comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
post meͬ abneget semetip̃m Illus ꝑtinet ad
substrinciã: hoc ad uolinitatem sioñ sufficit em̃¬
exteriorẽ relinque substantian: nisi inti¬
orem abscindama concupiscenciam Uñ et
ubdit᷑.¶ Qui aũt nõ habebant: nõ ea q̃¬
ment ĩ monastio. que nec foris habere po¬
bant foris. habent intus qd̾ relinqu̾e
possunt ꝓpter deũ: scilic uoluntatẽ haben¬
di uñ scriptũ est Non cõcupisces plus enĩ
sapĩam dicit᷑ fili. da michi cor tuũ Qd̃ uti¬
ꝙ fieri nõ potest: nsi p̾us tarnalis appeti¬
tus resecetur Porimũ ergo iubemur habi¬
ta desere deinde trena nõ quere: ut post¬
modũ liberius ad celestia possinia anhe¬
lare Et ne uideret᷑ pauꝑibus seaili qui¬
ad xp̃m cõuertũtur. necessaria nõ debere
pcipiuntur: subiũctum est.¶ Sed tamen
eoꝵ ĩfirmitati qd̾ opus est tribuat᷑ : eciã
si panptus eoꝵ qnͣdo foris erant. nec ip̃a
necessaria poterat ĩuenire. Ꝙ om̃es serui¬

Expanded text:
post me, abneget semetipsum . Illud pertinet ad post me, abneget semetipsum . Illud pertinet ad substantiam, hoc ad voluntatem. Non enim sufficit exteriorem relinquere substantiam, nisi interiorem abscindamus concupiscentiam. Unde et subditur: Qui autem non habebant, non ea quaerant in monasterio, quae nec foris habere pobant foris, habent intus quod relinquere possunt propter Deum scilicet voluntatem habendi. Unde scriptum est: Non concupisces . Plus enim Sapientem dicitur: Fili, da mihi cor tuum . Quod fieri non potest nisi prius carnalis appetitus resecetur. Primum ergo jubemur habita deserere; deinde terrena non quaerere, ut postea liberius ad coelestia possimus anhelare. Et ne videretur pauperibus saeculi qui convertuntur, necessaria non debere ere praecipiuntur, subjunctum est: Sed tamen eorum infirmitati quod opus est tribuatur, etiam si paupertas eorum, quando foris erant, nec ipsa necessaria poterat invenire. Si
Abbreviated transcription (Latin):
necessitas Qmͣobrem ĩ eo qd̾ dicit᷑. ut uni¬
cuiq qd̾ opus est tribuat᷑. iste modus ẜuã¬
dus est. quatenꝰ sic nutriatur corpus ut
seruiat:et iteꝵ sic reprimatur ut nõ su¬
ꝑbiat᷑. sic seruetur necessitas nature: ut
abscindatur suꝑfluitas cõcupiscencie. Se¬
quit᷑. ¶ Qui aliquid habebant in seculo:
qnͣdo ingressi sũt monasteriũ. libent̾ ue-¬
lint illud esse cõmune. De duobus que re¬
Dignũ enĩ eis uidebatur. ut qui cõmunẽ
habebant grãm. cõmunẽ habent et sub¬
stanciam: et quibꝰ unus erat spũs. unus
ter debemꝰ terrena dare: ut possimus
celestia comꝑare Regnũ enĩ celorũ tantũ
ualet: qnͣtum habes Nichil uilius cũ emi¬
tur: nichil carius cũ possidetur Duo sũt
que relinqui oportet ꝓpter deum : facul¬
tatem salic possidendi. et uolũtatem ha¬
bendi Hinc est ꝙ dñs ait in euãgelio Qui nõ
remĩciaueĩt ommibꝯ que possidet: nõ potest
meus esse discipulꝰ Et iteꝵ Qui uult uenire

Expanded text:
necessitas. Quamobrem in eo quod dicitur, quod unicuique quod opus est tribuatur, iste modus servandus est quatenus sic nutriatur caro ut serviat, et iterum sic reprimatur ut non superbiat; sic servetur necessitas naturae, ut abscindatur superfluitas concupiscentiae. Qui autem aliquid habebant in saeculo quando ingressi fuerint monasterium, libenter velint illud esse commune. Hoc feceDignum enim eis videbatur, ut qui communem habebant gratiam, communem haberent et substantiam; et quibus unus erat spiritus, unus ter debemus terrena dare, ut possimus coelestia comparare. Regnum enim coelorum tantum valet, quantum habes. Nihil vilius cum emitur, nihil charius cum possidetur. Duo sunt quae relinqui oportet propter Deum, facultatem scilicet possidendi, et voluntatem habendi: Hinc est quod Dominus ait in Evangelio: Qui non renuntiat omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus . Et iterum. Qui vult venire
Abbreviated transcription (Latin):
tate.hm̃ilitate. mãsuetudie. obedĩa. pacĩa. ca¬
ritate Hec sũt indumẽta: quibꝰ aĩa potest celesti
ĩperatori placere siõ enĩ extĩorem.ẜ int̾iorem
pulchritudiẽm requirit ĩuisibilis sponsus :
situt scriptũ est Om̃is gloria eiꝰ filie regis

Expanded text:
militate, mansuetudine, obedientia, patientia, charitate. Haec sunt indumenta, quibus anima potest coelesti imperatori placere, non enim exteriorem sed interiorem pulchritudinem requirit invisibilis sponsus. Sicut scriptum est: Omnis gloria ejus filiae regis
Abbreviated transcription (Latin):
gule. qui debent aĩe seruire Qnͣto gͦ minꝰ in-¬
digent. tãto ampliꝰ decet. ne cibi eos uoluptas
teneat: ne gule uiciũ aĩe uirtutẽ tollat Nul¬
lus palmã spũalis certamĩs app̃hendit: q
nõ in semetipo p̾us ꝑ afflictã uentris ꝯcu¬
piscenciã. carnis ĩcentiua deuicei̾t Neq enĩ
ad conflictũ spiritalis certamĩs assurgit᷑ : si nõ
p̾us intͣnosinecipõs hostis positus. gule uide¬
lic appetitus. edomat᷑ Quia si nõ ea que no¬
ad ea que longe sunt ip̃ugnanda transimꝰ.
Nulti enĩ ordinẽ certamĩs ignorãtes. edo¬
mare gulam negligũt. et iã ad sp̾italia bel¬
la cõsurgũt: qui aliqñ multa eciã que mͣg¬
ne sũt fortitudĩs faciũt᷑. s dominante gule
uicio: ꝑ carnis illecebram. õne qd̾ fortiter e¬
gerint. perdũt Et dũ uenter nõ restringitur :¬
ꝑ carnis cõcupisciãm simul iũcte uirtutes ob

Expanded text:
gulae qui debent animae deservire. Quanto ergo minus indigent, tanto amplius decet ne cibi eos voluptas teneat, ne gulae vitium animae virtutes tollat. Nullus palmam spiritualis certaminis apprehendit, qui non in semetipso prius per afflictam ventris concupiscentiam carnisad conflictum spiritualis certaminis assurgitur, si non prius intra nosmetipsos hostis positus gulae videlicet appetitus edomatur, quia si non prius ea quae noad ea quae longe sunt impugnanda transimus. Multi ordinem certaminis ignorantes edomare gulam negligunt, et ad spiritualia bella consurgunt. Qui aliquando multa etiam quae magnae sunt fortitudinis faciunt, sed, dominante gulae vitio, per carnis illecebram omne quod fortiter egerint perdunt: et dum venter non restringitur, per carnis concupiscentiam simul cunctae virtutes ob
Abbreviated transcription (Latin):
posita siõ ieiunãtibꝰ nec tamẽ ĩfirmantibꝰ
rcam̃ horam reficiendi ĩtelligimꝰ: ab hora t̾ria
usq ad sextã Ieinãtibꝰ uẽo: ab hora nona ⁊¬
usq ad uesꝑam Cũ apłus p̃cipiat. ut oiã hone¬
ste et scdm ordinem fiant᷑ͥ nõ solũ nos cibo ⁊ po¬
tu temꝑate uti oportet. s eciã horas cõstitutas
obseruare: ne cui de nrã uita p̃beamꝰ offen-¬
diculũ Walde enĩ indecens est. si nos rep̃hensi¬
bilit̾ uiuinmꝰ: qui formã recte uiuendi aliis

Expanded text:
c tamen infirmantibus rectam reficiendi intelligimus ab hora tertia usque ad sextam; jejunantibus vero ab hora nona usque ad vesperam. Cum Apostolus praecipiat ut omnia honeste et secundum ordinem fiant . Nec tantum cibo et potu temperate uti oportet; sed etiam horas constitutas observare, ne cui de vita nostra praebeamus offendiculum. Valde indecens est si nos reprehensibiliter vivimus, qui formam recte vivendi aliis
Abbreviated transcription (Latin):
cut ait apłu̾s. qui talia agunt: regnũ dei
obtinaces in suo sensu: sapientes in ocu¬
lis suis Hii qd̾ in aĩo conceperĩt. quasi ex ra¬
cõne defendũt: nec se aliis. sed alios sibi ap¬
plicari cõtendũt Et si uiderint sibi nõ ob-¬
temꝑari: statim cõmouent᷑. atq alios per¬
turbant Tales aũt solent esse rebelles mã¬
datis semorũ: plurimũq in eis regnat pas¬
sio ĩobediencie et ip̃aciencie Isti nõ sunt
idonei ad concordiam Nã iuxta apłiꝰ uo
cem. euanuerũt in cogitacoĩbus suis : et ob¬
scutratũ est insipiens cor eoꝵ Dicentes enĩ
se esse sapientes: stulti facti sũt Magna q̾ꝑ¬
pe obscuritas cordis est suꝑbia: et ualde
sculta sapĩa est. aliis se uelle p̃ferre Quo
contͣ idem aplu̾s ait Si quis uidetur intͥ
uos sapiens esse. scultus fiat: ut sit sapiẽs.
to maior es: tanto te hũilia in õnibus.
Hinc dñs disciplo̾s suos. int̾ quos contẽ¬

Expanded text:
cut ait Apostolus, Qui talia agunt, regnum Dei cut ait Apostolus, Qui talia agunt, regnum Dei obstinati in suo sensu, sapientes in oculis suis; nam, quod in animo conceperint, hoc quasi ex ratione defendunt; nec se aliis, sed alios sibi applicari contendunt. Et si viderint sibi non obtemperari, statim commoventur, et perturbantur. Tales solent esse rebelles mandatis seniorum; plurimumque in eis regnat passio inobedientiae et impatientiae. Isti non sunt idonei ad concordiam. Nam, juxta Apostoli vocem, evanuerunt in cogitationibus suis, et obscuratum est insipiens cor eorum, dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt . Magna quippe obscuritas cordis est superbia, et valde stulta sapientia est, aliis se velle praeferre. Quo contra idem Apostolus ait: Si quis videtur inter vos sapiens esse, stultus fiat, ut nto major es, tanto te humilia in omnibus . Hinc Dominus discipulos suos inter quos conten
Abbreviated transcription (Latin):
Ette in una domo suma plures homines.
diuersi mores. diuersa corda. diuerse aie.
hec om̃ia debet cõiunge̾ in unũ : una ĩten-¬
cio. et unus amor in deũ Debema ergo in
hoc esse unius animi. uniꝰ uoluntãtis. et¬
ex toto corde. et ex tota aĩa: et proximũ no¬
scrũ sicut nos Nrecessaria itaq nobis est uir¬
tus cõcordie Que sic haberi potest. si frater
cũ uenit ad monasteriũ. incipit se spolare
ꝓpria uolũtate: atq illum imitari qui ait.
Nõ ueni fac̾e̾ uolũtatem meã Et iteꝵ Pat̾
nõ sicut ego uolo: s sicut tu Hoc est enĩ ꝙ
maxĩe adducit concordiam. si quisq noͣ
no: et hoc est maxĩe humilitatis indiciũ.
Inde generat᷑ obediencia et crescit ca̾i̾tas
et pax atq insticia: et cet̾e uirtutes Qd̃ si¬
ego uolo face̾ uolmitatẽ meã ͤ iste suam
et ille suãł fuit dinisiones. oriunt᷑ lites.
ire quoq et ripe: que sũt oꝑa carnis Et si¬

Expanded text:
Ecce in una domo sumus plures homines, Ecce in una domo sumus plures homines, diversi mores, diversa corda, diversae animae. Haec omnia debet conjungere in unum una intentio et unus amor in Deum. Debemus ergo in hoc esse unius animi et unius voluntatis, ex toto corde et ex tota anima, et proximum sicut nos. Necessaria itaque est nobis virtus concordiae, quae sic haberi potest si frater dum venit ad monasterium incipit se spoliare propria voluntate, atque illum imitari, qui ait: Non veni facere voluntatem meam . Et iterum: Pater, non sicut ego volo, sed sicut tu . Hoc est enim quod maxime adducit concordiam, si quisque nonno. Et hoc est magnae humilitatis judicium. Inde generatur obedientia, crescit charitas, et pax atque justitia, et Ecclesiae virtutes; quod si volo facere voluntatem meam, et ille suam; fiunt divisiones, oriuntur lites, irae quoque et rixae, quae sunt opera carnis: et, si
Abbreviated transcription (Latin):
factores iustificabunt᷑ audiamꝰ gͦ sacra
p̃cepta pii dñi. et meõres simꝰ mandato¬
rũ eiꝰ ad faciendũ eaͬ quia sicut btũs ia¬
cobus dicit. si quis in lege ꝑfecte ꝑspexit
Et dñs in euangelio Bt̃i qui audiũt uerbũ
dei: et ⁊ custodiunt illud Igit᷑. hec que p̃cipi¬
unt᷑ nobis ĩ monasterio constitutis: humi¬
lit̾ attendamꝰ ¶ Porimũ ĩquit ꝓpter quod
in unũ estis cõgregati. ut unanmes ha¬
bitetis in domo: et sit uobis aĩa una ⁊ cor
Rima nobis ãmonicio fit de scdm ca¬
unitate et cõcordia: et tali cõcordia
quẽ in deo est siã concordia ad faciendũ
pcc̃m̃: mala est Concordia ueo ad fr̃endũ
bonũ. ad sectandam iusticiã. ad seruien¬
dũ deo: bona est Hoc est ꝓpter quod in
unũ sumꝰ congregati: scilic ut ĩ seruicõ
deo Oportet aũt. ut si ĩ uno sumꝰ cõgre¬
liter sion enĩ prodest. si nos cõtinet una
domꝰ: et seꝑat diuersa uoluntas polus
em̃ attendit deus unitatẽ animi: qm loci.

Expanded text:
ores justificabuntur . Audiamus ergo sacra praecepta pii domini, et memores simus mandatorum ipsius ad faciendum ea. Quia sicut dicit beatus Jacobus: Si quis in lege perfectae perspexerit Et Dominus in Evangelio: Beati qui audiunt verbum Dei et custodiunt illud . Igitur quae praecipiuntur nobis in monasterio constitutis humiliter attendamus. Primum propter quod in unum estis congregati, ut unanimes habitetis in domo, et sit vobis anima una et cor rimo nobis admonitio fit de unitate et concordia; et tali concordia quae in Deo fit. Nam concordia ad faciendum peccatum mala est; concordia vero ad faciendum bonum, et sectandam justitiam, et serviendum Deo bona est. Hoc est propter quod in unum sumus congregati, scilicet ut in servitio Deo. Oportet enim si in unum congreliter. Non enim prodest si nos continet una domus, et separat diversa voluntas. Plus enim attendit Deus unitatem animi quam loci.
Abbreviated transcription (Latin):
tua quid faciat dextea tua. ut elemosina¬
tua sit ĩ abscondito: et ille qui uidet in ab¬
scondito. reddet tibi ꝑ dexterã recta oꝑacio:
ꝑ sinistrã fauor seculi. aut eleuacio designat᷑.
Ex hiis ergo uerbis ãmonem᷑: ne recta q̃
agimus ostend̾e ad elacionẽ scudeamus:
alioqum mercedem nõ habebimꝰ apud
prem̃ nr̃m Deinde ostendit. qnͣtũ sit uici¬
um suꝑbie: cũ subiũgit. Alia quippe q̃¬
cũq ĩiquitas ĩ malis oꝑibus exc̾cetur
ut fiant: suꝑbia ueo eciam bonis oꝑibꝰ
insidiat᷑ ut pereant. Qd̾ uiciũ superbie

Expanded text:
tua quid faciat dextera tua, ut sit eleemosyntua quid faciat dextera tua, ut sit eleemosyna in abscondito; et ille qui videt in abscondito reddet tibi . Per dexteram recta operatio; per sinistram favor mundi atque elatio designatur; ex his verbis admonemur ut recta quae agimus abscondere ab elatione studeamus, alioquin mercedem non habebimus apud Patrem nostrum. Deinde ostendit quantum sit vitium superbiae; cum subjungit. Alia quippe quaecunque iniquitas in malis operibus exercetur, ut fiant; superbia vero etiam bonis operibus insidiatur, ut pereant. Ex hoc appare
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ scũs est pro nobis: et nõ diuitibꝰ. s
pauꝑibus dignatus est sociari Uñ et nos
ꝓuuissum est regnũ celoꝵ Gloriari quidẽ
de diuicris. ꝑtinet ad uanitatẽ mũdi: de
pauꝑtate uero gloriari. ꝑtinet ad beatitu¬
dinem Bequit᷑. ¶Nec extollant᷑ si cõi uite
aliquid de suis facultatibꝰ cõtulerũt: nec
de siuis diuiciis magis suꝑbiant. qa eas
monasterio parciunt᷑. ꝙͣ si eis in seculo
x p̃cedenti sentẽcia. et ea que subsequit᷑
nobis duo genea suꝑbie designant᷑:
urrũ tarnale. alind spũale Nam pauꝑes fa¬
stidire. et de nobilitate gloriari. ad carna¬
lem suꝑbiam ꝑtinet: que int̾ hoĩes secula¬
res frequent̾ solet euenire De oꝑibus ãt¬
miscordie se extolle. suꝑbia spñalis est:
que solet eciã regulares corrumꝑe stragis
lis:quia se extolle de bono oꝑe aut uirta¬
te. ab alto cade̾ est Et qnͣto alcior est ascensqr
tanrto est ꝑiculosior casus Dñs dicit ĩ enã¬
gelio Cum facis elemosmã. nesciat simt᷑

Expanded text:
pauper factus est pro nobis. Non divitibus sed pauperibus dignatus est sociari; ut et nos promissum est regnum coelorum. Gloriari quidem de divitiis pertinet ad vanitatem mundi; de paupertate vero gloriari pertinet ad beatitudinem. Nec extollantur si communi vitae aliquid de suis facultatibus contulerunt nec de suis divitiis magis superbiant quia eis monasterio parciuntur quam si eis in seculo x praecedenti sententia et iis quae sequuntur, nobis duo genera superbiae designantur. Unum carnale, aliud spirituale. Nam pauperes fastidire et de nobilitate gloriari ad superbiam pertinet, quae inter homines saeculares frequenter solet evenire. De operibus misericordiae se extollere superbia spiritualis, quae solet etiam spirlis, quia se extollere de bono opere aut de virtute, ab alto cadere est. Et quanto altior est ascensus, tanto periculosior est casus. Dominus dicit in Evangelio: Cum facis eleemosynam, nesciat sinistra
Abbreviated transcription (Latin):
Unt quedã egritudiẽs. in quibꝯsi cibus
sumit᷑: nõ adiuuat. s grauat Et tũc
necesse habent egrotãtes minꝰ acciꝑe: ne
gͣuent᷑ Exposita aũt egritudĩe: sic tractandi
sũt. ut ciciꝰ recreent᷑ Et in hac recreacõne
frm̃ nõ debet esse acceptio ꝑsonaꝵ ͥ nõ deb
cõtempni hũilima pauꝑtas. in hiis que¬
be
postulat humana necessitas: cũ hoc eis tͥbuat
recens egritudo. qd̾ dinitibꝰ anterior cõsuetu¬
do Qui enĩ misericors est in aliũ: deus miseri¬
cors est in ip̃m Unde ip̃e ait Beati miẜicordes:
qm̃ ip̃i imẜicordiã consequẽtur Btũs quoq
ioh̾es ait Qui uidit frẽm suũ necesse habere.

Expanded text:
Sed quaedam aegritudines sunt in quibus si cibus sumitur non juvat sed gravat, et tunc necesse habent aegrotantes minus accipere ne graventur. Exposita autem aegritudine sic tractandi sunt ut citius recreentur. Et in hac recreatione fratrum non debet esse acceptio personarum, non debet contemni humillima paupertas in his que postulat humana necessitas, cum hoc eis tribuat recens aegritudo, quod divitibus anterior consuetudo. Qui enim misericors est in alium, Deus misericors est in illum. Unde ipse ait: Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur . Beatus quoque Joannes dicit: Qui viderit fratrem suum necessita
Abbreviated transcription (Latin):
possidendo ͤ¬
c si breuit et aꝑte dicat Quid prodest
pauꝑtas cũ suꝑbia : Melior est diues
humilis: ꝙͣ suꝑbus pauꝑ strelior est pccõr
mũ. ne mala agat᷑ͥ deinde. ne bona neg¬
ligat: postinodũ ne in bonis que egei̾t ĩ¬
tumescat Quia tũc ueracit̾ sũt bona que
aginiq: si ea semꝑ in hũilitate custodiniꝰ.
Et tũt ueracit᷑ sumꝰ pauꝑes xp̃i: si hũiles

Expanded text:
possidendo? Ac si aperte diceret. Quid prodest paupertas cum superbia? Melior est dives humilis quam superbus pauper. Melior est peccator , primum ne mala agat, deinde ne bona negligat, postmodum ne in nobis quae facit intumescat; quia tunc sunt veraciter bona quae agimus, si ea semper in humilitate custodimus Et tunc veraciter sumus paupe
Abbreviated transcription (Latin):
nostra relinqu̾e : nisi relinquamꝰ et
nõs siõ enĩ dicit dñs. btĩ pauꝑes rebus : sed
De cõtemptu rerũ quisq debet esse humilior ⁊¬
nõ suꝑbior Et melius esset. ut eas in seculo re¬
tineret : ꝙͣ sic relinque̾t. ut inde ĩ monascĩo
suꝑbiret Bicut gͦ illa aĩa est btã. que sua ꝓpt̾
deum pauꝑibus diuidit ut humilietur: ita
illa est misera. que inde extollit᷑ infelix pro¬
fecto est. qui per iter uirtutũ tendit ad uiciũ :¬
et unde p̃miũ habere debuit. inde tormen¬
tũ int̾rit Om̃is quippe suꝑbia tanto ĩ ymo
est. qnͣto in altũ se erigit᷑: tantoq profundi¬
us labit᷑. qnͣto excelsius eleuat᷑ Resecatis
quibusdam uiciis. ad unanmitatem redit:
quã cõmendauit dicens. ¶ Omẽs gͦ una¬
nimit et concorditer uiuite: et honorate
ĩ uobis deũ inuitẽ. cuiꝰ templa facti estis.¬

Expanded text:
ostra relinquere, nisi relinquamus et nos. Non enim dicit Dominus: Beati pauperes rebus, sed De contemptu rerum quisque debet esse humilior non superbior, et melius esset ut eas in saeculo retineret quam sic relinqueret, ut inde in monasterio superbiret. Sicut ergo illa anima est beata quae sua propter Dominum pauperibus dividit ut humilietur, ita est illa misera quae inde extollitur. Infelix profecto est qui per iter virtutum tendit ad vitia, et unde praemium habere debuit, inde tormentum incurrit. Omnis quippe superbus tanto in imo est, quanto in altum se erigit, tantoque profundius labitur, quanto excelsius elevatur. Resecatis quibusdam vitiis ad unanimitatem redit, quam primo commendavit, dicens. Omnes ergo unanimiter et concorditer vivite, et honorate in vobis Deum invi
Abbreviated transcription (Latin):
ex pͥmordio nr̃e cõuersioĩs. offerre oĩ¬
potenti deo debeniꝰ: sicut ip̃a sapĩa p̃cipit
dicens sili.da michi tor tuũ porius enĩ cor¬
de et uoluntate. trahim᷑ ad deũ Ergo si corꝑe
seꝑamura seculo: corde et aĩo iũgamur deo:
ꝑ ipm̃. ut simꝰ unũ in ip̃o : et beati tũ ip̃o.
dicamꝰ ei Adhesit aĩa mea post te Caritas
nos seꝑat a mũdo: et ip̃a nos comũgit dõ.
Bat erit nobis aĩa una et cor unũ in deoͬ
si ex toto corde et ex tota aĩa. diligamꝰ de¬
um Deus enĩ caritas est: et qui manet in
caritate. in deo manet.et deus in eo Et qaͣ
caritas nõ querit que sua sũt: recte sub¬
mũgitur ñ Et ditatis aliquid ꝓpriũ: s sit̃
uobis õma cõmunia Qd̾ nichil ꝓprium de

Expanded text:
ex primordio nostrae conversionis offerre omnipotenti Deo debemus, sicut ipsa Sapientia praecepit, dicens: Fili, da mihi cor tuum . Prius enim corde et voluntate trahimur ad Deum. Ergo si corpore separamur a saeculo, corde et anima jungamur Deo, per ipsum, ut simus unum in ipso, et beati cum ipso dicamus ei: Adhaesit anima mea post te . Charitas separat nos a mundo, et ipsa nos conjungit Deo. Sic erit nobis anima una, et unum cor in Deo, si ex toto corde, et ex tota anima diligamus Deum. Deus enim charitas est, et qui manet in charitate in Deo manet, et Deus in eo . Et quia charitas non quaerit quae sua sunt, recte subjungitur: Et non dicatis aliquid proprium, sed sint vob
Abbreviated transcription (Latin):
scripta ꝙ ĩstituta maiorũ Similit̾ cet̾e
cõsuetudĩes monasterñ. cũ anctoritate et
discrecõne ordinande sũt si quid aũt mu¬
tari oportet aut cõstitui. nõ debet hoc cito
aut leuit᷑ fieri. nec arbitrio tantũ duoꝵ uł
triũ: s cõnocatis frĩbus. sicut sanior pars ca
auctoritas semꝑ obedĩe et hũilitatis est.
tas teneat᷑ sõquid leuitate usus sũ ĩquit
aplus ł ut apud me sit est et nõ: Honestũ
quippe est et religiosũ: nõ facile quitꝙͣ aut
leuit uariare Sequit᷑. ¶ Carnẽ urãm do¬
mate iermiis. et abstinentia esce et potꝰ :
aro quidẽ cõcupiscit ad tarnis : xxu. capͭ¬

Expanded text:
Similiter caeterae consuetudines monasterii cum auctoritate et discretione ordinandae sunt. Si quid autem mutari oportet aut constitui, non debet hoc cito fieri aut leviter; nec arbitrio tantum duorum vel trium, sed convocatis fratribus sicut sanior pars canauctoritas semper obedientiae et humilitatis est; tas teneatur. Nunquid levitate usus sum, ait Apostolus, ut apud me sit est et non? Honestum quippe est et religiosum non facile quidquam aut leviter variare. Carnem vestram domate jejuniis et abstinentia escae et potus, aro quidem concupiscit adversus
Abbreviated transcription (Latin):
mus. et alibi corde ĩtendimꝰ: nec ip̃m qdͣ
ditmꝰ. recolimꝰ E illam orõem deꝯ nõ
exandit: cui ip̃e qui orat non intendit.
Qd̾ instinctu dyaboli sepe fieri solet Sciens enĩ
utilitatẽ orandi. et nobis. ĩuidens grãm ĩpe¬
trandi. ĩmittit orantibꝰ cogitacionũ tumul¬
tus: ut mentẽ ab orõne diuidat. et fructũ
oroĩs tollat Contͣ cuiꝯ maliciã. debemꝰ ha-¬
bere mẽtis constanciã ͣͥ ut qnͣto plus cogita¬
cionũ turba nos ĩpugnat : tanto robustius
nrã mens in sui status rcĩtudine fixa ꝑma¬
neat Nultũ enĩ iuuat ad oroĩs pu̾itatem :¬
si in oĩ loco uel temꝑe nos ab actibꝰ illicitis
temꝑemꝰͣ. si semꝑ ab ociosis sermonibꝰ andi¬

Expanded text:
mus et alibi corde intendimus, nec ipsum quod mus et alibi corde intendimus, nec ipsum quod dicimus recolimus. Sed illam Deus non exaudit orationem, cui qui orat non intendit; quod instinctu diaboli saepe fieri solet. Sciens autem utilitatem orandi, et nobis invidens gratiam impetrandi, immittit orantibus cogitationum tumultus, ut mentem ab oratione dividat et fructum orationis tollat. Contra cujus malitiam debemus habere mentis constantiam, ut quanto plus cogitationum turba nos impugnat, tanto robustius mens nostra in sui status rectitudine fixa permaneat. Multum enim juvat ad orationis puritatem si in omni loco et tempore nos ab actibus illicitis temperemus; si semper ab otiosis sermonibus audi
Abbreviated transcription (Latin):
gendũ esse. ꝙͣ orandũ ad hoc em̃ oĩs eccle¬
sia cõstruitur: ut in ea oret᷑ Ip̃a est em̃ do¬
mus dei: et porta celi Ib pc̃ores recõcili¬
ant᷑: et iusti sanctificant᷑ Ibi explent᷑ diui¬
na misteria: et tractant᷑ celestia sacͣmen¬
ta Inde salomon ait Dñe si cõuersus fu̾it
ppłus tuus. et orauei̾t ad scũariũ tuũ : tn
exaudies eos. et dimittes pccã eoꝵ Et ideo
sũmoꝑe tauendũ est. ne aliquid in scũa¬
rio dñi fiat. qd oculos diuine maiestatis of¬
fendat: aut ibi orare uolentes ⁊̃pediat.
Qualit᷑ aũt orare debeamq: ostendit cũ sub¬
ifertur.¶ Psalmis et pminis cũ oratis
deũ hoc uersetur in corde. qd profertur
nens cõcordare debet cũ uoce : ut ĩ¬
pleat᷑ illud apli posallam spũ: psallam et¬
et mente Orandi ꝑtinacia ita solũ me¬
ret esse fructifera: si qd̾ ore p̃camur. hoc¬
eciã mente meditemur sepe namq ora¬

Expanded text:
agendum quam orandum. Ad hoc enim omnis eccleagendum quam orandum. Ad hoc enim omnis ecclesia constituitur ut in ea oretur. Ipsa enim est domus Dei et porta coeli. Ibi peccatores reconciliantur, et justi sanctificantur; ibi explentur divina mysteria et tractantur coelestia sacramenta. Unde Salomon ait: Domine, si conversus fuerit populus tuus et oraverit ad sanctuarium tuum, tu exaudies eos et dimittes peccata eorum . Et ideo summopere cavendum est ne aliquid in sanctuario fiat quod aut oculos divinae majestatis offendat aut ibi orare volentes impediat. Qualiter autem orare debemus ostenditur cum subinfertur. Psalmis et hymnis cum oratis Deum: hoc versetur in corde quod profertur mens concordare debet cum voce, ut impleatur illud Apostoli: Psallam spiritu; psallam et mente . Orandi perseverantia ita solum meretur esse fructifera; si quod ore precamur, hoc mente meditemur. Saepe namque ora
Abbreviated transcription (Latin):
esse ĩquinatamͥ miẜicordiã redemptoris
cõtimus debet flagitare lamẽtis : scõꝵq
int̾cessiones et aupilia postulae̾ Qd̾ si ad
exemplũ chananee mulieris in orando
ꝑstamus fipiq maneamꝰ. aderit gr̃a cõ¬
ditoris nr̃i: que cũcta in nobis errata cor¬
rigat. ĩmũda sanctificet. turbulenta sere¬
net sidelis nãq et iustus est. ut remittat
nobis pcc̃a nr̃a. et emũdet nos ab oĩ iniq̾¬
tate: si ad illũ sedula mẽtis uoce clamemꝰ.
Et ut secrete et quiete ora̾e possint frẽs:
ideo subiũgit. ¶ In oratorio nemo aliquid
agat nnsi ad qd̾ factũ est. unde et nomẽ ac¬
cepit᷑. ut si forte aliqui eciã pret̾ horas
cõstitutas. si eis uacat orare uoluerĩt: nõ
eis sint ĩꝑedimento. qui ibi aliꝙ agendũ
Deo dñs uendentes et ementes eiecit de tẽ¬
plo. dicens. domꝰ mea domꝰ oroĩs uocabit᷑:
ut doceret in dñica domo nichil alius a

Expanded text:
 inquinatam; misericordiam Redemptoris  inquinatam; misericordiam Redemptoris continuis debet flagitare lamentis, sanctorumque intercessiones et auxilia postulare, quod si ad exemplum Chananeae mulieris in orando persistamus, fixique maneamus, aderit gratia Redemptoris nostri quae cuncta in nobis errata corrigat, immunda sanctificet, turbulenta serenet. Fidelis enim et justus est ut remittat nobis peccata nostra, ut emundet nos ab omni iniquitate, si ad illum sedula montis voce clamemus. Et ut secrete et quiete possint orare fratres, ideo subjungitur: In oratorio nemo aliquid agat nisi ad quod factum est, unde et nomen accepit, ut si etiam forte aliqui praeter horas constitutas si eis vacat orare voluerint, non eis sint impedimento, qui ibi aliquid agendum vendentes et ementes ejecit de templo dicens: Domus mea domus orationis vocabitur ; ut doceat in Dominica domo nihil aliud esse
Abbreviated transcription (Latin):
que nobis ꝓmittit deus siã oculꝰ nõ uidit.
nec audiuit. nec ĩ cor hoĩs ascendit: que
pparauit deus diligentibꝰ se siõ uult bo¬
na sua.q̃rendi et ĩueniendi facilitate uile¬
sc̃e põciosa enĩ et desidẽabilis merces : aui¬
dũ negociatorẽ inquirit Ideo nos hortat᷑
Nõ eñ ociosis. tepidis. et negligentibꝰ pro¬
mittit᷑ regnũ celoꝵ:s sicut sptura dicit.¬
regnũ cełoꝵ uim patit᷑. et uiolenti rapi¬
ũt illus ainat deus ĩstanciam et ĩportu¬
nitatẽ in prece Si magna sũt bona: nõ
debent esse desideria ꝑua Cũ magnitudĩe
p̃mioꝵ: cõcordare debet magnitudo deside¬
rioꝵ Qd̃ si ad p̾ͥmas lac̾mas dñs nõ exau
dit  nec sic quidẽ a quendo et pulsando de¬
sistendũ est: ẜ tanta pocius ꝑseuerandũ in¬
stancia. tantoq obstinato clamore frequẽ¬
tandꝯ saluator. donec ĩpleat orantis desi¬
deriũ Qd̾ si quisꝙͣ nr̃m consciãm suã. uel
cogitacoẽm. uel actionẽ uitioꝵ sorde sentit¬

Expanded text:
am oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae preparavit Deus diligentibus se . Non vult bona sua quaerendi et inveniendi facilitate vilescere. Pretiosa et desirabilis merces avidum negotiatorem inquirit. Ideo nos Dominus hortatur obis . Non enim otiosis, tepidis et negligentibus promittitur regnum Dei, sed sicut dicitRegnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud . Amat Deus instantiam et importunitatem in prece. Si magna sunt bona, non debent esse desideria parva. Cum magnitudine praemiorum concordare debet magnitudo desideriorum. Quod si ad primas lacrymas non exaudit Dominus; nec sic quidem a quaerendo et pulsando desistendum est; sed tanta potius perseverandum instantia tantoque obstinato clamore frequentandus est Salvator, donec impleat orantis desiderium. Quod si quisquam nostrum conscientiam suam vel cogitationem suam aut actionem vitiorum sorde sentit
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbis angelis nõ fuit utile celum : cõstat
quia suꝑbis hoĩbus nõ erit utile mona¬
steriũ Et si sanctꝰ sit locus. si scũs sit habi¬
ctus. si sancta oꝑa uideantur: totũ exai-¬
rio iuꝑbie ĩntile habetur enꝑbia enĩ casũ
habet᷑ Ideo scũs dauid orat ad dm̃ñ. ut nõ
ueniat ei pes suꝑbie  qa ibi teciderũt qui
oꝑantur ñquitatem: expulsi sũt. nec potu¬
erũt stare Quo cõtra hũilibus utilia sũt
monasteia̾ Ipĩ enĩ sũt docibiles dei: sicut
scriptũ est Docebit mites uias suas Et iteꝵ.
Qui emittit fontes in cõuallibus: idest̾
gram suam prestat hũilibus Ip̃i quidem
bona que faciũt nõ amittũt: quia custodem
uirtutũ humilitatẽ non deserũt Et qͥa iux
et scdm ꝓphetam eligũt abiecti esse ĩ domo
sicut scriptũ est Omĩs qui exaltat hũilia

Expanded text:
rbis angelis non fuit utile coelum, constat quia superbis hominibus non erit utile monasterium. Et si sanctus sit locus, si sanctus sit habitus, si sancta opera videantur, totum ex vitio superbiae inutile habebitur. Superbia enim casum habet. Ideo sanctus David orat ad Dominum ut non veniat ei pes superbiae, quia ibi ceciderunt qui operantur iniquitatem: expulsi sunt nec potuerunt stare . Quo contra utilia sunt humilibus monasteria. Ipsi enim sunt docibiles Dei, sicut scriptum est: Docebit mites vias suas . Itemque: Qui emittit fontes in convallibus ; id est gratiam suam praestat humilibus. Ipsi quidem bona quae faciunt non amittunt, quia custodem virtutum humilitatem non deserunt. Et quia juet secundum prophetam eligunt abjecti esse in domo sicut scriptum est: Omnis q
Abbreviated transcription (Latin):
tota ĩtencio est atq felicitas: ut bene pasier¬
cant᷑. bene uestiant᷑. et bene sit eis temꝑa¬
liter Et qͥaͥ t̾rena appetũt: celestibus pri¬
uant᷑ Receperũt enĩ sicut dñs ait merte¬
dem suam Unde sũmoꝑe nobis cauendũ
est: ne temꝑalibus inhereamꝰ bonis Ideo
psalmista nos ãmonet. dicens Diuicie si
affluant: nolite cor appone̾ Terrena qui¬
dem ĩ usu nobis esse debent: celestia aut in
desiderio Est aũt quedam admiabilis et mgͣ¬
na multitudo dulcedinis dei : quã abscondit
nec auris audiuit. nec in cor homĩs ascen

Expanded text:
t intentio atque felicitas ut bene pascantur, bene vestiantur, et bene sit eis temporaliter. Et quia terrena appetunt, coelestibus privantur. Receperunt enim, sicut Dominus ait, mercedem suam . Unde summopere cavendum est, ne temporalibus adhaereamus bonis. Ideo Psalmista nos admonet, dicens: Divitiae si affluant, nolite cor apponere . Terrena quidem nobis in usu esse debent, coelestia autem in desiderio. Est enim quaedam admirabilis et magna multitudo dulcedinis Dei quam habet nec auris audivit, nec in cor
Abbreviated transcription (Latin):
dit̾e meũ sed nostrũ: ut dicat᷑ nra cappa.
nrã tunica. nr̃a domus. nr̃a causa: et in
tetis similit᷑ Omĩa enĩ in cõmuni debemq
habere: et õm̃a cõmuni noĩe appellare.
Bed in hoc pensandũ est: quãta diffenẽtia
sit int̾ carnales frẽs et spũales siam illi qd̾ com¬
mune est diuidũt: isti qd̾ diuisũ erat in coi
ponũt Ibi quisq qd̾ suũ est querit: isti nõ q̃
crescit Illa habet diuisionẽ: ista unitatẽ Illa
transit cũ seculo: ista ꝑmanet cũ futũo as

Expanded text:
ra cappa, nostra tunica, nostra domus, et in caeteris similiter. Omnia enim in communi debemus habere, et omnia communi nomine appellare. Sed in hoc pensandum est quanta differentia sit inter carnales fratres et spirituales. Nam illi, quod commune est eis, dividunt: isti quod divisum erat, in communi ponunt. Ibi quisque, quod suum est, quaerit: isti non quacrescit. Illa habet divisionem, ista unitatem. Illa transit cum saeculo, ista permanet cum futuro. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
ei a quo pascimur: si sine periculo aĩe uo¬
lumꝰ sum̾e hoc quod nobis discribuitur
Nam quid mirũ. si hii qui temꝑalibus occu
in cogitacoĩbus. et sermonibus. atq actõ¬
nibus suis offendunt. Usus enĩ seculi :¬
hoiem̃ ad pccm̃. eciam qñq ĩuitũ trahit.
Hii ue̾o quibꝰ et cura mũdi. et occasio pec¬
candi deest. qnͣto minꝰ religiose uiuunt.
tanto amplius suꝑnũ iudicem offendũt :
nec sine grani ꝑiculo aĩe. eciã in mini¬
mis negligentiis delinquũt Pensemꝰ
ergo ad quid nobis uictus et tegumentũ
discribuitur ł ut sit totũ desideriũ nostrũ.¬

Expanded text:
ei a quo pascimur, si sine periculo animae voei a quo pascimur, si sine periculo animae volumus sumere hoc quod distribuitur,Nam quid mirum, si hi, qui temporalibus occin cogitationibus et sermonibus atque actionibus suis offendunt? Usus enim saeculi hominem ad peccatum etiam quandoque invitum trahit. Hi vero quibus et cura mundi, et occasio peccandi deest, quanto minus religiose vivunt, tanto magis supernum judicem offendunt: nec sine gravi periculo animae etiam in minimis negligentiis offendunt. Pensemus ergo ad quid nobis victus, et tegumentum tribuitur: ut sit totum desiderium nostr
Abbreviated transcription (Latin):
luit dñs ordinare ecclesias suas. ut
alii uacarent spũalibus: alii eis temꝑalia
ministrarent Et ideo alios uoluit esse p̃¬
positos: alios subditos p̃positorũ officium
est : subiditis corꝑalia ministrare Eubditoꝵ
misteriũ est. spiritualibꝰ studiis insiste᷑. lec
ctioni. oracõĩ. tõtemplacõn uacare: ĩ psal¬
mis.yminis. et cãticis spũalibus. celesti dño¬
cotidie deseruire Tanto ergo opus est: ut cir¬
ca se sollicitius uiuant: quãto eos aliena
tura nõ implicat Conscitutũ est a dño: ut
qui altari deseruiũt. de altari uiuãt Dig¬
nus est enĩ sicut ip̃e ait. oꝑarius mercede
sua Et ideo si uiuimꝰ de annona xpi. in
stũ est ut laboremꝰ in sernicio xp̃iͣ ͥ et tuc
digne mercedem accipiemus: si p̾us boni
oꝑarii fuerimꝰ Dicit enĩ paula aplu̾s Q̾
nõ uult oꝑari: nõ manducet Qd̾ si nõ la¬
boramꝰ. et manducamqͣͥ tanto maioris
crimĩs efficimur rei: qnͣto dei beneficia su¬
mima indigni Oportet ergo. ut seruiama

Expanded text:
luit ordinari Ecclesias suas, ut alii vacarent spiritualibus, alii eis temporalia ministrarent. Et ideo alios voluit esse praepositos, alios subditos. Praepositorum officium est subditis corporalia ministrare. Subditorum ministerium est spiritualiboni, contemplationi vacare, in psalmis, hymnis et canticis spiritualibus coelesti Domino deservire. Tanto ergo opus est ut circa se sollicitius vivant, quanto eos aliena cura non implicat. Constitutum est a Domino, ut qui altari serviunt, de altari vivant: Dignus est operarius, sicut ipse ait, mercede sua . Et ideo si vivimus de annona Christi, et justum est ut laboremus in servitio Christi: et tunc digne mercedem accipimus, si prius boni operarii fuerimus. Dicit enim apostolus Paulus: Qui non vult operari, non manducet . Quia si non laboramus et manducamus, tanto majoris criminis efficimur rei, quanto Dei beneficia suscipimus indigni. Oportet ergo ut serviamus
Abbreviated transcription (Latin):
altari seruiens. altaris oblacõne sustentor.
Habens uictũ et uestitũ. hiis cõtentus ero:
et nudam crutem nudus sequar Beati em̃¬
Et quia qmdiu hic uiuimꝰ. corꝑali neces¬
sitate indigemꝰ: recte subiũctum est.¬
¶ Et discribuatur unicuiq urm̃ a p̃posito

Expanded text:
altari serviens, altaris oblatione sustentor, habens victum et vestitum, his contentus ero, et nudam crucem nudus sequar. » Beatus eEt quia quandiu hic vivimus, corporali necessitate indigemus, recte subjungitur. Et distribuatur unicuique vestrum a praeposito
Abbreviated transcription (Latin):
bemꝰ habere ꝓpria: s sunt nobis oĩa coĩa.
Partes faciũt sibi hoĩes in hoc seculo: aliꝯ
aurũ et argentũ. alius domos et famili¬
as. alius nomẽ grande potenciã et gliam ͥ
alius hoc. alius illud. diuersi diuerso mo¬
do: pars ue̾o piorũ. est ip̃e deus Et nos si
uolumꝰ habere talem ꝑtem. talem heredi¬
tatẽ ut est dñs: tales nos oportet exhibere
ut digni simꝰ eũ possidere. et possideri ab
ip̃o Ergo si uolumꝰ in heredicatem posside¬
re dñm: nichil debemꝰ habere extͣ dm̃in.
Nimis est auarꝰ : cui nõ sufficit deus ors̾¬

Expanded text:
obis omnia communia. Partes sibi faciunt homines in hoc saeculo: alius argentum et aurum; alii domos et familias: alius nomen grande, potentiam et gloriam; iste hoc: alius aliud, diversi diverso modo. Pars vero piorum est ipse Deus. Et nos si volumus habere talem partem, talem haereditatem ut est Dominus, tales nos oportet exhibere, ut digni simus eum possidere et possideri ab ipso. Ergo si volumus in haereditatem possidere Deum, nihil debemus habere extra Deum. Nam nimis est avar
Abbreviated transcription (Latin):
Sequit᷑. ¶ Nec erigant teruicem. qͥa sociã¬
tur eis ad quos foris acced̾e nõ audebant᷑
s sursũ cor habeant. et t̾rena uana nõ q̃¬
rant: ne ĩcipiant monastei̾a dinitibꝰ eẽ
utilia nõ pauꝑibus. si diuites illic hummi¬
liant᷑ pauꝑes illic inflant᷑. Quibus uti¬

Expanded text:
erant. Nec erigant cervicem, quia sociantur eis, ad quos foris accedere non audebant; sed sursum cor habeant, et terrena, et vana non quaerant; ne incipiant monasteria esse divitibus utilia, non pauperibus: si divites illic humiliantur, et pauperes illic inflantur.--Illu
Abbreviated transcription (Latin):
x hoc apparet: quia cet̾i̾s uniis ma-¬
t̾minat humanã mentem Buꝑbia. deo
et hoĩbus odibilis est De hac scriptũ est.
Iniciũ om̃is ꝓcc̃. suꝑbia poma est emĩ in
peccando: ultima remanet in cõflictu.
Nam cũ sernus dei ceta uicia suꝑaueit. et
iam ad alta uirtutũ conscendit : adhuc ha¬
bet pugnã contͣ suꝑbiam Quã nisi ex
Cum gͦ foris bona agrinus. intus cor ab
elacõne custodire debemus: quia nulla
deo placet cũ suꝑbia oꝑacio Uñ scriptiia
nos ãmonet. dicens Om̃i cuscodia serua

Expanded text:
x hoc apparet quia caeteris, vitiis materminat humanam mentem; superbia Deo et hominibus odibilis est, de qua scriptum est: Initium omnis peccati superbia . Prima est in peccando; ultima remanet in conflictu. Nam cum servus Dei caetera vitia superavit; et jam ad virtutum alta conscenderit; adhuc habet pugnam contra superbiam, quam nisi expCum ergo foris bona agimus, intus cor ab elatione custodiamus; quia nulla Deo placet cum superbia operatio. Unde Scriptura nos admonet dicens: Omni custodia custodi
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ept̾cetur nisi ĩ malis oꝑibus. neq¬
luxuria: similit̾ et cet᷑a uicia bola suꝑbia.
eciã bonis oꝑibus insidiat᷑ ut ꝑeant Ideo
egisse iactant̾ protulit augustinꝰ Sunt
quidã. qui de cõtemptu uane glorie: uani¬
us gloriant᷑ Bimiliter sũt pleriq: qui de
cõtemptu diuiciaꝵ. uaniꝰ extollunt᷑ De qͥ¬
bus subdit᷑. Et quid ꝓdest disꝑgendo dare

Expanded text:
 malis operibus, similiter et caetera vitia. Sola superbia etiam bonis operibus insidiatur ut pereant. Ideo egisse jactanter protulit. Augustinus: Sunt quidam qui de contemptu vanae gloriae vanius gloriantur. Similiter sunt plerique qui de contemptu divitiarum vanius extolluntur, de quibus subjungitur: Et qui
Abbreviated transcription (Latin):
tempsit Hinc est ꝙ scã ecclesia t̾ribilis
esse. ut castroꝵ acies ordinata describitur:
quia sicut hostes timent. qnͣdo aciem cast¬
rorũ bene ordinatam et cõiunctam ad
bellum uident᷑. ita nmiꝵ dyabolꝰ expa-¬
uescit. qnͣdo spũales uiros. uirtutũ armis
accinctos. in unitate cõcordie uiu̾e̾ ꝯspicit
uictusq uehement̾ dolet: cũ eos ꝑ discor¬
diam diuid̾e̾ et penetra̾e̾ nõ ualet Hinc
de dño scriptũ est factus est in pace locus
eiꝯ Ibi cõfregit potencias: arcũ. scutũ. et¬
gladiũ. et bellum Ex quibꝰ uerbis patet:
quia oĩa dyabolica arma. frangit cõcordia.
Et sit uobis aiã una. et cor unũ in deo.

Expanded text:
e. Hinc est quod sancta Ecclesia terribilis esset ut castrorum acies ordinata describitur, quia sicut hostes timent quando aciem castrorum bene ordinatam et conjunctam ad bellum vident, ita nimirum diabolus expavescit, quando spirituales viros virtutum armis accinctos in unitate concordiae vivere conspicit; victusque vehementer dolet, cum eos per discordiam dividere, et penetrareno scriptum est: Factus est in pace locus ejus . Ibi confregit potentias, arcum, scutum, gladium, et bellum. Ex quibus verbis patet, quod omnia diabolica arma frangit concordia. Et sit vobis anima una et cor unum in Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
Et precepta que subscrĩpta sunt
ideo regularia appellant᷑: quia
uideluz in eis nobis recte uinẽ¬
di norma exprimit᷑ Regula aũt
dicit᷑: eo ꝙ recte regat. uel recte doceat Et qd̾
nos dicimꝰ regula: greci canon appellant.
Unde et greco noĩe canoniti. id est regula¬
res appellati sũt: hii qui ĩ monasteriis cõ¬
sticuti. iuxta regularia p̃cepta scõꝵ patꝵ
canonice atq apostolice uinũt. Quibꝰ dicit᷑.
Hec sũt que ut obseruetis p̃cipiniq ĩ mona¬
sterio cõstituti. Cur nobis dei p̃cepta legant᷑.

Expanded text:
ec praecepta quae subscripta sunt ideo regula appellantur, quia videlicet in eis nobis recte vivendi norma exprimitur. Regula autem dicitur, eo quod recte regat, vel quod recte doceat. Et quod nos dicimus regulam, Graeci canonem appellant. Unde etiam Graeco nomine canonici, id est regulares, appellati sunt hi qui in monasteriis constituti juxta regularia praecepta sanctorum Patrum canonice atque apostolice vivunt, quibus dicitur. Haec sunt quae ut observetis praecipimus in monasterio constitutis.
Abbreviated transcription (Latin):
ut cuiq qd opus erat sic habũdant᷑
distribueretur ⁊ ut nullam haberet indigẽ¬
tiam Cũ enĩ scriptũ sit.ꝙ int̾ eos millus
gens erat: scriptũ eciã legimiꝰ de ip̃is apo¬
stolis. ꝙ seruiebant deo in fame et siti. ĩ fri¬
gore et nuditate Ex quibus uerbis colli¬
gendũ est: quia multi corꝑe indigent. nõ
aiõ Qui semetipõs abnegant ꝓpter pp̃m :
animi uirtute ipãm suam suꝑant naturã.
Dei enĩ dilectio que fortis est ut mors: nõ
solũ illicita desideria. uerũ eciã pp̃os na¬
fectus In primitiua quippe ecclesia. tanta
erat gr̃e spũalis habũdancia. ut non sõ¬
lum modico cõtenti essent: s hocip̃m qd̾⁊
nichil habebant. pro sũmis diuiciis de¬
putarent Uñ aplus ait Aichil habentes :¬
et omia possidentes Huic eciã quidã unr
scũs ait Bufficiebat nobis pauꝑtas nr̃a:

Expanded text:
abundanter distribueretur quod non haberent indigentiam. Cum enim scriptum sit, quod inter eos nullus egens erat , scriptum etiam legimus esse de ipsis apostolis, quod serviebant Deo in fame et siti, in frigore et nuditate . Ex quibus verbis colligendum est quod multi corpore indigent, non animo. Sed qui semetipsos abnegant propter Christum, animi virtute ipsam superant naturam. Dei namque dilectio quae fortis est ut mors, non solum illicita desideria, verum etiam ipsos cofectus. In primitiva quippe Ecclesia tanta erat gratiae spiritualis abundantia, ut non solum modico contenti essent sed hoc ipsum quod nihil habebant, pro summis deliciis deputarent. Unde Apostolus ait Nihil habentes et omnia possidentes . Hinc etiam quidam vir sanctus ait: Sufficiebat nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ concordia Ideo dicit ĩ euangelio Uade
prius reconciliari frĩ tuo: et tũc ueĩens
offeres munꝯ tuũ Ex quibꝰ uerbis pa¬
tet. quia qui cõcordiam nõ habet: õni¬
potenti deo digne offerre sacrificiũ non
ualet Pensare ergo de bemꝰ. quãta sit¬
D apud deum concordie uirtus. sine qua nõ
placent ip̃a sacrificia: quibꝰ delent᷑ pcc̃a.
Et sciendũ. quia cũ ad cõuersionẽ uẽimq:¬

Expanded text:
Evangelio: Vade prius reconciliari fratri tuo, et tunc veniens offeres munus tuum . Ex quibus verbis patet quia qui concordiam non habet, omnipotenti Deo sacrificium offerre non valet. Pensare ergo debemus quanta sit apud Deum concordiae virtus, sine qua non placent ipsa sacrificia quibus delentur peccata. Et sciendum est quia cum ad conversionem venim
Abbreviated transcription (Latin):
appet̾e ⁊ desicdare fac̾ p̃sidiũ Cõu̾tit
hoc ÷ dũ caur⁊ hr̃e iratũ: sludeat hr̃e ꝓpi¬
tiũ Hc̃ seqrͣ timor filialis qͥ ex succeden¬
te caritate nascit᷑. uͥ ip̃m tumẽ ncħ aliũ
sit ꝗͣ deg̾tatũ ĩ caritate bonũ iã nolle am¬
mitt̃e Et ħ ꝙ timor aliqͥd penȩ adiune

Expanded text:
appetere et desiderare facit praesidium. Convertit hoc est dum cavet habere iratum, studeat habere propitium. Hunc sequitur timor filialis qui ex succedente charitate nascitur, ut ipsum timere nihil aliud sit, quam degustatum in charitate bonum jam nolle amitte
Abbreviated transcription (Latin):
ReGoriꝰ pp reqͥsitꝰ ab augꝰtino
angloꝵ gentis ȩp̃o. qͦta gn̾atiõe
fideles debeãt copulari. dispensatorie
sic rescͥbit. Qdã lex romana ĩ republica
ꝑmittit. ut siue sr̃ ⁊ soror seu duoꝵ fr̃m

Expanded text:
regorius papa requisitus ab Augustino Anglorum gentis episcopo quota generatione fideles debeant copulari, dispensatorie sic rescribit: Quaedam lex in Romana republica permittit ut sive frater et soror, seu duorum
Abbreviated transcription (Latin):
eristimantes eosd̃ ꝓpinqͥtatis gͣdus ꝯͣ sacrõ
canones ⁊ eccłasticũ morẽ nu̾are nitũt᷑ no¬
uo ⁊ ĩ audito errore affirmantes ꝙ gͣma¬
ni fr̃es ł socores int̾ se sit. in scd̃a gn̾atione.
filii eoꝵ. ł filiȩ inqͣrta nepotes ł neptes eax
in sexta taliq mͦ ꝓgeniẽ ꝯputantes. ⁊ eiꝰmͦi
sexto eã gͣdu t̾minãtes. dict̃ de inceps ui¬
ros ac mulieres int̾ se posse nuptialia ui¬
ra ꝯͣthere. ⁊ adhuiꝰ moi ꝓphanũ errorẽ
ꝯfirmandũ in argm̃to assumut scłares
leges. qͣs iustinianꝰ ĩꝑator ꝓmulgaũ de suc¬

Expanded text:
itantes, eosdem propinquitatis gradus contra sacros canones et ecclesiasticum morem numerare nituntur, novo et inaudito errore affirmantes quod germani fratres vel sorores inter se sint in secunda generatione; filii eorum vel filiae, in quarta; nepotes vel neptes eorum, in sexta. Talique modo progeniem computantes et hujusmodi sexto eam gradu terminantes dicunt, deinceps viros ac mulieres inter se posse nuptialia jura contrahere. Et ad hujusmodi profanum errorem confirmandum, in argumentum assumunt saeculares leges quas Justinianus imperator promulgavit de suc
Abbreviated transcription (Latin):
neganda ut̾tate. ꝗͣ fallaxalt̾ ĩ falsi tate
tegẽda. ⁊ ut̾̃q ĩ u̾itate offendit. Alt̾ qr ti
nutͥ pȩnã declinare satagit: nõꝗͣ c̃ suf¬
fic̾ẽ uidet. ut ab illicita se oꝑatione cõ¬
tuieat. qr ei qͥ cor ĩtuet᷑ ñ satis ÷ ad ꝓbati¬
onẽ. si ĩnocẽs fu̾it actio. nͥ ⁊̃ ipã cordis

Expanded text:
neganda veritate, quam fallax alter in falsitate tegenda, et uterque in veritate offendit. Alter, quia natur poenam, declinare satagit, nequaquam sibi sufficere videt, ut ab illicita se operatione contineat, quia ei qui cor intuetur, non est satis ad probationem si innocens fuerit actio, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pp̃ ea carnẽ assũptã ineduliũ ꝓposuit ut
ꝑ cibũ carnis adgustũ ĩuitaiit diuinitatiꝰ.
S ne rursũ humana ĩfirmitas con¬
tactũ carnis ĩ assũptiõe hocresc̾e̾t.
ꝯsueti. ⁊ pͥncipał edulii sp̃e illã uelauit.
⁊ sic sum̃dã ꝓposuit. ut sensꝰ ĩ uno fouẽt᷑.

Expanded text:
pterea carnem assumptam in edulium proposuit, ut per cibum carnis ad gustum invitaret divinitatis. Sed ne rursum humana infirmitas contactum carnis in assumptione horreret, consueti et principalis edulii speciem illam velavit, et sic sumendam
Abbreviated transcription (Latin):
tatis lineã .i. usq ad septimã gn̾ãtionẽ iun¬
gant᷑. s qd̾ ad huc illis ncophitis existnͣtib
eis pͥmũ illicita ꝯsentire ⁊ eos u̾bis ac exem¬
plis instrũe. ⁊ q̃ pꝰ detalib egerĩt rõabilit̃
⁊ sidelit᷑ exclude̾ opoet̾et Nã uixta aplm
qͥ ait: Lac dedi uobis potũ ñ escã. Ista illis
ne bonũ qd infirma ad huc radice plaita¬
curaui. ut hii qͥ occasione dispensatiõis ĩ houe¬
illicita matͥmonia ꝯͣ hc̃ eruditissimũ uirũ
causant᷑. ñ gn̾alit̃ qͣrtȩ gn̾atiõis copulam

Expanded text:
tatis lineam, id est usque ad septimam generationem jungantur: sed quod adhuc illis neophytis existentibus eis primum illicita consentire, et eos verbis ac exemplis instruere, et quae post de talibus egerint, rationabiliter et fideliter excludere oporteret. Nam juxta Apostolum qui ait: Lac dedi vobis potum non escam, ista illis ne bonum quod infirma adhuc radice plantacuravi, ut hi qui occasione novae dispensationis illicita matrimonia contra hunc eruditissimum virum causantur, non generaliter quartae generationis copulam