comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s ut ea sap̃ia ibonitate ꝗͣ ipse indiuinuate sua plenam et
ꝑfectam semꝑ hũit. ⁊ inhumanitate sua plenam ⁊ ꝑfec¬
tam semel ⁊ siinul accepit dispensatonẽ salutis humane
ẜ ineffabilem ordinationẽ suam ꝯpleret. Qua p̃p id qͥdicit
cognit̾one ꝓfecer̃. Ap̃ dm̃ aũ profecit ineo ꝗdũ se sapĩa etgr̃a

Expanded text:
a, et bonitate, quam ipse in divinitate sua plenam et perfectam semper habuit: et in humanitate sua plenam, et perfectam semel, et simul accepit, dispensatione salutis humanae secundum ineffabilem ordinationem suam compleret. Quapropter id, quod dicit cognitionem profecerunt. Apud Deum autem profecit in eo, quod dum se sapientia et gratia
Abbreviated transcription (Latin):
obiciũt qͥ aĩa illa an̾ resurrec tõnẽ passionẽ dolorẽ
sustinuit. ac ꝑħ plena bĩtudo ẽe nõ potuit uͥ plena et
uita carnis ipsa fuit. Ineo autem qͥ diuinitati unita
nitati ungebat᷑ ĩ acarne recedens abip̃a diintta
tinuit: insocietate dĩtatiᷤᷤ plenũ ꝑfec tu̾ gaudiũ
semꝑ possedit. Waut̾ ꝑfec te uingebat᷑. plene upfecte
b̃ificabat᷑. U aut̃ ao ip̃s minus hũit exdispensat̾one. pꝰea
supplet̾ ẽ. ingłificatone. ita tñ ut ꝗinparte sublimiori hab¬
bat uum boñ nec aliqñ redd̾et᷑. qr nũquam fuit amisu

Expanded text:
anima illa ante resurrectionem passiones et dolores sustinuit; ac per hoc plena beatitudo esse non potuit, ubi poena et vita carnis ipsa fuit. In eo autem quod divinitati unita nitati jungebatur, etiam a carne recedens ab ipsa divinittinuit, in societate Deitatis plenum et perfectum gaudium semper possedit. Ubi enim perfecte jungebatur, plene et perfecte beatificabatur. Ubi autem ad tempus minus habuit ex dispensatione, postea suppletum est in glorificatione. Ita tamen ut quod in parte sublimiori habebat verum bonum, nec aliquando redderetur, quia nunquam fuit amissum;
Abbreviated transcription (Latin):
cessitate assimẽtis remanẽte. uͥ diun ista insaluatore sũai
pa pat̾et᷑ illa q̃ insaluandis ꝓculpa pene obnoria sũat li¬
baret̾. De hacitaq pena passibilitatis siue mortalitatis
quom caro illa ꝗͣdu inmassa gen̾is humani suborigia¬
li pecc̃o fuit. Penã qͦ p̃uaricat̾oniᷤ qͣtotũ tenebat᷑ ttoo
ip̃osingłarit̃ ex necessitate sustinuit. Post qͣm autͥ ats
ipso singłarit̾ diuisa ẽ. ut nec inip̃o ẽẽt. nec cũ ip̃o unca¬
sa participaret. iã nich pene debuit q culpe nichhut
Itaq quantũ inp̃a fuit. nõ debuit sustiñe penã. du
iã nõ hũit culpam. Pot̾at gͦ iuste saluator incarne su
ꝗͣ sñ culpa assumpsit poenam qͦ mortalicatis sipassibii¬
tatis infermitatẽ nõ adssũpsisse s nonsolũ eã supͣ id qnoᷤᷤ¬

Expanded text:
Salvatore sine culpa pateretur, illa quae in salvandis pro culpa poenae obnoxia fuerat, liberaretur. De hac itaque poena passibilitatis sive mortalitatis quomodo caro illa, quandiu in massa generis humani sub originali debito fuit, poenam quoque praevaricationis qua totum tenebatur in toto ipso ex necessitate sustcum ipso in causa participaret, jam nihil poenae debuit, quia culpae nil habuit. Itaque quantum in ipsa fuit, non debuit sustinere poenam, quando jam non habuit culpam. Poterat ergo juste Salvator in carne sua quam sine culpa assumpsit, poenam quoque mortalitatis et passibilitatis infirmitatem non assumpsisse, sed eam non solum supra id quo
Abbreviated transcription (Latin):
subueniat. u ꝗuiteut᷑ ꝑse potuit inutͣq ꝑse cũ altera
possit. E semẽ humani partꝰ asola muliere formandum
cõciꝑe dĩ. lic& tãde se ꝗͣ deuiro accipiat: un fecu̾datir
& recte desolo uiro cõcipit. qr id ꝗ cõcip̃: ĩ alt̾o ꝗͥ decar¬
ne uiri sumit᷑: in alt̾o & ꝑamorẽ uiri subministrat᷑. Iõ

Expanded text:
utra per se potuit in utraque per se cum altera possit. Igitur semen humani partus a sola muliere formandum concipere dicitur, licet tam de se quam de viro accipiatur unde fecundatur. Et recte de solo viro concipit, quae id quod concipit, in altero quidem de carne viri sumitur, in altero vero per amorem viri minis
Abbreviated transcription (Latin):
pec̾co carnẽ assumpsisse asserit libam apeoc̃o. ⁊ iõ libam
qr libatã. Idõ libam nõ qr subillo nõ ꝗͣ futi: s quia
subillo ẽẽ aliqñ cessauit. Qñ assumpta ẽ. mũdata est.
ꝑeãd quippe grã nat᷑a humana mundata ẽ. uͥ u̾bo di

Expanded text:
peccato carnem assumpsisse asserit liberam a peccato, et ideo liberam peccato carnem assumpsisse asserit liberam a peccato, et ideo liberam quia liberatam. Ideo liberam non quia sub illo unquam fuit, sed quia sub illo esse aliquando cessavit. Quando assumpta est, mundata est. Per eamdem quippe gratiam natura humana mundata est ut verbo De
Abbreviated transcription (Latin):
s libam. aiunt .ii. quia illa pars nature humaue
sub pecc̃o ẽẽ nondebutt. ꝑ ꝗͣ ip̃a nat᷑a humana ilob¬
noria pec̾co fũat: apecc̃o libanda erat. Ad ꝯ proban¬
dam. qͦ eãdem estimationẽ addiicunt illud qd̃ apłs
cũ nouũ sac̃docium uet̾i p̾ferendũ assereret. mel¬
chi sedech qui typũ ipsius xͥ ac noui sac̾docii gerebat
ad abraam decimã accepisse ostn̾dit inqua decimatoue
q̃ leui a quo uet̾is sacerdocii ministros descendisse
nõ ẽ. nullt̃ c̾am aliam inueniri pꝰ se putãt. nͥ qr caro
leui cũ culpa ibi fuit çaro xͥ nonfuit. Atq iõ ꝗ pecc̾o obnoxiũ
qd caro illa quę aũbo assumpta ÷ nũꝗͣ obnoxia pecc̃o fu̾it.
s abinicio siue ineo a quo descendit siue inhis ꝑ quos
descendit munda seruata sit apecc̃o uͥ aliqͣn possit ẽẽ
hostia ꝓpecc̾o. S catholice u̾itatis diffintt̾o filium di
qui ꝓpeccatorib ⁊ depeccatoribꝰ natꝰ ẽ. decarue obnoria

Expanded text:
naturae humanae sub peccato esse non debuit, per quam ipsa natura humana ubi obnoxia peccato fuerat, a peccato liberanda erat. Ad probandam quoque eamdem aestimationem adducunt illud quod Apostolus, cum novum sacerdotium veteri praeferendum assereret, Melchisedech, qui typum ipsius Christi ac novi sacerdotii gerebat, ab Abraham decimas accepisse ostendit, in qua decimatione etiam Levi, a quo veteris sacerdotii ministros descendisse non est, nullam causam aliam inveniri posse putant, nisi quia caro Levi cum culpa ibi fuit, caro Christi non fuit, atque ideo quod peccato obnoxium d caro illa, quae a verbo assumpta est, nunquam obnoxia peccato fuerit, sed ab initio sive in eo a quo descendit sive in his per quos descendit, munda servata sit a peccato, ut aliquando esse possit hostia pro peccato. Sed catholicae veritatis diffinitio Filium Dei qui pro peccatoribus et de peccatoribus natus est de carne obnoxia
Abbreviated transcription (Latin):
nascendo ht. Etem. cumconaret᷑ humana inopia loquẽdo
ꝓferre qͥ tenet de dño dõ. tuuuit dr̃c tres eẽntias neuted¬
ligeret᷑ inilla sumina equalitate ulla du̾sitas. Itemĩo
diñs tres. pͣs. nõut aliqͣ intelligat᷑. diu̾sitas ẽẽntię .s. ut uł
sub ꝓͥetate distinguimus nõ nomina t̾mmͦ s ĩ nominins¬

Expanded text:
nascendo habet. Idem: Cum conaretur humana inopia loquendo proferre quod tenet de Domino Deo, timuit dicere tres essentias, ne intelligeretur in illa summa aequalitaem: Cum conaretur humana inopia loquendo dicimus tres personas non ut aliqua intelligatur diversitas essentiae, sed ut vel sub proprietate distinguimus; non nomina tantummodo, sed et nomin
Abbreviated transcription (Latin):
plenam ⁊ ꝑfectã dĩ sapientiã sapiens fuit. nec tñ ip̃i
sapientie nat᷑a eqͣt fuit. quia longe aliud ẽ. sapientia
saꝑe: atq aliud sapientiam ẽẽ. Er quo enim huma¬
nitati diuinitas cõiuncta ẽ. ex ipsa diuinitate hu¬
itihumanitate sua totũ qd humantcatis erat. ⁊ hoĩs
sua ex ineffabili unione diuinitatis plenã ⁊ ꝑfec tã
sapientiam ⁊ potentiã uͥirtutẽ &. bonitatẽ accepisse c̾dunꝰ.¬

Expanded text:
psa et per ipsam sapientiam sapiens fuit, nec tamen ipsi sapientiae natura aequalis fuit: quia longe aliud est sapientia sapere, atque aliud sapientiam esse. Ex quo enim humanitati divinitas conjuncta est, ex ipsa divinitate huin humanitate sua totum quod divinitatis erat. Sic sua ex ineffabili unione divinitatis plenam et perfectam sapientiam, et potentiam, et virtutem, et bonitatem accepisse c
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. Vnum dix̃ nefiat disct̾o potestatis. sumnus
addidit ũ pͣs cognoscamꝰ. Honenim pat̾ ipse ꝗ filiꝰ est
s. en pat᷑ genitus filius. ex dõ d̃s. expleno plenus. Nos
nitatis inpat᷑. plenitudo inf.s nõ disc̃pans nͥ cõfusum
q unumẽ. nec muttiplex ꝗ indiferens. Quo mͦ filius
apat᷑ genitꝰ inpossibile ẽ. seire. Lingua silec mẽs deficet
nõ hõiũ s angłorum. Supͣ angłos. supͣ cherubin supͣ
seraphim supͣ om̃em sensũ est. Ẽdere iubem̾ nõ dis¬
cutere ꝑmictim᷑. aufer argum̃ta: uͥ fides qr̃ Cre¬
dimus unũ dm̃ patrem ⁊̃ filiũ .is. scm. Patreineo¬

Expanded text:
iscretio potestatis. Sumus addidit, ut personas cognoscamus. Non enim Pater ipse qui Filius, sed ex Patre genitus Filius, ex Deo Deus, ex pleno plenus. Non nitatis in Patre, plenitudo in Filio, sed non discrepans, nec confusum quod unum est, nec multiplex quod indifferens. Quomodo Filius a Patre genitus sit, impossibile est scire: mens deficit sed et angelorum, supra angelos, supra cherubim, supra seraphim, supra omnem sensum est. Credere jubemur, non discutere permittimur. Aufer argumenta ubi fides quaeritur. Credimus unum Deum, Patrem et Filium et Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
nis usq admortẽ nõ respuit humiliari. Sigͥ ꝓpt̾ hoc
exaltatus q humiliatꝰ. gͣ exaltationis c̾a: humiliat̾o fuit
Gᵈia humiliat̾one m̃uit. qͥ in exaltat̾õe humiliat̾onis p̾miu̾
recepit. Siaut̾ m̾endo adgłam ꝑuenit. qͦmͦ ad illã ꝑue¬
nire potuiss si non meruisset: Sic gͦ isti argumentan¬
do deꝓp̾one erroris : ad cõcłonẽ. mendacii ꝑueniũt. Eal¬
lit quippe eos ꝗm̾iti nomẽ nondisc̾nũt. ⁊ pp̃ ea quia dr̃e
non audent xp̃m nichil m̾uisse. neforte oꝑa abeo sacta
apud dm̃ nulliꝰ uͥrutis aũ p̾̃cii: fuisse dr̃e uideantirr
m̃uit. ita ut si pass non fuiss illam nec hab̾e potuiss:¬

Expanded text:
nis usque ad mortem non respuit humiliari. Si ergo propter hoc exaltatus quia humiliatus; ergo exaltationis causa, humiliatio fuit. Ergo in humiliatione meruit qui in exaltatione humiliationis praemium recepit. Si autem merendo ad gloriam pervenit, quomodo ad illam pervenire potuisset, si non meruisset? Sic ergo isti argumentando de propositione erroris ad conclusionem mendacii perveniunt. Fallit quippe eos quod meriti nomen non discernunt. Et propterea quia dicere non audent Christum nihil meruisse, ne forte ab eo facta apud Deum nullius virtutis aut pretii fuisse dicere videantur, ndo gloriam meruit, ita ut si passus non fuisset, illam nec habere potuiss
Abbreviated transcription (Latin):
tres. Uerũ cũ diñs tres ꝑsonas uuam eest daxi neq
ũ genꝰ de spebꝰ neq ut spem deindiuiduis p̾dicamiꝰ.
el sor̃ posse dici ut tres homines una nata s ptꝰ s̃
duo homines q̃ unus. S nõ maior ẽ. eẽntia pat̾ .ifili
ꝗͣ solꝰ pat̾. aut solꝰ filius. Et tres ille ꝑͦ suta dicende¬
sunt eqͥlos sunt insingłis. ꝗ aĩmał hõ nõ ꝑcipit. Cur
g latinitas ħita inusitate posuit. nͥ q uoluit ħ unum
nom̃ serutre huic signific̾oni quo intelligit᷑ trinitas.
ne dĩo taceamꝰ qͥ tres cũ tres ẽẽ fat̾em̾. quo notnine uõ
duisicatem intelligi uoluit s singlaritatem uolitu.

Expanded text:
imus tres personas unam essentiam, neque ut genus de speciebus, neque ut speciem de individuis praedicamus. Videtur posse dici ut tres homines una natura, sed plus sunt duo homines quam unus: sed non major est essentia Pater et Filius, quam solus Pater, aut solus Filius. Et tres illae personaesunt, aequales sunt in singulis, quod animalis homo non percipit . Cur ergo latinitas hoc ita inusitate posuit, nisi quia voluit hoc unum nomen servire huic significationi, quo intelligitur Trinitas, nec omnino taceremus quod tres, cum tres esse fateremur: quo nomine non diversitatem intelli
Abbreviated transcription (Latin):
res domum: dico qd̾ idem fac̾es ꝗrgo. ⁊iam uiꝰ unũ quia
id ip̃m ⁊ nõ aliud. nec tñ u̾e adhuc umũ qr tu parte̾ unã
et ego alt̾am. Iu instruiñtis tuis ego instrum̃tis m̃is
Tuinmanib ⁊ lac̾tis aus: ego meis. Deniq tu iuribꝰ
tuis: ego meis. ⁊iam nõue unũ. s in alio iꝑalia.. N ꝗ sie
alia est. manus filii: ⁊ alia ẽ. patͥs. Alid̾ brachium filii alid̾
brachiũ patͥs. alia uirtꝰ filii alia uirtꝰ patͥs cũ ipse filius
et mamis & brachiũ ⁊ uirtꝰ sit patͥs sic̃ id̾ est ꝗ hõ manu fac̃
⁊ q manꝰ hõis facit. et qͥ hõ brachio suo. fe̾cit: et quod
brachiũ hõis facit. ⁊ꝗ hõ fortitudinẽ facit. ⁊ ꝗ fortitu¬
do hominis facit. Sic iđest. qd pat̾ facit: ⁊d filius facit.
sinatura una. si forcitudo una est siuoluntas una. qͦnͦ
ħ ip̃m fac̾ ħ ipsũ pat̾. ħ ipsum filius. Totũ pat̾ totum
filiꝰ. Ipsũ fac̾e patͥs ifilii ẽ. Noli pensare qr duas acłi¬

Expanded text:
 unum, quia idipsum et non aliud; nec tamen vere adhuc unum quia tu partem unam, et ego alteram; tu instrumentis tuis, ego instrumentis meis; tu manibus et lacertis tuis, et ego meis. Denique tu viribus tuis, ego meis: et jam non vere unum, sed in alio et per alia. Nunquid alia est manus Filii et alia est manus Patris, aliud brachium Filii, et aliud brachium Patris, alia virtus Filii, et alia virtus Patris, cum ipse Filius et manus, et brachium, et virtus sit Patris. Sicut idem est quod homo manu facit, s hominis facit; et quod homo brachio facit, et quod brachium hominis facit; et quod homo fortitudine facit, et quod fortitudo hominis facit. Sic idem est quod Pater facit, et quod Filius facit; si natura una, si fortitudo una, si voluntas una, quomodo : Hoc ipsum Pater, hoc ipsum Filius, totum Pater et totum Filius. Ipsum facere Patris, Filii est. Noli pensare quasi duas acti
Abbreviated transcription (Latin):
uiuam fuer̃ hretici quiputauer̃ in xͦ c̃ carne
au̾bo rõnalẽ aũinam assumptã nõ fuisse. s solam
carnem u̾bo unitã et ipãm diuinitatẽ u̾bi car¬
nem loquo aĩe uiuificasse candemq diuinitatem
abipsa carue qͣn ineruce mortua ẽ. recessissẽ rur¬
sumq ad ip̃am qn resussitata ẽ. uiuificãdã re
suscitandam redisse. S catholica fides ht̃ totum
qͥ hõĩs erat p̾t̾ culpã dm̃ assumpsisse. quia necałr

Expanded text:
rne a Verbo rationalem animam assumptam non fuisse, sed solam carnem Verbo unitam; et ipsam divinitatem Verbi carnem loco animae vivificasse, eamdemque divinitatem ab ipsa carne quando in cruce mortua est recessisse, rursumque ad ipsam quando resuscitata est, vivificandam, eresuscitandam redisse. Sed catholica fides habet totum, quod hominis erat propter culpam, Deum assumpsisse: quia nec aliter
Abbreviated transcription (Latin):
natus. Codem spu fit in nob remissio peccatorum
qͦ sp̃u factu̾ ẽ. ut nullũ hret ille peccm. Sic gͦ fac¬
sua erat nundaret᷑ ⁊ mundata in illo qͥ liber abom̃
peccato inea fut᷑us erat apecco liba assumet᷑. ut nec
gr̃a corrupt̾oni nate p̃ iudiciũ fac̾et. nͥ corrupt̾o
nat᷑e : grãm impediret. Qͦ mͦ gͦ inquiunt .x in lũbis
abͣe decimatus non fuit sicaro eiꝰ pecco obnoxia futt:
abͣe sub pecc̃o fuit tñ ipsum pecc̃m eiꝰ nõ fuit sub quo
caro eius fuit. Hu solũ eiꝰ ibi fuit: qͥ iñ fut᷑um eius
fuit. Qͣ p̃p̃ leui illic mat᷑am et culpã hu̾it qr iñ ꝓpa

Expanded text:
natus; eodem Spiritu fit in nobis remissio peccatorum quo Spiritu factum est ut nullum haberet ille peccasua erat, mundaretur, et mundata in illo qui liber ab omni peccato, in ea futurus erat, a peccato libera assumeretur, ut nec gratia corruptioni naturae praejudicium faceret, nec corruptio naturae gratiam impedAbrahae decimatus non fuit, si caro ejus ibi peccato obnoxia fuit? Abrahae sub peccato fuit, tamen ipsum peccatum ejus non fuit, sub quo caro ejus fuit. Hoc enim solum ejus ibi fuit, quod inde futurum ejus fuit. Quapropter Levi illic, et naturam et culpam
Abbreviated transcription (Latin):
totũ ꝗ hõ. Iila uͭ sũma eẽntia summa uita. sũma iusticia.
summa sapia. sumina magnitudo. sũma aet̾nitas. ⁊ alia
carnem suscepit. uut intelligas ꝯꝑat̾onibꝰ utar. ut excaa
creatorem intelligas. Ina̾ia ẽ. ĩo. ⁊ c̃ sint unũ alid̾ anima
& alid̾ ag̃ rõ. Anima uiuimus. Rõne sapimꝰ. ita pat̾ ⁊ fili¬

Expanded text:
totum quod homo. Illa summa essentia, summa vita, summa justitia, summa sapientia, summa magnitudo, summa aeternitas; et alia carnem suscepit, et ut hoc intelligas comparationibus utar, ut ex creatura creatorem intelligas. In anima est ratio: et cum sint unum, aliud anima agit aliud ratio: Anima vivimus, ratione sapimus: ita Pater
Abbreviated transcription (Latin):
factũ est. et tͥum erat ꝗͣtũ abilliꝰ factũ ẽ. Legr in libro
iudicum quia manue uxorẽ accepit samson filio suo.
filius pr̃em uͥs uxorẽ accipiat. qͣi ꝑse solꝰ ħ fac̾e nonpossĩt.
nemo ẽ. qui argumẽtet᷑ ut dicat. Sipat̾ filio urorem
accepit gͦ uxorẽ accepit pat̾. ⁊ cõtendat uroratum eẽ
patrem qr filio accepit uxorẽ. qͣre gͦ incarnatꝰ dicat᷑

Expanded text:
factum est, et trium erat, quantum ab illis factum. Legitur in libro factum est, et trium erat, quantum ab illis factum. Legitur in libro Judicum quia Manue uxorem accepit filio suo Samson ,filius patrem, ut sibi uxorem accipiat, quasi per se solus hoc facere non possit, et nemo est qui argumentetur ut dicat.contendat uxoratum esse patrem, quia filio accepit uxorem. Quare ergo incarnatus dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
No g cõsequens ẽ. si filiꝰ carnem assumꝑsitud ẽco
carnem assumpsisse et pr̃em. sicut consequens nõ ẽ
si filiꝰ canẽ s uniuit. ⁊ carnem sibi unisse et pr̃em. Cõ¬
sequens a ẽ. quia si filius carne̾̃ s uniuit. eand carnẽ
ipso filio uniuisse et pr̃em. quia dũ uita utriusq oꝑatio
oftendit᷑. nec filiꝰ sũ pat᷑ nec pat̾ sũ filio oꝑatꝰ demonstirit᷑.
Si aut̃ sibi pat̾ carnem induiss ⁊ filiꝰ sibi. nõ ħ idem ẽẽt
eundem ittͥms facta ꝓbaret᷑ relat̾o. Flunc aut̃ assumpsio¬
nem siue unionẽ carnis. ⁊ pat̾ oꝑatusẽ. quia carne in¬
duit filiũ : & filius oꝑatꝰ ẽ. qr carne induit se ipsum. et
fuit una unio: ioꝑatio una. Propterea unio unti. qr
qͥ unitũ ẽ: uni unit̾ ẽ. Propt̾ea oꝑatio una quia qd̾ fac¬
tum est. inuno factũ ẽ. Tresoꝑabant᷑. ⁊ nõ tͥa s unum
oꝑabantur. ⁊ ꝗ fiebat uinius erat qͣnt̾ adillum solum

Expanded text:
 consequens est, si Filius carnem assumpsit, idcirco carnem assumpsisse et Patrem, sicut consequens non est, si Filius sibi carnem univit, carnem sibi unisse et Patrem. Consequens autem est, quia si Filius sibi carnem univit, eamdem carnem ipsi Filio univisse eostenditur, nec Filius sine Patre, nec Pater sine Filio operatus demonstratur. Si autem Pater sibi carnem induisset, et Filius sibi, non hoc idem esset,  facta probaretur relatio. Nunc autem assumptionem sive unionem carnis et Pater operatus est, quia carne induit Filium, et Filius operatus est, quia carne induit semetipsum; et fuit una unio et operatio una. Propterea unio una, quia quod unitum est, uni unitum est; propterea operatio una, quia quod factum est in uno factum est. Tres operabantur, et non tria; sed unum operabantur, et quod fiebat et unius erat, quantum ad illum solum
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla sit partsũ diuisio inimitate dĩtatis. Unus ẽ. ds pat̾
p. ⁊ filiꝰ et .s.s. ⁊ hu tres quia unius sube sunt: unũ sũt
&e summe unũ s. uͥ nulla nat᷑arũ. nulla ẽ. diũsitas uolun
gͦ tres quia unũ s̃ p̃p ineffabilẽ cõuĩctionẽ dĩtatis. qͣ
ineffabilit̾ copulant᷑: unꝰ ẽ. d̾s̃ s xͤͦ una ꝑsona ẽ gemi

Expanded text:
nulla sit partium divisio in unitate Deitatis: unus est Deus Pater piritus sanctus, et hi tres, quia unius substantiae sunt, unum sunt et summe unum sunt, ubi nulla naturarum, nulla est diversitas voluntergo tres, quia unum sunt propter ineffabilem conjunctionem deitatis qua ineffabil
Abbreviated transcription (Latin):
putet q pat̾ gigñ ꝗ filius nõfacit. & filius gignit᷑. ꝗ pat̾
non facit. Sienĩ filiꝰ sic̃ pat̾ gign̾et pat̾ ẽẽt nsi patͥ sicui
filius gign̾et᷑. filiꝰ eẽt. Itaq nequis pp̃ea qr filiꝰ nongignit.
ꝗͣ pat̾ facit existimaret filium nõ fac̃e quec̾q pat̾ sticit.
dĩs qr ħ deilla oꝑatione intelligendũ est. ꝙͣł c̾at̾as oꝑatͥ¬
ut ꝗ nonerat ẽẽ incipiat. ł inc̾at᷑a oꝑat̾ ut qd̾ factũ est.
ineo ꝗ fact̾ ẽ. subsistat. Ibi tł tota trinttas inseparabilit̾
oꝑat᷑. uͥ nec pat̾ afilio nec filius apat᷑ nec sp̃e .s. abutroq

Expanded text:
putet; quod Pater gignit, quod Filius non facit; et Filius gignitur quod Pater non facit. Si enim Filius sicut Pater gigneret, Pater esset; et si Pater sicut Filius gigneretur, Filius esset. Itaque ne quis propterea quia Filius non gignit: quod Pater facit, existimaret Filium non facere quaecunque Pater facit; dicimus quod hoc de illa operatione intelligendum est, qua vel creatuod non erat esse incipiat, vel in creatura operatur, ut quod factum est in eo quod factum est subsistat. Ibi enim tota Trinitas inseparabiliter operatur, ubi nec Pater a Filio, nec Filius a Patre, nec Spiritus sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃ insidiant᷑. qͥ quantomagis oculti st̃. tan¬
to ãpliꝰ nocere posst̾. Hiĩ ft̾ carnales motꝰ
qͥ in corde nr̃o oriunt᷑. & qr de latentib de-¬
qͣtinꝰ dũ nos illicito motu oriente pulsari
senserimꝰ. stat̃ de qua affectioe natꝰ sit.
amꝰ. Hoc fortassis qͣlit̃ fieri possit citiꝰ cog¬

Expanded text:
s occulti sunt, tanto amplius nocere possunt. Hi sunt motus carnales, ui in corde nostro oriuntur, et quia de latentibus dequatenus, dum illos illicito motu oriente pulsare senserimus: statim de qua affectione ille natuamus. Hoc fortassis qualiter fieri possit citius ag
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ laborat ne p̾cepta dei tͣnsgrediat᷑. & ut
uoluntatẽ dei impleat. & in hoc suis uolun¬
duras custodit. Ille soluit debitũ: iste un¬
plet p̾ceptũ. d̾s enĩ hõi p̾cipit ne cadat:
s cũ ceciderit. iã ñ p̾cipit. s monet ut re¬
surgat. Preceptũ nãq ñ ꝑtinet nͥ ad obedi-¬
entes. S qͥ ĩ peccato adhuc ꝑmanet: obediẽs
ñ ẽ. Cũ aut̃ penitendo ad obedientiã redit.
dignꝰ efficit᷑ ut p̾ceptũ acciꝑe possit.

Expanded text:
autem laborat ne praecepta Dei transgrediatur, et ut voluntatem ejus impleat, suis volunduras custodit. Ille solvit debitum; hic implet praeceptum. Deus enim homini praecipit ne cadat. Sed cum ceciderit, jam non praecipit, sed monet ut resurgat; praeceptum namque non pertinet nisi ad obedientes: sed qui in peccato adhuc permanet, obediens non est. Cum autem poenitendo ad obedientiam redit, dignus efficitur ut praeceptum accipere possit.
Abbreviated transcription (Latin):
qd eni carnalit̃ dulce ẽ. sue qͥdẽ delectatiois
exꝑientiã fruentib p̃stat. s diu cũ eis mora¬
ri ñ põt. qr dũ gustu appetitũ ꝓuocat. tran¬
situ desidiũ fraudat. Spi̾tales aut delitiȩ quȩ
nec gustatȩ trauseũt uec reficientes decres¬
cunt᷑. nec satiantes tediũ gignunt. dui cũ
fruentib ꝑmanere posst̾. Seqͥt᷑. Sem̃ eiꝰ here.¬
ditabit t̾rã. Terrã uiuentiũ in futo i here

Expanded text:
d tenim carnaliter dulce est suae quidem delectationis experientiam fruentibus praestat, sed diu cum eis morari non potest, quia dum gustu appetitum provocat, transitu desiderium fraudat. Spirituales autem deliciae quae nec gustatae transeunt, nec reficientes decrescunt, nec satiantes taedium gignunt, diu cum fruentibus permanere possunt. Sequitur: Semen ejus haereditabit terram. Terram, viven
Abbreviated transcription (Latin):
agit᷑. ad iniuriã suã fieri arbitrat᷑. Et qr
eos ñ ratioẽ s odio potiꝰ aut inuidia ad com¬
tẽptũ suũ excitatos credit. iã omĩno utpo¬
te a maliuolis. suũ colloqͥũ subtͣhere dis¬
ponit. Cũq se ĩmod̾ate lingua a locutiõe
tit dũ nos loquentes uł ꝯsulentes minus
refrenemꝰ. & hũc dolorẽ qͣsi inimic̾ a lat̾e
de insidĩis ꝓsilientẽ instant̃ ꝑseqͣm᷑. & late-¬
cursũ eiꝰ ad quẽ tendit. id÷ odiũ eiꝰ frater¬

Expanded text:
d injuriam suam fieri arbitratur. Et quia eos non ratione, sed odio potius aut invidia ad contemptum sui excitatos credit, jam omnino utpote a malevolis suum colloquium subtrahere disponit. Cumque se immoderate lingua a locutione ut, dum nos vel loquentes, vel consulentes minus refrenemus, et hunc dolorem quasi inimicum a latere de insidiis prosilientem instanter persequamur, et latecursu
Abbreviated transcription (Latin):
uistꝰ ẽ. necessariaẽ illi ut erudiat᷑. Pptẽa iste
qͥ eã iã ad correptionẽ acceꝑat. adhũc eã ad e¬
ruditionẽ necessariã sͥ e̾ẽ ꝯfirmat. ut sicut
correptꝰ expiauit culpas p̾teritas. ita erudi-¬
tꝰ cautelã habeat ꝯtͣ culpas futuras. Dicat gͦ.
Disciplina tua correxͣ me in finẽ. ⁊ discipli¬
na tua ipsa me docebit.¬

Expanded text:
. Propterea iste qui eam ad correctionem acceperat, adhuc eam ad eruditionem necessariam sibi esse confirmat: ut sicut correctus expiavit culpas praeteritas: ita eruditus cautelam habeat contra culpas futuras. Dicat ergo: Disciplina tua correxit me in finem; disciplina tua ipsa me docebit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcupiscentia in ipso fuit uisu. Cũ enĩ dr̃ uidit
tia tangendi. Cũ dr̃ ad uescendũ: ecce in uisu
ꝯcupiscentia gustandi. Non solũ gͦ uisus ĩ con¬
cupiscentia p̾cedit sensus alios: uerũ etiã om̃s
alii sensus in concupiscentia uidendi p̾cedunt
semet ipsos. Et totũ qͦdammͦ in uisu ꝑ delecta¬

Expanded text:
idit tia tangendi. Cum dicitur ad vescendum, ecce in visu concupiscentia gustandi. Non solum igitur visus in concupiscentia praecedit sensus alios, verum etiam omnes alii sensus in concupiscentia videndi praecedunt semet ipsos; et totum quodammodo in visu
Abbreviated transcription (Latin):
o di. ut mala quȩ uoluntate dimisimꝰ. quã¬
uis inuiti adhuc intẽptatioẽ sentiamꝰ. qͣtnꝰ
in eis nc̃ expiat᷑ cũ cruciant. ꝙͣ. pͥus in eis
ꝯmissũ est. cũ delectabant. Et nr̃ȩ infirmi¬
tatis memores. dũ sẽꝑ cogim᷑ reminisci qd̃ fu¬
imꝰ. ñ nos extollat qd̾ sumꝰ. Pret̾ea etiã cũ ma¬
la nr̃a. cũ tanta difficultate uincunꝰ. ãpliꝰ pec¬
care timeamiꝰ. Cũ itaq tot utilitates ex tẽpta¬
placeat. ⁊ tñ delectatio pͣua ad ꝯsensũ ñ ac¬
cedat. In flagello itẽ obedientiã seruat. qͥ
& si causã sue ꝑcussiois ignoret. tnͣ ꝯtra
dum̃ ñ murmmurat. Constans aut̃ & patiens
ẽ quẽ nec pondꝰ tͥbulatioĩs oppͥmit: nec diutur¬
nitas frangit. Primꝰ gͦ gͣdꝰ disciplinȩ dĩ ẽ. cu-¬
stodia mandatoꝵ. Scd̾s gͣdꝰ ÷ pugna tẽptatio¬

Expanded text:
o Dei. Ut mala quae jam voluntate dimisimus quamo Dei. Ut mala quae jam voluntate dimisimus quamvis inviti adhuc in tentatione sentiamus, quatenus in eis nunc expietur, cum cruciant, quod prius in eis commissum est, cum delectabant; et nostrae infirmitatis memores dum semper cogimur reminisci quod fuimus, non nos extollat quod sumus. Praeterea etiam cum mala nostra cum tanta difficultate vincimus, amplius peccare timeamus. Cum itaque tot utilitates ex tentaplaceat, et tamen delectatio prava ad consensum non accedat. In flagello autem obedientiam servat qui, et si causam percussionis sui ignoret, tamen contra Deum non murmurat. Constans autem, et patiens est quem nec pondus tribulationis opprimit, nec diuturnitas frangit. Primus ergo gradus disciplinae Dei est custodia mandatorum. Secundus gradus est pugna tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
eã. utinã sustineamꝰ eã. Quȩ ẽ tñ ut ui
lis patientiã. Precepta obedient̃ suscipe.
Tẽptam̃tis. ꝯstant̃ resiste. Fagella patient᷑
sustine. Hec tñ tria. id÷ obedientia. ꝯstan
tia. patientia. sibi inuicẽ deesse ñ possud.
in singłis enĩ necessaria sc̃. In p̾ceptis qͥ¬
dẽ ut pͥmũ ea obedient̃ suscipias. deinde
dieus eeͣ debes. ut si forte ds̃ uitioꝵ incur-¬
deleotationẽ ad ꝯsensũ defluas. Paciens.
ne ĩportunitate. uł instantia delectatioĩs
tande̾ aliqñ emollescas. Hoc aũt p̾cipu-
dii modũ ignorantes. pꝰ pͥma untia bone ꝯu̾¬
satioĩs ita ã tẽp̾tatiõe uitioꝵ lib̃i ẽẽ uolunt.
ut si se uł tenuit delectatiõe illicita pulsa¬
ri p̾senserint statĩ tumido corde infirmita¬
tis suȩ obliti. ꝯtra dnm̃ murmurant. ⁊ si
uł modic̾ fatigent᷑. ꝑ in ꝯstantiȩ atq ĩpatien¬
tiȩ uitiũ eneruati. ad ꝯsensũ iniqͥtatis decli-¬
nant. S nesciunt isti qua pia sit dispensati¬

Expanded text:
ut vidlis patientiam. Praecepta obedienter suscipe, tentamentis constanter resiste, flagella patienter sustine. Haec tamen tria, id est obedientianvicem deesse non possunt, quia in singulis omnia necessaria sunt. In praeceptis quidem, ut ea primum obedienter suscipias, deinde bediens esse debes, ut si forte Deus vitiorum incurdelectationem ad consensum defluas; patiens, ne importunitate, vel instantia tentationis tandem aliquando emollescas. Hoc autem praecipdii mondum ignorantes, post prima initia bonae conversationis, ita a tentatione vitiorum liberi esse volunt, ut si se vel te tenuiter delectatione illicita pulsari persenserint, statim tumido corde infirmitatis suae obliti contra Deum murmurent; et si vel modicum fatigentur, per inconstantiae et impatientiae vitium enervati, ad consensum iniquitatis declinent. Sed nesciunt isti quam pia sit dispensati
Abbreviated transcription (Latin):
hinc iheremias. Uide dñe afflictionẽ meã:
qm̃ erectus ẽ inimicꝰ m̃s. De hac ce sinistra.
in eygłio dr᷑. Si qͥs te ꝑcusserit in sinistra ma¬
xilla. prebe ei ⁊ alt̾am. Sinistrã qͥppe maxillã
ꝑcutit: qͥ ext̾iꝰ nocet. Cui nos dextera maxillã
p̾bemꝰ. si ꝯtra. ext̾iora dãpua aĩe uͥtutes oppo¬
tanto minꝰ foris pericłm timeamꝰ. qͣnto certiꝰ
presidiũ intꝰ ẽ in quo ꝯfidimis.
ri postulat: qr ñ solũ labiis. s oe corde orat.
Cria st̃ gen̾a orantiũ. Alii qu solis labiis. alii
qui solo corde. alii qui labiis ⁊ corde orant. Qus
solis labiis orant dolosi st̃: qr ñ hñt in corde

Expanded text:
dicens: Vide, Domine, afflictionem meam, quoniam erectus est inimicus meus . De hac etiam sinistra in Evangelio dicitur: Si quis te percusserit in sinistram maxillam, praebe ei et alteram . Sinistram quippe maxillam percutit qui exterius nocet. Cui nos dexteram maxillam praebemus, si contra exteriora damna, animae virtutes oppotanto minus foris periculum timeamus, quanto certius praesidium intus est in quo confidimus ri postulat, quia non solum labiis, sed corde orat. Tria sunt genera orantium: alii qui solis labiis, alii qui solo corde, alii qui et labiis et corde orant. Qui solis labiis orant dolosi sunt, quia non habent in corde
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ audiri uolt̾. Qñ gͦ in oratiõe u̾ba ꝓfe¬
rimꝰ. si cogitamꝰ qđ loquimͦ. facimꝰ qd̾ debemꝰ.
Si aut̃ dũ u̾ba or̃onis fundimꝰ. aliud qd cũq
in corde u̾samꝰ: etiã si illud bonũ sit. qđ tamen
ordinatũ ñ ẽ. ꝓrsus a culpa lib̾i nͨ sumꝰ. ita tam̃
si id qđ dicimꝰ intellig̾e ualemꝰ. Si qͥs aut̃ ñ in¬
telligens u̾ba oratioĩs ꝓferat: si tam̃ bona in¬
tentiõ̾e dic̃. sine fructu ñ erit. Si aut̾ orando
uana cogitamꝰ. etiã si ueritatẽ loquim. cogitan¬
minabiles in ꝯspectu dei reputam᷑. ab homi

Expanded text:
 ergo in oratione verba proferimus, si cogitamus quod loquimur, facimus quod debemus. Si autem verba orationis fundimus, aliud quodcunque in corde versamus, etiam si illud bonum sit, quia tamen ordinatum non est, prorsus a culpa liberi non sumus, ita tamen si id quod dicimus intelligere valemus. Si quis autem non intelligens verba oratiotentione dicit, sine fructu non erit. Si autem orantes vana cogitamus, etiam, si veritatem loquimur, cogitanabominabiles in conspectu Dei reputamur. Aliud
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ timor dei añ o .e. Anima duas uias ht.
unam bonã. &r alterã malã. ꝑ qͣs ambulat. ñ pas¬
sib pedũ. s desiderioꝵ. Una uia ẽ caritas. altera
cupiditas. Cupiditas ẽ amor huiꝰ mundi: caritas
ẽ amor dei. Anima que dm̃ diligit. qͥb dã amoris
passib ꝑ caritatẽ ad dm̃ currit: anima qͤ hunc
mundũ dilig̃. illã affectus carnis. ad ea qͦ amat
ꝑ cupiditatẽ abducit. Caritas aut̃ uia ẽ pacis.
qr in amore ꝯditoris currẽs animꝰ. nil qͦd ledat
uia : qr m̃tẽ ꝑ multos labores ⁊ dolores distͣhit.
Huiꝰ uie porte̾. st̃ qͥnq sensus corporis: qr ꝑ eos
animã ꝯcupiscentia educit. S int̾ has portaᷤ.
pͥma ẽ uisus: qr oculi alioꝵ sensuũ duce ᷤ st̃:¬
⁊ eos fere in oĩ actiõe ad ꝯcupiscentiã p̾cedt̃.
Dũ enĩ gustare desideras. priꝰ manũ porri-¬
gis ut accipias. s pͥusquã accipias. uisũ di¬
rigis ut eligas. Hoc ordine etiã pͥmũ peccatĩ

Expanded text:
ias habet: Unam bonam, et alteram malam, per quas ambulat non passibus pedum, sed desideriorum. Una via est charitas, altera cupiditas. Cupiditas est amor hujus mundi. Charitas est amor Dei. Anima, quae Deum diligit quibusdam amoris passibus per charitatem ad Deum currit. Animam quae mundum hunc diligit affectus carnis ad ea quae amat per cupiditatem abducit. Charitas autem via pacis est, quia in amore Conditoris currens animus, nihil quod laedat, uia mentem per multos labores, et dolores distrahit. Hujus viae portae sunt sensus corporis, quia per eos animam concupiscentia educit. Sed inter has portas prima est visus, quia oculi aliorum sensuum duces sunt, et eos fere in omni actione ad concupiscentiam praecedunt; dum enim gustare desideras, prius manum porrigis, ut accipias. Sed priusquam accipis, visum dirigis ut eligas: Hoc ordine, et primum peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ primũ gratuito preuenit eũ ꝑ solam
miscdiã. ut de inde lib̾aret eũ ꝑ iusticiã.
hoc ẽ qr hõ ex se iusticiã euadendi ñ habyĩ.
tio hõis ꝑfecte rationabił ẽẽt. nͥ exutraq parte
iusta fieret. id ÷ sic̃ ds iusticiã habuit hominẽ
reqͥrendi. ita ⁊ hõ iusticiã hab̾et euadendi. S
hãc iusticiã h̃o nunꝗͣ hab̾e potuisset. nͥ d̾s ei ꝑ¬
miscdiã suã illã tribueret. Ut gͦ ds ab hoĩe pla-¬
cari posset. dedit ds̃ gratis hõi qd̾ h̃o ex debi-
hõ maior hoĩe. factus d̾s hõ ꝓ hõie. ce dedit se

Expanded text:
et primum gratuito praevenit eum per solam et primum gratuito praevenit eum per solam misericordiam, ut deinde liberaret per justitiam. Hoc est, quia ex se homo justitiam evadendi non habuit, tio hominis perfecte rationabilis esset, nisi ex utraque parte justa fieret, hoc est, sicut Deus justitiam habuit hominem requirendi, ita et homo justitiam haberet evadendi. Sed hanc justitiam homo nunquam habere potuisset, nmisericordiam eam tribuisset. Ut ergo Deus ab homine placari posset, dedit Deus gratis homini quod homo ex debitohomo major homine, fa
Abbreviated transcription (Latin):
isset. Patronꝰ aut̃ nullus tał inueniri pote¬
rat. nisi d̾s. S d̾s causã hõis susciꝑe noluit:
qr hõi adhuc ꝓ culpa sua iratꝰ fuit. Oportuit
ergo ut priꝰ homo dm̃ placaret: &e sic deiñ
fiducialit̾ dõ patrocinante cũ diabolo carsa
iniret. S dm̃ rationabilit̾ placere ñ pote¬
rat. nͥ ⁊ dãpnũ qd̾ intulerat restitueret.
⁊ de ꝯtẽptu satisfaceret. Homo uͦ nichil ha¬
buit qđ digne dõ ꝓ illato dãpno recõpen¬
saret. qr si quid de irrationabili creatura
redderet. ꝓ rationabili sublata. minꝰ e̾ẽt.
S nec hominẽ̾ ꝓ hõĩe redd̃e potuit. quia
iustũ ⁊ in nocentẽ abstulerat. & neminẽ
nͥ peccatorẽ inuenit. Nichil gͦ h̾o inuenit
und dm̃ placare posset. quia siue sua. siue
se ipsũ daret. digna recompensatio ñ eẽt.
Uidens gͦ d̾s hominẽ sua uͥtute iugũ dãpna¬
tioĩs iuste euað̾e ñ posse. misertus ÷ eius.

Expanded text:
isset. Patronus autem talis nullus inveniri poteisset. Patronus autem talis nullus inveniri poterat nisi Deus. Sed Deus causam hominis suscipere noluit, quia homini adhuc pro culpa sua iratus fuit. Oportuit ergo ut prius homo Deum placaret, et sic deinde fiducialiter Deo patrocinante cum diabolo litem iniret. Sed Deum rationabiliter placare non poterat, nisi et damnum quod intulerat restitueret, et de contemptu satisfaceret. Homo vero nihil habuit quod digne Deo pro illato damno recompensaret, quia si quid de irrationabili creatura redderet, pro rationali sublata minus esset. Sed nec hominem, pro homine reddere potuit, quia justum et innocentem abstulerat, et neminem nUnde Deum sibi placare posset, quia sive sua, sive seipsum daret, digna recompensatio non esset. Videns ergo Deus hominem sua virtute jugum damnationis evadere non posse, misertus est ejus;
Abbreviated transcription (Latin):
homo & deus. Diabolus deo inzuriã
nem & fraudulent̾ abduxit. & uiolent̾ te
ponẽs. sue seruitutis dãpnũ illi intulit.
Item Diabolus hõi inuiriã fecisse ꝯuincit᷑.
qr illũ ⁊ priꝰ bona ꝓmittendo decepit. & pꝰt
mala inferendo nocuit. In iste gͦ diabolus
tenet hominẽ. sed homo iuste tenet᷑. quia
diabolus nunꝗͣ meruit ut hominẽ sibi sob¬
iectũ prem̾et. s hõ meruit ꝑ culpã suã ut
ab eo premi ꝑmit̾et᷑. Licet enĩ ignoraret
falsũ ẽẽ qd̾ diabolus ꝓmisit: ñ tam̃ ignora¬
uit qd illud etiã si uerũ ẽẽt ꝯtra creatoris
p̾ceptũ uł uoluntatẽ ꝯcupiscere ñ debuit.
Iuste gͦ subiectus ÷ hõ diabolo. qͣntũ ꝑtinet
ad culpã suã: iniuste aut̃ qͣntũ ꝑtinet ad
diaboli fraudulentiã. Si gͦ h̾o talẽ patronũ
hab̾et cuiꝰ potentia diabolus in causã cõpelli
posset. iuste dominio eiꝰ homo contradicẽt.
quia nullã diabolus iustã causam habuit.
quare sibi uis in homine uendicare deby¬

Expanded text:
iabolus injuriam nem et fraudulenter abduxit, et violenter tenponens suae servitutis damnum illi intulit. Item diabolus homini injuriam fecisse convincitur, quia illum et prius bona promittendo decepit, et post mala inferendo nocuit. Injuste ergo diabolus tenet hominem, sed homo juste tenetur; quia diabolus nunquam meruit ut hominem sibi subjectum premeret, sed homo meruit per culpam suam ut ab eo premi permitteretur. Licet enim ignoraret falsum esse quod diabolus promisit, non tamen ignoravit quod etiam si verum esset contra Creatoris voluntatem concupiscere, non debuit. Juste ergo subjectus est homo diabolo, quantum pertinet ad culpam ejus; injuste autem, quantum pertinet ad diaboli fraudulentiam. Si igitur homo talem patronum habet, cujus potentia diabolus in causam compelli posset, juste dominio ejus homo contradiceret, quia nullam diabolus justam causam habuit, quare sibi jus in homine vindicare debu
Abbreviated transcription (Latin):
ego.c.ii. d. In hac p̾senti uita in uia su¬
mꝰ: qr ꝑ hanc ad aliã uitã transimꝰ. S qͥa hu¬
mana infirmitas diu in eodẽ ꝑsist̾e ñ potest
mꝰ: qͦsi gradientes duras uias habemꝰ. S has
duras uias illi ñ custodiunt: qͥ in hac uita

Expanded text:
 . In hac praesenti vita in via sumus: quia per hanc ad aliam vitam transimus. Sed quia humana infirmitas diu in eodem persistere non potest,mus, quasi gradientes duras vias habemus. Sed has duras vias illi non custodiunt qui in
Abbreviated transcription (Latin):
tiã uince. Duo qͥppe ista st̃ que p̾cipue in choan¬
tiũ ꝓpositũ labe factare solent : incũbentium
tẽptationũ molestia. & p̾t̾itarũ delectationũ
memoria. Ille nãq dũ solito grauiores insurgt̃.
sepe pusillanimes ꝑ inpatientiã deiciũt. Iste
unt. ꝑ incontinentiã incautos seducunt. Pona¬
mꝰ gͦ custode̾ optimũ añ ocłos nr̃os timorẽ dñi.
ut dũ scił ipse reliquoꝵ sensuũ duces custodit.
õe sequentiũ actionũ corpꝰ sanũ ⁊ integrũ ẽẽ
possit. Hanc custodiã his boseth. qr domui sue
p̾fic̾e noluit. in ingyine uulnꝰ mortis accepit:
qr qͥsqͥs sensus suos timore dñi munire neglig̾.
huic subito irrepens delectatio carnis. uitam
ꝑ timorẽ dei a delectatiõe ñ custodit. a carnis¬
scił apetitu ñ restringit. que sit int̾ni amo¬

Expanded text:
tiam vince. Duo quippe ista sunt, quae praecipue inchoantiam vince. Duo quippe ista sunt, quae praecipue inchoantium propositum labefactare solent, incumbentium scilicet tentationum molestia, et praeteritarum delectationum memoria. Illae namque dum soliimpatientiam dejiciunt. Istae unt, per incontinentiam incautos se ducunt. Donamus ergo custodem optimum ante oculos nostros timorem Domini, ut dum scilicet ipse reliquorum sensuum duces custodit, omne sequentium actionum corpus sanum, et integrum esse possit. Hanc custodiam Isboseth, quia domui suae praeficere noluit, in inguine vulnus mortis accepit , quia quisquis sensus suos timore Domini munire negligit, huic subito irrepens delectatio carnis vitam per timorem Dei a delectatione carnis non restringit, quae sit interni amo
Abbreviated transcription (Latin):
delicet animꝰ uidendo. totũ delectabilit̾ cogitat.
qͥcqͥd eũ pꝰtmodũ in agendo delectat. Si igit᷑
porta oculoꝵ bene munita fuerit: tota int̾iar
ciuitas cordis nr̃i ab assultu uitioꝵ qui eta erit.
S huic porte nullus custos ẽẽ̾ pot̾ melior. quã
timor dñi. ut ille scił carnale̾ mentẽ qͣ lubrica
ẽ. ne ad antiqͣs delectatiões redeat. sẽꝑ in ꝓposito
discipline ꝯfigat atq coherceat. Hanc custodi¬
am psalmista desid̃abat: cũ dic̾et. Confige ti¬
more tuo carnes meas. Et sapĩa hãc custodĩã
nos hab̾e monuit. qñ uͥtutis studiũ aggredien¬
ti. formã discipline p̾scͥpsit dicẽs. fili accedẽs
ad seruitutẽ. sta in timore. ꝙͦ p̾para cor tuũ ad
tẽptatioẽs. Sta in timore. ne te blandim̃ta car¬
nis seducãt. Prepara cor tuũ ad tẽptationes: ne
adu̾sa suꝑuenientia frangãt. Lasciuiã carnis
ꝑ timorẽ cõpͥme: pressura tribulatioĩs ꝑ patien¬

Expanded text:
ecto animus videndo totum delectabiliter cogitat quidquid eum postmodum in agendo delectat. Si igitur porta oculorum bene munita fuerit, tota illa interior civitas cordis nostri ab insultu vitiorum quieta erit. Sed huic portae nullus custos esse potest melior quam timor Domini, ut ille videlicet carnalem mentem, quae lubrica est, ne ad antiquas delectationes redeat, semper in proposito disciplinae configat atque coerceat. Hanc custodiam Psalmista desiderabat, cum diceret: Confige timore tuo carnes meas . Et Sapientia hanc custodiam nos habere monuit, quando virtutis studium aggredienti formam disciplinae praescripsit, dicens: Fili, accedens ad servitutem Dei sta in timore, et praepara cor tuum ad tentationes . Sta in timore, ne te blandimenta carnis seducant. Praepara cor tuum ad tentationes, ne adversa supervenientia frangant. Lasciviam carnis per timorem comprime; pressuram tribulationis per patien
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ñ solũ ut dictũ ẽ par. s etiã maior eẽt hoĩe.
Ideo in natiuitate.xp̃i angłi mundo pace̾ nyn¬
tiant dicentes. Gła in excelsis dõ. ⁊ ĩt .p.h. b.ai.¬
S adhuc suꝑerat hõi ut sic̃ restaurando dãp¬
nũ placau̾at irã. ita qͦ ꝓ ꝯtẽptu satisfaciendo.
dignꝰ fieret euade penã. S hoc ꝯuenientius
fieri ñ pot̾at. nͥ ut penã ꝗͣ ñ debebat. sponte
& obedient̾ susciꝑet. ut de pena ꝗͣ ꝑ in obe¬
dientiã meruerat. eripi dignꝰ fieret. Hanc
aut̾ penã ho peccator solu̾e ñ pot̾at. qͥ quãd̾q
penã susciꝑet. ñ nͥ digne ⁊ uiste. ꝓpter pͥmi¬

Expanded text:
qui non solum, ut dictum est par, sed et major esset homine. Ideo in nativitate Christi angeli mundo pacem nuntiant dicentes: Gloria in excelsis Deo, et in terra pa adhuc supererat homini, ut sicut restaurando damnum placaverat iram, ita quoque pro contemptu satisfaciendo, dignus fieret evadere poenam. Sed hoc convenientius fieri non poterat nisi ut poenam, quam non debebat, sponte et obedienter susciperet, ut de poena, quam per inobedientiam meruerat, eripi dignus fieret. Hanc autem poenam homo peccator solvere non poterat, qui, quamcunque poenam susciperet, non nisi digne et juste propter p
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ &e nascendo debitũ hoĩs patri soluit.
& moriendo reatũ hoĩs expiauit. ut cũ ipse
ꝓ hoĩe mortẽ ꝗͣ ñ debuit sustin̾et. iuste hõ
ꝓ ipso mortẽ quã debebat euad̾et. &̾ iã locũ
calũpniandi diabolus ñ inueniret. quia⁊
ipse hõi dñari ñ debuit. oe hõ lib̾ari dig¬
nus fuit. Idẽ itaq ⁊ iudiciũ nr̃m ⁊ causa
nr̃ãm fecit. Causam. quia nascendo debitỹ
patri ꝓ nobis soluit. oe moriendo reatum
expiauit. Iudiciũ uͦ. quia descendẽs ad
inferos. & portas mortis frangens : cap-¬
tiuitatem que ibidem tenebatyr

Expanded text:
ergo et nascendo debitum hominis Patri solvit, et moriendo reatum hominis expiavit, ut cum ipse pro homine mortem quam non debuit sustineret, juste homo pro ipso mortem quam debebat evaderet, et jam locum calumniandi diabolus non inveniret, quia, et ipse homini dominari non debuit; et homo liberari dignus fuit. Idem itaque et judicium nostrum et causam nostram fecit: causam, quia nascendo debitum Patri pro nobis solvit, et moriendo reatum expiavit; judicium vero, quia descendens ad inferos et portas mortis frangens, captivitatem quae ibidem tenebatur
Abbreviated transcription (Latin):
picere dm̃. nͥ quẽ semel ds̃ respicit: Qͥa nimi-¬
rũ dilectionẽ hoĩs sẽꝑ dilectio dĩ. sic̃ p̾uenien¬
do excitat. sic subsequendo ꝯseruat. Hoc est
enĩ qd̾ seqr̃. Respice in me. Ac sidiceret. Ut
te diligere possĩ.tudilige me.⁊ ut amore
tuo dignꝰ sun miserere mei. relaxando pecca-¬
ta mea. Qͥa unncꝰ ⁊ patꝑ sũ ego. Idõ respice
qͥa unicꝰ. idõ miserere qͥa pauꝑ. Unicꝰ enĩ. plꝰ

Expanded text:
picere Deum, nisi quem semper Deus respicit? Quia nimirum dilectionem hominis semper dilectio Dei sicut praeveniendo excitat, sic subsequendo conservat. Hoc est enim quod sequitur: Respice in me ; ac si diceret: Ut te diligere possim, tu dilige me, et ut amore tuo dignus sim, miserere mei relaxando peccata mea. Quia unicus et pauper sum ego . Ideo respice, quia sum unicus: ideo miserere, quia pauper. Unicus enim pl
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia scõꝵ. Pupilla ocłi. humanitas xp̃i.
Per pupillã anima atiẽ dirigit. ut ea quę
foris st̃ discernat. Et ds̃ pat̾ om̃e iudiciũ
dedit filio. Et neminẽ nͥ ꝑ filiũ iudicat.
Quasi lucẽ ã tenebris. sic iustos discernẽs
ut pupilla ocłi : p̃c multa adu̾sa in ħ
li. uidelicae ñ ut nichil mali patiam᷑ in ħ
mundo. s ut ꝑ mala p̾sentia transeamus
ad gaudia ꝑpetua.¬

Expanded text:
ia sanctorum; pupilla oculi est humanitas Christi. Per pupillam animal aciem dirigit, ut ea quae foris sunt discernat; et Deus Pater omne judicium Filio dedit; et neminem nisi per Filium judicat, quasi lumen a tenebris, sic justos discernens ut pupillam oculi? Christus multa adversa in hoc li, videlicet non ut nihil mali patiamur in hoc mundo, sed ut per mala praesentia transeamus ad gaudia aet
Abbreviated transcription (Latin):
tunt. qui uł male credendo. uł male uiuen¬
do xp̃o ꝯtradict̃. Dext̾e dei etiã resistunt
qͥ t̾rena amantes. et̾na bona querere ꝯtẽp¬
nunt. Ab his õib custidiri iustus desid̾at:
ne scił malo exemplo illoꝵ ꝓuocatꝰ ad iniqͥ¬

Expanded text:
ale vivendo Christo contradicunt. Dexterae Dei resistunt qui terrena amantes aeterna bona quaerere contemnunt. Ab his omnibus custodiri justus desiderat, ne videlicet malo exemplo illorum provocatus ad iniq
Abbreviated transcription (Latin):
ro unitas tã hic ꝗͣ ibi consistit in una caritate. diu̾sita ᷤᷤ aũ
hic ꝗͣ in ordinũ uł oꝑationũ multifaria diuisione. illicu
in quadã mitoꝵ notissima s ordinatissua distinctione:
tib discretã unitatẽ futurã : deuotissime leta decantat. Pla-¬
tee tuȩ hierłem sternu̾nt᷑ auro mundo. ⁊ ꝑ õs uicos tuos alła
catitabit᷑. Audiens itaq plateas ⁊ uicos. coronas ⁊ głas diu̾saᷤᷤ
intellige. In auro qͥppe qͦ uno metallo illaᷤ ciutaᷤᷤ ornata descͥbi¬
tur.⁊ in uno alła qd̃ cantandũ ꝑhibet᷑. dissimiliũ sp̃erũ simi-¬
lem pulcͥtudinẽ. ⁊ multarũ m̃tiũ unã deuotionẽ attende.¬
dit aũ qͥsq qͦcimq incedat. ne ꝓ diu̾sitate semitarũ ab una iꝰ¬
mo patris exors ñ erit. Uerũtam̃ stella astella differt in clari¬
tate. sic erit ait resurrecꝰtio mortuoꝵ. Nã ⁊ si fulgebunt iꝰti

Expanded text:
ro unitas tam hic quam ibi, consistit in una charitate; diversitas autem hic quidem in ordinum vel operationum multifaria divisione: illic vero in quadam meritorum notissima, sed et ordinatissima distinctione. tibus discretam unitatem futuram, devotissime laeta decantat: Plateae tuae, Jerusalem, sternentur auro mundo, et per omnes vicos tuos Alleluia cantabitur . Audiens enim plateas et vicos, coronas et glorias diversas intellige. In auro, quo uno metallo illa civitas ornata describitur. et in uno Alleluia, quod cantandum perhibetur, dissimilium specierum similem pulchritudinem, et multarum mentium unam devotionem attende.derit autem quisque quacumque incedat, ne pro diversitate semitarum ab una jumo Patris exsors non erit. Verumtamen ut stella ab stella differt in claritate; sic erit, ait, et resurrectio mortuorum . Nam etsi fulgebunt justi
Abbreviated transcription (Latin):
de se fatentẽ. ⁊ q ñ sit sub lege. nec tam̃ sit sine le-¬
ge. factus sũ inqͥt his qui sub lege erant qͣsi sub
tis imposita s uoluntariis eo lib̾iꝰ data. qͦ suauit̾ ins-¬
pirata. Uñ ⁊ pulcre dñs. Tollite ait uigũ meũ suꝑ uoꝰ.
acsi dicẽt. Ñ impono inuitis. s uos istollite siuultis.¬
Alioqͥn ñ reqͥem s laborẽ inuenietis aĩab ur̃is. Bona
itaq lex caritas ⁊ suauis. q̃ ñ solũ lenit̾ suauit̾ q portat᷑. s¬
ỹ seruoꝵ ⁊ m̾cennarioꝵ leges portabiles ac leues reddit.
qͣs utiq ñ destruit. s facit ut impleant᷑ dicente dño. Ñ ue¬
ni legẽ soluere s ad implere. Illã teꝑat. istam ordinat. ut̾nq
leuigat. Nũꝗͣ erit caritas sine cimore. s casto. ñꝗͣ sine cu¬
piditate s ordinata. Impletgͦ caritas legẽ serui. cũ infun

Expanded text:
audi justum utrumque de se fatentem, et quod non sit sub lege, nec tamen sit sine leaudi justum utrumque de se fatentem, et quod non sit sub lege, nec tamen sit sine lege. Factus sum, inquit, his qui sub lege erant, quasi sub tis imposita, sed voluntariis eo liberaliter data, quo suaviter inspirata. Unde et pulchre Dominus, Tollite, ait, jugum meum super vos : ac si diceret, Non impono invitis, sed vos tollite siAlioqui non requiem, sed laborem invenietis animabus vestris. Bona itaque lex charitas, et suavis; quae non solum leniter suaviterque portatur; s servorum et mercenariorum leges portabiles ac leves reddit, quas utique non destruit, sed facit ut impleantur, dicente Domino: Non veni legem solvere, sed adimplere . Illam temperat, istam ordinat, utramque levigat. Nunquam erit charitas sine timore, sed casto; nunquam sine cupiditate, sed ordinata