comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si aꝑtius diceret᷑. Si nequaꝗͣ ãplius po¬
testis. saltẽ tales estote ĩ fructu bonoꝵ
quales fuistis dudũ ĩ accione uicioꝵ:
ne debiliores uos hãt scã libertas: quoᷤ
ĩ carne ualidos habuit t̃rene uolupta¬

Expanded text:
si nondum perfectae. Si nequaquam amplius potestis, saltem tales estote in fructu bonorum, quales fuistis dudum in actione vitiorum, ne debiliores vos habeat sancta libertas, quos in carne validos habuit usus terrenae volupta
Abbreviated transcription (Latin):
eos qͥ illa nͨ dũ assecuti sũt desperemꝰ.
Quid enĩ sumꝰ hodie nouimꝰ: quid
aũt pꝰ paululũ possimꝰ eẽ nescimꝰ. hi
studiis anteire. Timendũ itaq ẽ ne
⁊̃ nob̃ cadentib surgat. qui nob̾ stan¬
tib irridet᷑: quãuis stare iã nõ noũ.
qͥ nõ stantẽ nouit irridere. Bunc aũ
suꝑnoꝵ iudicioꝵ. metũ. paulus apłs
discipłoꝵ cordib ĩcutiens ait. Qui
se existimat stare : uideat ne cadat.
S̾uꝑbi enĩ possũt amittere bona de
quib suꝑbiũt. ⁊ humiles ea ꝑciꝑe:
que qr nõ habeãt ꝯtẽpnunt̃. Intꝰ uͦ

Expanded text:
desperemus. Quid enim sumus hodie novimus, quid autem post paululum possimus esse nescimus. Hi studiis anteire. Timendum itaque est ne etiam nobis cadentibus surgat qui a nobis stantibus irridetur, quamvis stare jam non novit qui non stantem novit irridere. Hunc autem supernorum judiciorum metum Paulus apostolus discipulorum cordibus incutiens ait: Qui se existimat stare, videat ne cadat. Superbi enim possunt amittere bona de quibus superbiunt, et humiles ea percipere quae quia non habeant contemnuntur. Intus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
sce mna tua quã habui. re¬
positam insudario. Ille ꝗ
uirtutib pollet. coactꝰ ad regimen
debet uenire: uirtutib uacuus. nͨ
coactus p̃sumat accede. Ille si omĩno
renititur: caueat ne acceptã peccuni¬
am ĩsudarium ligans. de eiꝰ ocultati¬
cẽ iudicet᷑. Ieccuniã ꝗppe insudariũ
ligare ẽ : percepta dona sub ociolenti
torporis absconde̾. At contra iste cum
regim̃ appetit. attendat ne ꝑ exemplũ
praui oꝑis phariseoꝵ more. ad ingͥssũ
lios intrare ꝑmittunt

Expanded text:
Ecce mna tua quam habui repositam in sudario . Ille qui virtutibus pollet coactus ad regimen debet venire, virtutibus vacuus nec coactus praesumat accedere. Ille si omnino renititur, caveat ne acceptam pecuniam in sudario ligans, de ejus occultatione judicetur. Pecuniam quippe in sudario ligare est percepta dona sub otio lenti torporis abscondere. At contra, iste cum regimen appetit, attendat ne per exemplum pravi operis Pharisaeorum more ad ingressus lios intrare permittunt
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ reu̾tebat᷑ ubi erat: et inde redi¬
bat ubi remanebat: quia cũ ꝑ hu¬
mauitatẽ ascenderet ĩ celũ : per
cliuinitẽ. suã ⁊ t̾ram parit̃ c̃oti¬
nebat ⁊ celũ. Sicut aũt ioseph
a fr̃ib uenditꝰ. uenditionẽ redep¬
toris nr̃i figurauit: sic enoch traᷤ¬
latus. ⁊ ad celũ aerium helias sub¬
leuatꝰ. asscensionẽ cñicam desia¬
uit. Ascensioĩs ergo sue dñs p̃no¬
tios ⁊ testes habu̾it. unũ ante le¬
gẽ. alium sub lege: ut qñq ueni¬
ret ip̃e qui ueracit celos posset pe¬
netrare: unde ⁊ ordo ip̃e ĩ eoꝵ qͦq¬
ta diftinguit᷑. Nã enoch ⁊ ꝑ coitũ
genitꝰ. ⁊ ꝑ coitũ generãs translatꝰ
helyã uero percoitũ genitꝰ. s nõ iã¬
ꝑ coitũ generans ad celũ subuec¬
tus eẽ memorat᷑. ut ueniret pꝰmo¬
dum qͥ neq ꝑ coitũ generãs neq
ꝑ roitum generatꝰ. nec tr̃aslatꝰ nec¬

Expanded text:
enim revertebatur ubi erat, et inde redienim revertebatur ubi erat, et inde redibat ubi remanebat, quia cum per humanitatem ascenderet in coelum, per divinitatem suam et terram pariter continebaa fratribus venditus venditionem Redemptoris nostri figuravit, sic Enoch translatus atque ad coelum aereum Elias sublevatus, ascensionem Dominicam designavit. Ascensionis ergo suae Dominus praenuntios et testes habuit, unum ante Legem, alium sub Lege, ut quandoque veniret ipse qui veraciter posset penetrare: unde et ordo ipse in eorum qnta distinguitur. Nam Enoch et per coitum genitus, et per coitum generans translatus, Elias vero per coitum genitus, sed non per coitum generans, ad coelum subvectus esse memoratur, ut veniret postmodum qui neque per coitum generans, neque per coitum generat
Abbreviated transcription (Latin):
mis ne discederent. Et post pauca.
uidentib illis eleuatꝰ ẽ. ⁊ nubeᷤ su¬
scepit eũ ab ocłis eoꝵ. Sotate u̾¬
ba: signate mysteria. Cõuescens: ele¬
uatus ẽ. Comedit et ascendit: ut
raptꝰ. ⁊ subleuatus: ut in secretã quã¬
dã t̾re regionẽ repente duceretur
ubi ĩ mag̾na iã carnis et sp̃s quiete
uiueret: quousq ad finẽ mundi re¬
deat. ⁊ mortis debitũ soluat. Ille n
mortẽ distulit. nõ euasit. Redẽptor
resurrgendo ꝯsũpsit.: et resurrecciõis
sue głam ascendendo declarauit.
Notandũ quoq ẽ ꝙ ehyas in curru
legit᷑ ascendisse: ut uidelicet aꝑte d̾
munstraret᷑. qr hõ purus ad iutorio
idigebat alieno. Per angłos quippe
illa facta ⁊ ostensa sũt adium̃ta. qi
neq ad celũ quidẽ aerium ꝑ se ascẽ¬
dere poterat : quẽ nature sue ĩ fir
mitas grauabat. Redẽptor aũt nr̃
ñ curr᷑u nõ angłis subleuatꝰ legit᷑.
qm̃ is qui fecerat omĩa. nimirũ suꝑ
om̃ĩa sua uirtute ferebat᷑. Illo et¬

Expanded text:
cederent. Et post pauca: Videntibus illis elevatus est, et nubes suscepit eum ab oculis eorum. Notate verba, signate mysteria. Convescens elevatus est, comedit et ascendit, ut raptus et sublevatus, ut in secretam quamdam terrae regionem repente duceretur, ubi in magna jam carnis et spiritus quiete viveret, quousque ad finem mundi redeat, et mortis debitum solmortem distulit, non evasit; Redemptor resurgendo consumpsit, et resurrectionis suae gloriam ascendendo declaravit. Notandum quoque est, quod Elias in curru legitur ascendisse, ut videlicet aperte monstraretur, quia homo purus adjutorio egebat alieno; per angelos quippe illa facta et ostensa sunt adjumenta, quia nec ad coelum quidem aereum per se ascendere poterat, quem naturae mitas gravabat. Redemptor autem noster non curru, non angelis sublevatus legitur, quoniam is qui fecerat omnia, nimirum super omnia sua virtute ferebatur. Illo et
Abbreviated transcription (Latin):
tantib discipłis ꝑmulta argum̃¬
ta monstrata ẽ. que dũ nos legenteᷤᷤ
agnoscimus: quid aliud quã de illoꝵ
dubitatiõe solidamur. Quod enĩ
resurrettionẽ dñicam tarde credi¬
der᷑. nõ tam illoꝵ. ĩfirmitas quã nr̃a
ut ita dicã futura firmitas fuit.
Plus eñi nobis thome infidelitaᷤᷤ ad
fidẽ. qͣm fides credentiũ discipłoꝵ
ꝓfuit. qr. dum ille ad fidẽ palpando
reclucitur ÷ mens nr̃a om̃i dubitati¬
one post posita ĩfide solidat᷑: Disci¬
pulũ quippe post resurreccionem
suã dubitare ꝑmisit. nec tam̃ ĩ du
bitatioẽ deseruit. ut dũ in magistro
suo uulnera palparet carnis. ĩ nobis
uulnera sanaret ĩ fidelitatis. ⁊ dũ
dubitando uulnerum cicatrices
tangeret: de nr̃o pecctore dubi¬
etatis uulnus amputaret. Adĩ si¬
nuandã quoq ueritatẽ dominice
resurre ctionis: notandũ nobis ẽ.
quid lucas subiungat dicens. Et

Expanded text:
ulta argumenta monstrata est, quae dum nos legentes agnoscimus, quid aliud quam de illorum dubitatione solidamur? Quod enim resurrectionem dominicam tarde crediderunt, non tam illorum infirmitas, quam nostra, ut ita dicam, futura firmitas fuit. Plus nobis Thomae infidelitas ad fidem quam fides credentium discipulorum profuit, quia dum ille ad fidem palpando reducitur, mens nostra, omni dubitatione postposita, in fide solidatur. Discipulum quippe Dominus post resurrectionem suam dro suo vulnera palparet carnis, in nobis vulnera sanaret infidelitatis, et dum dubitando vulnerum cicatrices tangeret, de nostro pectore dubietatis vulnus amputaret. Ad insinuandam quoque veritatem dominicae resurrectionis notandum nobis est, quid Lucas subjungat di
Abbreviated transcription (Latin):
ñ angustat: Quid ẽ uita mortalis. nͥ
spici: qͥ ĩ annis pͥorib uelud ĩ uuen¬
tute uiguit: ad ꝓpagandã humani ge¬
neris ꝓlẽ robustus fuit: salute corpo¬
rũ uiridis. opulentia reꝵ pinguᷤ at
nẽ ip̃a sua senectute depͥmit᷑: ⁊ qͣ ad
uicinã mortẽ molestus crescentib ur¬
get᷑. Nolite gͦ fr̃s mĩ diligere: quem

Expanded text:
n angustat? Quid est vita mortalis, nisi s in annis prioribus velut in juventute viguit, ad propagandam humani generis prolem robustus fuit, salute corporum viridis, opulentia rerum pinguis; at nunc ipsa sua senectute deprimitur, et quasi ad vicinam mortem molestiis crescentibus urgetur. Nolite ergo, fratres mei, diligere qu
Abbreviated transcription (Latin):
Alus homo d̾ malo thesauro ꝓfert mala. Pleꝵ¬
q doctor qui audet docere qd̾ negligit agere. cũ
desierit bona loqui que ꝯtempsit oꝑari : docere
subiectos incipit praua que agit: ut iusto dĩ
om̃potentis iudicio. iam nec in bono linguam
habeat. qui bonam uitam hr̃e iecusat : quate¬
nus cũ mens t̾renarum rerum amori intendi¬
tur. d̾ t̾renis reb semꝑ loquatur. Uñ u̾itas

Expanded text:
alus homo de malo thesauro profert mala . Plerumque doctor qui audet docere quae negligit agere, cum desierit bona loqui quae contempsit operari, docere subjectos incipit prava quae agit; ut justo Dei omnipotentis judicio jam nec in bono linguam habeat qui bonam vitam habere recusat, quatenus cum mens terrenarum amori rerum intenditur, de terrenis rebus semper loquatur. Unde Veritas
Abbreviated transcription (Latin):
Me u̾bum ociosum qđ locuti fuerint homineᷤᷤ
reddent rationẽ d̾ eo. Multiloquio uacantes.
qr ꝑ multiloquia u̾ba dilabuntur. plerumq
dum ociosa cauere u̾ba negligunt. ad noxia
ꝑueniunt : ut aliena pͥus loqui libeat. pꝰmodũ
detractionib eoꝵ uitam d̾ quib loquit᷑ morde¬
at : ad extremum uͦ usq ad aꝑtas lingua ꝯtu¬
melias erumpat. Hinc salomon ait. In mul¬
tiloquio peccatum ñ deerit. Hinc iacob ait.
dicit. Biquis putat se religiosum ẽẽ ñ refre¬
nans linguam suam s seducens cor suimi. hu¬
ius uana t̃ religio. Hinc rursus ait. Sit oĩs
homo uelox ad audiendum: tardus ad loqũe¬
dum. Hinc iterum lingue uim diffiniens ad¬
iungit. Inquietum malum : plena ueneno
mortifero. Hinc ꝑ seinceipam u̾itas ammonas
dicens. Dico aũt uob̾ quia om̃e ũbũ orio¬
sum qd̾ locuti fuerĩt homines: recident ra¬

Expanded text:
uod locuti fuerint homines, reddent rationem . Multiloquio vacantes, quia per multiplicia verba dilabuntur, plerumque diu otiosa cavere verba negligunt, ad noxia perveniunt, ut aliena prius loqui libeat, postmodum detractionibus eorum vitam, de quibus loquitur, mordeat, ad extremum vero usque ad apertas lingua contumelias erumpat. Hinc Salomon dicit: In multiloquio peccatum non deerit . Hinc Jacobus dicit: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Hinc rursus ait: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum. Hinc iterum linguae vim definiens, adjungit: Inquietum malum, plena veneno mortifero . Hinc per semetipsam Veritas admonet, dicens: Dico autem vobis quoniam omne verbum otiosum, quod locuti fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum ẽ. qd̾ aut racione iuste neessitans:
aut intentione pie utilitaris camr. Si gͣ
ratio d̾ ocioso ẜmone exigitur : pensemus q̃
pena multiloquiũ maneat: in quo enã ꝑ
noxia u̾ba peccatur¬
Olligite zizania: mentoꝵ.¶luiii.

Expanded text:
est quod aut ratione justae necessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, pensemus quae poena multiloquium maneat in quo etiam per innoxia verba peccaturligate
Abbreviated transcription (Latin):
Redo dñe. adiuua incredulitate meũ
fides nr̃a ad ꝑfectionẽ suam quibrã
gradib ducitur: quia pars eiꝰ pͥus accipit.
ut in nob̾ pꝰmodum ꝑfecte ꝯpleatur. Hũ
ẽ qd̵ redemptori nr̃o a discipulis dr̃. au¬
ge nobis fidem: ut q̃iam accepta ꝑ imi¬
tium fuerat. qͣi ꝑ augmenta graduum
ad ꝑfectionẽ ueniret. Si enim in credentis
mente ñ ꝓficeret: quidam ueniens ad do¬
minum qui curiare uolebat filium suum.
⁊ int̾rogatus an c̾cderet. minime dixiss. Eie¬
do domine: adiuua inc̾dulitatẽ meã. Pen¬
sate rogo qd̵ dicitur. Si credebat: cur in¬
credulitatem dicebat : Si uͦ incredulitatẽ
ꝑ occultam inspuationẽ grẽ. meritoꝵ
suoꝵ gradib fides crescit : uno eodem tẽ¬
pore. is qui necdum ꝑfecte credident. simł
⁊ crelebat. & incredulus eit. Adhuc gͦ a¬
scendebat ad fidem: quam iam ͭ ceꝑat: qͥ
⁊ iam se credere. ⁊ ad huc ex incredulitate
turbari clamabat

Expanded text:
Domine, adjuva incredulitatem meam . Fides nostra ad perfectionem suam quibusdam gradibus ducitur, quia pars ejus prius accipitur ut in nobis postmodum perfecte compleatur. Hinc est quod Redemptori nostro a discipulis dicitur: Auge nobis fidem , ut quae jam accepta per initium fuerat quasi per augmenta graduum ad perfectionem veniret. Si enim in credentis mente non proficeret, quidam veniens ad Dominum qui curari volebat suum filium, et interrogatus an crederet, minime dixisset: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam. Pensate, rogo, quod dicitur. Si credebat, cur incredulitatem dicebat? Si vero incredulitatem per occultam inspirationem gratiae meritorum suorum gradibus fides crescit, uno eodemque tempore is qui necdum perfecte crediderat, simul et credebat et incredulus erat. Adhuc ergo ascendebat ad fidem quam jam perceperat qui et jam se credere et adhuc ex incredulitate dubitare clamabat.
Abbreviated transcription (Latin):
platiue uite q̃ ꝑ quasdam mͦ imagines uiden¬
tur. ut pꝰmodum sicut sunt in ip̃a sua uͥtute.
⁊ natura uideantur: nam paulus ait. Uid̾¬
mus nunc ꝑ speculum ⁊ in enigmate: tũc aũ
facie ad faciem. Et cecus cum impositione ma¬
nuum. redemptoris iam lumen recipere cepis¬
set: requisitus ẽ quid uidene. Et aspiciens ait.
Uidõ homines uelud arbores ambulantes.
Homo quippe natura racionalis ẽ: arbor aũ
nͨ sensibilis est nec uiuit. Et quid iste illumi¬
natus cetus significat: nͥ genus humanum :
Cui cum dominꝰ ꝯtemplationis oculos aꝑit.
pͥus quedam in eniginate ꝯspicit : ut pꝰmodũ
illa uera ⁊ racionabilia celestium agminum si¬
cut sunt posita aspicerre: unde ⁊ illic subdit᷑.
Deinde iterum imposuit manus suꝑ oculos eiꝰ.
⁊ cepit uidere: ⁊ restitutus ẽ. ita ut uiderre cla¬
re omma. Prius itaq ꝑspeculum uidit ⁊ simi¬
litudinem: ut pꝰmodum clare uideret ⁊ ꝑfecte:

Expanded text:
plativae vitae quae per quasdam modo imagines videntur, ut postmodum sicut sunt in ipsa sua virtute et natura videantur. Nam Paulus ait: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Et caecus cum impositione manuum Redemptoris jam lumen recipere coepisset, requisitus est quid videret; et aspiciens ait: Video homines velut arbores ambulantes. Homo quippe natura rationalis est, arbor autem nec sensibilis est, nec vivit. Et quid iste illuminatus caecus significat, nisi genus humanum? Cui cum Dominus contemplationis oculos aperit, prius quaedam in aenigmate conspicit, ut postmodum illa vera et rationabilia coelestium agmina, sicut sunt posita, aspiceret. Unde et illic subditur: Deinde iterum imposuit manus super oculos ejus, et coepit videre, et restitutus est, ita ut videret clare omnia. Prius itaque per speculum vidit et similitudinem, ut postmodum clare videret et
Abbreviated transcription (Latin):
tus sp̃c expatre ꝓcedat̾ semꝑ ⁊ filio:
cur se filus recessurum dicit ut ille
ucniat. qui afilio nũquã recedit: S
qr discipli incarne dnm̃ cernentes. cor-¬
ꝑxis hũc ocułis semꝑ uidere siciebant:
recte eis dr̃. Nisi ego abiero ꝑac lytus
nõ ueniet. Ac si aꝑte diceret. Si ab
intentionis ur̃e ocłis corpꝰ ñ subtraho:
ad intellectũ uos inuisibile ꝑ conso¬
latorẽ sp̃m ñ ꝑduco. Si corpꝰ nõ sub-¬
tho: qui sit amor sp̃c ñ ostendo. Et nͥ
me de sieritis corꝑałr cernere: nũꝗͣ di¬
scetis sp̃aliter amare.

Expanded text:
tus ex Patre procedat semper et a Filio cur se Filius recessurum dicit, ut ille veniat qui a Filio nunquam recedit? Sed quia discipuli in carne Dominum cernentes, corporeis hunc oculis semper videre sitiebant, recte eis dicitur: Nisi ego abiero, Paracletus non veniet. Ac si aperte diceret: Si ab intentionis vestrae oculis corpus non subtraho, ad intellectum vos invisibilem per consolatorem Spiritum non perduco. Si corpus non subtraho, qui sit amor spiritunon ostendo; et nisi me desieritis corporaliter cers nere, nunquam discetis spiritualiter amare.
Abbreviated transcription (Latin):
unĩ uenerit ꝑaclytus quẽ ego fp̃¬
qͥnittam uobis apatre. Paclytums eli¬
sc̃m. filius ase discipłis ꝓmittit mt̾¬
tendum: qui se quoq apͥatre mistũ
eisdem alibi asserit dicens. Sicut
misit me pater: ⁊ ego mitto uos.
Inquib u̾bis quã ius missio ĩtellig.¬
tur eiꝰ incarnatio. pater ꝗppe filium
misit. qui huc ꝓredẽptore gnis hu¬
mani in carnari constituit: tñ etã
iuxta naturã diuinitatis pot̃ intelli
tere ꝑhibet dicens: cum uenerit ꝑacdy¬
tis quẽ ego mittã uobis apatre. Si
eñ mitti solũm᷑ incarnari deb̾et intel¬
n dr̃etur᷑. qui nequaquã ẽ incarnatꝰ:
s eiꝰ missio ip̃a est ꝓcessio qua de pat᷑
ꝓcedit. ⁊ filio. Sicut᷑ itaq filius ñ inꝯ

Expanded text:
um venerit Paracletus, quem ego mittam vobis a Patre . Paracletum sanctum Filius a se discipulis promittit mittendum, qui se quoque a Patre missum eisdem alibi asserit, dicens: Sicut misit me Pater, et ego mitto vos . In quibus verbis, quamvis missio intelligatur ejus incarnatio Pater quippe Filium misit, qui hunc pro redemptione generis humani incarnari constituit, tamen etiam juxta naturam divinitatis potest intellitere perhibet: Cum venerit Paracletus, quem ego mittam vobis a Patre. Si enim mitti solummodo incarnari deberet inteldiceretur, qui nequaquam est incarnatus, sed ejus missio ipsa est processio, qua de Patre procedit et Filio. Sicut itaque Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
Os amici mei estis. Am̃icꝰ ueritatis:
est recte amator actioĩs. Uñ ⁊ipẽ
ueritas discipłis dicit. Uos amici mĩ
estis: si feceritis que ego p̃cipio uob̾.
Amicus quippe: aĩ custos dr̃. Uñ m õ
ĩm̾ito qui custodire uoluntatẽ dĩ in
preceptis illiꝰ nititur: eiꝰ amicꝰ uotat᷑.
hinç qd̃ rursũ ersdem discipłis uentaᷤ¬

Expanded text:
os amici mei estis . Amicus veritatis est rectae amator actionis. Unde et ipsa Veritas discipulis dicit: Vos amici mei estis, si feceritis quae praecipio vobis Amicus quippe animi custos dicitur. Unde non immerito, qui custodire voluntatem Dei in praeceptis illius nititur, ejus amicus vocatur. Hinc est quod rursum eisdem discip
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ seruituti subcio. Multos uidemꝰ
cotidie qr resplendent luce iusticie.
⁊ tñ ad finẽ suũ obscuritate tenebra¬
nt᷑ neꝗtie: ⁊ multos cernimꝰ peccatoꝵ
tenebris ob uolutos. ⁊ tñ uixta uite
sue tminũ repente reddi luce iusticie
liberos: un quibusdã ꝯu̾sis a peccatoꝵ
nequitia dr̃. Eratis alinq̃n tenebre:
nũc aũ lux ĩ dño. Lucis enĩ nõie iu¬
sticia accipit᷑: ꝑ tenebras iniqͥtas d̾si¬
gnat᷑. Multos etiã noiumꝰ semel in¬
uentã uiã iustitie illibate usq ado
bitũ tenuisse: ⁊ plerosq ꝯspeximꝰ usq
aderitũ cepta semel crimina sñ cessa¬
occultoꝵ. iuditioꝵ nubila m̃tis sue
ridium mittat. ut aliqua ꝯsiderati¬
one discernat: uł quis ꝑduret ĩ malo.
uł quis ꝑseueret ĩ hono. uł quis abĩ¬
fimis ꝯu̾tat᷑ ad sũma: uł quis asũmis
reu̾beret᷑ ad ĩ fima :: Latent hec sensus
hõiũ: nͨ quicꝗͣ de cuilibet fine cogno¬
scit᷑: qr. diuinoꝵ iudicioꝵ. abysus. hu¬

Expanded text:
 servituti subjicio . Multos videmus quotidie qui resplendent luce justitiae, et tamen ad finem suum obscuritate tenebrantur nequitiae; et multos cernimus peccatorum tenebris obvolutos, et tamen juxta vitae suae terminum repente reddi luce justitiae liberos. Unde quibusdam conversis a peccatorum nequitia dicitur: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Lucis enim nomine justitia accipitur, per tenebras iniquitas desi. Multos etiam novimus semel inventam viam justitiae illibate usque ad mortem tenuisse, et plerosque conspeximus usque ad exitum coepta semel crimina sine cessaoccultorum judiciorum nubila mentis suae radium mittat, ut aliqua consideratione discernat, vel quis perduret in malo, vel quis perseveret in bono, vel quis ab infimis revertatur ab infima? Latent haec sensus hominum nec quidquam de cujuslibet fine cognoscitur, quia divinorum judiciorum abyssus hu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ tp̃ał pax ĩ prauoꝵ cordib ex ĩ crepatione
nr̃a ꝯfundit᷑: inuiolate nc̃esse ẽ ut ĩ nr̃o
corde seruet᷑. Recte itaq ait ꝙ ex nob̾
ẽ: ac sinimirũ dicat. Quia pax ex dua¬
rum partiũ ꝯsensu subsistit: si ab eis
qui corripiunt᷑ ex pellit᷑. in tegra tam̃ ĩ
ur̃a qui corripitis m̃te teneat᷑. Uñ eõdẽ
discipłos rursum ad monet dicens. Siꝙ
⁊ nõ ꝯmisceamini cũ illo ut ꝯfundatur.
Atq ilico ad iunxit. Et nolite ut mi¬
micũ estimare illã: s corripite ut frẽm.
Ac si cliceret. Pacẽ cũ eo ext̾iorẽ soluite.
s ĩ teriorẽ circa illũ medullitꝰ custodite:
ut peccantis m̃tẽ sic ur̃a discordia feri¬
at. quatinꝰ pax a ur̃is cordib uͨ ab nega

Expanded text:
ione stra confunditur, inviolata necesse est ut in nostro corde servetur. Recte itaque ait: Quod ex vobis est; ac si nimirum dicat: Quia pax ex duarum partium consensu subsistit, si ab eis qui corripiuntur expellitur, integra tamen in vestra qui corripitis mente teneatur. Unde eosdem discipulos rursum admonet, dicens: Si quis et non commisceamini cum illo, ut confundatur . Atque illico subjunxit: Et nolite, ut inimicum existimare illum, sed corripite ut fratrem . Ac si diceret: Pacem cum eo exteriorem solvite, sed interiorem circa illum medullitus custodite; ut peccantis mentem sic vestra discordia feriat, quatenus pax a vestris cordibus nec abnega
Abbreviated transcription (Latin):
De qͥb scriptũ ẽ. Ue qui sapientes estis in
ocłis ur̃is: ⁊ corã uobismetipsis prudenteᷤͤ
Uñ ⁊ p̃dicator egregiꝰ hos quos carnalit̾ sa¬
pientes in uenerat: ut sapientiã uerã ꝑci¬
perẽt. prius fieri stultos q̃rebat dicens. Siq
in ter uos uidet᷑ eẽ sapiens ĩ hoc scło. stultꝰ
fiat ut sit sapiẽs. Ac si eis aꝑte dicat. Stul¬
ti ẽẽ apud uos metipsos discite: ut in dõ ueͣ
sapientes ẽẽ ualeatis. Hinc rursum dicit.
Molite eẽ prudentes apud uosmetipsos.
Ac si dicat. Qui apud semetipsos sapienteᷤ
sũt: ad ueram sapientiã ꝑuenire nõ posst̃.
Et ꝑ semetipsam uei̾tas dic̃. Confiteor. tͥ¬

Expanded text:
e, qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Unde et praedicator egregius, hos quos carnaliter sapientes invenerat ut sapientiam veram perciperent, prius fieri stultos quaerebat, dicens: Si quis inter vos videtur esse sapiens in hoc saeculo, stultus fiat ut sit sapiens . Ac si eis aperte dicat: Stulti esse apud vosmetipsos discite, ut in Deo vere sapientes esse valeatis. Hinc rursum ait: Nolite esse prudentes apud vosmetipsos. Ac si dicat: Qui apud semetipsos sapientes sunt, ad veram sapientiam pervenire non possunt. Et per semetipsam Veritas dicit: Confiteor t
Abbreviated transcription (Latin):
i fieri potest ꝙ ex uob ẽ: cũ om̃ib hõib
pacẽ habentes. Si pacẽ diligentes ad cor¬
reptioĩs u̾ba ꝓsiliant. nõ debent formidae᷑
tp̃alẽ pacẽ sibi turbare: ⁊ tñ eandẽ pacem
ĩ tegra dilectiõe debẽt ĩ trinsecus tenere. ꝗͣ
ꝑ ĩ uectionẽ uocis uident᷑ extrinsecꝰ s t̾bare.
Hinc paulus ait. Si fieri põt ꝙ ex uob̾ est:
cũ om̃ib hõib pacẽ habentes. Hortaturꝰ
enĩ discipłos ut pacẽ cũ om̃ib haberent
p̃misit dicẽs. si fieri põt: atq subiunxit ꝙ

Expanded text:
Si fieri potest, quod ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes . Si pacem diligentes ad increpationis verba prosiliant, non debent formidare temporalem pacem sibi turbare; et tamen eamdem pacem integra dilectione debent intrinsecus tenere, quam per invectionem vocis videntur extrinsecus sibi turbare. Hinc Paulus ait: Si fieri potest, quod ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes. Hortaturus enim discipulos ut pacem cum omnibus haberent, praemisit, dicens: Si fieri potest; atque subjunxit:
Abbreviated transcription (Latin):
ostia mactaret᷑. S qͥd qd̾ hõ sine pecc̃o
ĩueniri nõ pot̾at᷑: ⁊ oblata ꝓ nob̾ hostia.
q̃n nos a pecc̃o mũdare potuiss. si ip̃a ho¬
stia pecc̃i ꝯtagio ñ careret: Inqͥnata qͥ¬
ppe: inqͥnatos mũdare nõ poss. Ergo
ut rationał eẽt hostia: hõ fuerat offe̾ndꝰ.
Ut gͦ a peccĩs mũdaret hoĩem: hõ. ⁊ sñ
pecc̃o. S qͥs eẽt hõ sine pecc̃oꝰ si ex perã

Expanded text:
sine peccato inveniri non poterat, et oblata pro nobis hostia, quando nos a peccato mundare potuisset, si ipsa hostia peccati contagio non careret? Inquinata quippe inquinatos mundare non posset. Ergo ut rationalis esset hostia, homo fuerat offerendus; ut vero a peccatis mundaret hominem, homo et sine peccato; sed quis esset homo sine pecc
Abbreviated transcription (Latin):
gesta cognouerit. ad maliciã aditũ q̃rat.
Nam cũ aliũ largiri qͥd ꝯspicit. m̃ aliũ
ĩ discordie flãma succendit᷑: ⁊̾ hũc re¬
spicit misereĩ. illi ꝑsuadet irasci: ũ dũ
bonũ qͣi nõ cũmiit̃ factũ ĩsinuat. ꝯ¬
cordes animos a bono gr̃e ꝯmunĩ ab¬
scidat. Quia enĩ iustoꝵ m̃tes ad ma¬
la suadendo nõ ualet frangere: boniᷤ
satagit actionib ĩ t eas mala semina¬
re. S sci uiri has eiꝰ ĩ sidias tanto ce¬
lerius uincũt: quanto ⁊ subtiliꝰ dep̃hẽ¬
dũt. Quod meliꝰ ostendimꝰ: si unum
e multis assertorib ueritatis. ĩ testimo¬
niũ paulũ uocemꝰ. Sub qͦ qͥdã corithiꝰ
dũ in cesti facinꝰ ꝑpetrass. eũ doctor eg̾¬
giꝰ ĩ carnis ĩteritu ad satiffactionẽ pe¬
nitentie sathane tradidit: ⁊ ĩ die dñi
saluũ eiꝰ sp̃m reseruauit. Magna qͥppe
arte magisterii ip̃i traditꝰ ẽ coactꝰ in
penã. cui sponte substratꝰ ẽ ĩ culpã. ũ qͥ

Expanded text:
iam aditum quaerat. Nam cum alium largiri quid conspicit, inde alium in discordiae flamma succendit. Et cum hunc respicit misereri, illi persuadet irasci, ut dum bonum quasi non communiter factum insinuat, concordes animos a bono gratiae communis abscindat. Quia enim justorum mentes ad mala suadendo non valet frangere, bonis satagit actionibus inter eas mala seminare. Sed sancti viri has ejus insidias tanto celerius vincunt, quanto et subtilius deprehendunt. Quod melius ostendimus, si unum e multis assertoribus veritatis in testimonium Paulum vocemus. Sub quo quidam Corinthius, dum incesti facinus perpetrasset, eum doctor egregius in carnis interitum, ad satisfactionem poenitentiae Satanae tradidit, et in diem Domini salvum ejus spiritum reservavit. Magna quippe arte magisterii ipsi traditus est, coactus in poenam, cui sponte substratus est in culpa, ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
tere. uin ꝯspicit alt̾m pietatis negotiũ
fecisse. Cum gͥ lapso ⁊ ab eccła abiecto.
s iã penitenti de facinore ꝑpetrato
parcendũ erat᷑. humilitati magne us¬
lunti discipłoꝵ se magister egregiꝰ so¬
ciat: ut neq ip̃e a discipłis. neq abeo
discipłi in ꝯpassiõs causa uidẽnt᷑ aus
Gollicito enĩ ꝓuidentie oło attendit. ꝙ
plerũq dũ alt̃ donat. alt̃ irascit᷑. Et
quale ẽ iam miscdie sacrificiũ. qd̾ c̃
discordia ꝓximi offert᷑: In ꝑfectum
qͥppe bonũ ẽ. qd̾ sic agit᷑: ut neqͥd ei ex
alio latere male subrepat nõ attenda

Expanded text:
tere unde conspicit alterum pietatis negotium tere unde conspicit alterum pietatis negotium fecisse. Cum igitur lapso et ab Ecclesia abjecto sed jam poenitenti de facinore perpetrato parcendum esset, humilitate magna voluntati discipulorum se magister egregius sociat, ut neque ipse a discipulis, neque ab eo discipuli in compassionis causa viderentur divisi. Sollicito enim providentiae oculo attendit quod plerumque dum alter donat, alter irascitur; et quale est jam misericordiae sacrificium quod cum discordia proximi offertur? Imperfectum quippe bonum est quod sic agitur, ut ne quid ei ex alio latere male subrepat non attenda
Abbreviated transcription (Latin):
donastis: ⁊ ego. Gsam ⁊ ego qd donaui:
munionis pͥmãq grãm cogitans ait.
cui aliqͥd donastis ⁊ ego. Ic si diceret. A
bono ur̃o nõ dissentio. Meũ sit. quicͥd
ip̃i fecistis. Atq mox subdidit. Et ego
siquid donaui ꝓpt̾ uos. Ac si diceret᷑. Ue
mea: mea ẽ utilitas bonitas ur̃a. Qau
mox ipsam c̃pagẽ cordiũ ĩ qͣ sic tenet᷑
ad uingens: subdidit ĩ ꝑsona xp̃i. Cui
uelud si dr̃e p̃sumamꝰ. quare te ita cau¬
te discipłis copłas. quare uł te illoꝵ.
uł illos tuis actioĩb tam solicita m̃te
ꝯformas: ilico ad iunxit. Ut nõ cͥcũue¬
niam̃ a sathana. Qui uidełc solet d̾ bo
agit᷑. ad discordiã trahere. Cuiꝰ ⁊̃ saga¬
ces ĩ sidias quã acuto sensu transfigit:
ĩ sinuat subdens. Non enĩ ignoramꝰ co¬
gitationes eiꝰ. Ac si u̾bis aliis dicat. Acu¬
tos auctore dño sensus habemꝰ. ⁊ antiꝙꝗ
hostis callidas ĩ sidias subtilit̃ cͥcũspici¬
ĩ alterius corde. rixe malũ solet ĩmit¬

Expanded text:
nastis et ego. Nam et ego quod donavi, munionis itaque gratiam cogitans ait: Cui aliquid donastis, et ego. Ac si diceret: A bono vestro non dissentio. Meum sit quidquid ipsi fecistis. Atque mox subdidit: Et ego si quid donavi, propter vos. Ac si diceret: Vesmea; mea est utilitas, bonitas vestra. Qui mox ipsam compagem cordium in qua sic tenetur adjungens, subdidit: In persona Christi. Cui velut si dicere praesumamus, quare te ita caute discipulis copulas? Quare vel te illorum, vel illos tuis actionibus, tam sollicita mente conformas? Illico subjunxit: Ut non circumveniamur a Satana. Qui videlicet solet agitur ad discordiam contrahere. Cujus etiam sagaces insidias quam acuto sensu transfigat insinuat, subdens: Non enim ignoramus cogitationes ejus. Ac si verbis aliis dicat: Acutos, auctore Domino, sensus habemus, et antiqui hostis callidas insidias subtiliter circumspicilicet inde in alterius corde rixae malum solet immit
Abbreviated transcription (Latin):
b qr ꝑ significatioẽm qͣndã ĩ scͥptura
sac᷑. ⁊ uermis ⁊ scarabeus ponat᷑ sic̃
scͥptũ ẽ. Ego aũ sũ u̾mis ⁊ ñ hõ. Et
minatis reb tã abiectis. ⁊ uilib fig̾¬
at᷑: qͥd de illo ꝯtumeliose dr̃. de qͦ cõ¬

Expanded text:
ionem quamdam in Scriptura sacra et vermis et scarabaeus ponatur, sicut scriptum est: Ego autem sum vermis, et non homo . Et minatis rebus tam abjectis et vilibus figuratur, quid de illo contumeliose dicitur, de quo co
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ ꝑ carnẽ u̾bi sanarent᷑. Ac si diceret.
Cum dm̃ qui ẽ sapientia nequaꝗͣ ꝑ
sapĩam suam mundꝰ ĩ ueniret. placuit
ut dm̃m hoiẽm factũ ꝑ humilitatis stul¬
ticiã cognosceret. quatinꝰ eiꝰ sapĩa ad
nr̃a descenderet: ⁊ lum̃ suꝑne pruden¬
tie luto sue carnis illuminata nr̃a ce¬
citas uideret. satꝰ gͥ ex patre sine tp̃e.
ex matre nasci digͣnis ẽ ĩ tp̃e.¬

Expanded text:
nem Verbi sanarentur, ac si diceret: Cum Deum qui est sapientia, nequaquam per sapientiam suam mundus inveniret, placuit ut Deum hominem factum per humilitatis stultitiam cognosceret, quatenus ejus sapientia ada descenderet, et lucem supernae prudentiae luto suae carnis illuminata nostra caecitas videret. Natus igitur ex Patre sine tempore, ex matre nasci dignatus est in te
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃a. in illa natiuitate diuina ab huma¬
no gneͤ cognosci nõ poterat: ꝓmid̾ ĩ huma¬
nitatẽ uenit ut uideret᷑: uideri uoluit
ut imitaret᷑. Que carnis natiuitas. despec¬
ta uisa ẽ sapientib mundi. Contẽpserũt
enĩ ĩ firma humanitatis eiꝰ. dõ ħ ĩ digna
iudicantes: cui tantomagis hõ debitor
fuit. quanto ꝓ illo ds etiã ĩdigna susce¬
pit.⁊ ꝓ eo sanando stulticiã p̃dicationis
assũpsit. Scriptũ qͥppe ẽ. Quia eñĩ nõ
cognouit mundꝰ ꝑ sapientiam dm̃: pla¬
cuit dõ ꝑ stultitiã p̃dicationis saluos

Expanded text:
a itaque nativitate divina ab humano genere cognosci non poterat, proinde in humilitatem venit, ut videretur: videri voluit, ut imitaretur. Quae carnis nativitas despecta visa est sapientibus mundi. Contempserunt namque infirma humanitatis ejus, Deo haec indigna judicantes, cui tanto magis hfuit, quanto pro illo Deus etiam indigna suscepit: et pro eo salvando stultitiam praedicationis assumpsit; scriptum quippe est: Quia enim non cognovit mundus per sapientiam Deum, placuit Deo per stultitiam praedicationi
Abbreviated transcription (Latin):
rogat : Et rursum q̃rend̾ ẽ si pati uim
regnum celoꝵ potest. ⁊ molenti rapuĩt
ẽ. si quis ħ uł illa fecerit: morte moriat᷑.
Cunctis gͦ legentib liquet. quia peccato¬
res quosq pena sue scueritatis ꝑculit. ñ
aũt ꝑ penitentiã ad uitã ꝑluxit. Cũ u
ioħs baptista redemptoris grãm p̃currẽs
penitentiã p̃dicat: ut peccator ꝗ exculpa
mortuus ẽ. ꝑ ꝯu̾sionem uiuat: ꝓfecto
a dieb ioħ̃is baptiste regnum celoꝵ uim
patitur. Quid ẽ aũt regnum celoꝵ : nͥ
locus iustoꝵ: Solis enim iustis celestis pa
tͥe p̃mia debentur: ut humiles. casti.
niant. Cum uͦ quis uł suꝑbia tumidus.
uł carnis facinore pollutus. uł iracim¬
dia accensus ł crudelitate impus. post
culpas ad penitentiã redit. ⁊ uitam etnã
ꝑcipit : quasi in locum peccator. intrat
alienum. A dieb gͦ ioħis baptiste regñu
celoꝵ uim patitur. ⁊ iuolenti rapiunt
illud. qr qui penitentiã peccatoril indi¬
xit÷ quid aliud qũa celorum rogno ficri

Expanded text:
rogat? Et rursus quaerendum est si pati vim regnum coelorum potest, et violenti rapiunt est: Si quis haec vel illa fecerit, morte moriatur. Cunctis ergo legentibus liquet quia peccatores quosque poena suae severitatis perculit, non autem per poenitentiam ad vitam reduxit. Cum vero Joannes Baptista Redemptoris gratiam praecurrens, poenitentiam praedicat, ut peccator qui ex culpa mortuus est per conversionem vivat, profecto a diebus Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur. Quid est autem regnum coelorum, nisi locus justorum? Solis enitriae praemia debentur, ut humiles, casti, niant. Cum vero quis vel superbia tumidus, vel carnis facinore pollutus, vel iracundia accensus, vel crudelitate impius, post culpas ad poenitentiam redit, et vitam aeternam percipit, quasi in locum peccator intrat alienum. A diebus ergo Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud, quia qui poenitentiam peccatoribus indixit, quid aliud quam regno coelorum fieri
Abbreviated transcription (Latin):
dic ut lapides isti panes fiant. Antigꝰ
hosti̾. redemptorẽ humani gnͣis debella¬
torem suum. in mundũ uenisse cognouit
im ⁊ ꝑ obsessum hominẽ in eũgłio dicit
Quid nob̾ ⁊ tͥ fili dei: Uenisti huc ante
tp̃s torquere nos: Qui tñ pͥus cũ hunc
passibilem cern̾et. cum posse mortalia ꝑpe¬
si humanitatis uid̾et: om̃e qd̾ d̾ eiussu¬
spicatus ẽ diuinitate. ei in dubiũ uenit
sue fastu suꝑbie. Nil quippe nͥ suꝑbum
sapiens. dum hunc ẽẽ humilẽ ꝯspicit. dm̃
ẽẽ dubitauit: uñ ⁊ ad temptationum
argum̃ta se ꝯu̾tit dicens. Si filius dĩ es:
dic ut lapides isti panes fiant. Quia gͥ
passibilem uidit. ñ hunc ẽẽ dm̃ credens
dubitando temptauit. s tẽptando ꝯsci¬
entiam eius penetrare. m̃temq eiꝰ tẽpta¬
tione turbare ñ potuit.

Expanded text:
dic ut lapides isti panes fiant . Antiquus hostis Redemptorem humani generis debellatorem suum, in mundum venisse cognovit. Unde et per obsessum hominem in Evangelio dicit: Quid nobis et tibi, Fili Dei, venisti huc ante tempus torquere nos ? Qui tamen prius cum hunc passibilem cerneret, et posse mortalia perpeti humanitatis videret, omne quod de ejus suspicatus est divinitate, ei in dubium venit suae fastu superbiae. Nil quippe nisi superbum sapiens, dum hunc esse humilem conspicit, Deum esse dubitavit. Unde et ad tentationum argumenta se convertit, dicens: Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant. Quia igitur passibilem vidit, non hunc esse Deum credens, dubitando tentavit, sed tentando conscientiam ejus penetrare, mentemque ejus tentatione turbare non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
bere: S ꝗ peccantẽ laudib ꝓsecunt᷑: ex¬
tinctũ sub u̾boꝵ suoꝵ aggere abscondũt.
Erat. ã. ⁊ lazarus mortuus: s tñ nõ a
moͬtuis sepultus. Fideles ꝗꝓpe illũ mu¬
lieres obruerant : q̃ ⁊ eiꝰ mortẽ uiuifica¬
tori nũtiabãt. Uñ ⁊ ꝓtinꝰ ad lucẽ redit.
qr cũ ĩ peccato aiũs morit᷑. ciciꝰ ad uitam
reducit᷑. si suꝑ hẽ sollicite cogitatioẽs ui¬
uũt. Aliqñ sicut suꝑiꝰ dictũ ẽ. nequaꝗͣ
rẽ suũ in ordinate formidantẽ. detĩor de¬
sꝑatio ꝯfiagit: ⁊ omnẽ spẽ uenie ne re¬
deat ad correctionẽ funditꝰ int̾imit.

Expanded text:
ere? sed qui peccantem laudibus prosequuntur, exstinctum sub verborum suorum aggere abscondunt. Erat autem et Lazarus mortuus, sed tamen non a mortuis sepultus. Fideles quippe illum mulieres obruerant quae et ejus mortem vivificatori nuntiabant. Unde et protinus ad lucem rediit, quia cum in peccato animus moritur, citius ad vitam reducitur, si super hunc sollicitae cogitationes vivunt. Aliquando, sicut superius dictum est, nequaquam rem suum inordinate formidantem deterior desperatio configit, et omnem spem veniae ne redeat ad correctionem funditus interimit.
Abbreviated transcription (Latin):
sant̾ crescat culpa fauorib nutrita.
Curari uoͣ uulnꝰ negligit᷑: qd̾ dignũ
p̃mio laudis inuenitur. Uñ ⁊ ꝑ salo¬
monẽ dr̃. Fili si te lactauerint pec¬
catores: ñ acꝗescas eis. Peccatores et
enĩ lactant: cũ uł ꝑpetranda mala blan¬
dim̃tis inferũt. uł ꝓpetrata fauorib ex-¬
tollunt. Sciendũ quoq ẽ qd̾ illi tres mo¬
di peccantiũ. uixta sui descensꝰ ordinẽ. fa¬
ciliꝰ corrigunt̃: quartꝰ uoͣ iste difficilius
emendatur. Unde ⁊ redẽp̃tor nr̃ puellã
in domo. iuuenẽ extra portã: in sepulcro
uõ lazaꝵ suscitauit. Ad huc qppe mortu

Expanded text:
santer crescat culpa favoribus nutrita. Curari autem vulnus negligitur, quod dignum praemio laudis videtur: unde per Salomonem dicitur: Fili, si te lactaverint peccatores, ne acquiescas eis . Peccenim lactant, cum vel perpetranda mala blandimentis inferunt, vel perpetrata favoribus extollunt. Sciendum quoque est quod illi tres modi peccantium juxta sui descensus ordinem facilius corriguntur; quartus vero iste difficilius emendatur. Unde et Redemptor noster puellam in domo, juvenem extra portam, in sepulcro vero Lazarum suscitavi
Abbreviated transcription (Latin):
qr plerũq diuina grã ñ solũ in occultis. s
etiã in aꝑtis iniꝗtatib mortuos. ⁊ mole
male ꝯsuetudinis pressos. lumine sui re¬
spectus illustrat. Quartũ uõ mortuũ. nũ¬
tiante discipło redẽptor nr̃ agnoscit nec
tñ suscitat: qr ualde difficile ẽ ut is q̃
pꝰ usũ male ꝯsuetudinis ⁊̃ adulantiũ lin¬
gue excipiũt. am̃tis sue morte reuocẽt.

Expanded text:
plerumque divina gratia non solum in occultis sed etiam in apertis iniquitatibus mortuos et mole pravae consuetudinis pressos lumine sui respectus illustrat. Quartum vero mortuum, nuntiante discipulo, Redemptor noster agnoscit, nec tamen suscitat, quia valde difficile est ut is quem post usum malae consuetudinis etiam adulantium linguae excipiunt a mentis s
Abbreviated transcription (Latin):
sumat᷑ in oꝑe. Priꝰ nãq latens culpa
agit᷑: pꝰmodũ uero ⁊̃ añ oculos hõĩum
sine ꝯfusione reatꝰ aꝑitur: de hinc et
in ꝯsuetudinẽ ducitur: ad extremum
quoq uł false spei seductionib. uł ob¬
stinatioe misere desꝑationis enutritur.
Cũ aũt culpa in usũ uenerit. ei iã ani¬
mus ⁊ si appetat debiliꝰ resistet: qr qͦt
uicib praue frequentatioĩs astringit᷑:
ut cũ eneruiꝰ aĩus solui nõ ualet. ad
q̃dã se solatia false ꝯsolatioĩs inclinet:
rit. penitꝰ ñ occidat. Tui rei hoc det̃iꝰ
accidit qd̾ ei multoꝵ similiũ lingua
consentit: cũ multi ⁊̃ male gesta lau¬

Expanded text:
 in opere. Prius namque latens culpa agitur, postmodum vero etiam ante oculos hominum sine confusione reatus aperitur, dehinc et in consuetudinem ducitur, ad extremum quoque, vel falsae spei seductionibus, vel obstinatione miserae desperationis enutritur. Cum autem culpa in usum venerit, ei jam animus, etiamsi appetat, debilius resistit, quia quot vicibus pravae frequentationis astringitur, ut enervis animus, cum solvi non valet, ad quaedam se solatia falsae consolationis inclinet; rit penitus non occidat. Cui rei hoc deterius accidit, quod ei multorum similium lingua consentit, cum multi etiam male gesta lau
Abbreviated transcription (Latin):
carcerem: qr ꝑ malignũ sp̃m̃ in infer-¬
no retrudit᷑. quousq dies iudicii ueniat.
ex quo iam in ignib inferni simul et
ip̃e crucietur:.
Ontendite intrare ꝑ angusdam por.¬
tam: Mens humana cum ad melio.
soluit᷑ : sine labore ad umna ducit᷑: Oa
enĩ in ascensu labor ẽ. in descensu ociũ:
intraturos ꝑ angustam portam dominꝰ
ãmon dicẽs: Contẽdite intͣre ꝑ ang̾tã
portã: Que ẽ aũ angusta porta. nisi
in hoc mondo uiu̾e. s de huiꝰ mundi
ꝯcupiscentia nicħ hr̃e: aliena ñ ap¬
petere ꝓpͥa ñ ten̾e: laudes mundi despi¬
cere ⁊ ꝓ deo opprobria amare:: gł̾am mũ¬
di fugere. despectũ seqͥ. adulantes despice
despicientes honorare: mala nocencium
ex corde dimitt̾e: et erga eos dilectionis
grãm ĩmobilem in cord̾ retin̾e: Dicturis¬

Expanded text:
carcerem, quia per malignum spiritum in infercarcerem, quia per malignum spiritum in inferno detruditur quousque dies judicii veniat, ex quo jam in ignibus inferni simul et ipse crucietur. e intrare per angustam portam . Mens humana cum ad meliorasolvitur, sine labore ad ima ducitur. Quia enim in ascensu labor est, in descensu otium, intraturos per angustam portam Dominus admonet, dicens: Contendite intrare per angustam portam. Quae est autem angusta porta, nisi in hoc mundo vivere, sed de hujus mundi concupiscentia nil habere, aliena non appetere, propria non tencere, et pro Deo opprobria amare, gloriam fugere, despectumque appetere, adulantes despicere, despicientes honorare, mala nocentium ex corde dimittere, et erga eos dilectionis gratiam immobilem in corde retiner
Abbreviated transcription (Latin):
Adu̾sariꝰ quippe nr̃ in uia ẽ sermo dei:
ꝯtrariꝰ nr̃is carnalib desideriis. in p̃senti
uita: A quo ip̃e liberat᷑: ꝗ p̃ceptis eius
humilit᷑ subditur: Alioqͥn adu̾sarius
uidici. ⁊ uidex tradi te exactori: qm̃ ex
sermõe domini ꝯtempto. reus pecc̃or te¬
nebit᷑ in examine uidicis: Quẽ uidex
exactori trad. qm̃ hũc maligno spĩu¬
ad ultionẽ tradi ꝑmittet : ut ꝯpulsam
anumã ip̃e de corꝑe exigat ad penã. q̃
ei sponte ꝯsensit ad culpã: fractor qui.¬
ppe intelligitur. in poitunꝰ ille ꝑsuasor:
qui humano gña semel nũmũ decepti.¬
onis ꝯtulitꝰ et ab hoc cotrdie mortis
expet̾e debitũ ñ desistit : qui in ꝑadyso
pecuniã hoĩ pecanti ꝯmodauit: s unq.¬
tate crescente hanc cotidie cum usuris
erigit : Exactor diabolus ẽ. qui male
suadendo sp̃e ꝯtulit in mortalitatis. s¬
decipiendo tributũ exig̃ mortis: qͥ sua.¬
dendo intulit culpã: seuiendo exigit
penã: Eractor ergo peccõrem mittet in

Expanded text:
Adversarius quippe noster in via, est sermo Dei contrarius nostris carnalibus desideriis in praesenti vita. A quo ipse liberatur, qui praeceptis ejus humiliter subditur. Alioquin adversarius judici, et judex tradet exactori, quia ex sermone Domini contempto reus peccator tenebitur in examine judicis. Quem judex exactori tradet, quia huad ultionem tradi permittet, ut compulsam animam ipse de corpore exigat ad poenam quae ei sponte consensit ad culpam. Exactor quippe intelligitur importunus ille persuasor qui humano generi semel nummum deceptionis contulit, et adhuc quotidie mortis expetere debitum non desistit, qui in paradiso pecuniam homini peccanti commodavit, sed iniquitate crescente hanc quotidie cum usuris exigit. Exactor diabolus est, qui male suadendo spem contulit immortalitatis, decipiendo, tributum exigit mortis, qui suadendo intulit culpam, saeviendo exigit poenam. Exactor ergo peccatorem mittet in
Abbreviated transcription (Latin):
cretũ uolunt: S̾ quantolibet ardore ĩ¬
tentioĩs exiliant. ad huc antiqͣ nox ui¬
dełc ꝯsensus pͥmi parentis ad culpã gra¬
uat. ⁊ corruptibiles ħꝰ caris ocłos qͦs
hostis callidus ad ꝯcupiscentiã aꝑuit.
udex iustus a ꝯtuitu sui fulgoris p̃mit.

Expanded text:
cretum volunt. Sed quantolibet ardore incretum volunt. Sed quantolibet ardore intentionis exiliant, adhuc antiqua nox, videlicet consensus primi parentis, ad culpam gravat; et corruptibilis hujus carnis oculos, quos hostis callidus ad concupiscentiam aperuit, Judex justus
Abbreviated transcription (Latin):
t absorbeat᷑ qd̾ mortale ẽ a uta.
Electi dĩ quantalibet coruscatioe o¬
ꝑis fulgeant. quantolibet se igne ꝯpũcu¬
onis accendãt: nimirũ cõstat. qi dum
corru ptibili ad huc carne grauati sũt.
et̃nũ lum̃ sicut ẽ uidere neqͥqͣm poꝰst̃.
Sepe aũt ita mens eoꝵ. accendit᷑: ut
qͣmuis in carne sit posita. ĩ dm̃ tñ oĩ
subiugata carnali cogitatiõe rapiat᷑.
ꝑlec tam̃ dm̃ sic̃ ẽ ꝯspicit: qr nimirũ
hãc sic̃ dictũ ẽ. ĩ carne coruptibili p̃õdꝰ
pͥme dãpnatioĩs p̃mit. Sepe ita ut ẽ
ab sorberi desiderat: ut et̾nã uitã si po̾sit
fieri sine ĩ teruentu corꝑee mortis at¬
tingat. Uñ paulus cũ ardent̃ ĩ ternam
damna formidaret ait. Quã dui sumꝰ
ĩħ habitaculo ĩ gemiscimꝰ grauati. eo ꝙ
nolumꝰ expoliari s suꝑuestiri: ut absor.¬
beat᷑ qd̾ mortale ẽ a uita. Sc̃i gͥ uiri ui
dere lum̃ uerũ appetũt. ⁊ si ꝯcedat᷑ etiã
cũ corꝑe illud attĩgere lucis ĩtime se¬

Expanded text:
t absorbeatur quod mortale est, a vita . Electi Dei quantalibet coruscatione operis fulgeant, quantolibet se igne compunctionis accendant, nimirum constat quia dum corruptibili adhuc carne gravati sunt, aeternum lumen sicut est videre nequaquam possunt; saepe autem ita mens eorum accenditur, ut quamvis in carne sit posita, in Deum tamen omni subjugata carnali cogitatione rapiatur. Nec tamen Deum sicut est conspicit, quia nimirum m, sicut dictum est, in carne corruptibili pondus primae damnationis premit. Saepe ita ut est, absorberi desiderat, ut aeternam vitam, si possit fieri, sine interventu corporeae mortis attingat. Unde Paulus, cum ardenter internam mortis damna formidaret, ait: Quandiu sumus in hoc habitaculo, ingemiscimus gravati, eo quod nolumus exspoliari, sed supervestiri, ut absorbedere verum lumen appetunt, et si concedatur, etiam cum corpore illud attingere lucis intimae se
Abbreviated transcription (Latin):
cognita. ⁊ ĩ sacro eloquio dictis occultio¬
rib atq sublimiorib fortes saciant᷑:
⁊ p̃ceptis aꝑtiorib nos paruuli nutm̃.
qͥ si ĩ telligere alta nõ possumꝰ. ĩ fide xp̃i
saluam̃: uñ coruithiis a beato paulo
dicit᷑. Nichil me iudicaui scire ĩ ter uoᷤ¬
ret. Quia uos caꝑe diuinitatis eiꝰ misti̾a
nõ posse pensaui. sola ciꝰ uob̾ humanita
tis ĩfirma locutꝰ sura¬

Expanded text:
occultioribus atque sublimioribus fortes satiantur; et praeceptis apertioribus nos parvuli nutrimur, qui intelligere alta non possumus, in Christi fide salvamur. Unde Corinthiis a beato Paulo dicitur: Nihil me judicavi scire inter voret: Quia vos capere divinitatis ejus mysteria non posse pensavi, sola vobis humanitatis ejus infirma locutus su
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil graue m̃tis nr̃e ceruicib inponit.
qui uitari d̾siderium om̃e qd ꝑturbat p̃¬
cipit. Nicħ graue subiectis uibet: ꝗ decli¬
nare laboriosa huius mundi itinera ad¬
monet
Ngum enim meũ suaue ẽ : ⁊ onus meum
leue ẽ. Asꝑum quippe iugum. ⁊ dure sic̃
diximus seruitutis pondꝰ ẽ. subẽe ipͣalib.
ambire t̃rena. retinere labentia: uelle sta
re mñstantib. appetere quidẽ tͣnsitoria:
s cũ transeuntib nolle tnsire. Dũ enim
ꝯtra uotum cuncta fugiunt. q̃ pͥus m̃tẽ
ex desid̾io adeptionis affuxerãt: pꝰ ex pa¬
uore amissionis p̃munt. Hoc etiã iugũ
seruitutis a discipłoꝵ ceruice soluebat
dñs cum dicerx. attendite uob̾. ne forte
grauentur corda ur̃a in crapula ⁊ ebrieta¬
te: ilico subiungens. ⁊ curis huiꝰ uite.
libent̃ seruiunt: ⁊gͣuium laboriugo de¬
uotissime colla submittunt. Cuiꝰ ẜuitu¬
tis ꝯdicione ⁊ iugo carere ẽ : iam ĩ mun¬
do nicħ̾ ꝯcupiscere. At siquis semel a do¬

Expanded text:
e cervicibus imponit, qui vitari desiderium omne quod perturbat praecipit. Nihil grave subjectis jubet qui declinare laboriosa hujus mundi itinera admonet: Jugum meum suave, et onus meum leve est. Asperum quippe jugum, et durae, sicut diximus, servitutis pondus est subesse temporalibus, ambire terrena, retinere labentia, velle stare in non stantibus, appetere quidem transeuntia, sed cum transeuntibus nolle transire. Deum enim contra votum cuncta fugiunt quae prius mentem ex desiderio adeptionis afflixerant, post, ex pavore amissionis, premunt. Hoc etiam jugum servitutis a discipulorum cervice solvebat Dominus, cum diceret: Attendite vobis, ne forte graventur corda vestra in crapula et ebrietate : illico subjungens: et curis hujus vitae. libenter serviunt, et gravium jugo devotissime colla submittunt; cujus servitutis conditione et jugo carere est jam in mundo nihil concupiscere. At si quis semel a do
Abbreviated transcription (Latin):
meum suꝑ uos. Magna ẽ ẜuitus sclariũᷤ
negociorum. quib mens uehem̃ter atte¬
ritur : quamuis in eis sponte desudetur.
Quasi enim qͦdam iugo seruicii premũt.
ꝓsꝑa dum appetuntur : p̃munt adu̾sa
dum formidantur. Hoc uidelicet iugũ
graue ẜuitutis. uidit dñs scłarium cer¬
uicib inp̃ssum: cũ diceret. Uenite ad
me om̃s qͥ laboratis. ⁊ on̾ati estiᷤ: ⁊ ego uos

Expanded text:
meum super vos . Magna est servitus saecularium negotiorum, quibus mens vehementer atteritur, quamvis in eis sponte desudet. Quasi enim quodam jugo servitutis premunt prospera, dum appetuntur; premunt adversa, dum formidantur: hoc videlicet jugum grave servitutis vidit Dominus saecularium cervicibus impressum, cum diceret: Venite ad m