comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pliñ suppetunt dispitanti. Lamen qͣun¬
tum fieri pot̃: in hac parte ñ deero. Ecce
gͥ hõ pat̾ ht̃ hominem filium. E st qͥdem
filius. alt̾i ꝓpͥum udet᷑ eẽ. qđ paterest.
⁊am in utroq sic ꝑsona disc̾it᷑. ut cõmu¬
nis humanitas ñ negetur: dum unus
gignit. ⁊ alius gignit᷑. Eque aũ homo
⁊ qui genuit dr̃: ⁊ ille qui gignatur.
Felicianꝰ dix. Illud certe dicas uelimis
nitus ab ingenito. utrum incio uert¬
tis separetur an non. Iugꝰ dix. Nes
quidem spiritał intelligentie ueritãst
recipitur: ut pat̾ a filio. int̾uentu ñ dod
tpris qđ diebus constat. ic noctib sid
cuuiꝰlibet ȩii uł etitis spacio. separlis¬
elicianꝰ dix̃. hoc siita est. duo fateris inge¬
nita  quomͦ alt̾a pabs ⁊ alt̾a filii putatur
.&ẽ. ꝑsona. cũ ꝑ significationem cominunis
ngeniti utiaq uideat᷑ eẽ. confusa: Nugꝰ¬

Expanded text:
pla non suppetunt disputanti: tamen in quanpla non suppetunt disputanti: tamen in quantum fieri potest, etiam in hac parte non deero. Ecce igitur homo pater habet hominem filium: est quidem filius alteri proprium videtur esse quod pater est. Nam in utroque sic persona discernitur, ut communis humanitas non negetur; dum unus gignit, alius gignitur: aeque autem homo et qui genuit dicitur, et ille qui gignitur. CAPUT IV. Fel. Illud certe dicas velim, genitus ab ingenito utrum 334 initio separetur, an non? Aug. Ne id quidem spiritalis intelligentiae veritate recipitur, ut Pater a Filio interventu, non dico ris, quod diebus constat ac noctibus, sed cujuslibet aevi vel aetatis spatio separetur. FEL. Hoc si ita est, duo fateris ingenita. Et quomodo altera Patris, altera Filii putatur esse persona, cum per significationem communis ingeniti utraque videatur esse confusa? AUG
Abbreviated transcription (Latin):
tũ cẽ. qđ genitum. Pelicianꝰ dix. Et
quomodo ñ eundem ingenitũ ẽẽ dicis.
quem genitum. s utrumq unum putas
madito. uimte pentus ñ attendisse
u̾bor. Namdum utrumq unum dico:
substantiam ueri patͥs. ⁊ ueri filii ex cotoñ
separo. & dum ñ eundem patrẽ quẽ filium
p̃dico: utriusq ꝑsonam seruata uniuiscũs
ꝓpͥetate disc̾no. ltaq si substantiã quȩris.
ipsa tͥntas unus ẽ ds̃. Si ꝑsonam alt̃ filus.
Felicianꝰ dix̃. Et quom ⁊ idem eẽ. dicis. et
alt̾m filium: ugꝰ respondit. Idem inꝙͣ
cominunione substantiȩ: alterum ꝓpͥetate
ꝑsone. F elicianꝰ dix̃. Nescio quo pacto ima
Iugustiiꝰ dix̃. Non est in quam una ꝑsona.
quia una genuisse. ⁊ alt̾a dr̃ genita. Ec
ẽ. tamen nati ⁊ gignentis ñ du̾sa substan¬
cia. qr ñ dissimił generanti docet᷑ exorta.
felicianꝰ dix̃. Uelim queso exemplo mͥ
faciliore dicta delucides. Augustmꝰ dix¬
In reb quidem in comp̃hensibilib exem¬

Expanded text:
e quod genitum. Fel. dixit. Et quomodo non eumdem ingenitum dicis esse quem genitum, si utrumque unum putas madverto vim te penitus non attendisse verborum: nam dum utrumque unum dico, substantiam veri Patris ac veri Filii ex toto non separo. Et dum non eumdem Patrem quem Filium praedico, utriusque personam servata uniuscujusque proprietate discerno. Itaque si substantiam quaeris, ipsa Trinitas unus est Deus; si personam, alter est Filius. FEL. Et quomodo et idem esse dicis, et alterum Filium. AUG. Idem, inquam, communione substantiae; alterum proprietate personae. FEL. Nescio quo pacto una AUG. Non est, inquam, una persona, quia una genuisse, et altera dicitur genita: et est tamen nati et gignentis non diversa substantia, quia non dissimilis generanti docetur exorta. FEL. Velim quaeso exemplo mihi faciliore dicta dilucides. AUG. In rebus quidem incomprehensibilibus exem
Abbreviated transcription (Latin):
rationis exordio. uisus ẽ inquit dñs
abrahȩ. Inuitat gͦ. & pedes lauat. et
deducit ab euntes: tanꝗ homines. Lo¬
quitur aũ tanq. cum dño deo: siue cũ
ei ꝓmittitur filius. siue cũ ei sodome
inminens interitus indicatur. xI.

Expanded text:
rationis exordio, Visus est, inquit, Dominus rationis exordio, Visus est, inquit, Dominus Abrahae. Invitat ergo, et pedes lavat, et deducit abeuntes tanquam homines: loquitur autem tanquam cum Domino Deo, sive cum ei promittitur filius, sive cum ei Sodomis imminens interitus indicatur .
Abbreviated transcription (Latin):
cum & deus pat̾ multis locis inuenia¬
tur dñs dictus. sicut ẽ illud. dñs dix̃
ad me filius meus es tu. ego hodie ge¬
nuite: & illud. dixit dñs dño meo se¬
de a dextris meis. Cum etiam sp̃s sc̃s
tau̾it. Neq hic gͦ euidenter apparet.
utrum aliqua ex tͥnitate ꝑsona: an
deus ipse trinitas. de quo uno dõ dic¬
tum ẽ. dñm dm̃ cuum adorabis ⁊ illi
soli seruies.: uisus fuerit abrahe. Sub
ilice autem mamibrȩ tres uiros uidit.
quib cͥc inuitatis hospicio ꝙ suscep¬
tis. &e epulantibus ministrauit. Sic
tamen scriptura illaxem gestam narra¬
recepit. ut non dicat uisi sunt ei tres
uiri: s uisus ẽ ei dñs. Atq inde conseq̃n¬
ter exponens quomodo ei uisus dñs: ad¬
texit narrationem de trib uiris: quos
abraham ꝑ pluralem numerũ ĩuitat.
ut hospicio suscipiat: & p̾ea singłarit̃
sicut unum alloquitur. & sicut unus
ei de sara filium pollicetur: quẽ dñm
dicit scriptura: sicut in eiusdem nar¬

Expanded text:
inveniatur dictus Dominus, sicuti est illud, Dominus dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te ; et illud, Dixit Dominus Domino meo: Sede ad dexteram meam : cum etiam Spiritus staverit: neque hic ergo evidenter apparet, utrum aliqua ex Trinitate persona, an Deus ipse Trinitas, de quo uno Deo dictum est, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies , visus fuerit Abrahae. Sub ilice autem Mambre tres viros vidit, quibus et invitatis hospitioque susceptis et epulantibus ministravit. Sic tamen Scriptura illam rem gestam narrare coepit, ut non dicat, Visi sunt ei tres viri; sed, Visus est ei Dominus. Atque inde consequenter exponens quomodo ei visus sit Dominus, attexit narrationem de tribus viris, quos Abraham per pluralem numerum invitat, ut hospitio suscipiat; et postea singulariter sicut unum alloquitur; et sicut unus ei de Sara filium pollicetur, quem Dominum dicit Scriptura, sicut in ejusdem nar
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtius dictum ẽ. & uisus ẽ dñs abraȩ
& dirit ei. Semini cuodabo tram hanc
S nec ibi erp̃ssum ẽ. in qua specie uisus
ei sit dñs: aut utrum pat̾. an filius. an
sp̃s sc̃s. ei uisus sit. Nisi forte ideo pu¬
tant filium uisum eẽ. abrahȩ: quia ñ
scriptum ẽ. uisus ẽ. ei deus. s uisus ẽ
ei dñs. Tanquã enim ꝓprie uidetur
cesi sunt qui dicuntur diĩ. siue in cęlo
siue in t̾ra: sicuti sunt dii multi &e dñi
multi: s nobis unus deus pater. ex qͦ
om̃ia. & nos in ipso. & unus dñs iħc¬

Expanded text:
s Abrahae, et dixit illi: Semini tuo dabo terram hanc . Sed nec ibi expressum est, in qua specie visus sit ei Dominus; aut utrum Pater, an Filius, an Spiritus sanctus ei visus sit. Nisi forte ideo putant Filium visum esse Abrahae, quia non scriptum est, Visus est ei Deus; sed, Visus est ei Dominus. Tanquam enimetsi sunt qui dicuntur dii, sive in caelo, sive in terra, siquidem sunt dii multi et domini multi, sed nobis unus Deus Pater, ex quo omnia, et nos in ipso; et unus Domi
Abbreviated transcription (Latin):
coram trib discipłis p̃fulgens appa¬
ruit: & in illa quando suꝑ habtizatũ
columba descendit: & in illa uͥ ad pa¬
trem de sua clarificatione clamauit:
eiq responsum ẽ. & clarificaui & itũ
clarificabo. Non quia fieri potuit uox
sine oꝑe filii & sp̃s scĩ: Trinitas quippe
inseparabilit oꝑatur: s quia ea uox
facta ẽ. quȩ soluis ꝑsonam patris os
illas factas ad adam ñ solum a tͥnitate
factas intelligere : s etiam ꝑsonam
demonstrantes eiusdem trinitatis
acciꝑpe. Ibi enim cogimur ñ nͥ patrispͥ
acciꝑe. ubi dictum ẽ. hic ẽ. filius meus
dilectus. Neq enim iħx. etiam sp̃s scĩ
filius. aut etiam filius situs: credi aut
intelligi potest. & ubi sonuit & cla¬
rificaui &e it̾um clarificabo: non nisi
patris ꝑsonam fatemur. Responsio
quippe ẽ. ad illam dñi uocem quadi¬
xerat: pat̾ clarifica filium tuũ: Ius
ñ potuit dicere. nisi dõ patri tandl¬
ñ &e spui scõ: cuius non erat filius.

Expanded text:
coram tribus discipulis praefulgens appacoram tribus discipulis praefulgens apparuit ; et in illa, quando super baptizatum columba descendit ; et in illa ubi ad Patrem de sua clarificatione clamavit, eique responsum est, Et clarificavi, et iterum clarificabo . Non quia fieri potuit vox sine opere Filii et Spiritus sancti Trinitas quippe inseparabiliter operatur; sed quia ea vox facta est, quae solius personam Patris ostvoces factas ad Adam, non solum a Trinitate factas intelligere, sed etiam personam demonstrantes ejusdem Trinitatis accipere. Ibi enim cogimur, nonnisi Patris accipere, ubi dictum est, Hic est Filius meus dilectus . Neque enim Jesus etiam Spiritus sancti filius, aut etiam suus filius credi aut intelligi potest. Et ubi sonuit, Et clarificavi, et iterum clarificabo, nonnisi Patris personam fatemur. Responsio quippe est ad illam Domini vocem qua dixerat, Pater, clarifica Filium tuum: quod non potuit dicere nisi Deo Patri tann et Spiritui sancto, cujus non erat filius.
Abbreviated transcription (Latin):
nec aliquam formam uidet: dici pot̃.
Nec quia scriptum ẽ. abscondit se adã
a facie dĩ: continuo sequitur. ut sole¬
ret faciem eius uide. Quid si enim ñ
quidem uidẽ ipse pot̾at. s uidi ipse
metuelut ab eo cuius uocem audierat
& deambulantis p̃sentiam senserat:
Nam&e cam dirit deo: a facie tua abs¬
condam me. Nec ideo fateri cogim᷑.
cum solere cernere faciem dei corporeiᷤᷤ
oculis in qualibet forma uisibili: qͣuis
de facinore suo uocem introgantis se¬
cumq loquentis audisset. Cuĩmodi
aũ loquela cunc deus extiorib hõiũ
aurib insonaret. maxime ad pͥmũ
hominem loquens: & inuenire diffici¬
le est. & non isto sermone suscepimus.
Uerũtamen si solȩ uoces & sonitus fie¬
bant. quib quȩdam sensibilis p̃sentia
dĩ pͥmis illis hominib p̃beretur: cur
ibi ꝑsonam dĩ patris ñ intelligam
nescio: Quandoquidẽ ꝑsona eius osten¬
ditur. & in ea uoce cũ iħc in monte

Expanded text:
nec aliquam formam videret, dici potest: nec aliquam formam videret, dici potest: nec quia scriptum est, Abscondit se Adam a facie Dei; continuo sequitur ut soleret faciem ejus videre. Quid si enim non quidem videre ipse poterat, sed videri ipse metuebat ab eo cujus vocem audierat, et deambulantis praesentiam senserat? Nam et Cain dixit Deo, A facie tua abscondam me : nec ideo fateri cogimur, eum solere cernere faciem Dei corporeis oculis, in qualibet forma visibili, quamvis de facinore suo vocem interrogantis secumque loquentis audisset. Cujusmodi autem loquela tunc Deus exterioribus hominum auribus insonaret, maxime ad primum hominem loquens, et invenire difficile est, et non hoc isto sermone suscepimus. Verumtamen si solae voces et sonitus fiebant, quibus quaedam sensibilis praesentia Dei primis illis hominibus praeberetur, cur ibi personam Dei Patris non intelligam nescio: quandoquidem persona ejus ostenditur et in ea voce, cum Jesus in monte
Abbreviated transcription (Latin):
loqui ad pͥmum hominem: ñ aꝑte
hoc explicans: s eis qui possent intel¬
ligendũ intimans. Qui gͦ habet iuires
quib hoc secretũ possit m̃tis acie pene¬
trare: ut ei liquido appareat. uł posse
etiam patrem. uł ñ posse nisi filium
manis oculis apparere : ꝑgat in hȩc
scrutanda si pocest etiam u̾bis enunti¬
anda atq tractanda. Res tam̃ ꝗͣtũ
ad hoc scripture testimoniũ attinet.
ubi deus cum homine locutus ẽ: ꝗͣtũ
existimo occulta ẽ. Quia etiam utrũ
soleret adam corporeis oculis dm̃ uidẽ.
non eudenter apparet: Cum p̃sertun
magna sit questio cuiꝰmodi ocłi eis
aꝑti fuerint quando uetitũ cibũ gus¬
tauerunt. Hi enim antequã gustas¬
sent. clausi erant. Illud tantum non
temere dixerim: si paradisũ corporalẽ
quẽdam locum scriptura illa insinuat.
deambulare ibi dm̃ nisi in aliqua cor¬
porca forma nullomodo pocuisse. Nã
& solas uoces factas quas audiret hõ.

Expanded text:
loqui ad primum hominem, non aperte loqui ad primum hominem, non aperte hoc explicans, sed eis qui possent intelligendum intimans. 18. Qui ergo habet vires, quibus hoc secretum possit mentis acie penetrare, ut ei liquido appareat vel posse etiam Patrem, vel non posse nisi Filium,manis oculis apparere, pergat in haec scrutanda, si potest, etiam verbis enuntianda atque tractanda: res tamen, quantum ad hoc Scripturae testimonium attinet, ubi Deus cum homine locutus est, quantum existimo occulta est: quia etiam utrum soleret Adam corporeis oculis Deum videre, non evidenter apparet; cum praesertim magna sit quaestio, cujusmodi oculi eis aperti fuerint, quando vetitum cibum gustaverunt : hi enim, antequam gustassent, clausi erant. Illud tamen non temere dixerim, si paradisum corporalem quemdam locum illa Scriptura insinuat, deambulare ibi Deum nisi in aliqua corporea forma nullo modo potuisse. Nam et solas voces factas quas audiret homo,
Abbreviated transcription (Latin):
homini loquebatur: Contertio quid̾
ipsa scripturȩ. nusquã transire sen¬
titur a ꝑsona ad psonam: s ille ui¬
detur loqui ad pͥmum hominem. qui
dicelut. fiat lux. & fiat firmam̃tum.
& cet̾a: ꝑ illos singłos dies. Quem deũ
patrem solemus accipe: dicentẽ ut fiat
quicquid facere uoluit. Om̃ia enim ꝑ
u̾bum suũ fecit. Quod u̾bum eiꝰ: uni¬
cum filium eus. scd̾m rectam fidĩ re¬
gulam nouimus. Si gͦ deus pat̾ locutꝰ
ẽ. ad pͥmum hominem. & ipse deam¬
bulabat in paradiso ad uesꝑam. et
ab eius facie se in medio ligni para¬
disi peccator abscond̾at : cur ñ iam
ipse intelligatur apparuisse abrahȩ
& mohisi. & quib uoluit. quẽad modũ
uoluit ꝑ subiectam sibi cõmutabilem
atq uisibilem creat᷑am ÷ cũ ipse in se¬
ipso atq in suba sua qua ẽ. incõmuta¬
bilis atq inuisibilis maneat : S fieri
potuit. ut aꝑsona ad ꝑsonam occulte
scriptura transiret: & cũ patrẽ dixisse

Expanded text:
homini loquebatur? Contextio quidem homini loquebatur? Contextio quidem ipsa Scripturae nusquam transire sentitur a persona ad personam: sed ille videtur loqui ad primum hominem qui dicebat, Fiat lux, et, Fiat firmamentum , et caetera per illos singulos dies; quem Deum Patrem solemus accipere, dicentem ut fiat quidquid facere voluit. Omnia enim per Verbum suum fecit, quod Verbum ejus unicum Filium ejus secundum rectam fidei regulam novimus. Si ergo Deus Pater locutus est ad primum hominem, et ipse deambulabat in paradiso ad vesperam, et ab ejus facie se in medio ligni paradisi peccator absconderat: cur jam non ipse intelligatur apparuisse Abrahae et Moysi, et quibus voluit, et quemadmodum voluit, per subjectam sibi commutabilem atque visibilem creaturam, cum ipse in ipso atque in substantia sua qua est incommutabilis atque invisibilis maneat? Sed fieri potuit ut a persona ad personam occulte Scriptura transiret, et cum Patrem dixisse
Abbreviated transcription (Latin):
c primum in eo quod ĩ genesi
scriptum ẽ. locutũ dm̃ cum ho¬
mine quem de limo finxerat: si excep¬
ta figurata significatione. ut rei geste
in specie hominis uidetur deus cum
homine tunc locutus. Non quidem ex¬
presse hoc in libro positum ẽ: s cirrcũ¬
stantia lectionis id resonat. Maxime
illo quod scriptum ẽ. uocem dĩ audisse
adam deambulantis in paradiso ad
uesꝑam: & abscondisse se in medio
ligni quod erat in paradiso. deoq
dicenti ubi es. adam respondisse legr̃
audiui uocem tuam & abscondi me a
facie tua qm̃ nudus sum. Quomͦ enĩ
possit ad litt̾am intelligi talis dei de¬
ambulatio &e collocutio. nisi in specie
humana: ñ uideo. Neq enim dici po¬
test. uocem solam factam uͥ deambulas¬
se dictus ẽ. deus : aut eũ qͥ deambula¬
bat in loco ñ fuisse uisibilem: cum &
adam dicat quod se abscondit a facie
dei. Quis gͦ ille erat : utrum pat̾. an
filius. an sp̃s sc̃s. an om̃ino deus in¬
discrete ipsa trinitas. in forma hõis

Expanded text:
c primum, in eo quod in Genesi scriptum est, locutum Deum cum homine quem de limo finxerat, si excepta figurata significatione, ut rei gestae in specie hominis videtur Deus cum homine tunc locutus. Non quidem expresse hoc in libro positum est, sed circumstantia lectionis id resonat, maxime illo quod scriptum est, vocem Dei audivisse Adam deambulantis in paradiso ad vesperam, et abscondisse se in medio ligni quod erat in paradiso, Deoque dicenti, Adam, ubi es? respondisse, Audivi vocem tuam, et abscondi me a facie tua, quoniam nudus sum . Quomodo enim possit ad litteram intelligi talis Dei deambulatio et collocutio, nisi in specie humana, non video. Neque enim dici potest vocem solam factam ubi deambulasse dictus est Deus, aut eum qui deambulabat in loco non fuisse visibilem, cum et Adam dicat quod se absconderit a facie Dei. Quis erat ergo ille? utrum Pater, an Filius, an Spiritus sanctus? An omnino Deus indiscrete ipsa Trinitas, in forma hominis
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiã. qua e̾et. sapiens: s ipse sa¬
pientia ẽ. Et hȩc uita. eadẽq u̾tus.
siue potentia. eadẽq species: qua po¬
tens atq speciosus dr̃. Quid eni poten¬
tius et speciosius sapientia. q̃ attingit
in eius oꝑib distant: tãquã duȩ di¬
uersȩ sint qualitates dĩ. una bonitas.
alia iusticia: Non utiq. s q̃ iusticia
ipsa bonitas: et q̃ bonitas ipsa bãtitu¬
do. Incorporał aũ uł incorporeus. idõ
dr̃ deus: ut sp̃s credatur uł intelli¬
gatur eẽ. ñ corpus. ꝓ inde. si dicã. et̃nꝰ.
ĩmortalis. incorruptibił. ĩmutabilis.
uiuus. sapiens. potens. speciosus. iustꝰ.
bonus. beatus. sp̃s: horũ om̃ium no¬
iussimũ quod posui. quasi tantumꝰ
cũ aĩ esube qualitates. S ñ ita ẽ. in illa
bili simplici q nacura. Quicqͥd
tade scdm qualitates illic dici uidet᷑.

Expanded text:
iam qua esset sapiens, sed ipse sapienda est. Et haec vita, eademque virtus sive potentia, eademque species, qua potens, atque speciosus dicitur. Quid enim potentius et speciosius sapientia, quae attingiin eius operibus distant, tanquam duae diversae sint qualitates Dei ·, una, bonitas; alia, iustitia? Non utique: sed quae iustitia, ipsa bonitas; et quae bonitas, ipsa beatitudo. Incorporalis autem vel incorporeus ideo dicitur Deus, ut spiritus credatur vel intelligatur esse, non corpus. Proinde si dicamus, aeternus, immortalis, incorruptibilis, immutabilis, vivus, sapiens, potens, speciosus, iustus, bonus, beatus, spiritus; horum omnium novissimum quod posui quasi tantummodo ae qualitates: sed non ita est in illa ineffabili simplicique natura. Quidquid enim secundum qualitates illic dici videtur,
Abbreviated transcription (Latin):
iestatem tuam. Quid ẽ. hoc. quod in oĩbꝰ
quȩ supra fiebant. deus uidi ꝑ suam
subam putalutur. unde amiseris cre¬
ditus ẽ. si ꝑ creat᷑am s ꝑ se ipsum ui¬
sibilis filius dei: & quod intrauerat ĩ
nebulam mohises. ad hoc intrasse ui¬
debatur. ut oculis quidem ppłi osten¬
deretur caligo nubilosa: ille aũ intus
u̾baᷤꝰ tanquã eius faciem contemplatꝰ
audiret : & quomͦ dictum ẽ. locutus
ẽ. dñs ad mohisen facie faciem. sicut

Expanded text:
jestatem tuam. Quid est hoc, quod in omnibus jestatem tuam. Quid est hoc, quod in omnibus quae supra fiebant, Deus videri per suam substantiam putabatur, unde a miseris creditus est, non per creaturam, sed per seipsum visibilis Filius Dei; et quod intraverat in nebulam Moyses, ad hoc intrasse videbatur, ut oculis quidem populi ostenderetur caligo nebulosa, ille autem intus verba Dei tanquam ejus faciem contemplatus audiret et quomodo dictum est, Locutus est Dominus ad M
Abbreviated transcription (Latin):
ubi scriptum ẽ. Syna aũ mons. fuma¬
bat totus: ꝑꝑea quod descendit in eo
deus in igne. & aliꝗͥto pꝰ. A spectus
inquit maiestatis dñi. tanquã ignis
ardens suꝑ u̾ticem montis: corã filus
isrł. Aut si hȩc ideo facta sunt. quia
nec pat̾ nec filius illic eo mͦ p̃sentari
pot̾ant sine spũ suo. quo ipsam legem
manet: s ꝑ illam speciem creat᷑e illic
apparuisse cognoscimus: s aliquam ex
trinitate ꝑsonam signo quodam ꝓpͥo
quantũ ad mei sensus capacitatem ꝑ¬
tinet. non uidemus.
st. etiam quo pleriq moueri
solent: quia scriptum ẽ. & lo¬
cutus e. dñs ad mohisen. facie ad faciẽ:
sicut quis loquitur ad amicum suum.
cum paulo pꝰ dicat. idem morses. Si gͦ in¬
ueni grãm ante te : ostende mͥ temetip¬
sum manifeste: ut uideam te. ut sim in¬
ueniens grãm ante te : & ut sciam quia
ppłs tuus ẽ. gens hec. & paulopꝰ itum.
Dirit q mor ses ad dñm. Ostende mͥ ma¬

Expanded text:
ubi scriptum est, Sina autem mons fumaubi scriptum est, Sina autem mons fumabat totus, propterea quod descendit in eum Deus in igne; et aliquanto post, Aspectus, inquit, majestatis Domini tanquam ignis ardens super verticem montis coram filiis Israel. Aut si haec ideo facta sunt, quia nec Pater, nec Filius illic eo modo praesentari poterant sine Spiritu sancto, quo ipsam Legem manet, sed per illam speciem creaturae illic apparuisse cognoscimus; sed aliquam ex Trinitate personam signo quodam proprio, quantum ad mei sensus capacitatem pertinet, non videmus.st etiam quo moveri plerique solent, quia scriptum est, Et locutus est Dominus ad Moysen facie ad faciem, sicut quis loquitur ad amicum suum: cum paulo post dicat idem Moyses, Si ergo inveni gratiam ante te, ostende mihi temetipsum manifeste, ut videam te; ut sim inveniens gratiam ante te, et ut sciam quia populus tuus est gens haec: et paulo post iterum dixit Moyses ad Dominum, Ostende mihi ma
Abbreviated transcription (Latin):
contrahat. mͦ distendat. Mundet dñs
atalib cogitationib corda fideliũ su¬
orum. S ꝑ subiectam ut sepe diximꝰ
creat᷑am. ex hibentur hec om̃ia uisibi¬
lia &r sensibilia: ad significandum in¬
iusibilem atq intelligibilem deum:
eius &e diunitas. S quod attinet ad id
quod nunc suscepimus. nec in monte
temeritate modeste acq cunctanter
coniectare conceditur: si una ex tͥnitate
ꝑsona potest intelligiꝰ cur ñ sp̃m̃ sc̃m̃
pocius intelligimus. quando & tabulis
lapideis lex ipsa quȩ ibi data ẽ. digito
dei scripta dicitur: Quo nomine sp̃m
sione agni & celebratione paschȩ : usq
ad diem quo hec fieri cepta sunt ĩ mõte
syna : sicut pꝰ dñi passionem ab eius re¬
surrectione qͥnquaginta dies num̾ant᷑.
& uenit ꝓmissus a filio dei sp̃s sc̃s. &.
in ipso eius aduentu. quẽ in apłorui acci¬
bus legimus ꝑ diuisionem linguarum
ignis apparuit: qui & insedit suꝑ unũ¬
quemq eorum. Quod exodo congruit:

Expanded text:
mundet Dominus a talibus cogitationibus corda fidelium suorum: sed per subjectam, ut saepe diximus, creaturam exhibentur haec omnia visibilia et sensibilia, ad significandum invisibilem atque intelligibilem Deum, ejus ac divinitas . 26. Sed quod attinet ad id quod nunc suscepimus, nec in monte temeritate modeste atque cunctanter conjectare conceditur, si una ex Trinitate persona potest intelligi, cur non Spiritum sanctum potius intelligimus, quando et tabulis lapideis Lex ipsa quae ibi data est, digito Dei scripta dicitur , quo nomine Spirisione agni et celebratione Paschae, usque ad diem quo haec fieri coepta sunt in monte Sina; sicut post Domini passionem ab ejus resurrectione quinquaginta dies numerantur, et venit promissus a Filio Dei Spiritus sanctus. Et in ipso ejus adventu, quem in Apostolorum Actibus legimus, per divisionem linguarum ignis apparuit, qui et insedit super unumquemque eorum : quod Exodo congruit,
Abbreviated transcription (Latin):
lam uisam: intra nebulam ui mos sen
oculis carneis uidisse filium dei: quem
delirantes heretici in sua sub̾a iuisum
uolunt. Sane iuidit eum moxses ocłis
carneis: si ocłis carneis potest uidi. ñ
entis. Aut qr scriptum ẽ. de seniorib
isrł. quia uiderunt locum uͥ steterat
deus isrł. & sub pedib eius tanq opꝰ
lapidis saphiri. & tanꝗͣ aspectus firma¬
menti cęli: ꝑꝑea credendum ẽ. u̾bum
& sapientiam dei ꝑ suam sub̾am ĩ spa-¬
cio loci t̾reni stetisse. quȩ ꝑtendit a

Expanded text:
lam visam, intra nebulam vero Moysen lam visam, intra nebulam vero Moysen oculis carneis vidisse Filium Dei, quem delirantes haeretici in sua substantia visum volunt. Sane viderit eum Moyses oculis carneis, si oculis carneis potest videri, non entis: aut quia scriptum est de senioribus Israel, quia viderunt locum ubi steterat Deus Israel, et quia sub pedibus ejus tanquam opus lapidis sapphiri, et tanquam aspectus firmamenti coeli , propterea credendum est Verbum et Sapientiam Dei per suam substantiam in spatio loci terreni ste
Abbreviated transcription (Latin):
a. tuba &e fumo in monte sina. cum
diceretur. syna aũ mons fumabat to¬
tus. ꝑꝑ quod descendit᷑ dñs in eum
m igne. & ascendebat fumus tanquã
ces tube ꝓdeuntes fortiter ualde. &¬
mohises loquebatur. & deus respon¬
debat ei uoce: & paulo pꝰ data lege.i
decem pceptis consequenter dicitur.¬
& om̃is ppłs uidebat uoces & lampa¬
das. & uoces tubxe. & montẽ fumantẽ:
& paulo pꝰ. & stabat inquit om̃is ppłs
alonge. moy ses aũ intrauit in nebulã
ubi erat deus. & dixit dñs ad moysen.
& cet̾a : quid hinc. dicam: nisi quod
nemo tam uecors ẽ. qui credat fumũ
ignem. nubes. & nebulam. & siqua
huiusmodi. u̾bi & sapientiȩ dĩ quad
de patre deo. nec arrian hoc ũquã
ausi sunt dicere. Ergo creat᷑a serui¬
ente creatori. facta sunt illa om̃ia:⁊
humanis sensib ꝓ dispensatione cõ¬
grua p̾sentata. Nisi forte. qr dictũ
ẽ. moy ses aũ intrauit in nebulã
ubi erat deus: hoc arbitratur car¬
nalis cogitatio. appło quidem nebu¬

Expanded text:
et tuba, et fumo in monte Sina, cum diceretur: Sina autem mons fumabat totus, propterea quod descendisset Deus in eum in igne, et ascendebat fumus tanquam ces tubae prodeuntes fortiter valde: Moyses loquebatur, et Deus respondebat ei voce . Et paulo post data Lege in decem praeceptiss videbat voces, et lampadas, et voces tubae, et montem fumantem. Et paulo post: Et stabat, inquit, omnis populus a longe; Moyses autem intravit in nebulam ubi erat Deus, et dixit Dominus ad Moysen , etc. Quid hinc dicam; nisi quod nemo tam vecors est, qui credat fumum, ignem, nubes, et nebulam, et si qua hujusmodi, Verbi et Sapientiae Dei quodde Patre Deo, nec Ariani hoc unquam ausi sunt dicere. Ergo creatura serviente Creatori facta sunt illa omnia, et humanis sensibus pro dispensatione congrua praesentata: nisi forte, quia dictum est, Moyses autem intravit in nebulam ubi erat Deus, hoc arbitrabitur carnalis cogitatio, a populo quidem nebu
Abbreviated transcription (Latin):
tu tuo. ostende mͥ temetipsum mani¬
feste. N ouerat utiq quod corporalit̃
iudebat: & ueram uisionem dĩ sp̃ali¬
ter requirebat. Locutio quippe illa
que fiebat in uocib:. sic modificabat᷑
tanq e̾et amici loquentis ad amicum.
S dm̃ patrem quis corporeis ocłis uidae:
&e qͣuod in pͥncipio erat u̾bum. & u̾bũ
erat apud dm̃. & deus erat u̾bum. ꝑ
quod facta sunt om̃ia: Quis corpore¬
is ocłis uidet: & spm sapientiȩ quis cor¬
poreis oculis uidet : Quid ẽ. aũ. ostende
mͥ temetipsum manifeste. ut uideam de.
nisi ostende mͥ sub̾am tuam: hoc autẽ
si non dixisset moxses: utcũq ferendi
cent stulti qui putant ꝑ ea que supra
sime demonstretur. nec desid̾anti hoc
fusse concessum: quis audeat dicere ꝑ

Expanded text:
nde mihi temetipsum manifeste? Noverat utique quod corporaliter videbat, et veram visionem Dei spiritualiter requirebat. Locutio quippe illa quae fiebat in vocibus, sic modificabatur, tanquam esset amici loquentis ad amicum. Sed Deum Patrem quis corporeis oculis videt? Et quod in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, per quod facta sunt omnia , quis corporeis oculis videt? Et Spiritum sapientiae quis corporeis oculis videt? Quid est autem, Ostende mihi temetipsum manifeste, ut videam te; nisi, ostende mihi substantiam tuam? Hoc autem si non dixisset Moyses, utcumque ferendi essent stulti, qui putant per ea quae supra ime demonstretur, nec desideranti hoc fuisse concessum; quis audeat dicere
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationes. ab aliis in alia euntes
atq redeuntes: s om̃em scientiam
nr̃am uno simul cõspectu uidebimꝰ
cam cũ et hoc fuerit. si et hoc fuerit:
formata erit creat᷑a q̃ formabił fuit:
it nicħ iam desit enis forme: ad quã
ꝑuenire deb̾et. S tam̃ coeqͣnda non¬
erit simplicitati. uͥ ñ formabile ali¬
quid formatũ uł reformatũ ẽ: s for¬
ma neq informis neq formata. ip¬
sa sibi ȩt̃na ẽ. inmutabilisq sub̾a.¬

Expanded text:
cogitationes ab aliis in alia euntes atque redeuntes, sed omnem scientiam nostram uno simul conspectu videbimus: tamen cum et hoc fuerit, si et hoc fuerit, formata erit creatura quae formabilis fuit, ut nihil jam desit ejus formae, ad quam pervenire deberet: sed tamen coaeqerit illi simplicitati, ubi non formabile aliquid formatum vel reformatum est, sed forma neque informis, neque formata ipsa ibi aeterna est immutabilisque sub
Abbreviated transcription (Latin):
fuo dedit nob̾. Sc̃s itaq sp̃s de qͦ dedit
nob̾. facit nos in dõ manere: ⁊ ipsũ
in nob̾. hoc aũ facit dilectio. Ipse ẽ gͥ
deus dilectio. Deniq paulo pꝰ. cũ hoc
ipsũ repetisset. atq dixisset. ds dilec¬
tio ẽ: cõtinuo subiecit. qͥ manet in
dilectione in dõ manet et ds̃ in eo.

Expanded text:
suo dedit nobis. sanctus itaque spiritus, de quo dedit suo dedit nobis. sanctus itaque spiritus, de quo dedit nobis, facit nos in deo manere et ipsum in nobis; hoc autem facit dilectio. ipse est igitur deus dilectio. denique paulo post, cum hoc ipsum repetisset atque dixisset: deus dilectio est, continuo subiecit: et qui manet in dilectione, in deo manet et deus in eo
Abbreviated transcription (Latin):
si diligent̃ ioh̃is apłi scrutem eloquiũ
Quicũ dixisset. dilectissimi diligamus
muicem qr dilectio ex dõ ẽ: secutus
adiunxit. Et om̃is qͥ diligit ex dõ natꝰ
ẽ qͥ ũ ñ diligit ñ cognouit dm̃. quia
deus dilectio ẽ. Hic manifestauit. ecam
se dixisse dilectionem dm̃n: quã dixit
ex dõ. Deus gͦ ex dõ : ẽ. dilectio. S qr
et filius ex dõ patre natus ẽ. ⁊ sp̃s sc̃s
debeamus acciꝑe dictũ ẽẽ. dilectionẽ
dm̃. merito q̃ritur. Pat̃ enim solus.
ita deus ẽ: ut ñ sit ex dõ. Ac ꝑ hoc. di¬
lectio quȩ ita deus ẽ. ut ex deo sit: aut¬
nos eũ s qua nos ipse dilexit: ⁊ misit
filiũ suũ litatorẽ ꝓ peccatis nr̃is: et
hinc exhortatus ẽẽt. ut et nos inuicẽ
diligamus: atq ita in nob̾ d̾̃s maneat.
quia utiq dilectionẽ din dix̾at: statĩ
uolens de hac re aꝑtius aliquid eloqͥ:
in hoc inquit cognoscimus qr in ipso
manemus. et ipse in nob̾ qr de sp̃u

Expanded text:
si diligenter Iohannis apostoli scrutemur eloquium. si diligenter Iohannis apostoli scrutemur eloquium. qui cum dixisset: dilectissimi, diligamus inuicem, quia dilectio ex deo est, secutus adiunxit: et omnis qui diligit ex deo natus est. qui non diligit, non cognouit deum, quia deus dilectio est. hic manifese dixisse dilectionem Deum, quam dixit ex Deo. Deus ergo ex Deo est dilectio. Sed quia et Filius ex Deo Patre natus est, et Spiritusdebeamus accipere dictum esse dilectionem Deum, merito quaeritur. Pater enim solus ita Deus est, ut non sit ex Deo: ac per hoc dilectio quae ita Deus enos eum, sed qua nos ipse dilexit et misit Filium suum liberatorem pro peccatis nostris; et hinc exhortatus est ut et nos invicem diligamus, atque ita in nobis Deus maneat, quia utique dilectionem Deum dixerat: statim volens de hac re apertius aliquid eloqui: In hoc, inquit, cognoscimus quia in ipso manemus et ipse innobis, quiade spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ mohisen: scd̾m qđ dictũ ẽ. Lex et
ꝓceptis tota lex pendet et ꝓph̾e. hic
uttiq ꝓpͥe lex appellata ẽ: de monte
sna ł pħrum aũ nomine etiã psal¬
m significati sunt. E t tam̃ alio loco
ipse saluator: oportebat inqͥt imple¬
ri om̃ia q̃ scripta sunt in lege. ⁊ ĩ ꝓpħis¬
&̃ in psalmis. de me. hic rursus ꝓpħarũ
nom̃ exceptis psalmis et lege intelligi
mos. & multis aliis cremplis doceri
potest. multa rerũ uocabula ⁊ uniu̾sa¬
lt poni. et ꝓpͥe quibꝰdam reb adhib̾i:
nͥm re aꝑta uitanda sit longitudo
sermonis. Hoc idõ dixi: ne qͥsquã ꝑꝑca
nos in cõuenient̃ existimet caritatem
Sicut gͥͦ unicũ dĩ u̾bum ꝓpͥe uocamus
nomine sapientiȩ. cũ sit uniu̾salit̃¬
et sp̃s sc̃s et pat̾ ipse sapientia: ita sp̃s¬
sc̃s ꝓpͥe nuncupat᷑ uocabulo caritatis.
cũ sit et pat̾ et filius uniu̾salit̃ caritaᷤᷤ.
s dĩ u̾bum. id÷ unigenitus dĩ filius. aꝑte
dictus e. dĩ sapientia ore apłico: ubi

Expanded text:
 est: lex et praeceptis tota lex pendet et prophetae; hic utique proprie lex appellata est de monte Sina. prophetarum autem nomine etiam psalmi significati sunt, et tamen alio loco ipse saluator: oportebat, inquit, impleri omnia quae scripta sunt in lege et prophetis et psalmis de me. hic rursus prophetarum nomine exceptis psalmis intellegi uoluit. mos. et multis aliis exemplis doceri potest multa rerum uocabula et uniuersaliter poni et proprie quibusdam rebus adhiberi, nisi in re aperta uitanda sit longitudo sermonis. hoc ideo dixi, ne quisquam propterea nos inconuenienter existimet caritatem Sicut ergo unicum dei uerbum proprie uocamus nomine sapientiae, cum sit uniuersaliter spiritus sanctus et pater sapientia, ita spiritus proprie nuncupatupater et filius uniuersaliter caritas. sed dei uerbum, id est unigenitus dei filius, aperte dictus est dei sapientia ore apostolico,
Abbreviated transcription (Latin):
tur et filius. et sp̃s sc̃s: et simul om̃s
una caritas. Sic enĩ. et pat̾ deus. et
filius deus. et sp̃s sc̃s deus : et simul
om̃s unus deus. Et tam̃ non frustra
genitum ẽ. u̾bum. et de qͦ ꝓcedit pͥn¬
cipalit̾ sp̃s sc̃s. nisi deus pat̾. Ido aũ
addidi pͥncipalit̃ : qr et de filio sp̃s sẽ
s quicqͥd unigenito u̾bo dedit. gig¬
nendo dedit. Sic gͣ eũ genuit. ut ⁊̃
pienda transeunt̾: s diligent̃ intu¬
enda : inseparabilis tͥnitatis ista
Sig ꝓp̾e aliquid horũ tͥum caritas
nuncupanda ẽ: quid aptius quã ut
hoc sit sp̃s sc̃s : ut m illa simplici sũ¬
maq natura. ñ sit aliud sub̾a.⁊ abeid
tas ipsa sub̾a. siue in patre suie nłi¬
lio. siue in sp̃u sc̃o. et tam̃ ꝓpͥe splle
aliqn simul om̃ia uet̾is instrumenti
scarum scͥpturarũ significant᷑ eloqͥa:
Nam ex ꝓpħa hisaia testimoniũ poneis
apłs. ubi ait. i aliis linguis et ĩ aliis

Expanded text:
tur et Filius et Spiritus sanctus, et simul omnes tur et Filius et Spiritus sanctus, et simul omnes una charitas. Sic enim et Pater Deus, et Filius Deus, et Spiritus sanctus Deus, et simul omnes unus Deus. Et tamen non frustra genitum est Verbum, et de quo procedit principaliter Spiritus sanctus, nisi Deus Pater. Ideo autem addidi, principaliter, quia et de Filio Spiritus sed quidquid unigenito Verbo dedit, gignendo dedit. Sic ergo eum genuit, ut etiam pienda transeunter, sed diligenter intuenda inseparabilis Trinitatis ista rie aliquid horum trium caritas nuncupanda est, quid aptius, quam ut hoc sit spiritus sanctus? ut in illa simplici summaque natura non sit aliud substantia et tas ipsa substantia, ita siue in patre siue in filio siue in spiritu sancto; et tamen proprie aliquando simul omnia veteris Instrumenti sanctarum scripturarum significantur eloquia. Nam ex propheta Isaia testimonium ponens Apostolus, ubi ait, In aliis linguis et in aliis
Abbreviated transcription (Latin):
ut tanquã memoria sit om̃ium tͥum
pat̃: et intelligentia om̃iũ triũ filiꝰ:
et caritas om̃ium tͥum sp̃s sc̃s: quasi
pat̾ ñ intelligat sibi nec diligat: s
filius ei intelligat. et sp̃s sc̃s ei diligat:
ipse aũ et sibi et illis tantũ memin̾it.
ꝙꝰ filius nec memin̾it nec diligat sibi :
s memin̾it ei pat̾. et diligat ei sp̃s
Itemq sp̃s sc̃s nec memin̾it nec intel¬
ligat sibi : s memin̾it ei pat̾ ⁊ intel¬
ligat ei filius: ipse aũ et sibi et illis
ñ nisi diligat. S sic pocius : ut om̃ia
tria. et om̃s. et singłi. habeant in sua
quisq ꝑsona: nat᷑a: nec distent in
eis ista. sicut in nob̾ aliud ẽ. memoria.
aliud intelligentia. aliud car̾itas.
siue dilectio: s unũ aliquid sit qđ
om̃ia ualeat. sicut ipsa sapientia:
⁊ sic habetur in unius cuiꝰq natura.
ut qui habet hoc sit quod habet:
sicut inmutabilis simplexq suba.
ẽ. uera eẽ claruerunt: nescio cur ñsic̃
sapientia: ita et caritas. et pat̾ dica¬

Expanded text:
um Pater, et intelligentia omnium trium Filius, et charitas omnium trium Spiritus sanctus, quasi Pater non intelligat sibi nec diligat, sed Dei Filius intelligat, et Spiritus sanctus ei diligat: ipse autem et sibi et illis tantum meminerit, et Filius nec meminerit nec diligat sibi, sed meminerit ei Pater, et diligat ei Spiriitemque Spiritus sanctus nec meminerit nec intelligat sibi, sed meminerit ei Pater, et intelligat Filius, ipse autem et sibi et illis non nisi diligat: sed sic potius, ut omnia tria, et omnes, et singuli habeant in sua quisque natura, nec distent in eis ista, sicut in nobis aliud est memoria, aliud intelligentia, aliud dilectio, sive charitas: sed unum aliquid sit quod omnia valeat, sicut ipsa sapientia, et sic habetur in uniuscujusque naut qui habet hoc sit quod habet, sicut immutabilis simplexque substest, uera esse claruerunt, s, sed una sapientia: ita et charitas et Pater dica
Abbreviated transcription (Latin):
qr in ipso manemus. et ipse in nobis.
qm̃ de sp̃u scõ dedit nob̾. Ipse gͦ sig¬
nificatur. uͥ leg̃r : deus dilectio est.
datus fuerit homini accendit eum
in dilectionẽ dĩ et ꝓximi: et ipse
dilectioẽ. Non enim habet homo
unde dm̃ diligat: nisi ex dõ. ꝓpt̃ quod
paulo pꝰ dicit. Nos diligimus : qr ipse
pͥor dilexit nos. A płs quoq paulus:
dilectio inqͥt dĩ diffusa ẽ. in cordib¬

Expanded text:
manemus, et ipse in nobis, quoniam de Spiritu suo dedit nobis. Ipse ergo significatur, ubi legitur: Deus dilectio est. datus fuerit homini, accendit eum in dilectionem Dei et proximi, et ipse dilectio est: non enim habet homo unde Deum diligat, nisi ex Deo. Propter quod paulo post dicit: Nos diligimus, quia ipse prior dilexit nos. Apostolus quoque Paulus: Dilectio, inquit, Dei diffusa est in cordib
Abbreviated transcription (Latin):
ut dĩ cogitatio ñ dicat᷑: ne
aliquid eẽ. quasi uolubile credatur
in deo: quod nunc accipiat nunc reci¬
piat formã. ut u̾bum sit: eam ue pos¬
sit amittẽ. atq informit̃ quodãmͦ
uolutare. Bene qͥppe nou̾at u̾ba:
ium cogitationis inspexerat. locutoe
egregius. qͥ dixit in carmine. Seti
uolutat euentus belli uarios. id o
gitat. Non gͦ ille dĩ filius. cogitatio
I dĩ. s u̾bum dĩ dr̃. Cogitatio quipe
Inr̃a ꝑueniens ad id quod scimꝰ. atq
in de formata : u̾bum nr̃m uerũ ẽ.
& idõ u̾bum dĩ sine cogitatione debet
intelligi: ut forma ipsa simplex in¬
bile. qd̾ ẽẽ. eciam possit informe. Di¬
cuntur quid̃ eciam in scͥpturis scĩs
cogitationes dĩ: s eo locutionis mͦ.
obrem. cum tanta sit nunc in isto
engmate dissimilitudo dĩ ⁊ u̾bi dĩ:
i qua tam̃ ĩinulla similitudo cõpta¬

Expanded text:
ut Dei cogitatio non dicatur, ne aliquid esse quasi volubile credatur in Deo, quod nunc accipiat, nunc recipiat formam, ut verbum sit, eamque possit amittere, atque informiter quodam modo volutari. Bene quippe noverat verba, et vim cogitationis inspexerat locutor egregius, qui dixit in carmine, Secumque volutat Eventus belli varios: id est, cogitat. Non ergo ille Dei Filius cogitatio Dei, sed Verbum Dei dicitur. Cogitatio quippe nostra perveniens ad id quod scimus, atque inde formata, verbum nostrum verum est. Et ideo Verbum Dei sine cogitatione Dei debet intelligi, ut forma ipsa simplex inbile quod esse etiam possit informe. Dicuntur quidem etiam in Scripturis sanctis cogitationes Dei; sed eo locutionis modo, est. 26. Quamobrem cum tanta sit nunc in isto aenigmate dissimilitudo Dei et Verbi Dei, in qua tamen nonnulla similitudo comp
Abbreviated transcription (Latin):
unc de sp̃u sc̃o. xuII.¬
quantũ dõ donante uidẽ
soluis. nec filii soluis: s amborum. &
ideo cõmunem qua iniucẽ se diliguit
pat̃ et filius. nob̾ insinuat caritatẽ.
Ut aũ nos exercet sermo diuinus: si
res in ꝓmptu sitas. s in abdito scru¬
tandas et ex abdito eruendas. ma¬
ioꝵx studio fecit inquiri. Non itaq
Quod si dixisset: si paruã partẽ qͥsti¬
onis istus abstulisset. S dixit. deus
caritas ẽ: ut incertũ sit. ⁊ idõ reqͥ¬
rendum: utrũ deus pat̾ sit caritas.
an deus filius. an deus sp̃s sc̃s: an dis
ipsa tͥnitas. Neq enim dicturi sumꝰ.
sit nomine: s quod donũ sit dĩ: sic̃
dictũ ẽ. dõ. tues patientia meaᷤ.ᷤ õ
nia patientia: s quod ab ipso nob̾ ÷
sicut alibi legr̃. qm̃ ab ipso ẽ pati¬
facile refellit. script̾arũ ipsa locutio.
c̃ale ẽ. enim tues patientia mea: qͣle
ẽ. dñe spes mea. & deus meus miscđa
mea. & multa similia. Non est. aũ
dictum. dñe caritas mea. aut tu es

Expanded text:
unc de spiritu sancto, quantum deo donante uideresolius nec filii solius, sed amborum, et 95 ideo communem, quia inuicem se diligunt pater et filius, nobis insinuat caritatem. ut autem nos exerceret sermo diuinus, non res in promtu sitas, sed in abdito scrutandas, ex abdito eruendas maiore studio fecit inquiri. non ita diquod si dixisset, non paruam partem quaestionis istius abstulisset; sed dixit: deus caritas est, ut incertum sit et ideo requirendum, utrum deus pater sit caritas an deus filius an deus spiritus sanctus an deus ipsa trinitas. neque enim dicturi sumus sit nomine, sed quod donum sit Dei, sicut dictum est de eo: Tu es patientia mea . Non a patientia, sed quod ab ipso nobis est, sicut alibi legitur: quoniam ab ipso misfacile refellit scripturarum ipsa locutio. tale est enim: tu es patientia mea quale est: domine, spes mea et: deus meus misericordia mea et multa similia. non est autem dictum: "domine, caritas mea" aut: "tu es
Abbreviated transcription (Latin):
aũ. de sapientia hõis uera. id÷ dei mu
donata. q ab scientia distincta ẽ. dis¬
putat᷑: et co ꝑuenit disputatio. ut
tͥnitas appareat in imagine dĩ qd ẽ
homo scdm m̃tem: q̃ renouat᷑ in ag¬
nitione dĩ scđm imaginem eius qͥ
creauit hoĩem ad imaginem suam:

Expanded text:
autem de sapientia hominis vera, id est Dei mundonata, quae ab scientia distincta est, disputatur; et eo pervenit disputatio, ut trinitas appareat in imagine Dei, quod est homo secundum mentem, quae renovatur in agnitione Dei secundum imaginem ejus qui creavit hominem a
Abbreviated transcription (Latin):
hominis dr utiq accepimus. Quid
enim habes inquit. qđ ñ accepisti:
S aliud ẽ. qd̾ accepimus. ut e̾emus:
aliud quod accepimus ut scĩ eẽmus.
Unde scriptum e. & de ioħe quod in
sp̃u & iurtute heliȩ ueniret. dictus
helias. Hoc de moyse intelligendu:
cum ait ei dñs: Tollam de spu cud:
& dabo eis. hoc ẽ. dabo illis de spũ
scõ: quem etiam dedi tibi. Si gͦ et
quod datur. pͥncipium habet eum
a quodatur. quia ñ aliunde accepit
illiid quod ab ipso ꝓcedit: fatendũ÷
tiue unus creator & unus dñs: sic
relatiue ad sp̃m scm̃n unũ pͥncipiũ.
A d creat᷑am uͦ. pat̾ &e filius oe sp̃s sẽs
unũ pͥncipiũ: sic̃ unꝰ creator ⁊ unꝰ dñs.

Expanded text:
o utique accepimus. quid enim habes, inquit, quod non accepisti? sed aliud est quod accepimus, ut essemus, aliud quod accepimus, ut sancti essemus. unde scriptum est et de Iohanne, quod in spiritu et uirtute Heliae ueniret; dictus Helias. hoc et de Mose intellegendum est, cum ait ei dominus: tollam de spiritu tuo et dabo eis, hoc est: "dabo illis de spiritu sancto, quem iam tibi dedi". si ergo et quod datur principium habet eum a quo datur, quia non aliunde accepit illud quod ab ipso procedit, fatendum etiue unus creator et unus dominus, sic relatiue ad spiritum sanctum unum principium. ad creaturam uero pater et filius et spiritus sanctus unum principium, sicut unus cre
Abbreviated transcription (Latin):
d se aũ iuicem in tͥnitate.
sigignens ad id quod gignit
principium ẽ : pat̾ ad filiũ pͥncipiũ
ẽ. quia genuit eum. Utrũ aũ & ad
questio ẽ. Quia si ita ẽ: ñ iam pͥn¬
cipium ei tantũ rei erit. quã gignit
aut facit : s etiam ei quã dat. Ubi
&e illud elucescit ut potes qđ solet
multos mouere: cur n sit filius etiã
sp̃s sc̃s. cum & ipse a patre exeat. si¬
cut in eu̾głio legr̃. Exit enĩ ñ quomͦ
natus: s quomꝰ datus. & ideo ñ dr̃
filius. quia neq natus ẽ. sicut uni¬
genitus: neq factus. ut ꝑ grãm in
adoptionem nasc̾etur sicuti & nos.
Quod enim de patre nacũ ẽ. ad pa¬
trem solum refertur: cũ dr̃ filius
& ideo filius patris ẽ: non & nost̾.
Quod aũ datii ẽ : ce ad eum qͥ dedit

Expanded text:
d se autem invicem in Trinitate, si gignens ad id quod gignit principium est, Pater ad Filium principium est, quia genuit eum. Utrum autem et ad quaestio est, quia, ita si est, non iam principium ei tantum rei erit, quam gignit aut facit, sed etiam ei quam dat ubi et illud elucescit, ut potest, quod solet multos mouere, cur non sit filius etiam spiritus sanctus, cum et ipse a patre exeat, sicut in euangelio legitur. exit enim non quomodo natus, sed quomodo datus, et ideo non dicitur filius, quia neque natus est sicut unigenitus, neque factus, ut per gratiam in adoptionem nasceretur, sicuti nos. quod enim de patre natum est, ad patrem solum refertur, cum dicitur filius; et ideo filius patris est, non et noster. quod autem datum est, et ad eum qui dedit
Abbreviated transcription (Latin):
hoc difficile in ea dinoscit᷑ memoria
sui. et intelligentia sui. Quasi enĩ
ñ sint hec duo. s unũ duob uoca¬
bulis appelletur: Sic apparet in ea
re ubi ualde ista coniuncta sunt.
et aliud alio nullo p̾ceditur tẽpore.
quod amatur. Quaꝓpt̾ etiam tardi¬
oribus dilucescere hȩc possunt. dũ
ea tractantur quȩ ad animũ tẽpore
accedunt. et quȩ illi tẽporalit̾ accidũt:
cũ meminit qd antea ñ meminerat.
et cũ uidet quod antea ñ uidebat. et
cũ amat qđ antea ñ amabat. S
aliud hec tractatio iam poscit exor¬
dium: ꝓpt̾ huius libelli modum.

Expanded text:
hoc difficile in ea dignoscitur memoria hoc difficile in ea dignoscitur memoria sui, et intelligentia sui. Quasi enim non sint haec duo, sed unum duobus vocabulis appelletur, sic apparet in ea re ubi valde ista conjuncta sunt, et aliud alio nullo praeceditur tempore: praesto est quod amatur. Quapropter etiam tardioribus dilucescere haec possunt, dum ea tractantur quae ad animum tempore accedunt et quae illi temporaliter accidunt, cum meminit quod antea non meminerat, et cum videt quod antea non videbat, et cum amat quod antea non amabat. Sed aliud haec tractatio jam poscit exordium, propter hujus libelli modum.
Abbreviated transcription (Latin):
meam capit: dũ toto utor qd̃ intelli¬
go et memini. Quaꝑꝑ. quando inuice
a singłis. et tota et om̃ia capiuntur.:
ȩqualia sunt tota singła totis singlis.
et tota singła simul om̃ib totis. Et̃
hec tria. unũ: una uita. una mens.¬
una essentia. x II..¬
Iamne gͥ. ascendendũ e. qualib̾cuq
intentionis uirib ad illam sũmã
et altissimã c̾entiam. cuiꝰ impar
ĩmago e. humana mens. s tam̃ ima¬
go: An adhuc eadem tria distinetiꝰ
declaranda sunt in anima. ꝑ illa q̃
extrinsecus sensu corporis capimus:
ubi tẽporalit̾ impͥmitur rerũ corpo¬
rearum noticia : Mentẽ quippe ipsã
in memoria et intelligentia et uolũ¬
tate siumetipsius talẽ repꝑiebamꝰ.:
ut qm̃ semꝑ se nosse. semꝑ q se ipsã
uelle comphendebatur: simul etiã
sui semꝑ meminisse. semꝑq seipsã
intelligere et amare cõprehendet᷑.
quauis ñ semꝑ se cogitare discretã
ab eis quȩ ñ sunt quod ipsa ẽ. Ac ꝑ

Expanded text:
meam capit, dum toto utor quod intellimeam capit, dum toto utor quod intelligo et memini. Quapropter quando invicem a singulis et tota omnia capiuntur, aequalia sunt tota singula totis singulis, et tota singula simul omnibus totis; et haec tria unum, una vita, una mens,una essentia. amne igitur ascendendum est qualibuscumque intentionis viribus ad illam summam et altissimam essentiam, cujus impar imago est humana mens, sed tamen imago? an adhuc eadem tria distinctius declaranda sunt in anima, per illa quae extrinsecus sensu corporis capimus, ubi temporaliter imprimitur rerum corporearum notitia? Mentem quippe ipsam in memoria et intelligentia et voluntate suimetipsius talem reperiebamus, ut quoniam semper se nosse semperque se ipsam velle comprehendebatur, simul etiam semper sui meminisse, semperque se ipsam intelligere etquamvis non semper se cogitare discretam ab eis quae non sunt, quod ipsa est: ac per