comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autem labor ce ociumintĩoris ho¬
minis: est labor ce ocium extĩoris:
re discipline. ex̃citii ⁊ doct᷑ne. In pu-¬
eritia labor discipline: in uiuentu-¬
te exercitii. in senio. doctͥne uͭ qͥ nes¬
c̃ ĩ pueritia dicat: qͥ didic̃. ĩ uiuñtute
ad usũ ducat. q̃ ad usũdux̃. ĩ seniodoceat.
Est &e aliꝰ labor intĩor scilicet. cogi¬
tationis & meditationis. ut ad re-¬
quiem pueniat contemplationis:¬
ut siquid ꝑobliuionẽ sub nube du¬
bitationis lateat obscurum. fiat co¬
gitationeliquidũ: meditatione li¬
quidiꝰ. ꝯtẽplatione liquidissimum.
Cum enim aliquid de celestibꝰ offert
memoriam̃ti. prius quasi confusũ
incogitatione cernit᷑: posteauͦ me¬
ditatione discernit᷑. adultimũ uͦ
ꝯtemplatione dinoscit᷑. Accendit᷑ gͦ
ꝯsid̃atione cogitatio: inflammat᷑
discretione meditatio: illuminat᷑
cognitione contemplatio. Est enĩ
cogitatio in m̃te quasi fumꝰ inigne:
meditatio quasi flamma cũ fumo:
ꝯtemplatio. ignis cum flamina

Expanded text:
autem labor et otium interioris hominis, est labor et otium exterioris. rem disciplinae, exercitii et doctrinae. In pueritia labor disciplinae, in juventute exercitii, in senio doctrinae, ut qui nescit, in pueritia discat; quae didicit, in juventute ad usum ducat; quod ad usum duxit, in senio doceat. Est et alius labor interior, scilicet cogitationis et meditationis, ut ad requiem perveniat contemplationis,ut si quid per oblivionem sub nube dubitationis lateat obscurum, fiat cogitatione liquidum, meditatione liquidius, contemplatione liquidissimum. Cum enim aliquid de coelestibus offert memoria menti, prius quasi confusum in cogitatione cernitur; postea vero meditatione discernitur; ad ultimum vero contemplatione dignoscitur. Accenditur ergo consideratione cogitatio, inflammatur discretione meditatio, illuminatur cogitatione contemplatio. Est enim cogitatio in mente, quasi fumus in igne; meditatio, quasi flamma cum fumo; contemplatio, ignis cum flamma
Abbreviated transcription (Latin):
iuuentꝰ portat pondꝰ diei ce estus.
portat materialit̾ pondꝰ laboris ce
estum solis: portat moralit̾ pondꝰ
carnee fraguitatis. sustinet estum
libidinis. labore gͥ manuum ad¬
nichilatur pondꝰ temptationum:
ocio multiplicaturtemptatio. La¬
bore caro affligit᷑: ocionutrit᷑. Iuue.¬
nis autem inocio quasi iuuencus
sine iugo: quidum ñtenet᷑ obedien¬
tie uinculo in equalitate frat̃ne so¬
cietatis. quasi bos lasciuiens discu

Expanded text:
juventus portat pondus diei et aestus, juventus portat pondus diei et aestus, portat materialiter pondus laboris et aestum solis, portat moraliter pondus carneae fragilitatis, sustinet aestum libidinis. Labore igitur manuum annihilatur pondus tentationum, otio multiplicatur tentatio, labore caro affligitur, otio nutritur. Juvenis autem in otio, quasi juvencus sine jugo, qui dum non tenetur obedientiae vinculo, in aequalitate fraternae societatis, quasi bos lasciviens, discu
Abbreviated transcription (Latin):
gatione peccati. St̃ tam̃ bonip̾lati
qui oꝑarios ad laborem conducũt:
ũbo enim docent. & exemplo p̃ced̃t.
Ad hunc laborẽ diu̾si ueniunt .i. pu
pueri: meridie iuuenes: uesꝑe sene.:
mane maurꝰ: meridie paulus: ues¬
pere gentianꝰ. hic largeaccipimuꝰ
iuuentutem: ut ñ tantum adoles¬
centiam. s etiam maturã cõp̃hen¬
damus etatem. hecẽ. etas labori
congrua. In hac etate paulus uoleis
redimere tempꝰ. ñ solum instabat
contemplationi:. s cẽ labori. Siccẽ¬
iacob cum rachel ce lia reũtit᷑ ad pa
triam: sic marie ce marthe p̾cibus
lazarꝰ adiuuat᷑ aduitam. Cũ rachel
&e lia iacob reũtit᷑: qñ aliquis desi¬
derio bene oꝑandi gradiens actiue¬
& ꝯtemplatiue uite sociat᷑: lazarꝰ
uͦ. adiutus interp̾tatur. Quitc̃ resu¬
scitatur: quando aliqiuis hinc bo¬
nisoꝑibꝰ. binclacͥmis a morte pecc̃i
lib̾atur. Nemogͥ alabore excusat᷑.
ñ pueri ñ iuiuenes. ñ senes: sola tñ

Expanded text:
gatione peccati. Sunt tamen boni praelati, gatione peccati. Sunt tamen boni praelati, qui operarios ad laborem conducunt, verbo enim docent, et exemplo praecedunt. Ad hunc laborem diversi veniunt, id est pueri, meridie juvenes, vespere senes; mane Maurus, meridie Paulus, vespere Gentianus. Hic large accipimus juventutem, ut non tantum adolescentiam, sed etiam maturam comprehendamus aetatem. Haec est aetas labori congrua, in hac aetate Paulus volens redimere tempus, non solum instabat contemplationi, sed etiam labori ; sic etitriam , sic Mariae et Marthae precibus Lazarus adjuvatur ad vitam . Cum Rachel et Lia Jacob revertitur, quando aliquis desiderio bene oet contemplativae vitae sociatur. Lazarus vero adjutus interpretatur. Qui tunc resuscitatur, quando aliquis hinc bonis operibus, in lacrymis a morte peccati liberatur. Nemo igitur a labore excusatur, non pueri, non juvenes, non senes, sola tamen
Abbreviated transcription (Latin):
implet oꝑib. Ego inquit e put l̃¬
ũtemur aduos. Necesse ẽ ut anbes
redeant.i. uisrationis &e puritas
m̃tis: ut reu̾tantur ad agendam cu¬
ram carnis. ñ indesid̾iis s inneces¬
sariis. semꝑ enim caro q̃rit affluen¬
tiam cibi: lib̾tatem ocii: necessaria
uͦ impendenda sunt ñ subtrahen-¬
da. S neuacet ociodum impendi¬
tur cibus: sequant᷑ que conueniunt
asino. uirga scilicet ce onus. Hirga cor¬
rectionis: aeonus laboris. Int̾ uirgã
siquidem ce onꝰ. ñẽ. ocio locꝰ. Laboret
gͥ homo intĩor ce extĩor. nedicat᷑ eis.
Quid hicstatis tota die ociosi: Tota
die ociosistant: qui omnitempore
uite sue cessantes abono oꝑe inforo
uane gle torpentes ꝑseuerant. Audi¬
ant tam̃ p̾lati causamocii. Nemo
inquiunt nos conduxit. Nonep̃iñ
tum. Quo enimoducẽnt: Ad queren¬
dum forsitan honorem ñ ad laborẽ:
ad curiam ñ aduineã. Ibi agit᷑ depon¬
dere pecunie. ñ de quantitate culpe:
de examinatione argenti. ñ de pur-¬

Expanded text:
inquit, et puer revertemur ad vos. Necesse est, ut ambo redeant, id est vis rationis et puritas mentis, ut revertantur ad agendam curam carnis, non in desideriis, sed in necessariis. Semper enim caro quaerit affluentiam cibi, libertatem otii. Necessaria vero impendenda sunt, non subtrahenda. Sed, ne vacet otio, dum impenditur cibus, sequantur quae conveniunt asino, virga scillcet et onus, virga correctionis et onus laboris. Inter virgam siquidem et onus, non est otio locus . Laboret igitur homo interior et exterior, ne dicatur eis: Quid hic statis tota die otiosi? Tota die otiosi stant, qui omni tempore vitae suae cessantes a bono opere, in foro vanae gloriae torpentes perseverant. Audiant tamen praelati causam otii. Nemo, inquiunt, nos conduxit Non episcoptum. Quo enim conducerent? Ad quaerendum forsitan honorem non ad laborem, ad curiam non ad vineam. Ibi agitur de pondere pecuniae, non de quantitate; culpae de examinatione argenti, non de pur
Abbreviated transcription (Latin):
bethleemites s nazarenus appellatur.
tum fuisse meminit: quia ꝑ confessi¬
onem spiritalit̾ ds ad hominẽ descen¬
dit. Nazarech flos suie munditia int̾¬
p̃tatur. Innazareth gͥ nutrit᷑. & in ha¬
bitat: qui inflore munditie delectat᷑.
&e eam semꝑ amat.
ulti sunt: qui

Expanded text:
Bethlehemites, sed Nazareus appellatur. Bethlehemites, sed Nazareus appellatur. iptura fuisse meminit, quia per confessionem spiritualiter ad hominem Deus descendit. Nazareth flos sive munditia interpretatur. In Nazareth igitur nutritur et habitat, qui in flore munditiae delectatur, et eam semper amat. ulti sint, qui
Abbreviated transcription (Latin):
oralit̾ uidea confessionẽ pecc̃oꝵ
designat: inqua fidelis animꝰ
seipsum iuidicans humilit̃ accusat
In hac siquidem iudea ierłm funda¬
ta eẽ dicitur: quia inconfessione pecc̃i
peccator penitens dõ reconciliatur.
Confitebimur tͥ d̃s: confitebimur. ce
inuocabimꝰ nom̃ tuum. E hoc qd̃dic̃
confitebimur: confessio necessaria fore
ꝑhibetur. Quod autem confitebimur
replicat: miscł̃iam diuine pietatis
demonstrat. Ne desꝑes in nuit qui
it̃m peccantem si peniteat ñ repellit.
ut siquis peccaũit peniteat &e itecũ
peccatum humilit̃ confiteat᷑. Inqua¬
peccator ingemuerit. scͥptura testantẽ
ꝓculdubio saluus erit. Aitende qua¬
lit̃ diligit: qͥ tociens & tam benigns
peccantem recipit. Si hec attendis:
in uidea d̾̃s. In uidea d̾s cognoscitus.
qͥa inconfessione peccati imisod̃iade
manifesta demonstrat᷑. ꝑpietatẽ siqͥd̾̃e
peccantem reuocat: ꝑ patientiam su¬
stinens expectat. In bethleem iude x

Expanded text:
oraliter Judaea confessionem peccatorum designat, in qua fidelis animus seipsum judicans humiliter accusat. In hac siquidem Judaea Hierusalem fundata esse dicitur, quia in confessione peccati peccator poenitens Deo reconciliatur. Confitebimur tibi, Deus, confitebimur, et invocabimus nomen tuum . Per hoc quod dicit confitebimur, confessio necessaria esse perhibetur. Quod tamen confitebimur replicat, misericordiam divinae pietatis demonstrat, et ne desperes innuit, qui iterum peccantem si poeniteat, non repellit. ut si quis peccaverit, poeniteat, et iterum peccatum humiliter confiteatur. In quapeccator ingemuerit, Scriptura testante procul dubio salvus erit . Attende qualiter diligit, qui toties et tam benigne peccantem recipit. Si haec attendis, in Judaea Deus . In Judaea Deus cognoscitur, quia in confessione peccati misericordia Dei manifeste demonstratur. Per pietatem siquidem peccantem revocat, per patientiam sustinens exspectat. In Bethlehem Judae
Abbreviated transcription (Latin):
Tribꝰ modis penitet homo: & tribꝰ mo
dis miseret᷑ d̾s. Peccantẽ expectat :
desꝑantem consolat᷑: congaudet pe¬
nitenti. Peccantem reuocat donogre:
desꝑantẽ consolatur ꝑ sp̃e uenie:
penitentẽ roborat ex ꝓmissis głie.
Miseret᷑ ce homo hominitͥbꝰ modis.¬
Miseret᷑ enimp̃latus discipło: disci¬
temũbis benigne corrigit: desꝑan¬
tem ad sp̃e ꝑ exempla miscdie erigit:
&e correctũ post commissa diligit.
cũ aliqu̾ẽ familiarẽ hañt. sipeccat.
despiciunt: ae hoc qd̃ peuis ẽ fatent᷑¬

Expanded text:
Tribus modis pTribus modis pdis miseretur Deus. Peccantem exspectat, desperantem consolatur, congaudet poenitenti. Peccantem revocat, dono gratiae; desperantem consolatur, per spem veniae; poenitentem roborat, ex promissis gloriae. Miseretur et homo homini discitem verbis benigne corrigit, desperantem ad spem per exempla misericordiae erigit, et correctum post commissa diligit. cum aliquem familiarem habeant, si peccet, despiciunt, e
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s̃ de ꝑseuerantia peccati testimo
entes. & suꝑbi: ne adũsũ nos dent hi
tres testimoniũ in celoSuꝑiori ñ obe¬
diuit saul: nec peꝑcit inferiori
s sͥ. dũ popłm sibi subiectũ accusat
peccat: idẽ. contra samuele. Dignꝰ
passione dñi figuratũ nouimꝰ eẽ.
ꝑ seruum pontificis: cui petrꝰ abser¬
dit auriculam. huic nom̃ erat mal¬
cus: quod int̃p̃tat᷑ rex Seriuebat gͥ
malcꝰ pontifici: qr digniꝰ ẽ. sac̃doti¬
dubitantes de dampnatione saulꝰ
hoc qd̃ diximus. Legant illi ieroni¬
mũ contͣ iouinianum: &e inueni¬
ent ibidem tres ordines: arietes scił
oues ce hedos. Int̾ arietes dauid
numerat᷑. int̾ oues. ionathas: int̾
hedos. saul. Ad sinistrã gͦ saul qi
hedi ad sinstrã: ionathas autẽ ad
dexteram. qr int̾ oues repꝑitur. De
illo dic̃ ibid̾e ieronimꝰ qd̃ amore ꝓ¬
phete dignꝰ erat. Redeamꝰ ñc ad
ꝓpositum nr̃m: ut uideamꝰ quomͦ
ponitentibꝰ sit misericors religio.

Expanded text:
s, de perseverantia peccati testimonentes et superbi, ne adversum nos dent hi tres testimonium in coelo. Superiori non obedivit Saul, nec pepercit inferiori, sed sibi, dum populum sibi subjectum accusat,peccat, id est contra Samuelem, quicuPassione Domini figuratum novimus esse per servum pontificis, cui Petrus abscidit auriculam, huic nomen erat Malchus , quod interpretatur rex. Serviebat enim Malchus pontifici, quia dignius est sacerdotidubitantes de damnatione Saulis, hoc quod diximus. Legant Hieronymum contra Jovinianum, et invenient ibidem tres hominum ordines, arietes scilicet, oves et haedos. Inter arietes David numeratur, inter oves Jonathas, inter haedos Saul. Ad sinistram ergo Saul, quia haedi ad sinistram; Jonathas ad dextram, quia inter oves reperitur. De illo dicit ibidem Hieronymus, quod amore prophetae dignus erat. Redeamus nunc ad propositum nostrum, et videamus quomodo poenitentibus sit misericors religio.
Abbreviated transcription (Latin):
enitentibꝰ ẽ. misericors xiiii.¬
religio. Tribꝰ moĩs penitet ho.
ore tantum: aut corde tantum:
aut corde & ore simul saulore. petrꝰ
corde: dauid ore ce corde simulpe¬
nituit. Tria commisit dauiderga
seruum suumuriam: ꝑfidiã: ꝓeo¬
dem homicidium: adultĩũ cũ ux¬
ore eius: & tam̃ accusante nathan
missum ẽ tͥ peccatum tuum Ter
peccauit saul: ꝑ suꝑbiam: ꝑmo
bedientiam ꝑ excusationẽ pecc̃i.
ꝑinobedientiam peccauit. qnͣdo

Expanded text:
enitentibus est misericors religio. Tribus modis poenitet homo: ore tantum, aut corde tantum, aut ore et corde simul. Saul ore, Petrus corde, David ore et corde simul poenituit. Tria commisit David erga servum suum Uriam, scilicet perfidiam, homicidium, adulterium cum uxore ejus; et tamen accusante Nathan missum est peccatum tuum . Tepeccavit Saul: per superbiam, per inobedientiam, per excusationem peccati. Per inobedientiam, pecca
Abbreviated transcription (Latin):
petrꝰ: s xp̃c eum ñ despexit. s respex̃:
ae dilex̃. Miseret᷑ e p̃lato discipłs tͥbꝰ
modis: dũ irato ñ resistit magistro.
aut peccantiñ detrahit: uł ꝑũsum
paritur. Iratũ enĩ saul: fugiebat dd̾.
Purgantẽ inspelunca uentr̃e cũ pos¬
sus ẽ. qua diu uixit. Miseret᷑ siquid̾
discipłs discipło. dumpeccantioran¬
do compatit᷑: aut qnͣdo int̾ se ce illũ¬
solum corripit: aut quando peccan¬
tunse benigne dimittit. Quod ꝑũ¬

Expanded text:
s eum non despexit, sed respexit et dilexit. Miseretur et praelato discipulus tribus modis: dum irato non resistit magistro, aut peccanti non detrahit, vel perversum patitur. Iratum enim Saul fugiebat David, purgantem in spelunca ventrem, cum possus est quandiu vidiscipulus discipulo, dum peccanti orando compatitur, vel quando inter se et illum corrigit solum, vel quando peccanti in se benigne dimittit. Ecce o
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ: eua filii sapientiam: diabolꝰ
sp̃c scĩ benignitatẽ accusauit. Ac¬
diceret. mulier quam dedistimͥ se¬
duxit me: euafilii sapientiã redar-¬
guit. quod ñ sapient̾ egerit. qr posu¬
it serpentẽ in paradiso aqͦ ẽ. decep
ta: diabolus autẽ benignitatẽ sp̃c̃
scĩ ignorat. dũdesꝑando de uenia.
indelicto maximo ꝑseuerat: idest.
in suꝑbia. Uñ psalmista. Et emun

Expanded text:
Filii sapientiam, diabolus Spiritus sancti benignitatem accusavit. Adiceret: Mulier quam dedisti mihi, seduxit me . Eva Filii sapientiam redarguit, quod non sapienter egerit, quia posuit serpentem in paradiso a quo decepta est. Diabolus autem benignitatem Spiritus sancti ignorat, dum desperando de venia in delicto maximo perseverat, id est, in superbia. Unde Psalmista: Et emund
Abbreviated transcription (Latin):
patitur : s bonorat. Undebeda
suꝑ samuelem. Nos quoq inqͥt
inexemplum beati samuelis. erga
tales modeste agereneq eos tra
les. & diuinoiam iuidicio nõ du¬
bitamꝰ damnandos: maxime fi¬
lios quos aliquo gradu eccłiastico.
quem eiꝰdem saulis unctio ñ inde¬
center expͥmit. cognouerimꝰ insig¬
si autẽ contingat quod uoluntꝰ. il¬
lis qͦs iudicauer̃t meliores ñsunt.

Expanded text:
patitur, sed etiam honorat. Unde Beda patitur, sed etiam honorat. Unde Beda super Samuelem: « Nos quoque in exemplum beati Samuelis decet ergo tales modeste agere. » Neque eosles et divino judicio non dubitamus damnandos, maxime illos quos aliquo gradu ecclesiastico quem ejusdem Saulis vinctio non indecenter exprimit cognoverimus insigSi autem contingat quod volunt, illis quod judicaveverant, meliores non sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
a malech adduxerunt ea. Peꝑcit
eñ ppłs melioribꝰ ouibꝰ & arm̃tis.
ut immolarent dño dotuo: reli¬
qua uͦ occidimꝰ. Se ipsũ saulexcu¬
sat: s populũ accusat. Populuꝰ
inquit peꝑcit quod dñs ñ p̃cepit:
nos autẽ reliqua occidimꝰ: quod p̾ce¬
ꝑat dñs. Uñ beda suꝑ samuelem.
Saul inquit eaque dño iubente oc¬
cisa sunt. se cum popło occidisse. hiᷤᷤ
uero que contraint̾dictum eiꝰ reser¬
uata sunt. ñ se s popłm peꝑcisse te¬
stat᷑. ẜ suꝑbiampeccauit. cũ de
mum dicẽt samueli peccaui: s nẽ
honorame coram semoribꝰ populi
mei. & coram isrł. Immod̾ata sauł
suꝑbia: s modesta samuelis hu¬
militas. Honorari reꝓbꝰ querit:
& honorat ꝓph̃a reꝓbum. Sic etiã
nr̃is temporibꝰ inueniunt᷑ multi.
qui amagistris spiritalibꝰ redargu¬
ti: penitentes ore tantum. timent
honore priuari.Si autẽ int̾ nos
tales uidemus: aut pati nolumꝰ.
aut accusamꝰ quia incorrigibi¬
les sunt. Samuel autem ñ tantũ

Expanded text:
percit enim populus melioribus ovibus et armentis, ut immolaret Domino Deo tuo, reliqua vero occidimus . Seipsum Saul excusat, sed populum accusat. Populus, inquit, pepercit, quod Dominus non praecepit; nos autem reliqua occidimus, quod praeceperat Dominus. Unde Beda super Samuelem: « Saul, inquit, ea quae, Domino jubente, occisa sunt, se cum populo occidisse, his vero quae contra interdictum ejus reservata sunt, non se, sed populum pepercisse testali: Peccavi, sed nunc honora me coram senioribus populi mei et coram Israel . Immoderata Saulis superbia, sed moderata Samuelis humilitas. Honorari reprobus quaerit, et honorat propheta reprobum. Sic etiam nostris temporibus inveniuntur multi, qui a magistris spiritualibus redarguti, poenitentes ore tantum, timent honore privari. Si quidem inter nos tales videmus, aut pati nolumus, aut accusamus, quia incorrigibiles. Samuel autem non tantum
Abbreviated transcription (Latin):
stiim exadũso fuerant p̃parati. & tu¬
currit dauid ad locum certaminis.
int̾rogans si omnia recte agerent᷑
ergafratres suos. Cumq ad huclo¬
queret᷑ dauid: apparuit uir ille spu¬
rius ascendens goliath nomine.
ti sunt disce. Et dñs incarne uenies
uisitauit nos: diligent̾q recte age̾.¬
uł cum quibꝰ ordinate uiuere debea¬
mꝰ docens. Quod ce moralit̾ euenire
cotidie cernimꝰ: dum p̾lati quiq
subiectos suos rectitudinẽ boneo
ꝑationis edocent. uł cũ quibus
ordinẽ beneuiuendi tenẽ debeant
cietur. Uenit dauid ad exercitũ
isrł. & inuenit eos uociferatos
ad p̃lium: ce philistum exadũo
p̃paratos. ueniunt de inueniunt
p̃lati quandoq fr̃m discordiam.
Et cucurrit dauid ad locũ certa¬
minis: o int̾rogabat si omnia tati
agerent᷑ eiga fr̃s suos. Curruit ̃¬
lati tãm̃tis affectu qũa gressib
pedum solliciti de salute suoꝵ ma
stigantes si recta sint oꝑaeoꝵ anad¬

Expanded text:
sthiim ex adverso fuerant praeparati: et custhiim ex adverso fuerant praeparati: et cucurrit David ad locum certaminis, interrogans si omnia recte agerentur erga fratres suos. Cumque adhuc loqueretur David, apparuit vir ille spurius ascendens Goliath nomine, s ordinati sunt disce. Et Dominus in carne veniens visitavit nos, diligenter quaeque recte ageibus ordinate vivere debeamus, docens. Quod et moraliter quotidie evenire cernimus, dum praelati quique subjectos suos rectitudinem bonae operationis docent, vel cum quibus ordinem bene vivendi tenere debeant, cietur. Venit David ad exercitum Israel: et invenit eos vociferatos ad praelium, et Philisthiim ex adverso praeparatos. Veniunt et inveniunt praelati quandoque fratrum discordiam. Et cucurrit David ad locum certaminis, et interrogabat si omnia recte agerentur erga fratres suos. Currunt praelati tam mentis affectu quam gressibus pedum, solliciti de salute suorum, investigantes si recta sunt opera eorum, an ad
Abbreviated transcription (Latin):
impugnant. Incorrigibiles st̃. hoc
solum quod uolunt fore bonũ credt̃:
obedientiã aut numquã aut negli¬
genter implent̾. humiles frẽs ꝓuo¬
cant: turbant silentiũ. Taliũ figurã
gestat philisteꝰ ille quiegres sꝰ de ca¬
stris philistim. ꝓuocabat filioᷤ isrł.
Cuiꝰ magnitudo &e armorũ diu̾sitaᷤᷤ:
moralit statũ pu̾soꝵ qui magnisunt
apud semetipsos. & moꝵ qualitates
designant. Adh̃c philisteũ expug¬
bellum tribꝰ modis fit hystorialit̃.
int̾ quẽlibet iustum. & aliquoddi¬
abolim̃brum. Precessit inspe: con¬
tigit in mist̾io. habet᷑ & nc̃ inmo¬
rib. Cũgͥ mitt̾et᷑ dauid apatre suo
ysai aduisitandos frẽs suos qͥ erant
inexercitu isrł. miserat enĩut nar¬
rat hẏstoria pat̾ suus eũ dicens:
frẽs tuos uisitabis. si recteagant. q
cum quibꝰ ordinati sint. disce. Ue¬
nit gͦ in malgala: & ad exercitũ qui
egressus uociferatꝰ erat incertamine
Direxerat enim isrl aciẽ s c phili¬

Expanded text:
nt. Incorrigibiles sunt: hoc solum quod volunt, esse bonum credunt; obedientiam autem nunquam aut negligenter implent, humiles fratres provocant, turbant silentium: Talium figuram gestabat Philisthaeus ille, qui egressus de castris philisthiim, provocabat filios Israel . Cujus magnitudo et amorum diversitas, moraliter statum perversorum qui magni sunt apud semetipsos et qualitates morum designant. Ad hunc Philisthaeum expugbellum tribus modis fit: historialiter inter quemlibet justum et aliquod diaboli membrum. Praecessit in re, contigit in mysterio, habetur et nunc in moribus. Cum igitur mitteretur David a patre suo Isai ad visitandos fratres suos, qui erant in exercitu Israel: miserat enim eum, ut narrat historia, pater suus dicens: Fratres tuos visitabis si recte agant et cum quibus ordinati sunt disce. Venit ergo in Magala ad exercitum; qui egressus, vociferatus erat in certamine. Direxerat enim Israel aciem, sed et Phili
Abbreviated transcription (Latin):
eru̾sis ẽ.seuera religio. Seruat
honestatem seueritas: leuitatẽ
castigat: timet᷑ ab indoctis. Ipsa ẽ.
decor senum: iuuenũ uirga: p̃latoꝵ
cõpetent̃ disponat᷑. faciẽ gratã red¬
dit aspicientibꝰ: sic seueritas mixta
rectitudini. sidulcedine condiatur
uultum religionis decorat. Dulcedo
p̾lati trahit ad penitentiã peccantẽ
discipłm: seueritas corrigit: recti¬
tudo dat legemdelinquenti.Sic. nec
seueritas leuitatẽ patitur. nec dul¬
cedo dissolutionem: nec rectitudo
lineam iusticiȩ tnsgredi ꝑmittit.
Uñ psalmista. Dulcis ce rectꝰ dñs: ꝓpt̃
deles efficiunt᷑. Iramꝓ seueritate: a¬
maritudinẽ ꝓdulcedine. ꝓrectitu¬
dine crudelitatẽ ostendunt. de sic
confundit᷑ uultꝰ religionis: ubi ce
flama crudelitatis ignescunt o
cantem turbat: a maritudo ꝑseqͥt᷑:
crudelitas affligit. Ira p̃laticausã

Expanded text:
ersis est severa religio. Servat enim honestatem severitas, levitatem castigat, timetur ab indoctis: ipsa est decor senum, juvenum virga, ornat prcompetenter disponatur, faciem gratam reddit aspicientibus, sic severitas mista rectitudini, si dulcedine condiatur, vultum religionis decorat. Dulcedo praelati ad poenitentiam trahit, peccantem discipulum severitas corrigit, rectitudo dat legem delinquenti. Sic nec severitas levitatem patitur, nec dulcedo dissolutionem, nec rectitudo lineam justitiae transgredi permittit. Unde Psalmista: dulcis et rectus dominus . deles efficiuntur. Iram pro severitate, amaritudinem pro dulcedine, pro rectitudine crudelitatem ostendunt, et sic confunditur vultus religionis, ubi ex flamma crudelitatis ignescunt occantem turbat, amaritudo persequitur, crudelitas affligit. Ira praelati casum
Abbreviated transcription (Latin):
steus infronte: quando ꝑu̾sitas in¬
sipientis agnita reũberat᷑ a sapien¬
te. Chusi autem int̃p̃tatur silentiũ:
ad nichilatur consilium. Proiuidet
chusi ne turbetur exercitꝰ isrł. qm̃ꝑ
num. aconuentufrm̃ dm uidere
desid̾antium. rationabilit̾ arceit᷑
hec duo ad seu̾itatẽ: rarꝰ scił ser¬
mo. ce rigor sermonis ꝑtinent. Nar
enim sermo concordiã seruat: u¬
gor sermonis corrigit em̃d̃ nda
Affabilis est seueritas. ñ garrula
asꝑitatem monstrat. s ñ ẽ litigis¬
sa. Seueritas acrudelitate disfi
Hec corrigit: illa cruciat. ħ iusto
seueritas: s ñ maledicit. Maledix
philisteus dauid: s ñ maledixit
dd̃ philisteo. Tuuenis inquit adiil
cumgladio. & hasta & clipeo ad
autemuenio ad te in nomine dñi
exercituum. Maledicunt multiphi
listeo: nec ueniunt adeũ in nomine
dñi. Maledicit ille philisteo: quicũ ad
aliquem cadentem potione diaboli

Expanded text:
sthaeus in fronte, quando perversitas insthaeus in fronte, quando perversitas insipientis agnita, reverberatur a sapiente. Chusi autem interpretatur silentium; annihilatur consilium. Providet Chusi ne turbetur exercitus Israel, qunum a conventu fratrum Deum videre cupientium rationabiliter arcentur. Haec duo ad severitatem, rarus scilicet sermo et rigor sermonis, pertinent. Rarus enim sermo concordiam servat, rigor sermonis corrigit emendanda. Affabilis est severitas non garrula, asperitatem monstrat, sed non est litigiosa. Severitas a crudelitate differt; haec corrigit, illa cruciat; haec justis severitas, sed non maledicit. Maledixit Philisthaeus David, sed non maledixit David Philisthaeo. Tu venis, inquit, ad me cum gladio et hasta et clypeo, ego autem venio ad te in nomine Domini exercituum . Maledicunt Philisthaeo multi, nec veniunt ad eum in nomine Domini. Maledicit ille Philisthaeo qui, cum ad aliquem cadentem potione diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
clamabat: adu̾sum falangas isrł.
Stans clamat quia melationis moz¬
te positus ꝑũsꝰ. uoce detractionis.
intentio praueactionis: sinistrũ
latꝰ. pars sinistra: crura. finis actio¬
nis: corpꝰ actio tota. Cassis uͦ. inten¬
tionis commendatio: clipeus si¬
nistre partis excusatio. Due ocree:
ꝑseuerantia ce obstinatio. Lorica:
dotius actionis aꝑta defensio.
his armis cognoscit᷑ philisteus:
cum ꝓcedit ad p̾lium. St̃ autẽ
alii quorum ꝑu̾sitas ẽ. occulta.
qui consilio suofrẽs commouent
adiram: excitant ad rixas qͥ ꝯsilio
tra dauid .i. filios spiritales contra
eorum patres addiscordiã piomo¬
uent. qui machinant᷑ ut moriat᷑
dauid incastris: sic̃ de achitophel
legit᷑. S utrisq seuera debet ẽẽ
religio: ut aꝑte ꝑu̾sis resistat infa¬
ciem: ae occultoꝵ consilia mutet.
Sic dauid philistei frontẽ lapide
comminuit. sic chusi ꝯsiliumachi
cognitio ꝑu̾sitatis. ꝑcutit᷑ gͦ phili¬

Expanded text:
clamabat adversus phalangas Israel. clamabat adversus phalangas Israel. Stans clamat, quia in elationis monte perversus positus, voce detractionis, intentio pravae actionis; sinistrum latus, pars sinistra; crura, finis actionis; corpus, actio tota; cassis vero, intentionis commendatio; clypeus, sinistrae partis excusatio; duae ocreae perseverantia et obstinatio; lorica, totius actionis aperta defensio. His armis cognoscitur Philisthaeus, cum procedit ad praelium. Sunt autem alii quorum perversitas est occulta, qui consilio suo fratres promovent ad iram, excitant ad rixas, qui consilio tra David, id est, filios spirituales contra eorum patres ad discordiam promovent, qui machinantur ut moriatur David in castris, sicut de Achitophel legitur . Sed utriusque severa debet esse religio, ut aperte perversis resistat in faciem, et occultorum consilia mutet. Sic David Philisthaei frontem lapide comminuit, sic Chusi consilium decognitio perversitatis. Percutitur ergo Phili
Abbreviated transcription (Latin):
& dipeus ereꝰ tegebat humeros eiꝰ.
Cassis lorica. ocree ce clipeus. diu̾sa
defensionis gn̾a sunt: quibꝰ suuipsiꝰ
qui ẽ caput omnium impiorum.
diabolus stulticiam defendere co-¬
obumbrant clipeo: dũ sinistram
praue actionis excusant partẽ. O¬
creas hñt incruribꝰ que ẽ quasi ex¬
trema pars corꝑis: qr usq ad finẽ
inobstinatione ꝑseuerant. Lorica
indiuint᷑ quatotum tegit᷑ corpus.
qͣndo totam defendunt actionem.
he siquide spẽs armorum ex ere
facte. ꝑ hibent᷑ eẽ. metallo iuidlc
cetĩs ampliꝰ canoro: qr qͥcqͥd agit
ꝑũsus. ñ humili confessione ꝓfite¬
tur. nec ratione uĩtatis:. s clamoso
strepitu scłaris eloquentie defen¬
dit: ce ꝑ exempla reꝓborum ꝯfir¬
mat. Unde sequit᷑. & armigereius
antecedebat eũ Armiger goliȩ.
quilibet repbꝰ eẽ pot̃: exempla cuiꝰ
anteced unt. & adiuuant ad confir¬
mandam ꝑu̾sorum malignitatem.
Ex his auctoritas trabitur exhis
sumuntur defensionis arma: ceħ

Expanded text:
 ejus aereus tegebat humeros ejus. Cassis, lorica, ocreae et clypeus, diversa defensionis sunt genera, quibus sui ipsius qui est caput omnium impiorum diabolus stultitiam defendere coobumbrant clypeo, dum sinistram pravae actionis excusant partem. Ocreas habent in cruribus, quae est quasi extrema pars corporis, quia usque ad finem in obstinatione perseverant. Lorica induuntur, qua totum tegitur corpus, quando totam defendunt actionem. Hae siquidem species armorum ex aere factae perhibentur esse, metallo videlicet caeteris amplius canoro. Quia quidquid agit perversus, non humili confessione profitetur, nec ratione veritatis, sed clamoso strepitu saecularis eloquentiae defendit, et per exempla reproborum confirmat. Unde sequitur, et armiger ejus antecedebat eum. Armiger Goliae quilibet reprobus esse potest, exempla cujus antecedunt et adjuvant ad confirmandam perversorum malignitatem. Ex his auctoritas trahitur, ex his sumuntur defensionis arma, et h
Abbreviated transcription (Latin):
& inquirente quid noceat: apparet¬
uir illespuriꝰ. idẽ. diabolꝰ. incorde
alicuius ascendens. uñ: Acogita¬
tu maligno ad u̾ba conuitii: aũbis
conuicii: ad oꝑa ꝑu̾sa. Goliath no¬
mine idẽ reuelatus. Quibͦ: Illis
quidicẽ possunt. ñ enimignoramꝰ
cogitationes eiꝰ Philisteus degeth.
Philisteus cadens potione int̾̃p̃tat᷑
cadens ab altitudine suꝑbie poti¬
one desꝑationis imbutꝰ: & oblitꝰ mi¬
scd̃ie. Gech quiint̾p̃tat᷑ torcular. be¬
da atcestante aptissime multitudi¬
nem prauoꝵ designat: ciuitatẽ ui¬
locꝰ inst̾quilimo. sic amultitudine
prauoꝵ iusticalcant᷑: & sic̃ intor¬
culari ab acius uinũ seꝑat᷑: sic in
tribulatione iusti ꝓbantur: iniusti
autem temꝑe temptationis reced̃t.
Degeth gͥ philisteꝰ erat unꝰ de multi¬
tudine prauoꝵ. & cassis erea suꝑ
caput eiꝰ: & lorica hamata indueba

Expanded text:
 inquirente quid noceat, apparet ille spurius, id est, diabolus in corde alicujus descendens. Unde? A cogitatu maligno ad verba convicii, a verbis convicii ad opera perversa. Goliath nomine, id est, revelatus. Quibus? Illis qui dicere possunt: Non enim ignoramus cogitationes ejus. Philisthaeus de Geth. Philisthaeus, cadens potione interpretatur. Cadens ab altitudine superbiae, potione desperationis imbutus, et oblitus misericordiae. Geth, quod interpretatur torcular, Beda attestante, aptissime multitudinem pravorum designat, civitatem vilocus in sterquilinio, sic a multitudine pravorum justi calcantur; et sicut in torculari ab acinis vinum separatur, sic in tribulatione probantur justi, injusti autem tempore tentationis recedunt. De Geth igitur Philisthaeus erat, unus de multitudine pravorum. Et cassis aerea super ca
Abbreviated transcription (Latin):
niunt: & id̃o ñtradit d̃s philisteũ
inmanueoꝵ. Quod ñ maledixit dd
philisteo benignitatis ẽ. quod deo
ascripsit sui aduentus efficatiam
humilitatis: quodautẽ minatꝰ est
seueritatis. S quid minat᷑. Aufe¬
cadauera castroꝵ philistum. carna¬
les affectꝰ reꝓborum. quist̃ castra
diaboli. moralit̾ designant. Cada¬
uer est quasi carodata u̾mibꝰ: sicut
enuncaro putrida u̾mibꝰ nutrim̾tũ
p̾stat: sic carnales affectꝰ. cogitatio¬
nes ꝑu̾sas enutriunt. Aues celi illoᷤ
designant: qui alis contemplati¬
onis ad cogitanda celestia fuble¬
uantur. Bestus t̾re coaptant᷑ illi.
qui t̾ram suam nouerunt excolece:
qui necessitati frm̃ t̾cena ministrãt.
reifamiliaris curam gerentes: qͦs
alibi designant rachelce liã. marcha
ce maria. His auibꝰ celi. ce his bestiis
t̾̃re. cadauera castroꝵ philistuim. idẽ.
carnales affectus reꝓboꝵ. daturad
det consilio.

Expanded text:
niunt, et ideo non tradit Deus Philisthaeum in manus eorum. Quod non maledixit David Philisthaeo, benignitatis est; quod Deo ascripsit sui adventus efficaciam, humilitatis; quod autem minatus est, severitatis. Sed quid minatur? Aufea vero castrorum Philisthiim, carnales affectus reproborum qui sunt castra diaboli moraliter designant. Cadaver est quasi caro data vermibus. Sicut enim caro putrida vermibus nutrimentum praestat, sic carnales affectus cogitationes perversas nutriunt. Aves coeli illos designant, qui alis contemplationis ad cogitanda coelestia sublevantur. Bestiis terrae coapiantur illi qui terram suam noverunt excolere, qui necessitati fratrum terrena ministrant, rei familiaris curam gerentes, quos alibi designant Rachel et Lia , Martha et Maria . His avibus coeli et his bestiis terrae cadavera castrorum Philisthiim, id est, carnales affectus reproborum, dantur addet consilio.
Abbreviated transcription (Latin):
his que ad edificationẽ claustri
materialis ꝑtinent: quibͦdã for¬
sitan solito grauior apparebo:
neminem tam̃ condempnans.s
eos qui remotiores st̃ ascło p̾cet̾is
laudans: monens eos qui multa
ce ꝑicłosa possident: docens illosqͥ
pauꝑtate &e humilitate gaudens.
Scio tam̃ kmñe multos ẽẽ inmaio¬
ribꝰ eccl̃iis. qͥ licet multa posside¬
ant: inaliis tam̃ pauꝑtatem a-¬
mant. Possident ea quasi ñ pos¬
sidentes: utuntur posessis qͣsi
ñ utentes: exempla pauꝑtatis
diligunt: ce ea q̃ de pauꝑtate scͥp¬
tasunt. studiose legunt̾. legen¬
tes seipsos conspiciunt: &e sub oñe
diuitiarum dolentes gemunt. Hi
sunt pauꝑes sp̃u: ñ habitu. Nos
autem ad oculum pauꝑes sumus:
locum mutauimus ñ animũ: uestẽ
ñ m̃tem. St̃ cẽ in maioribꝰ eccł̃iis. ali¬
quisublimes oculis. inflatisuꝑbie
sp̃u: qui pauꝑes fr̃s cum suꝑuene¬
rint exlatere respiciunt: derident
eos. detrahunt illis: uacantes ocio
ponentes simbolũ. quasicanes

Expanded text:
iis quae ad aedificationem claustri materialis pertinent, quibusdam forsitan solito gravior apparebo, neminem tamen condemnans, sed eos qui remotiores sunt a saeculo, laudans, monens eos, qui multa et periculosa possident, docens illos qui paupertate et humilitate gaudent. Scio tamen multos esse in majoribus ecclesiis, qui licet multa possideant, in aliis tamen paupertatem amant, possident ea tanquam non possidentes, utuntur possessis quasi non utentes, exempla paupertatis diligunt, et ea quae de paupertate scripta sunt, ut studiose legunt legentes, seipsos conspiciunt, et sub onere divitiarum gemunt. Hi sunt pauperes spiritu, non habitu. Nos autem ad oculum pauperes sumus, locum mutavimus, non animum, vestem, non mentem. Sunt etiam in majoribus ecclesiis aliqui sublimes oculis, inflati superbiae spiritu, qui pauperes fratres cum supervenerint, ex latere respiciunt, derident eos, detrahunt illis, vacantes otio, ponentes symbolum, quasi canes
Abbreviated transcription (Latin):
bis tempłu: ecce quomͦ nos illi ꝑ
in habitantem sp̃m. Est gͦ unus¬
quisq nr̃m sꝑitale tempłu. Hoc
autem templum salomon edifi
seipsum possidens. tnͣquillus et¬
ce quietꝰ. Refert hystoria qd̃ salo¬
mon edificaturꝰ templum domino.
quesierit auxilium ab hyram rege
tyri. quierat amicꝰ dauid om̃i tp̃r:
miseritq hẏram sͥ artifices. ligna
ce aurum. Hyram int̃p̃tat᷑ excelse
iuuens. Excelse uiuunt: qͥ remo¬
ti aplano uoluptatum. ꝑ artam
& arduam uiã que ducit aduitã.
ad eminentiam uirtutũ conscen¬
dunt. hisunt qui habitant in mon¬
tibꝰ isrł unde ueniet auxiliũ nob̾.
Ouigͥ sic uiuunt: ligna de liba¬
nocedrina. ũbo p̃dicationis succisa
tnsmittunt. Ligna de libano. st̃
hiqui sublimes &e gloriosi fuerunt
in mundo. Cum enĩ uidemꝰ eos
qui fuerant in scło diuites. in mo¬
nastĩo fieri pauꝑes: nobiles seruire
ce ẽẽ humiles: potentes subditos:
sapientes uictu ce habitu despec-¬
tos: ñ ne isti ꝑ exemplum boneoꝑa¬

Expanded text:
is templum, ecce quomodo nos illi per inhabitantem Spiritum. Est ergo unusquisque nostrum spirituale templum. Hoc autem templum Salomon aedifiseipsum possidens, tranquillus et quietus. Refert historia quod Salomon aedificaturus templum Domino quaesierit auxilium ab Hiram rege Tyri, qui erat amicus David omni tempore, miseritque Hiram ipsi artifices, ligna et aurum . Hiram interpretatur excelse vivens: excelse vivunt, qui remoti a plano voluptatum, per arctam et arduam viam, quae ducit ad vitam, ad eminentiam virtutum conscendunt. Hi sunt, qui habitant in montibus Israel, unde veniet auxilium nobis . Qui igitur sic vivunt, ligna de Libano cedrina verbo praedicationis succisa transmittunt. Ligna de Libano sunt hi qui sublimes et gloriosi fuerunt in mundo. Cum enim videmus eos, qui fuerant in saeculo divites, in monasterio fieri pauperes, nobiles servire, et esse humiles, potentes subditos, sapientes vultu et habitu despectos, nonne isti per exemplum bonae opera
Abbreviated transcription (Latin):
supplicationum ut respiciat mise¬
riam miscdĩa. benuiolentiam di¬
ligentia ueniam gr̃a. Sunt autẽ
quedam moratione admemoriã
reducenda. idest opp̾ssio. liberatio.
ce iustificatio. Ad insinuationemsi
quidem miserie ꝑtinet. memoria
opp̾ssionis: ad captationem beniuo¬
lentiȩ ꝑtinet memoria lib̾ationis:
ad postulationem uenie. memo¬

Expanded text:
supplicantium, ut respiciat misesupplicantium, ut respiciat miseriam misericordia, benevolentiam diligentia, veniam gratia. Sunt autem quaedam in oratione ad memoriam reducenda, id est, oppressio, liberatio et justificatio. Ad insinuationem miseriae siquidem pertinet memoria oppressionis, ad captationem benevolentiae pertinet memoria liberationis, ad postulationem veniae memo
Abbreviated transcription (Latin):
obꝰ pedibꝰ itur ad templum. his du¬
obꝰ pedibꝰ calcatur caput &e cauda
serpentis antiqui. Caput antiqui¬
serpentis est elatio: cauda desꝑatio.
calcamus caput elationis: ꝑspem
uͦ diuine miserationis. calcamꝰ cau¬
dam desꝑationis. His pedib am¬
bulamus suꝑ mare. Est autẽ mare
cortͥ midum: cor carnale. In hoc
autẽ mari consurgunt unde.ĩpetꝰ
uidelicet ire.: Incursus luxurie: uora¬
gogule. uentꝰ turbinis. idest turba¬
tio commnote m̃tis. P rofunditas
huiꝰ maris ẽ. uoluntas cuiꝰlibet pec¬
cantis. Cuius ꝓfunditatis finis uix
reꝑiri pot̾: quia semꝑ peccaret ho-¬
mo siliceret. Suꝑ mare gͥ ambula-¬
mus. dum carnem subicimus. Qui
autem orat: ñ desꝑat. Cumgͥ ora¬
mus assistentes coram sũmi iudi¬
cis maiestate tria sunt attenden¬
da. uidelicet insinuatio. captatio.
postulatio. Ut insinuemꝰ miseri¬
am. captemus beniuolentiam:
postulemus ueniam. hic ẽ. ordlo

Expanded text:
obus pedibus itur ad templum, his duobus pedibus itur ad templum, his duobus pedibus calcatur caput et cauda serpentis antiqui. Caput serpentis antiqui est elatio, cauda desperatiocalcamus caput elationis, per spem vero divinae miserationis calcamus caudam desperationis. His pedibus ambulamus super mare. Est autem mare, cor tumidum, cor carnale. In hoc autem mari surgunt undae, impetus videlicet irae, incursus luxuriae, vorago gulae, ventus turbinis, id est, turbatio commotae mentis. Profunditas hujus maris est voluntas cujuslibet peccantis. Cujus profunditatis finis vix reperiri potest, quia semper peccaret homo si liceret. Super mare igitur ambulamus, dum carnem subjicimus. Qui autem orat, in spe oret. Cum igitur oramus assistentes coram summi judicis majestate, tria sunt attendenda, videlicet, insinuatio, captatio, postulatio, ut insinuemus miseriam, captemus benenevolentiam, postulemus veniam. Hic est ordo
Abbreviated transcription (Latin):
idest in caritate disponitur: in altitu¬
dinẽ uͦbonoꝵ oꝑumparies erigitur:
subspediuine ꝓtectionis tectũ desu¬
ꝑ locatur. S necesse ẽ. ut in longitu¬
dinem patientie ꝑficiatur. Qui gͥ
in pace ꝑseuerat. indormitorio sꝑita¬
li. idest intranquillitate m̃tis lec¬
tulum suũ locat. Dulce satis animo
spiritali. immo nicħ dultiꝰ eẽt ei. qm
indormitorio tnquille m̃tis cõmorari:
in lectulo munde conscientie uelut
in albis linteis delectari: nisisurgen¬
dum nobis eẽt km̃e &e orandum. De¬
ongruum
tͣntuille m̃tis tnͣsire debeamꝰ ad orato¬
rium pie deuotionis. Surgãgͥ ce egre¬
diarang̾diar ce ꝓsternar. Surgãde
lectulo mundȩ conscientiȩ ut ꝓster¬
nar inoratione: egrediar dedomo
salomonis. ut ing̾diar intemplũ
saluatoris. Qui enim habitat in do¬
mo pacis: transire merebitur adbea¬
titudinem et̾ne salutis. Attendamꝰ
gͥ bumanam fragilitatẽ: attenda¬
mus &e diuinam pietatem. His du¬

Expanded text:
id est, in charitate disponitur, in altuid est, in charitate disponitur, in altum vero bonorum operum paries erigitur, sub spe divinae protectionis tectum desuper locatur, sed necesse est ut in longitudine patientiae perficiatur. Qui igitur in pace perseverat, in dormitorio spirituali, id est, in tranquillitate mentis lectum suum locat. Dulce id animo spirituali, imo nihil dulcius esset ei quam in dormitorio tranquillae mentis commorari, in lectulo mundae conscientiae velut in albis linteis delectari, nisi surgendum nobis esset, et orandum. CAongruum tranquillae mentis transeamus ad oratorium piae devotionis. Surgam igitur et egrediar et prosternar. Surgam de lectulo mundae conscientiae ut prosternar in oratione, egrediar de domo Salomonis ut ingrediar templum Salvatoris. Qui enim habitat in domo pacis, transire merebitur ad beatitudinem aeternae salutis. Attendamus igitur humanam fragilitatem; attendamus et divinam pietatem. His du
Abbreviated transcription (Latin):
titudinem filioꝵ isrł. dũ subditos
tͥ lege dicipline coerces. Hec ẽ uita
ꝓficientũ In iacob autemut diximꝰ
figuratur uita ꝑfectoꝵ Nota uitã
beati iacob filius fuit ysaac ce rebec¬
ce. idest risus ce patientie: gaudiiui¬
delicet spiritalis ce patientie tẽꝑalis:
ut sit gaudium incontemplatione.
ce patientie uirtus intribulatione.
Unde dicitur: spegaudentes: intri¬
bulatione patientes. Hec ẽ hostia
cum cauda. Cauda siquid̃e hostie ẽ:
inbonis actibꝰ consuminatio ꝑseue-¬
rantie: hec ẽ eneabasis. hec ẽ tuni¬
catalaris̾. hec ẽ longitudodnĩce
crucis: in quaxp̃c ascendens t̾m̃ina-¬
uit spacium uite corporalis. In hac
nobis possessio anime ꝓmittitur:
m̃bratua in longitudinẽ crucis .i.
in ꝑseuerantia bone actionis: ut cũ
xp̃o inpace dormiens moriaris. Ini¬
mo idest in humilitate. sꝑitalis edifi¬
cii locꝰ querit᷑. fundam̃tũ in latitudine

Expanded text:
titudinem filiorum Israel, dum subditos titudinem filiorum Israel, dum subditos tibi disciplinae lege coerces. Haec est vita proficientium. In Jacob autem, ut diximus, figuratur vita perfectorum. Nota vitam beati Jacob; filius fuit Isaac et Rebeccae, id est, risus et patientiae, gaudii videlicet spiritualis, et patientiae temporalis, ut sit gaudium in contemplatione, et patientiae virtus in tribulatione. Unde dicitur: Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Haec est hostia cum cauda. Cauda siquidem hostiae, est in bonis actibus consummatio perseverantiae. Haec est aenea basis, haec est tunica talaris, haec est longitudo Dominicae crucis, in quam Christus ascendens terminavit spatium vitae temporalis. In hac nobis possessio animae promittitur mbra tua in longitudine crucis, id est, in perseverantia bonae actionis, ut cum Christo in pace dormiens moriaris. In imo, id est in humilitate, spiritualis aedificii locus quaeritur, fundamentum in latitudine,
Abbreviated transcription (Latin):
monetur ioseph ut ceducat puerũ
cum matre. Puer cũ matre. puri¬
tas ẽ. in uoluntate. que reu̾titur
cũ herodes morit᷑. Dum enim mund̾
despicitur. dum caro affligit᷑ &⁊ nulo
istorum animus gła laudis inflam¬
matur: scito quia tc̃ mnanis gloria
militas incipientiũ: fugiamꝰ me
giptum. Si autẽ sequi uolumus
altitudinẽ ꝓficientium: ascendamꝰ
in excelsũ. Ascendamꝰ in sylo: ibi em̃
moratur samuel intẽplo. Quatuor
autẽ modis ꝓficiunt homines. uod̃e
inse iuxtase. suꝑse sub se Inte elt
animus: iuxta te ꝓximus. suꝑte p̾latꝰ.
gisiro ꝑ ammonitionẽ. insubditis ꝑ
correctionem. Ecce quomodo samuel
habitat intemplo: ecce quomͣ mane
adheli ũ̾ba domini: quomodo post
eump̃ponat᷑ multitudinifilioꝵ isrł̃:
habitas intemplodum cortuum scĩs
meditationibꝰ exerces: aꝑis ostiatẽ¬
pli. dum ꝓximum doces. loq̃ris ad
heli ũba dñi. dum de em̃datione
frm̃. magistrum mones: regis mul¬

Expanded text:
monetur Joseph, ut reducat puerum monetur Joseph, ut reducat puerum cum matre. Puer cum matre, puritas est in voluntate. Quae revertitur cum Herodes moritur. Dum enim mundus despicitur, dum caro affligitur, et in nullo istorum animus gloria laudis inflatur, scito quod tunc inanis gloria militas incipientium, fugiamus in Aegyptum. Si autem sequi volumus altitudinem proficientium, ascendamus in excelsum, ascendamus in Silo, ibi enim moratur Samuel in templo. Quatuor autem modis proficiunt homines, videlicet in se, juxta se, super se, sub se. In te est animus, juxta te proximus, super te praelatus, gistro per admonitionem, in subditis per correctionem. Ecce quomodo Samuel habitat in templo, ecce quomodo Heli verba Domini, quomodo post eum praeponitur multitudini filiorum Israel . Habitas in templo, dum cor tuum sanctis meditationibus exerces. Aperis ostia templi, dum proximum doces. Loqueris ad Heli verba Domini, dum de emendatione fratrum magistrum mones. Regis mul
Abbreviated transcription (Latin):
ret: Sic̃ enim caro animaliũ ext̾iꝰ pel¬
letegitur: sic animalis sp̃t appetitu
uanegłe ad extĩora se spargens. forinse¬
cus delectatur: hicestherodes quicła
magos uocat: utab eis tempꝰ stelle di¬
ligent̃ inquirat. Glamuocat: quia
mocculto uanagła m̃temuexat. Ua¬
na siquidem gła m̃tes querentiũ do-¬
minum temptat. ut abeis modũ e
intentionem conũsionis subtilius
discat. Quam scł intentionẽ mens
habuit. qũ sͥ spes appetende teligio¬
nis apparuit: utrum sapiens aliqus
conũsus confidat inꝓpͥo sensu an
gletur diues. ꝓoblato censu. Uttum
fortior de labore. annobilior ꝓ genẽ
głet᷑ utrum temꝑalia anspirttalia
animꝰ attendat: sirespiciat intuitꝰ
appetende religionis. commodum
beneficii temꝑalis. In his gͥ abhetide
cotidie nob̃. id estauanagła consi-¬
lium datur. ut ꝑ eũ tnͣseant singłi
&e ꝑ eum reu̾tant᷑. Defuncto herode :¬

Expanded text:
ret. Sicut enim caro animalium exterius pelret. Sicut enim caro animalium exterius pelle tegitur, sic animalis spiritus appetitu vanae gloriae ad exteriora se spargens, forinsecus delectatur. Hic est Herodes, qui clam magos vocat, ut ab eis tempus stellae diligenter inquirat . Clam vocat, quia in occulto vana gloria mentem vexat. Vana siquidem gloria mentes quaerentium Dominum tentat, ut ab eis modum et intentionem conversionis subtilius discat, quam scilicet intentionem mens habuerit, quando illi spes appetendae religionis apparuit, utrum sapiens aliquis conversus confidat in proprio sensu, an glorietur dives in oblato sensu, utrum fortior de labore, an nobilior pro genere glorietur, utrum temporalia an spiritualia spiritus attendat, utrum respiciat intuitu appetendae religionis commodum beneficii temporalis. In his igitur ab Herode quotidie nobis, id est a vana gloria consilium datur, ut per eum transeant singuli, et per eum revertantur. Defuncto Herode
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sus de uirtute in uirtutem ꝓficit.
Accipit puerum: dum noue uite tenet
institutũ. Inpuerosiquid̃ habet᷑ spes
crescendi ce in nouit ꝯũso spes ꝓficien¬
di. Nec tantum uibet᷑ acciꝑe puerũ
s ce matrem: id est bonam uoluntatẽ
Mat̾ ce enim boni ꝓpositi bona uo¬
luntas pot̾ appellari. fuge inquit
in egiptum. idest attende mundum:
considera te ipsum᷑ reduc ad m̃tem de¬
nebras uetum delictorum: ut siua¬
negłe stimulis incitĩs: qualis in
mundo fiuisti. humilit̾ mediteris:
& esto ibiusq dumdicam tͥ. idest ñ
au̾tas oculos m̃tis ab intuitu mũda
a consid̾atione uetum delictoꝵ. ad
contemplandam beatitudinẽ suꝑ-¬
ne pacis: futurum ẽ enimut herodes
querat puerum ad ꝑdendum eum:
Mentes siquidem nouit conu̾sorum.
uanagła que ꝑ herodem designatur.
qñq uerat ut bona untia ꝑdat: hoc
enmintp̃tatur herodes pellisgła.
Omĩs enimgła fiuarumd̃i abintus:

Expanded text:
versus de virtute in virtutem proficit. versus de virtute in virtutem proficit. Accipit puerum, dum novae vitae tenet institutum. In puero enim habetur spes crescendi, et in nuper converso spes proficiendi. Nec tantum jubetur accipere puerum, sed et matrem, id est, bonam voluntatem. Mater etenim boni propositi, bona voluntas potest appellari. Fuge, inquit, in Aegyptum, id est, attende mundum, considera teipsum, reduc ad mentem tenebras veterum delictorum, ut si vanae gloriae stimulis inciteris, qualis in mundo fuisti humiliter mediteris, et esto ibi usque dum dicam tibi, id est, non avertas oculos mentis ab intuitu mundana consideratione veterum delictorum ad contemplandam beatitudinem supernae pacis. Futurum est enim, ut Herodes quaerat puerum ad perdendum eum. Mentes siquidem nuper conversorum vana gloria quae per Herodem designatur quandoque vexat, ut bona initia perdat. Hoc enim interpretatur Herodes, pellis gloria. Omnis enim gloria filiarum Dei ab intus ,