comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qđ autem habeo & argen᷑ & aurũ hoc nondotibi : Habentes autem uistum & uestitum his
contentisumus udiiacob in suaoratione quid postul& : si fuerit dñsm̃s mecum
& serua uerit me musahac ꝑquam ego it̃facio. & dederit mihipanem admanducan
dum & uestem aduestiendumtanta necessaria dep̃catus ẽ : ut post annos uiginti diues
dominus & dicior pͥater ad terram reuertitur canaan : Infinita descripturis exempli
suppeditant : que auariti an idoceant ẽẽ fugiendam : Verum quia nunc ex pasteder
gestum sit. referamus: quidam ex fratrebus pastior magis quam a uarior. & nesciens
xex argenteis dnm̃ uenditum : E entiuamd soldosquos linatexendo ad quisierat mor¬
ens dereliquit : Initum .ẽ in termonachos consilium : namin eodem loco arciter
quinq miladiuisis cellulis habitant quid facto opus e&̃ : alii pauperib: distribuendos

Expanded text:
quod autem habeo, aurum et argentum non do tibi. Habentes igitur victum et vestimentum his quod autem habeo, aurum et argentum non do tibi. Habentes igitur victum et vestimentum his contenti sumus. Audi, Iacob in sua oratione quid postulet: Si fuerit dominus Deus mecum et servaverit me in via hac, per quam ego iter facio, et dederit midum, et vestitum ad vestiendum » . Tantum necessaria deprecatus est: et post annos viginti dives dominus, et ditior pater, ad terram revertitur Csubpeditant, quae et avaritiam doceant esse fugiendam. Verugestum sit, referemus. Quidam ex fratribus parcior magis quam avarior, et nesciens triginta argenteis Dominum venditum, centum solidos, quos lino texendo acquisierat, moriens dereliquit. Initum est inter Monachos consilium nam in eodem loco circiter quinque millia divisis cellulis habitabant quid facto opus esset. Alii pauperibus distribuendos
Abbreviated transcription (Latin):
p&ri semiuiris antecedentibus ꝓpriamanu quo drelegiosior putar&ur singulos nummos dis¬
pastire pauperib: Interea utusu nosse ꝑfacile ẽ Anus quedam annis pannisq: obsita¬
praecucurrit. ut alterum num mũ acciper& : Ad quam cum ordine ꝑueniss& pugnus por¬
rigitur ꝓdenario & tanti criminis reus sanguis effundit᷑ Radix omnium malorum e
auaritia Ideoq & ab apostolo idolorum seruitus appellat᷑ : Quaere primũ regnumdi &
h aec omnia adponenturtibi Non occid& famae animam̃ iustam dñs : Iunior fui & senu
& non ui diiustum derelictum neq: semen eius querens panem:: Helias coruis ministrantib
pascitur : uidua seraptena ipsa cum filiis nocte moritura ꝓph&am pascit esuriens & mi¬
rum inmodum capsace conpl&o quialendus uenerat alit. P&rus a postolus inquit : ar¬
At nunc multilic& sermonetaceant. ore locuntur : Fidem & misericordiam non habeo

Expanded text:
Petri, semiviris antecedentibus, propria manu, quo religiosior putaretur, singulos nummos disPetri, semiviris antecedentibus, propria manu, quo religiosior putaretur, singulos nummos dispertire pauperibus. Interea ut usu nosse perfacile est anus quaedam annis pannisqpraecurrit, ut alterum nummum acciperet; ad quam cum ordine peruenisset, pugnus porrigitur pro denario et tanti criminis reus sanguis effunditur. radix malorum omnium est auaritia ideoque et ab apostolo idolorum seruitus appellatur. quaere primum regnum dei et haec omnia adponentur tibi. non occidet dominus fame animam iusti: iuuenior fui et senui et non uidi iustum derelictum nec semen eius quaerens panem. Helias coruis ministrantibus pascitur; uidua Sareptena ipsa cum filiis nocte moritura prophetam pascit esuriens et mirum in modum capsace conpl» . At nunc multi, licet sermone taceant, opere loquuntur: Fidem et misericordiam non habeo
Abbreviated transcription (Latin):
ad flixerit dolor legito : ꝓpt hoc complaceo mibrutia firmitatibus meis &datus ẽ. mihi stimu¬
luis carnis meae angelus satane qui me cola fit& neextollar : la&are in omnib: iudiciisdĩ
exultauer enim filia eiudae ĩ nomnib: iudicustuis dñe : Illa tibi sem ꝑ in ore uox reson&
nudus exiui deitero matris meae &nudus &iam redeam & nihil intulimus in huncmundũ
neq auferre quid possumus : At nunc plerasq uideas armaria stipare uestibus Tunicas¬
mutare cotidie & tamentineas nom posse superari quaereligiosior fuerit unum exterit
uestimentum : explenis arcͥis pannos trabit : inficiuntur membrana colore purpureo : aurũ
liquescit in litteras geminis codices uestiuntur : & nudus ante fores eorum xp̃s emoritur
cum manum egenti porrexerint bucinant cum adagapem uocauerint preco conducit᷑
uidinuipn omen taceo nesatis amputes nobilis simnam mulierum romanorũ Inbasilica beati

Expanded text:
adflixerit dolor, legito: propter hoc conplaceo mihi in infirmitatibus meis et: datus I est mihi stimuadflixerit dolor, legito: propter hoc conplaceo mihi in infirmitatibus meis et: datus I est mihi stimulus carnis meae, angelus sataExultaverunt, enim, filiae Iudae in omnibus iudiciis tuis, domine. Illa tibi semper in ore vox resonet: Nudus exivi de utero matris meae, nudus et redeam, et: Nihil intulimus in hune mundum nee auferre quid possumus. At nunc plerasque videas armaria stipare vestibusmutare quotidie, et tamen tineas non posse superare. Quae religiosior fuerit, unum exterit al. exerit  vestimentum, et plenis arcis pannos trahit. Inficiuntur membranae colore purpureo. Aurum liquescit in litteras, gemmis codices vestiuntur, et nudus ante fores earum Christus emoritur. Cum manum egenti porrexerint, buccinant. Cum ad agapen vocaverint, praeco conducitur. Vidi nuper nomen taceo, ne Satyram putes nobilissimam mulierum Romanarum in Basilica Beati
Abbreviated transcription (Latin):
uire aut enim unum odi&. & alterum amabit : aut unum pati& & alterum contempn&:
Nemo potest dõseruire & mammonae : Id ẽ diuitus : Nam gentilisyrorum lingua mammona
diutiae nunccupant᷑: cogitatio uistus spine sunti fidei Rea dix auaritiae cura gentiliũ
atdicis : puella sum delicata & quae manibus meis labora renon possum: si ad senectam ue¬
nero si e grota reco epero quis mei miserebitura audi ađa postolos loquentem ihm
ne cogit&is incorde ur̃o quid manduc&is : neque corpori uestro quididuamini: nonne ani¬
maplus ẽ quam esca & corpus plus ẽ quã uestim̃tũ : Respitite uelatilia caeli qm̃ ñ se¬
runt neq m&unt neq congregunt inhorrea : & pater dĩcãcbestis pasilla: siuestis de¬
fuerit lilia praeponuntur : sie surieris beatos audies pauperes &esurientes : Si aliquis

Expanded text:
uire; aut enim unum odiet et alterum amabit, aut unum patietur et alterum contemnet. uire; aut enim unum odiet et alterum amabit, aut unum patietur et alterum contemnet. non potestis deo seruire et mammonae, id est diuitiis. nam gentili Syrorum lingua mammona \'diuitiae\' nuncupantur. cogitatio uictus spinae sunt fidei, radix auaritiae, cura gentilium. at dices: \'puella sum delicata et quae meis manibus laborare non possum. si ad senectam uenero, si aegrotare coepero, quis mei miserebitur?\' audi ad apostolos loquentem Iesum: ne cogitetis in corde uestro, quid manducetis, neque corpori uestro, quid induamini. nonne anima plus est quam esca et corpus plus est quam uestimentum? respicite uolatilia caeli, quoniam non serunt neque metunt neque congregant in horrea et pater uester caelestis pascit illa. si uestis defuerit, lilia proponentur; si esmieris, beatos audies pauperes r et esurientes; si aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
dimissus reuestor ad superos : & mirantib: cunctis oculos aperui : Tanto lacrimarum imbre ꝑ¬
fusus ut &iam incredulis fidem facerent exdolore : Nec uero sopor đł fuerat autuana somnia :
quib saepedeludim̃ : Testis ẽ tribunal illud ante qđ iacui : Iudicium teste ẽ quod timui: It amih
numquã contingat talem in cedere questionem laboris habuis se meplenas scapulis. plagas sen¬
sis sepost somnium : & tanto dehincstudio diuina legisse quanto mortalia ante non legeram:
Auaritiae tibi quoq: uitandum ẽ malum : non quod aliena non app&as. hoc enim & publice
leges puniunt : sed quod tua quaes̃ aliena non serues: siin alieno inquie fideles non fuistis qđ
ur̃m ẽ quis dabit uobis : Aliena nobis auri argentiq: sunt pondera nostra possessio spirita¬
use non dequa alibi dicitur: redẽptio uiri ꝓpriae diuitiae: Nemo potest duob: dominis ser¬

Expanded text:
dimissus reuertor ad superos et mirantibus cunctis oculos aperio tanto lacrimarum imbre pdimissus reuertor ad superos et mirantibus cunctis oculos aperio tanto lacrimarum imbre perfusos, ut etiam incredulis fidem facerent ex dolore. nec uero sopor ille fuerat aut uaua somnia, quibus saepe deludimur. teste est tribunal, ante quod iacui, iudicium teste est, quod timui — ita mihi numquam contingat talem incidere quaestionem! —, liuentes habuisse me scapulas, plagas sensisse post somnum et tanto dehinc studio diuina legisse, quanto mortalia ante non legeram. Auaritiae quoque tibi uitandum est malum, non quo aliena non adpetas-hoc enim et publicae leges puniunt —, sed quo tua, quae sunt aliena, non serues. si in alieno, inquit, fideles non fuistis, quod uestrum est, quis dabit uobis? aliena nobis auri argentique sunt pondera, nostra possessio spiritalis est, de qua alibi dicitur: redemptio uiri propriae diuitiae. nemo potest duobus dominis ser
Abbreviated transcription (Latin):
me eẽ respondi: & illiꝰ qui praesidebat: mentiris ait cyceronianus es non xp̃ianus : ubien im¬
thes aurustuus ibi & cortuum : Ili co obmutui nteruerbera namcedi meius serat conscientia
magis igne torquebar. Illum mecũ uersiculum reputans : in inferno autem quis confitebit᷑
tibi : Clamare autem coepi & eiugulans dicere. Miserere meidñe misereremei : Haecuos
int flagella resonabat : tandemꝰ ad praesidentis genua ꝓuoluti qui a dstiterant praecabantis
utueniã tribuer& adalescentiae &errori locum penitentiaea commodar& : exacturus
deinde cruciatum sigentilium lit terarum libros aliquasdos legisseto Ego quumntanto cos¬
strictus asticulo uellem &iam maiora ꝓmit tere deiera re ceͥn & nen eius obcestans
ditre: Dñesium quam habuero codices saeculares sile gero tenegaui : In haec sac rementi uerba

Expanded text:
me esse respondi. et ille, qui residebat: \'mentiris\', ait, \'Ciceronianus es, non Christianus; ubi me esse respondi. et ille, qui residebat: \'mentiris\', ait, \'Ciceronianus es, non Christianus; ubi thesaurus tuus, ibi et cor tuum\'. ilico obmutui et inter uerbera — nam caedi me iusserat — conscientiae magis igne torquebar illum mecum uersiculum reputans: in inferno autem quis confitebitur tibi? clamare tamen coepi et heiulans dicere: miserere mei, domine, mise. rere mei. haec uox inter flagella resonabat. tandem ad praesidentis genua prouoluti, qui adstiterant, precabantur, ut ueniam tribueret adulescentiae, ut errori locum paenitentiae commodaret exacturus deinde cruciatum, si gentilium litterarum libros aliquando legissem. ego, qui tanto constrictus articulo uellem etiam maiora promittere, deiurare coepi et nomen eius obtestans Momine, si umquam habuero codices saeculares, si legero, te negaui\'. in haec sacramenti uerba
Abbreviated transcription (Latin):
postlacrimas quas mihi pra&eritorũ recordatio peccatorum eximis uisceribus ftueba t plato
sumebatur inmanibus. Si quando in mem &ipso reuersus ꝓph&am legere coepissem : sermo hor¬
rebat incultus & quialumen cecis oculis non uidebam : ñ oculorũ putabam culpã eẽ sed solis di
ita meantiquus serpens in luder& inmedia ferme qua dragesima medullis infusa febrisco¬
pus inuasit ex austum : & sineulla requie quod dictu quoq incrȩdibilesit sic infelicia m̃bra
depasta ẽ. ut ossibus uix hererem : interim parabant᷑ exequiȩ &uitalis animȩ calor toto sriges¬
cente iam corpore insolo tantum tepente pectusculo palpitabat. Cum subito raptus in spũ ad
tribunal iudicis ꝑtrahor ubitantum luminis & tantum erat excircum stantium claritat
fulgoris & piectus interram sursum aspicere non auderem: in trogatus condicionem : xp̃iañ

Expanded text:
post lacrimas, quas mihi praeteritorum recordatio peccatorum ex imis uisceribus eruebat, Plautus post lacrimas, quas mihi praeteritorum recordatio peccatorum ex imis uisceribus eruebat, Plautus sumebatur in manibus. si quando in memet reuersus prophetam legere coepissem, sermo horrebat incultus et, quia lumen caecis oculis non uidebam, non oculorum putabam culpam esse, sed solis. dum ita me antiquus serpens inluderet, in media ferme quadragesima medullis infusa febris corpus inuasit exhaustum et sine ulla requie — quod dictu quoque incredibile sit — sic infelicia membra depasta est, ut ossibus uix haererem. interim parabantur exsequiae et uitalis animae calor toto frigente iam corpore in solo tantum tepente pectusculo palpitabat, cum subito raptus in spiritu ad tribunal iudicis pertrahor, ubi tantum luminis et tantum erat ex circumstantium claritate fulgoris, ut proiectus in terram sursum aspicere non auderem. interrogatus condicionem Christianum
Abbreviated transcription (Latin):
delicata secteris quaenunc stristisdentib nunclabus dissolutis. balbutientem linguam in
dimidicata uerba moderant᷑ : Rusticum putantes omne qđ nascitur : Inde illis adulterũ
&iam linguae plac& que enim comnunicatio luci ad tenebras qui consensus xp̃o cum beli al
Quid facitꝰ cumpsalterio oratius cum euangeliis maro cuma postolo cicero: ñ nescandali zatur
fr̃t site uiderit in idolio recumbentem : & lic& om̃a munda mundis. & nihil reiciendũ quo
Referam tibi meae infelicitatis historiã : cum ante annos plurimos domo. parentib: sorore
cognatis & quod his difficilius ẽ c̃su&udinem lautioris cibi ꝓpt̃ caelorum meregna castrasis
& hiero solimã milita turus ꝑgerem biblio teca quã mihi romae summostudio aclabore confecerã
carere non poterã : Itaq miserego lecturus tullium ieiun abam: Post noctium crebras uigilias

Expanded text:
delicata secteris, quae nunc strictis dentibus, nunc labiis dissolutis, balbutientem linguam in delicata secteris, quae nunc strictis dentibus, nunc labiis dissolutis, balbutientem linguam in dimidiata verba moderantur,. rusticum putantes omne, quod nascitur. Adeo illis adulterium etiam linguae placet. Quae enim communicatio luci ad tenebras, qui consensus Christo et Belial? Quid facit cum psalterio Horatius? cum evangeliis Maro? cum apostolo Cicero? Nonne scanfrater, si te uiderit in idolio recumbentem? et licet omnia munda mundis et nihil reiciendum sit,referam tibi meae infelicitatis historiam. Cum ante annos plurimos domo, parentibus, sorore, cognatis et, quod his difficilius est, consuetudine lautioris cibi propter caelorum me regna castrassem et Hierosolymam militaturus pergerem, bybliotheca, quam mihi Romae summo studio ac labore confeceram. carere non poteram. itaque miser ego lecturus Tullium ieiunabam. post noctium crebras uigilias,
Abbreviated transcription (Latin):
iucrũtuũ : siqua simulat fugiens seruitutẽ huic aꝑte apłm lege : melius ẽ nubere quã
urieas autem uirgines &uiduas quae otiosae &curiosae domos circumeunt matrona¬
rum quae rubore frontis attrito parasitos ui cereminorũ quasi quasdam paestes abice
corrumpunt mores bonos confabulationes pessime : Nulla illis nisiuris cura ẽ
queuentris pxima. istius modĩ ostarisolent & dicere mucatella reb: tuis utere & uiuer
duimuiuis : &numquid filustuis seruas uino seatq: lasciue qđ uis mali insinuant ac fer¬
reasquoq menter ꝑddelicias molliunt &cum luxuriatae fuerint in xponubere uolunt
habentes dampnationem quod primã fidem irritam fecerunt . Nec tibi diserta multũ uelis
uideri autlubricis festiua carminib m&ro ludere : Non delumbem matronarum saluã

Expanded text:
lucrum tuum. Si qua simulat fugiens servitutem, huic aperte apostolum lege: Melius est nubere quam lucrum tuum. Si qua simulat fugiens servitutem, huic aperte apostolum lege: Melius est nubere quam uri. Eas autem virgines viduasque, quae otiosae et curiosae domus circumeunt matronarum, quae rubore frontis adtrito parasitos vicere mimorum. quasi quasdam pestes abice. Corrumpunt mores bonos confabulationes pessimae. Nulla illis nisi ventris cura est et quae ventri proxima. Istiusmodi hortari solent et dicere: Mi catella, rebus tuis utere et vive, dum vivis, et: Numquid filiis tuis servas? Vinosae atque lascivae quidvis mali insinuant, ac ferreas quoque mentes ad delicias molliunt, et cum luxuriatae fuerint in Christo, nubere volunt habentes damnationem, quia primam fidem inritam fecerunt. Nec tibi diserta multum velis videri aut lyricis festiva carminibus metro ludere. Non delumbem matronarum salivam
Abbreviated transcription (Latin):
illu iraciregis putes eẽ germanum : uariis callidus hostis pugnat insidus : Sapientior erat co
astutias nec affectatae sordes nec exquisitae munditiae conueniunt xpĩano : Siquis ignoras:
siquis descripturis dubitas & in terroga eum quemuita commendat. excusat a&as fama non se¬
ꝓbat. Quipos sit dicere disponsauienimuos uniuiro uirginem scam exhiberexp̃o: aut sinon. ẽ
laqueorum ambulas & multae u&eranae uirgines castitatis indubitatȩ in ipso mortis lumine
coronã ꝑdidere demanib: siquȩ ancillules comites ꝓposititui. neerigaris auersus eas ne in¬
fleris ut domina : Vnũ sponsum habere coepistis simul psallitis xp̃isimulcorpus accipitis :
curmens aduersa sit ꝓ̃uocentur & aliaehonor uirginum sit inuitatio c&erarũ : Quodsi
aliquam senseris in firmiorum in fide suscipe. consolareblandire &pudicitiam illius fac

Expanded text:
illum Thracii regis putes esse germanum. Variis callidus hostis pugnat insidiis. Sapientior erat colillum Thracii regis putes esse germanum. Variis callidus hostis pugnat insidiis. Sapientior erat colastutias. Nec affectatae sordes nec exquisitae munditiae conveniunt Christianis. Si quid ignoras, si quid de scripturis dubitas, interroga eum, quem vita commendat, excusat aetas, fama non reprobat, qui possit dicere: Desponsavi enim vos uni viro, virginem castam exhibere Christo. Aut si non est, laqueorum ambulas et multae veteranae virgines castitatis indubitatam in ipso mortis limine coronam perdidere de manibus. Si quae ancillae sunt comites propositi tui, ne erigaris adversus eas, ne infleris ut domina. Unum sponsum habere coepistis, simul psallitis Christo, simul corpus accipitis, cur mensa diversa sit? Pro-vocentur et aliae. Honor virginum sit invitatio ceterarum. Quodsi aliquam senseris infirmiorem in fide, suscipe, consolare, blandire et pudicitiam illius fac
Abbreviated transcription (Latin):
Breuiter distristumq: describã quo facilius magistro cognito discipulos recognoscas cũ sole festinꝰ
exurg& salutandi diei ordo disponitur : uiarum compendia requiruntur & peneusq ad cubicu¬
lũ dormientium : ex inportunus in gredit᷑: Sipuluillum uiderit simantile elegans si aliquid
domesticae supellectilis laudat mirat᷑ ad trestat & sehis indigere nonquerens ñ tam in p&rat
quã exor qu& quia singulȩ m&uunt uere darium urb̵ offendere : huic in imica castitas inimica ieiu¬
na prandium nidorib: ꝓbat & altilis geron. opepanuulgo pappito nominat᷑ os barbarũ & ꝓcax
&in conuitia semꝑ armatum : quocumq teuesteris primũ s in faciae ẽ : quic quid nouũ in sonuerit
aut astor aut exagerator ẽ. fame : & qui ꝑhorarum inomenta mutat᷑ tamnitiditã feroces ut

Expanded text:
breviter strictimque describam, quo facilius magistro cognito discipulos recognoscas. Cum sole festinus breviter strictimque describam, quo facilius magistro cognito discipulos recognoscas. Cum sole festinus exsurgit; salutandi ei ordo disponitur; viarum conpendia requiruntur, et paene usque ad cubilia dormientium senex inportunus ingreditur. Si pulvillum viderit, si mantele elegans, si aliquid domesticae supellectilis, laudat, miratur, adtrectat, et se his indigere conquerens non tam inpetrat quam extorquet, quia singulae metuunt veredarium urbis offendere. Huic inimica castitas, inimica ieiunia; prandium nidoribus probat et altilem quae vulgo ποππύζων nominatur. Os barbarum et procax et in convicia semper armatum. Quocumque te verteris, primus in facie est. Quidquid novum insonuerit, aut auctor aut exaggerator est famae. Equi per horarum momenta mutantur tam nitidi, tam feroces, ut
Abbreviated transcription (Latin):
temũ talemnuꝑ sofronium roma congemuit : qui post quã nobilium introierunt domos
& deceperint mulierculas oneratas peccatis. semꝑ discentes & numquã ad scientiã ueritatis
ꝑuenientes tristitiã simulant & quasi longaieiunia fortiuis noctiũ cibis ꝓtrahunt : pud&
dicere rłq: neuidear in uehi potius quam monere . Sunt aliidemei ordinis hominib: loqui
quiideo ad presbiterium &dia conatum ambiunt ut muli eres licentius uideant : Om̃s his
cura d euestib: sibeneoleant sipes laxa pelle non felleat crines cala mistri uestigiorotanꝰ
digiti deanulis radiant & neplantas humidioruia spargat uix in primunt summa uestigia :
tales cumuideris sponsos magis estimato quam dericos : Quidam in hoc omne studiũ uitamq
posuer utma tronarũ nomina domos moresq cognoscant : Equib: unũ quihuius astis ẽ princeps

Expanded text:
timum. talem nuper Sofronium Roma congemuit. qui postquam nobilium introierint domos timum. talem nuper Sofronium Roma congemuit. qui postquam nobilium introierint domos et deceperint mulierculas oneratas peccatis, semper discentes et numquam ad scientiam ueritatis peruenientes, tristitiam simulant et quasi longa ieiunia furtiuis noctium cibis protrahunt; pudet reliqua dicere, ne uidear inuehi potius quam monere. sunt alii — de mei ordinis hominibus loquor —, qui ideo ad presbyterium et diaconatum ambiunt, ut mulieres licentius uideant. omnis his cura de uestibus, si bene oleant, si pes laxa pelle non folleat. crines calamistri uestigio rotantur, digiti de anulis radiant et, ne plantas umidior uia spargat, uix inprimunt summa uestigia. tales cum uideris, sponsos magis aestimato quam clericos. quidam in hoc omne studium uitamque posuerunt, ut matronarum
Abbreviated transcription (Latin):
uocem exindustria quasi confectam ieiunus tenuis & deficientis imitata gressum. humeris
innitaris alterius. Sunt quippe non nullae exterminantes faciessuas ut pareant homi
nibus ieiunantes : quaestatim ut aliquem uiderint in gemiscunt : Dimittunt suꝑcilium
&oꝑta faciae uix unum oculum liberant aduidendum : uestipulla cingulũ sacceum & sor¬
didis manibus pedib:q: uentersolus quia uideri non potest. estuat cibo : His coti diepsalm
đł cantatur: Ds̃ dissi pauit ossa hominũ sibi placentiũ : aliȩ uirili abitu ueste mutata
chinas : sunt quaecilicus uestiunt᷑ &cucullis fabrefactis ut ad infantiam redeant : Imi¬
tantur nostuas & bubones. Sed necantũ uidear disputare defeminis uiros quoq fuge
quos uideris catenatos quorum feminei contra a postolũ crines hircorum barba nigrũ
pallium & nudiin patientia frigoris pedes : Haec om̃a argum̃ta sunt diabolitalem olinan¬

Expanded text:
uuinnitaris alterius. Sunt qnibus ieiunare; quae, statim ut aliquem uiderint, ingemescunt, demittunt supercilium et operta facie\' uix unum oculum liberant ad uidendum; uestis pulla, cingulum sacceum et sordidis manibus pedibusque uenter solus, quia uideri non potest, aestuat cibo; his cotidie psalmus ille cantatur: deus dissipauit ossa hominum sibi placentium. aliae uirili habitu, ueste mutata,chinas. sunt, quae ciliciis uestiuntur et cucullis fabrefactis, ut ad infantiam redeant, imitantur noctuas et bubones. Sed ne tantum uidear disputare de feminis, uiros quoque fuge, quos uideris catenatos, quibus feminei contra apostolum crines, hircorum barba, nigrum pallium et nudi in patientiam frigoris pedes. haec omnia argumenta sunt diaboli. talem olim An
Abbreviated transcription (Latin):
plures inuenio extraneos: hocuitio pauci ad modum sunt qui caruerint : & iłł ẽ optimus qͥu
quasi inpulchro corpore raruneuorum sorderes ꝑgitur : Neq uero moneo nedediuitus glo¬
rieris nede generis nobilitate iactes necte c&eris p̃feras : Sciohumilitatem tuã sciotẽ e
affectu dicere. Dñẽ non ẽ exaltatum cormeũ neq elatisunt oculimei : Noui apudteꝰ
& apud matrem tuã suꝑbiam ꝑ quam diabolus cecidit locum penitus non habere: unde ade
suꝑ eascribere suꝑ fluum iudicium sit : stultis simum quippe ẽ docere qđ nouerit łł quẽ dota
Sed ne hoc ipsum tibi iastantiam gener& qđ scłi iac tantiam contẽpsisti necogitatio tacita
subrepat ut quia in auratis uestibus placere desisti placere coneris insordidis & quando
in conuentu fratrum ueneris uelsororum humili sedeas scabello tecauseris indignam

Expanded text:
plures inuenio extraneos; hoc uitio pauci admodum sunt qui caruerint, et ille est optimus, qui plures inuenio extraneos; hoc uitio pauci admodum sunt qui caruerint, et ille est optimus, qui quasi in pulchro corpore rara naeuorum sorde respergitur. neque uero moneo, ne de diuitiis glorieris, ne de generis nobilitate te iactes, ne te ceteris praeferas: scio humilitatem tuam, scio te ex affectu dicere: domine, non est exaltatum cor meum neque elati sunt oculi mei. noui et apud te et apud matrem tuam superbiam, per quam diabolus cecidit, locum penitus nsuper ea scribere superfluum sit. Stultissimum quippe est docere, quod noverit ille quem doceas. Sed ne hoc ipsum tibi jactantiam generet, quod saeculi jactantiam contempsisti; ne cogitatio tacita subrepat, ut quia in auratis vestibus placein conuentu fratrum ueneris uel sororum, humili sedeas scabello, te causeris indignam,
Abbreviated transcription (Latin):
uide qualem alum qđ quihabuerit non potest credere : Nos uero dicamus qm̃ gloriatiomea
tues : & qui gloriat᷑ indnõ glori&ur : &si ad huc hominibus placerem xpĩ seruus non essem
&egomundo : & illud : intelaud abim̃ totadie : in dñõ laudabitur anima mea : cumfacis
demosinã . ds solus uideat : cumieiunas la&asit faciestua : uestis nec satis munda nec sordi¬
da & nulla diuersitate notabilis : Nȩ ad te obuia pra&ereuntium turba consistat utdi¬
gito demonstrȩris : frat̃ ẽ mortuus sororis ẽ corpusculum deducendũ : Cauenedum haeo
suepus facis ipsa moriaris : Nesatis peligiosa uelis uideri necplus humilis quam necesse est:
Negloriam fugiendo quaeras plures enim pauꝑtatis miseri cordiae atq ieiunii arbitros
uitat᷑ ad p&it᷑: C&eris ꝑturbationib: quibus mens hominis gaud& Egrescit sperat & m & uite

Expanded text:
uide, quale malum sit, quod qui habuerit, non potest, credere. nos uero dicamus: quoniam gloriatio mea uide, quale malum sit, quod qui habuerit, non potest, credere. nos uero dicamus: quoniam gloriatio mea es tu, et: qui gloriatur, in domino glorietur, et: si adhuc hominibus placerem, Christi seruus et ego mundo, et illud: in te laudabimur tota die, et: in domino laudabitur anima mea. cum facis elemosynam, deus solus uideat. cum ieiunas, laeta sit facies tua. uestis nec satis munda nec sordida et nulla diuersitate notabilis, ne ad te obuia praetereuntium turba consistat et digito demonstreris. frater est mortuus, sororis est corpusculum deducendum: caue ne, dum hoc saepius facis, ipsa moriaris. ne satis religiosa uelis uideri nec plus humilis, quam necesse est. ne gloriam fugiendo quaeras. plures enim paupertatis, misericordiae atque ieiunii arbitros uitatur, adpetitur. ceteris perturbationibus, quibus mens hominis gaudet, aegrescit, sperat et metuit,
Abbreviated transcription (Latin):
a paruerit intrabo & cenabo cumeo &ipsemecum : &tustatim sollicita respondebis : Vox
Despoliauime tuni camea quo modo induam illã laui pedes meos quomodo in quinabo eos
Ilico consurge & aperin&emorante ꝑ transeat & postea conquȩraris &dicas : A perui ego
patruelimeo patruelisns ꝑtransiuit. Quidenim necesse ẽ ut cordistui ostiaclausa sint
sponso: aperiantur xp̃o claudantur diabolo secundum illud : sispiritus potestatẽ haben¬
tis ascenderit suꝑte. locumtuũ nedimiseris : Danihel incenaculo suo neq enimmanere po¬
undelumen introeat unde uideas ciuitatem dñi : Neaperias illas fenestras de quib: dicit᷑
Mors intrauit ꝑfenestras uras : Illud quoq tibi uitandũ ẽ cautius ne inuanegloriae ar¬
dore capiaris : Quomodo inquit ihs potestis credere gloriam ab hominibus accipientes

Expanded text:
aperuerit, intrabo et cenabo cum eo et ipse mecum, et tu statim sollicita respondebis: uox aperuerit, intrabo et cenabo cum eo et ipse mecum, et tu statim sollicita respondebis: uox dispoliaui metunicammeam, quomodo induar eam? laui pedes meos, quomodo inquinabo eos? ilico surge et aperi, ne te remorante pertranseat et postea conqueraris dicens: aperui ego fratrueli meo, fratruelis meus pertransiit. quid enim necesse est, ut cordis tui ostia clausa sint sponso? aperiantur Christo, claudantur diabolo secundum illud: si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum ne dederis ei. Danihel in cenaculo suo — neque enim manere pounde lumen introeat, unde uideas ciuitatem dei. ne aperias illas fenestras, de quibus dicitur: mors intrauit per fenestras uestras. Illud quoque tibi uitandum est cautius, ne uanae gloriae ardore capiaris. quomodo, inquit Iesus, potestis credere gloriam ab hominibus accipientes?
Abbreviated transcription (Latin):
efficias sicut o ꝑta suꝑgreges sod alium tuorum indignabiturtumebit &dic& : sin on cognoueris
teipsam : õpulhite intermulieres egreder&u inuestigus gregum. pasce edostuos intab̵naculis
pastorũ : sis inquit pulchra om̃s mulieres speciestua diligatur absponso : Nisi te cognoueris &
omni custodia seruaueris cortuum nisi oculos iuuenum fugeris egredieris d&chalamomeo
na : aliudenim a&atis. aliudmeriti illudreligionis hoccaritatis .ẽ nomen : Audi esaiam¬
loquentem : populus meus in tracubiculum tuum : claude hostiumtuum abscondere pusillũ
aliquantulum donec transeat ira dñi : foris uagentur uirgines stultae : tuintrinsecus esto
ums ponso : Quaesi hostium cluseris & sȩcunđeu angelu praeceptum in occulto oraueris pa¬
trem tuum ueni& &puls abit & dic&. Ecceegosto ante ianuam &pulsabo: Siquis mihi

Expanded text:
sicut operta super greges sodalium tuorum » : indignabitur, tumebit, et dicet: « Si non cognoveris sicut operta super greges sodalium tuorum » : indignabitur, tumebit, et dicet: « Si non cognoveris teipsam, o pulchra inter mulieres, egredere tu in vestigiis gregum, et pasce haedos tuos in tabernaculis pastorum. » Sis licet pulchra, et inter omnes mulieres species tua diligatur a Sponso, nisi te cognoveris, et omni custodia servaveris cor tuum: nisi oculos juvenum fugeris, egredieris de thalamo mna aliud enim aloquentem: Populus meus, intra in cubicula tua, claude ostium tuum, abscondere pusillum quantulum, donec pertranseat ira domini. foris uagentur uirgines stultae, tu intrinsecus esto cum sponso, quia, si ostium cluseris et secundum euangelii praeceptum in occulto oraueris patrem tuum, ueniet et pulsabit et dicet: ecce ego sto ante ianuam et pulso. si quis mihi
Abbreviated transcription (Latin):
dilexit anima mea : &interroges : Num quid quem dilexit animamea uidistis : Ne mo
tibi respondere dignabit᷑ : sponsus in plateis ñ pocest in ueniri : Arta &angustauia ẽ
ponditmihi atqutinam non inuenisse sufficiat uulneraberis nud aberis : & gemebuns¬
da narrabis : Inuenerunt mecustodes qui circum eunt ciuitatem pcusseruntie &uul¬
nera uerunt me tulerunt pallium meum mihi. Siautem hoc exiens patitur illa quac¬
diterat: ego dormio &cormeum uigilat: & fasciculus stactes. fratruelis inĩs mihi in medo
uberum meorum cõmorabit᷑ : Quid de uobis fi& qui adhuc adulescentulae sumus qua es ponsa
intrante cumsponso Remanemus extrinsecus ⁊ elotipus ẽ lis nonuult abaliis uidenfa¬
uemtua : Excuses scilic& atq causeris abductouelamine ora contexasquale surtes bi &
dixi a dnuncia mihi quem dilexit animamea ubi pascis ubicubas in meridiae nequando
effii¬

Expanded text:
dilexit anima mea, et interroges: numquid, quem dilexit anima mea, uidistis? nemo dilexit anima mea, et interroges: numquid, quem dilexit anima mea, uidistis? nemo tibi respondere dignabitur. sponsus in plateis non potest inueniri — arta et angusta uia est, et non respondit mihi. atque utinam non inuenisse sufficiat! uulneraberis, nudaberis et gemebundanarrabis:inuenerunt me eustodesqui circumeunt ciuitatem; percusserunt me, uulnerauerunt me, tulerunt theridixerat: « Ego dormio, et cor meum vigilat » . Et, « fasciculus stactes fratruelis meus mihi, in medio uberum meorum commorabitur; » quid de nobis fiet, quae adhuc adolescentulae sumus; quae sponsa intrante cum sponso, remanemus extrinsecus? Zelotypus est Jesus, non vult ab aliis videri faciem tuam. Excuses licet, atque causeris, obducto velamine ora contexi, et quaesivi te ibi, et dixi: « Annuntia mihi, quem dilexit anima mea: ubi pascis, ubi cubas in meridie, ne quando effi
Abbreviated transcription (Latin):
bat : Masthainquit martha sollicita es & turbaris circa plurima : pauca autem necessaria
sunt autunum : maria bonam partem elegit quaenon aufer&ur abea esto &tumaria
Semꝑtecum sponsus laudat intrinsecus orans loqueris ad sponsum : Leges Eb tibiloquitur
& tecum somnus obpraesserit ueni& postpari&em &mit t& manum suã ꝑforamen & tango
uentrem tuum & exꝑgefacta consurgens dices: uulnerata caritatis egosum & rursum abeo
audies: hortus conclusus sorormea fonssignatus : cauenedomum ex eas ũtuelis uidere filia
regionis alienae : quamuis fratres habeas patriarcas &i srat parente lacteris :
dina egressa corrumpitur : Nolotesponsum querere ꝑplateas ñ olo te circuire angulos
ciuitatis dicas lic& surgam & circuibo inciuitatem &inforo & inplateis quaera quem

Expanded text:
bat –: Martha, inquit, Martha, sollicita es et turbaris circa plurima; pauca autem necessaria bat –: Martha, inquit, Martha, sollicita es et turbaris circa plurima; pauca autem necessaria sunt aut unum. Maria bonam partem elegit, quae non auferetur ab ea. esto et tu Maria, semper tecum sponsus ludat intrinsecus. oras: loqueris ad sponsum; legis: ille tibi loquitur et, cum te somnus oppresserit, ueniet post parietem et mittet manum suam per foramen et tanget uentrem tuum, et tremefacta consurges et dices: uulnerata caritatis ego sum, et rursus ab eo audies: hortus conclusus soror mea sponsa; hortus conclusus, fons signatus. caue ne domum exeas, ne uelis uidere filias regionis alienae, quamuis fratres habeas patriarchas et Israhel parente laeteris: Dina egressa corrumpitur. nolo te sponsum quaerere per plateas, nolo circumire angulos ciuitatis. dicas licet: surgam et circumibo in ciuitate, in foro et in plateis et quaeram, quem
Abbreviated transcription (Latin):
&tra rȩpmissionis introeas: Nemosit qui phibeat ñ mat̃ nonsoror. cognata germanus
dis teneces sariam hab& : quo d si uoluerint in pedire timeant flagella pharaonis qu
populumdi ad colendum eum nolens dimittere passus ẽ illa quae scripta sunt. Ihs in¬
gessus in templũ ẽaque tem plinonerant ꝓiecit. Dñs enĩ telotes ẽ & non uult domũ
patris fieri speluncam latronum : alio quin ubi aeranumerantur : ubi sunt caueae colum¬
barum & simplicitas necatur : ubiin pectore uirginali saecularium negotiorum cura estuo
Statim uelum templi scinditur sponsus consurg& iratus &dic& relinqu& uob domus urã
deserta Lege euangelium &ui de quomodo maria ad pedes dñi sedens mastestudio p̃fere¬
batur : &certemastha sedulo hospitalitatis officiodño atq discipulis conuiuium p̃para¬

Expanded text:
et terram repromissionis introeas. nemo sit, qui prohibeat, non mater, non soror, cognata, germanus; et terram repromissionis introeas. nemo sit, qui prohibeat, non mater, non soror, cognata, germanus; dominus te necessariam habet. quod si uoluerint inpedire, timeant flagella Pharaonis, qui populum dei ad colendum eum nolens dimittere passus est illa, quae scripta sunt. Iesus ingressus templum omnia, quae templi non erant, proiecit. deus enim zelotes est et non uult domum patris fieri speluncam latronum. alioquin, ubi aera numerantur, ubi sunt caueae columbarum et simplicitas enecatur, ubi in pectore uirginali saecularium negotiorum cura aestuat, statim uelum templi scinditur; sponsus consurgit iratus et dicit: relinquetur uobis domus uestra deserta., lege euangelium et uide, quomodo Maria ad pedes domini sedensMarthae studio praeferatur- et certeMartha sedulo hospitalitatis officio domino atque discipulis conuiuium praepara
Abbreviated transcription (Latin):
urgo quod dicitur si ad ridiculum quaesolabaris quicquid dixeris laudant : quicquid
denegaueris negant : Tacitam uocant & scam & inquanullus sit dolus : Ecceuere ancil
laxpidicentes : ecce tota simplicitas : Non ut illa orrida turpis rusticana terribilis &q
ideo forsitan maritum sich abuit quia in uenire non potuit : Naturocliducimur malo ad¬
ulatoribus nris libent̃ fauemus & quam quamnos respondeamus in dignos & calidos
rubor ora ꝑfundat: ad tamen ad laudemsuam intrinsecus anima la&atur sponsaxp̃ĩ
arta ẽ testamenti ex trinsecus &intrinsecus de aurata. Custos legis dñĩ sicut im illa ali
udnon fuit nisi tabulae : Ita &inte nullus sit extrinsecus cogitatus : suꝑ hoc ꝓpitiatoruĩ
quasi suꝑcerubin sedereuult dñs : Mittit discipulos suos ũ tinpullo a sinȩ sedeat curis te
saccularib: soluant ut paleas & lateres ac gypti derelinquens moysen sequaris in heremd

Expanded text:
virgo quod dicitur, si ad ridicula quaeque solvaris, quidquid dixeris, laudant; quidquid virgo quod dicitur, si ad ridicula quaeque solvaris, quidquid dixeris, laudant; quidquid negaveris, negant: facetam vocant et sanctam, et in qua nullus sit dolus: Ecce vere ancilla Christi, dicentes: ecce tota simplicitas. Non ut illa horrida, turpis, rusticana, terribilis, et quae ideo forsitan maritum non habuit, quia invenire non potuit. Naturali ducimur malo. Adulatoribus nostris libenter favemus, et quanquam nos respondeamus indignos, et calidus rubor ora perfundat; attamen ad laudem suam intrinarca est testamenti extrinsecus et int.rinsecus deaurata, custos legis domini. sicut in illa nihil aliud fuit nisi tabulae testamenti, ita et in te nullus sit extrinsecus cogitatus. super hoc propitiatorio quasi super cheru- Ibim sedere uult dominus. mittit discipulos suos, ut in pullo asinae curis te saecularibus soluant, ut paleas et lateres Aegypti derelinquens Moysen sequaris in heremo
Abbreviated transcription (Latin):
tibus uidere concessum .ẽ. facile in publicum ꝓferas. Nesa crarium dĩ quis quã profanus
aspiciat : Otias arcam quam non licebat adstringens subita morte ꝓstratus ẽ Neq: enĩ
aureumuas & argenteum tam carum dõ fuit quam templum corporis uirginalis : proce¬
cessit umbra nuncueritas ẽ : tuquidem simplicit̃ loqueris & ignotos quoq blanda non¬
despicis : sed aliteruident inpudici oculi nonnorunt animae pulchritudinẽ considerare:
sed corporum : Erechias thesaurum dĩmonstrat assyriis sed assirii non debuerunt ui¬
dere quod cuperent : Deniq frequentib bellis iudȩa conuulsa uasa primum dnĩ capta
atq trans lata sunt &interepulas & concubinarum greges quia palma uitiorum ẽ
bonesta polluere : baldã sarpotat infialis Nedeclines aurem tuam in uerbamala
saepe enim in decens aliquid loquentis temptat mentis arbitrium silibent̃ audias

Expanded text:
tibus uidere concessum est, facile in publicum proferas, ne sacrarium dei quisquam profanus tibus uidere concessum est, facile in publicum proferas, ne sacrarium dei quisquam profanus inspiciat. Ozias arcam, quam non licebat, adtingens subita morte prostratus est. neque enim aureum uas et argenteum tam carum deo fuit, quam templum corporis uirginalis. praecessit umbra, nunc ueritas est. tu quidem simpliciter loqueris et ignotos quoqdespicis, sed aliter vident impudici oculi. NON NORUNT animae pulchritudinem considerare, sed corporum Ezechias thesaurum Dei monstrat Assyriis: sed Assyrii non debuerunt videre, quod cuperent. Denique frequentibus bellis Judaea convulsa, vasa primum Datque translata sunt et inter epulas et concubinarum greges, quia palma vitiorum est honesta polluere, Baltasar potat in fialis. Ne declines aurem tuam in verba mala. Saepe indecens aliquid loquentes temptant mentis ar
Abbreviated transcription (Latin):
lationem tamen carnis habebunt huius modi : & in principio libelli p̃fatus sum mede an¬
gustus nuptiarum autnihilomnino aut pauca disturum : & nunc eadem ad moneo
ut si tibi plac& scire quot molestus uirgo libera quotuxor adstrictasit : Legas tertulis¬
num ad amicum philosophum & deuirginitate alios libellos. & beati cypriani uolun
egregium & papedamasi suꝑhacre uersu : ꝓsaq composita &am brosu nr̃i quae nuꝑses¬
psit ad sororem opuscula in quib tanto seeffudit eloquio utquicquid ad laudes uirgiuoꝰ
ptin& exquisierit ex presserit ordinarit. nobis diuerso tramite incederit : Virginitatem non¬
tantum efferimus sed seruamus : nec sufficit scire quod bonum ẽ nisi custodiatur ad tentius
qđ electum ẽ : qui a illud iudicuẽ hoc laboris : & illud commune cum pluribus hoc cumpau¬
cis qui ꝑ seuera uerit in quidusq infinem hicsaluus erit : & multiuo cati pauciautem electi

Expanded text:
lationem tamen carnis habebunt huiusmodi. et in principio libelli praefatus sum me de anlationem tamen carnis habebunt huiusmodi. et in principio libelli praefatus sum me de angustiis nuptiarum aut nihil omnino aut pauca dicturum et nunc eadem admoneo. at, si tibi placet scire, quot molestiis uirgo libera, quot uxor adstricta sit, lege Tertulliani ad amicum philosophum et de uirginitate alios libellos et beati Cypriani uolumen egregium et papae Damasi super hac re uersu prosaque conposita et Ambrosii nostri quae nuper ad sororem scripsit opuscula. in quibus tanto se fudit eloquio, ut, quidquid ad laudem uirginum t, exquisierit, ordinarit, expresserit. Nobis diuerso tramite inceditur: uirginitatem non efferimus, sed seruamus. nec sufficit scire, quod bonum est, nisi custodiatur adtentius, quod electum est, quia illud iudicii est, hoc laboris, et illud commune cum pluribus, hoc cum paucis. qui perseuerauerit, inquit, usqueadfinem, liicsaluus erit et: multi uocati, pauci autem electi.
Abbreviated transcription (Latin):
contristeris si angustemanseris : quis in euxore ẽ sollicitus e ea qua e dm̃ sunt : quomodo
placeat dño: qui autem cumuxore e sollicitus ẽ eaquae sunt huius mundi quo modopla
ceat uxori : Diuisa ẽ mulier: & uirgo quae non ẽ nupta : cogitat quae sunt dñi ut sit scã co¬
pore & spũ. Nam quaenupta est cogitat quae sunt huius mundi quomodo placeatuiro
quantas molestias habent nuptiae : & quod sollicitu dinibus uinciant᷑ : in eo libro quem ad¬
uersus heluidium debeatȩ mariae ꝑ p&ua uirginitate edidimus puco breuit̃ expressũ
Nunc eadem replicare ꝑlongum ẽ : & sicui plac& deillo potest aurire fonticulo uerun
nepenitus uidear omisisse : Nunc dicam quodcum a płs sine int̃ missione orare nos iubeat¬
& qui in coniugio debitum soluit orare non possit aut oramus semꝑ & uirgines sumus au
oraredesinemus ut coniugio seruiamus : & sinupserit inquit uirgo nom peccat. Tribi¬

Expanded text:
contristeris, si anguste manseris. « Qui sine uxore est, sollicitus est quae Domini sunt, quomodo contristeris, si anguste manseris. « Qui sine uxore est, sollicitus est quae Domini sunt, quomodo placeat Domino. Qui autem cum uxore est, sollicitus eceat uxori. diuisa est mulier et uirgo: quae non est nupta, cogitat, quae sunt domini, ut sit sancta corpore et spiritu; nam quae nupta est, cogitat, quae sunt mundi, quomodo placeat uiro. Quantas molestias habeant nuptiae et quot sollicitudinibus uinciantur, in eo libro, quem aduersus Heluidium de beatae Mariae perpetua uirginitate edidimus, puto breuiter expressum. nunc eadem replicare perlongum est et, si cui placet, de illo potest haurire fonticulo. uerum, ne penitus uidear omisisse, nunc dicam, quod, cum apostolus sine intermissione orare nos iubeat et, qui in coniugio debitum soluit, orare non possit, aut oramus semper et uirgines sumus, aut orare desinimus, ut coniugio seruiamus. et si nupserit, inquit, uirgo, non peccat; tribu
Abbreviated transcription (Latin):
Dm̃ fortem patrem futuri scł soluta maledictio ẽ Mors ꝑȩuam uita ꝑmariam. Ideoq
& diutius uirginitatis donum luxit infeminas quia coepit afemina : statimut filius dĩ in¬
gressus ẽ suꝑtemirm : Nouam sibiliam instituit . ut quiab angelis ad orabatur incaelo. ha¬
ber& angelos & interris. Tuncolo fernis caput iudit continens amputauit : Tc̃ aman qđ
interp̃tatur iniquitas suo conbustus ẽ igne. Tuncia cob& iohannes relicto patre rete &na¬
uicula secuti sunt saluatorem: Affectum sanguinis & uincula scłi & curam domus pariter
relinquentes : Tunc primum auditum ẽ. Quiuult postie uenire deneg& semetipsũ
& tollat crucem suam & sequat᷑ me. Nemo enim miles cumuxore ꝑgit adpelium. Disci¬
pulo ad sepulturã patris irȩcupienti non ꝑmittitur: Vulpes foueas habent & uoluers

Expanded text:
Deum, fortem, patrem futuri saeculi, soluta maledictio est. Mors per Evam: vita per Mariam. Ideoque Deum, fortem, patrem futuri saeculi, soluta maledictio est. Mors per Evam: vita per Mariam. Ideoque et ditius virginitatis donum fluxit in feminas, quia coepit a femina. Statim ut filius Dei ingressus est super terram, novam sibi familiam instituit, UT QUI AB ANGELIS adorabatur in coelo, haberet Angelos et in terris. Tunc Holofernis caput, Judith continens amputavit . Tunc Aman, qui interpretatur iniquitas, suo combustus est igni . Tunc Jacobus et Joannes relicto patre, rete, navicula, secuti sunt Salvatorem; affectum sanguinis et vincula saeculi, et curam domus pariter relinquentes. Tunc primum auditum est: « Qui vult venire post me, abneget semetipsum: et tollat crucem suam, et sequatur me. » Nemo enim miles cum uxore pergit ad praelium. Discipulo ad sepulturam patris ire cupienti, non permittitur . Vulpes foveas habent, et volucres
Abbreviated transcription (Latin):
Virgohelias heliseus uirgo uirgines multi filii ꝓph&arum. Hie remi aedicitur & tune ac¬
cpias uxorem. Scĩficatus in utero captiui tateꝓpinqua uxorem ꝓhib&ur accipere.
Alis uerbis idipsum apłs loquitur: estimo hocbonum ẽẽ ꝓpt̃ instantem necessitatem
qmbonum ẽ homini sic eẽ : quae ẽ ista necessitas qua e aufert gaudia nuptiarum : Tempus
breuiatum .ẽ. Reliquum ẽ ut & qui habent uxores sic sint quasi non habeant : in ꝓximo ẽ
nabucodonosor: promouit seleo decubili suo: quomihi suꝑbissimo regi seruitur a coniugia
quo paruulos quos ꝓph&a complorat dicens: ad hesit lingua lastantis ad faucem ipsius insitq
paruuli postulauerunt panem & qui frange r&eis nerat. Inueniebatur ergo ut diximus in
uirisstantum hoc continentia ebonum: &in do loribus iugiter eua parturiebat. Postquam
uero uirgo concepit in utero & peperit nobis puerum cuius principatus in humeros eius-

Expanded text:
uirgo Helias, Helisaeus uirgo, uirgines multi filii prophetarum. Hieremiae dicitur: et tu acuirgo Helias, Helisaeus uirgo, uirgines multi filii prophetarum. Hieremiae dicitur: et tu accipias uxorem. sanctificatAliis verbis idipsum Apostolus loquitur: « Existimquoniam bonum est homini sic esse. quae est ista necessitas, quae auferet gaudia nuptiarum? tempus breuiatum est; reliquum est, ut et qui habent uxores sic sint, quasi non habentes. in proximo est Nabuchodonosor: promouit se leo de cubili suo. quo mihi superbissimo regi seruitura coniugia? quo paruulos, quos propheta conploret dicens: adhaesit lingua lactantis ad faucem ipsius in siti. paruuli postulauerunt panem et, qui frangeret eis, non e.rat? inueniebatur ergo, ut diximus, in uiris tantum hoc contvero Virgo 105 concepit in utero, et peperit nobis puerum, « cujus principatus in humeros ejus » ,
Abbreviated transcription (Latin):
mumerat contranaturam cogere angelorum queuitam ab hominibus extorquere &
id quodammodo damnare quod conditum ẽ: Alia fuit in u& erelege felicitas. Beatus
qui hab& semen insion &d omesticos inhierusalem &maledicta sterilis quae non parie¬
bat : & filiitui sicut nouellatio oliuarum in circuitum mens&uȩ & rȩꝓmissio diuitiarũ :¬
& nonerit infirmus intrib tuis. Nuncdicitur netelignum arbi treris aridum: habes
locum ꝓfiliis & filiabus caelestib sempiternum. Nunc benedicunt pauperes & laza¬
rus diuiti p̃festur in purpura. Nc̃ qui in firmus e fortior ẽ: uacuus erat orbis: &ut de
upicis taceam : solaerat benedictio liberorum. ꝓpterea & abrahamiam senexcethure
copulatur &ia cobmandragoris redimitur & condus am uuluam in ecclesi aefigurã
racdel pulchra conqueritur. Paulatim uero increscente seg&e messor inmissus est

Expanded text:
mum erat contra naturam cogere angelorumque uitam ab hominibus extorquere et mum erat contra naturam cogere angelorumque uitam ab hominibus extorquere et id quodam modo damnare, quod conditum est. Alia fuit in ueteri lege felicitas. beatus, qui habet semen in Sion et domesticos in Hierusalem, et maledicta sterilis, quae non pariebat, et: filii tui sicut nouella oliuarum in circuitu mensae tuae, et repromissio diuitiarum, et: non erit infirmus in tribubus tuis. nunc dicitur: \'ne te lignum arbitreris aridum; habes locum pro filiis et filiabus in caelestibus sempiternum\'; nunc benedicuntur pauperes et Lazarus diuiti praefertur in purpura; nunc, qui infirmus est, fortior est. uacuus erat orbis et, ut de typis taceam, sola erat benedictio liberorum. propterea et Abraham iam senex Cetturae copulatur et Iacob mandragoris redimitur et conclusam uuluam in ecclesiae figuram Rachel pulchra conqueritur. paulatim uero increscente segete messor inmissus est.