comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nacula. siue p̾cidunt᷑ ab ȩccłȩ corꝑe:
& legem dei meditari. & ruminare
se simulant. S hoc fatientes rece¬
dunt a dño. qͥ docuit in ȩccła: et
dedit eis forticudinem. qͣ contra
aduersarios dimicarent. Illi uͦ
impiissimas hȩreses exstruentes:
& reuersi st̃ instatũ gentilium.
ut essent absq noticiã. & iugo. siue
reuersi st̃ innichilũ. non quo esse
desierint: s quo ad cõparationẽ
eiꝰ qͥ loqͥt᷑ ad moysen. uade dic ppło
isrł. qͥ est misit me. Om̃s qͥ contra
tuum his qͥ non st̃: haut dubium
quin idola significet. Si enim ds̃ ẽ
Hoc hȩreticis conuenit. qͥ instructi
de scripturis scĩs aduersum dñm.
uertunt: & st̃ quasi arcus dolosus. sue
ꝑuersus. Dolosus arcus. siue ꝑuersꝰ
tentus: parati sẽꝑ adpugnam. & con-¬
tentiones. in subuersionẽ audienti¬
um. Unde pͥncipes eoꝵ. id est hȩre¬
siarchȩ. dñi mucrone ferientur.
ꝓpter insaniam linguȩ suȩ. qͣ dnm̃

Expanded text:
rnacula: sive praeciduntur ab Ecclesiae corpore, rnacula: sive praeciduntur ab Ecclesiae corpore, et legem Dei meditari, et ruminare se simulant. Sed hoc facientes recedunt a Domino qui docuit eos in Ecclesia, et dedit eis fortitudinem, qua contra adversarios dimicarent. Illi vernum, impiissimas haereses exstruentes, et reversi sunt in statum gentilium, ut essent absque Dei notitia et jugo: sive reversi sunt in nihilum, non quod desierint esse, sed quod ad comparationem ejus, qui loquitur ad Moysen: Vade, dic populo Israel: Qui est misit me , omnes qui contra tuum his qui non sunt , haud dubium quin idola significet. Si enim Deus esHoc haereticis convenit, qui instructi de Scripturis sanctis, adversum Dominum vertunt: et sunt quasi arcus dolosus sive perversus. Dolosus arcus atque perversus tentus, parati semper ad pugnam et contentiones, in subversionem audientium. Unde principes eorum, id est haeresiarchae, Domini mucrone feriuntur, propter insaniam linguae suae, qua Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
nibꝰ miscebant᷑: ita ętiam nunc reuer¬
si st̃ inpristinũ statũ. ut absq iugo.
& frenis cłi ferrent᷑ ꝑp̃cipicia & mu¬
tarentur mnarcum dolosũ. Ut qͣs os
contra aduersarios intenderat. ip¬
si contra dnm suum uerterent᷑. &
mitterent aduersũ eum blasphemi¬
arum sagittas. Unde principes eoꝵ
qͥ infelicem ppłm dȩceperunt. cadẽt
gladio ꝓpt̾ furorẽ linguę suȩ. qͦd
uitulos aureos deos appellare st̃
ausi: ut hoc facerent int̾ra reꝓmis¬
sionis qͦd inȩgypto didicerant: colen¬
tes apem ȩgypti. & om̃ia eoꝵ por¬
tenta uenerantes. Ita enim & inso-
& cętera. Suꝑ tritico. & umno. fal¬
sis misteriĩs corporis. & sanguinis xͥ.
qͥ dicit in ȩuangłio. Nisi ceciderit
granum tritici int̾ram. & mortu¬
um fuerit: ipsũ solũ manet. E in
alio loco: ego sũ uitis uera: & nisi
biberitis sanguinẽ meum. Super
hoc gͦ tritico. & uino. hęretici con¬
cidunt᷑. & diuersa sͥ construunt tab̾¬

Expanded text:
unc reversi sunt in pristinum statum: ut absque jugo et frenis deferrentur per praecipitia, et mutarentur in arcum dolosum, ut quem Deus contra adversarios intenderat, ipsi contra suum Dominum verterent, et mitterent adversus eum blasphemiarum sagittas. Unde principes eorum, qui infelicem populum deceperunt, cadent gladio propter furorem linguae suae, quod vitulos aureos deos appellare sunt ausi, ut hoc facerent in terra repromissionis, quod in Aegypto didicerant: colentes Apim Aegyptium, et omnia eorum portenta venerantes: ita enim et in soet caetera. Super tritico et vino, et falsis mysteriis corporis et sanguinis Christi, qui dicit in Evangelio: Nisi ceciderit granum tritici in terram, et mortuum fuerit, ipsum solum manet : Et in alio loco: Ego sum vitis vera : Et: Nisi biberitis sanguinem meum . Super hoc ergo tritico et vino haeretici conciduntur, et diversa sibi construunt tabe
Abbreviated transcription (Latin):
 & non clamauert̃ ad me incorde suo:
s ululabant incubiculis suis. Lx
Uȩ eis qm̃ recessert̃ a me: manifesti
redemi eos. ipsi uͦ locuti st̃ contra me
m̃dacium: & non clamauert̃ ad me
corda eoꝵ: s ululabant incubilibꝰ
suis. Me extendente rete meũ suꝑ
eos ut cõp̃henderẽ: quasi uolucrem
cȩli de suꝑbia deponerẽ. & cȩderẽ
in auditũ angustiȩ: illi recesserunt.¬
& resiliert᷑ & resiliert̃ ame. Hoc enĩ
hebreo scriptũ ẽ. Sodia hec̃. id est
uastatio eiꝰ. syminachus interitum.
theodotio miseriam. int̾pretati st̃.
Porro inedicione uulgata duplicit᷑
tim̃tes ac formidantes: qͥa p̃uaricati
st̃ in dm̃. ad orantes uitulos aureos:
& relinquentes eũ qͥ redemit eos de
egẏptia seruitute. & edux̃ in excelso

Expanded text:
et non clamaverunt ad me in corde suo, sed ululabant in cubilibus suis. LXX: Vae eis, quoniam recesserunt a me: manifesti redemi eos: ipsi vero locuti sunt contra me mendacium, et non clamaverunt ad me corda eorum, sed ululabant in cubilibus suis. Me extendente rete meum, ut eos comprehenderem, et quasi volucrem coeli de superbia deponerem, et caederem in auditu angustiae, illi recesserunt et resilierunt a me, hoc enim Hebraeo scriptum est SOD LAEM  , id est, vastatio eis: Symmachus, interitum: 78 Theodotio, miseriam interpretati sunt. Porro in editione Vulgata dupliciter timentes ac formidantes, quia praevaricati sunt in Deum, adorantes vitulos aureos, et relinquentes eum qui redemit eos de Aegy
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ inme. & confortaui brachiũ eoꝵ:
& contra me cogitauert̃ mala. Con¬
uersi st̃ innichilũ. factist̃ quasi ar¬
cus intentus cadent ingladio pͥn-¬
cipes eoꝵ ꝓpt̾ impericiam linguȩ
eoꝵ. Ista est subsannatio eoꝵ int̃¬
ra ȩgypti. Propt̾ habundantiam
inqͥt rerũ om̃ium corruert. Qd
ȩtiam hiezechiel insodomis. &
gomorris. factum esse cõmemorat: ut
nichil aliud. nisi cybos. & luxuriam
exemplo ꝓpħarũ bãal. qͥ p̃sente he-¬
lya. concisione menbroꝵ pluuias
p̃cabant᷑. Simulq ut ostenderet eoᷤ
ium̃toꝵ similes. non dix̃ comedebãt.
s ruminabant: & idõ recessert̃ a dnõ
qͥ dicit. ego erudiui eos. ego fortitu-¬
dinem p̾bui: & contra me suas erexẽ¬
re ceruices:. non qͦd aliqͥd possent fa-¬
cere. & nocere creatori suoͭ s qͦd solũ
facere potuert̃. contra me cogitauer̃¬

Expanded text:
fortavi brachia eorum, et contra me cogitaverunt mala: conversi sunt in nihilum, facti sunt quasi arcus intentus, cadent in gladio principes eorum propter imperitiam linguae eorum; sic est subsannatio eorum in terra Aegypti. Propter abundantiam, inquit, rerum omnium corruerunt. Quod etiam Ezechiel in Sodomis et Gomorrhis factum esse commemorat , ut nihil aliud nisi cibos et luxuriam Baal, qui praesente Elia, concisione membrorum pluvias precabantur . Simulque ut ostenderet eos jumentorum similes, non dixit, comedebant, sed ruminabant: et ideo recesserunt a Domino qui dicit: ego eos erudivi, ego fortitudinem praebui, et contra me suas erexere cervices; non quod aliquid possint facere et nocere Creatori suo: sed quod solum facere potuerunt, cogitaver
Abbreviated transcription (Latin):
pitrem. colubrũi. coruum. siue cor¬
nicem accedere uiderint. huc il-¬
lucq uolitant & immittunt: e semor¬
su. & unguibꝰ lacerant: & dolorem
parentis querula uoce testantur.
Sola colũba ablatos pullos non
dolet: non reqͥrit. & huic recte
cõparat᷑ ephraim. qͦd uastatũ ꝑ
partes ppłm non sentiat: s negli-¬
gens sit salutis suȩ dq dicit çȩdã
eos scđm audicionem cętꝰ eoꝵ. hoc
significare potest sicut iuncto con-¬
silio om̃s idola fabricati st̃: ita me
irato om̃s parit̃ uastabuntur:
Magistros contrarioꝵ dogmatũ.
qͥ xp̃m reliquere sapientiam. &
de eccła st̃ egressi. recte insipientẽ.
& excordẽ colũbam possumꝰ dicere:
qͥ t̾rena desiderantes assyriis tra¬
diti st̃. Et cũ ꝓfecti fuerint de
ȩccła. expandit dñs suꝑ eos rete
suum: testimoniis scripturarum. &
artificis sapientiȩ sermone contex¬
tũ: ut eleuantes se contra sapientiam
dei. & instar auis ad excelsa uolitanteᷤ.

Expanded text:
pitrem, colubrum, corvum, sive corpitrem, colubrum, corvum, sive cornicem accedere viderint, huc illucque volitant, et immittunt se morsu, et unguibus lacerant, et dotorem parentis querula voce testantur; sola columba ablatos pullos non dolet, non requirit: et ideo huic recte comparatur Ephraim, quod vastatum per partes populum non sentiat, sed negligens sit salutis suae. Quodque dicit, caedam eos secundum auditionem coelus eorum, hoc significare potest: sicut juncto consilio omnes idola fabricati sunt: ita me irato, omnes pariter vastabuntur. Magistros contrariorum dogmatum, qui Christum reliquere sapientiam, et de Ecclesia sunt egressi, recte insipientem et excordem columbam possumus dicere, qui terrena desiderantes, Assyriis traditi sunt. Et cum profecti fuerint de Ecclesia, expandit Dominus super eos rete suum, testimoniis Scripturarum, et artifici sapientiae sermone contextum, ut elevantes se contra sapientiam Dei, et instar avis ad excelsa volitantes,
Abbreviated transcription (Latin):
mis. Qͥs dabit mͥ pennas sicut co-¬
lũbȩ: & uolabo. & reqͥ escam: cuius
pennȩ de argentatȩ st̃: & posteriora
eiꝰ inuirore auri. Ephrain autem
columba insipiens. & non habens
cor. intantũ brutȩ m̃tis ostenditur:
uus abducit᷑. Baculus harundineuꝰ
egyptꝰ: cui qͥ innisus fuerit. statim
conteret eum: & fractus. atq con-¬
cridꝰmanũ transforat incũbentis:
Etut ostenderet deus. qͦd cõmutan¬
tes loca. ocłos eiꝰ uitare non possu¬
mꝰ & semꝑ dei regim᷑ potestate: cũ
inquit ꝓfecti fuerint in assẏrios.
ȩtiam ibi extendã rete meũ: & si
exaltati fuerint ut uolucres. inde
detraham illos: detraham autem
non inꝑdicionem: s ut cȩdam qͣsi
filios. E cȩdam non inpęnarum
magnitudine. s intimore. ut audien
em̃dentur. Quȩritur cur ephra-¬
im non aliis auibꝰ. s colũbȩ sit cõ-¬
paratꝰ. Aues cȩterȩ pullos suos ȩti-¬
am cũ periculo uitȩ suȩ ꝓtegere
festinant: & cũ ad nidũ suum acci-¬

Expanded text:
ennas sicut columbae, et volabo et requiescam ? Cujus pennae deargentatae sunt, et posteriora dorsi ejus in virore auri. Ephraim autem columba insipiens, et non habens cor, intantum brutae mentis ostenditur, vus abducitur. Baculus arundineus Aegyptus, cui qui innixus fuerit, statim conteret eum, et fractus atque contritus manum transforat incumbentis. Et ut ostenderet Deus, quod commutantes loca, oculos ejus vitare non possumus, et semper Dei regimur potestate: Cum, inquit, profecti fuerint in Assyrios, etiam ibi extendam rete meum, et si exaltati fuerint ut volucres, inde detraham illos. Deiraham illos autem non in perditionem, sed ut caedam quasi filios: et caedam non in poenarum magnitudine, sed in timore, ut audientemendentur. Quaeritur cur Ephraim non aliis avibus, sed columbae comparatus sit. Aves caeterae pullos suos etiam cum periculo vitae suae protegere festinant, 77 et cum ad nidum suum acci
Abbreviated transcription (Latin):
factus est ephraim. quasi columba.
seducta: non habens cor. Egyptũ
inuocabant: ad assyrios abierunt.
rete meum: quasi uolucrẽ celi detra:
phraim. quasi columba insipiens:
& inassyrios abiert̃ sicut ibunt
mittam suꝑ eos rete meum: ut
simus simplices quasi colubȩ. et
astiiti quasi serpentes: ut imitante
simplicitatem colũbarũ. & serpentiᷤᷤ
astutiam. nec aliis nocere possimus.
nec ab aliis patiam᷑ insidias. s simpli¬
citate & prudentia. exhibeamus
hominẽ tẽperatũ: qͥa prudentia
absq bonitate malicia. ẽ: & simpli¬
citas absq rationẽ. stultitia nomi¬
natur factꝰ est gͦ ephsaim quasi
colũba seducta: qͦd hebraice. q̃ꝙtã

Expanded text:
im quasi columba seducta non habens cor. Aegyptum invocabant, ad Assyrios abierunt: rete meum, quasi volucrem Al. volucrephraim quasi columba insipiens n, et in Assyrios abierunt sicut ibunt. Mittam super eos rete meum, ut simus simplices quasi columbae, et astuti quasi serpentes, ut imitantes simplicitatem columbarum, et serpentis astutiam, nec aliis nocere possimus, nec ab aliis patiamur insidias, sed simplicitate et prudentia exhibeamus hominem temperatum: quia prudentia absque bonitate, malitia est: et simplicitas absque ratione, stultitia nominatur. Factus est ergo Ephraim quasi columba seducta, quod Hebraice PHOTHA
Abbreviated transcription (Latin):
faciem meam. Illis euntibꝰ ad assur
& mittentibꝰ ad regem uindicem.
uel ultorem. qui eos sanare non
poterit. nec soluere. uinculum con¬
ligatum: ostendam quod me ad¬
uersante om̃e hominũ auxilium
uanũ sit. Ego enim quasi leena e¬
phraim: & quasi catulus leonis do

Expanded text:
a. Illis euntibus ad Assur, et mittentibus ad regem vindicem, vel ultorem, qui eos sanare non poterit; nec solvere vinculum colligatum, ostendam quod me adversante omne hominum auxilium vanum sit: ero enim quasi leaena Ephraim, et quasi catulu
Abbreviated transcription (Latin):
sua in becillitate. s eoꝵ merito qͥ
sero auxilium postulart̃: Quomͦ
re non posse: & causa cur non po¬
tuerit exponit᷑: qͥa inqͥt non cre-¬
debant in eũ. Hoc ille dixerit: nos
inmalam partẽ regem incerp̃temͣ
ultorem. Peo qͦd nos posuimus
iarib. id est ultorẽ: alii male legt̃
iarim. ꝑ .m. litteram. qͦd cransfert᷑¬

Expanded text:
sua imbecillitate, sed eorum merito, qui sua imbecillitate, sed eorum merito, qui sero auxilium postularint. Quomore non potuisse: et causa cur non potuerit, exponit: quia, inquit, non credebant in eum. Haec ille dixerit: nos in malam partem regem interpretemur ultorem. Pro eo quod nos exposuimus Jarib, id est, ultorem: alii male legunt JARIM
Abbreviated transcription (Latin):
onem. siue coniurationẽ. & ad illud
tẽpus referre. quando rasin. & pha-
ceȩ multa de tribu iuda hominũ
milia uastauert̃: qͦd frustra iudas
aduersus reges duos. non deis as¬
sẏrioꝵ auxiliũ flagitarit. Qͥ dam
iuxta tropologiam. ephraim. & iu¬
refert̃: eo qͦd & illi. & uidas. peccatoꝵ
uinculis conligatiꝰ iuxta illud qͦd
scriptum est. funib peccatoꝵ suoꝵ
unusqͥsq constringit᷑. miserint ad
assur. & ad regẽ ultorem. Idẽ ad dia¬
bolum: de quo legimꝰ ut destruaᷤᷤ
inimicum. & ultorem. Et qͥa non
lore languoris. & in uinculis delic¬
toꝵ. Legi in cuiusdam cõm̃tariis.
regem iarib xp̃m interpretari.
Et qͥa seq̃r. ipse non poterit sanare
uos: hoc argum̃to usus est. qͦd hęre¬
ticos. uel ȩccłasticos. & peccatores. xp̃e
sanare non possit intẽpore iudicii.
ubi nulla est miscđia: iuxta illud
qͦd scriptum est In inferno autem
qͥs confitebit᷑ tibi᷑ & qͦd sanare
uel liberare non possit. nequa ꝗm

Expanded text:
onem sive conjurationem, et ad illud tempus referre, quando Rasin et Phasee filius Romeliae multa de tribu Juda hominum millia vastaverunt , quod frustra Judas adversus reges duos non Dei, sed Assyriorum auxilium flagitarit. Quidam juxta tropologiam Ephraim et Jureferunt, eo quod et illi et Judas peccatorum vinculis colligati, juxta illud quod scriptum est: Funibus peccatorum suorum unusquisque constringitur , miserint ad Assur et ad regem ultorem, id est, diabolum de quo legimus: Ut destruas 59 inimicum et ultorem . Et quia non lore languoris et vinculis delictorum. Legi in cujusdam commentariis regem Jarib, Christum interpretari. Et quia sequitur: Ipse non poterit sanare vos, hoc argumento usus est, quod haereticos vel ecclesiasticos peccatores Christus sanare non possit in tempore judicii, ubi nulla est misericordia, juxta illud quod scriptum est: In inferno autem quis confitebitur tibi ? Et quod sanare vel liberare non possit, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
putans. & deuoratores sui arbi trans
esse conuiuas. S & cani effusi st̃. immo
effluxert̃ in eo: id est multo errauit
tẽpore: & nichilominus ignorauit se¬
nectutem. & uetustatẽ suam: de qua
scriptũ est qͦd ueterat᷑. & senescit: ꝓpe
pientia eiꝰ: quare non dicat᷑ ad ini-¬
quũ. & ad hęreticũ. cani hominis
stultitia eius : De hac senectute da-¬
niel dicebat ad pbr̃m Inueterate
dierũ maloꝵ. Unde & in libro pasto¬
ris. si cui tam̃ placet illius recpere
lectionẽ: hermȩ. primũ uidetur
ȩccła cano capite: deinde adolescen-¬
tula. & sponsa crinibꝰ adornata.
Cũq humiliet᷑ suꝑbia hȩreticoꝵ.
siue contumelia. quam cõtidie fa-¬
ciunt ȩccłasticis uiris. non reuertun¬
tur ad dnm. s in om̃ibꝰ his nequaꝗͣ
requirt̃ eum: qͥa calefacti st̃ sicut

Expanded text:
putans, et devoratores suos arbitrans putans, et devoratores suos arbitrans esse convivas; sed et cani effusi sunt in eo, immo effloruerunt, id est, multo erravit tempore; et nihilominus ignoravit senectutem et vetustatem suam, de qua scriptum est: Quod veteratur et senescit, prope pientia ejus : quare non dicatur ad iniquum, et ad haereticum: Cani hominis stultitia ejus? De hac senectute Daniel dicebat ad presbyterum: Inveterate dierum malorum . Unde et in libro Pastoris si cui tamen placet illius recipere lectionem Hermae primum videtur Ecclesia cano capite, deinde adolescentula, et sponsa crinibus adornata. Cumque humilietur superbia haereticorum, sive contumelia, quam quotidie faciunt ecclesiasticis viris, non revertuntur ad Dominum; sed in omnibus his nequaquam requirunt eum; quia calefacti
Abbreviated transcription (Latin):
reuersat᷑. & uidebat᷑ ambiguum.
nec satis sonare qͦd di eret: nunc
ponit manifestius: non st̃ reuersi
ad dnm dm̃ suũ: & non quesiert̃
eum in om̃ibꝰ his. Qd si fuissent re
hieremiam loquentem dm̃. Re-¬
uertimini ad me: & ego reuertar
ad uos. E cũ tanta fecerint: non
quesiert̃ eum. quẽ suo uicio ꝑdi¬
dert̃. Cũ autem debeat ephraĩ.
ut ad sensum aliũ transeamꝰ doce¬
re ppłos. & ad similitudinẽ sui tra¬
here: ipse ppłis cõmiscet᷑. & similis
eoꝵ efficit᷑: iuxta qͦd supradictũ. ẽ:
erit sicut ppłs. sic sacerdos. Siue
ephraim ppłis & gentibꝰ cõmiscet᷑.
ut om̃s hęretici nichil differant
ab errore gentiliũ: & qͥ qͦndã fuit
pͥnceps inęccła. factꝰ est subcineri¬
cius panis. & exom̃i parte inmun¬
do cinere. & igniũ ardore circũdat᷑:
co ꝑmaneret errore. Comedert
demones robur eiꝰ. Isti enim st̃
alieni. & hostes om̃ium xp̃ianoꝵ: &
ipse nesciuit: aduersarios. amicos

Expanded text:
reversatur, et videbatur ambiguum, reversatur, et videbatur ambiguum, nec satis sonare quid diceret, nunc ponit manifestius: Non sunt reversi ad Dominum Deum suum, et non quaesierunt eum in omnibus his. Quod si fuissent revJeremiam loquentem Deum, Revertimini ad me, et ego revertar 75 ad vos. Et cum tanta fecerint, non quaesierunt eum, quem suo vitio perdiderunt. Cum autem debeat Ephraim, ut ad sensum alium transeamus, docere populos, et ad similitudinem sui trahere, ipse populis commiscetur, et similis eorum efficitur, juxta quod supra dictum est: Erit sicut populus, sic sacerdos. Sive Ephraim populis et gentibus commiscetur, ut omnes haeretici nihil differant ab errore gentilium. Et qui quondam fuit princeps in Ecclesia, factus est subcinericius panis, ex omni parte immundo cinere et ignium ardore circumdatus, in coepto permaneret errore. Comederunt daemones robur ejus: isti sunt enim alieni et hostes omnium Christianorum, et ipse nescivit, adversarios amicos
Abbreviated transcription (Latin):
Ephraim ppłis suis comiscebatur:
ephraim factꝰ est sub cinericius. qͥ
non reuersatur. Comedert̃ alieni
fortitudinem eius. ipse uero nes¬
ciuit: & cani effluxert̃ ei. & ipse ig¬
norauit: & humiliabit᷑ contumelia
isrł infatiem eius. E non st̃ reuer.¬
si ad dnmn dm̃ suum: & non quesi¬
ert̃ eũ in om̃ibꝰ his. factũ est reg¬
num decem tribuũ. sicut om̃iũ
nationũ. qͥa recessert̃ a dño: & sicut
subcinericiuᷤ panis qͥ non reuersat᷑:
hoc ẽ. non agit pęnitentiam. Come
certe ignoraret causam. ꝓpt̾ quã
fuisset deuorantibꝰ traditus. Deniq
usq ad senectutẽ. id est usq ad ulti-¬
mam captiuitatem. incępto errore
ꝑmansit: Unde humiliabit᷑ sr̃bia
isrł. non multopost tẽpore: s nunc.
& inp̃senti Hoc est enĩ qͦd dicit.
infatiem eiꝰ Humiliabit᷑ autem
qͥ se erexerat: & non indõ. s inmul¬
titudine confidebat exercitus:
stulert̃. Et qͥa supra dixerat. ephra¬
im factus est subcinericius. qͥ non

Expanded text:
Ephraim in populis ipse commiscebatur: Ephraim factus est subcinericius panis, qui non reversatur. Comederfortitudinem ejus, ipse vero nescivit, et cani effloruerunt ei, et ipse ignovit: et humiliabitur contumelia Israel in facie ejus, et non sunt reversi ad Dominum Deum suum, et non quaesierunt eum in omnibus his. Factum est regnum decem tribuum, sicut omnium nationum, quia recesserunt a Domino: et sicut subcineritius panis, qui non reversatur, hoc est, non agit poenitentiam, comedcerte ignoraret causam propter quam fuisset devorantibus traditus: denique usque ad senectutem, id est, usque ad ultimam captivitatem, in coepto errore permansit. Unde humiliabitur superbia Israel non multo post tempore, sed nunc et in praesenti: hoc est enim quod dicit, in facie ejus: humiliabitur autem, quia se erexerat et non in Deo, sed in multitudine confidebat exercitus. stulerunt. Et quia supra dixerat: Ephraim factus est subcinericius panis qui non
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotibꝰ eiꝰ: & samuel inter eos qͥ
inuocant nom̃ eiꝰ Inuocabant dñm.
& ipse exaudiebat eos. qͥ hęreticoꝵ
reges. & pͥncipes non exaudit: qͥa
non ẽ inter eos qͥ clamet addnm̃.
Ephraim inppłis ipse cõmiscebat᷑:
ephraim factꝰ est sub cinericiꝰ. qͥ ñ¬

Expanded text:
el inter eos qui invocant nomen ejus: invocabant Dominum, et ipse exaudiebat illos , qui haereticorum reges et principes non exaudit, quia non est inter eos qui clamet ad Dominum. Ephraim in populis ipse commiscebatur, Ephraim factus est subcinericius pan
Abbreviated transcription (Latin):
cordibꝰ suis. om̃s malicias eoꝵ re¬
cordatꝰ sũ. Nunc circũ dedert̃ eoᷤ
cogitationes suȩ: contͣ fatiem
meam factȩ st̃. Ne forsitan inquid
dicant in cordibꝰ suis. uetera nobis
ds̃ peccata restituit. & patrũ delicta
ꝑsoluimꝰ. illi cõmedert̃ uuam acer¬
bam. & dentes nr̃i obstupuert̃: id¬
circo quȩ nunc. & inp̃sentiarũ me
uidente fecert̃. & cotidie faciunt. se¬
quenti sermone narrabo: & osten-¬
dam illis ad inuentiones suas. siue
cogitationes. qͥbꝰ mala studiosissime
consectati st̃: & quȩ me p̃sente ges-
ad illud referendũ. ẽ. qͦd ideo fur
ingressus. siue latrunculus expoli¬
auerit foris: ne in pristinis diuiciĩs.
& uestibꝰ ꝑmanentes. repellant
furis latronisq consensũ. S cum
spoliati fuerint conemnant cũ eis.
& uno corde efficiant᷑: id circo reci¬
pient qͦd fecert̃. & om̃s cogitatio¬
nes eoꝵ. uel oꝑa. meum non mere¬
bunt᷑ aspectum. Hȩretici quoq ñ
posst̃ uetera contra dm̃ peccata

Expanded text:
cordibus suis, omnes malitias eorum recordatus sum: nunc circumdederunt eos cogitationes suae, contra faciem meam factae sunt. Ne forsitan, inquit, dicant in cordibus suis: vetera nobis Deus peccata restituit, et patrum delicta persolvimus: illi comederunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupuerunt ; idcirco quae nunc et in praesentiarum, me vidente, fecerunt, et quotidie faciunt, sequenti sermone narrabo, et ostendam illis adinventiones suas, sive cogitationes quibus mala studiosissime consectati sunt, 70 et quae me praesente gesseus suis, ad illud referendum est, quod ideo fur ingressus, sive latrunculus exspoliaverit foris, ne in pristinis divitiis et vestibus permanentes, repellerent furis latronisque consensum; sed cum spoliati fuerint, concinant cum eis, et uno corde efficiantur : idcirco recipient quae fecerunt, et omnes cogitationes eorum vel opera meum non merebuntur aspectum. Haeretici quoque non possunt vetera contra Deum peccata
Abbreviated transcription (Latin):
est dicens: & fauces tuȩ quasi uiri
insidiatoris. De istuismodi pẏracs
in ios legimus. Non est dilatio py¬
ratis. Qũa uis enim inp̃senti seculo
se iactare uideant᷑. & cont᷑bare aqͣs.
& oꝑari uana. & exercere pyraticã:

Expanded text:
est, dicens: Et fauces tuae quasi viri est, dicens: Et fauces tuae quasi viri insidiatoris. De istiusmodi piratis in Job legimus: Non est dilatio piratis . Quamvis enim in praesenti saeculo se jactare videantur, e conturbare aquas, et operari vana, et exe
Abbreviated transcription (Latin):
igitur celebrior. & maioris auctori-¬
tatis. qͥa inpartẽ sacerdotũ fuerat
delegataꝰ tanto transiordanem
habitanti isrł principiũ idolatriȩ.
& maloꝵ om̃ium fuit: ut qͥ primi
peccauerant. primi ab assyriis ca-
plena est latrocinioꝵ. comparat
eos latronibꝰ: ut quomodo illi ui-¬
atoribꝰ. sic sacerdotes simplicitati
ppłi insidiati st̃. Porro scd̾m tro¬
pologiam. galaat interp̃tatur
transmigratio cestimonii: & con¬
tẽpnit dm̃. dũ cestimonia scrip¬
curarũ ad ꝑuersa deprauat dog¬
mata: & om̃ia oꝑa illius uana scͣ.
Conturbatq eccłȩ aquas. & de pu-¬
rissimis fontibꝰ. cȩnosos. & sordidos
riuos facit: qͥ maculent potius qm
mundent baptizatos. Om̃ĩsq for-¬
ticudo huius urbis. quasi uiripy¬
ratȩ est: dum imitat᷑ diabolum.
qui in huius scłi mari. quo naues
ꝑ transeunt. insidiat᷑ his qͥ ad por-¬
cum ꝑuenire contendunt. Deniq
syminachus manifestius int̾p̃tat᷑

Expanded text:
igitur celebrior et majoris auctoriigitur celebrior et majoris auctoritatis, quia in partem sacerdotum fuerat delegata, tanto trans Jordanem habitanti Israel principium idololatriae, et malorum omnium fuit, ut qui primi peccaverant, primi ab Assyriis capeplena est latrociniorum, comparat eos latronibus, ut quomodo illi viatoribus, sic sacerdotes simplicitati populi insidiati sunt. Porro secundum tropologiam, Galaad interpretatur transmigratio testimonii; et contemnit Deum, dum testimonia Scripturarum ad perversa depravat dogmata, et omnia opera illius vana sunt, conturbatque Ecclesiae aquas, et de purissimis fontibus coenosos et sordidos rivos facit, qui maculent potius quam mundent baptizatos. Omnisque fortitudo hujus urbis, quasi viri piratae est, dum imitatur diabolum, qui in hujus saeculi mari, in quo naves pertranseunt, insidiatur his qui ad portum pervenire contendunt. Denique Symmachus manifestius interpretatus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cor. Cũ autem scientiã dei reli¬
querint: frustra truncato capite
ficlei. cȩtera membra habere se ia¬
ctant. Preuaricati st̃ enim pactũ
dei ineccła. sicut adam p̃uaricat᷑
inparadiso: & imitatores se antiqui
parentis ostendunt: ut quomodo
ille de paradiso.sic & isti eiciantur
de ęccł̃ia. Galaat ciuitas oꝑanti¬
um idolum. subplantata sanguine:
& quasi fauces latronũ uiroꝵ. si-¬
ue uiri latronis utrũq enim legi
potest. LX. Ibi enim contẽp¬
sit me galaat. cĩuitas quȩ oꝑat᷑
uana. & conturbat aquã: & forti-¬
cudo tua uiri pyratȩ. Legimus
in ramothgalaat unctum esse in
regem hieũ. qͥ sanguinem sangui¬
ni miscuit. & ahab̃ subuertit do¬
mum: & ante solis ortũ aceruos
capitũ filioꝵ eiꝰ iussit statui. In hac
urbe transiordanem inpossessionẽ
tribꝰ gad idolũ consecratũ est: quę
habitabat᷑ a sacerdotibꝰ. Nam &
ipsa fugitiuoꝵ ciuitas fuit. Qͣnͣto

Expanded text:
pretor. Cum autem scientiam Dei relipretor. Cum autem scientiam Dei reliquerint, frustra, truncato capite fidei, caetera membra habere se jactant, praevaricati sunt enim pactum Dei in Ecclesia, sicut Adam praevaricatus est in paradiso; et imitatores se antiqui parentis ostendunt, ut quomodo ille de paradiso, sic et isti ejiciantur de Ecclesia. Galaad civitas operantium idolum, supplantata sanguine, et quasi fauces virorum latronum sive viri latronis  utrumque enim legi potest. LXX: Ibi contempsit me Galaad, civitas quae operatur vana, et conturbat aquam, et fortitudo tua viri piratae. Legimus in Ramoth Galaad unctum esse in regem Jehu , qui sanguinem sanguini miscuit, et Achab subvertit domum, et ante solis ortum acervos capitum filiorum ejus jussit statui; in hac urbe trans Jordanem in possessione tribus Gad, idolum consecratum est: quae habitabatur a sacerdotibus, nam et ipsa fugitivorum civitas fuit. Quanto
Abbreviated transcription (Latin):
Nos qͦd ꝓposuimꝰ disseramus. Dola¬
u eos inꝓpħis. occidi eos in uerba¬
oris mei: grauiter cõminatꝰ sum. ut
misererer pęnitentium: ut lapsis
acq surgentibꝰ porrigerẽ manum.
Neq enim sacrificiis delector. et
uictimis: & holocaͬstoꝵ multitudine.
Uictimȩ meȩ. & holocaustasalus cre¬
dentium. conuersio peccatoꝵ. Ipsi
autem imitati sunt adam: ut̃ qͦd
ille in paradiso fecerat. pactũ meũ
legemq p̃teriens. isti interra face¬
rent. Et ibi hoc est inparadiso. om̃s
p̃uaricati st̃ in me: insimilitudinem
p̃uaricationis adam. Non est enĩ
mirũ si qͦd inparente p̾cessit: infiliiᷤ
condẽpnet᷑. Cotidie deus & eos qͥ
extra ęccłam st̃. & qͥ peccant in ęccła
cõmorantes ꝓuocat ad pęnitentiam.
& dicit eis: miscłiam uolo & non sa¬
crificium. & scientiã dei plusquã
holo chausta: illi uero offerunt pa¬
nem sacrilegũ. & dant elemosinas.
& sectari uident᷑ humilitatemꝰ quȩ̨
ego siuere fiant holochausta inter¬

Expanded text:
nos quod proposuimus, disseramus: Dolavi eos in prophetis, occidi in verboris mei, gravia comminatus sum, ut misererer poenitentium, ut lapsis atque surgentibus porrigerem manum. 65 Neque enim sacrificiis delector et victimis, et holocaustorum multitudine. Victimae meae et holocausta, salus credentium, et conversio peccatorum est. Ipsi autem imitati sunt Adam, ut quod ille in paradiso fecerat, pactum meum legemque praeteriens, isti in terra facerent. Et ibi, hoc est, in paradiso, omnes praevaricati sunt in me, in similitudinem praevaricationis Adam. Non enim mirum si quod in parente praecessit, etiam in filiis condemnetur. Quotidie Deus et eos qui extra Ecclesiam sunt, et qui peccant in Ecclesia commorantes, provocat ad poenitentiam, et dicit eis: Misericordiam volo, et non sacrificium, et scientiam Dei plus quam holocausta. Illi vero offerunt panem sacrilegum, et dant eleemosynas, et sectari videntur humilitatem: quae ego, si vere fiant, holocausta inter
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ congregatã. uolente ppłi peccata
sanare. & eos ad pęnitentiam re¬
oucere: subito ephraim. qͥ ubertatẽ
falsoꝵ dogiatũ reꝓmittunt. & po¬
płs samariȩ. qͥ se dicit p̃cepta dei ser¬
uare surrexert̃: & oꝑatist̾ idolum
falsoꝵ dogmatũ: & ꝑ illos ingressus
est fur. & latro diabolus in ȩcłamꝰ
siue ipsa doctrina hȩreticoꝵ ingreᷤ¬
sa est quasi fur. & latruncul:
de qͥbꝰ & saluator dicit in ęuan¬
gelio. Om̃s qͥ uenert̃ ande me:
fures fuert̾. & latrones. fures
insidiant᷑. & occulta fraude de¬
cipiunt: latrones audacter ali¬
ena diripiunt. Qͥ enim furant᷑
nocte furant᷑. & in tenebris. Unde
significant᷑ ait. qͦd fur clam ingreᷤ¬
sus sit: & latrunculus expoliet fo
ȩccłia foras eduxerint: & inꝑuer¬
sa doctrinarum suarũ uia fece¬
rint ambulare. Fũres & latroneᷤᷤ
qͥuenerant ante dnm. non moy¬
sen & ꝓpħas. qͥ semꝑ saluatoris
ore laudant᷑. s pseudo ꝓpħas debe¬

Expanded text:
tibus congregatam, volente populi peccata tibus congregatam, volente populi peccata sanare, et eos ad poenitentiam reducere, subito Ephraim, qui ubertatem falsorum dogmatum repromittunt, et populus Samariae qui se dicit Dei praecepta servare, surrexerunt et operati sunt idolum falsorum dogmatum, et per illos ingressus est fur et latro diabolus in Ecclesiam: sive ipsa doctrina haereticorum ingressa est, quasi fur et latrunculus, de quibus Salvator dicit in Evangelio: Omnes qui venerunt ante me, fures fuerunt et latrones . Fures insidiantur, et occulta fraude decipiunt: latrones audacter aliena diripiunt. Qui enim furantur, nocte furantur et in tenebris. Unde significanter ait, quod fur ingressus clam sit, et latrunculus exspoliet forEcclesia foras eduxerint, et in perversa doctrinarum suarum via fecerint ambulare. Fures et latrones qui venerunt ante Dominum, non Moysen et prophetas qui semper Salvatoris ore laudantur, sed pseudoprophetas debe
Abbreviated transcription (Latin):
& maxime illud quando in heremo
uituli conflauert̃ caput. atq dixert̃.
Isti st̃ dii cui isrł: qͥ de eduxert̃ de t̾ra¬
inȩuangelio. non indigent sani me¬
dico. s qui male habent. uulnera po¬
puli meisanare conatꝰ sum: Et cũ
hoc om̃i arte tractarẽ. ut miserabi¬
lis ppłs curaret᷑. subito extitit hie¬
roboam detribu ephraim. qͥ uituloᷤᷤ
aureos faceret. & malicia samarię
reuelata ẽ: sequentes regem impi¬
um: operati st̃ enim & rex. & ppłs m̃¬
datium: hoc ẽ. idolũ. Dicut enim
contrarium est simulachr̃u dõ. ita
mendatium ueritati. Ipse autẽ rex
instar furis ingressus ẽ ad ppłm isrł :
& quasi latrunculus. infelicẽ plebẽ
dei expoliauit auxilio. E est sensꝰ.
Cũ uellem uetera popłi mei pecca¬
ta delere ꝓpter antiqũa idolatriã:
ephraim. & samaria. noua idola rep
perert̃. S & hoc dici potest: qͦd dño
saluatore post effusionẽ sanguinis
sui & eccłam cã de uidȩis. quã de gen-¬

Expanded text:
et maxime illud, quando in eremo et maxime illud, quando in eremo vituli conflaverunt caput, atque dixerunt: Isti sunt dii tui, Israel, qui te eduxerunt de terra Ain Evangelio: Non indigent sani medico, sed hi qui male habent , vulnera populi mei sanare conatus sum. Et cum haec omni arte tractarem, ut miserabilis populus curaretur, subito exstitit Jeroboam de tribu Ephraim, qui vitulos aureos faceret, et malitia Samariae revelata est, sequentis regem impium: operati sunt enim et rex et populus mendacium, hoc est, idolum. Sicut enim contrarium est simulacrum Deo, ita mendacium veritati. Ipse autem rex instar furis ingressus est ad populum Israel, et quasi latrunculus infelicem 69 plebem Dei expoliavit auxilio. Et est sensus: Cum vellem vetera populi mei peccata delere, propter antiquam idololatriam, Ephraim et Sampererunt. Sed et hoc dici potest, quod Domino Salvatore, post effusionem sanguinis sui, et Ecclesiam tam de Judaeis quam de gen
Abbreviated transcription (Latin):
st̃: ros enim qͥa te est: sanitas eoꝵ ẽ.
ȩtiam ꝓpħȩ occisisins. & hostibꝰ tͣditi.
Quia miscłiam uolui. & non sacri¬
ficium: & scientiam dei plusquã
holocausta. Ipsi autem sicut adã
transgressi st̃ pactũ: ibi p̃uaricati
st̃ inme. E X. Quia miscdiã
uolo. & non sacrificiumꝰ scientiam

Expanded text:
sunt: ros enim qui a te est, sanitas eorum essunt: ros enim qui a te est, sanitas eorum esetiam prophetae occisi sint, et hostibus traditi. Quia misericordiam volui, et non sacrificium: et scientiam Dei plus quam holocausta; ipsi autem sicut Adam transgressi sunt pactum: ibi praevaricati sunt in me. LXX: Quia misericordiam volo, et non sacrific
Abbreviated transcription (Latin):
subhelia. & aliam innumerabilẽ
multitudinem sub hieũ. qui sub¬
uertit domũ ahab. Hȩc eadem &
lia ꝑpessurus est dicta sentimus:
reuerti cupiat ad salutem. si illi
delicias huiꝰ scłi & refrigeria. qua¬
si nubem & rorem qui cito transe¬
at consecfentur. Quibꝰ inȩu̾głio
dicitur: Stulte hac nocte repetũt
animam tuam abste. quȩ autem
parasti cuius ert̃: Et diues ille
purpuratuis. qui ante ianuas suaᷤ
iacentem lazarum contempne¬
bat: omne quod fruitus est instar
nubis ac roris cransisse cognouit.
Semꝑ autem ꝓpħas hęreticoꝵ
interficit deus: dũ ȩterna eis sup¬
plicia cõminatur. & aufert de ue¬
ra uita. & morti scelerũ derelinqt᷑.
Nos autem nubem diligamꝰ illam
quȩ ꝑpetua est: & quȩ a mundi hu¬
ius ardore nos ꝓtegit: cui sedens dñs
rorem: de quo moyꝰses loqr̃ descen¬
dant sicut ros uerba mea & deqͦ
ysaias dicit resurgent mortui:
& resuscitabunt᷑ qͥ in sepulchris

Expanded text:
sub Elia , et aliam innumerabilem sub Elia , et aliam innumerabilem multitudinem sub Jehu , qui subvertit domum Achab. Haec elia perpessurus est, dicta sentimus, reverti cupiat ad salutem. Sed illi delicias hujus saeculi et refrigeria quasi nubem et rorem, qui cito transeat consectentur, quibus in Evangelio dicitur: Stulte, hac nocte repetunt animam tuam a te: quae autem parasti cujus erunt ? Et dives ille purpuratus, qui ante januas suas jacentem Lazarum contemnebat , omne quod fruitus est, instar nubis ac roris transisse cognovit. Semper autem prophetas haereticorum interficit Deus: dum aeterna eis supplicia comminatur, et aufert de vera vita, et morti scelerum derelinquit. Nos autem nubem diligamus illam, quae perpetua est, et quae a mundi hujus ardore nos protegit, cui sedens Dominrorem, de quo Moyses loquitur: Descendant sicut ros verba mea . Et de que Isaias dicit: Resurgent mortui, et resuscitabuntur qui in sepulcris
Abbreviated transcription (Latin):
semper misertus sum. quasi nubes
matutina ꝑ transiit: & quasi ros ma¬
ne consurgens. qui ortosole siccatur.
Iam enim captiuitas ꝓpe est: iam uoᷤ
cerno duci in assyrios. & inbaby loni¬
os chathenatos. Dolaui uos in ꝓphis.
& uerbis t̾ribilibꝰ cõminatꝰ sum.
scalpellum ignis. & cauterium ꝓtuli:
ut qui clem̃tem contẽpnebatis. time¬
atis offensum: & occidi negligentes
in uerbis oris mei: ut ante peccatoreᷤᷤ
uerboꝵ t̾rore punirem. quam cap¬
tiuitas immineret. & hȩc uniuer¬
sa feci. ut iudicii quo te iudicaturꝰ
sum ueritas appareret: nullusq
dubitaret. uos iuste quȩ patimini
fuisse ꝑpessos. ꝓeo qͦd ẽ. dolaui inꝓ-¬
pħis. lxx transtulert̾ succidi ꝓphas
urõs: ipsos pseudo ꝓpħas occisos a
dño intelligentes: ut qui causa er¬
roris fuerant ꝓsꝑa ꝓmittentes. in¬
terfecti uerterent᷑ in occasionem
salutis. Et est sensus. Ne diceretis
ꝓpħis credimꝰ ȩtiam ipsos int̾feci:
ut om̃is uobis peccandi tolleret᷑

Expanded text:
semper misertus sum quasi nubes matutina pertransiit, et quasi ros mane consurgens, qui, orto sole, siccatur. Jam enim captivitas prope est, jam vos cerno duci in Assyrios et in Babylonios catenatos: dolavi vos in prophetis, et verbis terribilibus comminatus sum, scalpellum, ignes et cauteria protuli, ut qui clementem contemnebatis, timeatis offensum, et occidi negligentes in verbis oris mei, ut ante peccatores verborum terrore punirem, quam captivitas immineret. Et haec universa feci, ut judicii, quo te judicaturus sum, veritas appareret, nullusque dubitaret vos juste quae patimini fuisse perpessos. Pro eo quod est, dolavi ininta transtulerunt, succidi prophetas vestros, ipsos pseudoprophetas occisos a Domino intelligentes: ut qui causa erroris fuerant, prospera promittentes, interfecti verterentur in occasionem salutis. Et est sensus: Ne 64 diceretis, prophetis credidimus, etiam ipsos interfeci: ut omnis vobis peccandi tolleretur
Abbreviated transcription (Latin):
reges eoꝵ cecidert̃: non est in eis
qui inuocet mȩ. Obscurus locus.
& attento lectoris sensu indigens:
ut primũ hystoriam cognoscamꝰ.
Paululũ isrł. & samarię ciuitas
cõqͥeuit. recepto inse erroris ardo¬
re: donec tota massa. ferm̃to simi¬
lis fieret: & cresceret. atq erũꝑet:

Expanded text:
reges eorum ceciderunt: non est in eis qui invocet me. Obscurus locus et attento lectoris sensu indigens, ut primum historiam cognoscamus. Paulum Israel et Samariae civitas conquievit, recepto in se erroris ardore, donec tota massa fermento similis fieret, et cresceret atque erumperet
Abbreviated transcription (Latin):
multo tẽpore coluerat. paulatim
a se defricet. & emundet. Illisq non
audientibꝰ conu̾cit᷑ ad alios: & qͣsi ad
terciam ꝑ sonã loqͥt᷑. Usq qͦ ñ pot̃unt
emundaris Quȩ ista inquit insa-
nia. ẽ. me dante locũ pęnitentie. illoᷤᷤ
ad sanitatẽ nolle conuerti : & quia
dixerat. ꝓice uitulũ tuum samaria:
exponit quis iste sit uitulus. qͥa ex
isrł & ipse est. Non ab aliis ait ui¬
culũ gentibꝰ accepistis. ut bãal et
astaroth a sidoniis. ut chamos a mo¬
abitis ut moloch ab ammanitis. s
uos ipsi. & rex uester hieroboam.
qd inegypto didiceratis fecistis
inisrł. dut qualis ille cłs est. qͥ ma¬
nu format᷑ artificis e Deniq ut
aranearũ fila dissoluunt᷑ inuentũ.
ita uitulus samariȩ rediget᷑ inni¬
chilum.Piciet dñs hȩreticoꝵ ui¬
culos. & samariȩ: qͥ se dicunt legis
p̃cepta seruare. Qͥ uituli herent
nec ocłos ad cȩlum leuant: & id circo
iratꝰ est furor dñi suꝑ eos: & mirat᷑

Expanded text:
multo tempore coluerat, paulatim multo tempore coluerat, paulatim a se defricet et emundet. Illisque non audientibus, convertitur ad alios, et quasi ad tertiam personam loquitur: Usquequo non poterunt emundari. mediante locum poenitentiae, illos ad sanitatem nolle converti Et quia dixerat: Projice vitulum tuum, Samaria, exponit quis iste sit vitulus: quia ex Israel et ipse est: non ab aliis ait, vitulum gentibus accepistis, ut Baal et Astaroth a Sidoniis, ut Chamos a Moabitis, ut Moloch ab Ammonitis ; sed vos ipsi, et rex vester Jeroboam, quod in Aegypto didiceratis, fecistis in Israel. Aut qualis ille est deus, qui manu formatur artificis? Denique ut aranearum fila dissolvuntur in ventum, ita vitulus Samariae redigetur in nihilum. Projicit Dominus haereticorum vitulos et Samaripraecepta servare: qui vituli haerent nec oculos ad coelum levant; et idcirco iratus est furor Domini super eos, et miratur
Abbreviated transcription (Latin):
dotio. Ñaanuñ. interp̃tati st̃.id. est
sedicens. atq decipiens: aqͥla erran-¬
tibꝰ. siue conuersis. symmachus incon-¬
flutuans: Nos ab hȩbreo didicimꝰ.
sas apim ꝓprię nominari aranearũ
fila. ꝑaerẽ uolitantia: quȩ dũ ui¬
dent᷑ intereunt: & inathomos atq
innichili dissoluunt᷑. & recte hissa-¬
mariȩ uitulus cõparat᷑: quẽ in eo tẽ¬
pore ꝓp̃cii magnicudine. qͥa aureuꝰ
erat ppłs adorabat. Hoc qͦd supra
dixerat. argentũ suũ. & aurũ suũ
fecert̃ sͥ idola ut interirent: nunc
exponit manifestius. iectꝰ est uitu¬
lus tuus samaria: irat ẽ. furor m̃s
in eos uel inuitulos. qͥa duos fecert̃ :
uel insamariȩ habitatores. qͥ eos ado¬
habitatores eiꝰ. non uniꝰ urbis. s õiũ
decẽ tribuum. quȩ appellãt᷑ sama¬
ria. Alioqͥn in urbe samaria uituli
non erant. s indan. & in betelh: ut ꝓi-¬
ciat uitulos suꝑ qͦs iratꝰ ẽ dñs̾. siue¬
ã noty iyntãs. id est defricet: ut quos

Expanded text:
dotion, πλανῶν interpretati sunt, id est, seducens, atque decipiens: Aquila errantibus, sive conversis: Symmachus, incon et fluctuans. Nos ab Hebraeo didicimus SABABIM proprie nominari aranearum fila per aerem volantia, quae dum videntur intereunt, et in atomos atque in nihilum dissolvuntur. Et recte his Samariae vitulus comparatur, quem eo tempore pro pretii magnitudine, quia aureus erat, populus adorabat. Hoc quod supra dixerat: Argentum suum et aurum suum fecerunt sibi idola, ut interirent, nunc exponit manifestius: Projectus est vitulus tuus, Samaria, iratus est furor meus in eos: vel in vitulos, quia duos fecerant: vel in Samariae habitatores, qui eos adohabitatores ejus, non unius urbis, sed omnium decem tribuum, quae appellantur Samaria alioquin in urbe Samaria vituli non erant, sed in Dan et in Bethel, ut projiciat vitulos super quos iratus est Deus: sive ἀποτρίψεται, id est, defricet: ut quos
Abbreviated transcription (Latin):
bestias. s res sꝑnat humanas: & per¬
mittat eos qͦs antea ꝓ cegebat hosti¬
bꝰ subiacere. ut tabes cant᷑. & deficiant.
& intereant: & postea querant fa¬
ciem dñi. & dicant: illumina faci
& eccłȩ negligenti. deus in panthe¬
rem uertit᷑. & leonem: & collit ab hiᷤᷤ
p̃dam ꝗͣ de eccła ante rapuerant:
ut capti saluent᷑. qͥ liberi perierant:
& non habitabit inconciliabulis
ꝑuersoꝵ. s reuertet᷑ ad locũ suum
de quo dicit: ego in patre. & pater
in me: & eossꝑnat. atq despiciat.
donec deficiant in impietate: &
querant eum ꝑpenitentiam. a quo
fuerant derelicti. Alii locum deicȩ¬
lum putant: quo offensus deus ab
his qui int̾ra habitant reuertatur ⁊¬
& eos faciat disperire. qui clemen¬
tissimũ dñm magnitudine peccatoꝵ.
inferarum sibi rabiem conuertert̃.
Intribulatione sua: mane consurgẽt
ad me. Uenite & reuertam᷑ ad dnm:
qͥa ipse cępit & sanabit nos: ꝑcuti&

Expanded text:
bestias: sed res spernat humanas, et perbestias: sed res spernat humanas, et permittat eos quos antea protegebat hostibus subjacere, ut tabescant, et deficiant, et intereant, et postea quaerant faciem Domini, et dicant: Illumina facieet Ecclesiae negligenti, Deus in pantherem vertitur et leonem; et tollet ab his praedam quam Ecclesiae ante rapuerunt: ut capti salventur qui liberi perierant; et nequaquam habitabit in conciliabulis perversorum, sed revertetur ad locum suum, de quo dicit: Ego in Patre, et Pater in me et eos spernet atque despiciet, donec deficiant in impietate, et quaerant eum per poenitentiam a quo fuerant derelicti. Alii locum Dei coelum putant; quo offensus Deus ab his qui in terra habitant revertatur, et eos faciet disperire, qui clementissimum Dominum magnitudine peccatorum in ferarum sibi rabiem converterunt. In tribulatione sua mane consurgent ad me: venite et revertamur ad Dominum, quia ipse c
Abbreviated transcription (Latin):
& latine: & tam nom̃ bestiȩ. quam
om̃is bestia accipi potest: ut qͥcqd
seuum in bestiis est. hoc indei in¬
dignatione cognoscas nichil pan¬
therȩ uelotui: nichil leone fortiuꝰ.
Inpanchera uelox ꝑ assyrios regni
samariȩ significatur in teritꝰ: & ꝑ
ostenditur chaldeoꝵ. E qͥa leenã
siue pantheram. & leonem se ȩ̨ssȩ
dixerat: saruat methaphoram.
& dicit. Ego ego capiam. & uadã
& tollã: & non est qͥ eruat. Quę¬
rit᷑ si capiente. & tollente. & te-¬
nente deo. nullus demanibꝰ eius
potest eriꝑe. iuxta illud quod scͥp¬
tũ est. nemo potest raꝑe de manu
patris mei : quomodo iudas dema-¬
posse raꝑe de manu dei:posse autẽ
eum qͥ tenetur ꝓpria uoluntate
de manu dei excedere. Qͦdq
sequitur. uadens reuertar ad locũ
meum:. locum dei. magnificentiã.
& maiestatem eiꝰ debemꝰ accipere :
ut nequaquam ꝓdispensatione
descendat ad homines: irascatur: mi¬
sereatur: obliuiscat᷑ . fiat quasi pan¬
ther: uertat᷑ in leonem. mutetur in

Expanded text:
et Latine, et tam nomen bestiae quam omnis bestia accipi potest: ut quidquid saevum in bestiis est, hoc in Dei indignatione cognoscas. Nihil panthere velocius, nihil leone fortius: in panthere velox per Assyrios regni Samariae significatur interitus; et in  regnum ostenditur Chaldaeorum. Et quia leaenam sive pantherem, et leonem se esse dixerat, metaphoram servat, et dicit: Ego ego capiam et vadam, et tollam et non est qui eruat: ritur si capiente, et tollente, et tenente Deo, nullus de manibus ejus potest eripere, juxta illud quod scriptum est: Nemo potest rapere de manu Patris mei quomodo Judas de maposse rapere de manu Dei: posse autem eum, qui tenetur, propria voluntate de manu Dei excidere. Quodque sequitur: Vadens revertar ad locum meum, locum Dei, magnificentiam et majestatem ejus debemus accipere: ut nequaquam pro dispensatione descendat ad homines, irascatur, misereatur, obliviscatur, fiat quasi panther, vertatur in leonem, mutetur in
Abbreviated transcription (Latin):
die tertia reꝓmissa sit: qͥa dñs ab in-¬
feris resurrexit. Hębrei diem scd̾m
in aduentũ xp̃i sui interpretant᷑ : &
diem tertium in iudicio: quando sal¬
uandi sc̃. Qͦd ut concedamꝰ: respon¬
deant nobis quȩ sit dies prima. hoc
est pͥmꝰ saluatoris aduentꝰ. Et cum
respondere non poterint inferamꝰ
primũ diem esse. iuxta qͦd ipsi uo¬
lunt. in humilitate saluatoris ad¬
uentũ scd̃m ingła: tertium in ha¬
bitu iudicantis. Qͥ autem scd̾m.
tertiumq suscipiunt. primũse ꝑdi¬
disse cestant᷑. qͥa scd̃s. & tertius. sine
primo non potest appellari. Quasi¬
diluculum p̃yaratus est egressus
poraneus. & serotinꝰ terrȩ.Lx

Expanded text:
die tertio repromissa sit, 62 qua Dominus ab indie tertio repromissa sit, 62 qua Dominus ab inferis resurrexit. Hebraei diem secundum in adventu Christi sui interpretantur, et diem tertium in judicio, quando salvandi sunt. Quod ut concedamus, respondeant nobis, quae sit dies prima, hoc est, primus Salvatoris adventus. Et cum respondere non potuerint, inferamus primum diem esse juxta quod ipsi volunt, in humilitate Salvatoris adventum, secundum in gloria, tertium in habitu judicantis. Qui autem secundum tertiumque suscipiunt, primum se perdidisse testantur: quia secundus et tertius sine primo non potest appellari. Quasidiluculum praeparatus est egressus temporaneus et serotin
Abbreviated transcription (Latin):
rat. ego ego capiam & uadã: ꝑcutia.
ae curabitꝰ nos.  eo qͦd nos diximꝰ
curabit nos: om̃s similit̃ transtu¬
dant. & extrah ant prurulentas. ar¬
tisq medicoꝵ ẽ. grandia uulnera
longo sanare tempore: & ꝑ dolorem
reddere sanitatem. ꝑcutit ergo oñs.
& curat nos: qͥa quẽ diligit corripit:¬
recipit. & non solum curat. s uiuifi¬
cat post duos dies: & die tercio re-
surgens ab inferis. om̃e hominum
secum suscitat genus. Cũq ꝑcussos¬
curauerit. & curatos uiuificauerit. &
uiuificatos suscitauerit: tunc uiuemꝰ
inconspectu eiꝰ qͥ illo absente mortui
ut cognoscamꝰ dñm: quo t̾cia die re¬
surgente resurreximꝰ. His sermonibꝰ
explicatur illud qͦd sepe ad monui
mus: & urł. & uidam. id est decem &
duas cribꝰ. tunc unũ habituros esse
pastorem. & regem dauid: cũ cre-¬
diderint in dnm̃ resurgentem.
frustraq iudȩi mille annoꝵ sibi sõ¬
nia pollicent᷑. cum salus uniuersoꝵ.

Expanded text:
rat: Ego ego capiam et vadam, percutiet, rat: Ego ego capiam et vadam, percutiet, et curabit nos. Pro eo quod diximus, curabit, omnes similiter transtudant, et extrahant purulentias: artisque medicorum est grandia vulnera longo sanare tempore, et per dolorem reddere sanitatem. Percutit ergo Dominus, et curat nos: quia quem diligit Dominurecipit: et non solum curat, sed vivificat post duos dies, et tertio die resurgens ab inferis, omne humanum secum suscitat genus. Cumqcuraverit, et curatos vivificaverit, et vivificatos suscitaverit, tunc vivemus in conspectu ejus, qui, illo absente, mortuiut cognoscamus Dominum, quo tertia die resurgente, resurreximus. His sermonibus explicatur illud quod sm et Judam, id est, decem et duas tribus, tunc unum habituras esse pastorem, et regem David, cum crediderint in Dominum resurgentem: frustraque Judaei mille annorum sibi somnia pollicentur cum salus universorum