comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuit ita factũ ẽ. sit nom̃ dñi benedictũ. O
diuitias interiores. quo fur ñ accedit.
pse dederat d̃s. unde accipiebat. Ipse dita¬
uerat. unde illi offerebat qđ amabat.
Iconfessionẽ cuã quȩrit deus.¬
quęrit ds. S de agro tuo aliquid daturꝰ es. ipse
pluit ut haberes. De arta daturꝰ es aliqͥd. ipse
instituit qđ daturꝰ es. Quid daturꝰ es. qd ab
illo ñ accepisti: Qͥd eni habes. qdđ ñ accepisti:
De corde dabis. ipse dedit fidẽ. spem. caritatẽ.
hoc ꝓlaturꝰ. hoc sacrificaturꝰ es. S plane illa
omĩa cȩtera potest tͥ auferre inimicꝰ inuito.
hoc auferre ñ potest nͥ uolenti. Illa ꝑdet &
inuit᷑. Et uolens habere aurũ ꝑdet aurũ. &
uolens habere domũ. ꝑdet domũ. fidẽ nemo

Expanded text:
cuit, ita factum est: sit nomen Domino benedictum . O cuit, ita factum est: sit nomen Domino benedictum . O divitiae interiores, quo fur non accedit! Ipse dederat Deus unde accipiebat; ipse ditaverat, unde illi offerebat quod amabat. confessionem tuam quaerit Deused de agro tuo aliquid daturus es? Ipse pluit ut haberes. De arca daturus es aliquid? Ipse instituit quod datarus es. Quid datarus es quod ab illo non accepisti? Quid enim habes quod non accepisti ? De corde dabis? Ipse dedit fidem, spem et charitatem: hoc prolaturus, hoc sacrificaturus es. Sed plane omnia illa caetera potest tibi auferre inimicus invito, hoc auferre non potest nisi volenti. Illa perdet et invitus; et volens habere aurum, perdet aurum, et volens habere domum, perdet domum: fidem nemo
Abbreviated transcription (Latin):
En amo dm meum. nemo hc̃ mͥ eripit. Qđ
illi dẽ nemo mͥ eripit. qr in corde inclusũ ẽ.
Merito dr̾ in illa suꝑiore fiducia. qͥ faciet mͥ
hõ. Seuiat hõ. ꝑmittat᷑ seiure. ꝑmittat᷑ effi¬
cẽ qd̃ conat᷑. qͥd ẽ. ablaturꝰ : Aurũ. argentũ.
peccora. seruos. ancillas. fundos. domos.
Auferat om̃ia. Nunqͥd auferet uota quȩ in
me st̃. quȩ reddã laudes dõ: Permissus est
tẽptator tẽptare scm̃ uirũ iob. Uno pun¬
cto tẽporis abstulit omia. qͥcqͥd facultatũ
haberet ademit. abstulit hereditatẽ. int̾fe¬
cit hȩredes. Neq hoc paulatĩ. s cat̾uatĩ. uno
ictu. uno impetu. ut om̃ia subito nunci¬
arent᷑. Ablatis om̃ib solus iemansit iob.
s & in illo erant uota laudis. quȩ redderet
do. In illo plane erant. Archã seĩ pectoris fur
diabolus ñ inuaserat. plenꝰ erat unde sa¬
crificaret. Audi quȩ habebat. audi quȩ ꝓ¬
tulit. Dñs dedit. dñs abstulit. sic̃ dño pla¬

Expanded text:
En amo Deum meum; nemo hunc mihi eripit: quod illi dem nemo mihi eripit, quia in corde inclusum est. Merito dicitur in illa superiore fiducia, Quid faciat mihi homo? Saeviat homo, permittatur saevire, permittatur efficere quod conatur: quid est ablaturus? Aurum, argentum, pecora, servos, ancillas, fundos, domos; auferat omnia: numquid aufert vota quae in me sunt, quae reddam laudis Deo? Permissus est tentare tentator sanctum virum Job: uno puncto temporis abstulit omnia, quidquid facultatum habuerat ademit, abstulit haereditatem, interfecit haeredes; neque hoc paulatim, sed catervatim, uno ictu, uno impetu, ut omnia subito nuntiarentur. Ablatis omnibus solus remansit Job; sed in illo erant vota laudis quae redderet Deo, in illo plane erant: arcam sancti pectoris sui fur diabolus non invaserat, plenus erat unde sacrificaret. Audi quae habebat, audi quae protulit: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino pla
Abbreviated transcription (Latin):
iustos & iniustos. Aliquando ista bonisdat.
aliquando ñdat. & malis aliqͣndo dat. ali¬
qͣndo ñ dat. Bonis aut̃ seruat se ipsũ. ma¬
lis aut̃ ignẽ sẽpit̾nũ. Est gͦ malũ qd̾ ñ dat
bonis. & ẽ. bonũ qđ ñ dat malis. Sunt quedã
media & bona & mala. quȩ dat d̾s & bonis
& malis. Nos gͦ d̾m amemꝰ fr̃s. pure atq
caste. Non e̾. castũ cor. si d̾m ad mercedẽ co
mꝰ: Habebimꝰ plane. s ipsũ dm quẽ colimꝰ.
ipse nob̾ merces erit. q uidebimꝰ eũ sicutiẽ.
Attende. qͣm mercedẽ consequeris. Amatorib¬

Expanded text:
th. V, 45. Aliquando ista bonis dat, aliquando non dat; et malis aliquando dat, aliquando non dat: bonis tamen servat seipsum, malis autem ignem sempiternum. Est ergo malum quod non dat bonis, et est bonum quod non dat malis: sunt quaedam media, et bona et mala, quae dat et bonis et malis. 17. Nos ergo Deum amemus, fratres, pure et caste. Nmus? Habebimus plane, sed ipsum Deum quem colimus. Ipse nobis merces erit, quia videbimus eum sicuti est . Attende quia mercedem consequeris. Amatorib
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ Prȩcedendo gͦ ñ corrigit᷑. Bonũ ẽ. illi ut
conu̾tat᷑ retrorsũ. & quẽ p̃cede uolebat se¬
quat᷑. Dñs de passione sua futura. ad disci¬
pulos loquebat᷑. Ex horruit petrus & ait.
Absit dñe. ñ fiet istud. Qui paulo ante dixe¬
rat tu es xp̃c filiꝰ dĩ uiui confessus dm. timu¬
it cũ mori qͣsi hominẽ. Dñs aut̃ qͥ sic uenerat
ut pateret᷑. neq enĩ alit̾ salui eẽ possemus.
nͥ eiꝰ sangͥne redimerem᷑: paulo ante con¬
fessionẽ petri laudauerat & dixerat. Quia

Expanded text:
tibi. Praecedendo ergo non corrigitur: bonum est illi ut tibi. Praecedendo ergo non corrigitur: bonum est illi ut convertatur retrorsum, et quem praecedere volebat sequatur. Dominus de passione sua futura discipulis loquebatur, exhorruit Petrus, et ait, Absit, Domine, non fiet istud: qui paulo ante dixerat, Tu es Christus Filius Dei vivi, confessus Deum, timuit eum mori quasi hominem. Dominus autem qui sic venerat ut pateretur, neque enim aliter salvi esse possemus, nisi ejus sanguine redimeremur, paulo ante confessionem Pe
Abbreviated transcription (Latin):
enuncias uitã tuã. ut tͥ ꝓsit & aliis ñ ꝓfit
tͥ illã enuntias. ñ d̾o. Si aut̃ sic enuncias
uitã tuã ut alios etiã inuites ad accipi¬
endã uitã quã & tu accepisti. enuncias
uitã tuã illi a quo accepisti. & habebis
mercedẽ ampliorẽ. qi ex eo qł accepisti. ñ
ingͣtꝰ extitisti. Ds uitã meã annunciaui
tͥ. posuisti lacͥmas meas inconspectu tuo.
Exaudisti me dep̾cantẽ te. Sic̃ in reꝓmissio¬
ne tua. Quia sic̃ ꝓmiseras. sic egisti. Di¬
xisti te exauditurũ flentẽ. credidi. fleui.
exauditꝰ sũ. Inuenite misericordẽ in ꝓmit¬
tendo. ueracẽ in reddendo. sic̃ & in reꝑmis
p̃cedere uolunt. idõ corrigi nolunt. Moneᷤ
inimicũ tuũ ut bene uiuat. ut se corrigat.
ille contẽpnit. ille respuit u̾bũ tuũ. Ecce
qͥ me monet. ecce aqͦ. luditurus sũ p̃cepta
qͥbꝰ uiuã. Prȩcede te uult: & p̃cedendo non
corrigit᷑. Non attendit qr u̾ba tua ñ sunt
tua. ñ attendit q uitã tuã dõ enuncias ñ

Expanded text:
s vitam tuam ut tibi prosit, et aliis non prosit, tibi illam enuntias, non Deo: si autem sic enuntias vitam tuam, ut alios etiam invites ad accipiendam vitam quam et tu accepisti, enuntias vitam tuam illi a quo accepisti, et habebis mercedem ampliorem, quia et ex eo quod accepisti non ingratus exstitisti. Deus, vitam meam enuntiavi tibi. Posuisti lacrymas meas in conspectu tuo. Exaudisti me deprecantem te. Sicut et in repromissione tua. Quia sic promiseras, hoc egisti. Dixisti te exauditurum flentem: credidi, flevi, exauditus sum; inveni te misericordem in repromittendo, veracem in reddendo. Sicut et in repropraecedere volunt, ideo corrigi nolunt. Mones inimicum tuum ut bene vivat, ut se corrigat: ille contemnit, ille respuit verbum tuum: Ecce qui me monet, ecce a quo auditurus sum praecepta quibus vivam! Praecedere te vult, et praecedendo non corrigitur. Non attendit quia verba tua non sunt tua; non attendit quia vitam tuam Deo enuntias, non
Abbreviated transcription (Latin):
ducit. In ira popłos deduces. Quã multi
ingressi st̃. quã multi impleuer̃ domũ
domini in ira eiꝰ deducti. id est tͥbulatio¬
nibꝰ t̾riti. & fide impleti. Ad hoc enĩ ex¬
agitat tͥbulatio. ut exinaniat uas qđ ple¬
nũ ẽ. neqͥtia. ut ĩpleat᷑ grã. In ira popłos

Expanded text:
ducit. In ira populos deduces. Quam multi ducit. In ira populos deduces. Quam multi ingressi sunt, quam multi impleverunt domum Domini, in ira ejus deducti, id est tribulationibus territi, et fide impleti! Ad hoc enim exagitat tribulatio, ut exinaniat vas quod plenum est nequitia, ut impleatur gratia. In ira populos
Abbreviated transcription (Latin):
saluꝰ factꝰ e̾. ꝓ nichilo saluos facies eos. Non
afferent hyrcos. arietes. tauros. ñ dona
& ornam̃ta afferent tẽplo tuo. ñ aliqͥd de
conscientia bona libaminis suꝑfundt̃.
totũ in ilł tetrũ. totũ asperũ. totũ de¬
testandũ. E cũ ad te illi nichil afferant
unde saluent᷑: ꝓ nichilo saluos facies eos.
id ẽ. gratis data gr̃a. Qͥd ille latro attu¬
lerat᷑ ad crucẽ: De falce inudiciũ. de
iudicio ad lignũ. de ligno inparadisũ.
Credioit ꝓpt̃ qđ & locutꝰ ẽ. S & fidẽ ipsã
rasceris & deducis. seuis & saluas. terres
& uocas. Qđ .ẽ. enĩ. in ira popłos deduces:
Imples tͥbulationib omia. ut intͥbulatio¬
nibꝰ positi homines recurrant ad te. ne
deliciis & securitate ꝑu̾sa seducant᷑. A te
ira uidet᷑. s pat̾na. Irascit᷑ pat̾ filio con¬
tẽptori p̃ceptorũ suoꝵ. Iratꝰ ei colafrat.
cedit. aurẽ uellit. manu tͣhit. s ad scolã

Expanded text:
salvus factus est. Pro nihilo salvos facies eos. Non ad te salvus factus est. Pro nihilo salvos facies eos. Non ad te afferent hircos, arietes, tauros, non dona et aromata afferent in templo tuo, non aliquid de conscientia bona libaminis superfundunt; totum in illis asperum, totum tetrum, totum detestandum: et cum illi ad te nihil afferant unde salventur, Pro nihilo salvos facies eos, id est gratis data gratia tua. Quid ille latro attulerat ad crucem? De fauce in judicium, de judicio in lignum, de ligno in paradisum . Credidit, propter quod locutus est . Sed et ipsam Irasceris et deducis, saevis et salvas, terres et vocas. Quid est enim, In ira populos deduces? Imples tribulationibus omnia, ut in tribulationibus positi homines recurrant ad te, ne deliciis et securitate perversa seducantur. A te ira videtur, sed paterna. Irascitur pater filio contemptori praeceptorum suorum: iratus ei eum colaphizat, caedit, aurem vellit, manu trahit, ad scholam
Abbreviated transcription (Latin):
res st̃. tu oia ꝓeis. & noli dicere. Nunqͥd
& talẽ hominẽ d̾s correpturꝰ e̾. tã malũ.
tã ꝑu̾sũ: Noli desꝑare. Quẽ roges atten¬
de.ñ ꝓ qͦ roges. Magnitudinẽ morbi uideᷤ.
potentiã medici ñ uides. Incolent abscon¬
dent. sic̃ sustinuit anima mea. Sustine.
ora. Et qͥd fit: ꝓ nichilo faluos facies eos.
Sic illos saluos facies. ut nichil tͥ sit. id est
ut nullus labor tͥ sit. hominibꝰ desꝑati ft̃.
s tu u̾bo curas. Non laborabis incurando.
qͣnuis nos stupeamꝰ inspiciendo. Et & aliꝰ
sensus in hoc u̾su. Pro nichilo saluos faci¬
es eos. nullis eoꝵ meritis p̾cedentibꝰ saluos
facies eos. Qpͥꝰ fui blasphemꝰ & ꝑsecutor inqͥt
Accipiebat litteras a sac̾dotib. ut ubicunq
inueniret. xp̃ianos. alligaret & adduceret.
Utiq ut alligaret & adduceret. pͥmo inco¬
lebat & abscondebat. Nulla gͦ huiꝰ bona
merita p̾cesserant. immo talia p̃cesserant:
de qͥbꝰ dãpnaret᷑. Nichil boni attulit. &

Expanded text:
noli dicere, Numquid et talem hominem Deus correcturus est, tam malum, tam perversum? Noli desperare: quem roges attende, non pro quo roges. Magnitudinem morbi vides, potentiam medici non vides? Incolent et abscondent: sicut sustinuit anima mea. Sustine, ora: et quid fit? Pro nihilo salvos facies eos. Sic illos salvos facies, ut nihil tibi sit, id est, ut nullus labor tibi sit. Hominibus desperati sunt, sed tu verbo curas: non laborabis in curando, quamvis nos stupeamus inspiciendo. Est alius sensus in hoc versu, Pro nihilo salvos facies eos: nullis eorum meritis praecedentibus salvos facies eos. Qui prius fui blasphemus, inquit, et Accipiebat litteras a sacerdotibus, ut ubicumque inveniret Christianos, alligaret et adduceret . Utique ut alligaret et adduceret, primo incolebat, et abscondebat. Nulla ergo hujus bona merita praecesserant, imo talia praecesserant de quibus damnaretur; nihil boni attulit, et
Abbreviated transcription (Latin):
st̃.s quȩ st̃ hominis. paulo ante que di. qi
ñ tͥ reuelauit caro & sanguis. s pat̾ m̃s qͥ ÷
in cęlis. Quando in dõ laudabat sermonẽ.
ñ sathanas. s petrus apetra uocatꝰ ẽ. Quan¬
do aut̾ a se ex humana infirmitate amo¬
re hominis carnalis dicebat. qđ impedi¬
Utiq sidñs ẽ. potestate facit. Si magister ẽ.
nouit qͥd faciat. nouit qͥd doceat. Tuaut̃
uis ducere dicẽ. docere magistrũ. iube¬
re dño. optare dõ. Multũ p̃cedis s retro
conu̾teris. Nunqͥd ñ & istis inimicis hoc
ꝓderat: Conu̾tent᷑ inimici mei retror¬
sũ. s ñ remaneant retrorsũ. Idõ conu̾tan¬
t᷑ retrorsũ ne p̃cedant. s ut sequant᷑. ñ
ut remaneant. Conu̾tent᷑ immici mei
retrorsũ. Inquacunq die inuocauero te.
ecce sciui. qm ds m̃s es tu. Magna scien¬
illo alienꝰ ñ es. Unde dr̃. Bȩatꝰ popłs cuiꝰ

Expanded text:
minis . Paulo ante quae Dei: quia non revelavit tibi caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est. Quando in Deo laudabat sermonem, non satanas, sed Petrus a petra: quando autem a se, et ex humana infirmitate, amore hominis carnali, quod impediutique si Dominus est, potestate facit; si magister est, novit quid faciat, novit quid doceat. Tu autem vis ducere ducem, docere magistrum, jubere Domino, optare Deo: multum praecedis, redi retro. Numquid non et istis inimicis hoc proderat? Convertantur inimici mei retrorsum: sed non remaneant retrorsum. Ideo convertantur retrorsum, ne praecedant; sed ut sequantur, non ut remaneant. Convertantur inimici mei retrorsum. 16. In quacumque die invocavero te, ecce scivi quoniam Deus meus es tu. Magna scienillo alienus non es. Unde dicitur: Beatus populus, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
incolentes & abscondentes. nͥ ut dicat tͥ.
ecce ego mecũ habui unũ ipsoꝵ. p̃cessit exẽ¬
plũ.toleraui. ꝑferre uolui qd sciebã. ut tͥ
nescienti p̃berẽ solatiũ. qđ mͥ fec̃. hoc faciat
& tͥ ut multũ possit. ut multũ seiuat. accu¬
saturꝰ ẽ. falsa crimina dicturus. ut p̃uale¬
ant falsi cestes. nunqͥd inte p̃ualebt̃. & in
m̃ ñ abstulert̃: Caro ipsius iã sepulta. falsos testes
ꝑtulit. Parũ fuit eos ꝑpeti in iudicio. ꝑpessu
ẽ. & in sepulchro. Accepert̃ pecuniã ut men

Expanded text:
incolentes et abscondentes, nisi ut dicat tibi: incolentes et abscondentes, nisi ut dicat tibi: Ecce ego mecum habui unum ipsorum? praecessit exemplum, toleravi, perferre volui quod sciebam, ut tibi nescienti praeberem solatium. Quod mihi fecit, noc faciet et tibi: ut multum possit, ut multum saeviat, accusaturus est, falsa crimina dicturus est. Ut praevaleant falsitates, numquid in te praevalebunt, et in mihi non abstulerunt. Caro ipsius jam sepulta, falsos testes pertulit: parum fuit eos perpeti in judicio, perpessus est in sepulcro. Acceperunt pecuniam ut men
Abbreviated transcription (Latin):
res talẽ ferre. caput tuũ contẽplatꝰ es. bo¬
trũ illũ p̾mũ ad quẽ intrauit h̾o ut uide¬
ret. incoluit & abscondit tͣditor iudas.
Om̃s gͦ ficto animo intrantes. incolentes &
abscondentes noli timere. Pater ipsoꝵ iudas
cũ dño tuo fuit. & ille qͥdẽ nouerat eũ.
Quanꝙͣ iudas traditor incolebat & absconde¬
bat: tam̃ cor ipsiꝰ dño reũ patebat. Sciens
ille elegit unũ. unde tͥ solatiũ faceret nes¬
cituro qͦs deuites. Poterat enĩ ille ñ elig̾e
iudã: qr nouerat iudã. dit qͥppe discipłis.
Nonne ego uos duodecĩ elegi. & unꝰ ex uob̾
diabolus ẽ: Ergo & diabolus electus ẽ. Aut
si electꝰ ñ eͥ: quomͦ duodecĩ elegit. & ñ potiꝰ
undecĩ: Electꝰ & ille. s ad aliud. Electi un¬
decĩ ad opꝰ ꝓbationis. electꝰ unꝰ ad opꝰ tẽpta¬
tionis. Vnde posset tͥ exẽplũ dare. nescitu¬
ro qͦs deuites malos. qͦs caueas falsos & fictoᷤ.

Expanded text:
res talem ferre, caput tuum contemplatus es, bores talem ferre, caput tuum contemplatus es, botrum illum primum, ad quem intravit homo ut videret, incoluit, et abscondit traditor Judas. Omnes ergo ficto animo intrantes, incolentes et abscondentes noli timere. Pater ipsorum Judas cum Domino tuo fuit, et ille quidem noverat eum: quanquam Judas traditor incolebat et abscondebat, tamen cor ipsius Domino rerum patebat; sciens ille elegit unum, unde tibi solatium faceret nescituro quos devites. Poterat enim ille non eligere Judam, quia noverat Judam; ait quippe discipulis: Nonne ego vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est Ergo et diabolus electus est? Aut si electus non est, quomodo duodecim elegit, et non potius undecim? Electus et ille est, sed ad aliud. Electi undecim ad opus probationis, electus unus ad opus tentationis. Unde possit tibi exemplum dare nescituro quos devites malos, quos caveas falsos et fictos,
Abbreviated transcription (Latin):
deret. & nemo dic̃. ñ intres ut uideas.
Intrat enĩ tanꝗͣ tuus: ñ cauet᷑ ut alienꝰ.
Isti gͦ incolent & abscondent. quia sic in¬
trant in domũ magnã ñ ibi ꝑseueratus¬
ri ado incolent. Tales enĩ peccatores seruos
uolens intelligi dñs. scdm illũ intellectũ
euangłicũ. quo om̃is qͥ facͥ peccatũ seruus
.ẽ. peccati: ait. Seruus ñ manet indomo
in et̾̃nũ: filiꝰ aut̾ manet in ȩt̾nũ. Qui
int̾rat ut filiꝰ ñ incolet: qi ꝑseuerabit usq
infinẽ. Q intrat ut seruis. sub dolus. pec¬
tator. ad ocłm attenduens. quȩrens qͥa ra¬
piat. quȩrens qͥd accuset aut qͥd uitupet:
incolere intrat. ñ habitare & ꝑseuerare.
Nec istos tam̃ timeamꝰ frẽs. In do sꝑaui ñ ti¬
mebo qͥd faciat mͥ caro. Et si incolunt &¬
si intrant. & si fingunt. & si abscondunt:
caro sunt. Tu in d̾o spera. nichil tͥ faciet
caro. . I. S infert tͥbulationẽ: infert
Alter uidet te. imitat᷑ te. qr & tu ut disce¬

Expanded text:
derent, et nemo dicit: Non intres ut videas. Intrat etenim tanquam tuus, non cavetur ut alienus. Isti ergo incolent, et abscondent. Quia sic intrant in domum magnam, non ibi perseveraturi; ideo incolent. Tales enim peccatores servos volens intelligi Dominus, secundum illum intellectum evangelicum, quo omnis qui facit peccatum servus est peccati, ait: Servus non manet in domo in aeternum, filius autem manet in aeternum . Qui intrat ut filius, non incolet, quia perseverabit usque in finem : qui intrat ut servus, subdolus, peccator, ad oculum attendens; quaerens quid rapiat, quaerens quid accuset aut quid vituperet, incolere intrat, non inhabitare et perseverare. Nec istos tamen timeamus, fratres: In Deo speravi, non timebo quid faciat mihi caro. Etsi incolunt, etsi intrant, etsi fingunt, etsi abscondunt, caro sunt: tu in Domino spera, nihil tibi faciet caro. Sed infert tribulationem, infert alter videt te, imitaturte; quia et tu ut disce
Abbreviated transcription (Latin):
ne: Ipse titulus oftendat nob̾ popłm istũ.
Scriptꝰ ÷ enĩ qͥdã titulus in dñica passione.:
qͥndo dñs crucifixus.ẽ. Erat ibi titulꝰ
seriptꝰ hebraice. grece. & latine. rex iu¬
deoꝵs. Ribꝰ linguis tanꝙͣ trib testib ti¬
tulus apꝓbat᷑.: qr inore duoꝵ aut tͥũ te¬
stiũ. stabit om̃e u̾bũ. Istũ titulũ cũ le

Expanded text:
endat nobis populum istum. Scriptus est enim quidam titulus in dominica passione, quando Dominus crucifixus est: erat ibi titulus inscriptus, hebraice, graece, et latine, Rex Judaeorum; tribus linguis tanquam tribus testibus titulus approbatus, quia in ore duorum vel trium testium stabit omne verbum . Istum titul
Abbreviated transcription (Latin):
ri pialmi huiꝰ habemꝰ scriptũ. In finẽ
ꝓpopło qͥ a scĩs longe factus ẽ. ipsi
dauid intituli inscriptione cũ tenuer̃
eũ allophili ingeth. Agnoscamꝰ gͦ popłm.
qͥ longe factꝰ: a scĩs intituli inscriptione.
Pertinet hoc enĩ ad ipsũ dauid: quẽ iã
nostis intelligere spũalit̃. Neq enĩ cõ¬
mendat᷑ nobis nͥ ille qͣuo dictũ ẽ. finis le¬
gis xp̃c ad iusticiã om̃i credenti. frgo in
finẽ cũ audis. in xp̃m intende: ne inuia
remanendo ñ ꝑuenias ad finẽ. Qͥcquid
enĩ ẽ. ubi infra steteris. antequã ad xp̾m
tas sit. E st qͥdẽ locꝰ. ubi statio fidissima col¬
locat᷑. Est quȩdã petra ubi domꝰ secura con¬
surgit: ut ñ metuat imbrẽ. tẽpestateᷤ.
flumina. Impeger̃ enĩ in domũ illã. &
ñ cecidit. fundata enĩ erat supͣpetrã.

Expanded text:
In finem, pro populo qui a sanctis longe factus est, ipsi David in tituli inscriptionem, cum tenuerunt eum Allophyli in Geth. Agnoscamus ergo populum qui longe factus est a sanctis in tituli inscriptionem. Pertinet hoc enim ad ipsum David, quem jam nostis intelligere spiritualiter: neque enim commendatur nobis nisi ille de quo dictum est, Finis Legis Christus ad justitiam omni credenti . Ergo, In finem, cum audis, in Christum intende, ne in via remanendo non pervenias ad finem. Quidquid enim est, ubi infra steteris, antequam ad Christas sit. Est quidam locus ubi statio fidissima collocatur; est quaedam petra ubi domus secura consurgit, ut non metuat imbrem tempestatis. Flumina enim impegerunt in domum illam, et non cecidit; fundata enim erat supra petram
Abbreviated transcription (Latin):
lauit. Sed qͥd mͥ faciet: Nua erã: uinũ ero.
In do sꝑabo.: ñ timebo qͥd faciat mͥ caro. Tota
die u̾ba mea abominabant᷑. Sic sunt. no¬
stis. Dicite ueritatẽ. p̾dicate ueritatẽ.
annuntiate xp̃m paganis. annuntiate
ȩccłiam hereticis. añnunciate om̃ib sa¬
lutẽ.: contͣdicunt. ab ominant᷑ u̾ba mea.
S cũ u̾ba mea abominant᷑. quẽ putamꝰ
abominant᷑. nͥ eũ in qͦ laudabo sermones
meos: Totadie u̾ba mea ab ominant᷑. Suf¬
ficiat saltẽ. ab ominent᷑ u̾ba. nichil ultra
ꝓgrediant᷑. reprehendant. respuant. Absit.
Ut qͥd dicã hoc: Quando u̾ba respuunt. qͣndo
u̾ba abominant᷑. quȩ u̾ba de fonte ueri¬
tatis emanant. qͥd facient illi. ꝑquẽ u̾ba

Expanded text:
lavit; sed quid mihi faciet? Uva eram, vinum ero: lavit; sed quid mihi faciet? Uva eram, vinum ero: In Deo speravi, non timebo quid faciat die verba mea abominabantur. Sic sunt, nostis. Dicite veritatem, praedicate veritatem, annuntiate Christum Paganis, annuntiate Ecclesiam haereticis, annuntiate omnibus salutem: contradicunt, abominantur verba mea. Sed cum verba mea abominantur, quem putamus abominantur, nisi eum in quo laudabo sermones meos? Tota die verba mea abominabantur. Sufficiat saltem, abominentur verba, nihil ultra progrediantur, reprehendant, respuant. Absit. Utquid dicam hoc? Quando verba respuunt, quando verba abominantur, quae verba de fonte veritatis emanant, quid faciant illi per quem verba
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã tuũ ñ dei: qͦmͦ popłs ille longe fa¬
dabo sermones meos. Si in dõ. qͣre meos: &
in do & meos. In dõ qi ab ipso: meos qr accepi.
psr uoluit meos eẽ: qͥ dedit. Amando eũ
uacuꝰ. tuũ confitendo ñ eris ingͣtꝰ. Si enĩ ñ
dicas tuũ. ñ accepisti. Rursus si dicas tuũ
ita qͣsi a dẽ sit qd dicis tuũ: amittis qđ acce¬
peras. qr ingͣtꝰ es illi a quo acceperas. Ind̾o
gͦ laudabo sermones: q ibi est fons sermonũ
ueroꝵ Meos. q sitiens accessi & bibi. Indo̾
laudabo sermones meos: indo̾sꝑabo. ñ time¬
bo qͥd faciat mͥ caro. Nonne tu eras qͥ pau¬
lo ante dicebas. miserere mei dñe qͣm con¬
culcauit me hõ. tõtadie bellans tͥbulauit
me: Quomͦ gͦ hic. ñ timebo qͥdͥ faciat mͥcaro:
Qͥ a tͥ faciet.: Iu ipse paulo ante dixisti. con
Respex̃ ad uinũ qđ manat de calcat᷑a: &
respondit. Nane conculcauit. plane tͥbu¬

Expanded text:
tanquam tuum, non Dei; quomodo populus ille longe fatanquam tuum, non Dei; quomodo populus ille longe fadabo sermones meos: si in Deo, quare meos? Et in Deo, et meos. In Deo, quia ab ipso: meos, quia accepi. Ipse voluit meos esse qui dedit, amando eum vacuus, tuum confitendo non eris ingratus. Si enim non dicas tuum, non accepisti: rursus si dicas tuum ita, quasi a te sit quod dicis tuum, amittis quod acceperas, quia ingratus es illi a quo acceperas In Deo ergo laudabo sermones, quia ibi ipse est fons sermonum verorum: meos, quia sitiens accessi et bibi. In Deo laudabo sermones meos, in Deo speravi: non timebo quid faciat mihi caro. Nonne tu eras qui paulo ante dicebas: Miserere mei, Domine, quoniam conculcavit me homo: tota die bellans tribulavit me? Quomodo ergo hic, non timebo quid faciat mihi caro? Quid tibi faciet? Tu ipse paulo ante dixisti, ConcRespexit ad vinum quod manat de calcatura, et respondit: Plane conculcavit, plane tribu
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ terror: qͥ totã duriciã frangat & conterat.
Multi qͥ debellabant me timebunt. Ego uͦ inte
sꝑabo dnẽ. Ind o laudabo sermones meos:
indosꝑabo. ñ timebo qͥd faciat mͥ caro. Quare:
Quia indo sꝑabo. Quare: Quia indõ laudabo
sermones meos. Si in te laudas sermones tuoᷤ:
ñ dico ut ñ timeas. ĩpossibile. ẽ. enĩ ut ñ
timeas. Sermones enĩ tuos aut m̃daces ha¬
bebis. ideo tuos qi m̃daces: aut si ueraces ert̃
sermones & ñ eos putabis te habe̾ ado̾ .s a te
loqui: ueraces erunt. s tu m̃dax eris. Si au̾
cognoueris nichil te uerũ in sapientia
dĩ. in fide ueritatis posse dicere. nͥ qđ ab
illo accepisti de qͦ dr. qͥd enĩ habes qđ ñ acee¬
pisti: in do laudas sermones tuos. ut indo
lauderis sermonib dĩ. Et enĩ si qd inte dĩ e̾.
honorat᷑ ate: & tu factus in do. honorabe¬
ris a dõ.Si aut̾ qđ inte dei ẽ. honoraueris

Expanded text:
tus terror qui totam duritiam frangat et conterat. tus terror qui totam duritiam frangat et conterat. Multi qui debellant me, timebunt. Ego vero in tes. 5. In Deo laudabo sermones meos, in Deo speravi: non timebo quid faciat mihi caro. Quare? Quia in Deo sperabo. Quare? Quia in Deo laudabo sermones meos. Si in te laudas sermones tuos, non dico ut non timeas; impossibile est ut non timeas. Sermones enim tuos aut mendaces habebis, ideoque tuos quia mendaces: aut si erunt veraces sermones, et non eos putabis te habere a Deo, sed a te loqui; veraces erunt, sed tu mendax eris: si autem cognoveris nihil te verum in sapientia Dei, in fide veritatis, posse dicere, nisi quod ab illo acce isti, de quo dicitur, Quid enim habes quod non accepisti in Deo laudas sermones tuos, ut in Deo lauderis sermonibus Dei. Etenim si quod in te Dei est, honoratur a te; et tu factus a Deo, honoraberis in Deo: si autem quod in te Dei est, honoraveris
Abbreviated transcription (Latin):
por ñ sentientis. Inuenis gͦ hominẽ suꝑbũ
cipo arrogantissimo. qͥ sibi ꝑsuaserit ni¬
chil timere. fortiorẽ putas illo qͥ dix̃. foris
delectet stupor eiꝰ. non ĩmortalitate indu¬
tꝰ. sed sensu exutꝰ ẽ. lu uͦ habeto animã ñ
& dic d̾e sensu sanitatis. Quis infirmat᷑. &
ego ñ infirmor: Quis scandalitat᷑. & ego¬
ñ uror: Si ad istũ ñ ꝑtineret scandalũ
cuiꝰq infirmati ꝑiclitatio.si qͣsi rigidus
& sine dolore uideret᷑. melior ẽẽt: Absit.
Stupor eẽt. ñ tͣnqͥllitas. Nane fr̃s cũ ueneri
mꝰ ad eũ locũ. ad eã sedẽ add eã beatitudinẽ.
ad cȩlestẽ patriã. ubi anima nr̃a imple¬
at᷑ securitate. impleat᷑ qͥete & sẽpit̾na fe¬
licitate: nullus ibi dolor erit. qr unde
doleat᷑ ñ erit. Multi inqͥt qͥ debellabant
me timeb̾t: & ipsi stupidi qͥ mͦ nichil ti¬
ment. timeb̾t aliquando. Ueniet enĩ tan¬

Expanded text:
por non sentientis. Invenis ergo hominem superbum por non sentientis. Invenis ergo hominem superbum typho arrogantissimo, qui sibi persuaserit nihil timere: fortiorem putas illo, qui ait, Foris delectet stupor ejus; non immortalitate indutus, sed sensu exutus est. Tu vero habeto animam non s affectu, et dic de sensu sanitatis: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror Si ad istum non pertineret scandalum, cujusque infirmi perditio, quasi rigidus et sine dolore videretur melior esse? Absit: stupoitudinem, ad coelestem patriam, ubi anima nostra impleatur securitate, impleatur quiete et sempiterna felicitate, nullus ibi dolor erit: quia unde dolentur non erit. Multi, inquit, qui debellant me, timebunt. Et ipsi stupidi qui modo nihil timent. timebunt aliquando: Veniet enim tan
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ nimia suꝑbia nichil timent. Atten¬
dat caritas ur̃a. Aliud ẽ. sanitas corporis.
aliud stupor corporis: aliud ĩmortalitas c¬
qua unꝰ qͥsq sauꝰ uocat᷑. & cũ inspexerit medi¬
cus sanũ renunciat. & cũ egrotare qͥsq
ceꝑit. ipsa sanitas ꝑt᷑bat᷑. & quando cu¬
rat᷑. ad ipsã sanitatẽ redit᷑. Kes gͦ affectio¬
nes qͣsdã corporis. adu̾tite & inspicite. Sa¬
nitatẽ. stuporẽ ĩmortalitatẽ. Sanitas egͥ¬
tudinẽ ñ habet. s tam̃ quando tangit᷑ &
molestat᷑ dolet. Stupor aut̃ ñ dolet. Amisit
sensũ doloris. tanto insensibilior qͣnto peior.
Rursus imortalitas ñ dolet. Absũpta ẽ enĩ
om̃is corruptio: & corruptibile hoc indu¬
et incorruptionẽ & mortale hoc induet
ĩmortalitatẽ. Nullus gͦ dolor in corpore im¬
mortali: nullus dolor in corpore stupido.
Non se putet stupidus iã ĩmortalẽ. Uicini¬
or . ẽ. ĩ mortalitati sanitas dolentis: quã stu¬

Expanded text:
enim nimia superbia nihil timent. Attenenim nimia superbia nihil timent. Attendat Charitas Vestra: aliud est sanitas corporis, aliud stupor corporis, aliud immortalitas cur, unusquisque sanus vocatur; et cum inspexerit medicus, sanum renuntiat; et cum aegrotare quisque coeperit, ipsa sanitas perturbatur; et quando curatur, ad ipsam sanitatem reditur. Tres ergo affectiones quasdam corporis advertite et inspicite: sanitatem, stuporem, immortalitatem. Sanitas aegritudinem non habet; sed tamen quando tangitur et molestatur, dolet. Stupor autem non dolet; amisit sensum doloris, tanto insensibilior, quanto pejor. Rursus immortalitas non dolet; absumpta est enim omnis corruptio, et corruptibile hoc induit incorruptionem, et mortale hoc induit immortalitatem . Nullus ergo dolor in corpore immortali, nullus dolor in corpore stupido. Non se putet stupidus jam immortalem: vicinior est immortalitati sanitas dolentis, quam stu
Abbreviated transcription (Latin):
dicii: tuulam̃tabt̃ se om̃s tͥb t̾rȩ. Cum¬
apparu̾it signũ filii hominis in celo: tẽ
securi ert̃ om̃s scĩ. Illuã enĩ ueniet qd̃
sꝑabant. qdđ desiderabant: qđ ut ueniret
orabant. Illis aut̾ penitendi locꝰ nullus
remanebit. qi eo tẽpore qͦ fructuosa
posset eẽ penitentia: cor obdurauer ad¬
u̾sus monentẽ dm̃. Nũqͥd & murũ eriget
adu̾sus iudicantẽ : Pietatẽ sane huiꝰ
agnosce: & si in eiꝰ corpore es imitare. Cũ
dixisset. multi qͥ debellant me timebunt.
ñ reddidit ego uͦ ñ timebo: ne suis uirib
assignando qđ ñ timet. eẽt & ipse in altis
tẽporalib & ꝑ suꝑbiã tẽporalẽ ñ merere¬
t᷑ uenire ad reqͥem sẽpit̾nã. Nã potiꝰte fec̃
intellige̾ unde ñ timebt ⁊ Ego uͦ inqͥt
inte sꝑabo dnẽ. Non dix̃ p̃sũptionẽ suã.
s causã p̾sũptionis suȩ. Si enĩ ñ timebo:
possũ & duricia cordis ñ timere. Multi

Expanded text:
dicii, tunc lamentabdicii, tunc lamentabominis in coelo, tunc securi erunt omnes sancti. Illud enim veniet quod sperabant, quod desiderabant, quod ut veniret orabant: illis autem poenitendi locus nullus remanebit, quia eo tempore quo fructuosa posset esse poenitentia, cor obduraverunt adversus monentem Dominum. Numquid et murum erigent adversus judicantem Deum? Pietatem sane hujus agnosce, et, si in eo corpore es, imitare. Cum dixisset, Multi qui debellant me, timebunt; non addidit, Ego vero non timebo; ne suis viribus assignando quod non timet, esset et ipse in altis temporalibus, et per superbiam temporalem non mereretur venire ad requiem sempiternam: potius te fecit intelligere unde non timebit; Ego vero, inquit, in te sperabo, Domine: non dixit praesumptionem suam, sed causam praesumptionis suae. Si enim non timebo, possum et duritia cordis non timere; multi
Abbreviated transcription (Latin):
horȩ fulgenteᷤᷤ. Ergo qͥ tanqͣm hominẽ cru¬
cifixer̃: in die errauer̃. Quare aut̃ tene¬
bras passi ft̃. ut longe fierent a scĩs: Quia
in alto lucebat dies: in alto latentẽ ñ cogno¬
uer̃. Si enĩ cognouissent: nunqͣm dnĩn
głe crucifixississent. hac gͦ atatuemo :¬
repcussi. & longe facti a scĩs. facti st̃ mni¬
mici qͥ tͥbula̾nt. ut conculcent tanquã
uiã in torculari. Est. e aliꝰ intellectꝰ.
ab altitudine ^ ͤ onculcauer me inimi¬
ci mei totadie. hoc ẽ. totd tẽpore.
Ab altitudine diei. hoc ẽ. a suꝑbia tẽpora¬
li. Quando enĩ conculcant. alti st̃. humi¬
les st̃ qͥ conculcant᷑: alti st qͥ conculcant.
S noli timere altitudinẽ conculcantium.
do timebunt: Cũ tͣnsierit dies. qͥ altist̃.
Et enĩ ad cẽpꝰ alti st̃. finito tẽpore altitu¬
dinis suȩ timebt̃. Ego uͦ inte sꝑabo dñe.
Non ait. ego uͦ ñ timebo. s multi qͥ debel¬
lant me timebt̃. Cũ uenerit ille dies iu¬

Expanded text:
horae fulgentes. Ergo qui tanquam hominem crucifixerunt, in die erraverunt. Quare autem tenebras passi sunt, ut longe fierent a sanctis? Quia in alto lucebat dies, in alto latentem non cognoverunt: si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Hac ergo altiturcussi, et longe facti a sanctis, facti sunt inimici qui tribulent et conculcent tanquam uvam in torculari. Est et alius intellectus: Ab altitudine diei conculcaverunt me inimici mei tota die, hoc est, toto tempore: Ab altitudine diei, hoc est, a superbia temporali. Quando enim conculcant, alti sunt: humiles sunt qui conculcantur, alti sunt qui conculcant. Sed noli timere altitudinem conculcantium; do timebunt? Cum transierit dies qua alti sunt. Et enim ad tempus alti sunt, finito tempore altitudinis suae timebunt. Ego vero in te sperabo, Domine. Non ait, Ego vero non timebo; sed, Multi qui debellant me, timebunt. Cum venerit ille dies ju
Abbreviated transcription (Latin):
Loquebat᷑ exꝑtꝰ. Sicut sustinuit anima
mea. incolent & abscondent. Om̃s suftine¬
at anima mea. foris latrantes. intꝰ occultan¬
tes sustineat. forisecꝰ ueniens. qͣsi fluuiꝰ
uenit tẽptatio. in petra te inueniat. impin¬
trã. Intus ẽ. qͥ in colit & abscondit. ut pa

Expanded text:
Loquebatur expertus: Sicut sustinuit anima Loquebatur expertus: Sicut sustinuit anima mea. Incolent et abscondent. Omnes sustineat anima mea; foris latrantes, intus occultantes sustineat. Forinsecus veniens, quasi fluvius venit tentatio: in petra te inveniat, impintram . Intus
Abbreviated transcription (Latin):
ho in cor fuũ. & inde recurrit adđm. &
nouit dicẽ. In dõ laudabo sermones meos.
Quiqͥd bonũ dixi. qͥcqͥd uerũ dixi: dĩ dixi.
& de dõ dixi. Quiquid forte aliud dixi. qđ
dicẽ ñ debui: hõ dixi. sed sub dõ dixi. qͥ con¬
firmat ambulantẽ. minat᷑ erranti. ignos¬
cit agnoscenti. reuocat linguã. reuocat
lapsũ. Iustꝰ enĩ septies cadit & resurgit.
impii uͦ infirmabunt᷑ in malis. Non gͦ
timeat unꝰqͥsq nr̃m callidos insectatores.
aucupes u̾borũ. dimimeratores pȩne sil¬
labarũ. & pͣuaricatores pͣceptorũ. Qd in te
tendit. Attende in sermonibꝰ eiꝰ quẽ rep̃¬
hendis. ne forte te aliqͥd salubrit doceat.
Et qͥd me inqͥt salubrit᷑ poterit docere. qͥ sic
lapsus. ẽ. in u̾bo: Hoc ipsũ te forte salubrit᷑
docet. ne sis auceps u̾bors. sed collector p̾cep¬
toꝵ. Ipsi calcaneũ meũ obseruabt̃. sicut
sustinuit anima mea. Hoc dico qđ sustinui.

Expanded text:
homo in cor suum, et inde recurrit ad Deum, et homo in cor suum, et inde recurrit ad Deum, et novit dicere: In Deo laudabo sermones meos. Quidquid bonum dixi, quidquid verum dixi, Dei dixi, et de Deo dixi: quidquid forte aliud dixi quod dicere non debui, homo dixi, sed sub Deo dixi. Qui confirmat ambulantem, minatur erranti, ignoscit agnoscenti, revocat linguam, revocat lapsum. Justus enim septies cadet et resurget, impii vero infirmabuntur in malis . Non ergo timeat unusquisque nostrum callidos insectatores, aucupes verborum, dinumeratores pene syllabarum, et praevaricatores praeceptorum. Quid in te tendit. Attende in sermones ejus quem reprehendis, ne forte te aliquid salubriter doceat. Et quid me, inquit, salubriter poterit docere, qui sic lapsus est in verbo? Hoc ipsum te forte salubriter docet, ne sis auceps verborum, sed collector praeceptorum. Ipsi calcaneum meum observabunt. 11. Sicut sustinuit anima mea. Hoc dico quod sustinui.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ dormiert̃. & mendacibꝰ credere ñ de¬
buer̾: aut uerũ erat qđ dormier̃. & qđ
actũ.ẽ. nescier̃. Incolent & abscondent.
Incolant & abscondant. Quid facturi: In
d̾o sꝑaui. ñ timebo qͥd faciat mͥ caro. Ipsi
calcaneũ meũ obseruabt̃. Et enĩ sic in¬
colent & abscondent. ut obseruent. ubi hõ
labit᷑. Intent i st̃ ad calcaneũ quando fiat
lapsus. ut pedẽ teneant ad ruinã. aut pedẽ
supponant ad offensionẽ. certe ut inueni¬
ant qđ accusent. Qqͥs ita ambulet ut nus¬
quã labat᷑. certe qd cito fit in lingua: Et¬
enĩ scͥptũ e̾. Siqͥs in lingua ñ offendit: hic
ꝑfectus ẽ. uir. Quis tandẽ se audeat dice¬
re. aut putare ꝑfectũ: Ergo necesse .e̾.
ut aliqͥs labat᷑ in lingua. Illi aut̃ qͥ incolent
& abscondent. aucupant᷑ u̾ba om̾ia. quȩr̃
pꝰ ipsi implicant᷑. quã qͦs implicare conten¬
dunt. & priꝰ ipsi capiunt᷑ ut ꝑeant. quan
alios capiant ut ꝑdant. Et enĩ recurrit

Expanded text:
endacibus credere non debuerunt: aut verum erat quod dormierunt, et quod factum est nescierunt. Incolent, et abscondent. Incolant, et abscondant: quid facturi? In Deo speravi, non timebo quid faciat mihi caro. 10. Ipsi calcaneum meum observabunt. Etenim sic incolent et abscondent, ut observent ubi homo labitur. Intenti sunt ad calcaneum, quando fiat lapsus, ut pedem teneant ad ruinam, aut pedem supponant ad offensionem, certe ut inveniant quod accusent. Et quis ita ambulet ut nusquam labatur? Certe quod cito fit vel in lingua. Etenim scriptum est: Si quis in lingua non offendit, hic perfectus est vir . Quis tandem se audeat dicere aut putare perfectum? Ergo necesse est ut aliquis labatur in lingua. Illi autem qui incolent et abscondent, aucupantur verba omnia, quaerentes s, quibus prius ipsi implicantur quam quos implicare contendunt; ut prius ipsi capiantur et pereant, quam alios capiant ut perdant. Etenim recurrit
Abbreviated transcription (Latin):
ciet uitã suã. S miscđiam consecutꝰ sũ.
nunciauit uitã suã. ñ sibi s illi. qͥ sic enun¬
ciauit ut illi crederet᷑. ñ ad lucra sua.
s ad lucra illiꝰ. Quid enĩ ait ipse apłs.
Id̾o xp̃c inqͥt mortuus . ẽ. & resurrexit. ut
b mortuus. ẽ. Si gͦ uiuis & ñ a te uiuis.
qr ut uiueres ille p̾stitit: enuncia uitã
tuã. non tͥ. s illi. Non tua quęrens. ñ
tͥ uiuens. s illi qͥ ꝓ om̃ib mortuus est.
Et enĩ de qͥbuscdã reꝓbis qͥd ait idẽ apłs:

Expanded text:
iet vitam suam: Sed misericordiam consecutus sum . Enuntiavit vitam suam, non sibi, sed illi: quia sic enuntiavit ut illi crederetur; non ad lucra sua, sed ad lucra illius. Quid enim ait ipse Paulus? Ideo Christus mortuus est et resurrexit, ut bus mortuus est . Si ergo vivis, et non a te vivis, quia ut viveres ille praestitit, enuntia vitam tuam, non tibi, sed illi; non tua quaerens, non tibi vivens, sed ei qui pro omnibus mortuus est. Etenim de quibusdam reprobis quid ait idem
Abbreviated transcription (Latin):
clausũ ẽ. Pinde isti quoꝵ consilia adu̾sus
hc̃ inmalũ. incolent. & abscondent. Qa in
issta ꝑegͥnatione st̃ & carnẽ portant: dolũ
teg̾t in corde. qͥcqͥd mali cogitant abscon¬
at̃. Quare: Quia adhuc ꝑegͥna ẽ. uita ista.
Abscondant. apparebit qđ abscondunt. & ip¬
si ñ abscondent᷑. Est in hoc abscondito aliꝰ
intellectꝰ qͥ fortasse magis placebit & eni
ex his qͥ longe factꝰ st̃ a scĩs: sub intrant
qͥdã ficti. & peiores tͥbulationes faciunt
corpori xp̃i. qi ñ tanqͣm penit᷑ alieni de¬
uitant᷑ ab ipsis. Pericula gͣuiora cõmemo¬
rans apłs. cũ enumeraret multas passio¬
nes suas. & ddiceret ꝑiculis fluminũ ꝑicu¬
lis latronũ. ꝑiculis exgenẽ. ꝑicłis exgen¬

Expanded text:
sti quorum consilia adversus hunc in malum, incolent, et abscondent; quia in ista peregrinatione sunt et carnem portant, dolum tegunt in corde, quidquid mali cogitant abscondunt. Quare? Quia adhuc peregrina est vita ista. Abscondant; apparebit quod abscondunt, et ipsi non abscondentur. Est et in hoc abscondito alius intellectus, qui fortasse magis placebit. Etenim ex iis qui longe facti sunt a sanctis, subintrant quidam ficti, et pejores tribulationes faciunt corpori Christi, quia non tanquam penitus alieni devitantur. Ab ipsis pericula graviora commemorans Apostolus, cum enumeraret multas passiones suas, et diceret, Periculis fluminum, periculis latronum, periculis ex genere, periculis ex gen
Abbreviated transcription (Latin):
cis s in multis. & enĩ ꝑ totũ orbẽ terra¬
rũ pauca st̃ grana. multe st̃ paleȩ. Qͥa gͦ
ait In palea mecũ eraͣt. intritico mecũ¬
ñ erant. Et ꝓpinqͣt palea tritico. De uno
semine exit. in uno agro radicat᷑. una
pluuia nutrit᷑. eundẽ messorẽ patit᷑. ean¬
dẽ triturationẽ sustinet. eandẽ uentilati¬
onẽ expectat. Ñ in unũ horreũ intrat.
p̾sumunt. de nescio qͦ duce suo. qͥ cȩpit
ante scła tam̃ inprincipio u̾bũ. & u̾bũ
apud d̾m. & ds uerbũ. humiliabit illos.
qui est ante scła. Non enĩ est illis cõmuta

Expanded text:
cis, sed in multis. Etenim per totum orbem terracis, sed in multis. Etenim per totum orbem terrarum pauca sunt grana, multae sunt paleae. Quid ergo ait? In palea mecum erant, in tritico non mecum erant: et propinquat palea tritico, de uno semine exit, in uno agro radicatur, una pluvia nutritur, eumdem messorem patitur, eamdem triturationem sustinet, eamdem ventilatione enim praesumunt de nescio quo duce suo qui coepit ante saecula tamen in principio Verbum, et Verbum apud Deum, et Deus Verbum . Humiliabit illos qui est ante saecula. N
Abbreviated transcription (Latin):
erant mecũ. Baptismũ habebamꝰ utriq:
mꝰ: erant in eo mecũ. festa martyrũ cele¬
brabamꝰ: ibi mecũ. Paschȩ solennitatẽ fre-¬
quentabamꝰ: erant ibi mecũ. S ñ om̃ino me¬
cũ. In scismate ñ mec̃: in heresi ñ mec̃. In
multis mecũ: in paucis ñ mecũ. S in his pau¬
cis in quib ñ mecũ: ñ eis ꝓsunt multa in
qͥb mecũ. Et enĩ fr̃s uidete. qͣm multa enar
sunt illa. Si linguis hominũ loquar & an¬
głoꝵ ait. si habeã omnẽ ꝓpħiam. om̃em
fidẽ. omnẽ scientiã. si montes tͣnfferã. si
distribuã om̃ia mea pauꝑibꝰ. & tradã cor¬
pꝰ meũ ut ardeã. Quã multa enumera¬
uit. his om̃ib multis desit una caritas.
illa numero plura st̃. hȩc pondere maior
.ẽ. srgo inom̃ib sacram̃tis mecũ. in una ca¬
ritate ñ mecũ. In multis erant mecũ. Rur¬
sus alio modo. qm̃ inmultis erant mecũ.
Qui se seꝑauer̾ a me. mecũ erant. ñ in pau¬

Expanded text:
mecum: Baptismum habebamus utrique, mus, erant in eo mecum; festa martyrum celebrabamus, erant ibi mecum; Paschae solemnitatem frequentabamus, erant ibi mecum. Sed non omnino mecum: in schismate non mecum, in haeresi non mecum. In multis mecum, in paucis non mecum. Sed in his paucis in quibus non mecum, non eis prosunt multa in quibus mecum. Etenim, fratres, videte quam multa enarrsunt illa. Si linguis hominum loquar et Angelorum, ait, si habeam omnem prophetiam et omnem fidem, et omnem scientiam, si montes transferam, si distribuam omnia mea pauperibus, si tradam corpus meum ita ut ardeat. Quam multa enumeravit! His omnibus multis desit una charitas: illa numero plura sunt, haec pondere major est . Ergo in omnibus Sacramentis mecum, in una charitate non mecum: In multis erant mecum. Rursus alio modo, Quoniam in multis erant mecum, qui se separaverunt a me, mecum erant, non in pau
Abbreviated transcription (Latin):
mico suo si xp̃ianꝰ e̾. Mundus ipse mimi¬
cꝰ ẽ. Priuatas gͦ inimicicias nemo cogitet:
audit᷑us u̾ba psalmi huiꝰ. Sciamꝰ qͥa ñ est
nob̾ colluctatio adu̾sus carnẽ & sangͥnẽ:
neqͥtiȩ. i est adu̾sus diabolũ & angłos eiꝰ.
Quia & qͣndo patim᷑ homines importunos.
ille instigat. ille inflãmat. ille tanꝗͣ uasa
sua mouet. Attendamꝰ gͦ qͥuos hostes. quẽ
uidemꝰ. & quẽ ñ uidemꝰ. hominẽ uidemꝰ.
diabolũ ñ uidemꝰ. Hominẽ diligamꝰ. diabo

Expanded text:
mico suo; si christianus est, mundus ipsi inimimico suo; si christianus est, mundus ipsi inimicus est. Privatas ergo inimicitias nemo cogitet, auditurus verba psalmi hujus: sciamus quia non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, nequitiae , id est adversus diabolum et angelos ejus; quia et quando patimur homines importunos, ille instigat, ille inflammat, ille tanquam vasa sua movet. Attendamus ergo duos hostes; quem videmus, et quem non videmus: hominem videmus, diab
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestibꝰ. Et nos ibi sedemꝰ. & ipse hic laborat.
Nos ibi sedemꝰ scđm spem: ille hic nobiscũ ẽ.
scđm caritatẽ. Hȩc cõpago tanqͣm uniꝰ ho¬
minis. fac̃ duos in carne una: sponsũ & spon¬
sã. Unde & ipse dñis dic̃. Igit᷑ iã ñ duo. sed ima
caro. Quomͦ hic gͦ cenet᷑ in geth: Lenet᷑ in
torculari corpꝰ eiꝰ: id est eccłia eiꝰ. Quid. ẽ. in
torculari: In p̃ssuris. S in torculari fru¬
ctuosa p̾ssura ẽ. Qua in inte p̾ssurã ñ sentit.
Integra uidet᷑.s nde manat. Mittit᷑ in tor¬
cular. calcat᷑. p̃mit᷑. Inuiria uidet᷑ fieri
uuȩ: s ista iniuria sterił ñ ẽ. Immo sinul¬
la iniuria accederet: sterilitas remaneret.
ge facti st̃ a scĩs: attend ant psalmũ istũ.
Non astringo aduocẽ: quẽ uideo extͣ passio¬
nẽ.S uide. ne cũ uult eẽ. longe apaslione:
longe fiat ascĩs. Cogitet gͦ unꝰ qͥsq de ini¬

Expanded text:
coelestibus . Et nos ibi sedemus, et ipse hic laborat: coelestibus . Et nos ibi sedemus, et ipse hic laborat: nos ibi sedemus secundum spem, et ille hic nobiscum est secundum charitatem. Haec compago tanquam unius hominis facit duos in carne una, sponsum et sponscaro . Quomodo ergo hic tenetur in Geth? Tenetur in torculari corpus ejus, id est Ecclesia ejus . Quid est, in torculari? In pressuris. Sed in torculari fructuosa pressura est. Uva in vite pressuram non sentit, integra videtur, sed nihil inde manat: mittitur in torcular, calcatur, premitur; injuria videtur fieri uvae, sed ista injuria sterilis non est; imo si nulla injuria accederet, sterilis remaneret.ge facti sunt a sanctis, attendant psalmum istum, Non astringo ad vocem, quem videoextrapassionem.Sedvideatne,cumvultesse longe a passione, longe fiat a sanctis. Cogitet ergo unusquisque de ini
Abbreviated transcription (Latin):
popłis longe asci̾s. Ex eo enĩ qi alienigenȩ.
non utiq ꝓpinquant sc̃is. sed longe st̃ ascis.
Om̃s qͥ recusant. xp̃m regẽ. alienigenȩ fiunt.
Quare alienigenȩ funt:: Qa & illa uitis.
qͣnuis ab illo plantata. amara facta. qͥdͥ au¬
diuit: Quare conu̾sa es amaritudinẽ uitis
aliena: Nondictũ ẽ uitis mea: qr si mea
dulcis. si amara ñ mea. si ñ mea. utiq alie
ret᷑ a saule. & fuit in ista ciuitate apud re¬
illiꝰ dauid. ñ solũ tenuer̾. s tenent a adhuc
allophili in geth. Geth diximꝰ. qđ ciuitas
sit. Int̾rogata aut̃ int̾pretatio huiꝰ nomi¬
cifixus. qͥ iã nob̾ exẽplũ resurractionis
nr̃e in resurrectione suiȩ carnis oftendit.
qͥ sedet ad dexterã patris. & ꝓ nob̾ int̾pel¬
lat: est & hic. sed in corpore suo qđ ẽ. eccłia.
Corpꝰ coniunctũ ẽ. capiti suo. Caput ꝓcorpo¬
re suo clamat. saule saule qͥd me ꝑsequeri.
Et simul resuscitauit. & simul sedere fec̃ in

Expanded text:
alienigenae, non utique appropinquant sanctis, sed longe sunt a sanctis. Omnes qui recusant Christum regem alienigenae fiunt. Quare alienigenae fiunt? Quia et illa vitis quamvis ab illo plantata, amara facta quid audivit? Quare conversa es in amaritudinem, vitis aliena Non dictum est, Vitis mea: quia si mea, dulcis; si amara, non mea; si non mea, utique alienretur a Saüle ; et fuit in ista civitate et apud reillius David, non solum tenuerunt, sed et tenent adhuc Allophyli in Geth. Geth diximus quod civitas sit. Interrogata autem interpretatio hujus nomicifixus, qui jam nobis exemplum resurrectionis nostrae in resurrectione suae carnis ostendit, qui sedet ad dexteram Patris, et pro nobis interpellat, est et hic, sed in corpore suo quod est Ecclesia. Corpus conjunctum est capiti suo, caput pro corpore clamat: Saule, Saule, quid me persequeris ? centem: Et simul resuscitavit, et simul sedere fecit in
Abbreviated transcription (Latin):
go errat euangłiũ q dix̃. inimicꝰ ho
hoc fec̃: S quadã figura potest & ille dici
h̾o: ñ tam̃ eẽ ho. Siue gͦ ipsũ intueret᷑ qui
dicebat hȩc. siue popłm & unũ quẽq lon¬
ge factũ a scũs. ꝑ quales diabolus tͥbulat
popłm di inhȩrentẽ scis. inhȩreͥtẽ scõ. in¬
hȩrentẽ regi.a cuiꝰ regis titulo indignati
illi. tanꝙͣ reꝑcussi longe st̃ facti: dicat. Mi¬
serere mei dnẽ qm̃ conculcauit me h̃o. Nȩc
deficiat in ista conculcatione. sciens quẽ in¬
uocet. & qͦ exẽplo fortis effectꝰ sit. Primꝰ bo¬
sione expressus ẽ: manauit illud. unde
calix inebrians quã p̾clarus. Dicat gͦ & cor¬
pꝰ eiꝰ: intuens caput suũ. Miserere mei dñe
bulauit me. Totadie. toto tẽpore. Nemo
sͥ dicat. fuer̃ tͥbulationes apud patres nr̃os:
apud uos ñ st̃. Si putas te ñ habere tͥbula¬
tiones: ñdũ cȩpisti eẽ xp̃ĩanꝰ. Et ubie̾. uox

Expanded text:
go errat Evangelium, quia dixit: Inimicus homo hoc fecit Sed sub quadam figura potest et ille dici homo, non tamen esse homo. Sive ergo ipsum intueretur qui dicebat haec, sive populum et unumquemque longe factum a sanctis, per quales diabolus tribulat populum Dei inhaerentem sanctis, inhaerentem sancto, inhaerentem regi, ad cujus regis titulum indignati illi tanquam repercussi, longe sunt facti; dicat, Miserere mei, Domine, quoniam conculcavit me homo: nec deficiat in ista conculcatione, sciens quem invocet, et quo exemplo fortis effectus sit. Primus bosione expressus est, manavit illud unde calix inebrians quam praeclarus est ! Dicat ergo et corpus ejus, intuens caput suum: Miserere mei, Domiellans tribulavit me. Tota die, toto tempore. Nemo sibi dicat: Fuerunt tribulationes apud patres nostros, apud nos non sunt. Si putas te non habere tribulationes, nondum coepisti esse christianus. Et ubi est vox