comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑatur exercitus. et quasi ñ
hoc sufficeret cladib plus pe¬
ne bella ciuilia quã hostilis
mucro consũpsit. Miseri isra¬
helite ad quoꝵ cõꝑationẽ na¬
buchodonosor seruus dĩ scͥbi¬
tur. Infelices nos qui tantũ
displicemus deo ut ꝑrabiem
barbaroꝵ illius ira innos de
seiat. Ezechias egit peniten
syrioꝵ ab uno angło una noc¬
te deleta sunt. Iosaphat laudes
dño concinebat. et dñs ꝓ lau¬
dante suꝑabat. Moyses contͣ
amalech. nõ gladio s oratiõe
pugnabat. Si erigi uolumus
ꝓsternamur ꝓpudor. et stoli¬
da usq ad incredulitatẽ meiᷤ¬
fuit. romanus exercitus uic¬
tor orbis. et dñs abhis uinci¬
tur. hos pauet hoꝵ terretur
aspectu. qui ingredi nõ ualent.
Qui si t̾ram tetigerint se mor¬
tuos arbitrantur. et nõ intelli¬
giius ꝓpħarũ uoces. fugient
nlle uno ꝑsequente. nec am¬
putamus causaᷤ morbi. ut
morbus parit̾ auferatur. Sta¬
timq cernimus sagntas. telis.

Expanded text:
superatur exercitus; et quasi non superatur exercitus; et quasi non hoc sufficeret cladibus, plus paene bella ciuilia quam hostilis mucro consumpsit. miseri Israhelitae, ad quorum conparationem Nabuchodonosor seruus dei scribitur; infelices nos, qui tantum displicemus deo, ut per rabiem barbarorum illius in nos ira desaeuiat. Ezechias egit paenitensyriorum ab uno angelo una nocte deleta sunt; Iosaphat laudes domino concinebat, et dominus pro laudante superabat; Moyses contra Amalech non gladio sed oratione pugnauit. si erigi uolumus, prosternamur. pro pudor et stolida usque ad incredulitatem mens! Romanus exercitus, uictor orbis et dominus, ab his uincitur, hos pauet, horum terretur aspectu, qui ingredi non ualent, qui, si terram tetigerint, se mortuos arbitrantur, et non intellegimus prophetarum uoces: fugient mille uno persequente nec amputamus causas morbi, ut morbus pariter auferatur, statimque cernimus sagittas pilis,
Abbreviated transcription (Latin):
pib in missi in nõs ñ arabie.
sed septentrionis lupi tan¬
tas breui ꝓuincias ꝓcurrer̃.
Et monasteria capta. quante
fluuioꝵ aque humano cru¬
ore mutate sint. obsessa anti¬
ochia et urbes relique casał
cyduos orontes euphrates¬
que p̃terfluunt tracti greges
captiuoꝵ. arabia. fenix. pales¬
tina. egiptus. timore captiue.
Nõ michi si lingue centũ. sint
ora q  centũ. ferrea uox oĩa
penarum ꝑcurrere nomina
possim. Neq eñi hystoriã ꝓpo¬
sui scribere. s nr̃as breuiter
flere miserias. Alioqͥn ad hec
merito explicanda et thicidi¬
des et salustius muti sũt. felix
nepotianus qui hec nõ uidit
felix qui ista nõ audit. Nos mi¬
seri qui aut patimur. aut pa¬
cientes fr̃s nr̃os tanta ꝑspicimꝰ.
et tñ uiuere uolumus. eosq̃
qui his carent flendos potius
quã beatos putamus. Olim of¬
fensũ sentimus. uͨ placamus
dm̃ nr̃is peccatis barbari for¬
tes sunt nr̃i uitiis romanus

Expanded text:
pibus inmissi in nos non Arabiae, pibus inmissi in nos non Arabiae, sed septentrionis lupi tantas breui prouincias percucurrerunt. quot monasteria capta, quantae fluuiorum aquae humano cruore mutatae sunt! obsessa Antiochia et urbes reliquae, quas Halys, Cydnus, Orontes Eufratesque praeterfluunt. tracti greges captiuorum; Arabia, Phoenix, Palaestina, Aegyptus timore captiuae. non, mihi si linguae centum sint oraque centum, ferrea uox, omnia poenarum percurrere nomina possim. neque enim historiam proposui scribere, sed nostras breuiter flere miserias. alioquin ad haec merito explicanda et Thucydides et Sallustius muti sunt. Felix Nepotianus, qui haec non uidet; felix, qui ista non audit. nos miseri, qui aut patimur aut patientes fratres nostros tanta perspicimus; et tamen uiuere uolumus eosque, qui his carent, flendos potius quam beandos putamus. olim offensum sentimus nec placamus deum. nostris peccatis barbari fortes sunt, nostris uitiis Romanus
Abbreviated transcription (Latin):
uarro. Orret animus tẽpoꝵ
nr̃oꝵ ruinas ꝓsequi. Uiginti
et eo amplius anni sũt. qd̾ int̾
constantinopolĩ et alpes ulias
cotidie romanus sangͥs effun¬
dalmatiã. cunctasq pannonias.
gothus sarmatͥa. qua dus alanꝰ.
uni. uuandabi. marco manui.
uastant. trahunt. rapiunt.
Quot matͦne. quot uirgines
dei. et ingenua nobiliaq cor¬
pora his bellis fuero ludibrio.
Capti ep̃i int̃fecti p̃sb̾ri et diu̾¬
soꝵ offitia clericoꝵ. subuerse
mr̃m effosse reliquiẽ. Y biq
luctus. ubiq gemitus. et pluri¬
ma mortis unago. Romanus
orbis ruit. et tam̃ ceruix nr̃a e¬
recta nõ flectitur. Quid putas
nũc animi hab̾e corithius
athenienses lache demonios
archadas cunctãq greciã. qui¬
b impetrant barbari et certe
paucas urbes nominaui inqͥb
olim fuere regna nõ modica.
In munis abhis malis uideba¬
tur oriens. et tantũ nuntiis
const̃natus. Ecce tibi anno p̃¬
terito ex ultimis causa si ru¬

Expanded text:
statum — horret animus temporum statum — horret animus temporum nostrorum ruinas prosequi —: uiginti et eo amplius anni sunt, quod inter Constantinopolim et Alpes Iulias cotidie Romanus sanguis effunDalmatiam cunctasque Pannonias Gothus, Sarmata, Quadus, Alanus, Huni, Uandali, Marcomanni uastant, trahunt, rapiunt. quot matronae, quot uirgines dei et ingenua nobiliaque corpora his beluis fuere ludibrio! capti episcopi, interfecti presbyteri et diuersorum officia clericorum, subuersae martyrum effossae reliquiae: ubique luctus, ubique gemitus et plurima mortis imago. Romanus orbis ruit et tamen ceruix nostra erecta non flectitur. quid putas nunc animi habere Corinthios, Athenienses, Lacedaemonios, Arcadas cunctamque Graeciam, quibus imperant barbari? et certe paucas urbes nominaui, in quibus olim fuere regna non modica. inmunis ab his malis uidebatur oriens et tantum nuntiis consternatus: ecce tibi anno praeterito ex ultimis Caucasi ru
Abbreviated transcription (Latin):
necatus ẽ excadauer ex animiᷤ
in famatũ suspendio. Quid
loquar deꝓcopio. maximo.
eugenio. Qui utiq dũ rerum
potirentur t̾ror ingentib e¬
rant. Om̃s capti steterunt añ
ora uictoꝵ. et qd̃ potentissimiᷤᷤ
quondã miserrimũ ẽ. prius
ignominia seruititis. quã hoᷤᷤ¬
tili mucrone confossi ft̃. Dicat
aliquis regũ talis conditio ẽ. fe¬
riuntq sũmos fulgira montes.
Ad pͥuatas ueniã dignitates.
nec de his loquar qui excedũt
bienniũ. atq ut cet̾os p̃termit¬
tam. suffic̃ nob̾ tͥum nuꝑ con¬
sularium diu̾sus exitus scrib̾e:
Abundantiꝰ egens pitiunte
exulat. Rufini caput pylo ẽs¬
tantinopoli gestatũ ẽ. et absci¬
sa manus dext̾a. Ad de decus
insatiabilis auaritie hostiatĩ
stipe m̃dicauit timasius p̃ci¬
pitatus repente de altissimo
dignitatis gradu euasisse se
putat. qd̾ asse uiuit głosus ñ
calamitatis miseroꝵ s fragilẽ
humane conditionis statũ

Expanded text:
necatus est et cadauer exanimis necatus est et cadauer exanimis infamatum suspendio. quid loquar de Procopio, Maximo, Eugenio, qui utique, dum rerum potirentur, terrori gentibus erant? omnes capti steterunt ante ora uictorum et, quod potentissimis quondam miserrimum est, prius ignominia seruitutis quam hostili mucrone confossi sunt. Dicat aliquis: \'regum talis condicio est, feriuntque summos fulgura montes. ad priuatas ueniam dignitates nec de his loquar, qui excedunt biennium; atque, ut ceteros praetermittam, \'Sufficit nobis trium nuper consularium diuersos exitus scribere. Abundantius egens Pityunte exulat; Rufini caput pilo Constantinopolin gestatum est et abscissa manus dextera ad dedecus insatiabilis auaritiae ostiatim stipes mendicauit; Timasius praecipitatus repente de altissimo dignitatis gradu euasisse se putat, quod in Oase uiuit inglorius. non calamitates miserorum, sed fragilem humanae condicionis narro
Abbreviated transcription (Latin):
malis euaserit. Constantius
arriane fautor heresis dũ con¬
tra iimicũ paratũr et concitꝰ
fertur ad pugnã ĩmo ipso u¬
culo moriens magno dolore
tor exercitus. xp̃m sensit inme¬
dia quẽ primũ in gallia dene¬
garat. Dũq romanos ꝓpagare
uult. fines ꝑdidit ꝓpagatos.
Iouianus gustatis tantũ rega¬
lib bonis fetore prunarũ suf¬
focatus interiit. Ostendens oĩb
quid sit humana potentiã. ua¬
lentianus uastato genitali solo.
et multã patriã derelinquenᷤ.
Uomitu sanguinis extinctꝰ
ẽ. huius germanus ualens
gothico bello uictus. intracia
eundẽ locũ et mortis habuit
et sepulchri. Grãnus ab exerci¬
tu suo ꝓcditus et ab obuiis ur¬
bibus nõ receptus. ludibrio hos¬
tis fuit. cruentateq manus ues¬
tigia. parietes tui lugdune testã¬
tur. Ad olescens ualentianus et
pene puer post fugam. post
exilia. post recuꝑatũ multo
sanguine imꝑiũ. haud ꝓcul
aburbe frat̾ne mortis conscia

Expanded text:
malis euaserit? Constantius, malis euaserit? Constantius, Arrianae fautor hereseos, dum contra inimicum paratur et concitus fertur ad pugnam, in Mopsi uiculo moriens magno dolore tor exercitus, Christum sensit in Media, quem primum in Gallia denegarat; dumque Romanos propagare uult fines, perdidit propagatos. louianus gustatis tantum regalibus bonis fetore prunarum suffocatus interiit ostendens omnibus, quid sit humana potentia. Ualentinianus uastato genitali solo et inultam patriam derelinquens uomitu sanguinis extinctus est. huius germanus Ualens Gothico bello uictus in Thracia eundem locum et mortis habuit et sepulchri. Gratianus ab exercitu suo proditus et ab obuiis urbibus non receptus ludibrio hosti fuit cruentaeque manus uestigia parietes tui, Lugdune, testantur. adulescens Ualentinianus et paene puer post fugam, post exilia, post recuperatum multo sanguine imperium haut procul ab urbe fraternae mortis conscia
Abbreviated transcription (Latin):
subicit. hic seruituti donat᷑.
ille corꝑa custodit admortẽ.
hic animas seruat aduitam.
Inte oculi om̃iũ diriguntur
domus tue conuersatio. qua¬
si inspecula constituta ma¬
gistra ẽ publice discipline.
quicqͥd feceris id sibi om̃s fa¬
ciendũ putant. Caue ne com¬
mutas qd̃ aut qui rep̃hend̾e
uolunt. digne lacerasse ui¬
deantur. aut qui unitare co¬
gantur delinquerẽ. Uince
quantũ potes. ĩmo etiã plus
quam potes. Mollitiẽ animi
tui et ubertim fluentes lacͥ¬
mas reprime. Ne grandis pie¬
tas in nepotẽ apud incredulaᷤᷤ
mentes desꝑatio putetur in
dm̃. Desiderandus ẽ tibi quasi
absens nõ quasi mortuus. ut
illũ expectare nõ amisisse ui¬
dearis. Serũ quid ago medens
dolori quẽ iam reor. et tempo¬
re et ratione se datũ. Ac non
potius replico tͥ uicinas regũ
miserias. et nr̃i temporis cala¬
mitates. ut nõ tã plangendus
sit qui hac luce caruit. quã cõ¬
gratulandũ ei qd̃ de tantis

Expanded text:
subicit, hic seruitute dominatur; subicit, hic seruitute dominatur; ille corpora custodit ad mortem, hic animas seruat ad uitam. in te omnium oculi diriguntur, domus tua et conuerSatio quasi in specula constituta magistra est publicae disciplinae. quiidquid feceris, id sibi omnes faciendum putant. cane, ne committas, quod aut, qui reprehendere uolunt, digne lacerasse uideantur aut, qui imitari, cogantur delinquere. uince, quantum potes, immo etiam plus quam potes, mollitiem animi tui et ubertim fluentes lacrimas reprime, ne grandis pietas in nepotem apud incredulas mentes desperatio putetur in deum. desiderandus tibi est quasi absens, non quasi mortuus, ut illum expectare, non amisisse uidearis. Uerum quid ago medens dolori, quem iam reor et tempore et ratione sedatum, ac non potius replico tibi uicinas regum miserias et nostri temporis calamitates, ut non tam plangendus sit, qui hac luce caruerit, quam congratulandum ei, quod de tantis
Abbreviated transcription (Latin):
si non gentes uite excedemꝰ
annos. ut ante diluuiũ ui¬
uebat humanũ genus et
matusale. Nob̃ tẽpora dona¬
rentur. Tam̃ nichil ẽẽ p̃teri¬
ta longitudo q ẽẽ dixisset.
Et eni int̾ eũ qui decem inx̃
annos et ille qui mille. Post¬
quã idẽ ite finis ad uenerit.
et in recusabilis mortis neces¬
sitas transactũ omne tantũ¬
dẽ est. Nisi qd̃ magis senes ho¬
nustus peccatoꝵ fasce ꝓficisci¬
tur. Optima queq dies mise¬
ris mortalib eu pͥma fugit.
sub eunt morbi tͥstisq senectꝰ.
et labor et dure rapit melem̃¬
tia mortis. Neuius poeta pati
inquit necesse ẽ multa mor¬
tales mala. Uñ et mobam qͥa
multũ fleuerit. in lapidẽ et
natales hominũ plangens gau¬
det infunere. Prudentesq en¬
nius plebẽs ait. In hoc regi
ante stat loco licet lacrimare
plebi. regi honeste nõ licet. Ut
regi sic ep̃o. immo minus re¬
gi quã ep̃o. ille enĩ nolentib
p̃ est. hic uolentib. Ille t̾rores

Expanded text:
si nongentos uitae excederemus si nongentos uitae excederemus annos, ut ante diluuium uiuebat humanum genus, et Mathusalae nobis tempora donarentur, tamen nihil esset praeterita longitudo, quae esse desisset. etenim inter eum, qui decem uixit annos, et illum, qui mille, postquam idem uitae finis aduenerit et inrecusabilis mortis necessitas, transactum omne tantundem est, nisi quod magis senex onustus peccatorum fasce proficiscitur. optima quaeque dies miseris mortalibus aeui prima fugit, subeunt morbi tristisque senectus et labor et durae rapit inclementia mortis. Naeuius poeta: pati, inquit, necesse est multa mortalem mala. unde et Niobam, quia multum fleuerit, in lapidem et natales hominum plangens gaudet in funere, prudenterque Ennius: plebes, ait, in hoc regio antistat loco: licet lacrimare plebi, regi honeste non licet. ut regi, sic episcopo, immo minus regi quam episcopo. ille enim nolentibus praeest, hic uolentibus; ille terrore
Abbreviated transcription (Latin):
contrectans. scio qd̾ nolueris
amorẽ unte ciuium sic ꝓbare.
et affectũ patͥe mãgis qͤsisse
in ꝓsꝑis. S hiuuscemodi offi¬
oium in nob̃ iocundius est.
inmalis gratius tota hũc ci¬
uitas. tota planxit italia. Cor¬
pus terra suscepit. anuna xͦ
reddita est. Tu nepotẽ quere¬
bas. eccłia sacerdotẽ. p̃cessit
te successor tuus. qd tu eras il¬
le post te iudicio om̃ium
merebatur. Atq ita ex una
doro cduplex pontificatus
egressa ẽ dignitas: dũ in alt̾o
gratulatio ẽ qd̃ tenuerit. in
altero meror. qd̃ raptus sit ne
teneret. platonis sententia ẽ.
Omnẽ sapientiũ uitã. medi¬
tationẽ ẽẽ mortis. S multo¬
fortius apłs cotidie inquit
conari. aliud agere. aliud uiu̾e
moriturũ. Aliud mori iuctu¬
rum. ille moriturus exgła ẽ.
iste moriturus semꝑ ad głam.
Debemus gͥ et nos animo pre¬
mecditari. qd̃ aliq̃n futuri su¬
mus. et qd̃ uelimus nolimus.
abẽe longius nõ potest. Nam

Expanded text:
contrectans. k Scio, quod nolueris contrectans. k Scio, quod nolueris amorem in te ciuium sic probare, et affectum patriae magis quaesisse in prosperis. sed huiusce modi officium in bonis iucundius est, in malis gratius. tota hunc ciuitas, tota planxit Italia. corpus terra suscepit, anima Christo reddita est. tu nepotem quaerebas, ecclesia sacerdotem. praecessit te successor tuus. quod tu eras, ille post te iudicio omnium merebatur. atque ita ex una domo duplex pontificatus egressa est dignitas: dum in altero gratulatio est, quod tenuerit, in altero maeror, quod raptus sit, ne teneret. Platonis sententia est omnem sapienti uitam meditationem esse mortis. lfortius apostolus: cotidie, inquit, conari, aliud agere; aliud uiuere moriturum, aliud mori uicturum. ille moriturus ex gloria est; iste moritur semper ad gloriam. debemus igitur et nos animo praemeditari, quod aliquando futuri sumus et quod — uelimus nolimus — abesse longius non potest. nam
Abbreviated transcription (Latin):
inpallorẽ sensĩ migrabat. Cũ¬
q estuaret febrib. et uenarũ
fontes haͬriret calor. lasso anhe¬
litu tristẽ auunculũ consola¬
batur. Letus erat uultu. et uni¬
uersis circa plorantib. solus
ip̃e ridebat. Prorcere palliũ.
manus extende. uidere qd̾ a¬
lii nõ uidebant. et quasi in
occur sũ se erigens. salutare
uenientes intellegeres illum
nõ emori s emigrari. et muta¬
re amicos nõ relinquerẽ. Uol¬
uuntur ꝑ ora lacrime. et obfir¬
mato animo. nõ queo dolorẽ
dissimulare quẽ patior. Quis
ored̾et intali illũ tẽpore nr̃e
necessitudinis recordari. et
luctante anima:studioꝵ sci¬
re dulcedinẽ. Ad p̃hensa auũ¬
ouli manu. hanc inquit tu¬
nicã qua utebar in ministe¬
rio xp̃i. nutte dilectissimo
mͥ etate patri fratri collegio.
et quicqͥd nepoti ate debebat᷑
affectus: In illum transfer. qͣm
mecũ pariter diligebas. atq
intalia uerba defecit. Auim¬
culũ manu me recordatione

Expanded text:
in pallorem sensim migrabat cumin pallorem sensim migrabat cumque aestuaret febribus et uenarum fontes hauriret calor, lasso anhelitu tristem auunculum consolabatur. laetus erat uultus et uniuersis circa plorantibus solus ipse ridebat. proicere pallium, manus extendere, uidere, quod alii non uidebant, et quasi in occursum se erigens salutare uenientes: intellegeres illum non emori, sed migrare, et mutare amicos, non relinquere. uoluuntur per ora lacrimae et obfirmato animo non queo dolorem dissimulare, quem patior. quis crederet in tali illum tempore nostrae necessitudinis recordari et luctante anima studiorum scire dulcedinem? adprehensa auunculi manu: \'hanc,\' inquit, \'tunicam, qua utebar in ministerio Christi, mitte dilectissimo mihi, aetate patri, fratri collegio, et, quidquid a te nepoti debebatur affectus, in illum transfer, quem mecum pariter diligebus.\' atque in talia uerba defecit auunculum manu, me recordatione
Abbreviated transcription (Latin):
redundat elegantiã. Unde
et apud grecos phylosophus ille
laudanur. qui om̃e qd̵ uteretur
usq ad palliũ et anulũ manu
sua factũ głatus ẽ. Hoc idem
possumus. et de isto dicere qͥ
basilicas eccł̃ie. et martirũ con¬
ciliabula diuersis florib et ar¬
borum comis. uitiũq pampi¬
nis adumbraris. Ut quicqͥd
placebat in eccłia. tã dispositiõe
quã uisu laborẽ p̾sb̃̾r. et studi¬
um testaretur macte uirtute
cuius talia pͥncipia qualis fi¬
nis erit. Omiserabili huma¬
na conditio et sine xp̃o uanẽ
om̃e qd uiumus quid te sub¬
trahis. quid tergi uersaris ora¬
tio. Quasi eñi mortẽ illius dif¬
ferri possimus. et uitã facere
longiorẽ. sic timemꝰ adultimũ
ꝑuenire. Om̃is caro fenũ et
om̃is gła eius quasi flos feni
Ubi nc̃ decora illa facies. ibi
tocius corꝑis dignitas. quo
ueluti pulchro indum̃to pul¬
chritudo anime uestiebatur
marrescebat ꝓdolore flante
austꝰ hliũ et purpurea iuola

Expanded text:
redundat elegantiam. unde redundat elegantiam. unde et apud Graecos philosophus ille laudatur, qui omne, quod uteretur, usque ad pallium et anulum manu sua factum gloriatus est. hoc idem possumus et de isto dicere, qui basilicas ecclesiae et martyrum conciliabula diuersis floribus et arborum comis uitiumque pampinis adumbraret, ut, quidquid placebat in ecclesia tam dispositione quam uisu, laborem presbyteri et studium testaretur. Macte uirtute! cuius talia principia, qualis finis erit?s o miserabilis humana condicio et sine Christo uanum omne, quod uiuimus! quid te subtrahis, quid tergiuersaris, oratio? quasi enim mortem illius differre possimus et uitam facere longiorem, sic timemus ad ultimum peruenire. omnis caro faenum et omnis gloria eius quasi flos faeni. ubi nunc, decora illa faques, ubi totius corporis dignitas, quo ueluti pulchro indumento pulchritudo animae uestiebatur? marcescebat, pro dolor, flante austro lilium et purpura uiolae
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o dedita eq̃ inmaiorib et
inminorib intenta ẽ sciens
etiã ꝓotioso uerbo reddenda ẽẽ
rationẽ. Erat eñi sollicitus sini¬
teret altare. si parietes absq
fuligine. si paiuim̃ta terra. si
ianitor creber inporta. uela
semꝑ in ostiis. si sacrariũ mũ¬
dũ si uasa lucentia. et inom̃s
cerimonias pia sollicitudo dis¬
posita. Non minus nõ maius
negligebat officium. U bicũq
eũ in eccłia quereres inuenies
Nobilẽ uirũ quintũ fabium
miratur antiquitas. Qui etiã
romane scͥptor eccłie hystorie
ẽ. s magis ex pictura quã ex¬
litteris nom̃ inuenit et bese¬
leel. Nr̃m plenũ sapientia et
sp̃u dĩ scriptura testatur. Yrã
quoq filiũ mulieris tẏrie qd̾
alter tab̾nuli alter tẽpli sup¬
pellectilem fabricati sũt. Quo¬
modo enĩ lete segetes et ube-¬
res agri interdũ culmis aris¬
tisq luxuriant. Ita p̃clara
ingenia. et mens plena uir¬
tutib. in uariarũ artium

Expanded text:
Christo dedita aeque et in maioribus et Christo dedita aeque et in maioribus et in minoribus intenta est sciens etiam pro otioso uerbo reddendam esse rationem. erat ergo sollicitus, si niteret altare, si parietes absque fuligine, si pauimenta tersa, si ianitor creber in porta, uela semper in ostiis, si sacrarium mundum, si uasa lucentia; et in omnes caerimonias pia sollicitudo disposita non minus, non maius neglegebat officium. ubicumque eum ecclesia quaereres, inuenires. nobilem uirum yuintum Fabium miratur antiquitas, qui etiam Romanae scriptor historiae est, sed magis ex pictura quam litteris nomen inuenit; et Beselehel nostrum plenum sapientia et spiritu dei scriptura testatur, Hiram quoque, filium mulieris Tyriae, quod alter tabernaculi, alter templi supellectilem fabricati sunt. quomodo enim laetae segetes et uberes agri interdum culmis aristisque luxuriant, ita praeclara ingenia et mens plena uirtutibus in uariarum artium
Abbreviated transcription (Latin):
legẽ dedit. Alii nũmũ addãt¬
nũmo et marsuppiũ suffo¬
cantes matronarũ opes ue¬
nerentur obsequiis. sint di¬
tiones monachi quã fuerãt
seculares. possideant opes sub
xp̃o pauꝑe. quas sublocuplete
diabolo non habuerant. et sus¬
piret eos eccłia diuites. quos
tenuit mundꝰ aute mencdicos.
Nepotianus nr̃ aurũ calcans
sẽdulas consectatur. s sui in
carne contẽptor ẽ. et pauꝑta¬
te uicedit ornatior. Ita totũ
eccłie inuestigat ornatũ. Ad cõ¬
parationẽ quidẽ suꝑiorẽ mo¬
dica s̃ que dicturi sũ. S in par¬
uis idẽ animꝰ ostenditur. Ut
eñi creatorẽ nõ incelo tantũ
miramur. et int̾ra sole. et oce¬
ano elefantis camelis equib.
bub. pardis ursis. leonib. Sed¬
det inminutis quoq anima¬
libus formica. culice. muscis.
uermiculis. et istius modi ge¬
nere quoꝵ magis corꝑa scimꝰ
quã nomina. Eadẽq incunctis
ueneramur sollertiã. ita menᷤ

Expanded text:
legem dedit? alii nummum addantlegem dedit? alii nummum addantnummo et marsuppium suffocantes matronarum opes uenentur obsequiis, sint ditiores monachi, quam fuerant saeculares, possideant opes sub Christo paupere, quas sub locuplete diabolo non habuerant, et suspiret eos ecclesia diuites, quos tenuit mundus ante mendicos: Nepotianus noster aurum calcans scedulas consectatur, sed, sicut sui in carne contemptor est et paupertate incedit ornatior, ita totum ecclesiae inuestigat ornatum. Ad conparationem quidem superiorum modica sunt, quae dicturi sumus, sed et in paruis idem animus ostenditur. ut enim creatorem non in caelo tantum miramur et terra, sole et oceano, elefantis, camelis, equis, bubus, pardis, ursis, leonibus, sed et in minutis quoque animalibus, formica, culice, muscis, uermiculis et istius modi genere, quorum magis corpora scimus quam nomina, eandemque in cunctis ueneramur sollertiam, ita mens
Abbreviated transcription (Latin):
fecerat. xp̃i. Quotiens ille tͣns¬
marinis epłis deprecatus ẽ
ut aliqͥd ad se scͥberẽ: Quͦtiens
nocturnũ de euangłio petito¬
rem et inter pellatricẽ duri
uidicis mͥ uiduã exhibuit. sũ¬
q ego silentici magis quã litt̾is
de negarẽ et pudore reticẽtis pu¬
dorẽ suffunderẽ postulantis:
Auunculĩ mͥ opposuit pre-¬
catorem. qui et liberius ꝓ alio
peteret. et ꝓreuerentia sacer¬
docii facilius impetraret. feci
ego qd̃ uoluit. et breui libel¬
lo amicitias nr̃as etiã ne me¬
morie consecraui. Quo sus¬
cepto croesi opes. et darii di¬
uitias se uicisse iactabat. illũ
oculis. illũ sinu. illũ manib.
illũ ore retinebat. Cũq instͣ¬
to freq̃nter euolueret. semꝑ su¬
per pectus soporati dulcis pa¬
nio. et quicqͥd minus in opꝰ¬
culo erat distinctione mo¬
derata. et ꝓnuntiationes ua¬
rietate pensabat. Ut in recitã
Uñ legis xp̃i indefessa medi¬
tatio. nisi ex desiderio eiꝰ qui

Expanded text:
fecerat Christi. Quotiens ille transfecerat Christi. Quotiens ille transmarinis epistulis deprecatus est, ut aliquid ad se scriberem! quotiens nocturnum de euangelio petitorem et interpellatricem duri iudicis mihi uiduam exhibuit! cumque ego silentio magis quam litteris denegarem et pudore reticentis pudorem suffunderem postulantis, auunculum mihi opposuit precatorem, qui et liberius pro alio peteret et pro reuerentia sacerdotii facilius inpetraret. feci ergo, quod uoluit, et breui libello amicitias nostras aeternae memoriae consecraui; quo suscepto Croesi opes et Darii diuitias se uicisse iactabat. illum oculis, illum sinu, illum manibus, illum ore retinebat; cumque in strato frequenter euolueret, super pectus soporati dulcis panio et, quidquid minus in opusculo erat, distinctione moderata et pronuntiationis uarietate pensabat, ut in recitandunde legis Christi indefessa meditatio, nisi ex desiderio eius, qui
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cando. lacrimas deo nõ hoĩ¬
b offerebat. ieuinia in auri-¬
ge modũ ꝓlassitudine. et
uirib corꝑis moderabatur.
Mense auunculi inter erat
et sic apposita queq libabat.
ut suꝑsticionẽ fugeret. et con¬
tinentiã seruaret. sermo eiꝰ.
et om̃e conuiiũ de scriptursᷤ
aliqͥd ꝓponere. Libent̃ audire.
respondẽ uerecunde. recta
susciꝑe. praua nõ acriter con¬
futare. Disputantẽ contra se
magis docere quã iuncere. et
ingenuo pudore qui ornabat
etatẽ. quid cuiꝰ ẽẽt simplicit̾
confiteri. Atq in hũc modũ
eruditionis głam declinan¬
do. eruditissimus habebatur.
illud agebat. tertulliam is¬
tud cypriani. hoc lactantii
illud hylarii est. Sic minutiꝰ
felix ita uictorinus in hunc
modũ est locutus arnobiꝰ. Me
qͦq quia ꝓsoliditate auun¬
culi diligebat. interdũ ꝓfe¬
rebat in mediũ. lectione q̃ ad¬
sidua. et meditatiõe diutur¬
na pectus suũ bibliothecã

Expanded text:
precando lacrimas deo, non hominprecando lacrimas deo, non hominibus, offerebat; ieiunia in aurigae modum pro lassitudine et uiribus corporis moderabatur. mensae auunculi intererat et sic adposita quaeque libabat, ut et superstitionem fugeret et continentiam reseruaret. sermo eius et omne conuiuium de scripturis aliquid proponere, libenter audire, respondere uerecunde, recta suscipere, praua non acriter confutare, disputantem contra se magis docere quam uincere et ingenuo pudore, qui ornabat aetatem, quid cuius esset, simpliciter confiteri; atque in hunc modum eruditionis gloriam declinando eruditissimus habebatur. illud\', aiebat, \'Tertulliani, istud Cypriani, hoc Lactantii, illud Hilarii est. sic Minucius Felix, ita Uictorinus, in hunc modum est locutus Arnobius\'. me quoque, quia pro sodalitate auunculi diligebat, interdum proferebat in medium. lectione quoque adsidua et meditatione diuturna pectus suum bibliothecam
Abbreviated transcription (Latin):
tate suꝑaret inuidiã. Dem̃
ut nullam nobis obsceni inse
rumoris fabulã daret ut qui
mordebantur ad etatẽ eius stu¬
perent ad continentiã subue¬
nire pauꝑib uisitare lan¬
guentes ꝓuocare hospicio.
lenire blandiciis gaudere
cũ gaudentib. flere cũ flen¬
tib. Cecoꝵ baculus. esurien¬
tiũ cib. spes miseroꝵ solam̃
lugentiũ fuit. Ita in singłis
iurtutib eminebat. quasi
cet̾as ñ haberet. Int̾ p̾sb̾ros
et coequales pͥmus in oꝑe. ex¬
tremus inordine. Quicqͥd
boni fecerat ad auunculũ
referebat. Si qͥd forte aliter
euenerat quã putauerat il¬
lum nescire se errasse dice
patrem nouerat. Grauitatẽ
moꝵ hylaritatis frontis
temꝑabat gaudiũ in risu¬
nõ cachinnũ intelligeres. Ui¬
duas et uirgines xp̃i honora¬
re ut matris hortari ut soro¬
res cũ om̃i castitate. Iam uͦ
postqͣm domi se contulerat
relicto foris clerico duritie se
tradiderat monachoꝵ. Cre¬
ber inorationib. iugilans in

Expanded text:
tate superaret invidiam, deinde, tate superaret invidiam, deinde, ut nullam obsceni in se rumoris fabulam daret, ut, qui mordebantur ad aetatem eius, stuperent ad continentiam. Subvenire pauperibus, visitare languentes, provocare hospitio, lenire blanditiis, gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus; caecorum baculus, esurientium cibus, spes miserorum, solamen lugentium fuit. Ita in singulis virtutibus eminebat, quasi ceteras non haberet. Inter presbyteros et coaequales primus in opere, extremus in ordine. Quidquid boni fecerat, ad avunculum referebat; si quid forte aliter evenerat, quam putarat, illum nescire, se errasse dicebpatrem noverat. Gravitatem morum hilaritate frontis temnon cachinno, intellegeres. uiduas et uirgines Christi honorare ut matres, hortari ut sorores cum omni casae. iam uero, postquam domum se contulerat et relicto foris clerico duritiae se tradiderat monachorum, creber in orationibus, uigilans in
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ freto distant solitudi¬
nes occupare auunculũ pon¬
tificẽ deserere nõ audebat. To¬
ta in illo cernens exempla uir¬
tutum domiq habens unde
disceret. In uno atq eodem et
imitabatur monachũ et ep̃m
uenerabatur nõ ut impleris¬
uum cerneret. Qͥd multa fit
clericus et ꝑsolitos gradus p̾s¬
biter ordinatur. Iħu bone qͥ
gemitus qui eiulatus qͥ cibi
int̾dictio que fuga oculoꝵ
om̃ium. Tũ pͥmum et solũ
auunculo iratꝰ ẽ. querebat᷑
se ferre nõ posse et iuiuem¬
lem etatẽ in congruã sacer¬
dotio causabat᷑. S quanto płꝰ
repugnabat. tanto magis inse
studia om̃ium concitabat et
merebatur negando qd̃ ẽẽ no¬
lebat eoq dignior erat quo
se clamabat indignũ. Uidimꝰ
timotheũ nr̃is tẽporib et ca¬
nos insapientia electũq moy¬
ses p̃sbiterũ quẽ ipse scire ẽẽ
p̃sbiterũ. Igit᷑ clericatũ nõ ho¬
norẽ intelligens sed honꝰ pri
mã curã habuit ut humili¬

Expanded text:
tantum freto distant, solituditantum freto distant, solitudines occupare, auunculum pontificem deserere non audebat tota in illo cernens exempla uirtutum domique habens, unde disceret. in uno atque eodem et imitabatur monachum et episcopum uenerabatur. non, ut in plerisuum cerneret. quid multa? fit clericus et per solitos gradus presbyter ordinatur. Iesu bone, qui gemitus, qui heiulatus, quae cibi interdictio, quae fuga oculorum omnium! tum primum et solum auunculo iratus est. querebatur se ferre non posse et iuuenalem aetatem incongruam sacerdotio causabatur. sed quanto plus repugnabat, tanto magis omnium in se studia concitabat et merebatur negando, quod esse nolebat, eoque dignior erat, quod se clamabat indignum. uidimus Timotheum nostri temporis et canos in Sapientia electumque a Moysi presbyterum, quem ipse sciret esse presbyterum. igitur clericatum non honorem intellegens smam curam habuit, ut humili
Abbreviated transcription (Latin):
pupillis opp̃ssis miserisq sub¬
ueniret mͥ nõ placent dilati¬
ones iste inꝑfecte seruinitis
dei et centurionẽ cornelium
ut lego iustũ statim audio bap¬
tizatũ. Uerũptamen uelut in¬
cunabula quedã nascentis
fidei cõꝓbemus. ut qui sub
alienis signis deuotus miles
fuit douandiis laurea sit. Post¬
quã suo regi ceꝑit militare
balteo posito habituq muta¬
to qͥtquid castrensis peculii
fuit in pauꝑes erogauit. Lege¬
rat eñi qui uult ꝑfectus ẽẽ
uendat om̃ia que habet et
dat pauꝑib et sequatur me.
et iterũ. Non potestis duob
dñis seruire. dõ et mãmone
excepta iuli tunica et operi¬
mento pari quo tecto tantũ
corꝑe frigus excludet. Nicħ
sibi amplius reseruauit. Cu¬
ius ipse ꝓuintie morẽ seq̃ns.
Nec munditiis nec sordib
notabilis erat. Cũq arderet
cotidie aut ad egipti monaste¬
ria ꝑgere aut mesopotamie
inuisere choros uł certe in¬
sularũ dalmatie que altino

Expanded text:
pupillis, oppressis, miseris subpupillis, oppressis, miseris subueniret: mihi non placent dilationes istae inperfectae seruitutis dei et centurionem Cornelium, ut lego iustum, statim audio baptizatum. Uerumtamen uelut incunabula quaedam nascentis fidei conprobemus, ut, qui sub alienis signis deuotus miles fuit, donandus - laurea sit, postquam suo regi coeperit militare. balteo posito habituque mutato, quidquid castrensis peculii fuit, in pauperes erogauit. legerat enim: qui uult perfectus esse, uendat omnia, quae habet, et det pauperibus et sequatur me et iterum: non potestis duobus dominis seruire, deo et mamonae. excepta uili tunica et operimento pari, quod tecto tantum corpore frigus excluderet, nihil sibi amplius reseruauit. cultus ipse prouinciae morem sequens nec munditiis nec sordibus notabilis erat. cumque arderet cotidie aut ad Aegypti monasteria pergere aut Mesopotamiae inuisere choros uel certe insularum Dalmatiae, quae Altino
Abbreviated transcription (Latin):
ris inputantur. Ab eo tp̃re
censemur. ex quo in xp̃o re¬
nascimur. Paulus ꝑsecutor
eccłie. et mane lupus rapax
beniamin ad uesꝑam dedit
escam ananie oui submittẽs
caput. Igitur et nepotianus
nr̃ quas infantulus et rudis
puer subito nob̾ cle iordane
nascitur. Alius forsitan scri¬
beret qd̃ obsalutẽ illius orien¬
tem heremũq dimiseris et
me kearissimũ sodalẽ tuũ re¬
deundĩ spe lactaueris ut pri¬
mũ si fieri posset sororẽ cum
paruulo uiduã de in si con¬
siliũ illa respueret saltim ne¬
potẽ dulcissimũ conseruares.
Hic ẽ eñĩ ille dequo tͥ quondã
uaticinatus sũ. Licet paruulus
excollo pendeat nepos. Refer¬
ret inquã alius qd̾ in palacii
militia sub clamide et candẽ¬
ti lino corpus eiꝰ cilitio tritũ
sit. qd̾ stans ante scłi potestates
luride ieuiniis ora portauerit.
Qd̃ ad huc sub alterius indum̃¬
tis alteri mlitauerit. et ad hoc
habuerit cingulũ. ut uduis

Expanded text:
ris inputantur; ab eo tempore ris inputantur; ab eo tempore censemur, ex quo in Christo renascimur. Paulus, persecutor ecclesiae et mane lupus rapax Beniamin, ad uesperam dedit escam Ananiae oui submittens caput. igitur et Nepotianus noster quasi infantulus uagiens et rudis puer subito nobis de Iordane nascatur. Alius forsitan scriberet, quod ob salutem illius orientem heremumque dimiseris et me, carissimum sodalem tuum, redeundi spe lactaueris, ut primum, si fieri posset, sororem cum paruulo uiduam, dein, si consilium illa respueret, saltim nepotem dulcissimum conseruares. hic est enim ille, de quo tibi quondam uaticinatus sum: licet paruulus ex collo pendeat nepos. referret, inquam, alius, quod in palatii militia sub chlamyde et candenti lino corpus eius cilicio tritum sit, quod stans ante saeculi potestates lurida ieiuniis ora portauerit, quod adhuc sub alterius indumentis alteri militarit et ad hoc habuerit cingulum, ut uiduis,
Abbreviated transcription (Latin):
Nec doleas qd̃ talem amiseris
s gaudeas qd talẽ habueris et
sic̃ hii qui inbreuitabella ter¬
rarũ situs pingunt. Ita inpar¬
uo isto uolumine cernas ad¬
umbrata ñ expressa signa uir¬
tutũ. suscipias qr ie a nob̃ nõ
uires sed uoluntatẽ. Hec p̃cep¬
ta sũt rethoꝵ ut mores eius
qui laudandus ẽ et eoꝵ altiꝰ
gestare petantur. sic q ad ip¬
sum ꝑ gradus sermo ꝑueniat
qd̃ uidelicet auitisq pat̾ns
uirtutib in lustrior fiat. Et
aut nõ degenerasse abonis
aut mediocres ipse ornasse
uideatur. Ego carnis bona
que semꝑ et ipse contẽpsit
in anime laudib ñ requirã.
Nec me iactabo de genere id
ẽ de alienis bonis. Cũ et abra¬
ham et ysaãc scĩ uiri ismahel
et esau peccatores genuerit.
Et eregione iepthe in cata logo
iustoꝵ apłi uoce numeratꝰ
de meretͥce sit natus. Anima¬
inquit que peccauerit ip̃a
morietur. Ergo et que non
peccau̾it ipsa uiuet. Nec uir¬
tutes nec uitia parentũ libe-¬

Expanded text:
nec doleas, quod talem amiseris, nec doleas, quod talem amiseris, sed gaudeas, quod talem habueris, et sicut hi, qui in breui tabella terrarum situs pingunt, ita in paruo isto uolumine cernas adumbrata, nonexpressasignauirtutumsuscipiasque a nobis non uires, sed uoluntatem. Praecepta sunt rhetorum, ut maiores eius, qui laudandus est, et eorum altius gesta repetantur sicque ad ipsum per gradus sermo perueniat, quo uidelicet auitis paternisque uirtutibus inlustrior fiat et aut non degenerasse a bonis aut mediocres ipse ornasse uideatur. ego carnis bona, quae semper et ipse contempsit, in animae laudibus nOlI requiram nec me iactabo de genere, id est de alienis bonis, cum et Abraham et Isaac, sancti uiri, lsmahelem et Esau peccatores genuerint et e. regione Iephte in catalogo iustorum apostoli uoce numeratus de meretrice sit natus. anima,inquit, quae eccauerit, ipsa morietur; ergo et, quae non peccauerit, ipsa uiuet. nec uirtutes nec uitia parentum libe
Abbreviated transcription (Latin):
uidentẽ cõminus dicere. Sicut
audiuimꝰ ita et udimus in
ciuitate dñi uͥrtutẽ inciui¬
tate dĩ nr̃i. S desideriũ absen.¬
tie eius ferre nõ possumus.
Nõ illuis sed nr̃am uicẽ dolen¬
tes. Quanto ille felicior tan
to ampliꝰ nos indolore qd̃ tali
caremus bouo flebant et so¬
rores lazarũ quẽ resurrecturũ
nouerant et ut uerus hoĩs
expͥmeretur affectus ip̃e sal¬
uator plorauit quẽ suscitatu¬
rus erat. Apł̃s quoq eius qͥ
dixerat cupio dissolui et ẽẽ
cũ xp̃o et alibi. Michi uiu̾e
xp̃c ẽ. et mori lucrũ gr̃as a¬
git qd̃ eppaphras de mortis
sibi uicinia redditus sit. Nõ
haberet tristiciã suꝑ tristiciã.
Nõ incrudelitatiᷤᷤ metu s desid̾io
caritatis. Quanto magis tu
et auunculus et ep̃c hoc et
les uiscera tua et quasi a te
diuisa suspiras s obsecro ut
modũ adhibeas indolore. Me¬
mor illius sententie ẽ neqͥd
nunis obligato que parũper
uulnere. Audias laudes eius
cuiuis semꝑ uirtute letatus es.

Expanded text:
sicut audiuimus, ita et uidimus in ciuitate domini uirtutum, in ciuitate dei nostri, sed desiderium absentiae eius ferre non possumus, non illius, sed nostram uicem dolentes. quanto ille felicior, tanto nos amplius in dolore, quod tali caremus bono. flebant et sorores Lazarum, quem resurrecturum nouerant, et, ut ueros hominis exprimeret affectus, ipse saluator plorauit, quem suscitaturus erat. apostolus quoque eius, qui dixerat: cupio dissolui et esse cunr-Christo et alibi: mihi uiuere Christus est et mori lucrum, gratias agit, quod Epaphras de mortis sibi uicinia redditus sit, ne haberet tristitiam super tristitiam, non incredulitatis metu, sed desiderio caritatis. quanto magis tu, et auunculus et episcopus, hes uiscera tua et quasi a te diuulsa suspiras! sed obsecro, ut modum adhibeas in dolore memor illius sententiae: ne quid nimis\' obligatoque parumper uulnere audias laudes . eius, cuius semper uirtute laetatus es,
Abbreviated transcription (Latin):
gelio qui ꝑsecutionẽ patiun¬
tur ꝓpter iusticiã. secura sit
conscientia qd̃ non ꝓpter pec¬
cata patiamur. et ad flictio in
scło mat̾ia p̃mioꝵ ẽ. si quando
ꝓcatior. fuisset iniicus et us¬
q ad uerboꝵ uirgia ꝓsilisset.
illud psalterii de cantabat.
Cum consisteret aduersũ me
bonis. et rursũ. Ego aũt qua¬
si surdus nõ audiebã et qua¬
si mutus nõ apperiens os su¬
um. Et factus sum quasi hõ
non audiens nec habens in
ore suo increpationis. Intẽp¬
tationib de ut̾onomii uer¬
ba uoluebat temptat uos
dñs deus ur̃. ut sciat si dili¬
gitis dir̃m dm̃ ur̃m de toto
corde ur̃o et de tota anima
ur̃a. Intͥbulationib et an¬
gustiis ysaie replicabat elo¬
quia. Qui ablactati estis a
lacte qui abstracti abubere
tribulationẽ suꝑ t̾bulationẽ
expectate spẽ suꝑ spẽ. Ad huc

Expanded text:
gelio, qui persecutionem patiungelio, qui persecutionem patiuntur propter iustitiam. secura sit conscientia, quod non propter peccata patiamur; et adflictio in saeculo materia praemiorum est. si quando procacior fuisset inimicus et usque ad uerborum iurgia prosilisset, illud Psalterii decantabat: cum consisteret aduersum me bonis et rursum: ego autem quasi surdus non audiebam et quasi mutus non aperiens os suum. et factus sum quasi homo non audiens nec habens in ore suo increpationes. in temptationibus Deuteronomii uerba uoluebat: temptat uos dominus deus uester, ut sciat, si diligitis dominum deum uestrum de toto corde uestro et de tota anima uestra. in tribulationibus et angustiis Isaiae replicabat eloquia: qui ablactati estis a lacte, qui abstracti ab ubere, tribulationem super tribulationem expectate, spem super spem, adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
sanie locum qd̃ fecisset iacob
infr̃e suo esau et dauid inꝑ
tinacissimo inimicoꝵ saul.
Quoꝵ alter mesopotamiã
fugerit alter se allophilis
tradiderit malens hostib.
quã in uidis subiacere at il¬
la iuste respondebat. hocdi¬
ceres si diabolus contra ser¬
uos dñi et ancillas nõ uͥq
pugnaret. et ad om̃ia loca
fugientes precederet.si non
scõꝵ locoꝵ amore retineret.
et bethleẽ meã in alta reppe¬
rire posse parte t̾rarũ cur
enĩ ñ patiencia liuorẽ suꝑẽ
Cur nõ humilitate frangã
suꝑbiã. et ꝑcutienti maxil¬
lam alterã offeram. Dicente
paulo. iunci te inbono ma¬
meliam. Non ne ip̃e saluator
humiliauit se formãserui
accipiens et factus obetliens
patri usq admortẽ et mortẽ
crucis. ut nos sua passione
saluaret. lob nisi certasset
et uicisset inp̃lio non acce¬
pisset coronã iusticie nec au¬
disset adño. Putas me aliter
tibi locutũ quã ut appares
iustusi beati dicuntur in euã¬

Expanded text:
saniae locum, quod fecisset Iacob saniae locum, quod fecisset Iacob in fratre suo Esau et Dauid in pertinacissimo inimicorum Saul, quorum alter Mesopotamiam fugerit, alter se allophylis tradiderit malens hostibus quam inuidiis subiacere. at illa: \'iuste\', respondebat, \'hoc diceres, si diabolus contra seruos dei et ancillas non ubique pugnaret et ad omnia loca fugientes praecederet, si non sanctorum locorum amore retinerer et Bethleem meam in alia repperire possem parte terrarum. cur enim non patientia liuorem superem? cur non humilitate frangam superbiam et percutienti maxillam alteram offeram malam dicente Paulo: uincite in bono mameliam ? nonne ipse saluator humiliauit se formam serui accipiens et factus , oboediens patri usque ad mortem et mortem. crucis, ut nos sua passione seruaret? Iob, nisi certasset et uicisset in proelio, non accepisset coronam in stitiae nec audisset a domino: putas me aliter tibi locutum, quam ut appareres iustus? beati dicuntur in euan
Abbreviated transcription (Latin):
miis ieuiniis ac labore contra¬
heret que exceptis dieb uix
oleum incibo acceꝑat ut ex
hoc uno extimaretur. Quid
de uino et liquamine ex pisci¬
bus et lacte ac melle et ouis
et reliquis q̃ gustu suauia sũt
iudicarit. Inquib sumendis
quidã se abstinentissimos pu¬
tant et si his uentrem ingur¬
gitauerint totã pudicitiam
suspicantur. Semꝑ urtutes
sequitur inuidia.feriunt q̃
sũmos fulgura montes. nec¬
mirũ si hoc de hominibus
loquar cũ etiã dñs nr̃ pha¬
riseoꝵ zelo sit crucifixus. et
om̃s sc̃i emulos habuerunt.
Inparadiso quoq serpens fue¬
rit. cuius inuidia mors intro¬
iuit in orbẽ terrarũ. suscita¬
uerat ei dñs adat iclumeũ
qui eũ colofizaret. ne se extol¬
leret et quasi quodã stimulo
carnis sepnis admonebat:. He
magnitudine uirtutũ altiꝰ¬
saꝑet et aliaꝵ uitiis femina¬
narum se mexcelso crederet
constitutã. Ego aiebam liuo¬
ri ẽe cedendũ et dandum in¬

Expanded text:
miis ieiuniis ac labore contramiis ieiuniis ac labore contraheret, quae exceptis festis diebus uix oleum in cibo acceperit, ut ex hoc uno aestimetur, quid de uino et liquamine et piscibus et lacte ac melle et ouis et reliquis, quae gustu suauia sunt, iudicarit. in quibus sumendis quidam se abstinentissimos putant et, si his uentrem ingurgitauerint, tutam pudicitiam suspicantur. Semper uirtutes sequitur inuidia feriuntque summos fulgura montes. mirum, si hoc de hominibus loquar, cum etiam dominus noster pharisaeorum zelo sit crucifixus et omnes sancti aemulos habuerint, in paradiso quoque serpens fuerit, cuius inuidia mors introiu.it in orbem terrarum! suscitauerat ei dominus Adar Idumaeum, qui eam colafizaret, ne se extolleret, et quasi quodam stimulo carnis saepius admonebat, ne magnitudine uirtutum altisaperet et aliarum uitiis feminarum se in excelso crederet constitutam. ego aiebam liuori esse cedendum et dandum in
Abbreviated transcription (Latin):
situri sunt. s ininiusᷤ lapidi¬
b qui uoluunt᷑ suꝑ terrã.
De quib in apocalipsi ioħis.
Quos insaphyrũ et sinarag¬
dũ et iaspidẽ et cet̾as gẽmas
ẽe uertendos scriptura com¬
memorat. Uerũ hec possũt
cõmunia ẽẽ cũ paucis et sci¬
enᷤ diabolus nõ insũmo uir¬
tutũ culmine positã. Unle
loquitur ad dñm. post amis¬
sam iob substantiã: Post euer¬
sam domũ. post liberos int̾¬
fectos. coriũ ꝓcorio. et omĩa
que habuerit hõ dabit ꝓaĩa
sua. S extende manũ tuã et
tange ossa et carnes eius ni¬
si infaciẽ benedixerit tibi sci¬
mus plerosq dedisse elemo¬
sinã sed de ꝓpͥo corpore dedis
se nicħ porrexisse egentib
manũ. s carnes uoluptate
suꝑatos de albasse eos que
foris erant et de intus plenꝰ
fuisse ossib mortiroꝵ. At nõ
paula talisq tante continen¬
tie fuit ut ꝓpe m̃suram ex¬
oecłet et debilitatẽ corꝑis ni¬

Expanded text:
situri sunt, sed in vivis lapidisituri sunt, sed in vivis lapidibus, qui volvuntur super terram , de quibus in Apocalypsi Joannis , quos in saphirum et smaragdum et jaspidem, et caeteras gemmas esse vertendos, Scriptura commemorat. 17. Verum haec possunt esse communia cum paucis; et scit diabolus non in summo virtutum culmine posita. 708 Unde loquitur ad Dominum, post amissam Job substantiam, post eversam domum, post liberos interfectos, Corium pro corio, et omnia quae habuerit homo, dabit pro anima sua. sed extende manum tuam et tange ossa et carnes eius, nisi in faciem benedixerit tibi. scimus plerosque dedisse elemosynam, sed de proprio corpore nihil dedisse, porrexisse egentibus manum, sed carnis uoluptate superatos dealbasse eos, quae foris erant, et deintus plenos fuisse ossibus mortuorum. at non Paula talis, quae tantae continentiae fuit, ut prope mensuram excederet et debilitatem corporis ni
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ qd̾ optabat et in grandi
aere alieuo filiã derelĩquit
qd̃ ad huc usq debens non
sus uirib sed xp̃i se fide et
misericordiã redditurã solẽt
pleriq matronarũ bucina¬
torib suis dona conferre et
inpaucos largitatẽ ꝓfusa
manu a ceteris retrahere qͦ
illa õmo carebat uitio. Ita
eñi singulis suã pecuniam
diuidebat ut singulis neces¬
sarium erat. Nõ ad luxuriã
s ad necessitatẽ. Nemo abea
pauꝑum uacuus reuersus
est. Qd̃ obtinebat nõ addiui¬
tiarum magnitudiẽ s pru¬
dentia dispensandi illud sem¬
per replicans. Beati misericor¬
Et sicut aqua extinguit ignẽ.
ita elemosina peccata. et faci¬
te uob̾ amicos de iniquo ma¬
mana qui uos recipiant in
et̃na tab̾nacula. et date ele-¬
mosinã et ecce omĩa munda
sũt uob̾. et uerba danielis re¬
monentis ut elemosinis redi¬
meret peccata sua. uolebat
inhis lapidib pecuniã effim¬
dere qui cum terra et scło tͣn¬

Expanded text:
ta est quod optabat, et in grandi ta est quod optabat, et in grandi aere alieno filiam dereliquit, quod huc usque debens non suis viribus, sed Christi se confidit misericordia reddituram. 16. Solent pleraeque matronarum buccinatoribus suis dona conferre, et in paucos largitate profusa, manum a caeteris retrahere: quo illa omnino carebat vitio; ita enim singulis suam pecuniam dividebat, ut singulis necessarium erat, non ad luxuriam, sed ad necessitatem. Nemo ab ea pauperum vacuus reversus est. Quod obtinebat, non divitiarum. magnitudine, sed prudentia dispensandi: illud semper replicans, Beati misericoret: sicut aqua extinguit ignem, ita elemosyna peccata et: facite uobis amicos de iniquo mamona, qui uos recipiant in aeterna tabmosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Et verba Danielis, remonentis , ut eleemosynis redimeret peccata sua . Nolebat in his lapidibus pecuniam effundere, qui cum terra et saeculo tran
Abbreviated transcription (Latin):
frigeriũ uob̃ autẽ tͥbulatio.
S exequalitate in hoc tẽpore
ut ur̃a abundantia sit ad il¬
loꝵ in opiam et illoꝵ habũ¬
dantia sit ad ur̃am in opiã.
Et hoc de euangłio saluatoriᷤᷤ
Qui habet duas tunicas det
alterã non habenti. et ꝓui¬
dendũ ẽẽ ne qd̃ libenter fa
c̾et semꝑ facere nõ posset
multaq huiꝰ modi que
illa mira uerecundia et ser¬
mone parcissimo dissolue¬
bat testem in uocans dñm se
ꝓ illius noĩa cuncta facere et
hoc habere uoti ut mendicãᷤ
ipsa moreretur. Ut unũ nũ¬
mũ filie nõ dimitt̾et et in
funere suo aliena sindone in¬
uolueretur. Ad extremũ infe¬
rebat. Ego si petiero multos
inueniã qui mͥ tͥbuant. Men¬
dicans si ame nõ acceꝑit q̃
ei possũ etiã de alieno tͥbuere
et si mortuus fuerit aquo
eius anima requiretur. Ego
cautior inre familiari ẽẽ
cupiebam s illa ardentior
fide tota saluatoris animo
iungebatur. Et pauꝑem

Expanded text:
frigerium, uobis autem tribulatio, frigerium, uobis autem tribulatio, sed ex aequa litate in hoc tempore, ut . uestra abundantia sit ad illorum inopiam, ut et illorum. abundantia sit ad uestram inopiam, et hoc de euangelio saluatoris: qui habet duas tunicas, det a l teram non habenti et prouidendum esse, ne, quod libenterceret, semper facere non posset: multaque hujuscemodi, quae illa mira verecundia, et sermone parcissimo dissolvebat: testem invocans Deum, se pro illius nomine cuncta facere; hoc et habere voti, ut mendicans ipsa moreretur: ut unum nummum filiae non dimitteret, et in funere suo aliena sindone involveretur. Ad extremum inferebat: Ego si petiero, multos inveniam qui mihi tribuant: iste mendicans si a me non acceperit, quae ei possum etiam de alieno tribuere, et mortuus fuerit, a quo ejus anima requiretur? Ego cautiorem in re familiari esse cupiebam; sed illa ardentior fide, toto Salvatori animo jungebatur, et paupere