comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
remanebitis: egri eritis iacentes. non conualescentes. De lute¬
ta enim praesumitis. Sienim data esset ler quac põsset unu¬
ficare. omnino cx lege essit iustitia. Scd data ost ut reos
uos faceret. tei facti timeretis. timentes indulgentiã pete¬
retis. iam de uirib ur̃is non praesumeretis. de littera uos ñ
extolleritis. Nam ipsa figura est ẽtiam quod heliscus pͥmo
ad moetuum suscitandum baculũ suum misit per seruum
Mortuus erat filus iuduas hospitas ipsuis. nuntiatum est ei.
seruo suo dedit baculũ suum. Vade inquit. ponc suꝑ mortiũ.
Nesciebat propħi quid ageret. Praccessit seruus. posuit bacuisi
super mortuum. non resurrerit mortiuis. Si eium data esset
uificauit ler ꝑ scruum missa. & tam̃ ile misit baculũ suum ꝑ
seruum. qui postta secutus uunficauit. Lamq cũ ille infans ñ
resurrerisset: uenit ipse beliscus iam figurã portans dm̃. Qui

Expanded text:
remanebitis; aegri eritis, jacentes, non convalescentes: de litteremanebitis; aegri eritis, jacentes, non convalescentes: de littera enim praesumitis. Si enim data esset lex quae posset vivificare, omnino ex lege esset justitia. Sed data est lex, ut reos vos faceret, rei facti timeretis, timentes indulgentiam peteretis, jam de viribus vestris non praesumeretis, de littera vos non extolleretis. Nam ipsa figura est etiam, quod Eliseus primo ad mortuum resuscitandum baculum misit per servum. Mortuus erat filius viduae hospitae ipsius; nuntiatum est ei, servo suo dedit baculum suum: Vade, inquit, pone super mortuum . Nesciebat Propheta quid ageret? Praecessit servus, posuit baculum super mortuum, non surrexit mortuus. Si enim data essetificavit lex per servum missa; et tamen ille misit baculum suum per servum, qui postea secutus vivificavit. Namque cum ille infans non resurrexisset, venit ipse Eliseus, jam figuram portans Domini, qui
Abbreviated transcription (Latin):
quinq porticib in figura quinq libroꝵ prodebuntur potius
quam sanabant᷑ egroti. Quid ergo ibi tunc sanabat egrotum:
Motus aquae. Piscina illa mota descendebat egrotus. & sana¬
batur unus: quia unitas. Quisquis alius ante ipsum motum
descenderet. ñ sanabut᷑. Quomodo commendabat᷑ uinitas aor¬
poris clamantis a finib terrae. Alius non sanabatur. nisi
rursus mota fuisset piscina. Significabat eigo motus piscine
perturbationẽ popłi uidacoꝵ. quando uenit añs ihe. rp̃e. ibn¬
geli enum aduentu intelligebat᷑ moueri aqua in piscma. Aqͣ
ergo cincta porticib quinq gens erat uidaca cincta lege.
Et in porticib egroti iacebant. & in sola aqua turbata & mota
sanabantur Uenit chñs. turbita est aqua. Crucifirus est
descendat ut sanctur egrotus. Quid est descenaat: Huni¬
liet se. Ergo quicumq amatis lit terã sine gr̾a. in porgicibus

Expanded text:
quinque porticibus, in figura quinque librorum, prodebantur potius quinque porticibus, in figura quinque librorum, prodebantur potius quam sanabantur aegroti. Quid ergo ibi tunc sanabat aegrotum? Motus aquae. Piscina illa mota descendebat aegrotus, et sanabatur unus, quia unitas: quisquis alius ad ipsum motum descenderet, non sanabatur. Quomodo commendabatur unitas corporis clamantis a finibus terrae? Alius non sanabatur, nisi rursus mota fuisset piscina. Significabat ergo piscinae motus perturbationem populi Judaeorum, quando venit Dominus Jegeli enim adventu intelligebatur moveri aqua in piscina. Aqua ergo cincta porticibus quinque, gens erat Judaea cincta Lege. Et in porticibus aegroti jacebant, et in sola aqua turbata et mota sanabantur. Venit Dominus, turbata est aqua, crucifixus est; descendat ut sanetur aegrotus. Quid est, descendat? Humiliet se. Ergo quicumque amatis litteram sine gratia, in porticibus
Abbreviated transcription (Latin):
cisionem preuaricator legis es. Nonne bene cantat᷑ & dicitur.
erue me de manu legẽ practereuntis & miqui Habes litterã.
qui dicis non adulterandum adulteraris. qui abhominaris idola¬
sacrilegium facis. Nomen enim d̃ĩ per uos blasphematur
in gentibus. sicut scriptũ est. Quid tibi profuit littera quã
non imples. Quare autẽ non imples. Quia de te presũ¬
mis quare non imples. Quia negotiator es Opera tua ex¬
tollis. Nescis necessariã esse gr̃am adiuuantis. ut impleatur
praeceptũ uibentis. Ecce iussit ds̃. age quod iussit. Incipis
agere quasi ex iurib tiuis. & cadis: & manet suꝑ te littera
puniens non saluans. Merito lex per moysen data est: gr̃a
quinq libros scripsit. sea in quinq porticib piscinã cingentib
languidi iacebant. sea curari non poterant. Cide quomodo
manet littera coniuncens reumm. ñ saluans iniquum: Inis enim

Expanded text:
cisionem praevaricator legis es. Nonne bene cantatur et dicitur: cisionem praevaricator legis es. Nonne bene cantatur et dicitur: Erue me de manu legem praetereuntis et iniqui? Habes litteram; qui dicis non adulterandum, adulteras. uerum tamen sacrilegium facis. Nomen enim Dei per vos blasphematur in Gentibus, sicut scriptum est . Quid tibi ergo profuit littera quam non imples? Quare autem non imples? Quia de te praesumis. Quare non imples? Quia negotiator es; opera tua extollis: nescis necessariam esse gratiam adjuvantis, ut impleatur praeceptum jubentis. Ecce jussit Deus; age quod jussit. Incipis agere quasi ex viribus tuis, et cadis; et manet super te littera puniens, non salvans. Merito Lex per Moysen data est; Gratique libros scripsit: sed in quinque porticibus piscinam cingentibus languidimanet littera, convincens reum, non salvans iniquum. Illis enim
Abbreviated transcription (Latin):
otium sc extollentes. inquictos potius quã bonos operatores.
quia bom operatores illi sunt in quib ds̃ operatur. sic & nescio
quam litteraturam muenimus apud uidaros. Dñs assit ut uer¬
bis ex̃plicem. quod dignatus est donare ut corde comspicerem.
Duperbia uidaeorũ presumentiũ tamquam de uirib suis & de
iustitia operũ suorum głabant᷑ de lege quod ipsi legẽ acceperint
aliae gentes non acceperint. In qua lege non de gr̃a gloriabunt᷑
sed de littera. Lex enim sino gr̃a. littera sola est. Manet ad
comuncendã iniquitatem. non ad dandã salutem. Quid enĩ ait
apłs: Sienim data esset lex quae posset iuiuficare. omnino ex
lege esset iustitia. Ded conclusit scriptura om̃ia sub peccato. ut
promissio ex fide iħu axp̃i cdaretur credentibus. Do hac littera di
cit alio loco. Littera occidit. sp̃s autẽ iuificat. Habes litte¬
ram. si praeuaricator legis es. Qui per litteram inquit o circũ¬

Expanded text:
otium se extollentes, inquietos potius quam bonos operatores; otium se extollentes, inquietos potius quam bonos operatores; quia boni operatores illi sunt in quibus Deus operatur: sic et nescio quam litteraturam invenimus apud Judaeos. Dominus adsit ut explicem verbis, quod dignatus est donare ut corde conspicerem. Superbia Judaeorum praesumentium tanquam de viribus suis et de justitia operum suorum, gloriabatur de Lege, quod ipsi Legem acceperint, aliae gentes non acceperint; in qua Lege, non de gratia gloriabantur, sed de littera. Lex enim sine gratia, littera sola esconvincendam iniquitatem, non ad dandam justitiam. Si enim data esset lex, quae posset vivificare, omnino ex lege esset justitia. Sed conclusit Scriptura omnia sub peccato , ut promissio ex fide Jesu Christi daretur ccit alio loco: Littera occidit; spiritus autem vivificat . Habes litteram, si praevaricator legis es: Qui per litteram, inquit, et circum
Abbreviated transcription (Latin):
& litteraturã quomodo intelligamus. ne sic offendamus gram¬
maticos. quomodo pauloante negotiatores: quia & grammaticꝰ
potest in arte sua honeste uiuere. non peierare. non mentiri.
Quęramus ergo litteraturam. quã non cognouit iste in cuiꝰ
ore laus est tota die. Est quedã litteratura uidacorũ. Qd
illos enĩ &e hoc referamꝰ. Ibi inueniemus quod dictũ est quom
cum de negotiatorib quęreremus. propt̃ actus & opera in¬
uenimus illam dici negotiationem detestandã quam apłs
notauit dicens. Ignorantes enĩ dĩ iustitiam & suã uolentes
constituere. iustitiac dĩ non sunt subiecti. Contra quã idem
ergo: Numquid non operabimur bonum: Operabim̾. sca
ipso in nobis operante. Ipsius enim sumus fignentũ. creati in
tp̃o itu in operib bonis. Quomodo ergo hoc inuenimꝰ contra
negotiatores id est de actu gloriantes. de negotio quod neget

Expanded text:
et litteraturam quomodo intelligamus, ne sic offendamus gramet litteraturam quomodo intelligamus, ne sic offendamus grammaticos, quomodo paulo ante negotiatores: quia et grammaticus potest in arte sua honeste vivere; non pejerare, non mentiri. Quaeramus ergo litteraturam quam non cognovit iste, in cujus ore tota die laus Dei est. Est quaedam litteratura Judaeorum: ad illos enim et hoc referamus; ibi inveniemus quod dictum est. Quomodo cum de negotiatoribus quaereremus, propter actus et opera, invenimus illam dici negotiationem detestandam, quam notavit Apostolus dicens: Ignorantes enim Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Contra quam diciQuomodo ergo? Numquid non operabimur bonum? Operabimur; sed ipso in nobis operante: Ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operibus bonis . Quomodo hoc ergo invenimus contra negotiatores, id est de actu gloriantes, de negotio quod neget
Abbreviated transcription (Latin):
tiationem ur̃am dicentẽ scripturam. Uacate & udete. qm
ego sum dñs. Quid est uacate & uidete qm̃ ego sũ dñs. nisi
ut sciatis quia as̃ qui operatur in uobis. & non de ur̃is operib
ex tollamini. Lon audis uocem dicentis uenite ad me om̃s
qui laboratis &e onerati estis. & ego uos reficiã. tollite iugũ
meum suꝑ uos & discite a me quia mitis sum & humilis cor¬
de. & inuenetis requiem animabus ur̃is. Hacc requies ẽtra
negotiatores praedicatur. hacc requies contra cos qui odert
otium pracdicatur. agendo & iactando se de iurib sius. ut ñ¬
longius requiescant in do. & tanto longiis a gr̃a resiliant.
quantomagis de suis operib extolluntur. Sed est in quibudã
ex emplaribis. qm̃ non cognoni litteraturã. Ubi alii codices
habent negotiationem. ibi alii litteraturim. Quomodo concor.¬
dent muenire difficile est. & tamen interpretum diuersitas
forte sensum ostendit. non errorem inducit. Queramus ergo

Expanded text:
tiationem vestram dicentem Scripturam: Vacate, et videte quoniam tiationem vestram dicentem Scripturam: Vacate, et videte quoniam ego sum Dominus . Quid est, Vacate, et videte quoniam ego sum Dominus; nisi, ut sciatis quia Deus est qui operatur in vobis, et non de vestris operibus extollamini? Non audis vocem dicentis: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam. Toe a me, quia mitis sum et humilis corde; et invenietis requiem animabus vestris ? Haec requies contra negotiatores praedicatur, haec requies contra eos qui oderunt otium praedicatur, agendo et jactando se de operibus suis, ut non requiescant in Deo; et tanto longius a gratia resiliant, quanto magis de suis operibus extolluntur. 19. Sed est in quibusdam exemplaribus, Quoniam non cognovi litteraturam. Ubi alii codices habent, negotiationem; ibi alii, litteraturam: quomodo concordent, invenire difficile est; et tamen interpretum diversitas forte sensum ostendit, non errorem inducit. Quaeramus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ad gr̃am dĩ. Ergo c̃tra illã gr̃am st̃ negotiatores. quã cõm̃dat
hic psalmꝰ. Illã enĩ gr̃am cõm̃dat. ut nemo de sius oꝑib gł et᷑¬
Quomͦ loco qͦdã dicit᷑ medici ñ resuscitabr̃. deserere debent ho¬
mines medicinã.: Sed qͥd ẽ hoc: Sub isto nomine intelligunt᷑
suꝑbi pollicentes salutẽ hominib. cũ dñi sit salꝰ. Quom ergo c̃tra
medicos id ẽ supbos salutis pollicitatores ugilat hoc qͦđ dictũ ẽ
tota die salutẽ tua. sic c̃tra negotiatores id. ẽ qͥ de actu suo &
oꝑib gaudent uigilat qd dictũ ẽ. os meũ annuntiabit uistitiã
tuã id ẽ ñ meã. Qui st̃ negotiatores id ẽ qͥsi de actu suo sibi pla¬
centes: Quiignorantes dĩ iustitiã &e suã uolentes ẽstituere.
iustitiae dĩ non sunt subiecti. Merito & negotiũ dictũ est.
mum negotiationis. id est gloriantes de operib ur̃is otium
non quęrentes nec audientes contra inquietudinem & nego¬

Expanded text:
ad gratiam Dei. Ergo contra illam gratiam sunt negotiatores, quam commendat hic psalmus. Illam enim gratiam commendat, ut nemo de suis opequodam loco dicitur, Medici non resuscitabunt ; deserere debent homines medicinam? Sed quid est hoc? Sub isto nomine intelliguntur superbi, pollicentes salutem hominibus, cum Domini sit salus. Quomodo ergo contra medicos, id est superbos salutis pollicitatores, vigilat hoc quod dictum est, Tota die salutem tuam: sic contra negotiatores, id est, qui de actu suigilat hoc quod dictum est, Os meum enuntiabit justitiam tuam, id est non meam. Qui sunt negotiatores, id est quasi de actu suo sibi placentes? Qui ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Merito et negotium dictum est, omum negotiationis ; id est, gloriantes de operibus vestris, otium non quaerentes, nec audientes contra inquietudinem et nego
Abbreviated transcription (Latin):
ad laudẽ tuã. qͥa o mhnl dece̾t si dãnares om̃s inqͦs. Non enĩ
ñ e̾e̾t magna laus dĩ iustitia ipsa qͣ iniqͥ dãnant᷑: Magna
laus c̾e̾t fecisti hominẽ. dedisti ei liberũ arbitriũ. in paradi¬
so collocasti. p̃ceptũ imposiusti. mortẽ si p̃ceptũ uiolaret
iustissimã denuntiasti. nihil ñ fecisti: Nlemo ẽ qͥ a te amplus
ẽxigat. Pecrauit. factũ ẽ genꝰ humanũ tãquã massa peccatoꝵ
p̃fluens de peccatorib Qđ ergo tu: Simassã iscã iniqͥtatĩ
dãnes. qͥsqua tͥ dicet inusto fecisti: Esses plane ẽtiã sic uistꝰ
& om̃is e̾e̾t ista laus tua. Sed qͥa liberasti & ipsũ peccatorẽ
iustificando impiũ. adiciã suꝑ omnẽ laudẽ tuã. Os meũ ꝑ¬

Expanded text:
ad laudem tuam, quia et nihil deesset, si damnares omnes iniquos. Non enim ad laudem tuam, quia et nihil deesset, si damnares omnes iniquos. Non enim non esset magna laus Dei justitia ipsa qua iniqui damnantur: magna laus esset. Fecisti hominem, dedisti ei liberum arbitrium, in paradiso collocasti, praeceptum imposuisti, mortem, si praeceptum violaret, justissimam denuntiasti; nihil non fecisti, nemo est qui a te amplius exigat. Peccavit; factum est genus humanum tanquam massa peccatorum, profluens de peccatoribus ; quid ergo, tu si massam istam iniquitatis damnes, quisquam tibi dicet: Injuste fecisti? Esses plane etiam sic justus, et omnis esset ista laus tua; sed quia liberasti et ipsum peccatorem justificando impium, adjiciam super omnem laudem tuam. 16.
Abbreviated transcription (Latin):
tutione om̃iũ terũ. in gub̾natione & regimine scł̃oꝵ. in ordine
tẽpoꝵ. in eminentia cęłi. in fecunditate t̾rarũ. in circũfusione
maris. in om̃i p̃pollentia nascentis ubiq creature. in ipas filiis
hominũ. indanda lege. in liberandis suis a captiuitate ȩgipti¬
oꝵ. & cȩteris om̃ib mirabilib suis nondũ erat laudatꝰ in eo
qͦđ suscitauit carnẽ in uitã ȩt̾nã fit ergo ista laus adiecta ꝑ
resurrectionẽ dñi nr̃i iħu xp̃i. ut hic ciꝰ uocẽ intelligamꝰ suꝑ
omnc̃ laudẽ p̃teritã. si hoc ce recte intelligamꝰ. Sed quid tu
peccator forte qͥ timebas comitti animã tuã. qͥ in ipso solo spe¬
rabas ut ab illa captuitate pͥma liberareris qͥ de iustitia tua
ñ p̃sumebas sed de gr̃a illius quã cõm̃dat hic psalmꝰ. qͥd tu:
Adicies aliqͥđ suꝑ omnẽ laudẽ dĩ. Adicio inqͥt. Uide amꝰ qͥdđ

Expanded text:
tutione rerum omnium, in gubernatione et regimine saeculorum, in ordine tutione rerum omnium, in gubernatione et regimine saeculorum, in ordine temporum, in eminentia coeli, in fecunditate terrarum, in circumfusione maris, in omni praepollentia nascentis ubique creaturae, in ipsis filiis hominum, in danda lege, in liberandis suis a captivitate Aegyptiorum, et caeteris omnibus mirabilibus suis: nondum erat laudatus in eo quod suscitavit carintelligamus super omnem laudem praeteritam: sic hoc et recte intelligimus. Quid, tu forte peccator, qui timebas committi animam tuam, qui in ipso solo sperabas, ut a prima illa captivitate liberareris, qui de justitia tua non praesumebas, sed de gratia illius quam sommendat hic psalmus; quid, tu adjicies aliquid super omnem laudem Dei? Adjiciam, inquit. Vid
Abbreviated transcription (Latin):
catũ. Non ergo erat cõmissa anima ciꝰ c̃tra mimicos suos. ln¬
duant᷑ c̃fusione &e uerecundia. qͥ cogitant mͥ mala. Hoc enũ
quȩrt̃ om̃s qͥ me tribulant. mala mnͥ quert̃. Quȩ mala quęrebat
ẽtiã mulier illa qͣndo suggessit. Dic aliqͥđ in dm̃. & morere.
Et illa uxor tobi quę ait uiro suo ubi st̃ iustitis tuę ad hoc di¬
cebat. ut displiceret illi ds̃ qͥ illũ fecerat cęcũ. Et cũ illi displr¬
serit. nemo extorserit ut tͥ displiceat ds̃ in his quę pateris. aut
tu õderis homines ꝑ qͦs pateris. ñ cõmittit᷑ anima tua. securꝰ
dicis qͦđ seqͥt᷑. Ego aut̃ sẽꝑ in te sperabo. & adiciã suꝑ omnẽ
laudẽ tuã. Qđ. ẽ hoc Mouere nos debet adiciã suꝑ omnẽ
laudẽ tuã Perfectiorẽ facturꝰ es laudõ dĩ. Est aliqͥd qͦđ suꝑ¬
adiciat᷑: Si iã om̃is illa laus ẽ. tu qͥd adiccturꝰ es: Laudatꝰ
ẽ ds̃ in om̃b bonis factis suis. in om̃i creatura sua. in om̃i insti¬

Expanded text:
imicos suos. Induantur confusionem et verecundiam, qui cogitant mihi mala. Hoc enim quaerunt omnes qui me tribulant; mala mihi quaerunt. Quae mala quaerebat etiam mulier illa, quando suggessit: Dic aliquid in Deum, et morere . Et illa uxor Tobiae, quae ait marito: Ubi sunt justitiae tuae ? Ad hoc dicebat, ut displiceret illi Deus, qui illum fecerat caecum; et cum illi displserit, nemo extorserit ut tibi displiceat Deus in his quae pateris, aut ut oderis homines per quos pateris, non committitur anima tua; sed securus dicis quod sequitur: Ego autem semper in te sperabo, am super omnem laudem tuam. Perfectiorem facturus es laudem Dei? est aliquid quod superadjiciatur? si jam omnis illa laus est, tu quid adjecturus es? Laudatus est Deus in omnibus bonis factis suis, in omni creatura sua, in omni insti
Abbreviated transcription (Latin):
rib Uere filia noctis. Si bona suscȩpimꝰ de manudm̃i. mala
ñ sustinebimꝰ. Laudabimꝰ in die. deficiemꝰ in nocte: Tota die
id est cũ sua nocte salutẽ tuã. Qm̃ ñ cognoui negotutiones.¬

Expanded text:
ribus. Vere filia noctis! Si bona suscepimus de manu Domini, mala ribus. Vere filia noctis! Si bona suscepimus de manu Domini, mala non sustinebimus ? Laudavimus in die, deficiemus in nocte? Tota die, id est cum sua nocte, salutem tuam. 17. Quoniam non
Abbreviated transcription (Latin):
nis fiat: ne dies scriuat nocti. Ergo tota dic laudẽ dĩ. si &
cantaueris. Benedicã dñm in om̃i tẽpore. sẽꝑ laus eiꝰ inore
meo. Daluis filiis. pecore. familia. om̃i te sua. iob laudabat
dñm. Hoc qͣsi diurno tepore. Pãna uenert̃. orbitas irruit. peri¬
it qͦd seruabat᷑: obiert̃ qͥb scruabat᷑. Hoc qͥsi noct̾no tẽpore.
Uide tam̃ tota dic laudẽ tuã Nũqͥd̃ pꝰ illua diurnũ tẽpus
ubi lȩtabat᷑ qͥa factꝰ ẽ illius qͥsi lucis hoc ẽ posteritatis occas
defecit a laudib dĩ: Nonne dies erat in cordo unde fulgelut᷑
& nax crassior. tenebrę ꝓfundiores. corporis dolor. putredo
uermiũ. nec sic in ipsa putredine defecit alaudib dĩ foris
in nocte. qͥ intꝰ exultabat in die. Nãq uxori ꝑsuadenti blasphe¬
miã & cõmittenti animã ipsius. malesuadenti miserȩ taquã
umbrȩ noct᷑nş locuta es inqͥt tãquã una ex insipnentib nulie¬

Expanded text:
nis fiat, ne dies serviat nocti. Ergo tota die laudem Dei dic; snis fiat, ne dies serviat nocti. Ergo tota die laudem Dei dic; scantaveris, Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo . Salvis filiis, pecore, familia, omni re sua, Job laudabat Deum; hoc quasi diurno tempore: damna venerunt, orbitas irruit, periit quod servabatur, obierunt quibus servabatur; hoc quasi nocturno tempore. Vide tamen tota die laudantem. Numquid post illud diurnum tempus ubi laetabatur, quia factus est illius quasi lucis, hoc est prosperitatis occasus, defecit a laudibus Dei? Nonne dies erat in corde, unde fulgebat,m erat tempus: venit et nox crassior, tenebrae profundiores, corporis dolor, putredo vermium; nec sic in ipsa putredine defecit a laudibus Dei foris in nocte, qui intus exsultabat in die. Namque uxori persuadenti blasphemiam, et committenti animam ipsius, male suadenti miserae tanquam umbrae nocturnae, Locuta es, inquit, tanquam una ex insipientibus mulie
Abbreviated transcription (Latin):
Tu enĩ iustificas impiũ. Os meũ annuntiabit iustitiã tuã.
Tota die salutẽ tua. Qđ ẽ salutẽ tuã : Dñ ẽ salus. Nemo
sibi usurpet qͥa se saluũ facit. dñi ẽ salus. Non se saluũ qͥsquã¬
ꝑ se facit. dñi ẽ salꝰ: uana salꝰ hominis. Tota dic salutẽ tuã.
toto tẽpore. Aliqͥd̃ adũsi ẽ. p̃dica salutẽ tuã. Aliqͥd̃ ꝓspxri
c̃. p̃dica salutẽ dm̃i Ne p̃dices in ꝓsperis. & obinutiscas in adũ¬
sis. Alioqͥn. ñ erit qđ dictũ ẽ tota die. Tota enĩ dies cũ sua
nocte ẽ. Nũqͥd qͥndo dicimꝰ triginta dies uerbi causa transiert̃.
ñ dicimꝰ & noctes. Nonne in ipso numero dierũ includimꝰ &
noctes : In genesi qͥđ dicelutꝰ: Factũ ẽ uespere. & factũ ẽ
mane dies unꝰ. Ergo dies totꝰ cũ sua nocto ẽ. Nox enĩ dic̃i ser¬
uit. ñ dics nocti. Quicqͥd facis in carne mortali. iustitiȩ de¬
bet scruire. Quicqͥdđ facis ex pcepto dĩ. ñ ꝓpt̃ emolum̃ta car¬

Expanded text:
ficas impium . Os meum enuntiabit justitiam tuam; tota die salutem tuam. Quid est, salutem tuam? Domini est salus . Nemo sibi usurpet quia se salvum facit: Domini est salus. Non se salvum per se quisquam facit: Domini est salus, vana salus hominis . Tota die salutem tuam: toto tempore. Aliquid adversi est; praedica salutem Domini: aliquid prosperi est; praedica salutem Domini. Ne praedices in prosperis, et obmutescas in adversis; alioquin non erit quod dictum est, tota die. Tota enim dies cum sua nocte est. Numquid quando dicimus, Triginta dies, verbi causa, transierunt, non dicimus et noctes? nonne et in ipso nomine dierum includimus noctes? In Genesi quid dicebatur? Factum est vespere, et factum est mane dies unus . Ergo dies totus cum sua nocte est; nox enim diei servit, non dies nocti. Quidquid facis in carne mortali, justitiae debet servire; quidquid facis ex praecepto Dei, non propter emolumenta car
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quia littera occidit sp̃s autẽ uiuificat: ñ cognoui ego¬
litteraturã. & introibo in potentiã dñi. Ideo uersus iste
sequens confirmat ꝑficitq sententiã.ita tam̃ figat in cor¬
dibus hominũ. nec aliũ omnino ꝑmittat irrẽpere ulla ex
parte intellectũ. Dñe. memorabor iustitiȩ tuac solius. O so¬
lius. Quid addidit solius tego uos: Sufficeret memorabor
iustitiae tuat. Dolius inquit. Prorsus ibi meã non cogito. Qđ
enĩ habes quod ñ accepisti: Quod si accepisti. quid głaris
quasi ñ acceperis: Iustitia tua sola me liberat. mea sola ñ
sunt nisi peccata. Hon glorier ego de uirib meis. ñ in litte¬
ra remaneã. Rẽprobẽ lit teraturã. id est homines de litte¬
ta głantes. & de suis uirib ꝑuerse tamquã frenetici presu¬
mentes. rẽprobẽ tales: intrẽ in potentiã dñi. ut quando in¬
firmus sũ tunc sim potens. ut tu in me sis potens. qm̃ me¬
morabor iustitiae tue soluis

Expanded text:
tera occidit; spiritus autem vivificat; non cognovi litteraturam, et introibo in potentiam Domini. Ideo versus iste sequens confirmat perficitque sententiam, ita ut eam figat in cordibus hominum, nec alium permittat omnino irrepere ulla ex parte intellectum. Domine, memorabor justitiae tuae solius. O solius! Quid addidit, solius? rogo vos. Sufficeret, memorabor justitiae tuae. Solius, inquit, prorsus: ibi meam non cogito: Quid enim habes quod non accepisti? Si autem et accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? Justitia tua sola me liberat; mea sola non sunt nisi peccata. Non glorier ergo de viribus meis; non in littera remaneam: reprobem litteraturam, id est homines de littera gloriantes, et de suis viribus perverse, tanquam phreneticos, praesumentes; reprobem tales, intrem in potentiam Domini, ut quando infirmus sum, tunc potens sim; ut tu in me sis potens, quoniam memorabor justitiae tuae solius.
Abbreviated transcription (Latin):
rat : Factꝰ ẽ enĩ multis ꝓdigiũ. Et forte ipsa erat senectꝰ
eiꝰ. qͥa ex uetustate ñ incongrue senectꝰ uocat᷑. Et ait apłs.
Uetꝰ homo nr̃ simul crucifixꝰ ẽ cũ illo. Si ibi erat uetꝰ homo
nr̃. senectꝰ ibi erat: qͥa uetꝰ senectꝰ: Tam̃ qͥa uerũ ẽ renouabitꝰ
sict̃ aqͥlȩ uiuentꝰ tua resurręxit ipse dic t̾tia. ꝓmisit resur¬
rectionẽ finito scł̃o. lã p̃cessit caput. m̃bra secutura st̃. Qđ
tunes ne te derelinqͥt. ne abiciat in tẽpꝰ senectutis. cũ defe¬
cerit unrtꝰ tua: Immo tc̃ in te erit uirtꝰ eiꝰ. quando tua

Expanded text:
rat. Factus est enim multis prodigium. Et forte ipsa erat senectus rat. Factus est enim multis prodigium. Et forte ipsa erat senectus ejus; quia ex vetustate non incongrue senectus vocatur, et ait Apostolus: Vetus homo noster simul crucifixus est cum illo . Si ibi erat vetus homo noster, senectus ibi erat; quia vetus, senectus. Tamen quia verum est, Renovabitur sicut aquilae juventus tua , resurrexit ipse die tertio, promisit resurrectionem finito saeculo. Jam praecessit caput; membra secutura sunt. Quid times ne derelinquat te, ne abjiciat in tempus senectutis, cum defecerit virt
Abbreviated transcription (Latin):
mea ne derelinqͥs me. Respondet hic tͥ ds̃. Immo uero defi¬
ciat uirtꝰ tua. ut in te maneat mea: ut dicas cũ apło. Quan¬
do infirmor. tc̃ potens sũ. Noli timere ne ꝓiciaris in infirmi¬
tatẽ in ista senectute. Qđ enĩ: Dñs tuus ñ ẽ infirmatꝰ in
cruce. Nonne ante illũ tãquã ante hominẽ nihil ualentẽ.
captiuatũ & obp̃ssũ caput agitauert̃ fortissimi & tauri pin¬
gues &e dirert̃. si filius dĩ ẽ descendat de cruce. Nũqͥd ille
qͥa infirmꝰ erat desertꝰ ẽ. Qui maluit ñ descendere de cru¬
ce. ne ñ potentiã ostendisse sed insultantib cessisse uideret᷑
Qͥđ te docuit pendens qͥ descendero noluit. nisi patientiã
int̾ insultantes. nisi ut sis fortis in dõ tuo. An forte &e ex
eiꝰ ꝑsona dictũ sit tãquã ꝓdigiũ factꝰ sũ multis &e tu adui¬
tor fortis. ex ꝑsona eiꝰ scđm infirmitatũ ñ scd̾m potestatẽ. sadm
id qͦđ nos in se transfigurauerat. ñ scđm iad qͥđ ipse descende¬

Expanded text:
mea, ne derelinquas me. Respondet hic tibi Deus: Imo vero deficiat virtus tua, ut in te maneat mea; ut dicas cum Apostolo: Quando infirmor, tunc potens sum . Noli timere ne projiciaris in infirmitate, in ista senectute. Quid enim, Dominus tuus non est infirmatus in cruce? nonne ante illum, tanquam ante hominem nihil valentem, captivatum et oppressum, caput agitaverunt fortissimi, et tauri pingues, et dixerunt: Si Filius Dei est, descendat de cruce ? Numquid ille, quia infirmus erat, desertus est; qui maluit non descendere de cruce, ne non potentiam ostendisse, sed insultantibus cessisse videretur? Quid te docuit pendens, qui descendere noluit, nisi patientiam inter insultantes, nisi ut sis fortis in Deo tuo? Forte et ex ejus persona dictum sit, Tanquam prodigium factus sum multis, et tu adjutor fortis: ex persona ejus secundum infirmitatem, non secundum potestatem; secundum id quod nos in se transfiguraverat, non secundum id quod ipse descende
Abbreviated transcription (Latin):
cent᷑. Ergo usq in finẽ scłi erit hiciste homo qͥ clamat
a peccatis suis liberari. & a lege m̃broꝵ repugnante legi
m̃tis. deinde int̾ peccata alioꝵ int̾ qͦs necesss ẽ ut uiuat
usq in finẽ. Sed duo habent genera peccatores istr Alu
st̃ qͥ legẽ accepert̃. alii st̃ qͥ ñ accepert̃. Oñs pagani legẽ
ñ accepert̃. om̃s iudei &e xp̃iani legẽ accepert̃. Ergo gene.¬
tale nom̃ ẽ peccator. ut legis transgressor si accepit legẽ
aut tantũmͦ iniquus sine lege si legẽ ñ accepit. De utrõq
genere logͥt᷑ &e apłs. & dicit. Qui sine lege peccauert̃. sine
lege peribt̃. Et qͥ in lege peccauert̃. ꝑ legẽ iudicabunt᷑.

Expanded text:
centur. Ergo usque in finem saeculi erit hic iste homo, qui clamat centur. Ergo usque in finem saeculi erit hic iste homo, qui clamat a peccatis suis liberari, et a lege membrorum repugnante legi mentis. Deinde inter peccata aliorum, inter quos necesse est ut vivat usque in finem. Sed duo habent genera peccatores isti: alii sunt qui Legem acceperunt, alii sunt qui non acceperunt; omnes Pagani Legem non acceperunt, omnes Judaei et Christiani Legem acceperunt. Ergo genetorum, scilicet aut legis transgressor, si accepit legem: aut tantummodo iniquus sine lege, si legem non accepit. De utroque genere loquitur Apostolus dicens: Qui sine lege peccaverunt, sine lege peribunt: et qui in lege pec
Abbreviated transcription (Latin):
iłim xp̃m dñm nr̃m. intꝰ ẽ hostis iex illa in m̃brisᷤ. St̃ c
foris hostes. ꝓpt̃ qͦs clamas ad illũ cui clamatũ ẽ. Ab
occultis meis munda me dñe. & ab alienis parce seruo tuo
Ergo saluũ me fac cũ dicit᷑. ab egritudine tua dicit᷑ in¬
teriore. id est ab iniqͥtate tua. ab ea qua captiuus es:
ab ea qua ad pͥmũ hominẽ ꝑtines. ut int̾ pͥmos captiuos
clames. Salius aut̃ factꝰ ab iniqͥtate tua uide iã ce de
iniqͥtatib alienis. int̾ qͦs tͥ necesse ẽ uiuere. quousq uita ista
finat᷑. Et qͦusq  Ecce finitꝰ tͥ. Nũqͥd finit᷑ eccłs. nisi in
finc scłi: Iste aut̃ unꝰ honio unitas xp̃i clamat has uoces.
Necesse s̃ ergo ut multi ereuntes de hoc corpore fideles
iã sint in illa reqͥe quã pstat ads̃ sp̃ib fidoliũ. Sed hic sunt
adhuc m̃bra ap̃i. in his qͥ in hac uita degt̾. in his qͥ postea nas¬

Expanded text:
inum nostrum ? Intus est hostis, lex illa in membris; sunt et inum nostrum ? Intus est hostis, lex illa in membris; sunt et foris hostes: quo clamas? Ad illum, cui clamatum est: Ab occultis meis munda me, Domine; et ab alienis parce servo tuo . Ergo, Salvum me fac cum dicitur, ab aegritudine tua dicitur interiore, id est ab iniquitate tua; ab ea qua captivus es, ab ea qua ad primum hominem pertines, ut inter primos captivos clames. Salvus autem factus ab iniquitate tua, vide jam et de iniquitatibus alienis, inter quos tibi necesse est vivere. Et quousque? Ecce finitur tibi: numquid finitur Ecclesiae. nisi in fine saeculi? Iste autem unus homo, unitas Christi, clamat has voces. Necesse est ergo ut multi exeuntes de hoc corpore fideles, jam sint in illa requie quam praestat Deus spiritibus fidelium: sed hic sunt adhuc membra Christi; in his qui in hac vita degunt, in his qui postea nas
Abbreviated transcription (Latin):
sũ firmꝰ. Qm̃ firmam̃tũ meũ & refugiũ meũ es tu. Ut fiã
firmꝰ ex te. sicubi fuero infirmatꝰ in me refugiã ad te. fir
mũ te facit grã ap̃i. & immobilẽ aduers om̃s tẽptationes
inimicr. Sea ibi ẽ & humana fragilitas. ibi ẽ adhuc pͥma cap¬
tiuitas. Ibi ẽ lex & in m̃bris repugnans legim̃tis. & captum
uolens ducere in lege peccati: ad huc corpꝰ qͦđ corrũpit᷑ ag¬
grauat animã. Quantũlibet firmꝰ sis ex gr̃a dĩ. quandiu
adhuc portas t̃ renũ uas in quo thesaurꝰ c̃ dĩ: aliqͥđ etiã de
ipso uasc fictili formidandũ ẽ. Ergo firmim̃tũ meũ estu:
tȩ st̃ & tͣbant me: refugiũ icũ estu. Ad hoc enĩ c̃fitebor
infirmitatẽ meã. ut si timidꝰ tãquã iepꝰ. qͥa spinis plenꝰ tã
iste qͥ de captiuitate iã liberandꝰ ẽ. iste qͥ iã clamat. infelix
ego homo qͥs me liberabit de corpore mortis huiꝰ. gr̃a dĩ ꝑ

Expanded text:
sum firmus. Quoniam firmamentum meum, et refugium meum es tu: ut fiam sum firmus. Quoniam firmamentum meum, et refugium meum es tu: ut fiam firmus ex te, sicubi fuero infirmatus in me, refugiam ad te. Firmum enim te facit gratia Christi, et immobilem adversus omnes tentationes inimici. Sed ibi est et humana fragilitas, ibi est adhuc prima captivitas, ibi est et lex in membris repugnans legi mentis, et captivum volens ducere in lege peccati : adhuc corpus quod corrumpitur, aggravat animam . Quantumlibet firmus sis ex gratia Dei; quamdiu adhuc portas terrenum vas, in quo thesaurus est Dei, aliquid etiam de ipso vase fictili formidandum est . Ergo firmamentum meum es tu, tae sunt, et turbant me, refugium meum tu es. Ad hoc enim confitebor infirmitatem meam, ut sim timidus tanquam lepus, quia spinis plenus taniste qui de captivitate jam liberandus est; iste qui jam clamat: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpor
Abbreviated transcription (Latin):
Ccor ipso as factꝰ ẽ locꝰ refugitui. qͥ primo erat metꝰ fu¬
ge tuę. In locũ munitũ inqͥt esto mͥ. ut saluũ me facias.
Non ero saluus. nisi in te. Hisi tu fueris reqͥes mea. sana¬
tiñ poterit egritudo mea Leua me a t̾ra. in te iaccã ut
surgã in locũ munitũ. Qđ munitius. cũ ad illũ locũ c̃fũ¬
geris: Dic mͥ. Quos adũsarios formidabis: Quis insidi¬
abit᷑. & ꝑueniet ad te : Hescio qͥs dicit᷑ de montis uertice
clamasse cũ imperator transiret. Hon de te loquor res¬
perisse ille dicit᷑ ae dixisse. nec ego de te. Contẽpserat im¬
peratorẽ cũ insignib armis. exercitu. potestate. Unde.De
loco munito. Si securꝰ ille in alta t̾ra. quomͦ tu in eo a quo
saluus ee ñ potero. Elge certe homo si inueneris munitio¬
rẽ. Non ẽ ergo quo fugiat᷑ ab illo. nisi ad illũ. Si uis eua¬
dere iratũ. fuge ad placatũ. Qm̃ firmam̃tũ meũ & refu¬
giũ ieũ es tu firmam̃tũ meũ qͥd est: Per te sũ firmꝰ. ex te

Expanded text:
metus fugae tuae. In locum munitum, inquit, mihi esto, ut salvum facias me. Non ero salvus nisi in te: nisi tu fueris requies mea, sanari non poterit aegritudo mea. Leva me a terra; in te jaceam, ut surgam in locum munitum. Quid munitius? Cum ad illum locum confugeris, dic mihi quos adversarios formidabis? quis insidiabitur, et perveniet ad te? Nescio quis dicitur de montis vertice clamasse, cum imperator transiret, Non de te loquor: respexisse ille dicitur et dixisse, Nec ego de te. Contempserat imperatorem cum insignibus armis, et exercitu potente. Unde? De loco munito. Si securus ille in alta terra; quomodo tu in eo a quo salvus esse non potero. Elige certe, homo, si inveneris, munitiorem. Non est ergo quo fugiatur ab illo, nisi ad illum. Si vis evadere iratum, fuge ad placatum. Quoniam firmamentum meum, et refugium meum es tu. Firmamentum meum, quid est? Per te sum firmus, et ex te
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt ego iustũ me dix. Qđ ergo dicis: Peccator sũ. sed ñ tanta
cõmisi ut ista dignꝰ sĩ pati. Non ergo dicis dõ iustussũ & tu es
iniustꝰ. sed dicis iniustꝰ sũ. & tu es iustior. Cox cõmissa ẽ anima
tua. ecce iã bellũ gerit anima tua. Qũs. Contra quẽ. Anima
tua c̃tra dm̃. Quȩ facta ẽ c̃tra cũ a qͦ facta ẽ: uel qͥa es quȩ c̃tra¬

Expanded text:
inquit, ego justum me dixi. Quid ergo dicis? Peccator sum, sed non tanta inquit, ego justum me dixi. Quid ergo dicis? Peccator sum, sed non tanta commisi ut ista dignus essem pati. Non ergo dicis Deo, Justus sum, et tu es injustus; sed dicis, Injustus sum, sed tu es injustior. Ecce commissa est anima tua, ecce jam bellum gerit anima tua. Quae? contra quem? Anima tua, contra Deum; quae facta est, contra eum a q
Abbreviated transcription (Latin):
rectis corde. Quando rectꝰ es uis audire. Quando in cobono q̃d
facis dĩ tͥ placet : in eo aut̃ malo qͦd pateris ds̃ dͥ ñ displicet
Uidete qͥđ dixerĩ fr̃s. & cauti estote ẽtra cõmittentes animas
uras. Om̃s enĩ qͥ uob̾cũ agt̃ ut in mȩrorib & tribulationib fati¬
gemini. id agt̃ ut in eo qͦd patimini ds̃ uob̾ displiceat. & exeat
ex ore ur̃o. Qđ ẽ hoc: Qđ enĩ feci: lã ergo tu nibil malefe¬
cisti. & tu iustꝰ es. ille inuistꝰ. Peccator inqͥs sũ fateor. iustũ me
ñ dico. Ded qͥd peccator. Nũqͥđ tantũ qͣntũ ille cuibene ẽ. qͣn¬
tũ gauis: Ego scio mala ipsiuis. ego scio imqͥtates ipsius. Aqͥb
ego etsi peccator longe absũ. & tam̃ uidco cũ florẽre om̃ib bo¬
nis. & ego tanta patior. Non ergo ideo dico. ds̃ qͥđ tͥ feci qͥa ni¬
hil om̃imno malefeci. sed qͥa ñ tantũ feci ut ista dignꝰ sĩ pati: Ite¬
rũ tu iustꝰ. ille iniustꝰ. Cuigila miser. cõmissa ẽ anima tua. Non

Expanded text:
Israel, bonus rectis corde ? quando rectus es? vis audire? Quando in eo bono quod facis, Deus tibi placet; in eo autem malo quod pateris, Deus tibi non displicet. Videte quid dixerim, fratres, et cauti estote contra committentes animas vestras. Omnes enim qui vobiscum agunt, ut in moeroribus et tribulationibus fatigemini, id agunt, ut in eo quod patimini Deus vobis displiceat, et exeat ex ore vestro: Quid est hoc? quid enim feci? Jam ergo tu nihil mali fecisti, et tu justus es, ille injustus? Peccator sum, inquis, fateor; justum me non dico. Sed quid, peccator? numquid tantum quantum ille cui bene est? quantum Gaius Seius? Ego scio mala ipsius, ego scio iniquitates ipsius, a quibus ego, etsi peccator, longe absum; et tamen video eum florere omnibus bonis, et ego tanta patior! Non ergo ideo dico: Deus quid tibi feci, quia nihil omnino mali feci; sed quia non tantum feci, ut ista dignus sim pati. Iterum tu justus es, ille injustus? Evigila miser; commissa est anima tua. Non,
Abbreviated transcription (Latin):
fices mali dm̃ ñ tuñtes uel ꝓ lucro uel ꝓ timore dãni aut
egestatis m̃tiunt᷑. ꝑuurant : ñ ẽ c̾tinua laus dĩ in eis. Quom
ergo reuocas a negotiatione. An ut si agricola & adũsus
dm tonantẽ mͣmurẽ. ut grandinẽ timens sortilegũ c̃sulã.
ut qͥrã qͥd faciã c̃tra cęlũ. ut optẽ pauperib famẽ qͦ possim
uendere qđ seruaui: Ad hoc me adducis: Sed ñ ea faciunt
agricole bom inqͥs. nec illa negotiatores boni. Qđ enĩ: Iã &
filios habere malũ ẽ. qͥa qͥndo eis caput dolet malȩ & infideleꝰ
matres ligaturas sacrilegas & incantationes qͦrt: Ista ho¬
minũ ñ rerũ peccita st̃. Porest mͥ hoc dicere negotiator. Quere
ergo ep̃e quẽadmodũ intelligas negotiationcꝰ qͥs legisti in psal¬
terio. ne forte tu ñ intelligas. & me a negotiatione ꝓhibcas.
Mone ergo quẽadmodũ uuã. Si bene. bene mͥ erit. Unũ tam̃

Expanded text:
fices mali Deum non timentes, vel pro lucro, vel pro timore damni aut fices mali Deum non timentes, vel pro lucro, vel pro timore damni aut egestatis mentiuntur, perjurant; non est continua Dei laus in eis. Quomodo ergo revocas a negotiatione? An ut agricola sim, et adversus Deum tonantem murmurem, ut grandinem timens sortilegum consulam, ut quaeram quid faciam contra coelum; ut optem pauperibus famem, quo possim vendere quod servavi? ad hoc me adducis? Sed non ea faciunt, inquis, agricolae boni. Nec illa negotiatores boni. Quid enim, etiam et filios habere malum est, quia quando eis caput dolet, malae et infideles matres ligaturas sacrilegas et incantationes quaerunt? Ista hominum, non rerum peccata sunt. Potest mihi hoc dicere negotiator. Quaere ergo, Episcope, quemadmodum intelligas negotiationes quas legisti in Psalterio; ne forte tu non intelligas, et me a negotiatione prohibeas. Mone ergo quemadmodum vivam: si bene, bene mihi erit; unum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
si uellẽ ñ possẽ age̾re sine isto uitio: Hon enĩ meã culꝑã auc¬
ł or ad negotiũ transfero. scd si mñtior. ego m̃tior. ñ negotiũ
Possẽ enĩ dicere. Tanto emi. tanto sed uendã. Si placet. eme
Non enĩ istã ueritatẽ audiens ẽptor repelleret᷑. & ñ potius om̃
accurrerent: qͥa plus fidẽ quã mercedẽ diligerent. Hoc ergo
me transigo. Quo enĩ uocas. qͥndo hinc reuocas: forte ad artẽ
aliquã. ł ro sutor. calciam̃ta faciens hominib Et enĩ m̃daces
et ipsi ñ st̃: Pcriuiri & ipsi ñ st̃: Nonne locatis ab alio calcia¬
m̃tis cũ acceperint ab alio p̃tiũ dimittunt qđ faciebant. &
suscipiunt alteri facere. & fallunt eũ cui ꝓmiserant cito se
facturos: Nonne sȩpe dicunt hodie facio. hodie impleo: Dem¬
de in ipsa sutura tantas fraudes ñ faciunt: Facuint ista. &
dicunt ista. Sed ipsi mali ft̃. ñ ars quã ꝓfitent᷑. Om̃s ergo arti¬

Expanded text:
si vellem, possem agere sine isto vitio. Non ergo meam culpam acsi vellem, possem agere sine isto vitio. Non ergo meam culpam actor ad negotium transfero: sed si mentior, ego mentior, non negotium. Possem enim dicere: Tanto emi, sed tanto vendam; si placet, eme. Non enim istam veritatem audiens emptor repelleretur, et non potius omnes accurrerent; quia plus fidem quam mercem diligerent. Hoc ergo,me transigo. Quo enim vocas, quando hinc revocas? Forte ad artem aliquam? Ero sutor; calceamenta faciam hominibus. Mendaces enim et ipsi non sunt? perjuri et ipsi non sunt? Nonne locatis ab alio calceamentis, cum acceperint ab alio pretium, dimittunt quod faciebant, et suscipiunt alteri facere, et fallunt eum cui promiserant cito se facturos? nonne saepe dicunt: Hodie facio, hodie impleo? Deinde in ipsa sutura tantas fraudes non faciunt? Faciunt ista, et dicunt ista; sed ipsi mali sunt, non ars quam profitentur. Omnes ergo arti
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ st̃ istȩ negotiationes : Audiant negotiatores. & mutent
uitã. Et si fuert. ñ sint ñ cognoscant. qͥd fuert obliuiscant᷑.
Postremo ñ apꝓbent. ñ laudent. imꝑpbent. dãnent mutent᷑ si
peccatũ c̃ negotiatio. Hinc eiũ auiditate nescio qͥ adqͥrenos
O negotiator qͣndo dãnũ pass fueris blasphemabis. & ñ erit
in te qͦd dictũ ẽ tota die laudẽ tuã. Quando aut̃ ꝓmptꝰ re¬
rũ qͥs uendis ñ solũ m̃tiris uerũ ẽtiã falsũ uiras qͣmͦ in ore tuo
tota die laus dĩ. qͣndo si xp̃ianꝰ es ẽtiã ex ore tuo blasphomatꝰ
gotient᷑. Sed ait mͥ negotiator. Cece ego affe̾ro qͥdem ex longinqͥ
merces ad ea loca in qͥb: ñ st̃ ea quȩ attulcro unde uiuã. tãquã mer¬
cedẽ laboris mei peto. ut carius uendã quã emero. Unde enĩ ui¬
uã cũ scriptũ sit dignꝰ ẽ operarius mercede sua: DSed agit᷑ de m̃¬
dacio. de ꝑuirio. Hoc uitiũ meũ c̃. ñ negotiationis. Neq enĩ ñ

Expanded text:
s, et mutent vitam; et si fuerunt, non sint; non cognoscant quod fuerunt, obliviscantur: postremo, non approbent, non laudent; improbent, damnent, mutentur, si peccatum est negotiatio. Hinc enim aviditate nescio qua acquirendi, o negotiator, quando damnum passus fueris, blasphemabis; et non erit in te quod dictum est: Tota die laudem tuam. Quando autem pro pretiis rerum quas vendis, non solum mentiris, verum etiam falsum juras; quomodo in ore tuo tota die laus Dei? quando si christianus es, etiam ex ore tuo blasphematurgotientur. Sed ait mihi negotiator: Ecce ego affero quidem ex longinquo merces ad ea loca in quibus non sunt ea quae attulero, unde vivam, tanquam mercedem laboris mei peto, ut carius vendam quam emerim. Unde enim vivam, cum scriptum sit: Dignus est operarius mercede sua ? Sed agitur de mendacio, de perjurio. Hoc vitium meum est, non negotiationis: neque enim non,
Abbreviated transcription (Latin):
Sed in uetere nr̃o uar nr̃a erat. qͥa simul crucifixꝰ ẽ uetꝰ homo
nr̃ cũ illo. Et de ipso uetere nr̃o corpꝰ acceperat. qͥa maria de adĩ
erat Ergo qͦđ illi putauert̃. hoc de crucȩ dixit. Quare me dereli¬
in bis uerbis agnoscamꝰ. qͥa & ille tales uoces ex ꝑsona nr̃a habuit
ñ ex potentia & maiestate sua. sed ex eo qͦdđ factꝰ ẽ ꝓpt̃ nos non

Expanded text:
Sed in vetere nostro vox nostra erat, quia simul crucifixus erat vetus homo noster cum illo; et de ipso vetere nostro corpus acceperat, quia Maria de Adam erat. Ergo quod illi putaverunt, hoc de cruce dixit: Quare me dereliin his verbis agnoscamus: quia et ille tales voces ex persona nostra habuit, non ex potentia et majestate sua; sed ex eo quod factus est propter nos, non
Abbreviated transcription (Latin):
disccrẽ sperare. Auuentute autẽ mea cepiinte sperare.
ex qͦ me aduersus diabolũ armasti. ut in ꝓcinctu exercitꝰ
tu armatꝰ fide tua. spe. Karitate cȩterisq donis tuis c̃fli¬
gerẽ adũsꝰ inuisibiles inimicos. audirõq ab apło. Non ẽ¬

Expanded text:
discerem sperare. A juventute autem mea coepi in te sperare; discerem sperare. A juventute autem mea coepi in te sperare; ex quo me adversus diabolum armasti, ut in procinctu exercitus tui armatus fide tua, charitate, spe, caeterisque donis tuis confligerem adversus invisibiles inimicos tuos, audiremque ab Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
de manu legẽ p̃tereuntis & iniqͥ. Quia ñ ẽ in me ut pa
seqͥt᷑. Dñe spes mea a uiuentute mea. Ideo patientia mea.
qͥa spes mea. An potius spes mea ideo qͥa patientia mea:
Tribulatio ait apłs patientiã operat᷑. patientia ꝓbationẽ
ꝓbatio uero spẽ : spes aut̃ ñ c̾fundit. Merito in te speraui
dñe. ñ c̃fundar in ęt̾nũ: dñe spes mea aiuiuentute mea.
Qiuuentute tua dĩ spes tua. ñnc &e a pucritia tua ce
ab infantia tua. Plane inqͥt. Nã uide qͦđ seqͥt᷑. ne hoc
putares ita me dirisse spes mea a uiuentute mea. quasi n¬
hil ꝓfuerit ds̃ infantiȩ uel pueritiȩ meę: audi qͦđ seqͥtur
In te c̃firmatꝰ sũ ex utero. Audi adhuc. De uentre matris
mes̨ tu es ꝓtector m̃s. Quare ergo a uiuentute mea. nisi
ex qͦ in te sperare cepi. Ante enĩ ñ in te sperabã quãuis
tu fueris ꝓtector m̃s. qͥ me saluũ ꝑdixisti ad tẽpꝰ quo in te

Expanded text:
de manu Legem praetereuntis et iniqui? Quia non est in me ut patde manu Legem praetereuntis et iniqui? Quia non est in me ut patsequitur: Domine, spes mea a juventute mea. Ideo patientia mea, quia spes mea: an potius ideo spes mea, quia patientia mea? Tribulatio, ait Apostolus, patientiam operatur, patientia probationem, probatio autem spem, spes vero non confundit . Merito in te speravi, Domine; non confundar in aeternum. Domine, spes mea a juventute mea. A juventute tua, Deus spes tua? Nonne et a pueritia tua, et ab infantia tua? Plane, inquit. Nam vide quid sequitur, ne hoc putares ita me dixisse, Spes mea a juventute mea, quasi nihil profuerit Deus infantiae vel pueritiae meae; audi quod sequitur: In te confirmatus sum ex utero. Audi adhuc: De ventre matris meae tu es protector meus. Quare ergo, a juventute mea, nisi ex quo in te coepi sperare? Ante enim non in te sperabam; quamvis tu fueris protector meus, qui me salvum perduxisti ad tempus quo in te
Abbreviated transcription (Latin):
Ds̃ ms̃ erue me de manu peccatoris. Cuiꝰ peccatoris. De
manu c̃tra legẽ p̃tercuntis & iniqͥ. Est qͥdem &e iniquus
legẽ p̃teriens. Non enĩ ñ inĩquiis qͥ legẽ p̃terit. sed om̃is
legẽ p̃teriens iniquus ẽ. Non om̃is mniquuis legẽ p̃terit.
Ubi enĩ ñ ẽ lex ait apłs. nec p̃uaricatio. Qui ergo legẽ
ñ accepert̃. iniqͥ dici posst̃: p̃uaricatores ñ posst̃. Iudicant᷑
utrĩq scđ̾m merita sua. sed ego qͥ de captuutate uolo libe.¬
tari ꝑ gr̃am tuã clamo ad te: libera me de manu peccato¬
ris. Quid ẽ de manu ciꝰ. De potestate eiꝰ. Nec cũ sęuit
adducat ad c̃sensionẽ. nec cũ insidiat᷑ ꝑsuadeat iniqͥtatem.
De maniu p̃tereuntis legem & iniqͥ. Responde illi. Quid
te quęris liberari de manu legẽ p̃tereuntis & iniqͥ Nloli
c̃sentire. sed si seuit: patiens esto. tolera. Sed qͥs te tolerat
si deserat ille. qͥ fit locꝰ munitꝰ. Quare ergo dico libera me

Expanded text:
peccatoris. Cujus peccatoris? De manu Legem praetereuntis et iniqui. Est quidem et iniquus Legem praeteriens, non enim non iniquus qui Legem praeterit: sed omnis Legem praeteriens iniquus est, non omnis iniquus Legem praeterit. Ubi enim non est Lex, ait Apostolus, nec praevaricatio . Qui ergo Legem non acceperunt, iniqui dici possunt, praevaricatores non possunt. Judicantur utrique secundum merita sua. Sed ego qui de captivitate volo liberari per gratiam tuam, clamo ad te: Libera me de manu peccatoris. Quid est, de manu ejus? De potestate ejus; ne cum saevit, adducat ad consensionem; ne cum insidiatur, persuadeat iniquitatem. De manu Legem praetereuntis et iniqui. Responde illi: Quid te quaeris liberari de manu Legem praetereuntis et iniqui? Noli consentire; sed si saevit, patiens esto, tolera. Sed quis tolerat, si deserat ille qui fit locus munitus? Quare ergo dico: Libera me
Abbreviated transcription (Latin):
tc̃ in his in qͥb nc̃ erubescitis: Quid ergo fiet ne c̃fun
ñ c̃fundent᷑. Confusi estis in adã: fecedite ab adã. Accedi
st̃ subiecti. Ergo in tua iustitia. ñ in mea. Quia meã qͥd p̃¬
cessit. Iniqͥtas. Et cũ ero iustꝰ. tua iustitia erit. qͥa iustitia
mͥ abs te data iustꝰ ero. Et sic erit mea. ut tua sit. id est
abs te mͥ data. In cũ enĩ credo qͥ iustificat impuĩ. ut depu¬
tetͥ fides mea ad iustitiã. Erit ergo & sic iustitia mea. ñ¬

Expanded text:
tis in his, in quibus nunc erubescitis . Quid ergo fiet, ne confuvestri non erubescent . Confusi estis in Adam: recedite ab Adam, acceditsunt subjecti . Ergo in tua justitia, non in mea. Quia mea quid? Praecessit iniquitas. Et cum ero justus, tua justitia erit: quia justitia mihi abs te data justus ero; et sic erit mea, ut tua sit, id est abs te mihi data. In eum enim credo qui justificat impium, ut deputetur fides mea ad justitiam . Erit ergo
Abbreviated transcription (Latin):
patꝰ & potestates & rectores mundi tencbrarũ harũ. adũs
sp̃ualia neqͥtis. Ergo iuuenis ẽ qͥ pugnat ẽtra ista. Sed
quãius uiuenis sit: cadet. nisi ille sit spes eiꝰ cui clamant.
Dñe spes mea a iuuentute mea in te decantatio mea sẽꝑ.
Nũqͥđ ex qͦ in te sperare cȩpi usq nõ. Sed sẽꝑ. Quid est

Expanded text:
 potestates, et rectores mundi tenebrarum harum, adversus spiritualia nequitiae . Ergo juvenis est qui pugnat contra ista; sed quamvis juvenis sit, cadit, nisi ille sit spes ejus cui clamat: Domine, spes mea a juventute mea. 8. In te cantatio mea semper. Numquid ex quo in te spera