comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nasctret᷑. Nemo enĩ audiens nom̃ suũ tͣctari aut ei
cui fauetotentꝰ ⁊ tacere. Lacito aut̃ nõe qͥs audiens
ac side se ñ incelligat dictũ lissimulat. Sub hac gͦ ꝓ
positione euacuauit ꝑsonas ill oꝵ c̃ dic̃. Ego planta¬
uiapollo ꝑigauit & cet̾aut in his discerent nicħ dan
minꝰ consecutos: Hoc his loqͥt᷑ qͥ baptitatos ab alis
plus aliqͥd ẽẽ putabãt. quors eloq̃ntia seducebaq̃
ut fuco qͥdã ꝑu̾sa recta putarent. Ianta enĩ discor
dia in ppło erat ut multa t̾ent studia ai̾isar ũ par¬
cũti sic oã dicta sua aptauit apłssine manifestati¬
one nõĩum oĩb partib ut legeret᷑ epła ⁊ una q̃q¬
par sãsedicta suscipet: audiens qd̃ causȩ suȩ inten¬
di cognosceret. Qͥd aũ habes qd̾ ñ accepisti: Nicħ il¬
lũ bom ult᷑ dic̃ ꝯsecutũ ab aliis ꝗͣ ab eo acceꝑat. oõ¬

Expanded text:
s nomen suum taxari, aut ejus cui favet, contentus est tacere: tacito autem nomine si quis audiens, etiamsi de se intelligat dictum, dissimulat. Sub hac ergo propositione evacuavit personas illorum, cum dicit: Ego plantavi, Apollo rigavit, etc. , ut in his discerent nihil danminus consecutos. Hoc iis loquitur, qui baptizatos ab aliis, plus aliquid esse putabant: quorum eloquentia seducebantur, ut fuco quodam perversa recta putarent. Tanta enim discordia erat in populo, ut multa essent studia diversarum partium: et sic omnia dicta sua aptavit Apostolus sine manifestatione nominum omnibus partibus; ut cum legeretur epistola, unaqpars ad se dicta susciperet, audiens quod causae suae intendi cognosceret. Quid enim habes, quod non accepisti? Nihil illum boni ultra dicit consecutum ab aliis, quam ab eo acce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtristari debuer ut in frẽmtã acerbe peccantẽ. sic̃
tristis fuit samuel in saul peccante. a qͦ crimme
mali doctores aut dissimłabãt. aut negligentiꝰ argue¬
bant: sic̃ ⁊ heli sac̃dos filios suos peccantes in dm̃ne
amarie̾ent hõĩsꝰ: Nescitis qr modicũ ferm̃tũ totam
massam corrũpit: Ita ⁊ peccatũ uniꝰ qd̾ cognitũ ñ ar¬
guit᷑ multos taminat: immo õs qͥ nort̃ & ñ deui¬
tant aut c̃possint arguere dissimulant. Non enĩ
uidet᷑ sibi peccare. ꝗdo a nullo corri ꝑit̾ aut uitat᷑.
Exe purgate uetꝰ ferm̃tũ ut sitis noua ꝯsꝑsio. ħ duppli¬
cignre accipiendũ ÷ qͣ÷ iferm̃tũ humana doctͥ¬

Expanded text:
contristari debuerint in fratre tam acerbe peccante, sicut tristis fuit Samuel in Saul peccante. A quo crimine mali doctores aut dissimulabant, aut negligentius arguebant sicut et Heli sacerdos , filios suos peccantes in Deum ne amari essent hominibus. Nescitis quia modicum fermentum totam massam corrumpit? Ita et peccatum unius, quod cognitum non arguitur, multos contaminat; immo omnes qui norunt, et non devitant, aut cum possint arguere, dissimulant. Non enim sibi videtur peccare, quando a nullo corripitur aut vitatur. 128 Expurgate vetus fermentum, ut sitis nova conspersio. Hoc duplici genere accipiendum
Abbreviated transcription (Latin):
cuint᷑ ut ꝑ mde qͣ pena hic multandꝰ e̾e̾t ostendẽt:
qͥ sub diuina ⁊ t̾rena iꝰticia ꝯstitutꝰ. tanti sceleris
erim̃ admiserat᷑. Itaut qͥs uxorẽ patͥs hãt. Premissi
criminis ꝓdidit gñs. ut ñ solũ illũ aꝑte reũ mor¬
tis facẽt᷑ s ⁊ adherentes illi ñ ĩmimes a crmine
demonstͣret. In qͦͥ enĩ difficile peccat᷑: plꝰ fac̃ reum.
tuosinflati estis:⁊ ñ mag̃ luctũ habustis. Suꝑbiã
illoꝵ in tantũ humiliat: ut ñ q̃rulos iã s magͣ
Suplices faciat. Erant enĩ ⁊ ipsi participes dõ
pat̾ent᷑ reũtam in gentis facinoris sec̃ incorrep¬
tũ ꝯuenirẽ ut õsuno ꝯsilio abicerent eũ si negaret
em̃ dare se. Siaut̃ qͥspocestatẽ ñ hc̃ quẽ scit reũ abi¬
cere aut ꝓbare ñ ualet: immunis ẽ: & iudicis ñ

Expanded text:
 poena hic mulctandus esset ostenderet, qui sub aeterna et divina justitia constitutus, tanti sceleris crimen admiserat. Ita ut quis uxorem patris habeat. Praemissi criminis prodidit genus; ut non solum illum aperte reum mortis faceret, sed et adhaerentes illi non immunes a crimine demonstraret, in quo enim difficile peccatur, plus facit reum. Et vos inflati estis, et non magis luctum habuistis. Superbiam illorum in tantum humiliat, ut non querulos jam, sed magis supplices faciat. Erant enim et ipsi participes, dum paterentur reum tam ingentis facinoris secum incorreptum convenire; ut omnes uno consilio abjicerent eum, si negaret emendare se. Si autem quis potestatem non habet, quem sit reum, abjicere, aut probare non valet, immunis est, et judicis non
Abbreviated transcription (Latin):
ee̾nt ab apło uisitari ꝰ Qͥd uultisin uirga ueniã
aduos aut in caritate sp̃s ⁊ mansuetudinis: ler¬
rorẽ u̾bi infert᷑. ut pudorẽ passi qͥ inflaci e¬
rant humiliarent᷑ ut siuere apłi p̾sentiã desi¬
derarent p̃parent se adexcipiendũ eũ id ÷ ablue¬
rent se ab oĩplaga criminis ut ueniens ad illos.¬

Expanded text:
o visitari. Quid vultis? In virga veniam ad vos, an in charitate et spiritu mansuetudinis? Terroris verba infert, ut pudorem passi, qui inflati erant, humiliarentur; ut si vere Apostoli praesentiam desiderarent, praepararent se ad excipiendum eum, id est, abluerent se y ab omni macula criminis; ut veniens ad illos
Abbreviated transcription (Latin):
flati st̃ qͥdã. Indignabant᷑ qͥdã corinchior qr ñ
ibat ad illosñ desid̾io s suꝑbia: qd̾ qͣsi in dignos
illos hret: c̃ mag̃ apło h̃ studiũ fuerit. ut de in¬
dignis faceret dignos. Habebat gͦ uotũ eundis
maiora erant ꝗ̃ agebat᷑. Ueniã aũ cito aduos: si
dñs uoluerit. Post cõmonitionẽ ꝓmittit se ire ad

Expanded text:
flati sunt quidam. Indignabantur quidam Corinthiorum, quia non ibat ad illos, non desiderio, sed superbia, quod quasi indignos illos haberet; cum magis Apostolo hoc studium fuerit, ut de indignis faceret dignos. Habebat ergo votum eundi, sed majora erant, quae agebat. Veniam autem cito ad vos, si Dominus permiserit. Post commonitionem promittit se ire ad
Abbreviated transcription (Latin):
his dictis ostendit nulloꝰ posse eo affectu dilig̾e illos:
qͦ ipse cosdiligebat. Qͥs enĩ alienos filios suis p̃po¬
mei estote. O beniuolentiã scĩ apłihͥ obsecrat fi¬
lios ut imitent᷑ patrẽ. ħ÷ sponte rogat egros: ut
exgłizaret illisdonũ gr̃ȩ dĩ ita & illi manentes
in fide eiꝰ ⁊ doctͥna. ñ reciꝑ enc falsoꝵ apłors pͣua¬

Expanded text:
His dictis ostendit nullum posse eo affectu diligere illos, quo ipse eos diligebat. Quis enim alienos filios suis praepomei estote. O benevolentiam sancti Apostoli, qui obsecrat filios, ut imitentur patrem, hoc est, sponte rogat aegros, ut evangelizaret illis donum gratiae Dei; ita et illi manentes in fide ejus et doctrina, non reciperent falsorum apos
Abbreviated transcription (Latin):
ramꝰ oꝑantes manib nr̃is. Lib̾e enĩ ⁊ uixtaue¬
rã fidẽ sine aliqͣ adulatione xp̃m p̾dicanteᷤ ⁊ ges¬
ta pͣuȩ uitȩ arguentes gr̃ã ap̃hoĩes ñ habebant᷑ ⁊
colaphirabant᷑ id ÷ in uiriis agebant᷑.⁊ instabiles
erant: qr fugabant᷑ ne in loco diu manentes plureᷤᷤ
ñ babebant. uerũ ⁊̃ abhis acciꝑe indignũ eratqͥ¬

Expanded text:
ris. Libere enim et juxta veram fidem sine aliqua adulatione Christum praedicantes, et gesta pravae vitae arguentes, gratiam apud homines non habebant, et colaphizabantur, id est injuriis agebantur, et instabiles erant; quia fugabantur, ne in loco diu manentes, plures non habebant; verum etiam ab his accipe
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ tͣct ꝑ id qd̾ discordarent a tͣditione apłica. Hic iã
q̃rit᷑ int̾ dispensatores. ut fidelis qͥs inueniat᷑. ħ qd̾
timore aut certe cõm̃dationis suȩ causa ostant̾ ar¬
guere trepilabant aut malos sensaut mores. Hic
enĩ tã ꝯstans erat: ut nec uitȩ suȩ parceret: dũ mͦ fide
miserũ dic̃ abhis se iudicari. Qͥppe c̃neca iꝰtis iudi¬
candũ se sciret aut abhumana die ħr qr nec a¬

Expanded text:
traditione apostolica. Hic jam quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur. Hoc quod timore, aut certe commendationis suae causa constanter arguere trepidabant aut malos sensus aut mores. Hic enim tam constans erat, ut nec vitae suae parceret, dummodo fidemiserum dicit ab his se judicari; quippe cum nec a justis judicandum se sciret. Aut ab humano die, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ridebet adiecit᷑. Ad reuerentiã ur̃ã dico. Ne supra
qr negotiũ nõauit. s qͣle significauit: sc̃ enĩ ⁊ diui¬
na negotia dicte eodẽ. adiutor negotii mei: et scła
in eccł̃a sic̃ audierant. ã qͦlib cũq tñ putarent au¬
dienda aut t̾minanda: ad ruborẽ eoꝵ ait. Contẽp¬
les ⁊ in ꝯsid̾atos eos significauit: ut imꝑitos forte
ex fr̃ib udices eligerent. Hoc de exꝑto apłs. Sciebat
enĩ ꝗͣ tepidi ⁊ imꝓuidi in reliqͥs causis fuerant
dep̾hensiꝰ. Sic ñ ÷ int̃ uos qͥsq sapiensqͥ possit uidi¬
care int̾ fr̃em suũ. Qͥagͦ st̃ inqͥt sapientes fr̃s aliqͥ
dic̃ qi adhuc rector eccłȩ illoꝵ ñ erat ordinatꝰ. S
fr̃ c̃ fr̃e iudicio ꝯtendit: ⁊ b ap̃ infideles. Manife¬
stũ ÷ qi infideles aut arbitros ut assolet fieri
postulatos significat: aut nidicẽ publicũ cui dici
oꝑa sit ut ꝯcordes sint qͦsi g̾mani maxime c̃ fi¬
desnr̃a pacistudeat. Quãꝗͣ enĩ xp̃ianꝰ litiga¬

Expanded text:
it: Ad reverentiam vestram dico. Ne quia supra negotium nominavit, sed quale non significavit; sunt enim et divina negotia, dicente eodem: Adjutor negotii mei . Et saecin Ecclesia, sicut audierant, a qualibuscumque tamen putarent audienda aut terminanda; ad ruborem eorum ait: Contemples et inconsideratos eos significavit, ut imperitos forte ex fratribus judices eligerent. Hoc de experto Apostolus; sciebat enim quam tepidi et improvidi in reliquis causis fuerant deprehensi. Sic non est inter vos quisquam sapiens, qui possit judicare inter fratrem suum? Quia ergo sunt, inquit, sapientes fratres, aliqui dicit, quia adhuc rector Ecclesiae illorum non erat ordinatus. Sed frater cum fratre judicio contendit, et hoc apud infideles. Manifestum est quia infideles aut arbitros, ut assolet fieri, postulatos significat, aut judicem publicum, cui dici opera sit, ut concordes sint, quasi germani; maxime cum fides nostra paci studeat. Quamquam enim christianus litiga
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑangłos malos: & hoĩes mali: increduli his apłoꝵ
in iuriȩ. obletam̃to st̃. Mundꝰ aut̃ iccirco infideli-¬
tas dr̃ qr uisibilia seqͥt. Noͤ stultiꝓpt̃ xp̃m. Uerũ ÷¬
qr amantes xp̃m. stulti st̃ mundo. Uosaũ pruden¬
tes in xp̃o. Qͥprudens in xp̃o iudicat᷑ a ꝑfidis ñ rec¬
te asserit xp̃m. Deniq marcionqͥ negat filiũ dĩ
⁊ incarnaridm̃ potuisse: prudens ÷ mundo. Et
latione ⁊ c̃ stulticia sic̃ uidet᷑ mundans p̾dicanteᷤᷤ¬

Expanded text:
angelos malos, et homines mali et increduli; his apostolorum injuriae oblectamento sunt. Mundus autem idcirco infidelitas dicitur, quia visibilia sequitur. Nos stulti propter  amantes Christum, stulti sunt mundo. Vos autem prudentes in Christo. Qui prudens in Christo judicatur a perfidis, non recte asserit Christum. Denique Marcion, quia negat Filium Dei, et incarnari Deum potuisse, prudens est mundo, elatione et cum stultitia, sicut videtur mundanis, praedicante
Abbreviated transcription (Latin):
ceat. Int̾dũ enĩ aliqͥd utile putam᷑ qd inutile ẽ. Nec̾em̃
losne uidicent c̃uidicandist̃. & hant duplex pecca¬
cũsic̾ait dñs. Nlolite uiclicare ut ñ uidicemini s ex¬
pectate diẽ udicũ dĩ ac sifideles ⁊ boni sint. Iniuiria
enĩ uidicis ÷ si añ cognitionẽ eiꝰ a seruo ꝓcedat iudi¬
tiũ aut sententia: Q illuminabit abscondita te
nebrarũ ⁊ manifestabit ꝯsilia cordiũ: & tc̃ lause¬
rit unicuiq a dõ ħ dic̃ qi indic iudicũ nicħ occul¬
tũ eriteoꝵ q̃ gesta aut cogitata st̃ s sĩplicitas & ypo¬
crisis ulic apparebit᷑ ut & qui despectꝰ habebat᷑. for¬
te appareat dignꝰ: &e qͥ aliqd eẽ putabat᷑ inueniat᷑
repb. Omĩa enĩ nocaert̃ indie uidlicii: & tẽ laus

Expanded text:
teat. Interdum enim aliquid utile putamus, quod inutile est; nec enim los ne judicent, cum judicandi sint, et habeant duplex peccatum, sicut ait Dominus: Nolite judicare, ut non judicemini ; sed exspectate diem judicii Dei, ac si fideles et boni sint. Injuria enim judicis est, si ante cognitionem ejus a servo procedat judicium aut sententia. Qui et illuminabiit consilia cordium: et tunc laus erit unicuique a Deo. Hoc dicit, quia in die judicii nihil occultum erit eorum, quae gesta aut cogitata sunt: et simplicitas et hypocrisis illic apparebit; ut etqui despectus habebatur, forte appareat dignus: et qui aliquid esse putabatur, inveniatur reprobus. Omnia enim nuda erunt in die judicii, et tunc laus
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ sordib macłata aĩa a libidine carnis fit
ũfac̃: aut in uigore nat᷑e suȩ manens carni pr̃at
uus sit in hõib eccłȩ in die iudicii. Deserebat n
õs contaminationis causa.ut in die dñi nudi a
spũ sco̾ inuẽti audirẽt auidice dño. Recedite a me ñ
noui uossic̃ dic̃ ad romanos. Siqͥs aut̃ sp̃m xp̃i ñ¬

Expanded text:
quia victa anima a libidine carnis fit um fecit, aut in vigore naturae suae manens, carni praestat us spiritus Ecclesiae in die judicii. Deserebat enim omnes contaminationis causa, ut in die Domini nudi ab Spiritu sancto inventi, audirent a judice Domino: Recedite a me, non novi vos ; sicut dicit ad Romanos: Si quis autem spi
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃i:stultꝰ fiat id÷ sapientiã mundi fugiat. ut stul
ab ea iudicet᷑. Et tc̃ erit prudens q stultꝰ scło pru¬
lens ÷ dõ: dũ credit dm̃ fecisse q̃ ratio mundi ñ ca-¬
bit. sic̃ supͣ memoraui. P seudo apłi aut̃ prudenteᷤᷤ
nolentes uidi in mundo. neq dm̃ filiũ hab̾e. neq
ncarnationẽ uerã ẽẽ neq carnẽ posse resurg̾e p̾¬
licabantꝰ. Sapientia enĩ huiꝰ mundistulticia ÷ a
od̾ dm̃ dic stulticia ÷ sapientia huiꝰ mundi ap̃ dm̃:
ũ fac̃ ds̃ qd̾ mundꝰ fieri posse negat. Sapientiã il
stulticiã ꝓbat: ⁊ c̃ multos deos dicant. fides aũ
nũ ꝓbet teste uͥtute. in prudentia sua ꝯfundet̃.
riptũ ÷ enĩ. Rep̃hendã sapientes in astutia ip¬
baret. sapientiã illoꝵs rep̾hendit: ostend̃s uerũ e̾e̾
ofalsũ dicebant: x falsũ: qd̾ uerũ putabant᷑. Itaq

Expanded text:
ti, stultus fiat, id est, sapientiam mundi fugiat, ut stultus ab ea judicetur, et tunc erit prudens; quia stultus saeculo prudens est Deo, dum credit Deum 123 fecisse, quae ratio mundi non capit, sicut supra memoravi. Pseudoapostoli autem prudentes volentes videri in mundo, neque Deum Filium habere, neque incarnationem veram esse, neque carnem posse resurgere praedicabant. Sapientapud Deum. Sic stultitia est sapientia hujus mundi apud Deum, dum facit Deus, quod mundus fieri posse negat; sapientiam illius stultitiam probat, et cum multos deos dicant, fides autem unum probet, teste virtute, in prudentia sua confundentur. Scriptum est enim: Reprehendens sapientes in astutia eprobaret, sapientiam illorum reprehendit, ostendens verum esse, quod falsum dicebant; et falsum, quod verum putabant. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ sentiamꝰ : et decretos cursꝰ eiꝰ in dĩ uoluntate pona¬
mꝰ. Et uita p̃sens ꝯcessa nob̾ ÷: s ut modeste illã ⁊ c̃ dĩ
gła tͣnssigamꝰ Siue mors. ut ꝓxp̃omori libent̃ habe¬
amꝰ spe ꝓmissionis fut᷑ȩ. Siue p̃sentia: ut sic p̾sentib
utam̃ ne offendamꝰ. Siue fut᷑a. ut fut᷑a credentes ipsis
nos mag̃ qi meliora st̃ cõm̃de mꝰ. Uo̾s aũ xp̃i ut qͦmͦ¬

Expanded text:
m sentiamus, et decretos cursus ejus in Dei voluntate ponamus. Et vita praesens concessa nobis est, sed ut modeste illam et cum Dei gloria transigamus. Sive mors, ut pro Christo mori libenter habeamus spe promissionis futurae. Sive praesentia, ut sic praesentibus utamur, ne offendamus. Sive futura, ut futura credentes, ipsis nos magis, quia meliora sunt, commendemus. Vos autem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qd̃ estis uos. ħ iccirco p̾misit. ut illos cõpungat
qͥ turpit̃ uiuentes corꝑa sua uolando corruꝑañ.
aximȩ ille qͥ uxorẽ patris habebat: ut añ eẽt reuᷤ
qͦ causa illiꝰ mmediũ ꝓrũꝑet. Deniq simili ĩmo
eodẽ mͦ c̃ causa illiꝰ uidicat. loqͥt᷑ dic̃s. An nescitis
cẽplũ dĩ dix̃ ħaũ loco tẽplũ sp̃s scĩ. Qͥs hic dubitet:
uꝑiorẽ sensũ reditꝰ. Si qͥs uidet᷑ sapiens ee̾ int̾̃ uos in
ħ scło stultꝰ fiat ut sit sapiens. ħ dic̃ qr siqͥs intelligit

Expanded text:
d estis vos. Haec idcirco praemisit, ut illos compungat, qui turpiter viventes, corpora sua violando corruperant; maxime illum qui uxorem patris habebat; ut ante esset reus, quam causa illius in medium prorumperet. Denique simili, immo eodem modo, cum causam illius judicat, ltemplum Dei dixit; hoc autem loco templum Spiritus sancti. Quis hic dubitet, superiorem sensum redit: Si quis videtur sapiens esse inter vos in hoc saeculo stultus fiat, ut sit
Abbreviated transcription (Latin):
mundꝰ id ÷ hoĩes dm̃ in sapientia eiꝰ: qr unicã maiesta¬
tẽ illiꝰ figm̃tis dedert̃ ł elem̃tis dissimulantes de
det᷑. ut credentes q̃ illi diffidt̃ saluifierent. ilł dãp¬
ro dãpnat᷑. Q̾m̃ uidȩi signa petunt: ⁊ g̾ci sapientiã
q̃yt̃. Iudei signa petunt: qr ñ diffidt̃ potuisse fieri :
s an factũ sic quęr̃t: scientes uͥgã aaron aridã g̾¬
minasse ⁊ fructũ attulifse. ⁊ ionã a cȩcu glutitũ
in uentre eiꝰ trib dieb ⁊ tͥb noctib fuisse. ⁊ uiuũ¬

Expanded text:
mundus, id est, homines, Deum in sapientia ejus; quia unicam majestatem ejus figmentis dederunt vel elementis, dissimulantes de deretur; ut credentes quae illi diffidunt, salvi fierent, illis damro damnatur. Quoniam Judaei signa petunt, et Graeci sapientiam quaerunt. Judaei signa petunt; quia non diffidunt potuisse fieri, sed an factum sit, quaerunt; scientes virgam Aaron aridam germinasse, et fructum tulisse : et Jonam a ceto glutitum, in ventre ejus tribus diebus et tribus noctib
Abbreviated transcription (Latin):
care exͣgłmut ⁊ hoc dĩ eẽ ostendet. ñ hõis. dcd̾m hãt
itaq grã ut sapientẽ architectũ fundam̃tũ se dic̃
posuisse. Sapiens atchitett ẽ qͥupxta disciplinã aue¬
m̃to. Ne si obliqͣfuerint ⁊ friuola᷑ ruinã faciag̃
manente incolumi fundam̃to. Qͥa si male do¬
cuerit: xp̃i nom̃ ꝑmanet. qd̾ ÷ fundam̃tũ. Doct¬
na aũ mala ꝑibit. sic̃ dic̃ dñs. Dĩs plantatio qͣ ñ

Expanded text:
hoc Dei esse ostenderet, non hominis. Secundum hanc itaque gratiam, ut sapientem architectum fundamentum se dicit posuisse. Sapiens architectus est, qui juxta disciplinam aucmento; ne si obliqua fuerint et frivola, ruinam faciant, manente incolumi fundamento; quia si male docuerit, Christi nomen permanet, quod est fundamentum: doctrina autem mala peribit, sicut dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
nisterii. Ego plantaui apollo rigauit. s ds̃ increm̃¬
cũ dedit. Plantare ÷ exͣgłizare.⁊ ad fidẽ attͣhere. Riga¬
re uͦ. baptirare solennib u̾b̃. Peccata aut̃ dimitt̾e ⁊
sp̃m dare: dĩ soliꝰ. Sigͦ effectũ salutis ds̃ dat: nulla
nẽ peccatoꝵ. Nunqͥd ñ hic inuisibilit̃ baptiratꝰ ÷ qñ¬
donũ baptismatis ꝯ secutꝰ ẽ: Itaq neq qͥ plantat :
aliqͥd neq qͥ rigat: s qͥ increm̃tũ dat ds̃. Et plantata
enĩ solent emori ⁊ rigata adeffectũ fȩcunditatis mi¬
nimȩ ꝑuenire n det ds̃ uegetã uitã. Qnͣtũ gͦ adho¬
norifieentiã dĩ ꝑtinet. nicħ ÷ hõ. Qͣntũ aũ adminis¬
t̾iũ ꝑtinet necessariꝰ: ut honorificet᷑ qͦsi seru᷑ ñ ut ali¬
qͥd de illo spet᷑ ad iniuriã dĩ. Q aut̃ plantat ⁊ qͥ ri¬
gat: unũ st̃. Unũ st̃: qi ãbo necessarii st̃ qͣniuis diu̾sa¬

Expanded text:
ngulis officia ministerii. Ego plantavi, Apollo rigavit, sed Deus incrementum dedit. Plantare est evangelizare, et ad fidem attrahere: rigare vero, baptizare solemnibus verbis: peccata autem dimittere, et Spiritum dare, Dei solius. Si ergo effectum salutis Deus dat, nulla nem peccatorum. Numquid non hic invisibiliter baptizatus  baptismatis consecutus est? Itaque neque qui plantat, est aliquid; neque qui rigat: sed qui incrementum dat Deus. Et plantata enim solent emori, et rigata ad effectum fecunditatis minime pervenire, nisi det Deus vegetam vitam. Quantum ergo ad honorificentiam Dei pertinet, nihil est homo: quantum autem ad ministerium pertinet, necessarius est; ut honorificetur quasi servus, non ut aliquid de illo speretur ad injuriam Dei. Qui enim plantat, et qui rigat, unum sunt. Unum sunt, quia ambo mercenarii sunt; qu
Abbreviated transcription (Latin):
cdic̃o. Dico aũħ qd̾ unꝰ qͥsq urm dic̃. ego qͥdẽ sũ pas
Nego añ apollo. ego uͦ cephe. ego aũ xp̃i. E trorẽ
stenclits auctoꝵ nõa ñ ꝓdidit. Nec enĩ in loco sta¬
dant᷑ s circiibant ad eu̾sionẽ simpliciũ. Nã hosqͦs
nõat. sine dubioboni erant doctores s sub hoꝵ
sp̃ẽ ⁊ falsos apłos tangit. Sienĩ in his głandũ ne¬
gaeqntomagis in mał doctoribꝰ: Quoꝵ doctͥnã¬

Expanded text:
go quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae, ego autem Christi. Errorem ostendit, sed auctorum nomina non prodidit; nec enim in loco stabant, sed circumibant ad eversionem simplicium. Nam hos quos nominat, sine dubio boni erant doctores; sed sub eorum specie falsos apostolos tangit. Si enim in his gloriandum negat, quanto magis in malis doctoribus, quorum doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
doctnã cõm̃dabant: et prudentiã mundi sectan¬
tes crucẽ xp̃i euacuabant: erubescentes stulti ap¬
pellari a mundo.ut neq natũ xp̃m ex uͥgine p̾¬
dicarent. neq uͭ crucifixũ docerent. qr stultũ uide¬
t᷑ dĩ filiũ nacũ boiẽ fat̾i ⁊ crucifixũ. Hos ⁊ ioħs apłs
designat dic̃s qͥ negat xp̃m in carne uenisse: antixp̃c ÷.
q̃ arguit clausa uident᷑: qͥ a ñ illa manifestat s
intelligi uult ex eo qd̾ prudentiã mundi inuehit᷑
q̃ ẽ religioni inimica. Quȩ aũ st̃ q̃ corripit eiꝰ
iudicio uult disci ut quȩq nr̃a irridet uelut stul¬
taea se oĩa in corithiis rep̾hende oscendat. Corpꝰ
enĩ ipsũ memorat: ut ex eo m̃broꝵs eiꝰ ratio dinosca¬
tͥ Corinthiis tñ manifesta erant: qr causas in qͥb ar¬
guebant᷑ ñ ignorabantꝰ. Et ego in infirmitate &
timore ⁊ tremore multo fui apd̾ uos. Ap̃m enĩ in

Expanded text:
doctrinam commendabant, et prudentiam mundi sectantes, crucem Christi evacuabant, erubescentes stulti appellari a mundo; ut neque natum Christum ex Virgine praedicarent, neque vere crucifixum docerent; quia stultum videtur Dei Filium natum hominem fateri et crucifixum. Hos et designat dicens: Qui negat Christum in carne venisse, antichristusQuae arguit, clausa videntur; quia non illa manifestat, sed intelligi vult ex eo, quod prudentia mundi invenitur, quae est religioni inimica. Quae autem sunt, quae corripit, ex ejus judicio vult disci; ut quaeque nostra deridet velut stulta, ea se omnia in Corinthiis reprehendere ostendat. Corpus enim ipsum memorat, ut ex eo membrorum ejus ratio dignoscatur: Corinthiis tamen manifesta erant; quia causas in quibus arguebantur, non ignorabant. Et ego in infirmitate, et timore, et tremore multo fui a
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ sapientiã inmist̾io q̃ abscondita ẽ. Occultũ sen¬
sũ manifestare missũ se testat᷑ quẽ neq pͥncipes ne¬
ꝙ potestates scirent. neq mundꝰ audierat: ac ꝑ hoc
stultũ putari qr incognitũ ÷ c̾e̾ aut̃ rationale ⁊
salutare teste uirtute cui oĩs intentio cedit rati¬
ocinationis humanȩ. Aoscondita ÷ gͦ dĩ sapientia:
dũ ñ in t̾ibs in uirtute ẽ. Nonhumana ratione
passibiliss sp̃s efficatia credibilis. Quã p̾destinaũ
c̃ dõ sẽꝑ fuisse declarat᷑. ut añ scła p̾destinata in
głam nr̃am dicat᷑ qͥ credimꝰ. P resciꝰ enĩ ds̃ erroris
fut᷑os in mundo quẽ erat facturꝰ: s decreuit ad c̾fu¬
sionẽ illoꝵ qui sibistulticiã sapientiã fact᷑i erañ.
Ad nr̃ã aut̃ głam: qͥ credit̾i eramꝰ & credimꝰ. Qu̾ã ne¬

Expanded text:
mysterio, quae abscondita est. Occultum sensum manifestare se missum testatur, quem neque principes, neque potestates scirent, neque mundus audierat; ac per hoc stultum putari, quia incognitum est: esse autem rationale et salutare teste virtute, cui omnis intentio cedit ratiocinationis humanae. Abscondita est ergo Dei sapientia, dum non in verbis, sed in virtute est; non humana ratione possibilis, sed spiritus efficacia credibilis. Quam praedestinavit cum Deo semper fuisse declaratur, ut ante saecula praedestinata in gloriam nostram dicatur, qui credimus, praescius enim Deus errores futuros in mundo, quem erat facturus hoc decrevit ad confusionem illorum, qui sibi stultitiam sapientiam facturi erant , ad nostram autem gloriam, qui credituri eramus et credimus. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
stultũ iudicat. Nich enĩ estimat posse fieri. sine cõ-¬
mixtione. Inde ridet audiens ddm̃ filiũ genuisse
quẽ scit sĩplicẽ ⁊ incorꝑeũ. ⁊ uͥginẽ peꝑisse. ⁊ re¬
soluta corꝑa rursũ reuocari ad uitã. Cuĩħ magis
ad laudẽ dĩ ꝓficiãt ut credat᷑ fecisse cuiꝰ oꝑisratio
ĩuestigari ñ possit

Expanded text:
stultum judicat; nihil enim existimat posse fieri sine commixtione. Unde ridet audiens Deum Filium genuisse, quem scit simplicem et incorporeum: et Virginem peperisse, et resoluta corpora rursum revocari ad vitam; cum haec magis ad laudem Dei proficiant, ut credatur fecisse, cujus operis ratio investigari non possit
Abbreviated transcription (Latin):
stipula significata ÷ ut ostendet᷑ ignis e̾e esca.
Si cuiꝰ opꝰ manserit qd̾ suꝑedificau̾it: m̃cedẽ acu¬
piet. Cũ enĩ nicħ in illo sordis inuentũ fueri
pͣue doctͥnȩ ut bono auro. ita erit ut tres fr̃s
in camino ignis m̃cedẽ uitã et̃nã c̃ gła accepti
Qͥa sic̃ aurũ ⁊ argentũ ⁊ lapides qͦs ignis ñ ꝯsu¬
mit: ita ⁊ bonꝰ magist̾ incorruptibił ꝑman¬

Expanded text:
stipula significata est, ut ostenderetur ignis esse esca. stipula significata est, ut ostenderetur ignis esse esca. Si cujus opus manserit, quod superaedificaverit; mercedem accipiet. Cum enim nihil in illo sordis inventum fuerit pravae doctrinae, ut in bono auro; ita erit ut tres fratres in camino ignis , mercedem vitam aeternam cum gloria accepturus; quia sicut aurum et argentum, et lapides, quos ignis non consumit: ita
Abbreviated transcription (Latin):
qd÷ xxp̃s iħc. Idõ nemo pot÷ pon̾e aliud fundam̃tỹ.
qr qͣnuis heretici sint aliqͥ ñ tñ docent nͥ sub xp̃i
nõe. Alit̃ enĩ com̃ta erroris cõm̃dare ñ posst̃ nͥ ut intͥ¬
posito saluatoris nõe p̾dicent: ut res ꝯtͣrias ⁊ absur¬
das nõis cdignitas acceptabil es faciat.: Siqͥs aut̃
supedificat supͣ fundam̃tũ ħ: aurũ argentũ la
pides p̾ciosos. Lapides p̾ciosi st̃ qͦs ñ corrũpit ig¬
nis. Riagnr̃a posuit p̾clara in mundo. in qͥb bo¬
nã doctͥnã significauit: Ligna. fȩnũ stipulã. Ria
alia gnr̃a posuit s friuola. in his corrupta ⁊ ua¬
na doctͥna designata dinoscit᷑. Qͥ fac̃ ħ opꝰ ma¬
na in igne oĩb apparebit. Nc̃ eñi qͦsdã fallit. s
urꝰcuiꝰq opꝰ qͣle sit ĩgnis ꝓbabit. Qͥa enĩ ꝑ ignẽ e¬
aminatio fiet. si in aliqͦ ñ inuenerit qd̾ exurat:
manifestat illũ bonũ fuisse doctorẽ. Mala enĩ
⁊ adult̾a doctͥna iccirco inligno ⁊ infęno. &i

Expanded text:
 Jesus. Ideo nemo potest ponere aliud fundamentum, quia quamvis haeretici sint aliqui, non tamen docent, nisi sub Christi nomine. Aliter enim commenta erroris commendare non possunt, nisi interposito Salvatoris nomine praedicent; ut res contrarias et absurdas nominis dignitas faciat acceptabiles. Si quis autem superaedificat supra fundamentupides pretiosos. Lapides pretiosi sunt, quos non corrumpit ignis. Tria genera posuit praeclara in mundo, in quibus bonam doctrinam significavit, Ligna, fenum, stipulam: tria alia genera posuit, sed frivola. In his corrupta et vana doctrina designata dignoscitur. Qui facit hoc opus, ma apparebit; nunc enim quosdam fallit. Et uniuscujusque opus quale sit, ignis probabit. Quia enim per ignem examinatio fiet, si in aliquo non invenerit, quod exurat, manifestat illum bonum fuisse doctorem; mala enim et adultera doctrina idcirco in ligno, feno, et
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ supͣ dixerat firmaret. Qͥa si pͥncipes huiꝰ scłi
dñm hõĩẽ factũ ñ intellexert̃. qͣntomag̾ hoĩes : s
siu̾ba offendicłm ł scandalũ faciebant uirtutib
tñ ⁊ signis. fides ñ debuerat denegari. Infirmitati
enĩ ⁊ ignorantie humanȩ uirtꝰ debuerat p̾poni:
⁊ credi qd̾ humane rationi impossibile uideba¬
t᷑. Idõq diligentib dm̃ id ÷ credentib p̾ꝑauit do¬
nũ h. Nob̃ uͦ reuelauit ds̃ ꝑ sp̃m suũ. Et qr pͥncipes
credentibꝰ: qr resdĩ ñ pot : sine sp̃u dĩ addisci. Nã
ñ solũ hõib sacram̃tũ istud missũ se dic̃ declarar
s ⁊ pͥncipib ⁊ potestatib in celestib qͥdũm cruci¬

Expanded text:
firmaret, quia si principes hujus saeculi Deum hominem factum non intellexerunt, quanto magis homines! Sed si verba offendiculum vel scandalum faciebant; virtutibus tamen et signis fides non debuerat denegari. Infirmitati enim et ignorantiae humanae virtus debuerat praeponi, et credi quod humanae rationi impossibile videbatur; ideoque diligentibus Deum, id est, credentibus praeparavit donum hoc. Nobis vero revelavit Deus pcredentibus; quia res Dei non potest sine Spiritu Dei addisci. Nam non solum hominibus sacramentum istud missum se dicit declarare, sed et principibus et potestatibus in coelestibus, qui Dominum cruci
Abbreviated transcription (Latin):
dat sororẽ cõmunẽ id ÷ de lege: ꝗͣ ut mũto cõm̃det
ait hãc ministrã eẽ eccłȩ cencbris. Iqr multis adiu¬
torio fuit: digne ipsã dic̃ adiuuandã ꝑegͥnatio¬
nis causa. lt aũ sine int̾missione excipiendã il¬
lã ⁊ assistendũ illi in necessitate si ꝓuenisset suad̾et:
cẽ sibi illã affuisse testat᷑: ut qͣnto sullunior ꝑsona
eiꝰ cȩt̾is sit. tantomagis reddi huic debitũ obseqͥũ
ꝑ caritatẽ ostendẽtꝰ. Saluitate aquilã ⁊ pͥscillã adiu¬

Expanded text:
 communem, id est, de Lege: quam ut merito commendet, ait hanc ministram esse Ecclesiae Cenchris; et quia multis adjutorio fuit, digne ipsam dicit adjuvandam peregrinationis causa. Ut autem sine intermissione excipiendam illam et assistendum illi in necessitate, si pervenisset, suaderet, etiam sibi illam adfuisse testatur; ut quanto sublimior persona ejus caeteris sit, tanto magis reddi huic debitum obsequium per charitatem ostenderet. Salutate Aquilam et Priscillam adju
Abbreviated transcription (Latin):
Sũtebant. Apłs uͭ se ꝯtẽptibilẽ uolebat uideri dũ¬
mͭ dĩ głam facit acceptabilẽ. Iã saturati estisiã dus
regnare illos dic̃. Sic enĩ putabant głantes de hiscu
pseudo apłis tͣdebant᷑.  t̾ utinã regnetisut ⁊ nos
uob ẽ regnemꝰ. t piꝰ pat. et iã ingͣtis filus beneoy¬
eat. Qͥn enĩ fieri pot̾at it sine aplis regnarent: Q¬
qͥd enĩ ñ ab apłis tͦditũ ẽ: scelerib plenũ eͥ. dicã¬

Expanded text:
 volebat videri, dummodo Dei gloriam faceret acceptabilem. Jam saturati estis, jam divites regnare illos dicit; sic enim putabant, gloriantes de iis quae a pseudoapostolis tradebantur. Et utinam regnetis, ut et nos vobiscum regnemus. Ut pius pater etiam ingratis filiis bene optat. Qui enim poterat fieri, ut sine apostolis regnarent? Quidquid enim non ab apostolis traditum est, sceleribus plenum est. Sic t
Abbreviated transcription (Latin):
dent qͦsdam felicit᷑ mundo frui qͦsdã depͥmi: & be¬
neagentes despici. maliuolos głari: iccirco incuriosũ
dm̃ ee credidert̃. Qͥ incuriosũ dm̃ dic̃: ñ negat maliuo¬
lũ aut iniustũ. Aut enĩ iudicaturꝰ ÷ mundũ. aut in¬
iꝰtꝰ ẽ: dissimulans debonis. & paciens fierimala. Si gͥ
aĩadu̾tant seposito odio diuinȩ legis. posst̃ uidẽ cau¬
sã istã a nob̾ t̾minari: qͥ dĩ iudiciũ expectamꝰ in qͦ uid¬
p̾ssi exaltabunt᷑. ⁊ uiolenti humiliabunt᷑ qr ñ ÷ ꝑso

Expanded text:
dent quosdam feliciter mundo frui, quosdam deprimi, et bedent quosdam feliciter mundo frui, quosdam deprimi, et bene agentes despici, malevolos gloriari; idcirco incuriosum Deum esse crediderunt. Qui incuriosum Deum dicit, non negat malevolum aut injustum; aut enim judicaturus est mundum, et injustus est, dissimulans de bonis, et patiens fieri mala. Si igitur animadvertant seposito odio divinae legis, possunt videre causam istam a nobis terminari, qui Dei judicium exspectamus, in quo vi depressi exaltabuntur, et violenti humiliabuntur; quia no
Abbreviated transcription (Latin):
dit sapientia sapientiũ. lũ ꝙ illa negat posse fie¬
ri facit õ reꝓbat intellectũ prudentiũ ꝗdo dm̃quẽ
incuriosũ dict̃. aggressũ ꝓbat ea q̃ stulta putant.
ut dĩ filiꝰ incarnatus de uirgine crucifigeret᷑ ꝓ hu-¬
mana salute. qd̾ factũ uere testat᷑ uirtute ñ u̾bis.¬
s: U bi sapiens ubi scriba uͥ ꝯqͥsitor huiꝰ scłi: His dictis tã
mundi ratio ñ istud recipit. Nichil enĩ dic̃ posse
fieri sine cõmixtione: & stultũ iudicat. Conqͥsitor
tñ scłi is ÷ qͥ c̃stellationib agimundũ ⁊ duodecĩ
signis ortꝰ ⁊ occasus fieri decernit calcuł: nicħ oĩo
sine hors motuputans fieri posse. Nonne stultã
fec̃ dĩ sapientiã huiꝰ mundi: Sculta facta ÷ sapientia
huiꝰ mundi. Putans enĩ se saꝑe. inuenta ÷ impru¬
dens. Qd̾ enĩ impossibile iudicabat. possibile de¬
claratũ ÷. dm̃ incuriosũ estimans. Est aliqͥd hac as¬
seueratione stultꝰut fecisse dicat᷑ mundũ. & curã

Expanded text:
fieri, facit: et reprobat intellectum prudentium, quando Deum, quem incuriosum dicunt, aggressum probat ea quae stulta putant, ut Dei Filius incarnatus de Virgine crucifigeretur pro humana salute; quod factum vere testatur virtute, non verbis. Ubi sapiens? ubi scriba? ubi conquisitor hujus saeculi? His dimundi ratio non istud recipit; nihil enim dicit posse fieri sine commixtione, et stultum judicant. Conquisitorc est, qui constellationibus agimundum, et duodecim signis ortus et occasus fieri decernit calculis, nihil omnino sine horum motu putans posse fieri. Nonne stultam fecit Deus sapientiam hujus mundi? Stulta est facta sapientia hujus mundi; putans enim se sapere, inventa est imprudens. Quod enim impossibile judicabat possibile declaratum est, Deum incuriosum existimans. Est aliquid hac asseveratione stultius, ut fecisse dicatur mundum, et curam
Abbreviated transcription (Latin):
exornare uult. Obscurat enĩ illã splendore u̾boꝵ. ut
ñ illa s ipse laudet᷑. Sic̃ ⁊ pseudo apłi ne stulti ui¬
p̾dicabant duplici gn̾e: ut eloqñtiȩ stucdent. & ea
q̃ mundꝰ in nob̃ stulta iudicat euitarent⁊ ut neq
incarnatũ dĩ filiũ ⁊ de uͥgine natũ docẽnt. neq car¬
niꝰ fut᷑ã resurrectiõẽ: qͥa mũdi istiꝰ sapĩa ⁊ rõ stultũ iudicat.

Expanded text:
exornare vult. Obscurat enim illam splendore verborum, ut non illa, sed ipse laudetur; sicut et pseudoapostoli, ne stulti viistum praedicabant duplici genere; ut eloquentiae studerent, et ea quae mundus in nobis stulta judicat, evitarent: ut neque incarnatum Dei Filium, et de Virgine natum docerent, neque carnis futuram resurrectionem; quia mundi
Abbreviated transcription (Latin):
riꝑ que mundi sapientia stulta ꝓbaret᷑. negans
posse fieri qd̾ factũ ÷ Quẽ sensũ nullꝰ ÷ qͥ cognou̾it
⁊ displiceat illi ut em̃det ꝯsiliũ dĩ qr qͥ cognouit
laudat potentiã dĩquẽ qͥ oã negat posse: nec mun¬
dũ. ẽdit fecisse. Qd enĩ magnũ ẽ ut de se credat᷑ gm̃ras¬
sẽ qͥ ñ ambigit᷑ cuncta exnichilo fecisse: Qppe cũ
dicat saluator. apd̾ dm̃ aũ oĩa possibilia st̃. uos
aut̃ sensũ dñi habemꝰ. h dic̃ qͥa qͥcdẽteᷤ sumꝰ particpeᷤᷤ sumꝰ¬

Expanded text:
per quae mundi sapientia stulta probaretur, negans posse fieri quod factum est. Quem sensum nullus est, qui cognoverit, et displiceat illi, ut emendet consilium Dei; quia qui cognovit, laudat potentiam Dei, quem qui omnia negat posse, nec mundum credit fecisse. Quid enim magnum est, ut de se credatur generasse, qui non ambigitur cuncta ex nihilo fecisse? quippe cum dicat Salvator: Apud Deum autem omnia possibilia sunt . Nos autem sensum Domini habemus. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ locꝰ eẽ. ut puta sidicat᷑. abhis qͥ st̃ antiochiş
A liqͥb aũ uidet᷑ femmã fuise dõ deuotã: cũ qu
multi cẽnt colentes dm̃ qb fides ̃ negaret᷑ ut qd
deferrent de corinthiis. uerũ ee̾t qͥ c̃tentiones eẽnt
mt eos. Cbntentiones int̾ eos eẽ dyx̃ ut oscendẽt di

Expanded text:
puta si dicatur: Ab iis qui sunt Antiochiae: aliquibus autem videtur feminam fuisse Deo devotam, cum qua multi essent colentes Deum, quibus fides non negaretur; ut quod deferrent de Corinthiis, verum esset, quod contentiones essent inter eos. Contentiones inter eos esse dixit, ut ostenderet di
Abbreviated transcription (Latin):
monis: idõq piscatores hões imꝑiti electi st̃ qͥ euͣgłi¬
zarent. ut doctͥna ueritatis ipsa se cõm̃daret teste
iurtute: ne hõiũ u̾sutia ⁊ calliditate humanȩ sapi¬

Expanded text:
monis, ideoque piscatores homines imperiti electi sunt, qui evangelimonis, ideoque piscatores homines imperiti electi sunt, qui evangelizarent; ut doctrinae veritas ipsa se commendaret, teste virtute; ne hominum versutia et calliditate humanae sapi
Abbreviated transcription (Latin):
baptizauit: ne qr error sub hac receꝑat. ex nõe eiꝰ
eior e̾et in plurimĩ ꝑħ arguendos ⁊ baptira¬
nt i baptizatos. qͥ ad iniuiriã saluatoris baptis
baptiratos reꝓbrantes: & baptizati ab hisgłan
uos ⁊ donatianos uocari seglant᷑ . E rispꝰ gͦ
gaius corinthii st̃ qͦs ad cestimoniũ nõat: qr sic bap¬
tirati st̃ ab apło. ut nullã illigłã ex hac causa dandã
sic̃ in postrema parte epłȩ significat: qͥb testimo¬
głiz are:qr in ep̃o õiũ ordinationũ dignitas ÷. Cap̃¬
multũdabant ꝓpt̾ea qd̃ ab illis fuerant baptizati:
ut ex eo scirent ñ magnũ eẽ baptizare: qr ñ oĩs qͥ
baptirat. idoneꝰ ẽ & eyͣgłizare. Ierba enĩ solẽpnia
corneliũ c̃ suis iussit baptizari. nec dignatꝰ ÷ ministͥsͥ
astantib ħ opꝰ face. Si enĩ defuissent. ipse ħ ag̾et ne¬
idolatͥa. ñ in sapientia u̾bi: ut ñ euacuet̾ crux xp̃i.
Qm̃ p̾dicatio xp̃iana ñ indiget pompa & cultu ser¬

Expanded text:
erat, ex nomine ejus error esset in plurimis, per hoc arguendos et baptizantes et baptizatos, qui ad injuriam Salvatoris baptismbaptizatos reprobantes: et baptizati ab his glortianos et Donatianos vocari se gloriantur. Crispus ergo et Caius Corinthii sunt, quos ad testimonium nominat; quia sic baptizati sunt ab Apostolo, ut nullam illi gloriam ex hac causa dandam haiae, sicut in postrema parte epistolae significat, quibus testimongelizare: quia in episcopo omnium ordinationum dignitas est; capmultum dabant, propterea quod ab illis fuerant baptizati ; ut ex eo scirent non magnum esse baptizare, quia non omnis qui baptizat, idoneus est et evangelizare. Verba enim solemnia Cornelium cum suis jussit baptizari, nec dignatus est, ministris astantibus, hoc opus facere; si enim defuissent, ipse hoc egisset, neidololatria. Non in sapientia Verbi, ut non evacuetur crux Christi. Quia praedicatio christiana non indiget pompa et cultu ser
Abbreviated transcription (Latin):
dñtnr̃i Qs ambigat de ꝓmissis ⁊ fide dĩ: Qa ñ eri
alit̃ ꝗͣ dix̃ filios nos ad optatos sibi credentes ingͥ
Hoc enĩ nos donat qd̾ credim᷑ ut qi credimꝰ xxp̃m fili¬
ũ ce̾ dĩ. ħ nosee̾ incipiam᷑mansuri in eadẽ digni¬
tate sic̃ manet xp̃s quẽ credimꝰ filiũ dĩ. Societasen
fr̃nitas ẽ. Ut qͦmͦ fidẽ dĩ incolumẽ in hac catisa
nob̾ fut᷑am ostendit. ita nos ñ diffidentes ⁊ ꝑfidi
inueniam᷑: s ꝑseuerantes in adoptione. Obsecm
nati dĩfiliĩ appellati st̃. Ad omnẽ eccłã ẽnĩ mͦ lo¬
qͥt᷑ ut hũ qͥ dissentire cȩꝑant. reu̾terent᷑ ad cep¬
tã fidẽ ꝗͣ uidebant in his laudari qͥ in illa ꝑse
uerabant. Et ñ sint scismataᷤᷤ Sitis aut̃ ꝑfecti ins
dẽ sensu ⁊ ineadẽ scientia. ꝑfectos uult eos ee̾ mna
dẽ sensu quẽ ilł tdid̾at. ut ñ discreparent. Ad ille
enĩ exẽplũ qͦs supͣ laudat hos ꝓuocat: ut sentid
ac defendant. P latũ ÷ enĩ m de uob̾ fr̃s abhis qͥst

Expanded text:
tri. Quis ambigat de promissis et fide Dei, quia non erit aliter quam dixit, filios nos adoptatos sibi credentes in Christum? Hoc enim nobis donat, quod credimus; ut quia credimus Christum Filium esse Dei, hoc nos esse incipiamus, mansuri in eadem dignitate, sicut manet Christus, quem credimus Filium Dei. Societas enim fraternitas est, ut quomodo fidem Dei incolumem in hac causa nobis futuram ostendit: ita nos non diffidentes et perfidi inveniamur, sed perseverantes in adoptione. Obsecronati Dei filii appellati sunt. Ad omnem Ecclesiam modo loquitur; ut ii qui dissentire coeperant, reverterentur ad coeptam cti in eodem sensu et in eadem scientia. Perfectos vult eos esse in eodem sensu, quem illis tradiderat, ut non discreparent. Ad illorum enim exemplum, quos supra laudat, hos provocat; ut hoc sentiant ac defendant. Perlatum est enim mihi de vobis, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩꝑfectionẽ ⁊ imꝑiciã qͥs dde reb spũalib scandalũ
pat̾et᷑. Nõndũ enĩ pot̾atis. Ostendit aꝑte ñ illos de¬
buisse audire. q̃ ꝯfirmatis dicenda st̃ S neq nc̃
potestis. adhuc enĩ estis carnales. Hic ualde arguit
temeritatẽ illoꝵ qͥ quęrebant᷑ dudũ se ñ audiste
spualia. c̃ adhuc indigni ee̾nt audire. Pseudo apłi
enĩ ꝓmiscue õĩb uno atq eodẽ gen̾re tͣdebant nulliꝰ
ꝑsonã disc̾nẽteᷤ utacceptabile fierẽt ꝑ ỹpochrism cõm̃dat :

Expanded text:
fectionem et imperitiam quis de rebus spiritalibus scandalum pateretur. Nondum enim poteratis. Ostendit aperte non illos debuisse audire, quae confirmatis dicenda sunt. Sed neque nunc potestis; adhuc enim carnales estis. Hic valde arguit temeritatem illorum, qui querebantur dudum se non audisse spiritalia; cum adhuc indigni essent audire. Pseudoapostoli enim promiscue omnibus uno atque eodem genere tradebant, nullius personam discernentes; ut acceptabiles fi
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ matrẽ hanc uocaretꝰ. Salutate asincletũ flegun¬
tã hermã patrobã herm̃ ⁊ qͥ c̃ eis st̃ fr̃s. Hos simul
salutat q sciebat eos concordes eẽ in xp̃o: et eẽ
uinctos in amiciciã xp̃ianã. Salutat simul &e fr̃s
qͥ erant c̃ eis quoꝵ noĩa p̃t̃ misit᷑. Salitate phylo¬
logũ ⁊ iuliã ⁊ nereũ ⁊ sororẽ eiꝰ olympiadẽ.⁊ õs¬
qͦc eis st̃ scõs. Hi õs unanimes intelligunt᷑ fuisse
Qs hac causa simul salutat. qͦꝵ meritũ exhis qͥsi¬
mul c̃eiserant dinoscit᷑. Scos enĩ ñ cupat eos ut
merito illos saluare uideat᷑. S̾alutate in uicẽ i
osculo scõ. Dĩ qͥb scribit ⁊ qͦs noat iubet salutare
se inuicẽ in oscło scõ id÷ in pace xp̃iñ in desidio

Expanded text:
que matrem hanc vocaret. Salutate Asyncletum, Phlegontem, Herman, Patrobam, Hermen, et qui cum eis sunt, fratres. Hos simul salutat; quia sciebat eos esse concordes in Christo, hoc est, junctos in amicitiam Christianam. Salutat simul et fratres, qui erant cum eis, quorum nomina praetermisit. Salutate Philologum, et Juliam, et Nereum, et sororem e eis sunt, sanctos. Hi omnes unanimes intelliguntur fuisse, quos hac causa simul salutat, quorum meritum ex iis, qui simul cum eis erant, dignoscitur; sanctos enim nuncupat eos, ut erito illos salutare videatur. Salutate invicem in osculo sancto. Omnes quibus scribit, et quos nominat, jubet salutare se invicem in osculo sancto, id est, in pace Christi, no
Abbreviated transcription (Latin):
rehereticoꝵ dissẽtiẽtẽs abiuicẽ hominibue ⁊ deuot
paulini ⁊ petͥani ⁊ apolloniaci dici uolebant ñ xp̃i¬
ani: qd̾ ualde exꝓbat apłs. E rant tñ int̃ eos qͥ ab his
imbuerent᷑. q̃ ꝯtͣria st̃ fidei. Tercia: eo qd̾ inflati e̾eñ¬
inuirias & fraudes face̾ ceꝑant: & infideliũ potiꝰ exa¬
mina reqͥrebant. Septima causa ẽ: in qͣ designat licere
sibi sũptꝰ acciꝑe. s ꝯtẽpnere: ne forma e̾et rapacib pses¬
Decima aut̃ de uirginibꝰ: eo ꝗd̾ nicħsit sͥ p̾ceptũ. ⁊ reliq̃ cause

Expanded text:
re haereticorum dissentientes ab invicem, hominibus devoti, Paulini, et Petriani, et Apolloniaci dici volebant, non christiani: quod valde exprobrat Apostolus. Erant tamen inter eos, qui ab his imbuerentur, quae contraria sunt fidei. Tertia, eo quod inflati esseninjurias et fraudes facere coeperant, et infidelium potius examina requirebant. Septima causa est, in qua designat licere sibi sumptus accipere, sed contemnere; ne forma esset rapacibus pseuDecima autem de virginibus, eo quod nihil sit sibi praeceptum. Et reliquae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
bere. Oro aut̃ fr̃s ut obseruetis qͥ dissensiones &e
offendicła p̃t̃ disciplinã ꝗͣ didicistis faciunt ⁊
neficiuĩ circa se dĩ manirent sic̃ supͣ memoraui so¬
positis enĩ genealogiȩ uͥb tͣctatꝰ sibi co aptabant ad
cõmdationẽ tͣclitionis suȩ: ꝑ qͦs simpliciũ corda
decipent. Ura enĩ obedientia inqͥt in oẽm locĩ
duiulgata ẽ. ħ ÷ qd̾ in pͥmordio epłȩdic̃. Qa
fides ura p̾dicat᷑ inuniu̾so mundo. ħ signifie
qd securꝰ sit de obediencia eors frat enĩ credulĩ
qd ñ se subicerent pꝰ cognitã ueritatẽ reistult aᷤ
prudentes. Gaudeo gͥ in uob̃. Ethic sensꝰ desupior

Expanded text:
res, ut observetis eos, qui dissensiones et offendicula praeter disciplinam, quam vos didicistis, faciunt; et beneficium circa se inanirent, sicut supra memoravi; compositis enim genealogiae verbis, tractatus sibi coaptabant ad commendationem traditionis suae, per quos simplicium corda deciperent. Vestra enim obedientia, inquit, in omnem locum divulgata est. Hoc est quod in primordio epistolafides vestra praedicatur in universo mundo, hoc significat, quod securus sit de obedientia eorum. Erat enim incredulum quod se subjicerent post cognitam veritatem rei stultae quasi prudentes. Gaudeo igitur in vobis. Et hic sensus de superiore
Abbreviated transcription (Latin):
ei eccłã q̃ ñ sit xp̃i. Unde ⁊ dauid c̃spirationẽ mi¬
qͣꝵ eccłam malignantiũ uocat. Om̃iũ gͦ locors
illors eccłas dic̃ eos salutare ut crescant in fide. hg̃
ad supiorẽ sensũ retulit: ut ostendat acp̃m e̾e̾ in
cuncta creat᷑a. Auctor enĩ uitȩ hic÷ sic̃ dic̃ petrꝰ¬

Expanded text:
i, unde et David conspirationem iniquorum ecclesiam malignantium vocat: omnium ergo locorum illorum ecclesias dicit eos salutare, ut crescant in fide. Hoc ergo ad superiorem sensum retulit, ut ostendat Christum esse cuncta creatura, auctor enim vitae hic est. Rogo aut
Abbreviated transcription (Latin):
deriᷤꝰ qͣ causa eũ in dño salutet. & scõs qͥ ex eiꝰ erant
ex his salutatione mea qͥ in dño posuert̃ spẽ suã:
illos salutate nõe meoᷤᷤ Salutate tͥphenã ⁊ tͥphosã:
quȩ laborant in dño haano honore dignas decla¬
rat in xp̃oᷤ. Salutate ꝑsidã carissimã q̃ multũ la¬
borauit in dño. Ista añposita uidet̾ supͣ dictis q
multũ laborauit in dño. Labor⁊ hic in exhorta
& oppbrio erant infidis. S̾alutate rufũ electũ in
dño. ⁊ matrẽ eiꝰ ⁊ meã. Idõ istam rufũ p̾posuit
mat ꝓpt̃ electionẽ admmistͣtionis gr̃e dĩ inqͦ mu

Expanded text:
detis qua causa eos in Domino salutet ut sanctos, qui ex ejus erant detis qua causa eos in Domino salutet ut sanctos, qui ex ejus erant ex his salutatione mea, qui in Domino posuerunt spem suam, illos salutate nomine meo. Salutate Tryphaenam et Tryphosam, quae laborant in Domino. Has uno honore dignas declarat in Christo. Salutate Persidem charissimam, quae multum laboravit in Domino. Ista anteposita videtur supradictis; quia multum laboravit in Domino. Labor hic in exhortatet opprobrio erant infidis. Salutate Rufum electum in Domino, et matrem ejus et meam. Ideo istum Rufum praeposuit matri propter electionem administ
Abbreviated transcription (Latin):
sui declarat ee secũ captiuitatẽ passos fidei causa:
idõq istos plemꝰ honorandos. S̾alutate ampliatũ
dilectũ meũ in xp̃o. Hc̃ qͣsi amicũ salutat. s in dño
amicũ. Ñ tũ qͥ int̃ fuerit labori eiꝰ aut captiuitati.
Salutate urbanũ adiutorẽ meũ in xp̃o. Nonsolum
tatione crecdulitatis. Stachĩ qͦ dilectũ meũ. Hc̃ stachĩ
qͣui dilectũ uoceo: tn subic̃ illũ urbano participi oꝑiꝰ euglii.
uet S alutate eos qͥ st̃ exaristoboli domo. Aristobołistec̃gͣ¬
gator fuisse intelligit᷑ fr̃m in xp̃o: cuiꝰ factũ sic ꝓbat.
ut eosqͦs ꝯg̾gabat dignos saluatione sua designat.¬
is S alutate herodionẽ cognatũ nr̃m. Hc̃ quẽ cognatõ
tm uocat ostenddit deuotũ in caritate renascibilitati:
ñ tñ uigilantiã illiꝰ designauit. S̾alutate eos qͥ st̃ ex
narcissi domo qͥ st̃ in xp̃o. Narcissꝰ hic illo tp̃r prb̾it¬
dr̃ fuisse. sic̃ legit᷑ in aliis codicib: & qi p̃sens ñ erat ui¬

Expanded text:
sui declarat, et secum parem captivitatem passos fidei causa; ideoque istos plenius honorandos. Salutate Ampliatum dilectum meum in Christo. Hunc quasi amicum salutat, sed in Domino amicum; non tamen qui interfuerit labori ejus aut captivitati. Salutate Urbanum adjutorem meum in Christo. Non solumtatione credulitatis. Stachyn quoque dilectum meum. Hunc Stachyn quamvis dilectum vocet, tamen subjicit illum Urbano participi operis evangelici. us. Salutate eos, qui sunt ex Aristobuli domo. Aristobulus iste congregator fuisse intelligitur fratrum in Christo: cujus factum sic probat, ut eos quos congregabat, dignos salutatione sua designet. Salutate Herodionem cognatum nostrum. Hunc quem cognatum tantum vocat, ostendit devotum in charitate renascibilitatis; non tamen vigilantiam illius designavit. Salutate eos, qui sunt ex Narcissi domo, qui sunt in Domino. Narcissus hic illo tempore pr in aliis codicibus. Et quia praesens non erat, vi