comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potiora saluator nõ sosuit utiq legem
s adĩpleuit. Sensus enĩ legis cid salu¬
tem hoĩs ꝑtinet ut puta oculũ ꝓ oculo.
dencẽ ꝓdente ut timẽs ne plat̾etur ꝙ ali facẽ
ꝓhi c̾ esti cohibe̾t seanequicia. Saluator
cs sr̾iorem in hũc sensũ addens nstia
ego aũt inquit diconobis nõ resistere
malo. S si quis te ꝑtusserit in dexfar
maxillã tuã p̾beuu et simistm̃. utdu
incẽ nõ reddit malo ꝑfcũs sit reddere
eĩ uicẽ iustũ est s nõ plemũ. Si n̾o diss¬
dans retribu̾e emĩ gaude adtempꝰ ẽ re¬
mitt̾e añt ĩ futm p̾stat leticiã. Sie ge
adiplent lege̾ saluatordũ qͣs ila nis¬

Expanded text:
potiora saluator non soluit utique legem, sed adimpleuit. sensus enim legis ad salutem hominis pertinet, ut puta: oculum pro oculo, dentem pro dente, I ut timens, ne pateretur quod alii facere prohibitus est, cohiberet se a nequitia. saluator autem superiorem in hunc sensum addens iustitiam: ego autem, inquit, dico uobis non resistere malo; sed si quis te percusserit index tram maxillam tuam, praebe illi et sinistram, ut, dum uicem non reddit malo, perfectus sit. reddere enim uicem iustum est, sed non plenum; si uero dissdans. retribuere enim gaudere ad tempus est; remittere autem in futurum praestat laetitiam. Sic ergo adimpleuit legem saluator
Abbreviated transcription (Latin):
ut ulłm auxiliũ gratie credant quia
ũ possibilitas adumetur insi in lege
atꝙ doctrina. ĩ ut ip̃as quo or̃oues
utm scciptis suis aptissime afirmat.
ad nch aliud adhitendas opinet᷑. sut
lob docrnia et diuina reuelatõe api¬
stire nõ ut aduuet mens hoĩs uqio
Ad faciend esse didicit et disectioneet
acũoe ꝑficiat. ab ilo enĩ suomamfes¬
illio dogmate uõ recedit ouiuonsoi

Expanded text:
e credant, qua naturae possibilitas adjuvetur, nisi in lege atque doctrina: ita ut ipsas quoque orationes, ut in scriptis suis apertissime affirmat, ad nihil aliud adhibendas opinetur, nisi ut nobis doctrina etiam divina revelatione aperiatur, non ut adiuuetur mens hominis, ut id quod faciendum esse didicerit etiam dilectione et actione perficiat. ab illo enim suo manifestissimo dogmate non recedit omnino, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
sccipsit ad uirginem xp̃i aduert̾e
potui. non uidetur grãm confiti que ꝓ¬
qui iuiꝙ uos negatione gr̃a ĩfamare
gestierint. qui ꝑ totum pene ip̃ius textũ
operis psteatq integre et liberũ arbi¬
tnũ confitemi et grãm. Quatuorst̾
libr oꝑis huiꝰ: et hos legiet ex illis sup̃¬
si que tractanda et discutienta ꝓposui.
et ut potui ꝑtractaui: añqm̃ ad eius
bas lras que romami misse sũt ueure¬
mus.S in hiis et quatuor libris q̃cũq¬

Expanded text:
scripsit ad uirginem Christi, aduertere potui, ubi uidetur gratiam confiteri. quae pquam inique nos negatione gratiae infamare gestierint, qui per totum paene ipsius textum operis perfecte atque integre et liberum arbitrium confitemur et gratiam\'. quattuor sunt libri operis huius. et hos legi et ex illis sumpsi quae tractanda et discutienda proposui et ut potui pertractaui, antequam ad eius has litteras, quae Romam missae sunt, ueniremus. sed in his etiam quattuor libris qu
Abbreviated transcription (Latin):
forncatõe mũdã. libidine̾ bonã. con
corpore ut obediatis ꝯcupiscẽtiis eius
Ille in u̾itatedocendoꝓhib hus ĩmũ¬
diciis obedire tu ĩ ercore pelagiano su¬
ades. Ille concupĩam menti contͣriam
pc̃cm uocat. Tu ec̃ laudando uł meade¬
sapite et nolite de tantomalo głiari

Expanded text:
mundam, libidinem bonam, conccorpore, ut obediatis concupiscentiis ejus . Ille in veritate docendo prohibet his immunditiis obedire: tu in errore Pelagiano suades. Ille concupiscentiam menti contrariam, peccatum vocat: tu eam laudando, vel in ea deliquando jam sapite, et nolite de tanto malo gloriari,
Abbreviated transcription (Latin):
lis u̾o madult̾is et fornicatorib malo
male utentib. Iam ergo cognoscite u
candũ abstiu̾e p̾cepit an de bono. Eita¬
tis pisus qr deus qui iussit fi bonũ n¬
misꝙͣ a bono qui ꝓhibuit s a malodi¬
cens per dauid. declina a malo et fac
rente agricola finit sentib occupata ⁊
tempore suo iacens iudimꝰ ꝓdux̾it bo¬
tros de cõtrarus sͥ sꝑinis quib p̾mit᷑
fructus. Sͬ et triticũ si natũ crrcũqua
zizanus oꝑiatur ĩ ꝙͣtũ spicã ꝓduxerit
ture bono boni sũt fructuo nõ de malo
libidins coꝵpentis et uicientis cũ q̃
nascit᷑ om̃io homo. Om̃is ergores ma¬
nens in nature sue bono aicc̾ntib sibi
edu̾sitatib arescit atq torpescit. cul¬
toris indigens sꝑmenu uł diligeñ nt
nature sue cui nicħ est cõtriũ ab auc¬
tore suo deo cõgenitũ nalecit uendepe
hoc agitur et in nr̃a peccatrice nat᷑ã
spͥm̃diget auctore et cultore suo acq
conseruatore deo ut spimis et tribur

Expanded text:
lis est vero in adulteris et fornicatoribus, malo male utentibus. Jam ergo cognoscite utvacandum abstinere praeceperit, an de bono? Erratis prorsus, quia Deus qui jussit fieri bonum, nusquam a bono prohibuit, sed a malo, dicens per David, Declina a malo, et facrente agricola fuerit sentibus occupata, et tempore suo jacens in dumis produxerit botros, de contrariis sibi spinis, quibus premitur, fructus. Similiter et triticum, si natum circumquaque zizaniis operiatur, in quantum spicam produxerit,turae bono boni sunt fructus, non de malo libidinis corrumpentis et vitiantis, cum quo nascitur omnis homo. Unaquaeque ergo res manens in naturae suae bono, accidentibus sibi adversitatibus arescit atque torpescit, cultoris semper indigens manu vel diligentia, ut naturae suae, cui nihil est contrarium ab auctore suo Deo congenitum, valeat respondere. Hoc agitur et in nostra peccatrice natura: semper indiget auctore et cultore suo atque conservatore Deo, ut spinis et tribulis
Abbreviated transcription (Latin):
adhentes ue nob̾ualeant sĩplices qͣs
decrpitis resist᷑e et dicitis nptie dãpna¬
bñtut si libido dãpnabitut quia aibs
ula soboles nõ gignũt᷑. Qmd p̃stiogi¬
sissimis assertõnib urĩs diẽ ĩ noctem
mutare temptatis. Qdnebuł serena
cõuolutãs. Qmd intuentib lucẽ fer¬
uentes incalore turpi quẽ optimũ p̃¬
dicutis ut cordis eoꝵ oculos ptbetioi
fum cmaritudinẽ eructatis. Niptie
auctore do ualde sũt bone nec dãpnc̃it᷑
prsus cũ uoluptuosalibido dãpnetur.

Expanded text:
opponentes, ne vobis valeant simplices quos decipitis resistere, et dicitis: « Nuptiae damnabuntur, si libido damnetur, quia absque illa soboles non gignitur. » Quid praestigiosissimis assertionibus vestris diem in noctem mutare nitimini? quid nebulis serena convolvitis? quid intuentibus lucem, ferventes in calore turpi, quem optimum praedicatis, ut cordis eorum oculos perturbetis, fumi amaritudinem eructatis? Nuptiae auctore Deo valde sunt bonae, nec damnantur prorsus, cum voluptuosa libido damnatur.
Abbreviated transcription (Latin):
pestate naufragia peiciũtur. Qind ne¬
de diu̾sis ĩmũdicus in quib eoꝵ aucto¬
tem ip̃m sibi pucoꝓ nobis dẏabolum
displicere. Eccc calor ille amatissimus
ur̃ ĩ q̃s ignominarũ sordes hũaas ire
illicitat p̃cipitat mentes. Etce ꝙͣ lumẽ
dr̃c ecce cuiꝰ obscenitatis et tupitudini
estis acertum lcndatores ĩpudentissĩde¬
fensores et si nõ fallor cũ adhuc non
displicet forsitã et factores. Quis enĩ
de uob̾ bñ sentiat quos de tanto meilo
bñ sentire cognoscit. Si gͥ in nobͥnsiꝰ

Expanded text:
e hac tempestate naufragia patiuntur? quid de diversis immunditiis, in quibus earum auctorem ipsum sibi puto pro vobis diabolum displicere? Ecce vester in quas ignominiarum sordes humanas ire illicit et praecipitat mentes? Ecce quam illu. Ecce cujus obscenitatis et turpitudinis estis acerrimi laudatores, impudentissimi defensores; et, si non fallor, cum adhuc non displicet, forsitan et factores. Quis enim de vobis bene sentiat, quos de tanto malo bene sentire cognoscit? Si igitur in vobis
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ẽ ex pĩe s ex mũdo ẽ et mũdus tnͣsiet
et cõcupĩa eius. Qui aũt facit uolũta¬
tem deimanet inet̾nũ claudite adhuc
si placet oculos cordis nr̃i ad uidendũ
et opturate aures ad audiend̾ tanti
apłi u̾tatem et clamate dicentes ne
lis nitar ꝓmlgare semione qr si om̃ic
de legis diuine thesciuris ꝓducant tempꝰ
me deficit enartandi. Audice ergob̾uit᷑
nõ breuia s crĩa ingencia caloris uestri
amatissimi opera quib in illicitũ coitũ
p̃cipitat hebetata corda mortaliũ et eru¬
bescite uł conticescete. eandẽ isto calore
succensus et turpit̾ illectus nõ nũiꝙͣ pr
niclinat filiam et opatur ĩcestũ. Filius
ce alũ miscetur. In sororem fr̃ cupidĩne
ductus incurrit cognatã nõ erubescit
matitus nĩime contentus licitouxoris
amplexus uentos contam̃iat elienos.
Siłr et uxor ĩmemor ꝓpriũ mariti cubile
adulti amore sororis occupat thoꝵ. Namm

Expanded text:
ed ex mundo est. Et mundus transit et concupiscentia ejus: qui autem facit voluntatem Dei, manet in aeternum . Claudite adhuc, si placet, oculos cordis ad videndum, et obturate aures ad audiendum tanti apostoli veritatem: et clamate dicentes, ne lis, nitar promulgare sermonem? Quia si omnia de legis divinae thesauris producantur, tempus me deficit enarrantem. Audite ergo breviter, non brevia, sed crimine ingentia caloris vestri amantissimi opera, quibus in illicitum coire praecipitat hebetata corda mortalium, et erubescite et conticescite tandem. Isto calore succensus et turpiter illectus nonnunquam pater inclinat filiam, et operatur incestum: filius vercae aliquando miscetur. In sororem frater cupidine ductus incurrit: cognatam non erubescit Maritus minime contentus licito uxoris amplexu, uteros contaminat alienos. Similiter et uxor immemor proprii cubilis, adulterino amore uxoris o
Abbreviated transcription (Latin):
.supͣ diximꝰ ordinate. Deus enĩqui sine
cõcubitu apes fetare creauit et agroꝵ
cũcta seĩa abs libidinẽ sem̃iatiuł nas¬
ci decreuit hoĩem quo ex hoĩe si nõ pec¬
cass ꝑ cõcubitũ uolũtatis nõ ꝑ libidĩs
scortum exormr in paradyso ꝑmisisset.

Expanded text:
supra diximus, ordinatae. Deus enim qui sine concubitu apes fetare creavit, et agrorum cuncta semina absque libidine seminari vel nasci decrevit, hominem quoque ex homine, si non peccasset, per concubitum voluntarium, non per libidinis scortum exoriri in paradiso permisisset.
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicit concupĩam incarne sua non
bonũ hĩtare ĩmo aꝑtissime malũ dicit¬
esse pcc̃m ẽẽ testatur stimłm carnis suc
nõiat a quo se colaphizare clamat ne
magintudine renelatõnũ extollat᷑ cuꝰ
malis consideratis incorpore mortis sue
in quo bellũ ĩtestinuĩcũ ĩnisibili hosteg̾e¬
bat remediũ scilutis sue nlłm penitꝰ nͥ
solam gr̃am dei in xp̃o ihu liberantẽ se
ĩenisse testat᷑ Ip̃e dicit scribẽs ad colo¬
tanto doctori cur ea mortificanda p̃cepit.
Si nͣliꝰ bonci st̃. S meliꝰ in nob̃ pelagio⁊

Expanded text:
qui dicit concupiscentiam in carne sua non bonum habitare: imo apertissime malum dicit, peccatum esse testatur, stimulum carnis suae nominat, a quo se colaphizari clamat, ne magnitudine revelationum extollatur : cujus malis consideratis in corpore mortis suae, in quo bellum intestinum cum invisibili hoste gerebat, remedium salutis suae nullum penitus nisi solam gratiam Dei in Christo Jesu liberantem se invenisse testatur. Ipse dicit scribens ad Colotanto doctori, cur ea mortificanda praecipit, si naturalia bona sunt? Sed melius in vobis Pelagio et
Abbreviated transcription (Latin):
tis cẽptatore quici ip̃e crecant scdm uos
Uñtemptent᷑ hoĩes abstrahant᷑ et illac¬
tent᷑ ac ꝑ hoc ip̃e uñ peant fecit. Qx si iti
nõ sentiretis deũ mortẽ fecisse mĩme di¬
Nõne hinc ex c̃ocupiscẽtus ur̃is q̃ mili¬
tant in mẽbris ur̃is: Auditis qualeoffi¬
ciũ ht̃ miniũ diłcta nr̃a cõcupisce̾tiai idẽ
atq sub lege mortiferate hretice wali¬
tare desctat. Si pacem fidei catholicese¬
q̃ris ei trirbidine maloꝵ belloꝵ hoꝵ et li¬
tiũ quo in cordis tui pelagꝰ circũquaq
ch̾rimũ. aAudi et aliũ sr pectus ihure¬
cũbentẽ et cõtestantẽ concupĩam nõ
ẽẽ ex patre d̾os ex mũdo et eã cũ mũdo

Expanded text:
tis tentatorem: quia ipse creavit secundum vos, unde tententur homines, abstrahantur et illiciantur; ac per hoc ipse unde pereant fecit. Quod si ita non sentiretis, Deum mortem fecisse minime diNonne hinc ex concupiscentiis vestris, quae militant in membris vestris ? Auditis quale officium habet nimium dilecta vestra concupiscentia, id est, atque sub lege mortifera te, haeretice, militare delectat? Si pacem fidei catholicae sequereris, a turbine bellorum horum et litium, quo in cordis tui pelago circumquaque cherrimum. 16. Audi et alium super Jesu pectus discumbentem, et contestantem, concupiscentiam non esse ex Patre Deo
Abbreviated transcription (Latin):
postit ambłare quoadus ad ꝓmissu
regnũ celoꝵ ꝑnemat ic̾o et in psclmis
crit. Sp tiis bomis deducetme ĩ tertã
tectã. Et ut illud cũ aliquotieno sbses¬
sore pastu largioris cibarie ĩcubeus freno
citr suextoslitur sessoris flagello ceditur
berũ crbittiũ dũ hõ gr̃e dei ĩmemor ĩps¬
peris efficitur et tãqm̃ de sui postibilita¬
te głi̾atus extossitur eius flagello cor¬
ripitꝰ cũ in uariis tribłonb et ciftlictio¬
nib paululũ subingat᷑ ut hũilicitus
homo in suci infirimtate ad gr̃e recur¬
rat auxiliũ. Sicut ergo homosedens
ĩ umento cũ pegerit iter ꝙ incestit dic
feci hodient pͥnta tringita milia ci
ule sedens iumento cucurterit trĩgĩtei
milia s nõ ea cucurtiss nͥ a sessore tã
directuo inuia quĩgubernatus fuiss.
ĩputatur itagr̃a et liberũ arbitru
mis. Dirige in conspectu meo niã tuc̃. Et
ci dño gressus hoĩs dingunt᷑. Itaq nec g̃¬
tia sũ libero arbitro facit hoĩem hr̃e bea

Expanded text:
 ad promissum regnum coelorum perveniat. Ideo et in Psalmis ait: Spiritus tuus bonus deducet me in terram rectam . Et ut illud, cum aliquoties sub sessore pastum largioribus cibariis incumbens freno, cursu extollitur, sessoris flagello caeditur, berum arbitrium, dum homo gratiae Dei immemor in prosperis efficitur, et tanquam de sui possibilitate gloriatus extollitur, ejus flagello corripitur, cum in variis tribulationibus et afflictionibus paululum subjugatur; ut humiliatus homo in sua infirmitate ad gratiae recurrat auxilium. Sicut ergo homo sedens in jumento, cum peregerit iter quod incessit, dicit, Feci hodie, ut puta, triginta milliaria: cum illo sedente, jumentum cucurrerit triginta milliaria, sed non ea cucurrisset, nisi a sessore tam directum in via, quam gubernatum fuisset. imputatur: ita et gratia et liberum arbitrium, mis: Dirige in conspectu tuo viam meam , et, a Domino gressus hominis diriguntur . Itaque nec gratia sine libero arbitrio
Abbreviated transcription (Latin):
dect. Q si malũ esse dicatut nuptietai
nabunt᷑. Suie illis enĩ nõ poterũt exis
esse sentitis. Pogo erubescite. Nemouo
et faslitis ĩmo decepti estis et decipitis
Noute calor bomis nec gemitalltie

Expanded text:
 si malum esse dicatur, nuptiae jam damnabuntur; sine illa enim non poterit proles esse sentitis? Rogo, erubescite. Nemo umet fallitis, immo decepti estis, et decipitis. Non est iste calor bonus, nec genitalis
Abbreviated transcription (Latin):
le in spũ deidicit extollentib se de se qͥs
pͥor dedit ei et retribuet᷑ illi. Eu ĩ sapĩti
carnis que ĩ imice est in dũo Rendes.
Ego pͥordedi deo et retribint mͥ. Quid
dem̃ restat ut audias nͥ ancthema ͤ
S clamas it̾m et dicis. Si nlłm est
meritũ operantis quo scriptũ est et tu
ta et intellige si tñ aures hẽs audidi
et cor nõ sit induratũ intelligendi p̃p
libeꝵ arbitriũ quo bona et mala oꝑam¬
tur hoĩes dcm̃ est uincuiq reddi ẜm¬
oꝑa sua. h em̃ ho malũ meritũ cũ uicĩ¬
o suo iã baptizatus declinat a bono ⁊
faciat malũ. Idẽ cũ d̾elinquit dñs ⁊
diligit scłm sicut fecisse deman et ħ¬
mogenem cestatur apłs ułcũ et̾ quis

Expanded text:
 Quis prior dedit illi, et retribuetur illi? Tu in sapientia carnis, quae inimica est in Deum , respondes: Ego prior dedi Deo, et retribuit mihi. Quid deinde restat ut audias, nisi anathema? 30. Sed clamas iterum, et dicis: « Si nullum est meritum operantis, quomodo scriptum est, Et tu ta, et intellige; si tamen aures habeas audiendi, et cor non sit induratum intelligendi. Propter liberum arbitrium quo bona et mala operantur homines, dictum est, unicuique reddi a sua. Habet enim homo malum meritum, cum vitio suo jam baptizatus declinat a bono, et facit malum, id est, cum relinquit Deum et diligit saeculum, sicut fecisse Demam et Hermogenem , testatur Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
caligosis subito ac p̃uis desideriis cõtͤ¬
bor illectus. Nõ em̃ ꝙ uolo hoc ago. S
ꝙ odi iᵈ facio. Legis mandato de ꝓprie
uolũtatis conatu pare uolo et nõ na¬
leo. Pcc̃o u̾odũ resisto cõsẽtire delictor.
Si aũt ꝙ nolo illud facio. cõsensio legi
qm̃ bona est. dũ ergo uolont ulłm cõ¬
cupĩe malũ cõcipia appetitũ et mag̾ ħ
facio magnũ u̾o malũ esse concupĩam
mẽbris meis agnosco q̃ me peccarre cũ
quadã diłctione sollicitat. Legicõsẽtio
id est credo et ꝑ ip̃am agnosco qr cũ sua
boniteitemͥ dicit nõ cõcupisces uenem̃
mortis in cõcupĩa eẽ designat. Nũc cm̃it
Ig̾ ħ malu ꝙ discordare facit corpus
et sp̃m̃ ut sit ĩ me nõ ego opto uł facio
qui illud dentãnte lege ex quomalũ
esse cognoui ne sit in me cõsentire logi
contendo. S cũ de meouelle et possit id
stitpare nõ ualeo. Idem pctm ꝙ in me

Expanded text:
caliginosis subito ac pravis desideriis conturbor illectus. Non enim quod volo, hoc ago; sed quod odi, illud facio. Legis mandato de propriae voluntatis conatu parere volo, et non valeo: peccato vero dum resisto, consentire delector. Si autem quod nolo, illud facio; consentio legi, quoniam bona. Dum ergo volo ut nullum concupiscentiae malum concipiam appetitum, et magis hoc facio; magnum vere malum esse concupiscentiam in membris meis, quae me peccare cum quadam delectatione sollicitat, legi consentio; id est, credo, et per ipsam agnosco; quia cum sua bonitate mihi dicit, Non concupisces, venenum mortis in concupiscentia esse designat. Nunc autem  quod discordare facit corpus et spiritum, ut sit in me, non ego opto vel facio, qui illud demonstrante lege, ex quo malum esse cognovi, ne sit in me, consentire legi contendo: sed dum de meo velle et posse id stirpare non valeo, idem peccatum, quod in me
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾q sua malicia in uariis peticõnib
ĩnonatur. Nam uelle adiacet m ꝑficere
ant bonũ nõ ĩuemouolo quidem tam
hoc pc̃cm uincere qmĩ legis p̃cepto pare.
Ꝙ utrũq bonũ ut ꝑficiam posse mͥ de
me cũ uelle meonon sufficit qr sufficiꝰ¬
se p̾sumẽs et non de deo nł ꝓficit. Ad ma¬
lũ n̾o et̃ cũ nõ uult ailiquociens incitat᷑
ut uelit. Si & ꝙ uolo illud facio nõ ego
oꝑor illud s ꝙ hĩtat ĩ me pc̃cm. Cũ utiz

Expanded text:
agisque sua malitia in variis appetitionibus innovatur. Nam velle adjacet mihi, perficere autem bonum non invenio. Volo quidem tam hoc peccatum vincere, quam legis praecepto parere. Quod utrumque bonum ut perficiam, posse mihi de me cum velle meo non sufficit; quia sufficiese praesumens, et non de Deo, nihil proficit: ad malum vero etiam quod non vult, aliquoties inclinatur ut velit. Si autem quod nolo, illud facio; non ego operor illu
Abbreviated transcription (Latin):
captiuauit adamreuxit ecidẽ falła ẜci
lege et occidit metanꝙͣ suũ captinũ
filiũ tnͣsgressoris quic ꝑ legem cognitẽ
pct̾i nõ uictoria de poc̃o et ĩuentũ ẽ mͥ
mandatũ ꝙ erat cid iutã. hoc esse aid¬
mortem admortem optime dix̃ ĩuẽtũ
est mͥ. Id ẽ nõ memdatũ deus ad mor¬
tem dedit. S insũ est mͥtanꝙͣ mortife¬
tũ eo ꝙ illud uirtute ꝓpria ĩplere nõ pos¬
sũ cũ ego nõ mandeti uicio s stimulo
concupiscentie mortis percussus moxi¬
ar. Stimulus ẽ mortis pec̾m. Nã poc̃m
me et ꝑ illud occidit uidetis pec̃m ꝙ est
ut sepe dcm̃ est cupiditas. uñ libido exor¬
xit et metãꝙͣ deinodicens. Nõ morte
morieris. Si de ligno manducau̾is int̾¬
diecto ĩmo aꝑient ᷑ oculi tui et eris sicut
diysciens bonũ et malũ. Id̾o et ꝑ illud

Expanded text:
captivavit Adam: revixit eadem fallacia secunda lege, et occidit me, tanquam suum captivum, filium transgressoris; quia per legem cognitio peccati, non victoria de peccato. Et inventum est mihi mandatum quod erat ad vitam, hoc esse ad mortem. Optime dixit, Inventum est mihi: id est, non mandatum Deus ad mortem dedit, sed visum est mihi tanquam mortiferum, eo quod illud virtute propria implere non possum; cum ego nconcupiscentiae, morte percussus, morerer. Stimulus enim mortis peccatum me, et per illud occidit. Videns peccatum, quod est, ut saepe dictum est, cupiditas unde libido exorxit et me, tanquam denuo dicens, Non morte morieris, si de ligno manducaveris interdicto; imo aperientur oculi tui, et eris sicut dii, sciens bonum et malum . Ideo et per illud
Abbreviated transcription (Latin):
de isto malo iugo. Graue iuguma sr̃ filios
adãcidieexitus de uentre mrĩs eoꝵ usq
in diẽ sepulture in inrẽm oim̃. Et ideo
p̃dicabat fidelib contͣ uos de istoiugo
dicens. Nolite igũ duc̾e cũ infidelibus
id est nolite equales effici ĩfidelib laudã
lũ ẽ bonũ qr ne eis quidicũt qd̾ diuce
est amarũ et ꝙ amarũ dulce. Pellagͥ

Expanded text:
uper filios Adam, a die exitus de ventre matris eorum, usque in diem sepulturae in matrem omnium . Et ideo praedicabat fidelibus contra vos de isto jugo, dicens, Nolite jugum ducere cum infidelibus : id est, nolite aequales effici infidelibus, laudalum est, bonum. Quia, vae eis qui dicunt quod dulce est, amarum; et quod amarum est, dulce . Bella
Abbreviated transcription (Latin):
appesit pecm ꝓbonũ mͥ optitũ est mortẽ
ut ficit sup̃ modũ peccens pcc̃m per mam¬
datũ ut ergoconcupiscẽtie malũ que rrdix
est oĩm maloꝵ cognoscatur malũ ꝑmã¬
datũ bonũ p̾nciluit ĩ memagis nõ tefecit
qr lex subintͣuit ut hũndaret delictum.
Mortem ergo mͥ opatũ est delictũ cũ delic¬
to id est ex concupĩa mala infirmante
me uͥtute ꝓpriei ad obediᵈ legidelicta cre¬
uerũt. Et fcm est supͣ modũ peccant pocm
per mandatũ cũ per legem ut dixi nõ defe¬
cit. S magis ĩmod̾atis cupiditatib cͥscit
qr uͥtus pcci lex est ꝓhibendo et nõ hoamiẽ
ẽ nõ solũ uolũtatecamali legis possũ
ĩplere p̃cepta. Qui ꝑ legem uicia meci
tiũ agnosconõ aufero. nõ anfero frustͣ
sr̃are nõ ualeo. Iubet deus ĩmo faciat ut
ficit ꝙubet. Uenũdatus sũ sub pẽco Instã

Expanded text:
atum, per bonum mihi operatum est mortem, ut fiat supra modum peccans peccatum per mandatum. Ut ergo concupiscentiae malum, quae radix est omnium malorum, cognoscatur malum, per mandatum bonum praevaluit in me magis, non defecit: quia lex subintravit ut abundaret delictum. Mortem ergo mihi operatum est delictum, cum ex delicto, id est, ex concupiscentia mala, infirmante me virtute propria ad obediendum legi, delicta creverunt. Et factum est supra modum peccans peccatum per mandatum, cum per legem, ut dixi, non defecit, sed magis immoderatis cupiditatibus crevit: quia virtus peccati lex est, prohibendo et non auferendest, non sola voluntate carnali legis, possunt impleri praecepta: quia per legem vitia mea tantum agnosco, non aufero. Frustra superare non valeo. Jubet Deus: imo faciat, ut fiat quod jubet. Venumdatus sum sub peccato:
Abbreviated transcription (Latin):
nudierant et nõ confudebant᷑. Nł eĩ deꝰ
uñ confundẽt᷑ homocũ eũ plasmecret ad
ẏmaginẽ suã in eius forma creaunt. E
em̃ ad dicitis cũ turpissime libidinis deũ
Uñ pudecit deus fecit et płenci fide dr q
penitus non fecit et malum libidinis ex
dicite cur texerũt geniteiliei mẽbrai post
culpã que a die constõiis sue mince ui¬
ergo confitere et accusa malã libidinem
cuiꝰ ĩpudentiã pudentes foliis ficitexetũt.
esse ccim̃iaris qr cũ ex inalo libidinis a no
b̾ confusio contigisse negatur deus cꝑtis¬
sime hõmi opifex accuscitur. S utinẽi sic
nos istã libidinẽ laudare erubesceretis si¬
cutitũc et illi cũ se peccasse eius cõuinc̾e̾
motu dep̾hend̾ent erubuerũt. Quidu̾o
uidicant folia fici quib ut dixi non deo
tas exardescens cõcupise̾ntiã mentiẽtis
guttutis accusabat: Istanr̃a leidabilis
atq dilecta cupido ꝑ qmͣ ut at cipłs. Ca

Expanded text:
erant, et non confundebantur? Nihil enim Deus unde confunderetur homo, cum eum plasmaret ad suam imaginem, in ejus forma creavit. Quenim aliud dicitis, cum turpissimae libidinis Deum unde pudeat, Deus fecit, et plena fide dicitur, quia penitus non fecit; et malum libidinis ex dicite cur texerint genitalia membra post culpam, quae a die institutionis suae invicem viergo confitere et accusa malam libidinem, cujus impudentiam pudentes foliis fici texerunt. esse criminaris: quia cum ex malo libidinis a vobis negatur confusio contigisse, Deus apertissime hominum opifex accusatur. Sed utinam sic vos istam libidinem laudare erubesceretis, sicuti tunc illi, cum se peccasse ejus convincente motu deprehenderent, erubuerunt. Quid vero indicant folia fici, quibus, ut dixi, non Deo tas exardescens concupiscentiam incontinentis gutturis accusabat. Ista est vestra laudabilis atque dilecta libido, per quam, ut ait A
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑimat hoĩ ꝓpinare ꝙ cõting̾e hõim
nussus ignorat. S qnͣtũlib tẽringͥseris
inc̾cedente poc̃o et dya serpentis malo
ñ hũana potunit captinari sicut et serpẽ¬
tis terrem põt flatili ueneno excmm̃nati.
Q sic illud potuisse tnͣsire credinꝰ sicuti
illud posse fieri cognoscimꝰ et indemus.
Ꝙ penitus nec illic potuisset nec hic si nͣ

Expanded text:
pinare, quod contingere hominum nullus ignorat? Sed quantumlibet tergiverseris, intercedente peccato sub diaboli serpentis malo natura humana potuit captivari sicut serpentis terreni potest flatili veneno exanimari: quia sic illud potuisse transire credimus, sicut istud posse fieri cognoscimus et videmus; quod penitus nec illic potuisset, nec hic, si natura
Abbreviated transcription (Latin):
teme eius cupiditas angebatur. Sũ lege
em̃ poc̾m mortiul erat ꝙ pccm̃ libido uti¬
que est et concupiscentia maladr. Nõ
dix̃ non erat s mortuũ ereit. Idẽ cũ pre¬
ceptũ legis ꝙ est ei contratiũ ad huc nõ¬

Expanded text:
te me, cupiditas augebatur. Sine lege enim peccatum mortuum erat. Quod peccatum? Libido utique, quae et concupiscentia mala dicitur. Non dixit, Non erat; sed, mortuum erat: id est, cum praeceptum legis,
Abbreviated transcription (Latin):
uit et statĩ ꝓsalute eius pauit crntydotũ
acam cũ serpentiid est dyciꝰ magͥ suadẽ¬
ti ꝙͣ deo p̾monenti ne faceret se se incau¬
rrato deo frandifero fletu ueneno se mor¬
tisfera libido inflixa est tanto eũ deĩceps
oppͥmens dñatu ut etiã peccare uolẽtẽ
lũ uelle incitaret inuitũ hinc pccor hĩc
inciatus niciosus q fcũs et dcñs ẽ hĩc
pͥnatõe meruit uite. Contͣ ħ uenenũ tñ¬

Expanded text:
vit; et statim pro salute ejus parat antidotum, vit; et statim pro salute ejus parat antidotum, Adam, cum serpenti, hoc est diabolo, magis suadenti, quam Deo praemonenti ne faceret, sese incauirato Deo, fraudifero flatu venenosa et mortifera libido inflicta est, tanto eum deinceps opprimens dominatu, ut etiam peccare nolentem, id est malum velle, incitaret invitum. Hinc peccator, hinc vitiatus vitiosusque factus et dictus est, hinc privationem meruit vitae. Contra
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ est deus sume bonus ex inchilofe
malũ sic dicimꝰ nõ quia sit nature d̾o
opifice cõgenitũ. S ꝙ a peccante nͣ tnͣ¬
qui male honũ illicitũ cõcupiuit ut dixi
hũana nͣ est niciata ꝙ om̃uis trahit ex
seĩe natus s forsitan queris ame dicẽs.¬
Et ꝙͣad ͫͫ malũ serpentis id est dya ͬ in
bonũ hõis tñsire nature. Ausculta Ser¬
pentis nõ nũꝙͣ uenenano flatu hoĩem
et mori nouimꝰ statĩet ut mori possit
mane sic p̾uałe nature ut om̃s artus
enis flatu mortifero facicit et intalẽ
flatũ ex ea cogat exire. S noui qr nł
dcĩrus eris. pcc̃o enĩ ꝓthoplasti nõ credis
miserã fc̃am esse hũanã naturã et mor¬
talem uñ pͭ qualib accedente adu̾sita¬
te facile deprimuł occidi. Andigͦ sicut
nũc in pod̾orẽ ẜpentio flcitu pestifero ue¬
nenũ infligit᷑ et per idmori cõpellitur et
a marso id est incantatore inspectus af¬
flaticiꝰ dr. quia serpens inquit illũ affla¬

Expanded text:
bonum est, Deus summe bonus ex nihilo femalum sic dicimus, non quia sit naturae Deo opifice congenitum, sed quod a peccante natqui male bonum illicitum concupivit, ut dixi, humana natura est vitiata, quod omnis trahit ex semine natus. Sed forsitan quaeris a me dicenst malum serpentis, hoc est diaboli, in bonum hominis transire naturae? Ausculta: Serpentis nonnunquam venenato flatu hominem et mori novimus statim, et ut mori possit manae sic praevalere naturae, ut omnes artus ejus flatu mortifero farciat, ut vitalem flatum ex ea cogat exire? Sed novi quia nihil dicturus eris. Peccato enim protoplasti non credis miseram factam esse humanam naturam et mortalem, unde potest qualibet accidente infirmitate facile deprimi vel occidi. Audi ergo: Sicut nunc in peccatore serpentis flatu pestifero venenum infligitur, et per illud mori compellitur, et a Marso, id est incantatore, inspectus afflatitius dicitur; quia serpens illum, inquit, affla
Abbreviated transcription (Latin):
in toto corde meo dedit mͥ sũmꝰ deus g̃¬
tiam penes salmanasar regẽ et eme
mortuus est. Exu̾o p̃posut dicens qm̃i
memor erã dei in totocorde meo ne ꝓpͥ¬
u esse uid̾etur et nõ dom̃qr meor ẽẽt
deicõti ꝰ subiũgens ait. dedit mͥ sũmꝰ
deus gr̃am. Ut confitͣret eius dono nõ
m̾itis s dei memorẽ fuisse et locũ diłc¬
tionis ante regẽ salmanasar ĩuenisse.
Repatur enĩ uolũtas a dño a quo om̃e
datũ optimũ et om̃e donuĩ ꝑfcm̃ẽnt

Expanded text:
in toto corde meo, dedit mihi summus Deus gratiam penes Salmanasar regem, et emebmortuus est . Quod vero praeposuit dicens, Quoniam memor eram Dei in toto corde meo: ne proprium esse videretur, et non donum, quod memor esset Dei, continuo subjungens ait, Dedit mihi summus Deus gratiam; ut confirmaret, ejus dono, non meritis se Dei memorem fuisse, et locum dilectionis ante regem Salmanasar invenisse. Praeparatur enim voluntas a Domino , a quo omne datum optimum, et omne donum
Abbreviated transcription (Latin):
cern̾as int̾ uolũtatẽ et grãm. Audi ergo.
b̾uit̾ ꝓprie uolũtatis tũc est m̾itũ tonũ¬
ẽẽ grãm et fidem que ꝑditũ hoĩem reuo¬
cant ad salutem audi apłm ad ephesioᷤ
p̃dicantẽ. Gra salui fr̃i estis ꝑ fidem et
hoc nõ ex nob̾. Deidonũ est non ex oꝑib¬

Expanded text:
cernas inter voluntatem et gratiam? Audi ergo breviter: Propriae voluntatis tunc est meritum bonuesse gratiam et fidem, quae perditum hominem revocant ad salutem, audi Apostolum Ephesiis praedicantem, Gratia salvati estis per fidem: et hoc non ex vobis; Dei donum est; non ex o
Abbreviated transcription (Latin):
libido est som̃e ꝙ male libet libidoẽ: In
bono em̃ libito libido dici nõ põt. S uo¬
lñtas de rõne scil mentis nͣlis exoriens.
In malo u̾o libito nõ uolũtas est s uolup¬
tris ꝙͣ fecit tnͣsgcediens ꝓthoplasti uolũ¬
tas cũ scil illicitũ male libuit suadente
serpente cuiꝰ sibilo uenenosont sup̃iã
dixi hũc morbũ ꝙ̃ nõ hũit ante culpã eiꝰ
nis malo scriptura sc̃a testatur cũ dicit
dũ sicuti contigit post pcc̃m libidinis
stimulis irrgebant᷑. In uolũtate eĩ eoꝵ
cceatus erat licitus genitaliũ iisus cid
gignendos uidel filios nõ inuolutate
luxurie post pc̃cinud hane eisdẽ accidis¬

Expanded text:
libido est; sed omne quod male libet, libido est. In bono enim libitu libido dici non potest, sed voluntas, de ratione scilicet mentis naturalis exoriens. In malo vero libitu non voluntas est, sed voluptas, quam fecit transgrediens protoplasti voluntas: cum scilicet illicitum male libuit suadente serpente, cujus sibilo venenoso, ut supra jam dixi, hunc morbum quem non habuit ante culpam ejus nis malo, Scriptura sancta testatur, cum dicit: dum, sicut contigit post peccatum, libidinis stimulis urgebantur. In voluntate enim eorum creatus erat licitus genitalium usus ad gignendos videlicet filios, non in voluptate luxuriae: post peccatum vero hanc eisdem accidis
Abbreviated transcription (Latin):
endũ opa dm̃ que ualde bona crecunt . ¶¬
Glcnisi uero erant ignorantia mali. qd
ccector bonoꝵ oĩm nõ cceauit. Et aꝑtist̃
conscĩa delicti pulsanti. uł cũ in se ind̾ent
idẽ sentirent iã nudaticãe catusq pacͥe
motũ ꝙ̃dam turpissim̃ atq p̾cipitẽ nouit̾
accidisse. Uñ confusi ad fici folia cucurce¬
rũt et hiis libidinis pudore sollicitata mẽ

Expanded text:
endum opera Domini, quae valde bona creavit: clausi vero erant ignorantia mali, quod Creator bonorum omnium non creavit. Et aperti sunt conscientia delicti pulsante, vel cum in se viderent, id est sentirent, jam nudati animae carnisque pace motum quemdam turpissimum atque praecipitem noviter accidisse: unde confusi ad fici folia cucurrerunt, et his libidinis pudore sollicitata memb
Abbreviated transcription (Latin):
ne que est in xp̃oiħ̾u. Nam eaudem dixit
ẽẽ fidem que salutẽ contulit cognoscẽdo
utiq que sꝑtemporib tacitis erat in dei
tib per incarnatũ idemũbum. Q ut
tatasunt nõ fides. Instifica ͦ gͥ per fidem
ih̾u xp̃i data est datur et dabitur credẽtibꝰ
Qma fides dm̃ est sicut et gr̃a nõ merces.
Qna ut suꝑius cõmemoram dixisse apͣ
sicut dicit cipłus reuelanda erat. Nemo
penitus głietur fide s ex ꝓprio sensuge¬
musse inse ꝑ qm̃ d̾o credere possit. S ag¬
noscat tam ante legem qm̃ sub lege et
post legem fidem que est in xp̃o ihu per
illm̃ationemgr̃e que ad̾o patre est uni¬
cuiq renelatã ad salutem ut aꝑtissime

Expanded text:
ne quae est in Christo Jesu . Nam eamdem, ut dixi, esse fidem quae salutem contulit in cognoscendum utique, quae semper temporibus tacitis erat in Dei tibus per incarnatum idem Verbum: quia, ut tata sunt, non fides. 32. Justificatio ergo per fidem Jesu Christi data est, datur, dabitur credentibus. Quae fides donum est, sicut et gratia, non merces: quia, ut superius commemoravi dixisse Apostolum, sicut dixit Apostolus, revelanda erat? Nemo penitus glorietur, fidem se ex proprio sensu genuisse in se, per quam credere posset Deo; sed agnoscat, tam ante legem quam sub lege et post legem, fidem quae est in Jesu Christo, per illuminationem gratiae quae a Deo Patre est, unicuique revelatam ad salutem: quod apertissime
Abbreviated transcription (Latin):
semuenit dño utiq donante quierat cũ
eo et ꝓspenbat operabat eius et sõpmoꝵ
int̾p̃tationem ei donauerat. Item cumiꝰ
dedit ei gr̃am ante prmcipẽ carceris. de
quagr̃a nõ i se gloriabitur s in dño
cuiꝰ domĩ esse sciebat cũ dicit p̾harciom
de interp̾tando sõpmo eius. Sũ d̾o̾ non
Dendebitur salutare pharciomi. Icẽ m
exodo. dñs aũt ait. dedit grãm ppło suo
coram egyptus et accomodau̾nt ilł et
p̾dati st̾ egyptios. Qño enĩ dedissẽt quos
odio hẽbant uasa sua aurea et argen¬
tea uł uestem nͥ donũ gr̃e fuiss. Item in
eodem libio moyses ad dnmn. Eccetu mͥ
dicis inquit. deduc ppłm tuũ hñc tu aũt
nõ demonstrasti mͥ ꝙ simł dimittas me¬
sũ et dixisti mͥ. Scio te p̾om̃ib et gr̃am
hẽs apudme. Nunc ergo si mem gr̃ani
in conspectu tuo. oñde mͦ tem ip̃m ma¬
nifeste ut uideã te sim ĩueniens gr̃am¬

Expanded text:
mino utique donante, qui erat cum eo, et prosperabat opera ejus, et somniorum interpretationem ei donaverat. Item cum midedit ei gratiam ante principem carceris . De qua gratia non in se gloriabatur, sed in Domino, cujus donum esse sciebat, cum dicit Pharaoni de interpretando somnio ejus: Sine Deo non respondebitur salutare Pharaoni . Item in Exodo: Dominus autem, ait, dedit gratiam populo coram Aegyptiis, et accommodaverunt illis, et praedati sunt Aegyptios . Quomodo enim eis dedissent, quos odio habebant, vasa sua aurea et argentea, vel vestem, nisi donum gratiae fuisset? 24. Item in eodem libro Moyses ad Dominum: Ecce tu mihi dicis, inquit, Deduc populum hunc, tu autem non demonstrasti mihi quem simul dimittas mecum: et dixisti mihi, Scio te prae omnibus, et gratiam habes apud me. Nunc ergo si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temetipsum manifeste ut videam te, ut sim inveniens gr
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ ut ex hoc pͥnaricatoꝵ nos filios
coguoscentes nõ głiemꝰ de nob̾idest
quo dignet᷑ nos in paradysũ reuocare.
Uñ illos m̾ito exules fecit. Et in cõniga¬
qmͣ enĩ ad incitattahit quia uolũtati
pecititrici qua frm̃ est ut in mẽbris eẽt
contraria est intm̃ et ip̃oꝵ cõnigatori
cd licitũ usũ aitoris su anhelantes p̃¬
tinens dũ illicita uicitur uolupͭͤ sed
ueniar est incõnigatis malo bñ uten¬

Expanded text:
nobis: ut ex hoc praevaricatorum nos esse filios cognoscentes, non gloriemur de nobis, id est quo dignetur in paradisum revocare, unde merito exsules fecit. 12. Et in conjugaquam enim ad illicita trahit, quia voluntati peccatrici, qua factum est ut esset in membris, contraria est in tantum, ut ipsorum conjugatorum ad licitum usum ardore sui sic anhelantes praetinens, dum illecta vincitur voluptate; sed venialis est in conjugatis, malo bene uten
Abbreviated transcription (Latin):
itdeus ꝓpitiatõem ꝑ fidem in sangne
ipĩus ẽt cetera. Edce adisti institigite
gcatio ꝓ grãm dei noliei p̃ponere opera
nec ex eistemgłiari quicuit iam sris
liberi arbitrũ cona quiaidicis iusticiã
ex opib nõ deberi. Si ita est cut nobis
namꝰ u̾o au̾cte dĩna opera liberi arbi¬
trũ que gr̃e p̃pomũt᷑ et ex hñs tanquĩ
em̃ priordedit ei et retribuetur illi: Pau¬
anathema. Imo dicat paulus ore suo

Expanded text:
it Deus propitiationem per fidem in sanguine ipsius , et caetera. Ecce audisti, Justificati gratis per gratiam Dei. Noli ei praeponere opera propria, nec ex eisdem gloriari, quia, ut jam superius liberi arbitrii bona, quia dicis justitiam ex operibus non deberi. Si ita est, cur nobis ra liberi arbitrii, quae gratiae praeponuntur, et ex his tanquam enim prior dedit ei, et retribuetur illi ? Pauanathema? Imo dicat Paulus ore suo,
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ apłs legem hoc est malã cõsuctudĩe
nominat et esse dicit in mẽbris cõtrariã
legi mentis ne obediatur legidei. Andite
hõ paciatur infiriꝰ. apło dicente et dic¬
putante int̾ cetera. Nã concupiscentiã.¬

Expanded text:
Quam Apostolus legem, hoc est, malam consuetudinem Quam Apostolus legem, hoc est, malam consuetudinem nominat, et esse dicit in membris contrariam legi mentis, ne obediatur legi Dei. CAPUT homo patiatur infirmus, Apostolo dicente et disputante inter caetera: Nam concupiscentia
Abbreviated transcription (Latin):
Rudens ait. Caistigo corpus meũ et ĩ ser¬
uitutẽ redigo. Idest in corpore meo ẽ nõ
ĩ aere ꝯͣ quẽ pugno. libido est scil ĩnincci
uite mee que me currentẽ et placere d̾o
um inciloꝵ ꝓmomenta aculeis ĩpug¬
nat et ꝓuocat quo agonis mei cursum
ĩpediens auctorem suũ dẏci ͫ faciat eẽ
uictorem. Id̾o castigo corpus meũ uͥ por¬
tohostem meũ ĩ me pugñti contre me uir¬
tute gr̃e confortatus repͥngno ꝓme. S tẽ
hostis põm destruo cũ castigaris corꝰ meũ
ĩfirmorĩme. Cũ enĩ infumor tũc potẽs
sũ. Grãs añt do qui dedit nob̾ uictoriã
tes et docentes exponite. Nõ enĩ nͣle esse
bonũ libidine p̃dicaretis si castitatis¬
uͥtutẽ intuentes ut paulus cõr ur̃a casti¬
garetis. Imo ĩpudenti fronte lascuuẽtes
uł secretũ. Rogo erubescite. Uñ ꝓthopla¬
sti ut iã dcm est post pcc̃m erubuerunt
quoꝵ et ip̃i pcc̃ores sumꝰ fili et credite
malũ ex dya ͦ nõ bonũ exd̾o esselibidinẽ

Expanded text:
dens ait, Castigo corpus meum, et in servitutem redigo : id est, in corpore meo est, non in aere, contra quem pugno; libido est scilicet inimica vitae meae, quae me currentem placere Deo um malorum per momenta aculeis impugnat et provocat, quo agonis mei cursum impediens, auctorem suum diabolum faciat esse victorem. Ideo castigo corpus meum, ubi porto hostem meum: in me pugnanti contra me virtute gratiae confortatus repugno pro me. Sed tunc hostis potentiam destruo, cum castigans corpus meum infirmor in me. Cum enim infirmor, tunc potens sum . Gratias autem Deo, qui dedit nobtes et docentes exponite. Non enim naturale esse bonum libidinem praedicaretis, si castitatem intuentes, ut Paulus corpora vestra castigaretis; imo impudenti fronte lascivientesvel secretum. Rogo, erubescite, unde protoplasti, ut jam dictum est, post peccatum erubuerunt, quorum et ipsi peccatores sumus filii; et credite malum ex diabolo, non bonum ex Deo esse libidinem.
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis ergo emũdai̾t se ab istis erit uaᷤ
in honorem sc̃ificatũ et ntile dño ad õc
opus bonuĩ spparatũ accipe fidei rõnem.
Aa cã est ad huc nõ credentis. ai ͣ iã credẽ¬
tis. de nõ credente et ad huc deũ ignorã¬
te ut cognoscat et credat in quo operai
bonai nlła sñt dcm̃ est nõ uolentis neq
currentis s miserentis est dei. Q ĩ nãn¬
tate ssꝰ tẽ̾bris obscuratũ hñs incellectũ
lib̾i arbittu lumẽ u̾m ꝙ illm̃at om̃e
hoĩem uementẽ in hñc mũdũ iuderẽ

Expanded text:
o mundaverit se ab istis, erit vas in honorem sanctificatum, et utile Domino ad omne opus bonum semper paratum ? Accipe fidei rationem. Alia causa est adhuc non credentis, alia jam credentis. De non credente, id est, adhuc Deum ignorante, ut cognoscat et credat, in quo opera bona nulla sunt, dictum est, Non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei: quia in vanitate sensus tenebris obscuratum habens intellectum, liberi arbitrii lumen verum quod illuminat omnem h
Abbreviated transcription (Latin):
est et iuste hũiliasti uos obhoc grãm
captiuitate mas p̾cedentib m̾itis tradi¬
disti.: Item in salomone. laibia inquit
iustoꝵ discillant grãm. hoc est donogͣ¬
tie grata et iusta loꝙ̃tur. Nõ eĩ dictilla¬
rẽt grãm uͥ fonte gratie rigarent᷑. Itẽ
dicit. Qui diligit disciplinã diligit se¬
ip̃m. Qͥ aũt odit increpatões ĩsipiens
g̾ssꝰ eius. Cogitat enĩ iã recta qui ĩue¬
uit grãm ante dñm. Et corrigit g̾ssus
es dñs cũ in eoet nõ in se cõfidens dicit.
ꝑfice gressus meos in semitis tuis ut nõ
moueant᷑ uestigiamea. Itẽ in lib̾ sapĩe

Expanded text:
est, et juste humiliasti nos, ob hoc gratiam captivitatem malis praecedentibus meritis tradidisti. 27. Item in Salomone, Labia, inquit, justorum distillant gratiam : hoc est, dono gratiae grata et justa loquuntur. Non enim distillarent gratiam, nisi fonte gratiae rigarentur. Item illic: Qui diligit disciplinam, diligit sensum; qui autem odit increpationes, insipiens gressus ejus . Cogitat enim jam recta, qui invenit gratiam ante Dominum: et corrigit gressus ejus Dominus, cum in eo et non in se confidens dicit, Perfice gressus meos in semitis tuis, ut non moveantur vestigia mea . Item in libro Sapie
Abbreviated transcription (Latin):
spẽ hñs indeo nͥ fortit᷑ concupiscrt n ͨ cacro
nec sp̃c uitã possidebũt et̾nam. Sic stulti
dyciͫ excusantes deũ accussantes fecisse cre¬
tatis. S absit hoc malũ a catholicis sen¬
sib ut auctorem libidinis deũ esse auderant
tidotho confidentes om̃s sc̃i castigantes
corpus suũ et in ẜuitutẽ redigentes ne for¬
te a fidexͥ reprobi efficiantur fortit̾ pugna¬
uerũt et pugnant de hac enĩ congressio¬
ne loquebant᷑ apłus paulus cũ dicit. Ego
gͥ sic cto nõ quasi in incertũ sic pugno nõ
quasi aerem u̾b̾ans. S tãqm̃ econtrario¬

Expanded text:
spem habens in Deo, nisi fortiter concupiscat, nec caro nec spiritus vitam possidebunt aeternam. Sic stulti us, diabolum excusantes, Deum accusantes fecisse credatis. Sed absit, absit hoc malum a catholicis sensibus, ut auctorem libidinis Deum esse, audeant antidoto confidentes omnes sancti, castigantes corpus suum, et in servitutem redigentes, ne forte a fide Christi reprobi efficerentur, fortiter pugnaverunt et pugnant. De hac enim congressione loquebatur apostolus Paulus, cum dixit: Ego igitur sic curro, non quasi in incertum; sic pugno, non quasi aerem
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ex oꝑib s exuocante dcm ẽ. Priusqeͣ
te for̃rem ni nt̾o nomite et pͥusꝙͣ exires
de uulua sc̃ificami ce et ꝓpħam ingen¬
tib posuite. Ecce nõ uolentis n cucrẽtis
s imfentio est dei. Item m sennia. et
et seruiamꝰ eis multis dieb et ĩueĩamꝰ
grãm in conspc̃u coꝵ. Quia pcc̃is mis

Expanded text:
ei, Priusquam te formarem in utero novi te: et priusquam exires de vulva sanctificavi te, et prophetam in gentibus posui te. Ecce vere non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei. Item in Jeremia: Et et serviamus eis multis diebus, et inveniamus gratiam in conspectu eorum . Quia peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
id̾es angelũ gr̃e mec fuit. Qr p̃p ĩ pace
sacerdotẽ. Cirtũage archã diũ ĩ cĩtatẽ.
Si nuenero gr̃am ante deũ reducet me
et uidebo eã et decorẽ eius idẽ nõ eĩ con¬
fidom uͥtute mea liberare me. S ĩ gr̃a
de gr̃a et oꝑib dici potuit uł repbariꝙ̃¬
locotacuit. Nñquid nõ gr̃a sua gratuita
hoc opatus est deus in illo cũ eidicit. Pri¬
qmͣ te forrẽ in ut̾o noui te et pͥusꝙͣ exrres
de uulua sc̃ificam te et ꝓpham in gẽtib
posuite. plane manifeste gr̃e donũ et¬

Expanded text:
videres angelum, gratiae meae fuit; quapropter in pace videres angelum, gratiae meae fuit; quapropter in pace sacerdotem: Circumage arcam Domini in civitatem; si invenero gratiam ante Dominum, reducet me, et videbo eam et decorem ejus : id est, Non enim confido in virtute mea liberari me, sed in gratia de gratia et operibus dici potuit, vel probariloco tacuit, numquid non gratia sua gratuita hoc operatus est Deus in illo, cum ei dicit: Priusquam te formarem in utero, novi te; et priusquam exires de vulva, sanctificavi te, et prophetam in gentibus posui
Abbreviated transcription (Latin):
ego et ppłus cuus p̃om̃ib gentib que st̃
suꝑ t̾ram głiabim᷑. Qũo nõ in nobis. S
in re ai quo accepinus grãmgłiandi.
Item dñs ad moysem. Et hoc nerbum
ꝙ dixisti faciam tibi. Inuenisti eĩ grãm
in conspectu meo et sciote p̾om̃ib. S iõ
faciam quia mserante me inuenistigra¬
tiã meam nõ ex atã peccante natus ha¬
biusti tuã. Nam et cũ dicit dñs in ih̾r
filio naue sicut erã cũ moyse sic ero tetũ
et nõ d̾elinquã te n despiciam te. qͥd aᵈ
dicit uͥ ut ait moysi. Si inuenisti gr̃a
inconspt̃u meo et sciote p̾om̃ib. Non
enĩ locum eius accepiss nͥ ut ille ante
dũ gr̃am ĩueniss. Item in libro udi¬
cũ. Et dixit angelus dñi ad gedeon qm̃
dñs erit tecũ et pcucies madian tãqm̃
iurũ imũ. Et dixit ad eũ gedeon. Si in¬
uem grãm ante oculos tuos et facies
se angelũ uox dĩna confrrmat cũ panẽ¬
tẽ et trementẽ cõsolatur diceus. Pax
t̾ sit. Ne timeas nõ morieris. Id est ut

Expanded text:
 omnibus gentibus quae sunt super terram? Gloriabimur, quomodo? Non in nobis, sed in te, a quo accepimus gratiam gloriandi. Item Dominus ad Moysen: Et hoc verbum tibi quod dixisti faciam: invenisti enim gratiam in conspectu meo, et scio te prae omnibus . Sed ideo faciam, quia miserante me invenisti gratiam meam, non ex Adam peccante natus habuisti tuam. Nam et cum dicit Dominus Jesu filio Nave: Sicut eram cum Moyse, sic ero et tecum; et non derelinquam te, neque despiciam te : quid aliud dicit, nisi ut ait Moysi, Invenisti gratiam in conspectu meo, et scio te prae omnibus? Non enim Moysi locum accepisset, nisi ut ille ante Deum gratiam invenisset. 25. Item in libro Judicum: Et dixit angelus Domini ad Gedeon: Quoniam Dominus erit tecum, et percuties Madian tanquam virum unum. Et dixit ad eum Gedeon: Si inveni gratiam ante oculos tuos, et facies se angelum, vox divina confirmat, cum paventem et trementem consolatur dicens, Pax tibi sit, ne timeas, non morieris : id est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
seculoht ptãtem s uelit sũmꝰ deus tã ꝑ
indebitã grãm qua inscificat ĩpiũ sai¬
uare qm̃ ⁊̃ cũ se cu̾itit udicio iusto tradi¬
tũ ĩ repbũ sensũ futuro gehenne suppli¬
bona in se opanti nõ resiscit. S coopa¬
hoĩe p̾bet et nõ foris ĩ malis seculo pstre
futurã uerã intã que ẽ in scła seculoꝵ.¬

Expanded text:
elit summus Deus, tam per indebitam gratiam qua justificat, impium salvare, quam etiam cum se avertit judicio justo traditum in reprobum sensum futuro gehennae supplibona in se operanti non resistit, sed cooperahomine praebet, et non foris in malo saeculo perstrepfuturam veram vitam, quae erit in saecul
Abbreviated transcription (Latin):
ut dũ te uidero mncmfeste cognoscã ñ¬
in eis fuisse n̾tis s dono gr̃e tue. Id̾o
et ait. ut sun ĩueniens grã ante te.
Item post panlulũ ait ad dñm uisi
ip̃e exeas nobcũ ne me educas hĩc. Et

Expanded text:
ro manifeste, cognoscam non mei fuisse meriti, sed dono gratiae tuae? Ideo et ait, ut sim inveniens gratiam ante te. Item post pusillum ait ad Dominum: Nisi ipse exeas nobiscum, ne me educas hinc: et
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ pocm̃ intrasse ĩ mũdũ et per pcc̃m¬
ni mortem et ĩ in om̃s hoĩes ꝑtnͣsisse ĩ
quo om̃s peccau̾nt et audes dr̃e h̾reti¬
ce ade pcc̃m milli nͥ soli nocuit ip̃i. Et
u̾e tñc soli nocuit cũ solus eẽt ip̃e et
ena młr eius. s in issunus om̃s erani¬

Expanded text:
eccatum intrasse in mundum, et per peccatum mortem; et ita in omnes homines pertransisse, in quo omnes peccaverunt: et audes dicere, haeretice, « Adae peccatum nulli nisi soli nocuit ipsi? » Et vere tunc soli nocuit, cum solus esset ipse, et Eva mulier ejus. Sed in illis unis omnes era