comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpicio duc̾et uitam: cepit
omĩpotẽtem deũ piis pul¬
sare p̃cib ut sibi monstra
te ut assolet. s ex piecate ñ¬
tis ista petiuit. fuerat enĩ a
pueto diui nis legibus i¬
butus. ⁊ ꝓpt̾ amorem suꝑni
Idcirco enis amore succen
muneta offerens poscebat
sibi p̃monstrari que foret
species latitans sub forma
panis ⁊ uini nõ qr de corꝑe¬

Expanded text:
pitio, duceret vitam, coepit omnipotentem Deum piis pulsare precibus, ut sibi monstrarte, ut assolet, sed ex pietate mentis ista petivit; fuerat enim a puero divinis legibus imbutus, et propter amorem superni Idcirco ejus amore magis munera offerens, poscebat sibi praemonstrari quae foret species latitans sub forma panis et vini; non quia de Chr
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cepi cũ clamore condoles
ei ingemiscere. Curgentes
u̾o hũ qͥ erant ĩ donio mea
⁊ accendentes ignẽ causam
mugitus mei int̾rogabant
me. Ego añt narram eis que
uidetam. ⁊ sic etiam unũ hoc
deliberaui ut pat̾s mei seq̃¬
rer uitam. certa fc̃a ꝑ mef¬
fabilem miscd̃iam dei quia
pene reposite sunt hnis qui
maligne uiuere uolunt. ¶¬

Expanded text:
et coepi cum clamore condolens et coepi cum clamore condolens ei ingemiscere. Exsurgentes vero hi qui erant in domo mea, et accendentes ignem, causam mugitus mei interrogabant me: ego autem narravi eis quae videram. Et sic etiam unum hoc deliberavi, ut patris mei sequerer vitam, certa facta per ineffabilem misericordiam Dei, quae poenae repositae sunt his qui maligne vivere volunt.
Abbreviated transcription (Latin):
de sobͥecate erant. Oꝑa autẽ
fornicacionis ⁊ adult̾ũ ñ m
credebã eẽ tormẽta. Ebetatẽ
u̾o ⁊ luxiam nõ arbitrabar
libidinẽ qͣntam retipio ge¬
henniã ⁊ sustineo penas. Ecce
ꝓp̃ exiguas delicias qͣnta ex¬
soluo tormenta. Ecce ꝓ ꝯtẽp¬
tu dei quales recipio m̃cedes
ap̃phend̾unt enĩ me uniu̾¬
sa ĩmobilia mala. Nuĩc tpꝰ
auxilii ofilia nc̃ recordare nu¬
tͥmentoꝵ que a me ꝯ sequitta
es. ñc retͥbue bñficiũ si quid
boni aliqͣndo a me accepisti.
misete inquit mei que ar¬
deo igni ⁊ ab ip̃o ꝯsumor. Mi¬
sere mei que u hꝰmodi cͤcia¬
tib examinor. Mise̾re utei
filia ⁊ porrigens manũ tuam
educ me de hoc loco. Me añt
recusante hoc fat̾e ꝓ̃p eos qͥ
ibi astabant. rursus cũ lacͥ¬
miis ilła damabat. filia mã
adiuua me ⁊ noli despicere
doloris mei in die ꝑtrentis te
⁊ ne me despitias que gehen¬
na ignis depereo. Ego autẽ
auoce enis lacͥmis cõmota:
humanũ aliquid paciebar

Expanded text:
em fornicationis et adulterii non mihi credebam esse tormenta; ebrietatem vero et luxuriam non arbitrabar libidinem, quantam recipio gehennam et sustineo poenas; ecce propter exiguas delicias quanta exsolvo tormenta; ecce pro contemptu Dei, quales recipio mercedes; apprehenderunt enim me universa immobilia mala. Nunc est tempus auxilii, o filia; nunc recordare nutrimentorum quae a me consecuta es; nunc retribue beneficium si quid boni aliquando accepisti. Miserere, inquit, mei quae ardeo igni et ab ipso consumor; miserere mei quae in hujusmodi cruciatibus exanimor; miserere mei, filia, et porrigens manum tuam educ me de hoc loco. Me autem recusante hoc facere propter eos qui ibi astabant, rursus cum lacrymis clamabat: Filia mea, adjuva me, et noli despicere doloris mei in die parturientis te, et ne me despicias quae gehennae igne depereo. Ego autem a voce ejus lacrymis commota, humanum aliquid patiebar,
Abbreviated transcription (Latin):
sic uinere elegit. S sicut mr̃
inquit cogitatus meus bonũ
est uiuere trade uoluptati¬
⁊ luxurie ac libidini corpꝰ
⁊ enĩ illa nuillũ opꝰ turpe
p̃termisit. In ebͤetate aũt
om̃e tempu̾s ĩ columis atq
ꝓspere degens. ita uitam su¬
am expleuit. Quid gͦ S oꝑ¬
Melius est enĩ ꝓpͥis oculis¬

Expanded text:
sic vivere elegit? Sed sicut mater, inquit cogitatus meus, bonum est vivere, tradere voluptati, luxuriae ac libidini corpus; etenim illa nullum opus turpe praetermisit; in ebrietate autem omne tempus incolumis atque prospere degens, ita vitam suam explevit. Quid ergo? Sic opmelius est enim
Abbreviated transcription (Latin):
enis ⁊ indignabat᷑ adũsus
fr̃ẽm illũ. quia nõ se pro¬
st̾nebat deo. s qi delectaba¬
tur togitationib suis to¬
tam mtem suam ad hoc ĩ¬
dinans. Et agnoiit senex
quia causa magis ab eodẽ
frẽ est. et annũciauit ei di¬
cens. Tu consentis cogitatio¬
nitue. ⁊ dotint eũ quomͦ
talib cogitacõnib deb̾et
obsiftere. Et respirans fr̃
ꝑ doctuam senis illis. ⁊
orõnom. d nenit reqͥem a
temptatione sua. Etem¬

Expanded text:
 indignabatur adversus fratrem illum, quia non se prosternebat Deo: sed quasi delectabatur cogitationibus suis, totam mentem suam ad hoc inclinans. Et agnovit senex quia causa magis ab eodem fratre esset, et annuntiavit ei, dicens: Tu consentis cogitationi tuae. Et docuit eum quomodo talibus cogitationibus deberet obsistere. Et respirans frater per doctrinam senis illius et orationem, invenit requiem a tentatione sua.
Abbreviated transcription (Latin):
tat qͥdã fr̃ õnino inꝯ
u̾sacione sollicitꝰ ⁊ cũ
ualde afornitac̃onis demo¬
ne turbaret᷑ uenit ad quẽ¬
dã senẽ ⁊ detulit ei cogita¬
ciones suas. Ille añt andi¬
ens. quia expers erat in¬
dignatus ẽ ⁊ misetabilẽ
dicebat ẽẽ frẽm illum ⁊
indignũ monachi hitu
quippe qui eiuismodi cogi

Expanded text:
at quidam frater omnino in onversatione sollicitus . Et cum male a fornicationis daemone turbaretur, venit ad quemdam senem, et retulit ei cogitationes suas. Ille autem audiens quia expers erat, indignatus est, et miserabilem dicebat esse fratrem illum, et indignum monachi habitu; quippe qui ejusmodi cog
Abbreviated transcription (Latin):
Et tollens coronam ꝙͣ ip̃e
hebat posuit ĩ capite illiꝰ
⁊ fecit cũ sibi in una sede
ꝯsct̾e dicens. Magnã tem
fortit̾ egisti. Hoc añt cum
andissẽ ⁊ iudissem: dixi ĩtta
me ip̃m. ualde magnus est
ordo monachoꝵ. Eremplũ

Expanded text:
et tollens coronam quam ipse et tollens coronam quam ipse habebat, posuit in capite illius, et fecit eum sibi in una sede considere, dicens: Magnam rem fortiter gessisti. Hoc ego cum audissem, et vidissem, dixi intra meipsum: Valde magnus est ordo monachorum. 40.
Abbreviated transcription (Latin):
diaboliis utt̾oganit eũ. In
qͣnto tempore hoc fecisti.̃
ite s dit. In tͥgigta die¬
b. Et diatolus uissit eum
siagellari. dicendo. Tanto
temꝑe ħ fecisti. Et̃ ecce aliꝰ
ueniens adorauit eũ. ⁊ ip̃i
dixit. Unde uenis tu: Eo
e dit demon. In mare erã
⁊ suscitaui cõmotiones. ⁊
diũsi naues. ⁊ młtos hõies
occidens ueni nũciare tibi
et dixit ei diabolus. Qnto
tempore hoc fecisti. Et ille
tis dieb hoc solum fecisti
cuntate fui ⁊ dñ ibi fietẽt
imptie extitaui lites et
multas effusiones sangͥnis¬
sangͥnis feci. insuꝑ ⁊ ipsũ
sponsum octidi. ⁊ ueni nũ¬
tiare tibi. Et dixit ei. In
qͣntis dieb hoc fecisti: Et
s dit. Detẽ. Iussit aũt et¬
geliari. Uenit aũt ⁊ alius
adorare eñ. Idixit ei. uñ ue¬
nis: ł dixit ei. In h̾emo erã¬
et ecce q̃draginsta anni sũt
ꝙ ĩ pugno monachũ quẽ¬
dam ⁊ uix nocte ista p̃na¬
lui ut fac̾em eũ forucari¬
Quod diabolus audimi:
sintexit ⁊ osculatꝰ est eñ.

Expanded text:
it eum: In quanto tempore hoc fecisti? Et ille respondit: In triginta diebus. Et diabolus jussit eum flagellari, dicendo: Tanto tempore hoc fecisti? Et ecce alius veniens adoravit eum. Et ipsi dixit: Unde venis tu? Et respondit daemon: In mari eram, et suscitavi commotiones, et demersi naves, et multos homines occidens, veni nuntiare tibi. Et dixit diabolus: Quanto tempore hoc fecisti? Et ille tis diebus hoc solum fecisti?civitate fui; et dum ibi fierent nuptiae, excitavi lites, et multas effusiones sanguinis feci; insuper et ipsum sponsum occidi, et veni nuntiare tibi. Et dixit ei: In quantis diebus hoc fecisti? Et respondit: Decem. Jussit auteus adorare eum, et dixit ei: Unde venis? Et respondit ei: In eremo eram; ecce quadraginta anni sunt, quod impugno monachum quemdam; et vix nocte ista praevalui, ut facerem eum fornicariQuod diabolus audiens surrexit, et osculatus est eum:
Abbreviated transcription (Latin):
rogare ꝓ ip̃o dñm. dicẽs
Dñe reuela m unde inhoc
ft̃e oꝑacio est ista diatoli qm̃
dep̃catus sumte. ⁊ reqͥem
nec dñ inuenit. Et reuela¬
uit dñs que agebantur
circa fr̃em illũ. Et uidit eñ
senex sedentem. ⁊ sp̃m for

Expanded text:
rogare Dominum, dicens: Domine, revela mihi unde in hoc fratre operatio est ista diaboli? quoniam deprecatus sum te, et requiem necdum invenit. Et revelavit Dominus quae agebantur circa fratrem illum. Et vidit eum senex
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ eũ oĩb penis cruciatib¬
q conficiũt. Cũq iani
corpus defecis insupplitis
extremus tñ sp̃c obsiftebat
imꝑio demonũ. Quod ubi im¬
pui ꝑuideit: exclamantes
cisti inquiũt uicifti. Et mox
uelut uͥtute quadã celitus
effugati p̃cipites ab scedũt
nec ultra ei quicꝙͣ sue artis
aut sceleris intendunt. Ipẽ
u̾o intantũ uͥtutib animi
ꝓfecit ⁊ ita ornatus mori
simul atq uno ore dicẽtes.
Hec est mutacio dextere ex¬
celsi. Quanti ex emplo eiꝰ
qui iam sein⁊ ip̃os despera¬
uerant rursũ ad spem sa¬
lutis regressi sunt. ⁊ enien¬
dacionẽ sui ꝙͣ pͥus desꝑaue¬
rant p̃sũpserunt. Quanti
admiratione euis de ipso
iam inferuo pcc̃oꝵ rectac¬
ti sunt. ⁊ ad uirtutũ indo¬
lem reparati. Illo namq
tanta ĩmutatione conũio
oĩb omĩa uisa sũt possibi¬
lia. Nõ solũ enĩ em̃dacio
moꝵ florebat ineo ⁊ assũp¬
cio uirtutũ. uetũ ⁊ grã dei

Expanded text:
in eum, omnibus poenis cruciatibuin eum, omnibus poenis cruciatibusque conficiunt. Cumque jam corpus defecisset in suppliciis, extremus tamen spiritus obsistebat imperio daemonum. Quod ubi impii perviderunt, exclamantes cisti, inquiunt, vicisti; et mox velut virtute quadam caelitus fugati, praecipites abscedunt, nec ultra quidquam ei suae artis aut sceleris intendunt. Ipse vero intantum virtutibus animi profecit, et ita ornatus moribsimul atque uno ore dicentes: Haec est mutatio dexterae Excelsi . Quanti exemplo ejus, qui jam semetipsos desperaverant, rursus ad spem salutis regressi sunt, et emendationem sui, quam prius desperaverant, praesumserunt? Quanti admiratione ejus, de ipso jam inferno peccatorum retracti sunt, et ad virtutis indolem reparati? Illo namque tanta immutatione converso, omnibus omnia visa sunt possibilia. Non solum enim emendatio morum florebat in eo et assumtio virtutum, verum et gratia Dei
Abbreviated transcription (Latin):
modi plura exꝑbrantib
eis ille iacebat᷑ ĩmobilis
net auditũ quidem suũ ꝯuer¬
tens ad eos nec ullũ penitus
smonẽ respondens. Cũq issi
sepuis eadẽ tepet̾ent ⁊ alia
duriora nec ille oĩno mo¬
ueret᷑ in furoren ꝓ lapsi
demones ubi uderunt u̾ba
confic̾e̾ aggtessi sunt mł¬
tisq supplitũs excruciatũ
seminecem reliq̃runt. Nec
tañ ut tot tantisq crucia¬
tib mou̾i saltem potuit lo¬
co in quo orõius omsa ia¬
cuerat. Postera die qͥdani
suoꝵ requirentes eũ hũa¬
nitatis dũ taxat gra ĩue
nerunt penis ictedibilibꝰ
affectum. Et cansam per¬
cunctantes cũ diditissent
rogabant eũ ut cure grã
teportari ad domũ ꝓpͥam
pat̾etur. ab negat ⁊ in
eodem ꝑmanet loco. Tũ
u̾o ⁊ in sequenti nocte re¬
petentes demones graui¬
orib eũ u̾berib cruciant
S nͨ lic qui de moueri uo¬
luit loco melius ẽẽ dicens¬
se mortẽ subire qͣm ultͣ
demonib obedire. Tertia

Expanded text:
modi plura exprobrantibus modi plura exprobrantibus eis, ille jacebat immobilis, nec auditum quidem suum convertens ad eos, nec ullo penitus sermone respondens. Cumque illi saepius eadem repeterent, et alia duriora, nec ille omnino moveretur, in furorem prolapsi daemones, ubi viderunt verba conficere aggressi sunt, multisque suppliciis excruciatum seminecem reliquerunt. Nec tamen in tot tantisque cruciatibus moveri saltem potuit loco, in quo orationis caussa jacuerat. Postera die quidam suorum requirentes eum, humanitatis dumtaxat 132 gratia, inveniunt poenis incredibilibus affectum, et caussam percontantes, cum didicissent, rogabant, ut curae gratia reportari se ad domum propriam pateretur. Abnegat, et in eodem permanet loco. Tunc vero et sequenti nocte repetentes daemones gravioribus eum verberibus cruciabant. Sed nec sic quidem moveri voluit loco: melius esse dicens, mortem subire, quam ultra daemonibus obedire. Nihilo
Abbreviated transcription (Latin):
pultus ui inf̾u̾o iam quodã mͦ
mugitũ cordis gemitũq ted
debat. Cũq inhiis eo posito
septimana una tranfiss noc¬
tu ueniũt ad eũ demones ĩ
sepulchͦ. damantes ⁊ dicen¬
tes. Qͥd est qd̾ agis o impu¬
rissime ⁊ flagiciosissime. Ptꝰ¬
qͣm omnispurtitia omniq
ĩpuritate saturatꝰ es. nũc
nobis castus ⁊ religiosus
ti in scełib nec iam suffici¬
ũt uites ad facinora. nũt
lus possit dari locus saciato
ĩ malis nisi ile qui t nob̾tũ
debet᷑. unus ex nob̾ es. alius
entes delicias. p̃paramꝰ scor¬
ta nobilissima ⁊ cuncta ta¬
lia que florem tͥ possint re¬
parare gratissime uiuen¬
tutis. Quid tem ⁊ ip̃m uã¬
nis ⁊ ĩ anib conficis ctutia¬
tib. Quid tem ⁊ ip̃m ante
tempus suppliciis tradis:
Quid enĩ aliud ẽẽs passurꝰ
ia inf̾u̾o nisi hoc ꝙ ũt tibi
delectat: expectͥa paululũ
⁊ inuenies paratam. Nũc
int̾i fruere mnun̾ibus
nr̃is que dulcia semꝑ ⁊
grata duxisti. Hec ⁊ huiꝰ¬

Expanded text:
pultus, de inferno jam quodammodo mugitum cordis gemitumquer edebat. Cumque in his posito eo septimana una transisset, noctu veniunt ad eum daemones in sepulcro clamantes et dicentes: Quid est quod agis, o impurissime et flagitiosissime? Posteaquam omni spurcitia, omnique impuritate satiatus es, nunc vis castus et religiosus ti in sceleribus, nec jam sufficiunt vires ad facinora delendlus possit dari locus satiato in malis, nisi ille, qui tibi nobiscum debetur. Unus ex nobis es, alius entes delicias, praeparamus scorta nobilissima, et cuncta talia quae florem tibi possint reparare gratissimae juventutis. Quid temetipsum vanis et inanibus conficis cruciatibus? Quid temetipsum ante tempus suppliciis tradis? Quid enim aliud es passurus in inferno, nisi hoc quod nunc delectat, exspecta paululum, et invenies paratam: nunc interim fruere muneribus nostris, quae dulcia semper et grata duxisti. Haec et hujus
Abbreviated transcription (Latin):
tatiouis sue dampna ꝑsen¬
paulatun se casurũ nõ in¬
tellexit. Int̾ea cũ graui iã
libidinis incendio stimła¬
ret᷑ ⁊ inflãmatus turpi ꝯ
it se ⁊ solita ymuoꝵ ⁊ or̃o¬
nũ ministia ex more ꝑ sol¬
uit atq ingressus ut ci¬
bũ suuieret panẽ quidẽ
ĩuenit m̃se suꝑpositum
s aliqͣntulũ sordidiorem.
admiratus est ⁊ tristis effec¬
tus. Intellexit enĩ ꝙ ip̃m
tespite̾t hoc geniis monstͥ
laniẽ cibo sũpto refectus ẽ
enĩ cogitationes eius qͣsi
iam p̃sentis ⁊ secũ posite
setũq accubentis imago
młieris. Qm ⁊ ꝯplecti sibi
iudebatur ⁊ ad turpes usus
sequẽti die ad solita psallen¬
di ⁊ orandi officia. s stabat
uagus oculis ⁊ m̃te captiuꝰ
Cũq solito ingressus ad
nesꝑam requiteret cibum
panẽ quidem ĩuenit sr̃ mẽ¬
sam. s sordidissimũ atq
aridissimũ ⁊ qĩ amuribus
uł canib undiq corrosum
Tũ isleut uidit ingeniuit
⁊ lacͥmas fudit. s nõ tta
ex corde nec ita ubetes que

Expanded text:
enpaulatim casurum non intellexit. Interea, cum gravi jam libidinis incendio stimularetur, et inflammatus turpi coit se, et solita hymnorum et orationum ministeria ex more persolvit, atque ingressus, ut cibum sumeret, panem quidem invenit mensae superpositum, sed aliquantulo sordidiorem. Admiratus est, et tristis effectus: intellexit enim, quod ipsum respiceret hoc genus monstri: tamen cibo sumto refectus estenim cogitationes ejus quasi jam praesentis et secum positae, secumque accumbentis imago mulieris, quam et complecti sibi videbatur, et ad turpes usus sequenti die ad solita psallendi et orandi officia, sed stabat vagus oculis, et mente captivus. Cumque solito ingressus ad vesperam requireret cibum, panem quidem invenit super mensam, sed sordidissimum ac aridissimum, et quasi a muribus vel canibus undique corrosum. Tunc ille ut hoc vidit, ingemuit, et lacrymas fudit, sed non ita ex corde, nec ita uberes, quae
Abbreviated transcription (Latin):
dei dispẽsac̃onẽ occuriit ei
asbas apolło. Et uideris eũ
ꝑturbatũ. ⁊ nimiũ tristẽ
int̾rogauit eũ dicens. Esli
que est causa tante tristi¬
cie tue. Ille aũt pͥus ex mł¬
ta ꝯfusione animi sui nõ
respondit. quicꝙͣ.Postea
Aũt cum multũ rogaret᷑
asene que cuta seagerẽt᷑
ꝯfessus est dicens. Qͥa co

Expanded text:
currit ei abbas Apollo; et videns eum perturbatum, et nimium tristem, interrogavit eum, dicens: Fili, quae est causa tantae tristitiae tuae? Ille autem prius ex multa confusione animi sui non respondit ei quidquam; postea autem cum multum rogaretur a sene, quae circa se agerentur, confessus est, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
grarant iulcapicns Sie secmo
derestans. Sit in corde mundici
a. in uultu pudicĩa. In cessus cũ¬
grauitate. status cũ reu̾entia.
motꝰ cum maturita te. habitus
cum religione. q̃tinus ubiq
resplendeat scĩtas. emineat
honestas. seruet᷑ hũilitas.¬

Expanded text:
gratanter suscipiens, ut sermo detestana, in vultu pudicitia, in incessu gravitas, status cum reverentia, motus cum maturitate, habitus cum religione, quatenus ubique resplendeat sanctitas, superemineat honestas, servetur humilitas,
Abbreviated transcription (Latin):
re eressus est de sella ⁊
eadem uia qua ⁊ ille mue¬
nis ad scłm redibat. Ałbas
aũt apollo intelligens ꝙ
fcm̃ ecat occurtit ei. Et ac¬
cedens adeũ duit. Ubi. na¬
dis ⁊ que est cansa turba¬
cionis que optinuit te Ille
añt sentiens ꝙ intellent
scs̃ uir que ei euen̾ant p̃
uetecundia nich dicebat
Dixit aũt ei abb̾ apollo Re¬
uercere ĩcellaui tuam ⁊
de cet̾o agnosce uifirmita¬
tẽ tuam. et habe apud
te in⁊ip̃m quia aut igno¬
ratus sis adiabolo usq
lum luctam̃ta. Qd aũt
illud sapiẽtissimũ p̃ceptũ
quo uibem᷑ eriꝑe dos qui
ducunt᷑ ad mort̃e ⁊ nõ ne¬
gligas redim̾e octidẽdos.
s neq ꝑalolam saluatoris
nr̃i dicentis. harundinem
quassatã nõ deb̾e ꝯ fringi

Expanded text:
re, egressus est de cella, et re, egressus est de cella, et eadem via, qua et ille juvenis ad saeculum redibat. Abbas autem Apollo intelligens quod factum erat, occurrit ei. Et accedens ad eum, dixit: Quo vadis? et quae est causa turbationis quae obtinuit te? Ille autem sentiens, quia intellexerit sanctus vir quae ei evenerant, prae verecundia nihil dicebat. Dixit autem ei abbas Apollo: Revertere in cellam tuam, et de caetero agnosce infirmitatem tuam, et habe apud temetipsum; quia aut ignoratus sis a diabolo usquelum luctamenta. Quid autem illud sapientissimum praeceptum, quo jubemur eripere eos qui ducuntur ad mortem, et non negligas redimere occidendos : sed neque parabolam Salvatoris nostri, dicentis : Arundinem quassatam non 574 debere confringi
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Desperans gͦ me ip̃m
ad scłm tedeo. H ec aut̃
pat̾ apollo andiens ue¬
luit sapiens medicꝰ mul¬
tũ togabat ⁊ monebat
eũ dicens. Noli mirari fili
neq desperes de te ipso. lgo
enĩ inhac etate atq cõ¬
u̾sacione ualde ab huiꝰ¬
modi cogitacionib ĩqͥe¬
tor. Ne gͦ defitias ĩ hꝰ modi
occasione que ñ tantũ hu¬
uercere ad cellam tuam
fecit aũt fĩsic. ałbas aũt
apollo discedent abeo ꝑ¬
tenit ad cellam ssliui sẽ¬
nis qui ei desꝑacõnẽ fece¬
rat. ⁊ stans foras dep̃ca¬
tus est dñm cũ lacͥnus
dicens. Dũe qui tẽptatio¬
nes utilit̾ infers. conu̾te
bellũ ꝙ patitur fr̃ ille ĩ
tum in senectute sua dis¬
cat ꝙ tempore longo nõ
didicit. quatiuꝰ ꝯpaciat᷑
pturbant᷑. Qͥ cũ or̃oriem
cõplesset uidit echiopem
stantem uxͣ cellam ⁊ sa¬
giitas mittẽtem ꝯͣ illum
senẽ. quib qrͣ ꝑforatus
statĩ tanꝙͣ ebͥus a uino
huo atq illuc ferebatur
Et cũ nõ nõ posset tolera¬

Expanded text:
perans ergo meipsum, ad saeculum redeo. Haec autem Pater Apollo audiens, velut sapiens medicus multum rogabat, et monebat eum, dicens: Noli mirari, fili, neque desperes de teipso. Ego enim in hac aetate atque conversatione valde ab hujusmodi cogitationibus inquietor. Ne ergo deficias in hujusmodi occasione, quae non tantum hurevertere ad cellam tuam. Fecit autem frater sic. Abbas autem Apollo discedens ab eo perrexit ad cellam illius senis, qui ei desperationem fecerat; et stans foras deprecatus est Dominum cum lacrymis, dicens: Domine, qui tentationes utiliter infers, converte bellum quod patitur frater ille in tum in senectute sua discat quod tempore longo non didicit, quatenus compatiatur perturbantur. Qui cum orationem complesset, vidit Aethiopem stantem juxta cellam, et sagittas mittentem contra illum senem, quibus quasi perforatus, statim tanquam ebrius a vino, huc atque illuc ferebatur. Et cum non posset tolera
Abbreviated transcription (Latin):
nam sedentẽ. ⁊ omnem
militiam aftantem ei. Et
ecce unꝰ de pͥntipib eiꝰ ue¬
niens: adorauit eũ. Cui
diabolus dixit. unde uenis
tu: Et̃ ille Rdit. In illa ꝓ¬
uincia erã: ⁊ suscitaui fel

Expanded text:
nam sedentem, et omnem militiam ejus astantem ei - et ecce unus de principibus ejus veniens adoravit eum. Cui diabolus dixit: Unde venis tu? Et ille respondit: In illa provincia eram, et suscitavi il
Abbreviated transcription (Latin):
monitiones a dũo fiebant
In hĩis gͦ talib ac tantis ꝓ¬
de meritis sius cepit et celes¬
tis bñficii munꝰ uite sue m̾i¬
tum duxit. ꝯtinuo subitͣt
eũ parua quedam desidia
ad u̾tere. Post hec creuit ma¬
ior negligencia ita ut tar¬
dior iam fieret ad ẏmnos
S ⁊ ad orõnem pigrius sur¬
rentur: s ubi parũ quid
exhibitũ fuiss soliti mi¬
mio labore facigata quies¬
cete festinahat. quia sen¬
sus enis repbus effectus de
sublumorib ad infiora
corruerat ⁊ cogitacõnes
sue ꝑ diu̾sa eũ p̃tipicia ra¬
piebant. Erat. ⁊iam ĩcor¬
de enis clanidestina q̃dam
turpis ac nefanda cogita¬
tio ꝯsuetudo tñ pͥor uelut
si decursus aque ⁊̃ cessã¬
te renugio ad huc ex pͥore
impetu nauigiũ ferat ita
uetͥus institutio ad ꝯsueta
hoĩem officia trahebat. ob
qͣm cãm ⁊ stare ad huc in
suo statu uidebat᷑. hic gͦ
cũ post orõnẽ cibũ solito
tequisiss ad uesꝑam ing̾s¬
sus lotũ eũ in quo refici ꝯ

Expanded text:
monitiones fiebant. In his ergo talibus ac tantis pde meritis suis caepit, et caelestis beneficii munus vitae suae debitum dixit: continuo subintrat eum parva quaedam desidia advertere. Post haec crevit major negligentia, ita ut tardior jam fieret ad hymnos, sed et ad orationem pigrius surrentur, sed ubi parum quid exhibitum fuisset soliti mimio labore fatigata, requiescere festinabat: quia sensus ejus reprobus effectus, de sublimioribus ad inferiora ceciderat, et cogitationes suae per diversa eum praecipitia rapiebant. Erat enim jam in corde ejus clandestina quaedam turpis ac nefanda cogitatio, consuetudo tamen prior; velut si decursus aquae, etiam cessante remigio, adhuc priore impetu navigium ferat: ita et vetus institutio ad consueta hominem officia trahebat. Ob quam caussam et stare adhuc in suo statu videbatur. Hic ergo cum post orationes cibum solito requisisset ad vesperam, ingressus locum eum, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
palea est. sic ⁊ hoc ꝙ coram
cerno ignita sartago est. Et
dũ hec loq̃retur gutta ĩni¬
sibilis ignis de illa qͣm di¬
cebat saithagine exi liens
ĩmanũ eius pͥore uidente
cetidit ⁊ mirabile dictu cu¬
dem ⁊ carnem usq ad inti¬
na ossis ꝯsũp̃sit. Tũc ille
acti cũ gemitu. en inquit ĩ¬
dubiã rei dicte ꝓbacio. Nam
sicut ista ꝙͣ uides desartagi¬
ne ꝓ lapra gutta carnis ꝑ¬
tem ꝯsũpsit. sic ꝯfestun to¬
tũ me ignea norago ꝯsu¬
met. priore ad ista stupẽ¬
te it̾um dixit. Ecce sarta¬
ginẽ ip̃am ministri inf¬
nq̃les ꝓpius afferũt ⁊ ut
me insllam mitiant iã
iamq manus ad aptant
Et pꝰ moditũ. Ecce linteũ ĩ
quo iaceo undiq concur¬
tentes accipiũt. ⁊ u ignẽã
ultimũ uale mox ut pͥori
atq hiis qui ad hoc horrẽ¬
dũ spectaculũ ꝯuenerant
dixit. subtracta uoce ac
reflexa ceruice puniendũ
sp̃m cõdempnatis sꝑitibꝰ
cradidit. Tantus u̾o tertor

Expanded text:
palea est, sic & hoc quod coram palea est, sic & hoc quod coram cerno ignita sartago est. Et dum hæc loqueretur, gutta inuisibilis ignis de illa quam dicebat sartagine exiens, in manum eius Priore vidente cecidit, & mirabile dictu, cutem & carnem vsque ad intima ossis consumpsit. Tūc ille acri cum gemitu: en, inquit, indubia rei probatio. Nam sicut ista quam vides de sartagine prolapsa gutta, carnis partem consumpsit, sic cōfestim totum me ignea vorago cōsumet. Priore ad ista stupente, iterum dixit, Ecce sartaginem ipsam ministri infernales propius afferunt, & vt me in illam iniiciant, iam iamque manus adaptant. Et post modicum. Ecce linteum in quo iaceo vndique concurrentes accipiunt, & me in ignitam ultimum vale, mox ut priori, atque his qui ad hoc horrendum spectaculum convenerant, dixit, subtracta voce ac reflexa cervice, puniendum spiritum condemnatis spiritibus tradidit. Tantus vero terror
Abbreviated transcription (Latin):
ad se rediit ⁊ miserabilitꝰ in¬
gemiscens ait. ha. ha. ad iu¬
diciũ et̾nu raptus sũ. ⁊
heu miser et̾na morte dãp̃¬
natus sũ. traditus sum hor¬
rendis tortorib igne ĩ exñ¬
giubili cũ diatolo ⁊ angłis
enis ꝑpetuo cruciandus. Ecce
ecte ignita sarchagd plena
bullienti adipe qͣm corã me
torm̃toꝵ ministti deculerũt.
eamqz ad me frigendum
midiq succend̾unt. Et cũ
iatm bis feterat t̾tio quoq
incu buiss : ille ait. Cessa
cessa ꝓ me orare. nec ꝓ illo
ultraᷤ fatigeris ꝓ quo nlła¬
denus exandieris. Priore añt
dicente fr̃ redi ad cor ⁊ mis¬
dĩam dũ adhuc uiuis ad eore¬
quite. ille adiecit. Putas ait
me ut ĩsamĩ loqui. Nõ in¬
samo. s sana mente q̃ dixi
ꝯfirmo. Et cucullã pͥoris
manu ꝯp̃hendens eũ ĩt̾ro¬
gauit. Nõ ne hoc ꝙ manu
deneo cuculla tuq̃ est. Quo
respondente ẽ adiũxit. Sic
hec uestis cucnlia est ⁊ sicut
hoc ꝙ subtractum mͥ est

Expanded text:
ad se rediit, et miserabiliter inad se rediit, et miserabiliter ingemiscens, ait: Ha! ha! ad judicium aeternum raptus sum, et heu miser! aeterna morte damnatus sum. Traditus sum horrendis tortoribus igne inexstinguibili cum diabolo et angelis ejus perpetuo cruciandus. Ecce, ecce, ignita sartago plena bullienti adipe, quam coram me tormentorum ministri detulerunt, eamque ad me frigendum undique succenderunt. Et cum iam bis fecerat, tertio quoque incubuisset, ille ait: Cessa, cessa pro me orare, nec pro illo vltra fatigeris, pro quo nullatenus exaudieris. Priore vero dicente, Frater redi ad cor, & misericordiam dū adhuc viuis a Deo require, ille adiecit. Putas, ait, me vt insanum loqui? Non insanio, sed sana mēte quæ dixi confirmo. Et cucullam Prioris manu tenens, eum interrogauit. Nonne hoc quod manu teneo cuculla tua est? Quo respondente, est, adiūxit. Sicut hæc vestis cuculla est, & sicut hoc quod substratum mihi est
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ celesti uindicte impia oꝑa
exponebant. Prior ad aucto ti¬
more denuo ad or̃õnem cõu̾tit᷑
et qͣntũ intalicasu possibile
p̃cabatur. Illo ut supͣ or̃õni
iunstante post paululũ paci¬
eus gratulacioĩt notib p̃ces
eius int̾rupit dicẽs. Qesce.
iam ab igne tutus sum. Nã
dũ suꝑme ut dixi cũ impetu
descenderet: int̾positus ẽ lin¬
theus usq ad quẽ ignic ꝑ ue¬
uit. s eum transie nõ potuit
Iaui ⁊ abisto ꝑiculo ereptus
oro ne a me discedas quo us¬
q quis istoꝵ finis futurus
sit agnoscas. Eunc pͥor qui
tam timore qͣm hospitandi
necessitate reced̾e uolebat
substitit ⁊ ab orõne surgens
rursum ei assedit. Cũq st
tantis t̾rorib anxiũ ꝯsola¬
retur ⁊ ut̾q ad inuicẽ ut pͥus
colloq̃retur subito egrotus
ad ĩuisibilia raptus obmu¬
tuit. Prior eũ raptum abhu¬
manis intelligens rei exitũ
p̃stolabatur. cũ ecte post
multũ noctis spaciũ homo

Expanded text:
quem coelestis vindictae impia opera quem coelestis vindictae impia opera exponebant. Prior adaucto timore, denuo ad orationem convertitur, et quantum in tali casu possibile precatur. Illo ut supra orationi instante, post paululum, patiens gratulationis vocibus preces ejus interrupit dicens: Quiesce, jam ab igne tutus sum. Nam dum super me, ut dixi, cum impetu descenderet, interpositus est linteus, vsque ad quem ignis peruenit, sed eum transire non potuit. Iam & ab isto periculo ereptus, oro ne a me discedas quousq. quis istorum finis futurus sit agnoscas. Tunc Prior qui tam timore quam hospitandi necessitate recedere volebat, substitit: & ab oratione surgens, rursū ei assedit. Cumque eum tantis terroribus anxium consolaretur, & vterque adinuicem vt prius colloqueretur, subito ad invisibilia raptus obmutuit. Prior eum raptum ab humanis intelligens, rei exitum praestolabatur, cum ecce post multum noctis spatium, homo
Abbreviated transcription (Latin):
rante mutata uoce eger bene
inquit bene recesser̃t ccude¬
les bestie. ⁊ ꝑ orõnes tuas iam
ultra nuisꝙͣ apparent. Et qr
usq ad ultimũ sp̃m semper
compos sui extitit. nec ut qͥdã
morienciũ solent uł in modi¬
cosensu ĩ minitꝰ fuit ꝯu̾sus
ad pͥorem loquicum eo de
quib lib ut sanissimꝰ aliqͥs
cepit. Cumq tam de huis ꝙͣ
de aliis multa int̾ se u̾ba cõ¬
fertent. hore fere uniꝰ spa¬
cio el apso rursũ inclamate
longe t̾ribilius qͣm pͥmo ex¬
orsus est. En inquit. en ignis
de celo ut torrens mũdans
descendit. Et suꝑ hũc lectũ
moũ ueĩens iam iamq meĩ
fauillam usq comburet. Festi¬
na. ad iuna. ora. si forte et
ab hac morte eripi ualeam
Et hec dicens manib ⁊ brachi¬
is oꝑtoria sublenabat. ⁊ ea
uelut aliquid uiuare possent
ĩisibilib ignib turbatus
opponebat. S nequicͣꝙͣ. Nou
enĩ corporalia tegnuna ab sp̃u¬
alib incendĩs tegere pot̾ant

Expanded text:
rante mutata voce aeger: Bene, rante mutata voce aeger: Bene, inquit, bene. Recesserunt crudeles bestiae, et per orationes tuas jam ultra nusquam apparent. Et quia usque ad ultimum spiritum semper compos sui exstitit, nec ut quidam morientium solent vel in modico sensu imminutus fuit, conversus ad priorem, loqui cum eo de quibuslibet veluti sanissimus coepit. Cumque tam de his quam de aliis multa inter se verba conferrent, horae fere unius spatio elapso, rursum inclamare longe terribilius quam primo exorsus est: En, inquit, en ignis de coelo ut torrens inundans descendit, et super hunc lectum meum veniens, jam jamque me in favillam usque comburet. Festina, adjuva, ora, si forte et ab hac morte eripi valeam. Et haec dicens, manibus et brachiis opertoria sublevabat, eaque velut aliquid juvare possent, invisibilibus ignibus turbatus opponebat. Sed nequidquam. Non enim corporalia tegmina a spiritualibus incendiis tegere poterant,
Abbreviated transcription (Latin):
de uite sue actib ꝑdur̃as
⁊ obstinacione imp̃ia uam
sibi indie ire thesauritans
ĩ morbum incidit quo post
aliqͦt dies ingrauescente ad¬
extrema ꝑuenit adierat eñ.
unsitandi grã pͥor iam dicti
monasterii atq cũ eo ꝑ aliꝙͣ¬
tũ diei spacium ip̃o quoq ro¬
gante ꝑ manserat. Et ecce
nocte suꝑueniente cũ cũctis
clis cedentib solus lecto eius
assideret. damare t̾tibiliter
eger ille ad pͥoiem cepit. Suc¬
curre ait sucturte. scce duo
supͣ omuẽ ferocitatẽ expauẽ¬
dileones ĩme impetum faci¬
unt. ⁊ hianti ore ac rictu fe¬
roti ꝑ frustra discerptũ me
totũ cõsumere uolunt. De¬
p̃care cito dñm. ut ab hiis
oripiar. Añqͣm eoꝵ morsi¬
b cõsumar. Dicebat hoct
tremebat. ⁊ uelut deuora¬
turos fugiens timore de¬
fecto corꝑi uires addente
rectocodebat. Prior uocis
timore erat. ad p̃ces tamẽ
ip̃a necessitate impellente
conu̾sus ꝓ misero iłlo ut po¬
t̾at dnm exorabat. Quo o¬

Expanded text:
dae vitae suae actibus perdurans, dae vitae suae actibus perdurans, et obstinatione impia iram sibi in die irae thesaurizans, in morbum incidit, quo post aliqextrema peruenit. Adierat eum visitationis gratia Prior iam dicti monasterij, atque cum eo per aliquantum diei spatium, ipso quoque rogante permanserat. Et ecce nocte superueniente, cum cunctis discedentibus solus lecto eius assideret, clamare terribiliter æger ille ad Priorem cœpit: Succurre, ait, succurre. Ecce duo supra omnē feritatē expauescendi leones in me impetum faciunt, hiāti ore ac rictu feroci per frusta discerpturi, me totum consumere volunt. Deprecare cito Dominū, vt ab his eripiar, an consumar. Dicebat hic et tremebat, ac velut devoraturos fugiens, timore defecto corpori vires addente, retro cedebat. Prior vero vtimore erat. Ad preces tamen ipsa necessitate impellente conversus, pro misero illo, ut poterat, Dominum exorabat. Quo o
Abbreviated transcription (Latin):
m̾cẽnarii auidissime pasceba¬
tur. mmidisimã atq omia
mundantẽ ꝓp̃i carnem ⁊ sangͥ¬
nẽ ⁊ in altarii sacram̃to fceq̃nt᷑
officio nõ deuocione sumebat
nec ab iumũ dis tñ carns oꝑi¬
b se cohibebat. Cñq ut sus
ĩmunda multo tempore ĩ ce¬
no luxurie uersaretur. ⁊ suis¬
ip̃is fetorib delectaret᷑ t̾ritꝰ
conscĩe malo sicut a liqͣndo ⁊
mali ad horam ꝯpungunt᷑
familiaritatẽ quoꝵdã bonoꝵ
uiroꝵ ex petiit ⁊ albi bone¬
ualus ac frĩb eiusdẽ monas
terii se in amicitia scecietenus
copulauit. Qͥ longo tempo¬
re eñ de uite emendacõne
cõmonentes. ⁊ ut scło renũ¬
ciaret assidue ghortantes
nicħ ab eo impectare p̾ter
manem spem aliqͣndo potie¬
erunt. Nam libent̃ que di¬
cebant au dire se fingens. ⁊
semꝑ eos de conu̾sione sus¬
pendens de societate scorñ
illoꝵ głabatur. nec ãmo¬
nitione nel exemplis eoꝵ a
malis retrahebatur In hiis
atq aliis ꝑdite atq ꝑden¬

Expanded text:
mercenarij auidissime pascebatur. Mundissimam atque omnia mundantem Christi carnē & sanguinem in altaris sacramento frequenter officio, non deuotione sumebat, nec ab immundis tamen carnis operibus sese cohibebat. Cumque vt sus immunda multo tempore in cœno luxuriæ versaretur, & suiipsius fœtoribus delectaretur, territus conscientię malo, sicut aliquando & mali ad horam compunguntur, familiaritatem quorundā bonorum virorum expetiit, & Abbati Bonævallis ac fratribus euisdem monterii se in amicitia specie tenus copulavit. Qui longo tempore eum de vitae emendatione commonentes, et ut saeculo renuntiaret assidue exhortantes, nihil ab eo impetrare praeter inanem spem aliquando potuerunt. Nam libenter quae dicebant audire se fingens, et semper eos de conversione suspendens, de societate sanctorum illorum gloriabatur, nec admonitione vel exemplis eorum a malis retrahebatur. In his itaque aliis perditae atque perden
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmansit omĩ uita suai
luctu ⁊ lacͥmis uidens se¬
diuinitus sibi ꝯcessum
celestis mense bñficiũ ꝑ¬
didisse. Cepit N inlabo¬
re rursus ⁊ sudore uultꝰ
sui maducare panẽsuũ.
Concusit enĩse intͣ spe¬
iacens tam dui lugens flẽs
ꝙ ꝑmansit ĩ or̃onib don
tus decipiaris. uenient aũt
ad te frẽs quos tu ip̃e do¬
cuisti. deferentes tͥ bñdic¬
tiones. quas susciꝑe ne re¬
cuses ⁊ sumens cũ eis cibũ
age gr̃as deo tuo. Eten¬

Expanded text:
a sua in luctu et lacrymis, videns divinitus sibi concessum caelestis mensae beneficium perdidisse: coepit enim in labore rursus et sudore vultus sui manducare panem suum. Conclusit autem se intra spejacens, tandiu lugens flensque permansit in orationibus, donec tus decipiaris. Venient autem ad te fratres, quos tu ipse docuisti, deferentes tibi benedictiones, quas suscipere ne recuses, et sumens cum eis cibum, age gratias Deo tuo. Hae
Abbreviated transcription (Latin):
bilit̾ supplantatũ uclle¬
dicens fr̃ĩb ꝯtinio se cur¬
su rapidissimo ĩ ħ emũ de¬
dit. ⁊ ad speluncã de qua
discesserat rediit ꝓst̾nens
Nisi dñs aduuiass me:
paulominus hĩtass iuin¬
ferno anima mea. Et itũ
paulominus fi ĩ om̃i ma¬
lo.⁊ paulominus ꝯsũma¬
uerũt me int̾ra. Inhoc
uere ꝯ pletũ est ꝙ ait scͥp¬
tura. fratͤ frẽm adiuiuãt

Expanded text:
iter supplantatum, valedicens fratribus, continuo se rapidissimo cursu in eremum dedit. et ad speluncam de qua discesserat rediit: prosternens Nisi Dominus adjuvisset me, paulominus habitasset in inferno anima mea . Et iterum: Paulominus fui in omni malo: et paulominus consummaverunt me in terra . In hoc vero completum est, quod ait Scriptura: Frat
Abbreviated transcription (Latin):
atq obscura om̃i stridore ꝑ¬
turbacõneq repleca. often¬
dit mͥfornacem ignis arden¬
tem.⁊ picem fͣuentem ⁊ quos¬
dam illic tͣtibiles aspectu stan¬
tes suꝑ fornacem. Ego aũt
inspiciens deorsum uideo ma¬
ttẽ meã infornace usq ad
collũ dimersam stridentem
dentib ⁊ igne ardentẽ et.
ũ miũ mł̾tum fetorẽ fĩ. Ui¬
dens aũt me illa cũ ulula¬
tu lamabat ⁊ꝰ filiam me

Expanded text:
cura, omni stridore perturbationeque repleta, ostendit mihi fornacem ignis ardentem et picem ferventem, et quosdam illic terribiles aspectu stantes super fornacem. Ego autem inspiciens deorsum video matrem meam in fornace usque ad collum demersam, stridentem dentibus et igne ardentem, et vermium multum fetorem fieri. Videns autem me illa, cum ululatu clamabat, fili
Abbreviated transcription (Latin):
bitabat. hic cũ plures ãnos
mabstinentia ꝑdurass et
ꝓuectus tempore ꝓpe iam
ad senilem ueniss etatem
om̃i iuitutũ fiore adornatꝰ
ac totius ꝯtinẽcie magnitu¬
drne sublimatus cũ ĩ oracio¬
nib ⁊ ymnis sedule d̾o des̾¬
uitet tanꝙͣ emerito mili¬
ti suo dñs temun̾acõnes pa¬
rat. ut pote qui ĩ corpore
adhric positus instar angłoꝵ

Expanded text:
habitabat. Hic dum plures annos in abstinentia perdurasset, et provectus tempore, prope jam ad senilem venisset aetatem, omni virtutum flore adornatus, ac totius continentiae magnitudine sublimatus: cum orationibus et hymnis sedule Deo serviret, tamquam emerito militi suo Dominus remunerationes parat, utpote qui in corpore adhuc positus, adinstar Angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
totam de more missam
explicasset.iamq se ad
satcam̃ta ip̃a sumenda
pararet: repente caror
cũ sanguine tam ĩmũ¬
dũ ułtra nõ ferens habi¬
tatulũ. ab ip̃ius iam pe¬
ne deng̃tis manib eua¬
nuit. ãmirans clle ⁊ ob¬
stupescens ab altari a¬
tissime missa finita re¬
cessit. Cũq indignacio¬
nẽ dñi tam euidentis
signi oftensione circa se
cõmotã agnosceret. uo¬
lens tam̃ hoc certius cõ¬
ꝓbare scd̾o missam ag¬
gressus est. Cui uniuer¬
sa ut prius ꝑagenti cũ
uentũ esset simł omĩa
ut pͥns subtrasta sunt.
Iam u̾o ut dignũ erat

Expanded text:
totam de more missam totam de more missam explicasset, jamque se ad sacramenta ipsa sumenda pararet, repente caro Christi cum sanguine, tam immundum ultra non ferens habitaculum, ab ipsius jam pene tenentis manibus evanuit. Admirans ille et obstupescens, ab altari citissime missa finita recessit. Cumque indignationem Domini, tam evidentis signi ostensione, circa se commotam agnosceret, volens tamen hoc certius comprobare, secundo missam aggressus est. Cui universa ut prius peragenti, cum ventum esset, simul omnia ut prius subtracta sunt. Jam vero ut dign
Abbreviated transcription (Latin):
Antiqui insidias ĩcurrit.
⁊ in turpẽ s occultam pcc̃i
foueam carnis delectatio¬
ne lapsus est. Sc̃ĩmonia¬
lẽ nãq qͣmdam dñ ĩ ori¬
mis grã insitacõnis adi¬
ret ad postremũ assidui¬
tate colloquii ⁊ in cauta
familiatitate allectus
mi serabili tasu in illam¬
incurtit. Et cũ pꝰ iapsum
ad cor redire. ⁊ qͣm ato re¬
surgere debuiss ꝓpͥis fetib
delectatus dui com̾iti dis¬
tulit. et pcc̃m pcc̃o adiũ¬
gens usum peccandi fecit
sicq longum funẽ quo ar¬
cius string̾etur assidue
pectando conteruit. Cũq
in luto scełum uolitaret᷑
nõ uerebat᷑ tam̃ ad altare
dñi irreuerent̃ accedere
et sacramenta tedẽpcio¬
nis nr̃e missam frequen¬
tuis celebrando temerare
Quod cum longo temꝑt
abiecto timore dei agete
nõ formidaret iram pa¬
iecta de clarant erga se mi¬
rabilit̾ ꝑsensit. Nam ẽi
⁊ scelus nõ desereret ⁊
sacra diuina ĩ puris ma¬
atcrestaret contigit qͣ¬
dam die dũ usq ad ꝑ¬

Expanded text:
antiqui insidias incurrit, & in turpem, sed occultam peccati foueam, carnis delectationem delapsus est. Sanctimonialem namque quandam dum in primis gratia visitationis adiret, ad postremum assiduitate colloquij & incauta familiaritate allectus, miserabili casu in illamincurrit. Qui cum post lapsum ad cor redire, & quam cito resurgere debuisset, propriis fęcibus delectatus, diu conuerti distulit, & peccatū peccato adiungens, vsum peccandi fecit, sicque lōgum funem quo arctius stringeretur, assidue peccando contexuit. Cumque in luto scelerum volutaretur, non verebatur tamen ad altare Domini irreuerenter accedere, & sacramenta redemptionis nostræ, Missam frequentius celebrando, temerare. Quod cum longo tempore abiecto Dei timore agere non formidaret, irā paiecta declarant, erga se mirabiliter persensit. Nā cum & scelus nō desereret, & sacra diuina impuris maattrectaret, contigit quadā die dum vsque ad
Abbreviated transcription (Latin):
te egipti uitam t᷑pissimã
ꝑ om̃e fatinus ducens ita ut
opinatissimuꝰ inflagitiis ha¬
beret᷑. Hic aliq̃ndo dei mis̾acõ¬
nes lacͥmaꝵ fontib diluebat
dieb ac noctib infaciẽ ꝓ sita¬
tus. ⁊ nec alleuare quidẽ autꝰ
oculos ad celum neq uocem

Expanded text:
te, vitam turpissimam per omne facinus ducens, 131 ita ut opinatissimus in flagitiis haberetur. Hic aliquando Dei miserationes lacrymarum fontibus diluebat, diebus ac noctibus in faciem prostratus, et ne allevare quidem ausus oculos ad caelum, neque vocem
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc ip̃m spectatulum
cong̃gata clamore ingenti
cũ cathumo ex ꝓbracõnis
usq ad celum extollebas qͦ¬
modo din̾isus es usq ad in¬
fernũ. Disce gͦ qr qui se ex¬
astat humiliabit᷑. Tũ ille
uelut amens effectus ⁊
deteptionis sue pudorem
nõ ferens gͣuius asem⁊ ip̃o
decipitur qͣm fu̾at a demo¬
nib ante deceptus. Cũ. ⁊t
debuerit reparare semetip¬
sũ ⁊ renonare c̾cam̃ ac sa¬
tisfactionis sue lacͥmis et
humilitatis fructib pͥoris
elacionis culpam delete. H¬
miser nõ fecit s desꝑans
tradidit se om̃ĩ impndicicie
⁊ iniqͥtati. Regressus ẽ enĩ
aduitam scłarem p̃da de¬
monũ fc̃s. Refugit namq¬
a conspectu omĩm scõꝵ ne
quis poss eum salitatibus
monitis de p̃cipicio reuoca¬
ori uite ⁊ abstinencie uolu¬
iss recuꝑass sine dubro et

Expanded text:
ad hoc ipsum spectaculum ad hoc ipsum spectaculum congregata, clamore ingenti, cum cachinno exprobrationis usque ad caelum extollebas, quomodo demersus es usque ad infernum? Disce ergo, quia qui se extollit, humiliabitur . Tunc ille velut amens effectus, et deceptionis suae pudorem non ferens, gravius a semetipso decipitur, quam fuerat a daemonibus deceptus. Cum enim debuerit reparare semetipsum, et renovare certamen, ac satisfactione sui, lacrymis et humilitatis fructibus, prioris elationis culpam delere, hoc non fecit, sed desperans tradidit se omni impudicitiae et iniquitati . Regressus est enim ad vitam saecularem, praeda daemonum factus. Refugit namque conspectus omnium sanctorum, ne quis posset eum salutaribus monitis de praecipitio revocaiori vitae abstinentiae voluisset, recuperasset sine dub
Abbreviated transcription (Latin):
unsandam nc̃etiam defẽ¬
sio ne dignam ostendens
elegantia ⁊ suauitate ser¬
monis uitlinat animũ ho¬
minis ⁊ in affectũ sui illece¬
broso amore deflectit. huic
iam blandrora colloqua
iotus risusq cõmistent᷑
Manꝰ etiã ꝓcax ad mentũ
barbam q qͣi uen̾andi
pare cetuicem molluis col¬
lũ q lenigare. Quid młta:
ad ultim ũ captuñ duxit
militẽ ꝓp̃i. Continuo enĩ
ꝑtutbari uitͣ semret ip̃m
ti sui memor. pascitur cũ
cordis sui concupiscencia.⁊
intra archana cogitacõnũ
suaꝵ fedus cum falsa uo¬
luptate componit. Indinat
stultus lat̾a sua ⁊ efficit᷑
si cut equus ⁊ mulus quib
nõ est intellectus. Atq ubi
obscenos iam conabatur
mite complexus: illa ulu¬
latũ tet̾rimũ dire uocis
emittens umbra ut erat
tenuis ꝑ manus amplec¬
tentis elabit᷑. ip̃mq dede¬
corosis motib manes auris
sectantem fedissima cũ iri¬
sione deseruit. Tum p̃t̾ea
multitudo demonũ ĩ aete

Expanded text:
miserandam, nunc etiam defenmiserandam, nunc etiam defensione dignam ostendens: elegantia et suavitate sermonis inclinat animum hominis, et in affectum sui illecebroso amore deflectit. Hinc jam inter blandiora colloquia, jocus risusque miscentur, manus etiam procax ad mentum barbamque, quasi venerandi pare cervicem mollius, collumque levigare. Quid multa? Ad ultimum captivum ducit militem Christi. Continuo enim perturbari intra semetipsum, ti sui memor. Paciscitur cum cordis sui concupiscentia, et intra arcana cogitationum suarum foedus cum falsa voluptate componit. Inclinat stultus latera sua, et efficitur sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Atque ubi obscoenos jam conabatur inire complexus, illa ululatum teterrimum dirae vocis emittens, umbra ut erat tenuis, per manus amplectentis elabitur, ipsum quoque dedecorosis motibus inanes auras sectantem, foedissima cum irrisione deseruit. Tunc praeterea multitudo daemonum in aere
Abbreviated transcription (Latin):
monachus in hemo
taculum spelunca fuit. uir
sũ me abstinẽtie cotidianũ
uictum labore manuũ que¬
rens ĩ or̃onib die nottuq
ꝑsistens. cunctisq anime
uircutib ftorens. S huis
letis successib elatus cõ¬
fidere quasi in ꝓfect̾ib suis
cepit. ⁊ ñ deo totũ s sibi¬
met ip̃i qd̾ ꝓ fecerat repu¬
tate. Hanc aũt euis intu
⁊ laqueos parat. Quadã
nãq die ad uesꝑam fingit
spetiẽ decore mulieris ob¬
errantis ꝑ ħemũ: que
uelud fessa post nimiũ
laborem accedens ad osti¬
um spelunce monachi.
lassabundam se simłans
ac fatigatam intͥnsetus
ad uoluta genib uiri: ut
dit. Iube ne gͦ tequiesc̾e̾
inangulo cellule tue ne
forte efficiar nocturnus
bostii s p̃da. at ille pͥmũ
miseracronic ohtentu re¬
cepit eam utͣ speluncam
requirens que ei causa er¬
randi ꝑ heremũ fuerit
Illa causam fingit satis
accurate. ⁊ int̾imm uenena
blandim̃toꝵ atq illecebre
uirus ꝑ omnẽ dextũ narra¬
cionis int̾serit. Et nc se

Expanded text:
monachus in hac vtaculum spelunca erat: vir summae abstinentiae, quotidianum victum labore manuum quaerens, in orationibus diu noctuque persistens, cunctisque animi virtutibus florens. Sed hic laetis successibus elatus, confidere quasi in profectibus suis coepit, et non Deo totum, sed sibimetipsi quod profecerat, deputare. Hanc autem intue laqueos parat. Quadam namque die ad vesperam, fingit speciem decorae mulieris oberrantis per eremum, quae velut fessa post nimium laborem, accedens ad ostium speluncae monachi, lassabundam simulans ac fatigatam, intrinsecus advoluta genibus viri, ut dit: jube me requiescere in angulo cellulae tuae, ne forte efficiar nocturnis bestiis praeda. At ille primo miserationis obtentu, recepit eam intra speluncam, requirens quae 130 ei caussa errandi per eremum fuerit? Illa caussam fingit satis accurate, et interim venena blandimentorum, atque illecebrae virus, per omnem textum narrationis interserit, nunc se
Abbreviated transcription (Latin):
mattonã hospitaretur. Cõ¬
sid̾ans aũt mulr̃ adolescẽ¬
tem decorum aspectu cap¬
ta est laq̃o oculoꝵ suoꝵ ⁊
incõcupiscentiã eius exar¬
sit. Cumq tanqͣm honora¬
ciori oĩm seorsum ei lectũ
fecisset p̃parari. surgens
ip̃a de nocte impudent̾
accessit ad eum. Quam
b̾nardus sentiens nec con¬
silii inops cdamare cepit
latrones. latrones. Ad ꝙͣ
uoc̃ẽ fugit mulierꝰ familia
om̃is exurgit luc̾na accendi¬
tur. latro q̃ritur. s mini¬
me iuenitur. Ad lectu¬
los siguli redeunt. fit si¬
lentiũ fuint tenebre sĩc
pͥus: pausant ceteri. s nõ
illa misera requi escit. Ex¬
urgit denuo ⁊ b̾nardi
um nec ab eo qui solus no¬
uerat publicat᷑. usq t̾cio
imꝓba mulier sic repulsa
uix tandẽ seu metu seu des¬
ꝑacione iusta cessauit. Cũ
aũt die sequenti it̃ age¬
rent arguentes b̾nardũ
socũ quos nam tociens ea
nocte latrones sompnia-¬
uerit ꝑquirebant. quib
ille ueracit̾ in q̃t aderat
n hac uita castitatẽ uideł

Expanded text:
ardus hospitaretur. Considerans autem mulier adolescentem decorum aspectu, capta est laqueo oculorum suorum, et in concupiscentiam ejus exarsit. Cumque tanquam honoratiori omnium, seorsum ei fecisset lectulum praeparari, surgens ipsa de nocte impudenter accessit ad eum. Quam Bernardus sentiens, nec consilii inops, clamare coepit: Latrones! latrones! Ad quam vocem fugit mulier, familia omnis exsurgit, lucerna accenditur, latro quaeritur, sed minime invenitur. Ad lectulos singuli redeunt, fit silentium, fiunt tenebrae sicut prius, pausant caeteri, sed non illa misera requiescit. Exsurgit denuo, et Bernardi um, nec ab eo qui solus noverat, publicatur. Usque tertio improba mulier sic repulsa, vix tamdem seu metu, seu desperatione victa cessavit. Cum autem die sequenti iter agerent, arguentes Bernadum socii, quosnam toties ea nocte latrones somniaverit, perquirebant. Quibus ille: Veraciter, inquit, aderat in hac vita, castitatem videlicet,
Abbreviated transcription (Latin):
serat reman̾e aud̾ent. fc̃o
mane miserũ cadauer se¬
pulture mnandatũ ẽ. Post
aliquot aut dies cũ ad
uniu̾sos circa positos ħ tam
t̾ribił fama ꝑueniss rei
u̾itatem ꝓbare uolentes
tu mułũ aꝑueit̃ atq fossã
illam ꝙͣ ĩ t̾nanu ad huc ui¬
uentis pbr̃i gutta p̃nũtia
dãpnacionis fecerat ĩ mor

Expanded text:
serat, remanere auderent. Facto mane miserum cadaver sepulturae mandatum est. Post aliquot autem dies, cum ad universos circa positos haec tam terribilis fama pervenisset, rei veritatem probare volentes, tumulum aperuerunt, atque fossam illam quam in manu adhuc viventis presbyteri gutta praenuntia damnationis fece
Abbreviated transcription (Latin):
quis mortuo collocittus mor¬
temlongiore tempore distuli¬
se narcatur. unde ⁊ iste uisio¬
is horrore ⁊ sc̃i ãmonicõne ꝓ¬
uocatus ftatĩ scło renũtiauit
et fc̃s monachus intͣ pancoc

Expanded text:
quis mortuo collocutus, mortem longiore tempore distulisse narratur. Unde iste et visionis horrore, et sancti admonitione provocatus, statim saeculo renuntiavit, et factus monachus, intra pa