comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
recipe inquit diuitib huius mundi ñ suꝑbe saꝑe. Non
enĩ diuitias expauit s morbum diuitiarũ. Morb autẽ
diuitiarum ÷ suꝑbia magna. Nam grandis animus ẽ. qui
gͦ diues. qͥ ñ se ideo magnũ putat qr diues ẽ. Iui aut̃
ideo se magnum putat: suꝑb & egenus. In carne crepat
ĩ corde mendicat. Inflatus  ñ plenus. Utres aut̃ duos
uideas. unũ plenum. alt̾m inflatum: in utroq eadem ÷
magnitudo. s ñ in utroq eadem plenitudo. Si attendis
falleris: si appendis inuenies & plenus ÷ difficile mouet᷑
illius unde : qr mortał effectus est. Ergo diuitiȩ uere im¬
mortalitas. Ibi enĩ uera copia: ubi nulla indigentia. Iuia
s ñ huiꝰ mundi. Nec tñ et diuites mundi ꝯtempti sunt:
et ipsos lucratus ÷ sua pauꝑtate. qͥ cum diues e̾e̾t. ꝑꝑ nos
pauꝑ effec tus est. Nam si eos ꝯtempsissae. et ĩ numero
suorũ hab̾e noluisset. ñ timotheo sicut dicebã apłs pre¬
cepisset ut ipse p̃ciꝑet. Precipe inquit diuitib huius

Expanded text:
us mundi, non superbe sapere . Non enim divitias expavit, sed morbum divitiarum. Morbus autem divitiarum est superbia magna. Nam grandis animus est, qui ergo dives, qui non se ideo magnum putat quia dives est: qui autem ideo se magnum putat, superbus et egenus est; in carne crepat, in corde mendicat; inflatus est, non plenus. Utres autem duos si videas, unum plenum, alterum inflatum; in utroque eadem est magnitudo, sed non in utroque eadem plenitudo. Si attendis, falleris; si appendis, invenies: qui plenus est, difficile movetur; illius unde? Quia mortalis effectus est. Ergo divitiae verae immortalitas: ibi enim vera copia, ubi nulla indigentia. CAPUTs et periculum. Nec tamen et divites mundi contempti sunt. Et ipsos lucratus est sua paupertate, qui cum dives esset, propter nos pauper effectus est. Nam si eos contempsisset, et in numero sanctorum habere noluisset, non Timotheo, sicut dicebam, Apostolus praecepisset, ut et ipse praeciperet: Praecipe, inquit, divitibus hujus
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusdã rei figurasse mysterumi uł hinc intelligi potest.
qđ cũ alio loco dicat ueram uiduam esse. desolatã sine
cacione cũ sobrietate. Iuasi uͦ possit obesse. bonȩ uiduȩ si
uł filios ñ habuerit uł hii quos habuerit ĩ bonis oꝑibus
ꝑmanere noluerunt. S qr ea quȩ dicuntur oꝑa boria
tam qͣm filii sunt uitȩ ur̃ȩ scđm qđ quęrit᷑ cuiꝰ uitȩ sit

Expanded text:
cujusdam rei figurasse mysterium, vel hinc intelligi potest, quod cum alio loco dicat, veram viduam esse desolatam, sine catione cum sobrietate . Quasi vero possit obesse bonae viduae, si vel filios non habuerit, vel ii quos habuerit, in bonis operibus permanere noluerint. Sed quia ea quae dicuntur opera bona, tanquam filii sunt vitae
Abbreviated transcription (Latin):
si nunc iam manifestato nouo testamento. illas prenunciati¬
uas obseruaciones aliquid nob̾ prodee̾ putaremus. Sed hoc
ueteris testamenti tꝑib infigura. occultatum. aquibdam
scĩs intelligebatur: tp̃r aut̃ noui testamenti in manifestaci¬
one reuelatum ppłis predicatur. Unde scriptura ipsa turic
erat preceptum : nunc testimoniũ. Illud enĩ erat tp̃s signi
ex ac trix oꝑm significantium: nunc testis ÷ rerũ significata¬
rum. E quȩ tunc obseruabatur ad prenunciationem: nunc

Expanded text:
si nunc iam manifesto nouo testamento illas praenuntiatisi nunc iam manifesto nouo testamento illas praenuntiatiuas obseruationes aliquid nobis prodesse putaremueteris testamenti temporibus in figura occultatum a quibusdam sanctis intellegebatur, tempore autem noui testamenti in manifestatione renelatum populis praedicatur. unde scriptura. ipsa tunc erat praeceptum, nunc testimonium. scenopegia non exactrix operum significantium, nunc testis est rerum significatarum; et quae tunc obseruabatur ad praenuntiationem, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
mundis. dñi est t̾ra. et plenitudo eiꝰ. Om̃is creatura di bona
est. Oñia quippe quȩ naturalit̾ sunt in ordine suo bona s
et nemo in eis peccat. nͥ qui ordinẽ suum in dĩ obedientia
ñ custodiens eorum quoq ordinem male utendo ꝑturbat.
entia: ut quicqͥd ds̃ tꝑib congrius iubendo distribuit. sic
obseruarent quemadmodũ ille distribuit. Itaq ñ solum car¬
nes ad cibos datas cum om̃s naturȩ munde ẽe̾nt. quasdã tñ
ñ nulla significatione inimundas illo tp̃r ñ ederunt qͦeas
non ȩdi preceptum erat. ut talib significationib futura re¬
rum manifestatio p̾figuraretur: s et azimum panem et
cetera huiusmodi in qͥb fuisse umbͣm futurorum dic̃ apłs¬
quȩ tam rei eẽnt. illiꝰ ꝗꝑris et illiꝰ ppłi homines si obseruare
ꝯtempnerent quando illa sic fieri et ista quȩ nunc reuela¬
ta sunt sic prenuncuri oportebat: qͣm nos desipientes eẽmus

Expanded text:
mundis; domini est terra et plenitudo eius; omnis creatura dei bona mundis; domini est terra et plenitudo eius; omnis creatura dei bona est. omnia quippe, quae naturaliter sunt, in ordine suo bona sunt et nemo in eis peccat, nisi qui ordinem suum in dei oboedientia non custodiens eorum quoque ordinem male utendo perturbat. entia. ut quicquid deus temporibus congruis iubendo. distribuit. sic obseruarent. quemadmodum ille distribuit. itaque non solum carnes ad cibos datas, cum omnes natura mundae essent. quasdam tamen nonnulla significatione inmundas illo tempore non ederunt, quo eas non edi praeceptum erat. ut talibus significationibus futura rerum manifestatio praefiguraretur, sed et azymum panem et cetera huiusmodi, in quibus fuisse umbram futurorum dicit apostolus, tam rei essent illius temporis et illius populi homines, si obseruare contemnerent, quando illa sic fieri, ista quae nunc reuelata sunt. tunc sic praenuntiari oportebat, quam nos desipientes essemus,
Abbreviated transcription (Latin):
positum ÷ eo qđ ñ ruminet. ñ aut̃ hoc eiꝰ uitium s natura
est. St̃ aut̃ homines qui ꝑ hoc animal significantur ĩtt¬
mundi ꝓprio uitio ñ natura. qͥ cum libent᷑ audiant uerba
sapientiȩ. postea de his om̃ino non cogitant. Id enim utile
audieris uelut ab intestino memoriȩ tamqͣm ad os cogitacio¬
nes recordandi dulcedine reuocare. quid ÷ aliud qͣm sp̃ałr
quodanimꝰ ruminare : qͥd̾ qͥ non faciunt : illorũ animalium
genere figurantur. Unde et ipsa a talib carnib abstinentia.
tale uicium nos cauere premonuit. Cum enĩ thesaurus desi¬
derabił sit ipsa sapientia: de hac mundicia ruminandi. &e
immnundicia ñ ruminandi: alio loco ita seriptum est.
Thesaurus desid̾abilis: requiescit in ore sapientis. uir autem
audienda uerum etiam obseruanda p̃cepta st̃. T̃empus enĩ
erat quo non tantum dictis. s etiam factis ꝓpħari opor

Expanded text:
positum est eo, quod non ruminet; non autem hoc eius uitium, sed natura positum est eo, quod non ruminet; non autem hoc eius uitium, sed natura est. sunt autem homines, qui per hoc animal significantur, inmundi proprio uitio, non natura; qui cum libenter audiant uerba sapientiae, postea de his omnino non cogitant. quod enim utile audieris, uelut ab intestino memoriae tamquam ad os cogitationis recordandi dulcedine reuocare quid est aliud quam spiritaliter quodam modo ruminare? quod qui non faciunt, illorum animalium genere figurantur; unde et ipsa a talibus carnibus abstinentia tale uitium nos cauere praemonuit. cum enim thesaurus desiderabilis sit ipsa sapientia, de hac munditia ruminandi et inmunditia non ruminandi alio loco scriptum est: thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis, uir autem audienda uerum etiam obseruanda praecepta sunt. tempus enim erat, quo non tantum dictis sed etiam factis prophetari oport
Abbreviated transcription (Latin):
ueteri ubi quidã cibi carnium ꝓhibentur. cur ñ sit ꝯtͣria
ista sententia qua dieit apłs om̃ia munda mundis. et om̃is
creatura dĩ bonat: si possunt intelligant hoc apłm de ip¬
sis dixisse naturis. Illas aut̃ litteras ꝓpt̃ quasdam p̃figura¬
tiones ꝗꝑi ꝯgruentes. animalia quȩdam ñ naturas signifi¬
catione ĩnunda dixisse. Itaq u̾bi gr̃a si de port̾o et agrio
reqͥratur utrumq natura mundum ÷ qr om̃is creatura dĩ
bona est: qͣdam uͦ significatione. agnus mundus. poreus
minundus est. Tamꝗͣ si stultum et sapientem diceres. utrũq
hoc uerbum natã uocis et litt̾arum & sillabarum quib cõs¬
tat utiq mundum est. significatione autem unum horũ
qͣm quiddam irmundũ significat. Et fortasse qđ ÷ ĩ rerum
figuris porcus: hoc ÷ in rerum gen̾e stultus. & tam illud
animal qͣm iste duȩ sillabȩ qđ dr̃ stultus: qͥddam unum
idemq significat. Immundum qͥppe illud animal in lege

Expanded text:
ueteri, ubi quidam cibi carnium prohibentur, cur non sit contraria ista sententia, qua dicit apostolus: omnia munda mundis et: omnis creatura dei buna est, si possunt, intellegant hoc apostolum de ipsis dixisse naturis, illas autem litteras propter quasdam praefigurationes tempori congruentes animalia quaedam non natura, sed significatione inmunda dixisse. itaque uerbi gratia, si de porco et agno requiratur, utrumque natura mundum est, quia omnis creatura dei bona est; quadam uero significatione agnus mundus, porcus inmundus est. tamquam si stultum et sapientem diceres, utrumque hoc uerbum natura uocis et litterarum et syllabarum, quibus constat. utique mundum est: significatione autem unum horum quoniam quiddam inmundum significat. et fortasse quod est in rerum figuris porcus, hoc est in rerum genere stultus, et tam illud animal quam istae duae syllabae, quod dicitur stultus, quiddam unum idemque significat. inmundum quippe illud animal in lege
Abbreviated transcription (Latin):
ut oratione humiliũ dignaretur salutẽ p̃stare humiliũ.
Qđ utiq iam uidemus impletum. Isto locutionis mͦ et dñs
usus ni euangłio. ubi ait phariseis. decimatis mentã & rutã
et om̃e olus. Heq eium pharisȩi et quȩcumq aliena et
omnium ꝑ om̃s t̾ras alienigenarum om̃ia olera decimabãt.
Sieut gͦ hic om̃e olus om̃e olerum genus. ita illie õs homi¬
nes om̃e hominũ genus ĩtelligere possumus &e quocũq alio
mͦ intelligi p᷑. dum tam̃ credẽ ñ cogamur aliquid om̃ipo¬
tentem uolusse fieri. factumq non eẽ. qͥ sine ullis ambigu¬
tettib si ĩ cȩlo et in t̾ra sicut eũ ueritas cantat om̃ia quȩ¬
cumq uoluit fecit. ꝓfecto fac̾e noluit qđ eumq ñ fecit:¬

Expanded text:
ut orationibus humilium dignaretur salutem praestare sublimium: quod utique jam videmus impletum. Isto locutionis modo et Dominus est usus in Evangelio, ubi ait Pharisaeis, Decimatis mentam, et rutam, et omne olus . Neque enim Pharisaei et quaecumque aliena et omnium per omnes terras alienigenarum omnia olera decimabant. Sicut ergo hic omne olus, omne olerum genus; ita et illic omnes homines, omne hominum genus intelligere possumus: et quocumque alio modo intelligi potest, dum tamen credere non cogamur aliquid omnipotentem Deum voluisse fieri, factumque non esse; qui sine ullis ambiguitatibus, si in coelo et in terra, sicut eum veritas cantat, omnia quaecumque voluit, fecit, , profecto fac
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nemo potest si de se quisq p̾sumpserit.s si ei ipse
donauerit. Immortalitatẽ aut̃ ds̃ hab̾e dr̃ solus. qr est
ĩmutabił solus. In om̃i enĩ mutabili natura ñ nulla
mors : ipsa mutatio.qr fac̾ aliquid ĩ ea non eẽt. quod
erat P inde et ipsa anima humana quȩ ꝑꝑea dr̃ ĩmor¬
tał. qm̃ qualit̾xumq scd̾m modũ suũ numꝗͣ desinit
iuuebat et peccat. morit̾ iusticiȩ. si peceatͥx erat et
iustificatur morit᷑ peccato: ut alias eiꝰ mutaciones
taceã de quib longum ÷ disputare. Et creaturarum
natura cȩlestiũ mori potuit.qr peccare potuit. Nam
et angłi peccauerunt. et demones facti sunt. quorũ:
diabolus pͥnceps. Et qͥ ñ peccauerunt. peccare potuer᷑.
& quiõq creaturȩ racionali prestatur ut peccare ñ possit.
non ÷ hoc nature ꝓpriȩ s dĩ gr̃ę. Ac ꝑ hoc solus ds̃ ht̃
ĩmoitalitatem: qui  cuiꝰ gr̃a s natura sua nec potuit nec¬
pͣ aliqͣ ꝯuersione mutari. Nec potuit nec poterit aliqͣ

Expanded text:
ipse donaverit? Immortalitatem autem Deus habere dicitur solus, quia est immutabilis solus. In omni enim mutabili natura nonnulla mors est ipsa mutatio, quia facit aliquid in ea non esse quod erat. Proinde et ipsa anima humana, quae produm modum suum nunquam desinit vivebat et peccat, moritur justitiae; si peccatrix erat et justificatur, moritur peccato: ut alias ejus mutationes taceam, de quibus longum est disputare. Et creaturarum natura coelestium mori potuit, quia peccare potuit: nam et Angeli peccaverunt, et daemones facti sunt, quorum est diabolus princeps. Et qui non peccaverunt, peccare potuerunt. Et cuicumque creaturae rationali praestatur ut peccare non possit, non est hoc naturae propriae, sed Dei gratiae. Ac per hoc solus Deus habet immortalitatem, qui potest aliqua conversione mutari; nec potuit, nec poterit aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
Distincta leginus distincta ẽẽ. didicimꝰ. Q uomͦ distinguimꝰ
fide: sic distinguamꝰ et morib sic distinguamꝰ oꝑibꝰ Accensi ca¬
ritate. Im caritatẽ demones ñ habebant. qͦ igne & illi duo in
uno ardebant. Cognito eium xp̃o et ab eis discedente: dixerut̃
apud se. Nonne cor nr̃m erat ardens in uia. cum aꝑiret nobis.
scripturas : Filium hominis xͫ ita credamus sicut apłica ue¬
ritate p̃dicat᷑ ñ sicut manicheoꝵ falsitate ꝯfingit᷑. Cum gͥ eũ
euangłiste. ĩnnuntient natũ ex femina de domo dđ. ħ÷ de
familia diuid: paulusq ad timotheũ seribat dicens. memor esto
xp̃m iħm resurrexisse a mortius ex semine dđ scđ̾m euangłium
meũ. satis apparet quẽadmodum xp̃m filiũ hoĩs credẽ debe̾mꝰ.¬

Expanded text:
distinctam legimus, distinctam esse didicimus. Quomodo distinguimur distinctam legimus, distinctam esse didicimus. Quomodo distinguimur fide; sic distinguamur et moribus, sic distinguamur et operibus, accensi charitate, quam daemones non habebant. Quo igne et illi duo in via ardebant. Cognito enim Christo et ab eis discedente, dixerunt apud se: Nonne cor nostrum erat ardens in via, cum aperiret nobis stat, ut filium hominis Christum ita credamus, sicut apostolica ueritate praedicatur, non sicut Manichaeorum falsitate confingitur. cum igitur eum euangelistae adnuntient natum ei femina de domo Dauid, hoc est de familia Dauid, Paulusque ad Timotheum scribat dicens: memor esto Christum Iesum resurrexisse a mortuis ex semine Dauid secundum euangelium meum: satis adparet, que
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptacione ñ ꝓuehit. nec sibi qͥsꝗͣ innotescit nͥ ꝓbationis exami rͣ¬
certat ñ minicũ hñs et temptacioni resistens: Hemor esto¬
meũ. Eredamus in xͫ crucifirum: s eum qͥ die tẽia resurre¬
xit. Ipsa: fides quȩ nos distinguit. Distinguit apaganis. distĩ ͦ¬
guit aiudeis: fides q̃ credimus xp̃m iłim resurrexisse amor¬
ui ertas. corde retinete. ore ꝓferte qr axp̃s resurrexit amortius
s fidem habete ꝓp̃ianorum ñ demoniorũ. fides ista qͣ credimꝰ
pagano utrũ crucifixus sit xp̃s: clamat ualde. Utrũ surręxit:
negat. Iuero auideo utrum crucifixꝰ sit xp̃s: ꝯfitet᷑ erimen pa
parentes sui ꝓpinauerunt: sanguis hꝰ suꝑ nos & suꝑ filios nr̃os
S quero ab illo utrũ resurrȩx̃ a mortius. negabit irridebit. ac¬
Aut ita demones ñ credid̾unt. qđ et uidunt: Adhuc añ quam
ds̃: Benefacis. et demones credunt. et ꝯtremiscunt. Ipse hoc
dix̃ qͥ in eadem epła scripsit. Si fidem hãt aliqͥs. oꝑa aut̃ noti¬

Expanded text:
tentatione non provenit; nec sibi quisquam innotescit, nisi probationis examicertat, nisi inimicum habens, et tentationi resistens ? m. Credamus in Christum crucifixum; sed eum qui die tertio resurrexit. Ipsa est fides quae nos distinguit ab eis, distinguit a Paganis, distinguit a Judaeis; fides qua credimus Christum resurrexisse a morvi eritis. Corde retinete, ore proferte quia Christus resurrexit a mortuis. Sed fidem habete Christianorum, non daemoniorum. Pagano, utrum crucifixus fuerit Christus: clamat, Valde. Utrum resurrexerit: negat. Quaere a Judaeo, utrum crucifixus sit Christus: confitetur crimen parparentes sui propinaverunt: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros . Sed quaere ab illo, utrum resurrexerit a mortuis: negabit, irridebit, acaut ista daemones non crediderunt, quae et viderunt? Adhuc antequam s: bene facis. Et daemones credunt, et contremiscunt . Ipse hoc dixit, qui in eadem Epistola scripsit, Si fidem habeat aliquis, opera autem no
Abbreviated transcription (Latin):
tes filiis dni seruis. Obediunt aut̃ quib consulitur.
te ꝑegrinantis. etiam qui imꝑant seruiunt eis qͥ¬
bus uidentur imꝑare. qr non dominandi cupidi¬
tate imꝑant. s officio consulendi. nec principan¬
scientes qđ ad nõ accipietis retributionẽ. heredita
tis. Eam ds̃ innocentiam ꝓbat qua hõ ñ metu
pene fit innocens. s amore iusticiȩ: Nã qui timore ñ
peccat. qͣm uisñ noceat cui uult nocere sibi tamen
plurimum nocet. et abstinens ab iniquo oꝑe. sola
tam̃ reus ẽ. uoluntate. Simulata innocentia. ñ ẽ.
innocentia. Simulata ȩquitas. ñ ẽ. ȩquitas. s dupli¬
catum peccatum. inqͥ ẽ. et iniquitas et sumilatio.

Expanded text:
tes filiis, domini servis. Obediunt autem quibus consulitur; tes filiis, domini servis. Obediunt autem quibus consulitur; te peregrinantis, etiam qui imperant, serviunt eis quibus videntur imperare. Quia non dominandi cupiditate imperant, sed officio consulendi; nec principans. Eam Deus innocentiam probat, qua homo non metu poenae fit innocens, sed amore justitiae. Nam qui timore non peccat, quamvis non noceat cui vult nocere, sibi tamen plurimum nocet, et abstinens ab iniquo opere, sola tamen reus est voluntate. Sinnocentia; simulata aequitas non est aequitas: sed duplicatum peccatum, in quo est et iniquitas et simulatio.
Abbreviated transcription (Latin):
parentib tuis. ut quicqͥt iusserĩt patrentes contͣ
patriam non audiatur. et qͥcqͥt uisserit patria cõ¬
tra dm̃ ñ audiat᷑. Si enĩ sanari uis. si pꝰ fluxũ san¬
guinis. si pꝰxii. annos in illo morbo. si pꝰ cõsumata
om̃a inmedicis. et nõ recepta sanitate aliqͣndo uis
sana fieri omulier qͣm ad loquor intypo ȩccłiȩ. ui¬
bet illud pat̾ tuus. et illud ibet popłs tuus s dicit
tibi dñs tuus. obluuscere ppłm tuum et domũ pa¬
tris tui. Cui bono. quo fructu qua mercede: qͥm̃
reddidit. dona sua inte amauit. quid enĩ sponso tuo
contulisti : quid indotem apriore patre et priore
ppło accepisti : nonne lipcurias et pannos peccatoꝵ:
abiecit pannos tuos. discidit cilium tuũ. Misertus ẽ.
ut ornaret. ornauit ut amaret. Pax domestica ẽ. or¬
dinata cohabitantium. imꝑandi obediendiq cõcor¬
dia. Imꝑant enĩ qui consulunt. sic̃ uir uxori. parẽ¬

Expanded text:
parentibus tuis; ut quidquid jusserint parentes contra parentibus tuis; ut quidquid jusserint parentes contra patriam, non audiantur. Et quidquid jusserit patria contra Deum, non audiatur. Si enim sanari vis, si post fluxum sanguinis, si post duodecim annos in illo morbo, si post consumpta omnia in medicis, et non recepta sanitate aliquando vis sana fieri, o mulier, quam alloquor in typo Ecclesiae, jubet illud pater tuus, et illud jubet populus tuus. Sed dicit tibi Dominus tuus, Obliviscere populum tuum et domum patris tui. Quo bono? quo fructu? qua mercede? Quoniam reddidit, dona sua in te amavit. Quid enim sponso tuo contulisti? Quid in dotem a priore patre et priore populo accepisti? Nonne luxurias et pannos peccatorum? Abjecit pannos tuos, discidit cilicium tuum: misertus est, ut ornaret; ornavit, ut amaret. CAPUT VI. dinata cohabitantium imperandi obediendique concordia. Imperant enim qui consulunt; sicut vir uxori, paren
Abbreviated transcription (Latin):
pulus m̃s. exhortans firmiores ad ꝑfectionẽ. ibi sta¬
tim et ipsos consolatus ẽ. dicens. Qui recipit iustuor
innomine iusti. mercedem iusti accipiet. & qui
accipiet. Unde ñ tantum qui modicum iuni ti¬
motheo dedit ꝓpt̾ stomacum et frequentes in¬
firmitates eiꝰ. s etiam qui saniori atq fortiori
calicẽ aquȩ frigide ꝑorrexerit tantũ in nomi¬
ne discipłi sic̃ ibi sequit᷑ ñ ꝑdet mercedem suã.
Haec tibi regula ꝓponitur. Nonne manifes¬
tum ẽ. eum minime offendendum qui maior ẽ.
cȩt̾is : discute nunc maiores tuos. Primi tͥ sunt. pat̾
et mat̾. Si recte educantes. si in xp̃m nutrientes.
audiendi in om̃ib obtemꝑandum eis inomĩ uis-¬
fione. Contra maiorem si nichil iubeant. et seruia¬
tur illis. Qui ẽ in quit maior eo qui megenerauit:¬
an ille qui te ipsum creauit: generat enĩ hõ creat
certe maior ẽ. patre tuo. Maior sit patria et ipsis

Expanded text:
pulus meus, exhortans firmiores ad perfectionem, ibi stapulus meus, exhortans firmiores ad perfectionem, ibi statim et istos consolatus est dicens: qui receperit iustum in nomine iusti, mercedem iusti accipiet; et qui accipiet. unde non tantum qui modicum uini Timotheo dederit propter stomachum et frequentes infirmitates eius. sed etiam qui saniori atque fortiori calicem aquae J'rigidae porrexerit tantum in nomine discipuli, sicut ibi sequitur non perdet mercedem suam. Haec tibi regula proponitur. Nonne manifestum est, eum minime offendendum, qui major est caeteris? Discute nunc majores tuos. Primi tibi sunt pater et mater: si recte educantes, si in Christum nutrientes; audiendi in omnibus, obtemperandum eis in omni jussione; contra majorem nihil jubeant, et serviatur illis. Quis est, inquis, major eo qui me generavit? Ille qui te ipsum creavit. Generat enim homo, creacerte major est patre tuo. Major sit patria et ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
ut uacetis orationi. & it̾m. Id ipsum estote. ne uos
temptet sathanas ꝓpt̃ in temꝑantiam urãm. Hoc aũt
dico scđm ueniam. ñ scđm imꝑium. qualib etiam
idem apłs dicit. Iam quidem omĩno delictũ ẽ. qr u
dicia habetis uob̾cum. & coꝵ portans infirmitatẽ.
que enĩ illi soli. qui ut sint ꝑfecti uendunt uł di¬
mittunt om̃a sua. et secunt᷑ dnm. ꝑtinent ad reg¬
cõmertium caritatis. subiungitur etiam qued ã
stipendiaria multitudo. cui dr̃. in fine esurtui oe
dedisti mͥ manducare. et cętera. Alioquin dãpnã
fius. uiros diligere uxores suas. filios obtẽꝑare pa¬
rentib parentes filios nutrire in disciplina. et cor¬
reptione dñi. seruos obedire cũ metu dnĩs carnalib
dnos qđ iustum ẽ. et ęquum seruis p̃stare. s absit
ut istos amandatis euangłicis alienos. et auita ȩt̃na
separandos iudicet. qr ubi ait dñs siquis non tulerit
crucem suam et secutus me fuerit ñ potest eẽ. disci¬

Expanded text:
uos temptet satanas propter intemperantiam uestram; hoc autem dico secundum ueniam, non secundum imperium. qualibus etiam idem apostolus dicit: iam quidem omnino delictum est, quia iudicia habetis uobiscum. et eorum portans infirmitatem que enim illi soli, qui ut sint perfecti, vendunt vel dimittunt omnia sua, et sequuntur Dominum, pecommercium caritatis subiungitur etiam quaedam stipendiaria multitudo, cui dicetur in fine: esuriui et dedistis mihi manducare et cetera. alioquin damnandisuis, uiros diligere uxores suas; filios obtemperare parentibus, parentes filios nutrire in disciplina et correptione domini; seruos oboedire cum metu dominis carnalibus, dominos quod iustum est et aequum semis praestare. sed absit, ut istos a mandatis euangelicis alienos et a uita aeterna separandos iudicet, quia ubi ait dominus: si quis non tulerit crucem suam et secutus me fuerit. non potest esse disci
Abbreviated transcription (Latin):
adducet cũ eo.azarus amicus nr̃ dormit. s uado ut a
sompno excitemeũ. Uerum dixit. Sororib mortuus erat.
dño dormiebat. Hominib mortiuis erat qͥ eum suscitare nõ
poterant. Nam dñs tanta facilitate excitabat de sepulchro.
dixit dormientem. quia et alii mortui dicti sunt ĩscriptis
sepe dormientes. sicut apłs dicit. de dormuentib aut̃ nolo
uos ignorare fr̃s. ut non contristemini sicut et ceteri qͥ spem
ñ habent. Ideo ipse dormientes appellauit. qr resurrec rõs

Expanded text:
dicit eis: Lazarus amicus noster dormit, sed vado, ut a somno excitem eum. Verum dixit. Sororibus mortuus erat, Domino dormiebat. Hominibus mortuus erat, qui eum suscitare non poterant: nam Dominus tanta facilitate suscitabat de sepulcro, entiam suam dixit dormientem, quia et alii mortui dicti sunt in Scripturis saepe dormientes, sicut Apostolus dicit: De dormientibus autem nolo 574 vos ignorare, fratres, ut non contristemini, sicut et caeteri, qui spem non habent . Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑb inuidus ẽ. Malis alienis pascitur. Unde dicit apłs.
Si mordetis et comeditis. inuicem. uidete ne ab inuicem
ꝯsũmamini didetis gͦ comedentes nolite his conuesci.
fugite tale conuiuium. Neq enim se saciant gaudendo
lis eoꝵ laqueo diaboli. sibis talib pascebant᷑ uidȩi. qn cru¬
et nos de cruce dñi pascimur. qr corpus ipsius mãducamus
Dicebant eium cũ uidẽnt pendentem in cruce ĩsultantes quia
insaciabiles corde erant. Dicebant gͦ. Si filiꝰ dĩ ÷ descendat
de cruce. Alios saluauit. se saluare ñ potest. Pascebant᷑ ꝙybo
crudelitatis suȩ. & ille pascebat᷑ exbo miscđiȩ sue. łat̾ inqͥd

Expanded text:
si invidus est, malis alienis pascitur. Unde dicit Apostolus: «Si mordetis et comeditis invicem; videte ne ab invicem consumamini» Videtis ergo comedentes; nolite his convesci, fugite tale convivium; neque enim se satiant gaudendo lis eorum laqueo diaboli. Cibis talibus pascebantur Judaei, quando cruet nos de cruce Domini pascimur, quia corpus ipsius manducamus. Dicebant enim, cum viderent eum pendnetem in cruce, insultantes, quia insatiabiles corde erant; dicebant ergo: «Si Filius Dei est, descendat de cruce; alios salvavit, se salvare non potest» . Pascebantur cibo crudelitatis suae, et ille pascebatur cibo misericord
Abbreviated transcription (Latin):
rogo te. quid atculisti. Aut si dic̾e erubeseis: apłm audi.
Nichil inquit intulimus ĩ hunc mundum. S forte qr nicħ
acculisti. et ħ multa inuenisti: aliquid hinc tecũ ablaturꝰ
es. Et hoc fortasse amore diuitiarum trepidas cõfiteri. au
mundum. utiq qnͣ nati sumus: s nec auferre aliqͥd possu¬
mus utiq qn de mundo eximus. Hichil atculisti. nicħ hine
auferes. quid te inflas tͣ pauꝑem: Ecce. diues nicħ atculis¬
Qđ diri de natis: hoc dico de mortus. Certe qͣn aliqͥ casu
uetera sepulc̾ franguntur ossa diuitis agnoscant᷑. Ergo
diues audi apłm. Nicħ intulimus ĩ hunc mundũ. agnosce¬

Expanded text:
escis, Apostolum audi: Nihil intulimus in hunc mundum . Sed forte quia nihil attulisti, et hic multa invenisti, aliquid hinc tecum ablaturus es? Et hoc fortasse amore divitiarum trepidas confiteri. Audmundum : utique quando nati sumus, sed nec auferre aliquid possumus, utique quando de corpore eximus. Nihil attulisti, nihil hinc auferes: quid te inflas contra pauperem? Quando nascu dixi de natis, hoc dico de mortuis. Certe quando aliquo casu vetera sepulcra franguntur, ossa divitis agnoscantur. Ergo dives audi Apostolum: Nihil intulimus in hunc mundum. Agnosc
Abbreviated transcription (Latin):
cõtinuo receptura sunt. Sic gͦ ibunt in t̾ram. quia ex iuuis
hominib t̾ra erunt. quẽ admodũ ut in cinerem qd̾ fit cinis.
it in uetustatem qd fit uetꝰ. it in testam qđ ex luto fit testa. &
alia sercenta sic loqͥmur. Iuomͦ aut̃ sit futm quod nunc ꝓ nr̃e
raciuncłȩ uirib ut cumq conicimus. tuc̃ erit potius ut nosse

Expanded text:
continuo receptura sunt. sic ergo ibunt in terram, quia ex uiuis continuo receptura sunt. sic ergo ibunt in terram, quia ex uiuis hominibus terra erunt, quemadmodum it in cinerem quod fit cinis, it in uetustatem quod fit uetus, it in testam quod ex luto fit testa; et alia sescenta sic loquimur. quomodo autem sit futurum quod nunc pro nostrae ratiunculae uiribus utcumque conicimus, tunc erit potius, ut nosse
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. in ictu ocłi futuram resurrec tionem et mnembͣ sine fine
uictura tanta facilitate tamꝙͣ mestimabili uelocitate rediturũ
antiqͥssimorũ cadauerũ puluerẽ. nec ab illa sententia q̃ homit ui
dictum ÷ terra es et in terram ibis futos illos scõs arbitremur
iimnes si eoꝵ morientium in t̾ra ñ recident corpora s sicut
in ipso iaptu moriuntur. ita et resurgunt dum feruntur
in aera. In terram quippe ibis ⁊ in hoc ibis amissa uita quod
eras anteqͣm sumeres uitam id ÷ hoc eris eximinatus. qđ eras
anteqͣm esses. animatꝰ. Terre quippe insufflauit ds in faciem
flatum uitȩ cũ factus : homo ĩ animam uiuam. T̃amqͣm dic̃e¬
tur. Terra es animata qđ non eras. t̾ra eris exanimis sicut eras. q̃
sunt et anteqͣm putrescant om̃ia corpora mortuorũ. qd̾ erut̃
et illa si morientur ubicumq morunt᷑ cũ uita carebunt qͣm

Expanded text:
dicit, in ictu oculi futuram resurrectionem et in membra sine fine dicit, in ictu oculi futuram resurrectionem et in membra sine fine uictura tanta facilitate tamque inaestimabili uelocitate rediturum antiquissimorum cadauerum puluerem ? nec ab illa sententia, qua homini dictum est: terra es et in terram ibis, futuros illos sanctos arbitremur immunes, si eorum morientium in terra non reccident corpora, sed sicut in ipso raptu morientur, ita et resurgent, dum feruntur in aera. in terram quippe ibis est: "in hoc ibis amissa uita quod eras, antequam sumeres uitam", id est hoc eris exanimatus quod eras, ante quam esses animatus — terrae quippe insufflauit deus in faciem flatum uitae, cum factus est homo in animam uiuam — tamquam diceretur: ,,terra es animata, quod non eras; terra eris exanimis, sicut eras;" quod sunt et antequam putrescant omnia corpora mortuorum; quod erunt et illa, si morientur, ubicumque moriantur, cum uita carebunt, quam
Abbreviated transcription (Latin):
mortalitatẽ in illo uiuificabunt᷑. si ñ & morunt᷑. cũ uideamꝰ
ꝓpt̾ hoc. eẽ. dictum tu qdđ seminas ñ uuuficat᷑ nͥ moriatur.¬
prius: si gͦ scõs qͥ reꝑuintur xp̃o ueniente uiuentes eiq ĩ obuiã
rapient᷑ credimus in eodem raptii de mortalib corporib exitõs.
et ad eadem mox immortalia redituros. nullas in uerb̾ apłi paciem̃
angustias. siue ubi dicit tu qđ seminas ñ uiiuficatur nͥ moriat᷑.
suie ubi dicit om̃s resurgemus uł om̃s dormiemꝰ. quia nec illi ꝑ
immortalitatem uiuificabuntur ñ qͣmlibet paululũ tam̃ ante
moriant᷑ ac ꝑ hoc et a resurrectione ñ erunt alieni qͣm dormici¬
one precedunt qͣmuis breuissima. ñ tamen nulla. Cur autem
nob̾ incredibile uideat᷑ illam multitudinem corporũ in aere
quodammꝰ seminari. atq ibi ꝓtinus immortaliter atq ĩcorru¬
ptibiliter reuuuscere. cũ credamus qd idem ipse apłs aꝑtissime

Expanded text:
mortalitatem in illo uiuificabuntur, etsi non moriantur, cum uideamus mortalitatem in illo uiuificabuntur, etsi non moriantur, cum uideamus propter hoc esse dictum: tu quod seminas, non uiuificatur, nisi moriaturrgo sanctos, qui reperientur Christo ueniente uiuentes eique in obuiam rapientur, crediderimus in eodem raptu de corporibus mortalibus exituros et ad eadem mox immortalia redituros, nullas in uerbis apostoli patiemur angustias, siue ubi dicit: tu quod seminas non uiuificatur, nisi moriatur, siue ubi dicit: omnes resurgimus aut: omnes dormiemus; quia nec illi per immortalitatem uiuificabuntur, nisi quamlibet paululum tamen ante moriantur, ac per hoc et a resurrectione non erunt alieni, quam dormitione praecedunt quamuis breuissima, non tamen nulla. cur autem nobis incredibile uideatur illam multitudinem corporum in aere quodam modo seminari atque ibi protinus immortaliter atque incorruptibiliter reuiuescere, cum credamus quod idem ipse apostolus apertissime
Abbreviated transcription (Latin):
bant tns figurabat apłs. numqͣ̃m om̃ino morituri sunt. an ipso
dicendum ⁊ fieri non posse ut ꝑ aera in sublime portentur in
illo spacio. et moriantur et reuiuiscant. Id enim ait. et ita sem¬
per cum dño erimus ñ sic accipiendum ÷ tamqͣm maere nos dix̾t
semꝑ cũ dño esse mansuros. quia nec ipse utiq ibi manebit qua
ueniens tnstcurus ẽ. uenienti quippe itur obuiam ñ manentis
ita eũ dño erimus iđ ÷ sic erimus hnĩts corpora sempiterna. ubi¬
cumq cũ illo fuerimus. Ađhunc aut̃ sensum q̃ existimemus etã
illos quos hic uiuos ĩuenturus : dñs in ipso paruo spatio et pas-¬
suros mortem.: et accepturos ĩmortalitatem. ipse apłs nos uidet᷑
urgere ubi dicit. in xp̃o om̃s uiuficabimur cũ alio loco de ip¬
sa loquens resurrectione corporũ dicit cu qd̾ seminas ñ uiuifica¬
tu ñ moriat᷑. Quom igit᷑ quos uiuentes hic xp̃s inuemet ꝑ im¬

Expanded text:
bant transfigurabat apostolus, numquam omnino morituri sint an ipso bant transfigurabat apostolus, numquam omnino morituri sint an ipso dicendum est fieri non posse, ut, dum per aera in sublime portantur, in illo spatio et moriantur et reuiuescant. quod enim ait: et ita semper cum domino erimus, non sic accipiendum est, tamquam in aere nos dixerit semper cum domino esse mansuros, quia nec ipse utique ibi manebit, quia ueniens transiturus est; uenienti quippe ibitur obuiam, non manenti. sed ita cum domino erimus, id est sic erimus habentes corpora sempiterna, ubicumque cum illo fuerimus. ad hunc autem sensum, quo existimemus etiam illos quos hic uiuos inuenturus est dominus in ipso paruo spatio et passuros mortem et accepturos immortalitatem, ipse apostolus nos uidetur urguere ubi dicit: in Christo omnes uiuificabuntur, cum alio loco de ipsa loquens resurrectione corporum dicat: tu quod seminas, non uiuificatur, nisi moriatur. quomodo igitur quos uiuentes hic Christus inueniet per im
Abbreviated transcription (Latin):
inmortalitatẽ nͥ mors precesserit adepturos. Proinde uellem
uerb̾ꝰ apłi nullus alius sensus poterit reꝑiri. et hoc eũ ĩtelli¬
gi uoluisse claruerit qd uident᷑ uerba ipsa clamare. id qđ
s suꝑ induantur immoitalitate ut ab sorbeatur mortale
auita. huic sententiȩ ꝓculdubio cõueniet. qd̾ in regula fidei
ꝯficemur. ueitt̃m dñm udicaturum uiuos & mortuos. ut non
he intelligimus uiuos iustos. mortuos aut̃ ĩuistos q̃mius uidi¬
candi sint iusti et inuisti. s uiuos qͦs ñ dum exisse. mortuos
esse consticerit. illa uerba excucienda erunt quomͦ sic accipi¬
amus. tũ qd̾ seminas ñ uiuficatur nͥ moriatur. et om̃s resur¬
gemius. siue om̃s dormiemus. ut ñ aduersentur huic sẽcentiȩ
q̃ quidã credint᷑ etiam cũ sius corporib in ȩt̾num ñ gustata⁊
morte uic turi. Q ueri solet utrum illi quos hic iuuentes in¬

Expanded text:
inmortalitatem, nisi mors praecesserit, adepturus. proinde ubi inmortalitatem, nisi mors praecesserit, adepturus. proinde ubi verbis Apostoli nullus alius sensus poterit reperiri, et hoc eum intelligi voluisse claruerit, quod videntur ipsa verba clamare; id estsed superinduantur immortalitate, ut absorbeatur mora uita. huic sententiae procul dubio conueniet, quod in regula fidei confitemur uenturum dominum iudicaturum uiuos et mortuos. ut non hic intellegamus uiuos iustos, mortuos autem iniustos, quamuis iudicandi sint iusti et iniusti, sed uiuos. quos nondum exisse. mortuos esse constiterit, illa uerba excutienda erunt, quo modo sic accipiemus \'tu quod seminas, non uiuificatur, nisi moriatur\\ et \'omnes resurgemus siue \'omnes dormiemus,\' ut non aduersentur huic sententiae, qua quidam creduntur etiam cum suis corporibus in aeternum non degustata morte uicturi. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
beati apłi ꝑtinet. uidetur asserere qͦsdam in fine scli adueniẽte
dño cũ futura est. resurrectio mortuorum non esse. moritõs.
s uiuos reꝑtos in illã immortalitatem quȩ scis etim cȩteris da¬
bitur repente mutandos. et simul cum illis rapiendos sicut
dicit ĩ nubibus. S uellem hanc potius audire doctiores ne
illis eciam qͥ putat aliq̾s morte ñ precedente iuiuficatos ad
uitam ꝑpetuam tͣnsituros dicere ĩueniatur apłs. Stulte tu qđ
seminas ñ uiuificatur. nͥ prius moriatur. Nã et illud qđ in
plerisq codicib legitur: om̃s resurgemus. unde fieri pot̾it
nͥ om̃s moriamur: resurrectio quippe ñ mors p̃cesserit nulla
e. eo qđ ñ nulli codices hñt om̃s dormiemus. multo facilius
et aptius id cogit intelligi. et siquid aliud tale in scĩs litceris
ũenitur adia uidet̃ implere ut nuliꝰ hominum existimet᷑

Expanded text:
beati apostoli pertinet, uidetur adserere quosdam in fine saeculi adueniente beati apostoli pertinet, uidetur adserere quosdam in fine saeculi adueniente domino, cum futura est resurrectio mortuorum, non esse morituros, sed uiuos repertos in illam inmortalitatem, quae sanctis etiam ceteris datur, repente mutandos et simul cum illis rapiendos, sicut dicit, in nubibus; nec aillis etiam. qui putant aliquos morte non praecedente uiuificatos ad uitam perpetuam transituros, dicere inueniatur apostolus: Stulte, tu quod seminas, non uiuificatur, nisi prius moriatur. nam et illud, quod in plerisque codicibus legitur, \'omnes resurgemus\' unde fieri poterit, nisi omnes moriamur? resurrectio quippe, nisi mors praecesserit, nulla est. et quod nonnulli codices habent \'omnes dormiemus, multo facilius et apertius id cogit intellegi. et si quid aliud tale in sanctis litteris inuenitur, ad id uidetur inpellere, ut nullus hominum existimetur
Abbreviated transcription (Latin):
hoc donare credentib ut nec istus exꝑirentur corporis
mortẽ.S si hoc fecisset. carni quedam felicitas augeret᷑ mmi¬
nueretur. aut̃ fidi foratudo. Sic enĩ homines mortẽ istam
tanent ut ñ obaliua felices dicerent. ẽẽ. xp̃ianos nͥ qđ mori
om̃ino non possent. Ac ꝑ hoc nemo ꝓpt̾ illam uitam quȩ pꝰ
istam mortem beata futura ÷ ꝑ uirtutem etiam ꝯtempnende
ipsius mortis ad xp̃i gr̃am festinaret. s ꝓpt̾ remouendã mor¬
tis molestum. delicatus credetur in xp̃m. łlus gͦ gr̃ȩ p̃stitit.
plus fidelib sius sine dubitatione donauit. Iuid enĩ magnũ
erat uidendo ñ mori eos qͥ cred̾ent. credẽ se ñ moriturum :
qͣnto ÷ mauis. quanto fortus. qͣnto laudabilius. ita credere
cione ñ senciant s simul cũ resurgentib rapiant᷑ in nubib¬
quandoqͥdem sides ita definita ẽ. Fides: sꝑantium substantia
sumus simul cum illis rapiemur in nubib obuiam xp̃o in
aera et ita semꝑ cum dño erimus. Reuera qͣntum ad uerba¬

Expanded text:
hoc donare credentibus, ut nec istius experirentur corporis mortem; sed si hoc fecisset, carni quaedam felicitas adderetur, minueretur autem fidei fortitudo. sic enim homines mortem istam timent, ut non ob aliud felices dicerent esse Christianos, nisi quod mori omnino non possent, ac per hoc nemo propter illam uitam, quae post istam mortem beata futura est, per uirtutem etiam contemnendae ipsius mortis ad Christi gratiam festinaret, sed propter remouendam mortis molestiam delicatius crederctur in Christum. plus ergo gratiae praestitit, plus fidelibus suis sine dubitatione donauit. quid enim magnum erat uidendo non mori eos, qui crederent, credere se non moriturum? quanto est maius, quanto fortius, quanto laudabilius ita credere, tione non sentiant, sed simul cum resurgentibus rapiantur in nubibquandoquidem fides ita definita est: Fides est sperantium substantia, sumus, simul cum illis rapimur in nubibus obuiam Christo in aera et ita semper cum domino erimus. haec
Abbreviated transcription (Latin):
et aniles fabulas & genealogias infinitas appellasse
apłm existimat diuina eloquia legis & ꝓpħarum.¬
dentes fabulis iudaicis et genealogiis infinitis. que q̃stiones p̃stant ma¬
gis quã edificationem. quis ita nisi hereticus multũ cecus erraret:
legẽ ñ audistis: Scriptum ẽ. enĩ. qđ abraham duos filios
habuit unũ de antilla et alium delib̾a. que sunt ira
allegoria. Hec sunt duo testamenta. & ad corinthios. Nolo

Expanded text:
et aniles fabulas et genealogias infinitas appellasse Apostolum existimat divina eloquia Legis et Prendas fabulis Judaicis et genealogiis infinitis, quae quaestiones praestant magis, quam aedificationem : quis ita nisi haereticus multum caecus erraret? tes esse, legem non audistis? Scriptum est enim quod Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, alterum de libera: quae sunt in allego
Abbreviated transcription (Latin):
de t̾ra formauit. quid ht̃ hõ excellentiꝰ in hac re. nisi
fact᷑ ẽ.ut hoc ipso ãmoneret᷑ ñ sibi t̾rena eẽ. sectanda
uelut pecora. quors uoluptas om̃is ext̾ra ẽ. unde in al¬
uum cuncta ꝓna atq ꝓstrita sut̃. Congruit gͦ et corpꝰ¬
rum.s potiꝰ scđ̾m id qđ in cęlũ erectũ ẽ. ad intuenda
q̃ incorꝑe ipsiꝰ mundi suꝑna sunt. sic̃ anima rationał
in ea debet erigi. q̃ in spualib nat᷑ę maximȩ excellunt.
ut quȩ sursum sunt sapiat. ñ quȩ suꝑ t̾ram. Mortui¬

Expanded text:
de terra ipse formauit, quid habet homo excellentius in hac re, nisi factus est, ut hoc ipso admoneretur non sibi terrena esse sectanda, uelut pecora, quorum uoluptas omnis ex terra est; unde in aluum cuncta prona atque prostrata sunt. congruit ergo et corprum, sed potius secundum id quod in coelum erectum est, ad intuenda quae in corpore ipsius mundi superna sunt: sicut anima rationalis in ea debet erigi, quae in spiritualibus natura maxime excellunt, ut quae sursum sunt sapiat, non quae super terram . CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
illi dñabantur. Pulti dicunt. quomͦ possumus unc̾e
diabolum quẽ non uidemus: s hm̃s magistrũ qui nobis
dignatus ÷ quomͦ inusibiles hostes uincantur. de illo
enim dixit apłs. Exuens se carne principatus & potesta¬
tes exem plauit. fiducialit̾ triumphans eos ĩ semet ipso. Ibi
gͦ uncunt᷑ inimice nob̃ iniusibiles potestates. ubi uincũt᷑
inuisibiles cupiditates. Et̃ ideo qui in nob̾ ipsis uincimus
tꝑalium rerum cupiditates. nece̾e ÷ ut in nob̾ ipsis unca-¬

Expanded text:
lti autem dicunt: quomodo possumus uincere lti autem dicunt: quomodo possumus uincere diabolum, quem non uidemus? sed habemus magistrum, qui nobis inuisibiles hostes uincantur. de illo enim dixit apostolus: exuens se carne principatus et potestates exemplauit fiducialiter triumphans eos in semet ipso. ibi ergo uincuntur inimicae nobis inuisibiles potestates, ubi uincuntur inuisibiles cupiditates. et ideo quia in nobis ipsis uincimus temporalium rerum cupiditates, necesse est, ut in nobis ipsis uinca
Abbreviated transcription (Latin):
rem suum. Quod enim dicit exuisse se carnem. eo loco
carnem mortalitatẽ carnis ĩtelligimus. scđm quã ꝓpriȩ
corpus hoc caro nominat᷑. Quȩ mortalitas ꝓpriȩ caro appel¬
lata qr in illa resurrectionis ĩmortalitate ñ erit: ꝓpterea
scriptum ÷ Caro & sanguis regnum dĩ ñ possidebunt. Hoc
enim corpꝰ qd̾ ꝓpt̃ mortalitatem ꝓpriȩ caro nominatur.
mutari diẽm in resurrectione. ut iam ñ sit corruptibile
corruptionẽ. et mortale hoc induere ĩmortalitatẽ. Ut
gͦ induatur ĩmortalitate. exuitur mortalitate. hoc est
circumcisionis mysterium quȩ oc tauo die fieri uissa ÷ et
eremplauit. ꝑ hanc enĩ mortalitatem nob̾ inuidȩ diabo
licȩ potestates dñabant᷑. Iuas exemplasse dictus ÷ qr ĩ se
ipso capite nr̃o prebuit exemplum qd̾ in toto eiꝰ corpore
id ÷ eccłia ex diaboli potestate lib̾anda. ĩ ultima resurrec¬
exemplum dedit de illis ut quemadmodũ se exuut car¬
ne. sic suos ostenderae exuendos carnalib uicus ꝑquȩ eis

Expanded text:
et ipso. quod enim dicit exuisse se carnem, eo loco carnem mortalitatem carnis intellegimus, secundum quam proprie corpus hoc caro nominatur. quae mortalitas proprie caro appellata, quia in illa resurrectionis immortalitate non erit. propterea scriptum est : caro et sanguis regnum denim corpus, quod propter mortalitatem proprie caro nominatur, mutari dicit in resurrectione, ut iam non sit corruptibile corruptionem et mortale hoc induere inmortalitatem. ut ergo induatur inmortalitate, exuitur mortalitate. hoc est circumcisionis mysterium, quae octauo die fieri iussa est, exemplauit. per hanc enim mortalitatem nobis inuidae dialicae potestates dominabantur; quas exemplasse dictus est, quia in se ipso capite nostro praebuit exemplum, quod in toto eius corpore, id est ecclesia ex diaboli potestate liberanda, in ultima resurrecexemplum de illis dedit, ut, quem ad modum ipse se exuit carne, sic suos ostenderet exuendos carnalibus uitiis
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ sp̃s est. ab eo qđ sp̃ualis ẽ. animȩ noment ab eo q̃
tus fuero a t̾ra om̃ia traham post me. Quȩ om̃ia nͥ ex quib
ille eicitur foras: non aut̃ doat om̃s. s om̃ia. Ñ enim om̃i¬
um ÷ fides. Ñ itaq hoc ad uniuersitatem om̃ium retulit
s ad creature integritatem. id ÷ sp̃m et animã et corpus.
Et illud qđ intelligius. et illud qͦ uiuimus. & illud quo
usibiles et contrectabiles sumꝰ. Iui enim dixit capillus
homo ꝯstat sp̃s. annna & corpꝰ. Quȩ rursus duo dicuntur.
qr sepe anima simul cũ sp̃u nominat᷑. Pars enim quȩdam
P ostremo ipsum corpꝰ qm̃ uisibile ⁊ ultimum nr̃m ẽ. Hȩc

Expanded text:
animae spiritus est ab eo, quod spiritalis animae spiritus est ab eo, quod spiritalis tus fuero a terra, omnia traham post me. Quae omnia, nisi ex quibus ille ejicitur foras? Non autem dixit omnes, sed omnia; non enim omnium est fides . Non itaque hoc ad universitatem hominum retulit, sed ad creaturae integritatem, id est, spiritum et animam et corpus, et illud quod intelligimus, et illud quod videmus, et illud quod visibiles et contrectabiles sumus. Qui enim dixit: Capillus homo constat: spiritus. anima et corpus, quae rursus duo dicuntur, quia saepe anima simul cum spiritu nominatur — pars enim quaedam postremo ipsum corpus, quoniam uisibile est, ultimum nostrum est. haec
Abbreviated transcription (Latin):
niuit. Unde manifestum ÷ qd̾ generali uocabulo anima
peccoris recte potuit sic uocari sicut legit᷑ ĩ libꝰ eccłiastȩ.
Iui scit si sp̃s filioꝵ hominũ ascendit ipse sursum. & sp̃s pe¬
coris descendat ipse deorsum in terram: ĩtaq in diliuiui
uastitate scriptum ÷ Et mortua ÷ om̃is caro quȩ mouebat᷑
Et om̃is serpens qͥ mouet᷑ suꝑ terrã. & om̃is homo & om̃ia
quȩcumq h̃it sp̃m uitȩ Ubi remotis om̃ib dubitacionis
amlugib generale aniȩ. nom̃ ẽẽ. intelligimꝰ sp̃m. eiuiꝰ
qͥdem nominis significatio tam late patet ut eciam ds
uocetur sp̃s. Iste flatꝰdereus qͣmius sit corporeus appelli¬
tur in psalmo sp̃s tẽpestatis. Qua ꝓpt̃̾ eam quȩ anima ÷
etiam sp̃m nuncupari puto. scđ̾m illud. auferes sp̃m eoꝵe
et deficient. A it̾m. Exibit sp̃s eorum et reuercetur
in t̾ram siuam. hoc÷ corpꝰ in puluerẽ sium. G̾ nometi

Expanded text:
niuit. unde manifestum est, quod generali uocabulo anima niuit. unde manifestum est, quod generali uocabulo anima pecoris recte potuit sic uocari, sicut legitur in libro Ecclesiaste: quis scit, spiritu sfiliorum hominis si ascendat ipse sursum et spiritus pecoris si descendat ipse deorsum in terram? itemque in diluuii uastitate scriptum est: et mortua est omnis caro, quae mouebatur et omnis serpens, qui mouetur super terram, et omnis homo et omnia, quaecumque habent spiritum uitae: ubi remotis omnibus dubitationis ambagibus generale animae nomen esse intellegimus spiritum. cuius quidem nominis significatio tam late patet, ut etiam deus uocetur spiritus; et iste flatus aerius, quamuis sit corporeus, appellatur in psalmo spiritus tempestatis. quapropter eam quae anima est etiam spiritum nuncupari puto secundum illud: auferens spiritum eorum, et deficient; et iterum: exiet spiritus eorum, et reuertetur in terram suam, hoc est corpus in puluerem suum. ergo nomen
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m definieris. atq descripseris cũ illum ab anima distĩ¬
guere nitereris. Hec anima inquis qr ex flatu dĩ habet
originẽ. siie sensu ꝓprio atq intellectu intimo esse. nõ
potuit qđ ÷ sp̃s. his uerb̾ satis indicas quid esse. sp̃m hõis
sentias. id ÷ racionale nr̃m qͦ sentit atq intelligit anima
ñ sicut sentitur corporis sensibꝰ s sicut ÷ ille intimus sen¬
sus ex qͦ ÷ appellata scientia. Hinc aut̃ peccorib sine du¬
bitacione prepominur. eo qđ sunt illa racionis exꝑcia.
Non hñt itaq sp̃m peccora id÷ ĩtellectũ et racionis ac
sapientię sensum s auimã tantum. Nam & de ilł dictũ
ẽ. ẜducant aquȩ repentia animarum uiuentiũ & ꝓdu¬
cat terra animã uiuentem. Ut gͦ plenissime ac plenis¬
sune noueris eam quȩ anima ÷ more. diuinor eloqͥorum
etiam sp̃m dici: appellat᷑ peccoris sp̃s. & utiq ñ hñt pecco¬
ra illũ sp̃m quem tua dilectio discernens ab anima diffi¬

Expanded text:
m definieris atque descripseris, cum illum ab anima distinguere niteris: "haec anima" inquis "quae ex flatu dei habet originem, sine sensu proprio atque intellectu intimo esse non us animae. his uerbis satis indicas quid esse spiritum hominis sentias, id est rationale nostrum, quo sentit atque intellegit anima, non sicut sentitur corporis sensibus, sed sicut est ille intimus sensus, ex quo est appellata sententia. hinc autem pecoribus sine dubitatione praeponimur, eo quod sunt illa rationis expertia. non habent itaque spiritum pecora, id est intellectum et rationis ac sapientiae sensum, sed animam tantum. nam et de illis dictum est: producant aquae repentia animarum uiuentium, et: producat terra animam uiuentem. ut ergo plenissime ac planissime noueris eam quae anima est more diuinorum eloquiorum etiam spiritum dici, appellatur pecoris spiritus. et utique non habent pecora illum spiritum, quem tua dilectio discernens ab anima defi