comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cieais populos subme Miseri cordiã quippecũ ipsofecit
dñs quando eum defratrib: suis ultimũ ꝑ samuhelem ꝓph&ã
adregale culmen elegit : Resugium quando conatam
inmanissimum hostem consilium dedit uteum p&radicer& Cum quo
non peterat ar morum pondere dimicare : susceptor fuit quando eũ
fecit in generum a saule suscipi ut suo d ño iunger&ur . qui prius
fuerat ser uientium condicione subiectus : : Liberator fuit:
dum eum apericulo rege indgnationis eripuit: protector quando
Inspelunca latens in saulem regem eiꝰ ultiones accepit : Vnde sin¬
gulis nominib deenter expressum est qđ eifuerat dñi largi¬
tate conces sum: & uidequid sequitur & in ipsosperabo: posttanta
benficia uir scs scit adtali spe non eẽ cessandum : sed quanto
plus labeo acceperat : tanto magis amplius exp&ebat :
Addidit. subiciens populos subme: siue boc defuturodicit quia
populis imperaturus erat siue magis populos sibi memorat ẽẽ

Expanded text:
edduntur. Misericordiam quippe cum ipso fecit Dominus, quando eum de fratribus suis ultimum per Samuelem prophetam ad regale culmen elegit. Refugium, quando contra tam immanissimum hostem consilium dedit, ut eum petra dejiceret cum quo non poterat armorum pondere dimicare. Susceptor fuit, quando eum fecit a Saule in generum suscipi, ut suo Domino jungeretur, qui prius fuerat servientium conditione subjectus. Liberator fuit, dum eum a periculo regiae indignationis eripuit. Protector, quando in spelunca latens in Saulem regem jus ultionis accepit. Unde singulis nominibus decenter expressum est, quod ei fuerat Domini largitate concessum. Et vide quid sequitur: et in ipso sperabo. Post tanta beneficia vir sanctus scivit a tali spe non esse cessandum; sed quanto plus ab eo acceperat, tanto magis amplius expetebat. Addidit, subjiciens populos sub me. Sive hoc de futuro dicit, quia populis imperaturus erat; sive magis populos sibi memorat esse
Abbreviated transcription (Latin):
dorem: Corus catioues tuas etdis sipabis eos. Eant¬
tes acittas tuas et coaitur babis eos:. Ecceiam xp̃i dicit᷑
bellum &quẽ ad modum diabolico turba fuerit superata nar¬
ratur. Sed quã uis coruscationib: & sagittis dicat. ẽẽ pugna
in frontem diaboli qm̃ semꝑ mandatis eius aduersus est : con¬
fracta ÷ frons illa durisfima inuere dnda inportun a
quae ante aduentũ dñi ueritati resis tebat inuicta hocreue¬
ra xp̃i dicendum÷ bellum quia illud dauid figuratũ fuit
proelium imaginem portans istius ueritatis impl&e:¬
torib: ꝓph&arum p̃dicationib: lumensue ueritatis in fu
culturis dediti sub inde adecłae catholice septa confugerent
Sequitur emitte sagittas tuas & conturbabis eos. sagittas
apostolos significat qui ueritate p̃dicationũ tãquã i acu¬
la pennata hominũ pectora trans forunt sanitatẽ men¬

Expanded text:
orusca coruscationes tuas, et dissipabis eos; emitte sagittas tuas, et conturbabis eos. Ecce jam Christi dicitur bellum, et quemadmodum diabolica turba fuerit superata narratur. Sed quamvis coruscationibus et sagittis dicat esse pugnatuin frontem diaboli, quoniam semper mandatis ejus adversus est. Confracta est frons illa durissima, inverecunda, importuna, quae ante adventum Domini veritati resistebat invicta. Hoc revera Christi dicendum est bellum, quia illud David figurativum fuit praelium, imaginem portans istius veritatis impletoribus, prophetarum praedicatione lumen suae veritatis infudculturis dediti, subinde ad Ecclesiae catholicae septa confugerent. Sequitur, emitte sagittas tuas, et conturbabis eos. Sagittas apostolos significat, qui veritate praedicationum tanquam jacula pennata hominum pectora transfoderunt, sanitatem men
Abbreviated transcription (Latin):
praelusione constat inbutum. sed hostisuo subito apparuit
egregius: qui&iã indomopatrissui pridem uidebatur esse
dispectus: Sequitur & digitos meos adbellum sicut superius manus
operationẽ. Ita & hicdigitos salutaria consilia possumus fortassis
aduertere &x quaedecor denr̃o uł ut quidã radii ꝓsiliunt dumaliqui
subtilitate causas neces sarias obtinere contendunt. Est enim
istud nom̃ multarum significationũ sed ꝑlocorũ diuersitate
aestinant eẽ. referendum & in exodo hic digitus di est quam
sp̃m scm̃ patres intelligere uoluer̃. Item. Ibi accepitautem
moy sesduas tabulas scriptas chigitodĩ &c&era. Iteco Benedictꝰ¬

Expanded text:
praelusione constat imbutum; sed hosti suo subito apparuit praelusione constat imbutum; sed hosti suo subito apparuit egregius, qui etiam in domo patris sui pridem videbatur esse despectus. Sequitur, et digitos meos ad bellum. Sicut superius manus operationem, ita et hic 484 digitos salutaria consilia possumus fortassis advertere, quae de corde nostro velut quidam radii prosiliunt, dum aliqua subtilitate causas necessarias obtinere contendunt. Est enim istud nomen multarum significationum, sed pro locorum diversitate aestimant esse referendum. Et in Exodo: Hic digitus Dei est ; quem Spiritum sanctum Patres intelligere voluerunt. Item ibi: Accepit autem Moyses duas tabulas scriptas digito Dei ; et caet
Abbreviated transcription (Latin):
significatelñĩ futura mys teria ut euangelici talculi honore
operatione conpl&am In prima parte ꝓph&a dñogra¬
tias agit ꝑ actibelli discrimine fuis se liberatũ. Dep̃cans
ututo dñi declar&ur aduentus ꝑquemdiabolus uictus :
& quasi sp̃italis belli qđ golias figuraliter gessit est secu¬
ta perfectio. Tunc enim fideles sunt a magno discri¬
mine liberati¬
adpros lium et digitos cꝯeos adbellum. Llictor
hostis saeuissimi & supenator immanium uitiorum.¬
posł trium phum patratum quandomaxime in solens peccat
humanitas nulla se ꝓpriae p̃sumptionis elatione i actauit
sed dñi uirtutib totum applicans laudes eius deuota exultatior
concelebrat. Nãquaesit causa benedictionis adiecit: quido c&
manus meas ad proelium. Docuit manus eius adproelium
quando sic oportune omnia fecit ut desideratȩ uictoriae
consequer&ur effectus. Nonenĩ exercitio armorũ autaliqua

Expanded text:
significant Domini futura mysteria; ut evangelici calculi honore significant Domini futura mysteria; ut evangelici calculi honore operatione completam, in prima parte propheta Domino gratias agit, peracti belli discrimine se fuisse liberatum: deprecans ut cito Domini declaretur adventus, per quem diabolus victus est, et quasi spiritualis belli quod Golias figuraliter gessit, est secuta perfectio: tunc enim fideles sunt a magno discrimine liberatiad praelium, et digitos meos ad bellum. Victor hostis saevissimi, et superator immanium vitiorum,post triumphum patratum, quando maxime insolens peccat humanitas, nulla se propriae praesumptionis elatione jactavit; sed Domini virtutibus totum applicans, laudes ejus devota exsultatione concelebrat. Nam quae sit causa benedictionis adjecit: Qui docet manus meas ad praelium. Docuit manus ejus ad praelium, quando sic opportune omnia fecit, ut desideratae victoriae consequeretur effectus. Non enim exercitio armorum aut aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
animam in eam : qm̃ seruus tuus gorum Hic iamtem pr̃ iudicu
ꝑius titiam ꝑdendum dicit ẽẽ diabolum & om̃rs impios qui in sua
obstinatione moriuntur quos ad eo dicit tribulas se animã suã
quia ipse indĩ serutio permanebat & necerstest istos iniudiciope¬
rire quit ales animos ꝓbant a ssmmere ut in nocentes iuros ideo ꝑrauant᷑ quia
dĩ famulcs ẽẽ cornorcunt.
paterbone. legitur &iam defilio ut est illud egosum pastor
bonus. sic ꝑ islam cõmunionem nominum sceẽ trinitatis
ꝓqualitas semper uirtusq: declaratur. explic̃ psaloous
llud meminisse nos conuenit bellumistud dauiticum addesig¬
nandum certamen dñi xp̃i fuisse praemissum. ut sicut
Vnde & in hoo psalmo similitudines iste seruatȩs: uon enĩ
hic sola uictoria illa discribitur que regum uolumi ne
contin&ur. Aut ꝓipsa tantum gratiae referuntur:
huno psalmum quartum eẽ deorum. qui ꝑ actus dauid.

Expanded text:
animam meam, quoniam ego servus tuus sum. Hic jam tempore judicii animam meam, quoniam ego servus tuus sum. Hic jam tempore judicii per justitiam perdendos dicit esse diabolum et omnes impios qui in sua obstinatione moriuntur. Quos ideo dicit tribulasse animam suam, quia ipse in Dei servitio permanebat; et necesse est istos in judicio perire, qui tales animos probantur assumere, ut innocentes viros ideo persequantur, quia Dei famulos esse cognoscunt.Pater bone . Legitur etiam de Filio, ut est illud: Ego sum Pastor bonus . Sic per istam communionem nominum sanctae Trinitatis aequalitas semper virtusque declaratur. Spiritusen meminisse nos convenit, bellum istud Davidicum, ad designandum certamen Domini Christi fuisse praemissum; ut sicut Unde et in hoc psalmo similitudines istae servatae sunt. Non enim hic sola victoria illa describitur quae Regum volumine continetur , aut pro ipsa tantum gratiae referuntur; hunc psalmum quartum esse eorum qui per actus David
Abbreviated transcription (Latin):
mamone am Namuiui ficandum se ꝓ ph&a nondicit ex ꝓpruis
factis sed ex nomine dñi xpi cuius est reuera nominissaluare
fideliter postulantes sed cum gratia commendxur & aequi¬
tatis ibidem mirabiliter momenta miscentur Namquanuis
omna gratis donaiustitiae ipsius supplicantes uiuificare quor
sps̃ inmundus crudeliter cernit impecere : Sequitur Educor
daribulatione animam meam. Educuntur d& ribulatione
tam quam decarceribus animȩ scãe : quando concessaueni a
deisto sacculo praccipiuntur exire. Hicenim affliguntur
deuoti: cruciantur iusti. Sed defetus is tius lucis scis terminus
est laborum. Ideo enimclamat apos tolus cupio dissolui &
nitudo mirabilis in miseri cordia enĩ disꝑduntur in imici quando
compunctionis studio absceleratis coritationib: abs trahunt᷑
Quod ad illos pertinere non clubium est qui paenas debitas remedio
supplicationis euadunt Ad didit & ꝑ des oms qui tribula nt

Expanded text:
Nam vivificandum se propheta non dicit ex propriis factis, sed ex nomine Domini Christi, cujus est revera nominis salvare fideliter postulantes. Sed cum gratia commendetur, et aequitatis ibidem mirabiliter momenta miscentur. Nam quamvis omnia gratis donet, justitiae ipsius est supplicantes vivificare, quos spiritus immundos crudeliter cernit impetere. Sequitur, educes de tribulatione animam meam. Educuntur de tribulatione tanquam de carceribus animae sanctae, quando concessa venia de isto saeculo praecipiuntur exire. Hic enim affliguntur devoti, cruciantur justi; sed defectus istius lucis sanctis terminus est laborum. Ideo enim 483 clamat Apostolus: Cupio dissolvi enitudo mirabilis. In misericordia enim disperduntur inimici, quando compunctionis studio ab sceleratis cogitationibus abstrahuntur. Quod ad illos pertinere non dubium est, qui poenas debitas remedio supplicationis evadunt. Addidit, et perdes omnes qui tribulant
Abbreviated transcription (Latin):
metuĩ batũ est cor meuor oe mor fui dierum antiquoruor
Collo cauit deputauit signi ficatmore furentium in imicorum: quisic
hominem contempnunt odiosum : quasi iam iudicent & sepultũ
In obscuris enim reuera collo catus est quipostreri culmina ꝑre¬
cutionis paciebatur inuriam & sicut mortuur scłibabitur est
in quo nec ꝓph& alis nec regni reuerentia : nec ipsa quoq: paternur
conside rabatur affectus mostueñ scłi sunt qui in peccatissus
defecisse noscuntur. &ideo rot honorum iuste res defl& sic fiusso
dis patum utcreder&ur nullatenus uindicandus. sequit᷑ & anxi¬
atur est in me sp̃sint̃ in meturbatũ est cormeum. anxius sprui
cinitatem periculi ꝓdit. Turbatum cor hum anã sapientiã coris¬
testatir eẽ confusam ut ipemsuam amplius in dnõ reponeroe
cum uirium suarum confidentiã non haber&. ad didit memor
fuidierum antiquorum Iustecoreius fuerat turbatũ qm̃ me¬
mor erat ingentium peccatorum . Ipsis enĩ antiqui diesu&ges

Expanded text:
me turbatum est cor meum. Memor fui dierum antiquorum. Collocavit deputavit significat, more furentium inimicorum, qui sic hominem contemnunt odiosum, quasi jam judicent et sepultum. In obscuris enim revera collocatus est, qui post regni culmina persecutionis patiebatur injuriam. Et sicut mortuus saeculi habitus est, in quo nec prophetalis, nec regni reverentia, nec ipse quoque paternus considerabatur affectus. Mortui enim saeculi sunt, qui in peccatis suis defecisse noscuntur. Et ideo vir tot bonorum juste se deflet sic fuisse despectum, ut crederetur nullatenus vindicandus. Sequitur, Et anxiatus est in me spiritus meus, in me turbatum est cor meum. Anxius spiritus vicinitatem periculi prodit; turbatum cor, humanam sapientiam testatur esse confusam; ut spem suam amplius in Domino reponeret, cum virium suarum confidentiam non haberet. Addidit, Memor fui dierum antiquorum. Juste cor ejus fuerat turbatum, quoniam memor erat ingentium peccatorum. Ipsi sunt enim antiqui dies, veteris
Abbreviated transcription (Latin):
ueat quod iudicidicit᷑ non ins tres iniudiciũ cũ seruotuo. Ipseenĩ hanc
formam locutionis ostendit dicendo Iudicate interme & uineam meã
sequit᷑. giia non iustificabitur in conspatuttio omnis uiuens. Causa
red dita est quare noluerit adiuditium uenire cumdño ut non sola
potes tatis reuerentia Sed &iam ipseuideatur iustitiae regala formi¬
data. Sic enĩ scriptũ est. Condusit dr̃ omnia in incredulitate utom¬
nib: misereatur sed cumdicitur om̃s uiuensꝰ Ominẽ siȩ nificat
generalem : ubi & infantum uitacen: cluditur quio riginali pecato
nisiaqua regenerationis abiuantur obnoxusunt Vnde & iob
ueracissime dicit. Nemomundus antete nec in fans cuius est unius
diei uita suꝑ terrã & in quinquage  simo psalmo iamdictũ est. Eae
enĩ inini quitatib: conceptussum & indelictis peperit me mat̃ mea
Cuius enĩ erit tanta iustitia ut non aliquo tempore aliqua adate pecca¬
uerit : qui& ꝑtraducem delictiten semur ob noxii & quotidianis lapsib

Expanded text:
veat quod Judici dicitur: Non intres in judicium cum servo tuo. Ipse enim hanc formam locutionis ostendit, dicendo: Judicate inter me et vineam meam . Sequitur, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens. Causa reddita est quare noluerit ad judicium venire cum Domino; ut non sola potestatis reverentia, sed etiam ipsa videatur justitiae regula formidata. Sic enim scriptum est: Conclusit Deus omnia in incredulitate, ut omnibus misereatur . Sed cum dicitur, omnis vivens, hominem significat generalem, ubi et infantum vita concluditur, qui originali peccato nisi aqua regenerationis abluantur, obnoxii sunt. Unde et Job veracissime dicit: Nemo mundus ante te, nec infans cujus est unius diei vita super terram . Et in quinquagesimo psalmo jam dictum est: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Cujus enim erat tanta justitia, ut non aliquo tempore, aliqua aetate peccaverit, qui et per traducem delicti tenemur obnoxii, et quotidianis lapsibus
Abbreviated transcription (Latin):
humiliterammati orationem suam pͥ ea se ex audiriineius iustitia
deprecatur sed totum ad lacrimabilem confessionẽ ꝑtinere non dubiũ ẽ
maxime cumhic psalmus adhumi litatem paenitentium ꝓb&ur ap¬
tatus. Veritas enĩ &ius titia ipsius est necũ rogante discnt& Ne
ad iuditium illumtrahat quise hic prius ipse condem pnat Suꝑ¬
bos enĩ dñs ad ex ĩ amen ad ducĩ : quis ebona pcitant haberen eotia
& solus ille iudicium ꝓbatur euadere quirecurrit ad preces : Non
enĩ diuina maiestas austera potestate seuera est : ut illos uelit
affligere qui sehic pecatorum suorx recordatione discruciant :

Expanded text:
humiliter admitti orationem suam, postea se exaudiri in ejus justitia deprecatur. Sed totum ad lacrymabilem confessionem pertinere non dubium est, maxime cum hic psalmus ad humilitatem poenitentium probetur aptatus. Veritas enim et justitia ipsius est: ne cum rogante disceptet, ne ad judicium illum trahat, qui se hic prius ipse condemnat. Superbos enim Dominus ad examen adducit, qui se bona putant habere negotia; et solus ille judicium probatur evadere, qui recurrit ad preces. Non enim divina majestas austera potestate severa est, ut illos velit affligere qui se hic peccatorum suorum recordatione discruciant.
Abbreviated transcription (Latin):
maiores intelligere uoluerunt aut seculi istius poenales angustias
quas patimurinisdo corpore constituti aut magis custodias
inferni quas euadere nonlic&. Lege lmanitatis infirmae. Sed
meluis si bocloco referatur ad inferos propterre surretionis spem
quã frequenti supplicatione ꝓ uenire dep̃catur. sicut & mn alio psalmo
p&it nonurueat suꝑ meputeus ossuũ ÷ Carcer eñ dictur est
quas arcer quod a scarceat ex ire conclusos salcurse deisto car¬
cereliberare dender& : causa sub sequit᷑ ad confitendum nomim
tuo. time eñ acunctis fidelibus patri confemnolaudi x inbita est
quandacum resusrer iie mundulo deinfernicarcere canstat¬
eductum &am & ipsum edac signi fuat a parte qua m ortuus ẽ
deimis pen& rabilib ad suꝑnatrans latum: Ite libera mea ꝑ¬

Expanded text:
majores intelligere voluerunt: aut saeculi istius poenales angustias, majores intelligere voluerunt: aut saeculi istius poenales angustias, quas patimur in isto corpore constituti; aut magis custodias inferni, quas evadere non licet lege humanitatis infirmae. Sed melius si hoc loco referatur ad inferos propter resurrectionis spem, quam frequenti supplicatione provenire deprecatur, sicut in alio psalmo petit: Nquasi arcer: eo quod a se arceat exire conclusos. Sed cur se de isto carcere liberare desideraret, causa subsequitur: Ad confitendum nomini tuo. Tune enim a cunctis fidelibus Patri confessio laudis exhibetur, quando eum resurrectionis miraculo de inferni carcere ceductum. Nam et ipsum educ significat 480 a parte qua mortuus est, de imis penetralibus ad superna translatum. Vers. 10. Me
Abbreviated transcription (Latin):
me ꝯm̃ confortatisutt Suꝑore. Cumdict liberame : non
infirmitas ꝓpriae deitatis ostenditur sed caritas paterna mons¬
tratur &am cum habere potestatem sicut ipsedic̃ ponendi ani¬
mam suã & terum sumendieam tam̃ ad in formationem nr̃am
reuerentiam dilecti acbene complaciti filutentus honorem
paternae maies tati congruent᷑ exibuit. Dicit eñ incuangło pat̃
clarificame: Clamat aiã decruce. dr̃ dĩ m̃s̃ respice inme quareme
dereliquus ł ut humilitatẽ carnis euident̃ ortender&. Oratereo
ut a ꝑstquentibus uideis diui nauistute liber&ur. Quiusq ad eo
corporalit̃ factifuerant fortiores ut & manus inicerent & deciur
morte gauderent Sed hȩc omnia miserrimi hominum tempta¬
uerunt : quia in eum non intuebantur diuinitatis uirtutem sal
speciem corporalati Dequibur dic̃ apłs. sienĩ cognouinent num¬
ceam ad confitediduo Nominituo : Hic careerem duplicimodo

Expanded text:
me, quoniam confortati sunt super me. Cum dicit, Libera me, non me, quoniam confortati sunt super me. Cum dicit, Libera me, non infirmitas propriae deitatis ostenditur, sed charitas paterna monstratur; nam cum haberet potestatem sicut ipse dicit ponendi animam suam, et iterum sumendi eam , tamen ad informationem nostram, reverentiam dilecti ac bene complaciti Filii tenens, honorem Paternae majestatis congruenter exhibuit. Dicit enim in Evangelio: Pater, clarifica me . Clamat etiam de cruce: Deus, Deus meus, respice in me: quare me dereliquisti ? ut humilitatem carnis evidenter ostenut a persequentibus Judaeis divina virtute liberetur, qui usque adeo corporaliter facti fuerant fortiores, ut et manus injicerent, et de ejus morte gauderent. Sed haec omnia miserrimi hominum tentaverunt, quia in eo non intuebantur Divinitatis virtutem, sed speciem corporalem; de quibus dicit Apostolus: Si enim cognovissent, nunmeam ad confitendum nomini tuo. Hic carcerem duplici modo
Abbreviated transcription (Latin):
mea interna uiueretiuor Clamauit autem spemsuamponens
indm̃ quandodixit. pater in manustuas cummendo spm̃meum
Sequitur : portio mea interra uiuentium probathoc specialiter
locusille quando inernce positus latronidixit Am̃ dicotibi hodie
tota ipsius esse noscatur simileest & illud qliod dictumest deaposto¬
licis pater uolo ut ubisumego & ipsisint mecui: Intende oratior̃ẽ¬
nimis. Quia sicut ait apłs Sema ipsum exinapiuit formam serui
accipiens Insi militudinem hominum factus & habitu inuentus ut homo
adhuo desteam plius humiliatus est quio boediens factus us que ad
mortẽ mortem autem crucis Namsi illud deitatis su aeculmenmira¬
bile non inclinasr& sumpti corporis ueritate : quemad modum ꝓ
salute omniũ crucifii potuerat quicaelum terramq: amm randir
portio mea interra uiuentium sedic& in scĩr qui in ea ex hac¬
ualle lacrimarum trans feruntur sicutla troniait. Am̃ dicotibi
quia hodie mec umeris in pariduo. Libenaoe a ꝑ seguentib¬

Expanded text:
e gratulentur. Clamavit autem, spem suam ponens in Dominum, quando dixit: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum . Sequitur, portio mea in terra viventium. Probat hoc specialiter locus ille, quando in cruce positus latroni dixit: Amen, dico tibi: tota ipsius esse noscatur. Simile est et illud quod dictum est de apostolis: Pater, volo ut ubi sum ego, et ipsi sint mecum . Vers. 7. Intetolus, semetipsum exinanivit formam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo . Ad hoc certe amplius humiliatus est, qui obediens factus est usque ad mortem, mortem autem crucis. Nam si illud deitatis suae culmen mirabile non inclinasset sumpti corporis veritate, quemadmodum pro salute omnium crucifigi potuerat, qui coelum terramque admirandis . Portio mea in terra viventium. In sanctis qui in eam transferuntur, sicut et latroni ait: Amen dico tibi, quia hodie mecum eris in paradiso. Intende in orati
Abbreviated transcription (Latin):
teram & uidebaor & nonerat ꝯuico q noscer& me. perut fuqa
ane & mot est ꝯuineꝯuiRat anioã meam. Cumdicto con¬
siderabam add exteram illud tempus facit intelligi quando ibat ad
crucem quia nullum illie fidelium potuit intueri: ideo enim nont̃
si ad dexteramstdre quia carnali trepidatione disꝓsisunt. Sicut
scriptũ est ꝑcutiam pastorem & disꝑgenur ouesgrerir Sequitur
& non erat qui cognos cer&me Suicornorcr& illam scilia& in ipsodei
tatem qui haecomnia in assumpta carneuo luntariae sustinebat quãẽ
dix̃ potes tatem habeo ponendi a nimã meam : & potestatem habeo
fuga a me & nones ł quire quirat animã ieam perisse fugamdicit
cum seimpiorum manius ꝑmissis occidi: nam ubi fuga perit
mosbsperaculum nullatenus euitatur Nemo autem requi siuit ani¬
mameius dumei nulla consolatio p̃ber&ur : sed solus ad passionem
relictus est quierat ꝓomnium salutemoriturus. Iteo Conside¬

Expanded text:
t qui cognosceret me. Periit fuga a me, et non est qui requirat animam meam. Cum dicit: Considerabam ad dexteram, illud tempus intelligit quando ibat ad crucem: quia nullum illic fidelium potuit intueri. Ideo enim non sunt visi ad dexteram stare, quia carnali trepidatione dispersi sunt, sicut scriptum est: Percutiam pastorem, et dispergentur oves gregis . Sequitur, et non erat quitatem, quae haec omnia in assumpta carne voluntarie sustinebat, quae dixit: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo fuga a me, et non est qui requirat animam meam. Periisse fugam dicit, cum se impiorum manibus permisit occidi. Nam ubi fuga perit, mortis periculum nullatenus evitatur. Nemo autem requisivit animam ejus, dum ei nulla consolatio praeberetur; sed solus ad passionem relictus est, qui erat pro omnium salute moriturus. Ita s
Abbreviated transcription (Latin):
quam legimus deferisse quicuncta uoluntaria passionem com¬
pleuit hoc ꝑetius a parte membrorum debemus acciperȩ
Quod ex positionis genus ꝓuide a maioribus constat inuentũ quan¬
deo aliquid siloquitur quod eius non posst conuenire ꝑsone
utestillud & diłitamea ad tenonsunt abscondita . Nam fdeles
talit̃ & in octo resirͣ oͦ psalmo lo cutis concupis eit & defec̃a nima
mea matria dñ & a libi defecruntu Eci inelo quium tiũ dicenes
quando conso laberisme & in saruenti pialmo dic tu rusesł. Velo oit
damare non de sinit & tucognouisti semitas meas dos trinasuudedica
abs condit laqueum ut eos decipiat quirectas semitas declina re p̃sum p-
in ipsauia rectitudinis suae temptationes pater&ur inualidas A qua

Expanded text:
quam legimus defecisse, quia cuncta voluntaria passione complevit, hoc potius a parte membrorum debemus accipere. Quod expositionis genus provide a majoribus constat inventum, quando aliquis sic loquitur, quod ejus non possit convenire personae, ut est illud: Et delicta mea a te non sunt abscondita . Nam fideles taliter et in octogesimo tertio psalmo locuti sunt: Concupiscit et deficit anima mea in atria Domini . Et alibi: Defecerunt oculi mei in eloquium tuum, dicentes: Quando consolaberis me . Et in sequenti psalmo dicturus est: Veloclamare non desinit. Et tu cognovisti semitas meas. Doctrinas abscondit laqueum, ut eos decipiat qui rectas semitas declinare praesumpsein ipsa via rectitudinis suae tentationes pateretur invalidas, a qua
Abbreviated transcription (Latin):
abeluis & bestiis: quia nos intelligimus creatorem nos trum
illa uero non intellegunt sed ipsestatꝰ corporis quierectus est.¬
lentes calum aspicimus Homouantati sicoilis pactus
est. dico eius sicut uoꝯbra prȩtereuuit: Exponitdesi¬
nitiue qđ superius brae uiter dix̃. quid est homo ĩdest uani¬
tati. similis factus est : non plasmatus: ad amenĩ quando
creatus est. uerax est : simplex purus in mortalis fuit :
sed quã femina sug gerente peccauit factus est uanitatisimilis.
qm̃ & mutabilis & mortalis effectus est : Vanum enĩ illud
dicimus quod desua substantia cadens in auras tenues euanes¬
cit ut fumuscum bra: cuius rei ipse conparationem dedit
dicens. Dies eius sicut umbra pr&ereunt : Merito quando
umbra uid&ur quidem sed firmitatẽ non hab& ꝑmanendi :
Mã discedente corpore ꝑ qđ fit : ipsa quoq uanescit acdis¬
perit.: Talis ergo est post peccatũ ad& hominũ uitanisi
beneficiodñi fuerit confissione reparata: Iteo homo uanitati¬

Expanded text:
bestiis distamus, quia nos intelligimus Creatorem nostrum; illa non intelligunt. Sed et ipse status corporis actus est; dies ejus sicut umbra praetereunt. Exponit definitive quod superius breviter dixit: Quid est homo? id est vanitati similis factus, non plasmatus. Adam enim quando creatus est, verax, simplex, purus, immortalis fuit; sed postquam femina suggerente peccavit, factus est vanitati similis, quoniam et mutabilis et mortalis effectus est. Vanum enim illud dicimus, quod de sua substantia cadens, in auras tenues evanescit, ut fumus, ut umbra. Cujus rei ipse comparationem dedit, dicens: Dies ejus sicut umbra praetereunt. Merito quando umbra videtur, videtur quidem, sed firmitatem non habet permanendi; nam discedente corpore per quod fit, ipsa quoque evanescit ac disperit. Talis ergo est post peccatum Adae hominum vita, nisi beneficio Domini fuerit confessione reparata. Vers. 5. Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ante passionem suam significabat esse facturum. Namcũ huic
orationi intellectus premutit᷑ ad eum talts comparatio referri
debere monstratur qui ꝑ secuto ressuos orando uitans diuersore
locor ꝑmutatione caclatus est quatenus adĩfilius quod dese
ꝑ ꝓph& as promiserat adimpler& & ueritatem ad sumptae in¬
carnationis ostender&. Sunt enĩ in hoc psalmo uerba dñi sal¬
uatoris cum sceleratissimã iudaeor uit ara insaniam Vnde
merito factum est ut propt̃ s̃ignificandam hebrȩorum ꝑsecutionẽ
fuga dauid poner&ur intitulo. Dauidenĩ sicut sepae diximus &
reem terrenum indicat & glestem, Iteo In hoc psalmo dñs xp̃s¬

Expanded text:
ante passionem suam signorationi intellectus praemittitur, ad illum talis comparatio referri debere monstratur, qui persecutores suos orando vitans, diversorum locorum permutatione celatus est; quatenus et Dei Filius, quod de se per prophetas promiserat adimpleret, et veritatem assumptae incarnationis ostenderet. Sunt enim in hoc psalmo verba Domini Salvatoris, cum sceleratissimam Judaeorum vitaret insaniam. Unde merito factum est, ut propter significandam Hebraeorum persecutionem, fuga David poneretur in titulo. David enim sicut saepe diximus et regem terrenum indicat et coelestem. Sic in uno nomine
Abbreviated transcription (Latin):
Adam enim posł quã in oboediens fuit : dnm̃ refugit &ideo hic contrario
modo religio somentis declaratur inditium. Qm̃ postreatum
errare quitanti magis tri cupiebat este discipulus: Dicit enim do¬
ceme tam quam igna rum tam quam imperi tam quam nihil desua
uirtute presumente. Quem sensum a postolusponit cumdicit
Siquis se existimat. scire aliquid necdum cognouit quem ad modum
eumo porteat scire. Ad didit Sui a tues ds̃ ms̃ fida p&itio conp&ens
ratio adementidno. Ideo postula rebeneficium: eo quod ipsent

Expanded text:
Adam enim postquam inobediens fuit, Dominum refugit; et ideo hic contrario Adam enim postquam inobediens fuit, Dominum refugit; et ideo hic contrario modo religiosae mentis declaratur indicium, quoniam post reatum errare qui tanti magistri cupiebat esse discipulus. Dicit enim: Doce me, tanquam ignarum, tanquam imperitum, tanquam nihil de sua virtute praesumentem. Quem sensum Apostolus ponit cum dicit: Si quis existimat se scire aliquid, necdum cognovit quemadmodum eum oporteat scire . Addidit, quia tu es Deus meus. Fida petitio, competens ratio, a clemente Domino ideo postulare beneficium, eo qu
Abbreviated transcription (Latin):
adõ pgeit notam sibi fieri uiteuiam os tendit qm̃ hacc uaho mimib:
hab&ur incognia. Alliu enua ducerna hoc iter ostandit illius
lumen semitas istas a perił qur in luminat omnem hominem ueni¬
entem in hunc mundum. Sicut᷑ intrecesimo primo psalmoi amdic¬
tumes ł paenitenti Intellatum dabotibi & instruamte in uiahac
qua gradicris Qua propt̃ merito rogat ꝓph&a ut ei dñs uiam salutis
ostendat & sic notam semꝑ habeat : nedeeius corde ali quando discedat
Eripene de inimicis oneis due. aote con fuai hoc quamius ꝓph&a
secundum ꝓpositum titulum deinimicis carnalibus dicere uideat᷑
tam̃ addee mones inimicos deb& referri : quiiugiter ci scumdant fidele
ut eis possint spemdininitatis auferre. Sicuta płs ait. Non est uobis¬
conluctatio aduersus carnem & sanguinem sed aduersus principes
& potestates aduersus rectores tenebrarum harum. Dicit &iã ad te
confugi. Quod illi soli faciunt : quieius iussionibus obsequuntur

Expanded text:
a Deo petit notam sibi fieri vitae viam, ostendit quoniam haec via hominibus habetur incognita. Illius enim lucerna hoc iter ostendit, illius lumen semitas istas aperit qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum ; sicut et in trigesimo primo psalmo jam dictum est poenitenti: Intellectum tibi dabo, et instruam te in via hac qua gradieris . Quapropter merito rogat propheta ut ei Dominus viam salutis ostendat, et sic semper notam habeat, ne de ejus corde aliquando discedatEripe me de inimicis meis, Domine; ad te confugi. Hoc quamvis propheta secundum propositum titulum de inimicis carnalibus dicere videatur, tamen ad daemones inimicos debet referri, qui jugiter circumdant fideles, ut eis possint spem Divinitatis auferre; sicut Apostcolluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et potestates, rectores tenebrarum harum . Dicit enim: ad te confugi, quod illi soli faciunt, qui ejus jussionibus obsequuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
tomagis filius hominis. Quia ꝑsecutus est inioncus anioram
meao huonĩ liauit inte rrã uitã meã quamuistitulus deab¬
essalon dicere iudeatur tam enbene in imicus in ꝑsonalit̃ ponitur ut hoc
&dt᷑abolo sentiamus : humiliatur autẽ interra cuius carnalibus actio¬
nibus uita polluitur Non illa humilitate ꝓbabili : sed in declinatione
uitiosa Quod merito ꝓp̃t ad flictionem specialt ex primendẽ paentens ait
Quiinalio psalmo dix̃ quia ichi manducabam¬
bemmanducabam

Expanded text:
s. 3. Quia persecutus est inimicus animam meam; humiliavit in terra vitam meam. Quamvis titulus de Abessalon dicere videatur, tamen bene inimicus impersonaliter ponitur, ut hoc de diabolo, sentiamus. Humiliatur autem in terra, cujus carnalibus actionibus vita polluitur, non illa humilitate probabili, sed declinatione vitiosa. Quod merito propter afflictionem specialiter exprimendam poenitens ait, qui in alio psalmo dixit: Quia cinerem sicut panem manducabam,
Abbreviated transcription (Latin):
infesta effundaoi in corispeltueius onationemoneã trubu¬
lationemoreã ante ipsuo proxuntio. Quã pura quã suauir
erat oratio quae in conspectu patris uł ut ꝑ ispicui fontis copia funde¬
batur plane nonutima p&er& sedut ad pia ꝯtatis suꝑ ne alti¬
tudinẽ ꝑuenir&. Dictum estautem in conspectueius : quiabonas
orationes uł aliquid uultuosum diuinitas inspicit &cũ uolun¬
tas nr̃a ab omͥnibus non possit conspici. Adillatam̃ consdat in¬
tendi sed qux sit istaoratio subter exponitur tribulatio scilic&
quae sinceras & continuas efficit orationes & nota qm̃ in nocen¬
tiae securitate dicit tribulatio nem met̃ ante ipsũ pronuntio:
lȩ si quidem afflictiones coram ipso poterant pronuntia re
quae inius te ꝓbantur infligi. pronuntiat itaq: pius aduocatus
antepatrem tribulationessuas : ut ueniam ꝓnris possit obtinere

Expanded text:
 in conspectu ejus orationem meam, et tribulationem meam ante ipsum pronuntio. Quam pura, quam suavis erat oratio, quae in conspectu Patris velut perspicui fontis copia fundebatur! Fundebatur plane, non ut ima peteret, sed ut ad pietatis supernae altitudinem perveniret. Dictum est autem, in conspectu ejus, quia bonas orationes velut aliquid vultuosum Divinitas inspicit; et cum voluntas nostra ab hominibus non possit conspici, ab illa tamen constat intendi. Sed quae sit ista oratio subter exponitur, tribulatio scilicet, quae sinceras et continuas efficit orationes. Et nota quoniam innocentiae securitate dicitur: Tribulationem meam ante ipsum pronuntio. Illae siquidem afflictiones coram ipso poterant pronuntiari, quae injuste probabantur 479 infligi. Pronuntiat itaque pius advocatus ante Patrem tribulationes suas, ut veniam pro nostris possit obtinere
Abbreviated transcription (Latin):
illi Sequit᷑ Singularit̃ sum go donec transeã hieremias namq
dic̃ solus sed ebã amaritudine em̃ plenus eram. hoces t penitentia
solus agens ut dolos hostis cauerem &moyserdic̃ transiens uideb
potesł uidere magnam iusonem magna aũt uisio quirubus ar¬
debat & non incendebatur ardebant quidem spine hocest pec¬
tentis acute cum carbonibus desolatorus Istenamque carbo¬

Expanded text:
illi. Singulariter sum ego donec transeam. Dicit Jeremias: Solus sedebam, amaritudine enim repletus eram . Hoc est, in poenitentia, solus ego hos dolos caveo. Et Moyses dicit: Transiens videbo potest videre magnam visionem. Magna autem visio: quia rubus ardebat, et non incendebatur: Ardebant spinae, hoc est, pecte
Abbreviated transcription (Latin):
dehominib uoluit intelligi sed & quicquidnatat quic qtid uolat quie quid
repit quicquid gradit᷑ qm̃ uniuersa eius largitate saciant᷑ Nasicut
creator est omniũ : ita& pastor animantiũ ꝓbatur. ẽẽ cunctorũ pascit
&ĩ dm̃a spiritalia: in corporeo cibomiseri cordiasuae: Nã cũ generalit̃
indigeatur ab omnib ipsius mune regerit᷑ : ut uniuer sa continere atq ex¬
istere cõꝓbentur: Siue ominicarnideit escam fideles tantit forsitande¬
bemꝰ accipere quos corpore & sangune suosaginare digͥnat᷑. Itẽ quidat

Expanded text:
de hominibus voluit intelligi, sed et quidquid natat, quidquid volat, quidquid repit, quidquid graditur: quoniam universa ejus largitate satiantur. Nam sicut creator est omnium, ita et pastor animantium probatur esse cunctorum. Pascit etiam omnia spiritualia incorporeo cibo misericordiae suae. Nam cum generaliter indigeatur ab omnibus, ipsius munere geritur, ut universa continere atque existere comprobentur. Sive omni carni dat escam, fidelibus tantum forsitan debemus accipere, quos corpore et sanguine suo saginare dignatur. Vers. 27.
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ odientes te odiohabui poss̃eñ in maligno pectore priuso dia
occulta uersari sed iam ualidissimȩ nequitiae est quipsitat̃ ini¬
micũ Significat enĩ ꝑ secutores aꝑtos & obstinatos quiscõs dt̃
scelerata prae sumptione delacerant. & meritose supra costa¬
illi ecclesi ã dĩ temerariis ausib: in secunt᷑ Sicut & alibi dictum e
tabescereme fecit ⁊clurdomus tuce hoc uerbũ magni doloris
inditium est. Tabescereenĩ illos dicimus quicaris iugib affligunt᷑
& paene usq: ad interitũ uta corpore deficiente ꝑueniunt
Sequit᷑. Desecundo uersu ꝑ fecto odio oderã illos inimici factir̃
mihi. ꝑfectũ odium est homines diligere & eorũ uitia semꝑ
orrere Namin illa parte quacreatura dĩ sunt amandos eẽ
non dubium est. Quia considerata opera dĩ bonisunt In illa
uero iniquitate orrend a sunt in qua se foedis scelerib: polluẽ
qm̃ tales placere non possunt nisieis qui factis similib: in pli¬

Expanded text:
dixit, odientes te odio habui. Possunt enim in maligno pectore prius odia occulta versari; sed jam validissimae nequitiae est, qui profitetur inimicum. Significat enim persecutores apertos et obstinatos, qui sanctos Dei scelerata praesumptione dilacerant. Et merito se supra eos tailli Ecclesiam Dei temerariis ausibus insequuntur; sicut et alibi dictum est: Tabescere me fecit zelus domus tuae . Hoc verbum magni doloris indet pene usque ad interitum vitae corpore deficiente perveniunt. Sequitur de secundo versu: Perfecto odio oderam illos, et inimici facti sunt mihi. Perfectum odium est homines diligere et eorum vitia semper horrere. Nam in illa parte qua creatura Dei sunt, amandos esse non dubium est, quia considerata opera Dei, boni sunt; in illa vero iniquitate horrendi sunt, in qua se foedis sceleribus polluerunt, quoniam tales placere non possunt, nisi eis qui factis similibus impli
Abbreviated transcription (Latin):
Si cut seu perites ueneauo as piduo sublabus cox pulchre hic
malitia her&icorum dolus que diseribt᷑ linguae em̃ uerba significant
quae nequiti& cxib expolitae uulnerare contendun corda simpliciũ
Quae merito serpentib ex sequant᷑ quia sermonib suis uirus euomunt
Vnde surdis as pidib: comparent᷑. talienĩ pro posto contendunt ut
pertinatia m̃tis numquam uel int aueritate superari

Expanded text:
spidum sub labiis eorum. Pulchre hic malitia haereticorum dolusque describitur. Linguas enim verba significat, quae nequitiae cotibus expolita, vulnerare contendunt corda simplicium. Quae merito serpentibus exaequantur, quia sermonibus suis virus evomunt, unde surdis aspidibus comparantur. Tali enim proposito contendunt, ut pertinacia mentis nunquam velint a veritate superari
Abbreviated transcription (Latin):
rena enĩ ab ariditatẽ dictuest. stellas enĩ ad populum respicit xp̃ianũ
ppt̃ claritatẽ scilic& religionis & splendo rem fidei. dinumeraturũ scergo
promiittit xp̃s dñs populũ fidelem: qui suꝑ illum iudaicũ multo nu¬
merosior inuenit᷑. Necesseenĩ fuit ut uincer& unã gentẽ numerosi¬
tas ad gregata nationũ addidit. Ex surrexi & adhucte cũ sũ. hic occul¬
tis omnino uerbis atq paucissimis aduentũ suũ secunđ designat : quan¬
doiudicaturus est mundũ. Ex iurrexitempus significat resurrectionis
suae. adhuctecũ sũ. Dũ sed & addexteram patris quasi in occulto
dum ad huc mehomines udere non p̃ualent usq adillud scilic& tẽp̃
quando renũ meũ euidentissime hominib: in notescat. Adhuc enĩ
futurum significat tempꝰ non qđ ab ipio aliquando diuidendus est
Sed qm̃ quiest modo nob̵ in uisibilis omnib: : posteagentib: apparebit

Expanded text:
iditate dicta est. Stellas autem coeli ad populum respicit Christianum, propter claritatem scilicet religionis et splendorem fidei. Dinumeraturum se ergo promittit Christus Dominus populum fidelem, qui super illum Judaicum multo numerosior invenitur. Necesse enim fuit ut vinceret unam gentem numerositas aggregata nationum. Addidit, exsurrexi et adhuc sum tecum. Hic occultis omnino verbis atque paucissimis adventum suum secundum designat, quando judicaturus est mundum. Exsurrexi tempus significat resurrectionis suae. Adhuc tecum sum, dum sedet ad dexteram Patris quasi in occulto, dum adhuc me homines videre non praevalent, usque ad illud scilicet tempus quando regnum meum evidentissime hominibus innotescat. Adhuc enim futurum significat tempus, non quod ab ipso aliquando dividendus est, sed quoniam qui est modo nobis invisibilis, omnibus postea gentibus apparebit
Abbreviated transcription (Latin):
Murãbilis factaest scientiatua exone confor tata est
Nec potero adeumn. Scientiam dic̃ patris quae ꝑ eã psydica¬
taest ubiqs terrarum. hat confortata est in pectorib humanis
dequa prius incerta cnado litnte dubitabatur. Quem sensum
in e uañło dicit paterma n festa ui nom̃ tuum hominib Ipsuis
patris dumterrigenis scãeleis sacram̃ta narrata s̃ & ut con¬
ditionis humanae ueritas pander&ur adiecit Nec poteo
ad eam quia natura hominis quã es ł dignatus assu mere diumȩ
substantiae senon poterat ad aquare. Sic enĩ &euuangeli ca
uocȩ declaratur patermaior meest . &iterum Non potest
filius facerẽ u scientiatua exme. Deniq: simachus manifor¬

Expanded text:
Mirabilis facta est scientia tua ex me: confortata est, nec potero ad eam. Scientiam dicit Patris, quae per eum praedicata est ubique terrarum; haec confortata est in pectoribus humanis, de qua prius incerta credulitate dubitabatur. Quem sensum et in Evangelio dicit: Pater, manifestavi nomen tuum hominibus . Ipsius Patris, dum terrigenis sanctae legis sacramenta narrata sunt. Et ut conditionis humanae veritas panderetur, adjecit, nec potero ad eam: quia natura hominis quam est dignatus assumere, divinae substantiae se non poterat adaequare. Sic enim et evangelica voce declaratur: Pater major me est ; et iterum: Non potest Filius facere quidqua
Abbreviated transcription (Latin):
duide siuia iniquitatis in meest & deducme inuiamanã. Consi¬
derat magis t bonus quem ad modũ perfectũ i ordinẽ doc& priur
sed ix̃ ꝓbari sciri deinde in t̃rogari ut quando iniquitas non fuisso&
in huius scłi cursummalis instgationib: exercere non desinit ha ne
uiã iuste in senegauit eẽ quip&raest. quia uestigiũ serpentis anti¬
qui in eius soliditate nullatenus ualuit inuenire. merito ergo hu¬
mana substantia in a& nãuiã p&ut se deduci inquadiaboli semita
omincredenti ad quẽ corda nr̃a totis uirib erigamꝰ qua nobisa
in hoc psalmo quasi p̃conis uoce iudex terribilis om̃s pius animiũ¬

Expanded text:
deduc me in viam aeternam. Considera, magister bonus 473 quemadmodum perfectum ordinem docet. Prius se dixit probari, sciri, deinde interrogari, ut quando iniquitas non fuisset in hujus saeculi cursu malis instigationibus exercere non desinit. Hanc viam juste in se negavit esse, qui petra est, quia vestigium serpentis antiqui in ejus soliditate nullatenus valuit inveniri. Merito ergo humana substantia in aeternam viam petiit se deduci, in qua diaboli semita tiam omni credenti . Ad quem corda nostra totis viribus erigamus, quia nobis in hoc psalmo quasi praeconis voce Judex terribilis, omnipotens, piu
Abbreviated transcription (Latin):
Dicstergo sioccidas ds̃ peccatores occidit dr̃ peccatorẽ cũ moritur
peccato ut uiuat dño sicut ait apłs mortuus sũ lere ut uuuã xp̃o
Occidunt᷑ ereopeccatores quando a cogitationib: malis inbonum
dis positũ trans feruntur qđ dũ eis bene ficio conuersionis emerserit
tuno inuano accipiunt priores ciuitatessuas id est uitio sissimas
suꝑstiiones quaeꝑtinent alb abilonu quando iamdi benestoio
adecclesiae catholicae septaũ enerint. & qm̃ non merent᷑ om̃ã

Expanded text:
Dicit ergo: Si occidas, Deus, peccatores. Occidit Deus peccatorem, cum moritur peccato, ut vivat Domino, sicut ait Apostolus: Mortuus sum legi, ut vivam Christo . Occiduntur ergo peccatores, quando a cogitationibus malis in bonum dispositum transferuntur. Quod dum eis beneficio conversionis emerserit, tunc in vano accipiunt priores civitates suas, id est vitiosissimas superstitiones, quae pertinent ad Babyloniam, quando jam Dei beneficio ad Ecclesiae catholicae septa pervenerint.
Abbreviated transcription (Latin):
S ins mater ecderia quanta in m̃ẽmbrintus diaboli infestinatione
paerteur sollice te clamat ad dnm̃ quisolus porest cius siperart
pequtiã. Vt ab ipsius multiplici temptatione liber& nedutur
fargata sub cũbat. hominẽ si quidem malũ ꝓdiabolo poni eua nge¬
liotes te didicimus dicente malus aut̃ homoest dabolus & mertto sic
dict quipeccatorũ contagione polluitur utiam nonclos tis anģelus
sedhomo abhamanodiotus ere uideat᷑ Suitam̃ ut scarua sibiꝑmu¬
tadioriẽ iuecedunt Nam& homino malũ appellamas hodicq dabolẽ

Expanded text:
diaboli infestatione pateretur, sollicite clamat ad Dominum, qui solus potest ejus superare nequitiam, ut ab ipsius multiplici tentatione liberetur, ne diutius fatigata succumbat. Hominem siquidem malum pro diabolo poni Evangelio teste didicimus, dicente: Malus autem homo est diabolus . Et merito sic dicitur, qui peccatorum contagione polluitur, ut jam non coelestis angelus, sed homo ab humo dictus esse videatur: qui tamen vicaria sibi permutatione succedunt. Nam et hominem malum appellamus
Abbreviated transcription (Latin):
me as etuidesiuia iniquitatis inoreest a& deducone inuia ac̃ na
stid nullus potest alter desedicere nisi qui & illud ait. Ecceuenit prin¬
ces mundi huius & in me noninueni& quicquã solusenim ab que
peccato esse dinoscit᷑ qui& iũ tulisse peccata hominũ comꝓbatur ꝓba
patientiã demons trat. Scito quia delinquere intanti rerũ fluctuatione
nesciuit. In terroga adinquisitionẽ ꝑtin& minutissimum quia
nemo : scienti in terrogatus potest negare quaegesta s̃. Semite quoq: ad

Expanded text:
 Et vide si via iniquitatis in me est; et deduc me in viam aeternam. Istud nullus potest alter de se dicere, nisi qui et illud ait: Ecce venit princeps mundi hujus, et in me non inveniet quidquam . Solus enim absque peccato esse dignoscitur qui etiam tulisse peccata hominum comprobatur. Proba patientiam demonstrat. Scito, quia delinquere in tanta rerum fluctuatione nescivi. Interroga ad inquisitionem pertinet minutissimam, quia nemo scienti interrogatus potest negare quae gesta sunt. Semitae quoq
Abbreviated transcription (Latin):
& animanea nouit Nimis Terribiliter enĩ mirificatus est pater
quando passionem dñi xp̃ite nebrae sunt saecutȩ terra contremuit
saxa dis rupta sunt. sepulchra patuerunt mortuire surretione
la&atis Cum ipseiterum in eodem corpore scãresurrectione
conspectuses t dum ad discipulo ssuos ianuis clausis intrauit dũ
calos subhominum uisione conscendit. Quaelic& ꝓpria deitate
conpleuerit moresuo paternis hoc uirtutibus applicauit ut sicut
sepedictumest scaẽ cooperationis pate facer& unitatem Sequit᷑¬
renes ipsius quia illũ susceperat exutero matrissuae Ideo no¬
Istud enĩ nosse inaestim abile singulare atq: in conp̃hensibileest
quando in se alter utrum manere noscuntur Non est ocultatũ¬

Expanded text:
 tanta monstravit. Terribiliter enim mirificatus est Pater, quando passionem Domini Christi tenebrae sunt secutae, terra contremuit, saxa dirupta sunt, sepulcra patuerunt, mortui resurrectione laetati sunt, cum ipse iterum in eodem corpore sancta resurrectione conspectus est, dum ad discipulos suos januis clausis intravit, dum coelos sub hominum visione conscendit; quae licet propria deitate compleverit, more suo paternis hoc virtutibus applicavit, ut sicut saepe dictum est sanctae cooperationis patefaceret unitatem. Sequitrenes ipsius, quia illum susceperat ex utero matris suae; nIstud enim nosse inaestimabile, singulare atque incomprehensibile est, quando in se alterutrum manere noscuntur. Vers.
Abbreviated transcription (Latin):
piunicipatus eornor Namcumdic̃ mihi designat cumdicit amicitui
patrẽ declarat sicut ipse in euangło dic̃. Om̃a mea patrissunt &om¬
nia patris mea sunt. Amicos uero dñ primumdictor igim patriarchas
id est abraham moyser & posta postolis suis dñs saluator dix̃ Tam
nondi couosseruos sed amicos. Istergotales amicis patris quorũ
honor ad dñm ⁊ouertet saluatore quia nemo seõ ei uenerat min qũ xp̃o¬
dñõ puramente deuotus esti ao didit Nimis confortatis princi patus
corũ Nimis ualde significat . Confortatus uero principatus apłoꝵ¬

Expanded text:
ignat; cum dicit, amici tui, Patrem declarat, sicut ipse in Evangelio dicit: Omnia mea Patris sunt, et omnia Patris mea sunt . Amicos vero Domini primum dictos legimus patriarchas, id est Abraham, Moysem; et post, apostolis suis Dominus Salvator dixit: Jam non dico vos servos, sed amicos . Isti ergo tales amici sunt Patris, quorum honor ad Dominum revertitur Salvatorem: quia nemo sanctos ejus veneratur, nisi qui no pura mente devotus est. Addidit, nimis confortati sunt principatus eorum. Nimis valde significat. Confortatus vero principatus apo
Abbreviated transcription (Latin):
ad tendas: nullum pr&̧ciũ aegyptiis dedit quan dohebraos demanib eoꝵ libe
rarȩ dignatꝰ ẽ : sed qr in potestate diabolidelministroꝵ eius t enebam obnoxii
tune se immolando magnũ pre&iuindedit : ut nos ab eis reoder& ab solutos
Redemit enonnos diuersis inuriis & passionib: suis claustrec passus a lapis
caesus flagellis uerberatus est: Redemititaq sangunep̃cioso: Itemm¬

Expanded text:
attendas, nullum pretium Aegyptiis dedit, quando Hebraeos de manibus erare dignatus est. Sed quia in potestate diaboli vel ministrorum ejus tenebamur obnoxii, tunc se immolando magnum pretium dedit, ut nos ab eis redderet absolutos. Redemit enim nos diversis injuriis et passionibus suis, claustra passus, alapis caesus, flagellis verberatus est. Redemit nos ut