comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
audio cogito. Cũ ad michi narratur
nõ ipãs uoces loqñtis dico ne quisqͣm
putet m illam me exisse t̾nitatẽq̃ fo¬
us in sẜibilib et in sribus agitur. s
eas cogito corꝑni spẽs que narrans u̾b̾
sonisq significat quas utiq nons re¬
mĩscens. s audiens cogito. S⁊ si dili¬
gentius conside̾mus. nec tunc excedit᷑
meorie modus. Neq .n. ul̾ intellig̾e pos¬
sem narrantẽ. si ea que duit. et contex¬
ta tũc pͥmũ audirẽ. non tam̃ gn̾aliter
singula meminissẽ. Qui .n. inͥ narrat
u̾bi grã aliquẽ montẽ silua exuturũ ⁊
oleis incluti ei narrat que memineñ
spẽs et montiũ et siluaꝵ et oleaꝵ que si
oblitus eẽm. Qd̃ diceret oĩo nescirem ⁊
ideo narracõem illam cogitare nõ pos¬
sem. Ita fit ut omĩs qui corpalia cogi¬
tat. siue ip̃e aliquid confingat. siue au¬
diat aut legat. uel pretenta narrantẽ
uł futura p̃nunciantẽ ad incõriã suã

Expanded text:
audio, cogito, cum aliquid mihi narratur. audio, cogito, cum aliquid mihi narratur. Non ipsas voces loquentis dico, ne quisquam putet in illam me exisse trinitatem, quae foris in sensibilibus et in sensibus agitur: sed eas cogito corporum species, quas narrans verbis sonisque significat; quas utique non reminiscens, sed audiens cogito. Sed si dilgentius consideremus, nec tunc exceditur memoriae modus. Neque enim vel intelligere possem narrantem, si ea quae dicit, et si contexta tunc primum audirem, non tamen generaliter singula meminissem. Qui enim mihi narrat, verbi gratia, aliquem montem silva exutum, et oleis indutum, ei narrat qui meminerim species et montium et silvarum et olearum; quas si oblitus essem, quid diceret omnino nescirem, et ideo narrationem illam cogitare non possem. Ita fit ut omnis qui corporalia cogitat, sive ipse aliquid confingat, sive audiat, aut legat vel praeterita narrantem, vel futura praenuntiantem, ad memoriam suam
Abbreviated transcription (Latin):
nũ qnͣtum uidi. uł maiorẽ tamẽ ꝓ uo¬
luntate cogito. uł miõrem eciã memii
ut uidi. Cogito autẽ sicut uolo currẽ¬
tem et ubi uolo stantem unde uolo. ⁊
quo uolo uenientẽ. Quadrũ eciam
solem uiridem nũꝙ̃ uderim. Et id̾o nõ
sibiles sunt errat quidem aĩmus cũ
eas opmatur eo modo foris ẽẽ quõ in¬
tus cogitat uł cum iam int̾ierũt foris
et adhuc in memor̃ retinẽtur. uł cum¬
iam aliter eciam cum memm̾imus nõ
recordandi side sed cogitandi uarie ͭ ͤ
for̾ntur. ꝙͣ quã sepissiẽ credamus eciã
uera narrantibus que ipĩ sensibus ꝑce¬
ꝑunt. que cum in ipõ auditu qñ narrã¬
tur cogitamus. non uidetur admeoriã
retorq̃ri acies ut fiant uisiones cogitã¬
cium. Neq .n.ea nobis recordantibus
s alio narrante cogitamus. Itaq illa
trinitas non hic uidet᷑ explerique fit
cum spẽs in memoria latẽs et uisio re¬
cordantis tercia uoluntate copulant᷑
Non .n. qd̃ latebat in memor̃ mea. sedq

Expanded text:
uantum vidi, vel majorem tamen pro voluntate cogito, vel minorem: et ita memini, ut vidi; cogito, autem sicut volo currentem, et ubi volo stantem, unde volo et quo volo venientem. Quadrum etiam solem viridem nunquam viderim, et ideo nec es atque sensibiles sunt, errat quidem animus, cum eas opinatur eo modo foris esse, quomodo intus cogitat, vel cum jam interierunt foris, et adhuc in memoria retinentur, vel cum aliter etiam, quod meminimus, non recordandi fide, sed cogitandi varietate formatur. 14. Quanquam saepissime credamus etiam vera narrantibus, quae ipsi sensibus perceperunt. Quae cum in ipso auditu quando narrantur cogitamus, non videtur ad memoriam retorqueri acies, ut fiant visiones cogitantium: neque enim ea nobis recordantibus, sed alio narrante cogitamus: atque illa trinitas non hic videtur expleri, quae fit cum species in memoria latens et visio recordantis tertia voluntate copulantur. Non enim quod latebat in memoria mea, sed quod
Abbreviated transcription (Latin):
meõria tenet et aliud qd̾ inde incogita¬
cõnerecordantis exp̾mit᷑. ꝙͣuis cum
fit utriusq copulacõ unũ idemq uidest¬
tur. quia menĩsse nõ possumus corꝑi
spẽs nisi tot quot sensimus et qͣntas sẽ¬
simus et sicut sensimus. Ex corpis .n.
u eas in memoriã combibit aũmus
uisiones tamen ille cogitanciũ. ex hus
quide rebus ques ut̃ in memoria. s tñ
mnũabiliter atq oĩno infinite multi¬
plicantur atq uariantur. unũ quip¬
pe solẽ menii quia sicuti est unũ iu¬
di. Si uolu̾o autem duos cogito uel
tres uł quotqͦt uolo. S ex eadẽ meõrĩ
qua unũ menũ formatur acies mul¬
tos cogitantes et tr̃i menũ qͣntũ me
mini uidi. Si .ii. maiorẽ uł mĩorem

Expanded text:
memoria tenet, et aliud quod inde in cogitamemoria tenet, et aliud quod inde in cogitatione recordantis exprimitur, quamvis cum fit utriusque copulatio, unum idemque videatur: quia meminisse non possumus corporum species, nisi tot quot sensimus, et quantas sensimus, et sicut sensimus: ex corporis enim u eas in memoriam combibit animus: visiones tamen illae cogitantium ex iis quidem rebus quae sunt in memoria, sed tamen innumerabiliter atque omnino infinite multiplicantur atque variantur. Unum quippe solem memini, quia sicuti est, unum vidi: si voluero autem, duos cogito, vel tres, vel quotquot volo; sed ex eadem memoria qua unum memini formatur acies multos cogitantis. Et tantum memini, quantum vidi. Si enim majorem vel minorem
Abbreviated transcription (Latin):
Ot igitur huuismi gen̾is t̾nitates
quot recordacões quia nll̾a est eaz
ubi non hec tria sint. Illd̃ qd in ieõria re¬
conditum est. eciam anteꝙͣ cogitetur. et
illd̃ qd̃ fit incogr̾acõe cũ cernit᷑ et uolũ¬
tas utrũq coniungẽs et ex utroq acter¬
cia seipã unũ aliquid complens. Anpo¬
cius ita cogscitur una queda in hoc ge¬
nere trinitatis. ut unũ aliq̃d gen̾aliter
sionem animi talia recordantis acqz co¬
gitantis. quoꝵ duoꝵ copulacõi tertia
conungit ᷑ copulatrix uolũtas ut sit
om̃ia que meõria tenet uno aspcõ intue¬
ri. alternant uicissim cedẽdo ac succeden¬
do tunitates cogitacõum. atq ita fit ista
innũabilit̾ numosissiã tunitas ut tñ ĩ¬
sinita si numus in meõria recõditarũ
rer non excedatur. Ex quo emmcepit
certus ac det̾iatus ꝓfecto num̾us foret
ꝙͣuis innum̾abilis. Dicimus .n. ĩnu¬
merabilia non solum infinita. s etiã
que ita finita sũt ut facultatẽ nume¬

Expanded text:
ot igitur hujus generis trinitates, quot recordationes, quia nulla est earum ubi non haec tria sint; illud quod in memoria reconditum est etiam antequam cogitetur, et illud quod fit in cogitatione cum cernitur, et voluntas utrumque conjungens, et ex utroque ac tertia se ipsa unum aliquid complens. An potius ita cognoscitur una quaedam in hoc genere trinitas, ut unum aliquid generaliter sionem animi talia recordantis atque cogitantis, quorum duorum copulationi tertia conjungitur copulatrix voluntas, ut sit omnia quae memoria tenet, uno aspectu contueri, alternant vicissim cedendo ac succedendo trinitates cogitationum, atque ita fit ista innumerabiliter numerosissima trinitas: nec tamen infinita, si numerus in memoria reconditarum rerum non excedatur. Ex quo enim coepit certus ac determinatus profecto numerus foret, quamvis innumerabilis. Dicimus enim innumerabilia, non solum infinita, sed etiam quae ita finita sunt, ut facultatem nume
Abbreviated transcription (Latin):
me scas u̾itate discern̾e. ut nec malos
senes pła erptos ⁊ ob hoc q̃i doctiores
a deo ꝓbi adosescẽtes sibi añcelle existi¬
mẽt nec medicos nͨ nautas nͨ agrico¬
las qͦs pͣue uolũtatis et ĩiqͥs moribus
Q illi de nalitudinibꝰ illi de tẽpesta¬
tib. illi de arbustoꝵ frugũq gen̾ibꝰ
diuinare uideãt᷑.Q u̾o nõ solũ q̃dã
demones futa p̾dicũt.u̾m ⁊̃ quedã¬

Expanded text:
mae lucis ueritate discernere, ut nec malos senes plura expertos et ob hoc quasi doctiores ideo probi adulescentes sibi antecellere existiment nec medicos nec nautas nec agricolas,, quos prauae uoluntatis et iniquis moribus quod illi de ualitudinibus, illi de tempestatibus, illi de arbustorum fructuumque generibus diuinare uideantur. Quod uero non solum quaedam daemones futura praedicunt, ue
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑. Nos aũt adu̾sus eoꝵ oꝓpbriu
et suꝑbas irrisiones fortissimos red
scitis uidiciũ pp̾łs m̃s ĩ quoꝵ corde
sex mea ẽ. Oꝓpbria hp̃im nosite me¬
tũe et decractõe eoꝵ ne supemini. nͨ
qͦs nos sꝑuũt magni dux̾itis. Sic̃
eĩ uestimẽtũ ita ꝑ̃ tempus absum̃¬
tur. et sicut lana a tinea comedẽtur.
ad nos ꝯtradictões eoꝵ peruen̾int
quãtum dñs adiuuat Rndebimus.

Expanded text:
untur. nos autem aduersus eorum obprobria et superbas inrisiones fortisscitis judicium, populus meus, in quorum corde lex mea, opprobria hominum nolite metuere, et detractatione eorum ne superemini, nec quod uos spernant, magni duxeritis. sicut enim uestimentum ita per tempus absumentur et sicut lana a tinea comedentur, ad nos contradictiones eorum peruenerint, quantum dominus adiuuat, respondebimus.
Abbreviated transcription (Latin):
fieri.ĩmo ideo ꝓrsus iã nõ fieri ꝙ oĩ¬
potẽti nũc displicẽt. u̾nitũ placuisse
cũ fierẽt. Nos eĩ nescire uñ nũc pla¬
cuerĩt nũc aũt nñ displiceãt dñ tñ
certũ sit nec nõ fieri potuisse nͥ pla¬
cuissẽt oĩpotẽti. Nec nũc cessasse nͥ
displicinssẽt oĩpotẽti.Ad ħ ego. Cur
gͦ inꝙͣ et nũc tasia csancło fuĩt que
fiũt q̃ pontificalibꝰ ꝯscͥpta sũt libris.
Ca qͥppe tũc recte fiebãt ea tũc deo pla¬
cẽ demr̃abãt eo ip̃o qd ab oĩpotẽte
ac iusto fieri siebãt᷑. Si qͥd aũt nũc
ꝓhicorm̃ sacrifitõꝵ sit occulte atq illi¬
ate nõ ẽ illi põtificali sacͥfitõꝵ gm̾̃ cõ¬
fit tp̃re cũ hec oĩa illicita ip̃is põtifica
fieri si nch hor malefc̃oꝵ ꝯtẽpint q̃¬

Expanded text:
fieri, imo ideo prorsus jam non fieri, quod omnipotenti nunc displicent; verumtamen placuisse cum fierent: nos enim nescire unde tunc placuerint, nunc autem unde displiceant; dum tamen certum sit, nec unc cessasse, nisi displicuissent omnipotenti.. ad hoc ego, cur ergo, inquam, et nunc talia clanculo fiunt, quae fiunt, quae pontificalibus conscripta sunt libris; ea quippe tunc recte fiebant, ea tunc deo placere demonstrabantur eo ipso, quod ab omnipotente ac iusto fieri sinebantur; si quid autem nunc prohibitorum sacrificiorum fit occulte atque inlicite, non est illi pontificali sacrificiorum generi confit tempore, cum haec omnia inlicita ipsisfieri, si nihil horum malefactorum contemnit q
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑioribꝰ cossignti abstrahũt ⁊ alie¬
nãt᷑ a socis sis ut de reby qͥho dña
bãtur quibꝰ q colebãt᷑ fiat uolũtas
dei qui h tãto añ ꝑ om̃s gẽtes futur
ẽẽ p̾dix̾it ⁊ ut ꝑ suos fideles fieret
impeccarit. Cur aũt ħ nõ sin̾et᷑ demõ
p̃dicare cũ sibi iã p̾nosc̾et ĩmin̾e cũ ħ
p̾dictõ et ꝓpħis actestaret᷑ quibo st̃

Expanded text:
superioribus colligati abstrahuntur et aliesuperioribus colligati abstrahuntur et alienantur a locis suis, ut de rebus quibus domina bantur quibusque colebantur, fiat voluntas Dei, qui hoc tanto ante per omnes gentes futurum esse praedixit, et ut per suos fideles fieret imperavit. Cur autem hoc non sineretur daemon praedicere, cum sibi jam praenosceret imminere? cum haec praedictio et P
Abbreviated transcription (Latin):
tur tãꝙͣ si asiꝙͥ egro extͥnsecꝰ accidat qͦ
moriat᷑ quẽ medicꝰ ĩns salutis p̾cedẽ¬
tibus signis inctur᷑ ẽẽ ꝓmiẜat aut
si aeris qualitate p̾usa diu flatur̃
issũ uẽtũ nautaꝵ asiqͥ p̾dixissẽt. cui
dñs xp̃s cũ discipulis nanigãs ut
qͥesce̾t imꝑauit et fcã ẽ tnͣ quillitas
magna. uel si agricosa illo ãnno fruc
t̾re et nũos seminũ cassẽs quo tñ
anno eã ul mipinsa celi ĩtẽpies are¬
faciat ul aliqͣ iussio potẽtõris eradi¬
monũ ꝑtinẽcia que minoribꝰ ⁊ usita¬
tõribꝰ cõis fut᷑a p̾indẽt᷑. eadẽ maiori¬
bus et occultõribꝰ cõĩs ĩpedita mutã¬
tur.fassũt ãt ⁊ studio fallẽdi⁊ ĩuida
uosũtate qua hõmi errores setãtur.
S ne apud cultores suos pondus
auͣctis amittãt. id agũt ut ĩt̾pretibꝰ
sins signoꝵq suoꝵ ꝯiectoribꝰ ailpa
cribuat᷑ qñ uł decepti fuerĩt uł mẽ¬
suã ꝯͣi diuinitatẽ recedẽs ul fugiẽs

Expanded text:
 extrinsecus accidat, quo moriatur, quem medicus veris salutis praecedentibus signis victurum esse promiserat; aut si aeris qualitate praevisa, diu flaturum illum ventum nautarum aliquis praedixisset, cui Dominus Christus cum discipulis navigans ut quiesceret imperavit, et facta est tranquillitas magna ; vel si agriterrae et numeros seminum callens, quo tamen anno eam vel improvisa coeli intemperies arefaciat, vel aliqua jussio potentioris eradimonum pertinentia, quae minoribus et usitatioribus causis futura praeuidentur, eadem maioribus et occultioribus causis inpedita mutantur. fallunt autem etiam studio fallendi et inuida uoluntate, qua hominum errore laetantur. sed ne apud cultores suos pondus auctoritatis amittant, id agunt, ut interpretibus suis signorumque suorum coniectoribus culpa tribuatur, quando uel decepsuam quasi divinitatem recedens vel fugiens
Abbreviated transcription (Latin):
Q cur nõ fieret cũ ⁊ ista nõ sit opina¬
tio s actestatõ ĩntatis.Illud eĩ qd so¬
ferre conabũtur aliqd deos suos per
uates suos ꝯtra dm̃ isrl ausos finsse
p̾dic̃e aut dic̾e. De quo deo doctissim
eor auctores qr illa oĩa seg̾e ac nosse
dm̃ negare potuer̃t: Porro ãt deus
iste qm̃ ulłs eoꝵ negare ausus est.
ueꝵ deũ qͥ ⁊ si negaret. nõ solũ sbia¬

Expanded text:
 cur non fieret, cum et ista non sit oppugnatio, sed attestatio veritatis? Illud enim quod sote confictum, proferre conabuntur, aliquid deos suos per vates suos contra Deum Israel ausos praedicere fuisse aut dicere. De quo Deo doctissimi eorum auctores, qui omnia illa legere ac nosse Deum negare potuerunt. Porro autem Deus iste, quem nullus eorum negare ausus est verum Deum, qui et si negaret, non solum subja
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Aꝑta pocestate p̾cepit. Aperta
intate cõꝑlenit. uñ qͥs usq a deo de¬
sipiat qͥ nõ eũ ꝑoꝰ colendũ elignt ⁊
quẽ coli nõ ꝓhibẽt quos ⁊ cosebãt.
Quẽ ꝓculdubio cũ cosere cepit ilsos

Expanded text:
dixit, aperta potestate praecepit, aperta veritate complevit. Unde quis usque adeo desipiat, qui non potius eum colendum eligat, quem coli non prohibent quos et colebat? Quem procul dubio cum colere
Abbreviated transcription (Latin):
iorẽ noticiã famãq u̾itatis. Cum de
et fallũt. Et fallũt᷑ quidẽ qr cũ suas
ꝑturbet. uelut si aliꝙͥ disponãt quil
hp̃ies quibꝰ potestatibꝰ subdici quod
nõ ꝓhicõs suos p̃põitos arbitrẽt᷑ id¬

Expanded text:
iorem notitiam famamque ueritatis, cum de et fallunt. falluntur quidem, quia, cum suas perturbet. uelut si aliquid disponant quilibet homines quibusque potestatibus subditi, quod non prohibituros suos praepositos arbitrent
Abbreviated transcription (Latin):
q scudẽdo ĩ sin cõꝑatõe dei nos nocẽt
cũ quidã illoꝵ sint artib̾ potẽtõres
quidã istoꝵ moribꝰ mesiores. Quã¬
to maiora et mirabiliora ꝓ subti¬
lissimi corporis ħ ẽ aerii facultate
ac facilitate demones possint cũ tũ
sint p̃utate uolũtatis maxĩe q sr̃¬
Sie fastu et ĩuidẽcie malicia sp̃s in¬
mũdi atq pu̾si. Qͣntũ ãt ualeat ae
mlta uisibilia ĩ insibilit̾ molienda
monẽda mutãda atq u̾sanda lõgũẽ
m̃c demrãre. Et puto qd uł mediocͥt
ꝯsiderãti facise occurrat. Que cũ ita
sint: pͥmũ sciẽdũ ẽ qm̃ de diuinatõe

Expanded text:
atione diuinos uocent, cum quidam illorum sint artibus potentiores, quidam istorum moribus meliores. quanto maiora et mirabiliora pro subtilissimi corporis, hoc est aerii facultate ac facilitate daemones possint, cum tamen sint prauitate uoluntatis maximeque superbiae fastu et inuidentiae malitia spiritus inmundi atque peruersi! quantum autem ualeat aerualent, ad multa uisibilia inuisibiliter molienda, mouenda, mutanda atque uersanda longum est nunc demonstrare et puto quod uel mediocriter consideranti facile occurrat. Quae cum ita sint, primum sciendum est, quoniam de diuinatione
Abbreviated transcription (Latin):
flos deos dicit et ne cosãtur uehemẽ¬
tissie p̾cipit cur nõ ħ ⁊̃ ip̃i cõꝑtũ pre¬
dic̃e sinerẽt᷑ ut ĩde clariꝯ aꝑperet eos
haña us mĩme credidisse uel suns
cultoribꝰ enũciare tenuisse. In fine

Expanded text:
falsos deos dicit et. ne colantur, uehementissime praecipit, cur non hoc etiam ipsi completum praedicere sinerentur, unde clarius adpareret eos haec antea uel minime credidisse uel suis cultoribus enuntiare timuisse, in fine
Abbreviated transcription (Latin):
eat. iuno aũt ab istis potestas çieria
p̾dicat᷑ Que apud uirgiliũ sic soꝯuit᷑.
Nũc manet ĩ sontẽ gͣins exitꝰ. Auc
ego ĩn uana feror. Que ut pociꝰ formi¬
dinẽ flam daret qui ĩ mesiꝯ tua po¬
tes orsa reftãs. Aut gͦ ista sibi que ꝑ
noluerũt et hinc ĩtelligẽdũ ẽ qͣses
sint aut cũ ea uẽt᷑a certissiẽ scirent
ideo ꝑ sua tẽpsa tacuer̃t. Nec iã tũc
ĩciperẽt ab hõibꝰ ĩtelligẽtibꝰ deseri

Expanded text:
stas aeria praedicatur, quae apud Virgilium sic loquitur: nunc manet insontem grauis exitus, aut ego ueri uana feror. quod ut o potius formidine falsa ludar et in Melius tua, qui potes, orsa reflectas! — aut ergo ista sibi, quae per noluerunt — et hinc intellegendum est quales sint — aut, cum ea uentura certissime scirent, ideo per sua templa tacuerunt, ne iam tunc inciperent ab hominibus intellegentibus deseri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdiçẽdo q̃rere uiderẽt᷑ qͥd paganis
Rnderi oport̾et. Cũ gͦ de diumat̃one
demonũ q̃reret᷑ et affirmaret᷑ predi¬
xisse. Nescio ꝙͣ eu̾sionẽ tẽpli serapis
dũ si istã eũsionẽ tẽpli silacris sus
ĩmin̾e demones et scire et p̾dice̾ po¬
tuerũt sic̃ alia młta qͣncũ eis nosse
fieri nõ ꝑmittẽt. Si masa et ĩ iusta
ẽẽnt. Rndi nõ ideo ħ uid̾i usta de¬
bere. Qui ea fieri ꝑmittit oĩpotẽtissi¬
mͦ ⁊ iust̾ ds̃. Nã et asia msta mani¬
festissiẽ ĩuista fieri sic̃ homncidia
adustia furta rapinas et cet̾a hiͦ q̃
ea fieri certa nidicii sin rõe ꝑmit¬
tit. Nõ utiq ĩpime s ad eoꝵ dãpna¬
tõem a quibꝰ fuĩt q̃ displicẽt isto.

Expanded text:
dicendo quaerere viderentur quid Paganis responderi oporteret. Cum ergo de divinatione daemonum quaereretur, et affirmaretur praedixisse nescio quem, eversionem templi Serapis, dum si istam eversionem templi et simulacri sui imminere daemones, et scire et praedicere potuerunt, sicut alia multa, quantum eis nosse fieri non permitteret, si mala et injusta essent: respondi, non ideo haec videri justa debere, quod ea fieri permittit omnipotentissimus deus; nam et alia multa manifestissime iniuste fieri, sicut homicidia, adulteria, furta, rapinas et cetera huius ea fieri certa iudicii sui ratione permittit non utique inpune, sed ad eorum damnationem, a quibus fiunt quae displicent iust
Abbreviated transcription (Latin):
ris nat᷑a sortita ẽ.nõ solũ insta futa
p̾dicũt demones.u̾m ⁊̃ msta mira
et quibꝰ diuinos honores deferant
arbitrãt᷑ ĩstigãte maxĩo incio curio¬
sitacis ꝓpt̾ amorẽ felicitatis fle acq
t̾rene excellẽcie tp̃ral. Qui ãt se ab hi

Expanded text:
ris natura sortita est, non solum multa futura praedicunt daemones, uerum etiam multa mira et quibus diuinos honores deferant, arbitrantur instigante maxime uitio curiositatis propter amorem felicitatis falsae atque terrenae excellentiae t
Abbreviated transcription (Latin):
quẽadmodũ isse ĩ corporis hũam ues
ꝑturbata uł modificata tẽꝑie seu bo¬
nas seu malas fut᷑as p̾indet ualitu¬
dines. Sic demõ ĩ aeris affectõe atq
ordinatõe sibi nota nob ignota futãs
p̾uidet tẽpestates. Aliqñ et hp̃mi dis¬
posicões nõ solũ uoces ꝓlatas ueꝵ ⁊
aĩo expͥmũt ĩ corpore tota facisitate
ciãt aliis uidelic mira qui ista dis¬
posita nõ nouer̃t. Sic̃ eĩ aꝑꝑet ꝯcita¬
cior aĩ mocꝰ ĩ uustu ut ab hõibꝰ quoq
aliꝙͥ forĩsecꝰ agnoscat᷑ qd ĩtͥnsecꝰ agit᷑.¬

Expanded text:
quemadmodum ille in corporis humani uel perturbata uel modificata temperie seu bonas seu malas futuras praeuidet ualitudines, sic daemon in aeris affectione atque ordinatione sibi nota, nobis ignota futuras praeuidet tempestates\'? aliquando et hominum dispositiones non solum uoce prolatas, uerum animo exprimuntur in corpore, tota facilitate untiant, aliis videlicet mira, qui ista disposita non noverunt. Sicut enim apparet concitatior animi motus in vultu, ut ab hominibus quoque aliquid forinsec
Abbreviated transcription (Latin):
masa ea puçari nõ oportẽ. Ad hec qͦq
r̾ndi. Nũc gͦ ei displicẽt cũ tẽpla et
silacra eũtũt᷑ et ilsa gẽciũ sacrificia
si fc̃a fuerĩt pumiũt᷑. Sic̃ eĩ dr̃ nõ ea
fieri potisse nͥ deo ꝑlacuisset ⁊ ideo
bona purãda qm̃ usto placẽt ita di¬
mri nͥ deo disꝑlicerẽt. Ac ꝑ ħ si tunc
ideo recte fiebãt qr nisto deo plaç̾e
huic ostẽ debãtur qd ab ilso sinebãt.
Ideo nũc iniq fĩt qr deo displicere
uł iubet us ꝑmittit eũti. Cõtra ħ dc̃m
ẽ ĩiusta quid̾ ẽẽ nũc ista nõ tñ masa

Expanded text:
oportere: ad hoc quoque respondi: Nunc ergo ei displicent, cum templa et simulacra evertuntur, et illa Gentium sacrificia, si facta fuerint, puniuntur. Sicut enim dicitur non ea fieri potuisse, nisi Deo placuissent, et ideo bona putanda, quoniam justo placent; ita dinisi deo displicerent; ac per hoc si tunc ideo recte fiebant, quia iusto deo placere hinc ostendebantur, quod ab illo fieri sinebantur, ideo nunc inique fiunt, quia deo displicere uel iubet uel permittit euerti. Contra hoc dictum est iniusta quidem esse nunc ista, non tamen mala,
Abbreviated transcription (Latin):
artibꝰ possint ut ea qͥ ħ nesciũt. nͨ
artifices ꝙͣ ista opifices maxime¬
q mechanici mirãda fecerũt. Non
ideo meliores sũt bonis ⁊ scã pietate
p̃ditis sp̃ibꝰ. Que ideo cõmemoram
ut qui ħ siie ꝑincacia et sine uana
resistẽdi aĩositate ꝯsid̾at sił cogitet
si de subiacẽte crassiori mat̾ia ul sin
qͥsq corporis us t̾re ⁊ aq̃ sapidũ atq
signoꝵ metalloꝵq uarioꝵ tãta qͥdã¬

Expanded text:
possint, ut ea qui haec nesciunt nec artifices, quam multa opifices maximeque mechanici miranda fecerunt? Num ideo meliores sunt bonis et sancta pietate praeditis hominibus? quae ideo commemoraui, ut qui haec sine peruicacia et sine uana resistendi animositate considerat, simul cogitet, si de subiacenti crassiore materia uel sui quisque corporis uel terrae et aquae, lapidum atque lignorum metallorumque uariorum ta
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽnt ilso nõ sinẽce qͥ oĩa pot̾ ⁊ qͥ tasia
ip̃am resigionẽ qua ds cosit̾ fierẽt
si male fierẽt: hic ego si ꝓptea in ꝙͣ
masa nõ sũt qr deo plaçere hinc pro¬
bãt᷑ qr ea fieri sinit om̃ps. Qũo erit
bonũ nõ ẽ qd eu̾tũt᷑ que deo placẽt¬

Expanded text:
ia potest, et qui talia ipsam religionem qua Deus colitur fierent, si male fierent. Hic ego: Si propterea, inquam, mala non sunt, quia Deo placere hinc probantur, quod ea fieri sinit omnipotens; quomodo erit bonum non est quod evertuntur quae Deo
Abbreviated transcription (Latin):
tẽtibus uis dĩna declata ẽ. Quis arbu¬
cuta ẽ quodã mͦ cũ dubitante hũaitate
carnib gignẽdis atq formãdis cõis est
t̾rena mat̾ies. Et quis ea facit nisi qui
dixit ut hec t̾ra ꝓduc̾et et ieodẽ u̾bo suo
que creauit regit atq agit. S cũ eand̾e
mat̾iem ex uirga moysi in carnẽ ẜpẽtis
ꝓxime ac uelocit᷑ uertit miracłm fuit rei
quid̾ mutabił. S tñ musitata mutacõ
uis

Expanded text:
tentibus vis divina declarata est . Quis arbutentibus vis divina declarata est . Quis arbucuta est quodam modo cum dubitante humanitate carnibus gignendis atque formandis communis est terrena materies, et quis ea facit nisi qui dixit, ut haec terra produceret, et in eodem uerbo suo quae creauit regit atque agit? sed cum eandem materiam ex uirga Moysi in carnem serpentis proxime ac uelociter uertit, miraculum fuit rei quidem mutabilis, sed tamen inusitata mutatio. uis
Abbreviated transcription (Latin):
.n. dĩna totam spĩtalem coͣrlẽq ad¬
mĩstrante creaturã om̃i ãnoꝵ c̾us
diebus aduccantur aque maris et eff̾ũ¬
dunt᷑ suꝑ faciẽ tre. S cũ ħ orante scõ
helya fcm̃ est quia precesserat tã cõtinua
et tamlonga serenitas ut famedefice¬
rent honies nec ea horͣ qua ille ẜuus d̾i
orauit aer ip̃e aliqua huĩda facie mox
future pluiie sig̃ pretulerat. Cõsecatis
tantis et tam uelociter ymbribus appa¬
ruit uis dĩna quibus illd̾dabat᷑ dispẽ¬
sabaturq miraculũ. Itaq d̾s oꝑat᷑ sol¬
lẽpnna fulgura atq toitrua. s qr ĩ mõ¬
te syna inusitato mõ fiebãt. uocesq ille
nõ strepitu cõfuso edebant᷑. S eis q̃dã
sigͣ dari certissimis iudicus apꝑpebant
miracula erant. Quis attrahit huorẽ
ꝑ radicẽ iutis ad botrũ et unĩ facit nͣ d̾s
qui et hoiẽ plantante et rigante mẽmẽ¬
tum dat. S cũ ad nutũ dei aqua ĩ uinũ
ĩusitata cełitate conu̾sa ẽ eciã stultis fa¬

Expanded text:
 divina totam spiritualem corporalemque administrante creaturam, omnium annorum certis diebus advocantur aquae maris, et effunduntur super faciem terrae. Sed cum hoc orante sancto Elia factum est, quia praecesserat tam continua et tam longa serenitas, ut deficerent fame homines, nec ea hora qua ille Dei servus oravit, aer ipse aliqua humida facie mox futurae pluviae signa praetulerat, consecutis tantis et tam velociter imbribus apparuit vis divina, quibus illud dabatur dispensabaturque miraculum . Ita Deus operatur solemnia fulgura atque tonitrua: sed quia in monte Sina inusitato modo fiebant, vocesque illae non strepitu confuso edebantur, sed eis quaedam signa dari certissimis indiciis apparebat, miracula erant . Quis attrahit humorem per radicem vitis ad botrum, et vinum facit, nisi Deus, qui et homine plantante et rigante incrementum dat ? Sed cum ad nutum Domini aqua in vinum inusitata celeritate conversa est, etiam stultis fa
Abbreviated transcription (Latin):
genus amat et sentit amitti posse nisi
impẽsa cura teneant᷑ ꝑdit securitatei
Tantoqr se ipãm minus cogitat quan¬
tomagis secura est qd̃ se non possit amit¬
tere. Ita cum aliud sit non se nosse. aliud
non se cogitare neq .n. multaꝵ doctͥnaꝵ
peritũ ignorare gramaticã dicimus cũ
eam nõ cogitat quia demedicine arte tẽ
cogitat. Cum ergo aliid sit nõ se nosse
aliud non se cogitare. tanta uis ẽ amoris
utea que cum amore dui cogitau̾it. eisq
cure glutino inheẜit. Attrahat secũ eciã
cum ad se cogitandam quodã mͦ redit
Et quia illa corꝑa sunt que foris ꝑ ll̾us
dã familiaritate implicita est nec secũ
potest introrsus tamꝙͣ in regionẽ incor¬
ꝑce nature ipã corꝑa inferre ymagiẽs
eoꝵ conuoluit et rapit fc̃as in semetipã
de semetĩpa. Dat .n. eis formandis qͥddã
sb̃e sue. Seruat autẽ aliꝙ̃ quo libe despi¬
ciat talium ymaginũ uidicũ. Et hos est

Expanded text:
genus amat et sentit amitti posse, nisi genus amat et sentit amitti posse, nisi impensa cura teneatur, perdit securitatem, tantoque se ipsam minus cogitat, quanto magis secura est quod se non possit amittere. Ita cum aliud sit non se nosse, aliud non se cogitare neque enim multarum doctrinarum peritum, ignorare grammaticam dicimus, cum eam non cogitat, quia de medicinae arte tunc cogitat: cum ergo aliud sit non se nosse, aliud non se cogitare, tanta vis est amoris, ut ea quae cum amore diu cogitaverit, eisque curae glutino inhaeserit, attrahat secum etiam cum ad se cogitandam quodam modo redit. Et quia illa corpora sunt, quae foris per sensus dam familiaritate implicata est, nec secum potest introrsum tanquam in regionem incorporeae naturae ipsa corpora inferre, imagines eorum convolvit, et rapit factas in semetipsa de semetipsa. Dat enim eis formandis quiddam substantiae suae: servat autem aliquid quo libere de specie talium imaginum judicet, et hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
ergo preceptum ẽ. ut se ipã .C.u. sy¬
cognoscat. Credo ut se cogitet et scd̃ na¬
turam suam uiuat. idest ut scd̾m suam
naturũ se appetat ordinari. sub eo scilicet
cui sb̃denda est supra en quibus pp̃onẽ¬
da est sb̃ illo a quo regi debet. supra ea q̃
rege̾ debet. Multa enuim ꝑ cupiditatẽ p̃¬
uam tumꝙͣ sui sit oblita sic agit. uidet
enim quedam intũ secus pultͣ in p̃stãci¬
ore natura que deus ẽ et cũ instare debe¬
at ut eis fruatur. uolens ea sibi tribu̾e
et nõ ex illo simulis illius. s ex se ipã eẽ
qd̃ ille est auertitur ab eo moueturq
et labitur ĩminus et minus. qd̾ putatͤ
amplius et amplius. quia nec ipã sibi
nec ei quitꝙͣ sufficit ab illo recedẽti. qui
solus sufficit. Ideoq ꝑ egestatẽ ac difsicł¬
tatem fit miis intẽta in acciones suas
et inquietas delectacões quas ꝑeas colli¬
git. atq ita cupiditate acquirẽdi notici¬
as ex hus que foris sũt quoꝵ cognitũ

Expanded text:
ergo ei praeceptum est, ut se ipsam cognoscat? Credo, ut se ipsam cogitet, et secundum naturam suam vivat, id est, ut secundum naturam suam ordinari appetat, sub eo scilicet cui subdenda est, supra ea quibus praeponenda est; sub illo a quo regi debet, supra ea quae regere debet. Multa enim per cupiditatem pravam, tanquam sui sit oblita, sic agit. Videt enim quaedam intrinsecus pulchra, in praestantiore natura quae Deus est: et cum stare debeat ut eis fruatur, volens ea sibi tribuere, et non ex illo similis illius, sed ex se ipsa esse quod ille est, avertitur ab eo, moveturque et labitur in minus et minus, quod putat amplius et amplius; quia nec ipsa sibi, nec ei quidquam sufficit recedenti ab illo qui solus sufficit: ideoque per egestatem ac difficultatem fit nimis intenta in actiones suas et inquietas delectationes quas per eas colligit; atque ita cupiditate acquirendi notitias ex iis quae foris sunt, quorum cognitum
Abbreviated transcription (Latin):
nõie ip̃am corruptõem carnis ⁊ san¬
utiq ĩ regno isso nõ erit. ubi caro ĩ¬
corruptibil erit. ꝙͣuis et alit̾ possit
ĩtessigi ut carnẽ ⁊ sanguiẽ oꝑa car¬
nis ⁊ sãgiñs dixisse accipiamꝰ apłm
et eos regnũ dei nõ possessuros qui
ꝑseu̾ant᷑ ista dilexert: hic liber sic
ĩciꝑit. Corona uictorie.

Expanded text:
omine ipsam corruptionem carnis et sanutique in regno illo non erit, ubi caro incorruptibilis erit. Quamvis et aliter possit intelligi, ut carnem et sanguinem opera carnis et sanguinis dixisse accipiamus Apostolum, et eos regnum Dei non possessuros, qui perseveranter ista dilexerint. Hic liber sic incipit: Corona victoriae.
Abbreviated transcription (Latin):
Iber de agone xp̃iano fri¬
bus ĩ esoqo satino ĩ erudi¬
tis hũisi ẜmone ꝯscͥptꝰ est
fidei regulã ꝯtinẽs ⁊ p̾cep¬
taunendi ĩ quo illud qd positũ est.
nͦ eos audiamꝰ qͥ carnis resurrectõe
futurã negãt ⁊ cõmemorãt qd ait

Expanded text:
iber de Agone Christiano fratribus in eloquio latino ineruditis humili sermone conscriptus est, fidei regulam continens, et praecepta vivendi. In quo illud quod positum est, Nec eos audiamus, qui carnis resurrectionem f
Abbreviated transcription (Latin):
Quare honoramꝰ eos caritate nõ ẜuitu¬
te ñ eis tẽpla ꝯstitumiꝰ. Nolũt enĩ se
sic honorari a nob qr nos ip̃os cũ bom
suꝰ tẽpla sui dei ẽẽ nouerũt.siecte
itaq scrib̃ hõiem ab angło ꝓhicũnec¬

Expanded text:
Quare honoramus eos charitate, non servitute. Nec eis templa construimus: nolunt enim se sic honorari a nobis; quia nos ipsos cum boni sumus, templa summi Dei esse noverunt. Recte itaque scribitur, hominem ab angelo
Abbreviated transcription (Latin):
oĩs aderit. Nũc eĩ asia sex ĩmẽbris
meis repugnat segi mẽtis mee. S
sibabit nos de corpore mortis huiꝰ grã¬
na ꝑte ꝯcordamꝰ cũ adu̾sario dũ cũ illo
sumꝰ ĩ una et tota sanitas et nlła ĩ digẽ¬
cia et nlla fatigatõ aderit corpori. quia
corruptibile hoc tp̃re atq ordĩe suo quo
resurrectõ carnis fut᷑a ẽ ĩduet᷑ in cor¬
ruptõe. Nõ miꝵ aũt si ħ dabit᷑ hiis qͥ
ĩ cognitõem solã ĩntatẽ amãt et ĩ ac

Expanded text:
omnis aderit; nunc enim alia lex in membris meis repugnat legi mentis meae, sed liberabit nos de corpore mortis hujus grana parte concordamus cum adversario, dum cum illo sumus in via: et tota sanitas, et nulla indigentia, et nulla fatigatio aderit corpori; quia corruptibile hoc, tempore atque ordine suo quo resurrectio carnis futura est, induetur incorruptione . Non mirum autem, si hoc dabitur iis qui in cognitione solam veritatem amant
Abbreviated transcription (Latin):
cosere nõ debemꝰ. Nõ sit nob religio
cultꝯ homũ mortuoꝵ qr si pie uixe¬
rũt nõ sic habẽtur ut tales querãt
tes: honorãdi eĩ sũc ꝓpt̾ imitatõnem
nõ adorãdi ꝓpt̃ resigionẽ. Si ãt mase
urxerũt ubicũq sinc nõ sũt colendi.

Expanded text:
colere non debemus. Non sit nobis religio cultus hominum mortuorum: quia si pie vixerunt, non sic habentur ut tales quaeranttes. Honorandi ergo sunt propter imitationem, non adorandi propter religionem. Si autem male vixerunt, ubicumque sint no
Abbreviated transcription (Latin):
ad ista ꝑducũt. Qui eĩ mag̾ amant
ire ꝙͣ redire aut ꝑuẽire ĩ songĩquio¬
ra mittẽdi sũt. qm̃ caro sũt et sp̃s ã¬
bulãs et nõ reũtẽs. Qui u̾o bñ utit᷑
uł ip̃is qͥnq sẽsibꝰ corporis ad credẽ

Expanded text:
ad ista perducunt. Qui enim magis amant ire quam redire aut pervenire, in longinquiora mittendi sunt; quoniam caro sunt, et spiritus ambulans et non revertens. 106. Qui vero bene utitur vel ipsis quinque sensib
Abbreviated transcription (Latin):
tus t̾raꝵ et aqͣr qr iste purior et suci¬
diorẽ. Aer ⁊ caliginosus quẽ tñ cosẽ
nõ debemꝰ. Nõ sit nob ⁊ resigio puri¬
oris aeris et seremoris cstꝰ qr luce
absẽte ĩumbrat᷑ et pͣior ilso ẽ fulgor

Expanded text:
tus et aquarum; quia istis purior et lucidior est aer, etiam caliginosus, quem tamen colere non debemus. Non sit nobis religio etiam purioris aeris et serenioris cultus: quia luce absente inumbratur; et purior illo est fulgor
Abbreviated transcription (Latin):
care et bibe̾ cõcũbe̾ dormire et ĩcogita¬
tõe sua nich aliud ꝙͣ fãtasmata que de
tasi uita colligũt ãplexari et ex eor fassa
suꝑstitõis uł ĩpietatis regłas figere
quibꝰ decipiũtur et quibꝰ ĩberẽt ⁊̃ si ab
illecebris carnis se abstin̾e conẽt᷑ quia
nõ bñ utũt᷑ calẽto sibi cõmisso .i. mẽ
tis acie qua uidẽtur om̃s qui docti ant
urbãi aut faceci nõiant excelsere. S
hñt eã ĩ sudario ligatã aut ĩt̾ra obru¬
tã .i. de ligatis et suꝑflins rebn aut t̾¬
renis cupidicatibꝰ ĩuolutã ⁊ opp̾ssã

Expanded text:
bibere, concumbere, dormire, et in cogitatione sua nihil aliud quam phantasmata, quae de tali vita colligunt, amplexari; et ex eorum fallacia, superstitionis vel impietatis regulas figere, quibus decipiuntur, et quibus inhaerent, etiam si ab illecebris carnis se abstinere conentur. Quia non bene utuntur talento sibi commisso, id est mentis acie, qua videntur omnes, qui docti aut urbani aut faceti nominantur, excellere. Sed habent eam in sudario ligatam, aut in terra obrutam, id est delicatis et superfluis rebus, aut terrenis cupiditatibus involutam et oppressa
Abbreviated transcription (Latin):
Omissis gͥ et repudiatis nugis thea¬
tricis et poeticis diuinaꝵ scͥpturarũ
ꝯsideratõe et tractatõe pascamꝰ ãnnu
atq potemꝰ uane curiositatis fame ac
siti fessũ et estuãtẽ et ĩ ambꝯ fartas¬
matis tãꝙͣ pictis epulis frustra refi¬
ci saciariq cupiẽtẽ: hoc u̾e siberasiet
ĩgenuo sudo sasubrit̾ erudiam̃. Si nos
miracła spectacłoꝵ et pulcritudo dele¬
tat illã desidemꝰ indẽ sapĩam q̃ ꝑten

Expanded text:
Omissis igitur et repudiatis nugis theatricis et poeticis, divinarum Scripturarum consideratione et tractatione pascamus animum atque potemus vanae curiositatis fame ac siti fessum et aestuantem, et inanibus phantasmatibus, tanquam pictis epulis, frustra refici satiarique cupientem: hoc vere liberali, et ingenuo ludo salubriter erudiamur. Si nos miracula spectaculorum, et pulchritudo delectant, illam desideremus videre Sapien
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃rasibꝰ ad et̾ua reg̾ssio et ex uita ue¬
t̾is hois ĩ nouũ hõĩem reformato. Qͥ
ẽ aũt uñ hõ cõmemorari non possit
ad uͥtutes capesçendas qñ de ip̃is in¬
ciis pot̾. Qͥd eĩ appetit curiositas in¬

Expanded text:
et ex vita veteris hominis in novum hominem reformatio. Quid est autem unde homo commemorari non possit ad virtutes capessendas, quando de ipsis vitiis potest? Quid enim appetit curiositas ni
Abbreviated transcription (Latin):
ei mẽbra sua arma ñqͥtatis ⁊̃ iusti ap¬
pelsari meruer̃t et ħ aditorio grẽ dei.
uer qr seꝑe in seuissimis et aliqñ in¬
cautis obrepit ꝑcc̃m ⁊ iusti fuerũt et
sine pcc̃o nõ fuerũt: Postremo si ĩ abel
iusto caritas dei qua una u̾e istꝯ ẽ
quicũq iusto ẽ.Ad huc erat quo poss
et debẽt augĩ qͥcꝙͥ minꝰ erat ee uicio
erat et cui nõ minꝰ sit donec ad ilsã
eiꝯ fortitudinẽ uemiat᷑ ubi tota hõis¬

Expanded text:
i membra sua arma iniquitatis, etiam justi appellari meruerunt; et hoc, adjutorio gratiae Dei. Verum quia saepe in levissimis et aliquando incautis obrepit peccatum; et justi fuerunt, et sine peccato non fuerunt. Postremo si in Abel justo charitas Dei, qua una vere justus est quicumque justus est, adhuc erat quo posset et deberet augeri, quidquid minus erat, ex vitio erat. Et cui non minus sit, donec ad illam ejus fortitudinem veniatur, ubi tota homi
Abbreviated transcription (Latin):
Hec dicẽs paꝵ attẽdit ꝗd paulo ante
ip̃e dre̾at. Iam exorta insticudĩe gen̾is
hũani curbe nũositate potuisse scrip¬
curã dissilate oĩm pcc̃a ꝯter̾e: hoc eĩ si
ta nccͣa sector ĩstruẽdus. Nã cũ ip̃os tũc
hõies l adhuc paucos quot ul qͥ fu̾int.
i. adã et eua quot filios et filias ꝓcrea¬
uerĩt et q̃ issis nõia ĩposu̾it script᷑a
cõmemorare uosunit.uñ nõ ułłi paꝵ cõ¬
memorãtes ꝙͣ młta scͥptã tacite p̾te̾at
ip̃m chaym cũ mr̃e ꝯcubisse putauer̃t.
uñ ꝓsẽ q̃ cõmemorata ẽ ꝓcrearet. Pu¬
tãtes uel filiis adã sorores nõ fuisse
qr ea scͥpt᷑a tũc tacuit. Postea recapitu
nũm nec uocabula ostẽdẽs. ita uͨ cõme¬
morãdũ fuit si abes ꝙͣuis m̾ito iustus
appessatꝰ ẽ pauso ĩmod̾aciꝰ aliꝯñ risit
ues aĩ remissione iggatꝰ uł uidit aliꝙͥ¬

Expanded text:
ec dicens, parum attendit quod paulo ante ipse dixerat, « jam exorta multitudine generis humani, turbae numerositate potuisse Scripturam dissimulare omnium peccata contexere. » Hoc enim si ta necessaria lector instruendus. Nam cum ipsos tunc homines, licet adhuc paucos, quot vel qui fuerint, id est, Adam et Eva quot filios et filias procreaverint, et quae illis nomina imposuerint Scriptura commemorare noluerit unde nonnulli parum comulta scriptura tacite praetereat ipsum Cain cum matre concubuisse putauerunt, unde prolem quae commemorata est procrearet, putantes illis filiis Adam sorores non fuisse, quia eas scriptura tunc tacuit, postea recapitulnumerum nec uocabula ostendens —ita non commemorandum fuit, si Abel, quamuis merito iustus appellatus est, paulo inmoderatius aliquando risit uel animi remissione iocatus est uel uidit ali
Abbreviated transcription (Latin):
Olentes in rebus que fcẽ
sunt ad cognoscẽdũ esi a qͦ
fcẽ sunt exercere lectorẽ iam
ꝑueĩmus ad eius ymagĩe
ꝙ est hõ. in eo ꝙ ceteris mĩa¬
potest.qd̃ ꝑtineat ad eam rem q̃ mens
uocatur uł animus. quo noie nõ nłłi
auctores lingue latine id ꝙ excellit in
hoĩe.et non est in pecore ab aiã que ĩ est
et pecori suo.quodam loqñdi more di¬
stĩguãt. Supra hanc gͦ naturã si q̃ri¬
mus aliquid et ueꝵ q̃rimus deus ẽ. na¬
qua si possumus rõe iam demrãre debe¬
mus. Curautẽ si possumus dixerim
Res ipã cũ queri disputando ceꝑit me¬

Expanded text:
olentes in rebus quae factae sunt ad cognoscendum eum a quo factae sunt, exercere lectorem, jam pervenimus ad ejus imaginem, quod est homo, in eo quo caeteris animapotest, quod pertineat ad eam rem quae mens vocatur vel animus. Quo nomine nonnulli auctores linguae latinae, id quod excellit in homine, et non est in pecore, ab anima quae inest et pecori, suo quodam loquendi more distinguunt. Supra hanc ergo naturam, si quaerimus aliquid, et verum quaerimus, Deus est, naqua, si possumus, ratione jam demonstrare debemus. Cur autem, Si possumus dixerim, res ipsa cum quaeri disputando coeperit, me
Abbreviated transcription (Latin):
noint et amat in amore et noticia sua
est et amor amor amantis mẽtis sese¬
q scientis. Inmẽte noticiaq eius est
et noticia mentis sese sciẽtis et aman¬
tis. In mente atq in amore eius est qͥa
scientẽ se amat. et amantẽ se nouit. ac
phec et bina in singulis qr mẽs q̃ se no¬
uit et amat cũ sua noticia ẽ inamore
et cũ suo amore in noticia est amorq ipẽ
et noticia simul sũt in mẽte que se a¬
mat et nouit. Cotaud intotis ꝙ̃ admod̾¬
sint iam supͣ ostẽdimus cũ se totã mẽs
a mat et totã nouit et totũ amorẽ suĩ
nouit totamq amiat noticiã suã qñ t̾a
ista ad seipã ꝑfcã sũt. Miro itaq modo
tua ista inseꝑabilia sũt. ut a semetipĩs
et tñ eoꝵ singulũ quidq sb̃a est et simul

Expanded text:
novit et amat, in amore et notitia sua novit et amat, in amore et notitia sua est; et amor amantis mentis seseque scientis, in mente notitiaque ejus est; et notitia mentis se scientis et amantis in mente atque in amore ejus est, quia scientem se amat, et amantem se novit. Ac per hoc et bina in singulis, quia mens quae se novit et amat, cum sua notitia est in amore, et cum suo amore in notitia: amor quoque ipse et notitia simul sunt in mente, quae se amat et novit. Tota vero in totis quemadmodsint, jam supra ostendimus, cum se totam mens amat, et totam novit, et totum amorem suum novit, totamque amat notitiam suam, quando tria ista ad se ipsa perfecta sunt. Miro itaque modo tria ista inseparabilia sunt a semetipsis, et tamen eorum singulum quod
Abbreviated transcription (Latin):
Ti illis tribus cum se nouit mẽs
et amat se manet trinitas mens
amor noticia et nulla cõmixtioe confũ¬
dit᷑ qͣmuis et singła sint inseip̃is et ĩ¬
uicem in totis. siue singula in bius. si¬
uebina in singulis. sicq omĩa ĩonũb
Nam et mens est utiq in se ipã qm̃ ad
uł noscibilis ad suam noticiã relatiue
dacat᷑. Amans quoq et amata uł ama¬
bilis ad amorẽ referatur quo se amat
et notitia qͣmuis referat᷑ ad mentẽ cogͦ¬
scentẽ uł cognitam tamẽ ad seipãm no¬
ta et noscẽs dr̃. Non enim sibi in cogni¬
ta est noticia qua se mẽs ipã cognoscit
Et amor ꝙͣuis refentur ad mentẽ a¬
mantẽ cuius amor est. tamẽ ad seipm̃
est amor ut sit eciam in se ipõ quia ⁊ aõr
amatur nec alio nisi amore amari pot
idest se ipõ. Ita sunt hec singula ĩ seipĩs
In alt̾ns autem ista sunt quia ⁊ mẽs
amãs in amore est et amor mamãns
noticia et noticia in mẽte nocẽtis. Sin¬
gula mĩbms ita sũt quia mẽs que se

Expanded text:
 illis tribus, cum se novit mens et amat se, manet trinitas, mens, amor, notitia; et nulla commixtione confunditur: quamvis et singula sint in semetipsis, et invicem tota in totis, sive singula in binis, sive bina in singulis. Itaque omnia in omnibus. Nam et mens est utique in se ipsa, quoniam ad vel noscibilis ad suam notitiam relative dicatur; amans quoque et amata vel amabilis ad amorem referatur, quo se amat. Et notitia quamvis referatur ad mentem cognoscentem vel cognitam, tamen et ad se ipsam nota et noscens dicitur: non enim sibi est incognita notitia, qua se mens ipsa cognoscit. Et amor quamvis referatur ad mentem amantem, cujus amor est; tamen et ad se ipsum est amor, ut sit etiam in se ipso: quia et amor amatur, nec alio nisi amore amari potest, id est se ipso. Ita sunt haec singula in se ipsis. In alternis autem ita sunt, quia et mens amans in amore est, et amor in amantis notitia, et notitia in mente noscente. Singula in binis ita sunt, quia mens quae se
Abbreviated transcription (Latin):
cõmutabilitas eius cõmemorata ẽ ut
drẽtur ĩseipã manẽs ĩnouat oĩa. ⁊ isti
quid̃ rumã erroris sui. diumaꝵ sc̃ptu¬
raꝵ testimonus qͣi fulcire conãtes adhi¬
bẽt pauli apli sentẽtiã. et qd̃ dcm̃ est de
uno solo deo in quo ipã fuitas intlłr¬

Expanded text:
commutabilitas ejus commemorata est ut diceretur, In se ipsa manens innovat omnia . Et isti quidem ruinam erroris sui divinarum Scripturarum testimoniis quasi fulcire conantes, adhibent Pauli apostoli sententiam; et quod dictum est de uno solo Deo, in quo ipsa Trinitas int
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ eos qui numis carnalit̾ nam
u̾bi dei atq sapĩam que in seipã manẽs
nõ solum mutabile ueꝵ ẽẽ uisibilẽ eẽ
putaunt. Hec .n. multũ crassũ cordĩnis
rebus inquirẽdis audatius ꝙͣ religio¬
sius actułunt. Aĩa quippe cũ sit sb̾a spũ¬
alis. cũq et̃ ipã fcã sit nec ꝑ alium fieri
potu̾it nisi ꝑquẽ fcã s̃t omĩa. ⁊ sñ quo
iusibilis. qd̃ illi de u̾bo ip̃o atq ipã dei
sapĩa ꝑ quẽ fc̃a ẽ aĩa credidert̃ cũ sit il¬

Expanded text:
arnaliter naturam Verbi Dei atque Sapientiam, quae in se ipsa manens non solum mutabilem, verum etiam visibilem esse putaverunt. Hi enim multum crassum cor divinis rebus inquirendis audacius quam religiosius attulerunt. Anima quippe cum sit sualis, cumque etiam ipsa facta sit, nec per alium fieri potuerit, nisi per quem facta sunt omnia, et sine quo visibilis quod illi de Verbo ipso atque ipsa Dei Sapientia, pequam facta est anima, credider
Abbreviated transcription (Latin):
sçiẽces s⁊ credẽtes ad salutẽ uocat nõ na¬
te᷑ et ercessẽcie s ip̃iꝯ tp̃ris ordĩe pͥor est.
Nã ĩ quẽ socũ qͥsq ceciderit ibi debet in¬
cũbere ut surgat. Lrgo ip̃is carnalibus
formis quibꝰ detinemͣ intẽdũ ẽ ad eas
cegnosçendas qͣs caro nõ nũciat. sas eĩ
hiis gͦ carnalibꝰ us corporasibꝰ formis ĩ¬
serere amore pu̾os nccͣe ẽ. Adosesçẽ¬
tes u̾o ꝓpe ncce ẽ. huic iam proce dẽ¬

Expanded text:
salutem vocat, non naturae et excellentiae, sed ipsius temporis ordine prior est. Nam in quem locum quisque ceciderit, ibi debet incumbere ut surgat. Ergo ipsis carnalibus formis, quibus detinemur, nitendum est, ad eas cognoscendas quas caro non nuntiat. Eas enimHis ergo carnalibus vel corporalibus formis ierere amore pueros necesse est; adolescentes vero prope necesse est; hinc jam procede
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ħ ita dr ut tamẽ singuli suã hẽant
Ex uua sane doctuna impressã fide credẽ¬
cium cordib singuloꝵ qui hocidẽ credũt
uissiẽ dicimus. Sed aliuid sunt ea q̃ cre¬
duit᷑ aliud fides qua credunt᷑ Illa qͥppe
in rebus sunt que uł eẽ uł fuisse uł fu

Expanded text:
a dicitur, ut tamen singuli suas habeant. Ex una sane doctrina impressam fidem credentium cordibus singulorum qui hoc idem credunt verissime dicimus: sed aliud sunt ea quae creduntur, aliud fides qua creduntur. Illa quippe in rebus sunt quae vel esse vel fuisse vel fu
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. magis unã dicimus eẽ ꝙͣ multas. Nã
et duos hoiẽs simillunos cũ uidemꝰ unã
faciẽ dicimus et minim᷑ amboꝵ Faciliꝰ
itaq dicimꝰ multas aiãs fuisse singłoꝵ
utiq singulas. de quibus legimꝰ macti
bitasti. suam cuiq eẽ sigficat. Sed ita d̾r
esdẽ credenciũ fides una . ꝙ̃ admodũ ea¬
dem uolũciũ uolũtas una. cũ et in ipĩs
qui hec idem uolunt sua uolũtas sit cui¬
q conspicua. Alterius aut̃ lateat ꝙͣ uis
idem uelit. et si aliquib sig̃s sese ĩdicet
creditur pocius qͣm uidet᷑ Unusquisq
autẽ sue aiẽ conscius non credit utiq
hanc eẽ suã. s plane ꝑ uidet uolũtatẽ.

Expanded text:
tem magis unam dicimus esse quam multas. Nam et duos homines simillimos cum videmus, unam faciem dicimus et miramur amborum. Facilius itaque dicitur multas animas fuisse singulas utique singulorum, de quibus legimus in Acbitasti ? suam cuique esse significat. Sed ita dicitur eadem credentium fides una, quemadmodum eadem volentium voluntas una: cum et in ipsis qui hoc idem volunt, sua voluntas sit cuique conspicua, alterius autem lateat, quamvis idem velit; et si aliquibus signis sese indicet, creditur potius quam videtur. Unusquisque autem sui animi conscius non credit utique hanc esse suam, sed plane pervidet voluntatem.
Abbreviated transcription (Latin):
de qua inhoc libro aliqñ diucius dispu¬
tare certa disposicõnis nr̃e rõe compelli¬
mur ꝙͣ qui hñt fideles uocant᷑. et qui nõ
hũt infideles sicut hii qui ueĩentẽ in ꝓ¬
pria dei filiũ non receꝑunt ꝙͣuis ex au¬
ꝑtinet qui appllatur auditus qm̃ nõ ẽ
sonus nec ad oculos huius carnis. qm̃
nõ est color aut cor̾s for necad eum qui
non corpis nec foris est a nb̃. s ĩ itimis ĩ¬
nobis. nec eam quisꝙͣ hom̃ uidet ĩ alio
sed unusqͥsq in semetipõ. Demiq pot̾ ⁊ si¬
mulacõe confingi et putari eẽ in quo nõ
sũ uidet. In alt̾o autẽcredit eẽ nõ uidet
et canto firmius credit qͣnto fructus eiꝰ
magis nouit quo oꝑari solet fides ꝑdilẽ¬
cõem. Qͣmobrẽ om̃ĩbus de quibus eũm¬
gl̾ista sb̃iungit et dic̃ Quoqͦt aũt rece¬
ꝑunt eum dedit eis potestatẽ filios dei

Expanded text:
de qua in hoc libro aliquanto diutius disputare certa dispositionis nostrae ratione compellimur, quam qui habent, fideles vocantur, et qui non habent, infideles, sicut ii qui venientem in propria Dei Filium non receperunt, quamvis ex aupertinet qui appellatur auditus, quoniam non est sonus; nec ad oculos hujus carnis, quoniam non est color aut corporis forma; nec ad eum quinon corporis; nec foris est a nobis, sed in intimis nobis; nec eam quisquam hominum videt in alio, sed unusquisque in semetipso. Denique potest et simulatione confingi, et putari esse in quo non sum videt: in altero autem credit esse eam, non videt; et tanto firmius credit, quanto fructus ejus magis novit, quos operari solet fides per dilectionem . Quamobrem omnibus de quibus Evangelista subjungit et dicit, Quotquot autem receperunt eum