comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis iegetur dicendum itauti eum de¬
bere ne abutatur. nec tñlocaturũ: qr
uir bonus ita non ut̾etur. ꝓinde ⁊ si sce¬
nice uestis ususficũs legetur ur anuli
aurenur altius aparatus alliui gñĩ
stena ñutetur. san ⁊̃ locare posut u¬
denoum:: puto locaturum. ⁊ licet teᷤ¬
tator cõmodare n locare fu̾it solitus:
tñ ip̃m fructuariũ locaturũtam sẜ¬
ni cama ꝙͣ fenebrem uertem. ¶ ꝓprie¬
tatis oñs s̃ debebit impedire fructua-¬
rium ita utentem ne dec̾iorem eius ꝯ-¬
dicõm faciat. ¶ De qiuibusdam pla-¬
ne oubitatur sieum uti ꝓh̃at aniu¬
re ro faciat. ut puta donis. Si forte fu-¬
diususfitus sit legatus. ⁊ putant qui-¬
dam ⁊ si defosiã sint: uti ꝓhibenotĩ
ioem ⁊ insens ⁊ incuppis ⁊ incaois
⁊ amphoris putant. idem ⁊ in specu¬
laribz si domus ususfitũs legetur. s

Expanded text:
tus legetur, dicendum est ita uti eum debere, ne abutatur: nec tamen locaturum, quia uir bonus ita non uteretur. Proinde etsi scaenicae uestis usus fructus legetur uel aulaei uel alterius apparatus, alibi quam in scaena non utetur. sed an et locare poset puto locaturum, et licet testator commodare, non locare fuerit solitus, tamen ipsum fructuarium locaturum tam scaenicam quam funebrem vestem. Proprietatis dominus non debebit impedire fructuarium ita utentem, ne deteriorem eius condicionem faciat. de quibusdam plne dubitatur, si eum uti prohibeat, an iure id faciat: ut puta doleis, si forte fundi usus fructus sit legatus, et putant quidam, etsi defossa sint, uti prohibendum: idem et in seriis et in cuppis et in cadis et amphoris putant: idem et in specularibus, si domus usus fructus legetur. sed
Abbreviated transcription (Latin):
sundi peticõm ꝓsonalem ht ¶tu
tores sine pupilli eꝵ. sũ ip̃r possi¬
deant: possõꝵ loto hntur. S ⁊ si
unus ex tutorib possõr fuit idẽ
dicendum̃erit. ¶si fund̃ quẽ
u̾im: An possõr eiusdera fumdi
sim: ⁊ recte uitetur possõrem me
eẽ. qr nichilominuis posbideo. nͥ
Iadrem ꝑtinet eq̾ epanci michi
nec ne fu̾it tempus cautionis
exspectanũ est. nam sicuti et qͥ
taucõm possidere cepit. Fauł.¬

Expanded text:
fundi petitionem personalem habet. Tutores, siue pupilli eorum siue ipsi possideant, possessorum loco habentur: sed et si unus ex tutoribus possessor fuit, idem dicendum erit. Si fundum, quem uerim: an possessor eiusdem fundi sim? et recte dicetur possessorem me esse, quia nihilominus possideo, nec ad rem pertinet, quod euinci mihi nec ne fuerit, tempus cautionis spectandum est: nam sicuti ei, qucautionem possidere coepit.
Abbreviated transcription (Latin):
mat q̃ ñsint ¶Cũperuendito.¬
rem stet̾it quomiꝰ tes tradat. oĩs
utilitas emptoris in estimom
gocian ⁊ lucrũ face io estimand
remꝙ ñ sic tpaditũ famulia ex
fame laborauit. na p̃cniii¬
tici nonsetuoꝵ fame necatoꝵ
ꝯsequini . niec.n. maior fuit
obligõ ꝙ tardius agitur ꝙͣuis
crescat siuinum hodie plĩs sit. m̾i
olim darioportuit. ¶ Srtibi fũ¬
accio eo nõie eruendito ÷ si aliiuẽ¬
oid̃is. ¶ Qui domũ uendebat ex¬
cepit sibi ħitacõm donec ittsiec
aut in singulos annos .x emp¬
ait mutã de uontatis ptatẽ eñ
hre singłis q annis alterum
pr̃are posse ⁊ qm̃oiu patꝰ sit
etur empton. ponen dixnie ẽũ¬

Expanded text:
mat, quae non sunt. Cum per uenditorem steterit, quo minus rem tradat, omnis utilitas emptoris in aestimatgotiari et lucrum facere, id aestimandrem, quod non sit traditum, familia eius fame laborauerit: nam pretium tritici, non seruorum fame necatorum consequitur. nec maior fit obligatio, quod tardius agitur, quamuis crescat, si uinum hodie pluris sit, merolim dari oportuit. Si tibi funactio eo nomine ex uendito est, si alii uendideris. Qui domum uendebat, excepit sibi habitationem, donec uiueret, aut in singulos annos decem: empait mutandae uoluntatis potestatem eum habere singulisque annis alterutrum praestare posse et quamdiu paratus sit etur emptori: pone enim
Abbreviated transcription (Latin):
usuras quo ꝑcipere d quas possit
bte: si aui mutuum debissz. ¶Nlon
tur quo minus facere possit qui erog¬
at bonasua in fraudem futine accõ¬
nis. an ⁊ qui occauone adquirendi
ñ utatur: s u̾ius ÷ de eosentire ꝓ¬
consinem qui erogat botta sita. ⁊o¬
ꝙ exinterdcis colligere possunus. s
quib ita ÷ quod dolo fecisti ut desi
neres possidere. lp̃.
e ꝯueniret ut unus teliquis nindi¬
nas .i. eplas pratet eos q a negoco¬

Expanded text:
ue percipere debeat, quas possit habere, si alii mutuum dedisset. Non tur quo minus facere possit, qui erogat bona sua in fraudem futurae actionis, an et qui occasione adquirendi non utitur. sed verius est de eo sentire proconsulem, qui erogat bona sua, idque ex interdictis colligere possumus, in quibus ita est: "quod dolo fecisti, ut desineres possidere". Vlpiet conveniret, ut unus reliquis nundinas id est epulas praestaret eosque a nego
Abbreviated transcription (Latin):
lumen imn eas edes deuoluatur. ¶ bec̃
lex tradiconis. stillicidia uti nuric
sunt ut itasint b̾significat impo

Expanded text:
lumen in eas aedes deuoluatur. Haec lex traditionis 'stillicidia uti nunc sunt, ut ita sint' hoc significat impo
Abbreviated transcription (Latin):
gri non ent. nec .n. sortunã cuius¬
q nauta extutere dr. ¶Si res que
iacte sunt appatuerint: exhone¬
rẽtur collacio quidsi iam contri¬
bucio fc̃a sit. tunc .n. hii qui soi¬
uerint agent ex locato. sum in¬
agro: ut is ex conducto exꝑiat᷑.
prehendentis. quia pro de felicto nͣ

Expanded text:
 fortunas cuiusque nauta excutere debet. Si res quae iactae sunt apparuerint, exoneratur collatio: quod si iam contributio facta sit, tunc hi qui solverint agent ex locato cum magistro, ut is ex conducto experiatudprehendentis, quia pro derelicto non
Abbreviated transcription (Latin):
uisu÷ mnsi qua⁊ iuoi cauia i¬
posita forent. quo in numero eent
cibaria. eo magis ꝙsi qñ ea defece¬
tint in nauigacione. quod quis¬
q hẽret mͣ imuneꝯ ferret. ¶ Si
nauis a pirratis redemptasit. ⁊¬

Expanded text:
isi si qua consumendi causa imposita forent, quo in numero essent cibaria: eo magis quod, si quando ea defecerint in nauigationem, quod quisque haberet in commune conferret.Si nauis a piratis redempta sit, S
Abbreviated transcription (Latin):
ces redim̾int. ¶Porcio au pro esti¬
macõne reꝵ que saluẽsiuit ⁊ ea¬
rum que amisse sunt pransoiet.
nes ad rem pertinet si hee que a¬
misse sunt pluris uenir potuerñt
qm̃ detrimenti non lucri fit presta¬
cio. s in hũs reb quarum nõie ꝯfe¬
rendum ÷ estimatio h̃n solet. non
qnͣti emꝑte surt: s quanti ueni¬

Expanded text:
t.Portio autem pro aestimatione rerum quae saluae sunt et earum quae amissae sunt praestari solet, nec ad rem pertinet, si hae quae amissae sunt pluris ueniri poterunt, quoniam detrimenti, non lucri fit praestatio. sed in his rebus, quarum nomine conferendum est, aestimatio debet haberi non quanti emptae sint, s
Abbreviated transcription (Latin):
indempnitate eiꝰ qui deposit̃
suscepit. ¶In sequestr̃ deposi¬
ti accio competit. sit̃n cum se¬
questro muenitut certo ioco

Expanded text:
indemnitate eius qui depositum suscepit. In sequestrem depositi actio competit. Si tamen cum sequestre convenit, ut certo loco
Abbreviated transcription (Latin):
tem meia scir. sicum p̃ĩ ip̃.¬
la quidam luderent.uenemen¬
cius quis pr̃ia ꝑcusta ĩtonso¬
ris manus eam deiecit. ⁊ sicsui
quem tonsor hẽbat guia sit pre¬
cisa ab̃iectocintesto in quocuq

Expanded text:
tem Mela scribit, si, cum pila quidam luderent, vehementius quis pila percussa in tonsoris manus eam deiecerit et sic servi, quem tonsor habebat, gula sit praecisa adiecto cultello: in quocumque
Abbreviated transcription (Latin):
cõm ⁊ siquid doio .m. dincaptus
traudatus ꝙ actor ÷ indecur aũ
colo facere dominus quicum fa-¬
ꝑte stipulacois qͣnta pecunia ex
hereditate eiꝰ ad te ꝑuenitten᷑ebe¬
rĩs de peculio. ¶ Siseruo fuo per-¬
misis uicarium eiere aureis .uiii.
ille. ⁊ emit ⁊ tibi scͥpsert se .uiii.
emisse. tuq ꝑmiseris eis .uiii. ex
tua petunia soluere. ⁊ is .x. sour

Expanded text:
onem 'et si quid dolo malo domini captus fraudatusque actor est.' uidetur autem dolo facere dominus, qui, cum haparte stipulationis 'quanta pecunia ex hereditate ad te peruenerit' teneberis de peculio. Si seruo tuo permiseris uicarium emere aureis octo, ille decem emerit et tibi scripserit se octo emisse tuque ei permiseris eos octo ex tua
Abbreviated transcription (Latin):
retrorsum uliiti imino iudõ ad id
tempꝰ ꝯuencom reducere emꝑto¬
lis quo uendnor suentu sitꝰ
llenditor s̾ui sicum peculio s̾¬
uum uendidit ⁊ tradioit pecłm
nͨ intra annum quidẽ de peculio

Expanded text:
retrorsus uelut in uno iudicio ad id tempus conuentionem reducere emptoris, quo uenditor conuentus sit. Uenditor serui si cum peculio seruum uendidit et tradiderit peculium, ne in
Abbreviated transcription (Latin):
et duob ut płib heredib ei qui
manumisso  s eruo ut ubero eeͥr
zõ. ł alienato ł mortuo intra an¬
nũ ꝯueniri poterat. imus fuit cõ¬
uentus: omnes heredes ucerabuñ¬
tur. ꝙͣuis non in maiori qnͣtitate
eiꝰ petulii quam quod penes se ht̃
qui ꝯuenitur: ꝯdempnecur. id oi
fructuarii ux bone fidei posiores. u¬
nus ꝯuentꝰ: ceceros liberat: ꝙ uis ñ
maiouis peculii quam penes seest
dempnari debeat. s licet ħ słite
tingat tñ equitas dictat: iudimni
liberaret. nam qui cum seruoshit:
uniuersum petuliumer quod u¬
bicũꝙ ÷ ullitiprimomũ intuecur.

Expanded text:
ex duobus uel pluribus heredibus eius, qui manumisso seruo uel libero esse iusso uel alienato uel mortuo intra annum conueniri poterat, unus fuerit conuentus, omnes heredes liberabuntur, quamuis non in maiorem quantitatem eius peculii, quod penes se habet qui conuenitur, condemnetur, idque fructuarii uel bonae fidei possessores, unus conuentus ceteros liberat, quamuis non maioris peculii, quam penes se est, condemnari debeat. sed ‹licet› hoc iure contingat, tamen aequitas dictat iudicium in liberet: nam qui cum seruo contrahit, uniuersum peculium eius quod ubicumque est ueluti patrimonium intuetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ogasti meut tibinuos mutu¬
os darem ⁊ egotũ ñ hr̃em deditͥ
temuendendamut p̾cioutere¬
ris.siñuendidisti autisedidis¬
ti quidem pecamaut non acce¬
tractus. ¶ Si prediupio te ob¬
ligauero. demde plat᷑ut int̾nos
ut mͥ fibeiussorem pr̃ares nec fa¬
cias meliꝰ eẽ dico prescriptis .u.

Expanded text:
ogasti me, ut tibi nummos mutuos darem: ego cum non haberem, dedi tibi rem uendendam, ut pretio utereris. si non uendidisti aut uendidisti quidem, pecuniam autem non accetractus. Si praedium pro te obligauero, deinde placuerit inter nos, ut mihi fideiussorem praestares, nec facias, melius esse dico praescriptis u
Abbreviated transcription (Latin):
hũisset: proporcõne temporis ex
demptor siluam ne cedito. neue cĩ¬
gno neueunto. neueq̃m cingẽ ce¬
dereurere sinito. Querebatur utĩ
redemptor si q̃m quideaꝵ rer fa

Expanded text:
uisset, pro portione temporis ex demptor siluam ne caedito neue cingito neue deurito neue quem cingere caedere urere sinito'. quaerebatur, utrum redemptor, si quem quid earum rerum fa
Abbreviated transcription (Latin):
autem eius in rem quid accõms
cipere cogenoi non sunt. s infcm̃
accõ adu̾sus cos reddi debebit ꝑ qͣm
restituere cogantur qͣnto iocuple-

Expanded text:
es eius in rem quidem actionem suscipere cogendi non sunt, sed in factum actio aduersus eos reddi debebit, per quam restituere cogantur, quanto locuple
Abbreviated transcription (Latin):
llli rei que ꝑinrem accõm petita ẽ.¬
uanti estimata qͣn in litem actor
furau̾it dinum statim ad possorẽ
ꝑtimnẽt tñsegisie .n. cumeo ⁊ decrois¬
cumposiõm eius possõr nactuscit ex
uoluntate actoris. ⁊ ioeo non: auienñ
non alicet litem estiman a iudice ctͣm
sĩ cau̾it actor e ꝑse nonfiat: potiõm
eius rei non tradiumm.. Lap
ceptor summam ercedant. in. aomu¬
sa compensacone suꝑfilinum sumpt̃
meliore predio fc̃õ: dñs restituere coͣ
subiacere uͭiimare nauib. ¶ meũ
quod ex re meas uꝑest. suuis uenoi-¬
zcandi ius habeo. Calistratus.¬
Itager ex empcõnis causa ad aliquẽ
ꝑtineat. non recte hac accõne agi-
ditati obuen̾it: recte agͣit. ⁊̃ si possõ¬
emeins aphuc non hũit . Pomp̃¬

Expanded text:
 rei, quae per in rem actionem petita tanti aestimata est, quanti in litem actor iuraverit, dominium statim ad possessorem pertinet: transegisse enim cum eo et decidiscum possessionem eius possessor nactus sit ex voluntate actoris: et ideo non est alienum non aliter litem aestimari a iudice, quam si caverit actor, quod per se non fiat possessionem eius rei non traditum iri. Pceptorum summam excedant: etenim admissa compensatione superfluum sumptum meliore praedsubiacere uti mare navibus. Meum est, quod ex re mea superest, cuius vindicandi ius habeo. Callistratusi ager ex emptionis causa ad aliquem pertineat, non recte hac actione agi ditati obuenerit recte aget, etiamsi possessionem eius adhuc non habuerit. 51 Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
qualis res oit: cum frui incipit le¬
gatarius: niintẽstaum reregerint
ut inde posut a parere an ⁊ tiuatenꝰ
iem peiorem iegatarius fec̾it ¶ Uti¬
lius autemuisum÷ per stipulom de
ħ tau̾i. ut siquis nonuiri bom arbi¬
tratu non comitetur ũtatur: stip¬
inlacio statim. nec exspeccabimus ut
tatin: qm̃uir bonus arbitrabitur.
aliam deusuticu restituendo. quarũ
priorstatim committetur. ꝙ̃ ałs fuit
uius. ⁊ sepius ꝯmittetur. ⁊ sequens
mittetur. fisttq usut᷑. ¶S quod diciꝰ¬
mus iꝑquod inde exstabit restitui ñ
ip̃am tem scipulatur ꝓprietarius: ĩ¬
utiliter .n. rem suam scipulan ui¬
Tcetur. ꝯ stipitiatur restitm quod ĩ¬
de exstabit. ¶ Interdum aũ merit᷑
ꝓprietatis estynacio si forte ficũariꝰ
tum possit usucapione interpella

Expanded text:
qualis res sit, cum frui incipit legatarius, si in testatum redegerint: ut inde poss‹i›t apparere, an et quatenus rem peiorem legatarius fecerit. Utilius autem uisum est stipulatione de hoc caueri, ut, si quis non uiri boni arbitratu utatur, committ‹a›tur stipulatio statim, nec expectabimus, ut tur quam uir bonus arbitrabitur, aliam de usu fructu restituendo: quarum prior statim committetur, quam aliter fuerit usus, et saepius committetur, sequens committetur finito usu fructu. Sed quod diximus id quod inde exstabit restitutu iri, non ipsam rem stipulatur proprietarius inutiliter enim rem suam stipulari videretur, sed stipulatur restitutu iri quod inde exstabit. interdum autem inerit proprietatis aestimatio, si forte fructuarius, cum possit usucapionem interpella
Abbreviated transcription (Latin):
aureoꝵ condempnaco. ¶ħ autẽ
uerba si iriuit ⁊ nocitum ei ẽẽdi¬
cetut. non pertinent ad damp na
que in rem hominis libi facta
sunt si forte uestimenta eius
dustum habebat ⁊ in de deiectum ux
effusum guro sit. de petulio in prẽm
tractu uenit. inip̃m itaꝙ finum
hec actio competit. ¶ Cum sino ͭ
hitator ⁊ utrum noxar accio danͣ¬
da enitꝰ sr nons ex negocio gesto. an
de petulio tꝑ non ex deudo serin
uenit. n .n. serui recte dicitur nox¬
a cumserinus nichil nocuit set
ego puto inpunitum suum eẽ no¬
N oportere: s extra oromem niro icis
officio corigendum. ¶hĩtãre aui
dicimus uł in suo ur in rouctoe¬
ingratuito ¶ hospes plane non
pitem qñtum interest inter do

Expanded text:
autem uerba 'si uiuet nocitumque ei esse dicetur' non pertinent ad damna, quae in rem hominis liberi facta sunt, si forte uestimenta eius ductum habuit et inde deiectum uel effusum quid sit, de peculio in patrem tractu uenit: in ipsum itaque filium haec actio competit. Cum seruus habitator est, utrum noxalis actio danda sit, quia non est e‹x› negotio gesto? an de peculio, quia non ex delicto serui uenit? neque enim recte serui dicitur noxa, cum seruus nihil nocuerit. sed ego puto impunitum seruum esse non oportere, sed extra ordinem officio iudicis corrigendum. Habitare autem dicimus uel in suo uel in conducto uel gratuito. hospes plane non ultum autem interest
Abbreviated transcription (Latin):
quod siexiguit ꝑ salutem tuam
iurares. ⁊ iurasti: stabitur omne
qd̾ uoluit quis sibi iurari: ydõneũ
est. ⁊ si exeo fuit iuratum: pretor
rando quod propria suꝑsticoe iuratũ
reiurando ñ alnũo queritur qͣmn
aniuratũ sit. remissa qõne an de¬
beatur. qĩ satis probatum sit iure¬
iuranco. ¶s si quis illicitum ius¬
iurandum cetulerit .s. imꝓbate
pu ͤ religiõnis. uideamus an pro
es hatur at si iuratum non eẽt:
qugo magis existimo dicenduni:
iusiurandum admissa non eet pro¬
inde si põstea iurare paratus sit ni¬
chil ei hoc iusiurandum proficiet.
qr exeo ꝙ delatum ẽ. iuratũ ñ est.
Demitat iusiurandum Ip auł.¬
uui deferente secumꝑatus eet cco¬
ũsarius iuxare gr̃am ei fant ꝯten-¬
tus uoluntate suiceptiiursiuran¬
di. qued si non suscepit usiurandum⁊
l postca pato iuirare actor nobit ce¬
ferre non urdebitur temstum. Nlã
quod susceptum est remitiro p̃
de tota re siue reparte sit iutastum.
llam de eo quod iuratum est pollice¬

Expanded text:
quod si exegi, ut per salutem tuam iurares, et iurasti, stabitur. omne quod uoluit quis sibi iurari, idoneum est et si ex eo fuerit iuratum, praetor rando, quod propria superstitione iuratum reiurando non aliud quaeritur, quam an iuratum sit, remissa quaestione an debeatur, quasi satis probatum sit iureiurando.Sed si quis illicitum iusiurandum detulerit, scilice religionis, uideamus an pro eo habeatur atque si iuratum non esset: quod magis existimo dicendum.Siiusiurandum admissa non esset. proinde si postea iurare paratus sit, nihil ei hoc iusiurandum proficiet, quia ex eo quod delatum est iuratum non est.emittit iusiurandum, qui deferente se cum paratus esset aduersarius iurare gratiam ei facit contentus uoluntate suscepti iurisiurandi. quod si non suscepit iusiurandum, licet postea parato iurare actor nolit deferre, non uidebitur remissum: nam quod susceptum est remitti debetde tota re siue de parte sit iuratum: nam de eo quod iuratum est pollice
Abbreviated transcription (Latin):
ex scõ ħredis agatu᷑ ħies ꝯmodat
solioum ꝯdempnatur licet ex parte
h̃res ÷. ¶ Sicut autem uouintatif ⁊
dum commodati fm̃em ꝙͣ pͣrescribe:
eius ÷ qui bñfm̃ tribuit cum aũ ro
fecit .i. postqͣm roꝯmodauit tunc fi-¬
nem prescribere ⁊ retro agere atz in¬
tempestiue usum commodate rei
auferre. nõnͦ dfficium tm̃ impedit:
s ⁊ suscͣepͣta ÷ obligo interdandũ
accipiendumꝙ. ¶Gentur .n. ne¬
gocium inuicem. ⁊ scõ inuicem p̃po¬
site sunt accões ut appareat quod bͥn¬
cipio beneficii ac nuide ugluntatis fu¬
nes q cumes ut accroit in eo qui ab¬
sentis negotia gerere inthoauit. n .n.
inpune ꝑtcura desereret. Suscepisi
citatis ꝯsumare. ¶ Igicur si pugila.¬
rẽs michi ꝯmodasti ut debitor michi
taueret. ñ recte facies t̃ oportune repe¬
teno. slam si negasses: it emissem ⁊
fulciendam insulam tigna ꝯmodas¬
ti. deinde subtxisti. aut ĩsciens n¬
tõsa ꝯmodasti auiuuan quippe nos

Expanded text:
ex facto heredis agatur commodati, in solidum condemnatur, licet ex parte heres est. Sicut autem uoluntatis etdum commodati finemque praescribere eius est qui beneficium tribuit. cum autem id fecit, id est postquam commodauit, tunc finem prae scribere et retro agere atque intempestiue usum commodatae rei auferre non officium tantum impedit, sed et suscepta obligatio inter dandum accipiendumque. geritur enim negotium inuicem et ideo inuicem propositae sunt actiones, ut appareat, quod principio beneficii ac nudae uoluntatis funesque ciuiles. ut accidit in eo, qui absentis negotia gerere inchoauit: neque enim impune peritura deseret: suscepisset sitatis consummare. igitur si pugillares mihi commodasti, ut debitor mihi caueret, non recte facies importune repetendo: nam si negasses, uel emissem uel fulciendam insulam tigna commodasti, deinde protraxisti aut etiam sciens uitiosa commodaueris: adiuuari quippe nos,
Abbreviated transcription (Latin):
tur exe. s si pecam ꝓmisit᷑ ne dele
solutum. diicat. puto statim ⁊
non exspectandam sołom. ¶Si
ꝓ eo qui temporau accone tenetir.
mir intercessit temꝑar accõ resti¬
tuetur. sictñ. Exprecedenti causa
timia fempora mĩarentur post
restitucõm amuis scatimi inter ãi¬

Expanded text:
tione. Sed si pecuniam promisit, ne delegsolutum condicat? puto statim, et non exspectandam solutionem. Si pro eo, qui temporali actione teneretur, mulier intercesserit, temporalis actio restituetur, sic tamen, ut ex praecedenti causa continua tempora numerarentur post restitutionem, quamuis statim atque inter
Abbreviated transcription (Latin):
anualeat tradicõ ⁊ ait ꝯseqñs ẽẽ di¬
ci tradicom ualere q sui iuris estef¬
tcũs eotẽꝑe ad quod traditõ redigit᷑
.i. tum manitus mortebat᷑ ¶Idemait
m̃to fĩ. si uiuo adhuc manto suiuit̃¬

Expanded text:
an ualeat traditio? et ait consequens esse dici traditionem ualere, quia sui iuris effectus est eo tempore, ad quod traditio redigitur, id est cum maritus moriebatur. Idem ait:mento fieri, si uiuo adhuc marito sui i
Abbreviated transcription (Latin):
oñtum remanet apd eumn qui do¬
nanit. ¶S qd dt᷑ mortis cãdonaci.¬
onẽ inter uirũ ⁊ uxorem ualere ĩ
oris ⁊ mariti tũ mors inseq̃tur. s
õm̃is mortis cã donõ ¶Qñ ita non
retro agatm᷑ dono . eͣngnt incia

Expanded text:
nium remanet apud eum qui donauit. Sed quod dicitur mortis causa donationem inter uirum et uxorem ualere, itoris uel mariti, cum mors insequetur, sed omnis mortis causa donatio. Quando itaque non retro agatur donatio, emergunt uitia
Abbreviated transcription (Latin):
qui uicit deternendam ẽẽ accõm.
romissor hõif. homine Int.¬
mortuo tum ꝑ eum staret quo minꝰ
traderetur. ⁊ si hõem daturum se cõ¬
stituit. de constituta peccunia tenẽ
manserunt apiro me .i. excredito
cebeo dare usuras tot. quero ansi lu-¬
ciusticius in loco pupilloꝵ ad caucõm
an si non fucciss de tonsticutatenea

Expanded text:
qui uicit decernenda esset actio.romissor hominis homine mortuo, cum per eum staret quo minus traderetur, etsi hominem daturum se constituerit, de constituta pecunia tenebimanserunt apud me dare debebo usuras tot.' quaero, an Lucius Titius in locum pupillorum hac an, si non successisset, de constituta tenea
Abbreviated transcription (Latin):
ẽt piano a ditus ad dommeam ꝑ aream
tuamẽẽt ł graous ł incliuos ꝓpitus
lanuam meamiure facere possum. ds̃i
is cauia demolliar. ¶ Sisubiatũ eẽc
edificis̃ ex turo stislicioĩ carit. ut ⁊ ĩ¬
eadem sp̃e ⁊ quautrate reponatur. uti¬
litas exigit ut idem intellig̾atur. na
auogumainis strictiuᷤ interpre
uitus stillicroii impositasit. nonuce
comino suientis arte ibiediticate u
cassitare tepusl sillicroiũ. ¶ Sĩañs
exͣ tegiu̾a tasutauit stillicroium. p̾¬

Expanded text:
ex plano aditus ad domum meam per aream tuam esset, uel gradus uel cliuos propius ianuam meam iure facere possum, dum causa demoliar. Si sublatum sit aedificium, ex quo stillicidium cadit, ut eadem specie et qualitate reponatur, utilitas exigit, ut idem intellegatur: nam alioquin si quid strictius interpretuitus stillicidii imposita sit, non licet domino seruientis areae ibi aedificare, ubi cassitare coepisset stillicidium. Si antea ex tegula cas
Abbreviated transcription (Latin):
non iire hri ꝓcuł ait s. non poste ꝑ¬
hri uicinum quo minus balneum
humorem capiat ꝑies non magis
gmnsi uent intrilimo suo ł in cu¬
biciad aqͣm infundere. s nacius
ait si talis sit usus tepioariiut afsi¬
outm humorem hat ⁊ o noceat uin¬
sitta retĩneatur ut ĩ sublato ꝑite
maneat si modo non impediat refer
cõmũis ꝑietis iure br̃i ucet. ¶ Sca
binus recte scu. q remoui he e posf̃¬

Expanded text:
non iure haberi Proculus ait: sed non posse prohiberi vicinum, quo minus balineum umorem capiat paries: non magis quam si vel in triclinio suo vel in cubiculo aquam effunderet. sed Neratius ait, si talis sit usus tepidarii, ut adsiduum umorem habeat et id noceat vicsi ita retineatur, ut etiam sublato pariete maneat, si modo non impediat refectionem communis parietis, iure haberi licet. Scalasbinus recte scribit, quia remoueri hae pos
Abbreviated transcription (Latin):
tam tigni possideo hendi isuesudi¬
nem. ¶ Ioemeueniet ⁊ si menianũ
intitum inmissum hũo aut stilli¬
croium intuum ꝓiec̾o q intuo a¬
postideõ. ¶ Si domo mea aicõr area
tua eẽt᷑ tuos michi peraream tuam
in dom̃ meain ireagere ꝯcessisti:nec

Expanded text:
am tigni possideo habendi consuetudinem. idem eueniet et si menianum in tuum inmissum habuero aut stillicidium in tuum proiecero, quia in tuo apossideo. Si domo mea altior area tua esset tuque mihi per aream tuam in domum meam ire agere cessisti nec
Abbreviated transcription (Latin):
atur.ł utendam rogat. nec deponi
nec ꝯmodati accõne tenetur. sicuti
qui suam rem roucit: aut p̃cario
rogat nec pretaniotenetur. nec ex lo¬
cało.  Affricañ.

Expanded text:
tur vel utendam rogat, nec depositi nec commodati actione tenetur: sicuti qui rem suam conducit aut precario rogat, nec precario tenetur nec ex locato. African
Abbreviated transcription (Latin):
pliures heredes extit̃imt ei qui depo¬
silit. dicitur si maior ꝑs adietͣͣt: re¬
stituere rempresentib. Maiorem
autem ꝑtem non exnumero itiq
num heditariaꝵ intelligendũ cau¬
talã ydonea reddenda. ¶Siue autẽ
cum ip̃o apud cfin deposita ÷ actũ
fũit sit cũ herede eiꝰ: ⁊ sita natura
res an rem iudica᷑tam int̾ciderit.
absolui debere eum cum quo actũ
÷ dixerunt qr equiũ ÷ naturalẽ
intentum ad accorempercinere. u¬
tiq cumeẽt int̃itura ea res: ⁊ si re

Expanded text:
plures heredes exstiterint ei qui deposuerit, dicitur, si maior pars adierit, restituendam rem praesentibus: maiorem autem partem non ex numero utique num hereditariarum intellegendam: cautela idonea reddenda. Siue autem cum ipso apud quem deposita est actum fuerit siue cum herede eius et sua natura res ante rem iudicatam interciderit, nus et Cassius absolui debere eum cum quo actum est dixerunt, quia aequum esset naturalem interitum ad actorem pertinere, utique cum interitura e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in pͣtco tempore iocaconts ususfitus
intierit. qd supest ad ꝓpriecariũ ꝑtine¬
bit. ¶ S li ab inicõ certam sũmam
p̃poperas certas stipuiatus fuiit cap̃i¬
te dimini eo idem diceroi. Np᷑
quiss tenator frc̃narius eos feret Si
dielegati cedemeꝰ aohucpenrentes de¬
phenoiss. Namexcͤantes frcũs ad ficũ¬
anium ꝑtinere ¶ Si dñs solttus fuit
tabenii ad m̃ces suas uti. ur ao nego¬
no locare eas. ⁊ ad auas m̃ces. ⁊ ills
solum obsuans neur abiitatur
usufituarius ł ꝯtumeliose uł iniu¬
nose utatur usufrtũ. ¶ Sĩ s̾uiusus.
titũ legatus sit cuius testor cpasi
mĩst̾io uãduoutebatur. si eũ discip¬
linis ur arte instriuerit usuficũa¬
ms. Atte euis ur ꝑiciautetur. ¶Si
quid cloacarii nomine debeatite. ⁊
si quid obformam aque ductus que
ꝑ agrum tñsit pendatur: ad honꝰ
frcuarii transibit. s si quid ad

Expanded text:
onis usus fructus interierit, quod superest ad proprietarium pertinebit. sed et si ab initio certam summam propter operas certas stipulatus fuerit, capite deminuto eo idem dicendum est.quisset testator, fructuarius eos feret, si die legati cedente adhuc pendentes deprehendisset: nam et stantes fructus ad fructuarium pertinent. Si dominus solitus fuit tabernis ad merces suas uti vel ad negorio locare eas et ad alias merces, et illud solum observandum, ne vel abutatur usufructuarius vel contumeliose iniurioseve utatur usu fructu. Si servi usus fructus legatus est, cuius testator quasi ministerio vacuo utebatur, si eum disciplinis vel arte instituerit usufructuarius, arte eius vel peritia utetur. Si quid cloacarii nomine debeatur vel si quid ob formam aquae ductus, quae per agrum transit, pendatur, ad onus fructuarii pertinebit: sed et si quid ad
Abbreviated transcription (Latin):
est s postea qm dux ratum hũit ut
puta in iicõ ignorauit ͤ faiem eẽ
postea scit talem: ñ notabitur. p̾tor
quis alieno nõie binas ponsaua cõ¬
stitũt: ñ notatur nͥeius nõie osti-¬
tuat qm̃ qm̃ue in potestate eius hr̃et.
¶certe qui filiũ ł filiam ꝯstitũe patit᷑.
qued̾ modo ip̃e udetur ꝯffitͣuisse.
¶ q&d ait pretor eodem temꝑe: ñ ñciũ¬

Expanded text:
us, sed posteaquam duxit ratum habueri‹t›? ut puta initio ignorauit talem esse, postea scit? non notabitur: praetor quis alieno nomine bina sponsalia constituerit, non notatur, nisi eius nomine constituat, quem quamue in potestate haberet: certe qui filium uel filiam constituere patitur, quodammodo ipse uidetur constituisse. Quod ait praetor 'eodem tempore', n
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ortusatur qui iustu eiꝰ inciiꝰ pot̃ate
est eam dux̾it. ⁊ ip̃e qui passus ẽ ducẽ:
nõtatur. utr̃ꝙ recte. nam ⁊ qui ob¬
teꝑanit uenia digmis ẽ ⁊ qui pafsꝰ
ẽ ducere. notat᷑ ignomina. Lait¬

Expanded text:
 excusatur qui iussu eius, in cuius potestate erat, duxerit, et ipse, qui passus est ducere, notatur, utrumque recte: nam et qui obtempe‹ra›uit, uenia dignus est et qui passus est ducere, notari ignominia.
Abbreviated transcription (Latin):
secum ue agendi potestatẽ ñ fa-¬
ceret. ¶ħ ꝑsoͥna mento adiecta
tus. Nam ⁊ eum qui ĩ uincutis Ẽ¬
quirere ꝯstat. ¶S ⁊ is quimn ui-¬
cuł ÷ si defendatur cessat restõ ¶ is
aũ quiapus hostes est. nicħ ꝑ u
sum s̾ adquirẽ põt. nec᷑ cepta᷑m pꝰ¬
recuꝑabit ꝑ usũ dm̃i adquisicõ¬
nem ¶ Item eiqui ꝑ captintatẽ

Expanded text:
secumue agendi potestatem non faceret'. haec persona merito adiecta tus: nam et eum qui in uinculis equirere constat. sed et is qui in uinculis est si defendatur, cessat restitutio. Is autem, qui apud hostes est, nihil per usum sibi adquirere potest, nec ‹c›oeptam poreciperabit per usum dominii adquisitionem. Item ei, qui per captiuitatem
Abbreviated transcription (Latin):
licetur ex ecco in tona eoꝵ mittere.
ut si res exegͥit: ⁊ oistrahantur. si
uero non latitent licet ñ defenoan¬
tur: in bonãtm mitti. ¶ defenoi
autem non Issolus uioetur cuiꝰ se
oefensor ingent Squi requisitus
ab actore. non ÷ defensioni defict᷑us.
płena defensio accipietur. si aiu¬
dicium non decta scecur. ⁊ iurdita-¬
tum solui satudetur.Lauł̃.
erint andefendant. aut si nemo
zst qui introgar potest. ita .n. ab¬
sens defendi non uidetur si actor
ultro int̾̃pellat. nec quisꝙͣ defens¬
¶Quõdᷤ ẽdam ⁊̃ ad fuxiosos ⁊ intã¬
tes ⁊ ciuitates ꝑtin̾e labõ ait

Expanded text:
licetur in bona eorum mittere, ut si res exegerit etiam distrahantur, si uero non latitent, licet non defendantur, in bona tantum mitti. Defendi autem non is uidetur, cuius se defensor ingerit, sed qui requisitus ab actore non ‹est› defensioni defuturus, plenaque defensio accipietur, si et iudicium non detrectetur et iudicatum solui satisdetur. erint, an defendant, aut si nemo sit, qui interrogari potest. ita enim absens defendi non videtur, si actor ultro interpellat nec quisquam defensiQuod edictum etiam ad furiosos et infantes et civitates pertinere Labeo ait
Abbreviated transcription (Latin):
sus ip̃as sucturritur ne ceptant
Oeerit notand̃ ꝙ plis ptor expres¬
sent tũ adusus eͣes restiͦuit: qm̃t
ip̃is subuenit stam hic non certa
e adietit clausulam. qua oͣmͣs qui
abientes ñ deferrountur: ꝯpłrus ẽ

Expanded text:
ne capiant. Et erit notandum, quod plus praetor expressit, cum aduersus eos restituit, quam cum ipsis ‹s›ubuenit: nam hic non certassed adiecit clausulam, qua omnes qui absentes non defenduntur complexus est.
Abbreviated transcription (Latin):
tui potuit ꝑmite parentes puta ⁊
pẽonos. ¶ Deinde adiecił n defe¬
deretur. quod adomi supͣscriptos
ꝑtinet preter qm ad eum qui absẽ
quis usucepit. qm̃ plene supra de

Expanded text:
tus potuit permittere: patronos puta et parentes. Deinde adicit 'neque defenderetur': quod ad omnes supra scriptos pertinet praeterquam ad eum, qui absens quid usucepit: quoniam plene supra de
Abbreviated transcription (Latin):
agnouft: ex post fcõ usucapionẽ ꝓ¬
tessine manifestatur. ¶ Qum quo
cui siclegatumsit in annos sing¬
ulos quib inͣ ytalia eẽt festituent̃
ut capiat at si myt̾alia fuiss ⁊ la¬

Expanded text:
adgnouerit, ex post facto usucapionem processisse manifestatur. Eum quoque cui sic legatum sit: 'uel in annos singulos, quibus in Italia esset', restituendum, ut capiat, atque si in Italia fuisset,
Abbreviated transcription (Latin):
cͣcͣtui taies sunt ut quipñz eoꝵ nõe
fideiussor obligari poũit᷑ mandati
referre presens quis int̾rogatus
fideiubeat anabiens ł presens:
derel mandato creditoꝵ h̾edita-¬
dem guninrã de obligauit. tecte
benetur si in maiorem: mł pui
gato erat fideiussiss hactenus

Expanded text:
ctus tales sunt, ut quicumque eorum nomine fideiussor obligari posset, et mandati referre, praesens quis interrogatus fideiubeat an absens vel praesens tere licet mandatu creditorum hereditarem summam se obligavit, recte tenetur: si in maiorem, Iulianugatus erat fideiussisset, hactenus
Abbreviated transcription (Latin):
bitum sͥ quis recipiat. tñ si is quidat
non debitumdat: repeticõ competit
si fło existimãs debere me tibi nuini¬
mos soluero qui pro parte alien
proparte mei fũunt. eius sũme ꝑ¬
tem dimiotam non corꝑum coitã.
Si putem me stichum aut pai¬
philum detere . cumstichum debeã.
⁊ phamphilũ non soluani repetam
quasi inoebitum solutum. slec n ꝓ
eo quod debeo uideor io soluisse. ¶ Si
uerunt. celsus ait singulos quina

Expanded text:
ecipiat, tamen si is qui dat non debitum dat, repetitio competit. Si falso existimans debere nummos soluero, qui pro parte alieni, pro parte mei fuerunt, eius summae partem dimidiam, non corporum condicam. Si putem me Stichum aut Pamphilum debere, cum Stichum debeam, et Pamphilum soluam, repetam quasi indebitum solutum: nec enim pro eo quod debeo uideor id soluisse. Si duriter soluerint, Celsus ait singulos quina
Abbreviated transcription (Latin):
errorem solut. pendentẽ quidẽꝰ
ditõe repetitur. ꝯuicõe aũ existen¬
te᷑ repeti ñ pot̃ ¶ Quod aũ sub inc̾¬
añ loluam: ꝓͣeiere᷑ ñ possecelsus
ait. que sña ueraest Idem.

Expanded text:
errorem solutum pendente quidem condicione repetitur, condicione autem exsistente repeti non potest. Quod autem sub inceantea soluam, repetere me non posse Celsus ait: quae sententia uera est.
Abbreviated transcription (Latin):
manifestim̃ aigum̃tum eẽpu¬
to. ꝙ si post moram tc̃am pais
pectimie soluta sit ⁊ reliquum
petãtͣuͣr officiũ iupicistaie debe
at ẽẽ ut estimec qnͣti actoris int̃¬
sit eam dunt᷑arat sũmam que
petetur capue solutam eẽ. U p̃.¬

Expanded text:
manifestissimum argumentum esse puto, quod, si post moram factam pars pecuniae soluta sit et reliquum petatur, officium iudicis tale esse debeat, ut aestimet, quanti actoris intersit eam dumtaxat summam quae petetur Capuae solutam esse. Vlp
Abbreviated transcription (Latin):
ea mente fuit. ut probiie uneite¬
ceret. s tũtoris adũs pupillũ ⁊ ce¬
teros forte tredrtores indempnem
mlrem inempcõm heditatis eo
noie dampñ pati ꝙ debitores hedi¬

Expanded text:
ea mente fuerit, ut pro his intercederet, sed tutoris adversus pupillum et ceteros forte creditores indemnem hmulierem in emptionem hereditatis eo nomine damnum pati, quod debitores he
Abbreviated transcription (Latin):
uis creditor exstimauit mlr̃em de¬
bitucẽ mantifuisie. necid cc̃rium
uid̾i debere eiꝙ placeat. si qñ in ꝑ
aut auenam obligõm mnesmtnsfe.¬
rat. fu c eun diugencorem ee debect.¬
¶ Si mir dixiss sibi rem̃ dotis noĩe
obligatam. ⁊ creditor curass ei petu
bet̾etur. si possor creoitor aduius ea
s̾usana agentem. excipet sinõuo¬
luntate etꝰ pignꝰ datum eet repli¬

Expanded text:
amvis creditor existimaverit mulierem debitricem mariti fuisse: nec id contrarium videri debere ei, quod placeat, si quando inan alienam obligationem in eam transferat: tunc enim diligentiorem esse debere. Si mulier dixisset sibi rem dotis nomine obligatam et creditor curasset ei pecuberetur: si possessor creditor adversus eam Serviana agentem exciperet "si non voluntate eius pignus datum esset", repli
Abbreviated transcription (Latin):
dem: ⁊sipro debitore Tauł¬
meo ⁊ ticiꝰ ⁊ mir duorei intercẽs᷑
utor pupilli decesserat rede insti¬
tuto ticio. cũ de adeunda ħ̾editate
oubit᷑aret qm̃ male gestatutela
estimaretur ꝑsuadente mr̃e pupu¬
l ut slio ꝑiculo adiret: adiit. stipͥu¬
latꝰ ꝙ de ea cã ÷ indempnẽse eo no¬

Expanded text:
et si pro debitore meo Titius et mulier duo rei intercesserutor pupilli decesserat herede instituto Titio: cum de adeunda hereditate dubitaret, quoniam male gesta tutela existimaretur, persuadente matre pupilli, ut suo periculo adiret, adiit stipulatusque de ea est indem
Abbreviated transcription (Latin):
s. ⁊ tu p̃ma beditate abstine uen
mandato uxoris eetimcli que mn
pupnli eet. abienͣto pupillo sol
se h̾editati miscuiss ubi bͤ i mit
õĩexta agentẽ ꝓupillo dampnĩ
eo nomine paił eet. ñ impediri eũ¬

Expanded text:
 hereditate abstinere vellet, mandatu uxoris defuncti, quae mater pupillo esset, abstento pupillo solum se hereditati miscuisse: ubi similiter ea causa agente pupillo damnum eo nomine passus esset, non impediri eu
Abbreviated transcription (Latin):
uictus eam emptori resgnuit ⁊
tere pot̃. qr nicħ ei ⁊olut̃ eẽ ut
Autłrn s possit. Palam tcm est.
¶Ssi simplum p̃stitit: doli exceptõ¬
ne repeslendus enit ab usorarpe¬

Expanded text:
ictus eam emptori restituit, tere potest, quia nihil ei solutum esse, ut auferri non possit, palam factum est: sed si simplum praestitit, doli exceptione repellendus erit ab usurar
Abbreviated transcription (Latin):
ba peccunia non liberat soluentẽ.
reprobis uidel nũmis redĩbet᷑rois
qm debit erat. ñ dũ aũ p̃cium ab
emptore ereg̃ĩt. an pignoraticõ ui¬
ditis conueniri potit ad suꝑfluum
reddenidum: an uero exspectare debe¬
at quoad emptor soluat : ut fusci¬
ꝑe accões adu̾sus emptorẽ: Et arbi¬
tror non ẽẽ urgendum ad sosucõm¬
mandet atcões adũsus emptorem
ꝑiculo tñ uenditoris. quod si accep̃
iam peccuniã nec suꝑfluũ reddro.
in pignoraticõ iudõ ue̾nit. ¶ Et si
res pignori datas maie tractaũit c̃¬
oitor ut s̃uos deb̾ilitauit. Splane si
ꝓ maleficiis suis coħtuit ist uiux¬

Expanded text:
ba pecunia non liberat soluentem, reprobis uidelicet nummis reddendism debitum erat, nondum autem pretium ab emptore exegerit, an pigneraticio iudicio conueniri possit ad superfluum reddendum, an uero uel exspectare debeat, quoad emptor soluat, uel suscipere actiones aduersus emptorem? et arbitror non esse urguendum ad solutiondandas ei actiones aduersus emptorem periculo tamen uenditoris. quod si accepit iam pecuniam, superfluum reddit. In pigneraticio iudicio uenit et si res pignori datas male tractauit creditor uel seruos debilitauit. plane si pro maleficiis suis coercuit uel uinx
Abbreviated transcription (Latin):
le.qui post uendicõm natus est.
si quis cau̾it ut gilua sͥ pignori
ẽẽt. nauẽ ex ea matĩa fc̃am: nõ
ẽẽ pignori cassius ait q aliiro
sit matia alurõ nauis. ⁊ ioeo no¬
minatim in dando pignore a di¬
tiendum ẽẽ ait quetumz exsilua
fc̃a nata ue sinͣs.¶suus rem pec¬
tuliaremsi ꝓĩgnor s dedit.: tuendꝰ
ent. si liberam peccutii aominist̃.¬
cõm hũit. sam ⁊ alienare easres
potest. ¶ arcellus.¬

Expanded text:
t uenditionem natus sit. Si quis cauerit, ut silua sibi pignori esset, nauem ex ea materia factam non esse pignor‹i› Cassius ait, quia aliud sit materia, aliud nauis: et ideo nominatim in dando pignore adiciendum esse ait: 'quaeque ex silua facta nataue sint'. Seruus rem peculiarem si pignori dederit, tuendum est, si liberam peculii administrationem habuit: nam et alienare eas res potest. 19 Marcianus
Abbreviated transcription (Latin):
de doło d debitori repmittere. ⁊ ñ pre¬
dum fuit pignoratum: ⁊ de iure etuᷤ
sepmfttendum ÷. nefortesuitutes
utor lege ñ refragͣante si Naut¬
ded̾it rem pupilli pignorituendꝰ
accipiat. idem ÷ ⁊ in curatore abho¬
lescentis ut̃ furiosi. ¶Contrariã
pignoratiam creditori accõm con¬
petere: certumz. ꝓinde si tem alie¬
nam ⁊ alii pignoratam. ⁊ in pu ͨ ͣ¬

Expanded text:
e dolo debet debitori repromittere: et si praedium fuit pigneratum, et de iure eius repromittendum est, ne forte seruitutes utor lege non refragante si dederit rem pupilli pignori, tuendaccipiat. idem est et in curatore adulescentis uel furiosi. Contrariam pigneraticiam creditori actionem competere certum est: proinde si rem alienam uel alii pigneratam
Abbreviated transcription (Latin):
el uniũsoꝵ bonõꝵ aoministracõ ei
ꝑmisia÷ ab eoqui sub pignorib so¬
lebat mutuas peccumas accipe. Ulp̃
sut int̾ ip̃m ⁊ emptorem ut si solũec
debitor pectumam p̃cii emptori: li¬
seret ei reciꝑe rem suam acpsit uit ⁊¬

Expanded text:
el uniuersorum bonorum administratio ei permissa est ab eo, qui sub pignoribus solebat mutuas pecunias accipere. 13 nerit inter ipsum et emptorem, ut, si soluerit debitor pecuniam pretii emptori, liceret ei recipere rem suam, scripsit
Abbreviated transcription (Latin):
luntate domini põtest. s si ignotã¬
te eodem pignori data sit ⁊ ratum
hũit: ꝑignue ualebit. ¶St płib
tes simt pignori detur: equalis om-¬
num causa est. ¶ Si per creoitorẽ
stetit quo minus ei sotuatin recte
agͣctur pignoraticia. ¶ Int̾dum ⁊¬
si soluta sit peccunia: tñpignoratĩa
accõ in hibenda. ułuti si creditor
tor. totum quicquro ip̃e ꝑcepit debi¬
to eum impͦutare papinanus ꝯfi-

Expanded text:
potest: sed et si ignorante eo data sit et ratum habuerit, pignus valebit. Si pluribus res simul pignori detur, aequalis omnium causa est. Si per creditorem stetit, quo minus ei solvatur, recte agitur pigneraticia. Interdum etsi soluta sit pecunia, tamen pigneraticia actio inhibenda est, veluti si creditor tor, totum, quidquid percepit, debito eum imputare Papinianus conf
Abbreviated transcription (Latin):
itonueit ut nomen debitoris mei
pignori tͣibi sit: tuenda est a preco
cuma. ⁊ debitorem aoũsus me: sic̃
ed expͣiar tuetur. gͦ si to nomenn
pignoris locoͣ. ¶ Si mroa ꝓprietas
pignori data sit. usustructus qui
postea accreiit: pignori cedit. eadẽ
causa ÷ alluuionis. ¶ si fundus¬

Expanded text:
it, ut nomen debitoris mei pignori tibi sit, tuenda est a praetocunia et debitorem adversus me, si cum eo experiar, tueatur. ergo si id nomen pignoris loco. Si nuda proprietas pignori data sit, usus fructus, qui postea adcreverit, pignori erit: eandem causa est alluvionis. Si fundus
Abbreviated transcription (Latin):
ei ꝓ soluto res data fu̾it᷑ ut ĩ qnͣtita¬
dem debiti ei satistiat. ł in qñtumꝰ eiꝰ
int̾sit. ⁊ ꝯpensacõm hr̃e potest credi¬
tor. si force pignoratitia ut ex alia
cã cum eo agatur. ¶ Qui reꝓbos nũ¬
mos soluit creditorr an hat pigno¬

Expanded text:
 soluto ei res data fuerit, ut in quantitatem debiti ei satisfiat vel in quantum eius intersit, et compensationem habere potest creditor, si forte pigneraticia vel ex alia causa cum eo agetur. Qui reprobos nummos solvit creditori, an habet pign
Abbreviated transcription (Latin):
¶S quod ip̃e debitor furtiaccõe p̾sti¬
t̾it creditorr ut ꝯdiccõe. an debito
sit imputandum uideamus. ⁊ qui¬
oem non oportere io restitui quod¬
ip̃e ex furti atrõe p̃stitit᷑ ꝑeque re
art ⁊ si meti cauia suum pig¬
noratum debitori tradid̃it ꝙ̃
bona fide pignori atceꝑat. Nam
si eg̾it ꝙ metus causa fc̃m ÷. ⁊ qua.¬
druplum sit ꝯsetutus. nl ei ue re¬
stituet ex eo quod ꝯsetutus÷. sũ
cebito imputabit ¶A predo rem
pignori dedit. compecit eide fructi¬
b pignoraticia actõ. qm̃uis ip̃e
fructus suos non facit. a p̃done
fructus uendicari te tantes pos¬
qui p̾canio roganit. uł ꝯdurit pig¬
noris possõem non resgͥtuat: ꝯtra¬
noiudicto tenetur. ¶S creditor
cum uenderet ꝓignis blꝑaum ꝑ

Expanded text:
sed quod ipse debitor furti actione praestitit creditori uel condictione, an debito sit imputandum uideamus: et quidem non oportere id eipse ex furti actione praestitit, peraeque relait et si metus causa servum pigneratum debitori tradiderit, quem bona fide pignori acceperat: nam si egerit quod metus causa factum est et quadruplum sit consecutus, nihil neque restituet ex eo quod consecutus est nec debito imputabit. Si praedo rem pignori dederit, competit ei et de fructibus pigneraticia actio, quamvis ipse fructus suosfructus et vindicari extantes posqui precario rogavit vel conduxit pignus, possessionem non restituat, contrario iudicio tenetur. Si creditor, cu
Abbreviated transcription (Latin):
ultũ interest ansub dõnea Idẽ
Diqua obligo ueneat ancũip̃a ob-¬
reueneat. pͥore .n. casudeficiente cõ¬
cõne nullam eẽuendõm post̾iore
statim uendõemifistere. namsit̃
empto ⁊ uendito agẽ pot̾o utist ac¬
aciõne exempto teneb̾is gõ sĩpli¬
tori s uo hes extifit: ⁊ hereditatem

Expanded text:
ultum interest, sub condicione aliqua obligatio ueneat an, cum ipsa obre ueneat. priore casu deficiente condicione nullam esse uenditionem, posterior‹e› statim uenditionem consistere: nam si Tempto uendito agere potero, ‹ut› acactione ex empto teneberis. Quod simplit
Abbreviated transcription (Latin):
adirent heredit᷑atẽ pecamques ub
pena debebatur atestatore oẽm soi¬
u̾it ⁊ hereditãtemuendidit nͨ a co¬
hedib suis ppegestatem eoꝵ q̃ qͣm
s̾irare potit cum emptore heredi¬
tatis ⁊ ex stĩpu̾latu ł exuendito rec
o nomine datam eo manifestuis:¬

Expanded text:
adirent hereditatem, pecuniam, quae sub poena debebatur a testatore, omnem soluerit et hereditatem uendiderit nec a coheredibus suis propter egestatem eorum quicquam seruare poterit, cum emptore hereditatis uel ex stipulatu uel ex uendito rectereditario nomine datam eo manifesti
Abbreviated transcription (Latin):
dacõe. ip̃e n se ꝗstentit. lam sub
to ħ tͥituio płifanam pͥtor hoibus
iit lapfis ut cucum scnptis subue¬
nit. si metu sũ tallroitate. su eta¬
uere smt qͣuaꝵ nõie singłis sb̾ue¬
nitur Calistratus.¬

Expanded text:
datione, ipse enim se ostendit. nam sub hoc titulo plurifariam praetor hominibus uel lapsis uel circumscriptis subuenit, siue met‹u› siue calliditate siue aetauerae sint, quarum nomine singulis subuenit. 4 Callistratus
Abbreviated transcription (Latin):
ritus expñsarũ nõie ei p̃stitit: ħ te¬
uocatrõ ñ÷. ¶ Siuxor uiro dotem ꝓ¬
misit. ⁊ dotis usiiras sñ dubio dd̾ est
penusuras posse q ñ÷ ista donacõ
cũ prohon̾ib m̃imi petatm: quid
tñ ol mantus nyori petitõm earũ

Expanded text:
ritus expensarum nomine ei praestiterit, hoc reuocandum non est.Si uxor uiro dotem promiserit et dotis usuras, sine dubio dicendum est peti usuras posse, quia non est ista donatio, cum pro oneribus matrimonii petantur. quid tamen, si maritus uxori petitionem earum
Abbreviated transcription (Latin):
sulũ ⁊ p̃srdũ decre̾ta qi ambicõ¬
sa ẽẽ interp̾t̾ati sũt ip̃i añ ꝑtͣa¬
ro minorib rerum suaꝵ aominis¬
tracõm exͣ oroinem indiriserunt. ⁊
quo maior efficitur. utrũ inicium
sptamus anfinẽ ¶ Et placetut est
ꝯstitutur siquis maior ftũs ꝯpban̾it¬

Expanded text:
sulum uel praesidum decreta quasi ambitiosa esse interpretati sunt, ipsi autem perraro minoribus rerum suarum administrationem extra ordinem indulserunt: et quo maior efficitur: utrum initium spectamus an finem? et placet, ut est et constitutum, si quis maior factus con
Abbreviated transcription (Latin):
tu gestum ẽẽ dicitur: utiz que res
ent animarũtam. ¶ Apparet mi-
ceri. Nam pꝰ ħ tempꝰ cõpler nirilẽ
uigorẽ ꝯstat Et ideo hodie in hac
usz etatem abholescentes curatoꝵ
auxilio reguntur. nec añ reis ue
administratõ eis comitu de bebit
a curatorib accipiant. Quod nͣ le¬
gib cauetur ut singuli amu ꝑ
zingłos liberos remittant᷑: ao bo-¬
nores ꝑtinere diuus seu̾us ait ñ
ad rem suam ꝑcipientam. ¶de.¬

Expanded text:
tu gestum esse dicetur, uti quaeque res erit, animaduertam'.Apparet minoceri: nam post hoc tempus compleri uirilem uigorem constat.Et ideo hodie in hanc usque aetatem adulescentes curatorum auxilio reguntur, nec ante rei suae administratio eis committi debebit, a curatoribus recipiat. quod enim legibus cauetur, ut singuli anni per singulos liberos ‹r›emi‹t›tantur, ad honores pertinere diuus Seuerus ait, non ad rem suam recipiendam.
Abbreviated transcription (Latin):
iu semisses ustas ꝓmisit. ꝑ mł¬
tos annos miniores prestitit. Res
credrtoris deimsses petit. cumper
debitorem non stecit quo smmiorẽ
obstet s sierioiuendis ex more
usutis pertanta tempora mora de
bitorem ñ fuit: posse scd̃m ea que
ꝓponetentur oustare excepcõm.
Quesctum  aniudicio neg̃.g. ut

Expanded text:
i semisses usuras promissit, per multos annos minores praestitit: heres creditoris semisses petit. cum per debitorem non steterit, quo minus minores ondi, si exsoluendis ex more usuris per tanta tempora mora per debitorem non fuit, posse secundum ea, quae proponerentur obstare exceptionem. Quaesitum est, an iudicio negot
Abbreviated transcription (Latin):
gulas pemioeles si dõne data us¬
e non souia ntur. eacondõ obs̃ura¬
retur: eoꝑtineant ut ꝙͣuis ꝯruis¬
sa sit forte prima stĩpiõ. non tñĩ
ampliorem qnͣtitatem usuraꝵ
ꝯuetini possit qͣm eiꝰ ꝑenuon no¬
mine que egressa ÷ diem p̾stitu
eam stipłdem que de guiorib usu¬
in pr̃andis iubiecta÷. idest ut ꝑ
singulas peniiones ꝯdicõ specta¬

Expanded text:
gulas pensiones condicione data usurae non soluantur, ea condicio obseruaretur' eo pertineant, ut, quamuis commissa sit forte prima stipulatio, non tamen in ampliorem quantitatem usurarum conueniri possit quam eius pensionis nomine, quae egressa est diem praestituteam stipulationem, quae de grauioribus usuris praestandis subiecta est, id est ut per singulas pensiones condicio inspecta
Abbreviated transcription (Latin):
deo morte sotiis olintut so Dop̃.¬
cietas ut nͨ ab inicõpacriai põllu¬
mꝰ ut heres ⁊̃ succedat sõciẽtati n
ita in pͥuatis societatib. at in so¬
cietate uectigauũ m̾onnꝰ mani¬

Expanded text:
deo morte socii soluitur societas, ut nec ab initio pacisci possimus, ut heres etiam succedat societati. haec ita in priuatis societatibus ait: in societate uectigalium ni