comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
am hinc post passionẽ dñi que u¬
dei qͣmtũ in ipsis fuit ꝑsecuti suis
continue clades uid̾oꝵ. donec exinatuti
disꝑsi q deficiant: incessabilit̾ stre punt
Tiberiꝰ siqͥdem iiuentutẽ eoꝵ per spem
sacͣmenti in ꝓuincias gͣuioris celi religa¬
uit. reliqͦs gentis eiꝰdem. uel similia sectar¬
tes urbe submouit: sub pena ꝑpetue ser¬
uitutis. nisi obtemꝑassent. Sane asie ci¬
Quitates illo t̾re motu dirutas. tributo di¬
misso propͥa etiã libertate donauit. Hie
imbiguis signis ueneno obut:
nno ab urbe Cap̃¬
condita. d .cc.xc. tercius ab aug̾to
gauis caligula: regna recepit. mansitꝗ¬
annis in ĩperio non plenis qͣtuor. Homo
omniũ ante se flagitiosissimꝰ. ut qͥ uere
dignꝰ romanis blasphemantib et iudes
ꝑsecutorib punitor adhibit᷑ uideret᷑. hic
ut breuit̾ magnitudinẽ crudelitatis eiꝰ
expromã. exclamasse fert᷑. Utinã popls
romanꝰ unã ceruicẽ haberet. Et sepe ctiã
de conditione tempoꝵ suoꝵ conquest᷑ẽ:

Expanded text:
am hinc post passionem Domini, quem Iudaei quantum in ipsis fuit persecuti sunt, continuae clades Iudaeorum, donec exinaniti dispersique deficiant, incessabiliter strepunt. Tiberius siquidem iuuentutem eorum per speciem sacramenti in prouincias grauioris caeli relegauit, reliquos gentis eiusdem uel similia sectantes Vrbe submouit sub poena perpetuae seruitutis, nisi obtemperassent. sane Asiae ciuitates illo terrae motu dirutas tributo dimisso propria etiam liberalitate donauit. hic ambiguis signis ueneni obiit. Anno ab Vrbe condita DCCXC tertius ab Augusto Gains Caligula regnare coepit mansitque in imperio annis non plenis quattuor, homo omnium ante se flagitiosissimus et qui uere dignus Romanis blasphemantibus et Iudaeis persecutoribus punitor adhibitus uideretur. hic, ut breuiter magnitudinem crudelitatis eius expromam, exclamasse fertur utinam populus Romanus unam ceruicem haberet. saepe etiam de condicione temporum suorum conquestus est,
Abbreviated transcription (Latin):
solent᷑ se gentiles in quãtũ uolunt. iudeoꝵ
hereticoꝵ q suppliciis. Lantũ et unũ d̃m
ẽe. ꝙ eundẽ ꝑsonarũ acceptorẽ ñ ẽẽ. uel ex hac
potissimũ ualentis extincti ꝓbatione fateant᷑.
Gothi antea ꝑ legatos supplices poposcer̃t.
ut illĩ episcopi a quib regłam xpĩane fidei
discerent mitterent᷑. Ualens imꝑator exici¬
abili pͣuitate doctores arriani dogmatis
misit. gothi pͥme fidei rudimentũ. qd̃ acce¬
pere tenuer̾t. Itac iusto iudicio dei tpui eũ¬
uiuũ incender̃t. qͥ propt᷑ eũ etiã mortui. au

Expanded text:
solentur se gentiles, in quantum uolunt, Iudaeorum solentur se gentiles, in quantum uolunt, Iudaeorum haereticorumque suppliciis, tantum et unum Deum esse et eundem personarum acceptorem non esse uel ex hac potissimum Valentis extincti probatione fateantur. Gothi antea per legatos supplices poposcerunt, ut illis episcopi, a quibus regulam Christianae fidei discerent, mitterentur. Valens imperator exitiabili prauitate doctores Arriani dogmatis misit. Gothi primae fidei rudimento quod accepere tenuerunt. itaque iusto iudicio Dei ipsi euuiuum incenderunt, qui propter eum etiam mortui u
Abbreviated transcription (Latin):
tatus lateret. ab inseqͣntib hostib dep̃hens
subiecto igne consũpt᷑ est. Et qͦ magis testi¬
moniũ punitionis eius & diuine indignati¬
onis t̾ribilis posteris extitisset exemplo etĩã
cõmuni caruit sepultura. Consolet᷑ se sed
in hoc solo ꝑuicatia miseria q gentilium
qͥa tẽporib ꝙ legib xp̃ianis tante simul
congeste clades: pressã rei publice oneraue¬
re ceruicẽ. Euerse ꝓuncie. delet᷑ exercit᷑.
imꝑator incensus. Magnũ re uera hoc est
ad nr̃m dolorem. magis q miserũ qͦ ma¬
gis nouũ. Sed qͥd hoc ad consolationẽ ꝓfi¬
cit paganoꝵ. qͥ palã ꝓuident ⁊ in his quot
ꝑsecutoꝵ eccłiaꝵ fuisse punitũ: unꝰ d̃s unã
fidem tͣdidit. unã eccłiam toto orbe diffudit.
hanc aspicit. hanc dirigit. hanc defendit.
Quo licet sese qͥsq nõĩe tegat. si huic ñ soci¬
at᷑ alienꝰ si hanc ĩpugnat inimicꝰ est. Con¬

Expanded text:
tatus lateret, ab insequentibus hostibus deprehensus, tatus lateret, ab insequentibus hostibus deprehensus, subiecto igne consumptus est et, quo magis testimonium punitionis eius et diuinae indignationis terribili posteris esset exemplo, etiam communi caruit sepultura. Consoletnr se, sed in hoc solo, peruicacia miseriaque gentilium, quia temporibus et regibus Christianis tantae simul congestae clades pressam reipublicae onerauere ceruicem: euersae prouinciae, deletus exercitus, imperator incensus. magnum reuera hoc est ad nostrum dolorem magisque miserum quo magis nouum. sed quid hoc ad consolationem proficit paganorum, qui palam peruident et in his quoque persecutorem ecclesiarum fuisse punitum? unus Deus unam fidem tradidit, unam ecclesiam toto Orbe diffudit: hanc aspicit, hanc diligit, hanc defendit; quolibet se quisquis nomine tegat, si huic non sociatur, alienus, si hanc inpugnat, inimicus est. con
Abbreviated transcription (Latin):
et iniuriis adacti in arma surgentes: uicto
ualentis exercitu. ꝑ trachiã sese miscentes.
simul om̃ia cedib incendiis. rapinis q fude¬
runt. Ualens egressus de anthiochia cum
ultima infelicis belli sorte traheret᷑. sera
peccati motante penitentia stimulat᷑: ep̃os
ceterosq sc̃oꝵ reuocari de exiliis imꝑauit.
Itaq qͥnto decimo anno imꝑii sui. lacrima¬
dile illud bellũ in tͣchia: cũ gothis iã tunc
erercitatione uiriũ rerũq habundantia
instructissimis gessit. Ubi pͥmo statĩ ĩpetu
gochoꝵ ꝑturbate romanoꝵ eqͥtum turbe:
nida peditũ deseruere p̃sidia. Mor legiões
peditũ. undiq eqͥtatu hostiũ cincte. pͥmũ
nubib sagittaꝵ obrute. deinde cũ amentes
metu sparsim ꝑ deuia cogerent᷑: fundit᷑ ce¬
se. gladiis inseq̃ntiũ. contisq periert̃. Ipse
ĩperator cũ sagita sauciat᷑. uersus q in
fugã: eger in cuiusdã uillule cassa depor¬

Expanded text:
et iniuriis adacti in arma surgentes, uicto et iniuriis adacti in arma surgentes, uicto Valentis exercitu per Thraciam sese, miscentes simul omnia caedibus incendiis rapinisque, fuderunt. Valens egressus de Antiochia cum ultima infelicis belli sorte traheretur, sera peccati maximi paenitentia. stimulatus. episcopos ceterosque sanctos reuocari de exiliis imperauit. Itaque quinto decimo imperii sui anno lacrimabile illud bellum in Thracia cum Gothis iam tunc exercitatione uirium rerumque abundantia instructissimis gessit. ubi primo statim impetu Gothorum perturbatae Romanorum equitum turmae nuda peditum deseruere praesidia. mox legiones peditum undique equitatu hostium cinctae ac primum nubibus sagittarum obrutae, deinde, cum amentes metu sparsim per deuia cogerentur, funditus caesae gladiis insequentum contisque perierunt. ipse imperator cum sagitta sauoius uersusque in fugam aegre in cuiusdam uillulae casam depor
Abbreviated transcription (Latin):
infusam finib cerneret. fret᷑ xp̃i potentia
songe ĩ pare militũ numero sese in hostẽ
dedit. Et concinuo apud argentar uim
oppidũ galliaꝵ. formidolosissimũ bellũ:
incredibili felicitate confecit. Nam plusqͣ
triginta milia alamannoꝵ. minimo ro¬
manoꝵ detrim̃to. in eo p̾lio int̾fecta nar¬
rant᷑. Tercio decimo autẽ anno imꝑii ua¬
sentis. hoc est paruo cẽpore postea qͣm ua¬
lens ꝑ totũ orientẽ eccłiaꝵ lacerationes sc̃oꝵ¬
ꝙ cedes egãt: radix illa miser iarũ nr̃ar ñ
copiosissimas simul frutices germinauit.
Siqͥdem hunoꝵ gens diu in accessis seclusa
montib repentina rabie ꝑcita: exarsit in
gothos. eosq sparsim concurbacos: ab anti¬
quis sedib expulit. Gochi tnͣsito danubio
fugientes. a ualente sine ulla federis pacti¬
one suscepti. ne arma qͥdem. qͦ tuciꝰ barba¬
ris crederet᷑ tradid̃it romanis. Deind̾ ꝓpt̃
intolerabilẽ auariciã maximi ducis. fame

Expanded text:
infusam finibus cerneret, fretus Christi potentia, infusam finibus cerneret, fretus Christi potentia, longe inpari militum numero sese in hostem dedit et continuo apud Argentariam, oppidum Galliarum, formidulosissimum bellum incredibili felicitate confecit. nam plus quam triginta milia Alamannorum minimo Romanorum detrimento in eo proelio interfecta narrantur. Tertio decimo autem anno imperii Valentis, hoc est paruo tempore postea quam Valens per totum Orientem ecclesiarum lacerationes sanctorumque caedes egerat, radix illa miseriarum nostrarum copiosissimas simul frutices germinauit. siquidem gens Hunorum, diu inaccessis seclusa montibus, repentina rabie percita exarsit in Gothos eosque passim conturbatos ab antiquis sedibus expulit. Gothi transito Danuuio fugientes, a Valente sine ulla foederis pactione suscepti ne arma quidem, quo tutius barbaris crederetur, tradidere Romanis. deinde propter into- lerabilem | auaritiam Maximi ducis fame
Abbreviated transcription (Latin):
ce partib firmꝰ sese excitatis mauroꝵ gent¬
bus regem consticuens: affricã mauritanĩ¬
q uastauit. Cesareã urbẽ nobilissimã mau¬
ritane dolo capta. deinde cedib incendiso
cõpletam: barbaris in p̃dam dedit. Igit᷑ co¬
mes theodosiꝰ. theodosui: qͥ post imꝑio p̾fiunit
pat̃: a ualentiniano missus. effusas mau¬
rorũ gentes: multis p̃lis fregit. Ipsũ fir¬
mũ afflictũ et oppressũ: coegit ad mortem.
post cũ experiencissima. ꝓuidentia tot̃a cũ
mauritania affricã. meliorẽ pͥstinis reddi¬
disset: stunulante & houeante inuidia ius¬
sus int̾fici. apud chartaginẽ baptizari in
remissionẽ peccatoꝵ p̃obtauit. at posiqͣm
sacramentũ xp̃i. qd̃ quesiuerat assecut᷑ elt.
post głosam sclĩ uitã. etiã de uice etͣ̃nitatt
securꝰ: ꝑcussori iugulũ ultro p̃buit. Gratiamꝰ
interea imꝑator ad modũ iuuenis. cũ iiui¬
merabilẽ multitudinẽ hostiũ romanis

Expanded text:
cae partibus Firmus sese excitatis Maurorum genticae partibus Firmus sese excitatis Maurorum gentibus regem constituens Africam Mauretaniamque uastauit; Caesaream urbem nobilissimam Mauretaniae dolo captam, deinde caedibus incendiisque conpletam barbaris in praedam dedit. igitur comes Theodosius, Theodosii qui post imperio praefuit pater, a Valentiniano missus effusas Maurorum gentes multis proeliis fregit, ipsum Firmum afflictum et oppressum coegit ad mortem. post cum experientissima prouidentia totam cum Mauretania Africam meliorem pristinis reddidisset, instimulante et obrepente inuidia iussus interfici, apud Carthaginem baptizari in remissionem peccatorum praeoptauit ac postquam sacramentum Christi quod quaesierat adsecutus est, post. gloriosam saeculi uitam etiam de uitae aeternitate securus percussori iugulum ultro praebuit. Qratianus interea imperator admodum iuuenis cum inaeatimabilem multitudinem hostium Romanis
Abbreviated transcription (Latin):
nno ab urbe condita. aͥ ͦ.c.xx.uiiiͦ.
ualens tricesimꝰ nonꝰ imꝑiũ qͣtuor
annis. ualentiniano mortuo tenuit. Cui
soli cũ impie agere potuisset erubescere. ilico
uelut effrenata libera audatia legẽ dedit
ut monachi. hoc est xp̃iani. qͥ ad umĩt¬
dei opꝰ. dimissa seculariũ rerũ multundi
actione se redigunt: ad militiã cogerent᷑
uastas illas egypti tẽ solicudines. harenas
diffusas. quas ꝓpter sitim ac sterilitatẽ. pe¬
riclõsissimã q serpentiũ habundantiam
conuersatio humana ñ nosset: magna lu¬
bitantiũ monachoꝵ multitudo cõpleuerat:
Tribuni et milites missi. qͥ sanctos ac ues¬
d̃ĩ milites. alio nõie persecutionis abstra¬
herent. Int̾fecta st̃ ibi agmina multa sc̃ꝵ
Que autẽ ꝑ diu̾sas ubiq ꝓuincias his sim¬
lib iussis adũsus ecclĩas catholicas ⁊ recte
fidei popłos gesta st̃. satis significatũ: ipsa
reticendi lectione sufficiat. Interea in afri¬

Expanded text:
nno ab Yrbe condita MCXXVIII Valens tricesimus nonus imperium quattuor annis Valentiniano mortuo tenuit, cui soli, cum impie ageret, potuisset erubescere. ilico uelut effrenata libertatis audacia legem dedit, ut monachi, hoc est Christiani qui ad unum fidei opus dimissa saecularium rerum multimoda actione se redigunt, ad militiam cogerentur. uastas illas tunc Aegypti solitudines harenasque diffusas, quas propter sitim ac sterilitatem periculesissimamque serpentum abundantiam connersatio humana non nosset, magna habitantium monachorum multitudo compleuerat. hnc tribuni et milites missi, qui sanctos ac ueros milites Dei alio nomine persecutionis abstraherent. interfecta sunt ibi agmina multa sanctorum. quae autem per diuersas ubique prouincias his similibusque iussis aduersus ecclesias catholicas et rectae fidei populos gesta sint, satis significatum ipsa reticendi electione sufficiat. Interea in Afri
Abbreviated transcription (Latin):
ine labore uicerunt. Namq de exer¬
citi regio quadraginta milia cesa uł
capta sunt. Romam uulnerati mil¬
le. uix autẽ quadͣguita int̾fecti. Rex
int̃ tumult᷑ belli fuga lapsus adiutꝰ
etiã beneficio sub lust̾ris noctis euasit.
Pelictꝰ q ab om̃ibus amicis. philoso¬
phis. scriptorib rerũ uel carminũ. ac
medicis: solus ꝑ deuia equũ manu
crahens. atq ad omĩs nocturnos stre¬
pitus crepidans: in quoddã castellũ
diuertit. atq inde in armeniam per¬
rexit. Cap̃¬
ompeius regem insecuturꝰ. inter
duo flumina. que ab uno monte
dnuersis specub exoruint᷑. hoc est enfra¬
cem et araxem: urbem nicopolim. se¬
nib lasxis et egͥs uolentib condidit. u¬
ranti tigrani. ueniam dedit. exercitũ
horodis albanoꝵ regis. p̾fectos q eius ter
p̃lio uicit. postea epłas horodis et mun̾a¬

Expanded text:
sine labore vicerunt. Namque de exersine labore vicerunt. Namque de exercitu regio quadraginta millia caesa vel capta sunt, Romani vulnerati mille, vix autem quadraginta interfecti. Rex inter tumultus belli fuga elapsus, adjutus etiam beneficio sublustris noctis evasit: relictusque ab omnibus amicis, philosophis, scriptoribus rerum vel carminum, ac medicis, solus per devia equum manu trahens, atque ad omnes nocturnos strepitus trepidans, in quoddam castellum devertit, atque inde in Armeniam perrexit. Pompeius regem insecuturus, inter duo flumina, quae ab uno monte diversis specubus exoriuntur, hoc est, Euphratem et Araxem, urbem Nicopolim, senibus lassis et aegris volentibus, condiranti Tigrani veniam dedit; exercitum Orodis Albanorum regis, praefectosque ejus ter praelio vicit: posttea 380 epistolas Orodis et mun
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ int̾cipientes nauiũ cõmeacus
sed etiã insulas ꝓuincias q uastantes.
in punicate sceleris et auiditate prede
uilgo se adsotiantib in ĩmensum au¬
uos gneus pompeiꝰ post multã
quidẽ uastationẽ quam terra
marĩq du egerant: mira tam̃ celeri¬
tate cõpressit. Lodem tẽpore cretam
insulam. per bienniũ metellus eu̾cit.
diuturnoq bello domitã in pocesta¬
tem redegit. legesq minois: romanis
legib ꝑmutauit. Pompeiꝰ postea sue¬
cessor luculli in minore armenia uixta
mont̾ẽ dastracũ: castra regis obsidione
conclusit. Nex cũ om̃ibus copus eruꝑ¬
tione ꝑ noctẽ facta. insuꝑ etiã ꝑsequen¬
tes: bello repellere statuit. Pompeius
fugientes ꝑsequi intendit. Itaq bel¬
lum nocte cõmissum est. Luna cuncor¬
ta atergo romanis erat. Regii longi¬
tudine umbraꝵ proximitatẽ hostium
rati: cuncta in irritũ tela fuder unt.
Nomani uelut mermes postea aggͥ si

Expanded text:
tantum intercipientes nauium commeatus tantum intercipientes nauium commeatus sed etiam insulas prouinciasque uastantes, inpunitate svulgo sese associantes, in immensum auuos Cn. Pompeius 378 post multam quidem vastationem, quam terra marique diu egerant, mira tamen celeritate compressit. Eodem tempore Cretam insulam per biennium Metellus evertit, diuturnoque bello domitam in potestatem redegit, legesque Minois Romanis legibus permutavit. Pompeius postea, successor Luculli, in minori Armenia juxta montem Dastracum castra regis obsidione conclusit. Rex cum omnibus copiis, eruptione per noctem facta, insuper etiam persequentem bello repellere statuit. Pompeius fugientes persequi intendit. Itaque bellum nocte commissum est. Luna tunc orta, a tergo Romanis erat. Regii longitudinem umbrarum proximitatem hostium rati, 379 cuncta in irritum tela fuderunt. Romani, veluti inermes postea aggressi,
Abbreviated transcription (Latin):
t uero mareus lucul¬
lus qui curiomi inmacedonia
successerat totã bes soꝵ gentẽ bello ap¬
petitã.: in dedicionẽ recepit. Podẽ tẽpore
metellus sicilie p̾tor. cũ fedissima illa
gaiuerris p̾tura siciliã afflictã inue¬
nisset. maxime purganione archipira¬
ta. nefariis predis. ⁊ cedib lacerante qͥ
pulsa classe romana siracuianũ portũ
obtinuerat. que mox nauali t̾restri¬
q p̃lio cõminutũ sicilia discedere com¬
pulit. Preterea lucullus transgressus
eufraten. et tigrin. apud tigranocerẽ
urbem. cũ metͥdate et tigrane congres¬
sus: par uissima suoꝵ manu magnũ
hostiũ numers̃i occidit. Nlam uignti
milia hominũ in eo bello ccsa referunt.
git. diademate et tiara ne agnosceret᷑
abiectis. Tunc ad lucullũ tocius pene
orientis. supplices uenere legati. ĩminente
hieme ꝑ armeniã. in mesopotamiã regͤs¬
sus: inisibin urbem illis tunc locis incli¬
tam expugnauit et cepit. Isdem dieb
pirate per omĩa sparsi maria etiam ñ

Expanded text:
t vero M. Lucullus, qui Curioni in Macedonia successerat, totam Bessorum gentem bello appetitam, in deditionem recepit. Eodem tempore Metellus, Siciliae praetor, cum foedissima illa C. Verris praetura Siciliam afflictam invenisset, maxime Pyrganione archipirata nefariis praedis et caedibus dilacerante, qui pulsa classe Romana, Syracusanum portum obtinuerat, quem mox navali terrestrique praelio comminutum, 377 Sicilia decedere compulit. Praeterea Lucullus, transgressus Euphratem et Tigrim, apud Tigranocertam urbem cum Mithridate et Tigrane congressus, parvissima suorum manu magnum hostium numerum occidit. Nam triginta millia hominum in eo bello git diademate et tiara ne agnosceretur abiectis. tunc ad Lucullum totius paene Orientis supplices uenere legati; imminente hieme per Armeniam in Mesopotamiam regressus Nisibin urbem illis tunc locis inclitam expugnauit et cepit. Isdem diebus piratae per omma sparsi maria et iam non
Abbreviated transcription (Latin):
lebat. et incertis satisfarionib transfe¬
rebant᷑. atigendo ꝑieulã que sanabais.
Iam quid. continuo
ponpeiꝰ. et quidẽ pompeiꝰ homo roma¬
noꝵ moderatissimꝰ. per plurimas parts
orientis finito metͥdatico bello egerit

Expanded text:
lebat, et incertis satisfactionibus transfelebat, et incertis satisfactionibus transferebantur angendo pericula quae sanabant? nam quid continuo Pompeius et quidem Pompeius homo Romanorum moderatissimus per plurimas partes Orientis finito Mithridatico bello egerit
Abbreviated transcription (Latin):
mendo diligentiã. et ex cuso ignoranci¬
am meã. inuoco qͥ est. dũ couienio qͥ
non est. Quapropt̾ cũ dolore et timore
considerandũ est. qua pena. quo ue iudi¬
cio digni erunt. qͥ contͣ int̾dictũ. iam
ꝓpalate ⁊ publice ueritatis. eos sectant᷑
et colunt. de quib etiã illi iã tunc dubi¬
tare poterant. qͥ ad huc p̃ter eosdẽ scire
nichil poterant. Uerũtam̃ breuĩt consu¬
lo. qͣlia tunc toto orienti tẽpora uide ban¬
tur. cũ ꝑ qͣdraguita annos misere natio¬
nes alternis tantoꝵ ducũ uastationib
terrebant᷑. cũ queq ciuitas fmt con¬
cursib media ineuitabilit̾ periclitabat᷑.
inde ascensura alterũ. unde alterũ tẽpe¬
rasset. Hoc mox habitura supplitii qd̃
remedii ad tempus habuisset. Cũ trepi¬
de diu̾sarum ꝓuinciaꝵ. legationes int̾¬
succedentes romanoꝵ duces. et truci¬
leͣntiore im noticiã. metaidatẽ alter ius
ad utrũq prout qͦmos sors belli attol¬

Expanded text:
mendo diligentiam et excuso ignorantimendo diligentiam et excuso ignorantiam meam; inuoco qui est, dum conuenio qui non est. quapropter cum dolore et timore considerandum est: qua poena quoue indicio digni erunt, qui contra interdictum iam propalatae et publicae ueritatis eos sectantur et colunt deos, de quibus etiam illi iam tunc dubitare poterant, qui adhuc praeter eosdem scire nil poterant. uerumtamen breuiter consulo: qualia tunc toto Orienti tempora uidebantur, cum per quadraginta annos miserae nationes alternis tantorum ducum uastationibus terebantur; cum quaeque ciuitas tantis concursibus media ineuitabiliter periclitabatur, inde accensura alterum unde alterum temperasset, hoc mox habitura supplicii quod remedii ad tempus habuisset; cum trepidae diuersarum proninciarum legationes insuccedentes Romanorum duces et truculentiorem notitia Mithridaten, alternis ad utrumque, prout quemque sors belli attol
Abbreviated transcription (Latin):
obstruxerat ueneno confici posset.
frustraq spaciaret᷑. si quo tandem
mͦ infusa pestis per uenas uͥegetati¬
one corꝑis acta discurreret. gallũ qͣm¬
dam militẽ iam fracto muro discur¬
rentẽ: inuitauit eiq iugulũ p̃buit.
Hunc exitũ uite metͥdates habuit.
nobisq sententie sue fortissimũ argu¬
mentũ religuit. Homo omniũ ut
ferunt suꝑsticiosissimꝰ. annos natus
seꝑtuaginta et duos. habens secũ sẽꝑ
philosophos. omniũ q artiũ ꝑitissimos.
siestis inqͥt dii patrii. lta ille diu colendo
ac duui querendo ꝑsenserat hos non esse dõs
certos: qui esse putabant᷑. Rex multe ex¬
noticiã nont nisi auditu ꝑ fidem uenit᷑.
non intelligebat. hos autẽ falsos esse: rati¬
oñis ipsius uice puiderat. Aliud ꝯsuetu¬
dini. aliud menti sue tͥbuens. si estis inqͥt
dii. Hoc est dic̾ẽ. Ego sentiens esse suꝑ
hominẽ potentiorem ipso homine po¬
testatem. precandi necessitate motꝰ. cõ

Expanded text:
obstruxerat, veneno confici posset, obstruxerat, veneno confici posset, frustraque quateretur, si quo tandem modo infusa pestis per venas vegetatione cordam militem, jam fracto muro discurrentem, invitavit, eique jugulum praebuit. Hunc exitum vitae Mithridates 382 habuit,, nobisque sententiae suae fortissimum argumentum reliquit, homo omnium, ut ferunt, superstitiosissimus, annos natus septuaginta duos, habens secum semper philosophos, omniumque artium peritissimos. Si estis, inquit, dii patrii. Ita ille diu colendo, ac diu quaerendo persenserat, hos non esse certos deos, qui esse putabantur. Rex multae exnotitiam non nisi auditu per fidem venitur, non intelligebat. Hos autem falsos esse rationis ipsius luce perviderat, aliud consuetudini, aliud menti suae tribuens: Si estis, inquit, dii, hoc est dicere, ego sentiens esse super hominem potentiorem ipso homine potestatem, precandi nece
Abbreviated transcription (Latin):
n bosforo metridate cerealia sacra
ce lebrante terre motꝰ a deo grauis exor¬
tus repente est: ut magna cladis eoꝵ
urbiũ atq agroꝵ exsecuta narret᷑.
lodem tempore castor metridatis
prefectꝰ. qui fanagorio preerat: inter¬
mana tͣnsmisit. Metͥdates accensus ira
insedere exarsit. Nam cũ plures tunc
amicos suos. et exipodrũ filiũ suum
int̾fecit. cũ antea aliũ iã macharem
parricidio trucidasset. Pharnaces al¬
ter filiꝰ eiꝰ. exemplo fracrũ territ᷑. exer¬
citũ ad ꝑsequendũ se missũ. sibi conci¬
liauit. et mox aduersũ patrem duxit.
liũ frustra precat᷑. ubi in exorabilem
uidit: moriturꝰ exclamasse fertur
Quoniã pharnaces inqͥt mori iuberͤ
uos si estis dii patrii p̾cor. ut qñcum¬
q et ipse hanc uocẽ a liber is suis au¬
diat. Statimq descendens ad uxores
pusices. et filias suas. uenenũ om̃ibus
dedit. Quod cũ ipse nouissimꝰ hausis¬
set. nec tam̃ propt remedia qubus
uitasa sua aduersꝰ noxios succos sepe

Expanded text:
n Bosphoro Mithridate Cerealia sacra celebrante, terraemotus adeo gravis repente exortus est, ut magna clades ex eo urbium atque villarum secuta narretur. Eodem tempore Castor Mithridatis praefectus, qui Phanagoriae praeerat, intermana transmisit. Mithridates accensus ira in scelera exarsit. Nam cum plures tunc amicos suos, necnon Hypodran filium suum interfecisset, cum antea jam alio Macharem parricidio trucidasset, Pharnaces alter filius ejus exemplo fratrum territus, exercitum ad persequendum se missum sibi conciliavit, et mox adversus patrem duxit. lium frustra precatus, ubi inexorabilem vidit, moriturus exclamasse fertur: Quoniam Pharnaces, inquit, mori jubet, vos, si estis, patrii dii, precor, ut quandoque et ipse hanc vocem a filiis suis audiat. Statimque descendens ad uxores, pellices, ac filias suas, venenum omnibus dedit. Quod cum ipse novissimus hausisset, nec tamen propter remedia, quibus vitalia sua adversus noxios succos saepe
Abbreviated transcription (Latin):
cũ albanis instauranda libent᷑ accepit.
Artacen regẽ hiberie bello fudit totãq
hiberiam in dedicionẽ accepit. Inde cũ
armeniã. cholcos. cappadotiã. et syriã
udinatis reb cõposusset. promouens
leponto in parthiã. ecbathanã ur¬
bem caput parthici regni: quinqua¬
gesimo die uenit: Cap

Expanded text:
cum Albanis instauranda, libenter accepit; Artocem regem Iberiae bello fudit, totamque Iberiam in deditionem accepit. Inde, cum Armeniam, Colchos, Cappadociam et Syriam ordinatis rebus composuisset, promovens de Ponto in Parthiam, ad Ecbatanam urbem caput Parthici regni quinquagesimo die venit. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
latone tucela estimant consticutas.
Nec semꝑ apparent. adueniendi hñt
tempora. estate depulsa cũ maria
tnͣsmeant impet᷑ differunt.& metu
spati longioris iures suas nutͥunt
tarclitate. ubi terrã ꝑsentiscunt coe¬
unt cateruatu. deinde conglobate
uehementiꝰ ꝓperant. Que festinatio
plerũq exiciũ portat nauigantib
Accidit enĩ noctib ut uelant incidatł
& p̃ponderatis sinib alueos u̾gant.
austro nũquã exeunt. nam metu¬
unt uim flat᷑ tumidioris. pluri¬
mũ se aqͥlonib credunt. ut corꝑa
pingiuscła atq adeo tarda faciliꝰ
ꝓuehat siccior & uehementior sp̃c.
Orthigomet᷑ dicit᷑ que gregem duc¬
titat. eam terre ꝓximantem anci¬
piter speculat᷑ rapit. ac ꝓpterea oꝑa
est uniuersis. ut sollicitent ducem
generis externi per quã frustrent᷑
pͥma discrimina. eibos gratissimoᷤ
habent semina uenenoꝵ. quã ob
causam: eas dap̃nauere prudenti¬
um mense. Solũ hoc aĩal preter

Expanded text:
Latonae tutela aestimant constitutas. Latonae tutela aestimant constitutas. Nec semper apparent: adueniendi habent tempora aestate depulsa. Cum maria tranant, impetus differunt et metu spatii longioris uires suas nutriunt tarditate. Vbi terram persentiscunt, coeunt cateruatim, deinde globatae uehementius properant. Quae festinatio plerumque exitium portat nauigantibus: accidit enim noctibus ut uela incidant et praeponderatis sinibus alueos uergant. Austro numquam exeunt, nam metuunt uim flatus tumidioris. Plurimum se aquilonibus credunt, ut corpora pinguiuscula atque eo tarda facilius prouehat siccior et uehementior spiritus. Ortygometra dicitur quae gregem ductitat: eam terrae proximantem accipiter speculatus rapit ac propterea opera est uniuersis, ut sollicitent ducem generis externi, per quam frustrentur prima discrimina. Cibos gratissimos habent semina uenenorum, quam ob causam eas damnauere prudentium mensae. Solum hoc animal praeter
Abbreviated transcription (Latin):
se ostendunt ritus religionũ. bria¬
reo enĩ rem diuinã caristii faciunt
sicut egeoni chalcidienses. Nam om¬
nis ferme euboea tẏtanũ fuit reg¬
num. Eycladas autumant inde die¬
tas qd̃ licet spacus longiorib a delo
ꝓiecte: in orbem tam̃ circa delum
site sunt. & orbem cyclon grai locun¬
tur. Enios homeri tumulũ ceteras
antecedit. Meminisse hoc loco par
notatũ. cũ nouem ꝙ ampliꝰ mensib
diem continua nox inũbrasset. delon
ante om̃s terras radiis solis illumi¬
natã. sortitãq ey eo nom̃. qd prima
reddita foret uisib. Int̾ ogygũ sane
ꝙ deucalionẽ mediũ euũ sexcentis
adem est ortigya que clarissima
in eycladũ numero multipharie
tradit᷑. Nunc austerea a cultu apol¬
linis. nc̃ a uenatib lagia uel cinecho¬
dicit᷑. pyrpile etiam. qm̃ ex igni ta¬
bula ibi ꝙ ignis inuenta st̃. In hac
pͥmum uise coturnices aues. quas
ortygas greci uocant. Has easdem in

Expanded text:
se ostendunt ritus religionum: Briase ostendunt ritus religionum: Briareo enim rem diuinam Carystii faciunt, sicut Aegaeoni Chalcidienses; nam omnis ferme Euboea Titanum fuit regnum. Cycladas autumant inde dictas, quod licet spatiis longioribus a Delo proiectae, in orbem tamen circa Delum sitae sunt, et orbem cyclon Graii loquuntur. Chios Homeri tumulo ceteras antecedit. Meminisse hoc loco par notatum, cum nouem et amplius mensibus diem continua nox inumbrasset, Delon ante omnes terras radiis solis inluminatam, sortitamque ex eo nomen, quod prima reddita foret uisibus. Inter Ogygum sane et Deucalionem medium aeuum DC adem est Ortygia quae clarissima in Cycladum numero multifarie traditur; nunc Asteria a cultu Apollinis, nunc a uenatibus Lagia uel Cynetho, Pyrpile etiam, quoniam et ignitabula ibi et ignis inuenta sunt. In hac primum uisae coturnices aues, quas ortygas Graeci uocant. Has easdem in
Abbreviated transcription (Latin):
cũ atticis contendunt. Ager creticꝰ
siluestriũ caprarũ copiosus est. Cex¬
uo eget. lupos. uulpes alia q qua¬
drupedũ noxia nũquã educat. Ser¬
pens nulla. larga uitis. Mira soli in¬
dulgentia arborarii prouent᷑ abun¬
dantes. Nam in huiꝰ insule tantum
parte repullulant cese cupressi. Her¬
la alimos dicit᷑. ea admorsa diurnã
famem ꝓhibet. ꝓinde & hec cretica
est. falangiũ aranee genꝰ est. Si nisũ
queras nulla uis corꝑis. si potestatem
ictum hominẽ ueneno int̾ficit. La¬
pis quoq ideus dactilus: dicit᷑ insule
isti familiaris. coloris ferrei. huma¬
no pollici similis: Auem noctuam
creta ñ habet. &. si inuehat᷑ emorit᷑.
sarystos aquas calentes habet. quas¬
tellopyas uocant. ꝙ caristias aues
que flãmas ĩpune inuolant. Carba¬
sa etiã que int̾ ignes ualent. calchiᷤ
eadem habita est aput priscos. ut
callidemꝰ auctor est. Ere ibi pͥmũ reꝑ¬
to. Titanas. in ea antiquissime regnas¬

Expanded text:
cum Atticis contendunt. Ager Creticus cum Atticis contendunt. Ager Creticus siluestrium caprarum copiosus est, ceruo eget. Lupos uulpes aliaque quadrupedum noxia nusquam educat. Serpens nulla, larga uitis, mira soli indulgentia, arborarii prouentus abundantes; nam in huius tantum insulae parte repullulant caesae cupressi. Herba alimos dicitur: ea admorsa diurnam famem prohibet; proinde et haec Cretica est. Phalangium araneae genus est; si nisum quaeras, nulla uis corporis, si potestatem, ictum hominem ueneno interficit. Lapis quoque Idaeus dactylus dicitur insulae isti familiaris, coloris ferrei, humano pollici similis. Auem noctuam Creta non habet et si inuehatur, emoritur. Carystos aquas calentes habet Ellopias uocant et carystias aues quae flammas inpune inuolant: carbasa etiam quae inter ignes ualent. Chalcis eadem habita est apud priscos, ut Callidemus auctor est, aere ibi primum reperto. Titanas in ea antiquissime regnas
Abbreviated transcription (Latin):
idei dactili modulos crepitu ac tin¬
nitu eris dẽp̃hensos: in uersificum
ordinem tͣnstulissent. Albet iugis
montiũ dictinnei & cadisti. qui ita
excalescunt ut eminꝰ nauigantes
magis putent nubila. Pret̾ ceteros
yda est qui ante solis ortus solem ui¬
det. uarro in oꝑe qd̃ de uttoralib
est etiã suis temporib affirmat sepul¬
erũ iouis ibi uisitatũ. Eretes dianam
rligiosissime uenerant᷑. bricho mar¬
tem gentilit̾ nominantes. qd̾ sermone
nr̃o sonat uirginẽ dulcem. Edem nu¬
minis pret̃ quã nudꝰ uestigia: nullus
ucito ingredit᷑. Ea edes ostentat manꝰ
dedali. Gortinã annis lenneus p̾terflu¬
it. quo europam tauri. dorso gortinii
ferunt uectitatã. Idem gortynii et
adymnũ colunt. adymnũ europe fra¬
tem. Ita enĩ memorant. uidet᷑ hie
ꝙ occurrit. sed die aduesperato augu¬
stiore se facie uisendũ offerens. Gnosii
mineruã ciuẽ deam memorant. pri¬
mũ q aput se fruges satas audact᷑

Expanded text:
Idaei dactyli modulos crepitu ac tinIdaei dactyli modulos crepitu ac tinnitu aeris deprehensos in uersificum ordinem transtulissent. Albet iugis montium Dictynnaei et Cadisti, qui ita excandescunt, ut eminus nauigantes magis putent nubila. Praeter ceteros Ida est qui ante solis ortum solem uidet. Varro in opere quod de litoralibus est etiam suis temporibus adfirmat sepulcrum Iouis ibi uisitatum. Cretes Dianam religiosissime uenerantur, Britomartem gentiliter nominantes, quod sermone nostro sonat uirginem dulcem. Aedem numinis praeterquam nudus uestigia nullus licito ingreditur. Ea aedes ostentat manus Daedali. Gortynam amnis Lenaeus praeterfluit, quo Europam tauri dorso Gortynii ferunt uectitatam. Iidem Gortynii et Adymnum colunt Europae fratrem: ita enim memorant. Videtur hic et occurrit, sed die iam uesperato augustiore se facie uisendum offerens. Cnosii Mineruam ciuem deam numerant, primumque apud se fruges satas audacter
Abbreviated transcription (Latin):
inferunt pene oblimauerint unu̾isa.
Quantã possumꝰ tamen in designando
oꝑam locabimꝰ. ne quid inhereat sub
ancipiti. Int̾ ortũ porrigit᷑ &. occasũ
tractu longissimo. Hinc grecia. illine
cyrenis. adiacentib. a septentͥone ege¬
is. & suis estib uerberat᷑. idest creticiꝰ.¬
& ab austro: lẏbicis undis ꝑfundit᷑ ꝙ.
egẏptus. Constipata centũ urbibus
sicuti ꝑhibent qui ꝓdige lingue la¬
giti sunt. sed magnis & ambiciosis
oppidis quoꝵ pͥncipatus est penes
gortinã cydoneam. Guoson. terapnas.
cylisson. Dosiades eam acrete nimpha
hesperidis filia. Anarimander acrete
rege curetũ. cretes ergam prius die¬
Ion nulli etiã a temperie celi
macaronnesson apellatã prodider̃t.
prima potuit remis & sagitis. pͥma
litteris uira finxit. Pyrrico reꝑtore
equestres turmas pͥma docuit. las¬
ciuas uertigines implicare. ex qua
disciplina bellice rei usus datuz.
Studium musicũ inde datum. cum

Expanded text:
inferunt, paene oblimauerint uniuersa. inferunt, paene oblimauerint uniuersa. Quanta potest tamen in designando operam locabimus, ne quid haereat sub ancipiti. Inter ortum porrigitur et occasum tractu longissimo, hinc Graecia illinc Cyrenis obiacentibus. A septentrione Aegaeis et suis aestibus uerberatur, id est Creticis; ab austro Libycis undis perfunditur et Aegyptiis, non stipata C urbibus, sicut perhibent qui prodige lingua largiti sunt, sed magnis et ambitiosis oppidis, quorum principatus est penes Gortynam, Cydoneam, Cnoson, Therapnas, Cylisson. Dosiades eam a Crete nympha Hesperidis filia, Anaximander a Crete rege Curetum, Crates Aeriam prius diconnulli etiam a temperie caeli Macaronneson appellatam prodiderunt. Prima potuit remis et sagittis, prima litteris iura fixit. Pyrrhicho repertore equestres turmas prima docuit lasciuas uertigines implicare, ex qua disciplina bellicae rei usus datus. Studium. musicum inde coeptum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
aticam plagam uendicat. Hic quoq¬
urbes due. ab hydos asye est. sestoz
europe. Deinde contraria int̾ se pro¬
montoria mastusia chersonessi. ubi
finit᷑ europe sinꝰ tercius. Sigeum asie
in quo tumulus est cynossema dictus.
hecube sepulcrũ & turris ꝓthesilai
delubro data. finib trachie a septẽtri¬
one hister obtendit᷑. ab oriente pont᷑.
ac ꝓpontis. a meridie egeum mare.
Int tenedũ et chiũ qua egeus sinꝰ pan¬
saxum est. hoc enĩ uerius quã insula
meruit cognominari. Id qm̃ uisentib
procul. capre simile credit᷑. quã greci
egan nuncupant: egeus sinꝰ dictus ẽ.
Aphalario chortyre ꝓmontorio. ad na¬
uis effigiem scopulus eminet. in quem
tͣnsfiguratam ulix is nauẽ crediderunt.
Cychere que amalea abest quinq mi¬
lib passuum porphiris antea nom̃ fuit:
dicere quã absoluere in quo mari ia¬
cet. Ita enĩ circũflus ulius nomina
greci ꝑmiscuerunt. ut dũ alus alia

Expanded text:
aticam plagam uaticam plagam uurbes duae: Abydos Asiae est, Sestos Europae. Deinde contraria inter se promunturia: Mastusia Chersonesi, ubi finitur Europae sinus tertius, Sigeum Asiae, in quo tumulus est Cynossema dictus Hecubae sepulcrum et turris Protesilai delubro data. Finibus Thraciae a septemtrione Hister obtenditur, ab oriente Pontus ac Propontis, a meridie Aegaeum mare. Inter Tenedum et Chium, qua Aegaeus sinus pansaxum est hoc enim uerius quam insula meruit cognominari; id quoniam uisentibus procul caprae simile creditur, quam Graeci aega nuncupant, Aegaeus sinus dictus. A Phalario Corcyrae promunturio ad nauis effigiem scopulus eminet, in quem transfiguratam Vlixis nauem crediderunt. Cytherae, quae a Malea abest quinque milibus passuum, Porphyris antea nomen fuit. dicere quam absoluere, in quo mari iaceat. Ita enim circumflui illius nomina Graeci permiscuerunt, ut dum aliis alia
Abbreviated transcription (Latin):
lib passuũ. tantũ enĩ patet int̾ adria¬
N caniensi regione non longe flaui¬
opolim coloniam. bizye oppidũ quon¬
dam area terei regis. inuisũ ꝙ hyrun¬
dinib etiã deinceps alitib illis inacces¬
sum. quamꝗͣ. & thebas qd̾ illa menia
sepius capta sint negent᷑ subire. Nam
int̃ cetera habere illas qͥddam presciũ
inde noscit᷑. qd̾ lapsura non petunt:
culmina. &. asꝑnantur peritura: qͦqͦ
modo tecta. Minime certe a diris aui¬
bus impetunt᷑. nec umqͣm preda sunt
ut saere. Cibos non sumunt residen¬
tes. sed in aere capunt escas .ꝙ. hauri¬
unt. Alter histinos in thracia est si¬
milib angustiis & pari latitudine.
arcti maris. Cuiꝰ lictora urbes utr inq
sec̃ ostentant ꝓpontidis oram. insignis
pactie menalessinũ cardia. Queq qd̃
in cordis faciem sita sit: dicta cardia
sit. Ille autẽ magnꝰ hellespont᷑ strin¬
git᷑ in stadia septẽ. quib ab europa asi¬

Expanded text:
libus passuum: tantum enim patet inter Hadrialibus passuum: tantum enim patet inter Hadria Ceniensi regione non longe Flauiopolim coloniam Bizye oppidum, quondam area Terei regis, inuisum hirundinibus et deinceps alitibus illis inaccessum, quamquam et Thebas, quod illa moenia saepius capta sint, negentur subire. Nam inter cetera habere illas quiddam praescium inde noscitur, quod lapsura non petunt culmina et aspernantur peritura quoquo modo tecta. Minime certe a diris auibus impetuntur nec umquam praeda sunt ut sacrae. Cibos non sumunt resistentes, sed in aere capiunt escas et hauriunt. Alter isthmos in Thracia est similibus angustiis et pari latitudine arti maris. Huius litora urbes utrimque secus ostentant. Propontidis oram insignit Pactye, Melanes sinum Cardia; quae quod in cordis faciem sita sit, dicta Cardia est. Ille autem magnus Hellespontus stringitur in stadia septem, quibus ab Europa Asi
Abbreviated transcription (Latin):
angustias captant. Et quidẽ eas. nam
promptũ est oculis deprehendere que
int̃ tauricã st̃ & paphlagoniam. idest
int̾ carambim et triummetopon. Cum
contͣ mediũ alueum aduentasse se sci¬
unt: scrupuloꝵ sarcina pedes liberant.¬
& ita naute ꝓdiderunt compluti sepe
ex illo casu imbre saxatili. harenas ñ
prius reuomunt: quã secure sue sedis
fuerut. Concors cura omniũ pro fati¬
gatis: adeo ut si qua defecerit: congru¬
ant uniuerse lassatas q sustollunt us¬
q dũ uires ocio recuperent᷑. Nec in ter¬
ra cura segnior. excubias nocte diui¬
dunt ut exsompnis sit decima. Queq
uigiles ponduscula digitis amplectim¬
tur. que si forte exciderint: sompnũ
coarguant. & qd̾ cauendũ erit clan¬
gor indicat. Etatem in illis ꝓdit color
nigrescunt senectute. Ueniamꝰ ad ꝓ¬
montoriũ cerascryseon. byzantio oppi¬
do nobile antea ligus dictum. qd̃ dyr¬
rachio abest septingentis undecim mi¬

Expanded text:
angustias captant, et quidem eas nam angustias captant, et quidem eas nam promptum est oculis deprehendere quae inter Tauricam sunt et Paphlagoniam, id est inter Carambim et Criumetopon. Cum contra medium alueum aduentasse se sciunt, scrupulorum sarcina pedes liberant. Ita nautae prodiderunt conpluti saepe ex illo casu imbre saxatili. Harenas non prius reuomunt quam securae sedis suae fuerint. Concors cura omnium pro fatigatis, adeo ut si qua defecerit congruant uniuersae lassatasque sustollant usque dum uires otio recuperentur. Nec in terra cura segnior. Excubias nocte diuidunt ut exsomnis sit decima quaeque. Vigiles ponduscula digitis amplectuntur, quae si forte exciderint somnum coarguant. Quod cauendum erit clangor indicat. Aetatem in illis prodit color: nigrescunt senectute. Veniamus ad promunturium Ceras Chryseon Byzantio oppido nobile, antea Lygos dictum, quod a Dyrrhachio abest septingentis undecim mi
Abbreviated transcription (Latin):
hanc᷑ ab olympiade pͥma & tͥcesima se¬
mo collapsam. claromenii ex asia ad
maiorem faciem restitutã oblitteratis
que p̃cesserant nomini suo uendirͣunt.¬
st locũ doriscon illustrem reddidit:
rersis aduent᷑ qd̾ ibi recoluit militis
sui numerũ. polidori tumulũ ostendit
hemꝰ in parte quã arotetes scyte cele¬
brant. Quoꝵ urbem gerauniã cati¬
ion uocant barbari. unde a gririb
Iinifestũ satis est in septẽtr ionalem
plagam hyeme grues frequentissimã
conuolare. Nec piguerit meminisse:
qͣtinus expeditiones suas dirigant.
dub quodã militie eunt signo. et ne
pergentib ad destinata uis flatuum
renitat᷑: harenas deuorant. sublatis¬
q lapillulis ad moderantã grauitatẽ
saburrant᷑. Tunc contendunt in altis¬
sima. ut de excelsiori specła metentur
quas petant terras. fidens meatu p̃it
cateruas. uolatꝰ desidiam castigat uo¬
ce qua cogit agmen. Ea ubi obraucata
est: succedit altera. Pontũ tnfiture:

Expanded text:
Hanc Abderam olympiade prima et tricesima seHanc Abderam olympiade prima et tricesima senio conlapsam Clazomenii ex Asia ad maiorem faciem restitutam oblitteratis quae praecesserant nomini suo uindicauerunt. Locum Doriscon inlustrem reddidit Xerxis aduentus, quod ibi recoluit militis sui numerum. Polydori tumulum ostendit Aenus. in parte, quam Aroteres Scythae , celebrant quondam urbem Geraniam Cathizon uocant barbari, unde a gruibus Manifestum sane est in septemtrionalem plagam hieme grues frequentissimas conuolare. Nec piguerit meminisse quatenus expeditiones suas dirigant. Sub quodam militiae eunt signo, et ne pergentibus ad destinata uis flatuum renitatur, harenas deuorant sublatisque lapillulis ad moderatam grauitatem saburrantur. Tunc contendunt in altissima, ut de excelsiori specula metentur quas petant terras. Fidens meatu praeit cateruas, uolatus desidiam castigat uoce quae cogit agmen, ea ubi obraucata est succedit alia. Pontum transiturae
Abbreviated transcription (Latin):
locis & populis que sequnt᷑. Strimo¬
nem accolunt dertero latere dense.¬
late. Bessorum quoq multa nomina
adusq mestũ annẽ qui radices pangi
circũfluit. hebrũ odrysiatarũ solũ
fundit. qui fluuius excuxrit inter
pͥantas. dolongos. thynos. corpilos al
q barbaros. T̃angit & cyonas. Deinde
hemꝰ sexmilib passuũ arduus. cuius
aduersa mesia. gete. sarmate. scẏte ꝙ
plur ime insidunt nationes. Ponti¬
cum littus sithonia gens obtinet. que
natio ibi orpheo uate int̾ principes
iudicat᷑. quẽ siue sacroꝵ siue cantuũ.
secreta in sꝑgiuo ꝓmontorio agitasse
tradunt: deinde stagnũ bisthonium.
Nec longe regio maronia. in qua thi¬
rida oppidũ fuit. equoꝵ diomedis sta¬
bulũ. sed cessit euo. solum q turris ues¬
tigiũ adhuc durat. Inde non ꝓcul urb̃
abdera. quã diomedis soror & condidit
ꝙ a se sic uocauit. Mor democriti domꝰ
phisici ac si uerũ uͥimere id̾o nobilior.

Expanded text:
locis et populis quae secuntur. Strymolocis et populis quae secuntur. Strymonem accolunt dextro latere Denseletae, Bessorum quoque multa nomina ad usque Mestum amnem, qui radices Pangaei circumfluit. Hebrum Odrysarum solum fundit, qui fluuius excurrit inter Priantas Dolongos Thynos Corpilos al barbaros: tangit et Ciconas. Deinde Haemus sex milibus passuum arduus, cuius aversa Moesi Getae Sarmatae Scythae et plurimae insidunt nationes. Ponticum litus Sithonia gens obtinet, quae nato ibi Orpheo vate inter principes iudicatur: quem sive sacrorum sive cantuum secreta in Sperchivo promunturio agitasse tradunt. Deinde stagnum Bistonium. Nec longe regio Maronia, in qua Trida oppidum fuit equorum Diomedis stabulum; sed cessit aeuo solumque turris uestigium adhuc durat. Inde non procul urbs Abdera, quam Diomedis soror et condidit et a se sic uocauit, mox Democriti domus physici ac si uerum rimere, ideo nobilior.
Abbreviated transcription (Latin):
te. Ex quadã naturali sapientie dis¬
ciplina concordant omnes ad interi¬
tum uoluntarium. dũ non nulli eoꝵ
putant obeuntiũ aĩas reuerti. alii
non extingiri. sed beatas magis fieri.
aput plurimos luetuosa sunt puer¬
peria. deniq recens natũ fletu pareis
excipit. Cõntra uersũ leta st̃ funera.
adeo ut exemptos gaudiis ꝓsequant᷑.
Uxoꝵ numero se uiri iactant ⁊ hono¬
ris loco uidicant multiplex matri¬
moniũ. Que femine tenaces st̃ pudici¬
castitatis : precipites in flãmas eunt.
Nupture ñ parentũ arbitrio tͣnseunt
ad maritos. sed que pre aliis ĩpecie
ualent: subhastari uolunt. & licen¬
tia taxationis admissa. ñ morib nu¬
bunt sed premis. Quas forme premt
dedecus dotib emunt quib ꝯiugant᷑.
uterq sexus epulantes focos ambi¬
unt. herbarũ quas habent semine
igni suꝑiacto. Cuiꝰ nidore ꝑculsi pro
leticia habent imitari ebrietatẽ sen¬
sib sauciatis. de ritu ista sunt. De

Expanded text:
tae ex quadam naturali sapientiae distae ex quadam naturali sapientiae disciplina. Concordant omnes ad interitum uoluntarium, dum nonnulli eorum putant obeuntium animas reuerti, alii non extingui, sed beatas magis fieri. Apud plurimos luctuosa sunt puerperia, denique recens natum fletu parens excipit; contrauersum laeta sunt funera, adeo ut exemptos gaudiis prosequantur. Vxorum numero se uiri iactant et honoris loco iudicant multiplex matrimonium. Quae feminae tenaces sunt pudicicastitatis, praecipites in flammas eunt. Nupturae non parentum arbitrio transeunt ad maritos, sed quae prae aliis specie ualent subhastari uolunt et licentia taxationis admissa non moribus nubunt, sed praemiis; quas formae premit dedecus, dotibus emunt quibus coniungantur. Vterque sexus epulantes focos ambiunt, herbarum quas habent semine ignibus superiacto, cuius nidore perculsi pro laetitia habent imitari ebrietatem sensibus sauciatis. De ritu ista sunt, de
Abbreviated transcription (Latin):
taurũ. caucasũ q tnsgressus est. Bac¬
tros domuit. medis ꝙ ꝑsis imꝑauit.
cẽpit indiam. egressus omĩa que li¬
ber ꝙ hercules accesserant. forma fu¬
pra hominẽ augustiore. ceruice celsa
letis oculis & illustrib. malis ad gra¬
ciam rubescentib. reliquis liniam̃¬
tis corꝑis non sine maiestate quadã
decorus. Uictor omniũ. uino ꝙ ira
uictꝰ. sic morbo uinolentie aput ba¬
bilonẽ humiliori quã uixerit fortuna
exemptꝰ: Post quẽ qui fuerunt magis
ad segetẽ romane głe. quã ad heredita¬
tem tanti nominis ortos inuenimꝰ.
Macedonia lapidem gignit. quẽ pea¬
nitem uocant. hunc eundẽ ꝙ. conci¬
pere & parere. & parturientib opi¬
tulari fama ꝓdiga est. Circa tyresie
unc in trachiam locus barbaris¬
ꝑgere ꝙ. ad ualidissimas europe gen¬
tes uela obuertere. quas qui sedulo
experiri uelit ñ difficult̃ dep̾hendet
tracib barbaris inesse contẽptũ ui¬

Expanded text:
Taurum Caucasumque transgressus est; BacTaurum Caucasumque transgressus est; Bactros domuit; Medis et Persis imperauit; cepit Indiam, emensus omnia quae Liber et Hercules accesserant. Forma supra hominem augustiore, ceruice celsa, laetis oculis inlustribus, malis ad gratiam rubescentibus, reliquis corporis non sine maiestate quadam decoris. Victor omnium uino et ira uictus: sicut morbo uinolentiae apud Babylonem humiliore quam uixerat fortuna exemptus est. Post quem qui fuerunt magis ad segetem Romanae gloriae quam ad hereditatem tanti nominis ortos inuenimus. Macedonia lapidem gignit quem paeanitem uocant. Hunc eundem et concipere et parere et parturientibus opitulari fama prodiga est. Circa Tiresiae unc in Thraciam locus pergere et ad ualidissimas Europae gentes uela obuertere. Quas qui sedulo experiri uelint, non difficulter deprehendent Thracibus barbaris inesse contemptum ui
Abbreviated transcription (Latin):
cauit. Idem pẏthias & olympicas pal¬
mas. quadrigis adept᷑. greco potiꝰ aĩo
quã regali gl̾am illam pre se tulit. post
archelaũ macedonica res dissentiõe iac¬
tata in amynte regno stetit. cui tres
liberi. sed alexander patri succedit. Qͦ
exempto ꝑdice pͥmo data copia ãplissi¬
me potestatis indupiscunde. Qui obi¬
ens hereditariũ regnũ fratri philip¬
po reliquit. quẽ captũ ocło dextro
aput mothonã supͣdiximus ciuus q¬
debilitatis omen precesserat. Nam cũ
nuptias ageret acciti tybicines carm̃
eyelopũ qͣsi de colludio concinuisie tͣdunt᷑¬
procreat. quãlibet olimpias alexandri
mater nobiliorem ei patrem adqͥrere
affectauerit. cũ se coitu draconis con¬
satam affirmaret. Ita sane et ipse egit
ut deo genit᷑ crederet᷑. ꝑagrauit orbem.
rectorib aristotile & callistene usus.
Subegit asyam. armeniã. hẏberiam.
albaniã. capadociã. syriam. egyptũ.

Expanded text:
cauit. Idem Pythias et Olympiacas palcauit. Idem Pythias et Olympiacas palmas quadrigis adeptus, Graeco potius animo quam regali gloriam illam prae se tulit. Post Archelaum Macedonica res dissensione iactata in Amyntae regno stetit, cui tres liberi, sed Alexander patri succedit. Quo exempto, Perdiccae primo data copia amplissimae potestatis indupiscundae. Qui obiens hereditarium regnum fratri Philippo reliquit, quem captum oculo dextro apud Mothonam supra diximus; cuius debilitatis omen praecesserat: nam cum nuptias ageret, acciti tibicines carmen cyclopium quasi de colludio concinuisse traduntprocreat, quamlibet Olympias Alexandri mater nobiliorem ei patrem adquirere adfectauerit, cum se coitu draconis consatam adfirmaret. Ita tamen et ipse egit ut deo genitus crederetur. Peragrauit orbem, rectoribus Aristotele et Callisthene usus, subegit Asiam Armeniam Hiberiam Albaniam Cappadociam Syriam Aegyptum;