comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adꝑquirendum diligentius pueri quinatus ẽ mo¬
dum statumq sollicitant: in his uidelic& atq hu¬
ius modi futurłs xp̃i ꝓph&a commend&ur auspi¬
ciis iterq: utita dixerim p̃cursor ueritatis p̃cur¬
rentia signa p̃beant: & zacharias pater ẽnus
impletus est̃ sp̃u sc̃o & prophetauit diceus
benedictus dũs ds̃ isnahel quia usitauit &
fecit nedemptioneo plẽbis suae: Quanta
suꝑni muneris ẽ largitas si pramto ad accipi¬
endum nr̃ae fidȩi sitpi&as Eccelo quela quae
sola est ablata diffidenti cumspũ ꝓph&iae ẽ res¬
tituta credenti. uisitauit autem dñs plebẽ suã
quasi longa infirmitate tabescentem. & quasi
uenditam subpeceato unici filiisui sanguine
redemit : quod quia beatus ⁊acharias ꝓxime faci¬
endum cognouerat ꝓph&icomore quasi iam fac¬
tum narrat : & notandum qđ uisi tasse & redemis¬
se plebem suam dicitur non quia uidelic& hanc
ueniens suã inuenit : sed quia uisitando suã fecit

Expanded text:
ad perquirendum diligentius pueri qui natus est moad perquirendum diligentius pueri qui natus est modum statumque sollicitat, ut his videlicet atque hujusmodi futurus Christi propheta commendetur auspiciis, iterque ut ita dixerim praecursori veritatis praecurrentia signa praebeant. Et Zacharias pater ejus impletus est spiritu sancto, et prophetavit dicens: Benedictus Dominus Deus Israel, quia visitavit et fecit redemptionem plebis suae. Quanta superni muneris est largitas, si prompta ad accipiendum nostrae fidei sit pietas. Ecce loquela quae sola est ablata diffidenti, cum spiritu prophetiae est restituta credenti. Visitavit autem Dominus plebem suam, quasi longa infirmitate tabescentem, et quasi vendita sub peccato, unici filii sui sanguine redemit. Quod quia beatus Zacharias proxime faciendum cognoverat, prophetico more quasi jam factum narrat. Et notandum quod visitasse et redemisse plebem suam dicitur, non quia videlicet hanc veniens suam invenit, sed quia visitando suam fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicant : & sacer dotium illud u&us siguratis caenimo¬
marum & sacrificiorum umbris eidem testimonium
ꝑ hib&: pulchreq ⁊atharices octauadie ꝓlis editȩ lo¬
quitur quia ꝑ dñi resurrectionem quoctauadiȩ post
septimam sabbati facta ẽ occulta sacer dotii legalis
archana patuerunt: linguaq pontisicum ndeorum
quam diffidentiae uincula strinexerant intellegfntiȩ
rationabili est uocesoluta: et super oõia moritapa
iudeae diuule abantun oõia uerba hȩc & posueñ
incorde suo dicentes quid putas puer iste erit 
et eniormanus dr̃ enat cuor illo: Magna opera
dñi & quisita in om̃s uoluntates eius: Ecce enĩ unũ
Tachariȩ silentium non ipsiꝰ tantum cumdatur ad
poenam in credulitatis & signum credenti prosicit:
sed &cum aufertur . om̃s uicinos eius miraculo ac
timore stupe facit : Om̃a circum qua: montana fa¬
ma nati ꝓph&ȩ ꝑ fudit: om̃s qui audire poterant

Expanded text:
praedicant, et sacerdotium illud vetus figuratis caeremopraedicant, et sacerdotium illud vetus figuratis caeremoniarum et sacrificiorum umbris, eidem testimonium perhibet. Pulchreque Zacharias octava die prolis editae loquitur, quia per Domini resurrectionem, quae octava die post septimam sabbati facta est, occulta sacerdotii legalis arcana patuerunt, linguaque pontificum Judaeorum, quam diffidentiae vincula strinxerant, intelligentiae rationabili est voce soluta. Et super omnia montana Judaeae divulgabantur omnia verba haec. Et posuerunt in corde suo dicentes: Quid putas puer iste erit, etenim manus Domini erat cum illo. Magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates ejus . Ecce enim unum Zachariae silentium, non ipsi tantum cum datur ad poenam incredulitatis, et signum credendi proficit, sed et cum aufertur, omnes vicinos ejus miraculo ac timore stupefacit. Omnia circumquaque montana fama nati prophetae profundit. Omnes qui audire poterant,
Abbreviated transcription (Latin):
ditur quia nemo in cognatione eius uocatur hoc nomi¬
aociuctutelligas nomen non generis ẽe red uoti
apentuon t̃ ilaco os cius ecłiriqͥa eius & loquebat᷑
beue diceras dm et pactus ẽtionon supea oorues
uicinos eoruo. Quia uox clamantr indeserto est
nata. merito ẽ lingua parentis soluta neq eñ patrem
a laudibur silere decebat qui uerbi p̃conȩ sibinato
gaudebat: quippe cui labia quł incredulitas uixerat
sides iam soluit uerum hȩc &iam allegosae nouites¬
tamentiẽ inchoata sublimitas cui uicini & cognati
patris nomen quam io hannes inponere malebant
quia iudei quilegis ei obseruatione quasi ad sinita¬
te iundtierant magis iustitiam quae glege ẽ sesta¬
ri quam sidȩi gratiam suscipere cupiebant sed iohan¬
ner hoc est gratiȩ dĩ uocabulum mater uerbis p̃ater
litteris intimare satagunt: quia & lx ipsa p̃salmiq
ac ꝓph&e aꝑtis sententiarum uocibus gratiam xp̃i

Expanded text:
ditur quia nemo in cognatione eius uocabatur hoc nomiditur quia nemo in cognatione eius uocabatur hoc nomine, ut intellegas nomen non generis esse, sed uatiua et loquebatur benedicens Deum, et factus est timor super omnes vicinos eorum. Quia vox clamantis in deserto est nata, merito est lingua parenti soluta, neque enim patrem a laudibus silere decebat, qui verbi praecone sibi nato gaudebat, quippe cui labia quae incredulitas vinxerat, fides jam solvit. Verum haec etiam allegoricetamenti est inchoata sublimitas. Cui vicini et cognati patris nomen, quam Joannis imponere malebant, quia Judaei qui legis ei observatione quasi affinitate juncti erant, magis justitiam, quae ex lege est sectari, quam fidei gratiam suscipere cupiebant. Sed Joannes, hoc est, gratiae Dei vocabulum, mater verbis, pater litteris intimare satagunt, quia et lex ipsa psalmique ac prophetae apertis sententiarum vocibus gratiam Christi
Abbreviated transcription (Latin):
cidere pueruo &uocabant euo nomine patris
sui tachariaor. & nes poudens matereius dix̃.
nequaquam seduocabitur io hauues Mire
ser euangelista p̃mitendũm putauit qđ plurimi
it fantem patris nomine zachariae appellandum
putarunt : ut ad uertas matri non nomen alicuiur
displicuisse degeneris sed id sc̃o infusum spũ qđ ab
angelo ante zachariae suerat p̃nunciatum & qui¬
daemille mutus intimare uocabulum filii nequi it
uxori sed ꝑ proph&am elis ab&h didicit qđ nondi¬
dicerat amarito: et dixerurit ad illaor quia ue¬
mo est incoquatione tua qui uocetur hoc no¬
canf euor. & postulans pugillane scripsit
diceris. ioharines ẽ nomen eius. & oninati surat
uniuesi Iohannes est ipquic nomen eius
Hoc est non ei nos nomen in ponimur quia iam adõ
nomen accepit: hab& uocabulum suum qđ agnoua¬
mus non quod eligimus nec mireris si nomen mu
gelo mandauerat reuelauit: Neq poterat dñi ig

Expanded text:
cidere puerum, et vocabant eum nomine patris cidere puerum, et vocabant eum nomine patris sui ZacNequaquam, sed vocabitur Joannes. Mire sanctus evangelista praemittendum putavit, quod plurimi infantem patris nomine Zachariae appellandum putarunt, ut advertas matri non nomen alicujus displicuisse degeneris, sed id sancto infusum Spiritu quod ab angelo ante Zachariae fuerat praenuntiatum. Et quidem ille mutus intimare vocabulum filii nequivit uxori, sed prophetiam Elisabeth didicit, quod non didicerat a marito. Et dixerunt ad illam: Quia nemo est in cognatione tua qui vocetur hoc noscripsit dicens: Joannes est nomen ejus. Et mirati sunt universi. Joannes est, inquit, nomen ejus, hoc est, non ei nos nomen imponimus, quia jam a Deo nomen accepit, habet vocabulum suum quod agnovimus, non quod elegimus. Nec mgelo mandauerat, reuelauit. neque poterat domini
Abbreviated transcription (Latin):
Lisabeth auteo iopletuor est teopus pariepi¬
di & pepenit piliuor: Verbum impletionis scã seme¬
tura in bonorum tantum ortu uł obitu uł actu one¬
ne consueuit. quorum uitam plenitudini n ꝑfectio¬
nis habere designat: deniq: elisab&h impletum ẽ tem¬
pus pariendi impl&i sunt dies mariȩ ut parer& : Im¬
pleuit salomon aedificare domum dñi: defunctus est
abraham uł alius aliquis patrum sen& &plenus dierũ
& post quam uenit plenitudo temporis misitds̃ filiũ
suum : at contradies impiorum In aner & uacui : Viri
enim sanguinum & dolosi non dimidiabunt diessuos
et audienunt uicini etcoqnati eius quia maq¬
uipi cauit drãs miediam suam cuor illa & corigra¬
tula santurei : Hab& scõrum editio l&itiã pluri¬
morum quia commune est bonum: iustitia enim
communis est uirtus: &ideo in ortu iusti futurȩ
uitȩ insignȩ ꝓmittitur & gratia secutura uirtu¬
tis &ultatione uic inorum p̃sigurante signatur:
et pactumest indie octaua uenerunt cincuor¬

Expanded text:
lisabeth impletum est tempus pariendi, et peperit filium. Verbum impletionis sancta Scriptura in bonorum tantum ortu vel obitu, vel actu ponere consuevit, quorum vitam plenitudine perfectionis habere significat. Denique Elisabeth impletum est tempus pariendi, impleti dies Mariae ut pareret, implevit Salomon aedificare domum Domini, defunctus est Abraham, vel alius aliquis patrum senex et plenus dierum, et postquam venit plenitudo temporis misit Deus Filium suum; at contra dies impiorum inanes et vacui. Viri enim sanguinum et dolosi non dimidiabunt dies suos. Et audierunt vicini et cognati ejus quia magnificavit Dominus misericordiam suam cum illa, et congratulabantur ei. Habet sanctorum editio laetitiam plurimorum quia commune est bonum, justitia enim communis est virtus, et ideo in ortu justi futurae vitae insigne praemittit, et gratia secuturae virtutis exultatione vicinorum praefigurante signatur. Et factum est in die octavo venerunt circum
Abbreviated transcription (Latin):
queoi ad ooduor uidigtis euoi. euntem incaeluor: Id est
in eã dem forma carnis atq substantia ueni& iudicaturus
in quã uenerat iudicandus : Cui ꝓfecto inmortalitatem
dedit naturã non abstulit: cuius &iam diuinagła quae
quondam inmonte trib: discipulis apparuit ꝑ asto iudi¬
tio ab omnib scuĩs uidebitur : quando toll&ur impius ne

Expanded text:
quemadmodum vidistis eum euntem in coelum. Id est, quemadmodum vidistis eum euntem in coelum. Id est, in eadem forma carnis atque substantia veniet judicaturus, in qua venerat judicandus, cui profecto immortalitatem dedit, naturam non abstulit, cujus etiam gloria divina, quae quondam in monte tribus discipulis apparuit, peracto judicio ab omnibus sanctis videbitur, quando tolletur impius, ne
Abbreviated transcription (Latin):
rauerat sermonibus expl&is dñm ascendisse ad cȩlos:
et nups suscepit euorãs oculis eoruo Ulnq creatu¬
ra suo creatori praestat obsequium astra indicant nascen¬
tem. patientem obnubunt. Recipiunt nubes ascenden¬
tẽ .red euntẽ ad iudicium cõmittabuntur: Ecceduo
uiri ad stiterunt uxta illos: ĩ nuestibus albis:
Albȩ uestes & altationi magis congruunt: quã humiliatio¬
ni. &ideo dño ascendente. in albis uestib: angeliappa¬
rent. quinato dño in albis uestib: apparere ñdicuntur
Q uiaqui innatiuitate sua apparuit ds̃ humilis in ascensi¬
onesua ostensus ẽ homo sublimis : Nam& locus congru¬
it dumhis qui in humili ciuitatula natus ẽ homo demon¬
te sublimi regressus ẽ ad caelos : Hic ih̃s quiad suorp¬
tus est a uõbis ineaeluo Obduas illas causas angeli
uidentur ut uidelic& ascensionis tristitia regressionis
cõmemoratione consolaretur.: &utuere in caelum ire monr¬
trarent & non quasi in caelum. sicut heliam: Sic uennet

Expanded text:
averat sermonibus expletis, Dominum ascendisse ad coelos. Et nubes suscepit eum ab oculis eorum. Ubique creatura suo Creatori praestat obsequium. Astra indicant nascentem, patientem obnubunt, recipiunt nubes ascendentem, redeuntem ad judicium comitabviri astiterunt juxta illos in vestibus albis. Albae vestes exaltationi magis congruunt quam humiliationi, et ideo Domino ascendente, in albis vestibus angeli apparent, qui nato Domino, in albis vestibus apparere non dicuntur, quia qui in nativitate sua apparuit Deus humilis, in ascensione sua ostensus est homo sublimis. Nam et locus congruit, dum is qui in humili civitatula natus est, homo de monte sublimi regressus est ad coelos. Hic Jesus qui assumptus est a vobis in coelum. Ob duas illas causas angeli videntur: ut videlicet ascensionis tristitiam, regressionis commemoratione consolarentur; ut et vere in coelum illum ire monstrarent, et non quasi in coelum, sicut Eliam. Sic veniet,
Abbreviated transcription (Latin):
mooierita: q̃uaopater posuit lisua potes tate
Illius inquiens regni. tam secr&um tempus ẽ . ut patris
tantũ modo scientiȩ pateat. & quando dicit non
estur̃m scire ostendit qđ & ipse sciat cuius om̃a sunt.
quȩ patris sunt sed non &pediat nosse mortalib: ut
semꝑ incerti deaduentu iudicis. sic cotidiȩ uiuant.
quasi die alia iudicandisint: Sed accipietis uirtutẽ
sc̃s. Nequaquam regnum irsł siue regnum dĩ in isrł
utputatis affer& sed uobis uir tutem deme testifi¬
candi p̃bebit: tantumq regni illius tempora longe
sunt ut prus non solum hanc hiero solimorum urbẽ
uerum om̃s udȩȩ fines. de hinc autem & ꝓximȩ gentes
samariȩ & ad& tremum nouissimor quoq ꝑcircuitũ
mundi terminos euangelii fama ꝑcurra t: et cuor
hȩc dixis set: iudentibus illis eleuatus est :
Marcus quidem aliam dñi locutionem cõmemorans uit:
Eidñs quidẽ ihr̃. postquam locutus ẽ eis :a. ssumptus incȩ¬

Expanded text:
momenta, quae Pater posuit in sua potestate. Illius, inquiens, regni tam secretum tempus est, ut Patris tantummodo scientiae pateat, et quando dicit: Non est vestrum scire, ostendit quod et ipse sciat, cujus omnia sunt, quae Patris sunt, sed non expediat nosse mortalibus, ut semper incerti de adventu judicis, sic quotidie vivant, quasi die alia judicandi sint. Sed accipietis virtutem sanctus: nequaquam regnum Israel, sive regnum Dei in Israel, ut putatis, afferet, sed vobis virtutem de me testificandi praebebit. Tantumque regni illius tempora longe sunt, ut prius non solum hanc Hierosolymorum urbem, verum omnes Judaeae fines, dehinc autem et proximae gentes Samariae, et ad extremum novissimos quoque per circuitum mundi terminos Evangelii fama percurrat. Et cum haec dixisset, videntibus illis elevatus est. Marcus quidem aliam Domini locutionem commemorans ait: Et Dominus quidem Jesus postquam locutus est eis, assumptus e
Abbreviated transcription (Latin):
nos eorũ consultu hacꝓ uisione opus habemus illi
uero consilio nos prauo decipere atq: iter erroris
deflestere quȩrunt Scandalum quippe sermogre¬
cus ẽ qđ nos offendiculum uł ruinã & in pactionẽ
pedis dicere possumus quidam scandalum grece
latinȩ scrupulũ dicunt illeergo scandalirat fra¬
trem quiei dicto facto uȩminus rector occasionẽ
ruine dederit. Potest & simpliciter dici siquis ita
necessarius nobis eẽ uidetur ut manus pedes & oculos
utilis uidelic& atq sollicitus & accutus ad prespiciendũ:
Scandalũ aũt nob̵ facit & ꝑ dissonantiã moꝵ nastrahit
ingehennam nec sic quidem tẽporalib eĩ cõmodis cũ pe¬
riculo animarũ nr̃arũ uti acrefouere debemus
uidete necontempnatis uniuo &his pus illis:
Quantũ in nob ẽ nolite contẽpnere sed ꝑuram salutẽ &iã
illoꝵ querite sanitatem: dico euior uobis quia anigeli
ut una queq habeat ab ortu natiuitatis incustodiam

Expanded text:
nos eorum consulto ac provisione opus habemus, illi nos eorum consulto ac provisione opus habemus, illi vero consilio nos pravo decipere atque ad iter erroris deflectere quaerunt. Σκάνδαλον quippe sermo Graecus est, quod nos offendiculum vel ruinam, et impactionem pedis dicere possumus. Quidam σκάνδαλον Graece, Latine scrupulum dicunt. Ille ergo scandalizat fratrem, qui ei dicto factove minus recte occasionem ruinae dederit Potest et simpliciter dici, si quis ita necessarius nobis esse videtur, ut manus, pes et oculus, utilis videlicet atque sollicitus et acutus ad perspiciendum, scandalum autem nobis faci ejus commodis, cum periculo animarum nostrarum, uti ac foveri debemus. Videte ne contemnatis unum ex his pusillis. Quantum in vobis est nolite contemnere, sed per vestram salutem etiam illorum quaerite sanitatem. Dico enim vobis: Quia angeli ut unaquaeque habeat ab ortu nativitatis in custodiam
Abbreviated transcription (Latin):
lus tuus scandalitatte erue euor & proice ãbs
te. bonum tĩbiest cuoruno ocũlo aduitam intra¬
icnuis: Quia supra docuerat nescandalitem eos
qui credunt in eũ Nunc consequent̃ ad mon& quantũ
cauere debeamus eos qui scandali t arenos idẽ uer¬
bo uł &emplo suo adruinam peccati ꝓpellere cer¬
tant : Manũ quippe nr̃am appellatneces sariũ amicũ
cuius opere atq: auxilio cotidiano opus habemus sed
talis sinos ledere in causa anima uoluerit &clu¬
dens ẽ anr̃a soci&ate. Nesicumꝑdito in hacuita par¬
tem habere uolumus simul infuturo cũ illo pereamꝰ
npede sic̃ & in manu caros in emendabiles doc& alie¬
nandos a nobis neꝑ inmundiciam eorum quos casti¬
gecre nequimus & ipsi polluti pereamus : sed manus
ꝓpt̃ opus necessarium nobis pes sunt dictitales ꝓpter
ministerium discursusq: in nr̃is usib: a comodos. Inocu
lo quoq ꝓpt̃ scandalum eruendo idẽ nr̃i carnaliter
amici : spiritalit̃ uero aduersarii designantur. Sed cũ

Expanded text:
lus tuus scandalizat te, erue eum, et projice abs te. Bonum tibi est cum uno oculo ad vitam intraternum. Quia supra docuerat ne scandalizemus eos qui credunt in eum, nunc consequenter admonet quantum cavere debeamus eos qui scandalizare nos, id est, verbo vel exemplo suo ad ruinam peccati propellere certant. Manum quippe nostram appellat necessarium amicum, cujus opera atque auxilio quotidiano opus habemus. Sed talis si nos laedere in causa animae voluerit, excludendus est a nostra societate, ne si cum perdito in hac vita partem habere volumus, simul in futuro cum illo pereamus. In pede, sicut et in manu, charos inemendabiles docet alienandos a nobis, ne per immunditiam eorum quos castigare nequimus, et ipsi polluti pereamus. Sed manus propter opus necessarium nobis, pedes sunt dicti tales propter ministlo quoque propter scandalum eruendo, iidem nostri carnaliter amici, spiritualiter vero adversarii designantur. Sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
subiungitur quac dicitur: a mepdico uobis quia nora p̃¬
teribit genenatio haec donec ooia piant: Multum
quippe commendat chñs qđ ita ꝓnunciat quodam modo
sidici fas ẽ iuratio eius. Am̃ dico uobis quia ñ p̃teribit

Expanded text:
subjungitur qua dicitur: Amen dico vobis, quia non prsubjungitur qua dicitur: Amen dico vobis, quia non praeteribit generatio haec, donec omnia fiant. Multum quippe commendat Dominus, quod ita pronuntiat: quodammodo si dici fas est juratio ejus est, Amen dico vobis. Amen enim interpret
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutib: commotis ostenditur leuate uos capita: id est
xhilara te corda quiadum finitur mundus cui amici
nonestis ꝓpefit redemptio quam quaesistis : leuare itaq
re : Quod autem calcarimundus hac despicidebeat : pro¬
uida dñs comparatione manifestat nam sequitur:
& dixit illis sionilitudinem. uidete piculneam & oõis
arbores cum producunt iao & se pructum scitis
qm pnope est aestas. lta & uos cum uideritis haec pi¬
eri scitote qm prope est recuuordĩ: Aꝑte ergo do¬
c& quia sicut & fructu arbarum uentura aestas agnoscit
ita &ruinamundi ꝓpe eẽ cognoscitur regnum dĩ : quib:
ꝓfecto uerbis ostenditur : quia fructus mundiruina est:
Adhoc enim crescit ut cadat. Ad hoc germinat : ut quaeque
germina uerit cladib: consummat᷑. bene aũt regnum dĩ
aestati comparatur. quia tunc meroris nr̃i nubila transe¬
unt. &uitite dies a&̃ni solis claritate fulgescunt quae
om̃a cũ magna certitudine confirmantur cm sententia

Expanded text:
virtutibus commotis ostenditur, levate vos capita, id est, virtutibus commotis ostenditur, levate vos capita, id est, exhilarate corda, quia dum finitur mundus, cujus amici non estis, prope fit redemptio, quam quaesistis. Levare itaque re. Quod autem calcari mundus, ac despici debeat, provida Dominus comparatione manifestat. Nam sequitur: Et dixit illis similitudinem: Videte ficulneam et omnes arbores, cum producunt jam ex se fructuideritis haec fieri, scitote quoniam prope est regnum Dei. Aperte ergo docet, quia sicut ex fructu arborum ventura aestas agnoscitur, ita ex ruina mundi prope esse cognoscitur regnum Dei, quibus profecto verbis ostenditur, quia fructus mundi ruina est. Ad hoc enim crescit ut cadat, ad hoc germinat ut quaecunque germinaverit, cladibus consumat. Bene autem regnum Dei aestati comparatur, quia tunc moeroris nostri nubila transeunt, et vitae dies aeterni solis claritate fulgescunt, quae omnia cum magna certitudine confirmantur, cum sententia
Abbreviated transcription (Latin):
ornant idẽ sua secum opera numerant ꝓquibus maxime
cumtimore iamnamq: instantem a &ni dis criminis &¬
pectant euentum: Tunc itaq ei suꝑueniente uniuer¬
so orbi timore & &peltatione districti & animis multi
qui in hoc mundo florere uidebantur. cum se sine fructu
conspexerint : arescent : Tunc fides quaesine operibus
uisura erat &ꝓbantes seiustȩ iudicis igne marcesc&:
& tunc uidebunt pilium homitus uenientem inuu¬
be cum potes tate mraquia & maiestate: In potestate
& maiestate uisuri sunt : queminhum ilitate positum au¬
dire noluer̃ ut uirtutem eius tanto tunc districtius sen¬
tiant : quantonunc ceruicem cordis ad eius pacientiam
non inclinant : Sed quia hȩc contra rȩꝓbos dicta sunt:
mox adelestorum consolationem uerba uertuntur: Nã
subditur: His autem fieri incipientib: Respicite & leuate
capita uña qm̃ ad propiiaquat redeoptio uestra:
Sum placge inquid mundi crebrescunt cum terror iudicir

Expanded text:
ornant, id est, sua secum opera numerant, pro quibus maximo ornant, id est, sua secum opera numerant, pro quibus maximo cum timore jam jamque instantem aeterni discriminis exspectant eso orbi timore, et exspectatione districti examinis, multi qui in hoc mundo florere videbantur, cum se sine fructu conspexerint, arescent, tunc fides, quae sine operibus vixerat, probante se justi judicis igne, marcescet. Et tunc videbunt filium hominis venientem in nube cum potestate magna et majestate. In potestate magna et majestate visuri sunt, quem in humilitate positum audire noluerunt, ut virtutem ejus tanto tunc districtius sentiant, quanto nunc cervicem cordis ad ejus patientiam non inclinant. Sed quia haec contra reprobos dicta sunt, mox ad electorum consolationem verba vertuntur. Nam subditur: His autem fieri incipientibus, respicite et levate capita vestra, quoniam appropinquat redemptio vestra. Cum plagae, inquit, mundi crebrescunt, cum terror judicii
Abbreviated transcription (Latin):
nunt siqua insole & luua & stellis & interris pres¬
i suna çentiuor prae congusione sortus matis
& pluctuuor: Nuoduerodicit erunt signa insole & luna
& stellis p̃cursores uicini eiusdem iudicii quasi nun cius
indicat & quibus ẽ & illud ꝓph&ae. Sol uert&ur inte¬
nebris & luna in sanguine antequam ueniat dies dñi mag
nus & manifestus Item qđ lucas ait & interris presura
gentium ipsum ẽe reor qđ anti xp̃i tempora describens
matheus dicit erit enim tunc tribulatio magna qualis
non fuit abinitio mundi usq: modo neq fi&. qđ aũt lucas
subiungit p̃confusione sonitus maris & fluctuum p̃co
illius ẽ qđ inter c&era mutabilia scłi iohanner mare ha¬
biturion consp&it: arescentibus hominibus prae
timore & e pectatione quae super ueniunt uniuer¬
Soorbi naoruir tutes caeloruo mouebuntur:
Credo ipsum iudicis aduentum hac sententia designari quan¬
do iuxta alterius lociparabolam om̃s hocẽ & prudenter
& fatuae uirgines insolito clamore suscitari lampades

Expanded text:
le et luna et stellis, et in terris pressura gentium, prae confusione sonitus maris et fluctuum. Quod vero dicit: Erunt signa in sole et luna et stellis, praecursores vicini ejusdem judicii, quasi nuntius indicat. E quibus est, et illud prophetae: Sol vertetur in tenebras, et luna in sanguinem, antequam vennus et manifestus. Item quod Lucas ait, et in terris pressura gentium, ipsum esse reor quod Antichristi tempora describens Matthaeus dicit: Erit enim tunc tribulatio magna, qualis non fuit ab initio mundi usque modo nec fiet. Quod autem Lucas subjungit prae confusione sonitus maris et fluctuum, praeco est illius quod inter caetera mutabilia saeculi, Joannes mare habiturum conspexit . Arescentibus hominibus prae timore et exspectatione, quae supervenient universo orbi, nam virtutes coelorum movebuntur. Credo ipsum judicis adventum hac sententia designari, quando juxta alterius loci parabolam omnes, hoc est, et prudentes et fatuae virgines insolito clamore suscitatae lampades
Abbreviated transcription (Latin):
satione calesti conuersantes quia deuobis in p̃senti tẽ¬
pore l&a ficor & in futuro coronabor: euchodiamno
dere in dño & &iã rogo & teger mane compar: quod
dixitigermane ꝓprium posuit nom̃ : germanus enĩ uo¬
cabatus Quod uero dixit conpaer intellegitur officii uł
fidei: adiuua illas ꝯuiont cuor laponauerint ineuan¬
selio: Hae mulieres religiose & scienteserant quas
a pł ut ecdiuu& eaes germanũ admon& qđ dic̃ mecũ
r&icebant ab ipso enim patilo p̃dicandi officiũ mu¬
lierib: in eceła tollitur ubr etet muleres in eccła
taceant: euoreleore nte & cetenis adiutonibus
ineis: Clemens phylosop hus atmanȩdo ctrinȩ uir
erat qui postea romane p̃sul eccłȩ fuit: quoruo
Nooina gunt in lipror autae : Idẽ in memoriã a&̃¬
nam de hoc enim libro psalmista dño ait In ꝑsestũ me¬
um uider̃ oculitui & in librotuo om̃s scribentur &¬

Expanded text:
satione coelesti conversantes, quia de vobis in praesenti tempore laetificor, et in futuro coronabor. Evodiam rogodere in Domino. Etiam rogo, et te Germane compar. Quod dixit: Germane, proprium posuit nomen. Germanus enim vocabatur. Quod vero dixit compar, intelligitur officii vel fidei. Adjuva illas quae mecum laboraverunt in Evangelio. Hae mulieres religiosae et scientes erant, quas Apostolus ut adjuvet eas Germanum admonet. Quod dicit: Mecum reticebant. Ab ipso enim Paulo praedicandi officium mulieribus in Ecclesia tollitur, ubi ait: Mulieres in Ecclesia taceant. Cum Clemente et caeteris adjutoribus meis. Clemens philosophus et magnae doctrinae vir erat, qui postea Romanae praesul Ecclesiae fuit. Quorum nomina sunt in libro vitae. Id est, in memoria aeterna. De hoc enim in libro Psalmista Domino ait: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur
Abbreviated transcription (Latin):
tium salute doc& eẽ p̃dictã quamuis ipsis ñ suerit
nunciatum : xp̃s ingentib: confit&ur: & iteraũ dicit
Laudate om̃s centes dr̃m & mactipicate eũ ooĩs
tismum nouellum populum. Acsidicer&uos om̃s
gentes quirelictis simula cris accessistis addm̃ ꝑsidẽ
laudate eum. Quod aũt dicit magnificate eum om̃r

Expanded text:
salutem docet esse praedictam, quamvis ipsis non fuerit nuntiatum, Christus in gentibus confitetur. Et iterum dicit: Laudate, omnes gentes, Dominum, et magnificate eum, omnes tismum novellum populum, ac si diceret: Vos omnes Gentes, qui relictis simulacris, accessistis ad Deum per fidem, laudate eum, quod David dicit: Magnificate eum omnes
Abbreviated transcription (Latin):
qui in manifesto iudeus ẽ neq: quaem anifestẽ in carne
circum cisio sed qui in occulto uiudeus e &circum¬
cisione cordis qui spũ ñ littera sit cuiurlaus ñ & homi¬
nib: sed &dõ est: perhuius modi circum cisionem cer
quia illis ds̃ gratuitam miđam donauit. Cui enĩ plus
dimittitur plus diligere deb&: Sicut scaiptuor ẽ
propterea compite bor tibi iacentibus & inno

Expanded text:
qui in manifesto Judaeus est, neque quae in manifesto in carne qui in manifesto Judaeus est, neque quae in manifesto in carne circumcisio, sed qui in occulto Judaeus et circumcisione cordis, quae spiritu non littera fit, cujus laus non ex hominibus , sed ex Deo est, per hujusmodi circumcisionem certquia illis Deus gratuitam misericordiam donavit; cui enim plus dimittitur, plus diligere debet. Sicut scriptum est: Propterea confitebor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdiuersorũ om̃a sensus & sermo p̃cedit & quia potest fi¬
eri ut & inmalitia aliqui unianimiter consentiant
& unum sapient in peius obhoc addidit scđm iħmm xp̃m:¬
propter quod sus cipite iniuicem sicut & xp̃rsus
cepit nos inhonio nem dĩ: Ad illud respicit ubi occasi¬
one mundorum uł in mundorum ciborum diuersa sen¬
tientes ab inuicem discrepant hacsidicer& nihil de in mun¬
ditia animaliũ iudic&is : sic̃ nec xp̃s inmundicias creden¬
tiũ reputauit qui a nullius obruit delictum nec alicui
reputauit peccatum : sed om̃s in honorem suscepit:
quos enĩ suscepitxp̃s. doc& eos ita agere debere ut uiden¬
tes homines opera eorum bona glorisicent patrem qui
cuorcisionis. propter ueritateordĩ ad coripirorati¬
das proons siones patruor: Duplicimodo hoc intel¬
ligi potest siue qđ circum cisionem in carnesua susce
pit ut & semine abrahȩ ueniens compler& in sem& ipso

Expanded text:
per diversorum omnia sensus et sermo procedit, et quia potest fiper diversorum omnia sensus et sermo procedit, et quia potest fieri, ut et in malitia aliqui unanimiter consentiant, et unum sapiant in pejus, ob hoc addidit, secundum Propter quod suscipite invicem sicut et Christus suscepit vos in honorem Dei. Ad illud respicit, ubi occasione mundorum vel immundorum ciborum diversa sentientes, abinvicem discrepabant, ac si diceret: Nihil de immunditia animalium judicetis, sicut et Christus immunditias credentium reputavit. Qui nullius obruit delictum, nec alicui reputavit peccatum, sed omnes in honorem suscepit. Quos enim suscepit Christus, docet eos ita agere debere, ut videntes homines opera eorum bona glorificent patrem, qui cumcisionis, propter veritatem Dei ad confirmandas promissiones patrum. Duplici modo hoc intelligi potest, sive quod circumcisionem in carne sua suscepit ipse, ut ex semine Abrahae veniens compleret in seipso,
Abbreviated transcription (Latin):
Grandis ẽ ista bene dictio ut unum sapiant om̃s atque
unum sentient & sicut sibi uelitunus quisq: ita& ꝓxi¬
mo: Multum enim ual& un animitatis gratia: unde
saluator ait. Siduo uł tres inunum cons enserint quȩ¬
cumq p&ierint adõsi& eis: Aint iudei illis qui in
psalterio dicuntur filiichore quoꝵ nomina in godo
inueniunt᷑ idẽ asyr qui eruditio & helchana quipos¬
sessiodi &abisa qui congregatiodĩ patris interp̃tatur
qđ cumpater eorum peccarra &una cundatan & abi¬
ron & segregare sea co&une fario & sequestratiuni¬
animiter addm̃ p̃cẽ fudisse atq & auditas ẽȩ &x ñ solũ
ueniam poene sed & ꝓph&iae grãm meruisse & hoc
quoq eis adõ prastitutum nequid triste ꝓph&are
iuberentur & ob hoc omnis psalmus quicumq nomi¬
nibus eoꝵ attitulantur nihil triste aduersus pecca¬
tores aut asperum continentur : Hoc ꝓtulimus uit
quanta sit unianimitas monstrarem us: ut uIIAΝI

Expanded text:
Grandis Dei est ista benedictio, ut unum sapiant omnes, atque unum sentiant, et sicut sibi ita unusquisque velit et proximo. Multum enim valet unanimitatis gratia, unde Salvator ait: Si duo vel tres in unum consenserint, quaecunque petierint a Deo fiet eis . Aiunt Judaei de illis, qui in psalterio dicuntur, filii Chorae, quorum nomina in Exodo inveniuntur, id est, Assyr, qui eruditio, et Helchana, qui possessio Dei, et Abiasaph, qui congregatio patris interpretatur, quod cum pater eorum peccasset, et una cum Dathan et Abiron segregarent se a coetu nefario, et sequestrati unanimiter ad Deum preces fudisse atque exauditos esse, et non solum veniam poenae, sed et prophetiae gratiam meruisse, et hoc quoque eis a Deo praestitum, ne quid triste prophetare juberentur, et ob hoc omnes psalmi, quicunque nominibus eorum attitulantur, nihil triste adversus peccatores, aut asperum continent, hoc protulimus, ut quanta sit unanimitas monstraremus. Ut unanimes
Abbreviated transcription (Latin):
quiꝯe surgen& neg ene cerites ineũ gentes spera¬
sbunit:
m̃ gesse inter p̃tatur in nr̃a lingua ẽ mih Inaduentũ er
goxp̃i omnis quicredit ei conueni enterdixit : est mihi quã¬
sidicat ille de quo mox ses dixit qui ẽ misitme aduos ip¬
se ẽmihi. hoc ẽ in ipsum credo & ipse ẽ quisurr&it &radice
tum suiss& superius in ipsum gentes credunt adieciss& sibi
dr̃ fidei sed quia absperando gentes posuit ideo dĩ spei in¬
& omni pace qđ dexp̃o recte intellegitur. Quipacificauit
ꝑ sanguinem suum non solumq: unterris sed&iam quae in

Expanded text:
gentes sperabunt. am Jesse interpretatur in nostra lingua, est mihi. In adventu ergo Christi omnis, qui credit ei, convenienter dixit: Est mihi, quasi dicat ille, de quo Moses dixit: Qui est, misit me ad vos, ipse est mihi, hoc est, in ipsum credo, et ipse est qui surrexit ex radice tum fuisset superius, in ipsum gentes credunt, adjecisset sine dubio, Deus fidei, sed quia ab sperando gentes posuit, ideo Deum spei inet omni pace, quod de Christo recte intelligitur, qui pacificavit per sanguinem suum, non solum quae in terris, sed etiam quae in
Abbreviated transcription (Latin):
alii autem cedebant Ramos dearbonibus et
etec nebant inuia : Frondes uł ramos de arborib:
caedunt qui in doctrinam ueritatis uerbaatq sen¬
tentias patrũ de eorũ eloquio scerpunt. & hȩc inuia
dĩ adauditores animum uenientis humili p̃dica¬
panit. & quȩ cequebaritur claorabarit dicentes
uedũi : Praeces sit quippe iudaicus ppłs. & secu¬
tus ẽ gentilis & quia om̃s elesti siue qui in iudea ẽẽ
poterant siue quinunc in ecđa & istunt in media¬
torẽ dĩ & hominum credider̃ & credunt. qui p̃he¬
unt & quisecuntur osannaclamabant: Osan nac
aũt latina lingua saluator dicitur. Ab ipso enim
salutem & priores quesier̃ & p̃senter quaerunt :
Et benedictum qui uenit in nomine dñi confitentur:
qm̃ una spes una fides ẽ p̃cedentium ad sequentiũ

Expanded text:
Alii autem caedebant ramos de arboribus, et Alii autem caedebant ramos de arboribus, et sternebant in via. Frondes vel ramos de arboribus caedunt, qui in doctrina veritatis verba atque sententias patrum de eorum eloquio excerpunt, et haec in via Dei et auditoris animum venientis humili praedicabant et qui sequebantur clamabant dicentes:  Praecessit quippe Judaicus populus, secutus est gentilis, quia omnes electi, sive qui ex Judaea esse potuerunt, sive qui nunc in Ecclesia existunt, in Mediatore Dei et hominum crediderunt et credunt. Qui praeeunt, et qui sequuntur, Osanna clamant. Osanna autem Latina lingua salva nos dicitur. Ab ipso enim salutem priores quaesierunt, sequentes quaerunt, et benedictum qui venit in nomine Domini confitentur, quoniam una spes, una fides praecedentium et sequentium
Abbreviated transcription (Latin):
menta apłoꝵ. uł doctrina uirtutum uł edisseratio
scripturarum uł certe ecclesiasticorum dogmatũ
uari&ates intellegi possunt quib: ille corda hominũ
ante nuda & frigioa quox p̃o possessore digna fiant
operiunt: plurima autem turba strauerunt
uestionenita sua iiiua: Portante dñm asino mul¬
ti uestimenta sua lnuia sternunt quia scĩmartyres
proprie secarnis amictu &uentes simpliciorib: dĩ fa¬
mulisuiam suo sanguine parant ut uidelic& in offen¬
so gres sumentis ad suꝑne moenia ciuitatis quo ihi
ducit incedant Item saluator nr̃ a sellum sedens
hierł tendit quando unusquisq sidelis anima re¬
gens uidelic& iumentum suum ad pacem intime uisi¬
liter p̃sid& eamq: in suꝑne pacis desiderium accen¬
dit multi autem uestim̃ ta sua inuia sternunt quia
corpora sua ꝑ abstinentiam edomant ut ei iter ad
mentem parent uł & emplabona sequentib: p̃beant:

Expanded text:
menta apostolorum vel doctrina virtutum, vel edisseratio menta apostolorum vel doctrina virtutum, vel edisseratio scripturarum, vel certe ecclesiasticorum dogmatum varietates intelligi possunt, quibus ille corda hominum ante nuda et frigida quo Christo possessore digna fiant, operit. Plurima autem turba straverunt vestimenta sua in via. Portante Dominum asino multi vestimenta sua in via sternunt, quia sancti martyres propriae se carnis amictu exuentes, simplicioribus Dei famulis viam suo sanguine parant, ut videlicet inoffenso gressu mentis ad supernae moenia civitatis, quo Jesus ducitur incedant. Item salvator noster asellum sedens Hierusalem tendit, quando uniuscujusque fidelis anima, regens videlicet jumentum suum, ad pacem intimae visiliter praesidet, eamque in supernae pacis desiderium accendit. Multi autem vestimenta sua in via sternunt, quia corpora sua per abstinentiam edomant, ut ei iter ad mentem parent, vel exempla bona sequentibus praebeant.
Abbreviated transcription (Latin):
ta zachariae scriptum ẽ. filiãsion stori aliter hierłm
totam ułsion quae in arcȩ posita erat dicit: Spiritali¬
ter uero scam significat eccłam: adquam xp̃s uenire
dignatus ẽ: quod dicit rectuus: ac sidicat. Non &¬
trantus non alienigena sed proprius mansu&us:
dẽ non ferox &immnitis ute&eri ipseenim dese ait:
Siscite ame quia mitissum & humilis corde euaites
autem dis cipuli fecerunit sicut praecepit illis
iłis &adduxerunt as iuam &pullum. Quisol¬
uendo pullo contra dixerant audito dñi nom̃ quies¬
cunt quia uenientib: ad salutẽ gentium doctoribus
obsistebant eatenur suas tenebras defenderunt donec
miraculis ad stantib ueri possessoris hacdñi uirtur
emicuit. At postquã fidei dominicȩ potestas apparũ¬
it cedentib: passimaduersariorum quaerelis. liber
crodentium co&ur addm̃ quem corde portar& ad¬
ducebatur &ippo suerunit super eos uestioñ¬
tasua &ccuor desuper sedene secenunt: uesti¬

Expanded text:
ta Zacharia scriptum est: Filia Sion . Historialiter Hierusalem totam vel Sion, quae in arte posita erat dicit: Spiritualiter vero sanctam significat Ecclesiam, ad quam Christus venire dignatus est. Quod dicit Rex tuus, ac si dicat, non extraneus, non alienigena, sed proprius, mansuetus, id est, non ferox et immitis, ut caeteri, ipse enim de se ait: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Euntes autem discipuli fecerunt, sicut praecepit eis Jesus, et adduxerunt asinam et pullum. Quid solvendo pullo contradixerant, audito Domini nomine, quiescunt, qui venientibus ad salutem gentium doctoribus obsistebant, eatenus suas tenebras defenderunt, donec miraculis attestantibus, veri possessoris ac Domini virtus emicuit, ac postquam fidei dominicae potestas apparuit, cedentibus passim adversariorum querelis liber credentium coetus ad Deum, quem corde portaret, adducebatur. Et imposuerunt super eos vestimenta sua, et eum desuper sedere fecerunt. Vesti
Abbreviated transcription (Latin):
Iñs: quae cuonque scripta surit adriuam doc¬
triuao ecaiptasuut: Propter nos enĩ scrip¬
tum ẽ qđ abraham duos filios habuit unũ de ancilla
& unũ delbera ut nos sciamus quia hȩc sunt alle¬
goricae duo testamenta: Propter nos scriptumẽ
qđ ppłs manducauit manna & bibit aquã depaera
ut intelligamus quia spiritalem escam potũq biber̃:

Expanded text:
i. » Quaecunque scripta sunt, ad nostram doctrinam scripta sunt. Propter nos enim scriptum est, quod Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, et unum de libera, ut nos sciamus, quia haec sunt allegorice duo Testamenta. Propter nos scriptum est quod populus manducavit manna, et bibit aquam de petra, ut intelligamus, quia spiritualem escam potumque biberunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tis quibus spiritaliter calesier& populo gentium utilia
suadendo contulerat. Sederet namq: suꝑ illũ homo:
si aliquis ratione utens eius stultitiam de primendo cor¬
riger&: &siquis uobis aliquid dixerit. dicite quia
dus huis opus hab& & conpestior diontt& eos In
luca scriptum ẽ quia dixerunt dominieius ad illos:
uid soluitis pullum &apte satis multos quippe habe¬
bat dominos quinon uno dogmati & suꝑ stitionide¬
ditus. Sed plibitum inmundorum spũũ aduarios
diuersosq miser raptabatur errores ad simu la¬
cramuta ꝓut ducebatur incaedens Hoc auteor totũ
pactum est ut ad iorpleretur quod dictum est
perpuophetam diceritem. dicie piliae sioni. ec ce¬

Expanded text:
tis quibus spiritualiter calefieret, populo gentium utilia tis quibus spiritualiter calefieret, populo gentium utilia suadendo contulerat, sederet namque super illum homo, si aliquis ratione utens, ejus stultitiam deprimendo corrigeret. Et si quis vobis aliquid dixerit: Dicite quia Dominus his opus habet, et confestim dimittet eos. In Luca scriptum est, quia Dixerunt domini ejus ad illos: Quid solvitis pullum? et apte satis: Multos quippe habebat dominos, qui non uno dogmati et superstitioni deditus, sed pro libitu immundorum spirituum ad varios diversosque miser raptabatur errores, ad simulacra muta, prout ducebatur incedens. Hoc autem totum factum est, ut impleretur quod dictum est per Prophetam, dicentem: Dicite filiae Sion
Abbreviated transcription (Latin):
orbe p̃dicandum: ite incas tellum quod contra
uos est Contra apłos enimerat. nec iugum doctri¬
narum uolebat accipere: cnissi isti discipuli: docto.¬
res significant qui indocta acbarbara totius orbis
loca quasi contra positi castelli moenia euangelitando
penetrando destinauit. & statim inuexietis asiuam
allicatam & pullum cumea. soluite & ad duci te
onhi: Intro euntes mundum p̃dicatorer scĩ inuener̃
populum nationem ꝑfidie uinculis inretitum. funicu¬
lis enim peccatorum suorum unus quisq: constrictus
erat. nec solũ nationũ : uerum &iam iudaeorum:
Om̃ senim peccauerunt &egent głam di Asina quippe
quae subiugalis fuit &edomita synagogaq: iugum legis
traxerat: Ex primit pullus asine las ciuus & liber: po¬
pulum nationum significat : suꝑ quem nemo ad hucho¬
minum sedit quia nemo rationabilium doctorũ frenũ
correctionis qđ uł linguam cohibere amalo uł in ar¬
tam utae uiã ire coger&ur : Nemo indumenta salu¬

Expanded text:
orbe praedicandum. Ite in castellum quod contra orbe praedicandum. Ite in castellum quod contra vos est. Contra apostolos enim erat, nec jugum doctrinarum volebant accipere. Missi isti discipuli doctores significant, qui indocta ac barbara totius orbis loca, quasi contrapositi castelli moenia evangelizando penetrando destinavit. Et statim invenietis asinam alligatam et pullum cum ea; solvite, et adducite mihi. Introeuntes mundum praedicatores sancti, invenerunt populum nationum perfidiae vinculis irretitum. Funiculis enim peccatorum suorum unusquisque constrictus erat, nec solum nationum, verum etiam Judaeorum, omnes enim peccaverunt et egent gloria Dei. Asina quippe, quae subjugalis et domita, synagogam, quae jugum legis traxerat, pullus asinae lascivus et liber populum nationum significat, super quem nemo adhuc hominum sedit, quia nemo rationabilium doctorum frenum correctionis, quod vel linguam cohibere a malo, vel in arctam vitae viam ire cogeretur. Nemo indumenta salu
Abbreviated transcription (Latin):
duamur armalucis Xp̃s enim omniũ scõrũ suorum
ar malucis efficitur Prequenter enĩ dyomus xp̃m sapi¬
onui ani ẽe eiustiuam & scificationem &uerita temꝰ. &
om̃s uirtutes quas utiq qui a sumpserit xp̃mdicitur in¬
duisse Sienim hȩc om̃a xp̃s ẽ necessarium quihȩc ha¬
uor ad propin quasent hieru colions &uens sent
b&hphace ad montem oliueti Pachphage autem
domus bucce siue domus maxillarum interptatur Qui
sacer docium uinculis erat & confessionis portabat tspũ
&erat situs inmonte oliu& ubilum en scientiȩ ubila¬
borum & dolorum requies ẽ: tunc iħis qusit duos dis¬
cipulos dicens eis. Non merito possunt duo discipuli
ad ehibenda dño animalia destinati dua p̃dicatorum
ordiner : unus udelic& ingentes : alteri incircũcisionẽ
intellegi. qui reste duo mittuntur siue ꝓpter scientiã
ueritatis & operationis mundiciam : sru ꝓpt̃ gemine
dilectionis dĩ uidelic& & proximi sacramentum toto

Expanded text:
duamus arma lucis. Christus enim omnium sanctorum suorum duamus arma lucis. Christus enim omnium sanctorum suorum arma lucis efficitur. Frequenter enim diximus Christum sapientiam esse et justitiam et sanctificationem et veritatem, et omnes duisse. Si enim haec omnia Christus, necessario qui haec haum adpropinquassent Hierosolymis, et venissent Bethphage ad montem Oliveti. Bethphage autem domus buccae, sive domus maxillarum interpretatur, quia sacerdotum viculus erat, et confessionis portabat typumi, et erat situs in monte Oliveti, ubi lumen scientiae, ubi laborum et dolorum requies est. Tunc Jesus misit duos discipulos, dicens eis. Non immerito posuit duo discipuli, ad exhibenda Domino animalia destinati duo praedicatorum ordines, unus videlicet in gentes, alter in circumcisione intelligi. Qui recte duo mittuntur, sive propter scientiam veritatis et operationis munditiam, seu propter geminae dilectionis Dei videlicet et proximi sacramentum tote
Abbreviated transcription (Latin):
um ad sũptio uirtutum in quib: quasi indiȩ honeste
& confidenter ambulamus : NoΝIN com ones satio¬
uibus & ebrietatibus: Commes satiomense conla¬
tio ẽ siue commes sationes dicuntur in honesta & lu¬
xurios a conuiuia : quib: comes ẽ turpissima tumu¬
lentia: porin cubilibus &inpudicitiis : A fedis
cubationib: cubilia appelbata sunt : quae nontam raci¬
onabilib: uideantur hominibus quam feris & beluis con¬
uenire Inpu dicita dicitur in religiositos. & sine uere¬
cundia turpitudo: NoΝ Incontentione & eqrla¬
tione: Illaq superius dixit carnisunt uitia : hȩc
ro animȩ : Quamiuis om̃a simul carnis opera &te¬
rum dicantur quia re uera contentio &emulatio in
maris eorum ẽ qui scđm carnẽ uiuunt & qui intenebris
ambulant. Quiautem in luce est & sicut in die honeste am¬
bulat. nihil ꝑcontentionẽ neq ꝑ in anem głam gerit hic
emulatio : inuidentia intelligitur Sed induionni

Expanded text:
um assumptio virtutum, in quibus quasi in die honeste um assumptio virtutum, in quibus quasi in die honeste et confidenter ambulamus. Non in comessationibus et ebrietatibus. Comessatio mensae collatio est. Sive comessationes dicuntur inhonesta et luxuriosa convivia, quibus comes est turpissima temulentia. Non in cubilibus et impudicitiis. A foedis cubitationibus cubilia appellata sunt, quae non tam rationabilibus videantur hominibus, quam feris et belluis convenire. Impudicitia dicitur irreligiositas, et sine verecundia turpitudo. Non in contentione et aemulatione. Illa quae superius dixit carnis sunt vitia, haec vero animae, quamvis omnia simul carnis opera et tenebrarum dicantur, quia revera contentio et aemulatio in malis eorum est, qui secundum carnem vivunt, et qui in tenebris ambulant; qui autem in luce est, et sicut in die honeste ambulat, nihil per contentionem, neque per inanem gloriam gerit, hic aemulatio invidentia intelligitur. Sed induimini
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ignorantia hominib: dominata ẽ . diẽ uero nomi¬
nat tempus illud. quo iustitiȩ solis aduentura receden¬
tib tenebris agnitio ueritatis aduenit. Siue nox est
infidelitas lux fides Siuenox p̃sens mundus usq ud
iudiciũ : dies̃ tempus postsinem scłi Verũ sciendũ ẽ
aduentum lucis huiur &diei : duplici modo accipien¬
dum : Generaliter omnibus: & uniluiq specialiter
Ceneralitercum dies futuri scłi aduenerit. ad .gatus con¬
parationem p̃sentis huius mundi spacium tenebrȩ
appellantur: Singulariter unicuiq: cum xp̃s incor¬
de est: Diem illi facit : cum ignorantia tenebras il¬
ligenerat: abicia mus erqo opera tenẽbrarũ
& ipduamur arora lucis sic: ut indie honeste
anbuleonud : Opera tenebrarum sunt actur illi quia
dõ alieni sunt quaȩ carnis opera appellantur. In his
qui carnem suam lux uriȩ & inpudicitiȩ non sc̃itati ne¬
que dñm manciparunt: Arma uero lucis sunt omni¬

Expanded text:
quo ignorantia hominibus dominata est. Diem vero nomiquo ignorantia hominibus dominata est. Diem vero nominat tempus illud, quo justitia solis adventura decrescentibus tenebris agnitio veritatis advenit. Sive nox est infidelitas, lux fides. Sive nox praesens mundus usque ad judicium, dies tempus post finem saeculi. Verum sciendum est adventum lucis hujus, et diei duplici modo accipiendum. Generaliter omnibus, et unicuique specialiter. Generaliter cum dies futuri saeculi advenerit, ad cujus comparationem praesentis hujus mundi spatium tenebrae appellantur. Singulariter unicuique, cum Christus in corde est, diem illi facit, cum ignorantia tenebras illi generat. Abjiciamus ergo opera tenebrarum, et induamur arma lucis, sicut in die honeste ambulemus. Opera tenebrarum sunt actus illi, qui a Deo alieni sunt, quae carnis opera appellantur, in his qui carnem suam luxuriae et impudicitiae, non sanctitati, neque Domino manciparunt. Arma vero lucis, sunt omni