comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
neius epistoha. Lopsas ex planane pon
uala quaestiones: & in astũ multa condu¬
dens stringere uerbis qđ sensib dilatatũ est
Interrogas quid significa illud in euangelio
iuxta matcheum Nolite solliciti esse de crastino
sufficit diei malitiasua : Cras inscripturis scĩs.
futurũ tẽpus significat: sicuti iucob ingenesi
loquitur. Ex audi& mecras iustitiamea¬
Et ubi altart extruitur. aduab tribi ruben & gad
&e dimidiatribus manasse & acuncto is rahele
ad eas legatio mittitur. cumsinees pontifice
ie spondens idcirco sealtare fecisse: pecras
filiissius colendidm̃ possessio denegecur &
multas istius modi iuaeri repperies instru¬
mento. Quiergo de futuris nos cogitare ꝓ hibuit
concessit depraesentibus ꝓpt̃ humanaeuit ae
fragilitatẽ : Quod aũ dicit. Sufficit dieimali¬
tiasua. hoc modo intellegere sufficit nobis
Depresentib huus scłi angustus cogitare : quid
necesse ẽ sensum ad incesta & futura extendere

Expanded text:
Breuis epistula longas explanare non ualet quaestiones et in artum multa concludens stringere uerbis, quod sensibus dilatatum est. interrogas, quid significet illud in euangelio iuxta Mattheum: nolite solliciti esse de crastino; sufficit diei malitia sua. crastinum in scripturis sanctis futurum tempus significat, sicut Iacob in Genesi loquitur: exaudiet me cras iustitia meaet, ubi altare extruitur a duabus tribubus Ruben et Gad et dimidia tribu Manasse et a cuncto Israhele ad eas legatio mittitur, cum Finees pontifici respondent idcirco se altare fecisse, ne cras filiis suis colendi deum possessio denegetur. et multa istius modi in ueteri repperies instrumento. qui ergo de futuris nos cogitare prohibuit, concessit de praesentibus propter humanae uitae fragilitatem. quod autem dicit: sufficit diei malitia sua, hoc modo intellege: sufficit nobis de praesentibus huius saeculi angustiis cogitare; quid necesse est sensum ad incerta et futura extendere,
Abbreviated transcription (Latin):
quae fuit mater antequam nupta.: Non campũ
rh&orici desideramus eloquii non dialecticorũ
tendiculas: & aristotelis spineta conquirimus.
Ipsa scribturarum uerba ponenda sunt ⁊ipsis quibus
aduersumnos ususest testimoni is reuin catur:
mattheus loquitur. xp̃i autem generatio sic
erat : Cum ess& disponsata mater eius maria
io seph prius quam conuenirent: Inuenta est¬

Expanded text:
quae fuit mater antequam nupta. Non campum quae fuit mater antequam nupta. Non campum rhetorici desideramus eloquii, non Dialecticorum tendiculas, nec Aristotelis spineta conquirimus: ipsa Scripturarum verba ponenda sunt: ipsis quibus adversum nos usus est testimoniis, revincatur, Matthaeus loquitur: Christi autem generatio sic erat: Cum esset desponsata mater ejus Maria Joseph, priusquam convenirent, inventa es
Abbreviated transcription (Latin):
rogitus¬
pes a fratribus. ut aduersus libellum cuiusdam
heluidi responderem facere distuli: non quo
difficile fuerit hominẽ rusticanum. Quix
primis quoque inbutum litteris superueri.
ad sertione conuincere: sed ne  fespondendo dig¬
nus fier& qui uincer&ur ⁊ hđc accedebat: quod̃
homo turbulentus & solus iuni uerso mundo
dicere omnibus bonae conscientiae signum
arbitratur : Accepta materia disputandi am¬
plius inopere blas phemare: & quasi de sublimi
loco intotum orbem ferre sententiam : meque
obscandalum fratrum quiadeius rabiem
mouebantur. iustiorifine cessarunt. Iam adra¬
dices infructuo sae arboris euangelii securis est
ad mouenda : & cum infecunditate filiorum tra¬
denda flammis : udiscat aliquando r&icerere :
quinum quam didicit loqui: Igitur sc̃smi hi
uentris hospitium cuius decem mensibus in habi¬
tatorfuit ab omni concubitus suspicionetueatur.:
Ipsequoque ds̃ pater est in praecandus ut matrem
filisui uirginem ostendat fuisse postpastum

Expanded text:
rogatus a fratribus, ut adversus libellum cujusdam Helvidii responderem, facere distuli: non quod difficile fuerit, hominem rusticanum, et vix primis quoque imbutum litteris, super veri assertione convincere; sed ne respondendo dignus fieret, qui vinceretur. Huc accedebat quod homo turbulentus, et solus in universo mundo dicere omnibus, bonae conscientiae signum arbitratur accepta materia disputandi, amplius inciperet blasphemare, et quasi de sublimi loco in totum orbem ferre sententiam: meque qob scandalum fratrum, qui ad ejus rabiem movebantur, justiori fine cessarunt, jam ad radices infructuosae arboris Evangelii securis est admovenda , et cum infecunditate foliorum tradenda flammis, ut discat aliquando 206 reticere, qui numquam didicit loqui. 2. Igitur sanctus mihi ventris hospitium, cujus decem mensibus inhabitator fuit, ab omni concubitus suspicione tueatur. Ipse quoque Deus Pater est imprecandus, ut matrem Filii sui, virginem ostendat fuisse post partum,
Abbreviated transcription (Latin):
uirginem desponsatam uiro in campo. &uim
faciens dormierit cumea: moriatur quia¬
humiliauit uxorem proximisui : & in alioloco:
Siautem fuerit ad ulescentula disponsata uiro.
& inuenerit eã homo inciuitate. & dor mieriteũea:
educ&is utrumque ad portam ciuitatis illius.
& lapidabuntur lapidibus & morientur: adules¬
uir autem quia humiliauit uxorem proximisui.
& eradicabitis malignum ex uoliis ipsis. Nec non
alius accipiat eam. Sicui autem scrupulus com¬
mou&ur. quare disponsata & non potius sine spon¬
so. siueutscriptura appellat marito uirgo conce

Expanded text:
virginem desponsatam viro in campo, et virginem desponsatam viro in campo, et faciens dormierit cum ea, morte moriahumiliavit uxorem proximi sui . Et in alio loco: Si autem fuerit adolescentula desponsata viro, et invenerit homo eam in civitate, et dormierit cum ea, educetis utrumque ad portas civitatis illius, et lapidabuntur lapidibus, et morientur. Adoles civitate: vir autem, quia humiliavit uxorem proximi sui: et eradicabitis malum Al. malignum ex vobismetipsis . Necnon alius accipiat eam . Si cui autem scrupulus commovetur, quare desponsata, et non potius sine sponso, sive ut Scriptura appellat marito, virgo conce
Abbreviated transcription (Latin):
Proximum nuptiarum tempus ostendit & in
eo iam rem fuisse . ut quaeprius sponsa fuerat:
esse uxor inciper&. Quasi dixerit: Antequam
oscula amplexusque miscerent. ante quam
rem agerent nuptiarum. Inuenta esthabens
Inutero. Inuenta autem anullo alio nisi a ioseph.
qui sponsae uterum tumentem paeneiam
licentia maritali &curiosis oculis dep̃hendit
Non tamen sequitur. ut prioribus dociumus ex¬
emplis. Eum cum maria conuenisse postpar¬
tum: cuius conueniendi defiderium: uteri
conceptione sublatumest: Quod autẽ In som¬
nis dicitur adioseph. Netimeas accipere ma¬
riam uxoremtuam. &rursum exsurgens autẽ
io seph a somno fecit sicut praecepitei angelus dñi
& accepit uxorem suam. Nullum deb& moue¬
re . quasi exeo quod uxor est appellata sponsa
eẽ desierit : Cum h&e eẽ scripturae diuinae
consu& udinem nouerimus: ut sponsas appell&
uxores: sicut sequentibus deutero nomii testis¬
monus ad probatur. ⁊ Siquis inquit inuenerit

Expanded text:
proximum nuptiarum tempus ostendit, et in proximum nuptiarum tempus ostendit, et in eo jam rem fuisse ut, quae prius sponsa fuerat, esse uxor inciperet. Quasi dixerit: Antequam oscula amplexusque miscerent; antequam rem agerent nuptiarum, inventa est habens in utero. Inventa est autem a nullo alio, nisi a Joseph, qui sponsae uterum tumentem pene jam licentia maritali, et curiosis oculis deprehendit. Non tamen sequitur, ut prioribus docuimus exemplis, eum cum Maria convenisse post partum, cujus conveniendi desiderium, uteri conceptione sublatum est. Quod autem in somnis dicitur ad Joseph: Ne timeas accipere Mariam uxorem tuam. Et rursum: Exsurgens autem Joseph a somno, fecit sicut praecepit ei Angelus Domini, et accepit uxorem suam, nullum movere debet, quasi ex eo quod uxor est appellata, sponsa esse desierit: cum hanc esse Scripturae divinae consuetudinem noverimus, ut sponsas appellet uxores. Sicut in sequentibus Deuteronomii testimoniis approbatur: Si quis, inquit, invenerit
Abbreviated transcription (Latin):
nemo denon pransuro dicit: antequam prande¬
r&. doleam nean rideam: nescio Imperitiae ar¬
guam antemeritatis accusem: Quasiquis dixerit
antequam in portu pranderem ad africam na¬
uigaui: Non possit stare sententia: nisi et in por¬
tu quandoq prandendum sit  Aut siuelimus dice¬
re paulus apostolus antequam ad hispania sperge¬
r& romae inuincula coniectus est: aut certe illud
heluidius antequam paenitentiam ager&: moste
praeuentus est iustatim  paulo post uincula
ad hispanias sit eundum: aut heluidio paeniten¬
tia agenda postmortem: Cum scriptura dicat :
In inferno autẽ quis confitebitur tibi: Autnon
potius sic intellegendum : quod ante praepositio
Hic& saepe & consequentia indic&: tamen non¬
numquam eatantum quaeprius cogitabantur
ostendat : Necessesit ut cogitata fiant᷑: Cum ideo¬
aliuđ inter uenerit : neea quae cogitata sunt fierer̃ :
Igitur cum euangelista dicat prius quã conuenirent

Expanded text:
nemo de non pransuro dicit, antequam prandenemo de non pransuro dicit, antequam pranderet, doleamne, an rideam, nescio. » Imperitiae arguam, an temeritatis accusem? Quasi si quis dixerit: Antequam in portu pranderem, ad Africam navigavi, non possit stare sententia, nisi ei in portu prandendum quandoque sit. Aut si velimus dicere: Paulus apostolus antequam ad Hispanias pergeret, Romae in vincula conjectus est. Aut certe illud: Helvidius antequam poenitentiam ageret, morte praeventus est: statim aut Paulo post vincula ad Hispanias sit eundum: aut Helvidio poenitentia agenda post mortem; cum Scriptura dicat: In inferno autem quis confitebitur tibi ? Ac non potius sit intelligendum, quod, ante, praepositio, licet saepe consequentiam indicet, tamen 208 nonnumquam ea tantum quae prius cogitabantur, ostendat. Unde nec necesse sit ut cogitata fiant, cum aliud ideo intervenerit, ne ea quae cogitata sunt, fierent. Igitur cum Evangelista dicat: priusquam convenirent,
Abbreviated transcription (Latin):
Ecceinquit habes desponsatam non commenda¬
tam utdicitis: &utique non obalud despon¬
satam: nisi quandoque nupturam: neque enim
denon conuenturis euange lista dixis s&:
prius quam conuenir& quianemo denon
pransuro dicit: antequam prander& deinde
adño uxorem appellatam atque coniunctã:
Audiamus nunc quid scriptura pronunci&
Exsurgens inquit iosõph a somno: fecit sicut prae¬
cepit ei angelus dñi : & accepit uxorem suam : & ñ
Curramus per singula: & impi& atem hisdem quibus
Ingressaest uestigiis persequentes pugnantia inter
se dixisse doceamus.: Disponsatam confit&ur &
statim uxorem uult eẽ: quam confessus est sponsani
rursum quam uxorem nominat dicit non ob
alunł desponsatam nisi quandoque nuptariã ⁊ &
neparum hoc arbitremur: habes inquit despon¬
satam non com mendatam: Id est nec dum uxorẽ
necdum maritali uinculo copulatam: In eouero
quodait. Nequeenim de non conuenturis euan¬
gelistã dixisse Prius quam conuenirent. quia

Expanded text:
Ecce, inquit, habes desponsatam, non commendatam, ut dicis, et utique non ob aliud desponsatam, nisi quandoque nupturam. Neque enim de non conventuris Evangelista dixisset: Priusquam convenirent: quia nemo de non pransuro dicit, antequam pranderet. Deinde ab Angelo uxorem appellatam et conjunctam. Audiamus nunc quid Scriptura pronuntiet: Exsurgens, inquit, Joseph a somno, fecit sicut praeceperat ei Angelus Domini: et accepiCurramus per singula, et impietatem iisdem, quibus ingressa est, vestigiis persequentes, pugnantia inter se dixisse doceamus. Desponsatam confitetur: et statim uxorem vult esse quam confessus est sponsam. Rursum quam uxorem nominat, dicit non ob aliud desponsatam, nisi quandoque nupturam. Et ne parum hoc arbitremur: « Habes, inquit, desponsatam, et non commendatam, id est, necdum uxorem, necdum maritali vinculo copulatam. In eo vero quod ait, Neque enim de non conventuris Evangelista dixisset: Priusquam convenirent: quia
Abbreviated transcription (Latin):
Haec adunam lucubratiun culam cum iam
funis soluer&ur elitore. &nautae crebrius
inclam arent : propero sermone dictaui :
quae memoria tenere poteram : & quae
diuturna inrationabili pectoris mei lectione con¬
gesseram: satis intelligens magis meloquendi
imp&u quam iudicio scribentis fluere : & mo¬
recurrentis turbidum ꝓferre sermonem :
fertdr in indice septimi ter tulliani liber de
aaron uestibus. qui lnterim usque adhanc diem
ame non ẽ repestus ÷ si auobis propt̃ celebritatẽ
urbis fuerit inuentus: Quaeso nemeam stillã
illius flumini compar&is : Nonenim magno¬
rum uirorum ingeniis. sed meis sum uiribus
aestimandus:¬

Expanded text:
haec ad unam lucubratiunculam, cum iam haec ad unam lucubratiunculam, cum iam funis solueretur e litore et nautae crebrius inclamarent, propero sermone dictaui, quae memoria tenere poteram et quae diuturna in rationali pectoris mei lectione congesseram, satis intellegens magis me loquendi impetu quam iudicio scribentis fluere et more torrentis turbidum proferre sermonem. fertur in indice Septimi Tertulliani liber de Aaron uestibus, qui interim usque ad hanc diem a me non est repertus. si a uobis propter celebritatem urbis fuerit inuentus, quaeso, ne meam stillam illius flumini conparetis. non enim magnorum uirorum ingeniis, sed meis sum uiribus aestimandus
Abbreviated transcription (Latin):
quatur: feminalibus ego non uestio: nec in¬
pono alicui necessitatem: qui uult sacerdas
eẽ ipse seuestiat: Oquantae uirgines. & quan¬
torum sperata pudicitia. indie iudicii deho¬
nestabitur : quantorũ inamata pudicitia:
adõ iudice coronabitur Igitur ipsi ad su¬
mamus feminalia: ipsi nr̃a uerecunda
operiamus: non quaeras alienos oculos :
itategantur gen&alia : ut nullorũ oculis pa¬
teant᷑: nequando intramus scã scõrum:
siqua apparuerit turpitudo: morte mori¬
amur : Iam sermofinitur : & ad superiora
r&rahor : tanta deb& eẽ scientia &erudi¬
tio pontificisdĩ: ut eͤgressus eius & motus.
& uniuersa uocalia sint ueritatẽ mente
concipiat : & toto eam habiture son&. & or¬
natu: ut quicquid agit. quicquid loquitur.
sit doctrina populorum: absque tintinna¬
bulis enim & diuersis coloribus. & gemmis.
floribus que uirtutum: nec scã in gredi
potest: nec nomen antestitis possidere :

Expanded text:
quatur: \'feminalibus ego non uestio nec inquatur: \'feminalibus ego non uestio nec inpono alicui necessitatem; qui uult sacerdos esse, ipse se uestiat\'. o quantae uirgines et quantorUm sperata pudicitia in die iudicii dehonestabitur, quantorum infamata pudicitia a deo iudice coronabitur! igitur ipsi adsumamus feminalia, ipsi nostra uerecunda operiamus, non quaeramus alienos oculos. ita tegantur genitalia, ut nullorum oculis pateant, ne, quando intramus sancta sanctorum, si qua apparuerit turpitudo, morte moriamur.. Iam sermo finitur et ad superiora retrahor. tanta debet esse scientia et eruditio pontificis dei, ut et egressus eius et motus et uniuersa uocalia sint. ueritatem mente concipiat et toto eam habitu resonet et ornatu, ut, quidquid agit, quidquid loquitur, sit doctrina populorum. absque tintinabulis enim et dinersis coloribus et gemmis floribusque uirtutum nec sancta ingredi potest nec nomen antistitis possidere.
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc portantes crucem dicimus: signatũ
est suꝑ nos lumen uultus tui dñe . bis in ex¬
odo legimus praecipientedño & mose iussa
faciente: Octo uestium genera pontificis:
in leuitico : deseptem tantum scriptum est :
Qrefertur: quomodo moses fratrem suum
aaron illis induerit: Desolis fem inalibus
nihil dicitur : hacut arbitror causa quod
ad genitalia nr̃a & aduere cunda lex non
mittit manum sed ipsisecreiora nr̃a & con¬
fusione digna tegere: & uelare debemus:
& conscientiam puritatis & seminũ: dõ iuidici
reseruare : dec&eris uirtutibus. uerbi gratia¬
sapientia fortitudine. iustitia humilitate
mansu&udine liberalitate : possunt & alui
iudicare : pudititiam : sola nouit conscientia:
& humani oculi : huiusrei certi iudices esse
non possunt: absquehis qui passim in morem
brutorum animalium libidini expositisunt
unde &apostolus : De uirginibus: Inquit : piae¬
ceptum dñi non habeo Quasi moses lo¬

Expanded text:
nunc portantes crucem dicimus: signatum nunc portantes crucem dicimus: signatum est super nos lumen uultus tui, domine. bis in Exodo legimus praecipiente domino et Moyse iussa faciente octo uestium genera pontificis. in Lenitico de septem tantum scriptum est et refertur, quomodo Moyses fratrem suum Aaron illis induerit: de solis feminalibus nihil dicitur hac, ut arbitror, causa, quod ad genitalia nostra et uerecunda lex non mittit manum, sed ipsi secretiora nostra et confusione digna tegere et uelare debemus et conscientiam puritatis et seminum deo iudici reseruare. de ceteris uirtutibus, uerbi gratia-sapientia, fortitudine, iustitia, humilitate, mansuetudine, liberalitate, possunt et alii iudicare: pudicitiam sola nouit conscientia et humani oculi huius rei certi iudices esse non possunt absque his, qui passim in morem brutorum animalium libidini expositi sunt. unde et apostolus: de uirginibus, inquit, praeceptum domini non habeo, quasi Moyses lo
Abbreviated transcription (Latin):
discuterem singulorũque naturas & causas
tibi exponerem & quid unus quisque ualeat
& quo modo uirtutibus singulis compareur
edidit: Quod silegere uolueris: plenissimam
scientiam consequeris : Egoiam mensurã
epistolȩ excedereme intellego. & excipientis
ceras uideo eẽ compl&as: unde adreliqua
transeo : ut tandem finiatur oratio.:
Hammina aurea: rutilat in fronte: nihil enim
nobis prodest omnium rerum eruditio.
nisidĩ scientia coronemui: lineis induimur.
ornamur hr acinthinis. sacrato balteo cingi¬
mur. Dantur nobis opera rationale inp̾ec¬
tore ponitur. accipimus ueritatẽ. profert
sermo doctrinam : Inperfecta sunt uniuer¬
sa nisitam decoro corrur dignus quaȩra¬
tur auriga: & super creaturasꝰ creator Insis¬
tens: regat ipse quae condidit: Quod olim
inlammina monstrabatur : nunc insigno
ostenditur crucis: Aurslegis : sanguis euan¬
gelii pra&iosior est.: Tunc signũ uyxta hie¬
÷ echiel gementibus figebatur infronte

Expanded text:
discuterem, singulorum naturas et causas discuterem, singulorum naturas et causas tibi exponerem: et quid unusquisque valeat, et quomodo virtutibus singulis comparentuedidit: quod si legere volueris, plenissimam scientiam conseepistulae excedere me intellego et excipientis ceras uideo esse conpletas; unde ad reliqua transeo, ut tandem finiatur oratio. lamina aurea rutilat in fronte; nihil enim nobis prode est omnium rerum eruditio, nisi dei scientia coronemur. lineis induimur, ornamur hyacinthinis, sacrato balteo cingimur, dantur nobis opera, rationale in pectore ponitur: accipimus ueritatem, profert sermo doctrinam; inperfecta sunt uniuersa, nisi tam decoro currui dignus quaeratur auriga et super creaturas creator insistens regat ipse, quae condidit. quod olim in lamina monstrabatur, nunc in signo ostenditur crucis. auro legis sanguis euangelii pretiosior est. tunc signum iuxta Ezechiel gementibus figebatur in fronte,
Abbreviated transcription (Latin):
&titum instruit disciplinis: sed& ipse uestimen¬
torum ordo praecipuus: legamus. leuiticumi:
non prius rationale & sic super umerale : sed
arte super umerale &  de inceps rationala
Amandatis inquit tuis intellexi: Prius faci¬
mus sic docemus : nedoitrinae auctoritas cassis
operibus destruatur : hoc est quod inprophiat
letimus: seminatae uobis iniustitia: & metite
fructum uitae : In luminate uobis lumen scientiaȩ :¬
Primum seminate in iustitia & fructus uitae
acernae m&ite : & postea uobis scientiam uin¬
dicate: nec statim ab soluta perfectio est. siquis
super umerale & rationale habeat nisi haeo
ipsa hiterse forti compage solidentur &sibi
inuicem nexasint : ut &opera rationi &ratio
operibus haereat ÷ & his praecedentibus doctri¬
nasequatur &ueritas. Quattuor elementa
dequibus supra diximus & duos lapides uelonr¬
chinosuelmaragdinos & gemmas duo decim
quae ponuntur in rationali : si ess& tempus ut

Expanded text:
Titum instruit disciplinis. sed, et ipse uestimenTitum instruit disciplinis. sed, et ipse uestimentorum ordo praecipuus. legamus Leuiticum: non prius rationale et sic superumerale, sed ante superumerale et deinceps rationale. a mandatis, inquit, tuis intellexi: prius facimus, sic docemus, ne doctrinae auctoritas cassis operibus destruatur. hoc est, quod in propheta legimus: seminate uobis in iustitia et metite fructum uitae; inluminate uobis lumen scientiae. primum seminate in iustitia et fructus uitae aeternae metite, et postea uobis scientiam uindicate. nec statim absoluta perfectio est, si quis superumerale et rationale habeat, nisi haec ipsa inter se forti conpage solidentur et sibi inuicem nexa sint, ut et opera rationi et ratio operibus haereat et his praecedentibus doctrina sequatur et ueritas. Quattuode quibus supra diximus, et duos lapides vel onychinos, vel smaragdinos, et gemmas duodecim, quae ponuntur in Rationali, si esset tempus ut
Abbreviated transcription (Latin):
nale duplex: apertum & absconditum sim¬
plex & mysticum ̃duodecim in se lapides
ł abens & quat tuor. ordines: quas quat¬
tuor puto eẽ uirtutes ⁊ prudentiam: forti¬
tudinem. iustittam temperantiã : quae sibi
hȩrent huicem: & dum mutuo miscentur
duodenariũ numerũ efficiunt ⁊ uelquat¬
tuor euangelia : quae in apo calrypsi describuntur
plena oculis : & dñi luce radiantia mundum
inluminant : In uno quattuor : & inquattuor
trina & ueritas inpectore sacerdotis est : Cum
enim indutus quis fuerit ueste multiplicuis
consequens est ueritatem quam corde r&in&
sermone proferre: uobid inrationaile
uerita s est: Idest scentia: ut nouerit quae
docenda sint: & mani festatio atquedoctrin
inpossto instruere alios. qͥuod mente concepit.
ubi sunt qui in nocentiã sacerdotis dicunt
posse sufficere: u&us lex nouȩ congrunad
psum moses : quod a postolus: ille sacerdotis
scientiã ornat inuestibus: iste thimothi ũ

Expanded text:
nale duplex, apertum et absconditum, simnale duplex, apertum et absconditum, simplex et mysticum, duodecim in se lapides habens et quattuor ordines. quas quattuor puto esse uirtutes: prudentiam, fortitudinem, iustitiam, temperantiam, quae sibi haerent inuicem et, dum mutuo miscentur, duodenarium numerum efficiunt, uel quattuor euangeliae quae in Apocalypsi describuntur plena oculis et domini luce radiantia mundum inluminant, in uno quattuor et in quattuor ctrina et ueritas. in pectore sacerdotis est. cum enim indutus quis fuerit ueste multiplici, consequens est ueritatem, quam corde retinet, sermone proferre. et ob id in rationali ueritas est, id est scientia, ut nouerit, quae docenda sint, et manifestatio atque doctrina, ut possit instruere alios, quod mente concepit. ubi sunt, qui innocentiam sacerdotis dicunt posse sufficere? uetus lex nouae congruit: id ipsum Moyses, quod apostolus. ille sacerdotis scientiam ornat in uestibus, iste Timotheum et
Abbreviated transcription (Latin):
& aaran & omnes quibus dicitur: In montẽ
excelsum ascende qui euan gelizassioni
Nec sufficit nobis priorum ablutio peccatorũ. bap¬
tis migratia. doctrina secretior: nisibabueri¬
mus & opera: unde iungitur &ephod. id est suꝑ¬
umerale : quod rationa li copulatur : ut non
sit laxum nec dissolutum : sed haereant sibi
inuicem & auxilio sint: & ratioenim operibus.
& opera ratione indigent: ut quod mente con
cepimus : opere per p&remus. Duoque lapides
insuper umerali : uelxp̃m significant & ecclesiã.
Duodecim apostolorum: qui ad praedicationem
missi sunt nomina continentes uel litter̃ã
& sp̃m: in quibus tenentur legis uniuer¬
sa mesteria : Indextris sp̃s: In laeuis littera est:
Per litteras: ad uerba descendimus: ꝑ uerba ueni¬
mus ad sensum : quam pulcher ordo ex ipso
habitu sactamenta demonstrans: Inu̾meris
opera sunt : inpectore : ratio: unde & pectuscu¬
lum comedunt sacerdotesHoc autem ratio¬

Expanded text:
et Aaron et omnes, quibus dicitur: in montem et Aaron et omnes, quibus dicitur: in montem excelsum ascende, qui euangelizas SiOH. uec sufficit nobis priorum ablutio peccatorum, baptismi gratia, doctrina secretior, nisi habuerimus et opera. unde iungitur et ephod, id est superumerale, quod rationali copulatur, ut non sit laxum nec dissolutum, sed haereant sibi inuicem et auxilio sint. et ratio enim operibus et opera ratione icipimus opere perpetremus. Duoque lapides in Superhumerali, vel Christum significant et Ecclesiam, duodecim Apostolorum, 370 qui ad praedicatimissi sunt, nomina continentes uel litteram et spiritum, in quibus tenentur legis uniuersa mysteria: in dextris spiritus, in laeuis littera est; per litteras ad uerba descendimus, per uerba uenimus ad sensum. quam pulcher ordo et ex ipso habitu sacramenta demonstrans! in umeris opera sunt, in pectore ratio; unde et pectusculum comedunt sacerdotes. hoc autem ratio
Abbreviated transcription (Latin):
ad sacra: nisi ln xp̃o noui homines renascantur:
uinum enim nouum : in nouis utribus mitritur ⁊
quod autem moses lauat: legis indiciumest:
habent mosen & proph&as ipsos audiant
& ab adam usq ad mosen omnes peccauerunt
praeceptis dĩ lauandi sumus s &i comparati
adhidumentum xpi : tunicas pellicias de¬
posuimus : tunc induimur ueste linea anihi
insemortis hubent habente sed tota candi¬
da : & debaptismo consur gentes: cinganues
lumbos Inueritate. & tota pristinorum pecca¬
torum turpitudo celetur : unde & dauid
Beati quorũ remissesunt iniquitates & quorũ
terta sunt peccata post feminalia. & lineã
tunicam : Indiumur bracinthino uestim̃to
& incipimus deterrenis ad alta conscendere :
haec ipsa hracinthnna tunica a septuaginta
rfoartes idest subucula nominatur & pro¬
prie pontificis significans rationẽ: sublimium
non patere omnibus : sed maioribus atq per¬
fectis : hanc habuerunt proph&ae hanc moses

Expanded text:
ad sacra nisi in Christo noui homines renascantur; ad sacra nisi in Christo noui homines renascantur; uinum enim nonum in nouis utribus mittitur. quod autem Moyses lauat, legis indicium est: habent Moysen et prophetas, ipsos au d iant, et ab Adam usque ad Moysen omnes peccauerunt. praeceptis dei lauaudi sumus et, cum parati ad indumentum Christi tunicas pellicias deposuerimus, tunc induemur ueste linea nihil in se mortis habente, sed tota candida, ut de baptismo consurgentes cingamus lumbos in ueritate et tota pristinorum peccatorum turpitudo celetur. unde et Dauid: beati, quorfim remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. Post feminalia et lineam tunicam induimur hyacinthino uestimento et incipimus de terrenis ad alta conscendere. haec ipsa hyacinthina tunica — a Septuaginta όποδύτης, id est subucula, nominatur — est proprie pontificis, significans rationem sublimium non patere omnibus, sed maioribus atque perfectis. hanc habuerunt prophetae, hanc Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
diximus : ut pontifex dĩ. creaturarum omnium
trpum portans inuestibus suis: Indicar& cunsta
indigere misericordiadĩ: & consacrificar& ei uni¬
uersa conditio : ut non proliberis acparentibus
praecare tur: Tetigimus expositionẽ hebraicã:
& infinitam sensuum siluam. alteri temporł
reseruantes : quaedam futurae domus straui¬
mus fundamenta : defeminalibus e lineis
hoc solent dicere : ratioseminũ & generationis.
adcarnem ꝑtin&: terrae ꝑ eam dep̾utatur aunde
ad adam loquitur ds̃ : terraes : & interramibis:
Causasque huiusrei. quo modo deparudlo semi¬
ne & foedissimis initiis tanta uel bominum
uel diuersa rerum pulchritudo nascatur: ẽẽ
olniolutas & humanis oculis non patere :
Legimus in leuitico iuxta praeceptum dĩ: mosen
lauisse aaron & filios eius: iam tunc purga¬
tionem mundi &rerũ omniũ scĩtatẽ : bap̃tis¬
mi sacramenta signabant : Non accipiunt
uestes : nisi lotis prius sordibus: nec ornantur

Expanded text:
diximus —, ut pontifex dei creaturarum omnium diximus —, ut pontifex dei creaturarum omnium typum portans in uestibus suis indicaret cuncta indigere misericordia dei et consacrificaret ei uniuersa conditio, ut non pro liberis ac parentibus e et habitu precaretur. Tetigimus expositionem Hebraicam et infinitam sensuum siluam alteri tempori reseruantes quaedam futurae domus strauimus fundamenta. de feminalibus lineis hoc solent dicere: ratio seminum et generationis ad carnem pertinens terrae per eam deputatur — unde ad Adam loquitur deus: terra es et in terram ibis — causasque huius rei, quomodo de paruulo semine et foedissimis initiis tanta uel hominum uel diuersarum rerum pulchritudo nascatur, esse obuolutas et humanis oculis non patere. legimus in Leuitico iuxta praeceptum dei Moysen lauisse Aaron et filios eius: iam tunc purgationem mundi et rerum omnium sanctitatem baptismi sacramenta signabant. non accipiunt uestes nisi lotis prius sordibus nec ornantur
Abbreviated transcription (Latin):
pontificis estꝰ. inscriptum quaenomendĩ: uniuer¬
saquae subter sunt dĩ arbitrio gubernari :
ita sibi permixta sunt & haerentꝰ : ut inuno inue¬
niantur & reliqua: & quod instanter antese ua¬
dant & non reuertantur : habuntur enĩ tem¬
pora: & pra&erita relinquentia : ad futura festi
nant : quod autem semper inmotusunt: illut
significat quod & phyrlosophi suspicantur: Cur¬
rere mundum suo ordine: & incessabili uelut
rota insuoaxe torqueri : unde &rota in rotaesta
id est tempus intempore : & annus insem& ipsum
reuoluitur: & ipse rotae eleuantur ad caelum
& suꝑchri stallum thronus ex sapplirro est:
& super thronũ : similitudo sedentis: cuius in¬
feriora ignea sunt: superiora electrina:
ut demonstit&  quae inferiora sunt igne & pur¬
gatione indigere : Quaesursum: In condicionis
suae puritateꝰ persistere : & quomodo hic in ha¬
bitu sacerdotis aurilammina de superest. Ita
In hie zechide electrum inpectore: & inuertice
conlocatur.: Iustum ergoerat sicut supra exparte

Expanded text:
pontificis est, inscriptumque nomen Dei universa, quae subter sunt, Dei arbitrio gubernari. ita sibi permista sunt, et haerent, ut in uno inveniantur et reliqua, et quod instanter ante se vadant et non revertantur. Labuntur enim tempora, et praeterita relinquentia ad futura fesnant. quod autem semper in motu sunt, illud significat, quod et philosophi suspicantur, currere mundum suo ordino et incessabiliter uelut rota in suo axe torqueri. unde et rota in rota est, id est tempus in tempore, et annus in semet ipsum reuoluitur et ipsae rotae eleuantur ad caelum et super crystallum thronus ex sapphiro est et super thronum similitudo sedentis, cuius inferiora ignea sunt, superiora electrina, ut demonstret, quae inferiora sunt, igne et purgatione indigere, quae sursum, in condicionis suae puritate persistere. et quomodo hic in habitu sacerdotis auri lamina desuper est, ita in Ezechiele electrum in pectore et in uertice conlocatur. iustum ergo erat — sicut supra ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
Sracor itaq qđ & ante annũ priorib literis
ciliata seu scissa concordia: aut praemium secu¬
perabit: aut poenã : Quod situ qđ procul absit
nolueris : egoliber ero epistola me haec cum
lecta fuerit : absolu&: Explicit

Expanded text:
precor itaque, quod et ante annum prioribus litteris precor itaque, quod et ante annum prioribus litteris ciliata seu scissa concordia aut praemium recuperabit aut poenam. quod Ri tu, quod procul absit, nolueris; ego liber ero; epistula me haec, cum lecta fuerit, absoluet
Abbreviated transcription (Latin):
UI IOTTANNES IOEMABSTLS
& euungelista: In epistolu sua ait : Quicumq
odit fratrẽsuũ: homicida est: & recte:
Cũ enĩ homicidium ex odio saepenus catur: qui¬
cũq odit &iã sigladio necdũ percusserit:
animo tamen homicida est : Curais tale
principium scilic& ut ueerirancore deposito:
mundũ peccoris dõ paremꝰ habitaculũ. Irasci¬
mini lnquit dauid: & nolite peccare:. Hoc quid
uelit intellegi a postolus plenius interprecatur.:
Sol non occidat suꝑ iracundiũ uram : Quid agem̃
nos in die iudicii suꝑ qurum ira non unius diei
sed tanorũ annorum soltestis occubuit: Dñs loquit᷑
in eu angelio : Si offeres munus tuũ ad altare ibiq
Ua mihi misero nedicã & tibi : qui tapotẽ pore
aut non obtulimiadaltare : aut irtiꝑmuu ede¬
sine causa obtuli: quomodo incotidiana pixce
um quã dixi Dimitte nobis debitanta sicut
& nos dimisim debitoribus nostris. animo discre¬
pante cũ uerbis. oratione dissidente cũ factis:

Expanded text:
 Joannes idem Apostolus et Evangelista in Epistola sua ait: Quicumque odit fratrem suum, homicida est : et recte. Cum enim homicidium ex odio saepe nascatur: quicumque odit, etiam si necdum gladio percusserit, animo tamen homicida est. Cur, ais, tale prinmundum pectoris deo paremus habitaculum. irascimini, inquit Dauid, et nolite peccare. hoc quid uelit intellegi, apostolus plenius interpretatur: sol non occidat super iracundiam uestram. quid agimus nos in die iudicii, super quorum ira non unius diei, sed tantorum annorum sol testis occubuit? dominus loquitur in euangelio: si offeres, munus tuum ad altare ibique um . Vae mihi misero, ne dicam et tibi, qui tanto tempore, aut non obtulimsine causa obtuli! quomodo in cotidiana prece umquam diximus: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, animo discordante cum uerbis, oratione dissidente cum factis?
Abbreviated transcription (Latin):
auditur: Decem iam nisi fallor epistolus
plenus tam officii quã praecum misi: cũtu
ne muctum quidem facere dignaris: Et dño loque de
cũ seruis : frater cũ fratre non loqueris : Nimis inqui¬
es contumeliose : Crede mihi. nisi stili uerecundia
pli ib eree : tała laesus ingererem. ut hiciperes mibi
rescribere uel iratus: S̾ ed qm̃ & irascihominis est
& in uriã non facere xp̃iamt Ad anticũ moreni
Reuestens rursus praecor: ut & dilgenaẽ tȩ dilgas
& conseruo sermonẽ conseruus impestias

Expanded text:
auditur. decem iam, nisi fallor, epistulas auditur. decem iam, nisi fallor, epistulas plenas tam officii quam precum misi, cum tu ne muttum quidem facere dignaris et domino loquente cum semis frater cum fratre non loqueris. \'nimis\', inquies, \'contumehose\'. crede mihi, nisi stili uerecundia prohiberet, tanta laesus ingererem, ut inciperes mihi rescribere uel iratus. sed quoniam et irasci hominis est et iniuriam non facere Christiani, ad antiquum morem reuertens rursus precor, ut et diligentem te diligas et conseruo sermonem conseruus inpertias
Abbreviated transcription (Latin):
r̃s uosten huanlriatis macis¬
ter disceptanibus de dignitate dis cipu¬
lis : unũ ad praehendit e paruulis dicens .
Quicũq uestrũ non fuerit conuersus sicut
infans: non potest introire in regnũ caelorũ
Quodne tanłum docere nec facere uiderecur.
impleuit exemplo: dũ discipulorũ pedes lauat
dũ traditorẽ osculo excipit: dũ loquitꝰ cum
samuritanu : dũ ad pedes sibi sed enłe maria¬
decaelorũ disputat regno. dũ ab inferis
resurgens primũ mulierculis apparescie
Satapas aut̃ ex archangelico fastigio. non
liliã obcausam: nisi obcorariũ humilitati
superbiã ruit: & iudaicus populus primas
sibi cathedras. & sulutationes inforo uindi¬
cans: de putato antea instillã situlae: gentili
populo succedente delocus ẽ : Contra sofistas
quoq scłi & supiendes mundi: pecrus &c iuicob
piscator  mitcitur : cuius reicausa scriptura
hab& dm̃ Ob quod in euangelio & phariseus
adrogans spernitur : & humilis publicunus

Expanded text:
s noster humilitatis magister, disceptantibus de dignitate discipulis, unum apprehendit e parvulis, dicens: Quicumque vestrum non fuerit conversus sicut infans, non potest introire in regnum coelorum . Quod ne tantum docere, nec facere videretur, implevit exemplo: dum discipulorum pedes lavat : dum traditorem osculo excipit : dum loquitur cum Samaritana : dum ad pedes sibi sedende caelorum disputat regno, dum ab inferis resurgens primum mulierculis apparescit. satanas autem ex archangelico fastigio non aliam ob causam nisi ob contrariam humilitati superbiam ruit. et Iudaicus populus primas sibi cathedras et salutationes in foro uindicans deputato antea in stillam situlae gentili populo succedente deletus est. contra sophistas quoque saeculi et sapientes mundi Petrus et Iacobus piscator mittitur, cuius rei causa scriptura habet deum. ob quod in euangelio et pharisaeus adrogans spernitur et humilis publicanus
Abbreviated transcription (Latin):
abarca oppido quod in solitudi ne situmsent que socor eoriaut¬
toser mossep asr paci cianos uocant ⁊ hisunt quilocorũ quali¬
to fibus diuersis hominib appellantur e maora aue a per

Expanded text:
a Barca oppido, quod in solitudine situm est, quos nunc corrupa Barca oppido, quod in solitudine situm est, quos nunc corrupto sermone Afri Baricianos uocant. hi sunt, qui pro locorum qualitatibus diuersis nominibus appellantur et a Mauritania per
Abbreviated transcription (Latin):
nobis xp̃i passione & resurrectione terrarȩ ꝓmissionis effec
possessam putant a populo iudaeorũ : postquã ẽ reuer¬
sus ex aegrpto. quantũ possederit: utiq adan. usq bersab ȩe
quae uix cłx milium in longũ spatio tenditur: Neque
enĩ dauid & salomon potentissimtis reges: exceptis his quo
postuictoriã In amicitiam receperunt: plus tenuisse
scriptura testatur: & hoc dico : ut taceam quinque palesti¬
nae ciuitates. ga gam. ascalonẽ q& accaron. azotum
nune sar racenos uocant. inuicinia urbis hierusale rec esuiolae
dicere latitudine terrae repmissionis ne & hineis uoc casionẽ
blas phemandi dedisse uideamur: ab ioppe usq aduiculũ
nr̃m ba hleem : quadaginta sex milia sunt : cu succodiu : acut̃¬
tis simaso lietuco plena ferocium barbatorũ : De qerbĩ duc̃tt
contra faciem omniũ fratrũ tuorũ habitabisn & quorũ facit
podiac loquentis simus mentionẽ : lateq uagaro sesnea cerrup

Expanded text:
nobis Christi passione et resurrectione terra repromissionis effecta nobis Christi passione et resurrectione terra repromissionis effecta est-possessam putant a populo Iudaeorum, postquam est reuersus ex Aegypto, quantum possederit: utique a Dan usque Bersabee, quae uix centum sexaginta milium in longum spatio tenditur. neque enim Dauid et Salomon, potentissimos reges, exceptis his, quos post uictoriam in amicitiam receperunt, plus tenuisse scriptura testatur. et hoc dico, ut taceam quinque Palaestinae ciuitates, Gazam, Ascalonem, Geth, Accaron, Azotum, nunc Sarracenos uocant, in uicinia urbis Hierosolymae. pudet dicere latitudinem terrae repromissionis, ne ethnicis occasionem blasphemandi dedisse uideamur. ab Ioppe usque ad uiculum nostrum Bethleem quadraginta sex milia sunt, cui succedit uastissima solitudo plena ferocium barbarorum, de quibus dicitur: c o ntra faciem omnium fratrum tuorum habitabis et quorum facit poeta eloquentissimus mentionem: lateque uagantes Barcaei,
Abbreviated transcription (Latin):
toritate firmata sunt.⁊ illud nostris dicendũ est. hancae¬
pistalam quae inscribitur adhebraeos: non solũ abeccle¬
suis orientis : sed abomnib: r&ro ecclesiae graeci sermo¬
nis scriptorib : quasi pauli apłi. suscipilic& pleriq: eam
uel barnabae uelclementis arbitrentur: & nihil iñt ẽ
cuius sit: cum ecclesiasticiuiri sit .: & cotidie ecclesiarũ
lectione celebr&ur : quod sieã latinorũ consu&udo non
recipit int̃ scripturas canonicas: nec graecorũ quidem
ecclesia e: apocalrpsin lohannis eademꝰ libertate suscipi¬
unti: & tam̃ nos utramq suscipimus. nequaquã huius tẽ¬
poris consu&dudinem : sedu&erũ scriptorũ auetoritatem
sequentes. quiplerũq utriusq ab utuntur testimoniis: ñ
ut interdũ de apochrifis facere solent. quippe qui &gen¬
tilium litterarũ raro ut antur exemplis: sed quasi canonicis
& ecclesiasticis: respondeant mihi qui hanc terrã quaenun

Expanded text:
toritate firmata sunt. illud nostris dicendum est, hanc etoritate firmata sunt. illud nostris dicendum est, hanc epistulam, quae scribitur ad Hebraeos, non solum ab ecclesiis orientis sed ab omnibus retro ecclesiae Graeci sermonis scriptoribus quasi Pauli apostoli suscipi, licet plerique eam uel Barnabae uel Clementis arbitrentur, et nihil interesse, cuius sit, cum ecclesiastici uiri sit et cotidie ecclesiarum lectione celebretur. quodsi eam Latinorum consuetudo non recipit inter scripturas canonicas, nec Graecorum quidem ecclesiae Apocalypsin Iohannis eadem libertate suscipiunt, et tamen nos utramque suscipimus nequaquam huius temporis consuetudinem sed ueterum scriptorum auctoritatem sequentes, qui plerumque utriusque abutuntur testimoniis, non ut interdum de apocryphis facere solent — quippe et gentilium litterarum raro utantur exemplis —, sed quasi canonicis et ecclesiasticis. Respondeant mihi, qui hanc terram — quae nunc
Abbreviated transcription (Latin):
tatem cuius artifex & creatords est.: &iterũ cũdeabeliu
enoch noe sarraq dixiss&: intulit iuxta fidem morder
sunt hioms nonacceptis ÷ epmissionib sed ptocil casende mon
asalutantes. & confitentes quia peregrini &adueneeoa¬
sup leranes Quienim haec locuntur: ostendanti quoo
querant patriam : & siquidem illius recordibantust. dequa
apresserant : habebant tempus utteue tereun u ltiqu
ueroindiorem desiderant . Id est caelestem: multisque
in medioscis coninemo ratis: adextremũ intubt mssion
oms testimoniũ habentes in fide no n acceper̃ rȩpmissionẽ
dõ de nobis melius quid prouidente: nesine nobis ꝑfecti
fierent: Accessimusenim ad montẽ sion & cuutatena ela
uiuentis hierusalem caelestem : & multa milia angelo¬
rum sollemnitatis. & ecclesiam primitiuorũ: quiscripa
sunt in caelis: Nec mefugit: quod ꝑfidia uidaeorũ haec test¬
monia non suscipiat : Quaeutiq uoeris testamenti auc¬

Expanded text:
tatem, cuius artifex et creator deus est. et iterum, cum de Abel et tatem, cuius artifex et creator deus est. et iterum, cum de Abel et Enoch, Noe Sarraque dixisset, intulit: iuxta fidem mortui sunt hi omnes non acceptis repromissionibus, sed procul eas uidentes et salutantes et confitentessuper terram. Qui enim haec loquuntur, ostendunt quod quaerant patriam: et siquidem illius recordabantur, de qua egressi erant, habebant tempus, ut reverterentur: nunc vero meliorem desiderant, id est coelestem . Multisque in medio Sanctis commemoratis, ad extremum intulit, Et hi omnes testimonium habentes in fide, non acceperunt repromissionem, Deo de nobis melius quid pfierent. accessimus enim ad montem Sion et ciuitatem dei uiuentis, Hierusalem caelestem, et multa milia angelorum sollemnitatis et ecclesiam primitiuorum, qui scripti sunt in caelis. nec me fugit, quod perfidia Iudaeorum haec testimonia non suscipiat, quae utique ueteris testamenti auc
Abbreviated transcription (Latin):
daboterramhanc & seminituo: iuxta stephani primi
in xp̃o martrris contionẽ neuestigium quidem pedis
huius terraedicitur accepisse : Ita enĩ scriptũ est:
Tunc egressus d&erra chaldȩorũ: habitauit inchar¬
ran.: & inde postquã mortuus ẽ pater eĩ: migrauit
interrã in quã uos nunc habitetis.: & non dedit
ei: possionẽ neuestigiũ quidem pedis: quã rȩꝓmisit
dareei in possessione & semini eius posteũ : Acne for¬
sitan lectoris tacita cogitatio. tra hateũ atillam
intellegentiã . utquod nonẽ datũ parenti reddatur
posteris uas electionis loquitur adbebraeos fide
qui uocatur abraham oboediuit egredi lnlocius c̃
que no at aepturuserat in possessionẽ &egressuse
nesciens quoir& fide peregrinatuse. Interra cepso¬
missionis quasi in alicna : intabernaculis babitans
cumisaac & ia cob: coheredibus eiusdem promissio¬
nis: ex spectabat enim funda menitũ habenteme ciui¬

Expanded text:
dabo terram hanc et semini tuo , juxta Stephani primi dabo terram hanc et semini tuo , juxta Stephani primi in Christo martyris concionem, ne vestigium quidem pedis hujus terrae dicitur acctunc egressus de terra Chaldaeorum habitauit in Charran et inde, postquam mortuus est pater eius, migrauit in terram, in qua nunc uos habitatis; et non dedit ei possessionem, ne uestigium quidem pedis, quam repromisit dare ei in possessionem et semini eius post ipsum. ac ne iorsitan lectoris tacita cogitatio trahat eum ad illam intellegentiam, ut, quod non est datum parenti, reddatur posteris, uas electionis loquitur ad Hebraeos: fide, qui uocatur Abraham, oboediuit egredi in locum, quem accepturus erat in possessionem, et egressus est nesciens, quo iret. fide peregrinatus est in terra repromissionis quasi in aliena in tabernaculis habitans cum Isaac et Iacob, coheredibus eiusdem promissionis; expectabat enim fundamentum habentem ciui
Abbreviated transcription (Latin):
multa alia : quaeidrirco non replico: nesensũ uidea
legentis obtundere & memoriae illius diffidere.
Illud quoque sollicitamente tractemus. & scriptura¬
rum nos doceat auetoritas. Scõs huius terrae
quam iudaei tertã reꝓ missionis autumant: non ha¬
bitatores eẽ : sed accolas atq peregrinos.: Exiustiuir¬
sonalegimus : aduenasũ ego & peregrinus : sicut omnes
Patres mei . : quicũ diuin tertae huius tenebris
uersar&ur: flebi lit̃ ingemescit: & dicit: Heume
quia peregrinatiomea ꝓ longataẽ : habitaui cũ
habitantib cedar : multum accola fuit anima mea
Vbicumq autẽ habitator terrae legitur: & priora &
media & extrema tractenus. & liquido scripturarũ
poterit regula comprobari: semꝑ habitatores t̃r&¬
peecatores appellari.: de quibus in a pocalrpsi io hannis
illud exem plumẽ uae habitatoribus terrae: abraham
ad quemprimũ factaẽ repromissio dicente dño tibi

Expanded text:
multa alia, quae idcirco non replico, ne sensum uidear multa alia, quae idcirco non replico, ne sensum uidear legentis obtundere et memoriae illius diffidere. Illud quoque sollicita mente tractemus et scripturarum nos doceat auctoritas, sanctos huius terrae, quam Iudaei terram repromissionis autumant, non habitatores esse, sed accolas atque peregrinos. ex iusti uiri persona legimus: aduena sum ego et peregrinus sicut omnes patres mei. qui cum diu in terrae huius tenebris uersaretur, flebiliter ingemiscit et dicit: heu me, quia peregrinatio mea prolongata est, habitaui cum habitantibus Cedar, multum accola fuit anima mea. ubicumque autem habitator terrae legitur, et priora et media et extrema tractemus et liquido scripturarum poterit regula conprobari, semper habitatores terpeccatores appellari, de quibus in Apocalypsi Iohannis illud exemplum est: uae habitatoribus terrae. Abraham, ad quem primum facta est promissio dicente d
Abbreviated transcription (Latin):
torib possid&ur dequa scriptũ ẽ. maledicta terra
inoperibustuis aliquis intellegendũ putat: respcor¬
deat quomodo possit haec stare sententia: quiope
ratur tramsuã Implebitur panibus: quantie nultu
operant t̃ram᷑ exercent uomere. tamen multuis
smpedientib causis egestate conficiuntur & penurua
Sed considerandũ: scriptura quiddicat quio peratur
tec ramsuam : quae proprie iuris sui ẽ. dequanũqi
eicipotest secundum quem sensum &illud scciptũ
est : Redemptio animȩ uiri: propriae diuitiae
& hoc secundum litterã sentiri potest. Quantienim
alienis amicorũq redimuntur pecuniisꝰ huius ter¬
rae cultores & agricolae apłisunt quibus dicitus
uos estis salterrae : & in alio loco : In patientia ur̃a
possedebitis animas ur̃as .⁊ Quorũ unus uas electio¬
nis: confidentissime: loquebatur : dĩ enĩ cooperato¬
ressumus. dĩ agri cultura: dĩ aedificatio estis: &

Expanded text:
toribus possidetur, de qua scriptum est: Maledicta terra toribus possidetur, de qua scriptum est: Maledicta terra in operibus tuis , aliquis intelligendum putat; respondeat quomodo possit haec stare senratur terram suam, inplebitur panibus. quanti enim operantur terram et exercent uomere et tamen multis inpedientibus causis egestate conficiuntur et penuria! sed considerandum, scriptura quid dicat: qui operatur terram \'suam', quae proprie iuris sui est, de qua numquam eici potest; secundum quem sensum et illud scriptum est: redemptio animae uiri propriae diuitiae. et hoc secundum litteram mentiri putes: quanti enim alienis amicorumque redimuntur pecuniis! huius terrae cultores agricolae apostoli sunt, quibus dicitur: uos estis sal terrae et in alio loco: in patientia uestra possidebitis animas uestras, quorum unus, uas electionis, confidentissime loquebatur: dei enim cooperatores sumus, dei agricultura, dei aedificatio estis et