comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auitiorũ colluuione se detergunt. dũ ab eis contra sin¬
gula uitia uirtutes singule opponunt᷑ . Interdũ uitia cum
uirtutib ad utilitatẽ confligunt. ut ipso certamine uł mens
exerceat᷑ uel abelatione concussus animꝰ restringat᷑. Ad
uersus impetus uitiorũ. contrariis uirtutib est pugnandũ
Contra luxuriã enĩ: cordisest adhibenda munditia. Contra
odiũ : dilectio ẽ. p̃paranda . Cont᷑ iracundiã. pacientia oppo¬
nenda est. Porro contra timorẽ.: fidutiȩ adhibenda est uirtis
Contra torporẽ: zeli p̾lum. tristitiȩ. quoq gaudiũ. Accidie.
fortitudo. Auaritiȩ. largitas. Suꝑbiȩ. humilitas opponenda est
Sicq singule uirtutes nascentia contra se uitia reprimunt. ac tẽp¬
tationũ motus uirtute diuine caritatis extingunt. Libidinem.
abstinentia domat . Nam quantũ corpus inedia frangit᷑. tanto
mens abillicito appetitu reuocat᷑. Aduersus irã. tolerantia
dimicat. Ira aut̃. sem& ipsã necat. Sustinendo aut̃ pacientia.

Expanded text:
eis contra singula vitia virtutes singulae opponuntur. Interdum vitia cum virtutibus ad utilitatem confligunt, ut ipso certamine vel mens exerceatur, vel ab elatione conversus animus restringatur. 2. Adversus impetus vitiorum contrariis virtutibus est pugnandum. Contra luxuriam enim cordis est adhibenda munditia, contra odium 240 dilectio praeparanda, contra iracundiam patientia proponenda est. Porro contra timorem fiduciae adhibenda est virtus, contra torporem zeli praelium; tristitiae quoque gaudium, accidiae fortitudo, avaritiae largitas, superbiae humilitas opponenda est. Sicque singulae virtutes nascentia contra se vitia reprimunt, ac tentationum motus virtute divinae charitatis exstinguunt. 3. Libidinem abstinmens ab illicito appetitu revocatur. Adversus iram tolerantia dimicat. Ira autem semetipsam necat, sustinendo autem patientia
Abbreviated transcription (Latin):
duntur. Multi p̃sules eccłarũ timenter ne amicitiã ꝑdant. &
molestiã odiorũ incurrant. peccantes non arguunt᷑. & corri¬
pere pauperũ oppressores uerent᷑. Nec ꝑtimescunt dese ueri¬
tate reddende rationis. ꝓeo qđ conticescunt de plebib sibi cõ¬
missis. Quando apotentib pauperes opprimuntur. ad eripi
endos eos boni sacerdotes eis ꝓtectionis auxiliũ fer̃. Nec uerent᷑
cuiusquã inimicitiarũ molestias. sed oppressores pauperũ
palã arguuntꝰ & ex comunicant. minusq metiuunt iedra on

Expanded text:
duntur. 3. Multi praesules Ecclesarium, timentes ne amicitiam perdant, 333 et duntur. 3. Multi praesules Ecclesarium, timentes ne amicitiam perdant, 333 et molestiam odiorum incurrant, peccantes non arguunt, et corripere pauperum oppressores verentur; nec pertimescunt de severitate reddendae rationis, pro eo quod conticescunt de plebibus sibi commissis. 4. Quando a potentibus pauendos eos boni sacerdotes protectionis auxilium ferunt, nec verentur cujusquam inimicitiarum molestias, sed oppressores pauperum palam arguunt, increpant, excommunicant, minusque metuunt eorum n
Abbreviated transcription (Latin):
cõmissa est multũ sub eunt periculi si contra dicentib ue¬
ritati resistere noluerint. dũ ꝓpħa doctorẽ ȩcłȩ̃ instruat
adsũmũ usq uistitiȩ ꝑuenire cũ dicit. suꝑ montẽ excelsum
ascende. qui euangelitas sron. Scilic& ut ita p̃mineat me¬
rito. sicut & gradu sequenter neforte debeat ad ocenditimo¬
re restringi. audiat. exalta in fortitudine uocẽ tuã. & noli
timere. Onde & hieremiȩ ita dñs ait. Accinge lũbos tuos
& scirge loquere ad eos. ne formides a facie eõrũ. Nec enĩ
amerẽ te faciã uultũ eorũ. Unde & apparet. quia & ñtimere
dĩ donũ est. Qui ꝑsonã potentis accipit & ueritatẽ loqui pa¬
uescit. graui multatur culpȩ sententia. Multi enĩ sacerdo¬
tes mȩtũ potestatis ueritatẽ occultant. & abono oꝑe uel
iustitiȩ p̃dicatione rei alicuius formidine aut pocestate ter¬
rente auertunt᷑. Sed heu ꝓdolor inde metuunt. qr uł amore
rerũ scłariũ inplicantur. uł quia aliquo facinoris opere confun¬

Expanded text:
commissa est, multum subeunt periculi si contradicentibus veritati resistere noluerint; dum propheta doctorem Ecclesiae instruat ad summum usque justitiae pervenire, cum dicit: Super montem excelsum ascende, qui evangelizas Sion ; scilicet, ut ita praeemineat merito, sicut et gradu. Sequenter, ne forte debeat a docendo timore restringi, audiat: Exalta in fortitudine vocem tuam, et noli timere. Unde et Jeremiae ita Dominus ait: Accinge lumbos tuos, et surge; loquere ad eos; ne formides a facie eorum, nec enim timere te faciam vultum eorum ; unde apparet quia et non timere Dei donum est. 2. Qui personam potentis accipit, et veritatem loqui pavescit, gravi multatur culpae sententia. Multi enim sacerdotes metu potestatis veritatem occultant, et a bono opere, vel a justitiae praedicatione, rei alicujus formidine aut potestate terrente avertuntur. Sed heu, proh dolor! inde metuunt, quia vel amore rerum saecularium implicantur, vel quia aliquo facinoris opere confun
Abbreviated transcription (Latin):
EDẼPTOR humani generis cũ apparuerit. & mitis erit
ustis. & tenribilis iniuistis Quẽ enĩ mansuetum aspiciunt
electi hunc eundẽ pauendũ atq t̾ribilẽ conspiientꝰ
rȩꝓbi: Sed hunc idõ elect t̾ribilẽ ñ uidebunt. quia modo t̾ro¬
rẽ illius considerare non desinunt: & idõ rȩꝓbi tribilem cons¬
picient. quia modo ultimi illius iudicii post ponunt t̃rorem.

Expanded text:
edemptor humani generis cum apparuerit, et mitis erit justis, et terribilis injustis. Quem enim mansuetum aspiciunt electi, hunc pavendum atque terribilem conspiciunt reprobi. Sed hunc ideo electi terribilem non videbunt, quia modo terrorem illius considerare non desinunt. Et ideo reprobi terribilem illum conspicient, quia modo ultimi illius judicii postponunt terrorem,
Abbreviated transcription (Latin):
torquebat᷑: & aliqua pars superioris inferni. in quo abraham cũ las aro
lȩtabat᷑ ubi etiã om̃sscĩ ante aduentũ xp̃i habiti sunt: Sic eñi p̃dic¬
tus doctor dicit. Fortassis apud ipsos inferos est aliqua pars inferi¬
or quotradunt᷑ impii qui plurimũ peccauer̃: & enĩ apud inferos.
utrũ in locis quibdam iã fuisset abraham: ñ satis possumꝰ definire:
Mondũ enĩ dñs uenerat ad infernũ. ut erueret inde om̃iũ scõrũ
prȩcedentiũ animas: & tam̃ abrahã in requie ibi erat . & quidem
uidere.: nisi ille eã superius & ille inferius. Et quid ei respondit
abrahã cũdiceret: pat̃ abraham mitte lazarũ ut intingat
digitũ suũ in aqua: & still& in linguã meã qm̃ crudor in hac
flamma: Fili ait memento quia recepistibona inuita tua : &¬
lazarus similit̃ mala. Nunc aut̃ hic requiescit: tuuͦ tor queris
Et suꝑhȩc ait int̾nos & uos caus magnũ firmatũ est. ut nec pos¬

Expanded text:
torquebatur, et aliqua pars superioris inferni, in quo Abraham cum Lazaro laetabatur, ubi etiam omnes sancti ante adventum Christi habiti sunt. Sic enim praedictus doctor ait: « Fortassis apud inferos est aliqua pars inferior, quo truduntur impii qui plurimum peccaverunt. Etenim apud inferos utrum in locis quibusdam jam fuisset Abraham, non satis possumus definire. Nondum enim venerat Christus ad infernum, ut erueret inde omnium sanctorum praecedentium animas, et tamen Abraham in requie ibi erat. Et quidem uidere, nisi ille esset superius, ille inferius. et quid ei respondit Abraham, cum diceret: pater Abraham, mitte Lazarum ut intinguat digitum suum et stillet in linguam meam, quoniam crucior in hac flamma? fili, ait, memento quia percepisti bona in uita tua, Lazarus autem mala; nunc autem hic requiescit, tu uero torqueris. et super haec, ait, inter uos et nos chaos magnum firmatum est, ut nec nos pos
Abbreviated transcription (Latin):
loca uł mperita in cõparabilit̃ diuersa er̃ & ase inuicȩ longe distan
hominũ s̃gniat quã omia hominũ corpora una in corrugcione
atq in mortalitate donata: aut insupplicio aut p̃mio possintꝰ
eẽ ꝑpetua : Ac ꝑhoc om̃s & simul resurrecturi credendi sunt : sed
impu ad suppliciũ. peccatores ad illud finale iudiciũ & scĩ onis
ad p̃miũ Igit᷑ corpora miserorũ ñ sic incorruptibilia uł in morta¬
lia er̃ ut quia corrũpi aut mori ñ poter nullũ sensum doloris
amittant : sed ut in ȩternis cruciatib constituta sũmus dolor nec
corrũpat cruciando nec ꝑhimat. hac sic adhoc caro ut in mor¬
talis cũ sua anima condẽpnata uiuit ut sentiat sentit ut dole¬
at & dol& ut meritissuis digna recipiat.

Expanded text:
e distanthominum signat, ut omnia hominum corpora, una incorruptione, una immortalitate donata, aut in supplicio, aut in praemio, possint esse perpetua. Ac per hoc omnes et simul resurrecturi credendi sunt; sed impii ad supplicium, peccatores ad illud finale judicium, et sancti omnes ad praemium. Igitur corpora miserorum non sic immortalia et incorruptibilia erunt, ut quia corrumpi aut mori non poterunt, nullum sensum doloris admittant; sed ut, in aeternis cruciatibus constituta, summus dolor nec corrumpat cruciando, nec perimat. Ac sic ad hoc caro immortalis cum sua anima condemnata vivit, ut sentiat; sentit, ut doleat; dolet, ut meritis suis digna recipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
nulla remanebit infirmitas. Vnde etiã p̃dictus doctor sequent
adiungit. Siquis in eo corporis modo inquo defunctus est resur
recturũ unũ quẽq contendit: non est cũ illo laboriosa contradic
tacebo: Sane ait de ȩtate nihil eẽ questionis existimo: qm̃ siue in¬
ꝑuenturi. Quia sinaturã resurrectione parauit. aliquid deeẽ ple¬
nitudini nature non poterit. Quod etiã p̃dictus doctor similit̾̃ fieri
& dehis qui ꝓuecta ȩtate moriunt᷑ ad struxit dicens. Isquoq qui hinc
iuuenis fuit debilitate senec tutis ablata: Aut sihoc magiscon¬
gruo uli scło beato inquo om̃s sci sine ullo beatitudinis suȩ defec¬
tu uisuris. ut aliqua ȩtatũ differentia ibi futuris. sic ibier ut
inpedim̃to aut decoris sine fine regnantib ñ sint. Itẽque sub¬
iungit. Quod de ȩtate diximus. hoc idem de. statura lic& in¬
telligi

Expanded text:
ulla remanebit infirmitas. » Unde etiam praedictus doctor sequenter ulla remanebit infirmitas. » Unde etiam praedictus doctor sequenter adjungit: « Si quis in eo correcturum unumquemque contendit, non est cum illo laboriosa contradtacebo. « Sane, ait, de aetate nihil esse quaestionis existimo, quon si naturam resurrectio reparabit, aliquid deesse plenitudini naturae non poterit. » Quod etiam praedictus doctor similiter fieri et de his qui provecta aetate moriuntur astruxit, dicens: « Is quoque qui hurget in qua juvenis fuit, debilitate senectutis ablata. Aut si hoc magis congruit illi saeculo beato, in quo omnes sancti sine ullo beatitudinis suae defectu victuri sunt, ut aliqua aetatum differentia ibi futura sit, sic erit ibi, ut impedimento aut dedecori sine fine regnantibus non sit. » Itemque subjungit: « Quod de aetate diximus, hoc idem de statura licet intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
questione certantibus beatis simus augustinus respon¬
surũ sẽ p̃bens dicit. Sid exerimꝰ ad dominici corporis modum
quorũq maiorũ corpora redigenda. peribit demultorũ cor¬
porib plurimũ cũ ipse nec capillũ periturũ eẽ ꝓmiserit Nes¬
etiã si senex sit mortuus uł fuerat habiturus si est ante defunc¬
forma resurganit corpora mortuorũ : sed in ȩtate & robore
usq ad quã xp̃m hic ꝑuenis se cognouimus. Circa .xxx. quippe
annos definier̃ etiam scł̃i eẽ huius doctissimi homines uiuen¬
tutẽ quȩcũq fuerit spatio ꝓprio t̃minata . Inde iã hominẽ¬
a ddetrim̃ta uergere grauioris ac senilis ȩtatis. & idõ non eẽ
dictũ in m̃sura corporis uł in m̃sura stature sed inm̃ sura
etatis plenitudinis xp̃i. Resurgent eñi om̃s tã magni corpore quales
erant uł futuri erant ȩtate iuuenili: quã iuis nihil oberit edã sierit
in fantilis uł senilis corporũ forma ubi nec m̃tis nec ipsius corporis

Expanded text:
quaestione certantibus, beatus Augustinus responsurum se perhibens dicit: « Si dixerimus ad Dominici corporis modum quorumdam majorum corpora redigenda, peribit de multorum corporibus plurimum, cum ipse nec capillum periturum esse promiserit. Resetiamsi senex sit mortuus, vel fuerat habiturus, si ante est defuncformam resurgant corpora defunctorum; sed in aetatusque ad quam Christum pervenisse cognovimus. Circa triginta quippe annos definierunt esse etiam saeculi hujus doctissimi homines juventutem, quae cum fuerit spatio proprio tin detrimenta uergere grauioris ac senilis aetatis; et ideo non esse dictum in mensuram corporis uel in mensuram staturae. sed in mensuram aetatis plenierant, vel futuri erant aetate juvenili. Quamvis nihil oberit, etiamsi erit infantilis vel senilis corporis forma, ubi nec mentis nec ipsius corporis
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs regnũ & rȩꝓbis credimꝰ daturũ ꝑhennȩ suppliciũ.
ita sehab& ut p̃currat impiorũ dãpnatio & post sequat᷑ remune¬
ratio electorũ xp̃o dño p̃dicente. ibunt impii in sup pliciũ ȩt̾nũ.
ustiaut̃ inuitc̃i ȩternam. Inapocalipsrn seruatum quoq hunc
ordinẽ legimus. ubi signant̃ ex pressus est. Prius eñi diaboli
ac suorũ om̃iũ poena refertur & dr̃ : mors & inferus missus¬
est instagnũ ignis. post inde scõrũ beatitudinẽ fu turã subiun¬
git Et uidi cęlũ nouũ & terrã nouã. Quib uerbis dat᷑ intel¬
ligi qđ iusto uiditio prius peccatorib in roget᷑ suppliciũ. &

Expanded text:
licium, ita se habet, ut praecurrat impiorum damnatio, et post sequatur remuneratio, Chisto Domino praedicente: Ibunt impii in supplicium aeternum; justi autem in vitam . In Apocalypsi quoque servatum hunc ordinem legimus, ubi signanter expressus est. Prius enim de diaboli ac suorum omnium poena refertur, et dicitur: Mors et infernus missi sunt in stagnum ignis : post inde de sanctorum beatitudine futura subjungitur: Et vidi coelum novum, et terram novam . Quibus verbis datur intelligi quod justo Dei judicio priu
Abbreviated transcription (Latin):
est ut et in iusti ꝑ om̃ia crucient᷑. Namsicut electos beatitudo
glorificat. ita credi necesse est quod adie exitus sui ignis reꝓbos

Expanded text:
est ut et injusti per omnia crucientur. Nam sicut electos beatitudo glorificat, ita credi necesse est, quod a die exitus sui ignis reprobo
Abbreviated transcription (Latin):
est : ut in mortalitatis ac mortis ad modũ capax.
Nec sic in mortalis fuerit. ut etiã si peccar& mori
non poss&. Nec ita mortalis. ut si noluiss& peccare. mor¬
ti succumberet. Arbitrii quippe libertate donatus est :
ut iure aut beatus. e&̃. qui noluiss& peccare cũ posset: aut
nec peccatũ dicipotest sine alicuius custodia uel desertio¬
ne prȩcepti: inparadiso prȩceptũ constitutus accepit. Ut
qui posse non mori habuit innatura. aut executione p̃cepti
uitalis ꝓbatus oboediens sic fieret in mortalis. ut mori ul¬
tra non posset : aut prȩuaricatione eius in oboediens dep̃hen¬
sus . sic inciperet: ẽẽ . mortalis. ut mortẽ uitare non posset.
Haec mihi uidet᷑ causa. quia primus homo p̃ceptũ accepit:
& iusta. eẽ. poena quȩ peccanti merito suȩ p̃uaricationis
accessit.
oRS dicta qđ sit amara : uel amorsu primi
hominis appellata. Nam cũ primus huma
ni generis parens lignũ uetitũ ꝑ in obȩdi¬
entiam contigit: ꝑ mor sũ mortem incurrit.

Expanded text:
est, ut immortalitatis et mortis admodum capax, nec sic immortalis fieret, ut etiamsi peccaret, mori non posset; nec ita mortalis, ut si noluisset peccare, morti succumberet. Arbitrii quoque libertate donatus est, ut jure aut beatus esset qui noluisset peccare cum posset, aut nec peccatum dici potest sine alicujus custodia vel desertione praecepti, in paradiso praeceptum constitutus accepit, ut qui posse non mori, et posse mori habuit in natura, aut exsecutione praecepti vitalis probatus obediens, sic fieret immortalis, ut mori ultra non posset; aut praevaricatione ejus deprehensus inobediens, sic inciperet esse mortalis, ut mortem vitare non posset. Haec mihi videtur causa, qua primus homo praeceptum accepit: et justa poena esse, quae peccanti merito suae praevaricationis accessit. Mors dicta est, quod sit amara, vel a morsu primi hominis appellata. Nam cum ni generis parens lignum vetitum per inobedientiam contigit, per morsum mortem incurrit .
Abbreviated transcription (Latin):
scõrũ mutuo se affectu ꝑ uocantiũ atq alt̾no exemplo
inuicẽ sese eruentiũ: Munera gr̃arũ alio ista alio uͦ
donant᷑ illa . Necdat᷑ ita habere uni ut negeat alteri¬
Posse fieri non est dubiũ ut hiquos quidã uirtutũ excellentia
ante cȩdunt dĩ repentina p̃uenti gr̃a quoscđã conpendio scũatis
p̃ueniant. & dũ sint conuersione postremi subito efficiunt᷑
uirtutis culmine primi . Dũquisq: aliqđ bonũ accipit ñ appe¬
tat amplius quã qđ meruit. nec dũ alterius m̃bri officium
arripere tẽptat id qđ meruit ꝑdat Conturbat enĩ corporis
ordinẽ totũ. qui non suo contentus officio subripit alienũ.
Malidona ideo ad dãpnationẽ accipiunt. qͥa illa ñ addĩ laudẽ
sed ad suã uanitatẽ utunt᷑. Bona male utunt᷑ qui ea quȩ illis

Expanded text:
atque alterno exemplo invicem sese erudientium. 8. Munera gratiarum alii ista, alii vero donantur illa. Nec dantur ita habere uni, ut non egeat alteriPosse fieri non est dubium ut hi quos quidam virtutum excellentia antecedunt, Dei repentina praeventi gratia, quosdam compendio sanctitatis praeveniant; et dum sint conversione postremi, subito efficiuntur virtutis culmine primi. 10. Dum quisque aliquod donum accipit, non appetat amplius quam quod meruit, ne, dum alterius membri officium arripere tentat, id quod meruit perdat. Conturbat enim corporis ordinem totum, qui non suo contentus officio subripit alienum. 11. Mali dona ideo ad damnationem accipiunt, quia non ad Dei laudem, sed ad suam vanitatem utuntur. Bonis male utuntur qui
Abbreviated transcription (Latin):
ut post timorẽ consurge re adcaritatẽ dĩdebeat quasi filius.
ne semꝑ subtimore lat̾eat quasi seruus: Tunc enĩ amorẽ nr̃ȩ con¬
uersionis ostendimus. sidenuo ut patrẽ diligimꝰ quẽ prius
seruilim̃te uere ut dm̃ formidabamꝰ Primordit conuersorũ
blandis refouendas̃ modis. neñ abasperitate incipiant ext̃riti
ad priores lapsus recurrant. Qui enĩ conuersũ sine lenitate
erudit ex asperare potius quã corrigere nouit . Conuersus
quippe antea abopere corrigendus ÷ postea a cogitatione.
ut prius refren& prlcuũ actũ. deinde appetitũ ac delictũ.
Q uodiã in opere non a paret. in cogitatione nequaquam
ꝑͥdur& Om̃is noua conuersio. adhuc pristine uitȩ hab&
cõmistionẽ Propterea nequaquã ea uirtus ꝓcedere ad
hominũ oculos deb& . donec conuersatio uetus funditus
ab animo extirpet᷑. Quisqͥs ex deteriore iã melior eẽ caepit

Expanded text:
ut post timorem consurgere ad charitatem Dei debeat, quasi filius, ut post timorem consurgere ad charitatem Dei debeat, quasi filius, nec semper sub timore jaceat, quasi servus. Tunc enim amorem nostrae conversionis ostendimus, si denuo ut patrem diligimus, quem prius servili mente vere ut Dominum formidabamus. 5. Primordia conversorum blandis refovenda sunt modis, ne si ab asperitate incipiant, exterriti ad priores lapsus recurrant. Qui enim conversum sine lenitate erudit, exasperare potius quam corrigere novit. 6. Conversus quisque antea ab opere corrigendus est, postea vero a cogitatione, ut prius refrenet pravum actum, deinde appetitum delictum, ut quod jam in opere non apparet, in cogitatione nequaquam perduret. 7. Omnis nova conversio adhuc pristinae vitae habet commistionem: propterea nequaquam ea virtus procedere ad hominum oculos debet, donec conversatio vetus funditus ab animo exstirpetur. 8. Quisquis ex deteriore jam melior esse coepit,
Abbreviated transcription (Latin):
DEPRIMORDUS CONUERSORUM. UUI.¬
Rimnoduo genus est conuersionis addm̃: inchoationis
cũ dulcedine. medietatis cũ labore. ꝑfectionis cũ requie
Sed tam̃ plerũq alii incipiunt cũ dulcedine. alii a tẽptatio¬
nũ amaritudine. Om̃is conuersus ante exfletu incho&
peccatorũ & sic transeat addesideriũ suꝑnorũ. Prius enĩ
lacrimis purganda sunt uitia quegessimꝰ . & tunc munda
tã m̃tis acie. id qđ querimꝰ contẽplemus. Vt dũ antea flen¬
do peccati a nobis caligo de tgit᷑ mundatis cordis oculis.
libere suꝑna incipiant᷑. Ante necesseest timore conuera
addm̃ . ut metu futurarũ poenarũ carnales in lecebre
deuincant᷑. deinde oportet abiecto timore ad amorẽ
uitȩ ȩt̃ne transire. Perfecta eñi caritas. foras mittittimo¬
rẽ. Qui aut̃ timet poenã hab&. ñ est ꝑfectus. Unde & apłs.¬
sp̃m ad optionis ꝑquẽ scilic& iã ñpeccati poena seruos cũ¬
primit. sed amoris iustitiȩ liberos reddit. Necesse est om̃i conuerso

Expanded text:
De primordiis conversorum. 1.imodum genus est conversionis ad Deum, inchoationis cum dulcedine, medietatis cum labore, perfectionis cum requie. Sed tamen plerumque alii incipiunt a dulcedine, alii a tentationum amaritudine. 2. Omnis conversus ante ex netu inchoet peccatorum, et sic transeat ad desiderium supernorum. Prius enim lacrymis purganda sunt vitia quae gessimus, et tunc munda mentis acie id quod 202 quaerimus contemplemur, ut dum antea flendo peccati a nobis caligo detergitur, mundatis cordis oculis libere superna inspiciantur. 3. Ante necesse est timore converti ad Deum, ut metu futurarum poenarum carnales illecebrae devincantur. Deinde oportet, abjecto timore, ad amorem vitae aeternae transire. Perfecta enim charitas foras mittit timorem ; qui autem timet, poenam habet, et non est perfectus. Unde et Aposspiritum adoptionis ; per quem scilicet jam non peccati poena servos comprimit, sed amor justitiae liberos reddit. 4. Necesse est omni converso
Abbreviated transcription (Latin):
aliquatenꝰ corrigant. sicut aegyptus qui & poenas accepit
& em̃dare nequiuit. Detalib enĩ ait ꝓpheta. Percussisti
eos & ñ doluer̃. a triuisti eos et rennuer̃ accipere disciplinã
nonnulli uiri seculares elatione m̃tis tum̃tes. post mođu con¬
uersi iddm̃ religiosa se quunt᷑ obedientia xp̃m. Et qui antea
celsitudine mund ali tumebant. postea ipsã elationẽ in
studiũ humilitatis cõmutant. Quidã sunt qui iã secrete
conuersis̃ quorũ conuersio qͥa ñ ꝓ̃cedit adpublicũ apud
estimationẽ humanã quales fuer̾ tales adhuc ẽẽ putant᷑.
iã tam̃ indĩ oculos surrexer̃. Itẽ quidã adhuc humano
ne dicente. Uidi inqͥd impios sepultos quicũ aduiue¬
rent in loco scõ erant. & laudabant᷑ inciuitate quasi uis

Expanded text:
aliquatenus corrigantur, sicut Aegyptus, qui et poenas luit, aliquatenus corrigantur, sicut Aegyptus, qui et poenas luit, et emendari nequivit. De talibus enim ait propheta: Percussisti eos, et non doluerunt; attrivisti eos, et renuerunt suscipere disciplinam 11. Nonnulli viri saeculares elatione mentis tumentes, postmodum conversi ad Deum, religiosa sequuntur obedientia Christum; et qui antea celsitudine mundiali tumebant, postea ipsam elationem in studio humilitatis commutant. 12. Quidam sunt qui jam secrete conversi sunt, quorum conversio, quia non procedit ad publicum, apud aestimationem humanam, quales fuerunt, tales adhuc esse putantur; jam tamen in Dei oculis surrexerunt. Item quidam adhuc humano ne dicente: Vidi, inquit, impios sepultos, qui cum adhuc viverent, in loco sancto erant, et laudabantur in civit
Abbreviated transcription (Latin):
frange esurienti panẽ tuũ: operis boni est accio. In eo uero
qđ subiungit tunc erũ p& matutinũ lum̃tuũ: operis boni
est retributio. Ergo ñ ꝓficit facere bonũ. nisi correctũ
fuerit malũ Nec poterit quisquã ad contẽplationẽ dĩꝓ¬
ficere. nisi seprius in bonis studuerit actib exercere.
Multis modis t̾ret ds̃ homines ut uel sero conuertant᷑. atq
exinde magis erubescant qđ tãdiu expectatis ut redi¬
rent Nam nc̃ minis. nc̃ plagis. nunc reuelationib quos¬
dã concutit. ut qui uoluntate conuerti despiciunt. cõmoti
t̾rorib corrigant᷑. Pleriq ex solam̃tis deuotione conuer¬
tunt᷑ addm̃ ñ nulli uͦ coacti plagis conuertunt᷑ qui ex de¬
uotione ñ conuertebant᷑ uixta capitulũ psalmi dicentis.
Infreno & chamo maxillas eorũ constringe. qui ñ ad ꝓxi¬
mant adte. Periq aut̃ dũ deuotione ñ conũtunt᷑. pla
gis timoris feruint᷑. qui tam̃ nec subũbere sentiunt ut

Expanded text:
Frange esurienti panem tuum, operis boni est actio. In eo vero quod subjungit: Tunc erumpet matutinum lumen tuum, operis boni est retributio. Ergo non proficit facere bonum, nisi correctum fuerit malum. Non poterit quisquam ad contemplationem Dei proficere, nisi se prius in bonis studuerit actibus exercere. 8. Multis modis terret Deus homines, ut vel sero convertantur, atque exinde magis erubescant, quod tandiu exspectati sunt ut redirent. Nam nunc minis, nunc plagis, nunc revelationibus quosdam concutit, ut qui voluntate converti despiciunt, commoti terroribus corrigantur. 9. Plerique ex sola mentis devotione convertuntur ad Deum; nonnulli vero coacti plagis convertuntur, qui ex devotione non convertebantur, juxta capitulum psalmi dicentis: In freno et camo maxillas eorum constringe, qui non approximant ad te . 10. Plerique autem, dum devotione non convertuntur, plagae 201 stimulis feriuntur; qui tamen nec sub verbere sentiunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
con surgimꝰ. ad uitia sĩne labore dilabim᷑. Ista eñi ꝓna.
ista ardua sunt. Grandes enĩ sudores ꝑpetimur. ut ad celũ
conscendere ualeamꝰ . Quẽ ad modũ ad uirtutũ tendentes
culm̃ ñ a sũmis inchoant. sed a modicis ut sensĩ ad altiora ꝑtin¬
gant. ita & qui delabunt᷑ aduitia ñstatĩ a. magnis crimi¬
nib incipiunt. sed a modicis assuescunt . & sĩc inmaximis ꝓruunt
Sicut paulatim homo aminimis uitis immaximis ꝓruit. ita
a modicis uirtutib gradatim adea quȩ s̃ excelsa conscendit
Qui aut̃ in ordinate uirtutes conp̃hendere nitit᷑ .cito pericli¬
tat᷑ hec est aut̃ causa inrerũ natura. ut quecũq uelociter
ad ꝓfectũ tendunt. sine dubio cęlerit̃ finiant᷑ sicut herbȩ
quȩ tanto festinus pereunt. quanto celerius crescunt. At uͦ
contra arbores alta radice fundate. id eo ꝑdurant diutius
qͥa gradatim ad ꝓfectũ ꝑueniunt. Nihil ꝓdest admixto
malo agere aliꝗd bonũ. sed prius est cohibendũ amalo

Expanded text:
consurgimus, ad vitia sine labore dilabimur. Ista enim prona, illa ardua sunt. Grandes enim sudores perpetimur ut ad coelum conscendere valeamus. 2. Quemadmodum ad virtutum tendentes culmen, non a summis inchoant, sed a modicis, ut sensim ad altiora pertingant, ita et qui dilabuntur ad vitia, non statim a magnis criminibus incipiunt, sed a modicis assuescunt, et sic in maximis proruunt. 3. Sicut paulatim homo a minimis vitiis in maximis proruit, ita a modicis virtutibus gradatim ad ea quae sunt excelsa contendit. 4. Qui autem inordinate virtutes comprehendere nititur, cito periclitatur. Haec est causa in rerum natura, ut quaecunque velociter ad profectum tendunt, sine dubio celeriter finiantur; sicut herbae, quae tanto festinius pereunt, quanto celerius crescunt. At vero contra arbores alta radice fundatae ideo perdurant diutius, quia gradatim ad profectum perveniunt. 5. Nihil prodest, admisto malo, agere aliquod bonum; sed prius est cohibendum a malo
Abbreviated transcription (Latin):
lic& ⁊ siplurimi suscipiunt opustam̃ fidei ñ conseqiunt᷑
Indiuisione donorũ diuersi ꝑcipiunt diuersa dĩmunesbe
ñ tamĩ concedunt᷑ uni om̃ia ut sit ꝓhumilitatis studio

Expanded text:
quidem etsi plurimi suscipiunt, opus tamen fidei non consequuntur. 7. quidem etsi plurimi suscipiunt, opus tamen fidei non consequuntur. 7. In divisione donorum diversi percipiunt diversa Dei munera; non tamen conceduntur uni omnia, ut sit pro humilitatis studio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓph&ã dr̃ confessio & magnificentia opus eiꝰ : ab illo eñi nob̵
omia bona grã p̃ueniente donant᷑ Nam nihil bonis operis dedi¬
mus ꝑ qđ confessionẽ fidei accipere merem᷑: Profectus hominis
donũ dĩ est. Nec ase potest quisquã sed ad ño corrigi. Nec eñi
quicquã boni hab& ꝓpriũ homo cuius uia nonẽ eiꝰ testante
nihil possebonum̃ in hominẽ sua p̃ualere uirtute nisi diuine
pereas tuomerito ut salueris meo auxilio : hominis meritũ
suꝑna gr̃a non ut ueniat inuenit sed post quã uenłrit facit
atq adindignã m̃tẽ ueniens ds̃ facit in ea meritũ qđ remu¬
neret qui hoc solũ inuenerat qđ puniret. Quid enĩ exseille
adiit : reus quidẽ ille & fr̃no sanguine uenit cruentus.
sed diuina gr̃a ineruce mutat᷑. Sciendũ qđ & nr̃a sit iusti¬
tiã in his quȩrecte agimus & dĩ gr̃ã eoq eã mereamꝰ. Hęc¬
⁊ eñĩ ⁊ dantis dĩ & accipientis est hominis. Sic̃ & panẽ nr̃m

Expanded text:
 dicitur: Confessio et magnificentia opus ejus ? Ab illo enim nobis omnia bona, gratia praeveniente, donantur. Nam nihil boni operis dedimus, per quod confessionem fidei accipere mereamur. 3. Profectus hominis donum Dei est. Nec a se potest quisquam, sed a Domino corrigi. Non enim quidquam boni habet proprium homo, cujus via non est ejus, testante nihil posse in bonum sua praevalere virtute, nisi divinae pereas, tuo merito; ut salveris, meo auxilio. 5. Hominis meritum superna gratia non ut veniat invenit, sed postquam venerit facit; atque ad indignam mentem veniens, facit in ea meritum, quod remuneret qui solum invenerat quod puniret. Quid enim ex se ille adiit? Reus quidem ille, et fraterno sanguine venit cruentus, sed divina gratia in cruce est mutatus. Sciendum quod et nostra sit justitia in his quae recte agimus; et Dei gratia, eo quod eam mereamur. Haec enim et dantis Dei, et accipientis est hominis. Sicut et panem nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpus acceptabile ecce nc̃ dies salutis. qualib nisi conuer¬
sis quiꝑ humilitatẽ aparuulorũ transeunt imitationẽ¬
dequib dr̃ taliũ est enĩ regna celorũ. nemo ꝑpendere potest
quantisit ponderis inuistitia uł quanti fulgoris radio uisti¬
tia clareat. nisi quis prius totom̃tis nisu conuertat᷑ ad dm̃
Quatinus ipsolumine quo illustrat᷑ & suã feditatẽ agnoscat
& lum̃ qđ caeco corde ñ intuebat᷑ intelligat: Tunc autem¬
ad intelligibilẽ intelligi posse iustitiã. dũ eãquisq sequi
conuersus tẽptauerit. quia lux ñ intelligit᷑ nisi cũ uidet᷑
Iudiciũ qđ in hominis potestate consistit. conuersionis est
gr̃a ꝑ quã nosm& ipsos uidicamꝰ quando flentes mala nr̃a
punimus. & bono qđ exđo nobis est solidius in heremꝰ. Triꝑtitũ
describit᷑ eẽ unius ciuusq conuersi ꝓfectũ: Id est primũ corri¬

Expanded text:
tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Qualibus, nisi convertempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Qualibus, nisi conversis, qui per humilitatem 200 ad parvulorum transeunt imitationede quibus dicitur: Talium est enim regnum coelorum . 4. Nemo perpendere potest quanti sit ponderis in justitia, vel quanti fulgoris radio justitia clareat, nisi qui prius toto mentis nisu convertatur ad Deum, quatenus ipso lumine quo illustratur et suam foeditatem agnoscat, et lumen quod caeco corde non intuebatur intelligat. 5. Tunc autem inattingibilem intelligi posse divinam justitiam, dum eam quisque sequi conversus tentaverit, quia lux non intelligitur, nisi cum videtur. 6. Judicium quod in hominis potestate consistit conversionis est gratia, per quam nosmetipsos judicamus, quando flentes mala nostra punimus, et bono quod ex Deo nobis est solidius inhaeremus. 7. Tripertitus describitur esse uniuscujusque conversi profectus, id est, primus, corri
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ bonus alius nec uult nec dat᷑ ei ut sit bonus. Iste nascit᷑
inerrore & morit᷑ ille in bono quicepit usq infinẽ ꝑdurat
Tamdiu iste stat quousq cadat: ille diumale uiuendo infine
care & scło inpedit᷑. ille negotiis implicari cupit nec ꝑficit
Dominat᷑ malus bono bonus dãpnat᷑ ꝓimpio. impius hono¬
rat᷑ ꝓiusto Et in hac tanta obscuritate ñ ual& homo diui¬
nã ꝑscrutari dispositionẽ & occultũ p̃destinationis ꝑpen¬
dere ordinem.¬
sicut scriptũ est: qui ꝑseuerauerit usq infinẽ hic
saluus erit. Tunc enĩ placet dõ nr̃a conuersio quando bo¬
nũ qđ inchoamꝰ ꝑseueranti fine cõplemus : Nam scriptũ
est. Uehis qui sustinentiã ꝑdider̃. id est opus bonũ ñ con¬
sũ mauer̃: indulgentia peccatorũ sciendũ ubi quando
uł qualib dat᷑. ubi quippe nisi intra eccłam catholicã:
quando nisi ante uenturi exitus diem. quia ecce nuno

Expanded text:
esse bonus; alius nec vult, nec datur ei ut sit bonus. Iste nascitur esse bonus; alius nec vult, nec datur ei ut sit bonus. Iste nascitur in errore, et moritur; ille in bono quo coepit, usque in finem perdurat. Tandiu iste stat, quousque cadat; ille diu male vivendo in finecare, et saeculo impeditur; ille negotiis implicari cupit, nec perficit. 6. Dominatur malus bono, bonus damnatur pro impio, impius honoratur pro justo. Et in hac tanta obscuritate non valet homo divinam perscrutari dispositionem, et occultum praedestinationis perpendere ordinem.sicut scriptum est: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit 2. Tunc enim placet Deo nostra conversio, quando bonum, quod inchoamus, perseveranti fine complemus Nam sicut scriptum est: Vae his qui sustinentiam perdiderunt, id est, opus bonum non consummaverunt . 3. Indulgentia peccatorum, sciendum, ubi, quando, vel qualibus datur. Ubi quippe? nisi intra Ecclesiam catholicam? Quando, nisi ante venturi exitus diem? Quia ecce nunc
Abbreviated transcription (Latin):
faciat. semꝑq reꝓbos ut infima exteriora delectent᷑ dese¬
rendo ꝑmittat. Sic̃ ignorat homo t̃minũ lucis & tenebra¬
rũ uł utriusq rei quis finis sit. ita plenius nescit quis ante
suũ finẽ luce iustitiȩ p̃ueniat᷑ uł quis peccatorũ tenebris usꝙ
insuũ terminũ obscuret᷑: aut quis post lapsũ tenebrarũ conuer
sus resurgat adlucem: Cuncta hec dõ patent. homini uero
latent. Quãuis iustorũ conuersatio in hac uita ꝓbabilis sit. in¬
certũ tam̃ hominib eẽ adquẽ sint finẽ p̃destinati. sed om̃ia
reseruari futuro examini: Mira dispositio est suꝑne distribu¬
tionis ꝑquã hic iustus amplius iustificat᷑. impius amplius
sordidat᷑ Malus adbonũ aliquando conuertit᷑. bonus ad
malũ aliquando reflectit᷑ Uult quis eẽ bonus & ñ ual&.
uult alt̃ eẽ malus sed ñ ꝑmittit᷑ int̾ire. Dat᷑ ei qui uult

Expanded text:
faciat, semperque reprobos ut infimis et exterioribus delectentur desefaciat, semperque reprobos ut infimis et exterioribus delectentur deserendo permittat. 2. Sicut ignorat homo terminum lucis et tenebrarum, vel utriusque rei quis finis sit, ita plenius nescit quis ante suum finem luce justitiae praeveniatur, vel quis peccatorum tenebris usque in suum terminum obscuretur, asus resurgat ad lucem. Cuncta haec Deo patent, homini vero latent. Quamvis justorum conversatio in hac vita probabilis sit, incertum tamen hominibus esse ad quem sint finem praedestinati; sed omnia reservari futuro examini. Mira dispositio est supernae distributionis, per quam hic justus amplius justificatur, impius amplius sordidatur? Malus ad bonum aliquando convertitur, bonus ad malum aliquando reflectitur. Vult quis esse bonus, et non valet; vult alter esse malus, et non permittitur interire. Datur ei qui vult
Abbreviated transcription (Latin):
cetera dĩdona. Multa dĩdona gaudemꝰ quȩ nos ubeo ꝑce¬
pisse cognoscimꝰ: Namꝙ sapientes sumꝰ qđ diuites ꝙ potentes
existimus ñ alterius sed potius diuino munere sumus : Vta¬
m ergo optione diuina beneficia. quatinus & dm̃ ñpeniteat
aliqđ ꝙ homo ñ habuit idest ꝙ accipere ñ meruit : Sic & ob¬
durare ds̃ dr̃ hominẽ ñ eiꝰ faciendo duriciã. sed ñ auferendo
eã quã sibi ipse nutriuit . Non alit̃ & obcecare đr̃ quosdã ds̃
ñut eis eandẽ ipse cecitatẽ facitit. sed q đ ꝓeorũ inutilib me¬
ritis cecitatẽ eorũ ab eis ipse ñ auferat . Plerisq dĩ donadant᷑.
ꝑseuerantia uͦ doni nondat᷑ . Et indeest qđ quidã principia
habent conuersionis bone fine uero malo claudant᷑. electi
quidã & beneincipiunt et benefiniunt. De rRedes Ti
ad requiem. siue rȩꝓborũ ad mortẽ. Utraq diuino
agunt᷑ uidicio ut semꝑ electos suꝑna & interiora sequi

Expanded text:
i dona. 12. Multis Dei donis gaudemus, quae nos ab eo percepisse cognoscimus. Nam quod sapientes sumus, quod potentes existimus, non alterius, sed potius divino munere sumus. Utamur ergo optime divinis beneficiis, quatenus et Deum non poeniteat aliquod, quod homo non habuit, id est, quod accipere non meruit. Sicut et obdurare dicitur Deus hominem, non ejus faciendo duritiam, sed non auferendo eam quam sibi ipse nutrivit. Non aliter et obcaecare dicitur quosdam Deus, non ut in eis eamdem ipse caecitatem faciat, sed quod pro eorum inutilibus meritis caecitatem eorum ab eis ipse non auferat. 14. Plerisque Dei dona dantur, perseverantia vero doni non datur. Et inde est, quod quidam principia habent conversionis bonae, fine vero malo clauduntur. Electi quidam et bene incipiunt, et bene finiunt. 198 CAPUT ad requiem, sive reproborum ad mortem. Utraque divino agitur judicio, ut semper electos superna et interiora sequi
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ. id est separationẽ animȩ acorpore: cũ eã pa¬
Eciuntur qui morientes appellant᷑. nulli bona
est. Habet enĩ asperũ sensũ & contra naturã. quia ui ips&
utrumq depellit᷑ qđ fuerat in uiuente coniunctũ atq
consertũ quandui moratur donec om̃is ad imatur sen¬
sus qui exipso inerat animȩ carnisq: complexi. Quam
totam molestiam ñ nunquã unus ictus corporis uel
animȩ raptus intercipit : nec eam sentire p̃ueniente ce¬
leritate ꝑmittit¬

Expanded text:
mortem, id est separationem animae a corpore, cum eam patiuntur, qui morientes appellantur, nulli bona est. Habet enim asperum sensum et contra naturam uis ipsa, qua utrumque diuellitur, quod fuerat in uiuente coniunctum adque consertum, quamdiu moratur, donec omnis adimatur sensus, qui ex ipso inerat animae carnisque conplexu. Quam totam molestiam nonnumquam unus ictus corporis uel animae raptus intercipit nec eam sentiri praeueniente celeritate permittit
Abbreviated transcription (Latin):
sempiternas. non solũ baptitetur. uerũ etiã iustificet᷑ in xp̃o.
acsic uere transeat a diabolo ad xp̃m. Purgatorias aut̃ pęnas
nullas futuras opinet᷑. nisi ante illud ultimũ timendũq iudiciũ

Expanded text:
sempiternas, non solum baptizetur, uerum etiam iustificetur in Christo, ac sic uere transeat a diabolo ad Christum. Purgatorias autem poenas nullas futuras opinetur, nisi ante illud ultimum tremendumque iudiciu
Abbreviated transcription (Latin):
Radis honorũ atq głarũ qui inilla uitti lisrt inuisur¬
futuri sunt ut ait sc̃s augustinus quis ẽ. idoneus cagittre
quanto magis dicere : qđ tam̃ futuri s̃ ñ est ambigendũ atq: eaã
beatit illa ciuittis magnũ insebonorũ uidebit qđ nulli superior
nullus inferior inuidebit. sicut nunc ñ inuident archangłis
angłi ceteri tã quat̃ nolit eẽ unusquisq ꝙ ñ accepit. quã uis pac
catissimo concordie uinculo ei qui accepit obstrictus. quia nec
incorpore uult oculus eẽ qui est digitus cũ mẽbrorũ utrũ que
continecit totius carnis placata cõpugo. Sic ittiq habebit
bonũ alius cilio minus. ut hoc quoq donũ habetit nec uelit am¬

Expanded text:
radus honorum atque gloriarum qui in illa vita futuri sunt, ut ait sanctus Augustinus , quis est idoneus cogitare, quanto magis dicere? Quod tamen futuri sint non est ambigendum. Atque id etiam magna illa civitas bonum in se habebit, quod nulli superiori nullus inferior invidebit, sicut nunc angeli ceteri; tamque nolet esse unusquisque quod non accepit, quamuis sit pacatissimo concordiae uinculo ei qui accepit obstrictus, quam nec in corpore uult oculus esse qui est digitus, cum membrum utrumque contineat totius carnis pacata compago. sic itaque habebit donum alius alio minus, ut hoc quoque donum habeat, ne uelit am
Abbreviated transcription (Latin):
uita ista finiatur. quando ille cui finit᷑ iter
mori non cogitat : cũ eñĩ uitȩ mortaliũ sub cotidianis
uitȩ huius casib innumerabiles mortes quodam mõdo
comitentur : quã diu incertũ est quȩnã earũ uentu¬
rasit. quȩro utrũ sanctius sit unã ꝑpeti moriendo.
an om̃s timere uiuendo nec ignoro quã citius eligat᷑
diu uiuere subtimore tot mortiũ quã semel morien¬
do nullam de inceps formidare. Sed aliud est quod
carnis sensus infirmit̃ pauidus refugit. aliud quod
m̃tis ratio diligent̃ enucleata conuincit. Mala mors
putanda ñ est: quã bona uita prȩ̨sserit. Neq. eñi facit¬
malã mortẽ. nisi quod sequit᷑ mortẽ. Non itaq multum :¬
curandũ est eis qui necessario morituris qͥdaccidat ut mo¬
rcuntur sed moriendo quoire cogant᷑. Cũ igit᷑ xp̃iani
nouerint longe meliorem fuis se religiosi pauperis mor¬
tẽ int̃ lingentiũ canũ linguas quã impii diuitis inpur¬

Expanded text:
uita ista finiatur, quando ille, cui finitur, iterum mori non cogitur? Cum autem unicuique mortalium sub cottidianis uitae huius casibus innumerabiles mortes quodam modo comminentur, quamdiu incertum est quaenam earum uentura sit, quaero utrum satius sit unam perpeti moriendo an omnes timere uiuendo. Nec ignoro quam citius eligatur diu uiuere sub timore tot mortium quam semel moriendo nullam deinceps formidare. Sed aliud est quod carnis sensus infirmiter pauidus refugit, aliud quod mentis ratio diligenter enucleata conuincit. Mala mors putanda non est, quam bona uita praecesserit. Neque enim facimalam mortem, nisi quod sequitur mortem. Non itaque multum curandum est eis, qui necessario morituri sunt, quid accidat ut moriantur, sed moriendo quo ire cogantur. Cum igitur Christiani nouerint longe meliorem fuisse religiosi pauperis mortem inter lingentium canum linguas quam inpii diuitis in pur
Abbreviated transcription (Latin):
EPURGATORUS PERTINEAT CARNIS
pȩnis doctor egregius disputans augustinus. potest
ait ad istã tribulationẽ ꝑtinere etiã mors ista carnis quȩde pri
mi peccati ꝑpetratione concepta est ut scđm ciiusq edificiũ tẽpus
qđ eã sẽquit᷑ ab uno quoque sentiat᷑. Persecutiones quoq quibus
martr̃res coronatisunt. & quas paciunt᷑ qui cũq xp̃iani ꝓbant᷑.
utraq ȩdificia uelut ignis & alia consumunt cũ ipsis ȩdificato¬
ribus si xp̃m in eis non inueniunt fundam̃tũ alui sine ipsis inue¬
qui talia repperiunt quȩ maneant in ȩternũ¬

Expanded text:
a pertineat carnis. De purgatoriis poenis doctor egregius disputans Augustinus: Potest, ait, ad istam tribulationem pertinere etiam mors ista carnis, qumi peccati perpetratione concepta est, ut secundum cuiusque aedificium tempus, quod eam sequitur, ab unoquoque sentiatur. persecutiones quoque, quibus martyres coronati sunt et quas patiuntur quicumque christiani, probant utraque aedificia uelut ignis et alia con sumunt cum ipsis aedificatoribus, si Christum in eis non inueniunt fundamentum; alia sine ipsis, si inuequia talia reperiunt, quae maneant in aeternu
Abbreviated transcription (Latin):
uitiũ eius suꝑbiu est. Tunc aut̃ se quisq monachũ iudi¬
cet. quando se minimũ existimauerit etiã cũ maiora
uirtutũ oꝑa gesserit. Qui mundũ deser & tam̃ uirtutes
p̃ceptoꝵs sine cordis humilitate secunt᷑: isti quasi deex¬
celso grauius corruunt. quia deterius ꝑ uirtutẽ elatio¬
ne deiciuntur quã ꝑuitia ꝓlabi potuer. Om̃is dĩser
uus de suis meritis non deb& ad tolli. dũ post se uideat
suꝑbiat. & ꝑ utilem merorem cor ad lasciuiam ñ dis soluat.
Dĩseruus dũ bonũ aliqd opusagit. utrũ ei ad boni remunera¬
tionẽ ꝑtineat quȩ facit in certũs est neforte discussione

Expanded text:
vitium ejus, superbia est. Tunc autem se quisque monachum judicet, quando se minimum existimaverit, etiam cum majora virtutum opera gesserit. Qui mundum deserunt, et tamen virtutes praeceptorum sine cordis humilitate sequuntur, isti quasi de excelso gravius corruunt, quia deterius per virtutum elationem dejiciuntur, quam per vitia prolabi potuerunt. Semper vus de suis meritis non debet attolli, dum posse videat superbiat, ut per utilem moerorem cor ad lasciviam non dissolvat. 4. Dei servus dum bonum aliquod opus agit, utrum ei ad boni remunerationem pertineant quae facit, incertus est, ne forte discussione
Abbreviated transcription (Latin):
nemo potest. Nã quãuis scĩtatis amorẽ quisq habeat. ex sequi
tam̃ ñual& operis meritũ cuius cordis intentione deserin¬
re conat̾. Corporis debilitas nimia etiã uires animȩ fran¬
git. mentis quoq facit ingeniũ marcescere. nec ualet quic¬
quã boni ꝑ inbecillitatẽ ꝑficere. Ne quid nimis. Nã quic¬
qd cũ modo & cẽperamento fit. salutare ẽ Quicquid aut̃
nimis & ultra modũ est ꝑnitiosũ est. studiũq suũ in con¬
trariũ uertit. In omũi ergo opere modũ & cẽperamentum
oportet habere. Nam om̃e qđ excedit periculosũ est sicut
nubes quȩ si nimis ymbres p̃beant. non solum nullũ usũ
adhibent. sed etiã periculũ exibent. EXPICIT LIBER

Expanded text:
nemo potest. Nam quamvis sanctitatis amorem quisque habeat, exsequi tamen non valet operis meritum, cui intentione cordis deservire conatur. 15. Corporis debilitas nimia etiam vires animae frangit, mentis quoque ingenium facit marcescere, nec valet quidquam boni per imbecillitatem perficere. 16. Ne quid nimis. Nam quidquid cum modo et temperamento fit, salutare est; quidquid autem nimis, et ultra modum est, perniciosum fit, studiumque suum in contrarium vertit. In omni ergo opere modum et temperamentum oportet habere. Nam omne quod excedit periculosum est; sicut aqua, quae si nimios imbres praebeat, non solum nullum usum adhibet, sed etiam peric
Abbreviated transcription (Latin):
similia peccati. sed si bono animo fiant ñsunt peccata: ut pote
potestas sinon se ulciscendi cupiditate. sed magis corrigendistu¬
dio ulciscat᷑ in reum. Itẽ sunt peccata leuia que ab incipientib
cotidiana satis factione purgant᷑. quȩ tam̃ aꝑfectis uiris uelut
scȩserib agere debent. quando etiã ꝑfecti leuia queq delicta
quasi grauis sima lugent: ñ sõlũ grauia sed leuia sunt cauenda
peccata: Multa enĩ leuia unũ grande efficiunt. sicut solent
paruis & minimis guttis in m̃sã flumina crescere. Numeros¬
tas eñi in÷ unũ choacta exundantẽ efficit copiam. Peccata
quȩ incipientib leuia sunt. ꝑfectis uiris grauia deputant᷑: Tanto eñĩ
magis cognoscit᷑ eẽ peccatũ. quanto maior qui peccat habet᷑. Crescit

Expanded text:
similia; sed si bono animo fiant, non sunt peccata, ut puta, potestas, si non se ulciscendi cupiditate, sed magis corrigendi studio ulciscatur in reum. 3. Item sunt peccata levia quae ab incipientibus quotidiana satisfactione purgantur, quae tamen a perfectis viris, velut sceleribus agere debent, quando etiam perfecti levia quaeque delicta, quasi gravissima, lugent? 4. Non solum gravia, sed et levia sunt cavenda peccata. 218 Multa enim levia unum grande efficiunt, sicut solent de parvis et minutis guttis immensa flumina crescere. Numerositas enim in unum coacta exundantem efficit copiam. 5. Peccata, quae incipientibus levia sunt, perfectis viris gravia deputantur. 6. Tanto enim majus cognos
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ nr̃ quies incȩlis . Nonsolũ tantũ natiuitate sed etiã im¬
mitatione filios posse alicuius uocari. Nam uidei scđm car¬
nẽ filii habrahe scđm conuersationẽ filii diaboli appellan¬
tur: ac ꝑ hoc illi sunt sem̃ abrahe qui eiꝰ immitant᷑ fidem
rorẽ & sequit᷑ sicut ȩccłȩ ꝑgami in a pocalipsindr̃: habes¬
illic tenentes doctrinã balaam & iezabel. doctrina igit᷑ bala¬
am dicunt᷑ haberẽ thratiri. ꝓpt̃ imitationẽ non ꝓpt̾ p̃sentiã
corporalem

Expanded text:
Pater noster, qui es in coelis. 17. Non solum nativitate, sed etiam iPater noster, qui es in coelis. 17. Non solum nativitate, sed etiam imitatione filios posse alicujus vocari. Nam Judaei, secundum carnem, filii Abrahae; secundum conversationem, filii diaboli nuncupantur; acerrorem insequitur, sicut Ecclesiae Pergami in Apocalypsi dicitur: Habes tenentes doctrinam Balaam, et Jezabel; doctrinam igitur Balaam dicitur habere Thyatiris, propter imitationem, non propter praesentiam corporalem
Abbreviated transcription (Latin):
ON posse hereticos habere ueniã nisi ꝑ eccłam catholicã
sicut & amici iob ñꝑse placare dm̃ sibi potuer̃ nis ꝓeis
lici ñ sunt nest ds̃ eorũ conuentib ipso dño testantẽ. Sistete¬
rit mor̃ses & samuhel corã me. ñ est animamea adpopłm istũ¬
fieci enĩ eos afaciȩ mea ut egrediant᷑ Per mor sen quippe & samu¬
hel. legẽ accipe & ꝓphetas: quos quã uis heretici opere conten¬
implere
dant ꝓpt̃ erroris tam̃ impietatẽ a uultu dĩ piciunt᷑ & auisto¬
rũ coetib separant᷑ paganus & hereticus: ille quia nũquã fuit
diaboli ꝑtinent corpus quia hidolatria adiudaismũ uł here¬
transier̃ : Cuius doctrinã quisq sequit᷑ huius & filius nun¬
cupat᷑ sicut & ꝑ ꝓphetã amorreũ patrẽ & cetheã matrem
eẽ isrłi dñs dicit. non utiq nascendo sed immitando. Sic &
inmeliorẽ partẽ filii dĩ nuncupant᷑ qui p̃ceptadĩ custodiunt
Unde & nos non natura sed ad obtione clamamꝰ dõ dicentes

Expanded text:
on possunt habere veniam, nisi per Ecclesiam catholicam: sicut et amici Job non per se placare Deum sibi potuerunt, nisi pro eis lici non sunt, non est Deus in eorum conventibus, ipso Domino testante: « Si steterit Moyses et Samuel coram me, non est anima mea ad populum istum. Ejice eos a facie mea, et egrediantur . » Per Moysen quippe et Samuel legem accipe et prophetas. Quos quamvis haeretici opere impleredant, propter erroris tamen impietatem a vultu Dei projiciuntur, et a justorum coetibus separantur paganus et haereticus. Ille quia nunquam fuit diaboli pertinent corpus, qui ab idololatria ad Judaismum vel haeretransierunt. Cujus doctrinam quisque sequitur, hujus et filius nuncupatur, sicut et per prophetam Amorrhaeum patrem, et Gethaeam matrem esse Israel Dominus dicit, non utique nascendo, sed imitando. Sic et in meliorem partem Filii Dei nuncupantur, qui praecepta Dei custodiunt. Unde et nos, non natura, sed adoptione clamamus Deo dicentes: