comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nuisse credat᷑ .q. inũdũ neget᷑ fecisse:. qr alios
nõ facit q̃ ĩ reuencia q̃ indisciplinatẽ ẽ. legẽ dõ
poile. ut si genuit aut młtos genuit aut unũ
gu̾are uõ potuit. Nec ip̃i dũo credentes. qͥ se u¬
uicũ dei filiũ ꝓtestatꝰ ẽ. post ħ q̃ supͣ oũsa sũt

Expanded text:
 mundum negetur fecisse, quia alios non facit. quae inreuerentia, quae indisciplinatio est legem deo ponere ut: \'si genuit, aut multos genuit aut unum generare non potuit,\' nec ipsi domino credentes, qui se unicum dei filium protestatus est! Post haec quae supra ost
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nõ fallit qui dedit. qͥ excruciare ꝯplsis lo¬
minẽ lam̃tatoibꝰ ⁊genutibꝰ. qui hiꝰ rei et¬
fcm̃. aut deuegas. aut scire te nũ me ꝓ ftt̾is
Oĩs .n. qui ꝯsiliã alicui dat adħ utiq dat
ut quid ex eo ꝑfitͥe possit p̾dicet. S qr tu
nouatiane dolose u ꝓfit̾is ad illudendas
isites hoĩnũ agendã pisam dicis. Ociens.n¬

Expanded text:
t non fallit qui dedit, quid excruciari conpellis hominem lamentationibus et gemitibus, qui huius rei effectum aut denegas aut scire te minime confiteris? omnis enim qui consilium alicui dat, ad hoc utique dat, ut quid ex eo proficere possit praedicet. sed quia tu. Nouatiane, dolose hoc profiteris, ad inludendas mentes hominum agendam paenitentiam dicis. sciens
Abbreviated transcription (Latin):
derũt.Caỹn po ᷤ fr̃icidã prẽm uolentes ha¬
b̾e ꝙͣ deũ. ut tocius sangͥs effusi rei fiẽt
autcorẽ . n. uite prinrẽtes tocius scełis pͥn¬
tipesi extit̾ũt. Ita ut huic malo ⁊̃ filios suoᷤᷤ
obligarẽt dñtes. Sangͥs eiꝰ suꝑ nos. ⁊ sp̃
filios uid̃s. ut .n. pilato suad̾ent. nͦ mali
ẽĩ ꝙ petebãt ĩ filios suos retorq̃ri dix̾ũt
Sieẽt ĩ iustũ. qr ut furori suo sat̾fac̾ẽt
ꝓ nuttetur ei qui uõ fec̾at qd̾ nescierat.
niqũ ẽ eĩ pũire eũ qui nõ facit a ᵈ ꝙͣ ꝙ su
ẽ ẽ nature ⁊ mag̾ istud inalũ ẽ. si h exigaᷤᷤ
ab aliquo qd̾ scias illũ nõ posse ꝙͣ obrẽ
iuste plectendus ẽ. Quẽ cũ ꝯstet sare ac
fat̾e posse bonũ agit malũ. Hoc ⁊̃ ex uͥ¬
B saluatoris pot̾it ad uti. ait . li. sicut gͣ

Expanded text:
derunt, Cain potius fratricidam patrem uolentes habere quam deum, ut totius sanguinis effusi rei fierent. auctorem enim uitae perimentes totius sceleris principes extiterunt, ita ut huic malo etiam filios suos obligarent dicentes: sanguis eius super nos et super filios nostros. ut enim Pilato suaderent nihil mali esse quod petebant, in filios suos retorqueri dixerunt, si esset iniustum, quia, ut furori suo satis facerepromitteretur ei qui non fecerat quod nescierat. iniquum est enim punire eum qui non facit e est naturae. Et magis istud malum est, si hoc exigas ab aliquo, quod scias illum non posse. Quamobrem juste plectendus est, quem cum constet scire ac facere posse bonum, agit malum. Hoc etiam ex verbis Salvatoris poterit adverti: ait enim, sicut supra
Abbreviated transcription (Latin):
ab sit. qr uitħ sñ ulo. Ratus .i. de dõ nõ
ceꝑit. s exstetit. Natĩtas .n .i. nithꝰ ẽ ad
ꝓcesse̾sse sig̾caretur. Exitio eł natĩtas ap¬
plłata ẽ. ut qr nõ disꝑẽ agenctore natĩtas
ꝯssantus ẽẽ dõ xp̃t nõ ambig̾etur. Et n¬
mẽs illa q̃ ait. erat qũ nõ erat dãpnare¬
tur. qr nõ pt̃ aliqũ nõ fuisse qui ut apud
deũ sꝑfuisse sig̾taret᷑. de dõ legitur ꝓtessis¬
se. Nemo .i. de eo ꝓ cessit. u̾ nõ fuit. Solent
quiipe aarru sic int̾p̾tari de filio dei dicentes

Expanded text:
sit, quia nihil sine illo. natus enim de deo non coepit, sed extitit natiuitas enim nihil est aliud processisse significaretur, exitio eius natiuitas appellata est ut, quia non dispar est a genitore natiuitasnon ambigeretur et mens illa quae ait: \'erat, quando non erat\', damnaretur, quia non potest aliquando non fuisse qui, ut apud deum semper fuisse significaretur, de deo legitur processisse. nemo enim de eo processit ubi non fuit. Solent quidem Arrii sic interpretari de filio dei dicentes:
Abbreviated transcription (Latin):
sapi ͭ ͤ suolũt dici. Idcta dignũ uisũ ẽ
se p̾sumẽtes dei se uolũtati ĩ tlmãt equita¬
te cogente salutaria leuelauda sũt. Hĩc
.i. pͣtens dõ ẽ ⁊ salutis sue memor qͥ scĩe sue
atipõit dei legẽ. ꝙͣ ĩctiq udet nõ u̾boꝵ st¬

Expanded text:
uolunt dici. idcirco indignum uisum est se praesumentes dei se uoluntati inclinant, aequitate cogente salutaria reuelanda sunt hic enim prudens deo est et salutis suae memor, qui scientiae suae anteponit dei legem,
Abbreviated transcription (Latin):
satus ẽ. Nulꝙͥ de gn̾e pt̃ dici ad ꝙ̃ alius
nõ pt̃ estimari. aut alius deus quã pr̃ẽ
por̾it dici. ut dõ ꝓficiat ad ĩuiriã pr̃i. S
.mestimari ad eũ alt᷑ deus nõ pt̃ ⁊ abs
dõ prẽ ℥̃. uidete an deb̾at dici qd̾ sequit
ꝑicilo soũ. ẽ enĩ. Maior .n. prẽ dicetur. pu¬
tantes eĩ se deo pr̃i diffre. Siab eo filiũ
segͥgent. derogant ei ut q̃ nunorẽ uolũt
fac̾e. Impie obcecati mẽte ꝓponat eĩ

Expanded text:
rsatus est. numquid degener potest dici, ad quem alius non potest aestimari? aut alius deus quam pater est poterit dici, ut deo proficiat ad iniuriam patri? si enim aestimari ad eum alter deus non potest et absque deo patre est, uidete an debeat dici quod sequitur; periculosum est enim. maior enim patre dicetur. putantes enim deo se patri deferre, si ab eo filium segregent, derogant ei, ut quem minorem uolunt facere impie obcaecati mente proponant eum
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ dĩnitasẽ Deiq leginus in ysap̃a.
dicente dũo. Ego sũ pͥuuis. Et egõ
ĩ etnũ. ⁊ maiꝰ mea fundauit. t̾ram. dextame¬
a solidauit celũ ⁊ in sbiestis. ego locutus sũ.
feci. Accedite ad me ⁊audite ħ nõ ĩ oc¬
culto ab ũtõ locutꝰ sũ.. Eã fi̾ent illic e¬
eẽ qui fundauit t̾rã. Ip̃ẽ  .ii. dicit mllũ
seeẽ. Nũ ꝙͥ prẽm ab sit fili us gͦ est qui se

Expanded text:
legimus in Eseia dicente domino: ego sum primus et ego in aeternum et manus mea fundauit terram, dextera mea solidauit caelum, et in subiectis: ego locutus sum, feci. accedite ad me et audite haec: non in occulto ab initio locutus sum; cum fierent, illic eesse qui fundauit terram? ipse enim dicit missum se esse. numquid patrem? absit. filius ergo est qui se
Abbreviated transcription (Latin):
te ũba tua. ꝙͣ obrẽ ut digni esficiam᷑ ad
ꝓmissa p̾mia ea q̃ a dũo usdent᷑ fac̾e de¬
bemus set᷑. qr hos diligit dñs q̃ u̾̃ba eius
custodust. Sic. n.dix̃ discipłic suis. si dili¬
gitis me p̃cepta moa ẜuate: ut in hus
dño ẜuientes regni eiꝰ ħr des ẽẽ possimꝰ¬

Expanded text:
mea? quam ob rem, ut digni efficiamur ad promissa praemia, ea quae a domino iubentur facere debemus, securi quia hos diligit dominus, qui uerba eius custodiunt. sic enim dixit discipulis suis: si diligitis me, praecepta mea seruate, ut in his domino seruientes regni eius heredes esse possim
Abbreviated transcription (Latin):
si ita milłada sũt q̃ diximꝰ. ut suꝑͣ mem¬
raumꝰ. Meusis p̾mus quo pastha quarta
decima die celebratũ ẽ ĩegypto. ħ dies qͣr¬
ta feria fuit. Uñ ⁊ lex .iiii. frͣ. dataẽ qd
hĩt dat᷑ intlłigi qr qͥnto cecuus die iñ sit

Expanded text:
si ita intelligenda sunt quae diximus, ut supra memoravimus. Mensis primus quo Pascha quarta decima die celebratum est in Aegypto, haec dies quarta feria fuit. Unde et Lex quarta feria data est. Quod hinc datur intelligi, quia quinto decimo die mensis
Abbreviated transcription (Latin):
te p̃iudicaus ilitati. Et qr ĩ pͥmo m̃se
ĩ quo equinoctiũ hũt ro̾ni sicuti ⁊ nos.
Sa ipã obẜuatõ ab hus custodit᷑. Itaut
⁊ ꝑsangͥnẽ dicant expiatõnẽ fier sicut ⁊
nos ꝑ crucẽ hac u̾sucia pigauos dermet ĩ et¬
rorẽ. ut putent u̾itatẽ urãm mitatõnẽ poͥ

Expanded text:
se, in quo aequinoctium habent Romani, sicuti et nos, ea ipsa obseruatio ab his custoditur, ita ut et per sanguinem dicant expiationem fieri, sicut et nos per crucem. hac uersutia paganos detinet in errore, ut putent ueritatem nostram imitationem potius
Abbreviated transcription (Latin):
ficatos offerret. Rõm posset descendi
ad ĩferos nͥ ꝑ morte. Nec orden uc tõ pos¬
cebat eũ qͥ mortuꝰ nõ fuisset ĩ dͥde iauuat
t artari. Nõno siquis ult ntta sua kar¬
batos deciꝑe ĩ mutat se iħitu lll ut

Expanded text:
ficatos offerret non enim posset descendi ad inferos, nisi per mortem. nec ordo enim nec ratio poscebat eum, qui mortuus non fuisset, intrare ianuas tartari. Nonne si quis uult in terra sua barbaros decipere, inmutat se in habit
Abbreviated transcription (Latin):
ad ips metu correꝑtus doluetit. nõ nescius
iuistũ se tͣocoise. Incui passione sic ĩdigna¬
tus sit iudex deus. S ⁊ post nonã horam occũ¬
pati erãt sicut eftimo seuiores. ⁊ pͥncipes sat̾¬
fatũ. Uesꝑe l eadẽ die paschaacturiemut
salło aut̃ nsimos portare nõ litebat scd̾ legẽ

Expanded text:
a, ipso metu correptus doluerit, non nescius iustum se tradidisse, in cuius passione sic indignatus sit iudex deus? sed et post nonam horam occupati erant, sicut aestimo, seniores et principes sacerdotum. uespere enim eadem die pascham acturi erant; sabbato aut
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ nõ sb̃a duo sĩt s unũ. s duo dĩni¬
tate. Odeus unus deus ut siue loquat᷑
sul pr̃ sũi loquat᷑ filuis. uiuis deus locu¬
tus dicat᷑. Nã si ip̃e dñs int̾ cet̾a mare ⁊
feia. Iam nõ sũt ĩ ꝙͥ duo s unacaro qͥnͣto

Expanded text:
aut non substantia duo sunt, sed unum; nec duo divinitate, sed unus Deus: ut sive loquatur Pater sive loquatur Filius, unus Deus locutus dicatur? Nam si ipse Dominus inter caetera de mare et femina, Jam non sunt, inquit, duo, sed una caro ; quanto
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ̾ ẽ ħ negat spm̃ datũ añ passionẽ. Rogat᷑s̃
autẽ se ꝓnusit prẽm ut nuitat eũ. It̃ sb̾ie¬
cit qr cũ ip̃is legit᷑. erat ⁊ manobat apud eos
tõnes. ut ꝙͥ tenendũ sit nesciã. In hus oibꝰ
q̃ ꝓpoĩta sũt nõ una ẽ tã b̾r .n. singularũ¬

Expanded text:
IONEM, ROGATURUM AUTEM SE PROMITTIT PATREM, UT MITTAT EUM. ITEM SUBICIT, QVIA CUM IPSIS ERAT ET MANEBAT APUD EOS,TIONES, UT QVID TENENDUM SIT NESCIAM. In his omnibus quae proposita sunt non una est
Abbreviated transcription (Latin):
ut fotmus. Si h hoĩ genu flectũt. aAut̃
si deus. pos illas crlestes ⁊ scdo augelos.
ut hõmẽ adorent decͥuit. d ab sit qr deus nͭ
stultũ dec̾uit maxĩe cũ nõ liceat nisideũ
adorari. qnͣtomagͥ ĩ ceł. Rex .n. adorat ĩ
am ĩ pleta dispensatõne. adoret᷑ incelis.

Expanded text:
nunc Photinus, si haec homini genu flectunt: aut si Deus potentias illas coelestes et sanctos Angelos ut hominem adorent, decrevit. Sed absit, quia Deus nihil stultum decrevit; maxime cum non liceat, nisi Deum adorari; quanto magis in coelis? Rex enim adoratur in iam impletam dispensationem adoratur in coelis
Abbreviated transcription (Latin):
dit maiestatẽ eius. ⁊ locutus ẽ de dõ
Inuouo aut̃ stepħs p̾mus martyr ftantẽ se¬
iudisse dicit ib̾m adextͥs deĩ: Qͥ ẽ istud ut
tatis eius. Steppħo aut̃. ut staus appar̾et se¬
cit calũpuia uidõꝵ.: Instepphano autẽ sai¬
uatoris causa uimpaciebat᷑. Iõ sedente

Expanded text:
LOCUTUS EST DE EO\' —, IN NOUO AUTEM STEPHANUS PRIMUS MARTVR STANTEM UIDISSE SE DICIT IESUM A DEXTRIS DEI? QVID EST ISTUD UT tatis eius. Stephano autem ut stans appareret, fecit calumnia Iudaeorum. in Stephano autem saluatoris causa uim pati
Abbreviated transcription (Latin):
fert dicens. ⁊ ip̃e iht erat incipiens fere
annoꝵ tͥgl̃ta filius sicut putabatur Io¬
seph. qui fuit hely. id̾ iħ̾c filius exifti¬
mabat᷑ ioseph. Et nõ solũ ioseph erat
filiꝰ e ⁊ helꝑ. Nõ qr ioseph filiss dicit
helỹ. s eod̾ gn̾e qd̾ ioseph uocabat᷑ aliͦ¬

Expanded text:
ferret, dicens, Et ipse Jesus erat incipiens fere annorum triginta, filius sicut putabatur Joseph, qui fuit Heli, id est Jesus filius aestimabatur Joseph: et non solum Joseph erat filius, sed et Heli. Non quia Joseph filium dicit Heli, sed eodem genere, quo Joseph vocabatur fi
Abbreviated transcription (Latin):
apert̾et maĩtestata sũt u̾a .n. correptõ
tũc fuit qñ pꝰ passionẽ adtestimoĩũ salua¬
toris ꝑub ͤ a ꝑfidis uidebant᷑ resurgentes
mortui clauor turrentes lopsi mũtati pa¬
talitici ꝯspͣti reci aspid̾e. Surdi audire
nuiti eloq demoĩaci purgati ĩ firmi recu¬

Expanded text:
e manifestata sunt. uera enim correptio tunc fuit, quando post passionem ad testimonium saluatoris publice a perfidis uidebantur resurgentes mortui, claudi currentes, leprosi mundati, paralytici confirmati, caeci aspicere, surdi audire, muti eloqui, daemoniatici purgati, infirmi recu
Abbreviated transcription (Latin):
ustodiens paganos.che su¬
rephũdimꝰ. qr dies lunares ⁊ modũ
tustodiant absit axͥans. ne sydera ue¬
n̾ari dicantur. quibꝰ indulta ẽ spiritał
cultura. ut despi ͭ ͤ ᷤᷤ q̃ uident᷑. hus q̃ ĩuisi¬
uilia ⁊ suꝑ celestia sũt copulent᷑. Ut
ħ oĩa tͣuscendũt futĩcũ angłis dei. Nã
sp̃deril cultores. aut cũ ip̃is erũt. aut ĩtͥ
ista. Quĩ.n. fi̾ pt̃. ut aliquis suꝑ ħ sit
q̃ colit. Pagani ita ñ ꝯpotũ lune obs

Expanded text:
USTODIENTES PAGANOS REPREHENDIMUS, QVIA DIES LUNARES ET MODUM CUSTODIANT? Absit a Christianis ne sidera uenerari dicantur, quibus indulta est spiritalis cultura, ut despicientes quae uidentur his, quae inuisibilia et supercaelestia sunt, copulentur, ut haec omnia transcendant futuri cum angelis dei. nam siderum cultores aut cum ipsis erunt aut intra ista. qui enim fieri potest, ut aliquis super haec sit quae colit? pagani itaque no
Abbreviated transcription (Latin):
t̾. ut quis te int̾roget i ħ credimꝰ. qm̃ a do ex¬
isti. Nũc uideamꝰ si de uirtutib ambig̾ent
discipłi utrũ adõ exissent. cũ iudissẽt laz anũ
iã fetioũ qrͣtadie resuscitatũ cecoa natĩta¬
te oculos reformatos tetigisse fimb̾e młtẽ

Expanded text:
te interroget: in hoc credimus, quoniam a Deo existi. Nunc videamus si de virtutibus ambigerent discipuli, utrum a Deo exissent, cum vidissent Lazarum jam fetidum quarta die resuscitatum , caeco a nativitate oculos reformatos , tactu fimbriae mulierem
Abbreviated transcription (Latin):
crede uõ eẽt ambiguũ. Si .n. uemo uidit deũ
nisi filius: Hos ẽ de apicd deũ fuisse: tab
eo exisse ⁊ uei̾sse. Nemo .i. alius pot̾at adõ
quis ꝙ alius sclebat aut uidoiat den. Iõ nõ ĩ.¬
credibile nob̾ est. u̾ifiliũ hũc dei crede sicut

Expanded text:
o uidit deum, nisi filius - hoc est uere apud deum fuisse et ab eo exisse et uenisse; nemo enim alius poterat a deo quisquam alius sciebat aut uiderat deum —, ideo non incredibile nobis est uerum filium hunc dei credere, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
datam legẽ sl̃t c̾tus sis. ⁊ ab ip̃s fa cilius
discas quota ftͣ fcm̃ ẽ pascha. Tertõ die
pͥ sco̾ mensẽ lex data ẽ. Aũt gͦ m̃ses duo
⁊ dies tres. rethe de huc cresdeã diõbe qui
asi pascha filut. ⁊ reliqui erũt dios ⁊ qnqͣdõ¬

Expanded text:
datam Legem sunt, certus sis, et ab ipso facilius discas, quota feria factum est Pascha. Tertio die post secundum mensem Lex data est. Sunt ergo menses duo et dies tres. Retrahe ergo de his tredecim dies qui ante Pascha fuerunt, et reliqui erunt dies quinq
Abbreviated transcription (Latin):
uũ. De paganis aut̃ ut pagam nastant᷑
ħ facit cã. Quia .n. oms paganus ĩ ignoranͭ
ẽ. ⁊ qui nasitr᷑ ex eo sũ sensu ẽ ambo igno
Ratus aut̃ infansnescit blasphemare si¬
tut nescit bñorẽ paganus tñ ẽ. qr eñ sñ est

Expanded text:
t Pagani nascantur haec facit causa: quia enim omnis paganus in ignorantia est, et qui nascitur ex eo sine sensu est, ambo ignornatus autem infans nescit blasphemare, sicut nescit benedicere; paganus tamen est
Abbreviated transcription (Latin):
Quis .ni. audeat adu̾sus eũ ꝙ̃ scit regis aĩcũ.
alr tñ mũdus patẽ dat. ꝙp se saluator dare
ꝓmisit. : Mũdus aut̃ aut metu patẽ dat
aut ẜce. Saiuator sio cũ sit fortõe om̃i. iss¬
lũ utiq netuens nõ rꝑgatus dat patõ. Nal¬

Expanded text:
quis enim audeat aduersus eum quem scit regis amicum? aliter tamen mundus pacem dat, quam se saluator dare promisit. mundus enim aut metu pacem dat aut prece; saluator uero, cum sit fortior omnium nullum utiq
Abbreviated transcription (Latin):
ficiũ. ut nõ opĩo sola. S tres sit ĩ effcrã
apud deũ tale ẽ istud ut siquis diẜtꝰ
pauꝑ ĩ laude sit ⁊egeat pane aut re¬
liquis nccͣus. Hec . ii. b̾a laus ẽ si sic
illi ꝓficiat q̃ sita dig̾tas ut nllius
egeat. dũ ħ nature eiꝰ p̾stat᷑. ut ꝑseipã
iuat ⁊ bñ uiuat. nuło requisito sũffragi¬

Expanded text:
eficium, ut non opinione sola, sed et j-e sit in effectum apud deum. tale est istud, ut si qui disertus pauper in laude sit et egeat pane aut reliquis necessariis. haec enim uera laus est, si sic illi proficiat quaesita dignitas, ut nullius egeat, dum hoc naturae eius praestatur, ut per se ipsa uiuat et bene uiuat nullo requisito suffragi
Abbreviated transcription (Latin):
ħ suꝑb ẽ ut ctͣdictor abiciat᷑ ut ꝑutaix. ꝙn¬
nifmi ẽ ei tͣnsitũ pꝰ palcha fuisse:. De sangͣ¬
ue .n. ĩ molati agni suꝑ postest hostu ⁊ suꝑ
linẽ posunt. ut enͣsiene nocte augelus ũs̃
ꝑcutet domũ inqͣ signũ sangͥs eẽt. Sang̾s¬

Expanded text:
 superest, ut contradictor abiciatur ut peruicax. manifestum est enim transitum post pascham fuisse. de sanguine enim immolati agni supra postes ostii et supra limen posuerunt, ut transiens nocte angelus non percuteret domum, in qua signum sang
Abbreviated transcription (Latin):
qui aliꝙͥ negocii g̾ebãt. aut artibꝰ oꝑã
dabat. Saluator aut̃ qui nich̾ hoꝵ cura¬
bat. n disci ᷝ ͥ eius exigendꝰ utiq nõ erat
S q⁊ ĩ nuicus dyabolus sꝑ ĩ insidus erat
octõnẽ q̃rens si posset ĩ clinare s aluatorẽ
exauctoꝵ didragme aĩos occuꝑauit. ut
eius tacent uolũtatẽ. ut aicedentes ad

Expanded text:
qui aliquid negotii gerebant aut artibus operam dabant. saluator autem, qui nihil horum curabat, neque discipuli eius, exigendus utique non erat. sed quia inimicus diabolus semper in insidiis erat occasionem quaerens, si posset inclinare saluatorem, exactorum didragmae animos occupauit, ut eius facerent uoluntatem, ut accedentes ad
Abbreviated transcription (Latin):
D qr ex p̾cepto dei erat dõ Rmebatur. ut ex
isibilib adiusibilia ueniret᷑.: Et ex
hactã ꝓrectus siet ad maiora tapienda
ut in hus meditati digni fi̾ent ꝓmissis
ipĩtalib. Ex ea g parte ꝙͣ supͣ dixi sb̾
elem̃tis ẜiuebãt uider ex alia lege ꝑtẽ

Expanded text:
i praecepto dei erat, deo seruiebatur, ut ex uisibilibus ad inuisibilia ueniretur et ex hac cura profectus fieret ad maiora capienda, ut in his meditati digni fierent promissis spiritalibus. ei ea igitur parte, quam supra dixi, sub elementis seruiebant Iud
Abbreviated transcription (Latin):
satõnẽ suã ordine quotam sb̾itientes
auos qͥa ex dĩ ordĩatom. ħ ausi sũt u sur¬
pare falli freqñt̾ deshũdim. Hec .n.
lissaria insignatpꝵ deus ꝯftituit. uñ ⁊
noy ñm lune custodimꝰ Nõ illã ipãm
excolm. ut aquarta decia luna q̃ nob̾ ẜ¬

Expanded text:
sationem suam ordine quodam subjicientes: quos, quia extra Dei ordinationem haec ausi sunt usurpare, falli frequenter deprehendimus. Haec enim luminaria in signa temporum Deus constituit. Unde et nos numerum lunae custodimus, non illam ipsam excolimus; ut a quarta decima luna, quae nob
Abbreviated transcription (Latin):
itaq ẽ. Qr nõ apilato s auideis saluator
trucifixus ẽ. Qͣtũ aut̃ ad leges id̾nas ꝑti¬
iuit ĩ nocentẽ ꝓnũtiau̾nt saluatorem. ait
de maĩbꝰ eoꝵ calsipmã passus ẽ dicentibꝰ eis
Si hũc dimittis nõ es amutus cesaris. oĩs eĩ

Expanded text:
tor cruci fixus est. quantum autem ad leges Romanas pertinuit, innocentem pronuntiauerunt saluatorem. ait de manibus eorum, calumniam passus est dicentibus eis: si hunc dimittis
Abbreviated transcription (Latin):
aũ sb̾ueĩat᷑. Erit quidẽ gratũ. nõ tñ ualde
põt̾it scire ꝙͥ sibi pstitũ ẽ. Si aut̃ ĩ ip̃i nccĩ¬
tate poito auxiliũ feras sciet quale. bñ¬
ficiũ ꝯsecutus sĩt. De tͥbulõne eĩ c̃rep¬
tus maiores grãs refet. Quõ siesliti ͭ ͥ re¬
feras panẽ. Si aut̃ offeras cũ ẽsunt ud u¬
tiq tã gratũ erit. Iocͥco reile stm̃ est ut

Expanded text:
 erit quidem gratum, non tamen ualde poterit scire quid sibi praestitum est; si autem in ipsa necessitate posito auxilium feras, sciet quale beneficium consecutus sit. de tribulatione enim ereptus maiores gratias referet, quo modo si esurienti offeras panem; si autem offeras cum non esurit, non utique tam gratum erit.
Abbreviated transcription (Latin):
bap̃ma ꝙ̃ ipẽ saluator testẽ suss eẽ
ꝓfossusẽ. ait .ii. int̾ cet̾a de domino quide
surssi ueĩt suꝑ om̃s ẽ. qui aut̃ de t̾ra ẽ detͥ
testificat᷑. ⁊ testimõiũ eius nemo accipit
restres applłauit. qui illũ de celis testat᷑

Expanded text:
quem ipse saluator testem suum esse professus est. ait enim inter cetera de domino: qui de sursum uenit, super omnes est; qui autem de terra est, testificatur: et testimonium ejus nemo accipit restres appellat: quia illum de coelis testatur
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃ carnẽ dĩno ⁊ enĩ nutu ꝑ motu lucas est
ut ab hel ꝑ traducẽ. natham ascend̾et ad
do̾. ⁊ ꝑ tharã prẽm eius ascend̾e̾t ad seyn fi¬
luĩ noe. Et ad huc fr̃ diliunũ ꝑueĩtet ad ã¬
sech filiũ ade saluatorẽ qui dicebatur fili

Expanded text:
 carnem. diuino etenim nutu permotus Lucas est, ut ab Heli per traducem Nathan ascenderet ad Dauid et per Tharam patrem eius ascenderet ad Sem filium Noe et adhuc super diluuium perueniret ad Seth filium Adae, qui
Abbreviated transcription (Latin):
udõꝵ. pccm . n illoꝵ exclamat morts
saluatoris. Crucifigi .ai. se ꝑmisit ut
passio eius ꝓfit̾et nob̾. ut hĩo eũ signo
ouis ex euntes a scd̾a morte mime ten̾e¬
mur.: apetuit .n. u mori ⁊̃ seruos eius

Expanded text:
um enim illorum exclamat mors saluatoris. cruci figi ergo se permisit. ut passio eius proficeret nobis, ut hinc cum signo eius exeuntes a secunda morte minime teneremur. metuit enim mors etiam seruos eius,
Abbreviated transcription (Latin):
iꝰ sensus ẽ ꝙ obtendi ẽ. nã ullo gn̾e
ex hus lib̾i. arbit̾i pot̾it cã turbari .q. pe
ntlꝰ sensũs ccõꝵ adutas. Scies hĩc mag̾
los iudõs ꝓlata sũt. cũ .n. douo siłatõmi
orte ex ĩ iudia ioseph prẽ ꝓpͥũ ⁊ filios eiꝰ
rrede̾tur. Dũt saluator ait. Nemo ueĩt
illũ. Sic.n. dixit. pr̃ manẽns ĩ me ip̃e oꝑ¬
atur. ut operer. hec attͣħent ad fide xp̃i
Uͣtutes .n. quas faciebat saluator ipẽ sua

Expanded text:
 obtendis. nam nullo genere ex his liberi arbitrii poterit causa turbari, quia si penitus sensum dictorum aduertas, scies hinc magislos Iudaeos prolata sunt. cum enim dolo simulationis ortae ex inuidia Iosef patrem proprium et filios eius crederetur, tunc Salvator ait, Nemo venit illum? sic enim dixit: pater manens in me ipse operatur. ut opera haec adtraherent ad fidem Christi. uirtutes enim, quas faciebat saluator, ipsae sua
Abbreviated transcription (Latin):
otũ ucissi. se petãt de do̾ postłantes uindicari
¶Ic aliociosoꝵ clamant. uiidicarise po¬
stuiantes. sicut sanguis abel clamauit
tari se postulat. tlamans nõuote s rõne: Nã
tem oblectat. Nõ .n. tãĩ paciõtes al̃t sc̃. ut

Expanded text:
ORUM ULCISCI SE PETANT DE DEO POSTULANTES UINDICTAM?. Sic animae occisorum clamant uindicari se postulantes, sicut sanguis Abel clamauit cari se postulat, clamans non uoce, sed rtem se oblectat. non enim tam inpatientes sunt sancti, ut
Abbreviated transcription (Latin):
exhib̾i dec̾uit. Et ĩtlsigi ⁊ tim̾i dñitta¬
tẽ suã uoluit. Qͥ ppe cũ ⁊̃ exͣduce pͥmi
hoĩs. dem̃ enoth. noe noe notitia euis
eõt int̾ris. S cũ languore quodã hũani
gu̾is obsolert̾e. cepisset cogͥtõ dĩ int̾ uos¬
nes ⁊ mores ĩmutarentur elig̾e dignat᷑
ẽ abrabã ĩqͦ sorma oẽt renonate notitie
dĩ ⁊nioꝵ. Et cũ ad huc reilencia segnior

Expanded text:
it, intelligi et timeri divinitatem suam voluit. Quippe cum etiam ex traduce primi hominis, deinde Enoch et Noe notitia ejus esset in terris. Sed cum languore quodam humani generis obsolescere coepisset cognitio Dei inter homines, et mores immutarentur, eligere dignatus est Abraham, in quo forma esset renovatae notitiae Dei et morum. Et cum adhuc reverentia segnior
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ partĩ negotus seculanbꝰ occupati. ꝑ
ñmus studiosi cta scͥpturas sacras errorẽ
pacutt. putates samuelẽ sac̾iotẽ fuisse .i.
ex arrõ hr̃e originẽ. ex cuiꝰ ꝓgenie ꝯsti¬
tuit doꝰ deus nasci. nõ tĩ sac̾dotes. nc alicui
ꝓt̃ filios euis ꝯtessũ ẽ ut pouet ĩ altare
ĩten sis. Ex quibꝰ aliqui plus errantes. ne

Expanded text:
i partim negotiis saecularibus occupati, partim minus studiosi circa Scripturas sacras, errorem patiuntur, putantes Samuelem sacerdotem fuisse, id est, ex Aaron habere originem: ex cujus progenie constituit Dominus Deus nasci, non fieri sacerdotes. Nec alicui praeter filios ejus concessum est, ut poneret in altare incensum. Ex quibus aliq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa. ait .n. intͥ cet̾a. ⁊ dale illi testanttũ uo¬
nũ nõ quale dedi pribꝰ ooꝵ. Dũt saluator ue
ĩunicus sicut putabãt appar̾et noua pͥdicãt
eum qui mũcatus fulat a lepͣ ad sac̾totes
misit ofite muu̾a ꝓ emudatõne sua sicut
ẜcepat moyses. Et ut ad accusatõnẽ eoꝵ a
pfiee testaret᷑. ut cestimoĩs iꝙ sł. ut sui¬

Expanded text:
a: ait enim inter caetera, Et dabo illis testamentum novum, non quale dedi patribus eorum : tunc Salvator, ne inimicus, sicut putabant, appareret, nova praedicans, eum qui mundatus fuerat a lepra, ad sacerdotes misit offerre munera pro emundatione sua, sicut praeceperat Moyses . Et ut ad accusationem eorum hoc proficere testaretu
Abbreviated transcription (Latin):
rũt ad diẽ festũ ip̃e u̾o mansit ĩ galilea
post a̾ ⁊ ipe ascendit ad diẽ fm̾. Q iidet᷑
contͣriũ qñ nõ tũc ascendit. qnͣ negauit
S ascendit pꝰea. Et ascendͭ. nõ .q. ad di¬
emfestũ. s qiͣ ad litẽ. Illi .i. om̃s letici¬
delicias de diei festi. certũ ẽ gͦ. qr nõ ascẽ¬
dit ad diẽm festũ saluator. hus aut̃ ille
fuit dies festus q ͦ passõne sua redemͭ nĩd̾.
Deniq dͭ. nc̃ clarilitatꝰ ẽ filius hoĩs. ⁊ deus
clarificatus ẽ ĩ eo. Hic dies festus eius

Expanded text:
runt ad diem festum, ipse uero mansit in Galilea. post autem et ipse ascendit ad diem festum. Quid uidetur contrarium, quando non tunc ascendit quando negauit, sed ascendit em festum, sed quasi ad litem? Illi enim omnes laetidelicias diei festi. Certum est ergo, quia non ascendit ad diem festum. Salvatori autem ille fuit dies festus, quo passione sua redemit mundum. Denique dicit: Nunc clarificatus est Filius hominis, et Deus clarificatus est in eo . Hic dies festus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
fus sengip̃ssi so machĩariond̾et ad mare
ne pectũ a płluͣ inbet ⁊ capti puscis os aꝑi¬
¶ ret. Alic ⁊̃ uentre modũ exactõne debĩtũ
quo soluto nõ solũ scandalii ud̃ eẽt ex¬
astoribꝰ. n inclmaret᷑ requistto auxilio
de monstraret. ꝑ qd̾ captus adỹaᷝ ͦ ad se

Expanded text:
d mare ire Petrum apostolum iubet et capti piscis os aperire et illic inuenire modum exactioni debitum, quo soluto non solum scandalo non esset exactoribus neque inclinaretur requisito auxilio demonstraret, per quod captos a diabolo ad se
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ĩ equi noctõ. uñ mũdus ĩicisi cepit. ⁊ dies
suꝑ noctẽ incresc̾e. In regno itaq agens ro¬
mano uõ nisi .uiii. kł. apͥlis. pati debuit qũ
nĩtũ acciꝑe sõ ⁊ passione saluatoris. tũc a
tenebris ad lucẽ ꝑducta. Nulla itaq intũ¬
ꝑatõ auctoris pot̾it ucd̃i. qs lapsã c̾aturam
tũc reforͣuit ⁊ qñ ⁊ fec̾at. Nec .ni. rep̾hñdi po

Expanded text:
in aequinoctio, unde mundus initium cepit et dies super noctem increscere. in regno itaque agens Romano non nisi octauo Kl Apriles pati debuit, quamentum accipere ideoque et passione saluatoris tunc a tenebris ad lucem perducta. nulla itaque uituperatio auctoris poterit uideri, quando lapsam creaturam tunc reformauit, quando et fecerat. nec enim r
Abbreviated transcription (Latin):
nt asi fiue ꝯtendit. Quoꝵ .n. nõ erat fuls
de sdam. Ner ordinẽ .n. singuloꝵ filioꝵ prẽ
sb̾iciend uenit. ad nos cuiꝰ pr̃emdicit sech
siẽm ant̃ sech dicit adã. ade u̾o prẽm dicit deũ
Restõque utilitas sit sic asseilare. Si aut̃ ꝑor
dinẽ situt dyamiꝰ singuli prẽs xp̃i dicãtur. si¬
cut ⁊ filius dicebat᷑ ioseph. qr dcm̃ ẽ quioꝵ prẽs

Expanded text:
nec ante fuisse contendit. Quorum enim non erat, filius de Adam. Per ordinem enim singulorum filiorum patres subjiciendo, venit ad Enos, cujus patrem dicit Seth, patrem autem Seth dicit Adam, Adae vero patrem dicit Deum: et nescio quae utilitas sit sic asseverare. Si autem per ordinem, sicut diximus, singuli patres Christi dicantur, sicut et filius dicebatur Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
deuuis. qui igͦrãtes qr samuel nõ ẽ de
filus Alron sac̾dotis ertimiãt irisi sa¬
c̾dotẽ fuisse. ñ .n. fas erat ut de origi¬
ue airõ descendens sac̾dos uõ eẽt quos
pͥmũ uolo cognosc̾e qr si sac̾dos erat sa
iãt iudices illos ꝯstituit filus isrs su
tũti ⁊ id̾ ip̃e erat s amuel. Sic . in legi¬
nus qr uidicaut filios isrł. Helca¬
rat ascendebat ĩ ꝙͥ ex diebꝰ ĩ dies de
ciui ͭ ͤ sua armathen adorare ⁊ sacͥtica¬
re dõ oĩpo ͭ ͥ sabaoth. Et ibierat helyt
duo filii eiꝰ ophin t fniees sac̾dotes doꝰ.¬

Expanded text:
 qui ignorantes quia Samuel non est de filiis Aaron sacerdotis, aestimant illum sacerdotem fuisse; nec enim fas erat, ut de origine Aaron descendens, sacerdos non esset. Quos primum volo cognoscere, quia si sacerdos erat Samrant, judices illos constituit filiis Israel , sicuti et idem ipse erat Samuel. Sic enim legimus, quia judicavit filios Israel. Helcarat: ascendebat, inquit, ex diebus in dies de ciuitate sua Armathen adorare et sacrificare deo omnipotenti sabaoth. et ibi erat Heli et duo filii eius, tfni et Finees sacerdotes do
Abbreviated transcription (Latin):
bẽatur. Qͥ p̾cib deũ ĩ uocabãt ad ꝓtegẽdũ
pp ͫ iuũ sicut logit᷑. In tm̃ aut̃ sac̾dotes
dõ sacͥficia ab sente samuele. Rege qut̃ fcõ
saul athemas erat ꝓnepos helys ac̾dotis qͥ
portabat ephot. S hinc ĩ qũt ur᷑ sac̾dos¬

Expanded text:
beatur, qui precibus Deum invocabant ad protegendum populum suum, sicut legitur? In tantum autem sacerdotes eo sacrificia absente Samuele. Rege autem facto Saüle, Achimaas erat pronepos Heli sacerdotis, qui portabat ephod. Sed hinc, inquiunt, vid
Abbreviated transcription (Latin):
tñ sb̃iacent si ac̾atore suo fu̾ĩt aliene: Et nͤ mẽ¬
braerũt cors q̃ capud sus nõ cognostentes ob¬
erraut. Et qr ad nõ ẽ ꝙͣ explanauimꝰ insb̾iet¬
tis ꝓpħatostat᷑ dicens. Iuilla aut̃ die illiũ abit
deus ĩ ꝯfilio suꝑ t̾raui ⁊adieait qm̃ abluet dñs

Expanded text:
tamen subiacent, si a creatore suo fuerint alienae, et nec membra erunt corporis, quae caput suum non cognoscentes oberrant. Et quia aliud non est quam explanauimus, in subiectis profeta testatur dicens: in illa autem die inluminabit de
Abbreviated transcription (Latin):
tiat in au̾datis ꝗ ilia mobedientẽ ꝯdẽpnãt
nt sbiciat se uolũtati eoꝵ ⁊ fiat ex ĩmuto
amicus qr ⁊ ꝯtẽptor legis ĩmucus ẽ euis. uo¬
ustati .n. eus resistit. Iõq hortantr doꝰ
pctoreni. ut bũ agendo reconaliet Sibile¬
gem ĩ die iudicii. actuset eũ apud iudicẽ
⁊ ꝯdãpuatus peuas det sprete legis. Oĩi
t ẽ qui maleuit age discipima dñica ium¬
tauidet᷑. cũ uisiꝯsenserit mutet sie gehẽ¬

Expanded text:
tiat mandatis, quae illum inoboedientem condemnant, ut subiciat se uoluntati eorum et fiat ex inimico amicus, quia et contemptor legis inimicus est eius; uoluntati enim eius resistit. ideoque hortatur dominus peccatorem, ut bene agendo reconciliet sibi legem, ne in die iudicii accuset eum apud iudicem et condemnatus poenas det spretae legis. omni etenim, qui male uult agere, disciplina dominica inimica uidetur, cui nisi consenserit, mittetur in geh
Abbreviated transcription (Latin):
rognõ eẽt rex ĩ isrł. socco uouit ãna dicens.
ꝯmodo eũ dño necũ cetis oberraret. Et ut
murlasua. ⁊ decsas. Qũo decimas offerrebat
de decis q̃ aplebe dabant᷑ iuctis querebãt. s
pt̃ fĩ. ⁊ sic datur ĩ lłigi. qr potuit hrẽ possõm
uxoris sue. aũ empta. qr de alus tͥbulꝰ accipi¬

Expanded text:
on esset rex in Israhel. idcirco uouit Anna dicens: commodo eum domino, ne cum ceteris oberraret. Et ut munera sua et decimas. quo modo decimas offerebat, de decimis, quae a plebe dabantur, uictum quaerebant. sed potest fieri et sic datur intellegi. quia potuit habere possessionem uxoris suae aut empta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidus ⁊ p̃scuis deus ẽ ꝑ mãsit qd̾ statuit
⁊ si ꝑmansit qd̾ statuit samuel nõ egit sa¬
c̾dociũ. qr dĩ si erãt sac̾dotes. Inueti legon
uasci dec̾uit deus s̃ac̾dotes. In noua uo fĩ
doꝰ uissit sacdotes. Eligãt nc unĩ de duobͦ
aut natũ ꝓbẽt s amiuelẽ sac̾dotẽ aut fc̃n¬

Expanded text:
providus et praescius Deus est, permansit quod statuit: et si permansit quod statuit, Sfł.muhel non egit sacerdotium, quia de non erant sacerdotes. in ueteri lege nasci decreuit deus sacerdotes, in noua uero fieri dominus iussit sacerdotes. Eligant nunc unum e duobus: aut natum probent Samuhelem sacerdotem aut f
Abbreviated transcription (Latin):
ad balat. ⁊ pꝰea tt̃m requisisset an iret.
Indiguatus ei deꝰ exꝰ a siue corripuit eis
qr ꝓhibentẽ angelũ udens asnia ceptis
it ĩplere uolebat. Balalui u̾o ꝓhrbente
cõ ne uret it̾m ĩt̾rogãs au iresllũ uellet
sic de dõ i. de hoĩe iudicauit ꝑ id qd̾ ĩ p̾stiͤ¬
testimoso ꝯuĩdatur. erat .ii. ariolus samu¬
el aut̃ nir dõ carꝰ. ⁊iuditõꝵ eius sciens fiã¬

Expanded text:
ret, indignatus ei deus exemplo asinae corripuit eum, quia prohibentem angelum uidens asina coeptum iter implere nolebat. Balaam uero prohibente deo, ne iret, iterum interrogans, an ire illum uellet, sic de deo quasi de homine iudicauit, qui per itestimonio commendatur; erat enim hariolus. Samuel autem vir Deo charus, et judiciorum ejus sciens fi
Abbreviated transcription (Latin):
dũt ⁊ stulto suad̾e qd̾ bonũ laboris ẽ maxi
qnͣta .n. hebetudnie dutatur. ut sole apꝑa¬
dõ tẽ dr̃e dec̾tũ. ut nenio aud̾et sac̾dociũ
Aag̾e pͥt̾ alron. ⁊ filios eius obstmata iũ
co ꝯtendatt sat̃ dotẽ fuisse samuelẽ. Nõ eĩ
ĩ tlligũt. qr sinatus sac̾dos nõ ẽ samuil
⁊ sac̾cociũ egit p̃sũptor dicitur. qr ħ deus
statuit ut nasc̾ent᷑ nõ fierẽt sac̾ dotes ⁊
de sanuiele ħ sentire puto tutũ nõ eẽ. Qo
mͦ . n. poss fi̾. utuir laudabił. ⁊ dei testi¬
at ad ħ aspuare ꝙ ĩ motabilẽ sciebat. a
quo si forte ħ audisset tẽptari se poꝰ credi
scind̾e. poss .n. magis sb̾dĩ apparencia ⁊ no¬
nũe id agi secũ crede. ut cͥꝯueĩtet᷑ a ꝑto¬

Expanded text:
t stulto suadere quod bonum est, laboris est maximi. Quanta enim hebetudine ducuntur, ut sole appaa deo esse decretum, ut nemo auderet sacerdotium agere praeter Aaron et filios eius. obstinata mente contendunt sacerdotem fuisse Samuhelem. non enim intellegunt, quia si natus sacerdos non est Samuhel et sacerdotium egit, praesumptor dicitur, quia hoc deus statuit. ut nascerentur, non fierent sacerdotes. et de Samuhele hoc sentire puto tutum non esse. quo modo enim posset fieri, ut uir laudabilis et dei testiit ad hoc aspirare, quem immutabilem sciebat: a quo, si forte hoc audisset, tentari se potius credidscindere. Posset enim magis sub Dei apparentia et nomine id agi secum credere, ut circumveniretur a
Abbreviated transcription (Latin):
adultiũ. ⁊ talia ita ut iustifitarẽ ͤ ut ap ͥ¬
ham. Eenouata .n. fide abrabe oĩa noluit
abrahłn. S forte dicãt uidei si ea q̃ amoy¬
se data ssit cessare dea sũt ꝑ albrouiatõnẽ
legis. Nũꝙͥ cͥꝯcisio amoyse data ẽ ut cesset at¬

Expanded text:
adulterium, et talia; ita justificarentur, sicut Abraham. Renovata enim fide Abrahae, omnia voluit Abraham. Sed forte dicant Judaei: Si ea quae a Moyse data sunt, cessare dicta sunt per abbreviationem Legis, numquid circumcisio a Moyse data est ut cesset? A
Abbreviated transcription (Latin):
m̃t eos ut disꝑg̾eutur nit̾ geutes ⁊ disseĩauẽt᷑
ĩregionib. ⁊ qd̾ iustificatõnes meas nõ fec̾ũt
⁊p̾cepta mea repulerũt. ⁊ ĩ sb̾iedis. Et ego
dedi ilł ẜcepta nõ bona. ⁊ intaficatõnes ĩ qͥ¬
stitũt ductante iusticia p̃ceptis semoribꝰ ꝓme¬
rentur. Idtͥco nõ uona eadixit. esi iusta fuit
qruo illis adiuscifitatom ꝓficiebãt. N ad
exitũ i pena licet digne illata pacientitũ

Expanded text:
erto, ut dispergerentur inter gentes et disseminarentur in regionibus, eo quod iustificationes meas non fecerunt et praecepta mea reppulerunt; et in subiectis: et ego dedi illis praecepta non bona et iustificationes, in qustiterunt, dictante justitia, praeceptis severioribus premerentur. Idcirco non bona ea dixit, cum justa sint: quia non illis ad justificationem proficiebant, sed ad exitium; et poena licet digne illata, patienti tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ iclaꝵ ⁊ pħiseoꝵ. noͣ intbttis ĩ regnã celo¬
nni. Addens .n. istis potõra saluator nõ soł¬
uicutiq legẽ. s ad ĩpleuit. sensus .n aogis
ad salutẽ hois ꝑtinet. ut putaotulã ꝓ ocu¬
lo deutẽ ꝓdente. ut timeus ne patetur. qd̾
tiã. ego aut inꝙͣdico uob̾ nõ resist̾e malo
S siquis te ꝑcusserit ĩ dexeͣm maxillani tu¬
aii pbe illi ĩ imuftͣm. ut dũ iutem nõ reddit
plenũ. sisio dissiłet ab ĩuna plena iustĩa
ẽ ⁊ hũndans. Retͥbuere enĩ gau̾d̾e ad tp̃t ẽ¬
s. enuit̾e autẽ infuturĩ p̾stat leticiam. sic

Expanded text:
num coelorum . Addens enim istis potiora Salvator, non solvit utique Legem, sed adimplevit. Sensus enim Legis ad salutem hominis pertinet, utputa. Oculum pro oculo, dentem pro dente : ut timens ne pateretur quod sistere malo; sed si quis te percusserit index tram maxillam tuam, praebe illi et sinistram, ut, dum uicem non reddit plenum; si uero dissimulet ab iniuria, plena iustitia est et abundans. retribuere enim gaudere ad tempus est; remittere autem in futurum praestat laetitiam. S
Abbreviated transcription (Latin):
oportuit signũ ꝓmissionis. ita tã ut ip̃e ꝓmis¬
sus adueĩens signũ prĩs accipet. ut sciretꝰ
gẽtes iustificare ꝑ fidẽ ĩ cͥꝯcisione cordis. Qui¬
a .n. prĩ abrahe carnałir nascentis filii sigͣcu
lã tꝯtisionis corle fuit. Ita ⁊eoꝵ qui spirtalt᷑

Expanded text:
oportuit signum promissionis: ita tamen ut ipse promissus adveniens signum patris acciperet, ut sciretur gentes iustificare per fidem in circumcisione cordis. quia enim patri Abrahae carnaliter nascentis filii signaculum circumcisionis corporale fuit, ita et eorum, qui spiritaliter
Abbreviated transcription (Latin):
sit ꝑ ꝓphas mutare se legẽ. ut ad testam̃tũ da¬
ret ꝙ differret ab eo ꝙ ded̾at pͥus. ut nõ solũ ꝙ
graue erat mutares᷑ St illa q̃ ĩ figura data e
leuati supolices dõ grãs ag̾ent. ⁊ qr nõ puaricatõe
p̃r̃na durautes aĩos ab ỹdoł aste nolu̾nt. Gen¬
tes cũ residins qui fidẽ suau̾nt testar̃tũ frui

Expanded text:
tas mutare se legem, ut aliud testamentum daret, quod differret ab eo quod dederat prius. ut non solum quod graue erat mutaretur, sed et illa quae in figura data erleuati supplices deo gratias agerent. et quia in praeuaricatione paterna durantes animos ab idolis auertere noluerunt, gentes
Abbreviated transcription (Latin):
carnis cͥꝯtisione. cũ indeant illã apicodeã mitũ
fidem hñt. uidei cͥꝯtisiouẽ. Et quos putat ꝯa¬
gͥ aguoscat fllios abrabmͣ. qui utͣ carnẽ sills
illisãt. aut qui ĩ fide: S abrahe fides testimoĩt
ꝑhibet. Ac ꝑ h̾ uõ ĩ carne. s ĩ torde głiat᷑. Iõꝙ is¬
tos filios suscepͭ quos uidet mutatores eẽ głi

Expanded text:
carnis circumcisione, cum videant illam apud Deum meritum fidem habent, Judaei circumcisionem. Et quos putas magis agnoscat filios Abraham; qui juxta carnem similes illi sunt, an qui in fide? Sed Abrahae fides testimonium perhibet. Ac per hoc non in carne, sed in fide gloriatur. Ideoque istos in filios suscepit, quos videt imit
Abbreviated transcription (Latin):
quia doce̾ possũt. neꝙ omẽs qui
querũt dice̾ digni sũt. et diligẽ.¬
cia igitur et pietas adhibend a
est alto fiet ut saẽtes ĩueniamꝰ
alto ut scire mẽamur. Capłm̃.ii.¬
manicheoꝵ quib decipiũ tur
ancauti ut eos uelint hr̃e docto¬
res. Una cũ scripturas rephẽdũt.
uł quas male intlłigũt uł quas
male intlłigi uolut. altã cũ uite
taste et memoralis cõtinẽtie y¬

Expanded text:
quaeritur docere possunt, neque omnes qui quaeritur docere possunt, neque omnes qui quaerunt discere digni sunt. Et diligentia igitur et pietas adhibenda est: altero fiet ut scientes inveniamus; altero, ut scire mereamur. 2. SeManichaeorum, quibus decipiuntur incauti, ut eos velint habere doctores; una, cum Scripturas reprehendunt, vel quas male intelligunt vel quas male intelligi volunt; altera, cum vitae castae et memorabilis co
Abbreviated transcription (Latin):
nib quib in lege̾ qd̾ uetus testa¬
mẽtũ uocatur imꝑite atq ĩpie fe¬
rũtur seseq nt̾ imipitoꝵ plauso¬
occurre qd̾ breuit etiã hot cõme¬
morari a me põt. Quis enĩ medi¬
ocrit̾ sanus nõ facile intlłigat ⁊
scripturaꝵ exposicõnẽ ab hiis sp¬
tandã eẽ qui eaꝵ doctores se esse
ꝓfitentur fieriq posse ĩmo id t¬
semꝑ occide̾ is multa ut ĩ doctis
iuideantur ab surda que cũ a doc¬
torib exponũtur eo laudãda ui¬
aspuẽda uidebantur. et eo accip¬
antur aꝑta dulcius quo clausa
eis offendit᷑ doctorẽ potius ear
piũ quã impiũ lateratorẽ requi¬
rat priꝰq studio queretis ꝙͣ teme¬
ritate rep̃hẽdentis ĩbuatur. n ec
si ea disce̾ tupiẽs ĩ aliquos force¬
cemodi ecce catholice antistices
et mĩstros qui aut passim caue¬
ant nõ dari mistia aut cõcenti
simplici fide al cõra cõgnoscere
nõ curaura̾t despet ibi eẽ sciãm t
ueritatis. obi neq omĩs a quib

Expanded text:
etus Testamentum vocatur, imperite atque impie feruntur, seseque inter imperitorum plausuoccurrere: quod breviter etiam hic commemorari a me potest. Quis enim mediocriter sanus non facile intelligat, Scripturarum expositionem ab iis petendam esse, qui earum doctores se esse profitentur; fierique posse, imo id semper accidere, ut multa indoctis videantur absurda, quae cum a doctioribus exponuntur, eo lauda videantur, et eo accipiantur aperta dulcius, quo clausa eis offenditur, doctorem potius eorum pium, quam impium laceratorem requirat, priusque studio quaerentis, quam temeritate reprehendentis imbuatur. Nec, si ea discere cupiens, in aliquos fortecemodi Ecclesiae catholicae antistites et ministros, qui aut passim caveant nudare mysteria, aut contenti simplici fide, altiora cognoscere non curarint, desperet ibi scientiam esse veritatis, ubi neque omnes a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
rẽut si et euigilare tandẽ depoĩ¬
ta ꝑtinatia sompnioꝵ suoꝵ et ĩ
xpĩane fidei luce aspirare uoliuntt.
quã lacerant. Capłm .iii.

Expanded text:
rem; ut si evigilare tandem, deposita pertinacia somniorum suorum, et in christianae fidei lucem aspirare voluerint, qu
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse intlłigitur. et ꝙͣ sit facis¬
le siłare et quã difficile hr̃e uirtua¬
ut neq ĩ ilłoꝵ morbos qui michi
sũt uotissimi tã grauit̾ ĩuehar
ꝙͣ̃ illi iñ ea que ignorãt. sanari
em̃ eos poꝰ si fieri põt ꝙͣ oppũgri
uolo et ca de scripturis assumã
testĩonia quib eos ncc̃e sit cre¬

Expanded text:
facile simulare, et quam difficile habere virtuut neque in illorum morbos, qui mihi sunt notissimi, tam graviter invehar, quam illi in ea quae ignorant; sanari enim eos potius, si fieri potest, quam oppugnari volo. Et ea de Scripturis assumam testi
Abbreviated transcription (Latin):
sequim᷑ uõ nõ cũ ħ omĩo efficiam᷑
qd est ip̃e s ei ꝓximi eũq minfico
et inclłibłi mõ cõtĩgẽtes euisq̃
ueritate et stĩ tate penitus illust̾
Nati cõprehensi. Ale nãꝙ ipm̃ lu¬
mẽ est. nob̾ aut ab eodẽ illiũari li¬
cet. Maximĩ gͦ qd̾ ad beatã uita
oucit p̃miũq mãdatũ est. diligeᷤ
dinĩ .d .s. ex toto corde tus et .a.

Expanded text:
efficimur quod est ipse, sed ei proximi, eumque mirifico et intelligibili modo contingentes, ejusque veritate et sanctitate penitus illustrati atque comprehensi. Ille namque ipsum lumen est; nobis autem ab eodem illuminari licet. Maximum ergo quod ad beatam vitam ducit, primumque mandatum est, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo
Abbreviated transcription (Latin):
dciũ est apud nos aũt nẽo quidẽ
reꝑitur quidã sb̃am hũani corpis
figuracõe describat. Sed rursus
nẽo qui ab hũan erroris labe set¬
mergat. Itaq illis quos qͣi. uagiẽ¬

Expanded text:
dictum est. Apud vos autem nemo quidem reperitur qui Dei substantiam humani corporis figuratione describat: sed rursus, nemo qui ab humani erroris labe sejungat. Itaque illi quos quasi vagien
Abbreviated transcription (Latin):
q apiuntur cõꝑan queũt. Ca. N¬
tatis lex et ꝓph̾e intłłigũtur
a uob̾. Desimte errare nõ colimꝰ
penitẽtẽ deũ nõ inuid̾ nõ ĩdig.¬
nũ nõ crudelẽ nõ querẽte de ho

Expanded text:
 aperiuntur, comparari queunt. Ltatis Lex et Prophetae intelliguntur a nobis. Desinite errare; non colimus poenitentem Deum, non invidum, non indigum, non crudelem, non quaerentem de ho
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Ita sit ut apud nos ĩuẽĩant̃
pui quidã qui hũana forma deum
cogitet̃ atq ita se hẽre suspicẽt᷑
qua opĩone uł est abiectius deb
iueniũtur itẽ multi senes qui eiꝰ
maiestatẽ nõ solũ huãnũ corpus s

Expanded text:
tur: ita fit ut apud nos inveniantur tur: ita fit ut apud nos inveniantur pueri quidam, qui humana forma Deum cogitent, atque ita se habere suspicentur; qua opinione nihil est abjectius: sed inveniantur item multi senes, qui ejus majestatem, non solum super humanum corpus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
uehemẽcõre or̃one ꝑuellitis a
quisqͥs mouet et ad nos trasis.
nõ ecc̃e nr̃e dapnat disciplina
s eã se ignorare demrãt. Ca.x.
ni amobrẽ si qͥd huãn coidis
gi̾tis si cure nosmetipis e¬
tis querite potiu s̃ diligent el
pie quo illa dicantur Querie
miseri. Nam tałe fidẽ ħ de deo
queiens aliquid credit᷑ nos uehe¬
mẽtius et ub̾ius accusamꝰ. nã et
ullis que dcã sũt cũ sic intlłigũt᷑
ut litta sonat et simplicitatẽ cor¬
rigimꝰ et ꝑtinaciã deridemꝰ. Et
qua multa que uos intllig̾e non
potestis uetat eos crede̾ catholi¬
cadisciplina qui nõ ãnis s studio
atq intllt̾u excedẽtes quãdã mẽtiꝰ
nã et cred̾e̾ deũ loco a ͭ ͦ ꝙͣuis ĩ fi¬
nito ꝑ quãtitatis quecũq spacia
cõtimiꝰ quã sĩt stultũ docetur et
de loco ĩ locũ uł ipm̃ uł aliꝙͣ eius
ptẽ moui atq trãsire arbitrari ne¬
lib mõ pati posse si quis opmetur
mire demẽtie ĩpietatisq dapnabi¬

Expanded text:
re oratione pervellitis. Qua quisquis movetur et ad vos transit, non Ecclesiae nostrae damnat disciplinam, sed eam se ignorare demonstrat. 17. Quamobrem si quid humani corde geritis, si curae vobis vosmetipsi estis, quaerite potius diligenter et pie quomodo illa dicantur. Quaerite, miseri: nam talem fidem, qua Deo inconveniens aliquid creditur, nos vehementius et uberius accusamus; nam et in illis quae dicta sunt, cum sic intelliguntur ut littera sonat, et simplicitatem corrigimus, et pertinaciam deridemus. Et alia multa, quae vos intelligere non potestis, vetat eos credere catholica disciplina, qui non annis, sed studio atque intellectu excedentes quamdam mentis Nam et credere Deum loco aliquo quamvis infinito, per quantitatis quaecumque spatia contineri, quam sit stultum docetur: et de loco in locum, vel ipsum, vel aliquam ejus partem moveri atque transire, arbitrari nelibet modo pati posse si quis opinetur, mirae dementiae impietatisque damnabi
Abbreviated transcription (Latin):
cio. et argenti pondus ĩmẽsum. ubi
sit tetũ amitt̾e̾. ubi sapĩa illa ett
foris excogitanda dissercio. ubit
ad plansus laudũ et adulatio ami¬
coꝵ assidua. ubi seruoꝵ sb̾diti gre¬
ge et lampadaꝵ redũdacio lumĩs.
ubi antecedentiũ turba dientu
pulcro redactus in pulu̾e deflux¬
erũt carnes eius. quas delicie nu¬
triebat. seꝑati sũt nerui a cõpagui¬
bus suis sola reniãserũt ossa que
seruant᷑ iñ exempla uiuentiũ. et r¬
nõ cognoscant᷑ reliquie mortuoꝵ.
utatur requiesc̾e corpus abiit at̃
aĩa eius ĩ infernũ et nõ uidebitt
liunen. Circũdãt enĩ tenebre mul¬
te meroi et afflictõ app̃hendunt e¬
ũ. uermes et ignis cõsũmũt eum.
et fletus nõ desmit ab ocuł eus.
Stridor denciũ frequẽtat eũ. eo qd̾
pessimi dolores purgent eũ. et nõ
desnuĩt pene ab aĩa eius. Tũt set
pemtet male uixisse in secło. et ħ¬

Expanded text:
tio, et argenti pondus immensum? Ubi tum habet amittere? Ubi sapientia illa et foris excogitata dissertio? Ubi applausus laudum, et adulatio amicorum assidua? Ubi servorum subditi greges et lampadarum radiantia lumina? Ubi antecedentium turba clientiupulcro redactus in pulverem; defluxerunt carnes ejus quas deliciae nutriebant; abscesserunt nervi a compagibus suis: sola remanserunt ossa, quae servantur in exempla viventium, ut cognoscantur reliquiae mortuorum. Putatur ejus, et non videbit ulterius lumen. Circumdant enim eum tenebrae multae: tremor et afflictio apprehendunt eum: vermes et ignis consument eum, et fletus non desinet ab oculis ejus. Stridor dentium frequentat eum, eo quod pessimi dolores perurgent eum, et non desinunt poenae ab anima ejus. Poenitet eum modo male vixisse in saeculo, et
Abbreviated transcription (Latin):
uiciis multis multiplicauit agros
plantauit uineas implẽs horrea in
tectis multis letatus est ĩ habun¬
aicia sua et ecte sb̃ito ablata st̃
dia sua cũ scena miscebat. et leciae
lie ux dabat finẽ. et ecte ablata st̃

Expanded text:
vitiis, multiplicavit agros, plantavit vineas, implens horrea sua in apothecis multis, et laetatus est in abundantia sua: et ecce subito ablata suntdia sua cum coena miscebat, et laetitiae suae vix dabat finem: et ecce ablata sunt