comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tas. Ac ꝑ hoc qua & equitate ille faciat aliis sic: aliis au¬
tẽ sic̃homini uoce. aut inpossibile aut omĩno difficile
ẽ. Quĩ tamen equitate faciat. dubitare fas non est. Quid
itaq habes. quod non accepisti: Aut qua ꝑuersitate minꝰ
diligis. a quo amplius accepisti : qua ꝓpter hec pruna
sit induende humilitatis cogitatio ne ase sibi putet. ẽẽ.
dei uirgo quod talis est ac non potuis hoc donũ optimũ
de suꝑ descendere apatre luminum. apud quẽ non:
trans mnutatio. nec momenti obũ bratio. Ita enĩ non pu¬
tabit modicũ sibi eẽ. dimissum. ut modicũ diligat. &
ignorans dei iusticiã suã uolens constituere iusticie dĩ
non subiciat. In quo uicio erat simon ille quẽ suꝑ auit
inulier cui dunissa sunt peccata multa qm̃ dilȩxit
multũ.S cautius & uerius cogitaret omĩa peccata sic.
habenda tanquã dimittantur aquib deus custodit

Expanded text:
tas. ac per hoc qua aequitate ille faciat alios sic, alios autas. ac per hoc qua aequitate ille faciat alios sic, alios autem sic, homini nosse aut inpossibile aut omnino difficile est; quin tamen aequitate faciat, dubitare fas non est. quid itaque habes quod non accepisti? aut qua peruersitate minus diligis, a quo amplius accepisti? Quapropter haec prima sit induendae humilitatis cogitatio, ne a se sibi putet esse dei uirgo, quod talis est, ac non potius hoc donum optimum desuper descendere a patre luminum, apud quem non est transmutatio nec momenti obumbratio. ita enim non putabit modicum sibi esse dimissum, ut modicum diligat et ignorans dei iustitiam ac suam uolens constituere iustitiae dei non subiciatur. in quo uitio erat Simon ille, quem superauit mulier, cui dimissa sunt peccata multa, quoniam dilexit multum. sed cautius et uerius cogitabit omnia peccata sic habenda, tamquam dimittantur, a quibus deus custodit
Abbreviated transcription (Latin):
tius uirginei chori sequentes agnũ. etiã uos gr̃a sal¬
ui facti eltis ꝑfidẽ. & hoc non ex uobis s dei donũ ÷ non
bulemus. Ergo ne hunc quanto eius donis. ornatio¬
res estis. tanto minus amabitis: Auerterit ipse tã
horrendam de mentiam. Proiide qm̃ uerum ueritas dicit.
quod ille cui dimittitur modicũ. modicũ diligit. uos ut
ardentissime diligatis. cui diligendo a coniugiorũ nexi¬
b lib̾e uacatis. deputate uobis tanquã omĩno dimissũ.
quicquid mali auobis non est illo regente commissũ.
des ur̃os s. Qnisi dñs custodierit ciuitatẽ. inuanũ uigi¬
lauit. qui custodit eã. & de ipsa continentia loquens
apłs ait. Uolo autẽ om̃s homines eẽ. sicut me ipsum.
s unusquisq ꝓpriũ donũ habet adeo. alius sic. alius
autẽ sic. Quis gͦ donat ista: Quis distribuit ꝓpria un¬
cuiq sicut uult. Nempe deus apud quẽ non est iniqui¬

Expanded text:
tius, uirginei chori sequentes agnum, etiam uos gratia saltius, uirginei chori sequentes agnum, etiam uos gratia salui facti estis per fidem; et hoc non ex uobis, sed dei donum est. non bulemus. ergone hunc quanto eius donis ornatiores estis, tanto minus amabitis? auerterit tam horrendam ipse dementiam. proinde quoniam uerum ueritas dixit, quod ille, cui modicum dimittitur, modicum diligit, uos ut ardentissime diligatis, cui diligendo a coniugiorum nexibus liberi uacatis, deputate uobis tamquam omnino dimissum quidquid mali a uobis non est illo regente commissum. des uestros, et: nisi dominus custodierit ciuitatem, in uanum uigilauit qui custodit. et de ipsa continentia loquens apostolus ait: uolo autem omnes homines esse sicut me ipsum; sed unusquisque proprium donum habet a deo, alius sic, alius autem sic. quis ergo donat ista? quis distribuit propria unicuique sicut uult? nempe deus, apud quem non est iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
ginib scĩs adhuc humilitatẽ ꝑ suade laboramus:
Anũ ꝓpter aliud credendũ ÷ ꝑ mittere dm̃. ut misceã¬
tur numero ꝓfessionis urẽ multi & multe casure.
& casuri. nisi ut his cadentib timor ur̃ augeatur. qͦ
suꝑbia cõprimatur. quã sic odit deus. ut contra. Hanc
unã se tantũ humiliaret altisimus: Nisi forte reue¬
ra ideo minus timebis. magisq inflab̾is. ut modicũ
diligas eũ qui te tantũ dilexit. ut tradet se ipsum ꝓte.
quia modicũ tibi dimisit. uiuerti uidelicet apueri¬
cia religiose pudice. pia castitate illibata uirginita¬
te quasi uͦ ñ tu multo ardentius diligere debes eũ
qui flagitiosis adse conuersis que cũq dimisit. inea te
cađe non ꝑmisit. Aut uero ille phariseus qui ꝓpterea
hoc errore cecaba tur. nisi quia ignorans dei iusti¬
ciam. & suã querens constitu̾ens iusticie dei subiec¬
tus non erat: Uos aũ genus electum. & ielectis elec¬

Expanded text:
ginibus sanctis humilitatem persuadere laboramus? . ginibus sanctis humilitatem persuadere laboramus? . An uero propter aliud credendum est permittere deum, ut misceantur numero professionis uestrae multi et multae casurae et casuri, nisi ut his cadentibus timor uester augeatur, quo superbia comprimatur? quam sic odit deus, ut contra hanc unam se tantum humilaret altissimus. nisi forte reuera ideo minus timebis magisque inflaberis, ut modicum diligas eum, qui te tantum dilexit, ut traderet se ipsum pro te, quia modicum tibi dimisit, uiuenti uidelicet a pueritia religiose, pudice, pia castitate, inlibata uirginitate. quasi uero non tu multo ardentius diligere debes eum, qui flagitiosis ad se conuersis quaecumque dimisit, in ea te cadere non permisit. aut uero ille pharisaeus, qui propterea hoc errore caecabatur, nisi quia ignorans dei iustitiam et suam quaerens constituere iustitiae dei subiectus non erat? uos autem genus electum et in electis elec
Abbreviated transcription (Latin):
quod scriptũ ÷ seruite dño uitimore. & exuitate ei cũ tre¬
more. & que magis menbra corporis scĩ quod est eccła cura¬
re debent. ut suꝑ ea requiescat. sp̃s sc̃s. quã uirginaiẽ ꝓ¬
fitentia sc̃ĩtatẽ: Quomodo autẽ requiescit. ubi non inue¬
nit locũ suũ: Quid aliud quã cor humiliatũ. quod un¬
pleat. non unde resiliat. quod erigat. non quod de pri¬
mat. cũ aptissime ditũ sit suꝑ quẽ requiescit sp̃s meus.
nisi suꝑ humilẽ & quietũ. & trementẽ uerba mea: Iã ius¬
te uiuis. iã pie uiuis. pudice scẽ uirginali castitate uiuis.
adhuc tamen uiuis. & non humiliaris. audiendo nunqͥd
non temptatio÷ uita. humana suꝑ tertã: Nonte a
prefidenti elat̾ione reuerb̾at. ue mundo a scandalis:
Non contremiscis. ne puteris in multis quorũ refriges
dis. qua ꝓpter qui se putat stare. uideat ne cadat: In¬
ter hec diuina non ita. & humana ꝑicula ita ne uir¬

Expanded text:
quod scriptum est: seruite domino in timore, et exultate ei cum trequod scriptum est: seruite domino in timore, et exultate ei cum tremore. Et quae magis membra corporis sancti, quod est ecclesia, curare debent, ut super ea requiescat spiritus sanctus, quam uirginalem profitentia sanctitatem? quomodo autem requiescit, ubi non inuenit locum suum? quid aliud quam cor humilatum quod inpleat, non unde resiliat, quod erigat, non quod deprimat? cum apertissime dictum sit: super quem requiescet spiritus meus? super humilem et quietum et trementem uerba mea? iam iuste uiuis, iam pie uiuis, pudice, sancte, uirginali castitate uiuis; adhuc tamen hic uiuis et non humilaris audiendo: numquid non temptatio est uita humana super terram? non te a praefidenti elatione reuerberat: uae mundo ab scandalis? non contremescis, ne deputeris in multis quorum refrigescdis: quapropter qui se putat stare, caueat ne cadat? inter haec diuina monita et humana pericula itane adhuc uir
Abbreviated transcription (Latin):
gar atemplo eius. & ne auertas faciẽ tuã ame. & desud̾at &
deficit anima mea in atria dñi. Illas uoces non habuerat
qui occulos leuare non audebat adcelũ. & que rigabat
lacrunis pedes ad impetrandã ueniã grauiũ peccatorũ.
tũ habet. quẽ ꝑfecta caritas foras mutit. His autẽ uocib
comitatur tumor dñi castus. ꝑmanens inscłm scłi. Et utriq
generi dicendum ÷ noli altũ saꝑe s time. ut homo nec de
peccatorũ suorũ defensione. nec de iusticie presumptione
se extollat. Nam & ipse p aulus qui dicit. non etũ accepistis
spm̃ seruitutis iterũ intimore. tamen timore comite ca¬
ritatis ait. Cũ tunore & tremore multo fui apud uos. Q
ea sententia quã cõmemoraui ne aduersus ramos fractos
saꝑe.s: time. Ipse omĩa menbra. xp̃i generaliter ad mo¬
nens ait. Cũ timore & tremore uram ipsorũ salutẽ oꝑa¬
mini. Deus est enĩ qui oꝑatur uiuobis & uelle & oꝑari ꝓbo
na. uoluntate. Ne aduetus testainentũ uideatur ꝑtinere.

Expanded text:
gi templum eius, et: ne auertas faciem tuam a me, et: desiderat et deficit anima mea in atria domini. illas uoces habuerit, qui oculos leuare non audebat ad caelum et quae rigabat lacrimis pedes ad impetrandam ueniam grauium peccatorum; tum habet, quem perfecta caritas foras mittit; his autem uocibus comitatur timor domini castus permanens in saeculum saeculi. et utrique generi dicendum est: noli altum sapere, sed time. ut homo nec de peccatorum suorum defensione nec de iustitiae praesumptione se extollat. nam et ipse Paulus, qui dixit: non enim accepistis spiritum seruitutis iterum in timore, tamen timore comite caritatis ait: cum timore et tremore multo fui ad uos, et ea sententia, quam commemoraui, ne aduersus fractos sapere, sed time; ipse omnia membra Christi generaliter admonens ait: cum timore et tremore uestram ipsorum salutem operamini; deus est enim qui operatur in uobis et uelle et operari pro bona uoluntate. ne ad uetus testamentum uideatur pertinere
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ. exterior hõ nr̃ corrumpitur. ex hoc & huiꝰ scł̃i filii generan¬
tur. nec filii dĩ nisi regenerentur fiunt. s exqͦ sumꝰ filii dei.
interior de die indiẽ renouatur. quã uis & ipse exterior ꝑla
uachrũ regeneratiõis scĩficatus sit. & spẽ future in corrup¬
tionis accepit. ꝓpter qd̾ & tẽplũ dĩ merito drͣ. Corpara ur̃a¬

Expanded text:
saeculi, exterior homo noster corrumpitur, ex hoc et hujus saeculi filii generansaeculi, exterior homo noster corrumpitur, ex hoc et hujus saeculi filii generantur, nec filii Dei nisi regenerentur fiunt: sed ex quo sumus filii Dei, interior de die in diem renovatur . Quamvis et ipse exterior per lavacrum regenerationis sanctificatus sit, et spem futurae incorruptionis acceperit, propter quod
Abbreviated transcription (Latin):
ulterũ uirũ : Hoc inconubio bonum naturale est quidẽ.
carnale tamen. S menbrũ xp̃i conuigis adulteriũ coniu¬
gi debet timere non sibi. & axp̃o sꝑare fidei pͣmiũ quã exibet
conuigi. Sacramentũ uͦ qu̾nec separari & adulterari admit¬
tunt coniuges. qui concorditer casteq custodiunt. Solũ ÷ enĩ
qd̾ etiã sterile conuigiũ tenet iure pietatis iam spe fecundita¬
tis amissa ꝓpter quã fuerat copulatũ. Hec bona nuptia¬
lia laudet innuptiis qui laudare uult nuptias. Carnis
Aũ concupiscentia. non est nuptiis iputanda. s toleranda.
Non enim ÷ ex naturali conubiens ueniens bonũ. s ex antiqͦ
peccato accidens malũ. Propt̃ hanc gͦ fit ut etiã de iustis
& legitimis nuptiis filiorũ dei. ñ filii dei s filii scłi generen¬
tur. Quia & hi qui generant. si iã generati sunt non ex hoc
generati sunt qu̾ filii dei sunt s ex hoc qd̾ adhuc filii scłi.¬

Expanded text:
ulterum uirum? hoc in conubio bonum naturale est quidem, ulterum uirum? hoc in conubio bonum naturale est quidem, carnale tamen. sed membrum Christi coniugis adulterium coniugi debet timere, non sibi et a Christo sperare fidei praemium, quam exhibet coniugi. sacramentum uero, quod nec separati et adulterati amittunt, coniuges concorditer casteque custodiant. solum est enim quod etiam sterile coniugium tenet iure pietatis iam spe fecunditatis amissa, propter quam fuerat copulatum. haec bona nuptialia laudet in nuptiis, qui laudare uult nuptias. carnis autem concupiscentia non est nuptiis inputanda, sed toleranda. non enim est ex naturali conubio ueniens bonum, sed ex antiquo peccato accidens malum. Propter hanc ergo fit, ut etiam de iustis et legitimis nuptiis filiorum dei non filii dei, sed filii saeculi generentur, quia et hi qui generant, si iam regenerati sunt, non ex hoc generant quod filii dei sunt, sed ex quo adhuc filii s
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ. qui potest capere capiat. Qui uͦ id caꝑe non potest.
& si acceꝑit uxorẽ non peccat. & femina si se noncontinet
nubat. Bonũ ÷ enĩ hoĩ mulierẽ non tangere. Uerũ qr
ñ om̃s capiunt uerbũ hoc s quib datũ ÷ restat ut ꝓpter
formcationes unusquisq suã uxorẽ habeat. & una queq
uirũ suã habeat. Ac si infirmitas incontinentie ne ca¬
dat irumã flagitiorũ excipiatur honestate nuptiarũ.
& de marib dici postest uolo iuniores uxores ducere. ut
adutrumq sexũ ꝑtineat. filios ꝓcreare. patres & matres.
familias. eẽ. nullã occasionẽ dare aduersario maledicti
grã. Innupuis tamẽ bona nuptialia diligantur. ꝓles.
ut renascatur. Nascitur namq ad penã. nisi renascatur
aduitã. Fides aũ non qualẽ habent inter se etiã infide¬
les zelantes carnẽ. Quis enĩ uir quã lib impius. uult
adulteram uxorẽ. aut que mulier quã libet impia uult ad¬

Expanded text:
bonum qui potest capere, capiat; qui uero id capere non potest, bonum qui potest capere, capiat; qui uero id capere non potest, et si acceperit uxorem, non peccat, et femina, si se non continet, nubat. bonum est enim homini mulierem non tangere. uerum quia non omnes capiunt uerbum hoc, sed quibus datum est, restat, ut propter fornicationes unusquisque suam uxorem habeat et unaquaeque uirum suum habeat ac sic infirmitas incontinentiae, ne cadat in ruinam flagitiorum, excipiatur honestate nuptiarum. et de maribus dici potest: uolo iuniores uxores ducere, ut ad utrumque sexum pertineat filios procreare, patres et matres familias esse, nullam occasionem dare aduersario maledicti gratia\'. In nuptiis tamen bona nuptialia diligantur: prolesut renascatur; nascitur namque ad poenam, nisi renascatur ad uitam. fides autem, non qualem habent inter se etiam infideles zelantes carnem; quis enim uir quamlibet inpius uult adulteram uxorem? aut quae mulier quamlibet inpia uult ad
Abbreviated transcription (Latin):
cera extinguat. ac fundat uolendo suã ꝓlẽ interire quã iuue¬
re. Aut si inutero iã inuebat occidit antequã nascitur ꝓr sus
si ambo tales sunt. coniuges nonsunt. Q si abinitio tales fue
bo sunt tales. audeo dicere aut illa est quodã mͦ mariti me¬
recrix aut ille adulter uroris. Quia gͥ nuptie tales ẽẽ. non
possunt. quales primorũ hoiũ si peccatũ nonp̃cessisset. eẽ. po¬
tuerͣ. sint tales quales scõrũ patrũ fuerunt. ut pudenda
carnis concupiscentia. que inparadiso nec ante peccatũ fuit
huiꝰ ut sit. non ei seruiatur s ipsa potius non nisi ꝓpagan¬
dã ꝓle̾ seruire cogatur. Aut qr hoc tempꝰ qđ iã. eẽ. diximꝰ
continendi. ab amplexu. non habet huiꝰ officii necessitatẽ
adiacente undiq in om̃ib gentib tanta fertilitate gignen¬
dorũ sp̃ualiter filiorũ illud potius excellentis continentie

Expanded text:
cera extinguat ac fundat, uolendo suam prolem prius interire quam uiuecera extinguat ac fundat, uolendo suam prolem prius interire quam uiuere, aut si in utero iam uiuebat, occidi ante quam nasci. prorsus si ambo tales sunt, coniuges non sunt; et si ab initio tales fuersi autem non ambo sunt tales, audeo dicere: aut illa est quodam modo mariti meretrix aut ille adulter uxoris. Quia igitur nuptiae tales esse non possunt, quales primorum hominum, si peccatum non praecessisset, esse potuerunt, sint tales, quales sanctorum patrum fuerunt, ut pudenda carnis concupiscentia, quae in paradiso nec ante peccatum fuit huius ut sit, non ei seruiatur, sed ipsa potius nonnisi ad propagandam prolem seruire cogatur. aut quia hoc tempus, quod iam esse diximus, continendi ab amplexu non habet huius officii necessitatem adiacente undique in omnibus gentibus tanta fertilitate gignendorum spiritaliter filiorum, illud potius excellentis continentiae
Abbreviated transcription (Latin):
aluid ÷ ñ concub̾e. nisi sola uoluntate generandi qd̾ ñ habet.
culpã. aliud carnis concũbendo appetere uoluntate s n
preter coniugẽ. qđ uenialẽ babet culpã. Quia & ꝓlis obsi¬
stitur. siue uoto malo. siue oꝑe malo. Nam qui hoc faciunt.
quã uis uocentur conuiges non sunt. nec ullã nuptiarũ re¬
tineĩs ueritatẽ. s honestũ nomen uelande turpitudinis
obtenduns. ꝓduntur autẽ quando eo quisq ꝓgrediuntur
ut exponad̃ filios qui nascunt᷑ inuitis. Od̾unt em̃ nutri¬
re. uł hab̾e qͦs gignere metuebañ. Itaq cũ insuos seuit.
qͦs nolens genuit. tenebrosa miquitas. clara iniquitate in
lucẽ ꝓmitur. & occulta turpitudo manifesta crudelita¬
te conuincitur. Aliquando eo usq ꝑuenit hec libidino¬
sa crudelitas uel libido crudelis ut etiã sterilitafis uenena
ꝓcuret. & si nichil ualuerit conceptos fecus. aliquomͦ intra uis¬

Expanded text:
aliud est non concumbere nisi sola uoluntate generandi, quod non habet aliud est non concumbere nisi sola uoluntate generandi, quod non habet culpam, aliud carnis concumbendo adpetere uoluptatem, sed non praeter coniugem, quod uenialem habet culpam, quia, stitur siue uoto malo siue opere malo. nam qui hoc faciunt quamuis uocentur coniuges, non sunt nec ullam nuptiarum retinent ueritatem, sed honestum nomen uelandae turpitudini obtendunt. produntur autem quando eo usque progrediuntur, ut exponant filios, qui nascuntur inuitis. oderunt enim nutrire uel habere, quos gignere metuebant. itaque cum in suos saeuit, quos nolens genuit tenebrosa iniquitas, clara iniquitate in lucem promitur et occulta turpitudo manifesta crudelitate conuincitur. aliquando eo usque peruenit haec libidinosa crudelitas uel libido crudelis, ut etiam sterilitatis uenena procuret et si nihil ualuerit, conceptos fetus aliquo modo intra uis
Abbreviated transcription (Latin):
intẽꝑantiã suã non quidẽ scđm imꝑiũ precipiuntur tamen scd̃m
ueniã conceduntur. Sic enĩ scriptũ : Uxori uir debitũ reddat.
similiter autẽ & uxor uiro. Mulier sui corporis potestatẽ non
habet. s mulier. Nolite inuicẽ fraudare. nͥ ex consensu ad
tempus. ut uacetis orationi. Ꝙ iterũ adipsũ estote. ne uos tẽp¬
tet sathanas ꝓpt̾ intẽꝑantiã urãm. Hoc autẽ dico scđm ueni¬
ã. non scđm imꝑiũ. Ubi gͦ uenia danda : aliqͥd. eẽ. culpe nul¬
la ratione negabitur. Cur gͥ culpabilis nonsit generandi
intentione concubitus. qui ꝓprie nuptiis imputandus: qui
scõm ueniã concedit apłs. nisi q̾ coniuges dum se ñconti¬
nent debitũ ad alterutrũ carnis exposcunt. ignosci ꝓpter¬
se. Neq enĩ etiã. iste concubitꝰ qͦ seruitur concupis centie sic
agitur ut impleatur fetus. quẽ postulant nuptie. S tam̃

Expanded text:
intemperantiam suam, non quidem secundum imperium praecipiuntur, tamen secundum intemperantiam suam, non quidem secundum imperium praecipiuntur, tamen secundum ueniam conceduntur. sic enim scriptum est: uxori uir debitum reddat, similiter autem et uxor uiro. mulier sui corporis potestahabet, sed mulier. nolite inuicem fraudare nisi ex consensu ad tempus, ut uacetis orationi et iterum ad ipsum estote, ne uos temptet satanas propter intemperantiam uestram. hoc autem dico secundum ueniam, non secundum imperium. ubi ergo uenia danda est, aliquid esse culpae nulla ratione negabitur. cum igitur culpabilis non sit generandi intentione concubitus, qui proprie nuptiis inputandus est, quid secundum ueniam concedit apostolus, nisi quod coniuges, dum se non continent, debitum ab alterutro carnis exposcunt non se. Neque enim iste concubitus, quo servitur concupiscentiae, agitur, ut impleatur fetus quem p
Abbreviated transcription (Latin):
mundi. quomͦ placeat uxori. Atq ita qͦdã inͦ exponit.
qd̃ supͣ dixerat. qui habent uxores. tanꝗͣ non habentes
sint. Qui enĩ sic habent uxores. ut cogitent ea que sunt
dñi. quomodo placeant dño. nec inhis q̃ sunt mundi co¬
gitent placere. uxorib tanꝗͣ non habentes sut. Qd̃ ea
facilicitate sit. quando & uxores tales sunt ut eis mari¬
ti non ideo placeant qr diuites. qr sublimes. q genere no¬
bues ꝗ carne amabililes s q fideles ꝙ religiosi. qr pudici.
qr uiri boni sunt. Uerum inconiugatis ut hec optanda atq lau¬
danda. sic alia toleranda sunt. ne indampnabilia flagitia
id est infornicationes. uł adulteria corruatur. ꝓpter qđ uitan¬
dũ malũ. etiã illi concubitus coniugũ. qui non fiunt cau¬
sa generandi. s uatrici concupiscentie seruiunt. inquib
iubent᷑ non fraudare inuicẽ. ne temptet eos sathanas ꝓpter

Expanded text:
mundi, quomodo placeat uxori, atque ita quodam modo exponit mundi, quomodo placeat uxori, atque ita quodam modo exponit quod supra dixerat: qui habent uxores, tamquam non habentes sint. qui enim sic habent uxores, ut cogitent ea quae sunt domini, quomodo placeant domino, nec in his quae sunt mundi cogitent placere uxoribus, tamquam non habentes sunt. quod ea facilitate fit, quando et uxores tales sunt, ut eis mariti non ideo placeant, quia diuites, quia sublimes, quia genere nobiles, quia carne amabiles, sed quia fideles, quia religiosi, quia pudici, quia uiri boni sunt. Verum in coniugatis ut haec optanda atque laudanda, sic alia toleranda sunt, ne in damnabilia flagitia, id est in fornicationes uel adulteria conruatur. propter quod uitandum malum etiam illi concubitus coniugum, qui non fiunt causa generandi, sed uictrici concupiscentiae seruiunt, in quibus iubentur non fraudare inuicem, ne temptet eos satanas propter
Abbreviated transcription (Latin):
& qui utuntur hoc mundo tanquã ñ utantur. preterit enĩ
figura huius mundi uolo uos sine sollicitudine eẽ. Hec oia
ut exponendo aliquid hinc breuiter dicã. sic ȩxistimo intelli¬
genda. Hoc inquit dico fr̃s. tempus breue ÷ non adhuc poplł
dei. ꝓpagandus est generatione carnaliter. s iã regeneratioẽ
sp̃aliter colligendus. Reliquũ ÷ gͦ. ut qui habent uxores non
carnali concupiscentie subiungentur. & qui flent tristicia
presentis mali gaudeant spe futuri boni. & qui gaudent
ꝓpter temporale aliqđ̃ cõmodũ. tuneant eternũ iudiciũ.
& qui emunt sic habendo possideant. ut amando nonhe¬
reant. & qui utuntur hoc modo transire se cogitent. ut
manere. preterit enĩ figura huius mundi. Uolo uos in¬
quit sine sollicitudine. ẽẽ. hoc est uolo cor sur sũ inhis qui
non pretereunt uos habere. Deinde subiungit & dicit.
Qui sine uxore est cogitat ea que sunt dm̃i. quomͦ placeat
dño. Qui aũ matrimonio iunctus : cogitat que sunt

Expanded text:
oc mundo, quasi non utantur; praeterit enim figura huius mundi. uolo uos sine sollicitudine esse. haec omnia, ut exponendo aliquid hinc breuiter dicam, sic existimo intellegenda. hoc, inquit, dico, fratres: tempus breue est; non adhuc populus dei propagandus est generatione carnaliter, sed iam regeneratione spiritaliter colligendus. reliquum est ergo, ut et qui habent uxores, non carnali concupiscentiae subiugentur, et qui flent tristitia praesentis mali, gaudeant spe futuri boni, et qui gaudent propter temporale aliquod commodum, timeant aeternum iudicium, et qui emunt sic habendo possideant, ut amando non haereant, et qui utuntur hoc mundo, transire se cogitent, non manere; praeterit enim figura huius mundi. uolo uos, inquit, sine sollicitudine esse, hoc est: uolo sursum cor in his quae non praetereunt uos habere. deinde subiungit et dicit: qui sine uxore est, cogitat ea quae sunt domini, quomodo placeat domino;qui autem matrimonio iunctus est, cogitat quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
monuitq aꝑtissime ut hoc facerent condiscipłis atq
conserus. quod eis fecisset magister & dñs. quantũ cõ¬
mendauit humilitatẽ. cui cõmendande eciã tempus
illud elegit. quo eũ ꝑxime moriturũ cũ magno desidio
contuebantur. Hoc utiq precipue memoria recentu¬
ri quod magister imitandus ultunum demonstras
dieb quib cum eis fuerat conuersatus. Quod sifieret
hoc ipsum quidem traderetur s utiq non sic accipet᷑.¬

Expanded text:
monuitque apertissime ut hoc facerent condiscipulis atque monuitque apertissime ut hoc facerent condiscipulis atque conseruis, quod eis fecisset magister et dominus. quantum commendauit humilitatem! cui commenillud elegit, quo eum proxime moriturum cum magno desiderio contuebantur; hoc utique praecipue memoria retenturi, quod Magister imitandus ultimum demonstrassdiebus, quibus cum eis fuerat conversatus: quando si fieret, hoc ipsum quidem traderetur, sed utique non sic accipere
Abbreviated transcription (Latin):
fectum. & tamen elationis uitio reꝑbetur. si aliis pecca¬
torib maximeq peccata moratione confitentib uel sola
cogitatione que corã deo ÷ suꝑb insistat. quib non ex¬
ꝓbratio cum inflatione s miseratio sine desꝑatione de¬
betur. Quid illud quod querentib iter se discipulis
quis nam eorũ maior ẽẽt. puerum paruulum costituit
ante occulos eorũ dicens. nisi fueritis sicut puer iste nͣ
dauit. & inea meritum magnitudinis posuit Uel cum
filiis Zebedei latera eius insedium sublimitate concupis¬
centeb ita respondit. ut passionis eius calicem bibendũ
pocius cogitarent. in quo se humiliauit usq ad mortẽ
mortẽ autẽ crucis. ꝗͣ suꝑbo appetitu pͣferri. ceteris po¬
stularent. quid ostendit nisi eis se futurũ altitudinis
largitorẽ. qui eũ doctorẽ humilitatis antea sequerent᷑.
ã uero quod exiturꝰ ad passionẽ lauit pedes discipłis

Expanded text:
erfectum, et tamen elationis uitio reprobetur, si aliis peccaerfectum, et tamen elationis uitio reprobetur, si aliis peccatoribus maximeque peccata in oratione confitentibus uel sola cogitatione, quae coram deo est, superbus insultat, quibus non exprobratio cum inflatione, sed miseratio sine desperatione debetur. quid illud quod quaerentibus inter se discipulis, quisnam eorum maior esset, puerum paruulum constituit ante oculos eorum dicens: nisi fueritis sicut puer iste, nodauit et in ea meritum magnitudinis posuit? uel cum filiis Zebedaei latera eius in sedium sublimitate concupiscentibus ita respondit, ut passionis eius calicem potius bibendum cogitarent, in quo se humilauit usque ad mortem, mortem autem crucis, quam superbo adpetitu praeferri ceteris postularent, quid ostendit nisi eis se futurum altitudinis largitorem, qui eum doctorem humilitatis antea sequerentur? iam uero quod exiturus ad passionem lauit pedes discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
& sꝑnunt ceteros & enumerationi meritorũ p̃fertur con¬
fessio peccatorũ. & utiq deo grãs agebat phariseus. exhis
inquib sibi multum placebat. Gr̃ãs inquit ago tͥ. quia
non sum sicut ceteri homines iniusti. raptores. adul¬
teri. sicut & publicanus iste. Ieuino bis insabbato. deci¬
mas do omiũ que possideo. Publicanus autẽ de longe
stabat nec occulos adcelum audeat leuare. s ꝑcutiebat
pectus suũ dicens. Deus ꝓpitius esto michi peccatori. Se¬
quitur autẽ diuina sententia. Amen dico uobis. descen¬
dit iustificatus de templo publicanus. magis qͣille pharise¬
us. deinde causa ostenditur cur hoc iustum sit. Quoniam
his qui se ex altat humiliabitur & qui se humiliat exalta¬
bitur. Fieri gͦ potest ut quisq & mala uera deuitat. & ue¬
ra bona inse considet & de his patri luminum gr̃as agat.
aquo descendit omne datum optimũ & om̃e donum ꝑ¬

Expanded text:
et spernunt ceteros, et enumerationi meritorum praefertur conet spernunt ceteros, et enumerationi meritorum praefertur confessio peccatorum. et utique deo gratias agebat pharisaeus ex his, in quibus sibi multum placebat. gratias, inquit, tibi ago, quia non sum sicut ceteri homines, iniusti, raptores, adulteri, sicut et publicanus iste. ieiuno bis in sabbato, decimas do omnium quaecumque possideo. publicanus autem de longinquo stabat nec oculos ad caelum audebat leuare, sed percutiebat pectus suum dicens: propitius esto mihi peccatori. sequitur autem diuina sententia: amen dico uobis, descendit iustificatus de templo publicanus magis quam ille pharisaeus. deinde causa ostenditur. cur hoc iustum sit: quoniam is qui se exaltat humilabitur, et qui se humilat exaltabitur. fieri ergo potest, ut quisque et mala uera deuitet et uera bona in se consideret et de his patri luminum gratias agat, a quo descendit omne datum optimum et omne donum p
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. tautam fidem. quia ille tã humiliter credidit
ut diceret. Nonsum dignus ut subtectũ meũ intres. Un¬
de nec matheus ob aliud eũ dixit. accessise adiesum cũ a¬
ꝑtissime lucas insinuet. quod non adeũ ipse uenerit. s a¬
micos suos miserit. nisi quia fidelissima humilitate ma¬
gis ipse accessit. ꝗͣ illi quos misit. Unde ce illud ꝓpħicũ :
cit. utiq tanquã accidentia. Hinc & illi mulieri cananee
dicit. omulier magna est fides tua. fiat tibi sicut uis.
que suꝑiꝰ canem appellauerat nec ei panem filiorum ꝓ¬
iciendum eẽ. responderat. Quod illa humiliter accipienᷤ
dixerat. Ita dñe. Nam & canes edunt de micis que ca¬
dunt demensa dominorũ suorũ. Ac sic quod assiduo cla¬
more non impetrabat. humili confessione ꝓ meruit.
Hinc illi duo ꝓponuntur intemplo orantes intemplo. unꝰ
phariseus & atter publicanus ꝓpter eos qui sibi uisti uident᷑

Expanded text:
dixit tantam fidem, quia ille tam humiliter credidit, dixit tantam fidem, quia ille tam humiliter credidit, ut diceret: non sum dignus, ut sub tectum meum intres. unde nec Matthaeus ob aliud eum dixit accessisse ad Iesum, cum apertissime Lucas insinuet, quod non ad eum ipse uenerit, sed amicos suos miserit. nisi quia fidelissima humilitate magis ipse accessit quam illi, quos misit. unde et illud propheticucit, utique tamquam non accedentia. hinc et illi mulieri Chananaeae dicit:s o mulier, magna est fides tua! fiat tibi sicut uis, quam superius canem appellauerat nec ei panem filiorum proiciendum esse responderat. quod illa humiliter accipiens dixerat: ita, domine; nam et canes edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum. ac sic quod adsiduo clamore non inpetrabat, humili confessione promeruit. hinc illi duo proponuntur orantes in templo, unus pharisaeus et alter publicanus, propter eos, qui sibi iusti uidentur
Abbreviated transcription (Latin):
niuit formam serui accipiens. in similitudinem homi¬
num factus & habitu inuentus ut homo. Humiliauit
semet ipsum factus obediens usq ad mortẽ. mortẽ autẽ
crucis. Ipsa uero doctrina. eiꝰ quã attente insinuet hu¬
militatẽ atq huic pͣcipiende uehementer insistat.
quis explicare facile possit. atq inhanc rẽ demonstran¬
dam testimonia cuncta congerere: Hoc facere co¬
netur uel faciat. quisquis seorsum de humilitate
uoluerit scribere. Huiꝰ autẽ oꝑis aliud ꝓpositũ ÷ quod
de tam magna re susceptũ ÷ ut ei maxime sit ca¬
uenda suꝑbia. Proinde pauca testimonia que dñs inmen¬
tẽ dare dignatur. ex doctrina xp̃i de humilitate cõmemoro.
que adid quod inteudi fortasse suscipiant. Sermo eius quẽ
primum ꝓlixiorẽ addiscipulos habuit inde cepit. Beati
la controuersia humiles intelligimus. Fidem centurio¬
nis illiuis ideo precipue laudauit nec se inuenisse inisrł

Expanded text:
niuit formam serui accipiens, in similitudine hominiuit formam serui accipiens, in similitudine hominum factus et habitu inuentus ut homo, humilauit semet ipsum, factus oboediens usque ad mortem, mortem autem crucis. ipsa uero doctrina eius, quam adtente insinuet humilitatem atque huic praecipiendae uehementer insistat, quia explicare facile possit atque in hanc rem demonstrandam testimonia cuncta congerere? hoc facere conetur uel faciat, quisquis seorsum de humilitate uoluerit scribere. huius autem operis aliud propositum est, quod de tam magna re susceptum est, ut ei maxime sit cauenda superbia. Proinde pauca testimonia, quae dominus in mentem dare dignatur, ex doctrina Christi de humilitate commemoro, quae ad id quod intendi fortasse sufficiant. sermo eius, quem primum prolixiorem ad discipulos habuit, inde coepit: beati la controuersia humiles intellegimus. fidem centurionis illius ideo praecipue laudauit nec se inuenisse in Israhel
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. & oꝑe. & mercede & uoto & premio. statim ueniat in
mentẽ quod scriptũ÷ Quanto magnus es: tanto humilia
te inom̃ib & corã deo inuenies grãm. Mensura humili¬
tatis cuiq ex mensura. ipsius iagnitudinis data est cui ÷
periculosa suꝑbia. que amplius ampliorib in sidiatur
Hanc sequitur inuidentia tanquã filia pedissequa. Cam
quippe suꝑbia continuo parit. nec uinquam ÷ sine tali
ꝓle atq comite. quib duobus malis hoc est suꝑbia & in¬
uidentia diabolus est. Itaq contra suꝑbiã matrẽ inui¬
dentie. maxime militat uniuersa disciplina. xp̃iana.
Hec enim docet humilitatẽ qua & adquirat & custodi¬
at caritatẽ. de qua cum dictum. eẽt. caritas non emu¬
latur. uelud si causam quereremus unde fiat ut non
emuletur. continuo subdidit. Non inflatur. Tanq di¬
ceret. Ideo non habet inuidentiã quia nec suꝑbiam.
Doctor itaq humilitatis xp̃s primo semet ipsum ex ina¬

Expanded text:
esse et opere et mercede et uoto et praemio, statim ueniat in esse et opere et mercede et uoto et praemio, statim ueniat in mentem quod scriptum est: quanto magnus es, tanto humila te in omnibus, et coram deo inuenies gratiam. mensura humilitatis cuique ex mensura ipsius magnitudinis data est: cui est periculosa superbia, quae amplius amplioribus insidiatur. hanc sequitur inuidentia, tamquam filia pedisequa; eam quippe superbia continuo parit nec umquam est sine tali prole atque comite. quibus duobus malis, hoc est superbia et inuidentia, diabolus diabolus est. itaque contra superbiam, matrem inuidentiae. maxime militat uniuersa disciplina christiana. haec enim docet humilitatem, qua et adquirat et custodiat caritatem. de qua cum dictum esset: caritas non aemulatur, uelut si causam quaereremus, unde fiat, ut non aemuletur, continuo subdidit: non inflatur, tamquam diceret: ideo non habet inuidentiam, quia nec superbiam. doctor itaque humilitatis Christus primo semet ipsum exina
Abbreviated transcription (Latin):
nondũ uouistis. qui potestis cape capite ꝑseuerantes
currite ut comp̃hendatis. Tollite hostias quisq
suas. & uitroite in atria dñi non ex necessitate potesta¬
ce habentes ur̃e uoluntatis. Neq eñ sicut non inecha¬
beris. non occides. ita dici potest non nubes. Illa exi¬
guntur ista offeruntur. Sifiant ista laudantur
uredeundo reddet Cogitate quicquid illud in
muro eius locũ nominatũ meliorẽ multo qͣfilio
rũ filiarũ cogitate illic nomen eteruũ. Quis expli¬
cat quale nomen erit: Quicquid tamen erit eternũ
erit. hoc credendo & sꝑando & amando potestis conuigia non
deuitare ꝓhibita. s transuolare concessa. Unde huius mu¬
neris magnitudo tanto magis ad monet sollicitudinẽ nrãm¬
non solũ de głofissima castitate uerũ etiã de ditissima. humi¬
litate aliquid loqͥ. Cũ gͦ ꝑpetue continentie ꝓffessores se
conuigatis comp arautes scđm scripturas ceꝑunt eos infra

Expanded text:
nondum uouistis, qui potestis capere, capite; perseueranter nondum uouistis, qui potestis capere, capite; perseueranter currite. ut conprehendatis. tollite hostias quisque suas et introite in atria domini, non ex necessitate potestatem habentes uestrae uoluntatis. neque enim sicut: non moechaberis, non occides, ita dici potest: non nubes; illa exiguntur, ista offeruntur. si fiant ista, laudantur; in redeundo reddet uobis. cogitate, quidquid illud est, in muro eius locum nominatum meliorem multo quam filiorum atque filiarum, cogitate illic nomen aeternum. quis explicat quale nomen erit? quidquid tamen erit, aeternum erit. hoc credendo et sperando et amando potuistis coniugia non deuitare prohibita, sed transuolare concessa. Vnde huius muneris magnitudo, anon solum de gloriosissima castitate, uerum etiam de tutissima humilitate aliquid loqui. cum ergo perpetuae continentiae professores se coniugatis conparantes secundum scripturas compererint eos infra
Abbreviated transcription (Latin):
deat. Nidebit uos cetera multitudo fideliũ que agnũ
adhoc sequi non potest. uidebit nec inuidebit. & colle¬
tando uobis. quod inse nonhabent habebunt inuobis.
Nam ce illud canticũ nouum ꝓpriũ ur̃m dicere non
poterit Autem poterit & delectari ur̃o tam excellentti
hono S uos qui & dicetis & audietis. quia & hoc quod
dicitis a uobis audietis felicius exultabitis iocundiusq
regnabitis de maiore tamen gaudio ur̃o nullus me¬
ror erto. quib hoc de erit. Agnus quippe ille quẽ uos
quocumq ierit sequimini nec eos deseret qui eũ quo
bit. cum erit deus omĩa inom̃ib & qui minus habe¬
bunt a uobis non abhorrebunt. Ubi ecum nulla ÷ in¬
uidentia. consors ÷ differentia. Presumite itaq fidi¬
te. roboramini ꝑmanete. qui uouetis & redditis dño
deo uestro uota ꝑpetue continentie non ꝓpter pre¬
sens scłm. s ꝓpter regnum celorũ. Uos eciã qui hoc

Expanded text:
deat. uidebit uos cetera multitudo fidelium. quae agnum deat. uidebit uos cetera multitudo fidelium. quae agnum ad hoc sequi non potest, uidebit, nec inuidebit; et conlaetando uobis, quod in se non habent, habebunt in nobis. nam et illud canticum nouum proprium uestrum dicere non poterit; audire autem poterit et delectari uestro tam excellenti bono. sed uos, qui et dicetis et audietis, quia et hoc quod dicetis a uobis audietis, felicius exultabitis iucundiusque regnabitis. de maiore tamen uestro gaudio nullus maeror erit quibus hoc deerit. agnus quippe, quem uos quocumque ierit sequimini, nec eos deseret qui eum quo bit, cum erit deus omnia in omnibus. et qui minus habebunt, a uobis non abhorrebunt. ubi enim nulla est inuidentia, consors est differentia. praesumite itaque, fidite, roboramini, permanete, qui uouetis et redditis domino deo uestro uota perpetuae continentiae non propter praesens saeculum, sed propter regnum caelorum. Vos etiam qui hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ce illis. quia nesciunt quid facuint. Beati qui ꝑ secu¬
tionem patiuntur. ꝓpter iusticiã. imitamini eũ qui
ꝓnobis passus ÷ relinquens uobis ȩxemplum. ut sequa¬
mini uestigia eius. Hec qui imnitantur inhis agnũ
sequuntur. S cecce etiã coniugati possunt ire ꝑ ista
uestigia &e si non ꝑfecte ineadem forma. ponentes
pedẽ uerumtamen ineisdem semitis gradientes.
S ecce ille agnus graditur itinere uirginali. Quomͦ
post eũ ibunt. qui hoc amiserunt quod nullo modo
recipiunt. Uos gͦ uos tre post eũ uirgines eius. uos illu
ite post eũ. quia ꝓpter quia ꝓpter hoc unũ quo cumq
ierit sequimini eũ. Ad quod libet enĩ aliud scitatis do¬
nũ. quo eũ sequantur hortari possumus coniuga¬
tos p̃ter hoc quod inreparabiliter amiserunt.
Uos itaq sequimini ecumm tendendo ꝑseueranter quod
uouistis ardenter. Facite cum potestis ne uirginitatis
bonũ auobis pereat. cum facere nichil potestis ut re¬

Expanded text:
faciunt. beati qui persecutionem patiuntur propter iustitiam, imitamini eum, qui pro uobis passus est, relinquens uobis exemplum, ut sequamini uestigia eius. haec qui imitantur, in his agnum sequuntur. sed certe etiam coniugati possunt ire per ista uestigia, etsi non perfecte in eadem forma ponentes pedem, uerumtamen in eisdem semitis gradientes. Sed ecce ille agnus graditur itinere uirginali. quomodo post eum ibunt qui hoc amiserunt, quod nullo modo recipiunt? uos ergo, uos ite post eum, uirgines eius; uos et illuc ite post eum, quia propter hoc unum quocumque ierit sequimini eum. ad quodlibet enim aliud sanctitatis donum quo eum sequantur hortari possumus coniugatos praeter hoc quod inreparabiliter amiserunt. uos itaque sequimini eum tenendo perseueranter, quod uouistis ardenter. facite cum potestis, ne uirginitatis bonum a nobis pereat, cui facere nihil potestis ut re
Abbreviated transcription (Latin):
pectamꝰ. Non itaq ꝑ hoc qd̾ expectamus s ꝑ hoc qđ tolera¬
mꝰ. carnales filui ꝓpagantur. Absit gͦ ut fidelis hõ. cũ audit
ab apło diligite uxores concupiscentiã carnis diligat inuroĩẽ
quã nec inse ipso debet diligere audiens alterũ apłm. nolite di¬
ligere mundũ. nec ea que inmunido sunt. quisqͥs dilexerit mun¬
dũ. non est caritas patris. in illo. qr que umundo sunt concu¬

Expanded text:
spectamus . Non itaque per hoc quod exspectamus, sed per hoc quod toleramus, carnales filii propagantur. Absit ergo ut fidelis homo , cum audit ab Apostolo, Diligite uxores vestras, concupiscentiam carnis diligat in uxore, quam nec in se ipso debet diligere, audiens alterum apostolum, Nolite diligere mundum, nec ea quae in mundo sunt: quisquis dilexerit mundum, non est charitas Patris in illo; quia omnia quae in
Abbreviated transcription (Latin):
scenitas peccantiũ. necessitas generantiũ. lasciuiarũ ardor
nuptiarũ pudor. Cur gͦ ñconiuges maneant. qui ex consen¬
su conconsensu desinunt. si manserunt coniuges ioseph
& maria qͥ concũbe nec cepunt: Hec enĩ ꝓpagatio filioꝵ
iã non habet illã nccessitatẽ. Patet quippe iã exom̃ib gen¬
tib specialiter gignendorũ undecumq carnaliter nati fueriis
copia filiorũ & qđ scriptũ ÷ tempus amplectendi & tempus conti¬
nendi ab amplȩxu suꝑ illud atq hoc tempus agnoscitur distri¬
butũ. Alud quippe fuit amplectendi. hoc autẽ continendi ab
amplexu. Itaq & apłs cũhinc loqueretur ait. Hoc autẽ dico
fr̃s. tempus breue est reliquum ÷ ut & qui habent uxores tan¬
quã non habentes suit. & qui flent tanꝗͣ nonstentes. & qui gau

Expanded text:
scenitas peccantium, necessitas generantium, lasciuiarum ardor, scenitas peccantium, necessitas generantium, lasciuiarum ardor, nuptiarum pudor. cur ergo non coniuges maneant, qui ex consensu concumbere desinunt, si manserunt coniuges Ioseph et Maria, qui concumbere nec coeperunt? Haec enim propagatio filiorum, iam non habet illam necessitatem. patet quippe iam ex omnibus gentibus spiritaliter gignendorum, undecumque carnaliter nati fuerint, copia filiorum. et quod scriptum est: tempus amplectendi et tempus continendi ab amplexu, per illud atque hoc tempus agnoscitur distributum; illud quippe fuit amplectendi, hoc autem continendi ab amplexu. Itaque et apostolus, cum hinc loqueretur, ait: hoc autem dico, fratres: tempus breue est; reliquum est ut et qui habent uxores tamquam non habentes sint, et q
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ accidit expeccato. sine qua concipi uoluit. qui futurꝰ erat.
sine peccato non incarne peccati s insimilitudine carnis
peccati ut hinc etiã doceret omẽm q̃de concubitu nascit᷑
carnẽ eẽ. peccati. quando quidẽ sola q̃ non inde nata ÷ ñ
fuit caro peccati. Quã uis conuigalis concubitus. qͥ fit inten¬
tione generandi non sit ipse peccatũ. quia bona uoluntas
animi sequentẽ ducit. ñ ducendo sequit᷑ corpus uolumpta¬
tẽ. nec humanũ arbitriũ trahitur subiugante peccato.
cũ iuste redigitur inusũ. generandi plaga peccati. Huiꝰ
plage quidã pruritus in adulteriorũ & fornicationũ &
quorũ libet stuprorũ atq inmunditiarũ feditatib regnat
inconubiorũ uͦ necessitudinib seruit. Ibi de dnĩo talis tur¬
pitudo talis turpitudo dãpnat᷑ hic de pedissequo tali honestas
uerecundatur. Non est gͥ hec libido nuptiarũ bonũ s ob¬

Expanded text:
quae accidit ex peccato, sine qua concipi uoluit, qui futurus erat quae accidit ex peccato, sine qua concipi uoluit, qui futurus erat sine peccato non in carne peccati, sed in similitudine carnis peccati, ut hinc etiam doceret omnem quae do concubitu nascitur carnem esse peccati, quandoquidem sola quae non inde nata est non fuit caro peccati, quamuis coniugalis concubitus, qui fit intentione generandi, non sit ipse peccatum, quia bona uoluntas animi sequentem ducit, non ducentem sequitur corporis uoluptatem nec humanum arbitrium trahitur subiugante peccato, cum iuste redigitur in usum generandi plaga peccati. huius plagae quidam pruritus in adulteriorum et fornicationum et quorumlibet stuprorum atque inmunditiarum foeditatibus regnat, in conubiorum uero necessitudinibus seruit. ibi de domino tali turpitudo damnatur, hic de pedisequo tali honestas uerecundatur. non est igitur haec libido nuptiarum bonum, sed ob
Abbreviated transcription (Latin):
illis subditꝰ. qui longe infra formã dĩ erant. nͥ qr semet
ipsũ exinaniuit formã serui accipiens. cuiꝰ forme parentes
erant Si cũ illo non seminante illa pepisset. ꝓfecto nec ipsiꝰ
forme serui parentes ambo ẽẽnt. nisi inter se etiã sine carnis cõ¬
mixtione coniuges. ẽẽnt. Unde & series generationũ cũ paren¬
tes xp̃i conexione successionis. cõmemorantur usq ad ioseph
pocius sicut factum ÷ fuerat ꝑducenda. ne in illo coniugio u¬
rili sexui utiq pociori fieret iniuria cũ ueritati nichil peri¬
ret. qr ex semine dauid. ex quo uenturꝰ pͣdictus est xp̃s. & io¬
seph erat. & maria. Om̃e itaq nuptiarũ bonũ impletũ ÷ in
illis parentib xp̃i. ꝓles. fides sacramentũ. plem cognoscimꝰ
ipsũ dnm iħm. fidẽ. quia nullũ adulteriu. sacramentũ qr nul-¬
lũ diuortiũ. Solus ibi nuptialis concubitus non fuit. qr in
carne peccati fieri ñ poterat sine ulla carnis concupiscentia

Expanded text:
am dei erant, nisi quia semet ipsum exinaniuit formam serui accipiens, cuius formae parentes erant? sed cum illo non seminante illa peperisset, profecto nec ipsius formae serui parentes ambo essent, nisi inter se etiam sine carnis commixtione coniuges essent. unde et series generationum, cum parentes Christi conexione successionis commemorantur, usque ad Ioseph potius, sicut factum est, fuerat perducenda, ne in illo coniugio uirili sexui utique potiori fieret iniuria, cum ueritati nihil periret, quia ex semine Dauid, ex quo uenturus praedictus est Christus, et Ioseph erat et Maria. Omne itaque nuptiarum bonum inpletum est in illis parentibus Christi, proles, fides, sacramentum. prolem cognoscimus ipsum dominum Iesum, fidem, quia nullum adulterium, sacramentum, quia nullum diuortium. Solus ibi nuptialis concubitus non fuit, quia in carne peccati fieri non poterat sine illa carnis concupiscentia,
Abbreviated transcription (Latin):
dinem suam supra cõmemorasset. & idipsum uolens
ostendere quantus ꝓpter nos quantillus effectus est con¬
fiteor uquit tͥ pater dñe celi & terre. qm̃ abscondisti
hec a sapientib & prudentib & reuelasti ea paruulis.

Expanded text:
dinem suam supra commemorasset et, id ipsum uolens dinem suam supra commemorasset et, id ipsum uolens ostendere, quantus propter nos quantillus effectus est, confiteor, inquit, tibi, domine caeli et terrae, quoniam abscondisti haec a sapientibus et
Abbreviated transcription (Latin):
malis etiã se ostentare audebunt. in quib non sufficit
quod eorũ supplicia differuntur. Nec de his ago inqͥb
est qͥdã placendi appetitus. aut elegantiore uestitu quã
tante ꝓfessionis necessitas postulat. aut capitis ligam̃to
notabili. siue ꝓtumidis inbonib capillorũ. siue tegiu¬
nib ita teneris. ut reciola subterposita appareant
His nondũ de humilitate s de ipsa castitate uel inte¬
tuã atq continentiã. atq his &e huius modi om̃ib ca
carentẽ uicus & maculis morũ. Huic suꝑbiam timeo huic
magis uereor ne sibi placendo illi displiceat qui suꝑ¬
bis resistit humilib autẽ dat grãm. Certe pcipuũ
magisteriũ & uirginillis integritatis exemplũ in ipso
xp̃o contuendum ÷ Quid gͦ amplius continentib de hu¬
militate precipiam ꝗͣ quod ille qui om̃ib dicit. dicite
ame quia mitis sum & humilis corde. Cum magnitu¬

Expanded text:
malis etiam ostentare se audebunt, quibus non sufficit, malis etiam ostentare se audebunt, quibus non sufficit, quod eorum supplicia differuntur. nec de his ago in quibus est quidam placendi adpetitus aut elegantiore uestitu, quam tantae professionis necessitas postulat, aut capitis ligamento notabili siue protumidis umbonibus capillorum siue tegminibus ita teneris, ut retiola subter posita adpareant: his nondum de humilitate, sed de ipsa castitate uel interpetuam continentiam atque his et huius modi omnibus carentem uitiis et maculis morum, huic superbiam timeo, huic magis uereor, ne sibi placendo illi displiceat, qui superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. Certe praecipuum magisterium et uirginalis integritatis exemplum in ipso Christo contuendum est. quid ergo amplius continentibus de humilitate praecipiam, quam quod ille, qui omnibus dicit: discite a me, quoniam mitis sum et humilis corde? cum magnitu