comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
timidior debes: Et quidem penesententia intefuerat iaculanda. s quia
simplicita tẽtuam cum senectute nouimus interimtacemus: Cosuero
quorũ consili sexegisti induob mensib: ex cõmunicato scẽ decernimus.
Itaut si quid eis intraduorũ mensiũ spaciũ humanitus euenert benedictio¬
ne uiatici non priuentur Deincepsautẽ ab eorũ conciliis cautus existe. tequoq
sollicite custodi: Nesieis in malo discipulus fueris. quib: megist̃ inbono ẽẽ
debuisti: nec simplicitatituae neculterius senectuti parcamus

Expanded text:
timidior debes. Et quidem poena sententiae in te fuerat jaculanda, sed, quia timidior debes. Et quidem poena sententiae in te fuerat jaculanda, sed, quia simplicitatem tuam cum senectute novimus, interim tacemus. Eos vero quorum consiliis haec egisti, in duobus mensibus excommunicatos esse decernimus, ita ut si quid eis intra duorum mensium spatium humanitus evenerit, benedictione viatici non priventur. Deinceps autem ab eorum consiliis cautus existe, te quoque sollicite custodi: ne si, eis in malo discipulus fueris quibus magister in bono esse debuisti, nec simplicitati tuae, nec ulterius senectuti parcamus.
Abbreviated transcription (Latin):
regula in ec reseruandaẽ : cũ culpa senioris. exemplosuo ñ trahit adinte¬
ritũ cordauiniorum : Vbi autem senior iuuenib: exemplum adinteritũ p̃b&.
ibi districta increpatione feriendus ẽ : Nam scriptum ẽ : Laqueus iuuenum
om̃suos : It rursum ꝓphadicit : Etpeccator centũ annorũ maledictus ẽ : Tanta
aut̃ nequitia ad auresmeas detua senectute ꝑuenit: ut ecc̃nisi aedhuc huma¬
nitus pensaremus. Fixaiam maledictione feriremus : Dictum qui ppemibi ẽ.
qđ dominicorũ die prius quã misscrũ sollempnia cȩlebrares adexarandam
messem latoris p̃sentiũ ꝑrexisti. Et post ex arationẽ eius misscrũ solẽpni a
caelebrasti. Post missarũ sollẽpnia &iam in t̃minos possessionisillius era diccre
minime timuisti : Quod fecctum: que poena debuit in sequiom̃s qui audiunt sciuts
Dubii autem deccintahac ꝑuersicate fueramus : s filius nr̃ cyriacus abb̵ a nob
requisicusdũ e& tiralis ittise cognouisse ꝑ hibuit: Etquia ad huc canistuis par¬

Expanded text:
regula in eo reservanda est, cum culpa senioris exemplo suo non trahit ad interitum corda juniorum. Ubi autem senior juvenibus exemplum ad interitum praebet, ibi districta increpatione feriendus est. Nam scriptum est: Laqueus juvenum omnes vos. Et rursum propheta dicit: Et peccator centum annorum maledictus est. Tanta autem nequitia ad aures meas de tua senectute pervenit, ut eam, nisi adhuc humanitus pensaremus, fixa jam maledictione feriremus. Dictum quippe mihi est quod Dominicorum die, priusquam missarum solemnia celebrares, ad exarandam messem latoris praesentium perrexisti, post exarationem ejus missarum solemnia celebrasti. Post missarum solemnia, etiam terminos possessionis illius eradicare minime timuisti. Quod factum quae poena debuit insequi, omnes qui audiunt sciunt. Dubii autem de tanta hac perversitate fueramus, sed filius noster Cyriacus abbas a nobis requisitus, dum esset choralis, ita se cognovisse perhibuit. Et quia adhuc canis tuis par
Abbreviated transcription (Latin):
diuinioraculi imples p̃ceptũ quod scriptũ ẽ : Iustus in principio accusator ẽ sui : Neccam̃ dubito

Expanded text:
 hoc quoque divini oraculi imples praeceptum, quo scriptum est: « Justus in principio accusator est sui . » Nec tamen dubito  hoc quoque divini oraculi imples praeceptum, quo scriptum est: « Justus in principio accusator est sui . » Nec tamen dubito
Abbreviated transcription (Latin):
db easminitorart : A nastasius enireligios iuxtapa nurmitana ciuitatedicuit habitare inoratorio
ł ade uerin cilladi cu filiosio ueniatũ tnoscũcalo qui etqđ dopliatum fuerit faceneđbcanꝰ
Codicẽ autẽ eptaticides ubstantia antonini dariuolumꝰ in monasterio p̃torita no reliquos tecũ d ferri:¬
ilatissimofilio secundinoseruodĩin lauso: Gregorius seruus seruorumdĩ: Dileccionis
tuȩ litieras suscepiquiin m eosensu amoris melle condita sapuetunt : O quanta aspiratione
sed sola ueritatis atquec aritatis radicemntentia ꝑomneqđ locutas cȩlestis patriȩa morẽs tillabant¬
Incis uerotua amedilectio peterestuduit ut adhanclibellum exortatoriũ scriberedeberem
Sed scire inecesse ẽ filicarissimequitantipo dagridolorib: tantisq: curarũ tumultib: p̃mor utquã¬
uis nũ quauis nu quãme aliquid fuisse reminis car: Vald etam̃ meuideã ñ eẽ qđ fueri : Quodaut̃¬

Expanded text:
debeas ministrare. Anastasius autem religiosus juxta Panormitanam civitatem dicitur habitare in oratoriodebeas ministrare. Anastasius autem religiosus juxta Panormitanam civitatem dicitur habitare in oratorio. Eadem vero ancilla Dei cum filio suo veniat, ut nos cum ea loqui, et quod Deo placitum fuerit facere debeamus. Codicem autem Heptatici de substantia Antonini dari volumus in monasterio praetoriano, reliquos tecum deferriDilectissimo fratri SECUNDINO, servo Dei, incluso, GREGORIUS, servus servorum Dei. Dilectionis tuae litteras suscepi, quae in meo sensu amoris melle conditae sapuerunt. O quanta aspiratione sed sola veritatis atque charitatis radicem tenentia per omne quod locuta sunt coelestis patriae amore fleis vero tua a me dilectio petere studuit ut ad hanc libellum exhortatorium scribere deberem. Sed scire te necesse est, fili charissime, quia tantis podagrae doloribus, tantisque curarum tumultibus premor, ut quamvis nu
Abbreviated transcription (Latin):
qpłȩtransmictant᷑ : Decausa aute filuisscĩ nisiscolasticos consulusti etñs legib: iusta quȩ repetit:
utilitatẽ pauperũ grauarinolum̃ : Sed pro co quod sehicfatigant : quinquagin ta solidos darte
uolumꝰ q̃đ tiucertũ ẽ rationib imputari : In ausa uero prochisi qua s expensas dereb: ecłȩ fecisti:
uutillic depensione redituũ eiustibis atis facito : Autsicerte ipsis reditꝰ minimea d rec̃pensandũ
sufficunt: Hicnetesseẽ ut hocadiaconoretipiat᷑: Degelisioautẽ suabdiãc loquialiquid npsa
Sed pecimꝰ ut sinoscontinere disponicis aliquiduob cũ dignũ deferatis: Eusebio aũ abbate dartuo
lum̃ aurilsolidos .c̃quostuis certũ ẽ rationib: imputari : Cognouimꝰ ausis inniũ quiuudex s anufuit
gr aui i nopiamnsicilia laborarecui uolumꝰ xx. xx decima cosuinũ ẽtquattuor solidos annuos

Expanded text:
epistolae transmittantur. De causa vero filii Commissi scholastici consuluisti, et non sunt legibus justa quae repetit: epistolae transmittantur. De causa vero filii Commissi scholastici consuluisti, et non sunt legibus justa quae repetit: utilitatem pauperum gravare nolumus, sed pro eo 596 quod se hic fatigavit, quinquaginta solidos ei dare te volumus, quos tuis certum est rationibus imputari. In causa vero Prochisi quas expensas de rebus Ecclesiae fecisti, aut illic de pensione redituum tuum ejus tibi satisfacito, aut si certe ipsi reditus minime ad recompensandum sufficiant, hic necesse est ut a diacono hoc recipiatur. De Gelasio autem subdiacono loqui aliquid Sed petimus ut si nos continere disponitis, aliquid nobis condignum deferatis. Eusebio autem abbati dare te volumus auri solidos centum, quos tuis certum est rationibus imputari. Cognovimus autem Sisinnium qui judex Samnii fuit, gravi inopia in Sicilia laborare, cui volumus XX decimatos vini et quatuor solidos annuos
Abbreviated transcription (Latin):
etatẽ quidea dhucꝑ ductec ẽ : Ex quare quid alud quafouere tuȩ experientiȩ claudamꝰ : seduchncam
monitus excitare equantũ potes in eiusde monis teri constructionẽ teexbibe: Egonibileis dariin
oxpenis dix N aute monasteriũ d ceis fabricareꝑ  I. sedita facuteiquel o cotuo panurmodis
iungas quatenus expensis etannona ecclesiastia hocidem monas terium construat : & ad mepriuati
ab batis querela non redeat : Precerta cognouiquia quas dares ł plures fundorũ alieniuiris ec̃ cognos¬
cis sedo quorundã obtestatione ł metu ad hominissiuis restituere formides : Quis ueracit̃ xp̃ĩan eẽs
plereneglexerit &ia eemcas uoces contrate intestimoniũ habeb: Siuero delaicis dm̃tim̃tes inue¬
neris ut tonsoraridebeant : etactionarii subrectore fieriom ninolibent᷑ fero q̃uib: necesse ẽ. ut etiã

Expanded text:
etatem quidem adhuc perducta est. Ex qua re quid aliud quam fervorem tuae experientiae collaudemus? Sed vel nunc etatem quidem adhuc perducta est. Ex qua re quid aliud quam fervorem tuae experientiae collaudemus? Sed vel nunc admonitus excitare, et, quantum potes, in ejusdem monasterii constructione te exhibe. Ego nihil dari eis in expensis dixi, non autem monasterium de eis fabricare prohibui. Sed ita fac ut ei quem loco tuo Panormi dimiseris modis omnibus injungas quatenus expensis et annona ecclesiastica hoc idem monasterium construat, et ad me privati abbatis querela non redeat. Praeterea cognovi quod quasdam res vel plures fundorum alieni juris esse cognoscis, sed, pro quorumdam obtestatione vel metu, hominibus suis restituere formides. Qui si veraciter Chrisplere neglexeris, etiam meas voces contra te in testimonium habebis Si vero de laicis Deum timentibus inveneris ut tonsurari debeant, et actionarii sub rectore fieri, omnino libenter fero. Quibus necesse est ut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑp̃ceptũ singulis quib& ꝑsonis ł monasterustuȩ experientiȩ iniunxilociseruato uib: tius p̃cipeutꝑom̃¬
impleant : Treceptos uero solidos quos ꝑtepauperib: direxieoru arbitrio ñ arbitror q̃mittendos :
tardauerit : Prcinde uolumꝰ ut pro portionenr̃ expetunis ecłȩ cade logatam pleas utcuad meueneris
illic contrate gemitũ pauperũ ñ relinquas : Cautionesuero quaeincidẽ antonii substantia s̃ inuente:
parie defensor : Cognouiautẽ romano seferente q̃uia moriensuxor redemptiunã concã argenteã
nudis uerbis dixerituenundari e libertis suis dari : Scutella quoque argentea mons teriocudã
reliquerit : in quibutrisq uolunta tẽ ẽ pom̃a uolum̃ implere. neexreb minimis naora pecata
captinꝰ : E ratriautẽ marim a no abbate indicante cognoui quia fabrica in pterto monasterio parad medi¬

Expanded text:
per praeceptum singulis quibusque personis vel monasteriis tuae experientiae injunxiper praeceptum singulis quibusque personis vel monasteriis tuae experientiae injunxiimus. Trecentos vero solidos quos per te pauperibus direxi, eorum arbitrio non arbitror committendos. 595 tardaverit. Proinde volumus ut pro portione nostra ex pecuniis Ecclesiae eadem legata impleas, ut cum ad me veneris, illic contra te gemitum pauperum non relinquas; cautiones vero quae in ejusdem Antonini substantia sunt inventae, pariter defer. Cognovi autem, Romano refenudis verbis dixerit venundari et libertis suis dari, scutellam quoque argenteam monasterio cuidam reliquerit; in quibus utrisque voluntatem ejus per omnia volumus impleri, ne ex rebus minimis peccatacata majora capiamus. Fratre autem Mariniano abbate indicante, cognovi quia fabrica in praetoriano monasterio nec ad medi
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ contristare ego debeonet possũ quia indicausis occupatus consolatione fulcere deb& ñ amaritudi¬
nere primi : lidem uero p̃tios sicut audio omnimodo c̃triscat᷑ q̃uiadmenreuertitur: łgouero ut dixi¬
biũ ex cõmunicauit uirũ tanteȩtatis. et tante ȩgritudinis : Vnde necesse ẽ ut ei dẽ dõno ep̃o secretedicas
quatenus in proferendissententus p̃cepsñ sit quiauiliũs pecierũ morte acutȩq ꝑsententiã decidȩ s̃
Necesse e utprius studiosȩ cfrequentissi ma csideratione m̃ surent᷑ : Venientib: cribonib: quisi c̃audio
iãillictrrones colligunt lociseruatorituo deputaut parũ aliquid ex eniũ offerant quatenꝰ eossibiplaca¬
bilesreddant: Sedecofficio p̃toris prius quãuenias aliquid secundũ consuetudin ẽ antiquã tribuȩ ꝑmanus
tam̃illius que dimittis utei gratiã eorũ consilus peenosomnino eis in humani eẽ uideant᷑ eaqued an da

Expanded text:
Quem contristare ego nec debeo nec possum, quia in causis Dei occupatus, consolatione fulciri debet, non amaritudine deprimi. Idem vero Pretiosus, sicut audio, omnino contristatur quod ad me non revertitur. Ego vero bium excommunicavit, virum tantae aetatis, et tantae aegritudinis. Unde necesse est ut eidem domno episcopo secrete dicas, quatenus in proferendis sententiis praeceps non sit, quia causae quae per sententiam decidendae sunt, necesse est ut prius studiosa et frequentissima consideratione mensurentur. Venientibus scribonibus, qui sicut audio jam illic tirones colligunt, loci tui servatori deputa, ut parum aliquid xenii offerat, quatenus sibi eos placabiles reddat. Sed et officio praetoris, prius quam venias, aliquid secundum antiquam consuetudinem tribue, per manus tamen illius quem dimittis, ut ei gratiam eorum concilies. Ne et nos omnino eis inhumani esse videamur, ea quae danda
Abbreviated transcription (Latin):
& lubricata in integro. Constitutũ t̃riturio iunesimiliario aburbe ec dempłm
plusminꝰ
scđo iuxta flubium quđ̃ macra cũseruis duob: Id est maurũ &iohannẽ. &boues
par̃ .si tantum gestis quẽ unicis pallib alligatã p̃dicti mon oratoriũ absq

Expanded text:
 Lumbricata in integro constitutum in territorio Lunensi milliario ab urbe eadem plus minus secundo, juxta fluvium Macram, cum servis duobus, id est Mauro et Joanne, et boum pa
Abbreviated transcription (Latin):
ł estin& fratnicascua omni potentidño congregare : Vt in aduentueius
dum districtus dies iudicuuenerit in numero scõrũ pessit tuascĩtas inue¬
niri : Quo denim opus utilius & sublimius acturus es qua ut deanim arũ

Expanded text:
estinet fraternitas tua omnipotenti Domino congregare; ut in adventu ejus, cum districtus dies judicii venerit, in numero sanctorum possit tua sanctitas inveniri. Quod enim opus utilius et sublimius acturus es, quam ut de animaru
Abbreviated transcription (Latin):
deat opus quod cepit auxiliante dño adꝑfectionem deducere:
Ci siud tos quialiquando fideles fuerunt ed adcultum idolorum
neglegentia qutaecesilate facientereuersi sum irestin&: cũndicta pe¬
nitentia aliquantorum dierum ad sidem reducere utreatum suum
plangere debeant. Et tanto firmius teneant hocad quod adiuuantedño
reuertuntur : quanto illi ꝑfecce defleuerint undediscedunt: siueeos qui
necdum baptizatisunt ammonendo. rogando. deuenturo iudicoter¬
rendo rationemoq reddendo quialigna & lapides colerenon debent.

Expanded text:
deat opus quod coepit, auxiliante Domino, ad perfectionem deducere. Et sive eos qui aliquando fideles fuerunt, sed ad cultum idolorum negligentia aut necessitate faciente reversi sunt, festinet cum indicta poenitentia aliquantorum dierum ad fidem reducere, ut reatum suum plangere debeant, et tanto firmius teneant hoc ad quod, Deo adjuvante, revertuntur, quanto illud perfecte defleverint unde discedunt; sive eos qui necdum baptizari sunt admonendo, rogando, de venturo judicio terrendo, rationem quoque reddendo, quia ligna et lapides colere non debent
Abbreviated transcription (Latin):
gius ex pellere. uerum & iam & cessus ipsius sacer dotalite zelo mođ omnib: conuente
resecare : A lio suero qui prauieẽ me moruntur : pat̃na adortatione a suc prauitate com¬
pescere et aduam studerectitudinis reuo care : Quod si  ab sit salubrimonitu eos uide¬
ris innullo ꝓficere. et eosquoquȩ curab̾ ate ꝓcul abicere : ne praui tates etrum ꝙ eo qđ
recipi unt᷑ displicereminime uideant. Et non solum ipsi inem̃ diti remaneant
Sed ecict̃ eorũ receptione alii corrumpantur: Et considerate . quã & homnibus
&x ecrabile & periculo sum. antedi sit oculos siꝑ eum a quo plectande s̃ crimine
nuririuitia uideantur: H Ecigitur. frat̃ dilectisi mefrat̃ diligent̃ attende & it agere stude i pra

Expanded text:
gius a te expellere, verum etiam excessus ipsius sacerdotali te zelo modis omnibus convenit gius a te expellere, verum etiam excessus ipsius sacerdotali te zelo modis omnibus convenit resecare; alios vero qui pravi esse memorantur paterna adhortatione a sua pravitate compescere, et ad viam stude rectitudinis revocare. Quod si, quod absit, salubri monitu eos videris in nullo proficere, et hos quoque curabis a te procul abjicere, ne pravitates eorum ex eo quod recipiuntur displicere minime videantur. Et non solum ipsi inemendati remaneant, sed etiam eorum receptione alii corrumpantur. Et considera quam et hominibus exsecrabile, et periculosum ante Dei sit oculos, si per eum a quo plectenda sunt crimina nutriri vitia videantur. Haec igitur, dilectissime frater, dilig
Abbreviated transcription (Latin):
tuat admoneat : ut ex uisione reigeste ardorẽ conpunctiones ꝑcipiaN. Et in aderatio¬
ne solius omni potentis scẽ trinitatis humili t̃ ꝓs ternant᷑ : Cunc tauero hec & amorescȩ¬
ecłȩ &tuȩ frat̃nitatis loquimur : Non ergo & mea correptione frangat atelo rectitudi¬
nis sed magis ad iuu& instudio piȩ dispensationis : Pr&ereaꝑuenit ad uos quod dilectiotuca
libentermalos homines in soci& ate sua recipiat : Ad eut prbm quendam quipquam
lapsus÷ & insue adhuc dicitur iniquitatis pollutioneuer sari famili ctrẽ habeas: Quoc
quidem nos &x totonon credimꝰ quia quitalẽ recipit sclera non corrigit. sed magis aluis
taliaꝑ parareui detur darelicentiam: Sed neforte aliquatibi sepr eptione uł dissimu¬
latione ut ad tereciperetur atq adhuchabeat᷑ grate sua serit : Non solum bunc atelon¬

Expanded text:
tua admoneat, ut ex visione rei gestae ardorem compunctionis percipiant, et in adoratiotua admoneat, ut ex visione rei gestae ardorem compunctionis percipiant, et in adoratione solius omnipotentis sanctae Trinitatis humiliter prosternantur. Cuncta vero haec et amoree, et tuae fraternitatis loquimur. Non ergo ex mea correptione frangatur a zelo rectitudinis, sed magis adjuvetur in studio piae dispensationis. Praeterea pervenit ad nos quod dilectio tua libenter malos homines in societate sua recipiat, adeo ut presbyterum quemdam qui postquam lapsus est, et in suae adhuc dicitur iniquitatis pollutione versari, familiarem habeat. Quod quidem nos ex toto non credimus, quia qui talem recipit, scelera non corrigit, sed magis aliis talia perpetrare videtur dare licentiam. Sed ne forte aliqua tibi subreptione vel dissimulatione, ut a te reciperetur, atque adhuc haberetur gratus, suaserit, non solum hunc lon
Abbreviated transcription (Latin):
ad orctrinonlic&. Qm̃ scriptum est Dnm̃ dm̃tuum ad orab &ipsisoliser uies: Acde in¬
de sub iungendum : quia pictura imaginum q̃: adedificationem imperiti populi fuerant
facta utnescientes litteras ipsam historiã intendentes quia die tonsit discerent transis semado¬
rationem uideras. Id cir cocommotus es ut eas imagines frangi p̃ciperis : Atq eis dicendum:
Sicidanc instructionem ad quam imagines antiquitus factȩ sunt habere uultis in edesias mod
omnib: & fieri & haberi ꝑmittas : Ad que indica qđ ñ tibi ipsccusio bistoriȩ quȩ picture teste
pandebatur displicuerit s& illa ad eratio quȩ picturis fuerat in cõpetent̃ ex̧ ibita. Adq
in his ũb̵ eorum m̃tes demulcenseos ad concordiã tuã reuo ea : Et si quis imagines facer euolu¬
erit minimepibe : ad orareuero imagnes modis omnib: deuita: Sed boc sollicite frat̃ nitas

Expanded text:
adorari non licet, quoniam scriptum est: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies. Ac deinadorari non licet, quoniam scriptum est: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies. Ac deinde subjungendum 1101 quia picturas imaginum, quae ad aedificationem imperiti populi fuerant factae, ut nescientes litteras, ipsam historiam intendentes, quid actum sit discerent, quia transisse in adorationem videras, idcirco commotus es, ut eas imagines frangi praeciperes. Atque eis dicendum: Si ad hanc instructionem ad quam imagines antiquitus factae sunt habere vultis in Ecclesia, eas modis omnibus et fieri et haberi permitto. Atque indica quod non tibi ipsa visio historiae, quae pictura teste pendebatur, displicuerit, sed illa adoratio quae picturis fuerat incompetenter exhibita. Atque in his verbis eorum mentes demulcens, eos ad concordiam tuam revoca. Et si quis imagines facere voluerit, minime prohibe, adorari vero imagines modis omnibus veta. Sed hoc sollicite fraternitas
Abbreviated transcription (Latin):
entium collo catum : Et quit in lo cis uenerabilib: scõrum depingi historicis. Non sine
ratione uetustas ad mint : sszelum discrecione condissessine dubio et eaq intende¬
bas sinedubio se lubriter optimere et collectum gregem nondis pergere : sed dis ꝑ sum
potius poteras congregutire ut pasteris intemeritum nom̃ & celler& . Nonculptidis¬
ꝑsoris incumber&: N Ec aut dimm hoc animitui in cautenimis motus &x seq ris
Itat uos s̃ candeliz as sefilios ꝑ hiberis. Vt maximet eorum pars atua secom munio¬
ne sus pender&: Quando ergo ad oiile dominicũ errantes oues ad ducas qui quashec¬
tep̃ sumptione compescas & eorum animos quos atua disi unctos unitute co gnoscis Pa¬
t̃ nc attedul cedine omni adnisu õmiq studioreuocare festines : Conuocandienims̃¬
dis pstede filuienst scripture sacrt ẽtestimoniis ostendendum quic õnemanof tictũ¬

Expanded text:
entium collocatum. Et quia in locis venerabilibus sanctorum depingi historias non sine entium collocatum. Et quia in locis venerabilibus sanctorum depingi historias non sine ratione vetustas admisit, si zelum discretione condiisses, sine dubio et ea quae intendebas salubriter obtinere et collectum gregem non dispergere, sed dispersum potius poteras congregare, ut pastoris in te merito nomen excelleret, non culpa dispersoris incumberet. Haec autem dum in hoc animi tui incaute nimis motus exsequeris, ita tuos scandalizasse filios perhiberis, ut maxima eorum pars a tua se communione suspenderet. Quando ergo ad ovile Dominicum errantes oves adduces, quod quas hate praesumptione compescas, et eorum animos quos a tua disjunctos unitate cognoscis, paterna ad te dulcedine, omni adnisu, omnique studio revocare festines. Convocandi enimendum, quia omne manufactu
Abbreviated transcription (Latin):
cus satione nead oraridubuissent confregeris: Et quidem quicteas ad orariciebuis ses
omnino laudamꝰ: Fregis seuero reprȩ endimus : Dic frat̃ aquo factum sacerdote ali¬
quando auditum est quod fecisti: Sinon aliut uel illud tenondebuit reuocare. uitdis¬
pectis aliis fratribus solu te scm̃ & esseer ederes a sapientem : Aliut ẽ enimpicturam
adortre. aliud ꝑpiturae historiam quid sit ad orandum ad discere : Nam quod legen¬
tibus ser iptura : hoc idiotis prȩstat piitura cernentib: quit in ipsi ignorantes uident qđ
sequi debeant: In ipse legunt quilitteras nesciunt : Vnde p̃cipuegentib: ꝓlȩc cionepic¬
turaẽ : Quod magnoperȩ atq int̾gentes habitas at tendidũcuerat: nedum rectũ
telo incaute succenderis fero cib ammis scandedum generar es : Frangiergo non duĩ¬
buit : quod non alorandum in edesis sed ad intruendas solum modo m̃tes fuit nec sci¬

Expanded text:
excusatione ne adorari debuissent, confregeris. Et quidem quia eas adorari vetuisses excusatione ne adorari debuissent, confregeris. Et quidem quia eas adorari vetuisses omnino laudavimus, fregisse vero reprehendimus. Dic, frater, a quo factum sacerdote aliquando auditum est quod fecisti? Si non aliud, vel illud te non debuit revocare ut despectis aliis fratribus solum te sanctum et esse crederes sapientem? Aliud est enim picturam adorare, aliud per picturae historiam quid sit adorandum addiscere. Nam quod legentibus Scriptura, hoc idiotis praestat pictura cernentibus, quia in ipsa ignorantes vident quod sequi debeant, in ipsa legunt qui litteras nesciunt. Unde et praecipue gentibus pro lectione pictura est, quod magnopere a te qui inter gentes habitas attendi decuerat, ne dum recto zelo incaute succenderis, ferocibus animis scandalum generares. Frangi ergo non debuit quod non ad adorandum in ecclesiis, sed ad instruendas solummodo mentes fuit nesci
Abbreviated transcription (Latin):
iter arumtucrum primordio ut sacerdo talem intecẽ beniuolenti am demonstrabant
Vtmaior nob fier& defratnitatetuad& icit: Sedtanto earum finis a suis disien sit
inicus : Vt non unius sed diuersarum e ẽ m̃tium tał tał crederetur epistola: Ex il¬
lo aut̃ quod de scriptis nris quȩ ad temisimus dubitasta quc̃ sis incautus apparuit:
Nam si diligent̃ eaq frat̃no amore monuimus attendis ses. Non so lummini me du¬
bitas ses sed immo quidte sacerdotali grauitateo porter& agaere cogno uis ies:
Neq enim cr̃ riacus quondã abbas qui scriptorum ñtrum portator &xtititistius dis¬
cipline uel eruditionis fuit : Vt uelipse aliut facere sicutputas auder& uel istam decĩtibi ꝑso¬
nam spitionem falsitates assum ełts : Sed dum monita sedubria pensare post ponis. Con¬
tigit autem non solum actu uerum eciam esses introgatione culpabilis: Perlatum siqui
dem adnos fuerat : quod in considerato zelo succensus scorũ imagines sub hac qua si&

Expanded text:
terarum tuarum primordia ita sacerdotalem in te esse benevolentiam demonstrabant, ut 1100 major nobis fieret de fraternitate tua laetitia. Sed tantum earum finis a suis dissensit initiis, ut non unius, sed diversarum esse mentium talis crederetur epistola. Ex illo autem quod de scriptis nostris, quae ad te misimus, dubitasti, quam sis incautus apparuit. Nam si diligenter ea quae fraterno amore monuimus attendisses, non solum minime dubitasses, sed imo quid te sacerdotali gravitate oporteret agere cognovisses. Neque enim Cyriacus quondam abbas, qui scriptorum nostrorum portitor exstitit, istius disciplinae vel eruditionis fuit, ut vel ipse aliud facere, sicut putas, auderet, vel istam de ejus tibi persona suspicionem falsitatis assumeres. Sed dum monita salubria pensare postponis, contigit ut jam non solum actu, verum etiam esses interrogatione culpabilis. Perlatum siqudem ad nos fuerat, quod inconsiderato zelo succensus sanctorum imagines, sub hac quasi
Abbreviated transcription (Latin):
uinteralitmtla in corportli crimine lapsum asius fus sedericis ac cusãtum atqueh abita cognicione. ta qđ
sine dolore dicere nom possumꝰ claruis ie: atq iniuꝑ postquã conuietus est eticim libellum cum in quo ea
dequibus accusatus fuerat ueracẽ confessus est. obtulisse : Qua dere sententiat illo epis copali deposi¬

Expanded text:
inter alia mala in corporali crimine lapsum, a suis fuisse clericis accusatum, atque habita cognitione, ita quod inter alia mala in corporali crimine lapsum, a suis fuisse clericis accusatum, atque habita cognitione, ita quod sine dolore dicere non possumus, claruisse, atque insuper, postquam convictus est, etiam eum libellum in quo ea de quibus accusatus fuerat vera esse confessus est obtulisse; qua de re sententia, illo episcopali deposi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dubita portionem a quo prius hocpeculiare flagicium sũũt &xordium : Etideo hic
si c̃ dix imus iuigilant̃ atq: studio se agendum est : ut c̃cilium urm qđ nuncusq sinehuꝰ¬
posunt necꝑ dere : Preterea hilaro cartularionr̃o p̃cipimꝰ ut sir es exigerit int̃eẽ uob̃¬
cum non differat: Vndesi neces sefueriturĩ s illi ut aduos ueni redebeat eplis indicate.
quaten hecom̃a una cũ eo salubrit̃ dõ posistis adiuuante dime re.
VaN do ALAla que penitentiȩ fletupurganda sunt au gent᷑ e cesubus ita
maior ẽ. delinquentibus adibenda correctio. ut & ipsi facinus suũ poenit
saltem uindicante cognoscant & alios ab inlicitis ecclesi asticȩ tuitionistimor in hi¬
beat: Dilectisi mus itaq lator p̃sentium nemesion ad nosueni ens indicauit. sicut &¬
gestorum e emplaria que hicdetulit c̃tinebat : Paulum declaue neciuitatis epm

Expanded text:
non dubitet habere portionem, a quo prius hoc peculiare flagitium sumpsit exordium. Et ideo, non dubitet habere portionem, a quo prius hoc peculiare flagitium sumpsit exordium. Et ideo, sicut diximus, hinc vigilanter atque studiose agendum est ut concilium vestrum, quod nunc usque sine hujpossint nec perdere. Praeterea Hilaro chartulario nostro praecepimus ut, si res exegerit, interesse vobiscum non differat. Unde, si necesse fuerit, vestris illi ut ad vos venire debeat epistolis indicate, quatenus haec omnia una cum eo salubriter Deo possitis adjuvante dirimere.Quando mala quae poenitentiae fletu purganda sunt augentur excessibus, ita major est delinquentibus adhibenda correctio, ut et ipsi facinus suum poena saltem vindicante cognoscant, et alios ab illicitis ecclesiasticae tuitionis timor inhibeat. Dilectissimus itaque lator praesentium Nemesion ad nos veniens, indicavit, sicut et gestorum exemplaria quae huc detulit continebant, Paulum Doclavenae civitatis episcopum,
Abbreviated transcription (Latin):
tate sub siftit: ita hoc regulari emundatione corrigite ut & quam sit malum quod fecit
poni or dinem paticris neilli despectussuus adpericulum & tibi fiat ad cul pam
Nam ad ꝑ sonam in priari loco positam respicit. quic quid aminore commitriur. misi sl¬
liteco gnos catur : Illut aut̃ quodis dẽ frat̃nr̃ paulinus ecdesi csti cosordines dare sub p̃mio
ꝑhibaur subtilius a uobis ecominino dis trecte qren dumẽ et suta quod non obtamꝰ
desiderio non fruatur : In quarciortamur eos atq ꝑõnib: ad monemꝰ utita frat̃nitisuã
studeat eẽ sollicita quatenꝰ prius quam unius uitiosi moniace illic erescos nequititi con¬
ualescat sententiȩ ur̃ȩ falcefacto &x oper econcilio radicitus am putetur : Nam quis¬
aius ad hoc facinꝰ em̃ dandum officii sui c̃sideratione uehem̃t̃ non ad serit. cũ ipso habere

Expanded text:
ritate subsistit, ita hoc regulari emendatione corrigite, ut et quam sit malum quod fecit ritate subsistit, ita hoc regulari emendatione corrigite, ut et quam sit malum quod fecit poni ordinem patiaris, ne illi despectus suus ad periculum, et tibi fiat ad culpam. Nam ad personam in priori loco positam respicit quidquid a minori committitur, nisi sollicite corrigatur. Illud autem quod idem frater noster Paulinus ecclesiasticos ordines dare sub praemio perhibetur, subtilius a vobis et omnino districte quaerendum est. Et si ita, quod non optamus, desiderio non fruatur. In qua re hortamur vos atque prae omnibus admonemus, ut ita fraternitas vestra studeat esse sollicita, quatenus priusquam unius vitio simoniacae illic haereseos nequitia convalescat, sententiae vestrae falce facto ex opere concilio radicitus amputetur. Nam quisquis ad hoc facinus emendandum officii sui consideratione vehementer non arserit, cum ipso se
Abbreviated transcription (Latin):
uanto leticiȩ Nobisẽ fr̃s ur̃os cognoscere erga filiossuos pat̾na caritate decent̃
cẽ. sol licitostanto tristicie deputamus quando eos ab inlicitis nec aliorum srm̃reueren¬
cia nec sacer dotii preualeat consideratio temperare: Quã igitur grauis &aspera ad¬
uersus fra trem nrm paulinum tegesis ciuitatis epm̃. dericorum eius uł eoũ quim
sacro suntor dinepositi que rela sit. frat̃nitatitue lique nĩ dubium ẽ. quia laterete inui¬
cina non potuit qđ ad nos in longinauo ꝑuenit : Et qm̃ ualde cauendum ẽ ne hoc quodeũ
frustra insecor poraili in iuriaq runt᷑ &cedere. aut licite p̃sumat᷑ aut fiat dissimusi¬
cione decerius. sic mani festi ex cessus canonica semꝑmodoratione p̃m̃ disunt : ut uncres
& p̃teritorum correctio et eẽ pos pit regula futurorum: Pro inde simul cũ dilectis imo
dericosipsius causam subtili inuestigatione riumar i teconuenit : Et si suplicantium querda ue¬

Expanded text:
uanto laetitiae nobis est fratres nostros cognoscere erga filios suos paterna charitate decenter esse sollicitos, tanto tristitiae deputamus quando eos ab illicitis nec aliorum fratrum reverentia, nec sacerdotii praevalet consideratio 1200 temperare. Quam igitur gravis et aspera adversus fratrem nostrum Paulinum, Tegessis civitatis episcopum clericorum ejus vel eorum qui in sacro sunt ordine positi sit querela, fraternitati tuae liquere non dubium est, quia latere te in vicino non potuit quod ad nos in longinquo pervenit. Et quoniam valde cavendum est ne hoc quod eum frustra in se corporali injuria queruntur excedere, aut licite praesumatur, aut fiat dissimulatione deterius, sic manifesti excessus canonica semper moderatione premendi sunt, ut una res et praeteritorum correptio, et esse possit regula futurorum. Proinde simul cum dilectissimo atrem nostrum et clericos ipsius causam subtili investigatione rimari te convenit. Et si supplicantium querela ve
Abbreviated transcription (Latin):
bini quid dicã dequo nob aꝑte contra iusticiam respondet̃: De quotam̃ debes districti¬
us cegitare : Preterea aliquantum temporis experientietue p̃ceperamus. ut a put eminen¬
tisimum filium nrm̃ prefectumager& qua tenuscura formarum cõmittiaugusto uc̃
debus sa ꝓ eo quod omnino sollicitus atq ex trenuusuir est. et itaactenꝰ distulistiut
nob nec quid egeris indicar es : Etideo aputeundem eminenti simum filium nr̃m uł mo¬
doomniagere intentione festina : ut forme p̃dicto clarissimouiro ꝑomiã committant:
Qua tenꝰ sollicitud in esut aliquisi neas ualeat reparare : Namsic despiciuntur atq: negle¬
guntur formeipsẽ utnis maior sollicitudo fuerit intra paucum tempꝰ amnino depereaN:
Sicut ergo nosti quam neces saria causa sit & generalitatis util is. sic studendũ tibi est ut p̃dic¬

Expanded text:
bini quid dicam, de quo nobis aperte contra justitiam respondetur? De quo tamen debes districtibini quid dicam, de quo nobis aperte contra justitiam respondetur? De quo tamen debes districtius cogitare. Praeterea ante aliquantum temporis experientiae tuae praeceperamus ut apud eminentissimum filium nostrum praefectum ageret, quatenus cura formarum committi Augusto vicecomiti debuisset, pro eo quod omnino sollicitus atque strenuus vir est. Et ita hactenus distulisti, ut nobis nec quid egeris indicares. Et ideo apud eumdem eminentissimum filium nostrum vel modo omni agere intentione festina, ut formae praedicto clarissimo viro per omnia committantur, quatenus sollicitudine sua aliquatenus eas valeat reformare. Nam sic despiciuntur atque negliguntur formae ipsae, ut nisi major sollicitudo fuerit, intra paucum tempus omnino depereant. Sicut ergo nosti quam necessaria causa sit et generalitati utilis, sic studendum tibi est, ut praedic
Abbreviated transcription (Latin):
memorie anatholius diaconꝰ querenti aciubenti domno imperatori. librũ regule pastor alisdedi
ut sicat mihiscriptumẽ ei ualdeplacuit sed mihiual dedis plicuit. Vt qui melior ah abent
imminimis oc cupentur in parte aut̃ tercia beati iob ineo uersu in quo scriptum est.
Scio quod redẽptor msuuit: Suspicor quia p̃dictus frat̃ et co ep̃s mĩ maurinianꝰ mendo¬
sum codicem habeat : Namscrinio nrõ isdẽ locus alit̃ habetur. quã unc in aliorũ codicibꝰ eẽ cos¬
noui: Ad que ideo eumdem locum releuari feci. ut sicut in scrinio nr̃o est. Ita quoque hunca¬
epefatus frat̃ ms̃ habeat : Quatuor enimuerba sint quesi eidem loco defuerint ñ modicũ
pos sunt lectori scrupulum generare: He comiã subtilit̃ et celerit̃ ex sequere : & sicaput &x¬
celentisimum &x archũ nihil potes uł hec nonui dearis neglexisse que potes: Delo coaut̃ al¬

Expanded text:
memoriae Anatolius diaconus quaerenti ac jubenti domno imperatori librum Regulae pastoralis dedit, memoriae Anatolius diaconus quaerenti ac jubenti domno imperatori librum Regulae pastoralis dedit, Et, sicut mihi scriptum est, ei valde placuit, sed mihi valde displicuit ut qui meliora habent in minimis occupentur. In parte autem tertia beati Job in eo versu in quo scriptum est: Scio quod Redemptor meus vivit, suspicor quia praedictus frater et coepiscopus meus Marinianus mendosum codicem habeat. Nam in scrinio nostro idem locus aliter habetur quam hunc in aliorum Codicibus esse cognovi, atque ideo eumdem locum relevari feci, ut sicut in scrinio nostro est, ita quoque hunc et saepefatus frater meus habeat. Quatuor enim verba sunt, quae si eidem loco defuerint, non modicum possunt lectori scrupulum generare. Haec omnia subtiliter et celeriter exsequere. Et si apud excellentissimum exarchum nihil potes, vel haec non videaris neglexisse quae potes. De loco autem Al
Abbreviated transcription (Latin):
ual de in utilius fuisse ꝑmutatã : Vnde necesseẽ it tua ex perientia õniox cus atione atq mor ues¬
sante ad eiꝰ monasteriumaccedit c̃uenire fr̃s̃ fatiat. & sub õni ueritate qua ntas cumq dedũ sis
sciptura e cartulas detulit ad medium deducant. quastu suscipe a mibi celerrime trans mate¬
Detuo aut̃ reditu qui amolestiãte ualide in currissec ognoumꝰ: dõ ꝓpitio in sub sequente cogitamꝰ
llut aut̃ qđ ad me quorumndam relatione ꝑlatumẽ. quia reuerentisumꝰ fit̃ & co ep̃sm̃s inetrin unꝰ
dib: auditor ibus impedim̃ tum magis quã ꝓuectum generat: Sed dic ei ut cõm̃ta psalmorum legi
aduigilias faciat q̃ m̃ tes secularium ad bonos mores p̃cipue in forment : Neque enimuolo
dum in haccarnesum si quadixisse mec̃tigit. ea facilebominib: in notesci: Nam quia dilectisi mȩ

Expanded text:
valde inutilius fuisse permutatum. Unde necesse est ut tua experientia, omni excusatione atque mora cesvalde inutilius fuisse permutatum. Unde necesse est ut tua experientia, omni excusatione atque mora cessante, ad ejus monasterium accedat, convenire fratres faciat, et sub omni veritate quantascunque de diversis 170 Scripturis chartulas detulit, ad medium deducat: quas tu suscipe, et mihi celerrime transmDe tuo autem reditu, quia molestiam te validam incurrisse cognovimus, Deo propitio, in subsequenti cogitamus. Illud autem  et rudibus auditoribus impedimentum magis quam provectum generat. Sed dic ei ut commenta Pad vigilias faciat, quae mentes saecularium ad bonos mores praecipue informant. Neque enim volo dum in hac carne sum, si qua dixisse me contigit, ea facile hominibus innotesci. Nam quia dilectissime
Abbreviated transcription (Latin):
culiatritatem aquat or autquinq mona chis in quib cor rigi hactenꝰ minime potuit studiosisim
compescat & hoc ipsum monasterium atali peste mundari festm& quia sullic peciliaritasa
monachis ab&. Neq c̃ardia neq: caritas inc̃ gregatione ea dem poterit ꝑmanere : Quidẽ at̃ habitꝰ
mona hinisi despectꝰmundis Quomodo ergo mundũ despiciunt. qui in monasterio postiaurũ
quer̃ It cigit᷑ tua &x perientia faciat. utneq locior dinatio differat᷑ neq ad nos ulterius hadere
querela ꝑueniat: Pr& prea isdem carisimus quondã filius mĩ laudicis aliqua eloquente depuerbus
decanticiscanticorũ . Deꝓpb&is delibris quoqueregũ et de eptatico audierat. que ego scripto tradere
p̃infirmitate non potui: Ipse eam suo sensu dic tauit neobliuione deperirent. ut abtotẽpore heea
dẽ mihi in ferr&: et em̃ datius dictarentur : Que cum mihi legis sed inuenidictorũ meorũ sensu

Expanded text:
culiaritatem a quatuor aut a quinque monasterii monachis, in quibus corrigi hactenus minime potuit, studiosissime compescat, et hoc ipsum monasterium a tali peste mundare festinet, quia si illic peculiaritas a monachis habetur, neque concordia neque charitas in congregatione eadem poterit permanere. Quid est autem habitus monachi, nisi despectus mundi? Quomodo igitur mundum despiciunt qui in monasterio positi aurum quaerunt? Ita igitur tua experientia faciat, ut neque loci ordinatio differatur, neque ad nos ulterius hac de re querela perveniat. Praeterea, quia idem charissimus quondam filius meus Claudius, aliqua me loquente de Proverbiis, de Canticis canticorum, de Prophetis, de libris quoque Regum, et de Heptateuco audierat, quae ego scripto tradere prae infirmitate eadem mihi inferret, et emendatius dictarentur. Quae cum mihi legisset, inveni dictorum meorum sensum
Abbreviated transcription (Latin):
enientes monachi monasterii quondam abbatis claudi : p&iuer̃ sibi constantiũ monacũ
ab batum debere constitui : Quosulde ego in suc paicione detestat᷑ ium. quia mihi t̃rene
qđ isdẽ constantius peculia ritate studeat queres maxime testatur eũ cormonachi ñ habere
p̃sumpsit: Ex quaeiꝰ accione cognoscimꝰ q̃uia quis in eteste ambulat rette non uiuae:
ut quomo alus regulam tenett. quã sibim& ipsi nes cit tenere : Ab hocigit᷑ recedentes celltrũ
quemd ã nominẽ aurum paiuer̃. Cuiuite atq industriemulta testi ficantur. Quia & quon¬

Expanded text:
enientes monachi monasterii quondam abbatis Claudii, petiverunt sibi Constantium monachum abbatem debere constitui. Quos valde ego in sua petitione detestatus sum, quia mihi terrenae gnovi enim quod idem Constantius peculiaritati studeat. Quae res maxime testatur eum cor monachi non habere. sumpsit. Ex qua ejus actione cognovimus quia qui sine teste ambulat recte non vivat, aut quomodo aliis regulam teneat quam sibimetipsi nescit tenere. Ab hoc igitur recedentes, cellerarium quemdam nomine Maurum petiverunt, cujus vitae atque industriae multa testificantur, quia et quon
Abbreviated transcription (Latin):
desidetanter amonas terus debect expectari quia tamen ospitandi occcsione
p̃dictũ monasteriũ tẽporib: decessoris ur̃i nob̵ fuisse nunciatũ ẽ. p̃grauatum. Opor¬
t& ut haec scitasura decent̃ debea tẽptrare utuisitandi exortundiq gratia ad mo¬
nasterium quotiens placuerit ab eiusdem ciuitatis antistite accedatur: Sed sic
caritatis officium ille ep̃simplect ut grauamen aliquod monas terium non in cur¬
rat. Vram uero frat̃nitatem p̃dictus abb non solum non metuit ad monasteriũ
frequent accedere : sed &iam desiderabilit̃ concupiscit sciens qđ ꝑuos substantia
monas terii omnino grauari non possit

Expanded text:
desideranter a monasteriis debeant exspectari, quia tamen hospitandi occasione desideranter a monasteriis debeant exspectari, quia tamen hospitandi occasione praedictum monasterium temporibus decessoris vestri nobis fuisse nuntiatum est praegravatum, oportet ut hoc sanctitas vestra decenter debeat temperare, ut visitandi exhortandique gratia ad monasterium, quoties placuerit, ab ejusdem civitatis antistite accedatur. Sed sic charitatis officium illic episcopus impleat, ut gravamen aliquod monasterium non incurrat. Vestram vero fraternitatem praedictus abbas non solum non metuit ad monasterium frequenter accedere, sed etiam desiderabiliter concupiscit, sciens quod per vos substantia monasterii omnino gravari non possit
Abbreviated transcription (Latin):
mona steriorũ cõplendas sufficiant abb cũ deuotione dehis qui su ꝑ fuerint offe¬
rat quos dignos coramdõ potuerit: Quod si suffici en t̃habens darenoluerit.
tuncraueññ ep̃s adordinanda aliamonas teria dehis qui suꝑsunt tollat:¬
Ad ȩcclesi asticum tamen officium nullus exinde ꝓducctur nisi quem abb loci ad moni¬
tus ꝓpriauoluntate obtulerit : Quis quis autẽ exp̃dicto monasterio ad ecclesi asticũ
ordinem ꝑuenerit: ulterius illic nec potes tatem aliquam neclicentiã habert habi¬
tandi: Obseruandũ quoq: ẽ ut descriptiorerũ utehartarũ eiusdẽ mõn ab ecclesias¬
ticis fierinon debeat siquando res exigit sed abb loci cũ bbatib alus rerũ inuen
tarũ faciat: Quotiens autẽ ꝓutilitate mõn sui ad pontificẽ romanũ abbas uenire
uł transmittere forte uoluerit : ei modis omnib: liceat: Pretereacũ ep̃orũ aduentus

Expanded text:
monasteriorum complendas sufficiant, abbas cum devotione de his qui superfuerint offemonasteriorum complendas sufficiant, abbas cum devotione de his qui superfuerint offerat, quos dignos coram Deo invenire potuerit. Quod si sufficienter habens dare noluerit, tunc Ravennas episcopus ad ordinanda alia monasteria de his qui supersunt tollatAd ecclesiasticum tamen officium nullus exinde producatur, nisi quem abbas loci admonitus propria voluntate obtulerit. Quisquis autem ex praedicto monasterio ad ecclesiasticum ordinem pervenerit, ulterius illic nec aliquam potestatem, nec licentiam habeat habitandi. Observandum quoque est ut descriptio rerum aut chartarum ejusdem monasterii ab ecclesiasticis fieri notarium faciat. Quoties autem pro utilitate monasterii sui ad pontificem Romanum abbas venire vel transmittere forte voluerit, ei modis omnibus liceat. Praeterea, cum episcoporum adventus
Abbreviated transcription (Latin):
nasterii ul deloco aliquo qđ adeũ ꝑtin& quocũq modo qualib& exquisitione
minuere nec inmissiones uł dolosas aliquas facere: sed siquaforte causa in tra¬
uennatem a eccłam & p̃fatũ monas teriũ euenerit. & pacifice non potu erit
ordinari apudelectos a partib: timentes dm̃ sine uolunturia dilectione mediis
sacro sc̃is euangelus finiatur: De func touero abbate: non extraneus nisideeadẽ
conuersatione quẽ sibi ꝓpria uoluntate congregatio legerit Et quielectus
fuerit sine dolo uł uencditate aliqua ordinetur : Quodsi aptam int̃seꝑsonam in¬
uenire ne quiuerint : sollerter decdiis monasteriis sibi similit̃ eligant ordinandũ
Neq: uenienti abbati quecũque ꝑsona qualib& occasione in suomonasterio p̃po
Paric̃ aut̃ custodiendum ẽ : ut inuito eiusdẽ monas terii abbate ad ordinanda alia
moncisteria. aut adordines sac cros uł dericatus officiũ tolliex inde monachi non
debeant: Sedsi habundantes fuerint quiad celebrandas dõ laudes ututilitates

Expanded text:
nasterii, vel de loco aliquo qui ad ipsum pertinet quocunque modo, qualibet exquisitione, minuere, nec immissiones vel dolos aliquos facere. Sed si qua forte causa inter Ravennatem Ecclesiam et praefatum monasterium evenerit, et pacifice non potuerit ordinari, apud delectos a partibus timentes Deum, sine voluntaria dilatione, mediis sacrosanctis Evangeliis finiatur. Defuncto vero abbate, non extraneus nisi de eadem congregatione, quem sibi propria voluntate congregatio elegerit, et qui electus fuerit sine dolo vel venalitate aliqua, ordinetur; quod si aptam inter se personam invenire nequiverint, solerter de aliis monasteriis sibi similiter eligant ordinandum. Neque venienti abbati quaecunque persona qualibet occasione in suo monasterio praePariter autem custodiendum est ut invito ejusdem monasterii abbate ad ordinanda alia monasteria, aut ad ordines sacros vel clericatus officium, tolli exinde monachi non debeant. Sed si abundantes fuerint, et ad celebrandas Deo laudes vel utilitates
Abbreviated transcription (Latin):
ciunctꝰ ẽ: Rubrũ marea peruit initinereducehabuit nubis colũnã esurient populo mannã deceloposoit:
curnesdes derantib usq ed sacietatẽ nimiã inheremo ꝑ miraculũ ministrauit: Sedcũi c̃ sitistẽpore ad petrã¬
uentu fuissa diffususẽ sequed eead ẽ aquã educereposse dibi tauit quãiubentecdno lurg sutiq in effluentis
Quoties res dubia animũ pulsass& recurrens ad itibernaculũ secretodñm requirebat atq deec ꝓtinꝰ dõ
loquentedocebat̃ : iratũ dnm populo placuit sua ep̃cis inc̃uentione surgentes in suꝑbia atq indis cordiadis¬
sidentes. dehiscentis t̃rachiatib ab sorbebat uictoris p̃mebat hostes signa monstrabat ciuib: sed &iã
cũ ad rȩꝓmis sionis terra fiuiss&uentũ uocat᷑ in monte ẽ . & quã culpã antexx utdixi. & .VIIi. annos¬

Expanded text:
conjunctus est ; Rubrum mare aperuit; in itinere ducem habuit nubis columnam; esurienti populo manna de coelo deposuit; conjunctus est ; Rubrum mare aperuit; in itinere ducem habuit nubis columnam; esurienti populo manna de coelo deposuit; carnes desiderantibus usque ad satietatem nimiam in eremo per miraculum ministravit. Sed cuventum fuisset, diffisus est; seque de eadem aquam educere posse dubitavit, quam jubente Domino largis utique fluentis Quoties res dubia animum pulsasset, recurrens ad tabernaculum secreto Dominum requirebat, atque de ea protinus Deo loquente docebatur. Iratum Dominum populo placabat suae precis interventione; surgentes in superbia atque in discordia dissidentes dehiscentis terrae hiatus absorbebat, victoriis premebat hostes, signa monstrabat civibus: sed cum jam ad repromissionis terram fuisset ventum, vocatus in montem est, et quam culpam ante
Abbreviated transcription (Latin):
subtilit̃ iudicesa sibtilit̃ intellegas & tem& ipsum quisis & quantasit in ecdem gentegratia ꝓcui. c̃uersatione&iã
sẽꝑ hec ad memoriã reuoces ui surgentẽ cordis głcam memoric rect̃ p̃mat : It quicquid deftciendis signi s acce
peris taccepisti hȩc ñtibi sedillis deputes donata ꝓ quorũ tibis alute collatist̃: Occuritautẽ m̃ti siti cogitanti.
quid deu nodifamulo cictũ sit &ic̃ egregio dlecto : Cestemor ses dũdĩ populũ ex egrpto educer& mira sicuttua
fratnitus nouit signa inegypto operat᷑ ẽ: in synamonte quad ragintet dieb & noctibi ieiun ans. legis tabulas
accepit int̃coruscos &thonitruos ꝑtimescenteõnipopulo om p̃tisdi seruitio solus familiuari &ic̃ collutione

Expanded text:
subtiliter judices, ac subtiliter intelligas et temetipsum qui sis, et quanta sit in eadem gente gratia, pro cujus conversione etiam subtiliter judices, ac subtiliter intelligas et temetipsum qui sis, et quanta sit in eadem gente gratia, pro cujus conversione etiam semper haec ad memoriam revoces, ut surgentem cordis gloriam memoria reatus premat. Et quidquid de faciendis signis acceperis vel accepisti, 1111 haec non tibi, sed illis deputes donata pro quorum tibi salute collata sunt. Occurrit autem menti ista cogitanti quid de uno Dei famulo actum sit, etiam egregie electo. Certe Moyses dum Dei populum ex Aegypto educeret, mira, sicut tua fraternitas novit, signa in Aegypto operatus est. In Sina monte quadraginta diebus et noctibus jejunans, legis tabulas accepit, inter coruscos et tonitruos, pertimescente omni populo, omnipotentis Dei servitio solus familiari etiam collocutione