comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nuestigatã
diutissime
questionẽ
quantum
igniculum lux
diumna dignata
est formatam
rationibis. lit.¬
teris ꝙ manda¬
tam. offe̾ndam.
uobis comuic̃a¬
dam ꝙ curaui.
tam uestͥ croi¬
dus iudicii. quã
nostri studio
animi. quo¬
tiens stilo ex¬
do. tum ex ip̃a
materie difficiu¬
tate. tum ex eo
quod raris .i. uo¬
bis tantam coll¬
loquor. intelligi
potest. neꝙ .ii.
fame iactati¬
one. & ĩanibꝰ uil¬
ꝙ clamorib exci¬

Expanded text:
nvestigatam diutissime quaestionem, quantum igniculum lux diuina dignata est, formatam rationibus litterisque mandatam offerendam uobis communicandamque curaui tam uestri cupidus iudicii quam nostri studiosanimi quotiens stilo do, tum ex ipsa materiae difficultate tum ex eo quod raris id est uobis tantum conloquor, intellegi potest. Neque enim famae iactatione et inanibus uulgi clamoribus exci
Abbreviated transcription (Latin):
ullo aliose¬
ło pꝰsit eue¬
nireuteiꝰ qͥ
solꝰ ẽ d̾s na¬
t᷑a c̃hũana
qͤ ab eo erat
cõuenireat¬
na fi̾et copła¬
uͦ sentẽtiã¬

Expanded text:
ullo alio saeculo possit euenire, ut eius qui solus est deus natura cum humana quae ab eo erat conueniret atna fieret coplauero sente
Abbreviated transcription (Latin):
at̃a ĩ diuinitatẽ aqͣ
assũpta ẽ ꝑmutata
a si neꝙ corpꝰ neq aĩa
ĩ cdiuinitatẽ pot̾itũ¬
ti ulło mͦ fieri potu¬
it ut humanitas con
ad ĩ corꝑalitatẽ qũ¬

Expanded text:
initatem a qua adsumpta est permutata. Quod si neque corpus neque anima in dignitatem potuit uerti, nullo modo fieri potuit, ut humanitas conuad incorporalitatem, qu
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ones nͨ deglu¬
tiebam ꝙ acce¬
minabã: cãdẽ
gͥ patuere pul¬
sãtiaĩo fores ⁊
rẽti om̃s nebĩa

Expanded text:
ones, nec deglutiebam quod acceminabam. Tandem igitur patuere pulsanti animo fores, et aerenti, omnes nebula
Abbreviated transcription (Latin):
catem rerũ
de qua dicit᷑
S si dici potͣ
qͥ quid̾ mͦ id
quod uix in¬
telligi po¬
tuit int¬
erpretatũ
est per¬
sonarum

Expanded text:
tatem rerum de qua dicitur, sed, si dici potest, quo quidem modo id quod uix intellegi potuit interpretatum est, personarum
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ẽ ẽẽ ut
sit. est uͦ ut
ꝑticipet a¬
lio quolibr.
omne sim¬
plex ẽẽ su¬
um et id
qd̃ est uñ
habet.
conposito
aliud est
ẽẽ. aliud
ipsum ẽ.

Expanded text:
d est esse ut sit; est uero ut participet alio quolibet. VII. Omne simplex esse suum et id quod est unum habet. composito aliud est esse, aliud ipsum est.
Abbreviated transcription (Latin):
se. Suptã u̾o unam fc̃am atq in diuni¬
tatis cessisse sub̾am. Quod si banc adupa¬
tionem non putat generationem s refur¬
rectionem factam: rursus id duob fieri mo
adsumente de maria corpꝰ aut assumente
ab eadem carnem usq dum resurgent
quidem duas fuisse naturas post resur¬
rectõnem unam factam:
eqͥb illõ disiũt̃

Expanded text:
 sumptam uero unam factam atque in diuinitatis cessisse substantiam. Quod si hanc adunationem non putat generatione sed resurrectione factam., rursus id duobus fieri aradsumente de Maria corpus aut adsumente ab eadem carnem, usque dum resurgeret quidem, duas fuisse naturas, post resurrectionem unam factam. De quibus illud disiu
Abbreviated transcription (Latin):
eadem appłłatõne dignet᷑. sim assũptõe hu¬
manitatis ñ ẽ uia ex cõiũctõe ꝑsona s dicat
forsitan illos qͦ xp̃os uocari. fateor s ad ima¬
ginem ueri xp̃i. Qd̃ si nlła ex homine atq
do una ꝑsona cõiũcta ẽ om̃s ita ueros xͦs
arbitͣbim̃: ut hũc qͥ ex uͥgine genitꝰ cre¬
dit᷑. Nlła qͥppe in hoc adunata ẽ ex di at

Expanded text:
eadem appellatione dignetur, si in adsumptione humanitatis non est una ex coniunctione persona. Sed dicat forsitan, Illos quoque Christos uocari fateor, sed ad imaginem ueri Christi. Quod si nulla ex homine atque deo una persona coniuncta est, omnes ita ueros Christos arbitrabimur ut hunc qui ex uirgine genitus creditur. N
Abbreviated transcription (Latin):
non argum̃to quo qõnis
purgaret᷑ ambigitũ s
ip̃a eicidentia ret̃. qo recte
gemina ꝑsona credat᷑. ut ne na.¬
turã qͥdẽ in eodem duplicem
oporteat cõfiteri: Ita qͥ ppea̾s
sũpcũ hominẽ. ut ea sic adu¬
natio facta c̃ d̾o ut nat᷑a hũa
non manserit. hꝰ error ex eodẽ
quo nestorñ fonce ꝓlabit᷑. Nã
sic̃ nestoriꝰ arbitͣtus non posse
ẽẽ naturam dupplicẽ qͥ in ꝑso¬
na fieret dupplex At ꝙ iõ cũ
tratꝰ est. consequens ut una ui¬
deret᷑ ẽẽ nat᷑a. Itaꝙ nestorius
recte cenẽs duplicẽ in xͦ ẽẽ nat̃¬
am saclege cõfitet᷑ duas eẽ ꝑso¬
nas Eutiches u̾o recte credens
unam ẽẽ ꝑsonam impie credit
unam qͦ ẽc̃ nat᷑am. Qui cõiũctꝰ¬

Expanded text:
non argumento quo quaestionis purgaretur ambiguum, sed ipsa evidentia rerum: quod recte gemina persona credatur, ut ne naturam quidem in eo duplicem oporteat confiteri; ita quippe esse assumptum hominem, ut ea sit adunatio facta cum Deo, ut natura humana non manserit. Hujus error ex eodem quo Nestorii fonte prolabitur: nam sicut Nestorius arbitratur non posse esse naturam duplicem, quin persona fieret duplex, atque ideo, cum tratus est consequens, ut una uideretur esse natura. Itaque Nestorius recte tenens duplicem in Christo esse naturam sacrilege confitetur duas esse personas; Eutyches uero recte credens unam esse personam impie credit unam quoque esse naturam. Qui conuict
Abbreviated transcription (Latin):
potest. si manet eque nat᷑e
ꝑsoneq discretio. G qͥ ad su¬
mi manende ꝑsona non po¬
tuit iure non uidebitur ꝑ
xp̃i generationem non p¬
oͥsse saluari. Non est igit᷑¬
per xp̃i generationem ho
minum saluata natura¬
quod credi nefas est. Set
quam quam per mulca
sint que hunc sensum pu¬
gnare ualeant atq per str¬
ingere. De argumentorũ
libasse suffictant: Transe¬
undum quippe est ad eu¬
tichem. qui cum a uete¬
rum orbitis esset euaga¬
tus in contrarium cucͦ¬
rit errorem. Asserens cã¬
tum ab esse ut in xp̃o¬

Expanded text:
potest, si manet aeque naturae personaeque discretio. Igitur qui adsumi manente persona non potuit, iure non uidebitur per Christi generationem potuisse saluari. Non est igitur per generationem Christi hominum saluata natura,—quod credi nefas est. Sed quamquam permulta sint quae hunc sensum inpugnare ualeant atque perfringere, de argumentorum libasse sufficiat. Transeundum quippe est ad Eutychen qui cum a ueterum orbitis esset euagatus, in contrarium cucurrit errorem asserens tantum abesse, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
unatõ ftã sit. ut humana
nat᷑a. in eo post aounatdẽ
ñ manserit ħꝰ aũ error ꝓ¬
labt̃. ex eodẽ fõte. ex quo
error nestorii. u̾e. Nã sic̃
nestoriꝰ arbut᷑ ñ posse ẽẽ
ĩ aliquo. natͤam duppliẽ¬

Expanded text:
unatio facta sit, ut natura humana in eo post adunationem non manserit: hujus autem error probabitur ex eodem fonte ex quo error Nestorii, vere. Nam sicut Nestorius arbitratur non posse esse in aliquo naturam dupli
Abbreviated transcription (Latin):
re sue singulis quodã
mͦ iudicat causã. nam
qd̾ mortale corpꝰ assu¬
mpsit ut mortem a
genere humano fu¬
garet. in eo statupo¬
nendum est qd̾ post
ade p̾uaricõnem pe¬
nalit̾ inflictum. Qd̃
uero non fuit ĩ eo uo

Expanded text:
rae singulas quodam modo indidit causas; nam quod mortale corpus adsumpsit ut mortem a genere humano fugaret, in eo statu ponendum est quod post Adae praeuaricationem poenaliter indictum est. Quod uero non fuit in eo uo
Abbreviated transcription (Latin):
testate ñ necc̃itate. ⁊ in
ip̃a indigentia añ res¬
rectõnẽ meo fuit. post
isset. Qdꝙ nos ip̃e do¬
docuit optare ut fat
uoluntas eiꝰ sic̃ ĩ celo
et interra. ⁊ ut adue¬
niat eiꝰ regnum. et
nos liberet a malo.
hec enim omnia illa
beatissima humani
generis fi deliter credẽ¬
tiũ ĩmutõ dep̃catusi¬

Expanded text:
testate non necessitate; et ipsa indigentia ante resurrectionem in eo fuit, post isset. Quodque nos ipse dodocuit optare, ut fiat uoluntas eius sicut in caelo et in terra et ut adueniat eius regnum et nos liberet a malo. Haec enim omnia illa beatissima humani generis fideliter credentium inmutatio deprecatu
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ qͥdẽ ade añ delitũ.
ĩqͦ tã ⁊ si ab eo mors abe¬
rat. Nec ad hucullo se de¬
licto polluerat: poc̾at
tñ ĩ eo uolũtas ẽẽ peccã¬
di. Alt̾m in quo muta¬
ripotuiss ẜ firmit̾ ĩ d̾ p̃¬
id addẽd̾ foret. u ñ mͦ ñ pec¬
car ⁊ aut pectare uellet s
ne pꝰs qͥ aut peccare autuel
uolũtasq peccatiquoꝵ

Expanded text:
unum quidem Adae ante delictum in quo, tametsi ab eo mors aberat nec adhuc ullo se delicto polluerat, poterat tamen in eo uoluntas esse peccandi: alter in quo mutari potuisset, si firmiter in dei prid addendum foret ut non modo non peccaret aut peccare uellet sed ne posset quidem aut peccare aut ueluoluntasque peccati. Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
mines rep̃sentabant. Psona u̾o dicta est aꝑsonandocͥ¬
cflexa penłcima. Qd̃ si acuat᷑ antepenłtima aꝑtissi¬
me a sono dicta uidebit᷑. Idcͥco auͭsono qr cõcauita¬
te ip̃a maior necẽe ẽ uoluat᷑ sonus. Greciqͦ has ꝑso¬
nas ꝓsopã uocant: ab eo ꝙ ponant᷑ ĩ facie atq añ
ocłos obtegant uultũ ꝓrator. ꝓstas. sestar. sestay

Expanded text:
mines repraesentabant. Persona uero dicta est a personando circumflexa paenultima. Quod si acuatur antepaenultima. apertissime a sono dicta uidebitur; idcirco autem a sono, quia concauitate ipsa maior necesse est uoluatur sonus. Graeci quoque has personas πρόσωπα uocant ab eo quod ponantur in facie atque ante oculos ob
Abbreviated transcription (Latin):
generale est:
iustũ uo sp̃a¬
le. Nec sp̃es dẽ¬
cẽdit in omni¬
a. Id cͥco alta
qͥdẽ ĩta: aua
alid̃ omnia

Expanded text:
GENERALE EST; IUSTUM VERO SPECIALE NEC SPECIES DESCENDIT IN OMNIA. IDCIRCO ALIA QUIDEM IUSTA ALIA ALIUD OMNIA
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑcedit. ħ̃ i lege pecci ħ ⁊ minist᷑ humana ꝯcupis cñ tia
ex mare. ⁊ fenina genitꝰ ⁊. Iõq nͦ originali reatu nͨ peo
caro aut ex mare. ⁊ femina aut ex mare sñ femina. au̾
Cũ aũt tũ mͦdoꝵ exẽpla iỹo faciente iã p̾cessissent adã
nãq nͦ ex mare neq ex femina s ex t̾re limo plasmait̾at
euã u̾o ex mare sñ femina .i. ex costa ade cetos aũ qͦsc̃q ex
mare ⁊ femina qrͣtũ qͥ restabat ĩ se ip̾o sũ mare ex fe

Expanded text:
cedit. Non enim lege peccati, hoc est ministra humana concupiscentia, ex mare et femina genitus est, ideoque nec originali reatu, nec pecaro fit, aut ex mare et femina, aut ex mare sine femina, aut Cum autem trium modorum exempla ipsa faciente jam praecessissent, Adam namque neque ex mare neque ex femina, sed ex terrae limo plasmaverat; Evam vero ex mare sine femina ex costa Adae; caeteros autem quoscunque ex mare et femina; quartum qui res
Abbreviated transcription (Latin):
ostu¬
las ut
ereb do¬
madib nr̃is
euis questio
na dig̾am.¬
Et paulo e¬
uidentius
monstrem.
idq eo di-¬
cis ẽẽ facien¬
dum quod
non sit omi¬
b notum it
hurus modi
scͥptionum
Titus uero
testis ipse
sum quamħ
uiuaciter fue¬
ris aute com¬
plexus. Ebdo¬
madas uero
ego michi ꝓ¬
se conmentor
potiusq ad
memoriam
meam specu¬
lata conser¬
uo: quam cͥ¬
quam par¬
ticipo. Quoꝵ
lasciuia. acpe¬
a ioco rifuq
patitur ẽẽ.
pro hinc tit
ne sis obscͣt¬
tatis breuita¬
tisq adu̾sus
Que cũ sint
archani fida
custodia. tũ
id hñt cõmo¬
di. Qd̾ cum
his solis qui
digni sunt
ꝯlocuntur.
Ut igit᷑ in
mathemati¬
ca fieri solet:
cecerisq eti¬
am discipli¬
re gulas ⁊
quibus
cuncta se
quntur: ef¬
ficiam.

Expanded text:
OSTULAS UT EX HEBDOMADIBUS NOSTRIS EIUS QUAESTIONNA, DIGet paulo euidentius monstrem; idque eo dicis esse faciendum, quod non sit omnibus notum iter huiusmodi scriptionum. Tuus uero testis ipse sum quam haec uiuaciter fueris ante complexus. Hebdomadas uero ego mihi ipse commentor potiusque ad memoriam meam speculata conseruo quam cuiquam participo quorum lasciuia ac pea ioco risuque patitur esse 1 Prohinc tu ne sis obscuritatibus breuitatis aduersus, quae cum sint arcani fida custodia tum id habent commodi, quod cum his solis qui digni sunt conloquuntur. Vt igitur in mathematica fieri solet ceterisque etiam discipliregulasque quibus cuncta quae sequuntur efficiam.
Abbreviated transcription (Latin):
discussit. et sic ad eb demadis ħ ÷. osceptõnis ddignita¬
tem: intelligentiam eiꝰ ad misit.
suꝑ ħ boetiꝰ spondeat: tãꝗͣ bui ꝓlogo qͦ aitentionẽ
eius gite informando soluendoq emblemate
mag̾ erat necc̃ia moneat: p̃miitit ⁊ ait. postulas. ⁊ c̾ qͣ rem a nobis
cue amiticie debitam. ut unam ex ebdomadib ur̃ĩs. udeł ⁊ obscita¬

Expanded text:
decussit et sic ad hebdomadis, hoc est conceptionis, diuinitatem intelligentiam eius admisit.super hoc Boethius spondeat, tamquam breui prologo quo attentionem eius, quae in formando soluendoque emblemate magis erat necessaria, moueat praemittit et ait: § 2 POSTULAS quasi rem a nobis tuae amicitiae debitam UT unam EX HEBDOMADIBUS NOSTRIS uidelicet OBSCURITA
Abbreviated transcription (Latin):
uixtione disputans dicat aut d̾s in homunẽ tnͣslatꝰ t aut hõ
ind̾m. aut utꝙ ĩ se ita tẽꝑati atq ꝯmixti ut neut̾ ꝓpͥam fce¬
mam retineat. sic denomina tiue de diuinicate ⁊ huãi¬
tate laoqr̃ dicens aut diuinitasĩ humanitatẽ cnslatã
⁊ ⁊ c̃. S si diumnitas ⁊ c̃. Si assũp tũ ⁊ ex maria corpꝰ
xͥ. neq post resurrectõnẽ ꝑmansic ꝑfc̾a. i humana diuina

Expanded text:
s in homine translatus est, aut homo in Deum, aut utrique in se ita temperati atque commisti, ut neuter propriam formam retineat. Sic denominative de divinitate et humanitate loquitur dicens, aut divinitas in humanitatem translata est, etc. Sed si divinitas, etc. Si assumptum est ex Maria corpus Christi, neque post resurrectionem permansit perfecta humana divina
Abbreviated transcription (Latin):
tũctissimã unitatẽ. S satis. ⁊ ꝯ̃ Suꝑiꝰ auctor uolens disputare
ꝯͣ opintonẽ illam qͣ forte qͥs putat humanã nat᷑am ⁊̃ xͦ fuasse ñ
ã miaria sc̃ptã ainidens aic ita Natꝰ ex maria xͦ aut ab ea car¬
ne homanã ts: aut minime. Deĩde ꝯͣ illos qͥ putant ꝙ a ma¬
ria minime t̾xerit disputauit. ⁊ ꝑ pła q̃ iñ ꝓuenire ui dñr¬

Expanded text:
junctissimam unitatem. Sed satis, etc. Superius auctor, volens disputare contra opinionem illam qua forte quis putat humanam naturam in Christo fuisse non a Maria sumptam dividens ita ait: Natus ex Maria Christus, aut ab ea carnem humanam traxit, aut minime. Deinde contra illos qui putant quod a Maria minime traxerit, disputavit, et per plura quae in
Abbreviated transcription (Latin):
rem de qua dr᷑
ñ faciet alt̾i¬
catem rerũ
de qua dicit᷑
S si dici potͣ
qͥ quid̾ mͦ id
quod uix in¬
telligi po¬
tuit int¬
erpretatũ
est per¬
sonarum

Expanded text:
rem, de qua dicitur, non faciet alteritatem rei, de qua dicitur. Sed si dici potest, quo quidem modo id quod vix intelligi potuit, interpretatum est personarum
Abbreviated transcription (Latin):
rerum pre-¬
sens qd est
nũe intest
quod nostrũ
nẽ quas cur¬
rens tempris
facit. & sem¬
piternitatẽ
tiuinum uͦ
nens neq mo¬
uens sese
atq consist¬
ens. eter¬
nitatem
facit. Cui
nomini
si adicias
semper. Fa¬
cies euis
quiod est
nunc iugẽ
inde fessum¬
ꝙ. ac per
hoc perpe¬
tuũ cursũ
quod est
sempiternitã
mine. de d̾o c̃cta
possidens reg̃
Rumꝰ de eo
dictum est
ded hec oĩs
p̃dicatit᷑o
ext̾ioribus
hec quodam mͦ
referunt᷑ ad al¬
ud. Ciius pdica¬
tõnis disfãm sic
facilius inter¬
noscimꝰ aͥ homo

Expanded text:
rerum praesens, quod est nunc, interest quod nostrum nunc quasi currens tempus facit et sempiternitatem, diuinum uero nens neque mouens sese atque consistens aeternitatem facit; cui nomini si adicias semper, facies eius quod est nunc iugem indefessumque ac per hoc perpetuum cursum quod est sempiternitas.mine, de deo cuncta possidens regit. Rursus de eo dictum est, sed haec omnis praedicatio exterioribus haec quodam modo referuntur ad aliud. Cuius praedicationis differentiam sic facilius internoscimus: qui homo
Abbreviated transcription (Latin):
S qmͣ nulla re¬
ło ad se ipãm
referri pot᷑ i
relatone caret:
tis niterositas
in eo qd̾ ẽ p̃di¬
catõ rełois. Ser¬
uata uͦ unitã.
tia. uei substan¬
uel om̃o eiꝰ ãs se¬

Expanded text:
m nulla relatio ad se ipsum referri potest, relatione caret, tis numerositas in eo quod est praedicatio relationis, seruata uero unitas entia uel substanuel omnino eius
Abbreviated transcription (Latin):
Ppicue ex ali¬
eno aduentu cõ
ita sit. ut scd̾ se
sit pͣdico. an mi
albedine̾. abstu¬
ẽ. qd̾ albedo acci¬
ne sublata ꝑit
ninurũ albũ
at ĩ dño si serũ
auferas. ꝑit uocab̾¬

Expanded text:
spicue ex alieno aduentu consita sit ut secundum se sit praedicatio an minalbedinem, abstuerest, quod albedo acci sublata perit nimirum album. At in domino, si seruum auferas, perit uocabu
Abbreviated transcription (Latin):
est. Miserꝰ ego qnͣtũ deħ̾em dilig̾e demin
meũ qui me fecit cũ nõ eram redemit :¬
cũ ꝑieram. Hon a ⁊ de nicħo me fecit.
de animalib. s hoĩem uoluit me eẽ. dedit
talem descendit. mortalitatẽ suscep̃. pa¬
ssionẽ sustinuit mortẽ uicrt. ⁊ sic me
restauranit. ꝑieram ⁊ abierã: qm̃ ĩ pcẽis
meis eram uenũdatꝰ. uenit ille pꝰt me ut
redim̾et me ⁊ tantũ dilexit me: ut sangͥ¬
nis sui p̃ciũ append̾et ꝓ me taliq pacto
⁊ reduxit me de exilio. ⁊ redemit me de¬
suitio. noĩe .n. suo uocanit ine ut memori¬
ale suũ sꝑ eẽt apd̾ me. unxit me oło leci¬
cie quo ip̃e erat unctus. ut ab uncto es
pͤcabam: corripuit me Qñ tͥstabar: ꝯso¬
duxit. qũ irem: suscepit. ħ ⁊ mlta alia fec̃
michi dens m̃s. de quib dulce erit semꝑ loqͥ. mͥ¬
.semꝑ cogitare semꝑ gras agere. ut ꝓ oĩb
bñficiis suis possim eum laudare. ⁊ amare.
Cum .n. cunctis sit p̾sidens. singilos ĩplẽs.

Expanded text:
. Miser ego quantum deberem diligere Deum meum, qui me fecit cum non eram, redemit cum perieram? Non eram, et de nihilo me fecit, de animalibus; sed hominem me voluit esse, dedit talem descendit, mortalitatem suscepit, passionem sustinuit, mortem vicit; et sic me restauravit. Perieram, et abieram; quoniam in peccatis meis eram venumdatus: venit ille post me ut redimeret me; et tantum dilexit me, ut sanguinis sui pretium appenderet pro me, talique pacto et reduxit me de exsilio, et redemit de servitio. Nomine etiam suo vocavit me, ut memoriale suum semper esset apud me. Unxit me oleo laetitiae quo ipse erat unctus, ut ab uncto esspeccabam, corripuit me; quando tristabar, consoduxit; quando veni, suscepit. Haec et multa alia fecit mihi Deus meus, de quibus dulce erit mer cogitare, semper gratias agere, ut pro omnibus beneficiis suis possim semper eum laudare et amare. Cum enim cunctis sit praesidens, singulos implens,
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ modũ cordis paiato ꝙ carirate condit᷑.
Si dederit homo ꝓ dilcõne omẽm sb̾stũtiam
domus sue. qͣsi nncħ despitiet eam. magna
uis dilcõnis. miranda uirtus caritatis. multi
gradus in ea. ⁊ ĩ ip̃is magna differentia.
Et quis eos digne distinguere. ul saltem
diuinare sufficiat. est sane ĩ ea affectus
humanitatis. sodalitatis. affinitatis. ꝯsangͥ¬
nitatis.frat̾nitatis. ⁊ in hunc modũ alii
multi. Supͣ hos tñ om̃s dilectionis gradꝰ
est amor ille ardens ⁊ fu̾ens qui eor pene¬
trat. ⁊ affectum infłãmat. animamq
ipãm eousq medullitꝰ tranfigit ut ue¬
racit̾ dicere possit. wlluerata caritate
uł extinguit. insuꝑ ⁊ animã suã ĩ odiũ
uercit .o. uehem̃tia dilectionis .o. uiolen¬
tia caritatis. o. excellentia o. suꝑeminẽtia
est illud de quo loqui uolumꝰ de uehem̃tia
caritatis. de suꝑeminẽtia ꝑfc̃e emulatõnis.
nostis satis. aliud est loqui de caritate. et
alind loqui de eius cõsũmatõne alind sane

Expanded text:
palato quod charitate conditur, si dederit homo pro dilectione omnem substantiam domus suae, quasi nihil despiciet eam. Magna vis dilectionis, miranda virtus charitatis. Multi gradus in ea, et in ipsis magna differentia. Et quis eos digne distinguere vel saltem dinumerare sufficiat? Est sane in ea affectus humanitatis, sodalitatis, affinitatis, consanguinitatis, fraternitatis, et in hunc modum alii multi, super hos tamen omnes dilectionis gradus est amor ille ardens et fervens qui cor penetrat, et affectum inflammat, animamque ipsam eousque medullitus transfigit, ut veraciter dicere possit: Vulnerata charitate vel exstinguit, insuper et animam suam in odium vertit. O vehementia dilectionis! o violentia charitatis! o excellentia, o supereminentiest illud de quo loqui volumus, de vehementia charitatis, de supereminentia perfectae aemulationis. Nostis satis quia aliud est loqui de ipsa charitate, et aliud de ejus consummatione. Aliud sane
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ contulit nõħ. ⁊ de mał quȩ ꝑtulit pro
duxit captiuitatem largit donans dona¬
sua. hominib ⁊ libent̾ sustinens mala ꝓ
hominib .o. qmͣ male fortis est. qñe tot
caritatis uincisla tenere nõ possinit. O ꝙͣ
male lib̾ est quẽ huiꝰ captiuitatis iura nõ
ĩuolum̃t. s ecce ad illum grdũ amoris re

Expanded text:
quae contulit nobis, et de malis quae pro quae contulit nobis, et de malis quae pro duxit captivitatem, largiter donans dona hominibus, et libenter sustinens mala pro hominibus. O quam male fortis est, quem tot charitatis vincula tenere non possunt! O quam male liber est, quem hujus captivitatis jura non involvunt! Sed ecce ad illum a
Abbreviated transcription (Latin):
attendite ad illam qmͣi multũ ꝯcupiscitis
.andite de illa ⁊ hanelate in illã. qmͣ młtũ
uehem̃t̃ ambitis. uultis andire de carita¬
te uiln̾ante. uuln̾asti cor meũ soror mea.
In fuitulis adam traham eos ĩ nincilis
caritatis. uultis audire de caritate langũe¬
te. filie ierusalẽ. Si ĩuen̾itis dilectũ meñ
annũciate ei qr amore langueo. uisltis
andire de caritate deficiem⁊ ⁊ defectũ
obnoxium fuit fecit. ⁊ beniuolentie debi¬
torẽ constituit. naturam ꝯdidit. grãm
contulit. głiam reꝑmisit. ecce funiculus
tꝰplex. dona condõnis bona instificationis.
p̾mia głificatõnis. ⁊ scimꝰ qr fuuiculꝰ tͥplex
difficiie rumpit᷑ ⁊ tñ ruptꝰ. a scło enim
ꝯfregit ingum rupit uincła. adiecit aũt
⁊ dñs adhuc mani ualida multiplicare suꝑ
nos cautatis sue uincula. ut nos tͥ artius
ast̾ngeret. ⁊ altiꝰ recin̾et. contulit nobis
bona sua ꝑtulit ꝓ nob̾ mala nr̃a. ut ex
utroq sibi obnoxios redderet. ⁊ debonis

Expanded text:
ad illam quam multum concupiscitis, audite de illa, et anhelate in illam quam vehementer ambitis. Vultis audire de charitate vulnerante? Vulnerasti cor meum, soror mea In funiculis Adam traham eos, in vinculis charitatis . Vultis audire de charitate languente? Filiae Hierusalannuntiate ei quia amore langueo . Vultis audire de charitate deficiente, et in defectum obnoxium fecit, et benevolentiae debitorem constituit. Naturam condidit, gratiam contulit, gloriam repromisit. Ecce funiculus triplex: Dona conditionis, bona justificationis, praemia glorificationis. Et scimus quia funiculus triplex difficile rumpitur, fuit tamen ruptus. A saeculo enim confregit homo jugum, rupit vincula. Adjecit autem et Dominus adhuc manu valida multiplicare super nos charitatis suae vincula, ut nos sibi arctius astringeret, altius irretiret. Contulit nobis bona sua, pertulit pro nobis mala nostra, ut ex utroque sibi obnoxios redderet, et de bonis
Abbreviated transcription (Latin):
tiendr. q̃ intentionẽ ad ocłos dncit. soq ip̃a
intentõ in alind aũsa: cuit uisa sõpmioꝵ.
tanqm corporales uisiones ad sint. ut sib
dormiens uigilare nideat᷑. ⁊ nõ similia corꝑib
s ip̃a corꝑa intueri se pntet. Ego ã młto¬
ymagines in spũ facinnt. nͦ eandẽ uĩ hñt.
cełitate mirabili. ut pote. spñat. intllcũ¬
alis. rationalis.

Expanded text:
ionem ad oculos ducit, ideoque ipsa intentio in aliud aversa, cernit visa somniorum tanquam species corporales adsint, ut sibi dormiens vigilare videatur, et non similia corporibus, sed ipsa corpora intueri se putet: cum autimagines in spiritu faciunt, nec eam vim habent celeritate mirabili, utpote spiritus intellectualis et rationalis.
Abbreviated transcription (Latin):
eiuuanͦ. Caro mea u̾e est cib. ⁊ sangͥs
meꝰ u̾e est potꝰ. Qͥ manducat meam
carnẽ ⁊ bibit meũ sangͥnem: in me
manet. et ego in eo. : Bene a̾ sumit᷑.
si qͥs ꝑ hec t᷑a ad hoc p̾paretur. scil fide
integra. confessione pura. penitencia
condigna. Bñ sũptũ: tͥa bona oꝑatur.
Drimo pcc̃a purgat. scd̾o uͥtutes ro¬
borat. tertio in uitã et̾nam resusci¬
tat. Unde dñs ait ĩ euangłio. Am̃ Am̃
dico uobis nͥ manducaueritis carnẽ
filii hõis et biberitis eiꝰ sangͥnẽ nõ ha

Expanded text:
e est cibus, et sanguis meus vere est potus. Qui manducat meum corpus, et bibit meum sanguinem, in me manet et ego in eo . Bene autem sumitur, si quis per haec tria ad hoc praeparatur, scilicet fide integra, confessione pura, poenitentia condigna. Bene sumptum tria operatur: primo peccata purgat; secundo, virtutes roborat; tertio in vitam aeternam suscitat. Unde ait in Evangelio: Amen amen dico vobis, nisi manducaveritis carnem Filii hominis et biberitis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
simo idicabit. Profundũ crucis occł¬
tunm erat. et ceta mlifestẽ portalut.
dic potestas adhuc occłta est. qua dñs iħs
omĩa. sicut scͥptũ est. Cognoscet᷑ dñs iu¬
dicia faciens. Unde et in quarto canonis
ordi̾e. memoria de tͥb ma̾ifestis p̾mitit᷑
De quarto a̾ .i. de ꝓfundo. quia occłtũ ẽ
tacetur. Quartꝰ ordo ẽ: Unde. ⁊ memo¬
sione contẽptꝰ sui fuit. In.xͦrͦne ꝯtẽptꝰ¬
mũdi. In ascensione amor d̾i. In occłta
potestate: timor iũdicu. Cõtẽptꝰ aut̾ sui:
ex cludit u̾bositatem. Conteptus mũdi:
turiositatem. Amor d̾i iniquitatẽ. Tinor¬
N ibn fides intłłigit᷑. sine qua nemo sal¬
uatur. In nazareuo: spes. Nazarech
enĩ flos int̾p̃tat᷑. de quo fructus sperat᷑
In rege uid̾oꝵ: karitas. que est excellen¬
tior uia. que reges et sacdotes facit. fides
aut᷑ illumiuat rõuẽ. quam sr̃bia excecat
excludit auaritiam. karitas temꝑat

Expanded text:
ssimo judicabit. Profundum crucis occussimo judicabit. Profundum crucis occultum erat, et caetera manifesta patebant. Sic potestas adhuc occulta est qua Dominus Jesus it, sicut scriptum est: Cognoscetur Dominus judicia faciens . Unde et in quarto ordine Canonis memoria de tribus manifestis praemittitur. De quarto autem, id est profundo quia occultum est tacetur. Quartus ordo est: Unde et memosione contemptus fuit sui, in rmundi; in ascensione, amor Dei; in occulta potestate, timor. Contemptus autem sui excludit verbositatem; contemptus mundi, curiositatem; amor Dei, iniquitatem; timorJesu fides intelligitur, sine qua nemo salvatur; in Nazareno spes; Nazareth enim flos interpretatur, de quo fructus speratur; in rege Judaeorum, charitas, quae est excellentior via, quae reges et sacerdotes facit. Fides autem illuminat rationem quam superbia excaecabat, excludit avaritiam. Charitas temperat
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a. est et septiformis uirtꝰ sce̾ crutis
et efficatia. Sunt enĩ quatuor corporiᷤᷤ
ab hominatõnes. ⁊ tres mẽtis corrup
pore. Abutimur onĩ quatuor elemẽtis
ni corꝑe. Igne: in oculis ꝑ curiositatẽ
Aere: in lingͣ ꝑ uerbositatem. Terra:
ĩ manib ꝑ imiquitatem. qͣndo pugno
inpie ꝑcutimus frẽm.aqua: in flixu
semmis ꝑ libidinẽ. Hec sunt qͥ de clau¬
ecte cumou̾tas. Cor eiꝰ congregauit ini¬
quitatem sibi: ecce miquitas. Egredieba
foras ꝑ libidinem. Corrumpimur et ĩ
nente t̾plici corruptione. In rone na¬
turali: ꝑ superbiam. In concupi̾a: per
auariciam. In ira : ꝑ imudiam.
unt aut̃ ĩ crũce quatuor dimẽ¬
siones. Latitudo. ⁊ longitudo.⁊
sublimitas. ⁊ profundum. siue¬
ctiones. Iħs nazarenꝰ rex uideorum.
Iatitudo: misericordie. fuit in xp̾i
passione. Longitudo uite: in resur¬
rectone. Sublimitas głie: in ascensiõe
Profunditas sapie: in occulta potesta¬
te. qua het onũa fecit. qua et m noui¬

Expanded text:
rmis virtus sanctae crucis et efficacia. Sunt enim quatuor corporis abominationes, et tres mentis corruptpore. Abutuntur enim quatuor elementis in corpore: Igne in oculis per curiositatem, aere in lingua per verbositatem, terra in manibus per iniquitatem, quando pugno impie percutimus fratrem, aqua in fluxu seminis per libidinem. Haec sunt quae de clauecce verbositas; cor ejus congregavit iniquitatem sibi , ecce iniquitas. Egrediebatur foras , per libidinem. Corrumpimur etiam in mente triplici corruptione. In ratione naturali, per superbiam; in concupiscentia, per avaritiam; in ira, per invidiam. Sunt autem in cruce quatuor dimensiones, latitudo, longitudo, sublimitas et profundum, ectiones: Jesus, Nazarenus, Rex Judaeorum . Latitudo misericordiae fuit in Christi passione. Longitudo vitae in resurrectione. Sublimitas gloriae in ascensione. Profundum sapientiae in occulta potestate, qua haec omnia fecit, qua et in novi
Abbreviated transcription (Latin):
tͥa sunt mũdiora et utiliora e⁊ mag̾ ncc̃ĩa
uitam et̾nam capescendam mag̾ ncc̃ariũ¬
et᷑ uirtꝰ sacͣmẽti intlłigit᷑. sine qua ad
hoc satramentũ indigne et accedit᷑ et ad
iudicium nõ ad salutem sumit᷑. In aqͣ.n.
intelligit᷑ fides: que latet. et nutrit᷑ in
aquis baptismi. In uino qd̾ ascendit ⁊ leti¬
ficat: intelligit᷑ spes. In pane qͥ ꝯfirmat.
ĩtlłigit᷑ karitas. uel ĩ pane qͥ corroborat
pater intłłigit᷑. qui est oĩs or̃nũ forti¬
tudo. In uino qd̾ letificat : filiꝰ ĩtlłigit᷑.
qui ost gaudiũ nr̃m qd̾ nemo tollet a
nobis. In aqua que mũdat et lauat: sp̾s
scu̾s. sic̃ scͥptũ ẽ. ẽ ffundam suꝑ uos aquã
mũdam. et mundabimini ab om̃ib inqͥ

Expanded text:
a sunt mundiora et utiliora et magis necessavitam aeternam capessendam magis necet virtus sacramenti intelligitur, sine qua ad hoc sacramentum indigne acceditur, et ad judicium non ad salutem sumitur. In aqua enim intelligitur fides quae latet et nutritur in aquis baptismi. In vino quod ascendit et laetificat, intelligitur spes. In pane qui confirmat, intelligitur charitas. Vel in pane qui corroborat Pater intelligitur, qui est omnis omnium fortitudo. In vino quod laetificat, Filius qui est gaudium nostrum, quod nemo tollet a nobis. In aqua, quae mundat et lavat, Spiritus sanctus, sicut scriptum est: Effundam super vos aquam mundam, et munda
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ accepturi exant credentes ĩ eũ. uel ĩ
aqua nrtlłigit᷑ mũdicia castitatis. ⁊ in
pane fortitudo ⁊ oꝑa pietatis. In uino
qdͣ ascendit ⁊ accendit: rectitudo ĩtẽto̾is
que ad t̾rena nõ inclinat᷑. s ad celestia
origit. Hec tͥ actedentib ad altare ita ne¬
cessaria sunt: ut sine his cũ salute nemo
possit acted̾e̾. Unde dñs in euuangłio. In¬
troeuntib uobis in ciuitatem: occurret
uobis hõ amphoram aq̃ baiulans. seqͥmini
eũ et dicite dño domꝰ. ubi facio pascha cũ
discipłis meis : et ip̾e ostend uobis cena¬
culum gͣnde stratũ. ⁊ ibi parate. Id̾o gͦ in
eminentiori loco eccłie parat᷑ altare. ut
ascensum his gradib et ascensionib uir-¬
tutũ studeant se ip̾os p̾parare. et prolare.
uñ apłs. probet aut̃ se ip̃m hõ. et c̾. In ce¬
natulo: altitudo. et ĩ grandi latitudo. ⁊ ĩ
strato: aptitudo. qr aptatũ et mundatũ
erat. In strato ergo mũdicia castitatis. in

Expanded text:
quem accepturi erant credentes in eum . Vel in aqua intelligitur munditia castitatis; in pane, fortitudo et opera pietatis; in vino, quod ascendit et accendit, rectitudo intentionis, quae ad terrena non inclinatur, sed ad coelestia erigitur. Haec tria accedentibus ad altaria ita necessaria sunt, ut sine eis cum salute nemo possit accedere. Unde Dominus in Evangelio: Introeuntibus vobis in civitatem occuret vobis homo amphoram aquae bajulans; sequimini eum et dicite domino domus; ubi facio pascha cum discipulis meis? Et ipse ostendet vobis coenaculum grande stratum, et ibi parate . Ideo ergo in eminentiori loco Ecclesiae paratur altare, ut ascensuri his gradibus et ascensionibus virtutum studeant seipsos praeparare et probare. Unde Apostolus: Probet autem seipsum homo, etc. In coenaculo altitudo, in grandi latitudo, in strato aptitudo, quia aptatum et mundatum erat. In strato ergo, munditia castitatis; in
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃r. M ali. ꝗd amiũciandã mane mise¬
ricordiam tuam et u̾rtatẽ tua̾ ꝑ noctẽ.
meritis nr̃is. sed ex mĩa sola datur.
In nocte: adu̾sitas. que ĩ u̾itate pro
m̃itis reddit᷑. In fine misse ꝓ defũctis
eis optamꝰ requiem.⁊ ĩ pͥncipio petimꝰ¬
dicentes. Requiem et̾nam dona eis do¬
mine ⁊ cͤ Uirtꝰ misse est crux xͥ.¬

Expanded text:
mane misericordiam tuam, et veritatem per noctem . meritis nostris, sed ex misericordia sola datur. In nocte adversitas, quae in veritate pro meritis redditur. In fine missae pro defunctis eis optamus requiem, et in principio petimus: Requiem aeternam dona eis, Domine, etc. Virtus missae, crux
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dc̃a apponamꝰ panem scil uinũ ⁊ aquã:
qr in figura huiꝰ sacͣmenti om̃is pr̃iar¬
chaꝵ benedictio in his constabat. Unde¬
tũ abraham mn figura huiꝰ misterii melchi¬
sedech ei panens et uinũ obtulisset a ma¬
iore bñdictionẽ accepit. et bñdc̃us d̾o ex¬
cesso dcu̾s est. qua bñdictõne: postea ysaac
filiũ suũ ditauit. ysaac etiã filio suo ia

Expanded text:
a apponamus, panem, vinum et aquam, est quia in figura hujus sacramenti omnis patriarcharum benedictio in his constabat. Unde Abraham cum in figura hujus mysterii Melchisedech et panem et vinum obtulisset, a majore benedictionem accepit, et benedictus Deo excelso dictus est. Qua benedictione postea Isaac filium ditavit. Isaac etiam fi
Abbreviated transcription (Latin):
de sc̃is. alia pro fĩdelib defunctis. Sunt
tione. Pars in ꝑegrinatõne. Pars ĩ expe¬
ctatõne. In exultatõe sunt sci: qui xp̃i i
uestigia sunt secuti. In ꝑegͥnatõne sũt
uiui: qui sb̾iacent tempori .i. uanita¬
ti. Unde apłs. Nanitati sb̾iecta ẽ cͤat᷑i
nõ uolens. ⁊cͣ. In expͤtatõe sũt fide¬
les defuncti: qui expectant ⁊ expetũt¬
ꝑtiũ differenciam : sint tres missa¬
missa est. alium missa de tp̃re .i. Bñdi¬
camus dño. alium missa ꝓdefunctis
misse misse de sc̾is inuitam᷑ ad illam
głiam in qua ia̾ sci requiescunt: audien¬
do. Ite missa est .q.d. hostia a pr̾e ad nos¬

Expanded text:
vis, alia pro fidelibus defunctis. Sunt tione, pars in peregrinatione, pars in exspectatione, In exsultatione sunt sancti, qui Christi vestigia sunt secuti. In peregrinatione sunt vivi, qui subjacent tempori, id est vanitati. Unde Apostolus: Vanitati subjecta creatura non volens, etc. . In exspectatione sunt fideles defuncti, qui exspectant partium differentiam sunt tres dimissa est; alium missa de tempore, id est Benedicamus Domino. Alium missa pro fidelibmissae pro sanctis, invitatur ad illam gloriam in qua jam sancti requiescunt. Ite, missa est
Abbreviated transcription (Latin):
eũ in nouissimo die. Qͣre sb̾ haci
sp̾e ueritas facramenti lateat et i¬
int̾rogatio fidei. Scd̾a est: augmẽtatio
mercti. Tertia est defectꝰ infirmi. ꝑri¬
nũ enĩ fidem int̾rogat. ut int̾rogan¬
do probet et disc̾nat. Scd̾o ꝑ fidem p
batum maiori u̾tute et gr̃a donat᷑ .i.
Tercio ut nr̃e infirmitati parcat.
se ip̃m in sue maiestatis claritate nõ
manifestat. s qiͣ sb̾ quodam uelamine
occultat.
rentur. scil que sit causa mis¬
se. et que differentia. Qs finis. E uirtꝰ.
Qͥs ordo. & ratio .Q utilitas.: Causa
misse tꝑtita s̃ scil honor scoꝵ. sllus :¬

Expanded text:
die . Quare sub hac specie sacramenti veritas lateat et interrogatio fidei. Secunda causa est augmentum meriti. Tertia causa est defectus infirmi. Primo enim fidem interrogat ut interrogando probet et discernat. Secundo probatum per fidem majori virtute et gratia donat. Tertio, ut nostrae infirmitati parcat, semetipsum in suae majestatis claritate non manifestat, sed quasi sub quodam velamine occultat. untur, scilicet quae sit causa missae, quae differentia, quis finis, quae virtus, quis ordo, quae ratio, quae utilitas. Causa missae tripartita est, scilicet honor sanctorum, salus v
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ et sanctificet᷑ eccli̾a. Duplici aut̃
renouamur rõne. ut scil pͥus exuamur
uetustate: ⁊ deinde induamur nouitate
Nõ .n. potest fieri. ut remanentes in
uetustate: induam᷑ xp̃i nouitate. Nõ
pot̾at fieri qd̾ paulꝰ dicebat ex ꝑsona
infiriu: nolumꝰ expoliari s suꝑuesti

Expanded text:
ur et sanctificetur Ecclesia. Duplici autem renovamur ratione, ut scilicet prius exuamur vetustate, deinde induamur novitate. Non enim potest fieri ut remanentes in vetustate induamur Christi novitate, nec poterat fieri quod Paulus dicebat ex persona infirmi: Nolumus exspoliari, sed supervesti
Abbreviated transcription (Latin):
causa. Prima e̾ ut qui cotidie labimͣ:
Scd̾a causa ẽ: ut sicut in medio ꝑadisi
erat lignũ uite. ita sit corpꝰ xp̃i assi-¬
due in medio eccłie. a quo cmmalit̾
p̾cantes arteant᷑. donͨ ꝑ penitẽtiam
satisfacientes: ad hoc ẽt ꝑ hoc reconti¬
liati reu̾tant᷑. Tertia causa e̾: ut ꝑ
hoc unũ efficiam᷑ cũ xp̃o. et mediante

Expanded text:
a est ut qui quotidie labimur, Secunda causa est, ut sicut in medio paradisi erat lignum vitae, ita sit corpus Christi assidue in medio ecclesiae, a quo criminaliter peccantes arceantur, donec per poenitentiam satisfacientes, ad hoc et per hoc reconciliati revertantur. Tertia causa est ut per hoc unum efficiamur cum Christo, et mediante
Abbreviated transcription (Latin):
ut sedoret unus ad dexteram xp̃i ⁊¬
aluis ad siunistram: dc̃m est Dotestis bibere
calitem quẽ ego bibiturꝰ sum: Quasi di¬
ceret. Priꝰ conpatiendo et commoriendo
oꝑtet uos exui uetustate. uͦt post ea
ad dext̾am mea̾ uł ad sinistram sedere
id est innouatis. propt̾ea et ip̃o dñs i¬
iħs pͥus quidẽ uoluit pati ĩ ligno infe̾¬
riori. et deinde glorificari ĩ ligno suꝑiori.
ut scil pͥus in exueret nos uetustate:
deinde indueret sua nouitate. pͥriꝰ legr̃
crucifixꝰ: deinde tytulus superpositus
Sic enĩ scriptum e̾. Baiulms sibi cru¬
cem: exiuit ni eũ qui dicit᷑ caluarie lo¬
cum. ⁊ibi crucifixerunt eũ. Scripsit a

Expanded text:
ret ad dexteram et alius ad sinistram dictum est: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum? Quasi diceret: Prius compatiendo et commoriendo oportet vos exui vetustate, ut postea possitis ad dexteram meam vel ad sinistram sedere, , id est innovatis. Propterea et ipse Dominus Jesus prius quidem voluit pati in ligno inferiori, deinde glorificari in ligno superiori. Ut scilicet prius exueret nos vetustate, deinde indueret nos sua novitate. Prius enim legitur crucifixus, deinde titulus superpositus. Sic enim scriptum est: Bajulans sibi crucem exivit in eum qui dicitur Calvariae locum, ubi crucifixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ mat̾ies. rapidissima dicit᷑ igns.
N am cito uitino. co¬
de cͥsopazio.
chyopũ tellus. lapidem c̾sopation edit.
uẽ tenebͤ ꝓdut. occłtant tp̃a lucis.
N octib igne micans. uanescit luce durondo
A bsq nitore iacens. anri pallore sepultꝰ.
N am ꝙ̃ sux celat. solito nox more reuelati¬

Expanded text:
Cujus materies rapidissima dicitur ignis, Cujus materies rapidissima dicitur ignis, Nam cito vicino cDE CRISOPACIO. Aethiopum tellus lapidem Crisopacion edit, Quem tenebrae produnt, occultant tempora lucis, Noctibus igne micans, vanescit luce diurna, Absque nitore jacens auri pallore sepultus. Nam quae nox celat solito lux more revelat
Abbreviated transcription (Latin):
Crassum qͥppe uirens. simit sol eẽ smaragdo
H ũt arabũ gentes. pͥus ĩ uenisse fermiturꝰ.
de recolito.
Asptu uilis nature ui p̾cios.
N amq solutꝰ aqͥs. ⁊ ab hiis quib expedit haustꝰ
Dicit᷑ ẽẽ potens. lapidosos solũe renes
U esite q simł̃. purgare dolentis ohuam.
s e uetat astͥngi ꝑtͣctari q recusat.
Tangi nult lenit̾. panida q mami recin̾i.
N am p̾ssus nimium digitos stͥngentis adnritẽ
de dẏadocho.
ya dothos ꝑ aqmͣ. responsa petentib aptꝰ
emonis effigies uarias ostend̾e fertur.
N ec lapis est alius. qͥ fortiꝰ enocet umbmͣ¬
s ed si defimito. quis forsitan applicet Illum.
tinꝰ asserit᷑. solitas amͣtere uires
N amq sac̾ lapis est. ⁊ q̃ mors st̃nit abhorret
H unt añt ꝑbibent . siłem fulgore berillo.
C uiꝰ ad electũ. tolor intliare uidet᷑.
H ic matutins uisu iocundioꝵ horis.
D ifficilẽ spem̃. post aspitientib offert.

Expanded text:
Praxum quippe virens similis solet esse smaragdo. Praxum quippe virens similis solet esse smaragdo. Hunc Arabum gentes prius invenisse feruntur. § LV. DE GEGOLITO. Aspectus vilis, naturae vi pretiosus; Namque solutus aquis, et ab his quibus expedit haustus Dicitur esse potens lapidosos solvere renes Vesicaeque simul purgare dolentis arenas.Se vetat astringi, pertractarique recusat. Tangi vult leviter, pavidaque manu retineri, Nam pressus nimium digitos stringentis adurit. § LVII. DE DIACODO. Diadochos per aquam responsa petentibus aptus Daemonis effigies varias ostendere fertur. Nec lapis est alius qui fortius evocet umbras; Sed si defuncto quis forsitan applicet illum Protinus asseritur solitas amittere vires. Namque sacer lapis est, et quem mors sternit abhorret. m perhibent similem fulgore beryllo. Cujus ad electrum color inclinare videtur. Hic matutinis visu jucundior horis, Dissimilem speciem post aspicientibus offert;
Abbreviated transcription (Latin):
Santheron ml̃tos. testat᷑ here colores.
N am nig̾ ⁊ rubeꝰ uiridis pallensq uidet᷑. E¬
pͦ pureꝰ. roseꝰ q simł. sꝑsimq colores.
H os hũt ⁊ uario. diffĩctas scemate u̾nat
Expedit hũc ortũ. ꝙ̃ pͥmũ sole inderi.
U t uictor possis. om̃s exire ꝑ actus.
I p̃o nãq die. pot̾it te uint̾e nemo.
p antherã pat ẽẽ ferã diũsi coloꝵ
I ndia ꝙͣ gingnit. cuiꝰ panes fc̃a leomĩ
U oce fugit. qabies. qmͣ bestia ꝯtͤmit oĩs.
hꝰ ad exẽplar sic est lapis iste uocatus.
de absycte.
bsictos nigͥ. ñ ultima gẽma coloris
a d gͣtam spem. eubeis int̾lita uenis.
p ond̾e maioris m̃surã corꝑis equat.
H ũt simt admoto snscepit ab igne talorẽ.
Testãt᷑ calidã .uii. durare di eb.¬
U ocis dulce melos ainnt ꝯfr̾e gerenti
nfantũ cunas uͥtute sua melochites
ꝓ tegit. ⁊̃ casus. abicit qͦsq sinistros.
H e ten̾os arctꝰ. ꝑs possit ũqura nocere.
Dat lapidi p̾ciũ. uͥtus cumlata decore.

Expanded text:
antheron multos testantur habere colores; Tam niger et rubeus, viridis pallensque videtur Purpureus, roseusque simul, sparsimque colores Hos habet, et vario distinctos schemate vernat. Expedit hunc orto quam primum sole videri Ut victor possis omnes exire per actus, Ipso namque die poterit te vincere nemo. Pantheram patet esse feram diversicolorem India quam gignit cujus pavefacta leonum Voce fugit rabies, quam bestia contremit omnis Hujus ad exemplar, sic est lapis iste vocatus. § LII. DE ABSICTO. bsictos nigri non ultima gemma coloris Ad gratam speciem rubeis interlita venis Pondere majoris mensuram corporis aequat, Hanc simul admoto suscepit ab igne calorem, Testantur calidam septem durare diebcasto Vocis dulce melos aiunt conferre gerenti; Infantum curas virtute sua melochites Protegit, et casus abigit quoscunque sinistros, Ne teneros artus pars possit iniqua nocere. Dat lapidi pretium virtus cumulata decore
Abbreviated transcription (Latin):
I ctib omĩmodis. ĩuicta gelatia gẽma.
C inꝰ nat᷑e uis tãta ꝓbat ut omni
Temꝑe fcigida fit ułłoq calescat ab
Qͥ sexagĩta. modito g̾it oẽbe colores
Corꝑis exigui im̾o dispendia supplet.
D ũ tot geminaꝵ. ft̾ gẽmła sola decorẽ.
I n libia lopis hic reꝑit᷑. apd̃ tͦgoditas.
s ed nõ ⁊ caris. ꝯtempt᷑ qͥppe decore:
Tertia cãdibłis. tͥb est ĩscͥpta figuris.

Expanded text:
ctibus innumeris invicta Gelacia gemma, Cujus naturae vis tanta probatur ut omni Tempore frigida sit, nulloque calescat ab Qui sexaginta modico gerit orbe colores, Corporis exigui numero dispendia supplet, Dum tot gemmarum fert gemmula sola colores. In Lybia lapis hic reperitur apud Trogloditas. Sed non est carus; contentus quippe decore, Tertia candidulis tribus est inscripta figuris.
Abbreviated transcription (Latin):
U t lauet inde suam. qiͣ ꝓ medicamĩe fr̾otẽ.
O bducet mũos. extĩcto limni̾e uoltus.
S i potũ ded̾is. uoinito pulmone ꝑibit
H ic totꝰ nig̾ est. s nõ est eqͣ potestas
Candida dũ ꝓdest. dũ ledit igͣ uocet᷑.¬

Expanded text:
Ut lavet inde suam quasi pro medicamine frontem, Ut lavet inde suam quasi pro medicamine frontem, Obducet miseros, exstincto lumine, vultus. Si potum dederis, vomito pulmone peribit. Hic totus niger est, sed non et tota potestas. Candida dum prodest, dum laedit nigra vocet
Abbreviated transcription (Latin):
Difficił gẽma. suꝑ om̃s sadda reꝑtimi.
ñꝙͣ sciret᷑ nͥ se daret ĩuẽĩendim.
In medio siqͥdẽ. natꝰ lap̃ iste ꝓfundo¬
s anes ĩ qͦdam. petit e regione meãtes
e p̾sabentis. tabłis herendo carine.
A d portũ uehit᷑. m̾si gnaris data uantib
e st aut̃ morsu. tabłe sio fixa tenaci.
qr nequit abrasa ligni sũ ꝑte reuelli
ħ nic pͣssimꝰ color ẽ regio chaldarca tellꝰ.
Qũe medũ uocitant. mortis dator atq sa
Q ͤ seniel atq marẽ peꝑit ꝑsanat ĩunctꝰ.
U isu frandatqs. młto iam temꝑe cecos.
o medicinał. uruidis sol ẽẽ toloris.
L acte solut᷑ ouis. semł atq marẽ ꝑiẽtes.
Expellit uet̾em simili ratõne podagm.
⁊ fessas reficit. sõ hanelo pectore fibͥsͣ
h oc ⁊ nefreticu sanestũt yngnĩe renes.
D ẽbet ĩ argento mixtum uino ne repõr
I emno q dari. sio ntile fit medicam̃
⁊ resolutꝰ aqͥs coctũ gͥ fragmi̾e mixto.
⁊ porrectꝰ ei tͥ quẽ decreu̾is hostem.

Expanded text:
Difficile gemmas super omnes sada repertur. Nunquam sciretur nisi se daret inveniendam, In medio siquidem natus lapis iste profundo, Naves vi quadam petit e regione meantes Et praelabentis tabulis haerendo carinae Ad portum vehitur merx ignaris data nautis. Est autem morsu tabulae sic fixa tenaci Quod nequit abrasa ligni sine parte revelli. Praxinus huic color est; regio Chaldaica tellus.Quem Medum vocitant, mortis dator atque saQuae semel atque marem peperit, persanat inunctus Visu fraudatos, multo jam tempore caecos. Cos medicinalis viridis solet esse coloris Lacte solutus ovis, semel atque marem parientis. Expellit veterem simili ratione podagram, Et fessas reficit sub anhelo pectore fibras; Hoc et nephrelici sanescunt unguine renes. Debet in argento mistus vitrove reponi, Jejunoque dari; sic utile fit medicamen. At resolutus aquis cotis sibi fragmine misto, Et porrectus ei tibi quem decreveris hostem
Abbreviated transcription (Latin):
S olis ⁊ occasum siaͣns de culmine sũmo. alicꝰ altitudinis.¬
A ͭ ꝑpet liqͥdo sb̾limis in aere nisus. auis.
& ꝓ pͤpͦureo pennas dat silla capillo. silł. auis.s. ałauda. Respice ad fãbłar
qͣ cũq illa leuẽ fugiens secat aera pẽnis:
Ecce inimitꝰ atror magno stͥdore ꝑ auras:
nseqͥt᷑ nisus. ꝗͣ se fert nisus ad auras: ꝙͣse. ea ꝑte.¬
Illa leuẽ fugiens raptim secat aera pẽnis.
ũ liqͥdas corui p̾sso t̾ gutt᷑e uoces:
ut qͣter ĩgeminãt. & sepe cubilib altis:
Iescio qͣ p̾ter solitũ dulcedine leti:
Iut̾ se foliis stͤpitant. iuuat imb̾ actis : i. t̾minatis.¬

Expanded text:
solis et occasum servans de culmine summo nequiaret liquido sublimis in aëre Nisus et pro purpureo poenas dat Scylquacumque illa levem fugiens secat aethera pinnis, ecce inimicus, atrox, magno stridore per auras insequitur Nisus; qua se fert Nisus ad auras, illa levem fugiens raptim secat aethera pinnis Tum liquidas corvi presso ter gutture voces aut quater ingeminant, et saepe cubilibus altis nescio qua praeter solitum dulcedine laeti inter se in foliis strepitant; iuvat imbribus actis
Abbreviated transcription (Latin):
ond̾e. fit q gͣuis ⁊ enormi corꝑe maio
ertiꝰ est adamas. ⁊̃ꝓ dat maris ĩsula tỹprͦ.
Ertũ ꝓducit nc̃ f̾rea uena philippis.
m̃ib eꝗͣ tñ. uis est adduc̾e ferrum
d̾ facit ⁊ magnes. absñte potẽs adamãte.
ã p̃sens adama̾s. qd̾ magneti ꝙ tͣhit anft̾.
d magicas artes. id̾ lap̾is. aptus habet᷑.
ndomitũ q facit mira uͥtute gerẽtẽ
E noctis lemes. ⁊ sompnia uana repellit
tra uenena fugat rixas ⁊ inrgia uĩcit.
msanos carati duros q reu̾b̾at hostes.
lausꝰ in argento. lapis ħ. auro ue fa̾t ᷤ
ingͣt ⁊ hñc leuiu fulgens armilla lac̾tũ.
de achate
t ꝑhibent pͥmũ lap̃ est ĩuẽtꝰ achateᷤᷤ
n rippis fliuui. qͥ noĩe dc̃us eodem

Expanded text:
 et enormi corpore major. Tertius est adamas quem dat maris insula Cyprus. Quartum producit ferraria vena Philippis. Omnibus aequa tamen vis est adducere ferrum; Quod facit et magnes absente potens adamante: Nam praesens adamas magneti, quod rapit, aufert. Ad magicas artes idem lapis aptus habetur, Indomitumque facit mira virtute gerentem; Et noctis lemures, et somnia vana repellit. Atra venena fugat, rixas et jurgia mutat. Insanos curat, durosque reverberat hostes. Clausus in argento lapis hic, aurove feratur, Cingat et hinc laevum fulgens armilla lacertum. § II. DE ACHATE. Ut perhibent primum, lapis est inventus achates In ripis fluvii, qui nomine dictus eodem
Abbreviated transcription (Latin):
ic lapis ingenitas memora ħere figas
Hunc regiun formas. nc̃ det simulat᷑ dd̾ꝵ
E stans ĩ medio. citharã tãgebat a pono.
Dature nõ artis opꝰ mirabłe dictu
ño ꝙͦ corallo. siłem. g̾it ĩsula creta
eddentẽ uarias facies dat ⁊ indꝰ achatẽ
nẽ. nemoꝵ fro̾des nc̃ dantẽ sigͣ feraꝵ
sedare sitĩ. uisũq fouere putat᷑.
st ⁊ qͥ mirre. succesiꝰ spirat odorẽ.
angͥneas macłas. est ⁊ qͥ ꝑhibe ħere.

Expanded text:
Hic lapis ingenitas memoratur habere fNunc regum formas, nunc dat simulacra deorum. Et stans in medio citharam tangebat Apollo; Naturae, non artis opus, mirabile dictu. Hunc quoque corallo similem gerit insula Cretaarias facies dat et Indus achatem; Nunc nemorum frondes, nunc dantem signa ferarum. Hic sedare sitim, visumque fovere putatur, Est et qui myrrhae succensus spirat odorem. Sanguineas maculas est qui pe