comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nlacuit ut de infintib qͦtiens ñ
inueniunt᷑ certissimi testes qͥeos lup¬
tizatos ẽẽ sine dubitatione testant᷑:
neq ipsi st̃ ꝑȩtatẽ idonei de traditas
sibi sacram̃tis respondere. absq ullo
scrupulo eos eẽ baptizandos. ne ista
trepidatio eos faciat sacram̃toꝵ pur
a barbaris redimunt. Similit̃ & de
eccłiis qͦtiens suꝑ eaꝵ c̃secratione
hefitat᷑ agendũ ẽ. id est ut sine ulla
treꝑidatione c̃secrent᷑. De tẽpore¬

Expanded text:
lacuit de infantibus, quoties non inveniuntur certissimi testes, qui eos baptizatos esse sine dubitatione testentur, neque ipsi sunt per aetatem idonei de traditis sibi sacramentis respondere, absque ullo scrupulo eos esse baptizandos, ne ista trepidatio eos faciat sacramentorum pa barbaris redimunt . Similiter et de ecclesiis, quoties super earum consecratione haesitatur, agendum est, id est ut sine ulla trepidatione consecrentur. C.
Abbreviated transcription (Latin):
suã asserere: intͣ annũ exc̃municatio¬
nis hoc faciant. Si uͦ intͣ annũ causã
suã purgare c̃tẽpserint: nulla eoꝵ
Itẽ placuit ut siqͥs de alteriꝰ monaste¬
rio reꝑtũ: uł ad clericatũ ꝓmouere
uoluerit. uł insuo monasterio maiorẽ

Expanded text:
suam asserere, intra annum excommunicationis hoc faciant: si vero intra annum causam suam purgare contempserint, nulla eoruItem placuit, ut si quis de alterius monasterio repertum vel ad clericatum promovere voluerit vel in suo mona
Abbreviated transcription (Latin):
Placuit ut nemini sit facultas re¬
licta pͥncipali cathedra ad aliquã
eccłam indyocesi c̃stitutã se c̃ferre.
uł inre ꝓpͥa diutiꝰ ꝗͣ oportet c̃stitr¬
tũ curĩ uł freq̃ntationẽ ꝓpriȩ cã

Expanded text:
Placuit ut nemini sit facultas relicta principali cathedra, ad aliquam ecclesiam in dioecesi constitutam se conferre, vel in re propria diutius quam oportet constitutum curam vel freq
Abbreviated transcription (Latin):
neq egritudĩne.neq alia grauiori
necessitate ĩpediunt᷑ c̃petent᷑̃ oo.¬
intimetur. ut de uniuersis ep̃is uł
due uł tres turme fiant. ac de singłis
turmis uicissim qͦt qͦt electi fueruit
ad diẽ c̃cili instantissime occurrant.
Qđ si ñ potuerĩt occurrere: excusatio¬
nes suas litteratorie subscribant.
Nel si pꝰt aduentũ tractatoriȩ aliquȩ
necessitates repente forsitan orte fu¬
eruit. nͥ rationẽ ĩpedĩti sui apud
suũ pͥmatẽ reddiderint: eccłe sue
c̃munione debere ẽẽ c̃tentos. Ut lap¬
sissaẽdotibꝰ manꝰ sicut laicis ĩponat᷑.
tẽ c̃firmatũ ẽ. ut si qͣndo prb̃ri uł
diaconi in aliqͣ grauiori culpa c̃iicti
fuerint qͣ eos aministerio necesse sit
remoueri: ñ eis manꝰ tanꝗͣ peniten¬
tib uł tanꝗͣ fidelib laicis ĩponat᷑.
Neq unꝗͣ ꝑmittendũ. ut rebaptizati
ad clericatꝰ gradũ ꝓmoueant᷑. De

Expanded text:
neque aegritudine neque alia graviore necessitate impediuntur competenter ocnciarum intimetur, ut de universis episcopis vel duae vel tres turmae fiant, ac de singulis turmis vicissim quotquot electi fuerint ad diem concilii instantissime occurrant; quod si non potuerint 157 occurrere, excusationes suas in tractatoria conscribant, vel si post adventum tractatoriae aliquae necessitates repente forsitan ortae fuerint, nisi rationem impedimenti sui apud suum primatem reddiderint, ecclesiae suae communione debere esse contentos. XI. Ut lapsis sacerdotibus manus eis sicut laicis non ponantur. Ita confirmatum est ut si quando presbyteri vel diaconi in aliqua graviori culpa convicti fuerint, qua eos a ministerio necesse sit removere, non eis manus vel tanquam poenitentibus vel tanquam fidelibus laicis imponatur; neque unquam permittendum, ut rebaptizati ad clericatus gradum promoveantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ c̃stitutũ ẽ.ut nulli int̾cessori
licitũ sit cathedrã cui int̾cessor
datꝰ ẽ qͥb libet popłaꝵ studiss uel
seditionib retinere. s dare oꝑam ut
intra annũ eisdẽ ep̃m p̃udeat. Qdͣ
si neglexerit. anno exempto int̾uen¬
tulandũ ꝓpt̾ afflictionẽ pauperũ
quoꝵ molestiis sine int̾missione fa¬
tigat᷑ eccła. ut defensores eis ad ũsus

Expanded text:
tem constitutum est, ut nulli intercessori licitum sit cathedram cui intercessor datus est quibuslibet populorum studiis vel seditionibus retinere, sed dare operam ut intra annum eisdem episcopum provideat, quod si neglexerit anno exempto, interventulandum quorum molestiis sine intermissione fatigatur Ecclesia, ut defensores eis adversus
Abbreviated transcription (Latin):
De clericis maleficis. car̃. luii.
Clericꝰ maledicꝰ maxinieq insac̃do.¬
tib: cogat᷑ ad postulandã ueniã. Si
noluerit : degradet᷑. nec inꝗͣ ad of¬
ficiũ absq fatisfactione reuocet᷑.¬

Expanded text:
De clericis maledicis. CLIII. Clericus maledicus, maximeque in sacerdotibus, cogatur ad postulandum veniam. Si noluerit, degradetur, nec unquam ad officium absque satisfactione revocet
Abbreviated transcription (Latin):
It dẏaconꝰ p̃sente prbro eucharis.¬
tiã corporis xp̃i popło si necessitas
cogit. iussus eroget. Ut chuconus
rogatꝰ: loquatur. Ut aẏa conus tẽ¬
pore tantũ officii albã induat. cł̃. xLI¬
t diaconꝰ tẽpore tantũ oblationis
& lectionis alba utat᷑. De cbericis
qui ꝓfide tẽptati sunt c̃ .XLII.
Clericũ int̾ tẽptationes officio suo
incubantẽ gradib sublimandũ. De¬
pĩanũ catholicũ qͥ ꝓcatholica
fide tribulationes patit᷑: om̃i ho¬
nore a sac̃dotib honorandũ. etiã &
ꝑdyaconũ uictꝰ ei ministretur.
De tonsura clericaꝵ .cl.xLuIi.
¶lericꝰ nec comã nutriat. nec har¬
bã radat De habitu clericoreTU¬
Clericꝰ ꝓfessionẽ suã etiã habitu &
incessu ꝓbet. & ideo nec uestib nec
calciam̃tis decorẽ querat. Clerruei
Ulericꝰ cũ extraneis mulierib non
certla uraxima officii sui necessitate

Expanded text:
t diaconus praesente presbytero eucharistiam corporis Christi populo, si necessitas cogit, jussus eroget. XXXIX. Ut diaconus rrogatus loquatur. XLI. Ut diaconus tempore tantum officii albam induat. Ut diaconus tempore tantum oblationis et lectionis alba utatur. XLII. De clericis qui pro fide tentati sunt. Clericum inter tentationes offincubantem gradibus sublimandum. Xtholicum qui pro catholica fide tribulationes patitur nore a sacerdotibus honorandum: etiam et quotidianus victus ei ministretur. XLIV. De tonsura clericorum. Clericus nec comam nutriat, nec barbam radat. XLV. De habitu clericoruClericus professionem suam etiam habitu et incessu probet, et ideo nec vestibus nec calceamentis decorem quaerat. XLVI. De Clericus cum extraneis mulieribus noncerta et maxima officii sui necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
gredi in eccłam. & audire ũbũ dei.
siue gentilẽ. si ue hereticũ. siue iudeỹ
Suũ dent. & diu sub abstinentia ui¬
ni & carniũ ac manꝰ ĩpositione crebra
examinatione baptismũ ꝑcipiant e¬
& alautiorib epulis & spectacłis:

Expanded text:
ire verbum Dei, sive gentilem, sive haereticum, sive Judaeum suum dent, et diu sub abstinentia vini et carnium, ac manus impositione, crebra examinatione baptismum percipianet lautioribus epulis et spectaculis,
Abbreviated transcription (Latin):
clericis p̾sentib audiat. C ixxiii.¬
IIt ep̃c nulliꝰ causã adiat absq p̃¬
sentia clericoꝵ suoꝵ. Alioqͥn irri¬
acerdote ũbũ in eccła faciente
qui egressus de auditorio fuerit:
exc̃municet᷑. De discordantibꝰ ep̃is.
issidentes ep̃os si ñti. Ict .xxx.
mor dei: synodꝰ rec̃ciliet. llt ep̃c
Etudendũ ẽ ep̃is ut dissidentes
fr̃s siue clericos siue laicos ad pa
bili ad nobilẽ ꝑ ambitionẽ ñ tran
transferat᷑. nichilominꝰ alio in loco
eiꝰ ep̃osubrogato. Inferioris uͦ gradꝰ
sac̃dotes uł alii clerici c̃cessione

Expanded text:
ricis praesentibus audiat. Ut episcopus nullius causam audiat absque praesentia clericorum suorum, alioquin irriacerdote verbum in ecclesia faciente, qui egressus de auditorio fuerit excommunicetur. XXV. De discordantibus episcopis. Dissidentes episcopos si non timor mor Dei, synodus reconciliet. C. VII. Studendum est episcopis, ut dissidentes fratres sive clericos sive laicos ad pacbili ad nobilem per ambitionem non transtransferatur, nihilominus alio in locum ejus episcopo subrogato. Inferioris vero gradus sacerdotes vel alii clerici concessione
Abbreviated transcription (Latin):
endũ. ut nulle accusationes
a iudicib audiant᷑ eccłasticis. quȩ
legib scłi ꝓhibent᷑. Et ut siqͥs cuiꝰ¬
siue abeccłiis qͥb p̃fuit. siue a qͦliba
homine defensari. int̃posita pena

Expanded text:
est ut nullae accusationes a iudicibus audiantur ecclesiasticis, quae legibus saeculi prohibentur. Et ut, si quis cuiusive ab ecclesiis quibus praefuit, sive a quolibet homine defensari; interposita poena
Abbreviated transcription (Latin):
Nerguminis in domo dei assidentib
Oblationes dissidentiũ fr̃m neq in
sacrario. neq in gazophẏlacio reci¬
munt dona a sac̃dotib refutanda.
toꝵ aut negant eccłiis. aut difficul.¬
tate reddunt. tanquã egentiũ ne¬
catores exc̃municentur. De ac

Expanded text:
nergumenis in domo Dei assistentibuOblationes dissidentium fratrum, neque in sacrario, neque in gazophylacio recimunt dona a sacerdotibus refutanda. m, aut negant ecclesiis, aut cum difficultate reddunt tanquam egentium necatores excommunicentur. XC
Abbreviated transcription (Latin):
in infirmitate uiaticũ eucharistię
acceꝑint: ñ se credant absolutos si¬
attente leges penitentiȩ exsequunt᷑.
si casu mitinere uł in mari mortui
fuerint: ubi eis subuenri ñ possit.
memoria eoꝵ & orationib & oblatio¬

Expanded text:
in infirmitate viaticum eucharistiae acceperint non se credant absolutos siattente leges poenitentiae exequuntur, si casu in itinere vel in mari mortui fuerint ubi eis subveniri non potuit, memoria eorum et orationibus et oblatio
Abbreviated transcription (Latin):
Eius qͥ frequent̃ litigat. & ad accu¬
Sandũ facilis ẽ testimoniũ nemo ab¬
sq grandi ex amine recipiat. De. iscor
clericos ep̃c uł ratione uł potestate
ad cõcordiã trahat. Inobedientes sy¬
nodꝰ ꝑ audientiã dãpnet. De. scurii

Expanded text:
Ejus qui frequenter litigat et ad accusandum facilis est testimonium nemo absque gravi examine recipiat. LIX. De clericos episcopus vel ratione vel potestate ad concordiam trahat: inobedientes synodus per audientiam damnet LX. De
Abbreviated transcription (Latin):
Alicui crimen obiecerit. cl̃ .xxuiiii.¬
Ep̃c siclerico uł laico orim̃ impo¬
suerit. deducat᷑ ad ꝓbationẽ in sy no
dũ. Qd irrita sit ep̃oꝵ sententia in
cłȩ ne absente cͦiuꝰ causa uentilat᷑.
sententiã ꝓferant. qͥa irrita erit.

Expanded text:
alicui crimen objecerit. Episcopus si clerico vel laico crimen infigerit, deducatur ad probationem in synodo. XXX. Quod irrita sit episcoporum sententia in siae ne absente eo cujus causa ventilatur se
Abbreviated transcription (Latin):
neglectu res diuinas laborare
distulerit: speoiali placito dis¬
tringendꝰ ẽ. qualit̾ si de reb seu
ꝓpͥe auxit. & ex hoc eccłasticis rebꝰ
aut neglectũ laboris exhibuit.
aut minorationẽ uł ꝑditionẽ in¬
duxit. qo qͥd in reb eccłȩ minuit.
ille restituat. ex cuiꝰ reb atq suf¬
fragiss suos c̃uictꝰ fuerit ampliasse
aut dispendii uł ꝑditionis qͥpiã
ꝑtulit. si hoc ẽꝓbari potuerit. to¬
tũ illi areb eccłȩ eiꝰdẽ reformabit᷑
ꝓcuiꝰ utilitate id expendisse ꝓbatͣ.¬

Expanded text:
neglectu res divinas laborare distulerit speciali placito distringendus est, qualiter si de rebus seu proprie auxit, et ex hoc ecclesiasticis rebus aut neglectum laboris exhibuit, aut minorationem, vel perditionem induxit, quidquid in rebus ecclesiae minuit illi restituat, ex cujus rebus atque suffragiis suos convictus fuerit ampliasse aut dispendii, vel perditionis quippiam tulit, si hoc comprobari potuerit, totum illi a rebus ecclesiae ejusdem reformabitur, pro cujus utilitatibus id expendisse probat
Abbreviated transcription (Latin):
ricos ignaros & p̃sũptores suꝑ mo.¬
num̃ta in cãpũ ministeria portare
aut distribuere sacram̃ta. s aut in
eccła. aut inbasyli ca ubi marty rỹ
reliqͥȩ ft̃ deposite. ubi ꝓdefunctis
Uon liceat. xp̃ianis prandia ferant.¬
ad defunctoꝵ sepulchra deferre.
& sacrificare mortuis. Ne clerici¬

Expanded text:
ricos ignaros et praesumtores super monumenta in campum ministeria portare, aut distribuere sacramenta; sed aut in ecclesia, aut in basilica, ubi martyrum reliquiae sunt depositae, ubi pro defunctis on liceat Christianis prandia ad defunctorum sepulchra deferre, et sacrificare mortuis. CA
Abbreviated transcription (Latin):
siqͥs uir duas sorores h̾uerit : a c̃munio¬
ne abstineant usq ad mortẽ. In mor
ta. & de infirmitate c̃ualuerint :
rit copulatꝰ. penitentiã agat.
Cõuersatio autẽ &̾ fides pęnitentis
animalis c̃mixtione peccauerit
.xͦuͬ. annis in humilitate subiaceat
ad eccłẽ iantiã. & post hos aliis qͥnq
annis in orationis c̃mumione receptꝰ
penitentiã agit. & sic gr̃am sacra¬
m̃ti suscipiat᷑. In t̾rogent᷑ autẽ alii
de eoqualẽ uitã inpęnitentia ege¬
rit. & sic c̃mmunionis misccłiã c̃se¬
qua tͣ. Siqͥs autẽ post .xꝙͫ. annos
habens ixorẽ huic peccato irrue
iaceat. & qͥnq annisorationib tan¬
tũ c̃municans postea recipiat sa¬
cram̃tũ. Qđ si & hanc m̃surã aliqͥs
transgressus fuerit. sacram̃tũ i
exitu c̃sequat᷑. Oportet cnĩ tales¬

Expanded text:
uis vir duas sorores habuerit, a communione abstineantur usque ad mortem: in mortta et de infirmitate convaluerint, arit copulatus, poenitentiam agat: conversatio autem et fides poenitentis animaquindecim annis in humilitate subjaceat ad ecclesiae januam, et post hos aliis quinque annis in orationis communionem receptus poenitentiam agat, et sic gratiam sacramenti suscipiat. Interrogentur autem alii de eo, qualem vitam in poenitentia egerit et sic communionis misericordiam consequatur. Si quis autem post viginti annos habens uxorem huic peccato irruerjaceat, et quinque annis orationibus tantum communicans postea recipiat sacramentum. Quod si et hanc mensuram aliquis transgressus fuerit, sacramentum in exitu consequat
Abbreviated transcription (Latin):
Et ideo qͥ gradus iã eccłasticos meru¬
ert̃. idest prb̃ri. abbates siue leuitȩ.
qͥ exceptis grauiorib & mortalib
culpis nullis debent uerberib fub¬
iacere. ñ est dignũ. ut passim unus¬
qͥsq p̃latꝰ honorabili a m̃bra sua
ꝓtit uoluerit & ei placuerit ũbe¬
rib subiciat & dolori. nedũ ieau¬
te subdita ꝑcutit m̃bra. ipse qͦq
debitã sibi subditoꝵ reuerentiã fub¬
trahat. uixta illud qđ qͥdã sapiens
dicit. Leuit̃ castigatꝰ. reuerentiã
exhil& castiganti. Asꝑitatis autẽ
nimiȩ increpatio. nec increpatio¬
nẽ recipit. nec salutẽ. Et ideo siqͥs
alit̾ quã dictũ ẽ. p̃dictos honora¬
biles subditos licentia ꝑcepte po¬
testatis elatꝰ malicia tantũ credi
derit uerberandos: iuxta modũ
uerberũ quẽ intulerit. exc̃muni¬
cationis parit̃ & exilii sententiã

Expanded text:
Et ideo, qui gradus jam ecclesiasticos meruEt ideo, qui gradus jam ecclesiasticos meruerunt, id est presbyteri, abbates et levitae, qui, exceptis gravioribus et mortalibus culpis, nullis debent verberibus subjacere, non est dignum, ut passim unusquisque praelatus honorabiliora membra sua prout voluerit et ei placuerit verberibus subjiciat et dolori, ne dum incaute subdita percutit membra, ipse quoque debitam sibi subditorum reverentiam subtrahat, juxta illud, quod quidam sapiendixit: Leniter castigatus reverentiam exhibet castiganti; asperitate autem nimiae increpatio, nec increpationem recipit nec salutem. Et ideo si quis aliter quam dictum est praedictos honorabiles subditos licentia perceptae potederit verberandos, juxta modum verberum, quae intulerit, excommunicationis pariter et exsilii sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet ut qͥ imꝑturbatꝰ p̃cipit᷑
c̃sistere int̾ ꝓsꝑa & acluersa: uir¬
rut ũ sẽꝑ ornam̃to utͥbiq cc̃septꝰ appa¬
reat humero. Qua ratione ip̃r sacrificii
ñ assumit. qđ se insacram̃to acce¬
pisse ñ dubitat: Finde modis õib
ẽuenit. ut qđ qͥsq ꝑcepit in c̃secrã¬
tione honoris: hoc retineat & in
oblatione uł ꝑceptione sue salu¬
tis. scilic& ut cũ sac̃dos ad sollẽp¬
nia missarũ accedit. aut ꝑse deo
sacrificiũ oblaturꝰ. aut saeram̃¬
tũ corporis & sanguinis dñi nr̃i
crario utroq humero circũ sept
sicut x tẽpore ordinationis suȩ di¬
noscit᷑ c̃secratꝰ. ita ut de uno eodẽq
oririo ceruicẽ parit̃ & utrũq hu¬
merũ p̃mens. signũ in fuo pectore
p̃paret crucis. Siqͥs autẽ alit̃ ege¬
ret e rc̃municationi debitȩ subia¬
cebit.
obsecrare. uł increpare. in oñi pa¬
tientia p̃cipiat: extia hanc doctrmnã
rant latrocinantiũ ꝓmereri ꝑsone.

Expanded text:
t qui imperturbatus praecipitur consistere inter prospera et adversa virtutum semper ornamento utrobique circumseptus appareat humero, qua ratione tempore sacrificii non assumit quod se in sacramento accepisse non dubitat? Proinde modis omnibus convenit, ut quod quisque percepit in consecratione honoris hoc retentet in oblatione 633 vel perceptione suae salutis; scilicet ut cum sacerdos ad solemnia missarum accedit aut per se Deo sacrificium oblaturus aut sacramentum corporis et sanguinis Dominiorario utroque humero circumseptus, sicut et tempore ordinationis suae dignoscitur consecratus, ita ut de uno eodemque orario cervicem pariter et utrumque humerum premens signum in suo pectore praeparet crucis. § 1. Si quis autem aliter egerit, excommunicationi debitae subjaceat.obsecrare vel increpare in omni patientia praecipiat, extra hanc doctrinam rant latrocinantium promereri personae.
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis de corpore exiens nouissi.¬
mũ & necessariũ c̃munionis uia¬
ticũ expetit: ñ ei deneget᷑. Qd̾ si
in desꝑatione positꝰ post ꝑceptã
c̃munionẽ tterũ sanꝰ fuerit factꝰ.
tantũ oratione particeps sit. Hã
gͦ in exitu mortis st̃. & desideran
acciꝑe sacram̃tũ. cũ c̃siderationẽ
& ꝓlatione ep̃i acciꝑe debent.
Siqͥs intrat in eocłam dei. & sacraᷤᷤ.
scͥpturas audit. & ꝓ luxuria sua
auertit se a c̃mumone sacram̃ti.
& in obseruandis mysteriis declinat
c̃stitutã regulã discipline. istũ talẽ
ꝓictendũ de eccła catholica ẽẽ decer¬
nunꝰ donec pęnitentiã agat. & osten¬

Expanded text:
Si quis de corpore exiens novissimum et necessarium communionis viaticum expetit, non ei denegetur. Quod si in desperatione positus post perceptam communionem iterum sanus fuerit factus, tantum orati Qui ergo in exitu mortis sunt, et desiderant accipere sacramentum, cum consideratione et probatione episcopi accipere debent. Si quis intrat in ecclesiam Dei et sacras scripturas non audit et pro luxuria sua avertit se a communione sacramenti et in observandis mysteriis declinat constitutam regulam disciplinae, istum talem proiciendum de ecclesia catholica esse decernimus, donec p
Abbreviated transcription (Latin):
licres xp̃ianas insuis lanificiis¬
adiutorẽ. qͥ eis sapientiã texendi
donauit. De adulteris. nmum¬
Si cuiꝰ uxor adulteriũ fecerit.
aut uir in a lienã uxorẽ irruerit.
septẽ annis penitentiã agat. De
er fornieauerit. & infantẽ qͥ ex¬
uide fuerit natꝰ occiderit. & quȩ
studuerit abortũ facere. & q̃d̃ ẽcep¬
tũ ẽ necare. aut certe ut ñ c̃cipi¬
at elaborare. siue ex adulterio si¬
ue ex legitimo c̃iugio: has tales
mulieres in morte reciꝑe c̃munio
res. siue c̃scias scelerũ ipsaꝵ. dec̃ẽ
annis agere penitentiã iudicamꝰ.

Expanded text:
liquam vanitatem in suis lanificiisadjutorem qui eis sapientiam texendi donavit. LXXVI. De adulteris. Si cujus uxor adulterium fecerit aut vir in alienam uxorem irruerit, septem annis poenitentiam agant. LXXVII. De er fornicata fuerit, et infantem qui exinde fuerit natus occiderit, et quae studuerit aborsum facere, et quod conceptum est necare, aut certe ut non concipiat elaborare, sive ex adulterio, sive ex legitimo conjugio, has tales mulieres in morte recipere communres, sive conscias scelerum ipsarum, decem annis agere poenitentiam judicamus.
Abbreviated transcription (Latin):
clericꝰ ȩccłȩ deputatꝰ. si intra ci¬
uitatẽ fuerit. aut inqͦlib& loco
in qͦ ȩccła ẽ. & ad cotidianũ psal¬
lendi sacrificiũ matutinis uel
uesꝑtinis horis ad eccłam ñ ẽue¬
nit : deponat᷑ a clero. si tam̃ cas¬
tigatꝰ ueniã ab ep̃o ꝑsatisfacti¬
onẽ noluerit ꝓmereri. Clericũ

Expanded text:
clericus ecclesiae deputatus, si intra civitatem fuerit aut in quolibet loco in quo ecclesia est, et ad quotidianum psallendi sacrificium matutinis vel vespertinis horis ad ecclesiam non convenit, deponatur a clero, si tamen castigatus veniam ab episcopo per satisfactionem noluerit promereri. LXIV.
Abbreviated transcription (Latin):
Si qͥs paganoꝵ c̃fuetudinẽ seq̃ns
diuinos & sortilegos in domũ
suã introduxerit: quasi ut malũ
foras mittant. ut maleficia inue¬
niant. uł lustrationes paganoꝵ
faciant: qͥnq annis penitentiã
nis tenere traditiones gentiliũ
obseruare uł colere elem̃ta. aut
lunȩ aut stellaꝵ cursus. aut ina.¬
nẽ signoꝵ fallaciã ꝓdomo facien

Expanded text:
 paganorum consuetudinem sequens, divinos et sortilegos in domum suam introduxerit, quasi ut malum foras mittant, aut maleficia inveniant, vel lustrationes paganorum faciant, quinque annis poenitentiam is tenere traditiones gentilium et observare, vel colere elementa, aut lunam, aut stellarum cursum, et inanem signorum fallaciam con
Abbreviated transcription (Latin):
religiosos ante sacrã horã diei
edere panẽ. & post cibos grãs
cos comã nutrire. & sic ministra.¬
re. s attonso capite patentib
aurib. & scđ̾m aaron talarẽ ues¬
tẽ induere. ut fint in habitu orna¬

Expanded text:
religiosos ante sacram  Leg. horaedere panem, . . . post cibos gratias comam nutrire et sic ministrare, sed attonso capite, patentibus auribus, et secundum Aaron talarem vestem induere, ut sint in habitu or
Abbreviated transcription (Latin):
Non liceat sac̃dotib uł clericis ali¬
qua spectacula innuptiis uł in
Cuiuiis spectare. s oportet eos¬
antequã ingrediant᷑ ĩpsa specta¬
cula. surgere & redire inde. Ne¬
Don liceat clericos incantatores
eẽ. & ligaturas facere. qđ ẽ colliga¬
tio animaꝵ. Siqͥs heo facit. de
dotes uł clericos. s nec religiosos
laicos ciuitia facere de ẽstriis.

Expanded text:
Non liceat sacerdotibus vel clericis aliqua spectacula in nuptiis vel in conviviis spectare, sed oportet antequam ingrediantur, ipsa spectacula surgere, et redire inde. on liceat clericos incantatores esse et ligaturas facere, quod est colligatio animarum; si quis haec facit, de dotes vel clericos, sed nec religiosos laicos convivia facere de confertis.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i iħu xp̃i facite. grãs agentes
Non liceat agere diẽ Ralendaꝵ.
& ociis uacare gentilib. neq lau¬
ro. aut iuriditate arboꝵ cinge.¬
re domos. Om̃is hȩc obseruatio pa
herbaꝵ q̃ medicinales st̃ aliquas
obseruationes aut incantationes
attendere. nisi tantũ cũ sẏmbolo
diuitio. aut oratione dñica. ut tan¬
tũ ds creator om̃iũ & dñs honore t.¬

Expanded text:
risti facite, gratias agentes Non liceat agere diem Kalendarum et otiis vacare gentilibus, neque lauro aut viriditate arbore domos. Omnis haec observatio pagquae medicinales sunt aliquas observationes aut incantationes attendere, nisi tantum cum symbolo divino aut oratione dominica, ut tantum Deus creator omnium et dominus honoret
Abbreviated transcription (Latin):
au publicã pęnitentiã a sac̃do¬
ell te acceptã. aut aliqua neces¬
fitatͣt̃ die dñica ꝓquadã religione
ieiunauerit. sicut manichei: ana¬
thema sit. Simi lit̾ & qđ ab apłis

Expanded text:
 publica poenitentia a sacerdote accepta, aut aliqua necessitate die Dominica pro quadam religione jejunaverit, sicut Manichaei, anathema sit. Similiter et quod ab apostolis
Abbreviated transcription (Latin):
officio. qͥa in his dieb gaudiũ refur¬
rectionis dñi celebramꝰ. De absti
ꝓ execratione escarũ abstinet: pla¬
cuit scõ c̃cilio ut p̃gustet. & si fic
uilt abstinere abffineat. Si aut̃
sꝑnit. ita ut olera cocta cũ carnibꝰ
ñ degustet: iste ñ obediens. nec
suspicionẽ heresis a se remouens.
deponat᷑ de ordine clericatus.

Expanded text:
his diebus gaudium resurrectionis Domini celebramus. LVIII. o exsecratione escarum abstinet, placuit sancto concilio, ut praegustet, et sic si vult abstinere, abstineat. Sin autem spernit, ita ut olera cocta cum carnibus non degustet, iste non obediens, nec suspicionem haeresis a se removens, deponatur de ordine clericatus.
Abbreviated transcription (Latin):
quadragesimã. s sincere abstinentes
Om̃i tẽpore ep̃o liceat chrisma c̃fi¬
cere. & ꝑsuas dyoceses destinare. ita
ut ad dirigendũ chrisma diaconꝰ aut
subdiaconꝰ ante diẽ pasche de singłis
eccłiis ad ep̃m destinet᷑. Prbrm ep̃o¬
ep̃o ñ signet infantes. nisi forte ab
ep̃o fuerit illi p̃ceptũ. Ne prbr¬
te aut absens fuerit aut egrotus.
p̾gnans desiderauerit gr̃am bap¬
tismi ꝑciꝑe: qͣndo ueluerit habeat
potestatẽ. Nam nichil in hoc par-¬
ticipat mat̾ infanti qͥ nascit᷑. ꝓpt̃ea
aliud in sc̃uario offerri p̃ter panẽ.
uinũ. & aquã quȩ in typo xp̃i be¬
nedicunt᷑. Quia dũ in cruce pen¬
deret. de corpore eiꝰ sangius ef¬
fulsit & aqua. Hȩc tria unũ st̃ in
xp̃o iħu. hȩc hostia & oblatio dei in
odorẽ suauitatis. De forasticis prbris¬

Expanded text:
Quadragesimam, sed sincere abstinentes Omni tempore episcopo liceat chrisma conficere, et per suas dioeceses destinare, ita ut ad dirigendum chrisma diaconus aut subdiaconus ante diem Paschae de singulis ecclesiis ad episcopum destineturnon signet infantes, nisi forte ab episcopo fuerit illi praeceptum. Lte aut absens fuerit aut aegrotus. gnans desideraverit gratiam baptismi percipere, quando voluerit habeat potestatem; nam nihil in hoc participat mater infanti qui nascitur propter aliud in sanctuario offerri, praeter panem et vinum et aquam, quae in typo Christi benedicuntur, quia dum in cruce penderet, de corpore ejus sanguis effluxit et aqua, haec tria unum sunt in Christo Jesu. Haec hostia et oblatio Dei in odorem suavitatis. LVI. Foracistis pres
Abbreviated transcription (Latin):
iniqͥtatũ illiꝰ ñ recordabor. Sacer¬
lapsũ si condignã egerint pęniten¬
tiã dño ministrare ñ posse. & sius
honorib frui si bonã deinceps uitã
duxerint: & suũ sacerdociũ cõdigne

Expanded text:
tatum illius non recordabor amlapsum, si condignam egerint poenitentiam, Domino ministrare non posse, et suis honoribus frui, si bonam deinceps vitam duxerint, et suum sacerdotium condigne
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporib: e qͥb ep̃i & fideles dispensato¬
res eoꝵ omĩb cõmunẽ uitã degere uo¬
lentib ministrare cuncta necessaria
debent. ꝓut meliꝰ potuerint. ut nemo
in eis egens inueniatur. Qđ non debe¬

Expanded text:
ex quibus episcopi et fideles dispensatores eorum omnibus communem vitam degere volentibus ministrare cuncta necessaria debent, prout melius potuerint, ut nemo in eis egens inveniatur. Ipsae e
Abbreviated transcription (Latin):
si qd absit eccłasticã sollicitudinẽ ũi¬
gorẽq negligimꝰ. ꝑdit desidia discipli¬
nã. & animab fideliũ ꝓfecto nocebit᷑.
Hii uͦ in nulliꝰ st̃ accusatione recipi
lũ nocere aut accusare potest. Ex cõmy
nicatos qͦq a sacerdotib nullꝰ recipiat
tã. nec cũ eis in oratione. aut cibo. aut
potu. aut osculo cõmunic&. nec aue
eis dicat. Quia qͥcũq in his uł aliis ꝓ¬
hibitis scient᷑ ex cõmunicatis cõmuni¬
cauerit: uixta apłoꝵ institutionem.
& ipse simili ex cõmunicationi subia¬
ceat. Ab his gͦ & clerici & laici se absti¬
neant. qͥ eadẽ pati noluerint. Infidelib¬

Expanded text:
it ecclesiasticam sollicitudinem vigoremque negligimus, perdit desidia disciplinam, et animabus fidelium profecto nocebitur. Hi vero in nullius sunt accusatione recipie vox, ullum nocere aut accusare pnicatos quoque a sacerdotibus nullus recipiat nem, nec cum eis in oratpotu, aut osculo communicet, nec ave eis dicat: quia quicunque in his vel aliis prohibitis scienter excommunicatis communicaverit, juxta apostolorum institutionem et ipse simili excommunicatione subjaceat. Ab his ergo et clerici et laici se abstineant, qui eadem pati noluerint. XL
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatẽ. aut ad possessionẽ accedat
ab eo cuiꝰ iuris eẽ dinoscit᷑. ut qͥcquã
ibi disponat. uł ordinet. aut iudicet.
si sui gradꝰ honore potiri uoluerit.
tio. & aliaꝵ reꝵ dispositio ꝓhibet᷑.
Nam qͥ ordinare ñ poterit. qualiter
ĩudicabit: Nullatenꝰ ꝓculdubio iu¬
dicabit. aut udicare poterit. Qm̃
sicut alteriꝰ uxor nec adulterari ab¬
aliqͦ uł iudicari. aut disponi. nisi a
ꝓpͥo uiro eo uiuente ꝑmittit᷑. sic nec
indubitant᷑ intelligit᷑. eo uiuente absq¬
re. uł disponere. aut eiꝰ cõcubitu frui.¬

Expanded text:
civitatem, aut ad possessionem accedat ab eo cujus esse dinoscitur, ut quiddam ibi disponat vel ordinet, au: judicet, si sui gradus honore potiri voluerit. tio, et aliarum rerum dispositio prohibetur. Nam qui ordinare non poterit, qualiter judicabit? Nullatenus proculdubio judicabit aut judicare poterit, quoniam sicut alterialiquo vel judicari aut disponi nisi a proprio viro, eo vivente, permittitur, sic nec indubitanter intelligitur, eo viventre vel disponere aut ejus concubitu frui
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotes sũmi. ⁊ alii. atq leuite. & re¬
liqͥ fideles plꝰ ut ilitatis posse asserere.
si hereditates & agros qͦs uendebant
eccłiis qͥb p̃sidebant ep̃i traderent. eo
turis tẽporib plura & elegantiora
possent ministrare fidelib uitã cõ
matricib eccłiis tradere. & ex sũptib
eoꝵ uiuere. Ipsȩ uͦ res inditione sin¬

Expanded text:
cerdotes summi et alii atque levitae, et reliqui fideles plus utilitatis posse afferre, si haereditates et agros quos ante vendebant, ecclesiis quibus praesidebant episcopi traderent, eo turis temporibus plurima et elegantiora possent ministrare fidelibus communem matricibus ecclesiis tradere, et ex sumptibus eorum vivere. Ipsae vero res in ditione sin
Abbreviated transcription (Latin):
elemosine st̃ fideliũ. p̃cia peocatoꝵ.
redẽptiones animaꝵ. patrocinia
pauꝑũ. quȩ gratis debent dari. gra
& erogare. quas qͥ legib obedienti
abstulerit: sacrilegꝰ & iude ꝓditori
similis habeat᷑. Qui uͦ inobedienti
dimiserit: honoris sui reus iudicet᷑¬

Expanded text:
elemosinae sunt fidelium, precia peccatorum, redemptiones animarum, patrimonia pauperum, que gratis debent accipi, gret erogare. Quas qui legibus obedienti abstulerit sacrilegus et Iudae proditori similis habeatur. Qui vero inobedienti dimiserit, honoris sui reus iudicet
Abbreviated transcription (Latin):
taꝵ reꝵ fraudauert̃. Memoratis aug
creuert̃. & tantis maxima pars eaꝵ
abundat reb. ut nullꝰ sit in eis cõmu¬
nẽ uitã degens indigens. s om̃ia ne¬
cessaria ab ep̃o suisq ministris ꝑcipit.
ideo ut si aliqͥs extiterit moderus
aut futuris tẽꝑorib qͥ hoc auellere
nitat᷑: iã dicta dãꝑnatione feriat᷑.¬

Expanded text:
a fraudaverunt. Memoratis augmcreverunt, et tantis maxima pars earum abundat rebus, ut nullus sit in eis communem vitam degens, indigens, sed omnia necessaria ab episcopo suisque ministris percipit: ideo ut si aliquis exstiterit modernis aut futuris temporibus, qui hoc avellere nitatur, jam dicta damnatione feriat
Abbreviated transcription (Latin):
untes. S si uoluerint & inuicẽ cõsen¬
serint. int̾ se parentes tantũ mͦ testi¬
ficent. & ñ in alios. Nec accusatores uł
testes suspecti recipiant᷑. qͥa ꝓpinqͥta¬
tis & familiaritatis ac dñationis affec¬
tio ueritatẽ impedire solet. Amor car¬
nalis & timor. atq auaritia plerũq
sensus hebetant humanos. & ꝑũtunt
opiniones. ut questũ pietatẽ putent.
⁊ pecuniã quasi mercedẽ prudentie.

Expanded text:
untes, sed si voluerint, et invicem consenserint, inter se parentes tantummodo testificentur, et non in alios. Nec accusatores 31 vel testes suspecti recipiantur, quia propinquitatis et familiaritatis, ac dominationis affectio veritatem impedire solet, amor carnalis et timor atque avaritia plerumque sensus hebetant humanos, et pervertunt opiniones, ut quaestum pietatem putent, et pecuniam quasi mercedem prudentiae.
Abbreviated transcription (Latin):
Nulli imꝑatori ^ cͤiuiꝗͣ pietatẽ custo¬
dienti licet aliqͥd contͣ mandata diui¬
giustũ gͦ iudiciũ & definitio in¬
iusta. regio mȩtu. aut iussu. aut cuiꝰ
cũq ep̃i. aut potentis. a iudicib or¬
dinata. uł acta: ñ ualeat. Homini reli¬
gioso parũ eẽ debet inmicitias alioꝵ
ñ exercere. uł augere male loqñdo.
nͥ etiã eas extinguere bene loquendo
studuerit. Melior ẽ in malis fictis
humilis confessio. ꝗͣ in bonis suꝑba

Expanded text:
nulli imperatori vel cuiquam pietatem custodienti licet aliquid contra mandata divigo iudicium et definitio iniusta scunque episcopi aut potentis, a judicibus ordinata vel acta, non valeat. Homini religioso parum esse debet inimicitias aliorum non exercere vel augere, male loquendo, nisi etiam eas exstinguere bene loquendo studuerit. Melior est in malis factis humilis confessio quam in bonis superba
Abbreviated transcription (Latin):
non solũ tenere. s & audire refugite.
qͥa potior est miscd̃ia õmib holocaus¬
crimina ur̃is ĩn partib uigere audimꝰ
& plebes contͣ epos suos cõspirare nobis
mandatũ ẽ. Cuiꝰ criminis astutia ñ
solũ int̾ xp̃ianos ab hominabilis ẽ .s
etiã int̾ ethnicos & ab exteris
legib ꝓhibita. Et id circo huiꝰ crimi¬
nis reos ñ solũ ȩccłasticȩ. s etiã scłi
dãpnant leges. & ñ solũ conspirante ᷤᷤ.
s etiã consentientes eis. Antecessores
aut existunt clerici: honore qͦ utun¬
tur carere p̃ceꝑunt. cȩteros u cõmu¬
nione priuari. & ab eccła extorres
fieri iussert̃. om̃sq simul utriꝰq or¬
dinis uiros infames eẽ censuert᷑. & ñ
solũ facientes. s & eis consentientes.
Iustũ ẽ enĩ ut qͥ diuina contẽpnunt

Expanded text:
non solum tenere, sed et audire refugite, quia potior est misericordia omnibus holocauscrimina vestris in partibus vigere audivimus, et plebes contra episcopos suos conspirare nobis mandatum est. Huius criminis astutia non solum inter christianos abhominabilis est, sed etiam inter ethnicos, et ab exteris lege prohibita. Et idcirco huius criminis reos non solum aecclesiasticae sed etiam seculi dampnant leges; et non solum conspirantes, sed etiam consentientes eis. Antecessoresaut existunt clerici, honore quo utuntur cadere praeceperunt. Caeteros vero communione privari, et ab Ecclesia extorres fieri jusserunt, omnesque simul utriusque ordinis viros infames esse censuerunt, et non solum facientes, sed et eis consentientes. Justum est enim, ut qui divina contemnun
Abbreviated transcription (Latin):
tentia agens dixit. Redde mͥ leticiã
salutaris tui. & spũ pͥncipali cõfirma
me. Ipse nãq pt᷑ pęnitentiã & alios
docuit. & sacrificiũ đo obtulit. dugs
exẽplũ doctorib eccłȩ si lapsi fueriq¬
& cõdignã penitentiã dõ gesserint᷑.
utrũq facere posse. Docuit enĩ qͣndo
dixit. Pocebo iniqͦs uias tuas & imꝑiꝰ
ad te cõutent᷑. Et sacrificiũ ꝓse obtu¬
lit dũ dicelut. Sacͥficiũ do sp̃e contri

Expanded text:
tentiam agens, dixit: Redde mihi laetitiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me. Ipse namque post poenitentiam et alios docuit, et sacrificium Deo obtulit, dans exemplum doctoribus set condignam poenitentiam Deo gesserint utrumque facere posse. Docuit enim quando dixit: Docebo iniquos vias tuas, et impii ad te convertentur . Et sacrificium Deo pro se obtulit, dum dicebat: Sacrificium Deo spiritus contri
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃oꝵ uidelicet abȩccłiis & sedib ꝓpͥis
pelli. suaq eis auferri suppellectilia.
& sic nudos & expoliatos ad iudicia
uocari. qd om̃i ratione caret. cũ cõs¬
cepta ĩꝑatoꝵ. ac constitutiones legũ
idipsũ ꝓhibeant. & apłice sedis aucto¬
ritas idipsũ fieri uetet. Preceptũ ẽ gͦ
eos iuste accusare uoluerit: eqͦ ꝑicło
facere. Iudices ẽẽ decernentes epõs
recta sapientes. & in eccła cõuenien¬
tes: ubi testes eeñt singłoꝵ. qͥ opp̃ssi
uidebant᷑. Nec priꝰ eosꝰ respondere de¬
bere. ꝗͣ omĩa sua eis & eccłiis eoꝵ legib
tẽpore congruo & multis corã assis¬
tentib sollẽpnit̾ agite. & ꝓbabiles
ac doctos uiros ad hoc opꝰ ꝓuehite.¬
ut de eoꝵ societate & adium̃to pbo¬
rimũ gaudeatis. Ponite indesi nent̃
corda ur̃a in uirtute dĩ. & enarrate
hȩc & çetera diuina ũba in ꝓgenies

Expanded text:
 videlicet ab Ecclesiis et sedibus propriis pelli, suaque eis auferri supellectilia, et sic nudos et exspoliatos ad judicia vocari, quod omni ratione caret, cum conspraecepta imperatorum ac constitutiones legum idipsum provideant, et apostolicae sedis auctoritas idipsum fieri vetet. Praeceptum est eeos juste accusare voluerit, aequo periculo facere, judices esse decernentes episcopos recta sapientes, et in Ecclesia convenientes, ubi testes essent singulorum qui oppressi videbantur: nec prius eos respondere debere, quam omnia sua eis et Ecclesiis ere congruo, multis coram adstantibus, solenniter agite, et probabiles ac doctos ut de eorum societate et adjumento plurimum gaudeatis. Ponite indesinenter corda vestra in virtute Dei, et enarrate haec, et caetera divina verba in progenies
Abbreviated transcription (Latin):
scłiq ꝓhibe nt leges. Leges gͦ diuinȩ
hȩc agentes. & eos qͥ ex eis ꝓdeunt ñ
solũ eiciunt. s & maledictos appellan.¬
eges gͦ scłi infames tales uocant.
& abhereditate repellunt: nos uͦ se
mus. & infames ẽẽ censemꝰ: qͥa infa¬
miȩ maculis st̃ asꝑsi. nec eos uiros. nec
appellant᷑. & In hereditate suscipiuss.
ctiones nec legitimȩ ft̃. nec manere
posst̃. s st̃ repellendȩ. Qͥsqͥs gͦ ñ ẽ le¬
gitime coniunctꝰ. uł absq dotali titulo
ac benedictione sacerdotis cõstat copu¬
latꝰ. sac erdotes. uł legitime cõrunctos
criminari uł in eos testificari minie
potest. qm̃ om̃ĩs incesti macula pollutꝰ
infamis ẽ. & accusare supͣdictos non
res impetunt fieri censemꝰ hosuꝰ

Expanded text:
i prohibent leges. Leges ergo divinae hoc agentes, et eos, qui ex eis prodeunt, non solum ejiciunt, sed et maledictos appellaneculi infames tales vocant, et ab hereditate repellunt. Nos vero, mus, et infames esse censemus, quia infamiae maculis sunt aspersi, nec eos viros, nec appellant, et in hereditate suscipiunt, ctiones nec legitime sunt nec manere possunt, sed sunt repellende. Quisquis ergo non legitime coniunctus, vel absque dotali tituli atque benedictione sacerdotis copulatus, sacerdotes vel legitime coniunctos criminari, vel in eos testificari minime potest, quoniam omnis incesti macula pollutus infamis est et accusare supradictos non res imperunt fieri censemus. Hos
Abbreviated transcription (Latin):
ullus autẽ pͥmas uel metropolita¬
nꝰ diocesiani ȩccłam. uł parrochiã.
uł aliquẽ de eiꝰ parrechia p̾sumat
ex cõmunicare. uł iudicare. aliꝗd ue
agere absq eiꝰ cõsilio uł iudicio. s hoc
obseruent qđ ab apłis ac patͥb & p̾de¬
cessorib nr̃is ẽ statutũ. & a nobis cõfir

Expanded text:
lus autem primas vel metropolitanus, dioecesani ecclesiam vel parochiam, aut aliquem de ejus parochia praesumat excommunicare, vel judicare, aliquidve agere absque ejus consilio vel judicio. Sed hoc observet quod ab apostolis ac patribus et praedecessoribus nostris est statut
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ uł pͥmates accusatũ discutientes ep̃m.
ñ ante sententiã ꝓferant finitiuã. q
apłica fulti auctoritate aut reũ se ipse
cõfiteat᷑. aut ꝑ innocentes & regularit᷑
examinatos conuincat᷑ testes. Qui mi¬
nori ñ sint numero ꝗͣ illi discipłi fue
qͥ diuina auctoritate eradicandi funt.
& a̾ctores in unicoꝵ ab epãli submo¬
uemꝰ accusatione uł testimonio. Nec
bia certa iudicet᷑ sententia. nec ullũ
iudiciũ nͥ ordinabilit̾ habitũ teneat᷑.
Absens uͭ nemo iudicet᷑. qͥa & diuine
& humane hoc ꝓhibent leges. Accusa¬
tores aut̃ eoꝵ om̃i careant susprcione.
qͥa colũpnas dñs suas firmit̃ stare uo¬
luit. ñ a qͥb libet agitari. Nullũ nãq
eoꝵ sententia suo iudice non dicta
constringat. qͥa & leges scłi idipsũ fie¬
ri p̃cipiunt. Duodecĩ uidices qͥlibet
ep̃e accusatꝰ si necesse fuerit eligat.
a qͥb eiꝰ causa roste iudicet᷑. Nec priꝰ
audiat᷑. aut ex cõmunicet᷑. uł iudi

Expanded text:
vel primates accusatum discutientes episcopum, non ante sententiam proferant, finitivam quam apostolica fulti auctoritate, aut reum se ipse confiteatur, aut per innocentes et regulariter examinatos convincatur testes: qui minores non sint numero quam illi discipuli, qui divina auctoritate eradicandi sunt, et auctores inimicorum ab episcopali submovemus accusatione vel testimonio. Nec bia certa judicetur sententia, nec ullum judicium, nisi ordinabiliter habitum, teneatur. Absens vero nemo judicetur, quia et divinae et humanae hoc tores autem eorum omni careant suspicione, quia columnas suas Dominus firmiter stare voluit, non a quibuslibet agitari. Nullum namque eorum sententia a suo judice non dicta constringat, quia et leges saeculi idipsum fieri praecipiunt. Duodecim enim judices quilibet episcopus accusatus si necesse fuerit eligat, a quibus ejus causa juste judicetur. Nec prius audiatur, aut excommunicetur vel judi
Abbreviated transcription (Latin):
tali suo. De accusationib gͣ clericors
de qͥb consulti sumꝰ. qͥa om̃s eoꝵ accu¬
sationes difficile ẽ ad sedẽ apłicã de¬
huc deferant᷑. & huiꝰ scẽ sedis auctori¬
tate finiant᷑. sic̃ ab apłis eoꝵq successo¬
rib multoꝵ cõsensu ep̃oꝵ iã definitũ
ẽ. Nec in eoꝵ eccłiis alii aut p̃ponant᷑
aut ordinent᷑. anteꝗͣ hic eoꝵ iuste t̃¬
minent᷑ negocia. Qm̃ ꝗͣuis liceat apd̾
ꝓuinciales & metropolitanos atq pͥma
tes eoꝵ uentilare accusationes uł cri¬
minationes. ñ tam̃ licet definre secꝰ ꝗͣ
ciales & metͦpolitanos ⁊ pͥmates. & uen¬
tilare & iuste finire licet. Iudicantẽ
tam̃ oportet cuncta rimari. & ordinẽ
plena inqͥsitione discutere. in t̾rogan¬
di aut ꝓponendi adiciendiq p̃bita
patientia ab eo. ut ibi actio ambarũ
sententia obiuare. nͥ qͣndo ipsi iam
ꝑactis om̃ib nichil habeant in q̃stio¬
ne qd ꝓponant. Et tã diu actio
uentilȩt᷑. qͦusq ad rei ueritatẽ ꝑueni¬

Expanded text:
ae . De accusationibus ergo clericorum, de quibus consulti sumus, quia omnes eorum accusationes difficile est ad sedem apostolicam dehuc deferantur, ut hujus sanctae auctoritate finiantur, sicut ab apostolis eorumque successoribus multorum consensu episcoporum jam definitum est. Nec in eorum Ecclesiis alii aut praeponantur, aut ordinentur antequam hic eorum juste terminentur negotia, quoniam quamvis liceat apud provinciales et metropotes eorum ventilare accusationes vel terminationes, non tamen licet definire secus quam ciales et metropolitanos, et primates ventilare, et juste finire licet. Judicantem tamen oportet cuncta rimari, et ordinem rerum plena inquisitione discutere, interrogandi ac proponendi adjiciendique praebita patientia ab eo, ut ibi actio ambarum sententia obviare, nisi quando ipsi jam peractis omnibus nihil habeant in quaestione quod proponant, et tandiu actio ventiletur, quosque ad rei veritatem perveni
Abbreviated transcription (Latin):
primo suoꝵ decretaliũ. Nosse
co anins tẽporib sit celebrandũ. Is¬
⁊ is gͦ tẽporib hermes doctor fidei
& scripturȩ effulsit int̾ nos. & licet
nos idẽ pascha p̃dicto die celebrare¬
mꝰ. & qͥdã inde dubitarent: ad corro¬
borandas tam̃ aiãs eoꝵ eidẽ hermȩ an¬
głs dñi ĩ habitu pastoris apparuit.
&e p̃cepit ei ut pascha die dm̃co ab
om̃ib celebraret᷑ suo tẽpore. Unde
& uos apłica auctoritate instriumꝰ.
om̃s eadẽ seruare. debere. qͥa & nos

Expanded text:
 Nosse co annuis temporibus sit celebrandum. Istis ergo temporibus Hermes doctor fidei, et Scripturae effulsit inter nos; et licet nos ipsum Pascha praedicto die celebremus, et quidam dubitarent, ad corroborandas tamen animas eorum eidem Hermae Angelus in habitu pastoris apparuit et praecepit ei, ut Pascha die Dominico ab omnibus celebraretur suo tempore. Unde et nos apostolica auctoritate instituimus omnes eadem ser
Abbreviated transcription (Latin):
Soctores qͥ & patres uocant᷑ magis
portandi ꝗͣ rep̃hendendi st̃. nͥ in recꝰ¬
ta fide errauerint. Nullꝰ gͦ doctor
ꝑscripta accuset᷑. nec sine fideli & legi¬
timo qͥ etiã irrep̃hensibilẽ uitã ac con¬
u̾sationẽ ducat. accusatore respon¬
deat. qͥa indignũ ẽ ut doctor stulto & u
atq rep̃hensibilit̾ uiuenti respondeat.

Expanded text:
s ergo qui et patres vocantur magis portandi quam reprehendendi sunt, nisi in recta fide erraverint. Nullus ergo doctorem per scripta accuset, nec nisi fideli et legitimo qui etiam irreprehensibilem vitam ac conversationem ducat accusatori, respondeat, quia indignum est ut doctor stulto et indocto atque reprehensibiliter viventi respondeat
Abbreviated transcription (Latin):
Atminos usurpet. nec alteriꝰ parrochi
municatio. uł dãpnatio. nec rata
erit. nec uires suas habebit. qm̃ nul¬
lus alteriꝰ iudicis nͥ sui sententia te¬
nebit᷑. aut dãpnabit᷑. Unde & dñs
loqͥt᷑ dicens. Ne transg̃diaris t̾minos
antiqͦs. qͦs posuert̃ pat̾res tui. Irritũ¬

Expanded text:
minos usurpet, nec alterius parochiamunicatio vel damnatio nec rata erit, nec vires ullas habebit, quoniam nullus alterius judicis, nisi sui, sententia tenebitur aut damnabitur. Unde et Dominus loquitur, dicens: Ne transgrediaris terminos antiquos, quos posuerunt patres tui.  U
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓ̃pͥa uoce. & p̾sente eo quẽ accusare
uoluerit: suã qͥsq agat accusationẽ.
Nec absente eo quẽ accusare uoluerit
qͥcũq accusator credat᷑. Similit᷑ testes
ꝑ qͣncũq scripturã testimoniũ ñ ꝓ¬

Expanded text:
sed propria voce et praesente eo quem accusare voluerit, suam quisque agat accusationem, nec absente eo quem accusare voluerit, quicunque accusator credatur. Similiter testes per quamcunque scripturam testimonium non p
Abbreviated transcription (Latin):
cũq loco uł mom̃to ubicũq euenerit.
siue in flumine. siue in mari. siue in.
fontib: tantũ xp̃iane cõfessione cre¬
dulitatis clarificata baptizent᷑. Ipsis .ii.¬
qͦq qd̾ in baptismo polliciti st̃ sũmo .iii.
ꝑe ẽ attendũ. ne infideles s fideles
inueniant᷑. Ipsi uͦ qͥ infidelitatis nota
asꝑgunt᷑. infames efficiunt᷑. atq int̃
fioeles minime reputant᷑. Hec uͦ statu
ta debent im ꝓbitate conuelli. nulla
nouitate mutari. qͥa alia ratio ẽ cau¬

Expanded text:
ubicunque evenerit, sive in flumine, sive in mari, sive in fontibus, tamen, Christianae confessione credulitatis clarificata, baptizentur. Ipsis quoque quod in baptismo polliciti sunt summopere est attendendum, ne infideles, sed fideles inveniantur. Ipsi vero qui infidelitatis nota asperguntur, infames efficiuntur, atque inter fideles minime reputantur. Haec vero statuta nulla debent improbitate convelli, nulla novitate mutari, quia alia ratio est cau
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ apłos egit. ꝓ dignitate ministerii
ratũ mansit. Nã si leges scłi accusa¬
tores reqͥrt̃. qͣnto magis ȩccłastice regłe
Docent enĩ t̃restria & humana q̃ sint
ȩocłastica atq cȩlestia. De accusatio¬
nib uͦ cõꝑuincialib ita legit᷑ eẽ statutp̃¬

Expanded text:
tolos egit, pro dignitate ministerii ratum mansit. Nam si leges saeculi accusatores requirunt, quanto magis ecclesiasticae regulae! docent enim terrestria et humana quae sint ecclesiastica atque coelestia. De accusationibus vero comprovincialibus ita legitur esse statut
Abbreviated transcription (Latin):
sito retrorsũ exorbitauerit: & ius¬
sa apłicȩ sedis libent᷑ transg̃ssus fue¬
erit: infamis efficit᷑. Reꝓbari gͦ
oportet eoꝵ redargutiones qͥ in
recta fide suspecti sunt. fides aut̃
& cõuersatio pͥmũ scrutanda ẽ. &
denuo qͥ in rep̃hensibiles apparue¬
rint st̃ recipiendi. & ñ prius. Pasto
Iues pastorẽ suũ ñ rep̃hendant. plebꝰ
ep̃m ñ accuset. nec uulgꝰ eũ arguat.
quia ñ ẽ discipłs suꝑ magistrũ. Ep̃i
a deo st̃ iudicandi. qͥ eos sibi ocłos ele¬
git. Nã a subditis. aut prauȩ uitȩ
endi. aut lacerandi. Et inseqyentib
Nemo bonũ faciens alteri. ũbo aut
facto nocere uult. qͣntominꝰ in sus¬
picionẽ debet uenire fidelis homo. ut
dicat aut faciat ea quȩ pati ñ uult:
Quia om̃is susꝑicio potiꝰ ẽ repellen¬
da ꝗͣ approbanda. uel recipienda.
Item ipse inscđo decretali suo. Sa¬
Sicut qͥ eccłam dei uastat. eiꝰq
prectia & donaria expoliat & in¬
uadit fit sacrilegꝰ. sic & ille qͥ eius

Expanded text:
sito retrorsum exorbitaverit, et jussum apostolicae sedis libenter transgressus fuerit, infamis efficitur. Reprobari ergo oportet eorum redargutiones, qui in recta fide suspecti sunt. Fides autem et conversatio primum scrutanda est, et deinde qui irreprehensibiles apparuerint sunt recipiendi, Oves pastorem suum non reprehendant, plebs episcopum non accuset, nec vulgus eum arguat, quia non est discipulus super magistrum . Episcopi a Deo sunt judicandi, qui eos sibi oculos elegit. Nam a suaccusandi, aut lacerandi. Et in sequentibus. Nemo bonum faciens alteri verbo aut facto nocere vult. Quanto minus in suspicionem debet venire fidelis homo, ut dicat aut faciat ea quae pati non vult? Quia omnis suspicio est potius repellenda, quam approbanda vel recipienda. Item idem in secundo decretali suo. Ssicut cui Ecclesiam Dei vastat ejusque praedia et donaria expoliat et invadit, fit sacrilegus, sic et ille qui ejus
Abbreviated transcription (Latin):
aut eos gͣuare uoluerit : ab om̃ib dis¬
tricte corrigat᷑. ne taba deinceps p̃su¬
mere audeat. Si uͦ incorrigibilis eisq
in obediens apparuerit: ad hanc apłicã
sedẽ cui om̃ia ep̃oꝵ iudicia t̃minare
p̃cepta st̃. eiꝰ contumacia referat᷑. ut uin¬
dicta de eofiat. & cȩt̃i timorẽ habeaÑ.

Expanded text:
os gravare voluerit, ab omnibus districte corrigatur, ne talia deinceps praesumere audeat. Si vero incorrigibilis, eisque inobediens apparuerit, ad hanc apostolicam sedem, cui omnia episcoporum judicia terminare praecepta sunt, ejus contumacia referatur, ut vindicta de eo fiat, et caeteri timorem habeant.