comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eauones posita est donecuenir& semencui reꝓmis sumcs÷ disposita perange losin
eria non contine sed qunequid faccumsit refert aba postolo lex appellatur . Dia
quose dios ub legetuulasessẽ non audistis legem : scriptum estenim quia abraha
duo filio habuit unum deanclla alterum delibera sedqui exantilla seciha¬
lenarauin natus est . Qui autem perrepromissionem delibera : seda psalni
secappellantur iurcom pleretur sermo quiin lege corum scriptus ost ÷ quia¬

Expanded text:
aricationes posita est, donec veniret semen cui repromissum est, disposita per angelos in aricationes posita est, donec veniret semen cui repromissum est, disposita per angelos in cepta non continet, sed, quid factum sit, refert, ab apostolo lex appellatur: dicite mihi, qui sub lege uultis esse, non audistis legem? scriptum est enim, quiaAbraham duos filios habuit, unum de ancilla et alterum de libera. sed qui ex ancilla, secundum carnem natus est, qui autem per repromissionem, de libera. sed et psalmi lex appellantur: ut conpleretur sermo, qui in lege eorum scriptus est
Abbreviated transcription (Latin):
Dum pro hibendoquodnon uult fieriligateos uinculis mandatorum quip
leo peccaintes nontenebamur criminibus : hac edigimus legem quaep erno
data est intellerentes. Verũ quia in consequentibus scriptũ est lexdi & lex
carius atq mem brorum quȩ pugnat ad uersũ legẽ mentis nr̃ae & captiuo snos
dicit in legempercati si mul que quattuoa leges contra sedimi cante sinunolo cosorp¬
ases se cognosco non absq rearbittor Si requiram quod generaleg s inscrptu
sscis esse memorentur. Dic turlex quae permor sendataest : secundum illud
quod sptumesł ad oulathas. Quoc quocenim exoperibus legis sunt submaie¬
dito sasuro. serpitossestenim. Maledictus omnis quinom perman& inomnibus quac¬
mnptasunt in librolegis ut faciatea : & rursum intadem ep istola: lex propter p eu¬

Expanded text:
o- - rum, dum prohibendo, quod non uult fieri, ligat eos uinculis mandatorum, qui o- - rum, dum prohibendo, quod non uult fieri, ligat eos uinculis mandatorum, qui prius absque lege peccantes non tenebantur criminibus. haec diximus legem, quae per data est, intellegentes. uerum, quia in consequentibus scriptum est: \'lex dei et lex carnis atque membrorum, quae pugnat aduersum legem mentis nostrae et captiuos nos ducit in lege peccati\', simulque quattuor leges contra se dimicantes in uno loco scriptas esse cognosco, non absque re arbitror, si requiram, quot genera legis in scripturis sanctis esse memorentur. dicitur lex, quae per Moysen data est, secundum illud, quod scriptum est ad Galatas: quotquot enim ex operibus legis sunt, sub maledicto sunt. scriptum est enim: maledictus omnis, qui non permanet in omnibus, quascripta sunt in libro legis, ut faciat ea . Et rursum in eadem Epistola: Lex propter praev
Abbreviated transcription (Latin):
mortis siostendat uenena mortifera: Lic& his mali homines abutantur ad mort¬
& uel se in terficiant uel insidientur inimicis. Sulex data est ut peccatorum uenen
monstrar& : & hominem malelibertate sua abutentem quiprius ferebatur in¬
&bibamus crasenim moriemur : Quodsi sub intrante legequaedo c& quid sas
& prohib& quid non facere debeamus: uitionostro & in continentia fera muros
scitalegali & uidetur lex causa ẽẽ peccati quȩdum prohib& concupis centiam queo
modo eamin flammare cognoscitur: saecularis apod grecos sententia est qus
lic& minus desideratur : E contrano quicquid nonlic& fomentũ accepit d¬
ru: unde &itulius de parricidarum supplicis apd d athenienses soloi
scripsis senegat: Ne non tam prohibere quã commonere uideretut. Igti
apo d contemptores & legum precepta calcantes: uidetur esse occasio dedie

Expanded text:
mortis, si ostendat uenena mortifera, licet his mali homines abutantur ad mortem etmortis, si ostendat uenena mortifera, licet his mali homines abutantur ad mortem et uel se interficiant uel insidientur inimicis, sic lex data est, ut peccatorum uenena demonstret et hominem male libertate sua abutentem, qui prius ferebatur inet bibamus; cras enim moriemur. quodsi subintrante lege. quae docet, quid facere, et prohibet, quid non facere debeamus, uitio nostro et incontinentia feramur contra scita legalia, uidetur lex causa esse peccati, quae, dum prohibet concupiscentiam, quodam modo eam inflammare cognoscitur. saecularis apud Graecos sententia est: quicquid licet, minus desideratur. ergo e contrario, quicquid non licet, fomentum accipit desiderii. unde et Tullius de parricidarum suppliciis apud Athenienses Solonem scripsisse negat, ne non tam prohibere quam commonere uideretur. igitur lex apud contemptores et legum praecepta calcantes uidetur esse occasio delict
Abbreviated transcription (Latin):
bonum mibi operatum est mortem : Vt fiat supra modũ peccans peccatum perman¬
datum scimus enim quialex spiritalis est ego autem carnalis sum uenundatus su
peccato. Quodenim operor ignoro non enim quod uolo hoc ago sed quododiilludi
cio. Si autem quo dnolo hoc facio consentio legi quiabon aest : Nuncautem iamno
ego operor illud sed quod in habitat in mepeccatum. Sco enim quia non habitat
me hocest in carnemea Bonumuelle enim adia c& mibi perficere autem bonũn
quaquam: Non enim quoduolo facio bonumi sed quod nolo malum hoc ago si aue
quodnolo ego hocfacio nonia mego operor illud sed quod habitat in mepec cior¬
inuenio igitr legem uolenti mibi facere bonum quiamihimalum adiac&. Con
lector enim legidĩ secundum interiorem hominem. Video autemaliam leger
membris meis repugnantem legimentis meȩ : & captiuum meducentem. In leo
tis huius gratiadĩ periłim xp̃m dñm nostrum. Quomodo medicina non estad

Expanded text:
bonum mihi operatum est mortem, ut fiat supra modum peccans peccatum per manbonum mihi operatum est mortem, ut fiat supra modum peccans peccatum per mandatum. scimus enim, quia lex spiritalis est, ego autem carnalis s u m, uenundatus sub peccato. quod enim operor, ignoro. non enim, quod uolo, hoc ago, sed, quod odi, illud facio. si autem, quod nolo, hoc facio, consentio legi, quia bona est. nunego operor illud, sed id quod in me habitat peccatum. scio enim quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. uelle enim adiacet mihi, perficere autem bonum non inuenio. non enim quod uolo fquod nolo egoinuenio igitur legem uolenti mihi facere bonum, quiadelector enim legi Dei secundum interiorem hominem. Video autem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivantem me tia dei per Iesum Christum, dominum nostrum. quomodo medicina non est causa
Abbreviated transcription (Latin):
notra &traditaest in morte anima illius & cuminiquis reputatusest utnosim¬
nos dnfirmosepectatores pios & robustos & iustos facereti non nallita h
onu nor putimus essediuersũ : Nec aliquam propriae significare persona
auolite ustamrem &bonam proquadifficulter interdim aliquis inacm
Pore quisuum sanguinem fundat.
Ualiunueli ⁊ quod adromaias scrbit apostolus: oc casione a ccepta peo¬
orinie emandatum õperatum est in mcominem concupis centiam: pona¬
permandatumoperatum est in meomnem concupiscentiam : sine lege enim peccatũ
mortuum erat: Ego autem ui uebam sinelege aliquando sed ubiuenit mandatum
peccatum reuixit : Ego autem mortuus sum : & inuentum est mihimandatum quod
era taduitam hoces se ad mortem peccatum enim occasione accepta permandatim
Quodergo bonum est mihi mors est absit sedut peccatum appareat peccatum per

Expanded text:
nostra, et tradita est in morte anima illius, et cum iniquis reputata est, ut nos imnostra, et tradita est in morte anima illius, et cum iniquis reputata est, ut nos impios et infirmos et peccatores, pios et robustos, et justos faceret. Nonnulli ita ibonum non putemus esse diversum, nec aliquam proprie signiabsolute iustam rem et bonam, pro qua difficulter interdum aliquis inueniri potest, qui suum sanguinem fundat. Quid sibi uelit, quod ad Romanos scribit apostolus: accept o ne accept a peccatum per mandatum operatum est in me omnem concupiscentiam. — Ponaper mandatum operatum est in me omnem concupiscentiam. sine lege enim peccatum mortuum erat, ego autem uiuebam sine lege aliquando, sed, ubi uenit mandatum, peccatum reuixit. ego autem mortuus sum et inuentum est mihi mandatum, quod erat ad uitam, hoc esse ad mortem. peccatum enim occasione accepta per mandatum ustum et bonum. quod ergo bonum est, mihi mors est? absit. sed, ut peccatum appareat peccatum, per
Abbreviated transcription (Latin):
edexeo quod posuit forsitan quis &iam aud eat mori & pendulo gradu sententia
emperauit inuenirepos se non nullos qui audeant mori proeua ngelio ostendit
non sic accipiendum sedex superioribus & inferioribus sensum locihuius deberetra¬
ardicens enim ꝑciuluis a postolus segloriari intribulationibus Quiatrib latio paci¬
nti operatur: Pacientia probationem probatio uerospem: spes uutem non confun¬
&indesalutis auxiliatus sumtui & rursum Etce tempus acceptabile Eccedies
aluts quando omnes peccauerunt si mulinutiles facci sunt non fuit qui facera
d umoras cunta terrentenam inuenin interdum ut aliquis proreiusta & bona
uscatinori Caritas autemdi quacin nobis est hincmaxime comprobatur quod
umadiue pecatores es semus xp̃s pronobis mortuus est & sub lata est dete¬
outa enis. a ꝓroniquitatibus populi duccus est ad mortem & portauit peccatu

Expanded text:
sed ex eo, quod posuit: forsitan quis etiam audeat mori et pendulo gradu sententiam sed ex eo, quod posuit: forsitan quis etiam audeat mori et pendulo gradu sententiam temperauit, inueniri posse nonnullos, qui audeant mori pro euangelio, ostendit non sic accipiendum, sed ex superioribus et inferioribus sensum loci huius debere tractari. dicens enim Paulus apostolus se gloriari in tribulationibus, quia tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem, spes uero non confunet in die salutis auxiliatus sum tui et rursum: ecce tempus acceptabile, ecce dies salutis. quando omnes peccauerunt, simul inutiles facti sunt, non fuit, qui faceret metu mortis cuncta terrente; nam inueniri interdum, ut aliquis pro re iusta et bona audeat mori —, caritas autem dei, quam in nobis habuit, hinc maxime conprobatur, quod, cum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobis morvita ejus, et pro iniquitatibus populi ductus est ad mortem, et portavit peccata
Abbreviated transcription (Latin):
Probono autem idest in numerabiles martires exaitisse: porro arstius¬
tum ado pm refent: Dequo diccum est. Ds iudicum tuum regida &usto
tuam filio regis: & ipsede sei neuangelio: nonenim pater iuduatquendu
sedom ne iudicium dedit filio: ego sicutaudio ita iudico: Bonumaute m diss
tremi de quo psefili s confitecur: Quidimidieslorur nemo est bonus d
ds pateriCum que hucus que blas phemiȩ su ae deuuios calles potueriet inuonin
inconsequentibus in pingit & corruit: Quo modo enimpropatre quis aud& mar
d profilio uix mortur Cum propternomenxp̃i. Tantus marerrum sanguis effusus si
quiigitur simplicter hunc ex ponit locum hoc potest dicere quodinueterelegem
quaiistitia est uis pauei inuentisunt qui suum fuderint sanguinem In nouo autem
dl rumento in quobonitas est atq denentia in namerabi les exaterint maitries:

Expanded text:
Pro bono autem, id est Christo, innumerabiles Martyres extitisse. Porro Arius jusPro bono autem, id est Christo, innumerabiles Martyres extitisse. Porro Arius justum refert, de quo dictum est: deus, iudicium tuum regi da et iustitiam tuam filio regis ipse de se in euangelio: non enim pater iudicat quemquam, sed omne iudicium dedit filio et: ego, sicut audio, ita iudico —, bonum autem deum patrem, de quo ipse filius confitetur: quid me dicis bonum? nemo est bonus nisi unus deus pater. cumque hucusque blasphemiae suae deuios calles potuerit inuenire, in consequentibus inpingit et corruit. quomodo enim pro patre quis audet mori ct pro filio uix moritur, cum propter nomen Christi tantus martyrum sanguis effusus sit? qui igitur simpliciter hunc exponit locum, hoc potest dicere, quod in ueteri lege, in qua iustitia est, uix pauci inuenti sint, qui suum fuderint sanguinem, in nouo autem instrumento, in quo bonitas est atque clementia, innumerabiles extiterint martyres.
Abbreviated transcription (Latin):
scripserint: in certum habeomibi uxta priorem inter pretationẽ hoc uida
quod deini quo mammona debeamus nobis amicos facere. Nonquos liba pas¬
res sedeos quinos possint recipere in domos suas & ineterna taberna cula utio
eis parua prebuerimus: recipiamus abillis magna & dantes alieͣnostasa¬
cipiamus & seminem in beneditione ut metamus benediccionem qui enim po¬
ce seminauerit parce & m& &
uosensu accipiendumsit quod in epistola legimus ad romanos: Vlixear
proiusto quis moritur namprobonaͦ forsitan quis audeat᷑ mori Duo
reses ex occasione huius testimonii quod non intellegunt diuerso quideme¬
rore sed pari impietateblas phemant: martionenim qui iustum dm̃ & uet¬
rem legis facit & prophetarum: Bonum autem euangeliorum & aposte¬
lorum cuius uultesse filium xp̃m duos introduait deossalterum iustum ae
runbonum ÷ & pro iusto ad serit uelnullos uel paucos oppetis se morter

Expanded text:
scripserint, incertum habeo. mihi iuxta priorem interpretationem hoc uidetur, scripserint, incertum habeo. mihi iuxta priorem interpretationem hoc uidetur, quod de iniquo mamona debeamus nobis amicos facere non quoslibet pauperes, sed eos, qui nos possint recipere in domos suas et in aeterna tabernacula, ut, cum eis parua praebuerimus, recipiamus ab illis magna et dantes aliena nostra suscipiamus et seminemus in benedictione, ut metamus benedictionem; qui enim parce seminauerit, parce et metet. Quo sensu accipiendum sit, quod in epistula legimus ad Romanos: uix enim pro iusto quis haereses ex occasione hujus testimonii, quod non intelligunt, diverso quidem errore, sed pari impietate blasphemant. Marcion enim qui justum Deum, et Creatorem Legis facit, et Prophetarum; bonum autem Evangeliorum, et Apostolorum, cujus vult esse Filium Christum, duos introducit deos: alterum justum, et alterum bonum. Et pro justo asserit, vel nullos, vel paucos oppetisse mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
octoginta facer&idest credere in dñi resurrectione qua eo a uediei numero con¬
netur & deocto compleretur decides. Vt de sabbato transir& ad primum sabbat
Obhano causam adño predicatur. Quod bene fecerit & prosalitesua. In eua¬
gelu cdementiam delegis austerita te mutatus sit : Quodsi que sieris qua re uocea
uilicus iniquitatis in legequaedi est iniquus eratuilicus qui benequidem offeri
sed nombene diuidebat : Credens in patrem sed filium persequens : habens dĩ
omni potentem : sed spͥmscm negans: prudentior itaque fuit paulus a postolus m
gres sionelegis filiis quondamlucis qui in leȩis obseruatione uer sati xp̃m quidine
senserit in commentariis cius legere poteris: Origenis & didimi in hac parabi
ex phanationẽ inuenire nom potui &utrũ abolita sit temporũ uoustate anip

Expanded text:
octoginta faceret, id est crederet in domini resurrectionem, quae octauae diei numero conoctoginta faceret, id est crederet in domini resurrectionem, quae octauae diei numero continetur, et de octo conpleretur decadis, ut de sabbato transiret ad primam sabbati. ob hanc causam a domino praedicatur, quod bene fecerit et pro salute sua in euangelii clementiam de legis austeritate mutatus sit. quodsi quaesieris, quare uocetur \'uilicus iniquitatis\' in lege, quae dei est: iniquus erat uilicus, qui bene quidem offerebat, sed non bene diuidebat credens in patre, sed filium persequens, habens deum omnipotentem, sed spiritum sanctum negans. prudentior itaque fuit Paulus apostolus in transgressione legis filiis quondam lucis, qui in legis obseruatione uersati Christum, qui co senserit, in commentariis eius legere poteris. Origenis et Didymi in hanc parabolam explanationem inuenire non potui et, utrum abolita sit temporum uetustate an ipsi non
Abbreviated transcription (Latin):
pnde ⁊ lequeris : durum tibi est contra samulum calagrare Dixsaq in dor de sitano¬
mdd faniam quia magister fui & uilicus cogor es se discipulus doperarius
sdete nonualeo omnia mandata logis qua eterra o incubabant cernodes
meaniba ntaleosse intellego, Vt postquam pro ioctus fuero douihitagtione
osiere legom ab obtamꝰ prophietas protoris se ãquȩ anti a proliero
fuerint reputari instercora. Vocauit itaq duos deplurimis debitoribus: Primũ
qui debebatcentũ batos olei: Cos uidelica qui fuerant exgentibus congregati &ma¬
na in digebant misericordiadi : & decentonario numero qui plenus est atque perfi¬
tus: fecit eos scribere quiquagenanum qui proprie penitentum est: iuxta iuboleũ
& illam in euangelio parabolam inquaalteri quingenti alter quiquaginta do¬
rii dimittuntur : secundam autem uocauit populum iuda eorum qui tntico mandato¬
rum dĩ nutritus erat : & debebatei centenarium numerum : & coegit ut decentum

Expanded text:
is? durum est tibi contra stimulum calcitrare. dixitque in corde suo: quid faciam? qui magister fui et uilicus, cogor esse disciulus et operarius. fodere non ualeo. omnia enim mandata legis, quae terrae incubabant, cerno dequod mihi utile esse intellego, ut, postquam proiectus fuero de uilicatione docere legem abolitam, prophetas praeterisse et, quae antea pro lucro fuerint, reputari in stercora. uocauit itaque duos de pluribus debitoribus. primum, qui debebat centum batos olei, eos uidelicet, qui fuerant ex gentibus congregati et magna indigebant misericordia dei, et de centenario numero, qui plenus est atque perfectus, fecit eos scribere quinquagenarium, qui proprie paenitentium est iuxta iubeleum et illam in euangelio parabolam, in qua alteri quingenti, alteri quinquaginta denarii dimittuntur. secundum autem uocauit populum Iudaeorum, qui tritico mandatorum dei nutritus erat et debebat ei centenarium numerum, et coegit, ut de centum
Abbreviated transcription (Latin):
nec locis diuidis ed cmubique sit totus ub ique est : Eratigitur uno eodem que temp
& cim a postolis quad raginta diebus & cumangelis: Om patre & in extremis fn¬
bus maris : erat in omnibus locis uersabatur cumthoma in india cumpetroromaetõ
paulo inhilirico cuntito increta : cumandre& in achaia cum singulis apostolis & a posto¬
cis uiris in singulis cunctis que regionibus: quod autem dicitur deserere quosdamul
non de serere non nature illius termirus ponitur seeonim merita de scribunto

Expanded text:
nec locis diuidi, sed, cum ubique sit, totus ubique est. erat igitur uno eodemque tempore nec locis diuidi, sed, cum ubique sit, totus ubique est. erat igitur uno eodemque tempore et cum apostolis quadraginta diebus et cum angelis et in patre et in extremis finibus maris erat. in omnibus locis uersabatur: cum Thoma in India, cum Petro Romae, cum Paulo in Illyrico, cum Tito in Creta, cum Andrea in Achaia, cum singulis Epistola et apostolicis uiris in singulis cunctisque regionibus. quod autem dicitur deserere quosdam uel non deserere, non naturae illius terminus ponitur, sed eorum merita describuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
descenderit: & nibi lominus a postolis suam presentam non negarit : sidm̃ difilium
cons deres deqpio sermoest: & illumesse qui loquitur : Non necaelum & terra mrepbi
ego diut dñs & dequo alius propheta testitur. Calum mihithronuest terra auten
siabellum pedum meorum. &rursum alib: quiten& palmno caelum. & terrampugilbo:
dequodauidcanit: Quo ibo aspatuo & a facictua quo fugiam : Si a scendero incaelumtu
bies sidescendero ad infernum ades : & habita uero in extremis maris : Et enimb
manustua dediuet me & continebitme dexteratua : Pro fecto non ambiges & uo
ta penitrar& interor : & continere exterior: Stultum est ergo illius potentia mun¬
s corpusculi paruitate finiri: Quaem non api caelum: & tamen qui ubi que ertu
infilio hominis totuserat : Diuin aquippenaturađi sermo in partes secari non poter

Expanded text:
descenderit et nihilominus apostolis sui praesentiam non negarit. si deum dei filium descenderit et nihilominus apostolis sui praesentiam non negarit. si deum dei filium consideres, de quo sermo est, et illum esse, qui loquitur: nonne caelum et terram ego repleo, dicit dominus, et de quo alius propheta testatur: caelum mihi thronus est, terra autem scabellum pedum meorum, et rursum alibi: qui tenet caelum palmo et terram pug.illo, de quo Dauid canit: quo ibo ab spiritu tuo et a facie tua quo fugiam? si ascendero in caelum, tu ibi es; si descendero ad infernum et habitauero in extremis maris, etenim ibi manus tua deducet me et tenebit me dextera tua, profecto non ambiges etiam cuncta penetraret interior et contineret exterior. stultum est ergo illius potentiam unius corpusculi paruitate finire. quem non capit caelum. et tamen, qui ubique erat, etiam in filio hominis totus erat; diuina quippe natura et deus sermo in partes secari non potest
Abbreviated transcription (Latin):
cum mortiuis recte audiuit Noli metangere : & est sensus: non mereris meis
truestigus necadorare quasidm: Neccius tenere pedes quem nonestimẽs furrexise :
Tibieñ necdũ ascendi ad patremtũ, Ceterȩ uero mulieres quepedes tangunt dñimncons¬
tentur & merentur eius hȩrere uestigus : quemad patrem ascendere confidunt : quamqa
ed iam sicadem mulierin diuersis euangelis & tenuis sepedes & nontenuisse referraus
cilis solatio sit : cum potuerit prima corrigi quasi mcredula : & postea non repelli quasi ea quȩ
errorem confessionemutauerat quod dela trombus intellegi potest : cimalius euangelista utrũ
blas phemas sealius narra alterumẽ confessum:
acrema scedila continebat utrum post resurrectionem quad raginta diebuscum discipulis
dñs conuersatus sit & numquam alibi fuerit anlatenter ad caelum ascenderit atque

Expanded text:
cum mortuis, recte audit: noli me tangere, et est sensus: \'non mereris meis cum mortuis, recte audit: noli me tangere, et est sensus: \'non mereris meis haerere uestigiis nec adorare quasi dominum et eius tenere pedes, quem non aestimas surrexisse. tibi enim necdum ascendi ad patrem meum.\' ceterae uero mulieres, quae pedes tangunt, dominum confitentur et merentur eius haerere uestigiis, quem ad patrem ascendisse confidunt. quamquam, etiamsi eadem mulier in diuersis euangeliis et tenuisse pedes et non tenuisse referatur, facilis solutio sit, cum potuerit primum corripi quasi incredula et postea non repelli quasi ea, quae errorem confessione mutauerat, quod et de latronibus intellegi potest, cum alius euangelista utrumque blasph\'emasse, alius narret alterum esse confessum. Extrema schedula continebat, utrum post resurrectionem quadraginta diebus cum discipulis dominus conuersatus sit et numquam alibi fuerit an latenter ad caelum ascenderit atque
Abbreviated transcription (Latin):
blia quosuenturꝰ a pocalipsis refert &esse moritaras : non est istus temporis dis¬
pitatio Cumomnis liberille aut spiraliter intellegendus sit ut nosestimamus aut
sicuimalem inte rpretationem sequimur iudaicis fabulis atquiescendum sitĩt
ursum edific& heru salem: &otie offerantur in templo & spiritali cultun¬
auuto camales obtineant cerimoniae:
Iitum est quod que sisti quomodo iniohannes euangebo postresurrectione
Adicatur admariam magdalene Nolime tangere : Nondum enimas gndo
u patremmeum : & rursum in matheo scriptumsit : Quod aduestigia saluato¬
Siulieres corruennt cuutique nonsit a dipsum tangerepostresurrectionem
pideseus & non tangere maria magda lene ipsa est : aqua septem demonia ex¬
pilerat utubi abundauerat peccatum : superabundar& gratia quaequi a dñm
oro lanumputabat & quasi cum homine loquebatur : & que rebat uiuentem

Expanded text:
Helia, quos uenturos Apocalypsis refert et esse morituros, non est istius temporis disHelia, quos uenturos Apocalypsis refert et esse morituros, non est istius temporis disputatio, cum omnis ille liber aut spiritaliter intellegendus sit, ut nos aestimamus, aut, si carnalem interpretationem sequimur, Iudaicis. fabulis adquiescendum sit, ut rursum aedificeturHierusalem et hostiae offerantur in templo et spiritali cultu inminuto carnales obtineant caeremoniae. Quartum est, quod quaesisti, quomodo in Iohannis euangelio post resurrectionem dicatur ad Mariam Magdalenen: noli me tangere; nondum enim ascendi ad patrem meum, et rursum in Matheo scriptum sit, quod ad uestigia saluatoris mulieres corruerint, cum utique non sit id ipsum tangere post resurrectionem pedes eius et non tangere. Maria Magdalene ipsa est, a qua septem daemonia expulerat, ut, ubi abundauerat peccatum, superabundaret gratia; quae, quia dominum hortulanum putabat et quasi cum homine loquebatur et quaerebat uiuentem
Abbreviated transcription (Latin):
l quosdam uiuentes obuam innubibus: itaut non preueniantur ab his qui in xp̃o do¬
merune uisqu enosseutrum si occurrant in corporibus & non antomori antuar:
cum adus noster mortuas sit & enochatquehelias siđm a pocalipsi iobannis mo¬
uri es sedicintur. Nesciba& ullus seciuinengustauert mortom. hoc exipsius
contineirialo  sur potest quo d sco quim aduentu saluatoris in corpore fuerint de¬
orebensi : In his demcorporibus occurrantei : ita tamei ut inglorium & corruptũ
a mortalo gloria & incorruptione & in mortalitate matietur: Vt qaaliacorpra
urreltura sint intalem substantiam &iam uiuorum corpora transformentur
undedicit in alio loco apostolus: propter quod nolumus expoliari sed superuostim
ut absorbeatur morta le hocaurta. Nescilic& corpus ab anima deseratur sed anima
abitante in corpore fiatincditum quod ante inglorium fuit: Dee nocħ autem&

Expanded text:
 quosdam uiuentes obuiam in nubibus, ita ut non praeueniantur ab his, qui in Christo do quosdam uiuentes obuiam in nubibus, ita ut non praeueniantur ab his, qui in Christo dormierunt, uisque nosse, utrum sic occurrant in corporibus et non ante moriantur, cum et dominus noster mortuus sit et Enoch atque Helias secundum Apocalypsin Iohannis morituri esse dicantur, ne scilicet ullus sit, qui non gustauerit mortem. hoc ex ipsius continentia loci sciri potest, quod sancti, qui in aduentu saluatoris in corpore fuerint deprehensi, in isdeet mortale gloria et incorruptione et inmortalitate mutetur, ut, qualia corpora surrectura sunt, in talem substantiam etiam uiuorum corpora transformentur. unde dicit alio loco apostolus: propter quod nolumus spoliari, sed superuestiri, ut absorbeatur mortale hoc a uita, ne scilicet corpus ab anima deseratur, sed anima habitante in corpore fiat inclitum, quod ante inglorium fuit, de Enoch autem et
Abbreviated transcription (Latin):
testatur non statim sequitur utipse aliis reuelarit : Alioquin audiuit& in pa¬
ndso uerba in effabiba quagalis narra re non poterat: autsi narrar& ne qua¬
quam ineffabilia sunt: Decunda questio fuit inquadicis legis seper
transitum in op̃culis meis quod agni quistantadextris & hedi quia sinistris: xp̃iani
sant ato. gentiles & non potius boni & mali: Non memini hocaliquando dixis
se& sidixis sẽ nones semineriore peranax. Quantum autem diganti sabito occur
isecundo uolumine contraiouini anum superhoccapitulo disputas semeno a: &nonsola
superhoc set & dceo quod meadem questione cadit : ab ipis ces maliabonis piscbiss
parentur. uo dergo ibiplen e diccumest : nunc omitendum uidoturao i¬
erdium interrogaueras quoddicit a postolis: in aduentum dñ saluatori srapi¬

Expanded text:
ritum esse testatur, non statim sequitur, ut ipse aliis reuelarit. alioquin audiuit et in paritum esse testatur, non statim sequitur, ut ipse aliis reuelarit. alioquin audiuit et in paradiso uerba ineffabilia, quae aliis narrare non poterat; aut si narrauit, nequaquam ineffabilia sunt. Secunda quaestio fuit, in qua dicis legisse te per transitum in opusculis meis, quod agni, qui stent a dextris, et haedi, qui a sinistris, Christiani sint atque gentiles et non potius boni et mali. non memini me hoc aliquando dixisse et, si dixissem, non essem in errore pertinax. quantum autem dictanti subito occurrit, in secundo uolumine contra Iouinianum super hoc capitulo disputasse me noui et non solum super hoc, \' sed et de eo, quod in eandem quaestionem cadit, ubi pisces mali a bonis piscibus separantur. quod ergo ibi plene dictum est, nunc omittendum uidetur. Tertium interrogaueras, quod dicit apostolus in aduentu domini saluatoris rapi
Abbreviated transcription (Latin):
rogas doces : Primatua scis citatio fuit quae sintilla quae ne coculus uidi
es audiuit nec in corhom inis ascenderunt : Quae prepara
diligunt eum: & quomodorursum idema postolus inferat: Nobis autem reuela
ille aliis reuelaricad̃ beeuis responsio est : Non deberenos querere quid sitillud
qua e ne coculus uidit necauris audiuit nec in corhominis ascendit : si enimigno¬
raurꝰ quomodo scripotest : quod promitttur infuturo non cernitur in pre¬
sentispesenim quaeiudetur non est spes: sediamcerta possessio : Quomodo siu¬
lit quispiam dicere ostende mibi quodinuisibile est : loquere quod audire non
potest: Expone quod cogitatio non conprebendit humana. Ergo hocsen su apel¬
tolus dixis secredendus est quod carnalibus oculis & aure carnali & cogitations
mortali non possint spintalia conprehendi : & sienim noueramus quondam

Expanded text:
rogas, doces. prima tua sciscitatio fuit, quae sint illa, quae.nec oculus uidit rogas, doces. prima tua sciscitatio fuit, quae sint illa, quae.nec oculus uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascenderunt, quae praeparadiligunt eum, et quomodo rursum idem apostolus inferat: nobis autem reuelauille aliis reuelant. ad quae breuis responsio est: non debere nos quaerere, quid sit illud, quod nec oculus uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascendit. si enim ignoratur, quomodo sciri potest? quod promittitur in futuro, non cernitur in praesenti. spes enim, quae uidetur, non est spes, sed iam certa possessio, quomodo si uelit quispiam dicere: \'ostende mihi, quod inuisibile est; loquere, quod audiri non potest; expone, quod cogitatio non conprehendit humana! ergo hoc sensu apostolus dixisse credendus est, quod carnalibus oculis et aure carnali et cogitatione mortali non possint spiritalia conprehendi. etsi enim noueramus quondam
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui noluerunt caritatem recipere ueritatis hoc est xpm quia caritasdi diffu¬
saest in corda credentium : & ipsedicit egosum ueritas : Dequo in psalmis scriptũe
ueritas de terra oata est: quiergo caritatem & ueritatem non recsperunt ut saluau¬
resuscepto saluifierent : mitttillis ds̃ non operatorẽ sed ipsam operationem idest
fontem erroris : utcredant mendacio quiamendax est ipse & patereius : Et si quiden
antichristus de uirginenatus e& & primus uenis s& inmundum: Poterant habert
iuda ei excusationem & dicerent : Quod putauerint ueritatem &i durcomendatuo
proueritate susceperint : Nuncautem ideo iudicandis immo proculdubio condemnu¬
dĩ quia xp̃o ueritate contẽpta postea mendacium idest antix p̃m. suscepturi s int Expla¬
agnis nos prouocas questionibus: & corpens ocio ingenium dumint¬

Expanded text:
ut qui noluerunt caritatem recipere ueritatis, hoc est Christum, quia caritas dei diffuut qui noluerunt caritatem recipere ueritatis, hoc est Christum, quia caritas dei diffusa est in corda credentium et ipse dicit: ego sum ueritas, de quo in psalmis scriptum est: ueritas de terra orta est. qui ergo caritatem et ueritatem non receperunt, ut saluatore suscepto salui fierent, mittit illis deus non operatorem, sed ipsam operationem, id est fontem erroris, ut credant mendacio, quia mendax est ipse et pater eius. et siquidem antichristus de uirgine natus esset et primus uenisset in mundum, poterant habere Iudaei excusationem et dicere, quod putauerint ueritatem et idcirco mendacium pro ueritate susceperint; nunc autem ideo iudicandi sunt, immo procul dubio condemnandi, quia Christo ueritate contempta postea mendacium, id est antichristum, suscepturi sunt. CXagnis nos prouocas quaestionibus et torpens otio ingenium, dum int
Abbreviated transcription (Latin):
& quomodo tenebrȩ solis fugantur aduentu: sic inlus tratione aduentus su eum dñs
destru& atque delebit : cuius opera satanȩ sunt opera : & sicut inxp̃o plenitudodu¬
nitatis fuit corporaliter ita in anti christo omns er̃ fortitudines & signa atque pro¬
digia sed uniuersam̃dacia : Quomodo enim signisdi qua eoperabatur permor sen
magi suis resdteremendaciis : & uirga morsi deuorauit uirgaseorum : ita mendaciũ
antixp̃i Xpĩ ueritas deuorabit : seducuntur autem eius mendacio qͥui perditioni suĩ
preparata & quia tacita questio poterat commoueri : curenim concessit đsomnem
eum habere uirtutem signa aque prodigia ꝑq̃ seducuntur si fieri potest &iam
electidi : solutio preuenit questionam : & quod obponipoterat ante quamobpona¬
tur absoluit faci& in quitomnia non sua uirtute sed concessione dĩ propteriuda eos :

Expanded text:
ristus. et quomodo tenebrae solis fugantur aduentu, sic inlustratione aduentus sui eum dominus ristus. et quomodo tenebrae solis fugantur aduentu, sic inlustratione aduentus sui eum dominus destruet atque delebit, cuius opera satanae sunt opera, et, sicut in Christo plenitudo diuinitatis fuit corporaliter, ita et in antichristo omnes erunt fortitudines et signa atque prodigia, sed uniuersa mendacia. quomodo enim signis dei, quae operabatur per Moysen, magi suis resistebant mendaciis et uirga Moysi deuorauit uirgas eorum, ita mendacium antichristi Christi ueritas deuorabit; seducentur autem eius mendacio, qui perditioni sunt praeparati. et quia tacita quaestio poterat commoueri: cur enim concessit deus omnem eum habere uirtutem et signa atque prodigia, per quae seducantur, si fieri potest, etiam electi dei?\', solutione praeuenit quaestionem et, quod obponi poterat, antequam obponatur, absoluit. faciet, inquit, haec omnia non sua uirtute, sed concessione dei propter Iudaeos,
Abbreviated transcription (Latin):
saperaom nequo ddicit uues & cumnetarim gentium deos siue om nempro late
sierere uedig r sam suo cale& pede & intem plođi uel hie ro solins utqiuo
perest ces lineadesia utuerius arbitramur santrit : ostendenose ese tamgo¬
aro duosessenn presenti sermonenarrabagi : & dicabam bobe ⁊ pm nonesa¬
ueun s uore nos pracessis sa antixp̃s & nuncquid de u neat scitis uore uele¬
et ine ros pspore hocest quaecausa sititantixp̃s inprose ntianum nonuemniat
no eeclosa consurgere uidebatur quodque soquntu lamenion nrferie¬
sut  quntate operatur tantum ut quite n& nunctenoat donec demedio
sire cs qnebẽ selabitur ille iniquis hunc hab& sonsum mults nals aeque
idetis quibies nero umouris simus ciesarum mundum premit antix pigar
nomailesintanuim inporium quo d nuncun iersas gentes tene coripletu¬
sferis se est non in eeretus nulitudine noninroborem itpti n Comusan¬

Expanded text:
super omne, quod dicitur deus, ut cunctarum gentium deos siue omnem probatam super omne, quod dicitur deus, ut cunctarum gentium deos siue omnem probatam et ueram religionem suo calcet pede et in templo dei — uel Hierosolymis, ut quidam putant, uel in ecclesia, ut uerius arbitramur- sederit ostendens se, tamapud vos essem, praesenti sermone narrabam: et dicebam vobis, Chrisuenturum, nisi praecessisset antichristus. et nunc quid detineat, scitis, ut reueletur in suo tempore, hoc est: quae causa sit, ut antichristus in praesentiarum non ueniat, tunc ecclesiam consurgere uidebatur. Quodque sequitur: iam enim mysterium iniquitatis operatur, tantum ut, qui tenet nunc, teneat, donec de medio fiat, et tunc reuelabitur ille iniquus, hunc habet sensum: multis malpeccatis, quibus Nero impurissimus Caesarum mundum premit, Antichristitantum ut Romanum imperium, quod nunc universas gentes tenet, reisse est, non in exercitus multitudine, non in robore militum, non in an
Abbreviated transcription (Latin):
nis uenientem innubibus cumuirtute multa & maiestate: & mittet angdi
suos cumtuba & uocemagna: & congregabunt electos eius aquatiuor a¬
cis. a sum moca elorum usque ad terminos eorum: Rursumque deantida¬
o loquitur adiuda eos : Egoueni in nomine patris mei & noncredidistis mili
si alius uenerit in nominesuo illum suscipieds : igitur thesalonicensiu mnan¬
mos uelo ccasiom intellectȩ opistolae uel fictare uelatio quae persom nius
de cepere dedmientes uel aliquesum comiettura csaie & danhelis eua ngeio¬
nour ug rdin dẽ antiedir isto preniuitia ntia mnillud tempis intes pre atto¬
pon ee quaeanceo eduentum antidiristi debeant prostolariut cumilla facta
aule dlae:s a uane sei aent antixp̃m idest hominem pecati e filium ꝓerdifocis
quie l uersadun & ex collitut super omne quo d dicrrir qsant quod eositditier¬
urnuror orope ta ram uerbapronuntiant Elomo poceati in quo fonsominu
percutor rsegist  es silues perditi si idest di aboli ipse estentuo sinsa¬

Expanded text:
ulta et maiestate. et mittet angelos suos cum tuba et uoce magna et congregabunt electos eius a quattuor uentis a summo caelorum usque ad terminos eorum. rursumque de antichristo loquitur ad Iudaeos: ego ueni in nomine patris mei et non credidistis mihi. si alius uenerit in nomine suo, illum suscipietis. igitur Thessalonicensium animos uel occasio non intellectae epistulae uel ficta reuelatio, quae per somnium deceperat dormientes, uel aliquorum coniectura Esaiae et Danihelis euangeliorumque uerba de antichristo praenuntiantia in illud tempus interpretantexponit quae ante adventum Christi debeant praestolari; ut cum illa facta viderint: tunc sciant Antichristum, id est, hominem peccati, et filium perditionis, qui adversatur, et extollitur supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitomnium prophetarum uerba praenuntiant — homo peccati — in quo fons omnium peccatorum est — et filius perditionis — id est diaboli; ipse est enim uniuer
Abbreviated transcription (French):
mnsresloli e se pecesuas conteminendas : Vnde sribat a pharise÷ quortnt auaciad¬
oresontelitar antolle entes parabolam Sul san nabant eun carnalia &cetont ca¬
oeeetia sei ratalibus aefituris a quasi incertis preponentes n co filus anti
aret hocparabola asus commentanis est locitus. Diues quiha bebat uilicũ
ardis pensatorem dsomni potens est quomibil estditius huiis dispensa tor
hisptus qͥcla dpedosiga mabi sacras lit teras didicit legem di susceperat
es pensancdami Quicum coepis se credentes in apoper sequi ligar poctide

Expanded text:
eum, esse pecunias contemnendas. unde scribae et pharisaei, qui erant auari, aduersum se dictam intellegentes parabolam subsannabant eum carnalia et certa et praesentia spiritalibus ac futuris et quasi incertis praeponentes. Theophilus, Anti- super hac parabola in suis commentariis est locutus: diu e s, qui habebat uilicum siue dispensatorem, deus omnipotens est, quo nihil est ditius. huius dispensator Paulus, qui ad pedes Gamaliel sacras litteras didicit, legem dei susceperat dispensandam. qui cum coepisset credentes in Christo persequi, ligaie, occide
Abbreviated transcription (Latin):
its abominacionem desolationis quaedicta est adanihele propħ stantem
inloco sco: Qui legit intellegat: Tunc qui iniudȩa sunt fugi ent ad montesaq
intecconon descendat tollere aliquid dedomosua : &iterum Tuncsiquis uobise

Expanded text:
is abominationem desolationis quae dicta est a Danihelo propheta stantem is abominationem desolationis quae dicta est a Danihelo propheta stantem in loco sancto qui legit intellegat tunc qui in Iudaea sunt fugiant ad montes et qui in tecto non descendat tollere aliquid de domo sua et qu
Abbreviated transcription (Latin):
& mortui qui in xp̃o sunt resurgent primi : Demn denos quiuiuimus quire siduisumus
simi brapiemur cumillis in nubibus obuiam in ȩra & sic sempercum dño erimus
Itaque consolamini inuicem in uerbis istis : Quod audientes m acedones non
intellexerunt: Quos secum uiuentes a postolus uoc& & quidicantur re sidiuiqu
cumillo rapiantur innubibus obuiam dño sed arbitratisunt Dum adbucess
ncorpore & anquamgustar& mortem xp̃m in sua maiestate uenturu
amquam habeo scriptã: quasi inst&dies dñi. Duos autem esse aduentu
siluatoris : & omnia prophetarum docentuolumina: & euangeliorum
sdeliquod primum in humilitate uenerit & postea situenturus inglona
ipso dño protestante quae ante consummationem mandi fatura sint
&q. omo douenturus anchicrstus. Quando loqurtiu ad apostolus: Cu mnude

Expanded text:
 mortui, qui in Christo sunt, resurgent primi. deinde nos, qui uiuimus, qui residui sumus,  mortui, qui in Christo sunt, resurgent primi. deinde nos, qui uiuimus, qui residui sumus, simul rapiemur cum illis in nubibus obuiam domino in aera et sic semper cum domino erimus. itaque consolamini inuicem in uerbis istis. quod audientes Macedones non intellexerunt, quos secum uiuentes apostolus uocet et qui dicantur residui, qui cum illo rapiantur in nubibus obuiam domino, sed arbitrati sunt, dum adhuc esset in corpore et antequam gustaret mortem, Christum in sua maiestate uenturum. tamquam ab eo scriptam, quasi instet dies domini. duos autem esse aduentus domini saluatoris et omnia prophetarum docent uolumina et euangeliorum fides, quod primum in humilitate uenerit et postea sit uenturus in gloria, ipso domino protestante, quae ante consummationem mundi futura sint et quomodo uenturus antichristus, quando loquitur ad apostolos: cum u ide
Abbreviated transcription (Latin):
uibus quasielementis & religionis exordiisdm discimus Quomo docdementa
ondantur litterae perquas sillabis acuerba coniungimus & adtexendam
aconem longa meditatione procedimus: ars quo que musica habete lementa
ua scometrica abelementis incipit line arum: & dialectica atque medicina
sibcineiiat cucac sua sic elementi sueteris testamenti ut adnangeliam pl¬
uissortuisa mt̃ n deb em̃ca obserua re quat mundis quia naterointiũ altoroꝑ fucioe at¬
Quid sit quodidem a postolus ad thesclonicenses scribit nisi disces si o uenerit
primum & reuelitus fuerit homo peccati & reliqua: In prima ad tesalonicenses
scripserat : detemporibus autem & momentis fr̃s non necessehabecis ut uobs
habentis & noneffugient: supra enim ad eos scripserat hocuobis dicmus in uerbo do
qui a nos quiuiuimus quire sidui sumus: in aduentum dñi non preueni emus eos qui
dormierunt: qm̃ ipse dñs inuissa in uoce archangeli & intubadi desc

Expanded text:
quibus quasi elementis et religionis exordiis dominum discimus. quomodo enim elequibus quasi elementis et religionis exordiis dominum discimus. quomodo enim elementa appellantur litterae, per quas syllabas ac uerba coniungimus et ad texendam orationem longa meditatione procedimus, ars quoque musica habet elementa sua et geometrica ab elementis incipit linearum et dialectica atque medicina habent eloaycoyag suas, sic elementis ueteris testamenti, ut ad euangelicam pleius mortui sumus, non debemus ea obseruare, quae mundi sunstolus ad Thessalonicenses scribit: nisi discessio uenerit primum etreue- latus f uerit homo peccati et reliqua. — In prima ad Thessalonicenses scripserat: de temporibus autem et momentis, fratres, non necesse habetis, ut uobis habenti et non effugient. supra enim ad eos scripserat: hoc uobis dicimus in uerbo domini, quia nos, qui uiuimus, qui residui sumus in aduentu domini, non praeueniemus eos, qui d
Abbreviated transcription (Latin):
udacti ap dmperitos & uilem plebiculamimaginem habere rationis humaneq
sapient iae unde & doctoreseorum coor hocest sapientes uocantur &siqua n¬
docertis dicbus traditiones suas exponunt discipulis su is solent dicere. dicopõ
Sic intellegenda quod humiba sentiant atquetertena a dina autem.
cubatoe iuts romenlatinus sermañ explicat apnos dicitur ad non par¬
endum corpori Non parcunt udaei corporibus suis in ad sumptionetiborin
os sirent es duerdum quac habent & querentes quac non habent: ex qua ne¬
ssitate debilitates interdum & morbos ontraunt: Nec onerant semetipis
unomnia ipunda sint Mundis nibilque possit esse polli tum quodiogracaro¬
nenos artos ueg& ecatque sustent&: Elementa autem mundi a quibas imm
uibus mortui sumus lexmorsi &omneuetus instrumentum intellegendiume st:

Expanded text:
Iudaicae apud inperitos et uilem plebiculam imaginem habere rationis humanaeque Iudaicae apud inperitos et uilem plebiculam imaginem habere rationis humanaeque sapientiae, unde et doctores eorum σοφοί, hoc est \'sapientes\', uocantur. et si quando certis diebus traditiones suas exponunt, discipulis suis solent dicere: οἱ σοφοὶ sic intellegenda, quod humilia sentiant atque terrena. ἀφειδία autem σώματος, cuius nomen Latinus sermo non explicat, apud nos dicitur \'a d non parcendum corp ori\'. non pareunt Iudaei eorporibus suis in adsumptione ciborum contemnentes interdum, quae habent, et quaerentes, quae non habent - ex qua necessitate debilitates interdum et morbos contrahunt —, nec honorant semet ipsos, cum omnia munda sint mundis nihilque possit esse pollutum, quod carnis humanos artus uegetet atque sustentet. elementa autem mundi, a quibus, immo quibus mortui sumus, lex Moysi et omne uetus instrumentum intellegendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
tutnon ambulent noniaceant nonstent sed t̃ antum sedeant si ue lint precapta
eruast solent res pondere & dicere barra hirbas & simncon abelles magistn nostr
ondiderunt nobis ut duomilia pedes ambulemus in sabbato &setera istius modidoc¬
mas hominum preferentes doctrinȩdi Non quo dicamus sede ndum es sesem ꝑ
osabbato & deloco in quo quis fuerit occupatus Penit is non recedendum sedidquos
ipos ibile legis est in quo infirmatur percarnem spiritali obseruatione conplendu
t Sequitur que suntrationem quidem habentia sapientiae: hoclocoquide nti
ioniunctio superflua est quo d ipleris que locis propter imperitiam sartis gramimati
pos tolẽ a fecis se repperimus : Nequeenim sequitur uesalia coniunctio quae sola
nprepositioni ubi quidem positum fuerit respondere uidenter igitur obseruationes

Expanded text:
e, ut non iaceant, non ambulent, non stent, sed tantum sedeant, si uelint praecepta e, ut non iaceant, non ambulent, non stent, sed tantum sedeant, si uelint praecepta seruare, solent respondere et dicere: \'Barachibas et Symeon et Helles, magistri nostri, tradiderunt nobis, ut duo milia pedes ambulemus in sabbato\' et cetera istius modi, doctrinas hominum praeferentes doctrinae dei. non quo dicamus sedendum esse semper in sabbato et de loco, in quo quis fuerit occupatus, penitus non recedendum, sed quo id, quod inpossibile legis est, in quo infirmatur per carnem, spiritali obseruatione conplendum sit. Sequitur: quae sunt rationem quidem habentia sapientiae. hoc loco quidem\' coniunctio superflua est, quod in plerisque locis propter inperitiam artis grammaticae apostolum fecisse repperimus; neque enim \'sed\' sequitur uel alia coniunctio, quae solet ei propositioni, ubi \'quidem\' positum fuerit, respondere. uidentur igitur obseruationes
Abbreviated transcription (Latin):
dxerit patri& matrimunus quodium queest ex metibi proderit & non hon orificauit
pacremsuum duc matrem & reliqua: quibus infere: & irnitum fecistis mandatum
di propter craditionemuestrã : Quantȩ tradiciones pharisaeorum sunt quas hodie
Aercepu eie uocant & qiamaniles fabula ereuoluere nequeo nequeens
libri pacitur magnitudo & pleraque tam turpia sunt ute rubescam dicere. Ddicoui
unum inignominia gentis inimicae. prepositas habent sy nagogis sapientsis
quos que fedo aperidelegatos: Vt sanguinem uirginis siue menstruatem undus
uelinmundum sioculis dis cernere non potuerint gustã uꝓbent pretere
quibus iussum est ut diebus sabbatorum sedeac unus quisque indomosua & non egre¬
dutur necambul& delo co in quo habit&. Siquando eos uxta litteram coperimus arta

Expanded text:
dixerit patri uel matri:\'munus, quodcumque est ex me, tibi proderit\' et non honorificauit dixerit patri uel matri:\'munus, quodcumque est ex me, tibi proderit\' et non honorificauit patrem suum aut matrem et reliqua. quibus infert: et irritum fecistis mandatum dei propter traditionem uestram. quantae traditiones pharisaeorum sint, quas hodie δευτρώσεις uocant, et quam aniles fabulae, reuoluere nequeo. neque enim libri patitur magnitudo et pleraque tam turpia sunt, ut erubescam dicere. dicam tamen unum in ignominiam gentis inimicae: praepositos habent synagogis sapientissimos quosque foedo operi delegatos, ut sanguinem uirginis siue menstruatae mundum uel inmundum, si oculis discernere non potuerint, gustatu probent. praeterea, quia iussum est, ut diebus sabbatorum sedeat unusquisque in domo sua et non egrediatur nec ambulet de loco, in quo habitat, si quando eos iuxta litteram coeperimus artar