comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potest cur ad sac̾dotes eos miserit. ut cum
irent mundarent᷑ Nullũ enim eoꝵ quibus
hȩc corporalia beneficia p̃stitit. inuenitur
misisse ad sacerdotes. nͥ lepsos Nã et illũ alepͣ
mundauerat. cui dix̃: Uade ostende te sac̾do¬
tibꝰ. et offer ꝓte sacrificiũ quod p̃cepit moyses.
in testimoniũ illis Querendũ ẽ gͥ. quid ipsa
lepra significet: Hon enĩ sanati s mundati di-¬
cuntur. qͥ ea caruerunt: Coloris quippe uitiũ
est. non ualitudinis. aut integritatis sensuũ
atq membrorum: Lepsi gͦ non absurde in-¬
telligunt᷑. qui scientiam uere fidei non haben¬
tes. uarias doctrinas ꝓfitent᷑ erroris: Hulla
porro falsa doctrina ẽ quȩ non aliqua uera
int̾misceat: Uera ergo falsis in ordinate ꝑmix-¬
ta. in una disputatione uel narratione ho-¬
minis. tanquam in uniꝰ corporis colore appa¬
rentia. significant lepram. tanquã ueris fal-¬
sisq coloꝵ locis. humana corpora uariantem
nemo fere fideliũ dubitat. figurã fuisse fu¬

Expanded text:
potius, cur eos ad sacerdotes miserit, ut cum irent mundarentur. Nullum enim eorum quibus haec corporalia beneficia praestitit, invenitur misisse ad sacerdotes, nisi leprosos. Nam et illum a lepra mundaverat cui dixit: Vade, ostende te sacerdotibus, et offer pro te sacrificium quod praecepit Moyses, in testimonium illilepra significet. Non enim sanati, sed mundati dicuntur, qui ea caruerunt. Coloris quippe vitium est, non valetudinis aut integritatis sensuum atque membrorum. Leprosi ergo non absurde intelligi possunt qui, scientiam verae fidei non habentes, varias doctrinas profitentprorsus falsa doctrina est, quae non aliqua vera intermisceat. Vera ergo falsis: inordinate permista, in una disputatione vel narratione hominis, tanquam in unius corporis colore, apparentia significant lepram, tanquam veris falsisque colorum locis, humana corpora variantem nemo fere fidelium dubitat figuram fuisse fu
Abbreviated transcription (Latin):
Iuando corripit d̾s genus humanum.
et flagellis pie castigationis ex agitat
exercet ante uidiciũ disciplinam E
plerumq ñ eligit quẽ flagellat. noleis
inuenire quẽ clampnet flagellat aut̃
simul ustos et iniustos. quia nemo est
qui possit głiari castũ se habere cor ac
mundũ se eẽ a peccato Ita de gr̃a eiꝰ
orũ exercitatio ẽ ñ dampnatio: Nec enĩ
conturbari debemꝰ cum aliquis sc̃s gra.¬
uia et indigna ꝑpetit᷑. si obliti ñ sumꝰ
quȩ ꝑtulerit iustus iustorũ. sc̃sq sc̃oꝵ¬
Cuius passio om̃s suꝑat passiones. quia
cũ auctore uniuersitatis nulla cuius ꝙͣ
uerate. tanqua filiis uobis offert deus:
Quis enĩ filius. quẽ ñ corripit pater:
Quod si extra disciplinã estis cuius par¬
ticipes facti sunt om̃s: ergo adulteri et
non filii estis

Expanded text:
uando corripit Deus genus humanum, et flagellis piae castigationis exagitat, exercet ante judicium disciplinam, et plerumque diligit quem flagellat, nolens invenire quem damnet. Flagellat autem simul et justos et injustos; quia nemo est qui possit gloriari castum se habere cor, aut mundum se esse a peccato. Ita de gratia miorum exercitatio est, non damnatio. Nec enim conturbari debemus, cum aliquis sanctus gravia et indigna perpetitur, si obliti non sumus quae pertulerit Justus justorum Scujus passio omnes superat passiones: quia cum auctore universitatis nulla cujusquam verate; tanquam filiis vobis offert se Deus. Quis enim filius quem non corripit pater? Quod si extra disciplinam estis, cujus participes facti sunt omnes; ergo adulteri, et non filii estis
Abbreviated transcription (Latin):
corripit. flagellat omnẽ filiũ quẽ reci¬
pit: Dat etiã magnis quibus clã stimu¬
lũ carnis aquo colaphizent᷑. ne extol¬
lant᷑ in magnitudine reuelationum
suarũ. ut uirtus in infirmitate ꝑficiat᷑¬

Expanded text:
corripit; flagellat autem omnem filium, quem recipit : et dat etiam magnis quibusdam stimulum carnis, a quo colaphizentur, ne extollantur in magnitudine revelationum suarum, ut virtus in infirmitate perficiat
Abbreviated transcription (Latin):
nes ȩccłiȩ disputationes tuas. et quando
audis sacerdotem dei ad altare dei ex¬
hortantem popłm dei. orare ꝓ incredulis
ut eos cłs conuertat ad fidem. et ꝓ cathe¬
cuminis ut eis desiderium regeneratio¬
nis inspiret. et ꝓfidelibus ut in eo qđ eẽ.
ceperunt eius munere ꝑseuerent subsan¬
na pias uoces. et dic te non facere qđ hor.¬
tatur. id ẽ dm̃ ꝓinfidelibus ut eos fideles
faciat non rogare. eo qđ non sint ista diui¬
nȩ miserationis beneficia. s humanȩ of¬
ficia uoluntatis: Reprehende apłm pau¬
lum qm̃ dixit. oramus ad dm̃. ne quid fa.¬
ciatis mali Neq enim dicturus ẽ. nichil
mali eum facere qui non credit in xꝑm.
aut qui fidem deserit xꝑi: de ꝑ hoc qui
dicit ne quid faciatis mali. nec ista uult
fieri satisꝙ non ẽ. illi precipere. s confi¬
tetur. se dm̃ rogare ne fiant. sciens homi
nis uoluntatem ab ipso corrigi ac dirigi
ut ista non faciat: Adño enĩ gressus homi¬

Expanded text:
nes ecclesiae disputationes tuas et, quando nes ecclesiae disputationes tuas et, quando audis sacerdotem dei ad altare dei exhortantem populum dei orare pro incredulis, ut eos deus conuertat ad fidem, et pro catechumenis, ut eis desiderium regenerationis inspiret, et pro fidelibus, ut in eo, quod esse coeperunt, eius munere perseuerent, subsanna pias uoces et dic te non facere, quod hortatur, id est deum pro infidelibus, ut eos fideles faciat, non rogare eo, quod non sint ista diuinae miserationis beneficia sed humanae officia uoluntatis,  Paulum, quoniam dixit: Oramus ad deum, ne quid faciatis mali. neque enim dicturus es nihil mali eum facere, qui non credit in Christum aut qui fidem deserit Christi. ac per hoc, qui dicit: Ne quid faciatis mali, nec ista uult fieri satisque illi non est praecipere, sed confitetur se dnis voluntatem ab ipso corrigi ac dirigi, ut ista non faciat. A Domino enim gressus homi
Abbreviated transcription (Latin):
te audio dicere. ut recte credamus in dm̃.
et ȩuangelio consentiamus non eẽ donũ
dei s hoc nobis eẽ a nobis. ib ẽ ex ꝓpria uo¬
luntate quã nobis in nr̃o corde non ope.¬
ratus ẽ ipse: Q ad hoc cum audieris qͥd
ẽ gͦ quod ait apłs. deus in nobis operatur
et uelle respondes ꝑ legẽ suã. ꝑscriptu¬
ras suas dm̃ operari. ut uelimus quas uł
legimus uł audimus. sedeis con¬
eis con¬
sentire uel non con¬
sentire
ita nr̃m ẽ. ut si uelimus. fiat. si autem
nolimus. nichil in nobis oꝑationẽ dei ua¬
lere faciamus: Operatur quippe ille di¬
cis quantũ in ipso ẽ. ut uelimus dũ no¬
bis nota fiunt eius eloquia s si eis adqͥ¬
escere nolumus. nos ut oꝑatio eius nicħ
innobis. ꝓ sit efficimus Quȩ si dicis. ꝓfecto
nr̃is orationibus contradicis: Dic gͦ aꝑtis¬
simȩ nos ꝓ his quibus ȩuangeliũ p̃dicamꝰ
non debere orare ut credant. s eis tantũ
modo predicare Exerce contra oratio¬

Expanded text:
te audio dicere, ut recte credamus in deum et euangelio consentiamus, non esse donum dei, sed hoc nobis esse a nobis, id est ex propria uoluntate, quam nobis in nostro corde non operatus est ipse? et ad hoc cum audieris: Quid est ergo, quod ait apostolus: Deus in nobis operatur et uelle?\'respondes per legem suam. per scripturas suas deum operari. ut uelimus, quas uel legimus uel audimus: sed eis consentire uel non consentire ita nostrum est. ut, si uelimus, fiat, si autem nolimus. nihil in nobis operationem dei ualere faciamus. operatur quippe ille, dicis, quantum in ipso est. ut uelimus, dum nobis nota fiunt eius eloquia; sed si eis adquiescere nolumus, nos, ut operatio eius nihil in nobis prosit, efficimus. quae si dicis, profecto nostris orationibus contra dicis. Dic ergo apertissime nos pro his, quibus euangelium praedicamus, non debere orare, ut credant, sed eis tantum modo praedicare. exerce contra oratio
Abbreviated transcription (Latin):
minabit dñs abscondita tenebrarũ. et ma¬
nifestabit cogitationes cordis. et laux
erit unicuiq a deo. quia id laudabitur &
diligetur a ꝓxrimo in ꝓximo. qđ ne lateat
abipso illuminabit᷑ deo: Minuitur autem
cupiditas caritate crescente. donec ueni¬
at hȩc ad tantam magnitudinẽ qua ma¬
ior. eẽ non possit: Maiorẽ enĩ caritatem
nemo habet. quã ut animã suã ponat pro
amicis suis: Ibi autẽ quis explicet quanta
erit. ubi cupiditas quã uel cohercendo su.¬
peret nulla erit. qm̃ summa erit sanitas:¬

Expanded text:
minabit Dominus abscondita tenebrarum, et maminabit Dominus abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et laus erit unicuique a Deo : quia id laudabitur et diligetur a proximo in proximo, quod ne lateat, ab ipso illuminabitur Deo. Minuitur autem cupiditas charitate crescente, donec veniat hic ad tantam magnitudinem, qua major esse non possit: Majorem enim charitatem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis . Ibi autem quis explicet quanta charitas erit ubi cupiditas quam vel coercendo superet nulla erit? quoniam summa sanitas
Abbreviated transcription (Latin):
tas: Omnis itaq p̃cepti finis caritas ẽ id
ẽ ad caritatem refertur omne p̾ceptum
Quod uero ita fit uel timore pene uel
aliqua intentione carnali. ut non refe¬
ratur ad illam caritatem quã diffundit
sꝑc sc̃s in cordibus nr̃is. nundũ fit quem¬
ad modũ fieri oportet. quamius fieri ui¬
deatur Caritas quippe ista dei ẽ. et ꝓxi¬
mi E utiq in his duobꝰ p̃ceptis. tota lex
yendet et ꝓpħȩ: Ad de ȩuangelium. adde
apłos: Non enĩ aliunde uox ista ẽ. finis pre¬
cepti ẽ. caritas et dđs caritas ẽ: Quecumq
gͦ mandat d̾s ex quibus unũ ẽ non mecha¬
beris. et quecumq non iubent᷑ s spiritali
consilio monent᷑. ex quibꝰ unũ ẽ bonũ ẽ.
homini mulierẽ non tangere. tunc recte
fiunt cum referunt᷑ addiligendum dm et
proximũ ꝓpt̾ d̾m. et in hoc scło et infutu¬
ro. nunc dm̃ ꝑfidẽ tunc ꝑspeciem. et ipsũ
proximũ nunc ꝑfidem: Non enĩ scimus
mortales corda mortaliũ: Tunc autẽ illu¬

Expanded text:
ta . Omnis itaque praecepti finis est charitas; id est, ad charitatem refertur omne praeceptum. Quod vero ita fit vel timore poenae, vel aliqua intentione carnali, ut non referatur ad illam charitatem quam diffundit Spiritus sanctus in cordibus nostris , nondum fit quemadmodum fieri oportet, quamvis fieri videatur. Charitas quippe ista Dei est et proximi: et utique in his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Adde Evangelium, adde Apostolos: non enim aliunde vox ista est, Finis praecepti est charitas; et, Deus charitas est . Quaecumque ergo mandat Deus, ex quibus unum est, Non moechaberis ; et quaecumque non jubentur, sed spirituali consilio monentur, ex quibus unum est, Bonum est homini mulierem non tangere : tunc recte fiunt, cum referuntur ad diligendum Deum, et proximum propter Deum, et in hoc saeculo, et in futuro; nunc Deum per fidem, tunc per speciem, et ipsum proximum nunc per fidem. Non enim scimus mortales corda mortalium, tunc autem illu
Abbreviated transcription (Latin):
rũ locũ ac spaciũ tunc aqua crescendo
superauerat Ergo totus aut penȩ totꝰ
aer iste uentosus. quod cęlũ uel pocius
cȩlos uocat. s utiq istos imos. non illo ᷤᷤ
supremos ubi sol et luna et sydera con¬
tituta sunt. conuersus fuerat in humi.¬
dã qualitatẽ. atq hoc mͦ cũ t̾ra perierat:
Cuius t̾rȩ utiq prior facies fuerat dele¬
ta diluuio: Qui autẽ nunc sunt inqͥt cęli
et t̾ra. eodẽ uerbo repositi sunt igni re¬
seruandi in diẽ iudicii. et ꝑditionis ho¬
minũ impiorũ:  inde qui cęli et quȩ t̾ra.
id ẽ qui mundus ꝓ eo mundo qui diluuio
ꝑiit. ex eadẽ aquã repositus ẽ. ipse igni
nouissimo reseruat᷑ in diẽ iudicii. et ꝑdi¬
cionis hominũ impiorũ: Nam et hominũ
propt̾ magnã quandã cõmutationẽ non
dubitat dicere ꝑditionẽ futurã: Cũ tam̃
eorũ quãuis ĩ ȩternis pęnis sit mansura
natura:¬

Expanded text:
rum locum ac spatium tunc aqua crescendo rum locum ac spatium tunc aqua crescendo superauerat. Ergo totus aut paene totus aer iste uentosus quod caelum uel potius caelos uocat, sed utique istos imos, non illos supremos, ubi sol et luna et sidera constituta sunt conuersus fuerat in umidam qualitatem adque hoc modo cum terra perierat, cuius terrae utique prior facies fuerat deleta diluuio. Qui autem nunc sunt, inquit, caeli et terra, eodem uerbo repositi sunt, igni reseruandi in diem iudicii et perditionis hominum inpiorum. Proinde qui caeli et quae terra, id est, qui mundus pro eo mundo, qui diluuio periit, ex eadem aqua repositus est, ipse igni nouissimo reseruatur in diem iudicii et perditionis hominum inpiorum. Nam et hominum propter magnam quandam commutationem non dubitat dicere perditionem futuram, cum tamen eorum quamuis in aeternis poenis sit mansura natura
Abbreviated transcription (Latin):
et t̾ra de aqua. et ꝑ aquã constituta dei
uerbo: ꝑ quȩ qui tunc erat mundus. aqͦ
inundatus de periit Qui autẽ nunc st̃
cęli et t̾ra. eodem uerbo repositi sunt. ig¬
ni reseruandi indiẽ iudicii et ꝑdicionis
autẽ dies dñi ut fur: in quo cęli magno
impetu transcurrent. elementa autẽ ar-
dentia resoluent᷑. et t̾ra et quȩ in ipsa
sunt oꝑa exurent᷑ his gͦ omnibꝰ ꝑ euntibꝰ
quales oportet ẽẽ uos in scĩs conuersati.¬
onibꝰ ex pectantes et ꝓperantes ad p̾sen¬
tiã diei dñi. ꝑ quã cęli ardentes soluent᷑.
et elementa ignis ardore de coquentur:
Nouos uͦ cȩlos et t̃ram nouã. scłm ꝓmis¬
sa ipsius expectamꝰ: in quibꝰ iusticia in¬
factum ante diluuiũ. uidet᷑ ad monuisse
quodammꝰ quatinꝰ in fine huiꝰ scłi. mun¬
dũ istũ ꝑiturũ eẽ creclamꝰ: Nam et illo
temꝑe ꝑisse dixit qui tunc erat mun-¬
dũ: Nec solũ orbẽ t̾rȩ. uerũ etiã cęlos.
quos utiq istos aerios intelligimꝰ: Quo¬

Expanded text:
et terra de aqua, et per aquam constituta Dei uerbo, per quae. qui tunc erat mundus, aqua inundatus deperiit. Qui autem nunc sunt caeli et terra, eodem uerbo repositi sunt, igni reseruandi in diem iudicii et perditionisautem dies Domini sicut fur: in qua celi magno impetu transcurrent. Elementa vero calore solventur: et terra et que in ipsa sunt opera exurentur. His ergo pereuntibus: quales oportet esse uos in sanctis conuersationibus exspectantes et properantes ad praesentiam diei Domini, per quam caeli ardentes soluentur et elementa ignis ardore decoquentur? Nouos uero caelos et terram nouam secundum promissa ipsius exspectamus, in quibus iustitia infactum ante diluuium uidetur admonuisse quodam modo, quatenus in fine huius saeculi mundum istum periturum esse credamus. Nam et illo tempore perisse dixit, qui tunc erat, mundum; nec solum orbem terrae, uerum etiam caelos, quos utique istos aenos intellegimus, quo
Abbreviated transcription (Latin):
alium locum apłs paulus Parma iusticiȩ:
dextra et sinistra: Uideo ubi decorem: ubi for¬
titudinem: ꝑ głiam et ignobilitatem Et in
gloria decorus: et in ignobilitate fortis Apud
alios gloriosus predicabatur: apud alios ig.¬
nobilis contempnebatur Decorem afferebat
eis quibus placebat: fortitudinem aduersus
eos quibꝰ displicebat Et sic enumerat omnia
usq infinem: ubi dicit tanquam nichil ha¬
bentes et omnia possidentes Cum omĩa pos¬
sidet decorus ẽ: cum nichil habet fortis ẽ: Ex

Expanded text:
alium locum apostolus Paulus: «Per arma justitiae alium locum apostolus Paulus: «Per arma justitiae dextra et sinistra.» Vide ubi decorem, ubi fortitudinem: «Per gloriam, et ignobilitatem.» In gloria decorus, in ignobilitate fortis. Apud alios gloriosus praedicabatur; apud alios ignobilis contemnebatur. Decorem afferebat eis quibus placebat, fortitudinem adversus eos quibus displicebat. Et sic enumerat omnia usque in finem, ubi dicit: «Quasi nihil habentes, et omnia possidentes» . Cum omnia possidet, decorus est; cum nihil habet, fortis est.
Abbreviated transcription (Latin):
ñs nr̃ cum uenisset in carne: quibꝰ predica-¬
bat euangelium aliis placebat. aliis displicebat:
Nam diuisȩ sunt aduersus se linguȩ udeorum:
Alii dicebant bonus ẽ: alii dicebant non. s sedu¬
cit turbas: Alii ergo bene loquebantur: alii
detrahebant: lacerabant: mordebant: c̃iuiciaban¬
t᷑. Ad eos gͦ qͥbꝰ placebat decorẽ induit: ad eos qͥbꝰ
displicebat fortitudinẽ induit Imitare gͦ ⁊ tu dñm
tuũ: ut posiᷤ eẽ uestiᷤ ipsiꝰ. Esto cũ decore ad eos quibus
placent bona opera tua: esto fortis aduersus de¬
tractores: Audi paulũ apłm imitantem dñm
suum: quomodo et ipse habuit decorem. ha-¬
buit fortitudinem Xp̃i bonus odor sumus
inquit in omni loco: et in his qui salui fiunt
et in his qui pereunt: Quibus enim placet
bonum salui fiunt: qui detrahunt bono pe-¬
reunt: Quod suum erat ille odorem habebat
bonum: immo bonus odor erat Quibꝰ erat¬
erat odor mortis in mortem. fortitudinem
induerat De ipso decore et fortitudine: ht̃

Expanded text:
noster cum venisset in carne, his quibus praedicabat Evangelium regni, aliis placebat, aliis displicebat. Nam divisae sunt adversus se linguae Judaeorum: «Alii dicebant, Quia bonus est; alii dicebant, Non, sed seducit turbas» . Alii ergo bene loquebantur; alii detrahebant, lacerabant, mordebant, conviciabantur. Ad eos ergo quibus placebat, «decorem induit:» ad eos quibus displicebat, «fortitudinem induit.» Imitare ergo et tu Dominum tuum, ut possis esse vestis ipsius: esto cum decore ad eos quibus placent bona opera tua; esto fortis adversus detractores. Audi apostolum Paulum imitantem Dominum suum, quomodo et ipse habuit decorem, habuit fortitudinem. «Christi bonus odor sumus,» inquit, «in omni loco, et in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt.» Quibus enim placet bonum, salvi fiunt; qui detrahunt bono, pereunt. Quod suum erat, ille odorem habebat bonum; imo bonus odor erat: sed vaerat odor mortis in mortem, fortitudinem induera
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑauit in dm̃ Agebat autẽ de istis iuidu¬
is. quas om̃s dicimus in ȩccłia Dixerat
autẽ quȩ in deliciis agit uiuens mortua
ẽ. et non illam numerauit inter uiduas:
Describens autem uiduas et scãs. qͥd ait:
Quȩ autẽ uere uidua ẽ et desolata. sꝑauit
in dm̃ et ꝑsistit in precibus et obsecratio.¬
nibus nocte ac die: Ibi subiecit. quȩ autẽ
in deliciis agit. uiuens mortua ẽ. Unde gͦ
uidua: Quia non habet auxiliũ aliunde
nisi solus dei Ille quȩ habent uiros. qͣsi
suꝑbiunt de auxilio iurorum: Desertȩ
uidentur uiduȩ. et robustius ẽ. auxiliũ
earum Ergo tota ȩccłia una uidua ẽ. si¬
ue in uiris. siue infeminis. siue in conui-¬
gatis. siue in maritatis feminis. siue in.¬
ad olescentibus siue insenibus siue in uir¬
ginibus: Omnis ȩccłia una uidua ẽ. tleser¬
ta in hoc scło. si sentit illud. si nouit uidu¬
itatem suam tunc enim auxilium presto

Expanded text:
inum.» Agebat autem de istis viduis quas omnes dicimus in Ecclesia. Dixerat autem, «Quae in deliciis agit; vivens mortua est;» et non illam numeravit inter viduas. Describens autem viduas sanctas, quid ait? «Quae autem vere vidua est et desolata, speravit inum,» «et persistit in precibus et obsecrationibus nocte ac die.» Ibi subjecit, «Quae autem in deliciis agit, vivens mortua est» . Unde ergo vidua est? Quia non habet auxilium aliunde, nisi solius Dei. Illae quae habent viros, quasi superbiunt de auxilio virorum: desertae videntur viduae, et robustius est auxilium earum. Ergo tota Ecclesia una vidua est, sive in viris, sive in feminis, sive in conjugatis, sive in maritatis feminis, sive inadolescentibus, sive in senibus, sive in virginibus: omnis Ecclesia una vidua est, deserta in hoc saeculo, si sentit illud, si novit viduitatem suam; tunc enim auxilium praesto
Abbreviated transcription (Latin):
muerunt: Cum gͦ uenit plenitudo tẽporis.
misit ds̃ filiũ suũ factum ex muliere. factũ
sub lege. usq ad eo paruũ ut factum. eo itaq
missum quod factum: Si gͦ maior mittit mi¬
norẽ. fatemur et nos factum minorẽ. et in
tantum minorẽ inquantũ factum. et intan¬
tum factũ in quantum missum: Misit enim
filium suum factum ex muliere Per quẽ tam̃
quia facta sunt omnia: non solum prius qͣm
factus mitteretur. s prius quã eẽnt omnia
eundem mittenti confitemur equalem: Itẽ¬

Expanded text:
muerunt. 26. Cum ergo venit plenitudo temporis, muerunt. 26. Cum ergo venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege ; usque adeo parvum, ut factum; eo itaque missum, quo factum. Si ergo major mittit minorem, fatemur et nos factum minorem, et in tantum minorem in quantum factum, et in tantum factum in quantum missum. Misit enim Filium suum factum ex muliere, per quem tamen quia facta sunt omnia, non solum priusquam factus mitteretur, sed priusquam essent omnia, eumdem mittenti confitemur aequalem, que
Abbreviated transcription (Latin):
esse filium Quȩcumq ꝓpter faciendam
fidem qua mundaremur ad contemplandã
uirtutẽ. in rebus ortis ab ȩternitate ꝓlatis.
adȩternitatẽ relatis temporaliter gesta st̃.
aut testimonia missionis huius fuerunt.
aut ipsa missio filii dei S testimonia quȩ¬
dam uenturũ p̾nuntiauerunt quedã uenis¬
se testata st̃: factum quippe creaturam ꝑ
quẽ facta ẽ. omnis creatura. omnẽ creaturã
habere testem oportebat: Nisi enim multis
missis p̃dicaret᷑ unus. non multis dimissis te.¬
neretur unus. et nisi talia eẽnt testimonia
quȩ parus magna uiderentur. non crede.¬
retur ut magnos faceret magnus. qui ad
paruos missus ẽ. paruus In comparabiliter
enim maiora filii dei facta sunt cęlũ et t̾ra
et omnia quȩ in eis sunt. quia omnia ꝑ ipsũ
facta sunt. quã signa atq portenta quȩ in
eis testimoniũ ꝓruperunt: S tamen ho¬
mines ut hȩc magna ꝑ eum facta parua
crederent. illa parua tanquã magna tre-¬

Expanded text:
esse Filium Dei? Quaecumque propter faciendam fidem, qua mundaremur ad contemplandam veritatem, in rebus ortis ab aeternitate prolatis et ad aeternitatem relatis temporaliter gesta sunt, aut testimonia missionis hujus fuerunt, aut ipsa missio Filii Dei. Sed testimonia quaedam venturum praenuntiaverunt, quaedam venisse testata sunt. Factum quippe creaturam per quem facta est omnis creatura, omnem creaturam testem habere oportebat. Nisi enim multis missis praedicaretur unus, non multis dimissis teneretur unus. Et nisi talia essent testimonia quae parvis magna esse viderentur, non crederetur, ut magnos faceret magnus, qui ad parvos missus est parvus. Incomparabiliter enim majora Filii Dei facta sunt coelum et terra et omnia quae in eis sunt, quia omnia per ipsum facta sunt, quam signa et portenta quae in ejus testimonium proruperunt. Sed tamen homines, ut haec magna per cum facta parvi crederent, illa parva tanquam magna tre
Abbreviated transcription (Latin):
afidelibus oblata conseruans. et suorum
necessitatibus et aliis indigentibus tri¬
buebat Tunc primũ eccłiasticȩ pecuni¬
ȩ forma ẽ instititta. ubi intelligeremꝰ
quod p̃cipit non cogitandum eẽ de cras¬
tino. non adhoc fuisse p̃ceptum ut ni¬
chil pecuniȩ seruetur a scĩs. s ne do ꝓp¬
ter ista seruiatur. et ꝓpter in opie timo¬
rem iusticia deseratur Nam et apłs in
posterum p̃uidens ait Siquis fidelis ha-¬
bens uiduas fufficienter tribuat eis ut
non grauetur ȩccłia quo ueris uidius suf¬
ficere possit: Qui bene p̃sunt presbiteri
Operarii eni

Expanded text:
fidelibus oblata conservans et suorum necessitatibus, et aliis indigentibus tribuebat. Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta, ubi intelligeremus quod praecipit non cogitandum esse de crastino , non ad hoc fuisse praeceptum, ut nihil pecuniae servaretur a sanctis, sed ne Deo propter ista serviatur, et propter inopiae timorem justitia deseratur. Nam et Apostolus in posterum providens ait: Si quis fidelis habet viduas, sufficienter tribuat eis, ut non gravetur Ecclesia, quo veris viduis sufficere pOperarii eni
Abbreviated transcription (Latin):
uum Est gͦ testamentum uetus ꝑtinens
aclagar. inseruitutem generans: Quȩ aut̃
sursum ẽ. ihrłm libera ẽ quȩ ẽ mater nr̃a:
Ergo filii gr̃ȩ. filii sunt libere: filii litte¬
rȩ. filii sunt ancillȩ: Quere filios ancillȩ.
littera occidit Quere filios libere. sꝑc au
tem iuiuificat: Lex enim sp̃e uitȩ in xpisto
iħu liberauit te alege peccati et mortis.
unde non potuit liberare lex litterȩ: E¬

Expanded text:
m vetus pertinens ad Agar, in servitutem generans. Quae autem sursum est Jerusalem, libera est, quae est mater nostra . Ergo filii gratiae, filii sunt liberae: filii litterae, filii sunt ancillae. Quaere filios ancillae: Littera occidit. Quaere filios liberae: Spiritus autem vivificat . Lex Spiritus vitae in Christo Jesu liberavit te a lege peccati et mortis, unde te non potuit liberare lex litterae.
Abbreviated transcription (Latin):
de terra. et bestias de terra formauit. quid
habet homo exellentius in hac re. nisi qđ
ipse adimaginẽ dei creatus ẽ: Nec tamen
re habeat quandã ꝓprietatẽ quȩ hoc indi¬
cet quod erecta statura factus ẽ.
ut hoc ipso ad moneret᷑ non sibi eẽ.
terrena sectanda uelut pecora quorũ
uoluptas omnis ex terra ẽ. unde inaliũi
cuncta ꝓna atq ꝓstrata sunt: Congruit
gͦ et corpus eius aniȩ racionali non
scłm linamenta figurasq menbrorũ
s potius scđm id quod in cęlũ erectum
ẽ. ad intuenda quȩ in corpore ip̃siꝰ mun-¬
di suꝑna sunt sicut anima rationalis in
ea debet erigi quȩ inspiritalibꝰ naturȩ
maximȩ excellunt ut quȩ sursum sunt

Expanded text:
de terra et bestias de terra ipse formauit, quid habet homo excellentius in hac re, nisi quod ipse ad imaginem dei creatus est? nec tamen re habeat quandam proprietatem, quae hoc indicet, quod erecta statura factus est, ut hoc ipso admoneretur non sibi terrena esse sectanda, uelut pecora, quorum uoluptas omnis ex terra est: unde in aluum cuncta prona atque prostrata sunt. congruit ergo et corpus eius animae rationali non secundum liniamenta figurasque membrorum, sed potius secundum id, quod in caelum erectum est ad intuenda, quae in corpore ipsius mundi superna sunt; sicut anima rationalis in ea debet eregi, quae in spiritalibus natura maxime excellunt, ut quae sursum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sãpite: Ecce quȩ sursũ sunt sapere iube¬
mur. spiritalia scilicet quȩ non locis et
partibus huius mundi sursum eẽ. intel¬
ligencda sunt. s merito excellentiȩ suȩ.
ne in huiꝰ mundi parte figamꝰ animũ nr̃m
quo uniuerso nos debemus exuerez Ea¬

Expanded text:
sapite . Ea quae sursum sunt sapere jubemur, spiritualia scilicet, quae non locis et partibus hujus mundi sursum esse intelligenda sunt, sed merito excellentiae suae; ne in ejus mundi parte figamus animum nostrum, quo universo nos debemus exuere.
Abbreviated transcription (Latin):
tolerare non possunt: E ideo in huius modi
affectionibus suscipienda ẽ. aliquantulum
et sic suscipienda ut ad auxilium non ad eqͣ.
litatem miseriȩ ualeat. quemadmodũ se in¬
clinat qͥ manum iacenti porrigit: Non enĩ
se ꝓicit ut ambo iaceant. s incuruat tantũ
ut iacentem erigat

Expanded text:
tolerare non possunt; et ideo in hujusmodi tolerare non possunt; et ideo in hujusmodi affectionibus suscipienda est aliquantulum et sic susclitatem miseriae ualeat, quemadmodum se inclinat qui manum iacenti porrigit. non enim se proicit, ut ambo iaceant, sed incuruat tamen, ut iacentem erigat
Abbreviated transcription (Latin):
non irasceris. ut rursum eo tempore quote
ira preoccupauerit. ille te lenitate atq tran.¬
quillitate supportet: Hoc exemplum ad id
ꝑtinet cum diuersa sunt tempora portan¬
tium onera sua. quamus ipsa sit infir-¬
mitas: In ambobus enim ab inuicem ira
portatur: Ad diuersum autem infirmita¬
tis genus aliut exemplum uidendum ẽ.
ueluti siquis in se loquacitatem uicerit.
et ꝑtinatiam nundum uicerit. alius uͦ
ad huc loquax s iam ꝑtinax non sit debet
ille huiꝰ loquacitatem. et iste illiꝰ ꝑtinatiã.
donec illud in illo. et hoc in isto sanetur.
caritate portare: Par quippe infirmitas
in duobus si in uno accidat tempore tolera¬
re se inuicem non ualent cum aduersum
se intendunt: Nam aduersum aliquem ter.¬
cium et duo irati sibi conueniunt et tolerais¬
se. quamquam nec tolerare s inuicem con
magis se portant et quasi incumbunt sibi
quam si unus. esset tristis et alius gaudet:
Si autem aduersus se tristes sint. ꝓrsus se

Expanded text:
non irasceris, ut rursum eo tempore, quo te non irasceris, ut rursum eo tempore, quo te ira praeoccupauerit,, ille te lenitate et tranquillitate supportet. hoc exemplum ad id pertinet, cum diuersa sunt onera portantium onera sua, quamuis ipsa non sit infirmitas; in ambobus enim ab inuicem ira portatur. ad diuersum autem infirmitatis genus aliud exemplum uidendum est; ueluti si quis in se loquacitatem uicerit et pertinaciam nondum uicerit, alius uero adhuc loquax, sed iam pertinax non sit, debet ille huius loquacitatem et iste illius pertinaciam, donec illud in illo et hoc in isto sanetur, caritate portare. par quippe infiin duobus, si uno accidat tempore, tolerare se invicem non valent, cum adversum se intenditur. Nam adversus aliquem tertium, et duo irati sibi conveniunt, et se tolerant, quanquam nec tolerare se invicem dicmagis se portant et quasi incumbunt sibi, quam si unus tristis esset et alius gauderet: si autem adversum se tristes sint, prorsus se
Abbreviated transcription (Latin):
gestant in cornibus suꝑ inuicem portent
ita ut posterior. suꝑ anteriorem ceriice
proiecta caput collocet Et quia necesse
ẽ unum eẽ. qui ceteros precedens non
ante se habeat cui caput inclinet. uicib
dicuntur id agere. ut lassatus sui capitis
onere ille qui precedit post om̃s redeat
et ei succedat cuius ferebat caput cum ip¬
se preiret: Ita inuicem onera sua portan.¬
tes fretum transeunt. donec ueniant ad t̃.¬
rȩ stabilitatem: Istam ceruorum naturã
fortasse intenderit salomon cum ait Cer¬
uus amiciciȩ et pullus gratiarum collocet᷑
ad modum oneris amici portatio: Nec ta¬
men inuicem portaremus onera nr̃a. si u.¬
num tempus infirmitatis eẽt amborũ qui
onera sua sustinent. aut unum infirmitatis
genus: S diuersa tempora et diuersa ge.¬
nera infirmitatis. faciunt ut onera nr̃a in.¬
uicem portare ualeamus Uerbi gr̃a. iram
fratris tunc portabis cum tu aduersus eũ

Expanded text:
gestant in cornibus, superinuicem portent, gestant in cornibus, superinuicem portent, ita ut posterior super anteriorem ceruice proiecta caput collocet, et quia necesse est unum esse, qui ceteros praecedens non ante se habeat cui caput inclinet, uicibus dicuntur id agere, ut lassatus sui capitis onere ille qui praecedit post omnes redeat et ei succedat cuius ferebat caput, cum ipse praeiret: ita inuicem onera sua portantes fretum transeunt, donec ueniant ad terrae stabilitatem. istam ceruorum naturam fortasse intenderit Salomon, cum ait: ceruus amicitiae et pullus gratiarum tuarum coladmodum oneris amici portatio. Nec tamen inuicem portaremus onera nostra, si unum tempus esset infirmitatis amborum, qui onera sua sustinent, aut unum infirmitatis genus; sed diuersa tempora et diuersa genera infirmitatis faciunt, ut onera nostra inuicem portare ualeamus. uerbi gratia, iram fratris tunc portabis, cum tu aduersus eum
Abbreviated transcription (Latin):
testamenti custodia ti morẽ habebat. non
potuit aꝑtius significari noui testamenti
donum eẽ caritatem. quam hoc loco ubi
apłs ait. inuicem onera ur̃a portate. et sic
adimplebitis legem xꝑi: hanc enim legem
xꝑi dicere intelligitur quia ipse dñs preci¬
pit ut nos inuicem diligamus. tantum in
ea sententia precepti pondus constituenᷤ.
ut diceret: In hoc cognoscitur qm̃ discipłi
mei estis. si uos inuicem diligatis: Huius
autem dilectionis officium ẽ. inuicẽ one¬
ra ur̃a portate: s hoc officium non ẽ sem¬
piternum: Perducet sane ad beatitudinem
sempiternam. inqua nulla erunt onera
nr̃a quȩ inuicem portare iubeamur:. Nunc
uero cum in hac uita. id ẽ in hac uia su¬
mus onera nr̃a portemus. ut ab eam uitã
quȩ caret omni onere ꝑueniamus: Sicut
enim de ceruis non nulli talium cognitio¬
num studiosi scripserunt. cum fretum ad
insulam transeunt pascuorum gr̃a sic se
ordinant ut onera capitum suorum quȩ

Expanded text:
testamenti custodia timorem habebat, non potuit apertius significari noui testamenti donum esse caritatem quam hoc loco, ubi apostolus dicit: inuicem onera uestra portate, et sic adimplebitis legem Christi. hanc enim legem Christi dicere intellegitur, qua ipse dominus praecipit, ut nos inuicem diligamus, tantum in ea sententia praecepti pondus constituens, ut diceret: in hoc cognoscitur, quoniam discipuli mei estis, si uos inuicem diligatis. huius autem dilectionis officium est: inuicem onera uestra portate. sed hoc officium non est sempiternum; perducet sane ad beatitudinem sempiternam, in qua nulla erunt onera I nostra, quae inuicem portare iubeamur. nunc uero, cum in hac I uita, id est in hac uia sumus, onera nostra portemus, ut ad eam uitam, quae caret omni onere, perueniamus. sicut enim de ceruis nonnulli talium cognitionum studiosi scripserunt, cum fretum ad insulas transeunt pascuorum gratia, sic se ordinant, ut onera capitum suorum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Reuera enim corrumpitur fides eorum: qui pre¬
ponunt mendatium ueritati Qui ergo men-¬
datium edificant in hominibus: quid ab eis
expellunt nisi ueritatem: Imittunt liabolũ.
excludunt. xp̃mꝰ: ĩmittunt adulterũ. excluduis
sponsum: paranĩphi scilicet uel potius lenones
serꝑentis: Ad hoc enim locuntur ut serpens pos¬
sideat: xꝑ̃c excludatur Quomodo possidet ser¬
pens: Quan do possidet mendatium. quan-¬
do possidet falsitas: serpens possidet Quando
possidet ueritas: xp̃c possidet Ipse enim dixit:
Ego sum ueritas: De illo autem dixit et inue-¬
ritate non stetit: quia ueritas non ẽ in eo Sic
ẽ autem ueritas xp̃c: ut totũ uerum accipias¬

Expanded text:
Revera enim corrumpitur mens et fides eorum qui praeponunt mendacium veritati. Qui ergo mendacium aedificant in hominexpellunt, nisi veritatem? Immittunt diabolum, excludunt Christum; immittunt adulterum, excludunt sponsum: paranymphi scilicet, vel potius lenones serpentis. Ad hoc enim loquuntur ut serpens possideat, Christus excludatur. Quomodo possidet serpens? Quando possidet mendacium. Quando possidet falsitas, serpens possidet: quando possidet veritas, Christus possidet. Ipse enim dixit, Ego sum veritas : de illo autem dixit, Et in veritate non stetit, quia veritas non est in eo . Sic est autem veritas Christ
Abbreviated transcription (Latin):
ra anima. uera caro. uerus d̾s. uerus homo. uera
natiuitas. uerapassio. uera mors: uera resurre¬
tio: Si aliquid horum dixeris falsum: intrat
putredo de ueneno serpentis nascuntur uer-¬
mes mendatiorum: et nichil integrum rema

Expanded text:
 vera caro, verus homo, verus Deus, vera nativitas, vera passio, vera mors, vera resurrectio. Si aliquid horum dixeris falsum, intrat putredo, de veneno serpentis nascuntur vermes mendaciorum, et nihil integrum rema
Abbreviated transcription (Latin):
dei et hominũ. quia d̾s cum patre. quia ho
manitate. non ẽ mediatrix humanitas
sine diuinitate. non ẽ mediatrix S int̾
duͥnitatẽ solam et humanitatem solam
mediatrix ẽ. humaua diuinitas. & duina

Expanded text:
Dei et hominum; quia Deus cum Patre, quia homDei et hominum; quia Deus cum Patre, quia hommanitate non est mediatrix, humanitas sine divinitate non est mediatrix; sed inter divinitatem solam et humanitatem solam, mediatrix est humana divinitas et divina
Abbreviated transcription (Latin):
am neq ꝑipsum liberaremur unũ me
mo scilicet rectus mediatore non opus
erat: Cum uͦ genus humanũ peccata lon¬
ge separauerunt adeo. ꝑmediatorẽ qui
solus sine peccato natus ẽ. iuxit occisus
ẽ. reconciliari nos oportebat deo. usq ad
carnis resurrectionẽ in uitã ȩt̃nam. ut¬
et humana suꝑbia ꝑ humilitatem dei ar¬
gueretur ac sanaretur. et de monstraret᷑
preberetur. et unigenito suscipiente for.¬
mã serui. quȩ nichil ante meruerat fons
gr̃ȩ panderetur. et carnis resurrectio re¬
demptis ꝓmissa in ipso redemptore pre¬
monstraretur. et ꝑ eandem naturã quã se
decepisse letabatur diabolus iunceretur.
nec tamen homo głiaretur. ne iterũ suꝑ-¬
bia nasceretur. et siquid aliud de tanto
mediatoris sacramento aꝑficientibꝰ uideri
et dici pot̾. aut tantũ uideri etiã si dici ñ¬
medio eorũ Quare in medio eorum: Quia
uerbũ caro factum ẽ. et habitauit in nobis
Princeps in medio eorũ. inde et mediator.

Expanded text:
 per ipsum liberaremur unum Medmo scilicet rectus, mediatore non opus erat. Cum vero genus humanum peccata longe separaverunt a Deo, per Mediatorem, qui solus sine peccato natus est, vixit, occisus est, reconciliari nos oportebat Deo usque ad carnis resurrectionem in vitam aeternam: ut humana superbia per humilitatem Dei argueretur ac sanaretur, et demonstraretur praeberetur; et Unigenito suscipiente formam servi, quae nihil ante meruerat, fons gratiae panderetur; et carnis etiam resurrectio redemptis promissa in ipso Redemptore praemonstraretur; et per eamdem naturam quam se decepisse laetabatur, diabolus vinceretur; nec tamen homo gloriaretur, ne iterum superbia nasceretur: et si quid aliud de tanto Mediatoris sacramento a proficientibus videri et dici potest, aut tantum videri, etiamsi dici nmedio eorum. Quare in medio eorum? Quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Princeps in medio eorum. Inde et mediator
Abbreviated transcription (Latin):
noscamꝰ. ñ cognoscimus ut credamus: Qluoo
enim cognituri sumꝰ. nec oculus uidit. nec
auris audiuit. nec in cor hominis ascen¬
dit Quid ẽ enĩ fides. nisi credere qđ non
uides: fides gͦ ẽ. quod non uides credere.
ueritas quod credidisti uidere Cognosce¬
non ẽ ueritas: Ueritas ẽ. s ad huc credit᷑
nundũ uidetur: Si maneatur in eo quod
creditur. ꝑuenitur ad id quod uideatur:¬

Expanded text:
noscamus, non cognoscimus ut credamus. Quod enim cognituri sumus, nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Quid est enim fides, nisi credere quod non vides? Fides ergo est, quod non vides credere; veritas, quod credidisti videre: snon est veritas? Veritas est, sed adhuc creditur, nondum videtur. Si creditur, peruenitur ad id quod uideatur
Abbreviated transcription (Latin):
on orat ꝓ alexandro qui in uidentia fr̃-¬
nitatẽ oppugnando peccauerat: Pro his
autẽ qui ñ abruperant amorẽ. s timore
subcubuerant. orat ut eis ignoscatur: Qua¬
nat fr̃nitatem. et ad uersus ipsam gratiam
qua reconciliatus ẽ deo inuidentiȩ facibus
in firmitatem animi non ex hibuerit::¬

Expanded text:
on orat pro Alexandro qui invidentia fraternitatem oppugnando peccaverat, sed pro his orat qui non abruperant amorem, sed timore succubuerant ut eis ignoscatur. Quanat fraternitatem, et advequa reconciliatus est Deo, invidentiae facibus infirmitatem aliquam animi non exhibuerit
Abbreviated transcription (Latin):
nxꝑo sit quẽuis ẽẽ xꝑianũ: Atten¬
clat ad passiones xꝑi indignas. atten¬
dat illum sine ullo peccato. quȩ ñ rapu¬
it exoluentẽ. attendat scripturã dicen¬
tẽ sibi. flagellat omnẽ filium quẽ reci
pit: et tu dicis forte exceptus eris: Si
exceptus a passione flagellorũ exceptꝰ
anumero filiorũ: Itane inquies flagel¬
lat omnẽ filiũ: Arsus flagellat omnem
filium:
ut et unicũ: Unicus ille de
patris.
substantia natus. ȩqualis
patri in forma dei. uerbũ ꝑ qd facta suis
omĩa. ñ habebat ubi flagellaret᷑ Ad hoc
carne indutus ẽ. ut sine flagello ñ ẽẽt
Qui gͦ flagellat unicũ sine peccato. re-¬
linquit cũ peccato adoptatũ: In adop.
onẽ filiorũ accepimꝰ. ut ẽẽmꝰ unico cohe¬
redes. eẽmꝰ etiam hereclitas eiꝰ Postula
ame et dabo tibi gentes hereditat᷑ẽ tuã

Expanded text:
o sit, quem vis esse Christianum. Attendat ad passiones Christi indignas: attendat illum sine ullo peccato, quae non rapuit, exsolventem: attendat Scripturam dicentem sibi: Flagellat omnem filium quem rpit, et tu dicis, Forte exceptus eris? Si exceptus a passione flagellorum, exceptus a numero filiorum. Itane, inquies, flagellat omnem filium? Prorsus flagellat omnem filium, ut et unicum. Unicus ille de Patris substantia natus, aequalis Patri in forma Dei, Verbum per quod facta sunt omnia, non habebat unde flagellaretur. Ad hoc carne indutus est, ut sine flagello non esset. Qui ergo flagellat unicum sine peccato, relinquit cum peccato adoptatum eum peccaonem filiorum accepimus, ut essemus unico cohaeredes, essemus etiam haereditas ejus . Postula a me, et dab
Abbreviated transcription (Latin):
cut et cȩteri: Deus autẽ qui diues ẽ. inmi¬
sericordia. ꝓpter multã dilectionẽ qua
mortui inpeccatis conuiuificauit nos in¬
xꝑo. cuius grã sumus salui facti: Rursus
deriis et uoluptatibus uariis in malitia
et inuidia agentes abhominabiles. inui¬
cem ocdio habentes:. Talis saulus fuit. quan¬
do scđm iusticiã quȩ in lege ẽ. sine quere¬
la fuisse se dicit: Nam quia non post hanc
abhominabilẽ uitã ut eẽt sine querela in
lege ꝓfecerat. moresq mutauerat. euiden¬
ter in his quȩ secuntur ostendit. quando
quidem mutatũ se non dicit abhis malis
nisi ꝑ grãm saluatoris adiungens hoc iꝑ¬
sum etiã hic sicut ad titum ait Cum autẽ
benignitas et bonitas illuxit saluatoris
dñi nr̃i. non ex operibus iusticiȩ quȩ nos
fecimus. s scd̾m suam miscdiam saluos
nos fecit. ꝑ lauachrum regenerationis et

Expanded text:
cut et ceteri; deus autem, qui diues est in micut et ceteri; deus autem, qui diues est in misericordia, propter multam dilectionem, qua mortui peccatis conuiuificauit nos Christo, cuius gratia sumus salui facti. rursus deriis et uoluptatibus uariis, in malitia et inuidia agentes, abominabiles, inuicem odio habentes. talis Saulus fuit, quando secundum iustitiam, quae in lege est, sine querella fuisse se dicit. nam quia non post hanc abominabilem uitam, ut esset sine querella, in lege profecerat moresque mutauerat, euidenter in his quae sequuntur ostendit, quando quidem mutatum se non dicit ab his malis nisi per gratiam saluatoris; adiungens enim hoc ipsum etiam hic sicut ad Ephesios ait: cum autem benignitas et humanitas inluxit saluatoris dei nostri, non ex operibus iustitiae, quae nos fecimus, sed secundum suam misericordiam saluos nos fecit per lauacrum regenera
Abbreviated transcription (Latin):
alt scđm iusticiã quȩ in lege ẽ. qđ fuerit
sine querela: Potuit enim eẽ. intus in af¬
fectionibus prauis preuaricator legis. et
tamen conspicua oꝑa legis implere. uel ti¬
more hominũ. uel ipsius dei. s penȩ for¬
midine. non dilectione et delectatione
iusticiȩ: Aliud ẽ. enim uoluntate benefaci¬
endi. benefacere. aliud autẽ ad malefacien¬
dum sic uoluntate inclinari. ut etiã faceret
si hȩc posset impune ꝑmitti: Nam sic ꝓfec.¬
to inipsa intus uoluntate peccat. qui non
uoluntate s timore non pecat In quibus
interioribus sius talem se fuisse sciens
tur scribens ad effesios: Et uos inquit cũ
eẽtis mortui delictis et peccatis ur̃is. in
quibus aliquando ambulastis scđm scłm
mundi huius sccłm principem potestatis
aeris sꝑc eius qui nunc oꝑatur infilios
diffidentiȩ. in quibus et nos om̃s aliquan¬
do conuersati sumus indesideriis carnis
nr̃ȩ. facientes uoluntatẽ carnis et affec.¬
tionum. et eramus naturaliter filui irȩ si¬

Expanded text:
m justitiam quae in lege est, qui fuerim sine querela . Potuit enim esse intus in affectionibus pravis praevaricator legis, et tamen conspicua opera legis implere, vel timore hominum, vel ipsius Dei; sed poenae formidine, non dilectione et delectatione justitiae. Aliud est enim voluntate benefaciendi benefacere, aliud autem ad malefaciendum sic voluntate inclinari, ut etiam faceret si hoc posset impune permitti. Nam sic profecto in ipsa intus voluntate peccat, qui non voluntate, sed timore non peccat. In quibus interioribus suis talem se fuisse sciens tur. Scribens quippe ad Ephesios: Et vos, inquit, cum essetis mortui delictis et peccatis vestris, in quibus aliquando ambulastis secundum sacculum mundi huius, secundum principem potestatis aeris, spiritus eius, qui nunc operatur in filiis diffidentiae, in quibus et nos omnes aliquando conuersati sumus in desideriis carnis nostrae facientes uoluntatem carnis et affectionum, et eramus naturaliter filii irae si
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑm. quo transeunte clamauerunt ce¬
ci miserere nr̃i fili dauid. et continuo
tente commendat apłs scribens ad timo¬
theum: Memor. esto xꝑm iħm resurrexis¬
se amortius ex semine dauid. scđm ȩuan¬
gelium meum: In quo laboro usq ad un

Expanded text:
m, quo transeunte clamaverunt caeci, Miserere nobis, fili David; et continuo tente commendat Apostolus, scribens ad Timotheum: Memor esto Christum Jesum resurrexisse a mortuis ex semine David, secundum Evangelium meum, in quo laboro usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
uisibile istam ꝑtin̾e ꝓpħiam. quia sye
inuisibilium bonorũ gaudere non noruit
in laqueos illius ruituri sunt dequo dñs
ait Ego ueni in nomine patris mei. & ñ
suscepistis me Alius ueniet in nomine
suo: hunc suscipietis: De quo paulus apłs
dicit: quia reuelabitur homo peccati filiꝰ
qui se extollit suꝑ omne qđ dicit᷑ d̾s aut
quod colitur. uidetur mͥ popłm isrł itarũ
carnaliũ putaturũ impleri istam ꝓpħiam
uelut in conspectu inimicorũ suorũ uisibi¬
lium qui eos uisibilit̃ captiuauerant habi¬
turi sint uisibilem głam: Sic credent men¬
datio. quia dilectionẽ ueritatis non rece-¬
perunt ut non bona carnalia s spiritalia
concupiscerent: Sic enim adiabolo decep¬
tisunt ut occiderent.xꝑm quando dixe¬
runt. si dimittimꝰ eum sic. omnes crelent
in eum et uenient romani et tollent nr̃m
et locum et gentem. quando cayphas unꝰ
ex ipsis cum eẽt pontifex anni illius dix̃
eis: Uos nescitis quicquã nec cogitatis.

Expanded text:
isibile istam pertinere prophetiam, quia spe invisibilium bonorum gaudere non norunt; in laqueos illius ruituri sunt, de quo Dominus ait: «Ego veni in nomine Patris mei, et non suscepistis me; alius veniet in nomine suo, hunc suscipietis» . De quo apostolus Paulus dicit, «Quia revelabitur homo peccati, filius uperextollitur supra omne quod dicitur Deus, auquod colitur, videtur mihi populum Israelitarum carnalium putaturum impleri istam prophetiam velut in conspectu inimicorum suorum visibilium, qui eos visibiliter captivaverant, habituri sint visibilem gloriam. Sic credent mendacio, quia dilectionem veritatis non receperunt, ut non bona carnalia, sed spiritualia concupiscerent. Sic enim a diabolo decepti sunt, ut occiderent Christum, quando dixerunt, «Si dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani, et tollent nostrum et locum et gentem:» quando «Caiphas unus ex ipsis, cum esset pontifex anni illius, dixit eis, Vos nescitis quidquam, nec cogitatis
Abbreviated transcription (Latin):
clesiȩ. pariat oꝑa sua Propterea et de il¬
la cum loqueretur apłs. ita subiecit: Sal¬
ua autẽ erit ꝑfiliorum generationẽ. si ꝑ¬
manserit in fide et dilectione. et scĩfica
tione. cum sobrietate. Pmanendo gͦ infi¬
de. ipsa fides nidus ẽ pullorũ tuorũ: Nã
propt̃ infirmitatẽ pullorũ turturis tuȩ
dignatus ẽ dñs prebere tibi unde nidũ
faceres: Indutus ẽ enim fȩno carnis. ut
adte ueniret In ista fide ꝑone pullos tu¬
os. inisto nido operare oꝑa tua

Expanded text:
clesiae pariat opera sua. Propterea et de ilclesiae pariat opera sua. Propterea et de illa cum loqueretur Apostolus, ita subjecit: «Salva autem erit per filiorum generationem, si permanserit in fide, et dilectietate» . Permanendo ergo in fide, ipsa fides nidus est pullorum tuorum. Nam propter infirmitatem pullorum turturis tuae dignatus est Dominus praebere tibi unde nidum faceres: indutus est enim feno carnis, ut ad te veniret. In ista fide pone pullos tuos; in isto nido operare opera tua
Abbreviated transcription (Latin):
agimꝰ bona oꝑa Uidetis enim ꝑcarnẽ scõ¬
rum. quanta bona fiuint: ꝑ hanc enĩ oꝑam̃
operatricis ꝑsona. posita ẽ. quedã muli¬
er ab apło paulo cum ait Adam non ẽ se¬
ductus. mulier autẽ seducta ẽ Postea enĩ
adam consensit mulieri: Nam aserpente
mulier seducta ẽ Nec modo pot̾ aliqua
mala suasio nisi carni tuȩ primo deside¬
rium commouerit. cui postea si mente cõ¬
senserit cecidit et passer: Si autem uin¬
cuntur desideria carnis. tenent᷑ menbra
ad oꝑa bona. auferunt᷑ arma concupis
centiȩ. et incipit turtur habere pullos:
filiis si ꝑseuerauerit. nonne beatior erit:
Nunquid salua non erit. quia non parit
filios: Uirgo dei. nonne melior erit: Nũ¬
quid salua non erit. quia non habet filios:
aut ad cłm non ꝑtinet: Salua gͦ erit mu¬
lier quȩ intypo carnis accipitur ꝑfilio
rum generationẽ id ẽ si faciat oꝑa bona:
sibi. ubi ponat pullos suos: In fide uera.
infide catholica. in societate unitatis ec¬

Expanded text:
a bona. Videtis enim per carnem sanctorum quanta bona fiant: per hanc enim operamur operatricis persona posita est quaedam mulier ab apostolo Paulo, cum ait: «Adam non est seductus; mulier autem seducta est.» Postea enim Adam consensit mulieri: nam a serpente mulier seducta est . Nec modo potest aliqua mala suasio nisi carnis tuae primo desiderium commovere, cui postea si mente consenseris, cecidit et passer: si autem vincuntur desideria carnis, tenentur membra ad opera bona, arma concupiscentiae auferuntur; et incipit turtur habere pullos. filiis, si perseveret, nonne beatior erit ? numquid salva non erit, quia non parit filios? Virgo Dei non melior erit? numquid salva non erit, quia filios non habet? aut ad Deum non pertinet? Salva ergo erit mulier, qurum generationem, id est, si faciat bona opera sibi, ubi ponat pullos suos: in fide vera, in fide catholica, in societate unitatis Ec