia quue posuit iste q
respondemus tĩ quã nos ea proculerimus diligenter a
diumus : Indeutero nomio ⁊ uaut̃ perfectus eris conii
dño dõtuo Item illic & nonerit in consũmatus infiliisi
Item saluutor in euangelio estoce ꝑfecti quia pat̾ur q
ripientes omnẽ hominem & docentes in omnisapienti
ut exhibeamus omne hominem ꝑfectũ in xp̃o. ⁊tema
philipenses omnia facite sine murmunactione & hesiu¬

Expanded text:
omnes enim, qui recte current, comprehendent, non sicut in omnes enim, qui recte current, comprehendent, non sicut in agone theatrico omnes quidem currunt, sed unus accipit palmam. curramus credendo et sperando, desiderando; curramus corpus castigando et elemosynas in bonis dandis malisque ignoscendis hilariter et ex corde faciendo et currentium uires ut adiuuentur orando, et sic audiamus praecepta perfectionis, ne currere neglegamus ad plenitudinem caritatis. His praemissis ea testimonia, quae posuit iste cui respondemus, tamquam nos ea protulerimus, diligenter audiamus. « In Deuteronomio: « Tu autem perfectus eris coram Domino Deo tuo . Item illic: Et non erit inconsummatus in filiis Israel. Item Salvator in Evangelio: Estote perfecti, quia Pater veorripientes omnem hominem, et docentes in omni sapientia, ut exhibeamus omnem hominem perfectum in Christo . Item ad Philippenses: Omnia facite sine murmuratione et haesit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quue inlis tribus maior ẽ. Non auferatur sediuigea
d impleatur contempluta qđ credebat & qđ sperabat
otie In qua plenitudine caritatis pruecept ũ illud im¬
pitur. Diliga dnm̃ dm̃ tuũ extoto cordouo & ex tota
natua & extotament&ua. Namcum .ẽ. adhuc ali
etonadis concupiscentiue qđ uel continendo fren&ur
omnimodo extotmanima diligitur ds̃. Non eñi caro
nima concups scit quãius caro concupiscere dicitur
quiu carnaliter anima concupescit. Tuncerit iustus si neus
omnino peccato qu nulla lexerit in membris eius reps¬
nans legimentis eius. Sed prorsur totocorde tota anin
totumente diliget dm̃ qđ ẽ. primũ summũq pruecepitum
Curergo non prueciperaur hominiistaperfectio quã us
eam in hacuita nemohabeat : Noneñi rectecurritur sid
currendũ ẽ nesciatur i quo modo autẽ sciraur sinullis pl¬
ceptis ostender&ur : Sic ergo curramus ut conp̃hendions

Expanded text:
autem, quae in his tribus maior est, non auferatur, sed augeatur autem, quae in his tribus maior est, non auferatur, sed augeatur et impleatur contemplata quod credebat et quod sperabat indepta. in qua plenitudine caritatis praeceptum illud implebitur: dilianima tua, et ex tota mente tua; nam cum est adhuc aliquid carnalis concupiscentiae, quod vel continendo frenetur, non omnimodo ex tota anima diligitur Deus: non enim caro sine anima concupiscit, quamvis caro concupiscere dicatur, quia carnaliter anima concupiscit. Tunc erit justus sine ullo omnino peccato, qugnans legi mentis eius, sed prorsus toto corde, tota anima, tota mente diligit deum, quod est primum summumque praeceptum. cur ergo non praeciperetur homini ista perfectio, quamuis eam in hac uita nemo habeat? non enim recte curritur, si quo currendum; est nesciatur. quomodo autem sciretur, si nullis praeceptis ostenderetur? sic ergo curramus, ut comprehendamus.
Abbreviated transcription (Latin):
lus hoc non dũ facit: penitentitamen qđ in eũ quisq pec¬
uit & ueniam paenti ex intimo cordis ꝓgnoscat : siuult
eius orationẽ pat̃ cuelestis ex audiat. In quaoratione
ontentio si ẽẽ nolimus satis nobis propositũ speculũ ẽ
piinspiciatur uit aiustorum qui ex fide uiuunt & ꝑfeste
rrunt quã uis sine peccato non sint. Vnde dicunt dimit
nobis quia nondũ quo curritur ꝑ uenerunt : Hinc dicit
me non arbitror ad prehendisse. unũ cut̃ quae raro oblitis¬
palmũ suꝑnue uocationis di in xp̃oihũ: quot quor ergo ꝓ¬
ti hoc supiumus : Id ẽ quor quor ꝑfectecurrimus hoc
piamus qđ nondum ꝑfectisumus ut illic ꝑficiamur quo
ote adhuc currimus ut cumuenerit qđ ꝓfectũ ẽ. quod
puste ẽ destruatur. Idẽ nomam expisiesit sedex
oquia fido & spei im resipra nonquȩ creddatur &
r&ur. sed quue uideatur teneaturq succeda: Cioitas

Expanded text:
lus hoc nondum facit, paenitenti tamen quod in eum quisque peclus hoc nondum facit, paenitenti tamen quod in eum quisque peccauit et ueniam petenti ex intimo cordis ignoscat, si uult ut eius orationem pater caelestis exaudiat. In qua oratione si contentiosi esse nolimus, satis nobis propositum speculum est ubi inspiciatur uita iustorum, qui ex fide uiuunt et perfecte currunt, quamuis sine peccato non sint. unde dicunt: dimitte nobis, quia nondum quo curritur peruenerunt. hinc dicit ratres, ego me non arbitror adprehendisse; unum autem quae retro oblituspalmam supernae uocationis dei in Christo Iesu. quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus; id est: quotquot perfecte currimus, hoc sapiamus, quod nondum perfecti sumus, ut illic perficiamur, quo perfecte adhuc currimus, ut cum uenerit quod perfectum est, quod ex parte est destruatur, id est non iam ex parte sit, sed ex toto, quia fidei et spei iam res ipsa, non quae credatur et speretur, sed quae uideatur teneaturque, succedet, caritas
Abbreviated transcription (Latin):
corporis custigationẽ significins. elemosin ꝓs omnẽ beniuo¬
lentium & bene ficentiam ueldundi uł ignoscendi & orati¬
ne insi ees omnes regulus sc̃i desiderii ⁊ut quõ incastigatione
corporis frenatur concupiscentia quae non frenari sed omins¬
no eẽ non deb& : Nec erit inilla ꝑfectiane iustitiue: uibinulls
erit omnino peccatum & sȩpe inusu rerũ &iũ concessurums
atq licitarũ exserit in moderationẽ suã : In ipsa uerobene sq̃
quaa iustus consulit ꝑximo quaed amfiunt quaȩ obsint cum ps
necessitatib ahorũ uel parum in eis ꝑficit qđ benignit ẽs
acluboris impenditur subrepit tedium quo fusc&ur in¬
cerit : his atq huius modi consideratis merito inonactione:
timus dimitte nobis debita nrã sicut & nos dimittimus
bitorib: nr̃is. Sit amenqđ dicimus faciamus ut uel ipsi
cndiligantur inimici: uelsiquisquam adhuc inxp̃o pagr¬

Expanded text:
corporis castigationem significans, elemosynis omnem beneuocorporis castigationem significans, elemosynis omnem beneuolentiam et beneficientiam uel dandi uel ignoscendi et oratione insinuans omnes regulas sancti desiderii: ut quoniam in castigatione corporis frenatur concupiscentia, quae non frenari, sed omnino esse non debet nec erit in illa perfectione iustitiae, ubi nullum erit omnino peccatum, et saepe in usu rerum etiam concessarum atque licitarum exserit immoderationem, suam in ipsa uero beneficientia, qua iustus consulit proximo, quaedam fiunt quae obsint, cum prnecessitatibus aliorum uel parum in eis proficit, quod benignitatis ac laboris impenditur, subrepit taedium, quo fuscetur hiuanto magis profecerit — his atque huius modi consideratis merito in oratione dicimus: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; si tamen quod dicimus faciamus, ut uel ipsi etiam diligantur inimici uel, si quisquam adhuc in Christo paruu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidem ambulumus non ꝑspeciem : Vndedictũ ẽ iustus ex
deuiuit : haec.e. in ipsa peregrinatio sustitia ut ad illũ ꝑfe¬
onem plenitudinem qua eiustitiuȩ ubi inspeciedecoris eius
icomplen& ꝑfecta caritr erit : Nuncipsius cursus rectitu¬
ne & ꝑfestionetendumus. castigando corpus nr̃m & se¬
tuti subiciendo & elemosinar indandis beneficiis & dimi¬
tendir quue innos sunt commis supeccatis hiluriter & e
corde fuciendo & onrtionib: indesinenterinstando & hi
faciendo in doctrincsana : quu aedificatur fides recta spo
firma caritas punr: huec nunc nr̃ iustitia quiacurris
esurienter asitienter ad ꝑfectionẽ plenitudinem que iustitio
ut ea postea saturemur. Vnde dñr ineuangelio cũ dixissa
nolite facereiustitium unãm corã hominib: ut uideamini
eis : Neistũ nr̃m cursum fine humanegloriue metiremus
Non . ẽ in expositione iustitiue ipsius ex secutus nisitria ist
Ieiunium elemosinas. onationes. Ieiun ioscilic& uniuerna

Expanded text:
fidem ambulamus, non per speciem — unde dictum est: iustus ex fide uiuit — haec est nostra in ipsa peregrinatione iustitia, ut ad illam perfectionem plenitudinemque iustitiae, ubi in specie decoris eius iam plena et perfecta caritas erit, nunc ipsius cursus rectitudine et perfectione tendamus castigando corpus nostrum et seruituti subiciendo et elemosynas in dandis beneficiis et dimittendis quae in nos sunt commissa peccatis hilariter et ex corde faciendo et orationibus indesinenter instando et haec faciendo in doctrina sana, qua aedificatur fides recta, spes firma, caritas pura. haec est nunc nostra iustitia, qua currimus esurientes et sitientes ad perfectionem plenitudinemque iustiti in euangelio cum dixisset: nolite facere iustitiam uestram coram hominibus, ut uideamini ab eis, ne istum nostrum cursum fine humanae gloriae metiremur, non est in expositione iustitiae ipsius exsecutus nisi tria ista: ieiunium, elemosynas, orationes; ieiunio scilicet uniuersam
Abbreviated transcription (Latin):
pnur meum leue est. Item in epła sc̃i iohannis. Huec ẽ cari¬
lus dĩ ut mandata eius obseruemus & mandatueius graana
non sune. His auditis legitimis & euangelicis & apostolicis
estimoniis aedificemur ad gnatiam quã non intellegunt
qiui ignorantes dĩ iustitiã & suã uolentes constituere iusti¬
tiuedĩ non sunt subiecti si enĩ non intelliguncillud & deutero¬
nomio quẽ ad modũ apłs pauilus cõmemora uerit ut corde

Expanded text:
ancti Iohannis: haec est caritas dei, ut mandata eius obseruemus; et mandata eius grauia non sunt\'. his auditis legitimis et euangelicis et apostolicis testimoniis aedificemur ad gratiam, quam non intellegunt qui ignorantes dei iustitiam et suam nolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti. si enim non intellegunt illud ex Deuteronomio quemadmodum apostolus Paulus commemorauerit, ut corde
Abbreviated transcription (Latin):
uã iniuriarten& libi dinẽ indicindi: lit iueracit̃ dict
cutꝰ & nos dimitimus debicorib nr̃is : & tamȩ neo ipsoqđ
erũ dicit dimitte sicut & noss dimittimus  sine peccato se
m .eẽ declarat. Inde ẽ q uod dicii iihil imquũ erat in ma
meis sed oratio mea mundu hił eñ erat munduoratio :¬

Expanded text:
uam iniurias tenet libidinem uindicandi, ut ueraciter dicat: sicut et nos dimittimus debitoribus nostris? et tamen eo ipso quod uerum dicit: dimitte, sicut et nos dimittimus, sine peccato se non esse declarat. Inde est quod dicit: nihil iniquum erat in manibus meis, sed oratio mea munda. hinc enim erat munda oratio, q
Abbreviated transcription (Latin):
ł umceste omniailla quuȩ ꝓhibita sunt uit aripossunt : quã qiae
p̃cepti sunt ꝑfici : Nam frustn aut ꝓhiberacur aut iuler&ur
qđ uel caueri uel impleri non posist : & quo modo neguinus
posse hominem sino peccato cũ confiteri necessesit eũ tũ omniu
illii quue u&antur posse cuuere quumquue imperantur effice
re: pec pond multa. ẽe inscripturis scis diuina p̃ceptu
quue omnia cõmemorarenimis operosũ .ẽ. Sed dñs qu uerbũ
consũmans & breuians fecit suꝑ terrũ : induob p̃ceptis dix̃ ale¬
gẽ ꝓph&us que pendẽre : ut intelli geremus quicquid aliud
diuinitus p̃ceptum in his duob: hubere finẽ & ud huecduo esse

Expanded text:
tam certe omnia illa quae prohibita sunt uitari possunt quam quae tam certe omnia illa quae prohibita sunt uitari possunt quam quae praecepta sunt perfici. nam frustra aut prohiberetur aut iuberetur, quod uel caueri uel impleri non posset. et quomodo negabimus posse esse hominem sine peccato, cum confiteri necesse sit eum tam omnia ire?" Respondetur multa esse in scripturis sanctis diuina praecepta, quae omnia commemorare nimis operosum.. est; sed dominus, qui uerbum consummans et breuians fecit super terram, in duobus praeceptis dixit legem prophetasque pendere, ut intellegeremus, quidquid aliud diuinitus praeceptum est, in his duobus habere finem et ad haec duo esse
Abbreviated transcription (Latin):
mitus &uccipiatur tanta libestus in quasicut necesse ẽ
ꝓmaneat boat e uiuendi uoluntas : Itut sit aiãbene uiuen¬
di anũ quã peccundi uolunta ria felixq necessitus Nuo
inde pageno ds bonũ hominemfecit & pru&erquã illũ bonũ
fecit. bonũ ei insuꝑ ut fucor& impericit. Quĩ impiũ ut confite¬
amur hominẽ madũ ẽe qđ nec fuctus ẽ nec ei praeceptum ẽ
Sinegemus eũ bonũ posse ẽe qđ fuctus ẽ & qđei ut fucer&
imperatũ ẽ Res pondenuis qui uergo non seipse homo
sed dr̃ bonum hominem fecit : ds eũ non seipse ut sit bonus reficn
dũ uolentem credentẽ in uocantem liberut. amalo qđ sibi ipse fec̃
homo interior dedie indiem ut ud sempit̃nã Non poenũ sed uitũ
resurgat homo exterior nouissimodie: Iteui ait quuerendũ
est q modis consta omne peccatum: Duob nisi fillor. sicut
illa fiunt quae ꝓhibentur: autilla nonfiant quae iubentur:

Expanded text:
mitas et accipiatur tanta libertas, in qua sicut necesse est mitas et accipiatur tanta libertas, in qua sicut necesse est permaneat beate uiuendi uoluntas, ita ut sit etiam bene uiuendi et numquam peccandi uoluntaria felixque necessitas. Pro hominem fecit et praeterquam illum bonum fecit, bonum ei insuper ut faceret imperauit. quam inpium, ut confiteamur hominem malum esse, quod nec factus est nec ei praeceptum est, si negemus eum bonum posse esse, quod factus est et quod ei ut faceret imperatum est!\' respondemus: quia ergo non se ipse homo sed deus bonum hominem fecit, deus eum, non se ipse ut sit bonus reficit, dum uolentem, credentem, inuocantem liberat a malo, quod sibi ipse fecithomo interior de die in diem, ut ad sempiternam non poenam sed uitam resurgat homo exterior nouissimo die. \'Iterum\', ait, \'quaerendum est, quot modis constet omne peccatum. duobus, nisi fallor: si aut illa fiant quae prohibentur aut illa non fiant quae iubentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Perurbitru libestiaem fietum aiterra homo cũ percitt
sedicom poenalis uitiositus subsecutu exlibertute fec̃neces¬
sttatem unde udeũ fides damat de neces sitatib meis educ
inẽ. Sib quib positi uel nom possumus qđ olumi intelligete
uel qđ intellex erimur uolumus nec ualemas implere: Nam
& ipsi libestes credentib: aliberiiore ꝓmittitur: Siuos in¬
quũ filius libera uerit : tunc uero liberi eritis : Tulliem̃ uitio
raiqũo dcetidit uoluntatecaruit libertate nature : Hscclia
serptunt dicrza quo enim qis deuultus ẽ huic & seruus uddic¬
tus ẽ Sicut ergonond̃ opus sinis medicus sedmile hi bentib
hunon ẽ opus liberis liberator sedseruis ut ei dio at qnitul cn
libestatis sulua mfecist denecessitatib: animũ meã ꝓpsuenĩ
sunitus ẽ ueridibertas quae nom perisra sibonu ꝑmansirra
olumus quiauer opecciuit uoluntus secuti ẽ. peccantem
peccutũ habendi dura necessitas doneotori sun&ur infir¬

Expanded text:
per arbitrii libertatem factum, ut esset homo cum peccato; sed iam poenalis uitiositas subsecuta ex libertate fecit necessitatem. unde ad deum fides clamat: de necessitatibus meis educ me. sub quibus positi uel non possumus quod uolumus intellegere uel quod intellexerimus uolumus nec ualemus inplere. nam et ipsa libertas credentibus a liberatore promittitur. si uos, inquit, filius liberauerit, tunc uere liberi eritis. uicta enim uitio in quod cecidit uoluntate caruit libertate natura. hinc alia scriptura dicit: a quo enim quis deuictus est, huic et seruus addictus est. sicut ergo non est opus sanis medicus, sed male habentibus, ita non est opus liberis liberator sed seruis, ut ei dicat gratulatio libertatis: saluam fecisti de necessitatibus animam meam. ipsa enim sanitas est uera libertas, quae non perisset, si bona permansisset uoluntas. quia uero peccauit uoluntas, secuta est peccantem peccatum habendi dura necessitas, donec tota sanetur infir
Abbreviated transcription (Latin):
cen cupisentiua cigrnis quue utiq cul pabilr at q uiticer ensto
nis euidenter expressit apłedicens ut non ea quae iiultis ruci¬
ius si fue le porest uoluntus uoluntitemutiari rec sunc isto
modonat unrm siue animae siue corporis quã ds̃ creau &
huie totubonac̃ accusumus : sedea dicimus ꝓpria uoluntua¬
te uititam sine dignitiu non posse suncri : Y renIV¬
quuerendũ eosi nom potest homosinepeccato ẽt cuius culpr
est rosus relomuns ancuius lib& alterius : supsius hominis
quomodo culpa hominis ẽ silioc non .ẽ qđ c̃o non potesion¬

Expanded text:
concupiscentia carnis — quae utique culpabilis atque uitiosa est satis euidenter expressit apostolus dicens: ut non ea quae uultis faciatis, si facile potest uoluntas uoluntate mutari? nec sane isto modo naturam siue animae siue corporis, quam deus creauit et quae tota bona est, accusamus; sed eam dicimus propria uoluntate uitiatam sine dquaerendum est, si non potest homo sine peccato esse, cuius culpa est: ipsiusne hominis an cuiuslibet alterius. si ipsius hominis, quomodo culpa hominis est, si hoc non est quod esse non potes
Abbreviated transcription (Latin):
pluc dundo quũ opost a ignorunt iustitiã diquu& a men
caritas tunc ꝑsecta erti: cum poenalis timor omnis abr¬
sesserit Ri buee ꝓrosiut testimonia qui c ontin cordici
soleesi qecea soluit sed cõmemonen doquisi contraria
reraieiie sediderso ponenda sunt bn qui a rbrtrliber¬
tr irel uon peteandiposabilitet ẽimperite exestim
se seriptanterũ a uoioriuteposse destruere : obicere enen¬
recrificns cuius ẽ uinus de unco suꝑterrit̃ dcinde duas¬

Expanded text:
plus dando quam oportet ignorant iustitiam dei: quae tamen caritas tunc perfecta erit, cum poenalis timor omnis abscesserit. Post haec proposuit testimonia, quae contra eos dici solent, nec ea soluit, sed commemorando qurarum quae e diverso ponenda sunt iis qui arbitrii libertatem vel non peccandi possibilitatem, imperite existimant se Scripturarum auctoritate posse destruere. Objicere Nec infans cujus e
Abbreviated transcription (Latin):
Auteñi non porest & p̃ceprum non .ẽ.: Autquia p̃ceptũ .ẽ. potest
Numquur prueciper&ur qđ fieriomnino non poss& : NeSΡΟ¬
detur: consultissime homini praecipi ut rectis passib: ambu¬
la ut cumse nom posse perspexerit medicinam requirat quae
interioris hominis ad suncindã peccati cluudicationem graticdi¬
uelit hominem dẽ sine peccato ẽe : ꝓcul dubio uult & proculdubo
porest : quis enim tandemens ut uel dubita fieriposse qđ dñ
uelle non dubrra : Nes pondettm. Sinoll& dẽ hominẽ sine pec¬
cuio ẽe : non mittera filiũ suũ sine peccato quisanara homines
a peccatis. hoc si incredentib: & ꝓficientib: renouatione interi¬
ẽ cũ peccato ansine peccato proculdubio non uuli. eẽ cũ peccato
Quuntahȩc impiacatis blasphemia sit cognandũ c̃ utdictur
hominem porseiẽe cum peceato qđ dc̃ non uult & negiur posie ẽẽ

Expanded text:
um non est: aut quia praeceptum est, potest. Nam quid praeciperetur, quod fieri omnino non posset? Respondetur, consultissime homini praecipi ut rectis passibus ambulet, ut cum se non posse perspexerit, medicinam requirat, quae interioris hominis ad sanandam peccati claudicationem, gratiuelit hominem deus sine peccato esse. procul dubio uult et procul dubio potest. quis enim tam demens, ut uel dubitet fieri posse, quod deum uelle non dubitet\'? respondetur: si nollet deus hominem sine peccato esse, non mitteret filium suum sine peccato, qui sanaret homines a peccatis. hoc fit in credentibus et proficientibus renouatione interiuult deus hominem esse, cum peccato an sine peccato. procul dubio non uult esse cum peccato. quanta haec inpietatis blasphemia sit, cogitandum est, ut dicatur hominem posse esse cum peccato, quod deus non uult, et negetur posse esse
Abbreviated transcription (Latin):
solqua men sune inens fueritis in eadem rematiaur uobis
por catũ ẽ a dẽ eum uol non ẽ. carita s qua cõt debaneloni¬
rorsa gcuuasleobtes Siuehocuitari uolunta to pona sue non
iuuatur. Post haccille quistucon scripsit intro due le phenaad
suan qua sieum altero dis putientem & ffucit senitant gsanam
& quasi ab interrogantes ibidici. das imihi hominẽsinepec¬
caio e&eresponda dotibi qui ẽẽ possit : & rursur abintpe¬
gioite dicitur ei quis ẽ & responda ipsetu : Quodsicdha¬
ris inquit ego ẽe nom possum : Nespondendũ ẽscuuis cul¬
pu ẽ : quod s̃ dixerit mea : dicendum ẽ & quo modotua ẽ
siis t nom potes terũ fuense interrogar o dici sibi tuipro
ri inquit tua ẽ: nespondendũ ẽ quoniodo mea si es non
possum : Nos cespondemus nullũ cueis dehis uerbir eti dedie¬
re conflaicns quiu non ẽ uusus dicere ee homines̃ si nefeet¬

Expanded text:
remetietur uobis. peccatum est autem, cum uel non est caritas quae esse debet uel minor est quam debet, siue hoc uitari uoluntate possit siue non iuuatur. Post haec ille qui ista conscripsit introducit personam suam quasi cum altero disputantem et facit se interrogari et quasi ab interrogante sibi dici: \'das mihi hominem sine peccato?\' et respondet: \'do tibi qui esse possit\'. et rursus ab interrogante dicitur ei: quis est?\' et respondet: ipse tu. quodsi dixeris\', inquit, \'ego esse non possum, respondendum est: cuius culpa est? quodsi dixerit: mea, dicendum est: et quomodo tua est, si esse non potes?\' iterum facit se interrogari et dici sibi: \'tu ipse rit\', inquit, \'tua est, respondendum est: quomodo mea, si esse non possum?\' nos respondemus nullum cum eis de his uerbis esse debere conflictum, quia non est ausus dicere esse hominem sine pec
Abbreviated transcription (Latin):
deciuio asibidicitur: &educa desuð lumeniustitia eie
chabebant peccata elemosins deluerunt. Vnde dñr dicit
ate elemosinus & eeceomme imunda sunt uobis Demp
ocdic&ur iustir uregnũ ꝓnssum ituris. esuriui eñ & de¬
stis mihi manducare & c&en eius modigealiud ẽce si
epeccato qđ de solo iin hacͥuitã unigenito dictine : aliud oec
he querella quod de multis iustis &iam in hacuita dicipͥo¬
it ꝰ quõ houẽi quid ã modur bonȩ ita e dequa& iam
isti humcna conuersictione ĩuxt quer ella ẽẽ non pas

Expanded text:
de quo alibi dicitur: et educet uelut lumen iustitiam tuam et uod ea quae hic habebant peccata elemosynis deleuerunt. unde dominus dicit: date elemosynas, et ecce omnia munda sunt uobis. denique hoc dicetur iustis in regnum promissum ituris: esurii enim, et dedistis mihi manducare et cetera huius modi. sed aliud est esse sine peccato, quod de solo in sine querella, quod de multis iustis etiam in hac uita dici potuit, quoniam est quidam modus bonae uitae, de quo etiam in ista humana conuersatione iusta querella
Abbreviated transcription (Latin):
te utiq dicimus deb& ẽe. homo istesineclaudicatione : & sideba po¬
test Nec tamencumuult continuo potest : Sed cũ fuerit adhibitu
cunctione sanatus & medicinu adiuuerit uoluntatem : Hoc fit
in interiore homine qđ ad peccutum attin& tũ quã eius cliudi¬
cationem ꝑ eius graetam quiuenit non uocure iustos sed peccuto¬
res qui a non ẽ opus sanis medicus : sed male habentibus : Iten¬

Expanded text:
te utique dicimus: debet esse homo iste sine claudicatione; et si debet, pote utique dicimus: debet esse homo iste sine claudicatione; et si debet, potest. nec tamen cum uult, continuo potest, sed cum fuerit adhibita curatione sanatus et medicina adiuuerit uoluntatem. hoc fit in interiore homine, quod ad peccatum attinet tamquam eius claudicationem, per eius gratiam qui uenit non uocare iustos sed peccatores, quia non est opus sanis medicus, sed male habentibus. \'Ite
Abbreviated transcription (Latin):
quo fit claudicatio quando ambulut: quaeratergo qđ eidem
uitionomen in ponat ut rũ rem uelit dicere anatũ anrei poti¬
us qualitatẽ malũ quade formis actus existit : sic & in homine
interiorẽ animus res ẽ : Napina actus ẽ a uaritia uitium ẽ :
id ẽ qualitas secundũ quã maliis ẽ animus &im quandonihil
agit unde a uaritiae suue seruiat &iũ quando audit non concir¬
pesces Seque uituperat & tumen auurus mana: sed ꝑfidẽ
renouatur id ẽ sunatur dedie indiem. Necta men nisigra
porest sinon potes tergo nec deb& : & sinon deb& homo ẽe. fine pec¬
ato deb&ergo ẽe cũ peccicio : &icm peccatum non erit suillud habe
constuerit: aut si hoc &icm dici absurdũ ẽ : confiteri necesse ẽ.
debere hominem sine peccato ẽe & constia eum non aliud debere
quã potest : Respoꝵidetrim eadẽ similitudine qua superius tc̃
respondimus : cum enim uidemus diuidũ qui sa nari potest rec¬

Expanded text:
quo fit claudicatio, quando ambulat. quaerat ergo, quod eidem quo fit claudicatio, quando ambulat. quaerat ergo, quod eidem uitio nomen inponat, utrum rem uelit dicere an actum an rei potius qualitatem malam, qua deformis actus existit. sic et in homine interiore animus res est, rapina actus est, auaritia uitium est, id est qualitas, secundum quam malus est animus, etiam quando nihil agit. unde auaritiae suae seruiat, etiam quando audit: non concupisces seque uituperat et tamen auarus manet; sed per fidem renouatur, id est sanatur, de die in diem nec tamen nisi grapotest; si non potest, ergo nec debet. et si non debet homo esse sine peccato, debet ergo esse cum peccato; et iam peccatum non erit, si illud haberi constiterit. aut si hoc etiam dici absurdum est, confiteri necesse est debere hominem sine peccato esse et constat eum non aliud debere quam potest\\ respondetur eadem similitudine, qua superius iam respondimus. cum enim uidemus claudum, qui sanari potest, rec
Abbreviated transcription (Latin):
potest homosine eo ẽe qđ uituripotest: NeS PoNidei÷
Naturide non ẽe peccutum sed naturae praaesestim uitia¬
tu eunde facti sumus natura filiu irȩpcrum ẽe ad nomper¬
cundum uoluntutis arbitrium : nisi adiuta san&ur gnaitia
dipiim xp̃m dnm̃ nr̃m: Itercumn ait quaerendum ẽ.
quid ẽ peccutumꝰ actus anres : Siresẽ auetorẽ habe¬
at necesse ẽ : & siutorẽ habere dicitur icmaler pruac̃
dm̃ rei alicuius auctor induci uidebitur: Atsi hoc dicuim¬
pium .ẽ & confiteri necesse .ẽ. peccatum omne actũ. cenõ
rem. Sugitur actus ẽ immo quia uere actus ẽ uituri
porest ReSpoNdeinus peccutum quidem actum
dici & ẽẽ non rem: sed &ium in corpore cliudicutio eadem
ntione actus ẽ non res: quo res peripse uel corpus uel
homo ẽ qui pedeuitiato clicudica : Nec tumen uiticre
potest clicudicationẽ nisi habuerit sunatum pedem
homo nec pes ẽ. nec corpus nec homo Nec ipsuc laudicatio.
queutiq non .ẽ quundo non ambulut cũr ien in sit uitium

Expanded text:
potest homo sine eo esse quod uitari potest." Respondetur naturale non esse peccatum, sed naturae praesertim uitiatae — unde facti sumus natura filii irae — parum esse ad non peccandum uoluntatis arbitrium, nisi adiuta sanetur gratiadominum nostrum. \'Iterum\', ait, \'quaerendum est, quid est peccatum: actus an res. si res est, ut auctorem habeat necesse est; et si auctorem habere dicitur, iam alter praeter deum rei alicuius auctor induci uidebitur; at si hoc dici inpium est, et confiteri necesse est peccatum omne actum esse, non rem. si igitur actus est, immo quia uere actus est, uitari potest\'. respondemus peccatum quidem actum dici et esse, non rem. sed etiam in corpore claudicatio eadem ratione actus est, non res, quoniam res pes ipse uel corpus uel homo est, qui pede uitiato claudicat nec tamen uitare potest claudicationem, nisi habuerit sanatum pedem. homo, nec pes est nec corpus nec homo nec ipsa claudicatio, quae utique non est, quando non ambulat, cum tamen insit uitium,
Abbreviated transcription (Latin):
CETO TRATRIBVS ETCOEEISCOS
ederopa &spaulo augustinus : Carita sus
qua einuobis tanta est ectam sca ut &iam
ibenti seruere delect& petiuit ut de fĩ¬
orabus quae dicuntur caelesti ee  respo¬
deam Sic enim praenotatu ȩst eadem
cartula quam dedistis definitiones uts
citur caelestii: Quae praenotatio credo
quod non illius sed eorum sit quihoc atti¬
lerunt desicilia ubi caelestius non eẽ per¬
bitur sed multitalia garrientes: & sid
ait apłs ipsi errantes & alios ierrorem
mictentes: Exillius tamen haecesse docũ¬
na ueletiam quorundam sociorũ eius ano
adisse qd ipsedocuerit ifli c uel scripserit: uellen autem
possaut obtemperare unẽe furt̃ naebeni uolentiue ut
dom epo ueribi uiter responderem sednisdillit come¬
ponderimiibre pondeo quuis poterit quie ad modiurorer¬
ponderu iudicare : conibortamen quaantũ uedi roa

Expanded text:
 fratribus et coepiscopis Eutropio et Paulo Augustinus. Caritas uestra, quae in uobis tanta est et tam sancta, ut etiam iubenti seruire delectet, petiuit, ut definitionibus quae dicuntur Caelestii esse respondeam. sic enim praenotata est eadem chartula quam dedistis: definitiones, ut dicitur, Caelestii. quae praenotatio credo quod non illius, sed eorum sit, qui hoc attulerunt de Sicilia, ubi Caelestius non esse perhibetur, sed multi talia garrientes et, sicut ait apostolus, ipsi errantes et alios in errorem mittentes. ex illius tamen haec esse doctrina uel etiam quorundam sociorum eius et naudisse, quod ipse docuerit ista uel scripserit. uellem autem, si possem, ita obtemperare uestrae fraternae beniuolentiae, ut etiam ego tam breuiter responderem. sed nisi et illa commemorem quibus respondeo, quis poterit quemadmodum responderim iudicare? conabor tamen, q
Abbreviated transcription (Latin):
inanis osttio : quandorogauitergo nefides eius
deficer& : quid aliud rogauit nisi ut haber& infi¬
de liberissimam fortissimam inuictissimam
perseuerantissimam uolunta tem : Eccequãẽ ad¬
modum secundum grartiã dĩ non contra eam
libertas defenditur uoluntatis : Noluntas quippe
humananon liber tate consequitur gratiam sed
gnaetia potius liber tatemautꝑ seuer& deleccabilẽ
ꝑuorura teui ein supentebilem fortitudinem : Minen¬
dumeso quideosmultũ qͥuemimandu quł silur suis¬

Expanded text:
inanis oratio. Quando rogavit ergo ne fides ejus inanis oratio. Quando rogavit ergo ne fides ejus deficeret, quid aliud rogavit, nisi ut haberet in fide liberrimam, fortissimam, invictissimam, perseverantissimam voluntatem? Ecce quemadmodum secundum gratiam Dei, non contra eam, libertas defenditur voluntatis. Voluntas quippe humana non libertate consequitur gratiam, sed gratia potius libertatem, et ut perseveret delectabilem perpetuitatem, et insuperabilem fortitudinem. 18. Mirandum est quide
Abbreviated transcription (Latin):
nem. Curhoc donumille. accipiat illenonac¬
cipiat : puto quod mecum pariter nescis. & ãbo
hic ins crutabilia iudiciadĩ penaraere non pos¬
sumus:: aut si adliberũ arbitriũ hominis quod
non secundum dĩ gractiã sed contracã defendis:
pertinere dicis ut perseuer& in bono quis que
uel nonper seuer&: nondodonante si perseue¬
r& sed humana uo luntate faciente : quid molit u¬
rus es contra uerba dicentis. Rogaui prate p&re
nedeficiat fidestua: An audebis dicere &iamro¬
gante xp̃o nedesi cer& fides pari. desecturam
fuis se si p&rus eam deficere uoluiss&. hoc est
sieam us que infinem pers euerare nolius s&:
Quasi aliud p&rus ullo modo uell& quam proillo
xp̃s rogas s& ut uell&: Namquis ignorat tunc
fuisse perituraẽ fidem pari: sieaquȩ fidelis erat
uoluntas ipsade ficer& & per mans uram si
eadem uoluntas maner&: sed quia p̃paratur
uoluntas ad nõ: ideo proillo xp̃i nonposs& esse

Expanded text:
nem; cur hoc donum ille accipiat, ille non acnem; cur hoc donum ille accipiat, ille non accipiat, puto quod mecum pariter nescis, et ambo hic inscrutabilia judicia Dei penetrare non possumus. Aut si ad liberum arbitrium hominis, quod non secundum Dei gratiam, sed contra eam defendis, pertinere dicis ut perseveret in bono quisque, vel non perseveret, non Deo donante si perseveret, sed humana voluntate faciente; quid moliturus es contra verba dicentis, Rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua ? An audebis dicere etiam rogante Christo ne deficeret fides Petri, defecturam fuisse si Petrus eam deficere voluisset, hoc est, si eam usque in finem perseverare noluisset? quasi aliud Petrus ullo modo vellet, quam pro illo Christus rogasset ut vellet. Nam quis ignorat, tunc fuisse perituram fidem Petri, si ea qua fidelis erat, voluntas ipsa deficeret; et permansuram, si eadem voluntas maneret? Sed quia praeparatur voluntas a Domino ; ideo pro illo Christi non posset esse