comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dio ad modum plenus. que uiderat custodi cũ lacũs
enuarrauit ¶Deinde illo die missam solenmissiẽ
celebrans uisionem ninabilem oumi populo declara
uerissima et utilia ẽnarranda ꝙ̃ ea que in breui hoc
opustulo sunt inscupta. Sed ne prolixitate operis
aliquid legentibus tedn oriatur uno solo miraculo
quod nondum expleto mense in bethleem peractum
peifecto huic operi erit fins
ie donninco
transacto post octauas
penthecostes om̃ibus
meisz suffraganeis episcopis et multitudine
maxima tam uirorum ꝙͣ mulierum in ecclesia in qua
tis honore debito et ueneratione tam debita ꝙͣ deuota pri¬
mo egomet sacris indutus uestibus ad locum fonee in
quo corpus uenerandum iacet Actedens terram cepi
effodere sepulturã quatinus sacratissimũ illud corpus¬
inde ablatum in timulo marmoreo mira pulcritudine
Undiq decorato ꝙ hac causa fuerat fabricatum postmo¬
dum poneretur ¶ Cumq foret fonea iam uatuata tũ¬

Expanded text:
dio admodum plenus: quae viderat, custodi cum lacrymis dio admodum plenus: quae viderat, custodi cum lacrymis enarravit. Deinde illo die missam solemnissime celebrans, visionem mirabilem omni populo declaravverissima et utilia enarranda, quam ea quae in brevi hoc Opusculo sunt inscripta. Sed ne prolixitate operis aliquid legentibus taedii oriatur, uno solo miraculo quod nondum expleto mense in Bethleem peractum est, perfecto huic operi finis erit. Die dominico transacto, post octavas Pentecostes, omnibus meis suffraganeis Episcopis, et multitudine maxima, tam virorum quam mulierum in Ecclesia, in quatis, honore debito et veneratione tam debita, quam devota: primo egomet sacris indutus vestibus ad locum foveae, in qua corpus venerandum jacet accedens, terram coepi effodere sepulturae, quatinde ablatum, in tumulo marmoreo mira pulchritudine undique decorato, quod hac de causa fuerat fabricatum, postmodum poneretur. Cum jam fovea foret vacua, cun
Abbreviated transcription (Latin):
ninus me carnem abstmencus macerauit hic metum
uirgo intidus atq purus. hic metum fuit prophetico
spuritu illustratus hic doctor mecum doctor extitit ueri¬
tatis Ego propter iusticiam et ueritatem uitam corporeã
dereliqui. hic et si sit uitam non amiserit corporalem ꝓpt̾
Iusticiam et doctrine sue prospitatissime ueritatẽ tẽpus
suum tñ totum gessit in seculo in martirio afflictiõibꝰ
et dolore Ego xpiane fidei precuturri mĩaus gencuu
Iuritator. Hic postinodum uemiens eiusdem extitit su¬
stentator. et ab hereticis eandem lacerantibus deffensator
is habuit multociens in altari sed et ore proprio mãdu¬
cauit. Hic michi in sanctitate per omĩa fuit equalis
te beato ichãne que idem beatus crrillus non potuit
totaliter meniorie ꝯmendare, Iam hoia prandn punia.
audiente ectlesiain custos intrans episcopum intunitꝰ
dornentem emndem manibus excitanit. Experge¬
factus itaqz pontifex scupore et admiracione et gam¬

Expanded text:
minus me carnem abstinentiis maceravit. Hic mecum minus me carnem abstinentiis maceravit. Hic mecum virgo nitidus, atque purus. Hic mecum fuit prophetico spiritu illustratus. Hic mecum doctor exstitit veritatis. Ego propter justitiam et veritatem, vitam corpoream dereliqui. Hic etsi non amiserit vitam corporalem propter justitiae et doctrinae suae perspicacissimae veritatem: tempus suum tamen totum gessit in saeculo in martyrio, afflictionibus, et dolore. Ego Christianae fidei praecucurri nuntius et gentium invitator: hic postmodum veniens, ejusdem exstitit sustentator: et ab haereticis eamdem lacerantibus defensator.is habuit multoties in altari, sed et ore proprio manducavit. Hic mihi in sanctitate per omnia fuit aequaliste beato Joanne, quae idem beatus Cyrillus non potuit totaliter memoriae commendare, jam hora diei prima adveniente, Ecclesiam custos intrans, Episcopum intuitus dormientem, eumdem manibus excitavit. Expergefactus itaque pontifex, stupore et admiratione et gau
Abbreviated transcription (Latin):
um precursoris domini tanta loquele dulcedine ta
non phas esset lingue hominũ declarare finito itaq
smone illo alter quem rohãnem baptistam cuntti qui
aderant nominabant eidem grates refferentes multi¬
ces hec cricũstantibus ad eis honorem et gloriam e
loqutus Socius iste mens carissimus ieronimus
michi in gloria equalis eciam in sanctitate seriẽ meaꝵ
laudum est hactenus prosequtus ¶ Idcirto dignũ est
ut eius laudibus nunc insistain, hic uere lux est eclle¬
sie tenebras effugans errores. Et cunctos illummãs hoĩes
ueritatis claritate cecos ¶ Hic fons aque sapientie saluta¬
ris ad quem sicientes dum actediuit largissime saciant᷑.
Hic aibor altissima cius cacumen celum ascendit su b
ciuius doctrme frondibus de sũa eiusdem oris fruictu au
sa pectora scilz homines parum intelligentes uberrime
saciantur. hic mecum in seculo herenuta. et certe non

Expanded text:
simi praecursoris Domini, tanta loquelae dulcedine, tantoque simi praecursoris Domini, tanta loquelae dulcedine, tantoque ntexuit, quod fas non esset linguae hominum declarare. Finito itaque sermone illo: alter, quem Joannem Baptistam cuncti qui aderant nominabant, eidem gratias referens multiplices, haec circumstantibus, ad ejus honorem et gloriam est locutus. Socius iste meus carissimus Hieronymus aequalis mihi in gloria, aequalis etiam in sanctitate, seriem mearum laudum est hactenus prosecutus: idcirco dignum est ut ejus laudibus nunc insistam. Hic vere lux est Ecclesiae, tenebras effugans errorum, et cunctos illuminans homines veritatis claritate caecos. Hic fons est aquae sapientiae salutaris, ad quem sitientes dum accedunt, largissime satiantur. Hic arbor altissima, cujus cacumen coelum ascendit: sub cujus doctrinae frondibus, de suavi ejusdem oris fructu, aveae terrae, scilicet homines parum intelligentes, uberrime satiantur. His mecum fuit in saeculo Eremita: certe non
Abbreviated transcription (Latin):
honnnũ iam esset ectlesia ualde plena post omixe s dn
uni enmenciores ceterie in toto Inmles atqr paret aemut¬
fole sutidi et . stolla idiiti carididissimia auro et crenure
ruuit ad quorum introitum omnet in ectlesia residẽter
protinus flexis gembus eiscem sũmam reuerencia ꝑsol¬
ierunt. tunc duo illi unn ante altare ab eisdem reuere
exhibita in duabus cathedris aureis mire lapidum precio¬
sorum uarietate et pulcritudine decoratis sibi aquibusdã
Iuuenibus pulcheirimus preparatis ambo ꝑiter cõsederũt
et sic silentes aliquãtulũ permãserũt interim facto inter
fllos silencio cepit alter eorum dñorum alterum impellere
ad loquendum. Gumq longa ad inuicem alternacio ouret᷑
ut quis pͥmo inciperet predicare ceperũt singuli ut iero¬
minus Iohanius cuius erat illa iolempnitas laudes et
magnificencias explicaret magnis uocibus aclamare

Expanded text:
hominum jam esset ecclesia valde plena, post omnes duo hominum jam esset ecclesia valde plena, post omnes duo viri eminentiores caeteris, in toto similes atque pares, insole lucidiores, stola induti candidissima, auro et gemmis ariter intraverunt. Ad quorum introitum, omnes in ecclesia residentes, protinus flexis genibus, eisdem summam reverentiam persolverunt. Tunc duo illi viri ante altare ab eisdem reverentia exhibita, in duabus cathedris aureis, mira lapidum pretiosorum varietate et pulchritudine decoratis, sibi a quibusdam pulcherrimis juvenibus praeparatis, ambo pariter consederunt, et sic silentes aliquantulum permanserunt. Interim facto inter illos silentio, coepit alter eorum duorum alterum impellere ad loquendum. Cumque longa adinvicem altercatio oriretur, ut quis primo inciperet praedicare, coeperunt singuli, ut Hieronymus Joannis, cujus erat in die illa solemnitas, laudes et magnificentias explicaret, magnis vocibus acclamare.
Abbreviated transcription (Latin):
duiii in tuis prestinis licteris qua recepi Iohãm bapᵗͭ ͤ
et teteris apostolis rerominũ sanctissmiũ equalem ĩ sancti¬
tate et gloria iacionibue sine dribio efficatibus et uisionibꝰ
mirificis ꝯprobabas certe non est aliqualit ambignitas.
puto aliquibus eius uitam sanctissiniã. et eius tanta pro¬
digia hom̃ibus insueta non ignorantibus admuationis
raciones ñt illis opponere non deceret omisss om̃ibus ui¬
sionem mirabilem quã uenerabilis uir crallus epip̃
alexandinius se uidisse sunis ad me diebus iam pliribꝰ
natinitatis glouosissum Iohãnis domimpre¬
atus pontifex more solito in etrlesia solurs ante altare cix
it eytelenniam multa sprritut dulcedine ꝯtem patetir
repentio sompno aliquaritulum cbeorment etete ain
oxtimationem tantue alternatim suauissmnior annorũ
tntbu uchementissima. mno ordine uenibat demidebi¬
natim omines ad altare procedentes et ibidem flectentes
gemua ad sedendum quilibet se ponebãt cumarbloriõ

Expanded text:
tinis litteris quas recepi, Joanni Baptistae et caeteris Apostolis Hieronymum sanctissimum aequalem in sanctitate et gloria, rationibus sine dubio efficacibus et visionibus mirificis comprobabas. Certe non est aliqualis ambiguitas, c puto aliquibus ejus vitam sanctissimam, et ejus tanta prodigia hominibus insueta non ignorantibus admirationisnunc illis apponere non deceret, omissis omnibus, visionem mirabilem quam venerabilis vir Cyrillus Episcopus Alexandrinus se vidisse, suis ad me diebus pluribus jam nativitatis gloriosissimi Joannis Domini praeatus pontifex, more solito in Ecclesia solus, ante altare ejuset excellentiam, multa spiritus dulcedine contemplaretur, repentino somno aliquaestimationem cantus alternatim suavissimos concinentium turba vehementissima miro ordine veniebat. Deinde binatim omnes ad altare procedentes, et ibidem flectentes genua, ad sedendum singuli se ponebant. Cumque illorum
Abbreviated transcription (Latin):
alutẽ felicem non dixerit fuge huius
enentum. xp̃iq prouidencia dispẽsatũ
nt scilicet romana ecclesia petri instituta re
accepisse plandebant ab insultacione desisteret ¶Ig.
qopolim ad audiendum uenerabilem uirum gregori

Expanded text:
autem felicem non dixerit fugae hujus autem felicem non dixerit fugae hujus eventum, Christique providentia dispensatum, ut scilicet Romana Ecclesia Petri instituta regaccepisse plaudebant, fecit ab insultatione desistere. Ideo tinopolim ad audiendum venerabilem virum Gregori
Abbreviated transcription (Latin):
stulans sic ẽnarrat ¶Mense augusto flãtibꝰ
etheris cum sancto uiicencio presbitero. et
adolescente fiatre. et aluis monachis. qui nũt ierose¬
hime ꝯmorantur. Nauem in romano portu ꝯscẽdi
maxima me sanctorũ faquencie prosequente ¶ Uem
regium in scilleo litore paululũ steti. ubi ueteres didi¬
ci fabulas. et precipitem fallatus ulixis cursum. et si¬
renarũ cantiqua. et insaciabilem caribdis uoragiñe¬
¶ Cumq michi actole illiuis multa narrarẽt darẽt¬
q ꝯsilium ut non ad prothei colũpnas sed ad diane
portum nauigarem, illum emi fugientiũ et t̾batoꝵ
Hunc secuiũ homnus esse cursum malin per maleas
et cicladas ciprum pergere. ubi suceptus a uenerabili
episcopo epyphano uem anthiochiam fretus sum
cõmunone pontificis confessoisqz paulini. et deducta¬
iuditio ꝯprobaui ¶ Iude cum tendi egiptum lustram
monasteria nitue et inter sanctorũ choros aspides
la titare peispexi

Expanded text:
scribens, sic narrat: Mense scribens, sic narrat: Mense ethesijs, cum sancto Vincentio pręsbitero et adolescente fratre et alijs monachis, qui nunc Hierosolymę commorantur, nauim in Romano portu conscendi, maxima me sanctorum frequentia prosequente ueni Regium, in Syllaceo littore paululum steti, ubi ueteres didici fabulas, et pręcipitem fallacis Vlissis cursum et Syrenarum cantica et insatiabilem Carybdis uoraginem. Cumque mihi accolę illius loci multa narrarent darentque consilium, ut non ad Prothei columnas sed ad Diones portum nauigarem: illum fugientium et turbatorum, hunc securi hominis esse cursum - malui per Maleas et Cycladas Cyprum pergere. Vbi susceptus a uenerabili episcopo Epiphanio ueni Antiochiam. Fruitus sum communione Pontificis confessorisqjudicio comprobavi. Inde conscendi Aegyptum, lustravi monasteria Nitriae: et inter Sanctorum choros, aspides latitare perspexi.
Abbreviated transcription (Latin):
impendere. ac de sis facultatibus mĩstrare ¶ Cuiꝰ
deuocionem et meritum uir prudentissimus ĩtuẽs
frequenter eam et eustochiũ eius filiam in suis ꝯme¬
morabat trattatibus. Curans eciam eas imbuere di¬
iuinarũ sciencia scuptinarum ¶Nam et affectuosis
paulam consolatus est scriptis filiarum suarũ blesil¬
le scilicet et paulme iecenti obitu ꝯs̾natam ¶ Unde
occasione delatrandi actepta. eos infamia subuotare
miserrum homĩes conabantur ¶ Et quia ipsi uiciis
subiacebant carnalibus ad excusandas excusatioẽs
in pectatis idipsum aluis imꝑonebãt ¶ Ut ergo uid ͭ¬
teromimus non minus se afalsi fratribus quã ab
ereticis infestari. Actendens illud ennãgelicũ. si
persecuti fuerunt in ciuitate ista fugite in aliam deli¬
inmo cõmigiare ¶ Quod quidem et iatob in fratre
suo esau fecisse legitur et daind in socero suo saul
quorum unus ad syros alius ad philisteos se ꝯtulit

Expanded text:
coepit ei impendere, ac de suis facultatibus ministrare. Cujus coepit ei impendere, ac de suis facultatibus ministrare. Cujus devotionem et meritum vir prudentissimus intuens, frequenter eam et Eustochium ejus filiam in suis comorat Tractatibus. Curans etiam eas imbuere divinarum scientia Scripturarum. Nam et affectuosis Paulam consolatus est scriptis de filiarum suarum, Blesillae scilicet, et Paulinae recenti obitu consternatam. Unde qoccasione delatrandi accepta, eum infamia subnotare miserrimi homines conabantur. Et quia ipsi vitiis subjacebant carnalibus, ad excusandas excusationes in peccatis, id ipsum Hieronymo imponebant. Denique Hieronymus, non minus se a falsis fratribus, quam ab haereticis infestari, attendens illud Evangelicum: Si vos persecuti fuerint in civitate ista, fugite in aliam: delimino commigrare. Quod quidem et Jacob in fratre suo Esau fecisse legitur, et David in secero suo Saul: quorum unus ad Syros, alius ad Philistaeos se contul
Abbreviated transcription (Latin):
bus traditur instruendus Nam in gramatica do¬
natum habuit preceptorẽ. in Rectorica uictorĩ¬
oratorem ¶ Cumiq in liberalibus. tam grece ꝙ̃
digintatem conscendit ¶ Nam factus annorũ ui
apostaticũ uersus ariano doginati ꝯsensisset
multiq se ob metum persecucionis que a ꝯstantino
aritabatur absconderent/ Iste iuxta sermonẽ pro¬
pheticum oppesunit se murum pro domo ysił. ut
staret in prelio in die domini ¶ Nam licet afficeretur
iniuriis terroribus pulsaretur/ nũꝙͣ heretitis atqͥe¬
it immo secũdum datam sibi sapienciã eloqu
sin sagictas enucteris dissipabat eos/ et diuinarũ
sententiarũ fulgura in plitans ꝯturrbabat illos
Eo autem tempore non licebat catholitis libere ꝓprus
⁊ebus uti. dum eos et ꝯstancius augustus. et
liberius pontifex persequerentur.
quedam matroua paula nomme
nobilis genere. sed nobilior sanctita¬
te uidens beatum ierorimũ in deffensione¬

Expanded text:
bus traditur instruendus. Nam in Grammatica Dobus traditur instruendus. Nam in Grammatica Donatum habuit praeceptorem, ut Rhetorica Victorinum. Cum item liberalibus tam Graece quam dignitatem conscendit. Nam factus annorum triapostaticum versus, Ariano dogmati consensisset, multique se ob metum persecutionis, quae a Constantio excitabatur, absconderent: iste juxta sermonem propheticum, opposuit se murum pro domo Israel, ut staret in praelio in die Domini. Nam licet afficeretur injuriis, terroribus pulsaretur: nunquam haereticis acquievit. Imo secundum datam sibi sapientiam eloquii sui sagittas emittens, dissipavit eos: et divinarum sententiarum fulgura multiplicans, conturbabat illos. Eodem autem tempore prohibebatur Catholicis libere propriis rebus uti, dum eos et Constantius Augustus, et Liberius Pontifex persequerentur. quaedam matrona Paula nomine, nobilis genere, sed nobilior sanctitate, videns beatum Hieronymum in defension
Abbreviated transcription (Latin):
diuersis aucto¬
ribus editam
Cum legissem. ꝯperi eos inseruisse quidam
non magno opere ad eins preconĩ pertinẽ¬
tia. Rursimiq oportua plurnua omisisse. et ea ma¬
unne que ab eodem siuis tractatibus indita in euns fe¬
sto legi ꝯgrua uidebantur ¶ Unde eiusdem prouocatus
tis ita et stilo impar. tam ex scuiptis prefatorum aut¬
torum. quam ex sacris eius et aliorum sanctorum
assertiombus. ea que ꝯgrue uidebantur exterpere. et
unum corpus efficiens laborem eorũ subleuare ali¬
quaterius possem. qui ea que de uita et uirtutibus
santti urii per diuersa sunt digesta uoluim̃a hr̃ẽ
sine tedio uoluissent. In quo si temeritas reprehẽ¬
ditur Actendatur deuocio. quan ei non inmerito debeo
qui matrem meam cum me haberet in utero a mocti
peritulo liberauit ¶ Prefatus igitur doctor ex pr̃e
eusebio genitus est sicut ip̃e in libro de uiris illustr¬
bus astruit uicesiio sexto anno imperii matrin
ꝯstantim in oppidostridonis. quod a gothis euersũ

Expanded text:
diversis Auctoribus editam cum legissem, comperi eos inseruisse quaedam non magnopere ad ejus praeconium pertinentia. Rursumque opportuna plurima omisisse, et ea maxime quae ab eodem in suis Tractatibus tradita, in ejus Festo legi congrua videbantur. Inde ejusdem provocatus tis ita et stylo longe impar, tam ex scriptis praefati Auctoris, quam ex sacris aliorum Sanctorum assertionibus ea quae congruere videbantur, excerpere, et unum corpus efficiens, laborem eorum sublevare aliquatenus possem, qui ea quae de via et virtutibus Sancti viri per diversa digesta sunt volumina, habere sine taedio voluissent. In quo si temeritas reprehenditur, attendatur devotio, quam ei non immerito debeo: qui matrem meam, eum me haberet in utero, a mortis periculo liberavit. Praefatus igitur Doctor patre Eusebio genitus est, sicut ipse in Libro de Viris Illustribus adstruit, vicesimo sexto anno imperii magni onstantini in oppido Stridonis, quod a Gothis eversum,
Abbreviated transcription (Latin):
iotissimo missum quatinis eiusdem preces exaud
sib impetrare a dommio filiũ dignaretur ¶ Ad hec Rex
quidquid a filio meo Ieromimo petrus postulat certe
fiat ¶Hus omnibus sic finitis a sompno illo helias
mox exsirrexit monachus laudes inmẽsas deoreddẽs
et feroimino glorioso qui diem illum in quo tã miranda
iderat prenocans eodem postinodum in tellexit die
putabas augustine carissime

Expanded text:
um ejus devotissimo missum: quatenus ejusdem preces exaudiens, um ejus devotissimo missum: quatenus ejusdem preces exaudiens, sibi impetrare a Domino filium dignaretur. Ad haec rex: Quod, inquit, a filio meo Hieronymo Petrus postulat, certe fiat. His omnibus sic finitis, a somno illo mox Elias monachus excitatur, laudes immensas Deo reddens et Hieronymo glorioso. Qui diem illum, in quo tam miranda viderat, praenotans, eodem postea intellexit die putabas, Augustine carissime,
Abbreviated transcription (Latin):
tis neꝙͣ spritibu eam giauissmie actusantibita
presentatiir Cumq adiabolis longum actusacio trals¬
retu Et mullus ex aduerso aliqua responderet un qͥdã
species sole splendidior et ut sibi uidebatur pene ceteria
astantibie einmencior ad Regis sedens dexterã pedibꝰ
se erexit quoquid surgente silenciũ manu propria
a cunctis fien imꝑauit tunt qui sceterat om̃ibus apponẽs
accusantibut hñc suũ fuisse fidelissimum et deuotum rei
ꝯtrune exhbuisse reuerenciam specialem eisdem mox lo¬
quendi audatiam abstulit et tacitur intatem pronocauit
postinodum uero flectens ante regem genua huic suo fi¬
delissimo uemiam et eternam requiem solita pietate et mi¬
seutordia infunta clementissime elargiri Ita tñ ꝙ pro
comisss in mundo flagicns purgatorio purgaretur siuis
precibus ut uoluit est adeptus Tunt omnnis illa nephã¬
dorum hominiũ multitudo gemens et ullulans de
uenis quidam pulcherrimꝰ
theodosn senatoris se fore dixit a petro patrcio Romandꝵ

Expanded text:
m gravissime accusantibus praesentatur. Cumque a diabolis in longum accusatio traheretur, et nullus ex adverso aliqua responderet; vir quidam septies sole splendidior, et, ut sibi videbatur, pene caeteris astantibus eminentior, ad regis sedens dexteram, in pedibus se erexit. Quo quidem surgente, silentium rex manu propria a cunctis fieri imperavit. Tunc qui steterat, omnibus se opponens accusantibus, hunc suum fuisse fidelissimum et devotum, et ei continue exhibuisse reverentiam specialem, eisdem mox loquendi audaciam abstulit, et taciturnitatem praenotavit. Postmodum vero ille flectens ante regem genua, huic suo fidelissimo veniam et aeternam requiem solita pictate et misericordia infinita clementissime elargiri, ita tamen quod pro commissis in mundo flagitiis in purgatorio purgaretur, suis precibus, ut voluit, est adeptus. Tunc omnis illa nefandorum spirituum multitudo gemens et ululans de enis quidam pulcherrimusTheodosii senatoris, se fore dixit a Petro patritio Romanor
Abbreviated transcription (Latin):
abhomĩaciomibus retardentur audiant queso hnitales ep̃i
que narranda proponinius et saltem aliorũ calanitati¬
Buę terreantu:¬
Lbus propter uite incomoda in habitabili
Quidam degebat monachus helias nomine
iequissimus magne uite sauctitate radians.
qui in uica beatissum ieronimi familiarissinuis
eidem fuit uade quem idem beatus zeromnius habuisse
prophecie speciem pluries ẽnarrauit. Hic die quodam et
pluros michi testificantur monachi uita uenerabiles fideq
digni qui se dixeiunt ab eiusdem sanct uni ore multociẽs
paudisse solitis incũbens oracionibus. sompno repentino
aduemente aliquãtulum obdornut et ecte in uisione quo
quid modo multotiens deus onũpotens grandia et octul¬
ta sins fidelibus ressat satramenta in quodã palatiõ
iue pulcritudinis meffabilit eciã a mortaliba uñꝙͣ
uise ut sib uidebatur erat cũq per horam per palaciũ¬
Huc illucq gradiens eius adinuaretur pultritudinẽ

Expanded text:
abominationibus retardentur. Audiant, quaeso, hi tales Episcopi abominationibus retardentur. Audiant, quaeso, hi tales Episcopi quae narranda proponimus, et saltem aliorum calamitatibus terreantuibus propter vitae incommoda inhabitabili, quidam degebat monachus Elias nomine antiquissimus, et magnae vitae sanctitate radians, qui in vita beatissimi Hieronymi eidem familiarissimus valde fuit: quem idem beatissimus Hieronymus, habuisse prophetiae spiritum, pluries enarravit. Hic die quodam ut plures mihi testificabantur monachi vita venerabiles fideque digni, qui se dixerunt haec ab ejusdem sancti viri ore multoties peraudisse solitis incumbens orationibus, somno repentino adveniente aliquantulum obdormivit: Et ecce in visione, quo quidem modo multoties Deus omnipotens, grandia et occulta suis fidelibus reserat sacramenta: in quodam palatio mirae pulchritudinis et ineffabilis, et a mortalibus nunquam visae, ut sibi videbatur, erat. Cumqhuc illucque gradiens ejus admiraretur pulchritudinem
Abbreviated transcription (Latin):
mest pondus graiis sarcina sed debiles habent egto hu¬
meros quid putabo ¶ Sunt certe angustie mici uudiq
me torquentes At dum graues michi promptos casut
intricor/ Timore maximo suctrescente ꝯtniue affligor
et ꝯtristor Securuis est episcopalem scutum fugere
ꝙͣ appetere laudo certe episcopatũ tanꝙͣ uitariatum
domini noscri ihũ xp̃i sed illis qui ineo uitam agut
nulitum terrenorũ qui mũdi gloriã et pompas appe¬
tunt non collando ymo eit ꝯsulo ut fugiant ꝙ̃tum
possunt Melius certe fuisset eis cum terreis uitã acre¬
re terrenorum ꝙͣ in pontifitali culmine hec agentes ad ĩfi¬
pociis nomen gerere ꝙͣ essenciã ¶ Pocius lupos Rapaces
mercedem pauperum lupnus faucibus suꝑfliitatibꝰ
ciborum et uestiũ deuorant et ꝯsumũt quod absudũ
est abhornãbile et deflendum. hoc idcirco dixeum ut
talis abhominatio cunctis gentibus innotescat quatio
si deuni uon metuũt homines uerentes sius aliqualiter

Expanded text:
inest pondus, gravis sarcina. Sed debiles ego habens humeros, quid portabo? Sunt certe angustiae mihi undique me torquentes. At dum graves mihi promptos casus intueor, timore maximo succrescente continue affligor et contristor. Securius est Episcopalem statum fugere quam appetere. Laudo certe Episcopatum tanquam vicariatum Domini nostri Jesu Christi, sed illos qui in eo vitam agunt militium terrenorum, qui mundi gloriam et pompas appetunt, non collaudo, imo eis consulo, ut effugiant quantum possunt. Melius certe fuisset eis cum terrenis vitam agere terrenorum, quam in pontificali culmine hoc agentes, ad infium plurimos potius nomen gerere quam essentiam, potius lupos rapaces mercedem pauperum lupinis faucibus in superfluitatibus ciborum et vestium devorant et consumunt, quod absurdum est, abominabile, et deflendum. Haec idcirco dixerim, ut talis abominatio cunctis gentibus innotescat, quatenus si Deum non metuunt, homines verentes, a suis aliqualiter
Abbreviated transcription (Latin):
stiaudam hoc om̃ibus unũ censeri debet Nec ab hac dis¬
crepari potest Nuillum scilit ad eternia modo aliquo posse
extripatis uirtutum studeat itiere festinare hic iam
finedato exempla et prodigia modica iam huiꝰ operis

Expanded text:
strandam. Hoc ex omnibus unum censeri decet, nec ab hoc disstrandam. Hoc ex omnibus unum censeri decet, nec ab hoc discrepare potest, nullum scilicet ad aeterna modo aliquo pervenire posse vitiis exstirpatis, virtutum studeat itinere festinare. His jam fine dato, exempla et prodigia quaedam jam hujus operis
Abbreviated transcription (Latin):
et uerberibus erudue nec bitiorũ signãt bepres radices
figere non faciliter euellendas ne fluendi flendi et hit
in futuro succedat euentus Nam insi fallor ad eteruoꝵ
gandiorum patriam deuemendi artissima et sine aliqua¬
ambignitate terte a paucissimis cognita extat uia
ad perditionem suũ tranutem seunt Quomodo dum ho¬
mum̃ non solum patanoꝵ sedeciã illorum quos sacri bap¬
tismatis unda lauit, Namn de pagans milla oritur que¬
stio ꝙ non dampnentur maiorem fore liquet nmerũ
bonis et malis homĩbus ꝯsideratis Non est qui faciat
bonsi non est usq ad unũ Sed omes post suas impbas
et pessimas ambulant uoluptates, Consequenter ꝯtludi
debet ꝙ ad eterne beatitudĩs gaudia rarissumi gradiũtur
Infunte quin om̃es pene sacre scupture auctoritates hu
testantur Infunta quidem exempla possemus ꝓspi¬
caciter intneri/ At cuius ueritatem sufficiencius demõ¬

Expanded text:
et verberibus erudire: nec vitiorum sinant vepres radices et verberibus erudire: nec vitiorum sinant vepres radices figere non faciliter evellendas, ne flendi et hic et in futuro eis succedat eventus. Nam nisi fallor, ad aeternorum gaudiorum patriam deveniendi, arctissima et sine ambiguitate aliqua, a paucissimis certe cognita exstat viaad perditionem suum tramitem struit: quo dum hominum non solum Paganorum, sed etiam illorum quos sacri Baptismatis unda lavit nam de Paganis nulla oritur quaestio quin damnentur majorem fore liquet numerum bonis et malis hominibus consideratis, non est qui faciat bonum, non est usque ad unum, sed omnes post suas improbas et pessimas ambulant voluptates. Consequenter concludi debet, quod ad aeternae beatitudinis gaudia rarissimi gradiantur. Infinitae, quinimo omnes pene sacrae Scripturae auctoritates hoc testantur. Infinita siquidem exempla possemus perspicaciter intueri ad hujusmodi veritatem sufficientius demon
Abbreviated transcription (Latin):
namq illius militis filius crnctis bonis moribus desti¬
tutus de die indiem peiorando totũ siñ tempus amictẽs
inludis et blaspheniis cunctisq ĩniũdicus patre tausã¬
te ãnũ actidit duodenũ ¶ Qini quodam adnesperanite
die solitis cum patre ludis insistens ludum eodem ut gli¬
scebat non habente pmo proupit in hec uerba/. Si qd
Nam se inuito hauit non insi uictor exurgam uerum
audiens eundem puerum infelicem rapuit sod quo de¬
tulit nulli hactenus hominũ est cõꝑtum uerum ut
puto eum detulit ĩ infernũ Eadem namq hora caũ
ad quãdam mee domus fenestram que loco in loco ludebãt
degentes pater et filius ex opposito sita est me posuer̃a
que me uidere fuit necesse ueritate prospicua seuem tam
formidam de rei geste ¶ Siscant ergo tuuenes in iuũẽ¬
perimitare Quod enim noue carte scribitur de facili nõ
deletur. Sistant parentes eciã fatui filios correctioibus

Expanded text:
namque illius militis filius, cunctis bonis moribus destinamque illius militis filius, cunctis bonis moribus destitutus, de die in diem pejerando, totum suum tempus amittens, in ludis et blasphemiis cunctisque immunditiis, patre causante, annum attigit duodenum. Qui quodam advesperascente die, solitis cum patre ludis insistens, ludum eodem, ut gliscebat, non habente, primo prorupit in haec verba: Si quid nam se invito hinc non nisi victor exurgam. Verum adiens, eumdem puerum infelicem rapuit: sed quo eum detulit, nulli hactenus hominum est compertum. Verum ut puto, eum detulit in Infernum. Eadem namque hora casu ad quamdam meae domus fenestram, quae in loco, in quo ludentes degebant pater et filius ex opposito sita est, me posueram: quo me videre fuit necesse veritate perspicua seriem tam formidandae rei gestae. Discant ergo juvenes in juvenpermutare. Quod enim novae chartae inscribitur, de facili non deletur. Discant etiam parentes fatui, filios correctionibus
Abbreviated transcription (Latin):
ludens onnã que habere poterat ꝯsumpsiss glo¬
uosi cepit zeronum nomen ausir temerario blasphemaie
bo cum enim illi suũ uellet incipere ludum ut
Q Ie hoc ab cisdem audiuisse et totam rei seriem etiaise
uidisse pauter referunt sic dixeuĩt. Quãtũcũꝙ õ¬
extertere uim feromime quia te ĩnito ludum istim ala
Quapdam premordiato quasi uno clapso instanti se
terra aperiens illos sc̃lum absorbuit ita ut ml ampliꝰ
uod
UOU piobatu. Necrito que dito ꝙ̃ꝙͣ multie posse
a probare testibus tamen me rp̃o teste qai ea uo¬
siont propia diditi ꝯ probabo tuxta meã in Ihelm̃ in quo
ris concitante percussus non solum apiaiis eũ nõ torri¬
gere sed eciam eum ipẽmet praius instuiere nonabat᷑
¶Parentes fatin et isti sumiles mentis queso octulos
huit niclinent ut quis fuus euemat non ignoient¬
¶ Multi enim homines magnas anime et corporis ĩcide¬
uint Runias ob parentũ prauorum insipienciq̃ crescens

Expanded text:
uasi omnia quae habere poterat, consumpsisset, glouasi omnia quae habere poterat, consumpsisset, gloriosi coepit Hieronymi nomen ausu temerario blasphemare.o. Cum enim illi suum vellent incipere ludum, ut hi qui se hoc ab eisdem audisse, et totam rei seriem etiam se vidisse, fantur et referunt, sic dixerunt: Quamcumque potes exerce vim, Hieronyme: quia te invito ludum istum alacudum, quo quidem primordiato, quasi uno elapso instanti, se terra aperiens, illos solum absorbuit, ita ut nil ex uod mprobatur. Idcirco quae dico quammultis possent comprobari testibus: tamen meipso teste, qui ea visione propria didici comprobabo. Juxta meam in qua Jerusalem ris caecitate perculsus, non solum a pravis eum non corrigere, sed etiam eum ipsemet prava instruere conabatur. Parentes fatui et isti similes, mentis quaeso oculos huc inclinent, ut quis finis eveniat, non ignorent. Multi enim homines, magnas animae et corporis inciderunt ruinas, ob pravorum parentum insipientiam. Crescens
Abbreviated transcription (Latin):
bus Heu quid dicam hus dictis dolor michi affuit ut
sum pluries admiratus quomodo uita prothinus nõ disces¬
sit longe aute explectis colloquus ab eodem sciscitatus fui
cur diuine fuisset misericordie sic exortem cum in mundo
tot uirtutibus sic polleret ¶ Pro nulla inquit scias me
fore dampnatũ insi quia in ludis maxime delectabar.
Ac quia in morte actepta ut debebam penitencia q̃si stulta
Ignorancia postposin ꝯfiteri dimnã nõ meii uerniã adi¬
pisci Et hec diceus meis disparuit occulis. Talis añt
eo abemnte Remãsit fetor ut in locum illum hactenus nł¬
lus audeat introire. Ecte ꝙ̃ turpissimũ ludi scelus di¬
nine abhorrent magestatis octuli Timeanius ergo ne
nos bonoꝵ rapiat mermes tam repentinus interitus
penitere nos uitiorũ ꝯtingat dum tempus mest quia
postruodum penitencia foret frustia ut igitur xp̃ĩanꝰ
tante ruine ludi procul effugiat nephas ymo ut oñni

Expanded text:
surum. Heu! quid dicam? His dictis tantus mihi dolor affuit, ut surum. Heu! quid dicam? His dictis tantus mihi dolor affuit, ut sim pluries admiratus quomodo vita protinus non discessit. Longis autem expletis colloquiis, ab eodem sciscitatus fui cur divinae fuisset misericordiae sic expers, cum in mundo tot virtutibus sic polleret. Pro nulla, inquit, me scias causa fore damnatum, nisi quia in ludis maxime delectabar. Et quia in morte accepta poenitentia quasi stulta ignorantia postposui confiteri, divinam non merui veniam adipisci. Et haec dicens, a meis disparuit oculis. Talis autem, eo abeunte, remansit fetor, ut in locum illum hactenus nullus audeat introire. Ecce quantum turpissimum ludi scelus divinae abhorrent majestatis oculi. Timeamus ergo, ne nos bonorum rapiat inermes tam repentinus interitus, ne non poenitere nos vitiorum contingat, dum tempus inest, quia postmodum poenitentia foret frustra. Ut igitur Christianus tantae ruinae ludi procul effugiat nefas, imo ut omnium
Abbreviated transcription (Latin):
uix per mensem finem potuerit inuenie Sed certeluc¬
ãmiens Ierominus gloriosus precibus obtinm quod gli¬
scebain orante enm michi die quodam hora nona tãtus
uenit fetor ꝙ naribus millatenus poterã tollerare ¶ Hec
dum mecũ tatitus reputans unde hic tantus adesset
fetor admnarer supra meum uerticem eleuatis octrilis
infelicem nepotem meum uidi terribilis uisionis itaq
meum uisum repimiere non audebam Nam cathenis
ieis crtuligatus formatis flãmas fetidissimas erĩp¬
bat Adhant itaqz uisionem subito me tam uehemẽs tiõr
rirupit. ut dum pluies loqmi uellem formãdi uocẽ milla¬
tenus ꝯpos erã ¶ Postreme in me aliquãtulũ rediens fi
mens erat nepos. uoce cepi perquirere tremebunda ¶at
le ull ilatibus et suspins utinã in quit non fuisset
netam diris essem cruciatibus deputatus Nam scias
me tartareis mansionibus perpetins permãsiũ tẽpon¬

Expanded text:
vix per mensem finem potuerit invenire. Sed certe lucvix per mensem finem potuerit invenire. Sed certe lucannuens gloriosus Hieronymus precibus, obtinui quod gliscebam. Oranti enim mihi die quodam hora nona, tantus evenit fetor, quod naribus nullatenus poteram tolerare. Haec dum mecum tacitus reputans, unde hic tantus adesset fetor, admirarer; supra meum verticem elevatis oculis infelicem nepotem vidi terribilis visionis, ita quod in eum visum imprimere non audebam. Nam catenis igneis circumligatus, fornacis instar flammas fetidissimas eructabat. Ad hanc itaque visionem subito me tam vehemens timor irrepsit, ut dum pluries loqui vellem, formandi vocem nullatenus compos eram. Postremo aliquantulum in me rediens, si meus erat nepos, voce coepi perquirere tremebunda. Ad haec ille ululatibus et suspiriis: Utinam, inquit, non fuissem, ne tam diris essem cruciatibus deputatus! Nam scias me tartareis mansionibus perpetuis temporibus perman
Abbreviated transcription (Latin):
patet exemplis Necnon et ꝯtimus mamfestisq ex pĩe¬
cus declaratur Ad hoc autem ut maior innembus de¬
tur astucia se tuendi Namstatus ullus ꝓeritulosior sit̃¬
est insipientis inuentutis status ¶ Alid censin exẽ¬
plum mei nepotis Rufi etatis forte decem et octo ãnoꝵ¬
ꝙꝙ̃ dolore inimo subnogare
Ambignũ ista que in puncipio
et maxĩe iuuenibus prouemiãt in exemplum Sal¬
lencio illa nequeo preterire Nepos quidam mens Ruffꝰ
nomũe utroq prinatus parente amĩculi ad mea de¬
nent manus qui utinã ex matris uisceribus nõ exi¬
nisset nec illi quod nũt scio ꝯtigisset quem tanta dili¬
gencia suo inforctumo enutrim ut a plirribus a me ge¬
nitus putaretur ¶ Crescens itaq idem puer infelix
ctis dilectione supeiflua colebatur Is nanq in deciõocta¬
no etatis sue anno. imibecillis et miscirimius exprauit
propter quem tantus ab homĩbus insonuit luctus ut

Expanded text:
patet exemplis, necnon et continuis manifestisque experiepatet exemplis, necnon et continuis manifestisque experientiis declaratur. Ad hoc autem ut major juvenibus detur astutia se tuendi nam status nullus periculosior est insipientis juventutis statu, aliud censui exemplum mei nepotis Rufi, aetatis forte annorum decem et octo, quanquam dolore nimio, subrogareambiguum, ista quae incipio et maxime juvenibus proveniat in exemplum, silentio illa nequeo praeterire. Nepos quidam meus, Rufus nomine, utroque privatus parente, anniculus ad meas devenit manus, qui utinam ex matris visceribus non exiisset, ne illi quod sustinet, contigisset: quem tanta diligentia suo infortunio enutrivi, ut a pluribus a me genitus putaretur. Crescens itaque in diem puer infelix, ctis dilectione superflua colebatur. Is namque in decimo octavo aetatis suae anno imbecillis et miserrimus exspiravit. Propter quem tantus ab omnibus insonuit luctus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
se monere moxidem accepta penitencia magus ãteꝙͣ
de lecto singeret cunctis ꝯbustis codicibus quibus artes
illas nequissimas excercebat uenditis om̃ibusq habe¬
bat et panperibus erogatis ꝯpleto anno in illa se ob
penitentiam peragendã in quadam spelmica clau¬
des in heremo in quo per quaduemñ gloriosus stetit
impło distant Nie quod illi ꝯtigit eis postinodũ ꝯtigis
se debeat ¶ Insanus itaq imenis tantis circũligatꝰ
luxune laquers se. uidens om̃imodo sue miseue uolup¬
tatis desiderio nephandissimo defraudari quadam nocte
se suspendit laqueo et sit se infelix temporali uitapo
cuis et perpetua se prinauit Ette quot malorum tam
turrpissimũ luxurrie uiciũ foreliquet Qultam iuine
amme pariter et corporis promptũ ꝙ istud nequissimũt
arbitror scelus/ Ex ip̃o namq homiadia. ebrietas. cõme¬
sa ornĩtur mala ut ueteris et nom testamenti infĩtis

Expanded text:
se movere. Mox idem accepta poenitentia magus antequam se movere. Mox idem accepta poenitentia magus antequam de lecto surgeret, cunctis combustis codicibillas nequissimas exercebat, venditisque omnibus quae habebat, et pauperibus erogatis, completo anno in illa se ob poenitentiam peragendam in quadam spelunca claudens, eremo in qua per quadriennium gloriosus stetit emplo discant, ne quod illi contigit, sibi postmodum doleant contigisse. Insanus itaque juvenis tantis circumligatus luxuriae laqueis, videns se omnimodo suae miserrimae voluptatis desiderio nefandissimo defraudari, quadam nocte laqueo se suspendit, et sic se infelix temporali vita, quin potius et perpetua privavit. Ecce quot malorum causam turpissimum luxuriae vitium fore liquet. Nihil tam ruinae animae pariter et corporis promptum, quantum istud nequissimum arbitror scelus. Ex ipso namque homicidia, ebrietatesa oriuntur mala, ut Veteris et Novi Testamenti infinitis
Abbreviated transcription (Latin):
lantes ut demonẽ millatenus reuersinũ de eodem cenobio
ffugaret uix oronũ uerbis finitis dyabolus magnis stri¬
doribus ab eodem loco recedens magum adiit. eumq capi¬
ens tantis uerberibus et cruciatibus flagellait ut per
multa horarum spacia in eodem aliquod uitale signũ ap
pareret Paulonnꝰ diris clamãs uocibus mei cruciatus
causa fiusti ad illam me destinans momalem Certe ĩ huit
rberibus uindicabor inter hec aũt uerba tam horrid
magus cum se pene perinciei cerneret suas uidens artes
millum sib auxiliũ adhibere ad tocius refugn portũ
auxilus periniciei tam horribili non subcumbã deĩceps
cinictis exutis fallacus tocius obsequns non recedam
¶Hus finitis uelud fumus ob eodem spratus euami¬
it per ãmĩ autem idem iacuit uerberibus magus in
tantum sin corporis impos ꝙ insi alieno auxilio potuit

Expanded text:
lantes, ut daemonem hunc nullatenus reversurum de eodem coenobio lantes, ut daemonem hunc nullatenus reversurum de eodem coenobio effugaret. Vix orationum verbis finitis, diabolus magnis stridoribus ex eodem loco recedens, magum adiit: eumque capiens, tantis verberibus et cruciatibus flagellavit, ut per multa horarum spatia aliquod vitale signum paulominus appareret, diris clamans vocibus: Mei cruciatus causa fuisti, ad illam me destinans monialem. Certe in te eisdem verberibus vindicabor. Inter haec autem verbera tam horrenda, magus cum se pene perniciei propinquum cerneret, suas videns artes nullum sibi auxilium adhibere, ad totius refugii portum, auxiliis perniciei tam horribili non succumbam, quod deinceps cunctis exutus fallaciis, a tuis obsequiis non recedam. His finitis, velut fumus ab eodem nequam spiritus evannit. Per annum autem idem jacuit verberibus magus in tantum sui corporis impos, quod non nisi alieno auxilio potuit
Abbreviated transcription (Latin):
Renertitur sibiq negari ad momalem introitũ pãdit ob glo¬
riosi terõi ymaginẽ celle pictam quem deridens magus
duisit ¶ Moxq ꝯuocatum aliũ demonẽ ꝙͣ cicius potest
dit secundus per horã forte manẽs coattus excelsas cepit
uoces emittere si me reromme hunit sinis recedere hut ul¬
terus non reuertar Adhec stupefacta muilier que orationib
in cellam habebat quis istas fundat uotes nnimo pauore
perciuittatur Non cessante dyabolo sit clamare excitate
llius cenobi momales trmore percusse grandi trenule ad
illam actirrũt cellulam Cuce domini premite At ut illũ
ut studeat intimare Narrans equidem drabolus reisiem
seq gemitibus et ullulatibus paudens et cathenis ittners
uinctum a reromino retineri Rogat eas ut siue mereatir pre¬
cibus abeundi gratiã iuuenire ¶Ac ubi hee moniales au
diũt deo et glorioiõ teroio landes Reddunt Eupliciter postu¬

Expanded text:
revertitur, sibiqrevertitur, sibiqriosi Hieronymi imaginem in cella pictam, quem deridens magus dimisit. Moxque convocatum alium daemonem, quam potest  id quod primo. At secundus per horam forte manens, coactus excelsas coepit voces emittere: Si me, Hieronyme, hinc sinis recedere, huc ulterius non revertar. Ad haec stupefacta mulier, quae orationibus in cellula inhaerebat, quis istas fundat voces, nimio pavore percunctatur. Non cessante diabolo sic clamare, excitatae illius coenobii moniales, timore percussae grandi tremulae ad illam accurrunt cellulam, cruce Domini praeeunte. At ubi illum ua de causa venerit, intimare. Narrans equidem diabolus rei seriem, seque gemitibus et ululatibus pandens catenis igneis vinctum ab Hieronymo retineri, rogat eas, ut suis mereatur precibus abeundi gratiam invenire. At ubi moniales haec audiunt, Deo et glorioso Hieronymo laudes reddunt: suppliciter postu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinne pergens nillum aliud remediũ Reperire qb̾at Tãta
namq insipiencie muibe caligatus extitit. ut multociens
se sins turrbatum affectibus cernens uoluerit se aquis trade
suffocandũ Stulti a moris stulticia de die in diem strĩgit
ut hec ad sanctimoĩalis aures resonẽt ob suam nõ audet
pudiciciã Quadere omnr ab hoc auxilio destitus quẽdã
¶Quemdam iiiemens magum beneficia et ĩcantacõues¬
demonũ nephandis artibus excercentem Magña promigtit
nem decipiendi causa Nocte media festine ad eam festinat
monialem ad cellulam itaqz accedens demnon transire ultra
cellula teronimi gloriosi imagnns in cella pitte tunore
nimio nequit limẽ ¶A irareris augustine ut multipli¬
cibus patet exemplis tantꝰ gloriosi ieronium timior diabo¬
lo mest ut et sue puture non audeat apparere Nain et si
tin ab eodem obsesso corpore preciosa demonstraret᷑ ymago
ab eodem ꝯtinuo dyabolus effugatur Ogitur ꝯmissum
explendi opus nequam spiritus desꝑans adiictentem

Expanded text:
tinue pergens, nullum remedium aliud reperire quibat. Tanta namque inscitiae nube caligatus exstitit, ut multoties se suis perniciosis turbatum affectibus cernens, voluerit se aquis tradere suffocandum. Stulti amoris stultum juvenem catena de die in diem stringit. Ut haec ad sanctimopudicitiam. Qua de re omni ad hoc auxilio destitutus, quemdam inveniens magum, veneficia, daemonum incantationes nefandis artibus exercentem, magnam promittit, nem decipiendi causa nocte media festine ad sanctam destinat monialem. Ad cellulam itaque accedens daemon transire ultra cellulae, Hieronymi imaginis in cella pictae timore nimio, nequit limen. Mira res, Augustine, ut multiplicibus patet exemplis; tantus gloriosi Hieronymi timor diabolo inest, ut etiam suae picturae non audeat apparere. Nam si cui ab eodem obsesso corpori pretiosa demonstretur imago, ab eodem continuo diabolus effugatur. Igitur commissum stupri opus nequam spiritus desperans ad mittentem
Abbreviated transcription (Latin):
staret nullatenus disc̾nebat in se postremo rediens emissa
uoce dorimentem familiam excitauit ¶Cirrunt igitur
a me famuli adesse iohannem in effabili gaudio mĩciã¬
tes. ednadere dubius acurrens quem a parsis unncum
putabam presentem cemo. Quoquidem quid ei actiderat
enarrante deo et glorioso teroiõ laudes maxie ꝑsoliuuitur
uima feminarum etate Iuuencula sed ammi
sapientia ualde cana beati zeronimi denotissima in quo¬
dam cenobio domimnarũ multa sanctitate ut oppinor ad
dominarum ꝯprobatur Nunꝙͣ insi maxĩa causa necessitas¬
serpens antiqua dyabolus operibus inindens ut eã a sãcto
proposito eam renocaret cniusdam nobilissi inuenis am¬
mum in eiusdem sauctimonialis in tantũ excitant ꝯcupi

Expanded text:
staret, nullatenus discernebat. In se postremo rediens, emissa staret, nullatenus discernebat. In se postremo rediens, emissa voce, dormientem familiam excitavit. Currunt igitur ad me famuli adesse Joannem ineffabili gaudio nuntiantes. Quare dubius accurrens, quem a Persis vinctum putabam, praesentem cerno. Quo quidem quid ei acciderit enarrante, Deo et glorioso Hieronymo laudes maximae persolvuntrima feminarum, aetate juvencula, sed animi sapientia valde cana, beati Hieronymi devotissima, in quodam coenobio Dominarum multa sanctitate, ut opinor, adDominarum serpens antiquus, diabolus, operibus invidens, ut eam a sancto proposito revocaret, cujusdam nobilissimi juvenis animum ejusdem s
Abbreviated transcription (Latin):
pulcritudine quem michi in locũ filii adoꝵ¬
ani ut puto tibi predie quod ei euenerit enarra¬
fur Sed tamen ut prestancius memorie cõmendatur
silentio non transibo Captus itaq rohãnes Rdemaute
duos annos apersis et persarum regis mĩstue uenditus
piopter emmentem suam pulcutudinem a regis execuda
axequia deputatur¶ Eiiq per annũ curia regis nõ ꝓuo
dosore et tedio permãsisset eodem renolucionis ãin die prãdẽ¬
H aegri siuens pre tristitia se alatrimie non potuit absti¬
nere ¶ Ret rex intuens lacrimaꝵ ab eo auide q̃rit causã
qua aꝑta in quodam enm castro quibusdam precepit im¬
litibus custodire. Sequenti uero notte eodem in tastro exoi¬
steite dirt lacrmnis budiq madefacto in somprie aidẽ
glouosus Reromimius uemens manusq eura ut sibi ui¬
debatur capiens ad ciuitatẽ theilmm̃ secum diuont. Ex¬
uelud amens quasi utrum in castro uel in domialio meo

Expanded text:
pulchritudine, quem mihi in locum filii adoppulchritudine, quem mihi in locum filii adoptavi, ut puto, tibi pridie quid ei evenerit enarravi. Sed tamen, ut praestantius memoriae commendetur, silentio non transibo. Captus itaque idem Joannes ante duos annos a Persis, et Persarum regis ministris venditus, propter eminentem suam pulchritudinem ad regis exercenda obsequia deputatur. Cumque per annum in curia regis, non parvo dolore et taedio permansisset, eodem revolutionis anni die prandenti regi serviens, prae tristitia se a lacrymis non potuit continere. Hoc rex intuens, lacrymarum ab eo avide quaerit causam. Qua comperta, in quodam eum castro a quibusdam praecepit militibus custodiri. Sequenti namque nocte, eodem in castro existente diris lacrymis undique madefacto in somnis eidem gloriosus Hieronymus veniens, manumque ejus, ut sibi videbatur, capiens, ad civitatem Jerusalem secum duxit. Exvelut amens factus, utrum in castro vel in domicilio meo
Abbreviated transcription (Latin):
ymagine cernens utinã inquit sic te cũ uiuebas meis
manibus tenuissem quia me gladie Iugulassem hec ut
dicta dedit gladium enaginaus totum ipsum ymagi¬
apparet ¶ Potuit equidem imbecillis ymagnuis guture
gladĩ figere dextera. Sed ymagine gladium et a gladio
manum donec quousqz res innocuit extrahere nulla¬
themis fuit compos ¶ Noxxo quousqz expercussionis
tanꝙ̃ ex hominis corpore unius sangnis unda fluxit que
usq modo pio miaculo declarando fenere non cessat Cade
insuper hora qua res sic acta est rudici in atrio existenti Idẽ
iominus gloriosus cum giadio gutur infixo apareu¬
equidam sibi facta et hec dicens abnt Etupefactus itaq
iudex cũ ceteris qui astabant ad ettlesiam properaus he¬
tus itaq hereticus in sua permanens duricia ob aliud ñõ¬
se dolore insi quia uiniũ non teneret terominiũ garriens
a popili multitudine lapidibus lignis en sibus et lãceis

Expanded text:
imaginem cernens: Utinam, inquit, sic te cum vivebas meis imaginem cernens: Utinam, inquit, sic te cum vivebas meis manibus tenuissem, quia te meo gladio jugulassem. Haec ut ita dixit, gladium evaginans, tota vi ipsum in imagiapparet, potuit equidem imbecillis in imaginis gutture gladium figere dextera; sed de imagine gladium, et a gladio manum quousque res innotuit, extrahere nullatenus fuit compos. Mox quoque ex percussionis loco, tanquam ex hominis corpore vivi, sanguinis unda fluxit, quae usque modo pro miraculo declarando fluere nunquam cessat. Eadem insuper hora, qua res sic acta est, judici in atrio existenti, idem gloriosus Hieronymus cum gladio gutturi infixo apparenequidem sibi factam; et haec dicens abiit. Stupefactus itaque judex, cum caeteris qui astabant, ad ecclesiam properans, haetus itaque haereticus in sua permanens duritia, ob aliud se non dolere, nisi quod vivum non teneret Hieronymum garriens, a populi multitudine lapidibus, lignis, ensibus, et lanceis