comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pedes disciplis suis ait qui lotus est se¬
mel nõ ht̃ ncc̃itatem uisi pedes lauare.
s est mundus totus: dilectioni ur̃e ut
dũs donare dignatus est exposuimus.
nunc quod sequitur iudeamus. Et uos
inquit mundi estio. s nõ omnes. Hoc
quid sit ne q̃reremus ip̃e euͣngeli sta
patefecit adiungens. Sciebat enim
quisnam ẽẽt qui tradet eum. pp̾eadixit
nõ estis mundi onmes. Quid hoc aꝑtiꝰ:
Pinde ad seqñtia tnͣseamus. Postqͣm
ergo lauit pedes eoꝵ. ⁊ accepit uestim̃¬
ta sua: cum recubiusset it̾m dixit eis
Scitis quid fec̾im uob̃: Nunc est ut
beato petro reddatur illa ꝓmissio. Di¬
latum enim fuerat: qñ expauescenti
et dicenti nõ lauabis mͥ pedes in et̾nũ
responsum est ei quod ego facio tu nes¬
cis mͦ. scies aut̃ postea. Ecce est ipsum
postea. Iam tp̃s est ut dicatur quod
paulo añ dilatũ est. Nemor itaq dñs
se ꝓmisisse iam dudũ sciãm facti sui
tam mopinati.tam mirabilis. tam
expauescendi. ⁊ nisi uehement̾ ip̃e ter¬

Expanded text:
pedes discipulis suis, ait, Qui lotus est semel, non habet necessitatem nisi pedes lavare, sed est mundus totus , Dilectioni vestrae, ut Dominus donare dignatus est, exposuimus: nunc quod sequitur videamus. Et vos, inquit, mundi estis, sed non omnes. Hoc quid sit ne quaereremus, ipse Evangelista patefecit, adjungens: Sciebat enim quisnam esset qui traderet eum; propterea dixi: Non estis mundi omnes. Quid hoc apertius? Proinde ad sequentia transeamus. 2. Postquam ergo lavit pedes eorum, et accepit vestimenta sua; cum rScitis quid fecerim vobis. Nunc est ut beato Petro reddatur illa promissio; dilatus enim fuerat, quod expavescenti et dicenti: Non lavabis mihi pedes in aeternum, responsum est ei: Quod ego facio, tu nescis modo, scies autem postea. Ecce est ipsum postea jam tempus, ut dicatur quod paulo ante dilatum est. Memor itaque Dominus se promisisse jamdudum scientiam facti sui, tam inopinati, tam admirabilis, tam expavescendi, et nisi vehementer ipse ter
Abbreviated transcription (Latin):
aedncit. Adhuc audi. Docem meam au¬
dient. Ecce ⁊ ꝑ suos ip̃ẽ loquitur. ⁊ ꝑ eos
qnos mittit uox eius auditur: ut sit
mũ oule ⁊ inius pastor. Duob istis gre¬
gib tamqͣm duob ꝑietib. fc̃s est lapis
ingularis. Ergo ⁊ostium est ⁊ lapis an¬
qui sapiunt capumt: et qui nond̾ intel¬
lectu sapiunt fide teneant. quod intłli¬
gen nond̾ possunt. ꝑ siłitudinem xp̃ẽ
mlda est. que ꝑ ꝓpͥetatem nõ est. ꝑ siłitu¬
dinem ⁊ petra est xp̃c. ⁊ ostium est xp̃c ⁊

Expanded text:
adducit. Adhuc audi: Vocem meam audient. Ecce et per suos ipse loquitur, et per eos quos mittit vox ejus auditur. Ut sit unum ovile et unus pastor. Duobus istis gregibus tanquam duobus parietibus, factus est lapis angularis . Ergo et ostium est, et lapis anqui sapiunt capiunt; et qui nondum intellectu sapiunt, fide teneant quod intelligere nondum possunt. Per similitudinem Christus multa est quae per proprietatem non est. Per similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
sum aut lenueris extendes manũ tuã
et alius te cinget. ⁊ ducet quo nõ us. Ex¬
posuit eĩngłista quid dñs dix̾it. Hoc ã
inquit dixit. significans qua mortei
clarificaturus eẽt dm̃. Ad hoc ergo ꝑti¬
net pasce oues moas: ut ponas aiami
tuam ꝓ ouib meis Iam illud quod ait
sicut nouit me pat̾. ⁊ ego agnosco prẽm
quis nescit: Ipẽ enĩ agnoscit pr̃em ꝑse.
nos ꝑ illum qui se ꝑseagnoscit. Noui¬
mus qr ipẽ ⁊ nos ꝑ illum: etiam hoc no

Expanded text:
cum autem senueris, extendes manus tuas, cum autem senueris, extendes manus tuas, et alter te cinget, et ducet quo quid Dominus dixerit: Hoc autem inquit, dixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum . Ad hoc ergo pertinet, Pasce oves meas: ut ponas animam tuam pro ovibus meis. 3. Jam illud quod ait, Sicut novit me Pater, et ego agnosco Patrem, quis nescit? Ipse enim agnoscit Patrem per se, nos per illum. Quia ipse per se agnoscit, novimus: quia et nos per illum, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e imus fecit Et tñ si illi qui fecerũt
m̃bra eius sunt. idem ipẽ unus hoc
fecit. Ip̃e enim potuit fac̾e̾ sine illis:
ipĩ sine illo unde potũunt. qũ ip̃e dix̾it
sine me nich potestis face̾: Hincaut̃
ostendimus quod ⁊ alii fecerunt: qr¬
eungłm p̃dicauit. in epła sua dixit.
Debemus dixit. Debitores nos fecit.
qui pͥmus exhibuit. Ideo quodam loco
scriptum est. Si sederis cenare ad m̃sam
potentis. sapient̾ intlłige que apponẽ¬
tur tibi: ⁊ mitte manũ tuam. sciens
qr talia te oportet p̾parare. Mensa po¬
tentis que sic nostis. udi est corpuo ⁊
sanguis xp̃i. Qui accedit ad talem m̃¬
sam pparet talia. Et quid est p̃paret
frĩb pon̾e. Ideo petro quem uolebat
facere pastorem bonũ. nõ in ipo petro
tristiciam. Et cum tantũ int̾rogasset
dñs qnͣtum int̾rogand̾ eẽ iudicauit.
ut ter confit̾e̾tur qui ter negau̾at
et ei suas oues pascendas t̾cio ꝯmẽ¬
dasset: aic illi. Cum iunior eẽs cinge¬
bas te ⁊ ambulabas ubi uolebas.

Expanded text:
ipse unus hoc fecit: et tamen si illi qui fecerunt membra ejus sunt, idem ipse unus hoc fecit. Ipse enim potuit facere sine illis; ipsi sine illo unde potuerunt, cum ipse dixerit, Sine me nihil potestis facere ? Hinc autem ostendimus quod et alii fecerint, quEvangelium praedicavit, in Epistola sua dixit: atribus ponere . Debemus, dixit; debitores nos fecit qui primus exhibuit. Ideo quodam loco scripotentis, cognoscens intellige quae apponuntur tibi; et sic extende manum tuam, sciens quia talia te oportet praeparare . Mensa potentis quae sit, nostis; ibi est corpus et sanguis Christi: qui accedit ad talem mensam, praeparet talia. Et quid est, praeparet fratribus ponere. Ideo Petro quem facere volebat pastorem bonum, non in ipso Petro, tristitiam. Et cum tantum interrogasset Dominus, quantum interrogandum esse judicavit, ut ter confiteretur qui ter negaverat, et ei suas oves pascendas tertio commendasset; ait illi, Cum junior esses, cingebas te, et ambulabas ubi volebas:
Abbreviated transcription (Latin):
ne ⁊ anima: totus aut̃ homo in xp̃o.
Non enim ꝑtem det̾iorem suscepisset.
et partem meliorem deseruisset. Et ꝑs
quippe hoĩs melior est anima qͣm corpus
Qna ergo totus homo in xp̃o. quid est
xp̃c: Uerbum inqͣm ⁊ homo. Quid est
ubum ⁊ homo: Uerbũ. anima. caro.
Tenete hoc qr nõ defuerunt heretici ⁊¬
n ista sententia. pulsi quid̃ tamolim
a u̾itate catholica. s tñ ut fures ⁊ la¬
trones nõ intrantes ꝑ ostiũ. insidia¬
ri ouili nõ desimnt. lpollinariste he¬
retici dicti sunt. qui ausi sunt degina¬
aĩam humanam nõ eum assũpsisse
contendunt. Ram ⁊ aliqui eoꝵ fuisse ĩ
ꝓp̃o aĩam: negare nõ potũunt. Uidete
absurditatem ⁊ insaniam nõ ferendã.
aiam irrõnalem eum hr̃e uoluerunt
rõnalem negaũunt. Dederunt ei ani¬
mani pecoris. sb̃traxunt hõis. s illi
abstulerunt xpõ rõnem nõ tenendo
rõnem. Absit hoc a nob̃ in fide catholica
nutritis atq fundatis. Ex hac ergooc¬

Expanded text:
ne et anima, totus autem homo in Christo. ne et anima, totus autem homo in Christo. Non enim partem deteriorem suscepisset, et partem meliorem deseruisset: pars quippe hominis melior est anima quam corpus. Quia ergo totus homo in Christo, quid est Christus? Verbum, inquam, et homo. Quid est Verbum et homo? Verbum, anima et caro. Tenete hoc, quia non defuerunt haeretici et in ista sententia, pulsi quidem jam olim a veritate catholica: sed tamen ut fures et latrones non intrantes per ostium, insidiari ovili non desinunt. Apollinaristae haeretici dicti sunt, qui ausi sunt dogmaumanam non eum assumpsisse contendunt. Nam et aliqui eorum fuisse in Christo animam, negare non potuerunt. Videte absurditatem et insaniam non ferendam. Animam irrationalem cum habere voluerunt, rationalem negaverunt: dederunt ei animam pecoris, subtraxerunt hominis. Sed illi abstulerunt Christo rationem, non tenendo rationem. Absit hoc a nobis, in fide catholica nutritis atque fundatis. Ex hac ergo oc
Abbreviated transcription (Latin):
moritur. Quõ inquit ego possum
occid̾e̾ aĩam meam: Dt alia peccata
int̾im taceam: os quod m̃titur oc¬
cidit aĩam. Qrĩo inquit securus sũ
qr nõ moritur: Ip̃m dnm̃ audi dã¬
tem seruo securitatem. Nolite tim̾̃e
hiñt quid faciant. S plane quid ait:
corpno ⁊aiam ertaidere in gelxnnam.:
Ecce qr moritur. ecce qr nõ moritur. Qd
est mori ip̃ius: Quido est mori carni tueᷤ
tue anma tua. uita anime tue deus
tuus. Quõ moritur caro amissa antina
que est uita eius: sic moritur anta
amisso deo qui est uita eius. Certe gͦ
iimortalis est anuna: Plane inimor¬
talis qr uiuit ⁊ mortua. Quod enim
de uudua delitiosa dixit apłs. etiam de
paulo attentius: nõ nos artat hora
que solet. die dũico uacat nob̾. Hoclu¬
crentur qui ad u̾bum dei etiam dic
hodierna ꝯueniunt. Pono inquit
aĩam meam. Quis ponit: Quam poĩt
Quid est xp̃c: Uerbũ ⁊ homo. Nec sic hõ
ut sola caro. S qr homo constat ex car¬

Expanded text:
moritur. Quomodo, inquis, ego possum moritur. Quomodo, inquis, ego possum occidere animam meam? Ut alia peccata interim taceam, Os quod mentitur, occidit animam . Quomodo, inquis, securus sum, quia non moritur? Ipsum Dominum audi dantem servo securitatem: Nolite timere habent quid faciant. Sed plane quid ait? corpus et animam occidere in gehenna . Ecce quia moritur, ecce quia non moritur. Quid est mori ipsius? quid est mori carni tuae?tuae, anima tua: vita animae tuae, Deus tuus. Quomodo moritur caro amissa anima, quae vita est ejus; sic moritur anima amisso Deo, qui vita est ejus. Certe ergo immortalis est anima. Plane immortalis, quia vivit et mortua. Quod enim de vidua deliciosa dixit Apostolus, etiapaulo attentius. Non nos arctat hora quae solet die dominico: vacat nobis, hoc lucrentur qui ad verbum Dei etiam die hodierna conveniunt. Pono, inquit, animam meam. Quis ponit? quam ponit? Quid est Christus? Verbum et homo. Nec sic homo ut sola caro: sed quia homo, constat ex car
Abbreviated transcription (Latin):
uolui dormiui. Quid est dormiui: Mor¬
tuus sum. Nõne doemurit. qui qñ uo
luit de sepulchro tamqͣm de lecto sur¬
rexit: S amat głam dare patri: ut
nos edificet głam dare creatori. Ram
quod addidit. exsurrexi qm̃ dñs susci¬
piet me: putatis hic qͣi uirtutemi
resurgẽ nõ potuerit: Oic enĩ uiden¬
tur sonare u̾ba nõ intentiuo in tłda
exsurrexi. Quare: Quia dñs suscipi¬
et me. Quid enim: Tu a te ip̃o resurge
nõ ualeres: Si nõ ualetes: nõ dic̾es
potestatem hẽo ponendi aĩam moam.
et potestatem heo itm sumendi eam.
Audi alio loco in eungłio: qr nõ solũ
pat̾ suscitauit filiũ. s etiam filius
se ip̃m. Soluite inquit templum
hoc. ⁊ in triduo suscitabo illud. Et
de templo cordis sui. Hoc enĩ susci¬
tabatur quod mortebatur. Nam uer¬
bum nõ est mortuũ. Anima illa nõ
est mortua. St nec tua moritur. dñt
moreretur: Unde scio inquit.si moa
nõ moritur: Ate nõ occidatur. ⁊ nõ

Expanded text:
volui, dormivi. Quid est, dormivi? Morvolui, dormivi. Quid est, dormivi? Mortuus sum. Nonne dormivit, qui quando voluit, de sepulcro tanquam de lecto surrexit? Sed amat dare gloriam Patri, ut nos aedificet gloriam dare Creatori. Nam quod addidit, exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me; putatis hic quasi virtutemresurgere non potuerit? Sic enim videntur sonare verba non intentius intellecta, exsurrexi: quare? Quia Dominus suscipiet me. Quid enim, tu a teipso resurgere non valeres? Si non valeres, non diceres, Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Audi alio loco in Evangelio, quia non solum Pater suscitavit Filium, sed etiam Filius seipsum. Solvite, inquit, templum hoc, et in triduo suscitabo illud. Et de templo corporis sui . Hoc enim suscitabatur quod moriebatur. Nam Verbum non est mortuum, anima illa non est mortua. Si nec tua moritur, Domini moreretur? 8. Unde scio, inquis, si mea non moritur? A te non occidatur, et non
Abbreviated transcription (Latin):
esbiaut̃ ꝓpͥetatem discutias reꝵ quas
mdere consuesti:nec petra est qr durtis
esme sensu nõ est. nec ostium est qr ñ¬
riu faber fecit. nec lapis angłaris est
nõ est ab structore compositus. Nec
aestor est qr custos ouium q̃drupedrim
ness nec leo est qr fera nõ est. nec agnus
it q pecus nõ est. Omnia ergo ista per
uit. Et u̾bum caro fcm̃ est ⁊ hĩtauit
mob̃̾. Iudi ⁊ cet̃a. Propt̾ea me patet
ullgit inquit: qr ego pouo animam
nm ut it̾m sumam eam. Quidait
pa me pat̾ diligit. Quia morior ut
uiendo facturi sunt: Una responsione ꝓ¬
strati sunt: qñ eis dcm̃ est. Quem q̃ritis:
dix̾unt iħm. Et ait eis. Ego sum. Redie¬
runt retro ⁊ cecidunt. Qui cecid̾unt ad
imam uocem xp̃i moriturt. quid faci¬
unt sub uoce iudicaturi: Egoegoi
Non glentur iudei qͣi p̾ualuint: ip̃e
posuit atãm suam. Ego dormuui di¬
cit. Nostis psalmũ. Ego dormiui ⁊ sõp¬
num cepi. ⁊ exsurrexi. qm̃ dñs susci¬
piet me. Quid est ego dormiui: Quia

Expanded text:
ietates discutias rerum quas videre consuesti; nec petra est, quia durus et sine sensu non est; nec ostium est, quia faber eum non fecit; nec lapis angularis est, quia non est ab structore compositus; nec pastor est, quia custos ovium quadrupedum non est; nec leo est, quia fera non est; nec agnus est, quia pecus non est. Omnia ergo ista per ruit? Et Verbum caro factum est, et habit. Audi et caetera. Propterea me Pater diligit, inquit; quia ego pono animam meam, ut iterum sumam eam. Quid ait? Propterea me Pater diligit: quia morior ut iendo facturi sunt? Una responsione prostrati sunt: quando eis dictum est, Quem quaeritis? dixerunt, Jesum; et ait eis, Ego sum: redierunt retro, et ceciderunt . Qui ceciderunt ad unam vocem Christi morituri, quid facient sub voce judicaturi? Ego, egoNon glorientur Judaei, quasi praevaluerint; ipse posuit animam suam. Ego dormivi, dicit. Nostis Psalmum: Ego dormivi, et somnum cepi; et exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet
Abbreviated transcription (Latin):
iuget. aliud corpus quod corruꝑtibłr
tacet. S ex quo consortiũ carnio ⁊ aĩe
hoĩs nom̃ accepit: iam ⁊ singulũ ⁊ se
patum atrũlibet eoꝵ nom̃ hoĩs tenuit.
Remo ergo titubet qñ audit dum̃ dixis¬
se. pono aĩam meam ⁊ tt̃m sumo eam.
Ponit eam caro. s ex potestate uerbi.
inquit ꝓbas: Audeo dice̾. ⁊ sola caro
xp̃i dictus est xp̃c. Credimus certe nõ
tum dixi. in ih̃m xp̃m filiũ eiusum¬
cum dñm nr̃m. eotũ ibi intłłige. et
ubũ ⁊ aiam ⁊ carnem. s utiq ꝯficis¬

Expanded text:
viget, aliud corpus quod corruptibiliter viget, aliud corpus quod corruptibiliter jacet. Sed ex quo consortium carnis et animae hominis nomen accepit, jam et singulum atque separatum, utrumlibet eorum nomen hominis tenuit. 13. Nemo ergo titubet, quando audit Dominum dixisse, Pono animam meam, et iterum sumo eam. Ponit eam caro, sed ex potestate Verbi: inquit, probas? Audeo dicere, et sola caro Christi dictus est Christus. Credimus certe non tum dixi, in Jesum Christum Filium ejus unicum Dominum nostrum. Totum ibi intellige, et Verbum, et animam, et carnem. Sed utiq
Abbreviated transcription (Latin):
roga: ⁊ de tp̃õ fac gradum ad ea que suꝑ
te sunt. ⁊ si nondꝰ intssigenda: saltem cre¬
denda. Quõ est enim unus homo antma
et corpus: sic unus xp̃c ⁊ u̾bum ⁊ homo
uidete quid dixim ⁊ intlłigite. Amma
et corpus due res sunt. s unus homo
Uerbum ⁊ homo due res sunt. s unus
xp̃c. Ergo de hoĩe q̃re Ubi est apł̃s paulus¬
mͦ: Si quis respondeat in requie cũ xp̃o.
uerũ dicit. Item si quis respondeat rome
in sepulchro: ⁊ ip̃e uerũ dicit. Illud mͥ
de anima: hoc de eius carne respondit.
Rec tñ tõ duos dicimus aplos paulos:
imũ qui requiescit in xp̃o. alt̾in qui est
positus in sepulchro. Qmts apłmpau
lum dicamus mu̾e in xp̃o. eumd̾q apo¬
stolũ paulũ dicimus mortuũ tacẽ i
sepulchro. Moritur aliquis. dicimus bo¬
nus homo. fidelis homo. in pace est cum
dño: et ꝯtimio ennus ad exequias ip̃iꝰ
sepeliamus eum. Et eum sepultur
es quem iam dix̾as in pace ẽẽ cũ deo
cum aliud sit anima que iimoetalit᷑

Expanded text:
rroga, et, de teipso fac gradum ad ea quae supra te sunt, et si nondum intelligenda, saltem credenda. Quomodo est enim unus homo anima et corpus; sic unus Christus Verbum et homo. Videte quid dixerim, et intelligite. Anima et corpus duae res sunt, sed unus homo: Verbum et homo duae res sunt, sed unus Christus. Ergo de homine qmodo. Si quis respondeat in requie cum Christo, verum dicit. Iterum si quis respondeat, Romae in sepulcro, et ipse verum dicit. Illud mihi de anima, hoc de ejus carne respondit. Nec tamen ideo duos dicimus apostolos Paulos, unum qui requiescit in Christo, alterum qui est positus in lum dicamus vivere in Christo, eumdemque apostolum Paulum dicamus mortuum jacere in sepulcro. Moritur aliquis, dicimus, Bonus homo, fidelis homo, in pace est cum Domino: et continuo, Eamus ad exsequias ipsius, et sepeliamus illum. Eum sepulturus es quem jam dixeras in pace esse cum Deo: cum aliud sit anima quae immortaliter
Abbreviated transcription (Latin):
Nũquid talis petrus: Absit. Rũquid ta¬
les cet̾i apłi excepto uida filio ꝑditio¬
nis: Absit. Pastores ergoilli: plane pa¬
stores. Et unde unus pastor.Iam dixi
pastores. qr m̃bra pastoris Illo capite
gaudebant. sub illo capite ꝯcordabant.
uno spũ in unius corporis compage
uinebant. Ic ꝑ hoc omnes ad unũ pa¬
storem ꝑtinebant. Si ergo pastores ñ
m̃cennarii qͣre fugiebant qñ ꝑ secutõ¬
nem patiebantur. Expone nob̾ o dñe
Uidi in epła fugientem paulũ. Per
murũ in sporta submissus est. ut ma
denti orõnib ꝯmendabat. se aut̃ utilis
eaꝵ fugiendo seruabat. sicut quodans.

Expanded text:
Numquid talis Petrus? Absit. Numquid taNumquid talis Petrus? Absit. Numquid tales caeteri Apostoli, excepto Juda filio perditionis? Absit. Pastores ergo illi? Plane pastores. Et unde unus pastor? Jam dixi, pastores, quia membra pastoris. Illo capite gaudebant, sub illo capite concordabant, uno spiritu in unius corporis compage vivebant: ac per hoc omnes ad unum pastorem pertinebant. Si ergo pastores, non mercenarii, quare fugiebant quando persecutionem patiebantur? Expone nobis, o Domine. Vidi in Epistola fugientem Paulum: per murum in sporta submissus est, ut manedenti orationibus commendabat: se autem utilitati earum fugiendo servabat, sicut quodam loco
Abbreviated transcription (Latin):
cite. Eligite uuas. Que aut̃ faciunt:
icemnarles ueem pailtoris aidite.S no¬
gucns: uidete quio dix̾it. Quidam ꝑ in¬
uidiam ⁊ ꝯtentõm. quidam uo ⁊ ꝑ bonã
uoluntatem xp̃m p̾dicant. Quidã ex
caritate. scientes qr in defensione euͣnge¬
lii positus sum. Quidam u̾o ⁊ ꝑ ꝯtuma
mantes tribulatõm suscitari uincuł
muidebant. Quare inuidebant. nisi qr
tur:⁊ in hoc gaudeo. s ⁊ gaudebo. Ueri
tas est xp̃c: ilitas a m̃cennariis occasio¬
ne amuntietur. u̾itas a filiis u̾itate
anninitietur. Filu et̾nam heditatem pa¬
tris patient̾ expectant. Mercennarii tẽ¬
poralem m̾cedem conducentes. festinant̾
exoptant.Nichi humaua gła cui mer¬
cennarios muid̾e uideo minuatur. Et
sione siue u̾itate xp̃c amiuntietur.n
Uidimus qui sit etiam mcennarius.
Quis est lupus insi dyabolus: Et quid
dictum est de m̃cennario: Cum id̾it
lupum uenientem fugit: qr nõ sunt
eus oues ꝓpͥe. nec ei cura est de ouibz.
Nũquid talis erat apłs paulus: Absit.

Expanded text:
e autem faciunt, mercenarios vocem pastoris audite, sed noguens, videte quid dixerit: « Quidam per invidiam et contentionem; quidam vero et per bonam uoluntatem Christum praedicant; quidam ex caritate, scientes quoniam in defensione euangelii positus sum; quidam uero et per comantes tribulationem suscitari uinculis invidebant. Quare invidebant, nisi quia tur, in hoc gaudeo sed et gaudebo. Novitas est Christus: veritas a mercenariis occasione annuntietur, veritas a filiis veritate annuntietur: filii aeternam haereditatem Patris patienter exspectant, mercenarii temporalem mercedem conducentis festinanter exoptant: mihi humana gloria, cui mercenarios invidere video, minuatur; et sione, sive veritate Christus annuntietur. 7. Vidimus qui sit etiam mercenarius. Quis est lupus, nisi diabolus? Et quid dictum est de mercenario? Cum viderit lupum venientem, fugit; quia non sunt ejus oves propriae, nec ei cura est de ovibus. Numquid talis erat apostolus Paulus? Absit.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m te cred̾e qui crucifixus est ⁊ sepul¬
tus. Ergo etiam sepultũ xp̃m eẽ nõ ne¬
gas: ⁊ tñ sola caro sepulta est. Si enim
erat ibi antma. nõ erat mortiuis. Si ã
uera mors erat. ut ens uera sit resur¬
sine anima caro. qr nõ est sepulta nili
caro. Disce hoc etiam in apostilicis u̾bis.
Hoc sentite inquit in uob̃ quod ⁊ in
xpõ iħ̾u. Qui cum in forma dei eẽt: nõ
rapinam arbitratus est eẽ se eqͣlem

Expanded text:
m te credere qui crucifixus est et sepultus. Ergo etiam sepultum Christum esse non negas: et tamen sola caro sepulta est. Si enim erat ibi anima, non erat mortuus: si autem vera mors erat, ut ejus vera sit resurerat etiam sine anima caro, quia non est sepulta nisi caro. Disce hoc etiam in apostolicis verbis. Hoc sentite, inquit, in vobis, quod et in Christo Jesu: qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis
Abbreviated transcription (Latin):
naces ⁊ ꝑseu̾antes in tenebris: s pp̃quol¬
dam in ipã gente quas dicit oties suas
de quib ait. Nõ sum missus nisi ad ouos
que ꝑierunt domus isrł. sou̾at etam
eos in turba furentiũ. ⁊ p̾uidebaoie
pace credentiũ. Quid ergo est nonli
missus nisi ad oues que ꝑterun t
bant maius iuditiũ sum̾ent. qr it
sentia est illis exhibita. Ipẽ dñs i
ibi sanguinem fundere uoluit a
sunt uestigia eius. mͦ adorantur. id
nouissime scetit. unde asdendit maeb
Ad gentes aut̃ misit. S forte aliqs
arbitratur. qm̃ nõ tpe ad nos uents
it ip̃e erat Ipm paulũ audi quem mi¬
Et. gentes enĩ pͥcipue paulũ apłm mi

Expanded text:
naces et perseverantes in tenebris, sed propter quosnaces et perseverantes in tenebris, sed propter quosdam in ipsa gente quas dicit oves suas: de quibus ait, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Noverat etiam eos in turba furentium, et praevidebat in pace credentium. Quid est ergo, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt bant, majus judicium sumerent, quia et praesentia est illis exhibita. Ipse Dominusibi sanguinem fundere voluit; ibi sunt vestigia ejus, modo adorantur, ubi novissime stetit, unde ascendit in coelum: ad Gentes autem misit. 5. Sed forte aliquis arbitratur, quoniam non ipse ad nos venit, sed misit ipse erat. Ipsum Paulum audi quem misit; ad Gentes enim praecipue Paulum mi
Abbreviated transcription (Latin):
sit ⁊ pastor. Ostiũ pandendo se. pastor mã
doꝑse. Et quid frẽs quod pastor est dedii
m̃brrs siuo.sam ⁊ petrus pastor ⁊ paus
pastor. ⁊ oeteriapli pastores. ⁊ boni ep
pastores. Ostium u̾o nemo nr̃m sedia
Hoc sibi ip̃e ꝓp̾e tenuit qua intrent ous
Deniq paulus apłs boni pastoris imple
intrabat. At ubi oues indisciplinatee
ꝑunt facẽ scismata ⁊ alia ostia sibi po¬
nere nõ qua intrarent ut ꝯgregarent᷑.
s qua errarent ut diuid̾entur. dicentes
alii ego sum pauli. alii ego sum cephe.
alii ego apollo. alii ego xpĩ: expauescens
ad eos qui dix̾unt egosum paulitã¬
qͣm clamans ad oues. misere qua itis ñ
sum ostium: nũquid paulus inquit p
audire. Mulcũ enĩ ꝯmendauimꝰ ui
ouilc p̾dicantes unitatem: ut ꝑ xp̃n
ommes oues ingred̾e̾ntur. ⁊ donatum
ulła seq̃retur. U̾mptũ unde hoc ꝓpri
dix̾it dñs: satis apparet. Loquebatur.n¬
apud iudeos. missus aut̃ fu̾at ad ipios
iuideos. Nõ pp̃ quosdam inmani odio ꝑte¬

Expanded text:
, et pastor: ostium pandendo se, pastor intrando per se. Et quidem, fratres, quod pastor est, dedit et membris suis: nam et Petrus pastor, et Paulus pastor, et caeteri Apostoli pastores, et boni episcopi pastores. Ostium vero nemo nostrum se dicit; hoc sibi ipse proprium tenuit, qua intrent oves. Denique Paulus apostolus boni pastoris implebquia per ostium intrabat. At ubi oves indisciplinatae coeperunt facere schismata, et alia ostia sibi ponere, non qua intrarent ut congregarentur, sed qua errarent ut dividerentur, dicentes, alii, Ego sum Pauli; alii, Ego sum Cephae; alii, Ego Apollo; alii, Ego Christi: expavescens ad eos qui dixerunt, Ego sum Pauli, tanquam clamans ad oves, Miserae, qua itis? non sum ostium: Numquid Paulus, inquit, audire: multum enim commendavimus unum ovile, praedicantes unitatem, ut per Christum omnes oves ingrederentur, et Donatum nulla sequeretur. Verumtamen unde hoc proprie dixerit Dos Judaeos, non propter quosdam immani odio perti
Abbreviated transcription (Latin):
aĩam intłłigentem. aĩam inqͣm quadi¬
Tria ꝓposui. omnia ꝑtractemus: ⁊ hec eli¬
gamus quod ꝯueniat regłe i̾icatiosi
enim dix̾ius qr u̾bum dei posuitam¬
mam suam ⁊ tt̾m sumpsit eam: meae¬
dum est ne sb̃mtret p̾ua cogitatio. ⁊ dra¬
tur nob̃. Ergo alũ anima illa sepataeb
illam aĩam fuit sine anima Uideo e
fuisse sine anima humana u̾bũ. scõ e
in pͥncipio erat u̾bũ ⁊ n̾bũ erat ꝓpd oñ
et ds̃ erat u̾bum. Ex quo enĩ tĩbum am
Quid fecit passio. quid fecit mors nisi de¬
pus ab anima seꝑauit.: Aĩam u̾o a u̾bo
nõ sepauit. Si enĩ mortuus est dĩs ãm
q mortuus est dñs. mortuuo est euito
nob̾ in cruce. sine dubio caro ip̃mea
pirauit aiam. ad tp̃s exiguũ antmac̃
deruit carnem. s redeunte animasꝰ¬
recturam. A u̾bo aut̃ aĩam seꝑatant̃
nõ dico. Latronis anime dixit hodr it¬
cum eris in ꝑadyso. fidelem latronol
nimam nõ deserebat. ⁊ deserebat sumo

Expanded text:
imam intelligentem, animam, inquam, in qua diTria proposui, omnia pertractemus, et hoc eligamus quod conveniat regulae veritatis. Si enim dixerimus, quia Verbum Dei posuit animam suam, et iterum sumpsit eam; metuendum est ne subintret prava cogitatio, et dicatur nobis: Ergo aliquando anima illa separata animam illam, fuit sine anima. Video enim fuisse sine anima humana Verbum, sed cum in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Ex quo enim Verbum carquid fecit passio, quid fecit mors, nisi corpus ab anima separavit? Animam vero a Verbo non separavit. Si enim mortuus est Dominus, imo quia mortuus est Dominus; mortuus est enim pro nobis in cruce; sine dubio caro ipsius exspiravit animam: ad tempus exiguum anima deseruit carnem, sed redeunte anima resurrecturam. A Verbo autem animam separatam esse non dico. Latronis animae dixit: Hodie mecum eris in paradiso . Fidelem latronis animam non deserebat, et deserebat suam?
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicat. Et tõ pasbor ꝑ se ip̃m intrat.
Cum̃ cum alia monstrat que uidentur
in lumine. nũquid aliquo alio indi¬
get ut monscretur lum̃: Ergo⁊ alia
demonstrat ⁊ se ip̃m. Quecũq intlłigi¬
mus: intlłcu untlłigimus. Et ip̃m̃
intsłcm unde nisi intlłcu inclłigimꝰ:
Nũquid sic ocło carnis ⁊ alia iudes ⁊
ip̃m: Nmͣius enim uideant hoĩes o¬
culis suis: nõ tñ uident ocłos suos
Oculus carnis alia uidet. se nõ potest
Inclłos aut̃ ⁊ alia intlłigit. ⁊ se ip̃m.
Qũo intlłos uidet se. sic ⁊ xp̃c p̾dicat¬
se. ⁊ p̾dicando intrat ad te. ꝑ se intͣt
ad te ⁊ ad pr̃em. Ip̃e est ostium. qr nõ
est qua ueniatut ad prẽm nisi per
u̾bo dixi. si uelim dice̾ ⁊ ip̃m u̾bũ
unde dico nisi u̾bo: Ac ꝑ hoc ꝑ u̾bũ
et alia dicuntur que nõ sunt quod
ũbum. ⁊ ip̃m u̾bũ dici nõ pt̃ nisi ꝑ¬

Expanded text:
praedicat; et ideo pastor per seipsum intrat. Lumen cum alia monstrat quae videntur in lumine, numquid aliquo alio indiget ut monstretur? Lumen ergo et alia demonstrat et seipsum. Quaecumque intelligimus, intellectu intelligimus; et ipsum intellectum unde, nisi intellectu, intelligimus? Numquid sic oculo carnis et alia vides et ipsum? Quamvis enim videant homines oculis suis, non tamen vident oculos suos. Oculus carnis alia videt, se non potest: intellectus autem et alia intelligit, et seipsum. Quomodo intellectus videt se, sic se, et praedicando intrat ad te, per se intrat ad te. Et ad Patrem ipse est ostium; quia non est qua veniatur ad Patrem, nisi per verbo dixi. Si velim dicere et ipsum verbum, unde dico, nisi verbo? Ac per hoc per verbum et alia dicuntur, quae non sunt quod verbum; et ipsum verbum dici non potest, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
nisi imigenitus filius qui est ĩ sinu
patris ip̃e enarrauit. Ergo ⁊ nos per
ip̃m quib enarrauit. Item alibi ait.
Nemo nouit filium nisi pat̾. neq pa¬
trem quisqͣm nouit nisi filius. ⁊ cui
uolu̾it filius reuelare. Sicut ergo ip̃e

Expanded text:
nisi unigenitus Filius qui est in sinu Patris; ipse enarravit . Ergo et nos per ipsum, quibus enarravit. Item alibi ait: Nemo novit Filium, nisi Pater; neque Patrem quisquam novit, nis Filius, et cui voluerit Filius revelare . Sicut ergo ipse
Abbreviated transcription (Latin):
lous. et ꝙ̃ admod̾ pastores boni m̃
Nostis qui sit m̃cennarius ferendus.
qus lupus ⁊ fures ⁊latrones cauen¬
irque sint oues. quod sit ostiũ quo
rones ingrediuntur ⁊ pastor. quõ sit ĩ¬
salligendus ostiarius. Nostis etiam qm̃
quisquis nõ ꝑostiũ intrau̾it fur eso ⁊
lito. necuenit nisi ut furetur. ⁊ occi

Expanded text:
bonus, et quemadmodum pastores boni membonus, et quemadmodum pastores boni membonus. Nostis quis sit mercenarius ferendus, qui lupus et fures et latrones cavendi, quae sint oves, quod sit ostium quo et oves ingrediuntur et pastor, quomodo sit intelligendus ostiarius. Nostis etiam quando quisque non per ostium intraverit, fur est et latro, nec venit nisi ut furetur et occi
Abbreviated transcription (Latin):
hi adhic q̃renda ⁊ discutienda uob̾cum.
Sonare ulos nõ est consili. Dñica enr
aibaria conserius ministramus. In pas¬
auo dñicis oues pascimus. ⁊ simul pas¬
amur. Sicut nõ est negand̃ quod nccm
nome p̾grauand̾. Nõ sic ergo molestũ
aaritati ur̃e. qr omnia que hic discuciẽ¬
A aohic arbitror hodie nõ discutio: s
it̾m nob̾ in noĩe dñi dieb reodendi ser¬
monis ead lectio recitabitur. ⁊ diligen¬
tius illo adiuuante tractabitur. Omelia
ui sermonem dñi nri nõ .xluͣ¬
solum libent. s etiam diligent̾
audistis ꝓmissionis nr̃e ꝓculdubio
meministis. Ip̃a quippe loctio eungłica
et hodie lecta est: que lecta fu̾at ꝓximo
dñicodie. Propt̾ea qm̃ in quibdam
nccĩtatib immorati: nõ potiuumus
omnia discute que urĩs sensib debe¬
bamus. ꝓinde que iam dicta atq trac¬
tata sunt hodie nõ q̃rimus. ne adhuc
nd repetendo ad alia que nond̾ dicta
unt ꝑuenire minime ꝑmittaniur.
sostis iam in noĩe dñi qui sit pastor

Expanded text:
 adhuc quaerenda, et discutienda vobiscum, sed onerare vos non est consilii. Dominica enim cibaria conservis ministramus; in pascuis dominicis oves pascimus, et simul pascimur. Sicut non est negandum quod necetudine praegravandum. Non sit ergo molestum Charitati vestrae, quia omnia quae hic adhuc discutienda arbitror, hodie non discutio: sed iterum nobis in nomine Domini diebus reddendi sermonis eadem lectio recitabitur, et diligentius, illo adjuvante, tractabitur. TRAui sermonem Dei nostri non solum libenter, sed etiam diligenter auditis, promissionis nostrae procul dubio meministis. Ipsa quippe lectio evangelica et hodie lecta est, quae lecta fuerat proximo dominico die: propterea quoniam in quibusdam necessitatibus immorati, non potuimus omnia discutere quae vestris sensibus debebamus. Proinde quae jam dicta atque tractata sunt, hodie non quaerimus; ne adhuc eadem repetendo, ad illa quae nondum dicta sunt pervenire minime permittamur. Nostis jam in nomine D
Abbreviated transcription (Latin):
Multi ens lacent. hẽat ouile dñi p̾positos.
et filios ⁊ m̃cennarios. Prepositi aut̃ qui
filii sunt: pastores sunt. Si pastores sunt
quõ unus pastor. nisi qr sunt illi omnes
unius m̃bra pastoris cuius sunt oues ꝓpͥe

Expanded text:
ent. Habeat ovile Domini praepositos, et filios et mercenarios. Praepositi autem qui filii sunt, pastores sunt. Si pastores sunt, quomodo unus pastor, nisi quia sunt illi omnes unius membra pastoris, cujus sunt oves propriae?
Abbreviated transcription (Latin):
erant. Doctrma uera ꝑ malos:palmes
in sepe. Botros int̾spinas caute lege:
ne dum queris fructũ laces manũ.
Et cum audis bona dicentem. ne imi¬
teris mala facientem. Que dicunt fa¬
cite. Eligite uuas. Que aut̃ faciunt:
sa de nolte Canece ipinas Etiamꝑ¬

Expanded text:
lmes in sepe, botrus inter spinas. Caute lege, ne dum quaeris fructum, laceres manum: et cum audis bona dicentem, ne imiteris mala facientem. Quae dicunt facite, legite uvas: quae autem faciunt, facere nolite, cavete spinas. Etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ih̾c. S hic iam omnia sunt. ⁊ u̾bum in
forma dei qui accepit formam serui. ⁊
anima ⁊ caro in forma serui que accep¬
ta est a forma det. Humiliauit semet¬
ip̃m fc̃s obediens usq ad mortem. Iam
in morte. sola caro est a udeis occi sa
si enim discipłis dixit. nolite tim̾e
eos qui occidunt corpus. aĩam aut̃ nõ
possunt occidere: nũquid in ip̃o potue¬
runt plusqͣm corpus eccide̾. Et tam̃
carne occisa: xp̃c est occisus. Ita cũ caro
aĩam posuit: xp̃c aĩam posuit. ⁊ cum
caro ut resurg̾et aĩam sumpsit: xp̃c
aĩam sumpsit. Nec tñ potestate carnis
hoc fcm est. s eius qui ⁊ aĩam ⁊ carnẽ
ubi hec adimplerentur assumpsit.
meo. U̾bum nõ u̾bo accepit manda¬
tum. s in u̾bo unigenito patris est
omne mandatum. Cum aut̃ dicitur
nõ potestas minuitur. s gen̾atio¬
eius ostenditur. qm̃ pat̾ nõ qͣi ei fi¬
lio qui imꝑfc̃s est natus aliquid ad¬
didit. s ei quem ꝑ fcm̃ genuit onĩta
gignendo dedit. Ita illi dodit suam

Expanded text:
 Sed hic jam omnia sunt, et Verbum in forma Dei, quae accepit formam servi; et anima et caro in forma servi, quae accepta est a forma Dei. Humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem . Jam in morte sola caro est a Judaeis occisa. Si enim discipulis dixit, Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere ; numquid in ipso potuerunt plus quam corpus occidere? Et tamen carne occisa Christus occisus est. Ita cum caro animam posuit, Christus animam posuit; et cum caro, ut resurgeret, animam sumpsit, Christus animam sumpsit. Nec tamen potestate carnis hoc factum est; sed ejus qui et animam et carnem, ubi haec adimplerentur, assumpsit. meo. Verbum non verbo accepit mandatum, sed in Verbo unigenito Patris est omne mandatum. Cum autem diciturnon potestas minuitur, sed generatio ostenditur. Quoniam Pater non quasi ei Filio, qui imdidit; sed ei quem perfectum genuit, omnia gignendo dedit. Ita illi dedit suam
Abbreviated transcription (Latin):
future erant oues etus: item p̾sentib
et futuris ⁊ illis ⁊ nob̃. ⁊ quotquot ⁊̃
post nos fuint oues eius:quis ad eas
missus eẽt ostendit. Omnes ergo au¬
diant uocem pastoris sui dicentis.i
Ego sum pastor bonus. nõ addec bonꝰ
nisi eẽnt pastores mali.s pastores
mali: ip̃i sunt fures ⁊ latrones. aut
certeut młtum m̾oemiarii. Omnes
enĩ hic ꝑsonas quas posuit: require.
distinguere. nosse debemus. Aperint
enĩ tam duas res dñs. quas quodã¬
modo clausas ꝓposuerat. Iam scimus
qr hostium ip̃e est. Scimus qr pastoe
ip̃e est.fures ⁊ latrones qui sint: in
hest̾na lectione patestm̃ est. Hodte ã
audiimus m̃cenuariũ. audimꝰ
ee lupimn. Heti nominatus est⁊ bo¬

Expanded text:
turae erant ejus oves: item praesentibus et futuris, et illis et nobis, et quotquot etiam post nos fuerint oves ejus, quis ad eas missus esset, ostendit. Omnes ergo audiunt vocem pastoris sui dicentis, Ego sum pastor bonus. Non adderet, bonus, nisi essent pastores mall. Sed pastores mali, ipsi sunt fures et latrones: aut certe, ut multum, mercenarii. Omnes enim hic personas quas posuit, requirere, distinguere, nosse debemus. Aperuit enim jam duas res Dominus, quas quodammodo clausas proposuerat: jam scimus quia ostium ipse est, scimus quia pastor ipse est. Fures et latrones qui sint, in hesterna lectione patefactum est; hodie autem audivimus mercenarium, audivimus et lupum: heri nominatus est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmoda consectantes. lucris inhiantes
honcres ab homini bz appetentes. Hec qñ
amãtur a pposito. ⁊ pp̃ hec seruitur deo:
quisquis talis est incennarius est. int̾
fltos se nõ compucet. de talib enĩ ⁊ dñs
dicit. lñ am̃ dico uob ꝑceꝑunt m̾cedem

Expanded text:
commoda consectantes, lucris inhiantes, honores ab hominibus appetentes. Haec quando amantur a praeposito, et propter haec servitur Deo; quisquis est talis, mercenarius est, inter filios se non computet. De talibus enim et Dominus dicit: Amen di
Abbreviated transcription (Latin):
caroit̾m suit eam. sõ tũ potestate
ncaro. s potestate inhĩtantis carnẽ.
uto ergo ponit at̃am suam expirando.
sst ip̃m dñm in cruce. Sitio dixit. Illi
uladerant tinx̾unt spongiam m aceto:
ligailunt harundini ⁊ apposiumt ori
aist. quid ait eim̃głista: Et inclina
aite tradidit sp̃m. Hoc est ponere
i. Modo hic atcendat caritas nr̃a.
illuato capite tradidit sp̃m. Quis tra¬
stt: Quem tradidit: Sp̃m tradidit.
ao ilum tradidit. Quid est caro illũ
adidit: Caro illum enuisit. caro illũ
birauit. Ideo enĩ dicitur expirare .i.¬
du sp̃m fieri. Quõ est exulare excra
caro sine anta: tunc homo pon̾e aiãm dr̃.¬

Expanded text:
potestate caro, sed potestate inhabitantis carnem: caro ergo ponit animam suam exspirando. Vide ipsum Dominum in cruce; Sitio dixit: illi qui aderant tinxerunt spongiam in aceto, alligaverunt arundini, et apposuerunt ori erfectum est, quid ait Evangelista? Et inclinato capite tradidit Spiritum . Hoc est ponere animam. Modo hic attendat Charitas vestra. Inclinato capite tradidit spiritum. Quis tradidit? quem tradidit? Spiritum tradidit, caro illum tradidit. Quid est, caro illum tradidit? Caro illum emisit, caro illum exspiravit. Ideo enim dicitur exspirare, extra spiritum fieri. Quomodo est exsulare, extra caro sine anima, tunc homo ponere animam d
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m intro. ⁊p̃m in me libent̾ audistis
Quare xp̃m in me libent̾ audistis: Qͥa
oues xp̃i estis. sangurne xp̃i ꝯ parati
estis. Agnoscitis p̾cium ur̃m quod nõ
a me dacur. s ꝑ me p̾dicatur. Ille qͥ ppe
emit: qui p̃tiosum sanguinem fudit
Pretiosus sanguis est illius sine pccõ.
fecit tñ ip̃e etiam suoꝵ sangumem pre¬
tiosum. ꝓ quib dedit sangumis p̾tiũ
Ram si suoꝵ sanguinem nõ facẽt p̾cio

Expanded text:
m intro, Christum in me libenter audistis. Quare Christum in me libenter audistis? Quia oves Christi estis, sanguine Christi comparati estis. Agnoscitis pretium vestrum: quod non a me datur, sed per me praedicatur. Ille quippe emit, qui pretiosum sanguinem fudit: pretiosus sanguis est illius sine peccato. Fecit tamen ipse etiam suorum sanguinem pretiosum, pro quibus dedit sanguinis pretium: nam si suorum san
Abbreviated transcription (Latin):
qui postium intrat.⁊ ipẽ est p̾cipue
pastor bonus ⁊ ip̃e est ostium: intlłig̾e
lõ possum. nisi ⁊ ip̃m ꝑseipm ad ottes
has intrare. ⁊ uocem suam illis dare
dicem. ꝑ aliam ꝑtem conabor ascendere.

Expanded text:
e pastor bonus, et ipse est ostium; intelligere non possum, nisi et ipsum per seipsum ad oves suas intrare, et vocem suam illis dare aedicem, per aliam partem conabor ascendere.
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicebat. ⁊ si corpore absens sum
spũ uob̾cum sum. Quõ enĩ sp̃u fugie¬
bat qui etiam corpore absens forna¬
tores lict̾is arguebat. Affectõnes ne
motus animoꝵ sunt. Letitia anini
diffusio. Cristitia animi. ꝗtractiosi
piditas animi. ꝓgressio. Timor at
fuga est. Diffunderis enim aniid̃
delectaris. Contraberts animo. clla
molestaris. ꝓgrederis animo. cĩ ape¬
tis. fugis animo. cum metuis. Eũ
unde ille mcennarius iiso lupo dis¬
tur fug̾e. Quare: Quia nõ est eicu

Expanded text:
qui dicebat, Etsi corpore absens sum, qui dicebat, Etsi corpore absens sum, spiritu vobiscum sum . Quomodo enim spiritu fugiebat, qui etiam corpore absens, fornicatores litteris arguebat? Affectiones nostrae motus animorum sunt. Laetitia, animi diffusio; tristitia, animi contractio: cupiditas, animi progressio; timor, animi fuga est. Diffunderis enim animo, cum delectaris; contraheris animo, cum molestaris: progrederis animo, cum appetis; fugis animo, cum metuis. Ecce unde ille mercenarius viso lupo dicitur fugere. Quare? Quia non est ei cu
Abbreviated transcription (Latin):
expon̾e. Dñe tu dixisti eis quos fidelco p¬
stores eẽ utiq uolebas. quos tua m̃ba
c̃ẽ formabas. Si uos ꝑsecuti fiu̾int: fugi¬
te. Inuiriam ergo illis facis qñ repben¬
dis m̃cennarios qui uident lupũ ueni¬
entem ⁊ fugiunt. Rogamus tadices no¬
bis. quid hẽat altitudo qõnis. Pulsenꝰ.
xp̃i. poccantem libere uõ audet arguere
Etce nescio quis peccauit. grauit para¬
uit: increpandus est. excõmimicantes
est. O nõ excõmunicatus nimicua
insidiabitur. nocebit cum potu̾it. In
dat quod sectatur humane amiciciet
moditatem .⁊ inimiciciaꝵ humanar
incurrat molestiam: tacet ⁊ nõcorri¬
pit. Ecce lupus oui gurtut app̾bẽdit
dyabolus fideili adult̾ium ꝑstiasit
tu taces. nõ increpas. O m̾cennari lu¬
pum uenientem uidisti ⁊ fugisti. Rs¬
pondet forte ⁊ dicit. Ecce hic sum. nõfu¬
gi. Fugisti. qr taciusti.Taciuisti qr tmmi¬
isti. Fuga animi timor est. Corpore se¬
tisti. spu fugisti. Quod ille nõ faciobe

Expanded text:
exponere. Domine, tu dixisti eis quos fideles pastores esse utique volebas, quos tua membra esse formabas, Si vos persecuti fuerint, fugite. Injuriam ergo illis facis, quando reprehendis mercenarios, qui vident lupum venientem et fugiunt. Rogamus indices nobis quid habeat altitudo quaestionis: pulsemus, Christi: peccantem non libere audet arguere . Ecce nescio quis peccavit, graviter peccavit; increpandus est, excommunicandus est: sed excommunicatus, inimicus erit, insidiabitur, nocebit cum potuerit. Jam i, ne perdat quod sectatur, humanae amicitiae commoditatem, et inimicitiarum humanarum incurrat molestiam, tacet, non corripit. Ecce lupus ovi guttur apprehendit: diabolus fideli adulterium persuasit; tu taces, non increpas: o mercenarie, lupum venientem vidisti, et fugisti. Respondet forte et dicit: Ecce hic sum, non fugi. Fugisti, quia tacuisti; tacuisti, quia timuisti. Fuga animi, timor est. Corpore stetisti, spiritu fugisti: quod ille non faciebat
Abbreviated transcription (Latin):
uus exiret. Inmo u̾o nõ intͣret si lib̾
eẽt: s intrauit quo eum dñs error. et
dñica cupiditas traxit. unde ⁊ u̾itas
dicit. Omnis qui facit pocm seruus
hora mea: Magis qr in potestate hẽbat
qũ moreretur. Nond̾ uidebat eẽ oportu¬
hora est qua exeamus ⁊ celebremus
sacramenta. Gi aut̃ exeamus qͣmop̾
est. nõne ꝑu̾si ⁊ p̾postĩ sumus: Quia
ergo nõ facimus nisi cum oportunuĩ
est. pp̃ea in hiis agendis cum ita loqͥ¬
mur fatum consid̾amus: Quio est gͥ
nond̾ uenit hora mea: Qñ ego scio opo¬
tunũ me pati. qñ passio mea utilis
erit: nond̾ uenit ip̃a hora. tunc uolũ¬
tate paciar. Et utrũq uerũ est: et
nond̾ uenit hora mea. ⁊ potestatem
hẽo ponendi aĩam meam. ⁊ it̾m sumẽ¬
di eam. Uen̾at ergo hñs in potestate
qñ moreretur. Nam si añ moreretur
qͣm discipłos elegisset. certe p̃posteri
eẽt. Si eẽt homo qui nõ hret in poce¬
state horam suam. posset añ mori qͣm

Expanded text:
vus exiret. Imo vero non intraret, si liber vus exiret. Imo vero non intraret, si liber esset: sed intravit quo eum dominus error, et domina cupiditas traxit. Unde et Veritas dicit: Omnis qui facit peccatum, sehora mea? Magis quia in potestate habebat quando moreretur, nondum videbat esse opportuhora est, qua exeamus ut celebremus sacramenta? Si ante exeamus quam opus est, nonne perversi et praeposteri sumus? Quia ergo non facimus, nisi quando opportunum est; propterea in his agendis, cum ita loquimur, fatum consideramus? Quid est ergo, Nondum venit hora mea? Quando ego scio opportunum me pati, quando passio mea utilis erit, nondum venit ipsa hora; tunc voluntate patiar: ut utrumque serves, et, Nondum venit hora mea; et, Potestiterum sumendi eam. Venerat ergo habens in potestate quando moreretur. At si ante moreretur quam discipulos elegisset, certe praeposterum esset: si esset homo qui non haberet in potestate horam suam, posset ante mori quam
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo tollit a me eam. s ego pono eã
a me ip̃o. ⁊ it̾m sumo eam. Ergo neista
potestas subfato est: Ostendant ho¬
minem qui potestatem hẽac qñ mo¬
rtatur. qnͣ uiuat. Omitno nõ ostẽdẽt.
Credant ergo deo dicenti. Potestatem
hẽo ponendi aĩam meam. ⁊ it̾m sum̃¬
di eam: et q̃rant qͣre sit dcm̃. nondũ
uenit hora mea. Nec iõ iam sub fato
ponant condicorem celi. creatorem
atq conditorem sydeꝵ. Quia si esset
nõ hũit quod appellas facum. s nec tu.
as hoĩb. Cendunt ad cipiendos hoĩes
et hoc in platheis. Nam qui tendunt
ad capiendas feras. uł in siluis atq in
solitudine idagunt. Qm infeliciter
uani sunt hoĩcs. quib capiendis in fo¬
rotenditur. Nummos accipiunt. cum
se hoĩes hoĩb uendunt. Dant isti nũ¬
mathematicũ ut emant sibi dños
quales mathematico dare placuerit
uł si quid aliud sacrilegi nominis
Intrauit liber ut numinis dacis ser¬

Expanded text:
nemo tollit eam a me, sed ego pono eam nemo tollit eam a me, sed ego pono eam a meipso, et iterum sumo eam . Ergone ista potestas sub fato est? Ostendant hominem qui potestatem habeat quando moriatur, quamdiu vivat: omnino non ostendent. Credant ergo Deo dicenti, Potestatem habeo ponendi animam meam, et iterum sumendi eam: et quaerant quare sit dictum, Nondum venit hora mea, nec ideo jam sub fato ponant conditorem coeli, creatorem atque ordinatorem siderum. Quia si esset non habuit quod appellas fatum; sed nec tu,as hominibus: tendunt ad capiendos homines, et hoc in plateis. Nam qui tendunt ad capiendas feras, vel in silvis atque in solitudine id agunt: quam infeliciter vani sunt homines, quibus capiendis in foro tenditur! Nummos accipiunt, cum se homines hominibus vendunt; dant isti nummathematicum, ut emant sibi dominos, quales mathematico dare placuerit; vel si quid aliud sacrilegi nominis. Intravit liber, ut nummis datis ser
Abbreviated transcription (Latin):
trem dñi. ⁊ qui nob̾ insinuauit etiã
in hiis iptiis mr̃em dñi. Ip̃e narrat
Erat illic inquit circa crucem m̃r ihu
Et ait ihx mri suc. Mulier. ecce filius
tuus ⁊ ad discipłm. ecce m̃r tua. Com¬
mendat mr̃em discipło. ꝯmendat ma¬
trem pͥor mr̃e moriturus. ⁊ añ mortẽ
mrĩs resurrecturus. Commendat hõ
homini hoĩem. Hoc peperat maria. Ila
hora iam uen̾at. de qua tunc dix̾at. nõd
uenit hora mea. Qnͣtum arbitror fr̃es
responsum est heticis. mathematicis
respondeamus. Et ip̃i unde conantur
ꝯuincẽ qr sub fato erat ihx: Quia ip̃e
ait inqͥunt. nond̾ uenit hora mea. Si
ergo dixisset nõ hẽo horam exclusisset
mathematicos. nõ eẽt unde calumpnia¬
rentur. Nunc u̾o qr dixit. nond̾ uenit
hora mea. ꝯtra ip̃ius u̾ba quid possu¬
mus dicere. Mirum est ꝙ macħici
xpĩanos quod sub hora fatali iux̾it
xp̃c. Credant ergo xp̃o dicenti. Pote¬
statem hẽo ponendi aĩam incam. et

Expanded text:
trem Domini, et qui nobis insinuavit etiam trem Domini, et qui nobis insinuavit etiam in his nuptiis matrem Domini, ipse narrat: Erat, inquit, illic circa crucem mater Jesu, et ait Jesus matri suae, Mulier, ecce filius tuus: et ad discipulum, Ecce mater tua . Commendat matrem discipulo: commendat matrem prior matre moriturus, et ante matris mortem resurrecturus; commendat homo homini hominem. Hoc pepererat Maria. Illa hora jam venerat, de qua tunc dixerat, Nondum venit hora mea. 10. Quantum arbitror, fratres, responsum est haereticis: mathematicis respondeamus. Et ipsi unde conantur convincere quia sub fato erat Jesus? Quia ipse ait, inquiunt, Nondum venit ergo dixisset, Horam non habeo, exclusisset mathematicos, non esset unde calumniarentur: nunc vero quia dixit, Nondum venit hora mea, contra ipsius verba quid possumus dicere? Mirum est quod mathematici vincere Christianos quod sub hora fatali vixerit Christus. Credant ergo Christo dicenti, Potestatem habeo ponendi animam meam, et
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem suam dimict̾e ex qualz causa.i
nõ licere excepta causa fornicatõns.
In qua responsione si meministis hoc
ait quod d̾s ꝯiunxit homo nõ separet
Et qui bñ eruditi sunt in fide catholi¬
ca nou̾unt ꝙ ds̃ fec̾it nuptias: ⁊ sicut
ꝯuinctio a deo. ita diuortiũ a dyabolo
sit.S pp̃ea in causa formcatõnis lic
uxorem dimitte: qr ip̃a eẽ uxor pͥmo
uoluit.que fidem ꝯuigalem mari¬
to nõ seruauit. Nec ille que uirgnu¬
tadem deo uouent. qͣmqͣm ampliorẽ
gradũ honoris ⁊ scĩcatis ĩeccła ceneãt.¬
nitatem. Sic marie filius scd carnem.
et marie dñs scd̾ marestacem. Quia ergo
nõ erat illa ñr diuinitatis. et ꝑ diuini¬
tatem futurũ erat miracłm quod pe¬
tebat: respondit et. Nuid mͥ ⁊ tibi est
mulier: S ne puces ꝙ de negem ma¬
trem. nõd̾ uenit hora mca. Ibi enĩ te
agnoscam: cum pendere in cruce infir¬
si uerũ est. Nñ passus est dñs sicut
idem euͣngłista dicit qui nou̾at ma¬

Expanded text:
uxorem suam ex qualibet causa, non licere excepta causa fornicationis. In qua responsione, si meministis, hoc ait: Quod Deus conjunxit, homo non separet . Et qui bene eruditi sunt in fide catholica, noverunt quod Deus fecerit nuptias, et sicut conjunctio a Deo, ita divortium a diabolo sit. Sed propterea in causa fornicationis licet uxorem dimittere, quia ipsa esse uxor prior noluit, quae fidem conjugalem marito non servavit. Nec illae quae virginitatem Deo vovent, quanquam ampliorem gradum honoris et sanctitatis initatem: sic Mariae filius secundum carnem, et Mariae dominus secundum majestatem. Quia ergo non erat illa mater divinitatis, et per divinitatem futurum erat miraculum quod petebat; respondit ei, Quid mihi et tibi est, mulier? sed ne putes quod te negem matrem, Nondum venit hora mea: ibi enim te agnoscam, cum pendere in cruce coepesi verum est. Quando passus est Dominus, sicut idem evangelista dicit, qui noverat ma