comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
titutionũ nescii & patius humilitatis ignari. non
ab insimis sũmere incrementum sed ad sum mis
uolunt habere principium cum ualde in iquumsit
& absurdum ut in periti magistris noui antiquir
&ruder p̃ferantur emeritis in domo quid est magna
sicut a postolur disserit necesse est utuasa diuerra
sut quaedam aurea & argentea quaedam uoro lig¬
nea & fictilia sedhorum ministerium ꝓmateria
usus &uiliũ Nam in ordinata erunt om̃a sifictilia
aureis & lignea praeferunt argentes sicut autem
ddidimur &iã huic operi &cerptionis nr̃ae paeniten¬
cialem romanũ alterũ quẽde scrinioromane ȩcłae
ad sũpsimus At tam̃ a quo sit editus ignortmus id¬
circo ad netendum p̃seriptis canonũ senten ciis
de creuimus ut sistete heplate sententiȩ alicui supflue p̃
uis e aut poenitusq desiderat ibi desinguloꝵ criminib: nequi¬
uerit inuenire in hac saltim breuitate nouissima omnium

Expanded text:
stitutionum nescii, et totius humilitatis ignari non stitutionum nescii, et totius humilitatis ignari non ab infimis sumere incrementum, sed a summis volunt habere principium, cum valde iniquum sit, et absurdum, ut imperiti magistris, novi antiquis, et rudes praeferantur emeritis. In domo quidem magna, sicut Apostolus disserit, necesse est, ut vasa diversa sint, quaedam aurea, et argentea, quaedam vero lignea, et fictilia, sed horum ministerium pro materiaeusus, et vilium. Nam inordinata erunt omnia, si fictilia aureis, et lignea praeferuntur argenteis. Sicut autem ddidimus etiam huic operi excerptionis nostrae Poenitentialem Romanum alterum, quem de scrinio Romanae Ecclesiae assumpsimus; attamen a quo sit editus ignoramus: idcirco adnectendum praescriptis canonum sententiis decrevimus, ut si forte hae prolatae sententiae alicui superfluae sint visae, aut penitus quae desiderat, ibi de singulorum criminibus nequiverit invenire, in hac saltem brevitate novissima omnium
Abbreviated transcription (Latin):
putamur nisi ut in his ꝓueccionibus non solũ matri¬
moniorum castimoniã sed &iam laborũ merita cogi¬
temus neaut ab aptis mano uellis aut aseculari ac¬
ture pente conuersis officium pastorale credatur cũ
om̃s gradus miliciȩ xp̃ianȩ deincrementis ꝑfestum
debear estimari anpossint cuiq: maiora cõminiti
merito beatorum patrum uene rabiles sancciones
cũ de sacerdotum electione loquer&ur eosdem ut
idoneos sacris administrationib: censuerint qui
multo tẽpore ꝑsingulos officiorum gradur ꝓuesti
& sienĩ adhonores mundi sine suffrano temporis
sinemerita laboris in dignum ẽ ꝑueniri & notari
ambitur solent quos ꝓuitatir docum̃ta non adiui ant
quã diligens &quam prudens habenda est dispensa¬
cio diuinorũ munerũ & caelestiũ dignitatũ. pe in
alico apłica & canonica de cr&a uio lentur. & his
ecđa dñi regenda credatur quilentimarum in¬

Expanded text:
putamus, nisi ut in his provectionibus non solum matriputamus, nisi ut in his provectionibus non solum matrimoniorum castimoniam, sed etiam laborum merita cogitemus, ne aut a baptismo novellis, aut a saeculari actu repente conversis officium pastorale credatur? Cum per omnes gradus militiae Christianae de incrementis profectuum debeant aestimari, an possint cuiquam majora committi, merito beatorum Patrum venerabiles sanctiones, cum de sacerdotum electione loquerentur, eosdem ut idoneos sacris administrationibus censuerint, qui multo tempore per singulos officiorum gradus provecti,  Si enim ad honores mundi sine suffragio temporis, sine merito laboris indignum est pervenire, et notari ambitus solent quos probitatis documenta non adjuvant, quam diligens et quam prudens habenda est dispensatio divinorum munerum et coelestium dignitatum, ne in aliquo apostolica et canonica decreta violentur, et his Ecclesia Domini regenda credatur, qui legitimarum in
Abbreviated transcription (Latin):
est honor illae legitimus quifuerit contra diui¬
electiones regularis ep̃s ordineur quem unius
uxoris uirũ fuisse autẽe constiuert tã sacratã
semꝑ habita ẽ ita p̃ceptio ut &iã demuliere facer¬
dotalir elegendi eadem intellegour seruanda
re qui aliam non habuiss& uxurem alterius ui¬
ri e&̃ &ꝑta caniugiũ uisigitur tollerare au¬
deat quõd intanti sacramenti ꝑp̃tatur iniuriã.
cum huic magno uenerandoq misterio nedi uine
quidem legis statuta defuerint quibur eui denter est
definitum ut uirginem sacerdos accipiat & alterius
torum nesciat coniugis quaeuxor futuraẽ sacerdo¬
lium coniugorum stama seruataẽ quanto magir
sube uangelii gratia constitutis a postolicis debemus
urum autuxoren eiur non uniur uiri fuisse darue¬
rit monente uero apło atq dicente & hii aut ꝓbent᷑
primum & sic ministrent quid aliud intellegendum

Expanded text:
est honor ille legitimus, qui fuerit contra diviest honor ille legitimus, qui fuerit contra divielectionis regulas is episcopus ordinetur, quem unius uxoris virum fuisse, aut esse constiterit , tam sacrata semper habita est ista praeceptio, ut etiam de muliere sacerdotis eligendi eadem intelligeretur servanum ejus veniret, qui aliam non habuisset uxorem, alterius viri esset experta conjugium. Quis igitur tolerare audeat, quod in tanti sacramenti perpetratur injuriam, cum huic magno venerandoque mysterio, nec divinae quidem legis statuta defuerint, quibus evidenter est definitum, ut virginem sacerdos accipiat uxorem , et alterius torum nesciat conjugis, quae uxor futura est sacerdolium conjugiorum forma servata est: quanto magis sub Evangelii gratia constituti apostolicis debemus virum, aut uxorem ejus non unius viri fuisse claruerit? Monente vero Apostolo, atque dicente: Et hi autem probentur primum, et sic ministrent , quid aliud intelligendum
Abbreviated transcription (Latin):
bus libe ecđae gracdibus ꝓuidenter scienterq: cu¬
randum est utin dñidomo. Mihilsit in ordinatũ
nihilq: p̃posterum quantomagis elabdrandum ẽ
ut inelectione eius qui suꝑ om̃s gradus constituitur
non err&ur namtotius familiȩ dñi status & or¬
donutauit. siqđ requiritur in corpore. non sit in
s acerdotum numerus eruditur & uni cuique
nr̃m dicitur manus citonemini in posueris neq
cõmunices peccatis alienis: quid est citom anur
entiam disciplinae sacerdotalem honorem tribuere
nos ꝓbatis & quid est cominunicare peccatis ali¬
enis italem effici ordinantem qualis illeẽ & qui
non meruit ordinari sicut enĩ boni opers sibi
conparat fructum qui rectũ ten& in elegendo
sacerdotem iudicium ita graui sem&ipsum
afficit damno qui insuũ collegiũ a sumit indig¬
nũ nonergo incuius quã ꝑsonã p̃termittendum
ẽ qđ institutis generalib: continentur nec puta ⁊ dũ

Expanded text:
buslibet Ecclesiae gradibus providenter, scienterque cubuslibet Ecclesiae gradibus providenter, scienterque curandum est, ut in Domini domo nihil sit inordinatum, nihilque praeposterum, quanto magis elaborandum est, ut in electione ejus, qui supra omnes gradus constituitur, non erretur? Nam totius familiae Domini status, et ordo nutabit, si quod requiritur in corpore non inveniatur in sti sacerdotum numerus eruditur, et unicuique nostrum dicitur, Manus cito nemini imposueris, neque communices peccatis alienis ? Quid est cito manus entiam disciplinae sacerdotalem honorem tribuere non probatis? Et quid est communicare peccatis alienis, nisi et talem effici ordinantem, qualis est ille, qui non meruit ordinari? Sicut enim boni operis sibi comparat fructum, qui rectum tenet in eligendo sacerdote judicium: ita gravi semetipsum aflicit damno, qui in suum collegium assumit indignum. Non ergo in cujusquam persona praetermittendum est, quod in statutis generalibus continetur, nec putandas
Abbreviated transcription (Latin):
notitiae nr̃ae cunsta roserauit & sub quib: qualib:¬
que rectorib: quaedam xp̃i plebes in partibur ꝓiun¬
tie caesariensis habeantur sinceranobis relatione
pare fecit necessarium ut dolorem cordis nr̃i qđ
ꝓdomini corum gregem periculis aestuamus gratis
nuncquoq ad dilestionẽ uram litteris ꝓmeremus
miranter tantum apud uos ꝑ oc casionẽ tẽporis
inpecatti autem bientium p̃sumtionẽ aũt tumul¬
tum ualuisse popularem ut indignir quibusq & lon¬
ge atra sacordotalem meritum constitutis pasto¬
re fastigium & gubnatio eccła deder&ur non est
hoc consulere ppłis sed nocere nec praestare regim̃
sed augere discrimen integritas enĩ p̃sidentium
sedicio contulit aut ambitus accupauit &iã simo¬
ribus atq: actibus non offendit ipsa tamen inicii sui
est ꝑniciusus exemplo & difficile est ut hono ꝑagan¬
tur eituq malo sunt inchoata principio qđ simqui¬

Expanded text:
notitiae nostrae cuncta reseravit, et sub quibus, qualibunotitiae nostrae cuncta reseravit, et sub quibus, qualibusque rectoribus quaedam Christi plebes in partibus provinciae Caesariensis habeantur, sincera nobis relatione patefecit, necessarium fuit, ut dolorem cordis nostri, quo pro dominicorum gregum periculis aestuamus, datis nunc quoque ad dilectionem vestram litteris promeremus, mirantes tantum apud vos per occasionem temporis impacati aut ambientium praesumptionem, aut tumultum valuisse popularem, ut indignis quibusque, et longe extra sacerdotale meritum constitutis pastorale fastigium, et gubernatio Ecclesiae dederetur. Non est hoc consulere populis, sed nocere, nec praestare regimen, sed augere discrimen. Integritas enim praesidentium se/dicio extorsit aut ambitus occupavit, eciam si moribus atque actibus non offendit, ipsius tamen inicii suiest, ut bono peragantur exitu, quae malo sunt inchoata principio. Quod si in qui
Abbreviated transcription (Latin):
genariur significat eius quoq: quiscripsit e prima
littera cuius scribitur secunda acogientis tercia
lutera ciuitatis quoq: dequa scrib tur quarta &
indiccionis quaȩcumq ẽ temporis iđ qui fuerit
numerur ad sum matur adqueita in his omnibus
gecis litteris quaeut diximus numeras &primunt
in unũ ductis una quaetumq: collesta suerit sumã
epłam teneat hanc qui suscipit om̃a cautela requi¬
rat &prcessum addat p̃terea separatim in epła
& iam nuna genarium & nonũ numerũ qui̧ scđm
geca elementa signisicant:¬
leo unuuen sis ep̃is pencesanieusem mali¬
Num de ordinationib: sacerdotum quaedam apitt
uos in licite usurpata crebrior adnos cõmeantiũ
sermo ꝑferr& ratiopi&atis &igit ut ꝓsollicitudine
Nã uniuersae ecđae ediuna instiutione depandi¬
mur rerum sidem studeremus agnoscere uicẽ cure
cio quid ueritar haber& inquirer& nob que om̃a
fideliter indicare unde quia idem plenissima

Expanded text:
genarium significat, ejus quoque qui scribit episcopi prima littera, cujus scribitur secunda, accipientis tertia, littera civitatis quoque de qua scribitur quarta, et indictionis, quaecunque est temporis, idem qui fuerit numerus assumatur: atque ita his omnibus Graecis litteris quae, ut diximus, numeros exprimunt in unum ductis, unam quaecunque collecta fuerit summam epistola teneat: hanc qui suscipit, omni cum cautela requirat expressum, addat praeterea separatim in epistola etiam nonagenarium et nonum numerum qui secundum Graeca elementa significantepiscopis per Caesariensem MauCum de ordinationibus sacerdotum quaedam apud vos illicite usurpata crebrior ad nos commeantium sermo perferret, ratio pietatis exegit, ut pro sollicitudine quam universae Ecclesiae ex divina institutione dependimus rerum fidem studeremus agnoscere, vicem curae tio, quid veritas haberet, inquireret, nobisque omnia fideliter indicaret. Unde quia idem plenissimo
Abbreviated transcription (Latin):
phonariũ missale baptisterut martiri logiũ In anni circuli
ad p̃dicationẽ cũbonis operib & compotũ cũciclo hocẽ ius
racerdotiũ postaũt suũ paenitenti alem qui hor ordine scđm

Expanded text:
phonarium, Missale, Baptisterium, Martyrologium, in anno circuli phonarium, Missale, Baptisterium, Martyrologium, in anno circuli ad praedicationem cum bonis operibus et computum cum cyclo, hoc est, jus sacerdotum: postea autem suum Poenitential
Abbreviated transcription (Latin):
similitudine currentium ad cadauera mortuoꝵ uł coruorum
uolantiũ qui ad sacerdotiũ uehuntur qui non ꝓpt̃ dñm sed plus
ꝓpt̃ hominib: & honore torrae. Nam in hianter cȩci diuina
sapientia d&alib dixit gregoriur nazan zenue timeo hoc
qđ caner ad sec tantur ofsiciũ pastorale maxime cũ insem&¬
ipns nihilpasto ralis p̃parauer discipline. Ex echiel namque
ait uepasturib: isrł quipastebant sem& ipsor & non gregem
lacbibebant & lanir eoꝵ operiebant. & qđ crassũ fuit mandu¬
cabant qđ fractũ suit non alligant &reł. Et echielait uȩ
sacerdotib: qui cõmedunt ppłi ei peccata hoc ẽ sibi eoꝵ sũ men¬
tes uistimas & non oranter ꝓeir Commedenter hostias & non
corripienter qui ubimorituror homines audiunt inde gauden¬
tes & p̃parantse codp̃dã quecsi corui ad cadauera mortuoꝵ
N unoergo ofrr̃ qui uolueritis sacerdotalem austoritatẽ ac¬

Expanded text:
similitudine currentium ad cadavera mortuorum vel corvorum similitudine currentium ad cadavera mortuorum vel corvorum volantium, qui ad sacerdotium vehuntur, qui non propter Dominum, sed plus propter honorem terrenum inhiantes caeci divina sapientia. De talibus dixit Gregorius Nazianzenus: Timeo hoc quod canes assectantur officium pastorale, maxime cum in semetipsis nihil pastoralis praeparaverint disciplinae. Ezechiel namque ait: Vae pastoribus Israel, qui pascebant semetipsos, et non gregem: lac bibebant, et lanis eorum operiebantur, et quod crassum fuit manducabant, quod fractum fuit non alligabant, etc. Item Ezechiel ait: Vae sacerdotibus qui comedunt populi mei peccata, hoc est, sibi eorum sumentes victimas, et non orantes pro eis. Comedentes hostias et non corripientes; qui ubi morituros homines audiunt, inde gaudentes, et praeparant se ad praedam quasi corvi ad cadavera mortuorum. Nunc ergo, fratres, qui voluerit sacerdotalem auctoritatem ac
Abbreviated transcription (Latin):
secuntur medicicorporũ diuersa medi camina uł potiones so¬
lent facere contra diuersitatẽ in firmitatẽ uł iudices seculariũ
cauarũ : diuersa igitur iudicia quibonisunt & rocti pensant
atq rrastant quomodo reste iudicent inter miseros & diuiter
inter causã & causã quantomagis igitur Osacerdorer dĩ diuersa
medicamta animarũ inuisibiliũ inuisibilĩ hominib: pensare
& trastare oporteat. Neꝑ stultũ medicã uulnera animarũ fiant
peiorauer̃ cicatrices meȩ a faciȩ insipientiȩ mȩȩ Ostulte medicȩ
nolidecipere animã tucõ & illius neduplicem panã accipiar uł
septupla uł millena. audixp̃m dicentẽ. sicecus cecũ duxerit
ambo cadent in foueam. situ non cogitas iudiciũ meũ alterho¬
monon audit neq uidit quime iudic& Onon intelligis quia ds̃
iud&x iustus & fortis uidit & audit & i pelã abs condita deduc&
& redd& scđn opera & item ueresunt non nullicaecoꝵ canum

Expanded text:
sicut medici corporum diversa medicamina vel potiones sosicut medici corporum diversa medicamina vel potiones solent facere contra diversitatem infirmitatum, vel judices saecularium causarum. Diversa igitur judicia, qui boni sunt et recti, pensant et tractant, quomodo recte judicent inter miseros et divites, inter causam et causam. Quanto magis igitur, o sacerdotes Dei, diversa medicamenta animarum invisibilium hominibus pensare et tractare oporteat, nioraverunt cicatrices meae a facie insipientiae meae. O stulte medice, noli decipere animam tuam et illius, ne duplicem poenam accipias vel septupla vel millena. Audi Christum dicentem: Si caecus caecum duxerit, ambo cadent in foveam. Si tu non cogitas judicium meum, alter homo non audit neque videt, qui me judicet. O non intelligis quia Deus judex justus et fortis videt et audit, et in palam abscondita deducit et reddit secundum opera; et item vere sunt nonnulli caecorum, canum
Abbreviated transcription (Latin):
eremediis peccatorum paucissima haec quae secuntur
lxx priorũ monumentis ex cerpsimus in quib tunc
omnib: ñ austoritate censoris sed consilio potius conpaci¬
entis usi sumus solerter ammonenter doctũ quẽq: sacerdotẽ
xp̃i ut inumi uersisq: hic ad notata repperit sexũ &atẽ condi¬
cionẽ statũ ꝑsonã ipsum quoq: corpenitentis curiose discer¬
nat & scđm haeo ut sibiuisũ fuerit singulaquȩq: iudic& quib:¬
dam nãq acibis abstinendo aliis elemosi nasdando ñ nullir
flestendo sepius genua siue incruce stando aut aliud aliquid
huius modi qđ ad purgationẽ peccattoꝵ ꝑtineat faciendo
plurimis uniuersaheo agenda sunt. Necesse ẽ errata cor¬
D
cis instititio illa scã quae fiebat in dieb patrũ ur̃onũ resites uices
numquã deser uit qui insttuerunt paenitentib atq lugentib:
suecs pͥassiones acuicia tua medicamenta salutis quia diuensi¬
tas culparũ diuersi tatẽ facit paenitentibi medi camentũ uł ad

Expanded text:
remediis peccatorum paucissima haec quae sequuntur, ex priorum monimentis excerpsimus; in quibus tamen omnibus non auctoritate censoris, sed consilio potius compatientis usi sumuChristi, ut in universis, quae hic adnotata repererit, sexum, aetatem, conditionem, statum, personam, ipsumque cor poenitentis curiose discernat: et secundum haec quid sibi visum fuerit singula quaeque judicet. Quibusdam namque a cibis abstinendo, aliis eleemosynas dando, nonnullis flectendo saepius genua, huic in cruce stando, aut aliud aliquid hujusmodi quod ad purgationem peccatorum pertineat faciendo: plurimis universa haec agenda sunt. Necesse est errata cord pi. Institutio illa sancta, quae fiebat in diebus patrum nostrorum, rectas vias nunquam deseruit, qui instituerunt poenitentibus atque lugentibus suas passiones ad vera medicamenta salutis: quia diversitas culparum diversitatem facit poenitentibus medicamentorum, vel
Abbreviated transcription (Latin):
ulnera nr̃a curare dignatures : tesupplces rogamus & p&imus Nos
humiles tui sacerdoter utp̃cib: nr̃is aurẽtue piacatis inclincere
digieris remittas q: om̃a crimina cepeccata uniuersa condones
desq huic famulo tuo dñe ꝓ supplicib: ueniã ꝓmerore l&atiã ꝓ moerce¬
untã ipse celestis apicis deuolutur ẽ & d&ua midia confidens ad

Expanded text:
vulnera nostra curare dignatus es: te supplices rogamus et petimus, nos humiles tui sacerdotes, ut precibus nostris aurem tuae pietatis inclinare digneris, remittasque omnia crimina et peccata universa condones, desque huic famulo tuo, Domine, pro suppliciis veniam, pro moerntam spem coelestis apicis devolutus est, de tua misericordia confidens ad
Abbreviated transcription (Latin):
potuit iii pent̃ ÷. ꝙhis in pañ& aqua Siquislaicus homicidiũ fe¬
cerit uoluntariȩ UII anñpent̃. III & his in pañ & aqua. Siquis
pañ &aqua. Siquis clericus adulteriũ cõmiserit idẽ cũ uxore
uł sponsa alterius si filiũ genuerit UII anñ pent̃ Si uero filia
non genuerit & in notitia hominũ ñ uenerit sidericus ẽ iii¬

Expanded text:
t, VII annos: III in pane et aqua. Si quis laicus homicidium fet, VII annos: III in pane et aqua. Si quis laicus homicidium fecerit voluntarie, VII annos poeniteat: III in pane et aqua. Si quis pane et aqua. Si quis clericus adulterium commiserit, id est, cum uxore, vel sponsa alterius, si filium genuerit, VII ann. poeniteat; si vero filium non genuerit, et in notitiam hominum non venerit, si clericus e
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ spm̃ restũ in noua inuisceribus meis orationem.¬
Ñ humani generis benignissime conditor &misericor dissime re¬
suamator qui inre conciliatione lapsorũ &iã ego qui micđam tuã
primus indgeo seruire effectib: gr̃aetuae ꝑministeriũ sacerdo¬
tale uoluisti uttess ante merito supplicis mirabilior fier& cle¬
m̃priem pit̃nȩ dr̃ consitentib: huic famulo tuo ꝓtuapi&ate peccata
relaxa ut nonplur ei noceat conscientiȩ reatus ad poenã quã
indulgentiȩ tuȩ piaatis adueniam. ꝑ dñm nr̃m. Iteo alia¬
Onp̃s a misericorsdũ quipeccatoꝵ indulgentiã in confessione celeri
posuisti succurre lapsis miserere confessis ut qđ delictoꝵ catena
quinos annos aduitã donasti Ita & famulũtuũ iłł elesto egritu¬
dinir tua magitudo erigat adialutẽ ꝑ. Incip̃ ludĩcpeni
rit Siquis clericur homicidiũ fecerit x anñ pent̃ .iii.
consenserit UII anñpent̃ iii in pañ &aqua Siquir uoluit & non¬

Expanded text:
ritum rectum innova in visceribus meis. Oratio. Deus humani generis benignissime conditor et misericordissime reformator, qui in reconciliatione lapsorum, etiam misericordia tua primus indigeo, servire effectibus gratiae tuae, per ministerium sacerdotale voluisti, ut cessante merito supplicis, mirabilior fieret clesempiterne Deus, confitenti tibi huic famulo tuo pro tua pietate peccata relaxa, ut non plus ei noceat conscientiae reatus ad poenam, quam indulgentia tuae pietatis ad veniam. Per Dominum. Omnipotens et misericors Deus, qui peccatoposuisti, succurre lapsis, miserere confessis: ut quos delictorum catena os annos ad vitam donasti, ita et hunc famulum tuum a lecto aegritudinii quis clericus homicidium fecerit, X annos poeniteat: III consenserit, VII annos: III in pane et aqua. Si quis laicus ho
Abbreviated transcription (Latin):
factus sitmalur quaerendum &iam abeo si credat
huius quã iestamur & non alterius carnis resur¬
rectionem. Si credat iudicium futurũ & recepturor
singulos ꝓhis quae in hac carne iesser̃ uł penas uel p̃¬

Expanded text:
factus sit malus. Quaerendum etiam ab eo si credat factus sit malus. Quaerendum etiam ab eo si credat hujus quam gestamus, et non alterius, carnis resurrectionem; si credat judicium futurum, et recepturos singulos pro his quae in hac carne gesserunt, vel p
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ep̃r ordinatus est antea &x amineur sinatura pru¬
dens ẽ si docibilis simoribus temperatus. siuita cas¬
instructur siinscripturarum sensibus cautus. si in
dogmatib: ecclesiasticis gercitatur & ante om̃a sisi¬
dei docum̃ta uerbis simplicib: ad serat . Idẽ patrẽ
& filium & sp̃mscm unum dm̃ eẽ confirmans totãq
intrinitate dĩ tatẽ coessentialem & consubstantia¬
si singulam quamq: intrinitatẽ ꝑ sonã plenum dm̃
& totas tres ꝑsonar unum dm̃ sin carnationẽ di¬
uinam non in patrem neq inspũsc̃õ factam sed in
filio tantum credat utquierat indiuinitate dĩpa¬
tris silius ipse fier& in homine hominis matris
silius dr̃ uerus & patre. homouerus & matre car¬
nem ematris uis cerib: habens & animã humanã
turarum qui passus sit uera carnis passione mortis
uera corporissui morte resurrecit uera carnis suȩ
resurrectione & uera animȩ resumptione in qua
rem & dm̃ Si duabus non ꝑconditionẽ sed ꝑ arbitrium

Expanded text:
us ordinandus est. Ante examinetur si natura prudens est, si docibilis, si moribus temperatus, si vita casinstauratus, si in Scripturarum sensibus cautus, si in dogmatibus ecclesiasticis exercitatus; et ante omnia si fidei documenta verbis simplicibus asserat, id est Patritum sanctum unum Deum esse confirmans, totamque in Deitate Trinitatem coessentialem et consubstantiasi et totas tres personas unum Deum, si incarnationem divinam non in Patre neque in Spiritu sancto factam, sed in Filio tantum credat; ut qui erat in divinitate Dei Patris Filius, ipse fieret in homine hominis matris filius, Deus verus ex Patre, homo verus ex matre, carnem ex matris visceribus habens et animam humanam turarum; qui passus est vera carnis passione, mortuus vera corporis sui morte, resurrexit vera carnis suae resurrectione, et vera animae resumptione, in qua rem et Deum; si diabolus non per conditionem, sed per arbitrium
Abbreviated transcription (Latin):
mage & uniuer salis huius synodi quicquã
exhis quae sunt prohibita perperare decre¬
uit sca synodur ciproprio huius modi gra¬
du recedere: deius guiuocantur chor¬
ui inuicinis uel possessionibus chor ep̃i nomi¬
natur quam uir manur inpositionem epis¬
coporum perciperint & ut epĩ consecrati sunt
tamenscã sy nodo placuit ut modum propriũ
recogioscant & gubernant subiectas sibi ȩccle¬
sias earumque moderamine cura quae con¬
tempti sunt ordinent &iam lectorer & subdia¬
conos atque & orcistas quibus promotiones
iste sufficiant nec prłm uero nec diaconum
aude ant ordinare praeterciuitatis epm cui ipse
cumpos sessione subiectus est . Siquis autem trans¬
gredi statuta temptauerit depositur quae ute¬
batur honore priu&ur. Chor ep̃m uero
ciuitatis ep̃p ordinat ciuille subiectur est¬

Expanded text:
magnae et universalis hujus synodi quidquam magnae et universalis hujus synodi quidquam ex his quae sunt prohibita perpetrare, decrevit sancta synodus a proprio hujusmodi gradu recedere. CC. Uui in vicis, vel possessionibus chorepiscopi nominantur, quamvis manus impositionem episcoporum perceperint, et ut episcopi consecrati sint, tamen sanctae synodo placuit, ut modum proprium recognoscant, et gubernent subjectas sibi ecclesias, earumque moderamine curaque contenti sint; ordinent 45 etiam lectores, et subdiaconos, atque exorcistas, quibus promotiones istae sufficiant. Nec presbyterum vero, nec diaconum audeant ordinare praeter civitatis episcopum, cui ipse cum possessione subjectus est. Si quis autem transgredi statuta tentaverit, depositus, quo utebatur honore privetur. Chorepiscopum vero civitatis episcopus ordinet, cui ille subjectus est
Abbreviated transcription (Latin):
Prbt cum ordinatur ep̃o eum benedicente
I &manus suꝑ caput eius tenentem &iam om¬
ner prbi qui praesente sunt manus suas iux¬
ta manum ep̃i suꝑ caput illius teneant :¬
Srħt ante tricesimo &atissuae annum nulla¬
tenur ordin&cur lic& ualde sit dignus sed hoc
tempore obseru& Nam dñs nr̃ tricesimo
ascatis suae anno baptitatus est:¬
Siquis dis cernit pr̃b̃m coniugatum tam quam
oecasione nuptiarum quod offerre non deb&
& eius oblatione ideos eabstin& an athemasit:¬
conscribi simul ecclesus &inqua initio ordina¬
tur est & ad quam consugit quasi ad patiorem
obinanis gloriae cupiditatem. hoc autem faci¬
enter reuocari dobere adsuam ecclesiam inqua
prunitus ordinatisunt & ibi tantum modo
ministrarer siuero iam translatur est exalia
inalian pedesum priorir ȩcdesicȩ uel marty¬
morum quae subea sunt aut pthochiorum aut¬
& seno dochiorum rebus innullo communicent
eor uero quiausi suerint postdefinitionem

Expanded text:
er quum ordinatur, episcopo eum benedicente et manum super caput ejus tenente, etiam omnes presbyteri, qui praesentes sunt, manus suas juxta manum episcopi super caput illius teneantyter ante tricesimum aetatis suae annum nullatenus ordinetur, licet valde sit dignus: sed hoc tempus observet. Nam Dominus noster tricesimo aetatis suae anno baptizatus estquis discernit presbyterum conjugatum tanquam occasione nuptiarum, quod offerre non debet, et ab ejus oblatione ideo se abstineat, anathema sitconscribi simul ecclesiis, et in qua initio ordinatus est, et ad quam confugit quasi ad potiorem, ob inanis gloriae cupiditatem. Hoc autem facientes revocari debere ad suam ecclesiam, in qua primitus ordinati sunt, et ibi tantummodo ministrare. Si vero quis jam translatus est ex alia in aliam ecclesiam, prioris ecclesiae, vel martyriorum, quae sub ea sunt, aut ptochiorum, aut xenodochiorum rebus in nullo communicet. Eos vero qui ausi fuerint post definitionem
Abbreviated transcription (Latin):
serunt similiter peniteat. Si aũt in faria aut in alico siccato
uermis comburatur & siccinis eĩ subaltare abscondatur¬
& quineglegens xldieb: peñt Si ceciderit sacrisiciũ demanu
offerentis terratenus & inueni&ur aliquid omne qđ cũq
inuentũ suerit in loco in coceciderit comburatur &cinis sub
altare abscondatur & sacerdos mediũ annũ pent̃ &si in¬
adaltare tantũ suerit lapsũ suꝑ ponat Si decalice ꝑnegle¬
sullauerit calix sorbeat minister & linteamen qui tetigit stil

Expanded text:
um superponat. Si in farina, aut in aliquo siccato vermis, comburatur, et sic cinis ejus sub altari abscondatur superpositio fiat. Si ceciderit sacrificium de manu offerentis terratenus, et non invenitur aliquid: omne, quodcunque inventum fuerit, in loco, in quo ceciderit, comburetur: et cinis sub altario recondatur, et sacerdos dimidium annum poeniad altare tantum fuerit lapsum, superponatur. Si de calice alstillaverit calix, sorbeat minister, et linteamen, quod tetigit still
Abbreviated transcription (Latin):
Ep̃m conuenit maxime quidam abomnibus
qui sunt in prouintia episcopis ordinari. siaũt hoc
difficile fuerit aut propter instantem necessitatem
aut prapter itineris longtudinem tribus tamen
cmnimodis inidipsum uenientibur & absentibus
quoque parimodo decernentibus & perscripta
consentientibus tunc ordinatio caelebr&ur sir¬
mitas autem eorum que geruntur perunaquaq
prouintiam maro politano tribuatur epis copo
Quod addi deseant ep̃i auoreno orditiatorum
Ued & illud est statuendum est utquando adeli¬
Ogendum ep̃m conuenerimur siqua contra dictio
fuerit aborta quia talia trastata sunt apud nos
non praesumaent ad pugnandum eum quior dinan
tiantur. primo ꝑsonae contradicentium. post¬
tremo &iam illaquȩ obiciuntur pertractentur &
cumpugatur suerit suli conspectu publico ita
demum ordin&ur si hoc cum ur̃ae sc̃itatir ani¬
mo concordat robor&ur ur̃ae dignationis res¬
ponsione abuniuersis epir dictumẽ satir plac&¬

Expanded text:
pum convenit maxime quidem ab omnibus, qui sunt in provincia, episcopis ordinari. Si autem hoc difficile fuerit aut propter instantem necessitatem, aut propter itineris longitudinem, tribus tamen omnimodis in idipsum convenientibus, et absentibus quoque pari modo decernentibus et per scripta consentientibus, tunc ordinatio celebretur. Firmitas autem eorum, quae geruntur, per unamquamque provinciam metropolitano tribuatur episcopoQuot addi debeant episcopi numero ordinatorum, Sed illud est statuendum, ut quando ad eligendum episcopum convenerimus, si qua contradictio fuerit oborta, quia talia tractata sunt apud nos, non praesumant ad purgandum eum qui orditiantur primo personae contradicentium. Postremo illa etiam quae objiciuntur pertractentur, et, cum purgatus fuerit, sub conspectu publico ita demum ordinmo concordat, roboretur vestrae dignationis responsione. Et ab universis episcopis dictum est: Satis plac
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres partus quis deceperit Ui quachag unus quisq in suꝑ augat
ne homicidi reus sit. Siquis inmisor tempestatũ stierit UI am̃
Dria colunt suꝑ auguri auerit aut quocũq malo ingenio iII in
quaes diuinationes secerit quia hoc demonicũ ẽ u anm̃ pent̃¬
in in pañ &aqua. Siquis in Fł ianuariis qđ multifaciunt &
inceruo ludicunt aut inueula uadit iii añnpent Siquis
sorter haliuerit quas sc̃oꝵ contra rationem uocant uel
aliquas sortes habuerit uł quale cumq: malo ingenio
ꝓcepto in ecđa uotũ uouerit aute soluerit III añ cũ pan¬
&aqua pent̃ & hoc sacrilegium ẽ uł demoniaticũ qui uero
qđ dec estabile ẽ iii am̃ pent̃ i in pañ & aqua. Siquis simul
edunt festiuitatẽ in locis ab ominandis gentiliũ & suã escã
deserente comederint placiuit eos biennio subiacere eesic¬

Expanded text:
mulieris quis deceperit, VI quadragesimas unusquisque insuper addat, ne homicidii reus sit. Si quis immissor tempestatum fuerit, VII ria colunt semper auguraverint, aut quocunque malo ingenio, III anquas divinationes fecerit, quia daemoniacum est, V annos poenI in pane et aqua. Si quis in Kalendis Januarii, quod multi faciunt, et in cervulo dicunt, aut in vehiculo vadit, III annos poeniteat. Si quis sortes habuerit, quas Sanctorum, contra rationem vocant: vel aliquas sortes habuerit, vel qualicunque malo ingenio exceptum in Ecclesia, votum voverit, aut exsolverit, III annos paqua, quia hoc sacrilegium est, vel daemoniacum. Qui vero quod detestabile est, III annos poeniteat in pane et aqua. Si qui simul vadunt ad festivitatem, in locis abominandis gentilium, et suam escam deferentes comederint, placuit eos per poenitenti
Abbreviated transcription (Latin):
Glericur maledicur maximȩ quae in sacerdotib
cogatur adpostulandum ueniam senoluerit
degrad&ur neumquam adofficium absq sacis¬
Siquis clericus indemoliendis sepulchris fue¬
rit depraehensus quia facinur hoc prosacrile¬
gio legibur publicis sanguineum dicatur opor¬
t& canonibus intali scelere proditum acleri¬
catus ordine submoueri ut paenitentiae trren¬

Expanded text:
lericus maledicus maximeque in sacerdotibus cogatur ad postulandam veniam, si noluerit, degradetur, nec unquam ad officium absque satisi quis clericus in demoliendis sepulcris fuerit deprehensus, quia facinus hoc pro sacrilegio legibus publicis sanguine vindicatur, oportet canonibus in tali scelere proditum a clericatus ordine submoveri et poenitentiae trien
Abbreviated transcription (Latin):
abistis pseudo epis copis eir ecclesiis ordinati r̃
qui ad proprior ep̃or ꝑtinebant & ordinatio
eorum consensum &uiditio praesidentium
facta est : potest rata haberi it aut in ipsis ec¬
clesiis perseuerent: aliter autem uana haben¬
da est consecratio quenec loco fundata est
ne caustoritate munita: Utpullus inuitis¬
um ergo de summi sacerdotis electione trac¬
tabitur. ille omnibus praponetur quem cle¬
rici plebis que cunsensus concorditer postula¬
rint itautsi in aliam forte personam partium
seuota diuiserint m&ropolitani iudicio his
alteri praeponatur quimaioribur & studiis iu¬
uatur & meritis. tantum ut nullur inuitis &
non peentibur ordin&ur. neciuitar epis copum
non obtatum aut contempnat aut oderit¬
& fiatminus religiosa quam conuenit cui non
licuerit haberequem uoluit:¬

Expanded text:
ab istis pseudoepiscopis in eis ecclesiis ordinati sunt, ab istis pseudoepiscopis in eis ecclesiis ordinati sunt, quae ad proprios episcopos pertinebant, et ordinatio eorum consensu, et judicio praesidentium facta est, potest rata haberi: ita ut in ipsis ecclesiis perseverent. Aliter autem vana habenda est consecratio, quae nec loco fundata est, nec auctoritate munita. Cujus suum ergo de summi sacerdotis electione tractabitur, ille omnibus praeponitur, quem cleri, plebisque consensus concorditer postularint: ita ut si in aliam forte personam partium se vota diviserint, metropolitani judicio is alteri praeponatur, qui majoribus et studiis juvatur, et meritis, tantum ut nullus invitis, et non petentibus ordinetur, ne civitas episcopum non optatum aut contemnat, aut oderit, et fiat minus religiosa quam convenit, cui non licuerit habere, quem voluit
Abbreviated transcription (Latin):
oc itaque ad manitio nostra denuntiat quod
re a suo seno uerit officio sulimouendum. Neo
commumonis nr̃ie futurum ẽe consortem qui
socius esse noluit dircipline. Nequid uero sit
quod praȩter missum a nobis forte credatur om¬
nia decr&alia constituta tam beate recorda¬
tionis innocenti quam omnium decessorum
nostrorum quaede ec desi asticis ordinibus &
canonum promulgata sunt disciplins ut a ur̃a
dilectione custo diri debere mundamus ut
siquir in illa commiserit ueniam sibi de inceps
ep̃i quos necclenus elecit necpopulus ex
guisiuit pecpro uintiales epis copi conse¬
crauerint siqui tamer clerici atus pseu¬
do rp̃is ordiuantim ratapotest ordinatio ta¬
ulla ratio sinit ut inter epor habeantur qui
nec cuclericirr̃ electi nec aplebibus & pe
titi. nec a prouincialibus episcopis cum m&ro¬
politani iudicio consecrati. unde cum saepe ques¬
tio demale accepto honore nascatur. quis ambi¬
gat nequaquam istis eẽ tribuendum qđ non
doceatur fuisse conlatum. Siqui autem clerici

Expanded text:
oc admonitio nostra denuntiat, quodre, a suo se noverit officio submovendum, nec eum communionis nostrae futurum esse consortem, qui socius esse noluit disciplinae. Ne quid vero sit quod praetermissum a nobis forte credatur, omnia decretalia constituta, tam beatae recordationis Innocentii, quam omnium decessorum nostrorum, quae de ecclesiasticis ordinibus et canonum promulgata sunt disciplinis, ita a vestra dilectione custodiri debere mandamus, ut si quis in illa commiserit, veniam sibi deinceps equisivit, nec provinciales episcopi consecrarunt: si qui tamen clerici ab his pseudoepiscopis ordinantur, rata potest ordinatio taulla ratio sinit ut inter episcopos habeantur, qui nec a clericis sunt electtiti, nec a comprovincialibus episcopis cum metropolitani judicio consecrati. Unde cum saepe quaestio de male accepto honore nascatur, quis ambigat, nequaquam istis esse tribuendum, quod non docetur fuisse collatum? Si qui autem clerici
Abbreviated transcription (Latin):
Quodhu quinon sunt ab epis copis ordinati tam
Cinȩclesus quam in domibur & orcizare non¬
Icoliti cumordinatur ab episcopo quidem docea¬
Atur qualiter sine officio suo ageredebeat sed ab
archidiacono accipiat caeroferarium cum cereis
ut sciatse ad accendendan ȩccła luminaria
mancipari. accipiat & orciolum uacuum ad
suggerendum uinum in eucharistia sanguinis
Qubdia conus cum ordinatur quiamanur in po¬
sitionem accipit patenam demanu epis copi
accipiat uacuam & calicem uacuum. demanu
uero archidiacan accipiat orciolum cumaqua¬
& aqua manile ac mani tergium:¬

Expanded text:
qui non sunt ab episcopis ordinati, tam in ecclesiis quam in domibus exorcizare noncolythus cum ordinatur, ab episcopo quidem doceatur qualiter se in officio suo agere debeat; sed ab archidiacono accipiat ceroferarium cum cereo, ut sciat se ad accendenda luminaria ecclesiae mancipari; accipiat et urceolum vacuum ad suggerendum vinum in Eucharistia corporisSubdiaconus cum ordinatur, quia manus impositionem non accipit, patenam de manu epaccipiat vacuam et calicem vacuum; de manu vero Archidiaconi accipiat orciolum cum aquamanile ac manutergi
Abbreviated transcription (Latin):
utdiligentissime tractetis si forte autdiuer aut
es colasticus deserro aut & ad ministratore ep̃r
suerit postu latur ut non prius ordin&urnisi anto
clectorir munere & officium diaconi aut prbi
enim ꝑas ꝓmationer quat habebunt utiq ꝓ lixum
tenipus ꝓpariq fidesit quamodestia quagaui¬
tact & uerecundia & dignur suerit ꝓbatur di¬
uino sacerdocio in lustr&ur quia conueniens

Expanded text:
ut diligentissime tractetis, si forte aut dives, aut ut diligentissime tractetis, si forte aut dives, aut scholasticus de foro, aut ex administratione episcopus fuerit postulatus, ut non prius ordinetur, nisi ante et lectoris munere, et officio diaconi aut presbenim per has promotiones, quae nabebunt utique prolixum tempus, probari, qua fide sit, qua modestia, qua gravitate et verecundia. Et, si dignus fuerit probatus, divino sacerdotio illustretur. Quia conveniens
Abbreviated transcription (Latin):
d&cineat ut ampliur a supra scripto tempore
absens sit ab ȩcđa sua uniuersi dixer̃ placere
sibi peliceat ep̃o asua eccła plus tꝑirus
endooadisus as esse ꝯeodeo couł cãp̃.xu.
O siur ep̃r dixit quianihil praetermitti oport&
tate in qua uidentur ep̃i eẽ constituti uł certe
paruam rem illic habeant alibiaut idonia
praȩdia habere cognor cuntur. uł affectionem
ꝓximorũ quibus indulgeant actenus ꝓmittieir
oport& ut accedant ad possessiunes suar & dir¬
ponant uł ordinent fructum laboris sui ut post
tres dominicos iđ posttrer ebdomades simo¬
rare necesse est insius potius fundis morentur
aut siest ꝓxima ciuitas in qua est prbi nesi ne
accedant ut nequeres domerticȩ ꝑ alisentiam
eius d&rimentum sustineant & non frequent̃
ueniendo ad ciuitatem in qua ep̃p moratur
suspicionem iactantiae & ambitioms euadat
uniuersi dixerunt placere sibi:
Isius ep̃rdixit & hoc nocersarium arbitror

Expanded text:
detineat ut amplius a suprascripto tempore detineat ut amplius a suprascripto tempore absens sit ab Ecclesia sua. Universi dixerunt placere sibi. Ne liceat episcopo a sua Ecclesia plus tribus ebdomadibus abesscopus dixit: Quia nihil praetermitti oportettate in qua videntur episcopi esse constituti, vel certe parvam rem illic habeant; alibi autem idonea praedia haberi cognoscuntur, vel affectionem proximorum quibus indulgeant, hactenus permitti eis oportet ut accedant ad possessiones suas, et disponant vel ordinent fructum laboris sui, ut post tres Dominicos, id est, post tres hebdomadas, si morari necesse est, in suis potius fundis morentur. Aut si est proxima civitas in qua est presbyter, neaccedat, ut neque res domesticae absentia ejus detrimentum sustineant, et non frequenter veniendo ad civitatem, in qua episcopus moratur, suspicionem jactantiae, et ambitionis evadat. Universi dixerunt placere sibi. xit: Et hoc necessarium arbitror
Abbreviated transcription (Latin):
quaodiu ep̃s inalieua ciuitate reoione cun¬
Osius ep̃r dixit & hoc quo que statuere debais
ut& alia ciuitate cum uenerit adaliã ciuitatẽ
uł & ꝓuintia sua adaliam ꝓuintiã &rambitioni
magis quam de uotioni seruiens uoluerit in aliã
ciuitatem multo tempore residere forte enim
euenit ep̃m locinonẽe tam instructum neque
eeem doctum. his uero qui ad uenit incipi& con¬
tempnere eum & frequenter facere sermonem
utde honest& &c infiri& illius ꝑsonam itautex
hac occasione non dubit& relinquere adsigna¬
quian sibi eccłam & transeat adalienam definite
ergo tempur quia & non recipi ep̃m in humanũ
est & sidiucius resideat ꝑnicio sum est hoc ergo
nesiat ꝓuidendum est memini autem superio¬
rena concilio surnnos constituisse utsiquis lay¬
cus uieam qua commoratur ciuitate trerdomini
uentum communione priuar&ur si haec circa
laicor constituta sunt multomagis ep̃os nec lic&
nedoc& sinulla sit tam grauir necessitas quae

Expanded text:
uandiu episcopus in aliena civitate moretuopus dixit: Et hoc quoque statuere debetis, ut ex alia civitate cum venerit ad aliam civitatem, vel ex provincia sua ad aliam provinciam, et ambitioni magis quam devotioni serviens voluerit in aliena civitate multo tempore residere. Forte enim evenit episcopum loci non esse tam instructum, neque tam doctum, is vero qui advenit incipiat contemnere eum, et frequenter facere sermonem, ut dehonestet et infirmet illius personam, ita ut ex hac occasione non dubitet relinquere assignatam sibi Ecclesiam, et transeat ad alienam. Definite ergo tempus, quia et non recipi episcopum inhumanum est, et si diutius resideat, perniciosum est: hoc ergo ne fiat, providendum est. Memini autem superiore concilio fratres nostros constituisse ut si quis laicus in ea, in qua commoratur civitate, tres dominventum, communione privaretur. Si haec circa laicos constituta sunt, multo magis episcopo nec licet, nec decet, si nulla sit tam gravis necessitas quae
Abbreviated transcription (Latin):
ueritum & iam est superhis qui post baptis inũ
Qad ministrauorunt & aut tormenta sala &¬
arquerunt aut&iam capitalem ꝓtulere senten¬
tiam dehir nihil legimur amaioribus definitũ
Meminerantenim adõ potestater has suisse can¬
cerar & propter uindictam noxiorum gladium
fiuisse permissum & dĩministrum essedatum
inhuius modi uindicem quomodo igitur reprȩ¬
henderent fastum quod austore dño uiderent
ẽs concessum. dehirergo Itaut astenus seruatũ¬
est sic habemus ne aut disciplinam euertere aut
contra auctoritatem dñi uenire ude amur
I pss autem inrationem reddenda gesta sua om¬
llud &iam scis citari uoluisti anpraecer dictan¬
tibur liberum concedatur utique postbaptis¬
mi regenerationem a principibus poscere morꝰ
tem alicuiur uel san guinem dereatu quam
rem principer num quam sine cognitione con¬
cedunt red adiudices commissa ipsa uelcrimi¬
na semper remittunt ut causa cogita uindi¬
centur quacum que sit ori fuerint delegata aut

Expanded text:
est etiam super his qui post baptismum administraverunt, et aut tormenta sola exercuerunt, aut etiam capitalem protulere sententiam. De his nihil legimus a majoribus definitum. Meminerant autem a Deo potestates fuisse concessas, et propter vindictam noxiorum gladium fuisse permissum, et Dei ministrum esse datum hujusmodi vindicem. Quomodo igitur reprehenderent factum quod auctore Domino viderent esse concessum? De his ergo ita ut hactenus servatuest, sic habemus, ne aut disciplinam avertere, aut contra auctoritatem Domini venire videamur. Ipsis autem in ratione reddenda gesta sua omul. 25. Illud etiam sciscitari voluisti, an preces dictantibus liberum concedatur, utique post baptismi regenerationem, a printem alicujus, vel sanguinem de reatu. Quam rem principes nunquam sine cognitione concedunt; sed ad judices commissa ipsa, vel crimina semper remittunt, ut causa cognita vindicentur. Quae cum quaesitori fuerint delegata, aut
Abbreviated transcription (Latin):
Isalmista id est cantor potest absq scientia
episcopi sola uisione prbi officium suscipere
cantandi dicente sibi prbo uide ut quod ore
cantas. corde credas. & quod corde credis ope¬
Istiarius cumordinatur postquam ab archidia¬
cono instructus suerit qualiter indomodi debe¬
ant conuersari ad suggestionem archidiaconi tra¬
dat epis copur clauer ȩcclesiae de altario dicenp
S ic cige quasido redditurus dõ rationem prohis
rebur quae istis clauibus recduduntur:¬

Expanded text:
Psalmista, id est cantor, potest absque scientia episcopi, sola jussione presbyteri, officium suscipere cantandi, dicente sibi presbytero: Vide quod ore cantes, corde credas, et quod corde credis opeOstiarius cum ordinatur, postquam ab archidiacono instructus fuerit qualiter in domo Dei debeat conversari, ad suggestionem archidiaconi tradit ei episcopus claves ecclesiae, de altario dicens ei: Sic age quasi redditurus Deo rationem, pro his rebus quae istis clavibus recluduntur
Abbreviated transcription (Latin):
lio fratrum sinecerfitas fuerit distrahendi ha¬
beat potestatem: ut senuos ecclesiae pugiti
ugitiuor &iam indomos suur aut familiar dese¬
rentes qui&iam reuocati fuerunt teneri non pos¬
sunt similiratione ab epis copo si ualuerit aut
siita illimeruerint distrahantur:¬

Expanded text:
us sine consilio fratrum si necessitas fuerit distrahendi habeat potestatem. Gratian. Servos quoque fugitisticos domos suas, aut familias deserentes, qui etiam si revocati fuerint, teneri non possunt, simili ratione ab episcopo, si voluerit, aut si ita illi meruerint, distrahantur
Abbreviated transcription (Latin):
uel in multam uel in aliquam partem salutaris
merces adsumant siquis uero de inceps haec
monitatem errare uoluerit & male rapta cũ
confusione restitu& && communi cationis an¬
nuae sententiam sustinebit: utepis copus¬

Expanded text:
vel in mulctam vel in aliquavel in mulctam vel in aliquamercedis assumat. § 2. Si quis vero deinceps haec monita temerare praesumserit, et male rapta cum confusione restituet, et excommunicationis annuae sententiam sustinebit. C.
Abbreviated transcription (Latin):
uar&ur in loco in quo uelut uelsi conlata te¬
nentur mane gratia offerentis ita si frustrantur
inmin& pernicier defraudantis uerum utrei
huius podor solidatus habeatur condignis filiir
ue ln epotib: honestiorib:q ꝓpinquis eiur qui conr¬
truxit uel ditauit eccłam licitũ sit anbone in ten¬
tionir habere sollerciam utsi sacer dotem seu
ministrum aliquod & conlatis rebus praeuide¬
rit de fraudare aut communionis honesta con¬
uentione conpercant talia ep̃m uel iudici corri¬
genda denuntient quod sitalia ep̃r agere tẽp¬
t& maropolitano eiur haec insinuare pro¬
cur& si autom maro politanus talia gerat
regis hac auditibus intimare non differat ip¬
sir tamen heredibus in eisdem rebur non liceat
quasi uiris propriis potestatem praeserrȩ non ra¬
pinam non fraudem gerere non uiolentiam
qua cumque prasumere sed hoc solum in
salutare sollicitudinem adhibere quod autem
innulla noxam operatio nocens ad tingat aut

Expanded text:
varetur in loco; in quo, velut si collata tevaretur in loco; in quo, velut si collata tenentur, manet gratia offerentis; ita, si frustrantur, imminet pernicies defraudantis. Verum ut rei hujus potior soliditas habeatur, condignis filiis vel nepotibus honestioribusque propinquis ejus qui construxit vel ditavit ecclesiam licitum sit hanc bonae intentionis habere solertiam, ut si sacerdotem seu ministrum aliquod ex collatis rebus praeviderit defraudare, aut commonitionis honesta conventione compescant, aut episcopo vel judici corrigenda denuntient: quod si talia episcopus agere tentet, metropolitano ejus haec insinuare procurent: si autem metropolitanus talia gerat, regis haec auditibus intimare non differant. Ipsis tamen 449 haeredibus in eisdem rebus non liceat quasi juris proprii potestatem praeferre, non rapinam et fraudem ingerere, non violentiam quamcunque praesumere, sed hoc solum in salutarem sollicitudinem adhibere, quod aut in nullam noxam operatio nocens attingat aut