comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reuelationis. sic reuelat & filius. quia scriptum est: Nemo no¬
uit filium nisi pater. Neq: patrem quis nouit nisi filius
& cui uoluerit filius reuelare: plus dixit defilio. non
quo plus habeat quam pater : sed neminus habere credatꝰ :
dmĩ patrem nouit & sp̃s IS criptum ẽ. enim. quia sicut ea
quae hominis sunt Sunt nemonouit nisisps qui in ipso
est: sic & quae dĩ sunt nemo cognouit nisi sps di: Nemo¬

Expanded text:
revelationis, sic revelat et Filius; quia scriptum est: Nemo norevelationis, sic revelat et Filius; quia scriptum est: Nemo novit Filium, nisi Pater; neque Patrem quis novit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Plus dixit de Filio, non quod plus habeat quam Pater, sed ne minus habere credatur. Deum Patrem novit et Spiritus; scriptum est enim quia sicut ea quae hominis sunt, nemo novit nisi spiritus qui in ipso est: sic et quae Dei sunt, nemo cognovit nisi Spi
Abbreviated transcription (Latin):
despũ persequamur  habes enim in eo quod praetulimus
exemplo : quia filius dicit despũ: Ille me clarificabit: cla¬
rificat ergo & sp̃s filium sicut clarificat & pater. sed &iam
spm̃ cdarificat dĩ filius. sicut supra diximus: Nonest ergo iN¬
firmus qui redimit mutuam claritatem . per unitatem lu¬
cis a &ernae : Nec inferior scõ spũ cuius hoc ipsum ẽ. quod cla¬
rificatur abspũ : ad sumeris ergo & tusicredas. quia hoc lo¬
quutus ẽ sp̃s quod loquutus ẽ pater quod loquutus ẽ ec
filius: Denique paulus ideo adsumptus ẽ: quia sic credidit
sic docuit: quia quod oculus non uidit pec auris audiuit
spm̃ suum. sicut scriptum ẽ: Et ideo reuelationis sps̃ dici¬
tur. sicut habes: dat enim ds̃ sic praeparantibus sespm̃
sapientiae & reue lationis in cognitionem eius Iunitas igi¬
tur & scientiae. quando sicut pater reuelat quiadat sp̃m

Expanded text:
de Spiritu, persequamur. 657 Habes enim in eo quod praetulimus de Spiritu, persequamur. 657 Habes enim in eo quod praetulimus exemplo quia Filius dicit de Spiritu: Ille me clarificabit. Clarificat ergo Spiritus Filium, sicut clarificat et Pater: sed etiam Spiritum clarificat Dei Filius, sicut supra diximus. Non est ergo infirmus, qui reddit mutuam claritatem per unitatem lucis aeternae: nec inferior sancto Spiritu, cujus hoc ipsum est, quod clarificatur ab Spiritu. 122. Assumeris ergo et tu, si credas quia hoc locutus est Spiritus, quod locutus est Pater, quod locutus est Filius. Denique Paulus ideo assumptus est, quia sic credidit, sic docuit, quia quod oculus non vidit, nec auris audivitSpiritum suum, sicut scriptum est . Et ideo revelationis Spiritus dicitur, sicut habes: Dat enim Deus sic praeparantibus se Spiritum sapientiae et revelationis in agnitionem ejus . 123. Unitas igitur est scientiae, quando sicut Pater revelat, qui dat Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
adnum erauit & spm̃ : aut fatere igitur pociorẽ esse spm̃
fotinianus loquaris: aut agnosce quore ferre debeas qd
nescire filium Dixit: enim quacsi homo ad numerari cre¬
aturis potuit qui creatus ests quod siuis discere. quia nouit
omnia & praescientiam hab& dĩfilius omnium futuro¬
rum : quae filio in cognica putas ea defilio sp̃s sc̃s accepit
accepit autem per unitatem substantiae. sicut accepit
apatre filius: Ille inquid mecdarificauit. qui a demeo acci¬
pi& & adnunciabit uobiq omnia quaecumq hab& pater
mea sunt. propterea dixidem eo accipi& et ad nunciauit
uobis: quid igitur haec euidentius unitatem quae hab&
quia nouit iudiciidiem filius: Lectum est in zaccharia:
et ueni& dñs ds̃ meus & omnes scĩ cum eo in illa die nonerit
Haec igitur dies nota dnõ : quaueni& quum scĩs suis se¬
cundo nos inluminaturus aduentu. sed quo dorsisumus

Expanded text:
annumeravit et Spiritum. Aut fatere igitur potiorem esse Spiriannumeravit et Spiritum. Aut fatere igitur potiorem esse SpiriPhotinianus loquaris: aut agnosce quo referre debeas, quod nescire Filium dixit. Etenim quasi homo annumerari creaturis potuit, qui creatus est. 118. Quod si vis discere quia novit omnia, et praescientiam habet omnium Dei Filius futurorum, quae Filio incognita putas, ea de Filio Spiritus sanctus accepit. Accepit autem per unitatem substantiae, sicut accepit a Patre Filius: Ille, inquit, me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Omnia quaecumque habet Pater, mea sunt; propterea dixi, de meo accipiet, et annuntiabit vobis . Quid igitur hac evidentius unitate? Quae habet quia novit judicii diem Filius. Lectum est in Zacharia: Et veniet Dominus Deus meus, et omnes sancti cum eo. In illa die non erit. Haec igitur dies nota Domino, qui veniet cum sanctis suis, secundo nos illuminaturus adventu. 121. Sed quod orsi sumus
Abbreviated transcription (Latin):
risigitur & tuabdam alech hoc est ad sumptus ad nõ
si de pro fundo gentilis in prudentia e. leuaueris dĩ uerbum
si credideris. quia non fallitur non praeteritur dĩ filius.
non ignorat quae futura suntꝰ non fallitur &iam spr̃ sc̃s
dequo dicit dns: Quum uenerit autem ille sp̃s ueritatis.
deduc& uos in omnem ueritatem: quidicit omnem nibil
praeterit. non diem non horam non praecerita non futura
&ut scias quia & omnia Nouit & futura adnunciat &
unius ẽ scientiae quum patre & filio : Audi quiddicat de eo
dĩ uericas: Nonenim loquitur a semetipso : sed quue audit
loquitur & quae uenient ad nunciauit uobis itaq: ut ad¬
uertas quia nouit omnia quum dicer& filius. dedie autem
illa & hora. Nemoscit. Neque angeli caelorum. excepit
spm̃ scm̃ : si autem exceptus est sps sc̃s abignorantia quomo¬
donon exceptus est dĩ filius. sed dicis quia quum angelis ad¬
numerauit & filium: adnumerauit quidem filium. sed non

Expanded text:
ris igitur et tu Abdemelech, hoc est, assumptus a Domino, si de profundo gentilis imprudentiae levaveris Dei Verbum: si credideris quia non fallitur; non praeteritur Dei Filius, non ignorat quae futura sunt; non fallitur etiam Spiritus sanctus, de quo dicit Dominus: Cum venerit autem ille Spiritus veritatis, deducet vos in omnem veritatem . Qui dicit omnem, nihil praeterit, non diem, non horam, non praeterita, non futura. 115. Et ut scias quia et omnia novit, et futura annuntiat, et unius est scientiae cum Patre et Filio; audi quid dicat de eo Dei veritas: Non enim loquetur a semetipso, sed quae audierit, loquetur, et quae evenient, annuntiabit vobis . 116. Itaque ut advertas quia novit omnia, cum diceret Filius: De die autem illa et hora nemo novit, neque Angeli coelorum ; excepit Spiritum sanctum. Si autem exceptus est Spiritus sanctus ab ignorantia, quomodo non exceptus est Dei Filius? 117. Sed dicis quia cum angelis annumeraverit et Dei Filium. Annumeravit quidem Filium, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
eius dem ẽ potestatis idem ergo ẽ ꝑsubstantiam atq uirtute quia
non ẽ indiuinitate uel sabelliana confusio uel arrianadiscre¬
tio uel terrena corporalisq mutatio: Accipe aliud scaẽ impera
tor in causa ualidum sed tibi Notum multifariam inquit &
multis modis &iam ds̃ loquutus ẽ. patrib: in prophetis et alii

Expanded text:
ejusdem est potestatis. Idem ergo est per substantiam atque virtutem; quia ejusdem est potestatis. Idem ergo est per substantiam atque virtutem; quia non est in divinitate vel Sabelliana confusio, vel Ariana discretio, vel terrena corporalisque mutatio. Ctor, in causa validum exemplum et tibi notum. Multifariam, inquit, et multis modis etiam Deus locutus est patribus in prophetis . Et Sapi
Abbreviated transcription (Latin):
dis crecio spirituũ alii genera linguarum aliunterpra&atioser¬
monũ : haec autem omnia operatur unus atque idem sp̃s̃ diui¬
dens singulis prout uult: Nonẽ ergo dubium qui in ea quae ope¬
ratur pater operetur & sp̃s nec expraecepto sicut qui corporab¬
ter audit operetur sed ut ex uoluntate qui sui ẽ . liber arbitrii ñ
alienae famulus potestis : ponenim quas iussus obtemperat sed
quiasi largitor suae moderator ẽ largitatis uidere : Nunc interĩ
utrum omnia operari dicas spm̃ quae operator & pater negare
quod siquae operatur sps operatur ec pater quum sp̃s opera¬
tiones suas prouoluncate sua diuidat: necesse ẽ inquit diuidie
sp̃s aut in uito patre dumdicas eum ex sua uoluntate diuidere
unitatẽ uoluntatis operationisq diuinae uelinuitus & si non corde
saltem ore fatearis: quodsiunius & uoluntatis & operationis ẽ cũ
non idem ut ipse pater ipsefilius ipse  spr̃ sed quia pater & filius

Expanded text:
tio sermonum. Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . 140. Non est ergo dubium, quin ea quae operatur Pater, operetur et Spiritus. Nec ex praecepto, sicut qui corporaliter audit, operatur: sed ex voluntate, qui sui est liber arbitrii, non alienae famulus potestatis. Non enim quasi jussus obtemperat, sed quasi largitor suae moderator est largitatis. 141. Vide nunc interim utrum omnia operari dieas Spiritum, quae operatur et Pater; negare Quod si ea quae operatur Spiritus, operatur et Pater; cum Spiritus operationes suas pro voluntate sua dividat, necesse est id quod dividit Spiritus, aut invito Patre Deo, dicas eum ex sua voluntate dividere: unitatem voluntatis operationisque divinae vel invitus, et si non corde, saltem ore fatearis. 142. Quod si unius et voluntatis et operationis est cum Non idem ut ipse Pater, ipse Filius, ipse sit Spiritus: sed quia et Pater et Filius
Abbreviated transcription (Latin):
diuisiones gratiarum sunt idem autẽ sps & diuisiones ministeriorũ
sint idem autẽ dns̃ & diuisiones operationum sint idem ds̃ qui ope¬
ratur omnia in omnibus: Diuisiones sunc munerum non separatio¬
nes sunt trinitatis: Deniq: idem ẽ. ds̃ qui operatur omnia i n om¬
nib: ut scias quia nonẽ discretio operationis inter dm̃ patrem ec

Expanded text:
nes gratiarum sint, idem autem Spiritus: et divisiones ministeriorum sint, idem autem Dominus: et divisiones operationum sint, idem autem Deus, qui operatur omnia in omnibus . Divisiones sunt munerum, non separationes Trinitatis. 139. Denique idem est Deus qui operatur omnia in omnibus; ut scias quia non
Abbreviated transcription (Latin):
nealiquid diesse quo dspĩdĩ nesciat dequo non otiosae a pos¬
tando cognouerit sed nouerit pernaturam: Non quod accedens
in eos scientia diuinorum sed cognitio natura sit: uerumsite
mou& qui a dicit scrutatur: accipe quia id quoq: dedo scrip¬
tum ẽ eo quod sit scrutator cordis & renesi pse enim dixit
egosum scrutans corda ecrenes: &iam de filio di habes adhe¬
braeos : quia scrutator ẽ animi & cogitationis sunde liqu&
qui a nemo inferioris scrutatdr interna: diuinae enim soli¬
us est potestatis occulta Nouisse : Similiter ergo scruta
tor sps̃ sc̃s ut pater similiter scrutatur ut filius. cui uspro¬
pri&ate sermonis id expremitur. ut uideatur nihil esse q̃o
nesciat quemnihil praeterid denique ille electus Axp̃o.
instructus abspũ est nam sicut ipse testatur. perspm̃ diuini
cognitionem consequutus archani. ostendit quia & nouit

Expanded text:
ne aliquid Dei esse, quod Spiritus Dei nesciat? De quo non otiose Aposne aliquid Dei esse, quod Spiritus Dei nesciat? De quo non otiose Apostando cognoverit, sed noverit per naturam: non quod accidens in eo scientia divinorum, sed cognitio naturalis sit. 128. Verum si te movet quia dixit, scrutatur, accipe quia id quoque de Deo scriptum est, eo quod sit scrutator cordis et renum. Ipse enim dixit: Ego sum scrutans corda et renes . Etiam de Filio Dei habes ad Hebraeos: Qui scrutator est animi et cogitationis . Unde liquet quia nemo inferior superioris scrutatur interna; divinae enim solius est potestatis occulta novisse. Similiter ergo scrutator est Spiritus sanctus ut Pater, similiter scrutator et Filius: cujus proprietate sermonis id exprimitur; ut videatur nihil esse quod nesciat, quem nihil praeterit. 129. Denique ille electus a Christo, instructus ab Spiritu est. Nam sicut ipse testatur, per Spiritum divini cognitionem consecutus arcani, ostendit quia et novit
Abbreviated transcription (Latin):
scs & naturae sunt & scientiae: Neque omnibus quae ꝑ
filium facta sunt sc̃s ad num erandus est sp̃s. quum dm̃
patrem Nouerit. quem sicut scriptum est. quis potest nos¬
cat quaesunt hominis utique rationabile quod c&eris
animae uirtutibus super emin&. quo praecipuae natu¬
ra hominis aestimatur: quid ẽ igitur sp̃s qui alta dĩ nouit¬
dĩ perquem ds̃ omnipotens reuelatus: Numquit ple¬
nitudine diuinitatis inferior est. qui eius dem quum pa¬
tre substantiae. &iam hoc exemplo probatur aut aliquid
ignorat quinouit consilia dĩ & mysteria eius abinitio
condita quid est quod nesciat. quinouit omnia quaedĩ
sunt : sp̃s enim &iam altadi scrutatur  Ac neputes quod
scrut&ur in cognita. & ideo scrut&ur ut discat id quod
ignor&. ante praemisit. quia reue labit Nobis ds̃ perspmñ
suum: simul ut disceres quia nouit spr quae nobis per
ipsum spm̃ reuelantur in posterioribus ait qui s enim¬
uit quae hominis sunt & ancequam scrut&ur nouit. potest¬

Expanded text:
tus et naturae sunt et scientiae. Neque cum omnibus quae per Filium facta sunt, annumerandus est Spiritus, cum Deum Patrem noverit, quem, sicut scriptum est , quis potest noscat quae sunt hominis? Utique rationabile, quod caeteris animae virtutibus supereminet, et quo praecipua natura hominis aestimatur. Quid est igitur Spiritus, qui alta Dei novit, per quem Deus omnipotens revelatur. Numquid plenitudine divinitatis inferior est, qui ejusdem cum Patre substantiae etiam hoc exemplo probatur? Aut aliquid ignorat, qui novit consilia Dei, et mysteria ejus ab initio abscondita? Quid est quod nesciat, qui novit omnia quae Dei sunt? Spiritus enim etiam alta Dei scrutatur . 127. Ac ne putes quod scrutetur incognita, et ideo scrutetur, ut discat id quod ignoret; 658 ante praemisit quia revelavit nobis Deus per Spiritum suum: simul ut disceres quia novit Spiritus quae nobis per ipsum Spiritum revelantur, in posterioribus ait: Quis enimvit quae hominis sunt, et antequam scrutetur novit, potest
Abbreviated transcription (Latin):
suum corpus creauit : enim pater securidum quod scriptũ
est : Dus creauit roe : et alibi: misit ds̃ filium suum. factum
ex muliere factum sublege: Creauit & sp̃s & illud omne
mysterium: secundum quod legimus quia inuenca est maria
creauit & sps̃: Accipe quiacreauit & filius di dicente salo¬
nes est creaturas. quomodo esse poterat creatura. Dege¬
neralitate autem supra ostendimus. qui a secundum car¬
nem creator est noster sp̃s sc̃s. in homine exteriore :¬
gratiae sacramentum : Et sicut creat pater: it acreat &
donum est non ex operibus nequis glori&ur: Ipsius enĩ
sumus factura creati in xp̃o in operibus bonis: ergo creat
pater in operibus bonis. creat& filius quia scriptum ẽ
quot quot autem eum receperunt: Dedit eis potestarẽ
filios di fieri. his qui credunt in nomine eius: qui non exsan¬
guinibus. Neque exuoluntate carnis. Neque exuolun

Expanded text:
suum corpus creavit; creavit enim Pater, secundum quod scriptum est: Dominus creavit me ; et alibi: Misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege . Creavit et Spiritus illud omne mysterium, secundum quod legimus, quia inventa est Maria creavit et Spiritus: accipe quia creavit et Filius Dei, dicente Salones est creaturas, quomodo esse potest creatura? 61. De generalitate autem supra ostendimus quia secundum carnem creator est noster Spiritus sanctus in homine exteriore:gratiae sacramentum. Et sicut creat Pater, ita creat et donum est, non ex operibus, ne quis glorietur; ipsius enim sumus factura, creati in Christo Jesu in operibus bonis Pater in operibus bonis: creat et Filius; quia scriptum est: Quotquot autem eum receperunt, dedit eis potestatem filios Dei fieri, his qui credunt in nomine ejus: qui non ex sanguinibus
Abbreviated transcription (Latin):
rum corporalium qualitate discretio operationis. sed uni¬
tas pocestatis ẽ: quae autem opera sunt manuum eade oper
digitorum : quia aequae scriptum est: qnm̃ uidebo cae
los opera digitorum tuorum. lunam et stellas quas tufun¬

Expanded text:
rum corporalium qualitate discretio operationis, sed unirum corporalium qualitate discretio operationis, sed unitas potestatis est. 32. Quae autem opera sunt manuum, eadem opera digitorum; quia aeque scriptum est: Quoniam videbo coelos tuos, opera digitorum tuorum, lunam et stellas quas tu fun
Abbreviated transcription (Latin):
Gratias agere debemus dõ semper pro uobis fratres
dilectissimi ad nõ quia elegit nos ds̃ primitias in salu¬
tem insancuficatione sp̃s et fide ueritatis
& sps̃: Sed una est sanctificatio. quia unum ẽ. babtis¬
ma & una ẽ gratia sacramenti: Sed quid mirum si
scĩ ficat singulos ipse sanctificatione non indigens sed
redundans quando tantam ut dixi maiestatem eius
accepimus ut tam quam digitus a corpore. ita adõ pa¬
onem non ad unitatem potestatis putat essereferendũ.
his profecto in eam amentiam cadet : ut cam quam in u¬
uideatur effingere & distinctiones quasdam figurare mẽ¬
brorum: sed accipiant ut sepius dixinon in aequalitatẽ
sed unitatem potestatis ac testificatione signari: quan
opera esse digitorum: scriptum est enim: Ecceli en arran
gloriam dĩ et operam anuum eius adnuntiant firmamen¬
tum: Et alibi: Initio terram tufundasti dnẽ &operama¬
nuum tuarum sunt caceli: Eandem sunt igitur operama¬
nuum quae sunt opera dĩ : Nonergo aliqua promembro¬

Expanded text:
Gratias agere debemus Deo semper pro vobis, fratres dilectissimi a Domino; quia elegit vos Deus primitias in salutem, in sanctificatione Spiritus, et fide veritatis t et Spiritus sanctus: sed una est sanctificatio, quia unum est baptisma, et una gratia sacramentsanctificat singulos ipse sanctificatione non indigens, sed redundans; quando tantam, ut dixi, majestatem ejus accepimus, ut tamquam digitus a corpore, ita a Deo Paonem, non ad unitatem potestatis putat esse referendum, is profecto in eam amentiam cadet, ut tamquam in uritum sanctum videatur effingere, et distinctiones quasdam figurare membrorum. 31. Sed accipiant, ut saepius dixi, non inaequalitatem, sed unitatem potestatis hac testificatione signari; quandopera esse digitorum. Scriptum est enim: Coeli enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum ; et alibi: Initio terram tu fundasti, Domine, et opera manuum tuarum sunt coeli . Eadem igitur sunt opera manuum, quae sunt opera Dei. Non ergo aliqua pro membro
Abbreviated transcription (Latin):
xit animam meam: sps autem diuinus. qui est innaribus
meis: Nonutique spm̃ hic auram uitalem hanc &spira¬
mentum corporeum designauit: sed nar es hic interioris
hominis sui significat. quibus odorem uitae carpebat aet¬
nae & gratiam caclestis unguenti geminis quibus dam sen¬
sibus auriebat: Sunt enim nares spiritales ut legimus.
quas hab& sponsa uerbi cui dicitur: & odor narestuae :
& alibi : odoratus ẽ dñs odorem suauitatis: Sunt ergo qua¬
dam interioris membra hominis: cuius manus in actu au¬
res in auditu. pedes in processu. quae ab omni operis mer¬
to aestimantur: itaque exofficiis ueluti quasdam collig¬
mus membrorum figuras: neque enim in interiores ho¬
mines secundum carnalia aliquid Nos conuenit opinari: u¬

Expanded text:
xit animam meam: Spiritus autem divinus, qui est in naribus xit animam meam: Spiritus autem divinus, qui est in naribus meis . Non utique spiritum hic auram vitalem hanc et spiramentum corporeum designavit, sed nares hic interioris sui hominis significat, quibus vitae odorem carpebat aeternae, et gratiam coelestis unguenti 647 geminis quibusdam sensibus hauriebat. 68. Sunt enim nares spiritales, ut legimus, quas habet Sponsa Verbi, cui dicitur: Et odor naris tuae ; et alibi: Odoratus est Dominus odorem suavitatis . Sunt ergo quaedam interioris membra hominis, cujus manus in actu, aures in auditu, pedes in processu quodam boni operis aestimantur. Itaque ex officiis, veluti quasdam colligimus membrorum figuras; neque enim in interiore homine secundum carnalia aliquid nos convenit opinari.
Abbreviated transcription (Latin):
nascitur : secundum dm̃ nascitur srenascimur autem
quando interiore Nouamur affectu. et ex terioris homi¬
nis desideria uetusta deponimus: &ideo ait iterum a¬
postolus: Renouamini autem spũ mentis uestrae. et in¬
duite nouum hominem. qui secundum dm̃ ereatus est in
ueritate & iustitia & scitate :Audiant quem ad modũ
unitatem diuinae operationis scriptura signaueris
oista praestantior. & noui huius hominis qui creatur ad
imaginem di auctor est sp̃s. quem utique meliorem hoc
exteriore nostro esse homine pemo dubita uerit siquidem
cae lestem alterum. terrenum alterum. a postolus signifi¬
cauit dicens: quadis caelestis: tules et caelestes : Ergo quum
caelestem faciat gratia spiritalis. quod terrenum crea¬
repossit &iam sensus debemus aduertere. lic& credamus
exemplis: dicit enim &iam alibi sc̃s iobꝰ uiuit dñs quisic
me iudicat. & omnipotens quiad amaritudinem perdu¬

Expanded text:
nascitur, secundum Deum nascitur. Renascimur autem, nascitur, secundum Deum nascitur. Renascimur autem, quando in interiore renovamur affectu, et exterioris hominis vetustatem deponimus. Et ideo ait iterum Apostolus: Renovamini autem Spiritu mentis vestrae, et induite novum hominem, qui secundum Deum creatus est in veritate, et justitia, et sanctitate . Audiant quemadmodum unitatem divinae operationis Scriptura signaverit. o ista praestantior; et novi hujus hominis, qui creatur ad imaginem Dei, auctor est Spiritus: quem utique meliorem hoc exteriore esse nostro homine nemo dubitaverit. Siquidem coelestem alterum, terrenum alterum Apostolus significavit dicens: Qualis coelestis, tales et coelestes . 67. Ergo cum coelestem faciat gratia spiritalis, quod terrenum creare possit, etiam sensu debemus advertere, licet careamus exemplis. Dicit enim alibi sanctus Job: Vivit Dominus, qui sic me judicat; et omnipotens, qui ad amaritudinem perdu
Abbreviated transcription (Latin):
quoque generationis auctorem esse spm̃ scm̃ quia secundu
am̃ creamur ut filidi simus: ergo quum ille nos inrggnũ
suum per adoptionem sacrȩ generationis ad sumꝑscrit
nos ei quod suum est denegamus : ille nos supernȩ genera¬
tionis fecit heredes. nos hereditatem uindicamus. refuta¬
Amus auctorem : se on potest manere beneficium quum
auctor excluditur: nec auctor sine munere: nec sine auc¬
tore munus: siuindicas gratiam : crede potentiam: sire futas
& nomen amisit: si auctor uilis. quomodo dona praeciosa :
quur nostris ipsimuneribus inuidemus. speminminuimus
dignitatem repudicmus. consolatorem negamusł sed illud
negare non possumus nos negamus: sed absit. ut negem us
quod maximum ẽ quum a postolus dicat: Vos autem fra¬
tres secundum isaac promissiones filii estis: Sed si cut tunc
quisecundum carnem Natus ẽ. persequebatur eum qui
secundum spm̃: Iterum utique sub uuditur superiorib:
quia secundum spm̃ natus est: quiergo secundum spm̃

Expanded text:
quoque generationis auctorem esse Spiritum sanctum; quia secundum Deum creamur, ut filii Dei simus. Ergo cum ille nos in regnum suum per adoptionem sacrae regenerationis assumpserit, nos ei quod suum est, denegamus? Ille nos supernae regenerationis fecit haeredes, nos haereditatem vindicamus, refutamus auctorem? Sed non potest manere beneficium, cum auctor excluditur; nec auctor sine munere, nec sine auctore munus. Si vindicas gratiam, crede potentiam: si refutas t et donum. Nam si auctor vilis, quomodo dona pretiosa? Cur nostris ipsi muneribus invidemus, spem imminuimus, dignitatem repudiamus, consolatorem negamus? 65. Sed illum negare non possumus. Absit enim ut negemus quod maximum est, cum Apostolus dicat: Vos autem, fratres, secundum Isaac promissionis filii estis: sed sicut tunc qui secundum carnem natus est, persequebatur eum qui secundum Spiritum . Iterum utique subauditur de superioribus, qui secundum Spiritum natus est. Qui ergo secundum Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
nitatem eius expres serat sed tamen nequis patre diuido¬
ret uerbi aeternitatẽ ut eandem crederemus uerbi eẽ q̃ pa¬
tris ẽ bonur ille piscator adiunxit : & uerbum erał apud dm̃
hoc ẽ quod dixerat: sic aestimandum ẽ erat uerbum quomodo
eratꝰ dordi quomam cũ patreerat & in pctro erat &apud patrẽ

Expanded text:
initatem ejus expresserat: sed tamen ne quis a Patre divideinitatem ejus expresserat: sed tamen ne quis a Patre divideret Verbi aeternitatem, ut eamdem crederemus Verbi esse, quae Patris est, bonus ille piscator adjunxit: Et Verbum erat apud Deum . Hoc quod dixerat, sic aestimandum est: Erat Verbum, quomodo erat Pater; quoniam cum Patre erat, et in Patre erat, et apud Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quod dioit sedeius quiuiui ficandierebuit potes ta tq̃ pis ca¬
tor enimuipsis quos ante capiebat piscib: tacit᷑ morerat & circa
diuinam ysteria magis mutur. quiuo cissuȩ nesciebat aucto
superomne principiũ ait : In principio erat uerbũ : Hoc estre¬
paneat caelum : nondum enĩ erat quando in principio erat uerbũ
nam &si caelum habet principium dr̃ non hab& : denique in prin¬
incipit qđ erat principium non accipit sed praeuenit rema¬
neant etiam tempora quia postcaelum tempora remaneant
etiam angeli archangeli: &si principium eorum non inuenio
erant tamen quandononerant : enĩ quali quando ceperunt
siergo principiumeorum inuenire non possũ quos cortumẽ
habere principium quo modo possũ uerbi in uenireprin
cipium non solum creaturarum. sedetiam cogitationũ nr̃a¬
rũ omnium praeuenitur A patrȩita ques empiternã diu¬

Expanded text:
est, quod dicit: sed ejus qui vivificandi ei tribuit potestatem. Piscaest, quod dicit: sed ejus qui vivificandi ei tribuit potestatem. Piscator enim ipsis, quos ante capiebat, piscibus taciturnior erat; et circa divina mysteria magis mutus, qui vocis suae nesciebat auctordens spiritu super omne principium, ait: In principio erat Verbum, hoc est, remaneat coelum; nondum enim erat, quando in principio erat Verbum. Nam etsi coelum habet principium. Deus non habet. Denique in prinincipit: quod erat, principium non accipit, sed praevenit. Remaneant etiam tempora, quia post coelum tempora. Remaneant etiam angeli et archangeli. Et si principium eorum non invenio, erat tamen quando non erant. Non erant enim, qui aliquando coeperunt. Si ergo principium eorum invenire non possum, quos certum est habere principium, quomodo possum Verbi invenire principium, a quo omne principium non solum creaturarum, sed etiam cogitationum nostrarum omnium praevetur? 17. Aperte itaque sempiternam div
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ potest fieriutperquem suntomnia sit unur ex omnib:¬
nolonobis credatur. scriptura recitetur: non ego dico ame.
quia in principio erat : sod audiononego ad fingo sed lego qđ
omnes legimus sednonomner itelligimus: & cum legitꝰ
audimur om̃s & non audiunt om̃s AIncrasatum est enim cor
quorandamet aures eorum grauiter audierunt: aurer
scilicet interioris affectus nonenim caso peccat quae suũ
seruat officium & recipit auditum sed animus puri auditus
prauus interpres. qui recusat audire qua eaudiuntur. intelle¬
gero quaeleguntur : quidaures tã quãcera & plumbadaudi¬
tis &taonen dominica beneficia & officia naturae non potestis
excludere auditis inuite auditis fastidiente auditis ne quod
cipio erat uerbum : quis hoc dicit i oban norutiq: illopis cator
sod non que sipis cator hoo dicit sed guasi human pis cator affeo¬
tus quuam nom pircer capereti sed hominer uiuificaret ñ suũ

Expanded text:
enim potest fieri ut per quem sunt omnia, sit unus ex omnibenim potest fieri ut per quem sunt omnia, sit unus ex omnibNolo nobis credatur, Scriptura recitetur. Non ego dico a me quia in principio erat Verbum , sed audio: non ego affingo, sed lego; quod omnes legimus, sed non omnes intelligimus. Et cum legitur, audimus omnes, et non audiunt omnes: Incrassatum est enim cor quorumdam, et aures eorum graviter audierunt ; aures scilicet interioris affectus. Non enim caro peccat, quae suum servat officium, et recipit auditum, sed animus puri auditus pravus interpres, qui recusat audire quae dicuntur, intelligere quae leguntur. Quid aures tamquam cera et plumbo clauditis, et tamen Dominica beneficia et officia naturae non potestis excludere? Auditis inviti, auditis fastidientes: auditis, ne quod cipio erat Verbum . Quis hoc dicit? Joannes utique ille piscator: sed non quasi piscator hoc dicit, sed quasi humani piscator affectus; qui jam non pisces caperet, sed homines vivificaret . Non suum
Abbreviated transcription (Latin):
nuncupatiue fide igermanitate parricidalibus gadus nos cu¬
piunt uulnerare quia con uersio nostra adõ ẽ & dominantur
nobis in sacculo peccatorer peo caterenim dominator Insaecu¬
lo iustus indĩ regno  caueamusigitur nequite acubiculore¬
gis aeternuet as ecroto matris ecclesiao separare conetura d
quodilla anima in cantics canti corum uerbum diseintrodixr¬
se significat: caueamus nea sinupatris. & quodam ut ero pater¬
nae arca nȩquenaturȩ substantiã ȩ uni genitifilii separe¬
mus uerbis que hir quibus ueritas susceptȩ in carnationis
adstruitur. diuinȩ generationi praeiudicia iferre me¬
ditentur ne & nostrum alicui dicatur: sireo te offeras rec¬
te autem non diuidas. peccastiquiesce: hoc est sinesciaur
quȩ pro pria sunt diuinitatis aeternȩ in carnationis quae
dis tinguere : sicreatorem cumsuis operibus conferamuss
auctorem temporum dicamus coepisse post temporenq

Expanded text:
nuncupativa fidei germanitate parricidalibus gladiis nos cununcupativa fidei germanitate parricidalibus gladiis nos cupiunt vulnerare; quia conversio nostra ad eos est, et dominantur nobis in saeculo peccatores. Peccator enim dominatur in saeculo, justus in Dei regno. 13. Caveamus igitur ne quis nos a cubiculo regis aeterni, et a secreto matris Ecclesiae separare conetur, ad quod illa anima in Canticis canticorum Verbum Dei se introduxse significat . 706 Caveamus ne a sinu Patris, et quodam utero paterno, arcanaeque naturae substantiam unigeniti Filii separemus, verbisque his quibus veritas susceptae incarnationis astruitur, divinae generationi praejudicia inferre meditemur; ne et nostrum alicui dicatur: Si recte offeras, recte autem non dividas, peccasti; quiesce; hoc est: Si nesciamus quae propria sunt divinitatis aeternae incarnationisque distinguere; si creatorem cum suis operibus conferamus: si auctorem temporum dicamus coepisse post tempora. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ separant : nouato quo que &donato & omnibus qui es cn¬
dere corpus ecclesiae gostierunt. uiritim dicitur: Si recte
offeras recte autem non diuidas. peccasti: eodesia enim sa¬
crifioium est. quod offertur dõ ad quam paulus dixit obse¬
ro autem uos fratres permiseri cordiãdĩ ex hiberecor
uiserunt. eoclesiae membralacerando: Illor quo que per¬
collit ista sententia. qui animam rationabilem ab in carnato¬
nis dominicae segroganit sacramento naturam hominisr
abomine separare cupiente sȩcisti fortas serecte offerunt
trimtatis : sedrationem nesciunt naturae humanae diuinȩ¬
qua edistinguere : dienĩ simplex natura est homo eocanima
rationabili constat. & corpore : si alterum tollas totã natu¬
ram hominis fustulisti: ad uersus omnesigitur h.erese
ista sententia e quȩ fraternon homine non fraternpecdesiam
ꝑsequntur : siquidem subobtione nominis cristiani & quadam

Expanded text:
Dei separant. 10. Novato quoque et Donato et omnibus qui scinDei separant. 10. Novato quoque et Donato et omnibus qui scindere corpus Ecclesiae gestierunt, viritim dicitur: Si recte offeras, recte autem non dividas, peccasti. Ecclesiae enim sacrificium est, quod offertur Deo, ad quam Paulus dixit: Obsecro autem vos, fratres, per misericordiam Dei exhibere corpdiviserunt, Ecclesiae membra lacerando. 11. Illos quoque percellit ista sententia, qui animam rationabilem ab incarnationis Dominicae segregant sacramento, naturam hominis ab homine separare cupientes. Et isti fortasse recte offerunt Trinitati: sed rationem nesciunt naturae humanae divinaeque distinguere; Dei enim simplex natura est, homo ex anima rationabili constat et corpore. Si alterum tollas, totam naturam hominis sustulisti. 12. Adversus omnes igitur haereses ista sententia est, quae fraterno nomine, non fraterne Ecclesiam persequuntur. Siquidem sub optione nominis christiani et quadam
Abbreviated transcription (Latin):
arrianȩ fonte progredians. redundanti perfidiae suae la¬
Getur caeno generationem xpi quȩ super omnia est adserenr
exfilosofiae traditionibur colligendam cũmutique aliacre¬
aturarũ sit ratio alia secretorum potentia diuinorums&
ipsi dicitur: si reote offeras rec te autem non diuidas peccas¬
ti quierco : dicitur hoc sabellia no qui patrem filium que con¬
fundit dicitur hoc martianitȩ. quialium putat dm̃ noui ali¬
um uetorir testaonenti dicitur hoc manicheo & ualentino.
qui non puta uerunt ueritatem carnis humanȩ axpo essesus¬
ceptam: paulus quoq samosatenus & balsili desineandem
sententiae sortẽnum erantur simili terquoq: eius dem senten¬
tio auc toritate dam nantur qui diuinitatẽ scĩ sps̃ nega uerunt
aliienim quidam uel arrianorum iudei uel arrianisunt iudeo¬
rum : quia sicut illi filium a patre ita &isti spm̃ adõ patre filio

Expanded text:
Arianae fonte progrediens, redundanti perfidiae suae laArianae fonte progrediens, redundanti perfidiae suae labitur coeno, generationem Christi, quae super omnia est, assereus ex Philosophiae traditionibus colligendam: cum utique alia creaturarum sit ratio, alia secretorum potentia divinorum; et ipsi dicitur: Si recte offeras, non recte autem dividas, peccasti: quiesce. 8. Dicitur hoc Sabelliano, qui Patrem Filiumque confundit. Dicitur hoc Marcionitae, qui alium putat Deum novi, alium veteris 705 Testamenti. Dicitur hoc Manichaeo et Valentino, qui non putaverunt veritatem carnis humanae a Christo esse susceptam. Paulus quoque Samosatenus et Basilides in eadem sententiae sorte numerantur. 9. Similiter quoque ejusdem sententiae auctoritate damnantur, qui divinitatem sancti Spiritus negaverunt. Alii enim quidam vel Arianorum Judaei, vel Ariani sunt Judaeorum; quia sicut illi Filium a Patre, ita et isti Spiritum a Deo Patre et Filio
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalis autẽ diiudibat omnia : &ideo abrabam sacrificium
quod offerebat diuisit. Sicut etiam abel diuidere qui exprimi¬
tiuis ouium obtulit sacrificium. docens non terraemunera pla¬
cituradõ quȩ degonera uerat in peccatore sed inea in quib: diuini
gratia mysterure fulgero prafeta uit haq nos ꝑpassionẽ dni
aculpeesse redimendor : dequos criptum est: ec ceanus dĩ ecc
qui tollit peccatum mundi: unde & deprimituus obtulit ut pri¬
mogenitum designaret: ostendit ergo dĩ uerum sacr ificiũ
nosi futuros: dequibur p̃ophotaait : Adfertednõ filios arie¬
lem in omnes extraecelenam constitutor latam ersesenten¬
tiam : multorum enim hic figuram cernopopulorum : quos
diuina sententia conpr ehendit. quorum in illo camiam
Atuno munera refutauit ẜ generalis enim haecimpids omnis¬
tre dõ separat dicitur ei : sirecte offeras recte autem non diui¬
das pec casti quiesce : si offerat eunomianus. qui eximpietatis

Expanded text:
spiritalis autem dijudicat omnia . Et ideo Abraham sacrificium spiritalis autem dijudicat omnia . Et ideo Abraham sacrificium quod offerebat, divisit . 4. Scivit etiam Abel dividere, qui ex primitivis ovium obtulit sacrificium , docens non terrae munera placitura Deo, quae degeneraverant 704 in peccatore, sed ea in quibus divini gratia mysterii refulgeret. Prophetavit itaque nos per passionem Domini culpa esse redimendos, de quo scriptum est: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Unde et de primitivis obtulit, ut primogenitum designaret. Ostendit ergo verum Dei sacrificium nos futuros, de quibus Propheta ait: Afferte Domino filios arielem in omnes extra Ecclesiam constitutos latam esse sententiam; multorum enim hic figuram cerno populorum; quos divina sententia comprehendit, quorum in illo Cain jam tunc munera refutavit . tre Deo separat, dicitur ei: Si recte offeras, non autem recte dividas, peccasti: quiesce . 7. Si offerat Eunomianus, qui ex impietatis
Abbreviated transcription (Latin):
ebitum curo soluendum : sed externos meos non inuenio
creditorernisi forte in prouiso conuente puta uerunt
nos esseturbandor: sednumquam fider tueraturbatus :itaq
dum illi forsitan ueniunt : ad istos qui propositisunt defle¬
tamus agric olas. quorũ alter hoc est cain fructib: terrae
alter autem abel uidelicet. exprimitiuis ouium suarum
ostiã dnõ obtulit: nhilinuenioqđ inspeciem mn unerũ repri e¬
hondam : nisi quod & cam munera sua displicuirse cogno urt &
dns dix̃ si recte offeras. recte aut̃ non diuidar: peccasti: ubiigitur
recte arbritentꝰ quia alius quȩ offerret elegeratalius q̃ uili¬
ora habuit offerebat: sed nonestita in opripri talium ren¬
sẽs innobir. ut putemus quiadns̃ corporale sacrificium non spi¬
ritale quȩ rebat: &ideo addidit quierce tollerabilius signi¬
ficans abstineream unerib: deferendis. quam infidoli studio
munus offerre: qui enimnes cit diuiderenercit diuidicare:

Expanded text:
es, cupio solvendum, sed hesternos meos non invenio creditores, nisi forte improviso conventu putaverunt nos esse turbandos: sed numquam fides vera turbatur. 2. Itaque dum illi forsitan veniunt, ad istos qui propositi sunt, deflectamus agricolas, quorum alter, hoc est Cain, a fructibus terrae: alter autem, Abel videlicet, ex primitivis ovium suarum hostiam Domino obtulit . Nihil invenio quod in specie munerum reprehendam, nisi quod et Cain munera sua displicuisse cognovit, et Dominus dixit: Si recte offeras, recte autem non dividas, peccasti . 3. Ubi igitur recte arbitrantur, quia alius quae offerret, elegerat: alius quae viliora habuit, offerebat. Sed non est ita inops spiritalium sensus in nobis, ut patemus quia Dominus corporale sacrificium, non spiritale quaerebat. Et ideo addidit, quiesce , tolerabilius significans abstinere a muneribus deferendis, quam infideli studio munus offerre. Qui enim nescit dividere, nescit dijudicare:
Abbreviated transcription (Latin):
pe hancclaritatem uiderunt apostoli. cum dñrihs diuinita¬
tir suacluce in monte fulger&: Uiderumt inquit apostoli
& infaciem prociderunt: Putasne illos uel cum procide¬
rentadoras se. cumfulgorem diuiniluminis corporeis
oculis sustinere non possent. &splendor lucis aeternae
aciemuisus mortalis obducer&. Aut quid aliud tunctem¬
poris dixerunt illi. uidentes gloriam eiur. nisiuenite adore¬

Expanded text:
pe hanc claritatem viderunt apostoli, cum Dominus Jesus divinitatis suae luce in monte fulgeret: Viderunt, inquit, apostoli, et in faciem prociderunt . Putasne illos vel cum prociderent, adorasse; cum fulgorem divini luminis corporalibus oculis sustinere non possent, et splendor lucis aeternae aciem visus mortalis obduceret? Aut quid aliud tunc temporis dixerunt illi videntes gloriam ejus, nisi: Venite adore
Abbreviated transcription (Latin):
in aduentum dnĩihũ: Quis est igitur dñs quimultiplic& nos
&abundarefaciat coramdo. & patrenro In aduentum dñiihu.
Patremdixit. filium dixit: Quemergo cumpatre & filio prae
urspm̃ iunexit : quis est dñs qui corda nostra inscificatione con¬
praeter spm̃nuncupatum : nec ds̃ pater docereuespoturt . qui
at Supraquem uideris columbam descendentem & manen¬
tim supercum hic est quibaptizat inspũ sco: sdescendit enim
sp̃s inspecie columbae. ut & sapientiae testimonium ferr&.
& sacramentũ lauacrispirita  inpler& & unius secum patre
& slio operationis ostender & An neper in prudentiam aliqua
excidisse apostoli iudicetis. sedscientem inprudemem quę
Escõ infusumspũ significas sednm. quemdnmn sentiebat. Etiã
insecunda adtherralonicenser epistola hocidem rep&iun
gat. deb&ostendi ASidirectionem sc̃ĩ sp̃s denegamus sed nega¬
renon possumur quoniam deipso dñs dixit : Ad huc multa ha¬

Expanded text:
i Jesu . 95. Quis est igitur Dominus, qui multiplicet nos, et abundare faciat coram Deo et Patre nostro in adventu Domini Jesu? Patrem dixit, et Filium dixit: quem ergo cum Patre et Filio praeter Spiritum junxit? Quis est Dominus qui corda nostra in sanctificatione conpraeter Spiritum nuncupatum? Nec Deus Pater docere vos potuit, qui ait: Super quem videris Spiritum descendentem et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto ? Descendit enim Spiritus in specie columbae ; ut et sapientiae testimonium ferret, et sacramentum lavacri spiritalis impleret, et unius se cum Patre et Filio operationis ostenderet. 97. Ac ne per imprudentiam aliquid excidisse Apostolo judicetis, sed scientem prudentemque et sancto infusum Spiritu significasse Dominum, quem Deum sentiebat, etiam in secunda ad Thessalonicenses epistola hoc idem repetivit gat, debet ostendi, si directionem sancti Spiritus denegamus. 98. Sed negare non possumus, quoniam de ipso Dominus dixit: Adhuc multa ha
Abbreviated transcription (Latin):
Quienim spm̃excludunt necesse est inducantalium. quicũ
patre &filio gloriamdiuinitatis accipiat: Cadem igitur
uerba repetamur: dr̃ est quilnlxit ad inluminatione cdaritatir
di infaciem xp̃i ihũ : Habes xpm̃ euidenter expressum: cuius ergo
nebris lumensplendescere & inluxit incordibus nostrir
sp̃s sc̃s intellegatur: Alium enim non possianus cum patre
filioque uenerari: Silgitur spm intellegis. hunc a postolur
dñ dixit: Necesse est igitur ditatem sp̃s. &iam uos fateamini
quinegatis : sed quam in pudenter negatir. cum legeritis quia
templum hab& uerum: Sp̃s autem quihab& templum. qui ha¬
quasiminister: sed quas ids̃ in habitat quoniam ipse dñs dixit
ihr̃. In habitabo in illis & intercos ambulabo. & ero illorũ¬

Expanded text:
Qui enim Spiritum excludunt, necesse est inducant alium, qui cum Patre et Filio gloriam divinitatis accipiat. 89. Eadem igitur verba repetamus: Deus est qui illuxit ad illuminationem claritatis Dei in facie Jesu Christi. Habes Christum evidenter expressum. Cujus ergo nebris lumen splendescere, et illuxit in cordibus nostris, Spiritus sanctus intelligatur; alium enim non possumus cum Patre Filioque venerari. Si igitur Spiritum intelligis, et hunc Apostolus Deum dixit; necesse est igitur deitatem Spiritus etiam vos fateamini, qui negatis. 90. Sed quam impudenter negatis, cum legeritis quia templum non habet verum. Spiritus autem habet templum, qui haquasi minister, sed quasi Deus inhabitat; quoniam ipse Dominus dixit Jesus: Inhabitabo in illis, et inter eos ambulabo; et ero illoru
Abbreviated transcription (Latin):
non unitas facit. sed diuisio potestatis: Quomodo enim plu¬
ralitatem recipit unitas diuinitatis cumpluritas numeristi
Nuimcrum autem non recipiat diuinanatura : Ilnusergo ds¬
saluama iestate trinitatis ae ternae. sicut proposito declara¬
tur exemplo: Pcceo tamen sololoco trinitatem uidemus
nomine diuinitatis expressam: Sed cumplerisq locis sicut &
supra diximus. tummaxime in his epistolis quas ad tessalonicen¬
ses apostolusscribsit. diuinitatem atque dominatum patris

Expanded text:
non unitas facit, sed divisio potestatis. Quomodo enim plunon unitas facit, sed divisio potestatis. Quomodo enim pluralitatem recipit unitas divinitatis; cum pluralitas numeri sit, numerum autem non recipiat divina natura? CAPUT salva majestate Trinitatis aeternae, sicut proposito 685 declaratur exemplo. Nec eo tamen solo loco Trinitatem videmus nomine divinitatis expressam, sed cum plerisque locis, sicut et supra diximus, tum maxime in his epistolis quas ad Thessalonicenses Apostolus scripsit, divinitatem atque dominatum Patris
Abbreviated transcription (Latin):
& filius &spsses. Inuno codemq: pernaturae eiurdem ma¬
neat unitatum Ergodiuine est potestatis. quihabitat in
non multa templa sed unum templum. quia unius templum
Sed quid ueremini : an illud quodo blatrare consuistis. netres
faciatirdeor : Absit : Ubi enimunaditas intellegitur. unus
ds̃ dicitur : Neque enim cumfilium dmñdicimus. duordeor di¬
cimus: Namsicutdeitatem sps confitemini. putatis tres
deordici. Ergo &cumditatem filudicitis. qui a non potestir
eamnegare . duos inducitirdeor: Necesse estigitur luxta
sententiam uram. sidm̃personae unius non unius naturas
nomenputatis. aut duos deordicatis aut dm̃filium de negetis
sed excusemushos ab inscientia. & sinon excusemus aculpa :
Et enimsecundum nostram sententiam. quia unus dr unadi¬
uinitas & unitas intellegitur potestatis. Sicut unum dm̃
dicimus & patresueroditatir nomine confitentes. nec filium de¬
& trerdeos non ad serimus sed negamus. quia pluritatem

Expanded text:
Spiritus sanctus in uno eodemque per naturae ejusdem maneant unitatem. Ergo divinae est potestatis, qui habitat in sumus templum: non multa templa, sed unum templum; quia unius templum Sed quid veremini, an illud quod oblatrare consuestis, ne tres faciatis deos? Absit; ubi enim una deitas intelligitur, unus Deus dicitur. Neque enim cum Filium Deum dicimus, duos deos dicimus. Nam si cum deitatem Spiritus confitemini, putatis tres deos dici: ergo et cum deitatem Filii dicitis, quia non potestis eam negare, duos inducitis deos. Necesse est igitur juxta sententiam vestram, si Deum personae unius, non unius naturae nomen putatis, aut duos deos dicatis, aut Deum Filium denegetis. 93. Sed excusemus vos ab inscientia, etsi non excusamus a culpa. Etenim secundum nostram sententiam quia unus Deus, una divinitas, et unitas intelligitur potestatis. Sicut unum Deum dicimus, et Patrem vero deitatis nomine confitentes, nec Filium deet tres deos non asserimus, sed negamus; quia pluralitatem
Abbreviated transcription (Latin):
sos ds̃ scit arrius dedõ dicit ego nouis sed non arrius raptus
in caelum quamuis eum sequutus sit quiiactatione dampnabi¬
lidiuina praesumer& dicens. ponam thronum meum super
nubes & erosimilis altissimo : Sicut enimille dixit erosimili
altissimo sic & arrius alcissimum dĩfilium suisimilem uult
uideri quem non indiuini catis a ernae maiestate ueneratur
sed ex carnis infirmitate mecitui:¬

Expanded text:
ipso: Deus scit; Arius de Deo dicit: Ego novi. 238. Sed non Arius raptus ipso: Deus scit; Arius de Deo dicit: Ego novi. 238. Sed non Arius raptus in coelum, quamvis 596 eum secutus sit, qui jactatione damnabili divina praesumeret, dicens: Ponam thronum meum super nubes, et ero similis Altissimo ; sicut enim ille dixit: Ero similis Altissimo: sic et Arius altissimum Dei Filium sui similem vult videri: quem non in divinitatis aeternae majestate veneratur, sed ex carnis infirmitate metitu
Abbreviated transcription (Latin):
cens ego ate debeo baptizari & tuuenis adme. Et ego xpm iudicio
meo subdami moses se excusat sacerdotio i pecrus imperatum
inmysterio declinat obsequium. arrius scrutatur &iam altadĩ
sed non arrius sp̃s est scs sed arrio & hominibus dictum ẽ altiora
tene quaesieris: moyses uultum dĩ uidere prohibetur. arrius
meruit uidere secr&um: moyses & aaron in sacerdotibus eius
morses quicum dnõ apparet ingloria . moysesergo ille posteri¬
te cognoscimus & exparte &iam prophetamus. Arrius dicit ex
toto dm̃ Non ex parte cognoui: Inferior ergo paulus quam ar¬
rius &uas electionis ex partescit uas perditionis totumscit :
Scio inquit hominem siue in corpore siue extra corpus nescio
ds̃ scit qnim̃ raptus ẽ in paradisum Et audiuit uerba ineffabi¬
ua : paulus raptus usque ad tertium caelum seipsum nesciuit
arrius instercore uolu tatus dm̃sciuit : paulus dicit deip

Expanded text:
cens: Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me ; et ego Christum judicio cens: Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me ; et ego Christum judicio meo subdam? 235. Moyses excusat sacerdotium, Petrus imperatum in ministerio declinat obsequium: Arius scrutatur etiam alta Dei? Sed non Arius Spiritus sanctus: sed Ario et hominibus dictum est: Altiora temeruit videre secretum. Moyses et Aaron in sacerdotibus ejus, Moyses qui cum Domino apparet in gloria; Moyses ergo ille posterite cognoscimus et ex parte etiam prophetamus . Arius dicit: Ex toto Deum, non ex parte cognovi. Inferior ergo Paulus, quam Arius; et vas electionis ex parte scit, vas perditionis totum scit: Scio, inquit, hominem, sive in corpore, 595 sive extra corpus nescio, Deus scit, quoniam raptus est in paradisum, et audivit verba ineffabilia . Paulus raptus usque ad tertium coelum, se ipsum nescivit: Arius in stercore volutatus Deum scivit. Paulus dicit de se