comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dño. Sed nolens ipse dñs aliquid indomo suc terrenę¬
exiberi negocicitionis eius quid ẽꝗ honesta puta retur
negociabantur ei ecit foras. Quid ergo fr̃s mei : quid puta¬
mus fatiet dñs si rixis discidentes si fabulis uaccantes. siri¬
su dissoluto uł alio quod libet scelere repererit in rettito:
qui ostias quȩ sibi hymmolarentur ementes. in templo
uidit. et elimincire festineuit. Haec ꝓpt̃ illo diximus
qui aeccłam ingressi. non solum intentionem orandi neg
legunt : uerũ aeticem ea ꝓquibꝰ orare debuerant augent:
insuꝑ et arguentes sẽ ꝓhuuꝰ modi stultitiae. conuitiis. odiq¬
uł a etiã de cractionibꝰ insecuntur. Addentes uidelic et pec¬
catti peccatis: et quasi funem sibi longissimum inecutti
eorũ augm̃tatione texentes. Necimentes ex eo districti
iudicis examinatione damnari. Nã bis quidem legimuꝰ
tores eiecerit. Nunc uidelicet idem tercio ante passionẽ

Expanded text:
Domino. Sed nolens ipse Dominus aliquid in domo sua terrenDomino. Sed nolens ipse Dominus aliquid in domo sua terrenae negotiationis, ne ejus quidem, quae honesta putaretur, negotiabantur, ejecit. Quid ergo, fratres mei, quid putamus faceret Dominus, si, rixis dissidentes, si fabulis vacantes, si risu dissolutos, vel alio quolibet scelere reperiret irretitos, qui hostias, quae sibi immolarentur, ementes in templo vidit, et eliminare festinavit? Haec propter illos diximus, qui, ecclesiam ingressi, non sligunt, verum etiam ea pro quibus orare debuerant, augent, insuper et arguentes se pro hujusmodi stultitia conviciis odiisque, vel etiam detractationibus insequuntur, addentes videlicet peccata peccatis, et quasi funem longissimum sibi incauta eorum augmentatione texentes, nec timentes ex eo districti judicis examinatione damnari. Nam bis quidem in sancttores ejecit, primum videlicet, id est, tertio ante passionem
Abbreviated transcription (Latin):
firmitate apparens. Etdemꝗ ex diuinitatis auctorttitȩ
statuit decreta custodiat. Neenim puttarent serui. absque
crebris ortitionum bonorũꝙ actuum uictimis uł flagella
euadere : uł p̾mia se posse ꝑcipere. Etipse int̃seruo adadoran¬
dum: hymmolandũꝙ dĩ filiuꝰ ascendit. Qui ueniens ihero¬
solimcan : quid ibi gerentes inuenerit. quid ibidem ipse
gesserit iudecanus. Etinuenit inquit nitem plo uendenteᷤ
boues &oues et columbas anumularios sedentes. Etcũ feci¬
sa& quasi flegellum defuniculis. om̃s eiecit detemplo. Oues quo¬
que eboues xnumulariorum effudit a es. et mensas subũti:
Boues oues & columbȩ. ad hoc emmebantur : ut offertren¬
tur intemplo. Tu mularii ad hoc sedebant admenscis.
ut int̃ empto res. uenditoresq osticrum ꝓmpit eẽ peccu¬
niȩ tactitio. Uidebaantur ergo licitȩ uendi intemplo:
quȩ ad hoc emmebcantur : ut ineodem templo offerantur

Expanded text:
firmitate apparens eadem quae ex divinitatis auctoritate firmitate apparens eadem quae ex divinitatis auctoritate statuit decreta custodiat. Ne enim putarent servi absque crebris orationum bonorumque actuum victimis vel flagella evadere, vel praemia se posse percipere, et ipse inter servos ad orandum immolandumque Dei Filius ascendit. Qui veniens Jerosolymam, quid ibi gerentes invenerit, quid ibidem ipse gesserit, videamus. Et invenit, inquit, in templo vendentes oves et boves et columbas, et nummularios sedentes; et cum fecisset quasi flagellum de funiculis, omnes ejecit de templo, oves quoque et boves; et nummulariorum effudit aes, et mensas subvertit. Boves, oves, et columbae ad hoc emebantur, ut offerrentur in templo. Nummularii ad hoc sedebant ad mensas, ut inter emptores venditoresque hostiarum prompta esset pecuniae taxatio. Videbantur ergo licite vendi in templo, quae ad hoc emebantur, ut in eodem templo offerrentur
Abbreviated transcription (Latin):
tatis eiuꝰ. testem atq custodem ioseph: ab omni prsus actio¬
ne coniugtli mansisse semꝑ inmunem. Nec natos set cog¬
natos eorũ more scriptura usitaito fr̃s uł sorores seduatori
quocarit: Denique abraham hoc modo loqͥtur ad loch.
lequeso sit iurgium in t̾me & te etpastores meos et pcistore
tuos fis̃ enĩ sunimus Xlaban adiccob. Numquid quici¬
fr̃ ms̃ es. gratis sẽiues michi. Et quidem constat: quici loth
filius ciran fris abrahȩ fuit. etiacob fuit filiũ rebecce soioris
labc. Sed ꝓpt̃ cognitionem : sunt fr̃s nuncupati. Hanc
ergo regulam in scripturis scĩs ut dixi frequentissimȩ aetiã
cognatos mariȩ uł ioseph. fr̃s dñi cꝓpellatosoport& in tel¬
legi Quod aut̃ ꝓpinquante pascha iħs ascendit iheros oli¬
incan: nob ꝓfecto dat exemplum. Quantt animi iugilan¬
tia dnicis subiai debetmuꝰ imperiis cum ipse in hominis in¬

Expanded text:
tatis ejus testem atque custodem Joseph, ab omni prorsus actiotatis ejus testem atque custodem Joseph, ab omni prorsus actione conjugali mansisse semper immunem; nec natos, sed cognatos eorum, more Scripturae usitato, fratres, sororesve Salvatoris vocari. Denique Abraham hoc modo loquitur ad Lot: Ne quaeso sit jurgium inter me et te, et pastores meos et pastores tuos, fratres enim sumus . Et Laban ad Jacob: Num quia frater meus es, gratis servies mihi ? Et quidem constat quia Loth, filius Aran, fratris Abraham, et Jacob sit filius Rebeccae sororis Laban, sed propter cognationem sunt fratres nuncupati. Hac ergo regula in Scripturis sanctis, ut dixi, frequentissima, etiam cognatos Mariae vel Joseph, fratres Domini appellatos oportet intelligi. Quod autem appropinquante Pascha Jesus ascendit Jerosolymam, nobis profecto dat exemplum quanta animi vigilantia dominicis subjici debeamus imperiis, cum ipse in hominis in
Abbreviated transcription (Latin):
mirabile sciercim̃tum. quomodo ipse iłis cũ ma¬
tre et fribꝰ ascendisset ihero solimam & ibi inue¬
nisset uendentes & ementes intemplo : eosq qualit᷑ inde
mat̃ eius et frs eiꝰ et discipuli eius. ibiꝰ que manserunt
non multiꝰ diebꝰ  ꝓpe erta pascha iudaeorũ : et ascen¬
dit ihs ihero solimis. Bene enĩ eugłista ait: Descendi¬
se iħm incplicrncum. Cah arnaum uero uilla
pulcherrima int̃p̃catur . significtans hunc mundũ qđ dñs
recedens descendisse dicitur. Sedsol& moueri quosdc̃
qđ in exordio lectioniꝰ huiuꝰ fugłicȩ dictum est. Quia
descendente capharnaum dno: non solũ mat & disci¬
puli eus s& & fr̃s eius secuti sunt eũ. Dec defuere hereti¬
ci qui ioses hiurum becte semꝑ uirginis mariȩ putarent
exalia uoxore genuisse eos. quos fr̃s dñi scriptura appel¬
lat. Alii mctiorem ꝑfidicm. os eum exipse maria post
que ulliuꝰ scrupulo questionis scire & confiteri oport&
Non tantũ becttm dĩ genitricem. sed &bettissimũ casti¬

Expanded text:
odo ipse Jesus cum matre et fratribus ascendisset Hierosolymam, et ibi invenisset vendentes et ementes in templo, eosque qualiter indemater ejus, et fratres ejus, et discipuli ejus, ibique manserunt non multis diebus, et prope erat Pascha Judaeorum, et ascendit Jesus Hierosolymam. Bene autem evangelista ait, descendisse Jesum in Capharnaum. Capharnaum vero villa pulcherrima interpretatur, significans hunc mundum, quo Domrecedens descendisse dicitur. « Sed solet movere quosdam, quod in exordio lectionis hujus evangelicae dictum est quia descendente Capharnaum Domino, non solum mater et discipuli, sed et fratres ejus secuti sunt eum. Nec defuere haeretici qui Joseph virum beatae semper virginis Mariae putarent ex alia uxore genuisse eos, quos fratres Domini Scriptura appellat. Alii majore perfidia hos eum ex ipsa Maria, post que ullius scrupulo quaestionis, scire et confiteri oportet, non tantum beatam Dei genitricem, sed et beatissimum casti
Abbreviated transcription (Latin):
sibilia : quando eipse non potest quem diligis stare
Incassum cor quasi manentes figitis: dum fugit ipse
narent : Siigitur munduꝰ cadit & nos eum cadentẽ am¬
plectimus: opprimi magis uolumus quam habittare
Quia nulla ratio apericulis illiuꝰ separat: quem eius

Expanded text:
diligere, quando et ipse non potest, quem diligitis, stare. Incassum cor quasi manentes figitis, dum fugit ipse naret. Si igitur mundus cadit, et nos eum amando complectimur, opprimi volumus potius quam habitare, quia nulla nos ratio a ruina illius separat quos in
Abbreviated transcription (Latin):
ueracit̃ prudens ut eis miseri omniũ qui ꝑeũ dño ad¬
quiruntur fructus adcrescit. Sed qm ordo disputti¬
tionis de poscit. uc etiam de prudencia quȩ princi¬
palis e uirtus. sximo poneretur in loco. Restat
quoque quid sit iusticia aperire.UIII.
mobilitas imicuique rei ꝓpriam tribuat dignitatem
mhac diuinitatis cultus & humanitatis iura etiusta
iuditia et aequitas totius uitȩ conseruatur. Quid enĩ
iustius quem dm̃ diligere eiusque mandata custodi¬
re ꝑ quem dum non fueremus creiti summuꝰ. Dum
ꝑditi fuimuꝰ recreciti summuꝰ et ad seruitute diabo¬
lica liberati

Expanded text:
veraciter prudens: ut ejus meritis omnium qui per eum Domino acveraciter prudens: ut ejus meritis omnium qui per eum Domino acquiruntur, fructus accrescat: sed quoniam ordo disputationis deposcit ut etiam de prudentia, quae principalis est virtus, primo poneretur in loco, restat quoque quid sit justitia aperire. CAPUTnobilitas, unicuique rei propriam, tribuens dignitatem. In hac, Divinitatis cultus, et humanitatis jura, et justa judicia, et aequitas totius vitae conservatur. Quid enim justius quam Deum diligere, ejusque mandata custodire? per quem, dum non fueramus, creati sumus; dum perditi fuimus, recreati sumus, et a servitute diabolica liberati
Abbreviated transcription (Latin):
parte que sunt dĩ dono. Hudentes nec suo perire. nec alie¬
no peccato. Exeo aut̃ qui nec dũ itci est. eorũ ꝑfecta pri¬
dencia sic̃ erit in illai uitti ubi ꝑfecte inuentibꝰ ulluserror
obripere non poterit omnino etiam ꝓdentes aliquo¬
tiens peccatis scillentibus at quies nulla uoluntette de¬
prauiati sed humano errore ut homines lcipsi. Hec ad¬
huc totti prudenciȩ ac scipienciȩ ꝑfectione ꝑfecti. sicut
ibi erunt ubi nec ignorare cliquid. nec peccare lam pos¬
sunt. Tales dñs in euu anglio fieri p̃cepit dicens. Estote
prudentes sic̃ serpentes et simplices sic̃ colũbȩ. Quia
nec simplices circũ uenire aliquos possunt nec pruden¬
tes circũ uenire ꝑmittunt. Qm̃ quidem hȩc uirtus mul¬
tum auitio secularis amundicilis prudentiȩ distait.
quod illud corrumpit saina haec uero scinat uicia ac¬
cessione corrupit. Ac si omnibꝰ quibꝰ potest ꝓdẽẽ festinat.

Expanded text:
parte, qua sunt Dei dono prudentes, nec suo perire possunt, nec alieparte, qua sunt Dei dono prudentes, nec suo perire possunt, nec alieno peccato. Ex eo autem quod necdum ita est eorum perfecta prudentia, sicut erit in illa vita ubi perfecte viventibus ulln poterit; etiam prudentes aliquoties peccatis fallentibus acquiescunt, non voluntate depravati, sed humano errore, ut homines, lapsi: nec adhuc tota prudentiae ac sapientiae perfectione perfecti, sicut ibi erunt, ubi nec ignorare aliquid, nec peccare jam possunt. Tales Dominus in Evangelio fieri praecepit dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae; quia nec simplices circumvenire aliquos possunt, nec prudentes se circumveniri permittunt. Quandoquidem haec virtus multum a vitio saecularis ac mundialis prudentiae distat, quod illud corrumpit sana, haec vero sanat vitia, accessione corrupta: ac sic omnibus, quibus potest, prodesse festinat
Abbreviated transcription (Latin):
tuor Frudencico lusticia ł ortitudo. Temperantia
UII.DEPRUDENTIA
rudenci est rerum diuingrum humcarum que.
Put homini datum scienciȩ. In qua intellegendum est.
quid cauiendum sit. quidue ftciendum. Vnde psalmista
loquitur. Deuerte amado et facbonũ. Quici nulla melior¬
est sapiencia quam ipsa qua ds scđm hum cinȩ mentis mo¬
dulum intelligitur et timetur atꝗ eius futurũ creditur
ꝓpterea quod nec scipiens dicirecte possit. cui de est pru¬
dencia. Hec prudens cui de ẽscipiencia. Qua ꝓpter
sinichil aliud prudenciȩ ac scipienciȩ munus accipitur.
Nisi in quisitio et conp̃hensio ueritatis. Qui uerittae pru¬
denter querere et scipienter inuenire potuerit. his pru¬
dens. his sapiens iure uocabitur. Et quic quid de pruden¬
tia fuerit disputaitum. Id totũ desapiencia possit intelli¬
si. Qui ergo prudenciȩ participatione prudentis effec¬
ti. dõsuo non pedibꝰ set sc̃is moribus ad ꝓpinquant exea

Expanded text:
tuor, prudentia, justitia, fortitudo, temperantia tuor, prudentia, justitia, fortitudo, temperantia CAPUT VII. De prudentia. Prudentia est rerum divinarum humanarumque, prout homini datum est, scientia. In qua intelligendum est quid cavendum sit, quidque faciendum. Unde Psalmista loquitur: Diverte a malo, et fac bonum. Quia, nulla melior sapientia, quam ipsa qua Deus, secundum humanae mentis modulum intelligitur et timetur, atque ejus futurum creditur uunt. Propterea quod nec sapiens dici recte possit, cui deest prudentia: nec prudens, cui deest sapientia. Quapropter si nihil aliud prudentiae ac sapientiae munus accipitur, nisi inquisitio et comprehensio veritatis: qui veritatem prudenter quaerere et sapienter invenire potuerit, is prudens, is sapiens jure vocabitur. Et quidquid de prudentia fuerit disputatum, id totum de sapientia possit intelligi. Qui ergo prudentiae participatione prudentes effecti, Deo suo non pedibus, sed sanctis moribus appropinquant; ex ea
Abbreviated transcription (Latin):
oRRo ante quam deprincipalium uirtutibus
quattuor dicatur aliquid. Primo indagationem
ueritatis sue oport& quid sit aut quare uirtus dicatur.
Quȩ intanto nominis pcellit honore ut nulla quaĩ uis
iudeantur rectoisine uirtute dõ funt accept aibilia.
Uirtus namque omnis sc̃at̃ res est diuin in corporeo
ꝓrsus atque mundissima quam mentes in quincitȩ
non inquincat. set ipsa inquinata se maculcat cu¬
ius pcrticipatione firmantur infirmai. Suscittentur
mortuos staicantur infirmai Corrigtantur. prituci
reconciliantur aduersa. Hanc non habet nisi ds̃ et¬
his cui dederit ds̃ quȩ in animo habitea. sec animũ
corpusque scĩficcit. Ad quã nulluꝰ accedit inuitus.
qutm nullus ammittit nisi ꝓpria uoluntate decep¬
tus. Dequa rursum alias dicitur. Uirtus quoque ami¬
mi habitus est. naturȩ decuꝰq uitȩ ratio morũ. Pietti¬
tis cultus diuinictitis honor. aet̃nȩ becttitudinis me¬
ritum. Cuius partes sunt ut diximus principales quet¬

Expanded text:
orro antequam de principaliumvirtutibus quatuor dicatur aliquid, primo indagatione veritatis scire oportet quid sit, aut quare virtus dicatur, quae in tanto nominis praecellit honore, ut nulla, quamvis videantur recta, sine virtute, Deo fiant acceptabilia. Virtus namque omnis sancta res est, divina, incorporea prorsus, atque mundissima: quam mentes iniquitate non inquinant, sed ipsa inquinatos emaculat: cujus participatione firmantur infirma, suscitantur mortua, sanantur infirma, corriguntur prava, reconciliantur adis cui dederit Deus, quae in animo habitat, sed animum corpusque sanctificat. Ad quam nullus accedit invitus, quam nullus amittit, nisi propria voluntate deceptus. De qua rursum alias dicitur: Virtus quoque animi habitus est naturae, decusque vitae, ratio morum, pietatis cultus, Divinitatis honor et aeternae beatitudinis meritum. Cujus partes sunt, ut diximus, principales qua
Abbreviated transcription (Latin):
CTUALIS est uita : conuersatio reli¬
gioscr Prosꝑque docet quo modo p̃po¬
siti sub se regant uiuentes & diligtant:
lititi Quod eis experire sciunt pcit̾nci
cura ꝓuideant. & quedit̃ ꝓpositosuo
subiecti ttmqueim ccipiti membra
deseruiant. Ac p̃cepta eius ueluti imperium dĩ. sum mo
ammore custodicant. Ipscinamque actualis uitto Paanẽ
esurienti tribuit. Verbo scpientiȩ nescientem edoc&. erran¬
tem corrigit. Ad humilitittis uicm suꝑbientem ꝓximũ
reuocat. Infirmitatis curam gerit. Quȩ singulis quibꝰ quȩ
expediant. dispenscit. et om̃is is quedit̃ subsistere ualecant.
sollicite p̃uid&. quȩ cũ & in p̃senti fiunt. & cũ corpore defi¬
ciunt. Ad tamen mentes huius uitȩ ꝑuan& meternũ.

Expanded text:
ctualis est vita conversatio religiosa, quae edocet quomodo praepositi sub se regant viventes et diligant, sua solliciti, quod eis expedire sciunt, paterna cura provideant: et qualiter praeposito suo subjecti, tanquam capiti membra deserviant, ac praecepta ejus, velut imperium Dei, summo amore custodiant. Ipsa namque actualis vita panem esurienti tribuit, verbo sapientiae nescientem edocet, errantem corrigit, ad humilitatis viam superbientem proximum revocat, infirmantis curam gerit: quae singulis quibusque expediant, dispensat: et commissis, qualiter subsistere valeant, sollicite providet. Quae cum et in praesenti fiunt, et cum corpore deficiunt, attamen merces hujus vitae permanet in aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
quantomagis uentrem pascunt : tanto magis sensum men¬
cibi acl ecti sine concupiscentia degustentur. & saepe
abiecta & iulia aedendi cupiditate sumantur: Sicq
fit ut non sit culpa. cyborum qued ittis: sed illud repu¬
tetur aduitium : quod cum desiderio degustatur : Vnde¬
edanibel uir desideriotum appellatus est. quia pa¬
nem desiderii non manduc auit : & potum concupis¬
centiȩ non bibit : magis enimxp̃o quam aepulas defid¬
qui uinum non ꝓebriae ate : sed ttentum ꝓcorporis salutȩ
ꝑcipit: Ethoc eis offert uoluntas: si ꝑmittat infirmitas

Expanded text:
quanto magis ventrem pascunt, 252 tanto amplius sensum menine gulae concupiscentia degustantur, et saepe abjecta et vilia edendi cupiditate sumuntur. Sicque fit ut non sit in culpa ciborum qualitas, sed illud reputetur in vitium, quod cum desiderio degustatur. ideo vir desideriorum appellatus est, quia panem desiderii non comedit, et potum concupiscentiae non bibit; magis enim Christum quam epulas desidqui vinum non pro ebrietate, sed tantum pro corporis salute percipiunt, nec hoc eis offert vol
Abbreviated transcription (Latin):
agitaitur: & rami eꝰ citius in riuna confringun¬
tur: Quantũ quisque insuperiori constitiutur
loco : tantum inmaiori uersatur periculo: Et
si delinquat peccatum maius est Potentes
enim seculi : potenter tormenta patiuntꝰ
Cui enim plus commititur: plus abeo exgi
cilioribus uitus praemitur: Si enĩ uix ual&¬
animuꝰ peccatta deuitare quiceus. quanto magis
occupatione scłi deuictus IIII.¬

Expanded text:
agitatur, et rami ejus citius in ruina confringuntur. 5. Quanto quisque in superiori constitutus est loco, tanto in majori versatur periculo; et , tanto, si delinquat, peccator major est. Potentes enim potenter tormenta patientur . Cui etenim plus committitur, plus ab eo exigitur, cilioribus vitiis premitur. Si enim vix valet peccata animus devitare quietus, quanto magis occupatione saeculari detentus? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
agregis uitt pastoris. Sit it aque rector discretuꝰ
insilentio : utilis in uerbo: He auit tacenda ꝓfe¬
rat: aut ꝓferenda retiscescat: Nam sicut in
Hi qui praesunt non inse potestatem debent ordiniꝰ.
s& ae queditatem pensare conditionis Ne prae¬
eẽ se hominibꝰ gaudeant: soe ꝓdeẽ: Prae dica¬
tor quisque plus actibuꝰ quam uocibꝰ inseruuat.
&eloquendo quo gradicontur ostendat: Prius eni¬
qui gregis curam suscipiunt. sae ita sibi mutua¬
caritate spiritedia apetunt ut rebꝰ exteriobꝰ.
nullatenus occupentur : Etcumcurare corpo¬
radia fundituꝰ neglegunt: subditorũ necessi¬
tatibꝰ minime occurrunt: Quorum nimirũ
praedicatio despicitur: Quia dum delinquen¬
tium facta corripiunt. si tamen eis necesse.¬
ria praesentis uitȩ non tribuunt: non orum¬
pastores erga interiora studia subditorũ suorũ
ferueaant: quatimiꝰ in eis exterioris quoque
uitȩ ꝓuidenciam non relinquant: Vnde ali¬

Expanded text:
it rector discretus in silentio, utilis in verbo, ne aut tacenda proferat, aut proferenda reticescat. Nam sicut inci qui praesunt, non in se potestatem debent ordinis, sed aequalitatem pensare conditionis; nec praeesse se hominibus gaudeant, sed prodtor quisque plus actibus quam vocibus insonet, potius, quam loquendo quo gradiantur ostendat. Quia equidem curam suscipiunt, sed sic sibimet vacare ad spiritualia appetunt, ut rebus exterioribus nullatenus occupentur. Qui cum curare corporalia funditus negligunt, subditorum necessitatibus minime occurrunt; quorum nimirum praedicatio plerumque despicitur, quia, dum delinquentium facta corripiunt, sed tamen eis necessaria praesentis vitae non tribuunt, nPastores erga interiora studia subditorum suorum ferveant, quatenus in eis exterioris quoque vitae providentiam non relinquant. Na
Abbreviated transcription (Latin):
semina ꝓfluaisse siue illa quȩ non concipiuntur:
siue quȩ naturli in lusione funduntur quod omniˢ
sapiens uid& quam sit absurdũ & adratione omnimo¬
dis alienũ. His ergo ꝓpositionibꝰ dearamȩ originae
partes se inuicem uincunt. quia queque ettrũ cum
alienã ꝓpositionem destruit: ipsa non ual& adstrue¬
re quod ꝓponit: Ob hoc dehac questione cettius que¬
rendum ẽ maximae quia a scis uiris nichil certiuꝰ
definitũ ẽ nec sc̃arũ scripturarũ auctoritate i ani
festius ꝓnunciatur: Iluc tenendum ẽ. paruulorum
animas nexu peccitti originalis eẽ districits. quȩ
nisi ꝑcipiant baptismatis sacramentũ regni cae¬
lestis participes eẽ non possunt: Sec cum carne¬
& commune habebunt peccatũ : & patri iuditio dam¬
nabuntur inignem acernum: IXXUIIII.
INTER CONCUPIS CENTIAM CARTS
IT SŨS HOC INTER EST

Expanded text:
semina profluxisse siue illa quae concipiuntur, semina profluxisse siue illa quae concipiuntur, siue quae nocturna inlusione funduntur? Quod omnis sapiens uidet quam sit absurdum et a ratione omnimodis alienum. His ergo propositionibus de animae origine partes se inuicem uincunt, quia unaquaeque earum cum alienam propositionem destruit, ipsa non ualet adstruere quod proponit. Ob hoc de hac quaestione cautius quaerendum est: maxime quia a sanctis uiris nihil certius definitum est, nec sanctarum Scfestius pronuntiatur. Illud tamen tenendum est parvulorum animas nexu peccati originalis esse astrictas, quae nisi percipiant baptismatis sacramentum, regni coelestis participes esse non possunt; sed cum carne commune habebunt peccatum, et pari judicio damnabuntur in ignem aeternum. XXXI. 109. Inter concupiscentiam carnis et spiritus hoc interest
Abbreviated transcription (Latin):
nis animae exadam uenire credantur. An noue
definiendo difficilis est : quia contrariis obiectioni
bus destritur : Nam illi qui nouas animas dicuna
singulis corporibꝰ creari cum illis opponi coeperit.
cur anima paruili quȩ non ꝓpagatur. ut caro
cum carne originlis peccati teneatur consortio:
num quid in iustus ẽ ds. ut cum carnem mittat ani¬
mam inignem acernum. quȩ cum carne non
hab& commune peccatum: hoccum illis opponi¬
tur. omnino deficiunt: At contra illi qui ad se¬
runt animas cum ipsis corporibꝰ ꝓpagari. possunt
quidem in paruulis iustum dĩiuditiũ firmare:
in consideratione seminum quȩ non concepta pere¬
unt : & ipsi penitus obmutescunt: Animam quip¬
pe humanam certum est. ae ternittaem in ipso cõ¬
ditionis suȩ munerae ꝑcepisse. Quae necesse est
ut corpus in quo hic quantulũ cumq tempus uiocerit.
in resurrectione recipicit Qui sergo dicat animata

Expanded text:
nes animae ex Adam venire credantur, an novaenes animae ex Adam venire credantur, an novaedefiniendo diffbus destruitur. Nam illi qui nouas animas dicunt singulis corporibus dari, cum illis opponi coeperit cur anima paruuli, quae non propagatur, ut caro, cum carne originalis peccati teneatur consortio "numquid iniustus est Deus, ut cum carne mittat animam in ignem aeternum, quae cum non habent commune peccatum", hoc cum illis opponitur omnino deficiunt. At contra illi qui asserunt animas cum ipsis corporibus propagari, pοssunt quidem in paruulis iustum Dei iudicium firmare, in cοnsideratione seminum quae non concepta pereunt, et ipsi penitus obmutescunt. Animam quippe humanam certum est aeternitatem in ipso conditionis suae munere percepisse, quae necesse est ut corpus in quo hic quantulumcumque tempus uixerit, in resurrectione recipiat. Quis ergo dicat animata
Abbreviated transcription (Latin):
uit asib in comuttbilis ut ds̃e& : itamen incorporea ut¬
ds̃ existera: Si enĩ corporetm credimuꝰ animcan. ergo
xdm̃ credimus habere corpoream formam qui etindem
ad sucm condidit similitudinem: Huius aut̃ partes
non nulli ueterum tres eẽ dixerunt Rationabile:
irascibile. & concupiscibile. Rationtibile: ꝑquod inuisi¬
bilia conspicit. Irascibile. ꝑ quod imp&us irae suae emen¬
dat &corrigit: Concupiscibile : ꝑquã concupiscentiã
carnis spiritede uirtute concupiscit: Cuius donici¬
lium quidam inpectore eẽ uoluerunt : quidã uero in ca¬
pitis arche etmn in abitare dixerunt : ttm quã incelo
unt : sa eam ꝑ om̃s artus in fusam discurrere dicunt:
De origine aut̃ eiꝰ utriȩ habentur opiniones. Uerũ
tamen sine ad firmaadipsumptione quid indepa
crum disputatio senserit: referamus. Inter quos
scissimus fulgentius incertam dehaae questione sic
ꝓfert. sententiam : cuius uerba breuiter ponenda
sunt Utrum in quid sicut cero nascentium sic om¬

Expanded text:
tamen incorporea ut existeret. Si enim corpoream credimus animam, ergo et Deum credimus habere corpoream formam, quia eandem ad suam condidit imaginem. Huius autem partes nonnulli ueterum tres esse dixerunt: rationale, irascibile et concupiscibile. Rationale, per quam inuisibilia conspicit; irascibile, per quod impetus irae suae emendat et corrigit; concupiscibile, per quam concupiscentiam carnis spiritali uirtute conpescit. Cuius domicilium quidam in pectore esse uoluerunt, quidam uero in capitis arce eam habitare dixerunt, tamquam in caelo unt, sed eam per omnes artus infusam discurrere dicunt. De origine autem eius uariae habentur opiniones. Verum tamen, sine adfirmandi praesumptitrum disputatio senserit, referamus. Inter quos sanctissimus Fulgentius incertam de hac quaestione sic profert sententiam, cujus breviter verba ponenda sunt: « Utrum, inquit, sicut caro nascentium, sic om
Abbreviated transcription (Latin):
animam quean xp̃m incctrnem suscepit sp̃m nominauit :
Nam cum dixissae dñs potestatem habeo ponendi animã
metm quam sine dubio tunc posuit quando incruce in
sunt animae non sunt. Ipsam aut̃ animã. alii ignẽ: alii
sanguinem ẽẽ dixerunt. alii incorporetan nec habere ullã
figuram: Non nulli quoque eandem diuinȩ naturae
cẽ partem : impia temeritate crediderunt Hos au¬
tem eandem non ignem uł sanguinem: sae incorporeã
dicimus eẽ in passibilem. atque inmutabilem: Caren¬
tem pondere figurae siue colorȩ Nec credimuꝰ partem.
s& creaturam eẽ dĩ. Nec desubstantia dĩ uel dequa lib&
subiacenti elementorum materia: sa ex nichilo fuis¬
se cretitam Nam ut ait quidam . si eam ds̃ desemaeipso
fecisser : nec quaquam uitiosci uł mutabilis. uł misera
ex̃: Item si exelementis eaẽ uisibilibꝰ ftata haber&
utique eaterra soliditatem: aut exaqua humorem.
aut flatum extere. Aut calorẽ exigne: S& quia his

Expanded text:
animam quam Christus in carne suscepit spiritum nominauit. Nam cum dixisset Dominus: Potestatem habeo ponendi animam meam, quam sine dubio tunc posuit, quando in cruce, insunt, animae tamen non sunt. Ipsam autem animam alii ignem, alii sanguinem esse dixerunt, alii incorpoream nec habere ullam fesse partem impia temeritate crediderunt. 101. Nos autem eamdem non ignem, vel sanguinem, sed incorpoream dicimus, passibilem, atque mutabilem, carentem pondere, figura, sive colore. Nec dicimus animam partem, sed creaturam esse Dei, nec de substantia Dei, vel de qualibet subjacenti elementorum materia, sed ex nihilo fuisse creatam. 102. Nam, ut ait quidam, si eam Deus ex semetipso fecisset, nequaquam vitiosa, vel mutabilis, vel misera esset. Item, si ex elementis 98 esset visibilibus facta, haberet utique vel ex terra soliditatem, aut ex aqua humorem, aut flatum ex aere, aut calorem ex igne; sed quia his
Abbreviated transcription (Latin):
ius uerbis duritiam cordis nr̃i accuscitur. quia ipse plan¬
git quod corte baptis ium cõmiserat: Nos uero & post bap
tis satis facimus si ab iniquitate non cessamus: Nis uolunt atĩ¬
bus quoquȩ quas dileximus in contrario oppositis lamentis in se¬
quamur : Vt qui commisit ꝓhibita : sibi maipsi abscidere
debecit &eiam concessa: Etse rephendat in minimis : qui memi¬
supplicia: deb& it a agere. ut inmultitudine peccatorum
possit exaequitre ubertatẽ uirtutum: Non leruter debae

Expanded text:
iud quam duritia nostrae mentis accusatur? quia ipse plangit quod ante baptisma commiserat; nos vero et post bapsatisfacimus si ab iniquitate 88 cessamus, nisi voluptates quoque quas dileximus, e contrario appositis lamentis inseat, ut, qui commisit prohibita, sibimetipsi abscidere debeat etiam concessa, et se reprehendat in minimis, quem memisupplicia, debet ita agere, ut multitudinem peccatorum possit exaequare ubertate virtutum. HILARIUS. Poe
Abbreviated transcription (Latin):
est. Sumopere cauendum ẽ. omne mendatium: Quã¬
uis non numquam sit aliquod mendatii genuꝰ culpȩ
leuioris: si quisque ꝓsalute hominũ mentiatur: Sed
quia scriptum est: Os quod mentitur: occidit animã:
ꝑeorum fallatia defendant. nec suȩ anime noceant.
Dum p̃stitre alienȩ cani nittuntur solatia: mendax
odit ueritatem. Os autem in continens facit seditione
sitas ueri loquio adiungitur : & plerũ que aueritate in ci¬
pit. qui falsa confingit. Mendaces fatiunt : ut nec uera
dicentibus credatur: Sepę uera p̃mittit: qui falsa dic:¬
turus est. Etcum primũ ad quisierit fidem: adreli¬
que mendatia. audientes credulos facit¬
locuntur : iurare semꝑ delectantur : dũ oporteat hoc
tantum eẽ in ore. ẽẽ. non non. Ampliuꝰ eni quam est.

Expanded text:
etc.--Summopere cavendum est omne mendacium, quamvis nonnunquam sit aliquod mendacii genus culpae levioris, si quisquam vitam praestando mentiatur. Sed quia scriptum est: Os quod mentitur, occidit animam . per eorum fallaciam defendatur, ne suae animae noceant, dum praestare vitam carni nituntur aliodit ueritatem, os autem incontinens facit seditionesitas veriloquio adjungitur, et plerumque a veritate incipit qui falsa confingit; latent saepe veraitate suspectum. Saepe vera promittit qui falsa dicturus est, ut, cum primum acquisierit fidem, ad reliqua mendacia audientes credulos faciloquuntur, jurare semper delectantur, dum oporteat hoc tantum esse in ore, Est, est, Non, non. Amplius enim quam est
Abbreviated transcription (Latin):
se eocaltat corsuum Suꝑbre sicut origo est omnium
criminum : itt runa cuncterum uircutum: Ipsa
enim inpeccato prima. ipsa in conflictu ꝓxima. Inde¬
omnium peccatorum est icocima quitam ꝓuirtu¬
tes quam ꝑuitia humances mentes excerminat:¬

Expanded text:
 culpa. Superbia sicut origo est omnium criminum, ita ruina cunctarum virtutum. Ipsa est enim in peccato prima, ipsa in conflictu postrema. omnium peccatorum est maxima, quia tam per virtutes quam per vitia humanam mentem exterminat
Abbreviated transcription (Latin):
Doreum est post onm̃ conrepatrentes ahe filis
Etsinetessitus euenerit ut amor parentum ico
filiorum dĩ amori comparetur : &e nom possint utrũq
seruare : tunc odium in ꝓpinquis. piaas indõ est cũ¬
tur pater : sed laaditur xp̃s Lugebit familia: se

Expanded text:
dem post Deum amari parentes a filiis; sed si necessitas venerit, ut amor parentum et filiorum Dei amore comparetur, et non possit utrumque servari, tunc odium in propinquis, pietas in Deo esttur pater, sed laetabitur Christus: lugebit familia, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt qui sorores uirgines deserunt : & ex trancis uiduis copu¬
lantur : Illi quoque oderunt suos & non suorum palpant
nui : quam animȩ salutem perire: VUidua quȩ t̾renȩ pu
cito aleui aura marcescit: leuique flati corrum¬
pitur: Maxime ubi acis consentit aduitium : et

Expanded text:
i sorores uirgines deserunt et extraneis uiduis copulantur. sunt, quae oderunt suos et non suorum palpantur nui quam animae salutem, perire, quod — uelimus nolimucito ad leuem marcescit auram leuique flatu corrumpitur, maxime ubi et aetas consentit ad uitium et
Abbreviated transcription (Latin):
gens iuditium : & odio habens rapinã in olocaustum
Hinc iterũ dicit : Hostia impiorum ab ominaibilis : quia
offeruntur ex scelere: Qui sepe quoque indigentibꝰ subtra¬
scelere offertur. omni potentis dĩ non placat iracundiã
ris: acsiuictima filium in conspectu patris Quantus aut̃
dolor sit patris ꝑpendamus.: si in eius conspectu filiuꝰ uic¬
timetur: Hinc facile cognoscitur. quantuꝰ apud dm̃

Expanded text:
gens judicium, et odio habens rapinam in holocaustum . » Hinc iterum dicit: « Hostiae impiorum abominabiles, quia offeruntur ex scelere . » Qui saepe quoque et indigentibus subtrascelere offertur, omnipotentis / dei non placat iracundiam, ris, ac si victimet filium in conspectu patris'. Quantus autem dolor patris sit, perpendamus, si in eius conspectu filius victimetur, et hinc facile cognoscemus, quanto Deus omnip
Abbreviated transcription (Latin):
indigentibꝰ largiuntur : sed cũ occasionis tempus ad uene¬
rit rursus indigentes opprimunt: eosque in quantum
uaduerit rapinis deuastant: Ponunt ante occulos misericor
si alium inde reficias. unde aliũ inanem facis: condempnat
miseratio istti : noti ꝓpiciatur: Talis misericordia pec¬
catum non purgat : sed ampliat: Magnum scelus est¬

Expanded text:
multa largiuntur, sed cum occasionis tempus invenerint, indigentes opprimunt, eosque quibus valuerint rapinis devastant. Ponunt ante oculos cogitationium inde reficis unde alium inanem facis. Condemnat miseratio ista, non propitiat. Talis misericordia peccata non purgat, sed amplificat. Bonum qu
Abbreviated transcription (Latin):
datur: Nam dum dicitur dilige dm̃ extoto cor¬
de tuo: omnes cogitationes referendas ad dm̃
praecipit: Dum uero dicitur extota anime om¬
nes ꝑfectiones animȩ addinreferre uissit Dum
uero a diecit extotamente: indiccit omnem ratio¬
nem humanam : qua intellegimus & discerni¬
mus in rebus diuinis eẽ occupandam: Item duos
erga ꝓximi dilectionem seruanda : ut & ipse p̃s¬
t&e alio quȩ sibi p̃stare ab altero uult Etipsenõ
inferat alteri quae sibi aquoquam ꝑtimescit
inferri: Ex qua gemina uirtum dilectionis in
ꝓximum omnes ouuntur uirtutes: quibꝰ aut
utiliter quae sunt a paendt cupimus: aut quȩ
uitanda sunt utiliter praeccuemus: Quodenim
dñs dicit. omnia que cum que uultis ut fatiant
uobis homines& uos facite illis. ꝑtin& ad boni
in pensionem in ꝑimum: Item colligitur inuete¬
ri testeanento: quod tibi fieri non uis. alio ne fece¬
ris: ꝑtin&e ad cuiendum ne quis malũ inferat

Expanded text:
datur. Nam dum dicitur Dilige Deum ex toto cordatur. Nam dum dicitur Dilige Deum ex toto corde tuo, omnes cogitationes referendas ad Deum praecipit; dum uero dicitur ex tota anima, omnes affectiones animae ad Deum referri iussit; dum uero adiecit ex tota mente, indicat omnem rationem humanam, qua intellegimus et discernimus, in rebus diuinis esse occupandam. Item duo sunt erga proximi dilectíonem seruanda; ut et ipse praestet alio quae sibi praestari ab altero uult, et ipse non inferat alteri quae sibi a quoquam pertimescit inferri. Ex qua gemina uirtute dilectionis in proximum omnes oriuntur uirtutes, quibus aut utiliter quae sunt adpetenda cupimus, aut quae uitanda sunt utiliter praecauemus. Quod enim Dominus dicit: Omnia quaecumque uultis ut faciant uobis homines, et uos facite illis, pertinet ad boni inpensionem in proximum. Item quod legitur in Veteri Testamento: Quod tibi fieri non uis, alteri ne feceris, pertinet ad cauendum ne quis malum inferat
Abbreviated transcription (Latin):
Quod amor & dilectio media sunt: & tadutrumque
parata: Modo in bono : modo in malo uertuntur:
aritas autem : non nisi inbono: Cuius a iã nom̃
eo usque accollitur: ut ipse ds̃ catritas appelle¬
tur. Illa aut̃ ꝑfectit est caritas: quȩ inimicos
&patienter sustinae : & benigne refouet Qui ue¬
ro ita non agit. longe a caritate discedit Quat¬
tuor aut̃ sunt diligenda: ds scilic &: atque ꝓrei¬
mus: caronr̃a. atque anima: Prior ẽ aut̃ amor
dĩ: Sequens uero est ꝓximi. sa sicut ꝑ amorem dĩ
amor fit ꝓxnni : it & ꝑamorem ꝓximi. amor osten¬
ditur dei: Dilectio indm̃ : origo est dileccionis in pro¬
ximum: Etdilectio in ꝓximum. cognitio est dileo¬
tionis indm̃: Porro dilectio di atimore inchoat :
s& non atimore ꝑsererat: Nam dilectio exti¬
more. serulis est non libera: quia non constait
examore dĩ. sac extimore supplicii: Intribuꝰ
rebus dilectio dĩ exprimitur : ut nichilrema¬
neat in homine quod non diuinȩ dilectione sub¬

Expanded text:
quod amor et dilectio media sunt, et ad utrumque parata, modo in bonum, modo in malum uertuntur; caritas autem non nisi in bonum. Cuius etiam nomen eo usque extollitur, ut et ipse Deus Caritas appelletur. Illa est autem perfecta caritas, quae inimicos et patienter sustinet et benigne refouet. Qui uero ita non agit, longe a caritate discedit. Quattuor autem sunt diligenda: Deus scilicet atque proxímus, caro nostra atque anima. Prior est autem amor Dei, sequens uero est proximí. Sed sicut per amorem Dei amor fit proximi, ita per amorem proximi amor ostenditur Dei. Dilectio in Deum origo est dilectionis in proximum, et dilectio in proximum cognitio est dilectionis in Deum. Porro dilectio Dei a timore inchoat, sed non sub timore perseuerat. Nam dilectio ex timore seruilis est, non libera, quia non constat ex amore Dei sed ex timore supplicii. In tribus autem rebus dilectio Dei exprimitur, ut nihil remaneat in homine quod non diuinae dilectioni sub
Abbreviated transcription (Latin):
limibus aut forte lapsi sumus aut labi possumus. Sicor¬
rigere meuis delinquentem . aperte increpa taantum
ne occulte mordecis. Quid enĩ ꝓdest si menesciente aliiꝰ
ingere uittam : &idiorum non desinit detrectare: Siuis
detrahere. intratẽ peccat retorquȩȩ : non ediorum delic¬
ta. sed propria cerne: Num quam aliis detraheres. site

Expanded text:
milibus aut lapsi sumus, aut labi possumus. Si vis delinquentem corripere, aperte increpa, nec occulte mordeas. Quid enim prodest, si me nesciente aliis rigere vitam, et alienae non desinit detrahere. Si vis detrahere, tua in te peccata retorque: non aliorum delicta, sed propria cerne. Nunquam enim aliis detrahes, si te
Abbreviated transcription (Latin):
mes ad dampnationem: Euantum quis que aut corpore
aut mente flagella sustinae : tantum se in ꝑpactium remune¬
rari sper&. Necesse est ut cuerscintes quosque tumc con¬
sideremus amplus miseros: quanto eos conspicimus incul
pesuȩ flagello deredictos: Qui enim a dõ reuertitur. & ps
peratur : tantum ꝑditioni fit pximus quantum a helo
disciplinȩ inuenitur alienus.¬

Expanded text:
cet iniquis. Quantum quisque aut in corpore aut in mente flagella sustinet, tantum se in finem remunere. Unde necesse est ut peccantes quosque tunc consideremus amplius miseros, quando eos conspicimus in culpa sua sine flagello derelictperatur, tanto perditioni fit proximus, quanto zelo disciplinae invenitur alienus
Abbreviated transcription (Latin):
G IALDE Necessarium esti seruorum dĩ in hace uita aui¬
tiis temptari. Et uerberari flagellis. ut dũ cuitiis pul¬
santur . deuirtutibꝰ non suꝑbiant: Dum aut amma
aut caro dolore ad teritur : amundi a more faicilius¬
tmenta p̃sentis uitȩ delectentur : Etcelestem patriam

Expanded text:
 Valde necessarium est justum in hac vita vitiis tentari et verberari flagello, ut, dum vitiis pulsatur, de virtutibus non superbiat: dum vero aut animi aut carnis dolore atteritur, a mundi amore tamenta praesentis vitae delectent, sed coelestem patriam,
Abbreviated transcription (Latin):
Eutit non nulli qui sollerti cura spiritlia p̃cepta
ꝑserutuntur: sod quȩ intellegendo penetrant : uiuendo
conculcant. repente docent. quod non opere sae meditatio¬
ne didicerunt: Etcum pastor ꝑ abrutt graditur.
Praedicator qui asus uocibus moribus discrepat: ieiunꝰ
erit quod alius manducat: Grandis quippe condẽp¬

Expanded text:
sunt nonnulli qui solerti cura spiritalia praecepta perscrutantur, sed quae intelligendo penetrant, vivendo conculcant; repente docent 4 quae non opere, sed meditatione didicerunt; ppe 686 qui a suis vocibus moribus descrepat, jejunus serit quod alius manducet, quia suo semine
Abbreviated transcription (Latin):
exempla malorum muttantur inpeius Obhanc uti¬
litatem scribuntur sc̃orũ rumȩ & reparationis: ut spẽ
poenitentes desperae deuenia : Dum conspicit scõium
reparationẽ fuisse. &iam post rumm: Sciant fla¬
nem : aut certe exe oium comparationo durius deinobe¬
dientia puniantur: Mors quippe sc̃orũ bonis in adiu
touum : malis intestimonium Vtinde ꝑuersi sine ex¬
cusatione peretant: unde electi exemplũ capiunt ut

Expanded text:
ersitatem utantur in pejus. 3. Ob hanc utilitatem scribuntur sanctorum ruinae et reparationes, ut spem poenitendo desperet veniam, dum conspicit sanctorum reparationem fuisse etiam post ruinam. 4. Sciant flanem, aut certe ex eorum comparatione durius de inobedientia punitorium est, malis in testimonium, ut inde perversi sine excusatione pereant, unde electi exemplum capiunt ut
Abbreviated transcription (Latin):
rum afferebant. & ad pedes apłorũ ponentes expedicis
matura messis quid inde factum est: Dei psa messe eiec¬
tti sunt pauca grana & seminauerunt in orbem terra¬
rum. Et surgit alia messis quȩ infine scłi m&enda est
dio metent. Ad istam ergo messem non apłi sed an
go messis crescit int̾ zi ania & ex pectat purgtri
infinem. Illa uero messisiammaturaerat quo
priuꝰ missi s̃ discipuli. ubi ꝓph&e laborauer̃. Sodta¬
men fr̃s uidete quid dictum sit simulgitudeat et
qui seminat & qui metit. Disparis temporis labo¬
ris habuerunt : sed gaudium pariter ꝑfruuntur :
mercedem simul accepturi sunt uitam a&nam¬

Expanded text:
rum afferebant; et ad pedes apostolorum ponentes, expeditis rum afferebant; et ad pedes apostolorum ponentes, expeditis matura messis! Quid inde factum est? De ipsa messe ejecta sunt pauca grana, et seminaverunt orbem terrarum, et surgit alia messis quae in fine saeculi metenda est.dio metent . Ad istam ergo messem non apostoli, sego messis crescit inter zizania, et exspectat in fide purgari. Illa ergo messis jam matura erat, quo prius missi sunt discipuli, ubi prophetae laboraverunt. Sed tamen, fratres, videte quid dictum sit: Simul gaudeat et qui seminat, et qui metit? Disparis temporis labores habuerunt, sed gaudio pariter perfruentur, mercedem simul accepturi sunt vitam a
Abbreviated transcription (Latin):
bum uerum: quia alius est qui met&: aliuꝰ est qui semi¬
nat. ut & qui seminat simul gaudeat : & qui metit.
Ego misi uos metere quod uosnon labor atis : alii labora¬
uerunt: & uos in labores eorum introistis. Quid ergo
misit messores non seminatores : quo messores: ubiiã
alii laborauerunt. Nam ubi iam laboratum erat :
turum factum sadcem & trituram desiderabat. Quo
ergo erant messores mittendi: ubi iam ꝓph& e p̃dicaue¬
runt ipsi enim seminatores. Namsi ipsi non semina
sias uenit: Iam ista mulier fructuꝰ maturus erat : et
erant albe messes & ftdcem querebant. Misi quoque
uos m&ere qđ uos non seminastis: alii semintuerunt
& uos in labores eorum introistis. Qui leborauerunt
ipse abraham. ysahtc: a ⁊acob Legite labores eorũ
lerunt in illo frigore : quando seminabant. Ergo iam mes
sis in iudea patrata erat: merito ibi ttem quam matu¬
ra ses fuit : quando tot milia hominum p̃cia rerũ suc¬

Expanded text:
bum verum, quia alius est qui metit, alius est qui semibum verum, quia alius est qui metit, alius est qui seminat, ut qui seminat simul gaudeat, et qui metit. Ego vos misi metere quod vos non laborastis. Alii laboraveruMessores misit, non seminatores. Quo messores? ubi jam alii laboraverunt. Nam ubi jam laboratum erat, turum factum, falcem et trituram desiderabat. Quo ergo erant messores mittendi? ubi jam prophetae praedicaverunt: ipsi enim seminatores. Nam si ipsi non seminatcio quia Messias venit? Jam ista mulier fructus maturus erat, et erant albae messes, et falcem quaerebant. Misi vos: quo? Metere quod non seminastis: alii seminaverunt, et vos in eorum labores introistis. Qui laboraverunt? Ipse Abraham, 505 Isaac, et Jacob. Legite labores illorulerunt in illo frigore quando seminabant? Ergo jam in Judaea messis parata erat. Merito ibi tanquam matura seges fuit, quando tot millia hominum pretia rerum sua
Abbreviated transcription (Latin):
manducare : Quid mirum simulier illa non intelle¬
gebat aqua. Ecce discipuli nondum intellegunt aes¬
cam. Audiuit autem cogittitiones eorum. &iam in¬
struit ut magister. Non ꝑ circuitu sicut illa cuius
ad huc uirum requirebat. sediam aꝑte ms̃ inquid ey¬
bus est: ut fatiam uoluntatem eius qui me misit. Er¬
go & potus ille erat in illa muliere : ut faceret uolun¬
tatem eiꝰ qui eum misit. Ideo dicebat sicio damichi
bibere : scilic& ut fidem in eti operaretur. & fidem
eius biberet & eam in corpus suum traicer& corpꝰ
uoluntatem eiꝰ quime misit. Non ne uos dicitis qđ
adhuc quattuor menses sunt & messisuenit. In opus
feruebat & operarios mittere disponebat. Uos quat¬
tuor mens conputatis ad messem : ego uob aliã messem
albam & paratam ostendo Ecce dico uob. Leuate
occulos ur̃os & udete : quit im albe sunt regiones ad
messem. Ergo messores missuruꝰ est: In hoc enim est uer¬

Expanded text:
manducare? Quid mirum si mulier illa non intellimanducare? Quid mirum si mulier illa non intelligebat aquam? ecce discipuli nondum intelligunt escam. Audivit autem cogitationes illorum, et jam instruit ut magister; non per circuitum, sicut illam cujus adhuc virum requirebat, sed jam aperte: Meus, inquit, cibus est ut faciam voluntatem ejus qui misit me. Ergo et potus ipse erat in illa muliere, ut faceret voluntatem ejus, qui miserat eum. Ideo dicebat, Sitio, da mihi bibere; scilicet ut fidem in ea operaretur, et fidem ejus biberet, et eam in corpus suum trajiceret: corpus voluntatem ejus qui me misit. Nonne vos dicitis quod adhuc quatuor menses sunt, et messis venit? In opus fervebat, et operarios mittere disponebat. Vos quatuor menses computatis ad messem, ego vobis aliam messem albam et paratam ostendo. Ecce dico vobis: Levate oculos vestros, et videte, quia jam albae sunt regiones ad messem. Ergo messores missurus est. In hoc enim est ver
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt eu angelis areꝓiciant hydriam ad puteum
Recor damini quid superius dixerim dehidria. Uaserat:
unde aqua auriebatur. Greco nomine appellatur h¬
dria qm grece aqua hydor dicitur . ttm quam si aqua¬
rium dicerecur Riecit ergo hydriam quȩ non iam usui
sed honeri fuit. Auida qui ppe desi deraibat aqua illa
scaciari ut nuntiar& xp̃m: honere abiecto cucurrit
ad ciuittitem & dicit illis hominibꝰ. Uenite & uidete ho¬
minem qui dixit michi omnia quecum ꝗ feci. Proiecit¬
hy driam & abut anunciauit ciuitati pede temptim
ne illi quasiiam irascerentur & indignarentur & ꝑse¬
querentur. Ait enim. Venite auid ete hominẽ qui dix̃
michi omnii quecumꝗ feci. Num quid ipse est xp̃s:¬
cum discipuli dicentes. Rabbi manduca. Lerant enim
emere cibos & uenerant: Ille autem dixit. Ego cibum
habeo manducare : quem uos nonscitis. Dicebant ergo
discipuli adinuicem. Num quid aliqui ad culit ei

Expanded text:
volunt evangelizare, projiciant hydriam ad puteum. volunt evangelizare, projiciant hydriam ad puteum. Recordamini quid superius dixerim de hydria: vas erat unde aqua hauriebatur, graeco nomine appellatur hydria, quoniam graece ὕδωρ aqua dicitur; tanquam si aquarium diceretur. Projecit ergo hydriam, quae jam non usui, sed oneri fuit: avida quippe desiderabat aqua illa satiari. Ut nuntiaret Christum, onere abjecto, cucurrit ad civitatem, et dicit illis hominibus: Venite, et videte hominem qui mihi dixit omnia quaecumque feci. Phydriam, et abiit, et nuntiavit civitati pedetentim, ne illi quasi jam irascerentur, et indignarentur, et persequerentur. Ait enim: Venite et videte hominem, qui dixit mihi omnia quaecunque feci: nunquid ipse est eum discipuli dicentes: Rabbi, manduca. Ierant enim emere cibos et venerant. Ille autem dixit: Ego habeo cibum manducare quem vos non scitis. Dicebant ergo discipuli ad invicem: Numquid aliquis attulit ei