comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ulit d̾s hominẽ. ⁊ posuit in
paradiso uoluptatis. Qbꝰ
uerb̾ plane ostendit moyses. quod
extra paradisum creatus sit. ⁊ post¬
modum in paradiso positus. Qd
ido factum dicitur. qr ñ erat ieo
ꝑmansurꝰ. uł ne benefitium di un¬
putaret nature. s gr̾e. Paradisus
eminentissimꝰ. ut nec aque diluui
illuc ꝑting̾e possent. in qͦ erant lig¬
na diu̾si gen̾is. lignum uite. lignũ
scientie boni ⁊ mali.⁊ alie plures. Lig¬
num uite appellatũ: ẽ. quia tał na¬
ture erat eiꝰ fructus. ut defendẽt a
morte. defec̾tu. ⁊ omĩs infirmitatis
occasiõe qm prestitit. N enĩ in na¬
tura sua habuit. ut conferret sci
consecuturũ erat. ut qͣm cito co¬
medet de fructu eiꝰ. sciret ꝑerpi¬
entiã mali. quid distaret int̾ bo¬
nũ quod reliquerat. ⁊ malũ qd̾ in¬
uenerat. Habuit nãq pͥus scien¬
tiam boni & mali. boni ꝑ exꝑien¬

Expanded text:
ulit Deus hominem, et posuit in paradisum voluptatis . Quibus verbis plane ostendit Moyses quod extra paradisum creatus sit, et postmodum in paradisum positus. Quod ideo factum dicitur quia non erat in eo permansurus, vel ne beneficium Dei imputaret naturae, sed gratiae. Paradisus eminentissimus, ut nec aquae diluvii illuc pertingere possent, in quo erant ligna diversi generis, lignum vitae, liscientiae boni et mali, et alia plura. Lignum vitae appellatum est quod talis naturae erant fructus ejus, ut defenderent a mortis accessu, et omnis infirmitatis occasione quam praestitit. Non enim hoc in natura sua habuit, ut csecutum erat; ut, cum cito coeret de fructu ejus, sciret per experientiam mali quid distaret inter bonum quod reliquerat, et malum quod invenerat. Habuit namque prius scientiam boni et mali: boni, per experien
Abbreviated transcription (Latin):
et si spes est ex fide oꝑante ꝑ dilec¬
tionem. tunc ex fide et cartrate. S
quod auctores hunc ordinem pomuÑ¬
frequent̾. fides. spes. caritas. hoc ĩo
fit ut dicunt quia caritas maior ẽ.
Illa timen oꝑinio ut mͥ uidet᷑ sic
potet solui. spes est certitudo ex
p̃cefentib meritis. non debet intelli¬
ꝓcedentib illud quod sperat᷑. Hoc
distat inter fidem et spem. quia fi¬
des de p̾teritis ut natiultas. passio
.xp̃i. et p̾sentib. ut in altari uerũ
corpus xp̃i. et futuris. ut immorta¬
litas. et cetera. spes autẽ de futuris
tm̃. Item fides de bonis et malis:
spes de bonis tantũ adipiscendis.
Spes quippe alicuiis in commodi.¬

Expanded text:
Et si spes est ex fide operante per dilecEt si spes est ex fide operante per dilectionem; tunc ex fide et charitate. Sed quod auctores frequenter hunc ordinem ponunt: fides, spes, charitas; hoc ideo fit, ut dicunt, quia charitas major est. Illa tamen opinio ut mihi videtur sic potest solvi. Spes est certitudo ex praecedentibus meritis: non debet intelliecedentibus illud quod sperat. Hoc distat inter fidem et spem, quia fides de praeteritis, ut nativitas et passio Christi; et praesentibus, ut in altari verum corpus Christi; et futuris, ut immortalitas, etc. Spes autem de futuris tantum. Item fides de bonis et malis; spes de bonis tantum adipiscendis. Spes quippe alicujus incommodi
Abbreviated transcription (Latin):
De fide oritur spes: quȩ ic diffmiri
secundũ quosdam oxtur karitas. quȩ
est amor dez ꝓpter ipsum. et ꝓximi
ꝓpter dm̃. De fide tanqͣm fudam̃¬
speratũ amari. nisi prius credatur.
Credi autẽ potest: quod non sꝑat᷑.
uel amatur. Licet namq tempore
auit simul. et non prius fides quȩ ne¬
ritũ habet qͣm spes et caritas. tsi
in causa fides p̃cedit spem et ari¬
tatẽ. quia inde speramus et diligimꝰ.
quia credimus. Similit̾ ex spe carita ᷤ.
quia ideo diligimus futura bona qr
speramus: quia enĩ speramus nos adep¬
turos illud diligimus. Sed quia ut
auctoritas dicit. spes ẽ. certitudo ue¬
niens ex p̾cedentib meritis. item sine
meritis aliqͥd sperare. non spes sed pre¬
sumptio debet dici. et sine caritate
nullũ meritũ. uidetur quibusdam qͦd
ex fide et caritate sit spes. Ut enim
dicit augustinus in libro defide et
oꝑib. fides quȩ ꝑ dlectione oꝑatur
fundamentũ est: non demonũ fides
qua ipsi credunt et contremiscunt.

Expanded text:
De fide oritur spes, quae sic definirisecundum quosdam, oritur charitas, quae est amor Dei propter ipsum, et proximi propter Deum. De fide tanquam fundamensperatum amari, nisi prius credatur; credi autem potest quod non speratur, vel amatur; licet tempore simul sint, et non prius fides meritum habeat, quam spes et charitas, tamen in causa fides praecedit spem et charitatem, quia inde speramus et diligimus, quia credimus. Similiter ex spe charitas, quia ideo diligimus futura bona, quia speramus. Quod autem speramus nos adepturos, illud diligimus: sed quia, sicut auctoritas dicit, spes est certitudo veniens ex praecedentibus meritis, item sine meritis aliquid sperare, non spes, sed praesumptio debet dici, et sine charitate nullum est meritum, videtur quibusdam quod ex fide et charitate spes oritur. Ut enim dicit Augustinus, de fide etoperibus: Fides quae per dilectionem operatur, fundamentum est: non fides daemonum qua ipsi credunt et contremiscunt.
Abbreviated transcription (Latin):
proruit ecelo. Qd suꝑbit hõ. t̾ra ⁊
cinis: Quis locus suꝑbienti hõi
deputetur: Si angło suꝑbienti
nere. dum eugłium xp̃i ante o¬
culos habetis. legite. ⁊ intelligi¬
te. quid sit cauendum. uł qͥd ob¬
seruandum. quicquid ibi scrip¬
tum ẽ. necesse ẽ ut fiat. dicente
ipsa u̾itate. Celum & t̾ra transi¬
bunt. u̾ba autem mea ñ tran¬
sibunt. Item. siquis diligit me.
sermones meos seruat. Indiciũ
dilectionis ẽ dĩ. mandata eius

Expanded text:
proruit e coelo; quid superbit homo terra et proruit e coelo; quid superbit homo terra et cinis? Quis superbienti homini locus deputetur, si angelo superbienti nere, dum Evangelium Christi ante oculos habetis. Legite et intelligite, quid sit cavendum vel quid observandum. Quidquid ibi scriptum est, necesse est ut fiat, dicente ipsa Veritate: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt . Item: Si quis diligit me, sermones meos servabit . Indicium dilectionis Dei est mandata ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ri. nec laqueis diaboli.⁊ uincu
ut liberas manus ualeatis rele¬
uare addm.⁊ puro corde dep̾ca¬
ri. quem toto corde amare debe¬
tis. Uigilie & orationes sint assi¬
due uob̃. Beatus seruus ille quẽ
cum uen̾it dñs eius. inuen̾it ui¬
gilantẽ. Uigilandũ ẽ in bonis
oꝑib non dormiendum in delec¬
tationib carnalib Ebrietatẽ qͣ¬
si ꝑditionis foueam fugite. qr
non respicit inuanitates.⁊ insa¬
ornare que ꝑmanet. qͣm corpus
uestimentis. qd̾ putrescit inpul¬
uere. Dicente quodã philoso¬
pho. Ridiculum ẽ inuanitate
laudẽ querere. uolens uestim᷑¬
torum suꝑuacuas curas uanita
faciunt. scriptum ẽ. ñ sequeris
turbam ad fatiendũ male. Me
lius ẽ cum paucis saluari. qͣm
curi plurimis ꝑire. Scitote cuiꝰ
eempla diligentius sectemini.
eius meritis maxime adhereatis.
Xp̃c ꝑ humilitatẽ. uiam nob̾ fe¬
cit ad celum. Quid ꝑ suꝑbiã pra¬
uoꝵ sequimur: Angłs ꝑ suꝑbiã

Expanded text:
ri, nec laqueis diaboli ligari. ri, nec laqueis diaboli ligari. ut liberas manus valeatis relevare ad Deum, et puro corde deprecari quem toto corde amare debetis. Vigiliae et orationes sint assiduae vobis. Beatus servus ille, quem, cum venerit Dominus, invenerit vigilantem . Vigilandum est in bonis operibus, non dormiendum in delectationibus carnalibus. Ebrietatem quasi perditionis foveam fugite, quinon respicit in vanitates et insaornare quae permanet, quam corpus vestimentis, quod putrescit in pulverem, dicente quodam philosopho: « Ridiculum est in vanitate laudem quaerere; » volens vestimentorum supervacuas curas vanitatfaciunt, scriptum est: Non sequeris turbam ad faciendum male . Melius enim est, cum paucis salvari quam cum plurimis perire. Scitote cujus exempla diligentius sectamini, ejus meritis maxime adhaereatis. Christus per humilitatem viam nobis fecit ad coelum; quid superbiam pravorum sequimur? Angelus per superbiam
Abbreviated transcription (Latin):
antropho. ⁊ strato di. hu¬
milis leuita alchuinus salutẽ.
Solet caritas literis appellare
quos ocuł cernere non ualet:
Quia apices cartarũ amoris
magnitudinem expͥmere conã¬
tur. ut ocuł legatur in sillabiᷤ.
qd̾ uideri non potest in menti
mune direxi. ut cognoscatis qͣn¬
tam pro uob̃ habeo sollicitudi¬
nẽ. Quam nec t̾rarũ longinqͥ¬
tas. nec tempoꝵ diuturnitas de¬
lere ualuit. quominus ammno¬
neam. quos magis diliga᷑. Desi¬
dans salutis ure prosꝑitatẽ. et
in do crede.⁊ in scło scire. ut utrũ¬
q fiat. U num ẽ studendũ. id:
d̾o placendum. Pret̾it quicqͥd
amatur in mundo. ⁊ solum ꝑ¬
manet quicqͥd agitur ind̾o. Id̾o
temporalia non tardent iter
ad eterna tendentium. Dicen¬
te discipulo. quem diligebat
iħc. Nolite dilig̾e ea q̃ in mun¬
do sunt. Nunquid ex umbra
panis esuriens se sat᷑are pot̾it:
Umbratica est scłi felicitas. Ue¬
ra tantummodo in futuro spec¬
tatur. Nolite uincuł scłi tene¬

Expanded text:
Anthropo et Stratoclei humilis levita Alcuinus salutem. Solet charitas litteris appellare quos oculis cernere non valet: quia apices chartarum amoris magnitudinem exprimere conantur, ut oculis legatur in syllabis quod videri non potest in mentibmune direxi, ut cognoscatis quantam pro vobis habeo sollicitudinem, quam nec terrarum longinquitas, nec temporum diuturnitas delere valuit, quo minus admoneam, quos magis 201 diligam; desiderans salutis vestrae prosperitatem et in Deo credere et in saeculo scire. Ut utrumque fiat, unum est studendum, id est, Deo placendum. Praeterit quidquid amatur in mundo, et solum permanet quidquid agitur in Deo. Ideo temporalia non tardent iter ad aeterna tendentium, dicente discipulo quem diligebat esus: Nolite diligere ea, quae in mundo sunt . Nunquid ex umbra panis esuriens se saturare poterit? Umbratica est saeculi felicitas, vera tantummodo in futuro exspectatur. Nolite vinculis saeculi tene
Abbreviated transcription (Latin):
lib obseruantiis obumbratur.
ꝑ consꝑsum designatur panis
lacͥmarum. qui populo di̾ inci¬
bo conceditur. cum de egipto
egreditur. ꝑ panem uero subci¬
nericium notatur uita peccatoꝵ.
qui tamdui supra se cinerẽ por¬
tant. qnͣdui carnaliũ uolup¬
tatum desidio flagrant. Unde
scͥptum ẽ. E fframm factus : pa¬
nis subcineritus. qui ñ reuer¬
satur. ꝑanis sub cinere. partẽ
subtus ht̃ mundiorẽ. illam q̃¬
÷ supra. sordidiorem. Sic mens
t̾rena cogitans. supra se cinerẽ
portat. Si autem reuersetur ex¬
cusso cinere. totus existit mundꝰ.
Hoc pane subcineritio ñdũ be¬
ne acinere excusso. pastus ẽ he¬
lias. dum fugiens a fatie mulie¬
ris fornicarie uenit inbersa¬
bee uida. ubi pueros suos dimit¬
tentes. ꝑrexit in desertũ uia uniꝰ

Expanded text:
libus observantiis obumbratur. libus observantiis obumbratur. Per conspersum designatur panis lacrymarum, qui populo Dei in cibo conceditur, dum de Aegypto egreditur. Per panem vero subcinericium notatur vita peccatorum: qui tandiu supra se cinerem portant, quandiu carnalium voluptatum desiderio flagrant. Unde scriptum est: Ephraim factus est subcinericius panis, qui non reversatur . Panis sub cinere partem subtus habet mundiorem: illam, quae supra est, sordidiorem. Sic mens terrena cogitans, super se cinerem portat. Si autem panis reversetur, excusso cinere, totus extat mundus. Hoc pane subcinericio nondum bene a cinere excusso pastus est Elias, dum fugiens a facie mulieris fornicariae, venit in Bersabaee Juda, ubi puerum suum dimittens perrexit in desertu
Abbreviated transcription (Latin):
uerb̃. Res miraculoꝵ corroborat
fidem. impletio figurarũ spẽ.
doctrina morum caritatẽ. Dũ
enim aqua inuinum mutatur.
dum lazarus suscitatur. lepro¬
sus mundatur. ⁊ cecus illumina¬
tur. tunc simplitior turba mi¬
ratur. s fides inde succrescit. qr¬
ħ fecisse d̾s creditur. Dũ uero dis¬
cipuł panis frangitur.⁊ corpus
xp̃i ẽẽ ꝑhibetur. dum templũ
destrui.⁊ post triduum sub figu¬
ra resurrectionis reedificari pro¬
nuttitur. cum ħ euenisse cernit᷑.
nonne de gła uenture resurrec¬
tionis spes inflaminatur: Dice¬
bat enim detemplo corporis sui.
Dum xp̃c inparaboł loquitur.
dũ semen seminantis quib ter¬
ris congruat assignatur. quid
aliud inmentib hominũ nisi
u̾bi d̃i amor ordinatur: Ponun¬
tur itaq mense. ponuntur &
panes. Affert enim moyses con¬
sꝑsum apł̃i ordeacium. helyas
subcineritium. ordeum tena¬
cissima palea tegitur. in quo uetꝰ
testamentum figuratur. qd lega¬

Expanded text:
verbis. Res miraculorum corroborat verbis. Res miraculorum corroborat fidem, impletio figurarum spem, doctrina morum charitatem. Dum enim aqua in vinum mutatur, dum Lazarus suscitatur, leprosus mundatur, caecus illuminatur, tunc simplicior turba miratur: sed fides inde crescit, q fecisse creditur. Dum vero discipulis panis frangitur, et corpus Christi esse perhibetur, dum templum destrui, et post triduum sub figura resurrectionis reaedificari promittitur, cum hoc evenisse cernitur, nonne de gloria venturae resurrectionis spes inflammatur? dicebat enim de templo corporis sui. Dum Christus in parabolis loquitur, dum semen seminantis quibus terris congruat assignatur, quid aliud in mentibus hominum nisi verbi Dei amor ordinatur? Ponuntur itaque mensae, ponuntur et panes. Affert Moyses conspersum apostoli hordeaceum, Elias subcinericium. Hordeum tenacissima palea tegitur, in quo Vetus Testamentum figuratur, quod lega
Abbreviated transcription (Latin):
suam uenit in uideã confessio¬
nis t̾ram. ibi inagro boor seqͤns
pt᷑ t̾ga metentium ne a doctri¬
na aberraret. eorum spicas. id ÷
sententias colligit. quas lex in
cibum uidue pupilli ⁊ aduene.
remanere p̾cipit. Deinde messẽ
suam iuirga. id ÷ subtili discretio¬
ne discutiens. inuenit tres mo¬
dios qui sunt tres intellectus
scdm mensuram donationis
xp̃i. Ex his gͥ sustentamur tem¬
pore famis. ut uiuat aĩa nr̃a.
mat̾iali ad horam cibo po¬
tuq reficitur. sic homo interior
in refectorio sc̃e meditationis
potatur uino compunctionis.
⁊ diu̾sis exemplorum saginat᷑
fercuł. In hoc gͥ refectorio. tres
rał. ꝑrima mensa simplicib.
scda doctoribus. t̾cia communis
ẽ utrisq. In pͥma cibus grossior.
in scda subtilior. in t̾cia dulcior
P rima saporem continet exem¬
dulcedinem morum. In una xp̃c
uinum ministrat. in alia fran¬
git panem. in t̾cia docet. Prima
pascit muacłis. scd̾a figuris. t̾cia

Expanded text:
suam venit in Judaeam confessiosuam venit in Judaeam confessionis terram. Ibi in agro Boos sequens post terga metentium, ne a doctrina aberret, eorum spicas, id est, sententias colligit, quas lex in cibum viduae, pupilli et advenae remanere praecepit. Deinde messem suam virga, id est, subtili discretione discutiens, invenit tres modios, qui sunt triplices intellectus secundum mensuram donationis Christi. Ex his igitur sustentamur tempore famis, ut vivat anima nostra. materiali ad horam cibo potuque reficitur, sic homo interior in refectorio sanctae meditationis potatur vino compunctionis, et diversis exemplorum saginatur ferculis. In hoc refectorio tres ralis. Prima mensa simplicibus, secunda doctoribus, tertia communis est utrisque. In prima cibus grossior, in secunda subtilior, in tertia dulcior. Prima saporem continet exemdulcedinem morum. In una Christus vinum ministrat, in secunda frangit panem, in tertia docet. Prima pascit miraculis, secunda figuris, tertia
Abbreviated transcription (Latin):
te contemplationis. quid mi¬
rum si sunt sicci ac steriles:
Humor enim generat fecundi¬
tatem. siccitas st̾ilitatẽ. Mirre
uero fasciculos inter ubera sua
portat. qui corde compatiens
⁊ manuum labores impendens.
proximorum necessitudines
sustentat. M irre fasciculos por¬
tat. qui carnis uoluptatem ꝑ af¬
flictionem uidelicet ieiunando.
uigilando. laborando. domat.
Mirre fasciculos inter ubera
sua portat. qui lapidationem
stepħi. ignẽ laurentii. crucem
÷ inter ubera. compatiendo lo¬
cat. Unde incanticis. Quasi fas¬
ciculus mirre dilectus mi̾s mͥ. in¬
ter ub̃a mea commoratur. Int̾
ub̾a sponse quasi fasciculus mir¬
re dilectus commorat᷑. dum in
corde cuiusubet. xp̃i passio cũ
amaritudine ꝑ memoriam reno¬
uatur. In agro uero boor q̃ mes¬
sorum manus euaserãt. spicas
colligit qͥsententias a magnis do¬
torib intactas. diligent̾ inqui¬
rit. Sic ruth moabitis anima
scilicet peccatrix. secuta nurũ

Expanded text:
te contemplationis, quid mite contemplationis, quid mirum si sunt sicci aut steriles? Humor enim generat fecunditatem, siccitas sterilitatem; myrrhae vero fasciculos inter ubera sua portat, qui corde compatiens et manuum laborem impendens, proximorum necessitates sustentat. Myrrhae fasciculos portat, qui carnis voluptatem per afflictionem, videlicet jejunando, vigilando, laborando, domat. Myrrhae fasciculos inter ubera sua portat, qui lapidationem Stephani, ignem Laurentii, crucem  quod est inter ubera compatiendo locat. Unde in Canticis: Quasi fasciculus myrrhae dilectus meus mihi, inter ubera mea commorabitur . Inter ubera sponsae quasi fasciculus myrrhae dilectus commoratur, dum in corde cujuslibet Christi passio cum amaritudine per memoriam renovatur. In agro vero Boos quae messorum manus evaserant, spicas colligit , qui sententias a magnis doctoribus intactas diligenter inquirit. Sic Ruth Moabitis, anima scilicet peccatrix, secuta nurum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ enim compunctionis abluun¬
tur sordes carnis. abluitur fecor
hedi. id÷ uoluptas peccati. Hedi
petulantia id ÷ carnis luxuria.
Ex iuneis engadi uinum bonũ.
ex unea sorech uinũ optimũ il¬
lo inebriantur cari. isto km̃i.
Illud aqua mixtum. istud uͦ pu¬
rum. Illud adhuc turbatur fe¬
ce naturali. id ẽ uoluptate car¬
nali. istud uero ñ turbat᷑ enam
qualibet tribulatione tempo¬
rali. illud ueterũ uasorũ retinet
saporẽ. id ÷ memoriã peccati.
istud nouorum redolet mundi¬
tiam. id ÷ dulcedinẽ cordis pu¬
rificati. Uinum gͥ deuineis en¬
gadi ⁊ deuinea sorech. condit᷑
pignientis ⁊ melle. unum de
uinea sodomorum.⁊ de subur¬
banis gomorre. uenenis ⁊ felle.
fẽs enim draconũ uinũ eoꝵ.
ra siccitas. sodoma sterilitas in¬
t̾precatur. Q enim remoti sunt
a fonte compunctionis. qͥ non
humectantur pluuia p̾dicatio¬
nis. qui ñ suffunduntur celes¬
tis asꝑsione roris. id: subuilita¬

Expanded text:
etenim compunctionis abluunetenim compunctionis abluuntur sordes carnis, abluitur fetor haedi, id est voluptas peccati, haedi petulantia, id est carnis luxuria. Ex vineis Engaddi vinum bonum, ex, vineis Soreth vinum optimum; illo inebriantur chari, isto charissimi. Illud aqua mistum, illud est purum. Illud adhuc turbatur faece naturali, id est voluptate carnali; istud vero non turbatur etiam qualibet tribulatione temporali. Illud veterum vasorum retinet saporem, id est, memoriam peccati; istud redolet munditiam, id est, dulcedinem cordis purificati. Vinum igitur de vineis Engaddi, et de vinea Soreth conditur pigmentis et melle, vinum de vinea Sodomorum, et de suburbanis Gomorrhae, venenis et felle. Fel enim draconum vinum eorumrha, siccitas; Sodoma, sterilitas interpretatur. Qui enim remoti sunt a fonte compunctionis, qui non humectantur pluvia praedicationis, qui non suffunduntur coelestis aspersione roris, id est, subtilita
Abbreviated transcription (Latin):
pedib. Cum uero sedet suꝑ scan¬
num. nouissimum eligat locũ.
ut audiat. amice ascende suꝑiꝰ.
ne cum rubore descendat. ⁊ au¬
diat. dahuic locum. Qui hu¬
militatẽ sequitur. ad suꝑiora
uocatur. qui uero suꝑbiam eli¬
git. ad inferiora descendit. Suꝑ
cathedram sedent. ñ iustiue. s
pestilentie. quib dicitur. Que
dicunt facite. que autem faciu̾t
facere nolite: ꝓt᷑ pausationis qͥe¬
tem iterum surgit animus ad
laborẽ ut colligat botros de
uneis engadi. ñ de uinea so¬
domorum. de uinea sorech.
ñ de suburbanis gomorre. ut
inter ubera sua comportet mir¬
re fasciculos. ut in agro boor re¬
cipiat sꝑicas. q̃ messoꝵ manus
effugerant. Deuineis engadi.⁊
de uinea sorech. animus botros
colligit. ceum fructus peniten¬
tium uł electorum p̾mia reqͥrit.
Engadi fons hedi. sorech electa.¬
uł optuma. interp̃tatur. In hoc
fonte qui descendunt. hedi. as¬
cendunt agni nouelli. In fonte

Expanded text:
pedibus. Cum vero sedet super scampedibus. Cum vero sedet super scamnum, novissimum eligat locum, ut audiat: Amice, ascende superius , ne cum rubore descendat et audiat: Da huic locum . Qui humilitatem sequitur, ad superiora vocatur; qui vero superba eligit, ad inferiora descendit. Super cathedram sedent non justitiae, sed pestilentiae, de quibus dicitur: Quae dicunt facite, quae autem faciunt, facere nolite . Post pausationis quietem iterum surgit animus ad laborem, ut colligat botros de vineis Engaddi , non de vinea Sodomorum; de vinea Sorec, non de suburbanis Gomorrhae: ut inter ubera sua comportet myrrhae fasciculos, ut in agro Boos recipiat spicas, quae messorum manus effugerant . De vineis Engaddi, et de vinea Sorec animus botros colligit, cum fructus poenitentium vel electorum praemia requirit. Engaddi, fons haedi; Sorec electa interpretatur. In hunc fontem qui descendunt haedi, ascendunt agni novelli. In fonte
Abbreviated transcription (Latin):
si bonis cogitationib animus
floreat. siboni oꝑis fructũ gig¬
nat. Quid. Nonne inter oꝑa
quiescendum: Dicat gͥ animus
Sicut malus inter ligna silua¬
rum. sic dilectus meus inter fi¬
lias. Sub umbra illius quẽ de¬
siderabam sedi. Tria sunt in ma¬
lo consideranda. udelicet um¬
bra gͣta. fructus bonus. odor sua¬
uis. Dat enim xp̃c umbrã p̾cep¬
toꝵ. que defendit ab estu uitioꝵ.
ut te ꝑdiem nonurat sol. neq
luna ꝑ noctem. Ht̾ fructum int̾
folia. id ÷ bonum opꝰ inter uerba
Scriptum ẽ enim de eo. fecit qd̾
docuit. Odor uero fructus illius :
suauis id÷ fama bone oꝑationis.
Sub umbra gͥ qm desiderat. se¬
det animus. quiuult ẽẽ quietus.
S qͣndoq sedet suꝑ fenum. qnͣ¬
doq suꝑ scabellum. qnͣdoq suꝑ
scannum. qͣndo suꝑ cathedram.
Suꝑ fenum sedet. cum carnẽ
subicit. suꝑ scabellum. cum subi¬
cit mundum. Unde beatus ie¬
ronimus. Magna inquit exulta¬
tio: anime. mundum hab̾e sub

Expanded text:
an bonis cogitationibus animus an bonis cogitationibus animus floreat, an boni operis fructus gignat. Quid? Nonne inter opera quiescendum? Dicat igitur animus: Sicut malus inter ligna silvarum, sic dilectus meus inter filios. Sub umbra illius quem desideravi, sedi . Tria sunt in malo consideranda, videlicet umbra grata, fructus bonus, odor suavis. Dat enim Christus umbram praeceptorum, quae defendit ab aestu vitiorum, ut per diem non urat sol, neque luna per noctem . Habet fructum inter folia, id est, bonum opus inter verba. Scriptum est enim de eo: Fecit quod docuit . Odor vero fructus illius est suavis, id est, fama bonae operationis. Sub umbra igitur, quam desiderat, sedet animus, qui vult esse quietus. Sed quandoque sedet super fenum, quandoque super scabellum, quandoque super scamnum, quandoque super cathedram. Super fenum sedet, cum carnem subjicit; super scabellum, cum subjicit mundum. Unde beatus Hieronymus: « Magna, inquit, exsultatio est animae, mundum habere sub
Abbreviated transcription (Latin):
ruerit uinea. si fiores fructus
parturiunt. E grediamur inqͥt
in agrum. E greditur animus a
contemplatione ad sui circum¬
spectionem. egreditur acura sui
ad agendam curam ꝑximi. ut
consoletur pusillanimes. corri¬
piat inquietos. ut fiat ager uis¬
tutum. qui prius fuerat uepriũ.
⁊ spinarum. Commoremur inqͥt
inuillis. id÷ millis qui sunt uil¬
lani. id÷ rudes ⁊ tardi ad percipi¬
enda documenta curie xp̃i. St̾
enim quidam claustrales qͣsi
curiales. quidam uero uillam.
id÷ mordinati. qui ñ querunt
edificationem mentis. s reple¬
tionem uentris. t̾renis inhiant.
t̾rena sapiunt. In his necesse :
ut faciamus moram ꝑ doctrinã.
ꝑ disciplinam. Mane surgamꝰ
ad uineas. Quid enim uolunt
qui uolunt succide sarmenta
Iuinearum. id: suꝑ fluitates a¬
nimarũ. oportet ut surgant mane.
id ẽ non pigre. s p̃cedant exemplo ⁊
oꝑatione. Uideamus si fiorue¬
rit uinea. si fiores fructus Par¬
turiunt. id÷ uidere fatiamus

Expanded text:
ruerit vinea, si flores fructus ruerit vinea, si flores fructus parturiunt . Egrediamur, inquit, in agrum. Egreditur animus a contemplatione ad sui circumspectionem, egreditur a cura sui ad agendam curam proximi, ut consoletur pusillanimes, corripiat inquietos, ut fiat ager virtutum qui prius fuerat veprium et spinarum. Commoremur, inquit, in villis, id est in illis qui sunt villani, id est rudes et tardi ad percipienda documenta curiae Christi. Sunt enim quidam claustrales quasi curiales, quidam vero villani, id est inordinati, qui non quaerunt aedificationem mentis, sed repletionem ventris, terrenis inhiant, terrena sapiunt. In his necesse est ut faciamus moram per doctrinam, per disciplinam. Mane surgamus ad vineas. Qui enim voluntenim volunt succidere sarmenta vinearum, id est superfluitates animarum, oportet ut surgant mane, id est, non pigre, sed praecedant exemplo et operatione. Videamus an floruerit vinea, an flores fructus parturierint, id est, videre faciamus,
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ ubi posuisti eum.⁊ ego eũ tol¬
lã. D esꝑabat maria de fruc̾tu
laboris. quia dubitabat deu̾ita
trorsum. que in dñi fatiẽ ꝑ dubi¬
tationẽ miserat dorsum. Planta¬
uerat maria ꝑ amorẽ. s de frue̾tu
resurrectionis dubitabat. propt̃
resurrectionis dilationẽ. Dum
autẽ cognoscit xp̃m. colligit frue¬
tum. Quid enim ꝓdesset semen
conceptionis. quid flos natiuita¬
tis. quid maturitas passionis. nisi
sequeretur fructus sꝑate resur¬
rectionis: Egreditur iterum ani¬
mus. ut cucum fodiat ficulneã.
ut que sterilis erat. fructum ferat.
ut cophinum stercoris mittat. id
÷ut memoriam peccati fecentẽ
reddat. Intrat ⁊ inuineã. ut circũ¬
fodiat eam. ut succidat sarm̾ta.
id÷ suꝑfluitatis incrementa. ut
qd̾ luxuriat in palmitib habun¬
det in fructib Unde in canticis
canticorum dicitur. Ueni dilec¬
te mi egrediamur in agrum. cõ¬
moremur inuillis. mane surga¬
mus ad uineas. uideamus si flo¬

Expanded text:
mihi ubi posuisti eum, et ego tolmihi ubi posuisti eum, et ego tollam eum . Desperabat Maria de fructu laboris, quia dubitabat de verittrorsum, quae in Domini faciem per dubitationem miserat deorsum. Plantaverat Maria per amorem, sed de fructu resurrectionis dubitabat propter resurrectionis dilationem. Cum autem cognoscit Christum, colligit fructum. Quid enim prodesset semen corruptionis, quid flos nativitatis, quid maturitas passionis, nisi sequeretur fructus speratae resurrectionis? Egreditur iterum animus, ut circumfodiat ficulneam, ut quae sterilis erat, fructum ferat , ut cophinum stercoris mittat, id est, ut memoriam peccati fetentem reddat. Intrat et in vineam, ut circumfodiat eam, ut succidat sarmenta, id est, superfluitatis incrementa, ut quod luxuriat in palmitibus, redundet in fructibus. Unde in Canticis canticorum: Veni, dilecte mi, egrediamur in agrum, commoremur in villis, mane surgamus ad vineas; videamus etiam si flo
Abbreviated transcription (Latin):
uero proximoꝵ. labor ẽ cordis.
to meremur. M onet scriptura
quid ag̾e debeamus. docet me¬
moria delicti ut peniteamus. mo¬
uemur compassione ut diliga¬
mus. opꝰ uero bonum meret᷑. ut
nob̾ qui aliis succurrimus. suc¬
curratur. Exit ⁊ animus inor¬
tum. ut uideat ortolanum. ui¬
delicet xp̃m. qui plantat gͣmina
uirtutum. Exit ⁊ olera rigare. id÷
fragilitatem carnis deplorare la¬
cͥmis. S sicut sol post pluuiam
clarior fulget. sic xp̃c ptꝰ irriga¬
tionem lacrimarum benignior
apparet. extendens radios sue
cognitionis. illuminans corda
u̾bo consolationis. Exierat mag
dalene m̃aria ad sepulchrũ qͣsi
in Hortum. ut plantaret ⁊ rigaret.
inuenit eum qui dat incrementũ.
⁊ ait. M ulier quid ploras: Quẽ
queris : Ecce ptꝰ pluuiã compũe¬
tionis. irradiat claritas consola¬
tionis. At illa audito. quid quere¬
ret. estimans quia hortolanus eẽt.
ait. Dñe situ sustulisti eũ. dicito

Expanded text:
vero proximorum labor est operationis. vero proximorum labor est operationis. to meremur. Monet Scriptura quid agere debeamus; docet memoria delicti, ut poeniteamus; movemur compassione, ut diligamus; opus vero bonum meretur, ut nobis, qui aliis succurrimus, succurratur. Exit et animus in hortum, ut videat hortulanum, videlicet Christum, qui plantat gramina virtutum. Exit et olera rigare, id est, fragilitatem carnis deplorare lacrymis. Sed, sicut sol post pluviam clarior fulget: sic Christus post irrigationem lacrymarum benignior apparet, extendens radios suae cognitionis et illuminans corda verbo consolationis. Exierat Maria Madalene ad sepulcrum quasi in hortum, ut plantaret et irrigaret; invenit eum qui dat incrementum, et audit: Mulier, quid ploras? Quem quaeris? Ecce post pluviam compunctionis irradiat claritas consolationis. At illa, audito quid quaereret, existimans quia hortulanus esset, ait: Domine, si tu sustulisti eum, dicito
Abbreviated transcription (Latin):
nam dampnatoꝵ. Demde p̾mi¬
orum amore tractus et penarum
timore tactus. descendit ad suoꝵ
memoriã delictoꝵ. Qui dum cul¬
pam propriam cognoscit. aliene¬
citius ignoscit. et ideo post memoriã
delictoꝵ descendit ad compassionẽ pro¬
ximorum. Potest et hoc ꝑ similitu¬
dinẽ demonstrari. cum aliquis
egreditur de thalamo in domũ.
a domo in porticum. aporticu
in uicum. auico in agrum. E gre¬
ditur siquidem acontemplatio¬
ne celestium ad meditationẽ
scripturarũ. quasi athalamo in
domum. a meditatione scriptu¬
rarum ad memoriam delictoꝵ.
quasi adomo in porticũ. a memo¬
ria delic̾torum ad compassionẽ
ꝓroximoꝵ. quasi aPorticu in ui¬
cum. a compassione proximoꝵ
ad agendam curam eorum. qua¬
si auico in agrum. In contempla¬
tione gͥ quies est. in cet̾is labor.
In meditatione scpturarum la¬
boramus. timentes ne p̾mia iustoꝵ
amitamus. in memoria delictoꝵ
laborantes gemimus. ne cum
dãpnatis simus. In compassione

Expanded text:
nam damnatorum. Deinde de praeminam damnatorum. Deinde de praemiorum amore tractus et poenarum timore tactus, descmemoriam delictorum. Qui dum culpam propriam cognoscit, alienae ignoscit, et ideo post memoriam delictorum descendit ad compassionem proorum. Potest et hoc per similitudinem demonstrari, cum aliquis egreditur de thalamo in domum, a domo in porticum, a porticu in vicum, a vico in agrum. Egreditur siquidem a contemplatione coelestium ad meditationem Scripturarum, quasi a thalamo in domum; a meditatione Scripturarum ad memoriam delictorum, quasi a domo in porticum; a memoria delictorum ad compassionem proximorum, quasi a porticu in vicum; a compassione proximorum ad agendam curam eorum, quasi a vico in agrum. In contemplatione igitur quies est, in caeteris labor. In meditatione Scripturarum laboramus, timentes ne praemia justorum amittamus; in memoria delictorum laborantes gemimus, ne cum damnatis simus. In compassione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuersus inleuitate cordis. ⁊ in
multiplicitate u̾boꝵ uolutatur.
Sic gͥ ꝑ lamech cam occiditur.⁊
ex lamech noe generatur. qr qͣn¬
doq ꝑuersus ꝑ disciplinam eicit᷑.
uł ꝑ disciplinam nutritus. quie¬
tȩ mentis efficitur. Accusatur ca¬
yn de morte fr̃ĩs. Qui enim nul¬
li obediunt. qui seipsos possidẽt.
qui exemplum pͣue oꝑationis
fr̃ib ostendunt. quid aliud qm
frĩs animam ꝓpriis manib id ÷
propriis actibus occidunt: Qd
gͥ utilius disciplina. que quietẽ
generat. ꝑu̾sos necat:¬
nuum fr̃s egredi solent. sic
pͦt quietem contemplationis. egre¬
ditur animus ad ꝓuidendũ labo¬
rem corporee necessitatis. Egre¬
ditur a contemplatione. qͥ celesti
fruebat᷑ delectatione. E gredit᷑ et des¬
cendit. Quo: et quomͦ: Egredit᷑ aꝯtẽ¬
platione celestium. ad meditationẽ
scripturarũ. ⁊ ibidem moram faciẽs.
audit uite presentis miseriam. fu¬
ture uero beatitudinem. conside¬
rat premia iustoꝵ. attendit et pe¬

Expanded text:
ersus in levitate cordis et multiplicitate verborum volutatur. Sic igitur per Lamech Cain occiditur, et ex alio Lamech Noe generatur, quia quandoque perversus per disciplinam ejicitur, et per disciplinam nutritus, quietae mentis efficitur. Accusatur Cain de morte fratris. Qui enim nulli obediunt, qui seipsos possident, qui exemplum pravae operationis fratribus ostendunt, quid aliud quam fratris animam propriis manibus, id est propriis actibus, occidunt? Quid igitur utilius disciplina, quae quietem generat, perversos necatnuum fratres egredi solent: sic post quietem contemplationis egreditur animus ad providendum laborem corporeae necessitatis. Egreditur a contemplatione, qui coelesti fruebatur delectatione. Egreditur, et descendit, quo, et quomodo? Egreditur a contemplatione coelestium ad meditationem Scripturarum, et ibidem moram faciens audit vitae praesentis miseriam, futurae vero beatitudinem, considerat praemia justorum, attendit et poe
Abbreviated transcription (Latin):
de flumine. de stagno. Pisces
de mari scłares. pisces deflumi¬
ne doctores. destagno claustra¬
les. Cales tñ apponantur. qui squa¬
mas ⁊ pennulas habeant. id ẽ
asꝑitatem recte conu̾sationis. ⁊
al. as contemplationis. Piscis de
mari cornelius. de flumine pau¬
lus. de stanno maurus. Apponit
gͥ petrus ad mensam corneliũ.
ananias paulum. benedictus
maurum. Cum enim legunt᷑
oꝑa cornelii. conu̾sio pauli. ui¬
ta mauri. quid aliud agitur.
ꝙͣ quod eorum exemplis animꝰ
saginatur: Huiusmodi gͥ pis¬
ces sunt comedendi. id ÷ uita
⁊ moribꝰ imitandi. Imitandus
÷ enim cornelius fide ⁊ oꝑe scła¬
ribꝰ. paulus uita ⁊ doctrina doc¬
torib maurus humilitate ⁊ obe¬
dientia claustralib Qd̾ enim
aqua mauro se calcabilẽ p̾buit.
uirtus obedientie ⁊ magistri
meritum fuit. Qd̃ uirtutẽ mi¬
raculi magistro adscripsit. hu¬
militatis offitium docuit. affe¬
runt &e alii alios pisces. Affert̃

Expanded text:
de flumine, de stagno. Pisces de flumine, de stagno. Pisces de mari saeculares, pisces de flumine doctores, de stagno claustrales. Tales tamen apponantur, squamas et pinnulas habeant, id est, asperitatem rectae conversationis et alas contemplationis. Piscis de mari Cornelius, de flumine Paulus, de stagno Maurus. Apponit igitur Petrus ad mensam Cornelium , Ananias Paulum, Benedictus Maurum. Cum enim leguntur opera Cornelii, conversio Pauli, vita Mauri, quid agitur quam quod ex eorum exemplis animus saginatur? Hujusmodi ergo pisces sunt comedendi, id est, vita et moribus imitandi. Imitandus est enim Cornelius fide et opere saecularibus, Paulus vita et doctrina doctoribus, Maurus humilitate et obedientia claustralibus. Quod enim aqua Mauro se calcabilem praebuit, virtus obedientiae, et magistri meritum fuit. Quod virtutem miraculi magistro ascripsit humilitatis officium docuit. Afferunt et alii alios pisces. Afferunt
Abbreviated transcription (Latin):
nit. Agnus obmutescens corã
ne. nos patientes intribulatiõe.
Aries adherens inter uepres cor¬
nib. xp̃c incruce manib. nos
obedientie oꝑibꝰ. aries precedens
gregem. xp̃c uita plebem. p̾lati
exemplo congregationẽ. U acca
occisa extra castra. xp̃m extra ie¬
rusalem. nos extra mundi uani¬
tatem mortificari designat. In
agno simplicitas cordis. in arie¬
te fortitudo oꝑis. inuacca lac p̾¬
dicationis. Non sit autem inno¬
bis simplicitas sine discretione.
nec discretio sine lacte doctrine.
s simus sicut illi qͥ ut nubes uo¬
lant. prudentes sicut serpentes
⁊ simplices sicut columbe. ne
sit nubes sine pluuia. serpens
sine prudentia. columba sine
simplicitate. s careat columba
felle.serpens ueneno. nubes sic¬
citate. ut sit simplicitas iusti si¬
ne amaritudine. prudentia si¬
ne malignitate. doctrina sine
uanitate. Ptꝰ carnium fercula
tres piscium diuersitates appo¬
nuntur. scilicet pisces de mari.

Expanded text:
nit. Agnus obtumescens coram nit. Agnus obtumescens coram ne, nos patientes in tribulatione. Aries adhaerens inter vepres cornibus, Christus in cruce manibus, nos obedientiae operibus. Aries praecedens gregem, Christus vita plebem, praelati exemplo congregationem. Vacca occisa extra castra, Christum extra Hierusalem, nos extra mundi vanitatem mortificari designat. In agno simplicitas cordis, in ariete fortitudo operis, in vacca lac praedicationis. Non sit autem in nobis simplicitas sine discretione, nec discretio sine lacte doctrinae, sed simus sicut illi, qui ut nubes volant, prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae , ne sit nubes sine pluvia, serpens sine prudentia, columba sine simplicitate: sed careat columba felle, serpens veneno, nubes siccitate, ut sit simplicitas justi sine amaritudine, prudentia sine malignitate, doctrina sine vanitate. Post carnium fercula tres piscium diversitates opponuntur, scilicet pisces de mari,
Abbreviated transcription (Latin):
peccati ex toto purgatur. Surrex̃
⁊ comedit. ⁊ rursum obdormi¬
uit. ñ inumbra uniꝑi ut pͥus.
bum. Liquet quia fortem. am¬
bulauit enim in fortitudine ci¬
bi illius quadraginta dieb. ⁊ qͣ¬
draginta noctib usq ad montẽ
dĩ oreb. fõrtis cib ẽ caritas. Cari¬
tas enim omnia suffert. omĩa
sustinet. ⁊ usq ad altitudinẽ di¬
uine contemplationis animũ
ꝓuehit. ⁊ sustollit. Surgentes aut̃
ministri diuersa genera appont̃
uini. stephanus scilicet uinũ pas¬
sum.ysayas aqua mixtum. Ine¬
briantur autẽ duo. noe uideli¬
declinatio int̾pretatur. E st aus̃
reqͥes m̃tis⁊ ẽ requies carnis.& qus̃
paulus holera. tres pueri legumi¬
na muustrant. P aulus infirmis
per olera.tres pueri uero per legu¬
mina. delicatis dant exemplum
obseruande sobrietatis. Se¬
quuntur autem tria generalia
fercula. scilicet caro agnina. arie¬
tina ⁊ uaccina. Abel agnum. abra¬
ham arietẽ. iosue uaccam appo ⁊¬

Expanded text:
peccati ex toto mundatur. Surrexit, peccati ex toto mundatur. Surrexit, et comedit, et rursum obdormivit, non in umbra juniperi ut prius, bum, liquet quia fortem, ambulavit enim in fortitudine cibi illius quadraginta diebus et quadraginta noctibus usque ad montem Dei Oreb. Fortis cibus est charitas. Charitas enim omnia suffert, omnia sustinet , et usque ad altitudinem divinae contemplationis animum provehit, et sustollit. Surgentes autem ministri diversa genera apponunt vini, Stephanus scilicet vinum passum, Isaias aqua mistum. Inebriantur autem duo. declinatio interpretatur. Est autem requies mentis, et requies carnis. Qui quPaulus olera , tres pueri legumina ministrant . Paulus infirmis per olera, tres pueri vero per legumina delicatis dant exemplum servandae sobrietatis. Sequuntur autem tria generalia fercula, scilicet caro agnina, arietina et vaccina. Abel agnum, Abraham arietem, Josue vaccam appo
Abbreviated transcription (Latin):
perum. proiecit se.⁊ obdormi¬
uit.⁊ ecce ad caput eius subcine¬
ritius panis⁊ uas aque. fu̾git
gͥ qui mundo renuntiat. fugit
mulierẽ fornicariam. qͥ fugit
luxuriam. Uenit in bersabee
uida t̾ram confessionis. ⁊ pue¬
ros suosibi dimittit. qui pue¬
riles actus deserens ad uriles
ascendit. ꝑgit in desertũ uia u¬
nius diei. qui seruata unitate
communis uite. mundanis re¬
nuntians. spu̾alia querit. Subt̾
unã uiniperum sedet. qui no¬
lens aculeos peccati sustinet.
Unde apłs. Condelector legi
di scdm int̾iorem hominẽ. Ui¬
deo autem aliam lege̾ in mem¬
bris meis. repugnantẽ legi men¬
tis mee. ꝑ iecitq se. ⁊ obdormiuit.
cũ amore suꝑni luminis defi¬
tiens. in fomite peccati. quasi-
sub umbra uniperi requiescit.
ab angło excitatur. qͣndo aser¬
mone dĩ qui media nocte arega¬
lib sedib uenit. suscitatur. Et̃
ecce ad caput eius subcineritius
panis. Caput mentis. ratio est.
Ibi subcineritius panis iuenit᷑.
qr nondum mens amemoria

Expanded text:
projecit se, et obdormivit, et ecce ad caput ejus subcinericius panis, et vas aquae . Fugit igitur, qui mundo renuntiat, fugit mulierem fornicariam, qui fugit luxuriam. Venit in Bersabaee Juda terram confessionis, et puerum suum ibi dimisit, qui pueriles actus deserens, ad viriles ascendit; pergit in desertum viam unius diei, qui servata unitate communis vitae mundanis renuntians, spiritualia quaerit. Subter unam juniperum sedet, qui, nolens aculeos peccati sustinet. Unde Apostolus: Condelector legi Dei secundum interiorem hominem, video autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae . Projecitque se, et obdormivit, cum ab amore superni hominis deficiens, in fomite peccati quasi sub umbra juniperi requiescit. Ab angelo excitatur quando a sermone Dei qui media nocte a regalibus sedibus venit suscitatur. Et ecce ad caput ejus subcinericius panis. Caput mentis, ratio est. Ibi subcinericius panis invenitur, quia nondum mens a memoria
Abbreviated transcription (Latin):
nes gule. licet ebulliant fontes
delectationum. abyssus cupidi¬
tatum. maria conturbationum.
intrat tamen noe securus archã.
id ÷ quietus animus clauso aforis
silentii ostio. possidet animam.
S ⁊ lamech interfecisse cauile¬
gitur. Cam autem possessio int̾¬
precatur. Cuius: Diaboli ñ dĩ. sui
ñ magistri. ꝓprii non cominunis.

Expanded text:
nes gulae, licet ebulliant fontes nes gulae, licet ebulliant fontes delectationum, abyssus cupiditatum, maria conturbationum, intrat tamen Noe securus arcam, id est, quietus animus clauso foris silentii ostio possidet animam. Sed et Lamech interfecisse Cain legitur . Cain autem possessio interpretatur. Cujus? diaboli non Dei, sui non magistri, proprii non co
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝑconfessionẽ uitiorum occul¬
quidem species discipline. int̾ior
scilicet. & ext̾ior. Int̾ior discipli¬
na ẽ per districtionẽ cordis cor¬
rectio morum. ext̾ĩor uero ꝑ af¬
flic̾tionẽ carnis. correctio actio¬
num. Ext̾ior quandoq generat
int̾iorem. qr dum mens non
spargiturad ext̾iora. reu̾titur
ad quietis amorẽ. Ad hoc ꝑtinet
qd̾ lamech noe genuit. id÷ dis¬
ciplina requiem. Interp̾tatur
enim lamech ꝑcutiens. qd̃ est¬
ꝓprium discipline. noe uero re¬
quies int̾pretatur. qui tunc na¬
scitur qndo mens ab ext̾iorib
ꝑ disciplinam repͥmitur. Hic est
noe qui construit archã. id ÷ edi¬
ficat ammam. qͥ irrationabilia
animalia in inferiorib ordinat.
Homines ⁊ uolatilia in suꝑior
Parte locat. id est motus carna¬
les subicit. spũales suꝑponit.S
autẽ mnundauit diluiiũ carns
tunc intrat archam mentis. Ei
licet circum luant torrentes ira¬
cudie. fiuenta luxurie. uoragi¬

Expanded text:
per confessionem vitiorum occulper confessionem vitiorum occulquidem sunt species disciplinae, interior scilicet et exterior. Interior disciplina est per districtionem cordis, correctio morum; exterior vero per afflictionem carnis, correctio actionum. Exterior quandoque generat interiorem; quia, dum mens non spargitur ad exteriora, revertitur ad quietis amorem. Ad hoc pertinet quod Lamech Noe genuit , id est, disciplina requiem. Interpretatur enim Lamech percutiens, quod proprium est disciplinae: Noe vero requies interpretatur, quae tunc nascitur, quando mens ab exterioribus per disciplinam reprimitur. Hic est Noe, qui construit arcam , id est, aedificat animam, quae irrationabilia animalia in inferioribus ordinat, homines et volatilia in superiori parte locat, id est, motus carnales subjicit, spiritales superponit. Si autem inundaverit diluvium carnis, tunc intrat arcam mentis; et licet circumfluant torrentes iracundiae, fluenta luxuriae, voragi
Abbreviated transcription (Latin):
uitia p̾ceptis contradicunt.
more uͦ simplitium uirtutes obe¬
diunt. S eipsas t̾n. quandoq uir¬
tutes inuicem accusant. Accusat
enim miscd̃ia iusticiam. iusticia
miscdia iusticiam. qd̾ manus us¬
q ad crudelitatem extendit. qd̾
iracundie uerba protułit. qd̾
mansuetudinis uultum muta¬
uerit. Iusticia uero miscđiam
accusat. qd̾ seu̾itatis uultũ ñ in¬
duerit. qd peccatum impunitũ
dimiserit. qd̾ saltem delinquen
tem uerb̃ ñ increpau̾it. Accusat
humilitas honestatem. qd̾ exce¬
dat mediocritatem. qd̾ sequat᷑
suꝑfluitatẽ. qd̾ ñ tantum utat᷑
honestis. s etiam uoluptuosis.
Honestas uero accusat humili¬
tatem. qd̾ nimiã diligat pauꝑta¬
tem. qd̾ ñ impendat corpori ne¬
cessitatẽ. s amet nuditatẽ. panno
iusticia crudelius. humilitas
partius. honestas habundan¬
tius. nec tamen desinunt ẽe uir¬
tutes. licet inꝑfec̾te sint. Dũ aut̃
accusantur quasi ad suscipien¬
dam ddisciplinam denudant᷑.
S quomodo denudantur: Qnͣ

Expanded text:
itia praeceptis contradicunt, more vero simplicium virtutes obediunt, seipsas tamen quandoque virtutes invicem accusant. Accusat enim misericordia justitiam, justitia misericordia justitiam, quod manus usque ad crudelitatem extenderit, quod iracundiae verba protulerit, quod mansuetudinis vultum mutaverit. Justitia vero misericordiam accusat, quod severitatis vultum non induerit, quod peccatum impunitum dimiserit, quod delinquentem saltem verbis non increpaverit. Accusat humilitas honestatem, quod excedat mediocritatem, quod sequatur superfluitatem, quod non tantum utatur honestis, sed etiam voluptuosis. Honestas vero accusat humilitatem, quod nimiam diligat paupertatem, quod non impendat corpori necessitatem, sed amet nuditatem, pannosjustitia crudelius, humilitas parcius, honestas abundantius, nec tamen desinunt esse virtutes, licet imperfectae sint. Dum enim accusantur, quasi ad suscipiendam disciplinam denudantur. Sed quomodo denudantur? Quando
Abbreviated transcription (Latin):
detur d̾s̃ ubiq qui suos famu¬
los sibimet inuicẽ p̾sentabit
ouantes. Uigeas. ualeas.⁊ fio¬
reas. dulcissime dameta.

Expanded text:
detur Deus ubique, qui suos famulos sibimet invicem praesentabit ovantes. Vigeas, valeas, et floreas, dulcissime Damoeta.
Abbreviated transcription (Latin):
cribunt.⁊ humilit̾ sentientes
de se diffidunt. talib ñ euanes¬
cit fructus sui laboris. qr nec ex¬
tollitur in auras uane głe. nec
uento rapitur elationis.

Expanded text:
cribunt, et humiliter sentientes de se diffidunt, talibus non evanescit fructus sui laboris, quia nec extollitur in auras vanae gloriae, nec vento rapitur elationis.
Abbreviated transcription (Latin):
tura. Dic prior iniusticias tuasut
iustificeris. Et it̾m. iustꝰ inpͥncipio ac¬
cusator sui ẽ. Si iustus. qnͣtomagis⁊ pec¬
cator: S forte dicis cum psalmista.
Dixi confitebor adu̾sus me in¬
iustitiam meam dño.⁊ ego cum
eodem dicam. qm̃ tacui inuete¬
rauerunt ossa mea. Et iterum
cum alio propħa. Computrue¬
runt iumenta in stercore suo.
Quid ÷ enim iumenta in ster¬
core suo putrescere. nisi crimi¬
nosos quosq inputredine pec¬
catorum suorum iacere: Qui
peccat. iam iacet. qui confitet᷑
reuertetur ad patrem suum. si¬
cut prodigus filius in eugłio
legitur dixisse. Surgam & ibo
ad patrem meũ.⁊ dicam ei. Pat̾
peccaui in celum ⁊ coram te: s
semel sac̾doti inpresentia diui

Expanded text:
tura: Dic prior injustitias tuas, ut tura: Dic prior injustitias tuas, ut justificeris . Et iterum: Justus in principio accusator est sui . Si justus, quanto magis peccator? Si forte dicis cum Psalmista: Dixi, confitebor adversum me injustitiam meam Domino . Et ego cum eodem dicam: Quoniam tacui, inveteraverunt ossa mea . Et iterum cum alio propheta: Computruerunt jumenta in stercore suo . Quid est autem jumenta in stercore suo putrescere, nisi criminosos quosque in putredine peccatorum suorum jacere? Qui peccat, jacet; qui confiteturrevertitur ad patrem suum, sicut prodigus filius in Evangelio legitur dixisse: Surgam, et ibo ad patrem meum, et dicam ei: pater! peccavi in coelum et coram te . Sed semel sacerdoti in praesentia
Abbreviated transcription (Latin):
nos adu̾sus diabolum confidimꝰ:
Item. eodem dicente legimus. fr̾
qui adiuuatur afrẽ. quasi ciui¬
tas firma ẽ quem adiuuet sac̃¬
dos xp̃i. dux exercitus di. ⁊ rector
castrorum illuis. si nullus ab eo
sue salutis auxilium querere dig¬
natur: si nemo occulta diaboli¬
ce fraudis uulnera. illius medi¬
cinali dextere tractanda osten¬
dit. inanit̾ itaq posita sunt in
eccłiis remedia ⁊ sinodali aucto¬
ritate litteris mandata contra
omnia peccatorum nr̃oꝵ uulne¬
ra. que uł antiqui hostis u̾sutia.
uł negligentia mandatoꝵ di. spi¬
ritaliter. aut carnalit̾ nob̃ infligͣnt᷑.
siñhis qui in eccłia xͥ statuti sunt ad
sananda putrida scelerũ nr̃oꝵ
ulcera. reuelantur. Corde enim
creditur dicit apłs ad iustitiã.
ore autem confessio fit ad salutẽ.
ñ solum catholice fidei. s etiã
peccatorum confessio cum cor¬
dis compunctione. nob̾ ad salu¬
tẽ ꝓficit sẽpit̾nã.. Dicente scrip¬

Expanded text:
nos adversus diabolum confidimus? nos adversus diabolum confidimus? Item eodem dicente, legimus: Frater, qui adjuvatur a fratre, quasi civitas firma est . Quem adjuvat sacerdos Christi dux exercitus Dei et rector castrorum illius, si nullus ab eo suae salutis auxilium quaerere dignatur, si nemo occulta diabolicae fraudis vulnera illius medicinali dexterae tractanda ostendit? 145 Inaniter itaque posita sunt in Ecclesiis remedia, et synodali auctoritate litteris mandata contra omnia peccatorum nostrorum vulnera, quae vel antiqui hostis versutia, vel negligentia mandatorum Dei spiritaliter aut carnaliter nobis infliguntur; si non his qui in Ecclesia Christi statuti sunt ad sananda putrida scelerum nostrorum ulcera, revelantur. Corde enim creditur, dicit Apostolus, ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Non solum catholicae fidei, sed etiam pura peccatorum confessio cum cordis compunctione nobis ad salutem proficit sempiternam, dicente Scrip