comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cane̾ ⁊ asinum ꝓdõ coleret. Tunc
destrurit simulaera quę antea adora¬
bat ⁊ laudabat. et cepit confiteri
creatori suo iniquitatẽ suã. cõuersa
ad penitentiam. Et leuabit dñs ma¬
num suam suꝑ flumem hoc ÷ super
regnũ egypti infortitudine sp̃s sui.
id÷ infortitudine romanoꝵ: ⁊ ꝑcuciet
eum inseptẽ riuis itti ut ꝑtranseant
peum caltiati. Quando ysaias hec
p̾dicebat nõdum erat nilus magnus
fluiꝰ diuisus. alexander uͦ macedo di¬
uisit illum post ea inseptem riuos.
Regnante autẽ cęsare augusto quando
flos de radice iesse exortus ÷ ⁊ inorbe
romano prima fac ta ÷ descriptio.
potentissimĩ regnũ egyptioꝵ qđ
multis aectitib solidũ manserat in morte x¬
adõ patre destruc tũ ẽ. ⁊̃diuisa ẽ. oĩsegiptiis
inseptẽ riuos. ħ inseptẽ pͥncipes: que antea¬
subuniꝰ regimine constabat. Milꝰ etiã fluuiꝰ
aquarũ multarũ qui anteq̃ ab alexandro di¬
uidet᷑ intrans in eabile erat. dũ romani ip¬

Expanded text:
 deo colerent. Tunc destruxit simulacra quae ante adorabat et laudabat, et coepit confiteri Creatori suo iniquitatem suam, conversa ad poenitentiam. « Et levabit Dominus manum suam super flumen, » hoc est super regnum Aegyptest in fortitudine Romanorum. « Et percutiet eum in septem rivis, ita ut transeant per eum calceati. » Quando Isaias hoc praedicabat, nondum erat Nilus magnus fluvius divisus. Alexander vero Macedo divisit illum postea in septem rivos. Regnante autem Caesare Augusto, quando flos de radice Jesse exortus est, et in urbe Romana prima facta est descriptio : potentissimum regnum Aegyptiorum quod multis annis solidum manserat, in morte Cleopatrae destructum est: et divisa est omnis Aegyptus in septem rivos, hoc est in septem principes, qut. Nilus etiam fluvius aquarum multarum, qui antequam ab Alexandro divideretur intransmeabilis erat, dum Romani ip
Abbreviated transcription (Latin):
breuiationẽ faciet dñs inmedio t̾rȩ
uiꝰ possumꝰ dicere adbreuiatione fec̃
dñs : quando intrib diebꝰ onña  desua
passione ⁊ resurree tione uł libatione
humam generis p̃dic ta erant copleur
ninedio autẽ t̾re dic̃ : quia ierłm iibi
hoc misterium salutis patratũ ÷: umbi
cionẽ facit quando omem infinitam
multitudinẽ assyrioꝵ. una noc te

Expanded text:
nus in medio terrae, vius possumus dicere, abbreviationem fecit Dominus: quando in tribus diebus omnia quae de sua passione et resurrectione vel liberatione humani generis praedicta erant, complevit . In medio autem terrae dicit, quia Hierusalem ubi hoc mysterium salutare patratum est, umbiltionem fecit, quando omnem infinitam multitudinem Assyriorum una nocte
Abbreviated transcription (Latin):
quia mare ñht̃ linguã. s mettiphorice
loquitur. Linguam gͦ maris id÷ popłm
egypti de solauit dns: quando illoᷤqͥ ante
soliti erant labiis suis laudare iadorare
re creatorẽ ⁊ lib̾atorẽ suum. Gens eiu
egyptioꝵ plus om̃ibus gentib deditti
fuit ydolatrie ⁊ uanissime suꝑsticioni

Expanded text:
 sed metaphorice loquitur. Linguam ergo maris, id est populum Aegypti desolavit Dominus, quando illos qui ante soliti erant labiis suis laudare et adorarre Creatorem suum et liberatorem. Gens enim Aegyptorum plus omnibus gentibus dedita fuit idololatriae et vaniss
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ fuerit popłs tuus ifrł hoc ad ad¬
O domꝰ isrł. liceit tanta multitudo sit
inmedio tui quasi arena maris. tñ
ad cõparatione illoꝵ qui induritia cord̾
remanebt̃. ad ueniente i po in carne qͣsi
feliqͥe conuertentur ex ipsis ad eum.
Que suerunt iste reliquię : Apłi ⁊ alii
qui ante ascentionẽ dñi crediderunt
exipsis uł iuideis ⁊ illi de qͥb legitur

Expanded text:
nim fuerit populus tuus Israel. » Hoc ad adO domus Israel, licet tanta multitudo sit in medio tui quasi arena maris: tamen ad comparationem illorum, quidquid in duritia cordis remanebit, adveniente Christo in carne, quasi reliquiae convertentur ex ipsis ad ipsum . Quae fuerunt istae reliquiae? Apostoli, et alii qui ante ascensionem Domini crediderunt ex Judaeis. Et illi de quibus legitur
Abbreviated transcription (Latin):
magron: ⁊ commodabit inciuittite
magnsas uasa sua id÷ saginas ⁊ sarcinas.
Transier cursim. Sic loqͥtur propħa de
faturo. quasi dep̾terito. quiꝰ cransierunt
cursim. Popłi qui cũ sennacherib uener.
& qui transierunt has ciuitites iudeoꝵ
quas enumeraumꝰ: uł etiã ciuittitem
maghas ubi sarcinas suas cõm̃dauer̃.
cito transierunt. ⁊ ꝑuener̾ ingabaa.
Et cũ ibi ꝑuenisset dixerunt. Gabaa
erit sedes nr̃a. Ibi enĩ habuit di¬
ta÷ urbs uicina rama. Quidã ita
liolunt distinguere ut uti iungat᷑.
łransier sedes gabeȩ cito. ⁊ sit sedes plurał
numerꝰ ⁊ p̾ea iungat. Nra rama obstu¬
puit s nõ itti ÷ Dicit enĩ beatꝰ y ronimus
qr cum illi transissent uelocit̾ ciuittitem
magłłas ⁊ ibi cõm̃dassent saginas suas. pue¬
nissentq ad gabaa: habuer̃ ibi diu̾sorium.
sic̃ iam diximꝰ. Gabaar aũ sauł cũ hec au

Expanded text:
in Magron et commendabit in civitate in Magron et commendabit in civitate magna vasa sua » et saginas, id est sarcinas. « Transierunt cursim. » Sic loquitur propheta de futuro quasi de praeterito: quia transierunt cursim populi qui cum Sennacherib venerunt, et quia transierunt has civitates Judaeorum quas enumeravimus. Vel etiam civitatem magnam, ubi sarcinas suas commendaverunt, cito transierunt et pervenerunt in Gabaa. Et cum ibi pervenissent, dixerunt: « Gabaa erit sedes nostra. » Ibi enim habuit diest urbs vicina Rama. Quidam ita volunt distinguere, ut ita jungatur: Transierunt sedes Gabaae cito: et sit sedes pluralis numerus, et postea jungant nostra Rama obstupuit: sed non ita est. Dicit enim beatus Hieronymus, quia cum illi transissent velociter civitates magnas, et ibi commendassent saginas suas, pervenissentque ad Gabaam, habuerunt ibi diversorium, sicut jam diximus. Gabaath autem Saulis cum hoc a
Abbreviated transcription (Latin):
gam madian. inpetra oreth. Uox propħȩ
contra sennacherib. Iam suꝑiꝰ diximus qualit̃
madianite sine effusione sanguinis filioꝵ
ifrł penitisunt. idõ comparat occisionẽ
madianittirũ int̾fertioni assirioꝵ: sic̃
quia illi sine cruore sanguinis iudaici
popłi necatisunt: itt ⁊isti. Et uirguam
suꝑ mare subaudis leuabit . ꝑ uirgam
intellige forticudinẽ. Et est sensus. Ante¬
ꝗͣ suꝑte ueniat ibit contra ttiracã regẽ
etinopiȩ ⁊transibit mare rubrũ et le¬
uabit eandem uirgam suꝑ egẏptum.
ꝙ cum reuertetur cũ multo excercitu
Diem accipe ꝓ tp̃r. Uox dĩ ad tribũ uida
⁊ beniamin. Inqͣ diȩ uł inqͦ tep̃r ablata
est dominatio sennacherib de collo dua¬
rum tribuũ. quando excercitus illius
ab angło dñi int̾emptus ẽ. Et cõputrescet
xgypto usq in nob: ubi ⁊ popłs eiꝰ ꝑiit.
sicut in subsequentib uidebimꝰ. Opłe
ms ueniet sennacherib abegypto
inaiath. ⁊ figet ibi tentoria. s transibit

Expanded text:
gam Madian in petra Oreb. » Vox prophetae contra Sennacherib: Jam superius diximus, qualiter Madianitae sine effusione sanguinis filiorum Israel perempti sunt . Ideo comparat occisionem Madianitarum interfectioni Assyriorum. Quia sicut illi sine cruore sanguinis Judaici populi necati sunt, ita et isti. « Et virgam suam super mare, » subaudis, levabit. Per virgam intellige fortitudinem. Et est sensus: Antequam super te veniat, ibit contra Tharacam regem Aethiopiae, et transibit mare Rubrum, et levabit eamdem virgam super Aegyptum. Et tunc revertetur cum multo exercitu, Diem accipe pro tempore. Vox Dei ad tribum Judam et Benjamin. In qua die vel in quo tempore ablata est dominatio Sennacherib de collo duarum tribuum? Quando exercitus illius ab angelo interemptus est. « Et computrescet,Aegypto usque in Nob: ubi et populus ejus periit, sicut in subsequentibus videbimus. O popule meus, veniet Sennacherib ab Aegypto in Aioth, et non figet ibi tentoria, « sed transibit
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ÷ oꝑationem : predicationẽ suã it i¬
foramine aspidis. ⁊ incauerna regłi.
id÷ incordib ꝑfidoꝵ et extrahere inde
serpentem. qui uocatur diabolꝰ. Non
nocebunt ipsi serpentes in monte meo:¬

Expanded text:
ationem suae praedicationis, in foramine aspidis et in caverna reguli, id est in cordibus perfidorum, et extrahere inde serpentem, qui vocatur diabolus. « Non nocebunt » ipsi serpentes « in monte
Abbreviated transcription (Latin):
H oc pꝰ resurrectionẽ ascencionẽq eius.
Quare dic̃ sedo. Quia ipse ante
passionem suam: primũ predicauit iude¬
Post resurrec tionẽ suam ⁊ ascensionem.
papłos docens illos fruc ł dignos peni¬
fentia facere. Residuũ autem dic̃ reli¬
quias duarũ tribuũ qͥremanser. qͦs illi
plagas mundi illos exules fecer̃. Uł aetiã
sedo adiciet manũ suã indiȩ iudicii.
quando p̃clicante helia. & enoch omĩs
isrł qui inuentꝰ fuerit scluabitur. Et le¬
uabit signum uic toriȩ. Hoc ÷ signum
ut sciant om̃s gs ꝑ quod st̃ redempti
regna. Et disꝑsos iuda colliget. hoc ÷
ertribu iuda ⁊ beniamur: hoc ad illud
ꝑtinet. quando apłidiȩ pente consten
linguis igneis inflaminati ceꝑunt ua¬
riis loqueł loqͥ. Tradunt emiꝰ hystorie.
quͥa exom̃ib locis ubi iudei antea disꝑ¬
si fuerant. in illa festuntate aliqͥ illoꝵ
redissent ad ꝓpinum solũ : sic̃ ilucas in
ac tib apłoꝵ dicit. C rant aũ in ierłm

Expanded text:
ost resurrectionem ascensionemque ejus. Quare dicit secundo? quia ipse ante passionem suam primum praedicavit, d» Post resurrectionem suam et ascensionem, per apostolos, docens illos fructus dignos poenitentiae facere . « Residuum » autem dicit reliquias duarum tribuum, quas reliquerant illi plagas mundi illos exsules fecerant. Vel etiam secundo adjiciet manum suam in die judicii: quando, praedicante Elia et Enoch, omnis Israel qui inventus fuerit salvabitur. « Et levabit signum » victoriae, hoc est signum ut sciant omnes gentes per quod sunt redempti regna. « Et dispersos Juda colliget, » hoc est ex tribu Juda et Benjamin. Hoc ad illud pertinet, quando apostoli, die Pentecostes linguis igneis inflammati, coeperunt variis loquelis loqui . Tradunt enim historiae, quia ex omnibus locis ubi Judaei antea dispersi fuerant, in illa festivitate aliqui illorum redissent ad proprium solum: sicut Lucas in Actibus apostolorum dicit: Erant autem i
Abbreviated transcription (Latin):
medis ⁊ ꝑsis: ut uenirent contra babylonẽ. et
uocciui fortes meos supͣ memoratos inira siue
ut uenirent. quando inspirauit illis incorde
nhoc uͦ qđ subiungit. exultantes ingła mea:
ostendit eos nõ propͥa uirtute hoc fecisse. sed
dẽ auxilio & fortitudine fortes. iam sublime reg¬
nũ euertere potuisse. Uor multitudinis in¬

Expanded text:
Medis et Persis, ut venirent contra Babylonem: et Medis et Persis, ut venirent contra Babylonem: et vocavi fortes meos supra memoratos in ira, sive ut venirent, quando inspiravit illis in corde. In hoc vero quod subjungit, exsultantes in gloria mea, ostendit eos non propria virtute hoc fecisse, sed Dei auxilio et fortitudine fretos tam sublime regnum evertere potuisse. « Vox multitudinis,
Abbreviated transcription (Latin):
s ocłis m̃tis spũ scõ reuelante. Suꝑ montẽ caligi¬
nosũ leuate signũ eraltate uoeẽ. Montẽ dicit
captiuoꝵ ⁊ illorũ afflictionẽ qͦs redegerant ibidẽ
habitites inseruos ⁊ ancillas: uł ꝓpt̾ maximũ in
cendiũ. qđ p̃monstrauit quando suecensa ẽ. amedi
⁊ꝑsis. Alloqutur gͦ ꝓpħa angłicas potesttites uł
cõ propħas suos ut p̃dicent desolationẽ babilonis
inquiens. Suꝑ montẽ caliginosum leuate signũ
tuc torie. o angłice potestates: uł cõprophȩ mei.
exaltate uocem id ÷ p̃dicate amedis ⁊ ꝑsis destruetio¬
nẽ ⁊ captuuititẽ babilonis. Leuate manũ quasi
ad uic toriã. & ingrediant᷑ portas babilonis.
fortes appellat medos ⁊ ꝑsas. nõ qđ scĩ ee̾nt. s quia
dĩ p̃cepto parentes eiꝰ uoluntatẽ cõpleuerunt.¬
ad comparationẽ illoꝵ. qͥ dĩ tussis nõ obtẽꝑabant.
scĩ erant. Ego in quid mandaui scĩficatis meis.

Expanded text:
sed oculis mentis, Spiritu sancto revelante. « Super montem caligised oculis mentis, Spiritu sancto revelante. « Super montem caliginosum levate signum, exaltate vocem. » Montem dicit captivorum, et illorum afflictionem quos redegerant ibidem habitantes in servos it, quando succensa est a Medis et Persis. Alloquitur propheta angelicas potestates, vel conprophetas suos: ut praedicent desolationem Babylonis inquiens: Super montem caliginosum levate signum victoriae angelicae potestates, vel conprophetae mei « exaltate vocem, » id est, praedicate a Medis et Persis destructionem Babylonis. « Levate manum » quasi ad victoriam, et ingredientur portas Babylonis fortes appellat Medos et Persas: non quod sancti essent, sed quia Dei praecepto parentes ejus voluntatem compleverunt. Comparatione illorum qui Dei jussis non obtemperabant, sancti erant. Ego, inquit, mandavi sanctificatis meis
Abbreviated transcription (Latin):
ta le ÷ ac si diceret. Pondus miseriariĩ babilo¬
nis ÷ hoc qđ hic p̃dicit᷑. Babilon ciuittis fuit eal¬
deoꝵ metropoł ⁊ potentissima tanteq magnitu¬
dinis sic̃ herodo tꝰ narrat. ⁊ multe alii hestorio¬
graphi grecoꝵ.ut ab abanglo in angłm exten¬
turris scilicet quã edificauer filii adã pꝰ diluunĩ.
anteꝗͣ diuidentur puniuersũ orbẽ. quę dicit̾
in altitudine tenere. ĩiii. passuũ: hoc est
leugas duas. paulatim de lato in angustũ cohar¬
tatts. ut pondꝰ inminens. faciliꝰ alat̾ib susten¬
tet᷑ ⁊ qͥa ibi cõfusum ẽ labiũ uniuersũ t̾re. uocat᷑
hebraice babel. grecȩ babilon. Cuiꝰ rex
potentissimꝰ nabuehodonosor: int̾ cet̾as nationes.
etiã iũdeã deuastauit. Idõ sp̃s sc̃s in consolationẽ
ifrłitici popłi dstrie tionẽ eiꝰ quȩ fac lt ẽ. amedi
iꝑsis. cũ ducib dario ⁊ cyro. longe ante pysaiã
p̾dixit. Uidit autẽ ysaias ista nõ oełis corporis.

Expanded text:
Pondus miseriarum Babylonis est hoc quod hic praedicatur. Babylon civitas fuit Chaldaeorum metropolis et potentissima, tantaeque magnitudinis sicut Herodotus narrat et multi alii historiographi Graecorum ita ut ab angulo in angulum extenturris scilicet, quam aedificaverunt filii Adam post diluvium, antequam dividerentur per universum orbem: quae dicitur tenere in altitudinem tria millia passuum, id est leucas duas, paulatim de lato in angustum coarctatas, ut pondus imminens facilius a lateribus sustentetur. Et quia ibi confusum est labium universae terrae, vocatur Hebraice Babel, Graece Babylon . Cujus rex potentissimus Nabuchodonosor inter caeteras nationes, etiam Judaeam devastaviIsraelitici populi destructionem ejus, quae facta est a Medis et Persis cum ducibus Dario et Cyro, longe ante per Isaiam praedicit. Vidit autem Isaias ista non oculis corporis,
Abbreviated transcription (Latin):
tes iude p̃t̃ ierłm. Propt̾ea dirigit᷑
sermo propħicꝰ ad duas tribꝰ quȩ antea
spem posuerant suꝑ egyptios. ⁊ assirios.
qui eos sepe ꝑcuciebant ut nõ ultra
mnitãtur suꝑeos. s in dño dõ isrł spe
ponant. Inueritaite nõfic te nõ dupli¬
ci corde. s toto m̃tis affec lu reliquie

Expanded text:
ter Hierusalem. Propterea dirigitur sermo propheticus ad duas tribus, quae antea spem posuerant super Aegyptios et Assyrios, qui eos saepe percutiebant: ut non ultra innitantur super eos, sed in Domino Deo Israel spem ponant. « In veritate, » non ficta, nec duplici corde
Abbreviated transcription (Latin):
ipso habitat om̃is plenitudo diuinitti¬
tis corporaliter. Hlon scđm uisionẽ ocłoꝵ
iudicabit. id ÷ nõ attendet ꝑsonã homi¬
nis. quia de eo scriptũ est. Nõ ẽ ꝑsonarũ
acceptor ds̃. s in om̃i gente quitimet eũ.
acceptus ÷ illi. Arguet in eqͥtaite ꝓmansue¬
tis terre. Tunc inerepauit dñs replien¬
sores humilium. quando discipłi eiꝰ ambu¬
lantes ꝑsatti. uellebant spicas ⁊ cõfricabar
manib. ⁊ manducabant. Nã cũ uidisset̃

Expanded text:
itudo divinitatis corporaliter . « Non secundum visionem oculorum judicabit. » Id est non attendet personam hominis, quia de eo scriptum est: « Non est personarum acceptor Deus, sed in omni gente qui timet eum acceptus est illi . » « Arguet in aequitate pro mansuetis terrae. » Tunc ncrepavit Dominus reprehensores humilium, cum discipuli ejus ambulantes per sata evellebant spicas, et confricabant manibus, et manducabant . Na
Abbreviated transcription (Latin):
filii amon similit̾ hobedientes fuer̾ doc¬
trine illoꝵ. Et desolabit dñs linguã
maris egypti. Quem ad modd̃ idumei et
moabite et ammanite obedientes excłter̃
p̃ceptis euangłicis. ꝑ p̾dicationẽ apłoꝵ: sic¬

Expanded text:
filii Ammon: » similiter « obedientes » fuerunt doctrinae illorum. « Et desolabit Dominus linguam maris Aegypti. » Quemadmodum Idumaei et Moabitae, et Ammonitae obedientes exstiterunt praeceptis evangelicis per praedicationem apo
Abbreviated transcription (Latin):
famis panis aut sitis aque: s fimiis audi¬
endi sermonẽ dĩ.⁊ esurieritis contrista¬
bimim & maledicitis pͥneipi urõ ⁊ pat̾¬
nis traditionib hoc ÷ diabolo antiqͥs erto¬
rib hoc aut̃ adcos loquitur qui famẽ
passi fuerit ueritatis. ⁊ suscipient iti
celũ sursũ. imt̾rã deorsum. ⁊er̃ in angus¬
tia. intenebris ⁊ intribulationẽ. ut nõ
uideant usq ad tempꝰ donec et ipsi ad
dm̃ comiertantur¬

Expanded text:
fames panis, aut sitis aquae, sed fames audiendi sermonem Dei . Et cum esurieritis, contristabimini, et maledicetis principi vestro et paternis traditionibus, hoc ribus. Hoc autem ad eos loquitur qui famem passi fuerint veritatis, et suspicient in coelum sursum et in terram deorsum: et erunt in angustia, in tenebris et in tribulatione, ut non videant usque ad tempus, donec et ipsi ad Deum convertant
Abbreviated transcription (Latin):
& qͥhabittint in regione umbre mortis.
lux ortai : eis. Int̾ mortẽ ⁊ umbrã mortis
hoc eę puto. qđ mors eoꝵ est quicum
oꝑib mortis ad inferos ꝑrexer: uñ dr̃.
Anuna enĩ quȩ peceauĩt ipsa morietur
U mbra autẽ mortis eoꝵ quicũ peccent
nec dun deuita ista egressi sunt. poss̾
enĩ siuoluerint agere penitentiam.

Expanded text:
nt in regione umbrae mortis, lux orta est eis. Inter mortem et umbram mortis, hoc esse puto, quod mors eorum est, qui cum operibus mortuis ad inferos perrexerunt: Anima enim, quae peccaverit, ipsa morietur ; umbra autem mortis eorum est, qui cum peccent, necdum de vita ista egressi sunt: possunt enim si voluerint agere poenitentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
ad insulas philistinoꝵ: ficut beatus
apłs paulus qui rohdũ insulã ⁊ pãphiliã
uerbum uite docuit. Proptẽa autẽ dñr
uolare suꝑhumeros philistinoꝵ: quia sic̃
auis euolat suꝑramum subito. itti apłi ins¬
pirante dõ adier illos ⁊ similes auib pre¬
datist̃ filios orientis p̃dicatione sua. Idu

Expanded text:
ad insulas Philistinorum: sicut beatus Paulus apostolus, qui Rhodum insulam et Pamphiliam verbum vitae docuit . Propterea autem dicuntur volare super humeros Philistinorum, quia sicut avis evolat supra ramum subito, ita apostoli, inspirante Domino adierunt illos, et similiter praedati sunt filios Orientis sua praedicatione.
Abbreviated transcription (Latin):
aiusticia. Et esuriet malum. Et
comedet ad sinistram id ÷ incrassabitur mali¬
cia ⁊ nõ eis sufficiet. Simul manasses ⁊ effraim
pugnabant contra uidam. Manasses enĩ et
effraun erint ad inuicẽ cõmoiti: & tnĩ
ad iudam debellandum cõ cordes erat.

Expanded text:
justitia, « et esuriet » malum. « Et comedet ad sinistram, » id est, incrassabitur malitia, « et non ei sufficiet. » Simul Manasses et Ephraim pugnabunt contra Judam. Manasses enim et Ephraim erant ad invicem commoti, et tamen ad Judam debellandum c
Abbreviated transcription (Latin):
principem istius scłi possumꝰ intellige¬
re : qui parit̾ cum in nocentib inaecłia
moratur. Similit̾ ꝑuitulũ iursum
intelligendum ẽ. Leo quasi bos come¬
det paleas. ꝑleonẽ rex siue aliquis ut
dictum: princeps intelligit᷑. ꝑ boue
autẽ : quilibet simplex. Leo gͦ quasi bos
comedet paleas simplicẽ uidelicet in¬
tellec tum: quo principes istius scłi
luterali suꝑficię ⁊ ystoria contentisunt.
sicut et simplices quiq. Et delec tabit᷑
infans. Infantem hic possumꝰ intellige
qͥ malitia pariuli fuer sensu autẽ ꝑfecti.
Quib declit dñs potestatem eicere demo¬
nes: de obsessis corporib. Aspis diabolũ
significat. qͥ incaunis et foraminib id ÷
incordib ꝑuersoꝵ hominũ habitat.
Abub̾e autẽ dicit separatum: id ÷ acar¬
nalib desicłus retrac tum. Etͣ fuerit
nõ solum bestias. s aetiam aues ꝑaera
uolantes necat. & significat diabolũ.

Expanded text:
principem istius saeculi possumus intelligeprincipem istius saeculi possumus intelligere, qui pariter cum innocentibus in Ecclesia moratur. Similiter per vitulum et ursum intelligendum est. « Leo quasi bos comedet paleas. » Per leonem, rex, sive aliquis ut dictum est princeps intelligitur; per bovem autem, quilibet simplex. Leo ergo quasi bos comedit paleas, simplicem videlicet intellectum: quia principes istius saeculi litterali superficie et historia contenti sunt, sicut et simplices quique. « Et delectabitur infans. » Infantem hic possumus intelligequi malitia parvuli fuerunt, sensu autem perfecti ; quibus dedit Dominus potestatem ejicere daemones de obsessis corporibus. . Aspis diabolum significat, qui in cavernis et foraminibus, id est in cordibus perversorum « hominum habitat. » Ab ubere, autem dicit separatum, id est a carnalibus desideriis retractum. « Et qui fuerit non solum bestias, sed etiam aves per aera volantes necat, et significat diabolum.
Abbreviated transcription (Latin):
his om̃ib sicut uestim̃to uestieris. Ha¬
bitabit lupus cũ agno. Hec uxiti histo¬
riam c arent sensu. Allegoriee autẽ.
ꝑlupum possumꝰ intelligere seuũ et
ĩfidelem hominẽ. Agnus uͦ : humili
et mansueto fideliq similatur. Lupuss
gͦ cum agno habitauit post aduentũ
dĩi : paulus crudeł ꝑsecutor cũ anania
mansucto uł cũ petro: sic ⁊de multis acci¬
piendũ. qui deduritia incredulittitis.
ad fidẽ dñi uener. Parcdus significat ho¬
minẽ multiplicib criminib et erroribꝰ
maclatum honorib tam̃ istius scłi pollen¬
aeccłiam manebit. ñõ despiciens illum
terrenis licet lucris polleat . quia ue¬
recundabitur de suis malis. Hedusaũ
ñ idõ cõparatur mansueto. ꝗ insinistris
sit. qͥuia mõt̾ificat semetipsũ dño.
ꝑuitulum ⁊ ouẽ similit̾ humles et in¬
nocentes: qui se mortificant cũ uiciis
et cõcupicensiis. Eleonẽ autẽ: aliquẽ

Expanded text:
his omnibus velut vestimento vestieris. « Hahis omnibus velut vestimento vestieris. « Habitabit lupus cum agno. » Haec juxta historiam carent sensu. Allegorice autem, per lupum possumus intelligere saevum et infidelem hominem; agnus vero humili, et mansueto, fidelique assimilatur. Lupus ergo cum agno habitavit post adventum Domini, Paulus crudelis persecutor cum Anania mansueto, vel cum Petro. Sic et de multis accipiendum, qui de duritia incredulitatis ad fidem Domini venerunt. Pardus significat hominem multiplicibus criminibus et erroribus maculatum, honoribus tamen istius saeculi pollenEcclesiam manebit, non despiciens illum, licet terrenis lucris polleat: quia verecundabitur de suis malis. Haedus autem non ideo comparatur mansueto quod in sinistris sit: sed quia mortificat semetipsum Domino . Per vitulum et ovem, similiter humiles et innocentes, qui se mortificant cum vitiis et concupiscentiis. Per leonem autem aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
altera diȩ qͥnq milia dicentes illi qͥcredidari
auditti eiꝰ predicatione. Quid faciemꝰ uiri
fr̃s : Et petrus ad illos. Pexutemini et
conuertimini : ut deleantur ur̃a pec
proprias uoluntates: baptirabantur
in nomine iħu. Potest & ꝑuirgã senten¬
tia diuini examinis intelligi. Ueniẽs
dñs incarne: primũ cepit p̃dicare
penitentiã dicens. Penitentiam agite.
ad propincabit enĩ regnũ cȩloꝵ. Et post¬
modum subintulit omis arbor que nõ
facit frue tum bonum. excidetr &
inignem mittetur. Hac sententia
iusti iudicis ad uenientis trenoꝵ ho¬
minũ corda. relinquentes pristina
uicia: cȩper ad baptismum illiꝰ conflu¬
ere. de quib discipłi iohis inuidentes
xp̃o: dixerunt magistro suo. Rabbi:
cinc toriũ defide : ꝑ iusticiam ⁊ fidem
debemꝰ intelligere scõs. qui ꝑfidẽ ⁊ iusti¬
ciam oꝑando bona dño coherent sicut
uestum̃tti. Unde exꝑsona patris loquitur
ẏsaias alio in loco defilio. Yiuo e go. qͥa

Expanded text:
icentes qui crediderant audita ejus praedicatione: « Quid faciemus, viri fratres? » Et Petrus ad illos: « Poenitemini et convertimini, ut deleantur vestra peccproprias voluntates, baptizabantur in nomine Jesu. Potest et per virgam sententia divini examinis intelligi. Veniens Dominus in carne, primum coepit praedicare poenitentiam dicens: « Poenitentiam agite, appropinquabit enim regnum coelorum . » Et postmodum subintulit: « Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur . » Hac sententia, isti judicis advenientis terrenorum hominum corda, relinquentes pristina vitia, coeperunt ad baptismum illius confluere, de quibus discipuli Joannis invidentes Christo, dixerunt magistro suo: « Rabbi, cinctorium de fide? Per justitiam et fidem, debemus intelligere sanctos, qui per fidem et justitiam operando bona, Domino cohaerent sicut vestimenta. Unde ex persona Patris loquitur Isaias alio in loco de Filio: Vivo ego, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Sallĩ metlasia atq anatoth ciuitates ifrłi¬
ticarũ erant ꝑquas illi transierunt.
diesest ut in nob ciuittu stet᷑. id: habite¬
tur asennacherib Nob cuutas trȩ re¬
ꝓmissionis : deqͣ fuit gesbi. qui fuit de
xxx. principib dauid: sic̃ in libro para¬
lipomenon legimꝰ. Et aute nõ longe
abierłm. Et quare dic̃ adhuc dies est
ut in nob stetͣ abillo: Quia ꝗͣdo senna¬
cheribillu ec ꝑuenit. parũ erat ad huc
minans multa malas ꝑierłm. Propt̾ea
autẽ suꝑ montẽ sy on ⁊ collem ierłm.¬
qr sion mons ÷ ⁊ ierłm circa collẽ illiꝰ
iuit de egypto ꝓut sitiꝰ quiuit acceleraũ
ibi tentorium. uolens dilucło occupa¬
re ierłm: ⁊ postꝗͣ illic uenit nõcessau
usq media noc te minari desolationẽ
ierłm dicens. E n ista sola ciuittis pote¬
rit liberari de manu mea : nõ erit
itti : s sicut feci samariȩ ⁊ regi eiꝰ: sic facia
ierłm ⁊ regi ipsius ez echiȩ. S postꝗ ier̃

Expanded text:
Gallim et Laisa, atque Anathoti civitates Israeliticae erant, per quas illi transierunt. dies est, ut in Nobe civitate stetur, » id est habitetur a Sennacherib. Nobe civitas terrae repromissionis est, de qua fuit Gesbi qui fuit de triginta principibus David, sicut in libro Paralipomenon legimus. Est autem non longe ab Hierusalem. Et quare dicit: adhuc dies est ut in Nobe stetur ab illo? quia quando Sennacherib illuc pervenit, parum erat adhuc dminans multa mala Hierusalem; propterea autem « super montem Sion et collem Hier Sion mons est et Hierusalem circa collem, id esivit de Aegypto, prout citius quivit, acceleravit ibi tentorium, volens diluculo occupare Hierusalem: et postquam illuc venit, non cessavit usque mediam noctem minari desolationem Hierusalem dicens: En ista sola civitas poterit liberari de manu mea? Non erit ita; sed sicut feci Samariae et regi ejus, sic faciam Hierusalem et regi ipsius Ezechiae. Sed postquam ierunt
Abbreviated transcription (Latin):
tpr̃is monito ꝑcuciet eos : ⁊ licet ini
uirga hoc ÷ indep̾datione ciuittitum
bit om̃s penitus delere. quia ciuita¬
tem ierłm lib̾abo de manu eiꝰ ꝓpter
dđ seruũ meũ. ⁊ dẽchiam famulũ
meum. Qđ autẽ dicit bacłm suũ
leucibit suꝑte in uia egypti. sic est
in telligendum. postꝗͣ sennacherib
habuit .x. trib dep̃daitis reuersus
ẽ. pciuitates iudȩ et beniamin. quę
erant inuia egypti quia postꝗ se¬
mel habuit om̃s ciunttites duarum
tribuũ cophensas. & pars aetiã ciui¬
tatis ierłm tradita in manꝰ rapsacis.
capiendam. om̃s ciuittites illorum
quȩ remanserunt quę erant inrti¬
nere ab egypto uenientib ierłm ipse
subuertit. ad huc paululum longo

Expanded text:
licet in virga, hoc est in depraedatione civitatum bit omnes penitus delere, quia civitatem Hierusalem liberabo de manu ejus propter David servum meum, et Ezechiam famulum meum . Quod autem dicit: « Baculum suum levabit super te in via Aegypti, » sic est intelligendum: Postquam Sennacherib habuit decem tribus depraedatas, reversus est per civitates Judae et Benjamin quae erant in via mel habuit omnes civitates duarum tribuum comprehensas, et pars etiam civitatis Hierusalem tradita in manus Rapsacis pcapiendam, omnes civitates illorum quae remanserant, quae erant in itinere ab Aegypto venientibus Hierusalem, ipse subve
Abbreviated transcription (Latin):
cõsũmatio id: ꝑfec tio siuȩ cõple tio
ad breiuata inundabit. id÷ inudare
faciet iusticiam. Deaduentu dñ con¬
tinentur ista. Quo mͦ ad breuiata ÷
tp̃ra ipse inbreui tpr ad impleũ intribꝰ
uideliẽ annis i semis. Et qͦmodo fec
inundare id÷ habundare iusticiam.

Expanded text:
Consummatio, » id est perfectio sive completio « abbreviata inundabit, » id est inundare faciet « justitiam. » De adventu Domini continentur ista. Quomodo abbreviata estempora, ipse in brevi tempore adimplevit, in tribus videlicet annis et semi. Et quomodo fecit inundare, id est abundare justitiam?
Abbreviated transcription (Latin):
dominatione consistit:. Damascꝰ ciuittis
regnabat rasin. Quomodo inuenit manꝰ
mea id÷ potesttis mea regia ydoli:Uor
senna cherib qualit̃ ad mirabatur de sua
potentia ⁊ non ÷ legendum ad firmatue
s admiratiue : ⁊ interrogatiue. Ho autẽ
qđ seqͥtur : subauditione eget. Et ẽ sensus.

Expanded text:
amascus civitas regnabat Rasin. « Quomodo invenit manus mea? » id est, potestas mea, « regna idoli » Vox Sennacherib qualiter admirabatur de sua potentia. Et non est legendum affirmative, sed admirative et interrogative. Hoc autem quod sequitur, subaudit
Abbreviated transcription (Latin):
ad implemꝰ. sic fecit senna cherib. Siẽ
& aliquid adimplene ꝓse sinõ fuerit
qui ineis oꝑetint sic sennacherib hoc qđ
gues debemꝰ intelligere duces ⁊ prin¬
cipes & fortes bellatores. quosatenuaũ
beat yeronimus quodam loco quia
quando exeereitꝰ illius int̾fec tus est
omĩa corpora exhusta sunt ab igne
celesti uestim̃ta aute uilesa ꝑmanser̃.
et uenit̾es uidere accipiebant sũmi¬
tatem uestis et excuciebant puluerẽ
corpoꝵ quia ĩpuluerem redac tast̃.
Epterea gͦ dicit gła eiꝰ accensa ardebit
appellat multitudinem excercitꝰ. qͥa
multitudo ꝓopłi gła regis ÷. Et erit
lumen ifrł iigne. lum̃ appellat
angłm qui succendit illos: ⁊ sc̃s unũ
siriis. quos om̃s combussit igne.
illa gens isrłi tica sicut indaniele
legimus. Deuorabitur sꝑina eiꝰ id:¬

Expanded text:
icebat Sennacherib. Sicut et aliquid implere per se, si non fuerit qui in eis operetur: sic Sennacherib, hoc quod gues, debemus intelligere duces ac principes et fortes bellatores, quos attenuavit beatus Hieronymus quodam loco: Quia quando exercitus illius interfectus est, omnia corpora exusta sunt ab igne coelesti: vestimenta autem illaesa permanserunt. Et venientes Judaei accipiebant summitatem vestis, et excutiebant pulverem corporum, quae in pulvere redacta sunt. Propterea ergo dicit: gloria ejus accensa ardebit appellat multitudinem exercitus. Quia multitudo populi gloria regis est . « Et erit lumen Israel in igne. » Lumen appellat angelum, qui succendit illos. « Et sanctussyriis, quos omnes combussit igne. illa gens Israelitica, sicut in Daniele legimus. « Devorabitur spina ej
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ. sic̃ iosepħꝰ historiograpħꝰ scribit.
uersisunc. quierant inra ciuitatem
insedicionem intrespartes contendentes
deprincipatu. Una pars eligeiis istum. alia
alium. Terciaq tercium. &ita facta ÷ ut
una pars popłi fi sacerdotum tenerent
templum. pars principum ⁊ popłi arcẽ
domumq regiam: t tercia pars reliquã
partem cuitatis: maximei tamen uulgꝰ
Pugnabanti ergo fornisctus contra hostes.
intrinsecus contra. ciues. Set romanis capi¬
entibus urbem uor popłi plangentis audi

Expanded text:
vitatem sicut Josephus historiographus scribit, vitatem sicut Josephus historiographus scribit, versi sunt qui erant intra civitatem in seditionem in tres partes, contendentes de principatu. Una pars eligens istum, alia alium, tertiaque tertium. Et ita factum est, ut una pars populi et sacerdotum tenerent templum, pars principum et populi arcem domumque regiam, et tertia pars reliquam partem civitatis, maxime tamen vulgus. Pugnabant ergo forinsecus contra hostes, intrinsecus contra cives. Sed Romanis capientibus urbem, vox populi plangentis audi
Abbreviated transcription (Latin):
Audict apłi uerbum diũ quitrẽmitis. ad:
qui reuerentiam habeas ad sermoneni eiꝰ
Dixerunt sr̃s ur̃i iudei odientes uos et
abicientes uos eo quodrimme creditis
E ppẽ nomen ieum quod habitis quia
ẽspirauerant iuidti ut siquis consiteretar⁊¬
xp̃m extͣ sinagogam sieret. Pr̃s aut̃
uocantur scđin carpem: Nonfide neqa
oꝑatione ut ipsi lipłi suos ꝑsequtores ec
eos qui łe abbminantur in locum frmp
habeint. Unde petrus dixit. Niri srs au¬
sublimis igłiosꝰ in mdestate ati habitu reg
nob̾ humilem idespectum p̃dicare
S audiamꝰ quis sequitur. ipsi aut̃ iudei
bescent desua incredulitater cum xpc̃
sublimis ⁊głiosus apparuerit omibus
hominibus udie iudicir ł etiam quia
talia dixerunt. consundentuu et ꝑi¬
bunt inp̃sentiꝰ: sicut ii. sequentia mani¬
festant. Nam subdit᷑ Uox popłi deciui¬
tate. uox decemplo uox dni reddentiᷤ
recribucionẽ inimicis suis Adueniente
romano exercitit ⁊cutumdante ci¬

Expanded text:
 verbum Domini, qui tremitis, id est qui reverentiam habetis ad sermonem ejus. Dixerunt fratres vestri Judaei odientes vos, et abjicientes vos eo quod in me creditis, et propter nomen meum quod habetis, quia conspiraverunt Judaei ut si quis confitereturm extra Synagogam fieret. Fratres autem vocantur secundum carnem, non fide, neque operatione: ut ipsi apostoli suos persecutores et eos qui se abominantur in locum fratrum habeant. Unde Petrus dixit: « Viri frasublimis et gloriosus in majestate et habitu regnnobis humilem et despectum praedicare; sed audiamus quid sequitur. Ipsi autem Judaebescent de sua incredulitate, cum Christus sublimis et gloriosus apparuerit omnibus hominibus in die judicii. Vel etiam quia talia dixerunt confundentur et peribunt in praesenti, sicut sequentia manifestant. Nam subditur: « Vox populi de civitate, vox de templo, vox Domini reddentis retributionem inimicis suis. » Advenienteexercitu et circumdante ci
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. hoc c̃. infestiuitate pasche. pẽte¬
costes. & tab naculoꝵ. ⁊ afferrent oñis
munꝰ indomũ dñĩ. sic namq p̃ci¬
piebat lex Caue inquid ncappareaᷤ
in conspectu dĩ tui uacuus . & est
sensꝰ. Sic̃ inquid solebant filu isrł
dũcoꝵ adhuc staret religio & te¬
plum oĩbꝰ sanctius. uenire cũgau¬
dio & psalmis ũherłm offerentes
munera ⁊ sacrificium dno: sic adduc̃

Expanded text:
festivitate Paschae, Pentecostes et Tabernaculorum, et offerrent omnes munus in domo Domini. Sic namque praecipiebat lex: Cave « inquit ne appareas in conspectu Domini vacuus . » Et est sensus: Sicut inquit solebant filii Israel, dum eorum adhuc staret religio et templum, omnibus sanctius venire cum gaudio et psalmis in Hierusalem, offerentes munera sacrificiorum Domino: sic adducen
Abbreviated transcription (Latin):
telligi conscientia peccatoꝵ que torq̃ad
om̃s insuppliciis constitutos: quia in p̃senti
scło uiciis seruientes caruerunt bono
ꝓquo remunerarent᷑. Unde quodã loco
dr̃. Sic̃ tinea comedit uestim̃tũ: & ũins
c̃rodit lignũ & ignis deuorat ligna.
sic meror et tristicia excruciat corum
Iste ignis ñ extinguet᷑ iu̾mis nõ moriet᷑
quia illi et̃nalit̾ inpenis manebt̃. & seꝑ̃¬
ꝓpͥa c̃scientia torquebunt᷑: Poc̃ uta in¬
telligi ut credat᷑ in inferno ignis. ẽẽ.
falso dixerit corpꝰ aeriũ eẽ. pꝰ gale
resurreccionẽ & intenues auras dissol¬
uendũ Iccirto aũ u̾mis eoꝵ non mo¬
riet᷑ ⁊ ignis ñ extingust᷑. quia illoꝵ¬

Expanded text:
igi conscientia peccatorum, quae torquet omnes in suppliciis constitutos, quare in praesenti saeculo vitiis servientes, caruerint bono pro quo remunerarentur. Unde quodam loco dicitur sic: Tinea comedit vestimentum, et vermis corrodit lignum, et ignis devorat ligna: sic moeror et tristitia excruciat cor viri. Iste ignis non exstinguetur, et vermis non morietur, quia illi aeternaliter in poenis manebunt, ea conscientia torquebuntur. Potest et ita intelligi, ut credatur in inferno ignis esse mafalso dixerint corpus aereum esse post generalem resurrectionem, et in tenues auras dissolvendum. Idcirco autem vermis eorum non morietur, et ignis non exstinguetur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
referri a delectos: & gn̾alit̾ ad im̃egniꝰ
humanũ. Ueni et inqͥt om̃is caro .i. oĩs
electus indie iudici. ut ad oret corã
facie mea: idẽ inp̾sentia mea sꝗꝑ. Uł
impso iudicio. & boni ⁊mali timore in¬
ennarrabili ꝑtrici. ad orabunt om̃potentiᷤ
dei potenciam: scđm illud Uidebit oĩs
caro salutare dei .i. oĩs homo. Et egre
dientur in qͥd electi nõ locos
intelligentia uł tusione mani¬
festa. ut in laudes dei mag̃ accendãt᷑
& uidebunt cadauera uirorum ñ solũ¬
omĩum reꝓborum qͥ p̃uaricatisunt in
dm̃ mandata legisnaturał ł spͣte trã.s¬
gredientes. Nec mirũ sielecti iam in¬
mortales uidebunt. reprobos damp̃a¬
tos. cũ ꝓpħe adhuc mortales. hec orã
ꝑ intelligentiã uidẽ meruerunt. Quia
uͦ exuiro suptaẽ mulier. xorpꝰ uiri ẽ:
id circo in nomine iudeorũ cõp̃hendunt᷑
et mulieres. Cadauera aut̃ appellant᷑.
q inecnã cadent dampnationem. Unde

Expanded text:
referri ad electos, et generaliter ad omne genus referri ad electos, et generaliter ad omne genus humanum. Veniet inquit omnis caro, id est omnis electus in die judicii, ut adoret coram facie mea, id est in praesentia mea semper: vel in ipso judicio, et boni et mali timore inenarrabili perterriti, adorabunt omnipotentis Dei potentiam, secundum illud: « Videbit omnis caro salutare Dei, id est omnis homo . » « Et dientur inquit electi non loco, sed intelligent, vel visione manifesta, ut in laudes Dei magis accendantur. Et videbunt cadavera virorum non soluomnium reproborum qui praevaricati sunt in Deum, mandata legis naturalis vel scriptae transgredientes. Nec mirum si electi jam immortales videbunt reprobos damnatos, cum prophetae adhuc mortales haec omnia per intelligentiam videre meruerint. « Quia vero ex viro sumpta est mulier, corpus viri est : » idcirco in nomine virorum comprehenduntur et mulieres. Cadavera autem appellantur, quia in aeternam cadent damnationem. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. acsidiceret. Erit eccłia futura ex
construet᷑ ⁊ conplebitur illa q̃iã
regnat cũ xp̃o. ⁊ que cum illo ueni&
ad iudicium: auit phisici ⁊ quoꝵ cura
ꝓpͥum lum. s soł radus illustrari:
Abca cñ semꝑ orb parte conpletur ⁊
sulget. aqua soli unicimore. Qua ꝓpt̃ eccłia
bene comꝑat᷑ lune : quia sic̃ luna qͥcqud
splendoris habec. asole accip̃: ita eccłia qͥc¬
quid boni hab& a xp̃o accep̃. qͥẽ uer sol¬
dequo ꝓpħa ait. limentib nom̃ meum orietꝰ
sol iusticie: & sic̃ luna nuncꝰ crescie inlumi¬
ne. nunc decresc̃: ita scã eccłia nunc in
pace cresc̃. nunc in ꝑsequtionibus i decres¬
cit. Qq q seqͥt᷑. Eerit sabbatu ex sablato
similit̃ adreqͥẽ electorũ ꝑtinet. Sabla¬
tum enĩ int̾p̃tat᷑ requies Erit sabbatũ¬
gͦ exsabbato. id÷ qͥhic requieuerit. apͥuo
oꝑe: illic requiescet in etna beatitdine
Ueni&omis card. ut adoret coram
facie mea: dic̃ dñs hoc specialit̾ põt

Expanded text:
i diceret: Erit Ecclesia futura ex construetur, et complebitur illa quae jam regnat cum Christo, et quae cum illo veniet ad judicium. Aiunt physici, et quorum cura proprium lumen, sed solis radiis illustrari. Ab ea enim semper orbis parte completur et fulget, a qua soli vicinior est. Quapropter Ecclesia bene comparatur lunae, quia sicut luna quidquid splendoris habet a sole accipit, ita Ecclesia quidquid boni habet, a Christo accipit, qui esde quo propheta ait: Timentibus nomen meum orietur sol justitiae. Et sicut luna nunc crescit in lumine, nunc decrescit, ita sancta Ecclesia nunc in pace crescit, nunc in persecutionibus decrescit. Quodque sequitur, et erit sabbatum ex sabbato, similiter ad requiem electorum pertinet. Sabbatum enim interpretatur requies. Erit ergo sabbatum ex sabbato, id est qui hic requieverit a pravo opere, illic requiescet in aeterna beatitudine. « Veniet omnis caro, ut adoret coram facie mea, dicit Dominus. » Hoc specialiter potest
Abbreviated transcription (Latin):
&sic apłi semet ipsoᷤ offerebat dõ
⁊alios quoscũq poterant: ita & sac¬
dotes gentiũ uerbi grã. Sic̃ fet̃ beatꝰ
hilariꝰ quibeatũ martinũ dõ obtulit.
Leuite sunt quia adhoc misterium
assumunt᷑ : Quia sic̃ cełi noui it̾ra¬
i nouia que ego faciostare corãme
dic dñs. sic stabit sem̃ urm̃ iom¬
urm̃:. Ista que soqͣnt᷑ usq ad sinẽ
sunc reliqua sida. qđ ⁊ firmam̃tũ
appellat᷑. debemꝰ intelligere. s celes
tistu acium t̾ra ubi sunt nubes

Expanded text:
stoli semetipsos offerebant Deo, et alios quoscunque poterant: ita et sacerdotes gentium. Verbi gratia, sicut fecit beatus Hilarius, qui beatum Martinum Deo obtulit. Levitae sunt, quia ad hoc ministerium assumuntur. « Quia sicut coeli novi et terra nova, quae ego facio stare coram me, dicit Dominus: sic stabit semen um. » Ista quae sequuntur usque ad finem sunt reliqua sidera, quod et firmamentum appellatur, debemus intelligere: sed istud aereum, ubi sunt nubes
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓbi usq ad sacietatem iusionis onũ
carni : idẽ. om̃ib elect̃. triplicit̃ intel¬
ligi pot̃. uł quia inħ saciabit᷑ usio
electorũ quoduidint eos ase iusto
iudicio dei separatos & potentiã amis¬
sã quã tenuerãt suꝑ in nocertes. ł
quia ita dampnabunt᷑ ut iusti ampliꝰ¬
uindictã nolint: Nec exposcent ampli
uindictã sic̃ mͦ faciunt dicentes usq¬
quo dnẽ ñ uidicas sanguinẽ nrm.¬

Expanded text:
tatem visionis omni carni, id est omni electo, tripliciter intelligi potest: vel quia in hoc satiabitur visio electorum quod viderint eos a se justo judicio Dei separatos, et potentiam amissam quam tenuerant super innocentes; vel quia ita damnabuntur ut justi amplius nolint, nec exposcent amplius vindictam, sicut modo faciunt, dicentes: « Usquequo, Domine, non vindicas sanguinem n
Abbreviated transcription (Latin):
des uidelicet. caritas. castitas. oratio munda
cet̃eq uirtutes Uasa uͦ munda scãst cor¬
pora ⁊in maculata. ⁊nulla contagione
uolata. & assumam exeis in sc̃dotes &
leuitas dic̃ dñs. Hoc duplicit põt in¬
telligi. ut referatur tam adiudeos ꝗͣ.
tros xp̃i. Sacdotes enĩ erant ꝙ sac᷑
responsa dabant popłis. & sem& ipsoᷤ
offerebat do. & alios quos eis sua p¬
dicatione adquirebat᷑ ut paul thimo¬
theũ: Leuite erant. id ÷ assũpu. qͥa duo
fuer̃ decti. Et assumã ad officiũ ꝑdica¬
cionis. Alit̃ assumã inquit exeis suł¬
ileuitas. repbato sac̃ docio uideoꝵ
Unde dic̃ apłs. Trans lato inquid sac̃¬
dotio. necesseẽ. ut leg̃ trans lato siat
quod probari põt ex ħ quia modo
exiudeis aut rarus aut nullꝰ inue¬
nitur sac̃dos: inscã ecłia. aut abqͥs
minist̃ ⁊ in singł ecłus sac̃ dotes &

Expanded text:
tio munda, caeteraeque virtutes. Vasa vero munda sancta sunt corpora et immaculata, et nulla contagione violata. « Et assumam ex eis in sacerdotes et Levitas, dicit Dominus. » Hoc dupliciter potest intelligi, ut referatur tam ad Judaeos quam tros Christi . » Sacerdotes enim erant, quia sacra responsa dabant populis, et semetipsos offerebant Deo, et altos quos ei sua praedicatione acquirebant: ut Paulus Timotheum. fuerunt electi, et assumpti ad officium praedicationis. Aliter: Assumam, inquit, ex eis, suet Levitas, reprobato sacerdotio Judaeorum. Unde dicit Apostolus: « Translato inquit sacerdotio, necesse est ut legis translatio fiat . » Quod probari potest ex hoc, quia modo ex Judaeis aut rarus aut nullus invenitur sacerdos in sancta Ecclesia, aut aliquis minist
Abbreviated transcription (Latin):
umalicia : U erum dđ uri salomonẽ
incordibus fuis.. sessorẽ habuer̃ qui
ꝓpͥai forcecudine ogolial: id ÷ diabolũ
debellauit. unos ꝓsanguinem passioni
sue. dom patri pacisicauit. Incarrucis
uenerunt quialiorum auxilio. adducti

Expanded text:
malitia. Verum David et Salomon in cordibus suis sessorem habuerunt, qui propria fortitudine Goliath, id est, diabolum debellavit, et nos per sanguinem passionis suae Deo Patri pacificavit . In carrucis venerunt, qui aliorum auxilio adjuti
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ⁊ gaudebit corurm : de salute
germinabunt inaliorum cordibus
sructus bone uoluntatis. ⁊operatio¬
nis: Recte enĩ possa intelliguntiu
uitutes. quia sic̃ corpiss consistit nsustenta¬
tur ossibus. ita anma uirtutibus sub sistit.
Alit̃ udebitis. o oñis fideles inetena beati¬
tudine dm̃ sicutiẽ. uixta illud. Btati mundi
cordeᷤ : qm̃ ipsidm̃ uidebunt & gaudebit
cor urm : sinc fine. quia gaudium urn
nemotollãt auobis E adueniente die
udicn ossa prã. id est corpora urã recepta
in mortalitate germinabt̃: siue resurgent.
Sicut gͦ. erbe quesiccate fuerant. tempore
ueris germinabunt recepta uariditate:
ita corpꝰ indic iudicii recepto iugore
uiri descet. ut sicut cum corpore ⁊ amma
dõ seruierunt inp̃senti scło: ita incorpo¬
re ianima exultent in eterna beatitu

Expanded text:
dem. Et gaudebit cor vestrum de salute germfructus bonae voluntatis et operationis. Recte enim per ossa intelliguntur virtutes, quia sicut corpus consistit et sustentatur ossibus, ita anima virtutibus subsistit. Aliter: Videbitis, o omnes fideles, in aeterna beatitudine Deum sicuti est, juxta illud: « Beati mundo corde, qcor vestrum sine fine, quia gaudium vestrum nemo tollet a vobis . » Et adveniente die judicii, ossa vestra, id est corpora vestra, recepta immortalitate, germinabunt, sive resurgent. Sicut ergo herbae quae siccatae fuerant, tempore veris germinant, recepta viriditate, ita corpus in die judicii recepto vigore viridescet: ut sicut corpore et anima Deo servierunt in praesenti saeculo, ita in corpore et anima exsultent in aeterna bea
Abbreviated transcription (Latin):
noua. &÷ sens. Sic̃ ista duo elem̃ta celũ
nouitate manebut̃. ut nequaꝗͣ pꝰ mo¬
dũ dicatur. Celum et t̃rra transibt̃:
et̾nalit̾ corãme: innouatum ab oĩ cor
pori ruptione mortalitatis & peccati:
dr̃ luna. a quo nomine cõponitur
qui iniciũ kalendarũ non iuxta solis
faciunt. ł m̃ sẽ.gͦ. ułt incelligi limã

Expanded text:
nsus: Sicut ista duo elementa coelum novitate manebunt, ut nequaquam postmodum dicatur coelum et terra transibunt: aeternaliter coram me, innovatum ab omni corruptione mortalitatis et peccati. dicitur luna, a quo nomine componitur qui initium Kalendarum non juxta solis faciunt. Per mensem ergo vult intelligi lunam.
Abbreviated transcription (Latin):
uos creficiani: tnon erae iqua ressoonderet ⁊
Sequandos hobedieudo: borutꝰ sum ⁊ non au¬
diciunt. id÷ nonfuerunt obedientes fecerq̃
molumtinoculis meis. hoc ẽ. Iinpsentia mea
et quę noluo egerunt. id÷ errorẽ falsum
Audut. uerbum dnĩ quitremitis adu̾bũ

Expanded text:
vos reficiam , » « et non erat qui responderet. » vos reficiam , » « et non erat qui responderet. » Sequendo et obediendo « locutus sum et non audierunt, » id est non fuerunt obedientes. « Feceruntque malum in oculis meis, » hoc est in praesentia mea, « et quae nolui legerunt, id est errorem falsum. « Audite verbum Domini qui tremitis ad verbum
Abbreviated transcription (Latin):
tis diabolun iantixp̃m. Illusores uͦ
duobus mođ possumus intelligere
ł pessimos principes idoctores. ut su¬
erunt scribę ipharisei imalos sacer¬
dotes ꝓ ut suerunt silii heli quia dnõ
dectisunt quia ꝑmissisunt ab illo do¬
minari inpopło : uł ut alii dic̃t̃ illuso¬
res hic apellat demones. & romanos:
quibus illi traditi sunt. & ÷ sensus. Quia
gͦ. hec omiã elegerunt inpͣuis accionib
Etgo quoq ꝑmictã eis hab̾e ⁊ dñãri
mulcos principes sacerdotesq ñ rectos¬
s. quales merentur. & mala quetiment siue
famis siue mortalitatis seu captiuitatis
ad ducam eis : uł tradã eos demonibus
ronianisq ⁊ quȩtimebant dicentes. sidi¬
mittimus  sic om̃s erelent ineum: &
sorte uenient romani itollent urm
locũ ⁊ egentem. ad ducam eis iꝑdent.
locum cempli inomeri regni. Causamq
reddit quare talia eis intulerit. q uo
caui dicens. Penitintiam  agite. iuenite
adier om̃sii quuilaboratisittłonciatinestis ⁊ ego

Expanded text:
t diabolum et Antichristum. Illusores vero duobus modis possumus intelligere, vel pessimos principes et doctores, ut fuerunt scribae et Pharisaei, et mali sacerdotes, ut fuerunt filii Heli qui a Domino electi sunt, quia permissi sunt ab illo dominari in populo illo. Vel ut alii dicunt, illusores hic appellat daemones et Romanos, quibus illi traditi sunt. Et est sensus: Quia ergo haec omnia delegerunt in pravis actionibus, et ego quoque permittam eis habere et dominari multos principes sacerdotesque non rectos, quales merentur. Et mala quae timent, sive famis, sive mortalitatis, seu captivitatis adducam eis: vel tradam eos daemonibus Romanisque. Et quae timebant, dicentes: « Sed dimittimus eum sic, omnes credent in eum . » Et forte venient Romani et tollent nostrum locum et gentem: adducam eis, et perdent locum templi et nomen regni. Causamque reddit quare talia eis intulerit. « Quia vocavi » dicens: « Poenitentiam agite ; » ead me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego