comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
i epłam tibi misero ñ erit᷑ tuaañ¬
qm tibi reddita sit. pauł̾. imo
ccͣ. Nam simit is ad me iabilla¬
nutuam. ⁊ ego rescribendi cã
litc̃as cã tibi misero simł atqrta¬
tue fient. Item accion ⁊ in hus lit.¬
teris quas tue dicintaxat rei gr̃a
nusõ. Ulĩ si pecieris ame ut te
alitui commendarem ⁊ eas com¬
mendantias tͥ miso lt̃cas. ¶ Si
qua insula influmuine ꝓpria tuae̾. pu
nicħ̾ in ea ꝑublicũ ẽ. pant inmo
in eo gñe ẽ insula quo ripa in flu

Expanded text:
istulam tibi misero, non erit ea tua, antequam tibi reddita fuerit.Paulus: immo contra: nam si miseris ad me tabellarium tuum et ego rescribendi causa litteras tibi misero, simul atque ta fient. idem accidet in his litteris, quas tuae dumtaxat rei gratia misero, ueluti si petieris a me, uti te alicui commendarem, et eas commendaticias tibi misero litteras.Si qua insula in flumine propria tua est, nihil in ea publici est.Paulus: immo in eo genere insularum ripa
Abbreviated transcription (Latin):
one fidei emptor ñ ¶ Deꝑi.
dubie ꝑtipiepto fructus ⁊̃ faliena
re suoi intetim facit. ñ tm̃ eos qui
dñi pene ẽ. denq etiam priusqͥ
ꝑcipiat starmm ubia sol᷑ se patisũ
donc fidei emptoris fiu̾nti nei iͣt¬
ẽ. eares qmͣbona fux eiui longo
tempore capi possit nec ne. ułĩ si

Expanded text:
onae fidei emptor non dubie percipiendo fructus etiam ex aliena re suos interim facit non tantum eos, qui domini paene est. denique etiam priusquam percipiat, statim ubi a solo separati sunt, bonae fidei emptoris fiunt. nec interest, ea res, quam bona fide emi, longo tempore capi possit nec ne, ueluti
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ad imiscapionẽ illud ad fam
ꝑtin̾e. ut quis bona ant mala fi¬
te posatear. nec contͣriũ ẽ ꝙ lon¬
gum tempus currit. Nam eccto
uctus suos facit. ¶ Et oĩm̃ setus
infructusunt. ⁊ iõ ad bone fider
empõrem ꝑtinent ⁊̃ sip̾gnantes in¬

Expanded text:
id est capionem, illud ad factum pertinere, ut quis bona aut mala fide possideat: nec contrarium est, quod longum tempus currit, nam e contuctus suos facit. Et ovium fetus in fructu sunt et ideo ad bonae fidei emptorem pertinent, etiamsi praegnates
Abbreviated transcription (Latin):
lit. aut ꝙ nob miluus eripuit nł
bestie liberatum occupantis exit.
quẽ ad̾m pistis. uł aꝑer. uł auis cũ
por̾atem nrãm euasit. siabalio ca¬
piatur ip̃nis sit̾ ¶putat fap̃ mũ¬

Expanded text:
lit aut quod nobis eripuit? si bestiae liberatum, occupantis erit, quemadmodum piscis uel aper uel auis, qui potestatem nostram euasit, si ab alio capiatur, ipsius fit. sed putat po
Abbreviated transcription (Latin):
ompꝰ tͣctat. tumpastori meo lu¬
piporcos eripent. hos nicine uille
cołonus cũ robustis camib. ⁊ fortił
quos pecoru tui gr̃a patebat. ꝯsecu¬
ti lupis eripuit. aut canes ex¬
torserunt ⁊ tumpaor meus pec̾et
portos. q̃rebatur ittrum euis fc̃i sĩt
poeti. qui eripuit an nr̃i maneant
nam gene quodam uenandi erãt
et quiceꝑant. ita exlonis quoq mĩs
capta abestin marinis ⁊ teitsmb¬

Expanded text:
 tractat: cum pastori meo lupi porcos eriperent, hos uicinae uillae colonus cum robustis canibus et fortibus, quos pecoris sui gratia pascebat, consecutus lupis eripuit aut canes extorserunt: et cum pastor meus peteret porcos, quaerebatur, utrum eius facti sint porci, qui eripuit, an nostri maneant: nam genere quodam uenandi id erant esse qui ceperunt, ita ex bonis quoque nostris capta a bestiis marinis et
Abbreviated transcription (Latin):
si eo aĩo id fec̾it ut ad ꝓprietatis
ri.sia extͣnens esdonet indistincte
soli ꝓprĩetario ad quiritur sdemdi¬
fenins in homine lilo qͥ mͥ bonafi
de seruit. ut si ei aligind donam̾im

Expanded text:
si eo animo id fecerit, ut ad proprietatis ri. si autem extraneus ei donet indistincte, soli proprietario adquiritur. eadem dicemus in homine libero, qui bona fide mihi seruit, ut, si ei aliquid donauerim,
Abbreviated transcription (Latin):
re ceꝑit int̾ oami insulam ⁊ fundũ
tuum nichommꝰ insulatua manet.
s alueus qui fuituit eam insulã
⁊ sundum uicini medius diuid deb
itaut. pars ꝓpͥor insule tue tua pͣs
asit ꝓprior agro uicini eẽ inteniga¬
tur intelligo ⁊ ut ⁊̃ cũ ex alt̾a ꝑte
insule alueus fluminis exarint de¬
sisse insulam ẽẽ. s quo fatilius res

Expanded text:
re coepit inter eam insulam et fundum tuum, nihilo minus insula tua manet. set alueus, qui fuit inter eam insulam et fundum uicini, medius diuidi debet, ita ut pars propior insulae tuae tua, pars autem propior agro uicini eius esse intellegatur. intellego, ut et cum ex altera parte insulae alueus fluminis exaruerit, desisse insulam esse, sed quo facilius res
Abbreviated transcription (Latin):
Nsula ẽ nata influ ¶ Dem.
mine ccͣ frontem agri meysta ut
ꝙ nicħ excederet eiut iongitudore¬
gionem p̾du mei. ⁊ post ea aucta
ẽ paulatim ⁊ ꝓcessit ccͣ fronten⁊
suꝑioris uirim ⁊ inferioris. Quero ꝙ
acccenit. utrum meũ sit. qm̃ ilteo
ad nunctũ. aneuis piri s est cuius
fuiss ꝓculus. R flum̃ istud inquo¬
susułam cͣcͣ frontem agrtui na¬
tam ẽẽ scripsiimus. ita ut ñ excede¬
ret longitudmem agri tui. si allu¬
uionis nis ht ⁊ si insula ĩmitio p¬
or fundo tuo fuit qm eius quitrãs
Eumen ht̃. tota tua facta ẽ. ⁊ ꝙ p
ĩ insuła ccͣ frontem uicinoꝵ. suꝑio¬
ris atq inferioris uł ⁊̃ ut prõpri

Expanded text:
nsula est enata in flumine contra frontem agri mei, ita ut nihil excederet longitudo regionem praedii mei: postea aucta est paulatim et processit contra frontes et superioris uicini et inferioris: quaero, quod adcreuit utrum meum sit, quoniam meo adiunctum est, an eius iuris sit, cuius fuissinsulam contra frontem agri tui enatam esse scripsisti ita, ut non excederet longitudinem agri tui, si alluvionis ius habet et insula initio propior fundo tuo fuit quam eius, qui trans flumen habebat, tota tua facta est, et quet insula contra frontes vicinorum superioris atque inferioris, vel etiam ut propi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cedenti cã ita noua constiatur
ut pͥor ꝑimatur. Nouatio .n. a
noue nom̃ accepit. ⁊ anoua obli¬
gatto stlud ñ int̾ e̾: qualis p̃ces¬
ut obligatio: utrũ naturał an
ausł an honoraria ⁊ utrͣ u̾bis
an re. anconsensis qualis cum
gͥ obligatio sit q̃ p̃cessit noua¬
ri u̾bis pot᷑ ouui modo seqñs
obligatio. aut cuulr̃ teneat:
aut naturaur. ut puita si pu¬
pillus sũ tutoris auctoritate peo¬
muserit. ¶dem
possunt. qd̾ cumq emĩ siue u̾bis
contractum ẽ: sũ ũ u̾bis. noua¬
ri potest. ⁊ tͣsire inu̾boꝵ obli¬
gationẽ. ex qͥcunq obligatõne.
dinin sciamus nouationem
ita demum fierisi hoc agatur.
ligatoes ꝑ omp̃.¬

Expanded text:
cedenti causa ita noua constituatur, ut prior perematur. nouatio enim a nouo nomen accepit et a noua obligatione.Illud non interest, qualis processit obligatio, utrum naturalis an ciuilis an honoraria, et utrum uerbis an re an consensu: qualiscumque igitur obligatio sit, quae praecessit, nouari uerbis potest, dummodo sequens obligatio aut ciuiliter teneat aut naturaliter: ut puta si pupillus sine tutoris auctoritate promiserit. 2 Idem possunt: quodcumque enim siue uerbis contractum est siue non uerbis, nouari potest et transire in uerborum obligationem ex quacumque obligatione, dummodo sciamus nouationem ita demum fieri, si hoc agatur, ligationes. 3 Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
ueniri. Cum alt̾o aũt reo. uł in
solidum. siñ fu̾nit societas. uł in
patẽ si sotis fucrunt porte cre¬
ditorẽ ag̾eiꝙ si creditor fideuis
ditori. pitto comiemre confusi
ponamus unũ ex reis ꝓmitten¬
di pactum ẽẽ. ne a se pet̾etur:
Detũ mandatorẽ sonisse. mã¬
dati iudtcõ conueni pot̾it. etĩa
eum cũ quo pactinẽ. Non .ni.
epactũ c̾oitoris pollit allienã
obligationẽ. ¶Placet man¬
datorem tem̾i ⁊̃ si feneñator
creditori mandet petunam

Expanded text:
reo uel in solidum, si non fuerit societas, uel in partem, si socii fuerunt, posse creditorem agere. quod si creditor fideiussditori, puto conuenire confusioponamus unum ex reis promittendi pactum esse, ne a se peteretur, deinde mandatorem soluisse: mandati iudicio conuenire potuit etiam eum, cum quo pactum est: non enim pactum creditoris tollit alienam actionem.Placet mandatorem teneri etiam si faeneraturo creditori mandet pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
rem agebat. cautom ded̾at
ratam rom dñm hĩturimi.
postea uicto eo dñs reu̾sus it̾¬
um de eadẽ re agebat ⁊ tum
reus ag̃e hr̃et possõm ⁊ nomit
tus ẽ. in amplius fidenissora ñ
tenentur. hoc .it. ñ d imputa¬
ri fideuissorib quodille ꝓpt̾ su¬
am penam p̃sitit. ¶lp̃¬

Expanded text:
rem agebat, cautionem dederat ratam rem dominum habiturum: postea uicto eo dominus reuersus iterum de eadem re agitabat, et cum reus haberet possessionem, et noluit tus est: in amplius fideiussores non tenentur: hoc enim non debet imputari fideiussoribus, quod ille propter suam poenam praestitit. DE N
Abbreviated transcription (Latin):
gato. fideuissor in usum fructũ
accipiatur. q̃situm ẽ uttũ oblige¬
obligetur qͣi fiind. nobis in eo
uidetur dubitatõ ẽẽ. Aisus. fructꝰ.
pars rei sit: an ꝓprium quiddã
S cum usu fructus fundi uisẽ.
utuule ẽ fidenisioꝵẽ exsua per¬
missione ñ ten̾i. ¶Adeo aser-¬
uo pot̾ fideuissor actipi: ut ip̃e
quoq dñs in id ꝙ sibi debetur
fidenissorẽ abeo recte accipit᷑.¬
accipiat. qm̃ fidenissorẽ ⁊ ab eo
ip̃o seruo int̾rogari: nichil im¬
pedit. ¶ Si afunoso stipulatus
fu̾is: ñ posse te fideuissorẽ acci¬
ꝑe c̾tum ẽ. qͥa ñ solum ip̃a fa¬
pulatio nulla int̾cessiss s ne-
gñi quidẽ nillum gestũ intel¬
ligitur. qd̃ si pfurioso iure ob¬
ligato fidenissorẽ acceꝑo: re-¬
go drm ẽ: malefirõꝵ fidenisso¬
rem accipa nͣ posse. nec sit intel
ligi d. ut inpenã furti nͣ cui sur¬
tũ fcm sit. fideuissorẽ acciꝑe nõ
posłit. Nam pensa obmale fitia
solui: magna rõ suadet. s ita

Expanded text:
gatio fideiussor in usum fructum accipiatur, quaesitum est, utrum obligeobligetur quasi in aliud. nobis in eo uidetur dubitatio esse, usus fructus pars rei sit an proprium quiddam: sed cum usus fructus fundi ius est, inciuile est fideiussorem ex sua promissione non teneri. Adeo a seruo potest fideiussor accipi, ut ipse quoque dominus in id, quod sibi debetur, fideiussorem ab eo recte accipiat: quem fideiussorem etiam ab eo ipso seruo interrogari nihil impedit. Si a furioso stipulatus fueris, non posse te fideiussorem accipere certum est, quia non solum ipsa stipulatio nulla intercessisset, sed ne negotium quidem ullum gestum intellegitur. quod si pro furioso iure obligato fideiussorem accepero, tego dictum est maleficiorum fideiussorem accipi non possgi debet, ut in poenam furti is, cui furtum factum est, fideiussorem accipere non possit nam poenas ob maleficia solui magna ratio suadet, sed ita
Abbreviated transcription (Latin):
ad tp̃s uite sue dunitaxat ob¬
ligaretur. pendente conditio¬
nẽ accepto latum fu̾it ⁊ is fide¬
nissor ad huc pendente ꝯditiõe
mortinus fu̾it: confestim arco
pete possum. quia existens cõ¬

Expanded text:
ad tempus uitae suae dumtaxat obligaretur, pendente condicione acceptum latum fuerit et is fideiussor adhuc pendente condicione mortuus fuerit: confestim a reo petere possum, quia existens con
Abbreviated transcription (Latin):
accipientib mutuam. Ut duo
rei euisdem deuni fu̾int apd̾
aurelenim pannam mãdator
extitit. Iulii bona adfiscũ ue¬
nerunt: simłr. ⁊ c̾ditori sistus
successerat. maudator allega¬
bat selib̾atũ uire tonfusionis.
quia fiscus tam creditori. qmͣ oe¬
ditori suctesserat. Et quid̃ si uͥ¬
muis debitor fuiss. ñ dubitabam.
sirut fidenissorem ita fideman

Expanded text:
accipientibus, ita ut duo rei eiusdem debiti fuerint, apud Aurelium Palmam mandator exstit‹it›: Iulii bona ad fiscum uen‹e›runt: similiter et creditori fiscus successerat. mandator allegabat se liberatum iure confusionis, quia fiscus tam creditori quam debitori successerat. et quidem si unus debitor fuisset, non dubitabam sicut fideiussor
Abbreviated transcription (Latin):
conuento iudicõ principali debi¬
tors mandator ñ lib̾atur. tñ ubis
successit c̾ditor debitori. Ułi so¬
lutõis iure sublata obligatise.
etiam in andator lib̾atur. sihqͣr
ñ pot̃ ꝓ eodẽ ap̃ euridẽ quis
mandͤator eẽ. S tũ duo rei ꝓ¬
mircenda sunt. ⁊ alt̾i heres ex¬
titit c̾ditor. iusta dubitatatio
c̃: utrum alt̾ quoq lib̾atus ac es
si soluta fuisset petuma. anꝑ
eundem obligati ẽe. ut quẽad¬
modũ inciꝑe alias ñ possunt.
ira nec remaneant. Igiur alt̾¬
umi reum eiusdẽ petume a li¬
b̾ari. ⁊ ꝑ hoc nec fideiustorem.
ł mandatoꝵ eiuispiane qr is
quimandati moitio elig̾e pat̾.
ł treditorẽ. compedituram eiᷤ. ĩsli¬

Expanded text:
conuento principali debitore mandator non liberetur, tamen ubi successit creditor debitori, ueluti solutionis iure sublata obligatione etiam mandator liberatur, uel quia non potest pro eodem apud eundem quis mandator esse. sed cum duo rei promittendi sint et alteri heres extitit creditor, iusta dubitatio est, utrum alter quoque liberatus est, ac si soluta fuisset pecunia, an eundem obligati esse, ut quemadmodum incipere alias non possunt, ita nec remaneant. igitur alterum reum eiusdem pecuniae non liberari et per hoc nec fideiussorem uel mandatorem eius. plane quia is mandati iudicio eligere potest uel creditorem, competituram ei
Abbreviated transcription (Latin):
quitur ołum oꝑumi extͣctioni si sut¬
ficit ꝑmittiur. niunũ opus ꝙ ciu¬
tas uelit trogari. S iminitipio .ꝑ.
logarã ut ex redditu eius uenano
aut sp̃tatła edantur. senatus iueas
cãs erogari uetuit. ⁊ ẜ. eo legatais¬
id ꝙ maxime nefariũ nuntipibͤ
iuidcamit ꝯferre ꝑmititur. ut iued
iunificentia eius qͥ legauit inscͥp

Expanded text:
ioni non sufficit, permittitur in unum opus, quod ciuitas uelit, erogari. sed municipio pecuniam legatam, ut ex reditu eius uenatio aut spectacula edantur, senatus in eas causas erogari uetuit: et pecuniid, quod maxime necessarium municipibus uideatur, conferre permittitur, ut in eo munificentia eius qui legauit inscrip
Abbreviated transcription (Latin):
sasset. ꝗntus mirtius dedi hostib
quorũ erant legati solitus est R̾¬
dere:q̃ hostes si si decepissent. q̃sitũ
ẽ au ciuis romanus mau̾et. quib¬
dã existintantib mañe. aliis contͣ.
qͥa quẽ semel popi̾ꝰ uississet dediex
citate expulitie uid̾r. sicut fate¬
ret. cũ aqua ⁊ igni int̾dic̾et. in qua

Expanded text:
dedi hostibus, quorum erant legati, solitus est respondere. quem hostes si non recepissent, quaesitum est, an civis Romanus maneret: quibusdam existimantibus manere, aliis contra, quia quem semel populus iussisset dedi, ex civitate expulsisse videretur, sicut faceret, cum aqua et igni interdiceret. in qua
Abbreviated transcription (Latin):
treuerunt. de cretũ id ñ minquã
milhꝰ erit mom̃ti. ut paita siobli¬
b̾alẽ artẽ fu̾it constitictũ ł obine¬
dicinã. ob has enĩ causas licet con¬
stitui salaria. ał.
id rescindi dinus ad amis incomine¬

Expanded text:
uam ullius erit momenti: ut puta si ob liberalem artem fuerit constitutum uel ob medicinam: ob has enim causas licet constitui salaria. 5 Caid rescindi diuus Hadrianus Nicome
Abbreviated transcription (Latin):
labsenti miunctaẽ legatio. eãq gͥ¬
tuitam suscepit. pot̾ quis ⁊ ꝑalium
legatõm nitt̾e. ¶ Nuilegationis of¬
fõ fungitur. l suũ negm̃ curare s̃
pat᷑. maguꝰ tũ antoninus ꝑmisit ei
pupille uoĩe ⁊ manuere. ⁊ defende̾
minciau̾it p̃cipue cũ particiꝑẽ offi

Expanded text:
iuncta est legatio eamque gratuitam suscepit, potest quis et per alium legationem mittere. Qui legationis officio fungitur, licet suum negotium curare non potest, magnus tamen Antoninus permisit ei pupillae nomine et instruere et defendere nuntiaverit, praecipue cum par
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe exertͥe ꝓhibetur. id net ꝓsub¬
rectam ꝑsonã ag̾e debet. ⁊ iõ si de¬
curio subiectus alioꝵ nõib pidia
publica colat. q̃ decurionib cõdu¬
dut̾e ñlitet scd̃m legẽ usurpatã
reuocentur. ¶ Ꝙ si defrim̃taria
rõne maliũ usũ cõuersũ ẽ. sua cã
cũ intrem̃to debito restituatur. idq
q̃rela. rõtũ ad nimistratioans sed̾m
fidẽ accqioꝵ ⁊ datoꝵ ponatur. ¶tru¬
m̃tarie petẽ sue noĩe debitor qm pͥ¬
mum soluat. nec̃aria em̃ ob reb
publicis frum̃taria .p. morã sonitio
dnis acciꝑe si debet s debitores quos
nintie compeslantur. ¶ Ad frum̾ti
nitati ñ cõpensari. ierogata debet.
Sin ã frum̃ttaria .p. ĩ alios usus ꝙͣ
quib destinata ẽ com̃sa fu̾it. ułi
ĩ opuis balneoꝵ .p. licet ex bona fide
datũ ꝓbatur conpensari quidẽ fru
debit frum̃tarie. ꝑsone. tũ suis usn¬
ris sit. in modite ⁊ illitite computa¬
toĩs modus ñ ad hibetur. idẽ nec cõ¬

Expanded text:
nomine exercere prohibetur, id nec per subiectam personam agere debet. et ideo si decurio subiectis aliorum nominibus praedia publica colat, quae decurionibus conducere non licet, secundum legem usurpat‹a› reuocentur.Quod de frumentaria ratione in alium usum conuersum est, sua causa cum incremento debito restituatur: idque  administrationis secundum fidem acceptorum et datorum ponatur.Frumentariae pecuniae suo nomine d‹e›bitor quam primum soluat: necessaria enim omnibus rebus publicis frumentaria pecunia moram onis accipere non debet: sed debitores, quos rouinciae compellantur.Ad frumenti uitati, non compensari in erogata debet. sin autem frumentaria pecunia in alios usus, quam quibus destinata est, conuersa fuerit, ueluti  publicorum, licet ex bona fide datum probatur, compensari quidem frumdebiti frumentariae pecuniae cum suis usris fit, immodicae et illicitae computationis modus non adhibetur: id est ne com
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ñẽ . p̃torea si ⁊ sũptus ⁊ itiñis
cõpendiũ subeat. ¶ Aute legati¬
onẽ susceptãsi cui negõm moue¬
atur. ⁊̃ absens. de fendi debetꝰ suscep¬
ta legatione. ñ nuisi in iuncto mu
tra ius gentiũ id cõmissũ ẽẽ exis¬
tuatur. qͥa sci hĩttur legati. Et tõ
sicũ legati ap̃ nos eẽtit gntis alicꝰ
leslumcũ eis indictũtsit. Risi ẽ lib̾.¬
os eos man̾e. ld enĩ iure gentum

Expanded text:
sumptus et itineris compendium suadeat.Ante legationem susceptam si cui negotium moueatur, etiam absens defendi debet: suscepta legatione non nisi iniuncto munetra ius gentium id commissum esse existimatur, quia sancti habentur legati. et ideo si, cum legati apud nos essent gentis alicuius, bellum cum eis indictum sit, responsum est liberos eos man
Abbreviated transcription (Latin):
ltẽ isert̃ agros rei .p. retrah̾e cu¬
ratorẽ ciuitatis deb̾e. licet a bona
fide ẽptorib possid̾ant᷑. tũ possint
ad auctores suos recurrere. Impr̃
distrahendis bonis se gesserint in
simplũ teñi. si ꝑfreudẽ induplũ
nec ad hrdes eoꝵ penã descende̾. ltẽ¬
nit̾ offõ suo futi sunt scd̾mlit¬
t̾as adeiam. itẽ r̾sert̃. acuratore

Expanded text:
t agros rei publicae retrahere curatorem civitatis debere, licet a bona fide emptoribus possideantur, cum possint ad auctores suos recurrere. Idem edistrahendis bonis se gesserint, in simplum teneri, si per fraudem, in duplum: nec ad heredes eorum poenam descendere. Iteniter officio suo functi sunt, secundum litteras Hadriani. Item res
Abbreviated transcription (Latin):
alicuiꝰ R insiitutasit. ñ ẽ compellen¬
dus accusator ad eũ legatõm susci¬
euiꝙ accusatur. ⁊ itadiuifr̃s emuilio¬
rufo resect. ¶ Legati uicarios dare
ai alios possut. nͥ filios suos. ¶ Or¬
dine uuus qͥsq mi̾e leganonis fun¬
gi cogitur. ⁊ ñ alias compellendꝰ est.
mun̾e legatõis fungi. qmͣ si pͥores
qͥ adcuriã lectisunt functi is. S si
legatõ depeiorib uerus de sideret ꝑ¬
sonas ⁊ qm ordine uocantur infẽt¬
ores sunt. ñ obseruandum ordinẽ.
diuꝰ adͥamus ad craxo menio resit.¬
p̃cipit᷑ aũt edc̃o diui uespasiani
oĩb ciuitatib ne ple̾s qͣternos lega¬

Expanded text:
alicuius publice instituta sit, non est compellendus accusator ad eum legationem susciqui accusatur: et ita divi fratreRufo rescripserunt.Legati uicarios dare non ali‹o›s possunt nisi filios suos.Ordine unusquisque munere legationis fungi cogitur: et non alias compellendus est munere legationis fungi, quam si priores, qui in curiam lecti sunt, functi sint. sed si legatio de primoribus uiris desideret personas et qui ordine uocantur inferiores sint, non esse obseruandum ordinem diuus Hadrianus ad Clazomenios rescripsit.Praecipitur autem edicto diui Uespasiani omnibus ciuitatibus, ne plures quam ternos lega
Abbreviated transcription (Latin):
s negdẽ eos ꝗ augeant facultates.
⁊ iuña ciuitatũ sustin̾e possunt.
priuilegis q̃ tenuorib ꝑcollegia
detributis ꝯcessũ uti posse płiphariã
ꝯstitut᷑ ẽ. eos qͥ incorporib allecti st̃ q̃
ĩmunitatẽ p̃bent. nanitularioꝵ si
honorẽ decurionatus agnon̾int. cõ¬

Expanded text:
sed ne quidem eos, qui augeant facultates sed ne quidem eos, qui augeant facultates et munera ciuitatium sustinere possunt, priuilegiis, quae tenuioribus per collegia distributis concessa sunt, uti posse plurifariam constitutum est.Eos, qui in corporibus allecti sunt, quae immunitatem praebent nauiculariorum, si honorem decurionatus adgnouerint, com
Abbreviated transcription (Latin):
imagnie nauicularii induat. ¶ Cõ¬
ductores ⁊̃ uectigaliũ fisci necessita
guntur. Idq ita obseruandũ diui fr̃s¬
ex quo pͥntipali rescͥpto intelligi po¬
t̾it. ñ honorẽ tõductoꝵ datũ cõpel¬
lant᷑. ad mun̾a inunncipalia s neex¬
tenuentur facultates eoꝵ que lub¬
signata sunt filto. Uñ subsisti. pot̃.
paria fiscofecisse dicantur. ¶ Coloni
b̾ant᷑. ut idrmores p̃diis fiscalib ha¬
bemitur. ¶¶b dã collegiis ł corꝑib.
qb ins coesmdi lege ꝓmissũ ẽ ĩmuni¬
tas tribuntur. scł eis collegiis. ł cpepo¬
assimitur. ut fabzoeũ tormis ẽ ⁊ li
qͣ eadẽ rõm originẽ hãnt. ħ ict̾to m¬
stituta suut. ut necͣariã oꝑã pu¬
blicis utilitarib exhiberent. nec oĩb
ꝓmiscue ꝗ assũptisunt in hiss colle¬
giis ĩ munitas datur. s artifitib
dũ taxat. nec aboĩ etare eligi poslt̃
ut diuo pio placuit. ꝙ reꝓbauit ꝓ¬
lixe. ł inbecille ad mod̾ et᷑atis hõies.

Expanded text:
imaginem nauicularii induat.Conductores etiam uectigalium fisci necessitatguntur: idque ita obseruandum diui fripali rescripto intellegi potest non honori conductorum datum, ne compellantur ad munera municipalia, sed ne extenuentur facultates eorum, quae subsignatae sint fisco. unde subsisti potest,paria fisco fecisse dicantur. Coloni erantur, ut idoniores praediis fiscalibus habeantur. Quibusdam collegiis vel corporibus, quibus ius coeundi lege permissum est, immunitas tribuitur: scilicet eis collegiis vel corpoadsumitur, ut fabrorum corpus est et si qua eandem rationem originis habent, id stituta sunt, ut necessariam operam publicis utilitatibus exhiberent. nec omnibus promiscue, qui adsumpti sunt in his collegiis, immunitas datur, sed artificibus dumtaxat. nec ab omni aetate allegi possunt, ut diuo Pio placuit, qui reprobauit prolixae uel inbecillae admodum aetatis homines.
Abbreviated transcription (Latin):
seruerit legatõm pena afficitur
atͣ ordinaria motus ordine. ut pł̾¬
egatus  ᷤ rem .ꝑ. cus legatꝰ ẽ ꝑaliũ
apͥntipe qd postulare pot̾it . Utril qͥs
deseruerit legatõm. an ex necaria
cã morã passus sit. ordini poĩe sue
ꝓsbare debet. ¶ Cessatio umꝰ legati
diꝙ munꝰ ñ oporiet obut. ñ nocet.

Expanded text:
seruerit legationem, poena adficietur extraordinaria, motus ordine, ut plet, per alium a principe quid postulare potest. Vtrum quis deseruerit legationem an ex necessaria causa moram passus sit, ordini patriae suae probare debet. Cessatio unius legati ei, qui munus ut oportet obiit, non nocet.
Abbreviated transcription (Latin):
naiicłariis pr̃atur. certa forma da¬
ta ẽ. ꝙͣu̾minitatẽ ip̃i dũtaxat ha¬
beant. ñ ⁊̃ lib̾is aũ lib̾tis eoꝵ prãtur.
id pͥncipalib stitutionib de clara¬
tur. ¶ diuius adriamis isit. i̾mu¬
nitate namũ maritimar dũtax¬
at hr̃e. ꝗ annone urb̃ seruiunt.¬
licet ĩ corpoee nauicłanoꝵ quissit.
nauẽ tñ ł naues ñ hãt nec oĩa eicõ¬
gruant. q̃ pͥncipalib ꝯstitutionib¬

Expanded text:
nauiculariis praestatur, certa forma data est: quam immunitatem ipsi dumtaxat habent, non etiam liberis aut libertis eorum praestatur: idque principalibus constitutionibus declaratur.Diuus Hadrianus rescripsit immunitatem nauium maritimarum dumtaxat habere, qui annonae urbis seruiunt.Licet in corpore nauiculariorum quis sit, nauem tamen uel naues non habeat nec omnia ei congruant, quae principalibus constitutionib
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ conditione tribuit. nt st̾ isusores
optio ualitudiar mediti caplam.
⁊ artifices ⁊ qͥ fossã faciunt. uet̾ana¬
rũ architectus gub̾natores naupegii
uallistrariis petuliami. fabri. sagit¬
tarii erarii. bnbularii. structores.
carpentanii. scandularii. gladiato¬
res. aqlices. tubarii. cormarii. axcha¬
rii. plũbarii. ferrarii. lapidanii. ⁊ hui
qͥ arborẽ cedunt. ac torquent. In eo

Expanded text:
 condicio tribuit, ut sunt mensores, optio ualetudinarii, medici, capsarii, et artifices et qui fossam faciunt, ueterinarii, architectus, gubernatores, naupegi, ballistrarii, specularii, fabri, sagittarii, aerarii, bucularum structores, carpentarii, scandularii, gladiatores, aquilices, tubarii, cornuarii, arcuarii, plumbarii, ferrarii, lapidarii, et hi qui carbonem caedunt ac torrent. in eo
Abbreviated transcription (Latin):
gociationẽ extertebit. russus locu¬
piex fc̃s in eadẽ qłititate negociati¬
curi locupletes. qui modica ꝓ. cõꝑa¬
ratis nauib mun̾ib se publica sub¬
trah̾e temptant. Idq ita obserua.¬

Expanded text:
gotiationem exercebit, rursus locuples factus in eadem quantitate negotiaticuti locupletes, qui modica pecunia comparatis navibus muneribus se publicis subtrahere temptant: idque ita observan
Abbreviated transcription (Latin):
ł honorib se abst̾uxerint. cũ alias
cõpelli ñ possent muiti susciꝑe istũ
honorẽ. fides eis seruanda ẽ. Coditio¬
quoq ꝙͣ se ad imiurera sũ bonores
applicate se passi sunt. ¶Inpubes
ad honores ũ ẽẽ admitendos rescͥp¬
to adbenidum rufum legatũ ceti

Expanded text:
l honoribus se adstrinxerunt, cum alias compelli non possent inviti suscipere istum honorem: fides eis servanda est condicioque, qua ad munera sive honores applicare se passi sunt. Idem ex ead honores non esse admittendos rescripto ad venidium Rufum legatum Cilic
Abbreviated transcription (Latin):
emꝑincinitate nr̃a senectus uenera¬
bis fuit. Nãq maioees nrr̃i pene enn¬
dem honorẽ senb ꝙ̃ magistͣtib tri¬
buebant. cͥca nun̾a quoq inmiti¬
palia subennda. idẽ honor senectuti
tributꝰ ẽ. S eũ qͥ in senͨtute locuplex
ẽ. dici pot̾it si eximi ab hoc honore
Indicti muñis administatio ex ea
tũ aliquas ĩmunitates noĩatiri cõ¬
plectentur. ⁊̃ denũo annoꝵ in ea cõ¬

Expanded text:
itate nostra senectus venerabilis fuit: namque maiores nostri paene eundem honorem senibus, quem magistratibus tribuebant. circa munera quoque municipalia subeunda idem honor senectuti tributus est. sed eum, qui in senectute locuples est, dici potest non eximi ab hoc onere pindicti muneris administratio, et ex ea cum aliquas immunitates nominatim complecteretur, etiam de numero annorum in ea co
Abbreviated transcription (Latin):
memoretur. Ioq ⁊̃ collegi pot̾it ex lit.¬
teris diui pii qͣi emisit ad enniũ ꝓtiss̃
consulẽ ꝓmincie affrite. ¶ Demonstͣ¬
tur uarie. nec abscice num lib̾oꝵ ad
extusatõm muncipaliũ minim pro¬
dẽe. exrescͥptil diui elii ꝑnicaris. Nãq
scluno candido inhet u̾ba rsit. õg̾.

Expanded text:
memoretur. idque etiam colligi potest ex litteris diui Pii, quas emisit ad Ennium Proculum proconsulem prouinciae Africae.Demonstratur uarie nec abscise numerum liberorum ad excusationem municipalium munerum prodesse ex rescriptis diui Heluii Pertinacis. namque Sil
Abbreviated transcription (Latin):
debeat. R debeir. ¶ coheredes cum
p̾dua hr̃ditaria dłuiserant. unũ
pdm̃ cõmune reliq̃runt. sb̃ hoc
pacto ut siquis eoꝵ ꝑtem suã ali¬
enare uoluisset. cam . ł coh̾edisu
O siqͥs ałr fecisset. penã .c. iullicẽ
aipulati sc̃. q̃rs cũ roheres mu-¬
lier coheredis libecoꝵ tutores se¬
fet̾int. aũ si mulier ext̃o uen
ram doli małi exceꝑtionem.
agertus filius familias seruo
puiblici meien stipłanti spopõ¬
d̾it. se daturum quicquid pa¬
trem suũ publio meuio dełert
constitiss. q̃sitũ ẽ prẽ defuncto

Expanded text:
dit debere.Coheredes cum praedia hereditaria diuiserant, unum praedium commune reliquerunt sub hoc pacto, ut, si quis eorum partem suam alienare uoluisset, eam uel coheredi suo  si quis aliter fecisset, poenam centum inuicem stipulati sunt: quaero, cum coheres mulier coheredis liberorum tutores saefecerint, an, si mulier extero uenram doli mali exceptionem. Agerius filius familias seruo Publii Maeuii stipulanti spopondit se daturum, quidquid patrem suum Publio Maeuio debere constitisset: quaesitum est patre defuncto
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Seia heres i̾mius tutoris cũ here¬
de pupisse trapsactione nacto
siduam cauut. sed illico negauit
heres se transactionẽ seruare.⁊
apud iudicem tutele agit ⁊ inctͣ
ꝓuocauit adcõpentẽ iuditẽ. ⁊ ab
eo quo adpͥncipẽ idẽ ꝓuocauit.
⁊ iniusta hec quo ꝓuotatio eiꝰ
dempupilie mora int̾ceserit qͣ
minus pecunia instipulatione
deducta ab hr̃ dẽ tntoris solu̾etur
net unnqm pecut an eiꝰ hodie de¬
beantur usure abħ̾ede tutoris rͣ
peciniã offerre. uire usuras ñ

Expanded text:
Seia heres unius tutoris, cum herede pupillae transactione pacto siduam cauit: sed ilico negauit heres se transactionem seruare et apud iudicem tutelae egit et uictus prouocauit ad competentem iudicem et ab eo quoque ad principem idem prouocauit et iniusta haec quoque prouocatio eius dem pupillae mora intercesserit, quo minus pecunia in stipulationem deducta ab herede tutoris solueretur nec umquam petierit, an ei hodie debeantur usurae ab herede tutoris. repecuniam offerre, iure usuras non
Abbreviated transcription (Latin):
turos ⁊ otra quis ferisset. penã
alt̾ alt̃i ꝓmisit. post mortẽ alti
qui suꝑilixit. pecit ab hẽ dib exꝰ
hereditatem quasi ex cansa fi¬
deicõmisa sibi a patre relicti de¬
bitam. ⁊ adu̾sus eũ ꝓinintiatũẽ.
quasi dehoc quo tramsactũ fuiss.
q̾atũ ẽ an pena cõmuda eẽt. I pe¬

Expanded text:
s fecisset, poenam alter alteri promisit: pos‹t› mortem alterius qui superuixit petit ab heredibus eius hereditatem quasi ex causa fideicommissi sibi a patre relict‹i› debitam et aduersus eum pronuntiatum est, quasi de hoc quoque transactum fuisset: quaesitum est, an poena commissa e
Abbreviated transcription (Latin):
donationis c̃a. manumusioniq
dedi ate ħ̾e deq tuo manuimissus
pondit clandius. q̃ro anflantꝰ
hermes clandiũ de lib̾tate stichi
hermetis heres aclaudii hrde
peuã supͣ scriptam pet̾e uolu¬
erit. claudi heres lib̾tatẽ sticho
posse. Itẽ q̃ro si flarui hermetis

Expanded text:
donationis causa manumissionisque dedi, a te heredeque tuo manumissus pondit Claudius'. quaero, an Flauius Hermes Claudium de libertate Stichi Hermetis heres a Claudii herede poenam supra scriptam petere uoluerit, Claudii heres libertatem Sticho posse. item quaero, si Flauii Hermetis
Abbreviated transcription (Latin):
pulatione iudicii sistenti cã fr̃a
platuit. scił ut añ diẽ stipuła¬
tio ñ cõmutatur sicertã eẽ seꝑe¬
rit parare stipillationi residuo
empore ñ posse.Paulus.

Expanded text:
pulatione iudicio sistendi causa facta placuit, scilicet ut ante diem stipulatio non committatur, si certum esse coeperit parere stipulationi residuo tempore non posse.
Abbreviated transcription (Latin):
tosã quihoc tͥmine arguerent᷑.
inseruos qui spadones fec̾it
nitamo supplicio aĩadũtendũeẽ.
⁊ ir hoc crimine tenentur. sruñ
affuerint. de absentib quoq
tͣꝙͣ lege cornelia teneantur.
hanc iniurlã passi sunt ꝓcla¬
mau̾int: audire eos p̃sei ꝓuĩ¬
tie debet. qui uerilitatẽ ammi¬
serunt. nemo enĩ libm seruũ
meũ fec̾it. medito quidẽ tpuex¬
cid̾it capitale erit. Itemsip̃i
qui se sponte extidendũ pee¬
puit. Cauł.¬

Expanded text:
tem, qui hoc crimine arguerentur,in seruos, qui spadones fecerint, imo supplicio animadvertendum esse: et qui hoc crimine tenentur, si non adfuerint, de absentibus quoque, tamquam lege Cornelia teneantur, hanc iniuriam passi sunt, proclamaverint, audire eos praeses provinciae debet, qui virilitatem amiserunt: nemo enim liberum servmeum fecerit, medico quidem, qui exciderit, capitale erit, item ipsi qui se sponte excidendum praebuit". Pau
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑainit tenebr. post legẽ patroni¬
am ⁊ senatus consulta ad eã legẽ
ꝑtinentia dñis potestas ablatã
ẽ ad bestias depugnandas suo
arbitrio seruossuos trad̾e obla¬
to tñ iuuiditi seruo si iusta sit dm̃
d̾it. lege coruelia ñ tenentur.
cum ad ult̾ium innocentia cõ¬
silii tuetur. alt̾m fatiinfelititas

Expanded text:
tenebitur. Post legem Petroniam et senatus consulta ad eam legem pertinentia dominis potestas ablata est ad bestias depugnandas suo arbitrio servos tradere: oblato tamen iudici servo, si iusta sit domiderint, lege Cornelia cum alterum innocentia consilii tuetur, alterum fati infelicitas
Abbreviated transcription (Latin):
Ui cedẽ adimsert sponte dolo¬
ue maio ĩ honore aliquo poĩti.
deꝓootan solent. ꝗ scdõ graduft̃
capite puniuntur. faunus hoc
ĩdet̾iones fieripot̾. sic tñ ut cõsi¬
to priꝰ pemcipe ⁊ iubente id fiat.
ne fore tumultus alr̾ sedari nõ
possit. Paulus.

Expanded text:
ui caedem admiserunt sponte dolove malo, in honore aliquo positi deportari solent, qui secundo gradu sunt, capite puniuntur. facilius hoc in decuriones fieri potest, sic tamen, ut consulto prius principe et iubente id fiat: nisi forte tumultus aliter sedari non possit. Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
agendis quomostudio oꝑantur. ũtl̃
qui ꝓ tractatu ñ afsicturi cãis. acci¬
pͥe qd solent. aduotatoꝵ mĩo eriit.
Si tuicantũ ẽ honorertũ ł siqͥs delite
pactusẽ. indeamus an ꝑetere ꝑossiti
Et quidẽ departis ita respͥtum ẽ. abm¬

Expanded text:
agendis quoque studio operantur: non tamen qui pro tractatu, non adfuturi causis, accipere quid solent, aduocatorum numero erunt. Si cui cautum est honorarium uel si quis de lite pactus est, uideamus, an petere possit. et quidem de pactis ita est
Abbreviated transcription (Latin):
Eusitaquẽ dẽ riuis nobis inciuilit̾
insatutis. ltẽ de equis aliems asciente
possers. fetuqs eaꝵ ⁊ de dampito dato
ꝑimiissos ĩ p̃dnim susi uniũsot hor̃es
tere srsũẽ. ut is scdm rei equitatẽ ⁊¬

Expanded text:
usu aquae, de riuis nouis inciuiliter institutis, item de equis alienis a sciente possessis fetuque earum, et de damno dato per immissos in praedium suum uniuersos homines tere responsum est, ut is secundum rei aequitatem
Abbreviated transcription (Latin):
du qt actipaet ⁊ eos ꝙ alicus ꝑtĩ coopo¬
ris ⁊ ct̃i doloris sanitarẽ poslitenti.
ut parta si auricislarus si fistule. ł
dentiũ. N õ tñ si incantait sim ẜta¬
sexorcirauit. ñ st̃. ista meditine ge

Expanded text:
t etiam eos, qui alicuius partis corporis uel certi doloris sanitatem pollicentur: ut puta si auricularius, si fistulae uel dentium. non tamen si incantauit, si inprecasi exorcizauit: non sunt ista medicinae ge
Abbreviated transcription (Latin):
danatorẽ pauꝑam fcm̃ ex promissis¬
ne oꝑiscepti qntam ꝑtẽ pẽamonii
do sub ħt᷑ ꝯditõe pollititata ẽ uti
sors apeam remaneat ⁊ ip̃a usuras
semissales adp̃mia c̾tantiũ resolrãt

Expanded text:
donatorem pauperem factum ex promissione operis coepti quintam partem patrimonii do sub hac condicione pollicita est, uti sors apud eam remaneat et ipsa usuras semissales ad praem‹i›a certantium resoluat
Abbreviated transcription (Latin):
nauis uenit. ⁊ ntius consia fc̃s
ẽ. ñ alias dabitir. qm si utrũq
fcm fit Idem incontrariũ dare
spondes. si nec nauis uenit. nec
tura ẽ. si neq nauis. neq titiut
ꝯsul fc̃s est. at si sic dabis sina¬
uus uenit. aut titius ꝯsul factus
sit. sufficit uiim fcm̃ ⁊contra
dabis. sinanis ñ uenit. aut ticłꝰ
ꝯsul fc̃s ñ ẽ: sufficit unũ nõ

Expanded text:
nauis uenit et Titius consul factus est?' non alias dabitur, quam si utrumque factum sit. idem in contrarium: 'dare spondes, si nec nauis uenit nec Ttura est: 'si neque nauis uenit neque Titius consul factus est?' at si sic: 'dabis, si nauis uenit aut Titius consul factus sit?' sufficit unum factum. et contra: 'dabis, si nauis non uenit aut Titius consul factus non est?' sufficit unum non
Abbreviated transcription (Latin):
i is cui mĩmos debitor soluͣ alie¬
nos: m̃muis integris ꝑgat pet̾e.
qd̾ si debeatur: nec offerat qd̾ ac¬
cepit. exteptione dol submoue¬
bitur. Si aũ cõrs mĩmos crẽdã.
aũ soluã cõfestĩ ꝓparte meanat¬
cepir. ⁊ agio. ⁊ lib̾atõ: sñ ĩfĩgłs¬
mimus cõĩonem ꝓindiuiso qͥł
eẽs intelligat. sisie ĩ pecunia ñ
corpora excogitet. s qnͣtitatẽ. S
⁊ fidemissor alienos mĩmos incãm
fideinssoris dedit consũptis his
mandati ag̾e pot̃. ⁊ iõ si eã pe¬
tuniã soluat: qͣm sisẜripũat
mandati aget. postqͣm furq ut

Expanded text:
i is, cui nummos debitor solvit alienos, nummis integris pergat petere quod sibi debeatur, nec offerat quod accepit, exceptione doli summovebitur. Sin autem communes nummos credam aut solvam, confestim pro parte mea nasce indiviso quis esse intellegat sive in pecunia non corpora cogitet, sed quantitatem. Sed et si fideiussor alienos nummos in causam fideiussionis dedit, consumptis his mandati agere potest: et ideo si eam pecuniam solvat, quam subripuerat, mandati aget, postquam furt
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe ei deleretur. at qͥn magna
ẽ huuis rei differrẽtia. Nã si alt̾
exreis pactiꝯuenti tꝑali excep¬
qui hr̃s extitit. utf ne suo nose
an hr̃ditario exꝑiatur. ut itapoᷤᷤ¬
sit aiãdu̾tere exceptõiotꝰ sit n.
ne. Item si duo reit̃ ꝓmittendi
⁊ alt̃ alt̾m hr̃dem scͥput: ñ ꝯfim¬

Expanded text:
nomine ei deberetur. atquin magna est huius rei differentia: nam si alter ex reis pacti conventi temporali excepqui heres exstitit utrumne suo nomine an hereditario experiatur, ut ita possis animadvertere, exceptioni locus sit nec ne. Item si duo rei sint promittendi et alter alterum heredem sc
Abbreviated transcription (Latin):
gõ. ⁊ qͣr gn̾ale qͥd retinendũ ẽ.
ut uͥ ei obligoi q̃ sequele lotum
optinet pͥncipat arcedit: confu¬
sa sit obligõ. quociens duo sint
pͥncipales: alt̾ alt̾ potiꝰ adicia¬
tur ad accioneni qmͣ confusionẽ
parere. qͥd gͦ si fidenusor reũ hẽ¬
dem scͥpierit: confũdet᷑ obugo s¬

Expanded text:
o. et quasi generale quid retinendum est, ut, ubi ei obligationi, quae sequellae locum optinet, principalis accedit, confusa sit obligatio: quotiens duae sint principales, altera alteri potius adicitur ad actionem, quam confusionem parere. Quid ergo, si fideiussor reum heredem sc
Abbreviated transcription (Latin):
tũq accusatõ illata cognoicentis
anttoritate ũ accusantis uolũta¬
te abołi d. maiorẽ q odio dig¬
nus existimaretur ꝗ tem̾e adtã
imp̾bam accusatõmͥ ꝓcessisset.

Expanded text:
ue accusatio illata cognoscentis auctoritate, non accusantis uoluntate aboleri debet maioreque odio dignus existimaretur, qui temere ad tam improbam accusationem processisset.
Abbreviated transcription (Latin):
łnapetuniaria statuta lege fa¬
nia inusu eẽ desiit. Namĩ hoc
cͥmine dececti ꝑdelicti modo coh¬
centur ⁊ płmi inmetaslim dãp¬
ccusatoptemertai tͥb modit
de tegitur ⁊ tͥb penis subicitur
aut enĩ calũmantur. aut p̃ua¬
ritantur. au̾ t̾gi u̾santur. Calũ¬
niari ẽ: falsa crimina ĩtend̾e.
preuaritari: n̾a tͥmina absondẽ
lergiu̾sari: munu̾sũ ab accusa¬
none desift̾e. ¶Ealumniatori¬
b penalege resna irrogatur
S ñ utiq ꝙ ñ ꝓbat qd̃ intendit
ꝑtimis calumpniari iudetur.
Nam huiꝰ rei ind̾r quisitõ arbi-¬
trio cognoscentis cõmitatur ꝙ
reo absoluto de accusatoris afiłio
ĩcipit q̃rere. qͣ m̃te ductus ad at¬
cusationẽ ꝓcessit. ⁊ siꝗdẽ eius uis
siũ errorẽ peꝑit absolut eura.
Si u̾o ĩ eiudenti talũna eũ dep̃¬
hend̾it: legitimã penã ei irrog

Expanded text:
na pecuniaria statuta lege Fabia in usu esse desiit: nam in hoc crimine detecti pro delicti modo coercentur et plerumque in metallum damccusatorum temeritas tribus modis detegitur et tribus poenis subicitur: aut enim calumniantur aut praeuaricantur aut ‹t›ergiuersantur.Calumniari est falsa crimina intendere, praeuaricari uera crimina abscondere, tergiversari in universum ab accusatione desistere. § 1. Calumniatoribus poena legitime irrogatur. Sed non utique qui non probat quod intendit protinus calumniari videtur. Nam ejus rei inquisitio arbitrio cognoscentis committitur, qui, reo absoluto, de accusatoris incipit consilio quaerere, qua mente ductus ad accusationem processerit, et si quidem justum ejus errorem reperit, absolvit eum: si vero in evidenti calumnia eum deprehendit, legitimam poenam ei irroga
Abbreviated transcription (Latin):
gis auctoritati seruatur. queri
poset siita fu̾it int̾locutus. ln.¬
tius titiꝰ tem̾e accusante uidetur
ancalũpmatorem ꝓminciasse
uideatur. ⁊ papimmamis tem̾i¬
tatẽ facilitatis ueniã contiñe ⁊
ĩconsultũ calorẽ caisiꝑnie uitio
carere ⁊ obid millampenã surri¬
ꝑe oport̾e. ¶ Preuaricatorẽ eum
ẽẽ oftendimus qui colludit cum
reo ⁊ translato mun̾e accusandi
ab artusatione citͣ ab ołom deffi¬
t̾it pamitur. ¶ Ab olitio pͥuatim

Expanded text:
gis auctoritati reseruatur.Quaeri possit, si ita fuerit interlocutus: 'Lucius Titius temere accusasse uidetur', an calumniatorem pronuntiasse uideatur. et Papinianus temeritatem facilitatis ueniam continere et inconsultum calorem calumniae uitio carere et ob id hunc nullam poenam subire oportere.Praeuaricatorem eum esse ostendimus, qui colludit cum reo, et translatitie munere accusandi ab accusatione citra abolitionem destiterit, punitur. Abolitio privatim
Abbreviated transcription (Latin):
Uin qui fugitnũ alienuĩ fusce¬
pisse ⁊ celasse docet᷑ur. exeoqui
siꝓhetur euitare minime pos
alistratus.¬
onftatim plagiariũ eẽ qͥ furti
crune obseruo alienos inter¬
teptos tenetur. dunis adriamis
ĩ hec u̾ba sisit. Seruos alienos
qͥ solititau̾it int̾ceꝑit. crimine
ĩ re p̃sñti cognosc̃r sequ iudicẽ
oportet. plane a̾ scire debet pos¬
se aliquem furti crimine obser¬
utos alienos inc̃ceptos ten̾i. Nec
utcͥco tñ statĩ plagiariũ eẽ esti¬
mari. Id̾em pͥnceps de eadẽ re
tus qui oꝑas suas locauiti ut pas¬
ceretur ⁊ ntiq si idẽ antea aliqd̃
opus fec̾it hunc supp̃sore ñ in¬
re quis dixit. ¶Lege fania tane

Expanded text:
um, qui fugitiuum alienum suscepisse et celasse doceatur, ex eo, qsi probetur, euitare minime posse. 6 Callistratuson statim plagiarium esse, qui furti crimine ob seruos alienos interceptos tenetur, diuus Hadrianus in haec uerba rescripsit: 'Seruos alienos qui sollicitauerit aut interceperit, crimine in re praesenti cognoscitur, sequi iudicem oportet. plane autem scire debet posse aliquem furti crimine ob seruos alienos interceptos teneri nec idcirco tamen statim plagiarium esse existimari'. Idem princeps de eadem re tus, qui operas suas locauerint ut pascerentur, et utique si idem antea apud alios opus fecerint, hunc suppressorem non iure
Abbreviated transcription (Latin):
ub̾tinĩ inuitũ celau̾it nunctũ
habu̾it. em̾̃it sciens dolo maio
qui ue ineaꝵ qͣ re socius erit qͥs¬
quis seruo alieno. serue ꝑsuale¬
riut. ut adño dñaue fugiat

Expanded text:
nuitum celauerit inuinctum habuerit emerit sciens dolo malo quiue in earum qua re socius erit, quique seruo alieno seruaeue persuaserit, ut a domino dominaue fug‹i›at,
Abbreviated transcription (Latin):
aut ĩstigant aũ qͥmandat alicͥ
⁊ ĩstruit eũ ad accusationẽ capi¬
talẽ. dando ꝑatões alegando extu-¬
sationes ⁊ mento. Nã diffidendo
calũpine ł desertionis mito calũ¬
mantis ⁊ desistentis pene subitide¬
ẽ ꝑse mandauit accusatõm anꝑ
aliũ. um hunc qͥ hec minist̾io urꝰ
ẽ. admandandam acc̾atõm ñ ex
u̾bis s ex sñia senatus .c. pam̃i pa¬

Expanded text:
licui et instruit eum ad accusationem capitalem dando probationes, allegando accusationes: et merito: nam diffidendo calumniae uel desertionis merito calumniantis et desistentis poenae subdi deper se mandavit accusationem an per alium: verum hunc, qui hoc ministerio usus est ad mandandam accusationem, non ex verbis, sed ex sententia senatus consulti p
Abbreviated transcription (Latin):
iiege temoria portus silitie ita
scͥptũ erat. Seruos quos domũ
ducet suo usu. ꝓbis portoriũ ne
dato q̃rebatur  iiquis asiutia ser¬
nos romam mitõet fundi uftru¬
rium dare deb̾et nec ne .14. duas
eẽ ĩ hatscͥpturas ãstiones. prima
suousu dut̾e. lgit᷑ q̃ri solet utr̃
unicuiq nrm̃ deb̾e estimari uͥ
rerũ cõstitutionẽ fecisset. qͥd ã
eẽt usu suo: magnam huisser
dubitatõm ⁊ magis placet qd
uictuĩ sui cã paratum ẽ tm̃ cõ¬
tineri. ltemq deseruis eadẽ rõne
queri qui eoꝵ sui usus cã ꝑaties¬
sent .t. utrum dispensators insu¬
larii iullici atrienses. textores oꝑ¬

Expanded text:
ege censoria portus Siciliae ita scriptum erat: "servos, quos domum quis ducet suo usu, pro is portorium ne dato". quaerebatur, si quis a Sicilia servos Romam mitteret fundi instrurium dare deberet nec ne. resesse in hac scriptura quaestiones, primam, 'suo usu ducere'. igitur quaeri soleret, utrum, unicuique nostrum debere existimari, ubi rerum constsuo', magnam habuisse dubitationem. et magis placet, quod uictus sui causa paratum est, tantum contineri. itemque de seruis eadem ratione quaeri, qui eorum usus sui causa parati essent? utrum dispensatores, insularii, uilici, atrienses, textores, o
Abbreviated transcription (Latin):
unt. ut iua magestatis. iuli
tidii. Iulia peculatus. Corneli¬
a decestam̃tis. Iulia de uipri¬
nata. Iulia de ii .p. iulia ã¬
bitus. Iulia repetundaꝵ. Iuli¬
a de annona. P auł.¬

Expanded text:
unt, ut Iulia maiestatis, Iuliacidii, Iulia peculatus, Cornelia de testamentis, Iulia de vi privata, Iulia de vi publica, Iulia ambitus, Iulia repetundarum, Iulia de annona. Paulu
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃. diuidere. Insũmã ã isi exse¬
natus consulti auctoritate. uł ce¬
saris quicollegtum. uł qd̾ cũq
tale corpꝰ coierit. contra senatꝰ
cõsultũ ⁊ mandata ⁊ dstitutoes

Expanded text:
 tiri. In summa autem, nisi ex senatus consulti auctoritate uel Caesaris collegium uel quodcumque tale corpus coierit, contra senatus consultum et mandata et constitutiones
Abbreviated transcription (Latin):
bratꝰ Seruus qͦd l ĩ collegio
temuorũ retipi uolemtib dñis.
ut curatores eoꝵ corporũ sciant
ne inuito aut ignorante dño
ĩcollegio tenmoꝵ recipiant. ⁊ ĩ
futurũ pena teneantu ĩ siiu¬
los hoĩes tentũ aureoꝵ. anis¬

Expanded text:
brat. Seruos quoque licet in collegio tenuiorum recipi uolentibus dominis, ut curatores horum corporum sciant, ne inuito aut ignorante domino in collegium tenuiorum reciperent, et in futurum poena teneantur in singulos homines aureo
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur ñ dubie octupandoꝵ alie¬
noꝵ finiũcã id ad iniserunt. ⁊
possunt intp̃s. ut cuicunq paci¬
alii negotiũ gesserunt. ⁊ minis.¬
t̾io fuctist̃. castigari ⁊ ad apus
biennio dari. ¶ si ꝑignoranciã¬
dari aut fortuitu labides furat
lit adu̾sus eos qͥ t̾minos statutas
extra suũ gradũ fines ue moue¬
rint dolomalo pecumaria pena
Sstituta ẽ. Nã int̾minos singu¬
los. quos eiecerunt loco ue mo.¬
eẽ iubet  alia quoq lege agra¬
ria. qmͣ diuus nerua tulit caue
ente dũo dolo malꝗ fec̾it. eicapi
le. aut aliquid eius modi faciũt
pena plectandi st̃. ꝓꝑsona. ⁊ cõd¬
andatis pͥncipalib p̃cipitur p̃¬
eẽ colsegia sodalicia. ne ue mi¬
lites collegia ĩcastris hẽant. s
ꝑmititur tenuiorib stipẽ mẽ¬

Expanded text:
tur, non dubie occupandorum alienorum finium causa id admiserunt, et possunt in tempus, ut cuiusque patialii negotium gesserunt et ministerio functi sunt, castigari et ad opus biennio dari. quod si per ignorantiam aut fortuito lapides furati lit, aduersus eos, qui terminos statutos extr‹a› suum gradum finesue mouerint dolo malo, pecuniaria poena constituta est: nam in terminos singulos, quos ei‹e›cerint locoue mouesse iubet. Alia quoque lege agraria, quam diuus Nerua tulit, caueente domino dolo malo fecerit, ei capile aut aliquid eiusmodi faciunt, poena plectendi sunt pro persona et condandatis principalibus praecipitur presse collegia sodalicia neue milites collegia in castris habeant. sed permittitur tenuioribus stipem me
Abbreviated transcription (Latin):
tau̾it: ⁊ ansane m̃tis fu̾it. nec
lubricũ lingue ad penã fatibe
trahendũ ẽ. qͣqͣm em̃ tem̾ari
digni pena sunt: tñ ⁊ ut ĩ samł
illis parendũ ẽ. si ñtale sit de

Expanded text:
›tauerit et an sanae mentis fuerit. nec lubricum linguae ad poenam facile trahendum est: quamquam enim temerarii digni poena sint, tamen ut insanis illis pa
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa dolo malo hostes. pͥ .xͥ. cõme¬
ati. armistelis. etius. pet̾a alia¬
ne qͣre adiuti erit. ut ue exa¬
micis hostes p .r. fiant. tuiꝰ ue do¬
iomalo oꝑa fcm̃ erit quo exnee

Expanded text:
opera dolo malo hostes populi Romani commeatu armis telis equis pecunia aliaue qua re adiuti erunt: utue ex amicis hostes populi Romani fiant: cuiusue dolo malo factum erit, quo rex exterae