comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas dicit Grit tuc̃ tribulatio magna qͣlis
nõ fuit ab inicio mundi usq mͦ: neq fiet. Hĩc
rursũ ait Nisi breati fuissent diesilli. non
fieret salua omis caro Quia enĩ et fuꝑbos nos
et infirmos dñs cõspicit. dies quos singula.¬
rit̾ malos intulit: miscdit̾ breͥatos dicit. pro¬
fecto ut et suꝑbiã t̾reat de aduersitate tpr̃is:
et infirmitatẽ refoueat debreuitate Sed
confiderandũ ualde ẽ. cũ behemoth iste cau.¬
dã suã sicut cedrũ subleuat. in quo tunc a.¬
trocior quã nũc se exerit surgat. Que enim
penarũ genera nouimꝰ. que nõ iã uires mar.¬
tirũ exercuisse gaudemꝰ: Aliosnãq mpro.¬
uiso ictu inmersõs iugulo gladius strauit.
alios crucis patibulũ afflix̾. in quo mors et
ꝓuocata repellit᷑: et repulsa prouocat᷑: Alios
hirsutis serra dentibꝰ attriuit. alios amato
ferro insulcans ungula sparsit. Alios belumna

Expanded text:
etipsam dicit: Erit tunc tribulatio magna, qualis etipsam dicit: Erit tunc tribulatio magna, qualis non fuit ab initio munrursum ait: Nisi breviati fuissent dies illi, non fieret salva omnis caro . Quia enim et superbos nos et infirmos Dominus conspicit, dies, quos singulariter malos intulit, misericorditer breviatos dicit . Profecto ut et superbiam terreat de adversitate temporis, et infirmitatem refoveat de brevitate. DConsiderandum valde est, cum Behemoth iste caudam suam sicut cedrum sublevat, in quo tunc atrocior quam nunc se exerit, surgat. Quae enim poenarum genera novimus, quae non jam vires Martyrum exercuisse gaudemus? Alios namque improviso ictu immersus jugulo gladius stravit, alios crucis patibulum affixit; in quo mors et provocata repellitur, et repulsa provocatur. Alios hirsutis serra dentibus attrivit; alios armata ferro insulcans ungula sparsit; alios belluina
Abbreviated transcription (Latin):
magnã imnanu fua. et app̾hendit draconẽ
serpentẽ antiquũi qͥ ẽ diabolus et sathanaᷤ.
eligauit eũ ꝑ annos mille. et misit eũ in
abissum. et clausit et signauit suꝑ illum
Ligatus qͥppe missus in abissum ꝑhibet᷑.
qa retrusus inprauoꝵ cordibꝰ potencia
dumne dispensationis aftrĩgitur: ne im¬
quantũ nocere ualet effrenet᷑. Ut quãuis ꝑeos
occulte seuiat: adiolentas tam̃ rapinas suꝑ.¬
biȩ ñ erumpat: Sedillic quoq quomͦ ininun¬
di fine sit soluendꝰ: intimat᷑ cũ dr̃ Et postꝗͣ
cõsu̾mati fuerĩt mille anni: soluet᷑ sathan de
carcere fuo. et exibit et seducet gentes Mille¬
nario nãq numero. uniu̾sũ ꝓꝑfectione fua
hoc quantũlibet sit sc̃ȩ eccłiȩ tempꝰ expͥmit᷑.
Quo ꝑ acto antiquus hostis suis uiribꝰ traditꝰ.
pauco quidẽ tpr̃e: sed multa contͣ nos uirtu.
tatẽ dilatet: suꝑna tam̃ miscdia dierũ bre-¬
uitate coangustat Hinc enĩ ꝑ semet ipsam¬

Expanded text:
manu sua, et apprehendit draconem serpentem antiquum, qui est diabolus et Satanas, et alligavit eum per annos mille, et misit eum in abyssum, et clausit, et signavit super illLigatus quippe missus in abyssum perhibetur, quia retrusus in pravorum cordibus, potentia divinae dispensationis astringitur, ne quantum nocere valet effrenetur, ut quamvis per eos occulte saeviat, ad violentas tamen rapinas superbiae non erumpat. Sed illic quomodo in mundi fine sit solvendus intimatur, cum dicitur: Et postquam consummati fuerint mille anni, solvetur satan de carcere suo, et exibit, et seducet gentes . Millenario namque numero universum pro perfectione sua hoc quantumlibet sit Ecclesiae sanctae tempus exprimitur. Quo peracto, antiquus hostis suis viribus traditus, pauco quidem in tempore, sed in multa contra nos virtutetatem dilatet, superna tamen misericordia dierum brevitate coangustat. Hinc enim Veritas per sem
Abbreviated transcription (Latin):
rati. ñ scientia calliditatis ꝑiti. sed tam̃i.¬
deri quales ñ sut̃ ambiut̃. et idcirco contra
bonoꝵ uitã neqͥores ftunt Deqͥbꝰ et seqͥti:¬
Cartilago illius qͣsi lãminȩ ferree. Cartila.¬
go namq ossis quidẽ speciẽ habet. sed ost
etus lãminis ferreis comꝑat᷑. nͥ qd hi qͥm
illo uiliores sũt. ad ꝑpetranda mala neqͥras
existut: Ferro qͥppe cȩtera metalla cõcidint̃
et cartilago etus ferro similis dr̃. qͥa hiqͥ¬
dunt᷑. Qa enĩ eos se facere signa et ꝓdigu
ñ posse cõsid̾ant. fideles se illi ꝑcrudelitan
probant. Et pro eo qd̾ innocentũ corda
corrũꝑe ꝑfiradendo ñ possunt: multiplid¬

Expanded text:
rati, non scientia calliditatis periti, sed tamen videri quales non sunt ambiunt, et idcirco contra bonorum vitam nequiores fiunt, de quibus et sequiCartaligo illius quasi laminae ferreae. Cartilago namque ossis quidem speciem habet. Quid est ejus laminis ferreis comparatur, nisi quod hi qui in illo debiliores sunt ad perpetranda mala nequiores existunt? Ferro quippe caetera metalla conciduntur, et cartilago enduntur. Quia enim cum eo se facere signa et prodigia non posse considerant, fideles se illi per crudelitatem probant; et pro eo quod innocentium corda corrumpere persuadendo non possunt, multipli
Abbreviated transcription (Latin):
penã: Seqͥt᷑. Nespice cũctos suꝑbos et con¬
cõfundunt᷑. aut hic de pietate cognoscẽtes
et dãpnãtes crimina: aut illic supplicia de
iusticia sentientes: Impioꝵ uͦ locus ipsa suꝑ¬
bia ẽ. qͥa cũ scriptũ. sit. Iniciu̾ omĩs peccati
suꝑbia ẽ: unde orit᷑ impietas. ibi continet᷑¬
suꝑbia. quãuis nequaqͣm asuꝑbia distet
impietas Ualde enĩ suꝑbire ẽ. impia de
auctore sentire: Impuis gͦ inloco suo cõte.¬
rit᷑: qͥa ipsa suꝑbia qua eleuat᷑: oppͥmit᷑:
Cũq efferendo se incogitationibꝰ erigit:
lum̃ sibi iusticiȩ qd inuenire debuisset abs.¬
condit. Sepe autẽ dũ contra dm̃ falsa gła
ext̾ius ꝓficit: uera miseria int̾us manes.¬
cit Unde propħa ait Deiecisti eos dũ alle.¬
uarent᷑:. Non enĩ ait Deiecisti eos pꝰtꝗͣ ele.¬
uati sunt: sed cum alleuarent᷑. qͥa hoc ip
sũ fit suꝑbis int̾ius deici: qd̾ eis falsa cõtigi
nõ eis hic aliud culpa ẽ. atq aliud pęna. seil

Expanded text:
VERS. 7.---Respice cunctos superbos, et conconfunduntur, aut hic de pietate cognoscentes et damnantes crimina, aut illic supplicia de justitia sentientes. Impiorum vero locus ipsa superbia est, quia cum scriptum sit: Initium omnis peccati superbia , unde oritur impietas, ibi continetur, quamvis nec quidquam a superbia distat impietas. Valde enim superbire est impia de auctore sentire. Impius ergo in loco suo conteritur, quia ipsa superbia qua elevatur opprimitur; cumque, efferendo se in cogitationibus erigit, lumen sibi justitiae quod invenire debuisset abscondit. Saepe autem dum contra Deum falsa gloria exterius proficit, vera miseria interius inanescit. Unde Propheta ait: Dejecisti eos dum allevarentur . Non enim ait: Dejecisti eos postquam elevati susum fit superbis interius dejici, quod eis falsa contingit o judicio, non eis hic aliud culpa est atque aliud poena, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dimentis decepti. ei ꝑ luxuriȩ fluxa succũ.¬
dis moribꝰ ꝓferant᷑: Sed prius beemoth isttꝰ
iolenta discutimꝰ: ut post subtiltus astuta
detegamꝰ. Inscript᷑a sacra cedri noĩe aliqͣn.¬
do alta excellentia głȩ celestis expͥmit᷑. sic̃¬

Expanded text:
dimentis decepti, ei per luxuriae fluxa succumdimentis decepti, ei per luxuriae fluxa succumdis moribus proferantur; sed prius Behemoth istius violenta discutimus, ut post subtilius astuta detegamus. In Scriptura sacra cedri nomine aliquando alta excellentia gloriae coelestis exprimi
Abbreviated transcription (Latin):
med̾e̾ intulit. pͥma deceptionis enis argi.¬
menta luxuriȩ dãpna subtunx̃. nͥ quao
liqͥdo om̃ibꝰ patet. qͥa pꝰtꝗͣ semel hominis
extendit: Qd̃ in ipsis quoq hominibuᷤᷤ
pͥmis agnoscimꝰ. qͥdũ post ꝑpetratã suꝑ.¬
biã pudenda mẽbra contegunt: patẽ.¬
ter indicarũt. qͥa pꝰtꝗͣ ap̃d semet ipisos
intus arripere alta conati sũt. mox in
carne foras erubescẽda ꝑtulerũt: bee.¬
moth itaq iste in satiabilit̾ seuiẽs. et de¬
uorare totũ simul hominẽ querẽs: mͦ
m suꝑbiã m̃tẽ erigit. mͦ carnẽ luxuri¬
uoluptate corrũpit: Bene autẽ nequaꝗͣ
fortitudo eius in lũbis uelmumbilico eoꝵ
dr̃. qͥ prosternunt᷑: sed fortitudo eiꝰ ĩ lũbis
eiꝰ et uirtꝰ illiꝰ in umbilico uentris illuis Ac si
aꝑte diceret᷑ Fortitudo etus in lũbis suis. et
urtꝰ illuis inu̾bilico uentris sui Qͥ a nmirũ
iꝰ ꝓpͥe corpꝰ fuint. qͥ suggestionũ tͦptũ blan.¬

Expanded text:
prima deceptionis ejus argumenta luxuriae damna subjunxit, nisi quod liquido omnibus patet quia postquam semel hominis extendit? Quod in ipsis quoque hominibus primis agnoscimus, qui, dum post perpetratam superbiam pudenda membra contegunt, patenter indicarunt quia postquam apud semetipsos intus arripere alta conati sunt, mox in carne foris erubescenda pertulerunt . Behemoth itaque iste insatiabiliter saeviens, et devorare totum simul hominem quaerens, modo in superbiam mentem erigit, modo carnem luxurivoluptate corrumpit. Bene autem nequaquam fortitudo ejus in lumbis vel umbilico eorum dicitur qui prosternuntur, sed, fortitudo ejus in lumbis ejus, et virtus illius in umbilico ventris ejus. Ac si aperte diceretur: Fortitudo ejus in lumbis suis, et virtus illius in umbilico ventris sui, quia nimirum ejus proprie corpus fiunt, qui, suggestionum turpium blan
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ꝑeundẽ dicit᷑ Uox dm̃ confrĩgentis ce.¬
dros Qͥd autẽ cauda behemoth istius. nisi
illa antiqͥ hostis extremitas dr̃ cũ nimirũ
uas ꝓpriũ illũ ꝑditũ hominẽ ingreditur.
qͥ specialit̾ antixp̃s nuncupat᷑ : Quẽ qͥa mͦ¬
honoribus scłi. mͦ signis et ꝓdigiis ficte sci.¬
tatis in tumore potenciȩ eleuare ꝑmittit᷑:
recte uoce dm̃ca cauda illiꝰ cedro cõꝑatur:
Sic̃ cedrus arbusta cetera maltũ crescendo
deserit: ita tuc̃ antixp̃s mundi głam tp̃ra.¬
lt᷑ optinẽs. mensuras hominũ. et honoris
culmine: et signoꝵ potestate trãscendet:
Sp̃s qͥppe in illo ẽ. qui in sublimibꝰ cõditꝰ.
potenciã nat᷑e suȩ ñ ꝑdidit uel deiectus.¬

Expanded text:
etam dicitur: Vox Domini confringentis cedros . Quid autem cauda Behemoth istius, nisi illa antiqui hostis extremitas dicitur; cum nimirum vas proprium illum perditum hominem 1059 ingreditur, qui specialiter Antichristus nuncupathonoribus saeculi, modo signis ex prodigiis fictae sanctitatis in timore potentiae elevare permittitur, recte voce Dominica cauda illius cedro comparatur. Sicut cedrus arbusta caetera in altum crescendo deserit, ita nunc Antichristus mundi gloriam temporaliter obtinens mensuras hominum et honoris culmine, et signorum potestate transcendit. Spiritus quippe in illo est, qui in sublimibus conditus potentiam naturae suae n
Abbreviated transcription (Latin):
bet᷑ hinc ẽ enĩ qd̾̃ ueritas discipłis dicit
Sint lu̾bi ur̃i p̾cincti Hinc petrꝰ cũ luxu¬
riã acorde restringeret. admonebat dicẽ
Succincti lumbos m̃tis ur̃ȩ. Hĩc paulus¬
cũ ꝑ abrahȩ sacrificiũ melchisedech tpre
leui facerdotiũ diceret decimatũ: ubi tũ
in abrahe corpre leui lateret ostendẽs at
Ad huc enĩ in lũbis patris erat. Quia uͦ
seminariũ luxxuriȩ fȩminis inumbilio
continet᷑: propħa testat᷑. qͥ sub feminȩ
specie ꝓstitutȩ uideȩ petulanciã increpãs
ait Indie ortus tui ñ ẽ p̾cisus umbilieus
tuus: Indie qͥppe ortus umbilicũ p̾cidẽ
ẽ: conu̾sionis tpr̃e carnis luxuriã rese.¬
care. qͥ adifficile ẽ male inchoata corrigi.¬
re. et semel formata deformit̾ ĩ melius
reformare: De ortu suo uidea rep̾hendit᷑.
quedũ indõ nata ẽ in p̾cisũ umbilicum¬
in se tͤfnuit. qͥa fluxa luxuriȩ nõ absei.¬
dit Qͥa igͥ potestate diaboli utriusq ge.¬

Expanded text:
bentur. Hinc est quod Veritas discipulis dicit: Sint lumbi vestri praecincti . Hinc Petrus cum luxuriam a corde restringeret, admonebat, dicens: Succincti lumbos mentis vestrae. . Pcum per Abrahae sacrificium Melchisedech tempore Levi sacerdotium diceret decimatum, ubi tunc in Abrahae corpore Levi lateret ostendens, ait: Adhuc enim in lumbis patris erat . Quia vero seminarium luxuriae feminis in umbiculo continetur propheta testatur, qui, sub specie feminae prostitutae, Judaeae petulantiam increpans, ait: In die ortus tui non est praecisus umbilicus tuus . In die quippe ortus umbilicum praecidere est conversionis tempore carnis luxuriam resecare. Quia enim difficile est male inchoata corrigere, et semel formata deformiter in melius reformare, de ortu suo Judaea reprehenditur, quae dum in Deo nata est, impraecisum umbilicum retinuit, quia fluxa luxuriae non abscidit. Quia igitur potestate diaboli utriusque ge
Abbreviated transcription (Latin):
pultos. qui etiã cũ adiuuerent. ̃ loco sc̃o
erant. et laudabant᷑ in ciuitate quasi tustoꝵ¬
oꝑum Quia f enũ sunt. sed tam̃ sc̃itatis
fauore uallant᷑: bene quidã sapiẽs indicat
dicens Transi hospes. et orna mensã: Trã.¬
seundo nãq hospes ornare mensã dicit᷑.
laus altaris extendit᷑: et ipse tam̃ ap̾d dm̃
in num̾o ciutũ ñ habet᷑ Aliis eius opinio
ꝓficit. et tam̃ adeo extraneus ipse ꝑtrãsit.
Mensã itaq trãseundo decorauit. qͥa stare
ad sacra noluit. qͥ ꝑ om̃e qd̾ agere studuit:
adhumanas laudes mente decu currit:
Quia gͦ ñ nulli mundã quidẽ uitã ꝑstudi
um ducũt. sed ex illa intus placere ñ ap¬
petũt: recta et esca eius electa dr̃ et tam̃
fȩnũ sic̃ bos comedẽ behemoth iste ꝑhibe¬
tur. Quasi enĩ ante osbeemoth istius mũ.¬
dũ fenũ int̾ra atq minfimis iacet: cũ et
uita quasi innocẽs ꝑmandatoꝵ custodiã
agit᷑. et tam̃ int̾ actionẽ que bona ostẽdit᷑.

Expanded text:
pultos, qui etiam cum adhuc viverent, in loco sancto erant, et laudabantur in civitate quasi justmulti fenum sunt, sed tamen sanctitatis favore vallantur, bene quidam sapiens indicat, dicens: Transi, hospes, et orna mensam . Transeundo namque hospes ornare mensam dicitur, laus altaris extenditur, et ipse tamen apud Deum in numero civium non habetur. Aliis ejus opinio proficit, et tamen a Deo extraneus ipse pertransit. Mensam itaque transeundo decoravit, quia stare ad sacra noluit qui per omne quod agere studuit ad humanas laudes mente decurrit. Quia um ducunt, sed ex illa intus placere non appetunt, recte et esca ejus electa dicitur, et tamen fenum sicut bos comedere Behemoth iste perhibetur. Quasi enim ante os Behemoth istius mundum fenum in terra atque in infimis jacet, cum et vita quasi innocens per mandatorum custodiam agitur, et tamen inter actionem quae bona ostenditur
Abbreviated transcription (Latin):
effram subeinericius qui nõ reuersat᷑. Ex
nat᷑a qͥppe bene condita ẽ nobis intencio
que surgat indm̃. sed exconuerͣtione neqͥt̃
asfueta in ẽ uoluptas que p̾sens p̾mat in
scł̃m: P anis autẽ subcinericius exea par.¬
te ẽ mundior. qua inferuis occultatur.
atq exea parte sordidior: qua desuꝑcine.¬
rẽ tolerat Quisqͥs gͦ intencione qua dm̃
debuisset querere negligit: quasi more
panis subcinericii mundiorẽ partẽ infe.
rnis p̃mit Et cũ curas scłi libent̾ tolerat:
quasi cõgestũ cinerẽ suꝑius portat. Re.¬
uersaretur autẽ panis subemericius: si
desidioꝵ carnaliũ cinerẽ repelleret: et
intentionẽ bonã quã inse dudũ despi¬
ciendo opp̾sserat: suꝑuis ostentaret: Sed
reuersari renuit: cũ mens amore cura¬
rũ scłartũ p̾ssa. molẽ suꝑpositi cineris
abicere negligit. Dũq assinrgere mintẽ.¬
cione bona nõ appetit. quasi mundiorẽ

Expanded text:
 subcinericius, qui non reversatur . Ex natura quippe bene condita est nobis intentio, quae surgat in Deum; sed ex conversatione nequiter assueta inest voluptas, quae praesens premat in saeculum. Panis autem subcinericius ex ea parte est mundior, quam inferius occultat, atque ex ea parte sordidior, qua desuper cinerem tolerat. Quisquis ergo intentionem qua Deum debuisset quaerere negligit, quasi more panis subrius premit. Et cum curas saeculi libenter tolerat, quasi congestum cinerem superius portat. Reversaretur vero panis subcinericius, si desideriorum carnalium cinerem repelleret, et intentionem bonam quam in se dudum despiciendo oppresserat, superius ostentaret. Sed reversari renuit, cum mens amore curarum secularium pressa, molem superpositi cineris abigere negligit; dumque assurgere in intentionem bonam non appetit, quasi mundiorem
Abbreviated transcription (Latin):
sollicite̾ uerba discutimꝰ: hec et illa uno sp̾̃u
prolata reꝑimus: Ifaias nãq cũ cerneret
uitã peccantiũ ab antiquo et in satiabili
hoste deuorari: ait Leo sic̃ bos comedet pa
fenũ. illic palee nominant᷑. Sed ꝑscruta¬
ri mẽs nitit᷑. cur iste uł ap̃d isaiã leo. uel hic
din̾ca uoce behemoth in cõmestione fem uel
Qd̾ tam̃ citius cognoscimꝰ. si in utrisq ani¬
malibꝰ que sit nutrim̃toꝵ distancia ꝑpenda.¬
mus E qui nãq fęnũ quãlibet sordidũ come.¬
dũt. aquã uͦ ñ nͥ mundã bibunt. Boues aut̃¬
aquã quãlibet sordidã bibunt. sed fęno
pere. quos prauis ac sordidis actionibus in¬
plicatos. in imis secũ respicit uoluntarie ia.¬
cere: Fenũ gͦ comed̾e sicut bos appetit. qͥa
suggestionis suȩ dente. conterere mundã
quomͦ beemoth iste fenũ sicut boscomedẽs.¬

Expanded text:
sollicite verba discutimus, haec et illa uno spiritu prolata reperimus. Isaias namque cum cerneret vitam peccantium ab antiquo et insatiabile hoste devorari, ait: Leo sicut bos comedet palfenum, illic paleae nominantur. Sed perscrutari mens nititur cur iste vel apud Isaiam leo, vel hic dominica voce Behemoth, in comestione feni velQuod tamen citius agnoscimus, si in utrisque animalibus quae sit nutrimentorum distantia mus. Equi namque fenum quodlibet sordidum comedunt; aquam vero non nisi mundam bibunt. Boves autem quamlibet aquam sordidam bibunt, sed feno vdet, quos pravis ac sordidis actionibus implicatos in imis secum respicit voluntarie jacere. Paleas ergo comedere sicut bos appetit, quia suggestionis suae dente conterere mundam quom
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ñ nulli hominũ et ap̃d dm̃ fȩnũ funt.
et ap̃d homines sc̾itatis nomine censent᷑.
cũ et ante humanos ocłos aliud ostendit
uita. et ante diuina iudicia aliud intendit
cõscientia hii itaq ap̃d humana iudicia
electi funt: sed ap̃d subtile dm̃ exam̃ fenũ.
Anante diuinos ocłos saul fenũ ñ erat. de qͦ
elegit dñs Et deqͦ paulo suꝑiꝰ dr̃. E lectus et
bonus. Quẽ enĩ peccans popłs meruit. et
ap̃d dm̃ reprobꝰ extitit. et c̃ausarũ ordimi
electus et bonus fuit. Quia multi fenũ fut.¬

Expanded text:
hominum et apud Deum fenum sunt, et apud homines sanctitatis nomine censentur, cum et ante humanos oculos aliud ostendit vita, et ante divina judicia aliud intendit conscientia. Ii itaque apud humana judicia electi sunt, sed apud subtile Domini examen fenum. An ante divinos oculos Saul fenum non erat, de quelegit Dominus ; et de quo paulo superius dicitur: Electus et bonus? Quem enim peccans populus meruit, et apud Deum reprobus exstitit, et tamen causarum ordine electus et bonus fuit. Vet. XI. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
dͣ Tu signaculũ similitudinis plenuis sa.¬
pientia et ꝑ fectus decore. in deliciis para.¬
disi dĩ fcusti. Incu̾cta igͥ creat᷑a. homo et
angłs simul cõditꝰ extitit. qͥa ab om̃i nat᷑a
urationabili distinctꝰ processit. Qa gͦ. in
cũeta conditione rerũ. nullũ rationale
animal nͥ angłs et homo ẽ: qͥeqͥd ratione
iti ñ potest: cũ hoĩe factũ ñ ẽ. Dicat᷑ itaq
homini. dicat᷑ de angło. qͥ et si potenciã
sublimitatis ꝑdidit: subtili tatẽ tamen
naturȩ rationalis minime amisit. Ecce
behemotħ quẽ feci tecũ Ut dũ homo eũ¬
qui in ratione secũ factus ẽ ꝑisse consid̾at:
uicinũ sibi casũ suꝑbie. ex ipsa propinqui
sui ꝑditione ꝑtimescat In his autẽ uerbis
sollert̃ intuendũ ẽ. qd aꝑte uoce dm̾ca nefa.¬
riũ manichei dogna reprehendit᷑. Qui dũ
duo pͥncipia loquit᷑: tenebrarũ gentẽ non
torẽ nequitiȩ ꝑnaturã bene conditã dñs se

Expanded text:
dinis plenus sapientia, et perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti . In cuncta igitur creatura homo et angelus simul conditus exstitit, quia ab omni creatura irrationabili distinctus processit. » INnale animal nisi angelus et homo est, quidquid ratione uti non potest, cum homine factum non est. Dicatur itaque homini, dicatur de angelo, qui etsi potentiam sublimitatis perdidit, subtilitatem tamen naturae rationalis non amisit: Ecce Behemoth, quem feci tecum. Ut dum homo euqui in ratione secum factus est, periisse considerat, vicinum sibi casum superbiae ex ipsa propinqui sui perditione pertimescat. In his autem verbis solerter intuendum est quod aperte voce dominica nefarium Manichaei dogma reprehenditur, quiduo principia loquitur, tenebrarum gentem non torem nequitiae per naturam bene conditum se Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
atq corp̾ralia. simul qͥcqͥd de cȩlo orit᷑ simuil
factũ qͥcqͥd de t̾ra ꝓducit᷑ indicat᷑. Sol
quippe.luna. et sida quarto die incȩlo
facta ꝑhibent᷑. Sed qd̾ quarta die proces¬
sit inspecie. pͥmo die in cęli substancia ex¬
tuit ꝑ conditionẽ Primo die creata terra
dr̃. et tercio arbusta cõdita. et cu̾cta terr
uirentia describunt᷑ Sed hoc qd̾ die t̾cio
se in speciẽ protulit: nimirũ pͥmũ inipsa
dequa ortũ ẽ t̾rȩ substancia cõditũ fuit.
hĩc ẽ qd̾ moises et distĩcte ꝑdies singulos õs
omĩa retulit. et tam̃ omĩa simul creata
subiunx̾ dicẽs Iste generationes cęli et

Expanded text:
atque corporalia, simul quidquid de coelo oritur, simul atque corporalia, simul quidquid de coelo oritur, simul factum quidquid de terra producitur, indicatur. Sol quippe, luna, et sidera quarto die facta in coelo perhibentur, sed quod quarto die processit in speciem, primo die in coeli substantia exstitit per conditionem. Primo die creata terra dicitur, tertio arbusta condita, et cuncta terrae virentia describuntur, sed hoc quod die tertio se in speciem protulit, nimirum primo, in ipsa de qua ortum est terrae substantia, conditum fuit. Hinc est quod Moyses et distincte per dies singulos condita omnia retulit, et tamen simul omnia creata subjunxit, dicens: Istae generation
Abbreviated transcription (Latin):
perando frangit. omẽ qd ꝓmittendo decipit
Cuncta gͦ tergiuersationis etus certamina
Quẽ sub lichemoth nomine. nͥ antiqu̾u
hostẽ insiuat: Qui int̾pretatꝰ exhebra
uoce. in latina lingua animal sonat suꝰ
infernis dũ malitia subdit᷑: patent̾ ꝑsona
mõstrat᷑ S ed cũ dedõ scriptũ sit. qͥa fect
omĩa simul: cur hoc animal cũ homine
fecisse se indicat. dũ cu̾cta qͥa simul fece¬
rit cõstat: Rursũ querendũ ͤ quomͦ ds̃
simul cuncta condidit. dũ moises sex dier̾¬
mutatione uariante distincte creata des¬
cribit: Qd̃ tam̃ citius agnoscimꝰ: sipłas
causas originũ subtilit̾ indagamꝰ. Rerũ
qͥppe substancia simul creata ẽ. sed simul
in species formata nõ est Et qd̾ simulex¬
ticit ꝑ substanciã materiȩ: ñ simul appa.¬
ruit ꝑ speciẽ formȩ Cum enĩ simulfac.¬
tũ cęlũ t̾raq describit᷑: simul spiritalia

Expanded text:
perando frangit, omne quod promittendo decipit. perando frangit, omne quod promittendo decipit. Cuncta ergo tergiversationis ejus certamina Quem sub Behemoth nomine nisi antiquum hostem insinuat, qui interpretatus ex Hebraea voce, in Latina lingua animal sonat? Cujus inferius, dum malitia subditur, patenter persona monstratur. Sed cum de Deo scriptum sit quia fecit omnia simul , cur hoc animal cum homine fecisse se indicat, dum cuncta quia simul fecerit constat? Rursum quaerendum est, quomodo Deus cuncta simul condidit, dum Momutatione variante distincte creata describit. Quod tamen citius agnoscimus, si ipsas causas originum subtiliter indagamus. Rerum quippe substantia simul creata est, sed simul per species formata non est, et quod simul exstitit per substantiam materiae, non simul apparuit per speciem formae. Cum enim simul factum coelum terraque describitur, simul spiritualia
Abbreviated transcription (Latin):
dñe uirtus mea Aꝑte uidelicet dicẽs Go te
magis diligo: quo infirmitatẽ ꝓpͥam senti¬
ens. uirtutẽ meã te ẽẽ cognosco Hĩc rursũ
ait. Mirifica miscdias tuas : qͥ saluos facis
fiunt: cũ ꝑ easdẽ miscđias quã grauia fue.¬
rint ꝑicula que euasimꝰ: agnoscunt᷑ Et qͥa¬
sermone p̾cedenti dñs beato iobmira oꝑa
scõꝵ seq̃ntiũ patefecit: ut his auditis disceret.
de uirtutũ suarũ culmine quã humilia sen¬
tire debuisset: nũc ei cum quo hoste bellum
gerat ostendit᷑. et uires fraudesq illius fubti.¬
lius indicant᷑. Ut qͥa ad colloquiũ auctoris
su ꝑductus ẽ: argum̾ta aduersarii aꝑte
cognoscat. Uerbis enĩ sequentibꝰ fideli famło
dñs cuc̃tas hostis callidi machinationes in¬
sinuat. om̃e qd oppͥmendo rapit. om̃e quod
insidiando circũuolat. om̃e qd̾ minando
t̾ret. om̃e qd suadendo blandit᷑. om̃e qd̾ des¬

Expanded text:
Domine, virtus mea , aperte videlicet dicens: Eo te Domine, virtus mea , aperte videlicet dicens: Eo te magis diligo, quo infirmitatem 1055 propriam sentiens, virtutem meam te esse cognosco. Hinc rursum ait: Mirifica misericordias tuas, qui salvos facis fiunt, cum per easdem misericordias quam gravia fuerint pericula quae evasimus, agnoscuntur. sermone praecedenti Dominus beato Job mira opera sanctorum sequentium patefecit, ut his auditis disceret de virtutum suarum culmine quam humilia sentire debuisset, nunc ei cum quo hoste bellum gerat ostenditur, et vires fraudesque illius subtilius indicantur, ut qui ad colloquium auctoris sui perductus est, argumenta adversarii aperte cognoscat. Verbis enim sequentibus fideli famulo Dominus cunctas hostis callidi machinationes insinuat, omne quod opprimendo rapit, omne quod insidiando circumvolat, omne quod minando terret, omne quod suadendo blanditur, omne quod des
Abbreviated transcription (Latin):
Quia autem premissis uerbis dñs poten.¬
tiã sue magnitudins intulit: nũc insubseq̃n.¬
tibꝰ nequitiã antiquis ostendit: ut bonꝰ famuluᷤᷤ
et auditis prius uirtutibꝰ dm̃ sciret quantũ
diligeret: et cognita post calliditate diaboli.
disceret qͣntũ timeret Unde bene ꝑ propħã
dr̃ Leo rugiet. quis ñ timebit: Dñs ds̃ locu.¬
tus ẽ. quis nõ propħabit: Postꝗͣ enĩ uirtus
ei fui conditoris innotuit: nequaꝗͣ illũ uire ᷤᷤ
aduersarii latere debuerũt. ut eo magis de¬
fensori suo se humilius subdet: quo hostis sui
neqͥtias subtilius agnouisset Protectorẽ suũ
tanto ardentius quereret: qͣnto t̾ribiliorẽ hos¬
tẽ cognosceret quẽ uitaret Certũ qͥppe ẽ. qͥa
minus diligit ereptorẽ suu̾: qui minus in¬
telligit ꝑiculũ quod euasit. Et uile solatiũ
defensoris deputat: qui uirtutẽ aduersarñ
debilẽ putat. Unde bene ereptionẽ suam
dño tribuens propħa dicebat Diligam te

Expanded text:
emissis verbis Dominus potentiam suae magnitudinis intulit, nunc in subsequentibus nequitiam antiqui hostis ostendit, ut bonus famulus et, auditis prius virtutibus Domini, sciret quantum diligeret, et, cognita post calliditate diaboli, disceret quantum timeret. Unde bene per prophetam dicitur: Leo rugiet, quis non timebit? Dominus Deus ocutus est, quis non prophetabit ? Postquam enim virtus ei sui conditoris innotuit, nequaquam illum vires adversarii latere debuerunt, ut eo magis defensori suo se humilius subderet quo hostis sui nequitias subtilius agnovisset, protectoremque suum tanto ardentius quaereret, quanto terribiliorem hostem cognosceret quem vitaret. Certum quippe est quia minus diligit ereptorem suum qui minus intelligit periculum quod evasit, et vile solatium deputat defensoris qui virtutem adversarii debilem putat. Unde bene ereptionem suam Domino tribuens propheta dicebat: Diligam te,
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rã petũt : Quibꝰ hoc ipsũ iam nimis ceci.¬
disse ẽ. relictis suꝑioribꝰ tma quesisse Recte
gͦ eoꝵ facies in fõueã demergi ꝑhibent᷑. qͥa
sequentes infima ad inferm baratrũ ten¬
dunt Iusto enĩ iudicio agit᷑. ut qͦs hic uolũ¬
taria auersio excecat: illic ab intuitu ueri
luminis digna supplicii fouea abscõdat Igit᷑
qͥa uir sc̃s tanto diuinȩ potenciȩ t̾ro re
discussus ẽ: ut ei diceret᷑ Si habes brachiũ
ficut ds̃. et si uoce simili tonas. disꝑge suꝑ.¬
bos infurore tuo. et respiciens omnẽ arro¬
gantẽ humilia. Et cet̾a que ds̃ quidẽ face¬
re: sed homo uix sufficit audire. Cuncta
hec qua dñs intencione p̾miserit: fine sub¬
dite cõclusionis ostendit dicens. Et ego¬

Expanded text:
terram petunt? Quibus hoc ipsum jam in imis ceciterram petunt? Quibus hoc ipsum jam in imis cecidisse est relictis superioribus ima quaesisse. Recte ergo eorum facies in foveam demergi perhibentur, quia sequentes infima, ad inferni barathrum tendunt. Justo enim judicio agitur, ut quos hic voluntaria aversio excaecat, illic ab intuitu veri luminis digna supplicii fovea abscondat. Igitur quia vir sanctus tanto divinae potentiae terrore discussus est, ut ei diceretur: Si habes brachium ut Deus, et si voce simili tonas, disperge superbos in furore tuo, et respiciens omnem arrogantem humilia, et caetera quae Deus quidem facere, sed homo vix sufficit audire, cuncta haec qua Dominus intentione praemiserit, fine subditae conclusionis ostendit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
Aesi dicat: ut ego Iusto nãq uidicio suꝑ¬
boꝵ facies dñs in foueã mergit. qͥa inten.¬
eionẽ cordis eoꝵ sese ultra homines eri¬
gentẽ in ferius deicit Ima enĩ respicit:
ciis facies foueã attendit Et bene
altiora appetũt. Et quo magis se extol.¬
lendo erigunt: eo magis ruendo inferuis
tendunt: Terrenã qͥppe głam querunt. et
infima sunt quȩ prospiciunt. dũ suꝑbiendo
alta sectant᷑ Unde miro ac diuersomͦ resagit᷑.
ut humiles celũ petat: dũ se infra deiciunt.
suꝑbi infima petãt. dũ despiciendo cȩteros¬
quasi in altioribꝰ extollunt᷑ Isti dũ se despi¬
ciunt: cȩlestibꝰ iungunt᷑. illi dũ se erigunt:
a suꝑioribus diuidunt᷑. atq ut ita dixerim.
illi se eleuantes deprimunt: isti deprimen.¬
tes leuant. Et bene de suꝑbientibꝰ ꝑ psalmis.¬
tã dr̃: humiliat autẽ peccatores usq ad t̾rã:
Quia ea que infra sunt ambientes. dũ ex¬
tollendo se erigũt: amisso cęlo qͥd aliud quã

Expanded text:
cat, Ut ego. Justo namque judicio superborum facies Dominus in foveam mergit, quia intentionem cordis eorum sese ultra homines erigentem inferius dejicit. Ima enim 1054 respicit, cujus facies foveam attendit. Et bene altiora appetunt; et quo magis extolse erigunt, eo magis ruendo inferius tendunt. Terrenam quippe gloriam quaerunt, et infima sunt quae prospiciunt, dum superbiendo alta sectantur. Unde miro et diverso modo res agitur, ut humiles coelum petant, dum se inferius dejiciunt; superbi infima quasi in altioribus extolluntur. Isti se, dum despiciunt, coelestibus junguntur; illi, dum se erigunt, a superioribus dividuntur, atque, ut ita dixerim, illi se elevantes deprimunt, isti deprimentes elevant. Et bene de superbientibus per Psalmistam dicitur: Humiliat autem peccatores usque ad terram , quia ea quae infra sunt ambientes, dum extollendo se erigunt, amisso coelo quid aliud quam
Abbreviated transcription (Latin):
diriget᷑ dolus inmanu erus Robustosqͥ.¬
pe tnt̾ficit: cũ eos qͥm̃te inuicti sunt cor.¬
poralit̾ uincit. Uelcerte robustos ⁊ ppłm
luntatis trahit. In cuiꝰ manu dolus dri.¬
gitur: qͥa in illo fraus ꝑopus adiuat
Qd̾ enĩ fallendo dicit: hoc mira faciendo
asserit Nã qͥcqͥd mendax lingua simu.¬
lat: hoc quasi uerũ eẽ manꝰ oꝑis ostenta¬
hĩc rursũ dicit Cont᷑ principẽ pͥncipi
consurget. et sine manu conteret᷑: hinc
paulus ait Ita ut intemplo dĩ sedeat. os.¬
tendẽs se tamquã sit ds̃ Hĩc rursũ dicit
Quẽ dñs iħs int̾ficiet spũ oris sui. et destruet

Expanded text:
etur dolus in manu ejus . Robustos namque interficit, cum eos qui mente invicti sunt corporaliter vincit. Vel certe robustos et populuntatis trahit. In cujus manu dolus dirigitur, quia in illo fraus per opus adjuvatur. Quod enim fallendo dicit, hoc mira faciendo asserit; nam quidquid mendax lingua simulat, hoc quasi verum esse manus operis ostentaHinc rursum dicit: Contra principem principum consurget, et sine manu conteretur . Hinc Paulus ait: Ita ut in templo Dei sedeat ostendens se tanquam sit Deus . Hinc rursum ait. Quem Dominus Jesus interficiet s
Abbreviated transcription (Latin):
Acfi aꝑte diceret. Si potes terribilia hec
facere ipse que protuli: tibi et ñmͥ deputa
bona omĩa que fecisti Si uͦ peccantes alios
respiciendo ñ potes ꝑdẽ: liquet qd̃ areatu
nequitiȩ. tua te nõ uales uirtute lib̃are:
Ecce diuina uoce adbeatũ iob dr̃ qd̾ sua
dextera ñ saluet᷑. Et tam̃ ñnulli hominũ
qui ab hiuus uiri uiribꝰ longe fut̃. despecto
dĩ adiutorio sua se fortitudine saluare posse
cõfidunt: Pro quibꝰ qͥd dep̾cari aliud debemꝰ.
nͥ ut si iam dona bonoꝵ oꝑum ꝑceꝑũt: hoc¬

Expanded text:
Ac si aperte diceret: Si potes terribilia haec facere, ipse quae protuli, tibi et non mihi deputo bona omnia quae fecisti. Si vero peccantes alios respiciendo non potes perdere, liquet quod a reatu nequitiae tua te non vales virtute liberare. Ecce divina voce ad beatum Job dicitur quod sua dextera non salvetur, et tamen nonnulli hominum, qui ab hujus viri viribus longe sunt, despecto Dei adjutorio, sua se fortitudine salvari posse confidunt. Pro quibus quid deprecari aliud debemus, nisi ut si jam dona bonorum operum
Abbreviated transcription (Latin):
arrogantẽ humilia Ac si dicat Ut ego. Apte
autẽ ad iundicte ordinẽ arrogantibꝰ fuꝑboꝵ¬
culpa p̃ponit᷑ quia nimirũ nõ suꝑbia de ar.
qͥsq respicit᷑. cũ aut peccato conuertit᷑. aut
expeccato punit᷑ De respectu enĩ conuersio¬
nis dr̃ Quia respex̃ dñs petrũ Et recordat᷑

Expanded text:
oenam.---Ac si dicat ut ego. Apte autem ad vindictae ordinem arrogantibus supeculpa praeponitur, quia nimirum non superbia de arroquisque respicitur, cum aut a peccato convertitur, aut ex peccato punitur. De respectu enim conversionis dicitur: Quia respexit Dominus Petrum, et recordatus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa tũc nõ solũ in reproboꝵ mentibꝰ sed etã
in electoꝵ corporibꝰ crudelitate mestima.¬
in pudẽs facie. et intelligẽs propositiones.
et roborabit᷑ fortitudo eiꝰ. sed ñ inuiribus
suis Illuis nãq hoĩs fortitudo ñ sis uiribꝰ
roborat᷑: qͥa sathane uirtute in gła ꝑdici¬

Expanded text:
a tunc non solum in reproborum mentibus, sed etiam in electorum corporibus crudelitate inaestimasurget rex impudens facie, et intelligens propositiones, et roborabitur fortitudo ejus, sed non in suis viribus . Illius namque hominis fortitudo non suis viribus roborat
Abbreviated transcription (Latin):
de testimonio bonȩ recordationis hilarescit.
Et quo ap̃d se qͦd metuat ñ habet om̃e qd̾
erga semet ipsũ ẽ blandũ uidet: Hoc itaq
minatio iuista umdictȩ: Quãuis enĩ eum
trãqͥllũ in iudicio uideant: qͥ tam̾ feriendoᷤ¬

Expanded text:
de testimonio bonae recordationis hilarescit, de testimonio bonae recordationis hilarescit, et quo apud se quod metuat non habet, eo omne quod erga semetipsum est blandum videt. Hoc itaque minatio justae vindictae. Quamvis enim eum tranquillum in judicio videant, tame
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ mentes ȩque unũ respiciant. sed ñ eqͣlit̾
modificent᷑. qͥa et istis eũ benignũ ostendit
ante acta iusticia: et illis t̾ribilem culpa:
Quoꝵ pauorẽ qͥs explicet. cũ cõtinget miseriᷤ
et intra se culpas cernere. et ante se tudicẽ iustũ
uidẽ : hoc nimirũ cotidie inusu uitȩ p̾sentiᷤᷤ
agit᷑. ut de eqͣlitate uenti tudicis mortaliũ
corda doceant᷑: Nam cũ duo adiudiciũ per¬
gũt: alius innocentiȩ fibi cõseuis. et alius cul¬
pe: ante prolatã sentenciã. adhuc tacentẽ
iudicẽ utriq cõspiciunt. Et tam̃ culpȩ debi¬
tor grauẽ contͣ se irã. hoc ipsũ iudicis silentiũ
suspicat᷑ Quã irã sibi nõ denunciat ꝑturba.¬
cio uidicis: sed recordatio prauitatis. qͥa et¬
si adhuc foras reum sentencia ñclamat: intꝰ
iam grauit̾ cõscientia accusat At contͣ iusti.¬
ciȩ amicus decernentiᷤᷤuultũ cõspicit. sed intꝰ

Expanded text:
eorum mentes aeque unum respiciant, sed non aequaliter eorum mentes aeque unum respiciant, sed non aequaliter modificentur, quia et istis eum benignum ostendit anteacta justitia, et illis terribilem culpa. Quorum pavorem quis explicet, cum contigerit miseris et intra se culpas cernere, et ante se judicem justum videre? Hoc nimirum quotidie in usu vitae praesentis agitur, ut de qualitate venturi judicis mortalium corda doceantur. Nam cum duo ad judicium pergunt, alius innocentiae sibi conscius, alius culpae, ante prolatam sententiam adhuc tacentem judicem utrique conspiciunt, et tamen culpae debitor gravem contra se iram hoc ipsum judicis silentium suspicatur. Quam iram sibi non denuntiat perturbatio judicis, sed recordatio pravitatis, quia etsi adhuc foris reum sententia non clamat, intus tamen graviter conscientia accusat. At contra justitiae amicus decernentis vultum conspicit, sed intus
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ nõ ẽ trãsmutatio. nec uicissitudinis obũ.¬
bratio hic rursũ scriptũ ẽ Tuautẽ dñe
cũ tranqͥllitate omĩa iudicas hinc propħa
att. Peserta facta ẽ t̾ra. afacie ire columbe.¬
a faciȩ fuioris dñ: Qd̃ enĩ irã colu̾bȩ p̃̾tixerat:
hoc furorẽ dñi subtun&̾̃ Colũba nam ualde
simplex ẽ animal Et quia in dm̃ nula furo.¬
ris mequalitas serpit: furorẽ dm̃ uã colũbȩ
nominauit: Ut enĩ diuinȩ districtionis uim
mꝑturbabilẽ demõstraret: et irã dix̃ et colũbe
Acsi aꝑtius diceret. Districtũ udiciũ incõcus.¬
sus exerit. qͥ ꝑmanẽs mansuetus punit Unde
et in extremo tudicio in semet ipso ĩ cõmuta.¬
bilis manẽs. nulla uicissitudine acmutabilita.¬
te uariat᷑. sed tam̃ electis ⁊ reprobiᷤᷤ neqͣꝗͣ fub
specie eiusdẽ in cõmutabilitatis ostendit᷑. qͥa
et tranqͥllus iustis. et iratꝰ parebit iniustis: Teste
enĩ cõscientia intra semet ipsos deferũt. unde

Expanded text:
tio, nec vicissitudinis obumbratio . Hinc rursum scriptum est: Tu autem, Domine, cum tranquillitate judicas . Hinc propheta ait: Deserta facta est terra a facie irae columba facie furoris Domini . Quod enim iram columbae praedixerat, hoc furorem Domini subjunxit. Columba namque valde simplex est animal; et quia in Deum nulla furoris inaequalitas serpit, furorem Domini iram columbae nominavit. Ut enim divinae districtionis vim imperturbabilem demonstraret, et iram dixit, et columbae, ac si apertius diceret: Districtum judicium inconcussus exerit, qui permanens met in extremo judicio in semet ipso incommutabilis manens, nulla vicissitudine ac mutabilitate variatur. Sed tamen electis et reprobis nequaquam sub specie ejusdem incommutabilitatis ostenditur, quia et tranquillus justis, et iratus apparebit injustis. Teste enim conscientia intra semetipsos deferunt, unde
Abbreviated transcription (Latin):
feriri se credidit. cũ qͥd inse debuisset corri.¬
gi nõ inuenit Sed ne ipsa innocentia in
tumore elationis inflet᷑: diuina uoce corri.¬
pitur. ut mẽs etus ab iniqͥtate lib̾a sed uer¬
beribꝰ p̾ssa. ad iudicia occulta reuocet᷑. ut
suꝑna sentencia et si nõ est cognita. ñ tam̃
credat᷑ iniusta Sed eo saltẽ iustũ credat
om̃e qd patit᷑. qͦ nimirũ cõstat qͥa ad̾o auc.¬
tore patiat᷑ Magna enĩ satisfactio ꝑcussio.¬
nis ẽ: uoluntas iusta cõditoris Quecũ in¬
iustũ facere nil solet: tusta agnoscit᷑ etiã

Expanded text:
feriri credidit, cum quid in se debuisset corriferiri credidit, cum quid in se debuisset corrigi non invenit. Sed ne ipsa innocentia in tumorem elationis infletur, divina voce corripitur, et mens ejus ab iniquitate libera, sed verberibus pressa, ad judicia occulta revocatur, ut superna sententia, etsi non est cognita, non tamen credatur injusta; sed eo saltem justum credat omne quod patitur, quo nimirum constat quia Deo auctore patiatur. Magna enim satisfactio percussionis est voluntas justa conditoris. Quae cum injustum facere ni
Abbreviated transcription (Latin):
uocis increpatione. proficiens. atq infua
rep̾hensione succrescens: dixisse se unum.
et alterũ penitẽs fatet᷑ Acsi aꝑte dicat. Et
erga bona ꝑnegligentiã torpui: et ad ma.¬
dñs iob deturbine dix̃. Accinge sicut uir
lũbos tuos. interrogabo te et indica michi
iob lumbos accingere. qͥd int̾rogare dĩ. qͥd
hominis indicare: pͥmo iam dm̃ sermone
tractatũ ẽ Quia gͦ lectoris tedio parcimꝰ:
quis contra flagella semet ipsũ defendere
nititur: flagellantis iudiciũ euacuare co.¬
nat᷑ Nam cũ culpa sua ferin se denegat:
qͥd aliud quã iusticiã ferientis accusat: Be¬
atũ itaq iob non idcirco flagella celȩstia
ꝑcusserunt. ut ineo culpas extinguerent:
sed poctus ut merita augerent. quatenus
qui tranqͥllitatis tpr̃e in tanta scitate cla.¬
ruerat. etiam ex ꝑcussione patesceret: que
inȩo etiã patienciȩ uirtus latebat. Qui
sibi ẽẽ augendi meriti dep̾hendẽs: iniuste

Expanded text:
vocis increpatione proficiens, atque in sua vocis increpatione proficiens, atque in sua reprehensione succrescens, dixisse se unum et alterum poenitens fatetur, ac si aperte dicat: Et erga bona per negligentiam torpui, et ad maDominus Job de turbine, dixit: Accinge sicut vir lumbos tuos, interrogabo te, et indica mihi. Job lumbos accingere, quid interrogare Dei, quid hominis indicare, primo jam Domini sermone tractatum est . Quia ergo lectoris taedioquis contra Domini flagella semetipsum defendere nititur, flagellantis judicium evacuare conatur. Nam cum culpa sua feriri se denegat, quid aliud quam injustitiam ferientis accusat? Beatum itaque Job non idcirco flagella coelestia percusserunt, ut in eo culpas exstinguerent, sed potius ut merita augerent, quatenus qui tranquillitatis tempore in tanta sanctitate claruerat, et ex percussione patesceret quae in eo etiam patientiae virtus latebat. Qui sibi esse augendi meriti deprehendens, injuste se
Abbreviated transcription (Latin):
multoꝵ ẽ: contẽplatiua uͦ paucoꝵ Et cũ
hec agimꝰ. quȩ multos agere et egisse cõs¬
picimꝰ: quasi agnã de gregibꝰ damꝰ: Sed
cũ offerentis uirtus ad agnã caprãq nõ
sufficit: inremedio penitentis adiungit᷑.
ut duo colũbarũ pulli uel duo turtures
offerant᷑ Scimus quia colũbarũ pulli uel
turtures pro cantu gemitus habent:
Qͥdgͦ ꝑ duos colũbarũ pullos uel duos
turtures. nͥ duplex penitenciȩ nr̃ȩ ge¬
mitus designat᷑. Ut cũ ad offerenda bo¬
na oꝑa nõ assurgimꝰ: nos met ipsos dupli¬
at̃ defleamꝰ. qͥa et recta nõ fecimꝰ. ⁊ praua
Holo caustũ nãq totũ incensũ dr̃. Unũ
ẜ turturẽ propeccato offerimꝰ: cũ pro
culpa gemitũ clamꝰ. De alt̾o ũ holocaus.¬
sũ facimus: cũ pro eo qd̾ bona negleximꝰ.
nos inet ipsos funditꝰ succendentes igne
doloris ardemus: Quia igit duplex ĩ pem¬
tentia gemitus debet᷑: beatus iob diuinȩ

Expanded text:
multorum est, contemplativa paucorum. Et cum multorum est, contemplativa paucorum. Et cum haec agimus quae multos agere et egisse conspicimus, quasi agnam de gregibus damus. Sed cum offerentis virtus ad agnam capramque non sufficit, in remedium poenitentis adjungitur, ut duo pulli columbarum, vel duo turtures offerantur. Scimus quia columbarum pulli vel turtures pro cantu gemitus habent. Quid ergo per duos columbarum pullos, vel duos turtures, nisi duplex poenitentiae nostrae gemitus designatur, ut cum ad offerenda bona opera non assurgimus, nosmetipsos dupliciter defleamus, quia et recta non fecimus, et prava Holocaustum namque totum incensum dicitur. Unum ergo turturem pro peccato offerimus, cum pro culpa gemitum damus; de altero vero holocaustum facimus, cum pro eo quod bona negleximus, nosmetipsos funditus succendentes, igne doloris ardemus. Quia igitur duplex in poenitentia gemitus debetur, beatus Job divinae
Abbreviated transcription (Latin):
facerdos. et ꝓpeccato euis Sinautẽ nõ
potuerit offerre pecus: offerat duos tur.¬
tures uel duos pullos colu̾barũ. unũ ꝓpec.¬
cato et alt̾um in holo caustũ Iuramentũ
nãq proferre ẽ: uoto nos diuinȩ seruitu.¬
tis alligare: Et cũ bona oꝑa promttimꝰ.
hene nos facere spondemꝰ. Cum uͦ abstinẽ.¬
nã cruciatũq carnis nr̃ȩ uouemꝰ: malȩ
adp̾sens nos nobis facere uramꝰ:. Sed qͥa
millus in hac uita ita ꝑfectus ẽ. ut quã¬
Iibet deo deuotus sit. int̾ ipsa quantulũq
pia uota nõ peccet: propeccato agna of¬
ferri de gregibus suie capra p̃cipit᷑. Qͥd
eñ ꝑ agnã. nisi actiuȩ uitȩ innocentia.
qͥd ꝑ caprã. que in sũmis sepe extremisq
proposita nõ implesse: ad sacͥficiũ dei sese
studiosius debet. uel innocentia boni oꝑis
uel in sublii pastu contẽplationis accin.¬
gere: Et bene agna de gregibꝰ. capra uͦ
offerri de gregibꝰ nõ iubet᷑: qͥa actiua uita

Expanded text:
s. Sin autem non potuerit offerre pecus, offerat duos turtures, vel duos pullos columbarum, unum pro peccato, et alterum in holocaustum . Juramentum namque proferre est voto nos divinae servitutis alligare. Et cum bona opera promittimus, bene nos facere spondemus. Cum vero abstinentiam cruciatumque carnis nostrae vovemus, male ad praesens nos nobis facere juramus. Sed quia nullus in hac vita ita perfectus est, ut quamlibet Deo devotus sit, inter ipsa quantulumcunque pia vota non peccet, pro peccato agna offerri de gregibus sive capra praecipitur. Quid enim per agnam nisi activae vitae innocentia, quid per capram, quae in summis saepe extremisqueproposita non implesse, ad sacrificium Dei sese studiosius debet vel innocentia boni operis, vel sublimi pastu contemplationis accingere. Et bene agna de gregibus, capra vero offerri de gregibus non jubetur, quia activa vita
Abbreviated transcription (Latin):
et facta sunt: Deo gͦ brachium hab̾e ẽ:
oꝑantẽ filiũ gignere Uoce tonare ẽ. cõ¬
substancialẽ fibi filtũ mundo terribilit
demõstrare b̾ eato gͦ iob dũ dicit dñs Si
habes brachiũ sicut ds̃. et si uoce simili to.¬
nas fnira dispensatione pietatis eũ dũ
increpat: exaltat: qͥa eũ quẽ sua cõpa.¬
ratione suꝑat. suꝑiorẽ cunctis demõstrat¬
Cui nhac propositione subiungit Circum.¬
da tili decorẽ. et insublum erigere. et esto
głosus. et speciosis induere uestibus Subau¬
dis ut go Ipse enĩ circũdat decorẽ: deqͦ scrip.¬
tũ ẽ Dñs regnauit decorẽ induit: Ipse ap̃d
nos in sublime erigit᷑: cũ nr̃is m̃tibꝰ mnat᷑a
sua ẽẽ inpenetrabilis demõstrat᷑ Ipse uͦ glori.¬
osus est. qui dũ se ipso ꝑfruit᷑: accedentis lau.¬
dis indigens nõ ẽ. Ipie speciosis induit᷑ uesti¬
bus: qͥa scõꝵ angłoꝵ choros quos condidit. in
usũ fui decoris assũpsit. et uelut qͣndã uestẽ

Expanded text:
et facta sunt . » Deo ergo brachium habere est operantem Filium gignere; voce tonare est, consubstantialem sibi Filium mundo terribiliter demonstrare. Beato igitur Job cum dicit Dominus: Si habes brachium sicut Deus, et si voce simili tonas, mira dispensatione pietatis eum dum increpat exaltat, quia eum quem sua comparatione superat superiorem cunctis demonstratin hac propositione subjungit: CAPUda tibi decorem, et in sublime erigere, et esto gloriosus, et speciosis induere vestibus. - Subaudis, ut ego. Ipse enim sibi circumdat decorem, de quo scriptum est: Dominus regnavit, decorem induit . Ipse apud nos in sublime erigitur, cum nostris mentibus in natura sua esse impenetrabilis demonstratur. Ipse vero gloriosus est, qui dum seipso perfruitur, accedentis laudis indigens non est. Ipse speciosis induitur vestibus, quia sanctorum angelorum choros, quos condidit, in usum sui decoris assumpsit, et velut quamdam vestem
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando etiã ab insensatis rebꝰ. quasdã
longe dissimiles in se similitudines trahat.
Plerũq enim acorporibꝰ hominũ in sesi¬
militudinẽ trahit: sicut de eo propħa ad
ifrahelitas dicit Qui tetigerit uos: tange
pupillã ocłi euis Et sicut de eo rursum
suis obumbrabit tibi Cõstat nimirũ qd
uinatura fua nec oculũ ds̃. nec scapulas
habet Sed qͥa nos ꝑ occulũ cernimꝰ. in sca¬
pulis uͦ honera sustinemꝰ : ds̃ qd omĩa uide.
eo ipso quo tolerat seruat: obu̾brare nob¬
in scapulis dr̃ Ait enĩ. In scapłis sius obũ¬
brabit tibi Acsi diceret᷑ peccatori homi.¬
ni. et post peccatũ ueniã dep̾canti. ẜa¬
te pietate dñs protegit: qua te pietate
tolerauit Obumbrat enĩ in scapulis siuꝰ.
qͥa dũ portat defendit. Aliqͣndo uͦ amtibꝰ¬

Expanded text:
aliquando etiam ab insensatis rebus quasdam aliquando etiam ab insensatis rebus quasdam longe dissimiles in se similitudines trahat. Plerumque enim a corporibus hominum in se similitudinem trahit, sicut de eo propheta ad Israelitas dicit: Qui tetigit vos, tangit pupillam oculi ejus . Et sicut de eo rursum suis obumbrabit tibi . Constat nimirum quod in natura sua nec oculum Dhabeat: sed quia nos per oculum cernimus, in scapulis vero onera sustinemus: Deus quod omnia videateo ipso quo tolerat servat, obumbrare nobin scapulis dicitur. Ait enim: In scapulis suis obumbravit tibi. Ac si diceret peccatori homini, et post peccatum veniam deprecanti: Ea pietate Dominus te protegit, qua te pietate toleravit. Obumbrat enim in scapulis suis, quia dum portat, defendit. Vet. V. Ali