comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
liter. s quia ꝑ concupistentiam que neñt
depcco uio ĩ descendunt ecita pot̃ dici
quod ideo impntacurħ pcm̃ toti posti̾ta¬
cidium. ⁊c̾ non impntatur posteris
quia nõ fit ipã gen̾atio scd̃m effectus
uloꝵ .i.sm. motum ceillis uenientem
tatur. et non alia. quia illud poc̃m in
ꝑadiso comimiissum. gͣuissiuũ fuit.
quia ignorantia nõ duxit eum ad pͤ¬
candum. nec fagilitas caruis quia oũ
pocm̃i nentrum in eo fuit. Unde adeo
maximũ fuit ulud pcc̃m. quod et̃ na¬
curam inuitant. Cota .n. natura hoĩs
te dei. T̃anto maiore in msticia molatũ
eit itlud mantatũ. quanto faciliori po¬
tuit obẜuantia costodiri non dum no¬
luntatis cupiditas resutebat. quod de
lutetur absolute concedend ũ quoduld̃¬
qui peccat in ꝙ̃m .s. non remittitur ẽi

Expanded text:
quae venit de peccato illo inde descenderunt. Et ita potest dici quod ideo imputatur toti posteritacidium et caetera non imputantur posteris; quia non fit ipsa generatio secundum effectusum motum de illis venientem. r posteris et non alia, quia illud peccatum in paradiso commissum gravissimum fuit; quia ignorantia non induxit eum ad peccandum, nec fragilitas carnis; quia ante peccatum neutrum fuit in eo. Unde adeo maximum fuit illud peccatum quod etiam naturam mutavit. Tota enim natura hominis te Dei: Tanto majore injustitia violatum est illud mandatum, quanto faciliore potuit observantia custodiri. Nondum voluntati cupiditas resistebat, quod de d non videtur absolute concedendum quod illQui p
Abbreviated transcription (Latin):
re illum bonũ ẽẽ. sicuti aliquis tym̃ns dit̃
Ego uellem eẽ bonus monachus exire de
seculo. et similia. et iste naturalr appetit
bonũ. ꝯ eum non delecdat bonĩ. Uñ necipe
dici pot̃ uult bouũ nec bt̃ meritũ ullridta¬

Expanded text:
re illud esse bonum. Sicuti aliquis tyrannus dicit: Ego vellem esse bonus monachus, exire de saeculo, et similia. Iste naturaliter appetit bonum; sed eum non delectat bonum. Unde nec proprie dici potest velle bonum, nec habet meritum illud ta
Abbreviated transcription (Latin):
quod est anteqmͣ detur grã possit bomũ
uelle sita est hit. sicut et incompedito ulo
sensu. Sinułi non negami ꝰ deillo pocõ¬
re uel pagano. uel quo us alio. qum
possibile enm sit bonũ uelle s nõ maĩ¬
que a ccopetur. Quid est neue sempli¬
deum. Uimiere et amare simplicit᷑ pro¬
lata. affectõnes stunit. cũ addicamẽto
irtutes stt̃. Delle est nob̃ ꝑnaturam
uellebonũ ꝑ grã. Simplices namq af¬
fectiones inst̾ nob̾ natialit̾ tanꝙ᷑ ꝙ
te uiui uõ pot̃ mediet bona sit. uirtuti¬
bus nemo male ntitur. cet̾s antem
bonis .i. medus et uiuinis. nõsolui
bene si ⁊ male quisq pot uti. et ideo iur
curlib̾m ar qr etmale illo uti possinno
si cũtale et quodsine illo recte uiuerene¬
queamꝰ. bonus auteuiusus eiusiamrar¬
tus cit que iumagnis bonis iꝑitur gmbi

Expanded text:
quod antequam detur gratia possit bonum velle; sed ita est hic sicut in compedito illo, sensu. Similiter non negamus de illo peccatore, vel pagano, vel quovis alio, quin possibile sit quae ei cooperetur. Aliud est velle simpliDeum. Et timere et amare simpliciter prolata, affectiones sunt: cum additamento, virtutes. Velle est nobis per naturam; velle bonum per gratiam. Simplices namque affectiones insunt nobis naturaliter tanquam ex recte vivi non potest, media bona sunt. Virtutibus nemo male utitur; caeteris autem bonis, id est mediis et minimis, non solum bene, sed male quisque uti potest: et ideo virttrium, quia et male illo uti possumus; sed tamen tale est, ut sine illo recte uiuere nequeamus. bonus autem usus eius iam uirtus est, quae in magnis reperitur bonis,
Abbreviated transcription (Latin):
uła est quͣdo ẜuit instĩe. et tũt bona. Est
itm libertas amisiam dequa inqrida
postolus. et ip̃a creatina lib̾abitur aser¬
uitute corrupoõnis mñlib̾tate glle fllioꝵ
dei hanc lib̾ tutem nullus inp̾senti in¬

Expanded text:
a est quando servit justitiae, et tunc bona est. Est iterum libertas a miseria, de qua inquit Apostolus: « Et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei . » Hanc libertatem in praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
dismu reuocari. sic et caro pocĩ eriam si re¬
missis pocĩs homo in ea mte iux̾it non
continno meretur eam mortẽ nõ ꝑpe
Sionĩs qmi descend̾unt a cayn ĩ adam
carn apirentib pͥmis ibi extiterunt
n milla particula que incayn fnt ꝓpa¬
gata nontot achum fuerunt quot ho¬
mines ab eodescend̾int. Unde nõ underꝰ¬

Expanded text:
radisum reuocari, sic et caro peccati, etiamsi remissis peccontinuo meretur eam mortem non perpSi omnes qui descenderunt a Cham  parentibus, ibi exstiterunt; sed in illa particula quae in Cain fuit propagata non tot atomi fuerunt quot homines ab eo descenderunt; unde non vide
Abbreviated transcription (Latin):
nosidisceruit. penes quod omẽ meritũ
consicait. Cum .n. milla ui uulla uoc̃ctate
cogatur nõ inmerito beatitudinẽ scu
imsiam ꝓmeret. Sensus appetitus nͨ
leatum nec iẜum faciunt. Alioquin
bruta aĩalia beatio .diis uel misie pos¬
anit si er ⁊ participãtia. Ingeniũ quoq
⁊ incmoriamuł cet̾a sumilia nec uistum
uec ĩ tustũ cõstitĩt. Si quid̾ nectar d̾
in gemũ nec labił memoria ĩputatar¬

Expanded text:
discernit, penes quod omne meritum consistit. Cum enim nulla vi, nulla necessitate cogatur; non immerito beatitudinem seu miseriam promeretur. Sensus et appetitus nec beatum nec miserum faciunt; alioquin bruta animalia beatitudinis vel miseriae possent fieri participantia. Ingenium quoque et memoria et caetera similia, nec justum nec injustum constituunt. Siquidem nec tardum inge
Abbreviated transcription (Latin):
propagatõne młtiplicãt. suga custo¬
dit ĩualid̾ et metus eũ tuet᷑ qͥ faci¬
liꝰ a forciorib capit᷑. corpuletũ a̾ꝙs
nat edacitas. ⁊ si cõtig̾it nõ asseqͥ ꝙ uo
luptas ĩqͥrit: sic irrutõnabłis meroris

Expanded text:
propagatione multiplicant: fuga custodit invalidum, et metus eum tuetur qui facilius a fortioribus capitur; corpulentum quoque servat edacitas; et si contigerit non assequi quod voluptas inquirit, fit irrationabilis moeroris
Abbreviated transcription (Latin):
ter sensũ quc̃ lib prudẽtũ dubie¬
tate nõ arbitror. nã si ipm mẽs
ꝙ sensus eẽt umiꝰ profecto iuxͣ
sensus efficaciã ꝓpͥetatis existe̾¬
ret. ꝓp̃ ea qd̾ simplex quidẽ ipa sic
et uͥ ĩ re simplici uariũ aspici q̃¬

Expanded text:
sum, quemlibet prudentium dubitare non arbitror. Nam si idipsum mens quod sensus esset, unius profecto juxta sensus efficaciam proprietatis existeret, propterea quod simplex quidem ipsa sit et nihil in re simplici varium conspici qu
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ sr̃iorẽ hãc inspeccõnẽ q̃ a nob̾ ex ꝑ¬
prõpta ẽ. na qui cũcta ut eẽnt pro¬
duxit totũq hõiem sua dispõne ĩ
ad dĩnã foruit ymagie. neq̃ꝙͣ par¬
uis ac modicis adiectionib ꝑtulit
aĩaꝵ nũmi ĩ sua plẽitudĩe minꝰ inde¬

Expanded text:
superiorem hanc inspectionem quae a nobis exprompta est. Nam qui cuncta ut essent produxit, totumque hominem sua dispositione ad divinam formavit imaginem, nequaquam parvis ac modicis adjectionibus pertulit animarum numerum in sua plenitudine minus vide
Abbreviated transcription (Latin):
insa forntur. a nãq st̃ uiri for¬
tis. alia meticdosi luxuriosi alia¬
⁊ aͣ ꝯtinẽtis alus largꝰͦ ⁊ aliis a¬
uarus ỹmagĩatõnib il luditur.
nũꝙͣ uͦ in hiis ĩcelligenͣ mẽtis o¬
patur. s aĩe ꝑs irratõnabłior uͭ
sepe diximꝰ has fantasias efficit.

Expanded text:
visa formantur. Alia namque sunt viri fortis, alia meticulosi, alia luxuriosi, et alia continentis; aliis largus et aliis avarus imaginibus illuditur: nusquam vero in his intelligentia mentis operatur, sed animae pars irrationabilior, ut saepe diximus, has phantasias
Abbreviated transcription (Latin):
graue ẜ acq terreñ sb̃limitate m̃tis
eleuat᷑. idcirco płr̾mq cõtingit ut
mun̾a dĩna ignoret nr̃a miseria pł¬
c̾rime imagini fedissimã facie̾ passio¬
nis obducẽs aõq rei̾a digni st̃ qͥ istac̃¬
nẽtes ñ facile dĩnã formã taliũ meẽ¬

Expanded text:
grave hoc atque terrenum sublimitate mentis elevatur, idcirco plerumque contingit ut munera divina ignoret nostra miseria, pulcherrimae imagini foedissimam faciem passionis obducens. Ideoque digni sunt qui ista cernentes, non facile divinam formam talibus ine
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ geu̾at ⁊ odiũ adũsionẽ maligni¬
tatis ĩstigat dilcõis ⁊̃ u̾tus desidenũ
ueri boĩ ꝯciliat. eraltatõ qͦq mores a
siuisũ st̃ sapiamiꝰ. ⁊ ita repies ꝙ oĩs
motꝰ tał qͥ mẽtẽ ĩ alta sustollit ad
płcͥtudĩem dĩne ꝯfirmet᷑ umagĩs. s

Expanded text:
ium aversionem malignitatis instigat; dilectionis etiam virtus desiderium veri boni conciliat; exaltatio quoque mores a sursum sunt sapiamus. Et ita reperies quod omnis motus talis qui mentem in alta sustollat, ad pulchritudinem d
Abbreviated transcription (Latin):
cultura ꝓue̾uit. nã passiones ĩpe¬
tus ullo cogitatõis excolat᷑ admĩ¬
clocito lassescit furorq uebenitis
ĩualioꝰ aꝓpbat᷑. mox qr ut fu̾it exor¬
tus ꝯtĩgit. sic auida porcoꝵ edacitaᷤ.
occasiones auaricie p̾stitit. sic a̾d

Expanded text:
cultura proveniunt. Nam si passionis impetus nullo cogitationis extollatur adminiculo, cito lassescit, furorque vehemens invalidus approbatur, moxque ut fuerit exortus exstinguitur. Sic avida porcorum edacitas occasiones
Abbreviated transcription (Latin):
gritoni ꝓlis obseꝗtur. pulsis aũ
de padyso pt delict̾. ⁊ mlicre ꝑtimi¬
tõnis dãpnata supplitõ tũc adaͣ ꝯ¬
uenisse ut suã ꝯuigẽ iure cogno¬
sc̾et. ⁊ sic effc̃m eẽ pioc̾atõis ex ordi¬
ũ. si gͦ nupcie s ꝑadyso nõ erãt. nͨq¬

Expanded text:
ioni prolis obsequitur: pulsis autem de paradiso post delictum, et muliere parturitionis damnata supplicio, tunc Adam convenisse ut suam conjugem jure cognosceret, et sic effectum esse procreationis exordium. Si ergo nuptiae in paradiso non era
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpõit᷑. coꝵ que ĩ sõpnus digesta cer¬
nũt᷑. ¶ S quicꝙ illud ẽ ambigna
flti᷑ fic enũciatõ qd̾ enigia uocãt
qui uidẽt᷑ ista disc̾n̾e: qd̾ scil aliud¬
pĩc̾na pharaonis botrũ p̾mit ĩ pata.
sic panes camstro ferre pistor yma¬
gĩatur. ut̾q .n. iuxta studii qd ex̾¬
cuit in se sompniis p̾uidit. solitar̃
nãq artiũ simuloera ĩ p̃sciencia mẽ

Expanded text:
proponitur eorum quae in somnis digesta cernuntur. Sed quidquid illud est, ambigua futuri fit denuntiatio, quod aenigma vocant qui videntur ista discepincerna Pharaonis botrum premit in patera, sic panes in canistro ferre pistor imaginatur, uterque enim juxta studium quod exercuit se in somnis esse pervidet. Solitarum namque artium simu
Abbreviated transcription (Latin):
get ĩp̾ssa sũt. ħ eadẽ ut sors accu¬
lerit ueluti putoris oꝑe formãt᷑ ꝯ
figuiritõne quada iugit adheren¬
te in hac spẽ aĩe que memoria cõ¬
tinet᷑. hus ĩq fãtasus hõ deludi¬
tur. nõ alicꝰ ordĩs tͣmute ad eoꝵ
que appent uisionẽ collocutõnẽ

Expanded text:
impressa sunt, haec eadem, ut sors attulerit, veluti pietas oris opere formantur, figuratione quadam jugiter adhaerente in hac specie animae qua memoria continetur. His itaque phantasiis homo deluditur, non alicujus ordinis tramite ad eorum quae apparent visionem collocutionemque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcul existẽtes a tculari uł semiali
uita. tedit abusus hõinũ ds̃ qͥ de sĩ¬
głis qͥb q iusticia sue legis affixit.
bitis sic̃ olera fem. paꝵ nãq plus
quib alũt᷑ et qͥb crem̃ta ꝑcipiũt

Expanded text:
entes a surculari vel seminali vita, dedit ad usus hominum Deus qui de singulis quibusque justitiam legis suae affixit, bitis sicut olera feni. Parum namque plus quibus aluntur, et quibus crementa
Abbreviated transcription (Latin):
pus eiꝰ sudorib laxaret᷑: aquã sͥ
deferri q̃ ꝑfũde̾t᷑ iacẽs eos qͥ adem̃t
p̾cabat᷑ obuixe: n ͨ destitit ħ cã
clamore deposcẽs. doit᷑ exitꝰ rer q̃¬
relar̃ taliũ cãm absolu̾et. nã sił
⁊ sudor płimꝰ ex eiꝰ erupit corpe.

Expanded text:
 laxaretur, aquam sibi deferre qua perfunderetur jacens eos qui aderant precabatur obnixe, nec destitit, hoc cum clamore deposcens, donec exitus rerum querelarum talium causam absolveret. Nam simul et sudor plurimus ex ejus erupit corpore,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ paleis ũdiq tegit᷑. nulloq spi¬
raculo suscitat᷑. neq c̾cũ tecta depas¬
cat nec peĩtus extingat᷑. s proflã¬
ma qͥdẽ fumꝰ exurgat. qd si paulu¬
lũ ꝯmotus fu̾it. ilico fumꝰ excita¬
tur ĩ flãmã. siłr et mẽs ocio sẽsu¬
ũ corpe soporis obtecta nͨ eluc̾e per
eos põt nec prorsus ĩ c̾cipi. s ĩstar
fluni uidet᷑ oꝑari ĩ aliquo qͥdẽ agẽs
ĩ aliquo nõ p̾ua᷑ ẽs. ⁊ sic̃ qͥdã mu
sicꝰ resolutiᷤ lite nexib. si plectrum
cordis ĩiciat. nõ ei modulatõ ꝯpe¬
te resonabit. s plerũq manus ar¬
tifitõse mouet᷑. ducẽs plectrũ adlo¬
cales positõnes acce̾tiuł. sonꝰ autẽ
aut oĩo qͥescit aitifer aĩmꝰ. si corpͦ
nimia plenitudĩe p̾gͣuet᷑: aut c¬
te lãguidiꝰ ⁊ obscuriꝰ opabit᷑. cũ h
organũ sẽsuale diligẽciꝰ artẽ neqt
excipe. qͣ p̃p ĩ sõpnis memoria qͥdẽ

Expanded text:
cum paleis undique tegitur, nulloque spiraculo suscitatur, nec circum tecta depascat, nec penitus exstinguatur, sed pro flamma quidem fumus exsurgat, quod si paululum commotus fuerit, illico fumus excitatur in flammam: similiter et mens otio sensuum tempore soporis obtecta, nec elucere per eos potest, nec prorsus intercipi, sed instar summi videtur operari, in aliquo quidem egens, in aliquo vero praes, resolutis lyrae nexibus, si plectrum cordis injiciat, non ei modulatio compete resonabit, sed plerumque manus artificiose movetur, ducens plectrum ad locales positiones accentuum, sonus autem aut omnino quiescit artifex animus, si corpus nimia plenitudine praegravetur, aut certe languidius et obscurius operabitur, cum hoc organum sensuale diligentius artem nequit excipere. Quapropter in somnis memoria quidem
Abbreviated transcription (Latin):
uigłus corpus: excogitat qͣlĩ. labo¬
ri eiꝰ saipueĩat ꝑ soporẽ. ⁊ sẽsib. ab
opatõne semotis. ociũ ad tẽpꝰ ĩp¬
cit ueluti equos pꝰ c̾canña sudo¬
mẽbra ꝑ occłta eiꝰ itin̾a diffũdat᷑.
nulla intẽtõis obice meabłe p̾clu
pores quidẽ caligosi de profũdis e¬

Expanded text:
vigiliis corporis excogitat qualiter robori subveniat per soporem, et sensibus ab operatione semotis, otium ad tempus impertit, et veluti equos post certamina sudomembra per occulta eidem itinera diffundatur, nulla intentionis obice meabilem praecpores quidam caliginosi de profundis e
Abbreviated transcription (Latin):
pancis ut possimiꝰ explicamꝰ. ¶ Dẽ
sõpno ⁊ obscit᷑ne ⁊ de sõpnis rõcinatõ.
uita. sẽꝑ in motu procetens.
ñꝙͣ ꝓrsus a motu desmat s uelutĩ
fluuiꝰ quidã iuxta suũ dec̾rẽs ĩpetũ.
plenũ quidẽ demõstret alueũ ꝑ ꝙ̃¬

Expanded text:
. De somno et oscitatione, et de somniis ratiocinatio. vita semper in motu procedens, nunquam prorsus a motu desinat, sed veluti fluvius quidam juxta suum decurrens impetum, plenum quidem demonstret alveum
Abbreviated transcription (Latin):
tur que iuxta ꝙ̃ dã modũ suũ int̾
intellectualẽ et mat̾ialem sb̃am ĩ
medio̾ collocata. ꝙͣtũ illio coopatõe
cͣssior tantũ huiꝰ p̾latõne iudetur
ẽẽ sic̾ior. deinde sensibłis iri. qd
ẽ sb̾tilissimũ et lũdissimũ intellec¬
tuali sociatũ. sic quedã ꝑinixtio nͤ¬

Expanded text:
dam modum suum inter intellectualem et materialem substantiam in medio collocata, quantum illius comparatione crassior, tantum ejus praelatione videtur esse sincerior. Deinde sensibilis rei quod est subtilissimum et lucidissimum intellectuali sociatum fit quaedam nat
Abbreviated transcription (Latin):
nͣale motũ ił ꝓrsus agẽtib et di¬
gestiones escar̃ eritu facłiori ꝓueĩ¬
ant. ⁊ ꝑ suos meatus: ip̃a exalatõ¬
ne tͣnͣscurrãt quapp̃si coãgustant᷑.
hiis exalatõib ea loca que ccͣ soꝰ sũt
et quadã sonnuꝰ occupatõne tardet᷑

Expanded text:
alem motum nihil prorsus agentibus, ut digestiones escarum exitu faciliore proveniant, et suos meatus ipsa exhalatione transcurrant. Quapropter si coangustentur his exhalationibus ea loca quae circa sensus sunt, et q
Abbreviated transcription (Latin):
eẽncia ĩ młto niiniũ num̾o ꝯsti¬
tuti. ħ quippe ꝯpetẽtiꝰ rñdemꝰ ei qͣ
ꝓponit qũo possit sine nupcus hꝰ per¬
sist̾e̾ dicẽtes eomͦꝰ quo ãgli sine nu¬
pcũs eẽ noscũt᷑. nã ꝙ siłis eis ante

Expanded text:
entia, in multo nimirum numero constituti. Hoc quippe competentius respondemus ei qui proponit, quomodo possit sine nuptiis homo persistere, dicentes, eo modo quo angeli sine nuptiis esse noscuntur. Nam quod similis eis ante
Abbreviated transcription (Latin):
n ͤ corrũpitur que m̃tis iuuacĩ¬
tate decorat᷑. ac sic ad ip̃am qͦq
mẽte̾ ꝑ nͣe defectũ diriuat᷑ mate¬
riei deformitas. ita ut ymago dĩ
iã nõ possit ĩspici ĩ hc exp̾ssione.¬
formã atq uͥtutis mẽs pꝰ dorsum
se ponens abicit qꝗdẽ splẽdoris eri¬

Expanded text:
 corripitur, quae mentis vivacitate decoratur: ac sic ad ipsam quoque mentem per naturae defectum derivatur materiei deformitas, ita ut imago Dei jam non possit inspici in hac impressioneforma atque virtutis post dorsum se ponens abjicit quidem splendoris exi
Abbreviated transcription (Latin):
ruit dicẽsscrutãs corda i regnes
deus. q̃ aut ntqr aut neutͦ ħ ĩcelles¬
tual hoĩs liicebit ĩcludi. obtũdi uͦ
casdẽ ĩtellectuales efficiẽtias uł ĩ
sine eftcũ ꝓrsus erist̾e. ꝑ qͣlitate
corpee affectatõis edoctus. nõ satis
yconeu̾arbitior argun̾itũ ut loci
aliqͥb u̾tutẽ mẽtis asserã cõtim.¬

Expanded text:
renes Deus. Ita aut utroque aut neutro hoc intellectuale hominis licebit includi. Obtundi vero easdem intellectuales efficentias, vel etiam sine effectu prorsus existere, per qualitatem corporeae affectionis edoctus, non satis idoneum arbitror argumentum, ut locis aliquibus virtutem mentis asseram conti
Abbreviated transcription (Latin):
uiciũ qd̾dã artifitõsũ motũ eius
admͥt̾e̾ neq̃unt p̾ter effectũ opa¬
tõis existit. nałr .ii. quodã modo
mens apta ẽ ĩ hus mẽbris. ꝓpͥe
cõgruẽt᷑ q ũsari. que sua sospita¬
te uegetant᷑. ab hus aũt ꝓrsus
alienari que quadã ĩfirmitate ne¬

Expanded text:
ddam artificiosum motum ejus admittere nequeunt, praeter effectum operationis existit. Naturaliter enim quodam modo mens apta est in his membris proprie congruenterque versari, quae sua sospitate vegetantur: ab his autem prorsus alienari, quae quadam infirmitate ve
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃instrĩ ĩ utilitatẽ artis ĩdust̾am
renuẽtis. qd̾ aũ tẽpe uiciatũ est
aut aliquo casu diruptũ aut ru¬
bigĩe aut humore decͥtu᷑. et idcto
sine sonoꝵ manet effectib kabeo
qui tibicine artis ẽ pitus inspirt᷑.

Expanded text:
nti mutilitatem artis industriam renuentis, quod aut tempore vitiatum est, aut aliquo casu disruptum, aut rubigine vel humore detritum est, et idcirco sine sonorum manet effectibus, licet ab eo qui tibicinae artis est peritus inspiretur;
Abbreviated transcription (Latin):
tũ uocamꝰ id ẽ ninui doloris ĩdi¬
ciũ s qui putant hcͣ eadẽ passione
affici ꝑticłam cordis ut dixi fallũt᷑
cil il.oidis s oris uẽtris sit ista mo¬
lestia ex ea occõne q̃ diximꝰ. qd scil
enaporatõnũ ꝯp̃ssis aditib fellis
coangustata uesicła hũorẽ illũ asꝑ¬
ũ atq mordacẽ in os uẽt̾s effũdit. i¬
nimuia cõstͥccõne diffũdit᷑. ¶ S ħ
rõ ex illo quo morbo qui huic uidẽt᷑¬

Expanded text:
tum vocamus, id est nimii doloris indicium. Sed qui putant hac eadem passione affici particulam cordis ut dixi falluntur, cum non cordis, sed oris ventris sit ista molestia, ex ea occasione quam diximus, quod scilicet evaporationum compressis aditibus, fellis coangustata vesicula humorem illum asperum atque mordacem in os ventris effundit. Enimia constrictione diffunditur. Sed haec ratio ex illo quoque morbo qui huic videt
Abbreviated transcription (Latin):
quñ uͦ hiꝰ bone coĩonis fuerit fc̃a di¬
uulsio et eqͣrio srĩor ĩferiora secta¬
tur: tũc deformitas mat̾ie ip̃iꝰ aꝑ¬
paret. c̃ a nͣa deserit᷑. in for̃is .n. q̃¬
dã res ⁊ ĩꝯpõita ꝑseip̃a ẽ mat̾ĩes. ⁊¬

Expanded text:
ujus bonae communionis fuerit facta divulsio, et e contrario superior inferiora sectatur: tunc deformitas materiae ipsius appareat cum a natura deseritur. Informis enim quaedam res et incomposita est ipsa materies
Abbreviated transcription (Latin):
sillũ sibi ip̃a descͥbẽs. ⁊ q̃admodu
si ꝯua cĩtas młtitudĩs capar qlle
diu̾sis aditib ad se recipit cõfluen¬
tes. nõ tũ ĩ unũ cĩtatis locũ uniu¬
si coĩũt. s alii quide̾ ad forũ ali ad
hitacła sua alii ad ecc̃is ⁊ plateas¬
uir᷑ suã quisq sentẽciã ꝓperat talẽ

Expanded text:
bi ipsa describens. Et quemadmodum si qua civitas multitudinis capax quae diversis aditibus ad se recipit confluentes, non tamen in unum civitatis locum universi conveniunt: sed alii quidem ad forum, alii ad habitacula sua, alii ad ecclesias et plateasta suam quisque sententiam properant; talem
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ corde eẽ m̃tis hospiciũ. s ħ ad qͣlita¬
tes corpeas referẽdast. mẽtẽ uͦ cre¬
dend̾ ẽ eq̃lr mẽbra singła ixͣ ĩe ffa¬
bile tẽpam̃tũ ratõis atting̾e̾. ⁊ siscͥe¬
turã nodis ad nõuulli proferu̾t. qͣtiꝰ

Expanded text:
hospitium. Sed haec ad qualitates corporeas referenda sunt. Mentem vero credendum est aequaliter membra singula juxta ineffabile temperamentum rationis attingere. Et si Scripturam nobis ad hoc nonnulli proferunt, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
lem uͦ que media int̾ uͥtutẽ ma¬
liciã ꝙ u̾satur: Banc quidẽ suꝑg̃¬
dieus illius aũt neqͣꝙ ꝑticeps. sĩ¬
ceritatis existens. et spiritale̾ que¬
uiam dõ placite cõu̾satõis ꝯseqt᷑
sic .n. scͥbens ad corĩtios exprobrat
eis studiũ uoluptarie uite atq
passibłis dicens nõne carnales e¬

Expanded text:
inter virtutem malitiamque versatur, hanc quidem supergrediens, illius autem nequaquam particeps sinceritatis existens: et spiritalitatem Deo placitae conversationis assequitur. Sic enim scribens ad Corinthios exprobrat eis studium voluptariae vitae atque passibilis, dicens: Nonne carnales e
Abbreviated transcription (Latin):
biũ ĩtelligẽtie domicilul c̾dũt. qiͣ
quãdã artẽ uniu̾si cor̾s. capͭ asse¬
rũt a nͣa ꝯstructũ in quo mentẽ
que ueluti quibdã iricus seu pro¬
tectorib ĩ sesib sͥ circum qͣq ualle¬
tur. sigͥ uͦ i isti hĩce modi sue sus¬
cõsilio et ab eo qd deceat abducit᷑.
qũ ce̾bri mẽbrana uerat᷑. ⁊ qd ig
noranͣ honestatis degeãt. qͦs ebri
suas singłis quas de pͥnci ͥ hoĩs ꝑ¬
te deferũt cõfirmare uideant᷑. ⁊ ħ
quidẽ ad igneã nͣm cordis cogtõ¬

Expanded text:
um intelligentiae domicilium credunt, quasi quamdam arcem universi corporis caput asserunt a natura constructum, in quo mentem quae veluti quibusdam nuntiis seu protectoribus ita sensibus circumquaque valletur. Signa vero et isti hujuscemodi susconsilio et ab eo quod deceat abducatur, quando cerebri membrana vexatur, et quod in ignorantia honestatis degant, quos ebriesuas singulis quas de principali hominis parte deferunt, confirmare videantur. Et hic quidem ad igneam naturam cordis cog
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝓmit auditus aũt iugit᷑ susci¬
piens n ͨ ad ĩplet᷑. sic̃ salomon̾ qͦdã
loco testatus ẽ qd̾ eciã mͥ indetur
ratõne dignissimũ. que sĩt latitu¬
do illa capacitatis ĩtͥnseco ĩ qͣm eĩ¬
cta cõflurit que fũdũt᷑ auditu qͥ
sũt illi memoriales qui int̾euciũ
sensuũ monum̃ta ꝯscͥbũt. qm̃ am¬
pla susceptoria ĩtelligẽciar que per
aures reponũt᷑ int̾ius ⁊ qͦmͦ ꝯmł¬
ta et młtiplicia sif̃ que fr̃nant᷑ alt̾¬
ut ͫ cõfusio tũ et error iuxͣ ꝓpͥam po

Expanded text:
mit, auditus autem suscipiens jugiter non adimpletur. Sicut Salomon quodam loco testatus est quod etiam mihi videturratione dignissimum, quae sit latitudo illa capacitatis intrinsecus, in quam cuncta confluunt quae funduntur auditu, qui sunt illi memoriales qui introeuntium sensuum monumenta conscribunt, quam ampla susceptoria intelligentiarum, quae per aures reponuntur interius, et quomodo cum et multiplicia sint quae supponantur alterutrum, confusio tamen et error juxta
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ hc̃ fice ofirmat. ꝙ nõ ali sit effts
ĩtelligẽcie collocatus. nͥ ĩ ea ꝑte uͥ
et aures aptate irruẽtes uoces ex¬
fũda ꝯcͤtus dec̾rentes pupillis um̃¬
ginũ fois tnͣsimictit int̾ius ⁊ qͣlita
los. ex seipã sẽsibles ꝑ nodos colli us
ad ea loca que colatorn ĩstar existũt
et iusculos circũ iacẽtes ĩt̾serit.¬
¶ Ego aũt qr passiõis accessu aĩe in¬

Expanded text:
nem hac fide confirmat, quod non alibi sit effectus intelligentiae collocatus, nisi in ea parte ubi et aures aptatae irruentes voces acfunda concretus occurrentes pupillis imaginum formas transmittit interius, et qualitatlos ex re ipsa sensibiles per nodos colli usque ad ea loca quae colatorii instar existunt, et musculos circumjacentes interserit. Ego autem, quia a passionis accessu ani mae in
Abbreviated transcription (Latin):
ptẽ ⁊ ẽẽ cessabit ut puta plenitu¬
dĩem relarat manitas. Itẽq ĩam¬
tati plenitudo succedit sõpnꝰ cõti¬
nuũ ingiliaꝵ laborẽ sustẽtat. Itẽ¬
q nigilie qd̾ resolutũ indebat᷑ eẽ
cõsolidãt et neut hoꝵ ĩ eodẽ statu¬

Expanded text:
pariter et esse cessabit: ut puta plenitudinem relaxat inanitas, itemque inanitati plenitudo succedit, somnus continuum vigiliarum laborem sustentat. Itemque vigiliae quod resolutum esse videbatur consolidant
Abbreviated transcription (Latin):
amur: nã corpis nrĩ tarditas et
ad motũ celerem difficultas equ¬
redoitib ea que nateͤ deerãt supple¬
m̃ta prospiciẽs ex aliis quoq cãs
q̃ ad uitã nccia deerant cõpantur.
Ium̃ta nob̾ ad onera grauia fe¬
renda sb̃iecta sũt . ⁊ ad̾ ad ĩstar ali̾¬
um herbas depasc̾e nequeamus
bones nob̾ adusũ uite mãcipare
citrauimꝰ quoꝵ labore inctũ faci¬

Expanded text:
amus; nam corporis nostri tarditas et ad motum celerem difficultas, equreditibus ea quae naturae deerant supplementa prospiciens: ex aliis quoque causis quae ad vitam necessaria deerant, comprobantur. Jumenta nobis ad onera gravia ferenda subjecta sunt, et quod ad instar animalium herbas depascere nequeamus, boves nobis ad usum mancipare curavimus, quorum labore victum faci
Abbreviated transcription (Latin):
młta uariaq nͥ sibi ĩuice̾ uxͣ natu¬
ram sõcordãcia osonãciaq ꝑdiscc̾
utputa p̃ponat᷑ meliꝰ ẽ .n. exẽplis
ue gustãtib sic uitand̃. expiẽcia
qui ꝓpe ip̃a repit amaritudĩem
intelligẽcie nr̃e młtiphariã. con¬
quisitã. id̾ ꝑ gustũ iisu̾ i auditũ¬
i odoratũ ĩ freꝙ̃t᷑ et tactũ nam
mel qͥspiã uidens. ⁊ nom̃ eiꝰ au¬
diens et gustu ꝑcipiens ⁊ odorẽ
senciens et tactu ꝯꝓbãs unã rẽ
ꝑ õs sensus agnoscit. ¶Itẽ ua¬
q̃ piã ex sensib cõplectim ᷑ ⁊ te¬
nemꝰ. na et auditus młtimo¬
das excipit uoces. et ocłoꝵ uisus
indiscretam atq młtiplice̾ h ef
ficatiã ad tue̾dũ ea. que ex gn̾e
st̃ diu̾sa. siłr .n. albũ cõtẽplatur
et igrũ. et oĩa que dͥst̃ ocłoꝵ ꝯ̃u¬

Expanded text:
il sibi invicem juxta naturam concordantia consonantiaque perdiscere, ut pote proponatur melius est enim exemplis ve gustantibus sit vitandum. Experientia quippe ipsa reperit amaritudinem intelligentiae nostrae multifarie conquisita, id est, per gustum, visum, auditum, odoratum etiam frequenter et tactum. Nam mel quispiam videns, et nomen ejus audiens, et gustum percipiens, et odorem sentiens, et tactu comprobans, unam rem per omnes sensus agnoscit. Item vaquempiam ex sensibus complectimur et tenemus; nam et auditus multimodas excipit voces, et oculorum visus indiscretam atque multiplicem habet efficaciam ad contuendum ea quae genere sunt diversa. Similiter enim album contemplatur et
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ oĩa uide̾t᷑ si lare neruoꝵ que mẽs
rie acq młtipłi. ĩ suo tẽpe prout o¬
pus exegerit mͦs minia uelocitate
ꝯpoĩt. labioꝵ u̾o ad aptio atq cõclu¬
sio idip̃m facit. qd digiti qͥ sp̃m tibie
uixͣ cõsonãciã modulatõis assum̃t.

Expanded text:
 similare nervorum, quae mens rie atque multipliciter in suo tempore prout opus exegerit, modos nimia velocitate componit: labiorum vero adapertio atque conclusio idipsum facit, quod digiti qui spiritum tibiae juxta consonantiam modulationis assumit,
Abbreviated transcription (Latin):
dicta sũt ꝑ ĩspͤtõnem ꝓpõitã sbroga¬
ta. ħ autẽ querebat᷑: ntͫ in aliqua
ꝑte mẽbroꝵ ĩtellectual u̾tus loca¬
ta sit: aut ꝑ om̃s aitus eq̃lente dis¬
currat. hus .ii. qͥ mẽte̾ ut suꝑius
dcm̃ ẽ localib includt̃ ꝑtib et ad
de mõstratõm opiõnis sue profert̃

Expanded text:
sunt, per inspectionem propositam subrogata. Hoc autem quaerebatur, utrum in aliqua parte membrorum intellectualis virtus locata sit, aut per omnes artus aequa lance discurrat. His enim qui mentem ut superius dictum est localibus includunt partibus, et ad demonstrationem opinionis suae pro
Abbreviated transcription (Latin):
demꝰ uuꝰ gẽtis atq cognatõis ho¬
mĩes nõ ꝑ easdem poitas ingredi
s alios ꝑ aliũ aditũ. ut sors se ob
ros effectos it̾um sił eẽ qui fami¬
liaritate nuitua iugebant̾. ⁊ eõ¬
rio fien posse cõcedas ut qͥ sibi sũt

Expanded text:
demus unius gentis atque cognationis homines non per easdem portas ingredi, sed alios per alium aditum, ut sors se obtros effectos iterum simul esse, qui familiaritate mutua jungebantur: ut econtrario fieri posse concedas, et qui sibi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
carnib ꝑasꝑa denciũ int̾ualla
disc̾rens ¶Sigͦ man᷑ nõ adessẽt
corꝑi: quo moro ei uor arcicłata
signaretur. cũ talis oris esꝰ forͣ¬
tõ ad usũ ẜ mõis mĩme ꝯueñret.
ita ut ncce eẽt hoĩem uł balatus
emitte uel latratus. aut ut eqꝰ
himuret. aut uocẽ daret bobus
asinisq cõsiłem. auit aliquẽ ru¬
gitũ promeret bestialẽ: nũc aũt
manus accomodate sũt corpori
ut os ad mĩsteriũ u̾bi liberi pmͣ¬

Expanded text:
entium intervalla discurrens. Si ergo manus non adessent corpori, quomodo ei vox articulata figuraretur, cum talis oris ejus formatio ad usum sermonis minime conveniret, ita ut necesse esset hominem vel balatus emittere, vel latratus, aut ut equus hinniret, aut vocem daret bubus asinisque consimilem, aut aliquem rugitum promeret bestialem. Nunc autem manus accommodatae sunt corpori, ut os ad ministerium verbi liberum
Abbreviated transcription (Latin):
sione cilioꝵ ꝑ guctas egerit᷑ ħ aut̃
gucta lac̾ma noĩatur: intelligẽd̾ ẽ
ex affectõne ꝯͣria. cũ plus solito discẽ
alus se recessib ĩserit et poris aditũ
protinꝰ a naͣ procellit᷑ usc̾ib cũctis

Expanded text:
 ciliorum per guttas egeritur: haec autem gutta lacryma nominatur, ita intelligendum est ex afflictione contraria: cum plus solito distendtus in altis se recessibus inserit, et per oris aditum protinus a natura propellitur, visceribus cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
tollens sursũ q respiciẽs pͥncipẽ ⁊
cia. regiã potestatẽ demq qd̾ so¬
lus ita fortus est ceteroꝵ q oĩz
ꝓna sint corpa et in deorsũ. ꝓcli¬
iuis ĩclinata manifesta diffĩa ho.¬
noris. eiꝰ oñdit᷑ dñ costet illa ẽẽ
supemĩentis existẽ digcatis. pã¬

Expanded text:
ens sursumque respiciens, principalia tia regiam potestatem. Denique quod solus ita formatus est, caeterorumque omnium prona sint corpora, et in deorsum proclivius inclinata, manifesta differentia honoris ejus ostenditur: dum constet illa quidem supe
Abbreviated transcription (Latin):
it. nã si hõ sine maĩb extitiss pro¬
fecto pcipiendoꝵ ciboꝵ uccitite m̃¬
bra uultus eius adinstar quadru¬
pedũ for̾rent᷑. ita ut oblõga facies
tenuaret᷑. simł et emineret ĩ na¬
rib oris ĩ labia callosa et gͦssiora
eẽnt atq firmissiã. et ad carpẽdas
herbas opetẽt̾ apcata nnõ i lĩga
grossiori corpe durior eẽt atq as¬
ꝑior. que cooparetur tentib ad ca

Expanded text:
it. Nam si homo sine manibus extitisset, profecto percipiendorum ciborum necessitate membra vultus ejus ad instar quadrupedum formarentur, ita ut oblonga facies tenuaretur, simul et emineret in naribus, oris etiam labia callosa et grossiora essent atque firmissima; et ad carpendas herbas competenter aptata, nec non et lingua grandiori corpore durior esset et asperior, quae cooperaret
Abbreviated transcription (Latin):
tis aggͣnatõne didicimꝰ. medico¬
ce̾bri mẽbranule ꝯtinẽt᷑ aliq̃pas¬
sione turbatis: rõale ñm̃ egrotãe
defimiunt / appellãtes freneticã pas¬
sionẽ qr udem mẽbranulis frenes
suspicãtes: profecto fallũt᷑. cũ .n.
ñ cor sos nẽtris merore turbet᷑:ad
tũt. ¶ ħ aũ dixerũt qui passioñ cãs¬

Expanded text:
idicimus. Medicocerebri membranulae continentur, aliqua passione turbatis, rationale nostrum aegrotans definiunt, appellantes freneticam passionem, quia iisdem membranulis frenes suspicantes profecto falluntur. Cum enim non cor, sed os ventris moerore turbetur, ad ttunt. Hoc autem disserunt, qui passionum ca
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̾baꝵ nata᷑m. Pp̃hoĩes aũt ium̃ta
creau̾it. Dñ ⁊ añ gregos ꝑabła ante
hõiem u̾o que hũane uite posse at
ad iuicła p̾bere produxrit. sic̃ mi¬
dognia de absconditis intimari.
fic .ni. moyses. de statu oĩe diuino
ĩꝑio philosophie reserauit archa¬
mĩ. de qua re quidẽ ⁊ euridicio
ex t̾ra sibimet ymagi̾ata ẽ ad.

Expanded text:
s autem jumenta creaverit. Unde et ante greges pabula, ante hominem vero quae humanae vitae possent adminicula praebere, produxerit. Sed midogma de absconditis intimare. Sic enim Moses de statu animae divino imperio philosophiae reservavit arcanum, de qua re quidem et eruditio extera sibimet
Abbreviated transcription (Latin):
effecte qr rectitudĩe hĩtus eiꝰ unꝰ
gressus indebat̾ eẽ. sufficiensq
geninus pedib standi ꝯstanciã can¬
ta prouisione furmaret. alias quor
ad usũ ratõis officia manus apta¬
ta sunt. ⁊ si ꝗs racõnali nate᷑ ĩ imi¬
ꝙ. ꝯmune et prõptũ incelligẽcie

Expanded text:
tus ejus unus gressus videbatur esse sufficiens, qui geminis pedibus standi constantiam cauta provisione firmaret. Alias quoque ad usum rationis officia manus aptata sunt, et si quis rationali naturae miquod commune et promptum est intelligentiae
Abbreviated transcription (Latin):
palatũ cauũ de ĩferiorib sonũ re¬
cipiens et gemius fistulis ad na¬
res usq ꝑtingẽs uocẽ erga calato¬
rii loco disrũꝑit maioresq sonitꝰ
efficit. ¶ maxillar̾ quoq i lĩgue
fauciũ qr mira forͣtõ iusta que mẽ¬
tũ leui flexu deductũ. per spẽ rotũ¬

Expanded text:
paulatim concavum de inferioribus sonum recipiens, et geminis fistulis ad nares usque pertingens, vocem erga colatorii loca disrumpit, majoresque sonitus efficit; maxillarum quoque et linguae fauciumque mira formatio, juxta quae mentum leni fluxu deductum per speciem rotu
Abbreviated transcription (Latin):
alẽ diffiniri ne quid rei ĩtelligibi¬
li possit uarietatis uariecatis as¬
cribi quis cognouit sensũ dnĩ
apłs ait: ego aut̃ dico. quis ꝓpri¬
am mẽtẽ cõsiderare p̾ualuit: di¬
cãt qui dei naturã se putãt posse
ces sensus ĩserit᷑ qͦmͦ ĩ singłari ͭ ͤ
re ẽ ĩueĩtur ¶si agnoui solonem

Expanded text:
antiam, ne quid rei intelligibili possit varietatis ascribi. Quis cognovit sensum Domini? Apostolus ait; ego autem dico: Quis propriam mentem considerare praevaluit? Dicant qui Dei naturam se putant posse ces sensus inseritur, quomodo in singularitate re est invenitur? Sed agnovi sol
Abbreviated transcription (Latin):
tissimus homo ĩ hãc producit᷑ itã.
qui uirta qd̾ c̾nit̾ misatõne pocius.
ꝙͣ felicitate dignꝰ eẽ uideat᷑. nõ ar
matꝰ productõne cornuũ nõ ungui¬
uim uł denciũ tuitõne munitꝰ. nec
aliquo aculeo letifer̾ uirꝰ ĩfundit.
quib reb pleraq ferar̃ atq ẜpenci¬
um ĩ ultõnẽ sui nat᷑alit̾ instruũt᷑.
nͨ plus corpus obtegit᷑ oport̾et eũ
qui ad alior ꝓponebant᷑ ĩpiũ ꝓpͥis
armis nat᷑ili prouisione uallari
ne ad custodiã sui alioꝵ adimiui¬
clis indig̾et. nc̃ aut̃ leo quidã ⁊ ap

Expanded text:
tissimus homo in hanc producitur vitam, qui juxta id quod cernitur miseratione potius quam felicitate dignus esse videatur. Non enim armatur productione cornuum, non unguium vel dentium tuitione munitur, nec aliququibus rebus pleraque ferarum atque serpentium in ultionem sui naturaliter instruuntur; nec pilis corpus obtegitur, cum oporteret eum qui ad aliorum proponebatur imperium propriis armis naturali provisione vallari, ne ad custodiam sui aliorum adminiculis indigeret. Nunc autem leo quidem et ap
Abbreviated transcription (Latin):
ostat eẽ olatum solus aut̃ homo p̾
oĩb creditur eẽ destitutus ⁊ hus q¬
tẽ qui c̾rendi uelocitate p̾minent
si huiꝰ eẽt hõ potẽcie ut equin ue¬
locitate suparet.nͨ pes eiꝰ attereret᷑
s ungłar ĩnit̾etur firmitate p̾ua¬
lida. cornua quoq uł aculeos aliqͦs
nugues q p̃ferret. ultores. pͥmu
ꝗdẽ bestus exist̾e̾t similis et oct᷑side
ip̃a difficilis apperet. huiꝰcemodi

Expanded text:
stat esse collatum. Solus autem homo prae omnibus creditur destitutus, et his qui currendi velocitate proeminent si hujus esset homo potentiae, ut equum velocitate superaret, nec pes ejus attereretur, sed ungularum inniteretur firmitate praevalida, cornua quoque vel aculeos aliquos unquesque praeferret ultores: primum quidem bestiis existeret similis, et occursione ipsa difficilis appareret, hujuscemodi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ licas loqui possumus et modo
quodam maĩb disputamꝰ ĩ elem̃¬
toꝵ figuris nĩm reponẽtes eloqͥũ
s ex ip̃o ad alia prorsus intentens.
studio quodã coopatois obtẽpat
ramus pene nãq fc̃oꝵ nos orto et
cã latuit. cuiꝰ rei graͣ p̾cedãt gerim¬
na t̾re uirẽcia. dehinc iratonabi¬

Expanded text:
qui quoque possumus et modo quodam manibus disputamus in elementorum figuris nostrum reponentes eloquium. Sed ego ad alia prorsus intendens, studio quodam cooperationis obtemperare ramus. Pene namque factorum nos ordo, et causa latuit cujus rei gratia praecedant. Germinent terrae virentia, dehinc irrationabi
Abbreviated transcription (Latin):
patũ. sũt aute młtiplices et młti¬
formes colores huiꝰ ymagĩs qͥbus
u̾e forme simłitudo deplgit᷑. nõ ce¬
russa et purpurisso nͨ hor unrta
cũ alt̾o qualitas. n ͨ alicꝰ ing̾dinis
supductio cilia ocłosq sbluut et

Expanded text:
patum. Sunt autem multiplices et multiformes colores hujus imaginis, quibus verae formae similitudo depingitur, non cerussa et purpurisso, nec horum mixta cum altero qualitas, nec alicujus nigredinis superductio cilia oculosque sublinit, et
Abbreviated transcription (Latin):
ur qrumas modum pradutus Berengarius de supra eriptio loci. a debbater
asqui canonicis. uel rebus ilidun concettis. consfituit. atqua pruordinaua. ꝙ
a nobis confirmari postulauis. uel qrumadmoduur superius dutum est ita.
demegos notris futurrique temporibus. domino auriliante ficirr at qui
stisile permancat sida hoe nobis inserere plauis. ut quioquid ab hine
futurum in pradietis locis duuna pietas pes nos aut suudoris noittos. uel
per quoslibes liberos ae deumtimentes homines largitum atquo concellumt
fuens. sus cadim conditione. sicut superius dietum est. conpistat: a hane:

Expanded text:
abbate atque canonicis vel rebus ibidem concessit, constituit atque praeordinavit, et a nobis confirmari postulavit, vel quemadmodum superius dictum est, ita deinceps nostris futurisque temporibus, Domino auxiliante, fixum atque stabile permaneat. Sed et hoc nobis inserere placuit, ut quidquid abhinc futurum in praedictis locis divina pietas per nos aut successores nostros vel per quoslibet liberos et Deum timentes homines largitum atque concessum fuerit, sub eadem conditione, sicut superius dictum est, consistat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
cum Conslio quiorunidam nebeltiorua auma leuuiui
or lug̃dunumLuuatum mirresio omui annifu
crego pouestii contraire nititer. Quod cum capumpea
in deditienem prepir Pemde ouiadua primoribae
qru bine eli aderant ad decantibua euonden
Galtiarium docollari ⁊ uffit eo quod in conuntu

Expanded text:
lio quorundam rebellionis arma levavit, et Lugdunum Clavatum ingressus, omni annisu regiae potestati contraire nititur. Quod cum Odo cognoin deditionem recepit. Deinde omnibus primoribus qui tunc ibi aderant, adjudicantibus, eundem Waltgarium decolla
Abbreviated transcription (Latin):
docimam parar omnium bonorum suorum Do Canito
petro Rogrum detinaret. ommbus autom Etritonidus
rdem potum pendentibus ad pugnam procodit. P
comnusso prolio tansa strage hoshos effudit. utuia.
quaderinginti ciri en gumdien millibus ad olipem

Expanded text:
 omnium bonorum suorum Deo et sancto Petro Romam destinaret. Omnibus autem Brittonibus idem votum spondentibus, ad pugnam procedit, et commisso praelio tanta strage hostes fudit, ut vix quadringenti viri ex quindecim milibus ad classem
Abbreviated transcription (Latin):
ad en. ⁊gꝗ Rignaqueque itlaurorum in prugnu bublata¬
aDomno Degs yrussentata sunt rrgogomeo qui in¬
Entennum ingrestua botique per lustrana on deditiort
accopit hNegi sepacronia reuerso arma Drcum qui se
de diderent inperiptis Singulorum nominibas prosentauu¬

Expanded text:
ati sunt, signa quoque Maurorum in pugna sublata regi praesentata sunt. Wido comes, qui nniam ingressus totamque perlustrans, in deditionem recepit, et regi de Saxonia revertenti arma ducum qui se tradiderant inscriptis singulorum nominibus praesenta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ stringero. uel in totum mitteres : Sid nos haicoram Conite palatit lelisum
ppralibati etlastyiris Ande lius saeni hulians absqui aliusus in quutudine
uel morarum Nilatione liuat inquirere: etram duti Clenuis sub pratraetu
nostra donationis ar pro incolumitate nostra. uooris que nontrae Ingeltrudos
Reguna. or pro remedio animasum hermengarda quondanr reginae
ginitrusque nostta. Fhetbrstiar Rebelongi Comitum. patte erauo
⁊elitet miplorare: statuere nobis nostrrsque fidelibus plauus. uequi has
statuta a nobis firmasa uiolare tentauent. falenta pondera auor libhas huu
eocetus pesoluat quin estam cidem monasterio ionauimus grud qrud de
congregationis ibidens deo fanulanti. uel in alinoniun pauperum proficiar
in augmentum. Utautem hoc nonttas de fensioris immunitatisguu Qestun
ualidioreor in des nomine obfenut uugorem. manunostra fumauimnes enulique
nostri imprelione susteo passimus Ugillaoi.

Expanded text:
distringere vel in tortum mittere, sed nostro coradistringere vel in tortum mittere, sed nostro coraprelibati martyris videlicet sancti Juliani absque ullius inquietudine vel morarum dilatione liceat inquirere, etiam dictis clericis, sub pretextu nostre donationis. Ac pro incolumitate nostra uxorisque nostre Ingeltrudis regine, et pro remedio animarum Hermeingarde quondam regine, genitricisque nostre Thetberti, ac Nebelongi comitis, patris et avi icordiam delectet implorare, statuere nobis nostrisque fidelibus placuit ut qui hec statuta a nobis formata violare ten tavei, talenta pondera auri libras duas coactus persolvat, quin etiam idem monasterio donavimus quidquid de congrega tionis ibidem Deo famulantis vel in eleemosinam pauperum, proficiat in augmentum ; ut autem hoc nostre defensionis edic tum validiorem in Dei nomine obtineat vigorem, manu nostra firmavimus, annulique nostri impressione subter jussimus sigil lari.
Abbreviated transcription (Latin):
mundeburdo ae tuitionis operes aeuipere mus. auestumque nos tha defendcrenus
prargasiua. eusus religiosis suasionibus os dei amoren tanto libentus atensum
paedersto oraeduamu. quanto do aꝰ noite rimunirtoni ꝓramnum cmptius
frro futurum peregeccinus. pracipuntque iubenus qubentoque dciatunus: us it
Iupraseripto eMonostirio nullus rigias. aus Otbbatuto. aut epu cogali. uol comeritor
homo manstone sino frastum consentu auipere traesumal: nequu in uilabus
praduti Cornodii ulicumnque larita fuerint. quas nunci habent uil qua deo donante
auetura ess potuerina ut nullus sudoe publuus. nuda cugudlibet ildiuiaoro.
potestti pensona aliquem dittragere. aue fideguttores hoderes aui patentita
acergere. neque mansionatieos. Quu paratas. aui parafredos. uol teloncur. aue
pertineat agere aui inferre prasumat: led remota proculz ut dizimus. Saculars
uel sudiciaria potestate lueat cis quilencumque sibi sue sponte elegerine
eduocatum habere. ipsunqui Qd uocatum nemo prasumat femirario ausur

Expanded text:
mandeburde ac tuitionis ope acciperemus, acceptumque nostra defenderemus praerogativa. Cujus religiosis suasionibus ob Dei amorem tanto libentius as sensum prebuimus, quanto id ad nostrae remunerationis prae mium amplius profuturum perspeximus ; praecipientesque ju bemus, jubentesque discernimus ut in supra scripto monasterio nullus regius, sive abbatialis, aut episcopalis, vel comitalis homo mansiones sine fratrum consensu accipere prpraedicti cœnobii, ubicumque locate fuerint, quas nunc habent vel que Deo donante augende esse poterunt, ut nullus judex publicus, nulla cujuslibet judiciarie potestatis persona, aliquem distringere, aut fidejussores tollere, aut potentia acci pere, neque mansionaticos sive paratas aut pertineat agere.aut inferre presumat, sed remota procul, ut diximus, omni secu lari vel judiciaria potestate, liceat eis qualemcumque sibi sua sponte elegerint advocatum habere ; ipsumque advocatum nemo presumat temerario ausu
Abbreviated transcription (Latin):
uoluu cunctr fidelidus sancta das Calesiar a nosttis. Ceu etam
dea Ruspansantes sauesoribus: quia postquam Comitatum Bnuusen sim
fideti nostro Rorengario illustti comit cancessimus. iles igaria quo.
Sa saracenis destueta a igne combusta erar. ao pritinum stabum reduorit.
et in cadem ccclesia constitut rginta quatuor Canonicas. et in lanto
praduto bitoriaco. quam similiter redotficauis. rugnati. ut suata
canonicum ordinem omino militarent a canoni uiuerent quibus Redit
Aece ua beruficio suo Siluet de rebus pradieta crelesia s Putuni manss¬
profusent uidolies pradati eleriad in commune scaagnta a dlbasi
quent ios patitior super sa elegerunt manso quuasepmasans cneo euri
quasu ualuor isun Berengarius fidits comide nos tam escorauis
climentiam. ue pes noctra auctorititis proceptum consfuregnuisre
qualitis pradita centum mansa nullus erinde adttabere. prasimiers
eui adasum super se cahoniu in praed ieto loess conte fusi nsco se

Expanded text:
umus cunctis fidelibus sanctae Dei Ecclesiae et nostris seu etiam, Deo dispensante, successoribus, quia postquam comitatum Brivatensem fideli nostro Berengario illustri comiti concessimus, ille ingenio quo a Saracenis destructa et igne combusta erat, ad pristinum statum reduxit, et in eadem ecclesia constituit triginta quatuor canonicos, et in castpraedicto Victoriaco, quod similiter aedificavit, viginti, ut juxta canonicum ordinem Domino militarem et canonice viverent, quibus dedit rex ex beneficio suo, scilicet de rebus praedictae ecclesiae sancti potuissent, videlicet praedictis clericis in commune sexaginta, et abbati, quem ipsi pariter super se elegerunt, mansos quadraginta, precibus quibus valuit idem Beringarius fidelis comes nostram exoravit clementiam ut per nostrum auctoritatis praeceptum constitueremus qualiter praedicta centum mansa nullus exinde abstrahere praesumeret, et ut abbatem super se canonici in praedictis locis constituti inter se
Abbreviated transcription (Latin):
Quoniam non oportit miristros altario aut clencos.
magos aut incentotores es se. aut fucere. quas diunt
pnrilacteria. quoae sunt magna ob ligamenta animanin
Nos autem. qui talibuo ptuntur Aropei as
Ccclesia uiouimus

Expanded text:
Quoniam non oportet ministros altaris aut clericos magos aut incantatores esse, aut facere quae dicuntur phylacteria, quae sunt magna obligamenta animarum: hos autem qui talibus rebus utuntur projici ab Ecclesia jussimus
Abbreviated transcription (Latin):
broo deParraunis ilh plurimos eh proemptia auruo desllis fato
rinibua coneremari. quorum caduuerum in miuo hetor nos ualde
molestubar. hebar hoc Risonsosun inuencendorum grana. quos r¬
emprobi trans qlutiuerant: nolentrs Ut Dosuo Trenes a lipuñ hobestu
quoa quẽdam corum en orrbuu hua uala gingiuad ilscondeda

Expanded text:
 de Sarracenis plurimos ibi peremptos acervo de illis facto, ignibus concremari, quorum cadaverum nimius fetor nos valde molestabat. Fiebat hoc bysantiorum inveniendorum gratia, quos improbi transglutiverant, nolentes ut de suo aliquid Franci haberent, quos quidam eorum in oribus suis juxta gingivas abscondeba
Abbreviated transcription (Latin):
ditioni paruerent uelus Agitimo destitura harede in parnes
efua compose uesoluuntur. Ltiam non naturatesn Dominu
pruotolantur ded unumquodque de Suiae uioccribus Negem
Abrcnars digponir Auocauto mugnos bellorum motur
exitauir. Non quia principes Prancorum decosent qui
robritone Cortitudine la piennia regnis imporare porsono
Iro quio inuripsost a quulitay generositasio dignitatia
se pesentiar discordiam augebat. Nemine tuntum casero
prarettento. ut euis Dominio reliqui defe Su bmutone
dignarentur. Multoa etiam ⁊doneoa Principer ad

Expanded text:
ditioni paruerant, veluti legitimo destituta herede, in partes a sua compage resolvuntur et iam non naturalem dominum prestolantur, sed unumquodque de suis visceribus regem sibi creari disponit. Quae causa magnos bellorum motus excitavit; non quia principes Francorum deessent, qui nobilitate, fortitudine et sapientia regnis imperare possent, sed quia inter ipsos aequalitas generositatis, dignitatis ac potentiae discordiam augebat, nemine tantum ceteros precellente, ut eius dominio reliqui se submittere dignarentur. Multos enim idone