comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ter scribens:
lectori cuthiyino: cuthb̃tus
condiscipłs in cleo eternã salutẽ
Alunusculũ qd misisti. multũ¬
libent̃ accepi: multũq gratant̃
litteras tuȩ deuotȩ eruditionis
legi. In qͥb maxime qd̾ desidera¬
bam missas uidelicet. et oratio¬
nes sacrosc̃as. ꝓ deo dilecto patre
ligent̃ celebrari repperi. Unde
delectat magis ꝓ eius caritate. quan¬
tũ fruor ingenio paucis sermonib
dicere. quo ordine migraret e secło:
cũ etiã hoc te des iclerasse. & poscere
intellexi. Grauatꝰ quid̃e est infir¬
mitate maxima creberrimi anhe¬
litus. sine dolore tam̃ ante diem
resurrectionis dñice. id est fere dua¬
b edomad ib: et sic postea letus
et gaudens. grãsq agens om̃ipo¬
tenti deo omi die & nocte. immo
horis omib. usq ad diẽ ascensionis
dnĩce. id est septima kalendas iunii
uitã ducebat. et nobis suris discipu¬
lis cotidie lectiones dabat. et qͥcqͥd̃
reliquũ erat diei. in psalmoꝵ decan¬

Expanded text:
ter scribens. lectori Cuthwino Cuthbertus condiscipulus in Deo aeternam salutem. « Munusculum quod misisti libenter accepi, multumque gratanter litteras tuae devotae eruditionis legi, in quibus maxime quod desiderabam, Missas videlicet et orationes sacrosanctas pro Deo dilecto Patre ligenter celebrari reperi. Unde delectat magis pro ejus charitate, quantum fruor ingenio, paucis sermonibus dicere, quo ordine migrarit e saeculo, cum etiam hoc te desiderasse et poscere intellexi. Gravatus quidem est infirmitate maxima creberrimi anhelitus, sine dolore tamen, ante diem Resurrectionis dominicae, id est fere duabus hebdomadibus: et sic postea laetus et gaudens gratiasque agens omnipotenti Deo omni die et nocte, imo horis omnibus usque ad diem Ascensionis dominicae, id est, septimo Kalendas Junii vitam ducebat, et nobis suis discipulis quotidie lectiones dabat, et quidquid reliquum erat diei in psalmorum decan
Abbreviated transcription (Latin):
lud de quo dicuntur. ñ pot̾it
dici pluraliter. quẽ admodum
dicunt᷑ due pares linee. aut
duo simmiles homines. Quippe
nec sunt duo pares sp̃e. nec
duo pares creatores. nec duo
aliquid qd̃ significet eoꝵ. aut
essentiam. aut habitudinem
ad creaturã. s nec duo ali¬
quid qd̃ designet ꝓpͥam habi¬
tudinem alteriꝰ ad alterũ. quia
nec duo u̾ba. nec due imagi¬
nes. Uerbum namq hoc ipsũ
qd̃ uerbũ est. aut imago. ad
alterũ est. quia non nisi ali¬
cuiꝰ u̾bum est aut imago. &
sic ꝓpria sunt hec alt̾uis. ut
nequaꝗͣ. alt̾i coaptent᷑. Nam
ille cuiꝰ est uerbum. aut ima¬
go. nec umnago nec uerbũ est.
Constat gͥ. qi expͥmi ñ potest
rũ ꝓpͥetatib. cogant᷑ esse duo
alt̾o. & ꝓpriũ est alt̾ius alterũ

Expanded text:
lud de quo dicuntur, non potest dici pluraliter, quemadmodum dicuntur duae pares lineae, aut duo homines similes. Quippe nec sunt duo pares spiritus, nec duo pares creatores, nec duo aliquid, quod significet eorum aut essentiam aut habitudinem ad creaturam; sed nec duo aliquid, quod designet propriam habitudinem alterius ad alterum, quia nec duo verba, nec duae imagines. Verbum namque hoc ipsum quod Verbum est, aut imago, ad alterum est; quia non nisi alicujus Verbum est aut imago; et sic propria sunt haec alterius, ut nequaquam alteri coaptentur. Nam ille, cujus est Verbum aut imago nec imago, nec Verbum est. Constat igitur quia exprimi non potest rum proprietatibus cogantur esse duo. altero, et proprium est alterius alt
Abbreviated transcription (Latin):
senti. qͦd uix ẽ. aut uenturũ est.
cũ futuro. qd̾̃ nondũ est. Nulla¬
tenꝰ namq cogit᷑. uł ꝓhibet᷑ le¬
ge locoꝵ aut tempoꝵ. alicubi
modo intͣ locũ uł tempꝰ. clau¬
dit suũ ẽẽ. Nam si ipsa sũma
ẽentia dr̃ ẽẽ in loco. aut tẽpo¬
re. qͣnuis de illa:⁊ de localib.
siue tẽporalib naturis una sit
ꝓlatio ꝓpt̾ loquendi consuetu¬
dinẽ. diuersus tñ est intellect᷑
ꝓpt̾ rerũ dissimilitudinẽ. In
illis nãq duo quedam eade
ꝓlatio significat. id ÷ quia. et¬
presentia sunt locis & tẽpon
teret. conuenientiꝰ dici uidere¬
tur ẽe cũ loco uł tẽpore. ꝙͣ in
loco uł tp̃r. Plus enim signifi¬
cat᷑ contineri aliqͥd. cũ dicit᷑
ẽẽ in alio. quã cum dr̃ ẽẽ cũ
continet᷑. & tñ in om̃i loco. uł
tempore suo quodam modo
dici potest ẽẽ. qm̃ quicqͥd ali¬
ud est. ne in nichilũ cadat. ab
ea presente sustinet᷑. In om̃i lo¬
co ⁊ tp̃r est. quia nulli ab est.¬

Expanded text:
urum est cum futuro, quod nondum est. Nullatenus namque cogitur vel prohibetur lege locorum vel temporum, alicubi modo intra locum vel tempus claudit suum esse. Nam, si ipsa summa essentia dicitur esse in loco aut tempore, quamvis de illa et de localibus sive temporalibus naturis una sit prolatio, propter loquendi consuetudinem, diversus tamen est intellectus, propter rerum dissimilitudinem. In illis namque duo quaedam eadem prolatio significat, id est, quia praesentia sunt locis et temporteret, convenientius dici videretur esse cum loco vel tempore, quam in loco vel tempore. Verius enim significatur contineri aliquid, cum dicitur esse in alio, quam cum dicitur esse cum continetur: et tamen in omni loco vel tempore suo quodam modo dici potest esse; quoniam quidquid aliud est, ne in nihilum cadat, ab ea praesente sustinetur: in omni loco et tempore est, quia nulli abest; et
Abbreviated transcription (Latin):
tempori deesse. & nulla ratio
loci aut temporis ꝓhibet. om̃i
loco uł tempor simul tota ad¬
ẽẽ. necesse e̾ eam simul totã õĩ¬
b. & singłis locis. & tẽporib
p̃sente̾ ẽẽ. Non enĩ qr huic lo¬
co uł tẽpori p̾sens est. iccirco

Expanded text:
tempori deesse, et nulla ratio tempori deesse, et nulla ratio loci aut temporis prohibet omni loco vel tempori simul totam adesse, necesse est eam simul totam omnibus et singulis locis et temporibus praesentem esse. Non enim, quia huic loco vel tempori praesens es
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. qd̃ sũme u̾itatis. aut
locꝰ circuiscribat qͣntitatẽ. aut
tẽpꝰ metiat᷑ diuturnitatẽ. que
nullam penitꝰ localis uł tem¬
poralis distentionis magnitu¬
dinem suscipit utł pariitatẽ:
Qm itaq loci hec est ⁊ temporiᷤ
conditio. ut tantũmodo quic¬
quid eoꝵ metis claudit᷑. nec
partiũ fugiat rationẽ. uł qͣlẽ
suscipit locꝰ eiꝰ scd̾m qͣntitatẽ.
uł qualem patit᷑ tempus enis
scłm diuturnitatẽ. nec ullo
modo possit. totũ a diu̾sis lo¬
cis uł temporib simul conti¬
neri. quicquid uͦ loci uł tem¬
poris continentia nequaꝗͣ. co¬
hercet᷑. nulla locoꝵ uł tempo¬
rum lege ad partiũ multipli¬
citatẽ cogat᷑. aut presens esse
totũ simul plurib locis. aut
culdubio sũma suba. que nul¬
la loci. uł temporis continen¬
tia cingit᷑. nulla eoꝵ lege con¬
stringitur. Quare qm̃ summã
ẽentiam totam. et in euitabilis
necessitas exigit. nulli loco uł

Expanded text:
dicere quod summae veritatis aut dicere quod summae veritatis aut locus circumscribat quantitatem, aut tempus metiatur diuturnitatem: quae nullam penitus localis vel temporalis distensionis magnitudinem suspicit vel parvitatem? Quoniam itaque loci haec est vel temporis conditio, ut tantummodo quidquid eorum metis clauditur, nec partium fugiat rationem, vel qualem suscipit locus ejus secundum quantitatem, vel qualem patitur tempus ejus secundum diuturnitatem; nec ullo modo possit totum a diversis locis vel temporibus simul contineri: quidquid vero loci vel temporis continentia nequaquam coercetur, nulla locorum vel temporum lege ad partium multiplicitatem cogatur; aut praesens esse totum simul pluribus locis aut trocul dubio summa substantia, quae nulla loci vel temporis continentia cingitur, nulla eorum lege constringitur. Quare quoniam summam essentiam totam et inevitabilis necessitas exigit nulli loco vel
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ diutirnitatẽ tẽpꝰ metien¬
do: aliqͦmodo t̾minat. & ter¬
minando metit᷑. Quappt̾ cuiꝰ
amplitudini. aut duit᷑nitati
nulla meta uł a loco. uł a tp̃r
opponit᷑. illi nullum ẽe locũ.
nec locus illi facit qd̾ locꝰ. nec
tempꝰ qd̃ tenpꝰ. nͣ irrationabiliter
drͣ. qr nullus locꝰ est eiꝰ locus.
& nullũ tempꝰ est eiꝰ tempꝰ. Qd̃
uero nullũ locũ aut tẽpus ha¬
bere conspicit᷑. id ꝓfecto nulla¬
tenꝰ loci aut tẽporis legẽ subi¬
re conuincit᷑. Nulla gͥ lex loci
aut temporis naturam ullam
aliquo modo cogit. qũã nul¬
lus locꝰ ad tẽpꝰ aliqua conti¬
nentia claudit. Quenã autẽ
rationalis consideratio om̃i¬
moda ratione nͣ excludat. ut
quã necesse est alienã esse:⁊
liberã a natura. & iure om̃iũ
la loci cohibitio uł tẽporis
includat. cũ potiꝰ eiꝰ ꝓotentia
cuncta a se facta sub se conti¬
nendo concludat: Quomͦ qͦ
nͣ ẽ impudentis imprudentie

Expanded text:
cujus diuturnitatem tempus metiencujus diuturnitatem tempus metiendo aliquo modo terminat, et terminando metitur. Quapropter cujus amplitudini, aut diuturnitati, nulla meta vel a loco vel a tempore opponitur; ulli nullum esse locum nec locus illi facit, quod locus; nec tempus, quod tempus: non irrationabiliter dicitur quia nullus locus est ejus locus, et nullum tempus est ejus tempus. Quod vero nullum locum aut tempus habere conspicitur, id profecto nullatenus loci aut temporis legem subire convincitur. Nulla igitur lex loci aut temporis naturam ullam aliquo modo cogit, quam nullus locus aut tempus aliqua continentia claudit. Quaenam autem rationalis consideratio omnimoda ratione non concludat, ut quam necesse est alienam esse et liberam a natura et jure omnium, la loci cohibitio vel temporis includat, cum potius ejus potentia, cuncta a se facta sub se continendo concludat. Quomodo quoque non est impudentis imprudentiae
Abbreviated transcription (Latin):
uomͦ gͦ conuenient hec
tionẽ. et tam necessaria sccł̃m
ꝓbrationẽ: foitasse quodamͦ
est sũma natura in loco. uł
tp̃r. quo nͣ ꝓhibet᷑ sic esse sumł
tota in singulis locis uł tempo¬
rib : ut tñ non sint plures to¬
te.s una sola tota. nec eiꝰ etas
que ñ est nisi uera et̾nitas. nͣ
sit distributa in pret̾itum. pre.¬
sens. & futurũ: Non enĩ uiden¬
tur hac lege loci ac temporis
cogi. nͥ ea que sic sunt in loco
uel tp̃r. ut loci spacnĩ. aut tẽ¬
poris diutͣnitat̾ẽ non excedant.
Quare sic̃ de his. que huiꝰmo¬
di sunt unũ idemq totũ si¬
mul nͣ posse ẽẽ totũ in diu̾sis
locis ⁊ temporib om̃i u̾itate
asseritur. ita in his que huius¬
modi nͣ sunt id ipsum nulla
necessitate concludit᷑. Iure ña¬
q dici uidet᷑. qd̃ tm̃ eius rei
sit aliqͥs locꝰ. cuiꝰ quantitatem
locꝰ circũscribendo continet. &
continendo circũscribit: ⁊ qd̃
eiꝰ solum rei sit aliqd̃ tempꝰ.

Expanded text:
o ergo convenient haec tionem, et tam necessaria secundum probationem? Fortasse quodam modo est summa natura in loco vel tempore, quo non prohibetur sic esse simul tota in singulis locis vel temporibus, ut tamen non sint plures totae, sed una sola tota; nec ejus aetas, quae non est nisi vera aeternitas, non sit distributa in praeteritum, praesens et futurum. Non enim videntur hac lege loci ac temporis cogi, nisi ea quae sic sunt in loco vel tempore, ut loci spatium vel temporis diuturnitatem non excedant. Quare, sicut de his quae hujusmodi sunt, unum idemque totum simul non posse esse totum in diversis locis vel temporibus omni veritate asseritur; ita in his quae hujusmodi non sunt, idipsum nulla necessitate concluditur. Jure namque dici videtur, quod tantum ejus rei sit aliquis 13 locus, cujus quantitatem locus circumscribendo continet, et continendo circumscribit, et quod ejus rei solum sit aliquod tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
dem est illi. esse & uiu̾e. nicħ
meliꝰ intelligit᷑. quã eterne
esse uel uiuere. id÷ intermina¬
tam obtinere. Uidet᷑ enĩ eiꝰ
ȩt̾nitas ẽẽ int̾minabilis uita
simul ꝑfecte tota existens.
Cum enĩ supͣ ia satis lique¬
at. qd̃ eadem substantia. non
sit aliud. quã uita sua & et̾¬
nitas sua. nec sit aliqͦ modo
det̾minabilis. nec nͥ simul. &
ꝑfecte tota. qͥd aliud est uera
ẽt̾nitas. que illi soli conuenit.
quã int̾minabilis uita simul
&e ꝑfecte tota existens: Nam
intelligit᷑. quod nulli rerũ crea¬
tarũ conuenire. eo ipso. qd̾ de
nichilo facte sunt coniuncit᷑¬

Expanded text:
dem est illi esse et vivere; nihil dem est illi esse et vivere; nihil melius intelligitur, quam aeterne esse vel vivere, id est, interminatam obtinere. Videtur enim ejus aeternitas 14 esse interminabilis vita simul perfecte tota existens. Cum enim supra jam satis liqueat quod eadem substantia non sit aliud quam vita sua, et aeternitas sua; nec sit aliquo modo terminabilis, nec nisi simul et perfecte tota, quid aliud est vera aeternitas, quae soli illi convenit, quam interminabilis vita simul et perfecte tota existens? Nam intelligitur: quod nulli rerum creatarum convenire, eo ipso quod de nihilo factae sunt, convincit
Abbreviated transcription (Latin):
irrep̃hensibilit̾ attͥbuere reb q̃
nec loca sunt. nec circũscripti¬
one locali continent᷑. uelut si
dicam ibi ẽẽ incellectũ in aĩa
ii est rationalitas. Nam cũ ibi
cali circũscriptione. aut aĩa
continet aliquid. aut intellec¬
tus. aut rationalitas continen¬
tur. Quare sũma natura sccłm
ut intelligat᷑ esse in om̃ib q̃
sunt. qͣ. si intelligit᷑ tantũ in
om̃ib locis. & qm sic̃ supͣ ex¬
posite rationes docent. aliter
esse nͣ pot̾. necesse est eã. sic
esse in om̃ib que sunt. ut una
eademq ꝑfecte tota simul
sit in singulis
tiaͣ constat sine pͥncipio
& fine ẽẽ. nec habere preteri¬
tũ. aut futurũ. nec tẽporale.¬
hoc est labile presens quo nos
utim. qm̃ etas. siue eternitas
euis. que nichil aliud est. qm
ipsa immutabilis. & sine par¬
tib est. Nonne gͦ semꝑ qd̃ ui¬
det᷑ designare totũn tempus.
multo ueriꝰ. si de il. la dicit᷑.
intelligit᷑ significare eternita¬
tem. que sibi nũꝗͣ est dissimi

Expanded text:
irreprehensibiliter attribuere rebus, quae nec loca sunt, nec circumscriptione locali continentur, velut si dicam ibi esse intellectum in anima, ubi est rationalitas. Nam cum ibi,cali circumscriptione aut anima continet aliquid, aut intellectus aut rationalitas continetur. Quare summa natura secundut intelligatur esse in omnibus quae sunt, quam si intelligatur tantum in omnibus locis. Et quoniam, sicut supra expositae rationes docent, aliter esse non potest; necesse est eam sic esse in omnibus quae sunt, ut una eademque perfecte tota simul sit in singulistiam constat sine principio et sine fine esse; nec habere praeteritum, aut futurum, nec temporale,hoc est, labile praesens, quo nos utimur, quoniam aetas sive aeternitas ejus quae nihil aliud est quam ipsa, immutabilis et sine partibus est. Nonne ergo semper quod videtur designare totum tempus, multo verius si de illa dicitur intelligitur significare aeternitatem, quae sibi ipsi nunquam est dissimil
Abbreviated transcription (Latin):
non potest ẽẽ sumina natura
alicubi. uł aliq̃n determinate.
Quod si dr̃. qi det̾minate ipsa
ꝑ se alicubi & aliq̃n est. s ꝑ
potentiam suã ẽ u̾ͥdunq uł¬

Expanded text:
non potest esse summa natura alicubi, vel aliquando determinate. Quod si dicitur quod determinate ipsa per se alicubi et aliquando est; sed per potentiam suam est ubicunqu
Abbreviated transcription (Latin):
quia ante summã eẽntiam non
fuit aliquid. Ueluti si clicam ni¬
chil docuit me uolare. hoc autẽ
sic exponam. quia ipsum nichil
quod significat nͣ aliqͥd docuit
me uolare. & erit falsum. aut qi
nͣ me docuit aliqͥd uolare. qd̃ est
uerũ. Prior itaq sensus est. qũe
sequitur. supͣ tractata inconuemi¬
entia. & om̃imoda ratione ꝓ fal¬
so repellit᷑. alter uͦ est. qui suꝑi¬
orib ꝑspecta coheret conuenien¬
tia. et tota illoꝵ contextione ue¬
rus esse compelit᷑. Quare cũ dr̃
quia nichil fuit ante illam. se¬
cundũ post̾iorem intellectũ ac¬
cipiendum est. nec sic est expo¬
nendum. ut intelligat᷑ aliqñ fu¬
isse. q̃n illa non erat. & nichil
erat. s ita ut intelligat᷑. quia an¬
te illam ñͣ fuit aliqͥd: Eadem
ratio est duplicis intelleciꝰ. fi
nichil dicat᷑ post illam ẽẽ futu¬
rum.Si ergo hec interpretatio
que facta est de nichilo diligen¬
ter discernit᷑. uerissime nec ali¬

Expanded text:
quia ante summam essentiam non quia ante summam essentiam non fuit aliquid, veluti si dicam, nihil docuit me volare: aut hoc sic exponam, quia ipsum nihil, quod significat non aliquid, docuit me volare; et erit falsum: aut quia non me docuit aliquid volare, quod est verum. Prior itaque sensus est, quem sequitur supra tractata inconvenientia, et omnimoda ratione pro falso repellitur. Alter vero est, qui superioribus perfecta cohaeret convenientia et tota illorum contexione verus esse compellitur. Quare cum dicitur quia nihil fuit ante illam, secundum posteriorem intellectum accipiendum est; nec sic est exponendum, ut intelligatur aliquando fuisse, quando illa non erat, et nihil erat; sed ita ut intelligatur quia ante illam non fuit aliquid. Eadem ratio est duplicis intellectus si nihil dicatur post illam esse futurum. Si ergo haec interpretatio, quae facta est de nihilo, diligenter discernitur, verissime nec ali
Abbreviated transcription (Latin):
rit. illa non erit. Quomͦ ergo ñ
incepit ex nichilo. aut quomͦ nͣ
deueniret ad nichilum. si illa ñ
rit nichil: Quid ergo molita ẽ
tanta moles argumentoꝵ. si tã
facile demolit᷑ nichilũ molimi¬
na eoꝵ: Sic nãq constituitur.
ut sũmũ ẽẽ nichilo ⁊ p̾cedenti
succedat. & subseqͣnti decedat.
quicqͥd supra statuit. uerũ ne¬
cesse destituit᷑ ꝑ in ane nichilũ.
an potiꝰ repugnandũ est nichi¬
amittat᷑ ꝓ nichilo: Potiꝰ gͥ asse¬
rat᷑ si fie̾ri pot̃. quia nichil nͣ
fuit ante sũmam ẽentiã. nec
erit pꝰ illam. ꝙͣ dum locus dat᷑
ante uł post illam nichilo ꝑ
nichilũ reducat᷑ ad nichil illud
ẽe. qd̃ ꝑ se ipsum conduxit id qd̃
erat nichil ad ẽẽ. Dupplicẽ nãq
una ꝓnuntiatio gerit sententi¬
am. cũ dicit᷑. quia nichil fuit
ante sũmam ẽentiam. Unus
est enĩ eiꝰ sensus. quia priusqͣ
summa ẽentia ẽẽt. fuit cũ erãt
nichil. alter uͦ eius est intellectꝰ

Expanded text:
rit, illa non erit. Quomodo ergo non rit, illa non erit. Quomodo ergo non incoepit ex nihilo, aut quomodo non deveniet ad nihilum: si illa nondurit nihil? Quid ergo molita est tanta moles argumentorum, si tam facile demolitur nihilum molimina eorum? Si namque constituitur ut summum esse nihilo et praecedenti succedat, et subsequenti decedat quidquid supra statuit verum, necesse destituitur per inane nihilum. An potius repugnandum est nihiamittatur pro nihilo. Potius igitur asseratur, si fieri potest, quia nihil non fuit ante summam essentiam, nec erit post illam; quam, cum locus datur ante vel post illam nihilo, per nihilum reducatur ad nihilum illud esse, quod per seipsum conduxit id quod erat nihil, esse. Duplicem namque una pronuntiatio gerit sententiam, cum dicitur quia nihil fuit ante summam essentiam. Unus enim est ejus sensus, quia, priusquam summa essentia esset, fuit, cum erat nihil. Alter vero ejus est intellectus,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itate. Erat gͥ u̾itas. anteꝗͣ. ẽẽt
erit u̾itas. qd inconuenrantis¬
simum est. Siue gͥ dicat᷑ u̾itas
habere. siue intelligat᷑ non ha¬
bere pͥncipiũ. uel finẽ nullo
claudi potest u̾itas pͥncipio uł
fine. Quare idem sequitur de
sũma natura. quia ipsa sũma
u̾tas est.
ed ecce iterũ insurgit
nichil. & quetunq hac¬
tenus ratio u̾itate & necessitate
concordit᷑ actestantib disseruit.
asserit ẽe nichil. Si emĩ ea que
supͣ digesta sunt. necessarie u̾i¬
tatis munimine firmata sunt:
ñ fuit aliqͥd ante sũmam eẽn¬
tiam. nec erit aliqͥd post eam.
Quare nichil fuit ante eã ⁊ nicħ
erit pꝰ eam. Nam aut aliqͥd aut
nichil necesse est p̾cessisse. uł
subsecuturũ ẽẽ. Qui aut̃ẽ dicit.
quia nichil fuit ante ipsam. ⁊
nichil erit pꝰ ipsam. id ꝓnunti¬
are uidet᷑. quia fuit ante ipsã.
qͣn nichil erat. ⁊ erit pꝰ ipsam.
qn nichil erit. Quando gͦ nicħ
erat. illa non erat. & qnͣ nichil e¬

Expanded text:
t erit veritas; quod inconvenientissimum est. Sive igitur dicatur veritas habere, sive intelligatur non habere principium vel finem, nullo claudi potest veritas principio vel fine: quare idem sequitur de summa natura, quia ipsa summa veritas est. ed ecce iterum insurgit nihil, et quaecunque hactenus ratio veritate et necessitate concorditer attestantibus, disseruit, asserit esset nihil. Si enim ea, quae supra digesta sunt, necessariae veritatis munimine firmata sunt, non fuit aliquid ante summam essentiam, nec erit aliquid post eam: quare nihil fuit ante eam, et nihil erit post eam. Nam aut aliquid, aut nihil necesse est praecessisse, vel subsecuturum esse. Qui autem dicit quia nihil fuit ante ipsam, et nihil erit post ipsam, id pronuntiare videtur. Quia fuit ante ipsam, quando nihil erat; et erit post ipsam, quando nihil erit. Quando ergo nihil erat, illa non erat; et quando nihil e
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sis qͣi fugere anfractib sin¬
gillatis suns inuestigent᷑ distus¬
sionib. Primũ gͦ uideat᷑ si sũ¬
ma natura tota possit e̾e̾ in sin¬
głis locis. aut simul. aut ꝑ diu̾¬
sa tempora. Deinde id ipsum in
temporib inquirat᷑. Si igit᷑ to¬
ta est simul in singłis locis ꝑ
singła loca sunt singłe totae.
Sicut enĩ locꝰ a loco distingi¬
tur. ut singła loca sint. ita id
qd̾ totũ est ĩ uno loco ab eo qd̃
eodem tp̃r totum est. in alio
loco distinguit᷑. ut singła to¬
ta sint. Nam qd̾ totũ est in a¬
liqͦ loco nichil eiꝰ est quod
non sit in ipso loco: At de quo ui¬
chil est. qd̃ non sit in aliquo loco.

Expanded text:
versis quasi fugere anfractibus, sinversis quasi fugere anfractibus, singillatim suis investigentur discussionibus. Primum ergo videatur si summa natura tota possit esse in singulis locis, aut simul aut per diversa tempora. Deinde idipsum in temporibus inquiratur. Si igitur tota est simul in singulis locis, per singula loca sunt singulae totae. Sicut enim locus a loco distinguitur ut singula loca sint, ita id quod totum est in uno loco, ab eo quod eodem tempore totum est in alio loco distinguitur, ut singula tota sint. Nam quod totum est in aliquo loco, nihil ejus est quod non sit in ipso loco. At de quo nihil est quod non sit in aliquo loco
Abbreviated transcription (Latin):
ita ẽ. aut tota est in om̃i
loco uł tempore. aut tm̃ queli¬
bet pars enis. ut altera pars sit
extra om̃em locũ & tempꝰ. Si uͦ
partim est .& parti nͣ ẽ in loco uł
tp̃r. partes habet qd̃ falsũ est.
Non gͥ partĩ est ubiq & semꝑ.
Tota autẽ quomͦ est ubiꝙ & sẽ¬
ꝑ : Aut enim sic̃ incelligendũ.
ut tota semel sit in om̃ib locis
uł temporib. & ꝑ partes in sin¬
gulis. aut sic ut tota sit. etiã
in singulis. Uerũ si ꝑ partes
est in singulis: non effugit
partiũ cõpositionẽ & diuisio¬
nem. quod ualde alienũ a sum¬
ma natura inuentũ est. Qua¬
ꝓpt̾. nͣ est ita tota in om̃ib lo¬
cis aut temporib. ut ꝑ partes
sit in singulis. Restat altera pars
discutienda. scilicet qualit sũ¬
ma nat᷑a tota sit ĩ oĩb. et singus
locis itł temporib. hoc nimirũ
ẽẽ non potest. nisi aut simul
tigiis una potuit indagare ꝓ¬
secutio. Hic ab inuicẽ digredi¬
entes. disputationẽ uident᷑ di¬

Expanded text:
ita est, aut tota est in omni loco vel tempore, aut tantum quaelibet pars ejus, ut altera pars sit extra omnem locum et tempus. Si vero partim est, et partim non in omni loco vel tempore, partes habet: quod falsum est. Non igitur partim est ubique et semper. Tota autem quomodo est ubique es. Aut enim sic est intelligendum, ut tota simul sit in omnibus locis vel temporibus, et per partes in singulis; aut sic, ut tota sit etiam in singulis. Verum si per partes est in singulis, non effugit partium compositionem et divisionem: quod valde alienum a summa natura inventum est. Quapropter non est ita tota in omnibus locis et temporibus, ut per partes sit in singulis. Restat altera pars discutienda, scilicet, qualiter summa natura sit tota in omnibus, et singulis locis et temporibus. Hoc nimirum esse non potest, nisi aut simul,tigiis una potuit indagare prosecutio, hic ab invicem digredientes disputationem videntur di
Abbreviated transcription (Latin):
ñaꝗͣ autẽ supra conclusum
sit. qr creatͥx hec natura. ui¬
eo. qr nec incipit nec desinet ẽẽ.
et erit. sentio tñ quiddam contͣ¬
dictionis sũmurmurare. qd̾ me
cogit diligentiꝰ. uͥ & qn illa sit in¬
dagare. Itaq summa ẽẽntia. aut
ant determinate in aliquo. aut
in nullo.S quid uidet᷑ repugnan¬
tiꝰ. qũa ut qd̃ iu̾ssime & summĩi
est. id nusqũa & minꝗͣ sit: fal¬
sum est igit᷑. nusqua uł nunqꝗͣ
illam ẽẽ. Ueinde qm̃ nullum bo¬
nũ nec penitꝰ aliquid est sine ea
nunꝗͣ aliquod bonũ ẽ. ⁊ nusꝗͣ
uł nunꝗͣ om̃ino aliqͥd est. Quod
quã falsum sit. nec dic̾e opꝰ est.
falsum gͥ ẽ. ⁊ illud qd illa nus¬
nate alicubi.⁊ aliq̃n. aut uͥq. ⁊
semꝑ. Aut si clet̾minate est. in
nulla ẽ cẽntia. qͥa sine ea neħ ẽ.
Unde consequet᷑ ut sit aliquis¬

Expanded text:
am autem supra conclusum sit, quia creatrix haec natura ueo, quia nec incoepit, nec desinet esse cet erit, sentio tamen quiddam contradictionis submurmurare ; quod me cogit diligentius, ubi et quando illa sit, indagare. Itaque summa essentia, aut aut determinate in aliquo, vel in nullo. Sed quid videtur repugnantius, quam ut quod verissime et summe est, id nusquam et nunquam sit. Falsum est igitur nusquam vel nunquam illam esse. Deinde, quoniam nullum bonum, nec penitus aliquid est sine ea: nunquam aliquod bonum est, et nusquam vel nunquam omnino aliquid est. Quod quam falsum sit, nec dicere opus est: falsum igitur est et illud, quod illa nusnate alicubi et aliquando; aut ubique et semper. At si determinate est in anulla est essentia, quia sine ea nihil est: un
Abbreviated transcription (Latin):
q hoc uerũ sine u̾itate ẽe̾ ñ pot̃
impossibile est uł cogitare. qd̃
ueritas pͥncipiũ uł finẽ habeat.
Deniq si u̾itas habuit pͥncipium
ia habebit finem anceꝗ̃ ipsa ĩci¬
peret. uerum erat t̃e. quia non
erat ueritas. & posꝗͣ finita erit.

Expanded text:
 hoc verum sine veritate esse non potest; impossibile est vel cogitare quod veritas principium vel finem habeat. Denique si veritas habuit principium, vel habebit finem; antequam ipsa inciperet, verum erat tunc quia non erat veritas; et postquam finita erit
Abbreviated transcription (Latin):
.x qͦ igit᷑ hec tã simplex
natura. creatͥx &. urigor om̃iũ
fuit. uel usqueqͦ futura est :
An potiꝰ nec ex quo. nec usque¬
quo ẽ. s sine pͥncipio. & sine
fine est: Si enĩ pͥncipiũ ha¬
bet. aut ex se. uł ꝑ se hoc ha¬
bet. aut ex alio uł ꝑ aliud.
aut ex uichilo. aut ꝑ nichil.
S constat ꝑ u̾itatẽ iam ꝑspec¬
tam. qr nullo mͦ ex alio. uel
nichil est. Nullo gͥ mͦ ꝑ aliud
uel ex alio: uł ꝑ nichil. uel ex
nichilo initium. soitita est. Ex
re non potest. qu̾aꝗͣ. ex se ipsa
⁊ ꝑ se ipsam sit: Sic enĩ ẽ ex se
& ꝑ se. ut nullo mͦ sit alia ẽẽn¬
tia. que ẽ ꝑ se ꝙ ex se. u alia ꝑ
qua et ex qua est. Quicqͥd au¬
tem ex aliquo. uel ꝑ aliqͥd in¬
cipit ẽẽ. non est omnino id̾e
ili. ex quo uel ꝑ qd̾ incipit ẽẽ.
Sũma gͥ natura non ĩcepit ꝑ

Expanded text:
x quo igitur haec tam simplex natura creatrix et vigor omnium fuit, vel usquequo futura est? An potius nec ex quo, nec usquequo est; sed sine principio et sine fine est? Si enim principium habet, aut ex se vel per se hoc habet; aut ex alio vel per aliud; aut ex nihilo vel per nihil. Sed constat per veritatem jam perspectam quia nullo modo ex alio, vel nihil est. Nullo igitur modo per aliud, vel ex alio, aut per nihil, vel ex nihilo initium sortita est. Ex re non potest, quanquam ex seipsa, et per seipsam sit. Sic enim est ex se et per se, ut nullo modo sit alia essentia, quae est per se et ex se, et alia per quam et ex qua est. Quidquid autem ex aliquo vel per aliquid incipit esse, non est omnino idem illi ex quo, vel per quod incipit esse. Summa igitur natura non incoepit per
Abbreviated transcription (Latin):
Si enim finẽ habitura ẽ. ñ est
sumine immortalis: ⁊ sũme in¬
corruptibilis. Si constat. qi est
sũme et immortalis et incorrup¬
tibilis. Non habet igit᷑ finem
Ampliꝰ. Si finẽ habitura est. aut
uolens aut nolens deficit᷑. S
ꝓ certo nͣ est bonũ sim̃plex. cuiꝰ
uoluntate perit sũmũ bonum
At ipsa est uerum et simplex bo¬
nũ. Quare sua sponte non defi¬
ciet ipsa. quã certum est esse
summũ bonũ. Si uͦ nolens ꝑi.¬
tura ẽ. ñ est sũme potens nec oĩ¬
potens. S rationis necessitas as¬
seruit eam ẽe̾ sumine potentẽ
& om̃ĩpotentẽ. Non ergo nolens
deficiet. Quare si nec uolens nec
Amplius. Si sũma illa natura
uera eternitas. qd̃ ẽẽ supͣ in ex¬
pugnabilit̾ inuentũ est. Deinde
cogitet qͥ pot̃. qͣn incipit. aut q̃n
ñ fuit hoc uerum. scilicet quia
futurũ erat aliqͥd. aut q̃n desi¬
cet. qr p̾t̾i̾tũ erit aliqͥd. Quod si

Expanded text:
st summe immortalis et summe incorruptibilis; sed constat quia est summe immortalis et incorruptibilis: non habebit igitur finem. Amplius: Si finem habitura est, aut volens, aut nolens deficiet. Sed pro certo non est simplex bonum, cujus voluntate perit summum bonum: at ipsa est verum et simplex bonum; quare sua sponte non deficiet ipsa, quam certum est esse summum bonum. Si vero nolens peritura est, non est summe potens, nec omnipotens; sed rationis necessitas asseruit eam summe potentem esse et omnipotentem. Non ergo nolens deficiet. Quare si nec volens, neqAmplius: Si illa summa naturavera aeternitas: quod esse supra inexpugnabiliter inventum est. Deinde cogitet, qui potest, quando incoepit, aut quando non fuit hoc verum; scilicet, quia futurum erat aliquid: aut quando desicet, quia praeteritum erit aliquid. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
tudiose itaq attendendũ ẽ
quiddam. quod ualde in¬
solitum rebus aliis in sũmo spi¬
ritu & u̾bo ens uidet᷑ euenire.
Nam certũ ẽ sic unicuiq sin¬
gulati ex utͣq simul inesse qͥc¬
quid sunt in ẽẽntia. et quicqͥd
sunt ad creaturam. ut & singu¬
latim. ꝑfectsiq sit ambob:
tam̃ pluralitatẽ non admitat
in duob. licet enĩ singulatĩ
et ille ꝑfecte sit summa u̾i¬
tas & creator. & u̾bũ eiꝰ sit. sũ¬
ma u̾itas & creator. ñ tam̃ am¬
bo simul sunt due uerita¬
tes. aut duo creatores. S cũ
hec ita sint. miro tam̃ modo
aꝑtissimũ est. quia nec ille cu¬
ius est u̾bum potest esse u̾bũ
suum. nec uerbum potest ẽẽ.
ille cuiꝰ est uerbũ. ut in eo qd̾
significat. uel qͥd̃ sint substan¬
tialiter. uel qͥd sint ad creaturã
semꝑ indiuiduam teneant .u¬
nitatẽ. in eo uero qd̵ ille ñ est
ex isto. hoc aute est ex ulo. in¬
effabilem admittant pluralita¬
tem. In effabilem certe. Quãuis

Expanded text:
tudiose itaque attendendum est quiddam, quod, valde insolitum aliis rebus, in summo Spiritu et Verbo ejus videtur evenire. Nam certum est sic unicuique singulatim, et utrisque simul inesse quidquid sunt in essentia, et quidquid sunt ad creaturam, ut et singulatim perfectum sit ambobus, et tamen pluralitatem non admittat in duobus. Licet enim singulatim et ille perfecte sit summa veritas et Creator, et verbum ejus sit summa veritas et creator; non tamen ambo simul sunt duae veritates, aut duo creatores. Sed cum haec ita sint, miro tamen modo apertissimum est quia nec ille, cujus est Verbum, potest esse Verbum suum; nec Verbum potest esse iste cujus est Verbum, ut in eo quod significat vel quid sint substantialiter, vel quid sint ad creaturam semper individuam teneant unitatem. In eo vero, quod ille non est ex isto: hoc autem est ex illo; ineffabilem admittant pluralitatem: ineffabilem certe; quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiores doceant sũmum
sp̃m ꝑ uerbũ suũ fecisse omĩa.
nunquid ñ et ipsum u̾bũ fecit
eadem om̃ia : Qm̃ enĩ illi est
consubstantiale cuiꝰ est uerbũ.
necesse est. ut sit summa ẽẽnti¬
a.Sũma autẽ ẽẽntia ñ est nͥ una
que sola creatrix. & solũ pͥnci¬
pium est om̃ium. que facta
sunt. Ipsa nãq sola fecit. ñ ꝑ
aliud. quã ꝑ se. omĩa ex nichi¬
lo. Quare quecunq fummus
sp̃e facit. eadem et uerbũ eius
facit. et similit̃. Quicqͥd gͥ sũmꝰ¬

Expanded text:
superiores doceant summum superiores doceant summum Spiritum per Verbum suum fecisse omnia, nunquid non et ipsum Verbum fecit eadem omnia? Quoniam enim illi est consubstantiale, cujus est Verbum, necesse est ut sit summa essentia. Summa autem essentia non est nisi una, quae sola creatrix et solum principium est omnium quae facta sunt. Ipsa namque sola fecit, non per aliud quam per se, omnia ex nihilo. Quare quaecunque summus Spiritus facit, eadem et Verbum ejus facit, et similiter. Quidquid igitu
Abbreviated transcription (Latin):
ua ex re manifestissime
cõprehendi pot̃. quomͦ di¬
caͣt idem sp̃c. uel quomͦ sciat
ea que facta sunt. ab humana
scĩa ꝯp̃hendi ñ posse. Nam nul¬
li dubiũ. increatas sub̾as. mul¬
to aliter ẽẽ in se ipsis. quã in
nr̃a scientia. In se ipsis namq
sunt ꝑ ipsam sua essentiam. ĩ
nr̃a uero scientia. non sunt ea¬
rum essentie. s earũ similitu¬
dines. Restat igitur. ut tanto
ueriꝰ sint in se ipsis. quã in nr̃a
scientia. quanto ueriꝰ alicubi
sunt ꝑ suam essentiã. quã ꝑ
suam similitudinem. Cum er¬
go & hoc constet. quia om̃is cre¬
ata sub̾a. tanto uerius est in u̾bo.
id: in intelligentia creatoris.qͣ¬
in se ipsa. quanto uerius existit
creatrix. quã creata ẽẽntia. quo¬
mͦ cõprehendat humana mens
cuiꝰ modi sit illud dic̾e. et illa sci¬
entia. que sic longe suꝑior. & u̾i¬
or est creatis substantiis. si nr̃a sci¬
entia tam longe suꝑat᷑ ab illis.
quantũ earũ similitudo. distat
erũ cũ manifeste rõnes

Expanded text:
ua ex re manifestissime comprehendi potest quomodo dicat idem Spiritus, vel quomodo sciat ea quae facta sunt, ab humana scientia comprehendi non posse. Nam nulli dubium creatas substantias multo aliter esse in seipsis, quam in nostra scientia. In seipsis namque sunt per ipsam suam essentiam; in nostra vero scientia non sunt earum essentiae sed earum similitudines. Restat igitur ut tanto verius sint in seipsis, quam in nostra scientia; quanto verius sunt alicubi per suam essentiam, quam per suam similitudinem. Cum ergo et hoc constet, quia omnis creata substantia tanto verius est in Verbo, id est in intelligentia Creatoris, quin seipsa; quanto verius existit creatrix quam creata essentia: quomodo comprehendat humana mens, cujusmodi sit illud dicere et illa scientia, quae sic longe superior et verior est creatis substantiis; si nostra scientia tam longe superatur ab illis, quantum earum similitudo distat erum cum manifeste rationes
Abbreviated transcription (Latin):
nitani ep̃i. qͥ ardente eadẽ ciui¬
tate. ip̃e contra ignem positꝰ. or¬
ando fłamas cõposuit. quas
tanta ciuiũ manus. aquã ꝓici¬
endo neqͥuerat. Nec mirandũ
ꝑfectos. x fidelit̾ deo seruientes
uiros. tantã ꝯtͣ uim fłamarũ
acciꝑe potentiã: qͥ cotidiana

Expanded text:
nitani antistitis qui ardente eadem civinitani antistitis qui ardente eadem civitate ipse contra ignem positus orando flammas compescuit, quas tanta civium manus aquam projiciendo nequiverat. Nec mirandum perfectos et fideliter Deo servientes viros tantam contra vim flammarum accipere potentiam, qui quotidi
Abbreviated transcription (Latin):
fłama repulit: longiꝰq fugauit.
Tum famula dĩ p̾fata cucurrit
concita ad domũ. in qͣ uirũ dei re¬
ceꝑat. obsecrans ut orando succur¬
reret: priqmͣ domꝰ ip̃iꝰ ⁊ tota simł
uilla ꝑiret. At ille. ne timeas in qͥt
mat̾. animeqͥor esto. ñ enĩ tͥ tuisue.
hec qͣmlibet ferox flãma notebit.
Statĩq egressus: añ ostiũ st̾nit᷑
in terram. Quo adhuc orante. mu¬
tat᷑ flatꝰ uentoꝵ. spirans q ab oc¬
casu. totũ tanti incendii ꝑi¬
culũ. ab inuasione uillulȩ. quã
uir dñi intͣuerat reiecit: sicq in
duob miracłis. duoꝵ patrũ est
uirtutes imitatꝰ. In fantasticis qͥdẽ
preuisis & euacuatis incendus. uir¬
tutẽ reuerentissimi ⁊ scĩssimi pa¬
tris benedicti. qͥ simulatũ ab an¬
tiqͦ hoste. qͣi coquine ardentis
incendiũ. ab ocłis discipłoꝵ oran¬
do pepulit. in ueris uͦ eque uictis
et retortis igniũ globis. uirtutẽ
uiri uenabilis marcellini acho¬

Expanded text:
flamma repulit, longiusque fugavit. flamma repulit, longiusque fugavit. Tum praefata Dei famula cucurrit concita ad domum in qua virum Dei receperat, obsecrans ut orando succurreret, priusquam domus ipsius et tota simul villa periret. At ille: « Ne timeas, inquit, mater, animaequior esto: non enim tibi tuisve haec quamlibet vorax flamma nocebit. » Statimque egressus ante ostium prosternitur in terram; quo adhuc orante mutatur flatus ventorum, spiransque ab occasu totum tanti incendii periculum ab invasione villulae quam vir Domini intraverat rejecit. Sicque in duobus miraculis duorum patrum est virtutes imitatus: in fantasticis quidem praevisis et evacuatis incendiis virtutem reverendissimi et sanctissimi Patris Benedicti, qui simulatum ab antiquo hoste quasi coquinae ardentis incendium ab oculis discipulorum orando pepulit; in veris vero aeque victis ac retortis ignium globis, virtutem viri venerabilis Marcellini Anco
Abbreviated transcription (Latin):
lus ab impedienda salute huma¬
na. nec adhoram uacaret. At ipse
confirmans inconstantiã fragiliũ.
rursus que ceꝑat. uitȩ monita exe¬
quitur:¬
ec tantũ ignẽ fantasticũ. sed
etiam uerũ. quẽ multi frigi¬
dis fontiũ undis minime ualebant
extinguere. ip̃e solꝰ feruentib lacͥ¬
marũ riuulis cõpressit. Siqͥdem
dũ more apłoꝵ gr̃a salutifere in¬
strucdionis untu̾isa ꝑtͣnsiret. deue¬
int die quadam in domũ cuiꝰdã
deuote deo femine. qͣm crebriꝰ in¬
uisere curabat. quia et bonis actib
intentã noua̾t: ⁊ ip̃a eũ pͥmis pue¬
ricie nutͥebat ab annis. un ⁊ mat̃
ab eo cognominari solebat. Habe¬
bat aũt domuͣ in occidentali par¬
u̾bum seminat᷑us intͣret: repente
in orientali plaga eiusdde uici. ꝑ
culpã incuriȩ. domꝰ incensa uehe¬
m̃ter cepit arcdere. Nanriuentꝰ ab
eodem climate nͣ modicꝰ assurgenꝰ.
arripiebat ignitos fenei tecti fasci¬
Iactantes qͥ aderant aquã. fortior

Expanded text:
lus ab impedienda salute humalus ab impedienda salute humana ne ad horam vacaret. At ipse confirmans inconstantiam fragilium, rursus quae coeperat vitae monita exsequiturec tantum ignem fantasticum, sed etiam verum quem multi frigidis fontium undis minime valebant exstinguere, ipse solus ferventibus lacrymarum rivulis compressit. Siquidem dum more apostolorum gratia salutiferae instructionis universa pertransiret, devenit die quadam in domum cujusdam devotae Deo feminae quam crebrius invisere curabat, quia et bonis actibus intentam noverat, et ipsa eum primis pueritiae nutriebat ab annis, unde et mater ab eo cognominari solebat. Habebat autem domum in occidentali parverbum seminaturus intraret, repente in orientali plaga ejusdem vici per culpam incuriae domus incensa vehementissime coepit ardere. Nam et ventus ab eodem climate non modicus assurgens, abripiebat ignitos fenei tecti fasciJactantes aquam qui aderant fortior
Abbreviated transcription (Latin):
hec corde ⁊ seinꝑ sensu uigilan¬
tissimo audiatis. ne forte diabo¬
lus. qͥ mille nocendi habet ar¬
tes: suꝑuacuis nos curis a eterne
salutis auditione prepediat. Et
hec dicens denuo sermonis qũs
intermiserat. ordinem repetiit: Sta¬
timq hostis ille neqͥssimꝰ fantasti-¬
cum deferens ignẽ. domũ iurta
positam incendit: ita ut uideren¬
tur faces igniũ. totã uolitare ꝑ
uillulam. ac iuuande uento fra¬
gor aera concutere. Tum exiliens
qͣi ad extinguendũ igne. turba
pene tota quã docebat. nã pau¬
cos ip̃e manu missa retinuit. cer¬
tatĩ aqͣs iactabat. nec tñ unda
uera falsas potuit restinguere
fłamas: donec orante uiro dei
cut hb̃to fugatꝰ auctor fallatiarũ.
sicta secũ incendia. uacuas repor¬
taret in auras. Ed uidens tͣba mł¬
tũ salubriter erubuit. rursusq
ad uirũ dĩ ingressa. fleris genib
instabilis animi ueniã p̃cabatur:
confitens se intellexisse. quia diabo¬

Expanded text:
haec corde et sensu semper vigilanhaec corde et sensu semper vigilantissimo audiatis, ne forte diabolus qui mille nocendi habet artes, supervacuis vos curis ab aeternae salutis auditione praepediat. » Et haec dicens, denuo sermonis quem intermiserat ordinem repetiit, statimque hostis ille nequissimus fantasticum deferens ignem, domum juxta positam incendit, ita ut viderentur faces ignium totam volare per villulam, ac juvante vento fragor aera concutere. Tum exsiliens quasi ad exstinguendum ignem turba pene tota quam docebat, nam paucos ipse manu missa retinuit, certatim aquas jactabat, nec tamen unda vera falsas potuit restinguere flammas, donec, orante viro Dei Cudbercto fugatus auctor fallaciarum, ficta secum incendia vacuas reportaret in auras. Quod videns turba multum salubriter erubuit, rursusque ad virum Dei ingressa, flexis genibus instabilis animi veniam precabatur, confitens se intellexisse quia diabo
Abbreviated transcription (Latin):
partem non delisti: Seca cito me¬
dium: et illi partẽ quã nobis mi¬
nistͣndo meret᷑ remitte. fecit ut iuis¬
serat. tultaq sec̃ parte reliqͣ. ubi
tempꝰ reficiendi aderat. diuertert̃
ad ꝓrimũ uicum: ⁊ clato ad assan¬
dum pisciculo. se parit̾ et eos ad
qͦs intrabant. gͣtissimo refecere con¬
uiuio. predicante cuthb̃to uerbũ
d̾i. atq eiꝰ bñficia collaudante: iqͥa
beatꝰ uir. cuiꝰ est nom̃ dñi spes eiꝰ.
& nͣ respexit inuanitates ⁊ insani¬
as falsas. Ac sic resũpto itinere:
ad docendũ eos quos propt suere
profecti sunt.
odem tẽpore.dum congrega¬
tis in qͣd̾a uillula płimis. ue¬
bum uitȩ predicaret: preuidit
subito in sp̃ũ antiquũ hostem ad
retardandum opꝰ salutis adẽẽ. mer¬
q eiꝰ insidias qͣs fut᷑as inrtellexit. de¬
cendo p̾occupare curauit. Namq
inter ea que disputauãt: repente
huiꝰ modi monita inseruit. Opor
regni celestis predicant᷑. intento

Expanded text:
partem non dedisti? Seca citius mepartem non dedisti? Seca citius medium, et illi partem quam nobis ministrando meretur remitte. » Fecit ut jusserat, tulitque secum partem reliquam. Ubi tempus reficiendi aderat, diverterunt ad proximum vicum, et dato ad assandum pisciculo se pariter et eos ad quos intrabant gratissimo reficiebant convivio, praedicante Cudbercto verbum Dei, atque ejus beneficia collaudante; et quia beatus vir cujus est nomen Domini spes ejus, et non respexit in vanitates et in insanias falsas. Ac sic resumpto itinere ad docendum eos quos proposuere profecti sunt.odem tempore dum congregatis in quadam villula perplurimis verbum vitae praedicaret, praevidit subito in spiritu antiquum hostem ad retardandum opus salutis adesse, moxque ejus insidias quas futuras intellexit, docendo praeoccupare curavit. Namque inter ea quae disputaverat, repente hujusmodi monita inseruit: « Oporegni coelestis praedicantur, intento
Abbreviated transcription (Latin):
nec uiaticũ ituri tulimꝰ nobisc̃.
neq aliquẽ in itin̾e̾ notuͣ habe¬
mꝰ. qui nos suo reciꝑe uelit hos¬
pitio: et nͣ parũ adhuc itimi̾s suꝑ¬
est. qd̾ ieiuni sine molestia cõple¬
re neqͥmꝰ. sui uir dei. disce in qͥt
siliole. fidẽ et spem sẽꝑ habere
in dño: quia nunꝗͣ fame ꝑit.
qͥ dño fidelit̾ seruit. Ꝙ aspec¬
tans sursum. uidens a qͥlam in
alto uolantẽ: cernis inqͥt aqͥlã
illam porro uolantẽ. etiã ꝑ huiꝰ
ministeriũ possibile est dño. nõ
hodie refice̾. Talia confabulan¬
tes. agebant iter iuixta fluuiũ
quendã. ⁊ ecce subito uident aqͥ¬
lam in ripam consedisse: dixtq
uir dẽi. Uides ubi nr̃a. quã pre¬
dixi ministͣ resedit: Curre rogo.
et qͥd nobis epularũ dño mittente
attulerit inspice. et citiꝰ affer. Q
accurrens: attulit piscem nͣ mo¬
dicũ. quẽ illa nuꝑ de fluuio
prendiderat. at uir dei. qͥd inqͥt
fecisti fili. quare ministrȩ suam

Expanded text:
nec viaticum ituri tulimus nobiscum, nec viaticum ituri tulimus nobiscum, neque aliquem in itinere notum habemus qui nos suo recipere velit hospitio, et non parum adhuc itineris superest, quod jejuni sine molestia complere nequimus. » Cui vir Dei: « Disce, inquit, filiole, fidem semper et spem habere in Domino, quia nunquam fame perit qui Deo fideliter servit. » Et aspectans sursum, vidensque aquilam in alto volantem: « Cernis, inquit, aquilam illam porro volantem? Etiam per hujus ministerium possibile est Domino nos hodie reficere. » Talia confabulantes agebant iter juxta fluvium quemdam, et ecce subito vident aquilam in ripa residentem, dixitque vi Dei: « Vides ubi nostra quam praedixi ministra residet? Curre, rogo, et quid nobis epularum Domino mittente attulerit inspice et citius adfer. » Qui accurrens attulit piscem non modicum, quem illa nuper de fluvio prendiderat. At vir Dei: « Quid, inquit, fecisti, fili? Quare ministrae suam
Abbreviated transcription (Latin):
ninȩ carnis. qͣi humano ministe¬
rio secta ⁊ p̃parata ad cocturã.: flexis¬
q genib gr̾as egert̃ dño. Dixit
simi. que sit gr̾a confitendi. & spe¬
randi in dño: Ecce & cibaria fa¬
mulis siis preparauit: et t̾nario
qͦ numo. qͦt dieb hic residendũ
sit nobis ostendit. Sumite gͦ mu
reficiamꝰ nos maneamꝰq intͤpidi.
certissima enĩ nob post tͥduum
serenitas celi & maris adueniet.
factũ est ut dixerat. manente tri¬
duo tẽpestate ꝑualida. qͣrto de¬
mũ die. tͣnqͥllitas ꝓmissa secuta ẽ.
qͦ illoᷤ sccłis flatib patͥa referret.
uadam qͦ tie. cũ predicat᷑us
uxta ꝯsuetudinẽ suam ppłis.
adhuc restaret itineris. qͦusq ad
uicum quo tendebant ꝑuenirent:
ait ad puerũ tẽptans eum. Dic
age sodalis. ubi hodie refici dis¬
ponas: an habeas aliquẽ in uia.
ad quẽ cliu̾tere ualeas hospitem.
At ille respondens. et hec ipsa in¬
qͥt mec̃ tacito in corde tͣctaui. qͥa

Expanded text:
ninae carnis quasi humano ministeninae carnis quasi humano ministerio secta et praeparata ad cocturam; flexisque genibus gratias egerunt Deo. Dixit simi, quae sit gratia Dei confidenti et speranti in Domino. Ecce et cibaria famulis suis praeparavit, et ternario quoque numero quot diebus hic residendum sit nobis ostendit. Sumite ergo mreficiamus nos, maneamusque intrepidi, certissima enim nobis post triduum serenitas coeli et maris adveniet. » Factum est ut dixerat, manente triduo tempestate pervalida, quarto demum die tranquillitas promissa secuta est, quae illos secundis flatibus in patriam referret.uadam quoque die cum praedicaturus juxta consuetudinem suam populis adhuc restaret itineris, quousque ad vicum quo tendebant pervenirent, ait ad puerum tentans eum: « Dic age, sodalis, ubi hodie refici disponas, an habeas aliquem in via ad quem divertere valeas hospitem? At ille respondens: Et haec ipsa, inquit, mecum tacito in corde tractavi, quia
Abbreviated transcription (Latin):
bat: ad erat sacͣtissima dñicȩ ap¬
paritionis dies. Tum ille socios
blando ut iocundus atq affabi¬
lis erat. sermone alloqͥt᷑. Quid ro¬
go tanta ignauia torpemꝰ: et non
quac̃q iter salutis inqͥrimꝰ: En
tellus niuib. nebulis celũ horres¬
cit. aer flatib adu̾sis furit. fluctib
equor. ip̃i in opia desicimꝰ: nec adẽ
homo qͥ reficiat. Pulsemꝰ gͦ dñm
p̃cib. qͥ suo qͦncdã popło maris
rubri uiã aperuit. eumq in deser¬
to mirabilit̾ pauit: orantes ut
nr̃i qͦ misereat᷑ in ꝑiculis. Gredo
sinon nr̃a fides titubat. nͣ uult nos
hodierna die ieumos ꝑmanere.
ꝙͣ ip̃e ꝑ tot actanta sue miracła
maiestatis illustͣre curauit. p̃corq
eamꝰ alicubi: querentes qͥd nobis
epularũ. in gaudiũ suȩ festiuita¬
tis p̾stare dignet᷑. Hec dicens: eduxit
eos sub ripam. qͦ ip̃e noctu ꝑuigil
orare consueuerat. Ubi aduenien¬
tes. inuenerunt tria frusta delphi¬

Expanded text:
bat, aderat sacratissima dominicae Apbat, aderat sacratissima dominicae Apparitionis dies. Tum ille socios blando, ut jocundus atque affabilis erat, sermone alloquitur. « Quid rogo tanta ignavia torpemus, et non quacunque parte iter salutis inquirimus? En tellus nivibus, nebulis coelum horrescit, aer flatibus adversis furit, fluctibus aequor; ipsi inopia deficimus, nec adest homo qui reficiat. Pulsemus ergo Dominum precibus, qui suo quondam populo maris Rubri viam aperuit, eumque in deserto mirabiliter pavit, orantes ut nostri quoque misereatur in periculis: Credo, si non nostra fides titubat, non vult nos hodierna die jejunos permanere, quam ipse per tot ac tanta suae miracula majestatis illustrare curavit, precorque eamus alicubi quaerentes quid nobis epularum in gaudium suae festivitatis praestare dignetur. » Haec dicens, eduxit eos sub ripam quo ipse noctu pervigil orare consueverat, ubi advenientes invenerunt tria frusta delphi