comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
didus driptuõ quippe est. qͥ ui pseuerauerit usque in finem. hic saluus erit In sacrificio igitu sc̃a
ardos incunctis aute dicbus sacrificui. constantia seãe actionis ostenditur. Haec preuiter historiã
sedꝑ allegoriamiam qualiter sint imploca uideamus. Iobnãque sicut diximus interp̃tatur dolets
hus uero consiliator. Quem ergo alium beatus iob suo nomine exprimit. nisi eum dequo prophiea
loquitur dictnis. dolores nrõs por tauit: Quihus terrã in habitat: quia in corda populi consiliato¬
ris rgno ÷ Paulus quippe ait. xp̃m̃ dĩ uirtutẽ. & dĩ sapientiam: Atꝙ hacc ipsa sapientia ꝑ salorto¬
nem dicit. E go sapientia habito in consilio. & cru ditis intersum cogitationibus. Husergo terrã inba¬
bitat iob: quia sapientia quae pronobis passionis dolorem sustinuit. corda uitae con silsim oleidita

Expanded text:
Scriptum quippe est: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. In sacrificio igitur sancta Scriptum quippe est: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. In sacrificio igitur sancta actio, in cunctis autem diebus sacrificii, constantia sanctae actionis ostenditur. Haec breviter hper allegoriam jam qualiter sint impleta, videamus. Job namque, ut diximus, interpretatur dolens: Hus vero consiliator. Quem ergo alium beatus Job suo nomine exprimit, nisi eum de quo propheta loquitur dicens: dolores nostros ipse portavit ? Qui Hus terram inhabitat, quia in corda populi consiliatoris regnat. Paulus quippe ait Christum Dei virtutum, et Dei sapientiam. . Atque haec ipsa Sapientia per Salomonem dicit: Ego sapientia habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus . Hus ergo terram inhabitat Job, quia Sapientia, quae pro nobis passionis dolorem sustinuit, corda vitae consiliis dedita
Abbreviated transcription (Latin):
perdã inopere & sermone docuerat. quibus desola pater sogitatione meeuebat Quia uerode
uciers cordibus uidicare temere non debemus. in sẽĩhuius uiri uerbis agnoscimus. qui nonait
quiabene dixerit in cordibus suis. sed neforte benedixerint dõ in cordibus suis Un debene ꝑpau¬
menubris peccat. Nos ergo tantominus debemus aliena cordi audacter rep̃hendere. quanto
suimuas qu iauisu non possumus alienae cogitationis tenebras illustrare. Sed hac inre sollent epia
in tren duest quanta pater seueritate potuit filiorum opera corrigere. quitanta sollieitudine studut
cor da mundare .: Quid ad haec rectores fidelium dicunt. quidis cipulorum suorũ &aperta opena nes¬
cuune miquid in sua excusatione cogitant qui in commissis sibi nec uulnera actiorum curants
I⁊ uero huuis sc̃i operis &iam ꝑse uerantia de monstr&ur. recte subiungitur. Suc sariuat ob eunectu¬

Expanded text:
pe esse in opere et sermone docuerat, pro quibus de sola pater cogitatione metuebat. Quia vero de pe esse in opere et sermone docuerat, pro quibus de sola pater cogitatione metuebat. Quia vero de alienis cordibus judicare temere non debeamus, in sancti hujus viri verbis agnoscimus, qui non ait: Quia benedixerunt in cordibus suis: sed, Ne forte benedixerint Deo in cordibus suis. Unde bene per Pautenebris peccat. Nos ergo tanto minus debemus aliena corda audacter reprehendere, quanto scimus, quia visu nostro non possumus alienae cogitationis tenebras illustrare. Sed hac solerter intuendum est, quanta pater severitate potuit filiorum opera corrigere, qui tanta sollicitudine studuit corda mundare. Quid ad haec rectores fidelium dicunt, qui discipulorum suorum et aperta opera nesciunt? Quid in sua excusatione cogitant, qui in commissis sibi nec vulnera actionum curant? Ut vero hujus sancti operis etiam perseverantia demonstretur, recte subjungitur: CAPUT X.
Abbreviated transcription (Latin):
tem perata est. aliis impercussis tremit Sic ergo scriptura sacra plerũ que de uirtutibu
enim contra diuitẽ delo qua citate memoratur : seddũ poena in lingua dicitur. quę
in conuiuio inter alias grauior fuerit culpa monstratur. Cum uero septẽ fratres
sacrificia offerre ꝑhib&ur. a perte historia indicat. quod beatus iob octauodie
sacrificium offerens. mysterium resurrectionis colat. Dies namque quinunc
nicus dicitur. amorte redemptoris est tertius. sed in ordine conditionis octi¬
is Qui & primus inconditione est Sed quia neuolutus septimũ sequn tunt cortauis
recte numeratur Quiigitur octauo die offerre septẽ sacrificia dicitur :
plenus septiformis gratiae spũ ꝓspe resur rectionis dnõ deseruis se ꝑhib&ur
Unde & psal mus prooctaua prȩscribitur. in quo gaudium deresur rectione nunti¬
atur. Sed quiabeati iob filii tanta fuerant disciplinabonae institutionis accinct¬

Expanded text:
temperata est, aliis impercussis, tremit. Sic ergo in Scriptura sacra plerumque de virtutibus,temperata est, aliis impercussis, tremit. Sic ergo in Scriptura sacra plerumque de virtutibus,enim contra divitem de loquacitate memoratur; sed dum poena in lingua dicitur, quae in convivio inter alias gravior fuerit culpa monstratur. 12. Job octavo sacrificia offerre perhibetur; aperte historia indicat quod beatus Job octavo die sacrificium offerens mysterium resurrectionis colat. Dies namque qui nunc Dominicus dicitur, a morte Redemptoris est tertius, sed in ordine conditionis octavus, qui et primus in conditione est. Sed quia revolutus septimum sequitur, octavus 21 recte numeratur. Quia ergo octavo die offerre septem sacrificia dicitur, plenus septiformis gratiae Spiritu pro spe resurrectionis Domino deservisse perhibetur. Unde et psalmus pro octava praescribitur, in quo gaudium de resurrectione nuntiatur
Abbreviated transcription (Latin):
Vn de scriptũ est. Sedit populus manducare & bibere. & sur rexerunt ludere
Pene semꝑ epulas : lo quacitas sequitur. Cum que uenter reficitur lingua¬
diffre natur: Vnderecte diues apud inferos p&ere describitur dicens pat̾
abrahã miserere mei. & mit telatarũ ut in tinguat extremũ digiti sui ia
qua. & refriger& lin guã meã. quia crucior inhac flã ma Prius epulatus
cotidie splendide dicitur. & post aquã p&tere in lingua me moratur Q uia
ut diximus inter epulas ualde defluere lo quacitas sol& : ex poena m¬
dicat culpã. cũ eũ quẽ epulatũ cotidie splendide ueritas dixerat. In lingu
plus ardere ꝑhibebat. Hi qui cordarũ armoniã temperant: tanta hanc arce
dispensant. ut plerum que cumuna tangitur. longe alia ac multis inter iacen¬
tibus posita corda quatiatur. Cũ que i̾sta sonitũ reddit. illa quae meodem cantu

Expanded text:
Unde scriptum est: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere Unde scriptum est: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . 11. Pene semper epulas lodefrenatur. Unde dives apud inferos aquam appetere describitur, dicens: Pater Abraham miserere mei, et mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in a aquam, et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma . Prius epulatus quotidie splendide dicitur; et post aquam petere in lingua memoratur. Quia enim, ut diximus, inter epulas valde diffluere loquacitas solet, ex poena indicat culpam, cum eum, quem epulatum quotidie splendide Veritas dixerat, in lingua plus ardere perhibebat. Hi qui chordarum harmoniam temperant, tanta hanc arte dispensant, ut plerumque, cum una tangitur, longe alia ac multis interjacentibus posita chorda quatiatur: cumque ista sonitum reddit, illa, quae in eodem cantu
Abbreviated transcription (Latin):
morbẽ transis sent dies conun. mit tebat iob & scĩficabat illos: surgens que diluculo
offerebat holo causta ꝑsingulos. Cũdicitur mittebat & scĩficabat illos : aper te mon¬
stratur quid districtionis erga illos praesens ager&. quibus absens sollicitudine ñde ẽet
ed hoc nobis est soller ter intuendũ : quod ꝑactis diebus ronuit purgatio ꝓsingulis
adhib&ur holocausti U ir quippe sc̃s nouerat quia celebrari conuiuia sine culpa uix
possent. nouerat quia magna purgatione sacrificiorũ deluendae sunt epulae conuiui¬
orum : & quicquid in sem& ipsis filiiꝰ conuiuan tes inqui nauerant. pater sacrificiũ
immo lando ter gebat. Non nulla quippesunt uitia. quae a conuiuiis aut se parari
uix possunt. autcerte nequa quã possunt. Pene semꝑ epulas comitatur uolupta
Uãdũ corpus in refectionis delectatione rese¬

Expanded text:
in orbem transissent dies convivii, mittebat Job, et sanctificabat illos, surgensque diluculo, in orbem transissent dies convivii, mittebat Job, et sanctificabat illos, surgensque diluculo, offe rebat holocausta per singulos. Cum dicitur mittebat, et sanctificabat illos, aperte monstratur quid districtSed hoc nobis est solerter intuendum quod, peractis diebus convivii, purgatio per singulos adhibetur holocausti. Vir quippe sanctus noverat quia celebrari convivia sine culpa vix possent. Noverat quia magna purgatione sacrificiorum diluendae sunt epulae conviviorum; et quidquid in semetipsis filii convivantes inquinaverant, pater sacrificium immolando tergebat. Nonnulla quippe sunt vitia quae a conviviis aut separari vix possunt, aut certe nequaquam possunt. Pene semper enim epulas comitatur voluptas. Nam dum corpus in refectionis delectatione res
Abbreviated transcription (Latin):
indicauit dicens. quiseminatus est inspinis. hic est quiuerbũ audit & sollicitudo
sȩculi istius & fallacia diuitiarũ suffocat uerbum. & sine fructu efficitur. Ecce
beatus iob & multa possidere dicitur. & paulo post diuinis sacrificiis instanter de
ladĩ obsequia & sic occupatus uacauit. Necdum praecepti uirtus emicuerat. quae omnia
relin qui praeciper& : sed tamen beatus iob eius dẽ iam praeceptionis uim incorde seruabat.
quia nmirũ substantiã suã mente reliquerat. quãsine delectatione possidebat. Eratq
Magnus ergo inter orientales extitit: Acsi aꝑte dicer&ur. quia & diuitibus ditiorfuit
maior substantia dis cordiae fieri grauioris causa. O mesti mabilẽ paternȩ insttuti¬
onis laudem. Et pater diues dicitur. & filii con cordes asseruntur. Etdum diuiden¬
da inter eos substantia aderat. corda tamen omniũ indiuisa caritas replebat Cumq¬

Expanded text:
indicavit dicens: Qui seminatus est in spinis, hic est, qui verbum audit, et sollicitudo indicavit dicens: Qui seminatus est in spinis, hic est, qui verbum audit, et sollicitudo saeculi istius, et fallacia divitiarum, suffocat verbum, et sine fructu efficitur . Ecce beatus Job et multa possidere dicitur, et paulo post divinis sacrificiis instanter desla Dei obsequia, et sic occupatus vacavit. Necdum praecepti virtus emicuerat, quae omnia relinqui praeciperet; sed tamen beatus Job ejusdem jam praeceptionis vim corde servabat; quia nimirum substantiam Magnus ergo inter Orientales exstitit, ac si aperte diceretur: quia et divitibus ditior fuitmajor substantia, discordiae fieri gravioris causa. O inaestimabilem paternae institutionis laudem! Et pater dives dicitur, et filii concordes asseruntur. Et dum dividenda inter eos substantia aderat, corda tamen omnium indivisa charitas replebat. C
Abbreviated transcription (Latin):
sa crificiis offerendis asseritur: prostus autẽ largitatibus &iã postasemet ipso memora¬
tur. Pensemus ergo quanta fortitudine praeditus extitit. quẽ adhereditatis tenaciã
& tria milia camelorũ. Quingenta quoque iugaboum. & quingentae asinae. ac fil
patienter amisit Num quã quippe sinedolore amit titur : nisi quod sine amore
pos sid&ur. Itaque dũ substantia magna describitur. & tamen paulo post patien¬
ter amissa ꝑ hib& ur. quãsine dolore ꝑdidit. constat quia sine amore possedit.
otandum quoque est quod prius cordis diuitiae. & post opes corporis describunt᷑
ol& enĩ rerũ abundantia. tanto magis adiuino timore mentẽ soluere. quanto ma¬
gis hanc ex igit diuersa cogitare: Nam dum ꝑ multa spargitur. stare in intimis
fixa prohib&ur. Quod ꝑ sem& ipsam ueritas cumparabo lã seminantis exponer&

Expanded text:
sacrificiis offerendis asseritur, promptus autem largitatibus etiam post a semetipso memorasacrificiis offerendis asseritur, promptus autem largitatibus etiam post a semetipso memoratur. Pensemus ergo quanta fortitudine praeditus exstitit, quem ad haereditatis tenaciam et tria millia camelorum, quingenta quoque juga boum, et quingentae asinae, ac famipariter amisit. Nunquam quippe sine dolore amittitur, npossidetur. Itaque dum substantia magna describitur, et tamen paulo post patienter amissa perhibetur; quam sine dolore perdidit, constat quia sine amore possedit. Notandum quoque est, quod prius cordis divitiae, et post, opes corporis describuntur. Solet enim rerum abundantia tanto magis a divino timore mentem solvere, quanto magis hanc exigit diversa cogitare. Nam dum per multa spargitur, stare in intimis fixa prohibetur. Quod per semetipsam Veritas, cum parabolam seminantis exponeret,
Abbreviated transcription (Latin):
quam latũ ualidumque sit pectus. quã sanũ pleni tumeant lacerti: quam sub terpositus
ostenderint. tunc demum magnȩ fortitudinis ictus narrent Q uia ergo athl&a noster
contra diabolum fuerat cer taturus. quasiante arenae spectaculũ. sacrae scriptor histo¬
rae in athl&ca hoc spiritales uirtutes enumerans. mentis membra describit dicens.
frat uir ille simplex & rectus ac timens dm̃. & recedens amalo. ut dum mẽbrorũ po¬
sitio magna cognoscitur. ex hac ipsa iam fortipositione. subsequens &iã uictoria prae
parentis illicit fecunditas ꝓlis. Eo enim adambitũ congregandae hereditatis accendit᷑.
quo multis heredibus fecundatur. Ut ergo beati iob quascã mens fuerit ostendatur.
& iustis dicitur . & multae prolis pater fuisse ꝑhib&ur Qui in libri sui exordio deuotus

Expanded text:
quam latum validumque sit pectus, quam sanum, quam pleni tumeant lacerti, quam subterpositus quam latum validumque sit pectus, quam sanum, quam pleni tumeant lacerti, quam subterpositus s aptos certamini artus ostenderint, tunc demum magnae fortitudinis ictus narrent. Quia ergo athleta noster contra diabolum fuerat certaturus, quasi ante arenae spectaculum, sacrae scriptor historiae in athleta hoc spiritales virtutes enumerans, mentis membra describit, dicens: Erat vir ille simplex, et rectus, ac timens Deum, et recedens a malo, ut, dum membrorum positio magna cognoscitur, ex hac ipsa jam forti positione subsequens etiam victoria praeparentis illicit fecunditas prolis. Eo enim ad ambitum congregandae haereditatis accenditur, quo multis haeredibus fecundatur. Ut ergo beati Job quam sancta mens fuerit, ostendatur, et justus dicitur, et multae prolis pater fuisse perhibetur. Qui in libri sui exordio devotus
Abbreviated transcription (Latin):
quia qui que illo plenisunt. sic mansuaudini sim plicitatis in seruiuntꝰ. ut contra
culpas delinquentiũ. &iã telo rectitudinis accendantur. Sequitur. timens¬
dm̃ & recedens amalo Dm̃timere est. nulla quȩ facienda sunt bona preerire
e psalomonẽ dicitur. quidm̃ tim& nihil neglegit Sedquia non nulli sic bon
quaedã faciunt. ut tamen aquibusdã malis minime suspendantur. bene post¬
quã timens dm̃ dicitur. recedens quoque amalo ꝑhib&ur. Scirptũ quippe:
declina amalo & facbonum. Neque enĩ bonadõ accepta sunt: quae ante eius
oculos malorũ admixtione maculantur. Hinc nãque ꝑsalo monẽ dicitur
qui in uno offenderit multabona ꝑd&. Hinc iacobus attestatur dicens. quicũque totam
legem seruauerit offendat aut̃ in uno. factus est omnium reus. Hinc paulus ait. mo
rantium sol& : ut cũ palestrȩ certamen insinuant. prius luctantiũ menbra describan.

Expanded text:
quia quicunque illo pleni sunt, sic mansuetudini simplicitatis inserviunt, ut contra quia quicunque illo pleni sunt, sic mansuetudini simplicitatis inserviunt, ut contra culpas delinquentium etiam zelo rectitudinis accendantur. Sequitur:  --Deum timere est nulla, quae facienda sunt bona praeterire. Unde per Salomonem dicitur: Qui Deum timet, nihil negligit . Sed quia nonnulli sic bona quaedam faciunt, ut tamen a quibusdam malis minime suspendantur, bene postquam timens Deum dicitur, recedens quoque a malo perhibetur. Scriptum quippe est: Declina a malo, et fac bonum . Neque enim bona Deo accepta sunt, 19 quae ante ejus oculos malorum admistione maculantur. Hinc namque per Salomonem dicitur: Qui in uno offenderit, multa bona perdet . Hinc Jacobus attestatur dicens: Quicunque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus . Hinc Paulus ait: Modrantium solet, ut cum palaestrae certamen insinuant, prius luctantium membra describant
Abbreviated transcription (Latin):
sed eo uerȩ simplicitatis in nocentiã deserunt. quo aduirtutẽ recti tudinis non as surgunt
quia dũ cauti esse ꝑrectitudinẽ nesciunt. nequaquã innocentes ꝑsistere ꝑsi
possunt. Hinc est quod paulus discipulos ad mon& dicens. uolo uos sapientes eẽ in bono.
simplices autẽ inmalo. Hinc rursum dicit. Nolite pueri effici sensibus. sed malitia par¬
uuli estote. Hinc ꝑsem& ipsam ueritas discipulis praecipit dicens. estote pruden tes
sicut serpentes. & simplices sicut columbae Utraque enim necessario. in admoniti¬
one conuixit. ut & simplicitatẽ columbae astutia serpentis instrucer&. & rursum
serpentis astutiã columbae simplicitas tẽperar&. Hinc est quod sc̃s sp̃s prȩsentian
suam hominibus non in columba solũ modo. sed &iã in igne pate fecit Per colũbam
quippe simplicitas. pignẽ uero zelus indicatur. In columba ergo & in igne ostenditur

Expanded text:
Sed eo verae simplicitatis innocentiam deserunt, quo ad virtutem rectitudinis non assurgunt; Sed eo verae simplicitatis innocentiam deserunt, quo ad virtutem rectitudinis non assurgunt; quia dum cauti esse per rectitudinem nesciunt, nequaquam innocentes persistere per simplicitatem possunt. Hinc est quod Paulus discipulos admonet dicens: Volo vos sapientes esse in bono, simplices autem in malo . Hinc rursum dicit: Nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote . Hinc per semetipsam Veritas discipulis praecipit, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Utraque enim necessario in admonitione conjunxit; ut et simplicitatem columbae astutia serpentis instrueret, et rursum serpentis astutiam columbae simplicitas temperaret. Hinc est quod sanctus Spiritus praesentiam suam hominibus, non in columba solummodo, sed etiam in igne patefecit . Per columbam quippe simplicitas, per ignem vero zelus indicatur. In columba igitur, et in igne ostenditur :
Abbreviated transcription (Latin):
em animã iusti iniquis operibus cruciabant Quinimirũ cruciari nonposs& nisi praui
propinquorũ opera & audir& & cerner& : et tamen aspectu & auditu iustus dicitur.
quia iniquorũ uita non delectando iustiaures atque oculos. sed feriendo tangebat.¬
Hinc paulus discipulis dicit. In medio nationis prauae & ꝑuersae. interquos luc& is sicut
luminaria inmundo Hinc ꝑgami ecclesiae dicitur. scio ubi habitas. ubi sedes est satanȩ.
& tenes nomen meũ & non negasti fidem meã Hinc sca ecclesia sponsi uoce laudatur.
cumei inamoris cantico dicitur. sicut lilium interspinas. sic amica mea interfilias
Sene ergo beatus iob memorata terra gentili int̾ iniquos uixisse describitur: ut iuxta
sponsi praeconium interspinas lilium creuisse monstretur. Ubi recte mox subditur
simplex & rectus. Non nulli namque ita sunt simplices. ut rectũ quid sit ignorent:

Expanded text:
em animam justi iniquis operibus cruciabant . Qui nimirum cruciari non posset, nisi prava em animam justi iniquis operibus cruciabant . Qui nimirum cruciari non posset, nisi prava propinquorum opera et audiret et cerneret. Et tamen aspectu et auditu justus dicitur, quia iniquorum Hinc Paulus discipulis dicit: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in mundo . Hinc angelo Pergami ecclesiae dicitur: Scio ubi habitas, ubi sedes est Satanae; et tenes nomen meum, et non negasti fidem meam . Hinc sancta Ecclesia sponsi voce laudatur, cum ei in amoris Cantico dicitur: Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias . Bene ergo beatus Job, memorata terra gentili, inter iniquos vixisse describitur; ut, juxta sponsi praeconium, inter spinas lilium crevisse monstretur. Unde recte mox subditurnecessaria. --Nonnulli namque ita sunt simplices, ut rectum quid sit ignorent.
Abbreviated transcription (Latin):
Cir erat interra hus nomine iob Idcirco sc̃s uir ubi habitauerit dicitur. ut eius meritũ
uir tutis exprimatur. Hus namque quis nesciat quod sit terra gentilium: Gentili
tas autẽ. eo obligata uitiis extitit. quo cognitionẽ sui conditoris ignorauit. Dicatur
itaque ubi habitauerit. ut hoc eius laudibus proficiat. quod bonus inter malos fuit
Ueque enĩ ualde laudabile est bonum eẽ cũbonis: sed bonũ eẽ cummalis. Sicut enim gra¬
uioris culpaeest in terbonos bonũ non eẽ : ita immensi est praeconi bonũ &iam inter
malos extitisse. Hinc est quodis dembeatus iob sibim& at testatur dicens. fra¬
ter fui draconũ. & socius strutionum . Hinc p&rus magnis loth laudibus ex tulit.
quiabonũ inter reꝓbos inuenit dicens. Et iustũ loth oppressum anefandorũ inuiria.
conuersatione eripuit. aspectu enĩ &auditu iustus erat. habitans apud eos quidedie indi¬

Expanded text:
Vir erat in terra Hus, nomine Job: - Idcirco sanctus vir ubi habitaverit dicitur, ut ejus meritum Vir erat in terra Hus, nomine Job: - Idcirco sanctus vir ubi habitaverit dicitur, ut ejus meritum virtutis exprimatur. Hus namque quis nescitas autem eo obligata vitiis exstitit, quo cognitionem sui conditoris ignoravit. Dicatur itaque ubi habitaverit, ut hoc ejus laudibus proficiat, quod bonus inter malos fuit. Neque enim valde laudabile est bonum esse cum bonis, sed bonum esse cum malis. Sicut enim gravioris culpae est, inter bonos bonum non esse; ita immensi est praeconii, bonum etiam inter malos exstitisse. Hinc est quod isdem beatus Job sibimet attestatur, dicens: Frater fui draconum, et socius struthionum . Hinc Petrus magnis Loth laudibus extulit, quod bonum inter reprobos invenit, dicens: Et justum Loth oppressum a nefandorum injusta con
Abbreviated transcription (Latin):
tis beatitudine ꝑfruuntur Binas ergo accepturi sunt. quando cum animarum
ꝑfecto gaudio. & iã corporũ incorruptione uestientur. Recte autẽ afflictio qui¬
dem beati iob dicitur. sed quantitas. temporis in eius afflictione r&ic&tur. quia
scaẽ ecclesiae inhac uita tribulatio cernitur. sed quanto hic tẽpore conterenda
atque diffe rendasit ignoratur: Vnde &oreueritatis dicitur. Non est uestrum
nosse tempora uelmomenta. quȩ pat̾ posuit insua potestate. Perhoc ergo quod
ucatu iob passio dicitur. docemur qđ experiendo nouimus: ꝑ hocuero quodquar¬
titas tẽporis in passione r&icetur. docemur. quid nescire debeamus. In lon¬
gum praefationis uerba protraximus. ut quasi totũ breuiter perstringen¬
do loque remur: sed quia adloquendi initium diulo quendo ꝑuenimus. debemꝰ
prius historiae radicem figere. ut ualeamus mentẽ post modũ deallegoriarũ fructusatiare

Expanded text:
tis beatitudine perfruuntur. Binas ergo accepturi sunt, quando cum animarum tis beatitudine perfruuntur. Binas ergo accepturi sunt, quando cum animarum perfecto gaudio, etiam corporum incorruptione vestientur. Vide qudem beati Job dicitur sed quantitas temporis in ejus afflictione reticetur; quia sanctae Ecclesiae in hac vita tribulatio cernitur, sed quanto hic tempore conterenda atque differenda sit, ignoratur. Unde et ore Veritatis dicitur: Non est vestrum nosse tempora, vel momenta, 18 quae Pater posuit in sua potestate . Per hoc ergo, quod beati Job passio dicitur, docemur quod experiendo novimus. Per hoc vero quod quantitas temporis in passione reticetur, docemur quid nescire debeamus. In longum praefationis verba protraximus, ut quasi totum breviter perstringendo loqueremur. Sed quia ad loquendi initium, diu loquendo, pervenimus, debemus prius historiae radicem figere, ut valeamus mentem postmodum de allegoriarum fructu satiare
Abbreviated transcription (Latin):
scã ecclesia adhuc &iã in hac uita posita. ꝓlaboribus quos sustin& duplicia mune¬
ra recipit. cum susceptis plene gentibus. infine mundi iudaeorum &iam ad secor¬
da conuertit. Hinc enim scriptum est: donec plenitudo gentiũ introir&. & sic
tis tẽporis. non solum ad animarũ gaudium. sed &iã ad beatitudinẽ. corporum
ascendit. Vndebene ꝑꝓph&ã dicitur. In terra sua duplicia possidebur
õĩ quippe interra uiuentium duplicia possident : quia nimirũ beatitudine m̃tis¬
simul & corporis gaudent. Unde iohannes in apocalypsi. quia ante resurrec¬
tionẽ corporũ clamantes scõrum animas uidit. accepisse eas stolas singulas
as pexit dicens. & da taesunt illis singulae stolae albae. & dictumest illis ut requiesce¬
rent tẽpus adhuc modicũ. donec impler&ur numerus conseruorũ & fratrũ eorũ
e resurrectionẽ quippestolas singulas accepisse dicti sunt: quia sola adhuc men¬

Expanded text:
sancta Ecclesia, adhuc etiam in hac vita posita, pro laboribus quos sustinet, duplicia munesancta Ecclesia, adhuc etiam in hac vita posita, pro laboribus quos sustinet, duplicia munera recipit; cum susceptis plene gentibus, in fine mundi Judaeorum etiam ad se corda convertit. Hinc enim scriptum est: Donec plenitudo gentium intraret, et sictis temporis, non solum ad animarum gaudium, sed etiam ad beatitudinem corporum ascendit. Unde bene per prophetam dicitur: In terra sua duplicia possidebunt . Sancti quippe in terra visimul et corporis gaudent, et non sotionem corporum clamantes sanctorum animas vidit, accepisse eas stolas singulas aspexit, dicens: Et datae sunt illis singulae stolae albae, et dictum est illis, ut requiescerent tempus 17 adhuc moe resurrectionem quippe stolas singulas accepisse dicti sunt, quia sola adhuc men
Abbreviated transcription (Latin):
Inde & diuina increpatione arguitur. Nec tamen pro illo sacrificium offertur
quia fidelis quidem sed tamen arrogans ꝑueritatẽ credulitatis intus est. sed ꝑ tu¬
moris siui obstaculũ acceptabilis non est: Hunc ergo increpatio redar guit sed
sacrificium non reducit. quia in ea quidem fide est inqua essedebuit. sed suꝑna hun
iustitia in crepans prosuꝑ fluis repellit Unde & bene helu latino sermone dicitur
ds̃ m̃s iste. uel ds̃ dñs: Arrogantes enimuiri intrascãm ecclesiã quã uis dm̃elate ui¬
uendo refugiunt. eum tamenꝰ ueraciter credendo confitentur. Quid est enim ds m̃s
iste nomine dicere. nisi eum cui credidit aꝑta professione monstrare : Uel quidest
dm̃ dñm dicere. nisi hunc &dm̃ ꝑ diuinitatẽ credere. & dnm ex incarnatione ꝑhibere :
tamina pugnas que uerborum. duplicin remuneratione subleuatur. quia nimirũ

Expanded text:
Unde et divinae increpationis verbis arguitur, nec tamen pro illo sacrificium offertur; Unde et divinae increpationis verbis arguitur, nec tamen pro illo sacrificium offertur; quia fidelis quidem est, sed tamen arrogans: per veritatem credulitatis intus est, sed per tumoris sui obstaculum acceptabilis non est. Hinc ergo increpatio redarguit, sed sacrificium non reducit; quia in ea quidem fide est in qua esse debuit, sed superna hunc justitia increpans pro superfluis repellit. Unde et bene Heliu Latino sermone dicitur, Deus meus iste, vel Deus Dominus. Arrogantes enim viri intra sanctam Ecclesiam, quamvis Deum elate vivendo refugiunt, eum tamen veraciter credendo confitentur. Quid est enim, Deus meus iste, nomine dicere, nisi eum, cui credidit, aperta professione monstrare? vel quid est, Deum Dominum dicere, nisi hunc et Deum per divinitatem credere, et Dominum ex incarnatione perhibere? tamina pugnasque verborum, duplici remuneratione sublevatur; quia nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
tenor etiuntiat. non meo tacis mi collisionẽ fugio: Nonbarbaris mi confusionẽ deuito. situs
motus que &iã p̃positionũ casus seruare contempno: quia in dignũ uehementer ex isti¬
mo: ut uerba caelestis oraculi restringã subregulis donati. Neque enim haec abullis int̃¬
pretibus. in scripturȩ sacre auctoritate seruata sunt Ex qua nimirũ quianrã expositio
oritur : dignũ ꝓfecto est ut quasi edita suboles. speciẽ suae matris imit&ur. Nouã uero
Peniant igitur adbeatũ iob. id est reuertantur ad ecclesiam. & septenario sacrificio
tauros &ari&es mactandos offerant. quia ut uni uersali ecclesiae conungantur. hu¬
milita te interueniente. in terficiant quicquid prius tumidũ desuꝑbo duca tu
onis uerba deriuatur : ꝑ sona unius cuius que arrogantis exprimitur. Multinã¬
que intra scãm ecclesiam positi: recta quȩ sapiunt. recte ꝓferre contemnunt.

Expanded text:
uoque epistolae tenor enuntiat, non metacismi collisionem fugio, non barbarismi confusionem devito, situs uoque epistolae tenor enuntiat, non metacismi collisionem fugio, non barbarismi confusionem devito, situs motusque et praepositionum casus servare contemno, quia indignum vehementer existimo, ut verba coelestis oraculi restringam sub regulis Donati. Neque enim haec ab ulus interpretibus, in Scripturae sacrae auctoritate servata sunt. Ex qua nimirum quia nostra expositio oritur, dignum profecto est ut quasi edita soboles speciem suae matris imitetur. Novam vero Veniant igitur ad beatum Job, id est revertantur ad Ecclesiam, et septenario sacrificio tauros et arietes mactandos offerant, qui ut universali Ecclesiae conjungantur, humilitate interveniente, interficiant quidquid prius tumidum de superbo ducatu onis verba derivatur, persona uniuscujusque arrogantis exprimitur. Multi namque intra sanctam Ecclesiam positi, recta quae sapiunt recte proferre contemnunt.
Abbreviated transcription (Latin):
peritus cantandi artifex explere artẽ nonual&. nisi ad hanc sibi & ministeria ex teriora con¬
cordent : quia nimirũ canticũ quod docta manus imperat. quas sata or gana proprie non
resul tant. nec artẽ flatus ex primit. siscissanimis fistula strid& Q uanto itaque gra¬
uius expositionis meȩ qualitas premitur. in qua dicendi gratiã sic fractura organi
dissipat. ut hanc peritiae ars nulla componat: Queso autẽ uthuius operis dicta per¬
currens. in his uerborũ folia non requiras . quia ꝑsacra eloquia ab eorum tractatoribus
infructuosȩ loquacitatis leuitas studiose compescitur. dum intẽplo dĩ nemus plantari
prohib&ur Etcuncti procul dubio scimus : quia quotiens infolus male tȩ seg&is culmi ꝓfici¬
unt. minori plenitudine spicarum granaturgues cunt. Unde & ipsã loquendi artẽ. quã magis¬
teria dis ciplinae exterioris insinuant seruare despexi. Namsicut huius q

Expanded text:
peritus sit cantandi artifex, explere artem non valet, nisi ad hanc sibi et ministeria exteriora conperitus sit cantandi artifex, explere artem non valet, nisi ad hanc sibi et ministeria exteriora concordent: quia nimirum canticum, quod docta manus imperat, quassata organa proprie non resultant; nec artem flatus exprimit, si scissa rimis fistula stridet. Quanto itaque gravius expositionis meae qualitas premitur, in qua dicendi gratiam sic fractura organi dissipat, ut hanc peritiae ars nulla componat? Quaeso autem ut hujus operis dicta percurrens, in his verborum folia non requiras, quia per sacra eloquia ab eorum tractatoribus infructuosae loquacitatis levitas studiose compescitur, dum in templo Dei nemus plantari prohibetur . Et cuncti procul dubio scimus, quia quoties in foliis male laetae segetis culmi proficiunt, minori plenitudine spicarum grana turgescunt. Unde et ipsam loquendi artem, quam magisteria disciplinae exterioris insinuant, servare despexi. Nam sicut hujus q
Abbreviated transcription (Latin):
lestia corpus at teritur : af flicta mente oiã dicendistudia languescunt. Multa quippe
annorũ iã curricula deuoluuntur : quod crebris uiscerũ doloribus crutior. horis moner¬
tis q omnibus fracta sto machi uirtute las sesco. lintis quidem sed tamen continuis
febribus anhelo Interque haec dum sollicitus penso. quia scriptura teste omnis filius quire
tione respiro. Et fortas se hoc diuinae ꝓuidentiae consilium fuit: ut ꝑcus sum iob ꝑcussus
exponerem. & flagella timentem melius ꝑ fla gella sentirẽ. Sed tamen recte considerantib¬
liqu& quia aduersitate non modica laboris mei studiis. in hoc molestia corporalis obsistit.
quod carnis uirtus cũ locutionis ministerium exhibere uix suf ficit. mens digne non potest
intimare quod sentit. Quid nãque . ẽ. officium corporis nisi organũ cordis ÷ & quã lib&

Expanded text:
lestia corpus atteritur, affecta mente etiam dicendi studia languescunt. Multa quippe lestia corpus atteritur, affecta mente etiam dicendi studia languescunt. Multa quippe annorum jam curricula devolvuntur, quod crebris viscerum doloribus crucior, horis momentisque omnibus fracta stomachi virtute lassesco, lentis quidem, sed tamen continuis febribus anhelo. Interque haec dum sollicitus penso quia, Scriptura teste, Omnis filius qui atione respiro. Et fortasse hoc divinae providentiae consilium fuit, ut percussum Job percussus exponerem, et flagellati mentem melius per flagella sentirem. liquet, quia adversitate non modica laboris mei studiis in hoc molestia corporalis obsistit, quod carnis virtus cum locutionis ministerium exhibere vix sufficit, mens digne non potest intimare quod sentit. Quid namque est officium corporis, nisi organum cordis? Et quamlibet
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ uidelic& si ad allȩgoriae sensum uiolenter inflectimus: cuncta eius miseri cordiae
fasta uacuamus. Diuinus & enĩ sermo sicut mrsteriis prudentes exerc&: sic plerũq¬
suꝑ fitie simplices refou&. Hab& mpublico unde par uulos nutriat : seruat in secr&o unde
mentes sublimium madmiratione fus pendat. Quasi quidem quippeest flu uius ut ita dixerim
planus & altus : in quo & agnus ambul& &elefas nat& U tergo unius cuius que loci opor tunitas
latꝰ itase ꝑstudium ordo expositionis immutat: quatinus tanto uerius sensum diuinȩ
locutionis mnueniat. quanto ut res quaeq exegerit ꝑ causa rum specie
c& expositionẽ : recensendã tuaebeatitudmi non quia uelut dignã debui. sed quia tep&ente¬
me memini ꝓmisisse trans misi. In qua quicquid tua scĩtas tepidum incultũ que reppererit:
tantomihi celerrime in dulgeat. quanto hoc me. egrũ dicere nonignorat. Nam dummo¬

Expanded text:
. Quae videlicet si ad allegoriae sensum violenter inflectimus, cuncta ejus misericordiae . Quae videlicet si ad allegoriae sensum violenter inflectimus, cuncta ejus misericordiae facta vacuamus. Divinus etenim sermo sicut msuperficie simplices refovet. Habet in publico unde parvulos nutriat, servat in secreto unde mentes sublimium in admiratione suspendat. Quasi quidam quippe est fluvius, ut ita dixerim, planus et altus, in quo et agnus ambulet et elephas natet. Ut ergo uniuscujusque loci opportunitas postulat, ita se per studium ordo expositionis immutat; quatenus tanto verius sensum divinae locutionis inveniat, quanto, ut res quaeque exegerit, per causarum specie expositionem recensendam tuae beatitudini, non quia velut dignam debui, sed quia te petente memini promisisse, transmisi. In qua quidquid tua sanctitas tepidum incultumque repererit, tanto mihi celerrime indulgeat, quanto hoc me aegrum dicere non ignorat. Nam dum mo
Abbreviated transcription (Latin):
testatur : Neque enim simul unquã conueniunt culpa operis. & in reprehensibilitas cordis
Sednimirum uerba lit terae dum collata sibi conuenire neque unt: aliud inse aliquid quod
quae ratur ostendunt. Acsi a quibus dã uocibus dicant. dum nostra nos conspicitis suꝑ ficiȩ
destrui : hoc in nobis querite quod ordi natũ sibique congruens apud nos ualeat intus in ueniri
abs condit: Cũ que laboriosȩ in uenirȩ meis aliud intrinsecus app&it. hoc quod foris sine¬
difficultate as sequi poterat amittit: Sc̃s namque uir dicit. sine gaui quod uolebant paupe
ribus. & oculos uiduȩ ex pectare feci sico medi buc cellam meã solus & non comedit pupi
exea. sides pexi praetereuntẽ eo quod non habuerit indumentũ. & absque operimento pau¬
perẽ. si nonbene dixerunt mihi latera eius. & deuelleribus ouium mearũ calefactus est

Expanded text:
testatur? Neque enim simul unquam conveniunt culpa operis, et irreprehensibilitas cordis. testatur? Neque enim simul unquam conveniunt culpa operis, et irreprehensibilitas cordis. Sed nimirum verba litterae, dum collata sibi convenire nequeunt, aliud in se aliquid quod quaeratur ostendunt, ac si quibusdam vocibus dicant: Dum nostra nos conspicitis superficie destrui, hoc in nobis quaerite, quod ordinatum sibique congruens apud nos valeat intus inveniri. abscondit; cumque laboriose inveniredifficribus, et oculos viduae exspectare feci; si comedi buccellam meam soluex ea. Si despexi praetereuntem, eo quod non haberet indumentum, et absque operimento pauperem. Si non benedixerunt mihi latera ejus, et de velleribus ovium mearum calefactus est
Abbreviated transcription (Latin):
nox reliquis noctibus con umcta dis cesserat. quo pacto hanc fieri solitariam exorat: Quae ut a
lapsu temporis figi non potuit : ita &iam nec areliquarũ noctum coniunctione separari. Quirur¬
sum dicit. us quequo non parces mihi. nec dimit tisme ut glũtiã saliuam meam: Et ta men paulo
superius dixerat. quae prius tangere nolebat animamea. nunc prȩ angustia cibi meisurit. Quis
autem nesciat saliuã facilius pos se gluttiri quã cibum: Qui itaque sesumere cibum denutitiat
in credibile est ualde quo ordine guttire posse saliuam negat. At que iterũ dicit. pec caui
Quid faciã tibi. ocustos hominum: Uel certe. consumerem eius peccats adolescentiȩ meę.
& tamen alia responsione subiungit. Neque enĩ reprehendit mecor meũ in omni uita mea
Quoigitur pacto acorde suo minime in omni uita rep̃henditur. quipet casse se publica uoce

Expanded text:
nox reliquis noctibus conjuncta discesserat, quo pacto hanc fieri solitariam exoptat? Quae ut a nox reliquis noctibus conjuncta discesserat, quo pacto hanc fieri solitariam exoptat? Quae ut a lapsu temporis figi non potuit, ita etiam nec a reliquarum noctium conjunctione separari. Qui rursum dicit: Usquequo non parcis mihi, nec dimittis me, ut glutiam salivam meam ? Et tamen paulo superius dixerat: Quae prius tangere nolebat anima mea, nunc prae angustia cibi mei sunt . Quis autem nesciat salivam facilius posse glutiri quam cibum? Qui itaque se sumere cibum denuntiat, incredibile est valde quo ordine glutire posse salivam negat. Atque iterum dicit: Peccavi, quid faciam tibi, o custos hominum ? vel certe: Consumere me vis peccatis adolescentiae meae ? Et tamen alia responsione subjungit: Neque enim reprehendit me cor meum in omni vita mea . Quo igitur pacto a corde suo minime in omni vita reprehenditur, qui peccasse se publica voce
Abbreviated transcription (Latin):
rur sum pressus percussionibus dicit. elegit sus pendium anima mea. & mortem ossa mea
Etquis rectum sapiens credat uirũ tanti prae conii. quẽ indelic& constat abm terno iudice prȩmia
propatientiae uirtute recipere decre uisse inter uerbera suspendio uitam finire : Aliquando
&iam ne fortasse intellegi iuxta lit terã debeant. ipsa se uerba lit terae impugnant: Ait nãque
Pereat dies inqua natus sum & nox in qua dictumest conceptus est homo. Et paulo post subicit
git. Sit nox illa solitaria. Qui nimirũ natiuitatis dies. ipso impulsu temporis inuolutus. stare
non poterat. Quo igitur pacto hunc in uolui caligine optabat: Etelcpsus quippe. iamnonerat.
& tamen simn rerũ natura subsister&. sentire a maritudinẽ cnequaquã poss&. Constat ergo : qđ
nullo modo dedie insensibili dicitur. qui sensu percuti amaritudinis optatur. Etsi conceptionis

Expanded text:
rursum pressus percussionibus dicit: Elegit suspendium anima mea, et mortem ossa mea rursum pressus percussionibus dicit: Elegit suspendium anima mea, et mortem ossa mea . Et quis rectum sapiens credat virum tanti praeconii, quem videlicet constat ab interno judice praemia pro patientiae virtute recipere, decrevisse inter verbera suspendio vitam finire? Aliquando etiam, ne fortasse intelligi juxta litteram debeant, ipsa se verba litterae impugnant. Ait namque: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est: Conceptus est homo . Et paulo post subjicitgit: Sit nox illa solitaria . Qui nimirum nativitatis dies, ipso impulsu temporis evolutus, stare non poterat.  Vet. et Rec. IV.  Quo igitur pacto hunc involvi caligine optabat? Elapsus quippe, jam non erat; et tamen si in rerum natura subsisteret, sentire amaritudinem nequaquam posset. Constat ergo quod nullo modo de die insensibili dicitur, qui sensu percuti amaritudinis optatur. Et si conceptionis
Abbreviated transcription (Latin):
trpicã in arcẽ fidei fabricam mentis erigimus : ad extremũ quoque ꝑmoralitatis gratiã
quasi super ducto aedificium colore uestimus. Uel certe quidueritatis dicta nisi reficiendȩ m̃tis
alimenta creden da sunt: Quaemodis alternantibus multipliciter disserendo ferculo ori sufferimꝰ:
ut mnurtati lectoris quasi conuiuae nostrifastidiũ repellamus. Quidum sibi multa oblata
considerat : quod elegantus decernit assumat Aliquando uero exponere aꝑta hystoriȩ uerba
dius adobscura ueniamus : aliquando aut̃ intellegi iuxtalit teram nequeunt.
quiꝰa suꝑ ficietenus accepta nequa quã instructionẽ legentibus sederrorem gignunt. Ecce & em̃
dicitur sub quo curuantur qui portant orbem Etdetanto uiro quis nesciatꝰ quod nequa quam
uanas poscarum fabulas sequitur. ut mundi molem sub uehigiganteo sudore suspic&ur: Qui

Expanded text:
typicam in arcem fidei fabricam mentis erigimus; ad extremum quoque per moralitatis gratiam, typicam in arcem fidei fabricam mentis erigimus; ad extremum quoque per moralitatis gratiam, quasi superducto aedificium colore vestimus. Vel certe quid veritatis dicta, nisi reficiendae mentis alimenta credenda sunt? Quae modis alternantibus multipliciter disserendo, ferculum ori offerimus; ut invitati lectoris quasi convivae nostri fastidium repellamus, qui dum sibi multa oblata considerat, quod elegantius decernit, assumat. Aliquando vero exponere aperta historiae verba negligimus, ne tardius ad obscura veniamus: aliquando autem intelligi juxta litteram nequeunt; quia superficie tenus accepta, nequaquam instructionem legentibus, sed errorem gignunt. Ecce etenim dicitur: Sub quo curvantur qui portant orbem . Et de tanto viro quis nesciat quod nequaquam vanas poetarum fabulas sequitur, ut 5 mundi molem subvehi giganteo sudore suspicetur? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
loquen diordinem deput& sicum oportunitas aedificationis exigit. abeo se quodlo qui coepe¬
rat unliter deriua: Sacrienim tractator eloquii. morem fluminis deb& imitari
meas protinus sui impous cur sum di uertit. Cumque il las sufficienter impleue¬
rit : repente se in alueum refundit. Sic nimirum sic diuini uerbi esse tractator de¬
b& : ut cum de qualib& re disserit. si for tasse iuxta positã oc casionẽ congrue ȩdificado¬
nis inuenerit. quasi ad uicinã uallẽ linguȩ undas intorqueat. & cũ subiunc tae instructio¬
nis campũ suffi cienter infuderit. ad ser monis propositi alueum recurrat. Sciendum¬
in uestigatione per scrutamur. quaedã ꝑ sola alle gorice moralitatis instrumenta discu¬
timus non nulla autẽ per cunctasimul sollicitius exqui rentes. tripli citer inda gamus
Nam primũ quidem fundamenta hystoriae ponimus. deinde persignisi cationem

Expanded text:
loquendi ordinem deputet, si cum opportunitas aedificationis exigit, ab eo se, quod loqui coepeloquendi ordinem deputet, si cum opportunitas aedificationis exigit, ab eo se, quod loqui coeperat, utiliter derivet. Sacri enim tractator eloquii morem fluminis debet imitarieas protinus sui impetus cursum divertit; cumque illas sufficienter impleverit, repente sese in alveum refundit. Sic nimirum, sic divini verbi esse tractator debet, ut cum de qualibet re disserit, si fortasse juxta positam occasionem congruae aedificationis invenerit, quasi ad vicinam vallem linguae undas intorqueat; et cum subjunctae instructionis campum sufficienter infuderit, ad sermonis propositi alveum recurrat. CAPinvestigatione perscrutamur. Quedam per sola allegorice moralitatis instrumenta discurrimus, nonnulla autem per cuncta simul sollicitius exquirentes, triplNam primum quidem fundamenta historiae ponimus; deinde per significationem
Abbreviated transcription (Latin):
tendi. E gi ergo ut & ea quaelo cutus sũ studiosa emendatione trane currenis. quas
mone discreparent: quatinus dumhoc tenditur illud at trahitur. edita modo dissio¬
milires non dissimilis formarour : Quamuis tertiã huiuis operis partẽ ul col¬
loquendo ꝓtuli pene ita dereliqui : quia cũ mȩ fratres adalia ꝑtrahunt. hanc sub¬
tilius emendar noluerunt. Qubus nimirũ multa rabentibus dum parere modo
ꝑ expositionis ministerium. modo ꝑ contemplationis a scensũ. modo ꝑ moralitatiie
instrumentũ uolui : hoc opus ꝑtriginta & quinquaȩ uolumina extensum. insex codiclo
in eo sȩpe quasi post ponere ordinẽ expositionis inuenior : & paulo
diutius contẽplationis latitudini ac moralitanis insudo Sed tam̃ quis quis dedõ loqui¬
tur: cur& neces se est ut quic quid audientiũ mores instruit rim&eur: & hunc rectouo

Expanded text:
tendi. Egi ergo, ut et ea quae locutus sum, studiosa emendatione transcurrens, quasi atendi. Egi ergo, ut et ea quae locutus sum, studiosa emendatione transcurrens, quasi amone discreparent; quatenus dum hoc tenditur, illud attrahitur, edita modo dissimili res non dissimilis formaretur; quamvis tertiam hujus operis partem ut colloquendo protuli, pene ita dereliqui, quia cum me fratres ad alia pertrahunt, hanc subtilius emendari noluerunt. Quibus nimirum multa jubentibus, dum parere modo per expositionis ministerium, modo per contemplationis ascensum, modo per moralitatis instrumentum volui, opus hoc per triginta et quinquin eo saepe quasi postponere ordinem expositionis invenior, et paulo diutius contemplationis latitudini ac moralitatis insudo. Sed tamen quisquis de Deo loquitur, curet necesse est ut quidquid audientium mores instruit, rimetur; et hunc rectum
Abbreviated transcription (Latin):
humani colloquii distinxit modos : Quid igitur mirũ si intellestũ stulto homini prae¬
beat: qui ueritatẽ suã cumuoluerit oiam per ora iumentorũ napranse. Iuuis engo
robore considerationis ace inctus : ariditatẽ meã ad in dagandũ fontẽ tantȩ ꝓfundita¬
tis excitaui. Et quam uis eorũ quibus exponere compellebar longeme uita traus cen¬
der& ÷ in iurio sum tamen eẽ non credidi. si fluenta usibus hominũ plunibi fistula
ministrar& : Unde mox eis dem corã positis fratrib: priora libri suboculiqud nub
&quia tempus paulo uacantius repperi posteriora trac tando dictaue. Euque uonbasi
spatia largiora sub pacerent. multa augens pauca sub trahens: at que ita ut inuenta sus
non nulla derelinquens : ea quȩ melo quente excepta subo culis fuerant. ꝑlibros emen¬
dando composui. quia & cum postrema dic tarem: quostilo prima dixerã sollicite at¬

Expanded text:
humani colloquii distinxit modos. Quid igitur mirum, si intellectum stulto homini praehumani colloquii distinxit modos. Quid igitur mirum, si intellectum stulto homini praebeat, qui veritatem suam, cum voluerit, etiam per ora jumentorum narrat ? Hujus ergo robore considerationis accinctus, ariditatem meam ad indagandum fontem tantae profunditatis excitavi. Et quamvis eorum, quibus exponere compellebar, longe me vita transcenderet, injuriosum tamen esse non credidi, si fluenta usibus hominum plumbi fistula ministraret. Unde mox eisdem coram positis fratribus, priora libri sub oculis dixi; et quia tempus paulo vacantius reperi, posteriora tractando 4 dictavi. Cumque mihi spatia largiora suppeterent, multa augens, pauca subtrahens, atque ita ut inventa sunt, nonnulla derelinquens, ea quae me loquente excepta sub oculis fuerant, per libros emendando composui, quia et cum postrema dictarem, quo stylo prima dixeram, sollicite at
Abbreviated transcription (Latin):
prosfunditatis aperirem: Quihoc quoque mihi inonere sua poitionis addiderunt. ut non solũ
uenba brstoriae per allegoriarũ sensus excuitrem. sed allegoriarũ sensus protinus in exeecitiũ
moralitatis inclinaremꝰ Adhuc aliquid graui us aduumꝰ ger
expositionis enodarem. Mox uero in obscurd hoc opere at que antenos ac tenus indis cusso. at tanta
me per trahi actalia agnoui : solo auditus pondere iictus fateor. lassatus que suc cubui
S ed repente inter for midinẽ deuotionẽ que dep̃hensus. cũ in lar gitorẽ munerũ oculos mentis
de fraternis mihi cordibus caritas imperabat. Fore quippe ado neum mead istaden pera mutnt
sed ipsa mei des peratione robustior. ad illum spem ꝓtinus erexi. ꝑquẽ apta est lngua mutu
quilinguas in fantium facit disertas. qui immensos bratosq asinȩ rugitus. ꝑ sensatos

Expanded text:
profunditatis aperirem. Qui hoc quoque mihi in onere suae petitionis addiderunt, ut non solum profunditatis aperirem. Qui hoc quoque mihi in onere suae petitionis addiderunt, ut non solum verba historiae per allegoriarum sensus excuterem, sed allegoriarum sensus protinus in exercitium moralitatis inclinarem; adhuc aliquid gravius adjungentes,expositionis enodarem. CAPUT II. Qua me pertrahi ac talia cognovi, solo auditus pondere victus, fateor, lassatusque succubui. Sed repente inter formidinem devotionemque deprehensus, cum in largitorem munerum oculos mentis de fraternis mihi cordibus charitas imperabat. Fore quippe idoneum me ad ista desperavi: sed ipsa mei desperatione robustior, ad illum spem protinus erexi, per quem aperta est lingua mutorum, qui linguas infantium facit disertas ; qui immensos brutosque asinae ruditus, per sensatos