comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cogniturus. Quappter dñi prȩceptis ob¬
temꝑantes: queramus instant̃. Quod enĩ
hortante ipso quęrimus: eodem ipso de¬
monstrante inueniemus. quantum hȩc
in hac uita & a nobis talibus inueniri
queunt. Nam & a meliorib etiam dũ
has terras incolunt. & certe a bonis &
piis omnib post hanc uitam euiden-¬
tius atq ꝑfectius ista cerni optineriq
credendum est. & nobis ita fore speran¬
dum. & ista contẽptis terrenis & hu¬
manis omnimodo desideranda & dili¬
ne si placet.primũ quomodo manife-¬
stum est dm̃ esse. deinde utrum ab illo
sint quȩcumq in quantũcumq sunt
bona: postremo utrum in bonis nume¬
randa sit uoluntas libera. Quibus cõ¬
ꝑtis: satis apparebit ut opinor utrum
recte homini data sit.
uare abste prius quȩro. ut de mani¬
festissimis capiamus exordium: utrũ
tu ipse sis. An fortasse metius ne in hac
interrogatione fallaris: cum utiq si ñ

Expanded text:
cogniturus. Quapropter Domini praeceptis obcogniturus. Quapropter Domini praeceptis obtemperantes quaeramus instanter. Quod enim hortante ipso quaerimus, eodem ipso demonstrante inveniemus, quantum haec in hac vita, et a nobis talibus inveniri queunt: nam et a melioribus etiam dum has terras incolunt, et certe a bonis et piis omnibus post hanc vitam, evidentius atque perfectius ista cerni obtinerique credendum est; et nobis ita fore sperandum est, et ista contemptis terrenis et humanis, omni modo desideranda et diline, si placet: primum, quomodo manifestum est Deum esse; deinde, utrum ab illo sint quaecumque in quantumcumque sunt bona; postremo, utrum in bonis numeranda sit voluntas libera. Quibus compertis satis apparebit, ut opinor, utrum recte homini data sit. Quare prius abs te quaero, ut de manifestissimis capiamus exordium; utrum tu ipse sis. An tu fortasse metuis, ne in hac interrogatione fallaris, cum utique si non
Abbreviated transcription (Latin):
i ergo utrum sit ds satis esse existimas.
quod non temere tantis uiris creden¬
dum esse iudicauimus: cur non quęso
te de his quoq rebus quas tanqũa
incertas & plane incognitas querere
instituimus. similit̾ putas. eorundem
uiroꝵ auctoritati sic esse credendum.
ut de inuestigatione earum nichil am-
credimus. nosse & intelligere cupimus.
ARecte meministi: quod etiam in exor-¬
dio suꝑioris disputationis a nobis posi¬
tum esse negare non possumus. Nisi
enim & aliud esset credere. aliud intelli¬
gere. & primo credendum esset quod
magnum & diuinum intelligere cu-¬
peremus.: frustra ꝓpħa dixisset. Nisi cre-¬
dideritis: non intelligetis.Ipse quoq
primo hortatus est. quos ad salutẽ uoca¬
uit. Sed postea cum de ipso dono loguere¬
tur. quod erat daturus credentib. non
ait. hȩc est autẽ ȩterna uita ut credant:
dici potest. quod incognitum creditur.
neq quisquam inueniendo dõ fit idone¬
us. nisi ante crediderit. quod est postea

Expanded text:
i ergo utrum sit Deus, satis esse existimas, quod non temere tantis viris credendum esse judicavimus; cur non, quaeso te, de iis quoque rebus, quas tanquam incertas et plane incognitas quaerere instituimus, similiter putas eorumdem virorum auctoritati sic esse credendum, ut de investigatione earum nihil amplicredimus, nosse et intelligere cupimus. 6. A. Recte meministi, quod etiam in exordio superioris disputationis a nobis positum esse , negare non possumus. Nisi enim aliud esset credere, et aliud intelligere, et primo credendum esset, quod magnum et divinum intelligere cuperemus, frustra propheta dixisset, Nisi credideritis, non intelligetis . Ipse quoqprimo hortatus est, quos ad salutem vocavit. Sed postea cum de ipso dono loqueretur, quod erat daturus credentibus, non ait, Haec est autem vita aeterna ut credant; dici potest, quod incognitum creditur; neque quisquam inveniendo Deo fit idoneus, nisi antea crediderit quod est postea
Abbreviated transcription (Latin):
obicias. De his enim dictum ẽ. qui istã
uitam solam deputant uitã. scd̾m
carnem uiuentes. ꝙ post mortẽ nichil
sperantes ueluti pecora: non de his qui
neq negant se scire quod sciunt. ꝙ con¬
fitentur se nescire quod nesciunt. ꝙ to¬
ties intelligunt infirmitatẽ suam. quoti¬
ens de sua uirtute non confidunt. Non
itaq displiceat p̾sumptioni tuȩ iuueni-¬
li meus senilis timor fili. Ego enĩ si hoc
quod de animarum origine quȩrimus.
nec dõ nec aliquo spũali homine do-¬
cente scire potuero: paratior sum defen

Expanded text:
objicias. De his enim dictum est, qui istam objicias. De his enim dictum est, qui istam vitam solam deputant vitam, secundum carnem viventes, et post mortem nihil sperantes, veluti pecora: non de his qui neque negant se scire quod sciunt, et confitentur se nescire quod nesciunt, et potius intelligunt infirmitatem suam, quam de sua virtute confidunt. 16. Non itaque displiceat praesumptioni tuae juvenili meus senilis timor, fili. Ego enim, si hoc quod de animarum origine quaerimus, nec Deo, nec aliquo spirituali homine docente, scire potuero, paratior sum defen
Abbreviated transcription (Latin):
exprimunt. nisi de illa una qũã pri-¬
mo homini dedit. Lege diligenter qd̃
scripsi ad fr̃em nr̃m dĩ seruum renatũ.
Ibi enim quia id ostendi: non fuit neces¬
se ꝙ hic scribere. Uelles autẽ me defini¬
re quod ipse definisti: ut in tales angusti¬
as contruderer. in quales ipse contrusꝰ
adu̾sus catholicam fidem tot & tanta
locutus es: ut ea si fidelit̾̃ atq humilit̾
recolas. atq consideres. uideas ꝓfecto
quantum tibi ꝓfuisset si scisses nescire
quod nescis. ꝙ quantũ tibi ꝓsit. si uel
nunc scias. Nam si intelligentia tibi
placet in natura hominis. qm̃ reuera
si eam non haberer. nichil quantũ ad
animas ꝑtinet pecorib distaremꝰ. in¬
tellige quid non intelligas. ne totum
non intelligas: & noli despicere hominẽ
qui ut ueraciter intelligat quod non
satis. & similis factus ẽ illis. Lege & in-¬
tellige: ut hoc obpbrium humiliter
potius ipse caueas: qũa suꝑbe alteri

Expanded text:
exprimunt nisi de una illa quam priexprimunt nisi de una illa quam primo homini dedit. lege diligenter quod scripsi ad fratrem nostrum dei seruum Renatum; ibi enim quia id ostendi, non fuit necesse et hic scribere. uelles autem me definire quod ipse definisti, ut in tales angustias contruderer, in quales ipse contrusus aduersus catholicam fidem tot et tanta locutus es, ut ea si fideliter et humiliter recolas atque consideres, uideas profecto quantum tibi profuisset, si scisses nescire quod nescis, et quantum tibi prosit, si uel nunc scias. nam si intellegentia tibi placet in natura hominis, quoniam reuera si eam non haberet, nihil, quantum ad animas pertinet, pecoribus distaremus. intellege quid non intellegas, ne totum non intellegas, et noli despicere hominem. qui ut ueraciter intellegat quod non satis, et similis factus est illis ; lege, et intellige, ut hoc opprobrium humiliter potius ipse caveas, quam superbe alteri
Abbreviated transcription (Latin):
sciam. habet enim natura mea. ut hoc
nescire non possim: ita siq. illud scire na¬
tura est. cur michi de hac re ꝓfers quib
credam testimonia scripturarum: Nũ-¬
quid soli distant pecore qui eas legunt:
Nonne ita creati sumus. ut distemus
pecorib: & antequam ad aliquas litte¬
ras ꝑuenire possimus: Quid ẽ quȩso qd̃
tantum nr̃ȩ naturę arrogas: ut eo ipso
quo distat a pecore iam norit de ougine
animarum disquirere atq disserere. et
rursus eam sic facis huius cognitionis
exꝑtem: ut hoc scire humanitus nequeat.
nisi diuinis testibus credat: Deinde ꝙ
in hoc falleris. Nam diuina testimonia
quȩ ad istam quęstionem soluend̾a re-¬
ferre uoliuisti: non id aꝑiunt. Aliud est
quod illa demonstrant sine quo uere
non possumus pie uiuere: quod scili¬
cet animarum nr̃arum dm̃ habeamꝰ
datorem. creatorem. formatorem: sed
quomodo id faciat. utrum nouas eas
flando.an de parentib trahendo. non

Expanded text:
sciam — habet enim natura mea, ut hoc sciam — habet enim natura mea, ut hoc nescire non possim — ita, si et illud scire naturae est, cur mihi de hac re profers quibus credam testimonia scripturarum? numquid soli distant pecore qui eas legunt ? nonne ita creati sumus, ut distemus pecoribus et antequam ad aliquas litteras peruenire possimus ? quid est, quaeso, quod tantum naturae nostrae arrogas, ut co ipso quo distat a pecore iam norit de origine animarum disquirere atque disserere, et rursus eam sic facis huius cognitionis expertem, ut hoc scire humanitus nequeat, nisi diuinis testibus credat? Deinde et in hoc falleris. nam diuina testimonia, quae ad istam quaestionem soluendam referre uoluisti, non id aperiunt. aliud est quod illa demonstrant, sine quo uere non possumus pie uiuere, quod scilicet animarum nostrarum deum habeamus datorem, creatorem, formatorem. sed quomodo id faciat, utrum nouas eas flando an de parentibus trahendo, non
Abbreviated transcription (Latin):
longe utiq p̃stantius ẽ. nosse resurrecturã
carnem ac sine fine uicturam: qũa qͥcqͥd
in ea medici scrutando discere potuerunt.
quod nullo sensu anima ꝑcipit cum
presentia sua uegetet cuncta quȩ nescit.
num beatam futuram: qũa quicquid
de illius memoria. intelligentia. uolun-¬
tate nescimus. Hȩc autẽ quȩ dixi pre-¬
stantiora. atq meliora. nullomodo nos¬
se ualeremus: nisi diuinis crederemus
eloquiis. His ergo eloquiis. fidere te
fortassis existimas. ne de origine anima¬
rum sententiã definitam ꝓferre cuncte¬
ris. Primum si ita esset. non ipsi huma-¬
nȩ naturȩ tribuere debiusti. quod sit ho-¬
minis de sua qualitate atq natura disqui¬
rere atq disserere. sed dĩ muneri. Dixisti
enim. Quid differt homo pecore: si hoc
nescit: Quid igitur opus est aligiuid lege¬
re ut hoc sciamus: si eo ipso quo a pecore
distamus. iam hoc scire debemus: Sicut
enim nichil michi legis ut me uiuere

Expanded text:
longe utique praestantius est nosse resurrecturam longe utique praestantius est nosse resurrecturam carnem ac sine fine uicturam quam quicquid in ea medici scrutando discere potuerunt, quod nullo sensu anima percipit. cum praesentia sua uegetet cuncta quae nescit; num beatam futuram quam quicquid de illius memoria, intellegentia, uoluntate nescimus. haec autem quae dixi praestantiora atque meliora nullo modo nosse ualeremus, nisi diuinis crederemus eloquiis. his ergo eloquiis fidere te fortassis existimas, ne de origine animarum sententiam definitam proferre cuncteris. primum si ita esset, non ipsi humanae naturae tribuere debuisti, quod scit homo de sua qualitate atque natura disquirere atque disquirere, sed dei muneri; dixisti enim: quid differt homo pecore, si hoc nescit ? quid igitur opus est aliquid legere, ut hoc sciamus, si eo ipso quo a pecore distamus iam hoc scire debemus? sicut enim nihil mihi legis, ut me uiuere
Abbreviated transcription (Latin):
quid enim oremus sicut oportet ne¬
scimus: mox adiunxit. sed ipse sp̃e in¬
terpellat gemitibus in enarrabilibus.
Qui autẽ scrutat᷑ corda scit quid sapiat
int̾pellare facit. ille utiq sp̃s quẽ d̾s misit in
quomod dixit clamantẽ. hoc ẽ clamare
facientẽ. ut ipso faciente clamemꝰ. Doce¬
at gͦ & hoc me quando uoluerit. si hoc
michi expedire nouit. ut sciam unde
scđm animã originẽ ducã. S ille hoc me
doceat sp̃s. qui altitudinẽ dĩ scrutatur:
non homo qui sp̃m nescit unde uter
inflatur. Absit tamen. ut ego hinc te
pecorib comparem. Non enim hoc quia
non poteras: sed quia non aduerteras
nesciebas. Uerũ tu fortasse qũauis altiora
sint quȩ de animarum origine requi¬
runtur. quam est unde ducimus & red¬
dimus flatum. tamen eadem altiora de
scripturis scĩs te didicisse confidis: de
quibus ꝑ fidem didicimus quȩ nulla
possent humana ingenia uestigare. Nã

Expanded text:
quid enim oremus, sicut oportet, nequid enim oremus, sicut oportet, nescimus, mox adiunxit: sed ipse spiritus interpellat gemitibus inenarrabilibus. qui autem scrutaturcorda, scit quid spiritus interpellare sanctos facit\', ille utique spiritus, quem deus misit in quomodo dixit \'clamantem\', hoc est \'clamare facientem\', ut ipso faciente clamemus. doceat ergo et hoc me quando uoluerit, si hoc mihi expedire nouit, ut sciam unde secundum animam originem ducam. sed ille hoc me doceat spiritus, qui altitudines dei serutatur, non homo, qui spiritum nescit, unde uter inflatur. absit tamen, ut ego hinc te pecoribus comparem; non enim hoc quia non poteras, sed quia non aduerteras nesciebas. Verum tu fortasse, quamuis altiora sint, quae de animarum origine requiruntur quam est unde ducimus et reddimus flatum, tamen eadem altiora de scripturis sanctis te didicisse confidis, de quibus per fidem didicimus, quae nulla possent humana ingenia uestigare. nam
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quia dixiquid oremus sicut oportet
nescimus. irridendum me arbitraris: ꝙ
irrationabilibus similem animantibus
iudicas: Et forte tolerabilius. Cum enim
recto sanoq iudicio futura nr̃a p̃teritis
p̾feramus. & oratio nobis non ꝓpter qd̃
fuimus. sed ꝓpter quod erimus sit neces¬
saria: multo ẽ utiq molestius nescire qͥd
oremus. qũa quẽ admodum exorti fue¬
rimus. Sed ueniat tibi in mentẽ ubi
hoc legeris. uel relegendo recole: & no¬
li in me huius conuitii lapidem iace¬
re. ne ad qũe non uis ꝑueniat. Ille
ipse quippe doctor gentrum apłs dyx̃.
Quid enim oremus sicut oportet
nescimus. Quod non tantum uerbo
docuit. sed suo quoq demonstrauit
exemplo. Nam contra utilitatẽ ꝙ sa-¬
lutis suȩ ꝑfectionẽ nesciens orabat. ut
discederet ab eo stimulus carnis: que
sibi datum dixit. ne magnitudine re¬
uelationum suarum extolleret᷑. Et qr¬
illum dñs diligebat: non fecit quod
ignoranter petebat. Sed tamen ubi ait

Expanded text:
hoc quia dixi: quid oremus, sicut oportet, hoc quia dixi: quid oremus, sicut oportet, nescimus, inridendum me arbitraris et inrationalibus similem animantibus iudicas ? et forte tolerabilius. cum enim recto sanoque iudicio futura nostra praeteritis praeferamus et oratio nobis non propter quod fuimus, sed propter quod erimus sit necessaria, multo est utique molestius nescire quid oremus quam quemadmodum exorti fuerimus. sed ueniat tibi in mentem, ubi hoc legeris, uel relegendo recole et noli in me huius conuicii lapidem iacere, ne ad quem non uis perueniat. ille ipse quippe doctor gentium apostolus dixit: quid enim oremus, sicut oportet, nescimus, quod non tantum uerbo docuit, sed suo quoque demonstrauit exemplo. nam contra utilitatem et salutis suae perfectionem nesciens orabat, ut discederet ab eo stimulus carnis, quem sibi datum dixit, ne magnitudine reuelationum suarum extolleretur. et quia eum dominus diligebat, non fecit quod ignoranter petebat, sed tamen ubi ait:
Abbreviated transcription (Latin):
nescire se dicit. nec a te comparari pecorib
ꝑtimescit. Sciebat se spiritꝰ eiꝰ esse in tertio
cȩlo. esse in paradyso. & utrum esset in
corpore nesciebat. ꝙ utiq tertium cȩlum
ꝙ paradysus non erat ipse apłs paulus.
corpus uero eius & anima atq sp̃s eius
ipse erat. Ecce sciebar magna. alta. atq
diuina. quȩ ipse non erat. ꝙ hoc nescie-¬
bat quod ad naturam ipsius ꝑtinebat. Qs
intanta occultarum rerum scientia tantã
sui ipsius ignorantiam non miret᷑ Qͥs
postremo crederet nisi qui non fallit. Hẽ
dicere: quid oremus sicut oporter nescimꝰ:
Ubi esse nr̃a maxime debet intentio: ut
nos in ea quȩ ante sunt extendamꝰ. Et me
sim eis quȩ retro sunt aliquid de mea ori¬
gine oblitus sum pecorib comparas:. cũ
audias eundem apłm dicentẽ. quȩ retro
oblitus in ea quȩ ante sunt extentꝰ. scđm
intentionẽ sequor ad palmam suꝑnȩ uo-¬
cationis di in xp̃o uiui. An forte etiam

Expanded text:
nescire se dicit nec a te comparari pecoribus nescire se dicit nec a te comparari pecoribus pertimescit. sciebat se spiritus eius esse in tertio caelo, esse in paradiso et utrum esset in corpore nesciebat. et utique tertium caelum et paradisus non erat ipse apostolus Paulus; corpus uero eius et anima atque spiritus eius ipse erat. ecce sciebat magna, alta atque diuina, quae ipse non erat; et hoc nesciebat, quod ad naturam ipsius pertinebat. quis in tanta occultarum rerum scientia tantam sui ipsius ignorantiam non miretur? quis postremo crederet, nisi qui non fallit hoc diceret: quid oremus, sicut oportet, nescimus? ubi esse nostra maxime debet intentio, ut nos in ea quae ante sunt extendamus; et me, si in eis quae retro sunt aliquid de mea origine oblitus sum, pecoribus comparas, cum audias eundem apostolum dicentem: quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus secundum i intentionem sequor ad palmam supernae uocationis dei in Christo Iesu! An forte etiam
Abbreviated transcription (Latin):
bona ẽ quantũ ualeat. qͣntas uires habeat.
quib tẽptationib cedat. qͥb ñ cedat. si nos
sed prȩsentia de natura nr̃a. nec tantũ
quod ad corpus uerum etiam quod
ad interiorẽ hominẽ ꝑtinet ignore¬
mus. nec tam̃ pecorib comparemur.
& tu quia preteritã originẽ animȩ
meȩ non om̃ino nescio. sed ñ plene
scio. nam scio michi esse a do datã
nec tam̃ esse de dõ. tanto me conul¬
tio dignum putasti. Et quando possum
om̃ia quȩ nescimus: ubi potius exclama¬
re debemus ad dm̃. quod ille exclama-¬
uit in psalmo. mirificata est scientia tua
ex me. inualuit nec potero ad illam: Cur
enim adiecit ex me: nisi quia ex seipso ꝗͣ
in comp̃hensibilis esset scientia d̾i com-¬
ciebat. quando quidem seipsum comp̃hen¬
dere non ualebat: Rapiebat᷑ apłs in ter¬
tium cęlum. & audiebat in effabilia uer-¬
ba quȩ non licet homini loqui. & utrũ
incorpore hoc illi accidisset anextͣ corpꝰ

Expanded text:
bona est, quantum ualeat, quantas uires habeat, bona est, quantum ualeat, quantas uires habeat, quibus temptationibus csed praesentia de natura nostra, nec tantum quod ad corpus, verum etiam quod ad interiorem hominem pertinet ignoremus, nec tamen pecoribus comparemur. Et tu, quia praeteritam originem animae meae non omnino nescio, sed non plene scio; nam scio mihi datam esse a Deo, nec tamen esse de Deo; tanto me convicio dignum putasti. Et quaomnia quae nescimus? ubi potius exclamare debemus ad deum, quod ille exclamauit in psalmo: mirificata est scientia tua ex in e; inualuit, non potero ad illam. cur enim adiecit \'ex me\' nisi quia ex seipso quam inconprehensibilis esset dei scientia coniciebat, quando quidem se ipsum conprehendere non ualebat? rapiebatur apostolus in tertium caelum et audiebat ineffabilia uerba, quae non licet homini loqui, et utrum in corpore hoc illi accidisset an extra corpus
Abbreviated transcription (Latin):
gnitȩ. ꝙ credo quia nec tibi. Sed me con¬
temnes forsitari confitentẽ: & ꝓpter
hoc quoq pecorib comparabis. Ego
autẽ monere. uł si non dignaris certe
ammonere non desino: ut cognos cas
potius communem infirmitatẽ in qua
uirtus ꝑficitur. nec ꝓ cognitis in cognita
p̃sumendo. adueritatem ꝑuenire non pos¬
sis. Puto enĩ esse aliquid quod ꝙ tu in¬
telligere quȩris. nec potes: nec tamen
quereres. nisi te posse sperares. Ac ꝑ hoc
& tu iures intelligentiȩ tuȩ nescis. qui
naturȩ tuȩ scientiam ꝓfiteris. nec mecũ
ignorantiam confiteris. Quid dicam de
p̃dicatur arbitrium: Nempe beatissi¬
mus apłs petrus uolebat ꝓ dño animã
ponere: plane uolebat. Neq enĩ dm̃ id
pollicendo fallebat: sed quantas uires
haberet uoluntas ipsa. nesciebat. Proin¬
de uir tantus qui filium d̾i esse noue¬
rat: se latebat. Scimus nos itaq aliquid
uelle seu nolle. s uoluntas nr̃a etiã cum

Expanded text:
gnitae et credo quia nec tibi. Sed me congnitae et credo quia nec tibi. Sed me contemnis forsitan confitentem et propter hoc quoque pecoribus comparabis. ego autem monere uel, si non dignaris, certe ammonere non desino, ut agnoscas potius communem infirmitatem, in qua uirtus perficitur, ne pro cognitis incognita praesumendo ad ueritatem peruenire non possis. puto enim esse aliquid, quod et tu intellegere quaeris nec potes nec tamen quaereres, nisi te posse sperares. ac per hoc et tu uires intellegentiae tuae nescis, qui naturae tuae scientiam profiteris nec mecum ignorantiam confiteris. quid dicam de praedicatur arbitrium ? nempe beatissimus apostolus Petrus uolebat pro domino animam ponere, plane uolebat; neque enim deum id pollicendo fallebat, sed quantas uires haberet uoluntas ipsa nesciebat: proinde uir tantus, qui Iesum filium dei esse cognouerat, sc latebat. scimus nos itaque aliquid uelle seu nolle; sed uoluntas nostra, etiam cum
Abbreviated transcription (Latin):
nos non eramus quando id cogitaba¬
mꝰ: nec tamen hoc sumus quod fuimꝰ.
quando id cogitare non possumus.
Quid est gͦ quod nescimus: quomodo
subtrahimur negamurq nobis: Itẽq
nescio quomodo ꝓferimur ad nos. red¬
dimurq nobis. quasi alii simus &
alibi simus quando quęrimus nec
inuenimus quod in memoria nr̃a
posuimus. neq nos ipsi ad nos ipsos
ueluti alibi positos ꝑuenire possimꝰ.
ꝙ tunc ꝑueniamꝰ quando inuenimꝰ.
Ubi enun quęrimus. nisi apud nos:
Et quid quęximus nisi nos: quasi ñ
simus in nobis: & aliquo recesserimꝰ
a nobis: Nonne attendis & exhorre¬
scis. tantã ꝓfunditatẽ: Et quid ẽ hoc
aliud quam nr̃a natura: nec qualis
fuit. sed qualis nunc est: Et ecce ma¬
gis quęritur quã comp̃henditur.
Sepe michi ꝓpositam quȩstionem pu-¬
taui me intellecturũ. si in de cogitarẽ.
Cogitaui nec potui: sepe non putaui.
& tamen potui. Uires itaq intelli¬
gentiȩ meȩ non sunt michi utiq co-¬

Expanded text:
nos non eramus, quando id cogitabanos non eramus, quando id cogitabamus ? nec tamen hoc sumus quod fuimus, quando id cogitare non possumus. quid est ergo, quod nescio quomodo subtrahimur negamurque nobis itemque nescio quomodo proferimur ad nos reddimurque nobis, quasi alii simus et alibi simus, quando quaerimus nec inuenimus quod in memoria nostra posuimus, neque nos ipsi ad nos ipsos ueluti alibi positos peruenire possimus et tunc perueniamus quando inuenimus? ubi enim quaerimus nisi apud nos? et quid quaerimus nisi nos, quasi non simus in nobis et aliquo recesserimus a nobis? nonne adtendis et exhorrescis tantam profunditatem ? et quid est hoc aliud quam nostra natura nec qualis fuit, sed qualis nunc est? et ecce magis quaeritur quam conprehenditur. saepe mihi propositam quaestionem putaui me intellecturum, si inde cogitarem; cogitaui nec potui, saepe non putaui et tamen potui. uires itaque intellegentiae meae non sunt mihi utique co
Abbreviated transcription (Latin):
lisq memoriȩ. cum interrogatꝰ esset
a nobis qͦs uersus uirgihꝰ in omĩb li-¬
bͥs supra ultimos dixerit: continuo ce¬
leriter memoriterq respondit. Quesi¬
uimus etiam suꝑiores ut diceret. dixit.
& credidimus eum posse retrorsum
recitare uirgilium. De quocumq lo¬
co uoluimus petiuimus ut faceret. fe¬
cit. Prosa etiam de quacũq oratione ci-¬
ceronis quam memoriȩ commendaue.¬
rat. id eum facere uoluimus. quantũ
uoluimus sursum uersus secutus ẽ.
Cum admiraremur: testatus est dm̃
nescisse se posse hoc. ante illud exꝑim̃-¬
tum. Ita quantum ad memoriam ꝑti¬
net: idem ipse erat. Cur se igitur nescie
bat: Sepe nos p̾sumimus aliquid me-¬
moria retenturos: ꝙ cum id putamꝰ
non scribimus. nec nobis postea cum
uolumus uenit in mentẽ: nosq pęni-¬
ter credidisse uenturum uł litteris
illigasse ne fugeret: & subito rursus
cum id non quęramus occurrit. Nũqͥd

Expanded text:
lisque memoriae, cum interrogatus esset lisque memoriae, cum interrogatus esset a nobis, quos uersus Vergilius in omnibus libris supra ultimos dixerit, continuo celeriter memoriterque respondit. quaesiuimus etiam superiores ut diceret: dixit. et credidimus eum posse retrorsus recitare Vergilium; de quocumque loco uoluimus, petiuimus ut faceret: fecit. prosa etiam de quacumque oratione Ciceronis, quam memoriae commendauerat, id eum facere uoluimus: quantum uoluimus sursum uersus secutus est. cum ammiraremur, testatus est deum nescisse se hoc posse ante illud experimentum. ita, quantum ad memoriam pertinet, bat ? Saepe nos praesumimus aliquid memoria retenturos et eum id putamus, non scribimus nec nobis postea cum uolumus uenit in mentem nosque paenitet credidisse uenturum nec litteris inligasse, ne fugeret; et subito rursus, cum id non quaeramus, occurrit: numquid
Abbreviated transcription (Latin):
nos. & certe non sumus extra nos. Nec
ideo comꝑandi pecorib. quia id quod
sumus non pęnitus inuenimus. Et
comꝑandos nos pecorib putas si quod
fuimus obliti sumus: si tamen id ali-¬
quando noueramus: Neq enim nunc
anima mea trahitur ex parentib. aut
insuffiatur a do. Utrũlibet hoꝵ fecerit.
tunc fecit quando me creauit. non eti¬
am nunc de me uł in me facit. Actũ
illud atq tnsactum est: nec presens
michi ẽ nec recens. Ne id quidem scio.
utrum id scierum oblitusq sim: an uero
nec tunc quando factum ẽ id sentire
ac nosse potuerim. Ecce modo. modo
dum sumus. dum uiuimus. dum nos
uiuere scimus. dum meminisse nos &
intelligere. ꝙͣ uelle certissime scimus.
qui nos naturȩ nr̃ȩ magnos cognito¬
res esse iactamus: quid ualeat memo-¬
ria nr̃a uel intelligentia uel uolun-¬
tas om̃ino nescimus. Amicus quidaor
meus iam inde ab ad olescentia simpli-¬
cius nomine. homo excellentis mirabr-¬

Expanded text:
nos et certe non sumus extra nos. nec nos et certe non sumus extra nos. nec ideo comparandi pecoribus, quia id quod sumus non penitus inuenimus; et comparandos nos pecoribus putas, si quod fuimus obliti sumus, si tamen id aliquando noueramus? neque enim nunc anima mea trahitur ex parentibus aut insufflatur a deo: utrumlibet horum fecerit, tunc fecit quando me creauit, non etiam nunc de me uel in me facit; actum illud atque transactum est nec praesens mihi est nec recens. ne id quidem scio, utrum id scierim oblitusque sim, an uero nec tunc quando factum est id sentire ac nosse potuerim. Ecce modo, modo dum sumus, dum uiuimus, dum nos uiuere scimus. dum meminisse nos et intellegere et uelle certissimi sumus, qui nos naturae nostrae magnos cognitores esse iactamus quid ualeat memoria nostra uel intellegentia uel uoluntas omnino nescimus. amicus quidam meus iam inde ab adulescentia, Simplicius nomine, homo excellentis mirabi
Abbreviated transcription (Latin):
cur etiam in tenebris & oculis clausis
sensu corporis qui uocatur tactus. mẽ¬
bra forinsecus nr̃a numeremus. ipsius
autẽ animȩ interiore p̾sentia. qua cun¬
ctis quȩ uiuificat atq animat p̃sto
est. nulla intrinsecus nr̃a uiscera no¬
uerimus. non medicos empiricos.
nec anatomicos. nec dogmaticos.
nec metoticos: sed homine scire arbi¬
tror neminem. Et quisquis fuerit co¬
natus hȩc discere. non frustra ei dicet᷑
altiora te ne quesieris: & fortiora te ne
scrutatus fueris. Neq enim altiora st̃
quam potest nr̃a statura contingere. sed
quam potest nr̃a coniectura comp̃hen-¬
dere: & fortiora quam potest uis huma¬
ni ingenii penetrare: & tamen non est cȩ¬
lum cęli. non dimensio syderum. non
motus maris atq terrarum: non infer¬
nus inferior. Nos sumus qui nos cõpre¬
hendere non ualemꝰ: nos modulum
scientiȩ nr̃ȩ altiores fortioresq supe¬
ramus. Nos non possumus capere

Expanded text:
cur etiam in tenebris et oculis clausis cur etiam in tenebris et oculis clausis sensu corporis, qui uocatur tactus, membra forinsecus nostra numeremus, ipsius autem animae interiore praesentia, qua cunctis quae uiuificat atque animat praesto est, nulla intrinsecus nostra uiscera nouerimus, non medicos empiricos nec anatomicos nec dogmaticos nec methodicos, sed hominem scire arbitror neminem. Et quisquis fuerit conatus haec discere, non frustra ei dicitur: altiora te ne quaesieris et fortiora te ne scrutatus fueris. neque enim altiora sunt quam potest nostra statura contingere, sed quam potest nostra coniectura conprehendere et fortiora quam potest uis humani ingenii penetrare; et tamen non est caelum caeli, non dimensio siderum, non modus maris atque terrarum, non infernus inferior, nos sumus, qui nos conprehendere non ualemus, nos modulum scientiae nostrae altiores fortioresque superamus, nos non possumus capere
Abbreviated transcription (Latin):
chi non opus sit. ut esse in cȩlo solem
sciam & luña & alia sydera: & arte m
opus sit ut sciam quando digitũ moueo
unde incipiam. a corde an a cerebro.
an ab utroq. an a neutro: ꝙ doctore
non egeam ut sciam quid sit tam lon¬
ge altius suꝑ me. ab alio autẽ hominr
discere expectem unde agatur a me
quod agitur in me. Nam cum in corde
cogitare dicamur. & quod cogitamus
nullo alio homine sciente sciamus: ipsũ
tamen cor ubi cogitamus nescimus in
qua parte corporis habeamus. nisi ab
alio discamus qui nescit quod cogita¬
mus. Nec ignoro cum audimus ut
ex toto corde diligamus dm̃. non hoc
dici de illa particula carnis nr̃e quȩ
sub costis latet. sed de illa ui in qua co¬
gitationes fiunt. quȩ merito appellat᷑
hoc nomine. qͥa sic̃ motꝰ ñ cessat in cor-¬
de unde se pulsus diffundit usq quaq
uenarum. ita non quiescimꝰ aliquid
cogitando uersare. Uerũtamen cum
om̃is sensus ab anima insit & corpori.

Expanded text:
mihi opus sit, ut esse in caelo sciam mihi opus sit, ut esse in caelo sciam solem et lunam et alia sidera, et arte mihi opus sit, ut sciam quando digitum moneo, unde incipiam, a corde an a cerebro an ab utroque an neutro, et doctore non egeam. ut sciam quid sit tam longe altius super me, ab alio autem homine discere exspectem, unde agatur a me quod agitur in me. nam cum in corde cogitare dicamur et quod cogitamus nullo alio homine sciente sciamus, ipsum tamen cor ubi cogitamus nescimus in qua parte corporis habeamus, nisi ab alio discamus qui nescit quod cogitamus. nec ignoro, cum audimus, ut ex toto corde diligamus deum, non hoc dici de illa particula carnis nostrae, quae sub costis latet, sed de illa ui, qua cogitationes fiunt; quae merito appellatur hoc nomine, quia sicut motus non cessat in corde, unde se pulsus diffundit usquequaque uenarum, ita non quiescimus aliquid cogitando uersare. uerum tamen cum omnis sensus ab anima insit et corpori,
Abbreviated transcription (Latin):
sentiat & si nolit. membra uero non moue¬
at nisi uelit: Cum igit᷑ hȩc in corpore nisi
ipsa non faciat: cur nescit quod facit. uel
unde facit. nec ei turpe est ista quod nescit.
ꝙ turpe esse existimas si nesciat unde
uł quododo facta sit cum se ipsa non
fecerit᷑ Anima uͦ ñ nulli sciunt. quomͦ
hec & unde agar in corpore: i deo ad illa
altiora atq fortiora id ꝑtinere non putas.
At ego hinc tibi maiorem moueo questio¬
nem: cur paucissimi nouerint unde agant
quod om̃s agunt. fortasse dicturꝰ es qͥa ill
didicerunt artẽ anatomicam uł empu¬
ricam. quas medicinalis continet disci-¬
plina. quam pauci assequunt᷑: cȩteri uero
ista discere noluerunt. cum potuissent
siutiq uoluissent. Ubi omittam dicere
cur multi conent᷑ discere ista nec possint.
quia tardo qͦd multũ mirum ẽ impe¬
diuntur ingenio ea discere ab aliis que
aguntur ab eis ipsis. & in eis ipsis. Sed hȩc
ipsa est maxima questio: cur arte mi

Expanded text:
sentiat etsi nolit, membra uero non moucsentiat etsi nolit, membra uero non moucat nisi uelit? cum igitur haec in corpore nisi ipsa non faciat, cur nescit quod facit uel unde facit ? nec ei turpe est ista quod nescit et turpe esse existimas, si nesciat unde uel quomodo facta sit. cum se ipsa non fecerit? an quia nonnulli sciunt, quomodo haec et unde agat in corpore, ideo ad illa altiora atque fortiora id pertinere non putas ? At ego hinc tibi maiorem moueo quaestionem, cur paucissimi nouerint unde agant, quod omnes agunt. fortasse dicturus es, quia illi didicerunt artem anatomicam uel empiricam, quas medicinalis continet disciplina, quam pauci assequuntur, ceteri uero ista discere noluerunt, cum potuissent, si utique uoluissent. ubi omitto dicere, cur multi conentur discere ista nec possint, quia tardo. quod multum mirum est, inpediuntur ingenio ea discere ab aliis. quae aguntur ab eis. ipsis et in eis ipsis. sed haec ipsa est maxima quaestio, cur arte non
Abbreviated transcription (Latin):
fortius qũa ut id possit apprehendere. ꝙ
absurdum existimas atq in congruuor
rationi. ut nesciat anima utrumnam
diuinitus insufflata sit. an de parentib
tracta: cum hoc iam prȩteritum non
meminerit. & inter illa deputet quȩ in¬
reuocabiliter sicut infantiam ꝙ cȩtera
recentis ab utero ȩtatis oblita est. si tam̃
cum sensu eius aliquo factum est quando
factũ est:. nec putas absurdum atq in¬
congruum ut ꝑ corpus sibi subditum nesci¬
at: ꝙ quod non est de prȩteritis eus sed de
presentib prorsus ignoret: utrum uenas
moueat ut uiuat in corpore. neruos autẽ
ut membris corporis operet᷑ ꝙ si ita est
cur neruos non moueat nisi uelit. pulsus
autẽ uenarum etiam si nolit sine inter-¬
missione agat: de qua parte corporis cȩ¬
teris dominet᷑. quod egemonicum uocant.
utrum de corde an de cerebro. an disꝑtit
de corde autẽ non uoluntariis uenarũ
pulsibus. ꝙ si de cerebro illa duo facit cur

Expanded text:
fortius quam ut id possit adprehendere ? et fortius quam ut id possit adprehendere ? et absurdum existimas atque incongruum rationi, ut nesciat anima utrum noua diuinitus insufflata sit an de parentibus tracta, cum hoc iam praeteritum non meminerit et inter illa deputet, quae inreuocabiliter sicut infantiam et cetera recentis ab utero aetatis oblita est, si tamen cum sensu eius aliquo factum est quando factum est, nec putas absurdum atque incongruum, ut corpus sibi subditum nesciat et quod non est de praeteritis eius, sed de praesentibus prorsus ignoret, utrum uenas moueat ut uiuat in corpore, neruos autem utres membris corporis operetur, et si ita est, cur neruos non moueat, nisi uelit, pulsus autem uenarum, etiam si nolit, sine intermissione agat, de qua parte corporis ceteris dominetur quod ἡγεμονικόν uocant, utrum de corde an de cerebro an dispertite de corde autem non uoluntariis uenarum pulsibus, et si de cerebro illa duo facit, cur
Abbreviated transcription (Latin):
ea potuit anima uiuificare qũa nosse.
An forte ad eius cognitionẽ altius illa
est corpus eius quam ipsa: Et ideo siuelit
inquirere atq disserere quando semen
hominis conuertatur in sanguinem.
quando insolidam carnem. quando
ossa durari. quando incipiant medul¬
lari quot sint genera uenarum. atq
neruoꝵ quib discursibus ꝙ amfra-¬
ctibus uniuersum corpus illȩ irrigent.
illi alligent. utrum in nerus deputan¬
da sit cutis. utrum in ossib dentes. di¬
stant enim quod medulla carent. ꝙ qͥd
ab utrisq differant ungues. qm̃ his dy¬
ricia similes sunt p̃cidi autẽ ꝙ crescere
commune illis est cum capillis.quis nã
sit usus uenarum non sanguinis sed aeris
quas arterias uocant. hȩc atq huiusmo¬
di de natura corporis sui si anma nosse
desideret. tunc dicendum est homini.
altiora te ne quęsieris. & fortiora te ne
scrutatus fueris. Si autẽ de sua origine
quod nescit inquirat. non est altius neq

Expanded text:
ea potuit anima uiuificare quam nosse. ea potuit anima uiuificare quam nosse. an forte ad eius cognitionem altius illa est corpus eius quam ipsa et ideo si uelit inquirere atque disserere, quando semen hominis conuertatur in sanguinem quando in solidam carnem, quando ossa durari quando incipiant medullari, quot sint genera uenarum atque neruorum, quibus discursibus et anfractibus uniuersum corpus illae inrigent illi alligent, utrum in neruis deputanda sit cutis utrum in ossibus dentes — distant enim, quod medulla carent — et quid ab utrisque differant ungues, quoniam his duritia similes sunt, praecidi autem et crescere commune illis est cum capillis, quisnam sit usus uenarum non sanguinis, sed aeris, quas arterias uocant: haec atque huiusmodi de natura corporis sui si anima nosse desideret, tuncine dicendum est homini: altiora te ne quaesieris et fortiora te ne scrutatus fueris, si autem de sua origine quod nescit inquirat, non est altius neque
Abbreviated transcription (Latin):
cilius cognoscunt᷑. Nam didicimus
dm̃ esse trinitatẽ. Quot autẽ animali¬
um genera creauerit saltẽ terrestriũ.
quȩ in arcam noe intrare potuerunt.
ad huc usq nescimus: nisi forte hoc
tu iam didicisti. In libro etiam sapien-¬
tiȩ scriptum est. Si enim tantum ua-¬
lere potuerunt ut possent estimare
scłm. quomodo eius dñm non faci¬
lius inuenerunt.An quia hoc intra
nos est: ideo non altiusnobis ẽꝰ In¬
terior enĩ est animȩ nr̃ȩ natura ꝙͣ
corpus. Quasi uero corpus ipsum non
facilius nos se potuit anima extrinsecꝰ
ꝑ oculos ipsius corporis: quam intrin¬
secus ꝑ seipsam. Quid enĩ est in intesti¬
nis corporis ubi non est ipsa: Et tam̃
etiam quȩq interna atq uitalia ocu¬
lis corporis inquisiuit: & quicquid ex
eis discere potuit ꝑ oculos corporis di¬
dicit. Et certe ibi erat. etiã quando illa
nesciebat. E cum uiscera intrinsecus nr̃a
non possint sine anima uiuere: facilius

Expanded text:
cilius cognoscuntur ? nam didicimus cilius cognoscuntur ? nam didicimus deum esse trinitatem; quot autem animalium genera creauerit, saltem terrestrium, quae in arcam Noe intrare potuerunt, adhuc usque nescimus, nisi hoc tu iam forte didicisti. in libro etiam Sapientiae scriptum est: si enim tantum potuerunt ualere ut possent aestimare saeculum, quomodo eius dominum non facilius inuenerunt? an quia hoc intra nos est, ideo non altius nobis est? interior enim est animae nostrae natura quam corpus. quasi uero corpus ipsum non facilius nosse potuit anima extrinsecus per oculos ipsius corporis quam intrinsecus per se ipsam. quid enim est in intestinis corporis, ubi non est ipsa? et tamen etiam quaeque interna atque uitalia oculis corporis inquisiuit et quicquid ex eis discere potuit per oculos corporis didicit. et certe ibi erat, etiam quando illa nesciebat. et cum uiscera intrinsecus nostra non possint sine anima uiuere, facilius
Abbreviated transcription (Latin):
adeo illum adhuc lateat humana na-¬
tura. ut non solum quid intus habe¬
at. uerum etiam quid ad eam forinsecꝰ
accedat ignoret: Itane dilectissime tu
me docebis. aut quẽquam. unde ho¬
mines nascentes animent᷑: qui nescie-¬
bas adhuc usq unde uiuentes sic alan¬
tur. ut illo alimento paululum sub¬
tracto. continuo moriantur: Tu me
docebis aut quemquã unde homines
animent᷑. qui nesciebas adhucusq
unde utres quando inflantur imple-¬
antur: Utinam qũead modum nescis
unde origo sit animarum: sic ego sal¬
tem scirem utrum michi in hac uita
sciendum esset. Si enim ex illis est al¬
tiorib quȩ inquirere scrutariq pro¬
hibemur. timendum ẽ ne hoc ñ igno-¬
rando sed querendo peccemus. Neq
enim ꝓpterea non esse de illis altiori-¬
bus putare debemus. qͥa ñ ad dĩ na-¬
turam ꝑtinet sed ad nrãm. Quid.
quod nonnulla in oꝑib dĩ qũa d̾s
ipse inquantum cognasci potest diffi-¬

Expanded text:
adeo illum adhuc lateat humana naadeo illum adhuc lateat humana natura, ut non solum quid intus habeat uerum etiam quid ad eam forinsecus accedat ignoret ? itane, dilectissime, tu me docebis aut quemquam, unde homines nascentes animentur, qui nesciebas adhuc usque unde uiuentes sic alantur, ut illo alimento paululum subtracto continuo moriantur? tu me docebis aut quemquam, unde homines animentur, qui nesciebas adhuc usque unde utres, quando inflantur, inpleantur? utinam quemadmodum nescis unde origo sit animarum, sic ego saltem scirem utrum mihi in hac uita sciendum esset! si enim ex illis est altioribus, quae inquirere scrutarique prohibemur, timendum est, ne hoc non ignorando, sed quaerendo peccemus. neque enim propterea non esse de illis altioribus putare debemus, quia non ad dei naturam pertinet, sed ad nostram. Quid quod nonnulla in operibus dei quam deus ipse, in quantum cognosci potest, diffi
Abbreviated transcription (Latin):
leste ferrem. inmo insuꝑ & gr̃as ma-¬
gnas agerem: si eam michi non solum
duris ꝑcuteres conuitiis. sed ueris etiã
excuteres dictis. Si enim me posses doce¬
re quod nescio: non solum te uerbis sed
& pugnis cedentem. deberem pacientis¬
tissime sustinere. Nam fateor dilectioni
tuȩ quantum attinet ad istam questio¬
nem. unum de duobus ualde cupio nosse
si possim: uł de animarum origine quod
ignoro. uel utrum ꝑtineat ad nos hoc
nosse cum hic uuumus. Quid si enim
ex illis rebus est de quib nobis dicitur.
altiora te ne quęsieris. & fortiora te ne
scrutatus fueris: sed quȩ p̃cepit tibi dñs
illa cogita semꝑ: Uerum hoc nosse cu¬
pio aut ab ipso d̾o sciente quid creat.
aut etiam ab aliquo docto sciente qͥd
dicat: non ab homine nesciente quod
anhelat. Infantiam suam quisq non
non recolit: & putas hominẽ nisi dõ
docente posse cognoscere. unde in ma-¬
tris utero uiuere cȩperit: p̃sertim si usq

Expanded text:
leste ferrem, immo insuper et gratias maleste ferrem, immo insuper et gratias magnas agerem. si eam mihi non solum duris percuteres conuiciis, sed ueris etiam excuteres dictis. si enim me posses docere quod nescio, non solum te uerbis, sed et pugnis caedentem deberem patientissime sustinere. Nam fateor dilectioni tuae, quantum adtinet ad istam quaestionem, unum de duobus ualde cupio nosse, si possim, uel de animarum origine quod ignoro uel utrum pertineat ad nos hoc nosse cum hic uiuimus. quid si enim ex illis rebus est, de quibus nobis dicitur: altiora te ne quaesieris et fortiora te ne scrutatus fueris; sed quae praecepit tibi dominus, illa cogita semper? uerum hoc nosse cupio aut ab ipso deo sciente quod creat aut etiam ab aliquo docto sciente quod dicat, non ab homine nesciente quod anhelat. infantiam suam quisque non recolit et putas hominem nisi deo docente posse cognoscere, unde in matris utero uiuere coeperit, praes-ertim si usque
Abbreviated transcription (Latin):
debas. dicebas & scribebas. & in conuen-¬
tu multitudinis congregatȩ legebas.
ꝙ natura nr̃a utrem inflare. ꝙ natura
nr̃a nos minꝰ nichil habere: cum hoc
unde faciamꝰ facillime posses ñ diui-¬
nas ꝙ humanas paginas ꝑscrutan-¬
do. sed inte aduertendo posses nosse
cum uelles. Quomodo igitur tibi cõ¬
mittam. ut me doceas de
ne animarũ quod me nescire confite¬
or: qui quod tus narib atq ore sine
intermissione facis unde facias igno¬
rabas: Et prestet dñs. ut a me commo-¬
nitus cedas potius quam resistas t̃a in
ꝓmptu positȩ atq aꝑtissimȩ ueritati:
nec de utre inflando sic interroges pul¬
mones cuos: ut eos aduersum me ha-¬
bere malis inflatos. qũa eis ad quiescere
te docentib. & responsum tibi ueruor
non loquendo & altercando. sed spiran-¬
do ꝙ respirando reddentibus. Promde
ignorantiam meam de origine animaꝵ
te corripientẽ atq obiurgantẽ non mo¬

Expanded text:
debas et dicebas et scribebas et in conuendebas et dicebas et scribebas et in conuentu multitudinis conrogatae legebas, ex natura nostra nos utrem inflare et in natura nostra nos minus nihil habere, cum hoc unde faciamus facillime posses non diuinas et humanas paginas perscrutando, sed in te aduertendo nosse cum uelles. quomodo igitur tibi committam, ut me doceas de origine animarum, quod me nescire confiteor, qui quod tuis naribus atque ore sine intermissione facis unde facias ignorabas? et praestet dominus, ut a me commonitus cedas potius quam resistas tam in promptu positae atque apertissimae ueritati nec de utre inflando sic interroges pulmones tuos, ut eos aduersus me habere malis inflatos quam eis adquiescere te docentibus et responsum tibi uerum non loquendo et altercando, sed spirando et respirando reddentibus. proinde ignorantiam meam de origine animarum te corripientem atque obiurgantem non mo
Abbreviated transcription (Latin):
pecore si nescit de animȩ suȩ qualita¬
te atq natura: sed aisti. si nescit de sua
qualitate naturaq disquirere atq dis¬
serere. Qualitas utiq nr̃a & natura
nr̃a cum corpore computatur. qu̾ã¬
uis de his constamus singillatim sin-¬
gulis disserat᷑. Uerum ego qua multa
possim de hominis natura scientissi¬
me disputare. si explicare uelim: plu¬
ra uolumina implebo. Multa tamen¬
me ignoiare confiteor. Tu autẽ quo
uis ꝑtinere quod insuꝑiore libro de
flatu hominis disputauimus. utruor
ad animȩ naturam. quia id agit ipsa
in homine. an ad corporis quod ab ea
mouetur ut id agat: an ad huius aeris
cuius reciprocatu id agere declaratur.
an potius ad om̃ĩa tria. ad animam
scilicet quȩ corpus mouer. & ad corpꝰ
quo moto flatum recipit atq reddit.
ꝙ ad auram istam undiq circũ fusã.
quȩ intrando alit. releuat exeundo:
Et tamen hoc litteratus homo atq
facundus utiq nesciebas. quando cre-¬

Expanded text:
pecore, si nescit de animae suae qualitapecore, si nescit de animae suae qualitate atque natura\', sed aisti: si nescit de sua qualitate naturaque disquirere atque disserere. qualitas utique nostra et natura nostra cum corpore computatur, quamuis de his quibus constamus singillatim singulis disseratur. uerum ego quam multa possim de hominis natura scientissime disputare, si explicare uelim. plura uolumina inplebo; multa me tamen ignorare confiteor. Tu autem quo uis pertinere, quod in superiore libro de flatu hominis disputauimus, utrum ad animae naturam. quia ipsa id agit in homine, an ad corporis, quod ab ca mouetur ut id ay;t, an ad huius aeris, cuius reciprocatu id agere declaratur, an potius ad omnia tria, ad animam scilicet, quae corpus monet et ad corpus quod motu flatum recipit atque reddit et ad auram istam undique circumfusam quae intrando alit, releuat exeundo? et tamen hoc litteratus homo atque facundus utique nesciebas, quando cre
Abbreviated transcription (Latin):
entior illo esse potiusti. atq ita siquis
eam paulo plus te scierit. eadem iusti¬
tia te ille pecorib comparabtiͦ. Dic
ergo quatenus nobis naturam nr̃am
nescire concedas. ut a pecorib salua sit
nra distantia. Et considera tamen ne
bus dister. qui eius aliquid nescire
se scit: quam qui se putat scire quod
nescit. Natura certe tota hominis
est. sp̃c anima ꝙ corpus. Quisquis gͦ
a natura humana corpus alienare
uult: desipit. Medici tamen qui appellan¬
tur anatomici. ꝑ membra. ꝑ uenas. per
neruos. ꝑ ossa. ꝑ medullas. ꝑ interiora
uitalia. etiam uiuos homines qũa¬
diu inter manus rimantium uiue¬
re potuerunt. dissiciendo scrutati
sunt.: ut naturam corporis nossent :
nec tamen nos qui ista nescimꝰ pecori¬
b compararunt. Nisi forte dicturus
es eos pecorib comparandos: qui ani¬
mę naturam. non qui corporis nesci-¬
unt. Non ergo ita p̾loqui debiusti.
Neq enim aisti. quid differt homo

Expanded text:
entior illo esse potuisti, atque ita si quis entior illo esse potuisti, atque ita si quis eam paulo plus te scierit, eadem iustitia te ille pecoribus comparabit? dic ergo quatenus nobis naturam nostram nescire concedas, ut a pecoribus salua sit nostra distantia, et considera tamen, ne bus distet qui eius aliquid nescire sc scit, quam qui se putat scire quod nescit. natura certe tota hominis est spiritus, anima et corpus; quisquis ergo a natura humana corpus alienare uult, desipit. medici tamen, qui appellantur anatomici, per membra, per uenas, per neruos, per ossa, per medullas, per interiora uitalia etiam uiuos homines quamdiu inter manus rimantium uiuere potuerunt dissiciendo scrutati sunt, ut naturam corporis nossent, nec tamen nos, quia ista neseimus, pecoribus compararunt. nisi forte dicturus es eos pecoribus comparandos, qui animae naturam, non qui corporis nesciunt. non ergo ita praeloqui debuisti. neque enim aisti: \'quid differt homo
Abbreviated transcription (Latin):
quid autẽ homo differt pecore. si nescit
de sua qualitare naturaq disquirere.
atq disserere. Quod sensisse ita uideris:
tamquã de uniuersa sua qualitate atq
natura sic homo disquirere atq disse¬
rere debear. ut nichil eum sui lateat.
Quod si ita ẽ. iam te pecorib compa¬
rabo: si michi non responderis tuoꝵ
numerum capilloꝵ. Si autẽ quantũ¬
cumq ꝓficiamus in hac uita. aliqua
nos ad naturam nr̃am ꝑtinentia
nescire concedis: quero id quantũ
quatenus usq concedas. ne forte &
hoc ibi sit quod animȩ nr̃ȩ non om̃i
modo scimus originem: quãuis quod
ad salutem ꝑtiner fidei diuinitus ani¬
mam datam. eamq non eius cuius
d̾s est ẽẽ naturȩ remotis ambagibus
nouerimus. An forte hactenus putas
naturam suam cuiq nesciendam qua-¬
tenus eam tu nescis. hactenusq scien¬
dam quatenus tu eam scire potueris.
ut si paulo amplius te quisq nescie-¬
rit. eum pecorib compares: quod sci-¬

Expanded text:
quid autem differt homo pecore, si nescit quid autem differt homo pecore, si nescit de sua qualitate naturaque disquirere atque disserere? quod sensisse ita uideris, tamquam de uniuersa sua qualitate atque natura sic homo disquirere atque disserere debeat, ut nihil cum sui lateat. quod si ita est, iam te pecoribus comparabo, si mihi non responderis tuorum numerum capillorum. si autem quantumcumque proficiamus in hac uita, aliqua nos ad naturam nostram pertinentia nescire concedis, quaero id quantum quatenusque concedas, ne forte et hoc ibi sit, quod animae nostrae non omni modo scimus originem; quamuis, quod ad salutem pertinet fidei!, diuinitus animam datam eamque non eius cuius deus est esse naturae remotis ambagibus nouerimus. an forte hactenus putas naturam suam cuique nesciendam, quatenus eam tu nescis, hactenusque sciendam, quatenus eam tu scire potueris, ut, si paulo amplius te quisque nescierit, eum pecoribus compares, quod sci