comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
didit: recte subiungitur. qualit̃ ipse
etiam stultus perit cum dicitur.
t ip̃m rapiet armatus. Antiquus
hostis iudaicum ppłm armatus
rapuit: quia in eo uitam fidei frau¬
dulente suggestionis iaculis extin¬
xit: ut unde se inherere deo credẽt.
inde eiꝰ ordini repugnaret. Quod ꝓ¬
fecto discipulos. u̾itas p̃monet dicẽs.
uenit hora ut om̃is qui interficit
uos: ar bitretur se obsequiũ p̃stare¬

Expanded text:
didit, recte subjungitur qualiter ipse didit, recte subjungitur qualiter ipse etiam stultus perit, cum dicitur: Et ipsum rapiet armatus. Antiquus hostis Judaicum populum armatus rapuit, quia in eo vitam fidei fraudulentae suggestionis jaculis exstinxit, ut unde se inhaerere Deo crederet, inde ejus ordinationi repugnaret. Quod profecto discipulos Veritas praemonet, dicens: Venit hora ut omnis qui interficit vos arbitretur obsequium s
Abbreviated transcription (Latin):
toris aduentũ in legis obseruatione
floruerunt: s in ip̃a redẽptoris ñi
presentia. a diuinitatis obsequio
ꝑfidie sue meritis repulsi ceciderũt.
Quos nimirũ non est qui eriprat.
quia scilicet dum ip̃m redemptor̃e
extinguere ꝑsequendo conati sunst.
oblatũ sibi remedium ereptionis
absciderunt. De quo bene subditur.
det: et ipsum rapict armatus.
carũ grana: sunt uerba ꝓph̾arum.
Que stultus habuit. s non comedit:
quia iuidaicus ppłs legem quidenũ¬
botenus tenuit. s ꝑ fatuitatis fastidi¬
um ab euis intellectu ieiunauit. Huiꝰ
u̾ stuiti messem famelicus comedit:
do edidit. ad que plebs iudaica sine in¬
tellectu laborauit. Hos famelicos fidei.
dñs preuidit: cum ꝑ cuangłium dixit.
Beati qui esuriunt et siciunt iusticiam:
q̃m ip̃i saturabuntur. De his fameli¬
cis anna ꝓpħante dicitur. Repletipriꝰ
pro panibus se locauerunt: et fame¬
lici saturati sunt. S qͥa messem per¬

Expanded text:
toris adventum in legis observatione toris adventum in legis observatione floruerunt; sed in ipsa Redemptoris nostri praesentia a Divinitatis obsequio, perfidiae suae meritis repulsi ceciderunt. Quos nimirum non est qui eripiat, quia scilicet dum ipsum Redemptorem exstinguere peoblatae sibi remedium ereptionis absciderunt; de quo bene subditur: det, et ipsum rapiet armatus. carum grana, sunt verba prophetarum, quae stultus habuit, sed non comedit, quia Judaicus populus legem quidem verbo tenus tenuit, sed per fatuitatis fastidium ab ejus intellectu jejunavit. Hujus vero stulti messem famelicus comedit, do edit, ad quae plebs Judaica sine intDominus praevidit, cum per Evangelium dixit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . De his famelicis Anna prophetante dicitur: Repleti prius, pro panibus se locaverunt, et famelici saturati sunt . Sed quia messem per
Abbreviated transcription (Latin):
tenere speciem amicos beati iob diximꝰ.
cũ de nõie xp̃s gloriantur uideoꝵ ꝑfidi¬
am exauctoritate reprehendunt. De quo
stulto protinus subditur.¬
onge fient filii eiꝰ a salute. fil̃i hꝰ
stuati sunt: om̃s qui ꝑfidie illius pre¬
dicatione generantur. Qui seilicet a
salute longe sunt: et quia et si tem¬
poralem uitam sine afflictõne ꝑcpi¬
unt. eterna grauius ultione ferun¬
tur: sicut de eisclem filiis illius dñs¬
dñs dicit. ue uobis scribe et pharse
hẏpocrite. qui circuitis mare ct ariti
ut faciatis unũ ꝓselitum: et cũ fũt
fact us. facitis eum filium gehenne
duplo quam uos. Sequitur.
t conterentur in porta: et nonert
qui eripiat. Quis alius porte nõs
nisi mediator dei et hominũ debet in¬
telligi qui ait. ego sum hostium. por
me siquis introierit saluabitur.
fulii autẽ huius stulti extra portã
proficiunt. et inporta conterunt᷑.
quia praue udeoꝵ soboles añ media¬

Expanded text:
tenere speciem amicos beati Job diximus, tenere speciem amicos beati Job diximus, cum de nomine Christi gloriantur, Judaeorum perfidiam ex auctoritate reprehendunt. De quo stulto protinus subditurnt filii ejus a salute. - Filii ejus stulti sunt omnes qui perfidiae illius praedicatione generantur. Qui scilicet a salute longe sunt, qui etsi temporaliter vitam sine afflictione percipiunt, aeterna gravius ultione feriuntur. Sicut de eisdem filiis illius dicitur: « Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui circuitis mare et aridam, ut faciatisactus, facitis eum filium gehennae 183 duplo quam vos . Sequitur: Et conterentur in porta, et non erit qui eripiat. Quis alius portae nomine, nisi mediator Dei et hominum debet intelligi, qui ait: Ego sum ostium, per me si quis introierit, salvabitur ? Filii igitur hujus stulti extra portam proficiunt, et in porta conteruntur, quia pravae Judaeorum soboles ante Media
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtinus additur sicut seruus meus iob:
profecto liquet quia non omnimodo de¬
spicitur. qd̃ ex melioris comparatione
reprobatur. In reprehensione quippe eiꝰ
incaute dilabuntur: s tamen quia tan¬
ti uiri amici sunt. ex familiaritate il
lius multa mistica didicerunt. Unde
sic ut superius diximus eoꝵ uerbis
etiam paulus utitur: et hec in asser¬
cionis sue adiutoriũ assumens ꝓlata
ex ueritate testatur. Que tamen ue¬
ritas recte reprehendit: quia quamli¬
bet fortis sentencia contra sc̃m uirum
proferri non debuit. Possunt gͦ mysti¬
ce eliphar uerba pensari: quib ad be¬
atum iob loquitur dicens.¬
go uidi stultum firma radice: et
maledixi pulchritudim eius statim.
Stultus quippe iudeoꝵ ppłs extitit:
pientie spreuit. Qui quasi firma ra¬
dice conualuit: quia electoꝵ uitam
temporaliter extinguendo suꝑauit.
S hunc ely phar maledicendo despi¬
cit quia nimirũ om̃s heretici quorũ

Expanded text:
otinus subditur, sicut servus meus Job , otinus subditur, sicut servus meus Job , profecto liquet quia non omnino despicitur qreprobatur. In reprehensione quippe ejus incaute dilabuntur. Sed tamen quia tanti viri amici sunt, ex illius mystica multa didicerunt. Unde sicut et superius diximus , eorum verbis etiam Paulus utitur, et haec in assertionis suae adjutorium assumens, prolata ex veritate testatur. Quae tamen veritas recte reprehendit, quia quamlibet fortis sententia contra sanctum virum proferri non debuit. Possunt ergo mystice Eliphaz verba pensari, quibus ad beatum Job loquitur, dicensgo vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. - Stultus quippe Judaeorum populus exstitit, pientiae sprevit. Qui quasi firma radice convaluit, quia electorem Vitam temporaliter exstinguendo superavit. Sed hunc Eliphas maledicendo despicit, quia nimirum omnes haeretici quorum
Abbreviated transcription (Latin):
morib positi iuixta sunt eo ꝑ uitã
duriꝰ p̃munt. Quia eñi quasi fideles
uitari nequeunt: a fidelib tanto de¬
terius. qͣnto et interius tolerantur.
amici uero illiꝰ. qui quasi ad conso¬
landũ ueniunt. s ad uerba asꝑe inue¬
ctionis excedunt. hereticorũ spetiem
tenent: qui cũ contra bonos dm̃ defen
defendere nituntur. offendũt. Hec¬
itaq suꝑius lacius dicta. nunc bre¬
uiter studiu ex mistica designa tõne
succingere: ut lector meus. ex ipsa
hac replicatione meminerit me
in hoc oꝑe. spiritali intellec tui deser¬
uire et tamen cũ utilitatis usus po¬
stulat. subtiliter quoq studeo hy¬
storie uerba discutere. Cum uero
necesse est simul utrumq complec¬
tor: ut spiritales fructus allegoria
germinet quos tamen ex radice hy¬
storie ueritas ꝓducit. Amicos uero
beati iob. quos hereticoꝵ tenere spe¬
per om̃ia reꝓbamus: quia dum per
suꝑnam sentenciam contra eos dicit᷑.
non estis coram me locuti rectum et¬

Expanded text:
m bonis juxta sunt, eo per vitam durius premunt. Quia enim quasi fideles vitari nequeunt, a fidelibus tanto deterius, quanto et interius tolerantur. Amici vero illius, qui quasi ad consolandum veniunt, sed ad verba asperae invectionis excedunt, haereticorum speciem tenent, qui cum contra bonos Deum defendere nituntur, offendunt. itaque superius latius dicta, nunc breviter studui ex mystica designatione succingere, ut lector meus ex ipsa hac replicatione meminerit me in hoc opere spiritali intellectui deservire. Et tamen cum utilitatis usus postulat, subtiliter quoque 182 studeo historiae verba discutere. Cum vero necesse est, simul utrumque complector, ut spiritales fructus allegoria germinet, quos tamen ex radice historiae veritas producit. Amicos vero beati Job, quos haereticorum tenere speper omnia reprobamus, quia dum per supernam sententiam contra eos dicitur: Non estis locuti coram me rectum, et pr
Abbreviated transcription (Latin):
ditur: subip̃a ẽ quicquid ex terius cõ¬
tra ipsam mouetur. Bene itaq sub
nimꝰ a laboris afflictione se subtrahit
qͣnto ꝑ spem ad sũma sustollit. An ñ
qͣsi auis paulus ad uolatũ natꝰ fuerat.
qui tot aduersa sustinens dicebat
nr̃a conuersatio in celis est: Et rursũ.
Scimꝰ qm̃ si terrestris domꝰ nr̃a. huiꝰ
habitationis dissoluatur: qd̃ edificatõ¬
factam eternã incelis. Uelut gͦ auis
una transcend̾ãt: qũe ad huc corpo¬
re interra demorantem iam in sub¬
limibus spei penna subleuabat. S
quia nullus suis uirib ualet sese
malta sustollere: ut cũ uisibilib
affligitur. ad inuisibilia subleuetur:
recte mox subditur.
tribui scio. Si eñi hec ꝑ se habere. se cre¬
deret: dep̃cari dñm non indigeret. Se

Expanded text:
ditur, sub ipsa est quidquid exterius conditur, sub ipsa est quidquid exterius contra ipsam movetur.  Vet. VI.  Benimus a laboris afflictione se subtrahit, quanto per spem ad summa sustollit. An non quasi avis, Paulus ad volatum natus fuerat, qui tot adversa sustinens dicebat: Nostra conversatio in coelis est ? Et rursum: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificatiofactam, aeternam in coelis . Velut avis ergo ima transcenderat, quem adhuc corpore in terra demorantem, jam in sublimibus spei penna sublevabat. Sed quia nullus suis viribus valet sese in alta sustollere, ut cum visibilibus affligitur, in invisibilia sublevetur, recte mox subditur: tribui scio. Si enim hoc per se habere se crederet, deprecari Deum non indigeret. Se
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Unde paulus ait. Cum eñi sit ñ
uos zelus et contencio: non ne car¬
ne hoĩes estis: In hac gͦ uita homo
ad laborem nascitur: quia carnalis
quisq cum transeuntia appetit disi¬
derioꝵ suoꝵ se pondere affligit. Gra¬
ne custodire. Graius labor est hoc cũ
magna fatigatione apprehendere. ad
is qui apprehendit nouerit diu sta¬
te non posse. Sc̃i uiri qui transeun¬
eia non amant. non solum nulla tẽ¬
poralium desideriorũ pondera to. lerãt
s et si qua adu̾sa consurgunt in ip̃is
suis pressuris et languorib ñ laborãt.
Quid enim flagellis durius: Et tam̃
de flagellatis apłis dictum est. Ibant
gaudẽtes a conspectu concilii: qm̃ dig¬
ni habiti sunt ꝓ nomine iħu contu¬
meliam pati. Quid gͦ eoꝵ mentibus
labor est. quib et pena uerberũ la¬
bor non ẽ: Homo gͦ ad laborẽ nas¬
citur: quia ille huius mundi uera¬
citer mala sentit. qui eiꝰ bona inhiant̃
appetit. Nam cuiꝰ mens ad alta suspẽ¬

Expanded text:
ri, unde Paulus ait: « Cum enim sit inter ri, unde Paulus ait: « Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne hone homines estis? In hac itaque vita homo ad laborem nascitur, quia carnalis quisque cum transeuntia appetit, desideriorum suorum se pondere affligit. Grane custodire. Gravis labor est, hoc cum magna fatigatione apprehendere, quod is qui apprehendet, noverit diu stare non posse. Sancti autem viri quia transeuntia non amant, non solum nulla temporalium desideriorum pondera tolerant; sed et si qua adversa consurgunt, in ipsis suis pressuris et languoribus non laborant. Quid enim flagellis durius? et tamen de flagellatis apostolis scriptum est: Ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Quid ergo eorum mentibus labor est, quibus et poena verberum labor non est? Homo ergo ad laborem nascitur, quia ille hujus mundi veraciter mala sentit, qui ejus bona inhianter appetit. Nam cujus mens ad alta suspen
Abbreviated transcription (Latin):
dum magnoꝑe est. ut cum rebus ex¬
teriorib pondere doloris afficimur.
spe ad suꝑna tendamꝰ: quatinus eo
mens ad alta ꝑueniat. quo nos ext̾ĩor¬
pena castigat. Unde et recte subũ¬
gitur.¬
ad uolandũ. Ad laborem quippe ho
nascitur: quia nimirũ his qui accep¬
ta est p̃ditus ratione considerit: quod
ualde sibi impossibile sit ut hec peresͥ¬
nationis sue tẽpora sine gemitu euradrꝰ
Unde bene paulus cum tribulaciones
suas discipulis enumeraret aduns.
Ipsi eñi scitis qd̃ in hoc positi sumꝰ s
meo qd̃ caro flagellis afficitut. mens
ad altiora appetenda subleuat᷑: pailo
rursus atcestante qui ait. Et licet
his qui foris est. nr̃ homo corrũpat᷑:
tam̃ his qui intus est. renouatur de
die in diem. Homo gͦ ad laborem nasci¬
tur. et auis ad uolatũ: quia inde mens
ad sumina euolat. unde caro in infimis¬
durias laborat. Potest quoq appelli¬
tione hominis: carnalium uita signa¬

Expanded text:
dum magnopere est ut cum in rebus exdum magnopere est ut cum in rebus exterioribus pondere doloris afficimur, spe ad superna tendamus; quatenus eo mens ad alta perveniat, quo nos exterpoena castigat. Unde et apte subjungiturad volandum; ad laborem quippe homo nascitur, quia nimirum is qui accepta praeditus est ratione, considerat quam valde sit sibi impossibile ut hic peregrinationis nostrae tempora sine gemitu evadamus. Unde bene Paulus cum tribulationes suas discipulis enumeraret, adjunxit: Ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus . Sed in eo quod caro flagellis afficitur, mens ad appetenda altiora sublevatur, Paulo rursus attestantis qui foris est noster homo corrumpitur, tamen is qui intus est, renovatur de die in diem . Homo ergo ad laborem nascitur, et avis ad volatum, quia inde mens ad summa edurius laborat. Potest quoque appellatione hominis carnalium vita signa
Abbreviated transcription (Latin):
mus qd̃ ad correptionẽ nrãm expec¬
tatus hymber arente terra suspen¬
ditur: et caliginosus aer in ardescente
sole siccatur. Mare procellis tumescẽ¬
tib seuit: et alios ad transmeandum
susceptos intercipit: aliis desideratũ
iter erecta incumulum unda contra¬
dicit. Terra non solum germina fecũ¬
ditatis ĩminuit: s etiam semina ac¬
cepta consumit. In quib nimirum
cunctis patentes aspicitur: hoc qd̾
quidam sapiens de dño testat᷑ dicẽs.
Pugnabit cum eo orbis terrarũ: co¬
tra in sensatos. Orbis quippe t̾rarum
cum dño contra insensatos pugnat:
qñ inpena delinquentiũ et elem̃toꝵ
aduersitas militat. S tam̃ de humo
dolor non egreditur: quia res que li¬
bet insensibilis. ad afflictionẽ nram
stimulo nr̃e actionis excitatur. De
humo dolor non egredit᷑: quia neqͣ¬
qũã pena de ea nascitur creatura q̃
percutit: s de ea ꝓculdubio q̃ peccã¬
do ium ꝑcussionis extorsit. S curan¬

Expanded text:
mus quod ad correptionem nostram exspecmus quod ad correptionem nostram exspectatus imber arente terra suspenditur, et caliginosus aer inardescente sole siccatur; mare procellis tumescentibus saevit, et alios ad transmeandum susceptos intercipit, aliis desideratum iter erecta in cumulum unda contradicit; terra non solum germina fecunditatis imminuit, sed etiam semina accepta consumit. In quibus nimirum cunctis patenter aspicitur hoc, quod quidam sapiens de Domino testatur, dicens: Et pugnabit cum eo orbis terrarum contra insensatos . Orbis quippe terrarum cum Domino contra insensatos pugnat, quando in poena delinquentium et elementorum adversitas militat. Sed tamen de humo dolor non egreditur, quia res quaelibet insensibilis ad afflictionem nostram stimulo nostrae actionis excitatur. De humo dolor non egreditur, quia nequaquam poena de ea nascitur creatura, quae percutit, sed de ea procul dubio, quae peccando vim percussionis extorsit. Sed curan
Abbreviated transcription (Latin):
pit. ut de negligencia iustius punia¬
tur: quia qd̃ sine labore assequi potuit.
seire contẽpsit. Et ucirco non nũqͣm
studiosus tarditate intelligentie p̃¬
mitur: ut eo maiora p̃mia retributõ¬
nis inueniat. quo magis in studio in¬
uentionis elaborat. Nichil gͦ est in
terra sine causa: quando et studioso
tarditas ad p̃mium ꝓficit. et desidio¬
so uelocitas ad supplicium crescit. Ad
intelligenda autẽ que recta sunt: ali¬
quando laboris studio. aliqñ uero do¬
lore ꝑcussionis erudimur. Unde cũ
dictũ sit nichil fit in t̾ra sine causa:
apte protinus additur.
t de humo non egredietur dolor.
Dolor namq quasi de humo egre¬
ditur: cum homo ad dei imaginem
conditꝰ. de reb insensibilib flagellat᷑.
S quia per occulta merita mentiũ.
aꝑtã ꝓdeunt flagella penarum. de
humo non egredietur dolor: qm sen¬
sus nr̃i malicia exigit. ut a rebus ĩ¬
sensibilib ferlamur. Ecce eñi cerni¬

Expanded text:
pit, unde negligens etiam justius puniapit, unde negligens etiam justius puniatur. Quia quod sine labore assequi potuit, scire contemnit. Et idcirco nonnunquam studiosus tarditate intelligentiae premitur, ut eo majora praemia retributionis inveniat, quo magis in studio inventionis elaborat. Nihil ergo est in terra sine causa, quando et studioso tarditas ad praemium proficit, et desiderio velocitas ad suet. V.  Ad intelligenda autem quae recta sunt, aliquando laboris studio, aliquando vero dolore percussionis erudimur. Unde cum dictum sit, Nihil in terra sine causa; apte protinus additur: Et de humo non egreditur dolor. - Dolor namque quasi de humo egreditur, cum homo ad Dei imaginem conditus, de rebus insensibilibus flagellatur. Sed quia per occulta merita mentium, aperta prodeunt flagella poenarum, de humo dolor non egreditur, quo modo sensus nostri malitia exigit ut a rebus insensibilibus feriatur. Ecce enim cerni
Abbreviated transcription (Latin):
cie alta perueniunt: quia agere que
intellexerunt uel minima nulla co¬
tẽpnunt. Et dum sensum manibus
atcollunt: sese ultra altitudinẽ inge¬
niosorũ leuant. Uñ bene ꝑ salomonẽ
dicitur. Stellio manib nititur. et
moratur. medib regis. Plerumq eñi
aues. quas aduolatũ penna subleuat.
in uepribus morantur et resident: et¬
stellio qui ad uolatum pennas non ht̃.
nitens manib regni edificium tenet:
quia ingeniosi quiq dum per negli¬
gentiam torpent. in improbis actibꝰ
remanent: et simplices quos ingenii
penna non adiuuat ad optinenda et̃ni
regni menia. uirtus oꝑationis leuat.
Scellio gͦ dum manib nititur. in regis
edibus moratur: quia illuc simplex ꝑ
intentõnẽ recti oꝑis ꝑuenit. quo inge¬
niosus minime ascendit. S his auditis.¬
negligenti intelligentie donũ tribuit᷑.
uel studiosus quisq sensus sui tardita¬
te prepeditur. Ad quam cicius respon-
eñi sepe et desidiosus ingeniũ acci¬

Expanded text:
tiae alta perveniunt, quia agere quae tiae alta perveniunt, quia agere quae intellexerunt, vel minima nulla contemnunt; et dum sensum manibus adjuvant, sese ultra altitudinem ingeniosorum levant. Unde bene per Salomonem dicitur: Stellio manibus nititur, et moratur in aedibus regis . Plerumque enim aves, quas ad volatum penna sublevat, in vepribus resident; et stellio, qui ad volatum pennas non habet, nitens manibus regni aedificium tenet. Quia nimirum saepe ingeniosi quique, dum per negligentiam torpent, in pravis actibus remanent; et simplices, quos ingenii penna non adjuvat, ad obtinenda regni aeterni moenia virtus operationis levat. Stellio, dum manibus nititur, in regis aedibus moratur, quia illo simplex per intentionem recti operis pervenit quo ingeniosus minime ascendit. Qunegligenti intelligentiae donum tribuitur, vel studiosus quisque sensus sui tarditate praepeditur. Ad quam citius responde . Idcirco enim saepe et desidiosus ingenium acci
Abbreviated transcription (Latin):
tis sentencias cognoscere legendo con¬
tempnit. Scit quia intelligere stu¬
dendo p̃ualeat: s ab omni doctrine
studio fastidiosus cessat. Diuitie quoq
mentis sunt: uerba sacre locutionis. S
has diuitias stultus oculis aspicit. et in
ornamenti sui speciem uł usum minime
assumit. quia uerba legis audiens. mag¬
na quidem ẽẽ considerat: s ad comp̃hen¬
denda hec nullo studio amoris elaborat.
At contra alius sitim habet: ingeniũ
non habet. Amor et meditandũ pertͣ¬
hit: sensus ebitudo contradicit. Et sepe
hoc diuine legis erudicione quandoq
studendo intelligit: qd̃ per negligenti¬
am ingeniosus nescit. huiꝰ gͦ stulti di¬
uicias sicientes bibunt: dum precep¬
ta dei que ingeniosi fastidientes nes¬
ciunt. ebetes amantes assequuntur.
Inhis nimirũ tenebras ebitudinis: il¬
lustrat oculus amoris. Nam hoc tar¬
diorib sitis aꝑit: qd̃ uelocioribꝰ fastidi¬
um claudit. Qui et iccirco ad intelligẽ¬

Expanded text:
tis sententias cognoscere legendo contis sententias cognoscere legendo contemnit; scit quia intelligere studendo praevaleat, sed ab omni doctrinae studio fastidiosus cessat. Divitiae quoque mentis, sunt verba sacrae locutionis; sed has divitias stultus oculis aspicit, et in ornamenti sui usum minime assumit, quia verba legis audiens, magna quidem esse considerat, sed ad comprehendenda haec nullo studio amoris elaborat. At contra alius sitim habet, ingenium non habet; amor ad meditandum pertrahit, sensus hebetudo contradicit; et saepe hoc in divinae legis eruditione quandoque studendo intelligit, quod per negligentiam ingeniosus nescit. Hujus ergo stulti divitias sitientes bibunt, dum praecepta Dei, quae ingeniosi fastidientes nesciunt, hebetes amantes assequuntur. In his nimirum tenebras hebetudinis illustrat oculus amoris; nam hoc tardioribus sitis aperit, quod velocioribus fastidium claudit. Qui et idcirco ad intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
fruge saciatur: An non famelicos
suos ueritas ut stulti messem comede¬
rent. ammonebat: cum per desideria
bi messem loquendo excolunt: Sht
male iuuendo minime contingũt
Urãm gͦ famem messis ista reficlat
quia uobis hanc ꝑfatuitatis sue fat¬
dium seruant. Bene autẽ subditur
namq hostis quasi inhermis iune¬
tur: cũ mala aꝑta suggerent huma¬
ne menti. bona om̃ia simul destrue¬
re conatur. S armatus uenit: qñ
bona alia intacta deserens. latenter
alia corrumpit. Nam sepe quosilam
in intellectu non temptat: eisq in sa
Qui dum de scientie uirtute laudãt᷑.
nequaqũa suoꝵ oꝑm dampna respi¬
ciunt. Cumq in fauoris delectatõ¬
nem animꝰ ducitur. uite sue uulnera
ñ medetur. Hunc gͦ armatus hostis
rapuit: quẽ fraude tectus. inaliade¬
serens exalia parte superauit. Seͥt¬
stultus habet interni liquoris fon¬
tem. s non bibit: quia ingeniũ qͥdẽ
intelligencie accipit. s tamen uerita¬

Expanded text:
fruge satiatur? An non famelicos fruge satiatur? An non famelicos suos Veritas, ut stulti messem comedrent, admonebat, cum per desideria Verbi messem loquendo excolunt, sed hanc male vivendo minime contingunt. Vestram ergo famem messis ista reficiat, quia vobis hanc per fatuitatis suae fastidium servant. Bene autem subditurnamque hostis quasi inermis vincitur, cum mala aperta suggerens, humanae menti bona omnia simul destruere conatur. Sed armatus venit, quando bona alia intacta deserens, latenter alia corrumpit. Nam saepe quosdam in intellectu non tentat, eisque in sacqui dum de scientiae virtute laudantur, nequaquam suorum operum damna respiciunt; cumque in favoris delectationem animus ducitur, vitae suae vulneribus non medetur. Hunc ergo armatus hostis rapuit, quem fraude tectus in alia deserens, ex alia parte superavit. Sestultus habet interni liquoris fontem, sed non bibit, quia ingenium quidem intelligentiae accipit, sed tamen verita
Abbreviated transcription (Latin):
terentur: quia amatores huiꝰ seculi
in p̃senti uita suꝑbiunt: s in ip̃o reg¬
ni aditu. eterna animadũsione feri¬
untur. Bene autẽ subditur. Et ñ erit
qui eripiat. Illos quippe ueritas. ab
eterna aduersitate eripit: quos int̃ẽ¬
poralib ꝓsꝑis ꝑ disciplinã p̃mit. Qͥ
ergo. nunc renuit p̃mi. tunc ñ ualet
eripi: quia iniqui eum que per disci¬
plinã habere negligunt patr̃e afflic¬
tionis sue tempore. ꝑ adutoriũ ñ ĩue¬
niunt ereptorẽ. Sequitur.¬
habet etiam stultus messem: q̃n
iniquus quisq donum recte intelli¬
gentie accipit: scripture sacre sentẽ¬
ciis docetur: bona loquitur:s tamen
dando exagerat: uiuendo calcat. Qa
gͦ stultus iste recta intelligit et diẽ:
s tamen hec oꝑando ñ amat: messẽ
habendo ieiunat. Qũa nimirũ fame¬
licus comedit: quia nimirũ is qui
ad dm̃ scĩs desideriis anhelat. discit
quod audit: agit qd̾ didicerit. Et
dum doctoris praui recta p̃dicatio¬
sie reficitur: quid aliud qua stulti

Expanded text:
 quia amatores hujus saeculi in praesenti vita superbiunt, sed in ipso regni aditu aeterna animadversione feriuntur. Bene autem subditur: Et non erit qui eripiat. Illos quippe veritas ab aeterna adversitate eripit, quos in temporalibus prosperis per disciplinam premit. Qui ergo nunc renuit premi, tunc non valet eripi, quia iniqui eum, quem per disciplinam habere negligunt patrem, afflictionis suae tempore per adjutorium non inveniunt ereptorem. Sequitur--Habet etiam stultus messem, quando iniquus quisque donum recte intelligentiae accipit: Scripturae sacrae sententiis docetur, bona loquitur, sed tamedando exaggerat, vivendo calcat. Quia ergo stultus iste recta et intelligit et dicit, sed tamen haec operando non amat, messem habendo jejunat. Quam nimirum famelicus comedit, quia is qui ad Deum sanctis desideriis anhelat, discit quod audit, agit quod didicerit; et dum doctoris pravi recta praedicatione reficitur, quid aliud quam stulti
Abbreviated transcription (Latin):
buit: cum arentia corda gentilium.
suꝑne gr̃e p̃dicatione infundit. Et
aquis uniu̾sa irrigat: quia sterilita¬
tem ꝑditi hominis. repletione sp̃s ad
fructificationẽ format: sicut per se¬
met ipsam ueritas dicit. Qui biberit
ex aqua qũa ego dabo ei: non siciet
ineternũ. uniuersitatis autẽ nõie hõ
signatur: quia in ip̃o uera sp̃es. et

Expanded text:
buit, cum arentia corda gentilium, buit, cum arentia corda gentilium, supernae gratia praedicationis infundit. Et aquis universa irrigat, quia sterelitatem perditi hominis repletione Spiritus ad fructificationem format, sicut per semetipsam Veritas dicit: Qui biberit ex aqua, quam ego dabo ei, non sitiet in aeternum . Universitatis autem nomine homo signatur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
deret: nisi certum hoc per exꝑmm̃tĩ
paruitate et pene nulla sui dissim¬
litudine. ubi latet ligni duricia et
ligno tenerior uel durior medulla:
asꝑitas corticis. uiriditas radicis.
sapor fructuũ. suauitas odorum.
colorũ diu̾sitas. mollicies foliorũ:
Et tam̃ quia hoc experimentũ no¬
uimꝰ: ex uno grano seminis ꝓdĩt
om̃ia non dubitamus. Quid ergo est
difficile ut puluis in menbra redeat.
dum conditoris potentiam cocidie cer¬
nimus: qui ex grario ligna mirabili¬
ter et adhuc mirabiliꝰ fructus ex lignis
creat : Dicat gͦ. Qui facit magna et
inscrutabilia. et mirabilia absꝙ nũo:
quia diuinoꝵ oꝑum magnitudo. nec
ex qualitate ualet discuti. nec ex qͣn¬
titate numerari. Uñ et ad huc subdit᷑.
et irrigat aquis uniuersa. Qui po¬
nif humiles insublimi: et merentes
eruditos cius societate credimus: neces¬
se ẽ ut hec eliphar uerba mistice dis¬
seramꝰ. Omps eñi ds̃ terre pluiuam tͥ¬

Expanded text:
deret, nisi certum hoc per experimentum deret, nisi certum hoc per experimentum parvitate et pene nulla sui dissimilitudine, ubi latet ligni duritia, et ligno tenerior vel durior medulla, asperitas corticis, viriditas radicis, sapor fructuum, suavitas odorum, colorum diversitas, mollities foliorum? Et tamen quia hoc per experimentum novimus, ex uno grano seminis prodire omnia non dubitamus. Quid ergo est difficile, ut 190 pulvis in membra redeat, dum conditoris potentiam quotidie cernimus, qui et ex grano ligna mirabiliter, et adhuc mirabilius fructus ex lignis creat? Dicat ergo: Qui facit magna et inscrutabilia, et mirabilia absque numero, quia divinorum operum magnitudo nec ex qualitate valet discuti, nec ex quantitate numerari. Unde et adhuc subditur:et irrigat aquis universa. Qui ponit humiles in sublimi, et maerentes eruditos ejus societate credimus, necesse est ut haec Eliphaz verba mystice disseramus. Omnipotens enim Deus terrae pluviam tri
Abbreviated transcription (Latin):
sensus. dum quarũdam rerũ rat̃o¬
nem querens non inuenit: indubi-¬
tationis se uoraginem mergit. Un
fit. ut non nulli homines mortuoꝵ
corpora inpuluerem redacta consi¬
derent: dumq resurrectionis uim
colligere. ex ratione non possunt.
hec ad statũ pͥstinũ redire posse des¬
perent. Mira igitur que ex fide cre¬
denda sunt. ꝑ serutãda ꝑrationem
non sunt: quia si hec nr̃is oculis
ratio expanderet. mira ñ essent.
nec tam̃ ꝑ rat̃onẽ colligit ad memou¬
am reducat: quatinus rei similisq¬
gumento fidem roboret. qũa labehi.¬
tari sua sagacitate dep̃hendit. Consi¬
derato quippe humane carnis puluit.
quorũdam mens concussa desꝑat qn
puluis ad carnẽ redeat. et rediuiuum
corpus per menbroꝵ liniamenta com¬
ponat: qn illa terre ariditas ꝑuiuen¬
tia menbra uiridescat: ac sese per co
s tamen credi facile ꝑ exemplum p¬
test. Quis eñi abuno grano semi¬
nis in mensam surgere arborẽ ere¬

Expanded text:
sensus, dum quarumdam rerum ratiosensus, dum quarumdam rerum rationem quaerens non invenit, in dubitationis se voraginem mergit. Unde fit ut nonnulli homines mortuorum corpora in pulverem redacta considerent; dumque resurrectionis vim colligere ex ratione non possunt, haec ad statum pristinum redire desperent. Miracula Dei, quae ex fide credenda sunt, perscrutanda per rationem non sunt; quia si haec nostris oculis ratio expanderet, mira non essent.nec tamen per rationem colligit, ad memoriam reducat; quatargumento fidem roboret, quam labefactari sua sagacitate deprehendit. Considerato quippe humanae carnis pulvere, quorumdam mens concussa desperat, quando pulvis ad carnem redeat, et redivivum corpus per membrorum lineamenta componat; quando illa terrae ariditas per viventia membra viridescat, ac se per eorumest, sed tamen credi facile per exemplum potest. Quis enim ab uno grano seminis, immensam surgere arborem cre
Abbreviated transcription (Latin):
in lignũ uertitur et nemo miratur.
Quia quinq sunt panib. quinq mi¬
lia hominũ saciati: creusse escas inden¬
tibus cuideti mirati sunt. quotidie spar¬
sa grana seminũ. plenitudine multipli¬
iantur spicarũ. et nemo miratur. aꝗͣ.
.sr̃m̃el in uinũ ꝑmutatã uidentes cũc¬
ti mirati sunt: cotidie humor terre
inradicem uitis attractus. ꝑ botrum
in uinũ uertitur. et nemo miratur.
Mira itaq om̃ia sunt. que mirarihs
homines negligunt: quia ad conside¬
randũ ut p̃diximꝰ usu torpescunt. Re
na: adiunxit statim et inscrutabilia.
Minus eñi fuerat magna facere: si
tamen ea que facta sunt ꝑscrutari po¬
tussent. Et recte subditur. Et mira¬
bilia absq numero: quia minoris
eẽt magnitudinis. si que inscrutabi¬
lia condidit. pauca ꝑfecisset. S int̃¬
hec sciendũ est quia diuina miracła.
et semꝑ debent considerari ꝑ miracłi
studium: et numqũa discuti ꝑ in¬
tellectum. Sepe namq humanus

Expanded text:
in lignum vertitur, et nemo miratur. in lignum vertitur, et nemo miratur. Quia quinque sunt panibus quinque millia homines satiati, crevisse escas in dentibus cuncti mirati sunt; quotidie sparsa grana seminum, plenitudine multiplicantur spicarum, et nemo miratur. Aquam semel in vinum permutatam videntes cuncti mirati sunt; quotidie humor terrae in radicem vitis attractus, per botrum in vinum vertitur, et nemo miratur. Mira sunt itaque omnia quae mirari homines negligunt, quia ad considerandum, ut praediximus, usu torpescunt.  Rna, adjunxit statim: Et inscruMinus enim fuerat magna facere, si tamen ea quae facta sunt scrutari potuissent. Recte quoque addidit: Et mirabilia absque numero; quia minoris esset magnitudinis, si quae inscrutabilia condidit pauca fecisset. Sciendum procul dubio est quia divina miracula et semper debent considerari per studium, et nunquam discuti per intellectum. Saepe humanus
Abbreviated transcription (Latin):
Quis omnipotentis dei mirabilia per¬
scrutari sufficiat: qd̃ cuncta ex nichi¬
lo creauit: qd̃ ip̃a mundi fabrica.
mira potencie uitute disposita. et
suꝑ aera celum suspenditur. et suꝑ¬
abẏssum terra lib ratur: qd̃ ex reb
inuisibilib om̃is hec uniuersitas ac
fecit ut ita dixerim in breui colligẽs
mundum alterũ. s rationalem⁊ q̃d̾
hunc ex anima et carne constituens.
inuestigabili uirtus dispositione ꝑ¬
nuscuit sp̃m et lutũ : Ex his itaq
aliud nouimꝰ. aliud sumꝰ: s tam̃ mi¬
rari negligimꝰ: quia ea que incomp̃¬
hensibili idagatione mira sunt. hu¬
manis oculis usu uluerunt. Unde
fit ut si mortuus homo suscitetur.
in ammiratione om̃s exiliant. et
cotidie homo qui ũ erat nascitur:
et nemo miratur: dum proculdu¬
bio om̃ib constet. quia plus sit cre¬
ari qd̃ ñ erat. quã reparari qd̃ erat.
Quia arida aaron uirga floruit.
cuncti mirati sunt: cotidie ex arente ter¬
ra arbor ꝑducitur. uirtusq pulueris

Expanded text:
Quis omnipotentis Dei mirabilia perscrutari sufficiat, quod cuncta ex nihilo creavit, quod ipsa mundi fabrica mira potentiae virtute disposita est, et super aera coelum suspenditur, et suabyssum terra libratur; quod ex rebus invisibilibus omnis haec universitas ac ternus hominem fecit, ut ita dixerim, in brevi colligens mundum alterum, sed rationalem; quod hunc ex anima et carne constituens investigabili virtutis dispositione permiscuit spiritum et lutum? Ex his 189 itaque aliud novimus, aliud et sumus; sed tamen mirari negligimus, quia ea quae incomprehensibili indagatione mira sunt, humanis oculis usu viluerunt. Unde fit ut si mortuus homo suscitetur, in admirationem omnes exsiliant, et quotidie homo qui non erat nascitur, et nemo miratur, cum procul dubio omnibus constet quia plus sit creari quod non erat, quam reparari quod erat. Quia arida Aaron virga floruit, cuncti mirati sunt; quotidie ex arente terra arbor producitur, virtusque pulveris
Abbreviated transcription (Latin):
ñ intelligit. Sunt namq lapides:
nec tam̃ uiuunt. Sunt arbusta: ui¬
iunt quidem nec tamen sentiunt.
Herbarum namq atq arborũ uta.
uiriditas uocatur: sicut ꝑ paulum
de seminibus dicitur. Insipiens tu qd̃
seminas non uiuificatur: nͥ pͥus
moriatur. Sunt bruta animalia:
uiuunt et sentiunt. nec tam̃ intel¬
ligunt. Sunt angłi: uiuunt et sen¬
ciunt. et intelligendo discernunt.
uiuere cum arborib sentire cũ ani¬
malib discernere cum angłis: recte
nomine unuersitatis expͥmitur:
in quo iuxta aliquid ip̃a uniũsitas
tenetur. Unde et discipuli s ueritas
dicit. Cuntes in mundũ uniuersum:
predicate euangłiũ om̃i creature. Om

Expanded text:
discernit. Sunt namque lapides, nec tamen vivunt. Sunt arbusta, vivunt quidem, nec tamen sentiunt. Herbarum namque atque arborum vita viriditas vocatur, sicut per Paulum de seminibus dicitur: Insipiens, tu quod seminas, non vivificatur, nisi prius moriatur . Sunt bruta animalia, vivunt et sentiunt, nec tamen intelligunt. Sunt angeli, et vivunt, et sentiunt, et intelligendo discernunt. um lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, discernere cum angelis, recte nomine universitatis exprimitur, in quo juxta aliquid ipsa universitas tenetur. Unde et discipulis Veritas dicit: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creatur
Abbreviated transcription (Latin):
qui eripiat. Nam sicut urbis aditus
porta dicitur. ita est dies iudicii por¬
ta regni: quia ꝑ eum ab electis om̃i¬
bus. ad celestis patrie głiã intratur.
Unde et hunc diem cum ad retribu¬
tionẽ sc̃ẽ eccłie salomon ꝓpinquare
conspiceret: dixit. Nobilis in portis
uir eius: quando sederit cũ senatori¬
b terre. uir quippe est eccłie huma¬
ni geñis redẽptor: qui in portis se
nobilem ostendit: quia despectus pͥ¬
us incontumeliis extitit: s in ingres¬
su regni subliis apparebit. Qui cũ
terre senatorib residet: quia iudicii
sententiã. cum scĩs eiusdem eccłie p̃¬
dicatorib decernit: sicut ip̃e in euan

Expanded text:
ripi. --Nam sicut urbis aditus porta dicitur; ita est dies judicii porta regni, quia per eum ab electis omnibus ad coelestis patriae gloriam intratur. Unde et hunc diem cum ad retributionem sanctae Ecclesiae Salomon appropinquare conspiceret, dixit: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Vir quippe est Ecclesiae humani generis Redemptor, qui in portis se nobilem ostendit, qui despectus prius in contumeliis exstitit, sed in ingressu regni sublimis apparebit. Qui cum terrae senatoribus residet, quia judicii sententiam cum sanctis ejusdem Ecclesiae praedicatoribus decer
Abbreviated transcription (Latin):
Huius stulti diuicias sicientes
bibunt: quia fluentis sacre locutõ¬
nis. que iudaicus ppłs in suꝑbie os¬
tentatione possederat. conuerse gen¬
tilium mentes irrigantur. Uñ eis¬

Expanded text:
Hujus stulti divitias sitientes bibunt, quia fluentis sacrae locutionis, quae Judaicus populus in superbiae ostentatione possederat, conversae gentilium mentes irrigantur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
go uidi stultum firma radice: et
maledixi pulchritudimi eiꝰ statim.
Ac si aꝑte diceret. Contra stulti pul¬
cͥritudinẽ. morã in maledictione
non habui: quia cum hane cer nerẽ.
simul etiam penam sequentẽ uidi.
Non eñi statim maledicerem: si qua
me głie illius delectatio tenuisset.S
sine tarditate maledixi: quia suppli-¬
cia mansura conspuiens. eiꝰ potentiã
sine dubitatione reꝓbaui. S qͥa ini-¬
qui quiq quo plus in hoc mundo ꝓ¬
ficiunt. plures setum ad interitum
trahunt: recte subditur.
onge fient filii eiꝰ a salute. filii
quippe stulti sunt: qͥ in ambitione
huiꝰ scłi ex eiꝰ imitatione nascuntur.
Qui ꝓfecto tanto a salute longius
fiunt: quanto in ꝑpetratione neqͥ¬
tie. nulla infirmitate feriuntur.
De quibus bene additur.¬

Expanded text:
Ego vidi stultum firma radice, et Ego vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. Ac si aperte diceret: Contra stulti pulchritudinem, moram in maledictione non habui, quia cum hanc cernerem, simul etiam poenam sequentem vidi. Non enim statim maledicerem, si qua me gloriae illius delectatio tenuisset; sed sine tarditate maledixi, quia supplicia mansura conspiciens, ejus potentiam sine dubitatione reprobavi. Sed quia iniqui quique quo plus in hoc mundo proficiunt, plures secum ad interitum trahunt, recte subditur: Longe fiant filii ejus a salute. Filii quippe stulti sunt, qui in ambitione hujus saeculi ex ejus imitatione nascuntur; qui profecto a salute tanto longius fiunt, quanto in perpetratione nequitiae nulla infirmitate feriuntur. De quibus bene additur
Abbreviated transcription (Latin):
intentio illuis sensusq formatur.
Nam plerumq non nulli. dum
quorumdam głiam cernunt: eiꝰdẽ
głie aspectib delet tantur. Hanc
magnũ aliquid estimant: et ut ta¬
lia mereantur ex optant. Cum uͦ
głiosos quosq aut eiec tos subito
aut fortasse etiam morientes aspi¬
ciunt: quia humana głia om̃imodo
nichil sit cum gemitu testantur
ita ut ꝓtinus dicant. Ecce qũa nicħ
est homo. Qui hoc nimirũ rectiꝰ
dicerent: si cum in głia hominem
cernerent: tunc eius interitum
cogitates. tr̃aseuntẽ potentiã nicħ
esse sensissent. Tunc quippe est huma¬
na elatio pensanda quam nichil sit rrũ
sese siuꝑ ceterois suiccessib extollit. Tunc
considerandũ est quo cursu felicitas
transuolet: cum ante humanos ocu¬
los quasi ꝑmanens pollet. Nam gliam
morituri nil ẽẽ: in ip̃a iam morte pen¬
sare infirmi quilibet possunt. Tunc
eñi ei etiam illi derogant: qui hanc
et usq ad mortem sequentes amãt.
Bene itaq dicitur.

Expanded text:
intentio illius sensusque formatur. intentio illius sensusque formatur. Nam plerumque nonnulli, dum quorumdam gloriam cernunt, ejusdem gloriae aspectibus delectantur, ac magnum aliquid existimant, seque ut talia mereantur exoptant. Cum vero gloriosos quosque, aut dejectos subito, aut fortasse etiam morientes aspiciunt, quia humana gloria omni modo nihil sit, cum gemitu fatentur, ita ut protinus dicant: Ecce quam nihil est homo. Qui hoc nimirum rectius dicerent, si cum in gloria hominem cernerent, tunc ejus interitum cogitantes, transeuntem potentiam nihil esse sensissent. Tunc quippe est humana elatio pensanda quam nihil sit, cum sese super caeteros successibus extollit. Tunc considerandum est quo cursu felicitas transvolet, cum ante humanos oculos quasi permanens pollet. Nam gloriam morituri nihil esse, in ipsa jam morte pensare infirmi 185 quilibet possunt. Tunc enim ei etiam illi derogant, qui hanc et usque ad mortem sequentes amant. Bene itaque dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt pedes: pene effusi sunt gressus
mei: quia zelaui in peccatoribus. pa¬
cem peccatoꝵ uidens. Cum uero eoꝵ
głiam fortes aspiciunt: ꝓtinus q̃
post gł̾iam pena sequatur. attendũt:
et alta intus incogitatione despici¬
unt. hoc qd̃ suꝑbi foris fastu uacue
inflationis intumescũt. Bñ gͦ dr̃.
chritudini quippe stulti maledicere e
eiꝰ głiam ex considerata dãpna tõne
iudicare: quia eo attrocius intormen¬
tis obruitur. quo altius inpeccatis
eleuatur: quia transit qd̃ extollit᷑
ꝑmanet qd̃ punitur: quia qui hono¬
ratur inuia. in ꝑuentione dampna¬
bitur. Et quasi ꝑ amena prata ad
carcerem ꝑuenit: qui ꝑ presentis
uite ꝓspera. ad interitũ tendit. sorĩ¬
dum uero qd̃ cum stulti pulchritu¬
dini. maledixisse se diceret: ad didit
est: ut cum earũ rerũ quas respicit
qualitate uarietur. Sepe eñi eius
iudicium. cum ip̃a presentis rei spe¬
cie ducitur: et iuxta hoc qd̾ respic̃

Expanded text:
sunt pedes, pene effusi sunt gressus sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei; quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatogloriam fortes aspiciunt, protinus quae post gloriam poena sequatur, attendunt; et alta intus cogitatione despiciunt hoc, quod superbi foras fastu vacuae inflationis intumescunt. Bene ergo diim. Pulchritudini quippe stulti maledicere, est ejus gloriam ex considerata damnatione judicare, quia eo atrocius in tormentis obruitur, quo altius in peccatis elevatur; quia transit quod extollitur, permanet quod punitur; quia qui honoratur in via, in perventione damnabitur; et quasi per amoena prata ad carcerem pervenit, qui per praesentis vitae prospera ad interitum tendit. Notandum vero, quod cum stulti pulchritudini maledixisse se diceret, protinus addidit, est, ut cum earum rerum quas respicit qualitate varietur. Saepe enim ejus judicium cum ipsa praesentis rei specie ducitur, et juxta hoc quod aspicit,
Abbreviated transcription (Latin):
tutem sensuum moraliter inquira¬
mus. quatinus dũ locutionis eorũ
pondus discutitur. cuiꝰ doctrine fue¬
rint ostendatur.¬
si firma radice stultus in terra figitur:
qui totis desideriis interreno amore
solidatur. Unde et primꝰ cam ciuita
te monstraret᷑. quia ip̃e fundamentũ
interra posuit. qui a soliditate celestis
patrie alienus fuit. Quasi firma ra¬
dice stultus atcollitur: qñ hic tempo¬
rali ꝓsꝑitate fulcitur. ut om̃e qd̃ ap¬
petit assequatur: aduersa nulla su¬
stineat: contra infirmos sine repug¬
natione p̃ualeat: bene agentibus
ex auctoritate contradicat: ad maiora
cõmoda ex peiori semꝑ actione ꝑue¬
niat: et unde uiam uite deserit. in¬
de ad tempus felicior uiuat. S cum
malos florere infirmi conspiciunt
trepidant: et apud semet ipsos pec¬
cantium prosperitate turbati. intꝰ
ingressibus mentis nutant. Quorũ
ꝓfec to speciem sumpsit psalmista
cum diceret. Mei autẽ pene moti

Expanded text:
tutem sensuum moraliter inquiratutem sensuum moraliter inquiramus, quatenus dum locutionis eorum pondus discutitur, cujus doctrinae fuerint, ostendatur.um firma raquia totis desideriis in terreno amore solidatur. Unde et primus Cain civiterte monstraretur quia ipse in terra fundamentum posuit, qui a soliditate coelestis patriae alienus fuit. Quasi firma radice stultus attollitur, quando hic temporali prosperitate fulcitur; ut omne quod appetit assequatur, adversa nulla sustineat, contra infirmos sine repugnatione praevaleat, bene agentibus ex auctoritate contradicat, ad majora commoda ex pejori semper actione perveniat, ut unde viam vitae deserit, inde ad tempus felicior vivat. Sed cum malos florere infirmi conspiciunt, trepidant; et apud semetipsos peccantium prosperitate turbati, intus in gressibus mentis nutant. Quorum profecto speciem sumpsit Psalmista cum diceret: Mei autem pene moti
Abbreviated transcription (Latin):
psalmista testatur dicens. Cloquia
dñi eloquia casta: argentũ igne exa¬
minatũ. Qui gͦ argentũ non hñt.
ad aquas uocant᷑: quia nimirum
gentilitas que scripture sacre p̃cepta
non acceꝑat. sacri eloquii inundato¬
ne saciatur. Que tanto nunc aui¬
dius potat: qͣnto hanc dui sicca sicie¬
bat. Cadem gͦ diuina eloquia: et mes¬
sis et diuitie uocant᷑. Messis quia
ieuinã mentẽ reficiunt: diuicie qͥa
magna nos moꝵ uenustate compo¬
nunt. Cadem et comedi dicuntur et
ebibi: quia nimirũ dum quedam in
eis obscura sunt. que non nͥ interp̃ta¬
ta intelligimꝰ. hee quasi mandendo
glutimꝰ. Dum uero quedam intelli¬
gendũ facilia. ita sumimꝰ ut in ueni¬
mus: ea quasi non mansa bibimus
quia non fracta sorbemꝰ. Hec sub in¬
tellectu mistico breui locutione
transcurrimꝰ. neqͥd forsitan p̃terisse
uideremur. S quia beato iob anrci
ẽe non possent. nͥ in quibusdam qͦ
magna morum honestate fulgerẽt:
restat ut in eorũ uerbis uerbis uir¬

Expanded text:
loquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum . » Qui igitur argentum non habent, ad aquas vocantur, quia nimirum gentilitas, quae Scripturae sacrae praecepta non accene satiatur, quam tanto nunc avidius potat, quanto hanc diu sicca sitiebat. Eadem ergo divina eloquia et messes et divitiae vocantur: messes quia jejunam mentem reficiunt; divitiae, quia magna nos morum venustate componunt. Eadem et comedi dicuntur et bibi, quia nimirum dum quaedam in eis obscura sunt, quae non nisi interpretata intelligimus, haec quasi mandendo glutimus; dum quaedam vero ad intelligendum facilia ita sumimus ut invenimus, ea quasi non mansa bibimus, quia non fracta sorbemus. Haec sub intellectu mystico brevi locutione transcurrimus, ne quid forsitan praeterisse videremur. Sed quia beati 184 Job amici esse non possent, nisi in quibusdam quoque magna morum honestate fulgerent, restat ut in eorum verbis vir
Abbreviated transcription (Latin):
p̃nuntians ait. Dñs adiudiciũ ueniet:
cum senatorib ppłi sui. De his por¬
tis: salomon iterum dicit. Date ei de
fructu manuũ suarũ: et laudẽt eã in
portis oꝑa eiꝰ. Tunc quippe scã eccłia
de fruetu manuũ suarunt accipit:
cum eam ad ꝑcipienda celestia. labo¬
ris sui retributio attollit. ẽ unc eã
oꝑa sua inportis laudant: q̃n eius
menbris in ip̃o aditu regni dicitur
Esuriui: et dedistis mͥmanducare.
Sitiui: et dedistis mͥ bibere. Hospes

Expanded text:
ntians ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . De his portis Salomon iterum dicit: Date ei de fructu manuum suarum, et laudent eam in portis opera ejus . Tunc quippe sancta Ecclesia de fructu manuum suarum accipit, cum eam ad percipienda coelestia laboris sui retributio attollit. Tunc eam sua opera in portis laudant, quando ejus membris in ipso regni aditu dicitur: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedist
Abbreviated transcription (Latin):
s usq ad summa menbra ꝑsecutõ¬
Ine
seuiens temptator affligit. Unde
etiam paulus ait. Compleo ea que
desunt passionũ xp̃i incarne mea.
Cui uxor suadere ad maledicendum
nititur: quia carnales quiq intra
scãm eccłiam. ad uitores callidi tẽp¬
tatoris existunt. Que eñi eum ad
maledicendũ ꝓuocat. uitam carna¬
lium designat: qui ut supͣ iam dixi¬

Expanded text:
sed usque ad summa membra persecutised usque ad summa membra persecutione saeviens tentator affligit. Unde etiam Paulus dixit: Compleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea . Cui suadere uxor ad maledicendum nititur, quia carnales quique intra sanctam Ecclesiam adjutores callidi tentatoris existunt. Quae enim eum ad maledicendum provocat, vitam carnalium designat; quia, ut
Abbreviated transcription (Latin):
eruata hysto¬
rie ueritate.
beati iob dic¬
ta. amicorũ¬
q eius mys¬
tica proposui
int̃pretatio¬
ne discutẽ:
quia cunctis uera scientib liquet.
qd̃ redemptorẽ mundi totis suis
allegationib curat sacra scriptura
ꝓmitt̾e: euraq per electos om̃s ut
nare. Unde et isdem beatus iob. la¬
tino eloquio dolens dicitur: ut ꝑ
eius et nom̃ et uuluera redẽptoris
nr̃i passio designetur. De quo ꝓpha
ait. uere languores nr̃os ip̃e tulit:
et doloies nr̃os ipse portauit. Cui
temptator ablatis om̃ib et seruos
et filios occidit: quia non solum
iudaicum ppłm. extimore seruitu¬
tem: s ip̃os quoq apłos in solo am¬
ore generatos. passionis eiꝰ tempore.
telo ꝑfidie perculit. uulnere beati
iob corpus atteritur: quia redẽp¬
tor nr configi clauis incrucis pati¬
bulo ñ dedignatur. Aplanta pedis
uͦ usq ad uerticẽ. uulnera suscepit:
quia scãm eccłiam que corpus eiꝰ
est. ñ solum per extrema et ultima.

Expanded text:
ervata historiae veritate beati Job dicta, amicorumque illius mystica proposui interpretatione discutere; quia cunctis vera scientibus liquet quod redemptorem mundi totis suis allegationibus curat sancta scriptura promittere, eumque per electos omnes, ut nare. Unde et idem beatus Job latino eloquio dolens dicitur, ut per ejus et nomen et vulnera, Redemptoris nostri passio designetur, de quo propheta ait: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit . Cui tentator, ablatis omnibus, et servos et filios occidit; quia non solum Judaicum populum ex timore servientem, sed ipsos quoque apostolos in suo amore regeneratos, passionis ejus tempore telo perfidiae perculit. Vulnere beati Job corpus atteritur, quia Redemptor noster configi clavis in crucis patibulo non dedignatur. A planta autem pedis usque ad verticem vulnera suscepit, quia sanctam Ecclesiam, quae corpus ejus est, non solum per extrema et ultima,