comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ ⁊ interno p̃dunt se nũdas. q̃
tanto studio ⁊ p̃tioso de diu̾sis ⁊
uariis spetieb eiꝰ q̃ p̃terit figure
mundi. foris sibi confice̾ satagũt
unde ocłis insipientiũ appareant
Tua tͥ sufficiat. Ille est uerus ꝓpͥus¬
q cuiꝰq rei detor. qui nulla inter¬
iacente mat̾ia ꝑ se inest. Oqͣm de¬
centi rubore genas suffundit uir¬
gineas ingentagẽma pudoris. Qeͤ
in aureo reginarum huic comꝑa¬
bunt᷑. Nec inferioris insignẽ de¬
coris disciplina p̃fert. O qͣm com¬
põrtum reddit omnẽ puellaris cor¬
tum disciplina. Ceruicem submit¬
tit. ponit suꝑcilia. componit uul¬
tum. ligat ocłos. cachinnos cohi¬
bet. mod̾atur linguam. gulam
frenat. iram sẽdat. format inces¬
sum. Talib decet pudictie uestẽ
distingui margaritio. Istrꝰmodi
circundate᷑ uarietate uirginitas
Angłs habet uirginitatem. s non
carnem. sane felitior qͣm fortior ĩ
hac parte. Optimus. ⁊ optabilis
ualde ornatus iste. qui ⁊ angłis

Expanded text:
nterno se produnt decore nudas, quae tanto studio et pretio de diversis et variis speciebus ejus quae praeterit figurae mundi, foris sibi conficere satagunt, unde oculis insipientium appareant tua tibi sufficiat. Ille est verus propriusque cujusque rei decor, qui nulla interjacente materia per se inest. O quam decenti rubore genas suffundit virgineas ingeniti gemma pudoris! quae inaures reginarum huic comparabuntur? Nec inferioris insigne decoris disciplina praefert. O quam compositum reddit omnem puellaris cortum, disciplina! Cervicem submittit, ponit supercilia, componit vultum, ligat oculos, cachinnos cohibet, moderatur linguam, gulam frenat, iram sedat, format incessum. Talibus decet pudicitiae vestem distingui margaritis. Istiusmodi circumdata varietate virginitas, Angelus habet virginitatem, sed non carnem: sane felicior, quam fortior in hac parte. Optimus et optabilis valde ornatus iste, qui et angelis
Abbreviated transcription (Latin):
tua discessione infamabit᷑. ⁊ infir¬
mabit᷑ ut timemꝰ. Dicet᷑ qͥppe ut
bona cum sis bonũ ordinẽ neqͣqͣm
desereres. Qd si fatua cognita
es ⁊ recedis. Dicemꝰ q̃d̾ qr cum bo¬
nis male uiue̾ nõ licet bona ma¬
la nõ ferens queris ubi iuu̾e lice¬
at. ut libet. Et m̾to. Nam ante
ordima emidatoẽm nũqͣm ut ai¬
unt inde locuta es. At ubi reli¬
gio creuit sanctior subito facta
feruore repentino cogitare cepi¬
sti de heremo. Agnosco filia ag¬
nosto. utinã ⁊ tu mecũ agnoscaᷤ.
serpitinũ iurus fraudulenti do¬
lum uersipellis astutiam. In ne¬
more lupus habitat. si sola oui¬
cula umbras nemoris penetras
p̃da uis ẽẽ lupo. S audi me filia:
fidele audi consilum. Siue pettat̾s
siue sca sio: noli te separare a grege.
neqͣndo rapiat ⁊ nõ sid qui erpiat.
ꝯca es. stũde tus exemplo tue soti¬
as acquirere sc̃ĩtatis. Peccatrix es:
noli addere pc̃ca pct̃is. N age penitẽ¬

Expanded text:
tua discessione infamabitur et infirtua discessione infamabitur et infirmabitur, ut timemus. Dicetur quippe quod, bona cum sis, bonum ordinem nequaquam desereres. Quod si fatua cognita es, et recedis, dicemus quod, quia cum bonis male vivere non licet, bonas mala non ferens, quaeris ubi vivere liceat ut libet. Et merito. Nam ante Ordinis emendationem nunquam, ut aiunt, inde locuta es; at ubi religio crevit, sanctior subito facta, fervore repentino cogitare coepisti de eremo. Agnosco, filia, agnosco, ut nam et tu mecum agnoscas, serpentinum virus, fraudulenti dolum, versipellis astutiam. In nemore lupus habitat. 125 Si sola ovicula umbras nemoris penetras, praeda vis esse lupo. Sed audi me, filia, fidele audi consilium. Sive peccatrix, sive sancta sis, noli te separare a grege; nequando rapiat, et non sit qui eripiat. Sancta es? stude tuo exemplo tuae socias acquirere sanctitatis. Peccatrix es? noli addere peccata peccatis, sed age poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nemus umbram. ⁊ silentium
solitudo. Malum qͥppe quod ne¬
mo uidet nemo arguit. U̾bi aut̃
nõ timet᷑ rep̃hensor: securius ac¬
cedit tẽptator. licentius ꝑpetrat᷑
inicͥtas.In cõuentu uo̾ bona si qua
facis: nemo ꝓhibet. Malũ autẽ
fac̾e̾ si uis: nõ licet. Moꝵ.  enĩ
a plurib comꝑitur. arguitur.
em̃datur. sicut econtrario bonum
tur. imitant᷑. Uides gͦ filia q̃d ⁊ ⁊
tua m̾ita iramanior iñ conuentu
gła sequit᷑ ⁊ citior culpaꝵcorreptõ.
qͣndo ibi sunti ⁊ quib de bonis
exemplum p̃beas. ⁊ quas de malis
offendas. Deniq ut ex illa euͣnge¬
lica partitione omnẽ tͥ auferã
tui excusatõem erroris. aut de fa¬
tius uirginib una. ⁊ si tñ uirgo
es: aut de prudentib. Si de fatu¬
is: congregatõ sͥ necessaria est:
Sĩ de prudentib: tu congrẽgatõni.
Nam si sapiens ⁊ ꝓbata es. beligio
certe que illo in loco nouit̾ inno¬
uata nũc ubiq laudat᷑. multum

Expanded text:
 nemus umbram, et silentium  nemus umbram, et silentium solitudo. Malum quippe quod nemo videt, nemo arguit. Ubi autem non timetur reprehensor, securius accedit tentator, licentius perpetratur iniquitas. In conventu vero bona si qua facis, nemo prohibet: malum autem facere si vis, non licet. Mox etenim a pluribus comperitur, arguitur, emendatur: sicut e contrario bonum tur, imitantur. Vides ergo, filia, quod et tua merita immanior in conventu gloria sequitur, et citior culparum correctio: quando ibi sunt, et quibus de bonis exemplum praebeas, et quas de malis offendas. 2. Denique ut ex illa evangelica partitione omnem tibi auferam tui excusationem erroris, aut de fatuis virginibus una es si tamen virgo es, aut de prudentibus . Si de fatuis, congregatio tibi necessaria est: si de prudentibus, tu congregationi. Nam si sapiens et probata es, religio certe quae illo in loco noviter innovata nunc ubique laudatur, multum
Abbreviated transcription (Latin):
elatuni est mͥ te qͣi asꝑioris
uite desid̾io tuũ monast̾iũ
uelle deserere. Quam rẽ
dissuadentib tͥ atq om̃imd̾ ꝓhi¬
bentib spũali matretua suie soro¬
rib cum acquiesc̾e̾ noiles. placius¬
se tanidem nr̃m suꝑ hoc consilium
elig̾e ut quicqͥd ego laudauerim
id tͥ credas expedire. Debueras qͥ¬
dem doctõrem ad hoc consiliũ eli¬
rectius uidet᷑ nõ celo. hoc itaq tu¬
um desidi̾um ex quo cognitũ hãbus.
cogitans atq recogitano qͦ quidẽ
spũ conceꝑis facile iudicare ñ au¬
deo. Potes namq in hac re zelum
dei habere. ut excusabilis sit tua
intentõ. s quomͦ. scd̾m scientiã
tua talis uoluntas impleat᷑ om¬
niuo nõ udeo. sur inqͥs: Non
est saꝑe ut opulentian. ut urbis
freqũtiam. ut pingua fugiam
⁊ delitias. An nõ mea mͥ pũditi¬
tia tutior erit in h̾emo ubi in pa¬
ce cum paucis aut sola conu̾sãs
soli placeam cui me ꝓbaui: Neqͣ¬
qͣm. Nam uolenti ꝑperam age̾ ⁊
desertum habundantiam habet¬

Expanded text:
elatum est mihi te, quasi asperioris vitae desiderio, tuum monasterium velle deserere. Quam rem dissuadentibus tibi atque omnimodis prohibentibus spirituali matri tuae, sive sororibus, cum acquiescere nolles, placuisse tandem nostrum super hoc consilium eligere: ut quidquid ego laudaverim, id tibi credas expedire. Debueras quidem doctiorem ad hoc consilium elirectius videtur, non celo. Hoc itaque tuum desiderium ex quo cognitum habui, cogitans atque recogitans quo quidem spiritu conceperis, facile judicare non audeo. Potes namque in hac re zelum Dei habere, ut excusabilis sit tua intentio; sed quomodo secundum scientiam tua talis voluntas impleatur, omnino non video. Cur, inquis? non est sapere, ut opulentiam, ut urbis frequentiam, ut pinguia fugiam et delicias? annon mea mihi pudicitia tutior erit in eremo, ubi in pace cum paucis, aut sola conversans, soli placeam cui me probavi? Nequaquam. Nam volenti perperam agere, desertum abundantiam habet, et
Abbreviated transcription (Latin):
here ceperat. post se repente pedẽ
ab ipd inuoitu gse retraꝓpuisto qn
te exꝑior nũc tu̾tatem sermonis
dñi quem dixit̃. Inĩmici hõis dome¬
sticieius. Ares cĩ tui ⁊ pximi tui ad¬
u̾sum te aꝓpinqͣuerunt. ⁊ steterũt.
Reuocauerũt te in fauces leonio:
⁊ in portis mortis collocauerunt te.
Collocauerunt te in obscuris sicut mor¬
tuos scłi. ⁊ iam parum est ut descen¬
das in uentre inferi. iam te degluti¬
re festinat. Arugientib p̃paratis ad
estam tradere deuorandum. Reuer
os suũ. Priusqͣm demergaris unde
ulterius nõ emergas. Priusqͣm liga¬
tis manib. ⁊ pedib ꝓitiaris in tene¬
bras exterigres ubi est fletus ⁊ stridor
dentium. Prusqͣm detrudaris in lo¬
cum tenebrosum ⁊ oꝑtum mortis ca¬
ligine. Frubescis forte redire qr ad
horam cessisti : Erubesce fugam ⁊ nõ
post fugam reu̾ti in p̃lum. ⁊ rur¬
sum pugnare. necdum finis pug¬
ne. necdum ab inuicem dimicanteᷤᷤ
aties discesserũt. adhuc uictoria p̃

Expanded text:
here coeperat post se, repente pedem ab ipso introitu gloriae retraxisti? In te experior nunc veritatem sermonis Domini, quem dixit: Inimici hominis, domestici ejus . Amici tui et proximi tui adversum te appropinquaverunt, et steterunt. Revocaverunt te in fauces leonis, et in portis mortis iterum collocaverunt te. Collocaverunt te in obscuris, sicut mortuos saeculi: et jam parum est ut descendas in ventrem inferi; jam te deglutire festinat, ac rugientibus praeparatis ad escam tradere devorandum. 2. Revos suum; priusquam demergaris, unde ulterius non emergas; priusquam ligatis manibus et pedibus projiciaris in tenebras exteriores, ubi est fletus et stridor dentium; priusquam detrudaris in locum tenebrosum, et opertum mortis caligine. Erubescis forte redire, quia ad horam cessisti. Erubesce fugam, et non post fugam reverti in praelium, et rursum pugnare. Necdum finis pugnae, necdum ab invicem dimicantes acies discesserunt: adhuc victoria prae
Abbreviated transcription (Latin):
oleo suꝑ te filimic. xiii.
gaufride doleo suꝑte et
merito. Quis enim nõ
doleat florẽ iuuentutis tue quẽ
letantib angłio deo illibatũ obtule¬
ras iñ odorem sua uitatis. nũc a de¬
monib conculcari uitioꝵ spurtiti¬

Expanded text:
oleo super te, fili mi Gaufride, doleo super te. Et merito. Quis enim non doleat florem juventutis tuae, quem laetantibus angelis Deo illibatum obtuleras in odorem suavitatis, nunc a daemonibus conculcari, vitiorum spurciti
Abbreviated transcription (Latin):
labores quos ꝓ seruitõ romane ec¬
clesie ꝑtuli. cũ taĩndem placuit se¬
renitati ur̃e rẽditum annuerẽ ad
srẽs meos. ⁊ si fractuo uirib corꝑis¬
tamqͣm male oꝑans. letus tam̃
ob manipulos pacis. quos reporta¬
bam̃ ad monasti̾um cũ ꝓsꝑitate ꝑ¬
ueni. Credidi me de labore euasis¬
se. ad requiem. licere mͥ ut cumq
resartire spũalui dampna studioꝵ
ac scẽ qͥetis detrunenta. que foris
incurreram: ⁊ ecce tribulatõ ⁊ an¬
gustia inuenerũt me. En lectulo re¬
cubantem plus cordis qͣm corꝑis do¬
lor excruciat. Nec enim ego deploro
temporale incõmodum ullũ. Aninsa
mea in manib meis salus eius ĩ
causa est. Placet nobis ut illi hõi
mee expẽdire magis inire fugã
qͣm ⁊ merore cõsume̾ uos residuũ
salutis incid̾e. At deus uobis po¬
tius inspiret quod potius est redu¬
c̾e iudelicet ad memoriam. si dig¬
nũ iudicatis qͣlit̾ uobiscũ egerim.

Expanded text:
labores, quos pro servitio Romanae Eclabores, quos pro servitio Romanae Ecclesiae pertuli, cum tandem placuit Serenitati vestrae reditum annuere ad fratres meos, etsi fractus viribus corpotanquam male operans, laetus tamen ob manipulos pacis quos reportabam, ad monasterium cum prosperitate perveni. Credidi me de labore evasisse ad requiem; licere mihi utcumque resarcire spiritualium damna studiorum, ac sanctae quietis detrimenta, quae foris incurreram; et ecce tribulatio et angustia invenerunt me. En lectulo recubantem plus cordis, quam corporis dolor excruciat. Nec enim ego deploro temporale incommodum ullum. Anima mea in manibus meis: salus ejus in causa est. Placet vobis, ut illi homimeae expedire magis inire fugam, quam et moerore consumere residuum salutis incidere. At Deus vobis potius inspiret quod potius est; reducere videlicet ad memoriam si dignum judicatis qualiter vobiscum egerim,
Abbreviated transcription (Latin):
censes In fraude ⁊ tem̾tate ip̃oꝵ heu
qͣm ingens multitudo scõꝵ turbabi¬
tur. si angariati fu̾i̾nt tale poxtare
iugum. talit̾q impositũ. ꝓth nefas.
hoc ita accepturi sũt. ac si cogantur
genua curuare baal. aut certe uix
ꝓphãm pactum face̾ cum morte. ⁊
cum inferuo fedus inire. Rogo ⁊
ubi lex. ubi ius. ubi sacroꝵ aucteritaᷤ
canonũ. ubi deniq reu̾e̾ntia maie¬
statis: Illa illa q̃ nulli negatur oꝑ¬
p̃sso: soli mͥ nõ ꝓfuit appellatõ. Ubi
nimirũ imꝑabat aursi. iuidicabat
argentũ. leges canonesꝙ silebant.
locum ratio ⁊ equitas nõ habebat. Eis¬
dem telis quod intoberabilius est
arcem qͦ apłici culmminis oppugna¬
re mittant᷑. Id u̾o ridicule. fundata
enim est supͣ firmam petiam. S qͥd
ago: Excessi fateor. Non est meũ
accu sare quemqͣm. aut rephend̾e:
sufficit mͥ ut plangam̃ dolorẽ me¬
uin. Post longuã morã multosq

Expanded text:
censes. In fraude et temeritate istorum, heu! censes. In fraude et temeritate istorum, heu! quam ingens multitudo sanctorum turbabitur, si angariati fuerint tale portare jugum, taliterque impositum? Proh nefas! hoc ita accepturi sunt, ac si cogantur genua curvare ante Baal, aut certe juxta prophetam pactum facere cum morte, et cum inferno foedus inire . Rogo, ubi jus, ubi lex, ubi sacrorum auctoritas canonum ubi denique reverentia majestatis? Illa, illa quae nulli negatur oppresso, soli mihi non profuit appellatio. Ubi nimirum imperabat aurum, judicabat argentum, leges canonesque silebant, locum ratio et aequitas non habebant. Eisdem telis, quod intolerabilius est, arcem quoque apostolici culminis oppugnare minantur. Id vero ridicule; fundata est enim supra firmam petram. 2. Sed quid ago? excessi, fateor: non est meum accusare quemquam aut reprehendere; sufficit mihi ut plangam dolorem meum. Post longam moram multosque
Abbreviated transcription (Latin):
quempiam in hũc modum decue¬
rit ordinari. Quib uos laudib
efferam dilectissimi qui soli cõdo¬
liustis afflicte. ⁊ tam in pͥma qͣm
in scd̾a sua defensione oppsse asti¬
tistis. ascendentes ex adu̾so ⁊ op¬
ponentes uos murũ ꝓ domo isrł:
Non est inuentus similis uobis
in illo conuentu qui cõseruaret
legem excelsi. qui sacris cauõi
dueret zelum phynees ⁊ lingue
mucrone confod̾et fornicantes.
Que cum ita de uobis ad deiet
restat ut pͥncipio tam laudabili
condignum exitũ. dare.⁊ hostie:
⁊ si nõ clamosis uocib certe la¬
crimosis gemitib. Cogit itera¬
te clamores iterata in nos miuria.
suam. Confortati sũt addentes
p̃uaricatõem. Apponũt iniqͥtatem
suꝑ iniqͥtatem. ⁊ suꝑbra eoꝵ ascendit
semꝑ Inualuit furor. p̃udor euanu
it. ⁊ timor dei. Quem contͣ tuam
latõem tui nõis ausi sunt consecrare:
⁊ hoc p̃sumpserũt lugdunensis. edu¬
nensis. matisconensio. amici clunia¬

Expanded text:
quempiam in hunc modum decuequempiam in hunc modum decuerit ordinari. Quibus vos laudibus efferam, dilectissimi, qui soli condoluistis afflictae, ei tam in prima, quam in secunda sua defensione oppressae 164 astitistis, ascendentes ex adverso, et opponentes vos murum pro domo Israel? Non est inventus similis vobis in illo conventu, qui conservaret legem Excelsi, qui sacris obtempeinduceret zelum Phinees, et linguae mucrone confoderet fornicantes . Quae cum ita de vobis ad Dei et restat ut principio tam laudabili condignum exitum dare, et hostiae etsi non clamosis vocibus, certe lacrymosis gemitibus. Cogit iterare clamores iterata in nos injuria quitatem suam. Confortati sunt, addentes praevaricationem. Apponunt iniquitatem super iniquitatem, et superbia eorum ascendit semper. Invaluit furor, pudor evanuit, et timor Dei. Quem contra tuam, lationem tui nominis ausi sunt exsecrare. Et hoc praesumpserunt Lugdunensis, Aeduensis, Matisconensis, amici Clunia
Abbreviated transcription (Latin):
inde orta est tribulatõ. unde cõso¬
latõ sperari debuerat. Quisnã enĩ
o misera malum hoc quod plangis
induxit suꝑte: ꝓfecto nõ inimicꝰ
nõ is qui oderat te. s homo unani¬
mis. dux tuus ⁊ metropolitanus
tuus. Quomodo ab anstro ⁊ non
ab aquilone pãnditur om̃e malũ:
Merito ꝓm̃de nõ est dolor sicuti do¬
lor meus qm̃ de quib potissimũ
p̃sumebas ab ip̃is passi simꝰ ⁊ nõ
ab aliis. O lugdunensis eccłia pia
plane matrem te in hoc: s nouer¬
cam sensimus. Gener hic tuus.
qͣm longe a nobili illa tua antiqua
honestate. grauitare ꝓbitate. dege¬
nerat. Qu̾id enim: Ego ne id di¬
xerimi. honorabile cõnubiũ. ⁊ thorũ
immaculatum: quod de tali ⁊ ta¬
lit̾ factum est. Sine lege. sine ordi¬
ne. sine oratõe. sic confusa sũt om¬
nia. immo ita cuncta in fraude.
⁊ tem̾itate p̃cepta.⁊ p̃sũpta fuis¬
se constat. ut nõ dico ep̃m s ne
uillicũ quidem aut theloneariũ.

Expanded text:
inde est orta tribulatio, unde consoinde est orta tribulatio, unde consolatio sperari debuerat. Quisnam enim, o misera, malum hoc quod plangis, induxit super te? Profecto non inimicus, non is qui oderat te: sed homo unanimis, dux tuus et metropolitanus tuus. Quomodo ab austro, et non jam ab aquilone panditur omne malum? Merito proinde non est dolor sicut dolor meus, quoniam de quibus potissimum praesumebamus, ab ipsis passi sumus, et non ab aliis. O Lugdunensis pia mater Ec! non plane matrem te in hoc, sed novercam sensimus. Gener hic tuus quam longe a nobili illa tua antiqua honestate, gravitate, probitate, degenerat! Quid enim? egone id dixerim honorabile connubium, et thorum immaculatum, quod de tali et taliter factum est? Sine lege, sine ordine, sine ratione sic confusa sunt omnia; imo ita cuncta in fraude et temeritate praecepta et praesumpta fuisse constat, ut non dico episcopum, sed ne villicum quidem, aut teloniarium
Abbreviated transcription (Latin):
fuerĩt nec appellatores. Appellatũ
est a falconẽ decano lingonensis
eccł̃ie. Appellatum ⁊ a pontio archi¬
oiacono lingonensi. Applłatũ a bo¬
no amico sacerdote. ⁊ canonico
eque lingonensi. Applłatum ⁊ a
ignorantib quidem hiis om̃ib
p̃p̃araitoem cordis eoꝵ᷑ s casu suꝑ¬
uenientib. Haũd dubiũ qͥn dei
ꝓiuda uoluntate. Tanta siqͥdem
fuit breuitas t̾mini. ut uix̃ ex
quo resciuimus diem. spatio ꝗͣ¬
tuor dierũ uũtius nt̃ cã litterio
actuirere potu̾it qͣtmus p̃ueniret.
quddo ꝑabatur. nõ satramentũ s sa¬
culegium. Et is qͦ nichilominus
nicus. Ueritatem dico nõ mentior
nichil a me hic dictũ ꝑsone odio s
solo u̾itatis amore ueracit̾ omnia
cura. nec mõdo multa s cita:
ita ut assidue cum lacrimis mẽdico
celesti istemus dicentes. Dñe des¬
cẽnde pͥusqͣm morratur. Unũ est
quod magis exaterbat dolorẽ ⁊ pe¬
ne desperat curatõem. qr nimirũ

Expanded text:
fuerint, nec appellatores. Appellatum fuerint, nec appellatores. Appellatum est a Falcone decano Lugdunensis Ecclesiae; appellatum et a Pontio archidiacono Lingonensi; appellatum a Bono-Amico sacerdote et canonico aeque Lingonensi; appellatum et ignorantibus quidem omnibus his praeparationem cordis eorum, sed casu supervenientibus, haud dubium quin Dei provida voluntate. Tanta si quidem fuit brevitas termini, ut vix, ex quo rescivimus diem, spatio quatuor dierum nuntius noster cum litteris accurrere potuerit, quatenus praeveniret quod parabatur, non sacramentum, sed sacrilegium. Et is quoque nihilominus nicus. Veritatem dico, non mentior: nihil a me hic dictum personae odio, sed solo veritatis amore veraciter omnia cura; nec modo multa, sed cita, ita ut assidue cum lacrymis medico coelesti instemus dicentes: Domine, descende priusquam moriatur . Unum est quod magis exacerbat dolorem et pene desperat curationem: quia nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
rum illud manare tũctis qui aderãt
mirantib declaaabant. Tenent᷑ ini
manib contradictorie litt̾e utris
libet obedire decreueris. iñ obediens
necesse est tenearis. Aut enĩ pͥorẽ
te recipientẽ epłam. postĩor coñdep̃¬
nabitr aut si post̾iorem setrui eligaᷤᷤ
pͥor murmuradit. Et utinam scd̾a
epła sicut potuit eu̾t̾e pͥmã. ita i¬
posset sese uł ip̃a tueri adu̾sus
culcetur. Interim nempe homo qͥ
⁊ consecratõem fug̾at.⁊ electoẽm
refutarat festinauit ad regẽ. re¬
galiũ inuestituram obtinuit: qͥb
m̾itis ip̃e iuderit. Nox direct is
epłis ⁊ locus qui assignatus fue¬
rat est mutatus. ⁊ dies anticipa¬
tus: ut loci temꝑisq oportunita¬
te subtracta. ⁊ copia agendi ꝑit̾
subtrabatur. contradicinio. ⁊ co¬
setratõis dies subripiatur. appella¬
turis. Ceterũ nõ est consiliũ con¬
tra cõsiliũ dñi: cuiꝰ ꝓuidentia fac¬
tum est. ut nec contradictores de¬

Expanded text:
rum illud manare cunctis qui aderant 163 rum illud manare cunctis qui aderant 163 mirantibus declarabant. Tenentur in manibus contradictoriae litterae: utris libet obedire decreveris, inobediens necesse est tenearis. Aut enim priorem te recipientem epistolam posterior condemnabit: aut si posteriorem sequi eligas prior murmurabit. Et utinam secunda epistola, sicut potuit evertere primam, ita posset sese vel ipsa tueri adversus culcetur. 5. Interim nempe homo qui et consecrationem fugerat, et electionem refutarat, festinavit ad Regem. Regalium investituram obtinuit; quibus meritis, ipse viderit. Mox directis epistolis, et locus qui assignatus fuerat, est mutatus, et dies anticipatus: ut loci temporisque opportunitate subtracta, et copia agendi pariter subtrahatur contradicturis, et consecrationis dies subripiatur appellaturis. Caeterum non est consilium contra consilium Domini, cujus providentia factum est ut nec contradictores de
Abbreviated transcription (Latin):
latium. Uesꝑe sexte ferie uenit: sab¬
bato mane recessit. Non est meum
ad quam ei cura fuit longo itin̾e
ꝑuenire. Nisi q̃d̾ ueretundia mona¬
chalis honorisq contẽptus forsan pu¬
tari posset. si nõ aliud alia que secũ
tur indicarent. Et reuera quio ali¬
u̾d tũc suspicari dẽbuimus. qͣndo ⁊¬
archiep̃c rediens ab illo testatus esti
coram om̃ib nullo modo eum uolu¬
isse acquiesc̾e̾. s quicqͥd de eo factũ
fu̾at penitus refutare: Deniq et
mandauit mox elecioẽm fieri. Hoc
ꝑ quosdam lingonenses canonicos
tũc p̃sentes: hoc ⁊ ꝑ litt̾as que adhͦ
extant. Quib in capitulo lingonẽ¬
si oblatis ⁊ lectis ꝓthpudor in continẽ¬
ti legintur alie ꝑ omĩa contrarie
illis. asserentes utiq consecratõnem
dilatam nõ dimissam. assiguantes
diem ⁊ locum ad causam decidendã.
quam litt̾e pͥores nũttabant decisã.
deinq ymago imp̃ssa ceris. unum
ĩdemq nom̃ p̃lignatum in scedulis.
manifeste de uno fonte dulee ⁊ ama¬

Expanded text:
ere sextae feriae venit; sabbato mane recessit. Non est mecum ad quam ei curae fuit longo itinere pervenire: nisi quod verecundia monachalis, honorisque contemptus forsan putari posset, si non aliud alia, quae secuta sunt, indicarent. Et revera quid aliud tunc suspicari debuimus, quando archiepiscopus rediens ab illo testatus est coram omnibus, nullo modo eum voluisse acquiescere, sed quidquid de eo factum fuerat, penitus refutare? 4. Denique et mandavit mox electionem fieri. Hoc per quosdam Lingonenses canonicos tunc praesentes, hoc et per litteras, quae adhuc exstant. Quibus in capitulo Lingonensi oblatis et lectis, proh pudor! incontinenti leguntur aliae per omnia contrariae illis, asserentes utique consecrationem dilatam, non dimissam; assignantes diem et locum ad causam decidendam, quam litterae priores nuntiabant decisam. demque imago impressa ceris, unum idemque nomen praesignatum in schedulis, manifeste de uno fonte dulce et ama
Abbreviated transcription (Latin):
mortis uintula nõ inciditi s euãdit:
⁊ ecce curundant me dolores mortis
⁊ torrentes iniqͥtatis conturbãt me.
Ego igitur. ego miser ego miseran¬
dus i morte tua. mi frat̾ dulcissi¬
me thoma. blando heu ablactatus
solatio. cauto pͥuatus consilio. ⁊
certe tuto patrocinio destitutꝰ. Ex¬
pediebat me magis mori ꝓte. qͣm
post te uiu̾e. Propt̾ boc defecit in
dolore uita mea: ⁊ anni mei in gemi¬
tib. Condolet mͥ eccłia: s dolet ⁊ ꝓ
se. Commune dampnũ. cõmuns
desolatio est. Mecum om̃is religio
plorat. pat̾nam ꝑit̾ implorat con¬
solationem. Si .T. noteruis adierit
uos. sentiat in se qm̃ exaudiuit
dñs uocem fletus mei. Nepotes ip̃iꝰ
Utrum ⁊ dictator in q̃stione est. Nõ
attendatis ad u̾ba eius donet ueni¬
at qui mittendus est. qui uobis
pleniꝰ insinuans u̾itatẽ. cautũ fa

Expanded text:
mortis vincula non incidit, sed evasit: mortis vincula non incidit, sed evasit: et ecce 160 circumdant me dolores mortis, et torrentes iniquitatis conturbant me. Ego igitur, ego miser, ego miserandus in morte tua, mi frater dulcissime Thoma, blando heu! ablactatus solatio, cauto privatus consilio, et certe tuto patrocinio destitutus. Expediebat me magis mori pro te, quam post te vivere. Propter hoc defecit in dolore vita mea, et anni mei in gemitibus. Condolet mihi Ecclesia sed dolet et pro se. Commune damnum, communis desolatio est: mecum omnis religio plorat, paternam pariter implorat consolationem. Si Theobaldus Noterius adierit vos, sentiat in se, quoniam exaudivit Dominus vocem fletus mei. Nepotes ipsiusutrum et dictator, in quaestione est. Non attendatis ad verba ejus, donec veniat qui mittendus est; qui vobis plenius insinuans veritatem,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cem expͥmit affectoem. Hec plane
compassionem ueram ⁊ si nõ postu¬
lant merent᷑ tam: ut pote que ue¬
rum indicant. ꝓduntq dolorem. ⁊
simulatõis fugant ambiguum Pu¬
to ꝓm̃de suffic̾e̾ mͥ ãd incutiendam
pat̾nis uiscerib calamitatẽ quã pa¬
tior. rem ut est simplicit̾ intimasse.
Tristis flebilisq hẏstoria satis ꝓ se
agit. p̾sertim aput uos.⁊ suasoriis
nõ m̃diget. Exitus aquarũ deduci¬
te oculi mei. qsm̃ dereliquit me uir¬
tus mea ⁊ lumen ocłoꝵ meoꝵ ⁊ ip̃m
nõ est mecum. Nec enim illũ lugeo
s me. Nam ille quo pacto lugeatur.
qui mortis p̃ciose compendio transi¬
uit ad uitam: Quis illum nõ magiᷤᷤ
laudib qͣm fletib ꝓsequat᷑. cui uiu̾e
xp̃c fuit. ⁊ mori est lucrum: Episcopi
nom̃ gerebam: ille exercebat opus.
honores preto: onus totis uirĩb sup¬
portabat. Ile idcirco reuera mortiuiᷤᷤ
ad uitam: ego uiuus in morte.Ille

Expanded text:
precem, exprimit affectionem. Haec plane precem, exprimit affectionem. Haec plane compassionem veram, etsi non postulant, merentur tamen: utpote quae verum indicant produntque dolorem, et simulationis fugant ambiguum. Puto proinde sufficere mihi ad incutiendam paternis visceribus calamitatem quam patior, rem, ut est, simpliciter intimasse. Tristis flebilisque historia satis pro se agit, praesertim apud vos, et suasoriis fucari non indiget. Exitus aquarum deducite, oculi mei, quoniam dereliquit me virtus mea, et lumen oculorum meorum, et ipsum non est mecum. Nec enim illum lugeo, sed me. Nam ille quo pacto lugeatur, qui mortis pretiosae compendio transivit ad vitam? 2. Quis illum non magis laudibus, quam fletibus prosequatur, cui vive et mori est lucrum? Episcopi nomen ego gerebam, ille exercebat opus. Honore spreto, onus totis viribus supportabat. Idcirco ille revera mortuus ad vitam, ego vivus in morte. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
audeat contra insolentiam cł̾icoꝵ:
Quid enim in solentiꝰ. quid ue in¬
dignius. in eccłia eẽ pocest. qͣm ut
aibi quisq eccliasticas uendicet
dignitates.feritate armoꝵ. nõ mo¬
rum ꝓbitate: Quam obrem̃ dñe pat̾
aliqiũd ut uidetio ꝓrsuo decernen¬
dum in hoĩem qudo ectłie ꝓsit. ut
salus facta hoc temꝑe ꝑ uos tͣnsfim¬
datur ĩpost̾as. ⁊ cognoscat genera¬
tio alt̾a nõ solum quod fuit p̃sump¬
tum. s ⁊ qualitꝰ ultum. Aloqͥn si
serpat uenenũ. nec seqͣtur ꝑit̾ ⁊ an¬
tidotum. multos quod absit habet
tio simimo pontifici ep̃i.
steph̃s miserañdus uñ suͣp¬
tis. in itin̾e̾ quod indixerat pietaᷤ.
in oꝑe scõ. in stõꝵ comitatu. in dñi¬
co die. certe in sinu meo. ⁊ inter
manus crudelit̾ ab impiis ꝓ iusticia
excerebratus est. factus obediens us¬
q ad mortem. Non opus est p̾ce ubi
pietatem melius in silentio lacrime
ꝓuocent. ⁊ singultus qui int̾rũ pit

Expanded text:
audeat contra insolentiam clericorum? audeat contra insolentiam clericorum? Quid enim insolentius, quidve indignius in Ecclesia esse potest, quam ut sibi quisque ecclesiasticas vindicet dignitates feritate armorum, non morum probitate? Quamobrem, domine Pater, aliquid, ut videtis, prorsus decernendum est in hominem, quod Ecclesiae prosit, ut salus facta hoc tempore per vos transfundatur in posteros; et cognoscat generatio altera, non solum quod fuit praesumptum, sed et qualiter ultum. Alioquin si serpat venenum, nec sequatur pariter et antidotum; multos quod absit! habet TIO summo pontifici, STEPHANUS miserandus episctis, in itinere quod indixerat pietas, in opere sancto, in sanctorum comitatu, in dominico die, certe in sinu meo et inter manus meas crudeliter ab impiis pro justitia excerebratus est, factus obediens usque ad mortem. Non opus est prece, ubi pietatem melius in silentio lacrymae provocant, et singultus qui interrumpit
Abbreviated transcription (Latin):
mitt̾enti quid aliud inqͣm adu̾sus eũ
habuerint. ip̃e cerre dicat si potest.
Si gͦ iste qui causa. qui incentor. qui
etiam ut omniũ pene suspitio est.
extitit ⁊ dictator facinoris. si is in¬
qͣm impune ferat. quod utiq mi¬
ra impũdentia de ur̃a apłica aucto¬
ritate p̃sumit. ⁊ qͣnta putamꝰ im¬
punitas ista in eccł̃ia parturiet pu¬
niendã. Unum e duob fore necesse
esti aut nullos ex nobilib siue po¬
tentib scd̾m hoc scłm admitti. dein¬
ceps ad honores eccłiasticos. aut pas¬
sim ad om̃e illicitum ꝑmitti lib̾e̾
cłi̾cos sacris abuti offitiis. ne forte
si qͥspiam zelo dei accensus ꝓhib̾e
tẽptau̾it. ferro illico militari reus
iustitie trucdoet᷑. Atq ita quid sp̃a¬
li gladio. quid censure eccłiastice.
quio xp̃iane legi ⁊ disciplme. qͥd
reu̾entie sacerdotali. quid deniq ÷
diuino timori relinqͥtur. si metui
potentie scłaris. nullus mutire iã

Expanded text:
mitterent, quid aliud unquam adversus eum mitterent, quid aliud unquam adversus eum habuerint, ipse certe dicat, si potest. Si ergo iste qui causa, qui incentor, qui etiam, ut omnium pene suspicio est, exstitit et dictator facinoris: si is, inquam, impune ferat quod utique mira impudentia de vestra apostolica auctoritate praesumit, quanta putamus impunitas ista in Ecclesia parturiet punienda? Unum e duobus fore necesse est: aut nullos ex nobilibus sive potentibus secundum hoc saeculum admitti deinceps ad honores ecclesiasticos: aut passim ad omne illicitum permitti libere clericos sacris abuti officiis; ne forte, si quispiam zelo Dei accensus prohibere tentaverit, ferro illico militari reus justitiae trucidetur. Atque ita quid spirituali gladio, quid censurae ecclesiasticae, quid christianae legi et disciplinae, quid reverentiae sacerdotali, quid denique divino timori relinquitur, si metu potentiae saecularis, nullus mutire jam
Abbreviated transcription (Latin):
uox sanguinis fr̃is tui clamat aduer
delitas dedit cum cetio animab int̾¬
fectoꝵ. uoce ualida sub altari clama¬
re.⁊ flagitare uindictam. eoq instã¬
tius quo recentius ipius sanguis ef¬
fusus est suꝑ t̾ram. S nũquid ego in¬
quit octidi eum: Num utiq tu: s tui.
⁊ ꝓpt̾ te. An ⁊ ꝑ te. Uideat d̾s ⁊ uidicet.
Si excusabilis tu es: cuiꝰ dentes ar-¬
ma ⁊ sagute. cuiꝰ linga lingua gla¬
dius acutus. ꝑ inde nec uidei xp̃i de
morte culpandi sũt: qͥppe ⁊ ĩpi ma¬
nus continere cauti. Ob illicitas ex¬
actẽes quas sibi occasione archidiã¬
conatus in p̃sbit̾os minine iam ut
consueuerat usurpare. liceret. beati
utiꝙ thome obuiante zelo atq indu¬
stria ut pote iusticie amatoris ⁊ de¬
fensoris. oderat illum ⁊ mortẽ ei sã
ip̃o odio homitida minittari solebat.
Multi se audiuisse nũc ꝑhibent qͥb
discredendum nõ est. Postremo nepo¬
tes eiꝰ ut impias manus in scm dñi

Expanded text:
ox sanguinis fratris tui clamat adversox sanguinis fratris tui clamat adversdelitas morti dedit, cum caeteris animabus interfectorum, voce valida sub altari clamare, et flagitare vindictam, eoque instantius, quo recentius ipsius sanguis effusus est super terram. 2. Sed nunquid ego, inquit, occidi eum? Non utique tu, sed tui, et propter te. An et per te, videat Deus et judicet. Si excusabilis tu es, cujus dentes, arma et sagittae, cujus lingua gladius acutus, proinde nec Judaei Christi de morte culpandi sunt: quippe et ipsi manus continuere cauti. Ob illicitas exactiones, quas sibi occasione archidiaconatus in presbyteros minime jam, ut consueverat, usurpare liceret, beati utique 159 Thomae obviante zelo atque industria, utpote justitiae amatoris et defensoris, oderat illum, et mortem ei jam ipso odio homicida minitari solebat. Multi se audivisse nunc perhibent, quibus discredendum non est. Postremo nepotes ejus, ut impias manus in sanctum Domini
Abbreviated transcription (Latin):
dño.Fera pessima que deuorauit io¬
seph canũ nr̃oꝵ importunitatẽ nõ
ferens. ad ur̃e dicit᷑ defensionis au¬
xilum confugisse. In qͣntam nuse¬
ra deuenit amentiam ut uaga ⁊ ꝓ¬
fuga. ⁊ tremens suꝑ t̾ram. illuc potissis¬
mũ fugam mierit. ubi plus timere
oportuit: Sceleratissime tu summe
eqͥtatieͦ sedem putas ẽẽ speluncam
latronum aut cubile leonũ: Tu filii
recentem ad huc cruorem ore rapido.
ac ferali spumans. ⁊ masticans fugiᷤ
ad sinũ matris. patris audes apparere
conspectib. Tamen si penitentiã pecit
neganda ei nõ est. Qd̃ si audientiam:
accipiat illam si placet. quam uł moy¬
ses indulsit ppło. ante conflatile ge¬
nu curuanti. uł phynees fornicanti is¬
raelite. uł mathathiad demonib ĩmo¬
lanti. uł certe ut uobio de ur̃is aliꝙ̃.
ꝓponamꝰ. quã a beato petro ananias
⁊ saphyra meruerũt. Quam deniq
audientiam dedit negotiantib ĩ tẽ¬
plo saluator. An ignoramus quoꝵ¬

Expanded text:
a quae devoravit Joseph, canum nostrorum importunitatem non ferens, ad vestrae dicitur defensionis auxilium confugisse. In quantam misera devenit amentiam, ut vaga et profuga et tremens super terram, illuc potissimum fugam inierit, ubi plus timere oportuit? Sceleratissime, tu summae aequitatis sedem putas esse speluncam latronum, aut cubile leonum? tu filii recentem adhuc cruorem ore rabido ac ferali spumans et masticans, fugis ad sinum matris, patris audes apparere conspectibus? Tamen si poenitentiam petit, neganda ei non est; quod si audientiam, accipiat illam si placet, quam vel Moyses indulsit populo ante conflatile curvanti genu ; vel Phinees fornicanti Israelitae ; vel Mathathias daemonibus immolanti ; vel certe, ut vobis de vestris aliquem proponamus, quam a beato Petro Ananias et Sapphira meruerunt : quam denique audientiam dedit negotiantibus in templo Salvator . An ignoramus quor
Abbreviated transcription (Latin):
catõem cõuenerũt. uł adhuc uen¬
ture sunt. Qd̾ si inuocato sc̃o sp̃u
consensus omniũ uos ad ꝓceden¬
dum incepto oꝑe animau̾it. ꝓce¬
dite ut cepistis. Sin aut̃ acquies¬
cendum aplo̾ dicenti. Nemini cito
manũ imponas. Uisum est cõsili¬
un platuisse. Interim bomo ille uenis

Expanded text:
cationem convenerunt, vel adhuc vencationem convenerunt, vel adhuc venturae sunt. Quod si invocato sancto Spiritu consensus omnium vos ad procedendum in coepto opere animaverit procedite ut coepisti: sin autem, acquiescendum Apostolo dicenti, Nemini cito manum imponas . Visum est consiliplacuisse. Interim homo ille veni
Abbreviated transcription (Latin):
ne sua. insuꝑ dñi sui mandato ꝑsone
uotabili manũ impon̾e. nõ timeret.
Itaq consilio religiosoꝵ acqͥescentes
lugdimi iter direximus.⁊ ꝑuenien¬
tes omĩo sicut audiuimus sic uidimꝰ.
Labantur illa nõ festa s infausta
sollempnia. Decanus tam̃ ⁊ nraxi¬
ma nisi fallor pars lugdunensium
canonicoꝵ constant̾ aꝑteq contͣ¬
oicebant. Q ⁊ rumor pudẽndus do¬
lendusq passim crebrescens. ⁊ inua¬
lescens ciuitatem repleu̾at. Q uido
facerem: Conueni archiep̃m reue¬
rent̾ qͥdem suꝑ pacto quod fec̾at
⁊ suꝑ mandato quod acceꝑat.⁊ nichil
hoꝵ negauit. Causam uo p̃uarica¬
tõis refereus in filiũ ducis qui a
constituto resilierat. ne ille turba¬
retur in id se mutãbilitatis icidis¬
se ditebat pacis uldelicet intuitu.
Et intulit. quia qͥcqͥd hactenꝰ ege¬
rit ram ꝓ nr̃o deinceps arbitrio se
facturum. Tum ego gsas agens
ꝑsonarũ q̃ hic ad ur̃am ip̃ius uo¬

Expanded text:
ne sua, insuper domini sui mandato, personae ne sua, insuper domini sui mandato, personae notabili manum imponere non timeret? Itaque consilio religiosorum acquiescentes, Lugdunum iter direximus, et pervenientes, omnino sicut audivimus, sic vidimus. Parabantur illa, non festa, sed infausta solemnia. Decanus tamen, et maxima, ni fallor, pars Lugdunensium canonicorum constanter aperteque contradicebant. Sed et rumor pudendus dolendusque passim crebrescens et invalescens civitatem repleverat. 3. Quid facerem? Conveni archiepiscopum, reverenter quidem, super pacto quod fecerat, et super mandato quod acceperat: et nihil horum negavit. Causam vero praevaricationis referens in filium ducis, qui a constituto resilierat; ne ille turbaretur, in id se mutabilitatis incidisse dicebat, pacis videlicet intuitu. Et intulit, quia quidquid hactenus egerit, jam pro nostro deinceps arbitrio se facturum. Tum ego gratias agens:hic ad vestram ipsius vo
Abbreviated transcription (Latin):
tios cõuenerat cõfurmaret᷑. pͥus ta¬
men habita int̾ nos collatãe mil¬
tua ac diuturna suꝑ fatienda eler¬
toe. ⁊ de multis ꝑsonis quarũ ibi
mentio facta est. duab tamdem
cuisset. Itaq quod nobis compla¬
cuit dñs papa immutabilit̾ ob¬
dies paucos in urbe fatiens ubia
dũo meo impetrare potui faculta¬
tem redeundi ad frẽs iter arripui¬
mus. Et transalpinantes eoꝑimꝰ
instare diem qua foret sacrandꝰ
homo in ep̃m lingonensem̃. de qͦ¬
etiam utinam meliora atq ho¬
nestiora aiddiuissemus. Nolo aũt̃
dic̾e que inuitus audiui. Qũid
plura. Areligiosis uiris nõ pau¬
cis qui nobis salutandi gr̃a oc
ne fariam ne fieret ꝓhiberemus.
Nam ego laliunde ob uie compen¬
dium ire statueram consulens
ualitudini ⁊ lassitudini corporis.
ꝑsertim quod nõ liqũdo fateor
credelum rumorib . S. uis enim
cred̾et tantũ iurũ tanta uti leuita¬
te. ut posipõita tam retente ꝓmissio¬

Expanded text:
nos convenerat confirmaretur: prius tanos convenerat confirmaretur: prius tamen habita inter nos collatione mutua ac diuturna super facienda electione, et de multis personis, quarum ibi mentio facta est, duabus tandem cuisset. Itaque quod nobis complacuit, dominus papa immutabiliter obsum eorum dies paucos in Urbe faciens, ubi a domino meo impetrare potui facultatem redeundi, ad fratres iter arripuimus. 2. Et transalpinantes comperimus instare diem, qua foret sacrandus homo in episcopum Lingonensem: de quo utinam meliora atque honestiora audivissemus! Nolo autem dicere quae invitus audivi. Quid plura? A religiosis viris non paucis, qui nobis salutandi gratia osset, rem nefariam, ne fieret, prohiberemus. Nam ego aliunde ob viae compendium ire statueram, consulens valetudini et lassitudini corporis, praesertim quod non liquido, fateor, credebam rumoribus. Quis enim crederet tantum virum tanta uti levitate, ut postposita tam recente promissio
Abbreviated transcription (Latin):
tigit illo uenire dñm archi¬
ep̃m lugdunensem. Uenerũt ⁊ cũ
eo Robertus decanus eccłie lingo¬
nensis.⁊ olricus canonicus. q̃ren¬
tes licere sibi ⁊ capło lingonensi eli¬
g̾e̾ sibi ep̃m. Mandatum si quidem
hoc nisi ad confiliũ religiosoꝵ uiro¬
rũ. Quod dum ꝑ me cuꝑent ⁊ pe¬
t̾ent obtinere. absit inqͣm nisi sci¬
am ⁊ certus sim qd̾ bonã ydoneãq
ꝑsonam intendaris elige̾. Respon¬
derũt ꝓpositum suũ atq intentõem
de no pendere arbitrio. nec aliud
se facturos nisi quod ego consule¬
rem. Et spoponderũt. Uerũ me
nõ satis fidem accõmodante. acces¬
sit ad ꝑsuãdeñdũ archiep̃c pollicẽs
firmit̾ id ip̃mn. Et̃ addidit. qd̾ si
secus cl̃ti agͥe moltirent᷑ qiequd
aludo face̾nt minime se confir¬
matursi nec ratum habiturũ. Ad¬
ductus est ⁊ dñs cancellarius inte¬
stimonũ. Nec contenti a diuinis mus
etiam p̃sentiam dñi pape. ut eius
fauore. ⁊ auctoritate quõd inter

Expanded text:
t illo venire dominum archiepiscopum Lugdunensem. Venerunt et cum eo Robertus decanus Ecclesiae Lingonensis et Olricus canonicus, quaerentes licere sibi et capitulo Lingonensi eligere sibi episcopum. Mandatum siquidem hoc, nisi ad consilium religiosorum virorum. Quod dum per me cuperent et peterent obtinere: Absit, inquam, nisi sciam et certus sim quod bonam idoneamque personam intendatis eligere! Responderunt propositum suum atque intentionem de nostro pendere arbitrio, nec aliud se facturos, nisi quod ego consulerem. Et spoponderunt. Verum me non satis fidem accommodante, accessit ad persuadendum archiepiscopus, pollicens firmiter idipsum. Et addidit, quod si secus clerici agere molirentur, quidquid aliud facerent, minime se confirmaturum, nec ratum habiturum. Adductus est et dominus cancellarius in testimonium. Nec contenti, adivimus etiam praesentiam domini papae, ut ejus favore et auctoritate quod inter
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dignatõem qua me am¬
plecti a uobis nullius dig¬
nitatis homuntio sensi: met̾num
nõ obliuiscar. Penitentiam ⁊ con¬
u̾sionem ur̃am de qua iam ange¬
lis collectatus sum ⁊ condelecta¬
tus dignos fac̾e fructus opto iugi¬
ter ⁊ oro fregñter. Et nũc maxiẽ
ipõs ur̃a ista gallicana eccl̃ia me¬
cum expectat credo nõ intẽpestiuoꝰ.

Expanded text:
t dignationem, qua me amplecti a vobis nullius dignitatis homuncio sensi, in aeternum non obliviscar. Poenitentiam et conversionem vestram, de qua jam angelis collaetatus sum, et condelectatus, dignos facere fructus opto jugiter, et oro frequenter. Et nunc maxime ipsos nostra ista Gallicana Ecclesia mecum exspectat, credo non intempestivos.
Abbreviated transcription (Latin):
oũm ep̃m ꝑisiensem cõmendare
soletis: ego postmod ip̃i frequent̾
testatus sum. En a uobis exigi¬
tur nõ u̾bo aut lingua. s opere
⁊ u̾itate ꝓbare. nec me fuisse fal¬
lacem: nec uos mendacem. Sic u¬

Expanded text:
episcopum Parisiensem commendare soletis, ego postmodum ipsi frequenter testatus sum. En a vobis exigitur non verbo aut lingua, sed opere et veritate probare, nec me fuisse fallacem, nec vos mendacem. Sic v
Abbreviated transcription (Latin):
qudd ⁊ recenti eccłie uulneri in p̃¬
sentiarũ medelam afferat. ⁊ poꝰ¬
steris ualeat ad cautelam. Ergo
accinge̾ gladio tuo suꝑ femur tu¬
ui potentissime. Si nõ stet̾it xp̃t
phynees.⁊ placau̾it: nõ cessabit
⁊ instinctu. sanguis in noxius ef¬
fusus est suꝑ t̾ram. quis nõ uide¬
at quido sequatur Qnͣtos in cle¬
ro hoꝵ impunitas contͣ ius ⁊ fas
fatiet ꝓmou̾i. metu utiq suoꝵ
nõ sine m̾ito scĩtatis: Nouis mor¬
bis nouis obuiandum est medica

Expanded text:
quod et recenti Ecclesiae vulneri in prquod et recenti Ecclesiae vulneri in praesentiarum medelam afferat, et posteris valeat ad cautelam. Ergo accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime. Si non steterit et nunc Phinees et placaverit, non cessabit et instinctu sanguis innoxius effusus est super terram; quis non videat quid sequatur? Quantos in clero horum impunitas contra jus et fas faciet promoveri, metu utique suorum, non suae merito sanctitatis? Novis morbis novis obviandum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑisiensis quod dño. ⁊ amico. Ami¬
cus in necessitate ꝓbat᷑. Nuod̾ dico
nõ qr de scĩtate dilectõis ur̃e dubitẽ.
s ne contingat ut dubitem. Contin¬
get aut̃ ꝓculdubio si zelum illũ nr̃m
modo quod absit dissimulare com¬
perero. Porro dissimulationis io mͥ
argumentũ inexcusabile fore nou̾i
anime mee nepotũ suoꝵ manib
crũdeli ambiide p̃cidit. soli crucia¬
tui parte reliqua reseruata. Ad¬
subdiaconi aurelianensis
inualuit. Nam ecce ꝓthdolor iuxta
ꝓph̾am. sanguis sanguinẽ tangit.
⁊ simul iuncti fortius clamant. ad i¬
uos de frantia. Clamat inqͣm ⁊ uo¬
ciferat᷑ ut̾q sangus damore tam
ualido ut ualeat ip̃m qͦs palatiũ
celeste concut̾e: tam pio ut ⁊ saxea
pectora debeat emollire. Quid faciᷤᷤ
amice sponsi. custos sponse xp̃i. pa¬
stor ouiũ xp̃i : Putas ne sufficies ex¬
cogitarẽ remediũ. quod huic ob¬
uiet pesti sam nephande tam ĩ au¬
dite. Id sane necesse est inueniri

Expanded text:
amico. Amicus in necessitate probatur. Quod dico, non quia de sanctitate dilectionis vestrae dubitem, sed ne contingat ut dubitem. Continget autem procul dubio, si zelum illum vestrum modo quod absit! dissimulare comperero. Porro dissimulationis id mihi argumentum inexcusabile fore noverianimae meae nepotum suorum manibus crudeli ambitione praecidit, soli cruciatui parte reliqua reservata. subdecani Aurelianensis invaluit. Nam ecce, proh dolor! juxta prophetam, sanguis sanguinem tangit , et simul juncti fortius clamant ad vos de Francia. Clamat, inquam, et vociferatur uterque sanguis clamore tam valido, ut valeat ipsum quoque palatium coeleste concutere, tam pio, ut et saxea pectora debeat emollire. Quid facis, amice sponsi, custos sponsae Christi, pastor ovium Christi? Putasne sufficies excogitare remedium, quod huic obviet pesti tam nefandae, tam inauditae? Id sane necesse est inveniri,
Abbreviated transcription (Latin):
Ego certe nec uobis de uobis tale
aliquid cred̾e possem: quale uos
sola de me suspitõe diuinastis.
Decet̾o nou̾it ur̃a benignitas co¬
mitem theobaldum ur̃as ꝓ hum¬
berto litt̾as iam recepisse. s nec¬
dum suo mͥ rescripto quicqͣm res¬
pondisse. Nuid suꝑ boc uobis agẽ¬
dum sit. ip̃a uos melius pietas
docebit: si pie hominis in iuste
exulantis miseriam pensare non
negligitis: Ad drogonem mona

Expanded text:
Ego certe nec vobis, nec de vobis tale Ego certe nec vobis, nec de vobis tale aliquid credere possem, quale vos sola de me suspicione divinastis. De caetero noverit vestra Benignitas, comitem Theobaldum nostras pro Humberto litteras jam recepisse, sed necdum suo mihi rescripto quidquam respondisse. Quid super hoc vobis agendum sit, ipsa vos melius pietas docebit, si pie hominis injuste exsulantis miseriam pensare non negligitis. EPISTOLA XXXIV. AD DROGONEM MONA
Abbreviated transcription (Latin):
sistis me ꝑ nuntium eidem mo¬
nacho de querenda si ad nos diu̾¬
tisset. ipĩus absolutd̃e. pͥuatim insi¬
nuasse u̾tatem. testor hoc uerum nõ
ẽẽ. Ego ne de notissimo michi mona¬
sti̾o uł iactaren uł sꝑarem mona¬
chum me posse susciꝑe quẽ nec uoᷤ
quidem puto sine graui scanda¬
lo posse retin̾e̾. S esto. In iudebam
illum uobis. ⁊ mͥ attrahere gestiẽs
aliquid de eius obtinenda absolu¬
tõe machinari me posse sꝑabam.
siue fingebam. S nunquid cre¬
dendum fuit me hoc meum consi¬
lium ip̃i uuntio quod utiq con¬
tra suũ monast̾ium excogitauerã
uoluisse patefacẽ: S iam ne qͦd
de nr̃a erga uos dilectõe huc usq
credidistis. falso uos credidisse in¬
ueniatis: ꝓ ur̃a ut uideo causa. ñ
saltim eque ut ꝓ mea. immo
multo amplius laborandum ẽ mͥ.
⁊ hoc nõ quomodo huc usq sole¬
bam. ut uidelicet nr̃a unanimĩ¬
tas fortius solidetur. s ne penitꝰ
dissoluatur. Quid dicam uobis:

Expanded text:
sistis, me per nuntium eidem mosistis, me per nuntium eidem monacho de quaerenda, si ad nos divertisset, ipsius absolutione privatim insinuasse; veritatem testor, hoc verum non esse. Egone de notissimo mihi monasterio vel jactarem, vel sperarem monachum me posse suscipere, quem nec vos quidem puto sine grandi scandalo posse retinere? Sed esto. Invidebam illum vobis et mihi attrahere gestiens, aliquid de ejus obtinenda absolutione machinari me posse sperabam sive 47 fingebam. Sed nunquid credendum fuit, me hoc meum consilium ipsi nuntio, quod utique contra suum monasterium excogitaveram, voluisse patefacere? Sed jam, ne quod de nostra erga vos dilectione hucusque credidistis, falso vos credidisse inveniatis; pro vestra ut video causa, non saltem aeque ut pro mea, imo multo amplius laborandum est mihi, et hoc non quomodo hucusque solebam, ut videlicet nostra unanimitas fortius solidetur, sed ne penitus dissolvatur. Quid dicam vobis?
Abbreviated transcription (Latin):
a familiarissimo nobis albate
eius. ⁊ ab archiep̃o remensi nr̃e
litt̾e ad requirendum illum uehe¬
ment̾ exig̾entur. ut a me si fieri
posset omnẽ depellerem suspecti¬
onem. tales prout sciui dictare
curaui. quib ⁊ ip̃is satifface̾m.
⁊ uos contra eoꝵdem imminentes
calumpnias. uobis illas nõ tacen¬
do p̃munirem. Hec me ita m illiᷤ
litti̾s sensisse ur̃am sagacitatem
uł ex eo adu̾tere posse credidi: qd̾
in fine illarum posuisse me me¬
mini. si tam̃ eo a uobis ocło leg̾et᷑:
quo a me scrptum fuit. Nam cũ
denuntiatis malis que nõ immi¬
to uobis inetuebam. tanidem in¬
ferrem qd̾ si hec om̃ia pati meliuᷤᷤ
ducitis qͣm illum anutt̾e: mea ni¬
chil int̾est uos uideritis. Aut
enim i p̃amea uerba sunt hec. aut.
ꝓpe ip̃a. cum itaq hoc in fine dixi.
quid aliud uobis qͣm illa suꝑiora
dispensatorie ut nõ dicam simu¬
iatorie a mẽ ita scripta fuisse la¬
renter intimaui: Quod u̾o scͥp¬

Expanded text:
a familiarissimo nobis abbate a familiarissimo nobis abbate ejus, et ab archiepiscopo Remensi, nostrae litterae ad requirendum illum vehementer exigerentur; ut a me, si fieri posset, omnem depellerem suspicionem, tales, prout scivi, dictare curavi, quibus et ipsis satisfacerem, et vos contra eorumdem imminentes calumnias, vobis illas non tacendo, praemunirem. Haec me ita in illis litteris sensisse vestram sagacitatem vel ex co advertere posse credidi, quod in fine illarum posuisse me memini, si tamen eo a vobis oculo legeretur, quo a me scriptum fuit. Nam, cum denuntiatis malis quae non immerito vobis metuebam, tandem inferrem, « Quod si haec omnia pati melius ducitis, quam illum amittere; mea nihil interest, vos videritis: » aut enim ipsa mea verba sunt haec, aut proprie ipsa: cum itaque hoc in fine dixi, quid aliud vobis quam illa superiora dispensatorie ut non dicam, simulatorie a me ita scripta fuisse latenter intimavi? 2. Quod vero scrip