comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis semiorissi ueequo nomi. siue alicui. frĩs uenipetenda ẽ & tamdiu
intr̃a ꝓstratusi aceat. donecsenior discussionẽ consumauerit. Sic aut̃
senior discussionẽ iter auerit &ipseueniã iteraredebet: si quistardior
adueniã inuentus fuert siue ali qua uerb areligiori contraria stue ꝓ er¬
cusatione delictisu ꝓtulerit mitendusẽ. in carcerẽ & peniteat scđm
quodiudi cauerit seruor usquequo corigatuir si aut obsinatus nueni tur

Expanded text:
nis senioris sive oeconomi, sive alicujus fratris, venia petenda est, et tandiu in terra prostratus, donec senior discussionem consummaverit. Si autem senior discussionem iteraverit, et ipse veniam iterare debet. Si quis tardior ad veniam inventus fuerit, sive aliqua verba religioni contraria sive pro excusatione dilecti sui protulerit, mittendus est in carcerem; et poeniteat secundum quod judicaverit senior, usquequo corrigatur. Si autem obstinatus invenitur,
Abbreviated transcription (Latin):
peritur comipiatur. Licet dũru uideatur: obedientiaus quead mor¬
tẽ facienda ẽ scđm exemolũ dnĩ obedientis patriusqueadmor tem
& unũ quẽ que oportet fris uoseruire. sicutabbatiꝓ priouł patri sic̃¬
minimacausa abbateuł aquocumque prioresuo corripitur quo¬
libet modo uł sileuiter senserit animosprioris cui. cum que contra
seiratosuel cõmotos quãus modicemox sinemora tandiũ ꝓ¬
stratus int̾ra antepedesei. iaceat satis faciens. usque dũbenedic¬
tuobedirioportet eiquinos adopusmandaticohortatur quoesurẽs
nis homo suscipit abaliquo. & queaduitã ꝑtinent. Immo &siquid
amplius proeo qđ multoẽ p̃ciosior futurauita quãp̃sens. sicut & dñs
dixit. Quimanda tamea uita et̃nasunt. Quo qui cõtemserit aut

Expanded text:
est, licet durum videatur. Obedientia usque ad mortem facienda est, secundum exemplum Domini, obedientis Patri usque ad mortem . Et unumquemque oportet fratri suo servire, sicut abbati proprio vel patri: sicminima causa ab abbate vel a quocunque priore suo corripitur quolibet modo, vel si leviter senserit animos prioris cujuscunque contra se iratos vel commotos, quamvis modice, mox sine mora tandiu prostratus in terra ante pedes ejus jaceat satisfaciens, usquedum benedictu obedire oportet ei qui nos ad opus mandati cohortatur? RESP. Eo nis homo suscipit ab aliquo ea quae ad vitam pertinent, imo et si quid amplius; pro eo quod multo est pretiosior futura vita quam praesens, sicut et Dominus dixit: Quia mandata mea vita aeterna sunt .
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ utilitatibꝰ. monasterimissu. irenoluerit autterte ambulans murmurauert
uł cũ aliqua tarditate exire uoluerit. si placuerit abbati iam nõ mitat᷑. et sia¬
tim ex comunicationis penã suscipiat et suat se adeptũ suꝑbia etp̃ceptioni repugna¬
imperiũ cũ omni mansue tudine etobedientia Qđsi omnino iuriũ suarũ mensura
uiderit pondus honoris ex cedere in possibilitatissue causi seiqui sibi p̃e pacient̃ & opor¬

Expanded text:
 actibus monasterii aut noluerit ire, aut certe ambulans murmuraverit, vel cum aliqua tarditate exire voluerit, si placuerit abbati, jam non mittatur: et statim excommunicationis poenam suscipiat, et sciat se adeptum superbiam praeceptioni repugnaimperium cum omni mansuetudine, et obedientia. Quod si omnino virium suarum mensuram viderit pondus oneris excedere, impossibilitatis suae caus
Abbreviated transcription (Latin):
bis confirmecoperibꝰ. sedulis Etbisact utop̃cedẽs gladio. quicquid aliis in¬
format uerbo iugupsegerãtstudio. Ut nec sermonẽ destruat operatio
cõgregatio uicusstu sqd quidem ab sit cõsentiẽ tẽ ꝑsonã paricõsilio el ege
uł ad abbates aut ꝓpiãno suicinosclaruerint ꝓibeant prauoꝵꝰ p̃ualer et cõsen¬
sum seddomiudĩ dignũ cõstituãt dispẽsatorẽ. Sciente s prohoc recepturos
mercedẽbonã sullut caste et zelodi faciãt sic ediuersopec catũ sineglegant

Expanded text:
bis, confirmet operibus sedulis, et bis acuto praecedent gladio, quidquid alios inbis, confirmet operibus sedulis, et bis acuto praecedent gladio, quidquid alios informat verbo, jugi ipse gerat studio, ut nec sermonem operatiocongregatio vitiis suis quod quidem absit consentientem personam pari consilio elegerivel ad abbates aut Christianos vicinos claruerint, prohibeant pravorum praevalere consensum, sed domui Dei dignum constituant dispensatorem: scientes pro hoc se recepturos mercedem bonam, si illud caste et zelo Dei faciant, sicut e diverso peccatum, si negligant.
Abbreviated transcription (Latin):
tuatur quem sibi omnes concors congregatio scđm timorẽ
di siue etiam pars quamuis parua. congregationis seniore consi¬
lio elegerint. Uite autẽ merito et sapientie doctrina
eligatur. Quo or dinandusẽ et iamsiultisimus fuerit in ordi¬
cascus carus humilis mansuetus et doctusuidiutinisexpe¬
rimentatus ẽ documenti somnibꝰ p̃fatisreb. benefuerit eru¬
ditus. Quim abstienti a p̃cellat indoctrina sulgeat exquisi¬
tas. epulasmensel autiores cõsuetudinẽ que contẽpnat Uinini¬
mis ꝑcepcionẽ respuat. cunctisin comune fr̃ib. ut pat̃ prrius
pussimusque ꝓuideat. Quẽ necira subita & in moderata leiciat
nec supbia extollat nec meror hacpusilla nimitas frangat.
neclibido corrum pat. qui et in pacientia discretionẽ & cumira
exibeat lenitatẽ. O iique sicegentibꝰ. aut pauperib. pareat
ut ministrum se. et tiõ p̃latũ tantũ xpĩ uisceribꝰ. recognoscat. Cui¬
que tama debet sermonis. et uite consonãtiaẽe. ut id qđ docet uer¬

Expanded text:
tuatur, quem sibi omnis concors congregatio, secundum timorem Dei, sive etiam pars quamvis parva congregationis saniori consilio elegerit, vitȩ autem merito et sapientiȩ doctrina eligatur qui ordinandus est, etiam si ultimus fuerit in ordicastus, charus, humilis, mansuetus, et doctus; qui diutinis experimentatus et documentis, omnibus praefatis rebus bene fuerit eruditus. Qui in abstinentia praecellat, in doctrina refulgeat, exquisitas epulas mensae lautioris consuetudinemque contemnat; vini nimii perceptionem respuat; cunctis in commune fratribus ut pater proprius piissimusque provideat. Quem nec ira subita immoderate dejiciat, nec superbia extollat, nec moeror ac pusillanimitas frangat, nec libido corrumpat. Qui et in patientia discretionem, et cum ira exhibeat lenitatem; quique sic egentibus atque pauperibus pareat, ut ministrum se et non praelatum tantum Christi visceribus recognoscat. Cujusque tanta debet sermonis et vitae consonantia esse, ut id quod docet ver
Abbreviated transcription (Latin):
primꝰ. in nomine sic& primꝰ in operatione: et qđorep̃dicat opere
conpleat. ẜ t prior innumeri sułceruicibꝰ suisportet que porta
refr̃s iubet &utrũ sindeuia angrauia quefrib in pouit honera
experimo: to sognoseat Primatũ que suũ quẽ prior ad mensã tenet primus
auiruembꝰ paris simoniã uindicet Et ab sisentiã quari linguã p̃diext e¬

Expanded text:
primus in nomine, sit et primus in operatione, et quod ore praedicat, opere compleat, et prior in humeris vel in cervicibus suis portet, quae portare fratres jubet, ut utrum sint levia aut gravia, quae fratribus imponit onera experimento cognoscat, primatumque suum, quem prior ad mensam tenet, primus ad virtutis parcimoniam indicet, et abstinentiam quam lingua praedicat, e
Abbreviated transcription (Latin):
dũe. Prepositꝰ ergo monasteri nõ etate senili sedmoribꝰ cõstitiendust
multos &eñpcilitas annorũ atollit seddedcustor pentis uitȩ acdi fantie
ũminiꝰ setatẽ etpescendireducit. Cõstituendus ẽ ergo p̃positus moris
grauis sermone sole ingenio fortis cõsideratione uigil: cursu ĩ piger
comeptionepiusdisciplina moderatũ actucastus morib sobrius dispeni¬
sacio ne equus humilitate ornatus paciẽs mitis nõ turbulentus õira¬
cũ d̃ ñ supbie uł arro gantie uitiomaculat᷑ꝰ ñpdigu. nõga rulũ secdom¬
ni neai religionis ornatur. Quissiat lãguer tũimorib: subuen feet
tepescentiũ igna uiã exttture : Suꝑquẽ abbas requiescatut in nullo ao
eĩ p̃ ceptis deiuet sedĩ orm̃b subditis  iniussis senoris de teritus nihi
queabbatis uolũ tatistt cõtrari. aut fatieautor dine faciendũ se lom

Expanded text:
DAM. Praepositus monasterii non aetate senili, sed moribus constituendus est. Multos enim prolixitas annorum attollit, sed dedecus torpentis vitae ad infantiae immaturitatem tepescendo reducit. Constituendus est ergo praepositus moribus gravis, sermone solers, ingenio fortis, consideratione vigil, cursu impiger, correptione pius, disciplina moderatus, actu castus, moribus sobrius, dispensatione aequus, humilitate ornatus, patiens, mitis, non turbulentus, non iracundus, non superbiae vel arrogantiae vitio maculatus, non prodigus, non garrulus; sed omni actu religionis ornata, quae sciat languentium moribus subvenire, et tepescentium ignaviam excitare, super quam abbatissa requiescat, ut in nullo ab ejus praeceptis deviet; sed in omnibus subdita, et in jussis senioris detenta, nihil quod abbatissae volu
Abbreviated transcription (Latin):
la uel degradlaueritcer uisex causis teliquior mne serconueo tustur
iumorem sen bͥᷤ ⁊ illnis eẽ qui prima orauenit diei cuilibeta es aut di¬
nertisicut cõuersi itionasterio fuerunt ita insuo ordine constetior¬
ter. sir eder suberisconuersatiore ligionis meruerte ut mante aupero¬
moued̃ mi e al sigrauis culpa ex igerit utretro regrade tur. Queris uo

Expanded text:
it, vel degradaverit certis ex causis, reliqui omnes, ut convertuntur, juniorem se noverit illius esse qui prima hora venit diei, cujuslibet aetinem sicut conversae in monasterio fuerint, ita in suo ordine constituantur: praeter si uberius conversatio religionis meruerit, ut inantea promoveatur; vel si gravis culpa exegerit, ut retro regradetur. Si vero
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ acõ inodent. et sinolentes audierituł intellexerĩt nulla teri
cõsodalib suis referãt Qđsihorũ aliquid q̃ diximꝰ irãs gressi fuerit
regulari peritentia castigent᷑. Eđsihumili satispactione pate fiant
puthumilitas cõsitentiscernit᷑. itadeliquentis culpaiudicet᷑. Si
uero cotumatie crim̃ incuirit et modũ penitentie augebit Simili

Expanded text:
rem accommodent; et si nolentes audierint, vel intellexerint, nullatenus consodalibus suis referant. Si horum aliquid, quae diximus, transgressi fuerint, regulari poenitentia castigentur. Si humili satisfactione patefaciant, prout humilitas confitentis cernitur, ita delinquentis culpa judicetur. Si vero contuma
Abbreviated transcription (Latin):
qui uero ex toto nihil abent simpliciter peticionẽ faciãt. & cũ oblatione offerant fi¬
quitꝰ usque te neatur. et ca utum cũ oblationib dnõ parentes suos tadere si-¬
lios in templodñi. dño feliciter seruituros ꝓcul dubiohocdenrĩs filus faciendum
nob salubrtter p̃betur exemplũ. Equũ & eñ est iuiditiũ greatorinrõ de nob r ed
⁊ tautab ac dieiam nõ lice at Alicollũ de subregule ex cutere iugo.
sedmagis eiꝰ demregule. fidelit̃ secognoscat instituta seruare. & dño
cũ ce teris gra.tantianimo militare. Etut hec nrã tadicio in cõuul
saꝑmaneat: ꝓmito cũ iure iurando coramdo & angłis eiꝰ: quia nũ quã ꝑ¬
me.numquã ꝑsuffectã ꝑsonã uł quolibet modo ꝑrerũmearũ facula¬
tes aliquando egrediendi ei demon asterio tributo occasiones. Etutheco
peticio sirmaꝑiianeat: manumea eam firmaui: & tȩstibꝰ: tradidir obo¬

Expanded text:
Qui vero ex toto nihil habent, similiter petitionem faciant, et cum oblatione offerant fiQui vero ex toto nihil habent, similiter petitionem faciant, et cum oblatione offerant fiquitusque teneatur et cautum cum ablationibus Domino parentes suos tradere filios in templo Domini Domino fideliter servituros, procul dubio hoc de nostris filiis sic faciendum nobis salubriter præbetur exemplum ; æquum etenim est judicium creatori nostro de nobis reddita ut ab hac die iam non liceat illi collum de sub iugo excuture regule, set magis eiusdem regule fideliter se cognoscat instituta servare, et Domino cum ceteris gratanti animo militare. Et ut hec nostra tradicio inconvulsa permaneat, promittimus cum iureiurando coram Deo et angelis eius quia nunquaeque per suspectam personam, vel quolibet modo per rerum mearum facultates, egrediendi ei aliquando tribuo occasionem ; et, ut hæc petitio firma permaneat, manu mea eam firmavi et testibus tradidi robo
Abbreviated transcription (Latin):
b. siis uolenseẽ coheres. in suarum reddire incipiat sponsus & dñs facultatum
xprisuinisrestitutus delicus& pompis nõ aliud de sideraturus: quã nuptias. Er
liã uob. ul frib. sius pergensille ad comitatuscõrum exagiliariomunus titulode¬
relinquat. Terciãuero partẽ  uaticisui utilitatẽ deferat secum monaste¬
ru scõrumu sibus profuturum. Qđsi utreq̃. uob graues sunt uoces ut dim̃ audiatis
pauperib eroganda & fili animã rediendo necnr̃m consiliũ patribꝰ. diuidendo
& auferendo ab eosecularẽ substantiã ulnudũ e solumsiliũ dõ largite. Ttaut iu¬
re iurando ꝑsacra scãeuangl̃ia promitatisei ulterius eundeurã patrimonu sub¬
tantia nihilabere. ut firit̃ iamꝑseuerans indñõ. sciat sede sdđ̃o nihilsperare cui
mnor tiuis deuris facultatib iamsperet. Quiaquisemel cruusixus ẽ mundus de¬

Expanded text:
ibus suis volens esse cohaeres  in suarum redire incipiat sponsus et dominus facultatum, ibus suis volens esse cohaeres  in suarum redire incipiat sponsus et dominus facultatum, et pristinis restitutus deliciis et pompis non aliud desideraturus quam nuptias. Ergo, aliam vobis vel fratribus suis pergens ille ad comitatum sanctorum exagiliario munus titulo derelinquat; tertiam vero partem viatici sui utilitatem deferat secum monaster cum omnibus profuturam. Quod si utraeque vobis graves sint voces, ut nec Deum audiatis pauperibus erogando, et filii animam redimendo; nec nostrum consilium partibus dividendo, et auferendo ab eo saecularem substantiam, vel nudum et solum filium Deo largite; ita ut jurejurando per sacrosancta Evangelia promittatis ei, ulterius eum de vestra patrimonii substantia nihil habere: ut firmiter jam perseverans in Domino, sciat se de saeculo nihil sperare, cumortuis de vestris facultatibus jam speret. Quia cui semel crucifixus est mundus, de
Abbreviated transcription (Latin):
monachorũ magiserait. Cũ aliqui nbsiliuꝰ ꝓpt̃cdi serartiũ imonasterium
nolaerit cõuolare nõ priussu supiatur n suit superiũ dxim. omnẽ a seobedien¬
uã ꝓmiserit adimplendã. Dein decõueniãt eiꝰ parentes ut &eorũ quale sit uo¬
iũ agnoscatur deeo Qđ simagis fuerint consencientesei. uotis parentes conuo
catis cis abbate in monasteriũ uocũ silii cõuertentis. exquiratur ab eis ut
abipsispotius uideatur de uoueri uł offeri quieũ genueruit. Cumergo ma¬
gis responderint parentes gratanter seuelleadimplere que cupt. tuncdicat
Ođ si aliquid apuduoseiscło remanserit conseruandũ. ab ebit ali¬
quando titillationẽ diab olici desiderii. Sic̃ canisdilactatur ael
suũ reddireuomitũ. & posi tumanu suꝑ aratrũ respiciensrego¬
i amnõsit aptusfegnocelorum. Delicto quando que monasterio securus de
portonesua & seruata auob cupiensinsecularem domũ urãrum reuera fr̃ĩ¬

Expanded text:
Dei servitium in monasterium voluerit convolare, non prius suscipiatur, nisi, ut superius diximus, omnem a se obedientiam promiserit adimplendam. Deinde conveniant ejus parentes, ut et eorum quale sit votum agnoscatur de eo. catis eis ab abbate in monasterium, votum filii convertentis exquiratur ab eis; ut ab ipsis potius videatur devoveri, vel offerri, qui eum genuerunt. Cum ergo magis responderint parentes, gratanter se velle adimplere quae cupit, tunc dicat Quod si aliquid apud vos eis saeculo remanserit conservandum, habebit aliquando titillationem diabolici desiderii; sicut canis delectatur ad suum redire vomitum: et posita manu super aratrum respiciens reo non sit aptus regno coelorum, relicto quandoque monasterio securus de portione sua ei servata a vobis, cupiens in saecularem domum vestram reverti, fratr
Abbreviated transcription (Latin):
uitiosus ẽ homo. Diligamꝰ. ergo ineo fratnitatẽ nr̃am. & hodio ab eam.
uciota tem suã. Persequamur in eo uitũ etemendatũ ut nos metipsos di¬
ligamus ꝓximũ. Hinc etbeatus gregoriuf ait. Hic sic nutirũ exibere ꝓi¬
mis nr̃is odidiscrectionẽ debenius ut in eis et diligamus quod sunt etabeamꝰ.
odio qđ indĩ nobisitinere obsistunt. Inipsa aut̃ correptione prudenti

Expanded text:
s est homo. Diligamus ergo in eo fraternitatem nostram, et odio habeamus vitiositatem ejus. Persequamur in eo vitium, et emendatum ut nosmetipsos diligamus eum. Hinc beatus Gregorius ait: : Sic sic nimirumis nostris odii discretionem debemus, ut in eis et diligamus quod sunt, et habeamus odio quod in Dei nobis itinere obsistu
Abbreviated transcription (Latin):
ur Ergo siđmordines quosconstituerit uelquos abuerint qru
sr̃t sc accedanit adpacem ad coriunione adosales iumipone mli
Nimie siedorus dic̃ẽ. Quicũ que aut mionaster iũ primus siingr̃¬
ditir perinius sedet primusambulat pranus pirntiassuin ere
eriꝰ ĩmetisã extenditmanũ prior necda tomunicat ner
rebtos indicauerunt. deheliet de illis quisisereai danielirie

Expanded text:
 Ergo secundum ordines, quos constituerit, vel habuerit, ipsae sorores sic accedant ad pacem, ad unionem, ad psalmum componendum, NCTI HIERONYMI . Quicunque autem monasterium primus ingreditur, primus sedet, primus ambulat, primus psalmum dicit, primus in mensa extendit manum, prior in ecclesia communicat: nec RE
Abbreviated transcription (Latin):
iustificari Ubicum que autem sibiobui auerint fr̃s iunioraprio¬
rembenedictionẽ petat. Transcuntemaĩore. minorsurgat et des
eilo cũ sedendi Hecp̃sum atiunior consedere nisi eip̃cipiat senio
sus. ut fiat qđ scriptumẽ. honoremin iucẽ p̃uenientes. H inc & al¬
cũq loco occurrerint cum omnihumilitate ab inuicem flecte¬
tes benedictionẽ rogent. Et si exeisunus senior fuerit. priusiu¬
nior benedictionẽ postulet. tuncdemũ senior ꝓsequatur. I
a surgant & seniorilo cũ p̃beant. Iunioresuero senioribꝰ. nulla¬
teniis suꝑ biendo cõtradicant sed cũ omnihumilitate uł interroga¬
ti ułcorrepti respondeant. Gilabentẽ in quo libet delictũ uinior
seniorem aspexerit. Non exꝓbrando sed magisdolendo ad
consrtendum abbati uł p̃posito dirigat. Situliter senior. iu¬

Expanded text:
re. Ubicunque autem sibi obviant fratres, junior a priore benedictionem petat: transeunte majore minor surgat, et det ei locum sedendi; nec praesumat junior consedere, nisi ei praecipiat senior suus, ut fiat quod scriptum est: honore invicem praevenientes. Pueri pacunque loco occurrerint, cum omni humilitate ab invicem flectentes benedictionem rogent. Et si ex eis una senior fuerit, prius junior benedictionem postulet; tunc demum senior prosequatur. In assurgant, et seniori locum praebeant. Juniores vero seniori nullatenus superbiendo contradicant; sed cum omni humilitate vel interrogatae, vel correptae respondeant. Si labentem in quodlibet delictum junior seniorem aspexerit, non exprobrando, sed magis dolendo ad confitendum abbatissae vel praepositae dirigat: similiter senior ju
Abbreviated transcription (Latin):
Ordines suo. ĩ monasterio itacõseruẽt. ut cõuersacionis tempꝰ. &
uite meritũ discernit. ut queabbas constituerit. Hĩcheat. fructuo sus¬
ait. Quiprim. ĩ mon asterio cõusus fuerit. primꝰ. ambulet primꝰ se¬
municet in ecđã priorloquatur cũ in t̃rogantur fr̃s proaliqua. in co¬
roprimis consistat ebdomodã primꝰ faciat manũ in mensã primꝰ exten¬
dat. N ec etassola ĩ t̃fr̃s requirenda. sed coũsatiõe & laboris. studiique
õpositũ Unde & hec discrectio seniorisẽ p̃stolandã ut quẽ quomodo.
ergadĩ amorẽ cultũ que feruentẽ uiderit. sicuthonoret. Nõ erũ generis
dignitas autrerũ opulencia quã quisque. ab uit inscło ułetatis grandeui¬
ta sexquirenda. seduite recttudo: & ardentissime fidei merita
debenẽ ẽ pensanda. Ille enĩ potior quidõ ꝓximior iudicandus est.

Expanded text:
Ordines suos in monasterio ita conservent, ut conversionis tempus et vitae meritum discernit atque abbas constituerit. Qui abbas non contuasterio conversus fuerit, primus ambulet, primus semunicet in ecclesia, prior loquatur cum interrogantur fratres pro aliqua ro prior constet, hebdomadam prior faciat, manum in mensam primus extendat: nec aetas sola inter fratres requirenda, sed conversio est et laboris studiique propositum. Unde et haec discretio senioris est praestolanda, ut quem quomodo erga Dei amorem cultumque ferventem viderit, sic honoret. Non enim generis dignitas, aut rerum opulentia, quam quisque habuit in saeculo, vel aetatis grandaevitas exquirenda, sed vitae rectitudo, et ardentissimae fidei merita debent esse pensanda. Ille enim potior, qui Deo proximior, judicandus est.
Abbreviated transcription (Latin):
tarepono in hocmonasterio ꝑ henniter reseruandam. Unde & sequitur. Quam
& ille nouitius. signũ faciat & manusua suꝑ altareponat. Hinc & alibi scriptũ¬
legimus. Sicum̃ rebus suis introierit nouicius. tũc illebreuis uł donatiorerũ
suarũ dõ. uł monasterio factaipsius donatorismanus suꝑ altare ponatur.
Dicenteipsofratre. Eccednẽ cũ arumarnã. & pauꝑtatemea quicquid mi¬
hidonasti tibire consigno & offero &ibi uolo ut sintresmee. ut fuerit cor
meũ & anima sub põtestate ta menmonasterii. & abbatisquẽ mihi dnẽ in
uice tua timendũ p̃poniscumeis dicis. Quiuos audit meaudit. & qui
uos spernit mespernit. Quãdũ posuerit incipiat ipse nouitius mox huc¬
tercio respondeat adiungentes gloriapatri. Tuc ille frãt nouitius
prosternatur singulorũ pedib ut orent peo &iamex illadie in cõ gre¬

Expanded text:
altare pono, in hoc monasterio perenniter conservandam. Duas alias altare pono, in hoc monasterio perenniter conservandam. Duas alias et ille novitius signum faciat, et manu sua eam super altare ponat. Quam dum posueriterba, si cum rebus suis introierit, tunc ille brevis, vel donatio rerum suarum Deo vel monasterio facta, ipsius donatoris manus super altare ponatur, dicente ipso fratre: Ecce, Domine, cum anima mea, et paupertate mea, quidquid mihi donasti, tibi reconsigno et offero: et ibi volo ut sint res meae, ubi fuerit cor meum, et anima, sub potestate tamen monasterii et abbatis, quem mihi, Domine, in vice tua timendum praeponis; cum eis dicis: Qui vos audit, me audit; et qui vos spernit, me spernit . Unde tio respondeat, adjungentes, Gloria Patri. Tunc ipse frater novitius prosternatur singulorum pedibus, ut orent pro eo. Et jam ex illa die in congre
Abbreviated transcription (Latin):
nentis at quedicentis Eccelex sub quamilitareuis Si pote sobserua¬
rem gredere si nõpotes. lib̵ discede Tũcergo uidensor dinatissimũ
atque moro sũ mihispatiũ ad tributũ dubitationis aditũpter proa
rũn sunctsciõ fauente obtemperaremandatis łt ppt̾ et¬
nã lib tatem legibꝰ. huiꝰ regule deinceps me polliceoꝵ sidelit
mancipari. Staut nõiãmili Ex hac dieliceat egredidemona¬
sterio collumq̃ de subuigo regule excuter e qđ subannalioptio¬
ne. autexcu sarelicuit aut suscipere. Sedut p̃fatus sum
omiex cusationep. posita ꝓmitostabili tatẽ monasterii morũque meo¬
rũ conuersionẽ. Et ꝓpt ꝓfessionisiee seruitiũ & autacet uite eterne
p̃miũ mecum quegehenne scẽmeaẽ. obedientie coramdõ & angelis ei.
humilit militaturũ subitio. Etuthec ꝓmssionismee pectao aũob firmi¬
ter teneatur ad nom̃ scõrũ quorũ hic reliquie continentur : & presentis

Expanded text:
nentis atque dicentis: Ecce lex sub qua militare vis: si potes observanentis atque dicentis: Ecce lex sub qua militare vis: si potes observare, ingredere; si non potes, liber discede. Hoc ergo videns ordinatissimum, atque morosum mihi spatium attributum, dubitationis aditu praetermisrum cunctis Domino favente obtemperare mandatis, et propter aeternam libertatem legibus hujus regulae deinceps me polliceor fideliter mancipari, ita ut jam non mihi ex hac die liceat egredi de monasterio, collumque sub regulae excutere jugo, quod sub annali optione aut excusare licuit, aut suscipere; sed, ut praefatus sum, omni excusatione postposita, promitto stabilitatem monasterii, morumque meorum conversionem, et propter professionis meae servitium, et vitae aeternae praemium, metumque gehjus militaturum subjicio. Et ut haec promissionis meae petitio a vobis firmiter teneatur, ad nomen sanctorum quorum hic reliquiae continentur, et praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
tusmĩ. tiro ciniũ diligenter ad tendens considero qđ petitioni mee pri¬
mũ non facilis monasterii concessus ẽ introitus. sediũ ibipulsanti uix
ratus nouitiorum sum domũꝓgressus In qua mihidura & asper a prli¬
modiligenter ase riore sunt predicata & stabilitatis ee dercpea o seppli¬
iner ⁊ abats ciendo scias qmsipost prorrissionẽ regularis obserusapere ne¬
tro conuerten sfespexeris aptusregno celorum nõeris. In super qua¬
libus tetectumuestibus monasteri claustrareceperit. intalib. tefo¬
re abilla piciendum cognosce. Et quia teparnis epoliatumue teri¬
b. pariter que expoliatumuicuis ꝑdiderat mundus fasest ututroque suum
uestitum recipiat seruuma dignominiã omniũ inperpetuo seruandũ
go dut̃ lauitico consortatusexemplo. dño claman sagebarre sc rop¬
ꝑt uerbalabiorum tuorũ : egocustodiuiuas duras. Certime sciẽs
quia si particeps xp̃ipassionis fuero : & resurrectionisero Iis& simi¬

Expanded text:
tus mei tirocinium diligenter attendens, considero quod petitioni meae primum non facilis monasterii concessus est introitus, sed diu mihi pulsanti, ratus, novitiorum sum domum progressus, in qua mihi dura et aspera primo diligenter a seniore sunt praedicata, et stabilitatis meae promissio suppliintimabat: Sciendo scias quoniam si post promissionem regularis observantiae retro convertens respexeris, aptus regno coelorum non eris. Insuper qualibus te tectum vestibus monasterii claustra susceperunt, in talibus te fore ab illis projiciendum cognosce. Et quia te pannis exspoliatum veteribus, pariterque exspoliatum vitiis perdiderat mundus, fas est utroque vestitum suum recipiat servum ad ignominiam omnium in perpetuo servandum. Ego autem Davidico confortatus exemplo, Domino clamans, aiebam: Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras: certissime sciens, quia si particeps Christi passionis fuero, ero et resurrectionis. His et simi
Abbreviated transcription (Latin):
tur tertia &usq. nona omñsinopus suũ laborent qđ eis in iungitur
Pacto aut̃ primosigno nonehore disiungant ab operasia singuli
& sint parati dũ scđm signũ pulsauerit. Postre feccionẽ autem uacent leccioni¬
poralem oportunitatẽ manu soperibꝰ: occupantur. interius mẽs cum lingue me¬
ditacionẽ psalmorũ & scripturarũ recorda cone dulcescat. Namsi uiolan¬
torhus. regule sabulacione deleetetur silenciipene castigetur. ⁊ uera¬

Expanded text:
s suum laborent quod eis injungitur. Facto autem primo signo horae nonae, disjungant se ab opere suo singuli; et sint parati dum secundum signum pulsaverit. Post refectionem autem, vacent lectioniporalem opportunitatem manus operibus occupantur, interius mens cum linguae meditatione psalmorum ac scripturarum recordatione dulcescat. Nam si violator hujus regulae fabulatione delectetur, silentii poena castigetur.
Abbreviated transcription (Latin):
missas sustineat᷑. qđ autẽ dicit usq ad missas sustineant: intelligitur
usq ad missã principalẽ quȩ omnib: sollẽpnit̃ canitur : Nã sunt
pleriq monachorũ m inisteriales. qui mane audiunt missã. & com¬
medunt & ꝑgunt quo uolunt : & dicunt se missã audisse . & ita com¬
medise: qđ uitiũ ꝓuidens ꝓhibensq beatus benedictus dixit. in
dieb tam̃ sollẽ pnib usq admissas sustineant: Intrantes ⁊ exeun
i retribufionis mecedẽ ꝓlabore cotius septimanȩ fidelit̃ expe¬
tentes: ut cõplentes eos xp̃i mandatũ generalit̃ ab omnibus
fratrib emissa ꝓsequatur oratio quȩ & eorũ consumata obseqa¬

Expanded text:
maragdus: « Quod autem dicit usque ad missas sustineant, intelligitur usque ad missam principalem, quae ab omnibus solemniter canitur. Nam sunt plerique monachorum ministeriales, qui mane audiunt missam, et comedunt, et pergunt quo volunt, et dicunt se missas audisse, et ita comedisse: quod vitium praevidens, et prohibens B. Benedictus dixit: In diebus solemnibus usque ad missas sustineant. » Boherius vero in et retributionis mercedem pro labore totius septimanae fideliter expetentes: ut complentes eos Christi mandatum generaliter ab omnibus fratribus emissa prosequatur oratio; quae et eorum consummata o
Abbreviated transcription (Latin):
tuosu dic̃ U estim̃ta nõ multanec suꝑ flua sint monachis. Duabꝰ. tantũ
cuculli suellatis & simpliciumo palliolo. ternisqꝰ: tunicis& statiminiis dia¬
b̾. cuiꝰ. qͦ necesitaus querimonia suficienda ẽ. ħinc seriolus ait u ent¬
duas tunicas abeatis. Quas duas tunica sintellegere debemꝰ nõ numero
sed pp̃t nemem necessaria seẽ. sed suprausumsireser uate snerint conpnꝰ¬
tar. Supergo siquid fuerit putabitur alienũ. n ũqͥquid possesor aua¬
rus includit magisutitur arthaquã dñs qđ ut uete tur maximꝰ nob bea¬
tus apls testusasurgit quidiẽ. H abentesunctũ & uestituhis contẽpri su¬

Expanded text:
TUOSI . Vestimenta non multa nec superflua sint. Duabus tantum cucullis, villata, et simplici, et uno palliolo, ternisque tunicis, et staminiis duabus cujusque necessitatis querimonia sufficienda est. In ipsis quoqueduas tunicas habeatis : quas duas tunicas intelligere debemus non numero, si propter hiemem necessariae esse videntur, sed supra usum si reservatae fuerint, computari. Super ergo si quid fuerit, putabitur alienum: dum quidquid possessor avarus includit, magis utitur arca quam dominus: quod ut vitetur, maximus nobis beatus Apostolus testis assurgit, qui dicit: Habentes victum et vestitum his contenti su
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit enĩ sec tandã ẽẽ ospitalitatẽ nõ illud solũ ostendit. ut uenientemadnos hospi¬
tem suscipiam. sed & requiram. & sollicitisum. & sectemur acꝑquiram. ubi que ospi¬
tes neubi forte inplateis sedeat̃ ne extratecũiaceant. Recor darelot. & in¬
uenies qđ nõillũ hospites. sed ipse que sierit hospites. & hocerat hospitalitatẽ
sectari. Hic & beat: macaruisait. Ospitalitatẽ sectantes peromnia & neauer¬
tasocculũ. autinanẽ dimitas pauperem. Mefortedñs ad teueniat in hospite aut
diẽ Ecientes obhocnouissimã consequi re tributioñ quando inuiditio¬

Expanded text:
itatem sectantes. Non illud solum ostendit ut venientem ad nos hospitem suscipiamus, sed et quaeramus et solliciti simus, et sectemur, ac persequamur ubique hospites, ne ubi forte in plateis sedeant, ne extra tectum lateant. Recordare Lot, et invenies quod non illum hospites, sed ipse quaesierit hospites, et hoc erat hospitalitatem tetur in Domino. XX. Hospitalitatem sectantes per omnia , et ne avertas oculum, aut inanem dimittas pauperem: ne forte Dominus in hospite aut est, scientes ob hoc novissimam consequi retributionem, sicut Dominus dici
Abbreviated transcription (Latin):
xerunt. Nolicebit dealiomonasterio. siñuolup̃tate ei. quip̃ ẽ
in grediatur. cõmendeturabeo ei. quip̃ẽ ubieẽ desiderat & sicsus¬
ĩuenerit tantossenduerit aberepriores. Sed nec adtendendũ
ẽ qđ suit antea sed probandũ qualiseẽ ceperit. Susceptus uero si
abere uide tur aliquid siue in rebus. siue incodicib. ultra ei posside
nõlicebit ut possit eẽꝑfectus quialibi nõ potuit ẽẽ senex  ĩc¬
beatus ferreolu sait. Monachũ ommino siuedericũ alterius loci¬
uł monasterii recipi sub qualibet causa nolumus. int̃dicimꝰ. ꝓi¬
bemꝰ: prospicierites talia studio caritatis. nenouũ aliquid sor¬
de scandali surgente indiicat. Diciterĩstriptura. Puicquid ab̃
nõ uis alionefeceris
DESA CERDOTIB. MONAS TEA

Expanded text:
eant. Non licebit de alio monasterio, sine voluntate eius qui praeest ingrediatur, commendetur ab eo ei qui praeest ubi esse desiderat, et sic susinvenerit, tantos se noverit habere priores. Nec attendendum est, qui fuit antea; sed probandum est, qualis esse coeperit. Susceptus vero si habere videtur aliquid, sive in rebus, sive in codicibus, ultra ei possidere non licebit, ut possit esse perfectus, quod alibi non potuit. ResidentiA FERREOLI . Monachum omnino, sive clericum alterius  loci monasterii recipi sub qualibet causa nolumus, interdicimus, prohibemus, prospicientes talia studio charitatis, ne novum aliquod forte scandalum surgentes inducant. Dicit enim Scriptura: Quidquid tibi non vis, alio ne fecerisDe sacerdotibus monasterii.
Abbreviated transcription (Latin):
an ot⁊ aut qui aordinacioms ministeriũ ide uteli quidor di¬
naret potestatem accepitab abbate in monasterio. autalicui. reicausa subas¬
ditur suerttex altatus in monasterio illum locũ adtendat & c̃r. De hoc ca¬
mine patres monasterii nuncupentur. Et nichilaliud inmonasterus liceat
nisi orationes colligeret. conplere& signare aliud uero nihil aut p̃sumant aut
eis liceat uł aliquid ordinationis autdnãcionis uł dispensacionis uindicent
Sed omnẽ formã licentie. ułordinande dominationis menisterii. abbas quisg
lo honoris nomine ideo statuimꝰ eospatres monasterii apellari ꝓt̃¬

Expanded text:
atus, aut quia ordinationis ministerium, id est ut aliquid ordinaret potestatem accepit ab abbate in monasterio. Aut alicujus rei causa, subauditur, fuerit exaltatus in monasterio; illum locum attendat, etc. 3o Bohenomine patres monasterii nuncupentur; et nihil aliud eis in monasteriis liceat, nisi orationes colligere, complere et signare. Aliud vero nihil aut praesumant, aut eis liceat; vel aliquid ordinationis, aut dominationis, aut dispensationis vindicent; sed omnem formam licentiae, vel ordinandae dominationis monasterii abbas, qui super cet vel defendat. Nam solo honoris nomine ideo statuimus eos patres monasterii appellar
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsonã nec quolibet modoei aliquandodant aut gibuunt octasio¬
tusdicitur in loto alterũ. sub posetus quasi suffactus uncte
& consulẽ sufecuidicmꝰ. eũ quiꝑalio sub stitiutur.U elcerte s lioc
luunt᷑ anele mosina monasterio donatione ꝓ mercede sua faciant
Erebꝰ. quasdareuolunt monasteriodonationẽ reseruatosibi. si ita

Expanded text:
personam, nec quolibet modo, ei aliquando dent aut tribuant occasiotus, in loco alterius soppositus, quasi suffactus. Unde et consulem suffectum dicimus eum qui pro alio substituitur. Secin elemosina monasterio pro mercede sua, faciant ex rebus quas dare volunt monasterio donationem. » Audit forsita
Abbreviated transcription (Latin):
ta pedũ pedules & caligas.  edule saut dic̃ille. qđ nos modo dicimꝰ. cal ces
Caligasille qđ nos subtalare suł soccosuo camus. Calige aut̃ uł accallo pe¬
dũ dicte uł quialigãtur nã & calciari uocantur. Depedibꝰ. aut̃ isidorusdic̃¬
Pedule sutendos in monasterio quãdiu hiemis coegertt uiolentia siuedum
fr̃s gradiuntur initinere uł ꝓficiscuntur adurben. Sic̃ & fruc tuosuꝰ dicit¬

Expanded text:
 « Pedules, inquit Smaragdus, dicit ille, quod nos modo dicimus calceos: caligas ille, quod nos subtalares vel soccos vocamus; caligae autem a callo pedum dictae, vel quia ligantur, nam et calcearii vocantur. » Hildemarus utentur in monasterio, quandiu hiemis coegerit violentia, sive dum fratres gradiuntur in itinere, vel proficiscuntur ad urbem. » Et S. Fructuosus
Abbreviated transcription (Latin):
munuscula accipere aut dare si ne p̃cepto abbatis & d sieitia ap pare¬
tb siuseiquiquã directũsuerit : nõp̃sumat suscipereilluci nispriur
indicatũ suerit abbati. & dsi iusserit suscipi in abbatissitpotestate curi¬
illud iubeattdari. & nõcõ triste turfrt̃. ciu forte direc tũ suerat it nõ
detur occasio diaboli. Qui aut̃ alit̃ p̃ sup̃serit discipline regulari subia¬
lũ ut occulte abalicoliteras ułq libet muruscula accipiat: Nocculie
consitetur illiparcatur & orȩx̃pillo. Si aut̃ dephenditur aut conuincit

Expanded text:
munuscula, accipere aut dare sine praecepto abbatissae. Quod si etiam a parentibus suis ei quidquam directum fuerit, non praesumat suscipere illud nisi prius indicatum fuerit matri; quod si jusserit suscipi, in ipsius sit potestate, auillud jubeat, dari. Et non contristetur frater, cui forte directum fuerat, ut non detur occasio diabolo. Qui autem aliter praesumpserit, disciplinae regulari subjalum, ut occulte ab aliquo litteras, vel quaelibet munuscula accipiat, si hoc ultra confitetur, illi parcatur et oretur pro illo; si autem deprehenditur atque convincit
Abbreviated transcription (Latin):
gata qualitate p̃cu quantũ asecularibꝰ distrahi potest tanto in fra
numero iminori semiper distrahatur p̃tio Utagnoscantur in hac
spiritales a secularibꝰ ac tibus distanti aqueseparari cum negotu
causa que inimicaest animelucrũ suprauisti tiãquerant. Sedetiã
ab ipsa iustitia minus accipiendi p̃tuhumanitate consentiant. ut prop¬
t̃ cupiditatẽ & auaritiã artes operaricredantur. A uaritia enim.¬

Expanded text:
gata qualitate pretii quantum a saecularibus distrahi potest, tantum infra nummorum minori semper distrahatur pretio, ut agnoscantur in hac parte spiritales a saecularibus actibus distantiaque separari: cum non negotii causa, quae inimica est animae, lucrum supra justitiam quaerant; sed etiam ab ipsa justitia minus accipiendi pretii humanitate consentiant: ut non propter cupiditatem et avaritiam artes operari credantur, sed n
Abbreviated transcription (Latin):
eu qi atripepe psaup̃serit. sin ostitim aquo accepit &qꝰ. accepit puplicaus¬
ni disriororaseueri uime subiacebit. Illauero que trãs missa sit per ei¬
nis eig notisdeputubuntur. auttertȩ intendio gemaburstir. Care
qus suissilus uł aliqua adse necessitudine ꝑtineirtb aliquidontu lire
inrem cominunẽ redactum. cuimecessariũ suerit trbuatur. Ouero cui
gansmis sumest abbas precẽperidare. tanquãreliqu fidelũ munera

Expanded text:
uscunque accipere praesumpserit, si non statim, a quo accepit, et quae accepit publicaverit, districtioni severissimae subjacebit. Illa vero quae transmissa sunt, peregrinis et ignotis deputabuntur, aut certe incendio cremabuntur. Sane si quis suis filiis, vel aliqua ad se necessitudine pertinentibus aliquid contulerit, in rem communem redactum, cui necessarium fuerit tribuatur. Si vero cui transmissum est, abbas praeceperit dari, tanquam reliqua fidelium munera
Abbreviated transcription (Latin):
torioerat cũceteris mensisposita. sed inaliaerat cellulã segregata quã
crebro uenientes hospitesfrequenter cibis inuenirent paratam. Cedmo¬
do abepiscoporum abbatum. & ceterorũ franchorũ magno consilio salu¬
breinuentũ est consiliũ ut ꝓsua & frum̃ custodia habeat. in comuni re¬
fectorio mensã: ubi quando ad fuerint cũ hospitib. quando uero de¬
fuerint cũ quib uoluerit reficiatcum frĩb.. Itẽ & cellã ospitũ abeat¬
ad signatã srt̃ cuiꝰ animã timordĩ possidet ubi sint lectistrati susicient̃ &
domꝰ dĩ asapientibꝰ. sapienter administretur. Absternendo eñĩ lecti
stratidicuntur. Etrati quasistoriati. Ctoriaenĩ dicitur qđ nosmatam
uł natã dicimus. In his aut̃ solis antiqui monachi dormire solebant¬

Expanded text:
d in alia erat cellula segregata, quam crebro venientes hospites frequenter cibis invenirent paratam. Sed modo ab episcoporum, abbatum, et caeterorum Francorum magno concilio salubre inventum est consilium, ut pro sua et fratrum custodia habeat in communi refectorio mensam, ubi quando adfuerint cum hospitibus; quando vero defuerint, cum quibus voluerit reficiat coram fratribus. » Istud Fraassignatam frater, cujus animam timor Dei possideat: ubi sint lecti strati sufficienter; et domus Dei a sapientibus sapienter administretur. Hospitibus autestrati dicuntur; strati quasi storiati; storia enim dicitur quod nos mattam vel nattam dicimus: in his autem solis antiqui monachi dormire solebant, et
Abbreviated transcription (Latin):
fluũ autelatũ est. Et prop̃t hoc noxiũ uidicandũ est qđ magis nõ uir¬
uitis spetiẽ seduanitatisostentat. Abba saut̃ dem̃sur a ꝓudeat ut nõ

Expanded text:
erfluum aut elatum est, et propter hoc noxium judicandum est, quod magis vero non virerfluum aut elatum est, et propter hoc noxium judicandum est, quod magis vero non virtutis speciem, sed vanit
Abbreviated transcription (Latin):
Munctus esse debet mona chus nondelicatus Hĩc aut nonoportet in mo¬
nachoeẽ notabilis abitus. itanec satis abiectuis. Nan pciosa uestisam¬
mũ ad lasciuiã ꝑtrahit. nimisuilis aut dolorẽ cordisparit aut morbum
omniũ ẽẽ minimos. & ominiũ nos nouissimos: certum est quia & in¬
O portet uitalissit uestismonachiqꝰ corpꝰ. contegens tantũ uerecundiã
nuditatis repellat & frigorisrecundat iniuriã nõq. occasionẽ uanita¬
nsenutriat. Que itasit uilis ut nulla coloris uł cõpositionis nouitatem
interceteros fr̃s sprles ab eatur in signis. & itasit a studiosis suꝑfluis acu¬
rationibꝰ aliena ut nullus iterũ ꝑ incuriã collects aut effectatis sor¬
dib. sit deformis. P ostremosicipsa uestis abhus mundisepare tur
ornatu. ut in omni seruorũ di cultu comunissit : N ãquid quid ĩ t̃fa¬
mulo sdi nõ abominibꝰ tenetur sed ab unouł apaucis p̃sumitur aut suꝑ¬

Expanded text:
Munitus enim debet esse monachus, non delicatus. Sicut autem non oportet in monacho esse notabilis habitus, ita nec satis abjectus. Nam pretiosa vestis animam ad lasciviam protrahit, nimis vilis aut dolorem cordis parit, aut morbum omnium nos esse minimos, et omnium novissimos, certum est quia et ino primum ut talis sit vestis monachi, quae corpus contegens tantum verecundiam nuditatis repellat, et frigoris retundat injuriam, non quae occasionem vanitatis nutriat; quae ita vilis sit, ut nulla coloris vel compositionis novitate inter caeteros fratres spiritales habeatur insignis: et ita ab studiosis superfluisque accurationibus aliena, ut nullus iterum per incuriam collectis aut affectatis sordibus sit deformis. Postremo sic ista vestis ab hujus mundi separetur ornatu, ut in omnium servorum Dei cultum communis sit. Nam quidquid inter famulos Dei non ab omnibus tenetur, sed ab uno vel paucis praesumitur, aut sup
Abbreviated transcription (Latin):
quid abstinerȩ . liberãei uolup̃tatẽ concedimus Suiuero noluerit
regule de hoctitulo cõstituto accipiet & quadra gesime contentu serit
se adgenũã abbatis agentes gratias debonactus udluntate concessa
& post inpensã humilita tẽ simul & hore suo abbati indicent: quis qđ uo¬
¶IR̃s. qui omnino longe sut̃ in labore & nõ possũt occurrere hora con¬
Ipetentiadoratoriũ & abbas hocꝑ pendit quiaitaẽ. Agant ibidẽ
opusdĩ ubioperantur cũ tremore diuino flectentes genua. Similit̃
qͥinitinere directisunt. Nõeos p̃tereant hore constituet sedut pos¬
sunt agant sibi. & seruitutis pensũ non neglegant reddere. Hincbea¬

Expanded text:
us liberam ei voluntatem concedimus. Qui vero noluerit, regulae de hoc titulo constituta accipiet, et quadragesimae contentus eritse ad genua abbatis agentes gratias de boni actus voluntate concessa: et post impensam humilitatem simul et ore suo abbati indicent, quis quid vores, qui omnino longe sunt in labore, et non possunt occurrere hora competenti ad oratorium, et abbas hoc perpendit quia ita est, agant ibidem opus Dei ubi operantur, cum tremore divino flectentes genua. Similiter qui in itinere directi sunt, non eos praetereant horae constitutae; sed ut possunt agant sibi, et servitutis pensum non negligant reddere.
Abbreviated transcription (Latin):
a gule nostrtam expedita necesstate adcellulã relierst ant eu id¬
munone separetur aut urgis cesus emendeurr. Se aaeto pio¬
pratas aepean⁊ Orato rũ hocsit qđ diciur necibiquiquam aliua
geratus aut condatur ex pleto operedũ. omnscũ sumosilentioe ceũ
or ab eadur peuerent adõ ut srt̃ quiforte sib pecali arcter unlt
orare nõ impediatir a terius inꝓbrtate. Sel& ialter ni t st¬
bi forte secretiusorare simpliciter intret & oret. nõ inclamosa uoce sed in
atrimis & intencionecordis. Ergo quisimile opus nõ facit. nõ ꝑmitatur explicito
peredi remorari inoratorio. sicut dictũ est nealius neinpedimentũ pacia tur
orio prȩter orandi & psallendi di cultum penitus nihilagatur. ut nominihuic &opera
ugiter in pensa concordent. Ut si aliquis p̃terconsitutas horasdnõ suplicaturus in gredi¬
tur uotũ suũ occupatio aliena nõ tardet : DEOSΡsTib SΘCΙΡΙΕΜDΙS

Expanded text:
 gulae, non statim expedita necessitate ad cellulam redierit, uommunione separetur, aut virgis caesus emendetur. § INEDTCTI. Oratorium hoc sit, quod dicitur: nec ibi quidquam aliud geratur et contendatur. Expleto opere Dei, omnes cum summo silentio exeant, et habeatur reverentia Deo: ut frater, qui forte sibi peculiariter vult orare, non impediatur alterius improbitate. Sed et si alter vult sibi forte secretius orare, simpliciter intret et oret non in clamosa voce, sed in lacrymis et intentione cordis. Ergo qui simile opus non facit, non permittatur explicito opere Dei remorari in oratorio sicut dictum est ne alius impedimentum patiatur. orio praeter orandi et psallendi cultum penitus nihil agatur, ut nomini huic et opera jugiter impensa concordent: ut si aliquis praeter constitutas horas Domino supplicaturus ingreditur, votum suum occupatio aliena non tardet. Nolite cantare,
Abbreviated transcription (Latin):
dicens : dñs dignetur benedicere: illud p̃cipue decernimꝰ. ut nullus alteri
dare exm̃sura sua uł accipere ab altero p̃sumat p̃ter abbatẽ uł p̃positum.
cui ab abbate comissũ est: panis libra una ꝓpensa sufficiat indie. siue una¬
sit resestio siue prandi &cenȩ qđ si cetiaturi suit de cadẽ libra tercia pars acellarariore¬
dũ panis cȩlestis coruus paulo seruodei cotidie uescendũ partiuerat: quandoers
ad sextã horã tempore estiuo uł aliis temporib: reficiunt : tercia quadra ipsius:
dominicipanis acellarario ꝑ omniũ annonas incȩllario subtracto. sero. ante illũ en¬
dũ pulm̃tariũ inferendũ mensis ponantur. qđ autẽ dicit panis libra una ꝓpena

Expanded text:
ionem observandum est. Illud praecipue decernimus ut nullus alteri dare ex mensura sua vel accipere ab altero praesumat praeter abbatem, vel praepositum, cui ab abbate commissum est. Si vero asit refectio, sive prandii et coenae. Quod si coenaturi sunt, tertia pars a cellarario reservo Dei quotidie vescendum paraverit. Quando ergo ad sextam horam tempore aestivo vel aliis temporibus reficiunt, tertia quadra ipsius Dominici panis a cellario per omnium annonas in cellario subtracto sera ante illud crudum pulmentarium inferendum mensis ponatur. Et ideo in cellario diximus ea
Abbreviated transcription (Latin):
congrestunt: Dicente salomone: Indesideriis est omnis otiosus: ⁊ multa
mala ex cogitat otiositas : Hortamur ergo fr̃s ut otiũ non ametis sed
ꝑsincerũ unanimitatis consensum unusquisq ut p̃ual& sic laboret:¬
Sed abiecto ase qui huc usq talis fuit hoc uitio. proptus adomne opus
occurrat. Iiua scriptũ est: Non oderis laboriosa opera. & rusticationẽ
sustinerent. quantomagis nos monachi quibus oport& non sulũ uitȩ suȩ̨
necestaria ꝓpriis manibus exibere. sed etiã indigentiũ aliorũ laboribus
suis reficere : qui uiribus corporis & integritate salutis consistunt. si in opeitꝰ
tiꝰsi sunt. duppliciter peccare noscuntur Quia non solũ non laborant sed etiam
alios uitiant & ad immitationẽ suã inuitant: Proptereaenĩ quisque ad dm̃
conuertitur. ut ei deseruiens laboris abeat curã. non oͣtiodeditus inertia
pigritiaque pascatur. Iuisic uolunt uaccarilectioniut non operentur:
ipsi lectioni contumaces existunt. quia non faciunt quod ibi legunt: Ibi

Expanded text:
otiosus, dicente Salomone: In desideriis est omnis otiosus; et iterum: Multa mala excogitat otiositas: abjecto ergo a se qui per sincerum unanimitatis consensum unusquisque, ut praevalet, sic laboreto ergo a se qui hucusque talis fuit hoc vitio, promptus ad omne opus occurrat, quia scriptum est: Non oderis opera laboriosa et rusticationem servierunt, quanto magis monachi, quibus oportet non solum vitae suae necessaria propriis manibus exhibere, sed etiam indigentiam aliorum laboribus suis reficere. Qui viribus corporis et integritate salutis consistunt, si in opere ostiosi sunt, dupliciter peccare noscuntur: quia non solum non laborant, sed etiam alios vitiant, et ad imitationem suam invitant. Propterea enim quisque ad Deum convertitur, ut ei deserviens laboris habeat curam, non ut otio deditus inertia pigritiaque pascatur. Qui sic volunt vacare lectioni, ut non operentur, ipsi lectioni contumaces existunt, quia non faciunt quod ibi legunt. Ibi
Abbreviated transcription (Latin):
perius mediante octauahora et iterũ qđ fatiendũ estoperentur usqꝰ ad¬
uesperã. Si ant necessitas loci aut pauper tas exigerit. ut ad srugesre
colligendas perseoccupentur. nõ contristẽ tur. quia tuc̃ uere monachi sut̃

Expanded text:
perius mediante octaperius mediante octavesperam. Si autem necessitas loci aut paupertas exegerit ut ad fruges colligendas per se occupentur, non contristentur, quia tunc vere mo