comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fotum est: erumpet in regulũ.
Quicũq comedđit de ouis eoꝵ mo
net᷑. Et hoc de ferm̃to qͣrti diei.
Nunc de ferm̃to.u. Omne il¬
lud animal lex decreuit ĩ mundũ.
qđ ñ ruminat & ungulã ñ findit.
qr nullum opꝰ bene placet diui¬
nȩ maiestati: qd̃ ñ comm̃dat
uirtus discretionis. Hinc ⁊̃ est
sũ. Ualde nãq indecens ẽ fre¬
na regiminis ei committ̾e: qui
frenũ nunꝗͣ app̃hendit discipli¬
nȩ. Qui ꝓrsus indiscretꝰ ẽ: nasũ
ñ ht̃. Qui discernit s insufficien¬
ter: nasũ ht̃. s paruũ. Qui suffi¬
cit discern̾e s negligit: nasũ
ht̃. s tortũ. Noncontingat ta¬
lis: sacrosancta dñi uasa. Ecle¬
siauͦ quȩ omnia sua innumero
& m̃sura & pond̾e discernit. q̃
instat̾a iusta singula singuloꝵ
membroꝵ appendit: nasũ dr̃
hab̾e sicut turris dauid. Opꝰ
nimirũ quinte diei huic discre¬
tioni conuenit: in qͣ dr.  du¬
cant aquȩ reptile animȩ uiuen¬
tis. & uolatile suꝑ t̾ram: sub

Expanded text:
in regulum, quicunque comederit de ovis eorum, morietur . Et hoc de fermento quartae diei; nunc de fermento quintae. Omne illud animal lex decrevit immundum, quod non ruminat et ungulam non findit, quia nullum opus bene placet divinae majestati, quod non commendat virtus discretionis. Hinc etiam ehabens, valde namque indecens est, frena regiminis ei committere, qui nunquam apprehendit frenum disciplinae. Qui prorsus indiscretus est, nasum non habet; qui discernit, sed insufficienter, nasum habet, sed parvum; qui sufficit discernere, sed negligit, nasum habet, sed tortum . Non contingat talis sacrosancta Domini vasa. Ecclesia vero quae omnia sua in numero et mensura et pondere discernit , quae in statera justa singula singulorum membrorum appendit, nasum dicitur habere sicut turris David . Opus nimirum quintae diei huic discretioni convenit, in qua dicitur: Producant aquae reptile animae viventis et volatile super terram, sub
Abbreviated transcription (Latin):
mentum ẽẽ credo. In pane. siue
consꝑsa farina cõmiscet᷑ fermen¬
tũ: qñ ira dei de celo reuelatur
suꝑ omnẽ aĩam hõĩs oꝑantiꝰ malũ.
S patient̾ flagella d̃i sunt to¬
leranda: qr cib sunt ut reficiant.
Et qui cepit inqͥt iob: ipse me ꝯ¬
terat. Potest enĩfigulus luti.
uas ꝑditũ & si confreg̾̃it: in meliꝰ
reformare. Sic credidit abrahã
d̃o. & reputatũ est illi ad iustici¬
am: quia contͣ spem in spẽ credi¬
dit. Quid est contͣ spem in spẽ¬

Expanded text:
mentum esse credo. In pane sive mentum esse credo. In pane sive conspersa farina, commiscetur fermentum quando ira Dei de coelo revelatur super omnem animam hominis operantis malum . Sed patienter flagella Dei sunt toleranda, quia cibus sunt ut reficiant. Et qui coepit, inquit Job, ipse me conterat . Potest enim figulus luti, vas perditum et si confregerit in melius reformare. Sic, credidit Abraham Deo, et reputatum est illi ad justitiam, quia contra spem in spem credidit . Quid est
Abbreviated transcription (Latin):
Iudas bucellam panis qͥde ari¬
mi accepit: s mediꝰ crepuit. Uis
enĩ magna discernens mundũ ab
immundo. in pane illo cũ st̾coribꝰ
auariciȩ & infidelitatis ꝓditoriᷤᷤ
ñ patitur immorari. Est in ruinã
& in resurrectionẽ multoꝵ. Est
odor mortis in mortẽ. est odor
uitȩ inuitã. Aut purgat: aut
necat. Si sanabilis es curat de:
medicinã. quia si qualia oportet
purgari purgent᷑. confert: &¬
bene ferunt. Contrariau: ĩpor¬
tune sument᷑. ut qͥ sine reu̾entia
& sine delectu panẽ sc̃m accipit.
plus ei sua irreuerentia obsit. ꝗͣ
cibi scĩtas ꝓsit. Qui gͦ in iniqͥta¬
tib suis adhuc uelit sus in uo¬
lutabro luti submergit᷑. panem
fermentatũ in sudore uultꝰ sui
comedat: gemens & dicens.
Iram dñi. qr merui: portabo.
Indignũ se ad panẽ azimũ co¬
medendũ ꝯtestet᷑: & dicat. Do¬
mine ñ sum dignꝰ ut intres sub
sanabit᷑ puer m̃s. S qͥd ẽ ferm̃¬
tum: Uindictam de pecc̃o: fer¬

Expanded text:
Judas, buccellam panis quidem azyJudas, buccellam panis quidem azymi accepit, sed medius crepuit. Vis enim magna, discernens mundum ab immundo in pane illo; cum stercoribus avaritiae et infidelitatis proditoris non patitur immorari. Est in ruinam et in resurrectionem multorum . Est odor mortis in mortem, est odor vitae in vitam . Aut purgat, aut necat. Si sanabilis es, curat te, medicinam, quia si qualia oportet purgari, purgentur, confert et bene ferunt; contraria vero importune sumentur, ut qui sine reverentia et sine delectu panem sanctum accipit, plus ei sua irreverentia obsit quam cibi sanctitas prosit. Qui ergo in iniquitatibus suis adhuc, velut sus in volutabro luti submergitur, panem fermentatum in sudore vultus sui comedat gemens et dicens: Iram Domini, quia merui, portabo . Indignum se ad panem azymum comedendum contestetur, et dicat: Domine, non sum dignus ut intres sub sanabitur puer meus . Sed quid est fermentum? Vindictam de peccato, fer
Abbreviated transcription (Latin):
int̾im attende. qualit̾ renoueᷤ.
& nondum reformatũ s putre¬
factum atq uim̃tis insipienti¬
b comꝑatũ. qualiter sustenteᷤ.
diligent̃ animadu̾tite. Dabis
ei fenũ qr animale est: Neqͣ¬
ꝗͣ. Est enĩ animal rationale
mortale. Alio siquidẽ pascit᷑
pabulo rationale: alio irratio¬
nale. Feno alitur irrationale:
pane reficit᷑ rationale. Itaq pa¬
nem nr̃o animali. quia rõnale
est ministremꝰ : s ferm̃tatũ: qr
corruptũ ẽ & abhominabile fac¬
tum instudiis suis. Nec appona¬
mꝰ priꝰ azimum: s ferm̃tatum. de¬
inde azimũ: qr ñ pͥus qd sp̃itale
est. s qd̾ animale: deinde qd̾ spiri-¬
tale. Nam ut indecens ẽ uinum
nouũ mitt̾e in utres uet̾es: sic sto¬
maco iniquitate corrupto: den-¬
tib putͥdis ꝓpter m̃datia labioꝵ
panem azimum qui corruptio¬
nẽ non uidit: cum ꝑicło ante¬
ponimꝰ. ꝓbet enĩ se pͥus homo:
& sic de pane illo .i. azimo edat.

Expanded text:
interim attende qualiter renoves, interim attende qualiter renoves, et nondum reformatum sed putrefactum atque jumentis insipientibus comparatum, qualiter sustentes diligenter animadverte. Dabis ei fenum, quia animale est? Nequaquam! Est enim animal rationale mortale. Alio quidem pascitur pabulo rationale, alio irrationale. Feno alitur irrationale, pane reficitur rationale. Itaque panem nostrum animali quia rationale est ministremus, sed fermentatum quia corruptum est et abominabile factum in studiis suis. Nec apponamus prius azymum, sed fermentatum, deinde azymum, quia non prius quod spiritale, sed quod animale, deinde quod spiritale . Nam ut indecens est pinum novum mittere in utres veteres ; sic stomacho iniquitate corrupto, et dentibus putridis propter mendacia labiorum, panem azymum qui corruptionem non vidit, cum periculo anteponimus. Probet enim se prius homo, et sic de pane illo, id est azymo, edat .
Abbreviated transcription (Latin):
tus fuerat inanimã uiuentem:
qͣtinꝰ non solũ necessitas moriẽ¬
di: s & habilitas dolleret᷑. Cor¬
pus qd̃ erat animale: fieret sp̃i¬
tale. Unde apłs. Si est aĩale: ẽ¬
& sp̃itale. Et animale qͥdẽ tale
erat ante pecc̃m. ut tampeccare
quam deficere ꝑlib̾um arbitͥum.¬
& conditionẽ mortalitatis pos¬
set siuellet. non posset sinollet.
Post pecc̃m autẽ. peccat ⁊ defic̃:
etiã nolens. Uñ apłs. Uanitati
creat᷑a subiecta ẽ non uolens. s¬
ꝓpt̾ eum qui subiecit eã in spe.
quia & ipsa creat᷑a lib̾abit᷑ a serui¬
tute corruptionis. in lib̾tatem
gle filioꝵ dei. Post lib̾ationem
uero plenã. quȩ futura ẽ in resur¬
resurrectione communi. non pec¬
cabunt neq peccare poterunt:
s erunt sicut angłi dei in çelo.
qd ẽ ẽe sp̃itale: ñ animale. S
dum ad sp̃itale nec dum ꝑtin¬
gas: ad animale uͦ quale con¬
ditio constituit redire nullate¬
nus uale. is: animale corruptũ

Expanded text:
tus fuerat in animam viventem, tus fuerat in animam viventem, quatenus non solum necessitas moriendi, sed et habilitas tolleretur, dum corpus quod erat animale fieret spirituale. Unde Apostolus: Si est animale, est spirituale . Et animale quidem; tale erat ante peccatum, ut tam peccare quam deficere per liberum arbitrium conditio mortalitatis posset si vellet, non posset si nollet; post peccatum autem, peccat et deficit etiam nolens, unde Apostolus: Vanitati creatura subjecta est non volens; sbjecit eam in spe, quia et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis, in libertatem gloriae filiorum Dei . Post liberationem vero plenam quae futura est in resurrectione communi, non peccabunt neque peccare poterunt, sed erunt sicut angeli Dei in coelo , quod est esse spiritale non animale. Sed cum et ad spiritale necdum pertingas, ad animale vero, quale conditio constituit, redire nullatenus vales; animale corruptum
Abbreviated transcription (Latin):
secũ ad contuentiũ obtutus de¬
ferre solet. Nimirũ labor ñ mul¬
tu expenderet᷑: sicause adeoho¬
mini ꝑate. suus effectus ꝑ hoĩs
obedientiã manciparetur. E
inclinaret cȩlos partus uirgineuꝰ:
si pomũ ꝓhibitũ ñ ꝯting̾et eue
tactus temerariꝰ. S cause impedi¬
m̃tũ attulit. ne uiu̾et immorta¬
lit. & angłicȩ głiȩ sociaret᷑ eter¬
nalit̃: mandati preuaricatio: &
pomi cõmestio. Locꝰ qͥdẽ causȩ sa-¬
homo de paradiso tͣnsferret᷑ ad
celũ. ꝑsona nichilominꝰ idonea
cause: ut homo obediens ꝑobe¬
dientiã. sortẽ ꝓpt̃ in obedientiã.
deꝑditã acciꝑet. ut fidelis famu¬
lus de lubrico mortalitatis. ena-¬
uigaret ad solidũ portũ immor¬
talitatis. ut scđm rationalitatẽ
& immortalitatẽ comꝑatꝰ angłis.
ininstrum̃to corporis ad sequere¬
tur ꝑ remunationẽ: qd ñdum
obtinuerat ꝑ creationẽ. fieret
autẽ in sp̃m uiuificantẽ. qui fac¬

Expanded text:
secum ad contuentium obtutus desecum ad contuentium obtutus deferre solet. Nimirum labor non multus expenderetur, si causae a Deo homini paratae, suus effectus per hominis obedientiam manciparetur. Non inclinaret coelos partus virgineus, si pomum prohibitum non contingeret Evae tactus temerarius. Sed causae impedimentum attulit, ne viveret immortaliter, et angelicae gloriae sociaretur aeternaliter, mandati praevaricatio et pomi comestio. Locus quidem causae sahomo de paradiso transferretur ad coelum, persona nihilominus idonea causae, ut homo obediens per obedientiam, sortem propter inobedientiam deperditam acciperet. Ut fidelis famulus, de lubrico mortalitatis enavigaret ad solidum portum immortalitatis, ut secundum rationalitatem et immortalitatem comparatus angelis, in instrumento corporis assequeretur per remunerationem quod nondum obtinuerat per creationem; fieret autem in spiritum vivificantem, qui fac
Abbreviated transcription (Latin):
abraham. erit sem̃ tuũ sic̃ stellȩ
celi. Erit ex semine abrahe ꝑfi
deimitum: qd utiq in adam cũ
sobole sua ẽet nulla interueniẽ¬
de pena uł morte corꝑis si ꝑcooꝑã¬
dem grãm obedientiã den̾ent.
Erit in fine scłi ꝑsanguinẽ xp̃i
redẽpta hereditatis possessione.
qd̃ ẽẽt sine p̃cio sanguinis. im¬
pleta utiq sc̃oꝵ congregatione.
Sine dispendio nãq itineris & labo¬
ris ꝑuenisset: quo reportari crucis
nauigio. xp̃i manib & brachiis.
in remigando ualde fatigatis.
uix qñq pot̾it. Inportu si expec¬
tasset: inaule penetralib absq
angustiarum circuitu. de famulo
infiliũ. ds̃ & pat̃ eũ transtulisset.
Des eiꝰ neq sanguine tingueretur:
neq puluere fedaret᷑. Itẽ mortali¬
tat̾e. tam facile tͣnsiret: ꝗͣ leuit̃
uigilans insomnũ deductus qͥes¬
ceret. In ȩqualitatẽ angłicã exutꝰ
carne mortali tamcito concurre¬
ret: ꝗͣ cito sol oriens lucis radioᷤ

Expanded text:
Abraham, erit semen tuum sicut stellae Abraham, erit semen tuum sicut stellae coeli . Erit ex semine Abrahae, per fidei meritum, quod utique in Adam cum sobole sua esset nulla interveniente poena vel morte corporis, si cooperante gratia obedientiam teneret. Erit in fine saeculi, per sanguinem Christi redempta haereditatis possessione, quod esset, sine pretio sanguinis impleta utique sanctorum congregatione. Sine dispendio namque itineris et laboris pervenisset quo reportari crucis navigio, Christi manibus et brachiis in remigando valde fatigatis, vix quandoque poterit. In portu si exspectasset, in aulae penetralibus absque angustiarum circuitu de famulo in filium, Deus et Pater eum transtulisset. Pes ejus neque sanguine tingeretur, neque pulvere foedaretur. Item, mortalitatem tam facile transiret, quam leviter vigilans in somnum deductus quiesceret. In aequalitatem angelicam, exutus carne mortali, tam cito consequeretur, quam cito sol oriens, lucis radios
Abbreviated transcription (Latin):
Ut gͥ status rationabilis nat᷑e
quis fu̾it abinitio utcũq app̃¬
hendamꝰ: causam creationis
scientiã. potentiã & bonita¬
dẽ creatoris inunũ ꝯferamus.
& qͣle opꝰ ex conflatorio tanti
bili. ꝓduci potuerit & debu̾it:
excogitemꝰ. Et causa qͥdẽ ꝯdicio¬
nis humanȩ qͣntum script᷑arũ
insinuatione elucidatum est.
aut reꝑatio angłicȩ ruinȩ fu¬
it: aut summi & incirꝯscͥpti sp̃s.
familiaris & c̾ta inconcussaq ui¬
sio.Preter istas siquȩ in archa¬
nis diuinȩ m̃tis adhuc latent:
muldo his ꝓculdubio excellen¬
tiores. nec non & subtiliores ex¬
istunt. Dep̃hendi dñ non tenui¬
der alt̾ius uł utͥusq causȩ admi¬
niculo pot̾ qd querimꝰ. quã pre¬
cellens uidelicet ex sua creatiõe:
humana nat᷑a extit̾it. Nam in
hoc licet incuruatꝰ gibbo inobe¬
dientiȩ adã remetiri se potest.
si stellas cęli dinum̾au̾it: ⁊ non
sicut stellas. s supͣ stellas se sẽꝑ

Expanded text:
Ut igitur status rationabilis naturae Ut igitur status rationabilis naturae quis fuerit, ab initio utcunque apprehendamus, causam creationis, scientiam, potentiam et bonitatem Creatoris in unum conferamus: et quale opus ex conflatorio tanti bili, produci potuerit et debuerit, excogitemus. Et causa quidem conditionis humanae quantum Scripturarum insinuatione elucidatum est aut reparatio angelicae ruinae fuit, aut summi et incircumscripti spiritus, familiaris et certa inconcussaque visio. Praeter istas quae in arcanis divinae mentis adhuc latent, multo his procul dubio excellentiores, nec non et subtiliores existunt. Deprehendi tamen non tenuiter, alterius vel utriusque causae adminiculo potest, quod quaerimus quam praecellens videlicet ex sua creatione, humana natura exstiterit. Nam in hoc licet incurvatus gibbo inobedientiae Adam remetiri se potest, si stellas coeli dinumeraverit; et, non sicut stellas, sed supra stellas se sempe
Abbreviated transcription (Latin):
& suam miseriã: dicte. Modũ
facti. & quicqͥd apͥmo peccati
motu usq ad introitũ gr̃e de
bacauit in se mors: cũ lacͥmis ex¬
ponit. ꝑ ordinem: in ordinata
disponit. Emittit cin̾es extͣ cas¬
tra cordis: ne saltẽ memoria a¬
malech in abortiuis suis repꝑi¬
atur. Nam & pecc̃m. & peccati
memoriam subn̾tere funditꝰ cu¬
pit. Sic u̾itas de t̾ra orit᷑. Re¬
formare qͥdẽ pͥmȩ nat᷑e ⁊ pͥmi
status ordinẽ pͥmũ uult. s pen¬
det quo natura ordine inced̾et
sipedes dortos ñ hab̾et. Aliter
enĩ pes rectus. alit̃ tortꝰ: ꝑ uesti¬
gia sua dep̃hendit᷑. Ordo itaq
nat᷑e iam ꝑ pecc̃m corruptȩ : ꝑ¬
u̾se gͣditur. contra sc̃ȩ & adeo ĩ¬
stitute increatiõe nat᷑e ordinẽ.
Suis itaq uestigiis ꝑseq̃nda: &
ab erroꝵ exorbitatione ad ue¬
ritatẽ est reuocanda. Quã ob¬
rẽ inuestigandum unde & qͦ
ceciderat. nichilominꝰ etiã qua
& quo reduci debeat: in qͥrendũ.

Expanded text:
et suam miseriam, dicit. Modum et suam miseriam, dicit. Modum facti, et quidquid a primo peccati motu usque ad introitum gratiae bacchavit in se mors, cum lacrymis exponit. Per ordinem, inordinata disponit. Emittit cineres extra castra cordis , ne saltem memoria Amalech in abortivis suis reperiatur . Nam et peccatum et peccati memoriam subvertere funditus cupit. Sic veritas de terra oritur. Reformare quidem primae naturae et primi status ordinem primum vult, sed pendet quo natura ordine incederet si pedes tortos non haberet. Aliter enim pes rectus, aliter tortus, per vestigia sua deprehenditur. Ordo itaque naturae jam per peccatum corruptae, perverse graditur contra sanctae et a Deo constitutae naturae ordinem. Suis itaque vestigiis persequenda, et ab errorum exorbitatione ad veritatem est revocanda. Quamobrem investigandum unde et quo ceciderat, nihilominus etiam, qua et quo reduci debeat inquirendum.
Abbreviated transcription (Latin):
tis u̾o uinculis: lib̃m arbitͥum
sequit᷑ gr̃am. & in heret gr̃e:
ut deinceps gr̃a preeunte. & co¬
oꝑante. lib̾um arbitͥum ꝑseqͣ¬
tur inmicũ & comp̃hendat:
auferens abeo tͥbuta seruitu¬
tis: & uendicans sese ingenui¬
tate lib̾tatis. Ubi ñ erat gr̃a:
modicũ ferm̃tum dotã massã
corrumpebat: at uͥ uenit pleni¬
tudo gr̃ȩ. excutit collum de sub
iugo & regno peccati lib̃m arbi¬
tum: & ita sapientia uincit ma¬
liciã. Exit gͦ ad portã ꝯfessioĩs
compeditus. immo solutus ille
& ꝓponit litẽ adũsus pecc̃m.
narrat iniurias qͣs misera ꝯscien¬
tia apeccato ꝑpessa sit. tenorẽ
cause tam integralit exponit:
quã uisceralit dolet. Uerus emĩ
dolor tangit eũ. Ideo neq di¬
cenda: neq silenda omittit. In
amaritudine enĩ est: Tempꝰ qñ
exactori se uendidit usq ad
minimũ mom̃tum expͥmit.
Locũ: qr locus sc̃s qͥdã appella¬
tur ad exaggerandã maliciam.

Expanded text:
tis vero vinculis, liberum arbitrium tis vero vinculis, liberum arbitrium sequitur gratiam, et inhaeret gratiae, ut deinceps gratia praeeunte et cooperante, liberum arbitrium persequatur inimicum et comprehendat auferens ab eo tributa servitutis, et vindicans sese in ingenuitate libertatis. Ubi non erat gratia, modicum fermentum totam massam corrumpebat; et ubi venit plenitudo gratiae, excutit collum de sub jugo et regno peccati liberum arbitrium, et ita: Sapientia vincit malitiam. Exit ergo ad portam confessionis, compeditus imo solutus ille et proponit litem adversus peccatum; narrat injurias quas misera conscientia a peccato perpessa sit, tenorem causae, tam integraliter exponit quam visceraliter dolet; verus enim dolor tangit eum. Ideo neque dicenda neque silenda omittit; in amaritudine enim est. Tempus quando exactori se vendidit usque ad minimum momentum exprimit. Locum, quia locus sanctus quidem appellatur, ad exaggerandam malitiam
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃s ẽ .o. reꝰ. Hic dentes obstupes¬
cunt. hic isaac oculi caligant.
& clare uidere ñ potest. Qͥshoꝵ
dissonantiã. ne dicã discordiã. ad
pacẽ. adu̾itatis lucem deducere
pot̃. nͥ clauis dauid quȩ clausa
aꝑit. confusa distinguit: Ap¬
posita gͥ clauȩ: uectes huiꝰ q̃sti¬
onis. fa cile sic resoluimus. Mo¬
dicum ferm̃tum dotã massam
corrũpit. s cũ calcarib peccati
lib̃um arbitͥum collũ submittit.
s cum modicũ mali in qͣntitate
oꝑis crescit exub̾ante affectu pec¬
candi. & suꝑat affectũ reluctan-¬
di: assiduitas mali. Tam delec¬
tatione ꝗͣ conconsensu. Tuncgͦ
modicũ ferm̃tum dotã massam
corrũpit. cũ licent̃ & expedite.
atrium animi malicia inuadit:
& nullum iusticie seu discipli¬
ne obicẽ inuenit. Uincit uͦ sa¬
pientia maliciã. cũ sub intrat gr̃a.
& soluit lib̾m arbitͥum cõpeditũ:
ñdum assurgente. nondũ cooꝑã¬
de eo: qui tenebat᷑ in uinculis. Nã
gr̃a sola: uincula soluit. Solu¬

Expanded text:
reus . Hic dentes obstupescunt; hic, Isaac oculi caligant, et clare videre non potest. Quis horum dissonantiam ne dicam, discordiam ad pacem, ad veritatis lucem deducere potest, nisi clavis David quae clausa aperit, confusa distinguit? Apposita igitur clave, vectes hujus quaestionis facile sic resolvimus. Modicum fermentum totam massam corrumpit; sed cum calcaribus peccati liberum arbitrium collum submittit, sed cum modicum mali in quantitate operis crescit, exuberante affectu peccandi, et superat affectum reluctandi, assiduitas mali tam delectatione quam consensu. Tunc ergo: Modicum fermentum totam massam corrumpit, cum licenter et expedite atrium animi, malitia invadit, et nullum justitiae seu disciplinae obicem invenit. Vincit vero sapientia malitiam cum subintrat gratia et solvit liberum arbitrium compeditum, nondum assurgente, nondum cooperante eo qui tenebatur in vinculis. Nam gratia sola vincula solvit; solu
Abbreviated transcription (Latin):
rirursus adpenitentiã. rursũ
crucifigentes filiũ dei. & often¬
tui habentes. ꝓrsus insinuat
uis sententiȩ: ꝗͣ graue sit pꝰt
ꝯu̾sionẽ delinquere. Hoc ẽ a pͥ¬
mo die usq ad septimũ ferm̃tr̃
comedere. Cauendum iuxta e¬
uangłm a ferm̃to phariseoꝵ:
qr modicũ ferm̃tũ uicioꝵ: totã
massam corrũpit uirtutũ. Qui¬
enĩ totã. l. ⁊c̃. Attende modicũ
ferm̃tum totã massã corrupisse
In uno peccato ade: tota infecta
est posteritas filiorũ. Satis qͥdẽ
modicũ ferm̃tum prauȩ delecta¬
tionis. s plusꝗͣ satis: gͣnde & gra¬
ue torm̃tum iuste ꝯdẽpnatiõis.

Expanded text:
ri rursus ad poenitentiam, rursum crucifigentes Filium Dei, et ostentui habentes . Prorsus insinuat vis sententiae, quam grave sit, post conversionem delinquere, hoc est a primo die usque ad septimum, fermentum comedere. Cavendum juxta Evangelium a fermento Pharisaeorum , quia modicum fermentum vitiorum, totam massam corrumpit virtutum. Qui totam legem, etc. Attende modicum fermentum totam massam corrupisse; in uno peccato Adae, tota infecta est posteritas filiorum. Satis quidem modicum fermentum pravae delectationis, sed plus quam satis grande et grave tormentum
Abbreviated transcription (Latin):
planandũ itaq quȩ sit pͥma
dies. quȩ scda. quȩ t̾cia. & us¬
q ad septimã. qͥd in se sacͣm̃ti
ꝯtineant. Prima dies popłi do¬
mini ẽ: ꝑ fidem illuminatio m̃¬
tis. Scda: ipsa professio fid̃i. d̃¬
cia: susceptio uisibilis sacram̃¬
ti. Quarta: oꝑatio fidei. Quin¬
ta: discretio boni & mali. Sex¬
ta: ꝓfide seruanda dolerãtia
passionis. Septima: optata qͥ¬
es auiciis. Aprima gͥ dieusq
ad septimũ quicũq ferm̃tatũ
comedit. ꝑibit de cetuisrł. qr
sortem nullam habebit in reg
u̾sionẽ fidei ad uomitũ infide¬
litatis. Uñ apłs. Impossibile
est inqͥt eos qui semel sunt il

Expanded text:
planandum itaque, quae sit prima dies, quae secunda, quae tertia, et usque ad septimam, quid in se sacramenti contineant. Prima dies populi Domini est, per fidem illuminatio mentis; secunda, ipsa professio fidei; tertia, susceptio visibilis sacramenti; quarta, operatio fidei; quinta, discretio boni et mali; sexta, pro fide servanda, tolerantia passionis; septima, optata quies a vitiis. A prima igitur die usque ad septimam, quicunque fermentatum comederit peribit de coetu Israel, quia sortem nullam habebit in regnersionem fidei ad vomitum infidelitatis. Unde Apostolus: Impossibile est, inquit, eos qui semel sunt il
Abbreviated transcription (Latin):
ouitȩ corruptoriũ. affabił in fru¬
nita redditur: o coagulũ dilecti¬
onis uastatũ. Oclem̃tia creatoris
eripe illam deore leonis. restitue
illi statum lib̾tatis. repone in de¬
liciis pͥstinis. reforma deforma¬
tam. renoua obscuratã. lib̾a decep¬
tam. amoue laborẽ. redde uirtu¬
des. cura uiciatã. doce oblitã.
confirma lapsã. pone u̾itatis
uiã. destrue auariciã. Fedꝰ socie¬
tatis constitue. affabilẽ redde.
Ecce anima qͥndecĩ gͣdib qͥb
peccando corrueras peniten¬
do. azima sinceritatis recipiaᷤ.
Quot namq casib adeoreces¬
simꝰ: tot gradib uirtutũ ad
ip̃am dei uirtutẽ pennis desi¬
derioꝵ reuolamꝰ. His de egyp¬
to ad t̾ram ꝓmissionis ascendi¬
mꝰ. his ad altare thimiamatis.
ueste sac̾dotali insigniti. ꝓce¬
dimus. his ꝓmissiones noui &
uet̾is testam̃ti consequim᷑. his
deniq ascensis: epulamur in
azimis sinceritatis & u̾itatis.
hȩc pauliu̾ba de azimo pane

Expanded text:
o vitae corruptionem! affabilis infruo vitae corruptionem! affabilis infrunita redditur, o coagulum dilectionis vastatum! O clementia Creatoris: eripe illam de ore leonis, restitue illi statum libertatis, repone in deliciis pristinis, reforma deformatam, renova obscuratam, libera deceptam, amove laborem, redde virtutes, cura vitiatam, doce oblitam, confirma lapsam, pone in veritatis viam, destrue avaritiam, foedus societatis constitue, affabilem redde! Ecce, anima quindecim gradibus quibus peccando corrueras, poenitendo azyma sinceritatis recipias. Quot namque casibus a Deo recessimus tot gradibus virtutum, ad ipsam Dei virtutem, pennis desideriorum revolamus. His, de Aegypto ad terram promissionis ascendimus; his, ad altare thymiamatis, veste sacerdotali insigniti procedimus; his, promissiones Novi et Veteris Testamenti consequimur; his, denique ascensis, epulamur in azymis sinceritatis et veritatis . Haec Pauli verba de azymo pane,
Abbreviated transcription (Latin):
candida. ignara doli. laboris in¬
sueta uirtutũ capax. dãpnatͥx
uicioꝵ. arciũ inuentͥx. constans
in amore. uerax inpromissione.
larga indonatione. sociał ad ciue:
affabił ad om̃s. Deniq rapit᷑ pu¬
ella: ocrimen generositas ancil¬
lat᷑: opudor. delicata lacerat᷑. o pie¬
tatis naufragiũ. formosa denigt᷑.
o dampnum pulchritudinis ob¬
scurat᷑ candida: ogłȩ conuiciũ.
ignara doli fraude seducit᷑. o ius¬
ticiȩ exiciũ. insueta laboris labo¬
re atterit᷑. omiserationis exiliũ.
capax uirtutũ. uirtutib euacu¬
atur. o exclusio bonoꝵ. uiciat᷑
dampnatͥx uicioꝵ: o cõmutatio
demonũ. inuentͥx arciũ. inuento¬
rum obluuscit᷑: o ignauie pabu¬
lum. in amore constans. instabił
inuenit᷑: o nat᷑e lubricũ. uerax
inꝓmissiõe. cotidie m̃titur: o
ꝑegrinationis inuiũ. indonatio¬
ne larga. in auarã uertit᷑: o ex¬
siccatiouenarũ. sociał. sine fed̾e:

Expanded text:
candida, ignara doli, laboris incandida, ignara doli, laboris insueta, virtutum capax, damnatrix vitiorum, artium inventrix, constans in amore, verax in promissione, larga in donatione: socialis ad cives, affabilis ad omnes. Denique rapitur puella, o crimen! generositas ancillatur, o pudor! delicata laceratur, o pietatis naufragium! formosa denigratur, o damnum pulchritudinis! obscuratur candida, o gloriae convicium! ignara doli fraude seducitur, o justitiae exitium! insueta laboris, labore atteritur, o miserationis exsilium! capax virtutum virtutibus evacuatur, o exclusio bonorum! Vitiatur damnatrix vitiorum, o commutatio daemonum! inventrix artium, inventorum obliviscitur, o ignaviae pabulum! in amore constans, instabilis invenitur, o naturae lubricum! Verax in promissione, quotidie mentitur, o peregrinationis invium! in donatione larga, in avaram vertitur: o exsiccatio venarum! socialis sine foedere,
Abbreviated transcription (Latin):
malus: sequebat᷑: nec conq̃re¬
batur. Uilissimis porcoꝵ aleba¬
tur cibis : ꝓbalneo: utebat᷑ im¬
mundissimis egyptioꝵ spurciciis.
Ollas carniũ. cepe. & allia. ut
conspectib creatoris abundan¬
tiꝰ feteret : uorabat. arima ig¬
norabat. manna ñ nou̾at. O
anima misera & miseranda. F
est qui consolet᷑ de: ex om̃ib ca¬
ris tuis. S tu misericors ⁊ mise¬
rator dñe exaudi. placare: attẽ
de. & fac. Quicũq etiã habes a¬
nimã. si celestẽ eiꝰ generationẽ.
si parentis expectabilẽ dignita¬
dẽ recitau̾is: ꝓpensiori miserati¬
one suꝑ eiꝰ contumelia afficieris.
Nam & si natiuitatis suȩ ĩstru¬
m̃ta forte qr inscriniis agłoꝵ re¬
posita seruant᷑. ne hostili inter¬
uersione uł tinee comestiõe cor¬
rodant᷑. ñ ꝓferat : attestatione
tam̃ idonea id asseuerat᷑. qd̾ a d̾o
facta & ex deo regenerata: regiᷤᷤ
filia nuncupat᷑. Puella genero¬
sa. tenera. delicata. formosa. &

Expanded text:
malus, sequebatur nec conqueremalus, sequebatur nec conquerebatur. Vilissimis porcorum alebatur cibis, pro balneo, utebatur immundissimis Aegyptiorum spurcitiis. Ollas carnium, cepe et allia, ut conspectibus Creatoris abundantius feteret, vorabat: azyma ignorabat; manna non noverat. O anima misera et miseranda, non est qui consoletur te ex omnibus charis tuis! sed tu, misericors et miserator Dtiam habes animam, si coelestem ejus generationem, si parentis exspectabilem dignitatem recitaveris; propensiori miseratione, super ejus contumelia afficietis. Nam, etsi nativitatis suae instrumenta forte, quia in scriniis angelorum reposita servantur, ne hostili interversione vel tineae comestione corrodantur non proferat; attestatione tamen idonea id asseveratur, quod a Deo facta et ex Deo regenerata, Regis filia nuncupatur. Puella generosa, tenera et delicata, formosa et
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃o diabolo: sollẽpnit̃ recola¬
mus. Reminiscimꝰ ẽte quã in mi¬
sericordit̃ exarsert̃ in nob̃ serus
pharaonis : ad oꝑa luti & lat̾is.
supͣ quã possibile erat nos cogen¬
des. Omisera anima cui nec paleȩ
tͣnsitorie felicitatis olim in e¬
gypto dabant᷑: & tam̃ exacti¬
one diabolica coinqͥnationis ⁊
maculȩ oꝑa exigebant᷑. Corpꝰ
quidẽ in mergebat᷑ in concupis¬
centiis carnis. anma absorbeba-¬
tur adesideriis malignis: nec sic
satisfiebat sp̃ib erroris. Non
enim ingluuies saciat᷑ demoniᷤ:
quãdu suꝑ est animȩ spes cor¬
reptionis. Extͣ guttur enĩ ⁊ uẽ¬
trem sentit: quẽ non retinuisse
ꝑ desꝑationẽ gemit. Nam de
mediis eiꝰ dentib. & faucib. mul¬
dos ereptos. uncino ꝯu̾sionis. fus¬
cinula confessionis. & tridente
suꝑnȩ miserationis: in ȩt̾̃nũ ⁊ ul¬
tra congaudet abrahe sinꝰ. Quã¬
dui tam̃ luce u̾itatis nondũ super¬
fusa ignorantiȩ denebris caliga¬
bat anima: quo ducebat sp̃s

Expanded text:
el diabolo, solemniter recolamus. Reminiscimur certe quam immisericorditer exarserunt in nobis servi Pharaonis, ad opera luti et lateris, supra quam possibile erat nos cogentes. O misera anima, cui nec paleae transitoriae felicitatis olim in Aegypto dabantur, et tamen exactione diabolica, coinquinationis et maculae opera exigebantur! Corpus quidem immergebatur in concupiscentiis carnis, anima absorbebatur a desideriis malignis; nec sic satisfiebat spiritibus erroris! Non enim ingluvies satiatur daemonis, quandiu superest animae spes correctionis. Extra guttur enim et ventrem sentit, quem non retinuisse per desperationem gemit. Nam de mediis ejus dentibus et faucibus multos ereptos uncino conversionis, fuscinula confessionis, et tridente supernae miserationis, in aeternum et ultra congaudet Abrahae sinus. Quandiu tamen luce veritatis nondum superfusa ignorantiae tenebris caligabat anima, quo ducebat spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
uisibilia & sacratiora tͥnitatis
archana: qui antea ñ p̃libau̾it.
uisibilia nr̃ȩ fidei sacram̃ta. Ob
hanc deniq causã. etates. no¬
mina. nũm. sexũ. officia. dig¬
nitates. ualitudines. capacit̃a¬
tes. regiones. consuetudines. mo¬
res. & habitudines ad se uenien¬
tium in stat᷑a iusta compensanᷤ
dominꝰ omniũ: du̾sarũ appo¬
nit gr̃arum panes. ne demopia
alicui pauꝑum uł infirmoꝵ. iu¬
ste suppetant excusationes. De
agro gͥ uentͥs iħu in quo st̃ om̃s
thesauri sap̃iȩ & scientie abscon¬
diti. tanqͣm de acceruo tritici ual¬
dam omnem famẽ. Ad sanandã
omnẽ pestẽ. & ad remouendum
oninem languorẽ. qͣnta potui se¬
dulitate int̾rumpendo curarũ ex¬
undantiũ acies: in hoc opusculo
collegi. Hic enĩ numerꝰ: tam fili
tinentur uet̾is destam̃ti. Plena¬
ria gͥ instructio animaꝵ p̃libat᷑
ex hoc numo libroꝵ. & nicħomi¬
nꝰ plena refectio app̃hendit᷑ ex
hoc panum num̃o. Aboriente

Expanded text:
visibilia et sacratiora Trinitatis visibilia et sacratiora Trinitatis arcana, qui antea praelibaverit visibilia nostrae fidei sacramenta. Ob hanc denique causam, aetates, nomina, numerum, sexum, officia, dignitates, valetudines, capacitates, regiones, consuetudines, mores et habitudines ad se venientium, in statera justa compensans Dominus omnium, diversarum apponit gratiarum panes, ne de inopia, alicui pauperum vel infirmorum justae suppetant excusationes. De agro igitur ventris Jesu, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi, tanquam de acervo tritici valdam omnem famem, ad sanandam omnem pestem, et ad removendum omnem languorem; quanta potui sedulitate, interrumpendo curarum exundantium acies, in hoc opusculo collegi. Hic enim numerus, tam filiotinentur Veteris Testamenti. Plenaria igitur instructio animarum praelibatur ex hoc numero librorum, et nihilominus plena refectio apprehenditur ex hoc panum numero. Ab oriente
Abbreviated transcription (Latin):
Immo habundant᷑ accipe: si
uentrẽ & mentẽ uis releuare.
Onera nr̃a nãq tollit. ñ ĩponit.
Non inuentre tumor: ñ inueniᷤ
excrescit suꝑfluus humor. Cor
petit. & sanat: cor implet & mun¬
dat: cor lustrat. & illustrat. Cibꝰ
iste uitam sine molestia pr̃at. le¬
uam̃ sine grauamine. immorta¬
litatẽ sine corruptione. Non
desunt ⁊̃ am̃sa dñi fructus po-¬
morũ. ñ botrus cipri. ñ fistula
& cinnamomũ. ñ unguenta sua¬
uissimi odoris. ñ deniq quicqͥd
uisu ẽ delectabile. Hȩc de men¬
sa ista siue dehis quȩ inm̃sa st̃
sufficiant. Quicũq gͥ his dñicȩ
m̃sȩ bñdictionib ꝯfortatꝰ: aꝑ¬
tofidei hostio. ultra uelũ sc̃ua¬
rii. ad sedentẽ inthrono dotis
desideriis acced̃e uoluerit: ma¬
m̃tum uitȩ sumat. Stationẽ nã¬
q medii ueli ñ p̃ripit: qui ui¬
gorẽ sp̃s infra ex dominicis ali¬
m̃tis non ꝑcipit. Non ht̃ quoq
idoneũ palatũ ad ꝑcipienda ĩ¬

Expanded text:
imo abundanter accipe; si imo abundanter accipe; si ventrem et mentem vis relevare. Onera nostra namque tollit, non imponit. Non in ventre tumor, non in venis excrescit superfluus humor. Cor petit et sanat, cor implet et mundat, cor lustrat et illustrat. Cibus iste, vitam sine molestia parat, levamen sine gravamine, immortalitatem sine corruptione. Non desunt etiam a mensa Domini fructus pomorum, non botrus Cypri , non fistula e cinnamomum, non unguenta suavissimi odoris, non denique quidquid visu est delectabile. Haec de mensa ista, sive de his quae in mensa ista sunt sufficiant. Quicunque igitur his Dominicae mensae benedictionibus confortatus, aperto fidei ostio, ultra velum sanctuarii, ad sedentem in throno totis desideriis accedere voluerit, mamentum vitae sumat. Stationem namque medii veli non praeripit, qui vigorem spiritus infra ex Dominicis alimentis non percipit. Non habet quoque idoneum palatum ad percipienda in
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc m̃sa. Hȩc inqͣm mensa ple¬
na uiscerib miscđie. carismatibꝰ
referta gr̃e: edentiũ penetͣlia
mirabilit̃ implendo ñ explet:
appetitus residentiũ saciando.
acrius. s & sacratiꝰ urget. Est
enim huiꝰ conuiuii nichilominꝰ
& conuiuantis nat᷑a: ut succũ¬
bant semꝑ desid̾io. nunꝗͣ fas¬
tidio. Qͥdenim : Cui uisio głe
cui beatitudo sempit̾nȩ uitȩ.
cui exultatio indeficiens. cu
iubilatio semꝑ sufficiens in te¬
dium poterit uenire: ꝓculdu¬
bio huius m̃sȩ edacitas inculpa¬
bilis. potiꝰ comm̃dat᷑: ꝗͣ condẽp¬
nat᷑. Abstinere quide his culpa
est & pena: absoͬbere uero: gła
& corona. Non forte ibi formide
consumptionẽ: ubi om̃e bonũ
abundat consũmationẽ. Non
parce prandendũ: uͥ cibũ inue¬
nis dm̃. hodie si totũ p̃sũpse¬
ris: dotum cras sine dubio ni¬
chilominus habebis. Totum
diligendo. dotum sumis: s ñ
ꝯsumis. Ut enĩ diligendo non
uastatur dilectio: sic qñ a nob
trem ne times honerare.

Expanded text:
nquam, mensa plena visceribus misericordiae, charismatibus referta gratiae; edentium penetralia mirabiliter implendo; non explet appetitus residentium satiando, acrius sed et sacratius urget. Est enim hujus convivii nihilominus et convivantis natura, ut succumbant semper desiderio, nunquam fastidio. Quid enim? cui visio gloriae, cui beatitudo sempiternae vitae, cui exaltatio indeficiens, cui jubilatio semper sufficiens, in taedium poterit venire? Procul dubio hujus mensae edacitas inculpabilis potius commendatur quam condemnatur. Abstinere quidem his culpa est et poena; absorbere vero gloria et corona. Non forte, ibi formidas consumptionem ubi omne bonum exundat consummationem? non parce prandendum, ubi cibum invenis Deum. Hodie si totum praesumpseris, totum cras sine dubio nihilominus habebis. Totum diligendo, totum sumis sed non consumis. Ut enim diligendo non vastatur dilectio, sic quando a ntremne times onerare?
Abbreviated transcription (Latin):
filius natus ex uirgine. abs¬
q ferm̃to culpe. & tulit de mas¬
sa humanȩ nat᷑e. solũmodo fa¬
rinã incorruptȩ carnis: ñ fer¬
ĩtum seu fomentũ originalis
pecc̃i. Cribro nãq sp̃s sc̃i. euen¬
ti lauit furfur iniquitatis. a sa¬
crosc̃a carne. concepta in utero
& deut̾o uirginis. Animã qͦ Ra-¬
tionalem inunitate ꝑsone sͥ as¬
sumpsit. Et carnẽ qͥdẽ in sacͦ scõ
cenȩ conuiuio. tanqͣm reꝑatiõis
azima nob apposuit. & statim
incruce. pascha nouũ instituenᷤᷤ
obtulit: animã uͦ ad spoliãda
tartara transmisit. Hic ꝯceptꝰ:
ext̾minauit ferm̃tũ. hic natus:
destruxit pecc̃m. Nam qđ im¬
possibile erat legi. ut ait apl̃s.
inqͣ infirmabatur ꝑ carnẽ : scł
destructo pecc̃o. iustificare homi¬
nẽ. ds̃ filium suũ misit in simili¬
tudinẽ carnis pecc̃i. ut de peccato
dampnaret pecc̃m. id÷ nououe¬

Expanded text:
Filius natus ex Virgine, absque fermento culpae, et tulit de massa humanae naturae, solummodo farinam incorruptae carnis, non fermentum seu fomentum originalis peccati. Cribro namque Spiritus sancti eventilavit furfur iniquitatis, a sacrosancta carne concepta in utero et de utero Virginis. Animam quoque rationalem, in unitate personae, sibi assumpsit. Et carnem quidem in sacrosancto coenae convivio, tanquam reparationis azyma nobis apposuit, et statim, in cruce pascha novum instituens, obtulit. Animam vero ad spolianda tartara transmisit. Hic conceptus exterminavit fermentum, hic natus destruxit peccatum. Nam quod impossibile erat legi, ut ait Apostolus , in qua infirmabatur per carnem; scilicet destructo peccato, justificare hominem: Deus Filium suum misit in similitudinem carnis peccati, ut de peccato dam
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ possessio secura: uita bea¬
ta. Respicis iħm: & accipis de¬
sid̾ium. Iħc te respicit: & in se
rapit animũ. O mensa qͥd es:
Es ne discibilis. es ne saltẽ cogi¬
tabił. Lingua c̾te immunda ñ
de app̃hendit. polluta labia. ⁊¬
sidete: ñ tam̃ te loquunt᷑. qr

Expanded text:
bonorum possessio secura, vita beabonorum possessio secura, vita beata. Respicis Jerusalem, et accipis desiderium; Jesus te respicit, et in se rapit animum. O mensa, quid es? Esne dicibilis? esne saltem cogitabilis? Lingua certe immunda non te apprehendit, polluta labia etsi de te, non tamen te loquuntur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
cum conuiuii siue tabnacłi ad¬
mirabilis. qui extͣ est tanqͣm fr̃
senior inagro. qui audit nec ex¬
audit. simphoniã unitatis. &
chorum caritatis. qͥ audit. s ex¬
tra: organũ diuinȩ iubilatioĩs.
qui audit s exsors psalt̾iũ mo¬
dulationis. Qui enim intus est
letat᷑. qui extͣ: cruciatur. Qui
intus ẽ saciatur inbonis: qͥ extͣ
est deficit inmalis. Oꝗͣ bonũ
& quã iocundũ sedere ad m̃sã
pauli. Et hȩc refectio allegori¬
tria ubicenat sponsus cũ spon¬
sa. Mensa illa uera ⁊ ȩt̾nabea¬
titudo scõꝵ est. Hanc exornat
escentena milia assistunt. Ibi
ñ aqͣ. ñ uinũ potant᷑: s plenissi¬
ma iocunditas filioꝵ dei abuber-¬
tate implet᷑. Sapoꝵ diu̾sitas ñ
requiritur: qr omnis sapor ĩ uno
sapore ꝑcipitur. Qͥd plura: In
ꝯtemplatione iħu ẽ refectio deli¬
catissima. debriatio ultima. qͥes
habundantissima. deambula¬
dio spaciosissima. sanitas incon-¬
cussa. fortitudo robusta. om̃iũ

Expanded text:
cum convivii sive tabernaculi adcum convivii sive tabernaculi admirabilis! qui extra est tanquam frater senior in agro, qui audit nec exaudit symphoniam unitatis et chorum charitatis , qui audit sed extra organum divinae jubilationis, qui audit sed exsors psalterium modulationis. Qui enim intus est, laetatur; qui extra, cruciatur. Qui intus est, satiatur in bonis; qui extra est, deficit in malis. O quam bonum et quam jucundum sedere ad mensam Pauli! Et haec refectio allegoritria, ubi coenat Sponsus cum Sponsa. Mensa illa vera et aeterna, beatitudo sanctorum est. Hanc exornat es centena millia assistunt . Ibi non aqua, non vinum potantur, sed plenissima jucunditas filiorum Dei, ab ubertate impletur. Saporum diversitas non requiritur, quia omnis sapor in uno sapore percipitur. Quid plura? In contemplatione Jesu, est refectio delicatissima, debriatio ultima, quies abundantissima, deambulatio spatiosissima, sanitas inconcussa, fortitudo robusta, omnium
Abbreviated transcription (Latin):
appetit. Paulus gͥ ad paradisũ
siue t̾cium cęlũ raptus. qͥd mi¬
nistraret & qualit didicit. & pͥꝰ
inofficio strenuus. pꝰea incõꝑabi¬
lis in omni administratione sua
enituit. Parauit delicias: ñ de-¬
liciosꝰ s auidus. deliciarũ in effa-¬
biliũ reꝑator & contẽplator. O
qͣntos sudores coquus iste in cibo¬
rum p̃ꝑatione sustinuit. oquam
studiosus palati alt̾ius inuestiga¬
tor & sui crudelissimꝰ ꝑsecutor ex¬
titit. Gratiosus dispensator iste:
sermones exhortationũ suarũ ꝓ
uoluntate & utilitate auditoꝵ
salegr̃ȩ nouit ꝯdire. & omĩ be¬
nedictione & gr̃a sp̃uali tanꝗͣ
adipe suꝑfundere. Hic hic. ec¬
cłiam tanꝗͣ m̃sam habuit. map¬
pam inm̃sa: fidem in eccl̃ia. ma
matis. panẽ & uinũ: eucharis¬
tiȩ mi st̾ium. cibos innum̾abi¬
les: sc̃as uirtutes. seruitores: dis
tium: mores credentiũ. fructꝰ
pomoꝵ: exempla sc̃oꝵ. Miser
& miserabilis. qui ñ intrat in lo¬

Expanded text:
appetit. Paulus igitur, ad paradisum appetit. Paulus igitur, ad paradisum sive tertium coelum raptus, quid ministraret et qualiter didicit, et prius in officio strenuus, postea incomparabilis in omni administratione sua enituit. Paravit delicias, non deliciosus, sed avidus deliciarum ineffabilium reparator et contemplator. O quantos sudores coquus iste, in ciborum praeparatione sustinuit; o quam studiosus palati alterius investigator et sui crudelissimus persecutor exstitit: gratiosus dispensator iste, sermones exhortationum suarum, pro voluntate et utilitate auditorum, sale gratiae novit condire, et omni benedictione et gratia spirituali tanquam adipe superfundere. Hic, hic, Ecclesiam tanquam mensam habuit; mappam in mensa, fidem in Ecclesia, mamatis; panem et vinum, Eucharistiae mysterium; cibos innumerabiles, sanctas virtutes; servitores, disttium, mores credentium; fructus pomorum, exempla sanctorum. Miser et miserabilis, qui non intrat in lo
Abbreviated transcription (Latin):
offitium suum exercet. Qͥd enĩ
aliud creationis ordinẽ totiꝰ cre¬
t̾ram fundatã animadũt̾e po¬
des qͣsi m̃sam positã. cȩlũ suꝑ
& circũpositum. qͣsi mappã cir¬
cum extensã: sicut & archa cir¬
cum texta erat ex om̃i parte au¬
ro. firmam̃tum tanquã cande¬
labrũ: & in candelabro duo
magna luminaria. solẽ ⁊ lunã
sublucentib stellis tanꝗͣ can¬
delis. Aerem imbriferũ tãꝗͣ
lauatoriũ uł infusoriũ. Rursꝰ
serenũ: tanquã exhibentẽ ma¬
nutergium. Mare: uelut omni¬
tentam̃tum: naturã sub inferen-¬
tẽ ex mod̾atione sp̃s cuncta re¬
gente & disponente. Hic ordo
est in mensa historiȩ conuiuanci-¬
um. Deinde his abhistoria sacia¬
tis surgentib & aliis saciãdis in
allegoria succedentib: aliꝰ exigi¬
tur ornatus. Delicatior namq
animus. sensu historico tanquã
legumine uiliori parũꝑ degus¬
tato subtiliora querit: & ele¬
gantiora allegoriȩ sacram̃ta

Expanded text:
officium suum exercet. Quid enim officium suum exercet. Quid enim aliud, ordinem creationis totius creterram fundatam animadvertere potes quasi mensam positam, coelum super et circumpositum, quasi mappam circum extensam, sicut et arca circumtexta erat ex omni parte, auro; firmamentum tanquam candelabrum, et in candelabro, duo magna luminaria, solem et lunam, sublucentibus stellis tanquam candelis . Aerem imbriferum, tanquam lavatorium vel infusorium: rursus serenum, tanquam et exhibentem manutergium. Mare, velut omnitentamentum natura subinferentem, ex moderatione spiritus cuncta regente et disponente. Hic ordo est in mensa historiae convivantium. Deinde his ab historia satiatis surgentibus, et aliis satiandis in allegoria succedentibus, alius exigitur ornatus. Delicatior namque animus, sensu historico tanquam legumine viliori parumper degustato, subtiliora quaerit, et elegantiora allegoriae sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
Idem. panis alius arimus : aliuᷤ
fermentatꝰ. Itẽ alii panes pͥmi¬
ciarũ: alii ꝓpositionũ. Itẽ aliꝰ
similagineus. uł tritice᷑: alius
ordeaciꝰ. Itẽ aliꝰ lugentiũ aliꝰ le¬
tantiũ. Idem aliꝰ seruoꝵ: aliꝰ fi¬
lioꝵ. alius mercennarioꝵ. Idẽ
panis aliꝰ succineritiꝰ qui ñ reũ¬
satur. aliꝰ qui de multis sp̃eb ꝯ
oꝑit᷑. Itẽ alius cõmunis ⁊ ple¬
beiꝰ: alius scĩficatꝰ. & solis con¬
gruens sac̾dotib. aliꝰ coctus
inclibano. aliꝰ in sartagine:
aliꝰ in craticula. Itẽ alius unctꝰ
oleo: aliꝰ consꝑsus. Itẽ aliꝰ calidꝰ:
aliꝰ durꝰ & frigidꝰ. Ecce panes ec¬
ce m̃sa. & seniores domꝰ isrł cũ
iuniorib: qui comedunt lau¬
dantes nom̃ dñi. S qͥs ministrat:
Certe omnia uasa utensilia.⁊ lu¬
minaria in usus epulantiũ neces¬
saria: moyses tanꝗͣ fidelis dis¬
pensator indomo dei quȩ est
eccłia administrat. Precipue tñ
inaquis pr̃andis. uñ ⁊ nom̃ ht̃:

Expanded text:
Item, panis alius azymus, alius fermentatus; item alii panes primitiarum, alii propositionum; item alius similagineus, vel triticeus, alius hordeaceus; item alius lugentium, alius laetantium; item alius servorum, alius filiorum, alius mercenariorum; item panis alius subcinericius qui non reversatur; alius qui de multis speciebusoperitur; item alius communis et plebeius, alius sanctificatus et solis congruens sacerdotibus, alius coctus in clibano, alius in sartagine, alius in craticula; item alius unctus oleo, alius conspersus; item alius calidus, alius durus et frigidus. Ecce panes, ecce mensa et seniores domus Israel qui cum junioribus comedunt, laudantes nomen Domini. Sed quis ministrat? Certe omnia vasa utensilia, et luminaria in usus epulantium necessaria: Moyses tanquam fidelis dispensator in domo Dei , quae est Ecclesia, administrat; praecipue tamen in aquis parandis, unde et nomen habet,
Abbreviated transcription (Latin):
cum pauꝑib : & dignũ aliqͥd di¬
cam de scripturaꝵ panib. Iam
iam ueniamꝰ ad panes: s bre¬
uiter pͥus recolamus. qͣs inm̃sis
conceꝑimꝰ ascensiones. In pͥma m̃¬
sa: a carne conscendimꝰ adaĩam.
Inscd̃a: ab anima ad sp̃m. In t̾cia:
semꝑ. in scda ñ morimur. ⁊ sẽꝑ:
in tercia mori ñ possumꝰ ȩt̾nalit̃.
Prima ẽ cella uinaria. Scd̾a: cella
aromatũ. Tercia cubicłm. In pͥma
uocamur. in scd̾a iustificamur:
in t̾cia glorificamur. Inpͥma cũ
scĩs. in scda cum angłis. in t̾cia eri¬
mus indo & ds̃ innobis.
Qđ autẽ sit emolum̃tum accusa¬
re seipsũ: alia demonstrat scͥpt᷑a.
Dic tu inqͥt pͥor. iniquitates: ut iꝰ¬
tificeris. Ecce copła. ecce nuxt᷑a
uini. & aquȩ. fermenti & farine:
u̾itatis & iusticie. Ueritas de t̾ra

Expanded text:
m pauperibus, et dignum aliquid dim pauperibus, et dignum aliquid dicam de Scripturarum panibus. Jam jam veniamus ad panes; sed breviter prius recolamus, quas in mensis conceperimus ascensiones. In prima mensa, a carne conscendimus ad animam; in secunda, ab anima ad spiritum; in tertia semper; in secunda non morimur, et semper; in tertia mori non possumus, aeternaliter. Prima, est cella vinaria; secunda, cella aromatum; tertia, cubiculum. In prima vocamur, in secunda justificamur, in tertia glorificamur. In prima cum sanctis, in secunda cum angelis, in tertia erimus in Deo et Deus in nobis. Quod autem sit emolumentum accusare se ipsum, alia demonstrat Scriptura: Dic tu, inquit, prior iniquitates, ut justificeris . Ecce copula, ecce mistura vini et aquae, fermenti et farinae, veritatis et justitiae. Veritas de terra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑet sp̃m: raꝑet dm̃. Non tim eat
qui ita capit uł capit᷑. qd̾ cͥmina¬
liter seu ciuilit̃ accuset᷑. Es plane
o mensa ĩmensa. etiã in hoc admi¬
rabilis nichilominꝰ ⁊ amabilis: qr
ñ exit ate. qui intrat ad te. Clau¬
ditur siqͥdem infra ambitũ tuũ
ñ tam̃ inclusus. uerũptam̃ plena
beatitudine felicit̃ circũclusus.
& iocunde circũscͥptꝰ. Ocarnis odi¬
osum pondꝰ. quo negat᷑ exilire ad
salutẽ. O fomes peccati omni uir¬
tute ꝯfodiendꝰ. quo detinem᷑ in
hanc necessitatẽ. Om̃sa dei. uti¬
nam anima mea in se ꝓpt̾ de li¬
quesceret. utinã a se in se defice¬
ret. ut se int̾ficeret. Omira sua¬
uitas. Certe stultus iste mͦ mͥio
cundior est. Ex quo de te cepit
scribe: ꝓmptior ñ destitit curre¬
re. Oro ueniat ad te ñ stilꝰ scͥben.
s anima diligens. ñ exaratio sti¬
li: s deuotio cordis. da bucellã
panis. da fauum mellis. da pocu¬
lum uini. ut refectiõe tua ꝯfor¬
tatus. de reliquiis tuis erogere¬

Expanded text:
tum, raperet Deum. Non timeat qui ita capit vel capitur, quod criminaliter seu civiliter accusetur. Es plane, o mensa immensa, etiam in hoc admirabilis, nihilominus et amabilis, quia non exiit a te qui intrat ad te. Clauditur siquidem infra ambitum tuum, non tamen inclusus, verum plena beatitudine feliciter circumclusus, et jucunde circumscriptus. O carnis odiosum pondus, quo negatur exsilire ad salutem! O fomes peccati, omni virtute confodiendus, quo detinemur in hanc necessitatem! o mensa Dei, utinam anima mea in se propter te liquesceret! utinam a se in se deficeret, ut se interficeret! o mira suavitas! Certe, stylus iste modo mihi jucundior est, ex quo enim de te coepit scribere, promptior non destitit currere. Oro veniat ad te, non stylus scribens, sed anima diligens, non exaratio styli, sed devotio cordis. Da bucellam panis, da favum mellis, da poculum vini, ut refectione tua confortatus, de reliquiis tuis eroge