comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xu. de tͥ. uͥ q̃ndã catholicũ ħetico respõ¬
dentẽ: cõmẽdat dicẽs. Acute sane qͥdam
respondit hetico. ũsutissime in t̾rogãti.
utr̃ de filiũ nolẽs. anuolẽs genũit. ut
si dic̾et nolẽs. absurdissima di miẜia.
uolũtatis. at ille ĩuigilãtissĩe: uicis¬
sim q̃ fiunt ab eo. utrũ deꝯ pat̾ uolens
an nolẽs sit ds̃. ut si respondet nolens.
seq̃ret grandis absurditas ⁊ miseria
qͣm de deo cred̾e: magna ẽ insania. Si

Expanded text:
cap. 20, ubi quemdam catholicum haeretico respondentem commendat dicens: Acute sane quidam respondit haeretico versutissime interroganti, utrum Deus Filium volens vel nolens genuerit, ut si diceret nolens, absurdissima Dei miseria e vigilantissime vicissim quaesivit ab eo utrum Deus Pater volens aut nolens sit Deus, ut si responderet nolens, sequeretur grandis absurditas et miseria, quam de Deo credere magna est insania; si
Abbreviated transcription (Latin):
ret̾ea q̃ri sol. utr pat̃ genũit uolẽs sit
filiũ. uolũtate an necessitate. de.
de hoc. orosiꝯ ad ab̃m. ita ait. uolũta¬
tegenuit pãt filiũ. uł necessitate: nͨ
uolũtate.ł necessitate. qr necessitas ĩ
d̾o nõ ẽ: p̃ire uolũtas. sapiẽtiã nõ pͥ.¬

Expanded text:
rea quaeri solet utrum Pater genuerit Filium voluntate, an necessitate. De hoc Orosius ad Aug. ita ait: Voluntate genuit Pater Filium vel necessitate? Sed nec voluntate nec necessitate; quia necessitas in Deo non est, praeire voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcũtur inimice nb ĩuisibiles potes¬
tates uͥiũcũt᷑ inuisibiles cupitita¬
tes.fuso eĩ sanguine. sine cłpa. om̃i¬
um cłpaꝵ ciragrapha deleta sũt. quibꝰ
debitores. qͥ in eũ credũt. adiabolo añ
tenebant᷑. uñ qͥ ꝓ młtis effundetur. ꝑ¬

Expanded text:
incuntur inimicae nobis invisibiles potestates, ubi vincuntur invisibiles cupiditates. Fuso enim sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa deleta sunt, quibus debitores qui in eum credunt a diabolo antea tenebantur. Unde: Qui pro multis effundetur.
Abbreviated transcription (Latin):
turã uisibilit̾ apparere. absurdis¬
sime tñ aut a filio q̃m genuit. aũ
a sp̃u scõ. qͥ de illo ꝓpedit. missus
diceret᷑. songiuent̃ aut̃ missꝰ dice¬
tur ille: qui ĩ carne apparuit. mi¬
sisse at ille qui ĩ ea nõ apparuit.

Expanded text:
turam visibiliter appareret; absurdissime tamen aut a Filio quem genuit, aut a Spiritu sancto qui de illo procedit, missus diceretur. Congruenter autem ille missus dicitur, qui in carne apparuit; misisse autem ille, qui in ea non apparuit.
Abbreviated transcription (Latin):
gitur ĩ ysaya. Dic̃ lucifer ascendã in
celum.⁊ exaltabo soliũ meũ. ⁊ ero si¬
mł altissimo. s ibi celũ uocat di cel¬
situdinẽ: cui parificari uolebat. ⁊ ẽ
tributa ẽ ĩ ip̃o mitio sue conditionis.
cce ostensum ẽ uͥ angłi fuerint
mox ut creati s̃. nc̃ ꝯseq̃ne ẽ in¬
uestigare. qͣles fcĩ fu̾int ĩ pͥmordio¬

Expanded text:
cendam in coelum, et exaltabo solium meum, et ero similis Altissimo. Sed ibi coelum vocat Dei celsitudinem, cui parificari volebat; et est TRIBUTA SUNT IN IPSO INITIO SUAE CONDITIONIS. 1. Ecce ostensum est ubi angeli fuerint mox ut creati sunt. Nunc consequens est investigare quales facti fuerunt in i
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ. Itaq q̃ suo sc̃os añ mũdi cõsti¬
tutionẽ dilẽx sic̃ p̃destinauit. s c̃ cõ¬
ũtunt᷑ ⁊ ĩueniunt illũ tũc ĩ cꝑe ab
malis dr̃ ⁊ placidꝯ bonis. illi mutant᷑
nõ ip̃e. ut lux ĩfirmis occłis asꝑa. fir¬

Expanded text:
 mundi constitutionem dilexit, sicut praedestinavit: sed cum convertuntur et inveniunt illum, tunc incipere ab malis dicitur, et placidus bonis; illi mutantur, non ipse: sicut lux infirmis oculis aspera, fir
Abbreviated transcription (Latin):
gere nouit.eiꝯ eĩ malitia ad tẽptã¬
dã uͥtutẽ timida. hũanã nat᷑am in
ea ꝑte uͥ debilior uidebat aggressa ẽ.
Ut si forte illic aliqͣtenꝰ p̾uałe̾t. pꝰt.¬
modũ fidutialiꝰ ad alt̾am q̃ robusti¬
or fuit pulsandã: uł potiꝰ subũtẽdũ
acced̾et pͥmũ gͥ solitaniã feminã ex¬
plorauit. ut ĩ ea pͥmũ omẽm sue

Expanded text:
gere novit. Ejus enim malitia ad tentandam virtutem timida, humanam naturam in ea parte ubi debilior videbatur, aggressa est; ut si forte illic aliquatenus praevaleret, postmodum fiducialius ad alteram quae robustior fuit pulsandam vel potius subvertendam accederet. Primum ergo solitariam feminam exploravit, ut in ea primum omnem suae
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sine fide mediatoris antiqͥs ñ
fu̾it salꝰ.sic̃ nͨ moteris. Utr̃ oportuit
illo cred̾e om̃a illa de mediatore q̃ nc̃
credimꝰ. qͥbꝯdã uidet᷑ ꝙ suffec̃it illis tm̃.¬
iiii. cred̾e .s. natiuitatẽ. mortẽ. resur¬
rectionẽ aduẽtũ adiuditiũ. ꝙ ex pre¬
missis ũb̾ auͦi colligũt. uͥ ista qͣtuor
posuit. aliis ã utet᷑ habita fite trim¬
tatis. id te mistĩo ĩcarnat̾onis fidei suf¬

Expanded text:
cum sine fide Mediatoris antiquis non fuerit salus, sicut nec modernis, utrum oportuerit illos credere omnia illa de Mediatore quae nunc credimus. Quibusdam videtur quod suffecerit illis itatem, mortem, resurrectionem, adventum ad judicium, quod ex praemissis verbis August. colligunt, ubi ista quatuor posuit. Aliis autem videtur habita fide Trinitatis, id de mysterio Incarnationis fidei suf
Abbreviated transcription (Latin):
cipło. Tu es qͥuẽturꝰ e.a.a.ex .s. qͣi es
tu ꝑ te ip̃m descensurꝰ ad ĩferq. anali¬
um ad ħ sacͣmẽta missurꝰ es: ordã tñ
dñt eũ nõ dubitasse. de ignorãtia. s te
pietate .i. dubitare se ostendisse. ñ qr
ignorau̾it s pietatiᷤ afectũ cõpassũ xͦ.¬

Expanded text:
Es tu per teipsum descensurus ad infernum, an alium ad haec sacramenta missurus es? Quidam tamen dicunt eum non dubitasse de ignorantia, sed de pietate, id est, dubitare se ostendisse; non quia ignoraverit, sed pietatis affectu compassum
Abbreviated transcription (Latin):
tĩ formãt in uto ⁊ tãdiu ñ reputã¬
tur homicidiũ. doñ elem̃ta cõfecta.
suas ymagines m̃braq suscipiãt.¬
.Ex his apparet tũc eos homicidas ẽẽ
qͥ abortũ ꝓcurãt. cũ formatũ ẽ. et
.de excusatione coi

Expanded text:
reputatur homicidium, donec elementa confecta suas imagines membraque suscipiant. Hic apparet tunc eos homicidas esse, qui abortum procurant cum formatum est et De excusatione coi
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ sit aͥd ĩ qͣmins exigua ꝑticła cor¬
poris ꝑsentiat aĩa. qͣmiue ñ fiat.
in toto corꝑe. illa tñ tota sentit. qr
totã nõ latet. S tñ nec ĩ ip̃a aĩa u̾a
simplicitas ẽ: Cum eĩ aliud sit ar¬
tifitiosũ cẽ. aliud ĩ hertẽ aliud ac¬
cutũ. aliud memorẽ. aliud cupidi¬
tas. aliud timor. aliud leticia. ali
⁊ aliaminꝯ.Manifestũ ẽ nõ sim¬
plicẽ s młtiplicẽ ẽẽ naturã. Ni¬
chł eĩ simpłx muta bile ẽ. Om̃is

Expanded text:
cum fit aliquid in quavis exigua particula corporis quod sentiat anima, quamvis non fiat in toto corpore, illa tamen tota sentit, quia totam non latet. Sed tamen nec in ipsa tota anima vera simplicitas est. Cum enim aliud sit artificiosum esse, aliud inertem, aliud acutum, aliud memorem, aliud cupiditas, aliud timor, aliud laetitia, aliu, alia minus, manifestum est animae non simplicem, sed multiplicem esse naturam; nihil enim simp
Abbreviated transcription (Latin):
ferentẽ nat᷑e uͥtutẽ. ⁊ differẽtẽ cogni¬
tionis ⁊ ĩtelligẽtie ium.⁊ sic̃ differẽs.
uigor ⁊ subtilitas nate. infirmitatẽ
nõ adducit. minorq cognitio sapĩe
ignorãtiã nõ ingerit. sic lib̾tas infe¬
tior nlłam arbitͥo necessitatis uolũ¬
tatẽ imponit.

Expanded text:
rentem cognitionis et intelligentiae vim. Et sicut differens vigor et subtilitas naturae infirmitatem non adducit, minorque cognitio sapientiae ignorantiam non ingerit, sic libertas inferior nullam arbitrio necessitatis voluntatem imponit.
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ: recte habuisse intelliguntur.
eĩ aliis meliorẽ ac digniorẽ eẽntiã
⁊ formã h̃nt.⁊ alia aliis leuiora.at¬
q agiliora sũt. Ad hũc gͥ modũ cre¬
dendũ est illas sp̃uales nat᷑as cõue¬
niẽtes sue puritati ⁊ excellẽtie.⁊ in
ẽẽntia ⁊ ĩ forma. ⁊ ĩ facłtate. diffe¬
rẽtias accepisse in exordio sue oditõ¬
nis. quib alii suꝑiores alii ĩferiores
dei sapĩa ꝯstituerent᷑. aliis maiora a¬
liisminora dona. p̃stantis ait qͥ tunc
ꝑ nat᷑alia bona aliis excellebãt. ĩpsi
natura mag̃ subtiles. ⁊ sapĩa ampliꝰ¬

Expanded text:
tatem recte habuisse intelliguntur: enim aliis meliorem ac digniorem essentiam et formam habent, et alia aliis leviora atque agiliora sunt. Ad hunc ergo modum credendum est illas spirituales naturas convenientes suae puritati et excellentiae, et in essentia, et in forma, et in facultate differentias accepisse in exordio suae conditionis; quibus alii inferiores, alii superiores Dei sapientia constituerentur, aliis majora, aliis minora dona praestantis, ut qui tunc per naturalia bona aliis excellebant, ipsi natura magis subtiles, et sapientia ampli
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑ eĩ ꝓpositi fraꝰ. dãpnant᷑ tales
qͥ ꝯtinẽtie fide̾ pͥmã irritã fecerũt.
nubendi dãpnat. ꝯstat si eã effec¬
tui mãcipaũint. reuocant̾. id ẽe ĩ
iiritũ. easq arcẽtas reddire ad ꝓpo

Expanded text:
 propositi fraus; damnantur tales, quia continentiae fidem primam irritam fecerunt, nubendi damnantur, constat si eam effectui mancipaverint, revocandum id esse in irritum, easque arcendas redire a
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritas illa sic uidẽt intelligenta.
ut cõparatio nõ referat ad om̃e ordi¬
nes. s ad quordã .s. inferiores. Ille eĩ
nõ pleniꝯ ordo seraphĩ accip̃ scĩam ĩ
muñe. s pleniꝰ aliis ordinibꝰ qͥ sunt
ĩferiores. Nec nõĩatur qͥsq ordo ab
om̃i re: qͣm pleniꝰ alii s accep̃. s ab a¬
liqͣ rer̃ q̃s accep̃. uł potest cõparat̃o
refer nõ ad ip̃os ordĩes. s ad alia do¬
na. ni ad oĩa aliadona. s ad quetã.
Sic̃ ẽi hoies cũ pła ħnt dona. q̃ dam
aliis excellẽtiꝰ possident. Ita forte ⁊
angeli qͥlidã muñibꝰ mag̾ pollẽt.
⁊ aliis quibdã minꝰ¬

Expanded text:
auctoritas illa sic videtur intelligenda, ut comparatio non referatur ad omnes ordines, sed ad quosdam, scilicet inferiores. Ille enim ordo non plenius seraphin accepit scientiam in munere, sed plenius aliis ordinibus qui sunt inferiores.  aliis accepit, sed ab aliqua rerum quas accepit. Vel potest comparatio referri non ad ipsos ordines, sed ad alia dona; nec ad omnia alia dona, sed ad quaedam. Sicut enim homines, cum plura habeant dona, quaedam aliis excellentus possident; ita forte et angeli quibusdam muneribus magis pollent, et aliis quibusdam min
Abbreviated transcription (Latin):
p̃p nosdata s̃. Qͥ eĩ sibi noti sunt
ꝯtemplatione. nb innotescãt cogno¬
nĩatione ⁊ noĩant᷑ singłi ordines a do¬
nis graꝵ. q̃ nõ singłarit᷑. s excellent
data sũt ĩ partipatiõe. In illa eĩ celes¬
ti patria. u plenitudo boni doni est.
lic q̃tam data s̃ excellent̃. nicħ tam̃
possidet᷑ singłart᷑. oĩa eĩ in om̃ibꝰ sũt.
nõ quidẽ equalit. qr alii aliis subli
q̃ntes ordinib ad cagnomĩatonẽ. Ut
seraphin qͥ ordo excellẽtissimꝰ extimat᷑.
tã dilctõnẽ ꝙͣ cognit̾onẽ diuinitatie
⁊ cẽt̾a uͥtutũ tona cet̾is om̃ibꝰ sublimiꝰᷤ
eĩ donũ est caritas qͣm scĩa. Itẽ. Ma

Expanded text:
 data sunt. Qui enim sibi noti sunt contemplatione, nobis innotescunt cognominatione. Et nominantur singuli ordines a donis gratiarum quae non singulariter, sed excellenter data sunt in participatione. In illa enim coelesti curia, ubi pleta sint excellenter, nihil tamen possidetur singulariter. Omnia enim in omnibus sunt, non quidem aequaliter; quia alii aliis sublimquentes ordinibus ad cognominationem; ut seraphin, qui ordo excellentissimus aestimatur, tam dilectionem quam cognitionem divinitatis, et caetera virtutum dona caeteris omnibus suenim donum est ipsa charitas, quam scientia. Item, ma
Abbreviated transcription (Latin):
genuit. id ꝙ ẽ ip̃e. genuit. nec de i¬
chilo. nec de aliqͣ iã fc̃a ꝯditaq mat̾ia.
sime se indicare aĩs cognitis ⁊ uoluit.
⁊ potuit. ħ ad se ip̃m indicand̾ genuit.
respõdemꝰ. sic illa u̾ba intelligẽta ẽe
dicẽtes. pãt de se ip̃o genuit illd̾. quad
pat̾ ẽ. ⁊ filiꝯ hoc ẽ. s nõ qui pat̾ est.¬

Expanded text:
genuit, id quod ipse est genuit; nec de nihilo, nec de aliqua jam facta conditaque materia, sime se indicare animis cognituris et voluit et potuit, hoc ad seipsum indicandum genuit, respondemus illa verba sic intelligenda esse, dicentes: Pater de seipso genuit illud quod Pater est, et Filius hoc est; sed non qui Pat
Abbreviated transcription (Latin):
digne hnt. nisi qͥ uitã ⁊ doctrinam
apłicã seruãt. Nec p̾misse auctori¬
tates malq sac̾dotes hãc potestatẽ
hr̃e negãt. s illos solos digne ac
recte hac potestate uti significant.

Expanded text:
digne habent, nisi qui vitam et doctrinam apostolicam servant. Nec praemissae auctoritates malos sacerdotes hanc potestatem negant habere; sed illos solos digne ac recte hac potestate uti significant,
Abbreviated transcription (Latin):
a nõ possit malũ ẽẽ nͥ ĩ bono. ut pꝰ
ta ẽ. Sic̃ qͥs pollutas hño manꝰ. nõ
tale huit pomũ qͣle ego dedimun¬
dis manib. Ego eĩ tedi mũdũ. An
aĩe ex catõne sĩt eqͣłã donio

Expanded text:
non possit malum esse nisi in bono, ut post ta. Sicut quis pollutas habens manus, non tale habuit pomum quale ego dedi mundis manibus. Ego enim dedi mundum. 9. ae ex creatione sint aequales i
Abbreviated transcription (Latin):
a se qͦ ꝓcede̾ significãs. aꝑte ostẽde¬
ret flando. ꝙ spirãdo dabat: occłte. qr
gͦ sinasceret᷑: nõ tm̃ de pat̾. nec t̾m de
filio. s de ambolꝰ utiq nasce̾t᷑. sine
dubio. filiꝯdic̾et ãboꝵ. ac ꝑ hoc qr
filiꝯ ãboꝵ nlłomͦ ee̾t: nõ opportuit
uid ãt

Expanded text:
a se quoque procedere significans, aperte ostenderet flando, quod spirando dabat occulte. Quia ergo si nasceretur, non tantum de Patre, nec tantum de Filio, sed de ambobus utique nasceretur; sine dubio filius diceretur amborum. Ac per hoc quia filius amborum nullo modo est, non oportuit Quid aut
Abbreviated transcription (Latin):
sũt aq̃. q̃ totũ texerãt spatiũ.
usq ad celũ. potuit fieri ut tr̃a sub¬
sidẽs. cõcauas ꝑtes p̃beret. uͥ fluctu
tegerẽt tr̃as. s ꝯgregatõne ẽẽ spis¬
satas.⁊ ĩõ facile inunũ posse redi¬
gi locum

Expanded text:
sunt aquae quae totum texerant spatium usque ad coelum, potuit fieri ut terra subsidens concavas partes praeberet, ubi fluctuategeret terras, sed congregatione esse spissatas, et ideo facile in unum posse redigi locum
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ nasci ⁊ ꝓcede int sit. de illa
ꝙ bipes ẽ: ho ẽ. qͣm us bipes sit. oĩs
qui hõ ẽ. hoc scio. distingũe ãt int̾
illã gñationẽ.⁊ hãc ꝓcessionẽ: nes¬
cio. nõ ualeo. nõ suffitio. Ac ꝑ hoc. qr¬
⁊ illa ⁊ ista ẽ ĩ effabił. sic̃ ꝓpħa d̾ filio
laĩne ait. sieñat̾onẽ eiꝰ qͥs enarra¬
nb. qr nõ ẽ a se ip̃o filiꝯ. s ab illo de

Expanded text:
inter nasci et procedere intersit, de illa quod bipes est homo est, quamvis bipes sit omnis qui homo est. Hoc scio; distinguere autem inter illam generationem et hanc processionem nescio, non valeo, non sufficio. Ac per hoc qet illa et ista est ineffabilis, sicut propheta de Filio loquens ait: Generationem ejus quis enarranobis, quia non est a se ipso Filius, sed ab illo de
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ oĩa q̃ uult. ⁊ nichil uult male. Il¬
le qͥppe bt̾e uiuit. qͥ uiuit. ut iiult..
nec male aliꝙͥ uult. Cũ gͥ ex his du.¬
obꝰ ꝯstet bt̃a ruta. lic ĩ malis sit. ali¬
qͥs bonꝰ nõ tñ nͥ finitis om̃ibꝰ malis.
ẽ bt̾ꝰ.Cũ uõ ex hac uita q̃ ĩ his mise.¬
tiis fidelis ⁊ bonꝰ ẽ: ueñit ad beatã tẽ
mo uiuat qͦmͦ uult. ⁊ Iõ eĩ ibi uolet
male uiu̾e. aut uolet aliꝙͥ ꝙ deerit.

Expanded text:
habet omnia quae vult, et nihil vult male. Ille quippe beate vivit, qui vivit ut vult, nec male aliquid vult. Cum ergo ex his duobus constet beata vita, licet in malis sit aliquis bonus, non tamen nisi finitis omnibus malis est beatus. Cum ergo ex hac vita, qui in his miseriis fidemo vivat quomodo vult. Non enim ibi volet male vivere, aut volet aliquid quod deerit,
Abbreviated transcription (Latin):
copłã nuptiali extͣneo uiro ꝯiũcta.
cognat̃oni eiꝰ ꝓtineat. si eo defunc¬
to cognatio maneat.ł si sub alio ui¬
ro cognatonis uocabula dissoluãt.
ł si suscepte soboles possũt legitime
ad pͥoris urr trãsire cognationis co¬
dendũ ẽ. Porro uno defũcto insuꝑ¬
stite affinitas nõ delet. nec alia co¬
pula ꝯugalis. affinitatẽ copule pͥ¬
oris solũe ual. s nec alt̾iꝰ ꝯnictio¬
q̃rit ꝓpinqͥtatẽ extĩguere.ł sub al¬
tõ. affinitatis uocabula dissipare.
ł susceptas soboles altĩꝰ copule ꝓ¬
puiqͥtati ꝓͥoris credit legitime so¬
tiari. ħ negat dei u̾bũ ualidũ ẽẽ.¬
Qd̾ dix̃ erũt duo ĩ came una. Ecce
ħ ꝓhib si mortuo pͥmo uiro. uxor
eiꝰ alii nupsent. filiq de scdo uiro
genitq duc̃e uxores de cognatiõe
pͥoris uiri. qr filii mediãte matre.
ad cognationẽ pͥoris uiri ꝑtinent.
cũ qͦ mat̃ eoꝵ una caro extiterat. ħ

Expanded text:
copula nuptiali extraneo viro conjuncta cognationi ejus pertineat, si eo defuncto cognatio maneat, vel si sub altero viro cognationis vocabula dissolvantur, vel si susceptae soboles possint legitime ad prioris viri cognationis edendum est. Porro uno defuncto in superstite affinitas non deletur, nec alia copula ioris solvere valet; sed nec alterius conjunctioquaerit propinquitatem extinguere, vel sub altero affinitatis vocabula dissipare, vel si susceptas soboles alterius copulae propinquitati prioris credit legitime sociari; hic negat Dei verbum, et validum ecarne una. Ecce hic prohibet, si mortuo primo viro uxor ejus alii nupserit, filios de secundo viro genitos ducere uxores de cognatione prioris viri, quia filii mediante matre, ad cognationem prioris viri pertinent, cum quo mater eorum una caro extiterat. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ acciꝑe pꝰ obitũ eiꝰ. Et qͣliter
uir iuĩgatur ĩ mat̾monio eis qͥ sͥ
ꝯsanguinei s̃ ⁊ uxori sue ꝯsangui¬
neis. pꝯ mortẽ uxoris. Ecce hic cõ¬
cedit in qͥnta ł qͣrta ꝓpinqͥtate af¬
finiũ fieri ꝯiugiũ. Iulsꝰ ⁊̃ pp̃a ait.¬
Statutũ ẽ ut relictã patris uxoris
sue. relictã filii uxoris sue: nemo
s ĩ mat̾moniũ sumat. Relictam
uxorẽ ꝯsanguineoꝵ uxoris sue us¬
q in t̾ciã ꝓgeniẽ. nemo in uxorẽ

Expanded text:
. Aequaliter vir jungatur in matrimonio eis qui sibi consanguinei sunt, et uxoris suae consanguineis, post mortem uxoris. Ecce hic conceditur in quinta vel quarta propinquitate, affinium fieri conjugium. Julius etiam papa aitsuae, relictam fratris uxoris suae, relictam filii uxoris suae nemo sibi in matrimonium sumat; relictam consanguineorum uxoris suae usque in tertiam progeniem nemo in uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
ie dicend̃ ẽ.
ꝙ aliud ẽ fornic̃o. aliud stupͣ.
aliud adult̾iũ. alid̾ incestꝰ. aliud
raptꝰ. fornicatio lic sit genꝰ omĩs
illiciti coitꝰ. qͥ fit extra uxorẽ. tam̃
sp̾alit̾ intelligͥ ĩ usu uiduaꝵ. uel
metricũ.ł cõcubinaꝵ. stuprũ ꝓpͥe
ẽ. uͥginũ illicita defloratio. adul¬
tꝯ admutit. cũ puella uiolent᷑ a do¬
mo patris educit᷑. ut corrupta ĩ ux¬
ore hat. Siue puelle. siue parẽtibꝰ¬

Expanded text:
ic dicendum est quod aliud est fornicatio, aliud stuprum, aliud adulterium, aliud incestus, aliud raptus. Fornicatio, licet sit genus omnis illiciti coitus qui fit extra uxorem, tamen specialiter intelligitur in usu viduarum, vel meretricum, vel concubinarum. Stuprum proprie est virginum illicita defloratio. Adultus admittitur, cum puella violenter a domo patris educitur, ut corrupta in uxorem habeatur. Sive puellae, sive parentib
Abbreviated transcription (Latin):
neq uͭ extraneoꝵ nlłs accuset.ł cõ¬
sangͥnitatẽ ĩ sinodo cõputet. s ꝓpĩ¬
qͥ ad quor noticiã ꝑtinz. Si ã ꝓge¬
nies tota defec̃it ab antiqͥoribꝰ ⁊ u̾a¬
cioribꝰ. qͥbꝰ ꝓpinqͥtas tota nota sit.
erit. separent᷑. Ecce qͥbꝰ accusantibꝰ.
A testificantibꝰ dirimẽda sit ꝯsangͥ

Expanded text:
aneorum nullus accuset, vel consanguinitatem in synodo computet; sed propinqui ad quorum notitiam pertinet. Si autem progenies tota defecerit, ab antiquioribus et veracioribus, quibus propinquitas tota nota sit, erit, separentur. Ecce quibus accusantibus vel testificantibus diri
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ aliqͦ subiecto ẽe dñr.sic̃ ĩ corpore.
color. aut forma. sorpꝰ eĩ subsistit.
ĩ eo aliꝙͥ tanꝙͣ ĩ subiecto.⁊ nõ ẽ sim¬
płẽ. Nefas ẽ aũt dic̾e: ut subsistat
d̾s ⁊ subsit bonitati sue. atq illa bo
nitas: nõ suba sit. uł potiꝯ eẽntia.
neq ip̃e ds̃ sit bonitas sua. s in illo
nñe usitatiore intelligat᷑ eẽntia.¬

Expanded text:
in aliquo subjecto esse dicuntur; sicut in corpore color aut forma. Corpus enim subsistit; in eo aliquid tanquam in subjecto; et non est simplex. Nefas est autem dicere ut subsistat Deus et subsit bonitas non substantia sit uel potius essentia, neque ipse deus sit bonitas sua, sed in illo  ut nomine usitatiore intelligatur essentia
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd de sacͣmẽto fidei ande fide mẽtis
mͦ u̾m ẽ: cũ eo pariiulꝰ careat. an il
tiabit ⁊ sanã fidẽ tenebit. cuiꝰ tune.
sac̃mẽtũ recipit. hac ã spõsione: par.¬
uulꝰ ꝓ qͦ fit: tenebr. nõ spõsor si tam̃
ut cautio ĩpleat᷑. qͣntũ ĩ se ẽ ⁊ opã¬

Expanded text:
d de sacramento fidei, an de fide mentis omodo verum est, cum ea parvulus careat? An illtiabit, et sanam fidem tenebit, cujus tunc sacramentum recipit. Hac autem sponsione parvulus pro quo fit, tenebitur, non sponsor, si tamen ut cautio impleatur, quantum in se e
Abbreviated transcription (Latin):
cãtonẽ agꝰ distĩguẽs a sacͣmẽtali.
ait. ut qͥd paras dẽtẽ ⁊ uẽtrẽ crede
⁊ mãducasti.Cred̾e eĩ in eũ. hoc ẽ mã¬
ducare panẽ ⁊ uinũ. qͥ credit ĩ eum.
qͣmͦ ip̃e dic̃. Qͥ mãducat carnẽ meã
⁊bibit sangͥnẽ meũ ĩ me man. et

Expanded text:
an., distinguens a sacramentali, ait: Ut quid paras ventrem et dentem? crede, et manducasti. Credere enim in eum, hoc est comedere panem et vinum. Qui credit in eum,  ipse dicit: Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et
Abbreviated transcription (Latin):
g̃cis. Talatime necessitate de in¬
effabili tͥnitate dc̃m sit. aꝑiene
in .uII. l.ce tͥ. ait. loq̃ndi cãm de
ĩ effabilib. ut fari aliqͦ mͦ possemꝰ.
Dc̃m ẽ a gretis una ẽẽntia ⁊ tͦs sub¬
tini. Alatinis ã dc̃m ẽ una eẽntia.¬

Expanded text:
tate de ineffabili Trinitate dictum sit aperiens, in lib. 7 de Trin. ait, c. 4: Loquendi causa de ineffabilibus, ut fari aliquo modo possemus, dictum est a Graecis, una essentia, tres subtini. A Latinis autem dictum est, una essentia
Abbreviated transcription (Latin):
erit. minuere b̾toꝵ leticiã nõ uale¬
bit.⁊ lic iustis sua gaudia sufficiãt.
at maiorẽ tñ głiam. uidẽt penas
maloꝵ. qͣs ꝑ grãm euaserũt. qr qui
dei claritatẽ uidẽt. nicħs in creatura¬
dei agit᷑. ꝙ uidere nõ possint. Nõ est
mirãdũ si sc̃i iã ĩmortales. reprolus

Expanded text:
erit, minuere beatorum laetitiam non valebit. Et licet justis sua gaudia sufficiant, ad majorem tamen gloriam vident poenas malorum, quas per gratiam evaserunt, quia qui Dei claritatem vident, nil in creatura agitur quod videre non possint. Non est autem mirandum si sancti jam immo
Abbreviated transcription (Latin):
uidã tñ de ingenio suo p̾sumẽ¬
teꝵ. dicũt illã gñationẽ posse
intelligi. ⁊ alia homͦi. anherẽtes illi
auccoritati ieronimi suꝑ eccłiastẽ.
In sacͥs scͥptis qͥs sepissime nõ ꝓ ĩpos¬
sibili. s ꝓ difficili ponit᷑. ut ibi. se

Expanded text:
uidam tamen de ingenio suo praesumentes dicunt illam generationem posse intelligi, et alia hujusmodi; inhaerentes illi auctoritati Hieron. super Ecclesiastem: In sacris Scripturis, quid saepissime non pro impossibili, sed pro difficil
Abbreviated transcription (Latin):
bꝰ tm̃ nũcupet. nõ ĩpleuit miste¬
riũ. Qd̾ uͦ ait noĩatis trbꝰ uacuũ
ẽe misteriũ. si baptizãs minuat
credẽs unã potẽciã tͥum. intelligẽ¬
dũ ẽ hoe suꝑ eũ qͥ nõ intẽdit. nͥ cre¬

Expanded text:
m nuncupet, non complet mysterium. Quod vero ait, nominatis tribus vacuum esse mysterium, si baptizans minuat credens unam potentiam trium, intelligendum est hoc super eum qui non intendit n
Abbreviated transcription (Latin):
c̃e possit duas cõmatres un̾a pꝯt alt̾ã.
olet ⁊̃ q̃ri si cõmatre̾ uxoris. post
eiꝰ obitũ qͥs duc̾e uałat. Te ħ ni¬
ur̃a. siqͥs ⁊uas cõmatres hab̾e ualeat.
unã post alt̾am.ĩ qͥ meminisse debes
scͥptũ ẽẽ. E rũt duo ĩ carne una. Cũ gͥ
ꝯstet. ꝙ uir ⁊ mlier una caro efficiũt᷑
restat uirũ cõpatrẽ ꝯstitui mlieri. cꝯ
assũpta uxor sua comat̾ erat.⁊ iõ ui¬
rũ illi femine nõ posse ꝯiũgi. q̃ coma

Expanded text:
e possit duas commatres unam post alteram. Solet etiam quaeri si commatrem uxoris post ejus obitum quis ducere valeat. De hoc Nira si quis duas commatres habere valeat, unam post alteram. In quo meminisse debes scriptum esse: Erunt duo in carne una. Cum ergo constet quod vir et mulier una caro efficiuntur, restat virum compatrem constitui mulieris, cujus assumpta uxor commater erat; et ideo virum ill
Abbreviated transcription (Latin):
cholai de illo agit. qͥ uxori sue debitũ
reddidit. postꝙͣ cõmat̾ illiꝰ extitit.
alie uͦ auctoritates de illo agũt. cuiꝰ
uxor postꝙͣ a uiro suo derelinqͥt᷑. illiꝰ
cõmat̾ efficit᷑. nͨͥ pꝰ cõpat̾nitatẽ a uiro
suo cagnoscit᷑. Te illo potiꝰ agũt. cuiꝰ¬

Expanded text:
oritas Nicolai de illo agit, qui uxori suae debitum reddidit postquam commater illius extitit. Aliae vero auctoritates de illo agunt cujus uxor postquam a viro suo derelinquitur, illius commater efficitur, nec post compaternitatem a viro suo cognoscitur; vel de illo potius agunt cu
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmã detraduce ẽẽ sic̃ corꝑa. Aliĩ
ãt putauer̃ simł oẽs aĩas abinit̾o
c̃atas Cãtholica ã ecc̃a. nec simł nec
extraduce fc̃as ẽẽ aĩas doc. s ĩ cor¬
poribꝰ ꝑ coitũ semĩatis. atq form̃¬
tis infundi. ⁊ ĩfundẽdo c̾ari. Und̾¬

Expanded text:
primam, de traduce esse, sicut corpora. Alii autem putaverunt simul omnes animas ab initio creatas. Catholica autem Ecclesia nec simul ex traduce factas esse animas docet, sed in corporibus per coitum seminatis atque formatis infundi, et infundendo c
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ fuit ueniale pcc̃m. S ne putet qͥs¬
q ĩ cet̾is ꝑcc̃s. si ꝓpt̾ lib̾ationẽ homi¬
nũ fiãt: ita posse cõcedi ueniã. Y lt̾a
enĩ mala detestanda. talẽ secũt᷑ eiro¬
rẽ. possumꝰ eĩ ⁊ furãdo alicui ꝓtesse si
pauꝑ cuidat᷑ sentit comodũ. ⁊ diues
cui tollit nõ sentit ĩcomodũ. Ita et
adstãnto. possumꝰ ꝓdesse si aliqͣ nisi
ad ħ ei ꝯsentiat appareat amãdo mo¬
nt᷑a ⁊ si uix̃it penitẽdo pͥganda. nͨ iõ

Expanded text:
ua fuit veniale peccatum. Sed ne putet quisque in caeteris peccatis, si propter liberationem hominum fiant, ita posse concedi veniam, multa enim mala detestanda talem sequuntur errorem. Possumus enim et furando alicui prodesse, si pauper cui datur sentit commodum, et dives cui tollitur non sentit incommodum. Ita et adulterando possumus prodesse, si aliqua, nisi ad hoc ei consentiatur, appareat amando moritura, et si vixerit poenitendo purganda; nec ideo
Abbreviated transcription (Latin):
rũ Sũt eĩ mẽtatia. q̃dam ꝓsa
lute. ł comodo alicꝰ. nõ malitia. set
benignitate dicta. qͣlĩt obstetces
m̃tite q̃ ⁊ raab est ⁊ alid̾ mẽdatii ge¬
nus. ꝙ fit ioco. ꝙ nõ fallit. Scit enĩ

Expanded text:
rum. Sunt enim mendacia quaedam pro salute vel commodo alicujus, non malitia, sed benignitate dicta: qualiter obstetrices mentitae sunt et Raab. Est et aliud mendacii genus quod fit joco, quod non fallit. Scit enim
Abbreviated transcription (Latin):
ci pot̾. ꝙ alt̾am illaꝵ clamũ .i. sciẽti¬
am discernẽdi. nõ hñt oõ sacdotes.
Uñ tolendũ ẽ atq lugẽdũ. Multi eĩ¬
lie sint indiscreti atq scĩe qua emi¬
ñe debẽt sac̃tos exortes sac̃dotii gra¬
dũ reciꝑe p̃sumũt uita.⁊ scĩa eo in
di. It̾aq illam clauẽ in ꝯsetratonẽ nõ
recipiunt. qr semꝑ scĩa carẽt. Qui uͦ
añ sac̾dociũ scĩa discemẽdi p̃diti sunt.

Expanded text:
scientiam discernendi, non habent omnes sacerdotes, unde dolendum est atque lugendum. Multi enim, licet indiscreti, atque scientiae qua eminere debent, exortes, sacerdotii gradum recipere praesumunt, vita et scientia eo inddi. Ideoque illam clavem in consecratione non recipiunt, quia semper scientia carent. Qui vero ante s
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ signũ. ⁊ res aliqͣ est. Qd nlła res ẽ:
ut in eodẽ ãsi ait. Oĩo nicħ ẽ. nõ aut̃
enũso: om̃ie res. signũ ẽ. qr nõ adhibe¬
tur ad significand̾ aͥd. Cũq his inten¬
d̾it theologoꝵ specłat̾o studiosa. atq mo¬
desta. diuinã scͥptam formã p̃scͥptam
ĩ doctna teñe am̃adu̾tet. De hie ergo
nb̾ aditum ad res diumas aliqͣtenꝯ
intelligendas. deo duce aꝑire uolẽtib.
disserend̾ est. Et pͥmũ de relii. postea
de signis disseremꝯ. d̾ rebꝰ coĩt agit.¬

Expanded text:
 nulla res est, ut in eodem Aug. ait , omnino nihil est. Non autem e diverso omnis res signum est, quia non adhibetur ad significandum aliquid. Cumque his intenderit theogolorum speculatio studiosa atque modesta, divinam Scripturam, formam praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis aditum ad res divinas aliquatenus intelligendas. Deo duce, aperire volentibus disserendum est: et primum de rebus, postea de signis disseremus. 2. De rebus communit
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ sit necessariꝯ. Breui uolumĩe cõ¬
plicãs patrũ sentẽcias.apositis eo¬
rũ testimoniis: ut nõ sit necesse q̃¬
rẽti. libroꝵ num̃ositatẽ euolũe: cui
breuitas colłcta ꝙ q̃rit᷑ offert sine la¬

Expanded text:
 sit necessarius; brevi volumine complicans Patrum sententias, appositis eorum testimoniis, ut non sit necesse quaerenti librorum numerositatem evolvere, cui brevitas quod quaeritur offert sine la
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ quã supͣ accipiẽs uti ⁊ stin. sic di¬
cit. uti ẽ. assum̃e ad ĩ facłtatẽ uolũ/.¬
tatis. ffrui ã ẽ. uti c̃ gaudio. non ad¬
huc spei s iã rei. Id̾oq om̃is qͥ fruitur:
utitur. Assumit enĩ aͥd ĩ facłtatẽ uo¬
lũtatis. cũ fine desctat̾onis. non aũ
om̃ie qͥ utit᷑. ⁊ fruit᷑. si id ꝙ ĩ facłtate¬

Expanded text:
aliter quam supra accipiens uti et frui, sic dicit: Uti est assumere aliquid in facultatem voluntatis. Frui autem est, uti cum gaudio, non adhuc spei, sed jam rei; ideoque omnis qui fruitur, utitur; assumit enim aliquid in facultatem voluntatis cum fine delectationis. Non autem omnis qui utitur, et fruitur, si id
Abbreviated transcription (Latin):
aliie ĩgerẽtes. qͥ ꝯtẽtioni studẽtes. ꝯtra
iuĩtatẽ sine fed̾e̾ bellãt. Int̃ ni nãq as¬
ẜtionẽ. ⁊ placiti defenssionẽ. ꝑtinax pu¬
gna ẽ. dũ se ⁊ ũitas ten: ⁊ se uolũtas
tere. atq ora oppilare. ne uirꝰ neqͥcie ĩ
alios trãsfũd̾e q̃ant.⁊ luc̃nã uitatis ĩ cã¬
delabro ex altare uolẽtes. ĩ labore mlt̾o
ex testimoniis ũitatis ĩ et̃nũ fundatis.
in qͣtuor libris distinctũ. ĩ quo maioꝵ
exẽpla doctͥnãq reppies. In qͦ ꝑ anice

Expanded text:
ingerentes, qui contentioni studentes, contra veritatem sine foedere bellant. Inter veri namque assertionem et placiti defensionem pertinax pugna est, dum se et veritas tenet, et se voluntas tere, atque ora opilare ne virus nequitiae in alios effundere queant, et lucernam veritatis in candelabro exaltare volentes, in labore multo aex testimoniis veritatis in aeternum fundatis, in quatuor libris distinctum. In quo majorum exempla doctrinamque reperies; in quo, pe
Abbreviated transcription (Latin):
uidet: aut cõplacet ũitati. uł nõ intel¬
lecte. uł offendẽti ĩpietatis eitor obni¬
tat᷑ ac uolũtis ĩuidia resultet. ꝙͣ deus
rõniuolũtatẽ subitiũt: nec doctͥne stu¬
diũ ĩpendr̃. s ĩ his q̃ sõpniatũt. sapi¬

Expanded text:
aut complacet, veritati vel non intellectae, vel offendenti, et impietatis error obnitatur, ac voluntatis invidia resultet; quam Deurationi voluntatem subjiciunt, nec doctrinae studium impendunt, sed his quae somnia
Abbreviated transcription (Latin):
ti rõnẽ sectãtes. qͦs miqͣ uolũtas nõ ad
intelligẽtiã u̾itatis. s ad deffenssionẽ
plac̃ẽtiũ incitat. Nõ desid̾antes doceri
u̾itatẽ.s ab ea ad fabulas ꝯũtẽtes au¬
ditũ: quoꝵ ꝓfessio est magis placita.
ꝙͣ docẽda aquirere: nec docẽda desiderare
s desid̾atie doctnã coaptare. habẽt rõnẽ
sapiẽtie in suꝑstit̃oe. qr fidei defect̾onẽ

Expanded text:
s iniqua voluntas non ad intelligentiam veritatis, sed ad defensionem placentium incitat; non desiderantes doceri veritatem, sed ab ea ad fabulas convertentes auditum. Quorum professio est magis placita quam docenda conquirere; nec docenda desiderare, sed desideratis doctrinam coaptare; habent rationem sapientiae in superficie. Quia fidei de
Abbreviated transcription (Latin):
nõ create uen̾ationẽ p̃bentes. NIõ
eĩ ut nudã carnẽ adoramꝰ. s ut uni¬
tã deitati.ĩ unã ipostasiꝰ. dei ũ̾bi. du¬
ali reductis naturis. Timeo carbo.¬
nẽ tãgere. ꝑꝑ ligno copulatũ ig¬
nẽ. Atoro gͥ xp̃i dei m̃i simł utr̃aq.¬

Expanded text:
entes. Non ergo ut nudam carnem adoramus, sed ut unitam deitati in unam hypostasim Dei Verbi duabus reductis naturis. Timeo carbonem tangere propter ligno copulatum ignem. Adoro Christi Dei mei simul utra
Abbreviated transcription (Latin):
bilitas. ł mortalitas.ł alia corruptio:
hos eĩ defectꝰ camni ĩ ẽẽ constat.
hic
aꝑit qͥd sit.s. feditas tracta ex libi¬
dĩe corũtiũ. q̃ uitiũ corruptõ dicipͭ.

Expanded text:
bilitas, vel mortalitas, vel alia corruptio; hos enim defectus carni inesse constat. 6. Hic aperitur quid sit foeditas tracta ex libidine coeuntium, quae vitium vel corruptio dici
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ nicħ ẽ alid̾ ẽ corruptio. ꝙͣ bõi ex¬
t̾mĩatio.ex bonis gͥ. mala orta s̃.⁊ ni
si ĩ bonis nõ s̃. nec fuit ꝓrsꝯ uñ oriret᷑
ulla mali nat᷑a nͥ ex anglłi ⁊ hõis nat᷑a
bõa. uñ pͥmitꝯ orta ẽ uolũtas mala.
Eꝑilogũ fac̃ ad alia transituus.

Expanded text:
m nihil est aliud corruptio quam boni exterminatio. Ex bonis ergo mala orta sunt, et nisi in bonis non sunt; nec fuit prorsus unde oritur ulla mali natura, nisi ex angeli et hominis natura bona, unde primitus orta est voluntas mala. 7. Epilogum facit ad alia transi
Abbreviated transcription (Latin):
pena pcc̃i. Ignorãtia uͦ q̃ nõ ẽ eoꝵ qui
scire nolũt. s eoꝵ qͥ tãꝙͣ simplicit᷑
nesciũt. nlłm sic excusat. ut et̾no ig¬
ne nõ ardeat. s fortasse ut mitiꝰ ar¬
deat. Nõ gͥ mulier excusationẽ ha¬
buit de ignorãtia cũ ⁊ mãtatũ no¬

Expanded text:
poena peccati. Ignorantia vero quae non est eorum qui scire nolunt, sed qui tanquam simpliciter nesciunt, nullum sic excusat ut aeterno igne non ardeat, sed fortasse ut minus ardeat. Non igitur mulier excusationem habuit de ignorantia, cum et mandatum no
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi simplicĩt nesciũt. nõ renuẽteg
uł ꝓponẽtes scire. q̃ neminẽ plene
excusat. s sic fortasse. ut minꝰ pur¬
at. uñ agꝰ ad ualentinũ. Eis aufer¬
tur excusatio. qͥ mãdata dei noluer̃t.
ꝙͣ solẽt hr̃e hõio. de ignorãtia ⁊ lic
grauiꝰ sit peccare scient̃ ꝙͣ nescient̃.
nõ ĩo tñ ꝯfugiend̾ ẽ ad ignorãtie te¬
nebras. ut ĩ eis excusationẽ requira.

Expanded text:
i simpliciter nesciunt, non renuentes vel proponentes scire, quae neminem plene excusat, sed fortasse ut minus puniatur. Unde Aug. ad Valentinum: Eis aufertur excusatio qui mandata Dei noverunt; quam solent habere homines de ignorantia. Et licet gravius sit peccare scienter quam nescienter, non ideo tamen confugiendum est ad ignorantiae tenebras, ut in eis quisquam excusationem requi
Abbreviated transcription (Latin):
surgit. Si u̾o ad sit fides oꝑans ꝑ di¬
lc̃conẽ: fit dełctat̃o boni
de illa cogi¬
tõne boni q̃ p̃cedit fidem plene dis

Expanded text:
surgit. Si vero adsit fides operans per dilectionem, fit delectatio boni. 8. De illa cogitatione boni quae praecedit fidem, plene dis
Abbreviated transcription (Latin):
sigͥcatonis illa dixisse. Ito mãduca¬
uit ⁊ dedit uiro suo. fortassis ẽ ali¬
q̃ suasione.ꝙͣ scͥptura ĩtelligẽdã re¬
liqͥt.ł forte nõ fuit suaden necesse.
cũ eã mortuã ẽẽ illo cibo nõ urd̾et

Expanded text:
icationis illa dixisse; ideo manducavit, et dedit viro suo fortassis cum aliqua suasione, quam Scriptura intelligendam reliquit. Vel forte non fuit suaderi necesse, cum ea
Abbreviated transcription (Latin):
hetici nuptias derestãtes: qͥ ta¬
ciam appellati ẽ. hii nuptias omĩo
dãpnãt. ac pares fornicatõnibꝰ aliis¬
q corruptionibꝰ fatiũt. nͨ recipiũt in
feminas. O ã res bõa sit ꝯugiũ. ñ

Expanded text:
etici nuptias detestantes, qui Tatiani appellati sunt. Hi nuptias omnino damnant, ac pares fornicationibus aliisque corruptionibus faciunt, nec recipiunt in femin
Abbreviated transcription (Latin):
simile ꝓbat᷑. Si eĩ diabolo trans¬
figuiãs se ĩ angelũ lucis credatu
ille ĩ illã młierẽ nõ ꝯsensent. ex
ꝯsimili ostendit᷑. Siqͥs hereticꝰ no¬
mine augl. łambrosi alicuica¬
tholico se offerret. eũ q̃ at sue fidi
imitationẽ uoraret. si ille assenti¬
ret ĩ cuiꝰ sentẽciã fitei dicet ꝯ sen¬
sisse: Nõ in hẽticoꝵ sectã. s ĩtegu¬
tatẽ fidei qͣm ille heticꝰ se mẽtiebat᷑

Expanded text:
simile probatur. Si enim diabolus transfigurans se in angelum lucis credatur ille in illam mulierem non consenserit, ex simili ostenditur. Si quis haereticus nomine Augustini vel Ambrosii, alicui catholico se offerret, eumque ad suae fidei imitationem vocaret: si ille assentiret, in cujus sententiam fidei diceretur consensisse? Non in haereticorum sectam, sed in integritatem fidei, q
Abbreviated transcription (Latin):
ibi fc̃m ẽ: in mistĩo gestũ nõ ĩ pbe:
tradit᷑. Ibi tñ ⁊ siñ p̃cessit secutꝰ ẽ
ꝯsensꝰ. nec ex illo cõcubitii qͥ cõsensũ
p̃cessit. s fornicari iudicant᷑. cũ ille
maritali affectu eã cognou̾nit. ⁊ illa
uxorio affectu debitũ ꝑ solu̾it. pu¬
tans lege pͥmogenitaꝵ ⁊ pat̾nis im¬
ꝑiie se illi iure copulatã. ẜxcusan¬

Expanded text:
ibi factum est, in mysterio gestum non improbe traditur, ibi tamen etsi non praecessit, secutus est consensus; nec ex illo concubitu qui consensum praecessit, fornicarii judicantur, cum ille maritali affectu eam cognoverit, et illa uxorio affectu debitum persolverit, putans lege primogenitarum, et paternis imperiis se illi jure copulatam; excusa
Abbreviated transcription (Latin):
derat studiosum. nõ ociosũ. Ecce mo¬
uit duas lĩguas sp̃s dei.⁊ auduumꝰ.
ex una. timornõ ẽ in caritate. audiui.¬
melodiã. nõ sine cã ħ addidit castus.
illic nõ addidit. qr ẽ timor aliqͥs qͥ dr
cernamꝰ isto duos timores ⁊ ĩtelligamꝰ
dat caritas ur̃a. Sũt hoĩes qͥ ꝓpt̾ea ti¬
mẽt dm̃ ne nuttãt᷑ in gehẽnã. ne for¬
te ardeãt cũ diabło ĩ igne et̃no. Ip̃e ẽ
timor qͥ introduc̃ caritatẽ. si sic uenit
desidas.s mala caues. S ex eo qr ma¬
la caues cortigis te.⁊ ĩcipie bona tesi¬
derare. q̃ cũ bõa desid̾are ceꝑio. erit in
te timor castꝰ. qͥd ẽ timor castꝯ. timere
ne amutas ip̃a bõa. tim̃e dm̃. ne re¬
cedat ate. Cũ ã times dm̃ ne te deserat
p̃sentia eiꝰ amplecteris eũ ip̃o frui de¬

Expanded text:
 otiosum. Ecce movit duas linguas Spiritus Dei, et audivimus ex una: Et timor non est in charitate; audivimmelodiam; non sine causa hic addidit castus, illic non addidit; quia est timor aliquis qui dicitur cernamus istos dat Charitas vestra. Sunt homines qui propterea timent Deum, ne mittantur in gehennam, ne forte ardeant cum diabolo in igne aeterno. Ipse est timor ille qui introducit charitatem: sed sic venit desideras, sed mala caves. Sed ex eo quod mala caves, corrigis te, et incipis bona desiderare. te timor castus. Quid est timor castus? Timere ne amplius amittas ipsa bona, timere Deum ne recedat a te. Cum autem times Deum ne te deserat praesentia ejus, amplecteris eum, ipso frui de
Abbreviated transcription (Latin):
dã desponsauit uxorẽ ⁊ dotauit. ⁊
cũ ea coire nõ potuit. ꝙͣ clanculo
frat eiꝰ corrupit. et grauidã reddidit.
Decretũ ẽ ut ꝙͣuis nupta nõ potu
ent ẽẽ legitimo uiro. despõsatã tñ

Expanded text:
dem desponsavit uxorem, et dotavit eam, et cum ea coire non potuit; quam clanculo frater ejus corrupit et gravidam reddidit. Decretum est, ut, quamvis nupta esse non potuerit legitimo viro, desponsatam tamen
Abbreviated transcription (Latin):
erãt ħ duo añꝙͣ ĩ eis oriret᷑ mala uo¬
lũtas. nͥ bonũ opꝰ dei ⁊ bona ⁊ laudã¬
da nat᷑a : g̾ ex bono orit᷑ malũ. nec fu¬
it uñ oriri poss nͥ ex bono. dico gͦ qr¬
a uolũtat̾e małã. nlłm malũ p̾cessi
s ex bono originẽ ħuit. ħ aꝑte dicit᷑
primã cãm ⁊ originẽ bonã fuisse nͣ¬

Expanded text:
erant haec duo antequam in eis oriretur mala voluntas, nisi bonum opus Dei, et bona et laudanda natura? Ergo ex bono oritur malum, nec fuit unde oriri posset nisi ex bono. Dico ergo quia voluntatem malam nullum malum praecessit, sed ex bono originem habuit. Hic aperte dicitur primam causam et originem mali, bonam fuisse na
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃m᷑. tc̃ mala ẽ natura ait. q̃so ut si
põt respondeat. Manifestũ ẽ ex uo¬
lũtate mala tãꝙͣ ex arbore mala fi̾
oĩa oꝑa mala. tãꝙͣ fructa maloꝵ. set
ip̃am malã uolũtatẽ. Und̾ diẽ exor¬
tam. nͥ ex bono: Si eĩ ex angło. qͥd ẽ

Expanded text:
c mala est natura, ait: Quaeso ut, si potest, respondeat. Manifestum est ex voluntate mala, tanquam ex arbore mala, fieri omnia opera mala, tanquam fructus malos; sed ipsam malam voluntatem unde dicit exortam, nisi ex bono? S
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ origopͥmi pc̃cai reꝯ bõa extitit.
qr añt pͥmũ pect̃ nõ erat aliꝙ ma
lũ. Unde oriret᷑. Cũ originẽ ⁊ causã
hant aut ex bono aut ex malo huit.
s malũ añ nõ erat. Ex bonogͥ ortu̾ ẽ.

Expanded text:
res bona extitit, quia ante primum peccatum non erat aliquid mali unde oriretur. Cum enim originem et causam habuit, aut ex bono, aut ex malo habuit. Sed malum ante non erat; ex bono ergo ortum est.
Abbreviated transcription (Latin):
corrupt̃onẽ inferre ualat. nec aliꝙͥ
ad faciendꝰ ĩpedim̃tũ afferre. Mani
oĩa face posse p̾t̾ ea sola qͥli eiꝯ dig¬
nitas led̾et᷑. ei ꝯq excelłntie de roga¬
ret᷑. In qͦ tñ nõ est mĩꝯ op̃s. hoc enĩ¬

Expanded text:
corruptionem inferre valeat, nec aliquid ad faciendum impedimentum afferre. Manifomnia facere posse, praeter ea sola quibus ejus dignitas laederetur, ejusque excellentiae derogaretur; in quo t
Abbreviated transcription (French):
⁊ succedit deinte timor castꝰ siũ ami¬
calis. qͦ timemꝰ ne spõsꝯ tradet. ne dis¬
cedat. ne offendamꝰ. ne eo careamꝰ. ti¬
moriste de amore uenit.ille quitẽ
de collatio p̃dictoꝵ.

Expanded text:
 succedit deinde timor castus sive amicabilis; quo timemus ne sponsus tardet, ne discedat, ne offendamus, ne eo careamus. Timor iste de amore venit. Ille quidem5. Collectio praedicto
Abbreviated transcription (Latin):
explicãt. ꝙ tñ corde nõ uolũt. si ñ
sit ibi coactio. ł dolꝰ obligatio illa
te in uirũ. ⁊ ego te ĩ uxorẽ. matͥ¬
moniũ facit.
auctoritatibꝰ ꝙ ꝯsen¬

Expanded text:
explicant quod tamen corde non volunt, si non sit coactio ibi vel dolus, obligatio illa te invirum, et ego te in uxorem, Matrimonium facit. 4. Auctoritatibus pro
Abbreviated transcription (Latin):
uo trãsire nõ possint. neq inde huc
trãsieare. ꝙͥ est illd̾ chaq int̾ bono
⁊ malos. nͥ hinc iustitia.inde iniqui.¬
tas q̃ nlłatenꝰ sociari ualẽt: adeo eĩ
sc̃i dei iustitie addicti s̃. ut nlła ꝯpas¬
sione at repbo trãsire ualeãt. nul¬
la ꝓeis int̾ scã fiat int̾cessio. & m¬
g̾ aliqͥ uolũt trãsire ad illos. s non
possũt: Qͥa si iustitia dei admitteret.
nõ fieret eis molestia. lib̾atio illorũ.
Uł ita dñr uelle.⁊ nõ posse: nõ qr
uent.⁊ nõ possint. s qr ⁊ si uellẽt.¬

Expanded text:
os non possint, neque inde huc transmeare. Quid est illud chaos inter bonos et malos, nisi hinc justitia, inde iniquitas, quae nullatenus sociari valent? Adeo enim sancti Dei justitiae addicti sunt, ut nulla compassione ad reprobos transire valeant, nulla pro eis inter sanctos fiat intercessio.  aliqui transire ad illos, sed non possunt? Quia si Dei justitia admitteret, non fieret eis molesta liberatio eorum. Vel ita dicuntur velle et non posse, non quia velint et non possint, sed quia etsi velle
Abbreviated transcription (Latin):
uidendas ĩpioꝵ cruciatꝰ. qͦs uidetes
nõ tolore afficient. s leticia saciabũ¬
tur. age̾tes deo grãs. de sua lib̾at̾one.
uisa ĩpioꝵ ĩ effabili calamitate.U
ysaias ĩpioꝵ torm̃ta descͥbens.⁊ ex eo¬
tũ uisione leticiã bonoꝵ exprimẽs.

Expanded text:
videndum impiorum cruciatus; quod videntes non dolore afficientur, sed laetitia satiabuntur, agentes gratias de sua liberatione, visa impiorum ineffabili calamitate . Unde Isaias impiorum tormenta describens, et ex eorum visione laetitiam bonorum exprimens,
Abbreviated transcription (Latin):
scit. ⁊ semꝑ.Extali itaq sensu illd̾
sa tẽpoꝵ momẽta sic illa cognouit
sic̃ ꝑuaria mom̃ta illoꝵ q̃dã defici¬
unt qͥtã ĩcipiũt. neq ilł aliisq ir¬
rat̾onabilibꝰ ita ꝓuidet ꝙͥ ad mod̾¬

Expanded text:
scit et semper. Ex tali itaque sensu illud ersa temporum momenta sic illa cognovit, sicut per varia momenta illorum quaedam deficiunt, quaedam incipiunt. Neque illis aliisque irrationabilib
Abbreviated transcription (Latin):
p̃one abacuc. Absuidũ ẽ inqͥd ad ħ
deduc̾e maiestatẽ d̾i. ut sciat ꝑ mo¬
m̃ta singła. ꝙ culices nascant᷑ qͥue
moriant᷑. qͣta pulicũ ⁊ muscaꝵ sit
młtitudo. qͦtuue pisces natẽt ĩ aqͥs
⁊ siłia. nõ simꝯ tã fatui adulatores
dei. ut dũ ꝓuidẽtiã eiꝰ ⁊̃ ad ima re¬
dẽ irrõnabiliũ ⁊ rõnabiliũ ꝓuidẽ¬

Expanded text:
one Abacuc.: Absurdum est, inquit, ad hoc deducere Dei majestatem, ut sciat per momenta singula quot culices nascantur, quotve moriantur, quota pulicum et muscarum sit multitudo, quotve pisces natent in aquis, et similia. Non simus tam fatui adulatores Dei, ut dum providentiam ejus etiam ad ima redem irrationabilium et r
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑuit. s hostia saluatoris. q̃ si tpr
acũcisionis oblata fuiss. illiꝰ tpris
hõies ĩ regnũ intrassent. Res g hꝰ
piũt sacͣmẽtũ ⁊ rẽ alii sacm̃tu ⁊ ñ rẽ.

Expanded text:
eruit, sed hostia Salvatoris; quae si tempore circumcisionis oblata fuisset, illius temporis homines regnum intrassent. Res ergo PIUNT SACRAMENTUM ET REM, ALII SACRAMENTUM ET NON RE
Abbreviated transcription (Latin):
sa s̃. ħ̃ ãt ut p̃diximꝰ. nõ sub asserti¬
one dix̃. ꝙ ostendr̃ ex eo ꝙ ait ĩ eotẽ
libͦ sic. Si ad bap̃m fictꝰ accedit. dim¬
issa s̃ ei pc̃ca. annõ q̃ timissa: Eligãt
dis id dixisse aug̃m. nõ asserẽto. s
q̃rento ⁊ alioꝵ oppiuonẽ referendo.

Expanded text:
sa sunt. Hoc autem, ut praediximus, non sub assertione dixit; quod ostenditur ex eo quod ait in eodem libro sic: Si ad baptismum fictus accedit, dimissa sunt ei peccata, aut non sunt dimissa; eligant dis id dixisse Aug. non asserendo, sed quaerendo, et aliorum opinionem referendo.
Abbreviated transcription (Latin):
uã nõ põt inchoare. Ab hac penitẽtia
cũ baptizãt᷑. soli ꝑuuli ĩmunes ẽ. his
aliie q̃ testimoniis aꝑte ostendr ad¬
ultis sine fide ⁊ plenitudĩe u̾a. ĩ bap¬
tismo nõ ꝯferti gr̃am remissioĩs. qr
nͨ pariiul sine fide aliena. qͥ ꝓpriã
hr̃e neq̃unt. dat in bapt̾o remissio.
Siqͥs gͦ ficte accedat nõ hñs u̾am cor¬
dis ꝯtrictionẽ. sacͣmẽtũ sine re acci¬

Expanded text:
hoare. Ab hac poenitentia, cum baptizantur, soli parvuli immunes sunt. His aliisque testimoniis aperte ostenditur, adultis sine fide et poenitentia vera in baptismo non conferri gratiam remissionis, quia nec parvulis sine fide aliena, qui propriam habere nequeunt, datur in baptismo remissio. Si quis ergo ficte accedit, non habens veram cordis contritionem, sacramentum sine re acci
Abbreviated transcription (Latin):
uoa qͥ dñs dimissũ debitũ petiit.
qr ille cõseruo timitt̾e noluit. Sic
nõ ĩpedit᷑ bapt̃i gr̃a. qͦ minꝰ omĩa
pcc̃a dimitant᷑. ⁊ si frat̾nũ odiũ in
eiꝰ cui dimittũt aĩo ꝓseu̾at. Soluit᷑

Expanded text:
vo, a quo Dominus dimissum debitum petiit, quia ille conservo dimittere noluit. Sic non impeditur baptismi gratia quominus omnia peccata dimittantur, etiamsi fraternum odium in ejus cui dimittuntur, animo perseveret. Solvitur
Abbreviated transcription (Latin):
reꝰ ⁊ pcc̃or ꝯstituit᷑. ut añ fũat. Sic
eĩ ꝙ dimissũ fũat dr̃ exigi. qr remis¬
sionie ꝑcepte ingratꝰ ita reus fit. ũ
an fũat. ułq parti q̃ onis. ꝓbati fa¬
uẽt doctores. Iaq alicui parti nõ p̃¬
uidicãs. studioso lẽtori uiditiũ relĩ¬
qͦ. ad deno m̃ tutũ fore ac saluti ꝓpĩ¬
quũ. sub m̃sa dñor micas edere¬
ost. Qͥd sit ħ sacͣmẽtum ⁊ res.

Expanded text:
constituitur, ut ante fuerat. Sic enim quod dimissum fuerat dicitur exigi, quia remissionis perceptae ingratus, ita reus fit ut ante fuerat. Utrique parti quaestionis probati favent doctores. Ideoque alicui parti non praejudicans, studioso lectori judicium relinquo, addens mihi tutum fore ac saluti propinquum, sub mensa dominorum micas edere. 3. Quid sit hic sacramentum et res.