comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
da testante sacro eloqͥo cognourmꝰ. Quoꝵr p̾n¬
cipatꝰ atq potestares subtilit̾ ac mirabilit̾ di
oniipotentis nutudis tingunt᷑. Alii ex illis ad
nos inmũdum: missi futura p̾dicando p̾ne¬
ueniunt: alii adhec sũt ꝯstituti ut ꝑ eos sig¬
na et miracula freq̃nciꝰ fiant. Alii subiecti
angłoꝵ spiritibi presunt: eisq ad explenda
diuina mysteria ac disponenda pͥncipant᷑. Ali
mira potencia ceteris preminent ꝓ eoquod eis
iecta alii tanta diuunitatis gr̾a replentur ut
ineis dñs sedeat.⁊ ꝑ eos sua iudicia decernat.
Alii tanto ꝓnectiorẽ sciencia pleni sũt qͣnto cla¬
ritatẽ dei uicinus ꝯtemplantur. Alia uero
ita deo ꝯiuncta sũt angłoꝵ agmina. ut int̾
hec ⁊ dm̃ nulli alii sp̃s int̾ sunt. Tanto mag̃
ardent amore tqͣnto subtiliꝰ claritatẽ duimni¬
tatis eiꝰ aspicitint. Talib ut diximꝰ apͥmor
rabiłi collocata subsistunt. Dis om̃ili fr̾s¬

Expanded text:
testante sacro eloquio, cognovimus, quorum principatus atque potestas subtiliter ac mirabiliter Omnipotentis nutu distinguitur. Alii ex illis ad nos in mundum missi, futura praedicando, perveniunt; alii ad hoc sunt constituti, ut per eos signa et miracula frequentius fiant; alii subjectis angelorum spiritibus praesunt, eisque ad explenda divina mysteria disponendo principantur; alii mira potentia caeteris praeeminent, pro eo quod eis jecta sunt; alii tanta Divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat; alii tanto perfectiori scientia pleni sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantur; alia vero ita Deo conjuncta sunt angelorum agmina, ut inter haec et Deum nulli alii intersint, et tanto magis ardent amore, quanto subtilius claritatem Divinitatis ejus aspiciunt. Talibus, ut diximus, a primordrabiliter collocata, subsistunt. Nos ergo, fr
Abbreviated transcription (Latin):
mutus ac claudib. Leuantes feretrum
quo sc̃a ossa gestabant ꝯtingens unus fide¬
lium laudabat sanꝯ gradiens benedicens¬
dũm. Sic tripudians plebs deuota ꝑtulit
membra martirũ quo de creuerat tumulã¬
da ⁊ sepelierũt ea ibi. induobꝰ ut post ea in¬
quisita patuit ueritate sepulcris. In quo
martirũ p̾cibi inuocatꝰ. fidelit̾ uota susci¬
pit supplicum. Salutẽ largitur infirmis.
Cui honor ⁊ imperiũ głia indeficiens cum
patre sũmo. ac sp̃u sancto manet inscła se

Expanded text:
. mutus . ac clodus. Leuantes| feretrum. mutus . ac clodus. Leuantes| feretrum . quo sancta ossa gestabant. Contingens unus| fidelium . laudabat sa| nus gradiens deum. sic tripudians plebs deuota per| tulit . membra martyrum quo decreuerat tumu| landa . et sepelierunt . ea ibi in duobus et postea| inquesita patuit ueritate sepulchris. In quo| mar| tyrum precibus inuocatis . fideliter uota suscepit sup| plicum . salutem largitur infirmis. Cui est honor impe| rium gloria indeficiens Cum patre summo ac spiritu sancto manet in se
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuandos hoꝵ honor deuotis plebrli mox
patuit. Nam sepe fati senes thesauros qͦs
impiis occultauerant pie fidei ppłas de uociꝰ¬
sime ꝑ diderunt dicentes. Crispuirhac cͥs¬
piniani corpora martirũ se habere intugu¬
rio suo recondita. His auditis fidels ppłs
ꝯcursu pie deuotionis freqntare a celiulã
pauꝑũ cepit que freq̾nçia uile egenoꝵ tu¬
gurium effectũ oratoriũ regis etiã ꝑalacũ
preminere cepit honore. Deinde ꝯfilio ini¬
to sacerdotes clerus ac ppłs cadem ꝯspiratõ¬
nem de uote tumulanda p̾fatoꝵ tnͣsferre
derreuerunt corpora martirũ. Que collecto ĩ¬
gentis ppłi cetu in posita honorifice inferetrũ
psallentes maxima cum exultatione adiam
dudum y̾parata ducebant remigando sepł¬
cra. Et ut de uote plebis firmaretur fides.
gaudiũ quo augeretur letanciũ ut t̾ram
inpulsum remigum nauis que sc̃a ferebat
corpora tetigit oblatus ẽ apparentilꝰ ꝓuer
uariis infirmitatili affuctꝰ cecus surdus

Expanded text:
um honor deuotis plebi| bus mox patuit. Nam sepefatis senes thesauros| quos impiis. Occultauerant piae fidei populis de| uotissimae prodederunt dicentes. Crispini ac crispi| niani. Corpora martyrum se habere in tugurio\lo/ suo recon| dita. His auditis fidelis curso pie de| uotionis frequentare ad cellulam pauperum caepit| qua frequencia uile egenorum tugurium effectum| oraturium regis etiam palacium praeminire coe| pit honore. Dein consilio inito sacerdotes cleros ac po| pulos eadem conspiratione deuote tomulanda pre| fatorum transferre decreuerunt corpora marthyrum| Que collecto ingentis populi coeto inposita hono| rifice feretrum psallentes maxima cum exulta| tione ad iam dudum praeparata. Ducebant| Remegiendo sepulcra. Et ut deuotae plebi fir| maretur fides gaudiumque augeretur laetan| tium ut terram inpulsum remegum nauis que| sanctam ferebat corpora tetigit. Oblatus est a pa| rentibus puer uariis infirmitatibus adflic| tus. Caecus . surdus
Abbreviated transcription (Latin):
lis sacrificare ꝯtẽpsit. Ipsa aut̃ hora cum ni¬
mia celis cerenitas e̾et fulgura institerunt
tur a sumo cecti fastigio usq in ultimũ fun¬
tudinẽ carbonũ cõu̾si sunt. post menses ãt
baselicam moctogena cuculos octo angułoꝵ
octogenũ pedũ. ita ut octies. octogem pedũ
mumero numerarentur ꝑgirũ. In alterum
aut̃ pedum centũ iugintĩ. Qmmia ex qͣdratis
uero laminis aureis afflixit. In medio aucem
octogoni sarcophagũ exargento puro insti¬
tuit. Per tres aut̃ annos fabricã incensant̃
exercũit. ⁊ cõsumans ea die natalis eoꝵdem

Expanded text:
lis sacrificare contempsit. Ipsa hora, quando coeli esset serenitas magna, fulgura exstiterunt lum a summo tecti fastigio usque in ultimum funt in carbonem conversi sunt. Post mensem tertbasilicam in octogono cyclo octo angulorum octogenum pedum; ita ut octies octogenum pedum numerus numeraretur per gyrum, in altum autem pedum centum viginti. Omnia ex quadratis as vero laminis aureis affixit. In medio autem octogono sarcophagum ex argento puro instituit. Per quatuor annos fabricam incessanter exercuit, et consummans eam die natalis eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
dixerũt. Ionẽ ⁊ apollinẽ mercuriũ ae sa¬
turnũ. aut quẽ lib hoꝵ quos gentiles
deos creditis errore decepti nec colimꝰ nec
ad oramo. His auditis rictio nariis cath¬
nis eos unictos maximiano impio duce.
p̾sentandos p̾cepit. Qui adueniens ad ma¬
xumano interrogatꝰ acontẽptores p̾ceptoꝵ
imperialiũ crispinũ uidelicet ac crispim¬
anum sibi p̾sentandos ad duxerit. Rndit
ad e̾ẽ utrũq. Quilii cũ introducti fuisset
idem marimianꝰ dixit. Ex quo genere
estis : aut cui deoꝵ samulatum impendi¬
tis: Sc̾i uero martires fulti suꝑni regis p̾¬
sidio impio audacter regi respondentes
dixerunt. Rome nobili horti ꝓienie in
amore. qui est uerꝯ deus creator. õium

Expanded text:
dixerunt. Iouem et apollonem.| mercorium ac saturnum uel quemlibet horum .| quos gentili deos creditis errore decepti nec colimus| nec adoramus. His auditis ritiouarus catines eos uinctos . maximiano impio duci presentandos .| precipit. Qui adueniens a maximiano interrogatus .| an contemptoris praeceptorum imperialium. Crispi| num uidilicet ac crispinianum sibi presentandos| adduxerit. Respondit adesse utrumque quibus| cum introducti fuissent. Idem maximianus dixit| Ex quo genere estis . aut cui deorum famulatum| inpenditis. Sancti uero martyres fulti superni regis| presidio impio audaciter regi. Respondentes di| xerunt romae nobili orti progeniae. In amore. Qui est| deus uerus . creatur omnium
Abbreviated transcription (Latin):
iungũ xp̃i ab adolescencia portasti: qr gr̃am
ueationis eius inuacuũ recepisti non ac¬
ceperas nõ ꝓiecisti qr temꝑtatõis tp̃r. non
recesisti quia in externa presentis iuute gau¬
dia. te non effudisti. qui bonũ faciendo nõ
defecisti. Uerumpt̾n tu dñe deus: tuꝑ ip¬
sum nr̃e p̾sumptioni ignosce. Nam̃ in
hac relatione excessum formidamꝰ:. quia
Nos tñ ad hanc referendã indigni sumꝰ:
qr nõ est speciosa laus inhore peccatoris. Sc̃i
ergo tui scriptum ẽ. benedicant te: ⁊ oꝑa
tuus affectũ miẜandi. quem eidem tua ca¬
ritas inuiscerauit: in nos dirigatur. Et
de illa suꝑ incapitolii curia qr iam inter
ꝯsules celi residet: in conualle lacrimarũ
quod euasit. pie respiciat. Singuloꝵ p̾ces
excipiat: omniũq necc̃itates ãpd̾̃ te ex¬

Expanded text:
jugum Christi ab adolescentia portasti, quia gratiam jugum Christi ab adolescentia portasti, quia gratiam vocationis ejus non recepisti  f. spceperas, non projecisti, quia tentationis tempore non recessisti, quia in externa praesentis vitae gaudia te non effudisti, quia bonum faciendo non defecisti. Verumtamen tu, Domine Deus, tu per ipsum nostrae praesumptioni ignosce. Nam in hac relatione excessum formidamus, quoninos tamen, Domine, ad hanc referendam indigni sumus, quia non est speciosa laus in ore peccatoris . Sancti ergo tui, ut scriptum est, benedicantuus affectum miserendi, quem eidem charitas tua invisceravit, in nos dirigat, et de illa sempiterna Capitolii curia, qua jam inter consules coeli residet, in hac convalle lacrymarum quam evasit pie respiciat; singulorum preces exaudiat, omniumque necessitates apud te ex
Abbreviated transcription (Latin):
ento gerãldo: se iixta illud dauiticũ neq̃ ꝙ
ut ignaui solent qm̃ int̾ scos sors illuis est.
Et si ꝑ soluit illud psalmis ce. uos aut̃ sic̃
hoĩes moriemini tñ ad eum ꝑtinet hoc qd̃
ibi p̾mittitur. Ego dixi aduestis: ⁊ silii ex¬
celsi om̃s. felix itaq moritur quia seꝑaut¬
p̾ciosum auili. Postquam enim gustauit
quam dulcis ẽ dñs nequaꝙͣ huiꝯ uite de¬
lectam̃tis ad eiusdem dm̃i ꝯtemptũ: se sub¬
misit. S hanc uitã quere ꝓbis p̾ciosa est
ilem sibi deputanit. ⁊ mort̾e que illis pes¬
sima ẽ p̾ciosam inuenit᷑. P Orro autẽ¬
in sc̃is eius: id cuco obeate geralde quales
possumꝰ gras reterrimꝰ illi ꝓte. Laudãtes
eum quod̾ gratis elegit: ⁊ iustificauit te:
quod miscdiam suam mirificauit inte: ꝙ
ꝑmas rectas deduxit te: qd̾ fructũ tui õ¬
inoccłis õium głorificauit te. At uero qr
scõs decet laudãcio: ad laudem illiꝰ lauda¬
mꝯ etiam te. Quia scilic uxta ieremia.

Expanded text:
ergo Geraldus, sed iuxta illud Dauiticum, nequaquam vt ignaui solent, quoniā inter Sanctos sors illius est. Et si persoluit illud Psalmistæ, Vos autem sicut homines moriemini, tamen ad eum pertinet hoc quod ibi præmittitur, Ego dixi, Dij estis, & filij Excelsi ompreciosum a vili. Postquam enim gustauit quā dulcis est Dominus, nequaquam huius vitæ delectamentis, ad eiusdem Domini contemptum se submisit. Sed hanc vitam, quæ reprobis preciosa est, vilem sibi deputauit, & mortē, quæ illis pessima est, preciosam inuenit. Vere bein sanctis eius, iccirco, o beate Geralde, quales possumus referimus illi pro te. Laudātes eum quod elegit te, & quod iustificauit te; quod misericordiā suam mirificauit in te, quod per vias rectas deduxit te, quod fructum tui opoculis omnium glorificat te. At vero quia sanctos decet laudatio, ad laudem illius laudamus etiam te, quia scilicet juxta Jeremiam,
Abbreviated transcription (Latin):
afoca cesare impetrari donari. ecc̃e
xp̃i templũ rome qd̃ ab antiqͥs panth¬
on antea nocabatur. qr hoc qͣr simula¬
crum oĩum iudebatur ẽẽ deoꝵ. In quo elĩma¬
ta omni spurcicia fecit ecc̃am sc̃ẽ dei genit̾cis
monũ: multitudo ibi sc̃oꝵ memioria haberetr᷑

Expanded text:
sare impetraret donari Ecclesiae Christi templum Romae, quod ab antiquis Pantheon ante vocabatur, quia hoc quasi simulacrum omnium videretur esse deorum; in quo, eliminata omni spurcitia, fecit ecclesiam sanctae Dei genitricis, xclusa multitud
Abbreviated transcription (Latin):
et diocleciano qui simul imꝑii
cutio seua inorbem pene uniũso ꝑstrepe¬
ret. Quintinꝯ lucianꝰ rufinꝰ ualeruis
⁊ eugenius rome clari horti natalibi
laboris cursum martiriũ ꝯsumantes tͥuiy¬
phatores insignis migrauerũt ad dñm.
Quo secuti eadem fidei deuotione pariq
nataliũ nobilitate. crispimis ⁊ crispinian
suesidnis ciuitatẽ hospitẽ sue peregͥna¬
tionis elegerunt. In qua qm̃ ita p̃ualue¬
At hii cõꝑta crudelitate gentiliũ ut seq̃n¬
tes doctoris genciũ. magisterũi labore ma¬
nũ sibi p̾sentis iite necessaria ꝓuiderent.
Lut̾arum artẽ quẽ quiete exce̾ri pot̾ didi¬
cerunt in quo oꝑe itacũctis huiꝯ artis ar

Expanded text:
Et Deocliciano qui simul| imperii cu| tio seua in orbe pene uniuerso praestrepiret. quin| tinus . luceus. rufinus. ualerius. et eugenius. romae| clarus orti natalibus laboris cursum martyrio consum| mantes triumphatoris insignis migrauerunt| ad dominum. Quos secuti eadem fidei deuotione. paris que natalium nobilitate. Crispinus et crispi| nianus suessiones ciuitatem hospitam suae pere| grinaciones elegerunt . in qua quoniam ita preua| lueat hi conperta cru| delitate gentilium ut sequentes doctoris gencium| magisterium labore manu\u/m sibi presentes uitae| necessaria prouiderent. Suturum artem que quiete| exercere potest dedicerunt. In quo operi. Ita cunc| tus huius artis ar
Abbreviated transcription (Latin):
gere ualeatis. qͣntã uł qualis sit huiꝯ sacͣtissi¬
me p̾sentia diei. ł quidem cũ oĩb his dequili
loͥmur: sine fine ꝯstat honesta . ¶. Hunc uͦ
reũtam᷑ ad eos quos unda baptismatis.⁊ effu¬
sio sanguinis x ab errore pat̾ĩr delicti absqua¬
lore uetuste gentilitatis innouo testam̃to per

Expanded text:
gere valeatis quanta vel qualis sit hujus sacratissimae praesentia diei, quae cum omnibus his de quibus loquimur sine fine constat honesta. Nunc vero revertamur ad eos quos unda baptismatis, et effusio sanguinis Christi, ab errore paterni delicti, a squalore vetustae gentilitatis, in novo t
Abbreviated transcription (Latin):
tam p̾clare uisionis ioħes baptista qui eodẽ
angelo qui ⁊ xp̃s quo denũciante ꝯceptus est
inexordio p̾dicationis atq baptismatis pͥma¬
tum tenebat: qui iħm pc̃ca mundi tollentẽ
uidendo agnouit. ac digito demonstrauit qͥ ĩ¬
ternatos mulierũ nõ surrexit xp̃o ad testante¬
maior. Qui merito p̾cursor dñi p̾couidicis¬
ꝓpħa altissimi nuncuꝑatur. quia nõdũ editꝰ
ad redemptionẽ aĩarum ad inferos descendẽ¬
lete dei. electo: concordat duodenꝯ apłoꝵ nu¬

Expanded text:
tam praeclarae visionis Joannes Baptista, qui eodem angelo, quo Christus denuntiante conceptus est, in exordio praedicationis atque baptismatis primatum tenebat, qui Jesum peccata mundi tollentem, videndo agnovit, ac digito demonstravit, quo inter natos mulierum non surrexit major, Christo attestante. Qui merito praecursor Domia Altissimi, nuncupatur; qui nondum editus, ad redemptionem animarum ad inferos descendenhletae Dei electo concordat duodenus apo
Abbreviated transcription (Latin):
tificis diuina gr̃a p̾uenerũt: ut multi ui¬
dentes eoꝵ oꝑa mirarentur parit᷑ hac
ligerent. Nam ⁊ illud maria stupendum
impiis ualde erat miraculũ ut cum eil
pene elegancius oparetur artificib amil.
mercedem ꝑ actis oꝑis exigerent. quoa¬
cie. Qua gentiles ad miratione ꝑ moti.
ita hoꝵ mox sunt de uicti amore ut ni
ter. Eita suꝑna ꝑeos oꝑante uirtute mł¬
ti relicto gentilitatis errore abdicatisq

Expanded text:
tifices diuina gracia+ preuene| runt. Vt multi uidentes eorum opera mirarentur pa| riter ac diligerent. Nam illud stupendum impiis| ualde erat miraculum ut \cum/ omnibus pene elegancius| operarentur artificibus a nullo mercedem per“ac”ti| operis exigerint quoacticie qua gentiles admira| tione permoti . ita horum mox sunt deuincti amore| Vt noter. Et ita superna per eos operante uirtute.| Multi relicto gentilitatis errore abdicatisque|
Abbreviated transcription (Latin):
iuncto multisq affecti in iuriis uł suppli¬
ciis macerati xp̃ianos se ẽẽ testantus. uiso¬
qr ꝑcusientis hictu dñi ac dei nn se fa u¬
os magna cõfessionis uoce ꝓnũciant In
ualla ad dñm meruerũt ꝓfessione migra
lamputatisq capitibꝰ ad huc putabatur
bigia capitans palpitans ꝯfiteri. Beata

Expanded text:
acti multisque adflicti iniuriis vel suppliacti multisque adflicti iniuriis vel suppliciis macerati christianos se esse testantur visoque percutientis ictu domini ac dei noslos magna confessionis voce pronuntiant. Intali ad dominum meruerunt professione migrare, ut amputatis capitibus adhuc putabatur lingua palpitans domino confiteri: beata
Abbreviated transcription (Latin):
dam que fuerant ꝯstructa ꝯu̾tit ⁊ sue ꝑtis
auctores deoꝵ suoꝵ flentes exciciũ ad imꝑi¬
etatẽ subdite ꝑsecutionis armauit. ut eoᷤᷤ
qui unũ ⁊ ueꝵ dm̃ colendũ insinuauerãt
et timendũ expendere de dĩsitate suppli¬
cii maturarent. ne suꝑ ẽẽ possit qui uale¬
bat ad quirere qd̃ feriebat. ꝑ secutionis gͦ
publicata sñia impioꝵ gaudens turba pr̃o¬
greditur. et contra dñncum ppłm pugnat᷑a
Sspirat. Non cunctati apetere gladio. quos
dñs suo monstrauerat ẽẽ signaculo. Itaq
dimicantẽ. parisius reppererunt cũ quo rus
ticum p̾sbiteꝵ et eleuteriũ archidiaconẽ
ꝑsecutionis furor inuenit: hii sc̃i uiri a
lrati dyonisii nũquã se sustulerũt ab esse
psencia quos in unũ int̾rogatio ꝑsecutoris
inuenit. s repperire nõ pot̾uit quẽ asocieta¬
te martirii separaret. In t̾rogati unũ et ue¬
ium intͥnitate dñm ꝯfitentur. t̾rore sub¬

Expanded text:
dum quae fuerant constructa convertit, et suae partis dum quae fuerant constructa convertit, et suae partis auctores, deorum suorum flentes exitium, ad impietatem subitae persecutionis armavit, ut eos qui unum et verum Deum colendum insinuaverant, et timendum, perdere diversitate supplicii maturarent, ne superesse posset qui valeret acquirere quod peribat. Persecutionis ergo publicata sententia, impiorum gaudens turba progreditur, et contra dominicum populum pugnatura conspirat, non cunctati appetere gladio, quos Dominus suos monstraverat esse signandos. Itaque dimicantem Pticum et Eleutherium archidiaconem persecutionis furor invenit. Hii sancti viri a beati Dionisii nunquam sustinuerunt abesse praesentia. quos in unum interrogatio percussoris invenit, sed repperire non potuit quem a societate martyrii separaret. 24 Interrogati unum et verum in trinitate deum confitentur. terrore sub
Abbreviated transcription (Latin):
as officia ẜ uienciũ cłicoꝵ ex more ꝯsticin
ꝓ batasq ꝑsonas honore scd̃i ordimis one¬
pli aiiit̃. s inctus engo fide etia ꝯ structione
baselice roboratus. dñi gentiln nõ desine¬
bat insinuare quẽ nouerat eiusq oil et
iudiciũ et miscd̾iam ante ponens paulatĩ
scriabat deo quos diabolo subtrahebat. Tã¬
tas etiam ꝑ illũ dñs dignabatur excere uͥ¬
tutes ut rẽbellum coedã gentiliũ nõ minꝰ
miraculis quã p̾dicationib obtineret. Mi¬
roꝵ modo inhermi uiro nõ ualebat plelr
armata resistere subdebat se certatu ger¬
manie ceruicositas. et igum xp̃i suãue
ĩponi sibi acta cordis ꝯpunctione poscebat.
Ab ip̃is quoq destruebantur ydola quorũ
sũptu fuerant. et studio fabricata ⁊ ĩ uẽto
salutis portu ydoloꝵ gaudebant perire nau¬
fragia. Lugebat portio uicta diaboli cupi
de ea uictrix ec̃ce legio triumphabat. Tũc
hostis antiquus uidens sibi perire. quod
totam artificiis sui machinã ad inpͥugnã¬

Expanded text:
ex more constituit, probatasque personas honore saeculi ordinis amplians. Cinctus ergo fide, et jam constructione basilicae roboratus, Deum gentibus non desinebat insinuare, quem noverat, ejusque omnibus et judicium et misericordiam anteponens, paulatim sociabat Deo quem diabolo subtrahebat. Tantas etiam per illum Dominus dignabatur exercere virtutes, ut rebellium corda gentilium non minus miraculis quam praedicationibus obtineret, miroque modo inermi viro non valebat plebs armata resistere, sed subdebat se illi certamini Germaniae cervicositas, et jugum Christi suave imponi sibi, acta cordis compunctione, poscebat. Ab ipsis quoque destruebantur Idola, quorum sumptu fuerant, et studio fabricata, et invento salutis portu, idolorum gaudebant perire naufragia. Lugebat portio victa diaboli, cum de ea victrix Ecclesiae legio triumphabat. Tunc hostis antiquus videns sibi perire quod totam artificii sui machinam ad impugnan
Abbreviated transcription (Latin):
to corde ceperunt. Audiens aut̾ hec maxi
mianꝰ impus concite ad ꝑ quirendos cos
rictio uarum sue dixexit impietatis mi¬
nistrũ. Aquo exquisiti calciam̃ta sunt
inp̾dicte urbe pauꝑum sarcientes reꝑti.
dei cultores ciuꝯ ne religionis uoꝰueneri¬
tores fatemini : utrũ iouẽ andyanam:
apollinẽ ne colitis aut m̾curiũ uł sat̾nũ

Expanded text:
to corde coeperunt. Audiens autem haec maxi| mianus impius concete ad perquirendos eos. Ricio| uarum suae direxit impietatis ministrum a quo et qui| siti calciamenta sunt in predicta urbe pauperum| sarcientes repertidie cultores. Cuius uel religionis. uos ueneratores| fatimini utrum iouem an dianam appollonem ne co
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonuit. qd̃ uir dm̃ geraldꝰ ad tͣnsitum ꝓ¬
pinqͣret accurrerunt om̃s ueluti cõe dispen¬
dium lugentes. Cłicoꝵ ac monachoꝵ turbe:
nobilibꝰ uris ad mixte. Cat̾ue pauꝑũ pa¬
genciũ plebes lugentib istis alioꝵ flecilꝰ
incitabant᷑. Int̾ singultꝰ uero ⁊ lacrimas
erumpentes : quasi querimoniã faciebant
de eius pietate de caritate. de cura pauꝑun.
iam erit sic̃ tu susten̾tator indigenciũ:
tencie sue culm̃ ÷ ita pauꝑili inclinabat:

Expanded text:
serat; Quod vir Domini Geraldus ad transitum propinquaret, accucurrerunt omnes veluti commune dispendium lugentes, clericorum ac monachorum turbæ nobilibus viris admixtæ, cateruæ pauperum, & pagensium plebes, lugentibus istis aliorum fletus incitabantur. Inter singultus vero & lachrymas erūpentes, quasi querimoniam facientes, vnusquisq. de eius pietate, de caritate, de cura pauperum, iam erit, sicut tu, sustentator indigentium? tentiæ tuæ culmen ita pauperibus inclinabit?
Abbreviated transcription (Latin):
ta rabie ꝯstitutꝰ uellet eam letalit̾ pugno
ꝑcut̾e: man ꝙͣ leuauit subito dirus dosor
inuasit. eamiq usq ad plura tp̃ra doloris
angustia cruciauit. Ecce aut̃ pꝯ longum
agonẽ clara ꝑgens ad locũ. rogat ꝓpinqͦs
atali ꝯflictu discedere. ⁊ agnetẽ seminecem
iacent̾e cepit. sine sollicitudini ꝯm̃dare. Qͥ¬
bus infecto negocio cũ amaro recedentilii
aĩo. agnes iocunda surrexit.⁊ iã xp̃i cruce
gaudens ꝓquo ac pͥma pugna c̾tau̾at. se
dĩnis ẜuiciis ꝑpetuo inancipauit. Si quidẽ
⁊ b̾s franciscꝯ manu sua totondit: ⁊ una

Expanded text:
ta rabie constitutus, vellet eam laetaliter pugno ta rabie constitutus, vellet eam laetaliter pugno percutere, manum, quam levavit, subito dirus dolor invasit, eamque usque ad plura tempora doloris angustia cruciavit. Ecce autem post longum agonem Clara pergens ad locum, rogat propinquos a tali conflictu discedere et Agnetem seminecem iacentem, suae sollicitudini commendare. Quibus infecto negotio cum amaro recedentibus animo, Agnes iucunda surrexit, et iam Christi cruce gaudens, pro quo hac prima pugna certaverat, se divinis servitiis perpetuo mancipavit. Siquidem et Beatus Franciscus manu
Abbreviated transcription (Latin):
abstraħ̾e conabã. ceteris inpellentiłn ⁊ suis
brachiis leuantib eã. Ad iuuencula dũ
qͣi aleonib capta de manu dñi raperetur.
iuolenti p̾dones adolescentulã remtten¬
tẽ ꝑ deuexũ montis abstrahent. uestes
abrupent. iuas cͥnũi lac̾atione ꝯplerent:
clara cum lacͥmis mor̃one ꝓcũbens. petit
sorori m̃tis ꝯstanciã tribiii. petit uires
hoĩm dĩna pot̾ncia suꝑari. Confestim nͣo
tanto pondere corpꝰ illiꝯ iacentis int̾ra fi¬
gi uidetur: ut illam plures hor̃es siuis co¬
natibꝰ ad nitentes. nequaꝙͣ ualeant ultͣ
qͥndam ruilũ asportare. Accurrentes etiã
aliqͥd de agͥs ⁊ uineis auxiliũ pr̃are ꝯtendt᷑:¬
s corpꝰ illud de t̾ra leuare nlłatenꝰ possunt.
Dumq in suo conatu de ficiunt: u̾boluso¬
rio miracłm extollunt dicentes. Tota nocte
plumbũ comedit : ideo si ponderat nõ ẽ mur̃.
Nam et dñs monalda patruꝯ eiꝰ cũ intã¬

Expanded text:
abstrahere conabatur, ceteris impellentibus et suis abstrahere conabatur, ceteris impellentibus et suis brachiis levantibus eam. Ad quod iuvencula dum quasi a leonibus capta de manu Domini raperetur eviolenti praedones adulescentulam renitentem per devexum montis abstraherent, vestes abrumperent, vias crinium laceratione complerent, Clara cum lacrymis in oratione procumbens, petit sorori mentis constantiam tribui, petit vires hominum divina potentia superari. 26 Confestim vero tanto pondere corpus illius in terra iacentis figi videtur, ut illam plures homines, suis conatibus adnitentes, nequaquam valeant ultra quemdam rivolum absportare. Accurrentes etiam aliqui de agris et vineis, auxilium illis praest corpus illud de terra levare nullatenus possunt. Dumque in suo conatu deficiunt, verbo lusorio miraculum extollunt, dicentes: Tota nocte plumbum comedit et ideo si ponderat non est mirum. Nam et dominus Monaldus patruus eius, cum in tan
Abbreviated transcription (Latin):
agnes dĩno afflata sp̃u ꝓperat ad sororem:
ter amplectens. gr̃as inqͥt agod̾o dulcissĩa
soror quod me de te sollicitã exaudint. Mi
ram ꝯu̾siõm satis ẽ miranda defensio sub¬
secuta. ¶ Cum enĩ felices sorores ap̾ec̃c̃ã
sc̃i angłi de pauzo xp̃i uestigiis inhe̾rent.
atq illa que plus de dño senciebat suam
erudiret nouiciã et g̾manã: repente cõtͣ
puellas noua ꝯsangͥneoꝵ p̾lia suscitant᷑.
Audientes eĩ agnet̾em adclarã tͣnsisse. cur¬
runt ad locũ seq̃nti die .xii. iuri furore suc¬
censi: ⁊ ꝯceptã maliciã dissimłantes ext̾iꝰ.
pacificũ p̾tendũt ingressum. Moxq ad
agnetẽ ꝯu̾si.nam declara iam antea dos¬
ꝑau̾ant.⁊ quid tu in quiunt ad locũ istũ
uenisti: Festina ꝙͣ tociꝰ dom̃ redire nob̾cũ.
Qua Rendente nolle se asorore sua dara dis¬
cedere: irruit in ea miles unꝯ aĩo efferato.
⁊ pugnis calcilniq nõ parcens. eã ꝑ capillos

Expanded text:
Agnes divino afflata spiritu, properat ad sororem, Agnes divino afflata spiritu, properat ad sororem, ter amplectens: Gratias, inquit, ago Deo, dulcissima soror, quod me de te solicitam exaudivit. 25 Miram conversionem satis est miranda defensio subsecuta. Cum enim felices sorores apud ecclesiam S. Angeli de Panso Christi vestigiis inhaererent, atque illa quae plus de Domino sentiebat, suam erudiret novitiam et germanam, repente contra puellas nova consanguineorum proelia suscitantur. Audientes enim Agnetem ad Claram transisse, currunt ad locum sequenti die duodecim viri furore succensi et conceptam malitiam dissimulantes exterius, pacificum praetendunt ingressum. Moxque ad Agnetem conversi, nam de Clara iam antea desperaverant: Quid tu, inquiunt, ad locum istum venisti? Festina quantocius domum redire nobiscum. Qua respondente nolle se a sorore sua Clara discedere, irruit in eam miles unus animo efferato et pugnis calcibusque non parcens, eam per capillos
Abbreviated transcription (Latin):
fica debet silencio sepeliri: que in ipso
ꝯu̾sacionis initio unã aĩam ad dm̃ con¬
u̾tit. ꝯu̾sam defendit. Habebat namq so¬
rorẽ: euo tenerã. ac pͣicate g̾manã. Cuius
ꝯu̾siõm de fiderans: int̾ p̾cum pͥmicias qͣs
dño plenis affc̾ib offerebat ob postulabat
obnixiꝰ: ut sic̃ cũ sorore hũerat inscło co¬
henciam aĩoꝵ ita iam indei ẜuicio fieret
neti. desipiat mũdus. dulcescat deus. eã¬
qr sic aꝓposito carnaliũ ipciaꝵ ad sui a¬
moris copłam tͣnfferat: quatinꝰ una sec̃
in u̾ginitate ꝑpetua sponso głie nubat.
airando enim utrimq mutuꝯ insederat
amor: qui nouã diuulsionẽ lic affc̃u dis¬
simili. utͥq fecerat dolorosam. Fauet cełi¬
ter dĩna maiestas egregie oratͥci: pͥmũq
illud doñ qd̃ p̾cipue postulat qd̾ cumq dm̃
mag̃ ex hibere dełctat. festinancius elar¬
gitur. Mam post .xui. dies a ꝯu̾sione clare

Expanded text:
fica debet silentio sepeliri, quae in ipso fica debet silentio sepeliri, quae in ipso conversionis initio, unam animam ad Deum convertit, conversam defendit. Habebat namque sororem, aevo teneram, carne ac puritate germanam: cuius conversionem desiderans, inter precum primitias, quas Deo plenis affectibus offerebat, hoc postulabat obnixius, ut sicut cum sorore habuerat in saeculo cohaerentiam animorum, ita iam in Dei servitio fieret neti desipiat mundus, dulcescat Deus, eamque sic a proposito carnalium nuptiarum ad sui amoris copulam transferat, quatenus una secum in virginitate perpetua Sponso gloriae nubat. Mirandus enim utrique mutuus insederat amor, qui novam divulsionem, licet affectu dissimili, utrique fecerat dolorosam. Favet celeriter divina maiestas egregiae oratrici, primumque illud donum quod praecipue postulat, quodque magis Deum exhibere delectat, festinantius elargitur. Nam post sedecim dies a conversione Clarae,
Abbreviated transcription (Latin):
assisiũ. Terrã itaq mandauit arboribi. ad¬
iacẽcia cuncta uastauit. ⁊ sic ĩcuittatis ob¬
sidione resedit. Firmat u̾bis ⁊ minatibꝰ
se inde nullatenꝰ recessurũ donec ip̃am
habu̾it ciuitatẽ. Iamq ad id deuentum e¬
rat ut de cuitatis ꝑiculo in ꝓximo time¬
retur. Quod cũ audiss clara famula xp̃i
uehement̾ ingemuit: ⁊ sororib ad se uo¬
cotidie bona suscipimꝰ: ⁊ inpiũ ualde est.
si nõ int̾̃pr oportuno ei ꝓ ut possumꝰ succͣa¬
nꝰ. Iubet afferri cuͣies. Iub capita nuda¬
re possumꝰ sorores ac primũ suum exoꝑtũ
capud siũ cinere młto ꝯsꝑgit. dem̃ suꝑ illa
capita ciñem ponit. Pergite inqͥt ad dñm
tulate. Qͥd singła narrẽ. Q̾d uͥginũ lacri¬
mas. qͥd p̾ces repetã iuołntas. Facit miẜico
deus sequenti die cũ tẽptatoe̾ ꝑuentũ: ut
toto dissoluto ex̾xitu ⁊ suꝑli homo ꝯtra uoit
discedere ac t̾ram illam ulterius nõ uexat
Nã ⁊ ip̃e dux hesli: paulo post gladio ĩteptꝰ

Expanded text:
Assisium. Terram itaque nudavit arboribus, adiacentia cuncta vastavit et sic in civitatis obsidione resedit. Firmat verbis minacibus, se inde nullatenus recessurum, donec ipsam habuerit civitatem. Iamque ad id adventum erat ut de civitatis periculo in proximo timeretur. Quod cum audisset Clara famula Christi, vehementer ingemuit et sororibus ad se voae, multa quotidie bona suscipimus: impium valde est si non in tempore opportuno ei, prout possumus, succurramus. Iubet afferri cineres, iubet capita nudare sorores. Ac primum suum exopertum caput cinere multo conspergit: deinde super illarum capita cinerem ponit. Pergite, inquit, ad Dotulate. Quid singula narrem? Quid virginum lacrymas, quid praeces repetam violentas? Facit misericors Deus sequenti mane cum tentatione proventum, ut toto dissoluto exercitu, et superbus homo contra vota discederet, ac terram illam ulterius non vexaret. Nam et ipse dux belli paulo post gladio interemp
Abbreviated transcription (Latin):
amplius gentilitatis feruere cognouit erro¬
rem illic intrepidus. ⁊ calore fideĩ flamatus
accessit. ac parisius dño ducente ꝑuenit.
Non ueritus incredule gentis ex peteret
feritatẽ quia uͥtutẽ suã preteritarum pe¬
narũ recordatio roborabat. Et qui merue¬
rat ẽe ꝯfessor. nõ cunctatus ẽ atroribus
ppłis accederet p̾dicator. Tunc memorata
ciuitas ⁊ ꝯuentu germanoꝵ et nobilita¬
te pollebat quia ẽet salubris aere icrunda
ꝯmerciis rursũq insule pocius ꝙͣ urbis
spaciũ quod habitationi cͥcum fusa flumi¬
nis unda ad p̾stabat crescentib ꝯsistenciũ
catherius reddebat exiguũ. et iocunditati
sollicitudine. in unum᷑ plels acta comign
pene t̾ritoriũ suũ intramurũ c̾odusionẽ
ꝯtraxerat. Hunc ergo locũ dei famulus
elegit expetendũ. Ad quẽ cum p̾me fide
arm̾atus ⁊ ꝯstancia confessionis accessi

Expanded text:
amplius gentilitatis fervere cognovit erroamplius gentilitatis fervere cognovit errorem, illic intrepidus et calore fidei flammatus accessit ae Parisius domino ducente pervenit non veritus incredulae gentis expetere feritatem, quia virtutem suam praeteritarum poenarum recordatio roborabat et qui meruerat esse confessor non cunctatus est trucibus populis accedere praedicator. 16 Tunc memorata civitas et conventu Germanorum et nobilitate pollebat, quia esset salubris aere, iocunda commerciis, ipsumque insulae potius quam urbis spatium, quod habitationi circumfusa fluminis unda praestabat, crescentibus consistentium catervis, reddebatur exiguum, et jucunditatis sollicitatione in unum plebs acta commigrans, pene territorium suum intra murorum conclusionem contraxerat. Hunc ergo locum Dei famulus exegit expetendum. Ad quem cum primum fide armatus et constantia confessionis acces
Abbreviated transcription (Latin):
isse gaudet ep̃m quẽ impietas peccantis
ppłoꝵ posterioribꝰ tauri multis punitum
nexili ligatũ dedit capitolii gradibi illudẽ¬
dum ubi sc̃i capitis soluta cõpage crebroꝵ
rem qui quod docuit uerbis euidentibi im¬
pleuit exemplis. Simili etiã gr̃a beatissimꝰ
paulus antistes atq ꝯfessor uarbonensem
ꝓuinciã salutari ad quisunt eloquio. Quẽ
ita labor domestice tribulationis exercuit
tibi dñe iħu xp̾̃e. qui infestantis inimici
tela ꝓbationẽ fideliũ tuoꝵ ꝓmisisti ẽẽ nõ
uulnera et talent tius p̾stãs ꝓlabore mere¬
dem ut nullũ tuoꝵ fuisse gaudeat hostis
inbellim. Dum ergo ad peculiaris patro¬
ni gesta suscepti officii tendit obsequium
noñ exasse que de ẜuodei sunt cõꝑta ꝓseqͥ¬
mur s ui memores sui nos fuisse sufficiat
intalilii enĩ causis maius ouenit fideles
credere quã possit relatio humana monstͣ
clemente. petri apłi successore u̾bi diumni se¬
mina gentib parturienda susceꝑat. Quo

Expanded text:
isse gaudet episcopum, quem impietas peccantium populorum posterioribus tauri multis funium nexibus inligatum dedit capitulinis gradibus inlidendum, ubi sancti capitis soluta conpage cerebrum  martyrem. qui quod docuit verbis evidentibus implevit exemplis. 12 Simili etiam gratia beatissimus Paulus antistis atque confessor Narbonensem provintiam salutari adquisivit eloquio, quem talis labor domesticus et tribulationis exercuit, tibi, domine Iesu, qui infestantis inimici tela probationem fidelium tuorum permisisti esse non vulnera et talem tuis praestas pro labore mercedem, ut nullum tuorum fuisse gaudeat hostis inbellem. 14 Dum ergo ad peculiaris patroni gesta suscepti officii tendat obsequium, non ex atse quae de servo dei sunt conperta prosequimur, sed inmemores sui nos non fuisse sufficiat: in talibus enim causis maius convenit fideles credere quam possit relatio humana monstraClemente Petri apostoli successore verbi divini semina gentibus parturienda susceperat, quo
Abbreviated transcription (Latin):
Set iam libellum hunc tiuinemꝰ: ne for¬
te cum rusticitate. tũ quoq ꝓlixitate displi¬
cort. Si quid aut̃ in eolectorẽ oblectanerit:
mneritis dompni geraldi p̾stitum censebat.
Hoc uero quod displicuerit: mercie mee¬
de putabit. Tamen misandi orcasione ir¬
periet: ⁊ obid suppliciter obsecro. ⁊ c̃osidane
quod hoc ageret uisus p̾sumpsit: mͥ ueniã
aiudice cordiũ ⁊ de p̾cetur. U elociter sane
sicut de excellenti ꝑ sona fieri solet: tͣnsitus
euis circũquaq ꝑsonuit. Cum quide̾ incͤ¬
dibilis hominum multitudo. mox undiq
secus in ruere ceꝑit: ex anima nobiliũ iuro¬
rum. innumera cat̾ue ꝑagensiũ atq egeno¬
rum: plures monachi agmma sac̾dotum.
Quem uniu̾si germano cõdam ⁊ dulcissim
affectu plangebant ⁊ nescio quo diurno ins¬
tinctu ꝯ punctius eũ atqr suadius lugebãt.
Ob hoc indelicet: quod illum deo placiusser

Expanded text:
Sed iam libellum hunc terminemus, ne forte cum rusticitate, tum etiam prolixitate displiceat. Si quid autem in eo lectorē oblectauerit, meritis domni Geraldi pręstitum censeat. Hoc vero quod displicuerit, inedeputabit, tamen miserendi occasionem reperiet. Et ob id suppliciter obsecro, & considerans quod hoc agere iussus præsumpsi, mihi veniam a iudice cordium deprecetur. Besicut de excellenti persona fieri solet, transitus eius circumquaque personuit. Cū quidē incredibilis hominum multitudo mox vndique secus irruere cœpit, examina nobilium virorum, innumeræ cateruæ pagensium atque egenorum, plures Monachi, & agmina Sacerdotum. Quem vniuersi germano quodam & dulcissimo affectu plangebant, & nescio quo diuino instinctu compunctius atque suauius eum lugebāt: ob hoc videlicet quod illum Deo p
Abbreviated transcription (Latin):
Confestim nãq rectus ⁊ sanꝯ ex surgit ã-¬
bulans ⁊ exiliens ⁊ laudans dm̃. ⁊ ad sc̃e
clare laudes ppłm ꝯfluentẽ in uitat.
rat puer .x. annoꝵ in iulla sc̃i qͥrici assi¬
sinati diocessis. claud ex ut̾o matͥt sue.
Tibias habebat exilies pedes intͣnsũ su iac¬
tabat: ⁊ tortuose de ambłans iux pot̾at sur¬
gere cũ cadebat. Nat̃ eiꝯ b̾ato francisco płi¬
es eũ deuou̾at. nec ulliꝰ melioratoĩs opem
acceꝑat. Audiens uͦ b̾atam clarã noius cho¬
ruscare muraculis : ad sepulcrũ eiꝰ puͣm de por¬
tauit. Post aliqͦt dres sorantib ossiln cibiaꝵ
ad naturalẽ recitudĩem sũt m̃bra redacta:
⁊ quod sc̃s franciscꝰ młtis p̾cib ex oratur
nõ tͥbuit. sua discipła clara dĩna uͥtute ꝯcessit.
Iuis engubinus noĩe iacolꝯ defranco

Expanded text:
Confestim namque rectus et sanus exurgit, amConfestim namque rectus et sanus exurgit, ambulans et exiliens, et laudans Deum, et ad sanctae Clarae laudes populum confluentem invitat. 56 Erat puer decem annorum in villa S. Quirici Assisinatis dioecesis, claudus ex utero matris suae , tibias habebat exiles, pedes in transversum iactabat, et tortuose deambulans, vix poterat surgere cum cadebat. Mater eius beato Francisco pluries eum devoverat, nec ullius meliorationis opem acceperat. Audiens vero beatam Claram novis coruscare miraculis, ad sepulcrum eius puerum deportavit. Post aliquot dies sonantibus ossibus tibiarum ad naturalem rectitudinem sunt membra reducta, et quod sanctus Franciscus multis precibus exoratus non tribuit, sua discipula Clara divina virtute concessit. 57 Civis Eugubinus nomine Iacobus de Franco
Abbreviated transcription (Latin):
itaq illiꝰ qͣi non sue det̾e pondꝯ ferre et
usui care: optat ip̃am płies ẽẽ truncatã.
ludiens uero que ꝑ famłam suã claram
dignabat᷑ ostendere: uotũ uouens ad sepł¬
ta est sanitati. De contͣctis
errolus quidam de castro b̾tonie. trium
annoꝵ infirmitate ꝯsũptus: totus fe̾
duirini langoris tabe de siccatꝰ appariut.
Cuius mosencia morbi ad eo ꝯtractus erat
in renibꝰ: ut cͤuus semꝑ ad t̾ram reflexus.
uix cũ bacło ꝑg̾e poss. Ex plorat pat̾ pueri
młtoꝵ solerciam medicoꝵ: illoꝵ p̾cipue qui
fractis ossib medendi ꝑiciã habent. ꝑatus
erat oĩa bona sua expendere: ꝓrecuꝑanda
puͣi sanitate. Cũq renderetur ei ab om̃iln.
nlłiꝯ artis ope illi morbo posse succurri: ad
noue sc̃e suffragia cuiꝰ audiebat magna¬
lia se ꝯũtit. Iortatur pũ ad lecũ ubi p̾ciosa
uirginis spolia reqͥescunt. ⁊ nõ diu ante

Expanded text:
itaque illius itaque illius tam. Audiens vero quae per famulam suam Claram dignabatur ostendere, votum vovens, ad seputa est sanitati. De contractis. 55 Petriolus quidam de castro Bitoniae, trium annorum infirmitate consumptus, totus fere diutini languoris tabe desiccatus apparuit. Cuius violentia morbi adeo contractus erat in renibus, ut curvus semper et ad terram reflexus, vix cum baculo pergere posset. Explorat pater pueri multorum solertiam medicorum, illorum praecipue qui fractis ossibus medendi peritiam habebant. Paratus erat omnia bona sua expendere pro recuperanda pueri sanitate. Cumque responderetur ab omnibus, nullius artis ope illi morbo posse succurri, ad novae Sanctae suffragia, cuius audiebat magnalia se convertit. Portatur puer ad locum ubi pretiosa virginis spolia requiescunt, et non diu ante
Abbreviated transcription (Latin):
ut lapidem capiti suo. ⁊ cũ fide magna do¬
lens t̃n ꝙ introitũ hr̃e nõ poss. sompnũ
capud ꝓforili. Et ecce t̾cio uox adeum.:
Bbenefaciet tibi dñs iacobe: si pot̾is introi¬
re. ł uigilans gͦ rogat cum lacrimis tur¬
bas. clamans et᷑ p̾ces ingeminãs. ut ei pp
diuinã pietatẽ uiã pr̃arẽ dignẽtur. Hata
sibi nia calciam̃ta ꝓicit. uestes exuit. col¬
ge inqͥt ei beata clara: surge qr lib̾ata es.
Ex timplo surgens oĩ cessĩtate discussa. õi
ecculoꝵ caligine religata. dũ clare ꝑclarã
iidet luminis claritatẽ. Neũ laudando
clarificat. ⁊ ꝓtanti mirificencia oꝑis. ad
bndicendũ dm̃ om̃s gentes in uitat. De¬
mañ dura cassatoem ꝑ fregit. Expendit ĩ
medicos peciu̾am multã multõ sanitatiᷤᷤ
amore. S nlło pot̃ medicinali suffragio
int̃m uiuari. qum ip̃am mañ portet᷑ in¬
utilẽ.⁊ ad ge op peĩtus in potent̾e. Nolens

Expanded text:
 ad tumbam. Supponit lapidem capiti suo, et cum fide magna, do ad tumbam. Supponit lapidem capiti suo, et cum fide magna, dolens tamen, quod introitum habere non posset, somnum capit prae foribus. Et ecce, tertio vox ad eum: Benefaciet tibi Dominus, Iacobe, si poteris introire. Evigilans ergo rogat cum lacrymis turbas, clamans et preces ingeminans ut ei propter divinam pietatem viam praestare dignentur. Data sibi via, calceamenta proijcit, vestes exuit, colge, inquit ei beata Clara, surge, quia liberatus es. Extemplo surgens, omni caecitate discussa, omni oculorum caligine relegata dum clare per Claram videt luminis claritatem, Deum laudando clarificat, et pro tanti mirificentia operis ad benedicendum Deum omnes gentes invitat. Demanum dura quassatione perfregit. Expendit in medicos pecuniam multam sanitatis amore; sed nullo potest medicinali suffragio in tantum iuvari, quin ipsam manum portet inutilem, et ad omne opus penitus impotentem. Dolens
Abbreviated transcription (Latin):
mitate sanãtꝰ ilico fuit. De ceco illuminato.
Acobellꝰ dictus filiꝰ spolentine .xii. annoꝵ
cecitate ꝑcussꝰ ducem icimͣs sequebatur: nec
sine ductione quoꝙͣ pot̾at nsi inp̾cipiciũ
ambulare. Nani et semł apuero parũ ꝑ di¬
missus: in precipiciũ actus: brachii fractu¬
rã cũ uulnere capitis reportauit. Hic cũ
urta pontem narnii qͣdam nocte dornur:
apparuit ei dña quedã in sõpnis. dicens ei.
Iacobelle qͣre tu ad me nõ uenis.⁊ lib̾aberis:
Qui mare ꝯsurgens: duobꝯ aliis cecis tre¬
me bunda recitat uisiõm. Respõdẽt illi: Bo¬
minã qͣndã nuꝑ auduumꝰ inassisii cuuita¬
te migrasse: cuiꝰ sepulcrũ ꝑsanitatũ mu¬
nera ⁊ ꝑmłta mirabilia manꝯ dñs d̾r ho¬
⁊ nocte hospitatus apud spoletum. eandem
ceruit it̾m uisionẽ. Scior auolat: totum
se p̾amore lumimis ad cursum p̾cingens.
Per ueniens aut̃ assisiũ: tantas ante iur¬
ginis mausoleũ genciũ cõcurrenciũ reꝑ

Expanded text:
De caeco illuminato. 53 Iacobellus dictus filius Spoletinae, duodecim annorum caecitate percussus, ducem itineris sequebatur, nec sine ductore quoquam poterat, nisi in praecipitium ambulare. Nam et semel puero parumper dimissus, in praecipitium actus, brachii fracturam cum vulnere capitis reportavit. Hic cum iuxta pontem Narnii quadam nocte dormiret, apparuit ei quaedam domina in somnis, dicens ei: Iacobelle, quare tu ad me non venis Assisium, et liberaberis? Qui mane consurgens duobus aliis caecis tremebundus recitat visionem. Respondent illi: Dominam quamdam nuper audivimus in Assisii civitate migrasse, cuius sepulcrum per sanitatum munera et per multa mirabilia manus Domini dicitur ho nocte hospitatus apud Spoletum, eamdem cernit iterum visionem. Ocior advolat, totum se prae amore luminis ad cursum praecingens. Perveniens autem Assisium, tantas ante Virginis mausoleum gentium concurrentium repe
Abbreviated transcription (Latin):
nullatenꝰ mortẽ tuere. Per om̃e uero sui
languoris tp̃s: ita faciscentes artꝰ ad diui¬
num obsequiũ inpellebat: ut nec unum
quidẽ nocturnalẽ officiũ nͥ in ec̾ca celebra
tentatꝰ quidẽ ꝓgredi potuss: ad huc tam̃¬
insuo feruore ꝑdurans. portari se moratorio¬
faciebat. Ninurũ ut bom oꝑis tunicã usq
ad taliũ extendens: uirtutis sue laudem in
fino cecinisset. ¶ex tanam que feria dilu
autẽ. et ip̃e psallebat donec post matutina
dicens. Sub uenite sc̃i dei. Hoc in ultimo
locutꝰ. ecculos tacens clausit. Uidentes uero

Expanded text:
nuiter demonstraret. Per omne vero sui langoris tempus, ita fatiscentes ad diuinum obsequium impellebat artus, vt nec vnū quidem nocturnale officium, nisi in Ecclesia tentatus quidem progredi potuisset, adhuc tam portaretur in oratorium: Nimirum, vt boni operis tunicam vsque ad talum extendens, virtutis suæ laudem in fine cecinisset. Sexta nāque feria dilucautē & ipse psallebat, donec post matutinaldicens, Subuenite sancti Dei. Hoc in vltimo locutus, oculos tacens clausit. Videntes vero
Abbreviated transcription (Latin):
se ip̃a dĩnã suꝑgredi uoluntat̾e. S hoc in¬
ꝯtinenti ꝑ sp̃m iurgo clara cognouit. Cur
ouũ calefc̾m sorori andree deferraria sorben¬
dũ prebe simulq cũ ip̃a ad me ascende. Pro¬
ꝑans illa reꝑꝑit cc̃am andreã loq̾la pͥuãtã:
pprie manꝰ in iectione suffocationi ꝓpinꝙͣ.
Releuat eam ut pot̃: ⁊ secũ ducit ad matrẽ.¬

Expanded text:
seipsa divinam supergredi voluntatem. Sed hoc inseipsa divinam supergredi voluntatem. Sed hoc incontinenti per spiritum Clara cognovit. Currovum calefactum sorori Andreae de Ferraria sorbendum praebe, simulque cum ipsa ad me ascende. Properans illa reperit dictam Andream loquela privatam, propriae manus injectione suffocationi propinquam. Rele
Abbreviated transcription (Latin):
la quedãm ꝑnsina cũ dolore multo dui porta¬
uerat. Uigniti qͥdem glandule suo numera¬
bantur ingutture: ut ipsũ puelle guttur
satis grossiꝯ capite uideretur. Duxit eam
soꝑe mat̾ eiꝯ ad memoriã uirginis dare:
ubi ip̃iꝰ sc̃e bñficiũ de uotissime implora¬
bant. Cumq tota qͣdam nocte ante sepul¬
crum puella iaceret: ꝓrũpente sudore stru¬
me ille mollificari ce̾ꝑunt. ac deo suo loco
paululũ ꝯmoi᷑ͣ. ꝑ cessu uero tp̃ris ꝑsc̃e cla¬
re merita sic euanuerũt: ut nulla penitus
uestigia remanerent.
onsimile malũ una de sororilii. Andrea
nõie dum adhuc incarne uͥgo clara
maneret. portabat ingutture suo. Mirũ
certe ꝙ ĩ medio lapidum ignitoꝵ aĩa tam
frigida latitabat: ⁊ int̾ prudentes uͥgines
stulti zabat inprudens. Hec siquidem nocte
qͣdam guttur suũ usq ad p̾focatoem ꝯstͥnx̃.
ut globũ illũd ꝑ buccã ꝓhice̾t. uolens de

Expanded text:
la quaedam Perusina cum dolore multo diu portala quaedam Perusina cum dolore multo diu portaverat. Viginti quidem glandulae suo numerabantur in gutture, ut ipsum puellae guttur satis grossius capite videretur. Duxit eam saepe mater eius ad memoriam virginis Clarae, ubi ipsius sanctae beneficium devotissime implorabat. Cumque tota quadam nocte ante sepulcrum puella iaceret, prorumpente sudore, strumae illae mollificari coeperunt ac de suo loco paululum commoveri. Processu vero temporis per sanctae Clarae merita sic evanuerunt, ut nulla penitus vestigia remanerent. Consimile malum una de sororibus, Andrea nomine, dum adhuc in carne virgo Clara maneret, portabat in gutture suo. Mirum certe, quod in medio lapidum ignitorum anima tam frigida latitabat, et inter prudentes virgines stultizabat imprudens. Haec siquidem nocte quadam guttur suum usque ad praefocationem constrinxit, ut globum illum per buccam projiceret, volens de
Abbreviated transcription (Latin):
u̾at. nec pot̾at ambulare: tanꝙͣ ostentum
sue domꝰ ⁊ obꝓbriũ sue carnis ip̃m puͣmde¬
plorabat. Cubi̾talat in solo. repebat incinere.
uolens se q̃nq. ad bancũ nec pot̾at erigere:
cui natura gradiendi desiderũi dederat. nega¬
u̾at facultatẽ. Douẽt pũm parentes eiꝰ sc̃e᷑¬
clare hoĩem ẽẽ: si ꝑ eã sanitatẽ frͣit dsecutꝰ.
Ptinus uoto misso. ag xỹi siũ hoĩem sa¬
nans: lib̾e ambłatoĩs ofscĩ i oblato sibi
pu̾o reꝑauit. Ilico parente ad iurginis tu¬
mulũ cũ pũo ꝓꝑantes: en subsilentẽ ⁊ gau¬
dentem dño obtulerunt.
nõ curuũ erigebat corpo: s nutantes nt cũq
trahebat gͥssus. De ferri se fecit qͦdã die
ueneris ad tumłm sc̃e clare: uͥ p̾ces ad eam
de uotissime fundens celerit᷑ obtinuit quod
fidelit̾ postulauit. Seq̃nti namq salło inte¬
gra sanitate obtenta: dom̃ ꝓpͥis pedil ẽ reu̾¬
sa. que fũat ꝑ alios apportata. De sanatione
uulgari ẜ mone scrofulas uocant: puel¬

Expanded text:
at, nec poterat ambulare, tamquam ostentum suae domus, et opprobrium suae carnis ipsum puerum deplorabat. Cubitabat in solo, repebat in cinere, volens se quandoque ad baculum, nec potens erigere: cui natura gradiendi desiderium dederat, negaverat facultatem. Vovent puerum parentes eius meClarae hominem esse si per eam sanitatem fuerit consecutus. Protinus, voto emisso, Virgo Christi suum hominem sanans liberae ambulationis officium in oblato sibi puero reparavit.Illico parentes ad Virginis tumulum cum puero properantes eum subsilientem et gaudentem Domino obtulerunt. non curvum erigebat corpus sed nutantes utcumque trahebat gressus. Deferri se fecit quodam die Veneris ad tumulum sanctae Clarae: ubi preces ad eam devotissime fundens celeriter obtinuit quod fideliter postulavit. Sequenti namque Sabbato, integra sanitate obtenta, domum propriis pedibus est reversa, quae fuerat per alios apportata. De sanatione vulgari sermone scrofulas vocant, puel