comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
remotissimum petere. fidesq acta
fuerit pari conatu hominis utrumq
ẽẽ factum: creuisse illum tantillo tem¬
pore.atq auctum uiribus arbitraui.
Quo quid dici potest ꝑuersius: Uem
de si anuna crescit: uide quam sit in¬
scitum. increm̃ta eius de uiribus cor¬
poris credere. de copia doctiinarum
non credere: eum illis solis accommodet
nutum. hoc sola possideat. Aut si cresee¬
te animam putamus. eum additur
uiribus: minui putanda ẽ cum demit᷑.
Demitur autem inse: nec adimitur in
labore studiorum: atq his temporibus
doctrine aggerari atq extrahi solent: neq
ullom eodem tempore simul augeri.
quicquam et minui potest. Nullun gͥ
cresceutis animȩ argum̃tum est: uires
in maiore ȩtate maiores. Multa alia di¬
cipossent. s tibi iam satis factum est:
modiun adhibeo ut ad alia transeamꝰ.
ado Michi uͦ satis ꝑsuasum est. maiores
uires non ex eo eẽ quod anuna creue¬
nt. Nam ut alia omittam quȩ abste

Expanded text:
remotissimum petere; fidesque facta remotissimum petere; fidesque facta fuerit, pari conatu hominis utrumque esse factum; crevisse illum tantillo tempore, atque auctum viribus arbitrari. Quo quid dici potest perversius? 40. Deinde anima si crescit, vide quam sit inscitum, incrementa ejus de viribus corporis credere; de copia doctrinarum non credere; cum illis solum accommodet nutum, hoc sola possideat. At si crescere animam putamus, cum additur viribus; minui putanda est, cum demitur. Demitur autem in senecta, demitur in labore studiorum; atque his temporibus doctrinae aggerari atque exstrui solent; neque ullo modo eodem tempore simul augeri quidquam et minui potest. Nullum igitur crescentis animae argumentum est, vires in majori aetate majores. Multa alia dici possunt; sed si jam tibi satisfactum est, modum adhibeo, ut ad alia transeamus. E. Mihi vero satis persuasum est, majores vires non ex eo esse quod anima creverit: nam, ut alia omittam quae abs te
Abbreviated transcription (Latin):
animus corpori suo etiam in eo quod
ꝑ corpus agitur antecellat. Quamob¬
rem cum infanti puero solus ad tra¬
hendum aliquid uel repellendum
nutu sit integer. nerui aũt et ꝓpter
recentem minusq ꝑfectam confor¬
mationem in habiles. et ꝓpt̾ humore
qui illi ȩtati eruberat marcidi. et ꝓpt̾
nullam exercitationem languidi: pon¬
dus uͦ adeo fit eriguum. ut ne ab ilio
quidem in pactum grauiter urgeat.
oportunius ꝙ sit ad accipiendam qmͣ
adinferendam molestiam: quis est qui
cum hec omnia quȩ desunt contulisse
annos uiderit uiresq ꝑ eos datas cog¬
nouerit.creuisse anmam que his i
dies amplioribus utatur. recte ac pru¬
denter eristimet: Potest enim iste si ab
aliquo iuuene quam uelamine int¬
posito non conspitiat. paruos ac leues
calamos laxo arcu quantum potest
iaculatos uiderit. non longe ire mor¬
q recidere. ac post paululum sagitia
iam ferro graues. pennulis uegetas
neruo intentissimo emissas. çetum

Expanded text:
animus corpori suo, etiam in eo quod animus corpori suo, etiam in eo quod per corpus agitur, antecellat. 39. Quamobrem cum infanti puero solus ad trahendum aliquid vel repellendum nutus sit integer; nervi autem et propter recentem minusque perfectam conformationem inhabiles, et propter humorem qui illi aetati exuberat marcidi, et propter nullam exercitationem languidi; pondus vero adeo sit exiguum, ut ne ab alio quidem impactum graviter urgeat, opportuniusque sit ad accipiendam, quam ad inferendam molestiam: quis est qui cum haec omnia quae desunt, contulisse annos viderit, viresque per eos datas cognoverit; crevisse animam, quae his in dies amplioribus utatur, recte ac prudenter existimet? Potest enim iste, si ab aliquo juvene, quem velamine interposito non conspiciat, parvos ac leves calamos, laxo arcu quantum potest jaculatos, viderit non longe ire, moxque recidere; ac post paululum sagittas jam ferro graves, pennulis vegetas, nervo intentissimo emissas, coelum
Abbreviated transcription (Latin):
industria pondus ꝑ molem dat mẽ¬
brorum: quam etas et nutrũta cõ¬
parant: instaurant autem sola nut¬
menta. Nis omnibus qui ȩqualiter
p̃ualet: mirandus est uiribus Et tã¬
to est alius alio inualidior. quanto
plus ei ista deficiunt: fitq sepe ut
ꝑtinaci nutu. meliore inachinam̃to.
alius quamuis paruum pondus
corporis egenit: aluu maiori mole
p̾ditum iuncat: tursusq nonnũ¬
quam tanta moles ẽ. ut etiam si in¬
becilliore nisu agatur. opprimat
tam̃ paruum adu̾sarium. multo
uehem̃tius innitentem. Cum uͦ nõ
pondus corꝑis. nec moderatio ner¬
uorum. s nutus ipse id est animꝰ
cedit. ut omnimͦ ualentior ab om̃i¬
mͦ in ualidiore. s tñ tunidior ab au¬
cdatiore suꝑetur: nescio utrum ui¬
ribus attribuendum sit: nisi quis di¬
cat habere quascdam uires anunam:
quib ei maior audatia uel fidutia pa¬
riatur: quȩ cum alteri ad sunt. desunt
alteri: tunc intelligitur quantum

Expanded text:
industria; pondus dat moles memindustria; pondus dat moles membrorum, quam aetas et nutrimenta comparant, instaurant autem sola nutrimenta. His omnibus qui aequaliter praevalet, mirandus est viribus, et tanto est alius alio invalidior, quanto plus eum ista deficiunt. Fitque saepe ut pertinaci nutu, meliore machinamento alius, quamvis parvum pondus corporis egerit, alium majore mole praeditum vincat. Rursusque nonnunquam tanta moles est, ut etiamsi imbecilliore nisu agatur, opprimat tamen parvum adversarium multo vehementius innitentem. Cum vero non pondus corporis, nec moderatio nervorum, sed nutus ipse, id est animus cedit, ut omnino valentior ab omnimodo invalidiore, sed tamen timidior ab audaciore superetur; nescio utrum viribus attribuendum sit. Nisi quis dicat habere quasdam suas vires animam, quibus ei major audacia, vel fiducia pariatur: quae cum alteri adsunt, alteri desunt, tunc intelligitur quantum
Abbreviated transcription (Latin):
atq infirinat humidus rigor. Itaq
somno quia eum frigidum et humi¬
dum dicunt medici et ꝓbant. men¬
bra languescunt: atq ipse erꝑgefac¬
torum conatus multo ẽẽ debilior.
Ideoq nichil est fractius et eneruius le¬
thargicis. atq quibusdam freneticis
quib uigiliȩ et uini uis et aceute fe¬
beres. icl est tot calida. plus numo ner¬
uos tendunt atq durant maioribus
uiribus: quia in integra ualitudine
reluctari. et mnulta facere manifestum
est. cum eorum corpus sit egritudine
atenuatius et erilius. Si gͥ et nutua¬
nume. et neruorum quodam machi¬
nam̃to et pondere corporis conficiun¬
tur hȩe que uires uocantur. uolun¬
tas nutum eribet: qui pͣromtior fit
spe uel audatia: retunditur autem
timore. ẜ multo magis desperatione.
ham in metu cum aliqua spes subest.
uehem̃tiores iurees apparere solent.
Machinam̃tum quedam configaritio
corporis coaptat: temꝑatio modificat.
ualitudo confirmat: erercitationis

Expanded text:
atque infirmat humidus rigor. Itaque atque infirmat humidus rigor. Itaque somno, quia eum frigidum et humidum dicunt medici et probant, membra languescunt; atque ipse expergefactorum conatus multo est debilior, ideoque nihil est fractius et enervius lethargicis. At quosdam phreneticos, quibus vigiliae et vini vis et acutae febres, id est tot calida plus nimio nervos tendunt atque durant, majoribus viribus quam integra valetudine reluctari et multa facere manifestum est, cum eorum corpus sit aegritudine attenuatius et exilius. Si igitur et nutu animae, et nervorum quodam machinamento, et pondere corporis confiunt hae quae vires vocantur; voluntas nutum exhibet, qui pronior fit spe vel audacia, retunditur autem timore, sed multo magis desperatione nam in metu cum aliqua spes subest, vehementiores vires apparere assolent; machinamentum configuratio quaedam corporis coaptat, temperatio modificat valetudinis, confirmat exercitationis
Abbreviated transcription (Latin):
conplodantur. quis dubitauerit mi¬
norem maiori ẽẽ cesssurum: in eam
partem unde ipse et quo ille ferebatur
Quȩ cum ita sint id est cum minora ut
dictum est pondera maiorib cedant.
multum tñ refert: quanto in sese agã¬
tur impetu. Nam si maiore impetu
minor uelut uehem̃ti aliquo torm̃to
emissus infligatur maiori. uellarius
iaculato. uel iam languescenti. quam¬
uis ab eodem refiliat retardat. illum
tñ etiam retro agit ꝓ modo ictuum
atq ponderum. his p̃iactis atq intel¬
lectis quantum p̃sens negotium po¬
stulat: uide nunc eas quȩ dicuntur
in animalibus uires. utrum rationi
huic congruant. Ham corpora omĩa
animalium quis negat fuo pondẽ
p̃dita: qd̃ pondus nutu animȩ factũ
quo inclinauerit. multum ualet mag¬
nitudine ppropria: s nutus animę
ad mouendum corporis pondus ner¬
ius quasi torm̃tis utitur. neruos aũt
uegetat mobilioresq efficit siccitas
calorq moderatus: contra eos larat

Expanded text:
complodantur; quis dubitaverit micomplodantur; quis dubitaverit minorem majori esse cessurum, in eam partem unde ipse et quo ille ferebantur? Quae cum ita sint, id est cum minora, ut dictum est, pondera majoribus cedant; multum tamen refert quanto in sese agantur impetu: nam si majore impetu minor, velut vehementi aliquo tormento emissus infligatur majori vel laxius jaculato, vel jam languescenti; quamvis ab eodem resiliat, retardat illum tamen aut etiam retro agit pro modo ictuum atque ponderum. 38. His praejactis atque intellectis, quantum praesens negotium postulat, vide nunc eas quae dicuntur in animalibus vires, utrum rationi huic congruant: nam corpora omnium animalium quis negat suo pondere praedita? Quod pondus nutu animae actum, quo inclinaverit, multum valet magnitudine propria. Sed nutus animae ad movendum corporis pondus, nervis quasi tormentis utitur: nervos autem vegetat mobilioresque efficit siccitas calorque moderatus; contra eos laxat
Abbreviated transcription (Latin):
mento aut iactu aut impusu aut re¬
pulsui. eo quod non sponte ferrentur in
aliena ire coguntur. Nam si eralto de¬
iniseris quamquam simul duos lapides
disparis quantitatis: citius quidem
maior terrȩ ꝑuenit. S si ei minor subici¬
atur eoq in euitabiliter occupetur. cedit
profecto. simulq in solum deducitur
Item si deicitur desuꝑ main. minor
autem contra sursum uersus iacitur:
ubi obuiauerint reꝑcussio minoris oe
retio cessio fiat neccesse est. Quod ne idõ
accidere putes quod minor contrana¬
tuiam in sublimia ire cogebatur. al¬
er ul maiore impetu. locum suum pe¬
tebat: facito ut maior insuꝑna iaculetur.
et minori occurrat in terras deiecto: ui¬
debis nichilominus repulsum mino¬
rem incelum eogi. s reꝑcussu ipso ea¬
dere in aliam partem: utqua erpedi¬
tum est in una deferatur. Item si am¬
bo non motu naturali.s aduobus qua¬
si in campo pugnantibus aduersum
inuicem iacti. sibiinet in medio spatio

Expanded text:
mento aut jactu aut impulsu aut remento aut jactu aut impulsu aut repulsu, eo quo non sponte ferrentur, vi aliena ire coguntur. Nam si ex alto dimiseris, quanquam simul, duos lapides disparis quantitatis, citius quidem major ad terram pervenit; sed si ei minor subjiciatur, eoque inevitabiliter occupetur, cedit profecto, simulque in solum deducitur. Item si dejicitur desuper major, minor autem contra sursum versus jacitur; ubi obviam venerint, repercussio minoris et retrocessio fiat necesse est. Quod ne ideo accidere putes, quod minor contra naturam in sublimia ire cogebatur, alter vero majore impetu locum suum petebat; facito ut major in superna jaculetur, et minori occurrat in terras dejecto: videbis nihilominus repulsum minorem in coelum cogi, sed repercussu ipso cadere in aliam partem, ut qua expeditum est, in ima deferatur. Item si ambo non motu naturali, sed a duobus quasi in campo pugnantibus adversus invicem jacti, sibimet in medio spatio
Abbreviated transcription (Latin):
luctamine. Nam olimpionicum que¬
ubiet larari cicius initinere. quam cit¬
cuinforanum aliquem mercatorem. qui
uno illiꝰ digito collidi possit: cui est
in cognitum: Quare si et ipsas uires nõ
ꝑequȩ om̃s ẜ. alias ad aliud aptiores.
magna uocamꝰ. et corporum limam̃ta
magis et figure quam magnitudines
ualent plurimum. et si erercitationes
tantum afferunt. ut celeberrime eredi¬
tum sit hominem tollendo cotidie u¬
tulum paruum. egisse ut eum etiam
taurum sine sensii maioris oneris.
quod paulatim addebatur. tolerare
ac sustinere posset: nequaquam am¬
pliores etatis uires cum corpore animã
aliquid animalium maiora corpora
eo ipso quo maiora sunt hñt urium.
illa causa est quod lege naturȩ cectũt
pondeta minora maioribus: non inͦ
cum ad ꝓprium locum suo nutu ferũ¬
tur: ut humida et terrena corpora.
in ipsius mnundi medium locum qui
est infimus: rurfus aerea et ignea sur¬
sum uersus: s etiam cum aliquo tor¬

Expanded text:
luctamine. Nam olympionicum queluctamine. Nam olympionicum quemlibet lassari in itinere citius quam circumforaneum aliquem mercatorem, qui uno illius digito collidi possit, cui est incognitum? Quare si et ipsas vires non peraeque omnes, sed alias ad aliud aptiores magnas vocamus; et corporum lineamenta magis et figurae quam magnitudines valent plurimum; et si exercitationes tantum afferunt, ut celeberrime creditum sit, hominem tollendo quotidie vitulum parvum, egisse ut eum etiam taurum sine sensu majoris oneris, quod paulatim addebatur, tollere ac sustinere posset: nequaquam amplioris aetatis vires cum corpore animam aliquid animalium majora corpora, eo ipso quo majora sunt, habent virium; illa causa est, quod lege naturae cedunt pondera minora majoribus, non modo cum ad proprium locum suopte nutu feruntur, ut humida et terrena corpora in ipsius mundi medium locum qui est infimus, rursus aeria et ignea sursum versus; sed etiam cum aliquo tor
Abbreviated transcription (Latin):
citatione quadam et conformatione
mbrorum eẽ. soleo putare. Ideo ut tibi
ꝓbetur quero abste utrum alium alio
ꝑtinatius ambulare ac minus defatigari:
maiorum uirium ẽẽ arbitraris. Ad Ita
fentio. Aug̃ Cum gͦ puer multo amplius
itineris conficiebam sine defectu. cum
aucupandi studio in ambulando erer¬
cerer: quam adolescens cum me ad alia
studia quibus sedere magũ cogebar cõ¬
tulissem: si accedente ȩtate et ꝑ hanc
homini crescenti. iures ampliores tribu¬
ende sunt: Ueinde in ipsis luctatoꝵ
corporibus palestre. non molem ac mag¬
nitudinem. s nodos quosdam lacertoꝵ
et destrictos thoros. figuramq omẽm
corporis sibi congruentem. petitissimi
inspiciunt: et inde potius argum̃ta
uirium colligunt: quȩ tñ omnia.
parum ualent. nisi ius artis et exercita¬
tionis acceclat. Sepe etiam iusum est
ingentis corporis uiros. ab exigius bre¬
iubusq fuꝑari: uel in mouendis uel
inferendis ponderib. uel in ipso etiam

Expanded text:
citatione quadam et conformatione citatione quadam et conformatione membrorum esse soleo putare: id adeo ut tibi probem, quaero abs te utrum alium alio pertinacius ambulare ac minus defatigari, majorum virium esse arbitreris? E. Ita sentio. A. Cur ergo puer multo amplius itineris conficiebam sine defectu, cum aucupandi studio in ambulando exercerer, quam adolescens cum me ad alia studia, quibus sedere magis cogebar, contulissem; si accedenti aetati, et per hanc animae crescenti vires ampliores tribuendae sunt? Deinde in ipsis luctatorum corporibus palaestritae non molem ac magnitudinem, sed nodos quosdam lacertorum, et destrictos toros, figuramque omnem corporis sibi congruentem peritissime inspiciunt, et hinc potius argumenta virium colligunt. Quae tamen omnia parum valent, nisi vis artis et exercitationis accedat. Saepe etiam visum est, ingentis corporis viros ab exiguis brevibusque superari, vel in movendis, vel in ferendis ponderibus, vel in ipso etiam
Abbreviated transcription (Latin):
spatii nullius ẽẽ uolumꝰ Ad̾ Sinerem
iam ad illud transiri. nisi de uirib aliqͥd
dicendum arbitrarer Quid enim hoc ͤqͣd̾
altiora ꝑ etatem corpora uires p̃bent. ani¬
mȩ ampliores: si cum his amplior nõ
fit anima: Quamquam enim uirtus a¬
nimȩ. uires autem corporis putari sole¬
ant: nunquam tñ ab anima eas abiu¬
dicauerim. cum uideam. ex animis eor¬
poribus nullam ẽẽ. Porro quidem corpꝰ¬
uiribus sicut sensibus itti anunam nõ
negandum est. Tam̃ qñ ista sunt uiuen¬
tis officia: quis hȩc dubitauerit ad am
mum ꝑtinere: Cum igitur maiores ui¬
res in pueris granduisiculis quam in
infantibus iudeamus. ac deinde ado¬
lescentes iuuenesq indies uiribus p̃s¬
minuantur: non leue quantum mͥ
uidetur crescentis cum corpore ac dese¬
nescentis animȩ inditiam est. Aughon
usquequaq absurdum est quod dicis
S ego uires non magis in amplitudine
corporis ȩtatisq increm̃tis. quam in erer¬

Expanded text:
spatii nullius esse volumus. E. Sinerem spatii nullius esse volumus. E. Sinerem jam ad illud transiri, nisi de viribus dicendum aliquid arbitrarer. Quid est enim hoc, quod auctiora per aetatem corpora vires praebent animae ampliores, si cum his amplior non fit anima? Quanquam enim virtus animae, vires autem corporis putari soleant; nunquam tamen ab anima eas abjudicaverim, cum videam in exanimis corporibus nullas esse. Per corpus quidem viribus, sicuti sensibus, uti animam non negandum est; tamen quoniam ista sunt viventis officia, quis haec dubitaverit ad animam potius pertinere? Cum igitur majores vires in pueris grandiusculis quam in infantibus esse videamus, ac deinde adolescentes, juvenesque in dies viribus praesminuantur; non leve, quantum mihi videtur, crescentis cum corpore, ac deinde senescentis animae indicium est. 36. A. Non usquequaque absurdum est quod dicis: sed ego vires non magis in amplitudine corporis aetatisque incrementis, quam in exer
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ temporis non sit: utrum ista ita se¬
lm̃t requirere. Nunc enim agimꝰ ut appa¬
reat si potest: eam scd̾m loci spatia par¬
uam magnam ue nominari. Aeternita¬
tem autem eius si ulla est. oportune scui¬
tabunur: cum illud quod quartum po¬
siusti cur corpori fuerit cdata. quantum
fas est tractare ceꝑimus. Quid enim ad
eius talem quantitatem attinet. semꝑ¬
ne an non semꝑ fuerit. futura ue sit.
aut quod nunc ꝑita. nunc imꝑita est.
cum et longum tempus nec corporibi
quidem afferre magnitudinii causam
suꝑius ꝓbauerimus. et peritiam notissi¬
ium sit posse nullam ad ẽẽ crescentib.
ac sepe se nescientibus oportunam ẽẽ:
multaq alia dicta sint satis ut opinor.
ad demonstrandum non cum magnitu¬
dine corporis quam ȩtas affert. etiam ani¬
mam fieri ampliorem: Quare uideamꝰ
si placet illud alterum argiuñtum tu¬
um quale sit. qd̃ ꝑ totum spatium corꝑis
tactus sentiuntur ab anima. quam

Expanded text:
quam hujus temporis non sit, utrum ista habeant ita sequam hujus temporis non sit, utrum ista habeant ita sese, requirere? Nunc enim agimus ut appareat, si potest, non eam secundum loci spatia parvam magnamve nominari; aeternitatem autem ejus si ulla est, opportune scrutabimur cum illud quod quartum posuisti. Cur corpori fuerit data, quantum fas est tractare coeperimus. Quid enim ad talem ejus quantitatem attinet, semperne an non semper fuerit, futurave sit, aut quod nunc imperita nunc perita est; cum et longum tempus, ne corporibus quidem afferre magnitudinis causam, superius probaverimus; et peritiam notissimum sit posse nullam adesse crescentibus, ac saepe senescentibus opportunam esse; multaque alia dicta sint satis, ut opinor, ad demonstrandum non cum magnitudine corporis, quam aetas affert, etiam animam fieri ampliorem. CAPUT si placet, illud alterum argumentum tuum quale sit, quod per totum spatium corporis tactus sentitur ab anima, quam
Abbreviated transcription (Latin):
dentes habere uellemus: si audissemꝰ
aquopiam quod tales dentes habue¬
rit: morsu hostem necatum. Norium
uͦ illud est genus artium: quo animi
ualitudo sauciatur. Nam et odore et sa¬
pore mire duudicare pulm̃ta. et quo
lacu piscis captis sit. uel quo tenue ui¬
num sit nosse dicere. quȩdam miferan¬
da ꝑitia est: et his artibus cum quasi ere¬
uisse anima uidetur. quia neglecta m̃te
deflurit insensus. nichil aliud quam
tumuisse ueletiam contabuisse iudican
nichil angor ereo quod imꝑita omniũ
rerum et bruta est anima. quam inpue¬
ro recens nato quantum licet inspicimꝰ.
cur enim nullam artem secum atuulit
si eterna est: Au Magnam omnino mag¬
nam. et qua nescio utrum quicquam
maius sit questionem inoues: ingua
tantum nr̃e fibimet opiniones adt̾satur.
ut tibi anima nullam mͥ contra om̃sar
tes attullisse uideatur: secum. nec aliud
quicquam ẽẽ ia quod dicitur discere.
quam reminisci et recordari. S uide ne

Expanded text:
dentes habere vellemus, si audissemus, dentes habere vellemus, si audissemus, a quopiam, quod tales habuerit, morsu hostem necatum. Noxium vero illud est genus artium, quo animi valetudo sauciatur: nam et odore ac sapore mire dijudicare pulmenta, et quo lacu piscis captus sit, vel quotenne vinum sit, nosse dicere, quaedam est miseranda peritia; et his artibus cum quasi crevisse anima videtur, quae neglecta mente defluxit in sensus, nihil aliud quam tumuisse vel etiam contabuisse judicandnihil angor ex eo quod imperita omnium rerum et bruta est anima, quam in puero recens nato quantum licet inspicimus. Cur enim nullam artem secum attulit, si aeterna est? A. Magnam omnino, magnam, et qua nescio utrum quidquam majus sit, quaestionem moves, in qua tantum nostrae sibimet opiniones adversantur, ut tibi anima nullam, mihi contra omnes artes secum attulisse videatur; nec aliud quidquam esse id quod dicitur discere, quam reminisci et recordari. Sed videsne
Abbreviated transcription (Latin):
quodam mnͦ uidetur augeri. Nam ut
incorpore tria sunt gn̾a increm̃torum.
unum neccessarium quo naturalis con¬
uenientia impletur in m̃bris. alterũ
suꝑfluum quo a ceteris menbris inte¬
gra ualitudine augendo aliquid dis¬
erepat: ꝑ quod interdum euenit ut
semis digitis nascantur homines. et
peraq alia que cum p̃ter consuetudinẽ
nimia sunt. monstruosa numerantur:
tercium norium: quod cum accidit.
tumor uocatur. Nam etiam sic m̃bra
crescere dicuntur. et reuera locum occu¬
pant ampliorem: s expugnata bona
ualitudine. Ita in animo quecdam
quasi naturalia inerem̃ta sunt: cum
honestis et ad bene beateq uiuendum
accomodatis disciplinis augeri dicitur
Cum uͦ ea discimus quȩ mirabiliora qmͣ
utiliora sunt. quamquam nonnullis
Non enim si quidam tibicinum. ut uar¬
ro auctor ẽ. ita populum delectauit
ut rex fieret. ideo animum nr̃m illo
artificio augendum putare debenius.
quia nec maiores quam humani sunt

Expanded text:
quodammodo videtur augeri. Nam ut quodammodo videtur augeri. Nam ut in corpore tria sunt genera incrementorum, unum necessarium, quo naturalis convenientia impletur in membris; alterum superfluum, quo a caeteris membris integra valetudine augendo aliquid discrepat, per quod interdum evenit ut senis digitis nascantur homines, et pleraque alia, quae cum praeter consuetudinem nimia sunt, monstruosa nominantur; tertium noxium, quod cum accidit, tumor vocatur; nam etiam sic membra crescere dicuntur, et revera locum occupant ampliorem, sed expugnata bona valetudine: ita in animo quaedam quasi naturalia incrementa sunt, cum honestis et ad bene beateque vivendum accommodatis disciplinis augeri dicitur. Cum vero ea discimus, quae mirabiliora quam utiliora sunt; quanquam nonnullis Non enim si quidam tibicen, ut Varro auctor est, ita populum delectavit ut rex fieret, ideo animum nostrum illo artificio augendum putare debemus: quia nec majores quam humani sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ampliori anime s arti tribuo Augdiud si
ille qui inter mutos natus atq altus est.
sero ac iam iuuenis in alios homines
incidens loqui didicisset. cum aliam
lingam nullam nosset eo tempore᷑ pu¬
tares animam eius creuisse. ut loqui di¬
dicerat: Ad Numq istud ausim dicere:
et iam cedo rationi. nec puto amplioris
animȩ argum̃tun ẽẽ quod loquimur:
ne et alias om̃s artes cogas fateri crescen¬
do anumam consequutam. Quod si dire¬
ro. illud seguitur absurlum. decrescere
anunam cum quisq obliuiscitur. lug̃¬
bene intelligis. Et uerum ut audias rec¬
te dicitur anima discendo quasi cres¬
ceie: et contra mmnui dediscendo: sed
translato uerbo ut siꝑius ostendimꝰ.
tantum illud cauendum est. ne qua¬
si spatium loci maius occupare uideat᷑
dum dicitur crescere: s maiorem quã¬
dam uun peritior quam imꝑitior
habere ad agendum. Magni tñ refert
qualia sint illa ipsa quȩ liscit: quib

Expanded text:
ampliori animae, sed arti tribuo. A. Quid si ampliori animae, sed arti tribuo. A. Quid si ille qui inter mutos natus atque altus est, sero ac jam juvenis in alios homines incidens loqui didicisset, cum aliam linguam nullam nosset? eo tempore putares animam ejus crevisse, quo loqui didicerat? E. Nunquam isthuc ausim dicere; et jam cedo rationi, nec puto amplioris animae argumentum esse quod loquimur, ne et alias omnes artes cogar fateri crescendo animam consecutam: quod si dixero, illud sequetur absurdum, decrescere animam cum quidque obliviscitur. Bene intelligis, et verum ut audias, recte dicitur anima discendo quasi crescere, et contra minui dediscendo, sed translato verbo, ut superius ostendimus. Tamen illud cavendum est, ne quasi spatium loci majus occupare videatur, dum dicitur crescere; sed majorem quamdam vim peritior quam imperitior habere ad agendum. Magni tamen refert qualia sint illa ipsa quae discit, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
tas animam ereo quod amplior fiat.
adipisci: anne omnes: Ahon om̃s pu¬
to.s illas superiores Au NNonne tibi er
hoc gn̾e uidetur in fune ambulare:
nam et hoc uidendo ut arbitror qui id
faciunt assecuntur.  Ita credo. S tũ
non om̃s qui hec spectant et magno
studio intuentur. assequi possunt: s
qui huius rei magistros patiuntur.
Augbene sane dicis. Nam hoc tibi etiam
de locutione respondeo. Multi enum gie¬
ci et aliud linguȩ gñs crebrius nos lo¬
quentes. audiunt quam funambulum
spectant: qui ut lingam nrãm discãt.
quemadmodum nos cum ipsorum nos¬
se uolumus. sepe magistris tradiunur
Quȩ cum ita sint. miror eur aniȩ mere¬
m̃is tribuere uelis quod locuntur ho¬
mines: quod autem in fune ambulant ue¬
lis. Ad Hescio quomͦ ista confundis. Nam
qui ut lingam nrãm discat magistro tra¬
ditur. nouit aliam quamdam suam: qm
eum eum eius anima creuerit. puto di¬
dicisse. Cum autem didicit alienam: non

Expanded text:
tas animam, ex eo quod amplior fiat, tas animam, ex eo quod amplior fiat, adipisci? anne omnes? E. Non omnes puto, sed illas superiores. A. Nonne tibi ex hoc genere videtur in fune ambulare? nam et hoc videndo, ut arbitror, qui id faciunt assequuntur. E. Ita credo: sed tamen non omnes qui haec spectant et magno studio intuentur, assequi possunt, sed qui hujus rei magistros patiuntur. A. Bene sane dicis; nam et hoc tibi etiam de locutione responderim: multi enim Graeci et aliud genus linguae crebrius nos loquentes audiunt, quam funambulum spectant; qui ut linguam nostram discant, quemadmodum nos cum ipsorum nosse volumus, saepe magistris traduntur. Quae cum ita sint, miror cur animae incrementis tribuere velis quod loquuntur homines; quod autem in fune ambulant, nolis. E. Nescio quomodo ista confundis: nam qui ut linguam nostram discat, magistro traditur, novit aliam quamdam suam, quam eum, quod ejus anima creverit, puto didicisse; cum autem discit alienam, non
Abbreviated transcription (Latin):
habere animain: quam eos qui id facere
nequeunt. Ad̾ hoc aliud est. Quis enuim
hoe non uideat ẽẽ artisrug̾cur obsecro ar¬
tis: anquia discitur.: Ad Ita uͦ aũ Quaretͥ
gͦ etiam si aliud quisq discat: non artis
uidetur: Ad Piane quicquid discitur
artis ẽẽ non nego. Au̾ Non gͦ ille didieit
a parentibus gestum facere: AdDidicit
saneAu. Oportet gͥ et hoc non anime cres¬
cendo amplioris: s imitatorie. cuiusdã
artis ẽẽ concedas Ad̾ Hon possum hoc cõ¬
cedere Augergonon omne hoe qd̃ dici¬
tur artis ẽ: quod nunc concesseras Ad
artis omnino᷑. Hon gͦ ille didicit gestum
quod item non minus dederas. Ad̾ bidi¬
eit: s hoc non est artis. Augat qui tu pau¬
lo ante diristi: artis eẽ quod discitur. Ad̾
age iam concedo ei loqui et gestum facere.
eoquod ea diriiis artis eẽ. Tamen aliȩ ft̃
artes quas dum in alios intendimus
discimus: aliȩ quȩ amagistris nobis in¬
seruntur. Au. Quas tndem istarum pu¬

Expanded text:
habere animam, quam eos qui id facere habere animam, quam eos qui id facere nequeunt. E. Hoc aliud est: quis enim hoc non videat esse artis? A. Cur, obsecro, artis? an quia didicit? E. Ita vero. A. Quare tibi ergo etiam, si aliud quisque discat, non artis videtur? E. Plane quidquid discitur, artis esse non nego. A. Non ergo ille didicit a parentibus gestum facere? E. Didicit sane. A. Oportet igitur et hoc non animae crescendo amplioris, sed imitatoriae cujusdam artis esse concedas. E. Non possum hoc concedere. A. Ergo non omne quod discitur artis est, quod nunc concesseras. E. Artis omnino. A. Non ergo ille didicit gestum, quod item non minus dederas. E. Didicit, sed hoc non est artis. A. Atqui tu paulo ante dixisti artis esse quod discitur. E. Age, jam concedo, et loqui et gestum facere, eo quod ea didicimus, artis esse. Tamen aliae sunt artes, quas, dum in alios intendimus, discimus; aliae, quae a magistris inseruntur nobis. A. Quas tandem istarum pu
Abbreviated transcription (Latin):
colligebant. etiam surdi intelligebant᷑
de quib eredo tibi. S quorsum ista:
Ang̾quia diristi non te posse cogitare.
inter tales homines nasci quempiam
Ad̾ nec nunc aliud dico. Nam istos nͥ
fallor. inter eos quiloquerentur natos
ẽẽ concedis. AugNon equidem negaue¬
rim. s cum iam inter nos constet: non¬
nullos homines ẽẽ posse: queso cogites
si ex hoc genere masculus et femina
uingerentur. atq in aliquam quoe̾q
casu delati folitudinem ubi tũ uiuere
ualerent. gignerent filium non surdũ:
quemad modum eẽt iste cum parentib
loquuturts Ad̾ Quemadmodum cen¬
ses. nisi ut parentes ei dabunt. ita gestu
signa redditurum: s tñ puer paruus
ne id quidem possit: Quare illa ratio
mea manet integra. Quid eium differt
utrum loqui angestum facere crescen¬
do assequatur: cum ad animam utrũq
ꝑtineat quam faten. nolumus crescere:
Augiam in uideris etiam eum in fune
quisq ambulat. ampliorem credere hunc

Expanded text:
colligebant, etiam surdi intelligebanturcolligebant, etiam surdi intelligebantur quibus credo tibi: sed quorsum ista? A. Quia dixisti non te posse cogitare inter tales homines nasci quempiam. E. Nec nunc aliud dico: nam istos, nisi fallor, inter eos qui loquerentur, natos esse concedis. A. Non equidem negaverim: sed cum jam inter nos constet nonnullos tales homines esse posse; quaeso cogites, si ex hoc genere mas et femina jungerentur, atque in aliquam quocumque casu delati solitudinem, ubi tamen vivere valerent, gignerent filium non surdum, quemadmodum esset cum parentibus iste locuturus? E. Quemadmodum censes, nisi ut parentes ei dabant, ita gestu signa redditurum? Sed tamen puer parvus ne hoc quidem posset: quare illa ratio mea manet integra. Quid enim refert utrum loqui, an gestum facere crescendo assequatur, cum ad animam utrumque pertineat, quam fateri nolumus crescere? 32. A. Jam mihi videris etiam cum in fune quisque ambulat, ampliorem credere hunc
Abbreviated transcription (Latin):
hemo id ignorat. Aũ Constitue gͦ quem¬
piam ibi natum atq altum. ubi homi¬
nes non loquerentur: s nutu m̃brorũq
motu cogitationes suas sibimet expro¬
indas signarent: nonne censes eum
talia ẽẽ facturum. neq locuturum
qui loquentem neminem audierit:
Ad̾. Nolo me hoc interroges quod fieri
non potest. Quis enim tales homines ui-¬
dit: inter quos quinquam natum cogi¬
tare possit: Augͣitane tu non uidisti me¬
diolam adolescentem honestissimi cor¬
poris. et elegantissime urbanitatis. nu¬
tum tñ ita atq furdum. ut neq alios nͥ
motu corporis intelligeret: neq ipse alit̃
que uellet significaret: Hic eirm est no¬
tissimus. Nam ego noui rusticiun quem¬
dam loquentem. loquente de urore filios
om̃s mares atq feminas quatuor fere
aut eo amplius. non enim satis nunc me¬
mini: mutos surdosq genuisse. Namer
eo quod loqui non poterant mutr: ȩreo
autem quod nulla signa nisi oculis

Expanded text:
Nemo id ignorat. A. Constitue ergo quemNemo id ignorat. A. Constitue ergo quempiam ibi natum atque altum ubi homines non loquerentur, sed nutibus membrorumque motu cogitationes suas sibimet expromendas signarent; nonne censes eum talia esse facturum, neque locuturum, qui loquentem neminem audierit? E. Nolo me hoc interroges, quod fieri non potest. Qui enim tales homines, inter quos quemquam natum cogitare possim? A. Itane tu non vidisti Mediolani adolescentem honestissimi corporis et elegantissimae urbanitatis, mutum tamen atque ita surdum, ut neque alios nisi motu corporis intelligeret, neque ipse aliter quae vellet significaret? hic enim est notissimus. Nam ego novi rusticum quemdam loquentem, de loquente uxore, filios omnes mares atque feminas quatuor fere, aut eo amplius non enim satis nunc commemini mutos surdosque genuisse. Nam ex eo quod loqui non poterant, muti; ex eo autem quod nulla signa nisi oculis
Abbreviated transcription (Latin):
re m̾brorum. ita enim fupra distribuinꝰ:
oportet tunc te recordari quod de punc¬
to iam satis egimꝰ. Nam id potentissimũ
ẽẽ marimeq infiguris dominari: ra¬
tio docebat. Potentia uͦ atq dominatus.
noune ostentat quamdam magnitu¬
dinem: Et in puncto tñ nullum spatiũ
reꝑiebamus.Non gͥ magnum uel inge¬
tem animum cum audimus aut dici¬
mus: quantum loci occupet s quantũ
possit cogitandum est. Quam obrem si
iam primum argumentum tuum qu
tibi ꝑ etatem cum corpore anmus
crescere uidebatur. satis discussumẽ:
transeamus ad aliud. Ad Nescio u¬
trum omnia que me non frustra-
mouere assolent. ꝓsequuti fuerimus:
et fieri potest ut recordationem meã
aliqua fugiant: ueriuntam quod
nunc inmntem uenit uideamus quale
sit. quod puer infans non loquitur:
atos  crescendo asseguitur. fãcile est
istud. Nam credo iuderi tibi ea linga
quinq logui: qua loquuntur homines.
inter quos natus educatusq sit Ad eod

Expanded text:
membrorum: ita enim supra distribuimus. membrorum: ita enim supra distribuimus. Oportet autem nunc te recordari quod de puncto jam satis egimus: nam id potentissimum esse, maximeque in figuris dominari ratio docebat. Potentia vero atque dominatus nonne ostentant quamdam magnitudinem? et in puncto tamen nullum spatium reperiebamus. Non igitur magnum vel ingentem animum cum audimus aut dicimus, quantum loci occupet, sed quantum possit, cogitandum est. Quamobrem si jam primum argumentum tuum, quo tibi per aetatem cum corpore animus crescere videbatur, satis discussum est; transeamus ad aliud. trum omnia quae me non frustra movere assolent, persecuti fuerimus; et fieri potest ut recordationem meam aliqua fugiant: verumtamen quod nunc in mentem venit videamus quale sit, quod puer infans non loquitur, atque in crescendo assequitur. A. Facile est istud: nam credo videri tibi ea lingua quemque loqui, qua loquuntur homines inter quos natus educatusque sit. E.
Abbreviated transcription (Latin):
et difficilium ad disioscendum: quanto
muius arbitrandum est longo tempore
animam fieri longiorem: quia eam ui¬
demꝰ usu rerum atq assidiutate imilta
didicisse. Quod si te illud mouet quod
solemus eam quam greci machrotimiam
uocant longauimitatem interpretari:
animadũtere licet a corpore ad anmum
multa uerba tranfferri. sicut ab animo ao
corpus. Ham si montem unprobriun et in¬
iustissimam tellurem dicit uirgilius. quę
uerba cernis ab animo ad corpora ẽẽ trans¬
lata: quid mitum si mittua uice longa¬
nimitatem dicunꝰ. eum longa nisi corꝑa
ẽẽ non possint: Ea uͦ quȩ inter uirtutes
appellatur animi magnitudo. ad nullũ
spatium ẜ ad uim quandam id est ad
potestatem potentiam q animi relata.
recte intelligitur uirtus: eo pluris existi¬
manda quo plura comtempnit. S cle hac
pꝰ loquemur Cum querimus quanta sit
anima. sicut queri assolet quantus fue¬
rt hertules. factorum excellentia non mo

Expanded text:
et difficilium ad dignoscendum: quanto et difficilium ad dignoscendum: quanto minus arbitrandum est longo tempore animam fieri longiorem, quia eam videmus usu rerum atque assiduitate multa didicisse? solemus eam quam Graeci μακροθυμίαν vocant, longanimitatem interpretari; animadvertere licet a corpore ad animum multa verba transferri, sicut ab animo ad corpus: nam si montem improbum, et justissimam tellurem dixit Virgilius , quae verba cernis ab animo ad corpora esse translata; quid mirum si mutua vice longanimitatem dicimus, cum longa nisi corpora esse non possint? Ea vero inter virtutes quae appellatur animi magnitudo, ad nullum spatium, sed ad vim quamdam, id est ad potestatem potentiamque animi relata recte intelligitur; virtus eo pluris aestimanda, quo plura contemnit. Sed de hac post loquemur, cum quaeremus quanta sit anima, sicut quaeri assolet, quantus fuerit Hercules, factorum excellentia, non mole
Abbreviated transcription (Latin):
S tñ cum ꝓficere animam ꝑętatem etiã
tu concedas: miror qui fiat ut omnis qua¬
titatis expers. etiam si non menbrorum spa¬
tio. at certe temporis adiuetur Aug
ne respondeo. Ut enim m̃brorum magni¬
tudo ideoͫ asfert argum̃ti. cur animam
adiuuet quod multi erilioribus breuio¬
ribus mbris. prudentiores inueniantur
quibusclam magna mole corporis p̃dits:
ia qm̃ iuniores non nullos senoribus ple¬
risq magnis. industrios atq strenuos
uidemus: non uideo cur putanda sint
spatia temporis in ȩtatibus increm̃ta ut
corporib sic animis dare: cum et ipsa cor¬
pora quib ꝑ tempus crescere. atq ampli¬
ora spatia tenere concessum est. sepe sint
tunus his breuiores ẽẽ corpore. quibus
sunt ȩtate maiores. Si gͥ porrecta in plu¬
runum tempora. ne ipsis corporibus¬
quid magnitudinis afferunt causam.
s omnis illa seminis sui est: et quorum¬
dam nature numerorum sane occultoꝵ.

Expanded text:
Sed tamen cum proficere animam per aetatem etiam Sed tamen cum proficere animam per aetatem etiam tu concedas; miror qui fiat, ut omnis quantitatis expers, etiamsi non membrorum spatio, at certe temporis adjuvetur. CAne respondeo. Ut enim membrorum magnitudo ideo nihil affert argumenti cur animam adjuvet, quod multi exilioribus brevioribusque membris prudentiores inveniuntur quibusdam magna mole corporis praeditis; ita quoniam juniores nonnullos senioribus plerisque magis industrios atque strenuos videmus, non video cur putanda sint spatia temporis in aetatibus incrementa ut corporibus, sic animis dare; cum et ipsa corpora, quibus per tempus crescere atque ampliora spatia tenere concessum est, saepe sint rtimus his breviores esse corpore quibus sunt aetate majores. Si igitur porrecta in plurimum tempora, ne ipsis quidem corporibus magnitudinis afferunt causam; sed omnis illa seminis vis est, et quorumdam naturae numerorum sane occultorum,
Abbreviated transcription (Latin):
nitudine spatii. s quadam conformati¬
one ceteris p̾stat: quantomagis de urtu¬
te eristimandum est quod maioris loci oc¬
cupatione. s diuina quadam congruen¬
ti ratione atq concordia. ceteras affectiones
animi superat᷑. Cum autem puer ꝓficit lau¬
dabiliter: ad quam rem magis quam ad
itrtutem ꝓficere dicitur: antibi non uide¬
tur: Ad̾ Manifestum est. AugNon gͥ tibi
debet uideri animus sicut crescendo corp
ciun etate ꝓficere. Proficiendo enim ad uir¬
tutem ꝑuenit: quam fatemur nulla spatis
magnitudine. s magna ui constantie. pul¬
chram ẽẽ atq ꝑfectam Et si aliud est maiꝰ.
aliud melius ut iam dedisti. quicquid
anima cum ȩtate ꝑficit composq ratio¬
nis fit. eum mͥ uidetur fieri maior sed
melior. Quod si m̃brorum id faceret magni¬
tudo: eo giusq pradentior eẽt. quo longior
aut ualidior. Quod se aliter habere non
opinor negabis.. Ad̾ Quis istud negarierit:

Expanded text:
nitudine spatii, sed quadam conformatinitudine spatii, sed quadam conformatione caeteris praestat; quanto magis de virtute existimandum est, quod non majoris loci occupatione, sed divina quadam congruentia rationum atque concordia caeteras affectiones animi superat? 28. Cum autem puer proficit laudabiliter, ad quam rem magis quam ad virtulem proficere dicitur? an non tibi videtur? E. Manifestum est. A. Non igitur tibi debet videri animus sicut corpus crescendo cum aetate proficere: proficiendo enim ad virtutem pervenit, quam fatemur nulla spatii magnitudine, sed magna vi constantiae pulchram esse atque perfectam: et si aliud est majus, aliud melius, ut jam dedisti; quidquid anima cum aetate proficit, composque rationis fit, non mihi videtur fieri major, sed melior. Quod si membrorum id faceret magnitudo; eo quisque prudentior esset, quo longior aut validior: quod se aliter habere non, opinor, negabis. E. Quis istud negaverit?
Abbreviated transcription (Latin):
magis n fallor offendimus. quam
si aliqua pars circuli maiore mino¬
re ue interuallo quam alie partes
distenta sit puncto. antu aliter exiin¬
mas: Ad Immo assentior. et hanc quȩ
abste descriptaẽ probo ẽẽ uirtutem. Nam
et ratio non dicenda est aut existiman¬
da nisi uera: et cuius uita ꝑ omnia
congruit ueritati. is est ꝓfecto uel solꝰ
uel marime. qui bene atq honeste ui¬
uit. Et qui ita sit affectus: solus hab̾e
uirtutem. et in ea iuiuere iudicandus
est. AuSProbe dicis. sS certe etiam illud
uides ut opinor similiorem uirtuti ẽẽ.
circulum. quam figuram planam: uel
aliam quamlibet. hinc enim est quod
apud oratum magnis laudibus solemꝰ
extollere illum uersum quo ait. eun de
sapiente ageret: fortis et in se ipso. totus
teres atq rotundus. Et recte neq in ani¬
mo boni quicq inuenis. quod magis
sibi eromm parte consentiat quam urtu¬
tem: neq in planis figuris quam circu¬
lum. Quamobrem si circulus non inag¬

Expanded text:
magis, ni fallor, offendimur, quam magis, ni fallor, offendimur, quam si aliqua pars circuli, majore minoreve intervallo quam aliae partes distet a puncto. An tu aliter existimas? E. Imo assentior, et hanc quae abs te descripta est, probo esse virtutem: nam et ratio non dicenda est aut existimanda, nisi vera; et cujus vita per omnia congruit veritati, is est profecto vel solus, vel certe maxime, qui bene atque honeste vivit; et qui ita sit affectus, solus habere virtutem, et ea vivere judicandus est. A. Probe dicis: sed certe etiam illud vides, ut opinor, similiorem esse virtuti circulum figurarum planarum alia qualibet. Hinc est enim quod apud Horatium magnis laudibus solemus extollere illum versum, quo ait, cum de sapiente ageret, Fortis et in se ipso totus teres atque rotundus. Et recte: nam neque in animi bonis quidquam invenis, quod magis sibi ex omni parte consentiat quam virtutem; neque in planis figuris quam circulum. Quamobrem si circulus non mag
Abbreviated transcription (Latin):
anuni certum argum̃tum sie. quod ȩ¬
tats acceisu atior humane consuetu¬
dini homo. et in ea magis magisq peri¬
tus est Ad̾ age ut placet. Ham ego tl
genus docendi ad discendi marime ꝓbo.
Nescio quo enĩ modocum id quod nes¬
ciens querebam ipse respondeo: fit ip¬
sa inuentio nonmͦ re. s admiratione
ius et melus duo quedam. an uniun
atq idem ẽẽ uideatur duob nominib
appellatum Ad̾ Scio aliud ẽẽ. quodma¬
ius: aliud qd̾ melius dicimus Augliud
horum duorum est. cuius ẽẽ putes
quantitatem: Ad Id uidelicet qõ ma¬
ius dicimus. Au. Quid cum duarum
figurarum rotundam quadrata
meliorem ẽẽ confitemui. quantitas ne
id facit anquio aliud:Ad̾ hullomͦ qu̾a¬
titas: s illa de quasupius egunꝰ equa¬
litas huius excellentiȩ causa est. lug̃
Nunc gͦ illuo attende utrum tibiui¬
deatur uirtus. equalitas quedam
ẽẽ uitȩ. rationi undiq consentientis
Nam si aliud ab alio in uita discrepet:

Expanded text:
animi certum argumentum sit, quod aeanimi certum argumentum sit, quod aetatis accessu aptior humanae consuetudini homo, et in ea magis magisque peritus est. E. Age ut placet; nam et ego id genus docendi ac discendi maxime probo: nescio quo enim modo cum id quod nesciens quaerebam ipse respondeo, fit ipsa inventio non modo re, sed admiratione jus et melius duo quaedam, an unum atque idem esse videatur duobus nominibus appellatum? E. Scio aliud esse quod majus, aliud quod melius dicimus. A. Quid horum duorum est cujus esse putes quantitatem? E. Id videlicet quod majus dicimus. A. Quid cum duarum figurarum rotundam quadrata meliorem esse confitemur? quantitasne id facit, an quid aliud? E. Nullo modo quantitas, sed illa de qua superius egimus, aequalitas hujus excellentiae causa est. A. Nunc ergo illud attende, utrum tibi videatur virtus aequalitas quaedam esse vitae, rationi undique consentientis. Nam si aliud ab alio in vita discrepet,
Abbreviated transcription (Latin):
sit mͥ omnnno quiemadinodum res.¬
ita illis argum̃tis et quid eorum nõ
concedam prorsus ignorem: primm
cum etate corpus creseie. ita et anima uel
crescat uel crescere iudeatur. Quis enu
neget pueros infantes. nec bestiarum
quidem non nullarum astutiȩ compa¬
randos: Quis aũt dubitet illis crescen¬
tib. etiam ipsam in eis quodammͦ cres¬
cere rationem: Ueinde si ꝑspattum sui-
corporis anima distenditur: quomͦ nulliꝰ
quantitatis est: Si autem non disten¬
ditur: quomͦ sentit ubiq pungentem:
Aug̃ Omnino ea gueris: quȩ me quoq
sepe mouerunt: itaq nonsum imꝑa¬
tus tibi respondere. ut miehi soleo utriun
au̾t bene ratio quȩ tecum agit uidica¬
bit: qualecumq id tñ sit plus certe nõ
possum: nisi forte aliquid melius cum
disputamꝰ in mentem diuinitus uene¬
rit. S agamus si placet inore nr̃o. ut duce
racione ut tibi ipse respondeas: ac pri
queramꝰ utrum crescentis cum corpore

Expanded text:
sit mihi, ut omnino quemadmodum resisit mihi, ut omnino quemadmodum resistam illis argumentis, et quid eorum non concedam, prorsus ignorem; primum, cur aetate ut corpus crescit, ita et anima vel crescat vel crescere videatur. Quis enim neget pueros infantes, ne bestiarum quidem nonnullarum astutiae comparandos? quis autem dubitet, illis crescentibus etiam ipsam in eis quodammodo crescere rationem? Deinde, si per spatium sui corporis anima distenditur, quomodo nullius quantitatis est? si autem non distenditur, quomodo sentit ubique pungentem? A. Omnino ea quaeris quae me quoque saepe moverunt: itaque non sum imparatus tibi respondere, ut mihi soleo; utrum autem bene, ratio quae te agit judicabit: qualecumque id tamen sit, plus certe non possum, nisi forte aliquid melius cum disputamus, in mentem divinitus venerit. Sed agamus, si placet, more nostro, ut duce ratione tu tibi ipse respondeas. Ac prius quaeramus, utrum crescentis cum corpore
Abbreviated transcription (Latin):
narum ad subtiliora cernenda: ne luce
illorum reꝑcussus. et ea sustinere non
ualens. in easdem tenebras qua fugere
cupiebat libenter refugiat: et affeit
argiũta nisi fallor certissima. quibus
quod fuerit inuentum atq confec¬
tum. impudentem habeat dubitationẽ
quantum homini talia uestigare ꝑmis¬
sum est. Minus enim ego dehis rebusdu¬
bito: quam de his quas istis oculis uide¬
mus. cum pituitis semꝑ bellum gerẽ¬
tib Quid enim minus ferendum et
audiendum est. quam fateri nos ratio¬
ne p̾stare bestus: et eam rem fateri ẽẽ
aliquid quam corporeo lumine senti¬
mus. quam etiam non nullȩ bestiȩ
melius cernunt: id autem quod ra-¬
tione intueinur nichil ẽẽ contendere:
Quod si diceretur tale ẽẽ. quale illud
est quod oculi uident: nichil ꝓfecto
dici posse indignius uideretur. Ad̾.
Accipio istud libentissime: atq assen¬
tior.S illud me mouet cum corporȩe quã¬
tititatis non ẽẽ animam res ita clata

Expanded text:
narum, ad subtiliora cernenda, ne luce narum, ad subtiliora cernenda, ne luce illorum repercussus, et eam sustinere non valens, in easdem tenebras quas fugere cupiebat, libenter refugiat; et affert argumenta, nisi fallor, certissima, quibus quod fuerit inventum atque confectum, impudentem habeat dubitationem, quantum homini talia vestigare permissum est. Minus enim ego de his rebus dubito, quam de iis quas istis oculis videmus cum pituita semper bellum gerentibus. Quid enim minus ferendum et audiendum est, quam fateri nos ratione praestare bestiis, et eam rem fateri esse aliquid quam corporeo lumine sentimus, quam etiam nonnullae bestiae melius cernunt; id autem quod ratione intuemur, nihil esse contendere? Quod si diceretur tale esse, quale illud est, quod oculi vident, nihil profecto dici posse indignius videretur. 26. E. Accipio ista libentissime atque assentior: sed illud me movet, cum corporeae quantitatis, non esse animam res ita clara