comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Pro Iocip̃o deum et dominũ ã
ĩuocans: adorabat eum. Sic et
illi beati magi prius ꝓtidẽtes
adorauerunt eum: et ita demũ
ei munera obtulerũt. Eodem
modo et nũc iste cadens adorau.
et supplicem obtulit postulatio¬
nem domino dicens. Tu qui di¬
gne adoraris. qui merto coleris:
te ego ut dominũ adoro. Ideoq
et dominũ dico. oꝑa prius cõte¬
stans: et sic u̾ba lequens. Per te
enim omnia facta sunt. Tu gͦ
domine:si uis potes me mũda¬
re. Uoluntas tua opus est. ideo
si uis potes me mũdare. In lau

Expanded text:
Pro hoc ipso Deum et Dominum eum Pro hoc ipso Deum et Dominum eum invocans, adorabat eum. Sic et illi beati magi prius procidentes adoraverunt eum, et ita demum ei munera obtulerunt . Eodem modo et nunc iste cadens adorabat, et sic supplicem obtulit postulationem: Domine, dicens, tu qui digne adoraris, qui merito coleris, te ego ut Dominum adoro, ideoque et Dominum dico. Opera prius contestans, et sic verba loquens. Per te enim omnia facta sunt: tu ergo, Domine, si vis, potes me mundare. Voluntas tua opus est, ideo si vis, potes me mundare. Volu
Abbreviated transcription (Latin):
domino. hoc est ĩclinã¬
tatem et impotenciam ceteroꝵ
misertus est imꝑfectioni corũ
uel ĩfirmitati: sẽcute sunt eum
turbe multe. Aliquãti ꝓpter cari-¬
tatem. aliqͣnti ꝓpter doctrinam:
aliqͣnti propter admirationẽ
et curationem. Et ecte homo le¬
prosus unus ex illis qui curam
querebant.qui leuamen deside-¬
rabant. Et ecce leprosus ueniẽs:
adorabat eum dicens. Domine
siuis potes me mũdare. Deorsũ
currens rogas o homo et ĩ mõ¬
te nichil dicis:Quare sic.Qͥa
tempus et tempora omni ret sũ
celo.Tempus dectrine: et tẽpus
curationis. In monte docuit.
illuminauit. monuit. animas
curauit. corda sanauit. Propt̾¬
ea ergo ego illa maiora temp¬
tare uolui: illa sũma tardare
Psis ergo ab illo cõ¬
pletis: deorsum eo de
monte ad curandũ descendẽte.
sicut de celo ficuti de celestib mõ¬
tibz ad saluandos carnales: ue
rans eum. Anteqͣm peteret ado¬
rarecepit: anteqͣm rogaret cul¬
turam ostendit. Adorauit eũ.

Expanded text:
Domino, hoc est, inclinanDomino, hoc est, inclinanatem et impotentiam caeterorum, misertus imperfectioni eorum vel infirmitati, secutae sunt eum turbae multae, aliquanti propter charitatem, aliquanti propter doctrinam, aliquanti propter admirationem et curationem: et ecce homo leprosus unus ex illis qui curam quaerebant, qui levamen desiderabant. Et ecce leprosus veniens, adorabat eum, dicens: Domine, si vis, potes me mundare. Deorsum currens rogas, o homo, et in monte nihil dicis? Quare sic? Quia tempus et tempora omni rei sub coelo, tempus doctrinae, et tempus curationis. In monte docuit, illuminavit, monuit, animas curavit, corda sanavit. Propterea ergo ego illa majora tentare nolui, illa summa tardare psis ergo ab illo completis, deorsum eo de monte ad curandum descendente, sicuti de coelo, sicuti de coelestibus montibus ad salvandos carnales descrans eum. Antequam peteret, adorare coepit: antequam rogaret, culturam ostendit. Adoravit autem eum.
Abbreviated transcription (Latin):
Ocente ĩ monte dño
discipuli uenerũt
ad eum . sicut alacres
licut domestici. sicut ꝓximi sic̃
amici. uel fratres. Ideo ait do
minus ad eos. Dos estis sal
terre. et uos estis lux mundi.
Nunc u̾o descendente eo de mõ¬
te. turbe secute sunt eum. que
ĩmontem ascendere non potu¬
eunt. ut pigri populi. ut negli¬
gentes. ut imperfecti. Ita et filii
ĩsrael primitus in montẽ ascẽ-¬
dere non ualuerunt. ad obuiã¬
dum deo ꝑgere non potuerunt.
ꝓpter suam irreligiositatem et
impietatem: sed solus moyses
ascendit. et pauci cũ eo senioꝵ
israel. Ita et cum dño discipli.
soli in montem ascenderũt: et
tardiores deorsum steterunt.
Sic et modo iugilantes. et ala¬
cres et fideles anime deũ timen-¬
tes. et dominũ diligentes. et re¬
gna celestia desiderantes. dñm
semꝑ sequentes. post dominũ ĩ
illũm celestem montem ascẽ¬
dunt:audientes apłmn dicen¬
tem. Que sursũ sunt querite:¬
sursũ sunt saꝑite. ubi xp̃s est
in dextera dei sedes¬

Expanded text:
e in monte Domino, discipuli venerunt ad eum sicut alacres, sicut domestici, sicut proximi, sicut amici vel fratres. Ideo ait et Dominus ad eos: Vos estis sal terrae, et, vos estis lux mundi . Nunc vero descendente eo de monte, turbae secutae sunt eum, quae in montem ascendere non potuerunt, ut pigri populi, ut negligentes, ut imperfecti. Ita et filii Israel primitus in montem ascendere non valuerunt, ad obviandum Deo pergere non potuerunt propter suam irreligiositatem et impietatem, sed solus Moyses ascendit, et pauci cum eo seniorum Israel: ita et cum Domino discipuli soli in montem ascenderunt, et tardiores deorsum steterunt. Sic et modo vigilantes et alacres et fideles animae, Deum timentes et Dominum diligentes, regna coelestia desiderantes, Dominum semper sequentes, post Dominum in illum coelestem montem ascendunt audientes Apostolum dicentem: Quae sursum sunt quaerite,sursum sunt sapite, ubi Christus est in dextera Dei sede
Abbreviated transcription (Latin):
i ergo bona sunt se¬
mina bona oꝑa: qͣre
aim laccimis cum
hilarem datorem diligat deus:¬
h̾ic primũ uidete carissum: quo¬
modo maxime ad beatos mres
uerba ista ꝑtineant. Nulli enĩ
tantum impenderunt quantũ
illi qui sespsos ĩpenderunt: sicut̃
dicit aplũs paulus. Et ip̃e u¬
pendar pro aminab ur̃is. Ini¬
peuderunt enim seip̃os confiten¬
do xp̃m: et implendo in euis ad¬
nitorio quod dictum est. Ad mẽ¬
sam magnam sedisti: scito qm̃
talia oportet te p̃parare. Que est
mensa magna. nisi bnde accipi¬
mus corpus xpisti ⁊ sanguinẽ:
Quid est scito qm̃ talia oportet¬
te preparare. nisi quod beatus
iohannes exponit. sicut xp̃us
pro nobis aiam̃ suam posuit:
sic ⁊ nos debemus ꝓ frĩb aiãs

Expanded text:
i ergo bona sunt semina, bona opera; quare cum lacrymis, dum hilarem datorem diligat DeusHic primum videte, charissimi, quomodo maxime ad beatos martyres verba ista pertineant. Nulli enim tantum impenderunt, quam illi qui se ipsos impenderunt: sicut dicit apostolus Paulus, Et ipse impendar pro animabus vestris . Impenderunt enim se ipsos confitendo Christum, et implendo in ejus adjutorio quod dictum est, Ad mensam magnam sedisti, scito quoniam talia te oportet praeparare . Quae est magna mensa, nisi unde accipimus corpus Christi et sanguinem? Quid est, Scito quoniam talia te oportet praeparare; nisi quod beatus Joannes exponit, Sicut Christus pro nobis animam suam posuit, sic et nos debemus pro fratribus animas
Abbreviated transcription (Latin):
salmus qui cantat᷑
domino: uidetur scĩs
martyrib conuenire
S il membra xpisti sunus sic
esse debenus: ad omnes nos per¬
tinere intelligamus. Qui seĩ¬
nant in sacrimis: in gaudio
metent. Euutes ibant ⁊ fle¬
bant: mittentes semina sua
Uenientes autẽ uenient cum
exultacione: portantes mani¬
pulos suos. Quo euntes. et
unde uenientes: Qui seminã¬
tes ini lacrunis: Que sunt se¬
mina: Qui mamipuli: Eñtes
in mortẽ: uenientes a morte.
Euntes nascendo. uenientes re¬
surgendo. S eminantes opera
bona: metentes mercedem eter¬
nã. S emina ergo nostra sunt:
quicqͥd boni fecerimꝰ Maipb̃:¬

Expanded text:
salmus qui cantatur Domino, videtur sanctis martyribus convenire: sed si membra Christi sumus, sicut esse debemus, ad omnes nos pertinere intelligamus. Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent. Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua: venientes autem venient cum exsultatione, portantes manipulos suos. Quo euntes, et unde venientes? Quid seminantes in lacrymis? quae sunt semina? qui manipuli? Euntes in mortem, venientes a morte. Euntes nascendo, venientes resurgendo. Seminantes opera bona, metentes mercedem aeternam. Semina ergo sunt nostra, quidquid boni fecerimus, manip
Abbreviated transcription (Latin):
Iante faciem hely sei-¬
cesdotis. Porro filii hely. filii
belial. nescientes dominum.
neq officiũ sacerdotum ad
populũ:. s quicũq ĩmolass
uictimã. ueniebat puer sacer¬
dotis dũ coquerentur carnes
et hebat fuscinulã tridentẽ ĩ
manu sua. et mittebat eam
ĩ lebetem aut ĩ caldariã. aut
ĩ ollam siue ĩ cacabum. ⁊ õe
qd̾ leuabat fuscinula: tolle¬
bat sacerdos sibi. Sicq faci¬
ebant uniuerso israeli ueni-¬
enti ĩ sylo: etiam anteqͣm ado¬
lerent adipemi. ueniebat puec
sacerdotis. et dicebat ĩmolanti.
Da in carnemais coquã sacer¬
doti. Non enĩ accipiam a te.
carnẽ coctam: sed crudã. Ffer.¬
icebat illi imolãs sciͣ.
Incendatur primũ
iux morẽ hodie adeps:
et tolle tibi qͣntuncũq desiderat
antma tua. Qui respondẽs aie¬
bat illi. Nequaqͣm. Nũc enim
dabis: Aliqquin tollam. Erat
autem peccatum priorũ grande
nimis coram domino: qui a

Expanded text:
te faciem Heli sacerdotis. Porro filii Heli, filii Belial, nescientes Dominum, neque officium sacerdotum ad populum: sed quicumque immolasset victimam, veniebat puer sacerdotis, dum coquerentur carnes, et habebat fuscinulam tridentem in manu sua, et mittebat eam in lebetem, vel in caldariam, aut in ollam, sive cacabum: et omne quod levabat fuscinula, tollebat sacerdos sibi: sic quoque faciebat universo Israeli venientium in Silo. Etiam anteqlerent adipem, veniebat puer sacerdotis, et dicebat immolanti: Da mihi carnem, ut coquam sacerdoti: non enim accipiam a te carnem coctam, sed crudam. icebatque illi immolans: Incendatur primum juxta morem hodie adeps, et tolle tibi quantumcumque desiderat anima tua. Qui respondens aiebat ei: Nequaquam: nunc enim dabis, alioquin tollam vi. Erat ergo peccatum puerorum grande nimis coram Domino: quia
Abbreviated transcription (Latin):
Ominatões autem
uocantur: qui etiam
potestates pͥncipatuũ.
dillimilitudine alta trãscendũt.
Nai principari est: int̾ reliques
priorem existere. Dominari uo
est: etiam subiectos quosqz pos¬
sidere. Ea ergo angelorũ agii¬
na que mira potencia p̾eminẽt.
ꝑ eo qd̃ eis cetera ad obediendũ
subiecta sunt: dominatões uocã¬
tur. Throni quoq illa agmina
sunt uocata. quib ad excenda
indicia sua semꝑ deus om̃ipo¬
tens p̾sidet. Quia enĩ thronos
latino eloquio sedes dicimꝰ thro¬
ni dei dicti sunt hi. qui tanta
diuinitatis gr̃a replertur.utĩ
es dominus sedeat:nt per eos
iudicia sua discernat. Unde et
ꝑ psalmistã dicitur. Sedes suꝑ
thronũ qui iudicas equitatem.
Cherubin quoq plenitudo sci¬
entie dicitur. Et sublimiora il¬
la agmina idcuro cherubin uo¬
cata sunt: quia tanto ꝑfectiore
sciencia plena sũt: qnͣto clarita¬
tem dei uitinius contemplant.

Expanded text:
ominationes autem vocantur qui etiam potestates principatum dissimilitudine alta transcendunt. Nam principari est inter reliquos priorem existere, dominari vero est etiam subjectos quosque possidere. Ea ergo angelorum agmina, quae mira potentia praeeminent, pro eo quod eis caetera ad obediendum subjecta sunt, dominationes vocantur. Throni quoque illa agmina sunt vocata, quibus ad exercendum judicium semper Deus omnipotens praesidet. Quia enim thronos Latino eloquio sedes dicimus, throni Dei dicti sunt hi qui tanta divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat. Unde et per Psalmistam dicitur: Sedes super thronum, qui judicas aequitatem . Cherubim quoque plenitudo scientiae dicitur. Et sublimiora illa agmina idcirco cherubim vocata sunt, quia tanto perfectiori scientia plena sunt, quanto claritatem Dei viciniu
Abbreviated transcription (Latin):
uocantur illa scõrum spirituũ
agmima. que ex singulari ꝓpui
nanqz ardentes uel inicendentes
uocantur. Queq ita deo ꝯuincta
sunt. ut ĩter et deum mlli alii
spũs intersint. tanto magis ar¬
dent amore: qͣnto hunc uĩtiniꝰ
uident. Quorũ ꝓfecto flamina
anior est. Quia quo subtilius:¬
omni acceptione dignus micha el
archangelus qui pugnauit cũ dyas¬
bolo. Gratia dei ille uictor in celis
extitit. Et ille hostis antiquus pas.¬
angeli et exultent archangeli ⁊ col¬

Expanded text:
ocantur illa sanctorum spirituum agmina, que ex singulari propinamque ardentes vel incendentes vocantur. Que quia ita Deo coniuncta sunt, ut inter hec et Deum nulli alii spiritus intersint, tanto magis ardent amore, quanto hunc vicinius vident. Quorum profecto flamma amor est, quia, quo subtiliusomni acceptione dignus, Michael archangelus, qui pugnavit cum diabolo, gratia Dei ille victor in celis extitit;  Et ille hostis antiquus paangeli et exultant archangeli,
Abbreviated transcription (Latin):
mn sangumne agni. S tolas
quippe martyres in sanguine
agni lauerunt. dum membra
sua que cculis insipiencium
uisa sunt penaix squalore fe¬
dari: sic ꝑcrius fuso pro xpisto
sanguine ab omnib munda¬
uere contagiis. insuꝑ et beate
ĩmortalitatis suce digna red¬
didere. qued lotais ettã dealbasse
stolas in sanguine agui. I deo
sunt inquit ante thronum de.
et seruiunt ei nocte ac die in tẽ¬
plo eius. Non est laboriosa s
amabilis ⁊ optanda seruitus.
indei laudib perpetuo assistere.
Dies quippe ⁊ nos non uicissi¬
tudinem temporis proprie sed
repetuitatem troꝑice significãt.
Nax enim non erit illic: s dieꝰ
una melior in atriis xpisti sr̃¬

Expanded text:
in sanguine Agni . Stolas quippe martyres in sanguine Agni laverunt, dum membra sua, quae oculis insipientium visa sunt poenarum squalore foedari, sic potius fuso pro Christo sanguine ab omnibus mundavere contagiis: insuper et beata immortalitatis luce digna reddidere, quod est lotas etiam dealbasse stolas in sanguine Agni. Ideo sunt, inquit, ante thronum Dei, et serviunt ei die ac nocte in templo ejus. Non est laboriosa, sed amabilis et optanda servitus, in Dei laudibus perpetuo assistere: dies quippe et nox non vicissitudinem temporis proprie, sed perpetuitatem tropice significant. Nox enim non erit illic, sed dies una melior in atriis Christi s
Abbreviated transcription (Latin):
electusq ꝓuincias ꝑturbari
quorũdam psumptione ꝑspi¬
ceret: ad consortium imꝑiĩ uel
laboris olim sibi cõmilitonẽ
herculium maximianũ cesairẽ
fecit. eumqz contra amandũ
et helianum qui ĩ bagandar
cõmouerant ad galliam desti-¬
nauit: cui ad supplementum
ex̾citus legionem thebeã ex ori¬
entalib mlitib ire p̾cepit. Qu
legio. sex milia. secentos sexa¬
ginta sex uiros ualidos animis.
et ĩstructos armis. antiquoꝵ.
romanorũ habebat exemplo. iĩ

Expanded text:
e prouincias turbari| quorundam praesumpcione perspiceret. Ad| consorci“u”m imperii uel laboris olim sibi conmilitonem| herculium maximianum cesarem fecit . eumque| contra amandum et aelianum qui in bacaudarile arma commouerant| ad gallias distinauit. Cui ad subplimentum exercitus| legionem tebeam ex orientalibus militibus dedit . quę| legio sex milia sexcentos ac sexaginta+ uiros ualidos| animis . et instructus armis . antiquorum romanorum| habebat exemplo . hi
Abbreviated transcription (Latin):
sicut beato iob ĩsultabant reges
ita et isti parentes et cognati elꝰ¬
et uridebant uitã euis bicentes.
Ubi est spes tua. pro qua elemo¬
sinas et sepulturas faciebas:
Thobias uero ĩcrepabat eos. di¬
cens. Nolite ita loqui. qm̃ filii
scõrum sumus: et uitam illã
expectamus. quã deus daturu
est. hiis qui fidem suã nunqͣm
mutant ab eo.

Expanded text:
to Job insultabant reges, ita isti parentes et cognati ejus irridebant vitam ejus, dicentes: Ubi est spes tua, pro qua eleemosynas et sepulturas faciebas? Tobias vero increpabat eos, dicens: Nolite ita loqui: quoniam filii sanctorum sumus, et vitam illam expectamus quam Deus daturus est his, qui fidem suam numquam mutant ab eo.
Abbreviated transcription (Latin):
dica: in qua applicuit seruus
domini augustinus et socui eius
uiri ut fertur ferme quadragita
Acceꝑant autem presipiente be¬
ato gregorio de gente francoꝵ¬

Expanded text:
hac ergo applicuit servus Domini Augustinus et socii ejus viri, ut ferunt, fere quadraginta. Acceperunt autem praecipiente papa Gregorio de gente Franco
Abbreviated transcription (Latin):
fractus deuiare.
biuid qui intecpretat
pater meus iste. uel pat
meus est. eius optime
gait figuram. de quo in psalio
scriptum est ex ꝑsona patris di¬
centis. Ip̃e uuocabit me pater
meus es tu. et ego pͥmogenitũ
ponam illum excelsũ pre regib
terre. Clyachim quoq qui latiue
sonat dei resurrestio. uel deus re¬
suscitans. uel deus resuscitabit.
illum typice designat qui ĩ euã¬
gelio ait. Ego sum resurrectio
et uita: qui credit ĩ me. etiam si
mortuus fuerit uiuet. Et item.
Hec est uoluntas inquit. patus¬

Expanded text:
fractus deviare. Abiud, qui interpretatur pater meus iste, vel pater meus est, ejus optime gerit figuram de quo in psalmo scriptum est ex persona Patris dicentis: Ipse invocabit me, Pater meus es tu; et ego primogenitum ponam illum, excelsum prae regibus terrae . Eliacim quoque, qui Latine sonat Dei resurrectio, vel Deus resuscitans, vel Deus resuscitabit, illum topice designat qui in Evangelio ait: Ego sum resurrectio et vita, qui credit in me, etiamsi mortuus fuerit, vivet . Et item: Haec est, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i orbe confluit uen̾ant an-¬
gelicum dep̾catura subsidium
igitur locus tumba uecitatiir
ab incolis. qui ĩ morẽ tumuli
quasi ab arenis emergens: in
altum spacio ducentoꝵ cubitoꝵ
porrigitur. Occeano undiq cĩctu
locus. angustũ admirabilis ĩ¬
sule p̾bet spacium. ĩter ostia sit
obi ĩmergunt mari flumina.
prens queqz hitantib hĩcinde
nõ breue mimuni spatium. Lõ¬
gitudine u̾o ac latitudine a ra¬
dice qua ꝓminet: non multũ
distat ut conicitur ab eo opere.
humani generis ĩcrementum.
distans milib. cocasum prospec¬
tans: ad abrincatensẽ pagum
dirimit a britannia. Nulsa ĩibi
ualet exceri actio mũdialis. his
solis ꝯgruns extat locus: qui
et hos suscipit. ques ad ethera
ardens uirtutũ amor euehit.
Copia tantorũ piscium ibidẽ
repperitur. que plerũq fluminũ
maris qz ĩfusione congeritur.
Proul uero cernentibz iul fore
ĩmo speciosa turris udetur. Sed
et mare recessu suo deuotis po¬

Expanded text:
omni orbe confluit veneranter anomni orbe confluit veneranter angelicum imprecatura subsidium igitur locus Tumba vocitatur ab incolis, ideo quod in morem tumuli quasi ab arenis emergens in altum, in spatio ducentorum cubitorum porrigitur, Oceano undique mari cinctus locus, angustum admirabilis insulae praebet spatium inter ostia situs, ubi immergunt se mari flumina ens quoque habitantibus hinc inde non breve nimium spatium. Longitudine vero ac latitudine a radice qua prominet non multum distat ut conjicitur ab eo opere qhumani generis incrementum distans millibus, occasum prospectans, Abrincatensem pagum dirimit a Britannia. Nulla ibi exerceri valet actio mundalis; his solis congruus exstat locus, qui et hos suscipit, quos ad aethera ardens virtutum amor evehit. Copia tanta piscium ibidem reperitur, quae plerumque fluminum marisque infusione congeritur. Procul vero cernentibus nihil imo speciosa turris videtur. Sed et mare recessu suo devotis po
Abbreviated transcription (Latin):
nitu diuinitatis per cunctũ
orbem gentib euangelizatura
diffunditur. Cunqz congrega¬
tus undiq ex om̃ib locis põ¬
pulus paschalis festiuitatis
p̾stolaretur diem: sacerdotibus
solitas excubias obẜuantib
uoces subitas uigiles audrũt
dicentes. migremus ex hiis se¬
dibus. Doces u̾o subite per an¬
gelos emisse. que enũciauerũt
beatorũ spĩnm demigratõem:
angelicum m̃isterium insimi¬
arunt ad eccl̃iam gentiũ trãs¬
ferendum. Ex quibz patenter
ĩsinuatur ꝙ bectus michael ar¬
changelus misterium qd̃ excu¬
erat in dei quondam populo:
idem sortitus sit apud gentiũ
electionem.
Es itaq ẽẽ deuocio cre¬
dit fidelium proptet
ostensionem signorum. Notũ
enim se fieri uosuit mortalib
etatis nr̃e temporib. quo se hu¬
manũ genus ĩ electorum spũ¬
um societate cegnosceret deno¬
tatum. Deniq adu̾tendum est.
quo misterio locũ mortalib pre¬
uiderit in partib occiduis.ubi ex

Expanded text:
nitu Divinitatis per cunctum nitu Divinitatis per cunctum orbem gentibus evangelizatura diffunditur. Cumque congregatus undique ex omnibus locis populus Paschalis festivitatis praestolaretur diem, sacerdotibus solitas excubias observantibus, voces subitas vigiles audivit dicentes: Migremus ex his sedibus. Voces vero subito per angelos emissae, quae enuntiaverunt beatorum spirituum demigrationem, angelicum ministerium insinuarunt ad Ecclesiam gentium transferendum. Ex quibus patenter insinuatur quod beatus Michael archangelus ministerium quod exercuerat in Dei quondam populum, eumdem sortitus sit apud gentium electionem. aec ita esse devotio credit fidelium propter ostensionem signorum. Notum enim se fieri voluit mortalibus aetatis nostrae temporibus, quo se humanum genus in electorum spirituum societate cognosceret devocatum. Denique advertendum est quo mysterio locum mortalibus praeviderit in partibus occiduis, ubi ex
Abbreviated transcription (Latin):
in patriarchis populo israelitico
defensionis attribuerat opem:
ip̃e custos existeret. ac preuius
uoratis filiis ꝑ adoptionem. ii¬
anq legitur ĩ uisione
canielis ꝓphete: dicẽte
Ieidem angelo. Nemo
est adiutor uieus ĩ om̃ib hiis
nisi michael archangelus pͥn¬
ceps uester. Princeps inquit ue¬
ster: popli uidelz iudeorum. xpõ
uero domino in ꝓpria ueniẽte.
atq a suis nõ recepto qͥu pocius
prodito: ip̃o ad patrem remeãte
dum aboleretur obseruatio
prisce legis cõstabilitur ãm̃¬
ciatõis euangelice admirabi¬
le sacramentũ: dum exeunte
ꝑ omnem t̾ram sono apłoruz.
cerimonie transferunt sacro-¬
rum ꝑ ministeria angelorũ.
Aĩt etenim hystorie eccłiasti¬
ce. qd̃ post passionem et ascen-¬
sionem dñi ad celes post diu ex¬
pectatam ifraelitarũ plenitu¬
dinem. cũ appropinquaret tẽ¬
pus desolationis qd̃ saluator
eloquio cũ fleti humanitati᷑.
ecclesia apud ilpsolimam mo¬

Expanded text:
in patriarchis populo Israelitico in patriarchis populo Israelitico defensionis attribuerat opem, ipse custos existeret ac praevius vocatis filiis per adoptionem. Namque legitur in visione Danielis prophetae dicente eidem angelo: Nemo est adjutor meus in omnibus his, nisi Michael archangelus princeps vester . Princeps, inquit, vester, populi videlicet Judaeorum. Christo vero Domino in propria venienti, atque a suis non recepto, quin potius prodito, ipso ad Patrem remeante, dum aboletur observatio priscae legis, constabilitur annuntiationis evangelicae admirabile sacramentum, dum exeunte per omnem terram sono apostolorum, caeremoniae transferuntur sacrorum per ministeria angelorum. Aiunt etenim historiae ecclesiasticae quod post passionem et ascensionem Domini ad coelos, post diu exspectatam Israelitarum plenitudinem, cum appropinquaret tempus desolationis civitatis et eloquio cum fletu humanitatis, Ecclesia apud Hierosolymam mo
Abbreviated transcription (Latin):
Ostqͣm gens frans¬
corum xp̃isti gr̃a
ĩsignita. longe.
lateqz.undiqz per
prouincias suꝑborum colla
ꝑdomuisset: childeberto piissimos¬
principe monarchiã tocius occi¬
dui et septemtrionis. necnõ et-
meridiei partes strenue gub̾nã¬
te:qui a om̃ipotens dominus
non solum in om̃ibz gentib.
uerum etiam ĩ omnibz mundi¬
patur. beatus michael archãge¬
lus unus ex septem ĩ conspectu
domini semꝑ assistentiũ. qui
etiam et paradysi ppositus sal¬
uandoꝵ animas ĩpacis regio¬
ne collocatius legitur post eã.
manifestationem quasi ĩmõte
gargano ad adorandũ acglo:¬
nficandum quomͦ et qualitere
uoluit. sicut in scriptis hẽtur ꝯe¬
stendit. his ut comp̾hensum ẽ
ꝑ beatum archangeluĩ patratis.
illuminatis xp̃i gratia cũctis
gentib ĩ orientalib romane
partib: accipere quibz sese indi¬
cus manifestare idem. beatissi¬
mꝰ princeps ciuiũ supnorum uo¬
luerit. p̾sulem occidentaliũ po¬
pulorum.ut qui quondã b̃ndc̃o

Expanded text:
ostquam gens Francorum Christi gratia insignita longe lateque undique per provincias superborum colla perdomuisset, Childeberto rege monarchiam totius occiduae et septentrionis, necnon et meridiei partis strenue gubernante, quia omnipotens Deus non solum in omnibus gentibus, verum etiam in omnibus mundpatur; beatus archangelus unus ex septem in conspectu Domini semper assistentibus, qui etiam et paradisi praepositus salvatorum animas in pacis regione collocaturus legitur, post eam manifestationem qua se in monte Gargano ad adorandum ac glorificandum quomodo et qualiter voluit, sicut in scriptis habetur, ostendit; his, ut comprehensum est, per beatum archangelum patratis, illuminatis Christi gratia cunctis gentibus, in orientalibus Romaniae partibus accipe quibus sese indiciis manifestare idem beatissimus princeps civium supernorum voluerit praesulem occidentalium populorum: ut qui quondam benedicto
Abbreviated transcription (Latin):
Equisitus autẽ sc .ix.
hoc fratres karissimi. quia quod
ueritas affirmat. Ioc ꝓpheta ui¬
E tatis neget. Dalde nanq int̾ se
diuersa sunt. ip̃e est et non sum
Quomodo gͦ ꝓpheta u̾itatis est.
si eiustem ueritatis sermonib
concors nõ est: S si subtilit ue¬
ritas ip̃a requiritur. hoc qd̃ inter
se contrariũ sonuit. quomꝰ con¬
trariũ non sit ĩuenitur. Ad za¬
sione angelus dicit. Ipe pcedet
ante illum: in spũ et uirtute

Expanded text:
equisitus autem Joannes hoc, fratres charissimi, quia quod Veritas affirmat, hoc propheta Veritatis negat? Valde namque inter se diversa sunt Ipse est et Non sum. Quomodo ergo propheta Veritatis est, 1457 si ejusdem Veritatis sermonibus concors non est? Sed si subtiliter veritas ipsa requiratur, hoc quod inter se contrarium sonuit, quomodo contrarium non sit invenitur. Ad Zane angelus dicit: Ipse praecedet ante illum in spiritu et virtute
Abbreviated transcription (Latin):
Uin ergo non uult apx¬
petere nomeu xpisti:
factus est membrũ
xp̃i. Quia dum infirmitatẽ
suam studuit humiliter agnor¬
scere. illius celsitudinẽ meruit
ueraciter obtinere. Sed cum ex
lectione alia redemptoris nr̃i
sentencia ad mentẽ reducitur
ex huius nob lectionis uerbis. o
questio ualde implexa genatur.
Alio quippe ĩ loco ĩquisitus a di¬
scipulis dominus de helye aduẽ¬
tu: Rndit. Helyas ian uenit.
et nõ cognotierũt eum: sed fece¬
runt in eo quecũq uoluerunt.

Expanded text:
um ergo non vult appetere nomen Christi, factus est membrum Christi, quia dum infirmitatem suam studuit humiliter agnoscere, illius celsitudinem meruit veraciter obtinere. Sed cum ex lectione alia Redemptoris nostri sententia ad mentem reducitur, ex hujus lectionis verbis nobis quaestio valde implexa generatur. Alio quippe in loco inquisitus a discipulis Dominus de Eliae adventu, respondit: Elias jam venit, et non cognoverunt eum, sed fecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
mũ. Sicut ille p̾cursor uenturꝰ
est iudicis. ita iste pcursor factͦ
est redemptoris. Qd ergo dñs
fatetur de spũ: hoc iohãnes dene¬
gat de ꝑsona. Quia et iustũ sic
minꝰ de iohanne sentenciã dicet
et iohãnes idem turbis carnalib
nõ de suo spũ sed de corpore rende¬
ret. Contrariũ ergo u̾itati uidet᷑.
ẽẽ qd̃ iohãnes sonuit: s tamen
a ueritatis tramite non recessit.
Qui cũ se etiam ꝓplettam dene¬
gat. quia uidelicet nõ solum po¬
terat redemptorem p̾dicere s etiã-
demonstrare. uel quid nã sic con-¬
tinuo exprimit dũ subiũgit. Ege
uor clamãtis in deserto. Scitis
fratres carissimi quia ungeni -¬
tus filius u̾bum patris uocatur.
iobãne attestante qui ait. In
principio erat ubium: et uerbũ

Expanded text:
ut enim ille praecursor venturus est judicis, ita iste praecursor factus est Redemptoris. Quod ergo Dominus fatetur de spiritu, hoc Joannes denegat de persona, quia et justum sic  de Joanne sententiam diceret, et Joannes eisdem turbis carnalibus non de suo spiritu, sed de corpore responderet. Contrarium ergo veritati videtur esse quod Joannes sonuit, sed tamen a veritatis tramite non recessit. 2. Qui cum se etiam prophetam negat, quia videlicet non solum poterat Redemptorem praedicare, sed etiam demonstrare, quisnam sit continuo exprimit, dum subjungit: Ego vox clamantis in deserto. Scitis, fratres charissimi, quia unigenitus Filius Verbum Patris vocatur, Joanne attestante, 1458 qui ait: In principio erat Verbum, et Ve
Abbreviated transcription (Latin):
pro rachel septem an¬
nis: et uidebantur illi dies pau
ci pre amoris magnitudine.
Dixitqz ad laban. Ca michi
uxorem meã: quia iam tempus¬
est expletum ut ingrediar ad
illam. Qui uocatis multis a¬
micoꝵ turbis ad conuiniũ: fe¬
cit nupcias. Et nesꝑe filiã sua
lyam introduxit ad eum : dans
ancillam filie zelphami noĩe.
Ad quã cum ex more iacob
uitibi: Quare hami ĩposu¬
isti michi: Ruoit laban Nq̃
est in loco nr̃o consuetudinis:
ut minores aute tradamus:
ad mnipcias. Imple ebdomadã
dierum huius copule: et hanc
quoq dabo tibi pro oꝑe quo seĩ¬
uiturus es .mͥ. septem̃ ãnis al¬
is. Adquieuit placito: et ebdoma¬
da transacta rachel duxit uxo¬
rem. cui pater seruã balam de¬
deras. Tandemq ponitus opta¬
tis nupiis: a morem sequentiͤ
priori p̾tulit. seruiens apud
eum septem annis aliis. antͣ¬

Expanded text:
pro Rachel septem annis: et videbantur illi pauci dies prae amoris magnitudine. Dixitque ad Labam: Da mihi uxorem meam: quia jam tempus expletum est, ut ingrediar ad illam. Qui, vocatis multis amicorum turbis ad convivium, fecit nuptias. Et vespere filiam suam Liam introduxit ad eum, dans ancillam filiae, Zelpham nomine. Ad quam cum ex more Jacob vi tibi? quare imposuisti mihi? Respondit Laban: Non est in loco nostro consuetudinis ut minores ante tradamus ad nuptias imple ebdomadem dierum huius copulae et hanc quoque dabo tibi pro opere quo serviturus es mihi septem annis aliis adquievit placito et ebdomade transacta Rahel duxit uxorem cui pater servam Balam dederat tandemque potitus optatis nuptiis amorem sequentis priori praetulit serviens apud eum septem annis aliis
Abbreviated transcription (Latin):
iuo propter patrem. Et qui
manducat me: et ip̃e uiiet ꝓpt̾
me. Non enĩ filius participatio¬
ne patus fit melior. qui est na¬
tus equalis: sicut participatõe
filii ꝑ unitatem corporis et seu-
guinis. qͣm illa manducatio
potatioq significat. efficit nos
meliores. Diuimus ergo nos
ꝓpter xp̃m manducantes eũ:
id est ip̃sum accipientes uitam
eternam. quã non hẽmus ex
nobis. Diuit autem ip̃e ꝓpter
patrem. missus ab eo. quia se¬
metip̃m exinamuit. factus obe¬
diens usq ad lignum cuicis
Sicut nusit me uiuẽs pater. et
ego uiuo propter prẽm. Et qui
madutat me: et ip̃e uiuit ꝓpt̾
me: Ac si diceret. Et ego uiuo
propter pr̃em. idest ut ad illũ tan¬
quam ad maiorem referam uitã
meam. exinantio mea fecit in
qua me misit. Ut autem qͥsq
uiuat propter me: participatio
facit quia manducat me. R̾m¬

Expanded text:
opter Patrem: et qui manducat me, et ipse vivit propter me. Non enim Filius participatione Patris fit melior, qui est natus aequalis, sicut participatio Filii per unitatem corporis ejus et sanguinis, quod illa manducatio potatioque significat, efficit nos meliores. Vivimus ergo nos propter ipsum, manducantes eum, id est, ipsum accipientes aeternam vitam, quam non habemus ex nobis. Vivit autem ipse propter Patrem, missus ab eo, quia semetipsum exinanivit, factus obediens usque ad lignum crucis . Sicut misit me vivens Pater, et ego vivo propter Patrem: et qui manducat me, et ipse vivit propter me. Ac si diceret: Et ego vivo propter Patrem; id est, ad illum tanquam ad majorem refero vitam meam, quod exinanitio mea fecit; in qua me misit. Ut autem quisque vivat propter me, participatio facit qua manducat me.
Abbreviated transcription (Latin):
um enim cibo et potu
id appetant homines.
ut non esuriant neqz
sitiant: hoc ueraciter nõ prestat
nisi iste cibus et potus qui eos
a quibz sumitur ĩmortales et
incorruptibiles facit. id est socie¬
tas ip̃orum scõrum ubi pax erit.
et unitas plena atqz ꝑfecta. Pro¬
pter ea quippe sicut etiam ante
nos hoc intellexerunt homines
dei: dominis noster ihũs xp̃s
corpus et sanguinẽ suum ĩ eis
rebus cõmendauit. que ad unũ
aliquid rediguntur. Ex młtis

Expanded text:
um enim de cibo et potu id appetant homines, ut non esuriant, neque sitiant, hoc veraciter non praestat nisi iste cibus et potus, qui eos a quibus sumitur immortales et incorruptibiles facit: id est societas ipsa sanctorum, ubi pax erit et unitas plena atque perfecta. Propterea quippe, sicut etiam hoc ante nos intellexerunt homines Dei, Dominus noster Jesus Christus corpus et sanguinem suum in eis rebus commendavit, quae ad unum aliquid rediguntur ex multis.
Abbreviated transcription (Latin):
Enqz iam exponit qͦ¬
modo id fiat quod lo¬
quitur: et quid sit
manducare corpus eius. et san¬
guinem bibere. Qui maducat
meam carnem et bibit meum
sanguinem:ĩ me manet ⁊ ego
in eõ. hoc est manducare illã
escani. et illum bibere potum.i
xp̃o manere: et illum manẽtẽ
in se habere. Ac per hoc qui non
manet in xp̃o. et in quo non
manet xp̃s: procul dubio non
manducat spũaliter eus car¬
nem. licet corporaliter et usi¬
biliter premat dentibus sacra¬
menta corporis et sangunis
xp̃i. Sed magis tante rei sacra¬
mentum ad iudiciũ sibi man¬
ducat et bibit. qui ĩmundus
presumit ad xp̃i accedere sacra¬
menta. Que alius non dig¬
ne sumit. nisi qui mũdus est
De quib dicitur. Geati mũdo
corde: qm̃ ip̃i deum uidebũt. i

Expanded text:
e jam exponit quomodo id fiat quod loquitur, et quid sit manducare corpus ejus, et sanguinem bibere. Qui manducat carnem meam, et bibit meum sanguinem, in me manein eo. » Hoc est ergo manducare illam escam et illum bibere potum, in Christo manere, et illum manentem in se bibere. At per hoc qui non manet in Christo, et in quo non manet Christus, procul dubio nec manducat spiritualiter ejus carnem, licet carnaliter, et visibiliter premat dentibus sacramentum corporis et sanguinis Christi, sed magis tantae rei sacramentum ad judicium sibi manducat et bibit, qui immundus praesumpsit ad Christi accedere sacramenta, quae alius nemo digne sumit, nisi qui mundus est, de quibus dicitur: « Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . »
Abbreviated transcription (Latin):
proprie xp̃i erat que specialiter
eius nũciabat aduentum. Et
us mundi istius tempora. cuisꝰ.¬
qz distinguerent. Hec uero pro.¬
dire iussã est: ut ip̃m dominũ-
et regui celestis adesse tempus
dimus stellam eius:
es uenimus adorare
eum. Ecce xp̃m qui non hent
habere uolunt: et ĩuenire ꝯten¬
dunt. Iudeus deum sitũ refu¬
git:paganus ĩquirit. Quod
ꝓxins nõ agnoscit: alienus
intelligit. Gentilis stellam xp̃i
ĩuidet. Sicut latum est in sua
uenit. et sui eũ non receperũt.
Dere iudea durissima suaq ĩfi¬
delitate creata: nõ uidebat qd̃
stella radiabat: nec audire po¬
terat qd̃ angeli conlamabãt.
Igitur ĩquirentib magis ac
dicentib. Ubi est qui natus
est rex iudeorum: Conturbatꝰ
est herodes et om̃is ihpsolima
cum illo. Turbatur rex regno
suo. metuẽs. credo nescius. quia
xp̃us non ueniebat. regnũ eiꝰ
inuadere sed saluare. et ꝙ nilli
inferret mortẽ: qui esset uita
cunctoꝵ. Et cum ambularent
Nunqͥd dicere et clamare uide

Expanded text:
roprie Christi erat, quae specialiter ejus nuntiabat adventum. Et ut mundi istius tempora cursusque distinguerent; haec vero prodire jussa est ut ipsum mundi Dominum et regni coelestis adesse tempus dimus stellam ejus, et venimus adorare eum. Ecce Christum qui non habent habere volunt, et invenire contendunt. Judaeus Deum suum refugit, paganus inquirit: quod proximus non agnoscit, alienus intelligit: gentilis stellam videtdet, et invidet, sicut lectum est: In sua venit, et sui eum non receperunt . Vere Judaea durissima, suaque infidelitate caecata, non videbat quod stella radiabat, nec audire poterat quod angeli conclamabant. Igitur, inquirentibus magis et dicentibus: Ubi est qui natus est rex Judaeorum? Et turbatus est Herodes, et omnis Hierosolyma cum illo. Turbatur rex regno, credo, metuens suo; nescius quia Christus non veniebat regnum ejus invadere, sed salvare; 81 et quod nulli inferret mortem, qui est vita cunctorum. Et cum perambularent Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
it ꝓphetarum pre¬
simi. Illumina re
uluminare sausalem: adest enĩ
lumentuum. et maiestas domi¬
ni in te orta est. Ierusalem uero:
manifestum est ẽẽ fidelium ci¬
uitatem. Unde nos fratres qui
portas celestis ierlĩn cepimus
introrre: illuminati salutaribꝰ
sacramentis in conspectu dei no¬
stri. nouo gaudio neccesse est
exultemus: quia noua stella¬
hodie nouo mundo hominem

Expanded text:
it prophetarum praesimi: Illuminare, illuminare Jerusalem; adest enim lumen tuum et majestas Domini in te orta est. Jerusalem vero manifestum est esse fidelium civitatem. Unde nos, fratres, qui portas coelestis Jerusalem coepimus introire, illuminati salutaribus sacramentis in conspectu Dei nostri novo gaudio necesse est exsultemus, quia nova hod
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s ihũs a pr̃e ueniens. deus
et homo natus efemina:sub
fidem gentium dedicauit. Qui
qmuis diuinitatem suã nr̃i
corporis obumbratione uela¬
ret: deum tamen ẽe illum celũ
prodidit. et terra cegnouit. Hu¬
milis quidem sed mirabilis.
uenit xp̃us: ut pariter in eo.
et assumpte carnis ueritas. et
ineffabilis dectatis natura
uanqͣm nascentem
illum cunabula t̾re-¬
lia susceperint:non
tamen esse terrenũ. celeste sig¬
naculum testabatur. In cumis
atq iacebat: s radiabat e celo.¬
gentiles regnabat. In bethleem.¬
xp̃us lactabatur a matre: et in
caldea adorabatur a magis. Ait
Ecce magi ab oriente uenerunt¬
qui natus est rex iudeoꝵ. Qͣm
bene ab oriente ꝓpare dicunt᷑:
qui adoraturi ueniunt sempi
ternũ orientem de quo dictũ
est.Et uisitauit nos oriens ex
alto: illuminare hiis qui in te¬

Expanded text:
sus, a Patre veniens, Deus et homo natus e femina sub fidem gentium dedicavit: qui quamvis divinitatem suam nostri corporis adumbratione velaret, Deum tamen esse illum coelum prodidit, et terra cognovit. Humilis quidem, sed mirabilis venit: ut pariter in eo et assumptae carnis veritas, et ineffabilis Deitatis natura uam nascentem illum cunabula terrena susceperint, non tamen esse terrenum coeleste signaculum testabatur. In cunis namque jacebat, sed radiabat in cogentiles regnabat; in Bethlehem lactabatur a matre, et in Chaldaea adorabatur a magis. Ait Ecce magi ab Oriente adveneruntqui natus est rex Judaeorum ? Quam bene ab Oriente properare dicuntur, qui adoraturi sempiternum veniunt Orientem, de quo dictum est: Et visitavit nos Oriens ex alto: illuminare his qui in te
Abbreviated transcription (Latin):
ad cõuiuiũ tuum uenio gratias
agens. quia me dignatus es dñe
ihũ xpiste ad tuas epulas ĩuitare
sciens ꝙ ex toto corde meo desidera¬
meis sim. cum quibz ueniens ĩu¬
tasti me. aꝑi michi ianuam uite.
et ꝑduc me ad cõmuiũ epularũ
tuarum. tu es enĩ xp̃us filius dei
uiui qui precepto pr̃is mundum
saluasti. tibi gratias referimus ꝑ¬
⁊ infinita.¬

Expanded text:
ad convivium tuum venio, gratias agens, quia me dignatus es, Domine Jesu Christe ad tuas epulas invitare, sciens quod ex toto corde meo desiderameis sim, cum quibus veniens invitasti me. Aperi mihi januam vitae, et perduc me ad convivium epularum tuarum. Tu es enim Christus Filius Dei vivi, qui ex praecepto Patris mundum salvasti, tibi gratias referimus per infinita
Abbreviated transcription (Latin):
amaram. Iudei enim propt̾ea
ih̃m̃ tradiderunt iuditi pilato
ut quasi ip̃i a morte eius ui¬
derentur ĩmiuines. Nam cum
dixisset eis pilatus. us euui
noris sui: in iudicem hominem
refundere uoluerũt. Sed nuĩquid

Expanded text:
m. Etenim propterea eum dederunt judici Pilato, ut quasi ipsi a morte ejus viderentur immunes. Nam cum dixisset eis Pilatus, Vos eum noris sui in judicem hominem refundere volebant: sed numquid
Abbreviated transcription (Latin):
pueri. anͣ. Geata ꝓgenies unde xp̃s
natus est. qͣm gloriosa est uirgo
que celi regem genuit p̃s Laudate¬
ͣ. Sub tuam protec¬
tionem confuginius. ubi infirmi:
acceperunt uirtutem. et propt̾ hyc¬

Expanded text:
em. Antiph. Beata progenies unde Christus natus est, quam gloriosa est Virgo, quae coeli Regem genuit, ut« Sub tuam protectionem confugimus, ubi infirmi acceperunt virtutem, et propter hoc
Abbreviated transcription (Latin):
excussum est ferrum de securi:
et statim ĩmersũ est. Rogauit
lelyseum qui amiserat ferrũ.
Misit eciam helyseus lignũi
aquã: et ferrum natauit. Ati¬
q etiam hoc p̾ter naturã fac-

Expanded text:
excussum est ferrum de securi, et statim mersum est. Rogavit Elisaeum, qui amiserat ferrum: misit etiam Elisaeus lignum in aquam, et ferrum natavit . Utique et hoc praeter naturam fac
Abbreviated transcription (Latin):
onsumpta qz est oĩs
caro que mouebatͤ
suꝑ terram: uolucrũ
animantium. bestiarũ. om̃iũꝙ
reptilium que reptant suꝑ ter¬
ram. Uniuersi homines. et
cuncta in quib spiraculũ uito
est in terra: mortua sũt. Et de¬
lant deus omnẽ substanciã
que erat suꝑ terram ab homi¬
ne usz ad pecus: tam reꝑtile ꝙͣ
uolucres celi: et deleta sunt de e¬
terra. Remansit autem solus
nce: et qui cũ eo erant in archa
Obtinuerũt qz aque terras:
centum quinquagĩta diebz.¬

Expanded text:
onsumptaque est omnis caro quae movebatur super terram volucrum animantium bestiarum omniumque reptilium quae reptant super terram universi homines et cuncta in quibus spiraculum vitae est in terra mortua sunt et delevit omnem substantiam quae erat super terram ab homine usque ad pecus tam reptile quam volucres caeli et deleta sunt de terra remansit autem solus Noe et qui cum eo erant in arca obtinueruntque aquae terras centum quinquaginta dieb
Abbreviated transcription (Latin):
pprehendetienĩ uir fra-¬
trem suum domesticũ
mentum tibi est: pͥnceps esto
nr̃. ruina autẽ hec sub manu
tua. Et rendebit in die illa di¬
cens. Non sum medicus. et ĩ
domo mea nõ est panis. neq
uestimentũ. nolite constituere

Expanded text:
pprehendet vir fratrem suum, domesticum mentum tibi est, princeps esto noster, ruina autem haec sub manu tua. Et respondebit ille: Non sum medicus, et in domo mea non est panis neque vestimentum; nol
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑunctantib magis. et he-¬
uode querente. ubi xp̃us scd̃m
scripturarũ testimonia nasce-¬
retur. hoc responderũt de ꝓphe¬
tico elcquio. qd̃ indicabat stel¬
la de celo: Que utiq poteret
magos ihosolimis pret̾missis
usz ad cinabula pueri. sicut
postinodũ fecit sua significa¬
tione ꝑdricere: nifi ad confu¬
tandam iudeorum duriciam
ꝑtimuisset. ut nõ solum duc-¬
tu syderis. sed eciam ip̃orum pro¬
⁊ fessione ĩnotesceret natiuitas
saluatoris. Iam ergo ad eru-¬
ditc̃em gentium fratres ꝓphe¬
ticus sermo transibat. et prenũ¬
tiatum antiquis xp̃m oracu
lis aliengenarũ corda discebãt:
cum iudeorũ infidelitas u̾itatẽ
ore ꝓferret. et mendaciũ corde
retineret. Noluerũt enim eũ¬
agnoscere cculis. quẽ de sacris
indicabant libris. ut quẽ ado¬
rabant in infancie infirmita¬
te humilem: postea crucifixer̃t
in uirtutum sublimitate fulgẽ¬

Expanded text:
qui percontantibus magis, et Hequi percontantibus magis, et Herode quaerente, ubi Christus secundum Scripturarum testimonium nasceretur , hoc responderunt de prophetico eloquio, 116 quod indicabat stella de coelo. Quae utique poterat magos Jerosolymis praetermissis usque ad cunabula pueri, sicut postmodum fecit, sua significatione perducere; nisi ad confutandam Judaeorum duritiam pertinuisset, ut non solum ductu sideris, sed etiam ipsorum professione innotesceret nativitas Salvatoris. Jam ergo ad eruditionem gentium propheticus sermo transibat, et praenuntiatum antiquis oraculis Christum alienigenarum corda discebant: cum Judaeorum infidelitas veritatem ore proferret, et mendacium corde retineret. Noluerunt enim agnoscere oculis quem de sacris indicaverant libris: ut quem non adorabant in infantiae infirmitate humilem, postea crucifigerent in virtutum sublimitate fulgen
Abbreviated transcription (Latin):
uolens primordia
suspecti sibi regis ex¬
tinguere. huic dispensationi nes¬
sciens seruiebat. ut dum atrcci
intentus facinori. ignotũ sibiꝰ
puerum ĩdiscreta cede infant.¬
celitus dominatoris ortum.
insignior ubiq fama lequere¬
tur: qm promptiorem ad nar¬
randum diligentioremq fa¬
tiebat. et suꝑne significatioĩs
nouitas. et cruentissimi perse¬
cutoris impietas. Tunc autẽ
egypto saluator illatus est.
ut gens antiquis erroribz de¬
dita. iam ad uicinã salutem
ꝑ occultam grãm uocaretur
gitur dilectissimi dies iste ap¬
domini consecratus. specialẽᷤ
in toto mũdo obtinuit digni¬
tatem. Que in nr̃is cordibus.
digno debet splendore claresc̃e
ut rerum gestarũ ordinem
nõ solum credendo sed ⁊̃ ĩtelligẽ¬
do ueneremur. Quandã ent̾m̃
gr̃arum actõem debea mus deo
pro illuminatione gentium:
probat excercatio iudeorum. r¬
uid enim tam cecũ
quid tam lucis alie¬
nũ. qͣm illi sacerdo¬
res et scrilł israelitarum fuer̃t.

Expanded text:
volens primordia suspecti sibi regis exstinguere, huic dispensationi nesciens serviebat; ut dum atroci intentus facinori, ignotum sibi puerum indiscreta infanticoelitus Dominatoris ortum insignior ubique fama loqueretur, quam promptiorem ad narrandum diligentioremque faciebat et supernae significationis novitas, et cruentissimi persecutoris impietas. Tunc autem Aegypto Salvator illatus est, ut gens antiquis erroribus dedita, jam ad vicinam salutem per occultam gratiam vocaretur; gitur, dilectissimi, dies iste Domini consecratus specialem in toto mundo obtinuit dignitatem, quae in cordibus nostris digno debet splendore clarescere, ut rerum gestarum ordinem non solum credendo, sed etiam intelligendo veneremur. Quantam enim gratiarum actionem debeamus Domino pro illuminatione gentium, probat obcaecatio Judaeorumuid enim tam caecum, quid tam lucis alienum, quam illi sacerdotes et scribae Israelitarum fuerunt?
Abbreviated transcription (Latin):
xordium nr̃e redemp¬
tiomis fres carissimi
hodierna die nobis
sancti euangelii lectio cõmẽdat
sum narrat ad uirginẽ. ut no¬
uam ĩ carne natiuitatem filii
dei predicaret.per quam nos ab¬
iecta uetustate noxia renouati.
atq inter filios dei computari
possimus. Ut ergo ad promisse
salutis meamur dona ꝑting̾e:
primordiũ euis intenta curemꝰ¬
cordis aure ꝑcipe. Missus est ĩ¬
quit angelus gabriel. a deo ĩ ci¬
uitatem galilee cui nomen na

Expanded text:
xordium nostrae redemptionis, fratres charissimi, hodierna nobis sancti Evangelii lectio commendat, sum narrat ad Virginem, ut novam in carne nativitatem Filii Dei praedicaret, per quam nos, abjecta vetustate noxia, renovari atque inter Filios Dei computari possimus. Ut ergo ad promissae salutis mereamur dona pertingere, primordia ejus intenta curemus aure percipere. Missus est, inquit, angelus Gabriel a Deo in civitatem Galilaeae, cui nomen
Abbreviated transcription (Latin):
eum dominꝰ ex̾cituum flagellũ.
iuxta plagam madian. ĩ petra
oreb et uirgam suam suꝑ ma¬
re. et leuabit eam ĩuia egypti.
Et erit. In die illa auferetur o¬
nus eius de humero tuo: ⁊ iu¬
gum eius de collotuo. et compu¬
trescet iugum afacie olei. Ue
apud maginas cõmendabat
uasa sua. Transierunt cursim:

Expanded text:
eum Dominus exercituum flagellum, juxta plagam Madian in petra Oreb, et virgam suam super mare, et levabit eam in via Aegypti. Et erit in die illa: auferetur onus ejus de humero tuo, et jugum ejus de collo tuo, et computrescet jugum a facie olei. Pro apud Machmas commendabit vasa sua. Transierunt cursim
Abbreviated transcription (Latin):
nuĩ capiant. cor ad te semꝑ ui¬
gilet. dextera tua ꝓtegat famir¬
los qui te diligunt. D efensore
noster aspice. insidiantes repri¬
me. guberna tuos famulos.
quos sanguine mercatus es.
emento nr̃i domine. in gra¬
ui isto corpore. qui es defensor
anime. adesto nobis domine.¬

Expanded text:
um capiant, Cor ad te semper vigilet, Dextera tua protegat Famulos, qui te diligunt. Defensor noster aspice, Insidiantem reprime, Guberna tuos famulos, Quos sanguine mercatus es. Memento nostri Domine In gravi isto corpore; Qui es defensor anime desto nobis Domine.
Abbreviated transcription (Latin):
nens capiti suo. dormiuit ĩ eodẽ
loco. Diditqz in sompnis scalã
stantem suꝑ terram. ⁊ cacumẽ
illius tangens celum. angelos
quoqz dei ascendentes et descẽ¬
dentes per eam: et dominum
ĩnixũ scale dicentemqs. Ego
sum dominus deus patris tui
in qua dormis tibi dabo ⁊ semi
ni tuo: exitqz germen tuũ qͣsi
pulius t̾re. Dilatabeus ad o¬
uentem et occidentem. septem¬
trionem et meridiẽ: et benedi¬
centur ĩte et in semĩe tuo cũcte
trib terre. Et exo custos tuꝰ. quoꝵq
prexeris. et reducam te in ter¬
rain haric: nec dimrtam nisi
compleueris uniu̾sa q̃ dixi .ã.¬

Expanded text:
iti suo dormivit in eodem loco. Viditque in sompnis scalam stantem super terram et cacumen illius tangens celum, angelos quoque Dei ascendentes et descendentes per eam et Dominum innixum scale dicentem sibi: Ego sum Domimus Deus Abraam patris tui inni tuo, eritque germen tuum quasi pulvis terrae. Dilataberis ad occidentem et orientem, septentrionem et meridiem, et benedicentur in te et in semine tuo cunctae tribus terrae; et ero custos tuus quocunque perrexeris, et reducam te in terram hanc: nec dimittam, nisi complevero universa quae dixi.