comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sui. s ñ timorẽ. s ñ anxietatẽ. postre¬
mo n affectum nec insc̾a patͥs. sõ¬
sid̾o gradũ et casum u̾eor. Considõ
fastigiũ dignitatis. et intueor fa¬
ciẽ abissi iacentis deorsum. Atten¬
do celsitudiẽm honoris. et e iuicino
homo cũ in honore eẽt ñ intellexit.
Qd̃ quid̃ ad causã mag̃ ꝗ̃ ad tempꝰ
arbitror refe̾ndum. ut sic intelligat᷑
dictũ. homo cũ in honore eẽt ñ intel¬
lexit. ac si dic̾e̾tur. honor absorbuit in¬
tellectũ. Etqͥd̾ esegãs abiectus eẽ in
domo dĩtui. et recũbere in nouis¬
simo loco. in conuiuio eius. s placu¬
it dic̾e̾ ei. qui te inuitauit. amice as¬
cende suꝑuis. Itaq ascendisti in al¬
tũ. noli altũ sapere. s time ne forte
continguat sero misãbilem illam
emitt̾e uocẽ. A facie ire incligna¬
tionis tue qr eleuans allisisti me.
Altiorẽ quippe locum sortitꝰ es. s ñ
tutiorẽ. Sublunorẽ. s ñ securiorẽ.
Terribił ꝓrsus t̾ribilis ẽ locus ẽ.

Expanded text:
 postremo nec affectum, nec viscera patris. Considero gradum, et casum vereor: considero fastigium dignitatis, et intueor faciem abyssi jacentis deorsum. Attendo celsitudinem honoris, et e vicino Homo cum in honore esset, non intellexit Quod quidem ad causam magis, quam ad tempus arbitror esse referendum: ut sic intelligatur dictum, cum in honore esset, non intellexit, ac si diceretur, Honor absorbuit intellectum. 4. Et quidem elegeras abjectus esse in domo Dei tui, et recumbere in novissimo loco in convivio ejus; sed placuit dicere ei qui te invitavit: Amice, ascende superius . Itaque ascendisti in altum; noli altum sapere, sed time, ne forte contingat sero miserabilem illam emittere vocem: A facie irae et indignationis tuae, elevans allisisti me . Altiorem quippe locum sortitus es, sed non tutiorem; sublimiorem, non securiorem. Terribilis prorsus, terribilis est locus iste.
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃is manib elaboratũ. Si qua ergo
consolatio in uob̾. Si qua uirtꝰ carita¬
tis in dño. si qua misa̾tio pietatis. si qͣ
compassionis uisc̾a. assistite ⁊ collabo¬
rate illi in oꝑe qͦ assũptus ẽ. ꝑ uos a dño.
Quec̃q sunt uera. q̃cumq pudica. q̃¬

Expanded text:
us constat elaboratum. Si qua ergo consolatio in vobis, si qua virtus charitatis in Domino, si qua miseratio pietatis, si qua compassionis viscera, assistite et collaborate illi in opere ad quod assumptus est per vos a Domino. Quaecunque sunt vera, quaecunque pudica, qu
Abbreviated transcription (Latin):
s articłs necessitatis excludit. Et
qͥdem ñ ignoro retractare ip̃m io
qd̾ posuerat testimonium de la¬
trone minusq idoneum ad comi¬
probandã illam sententiam e¬
fiteri: eo qd̾ sane inc̾tum sit. lcrũ¬
nã non fuerit baptiratus. sete¬
rũ sententiam et audact᷑ ꝓsequi¬
tur. ⁊ multiplicit̃ confirmat: ñ
uspiã nisi fallor retractasse reppe¬
ries. Item in alio loco augustinus
cũ aliqͦs p̾misisset quos scͥptura
cominemorat inuisibilit quidẽ
ñ tñ etiam usibiliter scĩficatos:
tandem infert. Ex his colligitur
ait inuisibilem scĩficatioem qui¬
bdam affuisse. et ꝓfuisse sine ui¬
sibilib sacram̃tis que ꝓ temꝑm
diu̾sitate mutata sunt. ut alia

Expanded text:
sed articulus necessitatis excludit . » Et sed articulus necessitatis excludit . » Et quidem non ignoro retractare ipsum id quod posuerat testimonium de latrone, minusque idoneum ad comprobandam illam sententiam confiteri, eo quod sane incertum sit utrumne fuerit baptizatus rum sententiam et audacter prosequitur, et multipliciter confirmat; nec uspiam, nisi fallor, retractasse reperies. Item in alio loco Augustinus, cum aliquos praemisisset, quos Scriptura commemorat invisibiliter quidem, non tamen etiam visibiliter sanctificatos, tandem infert: « Ex his colligitur, » ait, « invisibilem sanctificationem quibusdam affuisse atque profuisse sine visibilibus Sacramentis, quae pro temporum diversitate mutata sunt, ut alia
Abbreviated transcription (Latin):
ualentiniami segat. si ñ legit.
recolat. si iam legit. ñ dissimulet
si recolit. et aduertec sine du¬
bio scm̃ homini ñ baptrato et
mortuo. fidenter de sola fide sa¬
lutẽ presum̾e. et tribuere indu¬
bitant̾ bone uoluntati qd̾ defu¬
it facultati. Legat et augustmñ
de unico baptismo librum q̃rtũ
et se uł agnoscat imprudenter
deceptum. uł ꝓbet impudenter
obstinatum. BSaptismi inquit
uicẽ aliq̃n implere passioẽm de
latrone illo cui ñ baptitato dẽm
ẽ. hodie mecum eris inꝑacliso.
beatus ciprianus ñ leue docum̃¬
tũ assumit et adlit. Qd̃ etiam
atq etiã considerans. inuenio
u̾sionemq corcłis: si forte ad cele¬
brandum mist̾ium baptismi. in
angustiis temꝑm succurriñ pot̾.
sine iusibili sacramento baptis¬
mi qd̾ ait apłs. corde creditur ad
iusticiã. ore autẽ confessio sit ad
salutem. in illo latrone declara¬
tũ est. S tũc inquit impletur
inuisibilit̾: cum mist̾ium bap¬
tismi. ñ contemptus religionis

Expanded text:
alentiniani legat si non legit; recolat si jam legit; non dissimulet si recolit: et advertet sine dubio, Sanctum homini non baptizato et mortuo fidenter de sola fide salutem praesumere, et tribuere indubitanter bonae voluntati, quod defuit facultati . Legat et Augustini de unico Baptismo librum quartum: et se vel agnoscat imprudenter deceptum, vel probet impudenter obstinatum. « Baptismi, » inquit, « vicem aliquando implere passionem, de latrone illo, cui non baptizato dictum est, Hodie mecum eris in paradiso , beatus Cyprianus, non leve documentum assumit. » Et addit: « Quod etiam atque etiam considerans, invenio,versionemque cordis, si forte ad celebrandum mysterium Baptismi in angustiis temporum succurri non potesine visibili sacramento Baptismi quod ait Apostolus: Corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem , in illo latrone declaratum est. Sed tunc, » inquit, « impletur invisibiliter, cum mysterium Baptismi non contemptus religionis,
Abbreviated transcription (Latin):
illud ab antiquo angłis innotu¬
isse de quo apłs. postqͣm uenit in¬
quid plenitudo temꝑis misit deus
filium suum fc̃m ex muliere fc̃m
sub lege: Credibilius mag̾ fortasse
uidet᷑. ut sicut futuri aduentus
dñi ip̃o teste dier prorsus ignorãt:
ita quoq pͥoris tempꝰ neqͣqͣm pre¬
scierint. Quis scit enim simͦ illo
sp̃ali er dei sap̃ia de pͥmo aduentu
suo et angłis illud locuta sit qd̾ apłis
credere compellit necessitas. ange¬
los iam ante adu̾tisse ciuitatem
narareth. qͣm illo ceru̾ent missũ
archangłm uirgiẽm salutare.
et partum nuntiare diuinum: Si¬
qͥdem qd̾ preelecta fu̾it bechseẽ
natiuitati. iherłm passioni. et sic

Expanded text:
illud ab antiquo Angelis innotuillud ab antiquo Angelis innotuisse, de quo Apostolus: Postquam venit, inquit, plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege? Credibilius magis fortasse videtur, ut sicut futuri adventus Domini, ipso teste, diem prorsus ignorant ; ita quoque prioris tempus nequaquam praescierint. Quis scit enim, si modo illo spirituali Dei Sapientia de primo adventu suo et Angelis illud locuta sit, quod Apos me rursum credere compellat necessitas, Angelos jam ante advertisse civitatem Nazareth, quam illo cernerent missum archangelum Virginem salutare, et partum nuntiare divinum? Siquidem quod praeelecta fuerit Bethlehem nativitati, Jerusalem passioni; eti
Abbreviated transcription (Latin):
angłs gabriel nominatim subie¬
cerit a deo. alt̾am quoq temꝑa¬
te quid̾ ⁊ sub̃ dif iũctione subiun¬
xi quo et mͥ ñ incumb̾et defenden¬
di necessitas. et lectori daretur eli
stare potest. de altera cur suggillor
quippe qui neutͣm affirmans lec¬
toris utͣmq mag̾ iudicio delincͦi.
Qmqͣm et si ex sententia dix̾im.
incarnandiu̾bi mist̾ium dĩ pposi¬
tum erat qñq operari salutem
in medio terre. hoc enim et mul¬
tis mortalium et p̾scire donatũ ẽ.
et predic̾e. s qd̾ potissimum tempꝰ.
q̃m ue locum uł modum p̾cipueq
qͣm uirgĩem adimplendum pro¬
positũ suum elegisset deus. sunqͣ
norasse angelos sensim et scͥpserĩ:
ꝓfecto ñ uideo cur increclibłe iu¬
deat᷑. Sane ibi unusquisq in suo
sensu securus habundat. ubi aut
certe rationi aut ñ contempnen¬
de auctoritati qd̾ sentit᷑ ñ obuiat.
Que nã enim me ratio siue aue¬
doritas sentire rogat etiã tempꝰ

Expanded text:
angelus Gabriel, nominatim subjeangelus Gabriel, nominatim subjecerit, a Deo ; alteram quoque temperate quidem et sub disjunctione subjunxi, quo et mihi non incumberet defendendi necessitas, et lectori daretur eligstare potest, de altera quid suggillor, quippe qui neutram affirmans, lectoris utramque magis judicio derelinquo? Quanquam etsi ex sententia dixerim, incarnandi Verbi mysterium Dei propositum erat quandoque operari salutem in medio terrae hoc enim et multis mortalium et praescire donatum est, et praedicere, sed quod potissimum tempus, quemve locum, vel modum, praecipueque quam virginem, ad implendum propositum suum elegisset Deus; si, innorasse Angelos senserim et scripserim; profecto non video cur incredibile videatur. Sane ibi unusquisque in suo sensu securus abundat, ubi aut certae rationi, aut non contemnendae auctoritati quod sentitur non obviat. 19. Quaenam enim me ratio sive auctoritas sentire cogat, etiam tempus
Abbreviated transcription (Latin):
iunẽ. insuꝑ et emulatio remu¬
n̾abłem iudicabat. Si inq̃m igno¬
rantia numꝗ̃ peccatur. qͥd ergo
causam̃ aduersus occisores apłoꝵ
ciert̃. int̾ficere illos. s insuꝑ quocis
id faciendo arbitrati sunt obseqͥ¬
um se prestare deo: S ⁊ frustra
qͥd facerent. et ita nequaqͣm pec
quid sac̾ent. et si forte de apło du¬
bitet quis qd̾ carnẽ suam emu¬
lans sicut homo mentiri pot̾uit
ex his satis apparet in qͣntis iaceat
ignorantie tenebris. qui ignorat
peccari posse int̾dum ꝑ ignoranti¬
am. S de his hactenus. In fine mͥ
insinuas amicabilit̾ quidẽ mo¬
ueri aliquos suꝑ qͣdam measen¬
tentia. qua dixi cum euuͣgłium
expon̾em consilium dĩ nulti etiã
beatoꝵ angłorum añqͣm uirgini
reuelatum. Primo qͥdem inde ut
arbitror quia ñ satis iuste mouẽ¬
tur adu̾tere possis. qd̾ eandem sẽ¬
tentiam ñ constant̾ affirmo. sed
cum demꝑamento. suspendens.
sa una causaque mͥ uidebatur cͣ
euungłista cum diceret missusẽ.

Expanded text:
unem, insuper et aemulatio remunerabilem judicabat. Si, inquam, ignorantia nunquam peccatur; quid ergo causamur adversus occisores Apostocierunt interficere illos, sed insuper quoque id faciendo arbitrati sunt obsequium se praestare Deo? Sed et frustra quid facerent , et ita nequaquam pecquid facerent; etsi forte de Apostolo dubitet quis, quod carnem suam aemulans, sicut homo mentiri potuerit, ex his satis apparet, in quantis jaceat ignorantiae tenebris, qui ignorat peccari posse interdum per ignorantiam? Sed de his hactenus. CAPUT V. insinuas, amicabiliter quidem, moveri aliquos super quadam mea sententia, qua dixi cum Evangelium exponerem, consilium Dei nulli, etiam beatorum Angelorum, antequam Virgini revelatum. Primo quidem inde, ut arbitror, quia non satis juste moventur, advertere possunt quod eamdem sententiam non constanter affirmo, sed cum temperamento, suspendens ssa una causa quae mihi videbatur, cur Evangelista, cum diceret: Missus est
Abbreviated transcription (Latin):
cͥcũfossa humo. ligone peniten¬
tie. adhibitoq fimo lacͥmarũ sua¬
rũ. st̾ilitati mediolanẽsis eccłie
is cii eã çredidisti consułe ⁊ fruc

Expanded text:
cumfossa humo ligone poenitentiae, adhibitoque fimo lacrymarum suarum, sterilitati Mediolanensium is, cui eam credidisti, consulere, et fruc
Abbreviated transcription (Latin):
nou̾itis. Quid enĩ ħ liuoris ĩmo furoriᷤᷤ
fuisset. opꝰ utile et laudabile. ubi
nil nͥ qd̾ sane fidei. qd̾ doctrine sa¬
lub̾rime. qd̾ edificationis sp̃ual. ẽ.
deprehendi. temerario dampna¬
re iuditio: Excepto qr int̾ amicos
contͣ u̾itatem nulla debet ẽẽ. me¬
ticłosa c̃ sit ꝑiculosa palpatio. qd̾
hoc me fateor mouit et mouet qd̾
illã int̾ nos iã habitam de sacra¬
m̃tis collatioẽm. in pͥncipio pre¬
dicti opuscłi defendere. ⁊ astruere
conatus estis. In qͣ utiq collatiõe
si ur̃e sũmã sententie bene memi¬
stico. uos uid̾itis. Urẽ autẽ inge¬
nue humilitatis ẽ. ñ erubescere
corrigi. si qͥd aliq̃n alit̾ sapuistis.

Expanded text:
noveritis. Quid enim hoc livoris, imo furoris noveritis. Quid enim hoc livoris, imo furoris fuisset, opus utile et laudabile, ubi nihil nisi quod sanae fidei, quod doctrinae saluberrimae, quod aedificationis spiritualis est deprehendi, temerario damnare judicio? excepto, quia inter amicos contra veritatem nulla debet esse meticulosa, cum sit periculosa, palpatio, quod hoc me, fateor, movit et movet, quod illam inter nos jam ante habitam de sacramentis collationem, in principio praedicti opusculi defendere et astruere conati estis. In qua utique collatione, si vestrae summam sententiae bene memistico, vos videritis. Vestrae autem ingenuae humilitatis est non erubescere corrigi, si quid aliquando aliter sapuistis.
Abbreviated transcription (Latin):
sachanã subpedib tuis: ⁊ tẽ uide¬
bũt recti et setabunt᷑: ⁊ om̃is ini¬
quitas opilabit os suũ. Ad hugonẽ
b̾tum istum iniuste ut aiunt
exh̾edatũ. cuiꝰ nos ꝑ dei amore apd̾
ur̃m comitẽ cãm tueri suscepi¬
mus. de ur̃a confidentes caritate:
ur̃o patrocinio cõmittimꝰ. ꝑ uos
ut fidelit̾ sꝑamus t̾re pͥncipi celi dño
cooꝑante reconciliandum:. patͥe.
uxori. filiis. rebus. et amicis suis.
restituendum. Hoc autẽ satagẽdo. ⁊
egenũ de manupecc̃oriᷤ lib̾abitiᷤ. ⁊ ꝯpp̾ssoriᷤ
ip̃ius inch̾ominꝰ saluti ꝯsuletiᷤ. nob̾ qͦ ⁊ uoᷤ
ñ mediocͥt̾ officiosũ exhibebiti. s ⁊ offm̾
ĩplẽdopacificoꝵ. uob int̾ filio ᷤᷤ sedẽ. ĩ excelso
collocabitis. Decet̾o epłam illã ꝗͣ ad me iã olĩ
scͥb̾e sc̃itaᷤ ur̃a dignata ẽ ñ me sic̃ uos
audisse audiui incendio tradidis¬
se. sed penes me adhuc reseruare

Expanded text:
Satanam sub pedibus tuis: et tunc videSatanam sub pedibus tuis: et tunc videbunt recti et laetabuntur, et omnis iniquitas oppilabit os subertum istum, injuste, ut aiunt, exhaeredatum, cujus nos pro Dei amore apud vestrum Comitem causam tueri suscepimus, de vestra confidentes charitate vestro patrocinio committimus, per vos, ut fideliter speramus, terrae principi, coeli Domino cooperante, reconciliandum; patriae, uxori, filiis, rebus et amicis suis restituendum. Hoc autem satagendo, et egenum de manu peccatoris liberabitis, et oppressoris ipsius nihilominus saluti consuletis: nobis quoque vos non mediocriter officiosum exhibebitis; sed et officium implendo pacificorum, vobis inter filios Dei sedem in excelso collocabitis. De caetero, epistolam illam, quam ad me jam olim scribere Sanctitas vestra dignata est, non me sicut vos audisse audivi incendio tradidisse, sed penes me adhuc servare
Abbreviated transcription (Latin):
to ñ omĩum scandalum magnopere
curãdum. iuxta responsioẽm dñi di¬
centis. Sinite illos. secisũt. duces
cecorũ. Meliuis ẽ. enim ut scanda¬
lum oriat᷑. qͣm u̾itas relinqͣtur. Me¬
m̃to qui natus fu̾it in ruinã. ⁊ in
resurrectioẽm multoꝵ. ⁊ ñ mireris
situ quoq aliis qͥdem sis odor uite
in uitã. aliis odor mortis in mortẽ.
Simaledictiões intentau̾int. si ana¬
thematum intorsint spicła. audi
ysaãc ꝓte respõdentẽ. Qui maledi¬
x̾it tͥ sit ille maledictꝰ. ⁊ qͥ bñdix̾it
tͥ bñdictionib repleat᷑. Sed ⁊ tu
muro inexpugnabłi consciẽtie tue
circũmunitus. deintus responde ⁊
dic. Si consistãt adu̾sum me ca¬
stra: ñ timebit cor meũ. Siexur¬
gat adu̾sum p̾lium. ĩ hoc ego spe¬
rabo. Nõ enĩ cõfunderis c̃ sic loq̃¬
ris inunicis tius in porta. Confi¬
do autẽ in dño. qd̾ si ad pͥmos ictꝰ
fortit̾ stet̾is: et nec minis eoꝵ ces¬
seris. nec blandim̃tis: cito cont̾es

Expanded text:
nto non omnium scandalum magnopere esse curandum, juxta responsionem Domini dicentis: Sinite illos; caeci sunt, et duces caecorum . Melius est enim ut scandalum oriatur, quam veritas relinquatur . Memento, qui natus fuerit in ruinam et resurrectionem multorum ; et non mireris, si tu quoque aliis quidem sis odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem. Si maledictiones intentaverint, si anathematum intorserint spicula, audi Isaac pro te respondentem: 48 Qui maledixerit tibi, sit ille maledictus; et qui benedixerit tibi, benedictionibus repleatur . Sed et tu muro inexpugnabili conscientiae tuae circummunitus, de intus responde, et dic: Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum; si exsurgat adversum me praelium, in hoc ego sperabo . Non enim confunderis cum sic loqueris inimicis tuis in porta. Confido autem in Domino, quod si ad primos ictus fortiter steteris, et nec minis eorum cesseris nec blandimentis, cito conteres
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ex caritatis inopia. q̃ u̾itatis
fidlicia descendere. totã ꝑ eo respõ¬
dentem eccłiam audiatis ꝓ hum¬
berto sicut rogaui uos iterũ rogo.
ut ur̃me cũ pot̾itis. nec consiliũ
desit nͨ patrociniũ. Ad comitẽ theo¬

Expanded text:
hoc ex charitatis inopia, quam veritatis hoc ex charitatis inopia, quam veritatis fiducia descendere, totam pro eo respondentem Ecclesiam audiatis. Pro Humberto, sicut rogavi vos, iterum rogo; ut vestrum ei, cum poteritis, nec consilium desit, nec patrocinium. Valete. E
Abbreviated transcription (Latin):
breuiores qͣm concupierĩ. longio.¬
res tñ ꝗͣ meruerĩ resebere largiꝰ
⁊ debui ⁊ uolui: s festinãs ñtius
ñ ꝑmisit. Netam̃ uacuus omĩo re¬
ced̾et: ꝓ tantis qͣrum me debitorẽ
agnosco. has tantillas qͣs ⁊ uix ex¬
pectauit. uelocissime reddidi. Ubi
pͥmum breuit̾ ac u̾aciter insinuo.
antiquũ nr̃m ⁊ dilectorẽ. ⁊ dilec¬
tum. totis me caritatis usc̾ibus ⁊
qͥdem de integͥtate fidei credo ur̃e
confessioni. fame. ⁊ opinioni. de
scĩtate. de affectu. quẽ erga uos
me hab̾e ꝓtestatus sum: ꝓpͥe cõsciẽ¬
tie. Nlam qd̾ illuis sententie q̃ mee
simplicitati m̾ito ut mͥ uidebatur
scrupulũ mouebat oblitum uos ẽẽ.
fatemini: tam libent̾ accipio. ꝗͣ le¬
tus compendiosam purissime u̾¬
tatis assertioẽm in littis ur̃is no¬
uissimis lego: ita ut me potiꝰ sensa
ur̃a ñ intellexisse. q̃ uos quippiã
mali sensisse pene credidim. Deĩde
qͥecare desinatis: nedũ ñ ualentẽ
ꝓ se respondere reprehenditis. mag̾

Expanded text:
m cupierim, longiores tamen quam meruerim, rescribere largius et debui, et volui: sed 49 festinans nuntius non permisit. Ne tamen vacuus omnino recederet, pro tantis, quarum me debitorem agnosco, has tantillas, quas et vix exspectavit, velocissime reddidi. Ubi primum breviter ac veraciter insinuo, antiquum nostrum et dilectorem, et dilectum, totis me charitatis visceribus et quidem de integritate fidei, credo vestrae confessioni; famae et opinioni, de sanctitate; de affectu, quem erga vos me habere protestatus sum, propriae conscientiae. Nam, quod illius sententiae, quae meae simplicitati merito, ut mihi videbatur, scrupulum movebat, oblitum vos esse fatemini, tam libenter accipio, quam laetus compendiosam purissimae veritatis assertionem in litteris vestris novissimis lego: ita ut me potius sensa vestra non intellixisse, quam vos quidpiam mali sensisse pene crediderim. Deindquietare desinatis: ne, dum non valentem pro se respondere reprehenditis, magis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mediocri fueram affectus amore: ii¬
ns apparet dilectissime drogo. Et ante
qͥdem totum pulchrũ. totũ erat a¬
mabłe qd̾ cernebaris: sed ego nescio qͥd
aliud de te supͣid qd̾ uidebam. aut
audiebam ex te. excellentiori dignũ
uen̾atione p̾senseram. Nũquid forte
celestis sponsi. cuius nc̃ arciꝰ castis te
amplexib imp̾ssisti. iã tũc uocẽ au¬
dieras dicentis. ad pudicissimã tur¬
durẽ suã aiãm tuam. tota pulcra
es amica mea tota pulcra. absq eo qu̾
intͥnsecus satet: Quid fecisti: Qus
hoc credet᷑. Sc̃m te ac religiosissimũ
tota ciuitas ꝑsonabat. ita ut nichil
tͥ addi posse cred̾etur ex omĩb bonis.
et tu uelut ẽ scłarib unus monasti¬
um tãqͣm scłm deserens. iã attritũ
erubescis. Inte nũc frat̾ uerã ꝓba¬
matꝰ fu̾it homo: tũc incipit. Iditi¬
um ergo tue cõsummationis ẽ. qd̾
nc̃ cepisti. ⁊ inqͦ arbitrabaris te nõ
comprehendisse. iam comp̾hend̾as.
ñ appetit. Et in eo quisq ꝑfectiorẽ

Expanded text:
n mediocri fueram affectus amore, nunc apparet, dilectissime Drogo. Et ante quidem totum pulchrum, totum erat amabile quod cernebaris; sed ego nescio quid aliud de te supra id quod videbam aut audiebam ex te, excellentiori dignum veneratione praesenseram. Nunquid forte coelestis Sponsi, cujus nunc arctius castis te amplexibus impressisti, jam tunc vocem audieras dicentis ad pudicissimam turturem suam animam tuam: Tota pulchra es, amica mea; tota pulchra, absque eo quod intrinsecus latet? Quid fecisti? Quis hoc crederet? Sanctum te ac religiosissimum tota civitas personabat, ita ut nihil tibi addi posse crederetur ex omnibus bonis: et tu velut e saecularibus unus, monasterium tanquam saeculum deserens, jam attritum  erubescis? In te nunc, frater, veram probamatus fuerit homo, tunc incipit . Indicium ergo tuae consummationis est quod nunc coepisti; et in quo arbitrabaris te non comprehendisse, jam comprehenderas. n appetit; et in eo quisque perfectiorem
Abbreviated transcription (Latin):
tã pium u̾bum ur̃m nͨdum fcm̃
consecutum sit. Etqͥdem ĩ aliis pͥn¬
ciꝑib siq̃n u̾bum leuitatis. aut ⁊̃
falsitatis deprehenclimus: nͨ nouũ
nͥ micũ reputamꝰ. At uͦ apd̾ comi¬
tẽ theobaldum. ẽ ⁊ ñ. nequaqͣm
omĩo patient̾ auclimus. eui ut d̾r

Expanded text:
tam pium verbum vestrum necdum factum tam pium verbum vestrum necdum factum consecutum sit. 2. Et quidem in aliis principibus si quando verbum levitatis, aut etiam falsitatis deprehendimus, nec novum, nec mirum reputamus. At vero apud comitem Theobaldum Est et Non nequaquam omnino patie
Abbreviated transcription (Latin):
Ualde timeo ne occupatissimis au¬
rib ur̃is. crebris int̾pellationibus
meis. p̃sumptuosus me ing̾endo
molestus fiam. S qͥd faciam: Si
uos offend̾e timeo sepuis ad uos
scͥptitando. qͣntomag̾ dm̃. cui uti
mag̾. timoris debeo. tim̃dumẽ. mͥ
ne offendã. ñ int̾pellando ꝓmisõ:
Alias autem indulgeat michi. be¬
nignitas ur̃a. qr ñ possum ñ mise̾¬
riillius miseri ꝓ quo iam en ⁊ alia
uice. importunus forsitan p̾cator
accessi. humbti uidelies m̃dici et
pauꝑis. ⁊ hoc fcĩ de diuite. qd̾ est
infeliciꝰ. Nõ possum nõ compati ui¬
due et orphanis. s iuuo orbatis. pa¬
tre qd̾ ẽ. misa̾bilius. Gr̃as ago uob̾.
ꝑ gr̃a qͣłn de hac re in ocłis ur̃is in¬
uenire m̾ui. et qd̾ ipsius humb̾ti
ꝑsedignant̾ acqͥeuistis uerã sus¬
ciꝑe defensioem. ⁊ qd̾ falsam ad¬
u̾sus eum iustissime reppulistis
et lib̾ic eiꝰ suam heditatem benig¬
nissime disposueratis. satis mira¬
ri ñ possum quid impedierit. ut

Expanded text:
alde timeo ne occupatissimis auribus vestris, crebris interpellationibus meis praesumptuosius me ingerendo molestus fiam. Sed quid faciam? Si vos offendere timeo, saepius ad vos scriptitando; quanto magis Deum, cui utique magis timoris debeo, timendum est mihi, ne offendam non interpellando pro misero? Alias autem indulgeat mihi Benignitas vestra, quia non possum non misereri illius miseri, pro quo jam en et alia vice importunus forsitan precator accessi, Humberti videlicet mendici et pauperis, et hoc facti de divite, quod est infelicius. Non possum non compati viduae et orphanis, sed vivo orbatis patre, quod est miserabilius. Gratias ago vobis pro gratia, quam de hac re in oculis vestris invenire merui, et quod ipsius Humberti pro se dignanter acquievistis veram suscipere defensionem, et quod falsam adversus ipsum justissime repulistis et liberis ejus suam haereditatem benignissime disposueratis; satis mirari non possum quid impedierit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
reddũt et celebre nom̃: p̾cipue lau¬
datur ĩ uob̃ u̾itatis constantia.
Quis ergo suo uł hortatu. uł cõsilio
tantum robur firmissimi petoris
u̾itatis in uob̾ tã sc̃m. tã eximiũ
tã omnib imitabłe pͥncipib ꝓposi¬
tum. euelle sua fraude conatꝰ ẽ:
fallacit᷑ ñ u̾acit̾ uos diligit. frau¬
dulent̾ et ñ fidelit̾ uos consulit:
qui tã głosam de u̾itate famã
urãm obnubilare sua cupiditate
contendit. dum u̾bum qd̃ os ur̃m
locutum ẽ. et u̾bum deo placitum
uob̾ dignum pie uistũ ac iuste pi¬
um euacuare nescio qͣ malicia no¬
cendo pauꝑi satagit. Obsecro uos ꝑ
miãm dei. ut eãdem uos consequa¬
mini. cauete ne suꝑbiat impius
unde incendit᷑ pauꝑ: ⁊ hoc potuis
agite. qͣtinus ꝓmissionis ur̃e u̾itas
compleatur. qua pͥmũ qͥdem dño
norb̾to. deinde ⁊ nobis pollicitus
estis. restiturͣũ uos humb̾toh̾edita¬
tem. eiꝰ ⁊ uxori. ⁊ filiis. Ad eũder

Expanded text:
reddunt et celebre nomen, praecipue laudatur in vobis veritatis constantia. Quis ergo suo vel hortatu, vel consilio tantum robur firmissimi pectoris veritatis in vobis tam sanctum, tam eximium, tam omnibus imitabile principibus propositum evellere sua fraude conatus est? Fallaciter, non veraciter vos diligit, fraudulenter et non fideliter vobis consulit, qui tam gloriosam de veritate famam vestram obnubilare sua cupiditate contendit: dum verbum quod os vestrum locutum est, et verbum Deo placitum, vobis dignum, pie justum, ac juste pium, evacuare, nescio qua malitia, nocendo pauperi satagit. Obsecro vos per misericordiam Dei, ut eamdem vos consequamini, cavete ne superbiat impius, unde incenditur pauper: et hoc potius agite, quatenus promissionis vestrae veritas compleatur; qua primum quidem domino Norberto, deinde etiam nobis pollicitus estis, restituturum vos Humberti haereditatem ejus et uxori, et filiis. Valete
Abbreviated transcription (Latin):
qr hoc in ur̃a curia ñ fecit. eiꝰdem
rursus uos in ur̃i p̾sentia recipia¬
tis satisfactioẽm. ⁊ sic conseqͣtur
indusgẽtiam᷑. Anignoratis quis
minetur. cum acceꝑo tempus ego
iusticias iucdicabo: Qd̃ si iusticia.
qͣntomag̾. imurias: Anñ timetis
qd̾ rursum scͥptum ẽ. qr in qͣ men
facilius deus theobaldum exhe
tremẽs et dolens. uindicem uos ex¬
hib̾e debetis. mag̾. uidesicet officii.
compulsus necessitate. ꝗͣ uindicã¬
di libicdine. Ubi autẽ obiectũ crim̃
aut minus certũ ẽẽ cognoscit᷑. aut
excusandum suscipitur. hoc ñ so¬
lum ñ renuere. sed et libentissime
debetis amplecti. letus nimir̃ qd̾
salua iusticia. pietas ur̃a locum
inuen̾it. Ecce hoc sccło ur̃e supplico
eximietati. ut sicut deũ uob̾ uus¬
tis miseri: ita uos humb̾to mise̾a¬
mini. siue illa uob̃ ꝓmissiõe dñica
blandiente. beati miscdes qm̃ ip̃i

Expanded text:
quia hoc in curia vestra non fecit; ejusdem quia hoc in curia vestra non fecit; ejusdem rursus vos in vestri praesentia recipiatis satisfactionem, et sic consequatur indulgentiam. 2. An ignoratis quis minetur: Cum accepero tempus, ego justitias judicabo? Quod si justitias, quanto magis injurias? An non timetis quod rursum abiliter facilius Deus Theobaldum quodtremens et dolens vindicem vos exhibere debetis 50; magis videlicet officii compulsus necessitate, quam vindicandi libidine. Ubi autem objectum crimen, aut minus certum esse cognoscitur, aut excusandum suscipitur; hoc non solum non renuere, sed et libentissime debetis amplecti, laetus nimirum quod salva justitia, pietas vestra locum invenerit. Ecce hoc secundo vestrae supplico Eximietati, ut sicut Deum vobis vultis misereri, ita vos Humberto misereamini: sive illa vobis promissione dominica blandiente: Beati misericordes, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ de nr̃a infirmitate uos audiu
fuisse sollicitum: nõ mediocrit̾ gra¬
tum habeo. In hoc quippe dũ ur̃am
erga me audio dignatioẽm: deum
quoq diligere uos ñ dubito. Cñdo
enim tantillum tantus. uł nosse
dignaremini nͥ ꝓpt̾ dm̃᷑. Cũ ergo con¬
stec qd̾ diligitis deum. ⁊ me ꝓpt̾ ip¬
sum. miror qͦmodo ad unã dĩ fidu¬
cia p̾sumptã petitiuncłam. nͨ iniu¬
stam ut puto. nec irrationabłem.
a uobis tñ repulsus sum. Si aurũ.
si argentum. uł qd̾cumq huiꝰ modi
q̃sissem. Sed qͥd dico q̃sissem: slã etiã
ñ q̃rens. iam płima ur̃e largitatis
bñficia suscepi. Hoc autẽ unũ qd̾
ñ mei s dei causa. nec tã mͥ qͣ uobis
a uob̾ postulaui. qͥd cause exticit
qd̃ accipere ñ m̾ui. Quid enim :
Ergone iudicatis indignum uł m
adpetendum. uł uobis ad p̾bendũ
ut homini xp̃iano qͣntolib apud
uos cͥmine accusato. postqͣm se pur¬
gauit faciatis mĩam. aut certe si
nõ creclitis qd̾ plene se purgau̾it.

Expanded text:
d de nostra infirmitate vos audivi fuisse sollicitum, non mediocriter gratum habeo. In hoc quippe dum vestram erga me agnosco dignationem, Deum quoque vos diligere non dubito. Quando enim tantillum tantus vel nosse dignaremini, nisi propter Deum? Cum ergo constet quod diligitis Deum, et me propter ipsum; miror quomodo ad unam Dei fiducia praesumptam petitiunculam, nec injustam, ut puto, nec irrationabilem, a vobis tamen repulsus sum. Si aurum, si argentum, vel quodcunque hujusmodiissem. Sed quid dico, quaesissem? Nam etiam non quaerens, jam plurima vestrae largitatis beneficia suscepi. Hoc autem unum, quod non mei, sed Dei causa, nec tam mihi, quam vobis a vobis postulavi, quid causae exstitit, quod accipere non merui? Quid enim? ergone judicatis indignum vel mihi ad petendum, vel vobis ad praebendum, ut homini christiano, quantolibet apud vos crimine accusato, postquam se purgavit, faciatis misericordiam? Aut certe, si non creditis quod plene se purgaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ dño meo. In manu barrensis pre¬
positi dudum fc̃o duello. qͥ ructus
suit statim ex ur̃a iussiõe ocłos a¬
misit. Insuꝑ quoq qͣ parua ħ ma
fuerat: resei om̃s sue a ministris
ur̃is sicut ip̃e conq̃ritur ablate sũt.
Iustumẽ. si uob̾ placet. ut ei ur̃a pie¬
tate resticuat᷑. unde misã eius uita
possit uceũq sustentari. Sed ⁊ filiis
eius innocentib patͥs iniqͥtas ñ debet
hab̾e acceptione dignos. S ⁊ ip̃i le¬
gato qui uos ur̃amq ciuitatem
tanti celebratioe concilii uoluit
honorare. ꝑ omĩa q̃ntũ in uob est.
deuotꝰ et obediens assistatis: robora¬
re et confirmare bona queq: ab eo uissa.
et instituta curetis. Nr̃m quoq ac
ur̃m parit̾ ep̃m idẽ. linguonẽsem
habundantiori ut decet honore sus¬
cipiatis: et de casam̃to qd̾ tenetis

Expanded text:
domino meo. In manu Barrensis praepositi dudum facto duello, qui victus fuit, statim ex vestra jussione oculos amisit. Insuper quoque, quasi parva haec fuerat, res ei omnes suae a ministris vestris, sicut ipse conqueritur, ablatae sunt. Justum est, si vobis placet, ut ei vestra pietate restituatur, unde misera ejus vita possit utcunque sustentari. Sed et filiis ejus innocentibus patris iniquitas non debet ihabere acceptione dignos. Sed et ipsi legato, qui vos vestramque civitatem tanti celebratione concilii voluit honorare, per omnia, quantum in vobis est, devotus et obediens assistatis; roborare et confirmare bona quaeque ab eo jussa et instituta, curetis. Nostrum quoque ac vestrum pariter episcopum id est Lingonensem, abundantiori, ut decet, honore suscipiatis; et de casamento quod tenetis
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ supplex exoro. suꝑ forte ꝑ barrũ
transeunti. occurrit mͥ mulier satis
misanda. anima qͥppe eius in ama¬
ricudĩe erat. et mea suꝑsius dolori¬
b commouit uisc̾a. satisq egit suis
precib ac lacͥmis. qͣtinus ꝓ ip̃a aps̾
uos int̾cede̾ deb̾em. Ip̃a ẽ. uxor bilini
illiꝰ hominis ur̃i. in quẽ dudũ uyx̃¬

Expanded text:
quod supplex exoro. Nuper forte per Barrum quod supplex exoro. Nuper forte per Barrum transeunti occurrit mihi mulier satis miseranda; anima quippe ejus in amaritudine erat; et mea super suis doloribus commovit viscera, satisque egit suis precibus ac lacrymis, quatenus pro ipsa apud vos intercedere deberem. Ipsa est uxor Belini illius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
me dignationis indicia p̾beatis.
hoc me maxime toto uobis affectu
dilectionis astringit. qd̾ cũ sciam
me urãm iã ꝓ muttis ausum fuis¬
se int̾pellare dignitatem: in nul¬
lo tñ repulsum me memni. Hinc
ñ imm̾ito fc̃s fidentior. rursus ꝑ ca¬
nonicis de larricurte ñ dubius pre¬
cator accedo. Nõ qͥdem ꝓ ipõrum iu¬
re nc̃ p̾cor intantũ quippe de ur̃a
iusticia et legalitate confidẽs. ut
nec hosti ur̃o in ur̃a curia placitãti
de suo uire tim̃dum ẽẽ. existimẽ.
sum absens supplicatione deposco.
et qd̾ eis omĩo cognoui ẽẽ necessar¬
um. ut uidelicet ad ur̃e serenitatis
uultum. solito illis clem̃tiorẽ. atq
ꝓmptiorẽ indulgeatis accessum. qua¬
tinus uicimi eorũ religioni debitã disd
exhibere reu̾entiam: cũ uos eis be¬
iuolumẽe cognou̾int. Et si qͥs for¬
te militũ uł ministroꝵ ur̃oꝵ res
illoꝵ inuiste conting̾e. aut qͥetem q̃
ob hanc rem grãm grauissime red¬
diturum infensam. Item aliudẽ.

Expanded text:
me dignationis indicia praebeatis, hoc me maxime toto vobis affectu dilectionis astringit; quod cum sciam me vestram jam pro multis ausum fuisse, interpellare Dignitatem, in nullo tamen repulsum me memini. Hinc non immerito factus fidentior, rursus pro canonicis de Larzicurte non dubius precator accedo. Non quidem pro ipsorum jure nunc precor, in tantum quippe de vestra justitia et legalitate confidens, ut nec hosti vestro in vestra curia placitanti de suo jure timendum esse existimem: sum, absens supplicatione deposco, et quod eis omnino esse cognovi necessarium, ut videlicet ad vestrae Serenitatis vultum, solito illis clementiorem atque promptiorem indulgeatis accessum, quatenus vicini eorum religioni debitam discant exhibere reverentiam, cum vos eis benevolum esse cognoverint: et si quis forte militum seu ministrorum vestrorum res illorum injuste contingere, aut quietem, quam ram sibi ob hanc rem gratiam gravissime redditurum infensam. 2. Item aliud est
Abbreviated transcription (Latin):
uo uob̾ cõmendamꝰ in homine
isto quẽ uidetis. pauꝑtatem et
religioẽm. ut si uni ñ cõpatimini
alt̾m in eo reu̾eamini: qͥ nullatenꝰ
id ei negare possitis ꝓpt̾ qd̾ uos cũ
tanto labore delonge reqͥrere cura¬
ei succurrite: qr qͣntum uos illi
sua pauꝑtas: tantũ immo ampliꝰ
uob̾ illum necessariũ facit sua eq̃
religiositas. Deniq de multis quos
eadem de causa iam ad uos misi¬
mꝰ. nullum fuisse recolimꝰ. de qͦ
mag̾ deo place̾ sciamꝰ. qͣm si huic

Expanded text:
uo vobis commendamus in homine isto quem videtis, paupertatem et religionem, ut si uni non compatimini, alterum in eo revereamini: quo nullatenus id ei negare possitis, propter quod vos cum tanto labore de longe requirere curaei succurrite: quia quantum vos illi sua paupertas, tantum, imo amplius, vobis illum necessarium facit sua aeque religiositas. Denique de multis quos eadem de causa jam ad vos misimus, nullum fuisse recolimus, de quo magis Deo placere sciamus, quam si huic
Abbreviated transcription (Latin):
ualł. Salt. ⁊ si qͥd pot̃ pecẽoris or̃o. Qͣnto
aduos timore scͥbam. nouit ip̃e quẽ ti¬
memus ĩ uob̃. S ut audeam dña ca¬
ritas facit: quippe ⁊ imꝑat uobis. Pro
eccłia diuionẽsi rogatus. suscepi facere
p̾cem. S qd̾ potissimũ p̾cari debeã. pe¬
ne dubito. Nã sicut tẽptare aliqͥd. uł
p̃ce uł p̾cio adu̾sus iusticiã iniquũ ẽ.
sic ꝑ iusticia multũ laborare. apud
iusticie amatorẽ suꝑfluum. Uerũ ⁊¬
si nos qͥd oremus sicut oportet nesci¬
mus. confidimus tam̃ qd ur̃a benig¬
nitas p̾sertim in causa religiosorũ oci¬
osa eẽ. ñ pot̾it. Et qͥdem sc̃ĩtatis urr̃e
prudentia. sollicitaq discussio quid
inuentura sit ego nescio. s hoc dico
qd̾ audiui ⁊ freq̃nter audio. qr uide¬
licet longuo ⁊ inconcusso tenore fert᷑
duuonẽsis eccłia possecdisse ea. de quib
adu̾sus eã causantur luxouienses. ita
ut hiqͥ uident᷑ antiquiores de uicinis.
mirent᷑. ⁊ indignent᷑ nouã abhomi¬

Expanded text:
utem, et si quid potest peccatoris oratio. Quanto ad vos timore scribam, novit ipse quem timemus in vobis. Sed ut audeam, domina charitas facit: quippe quae imperat et vobis. Pro Ecclesia Divionensi rogatus, suscepi facere precem; sed quid potissimum precari debeam, pene dubito. Nam sicut tentare aliquid vel prece vel pretio adversus justitiam iniquum est: sic pro justitia multum laborare apud justitiae amatorem superfluum. Verum etsi nos quid oremus, sicut oportet, nescimus, confidimus tamen quod vestra benignitas, praesertim in causa religiosorum, otiosa esse non poterit. Et quidem sanctitatis vestrae prudentia sollicitaque discussio quid inventura sit, ego nescio; sed hoc dico quod audivi et frequenter audio, quia videlicet longo et inconcusso tenore fertur Divionensis Ecclesia possedisse ea, de quibus adversus eam causantur Luxovienses: ita ut hi qui videntur antiquiores de vicinis, mirentur et indignentur, novam abomi
Abbreviated transcription (Latin):
sedis cancellario .B. de clara ualle x
q̃ retro sũt obluusci. ⁊ ad eaq̃añ st̃ apo¬
stolũ seqͥ. Nõ latet amicos nr̃os qd̾ fa¬
miliari affectu me diligitis. ⁊ tãte feli¬
citatis mͥ fructũ inuidẽt. si solus ha¬
bere uoluero. Monachi diuionẽses

Expanded text:
edis cancellario, BERNARDUS de Clara-Valle, quae retro sunt oblivisci, et ad ea quae ante sunt, Apostolum sequi. Non latet amicos nostros quod me familiari affectu diligitis, et tantae mihi felicitatis fructum invident, si solus habere voluero. Monachi Divionenses
Abbreviated transcription (Latin):
rit ñ qͣũ inc̾tum: sic pugnat ñ qͣi ae¬
rem u̾berans. Orate quatinꝰ sicc̃rat
ut comprehendat. sic pugnet uin
co ipsuis desid̾io et petitioni usq ad¬
huc satisface̾ distulistis. qr pͥmũ
uotum ꝑgendi uidelici iherosoli¬
mã. irritum uob̃ fecisse uidetur.
ego ũ arbitror minora uota impe¬
dire debere maiora. nͨ dm̃ exigere
qd̾cumq sibi ꝓmissum bonũ: si
ꝓ eo meliꝰ aliquid fu̾it ꝑsolutũ. Enĩ¬
uero alicui forte debenti uobis .xii.
ñmos. ñquid si ꝑ eis die constitu¬
ce̾mini: Iam si et ab huiꝰ ep̃õ aliqͥd
timetis. securũ uos reddo. qr ñ so¬
lum ei si qd̾ huic auxilium impẽ¬
d̾itis. ñ dicplicebit: sed etiã ualde

Expanded text:
in incertum: sic pugnat, non quasi aerem verberans. Orate, quatenus sic currat ut comprehendat; sic pugnet ut co ipsius desiderio et petitioni usque adhuc satisfacere distulistis; quia primum votum, pergendi videlicet Jerosolymam, irritum vobis fecisse videtur. ego non arbitror minora vota impedire debere majora; nec Deum exigere quodcunque sibi promissum bonum, si pro eo melius aliquid fuerit persolutum. Enimvero alicui forte 61 debenti vobis duodecim nummos, nunquid si pro eis die constituceremini? Jam si et ab hujus episcopo aliquid timetis, securum vos reddo, quia non solum ei, si quod huic auxilium impenderitis, non displicebit, sed etiam valde
Abbreviated transcription (Latin):
stiue ratio conceptionis: Quo pac¬
to inqͣm aut sc̃s asseretur conceptꝰ.
qui de sp̃u scõ nõ est. ne dicam de
pecc̃oẽ aut festus habebit᷑. qui mi
sc̃itas. Alioquin nulla ei rõne placebit
contra eccłie ritum p̾sumpta no¬
uitas. mat̾ tem̾itatis. soroe suꝑsti¬
cionis. filia leuitatis. Nam si sic
uidebat᷑. consulenda erat priꝰ apłi¬
ce sedis auctoritas. et nõ ita p̾cipi¬
tant̾ atq inconsulte paucoꝵ seq̃¬
da simplicitas imꝑitorum. Et añ
qͥdem apd̃ aliqͦs errorem comꝑe¬
ram. s dissimulabam parcẽs de¬
uotioni. que de simplici corde et
amore uirginis ueniebat. Nerũ
apd̾ sapientes. atq in famosa no¬
biliq eccłia. et cuiꝰ specialit filius
sum. suꝑstitione dep̾hensa. nescio
an sine graui offensa etiã ur̃i omĩ¬
um dissimulare potium. Que
aũ dixi absq p̾iuditiosane dicta
sĩt saniꝰ sapientis. Romane pre

Expanded text:
stivae ratio Conceptionis? Quo pacstivae ratio Conceptionis? Quo pacto, inquam, aut sanctus asseretur conceptus, qui de Spiritu sancto non est, ne dicam de peccato est: aut festus habebitur, qui misanctitas. Alioquin nulla ei ratione placebit contra Ecclesiae ritum praesumpta novitas, mater temeritatis, soror superstitionis, filia levitatis. Nam si sic videbatur, consulenda erat prius apostolicae Sedis auctoritas, et non ita praecipitanter atque inconsulte paucorum sequenda simplicitas imperitorum. Et ante quidem apud aliquos errorem compereram: sed dissimulabam, parcens devotioni, quae de simplici corde et 172 amore Virginis veniebat. Verum apud sapientes, atque in famosa nobilique Ecclesia, et cujus specialiter filius sum, superstitione deprehensa; nescio an sine gravi offensa etiam vestri omnium dissimulare potuerim. Quae autem dixi, absque praejudicio sane dicta sint sanius sapientis. Rom
Abbreviated transcription (Latin):
gelo. sp̃c sc̃s̃ suꝑueniet inte. Et sili¬
cet loqui qd̾ ecclla sentit. et uerum
ip̃a sentit. dico głiosam de spũ sc̃o cõ¬
cepisse. ñ autẽ et conceptam fuisse.
dico peꝑisse uirgiẽm. non tñ et par¬
tam a uirgine. Aliõquin u̾erit p̾¬
rogatiua matͥs domini qua singła¬
rit̾ creditur exultare et mun̾e pro¬
lis et integritate carnis: ditantud
ded̾is et matͥ ipsius: Non ẽ. hoc iur¬
giẽm honorare. s honori det̾here. Si
igit᷑ ante conceptũ sui sc̃ificari mi
restat ut pꝰ conceptũ in ut̾o iam
existẽs. scĩficatiõem accepisse creda¬
tur. que excluso pec̃co sc̃am fec̾it na¬
tiuitatẽ. nõ tam̃ et conceptioẽm.
Qmobrẽ et si quib uł ꝑaucis filioꝵ
hominũ datũe cum sc̃itate nasci:
ñ tam̃ et concipi. ut uni sane ser
purgatioẽm face̾t pec̃corum. Solꝰ
itaq dominus ih̾c de sp̃u sc̃o con¬
ceptus. qr solus ⁊ ante qͣ conceptus:
sc̃s. Quo excepto decet̾o uniu̾sos res¬
picit ex adam natos. qd̾ unus hu

Expanded text:
 sanctus superveniet in te . Et si licet loqui quod Ecclesia sentit, et verum ipsa sentit: dico gloriosam de Spiritu sancto concepisse, non autem et conceptam fuisse; dico peperisse virginem, non tamen et partam a virgine. Alioquin ubi erit praerogativa Matris Domini, qua singulariter creditur exsultare et munere prolis, et integritate carnis, si tantumdem dederis et matri ipsius? Non est hoc Virginem honorare, sed honori detrahere. Si igitur ante conceptum sui sanctificari minrestat ut post conceptum in utero jam existens, sanctificationem accepisse credatur, quae excluso peccato sanctam fecerit nativitatem, non tamen et conceptionem. 8. Quamobrem etsi quibus vel paucis filiorum hominum datum est cum sanctitate nasci; non tamen et concipi: ut uni sane servpurgationem faceret peccatorum. Solus itaque Dominus Jesus de Spiritu sancto conceptus, quia solus et ante conceptum sanctus. Quo excepto, de caetero universos respicit ex Adam natos, quod unus hum
Abbreviated transcription (Latin):
tegritatẽ carnis. uite scĩtatem.
mirare fecunditatẽ in uirgine. ꝓ¬
lem uen̾are diuinã. Extolle nesci¬
entẽ uł ĩ concipiendo concupiscẽ¬
tiã. uł in pariendo dolorẽ. Predica
electã ex omnib. p̾latam omnib.
Magnifica gr̃e inuentͥcem. media¬
tͥcem salutis: restauratͥcem scłoꝵ.
Exalta deniq exaltatam suꝑcho¬
ros angłorum ad celestia regna.
Hec mͥ de illa cantat eccłia. et me
eadem docuit decantare. Ego ue¬
ro qd̾ ab illa accepi secur᷑ et teneo
illum diẽ cum summa uen̾atio¬
sie recolendũ. quo assumpta de
siło neq̃. celis quoq intulit celeb̾¬
rimorũ festa gaudiorum. S ⁊ ortũ
uirginis didici nichominus in eccłia.
et ab eccłia indubitant̾ habere fe¬
stuum atq scm̃: firmissime cũ
eccłia sentiẽs in ut̾o eam accepisse
ut sc̃a prod̾et. Et de sheremia siqͥd̾
lego qd̾ priusꝙͣ de uulua exiret scĩ
ficatus sit. et de iohe baptista nõ

Expanded text:
tegritatem carnis, vitae sanctitatem: tegritatem carnis, vitae sanctitatem: mirare fecunditatem in Virgine, Prolem venerare divinam. Extolle nescientem, vel in concipiendo concupiscentiam, vel in pariendo dolorem. Praedicaelectam ex omnibus, praelatam omnibus. Magnifica gratiae inventricem, mediatricem salutis, restauratricem saeculorum: exalta denique exaltatam super choros Angelorum ad coelestia regna. Haec mihi de illa cantat Ecclesia, et me eadem docuit decantare. Ego vero quod ab illa accepi, securus et teneo,illum diem cum summa veneratione recolendum, quo assumpta de saeculo nequam, coelis quoque intulit celeberrimorum festa gaudiorum. Sed et ortum Virginis didici nihilominus in Ecclesia, et ab Ecclesia indubitanter habere festivum atque sanctum; firmissime cum Ecclesia sentiens, in utero eam accepisse ut sancta prodiret. Et de Jeremia siquidem lego, quod, priusquam de ficatus sit: et de Joanne Baptista non
Abbreviated transcription (Latin):
gallie constat. ꝓfecto suglunẽsem
hactenꝰ p̾minuisse. sicut dignitate se¬
dis: sichonestis studiis. et laudabili¬
b institutis. Ubi etenĩ eque uiguit
discipline censura. moꝵ grauitas.
matitas consiliorum. auẽtoritatis
pondꝰ. antiquitatis insigne: Preser¬
tim in officiis eccłiasticis. haud fa¬
cile unꝗͣ repentinis iusa ẽ. nouitatib
acquiescẽ. nec se aliq̃n iuuenili pas
sac decolorari leuitate. ecclia plena
iudicii. Unde miramur satis qͥd ui¬
sum fu̾it hoc temꝑe quibdã ur̃m:
uoluisse mutare colorem optimũ.
nouam inducendo celebritatem ꝙͣ
ritus eccłie nescit. ñ ꝓbat ratio. ñ
commendat antiqua traditio.
Numqͥd patͥb doctiores. aut de¬
uociores sumꝰ: periculose p̾sumi¬
oĩo diligentiam p̾terisse. At ualde
honoranda ẽ inqͥs mat̾ dñi. Bene
admones. S honor regine iudiciñ
diligit. Uirgo regia falso ñ eget ho¬
nore. u̾is cumulata honoꝵ tituł.
infulis dignitatũ. honora sane in¬

Expanded text:
Galliae constat profecto Lugdunensem hactenus praeeminuisse, sicut dignitate sedis, sic honestis studiis, et laudabilibus institutis. Ubi etenim aeque viguit disciplinae censura, morum gravitas, maturitas consiliorum, auctoritatis pondus, antiquitatis insigne? Praesertim in officiis ecclesiasticis haud facile unquam repentinis visa est novitatibus acquiescere, nec se aliquando juvenili passa est decolorari levitate Ecclesia plena judicii. Unde miramur satis, quid visum fuerit hoc tempore quibusdam vestrum voluisse mutare colorem optimum, novam inducendo celebritatem, quam ritus Ecclesiae nescit, non probat ratio, non commendat antiqua traditio. Nunquid Patribus doctiores, aut devotiores sumus? Periculose praesumiomnino diligentiam praeteriisse. 2. At valde honoranda est, inquis, Mater Domini. Bene admones: sed honor Reginae judicium diligit. Virgo regia falso non eget honore, veris cumulata honorum titulis, infulis dignitatum. Honora sane in
Abbreviated transcription (Latin):
ciperetur. An forte int̾ amplexus ma¬
ritales scĩtas se ip̃i conceptioni ĩmis¬
cuit. ut simul et scĩficata fuit et cõ¬
cepta: Ne hoc quid̃ admittit rõ. sto¬
de. aut scõ spũi societas cum pecco
suit. aut certe pecẽm quom non
fuit. uͥ libido non defuit: Nisi quiᷤ
forte dicat de spũ sco eam et non
de uiro conceptã fuisse. S id hacte¬
nꝰ mnauditũ. lego deniq sp̃m sc̃m ĩ

Expanded text:
ciperetur. An forte inter amplexus maciperetur. An forte inter amplexus maritales sanctitas se ipsi conceptioni immiscuit, ut simul et sanctificata fuerit, et concepta? Nec hoc quidem admittit ratio. Quote, aut sancto Spiritui societas cum peccato fuit? aut certe peccatum quomodo non fuit, ubi libido non defuit? Nisi forte quis dicat de Spiritu sancto eam, et non de viro conceptam fuisse: sed id hactenus inauditum. Leg
Abbreviated transcription (Latin):
reuelationis. qͣi et qͥ uis nõ queat
scͥptum eq̃ produc̾e. in quo uirgo
uideat᷑ idip̃m mãdarei. ⁊ de parẽtib sui
ixͣ dñi mãdatum dicentis. Ho
tare. nec certa inuenitur auctoritaᷤ.
Nam quid conseq̃ntie habet. ut qm̃
sc̃m precessit natasem conceptus.
ꝓpt̾ea reputetur et ip̃e sc̃s: Nũquid
qm̃ p̾cessit eum. fecit et sc̃m: et si
precessit ut eẽt. ñ tam̃ ut sc̃s eẽt. Uñ
etenim illa ip̃a scĩtas qͣm secutum
tͣnsmitcet: Anñ pociꝰ quia p̾cessit
absq scĩtate conceptus. oportuit
nimirũ scĩficari conceptam. ut sc̃s
seq̃retur iam partus: Anforte mu¬
tuatꝰ sit sc̃itatem apostĩore prior:
sc̃ificatio ad ip̃m qui sequebat᷑ tran¬
sire natalem. relire uero retrorsum
ad conceptum qui p̾cesserat iam oĩo
ñ potuit. Unde ergo conceptionis
ta. qͣtinus iam sc̃a concipetur. ac ꝑ
hoc sc̃s fu̾it et conceptus. quẽ ãdino¬
dũ scĩficata iam in ut̾o dicit᷑. ut sc̃s
seq̃retur et ortus: S nõ ualuit añ

Expanded text:
on queat scriptum aeque producere, in quo Virgo videatur idipsum mandare et de parentibus suis, juxta Domini mandatum, dicentis, Hontare, nec certa invenitur favere auctoritas. Nam quid consequentiae habet, ut quoniam sanctum praecessit natalem conceptus, propterea reputetur et ipse sanctus? Nunquid quoniam praecessit eum, fecit et sanctum? Etsi praecessit ut esset, non tamen ut sanctus esset. Unde etenim illa ipsi sanctitas, quam secuturo transmitteret? An non potius quia praecessit 171 absque sanctitate conceptus, oportuit nimirum sanctificari conceptam, ut sanctus sequeretur jam partus? an forte mutuatus est sanctitatem a posteriori prior? facta est sanctificatio, ad ipsum qui sequebatur transire natalem: redire vero retrorsum ad conceptum qui praecesserat, jam omnino non potuit. 7. Unde ergo conceptionis ta, quatenus jam sancta conciperetur, ac per hoc sanctus fuerit et conceptus; quemadmodum sanctificata jam in utero dicitur, ut sanctus consequeretur et ortus? Sed non valuit ante
Abbreviated transcription (Latin):
tum. qm̃ si ille ñ p̾cessisset. nͥ iste
eẽt qui honoraretur. Quid si aliꝰ
ꝓpt̾ eãdem cãm etiam utͥq parẽ¬
ti eius festos honores assãt defe̾ndos
S de auis et ꝓauis irł ip̃m posset ꝓ
simili causa quilibr flagitare. ⁊ sic
tend̾etur in infinitũ. et festoꝵ nõ
eẽt num̾us. Patͥe ẽ non exilii. freq̃¬

Expanded text:
tum: quoniam si ille non praecessisset, nec iste tum: quoniam si ille non praecessisset, nec iste esset qui honoratur. Quid si alius, propter eamdem causam, etiam utrique parenti ejus festos honores asserat deferendos? Sed de avis et proavis idipsum posset pro simili causa quilibet flagitare: et sic tenderetur in infinitum, et festorum non esset numerus. Patriae est, non exsilii freq