comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum quoq inp̃dictis scĩs
locis uisibilit̾ recipiunt sur
dĩ sunt audire& intellege¬
re ualeant. Sic & cetera
quȩ inmiraculis uisibilit̃
in dõ dicatis locis demons.¬
trantur. p̃firum continere
uidentur sensum. Ideo
fr̃s oportet ut talia bene¬
ficia impetraturi siue ad¬
epturi. ad eccłas diuinis:¬
nire. & festuutates detli¬
cationum nouarũ eccłarũ
uenerabilit̾ uenerari. & sollẽp¬
nit̃ celebrare. quatinus dño
siue maiorameis impetrare &
ꝑciꝑe mereamur. Oquam
ueneranda dies. in qua parie¬
tes huius tt̃pli diuinis p̃cib
conse cratisunt. O amabilis
& benedicta dies. in qua doniꝰ
hȩc dñoduunis cultibus &
sacris actionibus ẽ dedicata.
ut in ea ꝑpetu alit̃ nom̃dñi
inuocetur. & orationes
omium in eapie dep̃cantiũ
ã dñoexaudiantur. suarsi¬
q petitionum uotis ac p̃¬
cib ã cunctis impetrent᷑.¬

Expanded text:
tum quoque in praedictis sanctis locis visibiliter recipiunt surdDei sunt audire et intelligere valeant. Sic et caetera quae in miraculis visibiliter in Deo dicatis locis demonstrantur praefixum continere videntur sensum. Ideo, fratres, oportet ut talia beneficia impetraturi sive adepturi, ad ecclesias divinisnire, et festivitates dedicationum novarum ecclesiarum venerabiliter venerari et solemniter celebrare, quatenus Domino sive majora, in eis impetrare et percipere mereamur. O quam veneranda dies, in qua parietes hujus templi divinis precibus consecrati sunt! O amabilis et benedicta dies, in qua domus haec Domino divinis cultibus et sacris actionibus est dedicata, ut in ea perpetualiter nomen Domini invocetur, et orationes omnium in ea pie deprecantium a Domino exaudiantur, suarumque petitionum vota precibus a cunctis impetrent
Abbreviated transcription (Latin):
trum traditione et eranti¬
qua consuetudine ꝑ singu¬
los annos celebrare consue¬
uit. Quoꝵ exẽplahodier¬
na die nosimitantes. uixta
cristiani orbis morem an¬
onis diẽ diuinis laudibus¬
& ugilus siue ceteris boius
studus & orationibus agerestude

Expanded text:
trum traditione et ex antiqua consuetudine per singulos celebrare annos consuevit. Quorum exempla hodierna die nos imitantes juxta Christiani orbis morem anonis diem divinis laudibus, vigiliis, sive caeteris bonis studiis et orationib
Abbreviated transcription (Latin):
siderat. Nichilenim festiui¬
tates dedicationum eccł arum
minus colendȩ & uenerand ae
ti orando & legitimecertando
głam & societatem sc̃oꝵ adi¬
pisci meruerunt. Si ergõ
ad sacrati templi festum. et
ad diem eius consecrationis
lo pondere peocati grauaba¬
tur. quantomagisnos qui
honerib peccaminum multoꝵ
grauamur & p̃mim᷑ ad p̃dictas¬
festiuitates una cum nobis sub¬
decent̃ et ea secdebrare sollẽp¬
iit̃ debenuis ut depcata et
postulata scoꝵ sacerdotum qͥ
cas consecrancrunt. año an¬
nuente adipisci meream᷑.
Festiuitatẽ quoq hane nos
comaiore deuotione celebra¬
reoportet. quo eam redẽp¬
torinr̃o graussimam esse
cꝯgnoscuniis. Oppido aut̃
dño grata ipsa dedicationis
templi festuutas fuit. quan¬
do ipse millud templum in¬
gredi & sermonem facere
ad popłm uoluit. dunita¬
tis q suę sacramenta inibi
digne enim meccłus dõ ab
ep̃is & sacerdorib diuinis
p̾cib dicatis iusibilit̾ signa
mnumerabilia fuint. sed

Expanded text:
em. Nihil enim festivitates dedicationum Ecclesiarum minus colendae et venerandae ssancti orando et legitime certando gloriam et societatem sanctorum adipisci meruerunt. Si ergo Ddicationem, et ad sacrati templi festum, et ad diem ejus consecrationis lo pondere peccati gravabatur; quanto magis nos, qui oneribus peccaminum multorum gravamur et premimur, ad praedictas una cum nobis subdecenter et eas celebrare solemniter debemus, ut deprecata et postulata sanctorum sacerdotum qui eas consecraverunt, Domino annuente, adipisci mereamur. Festivitatem quoque hanc nos eo majore devotione celebrare oportet, quo eam Redemptori nostro gratissimam esse cognoscimus. Oppido autem Domino grata ipsa devotionis templi festivitas fuit, quando ipse in illa templum ingredi et sermonem facere ad populum voluit, divinitatis suae sacramenta inibi digne enim in ecclesiis Deo ab episcopis et sacerdotibus divinis precibus dicatis visibiliter signa innumerabilia fiunt, se
Abbreviated transcription (Latin):
sequentes. deuote celebre¬
mus. Pulsemus ergo Rm̃i
affectu pio. corde deuoto.
supplicando miscđiam dñi.
ut clementiȩ suȩ nobis tribu¬
at felicitatem. & indulgen¬
tiȩ remissionem. atq regni
cęlestis pandat introitum.
ut in caelesti templo et in
suꝑna ac eterna eccła sc̃oꝵ
consortio eternaliter poti¬
amur. Igitur sc̃m est fr̃s
ac dõplacitum : ut dedi¬
cationem huuis necłȩ p̃
cipua deuotione ueneremꝰ.
Recte ergo festiuitates et
consecrationes sc̃arumetele¬
siarum uenerabilit᷑ colunt.
qui filios se sce di eccłȩ eẽ cog¬
noscunt. Hec enim mat
ẽ omĩum credentium. quae
cantur. oportet sacrationes
nouarum ecclesiarum sol¬
lempniter & decenter ce¬
lebrare. studiosissimeq
uenerari. & totis nisibus
in eis dñi auxilium implora¬
re. Non enim dubium ẽ
dnm om̃ipotentem in templis
manufactis habitare. et
cordaeoꝵ qui ad ea conueni¬
unt. et eorum dedicatio¬
nes uenerabilit᷑ colunt.
et eorum necessitatibus sub¬

Expanded text:
s mente devota celebremus. Pulsemus ergo, carissimi, affectu pio, corde devoto, supplicando misericordiam Domini, ut clementiae suae nobis tribuat felicitatem, et indulgentiae remissionem, atque regni coelestis pandat introitum, ut in coelesti templo, et in superna ac aeterna Ecclesia sanctorum consortio aeternaliter potiamur. Igitur sanctum est, fratres, ac Deo placitum, ut dedicationem hujus ecclesiae praecipua devotione veneremur. Recte ergo festivitates et consecrationes SS. ecclesiarum venerabiliter colunt, qui filios se sanctae Dei Ecclesiae esse cognoscunt. Haec enim mater est omnium credentium, quae cantur, oportet sacrationes novarum ecclesiarum solemniter et decenter celebrare, studiosissimeque venerari, et totis nisibus in eis Domini auxilium implorare. Non enim dubium est Dominum omnipotentem in templis manufactis habitare, et corda eorum qui ad ea conveniunt, et eorum dedicationes venerabiliter colunt, et eorum necessitatibus sub
Abbreviated transcription (Latin):
nt & eaquȩ ad celestia ꝑtinent¬
cietatem sc̃oꝵ. siue requi ẽ
sempiternam. dño mise¬
rante duleit̃ impetrabitis.
& insuꝑ om̃ia que humiliter
in eis et fidelit̾ petitis mise¬
ricordit̃ dñotribuente ad¬
ipisci ualebitis. Si ergo dñs
festum dedicationis templi
uenire dignatus ẽ. quan¬
to magis nos ad festiuates
dedicationum ecclesi arum
uenire debemus. & eas sollẽp¬
nit̾ ꝓut poterimus & dñs de¬
derit mente & corpore sollẽp¬
nit̃ & uenerabilit̾ celebrare
debemus. Audistis nãq
fr̃s dilectissimi exlectione
euuangłica qui a ficta sunt
encenia uii iherosolimis. &
hyempserat. & ambula¬

Expanded text:
et ea quae ad coelestia pertet ea quae ad coelestia pertcietatem sanctorum sive requiem sempiternam, Domino miserante, dulciter impetrabitis, et insuper omnia quae humiliter in eis et fideliter petitis, misericorditer Domino tribuente adipisci valebitis. Si ergo Dominfestum dedicationis templi venire dignatus est, quanto magis nos ad festivitates dedicationum Ecclesiarum venire debemus, et eas solemniter, prout potuerimus et Dominus dederit, mente et corde solemniter et venerabiliter celebrare debemus? Audistis namque, fratres carissimi, ex lectione evangelica quod facta sunt encaenia Jerosolymis, et hiems erat, et ambula
Abbreviated transcription (Latin):
nuente adipisci in hubitant
mnerentur: Qnadere sum¬
mopere pensandum ẽ om̃i¬
in quantum possant imiten¬
tur. et adeccłas quas illi
consetrauerunt siue suc¬
cessoreseor postea dedica¬
uerunt seucottidie dedi¬
cant. humilit᷑ conuemant.
qui ipsaseccłas deddi eint
atq: ipsorum
scoꝵ quorumre¬
liquias inibi colło¬
cant. et quȩ imipsis
ecclesiis uenerantur. p̃oib
ca quȩ postulant impetrare
num assumatis. nec cessare
ꝑmittatis. qm̃ sidedicatio¬
nes nouarum ecdesi arum
uenerabiliter colitis: et em
sollempnia studiosissime
celebrantur. eaquȩ ipsi scĩ
sacerdotes inipsis dedicati
ꝓcunctis ibi oratiombus
petierint:. dño auxiliante
miscditer impetrare giu¬
debitis. idẽ ut ur̃e oratio¬
nes in consecratis ab eis locis
et in di ecłus exaudiantur.
& ea
quȩ in eisimpe¬
trare nitimini
tam a pressuris
scłi quam et acunc¬
tis tribulationib: et apec¬
catis. siuc ab om̃ib ꝑturba¬
tionib et malis liberabimi

Expanded text:
nuente adipisci indubitanter nuente adipisci indubitanter merentur. Qua de re summopere pensandum est omniin quantum possunt imitentur et ad ecclesias quas illi consecraverunt, sive successores eorum postea dedicaverunt, seu quotidie dedicant, humiliter conveniant, qui ipsas ecclesias dedicant, atque ipsorum sanctorum quorum reliquias inibi collocant, et quae ipsis Ecclesiis venerantur, precibus ea quae postulant impetrare num assumatis, nec cessare permittatis; quoniam si dedicationes novarum ecclesiarum venerabiliter colitis, et earum solemnia studiosissime celebratis, ea quae ipsi sancti sacerdotes in ipsis dedicatiobis et pro cunctis ibi orantibus petierunt, Domino auxiliante, misericorditer impetrare gaudebitis; id est ut vestrae orationes in consecratis ab eis locis et in Dei Ecclesiis exaudiantur, et ea quae in eis impetrare nitimini, tam a praesentis saeculi quam et a cunctis tribulationibus et a peccatis, sive ab omnibus tribulationibus et malis liberamini,
Abbreviated transcription (Latin):
eccłȩ continentur. eundẽ
dep̃e intium continent
modum. Multi ergo sc̃i
qui modo in cęlis int̾ cat̾uas
scorum głantur. dĩ templa
quorum edificia una cum
consctrationibus eorum ad¬
huc manent. & quor pa¬
rietes hactenus consistere
iudentur. Nulli ergodu¬
bium est eorum pces adõer
audiri. et eorum impetra¬
ta adimpleri. quorum
animȩ sunt incaelis ani¬
mabus scoꝵ coequales. Si
enim iuuentes incarne
eccłas plantauer̃: et cons¬
trurerunt. et suis. p̾cib
consecrauerunt. atq ea
quȩ in dedicationibus eoꝵ
sc̃is p̃cibus poscentes impe¬
trare ut certum ẽ merue¬
runt. quantomagis mo¬
do cum dño regnantes
eorum postulata et impetra¬
ta suis meritis in eos redun¬
dant. qui ad eadem templa
deuote dep̃caturi adueni¬
entes. et eoꝵ dedicationes fes¬
tiue uenerantes conueniunt.
seuuenerabilit̾ celebrantes
colunt. Si cut enim p̃fati
dĩ siue cuncti scipatres exhis
modo om̃s eoꝵ uestigia imi¬
tantes: p̾mia cterna dũoan¬

Expanded text:
ecclesiae continentur, et eumdem deprecantium continet modum. Multi ergo sancti, qui modo in coelis inter catervas sanctorum gloriantur, Dei templa quorum aedificia una cum consecrationibus eorum adhuc manent, et quorum parietes hactenus consistere 80 videntur. Nulli ergo dubium est eorum preces a Domino exaudiri, et eorum impetrata adimpleri, quorum animae sunt in coelis animarum sanctorum coaequales. Si enim viventes in carne ecclesias plantaverunt et construxerunt, et suis precibus consecraverunt, atque ea quae in dedicationibus eorum sanctis precibus poscentes impetrare, ut certum est, meruerunt, quanto magis modo cum Domino regnantes eorum postulata et impetrata suis meritis in eis redundant, qui ad eadem templa devote deprecaturi advenientes, et eorum dedicationis festive venerantes conveniunt, seu venerabiliter celebrantes colunt? Sicut enim praefati sancti sive cuncti sancti patres ex his modo omnes eorum vestigia imitantes praemia aeterna Domino an
Abbreviated transcription (Latin):
delaritate ꝑpetuȩ beatitu¬
dinis insonuit. euisq uiden¬
dam głam siuis auditorib
ꝓmisiti. quia ȩternus ante
scła existens. homo factus
ẽ infine scłoꝵ. ut quasi flos
liliunterius colorem au¬
rosum. exterius haberet
candidum. Quid namq
auri rubor incandore.
nisi fulgor est diuinitatis
inhomine. Quem uide¬
licet hominem & prius uir¬
tutib clarum ostendit.
& post mortem niueo in¬
corruptionis splendore
pluribus fraternitati ur̃ȩ
crposuse libuit. quatinꝰ
& miranda terrestris domus
añi fabrica delectarit audi
intellecta. mentes nr̃as ar¬
dentius ad amorem suꝑnae
habitationis enigerit. Di¬
ligamus igitur fr̃s mei to¬
to corde detoremdomus de¬
ternae. quam erdohabemus
incaelis. & delocotaberna¬
culi głȩ euis sedulo cogitart
ac nos alterutrum ammo¬
nere curemus. Unum an¬
te om̃ia petamus abeo. et
hoc infatigabili intentione
queramus ut in habitare
mereamur indomo eius
om̃ibis diebus uitae nrae.

Expanded text:
de claritate perpetuae beatitude claritate perpetuae beatitudinis insonuit, ejusque videndam gloriam suis auditoribus promisit, qui, aeternus ante saecula Deus existens, homo factus est in fine saeculorum, ut quasi flos lilii interius colorem aurosum, exterius haberet candidum. Quid namque auri rubor in candore, nisi fulgor est divinitatis in homine? Quem, videlicet, hominem et prius virtutibus clarum ostendit, et post mortem niveo incorruptionis splendore pluribus fraternitati vestrae exposuisse libuit, quatenus et miranda terrestris domus Domini fabrica delectaret auditintellecta mentes nostras ardentius ad amorem supernae habitationis erigeret. Diligamus ergo, fratres mei, toto corde decorem domus aeternae, quam ex Deo habemus in coelis, et de loco tabernaculi gloriae ejus sedulo cogitare, ac nos alterutrum admonere curemus. Unum ante omnia petamus ab eo, et hoc infatigabili intentione quaeramus, ut inhabitare mereamur in domo ejus omnibus diebus vitae nostrae,
Abbreviated transcription (Latin):
torum fidelium corda il¬
lustrari. Unde bene in ea¬
dem porticuduȩ columnȩ
eneae marimi & mirandi
operis circaostium templi
narrantur constitutȩ. &
hns capitella quasi opere
lilu suꝑimposita. Colũ¬
nȩ enum stant aute ostiũ
templi. qui a aduentum redẽp¬
toris nr̃i qui ait. egosum os¬
tium. ꝑmesi quis introierit
saluabitur. precesserunt
doctores egregii. dequalib
dicit apłs. Iacobus & cephas
et ioħes qui uidebantur co¬
lumnȩ eẽ. qui eidem eius¬
aduentui testimonium ꝑhi¬
berent. Unaenim adextris
ostu. alia stabat asinistris
quia &e popło isrł quitunc
diuin a fide et caritate cale¬
bat incarnationem sui re¬
demptoris futuram p̃cine¬
bant. & nonminus genti¬
bus quȩ adhuc quasi ad aqui¬
lonem positȩ ꝑfidiȩ frigore
torpebant. euisdem redẽp¬
toris ingressum p̾dicabant
ẽe pandendum. Quod
uero capitella columpnarũ
quasi oꝑe lilu fabricata
erant. significat quia to¬
ta p̃dicationis eorum summa

Expanded text:
torum fidelium corda iltorum fidelium corda illustrari. Unde bene in eadem porticu duae columnae aereae, maximi et mirandi operis circa ostium templi narrantur esse statutae, et his capitella quasi opere lilii superimposita. Columnae enim stant ante ostium templi, quia adventum Redemptoris nostri qui ait: Ego sum ostium, per me si quis introierit, salvabitur , praecesserunt doctores egregii, de qualibus dicit Apostolus: Jacobus et Cephas et Joannes, qui videbantur columnae esse, qui eidem adventui ejus testimonium perhiberent . Una enim a dextris ostii, alia stabat a sinistris, quia et populo Israel, qui tunc divina fide et charitate calebat, incarnationem sui Redemptoris futuram praecinebant; et non minus gentibus, quae adhuc quasi ad Aquilonem positae perfidiae frigore torpebant, ejusdem Redemptoris ingressum praedicabant esse pandendum. Quod vero capitella columnarum quasi opere lilii fabricata erant, significat quia tota praedicationis eorum summa,
Abbreviated transcription (Latin):
narium moysi uł helię uł
ipsius dñu ieuinium recte
intellegere nõuit. Bene
ipsum oraculum inquo ar
cha ꝑcherubin głaetege¬
batur. uiginti cubitos lon¬
gitudinis. latitudinis. &
altitudinis habebat. Qui
numerus ꝑfectionem ut
diximus geminae dilectio¬
nis insinuat. quia qui qqͥ d
in hac peregrinatione ꝓdõ
geritur. totum in illaman¬
sione patriae ꝑhemnis ubi
magnificentia eius conti¬
nuabeatoꝵ spirituũ lau¬
datiorte sustollitur. in so¬
la dilectionis amplitudine
ꝑficitur. Erat & porti¬
cus ante templum uiginti
cubitorum longitudinis
uirta mensuram latitudinis
templi. & deceincubitoꝵ
latitudinis. habens hostium
contra hostium templi ab
oriente. Quȩ uidelicet
porticus. illam sc̃ȩ eccłȩ ple¬
bem designat. quȩ dm̃cae
in carnationis tempora p̃¬
porticus contra ostium tẽ¬
pli ẽẽ adortũ solis. fidem
popłi prioris dexp̃oeandẽ
eẽ quȩ sequentis. eodemq
gr̃ȩ orientis lumine cunc¬

Expanded text:
narium Moysi, vel Eliae, vel narium Moysi, vel Eliae, vel ipsius Domini jejunium recte intelligere novit. Bene ipsum oraculum, in quo arca per cherubin gloriae tegebatur, viginti cubitos longitudinis, latitudinis et altitudinis habebat, qui numerus perfectionem, ut diximus, geminae dilectionis insinuat, quia quidquid in hac peregrinatione pro Deo geritur, totum hoc in illa mansione patriae perennis, ubi magnificentia ejus continua beatorum spirituum laudatione sustollitur, in sola dilectionis amplitudine perficitur. Erat et porticus ante templum viginti cubitorum longitudinis, juxta mensuram latitudinis templi, et decem cubitorum latitudinis, habens ostium contra ostium templi ab oriente: quae, videlicet, porticus illam sanctae Ecclesiae plebem designat, quae dominicae incarnationis tempora prporticus, contra ostium templi esse ad ortum solis, fidem populi prioris de Christo eamdem esse quae sequentis, eodemque gratiae orientis lumine cunc
Abbreviated transcription (Latin):
da iustoꝵ quasi altare incen¬
sa aureum splendida ful¬
gent ꝑmunditiam sc̃ita¬
tis. aromatibus sunt refer¬
ta desideriorum spiritaliũ
incendio flagrant amoris
continui. et quasi inprari¬
mo caelestis introitus posita
est indextera di sedens.
Quem aptissime archa
testamenti quȩ erat intra
uelum designat. in qua
urna erat aurea h abens man¬
na. & uirga aaronque fron¬
duerat. & tabulȩ testam̃ti.
Ipsa namq artha naturam
humanitatis eius. urna
mannȩ plenitudinem duu¬
nitatis. uirga a aron poten¬
tiam sacerdotu eiuis inuio¬
labilem. tabulȩ testam̃ti
designant quia ipse est qui
legem dedit. quiq &iam
benedictionem hisquilegẽ
faciunt dabit. Bene aut̃
templum proforibus ora¬
erat longitudinis. qm̃¬
& continentia nos castiga¬
rioportet: ut ad internȩ
dulcedinis facietatem ꝑ¬
uenire mereamur. Nãq
hoc tuimero castigationẽ
uitę p̾sentis significari. in¬
tellegit om̃is qui quadrage¬

Expanded text:
da justorum, quasi altare incenda justorum, quasi altare incensi aureum, splendida fulgent per munditiam sanctitatis, aromatibus referta desideriorum spiritualium incendio flagrant amoris continui, et quasi in proximo coelestis introitus positusest in dextra Dei sedens. Quem aptissime arca testamenti, quae erat intra velum, designat, in qua urna erat aurea habens manna, et virga Aaron quae fronduerat, et tabulae testamenti. Ipsa namque arca naturam humanitatis ejus, urna mannae plenitudinem divinitatis, virga Aaron potentiam sacerdotii ejus inviolabilem, tabulae testamenti designant, quia ilegem condidit, quique etiam benedictionem his, qui legem faciunt, dabit. Bene autem Templum prae foribus Orarum longitudinis, quet continentia nos castigari oportet, ut ad internae dulcedinis satietatem pervenire mereamur. Namque hoc numero castigationem vitae praesentis significare intelligit omnis qui quadrage
Abbreviated transcription (Latin):
templatione eiusdem sui
conditoris qui intribus
ꝑsonis unus est ds. ȩterna
sp̃s simul& carnis inmor¬
talitate gaudebunt. Fac¬
tus aut̃ est medius paries
in templo de tabulatis ce¬
drinis uiginti cubitorum
altitudinis. qui dunder&
oraculum id est sc̃m sc̃oꝵ
a priore parte templi.Ha¬
bebatq oraculum uiginti
cubitos longitudinis. et.
iuginti cubitos altitudinas.
& candelabra de auro.
Sedet altare aureum pro¬
pe ostium oraculi. quati¬
nus incenso meo thimia¬
mate uapor fumi ascendeNs
obumbrantia propiciato¬
rium. Prior ergo domus
p̾sentis eccłae statum. in¬
terior uitȩ gelestis ingres sũ
designat. Unde recte in
priori mensa et candelabra
sunt facta. qui animirũ
in hac uita lumine sc̃arũ
scripturarum et sacram̃¬
tor celestium refectione
opus habemus. In futuro
aut̃ talibus non egemus
subsidus: ubi uxtaps almis¬
tȩ uocem quicumq appa¬
ruerint cum iustitia. saci¬
abuntur manifesta gła
xp̃i. In hac quoq uita cor¬

Expanded text:
templatione ejusdem sui templatione ejusdem sui Conditoris, qui in tribus personis unus est Deus, aeterna spiritus simul et carnis immortalitate gaudebunt. Factus est autem medius paries in templo de tabulatis cedrinis viginti cubitorum altitudinis, qui divideret oraculum, id est. Sanctum sanctorum a priore parte templi, habebatque oraculum viginti cubitos longitudinis, et viginti cubitos altitudinis. et candelabra de auro: sed et altare aureum prope ostium tabernaculi, quatenus incenso in eo thymiamate, vapor fumi ascendens obumbrantia propitiatorium. Prior ergo domus praesentis Ecclesiae statum, interior vitae coelestis ingressum designat. Unde recte in priori mensa et candelabra sunt facta, quia nimirum in hac vita, lumine sanctarum Scripturarum et sacramentorum coelestium refectione opus habemus; in futuro autem talibus non egemus subsidiis, ubi juxta Psalmistae vocem quaecunque apparuerint cum justitia, satiabuntur manifestata gloria Christi. In hac quoque vita cor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdenarium qui ꝑfectus ẽ
numerus singula haec mul¬
tiplicantur. multiplex eiꝰ¬
dem ꝑfectionis augmentũ
sigurate denuntiat. Notan¬
dum sane quod triginta cu¬
biti altitudinis nonusq ad
sup̃mum templi fastiguim.
sed usq ad laquearia ꝑtin¬
gebant. Demde ad la¬
quearu mediicenaculi alii
triginta cubiti assurgebant.
Porro tercium cenaculũ
quod suꝑerat. sexaguita ha¬
bebat cubitos in altitudine.
ac sic om̃is altitudo domus
in centum uiginti erat eubi¬
tos extenta. Prima igitur
domus triginta cubitis in
altitudine surgit. qui a
p̃sens eccła adudendam
speciem sc̃ae trinitatis tota
intentione suspenditur.
Superior domus trigin¬
ta ȩque cubitos se in altum
attollit. qui a solutae cor¬
poribus animae ꝑfectoꝵ.
usq ad diem uniuersalis ui¬
dicii eiusdembeatȩ et in di¬
uiduȩ trinitatis p̃senti ui¬
sione fruuntur. Sup̃ma
domus bis tricenis alta est
cubitis. quia resuscitati
a mortius om̃s electi. in con¬

Expanded text:
per denarium, qui perfectus est per denarium, qui perfectus est numerus, singula haec multiplicantur, multiplex ejusdem perfectionis augmentum figurate denuntiatur. Notandum sane quod triginta cubiti altitudinis non usque ad supremum templi fastigium, sed usque ad laquearia pertingebant; deinde ad laquearia medii coenaculi alii triginta cubiti altitudinis assurgebant. Porro tertium coenaculum quod supererat sexaginta habebat cubitos in altitudine, ac sic omnis altitudo domus in centum viginti erat cubitos extenta. Prima igitur domus triginta cubitis in altitudinem surgit, quia praesens Ecclesia ad videndam speciem sanctae Trinitatis tota intentione suspenditur: superior domus triginta aeque cubitis se in altum attollit, quia solutae corporibus animae perfectorum, usque ad diem universalis judicii, ejusdem beatae et individuae trinitatis praesenti visione fruuntur. Suprema domus bis tricenis alta est cubitis, quia resuscitati a mortuis omnes electi, in con
Abbreviated transcription (Latin):
gitudo ergo templi fidem
scae eccłȩ designat. ꝑquã
longanimiter int̃oꝑa sua
bona prauorum aduersa
tolerat. Latitudo carita¬
tem. qua ipsa intus ꝑuisce¬
ra pietatis spaciatur. Alti¬
Et bene longitudo sexa¬
ginta est cubitorum. Se¬
nario enim numero bonoꝵ
oꝑum solet ꝑfectio desig¬
mundi ornatum ꝑfecit.
Et ser sunt huius scłi ȩta¬
tes. in quibus sc̃a eccła pro
ȩterna requie pus actibus in
num ẽ preceptum caritatis.
qua eccła in tribulatione di¬
latatur. quando ꝑfectus qͥsq
et conditorem extoto corde.
tota anima. tota uirtute.
et ꝓximum tamquam seipsũ
diligere ꝓbatur. B ene
triginta infatitudine sunt
cubiti. quia om̃is electorũ
spes aduisionem scae trini¬
tatis quantum ualet se exer¬
cendo et purificando p̃parat.
Sex igitur adfiđi longa¬
nimitatem. tria ad celsi¬
tudinẽ spei. duo ꝑtinent
ad latitudinẽ amoris. Qui¬
b trib uirtutum insignib
totum sc̃ae eccłae statum

Expanded text:
gitudo ergo templi fidem gitudo ergo templi fidem sanctae Ecclesiae designat, per quam longanimiter inter opera sua bona pravorum adversa tolerat; latitudo charitatem, qua ipse intus per viscera pietatis spatiatur; altiEt bene longitudo sexaginta est cubitorum; senario enim numero bonorum operum solet perfetio desigmundi ornatum  Al.et sex sunt hujus saeculi aetates, in quibus sancta Ecclesia pro aeterna requie piis actibus insnum est praeceptum charitatis, qua Ecclesia in tribulatione dilatatur, quando perfectus quisque et conditorem ex toto corde, tota anima, tota virtute, et proximum tanquam seipsum diligere probatur. Bene triginta in altitudine sunt cubiti, quia omnis electorum spes ad visionem sanctae Trinitatis, quantum valet, se exercendo et purificando praeparat. Sex igitur ad fidei longanimitatem, tria ad celsitudinem spei, duo pertinent ad latitudinem amoris, quibus tribus virtutum insignibus totum sanctae Ecclesiae statum
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ et ꝓpħarum. In hoc
ergo fund amento lapides
grandes et p̃ciosi qui templũ
ome gestarent sunt positi.
quia ꝑipsum ad ꝓpagandã
toto orbe ȩccłam et prius
Ipatriarchae ac ꝓpħae. et
postmodum sunt apłi instruc¬
ti. qui quo artiuis eius amo¬
riinherebant. eofortius
sectatores suos in edificioca¬
lesti sustentabant. Quos
ui delicet lapides rex quadra¬
ri p̃cepit. ut magistros ec¬
cłae cõpositos moribus.
& immobiles animo ẽe de¬
bere signaret. Sicut enĩ
quadratum quacumq uer¬
titur stabit. itanimirũ
ritatis lineam sollicite di¬
recta est. nullis temptati¬
onum impulsibus a sua
nouit stabilitate deici.
Erat aut̃ templum de
marmore pario qui est
lapis albus extructum.
ut candorem ecclesiasticę
castitatis exprimeret.
De quo amoriscantico dñs
ait. Sicut lilium int̾ spi¬
nas. sic amicamea inter
filias. H abebat uero sexa¬
ginta cubitos in longitudi¬
ne. et uiginti cubitos in
latitudine. et triginta
cubitos in altitudine. Lon¬

Expanded text:
prophetarum . In hoc ergo fundamento lapides grandes et pretiosi, qui templum omne gestarent sunt positi, quia per ipsum ad propagandam toto orbe Ecclesiam, et prius patriarchae et prophetae, et postmodum sunt apostoli instructi, qui quo arctius amori ejus inhaerebant, eo fortius sectatores suos in aedificio coelesti sustentabant. Quos, videlicet, lapides rex quadrare praecepit, ut magistros Ecclesiae compositos moribus, et immobiles animo ebere signaret. Sicut vero quadratum, quocumque vertitur, stabit, ita nimirum ritatis lineam sollicite directa est, nullis tentationum impulsibus a sua novit stabilitate deErat autem templum de marmore Pario, qui est lapis albus, exstructum, ut candorem ecclesiasticae castitatis exprimeret; de quo in amoris Cantico Dominus ait: Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias . Habebat sexaginta cubitos in longitudine, et viginti cubitos in latitudine, et triginta cubitos in altitudine. Lon
Abbreviated transcription (Latin):
entium p̃ces adño exaudian¬
tur. anxietatesq om̃ium
ibi orantium relarentur.
peccata deprecantibus re¬
mittantur. egritudines
sanentur. uota suscipian¬
tur. desiderata inpetrent᷑
postulata concedantur. ꝑ¬
petualit̾q cuncti adeam
confugientes. et in ea oran¬
tes a dño ab om̃ibus malis u¬
berentur. & adño conser¬
uentur. sue amalis om̃ib:
illesi misericordit̾ liberen

Expanded text:
entium ibi preces a Domino exaudianentium ibi preces a Domino exaudiantur, anxietatesque omnium ibi orantium relaxentur, peccata deprecantibus remittantur, aegritudines sanentur, vota suscipiantur, desiderata impetrentur, postulata concedantur, perpetualiter cuncti ad eam confugientes, et in ea orantes, a Domino ab omnibus malis liberentur, et a Domino conserventur, sive a malis omnibus illaesi miserico
Abbreviated transcription (Latin):
ueneranda. quam ueteris
teftamenn obseruantia et
legis p̾ceptio instituerit.
qñi sicut maior redemptio
xp̃i sanguine postea inpo¬
pło facra est cristiano. ita
maior & multo amplior
ueneratio dedicationum
& consecrationum ecclesiarũ
in quibus cottidie ipsius dñi
immolatus a fidelibus sumi¬
tur c̃ p̃paranda. ac fidelit̃
amplectenda. At tendere
& iam oportet unum quem¬
q fidelem quanta ẽ conse¬
cratio dedicationis ecclesia.
& quanta oratio in ea abep̃o
siue a ceteris sacerdotibus et
ministris exhibetur. qualit̃
et ex intentione orationis
corda fidelium accendant᷑.
atq om̃s diligentissime tẽ
pli consecrationis festa uene¬
rantur. Fleris enim popli¬
tibus a summo pontifice &
ã ceteris sacerdotibus et dĩ
ministris agitur letania.
deinde reliquȩ orationes.
sicut ordo ecclesi asticu
docet. Imploratur enim
dñi maiestas abep̃o. & a suis
sacerdotibus & reliquis mi¬
nistris in consecratione eccłȩ
nouȩ. ut omium ibi adueni¬

Expanded text:
am Veteris Testamenti observatio, et legis praecessio instituerit. Quoniam sicut major redemptio Christi sanguine postea in populo facta est Christiano, ita major et multo amplior veneratio dedicationum et consecrationum ecclesiarum, in quibus quotidie ipsius Dominimmolatus a fidelibus sumitur, est praeparanda ac fideliter amplectenda. Attendere etiam oportet unumquemque fidelem quanta est consecratio dedicationis ecclesiae, et quanta oratio in ea ab episcopo, sive a caeteris sacerdotibus et ministris exhibetur, qualiteret ex intentione orationis, corda fidelium accendantur, atque diligentissime omnes templi consecrationis festa venerentur. Flexis enim poplitibus a summo pontifice et a caeteris sacerdotibus et Dei ministris agitur litania, deinde reliquae orationes, sicut ordo ecclesiasticus docet. Imploratur enim Domini majestas ab episcopo, et a suis consacerdotibus, et reliquis ministris, in consecratione ecclesiae novae, ut omnium adveni
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dicere. O dñe deretri¬
bitionibus tuis magna qui¬
dem sperare p̾sumpsi. sed
maiora ꝑcepi. Uincit ma
dinis magnitudo cogi:¬
tationis meae sensum. et¬
suꝑat expectationis affec¬
tum. Et reuera id qđ
parat d̾s̃ diligentibus sẽ fide
non cõprehenditur. spe non
attingitur. caritate non
capitur. desideria & uota
transgreditur. adquiri po¬
test. estimari non potest.
ui debit homomerita sua
insuspicabili retributionis
largitate crescerehabebit
depeaine fructum. non
habebit desacietate fasti¬
dium. Adquȩ uos bona
ꝑducat. quiuiuit & reg¬

Expanded text:
est dicere: O Domine, de retriest dicere: O Domine, de retributionibus tuis magna quidem sperare praesumpsi, sed majora percepi; vincit mandinis magnitudinem cogitationis meae. Sensum superat exspectationis effectus, et revera id quod parat Deus diligentibus se, fide non comprehenditur, spe non attingitur, 68 caritate non capitur, desideria et vota transgreditur. Acquiri potest, aestimari non potest. Videbit homo merita sua inseparabili retributionum largitate crescere. Habebit ceptione fructum, non habebit de satietate fastidium. Ad quae nos bona perducat qui vivit et reg
Abbreviated transcription (Latin):
eloquia. ꝑ propħas. atq
ipłos nuntiata. Nunc
enim tamquam in specu
lo & enigiate. tunc aut̃
oculis suis uidebit. id est
fructibus diuinis fuerit p̃¬
sentata conspectibus. ethi¬
bens insemimo se ipsam exe¬
niumdo suo. p̾ferens dig¬
multipliciamunera. ge¬
garitas. diuersoꝵ odora¬
menta meritoꝵ. idest aro¬
mata cõpunctionis. et su¬
aue olentis balsamacasti¬
tatis. p̾ferens sicut dixi au¬
rum infinttum nimis. idẽ
integrum in se reconsig¬
nans piauocstim ibile nei¬
um redemptoris. spiritali¬
b cordis et corporis obla¬
tionib placitura. ut pos¬
sit celestium mirabilibus
inserenda. uocẽ ꝓphetic ae
exultationis ad sumere.
Introibo in domum tuamcũ
holochaustis. Tuncbeata &
illustris anima int̃stupendas
remuneratoris sui constitu¬
ta diuitias. in effabilibus:
reginae huius uerbis uti ad
đm poterit dicens. Uerus
ẽ sermo quem auduu in t̾ra
mea suꝑsermombus tuis.
maiora sunt oꝑatua quã
rumorquem audiui. Hoc

Expanded text:
eloquia, per prophetas atque eloquia, per prophetas atque apostolos nuntiata; nunc enim tamquam in speculo et in aenigmate, tunc autem oculis videbit, id est,fructibus, divinis fuerit praesentata conspectibus, exhibens in se, immenso se ipsam xenium Deo suo proferens, digmultiplicia munera, gegaritas, diversorum ornamenta meritorum, id est, aromata compunctionis, et suave olentis balsama castitatis, praeferens, sicut dixi, aurum infinitum nimis, id est, integrum in se reconsignans pro inaestimabile pretium Redemptori, spiritalibus cordis et corporis oblationibus placitura, ut possit coelestium mirabilibus inserta, vocem propheticae exsultationis assumere, Introibo in domum tuam cum holocaustis ; tunc beata et illustris anima inter stupendas Remuneratoris sui constituta divitias, ineffabilibus reginae hujus verbis uti ad Deum poterit, dicens: Verus est sermo quem audivi in terra mea super sermonibus tuis; majora sunt opera tua qurumor quem audivi. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tudo diuinitatis corporalit᷑.
Uidit & cibos salomonis
dicit. m̃s cibus est ut faciã
uoluntatem eius qui misit
me patris. Cabus xp̃i est
salus nr̃a. deficttur caeles¬
tibus epulis: ꝓfectibus nr̃is.
Cibus eius sumus. dum ad¬
quistti ȩccłȩ in menbra
eius corpusq transimus.
sacram̃ta calestia. dequi¬
bus dicitur. panẽ caelide¬
dit eis. panem angłoꝵ man¬
ducauit homo. Uidit &
holochausta eius. oratio¬
num sine dubio supplica¬
tionumq mifteria. et
obstupuit. Ibi uidit in¬
estimabiles diuitias dñi
sui. diritq ad regem.
Uerus ẽ sermo quem audi¬
eram interramea suꝑser¬
monibus tuis & suꝑ sapi¬
entia tua. et non crede¬
bam narrantibus donec ip¬
saueni. et uidi oculismeis.
Maior est sapientia et oꝑa
tua. quamrumor quem
nam iherłm. idest uisionẽ
pacis. & ingressafuerit
beatam requiem et głam
caelestium ꝓmissionum.
multo plura et magnifi¬
centiora ꝑspiciet quamei
sunt in hac terra ꝑsacra

Expanded text:
tudo divinitatis corporaliter. tudo divinitatis corporaliter. t cibos Salomonis, dicebat: Meus cibus est ut faciam voluntatem ejus qui misit me Patris . Cibus Christi est salus nostra. Reficitur coelestibus epulis, profectibus nostris. Cibus ejus sumus, dum acquisiti Ecclesiae in membra ejus, corpus, quod transimus; quibus dicitur: Panem coeli dedit eis, panem angelorum manducavit homo . Vidit et holocausta ejus, orationum sine dubio supplicationumque ministeria, et obstupuit ubi vidit inaestimabiles divitias Domini sui; dixitque ad regem: Verus est sermo quem audieram in terra mea super sermonibus tuis et super sapientia tua, et non credideram narrantibus donec ipsa veni ac vidi oculis meis, Major est sapientia tua et opera tua, quam rumor quem nam Hierusalem, id est, Visionem pacis, et ingressa fuerit beatam requiem et gloriam coelestium promissorum, multo plura et magnificentiora perspiciet quam ei sunt in hac vita per sacra
Abbreviated transcription (Latin):
nitudine p̃cedentium de¬
lictorum. Uidsamus qͥd
agat hȩc regina. Uidens
inquam regina sabasapien¬
tiam salomonis. et domũ
quam ȩdificauerat. et
cybos mensae eius. et holo¬
chausta quȩ offerebat in do¬
mo dñi. non habebat ultra
sp̃m. Quid erat rationis.
ut p̃potens regina domũ.
expensas. et cybos regios¬
tantoꝑe miraretur.
Ergo hoc loco aliqua
maiora nosoportet inqui¬
rere. Uidit ergo eccła ex
gentibus congregata sa.¬
pientiam xp̃i. id est post
carnalia instituta gen¬
tilium. posti humatiam
& animalem doctrinam.
philosophorum. accepit
intellectum salutis & ui¬
rȩ. inspexit inspiritaliũ
mirabilia bonorum. ag¬
nouit uirum frabicator ẽ
caeli acterrȩ. & potentis¬
sumum humani generis
conditorem. decuuis
sapientia dicitur. omĩa
in mensura et pondere et
numero conftitiusti.
Uidit & domum quam
edificauerat. idest in car¬
natione hominis assumpri.
de qua domo dicit apł s.
in quo habitat om̃is pleni¬

Expanded text:
nitudine praecedentium denitudine praecedentium delictorum. Videamus quae agat haec regina. Videns, inquam, regina Saba omnem sapientiam Salomonis, et domum quam aedificaverat, et cibos mensae ejus, et holocausta quae offerebat in domo Domini, non habebat ultra spiritum . Quid erat rationis ut praepotens regina domum, expensas et ctanto opere miraretur? Ergo hoc in loco aliqua majora nos oportet inquirere. Vidit ergo Ecclesia ex gentibus congregata sapientiam Christi, id est post carnalia instituta gentilium, post humanam, et animalem doctrinam philosophorum, accepit intellectum salutis, et vitae, inspexit spiritualia mirabilia bonorum, agnovit verum fabricatorem coeli ac terrae, et potentissimum humani generis conditorem. De cujus sapientia dicitur : Omnia in mensura, et pondere, et numero constituisti. Vidit et domum quam aedificaverat, id est, incarnationem hominis assumpti. De qua domo dicit Apostolus : In quo habitat omnis pleni
Abbreviated transcription (Latin):
fecit utraq unum. sol¬
uens inimicitias int̃ dm̃
& hominẽ. in carne sua.
Uenait post ueteres & pro¬
fanas suꝑstitiones audire
& discere defide. illumi¬
natione & iudicio futuro.
de animȩ inmortalitate.
cum unatantum gente ui¬
deorum sicut priussyna¬
goga soloshabuit hebreos.
sed cum totius mundi gen¬
tibus diuersisq: nationib
Uenit ergo exhibens mune¬
ra digna xp̃o. aurum et
gemias p̃ciosas. et hoc
camelis portantibus idest
ex gentili populo uenienti¬
bus. qui prius fuerant ui
cioꝵ feditate distorti. et
malorum honere curui.
ac peccatoꝵ prauitate.
deformes. Cũ his tamꝗ
muneribus regina hȩc
ingreditur ad pacificũ
regẽ xp̃m. exhibens¬
secum fidei aurum. purita¬
tis incensum. p̃ciosumq splen¬
dorem gemmarum. morũ
scilicet insignia. acornam̃¬
ta uirtutum. E t loquu¬
ta ẽ ei uniuersa quȩ habe¬
bat in corde fuo. id est ape¬
ruit corsuum. manifesta¬
uit ei occulta conscienti ae
suae. inconfessione & ple¬

Expanded text:
fecit utraque unum, solfecit utraque unum, solvens inimicitias inter Deum et hominem in carne sua . Venit post veteres et profanas superstitiones audire et discere de fidei illuminatione et judicio futuro, de animae immortalitate, cum una tantum gente Judaeorum, sicut prius Synagoga solos habuit Hebraeos; sed totius mundi gentibus diversisque nationibus. Venit ergo exhibens munera digna Christo, aurum et gemmas pretiosas; et hoc camelis portantibus, id est, ex Gentili populo venientibus, qui prius fuerant ex vitiorum foeditate distorti, et malorum onere curvi, ac peccatorum pravitate deformes. Cum his tanquam muneribus regina haec ingreditur ad pacificum regem Christum, exhibens fidei aurum, puritatis incensa pretiosa, splendoresque gemmarum, morum scilicet insignia et ornamenta virtutum. Et locuta est ei universa quae habebat in corde suo; id est, aperuit ei cor suum, manifestavit ei occulta conscientsuae in confessione et poe
Abbreviated transcription (Latin):
etate. id eft diuersarum cir¬
cumdata p̾cioso decore
uirtutum. Hȩc est illa
quȩ uenit apartibus ethy¬
opiȩ audire sapientiam
salomonis. sed hec nontã
ex una regione quam ex
uni uersis mundi partibus
reges paritura conuenit.
sicut & iam euugelista cõ¬
memorat. Regina austri
uenit ãfinibus terre. au¬
dirȩ sapientiam salomo¬
nis. Uenit ȩccła adre¬
demptorem et erudito¬
rem suum. ut destultitia
erroris. doctrinam ꝑciꝑet
ueritatis. de qua plenius
sicut auduumus regnoꝵ
scribit hystoria ita dicens
Et ingressaregina saba
iherus alem cum multo co¬
muatu et diuitus. cum
camelis portantibus aro¬
mata et auruminfinitũ
insinitum nimis & gẽmis
p̃ciosis. uenit ad salomo¬
nem. et loquutarst ei
uniuersa quȩ habebat in
corde suo. Ergo infigu¬
ra reginę huuis eccła ue¬
nit exgentibus & ã fini¬
bus terrȩ. imponens finẽ
cupiditatib uusq ter¬
renis. audire sapienti a
salomonis. idest ueripa¬

Expanded text:
etate ; id est diversarum ciretate ; id est diversarum circumdata pretioso decore virtutum. Haec est illa regina quae venit a partibus Aethiopiae audire sapientiam Salomonis. En haec non tam ex una regione quam ex universis mundi partibus reges quaesitura convenit. Sicut et evangelista commemorat , Regina Austri venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis. Venit Ecclesia ad Redemptorem et eruditorem suum, ut de stultitia erroris doctrinam perciperet veritatis, de qua plenius sicut audivimus Regnorum scribit historia, dicens: Et ingressa regina Saba Jerusalem cum multo comitatu et divitiis, cum camelis portantibus aromata, et aurum infinitum nimis et gemmas pretiosas . Venit ad Salomonem et locuta est ei universa quae habebat in corde suo. Ergo in figura reginae illius Ecclesia venit ex gentibus a finibus terrae imponens 65 finem cupiditatibus vitiisque terrenis audire sapientiam Salomonis, id est viri pa
Abbreviated transcription (Latin):
Secte FeSta aEccłş
colunt. qui se eccłe¬
Afilios eẽ cognoscunt
Hȩc enim om̃ium credenti¬
um mater est. quę:iratos
ad mortem regenemirad
salutem. ꝑ quiam xp̃c plus
reftituit in gr̃a quam perut
in natura: & ade transgres¬
soris degenerem ꝓlem. in
adauctionem diuine paterni¬
tatis assumpsit. et de paradi
soerheredatos. cadireddet
neredes. Hȩc est post syna¬
gogam quidemuocata. sed
ante synagogam ꝓmissa.
Hȩcenim in pruohomine
presigurata est. N amsic̃
ex ade latere fabricata est
eua. ita exxp̃i corpore et
uulnere redempta creuit
eccła. Hȩc intraarcham
diluuio exundante serua¬
Ia. crucis beneficium et
baptismatis mysterium
p̾signauit. Hanc saraste.¬
rilis et desperata in senectute
unico pignore fecunda p̃ce¬
cinit. eccłae enim unicum
id est dilectissimum oñi po¬
pulum scło iam senescente.:
progenuit. Hec est rę.¬
gina illa dequa ad: dm̃
dicitur. astitit regina a
destris tuis inuestitu deau¬
rato. circum amicta uarie¬

Expanded text:
ecte festa ecclesiae colunt qui se ecclesiae filios agnoscunt. Haec enim omnium credentium mater est, quae natos ad mortem regenerat ad salutem, per quam Christus plus restituit in gratiam quam periit in natura. Et a Deo transgressoris degenerem prolem in adoptionem divinae paternitatis assumpsit; et de coelo exhaeredatos coeli reddit haeredes. Haec est post Synagogam vocata, sed ante Synagogam promissa. Haec enim jam in primo homine praefigurata est. Nam sicut ex Adae latere fabricata est Eva; ita ex Christi corpore et vulnere redempta crevit Ecclesia. Haec intra arcam diluvio exundante servata crucis beneficio, et baptismatis mysterium praesignavit. Haec Sara sterilis, et desperata in senectute unico pignore fecunda praescivit. Ecclesia enim unicum, id est dilectissimum Dei populum saeculo jam senescente progenuit. Haec est regina illa de qua a Davide dicitur: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato circumamicta vari
Abbreviated transcription (Latin):
Iccirco totis nisibus sunt de¬
dicationes nou arum eccła¬
rum siue reconciliationes
ab om̃ib colendae. & deuo¬
tissime uenerandȩ:. ut simi¬
lit̃ futuris temporibus in
eis uł amplius eofiat. & no¬
aut̃ gentiles dedicationes
suoꝵ idoloꝵ festiue cole¬
bant. et adhuc colunt.
sicut denabugodonosor &
dealus gentilib multis
legitur. quanto magis
xp̃i ani sollẽpnitates dedi¬
cationum ecclarumscarũ
colereet mirabilit᷑ uenera¬
ri debent. in quib sacra¬
guinis a sacerdotib diunis
p̃cib c̃ficiuntur. atq maio¬
ramiracula & signaquã in
trantur. O quam metuen¬
da & uenerabilit̾ colenda
ẽ sc̃ȩ eccł x istius hodiernȩ
festiuitatis consecratio. quã
iusitant angłi orantes et
querentes toto corde dñm.
& mirabilit ꝓtegendo
custodunt. ut ait ꝓpħa.
In conspectu angłoꝵ psal¬
lamtibi. & confitebor nomi¬
ni tuo. O quam uenerandus¬

Expanded text:
Idcirco sunt totis nisibus deIdcirco sunt totis nisibus dedicationes novarum ecclesiarum sive reconciliationes ab omnibus colendae et devotissime venerandae, ut similiter futuris temporibus in eis vel eo amplius fiant, et noautem gentiles dedicationes eorum idolorum festive colebant, et adhuc locum, sicut Nabuchodonosor et de aliis gentilibus multis legitur, quanto magis Christiani solemnitates dedicationum sanctarum ecclesiarum colere, et honorabiliter venerariguinis a sacerdotibus divinis precibus conficiuntur, atque 83 majora miracula et signa quam in trantur. O quam veneranda et venerabiliter colenda est sanctae ecclesiae istius hodiernae festivitatis consecratio, in qua visitant angeli orantes et quaerentes toto corde Dominum, et mirabiliter protegendo custodiunt, ut ait propheta: In conspectu angelorum, psallam tibi, et confitebor nomini tuo ! O quam venerandus
Abbreviated transcription (Latin):
re eccłas. sed noninueni¬
entes. qm̃nec corporaeoꝵ
reliquias eoꝵ haberepo
& altaria inciserigebant.
atq in honoribus eoꝵ sc̃oꝵ¬
de quibus desiderabant ha¬
bere prgnora. diuinis cul¬
tibus et p̃cibus consecrabant.
Pannos quoq suꝑ altaria iã
sacrata mittebant. & post¬
modum suꝑ defunctos po
sacrataerant. statĩresusci¬
tabantur. atq̃: sanuit prius
efficiebantur. Ided ut reor
nemo potest enarrare aut
scribere. quantę uenera¬
tionis sacrata templa et de¬
dicata altaria sunt colenda.
& ueneranda. de quibus
& in quib hȩc & innume¬
rabiliamipacula leguntꝰ᷑.
et mirabilit̃ m anifestissi¬
me demonstrantur. Quan¬
ta enim nuracula in sollẽp¬
nitatib dedicationũ eccle̾¬
siarum mirabilib modis
& manifestissimis indicus.
nr̃is temporibus sunt mise¬
ricordiadi aꝑtefacta. & ma¬
nifestissime demonstrata.
nobisq uidentib ꝓdita. nec
recordari neo scribere aut
indicare p̃multitu dinequeo.

Expanded text:
re ecclesias, sed non invenire ecclesias, sed non invenientes, quoniam nec corpora eorreliquias eorum habere et altaria in eis erigebant, atque in honoribus eorum sanctorum quorum desiderabant habere pignora divinis cultibus et precibus consecrabant. Pannos super altaria jam sacrata mittebant, et postmodum super defunctos ponaltaria sacrata erant, statim resuscitabantur atque sani ut prius efficiebantur. Ideo ut res, nemo potest enarrare aut scribere quanta veneratione sacrata templa et altaria sunt colenda et veneranda, de quibus et in quibus haec et innumerabilia miracula leguntur, et mirabiliter manifestissime demonstrantur. Quanta enim miracula in solemnitatibus dedicationum ecclesiarum mirabilibus modis et manifestissimis indiciis nostris temporibus misericordia Dei aperte facta, et manifestissime demonstrata, nobisque videntibus prodita nec recordari nec scribere, aut judicare prae multitudine queo!
Abbreviated transcription (Latin):
seureliquis quoq popłis et
nobis expiatio fieret. atq et̃¬
nȩ beatitudinis p̃mia mise¬
ricordit᷑ daret. Ouere aman¬
da et sollempnit᷑ colenda ho¬
diernȩ festuuitatis. & dedica¬
tionis huiussci templi dies.¬
domus uocabatur. post¬
modum eccła ad adorandũ
et conueniendum uocare¬
tur. quatinus ad eam re¬
ligiose conuenientes. & in
ea pie orantes. iustoꝵ desi¬
derioꝵ suoꝵ petitaꝑciꝑent
ueniamq impetrarent
et consolationem inuenirent.
et ã uaniloquuis seu & aua¬
nis cogitationib se inea sẽꝑ
custodirent. Orationi quoq
insisterent. aurescordis et
corporis ad dñmerigerent.¬
mia ꝑciꝑent. Tantȩ enĩ
uenerationis erant apud
patres nr̃os dedicationes
eccłarum. & sollẽpnitates
earum. quantȩ ipsuisre¬
surrectionis dñi. et natuu¬
tatis. seupentecostes. Nã
non nulli sc̃ipatres ut legimꝰ
querentes sc̃oꝵ pignota
martyrum. in quoꝵ hono¬
ribus desiderabant habe¬

Expanded text:
seu reliquis quoque populis et seu reliquis quoque populis et nobis expiatio fiat, atque aeternae beatitudinis praemia misericorditer det! O vere amanda et solemniter colenda hodiernae festivitatis et dedicationis hujus sancti templi beatdomus vocabatur, postmodum ecclesia ad adorandum et conveniendum vocaretur, quatenus ad eam religiose convenientes, et in ea pie orantes, justorum desideriorum suorum petita perciperent, veniamque impetrarent, et consolationem invenirent, et a vaniloquiis seu a vanis cogitationibus se semper in ea custodirent; orationi quoque insisterent, aures cordis et corporis ad Dominum dirigerentaemia perciperent! Tantae enim venerationis erant apud patres nostros dedicationes ecclesiarum et solemnitates earum, quantae ipsius Resurrectionis Domini et Nativitatis, seu Pentecostes dies. Nam nonnulli sancti Patres, ut legimus, quaerentes pignora SS. martyrum in quorum honoribus desiderabant habe