comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficiatur. qd̃ et dñs in euuglio ait. Maio¬
ut aĩam suam ponat ꝓ amicis suis. Et
iste hoc dix̾at. sicut ille aĩam suam ꝓ nob̾
est ꝑfectõ caritatis. et maior õmo nõ potest
inueniri. S quia nõ in ommbꝰ ꝑfecta est
et desperare nondebet et in quo ꝑfecta nõ
est suam nata ẽ. que ꝑficiatur. Et utique
sinata est mitrienda est. et quibꝯdã suis
nuitrimentis ad ꝑfectõnem ꝓpriã ꝑducẽda
Quesiuimꝰ inchoatõnẽ caritatis unde
incipiat et ibi ꝯtimio inuenimꝰ. Si quis
ht facultatẽ mũdi ⁊ uiderit frẽm suum
egentem et clauserit inscera sua adu̾sus
eum quomodo dilectõ pr̃is manet iillo.
Ergo incipit ista caritas fres. ut de siuis
suꝑfluis tribuat egentimangustiis ali¬
quibꝰ constituto. ex eo quod sͥ habũdat
Em tempꝰ atribulatõne temporali lib̾et
frẽm. Hinc ex ordium est caritatis. Hanc
ita ceptam si uerbo dei et spe future uite
nutrieris. ꝑueniet ad illam ꝑfectõnem.

Expanded text:
 et Dominus in Evangelio ait, Majout animam suam ponat pro amicis suis : et iste hoc dixerat, Sicut ille animam suam pro nobis est perfectio charitatis; et major omnino non potest inveniri. Sed quia non in omnibus perfecta est, et desperare non debet in quo perfecta non est, si jam nata est quae perficiatur: et utique si nata est, nutrienda est, et quibusdam suis nutrimentis ad perfectionem propriam perducenda. Quaesivimus inchoationem charitatis unde incipiat, et ibi continue invenimus: Si quis habet facultates mundi, et viderit fratrem suum egentem, et clauserit viscera sua adversus eum; quomodo dilectio Patris manet in illo ? Ergo hic incipit ista charitas, fratres, ut de suis superfluis tribuat egenti, in angustiis aliquibus constituto; ex eo quod sibi abundat secundum tempus, a tribulatione temporali liberet fratrem. Hinc exordium est charitatis. Hanc ita coeptam, si verbo Dei et spe futurae vitae nutrieris, pervenies ad illam perfectionem,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui antẽ habuerit facultates mũdi. et
uiderit frẽm sim̃ egentẽ et clauserit uis¬
cera sua ab eo. quomodo potest dilectio
secretũ et sacranientũ frẽs mei. Quidua¬
let caritas: Omĩs scͥptura cõmendat. s
nescio si alicubi amplius qͣm mista epła
cõmendatur. Rogamꝯ uos et obsecraniꝰ
in dño. ut et illã que audistis memoria
teneatis. et ad ea que adhuc dicendast̃
donec fimat᷑ ip̃a epła. intenti uenatis i¬
tenti audiatis. Aperite aut̃ cor ad semma
bona exstirpate spinas ne offocetur ĩ ub̾
ꝙ seminatur. S potius crescat seges et
gaudeat agricola. Et horreum uobis ꝓpͥa¬
ret tamꝙͣ frumẽtis. nõ mignem tamquã

Expanded text:
mundi, et viderit fratrem suum egentem, et clauserit viscera sua ab eo; quomodo potest dilectio secretum et sacramentum, fratres mei. Quid valeat charitas, omnis Scriptura commendat; sed nescio si alicubi amplius quam in ista Epistola commendetur. Rogamus vos et obsecramus in Domino, ut et illa quae audistis memoria teneatis; et ad ea quae adhuc dicenda sunt, donec finiatur ipsa Epistola, intenti veniatis, intenti audiatis. Aperite autem cor ad semina bona: exstirpate spinas, ne effocetur in vobis quod seminatur, sed potius crescat seges; et gaudeat agricola, et horreum vobis praeparet tanquam frumentis, non ignem tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾o. Opus gͦ suum ꝓbet innuis quisq
nrm. uttum deuena caritatis emanet
utrum de radice dilectõms iam bonorũ
operum pullulent. Opus aut̾ suũ ꝓbet
innis quisq ait. et tũc in semetp̃o głiam
habebit et nõ in alto. Non quanto illi
phibet cõsq̃a ꝓpͥa. hoc gͦ bie cõmendat

Expanded text:
altero . Opus ergo suum probet unusquisque nostrum, utrum de vena charitatis emanet, utrum de radice dilectionis rami bonorum operum pullulent. Opus autem suum probet unusquisque, ait, et tunc in semetipso gloriam habebit, et non in altero: non quando illi p
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis in uerbo eiꝯ nuemat occasionẽ
Iohis
cõsqͥptum nisi ad medicinam ⁊ salutẽ. Oĩs
inquit qui facit pec̾m. ⁊ imquitatẽ facit.
Ne forte discernas pec̾miiquitas ẽ. Ne
dicas pec̃or sum s miqus nõ sum. pccm:
imiquitas est. Et scitis quia m hoc mani¬
festato est. ut pcc̾a uferat et pecmmillo nõ
est. Et quid ꝓdest nob̾ quia uenit sine pec

Expanded text:
inveniat occasionem ionis conscriptum, nisi ad medicinam et salutem. Omnis, inquit, qui facit peccatum, et iniquitatem facit. Ne forte discernas: Peccatum iniquitas est. Ne dicas, Peccator sum, sed iniquus non sum: Peccatum iniquitas est. Et scitis quia in hoc ille manifestatus est, ut peccata auferat; et peccatum in illo non est. Et quid prodest nobis quia ve
Abbreviated transcription (Latin):
Ntente audite obsecro nos quia
res nõ minina uersat᷑ in medio. et
nõ dubito quihestemo ie intenti¬
ad fuistis quod et hodie intentiꝰ cõ¬
uenistis. Est enĩ nõ parua questio.
quomodo dicat in ista epła. quinatꝰ̃
est ex deo nõ peccat. Et quomodo mea¬
suꝑiꝯ dixit. Si diẽiꝰ quia peccatum nõ

Expanded text:
Intente audite, obsecro vos, quia res non minima versatur in medio: et non dubito quia hesterno die adfuistis intente, quod et hodie intentius convenistis. Est enim non parva quaestio, quomodo dicat in ista Epistola, Qui natus est ex Deo, non peccat: et quomodo in eaius dixit, Si dixerimus quia peccatum non
Abbreviated transcription (Latin):
Et underit frẽm esurientẽ et clauseriti
uiscera sua ab eo. quomodo potit dilec¬
tio dei manere in eo. Ecce unde incipit
caritas. Si non dum es ydoneus mori
ꝓ fr̃e.iam ydoneꝯ estodare de tuis facul¬
tatib fr̃i. Iam ꝑcuciat iuscera tua cari¬
tas. it nõ de iactancia facias. s de intino
ad ipe mĩe ut cõsideres illũ maiestate

Expanded text:
et det dviscera sua ab eo: quomodo poterit dilectio Dei manere in eo? Ecce unde incipit charitas. Si nondum es idoneus mori pro fratre, jam idoneus esto dare de tuis facultatibus fratri Jam percutiat viscera tua charitas, ut non de jactantia facias, sed de intimo adipe mise
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ frĩb ponere. Ecce unde ueniebat. petre
amas me pasce oues meas. Namut noueri¬
tis fr̃es quia sic ab eo pasci uolebat oues sua
ut aĩam suam ꝓ ouibꝰ poneret. Hoc illi eõ¬
tinuo dixit. cum iuuens ẽẽs p̾cingebas te
et ibas quouolebas. Cum autẽ fueris se¬
mor. alius te p̾cinget. et tollet te quotu nõ
iuis. Hoc autem dixit inquit ait eunglista
significans qua morte głificaturꝰ erat
deuni. Et cui dix̃at pasce oues meas do¬
quo ꝑficiatur. Audistis ip̃m finẽ. ⁊ mo¬
dum ip̃m. et dñs in eunigłio cõmẽdauit.
Maiorem caritatem nemoħ̾t inquit
ait qmͣut aĩam suam ponat ꝓ amicis
suis. Perfectõnẽ gͦ eiꝰ ostendit ĩ euãgło
et hic cõmendata est eiꝯ ꝑfectio. S m¬
terrogatis nos. ⁊ dicitis nob̾. quando
possimihre istã caritatẽ. nolicito dete deᷤᷤ¬
perare. Fortenata est. s nõdum ꝑfecta
est. Nutri eam nõ offocetur. S dicturus
es michi. et unde noui: Quod enim ꝑ¬

Expanded text:
tribus ponere. Ecce unde veniebat, Petre, amas me? pasce oves meas. Nam ut noveritis quia sic ab eo pasci volebat oves suas, ut animam suam pro ovibus poneret; hoc illi continuo dixit, « Cum juvenis esses, praecingebas te, et ibas quo volebas; cum autem fueris senior, alius te praecinget, et tollet te quo tu non vis. Hoc autem dixit, » ait Evangelista, « significans qua morte clarificaturus erat Deum » : ut cui dixerat, « Pasce oves meas, » doquo perficiatur audistis; ipsum finem et modum ipsum et Dominus in Evangelio commendavit: Majorem charitatem nemo habet, ait, quam ut animam suam ponat pro amicis suis . Perfectionem ergo ejus ostendit in Evangelio, et hic commendata est ejus perfectio: sed interrogatis vos, et dicitis vobis, Quando possumus habere istam charitatem? Noli cito de te desperare: forte nata est, sed nondum perfecta est; nutri eam, ne effocetur. Sed dicturus es mihi, Et unde novi? Quo enim p
Abbreviated transcription (Latin):
peceuma isimnituo. qͣni tibiꝰ fures pos¬
sunt auferre. Et sullam nõ auferent fureᷤ
moriendo illam deseres etiam site illa in¬
uentẽ nõ deserat. Quidinde fcũrus es
Esurit fr̃tuus. Innecessitate positꝰ est.
Fortassis suspẽditur a creditore. angusta¬
tur. nõ ht ip̃e hes tu. frat᷑ est. Sinis empti
tates mũdi. Qaud ad me ꝑtinet : forte
dicis. Ergo datum sum peçcuniã meam.
ne ille molestiã paciatur. Sitibi hoe respon¬
derit cor tuũ. dilectõ pris nõ m̃te manet.
Si dilectõ pris nõ inte manet nõ es natꝰ
ex deo. Quomodo te głiaris ẽe xp̃iamun:
Nomẽ h̾es ⁊ fcm nõ hes. Siaut nomẽ secu¬
tum fuerit opus dicat te quisq paganũ.
tu fcus ostende xpĩanũ. Nam sifcis non

Expanded text:
pecunia in sinu tuo, quam tibi fures possunt auferre; et si illam non auferent fures, moriendo illam deseres, etiam si te illa viventem non deserat: quid inde facturus es? Esurit frater tuus, in necessitate positus est: fortassis suspenditur, a creditore angustatur; non habet ipse, habes tu: frater tuus est, simul empti tates mu di. Quid ad me pertinet, forte dicis? Ego daturus sum pecuniam meam, ne ille molestiam patiatur? Si hoc tibi responderit cor tuum, dilectio Patris non in te manet. Si dilectio Patris non in te manet, non es natus ex Deo. Quomodo te gloriaris esse christianum? Nomen habes, et facta non habes Si autem nomen secutum fuerit opus, dicat te quisquam paganum, tu factis ostende te christianum. Nam si factis non
Abbreviated transcription (Latin):
Unde dicit apłs ꝑ em̃igłmm. ego nos geniu.
Et nõ potest peccare quia exdeo natiꝰꝯs est.
Dic abhuc. Uideamiꝰ in quo nõ potest pẽca¬
re. In hoc mamfestati sũt filii dei. et filiidia¬
boli. Om̃is quinõ est nsto nõ est adeo. et
quinõ diligit fre̾m sum̃. Certe iam mani
se om̃s signo crucis xp̃i. Respondeant õs
amen. Cantent õs alleluya. Baptizent᷑
omĩs intrent ecc̃as. fairiant parietes ba¬
silicarum. nõdiscermitur filii dei. a filiis
dyaboli. inisi caritate. Quihũt caritatem
Qui nõ hñt nõ sũt nati exdeo. Magnĩ
iudici. magna discretio. Mancquid
implesti legem. Qui em̃diligitalterum
legem implebit. ait apłs. et plenitudo
legis caritas. Puto istam margaritã ẽẽ
est margarita p̾ciosa caritas. Sinequa
si solam heas sufficit tibi. Modo cũfide
uides tũc cũ sp̃e indebis. Si em̃amamꝯ
cuinõ uidemꝰ. quomodo amplectaiñ cũ
uderimꝰ. S ubi nos debeniꝰ excere. in
amore fr̾uo: Potes m dr̃e nõ idideu. Nũ¬

Expanded text:
o vos genui . Et non potest peccare, quia ex Deo natus est. Dicat hoc, videamus in quo non potest peccare. In hoc manifestati sunt filii Dei et filii diaboli. Omnis qui non est justus, non est a Deo, et qui non diligit fratrem suum. Certe jam manise omnes signo crucis Christi; respondeant omnes, Amen; cantent omnes, Alleluia; baptizentur omnes, intrent Ecclesias, faciant parietes basilicarum: non discernuntur filii Dei a filiis diaboli, nisi charitate. Qui habent charitatem, non sunt nati ex Deo. Magnum indicium, magna discretio. Quidquid implesti Legem. Qui enim diligit alterum, Legem implevit, ait Apostolus: et, Plenitudo Legis charitas . Puto istam margaritam esse est margarita pretiosa, charitas, sine qua si solam habeas, sufficit tibi. Modo cum fide vides, tunc cum specie videbis. Si enim amamus cum non videmus, quomodo amplectemur cum viderimus? Sed ubi nos debemus exercere? In amore fraterno. Potes mihi dicere, Non vidi Deum; num
Abbreviated transcription (Latin):
modo uidere nõ potestis offmm nr̃m indesid̾io
sit. Tota uita xp̃ĩam boni. scm̃ desideriũ est.
Quod aut̃ desideras. nõdumuides. S deside¬
rando capax efficeris. ut cũ uenerit quod ui¬
deas implearis. Sicuti enĩ si uelles implere
aliqueni siñ. et nosti qmͣmagnũ ẽ ꝙ dabi¬
tur extendis sim̃i uł sacciuł utris uł alicuiꝰs
rei. Nosti quantũ. missum es. et uide quia
ferendo extendit desiderũ. Desiderando ex¬
tendit amiũ. Extendo facit capacẽ. Uesi¬
deremꝰ gͦ frẽs quia implendi sumꝯ. Uidete
paulum extendentẽ sim̃int possit capere
quod uenturũ est. Ait. Non quia iami acce¬
perim. ut ꝑfectis sim. Frẽs ego me nõ arbri¬

Expanded text:
desiderio sit. Tota vita christiani boni, sanctum desiderium est. Quod autem desideras, nondum vides; sed desiderando capax efficeris, ut cum venerit quod videas, implearis. Sicuti enim si velis implere aliquem sinum, et nosti quam magnum est quod dabitur, extendis sinum vel sacci vel utris vel alicujus rei: nosti quantum missurus es, et vides quia ferendo extendit desiderium, desiderando extendit animum, extendendo facit capacem. Desideremus ergo, fratres, quia implendi sumus. Videte Paulum extendentem sinum, ut possit capere quod venturum est. Ait enim: Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim: fr
Abbreviated transcription (Latin):
mẽtũ. Audi apłm. Si sclam omĩasacram̃¬
ta. et hxam om̃enifidem itant montes
trãfferam. caritatẽ aut̾ nõ h̾eam nichꝰ sum
Hoc si meministis cõmẽtamimꝰ. ciũstam
tit cõmẽdari. quomodo caritatẽ. ⁊ siuide¬
turalia ⁊ aliadr̃e illo facit reditum ⁊ ad
ip̃am caritatem omĩa uult referre quecũ¬
ꝙ diẽit. Uordeamꝯ siet hic hoc facit attẽ¬

Expanded text:
am omnia sacramenta, et habeam omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum . 7. Hoc, si meministis, commendavimus, cum istam sic commendari, quomodo charitatem. Et si videtur alia et alia dicere, illuc facit reditum; et ad ipsam charitatem omnia vult referre quaecumque dixerit. Videamus si et hic hoc facit. Atten
Abbreviated transcription (Latin):
nrm dilatatũ est. Non angustamin ĩ ub̾.
Qui dicebat inpendar ꝓ aĩabꝯ ur̃is. ⁊ tãta¬
gra millo erat ut mainfestaret᷑ eiunhr̃e
canitatẽ. Inuemumiꝯ eũ tamẽ petisse et nõ
accepisse. Quid facimꝰ fres: Questio ẽ.
intenti estote ad deum. Magna et ista
questio ẽ. Quomodo de pc̃co ubi dcm̃ ẽ.
quinatꝰ ẽ ex deo nõ peceat. inuenimus
hoc ẽẽ pec̾m molare caritatẽ et hoc ꝓpͥe
designatum ẽẽ in hoc loco. Sic et ninic
querimꝯ qͥd dixit. Sic emĩ u̾ba attẽdas.
planũ uidetur. Si exemplo. obcurum ẽ.
uerbis ħis. nicħ ẽ plemus. Et quicquid¬

Expanded text:
nostrum dilatatum est; non angustamini in nobis ; nostrum dilatatum est; non angustamini in nobis ; qui dicebat, Impendar  illo erat, ut manifestaretur eum habere charitatem? Invenimus eum tamen petisse, et non accepisse. Quid dicimus, fratres? Quaestio est; intenti estote ad Deum Magna et ista quaestio est. Quomodo de peccato ubi dictum est, Qui natus est ex Deo, non peccat ; invenimus hoc esse peccatum violare charitatem, et hoc proprie designatum esse in hoc loco: sic et nunc quaerimus quid dixerit. Si enim verba attendas, planum videtur; si exempla, obscurum est. Verbis
Abbreviated transcription (Latin):
sunt maudata eiꝰ: Nunqͥd semꝑ repetẽdũ
est. mandatũ nonũ do nob̾ ut uos inuicem
diligatis. Ip̃am caritatẽ loquit᷑. ip̃am cõ¬
mendat. Qausqͥs gͦ habuerit caritatẽ fra¬
ternam. et coram deo habuerit. ubi deꝯuid
corq eiꝯ int̾rogatum subiusto ex animeñ
ei aliquid respond̾it qmͣ germanam ibi ẽe
radicem caritatis unde boni fructꝰ existãt
h̾t fiduciam apd̃ deum. et quicqͥd postula¬
uerit ab eo accipiet quimãdata eiꝯ ẜuat.
In currit questio quedam. qr nõ ille aut
ille homo. aut tu. aut ego. qui si petiero
aliqͥd a dño deo nr̃o et nõn accepero. Facẽ
de me potest dr̃e uuꝯquisq nõ h̾et carita¬
tem. Et de quolibet homine huiꝯ tp̃oris
facile dicipotest. Et sentiat quis quod ułt
homo de homnĩe. Maioreni questionẽ nõ
faciũt isi illi uiri quos scos cõstat fuis¬
se cum scͥberent ⁊ modo ẽẽ cũ deo. Quis
h̾t caritatẽ. si eam paulus nõ h̾ebat quidi¬
cebat. os nr̃m patet ad uos ochorinti. cor

Expanded text:
sunt mandata ejus? Numquid semper repetendum est? Mandatum norum do vobis, ut vos invicem diligatis . Ipsam charitatem loquitur, ipsam commendat. Quisquis ergo habuerit charitatem fraternam, et coram Deo habuerit, ubi Deus videt, corque ejus interrogatum sub justo examine, non ei aliud responderit, quam germanam ibi esse radicem charitatis, unde boni fructus existant; habet fiduciam apud Deum, et quidquid postulaverit, ab eo accipiet, quia mandata ejus servat. 5. Occurrit quaestio quaedam, quia non ille aut ille homo, aut tu aut ego, qui si petiero aliquid a Domino Deo nostro, et non accepero, facile de me potest dicere unusquisque, Non habet charitatem; et de quolibet homine hujus temporis facile dici potest; et sentiat quis quod vult homo de homine: majorem quaestionem non faciunt, nisi illi viri, quos sanctos constat fuisse cum scriberent, et modo esse cum Deo. Quis habet charitatem, si eam Paulus non habebat, qui dicebat, Os nostrum patet ad vos, o Corinthii, cor
Abbreviated transcription (Latin):
noĩ. Quod est mandatũ nouũ. Man¬
datũ nouũ do nob̾ut uos inuicem diligͣ¬
tis. Qau facit contra caritatẽ et contra
dilectõnem sr̃nam/ nõ audeat głiari ⁊ dr̃e
natũ se ẽẽ ex deo. qui aut̃ indilectõne fra¬
terna cõstitutꝰ est. certa sunt pcc̃a que
nõ potest admut̾e. Et hoc maxime ne
oderit fre̾m. Et quid de ceteris pcc̾is faciti.
unde dem̃ est. Si dix̾imꝰ quia poc̃m nõ hẽmꝰ
nos ipõs seducimꝰ et ueritas in nob̾ non

Expanded text:
d est mandatum novum? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis. Qui facit contra charitatem et contra dilectionem fraternam, non audeat gloriari, et dicere natum se esse ex Deo: qui autem in dilectione fraterna constitutus est, certa sunt peccata quae non potest admittere, et hoc maxime ne oderit fratrem. Et quid de caeteris peccatis facit, unde dictum est, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veri
Abbreviated transcription (Latin):
essemꝯ ex nulla parte simles dr̃em᷑. sergo
castificat nos sicut et ip̃e casta ẽ. s ille¬
casta est. s ille castꝯ et̾nitate. nos castifide.
Iusti sumꝯ sicut a ille iusto est. S ille ĩ p̃a
in cõmutabili ꝑpetuitare. Nos iusti credẽ
do in quemnõ indemꝰ ut aliqͣndo uideamsꝰ.
Et cum ꝑfecta fuerit iusticia nr̃a cum fcĩ
equales angłis fuerimꝯ nec tũe illi equa¬
bitur. Quanto gͦ modo ab illolonge est
quando nec tũc parerit. Qui facit pecm
De diabolo ẽ nostis quid dicat. Inuitãdo
Num qͥd abraam tegenuit. Q. uom indei
filu abrahe. nõinuitantes fidem abrahe
fc̃isunt filii dẏaboli. De carne abraamna¬
ti sunt. et fidẽ abraam nõ sũt inuitati. Si
gͤ qui inde nati sũt. exheredat sũt. qr non
sũt inuitati. Du qui nõ de illo natꝰ es.
efficetis filiꝰ. et sic eris filiꝰ inuitando.

Expanded text:
essemus, ex nulla parte similes diceremur. Ergo essemus, ex nulla parte similes diceremur. Ergo castificat nos sicut et ipse castus est; sed ille castus aeternitate, nos casti fide: justi sumus sicut et ipse justus est; sed ipse in ipsa incommutabili perpetuitate, nos justi credaliquando videamus. Et cum perfecta fuerit justitia nostra, cum facti aequales Angelis fuerimus; nec tunc illi aequabitur. Quanto ergo modo ab illo longe est, quando nec tunc par erit? 10. Qui facit peccatum, de diabolo est; quia ab initio umquid Abraham te genuit? Quomodo Judae, filii Abrahae non imitantes fidem Abrahae, facti sunt filii diaboli: de carne Abraham nati sunt, et fidem Abrahae non sunt imitati. Si ergo qui inde nati sunt, exhaeredati sunt, quia non sunt imitati; tu qui non de illo natus es, efficeris filius, et sic eris
Abbreviated transcription (Latin):
tis nosse quid ẽsicut iam dudum eĩ dixit
castificat semetip̃m sicut ip̃e castꝯ ẽ. Iam
gͦ paret equalis est castitas nr̃a castitati
dei. et iusticia nr̃a iusticie dei. Quis hoc di¬
cat. S sicut. ⁊ nõ semꝑ inequalitate dici
solet. Quomodo u̾bi gr̃a. insabasilica ista
ampla. siuelit facere aliquis minorẽ. s
tũ ꝓportõne ad mensuras eiꝰ. Ut u̾bi gr̃a.
silata est ista simplum ⁊ longaduplum. fa¬
ciat et ilłã lõtam simplum. ⁊ lõgam duplũ.
uidet᷑ sic fecisse sicut ẽ ista. S istahe̾t u̾̃bi
gr̃a centum cubitos. et illa trignita. ⁊ sic̃
est ⁊ inpar ẽ. Uidetis qr nõ semꝑ sũt apari
ymaginem despeculo. Facies i ymagine.
hic occłi. ita et ibi. Sicut hic aures et ita ⁊
aures ibi sunt. Uispar ẽ res. s sicut ad simi¬
litudinẽ dicitur. Habeniꝯ gͦ ⁊ nos ymagi¬
nẽ dei. s nõ illam qͣui ħt filiꝰ. equalis p̾ri.
Tamẽ et nos ꝓmodo nr̃o. si nõ sicut ille.

Expanded text:
tis nosse quid est, sicut: jamdudum enim dixit, Castificat semetipsum, sicut ipse castus est. Jam ergo par et aequalis est castitas nostra castitati Dei, et justitia nostra justitiae Dei? Quis hoc dicat? Sed, sicut, non semper ad aequalitatem dici solet. Quomodo, verbi gratia, visa basilica ista ampla, si velit facere aliquis minorem, sed tamen proportione ad mensuras ejus, ut verbi gratia, si lata est ista simplum, et longa duplum; faciat et ille latam simplum, et longam duplum: videtur sic fecisse sicut est ista. Sed ista habet, verbi gratia, centum cubitos, illa triginta: et sic est, et impar est. Videtis quia non semper, imaginem de speculo: facies in imagine,hic oculi, ita et ibi: sicut hic aures, ita et ibi aures sunt. Dispar est res; sed, sicut, ad similitudinem dicitur. Habemus ergo et nos imaginem Dei; sed non illam quam habet Filius aequalis Patri; tamen et nos pro modulo nostro si non sicut ille
Abbreviated transcription (Latin):
dentur s̾ ut si aĩam ponerẽt. nõ se ab um¬
uersa fraterntate separent. Item qͣm
multi sũt qui iactancie causa multa tri¬
bunt. multa donant. et nõ ibi quetunt.
nisi laudẽ humauã. et głiam popularem
plenam uentis nulla stabilitate solidatã
Quia gͦ sunt. ubi ꝓbandu erit earitas i¬
fratema quia nosuit illam ꝓbari. Et ait

Expanded text:
tribus animam ponerent, non se ab universa fraternitate separarent. Item quam multi sunt qui jactantiae causa multa tribuunt, multa donant; et non ibi quaenunt nisi laudem humanam et gloriam popularem, plenam ventis, nulla stabilitate solidatam! Quia ergo sunt tales, ubi probanda erit charitas fraterna? quia voluit illam probari, et ait
Abbreviated transcription (Latin):
contempnebat quisq odiũ fr̃mĩ. nunqͥd
et omicidiũ in corde suo cõtempturꝰ est:
Non moinit manꝰ ad occidendum hoĩem¬
s tarẽ homicida iam tenetur ab eo. Unut
ille et iste iam int̾fector iudicatur. Omĩs
qui odit frem siñ homicida est. Et scitis
quod om̃s homicida. nõ ħt uitã eternã

Expanded text:
contemnebat quisquam odium fraternum, numquid contemnebat quisquam odium fraternum, numquid et homicidium in corde suo contempturus est? Non movet manus ad occidendum hominem, homicida jam tenetur a Domino; vivit ille, et iste jam interfector judicatur. Omnis qui odit fratrem suum, homicida est. Et scitis quia omnis homicida non habet vitam aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
audientiũ. Quid est mũdꝰ mũdꝰ est qñ
nimalo ponit᷑. dilectores mũdi. Mundꝯ
est. Item mũdꝰ est. plenitudo terre. sicut
di dicit᷑ ommũ fideliũ. porbem sparsoꝵ. ¶dũ¬
dus aut̃ inmalo. amatores mũdi sũt. Qui
amant mũdũ. frẽs amare nõ possunt. Si
odit nos mũdo nos scimꝰ quid nos scimiꝯ
qr trãsiuimꝰ de mortead uitam. Unde scitiᷤ
transiuit admorte ad uitam.iãm indextã
est. Non attendat qr modo głia eiꝯ occul¬
ta est. Cumuenerit dñs. tũc apparebit
glia. Uiget enĩ s adhuc in yeme. Uiget
radix s quasi arridisunt rami. Intus est
medulla que uiget. intꝯ sunt folia arboꝵ
initꝰ fiuctꝰ. h estatẽ exspectant. Ergo ł¬
nos scunꝯ quia transnmꝯ de morte ad in¬
tam. quia diliginiꝰ frẽs. Qannõ diligit ma¬
net in morte. Ne putetis fr̃es. leue ee õdissẽ
aut diligere. Audi quid sequitur. Omnis
quiodit frẽm suum homicida est. Iamg̾ si

Expanded text:
audientium. Quid est mundus? Mundus est, quando audientium. Quid est mundus? Mundus est, quando in malo ponitur, dilectores mundi: mundus est . Item mundus est plenitudo terrae, sicut di dicit omnium fidelium per orbem sparsorum. Mundus autem in malo, amatores mundi sunt. Qui amant mundum, fratrem amare non possunt. 10. Si odit nos mundus: nos scimus. Quid nos scimus? Quia transivimus de morte ad vitam. Unde scimus? transiit a morte ad vitam. Jam in dextera est: non attendat quia modo gloria ejus occulta est: cum venerit Dominus, tunc apparebit in gloria. Viget enim, sed adhuc in hieme; viget radix, sed quasi aridi sunt rami: intus est medulla quae viget, intus sunt folia arborum, intus fructus; sed aestatem exspectant. Ergo nos scimus quia transivimus de morte ad vitam, quia diligimus fratres. Qui non diligit, manet in morte. Ne putetis, fratres, leve esse, odisse aut non diligere, audite quod sequitur: Omnis qui odit fratrem suum, homicida est. Jam ergo si
Abbreviated transcription (Latin):
defetib ouium quid putatis frẽs. qr deus
uidit eum inuidia offerre ab ip̃iꝰ sacrificio
occłos auertit. Opera gͦ bona abel nõdicit
insi caritatẽ. Oꝑamala caimnõ dicit. nisi o¬
dium frͣmĩ. Parimm est qr odit frẽm suum.
et inuidit operib bonis qr imitari noluit
necare uoluit. Et huc apperuit qr filiꝰ erat
dyaboli. Et ille hinc apperiit istus dei.Hme
gͦ discerm̃itur hoĩes frẽs mei. Nemo atten
dat lingua s fc̃a. Cor si nõ bene faciat pro
fr̾ibus suis. ostẽdit quid in se hẽat. Temp¬
tatõnib ꝓbant hoĩes. Nolite miran fc̃es. si
odit uos mũdo. Numquid sepe nosb̾ dicen¬
dum est qͥd est mũdi. non celum non t̾ra.
nec ista oꝑa que deꝯ fecit. S dilectores mũ¬
di. Ista sepe dicendo quibꝯdam ouerosꝯ sum.
S usq adeo nõ frustra dico.ut. iliqui inter¬
rogẽtur. an dix̃im ⁊ nõ respondeant. Ergo
uel in culcando hereat aliquid in cordibus

Expanded text:
de fetibus ovium; quid putatis, fratres, quia Deus de fetibus ovium; quid putatis, fratres, quia Deus vidit cum invidia offerre, ab ipsius sacrificio oculos avertit. Opera ergo bona Abel non dicit nisi charitatem: opera mala Cain non dicit nisi odium fraternum. Parum est quia odit fratrem suum, et invidit operibus bonis; quia imitari noluit, necare voluit. Et hinc apparuit quia filius erat diaboli, et ille hinc apparuit justus Dei. Hinc ergo discernuntur homines, fratres mei. dat linguas, sed facta. Cur si non benefaciat pro fratribus suis, ostendit quid in se habeat? Tentationibus probantur homines. Nolite mirari, fratres, si odit nos mundus. Numquid saepe vobis dicendum est quid est mundus? Non coelum, non terra, nec ista opera quae Deus fecit; sed dilectores mundi. Ista saepe dicendo quibusdam onerosus sum: sed usque adeo non frustra dico, ut aliqui interrogentur an dixerim, et non respondeant. Ergo vel inculcando haereat aliquid in cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ anũciatõ. Uide quomͦ cõfirmat. Q
hec ẽ amniciatõ qͣm acidiuimꝰ abinitõ
ut diligamꝯ inuicẽ. MRamfestauiit nob̾
inde sedicere. Contͣ hor mandatũ qͥsquiᷤ
facit inpcco illo est scełato in quod inci¬
dunt quinõ nascunt᷑ exdeo. Non sit eam
quiex maligno erat et oecidit frem sini.
set ciuiꝯ rei gr̃a occidit. Qaua oꝑaillius
maligna fuerũt fãs uero enis msta. Eigo
ubi est muidia. amor fr̃mis ẽẽ nõ potest.
Intendat caritas mra. Qaniiuidet non. No¬
amat.: pecĩn dyaboli est millo. qr ⁊ drabolus
inuidẽdo deiecit. Cecidit enĩ et inuidit statim.
Nonideo uoluit deicere. ut ip̃e staret. s ne solus
caderet. Tenete inamino ex hoc quod sb̃iẽcit
inuidiam nõ posse ẽe in caritate. Hes aꝑte cum
laudaretur ip̃a caritas. caritas nõ emulatur.
Non fuit caritas incami. Et nisi eẽt caritas
in abel. nõ accipet deꝯ sacrificium eio. Cum
em̃ ambo obstulissẽt. ille de fructib t̾re. ille

Expanded text:
quomodo confirmat: Quia haec est annuntiatio quam audivimus ab initio, ut diligamus invicem. Manifestavit nobis inde se dicere: contra hoc mandatum quisquis facit, in peccato illo est scelerato, in quod incidunt qui non nascuntur ex Deo. Non sicut Cain qui ex maligno erat, et occidit fratrem suum. Et cujus rei gratia occidit? Quia opera ejus maligna fuerunt, fratris vero ejus justa. Ergo ubi est invidia, amor fraternus esse non potest. Intendat Charitas vestra. Qui invidet, non amat. Peccatum diaboli est in illo; quia et diabolus invidendo dejecit. Cecidit enim, et invidit stanti. Non ideo voluit dejicere ut ipse staret, sed ne solus caderet. Tenete in animo ex hoc quod subjecit, invidiam non posse esse in charitate. Habes aperte cum laularetur ipsa charitas, Charitas non aemulatur . Non fuit charitas in Cain; et nisi esset charitas in Abel, non acciperet Deus sacrificium ejus. Cum enim ambo obtulissent, ille de fructibus terrae, ille
Abbreviated transcription (Latin):
Imeministis frẽs. hesterno nos clau¬
sisse ẜmonẽ ad istam smam que sine
dubio manere debuit et debet incorde¬
nr̃o quia ipãm nouissimam audistis. filioli
te sumꝯ. et coram ip̃o ꝑsuademꝰ cordi nr̃o.
quia si male senserit corm̃mn Maior est d̾s
corde nũo et nouit omia. Diẽat nõ diligam̃
uerbo tantum et lingua. s opere et ueritate.

Expanded text:
meministis, fratres, hesterno nos clausisse sermonem ad istam sententiam, quae sine dubio manere debuit et debet in cord quia ipsam novissimam audistis: « Filiolte sumus, et coram ipso persuademus cordi nostro: quia si male senserit cor nostrum, major est Deus corde nostro, et novit omnia. » Dixerat, « Non diligamus verbo tantum et lingua, s
Abbreviated transcription (Latin):
homo. Alt̃ ipoꝵ homodeꝯ. Per hominẽ
hoĩem pcc̃ores sumꝰ. ꝑ hoĩem deu̾ iustifi¬
cami᷑. Natiuitas illa deiecit admortẽ. ua¬
tiuitas istas erexit ad uitam. Natiuitas
illa trahit secum peci. natiuitas ista libe¬
rat apcẽo. Ideo emn uenit xp̾e homo ut
solueret pec̃a hõmũ. In hoc manifestꝰ ẽ
filius dei. ut soluat oꝑa dyaboli. Cetera
cõmẽdo caritatiure ne nos grauẽ. Ip̃a eĩ
questio est. inqua soluẽda laboramꝰ. qr
pcc̃ores nos dicimꝰ. Si enĩ quis dix̃it
se ẽe sine pcc̃o mendax ẽ. et in ip̃iꝰ epła

Expanded text:
alter ipsorum homo Deus. Per hominem hominem, peccatores sumus: per hominem Deum, justificamur. Nativitas illa dejecit ad mortem; ista nativitas erexit ad vitam: nativitas illa trahit secum peccatum; nativitas ista liberat a peccato. Ideo enim venit Christus homo, ut solveret peccata hominum. In hoc manifestatus est Filius Dei, ut solvat opera diaboli. 12. Caetera commendo Charitati vestrae, ne vos gravem. Ipsa enim quaestio est, in qua solvenda laboramus, quia peccatores nos dicimus: si enim quis dixerit se esse sine peccato, mendax est. Et in ipsius Epistola
Abbreviated transcription (Latin):
fẽcit pecm̃ nõ uidit eum neq cognouit
eum. Omĩs qui facit pec̾m de dyabolo ẽ.
Ex deo nõ ẽ pcem̃. It̾m terret nos quomͦ su¬
mo natiex deo. et quomodo nos fatemur
pecores. Andicturi sumꝯ quia de deo nati
nõ suma. et quid faciũt ista sacramenta
in infantibꝰ. Quid dix̾ iohannes qͥuato
est ex deo nõ peceat. Ip̃e iohannes itm̃ diẽ
Sidiximꝰ quia pecm nõ h̾emꝰ nosmnetip̃o
seducimo. et ueritas in nob̾ nõ est. Magnͣ
questio est et angꝯta. ⁊ ad hanc soluẽdã
intentam fec̾im caritatem nr̃am. Innoĩe
dñi cras quod inde dederit disseremꝰ. finit.
Omnis qui natus est ex deo non peceat.¬

Expanded text:
m, non vidit eum, neque cognovit eum: Omnis qui facit peccatum, de diabolo est. Ex Deo non est peccatum. Iterum terret nos. Quomodo nati sumus ex Deo, et quomodo nos fatemur peccatores? An dicturi sumus, quia de Deo nati non sumus? Et quid faciunt ista Sacramenta in infantibus? Quid dixit Joannes? Qui natus est ex Deo, non peccat. Ipse Joannes iterum dixit, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Magna quaestio est et angusta; et ad hanc solvendam intentam fecerim Charitatem vestram. In nomine Domini eras quod inde dederit, disseremus. Omnis qui natus est ex Deo, non facit
Abbreviated transcription (Latin):
cia nr̃a cum indebimꝰ ꝑspẽm. ¶dodo nõ
relinq̃mꝯ eã nisticiã que ẽ exfide. qm̃ius
tus ex fide mut sicut ait apłs. Dĩs quii
manet inip̃o nõ peceat. Namoniis qͥ poẽat
nõ uidit eũ neq cognouit eĩl. Nõ credidit
iste qui peccat. Si aut̃ credidit qͣntum ad

Expanded text:
m Modo non relinquamus eam justitiam quae est ex fide, quoniam justus ex fide vivit , sicut ait Apostolus. Omnis qui manet in ipso, non peccat. Nam omnis qui peccat, non vidit eum, neque cognovit eum. Non credit iste qui peccat: si autem credit, quantum ad
Abbreviated transcription (Latin):
si nõdum app̾hendisti. Unum aut̃ q̃ retro
oblita. mea que ante sũt extentꝰ. scd̾m in¬
tentõnẽ sequor ad palmam suꝑne uocatõis
Errentũ se dixit et scd̾m intentõnẽ sequi
se dixit. Omorẽ senciebat ad capiendum.
quod occłus nõ uidit. nec auris audiuit nec
i corhoniins ascendit. Hec est uita ur̃a. ut
desiderando ex̾ceam᷑. Pantum aut̾ nos excet
scm̃ desideriũ. quantũ desideria nr̃a amputa¬
uerimꝰ ab auiore scłi. lam dixiniꝯ aliquãdo
exiuam qd implẽdum est. Bono implen¬
dꝯ es funde malum: Puta qr melle siult
implere deus. Si acefo plenꝯ es. aibi mel
pones. fundẽdum est quod portas uas.
Mundandum est ip̃muas. Outatumi
est et sicũ labore cunttrituram ut fiat ap¬
tum cuidam rei. Meldicaniq̃ quod dicinõ¬

Expanded text:
tro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis . Extentum se dixit, et secundum intentionem sequi se dixit. Minorem se sentiebat ad capiendum quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Haec est vita nostra, ut deiderium, quantum desideria nostra amputaverimus ab amore saeculi. Jam diximus aliquando, Exinani quod implendum est. Bono implendus es, funde malum. Puta quia melle te vult implere Deus: si aceto plenus es, ubi mel pones? Fundendum est quod portabat vas: mundandum est ipsum vas; mundandum est, etsi cum labore, cum tritura, ut fiat aptum cuidam rei. Maledicamus, aurum dic
Abbreviated transcription (Latin):
tia ex̃cet desiderium. Mane tu aiam manet
ille. Et ꝑseuerain ambulando ut puemias
qr quotendis nõ migrabit. Uidete et om̃is
nõ abstulit liberum arbritum ut diceret cas¬
uenit ut ħ̾itet inte.Iamẽ qr agis ibi aliqͥd
uoluntate. ideo ⁊ tibi aliqͥd tributum est.
Ideo aut̃ tibi tributũ est. ut dicas sicut in
psalmo. adiutor meꝯ esto ne derelinquas
me. Si dicis adiutor meꝯ esto. agis aliquid.
Nam si nichil agis. quoiodo ille adiuuat.
Omĩs eĩ qui facit pec̾m ⁊iniquitatẽ facit.
Nemodicat aliud est pec̃m. aliud ẽ ĩiq̃tas.
Nemo dicat Ego pcc̃or homo sum. s miqꝰ
eum uidunꝯ. s uisurisumo. Noneũ cog¬
nouimꝯ. s cognituri sumas Trediniꝯĩ eũ.
quẽ nõ cognouimꝰ. An forte ex fide cogno

Expanded text:
tia exercet desiderium. Mane tu, nam manet ille: et persevera in ambulando, ut pervenias; quia quo tendis, non migrabit. Videte: Et omnis non abstulit liberum arbitrium ut diceret "casvenit ut inhabitet te. Tamen quia agis ibi aliquid voluntate, ideo et tibi aliquid tributum est. Ideo autem tibi tributum est, ut dicas sicut in Psalmo, Adjutor meus esto, ne derelinquas me . Si dicis, Adjutor meus esto, aliquid agis: nam si nihil agis, quomodo ille adjuvat? 8. Omnis qui facit peccatum, et iniquitatem facit. Nemo dicat, Aliud est peccatum, aliud iniquitas: nemo dicat, Ego peccator homo sum, sed iniqvidimus, sed visuri sumus; non eum cognovimus, sed cognituri sumus: credimus in eum quem non cognovimus. An forte ex fide cogno
Abbreviated transcription (Latin):
confixunt. De impiis enĩ dcm̃ẽ quia ui¬
debũt et cõfundẽtur. Quomodo nõ uide¬
bũt impii. quãdo alios ponet addext̾a.
alios ad simstram: Ad dext̾am positiꝰ dic̃.
Uente benedẽi pris mei ꝑcipite regnum.
Ad sinstrã poĩtis ite in ignem et̃num. Ui¬

Expanded text:
confixerunt ? De impiis enim dictum est quia viconfixerunt ? De impiis enim dictum est quia videbunt, et confundentur. Quomodo non videbunt impii, quando alios ponet ad dexteram, alios ad sinistram? Ad dexteram positis dicet, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum: ad sinistram positis dicet, Ite in ignem aeternum . Vi
Abbreviated transcription (Latin):
cantas ur̃a magua res scimꝰ quia eũ appã¬
ruerit similes ei ermmiꝯ. qm̃ indebima eum
sicuti est. Iam illd̾ attendite. qd uocatur est.
Nostis qd̾ uocatur est. Quod uocat᷑ ⁊ non
soluuocat᷑. s uere ẽ incõmutabił ẽ. Sẽper
manet mutari nescit. Nulla ex parte cor¬
rumpit᷑ nec ꝓficit. quia ꝑfectũ est. Nec de¬
ficit quia eternũ ẽ. Et quid est hoc. Inpͥn¬
cipio erat u̾bum ⁊ uerbũ erat apd̾ deum
et deus erat u̾bum. Et quid ẽ hoc. Q.in
cum in forma dei eẽt. Non rapinam arbi¬
tratus est. ẽe se equalemdeo. Hoc modo
xp̃m informa dei.u̾bum dei uncum pr̃i.
equalem pr̃i. nõ possũt uidere mali. Scd̾m
id uero quod ũbum carofcm ẽ. pot̾unt
et mali. quia indie nidicii udebũt et
mali. Quia sit ueniet. iudicatura. qͦmͦ
uen̾at nudicando. In ip̃a forma homo se
dẽs. Nammale dc̃us qui spem suã ponit
in homme. Homouenit. ut iudicaret᷑.
homo uemiet ut iudicet. Et si nõ udeb̾r
quid ẽ qd̾ scͥptum ẽ. Uidebunt inquem

Expanded text:
cimus quia cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est. » Jam illud attendite quid vocatur est. Nostis quid vocatur. Est quod vocatur, et non solum vocatur, sed vere est, incommutabile est; semper manet, mutari nescit, nulla ex parte corrumpitur: nec proficit, quia perfectum est; nec deficit, quia aeternum est. Et quid est hoc? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Et quid est hoc? Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo . Hoc modo Christum in forma Dei, Verbum Dei, Unicum Patri, aequalem Patri, non possunt videre mali. Secundum id vero quod Verbum caro factum est, poterunt et mali: quia in die judicii videbunt et mali; quia sic veniet judicaturus quomodo venerat judicandus. In ipsa forma homo, sed Deus: nam maledictus omnis qui spem suam ponit in homine . Homo venit ut judicaretur, homo veniet ut judicet. Et si non videbitur, quid est quod scriptum est, Videbunt in quem
Abbreviated transcription (Latin):
fieti mmũdꝯ. Qͥ ista facere noluerit. qͦmͦ
eiũ ĩsultat᷑ ab hiis qui faciũt. Nũqͥd in¬
sultaret᷑ ei si agnosceret᷑: Quare aut̃ nõ
agnoscitur mundꝯ eũ nõ agnoscit. Quiꝰ ẽ
mudꝯ. Illih̾itatores mũdi. quomͦ dicit᷑
domꝯ h̾itatores eiꝯ. Iamistasepe dc̃a sũt.¬

Expanded text:
fieri immundus; qui ista facere noluerit, quomodo ei insultatur ab his qui faciunt? Numquid insultaretur ei si agnosceretur? Quare autem non agnoscitur? Mundus eum non agnoscit. Quis est mundus? Illi habitatores mundi, quomodo dicitur domus, habitatores ejus. Jam ista
Abbreviated transcription (Latin):
nec occł̾is uidit. nec auris audiuit. nec ĩ
corhomĩs ascendit. Uisionẽ quãdam. in¬
sionem p̾cedentẽ om̃s pulcritudines ter¬
renas. Aurl. argenti. nemoꝵ atq campo¬
rum. pulcritudinẽ maris et aeris. pulcri¬
tudĩem solis et lũe puleritudinẽ stellaꝵ
pulcritudinẽ angłoꝵ oĩa suꝑantẽ. quia
ex ip̃a pulcra sũt õmĩa. Quid gͦ nos eri¬

Expanded text:
auris audivit, nec in cor hominis ascendit : visionem quamdam, visionem praecellentem omnes pulchritudines terrenas, auri, argenti, nemorum atque camporum, pulchritudinem maris et aeris, pulchritudinem solis et lunae, pulchritudinem stellarum, pulchritudinem Angelorum, omnia superantem; quia ex ipsa pulchra sunt omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
nob ut filii dei uocennur et sinus. Nam
qui uocantur et non sunt. quid illis pro¬
dest nomen ubires nõ est. NQmͣ multi
uocant᷑. iugiles medici qui curare non
uolunt. Quam multiuocantur uigiles
qui tota nocte dormiũt. Sic multi uocã¬
tur xp̃iami et in rebꝯ nõ ueniunt᷑. Quia
hoc quod uocant᷑ nõ sunt. id est in uita.
in moribꝰ in fide. in spe.in caritate. Hoc
aut̃ quod audistis frẽs. ecce qualẽ dilec¬
tõnem dedit nob̾ pater. ut filii deiuore¬
mur ⁊ simꝰ. Propterhoc mũdo nõ cog¬
noscit᷑ mũdꝰ. Totus mũdo xp̃ianꝯ est. ⁊
totꝰ mũdꝰ impius. Per totum eĩ mũdũ
impii ⁊ ꝑ totum mundũ pii. Illi illos
non cognoscunt. Quomͦ putamꝰ quia
non cognoscunt. in sultãt bene uiuẽtib.
Attendite et iudete. qr forte sũt q int uos.
Unusqͥsq ur̃m qui iã pieuiuit. qͥ cõtẽpint

Expanded text:
er, ut filii Dei vocemur et simus. Nam qui vocantur et non sunt, quid illis prodest nomen ubi res non est? Quam multi vocantur medici, qui curare non norunt? quam multi vocantur vigiles, qui tota nocte dormiunt? Sic multi vocantur christiani, et in rebus non inveniuntur; quia hoc quod vocantur non sunt, id est in vita, in moribus, in fide, in spe, in charitate. Hic autem quid audistis, fratres? « Ecce qualem dilectionem dedit nobis Pater, ut filii Dei vocemur et simus. Propter hoc mundus non cognoscit totus mundus impius; per totum enim mundum impii, et per totum mundum pii: illi illos non cognoscunt. Quomodo putamus quia non cognoscunt? Insultant bene viventibus. Attendite et videte, quia forte sunt et inter vos. Unusquisque vestrum qui jam pie vivit
Abbreviated transcription (Latin):
cem aque frigide uni ex hus mimums tã¬
tum noĩe discipłi. amen dico nob̾ nõ
ꝑdet mercedem suam. Qmͣuis gͦ sibips¬
tent qui hoc facurit. tam̃ nec hõc pot᷑at
preberi ascensuro incelum. Quid illi po¬
terat retribuere petrꝰ qui amabat ilłu:
audi quid pasce oues meas. Id est fac
meo redemi. Nolite dubitare mori ꝓue
ritatis cõfessioni̾s ut ceterinos miitent᷑¬
Shec ut diximꝰ fres ꝑfecta caritas est
Quinata est ex deo ħ̾t illam. Intendat ca¬
ritas nr̃a. Uidete quid dicam. scee acci¬
pit sacramẽtũ natiuitatis homo. Bapti¬
zatꝯ sacramẽtũ h̾t ⁊ magnũ sacramẽtũ.
Uinimĩscĩmine ffabile. Considera quale
Ut nouũ hominẽ faciat dimissione õui
pec̃oꝵ. Attendat tammcor.si ꝑfectũ est

Expanded text:
idae uni ex his minimis tantum in nomine discipuli, amen dico vobis, non perdet mercedem suam : quamvis ergo sibi praestent qui hoc faciunt, tamen nec hoc poterat praeberi ascensuro in coelum. Quid illi poterat retribuere Petrus, qui amabat illum? Audi quid: Pasce oves meas; id est, Facmeo redemi: nolite dubitare mori pro veritatis confessione, ut caeteri vos imitentec, ut diximus, fratres, perfecta charitas est; qui natus est ex Deo, habet illam. Intendat Charitas vestra, videte quid dicam. Ecce accepit Sacramentum nativitatis homo baptizatus; Sacramentum habet, et magnum Sacramentum, divinum, sanctum, ineffabile. Considera quale: ut novum hominem faciat dimissione omnium peccatorum. Attendat tamen in cor, si perfectum est
Abbreviated transcription (Latin):
hospicio quia erat infurtas carnis
in dño cui obsequiũ preberẽt hoĩes. et
hoc quia uoluit pͥstare obsequentibus.
Obsequẽtib ꝓderat ẽm̃ nõ illi. Cui eĩ
angłi ministrabãt hoꝵ obsequiũ req̃¬
rebat. Nec helyas seruus ip̃iꝯ hoc ncͣcm
h̾ebat aliquãdo.cui panem et carnem
ꝑ corm̃ mittebat. Et ut uidua religio¬
sa benediceretur. mmittitur ẜinis deiꝰ.¬

Expanded text:
hospitio, quia erat infirmitas carnis hospitio, quia erat infirmitas carnis in Domino, cui hoc obsequium praeberent homines: et hoc, quia voluit praestare obsequentibus; obsequentibus enim proderat, non illi. Cui enim Angeli ministrabant, horum obsequium requirebat? Nec Elias servus illius hoc necessarium habebat aliquando, cui panem et carnem per corvum mittebat; et tamen ut vidua religiosa benediceretur, mittitur servus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Cum ad ꝑfectõnẽ uenerit quid dicit. Mi¬
chi uiuere xp̃c est. et morilucrum. Optabã
dissolui et ẽẽ cumxp̃o Multo em̃magis
optimũ. Manere in carne nccͣm ꝓpt̾ uos
erat mori. Et ut noueritis quia ip̃a est
perfecta caritas qm nõ uiolat et ip̃a nõ
peccat quia natꝰ est ex deo. Hoc dñs
dicit petro petre amas me. Et ille amo.
Nouait Si amas me obsequere michi.
Quando enuĩ erat dñs in carne morta¬
li. esuriuit sitiuit. Eo temꝑe quo esurie¬
bat et siciebat. susceptꝰ est hospicio mi¬
instrarũt illi qui habuerũt de substan¬
cia sua. sicut legimꝰ in enuãgłio. Susce¬
pit eum hospicio zacheus sasuus fcũs
amorbo suscepto medico. Quo morbo
canorum. Attendite sanatum amorbo
auaricie. Dimidium inquit bonoꝵ me¬
oꝵ dopauꝑibꝰ. Et sicui aliqͥd tuli qua¬
druplum reddam. Ideo ẜuauit alterum
dimidium. non quo ferue̾tur s unde de¬
bita solueret. Suscepit gͦ tunc medicũ

Expanded text:
cum ad perfectionem venerit, quid dicit? Micum ad perfectionem venerit, quid dicit? Mihi vivere Christus est, et mori lucrum. Optabam dissolvi et esse cum Christo; multo enim magis optimum: manere in carne necessarium rat mori. 5. Et ut noveritis quia ipsa est perfecta charitas, quam non violat, et in quam non peccat qui natus est ex Deo; hoc Dominus dicit Petro: Petre, amas me! Et ille: Amo. Non ait, Si amas me, obsequere mihi. Quando enim erat Dominus in carne mortali, esurivit, sitivit: eo tempore quo esuriebat et sitiebat, susceptus est hospitio; ministrarunt illi qui habuerunt, de substantia sua, sicut legimus in Evangelio . Suscepit eum hospitio Zacchaeus: salvus factus est a morbo, suscepto medico. Quo morbo?canorum. Attendite sanatum a morbo avaritiae. Dimidium, inquit, bonorum meorum do pauperibus; et si cui aliquid tuli, quadruplum reddam . Ideo servavit alterum dimidium, non quo frueretur, sed unde debita solveret. Suscepit ergo tunc medicum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inuocarem nomẽ dñi Hoc est saciati ca¬
ritate. et ita saciari. ut nõ solum nõ oderis
dũs in se exhibuit. Mortuus ꝓ ominibus
orans ꝓ eis a quibꝰ crucifigebat᷑ et dicens.
Pater ignosce illis quia nesciunt qͥd faciũt.
S solus hoc fecit. nõ erat magister sidis
cipłos nõ he̾bat. Sequti discipsi hoc fecer̃
Lapidabat᷑ stepħs genu flͤeo ait. dñe nesta¬
tuas illis hoc delictum. Amabat a quibꝯ
occidebat᷑ quia et ꝓ ip̃is moriebatur. Au
di apłm paulum. Et ip̃e inquit impendar
ꝓ aminabꝯ nr̃is. Inter illos enĩ erat ꝓ qͥbi
stepħs dep̾cabatur quando eoꝵ manibus
moriebatur. Perfecta gͦ caritas hec est. Si
quis tantam habuerit caritatẽ ut paratꝰ
sit ꝓfr̃ibꝰ et iam mori. ꝑfecta est in illo ca¬
ritas. S minnqͥd mox ut nascit᷑. iam ꝓr¬
sus ꝑfecta est. ut ꝑficiatur nascitur. Cũ
fuerit nata mitritur. cum fu̾t nuitrita
roboratur. Cum fu̾it roborata ꝑficitur.

Expanded text:
et invocare nomen Domini, hoc est satiari chaet invocare nomen Domini, hoc est satiari charitate; et ita satiari, ut non solum non oderis Dominus in se exhibuit, mortuus pro omnibus, orans pro eis a quibus crucifigebatur, et dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Sed si solus hoccipulos non habebat. Secuti discipuli hoc fecerunt. Lapidabatur Stephanus, et genu fixo ait: Domine, ne statuas illis hoc delictum . Amabat a quibus occidebatur, quia et pro ipsis moriebatur. Audi et apostolum Paulum: Et ipse, inquit, impendar pro animabus vestris . Inter illos enim erat pro quibus Stephanus deprecabatur, quando eorum manibus moriebatur. Perfecta ergo charitas haec est. Si qsit pro fratribus etiam mori, perfecta est in illo caritas. Sed numquid mox ut nascitur, jam prorsus perfecta est? Ut perficiatur, nascitur: cum fuerit nata, nutritur; cum fuerit nutrita roboratur; cum fuerit roborata, perficitur:
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ cõminẽdamꝯ. caritatẽ cõmẽdat hec epła.
Post resurrectõnẽ dñs quid aliud int̾rog̃¬
ĩut petrum amas me. Et parum funit se¬
mel int̾rogare. et iterum nichil aliud. et
Cum iam tercio ille tedio afficeret᷑. quasi
nõ sibi crediderit quomodo qui uesciret
tercio hoc inte̾rrogaiit. Uer negauit timor
ter cõfessꝰ est amor. Et ecce amat petrꝯ¬
emĩ et ip̃e nõ turbatꝰ est. in ip̃o psalmo.
Quid retribuam dño ꝓ ominbꝯ que retri¬
buit michi. Qui em̃ dicebat hec inpsal¬
mo. adtenbat. quanta sͥ eent p̾stita a deo
et querebat quid retribueret deo et nõ in¬
ueniebat. Quicqͥd enĩ retribuere uolueti.
ab ip̃o accepisti quod reddas. Et quid in¬
uenit quod retribuat. quod ut diximus
frẽs. ab ip̃o acceꝑat hoc inuenit quod retri¬
bueret: Calicem salutaris accipiam ⁊ no¬
mẽ dñi inuocabo. Quis em̃illi dederat
calicem salutarem. nisi ille cui uolebat
retribuere: Accipere aut̃ calicem salutarẽ

Expanded text:
ommendamus; charitatem commendat haec Epistola. Post resurrectionem Dominus quid aliud interrogavit Petrum, nisi, Amas me? Et parum fuit semel interrogare; et iterum nihil aliud, et Cum jam tertio ille taedio afficeretur, quasi non sibi crederet, quomodo qui nesciret cundo, et tertio hoc interrogavit. Ter negavit timor, ter confessus est amor . Ecce amat Petruenim et ipse non turbatus est in illo psalmo, Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Qui enim dicebat haec in Psalmo, attendebat quanta sibi essent praestita a Deo; et quaerebat quid retribueret Deo, et non inveniebat. Quidquid enim retribuere volueris, ab ipso accepisti ut reddas. Et quid invenit ut retribuat? Quod, ut diximus, fratres, ab ipso acceperat, hoc invenit quod retribueret. Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Quis enim illi dederat calicem salutarem, nisi ille cui volebat retribuere? Accipere autem calicem salutarem,
Abbreviated transcription (Latin):
deus. latebat mninfirmitate. Et inde nõ
est cognitꝰ qr oĩa pec̃a arguebat in hõibꝰ.
Iili au̾ando delectatõnes pec̃oꝵ. nõ aguoᷤᷤ¬
cebant deum. mãdo qd febris suadebat
iniuriam medico faciebãt. Quidg̾ nos iã
nasuma ex ip̃o. s quia inspe sumꝯ. Uilectis¬
summ inquit mie filiidei sumꝯ. Iam mic qdẽ¬

Expanded text:
Deus, latebat in infirmitate. Et unde non est cognitus? Quia omnia peccata arguebat in hominibus. Illi amando delectationes peccatorum, non agnoscebant Deum: amando quod febris suadebat, injuriam medico faciebant. 5. Quid ergo nos? Jam nati sumus ex ipso; sed quia in spe sumus, Dilectissimi, inquit, nunc filii Dei sumus. Jam nunc? Q