comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rant: ut dũ eis aliqͣ exteriꝰ gaudia reser¬
uant᷑ͥ ad int̾iora gaudia consentire faciliꝰ
ualeant. Nã duris mñtibꝰ simul oĩa abscid̾e
ĩpossibile ęssȩ ñ dubiũ. ẽ: qͥais qͥlocũ sumũ
ascende nitit᷑. gͣdibꝰ uel passibꝰ. ñ autem
saltibꝰ eleuat᷑. Sic isrłitico ppło inegypto
dñs se ꝙ innotuit᷑. s tam̃ eis sacͥficioꝵ
usꝰ qͦs diabło solebat exhibere. incultu
ꝓͥo reseruauit. ut eis in sacͥficio suo aĩalia
ĩmolare p̃ciꝑet: qͣtinꝰ cor mutantes. aliud
de sacͥficio amitt̾ent. aliud retinerent
ut & si ipsa eẽnt aĩalia qͦ offerre consue¬
iã sacͥficia ipsañ eent. Hȩc gͥ dilectionẽ
tuã p̃dicto fr̃i necesse. ẽ. dicere: ut ipse
inp̃senti illic positꝰ ꝑpendat qͣlit̾ omĩa
debeat dispensare

Expanded text:
rant, ut dum eis aliqua exterius gaudia reserrant, ut dum eis aliqua exterius gaudia reservantur, ad interiora gaudia consentire facilius valeant. Nam duris mentibus simul omnia abscidere impossibile esse non dubium est, quia is qui locum suascendere nititur, gradibus vel passibus, non autem saltibus elevatur. Sic Israelitico populo in Egypto dem innotuit; sed tamen eis sacrificiorum usus quae diabolo solebat exhibere, in cultu proprio reservavit, ut eis in suo sacrificio animalia immolare praeciperet; quatenus cor mutantes, aliud de sacrificio amitterent, aliud retinerent: ut etsi ipsa essent animalia quae offerre consuejam sacrificia ipsa non essent. Haec igitur dilectionem tuam praedicto fratri necesse est dicere, ut ipse, in praesenti illic positus, perpendat qualiter omnia debeat dispensare
Abbreviated transcription (Latin):
gustinũ ꝑdurerit: dicite ei qd̾ diu me¬
cũ de causa angloꝵ cogitans cͣctaur
Uidelicet qͥa fana idoloꝵ destrui in
eadẽ gente minime debeant: s ipsa qlȩ
in eis st̃ idola destruant᷑: Aqͣ benedicta
fiat᷑: in eisdẽ fanis asꝑgat᷑: altaruon¬
struant᷑ ⁊ reliqͥȩ ponant᷑. Qa si fana
ant cõmodari: ut dũ gens ipsa eadem
fana sua ñ uidet destrui. de corde errorẽ
deponat & dĩ uerũ cognoscens ac ad¬
orans. ad loca quȩ consueuit familiariꝰ
conc̾rat E qͥa boues solent in sacrificio
aliq̃ sollẽpnitas ĩmutari: ut die dedica-¬
tionis uel natalicio sc̃oꝵ martyrũ quoꝵ
illic reliqͥe ponunt᷑ tab̾nacła sͥ circa easdẽ
ȩccłas q̃ exfanis cõmutatȩ st̃. de ramis arboꝵ
faciant: & religiosis conuiuiis sollẽpni¬
catẽ cȩlebrent. nec diabolo iã aĩalia ĩmolẽt
s ad laudẽ dĩ in ęsu suo aĩalia occidant:¬
& donatori oĩũ de satietate sua grãs refe-¬

Expanded text:
um perduxerit, dicite ei, quid diu mecum de causa Anglorum cogitans tractavi: videlicet quia fana idolorum destrui in eadem gente minime debeant; sed ipsa quae in eis sunt idola destruantur; aqua benedicta fiat, in eisdem fanis aspergatur, altaria construantur, reliquiae ponantur: quia si fana ant commutari; ut dum gens ipsa eadem fana sua non videt destrui, de corde errorem deponat, et Deum verum cognoscens ac adorans, ad loca quae consuevit, familiarius concurrat. Et quia boves solent in sacrificio aliqua sollemnitas immutari: ut die dedicationis vel natalitiis sanctorum martyrum, quorum illic reliquiae ponuntur, tabernacula sibi circa easdem ecclesias quae ex fanis commutatae sunt, de ramis arborum faciant, et religiosis conviviis solemnitatem celebrent. Nec diabolo jam animalia immolent, sed ad laudem Dei in esum suum 1177 animalia occidant, et donatori omnium de satietate sua gratias refe
Abbreviated transcription (Latin):
ualiter de głȩ ur̃ȩ debeamus since¬
ritate presumere. cognitȩ deuotionĩ qͣli¬
tas qmbeato petro apłoꝵ pͥncipe olim
exhibustis ostendit Cuiꝰ licet causis m̃te
uos ade̾e̾ ꝓmptissima confidamꝰ. ñ tamen¬
abre est si ea quȩ sponte agitis: nr̃a ex abun¬
danti epła deposcamꝰ: Atq ideo salutan¬
tes pat̾nȩ caritatis affectu. petimꝰ ut quia
latorem presentium castorium cartulari¬
um nr̃m ꝓ necessariis illic causis direximꝰ:
ur̃a eum ope in omĩb adiuuetis. atq illi
bonitatis ur̃ȩ consilio quocumq neces¬
se fuerit concurratis. quatinꝰ fultus xp̃i¬
anitatis ur̃ȩ solatio: ad explenda quȩ sͥ
iniuncta sunt sollers et idoneus possit
inueniri Sic et enĩ & uos quȩ ur̃a sunt
facitis. & nos ꝓ uob̃ enirius orare cõpelli¬
tis: Ommipotens ds̃ gr̃ẽ suȩ uos tuitio¬
ne p̃muniat & ita actus ur̃os in suo
sicit desideratis ꝓpitius timore dispo¬
nat ut & a malis omĩb hic exuat: & ad

Expanded text:
ualiter de gloriae vestrae debeamus sinceritate praesumere, cognitae devotionis qualitas, quam beato Petro apostolorum principi olim exhibuistis ostendit. Cujus licet causis mente vos adesse promptissima confidamab re est si ea quae sponte egistis nostra ex abundanti epistola deposcamus. Atque ideo salutantes, paternae charitatis affectu petimus, ut quia latorem praesentium Castorium chartularium nostrum pro necessariis illic causis direximus, vestra eum ope in omnibus adjuvetis, atque illi bonitatis vestrae consilio, quocunque necesse fuerit, concurratis, quatenus fultus Christianitatis vestrae solatio, ad explenda quae sibi injuncta sunt solers et idoneus possit inveniri. Sic etenim et vos quae vestra sunt facitis, et nos pro vobis enixius orare compellitis. Omnipotens Deus gratiae suae vos tuitione praemuniat, et ita actus vestros in suo sicut desideratis propitius timore disponat, ut a malis omnibus hic exuat, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
re nescio tua exꝑientia hoc implere tardau̾it
Pinde uolumꝰ ut ꝓportione nr̃a ex pecuniᷤᷤ
ȩccłȩ eadem legata impleas. ut cũ ad me ue¬
neris: illic contra te gemitũ pauꝑũ ñ relin¬
quas: Cautiones uero quȩ in eidem antoni¬
ioiui autẽ na suit unbentȩ parit defer Cog¬
noui autẽ romano referente. qͥa moriens ux¬
or redempti unam concam argenteam nudiꝰ
uerbis dixerit ueniindari & lib̾tis sius cra¬
di. Scutellam qͦ argenteam monast̾io cul¬
dam reliquerit. inquib utrisq uoluntatẽ
eiꝰ pomĩa uolumꝰ implere. ne ex rebmini¬

Expanded text:
re nescio tua experientia hoc implere tardaverit. re nescio tua experientia hoc implere tardaverit. Proinde volumus ut pro portione nostra ex pecuniis Ecclesiae eadem legata impleas, ut cum ad me veneris, illic contra te gemitum pauperum non relinquas; cautiones vero quae in ejusdem Antonini substantia sunt inventae, pariter defer. Cognovi autem, Romano referente, quia moriens uxor Redempti unam concham argenteam nudis verbis dixerit venundari et libertis suis dari, scutellam quoque argenteam monasterio cuidam reliquerit; in quibus utrisque voluntatem ejus per omnia volumus impleri, ne ex rebus mini
Abbreviated transcription (Latin):
ut pͥus studiosa & frequentissima considera¬
tione m̃surent᷑ Uenientib scribonib nam
sicut audio iam illic tirones colligunt. loci
seruatori tuo deputa. ut parum aliqͥd exenii
offerat quatinꝰ sͥ eos placabiles reddat S & of¬
ficio pretoris pͥusqͣm uenias aliqͥd scđm antiꝗͣ
consuetudinẽ tribue. ꝑ manꝰ tam̃ illiꝰ quem di¬
mittis. ut ei grãm eoꝵs concilies. ne & nos omĩno
eis inhumani eẽ uideamur Ea quȩ danda ꝑ
p̃ceptũ singulis quibq ꝑsonis uł monast̾iis
tuȩ exꝑientiȩ in iunxi. loci seruatorib tius pre¬
cipe ut ꝑ omĩa impleant: Hȩc uͦ auxiliante
dño cũ ueneris qualit̾ disponenda st̃ ꝑtrac¬
temꝰ: Crecentos uͦ solidos qͦs ꝑte pauꝑib di¬
rexi. eorũ arbitrio non arbitror cõmittendos:
Illa uͦ de singulis locis & ꝑsonis impleant: An¬
te hoc uͦ tempꝰ iam scripsisse me memini. ut le¬¬
gata quȩ ex tenore antonini defensoris a nob̃

Expanded text:
ut prius studiosa et frequentissima consideratione mensurentur. Venientibus scribonibus, qui sicut audio jam illic tirones colligunt, loci tui servatori deputa, ut parum aliquid xenii offerat, quatenus sibi eos placabiles reddat. Sed et officio praetoris, prius quam venias, aliquid secundum antiquam consuetudinem tribue, per manus tamen illius quem dimittis, ut ei gratiam eorum concilies. Ne et nos omnino eis inhumani esse videamur, ea quae danda per praeceptum singulis quibusque personis vel monasteriis tuae experientiae injunxi, loci servatoribus tuis praecipe, ut per omnia impleant. Haec vero auxiliante Domino cum veneris, qualiter disponenda sunt, pertractabimus. Trecentos vero solidos quos per te pauperibus direxi, eorum arbitrio non arbitror committendos. 595 Illa ergo de singulis locis et personis impleant. Ante vero hoc tempus jam scripsisse memini, ut legata quae ex tenore Antonini defensoris a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
sum miserum. & .x. bonos asinos tͣnsmisisti
Caballĩ illũ sedere ñ possum: qr miser ẽ illos
autẽ bonos sedere ñ possũ: qr asini sunt sed
petimꝰ ut si nos continere disponitis. aliqͥd
uob̾cum digne deferatis: Eusebio autẽ abb̃i
dare te uolumꝰ auri solidoscentũ. qͦs tuis cer¬
tũ ẽ rationib imputari: Cognouimꝰ sisinni¬
um qui uidex sannii fuit. graui in opia insici¬
lia laborare. cui uolumꝰ .xx. decimatos uini.
ae quatuor solidos annuos debeas ministra¬
re: Anastasius enĩ religiosus iunta panormi¬
tanam dr̃ ciuitatem habitare in oratorio scȩ
agnȩ cui dari uolumꝰ aurisolidos sex. Matri
autẽ urbici prepositi dariuolumꝰ solidos
sex qͥtius rationib imputant᷑ De honora¬
tȩ uero ancillȩ dei causa hoc mͥ uidet᷑. ut
niens tecum deferas. eadem uero ancilla dĩ
cũ filio suo ueniat. ut nos cũ ea loqui & qd̃
dõ placitum fuerit. facere debeamꝰ Codi

Expanded text:
lum miserum, et quinque bonos asinos transmisisti. lum miserum, et quinque bonos asinos transmisisti. Caballum illum sedere non possum, quia miser est; illos autem bonos sedere non possum, quia asini sunt. Sed petimus ut si nos continere disponitis, aliquid nobis condignum deferatis. Eusebio autem abbati dare te volumus auri solidos centum, quos tuis certum est rationibus imputari. Cognovimus autem Sisinnium qui judex Samnii fuit, gravi inopia in Sicilia laborare, cui volumus XX decimatos vini et quatuor solidos annuos debeas ministrare. Anastasius autem religiosus juxta Panormitanam civitatem dicitur habitare in oratorio sanctae Agnae, cui dari volumus auri solidos sex. Matri autem Urbici praepositi dari volumus solidos sex, qui tuis rationibus imputabuntur. De Honoratae vero ancillae Dei causa hoc mihi videtur, niens tecum deferas. Eadem vero ancilla Dei cum filio suo veniat, ut nos cum ea loqui, et quod Deo placitum fuerit facere debeamus. Codicem
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm fauorem tuȩ exꝑientiȩ collaudamus:
S uł nunc ãmonitꝰ excitare e qͣntũ potes
mn eiꝰdem monastii constructionẽ te exhibe
Ego mehil eis dari in expensis dixi. ñ autem
monasteriũ de eis fabricare ꝓhibui. s ita
ca hoc idem monast̾iũ construat. & ad me
pͥuati abbatis qurela ñ redeat: Pret̾ea cogno¬
ui qd̃ quasdam res uł plures fundorũ alie¬
ni iuris eẽ cognoscis. s ꝓ quoꝵdam obtesta¬
tione uł metu dñis suis restituere formi
qd̾ si implere neglexeris: etiã & meas uoceᷤᷤ
contra te intestimoniũ habebis Si uͦde
laicis dm̃ tim̃tib inueneris ut tonsorari
debeant. & actionarii sub rectore fieri oĩ¬
no libent̾ fero. quib necesse ẽ. ut etiã eplẽ
transmittant᷑ De causa uͦ filii scĩ nͥ scolasti¬
te uolumus. qd̾ tuis certum ẽ. rationibus
muine ad recompensandũ suffieient ihie
necesse ẽ ut a chiacono hoc recipiat᷑. De gela¬
sio autẽ subdiacono loqui aliqͥo ñ presumaᷤ.

Expanded text:
m tuae experientiae collaudemus? Sed vel nunc admonitus excitare, et, quantum potes, in ejusdem monasterii constructione te exhibe. Ego nihil dari eis in expensis dixi, non autem monasterium de eis fabricare prohibui. Sed ita ca hoc idem monasterium construat, et ad me privati abbatis querela non redeat. Praeterea cognovi quod quasdam res vel plures fundorum alieni juris esse cognoscis, sed, pro quorumdam obtestatione vel metu, hominibus suis restituere formidQuod si implere neglexeris, etiam meas voces contra te in testimonium habebis Si vero de laicis Deum timentibus inveneris ut tonsurari debeant, et actionarii sub rectore fieri, omnino libenter fero. Quibus necesse est ut etiam epistolae transmittantur. De causa vero filii Commissi scholastite volumus, quos tuis certum est rationibus minime ad recompensandum sufficiant, hic necesse est ut a diacono hoc recipiatur. De Gelasio autem subdiacono loqui aliquid non praesuma
Abbreviated transcription (Latin):
fuit: Et ideo si fortasse tͥ uisum fuerit. loci
tuo ipsum relinquȩ. Uide quemadmodũ eũ
terrendo & ammonendo p̾munias ut sciat
se circa rusticos pie & sollicite agere. & circa
extraneos & urbanos. se in omĩb mutatum
eligo. s tuo hoc iuditio derelinquo In panor¬
mitana autẽ parte. loci seruatorẽ cuũ me suf¬
ficit elegisse: Uidere uolo. qd̃ ipse siracusanȩ
parti ꝓuideris:. Ueniens autẽ pecunias et
Pensiones qͦ nonȩ & decimȩ indictionum qͣs
egisti. & rationes om̃s parit̾ deporta Stude
si dõ placuerit. ut in hac re ante natale bea¬
ti cip̾ani transeas. ne ex signo qd̃ dieb istis

Expanded text:
fuit. Et ideo si fortasse tibi visum fuerit, loco fuit. Et ideo si fortasse tibi visum fuerit, loco tuo ipsum relinque. Vide quemadmodum eum terrendo et admonendo praemunias, ut sciat se circa rusticos pie et sollicite agere, et circa extraneos et urbanos se in omnibus mutatum eligo, sed tuo hoc judicio derelinquo. In Panormitana autem parte loci servatorem tui me sufficit elegisse. Et videre volo quod ipse in Syracusana parte provideris. Veniens autem, pecunias et Pensiones quoque nonae et decimae indictionis, quas exegisti, et rationes omnes pariter deporta. Stude, si Deo placuerit, ut in hanc urbem ante natalem beati Cypriani transeas, ne ex signo quod 594 diebus istis
Abbreviated transcription (Latin):
utilitatis possint Eramenta uͦ omĩa quȩ
uł insiracusis siue in panormo iuris ȩccła-¬
stici eẽ possunt. distrahenda sunt. pͥusqͣm
ipsa uetustate funditus ꝑeant Ueniente
qͥsiui si tua conscientia fuerit de accipi-¬
endo precio incausa mulieris cuiꝰdam
loquutꝰ. qd̾ isdem fr̃ ita se dixit te referen¬
te cognouisse. qͥa ex te immissus ẽ. ut qͥs
miliariter recepi coram clero & ppło eum
deduxi. prb̃iũ ei auxi. in loco suꝑiori int̾
defensores posui. collaudans coram omĩbꝰ
fidem eiꝰ. qr ita se in obsequio tuo fideliter
gesserit. quem iccirco ad te celerit̃ retͣns¬
misi Quia uͦ multũ festinas. & ego qͣmuᷤᷤ
egrotus uidere te desidero. quẽ ipse in oĩ¬
b ꝓbatũ habes locotuo insyracusana par¬
te derelinque. &e ipse ad me uenire festina.
ut si omp̃i deo placuerit cõmuni consilio
⁊ patͥmon in panormitana par-
manum de leuitate sua uehem
it solis magis utilitatib qͣm mercedib oi

Expanded text:
ssint. Aeramenta vero omnia quae vel in Syracusis, vel in Panormo, juris ecclesiastici esse possunt, distrahenda sunt priusquam ipsa vetustate funditus pereant. 593 Venuisivi si cum tua conscientia fuerit de accipiendo praemio in causa mulieris cujusdam locutus. Quod idem frater ita se dicit, te referente, cognovisse, quia ex te immissus est, ut quimiliariter recepi, coram populo et clero eum perduxi, presbyterium ei auxi, in loco superiori inter defensores posui, collaudans coram omnibus fidem ejus, quia ita se in obsequio tuo fideliter gesserit, quem idcirco ad te celeriter retransmisi. Quia vero multum festinas, et ego quamvis aegrotus videre te desidero, quem ipse in omnibus probatum habes, loco tuo in Syracusana parte derelinque, et ipse ad me venire festina, ut, si omnipotenti Deo placuerit, communi consilio t in Panormitana partemanum de levitate sua vehemeuit magis suis utilitatibus quam mercedibus occupatus
Abbreviated transcription (Latin):
euenire: Pret̾ea cognoscas. qr ꝓ eo quod p̃ciosũ
dĩ seruum ꝓ graui culpa grauit̾ adu̾satꝰ sũ.
eumq a me tristem amaricatuniq reppuli.
ñ leuit̾ in mea cogitatione mordeat & scripsi
domno ep̃o ut eum retransmittere debuisset
si uellet. s omĩno noluit. quẽ contristare ego
nec debeo nec possum. qͥa in causis dĩ occupatꝰ
consolatione fulciri debet. non a maritudi¬
ne repͥmi Isdem uero preciosus sicut audio
omĩmꝰ contristat᷑. qd̾ ad me ñ reu̾tit᷑ Ego uͦ
domnũ ep̃m ut dixi contristare ñ possum.
qͥ eum non uult dimittere. e inter utrosq
anceps maneo Cu gͦ siqͥdem in paruo cedis
maiorẽ sapientiã habes. eand et domnꝰ ep̃c

Expanded text:
nire. Praeterea cognoscas quia pro eo quod Pretiosum Dei servum non pro gravi culpa graviter adversatus sum, eumque a me tristem amaricatumque repuli, non leviter in mea cogitatione mordear. Et scripsi domno episcopo ut eum transmittere debuisset, si vellet, sed omnino noluit. Quem contristare ego nec debeo nec possum, quia in causis Dei occupatus, consolatione fulciri debet, non amaritudine deprimi. Idem vero Pretiosus, sicut audio, omnino contristatur quod ad me non revertitur. Ego vero domnum episcopum, ut dixi, contristare non possum, qui eum non vult dimittere, et inter utrosque anceps maneo. Tu ergo, si quidem in parvo corpusculo majorem sapientiam habes, eamdem c
Abbreviated transcription (Latin):
cognoui qͥa monasterium ancillarum dei
qd̃ ẽ infundo monotheo. ab eccła nr̃a de
uilla noua de fundo iuriᷤ sui uiolentiam
ꝑtulit. qd̾ eidem monast̾io dr̃ dimissus
Qd̃ si ita ẽ. exꝑientia tua eis & fundũ resti¬
autẽ multi uidęorũ in massis ȩccłȩ cõma¬
nent. uolo ut si qͥ ex eis xp̃iani uoluerint
fieri. aliquantũ eis depensis relaxent᷑. qua¬
tinꝰ isto beneficio ꝓuocati tali desiderio
cade steriscs. ui boues masculi qͥ omino initti
Iese iudent᷑ uendi debent ut saltem eorũ
pireiũꝰ ad aliq̃m utilitatẽ erescat. Greges
uero equarum quas ualde inutiliter habe¬
mus: om̃s uolo distrahi & cantũmͦ quadrm¬
gentas iuniores seruariꝰ fȩtum. ex quib qͣ¬
aringentis singulis conductorib single con¬
donari debent. quatinꝰ ex ipsis singulis an¬
nis aliqͥd reddant qͥa durum ẽ ualde. ut de¬
rios exeiscdem gregib ñ habeamꝰ: Ita gͦ exꝑi¬
entia tua faciat. ut aliȩ ꝑ conductores ões¬

Expanded text:
cognovi quia monasterium ancillarum Dei quod est in fundo Monotheo, ab Ecclesia nostra de Villa nova, de fundo juris sui violentiam pertulit, qui eidem monasterio dicitur dimissus. Quod si ita est, experientia tua eis et fundum restiautem multi Judaeorum in missis Ecclesiae commanent, volo ut si qui ex eis Christiani voluerint fieri, aliquantum eis pensi relaxetur, quatenus isto beneficio provocati, tali desiderio aetate steriles, vel boves masculi qui omnino inutiles esse videntur, vendi debent, ut saltem eorum pretium ad aliquam utilitatem crescat. Greges vero equarum quas valde inutiliter habemus, omnes volo distrahi, et tantummodo quadringentas juniores servari ad fetum, ex quibus quadringentis singulis conductoribus singulae condonari debent, quatenus ex ipsis annis singulis aliquid reddant, quia durum est valde ut serios ex eisdem gregibus non habeamus. Ita ergo experientia tua faciat, ut alia per conductores o
Abbreviated transcription (Latin):
exinde auctoritate eiecers. Qđ si uerũ . ẽ:
rẽ te õino inhonestam &e non leuic incre¬
pandam fȩcisse cognoscas. Fosdem gͦ
clericos ep̃o suo sine mora restitue. & hoc
decȩtero caue cõmittere: qͥa si neglexeriᷤᷤ.
nroste noueris non mediocriter motꝰ
incufrere.

Expanded text:
exinde auctoritate ejeceris; quod si verum est, exinde auctoritate ejeceris; quod si verum est, rem te omnino inhonestam et non leviter increpandam fecisse cognoscas. Eosdem ergo clericos episcopo suo sine mora restitue. Et hoc de caetero cave committere, quia si neglexeris, nostros te noveris non mediocriter motus incurrere.
Abbreviated transcription (Latin):
eruenit ad nos qđ siqͥs cont᷑ qͦs libet
clericos causã habeat: despectis eoꝵ
ep̃is. eosdẽ clericos intuo fatias iudicio
ex hiberi. Qđ siita. ẽ: qͥa ualde constat ẽẽ
in congruum. hactͥ auctoritate p̃cipimꝰ
ut hoc denuo facere non p̃sumas. Sed
siqͥs contra quelibet dericũ causã habu¬
erit. ep̃m ipsiꝰ ad eat. ut aut ipse cognos¬
cat. aut certe ab ipso iudices deputent᷑:
aut si fortasse ad arbitros eundũ. ẽ. parteᷤᷤ
ad eligendũ ab ipso execucio deputata.
cõpellat. Siqͥs uero uel dericus uel laicuᷤ
contra ep̃m causã habuerit: cunc te int̾¬
ponere debes. ut int̾ eos aut ipse cognoscaᷤ
aut certete ãmonente sͥ iudices eligant.
Nam si sua unicuiq ep̃o uris dictio ñ
seruat᷑ : qͥd aliud agit᷑. nisi ut ꝑ nos ꝑqͥͦs
ecclesiasticus custodiri ordo debuerat. con-¬
fundatur: Item nunciatũ nobis est.¬
quia quosdam clericos qͥa reuerentissi
tentiȩ᷑ cõmissi st̃: nesciente eo cua illoᷤᷤ

Expanded text:
ervenit ad nos, quod si quis contra quoslibet clericos causam habeat, despectis eorum episcopis, eosdem clericos in tuo facias judicio exhiberi. Quod si ita est, quia valde constat esse incongruum, hac tibi auctoritate praecipimus ut hoc denuo facere non praesumas; sed si quis contra quemlibet clericum causam habuerit, episcopum ipsius adeat, ut aut ipse cognoscat, aut certe ab ipso judices deputentur. Aut si ob hoc fortasse ad arbitros eundum est, partes ad eligendum judicem ab ipso executio deputata compellat. Si quis vero clericus vel laicus contra episcopum causam habuerit, tunc te interponere debes ut inter eos aut ipse cognoscas, aut certe te admonente sibi judices eligant. Nam si sua unicuique episcopo jurisdictio non servatur, quid aliud agitur, nisi ut per nos per quos ecclesiasticus custodiri debuit ordo, confundatur? Item nuntiatum est nobis quia quosdam clericos qui a reverendisstentiam missi sunt, nesciente illo, tua illos
Abbreviated transcription (Latin):
& rursũ scriptũ ẽ. Ante ruinam ex¬
altabit᷑ cor. His autẽ dieb sicut in¬
uenio. noua hereticoꝵ bella consur¬
gunt: de quib ur̃ȩ beatitudini iam
antea scripsi ita ut ꝑpħas. ȩuangłia.
&dicta pr̃m om̃ia euacuare moliañ.
S ꝑmanente uita ur̃ȩ scĩtatis. in pro¬
tectoris nr̃i grã speramꝰ. qd̾ eoꝵ ora
citiuꝰ obmutescant. quȩ contra soli¬
ditatẽ ueritatis aꝑta st̃: qͥa & qũali¬
bet acuti gladii immittant᷑ͥ cũ saxũ
feriunt. fracti resiliunt. Hoc autẽ
magna dei om̃ĩpotentis . ẽ. gr̃a. qd̃
in ipsis qͥ a sc̃ȩ ȩccłȩ doctrina diuisi
st̃. unitas non. ẽ: qm̃ om̃e regnũ in

Expanded text:
Et rursum scriptum est: Ante ruinam exEt rursum scriptum est: Ante ruinam exaltatur cor. His autem diebus, sicut invenio, nova haereticorum bella consurgunt, de quibus vestrae beatitudini jam antea scripsi, ita ut prophetas, Evangelia, et dicta Patrum omnia evacuare moliantur. Sed permanente vita vestrae sanctitatis, in protectoris nostri gratia speramus quod eorum ora citius obmutescant, quae contra soliditatem veritatis aperta sunt, quia et quamlibet acuti gladii immittantur, cum saxum feriunt, fracti resiliunt. Hoc autem magna Dei omnipotentis est gratia, quod in ipsis qui a sanctae Ecclesiae doctrina divisi sunt unitas non est quo
Abbreviated transcription (Latin):
meȩ. St̃ autẽ multi qͥdelectationem
suam sicut scribitis. de nr̃is sibi uul-¬
neribꝰ faciunt. S scimꝰ qͥ dixit. Pora¬
bitis & flebitis uos: mundus autem
gaudebit: uos autẽ contristabimini.
Ubi & ꝓtinꝰ adiunxit. S tristicia ur̃a uer¬
tet᷑ ingaudiũ. Quia uero iã p̃dicta
patim᷑: restat ut ętiam ꝓmissa spe¬
rare debeamꝰ. Hi enĩ de quib dicitᷤ.
qͥa ipsi addunt onera qͥ subleuare
debuert̃: suo qͥa illi st̃ qͥueniunt in
uestitu ouim et int̾ st̃ lupi rapaceᷤ.
S tantomagis tolerandi st̃: qͣnto noᷤᷤ
non solũ ꝑ malicyosam mentẽ. sed
ȩtiã ꝑreligiosũ habitũ ꝑ secuntur.
In hoc autẽ qd̾ soli p̾aliis habere
appetunt. qđ dignũ ñfuerat ut uel
cũ fr̃ib haberent. nullo modo tur¬
bam᷑: qͥa in om̃ipotente dõ confidimꝰ.
qd̾ hi qͥ aliena appetunt. ętiã suis ci¬
tius priuant᷑. Scimꝰ enĩqͥ dixit.
Quia om̃is qͥ se exaltat humiliabit᷑.

Expanded text:
meae. Sunt autem multi qui delectationem meae. Sunt autem multi qui delectationem suam, sicut scribitis, de nostris sibi vulneribus faciunt; sed scimus qui dixit: Plorabitis, et flebitis vos; mundus autem gaudebiUbi et protinus adjunxit: Sed tristitia vestra vertetur in gaudium. Quia vero jam praedicta patimur, restat ut etiam promissa sperare debeamus. Hi enim de quibus dicitis quia ipsi addunt onera qui sublevare debuerunt, scio quia illi sunt qui veniunt in vestitu ovium, et intus sunt lupi rapaces. Sed tanto magis tolerandi sunt, quanto nos non solum per malitiosam mentem, sed etiam per religiosum habitum persequuntur. In hoc autem quod soli prae aliis habere appetunt quod dignum non fuerat ut vel cum fratribus haberent, nullo modo turbamur, quia in omnipotenti Deo confidimus quod hi qui aliena appetunt etiam suis citius privantur. Scimus enim qui dixit: Quia omnis qui se exaltat humiliabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
pluebant. Uidi namq in eis nubem
more suo in altũ uolantẽ. s quandã
caliginẽ tristiciȩ ferentẽ: nec pene¬
trare in ipso exordio facile ualui: un¬
de & quo iret: qͥa ꝑ ipsa quã dixi cali-¬
gine ad plenũ causas ñ intellexi. Hoc
tam̃ scĩssimos uos semꝑ sicut & facitiᷤᷤ
reducere ad mentẽ decet: qd̾ p̃dicator
gentiũ dicit. In nouissimis tẽporibꝰ
in stabt̃ ẽpora periculosa. & ert̃ homi
nes se ipsos amantes. cupidi. elati: &
cetera. quȩ mͥ labor.ẽ. dicere & uobis
non ẽ. necessariũ audire. Ecce in scã
senectute beatitudo ur̃a multis tribu¬
lationib laborat: s ꝑpendat. cuiꝰ sedẽ
sedeat. Numqͥd non illiꝰ cui uocẽ ueri¬
tatis dictũ ẽ. cũ senueris. alius de cin¬
get. & ducet qͦ tunon uis: S hȩc dicens:
recolo qd̾ scĩtas ur̃a in multis aduer¬
sitatib ȩtiam aiuuentute desudauit.
Cũ bonogͦ rege dicat. Recogitabo õs
annos meos: in amaritudine animę

Expanded text:
fluebant. Vidi namque in eis nubem more suo in altum volantem, sed quamdam caliginem tristitiae ferentem, nec penetrare in ipso exordio facile valui unde et quo iret, quia, pro ipsa quam dixi caligine, ad plenum causas non intellexi. Hoc tamen sanctissimos vos semper, sicut et facitis, reducere ad mentem decet quod praedicator gentium dicit: In novissimis temporibus instabunt tempora periculosa, et s seipsos amantes, cupidi, elati , et caetera, quae mihi labor est dicere, et vobis non est necessarium audire. Ecce in sancta senectute beatitudo vestra multis tribulationibus laborat, sed perpendat cujus sedem sedeat. Nunquid non illius cui voce Veritatis dictum est: Cum senueris, 895 alius te cinget, et ducet quo tu non vis ? Sed haec dicens recolo quod sanctitas vestra in multis adversitatibus etiam a juventute desudavit. Cum bono ergo rege dicat: Recogitabo omnes annos meos in amaritudine animae
Abbreviated transcription (Latin):
pestatis eripiat: atq in ęt̾nȩ qͥetis
littore ꝑducat. Benedictiones uero
locuplet issimas om̃s quȩ directȩ st̃. suscepi:
quȩ mͥ uir dei pauꝑ sp̃u transmisistiꝰ᷑.
de quibꝰ dicitis. qͥd enim det pauꝑ.
nisi ea quȩ paupera st̃: S nisi uos ꝑhu
militatis sp̃m pauperes ęssȩtis: bene¬
dictiones ur̃ȩ locupletes ñ fuissent.
Om̃ipotens d̃s sua uos a malis om̃ibꝰ
bonis om̃ib ualde ẽ. necessaria: post
longa adhuc tẽpora uos ad cȩlestis pa-¬
triȩ gaudia ꝑducat.

Expanded text:
pestatis eripiat, atque in aeternae quietis pestatis eripiat, atque in aeternae quietis littora perducat. Benedictiones vero locupletissimas omnes quae directae sunt suscepi, quae mihi vir Dei pauper spiritu transmisisti, de quibus dicitis: Quid enim det pauper nisi ea quae paupera sunt? Sed nisi vos per humilitatis spiritum pauperes essetis, benedictiones vestrae locupletes non fuissent. Omnipotens Deus sua vos a malis omnibus bonis omnibus valde est necessaria, post longa adhuc tempora vos ad coelestis patriae gaudia perducat.
Abbreviated transcription (Latin):
lugendũ non ẽ. Indicat autẽ mͥ suauis¬
sima scĩtas ur̃a. qd̾ metũ si potuisset fieri.
sine carta & calamo loqͥ uoluisset: et do¬
let qd̃ nobis orientis pęne & occidentis
spaciũ interiacet. S hoc qd̾ sentio uerũ.
dico. E in carta mͥ menꝰ ur̃̾a sine cartaloqͥt᷑. qr in u̾ba ur̃ȩ¬
sc̃ĩtatiᷤ sola caritas sonat᷑. odiuisi loci ñ sumꝰ: qͥa
ex dono om̃ipotentis dñi dilectionis uin-
cłouniti sumus Cur gͥ accipere pen¬
nas columbȩ de argentatȩ queritis:
quas iam habetis: Pennȩ quippe eiꝰ
st̃: caritas dei & ꝓximi. Pipsas enim
sc̃a ȩccła euolat: ꝑ ipsas terrena om¬
nia transcendit. Quaᷤsi ur̃a sc̃itas ñ
haberet: ad me cũ tanta caritate ꝑ
epłas non uenisset. Rogo autẽ ut
ꝑ mei cordis infirmitate enixius ore¬
tis. quatinꝰ om̃ipotens ds̃ mentẽ meã
amalis om̃ibꝰ ꝑ ur̃a int̾cessione tueat᷑:¬
& citius me de tot ꝑcellis huius tem¬

Expanded text:
lugendum non est. 896 Indicat autem mihi suavislugendum non est. 896 Indicat autem mihi suavissima sanctitas vestra quod mecum, si potuisset fieri, sine charta et calamo loqui voluisset, et dolet quod nobis Orientis pene et Occidentis spatium interjacet. Sed hoc quod sentio, verum dico, et in charta mihi mens vestra sine charta loquitur, quia onat, et divisi locis non sumus, qui ex dono omnipotentis Domini dilectionis vinculo conjuncti sumus. Cur igitur accipere pennas columbae deargentatae quaeritis, quas jam habetis? Pennae quippe ejus sunt charitas Dei et proximi. Per ipsas enim sancta Ecclesia evolat, per ipsas terrena omnia transcendit; quas si vestra sanctitas non haberet, ad me cum tanta charitate per epistolas non venisset. Rogo autem ut pro mei cordis infirmitate enixius oretis, quatenus omnipotens Deus mentem meam a malis omnibus pro vestra intercessione tueatur, et citius me de tot procellis hujus tem
Abbreviated transcription (Latin):
tilius in sua sẽꝑ eruditione instruit᷑.
dũ hereticoꝵ questionib impugnat᷑.
ita ut aꝑte impleat᷑ qd̾ ꝑ psalmistam
contͣ hereticos de dõ dictũ ẽ. Diuisi st̃
abira uultꝰ eiꝰ: & apꝓpinquauit cor
illius. Nam dũ ipsi inprauo errore¬
suo diuidunt᷑: cor nobis dei apꝑpiat:
qͥa eruditi ad uersitatib. intellectũ
eiꝰ subtilius inuenimꝰ. Quȩ autẽ ma¬
la a barbaroꝵ gladiis. q̃ a ꝑuersitate
iudicũ patimͣ. beatitudini ur̃ȩ nar-¬
rare refugio: ne eiꝰ gemitũ augeam.
quẽ minuere consolando debuerã:
s in his om̃ib: auctoris nr̃ime p̃cepta
consolant᷑ dicentis. Hȩc locutꝰ sũ uob̾:
ut in me pacẽ habeatis. Inmundo pre¬
sura habebitis. Penso eni quib dictũ
est hecẽ hora ur̃a. & potestas tenebrarũ
Sigͦ potestas lucis post erit. qͥa electis
dictũ ẽ. uos estis lux mundiꝰ. & sicut scrip¬
cũ ẽ. obtinebt̃ eos iusti inmatutino: om̃e
qd̾ in hora & potestate tenebrarũ patim.

Expanded text:
in sua semper eruditione instruitur, dum haereticorum quaestionibus impugnatur; ita ut aperte impleatur quod per Psalmistam contra haereticos de Deo dictum est: Divisi sunt ab ira vultus ejus, et appropinquavit cor illius . Nam dum ipsi in suo pravo errore dividuntur, cor nobis Deus appropiat, quia eruditi adversitatibus, intellectum ejus subtilius invenimus. Quae autem mala a barbarorum gladiis, quae a perversitate judicum patimur, beatitudini vestrae narrare refugio, ne ejus gemitum augeam, quem minuere consolando debueram. Sed in his omnibus auctoris nostri me praecepta consolantur, dicentis: Haec locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis. In mundo pressuram habebitis . Penso enim quibus dictum est: Haec est hora vestra, et potestas tenebrarum . Si ergo potestas lucis postea erit, quia electis dictum est: Vos estis lux mundi ; et sicut scriptum est: Obtinebunt eos justi in matutino ; omne quod in hora et potestate tenebrarum patimur
Abbreviated transcription (Latin):
remansisse comitatio comiti pegnouer¬
tis. sub desuscepti illud pagina cõn¬
atq immineat ut in constructione eiłi
loci sicut dati sunt: dño adiuuante ꝓfician
qͥa ratio nulla ꝑmittit. ut ꝓpriis cuiꝰquam¬

Expanded text:
ris remansisse, comitatio comiti praedicttis sub desuscepti illud pagina contatque immineat ut in constructione ejusdem loci, sicut sunt dati, Deo adjuvante proficiant, quia ratio nulla permittit ut propriis cu
Abbreviated transcription (Latin):
uotiens ea quȩ hortari nos con¬
uenit. postulam᷑ moras ad con¬
cedendũ facere non debemꝰ: ne differ¬
re bona desideria quȩ magis fouenda
st̃ uideam᷑. & ideo quia głosus aldio
magistermilitũ cͣiuitate ipsius prb̾os
uel diacones om̃ino sicut suis nobis
epłis indicauit. desiderat ordinari
eos qui ad consecrandum eliguntur.
fraternitas ur̃a diligenter inquirat.
Et si nichil.ẽ. qd̾ canonicȩ eoꝵ ordinati¬
onem impediat: đo illos ꝓpitio stude
conuenit. ut adhortationis suȩ sollici¬
tudine. degentẽ illic ppłm ab infideli-¬
tate reuocare. ac contendant agenti¬
lium cultu suspendere: atq eos in om̃i¬
potentis dei. doceant timore ꝑsistere :
& p̃mia ȩt̾nȩ uitȩ diligere: quatinus
hȩc consecratio. & illis ante dm ad głamꝰ.
& habitanti illic ppło ꝓficiat ad salutẽ.

Expanded text:
uoties ea quae hortari nos convenit postulamur, moras ad concedendum facere non debemus; ne differre bona desideria, quae magis fovenda sunt, videamur. Et ideo quia gloriosus Aldio magister militum in civitate ipsius presbyteros vel diaconos omnino, sicut suis nobis epistolis indicavit, desiderat ordinari, eos qui ad consecrandum eliguntur fraternitas vestra diligenter inquirat. Et si nihil est quod canonice eorum ordinationem impediat, Deo illos propitio studeavos convenit, ut adhortationis suae sollicitudine degentem illic populum ab infidelitate revocare, ac contendant a gentilium cultu suspendere, atque eos in omnipotentis Dei doceant timore persistere, et praemia aeternae vitae diligere, quatenus haec consecratio et illis ante Deum ad gloriam, et habitanti illic populo proficiat ad salutem.
Abbreviated transcription (Latin):
sicut & credimꝰ magis ac magis apͣui oꝑiᷤᷤ
ꝑpetratione coerceat: bonoꝵ p̃mia ma-¬
loꝵ pęnas edisserat: ut qͥbona minus
diligunt. saltẽ mala ꝑtimescant: & ab
his se quȩ st̃ plectenda contineant. Nam
inflagello positos. flagellis digna cõ¬
mittere: contͣ ferientẽ . ẽ. specialiter
suꝑbire: & sȩuientis acriꝰ iracundiam
irritare. atq est . primũgenus dem̃¬
tiȩ. nolle quẽpiam amalis suis iustȩ
qͥ escereͥ & dm̃ iniuste a sua uelle ultioẽ
cessare : S qm̃ in his diuino adiutorio
opus. ẽ: in cunctis dilecte frat̾ p̃cibus
om̃ipotentis dei dem̃tiã exoremus :
ut & nos digne ista tribuat exhibere.
conpungat: qͣtinꝰ intimore ipsiꝰ actꝰ nr̃oᷤᷤ
salubrit̾ ordinantes: & ab ingruentibꝰ
malis erui. & ad suꝑna uenire gaudia
eius duce gr̃a. sine qͣnichil possumus

Expanded text:
sicut et credimus, magis ac magis a pravi operis sicut et credimus, magis ac magis a pravi operis perpetratione coerceat, bonorum praemia, manorum poenas edisserat, ut qui bona minus diligunt saltem mala pertimescant, et ab eis sese quae sunt plectenda contineant. Nam inter flagella positos flagellis digna committere contra ferientem est specialiter superbire, et saevientis acrius iracundiam irritare. Atque est primum genus dementiae nolle quempiam a malis suis juste quiescere, et Deum injuste a sua velle ultione cessare. Sed quoniam in his divino adjutorio opus est, junctis, dilecte frater, precibus, omnipotentis Dei clementiam exoremus ut et nos digne ista tribuat exhibere, compungat, quatenus in timore ipsius actus nostros salubriter ordinantes, et ab ingruentibus malis erui, et ad superna venire gaudia, ejus duce
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃as referamꝰ. atq de eiꝰ miscd̾ia confiden¬
tes patient̃ om̃ia toleramꝰ: qͥa satis minꝰ
patim᷑ qm merem. Qm̃ tam̃ ita cẽpora¬
lit̾ flagellam᷑. ut sine ȩt̃nȩ uitȩ consolati-¬
one minime relinqͣm᷑: necesse. ẽ. ut qͣnto
his signis nuntiantibꝰ uenturũ iudicem
inꝑximo non nescimꝰ. tanto rationes nr̃aᷤᷤ
qͣs in eiꝰ sumꝰ examine posituri. bonȩ acti-¬
onis stucdio & fletu penitentiȩ munianꝰ :¬
ut tantȩ nobis ꝑcussiones. fauente eiꝰ
gr̃a non dãpnationis inicium.s benefi¬
cium purgationis existant. Qa uero ea
infirmitatis nr̃e nat᷑a. ẽ. ut non possimꝰ
de obeuntibuᷤᷤ non dolere: fr̃nitatis ur̃e
doctrina tribulatis sit solam̃÷ mansu¬
ra illis bona quȩ ꝓmittunt᷑ insinuet:
ut spe certissima roborati. in cõparatioẽ
futuri muneris discant de amissione
tẽporalium ñ dolere. Ur̃a eos lingua

Expanded text:
gratias referamus, atque de ejus misericordia confidengratias referamus, atque de ejus misericordia confidentes, patienter omnia toleremus, quia satis minus patimur quam meremur. Quoniam tamen ita temporaliter flagellamur, ut sine aeternae vitae consolatione minime relinquamur, necesse est ut quanto his signis nuntiantibus venturum judicem in proximo non nescimus, tanto rationes nostras, quas in ejus sumus examine posituri, bonae actionis studio et fletu poenitentiae muniamusut tantae nobis percussiones favente ejus gratia, non damnationis initium, sed beneficium purgationis existant. Quia vero ea infirmitatis nostrae natura est, ut non possimus de obeuntibus non dolere, fraternitatis vestrae doctrina tribulatis sit solamen. Mansura illis bona quae promittuntur insinuet, ut, spe certissima roborati, in comparatione futuri muneris discant 1088 de amissione temporalium non dolere. Vestra eos lingua,
Abbreviated transcription (Latin):
uanta in affricanis partibꝰ lues
irruerit: iam dudũ agnouimus.
Et qͥa nec italia a dadis ꝑ cussione est
lib̾a: geminati in nob doloꝵ ẜt̃ gemit᷑.
S int̾ hȩc mala & alias calamitates in¬
nr̃am uox dñica p̃munisset. Olim enĩ
fidelibꝰ ȩu̾głicȩ tuba lectionis insonuit:
apꝓpiante fine mundi. pestilentiã. bella.
& alia multa. qͦ ad huc sicut nostis in mę¬
tu st̃ euent᷑a. Quȩ gͦ p̃scientes patimur:
affligi ex his nimium tãꝗͣ de incognitiᷤ
non debemꝰ. Nã plerũq & genꝰ mortis.
in alterꝰ mortis consideratione leuam̃.ẽ.
Quantas gͥ detruncationes qͣntasq
crudelitates uidimꝰͥ qͥbꝰ mors sola reme¬
diũ. & erat uita torm̃tũ: Nonne cum
dauid optio ȩẽt mortis oblata: recusatiᷤ
fame uel gladio. ppłm suum dĩ elegit
manu succũbere: Ex qͣre colligite in
his qͥ diuina ꝑcussione int̾eunt: qͣnta
sit gr̃a. quando ea uocatione obeunt
taq creatori nr̃o incunctis ad uersitatibꝰ

Expanded text:
uanta in Africanis partibus lues irruerit, jam dudum agnovimus; et quia nec Italia a tali percussione est libera, geminati in nobis dolorum sunt gemitus. Sed inter haec mala et alias calamitates innostram vox dominica praemunisset. Olim enim fidelibus evangelicae tuba lectionis insonuit, appropinquante fine mundi, pestilentiam, bella et alia multa quae adhuc, sicut nostis, in metu sunt, eventura. Quae ergo praescientes patimur, affligi ex his nimium tanquam de incognitis non debemus. Nam plerumque et genus mortis in alterius mortis consideratione levamen est. Quantas ergo detruncationes, quantasque crudelitates vidimus, quibus mors sola remedium, et erat vita tormentum? Nonne cum David optio esset mortis oblata, recusatis fame vel gladio, populum suum elegit manui Dei succumbere ? Ex qua re colligite, in his qui divina percussione intereunt, quanta sit gratia, quando ea vocatione obeunt Itaque Creatori nostro in cunctis adversitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
aficium posuisse.
ut duosẜ
dem duos solidos sicut ꝓmiserat singłis
ñ possit annis impendere: & obhoc unũ
sͥ petiit relaxari. exꝑientia tua curet
addiscere. & si pauꝑ ita ut asserit mani¬
feste ẽ. nr̃a p̃statione partẽ mediã relaxa¬
tã uolumꝰ. ut annis singłis ñ amplius
qͣm unũ solidũ exsoluat qr & etatis se¬
nium &e pauꝑies eiꝰ indicat. ut onus ei¬
qd̃ petit. debeat relaxari Ita gͦ hoc ser
uare studii tui sit. ut cam̃ ꝓpͥetatẽ soli
atq impositi ȩdificii post obitũ ipsius.
eccłȩ sollicitudine omĩno ugilanti

Expanded text:
aedificium posuisse, ut duos sdem duos solidos, sicut promiserat, singulis non possit annis impendere, et ob hoc unum sibi petiit relaxari, experientia tua curet addiscere. Et si pauper ita ut asserit manifeste est, nostra praestatione partem mediam relaxatam volumus, ut annis singulis non amplius quam unum solidum exsolvat, quia et aetatis senium et pauperies ejus indicat ut onus quod petit ei debeat relaxari. Ita ergo hoc servari 1187 studii tui sit, ut tamen proprietatem soli atque impositi aedificii post obitum ipsius Ecclesiae sollicitudine et vigilanti
Abbreviated transcription (Latin):
gitis. & qm̃ sincera indilectione nec ure
absentia nec locũ ht̃ obliuio ÷ ita sͥ sepus
sisti cernamꝰ q̃a nec abese credend at
qui ꝑdilectionis uinculũ animis inheret.
Qag̃ tanta inuobis sacerdotalis gͣuitatiᷤᷤ
ornam̃ta conspeximꝰ. ut de ur̃o om̃ino in¬
stituto uel moribꝰ letarem᷑: multa animis
nr̃is de sollicitudine ura ꝓmittimꝰ. Unde
qͥa sic ea quȩ dist̃ agitis. sic in cõmissi uob̾
gregis custodiã uigilatis. ut tam̃ ea quȩ ex
lat̾e st̃ prudenti moderamine dispenset:
latorẽ uobis p̃sentiũ candidũ pbrm cõmu¬
nẽ filiũ cõm̃damꝰ. ut opẽ illi inqͥbꝰ necesse
fuerit ꝓutilitate pauꝑũ impendatis : qͥ-¬
tinꝰ dũ fr̃nitatis ur̃ȩ fuerit sicut confidimꝰ
iutus auxilio: in eiꝰ coͦnsolatione nos inue¬
nisse se sentiat.

Expanded text:
igetis. Et quoniam sincera in dilectione, nec vires absentia, nec locum habet oblivio, ita sibi saepius sisti cernamus, quia nec abesse credendus est qui per dilectionis vinculum animis inhaeret. Quia ergo tanta in vobis sacerdotalis gravitatis ornamenta conspeximus, ut de vestro omnino instituto et moribus laetaremur, multa animis nostris de sollicitudine vestra promittimus. Unde quia sic ea quae Dei sunt agitis, sic in commissi vobis gregis custodia vigilatis, ut tamen ea quae ex latere sunt prudenti moderamine dispensetis, latorem vobis praesentium Candidum presbyterum communem filium commendamus, ut opem illi in quibus necesse fuerit pro utilitate pauperum impendatis, quatenus dum fraternitatis vestrae fuerit, sicut confidimus, jutus auxilio, in ejus consolatione nos iuvenisse sentiat.
Abbreviated transcription (Latin):
non sentit utilitas: si res aliis cõpe¬
tentib cognita ueritate restituat. Cog¬
nouimꝰ itaq ioħem quondã prb̃m sc̃ȩ̃¬
romanȩ ȩccłȩ cui do auctore deseruimꝰ.
indomo iuris sui posita in hac urbe ro¬
seruoꝵ dei congregationẽ ȩssȩ consti¬
tuit. & hȩc om̃ia ut debuissent im¬
pleri: testam̃ti sui pagina scȩ memoriȩ
quia morte occupat᷑ hoc non occurrit
implere & domꝰ ipsa cũ horto suo ab
auctorib nr̃ȩ ȩccłȩ detinet᷑: iusticię
S qm̃ illic ꝓ difficultate tẽporis noua
seruoꝵ dei congregatio adhiberi non
potuit: feminarũ saltẽ ibi congregati¬
onem constituendam ęssȩ decreuimꝰ ÷
atq iło & locũ ipsũ sollẽpnit̾ dedicare:
quia monasteriũ tuũ ubi prius fuisti
inruinȩ erat ꝑiculo constitutũꝰ: te illic
cũ congregatione tua constituere dõ¬

Expanded text:
non sentit utilitas, si res aliis competentes, cognita veritate, restituat. Cognovimus itaque Joannem quondam presRomanae Ecclesiae, cui Deo auctore deservimus, in domo juris sui posita in hac urbe Roservorum Dei congregationem esse constituit; et haec omnia ut debuissent impleri, testamenti sui pagina sanctae memorieputasse. Sed quia, morte occupatus, hoc non occurrit implere, et domus ipsa cum horto suo ab actoribus nostrae Ecclesiae detinetur, et Sed quoniam illic, pro difficultate temporis, nova servorum Dei congregatio adhiberi non potuit, feminarum saltem congregationem constituendam esse decernimus, atque ideo et locum ipsum solemniter dedicare. Et quia monasterium ubi tu prius fuisti in ruinae erat periculo constitutum, te illic 651 cum congregatione tua consistere
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatem. ꝑpetuo illic tẽpore mona¬
steriũ. ẽȩ. atq ad id eandẽ domũ in inte¬
gro cũ horto suo & rebꝰ inferius desig-¬
natis. quȩ a cestatore relictȩ st̃. ꝓprie¬
tatis iure constituimꝰ ꝑtinere:. id est
massam magulianensẽ cũ apendiciiᷤᷤ
suis. uia num̃tana miliario plus mi¬
nus.xi. taberna in hac urbe quȩ est.
posita iuxta palla cenis: eo salgamum
positũ ante domũ supͣdicti monast̃.¬
dilectio tua diligent̃ inuigilet. ut
& dei illic laudes salubri studio statute¬
deuotissime ut moris ẽ. cȩlebrentur:
& supradicte res ad ius ipsius ꝑtinen¬
tes. nulla te negligente occasione de-¬
pereant. Hanc enĩ sollicitudinem
non solũte s ȩtiã eas quȩ loco tuo
successerint. in p̃dicto monasterio
& rebus superius de signatis consti-¬
tuimus nichilominus ex hibere. Gre¬

Expanded text:
tatem, perpetuo illic tempore monasterium esse, atque ad id eamdem domum in integro cum horto suo et rebus inferius designatis, quae a testatore relictae sunt, proprietatis jure constituimus pertinere; id est, massam Magulianensem cum appendicibus suis via Numentana milliario plus minus undecimo, tabernam in hac urbe, quae est posita juxta Palacenis, et Salgamum positum ante domum suprascripti monastedilectio tua diligenter invigilet, ut et Dei illicdevote, ut moris est, celebrentur, et suprascriptae res ad jus ipsius pertinentes, nulla, te negligente, occasione depereant. Hanc enim sollicitudinem non solum te, sed etiam eas quae tuo loco successerint in praedicto monasterio et rebus superius designatis, constituimus nihilominus exhibere.
Abbreviated transcription (Latin):
ructus retineat Quȩ omĩa diligent̾ inqͥre.
ut si earum quȩ offerunt᷑ redituũ qͣntitaᷤᷤ.
annua possunt prestatione sufficere. ipsa
munificentia gestis municipalib alligata
Qd̃ si hȩc quȩ diximꝰ ꝑ sollicitudinẽ tuã imple-¬
ta ñ fuerint de ꝓpͥa substantia quanti inter
factũ ee̾ ñ dubites His gͥ ꝓcuratis. benedic¬
tio optata proueniat. nec ante dedicatio¬
nis munus imꝑtias qͣm suꝑius comp̃hen¬
sus fuerit ordo donationis impletus. enun¬
tiaturus ex more nichil illic conditoris iuri
ulterius iam deberi. nͥ ꝓcessionis gr̃a quȩ xͥa-¬

Expanded text:
retineat. Quae omnia diligenter inquire; et si eorum quae offeruntur redituum quantitas, annua possunt praestatione sufficere, reipsa munificentia sit gestis municipalibus alligata. Quod si haec quae diximus per sollicitudinem tuam impleta non fuerint, de propria substanfacturum esse non dubites. His igitur procuratis, benedictio optata proveniat. Nec ante dedicationis munus impertias, quam superius comprehensus fuerit ordo donationis impletus, enuntiaturus ex more nihil illic conditoris juri ulterius jam deberi, nisi processionis gratia, qua
Abbreviated transcription (Latin):
suspendite. Nã nos amatoribꝰ usurarum.
nulla ratione manꝰ imponimꝰ. Siu sub¬
tili habita inqͥsitione hoc falsũ essȩ pa-
facto ad nos uenire necesse. ẽ. ut de uita
moribꝰq ipsius sollicitiꝰ reqͥrentes. sensũ
quoq parit̾ agnoscamꝰ: ut si huic iudi¬
cio apt̾ extiterit ura in eum ad iuuan-¬
te dño desideria cõpleamꝰ. Studiĩ p̃tẽa
ur̃i sit ȩtiã aliũ qͥ aptꝰ sit ꝓuidere: ut si
forte huic ordini hic ñ uideat᷑ idoneuꝰ :
sit in qͦ se ur̃a declinare possit electio.
Nã gue cleri illierit obꝓbriũ: ut sihic
fortasse apꝓbatꝰ ñ fueritꝰ alium se di¬
cant qͥ eligi debeat non habere

Expanded text:
suspendite. Nam nos amatoribus usurarum suspendite. Nam nos amatoribus usurarum nulla ratione manus imponimus. Si vero subtili habita inquisitione hoc falsum esse patuefacto ad nos eum venire necesse est, ut, de vita moribusque ipsius sollicitius inquirentes, sensum quoque pariter agnoscamus; ut si huic judicio aptus exstiterit, vestra in eo, adte Domino, desideria compleamus. Studii praeterea vestri sit etiam alium qui aptus sit providere , ut si forte huic ordini hic non videatur idoneus, sit in quem se vestra declinare possit electio. Nam grave cleri illius erit opprobrium, ut si hic fortasse approbatus non fuerit, alium se dicant qui eligi debeat non habere
Abbreviated transcription (Latin):
in eligendo ep̃o ppłi se uota indi¬
as partes diuidere: s̃i gͣue. ẽ. quando mn
huiusmodi causis ñ ex iudicio .s ex solo
fauore uenit electio. Priꝰ enĩ qũa scͥpta
ad nos ur̃a discurrerent: ioħem diaco¬
nẽ qͥ ab alt̾a parte electꝰ. ẽ. paruulam
habere filiam quoꝵda relatione cos¬
nouimꝰ. Unde si rationẽ uoluissent at¬
tendere: nec alii eum eligere. nec ipse
debuerat consentire. Nã qͣ p̃sũptione
ad ep̃atũ audet accedere qͥad huc longã
corporis sui continentiam filiola testȩ
conuincit᷑ ñ habere: Petrus autẽ idem
diaconꝰ quẽ auobis electũ asseritis: oĩo
qͣntũ dr̃ simplex ẽ. Et nostis qͥa talis
hoc tp̃r in regiminis debet arce consti-
tui: qͥñsolũ de salute animarum. uerũ
ȩtiam de extrinseca subiectoꝵ utilitate
& cautela sciat ęssȩ sollicitꝰ. Na de eo in¬
suꝑ ad nos ꝑuenisse cognoscite. qͥa solidoᷤᷤ
dedit ad usuras: qd uos oportet cũ om̃i
subtilitate reqͥrere. & si ita constiterit:

Expanded text:
in eligendo episcopo populi se vota in duas partes dividere: sed grave est quando in hujusmodi causis non ex judicio, sed ex solo favore venit electio. Prius enim quam scripta ad nos vestra discurrerent, Joannem diaconum, qui ad altera parte electus est, parvulam habere filiam ex quorumdam relatione cognovimus. Unde si rationem voluissent attendere, nec alii eum eligere, nec ipse debuerat consentire. Nam qua praesumptione ad episcopatum audet accedere, qui adhuc longam corporis sui continetiam, filiola teste, convincitur non habere? Petrus autem item Diaconus, quem a vobis electum asseritis, omnino quantum dicitur simplex est. Et nostis quia talis hoc tempore in regiminis debeat arce constitui, qui non solum de salute animarum, verum etiam de extrinseca subjectorum utilitate et cautela sciat esse sollicitus. Nam de eo insuper ad nos pervenisse cognoscite quod solidos dederit ad usuras, quod vos oportet cum omni subtilitate requirere; et si ita constiterit,