comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rit aparentib frẽs alu indignanter
magis. ⁊ graciam collatam aparenti¬
b parrictoio aufre conantur: istama¬
gis bella suspecta. bella non cybitm̃
s singularum domoꝵ. Illos ergo doꝰ
ad ulcioins uidicium cõp̾herrdit qͥs
magis insidiaturos sͥ eẽ cognouit.
Tcium ẽ quod meofrẽm dieit. non
bulo atͦq indef̾iat sceleris increrẽ¬
tum quo iustior sic unroicta celesti
figo do deus nt̃ ulcionẽ ꝓmittitut
uel sic frangatur metu qui pieta¬
tis est oblitus ⁊ sciat quod eciamsi
hoiẽs effugiat honnicida dei cũ uidi¬
aim nõ possit enadere s maioriet
et̾no supplicio refuetur. Alciore autẽ
b cauendu. Deinde obłnandum
uobis non solum amaliciamentis
uerum eciam ab ipĩs ẜmonibus
urĩs. Iõq ait de multiloqino nonet¬
fugies peccatum. Ergo hoc signfica¬
r indetur nõ solum opis ur̃i ꝯi etiã
finoins quiẽ. magis domesticus ra¬
cionẽ domno esse redoendam. Et sõ

Expanded text:
rit a parentibus, fratres alii indignantur rit a parentibus, fratres alii indignantur magis et gratiam conlatam a parentibus parricidio auferre conantur. ista magis bella suspecta, bella non ciuitatum, sed singularum domorum. illos ergo dominus ad ultionis iudicium conprehendit, quos magis insidiaturos sibi esse cognouit. tertium est quod in eo fratrem dixit, non abulo atque inde fiat sceleris incrementum, quo iustior sit uindicta caelestis. ergo dominus deus noster ultionem promittit, ut uel sic frangatur metu qui pietatis est oblitus et sciat quod etiamsi homines effugiat homicida, dei tamen iudicium non possit euadere, sed maiori et aeterno supplicio reseruetur. altiore autem ibus cauendum, deinde obseruandum nobis non solum a malitia mentis, uerum etiam ab ipsis sermonibus nostris. ideoque ait: de multiloquio non effugies peccatum. ergo hoc significari uidetur, non solum operis nostri, sed etiam sermonis, qui est magis domesticus, rationem domino esse reddendam. et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
carins. Deinde huc sensum eẽ posti¬
ora appbant. sic emĩ ait Et ens urm̃
sauguinem et aĩarum urãꝵ exquirã
de oĩb bestiis et demami hoĩs. Besti¬
a li maliciecõparaut ĩmoeciam a¬
ceruauit ĩiquitatem hoĩs ultra besti¬
acum feritatem dicendo de manu
honiiis frattis. Et em̃ bestie inchil
nobiscum habent ꝯmume nature:
nullo uelut frat̾no uire deiĩcte sũt
Si nocent homĩb quasi extraneis
nocent nature uira nõ molant ger¬
mnaintatis nõ obliuiscuntur affectũ.
Iõ grauius hõ pectat qr fratti insidia¬
tur ⁊ io doꝰ seuerius iudicatinum se
esse prounsit dicens sanguine hoĩs
de iami frĩs euis exquiuam. Au nõ
frater est quẽ rouabilis nature qurã
uteris effiroit et euifoem matris no¬
bis genacio copulauit. Eadem eiñ
nacura oĩm uir̾ est hominum nõ
fratres sumus om̃s una acq eao
inesceridum qui fratuo sibi uire sociã¬
tur. hinc etũ insi die binc ꝑicula freꝙͣ¬
De inde sifrĩ amplius collatum fue¬

Expanded text:
sensum esse posteriora adprobant; sic enim ait: etenim uestrum sanguinem et animarum uestrarum exquiram de omnibus bestiis et de manu hominis\'. bestiali malitiae conparauit, immo etiam aceruauit iniquitatem hominis ultra bestiarum feritatem dicendo: de manu hominis fratris. etenim bestiae nihil nobiscum habent commune naturae, nullo uelut fraterno iure deuinctae sunt. si nocent hominibus, quasi extraneis nocent, naturae iura non uiolant, germanitatis non obliuiscuntur affectum. ideo grauius homo peccat, qui fratri insidiatur, et ideo dominus seuerius uindicaturum se esse promisit dicens: sanguinem hominis de manu fratris eius exquiram. an non frater est quem rationabilis naturae quidam uterus effudit et eiusdem matris nobis generatio copulauit? eadem enim natura omnium mater est hominum, et ideo fratres sumus omnes una atque eadem timescendum qui fraterno sibi iure sociantur. hinc enim insidiae, hinc pericula frequdeinde si fratri amplius collatum fue
Abbreviated transcription (Latin):
nare et t̾reuo ascensu ascendeudum
ad cclestia putauerunt. Alciore aut̃
sensu illud siginficatur. quod quit¬
ienas diligit uoluptates et eas sẽ
et putat his se posse ad dei gr̃am ꝑ¬
uenire et reginum celeste hiꝰ erioribꝰ
deferendum. is adu̾sum celestia cõt¬
macia p̾liatur aff̃cũ. pp̃ea in ꝓũbioẽ
de eo qui deliquerit: sicut nebroche
gang uenacorañ deum. Nebroth ꝯ̃
pint̾pretacionẽ et hiops dicitur. Cobr
echiopis: tenebras aĩc squalorẽq sig¬
inficꝰ qui adusus luim est clan¬
tatis exors tenebris uniolutꝰ nocti
similior qua diei. uenatoris quoq
usus insilicis int̾ feras ac bestiascõ¬
uersacio eius. Iuracionabilis mniscet
uiracionabilib passionib et eaq̃
sunt malicie agrestis atq p̾dire ne¬
nacor huu̾nodi explorare consueuit
atq iis pociri atq delectari. Dem¬
q nebroch huus pͥncipisĩ reginba¬
bilon. hẽ confusio eoq malicia ⁊ po¬

Expanded text:
luisse et terreno ascensu ascendendum luisse et terreno ascensu ascendendum ad caelestia putauerunt. altiore autem sensu illud significatur, quod qui terrenas diligit uoluptates et eas sequitur et putat his se posse ad dei gratiam peruenire et regnum caeleste huiusmodi erroribus deferendum, is aduersum caelestia contumaci proeliatur affectu. propterea in prouerbio est de eo qui deliquerit: \'sicut Nembroth gigans uenator ante deum\'. Nembroth autem per interpretationem Aethiops dicitur. color Aethiopis tenebras animae squaloremque significat, qui aduersus lumini est, claritatis exsors, tenebris inuolutus, nocti similior quam diei. uenatoris quoque ustis in siluis, inter feras ac bestias conuersatio eius. inrationabilis ergo miscetur inrationabilibus passionibus et ea quae sunt malitiae agrestis atque praedurae uenator huiusmodi explorare consueuit atque his potiri atque delectari. denique Nembroth huius principium regni Babylon, hoc est \'confusio\' eo quod malitia et po
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ mare ad insulas us ꝓcessit hoc
seusum eo quod ea que extra sunt
que dicuntur bona diuicie potesta¬
tes. honores: quasi diffimoũtur la¬
ciis. n ͨ cantũ his contempci sunt
s longe iateq oiffum diuit suas
cupiditates dũ aut pecumarum
cõpendium de ult̾iorib queritur. it
honora plurib aut pocestas disfusi¬
or aut cupidicas. Nũc quero quara¬
cione chani: illius imꝓbi filiũ semo¬
rem scpͥcura fuisse memorauit. dii
ogenera t̾re. uuũ uelut harenosũ
et puluerulentũ ĩmo ut exp̃ssis di¬
cam pulius: aliudgenus t̾re fruc¬
ciferum atq secuntoũ hoct̾ra soli¬
dioret ꝓfinida. Qid igitur un pbꝰ
sit impiorum aĩa que fructus uti¬
les generare nõ possit Qua racione
eciam chus nebroth gigantem gene¬
rat: qui erat uenator aute deumu uñ
dictum est. Sic̃ nebroth gigans uena¬
cor añ deum. quid aliid igitur pul¬
uis et areua geueraret: u t̾remm
hoĩem co quod ĩpius celestib c̾oena
pͥonat. Gigantes enĩ fabule adil

Expanded text:
est mare, ad insulas usque processit. hociorem autem sensum, eo quod ea quae extra sunt, quae dicuntur bona, diuitiae potestates honores, quasi diffunduntur latius nec tantum his contenti suntsed longe lateque diffundunt suas cupiditates, dum aut pecuniarum conpendium de ulterioribus quaeritur aut honor a pluribus aut potestas diffusior aut cupiditas. Nunc quaero qua ratione Cham illiua improbi filium Chum seniorem scriptura fuisse memorauit? duo genera terrae, unum uelut harenosum et puluerulentum, immo ut expressius dicam puluis, aliud genus terrae fructiferum atque fecundum, hoc est terra solidior et profunda. quid igitur improbus sit impiorum anima,, quae fructus utiles generare non possit. qua ratione etiam Chus Nembroth gigantem generat, qui erat uenator ante deum? unde dictum est: sicut Nembroth gigans uenator ante deum. quid aliud igitur puluis et harena generaret nisi terrenum hominem, eo quod impius caelestibus terrena praeponat. gigantes enim fabula induc
Abbreviated transcription (Latin):
Etiam ꝑ ipm̃ diem si obductus aer
cetris ibib fu̾it ue sic quidem indeͣ
in forte cum gramores nubes se cepe¬
rint relaxare. Ergo indeaunis neqa
archus quo sagitte iaciũtur. nũc tẽ¬
ditur inĩc resosintur qutam exden

Expanded text:
etiam per ipsum diem, si obductus aer etiam per ipsum diem, si obductus aer taetris nubibus fuerit, ne sic quidem uidetur, ni forte cum grauiores nubes se coeperint relaxare. ergo uideamus ne, quia arcus, quo sagittae iaciuntur, nunc tenditur, nunc resoluitur, quandam exten
Abbreviated transcription (Latin):
postã tũ inpemtentiam regressus. re¬
stituat ꝙ abstulit. Demq sacheus to
uenam inerint qr non solum se resti¬
turum. S quadruplũ promisit quibꝰ
aliqua substuliss paupib quoq ine¬
dietatem siui pacrimoiii donaturum
considemus eciam diligencius qͥ st
quod ait archũ ieum pouam iniu¬
be et erit signutesta m̃ti etm int̾ me
et t̾ram et erit cũ in nubila uero mi¬
bes suꝑt̾cam parebit arciꝰ ieus ĩ
uube.et inemor ero cestam̃ti mer. uõ
eĩ sicut płiq arbitrantur archinu
istum dicit quẽ auuit hoĩes eẽ quo
plumarũ signa aliqua declarentur
in quo colores diusi canquam radio¬
tum solis mic rucilancubuc̃ lumi¬
ne clariore. lucenciũ figurantur. uñ
et pluina futura siginticatur. eoquod
in cõstancia queoam serenitatrs̃ ilsi¬
colora illa spẽ demonstretur archum
absit ut hũc archũ dei ẽẽ dicamus.
hic .ii.archus qui iris dicitur ꝓdiẽ
uderi solet ꝑ noctem non apparet.

Expanded text:
postea tamen in paenitentiam regressus repostea tamen in paenitentiam regressus restituat quod abstulit. denique Zacchaeus ideo ueniam meruit, quia non solum se restituturum, sed quadruplum promisit quibus aliqua sustulisset, pauperibus quoque medietatem sui patrimonii donaturum. Consideremus etiam diligentius quid sit quod ait: arcum meum ponam in nube, et erit signum testamenti aeterni inter me et terram. et erit cum innubilauero nubes super terram, parebit arcus meus in nube, et memor ero testamenti mei. non enim sicut plerique arbitrantur, arcum istum dicit quem aiunt homines esse, quo pluuiarum signa aliqua declarentur, in quo colores diuersi tamquam radiorum solis nunc rutilantium, nunc lumine clariore lucentium figurantur, unde et pluuia futura significatur, eo quod inconstantia quaedam serenitatis uersicolora illa specie demonstretur. arcum absit ut hunc arcum dei esse dicamus; hic enim arcus, qui iris dicitur, per diem uideri solet, nocte non apparet.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ enit dilumũ intelligendum sit
ꝙ diluuiũ corrumpat terram. hoc
eĩ diluia face̾ consucrunt anuo
nouerit tale diluuiũ quot̾raomĩs
cortupatur quod postiora apetiit.
cũ dicit oẽm t̾ram non corrũpentũ.
Osteno t ei dilumia quid futura. s
piidencia fututa sit donu. netantũ
lit diluum corlium passiomumt
ała om̃ĩs inter eat. Et quidam non au¬
deo dicere. quiauidetur dommnuo statu¬
ere. quod nulliꝰ amma possit penitus
int̾ire quod eĩ de paraidia dicumis qͥ.
eciam de homicioa: Quro de adulto. ꝙ
uemam reseruamus. uñmagio illo
arbitror quod ꝓuocet doꝰ deus. non
ut eciam deus siquis leuiores alias
hẽat passiones ñ penitus dinam despe¬
ret gr̾am. nec oĩmodis uicturum eẽ
diffidat. S ĩ si ẽ lixuriosus. nec potest
stirouuum uitare luxurie ab aduit̾io cũ
studeat tempare. sit epulandi delecta¬
cio non stupranoi sis Etiam si nescio
qui auarus qui aliena diripinteie¬
cit pupillos eluinauit uiduas. uł

Expanded text:
non erit, intelligendum sit quod diluvium corrumpat terram; hoc enim diluvia facere consuerunt: an vero non erit tale diluvium quo terra omnis corrumpatur, quod posteriora aperiunt, cum dicit omnem terram non corrumpendam? Ostendit enim diluvia quidem esse futura, sed prouidentia futura sit domini, ne tantum sit diluuium corporalium passionum, ut anima omnis intereat. et quidem non audeo dicere quia uidetur dominus statuere quod nullius anima possit penitus interire. quid enim de parricida dicimus? quid etiam de homicida, quid de adultero, ueniam reseruamus? unde magis illud arbitror quod prouocet dominus deus noster, ut etiamsi quis leuiores alias habeat passiones, non penitus diuinam desperet gratiam nec omnimodis uicturum se esse diffidat, sed etiamsi est luxuriosus nec potest studium uitare luxuriae, ab adulterio tamen studeat temperare, sit epulandi delectatio, non stuprandi sit. set etiamsi nescio qui auarus, qui aliena diripuit, eiecit pupillos, eliminauit uiduas, uel
Abbreviated transcription (Latin):
pasche myst̾io cõsecrauit. ut quis
onem eẽt adeptus consorcio do¬
minice felicitatis dignus meri¬
dium: nouella ginum repara¬
qo ac cetie hiemis nocte discussa.
fixo humoceli machinam suspen¬
dens diem solis ardore radiaut
splendorem lune solacio noctis ad¬
tribint pẽdent̾e celi cameram splẽ¬
deuciũ siderum declarauit oruatu
mare certis litcorium finbus coħ¬
cens: cõcaue ac stridentis undeestũ
metas statuti limitis haue iussit
cxcedere. et ut plana mundi facies
oculoꝵemmũ subtraheretur aspec¬
tu ad ħ mnornatũ mũdialis fabce
cione formatus ad hoc cerrestris cre
b domiũ p̾cessiss ex inchilo q
in ip̃o exordio nõ uescimus depra¬
uatꝰ mindia. Dum suꝑ indultũ
dei opificiũ cupit fĩ quod nacura
nõ dederat amnisit gram ꝑ creatoris
pietas dcͥbuerat. Contimio obcõ¬
cupiscenciam diabolice deceptio¬
is sentenciã mortis puaritator
ĩcurrens: eciã ad fucure ex sestirpis¬

Expanded text:
paschae mysterio consecravit; ut quisquis onem esset indeptus, consortio Dominicae felicitatis dignus meridium, novella germinum reparatio, ac tetrae hiemis nocte discussa, fixo hamo coeli machinam suspendens, idem solis ardore radiavit, splendorem lunae solatio noctis attribuit, pendentem coeli cameram splendentium siderum decoravit ornatu, mare certis littorum finibus coercens, concavae ac stridentis undae aestum metas statuti limitis jussit haud excedere. Et ut plana mundi facies oculorum eminus subtraheretur aspectu, ad hoc in ornatum mundialis fabricae, tione formatus ad hoc terrestris creabus dominum praefecisset ex nihilo. Qui in ipso exordio non nescius, depravatus invidia, dum super indultum Dei opificium cupit fieri, quod natura non dederat, amisit gratiam, quam Creatoris pietas attribuerat: continuo ob concupiscentiam diabolicae deceptionis sententiam mortis praevaricator incurrens, etiam ad fu
Abbreviated transcription (Latin):
ħ inquit illa ẽ celestiũ muystioꝵ gͣ¬
cia hoc pasche donum ħ optabilis
auui festuntas. ħ exordia gignenci¬
um rerum. binc uit alis lauacii sa¬
cre ecclesie eoiti puerperio insontes
pimloꝵ simplicitate renari baratͦ
ĩnocentis pscrepunt consciencie. hñc
casti pacres pudice ⁊̃ matres uouel¬
lam ꝑfidem stirpem ꝓseqͣtur ĩmime¬
ram huic subfidei arbore abuc̾ofon¬
tisiuocin catecumioꝵ spendet or¬
natus. Hinc celestis m̾ici sanctifi¬
cantur uunere ⁊ sacrarienti spiri¬
talis celebri mistio sagmantur. hinc
uinus plebis gremio beate eccẽ ni
trica fratintas uintate diuntatis
substancia ac uͥtutis t̾nũ nomen
adorantes psalinũ ãmie festiuita¬
tis cũ ꝓphã ꝯcelebrant. Hͥ ẽ dies ꝙ̃
fecit doꝰ. exultemus et letemnur in
eo. Quis inꝙͥ dies: uẽpe ille qui ad

Expanded text:
 inquam, illa est coelestium mysteriorum gratia, hoc paschae donum, haec optabilis anni festivitas, haec exordia gignentium rerum. Hinc vitalis lavacri sacrae Ecclesiae editi puerperio infantes, parvulorum simplicitate renati, balatu innocentis perstrepunt conscientiae. Hinc casti patres, pudicae etiam matres novellam per fidem stirpem prosequuntur innumeram. Hinc sub fidei arbore ab utero fontis innocui cereorum splendet ornatus. Hinc coelestis meriti sanctificantur munere, et sacramenti spiritalis celebri mysterio saginantur. Hinc unius plebis gremio beatae Ecclesiae nutrita fraternitas, unicae divinitatis substantiam, ac virtutis trium nomen adorantes, psalmum annuae festivitatis cum Propheta concelebrant: Hic est dies quem fecit Dominus, exsultemus et laetemur in eo
Abbreviated transcription (Latin):
uimas mortis domina ione destr¬
ca.edyaboli faucibus reuocaut ao
uitam atq ita diumũ tͥumphum
etins caracterib ẽ conscp̃tum dum
dicit ubiẽ mors aculeus ẽ cõsepͥtũ¬
ꝙͣ felicitate reparate salutis paulus
recolens clamat. Sicuti ꝑ adam more
intrauit inhuc̃ inundum ita et ꝑ
xp̃m salus restituta est in undo. et
itm. P̾inus homo de t̾ra t̾renus. se¬
cimdus homo delocelestis. Et adici
net. sic ꝑtemus ymaginem celestis
.i suscepti redemptirparaci ac puri¬
ficati homus salutem teueamus
recciois eius securierunt cũ ipõ
celestis ꝓinissi gloriam possessim
sicuci ip̃e uoꝰ ĩ euangelio ait. Qui
in quit me secutus fuerit nõ periet
s transiet de morte aouitam. Ita sal¬
uatoris passio uice huãne salus õ¬

Expanded text:
imas, mortis dominatione destructa, e diaboli faucibus revocavit ad vitam; atque ita divinus triumphus aeternis characteribus est conscriptus, dum dicit: Ubi est, mors, aculeus tuQuam felicitatem reparatae salutis Paulus recolens clamat: Sicuti per Adam mors intravit in hunc mundum, ita et per Christum salus restituta est mundo ; et iterum: Primus homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis . Et adjicieine, sic portemus imaginem coelestis, id est, suscepti, redempti, reparati; ac purificati hominis salutem teneamus rectionis ejus securi erunt, cum ipso coelestis promissi gloriam possessuri, sicut ipse Dominus in Evangelio ait: Qui, inquit, me secutus fuerit, non peribit: sed transiet de morte ad vitam . 7. Ita Salvatoris passio, vitae humanae salus
Abbreviated transcription (Latin):
insermone sui hẽat claritatem. et ip̃ã
statim specie lumen eis effulgeat.
maximie cũ pacificaloquitur qmĩ
huc̃ queq ramulum pacẽ pecentes
p̾ferie cõsueuerunt. Gulit ramulũ
eo ꝙ simplicitas puritate et sinceri¬
cate̾ seiina quedam aurib iĩs uti¬
litacis infimoit et bone dotena uir¬
tutis ut adiusticiam ꝓuocat ⁊inu¬
tat ad pͥm̃ bone sibi ꝯmissũ disaipl¬
qr defecerit aqua afra sicꝰ scpͥtũ ẽ. con¬
liderano udetur. Pͥdo oĩm secintou

Expanded text:
in sermone sui habeat claritudinem, et ipsa in sermone sui habeat claritudinem, et ipsa statim specie lumen ejus effulgeat, maxime cum pacifica loquitur; quoniam hunc quoque ramulum pacem petentes praeferre consueverunt. Tulit ramulum, eo quod simplicitas puritate ac sinceritate semina quaedam auribus nostris utilitatis infundit: et bonae doctrina virtutis aut ad industriam provocat, et invitat ad praemium bonae sibi conscium disciplquia defecerit aqua a terra, sicut scriptum est , considerandum videtur. Primo omnium secundu
Abbreviated transcription (Latin):
sam insipienciam. Itaq ⁊ intimoretã¬
ꝙͣ infrigore pot̾ ẽẽ uiluminaus iustꝰ
sumilicᷤ et iratuoiã pot̾ repͥmere tẽ¬
panciam. ut intimore aliqui non
pentꝰ resoluãtur et iagio timorẽ
dirigant adopera uͥtutis. u̾bigrã
si ꝓsecutor insistat ut plus deũ cune¬
as.et ppetua magis supplicia quã
presencia putes esse uitanda. Que d

Expanded text:
sam insipientiam. itaque et in timore tamsam insipientiam. itaque et in timore tamquam in frigore potest esse inluminans uirtus. similiter et iracundiam potest reprimere temperantia, ut in timore aliqui non penitus resoluatur et magis timore dirigatur ad opera uirtutis, uerbi gratia si persecutor insistat, ut plus deum timeas et perpetua magis supplicia quam praesentia putes esse uitanda, quae d
Abbreviated transcription (Latin):
reuocent᷑. qui diũsi aut uere. aut es¬
tate ut inꝑtib orientis: Aut esta¬
tis autũnoq nascantur ut inꝑti¬
b occidentis. Alio cempore t̾rarũ
semminaria ptus suos educune
alio aut̃ cempore fructus arboꝵ
carpimiꝰ. Diuidu ergo fructus st
nib c̾rarum. At uero ex arboꝵ fcuc¬
tib uoluptarii. Itaq corpus nr̃m cã¬
quam ue hoc ẽ acre cybo pascitur
uaturali: aer aut̃ g̾co uoiẽuer latino
dicitur. Iõ sopͥtura de partibus oriẽ¬
tis i uuaxime egypti ꝑquam transi
ẽ sapiencie fruttibus alitur au tte¬
rum ut corpori nrõ contrariũ frig
et estus. ita timoret iracundia idẽ¬
est noce est ⁊ iracundiam hẽat et ti¬
morem. Nec pot̾ sũ hac ẽẽ corporee
nõcitate nature. Et iõ mens sapic̃¬
tis modamina iusta dispensat. ue
num et timorem pinisceat ⁊fiat ꝯ¬
fusio quedã ammo illius acq oilu¬
uium. Die quoq ⁊ nocte quodait p
diem incelligis in luminantem ux¬
tutẽ ꝑ uoctem recognosas tenebro¬

Expanded text:
reuocetur, qui diuersi aut uere et aestate ut in partibus orientis aut aestate autumnoque nascantur ut in partibus occidentis. alio tempore ten-arum seminaria partus suos edunt, alio autem tempore fructus arborum carpimus. diuidui ergo fructus sunnibus ten\'arum, at uero ex arborum fructibus uoluptarii. itaque corpus nostrum tamquam uere, hoc est >ἔαρι, cibo pascitur naturali. ἔαρ autem Graeco nomine, uer Latino dicitur. ideo scriptura de partibus orientis et maxime Aegypti, per quam transiuest sapientiae fructibus alitur, cui iterum, ut corpori nostro contrarium frigus et aestus, ita timor et iracundia uideest, necesse est et iracundiam habeat et timorem, nec potest sine hac esse corporeae necessitate naturae. et ideo mens sapientis moderamina iusta dispensat, ne iram et timorem permisceat et fiat confusio quaedam animo illius atque diluuium. die quoque et nocte quod ait, per diem intellegis inluminantem uirtutem, per noctem recognoscis tenebro
Abbreviated transcription (Latin):
guentia pinanere. Ergo cẽpora sũt
q̃ aut corrũpunt. aut ueseruant ꝓ¬
ut ipã sin hibuint qualitatem. Iõq
aunus excõtrarus oucitur uere au¬
cũno estate hieie. sic̾ armonia can¬
cuene pinixtis grauib et acutis ur̃
cousistẽ ita ergo et inimdus iste ex
coutratus continetur aere et t̾ra ig¬
in et aqua. Nrã quoq corpora frĩ¬
gore et calore. humore et siccitate
queudã uature oroinẽ ẜuant. Ram
si nacuralis ordo ac menfuracon¬
fiuiditin. tud ncõe ẽ seqͣtur int̾itus.
Ergo ccum oroinem cẽporũ oñs re¬
mota confusione dilumi ad pscue¬
raucia mundi ꝓmitcit fututum
Ilor autem sensus hoc habet. ut ꝑ
ser̃ intelligaims pncipium. p
finem. Inutroq salutis ẽ causa. al
sublato fine puͥcipiũ. et fimis ĩpli¬
sincno di insoc unmdo est gerus¬
memorat humauin. ut cũ inapit
auus finiatur cũ fuatur incipiat uͭ
medio iniundus tempe resolliatur
itaet mens qũ aliquid uroetur inci¬
iruat querat. Qñ funt aliquod opꝰ¬

Expanded text:
ra sunt quae aut corrumpunt aut reseruant, prout ipsa sui habuerint qualitatem. ideoque annus ex contrariis ducitur, uere autumno aestate atque hieme. sicut armonia cantilenae permixtis grauibus et acutis uidetur consistere, sic ergo et mundus iste ex contrariis continetur, aere et terra, igni et aqua. nostra quoque corpora frigore et calore, umore et siccitate quendam naturae ordinem seruant. nam si naturalis ordo ac mensura confunditur, tunc necesse est sequatur interitus. ergo certum ordinem temporum dominus remota confusione diluuii ad peraeuerantiam mundi promittit futurum. altior autem sensus hoc habet, ut per semen intellegamus principium, per finem. in utroque salutis est causa. altsublato fine principium et finis in prisurum, dum in hoc mundo est, gememorat humanum, ut cum incipit annus, finiatur: cum finitur, incipiat, non medio mundus tempore resolvatur. Ita et mens quando aliquid videtur incirminum quaerat. Quando finit aliquod op
Abbreviated transcription (Latin):
lo uisto opp̾isi. celserunt in eius pos¬
sessionem Auctorem ergochanane¬
oꝵ chanaam fuille mnamfestum ẽ
qui fint filius huius cham qui ĩ¬
pius ipr̃e extitit Alcior ã seusus
uoimi int̾p̾tacione signatur. Chã
et pturlutur ĩoq eurdẽtissime

Expanded text:
ressi a populo iusto cesserunt in eius posressi a populo iusto cesserunt in eius possessionem. auctorem ergo Chananaeorum Chanaan fuisse manifestum est, qui fuit filius huius Cham, qui impius in patrem extitit. altior autem sensus nominum interpretatione signatur. Cham et perturbatur, ideoque euidentissim
Abbreviated transcription (Latin):
tam ponam. archus eiñ: iustr̃m iacu¬
laude sagicte ẽ. Itaq non ipe archus
uilnerat. s sagittat ⁊ d dominus
ĩbib acchum magis quam sa¬
gictam point. Idẽ nõ illud quod uul¬
ueret s quod hẽat t̾roris iudiciũ.
uulueris effectum hẽre nõ soleat. q̃
racione autem cũ supͣtres filios noc
cõputauerit.ꝙ Em. Cham. iafet. hoc
loco uinus cõprehenderit medii fili¬
.i generacõm hoc ẽ quodait Cham
autem erat pr̃ chauam. Istierant cros
tilui uoc: et maxime cum illi duoi¬
ci. ute iniustus medius. Iniusti er¬
go pͥus geueracio quam ĩtorũ con¬
prehendicir Neq emĩ possumus
negare quod scpͥcum est. s adcoacer¬
uauoum delictũ ip̃ius addita eius
est generacio. Quod cũ hẽret filium
et pr̃eẽt solus. ip̃e patrem non cog¬
nouit qui mnagis coguosce̾ debuiss.
Et ideo imꝓbum merint hre filiũ:
qr impb fuerat pr̃i simulsigiific
ex illo canam chanancos fuisse: qr
post multas generaciones apopu¬

Expanded text:
tum iaculandae sagittae est; itaque non ipse arcus uulnerat, sed sagitta. et ideo dominus in nubibus arcum magis quam sagittam ponit, id est non illud quod uulneret, sed quod habeat terroris indicium, uulneris effectum habere non soleat. Qua ratione autem cum supra tres filios Noe conputauerit, Sem Cham Iaphet, hoc loco unius conprehenderit medii filii generationem — hoc est quod ait: Cham autem erat pater Chanaan; isti erant tres filii Noe — et maxime cum illi duo iusti, iste iniustus medius? iniusti ergo prius generatio quam iustorum conprehenditur. neque enim possumus negare quod scriptum est, sed ad coaceruandum delictum ipsius addita eius est generatio, quod, cum haberet filium et pater esset, solus ipse patrem non cognouit, qui magis cognoscere debuisset. et ideo meruit improbum habere filium, quia improbus fuerat patri. simul significat ex illo Chanaan Chananaeos fuisse, qui post multas generationes opp
Abbreviated transcription (Latin):
na et fecerit ꝑfilium. sicut scptũ
ẽ oĩa insapiencia fecuti. Sineg
p̾ dicit adrinaginem u̾bifecit. si¬
ue filius dicit adymaginem dei
pactis tecit. Et io familiaren qñͣdã
et domesticam deo demnonstrat ho
sibi aminal uideat crudelr̾ ⁊ ĩpie
esse cõmissũ. Causa ergo addita iuĩ¬
dicte facit ut pͥmmũ excludamus phi¬
losophor quor dã opimones qui ne¬
gint deum curã hẽre sup homines.
Deinde scientes p̾rogatinam nr̃e
ulcionis apud deum inanere n ĩ
alios cõmittamꝰ quod diumouidi¬
ao uidicandum sit. u ip̃i mortẽ

Expanded text:
nia et fecerit per filium, sicut scriptum est: omnia in sapientia fecisti. siue ergo pater dicit, ad imaginem uerbi fecit, siue filius dicit, ad imaginem dei patris fecit. et ideo familiarem quandam et domesticam deo demonstrat homisibi animal uideat crudeliter et inpie esse commissum. causa ergo addita uindictae facit, ut primum excludamus philosophorum quorundam opiniones, qui negant deum curam habere super homines, deinde scientes praerogatiuam nostrae ultionis apud deum manere neque in alios committamus quod diuino iudicio uindica
Abbreviated transcription (Latin):
his scpͥti series manifestatur. Alci¬
ore autem sensus cͥtc̃ est quo diust̾
ui medio hab nou mnꝑte cogita¬
cõnes cordis sin: et quo ad carpit
hanc itam hẽat nccẽ est in corpo¬
re tanquam in illa archa bestias
granes. Nulla cm̃ mens est iuisla
auima que nou recipiat eciaui ina¬
loꝵ motus agcestes cogitacõuũ
Itaq in sipientis aĩa feriuos acu¬
it motus: acq adolet uenena ser¬
pentum. Sapientis autͥ ingor un¬
tigat et coeroet. Et indixxit doꝰ sp̃m
ita hoc dictum ut sp̃e noĩe. uentũ
accipiamus. Neq enĩ uentus po¬
terat siccare diluuiũ. Aloquĩ cũina¬
re cotidie uentis exagitetur: exina¬
iretur profecto. Nam quõ nõ eua¬
cuaretur mare uentoꝵ in cui cessis¬
s toto diffusũ orbe diluuiũ us ad
herculis uc auint colup̃nas et ma¬
re maginum teccis monciũ excelso¬
ium uercicib estuans. Opẽ igitꝰ¬
um illuo rep̾ssum esse non dubiũ
est celesti operacione nonflatu. uñ

Expanded text:
his scripti series manifestatur. altihis scripti series manifestatur. altiore autem sensu certum est quod iustus in medio habet, non in parte cogitationes cordis sui et, quoad carpit hanc uitam, habeat necesse est in corpore tamquam in illa arca bestias graues. nulla enim mens est, nulla anima, quae non recipiat etiam malarum motus agrestes cogitationum. itaque insipientis anima ferinos acuit motus atque adolet uenena serpentum, sapientis autem uigor mitigat et coercet. et induxit dominus spita hoc dictum, ut spiritus nomine uentum accipiamus. neque enim uentus poterat siccare diluuium: alioqui cum mare cotidie uentis exagitetur, exinaniretur profecto. nam quomodo non euacuaretur mare uentorum ui, cui cessisset toto diffusum orbe diluuium usque ad Herculis ut aiunt columnas et mare magnum tectis montium excelsorum uerticibus exaestuans? spiritum illud repressum esse non dubium est, coelesti operatione, non flatu. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
cb maris ħ prerogatuia potesta¬
cis incertis ammalib uidetur
hoi adctibuta ⁊ in supiorib
partib. S co loco ubi dixit
ꝙ deus hoiẽm fecit dicitur maᷤ¬
culum ⁊ fenimam fecit eos et
beuedirit eos uicens. Crescite
sup pisces maris ⁊ uolatilia ⁊
bestias t̾re ⁊ reptilia. Quod ego
adinouiu ut intelligas geminã
homuus generacione exp̾ssam
uuaiu ẜui ymaginem de alt̾am
uit ab oꝑib suis. Sero quodam
perabatur. tuc de luno t̾re fiuxit
deus hominiẽ et insustlauit ĩta¬
ciem eius spñi uite ⁊ factus est hõ
ĩ arãm innentem. Ille autẽ serto
die quusi ꝑfcõ numero quo oĩa cõ¬
dusa sunt oꝑa dei. quasi ꝑfecta o¬
pacione cõstitutus homo ẜm yma¬

Expanded text:
 praerogativa potestatis in caeteris animalibus videtur hominibus attributa et in superioribus partibus. Sed eo loco ubi dixit quod Deus hominem fecit, dicitur: Masculum et feminam fecit eos, et benedixit eis dicens: Crescite super pisces maris, et volatilia, et bestias terrae, et reptilia . Quod eo admonui, ut intelligas geminam hominis generationem expressam: unam secundum imaginem Dei, alteram  ab operibus suis. sero quodammperabatur. tunc de limo terrae finxit deus hominem et insufflauit in faciem eius spiritum uitae, et factus est homo in animam uiuentem. ille autem qui sexto die quasi perfecto numero, quo omnia conclusa sunt opera dei, quasi perfecta operatione constitutus est hom
Abbreviated transcription (Latin):
dã esse lepre stacionẽ quanrdam
ut affluencia eẽt erroris sista cur
culpa ne serpat cessante moentiuo
culpe atq delicti salus tuta ẽ. atq
ioffensus igor aie se refundit.
Et sedit archa iniquit septimo
meuse septima ⁊ incesuua ĩsis.
Ni si diligent̾ intendas eciam se¬
anroum lr̃am difficił loci utiuss
preheusio est et primũ osm cauen¬
duun ue quem septin in cissis re¬
pcticio crebra pturbet. Sic eiũ scpͥ¬
cum ẽ. Sexdentesimo anno septĩõ
isse infusionem aquaꝵ. Sedisse
archaui ui mouce septimo mẽ¬
se. Septima ⁊ ucesuuia uensis posta
colũbã reu̾tisse uacuam. It̾m post . uii.
dies dimissam reu̾tisse cũ ramoo¬
liue. Tercio poit septem dies dimis¬
sa uon reuertisse. Tũc adutisse noe
q aqua om̃is recessiss ac si auus

Expanded text:
dam esse leprae stationem quandam dam esse leprae stationem quandam ut affluentia cesset errois, sistatur culpa, ne serpat. cessante incentiuo culpae atque delicti salus tuta est atque inoffensus uigor animae se refundit. Et sedit arca inquit septimo mense septima et uicensima mensis. nisi diligenter intendas, etiam secundum litteram difficilis loci istius conprehensio est. et primum omnium cauendum, ne quem septimi mensis repetitio crebra perturbet. sic enim scriptum est, sescentesimo anno septimo misse infusionem aquarum, sedisse arcam in monte septimo mense septima et uicensima mensis: postea columbam reuertisse uacuam, iterum post septem dies dimissam reuertisse cum ramo oliuae, tertio post septem dies dimissam non reuertisse, tunc aduertisse Noe quod aqua om
Abbreviated transcription (Latin):
duimiꝰ qui fecit me. Nonconside¬
remus quid sit quod ait scpͥtura
clansi sunt fontes aquarum ⁊ ue¬
caritate celi. Nec obscuru arbitror
his em̃ causis ininuitur dilunũ:
quib coeiit ecuptierant fontes
aquarum apte fueraut caritate
celi ut inroiq influentibus aqͥo
t̾ra mitdaretur debuerant clau¬
di es ex quib diliuui origo ma¬
nauit ut eius incipet ẽẽ defectus
ħ lrã sonat. Subtilior ã int̾preta¬
cio expͥmnt: eo quod diluul ase
uicio iñ m̃tis ⁊ luxrurie corpalis
influxerat. ut mnalicia passiom pal¬
sio malicie misceretur. Ingrediẽ¬
te medico di u̾bo ad iusitacione
aĩe que diutina egutirome labo¬
rabat disceptacõmun unꝓbitate
et passionũ acerbitate pͥus caẽ
debuerunt egritudus amputa¬
ri. Pͥncipium enĩ medicine ẽ cãs
langoris incroere ne ducius ea
que nocent ad increm̃tum egritu¬
dims inmistrentur. Quoduos q̃
lex docet Cum eiĩ sterit lepra ut
iam uon diffundatur: tũc ait m̃i¬

Expanded text:
diuinus qui fecit me. Nunc consideremus quid sit quod ait scriptura: clausi sunt fontes aquarum et cataractae caeli. nec obscurum arbitror. his enim causis minuitur diluuium, quibus creuit. erupti erant fontes aquarum, apertae fuerant cataractae caeli, ut undique influentibus aquis terra inundaretur. debuerant claudi ea ex quibus diluui origo manauit, ut eius inciperet esse defectus. hoc littera sonat, subtilior autem interpretatio exprimit eo quod diluuium animae uitio mentis et luxuriae corporalis influxerat, ut malitia passioni, passio malitiae misceretur. ingrediente medico dei uerbo ad uisitationem animae, quae diutina aegritudine laborabat disceptationum inprobitate et passionum acerbitate, prius causae debuerunt aegritudinis amputari. principium enim medicinae est causas languoris incidere, ne diutius ea quae nocent ad incrementum aegritudinis ministrentur. quod nos etiam lex docet. cum enim steterit lepra, ut iam non diffundatur, tunc ait mun
Abbreviated transcription (Latin):
ma u̾o p̾ea ut iusti semmarium ꝓ¬
pagetur indulget iõ deum postã
uoĩau̾t. Demq facturus mĩoum
deus.dicitur. Inpͥncipio fecit deus
celũ et tͥram. Et dix̃ deus. Fiat lux.
Est eciam illa non ꝑfinictoria cõ¬
sideracio quod sertentesimo ãno

Expanded text:
niam uero postea ut iusti seminarium proniam uero postea ut iusti seminarium propagetur indulget. ideo deum postea nominauerit. denique facturus mundum deus dicitur: in principio fecit deus caelum et terram. et dixit deus: fiat lux. Est etiam illa non perfunctoria consideratio, quod sescentesimo anno
Abbreviated transcription (Latin):
in lecebris quib añ delectabat᷑
abliit: bonisq cogitacionib ue¬
t̾is collumem cop̾iditatis abst̾g
tauꝙͣ puriorib absorbens aquio
curbidoꝵ pͥus amaritudinẽ fluẽ¬
toꝵ. Et fecit inquit omnĩa uoe que
maudauit ei doꝰ deus. Iustus mã¬
data accepit: ẜuus imperia. hica
mnici censetur loco qui fec̾it queꝯ¬
q excquenda suscepit. ille qui mi¬
tat obsequns oneri seruitutis ad
lio. uos amici mei estis si fec̾itis qͣ
ego p̾cipio uobis: im nõ dicouos
suos. Mandatur ergo ut amico mã¬
datur ut ei qui ualida caritate so¬
bͥo consilio que maudata sunt ex¬
equatu. u ͨ fefellic dominũ uidi¬
cium suũ impleuit iustus uniu¬
sa: non partẽ s uinusa q̃manda¬
ta sunt ei: et iõ sꝙͥcure diume ac¬
cipit ccitimoniũ. Nec supfliun
putes: quia sinuil posint dominũ
⁊ deum. Nam et deus indomino: ⁊
int̾pretati sunt. eo quod dominũ
et in noscituri genmã exp̃sserit po¬
testatem. et quia hic inidicat pͥus

Expanded text:
ante delectabatur, abluerit, bonis cogitationibus ueteris conluuiem cupiditatis absterget tamquam purioribus absorbens aquis turbidorum prius amaritudinem fluentorum. Et fecit inquit omnia Noe quae mandauit ei dominus deus. iustus mandata accipit, seruus imperia. hic amici censetur loco qui fecerit quaecumque exsequenda susceperit, ille qui nutat obsequiis oneri seruitutis addlio: uos amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio uobis. iam non dicam uos seruos. mandatur ergo ut amico, mandatur ut ei qui ualida caritate, sobrio consilio quae mandata sunt exequatur. nec fefellit dominum iudicium suum. inpleuit iustus uniuersa, non partem, sed uniuersa quae mandata sunt ei, et ideo scripturae diuinae accipit testimonium. nec superfluum putes quia simul posuit dominum et deum — nam et deus in domino etinterpretati sunt, eo quod dominum et ignoturi geminam expresserit potestatem et, quia hic uindicat prius
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ẽ ruiꝰ modi colũbaut possit fructus
latentes sub aquã eruere. Q utr̃ als
foliũ añ diliũ fuerit erortu an
tempore diluruii: contuendũ ẽ tibi. Si
añ dilumũ uir iustus gainsus ẽ fruc¬
tum deueti semine aliꝙͣ refuatum
et inde collegit unsericoroie isigne
diuine ꝙ iam diluuiũ temoise
que fructum demonstraret au nou
potuissent diluuia. Si diliun tẽpore
uatum c̃folũ adu̾cit utiq uistͥuo
noua semina unsericordiefructifi¬
casse celestis ut radices arborinuerẽt
et quasi resup̃ta aĩa fecus giinarẽt
uetustos atq mansuetos p̾tus redi¬
rent quoꝵ indiciũ pinissa folia demõ¬
strarent.S hoc alca pocuis int̾pta¬
cione collegit quiadoꝰ deus ur̃ quis

Expanded text:
ujusmodi columba, ut possit fructus latentes sub aqua eruere. Sed utrum illud folium ante diluvium fuerit exortum, an tempore diluvii, contuendum est tibi. Si ante diluvium, vir justus gavisus est fructum de veteri 257 semine aliquem reservatum, et inde collegit misericordiae insigne divinae, quod jam diluvium removisset, quae fructum demonstraret, cui non potuissent nocere diluuia. si diluuii tempore natum est folium. aduertit utique iustus noua semina misericordiae fruticasse caelestis, ut radices arborum uiuerent et quasi resumpta anima fetus germinarent uetustos atque in adsuetos partus redirent, quorum indicium praemissa folia demonstrarent. sed hoc alta potius interpretatione collegit, quia dominus deus
Abbreviated transcription (Latin):
ae spiritales sunt u̾bi atq aunne.¬
n eĩ amine norunt cõuigioꝵ fede
ea iusus copule corpalis. s sunt sic̃
angeli in celo. Aꝑi inquit in. s ex̃ne¬
isclaude. claude seculo claude miũdo
n ipã foras adula mat̾ialia prode
deatur liuueuuer glorie. Aꝑiergomł.
noh apire ad u̾sario.n des locum
dyabolo. api ipãm te michi. nolico¬
arcari s dilatare ⁊adimplebote et
quia deturso orbe t̾rarum plus mo¬
lestiarumi ⁊offensioms repperi. nec
facile hũi ubi requiesc̾em: ĩdeo tua¬
per ut uite filius hoĩs reclinet ca¬
put. cui nõ ẽ requies insi supͣ hũilẽ
et quietum audiens aĩa aperi mni
chiet caput uoris plenũ hoc ẽ tẽpta¬
aonib secularib subito turbata ⁊
quasi surrectura que surge̾ iubeba¬
tur. ait cũ aloen. redoleret ⁊ myrra
insignia sepulture. Exin tumcam
uieam. quo uiduã eam: Laui pedes
mieos quõ inquinabo illos. uere¬
tur em̃ ne it̾m intep̃taciones res.¬

Expanded text:
tiae spiritales sunt Verbi atquetiae spiritales sunt Verbi atquee norunt conjugiorum foedera, et usus copulae corporalis, sed sunt sicut angeli in coelo. Aperi, inquit, mihi, sed extraneis claude: claude saeculo, claude mundo, neque ipsa foras ad illa materialia prodeadeatur lumen verae gloriae. Aperi ergo mihi, noli aperire adversario, neque locum des diabolo. Aperi ipsam te mihi, noli coarctari, sed dilatare, et adimplebo te. Et quia decurso orbe terrarum, plus molestiarum et offensionis reperi, nec facile habui ubi requiescerem: ideo tu aperi, ut in te Filius hominis reclinet caput, cui non est requies nisi supra humilem et mansuetum. 52. Audiens anima: Aperi mihi . . . . et caput roris plenum , hoc est, tentationibus saecularibus, subito turbata, et quasi surrectura quae surgere jubebatur, ait, cum aloem redoleret et myrrham insignia sepulturae: Exui tunicam meam, quomodo induam eam? Lavi pedes meos, quomodo inquinabo eos ? Veretur enim ne it
Abbreviated transcription (Latin):
uartus a hic iam processus ẽ
a icẽ pͥuiũ et eĩ caritatis ĩpacies̃
et u̾bi moras inferens: rogabat
ut oscula mere̾tur. et meruit desi¬
incubiculum regis. Secundo cũuu¬
tua nuisceret alloquia inuiubra
de medio ẜmone discessit. Queien¬
ti tũ nou diu asfuit. s saliens sup¬
in ontes. et transiliens suꝑ colles
adueuit. Nec tn̾ico post quasi ca¬
preolus aut cͥuoꝵ hymilus dum
affatur dilectam. exilunt ⁊ reliquit
Tercio cum incubili iuoctib ma
uitate et inforo et plateis q̃sicum
cia qua reuocauit adeo ut eciam
pus uocaretur asponso.Quaito
ipõ ĩa ab eo dormiens excicatur q̃¬
uis corde iugilaret: ut ꝯtimo uo¬
cem pulsantis audiret. S morã
passa dum surgit qr ueloatatem
uerbi uõ pot̾at cõp̃henderedũ appe¬
tit ostium trausunt ubum et ipa
situ. s uilu̾a caricatis uixtandẽ
inuenit ⁊cenuit ut post̾a uõ aunii¬
teret. Ad sũmã ħ cõp̾henrdioso sino¬
gula. et sidorunas. si modo deuo
uͥsoror mea. bene sorori: quia uup¬

Expanded text:
uartus autem hic processus est animae. Primum etenim charitatis impatiens, et Verbi moras non ferens, rogabat ut oscula mereretur, et meruit desiin cubiculum regis, cum mutua misceret alloquia, in umbra um medio sermone discessit; quaerenti tamen non diu abfuit, sed saliens supra montes et transiliens super colles advenit. Nec multo post quasi capreolus aut cervorum hinniculus dum affatur dilectam, exsilivit et reliquit. Tertio cum in cubili et noctibus, in civitate et foro, in plateis quaesitum iaque revocavit, adeo ut etiam propius vocaretur a sponso. Quarto ipsa jam ab eo dormiens excitatur, quamvis corde vigilaret, ut continuo vocem pulsantis audiret. Sed moram passa dum surgit, quia velocitatem Verbi non poterat comprehendere, dum aperit ostium, transivit Verbum, et ipsa uisitum, sed vulnera charitatis, vix tandem invenit, et tenuit, ut postea non amitteret. Ad summam haec compendioso sergula. 51. Et si dormias, si modo devothi, soror mea . Bene soror, quia nup
Abbreviated transcription (Latin):
tes deo sunt: qui in pauptate ha¬
buudent. et qui in diuicus egeant
habũdant paupes quoꝵ profun¬
da pauptas habundauit ĩ duu¬
cus simplicitatis sue. Duutes a
eguerunt et esurierunt. n eĩ ocio¬
sẽ sꝙpͥtum est. Duutum paupes p̃¬
positi erunt. et ꝓpͥuserui dominus
fenerabunt.qr diuites et doiuun
suꝑ uacua et mala seminant ex
quib fructũ noncolligat s spi¬
uas metant ⁊ ideo pauꝑibus dun¬
tes erunt subditi.et serui domiut
spũalia feuerabunt. Quemaõ
dines rogabat ut si bi stillam aque
paup lazarus feneraret potes et

Expanded text:
tes deo. sunt qui in paupertate ates deo. sunt qui in paupertate abundeAbundant pauperes, quorum profunda paupertas abundavit in divitiis simplicitatis suae: divites autem eguerunt et esurierunt. Neque enim otiose scriptum est: Divitum pauperes praepositi erunt, et proprii servi dominis fenerabunt superuacua et mala seminant. ex quibus fructum non colligant, sed \'spinas metant. et ideo pauperibus diuites erunt subditi et serui dominis spiritalia faenerabunt, quemadmodum diues rogabat, ut sibi stillam aquae pauper Lazarus faeneraret. potes et
Abbreviated transcription (Latin):
he̾nt unegnũ dei intrabunt. Ma¬
gis cũ ħ legis considera quia ista
tibi pot̾ mors eripe potestas suꝑi¬
oris tollere. Demq quro appetis ꝑ¬
ua pro magnis caduca petins thes¬
auros pecume prothesãris gre. Illi
corrũꝑuntur illi ꝑmanent᷑ xui.¬
Onsidera quia hos non solus
possides possidet tecum tme
ossidet ecugo que consinuit pe¬
cum aui. has cibi consortes auarici¬
a dedit: uide a quos tibi det gr̃a de¬
bitores splenoidum in pambus be¬
uedicent labia iustoꝵ et cestimo¬
nũ bonitatis illius fiet. fas tibi de¬
bicorem patrem deum qui promu¬
nerequo pauꝑ aduicus est fenus ex¬
soluit quasi bom debitor credito¬
ris facit tibi debitorem filisi qui
ait. Es̃ri. et dedistis mͥuiairou¬
care Situu et dedistis ñ bib̾e ho¬
spes eram et collegistis me. Nudꝰ
et opiustis me. Quodeĩ iunciu¬
q inĩmoꝵ oollatum ẽ. Sibi dicit
esse collacum. Nescis o hõsttuere di¬
ues est deo. Diues simplictatis:

Expanded text:
habent in regnum dei intrabunt. mahabent in regnum dei intrabunt. magis cum haec legis, considera quia ista tibi potest mors eripere, potestas superioris tollere, deinde quia peteris parua pro magnis, caduca pro aeternis, thensauros pecuniae pro thensauris gratiae. isti corrumpuntur, illi permanent. considera quia hos non solus possides. possidet tecum tinea, possidet aerugo, quae consumit pecuniam. has tibi consortes auaritia dedit. uide autem quos tibi det gratia debitores: splendidum in panibus benedicent labia iustorum et testimonium bonitatis illius fiet. facit tibi debitorem patrem deum, qui pro munere, quo pauper adiutus est, faenus exsoluit quasi boni debitor creditoris. facit tibi debitorem filium, qui ait: esuriui et dedistis mihi manducare, sitiui et dedistis mihi bibere, hospes eram et collegistis me, nudus et operuistis me. quod enim unicuique minimorum conlatum est sibi dicit esse conlatum. nescis, o homo, struere diues est deo, diues simplicitatis d
Abbreviated transcription (Latin):
ducauit et nõ orphano tradiditꝙ
ainuentute sua mit̾int. aliut in¬
stitiit parentis affectu: qui nũꝙ̃¬
mnidum despexit qui morientem
oꝑint. qui uellib ouiũ suarum
inflnoꝵ calefecit humeros. non
opp̾ssit pupillum ũquam diuici¬
is delectatus este tnĩquam gratu¬
latus ẽ lapsu ĩtmicoꝵ suoꝵ.Siqui
fecit ħ de suims cepit egẽ̾ duone
Sinich ex pacrimo tanto insi folũ
fructum misericordie reportauit.
Quid futucũ est. qui tuo nescis u
patrimonio. qui ui sũmis dimi¬
tiis dies sustines merroicitatis
qui nulli largiris uulli subuems
Custos gͦ tuarumi es nõ doꝰ facul¬
tatum qui autũ t̾re infodis mĩt̾
utiq eiꝰ: uõ arbit̾ s ubi est chesau¬
rus tuus. ibi et cor tuũ. Eigo ĩ cio
auro cor tuum t̾re infooisci. uen¬
de pocius aurum et eme salutem
uende lapidem eme regnum der: uẽ¬
de agru. et redime tibi uitam et̾¬
li contristari eum ħ audis. nec dicã
et tibi. Quam difficile qͥ pecũias

Expanded text:
ducauit et non orphano tradidit. quem ducauit et non orphano tradidit. quem a iuuentute sua nutriuit aluit instituit parentis affectu, qui numquam nudum despexit, qui morientem operuit, qui uelleribus ouium suarum infirmorum calefecit umeros, non oppressit pupillum, numquam diuitiis delectatus est, numquam gratulatus est lapsu inimicorum suorum, si qui fecit haec de summis coepit egere diuitiis, si nihil ex patrimonio tanto nisi solum fructum misericordiae reportauit, quid de te futurum est. qui tuo nescis uti patrimonio, qui in summis diuitiis dies sustines mendicitatis, quia nulli larg-iris, nulli subuenis? Custos ergo tuarum es, non dominus facultatum, qui aurum terrae infodis. minister utique eius, non arbiter. sed ubi thensaurus tuus, ibi et cor tuum. ergo in illo auro cor tuum terrae infodisti. uende potius aurum et eme salutem, uende lapidem et eme regnum dei, uende agrum et redime tibi uitam aeteli contristari, cum haec audis, ne dicatur et tibi: quam difficile qui pecunias
Abbreviated transcription (Latin):
bdi plane qualis ouucem
deceat p̾dicacio. Lib̾am ĩquit
pauꝑem de mauu potentis. et or¬
phanũ cui nõ erat aduitor adiu¬
ii. Benediccõ ꝑicuri suꝑ me uerut.
os ã uidue me benedixit. Iustici¬
auiduebar. oculus eram cecoꝵ:
pes aut̾ clauooꝵ. Ego eram pr̃ in¬
firmoꝵ. et in fra. Ante foras me¬
as nõ habitauit hospes: ostiũaut̃
uncum oĩ uementi patiit. Sia
et peccam ĩ prudens nõ celam cł¬
pam ucamn reueritus sũ silitu¬
dinẽ plebis. ut ãnũciarem p̾senti¬
bus eis. Sipassus sum infirinum
exire ostium meum uacuũ si cau¬
couem quoq ꝙͣ habin debitoris
scissam sũ recuꝑacõc debiti reodi¬
disse meinoram Nam quid etiã
illa replicem qo in oĩ ifirmo fle¬
uisse se dicit. et ingetnuisse. cũ i¬
deret uirum ĩnoc̃itate se a in bo¬
uis. S tuc̃ sibi magis fuisse di¬
es maloꝵ cũse hre cerneret. et alios
iri digere. Si hoc ille dicit qui ñ ꝙͣ
uidue fecit oculum cabescere qui
uũquam solus panem suũ man¬

Expanded text:
di plane qualis diuitem deceat praedicatio. liberaui inquit pauperem de manu potentis et orphanum. cui non erat adiutor, adiuui. benedictio perituri super me uenit, os autem uiduae me benedixit. iustitiam induebar, oculus eram caecorum, pes autem claudorum; ego eram pater infirmorum. et infra: ante fores meas non habitauit hospes, ostium autem meum omni uenienti patuit. si autem et peccaui inprudens, non celaui culpam meam neque reueritus sum multitudinem plebis, ut non adnuntiarem praesentibus eis. si passus sum infirmum exire ostium meum uacuo sinu. cautionem quoque quam habuit debitoris scissam ;;ine recuperatione debiti reddidisse memorauit. nam quid etiam illa replicem, quod in omni infirmo fleuisse se dicit et ingemuisse. cum uideret uirum in necessitate, se autem in bonis, sed tunc sibi magis fuisse dies malorum, cum se habere cerneret et alios indigere? si hoc ille dicit, qui numquam uiduae fecit oculum tabescere, qui numquam solus panem suum man
Abbreviated transcription (Latin):
miens quoq tua q̃mortua fuerat ĩ
ret. Exemplũ ederet. Cur uoce clama¬
it quasi sp̃u nõ soleat opariquasi
tacicus nõ soleat impare. S ut illõ
ostenderet ꝙ scpͥtum ẽ qm̃ ĩ monien
i resurgent in cortupede. Gubarum
enĩ strepitus uocis metitur elacio
et clamauit. Lazare exi foras. Curen¬
am nom̃ ad ditur insi forte ue alis
resuscitatus pro alio uide̾tur aut
fortuita inagis resurrectio quam

Expanded text:
mens quoque tua, quae mortua fuerat, in ret, exemplum ederet? Cur voce clamavit, quasi spiritu non soleat operari, quasi tacitus non soleat imperare? Sed ut illud ostenderet, quod scriptum est: Quoniam in i resurgent incorrupti ; tubarum enim crepitus vocis metitur elatio. Et clamavit: Lazare, exi foras. Cur etiam nomen additur; nisi forte ne alius resuscitatus pro alio videretur, aut fortuita magis resurrectio, quam