comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bari idem cũ plerũq admunas¬
teriũ confugr& : ut eũ domipo
suo cibbar edder&s excuscitũ
Ad extremũ fugiens dominꝰ eide
uestigioseqͥtur. Et aibbatẽ calũ¬
niari coepitreputans qͦdipseeũ se¬
ducer& nesibi suus famulii deser¬
redder& calũmando abbatẽ in¬
sister& dic̃ abba porticino ⁊ qͥfiuis
ut faciã. Etille: reddem qͥtme
excuscitũ . Cũq excuscitus reddi¬
tus fuiss& & dominꝰ eꝰ reducere eũ
domiuelit. Ita caecatus ẽutuhil
penitus possit agnoscere: Cernens
aut̃ segrauib: dolorib: affici abba¬
cultũ forsitan ꝑmerebor recipe¬
relum̃ amissũ: Tunc abbauocatũ
suꝑ oculos eiꝰ ⁊ Cũq ille refutar&¬
tandẽ abbatis deuictur p̃cib:
suꝑ oculos dominisui signũ beatae
crucis inposuit: statĩq disrup¬
ta caligine. sed a todolorep̃sti¬
neredditus e scinitati
At uero ex in bectii posticinꝰ
clericu factus : tantouistutis
cumulo ẽp̃latus. ut decedenTe

Expanded text:
bari. Idem cum plerumque ad monasbari. Idem cum plerumque ad monasterium confugiret, ut eum domino suo abba redderet excusatum, ad extremum fugiens·, dominus eius de vestigio sequitur et abbatem calumniari coepit, reputans, quod ipse eum seduceret, ne sibi saus famulus deserredderet, calumniando abbatem insisteret, dicit abba Portiano: 'Quid vis, ut faciam?' Et ille: 'Redde', inquid, 'me excusatum'. Cumque excusatus redditus fuisset, et dominus eius reducere eum domi velit, ita caecatus est, ut nihil penitus possit agnoscere. Cernens autem, se gravibus doloribus affici, abbacultum; forsitan promerebor recipere lumen amissum'. Tunc abba, vocatum super oculos eius'. Cumqtandem abbatis devictus precibus, super oculos domini sui signum beatae crucis imposuit: statimque, disrupta caligine, et sedato dolore, pristinae redditus est sanitati. At vero exin beatus Portianus clericus factus tanto virtutis cumulo est praelatus, ut decedente
Abbreviated transcription (Latin):
pauperẽ ut colloc& eũ cũ principib
populisui, De hoc& anna helcancie
& familicis a turaeti sunt. Ex hoc & ip¬
sa redemptoris uri gen&rix uirgo
maria dicebat: Seposuit poten¬
tes desede & ex altauit humiles:
sic & ipsedns in eucingelioait. Erunt
priminouissimi & nouis simiprimi
Inlic& ergo amore suodiuinami¬
sericordia in opũ ut deparuis.
magnosstatuat ac deinfimis uni¬
geniti suifaciat coheredes p̃fecit
enĩ de hacmundana aegestateia
caelo qͦ scandere ñpotuit terrqui
imperiũ : Vt accedat illucrusticii
qͦ accederenon meruit purpunttai
sic nunc debecito postino cibbate
quẽ p̃modo deonere mundani
seruitueruit: uerũ &bicĩ maignis
uistutib sublimauit : atq pꝰmun¬
constituit ⁊ Locauũq eũ int̃ap¬
gelorũ choros. deqͥb ex celsus ẽ
dominꝰ ille terrenus
Becitissimus Igitur postiapꝰ
ab ineunte a&citedm̃ q̃re¬
recaeli senꝑ &iã int̃ terreia
seruitia conabatur : Hic eni
seruus fertr fuisse cuiꝰdãbar¬

Expanded text:
pauperem, ut collocet eum cum principibus populi sui. De hoc et Anna, uxor Helcanae, runt, et familici saturati eunt. Ex hoc et ipsa Redemptoris nostri genetrix virgo Maria dicebat: Deposuit potentes de sede et exaltavit humiles. Sic et ipse Dominus in euangelio ait: Erunt primi novissimi et novissimi primi. Inlicet ergo amore suo divina misericordia corda· inopum, ut de parvis magnos statuat ac de infimis Unigeniti sui faciat coheredes. Praefecit enim de hac mundana aegestate in caelo, quo scandere non potuit terrenum imperium; ut accedat illuc rusticus, quo accedere non meruit purpuratus. Sic nunc de beato Portiano abbate, quem non modo de onere mundani servitii eruit, verum etiam magnis virtutibus sublimavit atque post munconstituit; locavitque eum inter angelorum choros, de quibus exclusus est dominus ille terrenus. 1. Beatissimus igitur Portianus ab ineunte aetate Deum quaerere caeli semper etiam inter terrena servitia conabatur. Hic enim servus fertur fuisse cuiusdam bar
Abbreviated transcription (Latin):
lbitũ labustrudione ineossodidris
exponer& Ncaligauit oculusalo
nc̃ potentis sed una eadiq ei fuitia
hominib sca libta ritita sis cipora
penulã pauperis acsiuenera ros
togũ incdrtis enator s obutaut̃
ꝑfectus inscitate : Et sepultuae
inbasilica sc̃stephani aoleica
taris: Ad cuiur nunc tumulu
plerũq q̃ a t anorũ febris melan¬
nomine indulgeat qͥap¬
taq: eis đ ꝓfideli seruitio
benignitatis opeconpenta
magna qͥdẽ sepollic&ꝰ redditirũ
incaelo sed q̃ accepturi sunt ple¬
pius dererus liberos Deliberie
efficit glorioros⁊ luxta illud
psclmogra pindictũ : suscitcens
atent i ope & dester corcerignis

Expanded text:
bitum labiis truclionem, in eo salibas oris exponeret. Non caligavit oculus eius, nam potentis, sed una eademque ei fuit in omnibus sancta libertas, ut ita susciperet penulam pauperis, acsi veneraretur togam incliti senatoris. Obiit autem perfectus in sanctitate et sepultus est in basilica sancti Stephani ad levam altaris, ad cuius nunc tumulum plerumque quartanorum febris, melannomine indulgeat, quantaque eisdem pro fideli servitio benignitatis ope conpenset, magna quidem se pollicetur redditurum in caelo, sed quae accepturi sunt plepius de servis liberos, de liberis efficit gloriosos iuxta illud psalmographi dictum: Suscitans a terra inopem et de stercore erigens
Abbreviated transcription (Latin):
Adueniente ecut̃ alia domini¬
ca dicentes ciepe dicto ponti¬
sice missas. iussiteũ obire:
fec iss& intantũ uox eiꝰ p̃da¬
Obecitũ uirũ cuitalis gratia
cocessa ẽ Vt sicꝰ anim oe
ita & cũ eo uoces hominũ sub
esꝰ potestate consisterent.

Expanded text:
Adveniente autem alia dominiAdveniente autem alia dominica, dicente saepe dicto pontifice missas, iussit eum abire: fecisset, in tantum vox eius praeO beatum virum, cui talis gratia concessa est, ut sicut animae ita et cum eo voces hominum sub eius potestate consisterent,
Abbreviated transcription (Latin):
ultroo contra sacerdotes dñi
auder & ipp&sere : qͥ aipse epis¬
copatũ nũ quã ꝓmerer&ꝰ acci¬
pere qͦd postea ꝓbauuit euenTus
Nã cũ ingabalitano adepisco
patũ Ioc electus loc̃ in cathedñr
tra eũ omnis populus consus¬
rexit: ut uix uiuus possit
euadere : qͥ postea pr̃b̃t trousit.
Apud cuiriliainensim aut̃ urbẽ
Mincriminato ab iniqͥs mos¬
co ep̃o. & in exiliũ truso macgnꝰ
epis coporꝰ conuentus ẽcid grega¬
tus. childebesthoregenibente
in qͦ sinodo cognoscenter becit
fuerat musitatũ. eũ qiuitati&
cathedrcesuce restituunt :
illȩ ꝓpt̃ lactanticã potius quã
pater dĩtimorẽ cantareue¬
le. a scõ gallo ꝑhibebatur
mus solemnia . tunc & tucope¬
redebes: Nunc eiꝰ dericicono:¬
nant : ꝗͥ consecrat missas at
ille : & tuncsepossepnuntiat
Cui saacerdos: facut lib& mã
quod uolueris ñ explebiszille
qͦq: neglegens mandactũ ponli¬
ficis abuit Et tãdeformiter
cecinitut abomnib: in rider&:

Expanded text:
ultra contra sacerdotes Domini ultra contra sacerdotes Domini auderet appetere, quia ipse episcopatum numquam promereretur accipere. Quod postea probavit eventus. Nam cum in Gabalitano ad episcopatum iam electus, iam in cathedram tra eum omnis populus consurrexit, ut vix vivus possit evadere. Qui postea presbiter transiit. 5. Apud Aurilianensim autem urbem, incriminato ab iniquis Marco episcopo et in exilium truso, magnus episcoporum conventus est adgregatus, Childebertho rege iubente; in qua synodo cognoscentes beati fuerat musitatum, eum civitati et cathedrae suae restituunt. Dille propter iactantiam potius quam propter Dei timorem cantare velet, a sancto Gallo prohibebatur, mus solemnia, tunc et tu canere debes. Nunc eius clerici concinant, qui consecrat missas'. At ille, et tunc se posse, pronuntiat. Cui sacerdos: 'Fac, ut libet; nam quod volueris non explebis'. Ille quoque neglegens mandatum pontificis, abiit et tam deformiter cecinit, ut ab omnibus inrideretur.
Abbreviated transcription (Latin):
inciuita tẽ suscipitur. Et in sua
ecdesia. ep̃s ordinatur.
am uero adsũpto episcopalu
Tanta humilitate. Tanaq: cari¬
tate cũ omnib: usus. ẽ ut ab omni¬
b: dileger&ꝰ : Pcu ÷ entic̃ uero
ultra hominũ mores habens.
lta ut sidicifas ẽ morsi conpa¬
rar&ꝰ ad diuerscs iniurias
sustenendas. Vnđ fcctũ ẽ
ut a prb̃osuo in conuiuio ꝑcussi
incapite itas eq &ũ red diderit
ut nec sermonẽ qͥdẽ asperures¬
pondisr&s : sed omnia q̃ei accȩ¬
debant patienter ferens iN
dĩ hoc arbitrio aqͦ sep& ebat
enutririiactabat: Nã &
multis calũnus atq conuitus
lacemsr&: consurgens sacer¬
dos: loca ba silicarũ scãrũ cir¬
cuibat : Tamen : cũ hoc euodio
fuiss& ꝑ laccũ pꝰ eũ cursu ue loci
dirigens: & secirte pedes eius
p&liit dep̃caiis ut eũ oratio eiur
cũ omnipotente iudiceñ fuscar&
Atille benigne eũ collegens cupo¬
taq̃ locutus fuerat: dementer
indulsit Eũ arguens ne haec

Expanded text:
in civitatem suscipitur et in sua in civitatem suscipitur et in sua eclesia episcopus ordinatur. 4 Iam vero adsumpto episcopatu, tanta humilitate tantaque caritate cum omnibus usus est, ut ab omnibus dilegeretur. Patientiam vero ultra hominum mores habens, ita ut, si dici fas est, Moysi conpararetur ad diversae iniurias sustenendas. Unde factum est, ut a presbitero suo in convivio percussus in capite ita se quietum reddiderit, ut nec sermonem quidem asperum respondisset; sed omnia quae ei accedebant patienter ferens, in Dei hoc arbitrio, a quo se petebat enutriri, iactabat. Nam etmultis calumniis atque convitiis lacessisset, consurgens sacerdos, loca basilicarum sanctarum circuibat. Tamen cum hoc Evodio fuisset perlatum, poet eum cursu veloci diregens et se ante pedes eius petiit, deprecans, ut eum oratio eius cum omnipotente Iudice non fuecaret. At ille benigne eum collegens, cuncta quae locutus fuerat clementer indulsit, eum arguens, ne haec
Abbreviated transcription (Latin):
habeo distinatũ : Tuncelegetes
scm̃ nice tiũ ep̃m acceperunt:
Aruerni uero clericũ consensu
insipientiũ facto & multamu¬
nerac ad regẽ uenerunt: lõc tuno
germenillud iniquũ coeperit
pensis ciues inuitarentur adae¬
pulũ & la& arentꝰ ob honorẽ
gcilli futuri ep̃i : qͦdita factũ ẽ
Nã referre erat solitus p̃ampli¬
us doncisseꝓ ep ircopaituquã
unũ treanem coco qseruiuit
adrrendiũ pꝰ haec rexdatir
ad solatiũ eꝰ duob ep̃is aruer¬
nis eũ direxit: Vericii uero
illeq suꝑ spondã lactus eiꝰ in liserał
uiuentius nomine ad occursum
pontificis secundũ uerbũ illius
ꝓperat ĩ sine magno pudore
Et sesimulq: equũ quẽ iusserat
rep̃sentat. Ingressisq utrisq: in¬
balneo dolorẽ lateris quẽ impul
susuꝑbiae eius derici incurrerat.
dement̃ in ꝓperat magnã ex hoc
ei ingerens uerecundic̃ Ñ cũ iroo
sed tantũ locospiritalidelectans
Igitur exinđ cũmulto pscillerio

Expanded text:
habeo destinatum. Tunc eligentes habeo destinatum. Tunc eligentes sanctum Nicetium episcopum acceperunt: Arverni vero clerici cum consensu insipientium facto, et multis muneribus, ad regem venerunt. Jam tunc germen illud iniquum coeperat pensis, cives invitarentur ad epulum, et laetarentur ob honorem Galli futuri episcopi. Quod ita factum est. Nam referre erat solitus non amplius donasse se pro episcopatu quam unum triantem coquo qui servivit ad prandium. Post haec rex, datis ad solatium ejus duobus episcopis, Arvernis eum direxit: clericus vero ille qui super spondam lecti latus ejus illiserat, Viventius nomine, ad occursum Pontificis secundum verbum illius properat, non sine magno pudore, et se, simulque equum quem jusserat repraesentat. Ingressisque utrisqbalneo, dolorem latent, quem ab inpulsu superbiae eius clerici incurrerat, clementer inproperat, magnam ex hoc ei ingerens verecundiam, non cum ira, sed tantum ioco spiritali delectans. Igitur exinde cum multo psallentio
Abbreviated transcription (Latin):
quid hiimusitant: qͥd cursitanTt
quid r& racctanT Vacuur ẽ inqͥs
opus eorũ. Ego ero eõs mihi dñs
hunc honarẽ largire dignabis:
Tuuero cũ me redire dep̃senTia
regis audieris accipe equũ de¬
cessoris meistratũ & egredi¬
ens in obuiã. exhibemihi qͦ dsi
audiretispexeris: cauen&e
inposterꝰ pacen&eat: Cũq
haecloq r&ꝰ suꝑ lectulũ decũ¬
bebat i Tunc irtus contraeũ
clericus cũmulta exꝓbutr&
elisũ suꝑ spondoẽ lectilatii eni
laesit s. turbiđq dircessit:
quo discedente : At in p&ntois
comsiliũ meũ noli peniturre¬
tardare seduade adregẽ &
dundi a ei q̃ hic comeigerint ⁊
Ets euns piret dñs ut tibi hos sacer¬
dotiũ largiatur magnardõ re¬
ferimꝰ graticis sin aliud: uł eiqͥ
ordinatus fuerit commendaris:
Ille uero cibiens q̃ debeatoq t̃ic¬
no contigerant: reginuntiauĩs
Tunc &lice & apruncuł treuerorꝰ
ep̃r transut: Congregatq cle¬
rici ciuitatis illius adtheodori
req: rite gallũ enĩ diac̃ & libi

Expanded text:
Quid hii musitant? quid cursitant? quid retractant? Vacuum est', inquid, 'opus eorum! Ego ero episcopus; mihi Dominus hunc honorem largire dignabitur! Tu vero cum me redire de praesentia regis audieris, accipe equum decessoris mei stratam, et egrediens in obviam, exhibe mihi. Quod si audire dispexeris, cave, ne te in poeterum paeneteat'. Cumque haec loqueretur, super lectulum decumbebat. clericus, cum multa exprobraret, elisum super spondam lecti latus ejus laesit, turbidusque discessit. Quo discedente, ait Impetratus consilium meum. Noli penitus retardare, sed vade ad regem, et nuntia ei quae hic contigerint; et si ei inspirat. Dominus ut tibi hoc sacerdotium largiatur, magnas Deo referemus gratias; sin aliud, vel ei qui ordinatus fuerit commendaberis. Ille vero abiens, quae de beato Quintiano contigerant regi nuntiavit. Tunc etiam et Aprunculus Treverorum episcopus transiit; congregatique clerici civitatis illius ad Theoderirequirite, Gallum enim diaconem alibi
Abbreviated transcription (Latin):
qͦrent: suggerunt eiutipre
anteo honce dignar& in ponerei
Dicentes si tubeatepontir e
deuote antephonet̃ in posuerir
confidimꝰ descitatetua qdptinꝰ¬
nob̵ chñs pluuiã dignabitu be¬
nigna pi&atelargire. Atille
ꝓstratus suꝑciliciũ suũ in ipsa
platea diutissimecu flauont¬
uit : ex surgens aut̃ antephonã
quã p&ebant ut uistus futin¬
posuit uerba aut̃ eꝰ exilla sala¬
monicae orationis edita haeo
ent si dauso caelo pluuiaea fu
quã de disti populotuoad pose¬
dendũ Cũq pscllered euotiss¬
ie coepirent penantuit &x¬
&sce potentice aures humi¬
ls onotio confersoris. Et ecce
contenebraccũ ẽ caelũ acnubib
obieetũ Et prius quã portam

Expanded text:
quarent, suggerunt ei ut ipse quarent, suggerunt ei ut ipse antiphonam dignaretur imponere, dicentes: Si tu, beate Pontifex, devote antiphonam imposueris, confidimus de sanctitate tua, qominus pluviam dignabitur benigna pietate largire'. At ille prostratus super cilicium· suum, in ipsa platea diutissime cum fletu oravit. Exsurgens autem, antephonam quam petebant, ut virtus fuit, inposuit; verba autem eius ex illa Salamonicae orationis edita haec erant: Si clauso caelo pluviae non quam dedisti populo tuo ad possedendum. Cumque psallere devotissime coepissent, penetravit excelsae potentiae aures humilis oratio confessoris; et ecce contenebratum est caelum ac nubibus obtectum; et priusquam portam
Abbreviated transcription (Latin):
ditus ẽ habitus hic sacerdos
sed & inelimosinis magnificii
fuit: Nãc cũ pauperẽ quẽpiãda¬
marecerner& adebat succus¬
rite q̃so succurrite. & paupen
uictus necessaria ministrađ en
Ignarienĩ estis o. desides & for¬
si tanips e ẽ qͥs eꝑ euc gelicat
lectionis serie reficiendũ it
pauperibi minimis ee mandau
Eiciebat aut̃ &dcemoniã seco¬
sitentia In monasterio aut̃ci
didobrinsi⁊ ueniens cũ inergi¬
minũ quendã reperiss& a tros
exorcizatione larua p̃fuisra
expulsa sc̃s dĩ cõminꝰ ad ꝓpin¬
quans inmissis inos eiꝰ digroi
sonãc reddit absolutã Mubo
& cilia misactula uirbeituo
ractus ẽ : Et orationefcictase¬
pius q̃ p&uiss& addñm obteneus¬
cũ magna siccitas consumer& :
et arentib herbi nulla penitis
iumentis pabula remanerent
Et sc̃ dirogationes illas q̃ adle
ascensionẽdo ca aguntꝰ᷑ deuo¬
tissime celebratro. Die ter¬
tia cũ icĩportã ciuitatis ad ppin¬

Expanded text:
ditus est habitus hic sacerdos; ditus est habitus hic sacerdos; sed et in elymosinis magnificus fuit. Nam cum pauperem quempiam clamare cerneret, aiebat: 'Succurrite, quaeso, succurrite et pauperi victus necessaria ministrate! Ignari enim estis, o desides, et forsitan ipse est, qui se per euangelicae lectionis seriem reficiendum in pauperibus minimis esse mandavit'. Eiciebat autem et daemonia se confitentia. In monasterio autem Cambidobrensi veniens, cum inerguminum quendam repperisset atrocius exorcizatione larva non fuisset expulsa, sanctus Dei comminus adpropinquans, inmissis in os eius digitis, personam reddit absolutam. Multa et alia miracula vir beatus operatus est, et oratione facta, saepius quae petisset ad Dominum obtenecum magna siccitas consumeret arva, et arentibus herbis nulla penitus jumentis pabula remanerent, et Sanctus Dei rogationes illas, quae ante ascensionem dominicam aguntur devotissime celebraret; die tertia cum jam portae civitatis appropin
Abbreviated transcription (Latin):
mũ hostensi ministrieꝰ excu¬
tiens in ecĩpuluerẽ calciam̃ti sui
NT Mededicta sit domꝰ haec :¬
& maledicti habitatores enis
ini sempit̃nũ: fictq deserta
&t̃ sit qͥ in habit& in ea : Et dicit
omnis popuł. amen : Et adiecił
tione puehatur qͥsquã adepisꝰ¬
audit: Egresso aut̃ ex easacer¬
doteꝓtinꝰ omnes fcimilicie q̃ io
domũ illã erant afebrecorri¬
piuntur & parũꝑ ingemescen¬
tes spm̃ exclabant: qͦd cũiã
testiadie ager&ur uidens
hostensius sibinihil desuis serui¬
entib reseruari. amens ne
eliã elipseparit̃ interir&: ad
scm̃uirũ maestus ingreditur.
pieccusq ad pedes eqcũ lacer d¬
mis
ueniã rogat ⁊ quã ille benignis¬
sime indulgens benedictã aqia
domui trans misit : Illaq ꝑpari¬
&es resꝑsa omnis aegritudo
ꝓtinꝰ ẽ depulsa magnaqibi
uirtus apparuit: Nc̃ & qͥ incur¬
rerant scinaiti suNł : Et qͥsccaco
erant ultra ñ incurrerunt. In
ecdesi afbicis uero scriptur seru¬

Expanded text:
mum Hortensii ministri eius, excumum Hortensii ministri eius, excutiens in eam pulverem calciamenti sui, ait: 'Maledicta sit domus haec, et maledicti habitatores eius in sempiternum, fiatque deserta, et non sit qui inhabitet in ea'. Et dich omnis populus: 'Amen'. Et adiecit:tione provehatur quisquam ad episaudit'. Egresso autem ex ea sacerdote, protinus omnes familiae, quae in domum illam erant, a febre corripiuntur, et parumper ingemescentes, spiritum exalabant. Quod cum iam tertia die ageretur, videns Hortensius, sibi nihil de suis servientibus reservari, timens, ne etiam et ipse pariter interiret, ad sanctum virum maestus ingreditur, proiectusque ad pedes eius, cum lacrimis veniam rogat. Quam ille benignissime indulgens, benedictam aquam domui transmisit, illaque per parietes respersa, omnis aegritudo protinus est depulsa, magnaque ibi virtus apparuit. Nam et qui incurrerant sanati sunt, et qui sani erant ultra non incurrerunt. 4 In eclesiasticis vero scripturis eru
Abbreviated transcription (Latin):
uillus cibocta uo urbis miliario
lueder& qd obtentusa cerdo¬
tis p̃sticũ nullus cembigat
Cunc &ꝓculus ille prb in ruptis
ouola utrensis castrimuris
ab in gredientib: hostib: anteip¬
sũ ecdesice altare gladior
ic tib infrusta discerptur.e
red diditq illidñs sicꝰ sacerdos
cantareconsueuerat secundũ¬
uladis aruernae : hortensi
in sa senatorib: comitatũur¬
bis illius agens quendc̃ depa¬
rentib: scĩ id e honoratũ no¬
mine iurbis plateaneqd terre¬
teneriiussit: qͦd celerit beato
uironiciatũ e Atille ꝑamicor
suos coepit rogare ut eũ data au¬
dientio : absoluiiuber& ⁊ qͦdillẽ
nullatenꝰ p̃stitit : Tunchecitus
senex deferrise in platet̃qͣ ille
tenebatur iub&s Adlatis aut̃
rogab atmilites ut eũ dimitte¬
rent: Illiuero timentes oboedire
ausi ũsunt pontifici: Et sacerdos
locit̃ deportate: Estet enĩsenes
ualđ & ꝓprus pedib abireñ po¬
terat Seferentes cuit̃ eũ indo¬

Expanded text:
ullus ab octavo urbis miliario ullus ab octavo urbis miliario laederetur. Quod obtentu sacerdotis praestitum nullus ambigat. Tunc et Proculus ille presbiter, inruptis Lovolautrensis castri muris, ab ingredientibus hostibus ante ipsum eclesiae altare gladiorum ictibus in frustra discerptus est, reddiditque illi Dominus, sicut sacerdos cantare consueverat, secunducladis Arvernae Hortensius unus ex senatoribus comitatum urbis illius agens, quendam de parentibus sancti, id est Honoratum nomine, in urbis platea nequiter reteneri iussit. Quod celeriter beato viro nuntiatum est. At ille per amicos suos coepit rogare, ut eum, data audientia, absolvi iuberet Quod ille nullatenus praestetit. Tunc beatus senex deferri se in plateam qua ille tenebatur iubet; adlatus autem rogabat milites, ut eum dimitterent. Illi vero timentes, oboedire ausi non sunt pontifici. Et sacerdos: enim senes valde et propriis pedibus abire non poteras. Deferentes autem eum in do
Abbreviated transcription (Latin):
opasua qͦdim posterꝰ ei euenisse
manifestũ .ẽ Eracenĩ uirbea¬
tus inoractione assiduus. &ia
tantũ amator populisui ut ad¬
ueniente theodorico acuallan¬
te cũ exercituurbẽ scr̃ dimũ¬
ros eius ꝑ noctẽ psallendo cir¬
cuir& etutregioniuł populo
dñs uelo cit̃ succurrere digna¬
r&ur. Adslictus inieiunus
atquugilus in stante orabat
Porro theodorichus rexcũto¬
gtar& &icĩ murcs urbis euer
imelũ r& rudere cogitabat
õ nocte pauore ꝑterritus.
destrausuo exsilit : acsolusꝑ
uit̃ puhłicã fugr enititur p¬
ldercit enĩ sensũ nerciens qͥđ
uger& qd animaduertales
sur eũq r&enere conantes uix
siliũ pariutatis mece. Eccemuri
cuutatis istius sortissimi sunt
erł ꝓpugnacula ingentia ucd
unt hcelo qͦ sed antestis loci
Noli fcccere qͣdcogitas. uoli ep̃o
in iuriã inserre aut urbẽ cuer¬
tere. Cuiꝰ consiliũ tex demen¬
cei accipiens p̃ceptũ posuit ne

Expanded text:
opera sua'. Quod in posterum ei evenisse opera sua'. Quod in posterum ei evenisse manifestum est. 2. Erat enim vir beatus in oratione assiduus et in tantum amator populi sui, ut, adveniente Theodorico ac vallante cum exercitu urbem, sanctus Dei muros eius per noctem psallendo circuiret; et, ut regioni vel populo Dominus velociter succurrere dignaretur, adflictus in ieiuniis atque vigiliis instanter orabat. Porro Theodoricus rex cum cogitaret etiam muros urbis evertin exilium retrudere cogitabat. Nam nocte pavore perterritus, de stratu suo exilit ac solus per viam publicam fugire nititur. Perdiderat enim sensum, nesciens, quid ageret. Quod animadvertentes sui eumque retenere conantes, vix silium parvitatis meae. Ecce muri civitatis istius fortissimi sunt, eamque propugnacula ingentia vallunt, haec loquor; sed et antestis loci Noli facere quod cogitas; noli episcopo iniuriam inferre aut urbem evertere'. Cuius consilium rex clementer accipiens, praeceptum posuit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
eufrcsio ep̃o qͥ a prunculo qͥon¬
dc̃ cntistiti successera t̃recep¬
tus.ẽ largiasq: ei tã domib: qũ
ogris &luineis uel ille uł qui
lugdunensi urbi perat sumaui
diligentia excolebunt erat
enĩ icc̃ senex & uerus d̃ cultor
Secedentecuit̃ cibhoc mundo
scõ eufitsio. apollinaris trib
mensib: sacerdotio sub miniftr¬
to: migrauit Cũ cuit̃ haec
theodori coregi nuntia ta suis
nr̃i cimoris ⁊ elo: cibur besua
epis copatũ. ꝑculus qͥ dcĩ exa¬
rario prb̵ ordinatus mulo
eimiuricis intulit: omnẽq pꝰ¬
testatẽ illidereb et desicie al¬
tenuẽ iuctũ ministniri p̃cepit
sed ꝑ eiꝰ orationẽ aciuib correp¬
tus prudentiorib restituta omni
potestate secbeiꝰ remouit insidur
Antediccus tam̃ sacerdos ũm
memor in iuriae sicꝰ qondã pau¬
lus ca posto ł de alex andro ita&
hic depculo decantabat dicens:
ꝓculus ceperius multam alami¬
hif ecit reddatillich̃r̃ secundũ

Expanded text:
Eufrasio episcopo, qui Abrunculo quonEufrasio episcopo, qui Abrunculo quondam antestiti successerat, receptus est, largitisque ei tam domibus quam agris et vineis, vel ille vel qui Lugdunensi urbi praeerat summa eum diligentia excolebant. Erat enim iam senex et verus Dei cultor. Decedente autem ab hoc mundo sancto Eufrasio, Apollinaris, tribus mensibus sacerdotio subministrato, migravit. Cum autem haec Theodorico· regi nuntiata fuissenostri amoris zelo ab urbe sua episcopatum, Proculus quidam ex aerario presbiter ordinatus, multas ei iniurias intulit, omnemque potestatem illi de rebus eclesiae autenuem victum ministrare praecepit; sed per eius orationem a civibus correptus prudentioribus, restituta omni potestate, se ab eius removit insidiis. Antedictus tamen sacerdos non inmemor iniuriae, sicut quondam Paulus apostolus de Alexandro, ita et hic de Proculo decantabat, dicens: 'Proculus aerarius multa mala mihi fecit, reddat illi Dominus secundum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdãi ferunt nepas fausti epi qͥ
genelricẽ suct̃ suscitasse ꝑ hi¬
b&ur scĩtate p̃ditus. uir tu¬
tũ dote fulgiđ Caritatis igni¬
culo feruiđ. Castititis flore
p̃cipuus Adepiscopatũ rute¬
noe ecđ elegitur. expetitur
ordinatur : In qͦ episcopatu
amplicitis adhuc uistutib
Cũ indĩ semꝑ oꝑ ib crescer&
auctã beciti amanticntisti¬
tis: scm corpꝰ inantea trans¬
tulit: sed ñ fuit scõ acceptabi¬
le hocopꝰ ⁊ Vnđ factũ ẽ ut
ꝑuisũ apparens dicer& ei qͥa
ausutemerario astus inpace
qͥ escentes uisus . es amouisse:
Ecceego remouet̃ te ab hacurbe
Et eris exul in regione alteror
Verũ tam̃ ũ priuaberis ab
in antedictã urbẽ morabantur.
suspicio attigit quod seuellit ep̃s
francorũ ditionib: subdereꝰ Consi¬
lioq: accepto cogita uerunt eũ
ꝑfoderegladio ⁊ qͦd cũ ueros cõ
nuntiatũ fuiss&: de nocte con¬
surgens cũ fidelissimis ministris
suis: aburbe illa egrediens
aruernꝰ aduenit : Ibiq ascõ

Expanded text:
s Fausti episcopi, qui genitricem suam suscitasse perhibetur, sanctitate praeditus, virtutum dote fulgidus, charitatis igniculo fervidus, castitatis flore praecipuus, ad episcopatum Rutenae ecclesiae eligitur, expetitur, ordinatur. In quo episcopatu ampliatis adhuc virtutibus, cum in Dei semper operibus cresceret, auctam beati Amantii antistitum corpus in antea transtulit; sed non fuit sancto acceptabile hoc opus. Unde factam est, ut per visum apparens diceret ei: 'Quia ausu temerario artus in pace quiescentes visus es amovisse, ecce ego removeam te ab hac urbe, et eris exul in regione altera; verumtamen non privaberis ab in antedictam urbem morabantur, suspicio attigit, quod se vellit episcopus Francorum ditionibus subdere, consilioque accepto, cogitaverunt eum perfodere gladio. Quod cum viro sancto nuntiatum fuisset, de nocte consurgens, cum fidelissimis ministris suis ab urbe illa egrediens, Arvernus advenit. Ibique a sancto
Abbreviated transcription (Latin):
a postolũ pculũ manifestas
opertcarnis. plena in mundi¬
&fẽdicũ hominẽ q easectatis
fuee reddunt : cetqiadextre¬
exulture facit : infuturo
cuit̃ gaudiis donat caatnis:
Vnđ nos qͥ nunc sumꝰ incorpo¬
repositi : aspiceredebemus:¬

Expanded text:
apostolum Paulum manifesta sunt apostolum Paulum manifesta sunt opera carnis, plena inmundiet fetidum hominem, qui ea sectatus fuerit, reddunt atque ad extreexsultare facit, in futuro autem gaudiis donat aeternis. Unde nos qui nunc sumus in corpore positi, aspicere debemus
Abbreviated transcription (Latin):
plũ ciedisicotũ. ẽ. in qͦ in gens
frequentia populi dieb singulis
accurrit: Multas enĩ uistutes
ibiindĩ nomine nunc ostendunt:
ditũ & paradytici gressũ ple¬
rũq recipiunt. Iupicinꝰ cutabb̵
obiens in froimoncasteriibasil¬
cũ ẽsepultus : Reliqͥtq dño
pecuniae credite multi plica
tatalenta id ẽ becitas mona¬
chorũ congregationes in eius
laude deuotas Exp̃ł¬
nt̃reliqͣ uitaeꝑ p&lucie semind
q̃ ccelestis soctor ex illo diui¬
nitatis fontementes incultae
aruũ uel intigauit institut¬
one uel dogmate feci indauiđ.
oit: Omnis qͥ ñ accipit crucẽ
succ̃ & seqͥturme ñ ẽ medignis

Expanded text:
plum aedificatum est, in quod ingens plum aedificatum est, in quod ingens frequentia populi diebus singulis accurrit. Multae enim virtutes ibi in Dei nomine nunc ostenduntur; ditum, et paralytici gressum plerumque recipiunt. Lupicinus autem abbas obiens, intra monasterii basilicam est sepultus: reliquitque Domino pecuniae creditae multta talenta, id est beatas monachorum congregationes in eius lande devotas. EXPLIreliqua vitae perpetuae semina, quae coelestis Sator ex illo divinitatis fonte mentis incultae arvum vel irrigavit institutione, vel dogmate fecundavit, ait: Omnis qui non accipit crucem suam et sequitur me, non est me dignus
Abbreviated transcription (Latin):
delgccte qa ũ dec& monachos
sticultatib: mundcnis extolis
sedin humilitate cordis cdiregnũ
iustitic̃q: enis exqͣ rere Atrex
cũ audiss& haec uerba : deditẽis
p̃ceptionẽ : ut cnnis singulistre¬
centos modios tritici: eiusdẽq
mensurace numero uinũ accipic̃n r
Et centu cureos ad conparanda
& romanꝰ fract̃ eiꝰ : Atlupicinis
germanosuo : Dic inqͥtinihi in
q lemon asteriñuis tibi parori
sepulchrũ ut simulqͥ ercormus
Qalt : nĩ potest fieriutego in mo¬
nasterios epulchrũ habeã :
c̃ qͦ mulieru accessus circ&tur:
Nostienĩ qͥd mihim digno& pon
merentidñs dr̃ meus gratiã
tribuit curationũ ⁊ multiq
ꝑ inpositiomẽ manꝰ mece ac
uis tutẽ crucis dominicae adi¬
uersis langorib sint erepti :
Erit ciut concursus aadtumulũ
meũ si abhacluce migrauero
Ideoq: rogouteminꝰ ãmonar¬
terio reqͥescã: prohacuero
causa cũ obiss&: indecĩmilib
amonasterio inmonte par¬
uulo sepultus ẽ: suꝑ cuius de¬
inceps sepulchrũ magnũ tem¬

Expanded text:
et, monachos facultatibus mundanis extolli, sed in humilitate cordis Dei regnum iustitiamque eius exquerere'. At rex, cum audisset haec verba, dedit eis praeceptionem, ut annis singulis trecentos modios tritici eiusdemque mensurae numero vinum accipiant et centum aureos ad conparandum et Romanus frater ejus, ait Lupicinus germano suo: Dic, inquit, mihi in quali monasterio vis tibi parari sepulcrum, ut simul quiescamus? Qui ait: Non potest fieri ut ego in monasterio sepulcrum habeam, a quo mulierum accessus arcetur. Nosti enim quod mihi indigno et non merenti Dominus Deus meus gratiam tribuit curationum, multique per impositionem manus meae ac virtutem crucis dominicae, a diversis languoribus sunt erepti. Erit autem concursus ad tumulum meum, si ab hac luce migravero. Ideoque rogo, ut eminus a monasterio requiescam. Pro hac vero causa cum obiisset, in decem millibus a monasterio in monte parvulo sepultus est: super cujus deinceps sepulcrum magnum tem
Abbreviated transcription (Latin):
nouũ hominẽ qͥ s ecundũ dm̃
formatus ẽ in iustitrascĩtatȩ
& ueritate: Id eoq cũ seꝑ fectũ
indĩ opere cerner&: ñ fuitdu¬
bius insidep&ere: qod ꝑuitã
scõm confisus. eobtenere
ꝑquẽ opifex caeli : maris acter¬
roce parua qͥdẽ numerõ sed
ciłb e ciegrpti solitu dines
concupiuit. Qd iter dũ tere
berib: in uincula conicitur
Inqͥb: ꝑ quinq anuos exultaens
angelo soluente lcexcitur
Occiden talẽ qͦq plag̃iuisiu¬
secupiens aruernꝰ aiduenit
Ibiq ad bocsi licac̃ scĩ gericimo¬
ncsteriũ collocauit : Erateñ
miroceuis tutis fugator dae¬
monũ in lum incctorq calto¬
rũ. Aliorũ qͦq: morborũ po¬
tentissimꝰ medicator. Igitus
cũ fefuutas supradiet ceba¬
reficiendũ populũ qͥ solemni
tati aderat : in atrio ex mori
conponer&: Causcitur moi¬
nachus dicens: Etceep̃mcũ
duce & ciuib: inuitatũ habe
etuix nob̵ suꝑsunt quattuo
uini amphoroce : unđ ominis
cid caelũ manib infusis fle

Expanded text:
um hominem, qui secundum Deum formatus est in iustitia, sanctitate et veritate. Ideoque cum se perfectum in Dei opere cerneret, non fuit dubius in fide petere, quod per vitam sanctam confisus est obtenere, per quem opifex caeli, maris ac terrae parva quidem numero, sed adire Aegypti solitudines concupivit. Quod iter dum teneret, rberibus, in vincula conicitur, in quibus per quinque annos exulans, angelo solvente, laxatur. Occidentalem quoque plagam visitare cupiens, Arvernus advenit, ibique ad basilicam sancti Cirici monasterium collocavit Erat enim mirae virtutis, fugator daemonum inluminatorque caecorum, aliorum quoque morborum potentissimus medicator. Igitur cum festivitas supradictae bareficiendutati aderat, in atrio ex more componeret. Causatur monachus dicens: Ecce episcopum cum duce et civibus invitatum habes, et vix nobis supersunt quattuor vini amphorae, unde omnia ad caelum manibus, infusis fletu
Abbreviated transcription (Latin):
iob pciulo ante p̃dixerat bo¬
cignꝰ dĩ ecceqͥ tollit peccata
huiꝰ mundi: Habebantinse
& clauorꝰ ad fixionẽ cũatin¬
reeius confixi atq aidicis
diuinis exterriti nibil indig
eiꝰ omni potenticie: in corissu
habitatione gerebant ful¬
bat in his & illud resurreco¬
nis lum̃ insigne qͦ cangelus
refulsit dũ reuoluit lapide
monumenti : qͦ iħs splend
subilla ostiorũ obseratorũs
clusione cũ in ꝓuisus in medi
cipostoliciseatur ad st&lb
comitacu: Qidem dñs eosden
uerbis uita eimbuens caeis
eueccuis icirce. Int̃ qͦs ebos
confessor illidius: Itahccecom¬
nia incordissui tab̵naculo collo¬
cauit : ut & ipseqͦq: tẽplũ sc̃spr̃¬

Expanded text:
 paulo ante praedixerat: Ecce Agnus Dei! Ecce qui tollit peccata huius mundi! Habebant in se et clavorum adfixionem, cum a timore eius confixi atque a iudiciis divinis exterriti, nihil indignum eius omnipotentiae in cordis sui habitatione gerebant. Fulgebat in his et illud resurrectionis lumen insigne, quo angelus refulsit, dum revolvit lapidem monumenti; quo Iesus splenduit sub illa ostiorum inclusione, cum improvisus in medio apostolici senatus astitit comitatu: quos idem Dominus eosdem verbis vitae imbuens coelesti est evectus in arce. Inter quos et beatus confessor Illidius ita haec omnia in cordis sui tabernaculo collocavit, ut et ipse quoque templum s
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ mortificationẽ xp̃i ita
corporeuro circũ ferentes
incorpore ur̃o mortaler
go confessores xp̃iqͦs tempus
ꝑsecutionis admastrriũ
diuersas distinentiaecrucer
adhibuerunt: Etut mostis¬
catis mẽbris: soli illiui ueren
eñĩ ꝑ illos mentis int̃naeoculo
dñm cuelorꝰ discendissecdte¬
rcis : ñ abiectũ adhumilitaũ
sed humili actũ miseri corditer

Expanded text:
rtificationem Christi in corpore vestro circumferentes, in corpore vestro mortali. Ergo confessores Christi, quos tempus persecutionis ad martyrium diversas abstinentiae cruces adhibuerunt; et ut, mortificatis membris, soli illi viverentenim per illos mentis· internae oculos Dominum caelorum discendisse ad terrae, non abiectum ad humilitatem, sed hu
Abbreviated transcription (Latin):
tis fenerationis suae duplici
scitis factione talentis dicat :
Eugeseruebone qͥ a suꝑ pauca
fuisti fidelis suꝑ multa teccms¬
titat in troc in gaudiũ dnĩtur
p̃ destinatorũ ẽ enĩ ista cũ dĩ
opeꝑficere qͥ ab ipsis cunabu¬
lorũ uagtb Vt sciepedemulo
legitur dñm scire meruerunt:
Cognitũq nũquã cibeius p̃ce¬
tionib recesserunt. Neq post
baptismis a cramentũ Niuec̃
illã pollentẽq regenenego
nis stolã inpudicis cictib pollis¬
runt : Q meritosequuntur
cignũ qͦcũq lerit: quosipsius
tigni candore gregius lilusde¬
coris nullo temptationis
ciestu marcentib: coroncuis
His deniq: sirtis dextentincdo¬
taedomincitionis extenta in¬
chocntes ꝓuocat : uincentes ad¬
iuuat : uictores ad ornat
qͦ spominis suititulo p̃signatos
De terrenis gemitib eleucins
ita ccelorũ euehit gaudiaglo¬
nosos. Deqͦrũ niueo electionis
numero & illos ẽe non c̃ibigo q̃
idrensis heremi opaca lustr¬

Expanded text:
tis fenerationis suae duplici tis fenerationis suae duplici satisfactione talentis, dicat: Euge serve bone, quia super pauca fuisti fidelis, super multa te constituam; intra in gaudium domini tui. Praedestinatorum est enim ista cum Dei ope perficere, qui ab ipsis cunabulorum vagitibus, ut saepe de multis legitur, Dominum scire meruerunt, cognitumque, numquam ab eius praeceptionibus recesserunt neque post baptismi sacramentum niveam illam pollentnis stolam impudicis actibus polluerunt. Qui merito sequuntur Agnum quocunque ierit, quos ipsius Agni candor egregius liliis decoris nullo tentationis aestu marcentibus coronavit. His denique sertis, dextera inclytae dominationis extenta, inchoantes provocat, vincentes adjuvat, victores adornat, quos nominis sui titulo praesignatos de terrenis gemitibus elevans, in coelorum evehit gaudia gloriosos. De quorum niveo electionis numero et illos esse non ambigo, qui Jurensis eremi opaca lustr
Abbreviated transcription (Latin):
uitã, Vnđmaifestũ ẽ melius
Q acusit diuersitas meritorũ
uistutũq unatam̃ omnes uita
corporis alitiumundo: Et scri¬
psifciteor iniuferiore confesso¬
rũ libro ciliqͣ decꝰrundõ uita :
q̃ iucorpore operati sunt breui¬
oroo Idcirco : qͥ a cũ dedĩ uistute
ingentia cens ecitur poruata¬
men÷ redduntur inscriptis
prolixi orot qͦq ĩti hoc qͦduita scõ¬
rũ uocitare uoluimꝰ librolmpe¬
riti: idiotaeq: p̃sumimus ꝓ¬
palare: Orcuites dñm: ut
dignẽ turdacre uerbũ inore
nr̃o ꝗͥ oramutorũ adusus
p̃stinos sciepiusres erauit :
et quodin stĩs p̃cipit scribi
ł Ries euangelicae cicͥmon&
disciplinae ut dominicae
largtionis pecunia: pũmula¬
riis feneracta cũdignomulti¬
plicationis fructu dispensorte
dominorestaur&ur : Nec altis
defossa foueis recondatur ad
detrimentũ : sed ractionabili
dispensationeporrecta a&ne
uitaecrescat adlucrũ Vtino¬
piens r&ributionis dñsq̃ cõmo¬
dcuit inqdrere cũusuris recep¬

Expanded text:
s , cum sit diversitas meritorum virtutumque, una tamen omnes vita corporis alit in mundo. Et scripsi, fateor, in inferiore confessorum libro aliqua de quorundam vitam quae in corpore operati sunt breviora, idcirco-quia, cum de Dei virtute ingentia censeantur, parva tamen redduntur in scriptis; prolixiora quoque in hoc, quod vita· sanctorum vocitare voluimus, libro imperiti idiotaeque praesumimus propalare, orantes Dominum, ut dignetur dare verbum in ore nostro, qui ora mutorum ad usus praestinos saepius reseravit, et quod in sanctis praecipit scribi, ries euangelicae admonet disciplinae, ut dominicae largitionis pecunia nummulariis fenerata cum digno multiplicationis fructu dispensante Domino restauretur nec altis defossa foveis recondatur ad detrimentum; sed, rationabili dispensatione porrecta, aeternae vitae crescat ad lucrum, ut incipiens retributionis Dominus quae commodavit inquerere cum usuris, recep
Abbreviated transcription (Latin):
upicinꝰ igitur abba cũminus
haber& unđ tantit̃ sustene¬
r& congregationẽ reuelcuĩs
tusthesccuri reconditi fue¬
raunt . Ad quaem locũ cce¬
deris solus. aurũ aergentũq
quantũ leu arepotuerat mo¬
nasteri omnferebat Et exind
coempto cibo reficiebat
fratrũ multitudines qͦsaddt
officiũ congrega uerat sicq
fcicebat ꝑ singulos cinnor
nullitam̃ fratrũ patefecit

Expanded text:
s haberet unde tantam sustineret congregationem, revelavit itus thesauri reconditi fuerant: ad quem locum accedens solus, aurum argentumque, quantum levare poterat, monasterio inferebat, et exinde, coempto cibo, reficiebat fratrum multitudines quos ad Dei officium congregaverat. Sicque faciebat per singulos annos. Nulli tamen frat
Abbreviated transcription (Latin):
ditũq: acleuigatũ meritis
tabnaculũ diuersisq uistutũ
florib adornatũ resedense
extensa dextente maiestate
dignoctus ẽ ꝑ eos miseratione
ꝓpria ꝑficere q̃ p&issent sic̃
nunc ꝑ bectũ quinticinũ deqͦ
sermo futurur ẽ mentis no¬
bilis generositate : fulgidũ iusti¬
Acie opus plerũq cõpleuit
Er go t̃ nos more pecorũ carnis
sectatio adterrena submergat
acdep̃mat. sed potius scor̃ exẽ¬
plis in lecti prudenter intelle¬
gentes q̃ dĩ sunt spiritalisnos
oꝑa ad cuelestia acsempit̃na
sustollat. Neq in nob mens
ab inpudicis actionib uicta lux¬
or & sed c&initatis ꝓmeritis
uindiccins: soliũ uictrix sccpi¬
entia regn& ⁊ Igitur beatissi

Expanded text:
didumque ac levigatum meritis tabernaculum, diversisque virtutum floribus adornatum, residens, extensa dexterae majestate, dignatus est per eos miseratione propria perficere quae petissent, sicut nunc per beatum Quintianum, de quo sermo futurus est, mentis nobilis generositate fulgidum iustitiae opus plerumque conplevit. Ergo non nos more pecorum carnis sectatio ad terrena submergat ac depremat, sed potius sanctorum exemplis inlecti, prudenter intellegentes quae Dei sunt, spiritalis nos opera ad caelestia ac sempiterna sustollat; neque in nobis mens ab inpudicis actionibus victa luxoriet, sed aeternitatis pro meritis vindicans solium victrix sapientia regnet. 1. Igitur b
Abbreviated transcription (Latin):
qos becitaec onuerrationis
menitũ. euexit adccielũ
uorũq: uitie trormiten
cestis relcitionibi cognitũ ec¬
desi e credificare putaur dice¬
cocliqua ex illis opostunitato
cogento non differo qͥ ascõrũ
uita tẽ modo etirũ pauidit.
propositũ : uerũ &iã auditorum
ciuimos incitat ad ꝓfectũ. Et
cinuitadicere debeamꝰ: E gelli¬
us qͦq: & conplures philosophorũ

Expanded text:
ationis meritum evexit ad caelum, quorumque vitae tramitem certis relationibus cognitum eclesiam aedificare putavi, dicere aliqua ex illis oportunitate cogente non differo, quia sanctorum vita non modo eorum pandit propositum, verum etiam auditorum animos incitat ad profectum. Et an vitas dicere debeamus. A. Gellius quoque et con
Abbreviated transcription (Latin):
illis damantib: adccelũtidie¬
nit subito antistite in ꝑtiene
p̃sidiũ ⁊ Conlisũq orationisi¬
plici incendiũ reftinxit plds
supertreundas. Eo tem̃pr
a disenteria fatigor &ur ut
depuluere sepulchriacce¬
pit ꝓtinꝰ morbo caruit.
DEUIR TUTIBUS
ETMIRACLIS
BEATIMARTNI
IN GP̃T LIBER
UITAEPA TAUU
OPERE CPORGI
FLORENTI

Expanded text:
illis clamantibus ad caelum, adveillis clamantibus ad caelum, advenit subito, antistite inpertiente, praesidium; conlisumque orationi supplici incendium, restinxit plebs superare per undas. Eo tempore a disenteria fatigaretur, ut de pulvere sepulchri accepit, protinus morbo caruit. DE VIRTUTIBUS ET MIRACULIS BEATI MARTINI INCIPIT LIBER VITAE PATRUM OPERE GEORGI FLORE
Abbreviated transcription (Latin):
no nomine paternicqsq
caecus mutus acsurdus
manib controoctus ꝑqͦs dẽ
contagiit fuerat. Et consctis
omnib mẽbris a morbo soliteq̃ũ
pedes ñ ibant hominisustenta¬
culũ patronip̃ potentis hic expe¬
tutbasilicã orationẽ fudit.
ciꝑ tis oculis lucẽꝑ ditac̃ cernit
manꝰ adusũ p̃stinũ recipit Et
ses cluatũ becti antistitis uir¬
tute demiruns sos pytatis suce
gractiã populis dedarauit.
Obhuiur mirocculi gracticẽcõnu¬
tis munera capit : Seqͥbipon
nullꝰs aiugo ecptiui tatis ex em̃i
burdigalens̃i urbẽ domu
una ignib conp̃ħens a ueheme¬
ter coepit exuri. Cumq flã¬
mis hinc & inđ spatiantib: ode
domꝰ huic discrimini subiace¬
rent Nec eẽt dubiũ easđ huius
fomitis caloredepascis ongo¬
gtitus incircuitupopulus poñ
becitim cqͣtini coepit atten
inuocare : Et neuicinas domo
uistus eiꝰ exuriꝑ mit ter& cũo
crimis dep̃caru: sicq: adelas¬
tã uocẽ deflentiũ coepit erep¬
tus flãmaedecedere : Atq

Expanded text:
 nomine Paternianus, qui caecus, mutus ac surdus, manibus contractus per quoddam contagium fuerat, et confictis omnibus membris a morbo, soli tantum pedes praebebant homini sustentaculum. Patroni praepotentis hic expetiit basilicam, orationem fudit, apertis oculis lucem perditam cernit, manus ad usum pristinum recepit, et se salvatum beati antistitis virtute demirans, sospitatis suae gratiam populis declaravit. Ob huius miraculi gratiam a multis munera capititatis exemit. Burdegalensim urbem domus una ignibus conprehensa vehementer coepit exuri. Cumque, flammis hinc et inde spatiantibus, aliae domus huic discrimini subiacerent, nec esset dubium, easdem huius fomitis calore depasci, congregatus in circuitu populus nomen beati Martini coepit attentius invocare et, ne vicinas domos virtus eius exuri permitteret, cum lacrimis deprecare; sicque ad elevatam vocem deflentium coepit crepitus flammae decedere. Atque
Abbreviated transcription (Latin):
te ds̃ ab hac necessitateeripuĩs ⁊¬
Nã uirtus mea nulli iuuare po¬
test qͥ altꝰ nuꝑuimotemporecũ
nauẽ ascendens italic̃ p&ere
multitudo paganorũ mecũ
ingressa ẽ int̃quor & ego łap
tũ solus. erã int̃ illã rusticorũ
multitudinẽ xp̃ianꝰ: Osta aũt
tẽpestate coepimuo carenam̃
dm̃i : atq: ut meint̃ cessio tua
eriper& flagitare : Pagani
uero inuocabant deossuos:
et ille louẽ iftemercuriũpcla¬
mabat : alius mineruae alii
uenerir ciuxiliũ flagitabat
Cũq: ic̃ in discrimine mostis
essem. Alo adeos: Ouirinoli
tis dep̃senti in teritu erui.
inuocate scm̃ nic&iũ utipse
obiieat cũ dnĩ miserico¬
dia uossaluari: Cũq: unauo¬
ce eleuata in huiꝰ remodila¬
lũ ẽ Ceciditq uentii acso¬
ereducto in q uoluntas prã
fuit uauis accersit: Ego aut̃
uouine priii camã capitis
donderẽqut̃ã tuis obtutib
p̃sentarer ⁊ Tuncius n ep̃i ton¬
soratus homo. aruernũ adiit

Expanded text:
te Deus ab hac necessitate eripuit; te Deus ab hac necessitate eripuit; nam virtus mea nulli iuvare potest'. Qui ait: 'Nuperrimo tempore cum navem ascendens Italiam peterem, multitudo paganorum mecum ingtum solus eram inter illam rusticorum multitudinem Christianus. Orta autem tempestate coepi invocare nomen Domini, atque ut me intercessio tua eriperet flagitare; pagani vero invocabant deos suos, et ille Jovem, iste Mercurium proclamabat, alius Minervae, alius Veneris auxilium flagitabat. Cumque jam in discrimine mortis essemus, aio ad eos: O viri, noltis de praesenti interitu erui, invocate sanctum Nicetium, ut ipse obteneat: cum Domini misericordia vos salvari". Cumque una voce elevata in huiuscemodi clatum est, ceciditque ventus, ac sole reducto, in quo voluntas nostra fuit navis accessit. Ego autem vovi, ne prius comam capitis tonderem, quam tuis obtutibus praesentarer'. Tunc iussu episcopi tonsoratus homo Arvernum adiit,
Abbreviated transcription (Latin):
nuniauit ⁊ Pe gressi aut̃
arege euectu nauali ob dormi¬
uitꝰ et ecce cõmotii uento flu¬
uius: coepit fluctii i excelsa
porrigere It aut putar &ur
nauis ipsa dimergiis acerdor
aut̃ ut p̃fatisumꝰ dormiens
somnũ nescioquẽ utplerũq
dormientib: euenit quasi ab
aliqꝰ obp̃mir labat Excitati
qͦq: asuis facto signocrutis suꝑ
aquas cessauit procella ⁊
Demđ surpirans crebri
int̃rogatus a suis ẽ qͥ duidiss&
Qͥ alt si lereqͥdẽ decreuerã
s ed tam̃ dicã :uidi enĩ meqͣsi
ꝑ uniuersũ orbẽ r&ia adca¬
piendũ extendere: Et nulli
erat adiutor mecs nisi tanũ
hicpuer arediur : Et merito
eũ dñrr&isicẽ ostendere uolũ
qͥ cotidie populos ad diuinũof¬
ficiũ capiebat Uenit aut̃
adeũ hamo qͥ dc̃i cciesariẽ
barbãq: ꝓlixã efferens ꝓftrt¬
turq ad peder eiꝰ ait Ego sũ
domire qhi maris periculo po¬
sitos tuo adiutor iosũs aludo
atilleobiurgans hominẽ
cur deeo laudationis huiusꝓ
ferr& gloriã ait : Dic qͣ liter

Expanded text:
nuntiavit. Regressus autem a rege evectu navali, obdormivit. Et ecce commotus vento fluvius coepit fluctus in excelsa porrigere, ita ut putaretur navis ipsa dimergi. Sacerdos autem, ut praefati sumus, dormiens somnum nescio quem, ut plerumque dormientibus evenit, quasi ab aliquo obpraessus dabat. Excitatus quoque a suis, facto signo crucis super aquas, cessavit procella. Deinde suspirans crebrius, interrogatus a suis est, quid vidisset. Qui ait: 'Silere quidem decreveram, sed tamen dicam. Vidi enim me quasi per universum orbem retia ad capiendum extendere, et nullus erat adiutor meus, nisi tantum hic puer Aridius'. Et merito eum Dominus retificem ostendere voluit, qui cotidie populos ad divinum ofticium capiebat. Venit autem ad eum homo quidam, caesariem barbamque prolixam efferens, prostratusque ad pedes eius, ait: 'Ego sum, domine, qui in maris periculo positus, tuo adiutorio sum salvatus'. At ille obiurgans hominem, cur de eo laudationis huius proferret gloriam, ait: 'Dic, qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
lut iubar ueriluminis in orbe
resplendens infirmita tũ mos¬
bida uirtutũ efficacia pelles¬
bat assidue. Niuarđ qͥdã
diuturna febre detentus dũ
aquas ccestuans ab ardore
hauritas sidue ab hiy dr opem
tumuĩł Itaut tãuenter quã
stomachus inmodũ uisicae
cerner&ꝰ extensu : In dispera¬
tioneergo ꝓ tali infirmitate
positus deferrise ad scm bene¬
ficioplaustri deposcit Deni¬

Expanded text:
lut jubar veri luminis in orbe lut jubar veri luminis in orbe resplendens, infirmitatum morbida virtutum efficacia pellebat assidue. Nivardus quidam diuturna febre detentus, dum aquas aestuans ab ardore haurit assidue, ab hydrope intumuit, ita ut tam venter quam stomachus in modum vesicae cerneretur extensus. In desperatione ergo pro tali infirmitate positus, deferri se ad Sanctum beneficio plaustri deposcit. Deni