comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ssima illa ⁊ suꝑna sotietas quetibi
sint disfe̾ntie sposituraꝵ ut cum om̃s
tamqm gen̾ali noĩe angeli nũcnpẽ¬
meis. hoc qmppe modo significauit
⁊ utrum idem archangeli appłłantur
uirtutes atq ita dictum sit. laudate
eum om̃s angeli. laudate eum or̃as.
nites untutes eius. ac siu̾retur. Hai¬
date eum om̃s angeli. laudate eumi¬
om̃s archangeli eius. ⁊ quid distent¬
int̃ se quatuor illa uocabła. ciuib
si tñ possunt probare qd̾ dñt egome
ista ig̾norare ꝯfiteor S ne illud̾ qui¬
u̾certum h̾eo. ucrum ad eamdem soti¬
etatem ꝑtineant sol ⁊ lima. ⁊ cũcta
sid̾a. qmͣuis nor nłłis lucida eẽ corpo¬
ra non cum sensu uł intelligentra
indeant᷑. ¶ Item de angelis qs expli¬
ut non solum ceru̾entur. Umi ⁊̃ tange¬
rentur ⁊ rursus non solida corpulen¬
tia. s spintali potentia quasdam uisio¬
nes non oculis corporeis s spintualib
uł mentib ingerant uł dicant aliqͥo
non ad aures formsecꝰ s int̾ aĩe hoĩs ⁊̃

Expanded text:
na societas, quae ibi sint differentiae praepositurarum, ut cum omnes tanquam generali nomine Angeli nuncupenmeis ? hoc quippe modo significavit et utrum iidem Archangeli appellentur Virtutes; atque ita dictum sit, Laudate eum, omnes Angeli ejus; laudate eum, omnes Virtutes ejus ; ac si diceretur, Laudate eum omnes Angeli distent quatuor illa vocabula, quibus si tamen possunt probare quodista ignorare profiteor. Sed nec illud certum habeo utrum ad eamdem societatem pertineant sol et luna et sidera, quamuis nonnullis lucida esse corpora non cum sensu uel intelligentia icatur. Itemque angeli quis expliut non solum cernerentur, verum etiam tangerentur; et rursus non solida corpulentia, sed spirituali potentia quasdam visiones, non oculis corporeis, sed spiritualibus, vel mentibus ingerant, vel dicant aliquid non ad aurem forinsecus, sed intus in ani
Abbreviated transcription (Latin):
si hoc est in asilio creatoris. ut in effi¬
gie sua cuiꝰco ꝓprietas ⁊ disc̾mbłis si¬
militudo seruetur. In cet̾is ã corporis bo¬
ins equalia sacta reddantur. ita modi
ficabitur illa in uno quo mat̾ies ut
nec aliqͥd ex ea ꝑeat. ⁊ qd̾ alicm defu̾it
ille suppleat. qui ⁊̃ de nichilo potint ꝙ
uoluit oꝑari. Si autẽ in corporibus
corꝑis sin. qd̃ ⁊ hoĩem reddatangeli¬
cis cetib. ⁊ nichil iueniens eoꝵ i
gerat sensib. Indecoꝵ quippe alicͥid
ibi non ent. S quicqͥd futurum est
hoc decebit. qr nec futurum est si nõ
decebit. ¶ Resurgent gͥ sanctoꝵ cor¬
pora sine ullo intio sme ulla deformi

Expanded text:
si hoc est in consilio Creatoris, ut in effisi hoc est in consilio Creatoris, ut in effigie sua cujusque proprietas et discernibilis similitudo servetur, in caeteris autem corporis bonis aequalia cuncta rficabitur illa in unoquoque materies, ut nec aliquid ex ea pereat; et quod alicui defuerit ille suppleat qui de nihilo potuit quod voluit operari. Si autem in corporibus corporis sui, quod et hominem reddat angelicis coetibus, et nihil inconveniens eorum ingerat sensibus. Indecorum quippe aliquid ibi non erit, sed quidquid futurum est, hoc decebit, quia nec futurum est, si non decebat. Resurgent ergo sanctorum corpora sine ullo vitio, sine ulla deform
Abbreviated transcription (Latin):
tetur illi aĩe humane pu̾cto tempo¬
ns redit. que ałła primitus ut ħofi¬
itaꝙp t̾rena que discedẽte aĩa fit cada¬
uer. nõ ita resutect̾one reꝑabitur ut
corpus redeant unde dilapsa sunt ad eas¬
crebra consura de traxit si uingnibus
qd̾ totiens dempsit exectio ĩ mod̾ata ⁊
indecens cogitantib. ⁊ ĩo resurrectionẽ
camis non credentib occurrit in for¬
bilis metalli aut igne liquesceres anͣ
massam. ⁊ eam uell aitifex rursum ĩ¬
totum ex quo ꝯstituta su̾at restituta
resum̾et ita deus mrabłr atq in ef¬
fabłiter artifex de toto quo caro nr̃a
ꝯstiterat eam mirabłi ⁊ in effabłi ce¬
leutate restituet. Nec aliqͥd attmebit
ad ens integratõnem utrum capilli
ad capillos redeant ⁊ ungnes ad un¬
gues. an quicqͥd eoꝵ ꝑierat mutetur
in carnem. ⁊ in ꝑtesalias temporis re¬
nocetur curante artificis. ꝑrointenti¬
a ne quid indecens fiat. ¶Aec illud
cũ eadem pinguedine reuiuiscant. S

Expanded text:
tetur, illi animae puncto temporis redit, quae illa primitus, ut hoateries, quae discedente anima fit cadaver, non ita in resurrectione reparabitur, utad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad eascrebra tonsura detraxit, si unguibus quod toties dempsit exsectio, immoderata et indecens cogitantibus, et resurrectionem carnis non credentibus occurrit inforbilis metalli igne liquesceret, vel massam, et eam vellet artifex rursum totum ex quo constituta fuerat restituta resumeret; ita Deus mirabiliter atque ineffabiliter artifex de toto quo caro nostra constiterat eam mirabili et ineffabili celeritate restituet. Nec aliquid attinebit ad ejus rei integritatem, utrum capili ad capillos redeant, an ungues ad ungues, an quidquid eorum perierat mutetur in carnem, et in alias partes corporis revocetur curante artificis providentia ne quid indecens fiat. Nec illud aut pingues cum eadem pinguedine reviviscant. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
niquit qd̾ suꝑest date elemoñnam
⁊ dex oĩa mũda sunt nobis. Dem̃ ut
ostent̾et quidad moninss.⁊ quid ip¬
si facere non curarent ne illum pu¬
tarent elemosinas eoꝵ ignorare.S
ue uobis inquit phariseis tamꝙͣ dice¬
ret. ego quid̾ ꝯmoui uos ad elemosi¬
nam dandam ꝑ qm uobis munda sũt
omĩa. S ue uobis qui decimatis mẽtã
⁊ rutam ⁊ om̃e olus. has enĩ noiuele¬
mosmas u̾ras uecde illis me ñc uos:
admonuisse arbit᷑nũ. ⁊ pret̾itis iuditi¬
umd̾i ⁊ cantatem qua elemosina pos¬
setis ab om̃i inquinam̃to int̾iore mũ¬
date quenitus sunt. ⁊ qae deforis sunt
munda erunt. S ne istas elemosinas
que funt de fructib t̾re resprsse in¬
deretur. hec ineunt oportuit fac̾e id
est uditium E ⁊ caritatemd̾i. ⁊ illa¬

Expanded text:
nquit, quod superest, date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. Deinde ut ostenderet quid admonuisset, et quid ipsi facere non curarent, ne illum putarent eorum eleemosynas ignorare: Sed vae vobis, inquit Pharisaeis: tanquam diceret, Ego quidem commonui vos eleemosynam dandam, per quam vobis munda sint omnia; Sed vae vobis qui decimatis mentam et rutam et omne olus; has enim novi eleemosynas vestras, ne de illis me nunc vos admonuisse arbitremini: et praeteritis judicium et charitatem Dei; qua eleemosyna possetis ab omni inquinamento interiori mundate quae intus sunt, et quae foris sunt munda erunt . Sed ne istas eleemosynas, quae fiunt de fructibus terrae, respuisse videretur: Haec, inquit, oportuit facere, id est, judicium e
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ex uocante dictum ÷ ei qr maior ser¬
uaet minor ꝓpt̾ ad̾ adhibuit alt̾m
ꝓpheticum testimoniũ ubi scͥptum est
Lacob dilexr esau ã odio habui. Sen¬
tiens autem ꝯm̾ad̾ poss hoc qd̾ dictũ
est ꝑmou̾e eos qmi penet᷑re intelligen¬
to non possint. hãc altitnd̾iem g̾re. qͥd

Expanded text:
 ex vocante dictum est ei, Quia major serviet minori. Propter quod adhibuit alterum propheticum testimonium, ubi scriptum est, Jacob dilexi, Esau autem odio habui. Sentiens autem quemadmodum posset hoc quod dictum est permovere eos qui penetrare intelligendo non possunt hanc alt
Abbreviated transcription (Latin):
date elemosinã. ⁊ eoce omĩa munda
sunt uobis. ¶ Quieñ ułt ordinare
elemosnrã a se ip̃o d incipe. ⁊ eam sͥ
primũ dare. est enim elemosmna opꝰ
placerus. ciñ m̾ito displic qd̾ nascẽto
dimus qm̾ nos ip̃os imist̾os ꝑ nusantis
di mĩam requisumꝰ iustum uditiũ exꝰ
ꝯfitentes quo misi esfecti sumus de qͥ
dicit apło inditium quid̾ ex utio in
dampnationẽ. ⁊ magne caritati enis
ꝯtͣad agentes de qua idem ip̃e dicit. gͣ¬
cie predicator. ꝯmendat autem siam
dilectionem deus in nobis. qm̃ tñ ad¬
nuc peccatores ẽemus xp̃c pro nobis
mortinis est. ut ⁊ nos ueracit̾ de nr̃a
misia iudicantes. ⁊ deum cantate qua

Expanded text:
ecce omnia munda sunt vobis. Qui enim vult ordinate eleemosynam dare, a se ipso debet incipere et eam sibi primum dare, est enim eleemosyna opuplaceamus, cui merito displicet quod nascendo dimus, quoniam nos ipsos miseros per miserantisdiam requisivimus, justum judicium ejus confitentes, quo miseri effecti sumus, de quo dicit Apostolus, Judicium quidem ex uno in condemnationem: et magnae charitati ejus gratias agentes, de qua idem ipse dicit gratiae praedicator, Commendat autem suam dilectionem Deus in nobis, quoniam cum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus est ; ut et nos veraciter de nostra mis
Abbreviated transcription (Latin):
porro tam impie desipiat ut dicat dñ
malas hoĩm uoluntates quas uolu̾it
cm̃ nolu̾it ubi nołu̾it in bonum ñ
facit. cum autẽ nõ facit ꝑ iuditum
nõ facit. qm̃ cuiꝰ uult misẽtur. ⁊ qͦ
dationem de illis in udero rebece gemi¬
tiis fu̾at iam loqutꝰ quib nũdũ natiꝰ
nec aliqͥd agentib sen bom sen mali¬

Expanded text:
porro tam impie desipiat, ut dicat Deum malas hominum voluntates quas voluerit, quando voluerit, ubi voluerit, in bonum non facit: cum autem non facit, per judicium non facit. Quoniam cujus vult miseretur, et dationem de illis in Rebeccae utero geminis fuerat jam locutus, quibus nondum natis, nec aliq
Abbreviated transcription (Latin):
fuint male. nõ enĩ hoc nͥ iusto iudit᷑o
sinit. ⁊ profecto bonũ est om̃e qd̾ iu¬
tum mala sunt᷑ nõ sunt bona: tñ ut ñ
nam nͥ eėt hoc bonum ut c̾ẽnt ut ma¬
la nlło mͦ eẽ sm̾entur ab omipotenti bo¬
no. cui procul dubio qmͣ facile est qd̾ ułt
fac̾e. tam facile est qd̾ non uult ẽe nõ
sm̾e. hoc nͥ credamꝰ ꝑiclitat᷑ ip̃m nr̃e ⁊

Expanded text:
unt male. Non enim hoc nisi justo judicio sinit; et profecto bonum est omne quod jutum mala sunt, non sint bona; tamen ut nNam nisi esset hoc bonum, ut essent et mala, nullo modo esse sinerentur ab omnipotente bono: cui procul dubio quam facile est quod vult facere, tam facile est quod non vult esse non sinere. Hoc nisi credamus, periclit
Abbreviated transcription (Latin):
diiitte nobis debita nr̃a sic̃ ⁊ noc di¬
mittimꝰ debitorib nrĩs procul dubio u̾¬
ba sposionis hꝰ implentur. si hõ cira ñ¬
dum ita proficit ut iamdiligat muni¬
cum tũ qũ rogat᷑ ab hoĩe qui peccant
⁊ dicit sicut ⁊ nos dimitcmꝰ debito¬
rib nr̃is. id ÷ sic dintte nobis debi¬
ta nr̃a rogantib nobis sic̾ ⁊ nos dimi¬
ccimꝰ rogantib debitorib nr̃is. ¶ Iã¬
u̾o cinenm in qm̃pectauit hoĩem ro¬
gat. si peccato suo monet᷑ ut irget ñ
est ad huic deputand municꝰ ut eum
dilig̾e sic disficile sicut difficile erat
q̃n inututicias ex̾cebat. ¶ Quisqͥs
autẽ roganti ⁊ peccati sui peniten
ti ex corde nõ dimttit nlło mͦ esti¬
met a dño sua peccata dimitci qm̃
mentiri Witas non pot̾. quẽ u̾o ex̾
angelli lateat auditorem siue lec¬
torem. quis dixit ego sum u̾itas. qͥ
cum docuiss or̃onem: hanc mea põi¬

Expanded text:
Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; procul dubio verba sponsionis hujus implentur, si homo qui nondum ita profecit, ut jam diligat inimicum, tamen quando rogatur ab homine qui peccavit et dicit, Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; id est, Sic dimitte debita nostra rogantibus nobis, sicut et nos dimittimus rogantibus debitoribus nostris. CAvero qui eum, in quem peccavit, hominem rogat, si peccato suo movetur ut roget, non est adhuc deputandus inimicus, ut eum diligere sit difficile, sicut difficile erat quando inimicitias exercebat. Quisquis autem roganti et peccati sui poenitenti non ex corde dimittit, nullo modo existimet a Domino sua peccata dimitti; quoniam mentiri veritas non potest. Quem vero lateat Evangelii auditorem sive lectorem, quis dixerit, Ego sum veritas ? Qui cum docuisset orationem, hanc in ea posi
Abbreviated transcription (Latin):
temptatio tribulat̾ois de quo aꝑte alio
loco scͥptum est. Uasa figłi probat for¬
nax ⁊ hoĩes instos temptatio tͥbulato
aurun argentũ lapides pretiosos. al¬
teri autẽ cogitanti. Ea que sunt mĩtoi
quo moto placeat uxori .i. edificanti sẽ
item fidamertum ligna fenũ stipła
Nlius enĩ opus non exuritur qr nõ ea
dilexit quoꝵ amissione crucietar. Ex¬
urit᷑ autem huis. qm̃ sine dolore nõ
pennt que cum amore possessa suit. S
erat amissaꝵ. S nõ subu̾tit neco ⁊¬
sumit fundamenti stabłitatẽ. atꝙ

Expanded text:
tionis, de quo aperte alio loco scriptum est: Vasa figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationaurum argentum, lapides pretiosos; alteri autem cogitanti ea quae sunt mundi, quomodo placeat uxori , id est, aedificanti super idem fundamentum ligna, fenum, stipulam: illius enim opus non exuritur, quia non ea dilexit quorum amissione crucietur; exuritur autem hujus, quoniam sine dolore non pereunt, quae cum amore possessa sunt. Seerat, amissarum; sed non subvertit neque consumit fundamenti stabilitate atque
Abbreviated transcription (Latin):
ecce omĩa mũda sunt uobis hoc enim
cñ late pateat non intelligunt. S
ut intelligant atcendant quib dyx̾it
Nempe mewangelio sic̃ scͥptum est. cũ
loqueretur rogant illur quidã pha¬
riseus ut prandet apuo se. ⁊ ingressuc
recubiat. pharisens autẽ ceꝑit itra se

Expanded text:
ecce omnia munda sunt vobis. Hoc enim quam late pateat, non intelligunt. Sed ut intelligant, attendant quibus dixerit. Nempe in Evangelio sic scriptum est: Cum loqueretur, rogavit illum quidam Pharisaeus ut pranderet apud se; et ingressus recubuit
Abbreviated transcription (Latin):
debit nisi ⁊uement᷑ penitentib.
eatem crnnnia remiitantur. ꝯuenie¬
ter autẽ dixi. ut st̾iles in elemosmis
non sint. quib tm̃ tͥbuit scͥptura di¬
uina. ut eaꝵ tm̃ modo fructum se i¬
putatuxũ prem̃tiet dñs dextͥs. ⁊ eaꝵ¬

Expanded text:
 nisi convenienter poenitentibus eadem crimina remittantur. Convenienter autem dixi, ut steriles in eleemosynis non sint, quibus tantum tribuit Scriptura divina, ut earum tantummodo fructum se imputaturum praenuntiet Dominus dextris, et ea
Abbreviated transcription (Latin):
Nm ⁊ meo qb cormpit̃. ⁊ aliq̃ ermuen
non uoluntati. qua ip̃i sͥ inueniunt᷑
eẽ munuci. amici u̾o eoꝵ potiꝰ illi cuos
inmucos putant. ⁊ reidunt errando.
mala probonis. cum redd̾e mala xp̃im
nõ debeat nec pro malis. Młta utiq ge

Expanded text:
m in eo quod corripit et aliqua emendnon voluntati, qua ipsi sibi inveniuntur esse inimici; amici vero eorum potius illi quos inimicos putant, et reddunt errando mala pro bonis, cum reddere mala Christianus non debeat, nec pro malis. + Hinc be
Abbreviated transcription (Latin):
ait date elemosinã ⁊ ebce ꝯmĩa mũda
sant uobis. Non colum gͦ auidat esu¬
rieati cibum sitienti potum nudo ue¬
stnuentum ꝑegͥnanti hospitium fug¬
gienti latibilum. egroto uł inclusõ
uisitatõnem captiuo redemptionẽ:
debłi subuentionem ceco deductionẽ
tͣsti asolationem. nõ smo medelã er¬

Expanded text:
ait, Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Non solum ergo qui dat esurienti cibum, sitienti potum, nudo vestimentum, peregrinanti hospitium, fugienti latibulum, aegroto vel incluso visitationem, captivo redemptionem, debili subvectionem, caeco deductionem, tristi consolationem, non sano medelam, er
Abbreviated transcription (Latin):
nas de pecratis pretͥitis est ꝓpitund̾ de
nõ ad hoc deus ement̾. quͣodã modo
ut ea semꝑ liceat imp̾ne ⁊mit̾e. Ne¬
nimi enĩ dedit laxam̃tum peccandi ꝙ̃
ius misd̾ndo deleat iam facta peccata
si non satifacio ⁊ grua negligatire De¬

Expanded text:
nas de peccatis praeteritis est propitiandus Deus; non ad hoc emendus quodam modo, ut ea semper liceat impune committere. Nemini enim dedit laxamentum peccandi : quamvis miserando deleat jam facta peccata, si non satisfactio congrua negligatur.
Abbreviated transcription (Latin):
maĩfestisima ⁊ aꝑtissima testimona
fassa esse non possunt silud qd̾ obscu
fenum ⁊ stipłam de hiis gnĩ dcm̃ est ꝙ¬
ꝑignem salui erunt. qm̃ fundãti i̾n¬
to nõ ꝑibunt sic estitelligend̾. Ut
hus manifestis non ĩuematur ẽẽ ⁊tͣm̃
possunt reꝵ scłarium ꝯmius licite cõ¬
cessaꝵ tales enpiditates ut amitti si¬
ne animi dolore non possint. cum au¬
dem iste dolor urit. si xp̃c in corde fu¬
damenti h̃t locum .i. ut ei nichil an̾¬
ponatur. ⁊ malit homoqui tali eolor
urit᷑ reb qͣs ita diligit mag̃ carere

Expanded text:
manifestissima et apertissima testimonia falsa esse non possunt; illud quod obscurfenum, stipulam de his enim dictum est ignem salvi erunt, cum fundamenti merito non peribunt. Sic est intelligendum, ut his manifestis non videantur esse contrapossunt rerum saecularium quamvis licite concessarum. Tales cupiditates autem amitti, sine animi dolore non possunt. Cum autem iste dolor urit, si Christus in corde fundamenti habet locum, id est, ut nihil ei anteponatur, et malit homo, qui tali dolore uritur, rebus quas ita diligit, magis carere
Abbreviated transcription (Latin):
taliam aꝑtam ꝯsuetudinem iam uene¬
nint ut prohus non solum excoĩcare ali¬
ꝯam laicum nõ audeamꝰ. S nec cłicũ degͣ¬
dare. Unde cum expon̾em ante aliquot an¬
nos opłam ad galatbas in eo ip̃o loco ubi
ait apłus. timeo uos ne forte sine causa
lalorau̾m in uꝯbis. Exclamare ꝯpulcꝰ
sum. Ue peocatis hoĩm que sola in uã¬
tata exorescim. usitata u̾o pro quib ab¬
luendis filu d̾i sanguis effusus est am̃¬
instam magna sut ut omĩo claudi atͣ
se fatiant regnũd̾i sepe indendo omĩa
tollerare sepe tollerando. nõ nłła ⁊ fa
cere cegim᷑. atq utmnam o dñe. nõ om̾
quid̾ ⁊ maliis opucculoꝵ meoꝵ locis
um sepe dixi. Duab ex causis pecramꝰ
aut nũdum indondo quid facere debe¬
antus. aut nõ fatiendo qd̾ debere fieri
iam uidemꝰ. quoꝵ duoꝵ sslud ignormn¬
tie malum est hoc infrrmittis. contͣ

Expanded text:
tudinem jam venerunt, ut pro his non solum excommunicare aliquem laicum non audeamus, sed nec clericum degradare. Unde cum exponerem ante aliquot annos Epistolam ad Galatas, in eo ipso loco ubi ait Apostolus, Timeo vos ne forte sine causa laboraverim in vobis; exclamare compulsus sum: « Vae peccatis hominum, quae sola inusitata exhorrescimus: usitata vero, pro quibus abluendis Filii Dei sanguis effusus est, quamvis tam magna sint, ut omnino claudi contra se faciant regnum Dei, saepe videndo omnia tolerare, saepe tolerando nonnulla etiam facere cogimur! atque utinam, o Domine, non omnia quidem et in aliis opusculorum meorum locis saepe jam dixi: Duabus ex causis peccamus, aut nondum videndo quid facere debeamus, aut non faciendo quod debere fieri jam videmus: quorum duorum illud ignorantiae malum est, hoc infirmitatis. Contra
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ne peccemusf ut regat ꝓ ł qr̃o dicimꝰ
ne nos inferas ĩ temptatõnem ille rogan¬
dus est cui dr in ps almo dñs illumma¬
tiomea ⁊ salus mea. ut illum̾ato decͣhat
sa est̾ scd̾m more meccłie ut agatur plerũ¬
q infirmitate nõ agit᷑ qr ⁊ pudor t᷑mior ÷ͥ
displicendi. dum plus delectat hom̃ĩex¬
istimatio ꝗmͣ iustitia qua se ciscyhu¬
niliat penitẽdo. Unde non solum cũ ag
cessaria. Aliocium nõ dice̾t apłus de qͥb¬
dam. ne forte det illis deus puĩam. ⁊ ut
petrus amare fleret p̃misit eWmgeli¬

Expanded text:
 ne peccemus ut regat, propter quod dicimus, Ne nos inferas in tentationem ; ille rogandus est, cui dicitur in Psalmo, Dominus illuminatio mea et salus mea ; ut illuminatio detrahat sa est secundum morem Ecclesiae cur agatur, plerumque infirmitate non agitur; quia et pudor timor est displicendi, dum plus delectat hominum existimatio, quam justitia qua se quisque humiliat poenitendo. Unde non solum cum agicessaria est. Alioquin non diceret Apostolus de quibusdam: Ne forte det illis Deus poenitentiam . Et ut Petrus amare fleret, praemisit evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. ułti in diẽ sepult᷑e i matre õi¬
um ut ⁊̃ paruulos indeam post laua¬
crum regen̾ationis diu̾soꝵ maloꝵ as¬
flictione crutiari ut intelligam totũ
qd̃ salutarib agit᷑ sacramentis. magis
ad spem faturoꝵ bonoꝵ ꝯm̃ ad retentio¬
nem uł ad emꝑtiem presentium ꝑti¬
uere. Multa ⁊̃ hic indentur ignosci ⁊
tũtur ꝓfecto in futuro scło nõ noceb̾t
ꝓpt̾ea de quibdam temporalib penis q̃
inhac uita peccantib irrogẽtur eis qͦꝵ¬

Expanded text:
diem sepulturae in matrem omnium ; ut etiam parvulos videamus post lavacrum regenerationis diversorum malorum afflictione cruciari: ut intelligamus, totum quod salutaribus agitur Sacramentis, magis ad spem venturorum bonorum, quam ad retentionem vel adeptionem praesentium pertinere. Multa etiam hic videntur ignosci et tuntur, profecto in futuro saeculo non nocebunt. Propterea de quibusdam temporalibus poenis, quae in hac vita peccantibus irrogantur, eis q
Abbreviated transcription (Latin):
illum. Non enim pro angelis mor
quiccid hoĩi ꝑ eiꝰ mortem redimitux
⁊ lib̾atur a malo qm̾ cum eis quodã mͦ
redit in gr̃am post ĩmititias qͣs inter
hoĩes ⁊ scõs angelos pecrata fec̾unt ⁊
ex ip̃a hoĩm redemptione rume illiuᷤ
angelice detͥmenta reꝑantur. ¶Et u¬
mano integritas illiꝰ cuntata ex pect¬
que inceł sunt. ⁊ q̃ int̾ris in ip̃o. Inst¬
nde in angelis lapsum est ex hoĩb
redditur Instaurãtur ã q̃ in t̾ris sunt
cum ip̃ihoĩes quipre destinati sũt m
et̾nam uitã a cormptõis uecustatere¬
nouantur ac sl ꝑ illud singłare sacͥfi¬
tum in quo mediator est ĩmolatus ꝙ
unum młte in lege inctime figurabãt.
pacificant᷑ oelestia cum t̾restͥb ⁊ t̾res¬
tria cum celestib. qm̃ sicut idem apłs
dixit. in ip̃o ⁊ placuit omnẽ plenitudi

Expanded text:
ines: non quod pro angelis mortquidquid hominum per ejus mortem redimitur et liberatur a malo, quia cum eis quodammodo reditur in gratiam post inimicitias quas inter homines et sanctos angelos peccata fecerunt; et ex ipsa hominum redemptione ruinae illius angelicae damnum reparatur; et umano integritas illius civitatis exspectquae in coelis sunt, et quae in terris, in ipso . Instinde in angelis lapsum est, ex hominibus redditur: instaurantur autem quae in terris sunt, cum ipsi homines qui praedestinati sunt ad aeternam vitam, a corruptionis vetustate renovantur. Ac sic per illud singulare sacrificium in quo Mediator est immolatus, quod unum multae in Lege victimae figurabant, pacificantur coelestia cum terrestribus, et terrestria cum coelestibus. Quoniam sicut idem apostolus dicit, In ipso complacuit omnem plenitudi
Abbreviated transcription (Latin):
taerit qr nr̃a talis ac tanta erit. nec p̃¬
cell tũc intellectum nr̃m. Di u̾opaꝵ
que illic est erga eos. ⁊ nr̃m ⁊ illoꝵin
tellectum smne dubitatione precellit
de ip̃o cumpe beata est ratõnał creat᷑a
quecũq beata est nõ ip̃e de illa. Unde
sed̾mhoc meliꝰ accipitur ad̾ scͥptumi ÷
pax d̾i q̃ precellit oe̾m intellectiput
n eo qd̾ dicit oõm nec ĩpe intellect᷑ sã

Expanded text:
a et nostra talis, ac tanta erit, nec praecellet tunc intellectum nostrum. Dei vero pax, quae illic est erga eos, et nostrum et illorum intellectum sine dubitatione praecellit; de ipso quippe beata est rationabilis creatura, quaecunque beata est; non ipse de illa. Unde secundum hoc melius accipitur quod scriptum est, pax Dei, quae praecellit omnem intellectum, ut in eo quod dixit, om
Abbreviated transcription (Latin):
ritur. qr nec inreb gestis est. s ĩ fie
scłi gerendis. ad hoc ꝑtin qd̾ apłus se¬
ccipi pot̃ qd̾ iuuos ⁊ mortuos ꝑudi¬
cabit sinent uiuos intelligam quo
hic nũdum mortuos. S adhuc in
ista carne uiuenter ĩuentͣns est eius
adnentus. Mortnos audem qui de cor¬
pore priucqm ueniat exierunt uł exi¬
turi sunt. siue inuos iustos. mortuoᷤᷤ
autemiiustos. qͣm insti quo iudica¬

Expanded text:
ritur, quia nec in rebus ejus gestis est, sed in fine saeculi gerendis. Ad hoc pertinet quod seccipi potest quod vivos et mortuos judicabit: sive ut vivos intelligamus, quos hic nondum mortuos, sed adhuc in ista carne viventes inventurus est ejus adventus; mortuos, autem qui de corpore, prius quam veniat, exierunt vel exituri sunt: sive vivos justos, mortuos autem injustos; quoniam justi quoque judica
Abbreviated transcription (Latin):
peccauit nmꝰ eiñ bonum ÷ erga eum
inchil male fecit illud mlto grandiꝰ ⁊
magrificẽtie boĩtatis est. ut tm̃ quo
iiiicum diligas. ⁊ ei cui tͥ malum
uult. ⁊ si pot̃ facit in uonum semper ne¬
lis fatias ꝙ̃ qd̾ possis audiens dicentẽ
deum. diligite ĩmucos ur̃os ⁊ bñfaci¬
te hiis qui od̾unt uos. ⁊ orate pro eis
qui uos ꝑsecrũtur . S qm̃ ꝑfectoꝵ sũt

Expanded text:
m nihil fecerit: illud multo grandius et magnificentissimae bonitatis est, ut tuum quoque inimicum diligas, et ei qui tibi malum vult, et si potest facit, tu bonum semper velis, faciasque cum possis, audiens dicentem Deum, Diligite inimicos vestros, bene facite eis qui vos oderunt, et orate pro eis qui vos
Abbreviated transcription (Latin):
est. ut sit ir̃e in om̃ib primatũ tẽ¬
nens ait. Solute templum hoc. ⁊ p
triduum resuscitabo ilud. templum
g ͦ d̾i hoc est totius sũm trmitatis sã¬
cta est ecclia. scil uniu̾sa incelo ⁊ m
dit ne cassuriͦm est ex que deus ange¬
lis peccantib non peꝑxit. sicut scribit
apłus petrus. s carcerib caliguaris in¬

Expanded text:
est, ut sit ipse in omnibus primatum tenens , ait, Solvite templum hoc, et in triduo suscitabo illud . Templum ergo Dei, hoc est totius summae Trinitatis, sancta est Ecclesia, scilicet universa in coelo et in dit aut casurus est, ex quo Deus angelis peccantibus non pepercit, sicut scribit apostolus Petrus; s
Abbreviated transcription (Latin):
post ꝯmemorat̃onem creatoris .i. slñne
illiꝰ tͥnitatis fuisse subdendam q̃m qͥc
ret᷑ eccłia tamgm̃ hĩtatori domꝰ sua. ⁊ d̾o
templũ suñ. ⁊ creatori cuntas sua. q̃ to¬
ta hic accipienda est. nõ solumex par¬
te qua ꝑegͥnat᷑ int̾ris a solis ortu usdy
ad occasum. laudãs nom̃ dñi. ⁊ post
lum sui casus exꝑta est. Hec ienictis
angelis beata ꝑsistit. ⁊ sue ꝑti ꝑ egͥnã¬
ti sicut oport opitulat᷑ qr utͣq una
erit ꝯsortio et̾nitatis. ⁊ nñc una est iuĩ¬
cło catitatis que cota instituta est ad
colend̾ deum. Uñ nec tota neułla ꝑs
eius uult se coli prodeo nec cingm ẽe
deus ꝑtinẽti ad templũ d̾i qd̾ edifica¬
tur ex diis quios facit nõ factus deus
ac ꝑ hoc spns sanct̾. si creatura non
crentor ee̾t profecto creat᷑a rationabas
eet. Ip̃a est enim sũma crceatara. Et ib
in regła fid̃i nõ pon̾etur ante eqiam
qꝑ ⁊ ip̃e ad eccłiam ꝑtineret. In illa eiꝰ

Expanded text:
post commemorationem Creatoris, id est summae illius Trinitatis, fuisse subdendam. Quoniamretur Ecclesia, tanquam habitatori domus sua, et Deo templum suum, et conditori civitas sua. Quae tota hic accipienda est, non solum ex parte qua peregrinatur in terris, a solis ortu usque ad occasum laudans nomen Domini , et post lum sui casus experta est. Haec in sanctis Angelis beata persistit, et suae parti peregrinanti sicut oportet opitulatur; quia utraque una erit consortio aeternitatis, et nunc una est vinculo charitatis, quae tota instituta est ad colendum unum Deum. Unde nec tota, nec ulla pars ejus vult se coli pro Deo, nec cuiquam esse Deus pertinenti ad templum Dei, quod aedificatur ex diis quos facit non factus Deus. Ac per hoc Spiritus sanctus si creatura, non creator, esset, profecto creatura rationalis esset; ipsa est enim summa creatura. Et ideo in Regula fidei non poneretur ante Ecclesiam, quia et ipse ad Ecclesiam pertineret in illa
Abbreviated transcription (Latin):
ħt. dequo dicit apło. Nescitis qrcorꝑa
n᷑ a templũ sunt sp̃us scĩ qui ĩ uobis
gim̃ hecis a d̾o. de quib alio loco dicit. Ne¬
scitas qr corpora ur̃a menbra sunt xp̃i. quo¬
modo gͦ est deus non est auitemplum
ht. aut mmnor xp̃o est. cuius menbra
templum ht. necq enim alud tẽplũ
eius. ⁊ aliud templumd̾i ÷. cum idẽ
dicat apłs. nestitis qr templumder
suo non solum spuitus sanct. U̾m i¬

Expanded text:
Nescitis quia corpora vestra templum sunt Spiritus sancti, qui in vobis est, quem habetis a Deo? De quibus alio loco dicit: Nescitis quia corpora vestra membra sunt Christi ? Quomodo ergo Deus non est, qui templum habet? aut minor Christo est, cujus membra templum habet? Neque enim aliud templum ejus, aliud templum Dei est, cum idem dicat Apostolus, Nescitis quia templum Dei suo, non solum Spiritus sanctus,
Abbreviated transcription (Latin):
stum incruce xp̃i in sepult᷑a in resur¬
rectõne t̾cia die masdẽsione ĩ celum in
sede ad dext̾am patͥs ita gestum est ut
hiis reb nõ mistice tm̃ dictis. s ⁊̃ gestis
ꝯfiguraret᷑ uita xpĩana q̃ hic geritur
nam ꝓpt̾ eiꝰ crucem dictum est Qui aũ
ih̾u xp̃i sunt: carnẽ suam crucifix̾unt

Expanded text:
st in cruce Christi, in sepultura, in resurrectione tertio die, in ascensione in coelum, in sede ad dexteram Patris; ita gestum est, ut his rebus non mystice tantum dictis, sed etiam gestis configuraretur vita christiana quae hic geritur. Nam propter ejus crucem dictum est: Qui autem Jesu Christi sunt, carnem suam crucifixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
fixus est ut euacuetur corpus pecc̃i ut
ultͣ non sermam᷑ peccato. qui enĩ mor¬
tuus ẽ iustificatus estꝰ ꝓct̾o. Si enim
mortius iam non morit᷑. ⁊ mors illi
ultra nõ dñabitur. qd̾ enĩ mortu¬

Expanded text:
st: ut destruatur corpus peccati: ut ultra non serviamus peccato. Qui enim mortuus est: justificatus est a peccato. Si enim mortuis jam non moritur: mors illi ultra non dominabitur. Quod enim mortu
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e ꝯmitens: tñ ꝓpt̾ simiłitud inem
carnis peccati m qua uen̾at dictꝰ est
⁊ ir̃e pecratum sacrificandꝰ ad diluen¬
da pectata. In uet̾ quippe lege peccata
nocabant sacͥfitia pro peocatis. qd̾ u̾o
iste factus est: cuius umbre erant il¬
la. Hinc apłus cum dixiss obsecram
pro xp̃o reconciliari d̾o. ⁊trnuo subĩx
atq ait. Eum qui non nou̾at pect̃m ꝓ

Expanded text:
m carnis peccati in qua venerat , dictus est et ipse peccatum, sacrificandus ad diluenda peccata. In vetere quippe lege peccata vocabantur sacrificia pro peccatis : quod vere iste factus est cujus umbrae erant illa. Hinc Apostolus cum dixisset, Obsecramus pro Christo reconciliari Deo; continuo subjunxit atque ait: Eum qui non noverat p
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis ꝯstitutũ siłitudinem eans pẽ¬
catim qiua crucifixus est demonstrait.
Et qm̃ pecratũ ei non merat. ita quo¬
erat similitudo pectati. Et cum scd̾m
uetustatem peccati nũqm̃ ip̃e uixiss
uram ex morte uec̾i qua inpecrato mor¬
tiufueram reuinisdentem uirã nonã
sua resirectione signaret. Ip̃m est ex
ĩnobis celebratur magnũ baptistua¬
tis sacramentum ut quicumq ad is¬
tam ꝑtinent gr̃am moriant᷑ pecc̃o sic̃
mortuns est carni. hoc est pcc̃i siłitu¬
tud̾i. ⁊ inuarit a lauacro renasdendo si¬
cut ip̃e a sepulcro resurgendo ꝯmͣlib
enim recent̾ nato usqs ad decrepitum
cenem sicut nullus est prohibentꝰ a
baptismo. ita nullus est qui nõ ape¬
ccato moriatur in baptismo. S ꝑiuii
li tm̃ originali maiores autem ⁊ hiis d̃i¬
b moriut᷑ peccatis q̃cumq male uuẽ¬
do ad̾i̾unt ad illud qd̾ uasdendo tͣxe

Expanded text:
in nobis constitutum, similitudine carnis peccati, in qua crucifixus est, demonstravit: ut quoniam peccatum ei non inerat, ita quoerat similitudo peccati; ut cum secundum vetustatem peccati nunquam ipse vixisset, nostram ex morte veteri, qua in peccato mortui fueramus reviviscentem vitam nova sua resurrectione signaret. Ipsum est, quod in nobis celebratur magnum baptismatis sacramentum: ut quicunque ad istam pertinent gratiam moriantur peccato, sicut mortuus est carni, hoc est peccati similitudini, et vivant a lavacro renascendo, sicut ipse a sepulcro resurgendo, quamlibenim recens nato usque ad decrepitum senem, sicut nullus est prohibendus a baptismo, ita nullus est, qui non peccato moriatur in baptismo; sed parvuli tantum originali, majores autem his omnibus moriuntur peccatis, quaecunque male vivendo
Abbreviated transcription (Latin):
rent si cog̾entur ab mitio gn̾is hu¬
mani oĩm precedentium parẽtum
suoꝵ orignialit̾ peccata ecrah̾ere ⁊
penas pro eis debitas pendere an aliund
aliqͥo de re tanta scͥpturis sanctis di¬
ligentins ꝑstrustatis atq tͣctatatis
ualeat uł non ualeat reꝑm tem̾e
atfirmare nõ audeo. ¶ Illud tñ mrũ
peccatum qd̾ tam in magno loco ⁊
hĩtu tante felicitatis admissum est
ut ĩ hoĩenno origialit̾ atq ut ita
di̾m radicabłiter totum genꝰ hu¬
manum dãpnaretur non soluitur
tuit ita nasti ut ei nõ opus eet re¬
nasci. ¶Ioꝵ enĩ renascebantur qui
sorio illius mĩst̾io qui dicebat para¬
sp̃i regn̾etar qͥcquis in xp̃m credit¬
zatum facta est. ego hodie genuite.
nõ unũ illum temporis diem in quo
baptizat.¶est s in mutabłis et̾inta¬
tis oftendit ut illum hoĩem ad uni¬
geniti ꝑsonã ꝑtiñe monstraret. Ubi
enĩ dies nec hest̾m fiue inchoatur
nec mitio crastim t̾minatur semꝑ
hodieruꝰ est. In aqua g ͦ baptizariuo¬

Expanded text:
i cogerentur ab initio generis humani omnium praecedentium parentum suorum originaliter peccata contrahere, et poenas pro eis debitas pendere: an aliud aliquid de re tanta, Scripturis sanctis diligentius perscrutatis atque tractatis, valeat vel non valeat reperiri, temere affirmarn loco et habitu tantae felicitatis admissum est, ut in uno homine originaliter, et, ut ita dicam, radicaliter totum genus humanum damnaretur non solvitur tuit ita nasci, ut ei non opus esset renasci: non enim renascebantur qui sorio illius ministerio, qui dicebat: ParaSpiritu regeneretur, quisquis in zatum facta est, Ego hodie genui te ; non unum illum temporis diem quo baptizatus est, sed immutabilis aeternitatis ostendit, ut illum hominem ad Unigeniti personam pertinere monstraret. Ubi enim dies nec hesterni fine inchoatur, nec initio crastini terminatur, semper hodiernus est. In aqua ergo baptizari vo
Abbreviated transcription (Latin):
ria inrgine sicut filius insmuat no¬
bis gratiam ̾i qua ho nullis precedẽ¬
tib meritis in ip̃o epordio nature sue
quo ẽe cepit. n̾bo d̾i copularetur ĩ tan¬
tam ꝑsone unitatem ut idem ip̃e ẽẽt
filiꝰ di qui filins homĩs. ⁊ filiꝰ hoĩs qͥ
filiꝰ d̾i. ac sic in nat᷑e humane suscep¬
tione fieret quodam mͦ ip̃a gr̃a illiho
ctum fu̾at figuranda qr ⁊ ip̃e ꝓprie sic
est deus ut dicatur ⁊ d̾i domim᷑. Unde
tem id fieri pot̾: Ualde prolixe dispu

Expanded text:
ria virgine sicut filius, insinuat noria virgine sicut filius, insinuat nobis gratiam Dei, qua homo nullis praecedentibus meritis, in ipso exordio naturae suae quo esse coepit, Verbo Deo copularetur in tantam personae unitatem, ut idem ipse esset filius Dei qui filius hominis, et filius hominis qui filius Dei: ac sic in naturae humanae susceptione fieret quodam modo ipsa gratia illi hoctum fuerat significanda, quia ipse proprie sic est Deus, ut dicatur etiam Dei donum . Unde men id fieri potest, valde prolixae di
Abbreviated transcription (Latin):
plicaredifficile est. procul dubro qͥppe
non sic de illo ut de patre sic autem
de illaut de matre natus est. ¶Non
pandum. Ut enĩ omitta alit̾ de hoĩe
uasci filium alit̾ capillũ. pedrculum
lumbricum quoꝵ nicħ ÷ filus. Ut gͦ
hoc omittam qm tante rei deformit̾
dicit anispiã s plane diciitur filii
d̾i patͥs ⁊ matͥs eccie. Sic gͦ de sp̃u sanc¬
to natus est fllius d̾i patͥs. st non
sp̃us cancto ꝯam ⁊ illud qd̾ de capillo
⁊ cet̾is dixtm ad hos tm̃ ualet ut adi¬
moneamur non om̃e qd̾ de aliquo na¬
scitur ⁊̃ filiumeins de quo nascitur
cantur sicut sunt qui adoptantur.
Dicũtur ⁊̃ filii gehẽne non ex illana¬
ti s in illa p̃parati. sicut filii regni p̃¬
ꝑant᷑ in regnum. ¶ Cum itaq de a¬
liqiuo nascantur aliquid. ⁊ non eo tͦ
ut sit filius nec rursus ꝯm̃is quid̾r
filius de illo sit natus cuiꝰ d̾r filins ꝓ¬
sp̃u sancto non sicrit filius. ⁊ de ma¬

Expanded text:
plicare difficplicare difficnon sic de illo, ut de Patre; sic autem de illa, ut de matre natus est. Non epandum. Ut enim omittam aliter de homine nasci filium, aliter capillum, pediculum, lumbricum, quorum nihil est filius; ut ergo haec omittam, quoniam tantae rei deformiter dixerit quispiam, sed plane dicuntur filii Dei Patris, et matris Ecclesiae. Sic ergo de Spiritu sancto natus est Filius Dei Patris, non Spiritus sancti. Nam illud quod de capillo et caeteris diximus, ad hoc tantum valet, ut admoneamur non omne quod de aliquo nascitur, etiam filium ejus de quo nascitur, cantur, sicut sunt qui adoptantur. Dicuntur etiam filii gehennae, non ex illa nati, sed in illam praeparati, sicut filii regni praeparantur in regnum. Cum itaque de aliquo nascatur aliquid etiam non eo modo ut sit filius, nec rursus omnis qui dicitur filius de illo sit natus cujus dicitur filius, pSpiritu sancto non sicut filius, et de Ma
Abbreviated transcription (Latin):
dice audebit: Nec opus oftend̾e dispu¬
tando qnͣta alia secnͣtur absurda. cũ
hoc ip̃m iamita sit absurdum ut
nlłe fideles aures id ualeant susti
na filius est unicus d̾i pat̾s om̃ĩpo¬
centis de guo procedit spus sanct
sancho.Si non eum genuit spiritꝰ
ip̃m facta sunt. In quatum autẽ ho¬
mo est ⁊ ip̃e factus est sicut apłus
dicit factus ex semĩe do. scd̾m car¬
nem. S cum illam croaturã qmͣui
lam ꝑsonam filii ꝑtinentem to¬
tatͥnitas fec̾it. necꝙ enĩ seꝑabłia
sunt oꝑa tͥnitatis. cur m eafatien¬
nominatur. Uniu̾sa oꝑari tͥntas ĩtel¬
ligitur. ita u̾o est. ⁊ exemplis doceri
dimi. Illud enim mouet quo modo
ulło modosit spũs sci. Necq enim qͣ
mundum istum fecit deus dici eum
fas est dei filiꝰ. aut enĩ natum de d̾o
s factum uł creatum uł ꝯditum uł
ꝯfiteam᷑ natum de sꝑintũ sancto. ⁊
uirgine maria quo m nõ sit filus
spũs sancti. ⁊ sit filius uirgnus ina¬
rie. cum ⁊ de illo ⁊ de illa sit natusex¬

Expanded text:
dicere audebit? Nec opus est ostendere dispuanta alia sequantur absurda, cum hoc ipsum jam ita sit absurdum, ut nullae fideles aures id valeant sustinna, Filius est unicus Dei Patris omnipotentis, de quo procedit Spiritus sanctsancto, si non eum genuit Spiritusipsum facta sunt ; in quantum autem homo est, et ipse factus est, sicut Apostolus dicit: Factus ex semine David secundum carnem . Sed cum illam creaturam, quam lam personam Filii pertinentem, tota Trinitas fecerit, neque enim separabilia sunt opera Trinitatis, cur in ea faciennominatur, universa opera Trinitatis intelligitur? Ita vero est, et exemplis doceri dum. Illud enim movet quomodo dnullo modo sit Spiritus sancti. Neque enim quia mundum istum fecit Deus, dici eum fas est Dei filium, aut eum natum de Deo; sed factum, vel creatum, vel conditum, vel nfiteamur natum de Spiritu sancto et virgine Maria, quomodo non sit filius Spiritus sancti, et sit filius virginis Mariae, cum et de illo et de illa sit natus, ex
Abbreviated transcription (Latin):
uitate istĩe. no molgnt᷑a pot̾tatig
opp̃ssus ⁊ uictus qm̃ ip̃m sine ullo
te dispensat̾ois causa non miserã¬
daneccenitate: s misente potui
uoluntate susceptũ est ut uiius
pectatumtolleret mudi sicut un̾
pecctatim misit in mundum. id ÷
in uniu̾sum gemis humañ ¶Hi¬

Expanded text:
itate justitiae, non violentia potestatis oppressus et victus, quoniam ipsum sine ullo tae dispensationis causa non miseranda necessitate, sed miserante potius voluntate susceptum est, ut unus peccatum tolleret mundi, sicut unus peccatum misit in mundum, hoc est in universum genus human
Abbreviated transcription (Latin):
unci fillu dei singuant̾ get assump
cumto. qunqͣdante fiat ho ⁊ hoc ei si¬
gulare uñfitium prestitum est. unut
cingłanter prmeretur deum. sempe
ex qno homo ẽe cepit non aliudcepit

Expanded text:
unici Filii Dei singulariter esset assumptcum Deo? Nunquid antea fuit homo, et hoc ei singulare beneficium praestitum est, ut singulariter promereretur Deum? Nempe ex quo homo esse coepit, neque aliud coepit
Abbreviated transcription (Latin):
te ⁊ untꝰ altissim obumbribit tibi.
ioq ⁊ cid̾ mascetur ex te scm̃ uocabit᷑
fllius d̾i. Et iosephcum uessat eam
dimtt̾e suspicatus ad ulteram qmͣ
sciebat nõ e̾e grandam de setale res¬
ponsum ab angelo suscepit. Nolitim̾e
accipemanam ꝯigem tuã qd̾ enim
in ea natum est: de spu sancto÷. idest

Expanded text:
brabit tibi; ideoque et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . Et Joseph cum vellet eam dimittere, suspicatus adulteram, quam sciebat non de se gravidam, tale responsum ab angelo accepit: Noli timere accipere Mariam conjugem tuam; quod enim in ea natum est, de Spiritu sancto est
Abbreviated transcription (Latin):
ditione rẽꝑatus. Nũqͥd liło uolu̾tatis ar¬
ꝑditus. nam libo arbitrio male utẽns ħo
utiq se uiuendo ocridit. S se occidendo
non uilut nec se ip̃m pot̾it resuscitare
cum occid̾it itacumlibero peccaretur
arbitrio uictore peccato amissum est. ⁊¬
lib̾um arbitͥum. a quo enĩ quis deuict̃
qualis queso põt serui additi esse lib̾ta
nisi qnͣdo eum peccare delectat. Lib̾a¬
lit̾ enim serint qui sui dm̃ uolunta¬
lib̾est qui pcc̃isenuus ÷. Unde ad iuste
fatiend̾ lib̾ non ent nͥa poc̃o lib̾atus in
stitie ceꝑit ẽẽ seruus. Ipsa ÷ u̾a lib̾tas
ꝓpt̾ recti facti licentia. simł est ⁊ pra
seruitꝰ ꝓpt̾ precepti obed̾iam. S ad bñfa¬
tiendum ista lib̾tas. Un de. ent homĩ
addicto ⁊ uendito nisi redimat ille cuai¬
uox illa est. si uos filius lib̾au̾it tuncne¬
re lib̾i eritis. qd̾ antecoͣnͣ fĩ i hoĩe incipi
fidem. ¶ Et ne ip̃am sibi saltem fidem̃
sic arrogarent ut non intellig̾ent dii¬

Expanded text:
eratus? Numquid libero voluntatis arit: nam libero arbitrio male utens homoutique vivendo se occidit, sed se occidendo non vivit, nec se ipsum poterit resuscitare cum occiderit: ita cum libero peccaretur arbitrio, victore peccato amissum est liberum arbitrium; A quo enim quis devictus qualis, quaeso, potest servi addicti esse libertas, nisi quando eum peccare delectat? Liberaliter enim servit, qui sui domini voluntalibfaciendum liber non erit, nisi a peccato liberatus esse justitiae coeperit servus. Ipsa est vera libertas propter recti facti laetitiam, simul et pia servitus propter praecepti obedientiam. Sed ad bene faciendum ista libertas unde erit homini addicto et vendito, nisi redimat cujus illa vox est, Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis ? Quod antequam fieri ifidem ; et ne ipsam sibi saltem fidem sic arrogarent ut non intelligerent divi
Abbreviated transcription (Latin):
ro factam. ⁊ habitanit i nobis. ut
coederem indei pat̾s omipotẽtis unicũ
filim uatum de sp̃u sancto ⁊ uirgme
maria. Ita quippe n̾bimm caro facti
a diumitate carne suscepta nonili
carnẽ dimitate mutata. carnẽ u̾o¬
nichil nature in illa susce ꝑtõne fasest
dre defuisse. s nature humane ab om̃i
pecratineri oñ mͦ lid̾e. nõ aiualis de
utrocs serinascit᷑. per ꝯcupiscentĩã
caxis cum obligatione delicti cuins
reatus ꝑ regn̾ationẽ diluitur s qua¬
natit oporrebat quẽ fides mat̾s nõ
teret᷑ eccta que muuttans eiuis matrem
cotidie parit menbraeius ⁊ unrgo est. le¬
e si places de mrginitate sce marie me¬
as littas ad illustrem uirum qinẽ cum ho¬
nore ac dilectione nomino uolucianũ¬
homo. Deus ante omĩa secula homo in
nr̃o scło. deus qr d̾i u̾bum deus enim e¬
cumenĩ õet unicui d̾i filius nõ gͣtia

Expanded text:
 habitaret in nobis: ut credamus Dei Patris omnipotentis unicum Filium, natum de Spiritu sancto et Virgine Maria? Ita quippe Verbum caro factum est, a divinitate carne suscepta, non in carnem divinihil naturae humanae in illa susceptione fas est dicere defuisse, sed naturae ab omni peccati nexu omnimodo liberae: non qualis de utroque sexu nascitur per concupiscentiam carnis, cum obligatioreatus regeneratione diluitur; sed qua oportebat, quem fides matris, non teretur Ecclesia; quae imitans ejus matrem quotidie parit membra ejus, et virgo est. Lege, si placet, de virginitate sanctae Mariae meas litteras ad illustrem virum, quem cum honore ac dilectione nomino Volusianuhomo. Deus ante omnia saecula, homo in nostro saeculo. Deus, quia Dei Verbum; Deus enim e. Cum enim esset unicus Dei Filius, non gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
tͥnam. qui autẽ non credit in filio non
has crimpe omĩs homo nasaitur. apt̾
qd dicit apłus fuimus ⁊ nos alicn̾ na¬
tura filu ire sicut ⁊ cet̾i. In hac ira cũ
cẽnt homines ꝑ origiale peccatum
erat mediator hoc est reꝯciliator qui
hanc irani sacͥfitii. singłaris cuiꝰ erãt
umibre omĩa sacͥfitia legis. ⁊ ꝓphaꝵ
oblatione placaret. Uñdicit apłs.Si
enm cum in om muci eẽmus recũ¬
ciliati d̾o sum̃ ꝑ mortẽ filii eius mlto
magis nũc m sangume euis salme
scideus rrascidicitur nõ eis significa¬
tur ꝑturbat᷑o. qua lis est maĩo wascẽ¬
tis hoĩs.s ex humanis motib tͣnclato
nocabulo uindicta eius quenõ uͥiusta
Est ire nom̃ accepit. quidgͦ ꝑ mediato¬
rem rerciliam᷑ do. ⁊ accepimꝰ p̃m sc̃m¬

Expanded text:
tam, qui non credit in filio non ac quippe omnis homo nascitur. Propter quod dicit Apostolus: Fuimus enim et nos natura filii irae, sicut et caeteri . In hac ira cum essent homines per originale peccatum,, necessarius erat mediator, hoc est reconciliator, qui hanc iram sacrificii singularis, cujus umbrae omnia sacrificia Legis et Prophetarum, oblatione placaret. Unde dicit Apostolus: Si enim cum inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus, multo magis recirasci dicitur, non ejus significatur perturbatio, qualis est in animo irascentis hominis, sed ex humanis motibus translato vocabulo, vindicta ejus, quae non nisi justa est, irae nomen accepit. Quod ergo per mediatorem re
Abbreviated transcription (Latin):
angelus salutarat. qñdo futurũ nũ¬
tiait hũc partum. Ane mnquit gr̃a
plenã. Et paulo post. Inuenisti inqͣ
gr̃am apud d̾m ⁊ hec quidem gr̃a
plena. ⁊ inuenisse gr̃am apud de¬

Expanded text:
angelus salutavit, quando ei futurum nuntiavit hunc partum: Ave, inquit, gratia plena. Et paulo post: Invenisti, ait, gratiam apud Deum . Et quidem gratia plena, et invenisse gratiam apud De
Abbreviated transcription (Latin):
limtas hoĩs. ac ꝑ hoc si rectuͤm dẽm ÷
nõ uolentis hõis s miserentis est di qr
id uoluntas hõis sola non implet. cur
intelligatur nõ uolentis necq car¬
rentis s miserentis d̾i ut docũ decar d̾o̾

Expanded text:
luntas hominis. Ac per hoc si recte dictum est: Non volentis hominis, sed miserentis Dei est, quia id voluntas hominis sola non implet, cur intelligatur: non volentis, neque currentis, sea Dei miserentis, ut totum detur
Abbreviated transcription (Latin):
uł ⁊̃ uoluebat᷑. ⁊ demalis in mala pre¬
crau̾ant angeloꝵ. Luebat impie diccre¬
tionis dignissimas peras. Adiram qͥ.¬
ppe d̾i ꝑtin iustam quicqͥd ceca ⁊ in do¬
mita ⁊cupiscentia fatiunt libent̾ ma¬
li. ⁊ quicqͥd manidestis aꝑtisq penis
patumt᷑ iuiti. nẽ sane creatoris desi¬
stente bonitate ⁊ malis angelis sabmi¬
nistrare uitam niuacemm potentiam.
Que submĩstratio si auferat᷑ int̾ibũt
⁊ hoĩm ꝯm̃uis de ꝓpagine uitiata dãp¬
nata ꝙ nascentium formare. ⁊ arrima
urarietates ꝑtẽporum spatia uegetate
sensus alimenta donare. Meliꝰ enĩ in¬
dicauit de malis bñface̾ cnͣ mala nlła
eẽ ꝑmitt̾e. Et siquidem ĩmeli hoĩi re¬
formationẽ nlłam prorsus ẽẽ uoluisset
sicit impioꝵ ulła est angeloꝵ. nõnem̾¬
to fieret ut natura q̃ d̾m deseruit q̃ pre¬
dire potiit sua male utẽs potestate cal¬
cauit atq tͣnsgressa est que in se sm cõ¬
ditoris ymagniẽ ab eĩlumie ꝯtina¬

Expanded text:
ur, et de malis in mala praeccaverant angelorum, luebat impiae desertionis dignissimas poenas. Ad iram quippe Dei pertinet justam, quidquid caeca et indomita concupiscentia faciunt libenter mali, et quidquid manifestis opertisque poenis patiuntur inviti: non sane Creatoris desistente bonitate et malis angelis subministrare vitam vivacemque potentiam, quae subministratio si auferatur, interibunt; et hominum, quamvis de propagine vitiata damnataque nascentium, formare semina um aetates, per locorum spatia vegetare sensus, alimenta donare. Melius enim judicavit de malis bene facere, quam mala nulla esse permittere. Et si quidem in melius hominum reformationem nullam prorsus esse voluisset, sicut impiorum nulla est angelorum, nonne merito fieret, ut natura quae Deum deseruit, quae praelime posset, sua male utens potestate calcavit atque transgressa est, quae in se sui Conditoris imaginem ab ejus lumine contuma
Abbreviated transcription (Latin):
irentis. s mise̾ntis estd̾i qr ex utroq sit
id est ex uoluntate hoĩs. si non sit ⁊̃ mi¬
sericorrdra d̾i ut sic dictũ accipiamꝰ nõ uo¬
lentis necq cuirentis s misentis est d̾i
tamꝗmͣ d̾retur non sufficit sola uolũ¬

Expanded text:
tis, sed miserentis est Dei, quia ex utroque fit, id est, et voluntate hominis, et misericordia Dei; ut sic dictum accipiamus, Non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei, tanquam diceretur, Non sufficit sola volun