comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spũ suggerente. et dño ꝑ uisiones multas
et manifestas animonente quia hostis nob̾
imminere p̃nuntiat᷑. et ostendit᷑. colligere
int̃ castra milites xp̃i. et examinatis sin¬
głoꝵ causis. pacem lapsis dare: unmo pug¬
naturis arma suggerere. Qđ credimꝰ uobis
quoq pat̾ne miscđie contemplatione pla¬
citurũ. Qđ si de collegis aliquis extiterit
qui urgente certamine pacem fr̃ib et
sororib non putat dandam: reddet ille
rationem in die uiditii dño uł importu¬
ne censure uł in humane duritie sue.
Nos qđ fidei et caritati et sollicitudini
congruebat que erant in conscientia nr̃a
ꝓtulimꝰ: diem certaminis appropinquas¬
se. hostem uiolentũ cito contia nos exur¬
gere pugnam non talem qualis fuit:
s graulorem multo et acriorem uesure.
Hoc nob̾ diuinitus frequent̃ ostendit᷑.
de hoc nos ꝓuidentia et miscđia diũ
sepius admonem᷑. De cuiꝰ ope et pieta¬

Expanded text:
Spiritu suggerente, et Domino per visiones multas Spiritu suggerente, et Domino per visiones multas et manifestas admonente, quia hostis nobis imminere praenuntiatur et ostenditur, colligere intra castra milites Christi, et examinatis singulorum causis, pacem lapsis dare, naturis arma suggerere. quod credimus uobis quoque paternae misericordiae contemplatione placiturum. quod si de collegis aliquis extiterit qui urguente certamine pacem fratribus et sororibus non putat dandam, reddet ille rationem in die iudicii Domino uel inportunae censurae uel inhumanae duritiae suae. nos quod fidei et caritati et sollicitudini congruebat, quae erant in conscientia nostra protulimus, diem certaminis adpropinquasse, hostem. uiolentum cito contra nos exurgere, pugnam non talem qualis fuit sed grauiorem multo et acriorem uenire, hoc nobis diuinitus frequenter ostendi, de hoc nos prouidentia et misericordia Domini saepius admoneri: de cuius ope et pieta
Abbreviated transcription (Latin):
decidit: Nonne nob̾ uł negligentia segnis
uł duritia crudelis ascribet᷑ in die uiditii.
qđ pastores creditas et cõmissas nob̾ oues.
nec curare in pace. nec in atie uoluerimus
mitis. et lanis uos tegitis. et qđ crassũ est
int̾ficitis. et oues meas non pascitis qđ
infirmatũ ẽ. non confortatis. et qđ male
habuit non corroborastis et qđ contri¬
bulatũ est non consolati estis. et qđ erra¬
bat non reuocastis. et qđ ꝑiit non inqui¬
sistis. et qđ forte fuit confecistis labore.
et disꝑse s̃ oues mee. eo qł non sint pasto¬
res. et facte s̃ in comestura omnib besti¬
is agri et non fuit qui inquireret neq
qui inuocaret: Propt̃ea hec dicit dñs. Ecce
ego suꝑ pastores: et inquiram oues meas
ore nr̃o. quo pacem negamus. quo duritiã
magis humane crudelitatis quã diuine
et pat̾ne pietatis opponimꝰ nob̾ oues com-¬
misse a dnõ reposcantur: placuit nob̃ sco

Expanded text:
decedit? Nonne nobis vel negligentia segnis decedit? Nonne nobis vel negligentia segnis vel duritia crudelis adscribetur in die judicii; quod pastores creditas et commissas nobis oves nec curare in pace, nec in acie voluerimus mitis, et lanis vos tegitis, et quod crassum est interficitis, et oves meas non pascitis; quod infirmatum est non confortastis, et quod male habuit non corroborastis, et quod contribulatum est non consolati estis , et quod errabat non revocastis, et quod periit non inquisistis, et quod forte fuit, confecistis labore: et dispersae sunt oves meae, eo quod non sint pastores, et factae sunt in comesturam omnibus bestiis agri: et non fuit qui inquireret, neque qui revocaret. Propterea haec dicit Dominus: Ecce ego super pastores, et inquiram oves meas  igitur ore nostro, quo pacem negamus, quo duritiam magis humanae crudelitatis, quam divinae et paternae pietatis opponimus, oves nobis commissae a Domino reposcantur: placuit nobis, sancto
Abbreviated transcription (Latin):
Et mens deficit: quã non recepta eucharis¬
tia erigit et accendit. Dñs enim in euan¬
głio suo dicit. Cum aut̃ uos tradiderint.
nolide cogitare quid loquamini. Dabitu
enim uob̃ in illa hora quid loquami¬
ni. Non enim uos estis qui loquimini:
s sp̃s patris ur̃i qui loquit᷑ in uob̃.
Quando autem dicat in traditis atq in
confessione nominis. constitutis sp̃m pa¬
tris loqui: quomꝰ pot̾̃ ad confessionem ꝑatꝰ
aut idoneus inueniri: qui non priꝰ pace
accepta receꝑit sp̃m̃ patris. qui corrobo¬
rans seruos suos ipse loquit᷑ et confitet᷑ in
nob̾: Tunc deinde si relictis omnib rebus
sius fugerit. et in latebris atq in solitu¬
dine constitutus in latrones forte incur¬
rerit aut in febrib et in langore decesse¬
rit. nonne nob̃ imputabit᷑ qđ dam bonus
miles. qui omnia fua deliquit et contẽp¬
ta domo et parentib et lib̃is. sequi dñin
suum maluit. sine pace et sine cõmunione

Expanded text:
et mens deficit, quam non recepta Euchariset mens deficit, quam non recepta Eucharistia erigit et accendit. Dominus enim in Evangelio suo dicit: Cum autem vos tradiderint, nolite cogitare quid loquamini; dabitur enim vobis in illa hora quid loquamini: non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus patris vestri qui loquitur in vobis . Quando autem dicat in traditis atque in confessione nominis constitutis Spiritum Patris loqui: quomodo potest ad confessionem paratus aut idoneus inveniri, qui non prius pace accepta receperit Spiritum Patris, qui corroborans servos suos ipse loquitur et confitetur in nobis? Tunc deinde si relictis omnibus rebus suis fugerit, et in latebris atque in solitudine constitutus in latrones forte incurrerit, aut in febribus et in languore decesserit; nonne nobis imputabitur, quod tam bonus miles, qui omnia sua dereliquit, et contempta domo, et parentibus, aut liberis, sequi Dominum suum maluit, sine pace et sine communicatione
Abbreviated transcription (Latin):
non preliaturus accipiat: se ipsum fallit
et decipit. qui aliud corde occultat. et a li¬
ud uoce ꝓmuntiat. Nos in quantum nob̾ ꝙ
iudere et iudicare concedit̾. faciem singłoꝵ
uidemꝰ: cor scrutari et uentem ꝑspicere nõ
possumꝰ. De his uidicat occultoꝵ scrutator
et cognitor cito uenturus: et de archanis
cordis atq abditis uidicaturꝰ. Obẽẽ. aut̃
mali bonis non debent: ẜ magis mali a
bonis adiuuari. Nec ideo mardy. riũ factu¬
ris pax neganda est quia s̃ quidam neto¬
turi: cum ꝓpt̾ hoc pax danda sit om̃ib iu¬
litaturis. ne ꝑ ignorantiam nram ille mei¬
piat p̃teriri. qui habet in p̃lio coronari. Hec
quisquã dicat qui martyriũ tollit sangui¬
ne suo baptiratur: nec pax illi ab ep̃o ne¬
cessaria est. habituro gle sue pacem: et ac¬
cepturo maiorem de dñi dignatione mer¬
cedem. Primo idoneus eẽ. non pot̃ ad mar¬
tyrium: qui ab eccłia non armat᷑ ad p̃liũ.

Expanded text:
non praeliaturus accipiat; se ipsum fallit non praeliaturus accipiat; se ipsum fallit et decipit, qui aliud corde occultat, et aliud voce pronuntiat. Nos, in quantum nobis et videre et judicare conceditur, faciem singulorum videmus; cor scrutari, et mentem perspicere non possumus. De his judicat occultorum scrutator et cognitor cito venturus, et de arcanis cordis atque abditis judicaturus. Obesse autem mali bonis non debent, sed magis mali a bonis adjuvari. Nec ideo martyrium facturis pax neganda est, quia sunt quidam negaturi; cum propter hoc pax danda sit omnibus militaturis, ne per ignorantiam nostram ille incipiat praeteriri, qui habet in praelio coronari. IV. Nec quisquam dicat, qui martyrium tollit, sanguine suo baptizatur: nex pax illi ab episcopo necessaria est, habituro gloriae suae pacem, et accepturo majorem de Domini dignatione mercedem. Primo idoneus esse non potest ad martyrium, qui ab Ecclesia non armatur ad praelium:
Abbreviated transcription (Latin):
diũ uire cõmunicationis admittimus :
rant reuersi gentilit̃ uiuunt. ut ad
hereticos tranffuge fasti. contͣ eccłiam
parricidalia quotidie arma suscipiũt.
et int̾ eos qui ab eccłie limine non re¬
cedentes. et implorantes uigit᷑ ac dolẽt̃
diuina et pat̾na solatia. nunc se ad pugnã
ꝑatos. eẽ. et ꝓ dñi sui nomine ac pro sua salu¬
te stare fortit̃. et repugnare ꝓfitent᷑. Hoc in
tempe pacem nos non dormientib s uigi¬
lantib damus. pacem non delitiis s armis
damus: pacem non ad quietẽ s ad atiem
sione ꝓstrauerint: non penit& pacem con¬
cessisse tam fortib lmmo episcopatꝰ nrĩ ho¬
nor grandis et gła est: pacem dedisse marti¬
rib ut sacerdotes qui sacrificia dĩ quotidie
celebramꝰ hostias deo et iuctimas p̃paremꝰ
Si aut̃ qd dñs auertat a frĩb nr̃is aliqͥs
lapsoꝵ fefellerit ut pacem subdole petat.
et impendentis p̃lii temꝑe cõmunicationẽ

Expanded text:
Domini jure communicationis admittimus? III. Domini jure communicationis admittimus? III. rant reversi, gentiliter vivunt; vel ad haereticos transfugae facti, contra Ecclesiam parricidalia quotidie arma suscipiunt: et inter eos qui ab Ecclesiae limine non recedentes, et implorantes jugiter ac dolenter divina et paterna solatia, nunc se ad pugnam paratos esse, et pro Domini sui nomine, ac pro sua salute stare fortiter et pugnare profitentur. Hoc in tempore pacem nos non dormientibus, sed vigilantibus damus; pacem non deliciis, sed armis damus; pacem non ad quietem, sed ad aciem sione prostraverint, non poenitet pacem concessisse tam fortibus, immo episcopatus nostri honor grandis et gloria est, pacem dedisse martyribus, ut sacerdotes, qui sacrificia Dei quotidie celebramus, hostias Deo et victimas praeparemus. Si autem, quod Dominus avertat a fratribus nostris, aliquis lapsorum fefellerit, ut pacem subdole petat, et impendentis praelii tempore communicationem
Abbreviated transcription (Latin):
tie celestis armetur. Alerito enĩ tra¬
hebatur dolentium penitentia dem¬
ꝑe longiore ut infirmis in exitu sub¬
ueniretur: quandui quies et tranqͥl¬
litas aderat. que differre diu plangen¬
tium lacrimas. et subuenire sero mori¬
entib in infirmitate pateretur. At uͦ
nunc non infirmis s fortib par ne¬
cessaria ẽ. nec morientib s uiuentib
cõmunicatio a nob̃ danda ẽ. ut quos
excitamus et hortam᷑ ad preliũ. non
inermes et nudos relinquamꝰ. s ꝓtec¬
tione sanguinis et corꝑis xpĩ muni¬
amꝰ. et cum ad hoc fiat eucharistia.
ut possit accipientib eẽ. tutela: quos
tutos ẽẽ. contra aduersarium uolumꝰ.
munim̃to dnice saturitatis armemus.
Nam quomͦ docemꝰ aut ꝓuocamꝰ eos in
confessione nominis sanguinem suũ
fundere. si eis militaturis xp̃i sangui¬
nẽ denegamꝰ : Aut quomodo ad marty.¬
rii poculũ icdoneos facimus. si non eos
prius ad bibendum in eccłiam poculũ

Expanded text:
tiae coelestis armetur. Merito enim tratiae coelestis armetur. Merito enim trahebatur dolentium poenitentia tempore longiore, ut infirmis in exitu subveniretur, quamdiu quies et tranquillitas aderat, quae differre diu plangentium lacrymas, et subvenire sero morientibus in infirmitate pateretur. At vero nunc non infirmis, sed fortibus pax necessaria est: nec morientibus, sed viventibus communicatio a nobis danda est: ut quos excitamus et hortamur ad praelium, non inermes et nudos relinquamus, sed protectione sanguinis et corporis Christi muniamus: et cum ad hoc fiat Eucharistia, ut possit accipientibus esse tutela; quos tutos esse contra adversarium volumus, munimento dominicae saturitatis armemus. Nam quomodo docemus aut provocamus eos in confessione nominis sanguinem suum fundere, si eis militaturis Christi sanguinem denegamus? aut quomodo ad martyrii poculum idoneos facimus, si non eos prius ad bibendum in Ecclesia poculum
Abbreviated transcription (Latin):
lic que hic priꝰ in eccłia soluerentur.
S eium cum uideamꝰ diem rursꝰ al-¬
teriꝰ infestationis appropinquare cepis¬
se et crebris atq assidius ostensionib
admoneam᷑ ut ad certam̃ qđ nob̾ hostiᷤ
indicit. armati et ꝑati simus plebẽ etiã¬
nob de diumna dignatione cõmusã ex¬
hortationib nr̃is p̃paremꝰ. et om̃s om̃i¬
no milites xp̃i qui arma desicłant. et
prelium flagitant. intra cdnĩca castra col¬
ligamus: necessitate cogente censuimꝰ.
eis qui de occłia dñ non recesser̃. s peni¬
tentiam agere. et lam̃tari ac dñm de¬
p̃cari. a pͥmo lapsus sui die. non desti¬
ter̃ pacem dandam eẽ. et eos ad p̃liũ
qđ imminet armari et instrui opor¬
tere. Ob temꝑandum ẽ nãq ostensio¬
nib atq admonitionib iustis ut a pa¬
storib ustis oues in ꝑicło non dese¬
rantur. s grex omnis in unũ ingrege¬
tur. et exercitus dnĩ ad certam̃ mili¬

Expanded text:
lic quae hic prius in ecclesia soluerentur. lic quae hic prius in ecclesia soluerentur. sed enim cum uideamus diem rursus alterius infestationis adpropinquare coepisse et crebris adque adsiduis ostensionibus admoneamur ut ad certamen quod nobis hostis indicit armati et nobis de divina dignatione commissam exhortationibus nostris paremus, et omnes omnino milites Christi, qui arma desiderant, et praelium flagitant, intra castra dominica colligamus: necessitate cogente censuimus, eis qui de Ecclesia Domini non recesserunt, et poenitentiam agere et lamentari ac Dominum deprecari a primo lapsus sui die non destiterunt, pacem dandam esse; et eos ad praelium, quod imminet, armari et instrui oportere. II. Obtemperandum est namque ostensionibus atque admonitionibus justis, ut a pastoribus oves in periculo non deserantur; sed grex omnis in unum congregetur, et exercitus Domini ad certamen mili
Abbreviated transcription (Latin):
U.PRIANUS. liberalis. cali¬
donius. Nicomedes. cecilius.
lulius. marutiꝰ. felix. Succes¬
sus. faustinus. fortunatus.
uictor. Saturninus. alius
tices lanb alius saturninꝰ. aureliꝰ. priscus.
herculanus. uictoricus. quintus. honora¬
tus. manthaneus. hortensianus. uerianꝰ.
iambus. Donatꝰ. pomponiꝰ. policarpꝰ. de¬
metriꝰ. Alius donatus. pruiatianꝰ. forcuna¬
fr̃ limẽ. participato inuicẽ nobiscũ con¬
silio. ut qui in ꝑsequittionis infestati¬
one supplantati ab aduersario et lap¬
si fuissent ac sacrificiis se illicitis macu¬
lassent: agerent dui penitentiã plenã
Et si ꝑicłm infirmitatis urgeret: pacẽ
sub ictu mortis acciꝑent. Nec enim fas
erat. aut ꝑmittebat pat̾na pietas et¬
dolentib et deprecantib spei saluta¬
ris subsidiũ denegari ut de scło rece¬
dentes sine cõmunicatione aut pace ad
dñm dimitterent᷑: qͥndo ꝑmiserit ipse
qui legem dedit. ut ligata in terris et
in celis ligata eẽt solui aut̃ possent il¬

Expanded text:
Cyprianus, Liberalis, Caldonius, Nicomedes, Caecilius, Junius, Marrutius, Felix, Successus, Faustinus, Fortunatus, Victor, Saturninus, alius Secundinus, alius Saturninus, Aurelius, Priscus, Herculanus, Victoricus, Quintus, Honoratus, Montanus, Hortensianus, Verianus, Iambus, Donatus, Pompeius, Polycarpus, Demetrius, alius Donatus, Privatianus, alius Fortuna frater charissime, participato invicem nobiscum consilio, ut qui in persecutionis infestatione supplantati ab adversario et lapsi fuissent, et sacrificiis se illicitis maculassent, agerent diu poenitentiam plenam, et si periculum infirmitatis urgeret, pacem sub ictu mortis acciperent. Nec enim fas erat aut permittebat patdolentibus ac deprecantibus spei salutaris subsidium denegari, ut de saeculo recedentes sine communicatione et pace ad Dominum dimitterentur, quando permiserit ipse et legem dederit ut ligata in terris et in caelis ligata essent, solui autem possent il
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt. Hec sunt munim̃ta spũalia. et
tela diuina: que ꝓtegunt. Memores nr̃i
inuicẽ sumꝰ: concordes atq unanimes
utrobiq ꝓ nob̃ semꝑ oremus pressuras
et angustias mutua Raritate releuemꝰ.
Et si quis istinc nr̃m prior diuine dig¬
nationis celeritade precesserit: ꝑ seuer&
apud dm̃ nra dilectio. ꝓ fr̃ib et sororib
nrĩs apud miscłiam patris non cesset

Expanded text:
ciunt. haec sunt munimenta spiritalia et ciunt. haec sunt munimenta spiritalia et tela diuina quae protegunt. memores nostri inuicem simus, concordes adque unanimes, utrubique pro nobis semper oremus, pressuras et angustias mutua caritate releuemus, et si \\ quia istinc nostrum prior diuinae dignationis celeritate praecesserit, perseueret apud Dominum nostra dilectio, pro fratribus et sororibus nostris a
Abbreviated transcription (Latin):
enauit ab eccłia et foras duxit: ut cap¬
tiuos et uctos contempnit et p̃terit.
Cos ꝑgit lacescere: in quib xpm̃ cernit
habitare. Quãquã et si aliquis ex talil
fuerit apprehensus non est qđ sibi qͣsi
in confessione nominis blandiatur: cũ
constet si occisi eiꝰmodi extͣ eccłiam fue¬
rint. fidei coronam non eẽ. s penã potiꝰ
ẽẽ. ꝑfidie. nec in domo dei it̾ unanime ᷤᷤ
habitaturos eẽ. qͥuos uidemꝰ de pacifica
et diuina domo furore discordie recessis¬
se. Hortam᷑ plane quantũ possumꝰ frat̃
cẽ coheremꝰ: ut qm̃ ꝓuidentia dñi mo¬
nentis instriumur. et diine misccłie
consillis salubrib admonem᷑. appro¬
pinquare iam certaminis et agonis nr̃i
diem: ieuinus uigilus. orationib usis¬
tere cum omĩ plebe non desinamꝰ. Incũ¬
bamꝰ gemitib assiduis: et dep̃cationi¬
b crebris. Hec sunt enim nob̾ arma ce¬
lestia: que stare et ꝑseuerare fortit fa¬

Expanded text:
enauit ab eccenauit ab ecctivos et vinctos p contemnit, et praeterit eos, et pergit lacessere, in quibus Christum cernit habitare. IV. Quamquam et si aliquis ex talibus fuerit apprehensus, non est quod sibi quasi in confessione nominis blandiatur: cum constet, si occisi eiusmodi extra ecclesiam fuerint, fidei coronam non esse, sed poenam potius esse perfidiae nec in domo Dei inter unanimes habitaturos esse quos uidemus de pacifica et diuina domo furore discordiae recessisse. Hortamnr plane quantum possnmns, fratcem cohaeremus ut, quoniam prouidentia Domini monentis instmimur et diuinae misericordiae consiliis salubribus admonemur adpropinquare iam certaminis et agonis nostri diem, . ieiuniis uigiliis orationibus insistere cum omni plebe non desinamus. incumbamus gemitibus adsiduis et deprecationibus crebris. haec sunt enim nobis arma caelestia quae stare et perseuerare fortiter fa
Abbreviated transcription (Latin):
appareat nuꝑ subitatos ẽẽ. et noue
atq insuete rei pauore trepidasse. re¬
disse ad se pꝰmodũ fidem uerã. et ui¬
res suas de dei timore collectas. ad om¬
nẽ patientiã constant̃ et firmit̃ roboraᷤᷤ¬
se: nec iam stare ad criminis ueniam.
nit errorem. an uͦ qui dementiũ mos
est ipsis bonis et ꝓẜ̾is nr̃is plus adic¬
tus est ad furorem. et quo magis ac
magis dilectionem et fidei crescit hic
gła. illic dissensionis et zeli recrudes¬
cit insania. nec uulnus suũ miser cu¬
rat. s adbuc grauiꝰ et se et suos uulne¬
rat. in ꝑnitiem frm̃ in lingua sua ꝑstre¬
pens et facundie uenenate iacula con¬
torquens. magis durus scłaris philo¬
sophie pͣuitate quã philosophie do¬
minice leuitate pacificus. desertor ec
ditor caritatis. Agnoscit ne iam qui st
Neq enim querit illos quos iam sube¬
git: aut gestit euertere quos iam suos
fecit. Inimicus et hostis eccłie. quos ali¬

Expanded text:
appareat nuper subitatos esse, et novae appareat nuper subitatos esse, et novae atque insuetae rei pavore trepidasse; rediisse ad se postmodum fidem veram, et vires suas de Dei timore collectas ad omnem patientiam constanter et firmiter roborasse, nec jam stare ad criminis veniam, nit errorem? an vero, qui dementium mos est, ipsis bonis et prosperis nostris plus adactus est ad furorem; et quo magis ac magis dilectionis ac fidei crescit hic a, illic dissensionis et zeli recrudescit insania: nec uulnus suum miser curat, sed adhuc grauius et se et suos uulnerat, in perniciem fratrum lingua sua perstrepens et facundiae uenenatae iacula contorquens, magis durus saecularis philosophiae prauitate quam sophiae dominicae lenitate pacificus, desertor eccis corruptor, perditor caritatis ? adgnoscitne iam qui sit neque enim quaerit illos quos iam subegit aut gestit euertere quos iam suos fecit. inimicus et hostis ecclesiae quos ali
Abbreviated transcription (Latin):
ter columbam ab agmine uolantium
seꝑare temptauerat. Nam cui ñ est
aduersus om̃s satis uiruim: circũ ueni¬
re querit solitudinẽ singłoꝵ. S retun¬
sus adunati exercitus fide parit̃ et ui¬
gore. intellexit milites xp̃i uigilare ĩa
sobrios. et armatos ad p̃liũ stare uinci
non posse. mori posse. et hoc ipso inue
tos quia mori non timent: nec repug¬
nare contͣ impugnantes cum occidere
innocentib nec nocentẽ liceat. s ꝓmp¬
te et animas et sanguinem tradere.
ut cum tanta in scło malitia et seuitia
grassetur: a mał et seuis uelotiꝰ recedat᷑
Quale illucd fuit sub ocłis dei specta¬
temptauerat hostis inferre. non singu¬
los milites. s tota simul castra ꝓdisse.
Omnes enim constat uenturos fuisse.
si audire potuissent: quando accurre¬
rit ꝓpant̃. et uenerit quisquis audi¬
uit. Qui illic lapsi glonosa cõfessione f̃
restituti. steter̃ fortes. et ipso dolore
penitentie facti ad p̃liũ fortiores: ut

Expanded text:
ter columbam ab agmine volantium ter columbam ab agmine volantium separare tentaverat: nam cui non est adversus omnes satis virium, circumvenire quaerit solitudinem singulorum. Sed retusus adunati exercitus fide pariter et vigore, intellexit milites Christi vigilare jam sobrios, et armatos ad praelium stare; vinci non posse, mori posse; et hoc ipso invictos esse, quia mori non timent; nec repugnare contra impugnantes, cum occidere innocentibus nec nocentes liceat, sed prompte et animas et sanguinem tradere: ut cum tanta in saeculo malitia et saevitia grassetur, a malis et saevis velocius recedatur. Quale illud fuit sub oculis Dei spectatentaverat hostis inferre, non singulos milites, sed tota simul castra prodisse? Omnes enim constat venturos fuisse, si audire potuissent; quando accurrerit properanter et venerit, quisquis audivit. Quot illic lapsi gloriosa confessione sunt restituti? Steterunt fortes, et ipso dolore poenitentiae facti ad praelium fortiores; ut
Abbreviated transcription (Latin):
dicauit. Hanc laudem uirtutis et ro¬
boris firmitatẽ. iam tunc in sp̃u p̃ui¬
debat: et p̃conio futuroꝵ merita ur̃a
contestans. dum parentes laudat fili¬
os ꝓuocat. Dum sic unanimes. dũ sic¬
fortes estis: magna et cet̾is frĩb una¬
nimitatis et fortitudinis exempla tri¬
biustis. Dociustis granditer dm̃ timere.¬
b in ꝑiculo uingi. in ꝑsecutione fr̃s a
fr̃ib non seꝑari: concordiã simul uinc¬
tam uinci omnino non posse: quicqͥd
simul petitur a cunctis: deum pacis pa¬
cificis exhib̾e. Pro siluerat aduersarius
t̃rore uolento xp̃i castra turbare: s
quo impetu uenerat. eodem impetu
pulsus est. et quantũ formidinis et
terroris attulit: tantum fortitudiniᷤ
inuenit et roboris. Supplantare Se
iterũ posse credidat dei seruos: et ue¬
lut tyrones et rudes quasi minus ꝑa-¬
tos et minus cautos solito suo more
concut̾e. Unũ primo aggressus: ut lu¬
pus ouem secernere a grege. ut accipi¬

Expanded text:
 apostolus praedicauit. hanc laudem uirtutis et ro apostolus praedicauit. hanc laudem uirtutis et roboris firmitatem iam tunc in spiritu praeuidebat et praeconio futurorum merita uestra contestans dum parentes laudat filios prouocabat. dum sic unanimes, dum fortes estis, magna et ceteris fratribus unanimitatis et fortitudinis exempla tribuistis. docuistis granditer Deum timere,bus in periculo iungi, in persecutione fratres a fratribus non separari, concordiam simul iunctam uinci omnino non posse, quicquid simul petitur a cunctis Deum pacis pacificis exhibere. prosiluerat aduersarius terrore uiolento Christi castra turbare. sed quo impetu uenerat eodem impetu pulsus est, et quantum formidinis et terroris adtulit tantum fortitudinis inuenit et roboris. subplantare se iterum posse crediderat Dei seruos et uelut tirones et rudes quasi minus tos et minus cautos, solito suo more concutere. Unum primo aggressus, ut lupus ovem secernere a grege, ut accipi
Abbreviated transcription (Latin):
li̾me fidei ac uirtutis
nrẽ destimonia głosa
et confessionis urẽ ho-¬
norem sic exultant̃ ac¬
cipimus. ut in meritis
ac laudib uris nos quoq participes ac
socios cõputemꝰ. Nam cum nob̾ et eccłia
una sit. et mens iuncta et indiuidua cõ¬
cordia quis non sacerdos inconsacerdo¬
tis sui laudib tanquã in suis ꝓprus g¬
tuletur. aut que fr̃nitas non in fr̃m
gaudio ubiq letet᷑: Exprimi satis ñ
pot̃. quanta ista exultatio fuerit. et
quanta leticia: cum de uob̾ ꝓsꝑa et
fortia cõꝑissemus: ducem de ulic con¬
fessionis fr̃ĩb extitisse. s et confessionẽ
ducis de frm̃ confessione creuisse. ut dũ
p̃cedis ad głam feceris multos głe co¬
nitdes. et confessorem popłm suaseris fie
tam et stabilem fidem an inseꝑabilẽ
fr̃m caritatem. Uirtus illic episcopi p̃¬
sentis publice cõꝑbata est: adunatio se¬
quentis fr̃nitatis ostensa ẽ. Dum apud
uos unus animꝰ et una uax ẽ: eccłia om¬
nis romana confessa est. Claruit fr̃s

Expanded text:
ime, fidei ac uirtutis uestrae testimonia gloriosa et confessionis uestrae honorem sic exultanter accepimus ut in meritis ac laudibus uestris nos quoque participes et socios conputemus. nam cum nobis et ecclesia una sit et mens iuncta et indiuidua concordia, quis non sacerdos in consacerdotis sui laudibus tamquam in suis propriis gratuletur aut quae fraternitas non in fratrum gaudio ubique laetetur? exprimi satis non potest quanta istic exultatio fuerit et quanta laetitia cum de, uobis prospera et fortia conperissemus ducem te illic confessionis fratribus extitisse, sed et confessionem ducis de fratrum consensione creuisse, ut dum praecedis ad gloriam feceris multos gloriae comites et confessorem populum suaseris fiertam et stabilem fidem an inseparabilem fratrum caritatem. uirtus illic episcopi praecedentis publice conprobata est, adunatio sequentis fraternitatis ostensa est. dum apud uos unus animus et una uox est, ecclesia omnis Romana confessa est. Claruit, frat
Abbreviated transcription (Latin):
nos nob̾ placemꝰ de deo patre. sic sibi place¬
at et ille de nob̾. Conuersem᷑ quasi dei
templa ut deum constet in nob̾ habitare.
Nec desit degener actus nr̃ a sp̃u: ut qui
dixit. Eos qui clarificant me clarificabo.
enĩ estis p̃cio magno. clarificate et portate
nom̃ tuum. Non qđ optemꝰ deo ut scĩfi¬
cet᷑ orationib nrĩs s. qđ petamus a dõ it

Expanded text:
nos nobis placemus de Deo patre, sit sibi placenos nobis placemus de Deo patre, sit sibi placeat et ille de nobis. Conversemur quasi Dei templa, ut Deum in nobis constet habitare: nec sit degener actus noster a spiritu, ut qui minus Deus dixit: Eos qui clarificant me clarificabo, enim estis pretio magno. Clarificate et portate NOMEN TUUM. Non quod optemus Deo ut sanctificetur orationibus nostris, sed quod petamus ab eo ut
Abbreviated transcription (Latin):
tellexit. Ue gens peccatrix populus plenꝰ
peccatis. sem̃ nequã. filii scelerati. deliquistis
dñm: et in indignationem misistis scm illũ
oramus. pat̾ nr̃ dicimꝰ: quia nr̃. ẽẽ. cepit. et
udeoꝵ qui eum reliquer̃. eẽ. desiit. Nec
peccator populus pot̾ eẽ. filius: s quib re¬
missa peccatoꝵ datur. eis filioꝵ nom̃ ascri¬
bit᷑. eis et eternitas repromittit᷑. dño ipso di¬
cente. Omnis qui facit peccatum: seruus ẽ.
peccati. Serius aũ non manet in domo in
cura nos dignationis eiꝰ et bonitatis ub̃tas
qui sic nos uoluerit orationẽ celebrare in
conspestu dei. ut deum patrẽ uocemꝰ. et
ut ẽ. xp̃c dei filius. sic et nos dei filios nun¬
cupemus. Qđ nom̃ nemo nr̃m in oratione
audet attingere: nisi ipse nobis sic ꝑmi¬
sisset orare. Meminisse itaq fr̃s dilectissimi
et scire debemꝰ quia quando dm̃ patrẽ dici¬
mꝰ. quasi filii dei agere debemꝰ ut quomͦ

Expanded text:
intellexit. Vae! gens peccatrix, populus plenus intellexit. Vae! gens peccatrix, populus plenus peccatis, semen nequam, filii scelesti. Dereliquistis Dominum, et in indignationem misistis illum Sancoramus, PATER NOSTER dicimus, quia noster esse coepit et Judaeorum, qui eum relinquerunt, esse desiit. Nec peccator populus potest esse filius, sed quibus remissa peccatorum datur, eis filiorum nomen adscribitur, et eis aeternitas repromittur, Domino ipso dicente: Omnis qui facit peccatum servus est peccati. Servus autem non manet in domo incirca nos dignationis ejus et bonitatis ubertas, qui sic nos voluerit orationem celebrare in conspectu Dei ut Deum patrem vocemus, et, ut est Christus Dei filius, sic et nos Dei filios nuncupemus! Quod nomen nemo nostrum in oratione auderet attingere, nisi ipse nobis sic permisisset orare. Meminisse itaque, fratres dilectissimi, et scire debemus quia, quando patrem Deum dicimus, quasi filii Dei agere debemus, ut, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
cum sit credentium pat̃ uus. Nec hoc so¬
lum fr̃s dilectissimi animaduertere et in¬
telligere debemus qđ appellemꝰ patrẽ qui
sit in celis s conuingimus et dicimꝰ pat̾ nr̃
ld est eoꝵ qui credunt. eoꝵ qui ꝑ eũ sc̃ĩficati
et grẽ spũał natiuitate reꝑati: filii dei cẽ
et ꝑcutit. qui xp̃m sibi ꝑ propħas annunti¬
atũ. et ad se prius missum. non tantũ spre¬
uer̃ infidelit̃. s et crudelit̾ necauerunt.
Qui iam non possunt deum patrẽ uocare:
cũ dñs eos confundat et redarguat dicens.
Uos de diabolo patre estis. et concupiscenti¬
as patris ur̃i face uuiltis. lile enuim honuicida
fuit ab initio. et in ueritate non stecit:
quia ueritas non ẽ. in illo. Et ꝑ ysaiam pro¬
pħam deus clamat indignans. Filios genui
et exaltaui: ipsi aũ spreuerunt me. Agnouit
bos possessorem suũ: et asinus presepiũ dñi
fui: isił aũ me ñ cognouit et popłs me ñ in

Expanded text:
cum sit credentium pater uiuus. Nec hoc socum sit credentium pater uiuus. Nec hoc solum, fratres dilectissimi, animaduertere et intellegere debemus, quod appellemus patrem qui sit in caelis, sed coniungimus et dicimus pater noster, idest eorum qui credunt, eorum qui per eum sanctificati et gratiae spiritalis natiuitate reparati filii Dei esse et percutit, quia Christum sibi per prophetas adnuntiatum et ad se prius missum non tantum spreuerunt infideliter sed et crudeliter necauerunt: qui iam non possunt patrem Dominum uocare, cum Dominus eos confundat et redarguat dicens: uos de diabolo patre nati estis et concupiscentias patris uestri facere uultis. ille enim homicida fuit ab initio et in ueritate non stquia veritas non est in illo: et per Isaïam prophetam Dominus clamat indignans: Filios genui et exaltavi: ipsi autem spreverunt me; agnovit bos possessorem suum et asinus praesepe Domini utem 207 me non cognovit, et populus meus me non
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo in loco dicit: quia filuis. ẽẽ. iam cepit.
in sua inquit ꝓpria uenit: et sui eũ non
receꝑunt. Quotqͦt eum receꝑunt: dedit
ilł potestatem ut filii dei fierent. qui cre¬
dunt in nomine eiꝰ. Qui gͦ credidit in no¬
mine eius. et factus ẽ. dei filius. hinc deb&
inciꝑe: ut et grãs agat. et ꝓfiteatur se
dei filiũ. dum nonunat patrẽ sibi ẽẽ. in
celis dm̃. contestet᷑ quoq inter prima sta¬
tim natiuitatis sue uerba. renuntiasse
se terreno et carnali patri: et padrẽ solũ
nosse se. et habere cepisse qui sit in celis:
sicut scriptũ ẽ. Qui dicunt patri et matri
non noui te et filios suos ñ agnouer̃. hii
custodier̃ p̃cepta tua. et testam̃tũ tuum
seruauer̃. Item dñs in euangłio suo p̃cepit
ne uocemꝰ nob̃ patrem in terra: qđ sit scilica
nobis pat̾ unus qui est in celis. Et discipło
qui mentionẽ defuncti patris fecerat: res¬
suos. Dixerat enim patrem suum mortuũ:

Expanded text:
primo in loco dicit, quia filius esse iam coepit. primo in loco dicit, quia filius esse iam coepit. in sua, inquit, propria uenitet sui eum non receperunt. quotquot eum receperunt dedit illis potestatem ut filii Dei fierent, qui credunt in nomine eius.. qui ergo credidit in nomine eius et factus est Dei filius, hinc debet incipere, ut et gratias agat et profiteatur se Dei filium, dum nominat patrem sibi esse in caelis Deum, contestetur quoque inter prima statim natiuitatis suae uerba renuntiasse se terreno et carnali patri et patrem solum nosse se et habere coepisse qui sit in caelis, sicut scriptum est: qui dicunt patri et matri: non noui te, et filios suos non agnouerunt, hi custodierunt praecepta tua et testamentum tuum seruauerunt. item Dominus in euangelio suo praecepit ne uocemus nobis patrem in terra, quod scilicet nobis unus pater qui est in caelis. et discipulo qui mentionem defuncti patris fecerat resnt. dixerat enim patrem suum mortuum,
Abbreviated transcription (Latin):
bilis et efficax sermo: quia ꝓmerebat᷑ dnm̃
pacifica et simplex et spũat oratio. Sic et
apłos cũ discipulis pꝰ ascensũ diũ inuenimꝰ
orasse. Erant inquit ꝑseuerantes om̃s una¬
nimes in oratione: cũ mulierib et maria
que fuerat mat̾ iħu et fr̃ib enis. Perseue¬
rabant in oratione unamines: orationis sue
et instantiã simul et concordiam declaran¬
tes: quia deus qui in habitare facit una¬
nimes in domo. non admittit in diuinã
et et᷑nã clomum. nisi apud quos ẽ. unani¬
mis oratio. Qualia aut̃ suit fr̃s dilectissi¬
mi orationis dnũce sacram̃ta. quã multa
quã magna b̃uit̾ in sermone collecta sed
in uirtute sp̃ũalit̃ copiosa: ut nichil
onmino pretermissum sit. qđ non in p̃¬
cib atq orationib nris celestis doctrine
compendio cõprehendatur. Sic ait orate.
Rat̃ nr̃ qui es in celis. Homo nouus rena¬
tus. et deo suo ꝑ eius grãm restitutus pater

Expanded text:
bilis et efficax sermo, quia promerebatur Deum bilis et efficax sermo, quia promerebatur Deum pacifica et simplex et spiritualis oratio. Sic et apostolos cum discipulis post ascensum Domini novimus orare: Erant, inquitnimes in oratione cum mulieribus et Maria quae fuerat mater Iesu et fratribus eius. perseuerabant in oratione unanimes orationis suae et instantia simul et concordia declarantes, quia Deus qui inhabitare facit unanimes in domo non admittit in diuinam et aeternam domum nisi aput quos est unanimis oratio. Qualia autem sunt, fratres dilectissimi, orationis dominicae sacramenta, quam multa, quam magna, breuiter in sermone collecta sed in uirtute spiritaliter copiosa, ut nihil omnino praetermissum sit quod non in precibus adque orationibus nostris caelestis doctrinae conpendio conprehendatur! sic, ait, adorate: pater noster, qui es in caelis. homo nouus, renatus et Deo suo per eius gratiam restitutus pater
Abbreviated transcription (Latin):
in temptationem. s lib̃a nos a malo. Ante
omĩa pacis dostor atq unitatis magister.
singulatim noluit. et priuatim precem fieri:
ut quis cũ precat᷑ prose tantũ precet᷑. Non
dicimꝰ pat̾ meus qui in celis es. nec panem
solo rogat. sublica nobis est et cõmunis ora¬
tio. Et quando oramꝰ. non ꝓ uno si ꝓ popło
toto oramus: quia totus popłs unũ sumꝰ.
Deus pacis et concordie magister. qui docu¬
it unitatem. sic orare unum pro om̃ib
uoluit: quomͦ in uno om̃s ipse portauit.
Hanc orationis legem seruauer̾ tres puen
in camino ignis inclusi consonantes in p̃ce
ꝙ sp̃s consentione concordes. Qđ declarat
sripture diuine fides. Et cũ docet quomͦ
orauerint tales: dat exemplũ qđ iitari ĩ
p̃cib debeamꝰ. ut tales eẽ. possimꝰ. Cunc in qͥt
illi tres quasi ex uno ore hy. inũ caneban.
et benedicebant dñm. Loquebant᷑ quasi
ex uno ore: et nondum illos xp̃c orare do¬
cuerat. Et iccirco orantib fuit. impetra¬

Expanded text:
in temptationem, sed libera nos a malo. Ante omnia pacis doctor adque unitatis magister singillatim noluit et priuatim precem fieri, ut quis cum precatur pro se tantum precetur. non dicimus: pater meus, qui es in caelis nec: panem solo rogat. publica est nobis et communis oratio, et quando oramus, non pro uno sed pro populo toto oramus, quia totus populus unum sumus. Deus pacis et concordiae magister qui docuit unitatem, sic orare unum pro omnibus uoluit, quomodo in uno omnes ipse portauit. hanc oratiin camino ignis inclusi, consonantes in prece, et spiritu consensionis concordes. Declarat Scripturae divinae fides, et cum docet quomodo oraverint tales, dat exemplum quod imitari in precibus debeamus ut tales esse possimus. Tunc, inquit, illi tres quasi ex uno ore hymnum dicebant et benedicebant Dominum. Loquebantur quasi ex uno ore et nondum Christus illos docuerat orare, et idcirco orantibus fuit impetra
Abbreviated transcription (Latin):
uel ornam̃ta. quȩ nec ase ipsa nec ab eius
amatorib ei funt. s ab illo qui eam mi¬
serans ubiq uoluit ad quem redeat ãmone̾.
eẽ maior aut potior quam confessio. qͣmͣ
passio. ut quis coram homĩb xp̃m confi¬
tratur. ⁊ sanguine suo baptiretur. ⁊ tam̃
inquit neq hoc baptisina heretico ꝓdest.¬
si quamius xp̃m confessus extͣ ȩccłiam
corpꝰ meum ut ardeam. hearitatem aut̃
non habeam nichil michi ꝓdest: Quod

Expanded text:
vel ornamenta, quae nec a se ipsa, nec ab ejus vel ornamenta, quae nec a se ipsa, nec ab ejus amatoribus ei sunt, sed ab illo qui eam miserans ubique voluit ad quem redeat admonere major esse aut potior quam confessio? quam passio? ut quis coram hominibus Christum confiteatur, et sanguine suo baptizetur? Et tamen, inquit, neque hoc Baptisma haeretico prodest, quamvis Christum confessus extra Ecclesiam corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . Quod
Abbreviated transcription (Latin):
corrigenda est. s in neutro ipsoꝵ sacra¬
m̃tiueritas repetenda. Quod si quisꝗͣ
idem sentiat. quod illi ⁊ ẽẽ heresim no¬
uerit ab unitate catholica separatum.
ubi hoc docetur ⁊ discitur. s alicuuis
scłaris emolumenti causa in catholiea
unitate baptizari uoluerit. uł in ea
baptiratus ꝓpt̾ hoc inde extre noluerit.
non solum separatus habendus ẽ uerũ
etiam tanto sceleratius qͣntomagis errori
heresis ⁊ diuisioni. unitatis fallaciam
simulationis aduigit. Quam obrem
cuiusq hominis prauitas quanto
ꝑiculosior est ⁊ tortuosior: tanto instã¬
tius ⁊ oꝑosus corrigenda ẽ. Nec ideo
tam̃ si quid habet integrum p̾sertim
non suum s dĩ. ꝓpt̃ eius pͣuitatem uł
nullum putandim est. uł eodem
mͦ uituꝑandum: uel ipsius p̃uitati tri¬
buendum. ac non illius largitati qui
etiam fornicanti ase anime. ⁊ eunti post
amatores suos dedit panem suum. ⁊ ui
nũ suum. zoleũ suum. ⁊ alia uel alunenta

Expanded text:
corrigenda est, sed in neutro ipsorum sacracorrigenda est, sed in neutro ipsorum sacramenti ueritas repetenda. quodsi quisquam idem sentiat quod illi et esse haeresem nouerit ab unitate catholica separatam ubi hoc docetur et discitur, sed alicuius saecularis emolumenti causa in catholica unitate baptizari uoluerit uel in ea baptizatus propter hoc inde exire noluerit, non solum separatus habendus est, uerum etiam tanto sceleratius, quanto magis errori haeresis et diuisioni unitatis fallaciam simulationis adiungit. quamobrem cuiusque hominis prauitas quanto periculosior est et tortuosior, tanto instantius et operosius corrigenda est. nec ideo tamen si quid habet integrum praesertim non suum sed dei, propter eius prauitatem uel nullum putandum est uel eodem modo uituperandum uel eius prauitati tribuendum ac non illius largitati, qui etiam fornicanti a se animae et eunti post amatonum suum, et oleum suum, et alia vel alimenta
Abbreviated transcription (Latin):
s eo quo foris ÷: est enm ȩtiam ipsus
diuisionis. nec nullum nec paruum
malum. si tam̃ ille qui intꝰ baptiratur
non ꝓpter aliquod tremun aut temꝑa¬
le cõmodum intꝰ eẽ uoluit. s quod um¬
tatem ȩccłiȩ toto orbe diffusȩ scismatũ
concisionib p̃tulit. Alioqum ȩtiam ip¬
se int̾ illos qui foris sunt deputandus ẽ.
Constituamꝰ gͦ duos aliquos: isto modo
Unũ eoꝵ t̾ibi grã id sentire de &xͦ quos
fotinus oꝑmatus ẽ ⁊ in eius heresi bap¬
titari extͣ ecliȩ catholicȩ cõmunionem
alium uͦ hoc idem sentire s incatholio
baptirari. existimantem ipsam eẽ ca¬
tholicam fidem. Istum non dum here¬
ticum dico. nisi manifestata sibi doctri¬
na catholicȩ fidĩ resistere maluerit: et
illud quod tenebat elegerit. Quod ante¬
quam fiat: manifestum est illum qui
foris ẽ eẽ peiorem. Itaq in hoc sola falsa
opino: in illo aut̃ ętiam ipsa diisio

Expanded text:
sed eo quod foris est — est enim etiam ipsius sed eo quod foris est — est enim etiam ipsius diuisionis nec nullum nec paruum malum —, si tamen ille qui intus baptizatur non propter aliquod terrenum aut temporale commodum intus esse uoluit, sed quod unitatem ecclesiae toto orbe diffusae schismatum concisionibus praetulit; alioquin etiam ipse inter illos qui foris sunt deputandus est. constituamus ergo duos aliquos isto modo: unum eorum uerbi gratia id sentire de Christo quod Fotinus opinatus est et in eius haeresi baptizari extra ecclesiae catholicae communionem, alium uero hoc idem sentire sed in catholica baptizari, existimantem ipsam esse catholicam fidem. istum nondum haereticum dico, nisi manifestata sibi doctrina catholicae fidei resistere maluerit et illud quod tenebat elegerit. quod antequam fiat, manifestum est illum qui foris est esse peiorem. itaque in hoc sola falsa \'opinio, in illo autem etiam ipsa diuisio
Abbreviated transcription (Latin):
relinquendum cẽ quod male tenuerat.
non simul ei relinquendũ est bonum
quod acceꝑat: nec quia error illius im¬
exsufflandus ẽ. Iam enim exhis quoᷤ
intꝰ contigit de dõ falsa opinantes
baptizari: satis elucet discernendã
errore quamius utrumq in homine
uno ualeat imieniri. Et idõ cum eti¬
am foris ineriore aliquo constitutus.
uerumtam̃ sacram̃to fuit baptizatus.
cũ eccłiȩ redditur unitati: sicut false
fidei uera succedit. nec sic pot̾ etiam
uero baptismo uerus baptismꝰ sucoe¬
de. quia idem ipse sibi succede ñ pot̾.
quia nec decełe potest. Ad hoc gͦ here¬
tici ad catholicam ueniunt: ut quod
eoꝵ malum est corrigatur. non quod
dĩ bonum ẽ repetatur. dic̃ gͦ aliquis.
Nichil ne gͦ interest si duo in errore
pari atq malicia constituti sint. nec
uita ⁊ corde mutato alius eoꝵ foris.
alius intꝰ baptrietur: fateor int̾esse.
Iue enim peior est qui ȩtiam foris
baptizatur. non eo quod baptiratur.

Expanded text:
relinquendum esse quod male tenuerat, relinquendum esse quod male tenuerat, non simul ei relinquendum est bonum quod acceexsufflandus est. Jam enim ex his quos intus contigit de Deo falsa opinantes baptizari, satis elucet discernendam errore, quamvis utrumque in uno ualeat inueniri, et ideo cum etiam foris in errore aliquo constitutus uero tamen sacramento fuerit baptizatus, cum ecclesiae redditur unitati, sicut falsae fidei uera succedit, non sic potest etiam uero baptismo uerus baptismus succedere, quia idem ipse sibi succedere non potest, quia nec decedere potest. ad hoc ergo haeretici ad catholicam ueniunt, ut quod eorum malum est corrigatur, non quod dei bonum est repetatur. Dicit aliquis: \'nihilne ergo interest, si duo in errore pari adque malitia constituti sint nec uita et corde mutato alius eorum foris alius intus baptizetur?\' fateor interesse. ille enim peior est qui etiam foris baptizatur, non eo quod baptizatur
Abbreviated transcription (Latin):
baptismo dicit eos adhuc animales esse.
scđm sensum aut̃ carualem non pot̾ nisi
carnalit̾ de dõ saꝑe anima corporeis sensib
dedita. Unde multi pꝰ baptisinum ꝑficiẽ¬
tes. ⁊ maxime qui infantes uł pueri ba¬
ptuati sunt. quantomagis eoꝵ intel¬
lectus serenatur ⁊ illuminatur. dum
interior homo renouatur de die ĩdiẽ.
priores opiniones quas de dõ habebãt
cũ siuis fantasmatib ludificarentur
irndent. ⁊ decestantes atq confitentes
abiciunt. Nec tam̃ idõ non accepisse
baptismum existimantui. aut tale ba¬
ptismum accepisse dicunt᷑ qualis fuit
error eoꝵ: s ineis ⁊ sacram̃ti integritaᷤᷤ
honoratur.⁊ m̃tis uanitas em̃datur.
etiam si confirmata. ⁊ fortasse multiᷤ
contentionib defensa caluerat. Qua¬
ꝓpter ȩtiam hereticus qui ꝑspicue foris
est baptismũ illic euangłicum accepit
non utiq talem baptisim̃ accepit qͣsi
enore cecatur. Et ꝓptẽa si resipiscens uidit

Expanded text:
baptismo dicit eos adhuc animales esse. baptismo dicit eos adhuc animales esse. secundum sensum autem carnalem non potest nisi carnaliter de deo sapere anima corporeis sensibus dedita. unde multi post baptismum proficientes et maxime qui infantes uel pueri baptizati sunt, quanto magis eorum intellectus serenatur et inluminatur, dum interior homo renouatur de die in diem, priores suas opiniones, quas de deo habebant cum suis phantasmatis ludificarentur, inridentes et detestantes adque confitentes abiciunt, nec tamen ideo non accepisse baptismum existimantur aut tale baptismum accepisse dicuntur qualis fuit error ipsorum, sed in eis et sacramenti integritas honoratur et mentis uanitas emendatur, etiamsi confirmata et fortasse multis contentionibus defensa calluerat. quapropter etiam haereticus qui perspicue foris est baptismum illic euangelicum accepit, non talem utique baptismum accepit quali errore caecatur. et propterea si resipiscens uiderit
Abbreviated transcription (Latin):
tur inxp̃i nomine: s quȩ gerunt᷑ in
geritur fundos insidiosis fraudib raꝑe
usuris multiplicantib fenꝰ augẽ. scło
u̾bis solis renuntiare: quȩ oma etiam
intꝰ geri satis idoneus testis ipse decla¬
rat. Iam uͦ quod multis t̾bis ꝓsequit᷑.
non posse in xpo baptizare eos quipa¬
trem &ͥ blasphemant. cum eos errore
blasphemare manifestum sit. nõ enĩ
qui accipit baptismum xp̃i aꝑte blas¬
phemat patremxͥ. s aliud quam ue¬
ritas docet de patre.api sentiendo.
blasphemare conuncitur: iam satis
ostendimꝰ ad baptisinũ qui ubis euã¬
głicis consecratur. ñ ꝑtinẽ cuiꝰquã uł
dantis uł accipientis eriorem. siue de
patre. siue de filio. siue de spũ scõ alit
sentiat quam doctrina cęlestis insinu¬
at. Multi enim carnales ⁊ animales
ȩtiam intus baptizantur: cũ apte
dicat apłs. dnimalis aut̃ homo: non
ꝑcipit ea quȩ sunt sp̃s dĩ. Et ꝑcepto iam

Expanded text:
tur in Christi nomine, sed quae geruntur in tur in Christi nomine, sed quae geruntur in geritur fundos insidiosis fraudibus rapere, usuris multiplicantibus faenus augere, saeculo uerbis solis renuntiare. quae omnia etiam intus geri satis idoneus testis ipse declarat. am uero quod multis uerbis prosequitur non posse in Christo baptizari eos qui patrem Christi blasphemant, cum eos errore blasphemare manifestum sit — non enim qui accedit ad baptismum Christi aperte blasphemat patrem Christi, sed aliud quam ueritas docet de patre Christi sentiendo blasphemare conuincitur —, iam satis ostendimus ad baptismum qui uerbis euangelicis consecratur non pertinere cuiusquam uel dantis uel accipientispatre siue de filio siue de spiritu sancto aliter sentiat quam doctrina caelestis insinuat. multi enim carnales et animales etiam intus baptizantur, cum aperte dicat apostolus: animalis autem homo non percipit quae sunt spiritus dei, et percepto iam
Abbreviated transcription (Latin):
ini in ipsa salute intelligitur quȩ
ꝑsacͣmenti celebrationem confertur:
s. hauc saluitem multi nec intus con¬
sccuntur quaius sac̾mentum quod pse
scm̃ est. eos hab̾e manifestum sit. Necte
itaq nos dñs ammonoe ĩ eugłio ne con¬
sentiamꝰ malesuadentib. ⁊ sub xp̃i
nomine amibulantib. s hii ⁊intus
⁊ foris inueniunt᷑ qui nec foras exeũt.
nͥ prius intꝰ mali fuerint. Et utiq de ua¬
sis indomo magna positis: dicebat apłs.
Siquis aut̃ einũdauĩt semetipsiun ab
istiꝰ modi: erit uas in honorem sc̃ĩficatũ
utile dnõ ad om̃e opus bonum semꝑ
paratum. Quomodo aut̾ se ab istius¬
lo suꝑius ostendit dicens. recedat ab
iniquitate omĩs qui uon nominat no¬
men dñi: ne audiat infine cum palea
siuie quȩ ante de area uolauit. siue q̃
inultimo separanda est. recedite ame
qui oꝑamini iniquitatem. Unde appa¬
ret quidem sic̃ dic̃ exyprianꝰ nõ ea statim
suscipienda ⁊ assumenda quę iactan¬

Expanded text:
mi in ipsa salute intellegitur quae mi in ipsa salute intellegitur quae per sacramenti celebrationem confertur, sed hanc salutem multi nec intus consequuntur, quamuis sacramentum quod per se sanctum est eos habere manifestum sit. recte itaque nos dominus ammonet in euangelio, ne consentiamus male suadentibus et sub Christi nomine ambulantibus, sed hi et intus et foris inueniuntur, quia nec foras exeunt nisi prius intus mali fuerint, et utique de uasis in domo magna positis dicebat apostolus: si quis autem emundauerit semet ipsum ab istiusmodi, erit uas in honore sanctificatum, utile domino, ad omne opus bonum semper paratum. quomodo autem se ab eiuslo superius ostendit dicens: recedat ab iniquitate omnis qui nominat nomen domini, ne audiat in fine cum palea, siue quae ante de area uolauit siue quae in ultimo separanda est: recedite a me qui operamini iniquitatem. unde apparet quidem, sicut dicit Cyprianus, non ea statim suscipienda et adsumenda quae iactan