comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iertia tua questio esti utrum statim in aduentu dñi credendũ
sit futurum eẽ iudicium. anspatio tẽporis interposito incu¬
ius diebus aduentus qm̃ legimus inquis. qđ qui superabunt
Nosse desidero utrum mox iudicium comitetur aduentum.
& hi qui rapientur innubes. an soluantur in mortẽ. nisi forte
aduicẽ mostis ipsam immutationem debeamus accipere. huic
interrogationituȩ quaquęris utrum in aduentũ dñi mox
credendũ sit futurum eẽ iudicium: puto qđ sufficiat fides
simboli qua confitemur. xp̃m a patris dextera cẽuenturũ. ad
uiuos & mostuos iudicandos. Cũ ergo ipsa sit & aausa ueniendi
quid aliud asturum est mox ut uenerit nisi ꝓpt̃ qđ ueni et:
Deillis cũt qui rapientur in nubibus in quadã epistola quam
scripsi ad filiũ meũ nomine mercatorem : ꝓcul dubio notissimũ
uobis cũ me consuluisset dequibusdam questionib: pelagianorũ
qui negant mortem peccato ẽẽ tributã quatenus disputa¬

Expanded text:
ertia tua quaestio est, « Utrum statim in adventu Domini credendum sit futurum esse judicium, an spatio interposito temporis. In cujus diebus adventus, quoniam legimus, inquis, quod qui superabunt,nosse desidero, utrum mox judicium comitetur adventum; et ii qui rapientur in nubes, an solvantur in mortem: nisi forte ad vicem mortis ipsam immutationem debeamus accipere. » 2. Huic interrogationi tuae, qua quaeris utrum in adventu Domini mox credendum sit futurum esse judicium, puto quod sufficiat fides Symboli, qua confitemur Christum a Patris dextera esse venturum ad vivos et mortuos judicandos. Cum ergo ipsa sit ei causa veniendi, quid aliud acturus est mox ut venerit, nisi propter quod veniet? De illis autem qui rapientur in nubibus, in quadam epistola quam scripsi ad filium meum nomine Mercatorem, procul dubio notissimum vobis, cum me consuluisset de quibusdam quaestionibus Pelagianorum, qui negant mortem peccato esse retributam, quatenus disputa
Abbreviated transcription (Latin):
loqui uolunt nondicant. Ideo morinolo ut ꝓficiã : sed ideo morinolo
quia parum profeci. Itaq mori nolle fidelib non consilium est
ut ꝓficiant : sed indiciũ qđ parum ꝓfecerint pro inde qđ nolunt

Expanded text:
loqui volunt, non dicant, Ideo mori nolo, ut proficiam; sed, Ideo mori nolo, loqui volunt, non dicant, Ideo mori nolo, ut proficiam; sed, Ideo mori nolo, quia parum profeci. Itaque mori nolle fidelibus non consilium est ut proficiant, sed indicium quod parum profecerint. Proinde quod nolunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cestis & suisquȩq tẽporib explicet. Sic omnis creatura & ipse
homo qui eius demsapientiȩ ꝑsonã mysticȩ & in enarrabili
susceptione gestaturus erat: inipsa sapientia tã quã dĩ aste
sempit̃na semꝑerat. quã uis suisquȩ̨q tẽporib efficiat. quȩ ꝑ¬
tendit ofine usq ad finem fortiter. & disponit om̃a sua uiter.
quȩ in semanens innouat om̃a. ltẽ quomodo uolo uelle mori
si sic uellem mori ꝑuenerã quiiã habet sanã fidẽ & uidet quo
sibiꝑueniendũ sit : ad hoc iam ꝓfecit ut libent̃ dehacuita disce¬
dat Nonenĩ hoc est uidere quo sibiꝑueniendũ sit: qđ est etiam
amare illud. & ibi icm esse desiderare qđ in cuius animo effestũ
fuerit: necesse est ut libenter moriatur. Frustraitaq dicunt
quidã quiiam sanam fidem tenent ideo senollemori ut ꝓficiaNT.
cũ ipse ꝓfestus eorũ in eo ꝑfectus sit ut mori uelint Siergo uerũ

Expanded text:
certis et suis quaeque temporibus explicet. Sic omnis creatura et ipse certis et suis quaeque temporibus explicet. Sic omnis creatura et ipse homo qui ejusdem Sapientiae personam mystice et inenarrabili susceptione gestaturus erat, in ipsa sapientia tanquam Dei arte sempiterna semper erat, quamvis suis quaeque temporibus efficiat, quae pertendatque in se manens innovat omnia . 5. Item quomodo quis velit velle mori, si sic velle mori pervenerat, qui jam habet sanam fidem et videt quo sibi perveniendum sit, ad hoc jam proficit, ut libenter de hac vita discedat. Non enim hoc est videre quo sibi perveniendum sit, quod est etiam amare illud, et ibi jam esse desiderare: quod in cujus animo effectum fuerit, necesse est ut libenter moriatur. Frustra itaque dicunt quidam, qui jam sanam fidem tenent, ideo se nolle mori ut proficiant, cum ipse profectus eorum in eo profectu sit, ut mori velint. Si ergo verum
Abbreviated transcription (Latin):
aut modum in concessis. sicut est s̃ꝑbum ãplius uerberare
quã opostet uel filiũ ȩdere uł bibere amplius quã opostet
Cumipsa coniuge concumbere amplius quam oportet & similia
ene intellegitur sp̃ssc̃s ideo primũ linguarum donum dedisseho¬
minib quȩ pasto & placito hominũ institute sunt & forinsecus
ꝑ sensus corporis consuctudine audiendi discuntur. ut ostende¬
rent quã facileposset sapientes facere ꝑsapientiã dĩ. quȩ cis in¬
terna est: Item uoluntas uerbi sempiterni: stabilis est semꝑ. quia
simulhabet omnia. Nostraaũt uoluntas ideo ñstat: quia ñ
habet simul omnia. Ideo modo hoc modo illud uolumus. Item
sic fuerunt in illo uerbo om̃a quȩ fastosunt. & ipsꝗ susceptio ho¬
minis sic abeo prȩcognita est: quomodo sipittor uelit pingere to¬
tã domũ & cogitet uł nouerit locũ ubi etiã sepingere debeat.
totũ in aste habet. & inp̃paratione & inuoluntate. quam uis

Expanded text:
aut modum in concessis, sicut est superbum amplius verberare quam oportet, vel superfluum edere vel bibere amplius quam oportet, cum ipsa conjuge concumbere amplius quam oportet, et similia. 3. Bene intelligitur Spiritus sanctus ideo primum linguarum donum dedisse hominibus, quae pacto et placito hominum institutae sunt, et forinsecus per sensus corporis consuetudine audiendi discuntur, ut eis ostenderet quam facile posset sapientes facere per sapientiam Dei, quae in eis interna est. 4. Item voluntas Verbi sempiterni stabilis est semper, quia simul habet omnia: nostra autem voluntas ideo non stat, quia non habet simul omnia; ideo modo hoc, modo illud volumus. Item sic fuerunt in illo Verbo omnia quae facta sunt, et ipsa susceptio hominis sic ab eo praecognita est, quomodo si pictor velit pingere totam domum, et cogitet vel noverit locum ubi etiam se pingere debeat: totum in arte habet, et in praeparatione, et in voluntate, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
fuit : qđ illi ds̃ non imputauit hoc itaq ablato id est non impu¬
tato: quidremansit. nisi unde uerissime diceretur. inuenidđ
secundũ cormeũ: sicũt hoc ꝓpheticȩ distũ dexp̃o uelimus ac¬
cipere : nullus nodus quȩstionis occurret . nisi forte ut quȩrat᷑
a nobis quomodo xp̃m . reste isto nomine uocare potuerit
sed respondemus ꝓpter semen dauid ex quo carnẽ xp̃s as sũpsit
nec sine exem¬
plo rationẽ huius in xp̃o nominis
red didimus :  Inuenimus quippe aꝑtissime xp̃miħm apud
unũ qui pascat ea seruũ meũ dauid: & ipse pascet eo & ipse
erit his in pastorm. ego aũt dñs ero eis indm̃. & seruus m̃sđđ¬
princeps in medio corum ego dñs locutussum Et alioloco &rex

Expanded text:
fuit, quod illi Deus non imputavit. Hoc itaque ablato, id est non impufuit, quod illi Deus non imputavit. Hoc itaque ablato, id est non imputato, quid remansit, nisi unde verissime diceretur, Inveni David secundum cor meum? 3. Si autem hoc prophetice dictum de Christo velimus accipere, nullus nodus quaestionis occurret; nisi forte ut quaeratur a nobis quomodo Christum recte isto nomine vocare potuerit. Sed respondemus propter semen David, ex quo carnem Christus assumpsit. Nec sine exemplo rationem hujus in Christo nominis runum, qui pascat ea, servum meum David, et ipse pascet ea, et ipse erit his in Pastorem. Ego autem Dominus ero eis in Deum. Et servus meus Dprinceps in medio eorum: ego Dominus locutus sum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
rit dñs nimirũ prescius futurorũ. Elegida uid secundũ cormeu
nit Quod qui dẽ
side ipso dauid quire probato saule et etintofuitnx sył
dictum. Vt intellegamus magis quiads̃ prescius futuro rum
est praeuidit in eo tantũ pietatẽ tã que ueracẽ penitentiam
ut es set in eorum numero de quibus ipsedicit Beati quorum
remis sesunt iniqui tates & quorum tecta sunt peccata.
Bea tus uircui non imputauit dñs peccatum: Cumergo praesciret
eum ds̃ peccatdrum & peccata sua pia humilitate et sincera peniten¬
tia delietdrum. Cur nondiceret inuenidauid secundum cormeum
Cuinonerat imputaturus peccatum. tammulta bona fecienti &
cumtanta pietate uiuenti Et ipsa pietate ꝓpeccatis suis sacrificiũ
contriti sp̃s offerenti: Propͣ ha ec omnia : uerissime distũest. Inue¬
nidauid secundũ cormeũ quia licet secundũ cordĩ naneẽt qđ
ille peccauit : tam̃ secundũ cordĩ fuit. qđ ꝓpeccatissius congrua
pęnitentia satisfecit. hoc solũ ergo in illo secundũ cordĩ non

Expanded text:
Elegi David secundum cor meum 2. Quod quidem, si de ipso David, qui reprobato Saüle et exstincto fuit rex dictum intelligamus; magis quia Deus praescius futurorum est, praevidit in eo tantam pietatem tamque veracem poenitentiam, ut esset in eorum numero de quibus ipse dicit: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata. Beatus vir, cui non imputavit Dominus peccatum . Cum ergo praesciret eum Deus peccaturum, et peccata sua pia humilitate et sincera poenitentia deleturum, cur non diceret, Inveni David secundum cor meum; cui non erat imputaturus peccatum tam multa bona facienti, et cum tanta pietate viventi, et ipsa pietate pro peccatis suis sacrificium contriti spiritus offerenti? Propter haec omnia verissime dictum est, Inveni David secundum cor meum. Quia licet secundum cor Dei non esset, quod ille peccavit; tamen secundum cor Dei fuit, quod pro peccatis suis congrua poenitentia satisfecit. Hoc solum ergo in illo secundum cor Dei non
Abbreviated transcription (Latin):
omnib rebus instrustũ eẽ credidisset . quanto ãplius
me dilexit. tantominus ista discere ꝑmisit: Attende
om̃a ista senex ualeri obsecrote ꝑbonitatẽ & se¬
tibi tantã inspirauit erga nos caritatẽ ut ne te
nec ꝓlucro animȩ nr̃ȩ audeamus offendere: sic
ritatis & sinceri affestus quẽ circanos habes q̃uasi
ego non dehis iurare omnib: possum : Ips&̃ ergo ca¬
ritatẽ & affestũ imploro ut miserearis mei : & con¬
cedas mihi ad hoc qđ rogaui tẽpus quantũ rogaui
atq ad iuuesme orationib tuis. ut ñ sit in anedesi¬
illã caritatẽ ꝓme orantẽ maxime in tali causa :¬
ñ dsspicit dñs & eã si cut sac crificiũ suauitatis accr¬
piens: fostassis breuiori tẽpore quã postulaui me
saluberrimis consiliis descripturissiuis red dec inserustũ:¬

Expanded text:
omnibus rebus instructum esse credidisset, quanto amplius omnibus rebus instructum esse credidisset, quanto amplius me dilexit, tanto minus ista discere permisit? 6. Attende omnia ista, senex Valeri, obsecro te per bonitatem et setibi inspirauit erga nos caritatem, ut ne te nec pro lucro animae nostrae audeamus offendere. sic ritatis et sinceri affectus, quem circa nos habes, quasi ego non de his iurare omnibus possum. ipsam ergo caritatem et affectum inploro, ut miserearis mei et concedas mihi ad hoc, quod rogaui, tempus, quantum rogaui, atque adiuues me orationibus tuis, ut non sit inane desiillam caritatem pro me orantem maxime in tali causa non despicit dominus et eam sicut sacrificium suauitatis accipiens fortassis breuiore tempore, quam postulaui, me saluberrimis consiliis de scripturis suis reddet instructu
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enĩ responsurus sum dño iudici ñ poterã ista
iam querere : cũ ecclesi asticis negotiis impedirer
siergo mihidicat seruenequã si uilla ȩcłȩ calũniosũ
aliquẽ pateretur. cuius frustib colligendis maga
opera impenditur neglecto agro quẽ riga ui
sanguine meo siquid a gerȩpea posses apud iudicẽ
t̃rȩ nonne omnib consentientib ñ nullis etiã iu¬
bentib & cogentib ꝑgeres. & si contrate iudicaret᷑
etiã transnare ꝓficis cereris atq hoc modo uel
annuã uł ãplius absentiã tuã nulla quȩrella
reuocaret ne alius possider et terrã non animȩ
sed corpori pauperũ necessariã. quorũ tam̃ famẽ
uiuȩ arbores meȩ multo facilius mihiq gratius
si diligent̃ colerentur explerent : Cur ergo addis¬
cendam agriculturã meã uacationẽ tẽporis tibi
defuisse causaris: dic mihi quid respondeam ro¬
gote anforte uis dicam. senex ualerius dũ me

Expanded text:
Quid enim responsurus sum domino iudici? non poteram ista Quid enim responsurus sum domino iudici? non poteram ista iam quaerere, cum ecclesiasticis negotiis impedirer? si ergo mihi dicat: serue nequam, si uilla ecclesiae calumniosum aliquem pateretur, cuius fructibus colligendis magna opera inpenditur neglecto agro, quem rigaui sanguine meo, si quid agere pro ea posses apud iudicem terrae, nonne omnibus consentientibus, nonnullis etiam iubentibus et cogentibus pergeres et, si contra te iudicaretur, etiam trans mare proficiscereris? atque hoc modo uel annuam uel amplius absentiam tuam nulla querela reuocaret, ne alius posed corpori pauperum necessariam; quorum tamen famem vivae arbores meae multo facilius mihique gratius, si diligenter colerentur, explerent? Cur ergo ad discendam agriculturam meam vocationem temporis tibi defuisse causaris? Dic mihi quid respondeam, rogo te? An forte vis dicam: Senex Valerius dum me
Abbreviated transcription (Latin):
enumerare quȩ habeam quã quȩ hacbere desidero
auderem enindicere scireme & plena fide retincre
quid ꝑtineat ad salutẽ niram : sed hoc ipsum quomodo
minis trarom ad salutẽ aliorũ nonquerens qđ mihi
utileest sed qđ multis. ut saliu fiant. Et sunt fortasse
aliqua immo non est dubitandũ cẽ in sc̃ĩs libris con¬
scripta consilia : quib: cognitis & a dp̃hensis possit
homo dĩ reb ecclesiasticis ordinationib ministrare.
aut ceste intermanus ini quorũ uł uiuere conscientia
saniore uł mori ut illa uita non amittatur. cui unu
xp̃iana corda humilia & mansueta suspirant quo
modo aũt hoc fieri potest nisi quẽ ammodũ ipse dñs
dicit. petendo. quȩrendo pulsando. idest orando. le¬
gendo agendo ad qđ negotiũ mihi paraũ tempus
uł usq ad pascha impetrare uolui ꝑfr̃s atua sin¬
cerissima & uener abili caritate: & nunc ꝑ has p̃ces uolo

Expanded text:
enumerare, quae habeam, quam quae habere desidero. enumerare, quae habeam, quam quae habere desidero. auderem enim dicere scire me et plena fide retinere, quid pertineat ad salutem nostram. sed hoc ipsum quo modo ministrem ad salutem aliorum non quaerens, quod mihi utile est, sed quod multis, ut salui fiant? et sunt fortasse aliqua, immo non est dubitandum esse in sanctis libris conscripta consilia, quibus cognitis et adprehensis possit homo dei rebus ecclesiasticis ordinatioribus ministrare aut certe inter manus iniquorum uel uiuere conscientia saniore uel mori, ut illa uita non amittatur, cui uni christiana corda humilia et mansueta suspirant. quo modo autem hoc fieri potest, nisi, quem ad modum ipse dominus dicit, petendo quaerendo pulsando, id est orando legendo plangendo? ad quod negotium mihi paruum tempus uelut usque ad pascha impetrare uolui per fratres a tua sincerissima et uenerabili caritate et nunc per has preces uolo.
Abbreviated transcription (Latin):
non feci. quia & tẽpus non habui tunc enĩ ordinatus sum
deipsouacationis tepore ad cognoscendas diuinas seripturas
cogitaremus & sic nos disponere uellemus ut nobis otium adhoc
negotium posset ẽẽ: qđ uerum est. nondum scicbam
quid mihide eẽt ad taleopus. quale me nunctor quet &¬
conterit: qđ si ꝓpterea in reipsa didici quid sit homini
necessariũ qui populoministrat sacram̃tũ & uerbũ dĩ
ut iã mihi nonliceat ad sequi qđ mehabere cognoui'
Iubes ergo ut perbãpat̃ ualeri: ubi est caritas tua : ceste
diligisme cestediligis ipsã ecclesiã cui me sic ministra¬
re uoluisti & tam̃ cestus sum : qđ & me & ipsã diligis
sed putas meidoneum : cũ ego melius menouerim: qui
tam̃ nec ipse me nossem :̃ nisi experiendo didicissem
S ed dicit fortasse scĩtas tu& uellem scire quid desit ins¬
trustionituae tã multa acut sunt ut facilius possim

Expanded text:
non feci, quia et tempus non habui. Tunc enim ordinatus snon feci, quia et tempus non habui. Tunc enim ordinatus sde ipso uacationis tempore ad cognoscendas diuinas scripturas cogitaremus et sic nos disponere uellemus, ut nobis otium ad hoc negotium posset esse. quod uerum est, nondum sciebam, quid mihi deesset ad tale opus, quale me nunc torquet et conterit. quod si propterea in re ipsa didici, quid sit homini necessarium, qui populo ministrat sacramentum et uerbum dei, ut iam mihi non liceat adsequi, quod me non habere cognoui, iubes ergo, ut peream, pater Ualeri? ubi est caritas tua? certe diligis me? certe diligis ipsam ecclesiam, cui me sic ministrare uoluisti? et tamen certus sum, quod et me et ipsam diligis. sed putas me idoneum, cum ego melius me nouerim, qui tamen nec ipse me nossem, nisi experiendo didicissem. Sed dicit fortasse sanctitas tua: uellem scire, quid desit instructioni tuae. tam multa autem sunt, ut facilius possim
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc erant illȩ lacrimȩi quas me fundere in nouitate or di¬
nationis meȩ non nulli fr̃s animaduesterunt. & nescientes
causas doloris mei : quib: potuer̃ sermonib qui omnino ad iuil¬
nus meũ non ꝑtinerent. tam̃ bono animo consolatisunt. sed
multo ualde multo amplius exꝑtussum quã putabã : nonquia
nouas aliquos flustus aut tẽpestates uidi quas ante non uidẽ¬
ram̃ uł non cudierã uł non legerã uł ñ cogitauerã sed ad
euitandas aut ꝑferendas sollestiã & uires meas omnino ñ
noueram & clicuius monenti arbitrabar. dñs aũit inrisit
me & reb ipsis ostendere uoluit meipsũ mihi Iqđ si ñda nan¬
do sed miserando fecit: hoc enim speroceste uł nunc cognita
egritudine mec debeo scripturarũ eius medicamenta om̃a
ꝑscrutari & orando ac legendo agere. ut idonet ualitudo
a nimȩ meȩ adtampericulosa negotia tribuatur qđ ante

Expanded text:
hinc erant illae lacrimae, quas me fundere in nouitate ordihinc erant illae lacrimae, quas me fundere in nouitate ordinationis meae nonnulli fratres animaduerterunt et nescientes causas doloris mei quibus potuerunt sermonibus, qui omnino ad uulnus meum non pertinerent, tamen bono multo valde ac multo amplius expertus sum, quam putabam: non quia novos aliquos fluctus aut tempestates vidi quas ante non noveram, vel non audieram, vel non legeram, vel non cogitaveram; sed ad eas evitandas aut perferendas solertiam et vires meas omnino non noveram, et alicujus momenti arbitrabar. Dominus autem irrisit me, et rebus ipsis ostendere voluit meipsum mihi. 3. Quod si non damnando, sed miserando fecit, hoc enim spero certe vel nunc cognita aegritudine mea, debeo Scripturarum ejus medicamenta omnia perscrutari, et orando ac legendo agere, ut idonea valetudo animae meae, ad tam periculosa negotia tribuatur; quod ante
Abbreviated transcription (Latin):
lus ep̃ĩ aut prbi aut diaconi officio siꝑfunstoriȩ atq adula¬
tori̧ res agacur : sed nihil apud dm̃ miserius & tristius & dãna¬
bilius itomnibul c̃ inhacuita & maxime hoc cẽpore difficiius
laboriosius periculosius ep̃i aut prbri aut diaconi officio
sed apud dm̃ ni hilbaatius si comodo militetur quio noster impe¬
ro tor iubet quis cũt istesit modus net apueritia nec ab ad¬
ules centia mea didici &eo tompone quodiscere cocperam : uis
mihi facta est merito peccatorũm corum namquid aliud e¬
istimem nescio : ut secundus locus guber naculorũ mihi tra¬
derctur quiremum tenere non noueram sed arbitror dñm
incum ꝓpterea mesic emendare uoliusse : cũ multorũ peccata
nautarum antequam exꝑtus essem. quid illic aga tur quasi
dostior & melior rep̃hendere audebam : itaq postea quã missussũ
in mediũ tunc sentire co epi temeritates rep̃hensionũ mearũ. quã¬
quã & antea periculosissimũ iudicarem hoc ministeriũ &

Expanded text:
ut presbyteri aut diaconi officio, si perfunctorie atque adulatorie res agatur, sed nihil apud deum miserius et tristius et damnabilius; item nihil esse in hac uita et maxime hoc tempore difficilius, laboriosius, periculosius episcopi aut presbyteri aut diaconi officio, sed apud deum nihil beatius, si eo modo militetur, quo noster imperator iubet. quis autem iste sit modus, nec a pueritia nec ab adulescentia mea didici. et eo tempore, quo discere coeperam, uis mihi facta est merito peccatorum meorum — nam quid aliud existimem nescio —, ut secundus locus gubernaculorum mihi traderetur, qui remum tenere non noueram. Sed arbitror dominum meum propterea me sic emendare uoluisse, quod multorum peccata nautarum, antequam expertus essem, quid illic agitur, quasi doctior et melior reprehendere audebam. itaque posteaquam missus sum in medium, tunc sentire coepi temeritates reprehensionum mearum, quamquam et antea periculosissimum iudicarem hoc ministerium. et
Abbreviated transcription (Latin):
huius ds̃ ex semine secundũ ꝓmissionẽ adduxitisr ł saluato¬
remiħm : Atius significauit indño iħu potius eẽ intellegendũ
illud testimoniũ qui uere fecit om̃s uoluntates patris dĩ quã
in illo rege dđ qui licet secundũ superiorẽ disputationẽ re¬
missis peccatis & ñ imputatis: ꝓpt̃ ipsã quoq piam pęnitentiã
non in merito dici possit inuentus secundũ cordĩ. tamen om̃s
uoluntates dĩ quomodo fecit. qui cũ excellentis simel audaret᷑
quando eius tẽpora & fasta scriptura narrauit. notatus est
tam̃ qđ nondestruxit excelsa ubisa crifabat populus dĩ con¬
trap̃ceptũ dĩ. qui tantũ modo intabernaculo testimonii sibi
sa crificari iusserat quã & in eisdem ex celsis eidem sacrifi¬
caretur dõ quȩ post modũ excelsa exipsius dd semine ꝓpagatus
potui respondi in quisi tionib tuis : sed quid dehis rebus inuenisti
melius siue inuenire potueris. gratissimũ habebimus si nob face¬

Expanded text:
srael Salvatorem Jesum ; altius significavit in Domino Jesu potius esse intelligendum illud testimonium, qui vere fecit omnes voluntates Dei Patris, quam in illo rege David: qui licet secundum superiorem disputationem, remissis peccatis et non imputatis, propter ipsam quoque piam poenitentiam, non immerito dici possit inventus secundum cor Dei; tamen omnes voluntates Dei quomodo fecit? Qui cum excellentissime laudaretur, quando ejus tempora et facta Scriptura narravit, notatus est tamen quod non destruxit excelsa, ubi sacrificabat populus Dei contra praeceptum Dei, qui tantummodo in tabernaculo testimonii sibi sacrificari jusserat; quamvis et in eisdem excelsis eidem sacrificaretur Deo: quae postmodum excelsa ex ipsius David semine propagatus potui, respondi inquisitionibus tuis. Si quid de istis rebus invenisti melius, sive invenire potueris, gratissimum habebimus si nos fece
Abbreviated transcription (Latin):
& mundabo eos. & erunt mihi populus & ego ero eis ds̃. & ser¬
uus meus đđ rex suꝑ eos. & pastor unus erit omniũ corum
oseȩ quoq ꝓpheta cũ prȩnuntiaret tẽpus iudȩorũ quale nunc
habent in xp̃m eos postea credituros eundem xp̃m dauid
sine rege sine principe. sinesa crificio sine altari. sine sacer¬
dotio sine manifestationib sic nunc cẽ iudȩos ambigit nemo
Sed qđ apłs paulus gentib: loquens. sicut eni uos aliquando
ñ credidistis dõ. nunc aũt miseri cordiã consecuti estis ꝓpt̃illorũ
in credulitatẽ : sic & ipsi nunc non crediderunt inuestr ã miseri
cordiã ut & ipsĩ misericordiẽ̃ consequant᷑. hoc ꝓpheta isto¬

Expanded text:
 erit mihi populus, et ego ero eis Deus. Et servus meus David rex super eos. Et Pastor unus erit omnium eorum. Osee quoque propheta cum pronuntiaret tempus Judaeorum quale nunc habent, et in Christum eos postea credituros, eumdem Christum David sine rege, sine principe, sine sacrificio, sine altari, sine sacerdotio, sine manifestationibus. Sic nunc esse Judaeos ambigit nemo. Sed quod ait apostolus Paulus, Gentibus loquens, Sicut enim vos aliquando non credidistis Deo, nunc autem misericordiam consecuti estis in illorum incredcordia, ut ipsi misericordiam consequantur . Conclusit
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat in carneuenturus : ꝓ̃pt̃ qđ ꝓphetico loquendi modo appella¬
batur dauid Videtͥ aũt apłs paulus hoc testimoniũ itaposiusse
in astib apłorũ . ut non nisi deillo regedđ qui sauli succesit possit
intellegi. Nã in tercetera . & ex inde inquit postulauer̃ regẽ
& dedit illis ds̃ saul filiũ chis. uirũ detribubeniamin. annis
qua⁊ aginta : & amoto illo : suscitauit illis đđ regẽ. cui testi¬
moniũ ꝑhibens. dix̃ inueni đđ filiũ iesse secundũ cormeũ: qui¬

Expanded text:
fuerat in carne venturus, propter quod prophetico loquendi modo appellabatur David. Videtur autem apostolus Paulus hoc testimonium ita posuisse in Actibus apostolorum, ut non nisi de illo rege David, qui Sauli successit, possit intelligi. Nam et inter caetera exinde inquit : postulaverunt regem, et dedit illis Deus Saul filium Cis virum de tribu Benjamin in annis quadraginta, et amoto illo suscitavit illis Deus David regem. Cui et testimonium perhibens dixit: Inveni Davi
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo uidex: officia uero mis ericordiae mali implere non
uenena expellere. Maiusfit omnibus holeribus id est dogmatis
Dogmata autem sunt placita sectarum: id est quod placuit singu
satis tribus : Mulierem sapientiam dicit fermentum dilectio¬
nem. quod ferue facit & excitat : Infacrinȩ ãut satis tribus ułtria

Expanded text:
quomodo judex; officia vero misericordiae mali implere non venena expellere, majus fit omnibus oleribus, id est dogmatibus. Dogmata autem sunt placita sectarum, id est, quod placuit singulbscondit in farinae satis tribus: mulierem, sapientiam dicit: fermentum, dilectionem; quod fervefacit et excitat. In farinae autem satis tribus, vel tria
Abbreviated transcription (Latin):
uitem decuius uetustate hinc passionis calicem bibit ipsos
iudeos intellexeris significatum estetiam ipsam gentem ad
corpus xp̃i ꝑ nouitatẽ uitȩ accessuram. cum ingressa pleni¬
tudine gentium omnis isrł saluus fiet Quod distũ ẽ expuc¬
runt infaciemeius . Significauit eos quieius p̃sentiam gratiȩ
respuunt. Item tam quã colafis eum cędunt qui eihonores
suos prȩferunt palmas infaciem eiusdant: qui ꝑfidia cȩca¬
ti eum non uenisse affirmant tam quã prȩsentiã eius ex¬
terminantes & repellentes ¶ Error hereticorum dexp̃otrib:
generibus terminatur. Aut erum dediuinitate eius aut de

Expanded text:
vitem de cujus vetustate hunc passionis calicem bibit, ipsos vitem de cujus vetustate hunc passionis calicem bibit, ipsos Judaeos intellexeris, significatum est etiam ipsam gentem ad corpus Christi per novitatem vitae accessuram, cum, ingressa plentudine Gentium, omnis Israel salvus fiet . XLIV. Ib. Xrunt in faciem ejus, significat eos qui ejus praesentiae gratiam respuunt. Item tanquam colaphis eum caedunt qui ei honores suos praeferunt. Palmas in faciem ei dant, qui perfidia caecati eum non venisse affirmant, tanquam praesentiam ejus eterminantes et repellentes. Error haereticorum de Christo tribus generibus terminatur: aut enim de divinitate, aut de
Abbreviated transcription (Latin):
tione uitis usq indiem illum cum illud bibam uobiscũ nouum
in regnopa trismei: Vult intellegihoc uetus eẽ. cum illud no¬
uum dicit. quia ergo de propagine adam quiuetus homo ap¬
pellatur corpussusceperat qđ in passione mortieraditurus
erat. unde ctiam ꝑuinis a cramentum cõmendatur sangui¬
nemsuum Quid aliud nouum uinum. nisi immortalita tẽ reno¬
uatorum corporum intellegere debemus qđ cum dicit uobiscũ
bibam : etiamipsis resurrectionem corporum ad induendam
immnorttlitatem promictit. uobiscum enĩ non adidem cẽpus.
sed ad eandem innouationem distum accipiendum st. Niam
& nos dicit a postolus resurrexis secum xp̃o : ut spesreifuturae
iam lȩtitiam prȩsentem afferat. Quod aũt de hoc genimine
uitis etiam illud nouum cẽdicit : significat eadem utiq cor¬
pora resurrectura. secundum innouationem caelestem quȩ
nunc secundũ terrenam uetustatem moritura sunt. Siaũt

Expanded text:
tione vitis usque in diem illum cum illud bibam vobiscum novum tione vitis usque in diem illum cum illud bibam vobiscum novum in regno Patris mei, vult intelligi hoc vetus esse cum illud novum dicit. Quia ergo de propagine Adam, quipellatur, corpus susceperat, quod in passione morti traditurus erat unde etiam per vini sacramentum commendat sanguinem suum, quid aliud novum vinum, nisi immortalitatem renovatorum corporum intelligere debemus? quod cum dicit, Vobiscum bibam, etiam ipsis resurrectionem corporum ad induendam immortalitatem promittit. Vobiscum enim non ad idem tempus, sed ad eamdem innovationem dictum accipiendum est. Nam et nos dicit Apostolus resurrexisse cum Christo , ut spes rei futurae jam praesentem laetitiam afferat. Quod autem de hoc genimine vitis etiam illud novum esse dicit, significat eadem utique corpora resurrectura secundum innovationem coelestem, quae nunc secundum terrenam vetustatem moritura sunt. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
cium: Vt si quinq ȩta tibus fusset aliqua excusatio se¬
quende uanitatis uł sexta conp̃henderent ueritatem quȩ¬
ꝑ dñm nr̃m prȩdicabatur & demonstrabatur. sicut sexta
die homo facitus est adimaginem dĩ quod quia noluerunt.
hab en sexietis quuni im pressam imaginem principib: scli
& non habent xp̃m ꝓquem signatum est in nobis lumen uultus
tuidñe & quia eloquium dñi argentum est. Illiaũt etiam
ipsam legem carnaliter intellexerunt: tamquã in argento
impressam sȩculares principatus imaginẽ amisso dt̃o tenuer̃
Id et incaelum quo hinc secum leuauit corpus in homine sus¬
cepto qđ etiam cadauer ideo appellatum est: quia moritu¬
rus hȩc loquebatur. Illõ congregabuntur a quilȩ distũ ẽ
de sp̃ictlib: qui eius passionem humilitatemq imitando tam¬
quam de eius corpores aturantur. Corpus enim propt̃ humi
tempus passionis discipulis. Nonbibam amodo dehac genera

Expanded text:
cium ? ut si quinque aetatibus fuisset aliqua excusatio secium ? ut si quinque aetatibus fuisset aliqua excusatio sequendae vanitatis, vel sexta comprehenderent veritatem, qu nostrum praedicabatur, et demonstrabatur, sicut sexta die homo factus est ad imaginem Dei . Quod quia noluerunt, habent sexies quini impressam imaginem principis saeculi, et non habent Christum per quem signatum est in nobis lumen vultus tui, Domine . Et quia eloquium Domini argentum est , illi autem etiam ipsam legem carnaliter intellexerunt, tanquam in argento impressam saecularis principatus imaginem amisso Domino tenuerid est in coelum, quo hinc secum levavit corpus in homine suscepto: quod etiam cadaver ideo appellatum est, quia moriturus haec loquebatur. Illo congregabuntur aquilae, dictum est de spiritualibus, qui ejus passionem humilitatemque imitando, tanquam de ejus corpore saturantur. Corpus enim propter humitempus passionis discipulis, Non biba
Abbreviated transcription (Latin):
carnis: cum iam ramus eius tener fuerit : Id est cumfilii homi¬
num ꝑ fidem xp̃i ad spita les frustus profeerent & in eis honor
Bonum erat illi non nasci utrum in hac uita ut usitate lo¬
cutus sit. non enam potest bonum esse aliquid ei quinonest. &
si quis quam contendit ẽẽ aliquam uitam ante istam: non
iudȩ tantum ut nasceretur. sed nulli expedire conuincitur
andiabolo dicit nonnasci ad peccaitum: anetiambonũ illi
erat ut xp̃o non nasccretur ꝑ uocationẽ neesset apostata
dam iudaeos iniquos. quisequentes carnalia & tẽporalia
quȩ ad quinq sensus ꝑtinent corporis. xp̃m habere nolucrunt
quod qui & sexta ȩtate mundifecerunt: sexieris quini cos tam¬
quam pretium uenditi dñi accepisso significatum est : quotẽ¬
pore talib insul tat propheta dicens. Filii hominam quousq
gra ues corde. ut quid diligitis uanitatem & quȩritis menda¬

Expanded text:
carnis. Cum jam ramus ejus tener fuerit; id est, cum filii homicarnis. Cum jam ramus ejus tener fuerit; id est, cum filii hominum per fidem Christi ad spirituales fructus profecerint, et in eis honor Bonum erat illi non nasci, utrum in hanc vitam? ut usitate locutus sit. Non enim potest bonum esse aliquid ei, qui non est. Et si quisquam contendit esse aliquam vitam ante istam, non Judae tantum ut nasceretur, sed nulli expedire convincitur. An diabolo dicit non nasci ad peccatum? An etiam bonum illi erat ut Christo non nasceretur per vocationem, ne esset apostata?, significat per Judam Judaeos iniquos, qui sequentes carnalia et temporalia, quae ad quinque sensus pertinent corporis, Christum habere noluerunt: quod quia sexta mundi aetate fecerunt, sexies quinos eos tanquam pretium venditi Domini accepisse significatum est. De quo tempore talibus insultat propheta dicens, Filii hominum, quousque graves corde? utquid diligitis vanitatem, et quaeritis menda
Abbreviated transcription (Latin):
scis naticis & hereticisdant unãm quoq enim schisma &
una queq hȩresis aut locum suum habet in orbem terrarũ
partem aliquam tenens. aut occultis atq obscuris conuen¬
ticulis curiositatem hominum decipit quo ꝑtinet qđ ait
siquis uobis dixerit. eccehicest xp̃s aut illic. quod significat
terra rum pastes & prouintiarum : aut inpenetrabilibus.
aut indeserto qđ significat occulta & obscura conuenticula
hercticorum. Quod ergo dixit aboriente in occidentem ꝑ¬
uenturum aduentum suum contra illos ualet . quiꝑ terra¬
rum pasticulas nominantur. & dicunt apud se eẽ xp̃m
Quod aũt cit sicut fulgur contracos ualet qui occulte con¬
gregant tamquam in pene trabilibus & paucos itmquam
in deserto ad manifestationem quippe claritatemq per¬
tinet ecclesiae fulguris nomen significans etiam nostem
uł nubila scłihuius tunc enim fulguris candor apparet
Arborem fici genus humanum intellegis. propter pruritũ

Expanded text:
cis atque haereticis credant. Unumquodque enim schisma, et unaquaeque haeresis, aut locum suum habet in orbe terrarum, partem aliquam tenens; aut obscuris atque occultis conventiculis curiositatem hominum decipit. Quo pertinet quod ait, Si quis vobis dixerit, Ecce hic est Christus, aut illic, quod significat terrarum partes et provinciarum: aut in penetralibus, aut in deserto, quod significat obscura et occulta conventicula haereticorum. Quod ergo dixit, ab oriente in occidentem perventurum adventum suum, contra illos valet qui per terrarum particulas nominantur, et dicunt apud se esse Christum. Quod autem ait, Sicut fulgur, contra illos valet, qui occulte congregant tanquam in penetralibus, et paucos tanquam in deserto: ad manifestationem quippe claritatemque pertinet Ecclesiae fulguris nomen, significans etiam noctem vel nubila saeculi hujus; tunc enim fulguris candor apparet.arborem fici genus humanum intellige, propter pruritum
Abbreviated transcription (Latin):
etis ut cũq sapere coepi. a quib: tulonge ab orrebas. Nolo cũit
sus cense as nec tibi uideatur absurdũ. qđ illo tẽpore cũ inuana
mundi huius estuarem . quã uis me multũ amare uidereris. ñdũ
eras amicus in eus quando nec ipse mihi amicus erã sed potus
iniicus. diligebam quippe iniquitatẽ & uera quidẽ diuina
sententia est : quia scriptũ ẽ in sc̃is libris. qui aũtdiligit ini¬
quitatẽ odit animã suã. Cũ ergo odissem animã meã. uerum
amicũ quomodo habere poteram. ca mihi optantẽ in quib ipse
meipsũ patiebar inimicũ Cũ uero benignitas & gratia saluar¬
toris nr̃i in luxitmihi ñ secundũ merita mea sed secundũ ipsius
miseri cordiã : tu ab hȩc alienus quomodo eẽ poteras amicus m̃s
qui unde beatus cẽpossem poenitus ignorabas. &ñ in hoc in me
amabas in quomihi ipse iam fuerã ut cũq amicus effectus

Expanded text:
eas utcumque sapere coepi, a quibus tu , longe abhorrebas. \'hNolo autem eas utcumque sapere coepi, a quibus tu , longe abhorrebas. \'hNolo autem suscenseas nec tibi uideatur absurdum, quod illo tempore, cum in uana mundi huius aestuarem, quamuis me multum amare uidereris. nondum eras amicus meus, quando nec ipse mihi amicus eram sed potius inimicus. diligebam quippe iniquitatem et uera, quia diuina, sententia est. qua scriptum est in sanctis libris: Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam. cum ergo odissem animam meam, uerum amicum quo modo habere poteram ea mihi optantem, in quibus ipse me ipsum patiebar inimicum? cum uero benignitas et gratia saluatoris nostri inluxit mihi non secundum merita mea sed secundum ipsius misericordiam. tu ab hac alienus quo modo esse poteras amicus meus, qui, unde beatus esse possem, penitus ignorabas et non in hoc me amabas, in quo mihi ipse iam fueram utcumque amicus effectus?
Abbreviated transcription (Latin):
nignitate duxisti: nunc in speuitȩ ȩternȩ mecũ eẽ coepisti
modo uero etiã dereb: humanis internos nulla dissensioẽ
qui a eas rorũ diuinarũ cognitione pensamus neplus eistri¬
buamus quã modus earum iustissime postulat. nec eas in i¬
quo contemtu abiciendo creatori earum dño. rerũ celestiũ
atq terrestrium facitmus in uiriam Ita fit ut inter quos
amicos non est rerum consensio diuinarum nec humarum
c̃ plena possit acuera necesse est enim ut aliter quã opor¬
tet humana existimet: & qui diuina contemnit nec hominẽ
reste diligere nouerit. quis quis eũ non diligit qui hominem
fecit Pro inde nondico nunc mihi plenius amicus esquieras
expaite: sed quantũ ratio indicat nec expaste eras. quando
nec in rebi humanis mecũ amicitiã ueram tenebas. Rerum
quippe diuinarum ex quib reste humana pensant᷑ socius mihi
nondũ eras. siue quando nec ipse in eis eram. siue postea quã ego

Expanded text:
nignitate duxisti, nunc in spe uitae aeternae mecum esse coepisti. nignitate duxisti, nunc in spe uitae aeternae mecum esse coepisti. modo- uero etiam de rebus humanis inter nos nulla dissensio est, qui eas rerum diuinarum cognitione pensamus. ne plus eis tribuamus. quam modus earum iustissime postulat, nec eas iniquo contemptu abiciendo creatori earum domino rerum caelestium atque terrestrium faciamus iniuriam. ita fit, ut, inter quos amicos non est rerum consensio diuinarum, nec humanarum esse plena possit ac uera. necesse est enim, ut aliter, quam oportet, humana aestimet, qui diuina contemnit, nec hominem recte diligere nouerit, quisquis eum non diligit, qui hominem fecit. proinde non dico: \'Nunc mihi plenius amicus es, qui eras ex parte\', sed, quantum ratio indicat, nec ei parte eras, quando nec in rebus humanis mecum amicitiam ueram tenebas. rerum quippe diuinarum. ei quibus recte humana pensantur, socius mihi nondum eras, siue quando nec ipse in eis eram siue posteaquam ego
Abbreviated transcription (Latin):
pęnitet fauendo uelificabas. immouero ul acupiditatũ mear
cũ ceteris tunc dilestorib meis. interp̃cipuos aura laudis in¬
flabas porro inreb diuinis quarũ mihi illo tẽpore nulla
lux erat uerita s : utiq inmaiore illius definitionis. parte.
nr̃a amicitia claudicaibat erat enĩ rerũ tantũ modo hu¬
manarum ñ etiã diuinarũ: quã uis cũbeniuolentia. &
caritate consensio & postea quã illa cupere destiti. quidem
ꝑ seueran tebeniuolentia. saluũ me eẽ cupieb as salute morttli
& earum prosperitate felicem qua mundus optare consueuit:
etiã sic itaq aliquantũ tibierait mecũ rerumhuma narum
beniuolentia & cara consensio. Nuncergo quantũ decegoru¬
deo quib explicem uerbis: quando cũ quẽ quo quomodo habui
diu amicum accessit enim rerum etiã consensio diuinarũ :
qm̃ qui mecũ temporalemuitã quondã iucundissima ber¬

Expanded text:
paenitet. fauendo uelificabas, immo uero uela cupiditatum mearum paenitet. fauendo uelificabas, immo uero uela cupiditatum mearum cum ceteris tunc dilectoribus meis inter praecipuos aura laudis inflabas. porro in rebus diuinis, quarum mihi illo tempore nulla eluxerat ueritas, utique in maiore illius definitionis parte nostra amicitia claudicabat: erat enim rerum tantum modo \'humanarum\' non etiam \'diuinarum\' quamuis cum beniuolentia et caritate consensio\'. Et posteaquam illa cupere destiti, tu quidem perseuerante beniuolentia saluum me esse cupiebas salute mortali et ea rei-um prosperitate felicem, quam mundus optare consueuit. et iam sic itaque aliquantum tibi erat mecum rerum humanarum beniuola et cara consensio. nunc ergo quantum de te gaudeo, quibus explicem uerbis, quando eum, quem quoquo modo habui diu amicum, habeo iam uerum amicum? accessit enim rerum etiam consensio diuinarum. quoniam, qui mecum temporalem uitam quondam iucundissima be
Abbreviated transcription (Latin):
uł parcendo agere statuerit cũ seruissuis hȩc meditare in his esto.
ut ꝓuectus tuus manifestus sit in omnib: obsecrote. ut caueas nema¬
ioren tristitiã des bonis fr̃ib torporetuo . quã lȩtitiã alacri¬
tatẽ iã dederas cõm̃dare aũt litteris quib uoliusti tã suꝑ fluũ
putaui: quã siquis quã temihi eodẽ modo cõmendare uoluisset hł¬
bripui uł potius obripui & quodã modo furatussũ memetipsũ
Amultis occupationib meis ut tibi scriberẽ antiquissimo amico
quẽ tam̃ ñ habebã: quã diu in xp̃o ñ tenebã Nosti quippe unde¬
finierint amicitiã romani : ut ait quidã maximus. austor. tul¬
lius eloquii dix̃ enĩ & uerissime diẽ amicitia estrerũ humana¬
rũ & diuinarũ cũ beniuolentia & caritate consensio Tu cũt
mi km̃e i aliquando mihi consentiebas in reb.humanis cum eis
more uulgi frui cuperem & mihi ad ea capessenda quorũ me

Expanded text:
uel parcendo agere statuerit cum seruis suis? haec meditare, in his esto, uel parcendo agere statuerit cum seruis suis? haec meditare, in his esto, ut prouectus tuus manifestus sit in omnibus. obsecro te, ut caueas. ne maiorem tristitiam des bonis fratribus torpore tuo, quam laetitiam alacritate iam dederas; commendare autem litteris. quibus uoluisti, tam superfluum putaui, quam si quisquam te mihi eodem modo commendare uoluisset. CCAbripui uel potius subripui et quodam modo furatus sum memet ipsum multis occupationibus meis. ut tibi scriberem antiquissimo amico, quem tamen non habebam, quam diu in Christo non tenebam. nosti quippe, ut definierit amicitiam \'Romani\', ut ait quidam, \'maximus auctor Tullius eloquii\'. dixit enim et uerissime dixit: \'Amicitia est rerum humanarum et diuinarum cum beniuolentia et caritate consensio\'. tu autem, mi carissime, aliquando mihi consentiebas in rebus humanis, cum eis more uulgi frui cuperem, et milii ad ea capessenda, quorum me
Abbreviated transcription (Latin):
Siquid sane pecuniȩ restua familiaris habet cuius te implicari
negotio nec oportet nec decet: reuera tribuendũ ẽ matri.
& domesticistuis horũ quippe indigentia si pauperib ut sis
ꝑfectus institusti distribuere: taliatua. primũ apudte locũ
optinere debent. Siquis enĩ suis & maxime domesticis ait apłs
non ꝓuidec : fidem negauit & est infideli deterior. quib: or¬
dinandis reb si ut collum exueres induendũ sapientiȩ uin¬
culis ꝓfestus a nob es. quid tibinocent. aut quopasto teper¬
uellunt matris lacrimȩ fluentes carne. aut serui fuga.
aut mors ancillarũ. aut fratrũ morbosa ualetudo : si estinte
caritas ordinata sciens prȩponere maioraminorib & mi¬
sericordia moueri ut pauperes euangelizentur ut messis dñi
copiosa operariorũ inopia in p̃dã uolucrib iaceat & paratũ
habere cor ad sequendã dñi uoluntatẽ: In eo qđ uł flagellando.

Expanded text:
Si quid sane pecuniae res tua familiaris habet, cuius te implicari Si quid sane pecuniae res tua familiaris habet, cuius te implicari negotio nec oportet nec decet, re uera tribuendum est matri et domesticis tuis. horum quippe indigentia, si pauperibus, ut sis perfectus, instituisti distribuere talia tua. primum apud te locum obtinere debent; si quis enim suis et maxime domesticis, ait apostolus, non prouidet, fidem negauit et est infideli deterior. quibus ordinandis rebus si. ut collum exueres induendum sapientiae uinculis, profectus a nobis es, quid tibi nocent aut quo pacto te peruellunt matris lacrimae fluentes carnem aut serui fuga aut mors ancillarum aut fratrum morbosa ualitudo, si est in te caritas ordinata sciens praeponere maiora minoribus et misericordia moueri. ut pauperes euangelizentur, ut ne messis domini copiosa operariorum inopia in praedam uolucribus iaceat, et paratum habere cor ad sequendam domini uoluntatem in eo, quod uel flagellando
Abbreviated transcription (Latin):
caritate detorqueat ad astutiã serpentis ꝑtinet & addupli¬
citatẽ regis illius qui habet uigintimilia : quã nos docentir de¬
cemmiliũ hoc est cordis inquadm̃ quȩrimus. simplicitate sũ¬
perare his potius intende carissime: & tolle crucẽtuã & seqe¬
redñm Nã cũ te p̃sentẽ anim aduertere domesticis curis adi¬
uino studio retardari ferrite potius & duci a cruce tua
qua me a teferre acducere sentiebã. Crucem enĩ nr̃am dñs quã
portari a nobiubet. ut eũ expeditis simi sequamur: quid aliud qͣã
mortalitatẽ carnis huius significat: ipsa enĩ nos cruciat: doneo
ab sorbeat᷑ mors inuistoriam Cruxergo hȩc ipsa crucifigenda ẽ
& transfigenda clauis timoris dĩ nesolutis & liberis mẽbris. relustan¬
tem portare ñ possimus sequi enĩ dñm. nisi eã portans omnino ñ
ait apłs. carnẽsuã crucifixerunt cũ passionib & desideriis

Expanded text:
caritate detorqueat, ad astutiam serpentis pertinet et ad duplicaritate detorqueat, ad astutiam serpentis pertinet et ad duplicitatem regis illius, qui habet uiginti milia. quam nos docemur decem milium, hoc est cordis, in qua deum quaerimus, simplicitate superare. His potius intende, carissime, et tolle crucem tuam et sequere dominum. nam cum te praesentem animaduerterem domesticis curis a diuino studio retardari, ferri te potius et duci a cruce tua quam eam te ferre ac ducere sentiebam. crucem enim nostram dominus. quam portari a nobis iubet. ut eum expeditissimi sequamur, quid aliud quam mortalitatem carnis huius significat? ipsa enim nos cruciat, donec absorbeatur mors in uictoriam. crux ergo haec ipsa crucifigenda est et transfigenda clauis timoris dei, ne solutis et liberis membris reluctantem portare non possimus. sequi enim dominum nisi eam portans omnino non ait apostolus, carnem suam crucifixerunt cum passionibus et desideriis.
Abbreviated transcription (Latin):
punt᷑ uocib matristuȩ & interhȩc locũ inuenit cõmemoratio preg¬
nantis atq lastantis. ut de adã & eua alius adã nascereris & nu¬
trireris. Respice potius. respice adã secundũ decęlo&porta iam
cȩlestis imaginẽ. sicut terreni portasti: Immo & hic habeant lo¬
cũ ma terna terrena ipsa beneficia: quȩ tibi adeneruationem
cordis enumerant᷑. habeant prorsus locũ noli eẽ in gratus. re¬
pende gratiã matrituȩ. repende sp̃italia ꝓcarnalib. ꝓtẽpora¬
lib sẽpit̃na: sed ñ uult sequi ñ impediat ñ uult conuestun
melius. caue nein de terius ꝑuestat & euestat: quid inter est
utrum in uxorem an inmatrem. dũ tam̃ eu& in qualibet mu¬
liere caueatur : nam ista umbra pietatis defoliis illius arboris
uenit. quib: se primũ parentes nr̃i. in illadã nabili nuditate
tatis optendit : utte a germanissima & sqncerissima euangelii

Expanded text:
puntuv nocibus matris tuae et inter haec locum inuenit commemoratio praegpuntuv nocibus matris tuae et inter haec locum inuenit commemoratio praegnantis atque lactantis, ut de Adam et Eua alius Adam nascereris et nutrireris? respice potius, respice Adam secundum de caelo et porta iam caelestis imaginem, sicut terreni portasti. immo et hic habeant locum materna terrena ipsa beneficia, quae tibi ad eneruationem cordis enumerantur, habeant prorsus locum; noli esse ingratus, repende gratiam matri tuae, repende spiritalia pro carnalibus, pro temporalibus sempiterna. sed non uult sequi? non impediat. non uult conuerti in melius? caue, ne in deterius peruertat et euertat. quid interest, utrum in uxore an in matre, dum tamen Eua in qualibet muliere caueatur? nam ista umbra pietatis de foliis illius arboris uenit. quibus se primum parentes nostri in illa damnabili nuditate tatis obtendit. ut te a germanissima et sincerissima euangelii
Abbreviated transcription (Latin):
patris eius : In quo numero ꝓfecto etiã ipsã mariã benignus
inclusit faciebat enĩ & illa uoluntatẽ patris lta optim:
ma gister atq diuinus: & maternũ nom̃ qđ ei quasi priua¬
tũ ꝓpriũ q: nuntia uerant. quia terrenũ erat in cõparati¬
one celestis ꝓpinquitatis abiecit : &eandẽ cȩlestem ꝓpinqui¬
tatẽ in discipulissius cõmemorans. quosibi rursũ consortio
generis cũ ceteris sc̃ĩs uirgo illa coheretostendit. Et neisto
saluberrimo magisterio quo contẽni carnalẽ affectũ in
parentib docuit. amminiculũ error acciperet. quomatrem
habiuisse a quibdã negatur : Alio loco discipulos monuit. ne
se patrẽ interris dicant habere . ut quomodo illos habuisse
manifestũ ẽ patres. sic se habuisse matrẽ manifestaret: Cuius
tam̃ terrenã cognationẽ contẽpt̃a : contẽnendarũ talium
necessi tudinum discipulis prȩberet exemplũ. Hȩc ergo interrũ¬

Expanded text:
patris eius. in quo numero profecto etiam ipsam Mariam benignus, patris eius. in quo numero profecto etiam ipsam Mariam benignus, inclusit: faciebat enim et illa uoluntatem patris. ita optimus magister atque diuinus et maternum nomen. quod ei quasi priuatum propriumque nuntiauerant, quia terrenum erat, in comparatione caelestis propinquitatis abiecit et eandem caelestem propinquitatem in discipulis suis commemorans, quo sibi rursum consortio generis cum ceteris sanctis uirgo illa cohaereret, ostendit. et ne isto saluberrimo magisterio, quo contemni carnalem affectum in parentibus docuit. adminiculum error ac ciperet. quo matrem habuisse a quibusdam negatur, alio loco discipulos monuit, ne se patrem in terris dicant habere, ut. quo modo illos habuisse manifestum est patres, sic se habuisse matrem manifestaret, cuius tamen terrena cognatione contempta contemnendarum talium necessitudinum discipulis praeberet exemplum. Haec ergo interrum