comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tib credidert̃. Dem̃ cogitationib suis accusabunt᷑
gentiles. si cõpuncti creatoris fidẽ & uirtutẽ nolue¬
rint creders auc si stupore qͦdã ñ ꝯsid̾ant ut credant ỹb̃
aut gestis dm̃es. defendente se ꝯscientia in die iudi¬
cii: qͥa ñ cogitauit deb̾e se credẽ. de iudicet᷑ ñ qͣsi mali¬
uolꝰ s qͣsi ignoran s: ñ tñ sine pena fut᷑us. qi ñ licet ig¬
norare. Gentes enĩ duplici gn̾re significat: tam cre¬
dences quã infidos. Suꝑuis enĩ de gentilib cre¬
dentib dicit. Post aut̃ subiec̃ etiã de his gentili¬
bus qui ñ credunt. Uc sic̃ ꝑ ꝯscientiã suã laudãnt᷑
credentes: ita & poscientiã suã accusent᷑ diffidentes.
Quaniuis enĩ sibi ui deat᷑ minime reus qͥñ credidit q
ñ sibi suasit uerũ ħ ee qd̾ & uirtutũ cestimoniis uide¬
trat confirmari. & multos sequi. Puto etiã sicposse in¬
telligi si tota questio degentib credentib dixisse cͤ¬

Expanded text:
tibus, crediderunt. Deinde cogitationibus suis accusabuntur gentiles, si compuncti creatoris fidem et virtutem noluerint credere: aut si stupore quodam non considerant, ut credant verbis et gestis Dominicis, defendentes se conscientia in die judicii, quia nvolus, sed quasi ignorans: non tamen sine poena futuros; quia id non licet ignorare. Gentes enim duplici genere significat, tam credentes quam infidos; superius enim de gentibus credentibus dicit: post autem subjecit etiam de eis gentibus, quae non credunt; ut sicut per conscientiam suam laudantur credentes, ita et per conscientiam suam accusentur diffidentes. Quamvis enim sibi videatur minime reus, qui non credidit; quia  quia non sibi suasit verum hoc esse, quod et virtutum testimoniis viderat confirmari, et multos sequi. Puto etiam sic posse intelligi, si tota quaestio de gentibus credentibus dixisse cr
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe xp̃i ceꝑant uenerari gͣtulat᷑. sciens illos posse ꝓfi¬
cere. ꝓꝰ qd̾ etiã caritatẽ suã circa illos ostendit: qnͣdo c̃gau¬
det bono cepto illoꝵ. & hortat᷑ ad ꝑfectũ. Gr̃as gͦ agere
se cdic̃ dõ suo dũtaxat. qr adhuc illoꝵs ñ erat plene qi
ex ipso c̃ õs patnita S. qi oĩs dispositio salutis nr̃ȩ a dõ¬

Expanded text:
oeperant venerari, gratulatur, sciens illos posse proficere. Per quod etiam charitatem suam circa illos ostendit, quando congaudet bono coepto illorum, et hortatur ad profectum: gratias agere ergo se dicit Deo suo dumtaxat, quia adhuc illorum non erat plene; quia ex ipso est omnis paternitas . Sed quia omnis dispositio salutis nostrae a D
Abbreviated transcription (Latin):
surrectione iħu xͥ s ex mortuoꝵ: qi resurrectio xp̃i gña¬
lẽ tͥbuit resurrectionẽ. Hȩc enĩ maior uidet̾ uirtꝰ in xͦ oe
unctoria: ut ea potestate oꝑaret᷑ mortuus qͣ oꝑatꝰ fuerat &e
muiis. & facto apparinit illusisse mortẽ: ut redimerit nos.
adͥ obediendũ ficli in oĩb: gtib ꝓ nõc eiꝰ. Post risurreccionẽ
manifestatꝰ filiꝰ dĩ in uͥtutt: gr̃am dedit uistificans pecca

Expanded text:
surrectione mortuorum; quia resurrectio Christi generalem tribuit resurrectionem. Haec enim major videtur virtus in Christo et victoria, ut ea potestate operaretur mortuus, qua operatus fuerat et vivus. Quo facto apparuit illusisse mortem, ut redimeret nos; ad obediendum fmanifestatur Filius Dei in virtute, gratiam dedit, justificans peccat
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ eiꝰ ex fide in fidẽ. Quid aliud ÷ exfide in fidẽ mͥ q fides
dĩ ẽ in eo qd̾ de se repmisit. & fides hõis qͥ credic ꝓmitten¬
ci ut ex fide dĩ ꝑmittentis. infide hõis credentis dĩ iꝰti¬
cia reuelet᷑: Incredente emĩitꝰ ds̃ app̃aret. In eo aut̃ qͥ
ñ credit: initꝰ uidet̾. Negat enĩ ueracẽ dm̃: qͥ ñ credic
dm̃ dedisse qd ꝓmisit. Hoc otͣ uidȩos loqͥt᷑. qͥ negant hc̃¬

Expanded text:
 ex fide in fidem, nisi quia fides Dei est in eo, quod de se esse repromisit. Et fides hominis qui credit promittenti, ut ex fide Dei promittentis, in fidem hominis credentis Dei justitia reveletur; in credente enim justus Deus apparet, in eo autem qui non credit, injustus videtur: negat enim veracem Deum, qui non credit Deum dedisse quod promisit. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ sic dĩ & hõis filiꝰ xp̃c iħc Qͥ enĩ ex ȩtc̃no dĩ filiꝰ erat ⁊ igno¬
rabat᷑ ant̃ a creata dũ uult manisestari ꝓhumana salute:
uisibilis debuit &x corporeus fieri. Quia &ł cognosci se uoluit
ꝑ uitutẽ. & boiẽ peccatis abluere in carne morte deuita. Et
idõ ex semine do̾ fit: ut sic̃ de dõ rex antescła natꝰ ẽ. ita ce scdes
qͥ ab humanȩ legis natuntact disftaret: sic̃ p̃dictũ fuerat ab
⁊ saia ꝓpħa. Ecct u̾gom ut̾o ꝯcipiet & ct̾a. It cũ nouũ factũ ui¬

Expanded text:
 enim ex aeterno Dei Filius erat, ignorabatur autem a creatura, dum vult manifestari pro humana salute, visibilis debuit et corporeus fieri, quia et cognosci se voluit per virtutem et hominem peccatis abluere in carne, morte devicta, et ideo ex semine David fit, ut sicut de Deo rex ante saecula natus est, ita et secundum quod ab humanae legis nativitate distaret, sicut praedictum fuerat ab Isaia
Abbreviated transcription (Latin):
niat ap̃ iudicẽ. Hoc enĩ orat. ut p̾stet ei dñs pat̾ cȩli ⁊
t̾rȩ inuenire ap̃ grã dñm humani gn̾is. filiũ scilicet.
Tale ẽ hoc: qͣle ⁊ illud ingenesi. Et pluit inqͥt dñs scilphi
⁊ ignẽ sr̃ sodomã ⁊ gomorrã a dõ de celo. Quanta ephe¬
si ministͣuerit. meliꝰ tu nosti.Qm̃ solent qͥdã ꝑsonis magͣ
ꝗͣ causis seruire uolentes gͣtificari maioribꝰ: idõ apłs
onesifori bonũ gn̾rale ostendit. ne uidẽt᷑ forte ꝑsonȩ

Expanded text:
Hoc enim orat, ut praestet ei Dominus Pater coeli et terrae, invenire gratiam apud Deum humani generis, Filium scilicet. Tale est hoc, quale et illud in Genesi: « Et pluit, » inquiautem Ephesi ministraverit, melius tu nosti. » Quoniam solent quidam personis magis quam causis servire, volentes gratificari majoribus, ideo Apostolus Onesiphori bonum generale ostendit, ne videretur forte personae
Abbreviated transcription (Latin):
it fremens sic̃ leo quȩrens quẽ deuoret. S: qi in apło occa¬
sionẽ ñ inueniebat qͣ illũ Sciꝑet: ꝑ filios suos p̾ssurã
illi excitabat ⁊ penas: ut si ñ qͣsi peccator ł qͦsi iustꝰ de
hac tñ tolleret᷑ uita. ne multos hortaret᷑ ad fidẽ. Qd̾ c̃
ꝓpe impleret. dĩ ꝓuidentia lib̾atꝰ apłs insultat illi in¬
firmũ illũ cestificans qr de ore eiꝰ ereptꝰ ÷. Ea qͦcupiuit:¬

Expanded text:
rens quem devoret . Sed quia in Apostolo occasionem non inveniebat, qua illum deciperet, per filios suos pressuram illi excitabat, et poenas, ut si non quasi peccator, vel quasi justus, de hac tamen tolleretur vita, ne multos hortaretur ad fidem. Quod cum prope impleret, Dei providentia liberatus Apostolus, insultat illi, infirmum illum testificans, quia de ore ejus ereptus est; qui
Abbreviated transcription (Latin):
ta. ualde enĩ restitit uerb̾ meis. Alexander iste ⁊ demas
supͣ dictꝰ college fuert̃. hi priꝰ cũ apło erant. simulantes il
ic aũ erariꝰ qͥ audatior erat in mał sic ab eo recessit: ut
imm̾ito euitandũ hc̃ amonet: di iudicio istũ dimitters.
n pͥma mea defensione nemo nͥi affuit̾. s õs me deliq̃rt̃:¬
fensio. Pressura enĩ illata ꝓiꝰticia defendit illũ indie
iudicuĩ. reos ꝯstituens ꝑfidos. Int̃ ipsa gͦ inicia illat e

Expanded text:
ta. Valde enim restitit verbis meis. » Alexander iste, et Demas supradictus collegae fuerunt. Hi prius cum Apostolo erant simulantes illHic autem aerarius, qui audacior erat in malis, sic ab eo recessit, ut immerito evitandum hunc admonet, Dei judicio istum dimittens. « In prima mea defensione nemo fensio. Pressura enim illata pro justitia defendet illum in die judicii, reos constituens perfidos. Inter ipsa ergo initia illatae
Abbreviated transcription (Latin):
Saluta pͥscillã ⁊ aqͥllã ⁊ onesifori domũ: F rastꝰ remansit
corinthi Throfimũ aũ reliqͥ infirmũ mileti sollicitꝰ esto
añ hiem̃ uenire. Aqͥla ⁊ pͥscilla .iͦ. ft̃ apud qͦs hospitatꝰ.
oꝑabat᷑ manib Onesiforꝰ aut̃ hic ÷ cui ÷ cestis in pͥma epła.
Qͥ d÷ tñut p̾sente apło qͥ mortuos excitabat. trophimꝰ infir¬
maret᷑ : S signa ꝓpt̾ inc̾dulos facta st̃. ⁊ qr ex diu̾sis cau¬
sis m̾itũ collocat᷑ ap̃ dm̃. ut siue qͣm tͥbulatione siue in
egͥtudine dõ gr̃as agit: nec ab adu̾sa parte suffragiũ
qͣrit: ut faciat m̾itis ap̃ dm̃: ꝓpt̾ ymbres aũ ⁊ frigora
cõmonuit: ut autunno ad se ueniret. Salutant te eubo¬
lus ⁊ pudens ⁊ li nͦ ⁊ claudia. ⁊ õs fr̃s. More ꝯsueto ĩpleta
ẽ epła salutatione fr̃mꝰ. Dñs iħ c xp̃c cũ sp̃u tuo: uale.¬

Expanded text:
Saluta Priscillam, et Aquilam, et Onesiphori domum. Erastus remansit Corinthi. Trophimum autem reliqui infirmum Mileti. Sollicitus esto ante hiemem venire. » Aquila, et Priscilla hi sunt, apud quos hospitatus operabatur manibus. Onesiphorus a ut praesente Apostolo, qui mortuos excitabat, Trophimus infirmaretur? Sed signa propter incredulos facta sunt. Et quia ex diversis causis meritum collocatur apud Deum, ut sive qui in tribulatione, sive qui in aegritudine Deo gratias agit, nec ab adversa parte suffragium quaerit, ut proficiat meritis apud Deum. Propter imbres autem, et frigora commonuit, ut autumno ad se veniret. « Salutat te Eubolus, et Pudens, et Linus, et Claudia, et omnes fratres. » More consueto impleta est Epistola salutatione f
Abbreviated transcription (Latin):
milla die it᷑ uidex. ñ solũ aut̃ mͥ s ⁊ his qͥ diligt̃ aduen¬
memorat. q solũ enĩ in u̾b̾. s ⁊ in oꝑib formã se p̾buit
audientib: ut ⁊ auctori suo u̾itatẽ p̾dicationis fideł
aispensator exist̾et: ⁊ cͥt᷑ mundi pͥncipes ⁊ potestates
oi sollicitudine ⁊ ꝑitia oluctatꝰ. excẽplũ qͦmͦ uincerens
relinq̃ret: ut inuiolata doctͥna ⁊ agonis legitimũ cer¬
tam dignos illos facet coronari : qͥa ds iustꝰ uidex dabit
amplissima p̾mia diligentib se ⁊̃ expectantio filiũ eiꝰ
de cȩlis. Sollicitꝰ esto uenire ad me ꝗͣ pͥmũ. Demas enĩ me

Expanded text:
lum autem mihi, sed et his, qui diligunt advenmemorat. Non solum enim verbis, sed et in operibus formam se praebuit audientibus, ut et auctori suo veritate praedicationis fidelis dispensator existeret, et contra mundi principes, et potestates omni sollicitudine, et peritia colluctatus, exemplum, quomodo vincerentur, relinqueret; et ut inviolata doctrina, et agonis legitimum certamen dignos illos faceret coronari, quia Deus justus judex dabit amplissima praemia diligentibus se, et exspectantibus Filium ejus de coelis. « Sollicitus esto venire ad me quam primum. Demas enim me
Abbreviated transcription (Latin):
oĩs scͥpt᷑a ciuĩ as̃ auctor ostendit᷑ utił ẽ. Adh enĩ data
ẽ ut ꝓficiat ĩꝑitis et instauret deformes ⁊ eacthens ini¬
qͦs ad iticiã̾ut hõ dĩ in oĩ oꝑe bono ꝑfectꝰ sit. In nouo
enĩ hõĩe gͣcatĩ ꝑficiens. ꝯstituit illũ hõĩẽ dĩ. Testor
corã dõ ⁊ xp̃o iħu qͥ iudicaturꝰ ÷ uiuos ⁊ mortuos ⁊
acduentũ ipsiꝰ ⁊ regnũ eiꝰ. p̾dica ħ u̾bũ ĩsta oportune ̃pte¬
ne argue hortare. increpa: in oĩ magnanimitate ⁊
doctͥna. Iã sollicite mandat inuiolate p̾dicandũ
at curandũ instandũ qin eo: ut assidua p̾dicatione
⁊ crebra oburgatione c̃ oportunitate ꝓ uocet ad me¬
liorẽ ꝓfectũ. Et ut faciliꝰ arguenti assentiant. sine a¬
maritudine hoc agendũ hortat᷑. Er̾it enĩ tp̃s cũ sani
doctͥnã ñ sustinebtꝰ s ad sua desidia magistͦs sibi agg

Expanded text:
is scriptura, cujus Deus auctor ostenditur, utilis est. Ad hoc enim data est, ut proficiat imperitis, et instauret deformes, attrahens iniquos ad justitiam, ut homo Dei in omni opere bono perfectus sit. In novo enim homine judicaturus est vivos, et mortuos, et adventum ipsius, et regnum ejus: praedica hoc verbum, insta opportune, importune, argue, hortare, increpa, in omni magnanimitate et doctrina. » Tam sollicite mandat inviolate praedicanduat curandum, instandumque in eo, ut assidua praedicatione, et crebra objurgatione cum opportunitate provocet ad meliorem profectum. Et ut facilius arguenti assentiant, sine amaritudine hoc agendum hortatur. « Erit enim tempus, cum sanam doctrinam non sustinebunt, sed ad sua desideria coacervabunt sibi mag
Abbreviated transcription (Latin):
łẽ. Pacis uͦ cꝰtos nullũ lacessit ad uirgiũ. S̾tultas aũ ⁊
in eruditas q̃stiones deuita: sciens qi gn̾rant lites. Insen¬
satȩ q̃stiones partĩ infideliũ partĩ hereticoꝵ st̃ alioꝵ
ex parte infideliũ: quȩ modestos hoĩes cogc̃ adlitẽ. Iminui¬
tant᷑ enĩ nimia ꝯtͣditionis ĩpietate eoꝵ : ⁊ irati dict᷑ aliꝗͥ¬

Expanded text:
est. Pacis vero custos nullum lacessit ad jurgium. « Stultas autem, et ineruditas quaestiones devita, sciens quia generant lites. » Insensatae quaestiones partim infidelium, partim haereticorum sunt, aliorum ex parte infidelium, quae modestos homines cogunt ad litem. Immutantur enim nimia contradictione impietatis eorum, et irati dicunt ali
Abbreviated transcription (Latin):
conuincit᷑ q̃ asserit aĩas qͣsclã nata eẽ malas q̃ ad boñ cogi
ñ possint: cũ hic dicat posse malos ĩmutari in boñ ⁊ sor¬
didos purificari. Potuerãt it hymineꝰ ⁊ phyletꝰ mun¬
dare sensũ suũ si uoluissent ut fierent uas scĩficatũ p̾ꝑa¬
tũ in honorẽ. Iuuenilia aũ desidia fuge. Iuuenilia de¬
sidłia aduersa st̃. St̃ enĩ uoluptates mundanȩ. quȩ

Expanded text:
convincitur, quae asserit animas quasdam natura esse malas, quae ad bonum cogi non possint: cum hic dicat posse malos immutari in bonos et sordidos purificari. Poterant enim Hymenaeus et Phyletus mundare sensum suum, si voluissent, ut fierent vas sanctificatum, praeparatum in honorem. « Juvenilia autem desideria fuge. » Juvenilia desideria adversa
Abbreviated transcription (Latin):
ut fortiorẽ hc̃ fac̾et. Qͥs enĩ laudẽ illoꝵ audiens
qͦͣr ĩeo ipso particepsaĩ crescat: addens anunũ hꝰ¬
modi uiribꝰ. Sic gͦ recreat in sedonũ gr̃ȩ dĩ acorp¬
tũ ꝑ ordinationẽ prb̃i i: dũ animũ suũ ꝯfouet
m̃tis a lacͥtate gaudens in semet ipso sic̃ in nouita¬
te ordinationis gaudet᷑. Deniq subiec̃ hec enĩ i¬
qͥt dedit nob̾ sp̃m timoris: s uirtutis. Innouat ͥ
homo exit de timore accipiens sp̃m leticie ꝓpt sti¬

Expanded text:
ut fortiorem hunc faceret. Quis enim laudem illorum audiens, ut fortiorem hunc faceret. Quis enim laudem illorum audiens, quorum in eo ipso particeps est, non crescat, addens animum hujusmodi viribus? Sic ergo recreat in se donum gratiae Dei acceptum per ordinationem presbyterii: dum animum suum confovet mentis alacritate, gaudens in semetipso, sicut in novitate ordinationis gaudetur. Denique subjecit: nec enim, inquit, dedit nobis spiritum timoris, sed virtutis. Innovatus enim homo exit de timore, accipiens spiritum laetitiae propt
Abbreviated transcription (Latin):
erat iudeoꝵ. ei se d̾og̃a referre cestat᷑ cui ayauiꝰ famu¬
latꝰ ẽ. Quando enĩ ħ sꝑabãt ꝓgenitores eiꝰ qͦ hic ceꝑat
p̃dicare: una eoꝵ fidesẽ. I qͥa ĩ parentũ successit
se̾uitia.:⁊ qr in hiserat adhuccũ illi dõ seruirent:
recte ait cui a pͣuis seruio. I seruio qͦmͦ: in ꝯscientia
dech. qͥa ĩ ab̃he inqͥt lumb̾ erat leui qnͣdo decimas obtu¬
iacob. auns ysaac: ꝓauus abrahã. Multũ gͦ memorẽ¬
se timothei ꝑfitit᷑. ⁊ auide illũ desid̾are ꝓpt̾ lacmar̃
eiꝰ recordationẽ qͥs amore fud̾at apłi. sic̃ intelligit᷑ rice¬
dentis a se. N im̾ito gͦ amantẽ se desid̾at. ut gaudio
ĩ pleat᷑ ex cõmuni leticia causa fidĩ sincȩ: qͣm ⁊ in a¬
uia eiꝰ ⁊ in matre fuisse sig̾cat certissime ⁊ in eo. Dĩs
itaq hic affectꝰ ꝓpt̾ fidẽ ÷ quȩ erat in eis in uiolata.
Qua dde causa ãmoneo te. ut recrees doñ dĩ qd̃ ÷ inte
se parentũ eiꝰ sinceritatẽ fidĩ sig̾cat memoras se:

Expanded text:
 referre testatur, cui a proavis famulatus est. Quando enim hoc sperabant progenitores ejus, quod hic coeperat praedicare, una eorum fides est. Et quia in parentum successit servitia, et quia in his erat adhuc, cum illi Deo servirent, recte ait: Cui a proavis servivi, et servio. Quomodo? In conscientia dech; quia in Abrahae, inquit, lumbis erat Levi, quando decimas obtuJacob, avus Isaac, proavus Abraham. Multum ergo se memorem Timothei profitetur, et avide illejus recordationem, quas amore fuderat Apostoli, sicut intelligitur, recedentis a se. Non immerito ergo amantem se desiderat, ut gaudio impleatur ex communi laetitia, causa fidei sincerae, quam et in avia ejus, et in matre fuisse significat, certissime et in eo. Omnis itaque hic affectus propter fidem est, quae erat in eis inviolata. « Qua de causa admoneo te, ut recrees donum Dei, quod ese parentum ejus sinceritatem fidei significavit memorasse,
Abbreviated transcription (Latin):
ciat. Antiqͥtas enĩħ robur ẽ nonitatiᷤ sciens qi q̃ didic̃
firma ẽ auctoritas. Signa enĩ ⁊ ꝓdigia uidit facta
ꝑ eũ qͥb oĩs sermo succũbit. Oĩs script᷑a diuinitꝰ in¬
spirata utilis ÷ ad doctͥnã. ad corre ptionẽ. ad redu¬
tegͣtionẽ. aderuditionẽ q̃ ÷ in ipsa iticia: ut parat᷑¬

Expanded text:
ciat. Antiquitas enim haec robur est novitatis: sciens quia a quo didicit, firma est auctoritas. Signa enim, et prodigia vidit facta per eum, quibus omnis sermo succumbit. « Omnis scriptura divinitus inspirata utilis est ad doctrinam, ad correptionem, ad redintegratione
Abbreviated transcription (Latin):
tes de uita. Plurimũ enĩ ꝓficient ad inanitatẽ ser¬
mo enĩ eoꝵ sic̃ cancer serpit. Hoc idẽ adhuc ꝓseqͥt᷑ ut
contentiones uitent᷑. Nec enĩ congruit uniꝰ fidĩ ui¬
ros hre contentionẽ s intctatu patiant᷑ se inuice ⁊
ꝯsentiant ponis dictis. Si ꝗͥ aut̃ ĩꝓbabile uidet᷑ cõ
pace dissimulet᷑. Adu̾sarĩ enĩ ⁊ dissidentes solenti
eẽ: ut sẽꝑ de ꝯtinentia u̾ba emittat̾. nec paciat᷑ seco¬
rã ĩpia u̾ba ddepmi. Dant enĩ qͥb̾dã occasionẽ.
ut ĩpeiꝰ ꝓficiãt. Non enĩ dest̃ qͥ audientes ꝓfana

Expanded text:
tes devita; plurimum enim proficient ad inanitatem. Sertes devita; plurimum enim proficient ad inanitatem. Sermo enim eorum velut cancer serpit. » Hoc idem adhuc prosequitur, ut contentiones vitentur. Nec enim congruit unius fidei viros habere contentionem, sed in tractatu patiantur se invicem et consentiant bonis dictis. Si quid autem improbabile videtur, cum pace dissimuletur. Adversarii enim et dissidentes solent sesse, ut semper de conscientia verba emittat, nec patiatur se coram impia verba depromi. Dant enim quibusdam occasionem ut in pejus proficiant. Non enim des
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Hec ãmonens.ꝯtestans corã dño. noli u̾b pugna¬
re: ad nicħ enĩ utile ÷. nͥ ad subu̾sionẽ audientiũ.
Contentiones uitandas monet p̾cepta aut̃ danda
sub dĩ timore ⁊ t̾rore. qr ꝯtentio pot̾ adhuc minꝰ sta¬
bilitis gni̾are scrup ulũ. Solent enĩ in contentione
talia opponi elimato maliuolẽtiȩ ferrou̾t moueat
aĩos incipientiũ frm. Sollicite cura temecipsũ ꝓ
babilẽ exhibe dõ oꝑariũ ñ ĩpudoratũ. recte tͣccan¬
ħ curet. ut sp̾ta alt̾ratione semetipsũ ꝓbabilẽ fa¬
ciat: ⁊ ĩpudatos appellans eos qͥ contentionib m¬
tunt᷑. Necesse ÷ ut contentio extorqueat aliqͥd̾ ĩmo
ris uictor abscedat. Nemo enũ patit᷑ se uincĩ. licit
sciat uera q̃ audit. Recta aut̃ tetat ⁊ bona ꝯscien¬
tia: qͥuolentib loqͥt᷑ ⁊ pacificis. Collatio gͦ mc̃ dĩ
seruos eẽ debet: ñ alt̾catio. ꝓfanaᷤᷤ aut̃ uocũ nouita¬

Expanded text:
sit. « Haec admone contestans coram Domino. Noli verbis pugnasit. « Haec admone contestans coram Domino. Noli verbis pugnare; ad nihil enim utile est, nisi ad subversionem audientium. » Contentiones vitandas monet. Praecepta autem danda sub Dei timore, et terrore, quia contentio potest adhuc minus stabilitis generare scrupulum. Solent enim in contentione talia opponi, elimato malevolentiae ferro, ut moveant animos insipientium fratrum. « Sollicite cura temetipsum, ut probabilem exhibeas Deo operarium, non impudoratum, recte tractanhoc curet, ut spreta altercatione, semetipsum probabilem faciat, impudoratos appellans eos, qui contentionibus nituntur. Necesse est enim ut contentio extorqueat aliquid, immoanimo perdat, foris victor abscedat. Nemo enim patitur se vinci, licet sciat vera, quae audit: recte autem tractat, et bona conscientia, qui volentibus lservos esse debet, non altercatio. « Profanas autem vocum novita
Abbreviated transcription (Latin):
riunt᷑ ũ innouatioia uitia uet̾a ⁊ cͥmina fugiamꝰ. ut au¬
ctoris secuti uestigia pecc̾is mortui uideam̃. Siuͦ addi¬
tũ fuerit ad causã ut et tribulationes ac p̾ssuras ñ egre
ꝑ nõe dm̃ patiam̃ sustinentes ħ: simulc̃ illo regnabimꝰ.
Dignũ ÷ enĩ ut qͥ ꝑ illo opꝓbria patit᷑ et exicia: in regno
eiꝰ głos appartat. Si negamꝰ ⁊ ille negabit nos. Uerũ :
qr si minime ꝯfessi illũ fuerimꝰ corã hoĩb c̃c̃ dicet ⁊
ipse nob̃ in ila necessitate fut̾i uidicũ. nescio uos.
ħ: punitionis sig̾catio. Si ñ credimꝰ: ille fidelis
ꝑmanet. negare semetipsũ ñ pot᷑. Nemo pot᷑ dño
auferre q ht̃. Qͥs enĩ illo fortior est. ꝑ quẽ oĩa ex¬
titert̃: Nec addi pot̾ ꝑfecto qr ñ illi aliqͥdp̾stat
qͥ cdit in illis qͦm nicħ aufert ei qͥñ credit ĩ illũ. Eqͥd
amꝰ. Nec u a nob̾ firmat᷑: c̃ ipse ex se ⁊ apud se firmꝰ

Expanded text:
riuntur; ut innovati omnia vitia vetera et crimina fugiamus, ut auriuntur; ut innovati omnia vitia vetera et crimina fugiamus, ut auctoris secuti vestigia, peccatis mortui videamur. Si vero additum fuerit ad causam, ut et tribulationes ac pressuras non aegre pro nomine Domini patiamur, sustinentes haec, simul cum illo regnabimus; dignum est enim ut qui pro illo opprobria patitur et exitia, in regno ejus gloriosus appareat. Si negamus, et ille negabit nos. Verum est, quia si minime confessi illum fuerimus coram ipse nobis in illa necessitate futuri judicii, nescio vos. Haec est punitionis significatio. « Si non credimus, ille fidelis permanet, negare semetipsum non potest. » Nemo potest Domino auferre quod habet. Quis enim illo fortior est, per quem omnia exstiterunt? Nec addi potest perfecto, quia non illi aliquid praestat, qui credit in illum, quomodo nihil aufert, qui non credit ei. Quidamus. Nec enim a nobis firmatur, cum ipse ex se, et apud se firmus
Abbreviated transcription (Latin):
male m̃tis falsa colloqͥa. Nec eni plus hereticis credendũ
labore se agere querit᷑. Pressuris enĩ tͥbulabat᷑ ⁊ carceri¬
b: eo qd ta iudeos qͣ gentiles offendẽt. sic̃ ilł uidebat᷑ in¬
edibilia p̾dicanddo. Iratos enĩ habebat iudeos ꝓpt̾ legẽ
ꝗͣ cessare docebat: gentiles aut̃ mimi cõficiebat: qi unũ
am p̾dicab at in uͦ Unde qͣsi latͦnẽ hc̃ tͣctabant alligan¬
tes claudentes si possit tace̾. nescientes qi u̾bũ dĩ alligare
non pot̾ant. Deniq sepe clausus: ñ dispendiũ fec̃ s lucrõ.
Neq enĩ defuit cui p̾dicaret in carcerẽ ut qͦs lib̃e inuitare
ad fidẽ ñ possit in uincłis posit᷑ pasceret dĩ u̾boꝰ. dõ oĩa
suffero ꝓpt̃ electos uit ⁊ ipsi salutẽ conseqͣnt᷑. quȩ ÷ in xͦ¬
iħu c̃gła celesti. Ut p̾dicatione sua saluaret hoĩes p̾desti¬
natos ad uitãeriiis erat subiectꝰ. sciens ꝓfectũ se habitu¬
sigcat. si informa baptismatis manserimꝰ uͥ oĩa delicta mo¬

Expanded text:
, » ut excluderet malae mentis falsa colloquia. Nec enim plus haereticis credendum labore se agere queritur. Pressuris enim tribulabatur et carceribus, eo quod tam Judaeos quam gentiles offenderet, sicut illis videbatur, incredibilia praedicando. Iratos enim habebat Judaeos propter legem quam cessare docebat. Gentiles autem inimicos faciebat, quia unum Deum praedicabat in Christo. Unde quasi latronem hunc tractabant, alligantes, claudentes, si posset tacere, nescientes quia verbum Dei alligare non poterant. Denique saepe clausus non dispendium fecit, sed lucrum. Neque enim defuit cui praedicaret in carcere, ut quos libere invitare ad fidem non posset, in vinculis positus pasceret Dei verbo. « Ideo omnia suffero propter electos, ut et ipsi saluteia coelesti. Ut praedicatione sua salvaret homines praedestinatos ad vitam, exitiis erat subjectus, sciens profectum se habitui perveniri significat, si in forma baptismatis manserimus, ubi omnia delicta mo
Abbreviated transcription (Latin):
strux ꝗ erat hoĩ s inimica. ne ab inferis posset resur¬
g̾e. lũ demũ uitã illuminaũ et̾nitate: ut resurgers
a mortuis iã mori ñ possit. Obscura enĩ uita ẽ. quȩ
tp̃r definit᷑. dũ soporat᷑ dũ ignorat dũ male u̾sat᷑.
I qͦm illuminet᷑ uita ostendit: qr ꝑ euͣgłm creden

Expanded text:
struxit quae erat hominis inimica ne ab inferis posset resurgere, tunc demum vitam illuminavit aeternitate, ut resurgens a mortuis jam mori non possit. Obscura enim vita est quae tempore definitur, dum soporatur, dum ignorat, dum male versatur. Et quomodo illuminetur vita ostendit, quia per Evan
Abbreviated transcription (Latin):
erantqͥ dissentientes resurrectionẽ negabant. Insanꝰ
tñ nouatianꝰ ut errori suo blandiat᷑. alit̾ hoc intelli¬
gendũ cͣdit. ut domꝰ magna totꝰ mundꝰ sig̾cari c̾dat᷑.¬
opulenti Quȩ quis copiosa sit̃ ħat tñ uasa lignea
⁊ pͣua sentientes sic̃ suꝑiꝰ memoraui: qͦs ꝯtumelia
sũ sit. ⁊ cunctos hãt purificatos: ꝓpt̾ illas causas qͥb
nos innocentes accusat.S qͥd opꝰerat ħ loco deniun¬
do aliqͥd dic̃ẽ aut utqͥd affirmaret mundũ domũ

Expanded text:
erant, qui dissentientes resurrectionem negabant. Insanus erant, qui dissentientes resurrectionem negabant. Insanus tamen Novatianus, ut errori suo blandiatur, aliter hoc intelligendum tradit, ut domus magna totus mundus significari credatopulenti, quae quamvis copiosa sit, habeat tamen vasa lignea et prava sentientes, sicut superius memoravi. Quos contumelia sum sit, et cunctos habeat purificatos propter illas causas, quibus nos innocentes accusat. Sed quid opus erat hoc loco de mundo aliquid dicere, aut ut quid affirmaret mundum domum
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ dissentientes a ꝑfidoꝵ ⁊ hereticoꝵ iniqͥtate qͥ dĩ ꝓmis¬
sionẽ infirmare se putat. Nicħ enĩ tã iniquũ ꝗͣ dĩ fidĩ
cont᷑ire. Sic ⁊ dathan ⁊ abyron ⁊ chore dictũ: a moyse:
cũ it᷑ dĩ p̾ceptũ offerre sacrificia p̾sumerent. Cogno
coc ⁊ qͥ dĩ u̾ba inuet̾ent᷑. In magna aũ domo ñ solũ
st̃ uasa aurea ⁊ argentea: s ⁊ lignea ⁊ fictilia. lq̃dã
in honor ẽ q̃dã aũ in contumeliã. Hdicto sig̾cauit ĩ eccła
diu̾sos et hoĩes qͦs dãbonos ⁊ sũmos uiros. qͦs in aurũ in¬
celligi uult. Lsdãbonos tm̃ qͦs in argentũ designat. Ali
osuͦ nͣ bonos qͦs uasa lignea ⁊ fictilia appellat qͦ nulli
ambiguũ puto. Nã in chorinthioꝵ ħ ȩccła ꝓbat fre
lã ÷:i ĩ tẽplo ierosolimis in qͦ typꝰ erat ȩccłȩ. manifestis
lectionib aꝓbat᷑. Erant e iͥ saducei ex qͦꝵ radice erañ
sentientes. Nã ⁊ in chorinthioꝵ eccła de qͣ dixi qͥdã

Expanded text:
ejus, dissentientes a perfidorum, et haereticorum iniquitate, quae Dei promissionem infirmare se putat. Nihil enim tam iniquum, quam Dei fidei contraire. Sic et Dathan, et Abiron et Chore dictum est a Moyse, cum contra Dei praeceptum offerre sacrificia praesumerent. Cognoveos, qui Dei verba inverterent. « In magna autem domo non solum sunt vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia, et quaedam in honorem, quaedam auhomines; quosdam bonos et summos viros, quos in auro intelligi vult; quosdam bonos tantum, quos in argento designat; alios vero non bonos, quos vasa lignea et fictilia appellat; quod nulli ambiguum puto. Nam in Corinthiorum hoc Ecclelam est; et in templo Jerosolymis, in quo typus erat Ecclesiae, manifestis lectionibus approbatur. Erant enim illi Sadducaei, ex quorum radice erant sentientes. Nam et in Corinthiorum Ecclesia, de qua dixi, quidam
Abbreviated transcription (Latin):
liari s uoluntate ad quendã m̾itoꝵ ꝓfectũ. Iccir¬
co enĩ ds̃ seruos suos ab iniqͥs humiliari ꝑmittit:
ne ilł mi̾te p̾mia dare uideat᷑. S̾ collabora in exͣ
ꝯuenit uicẽ noꝰ aliqͣ parte reddere redẽptori Qͥa enĩ ad oĩa
ei beneficia responde ñ possumꝰ ł legationẽ eiꝰ fide¬
sit̃ ⁊ instant̾ agamꝰ. E t uocauit uocatiõe sua sc̃ayoca¬
tio sc̃a ẽ. cũ electi st̃ ad gub̾nandũ popłm scm̃ di.

Expanded text:
ari, sed voluntate, ad quemdam meritorum profectum. Idcirco enim Deus servos suos ab iniquis humiliari permittit, ne illis injuste praemia dare videatur. « Sed collabora in Evanconvenit vicem nos ex aliqua parte reddere Redemptori. Quia enim ad omnia ei beneficia respondere non possumus, vel legationem ejus fideliter et instanter agamus. « Et vocavit vocatione sancta. » Vocatio
Abbreviated transcription (Latin):
irac̃die c̃uellit: ne forte sic lesũ se ab eo quer̾et᷑. ut illus
noscendũ minime indet᷑. Qd si eẽt: sibi ĩputandũ dic.
ꝑ quẽ regni celoꝵ ħedes fut᷑i st̃ qͥ añ peccauert᷑. Ego pau
neã: ut ꝓ illo satis faciat. Iũ uerũ loqͣt᷑. suberigit
te fruar in dño. refoue uiscera mea in xͦ. Fiducia
hns obauditionis cuȩ scͥpsi tͥ sciens qr sr̃ qud̃ dicofi¬
cies. M blandit᷑ ut ob auditio eiꝰ uoluntaria sit u
possit fructũ hr̃e. Sic enĩ ꝓuocat eu᷑ ut ampliꝰ facis
ꝗͣ pͥtulat᷑ ab eo. Solec enĩ fieri ut qͥuidet bene dess
declignat᷑ qͥ seꝑ cedia passus: ⁊ exitia. cȩdes. ꝑsecutions

Expanded text:
iracundiae convellit; ne forte sic laesum se esse ab eo quereretur, ut illi iracundiae convellit; ne forte sic laesum se esse ab eo quereretur, ut illi ignoscendum minime videretur. Quod si esset, sibi imputandum dicit, per quem regni coelorum haeredes futuri sunt, qui ante peccaverunt. Ego Paulus neam; ut pro illo satisfaciat. Et ut verum loquatur, suberigit te fruar in Domino, refove viscera mea in Christo. Fiduciam habens obauditionis tuae, scripsi tibi, sciens quia supra quam dico, facies. Modo blanditur, ut obauditio ejus voluntaria sit; ut possit fructum habere. Sic enim provocat eum, ut amplius faciat, quam postulatur ab eo; solet enim fieri, ut qui videt bene de se dedignatur, qui semper taedia passus est et exitia, caedes, persecution
Abbreviated transcription (Latin):
Onesymũ g̾ ꝓfugũ decurrentẽ ad diuinũ auxiliũ
c̃ ee̾t in c̾todia urb romȩ baptizauit apłs: uidensi
illo utilitatis spẽ. Quẽ sic cõm̃dat ut suũ aĩũ in illo
obsequiis. F orsitan eni iccirco secessit adhorã. ũii itĩ
illũ reciꝑes. ñ iã uelut seruũ s ꝓseruo dilectũ frem
ut ostendet se ñ adhoc recessisse ut delicti ee̾t obuoxiꝰ
qͦdut assolet qͣsi dꝰ adu̾suꝰ seruũ fastidiũ inflationis pi¬
t̾et᷑: humiliat illũ c̃ dic̃ illũ frẽ ⁊ in carne ⁊ in dño:s
sullata humanȩ c̃ditionis causa. quia õs ex uno sumͥ dui
fr̃s nos cognoscam: maxime c̃ fides accedit media qu
oem suꝑbiã ãputat. Si gͦ habes me socuĩ: assume illũ
sic̃ me. Iantũ se affectũ hr̃e circa onesymũ ostendit ut
ł hac causa assumet eũ si caritate flecti ñ possit᷑. Si aũ
aliqͥd lesit te aut debitor : ħ mͥ ĩputa. Nc̃ ex causatiõẽ

Expanded text:
 profugum recurrentem ad divinum auxilium, cum esset in custodia urbis Romae baptizavit Apostolus , videns in illo utilitatis spem. Quem sic commendat, ut suum animum in illo ivinis obsequiis. Forsitan enim idcirco secessit ad horam, ut in aeternum illum reciperes: non jam velut servum, sed pro servo dilectum fratrem, ut ostenderet se non ad hoc recessisse, ut delicti esset obnoxiuiquod, ut assolet, quasi dominus adversum servum, fastidium inflationis pateretur, humiliat illum, cum dicit illum fratrem et in carne et in Domino; ut sublata humanae conditionis causa, quia omnes ex uno sumus Adam, fratres nos cognoscamus: maxime cum fides accedit media, quae omnem superbiam amputat. Si ergo habes me socium, assume illum sicut me. Tantum se affectum habere circa Onesimum ostendit, ut vel hac causa assumeret eum, si charitate flecti non posset. Si autem aliquid laesit te, aut debitor est, hoc mihi imputa. Nunc excusationem
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ eiꝰ subiectũ uincłifsic erant ⁊ ipsi apłi. lales enĩ
fuert̃ udas ⁊ silas qͥc̃ ex plebe e̾e̾nt pͥmores int᷑ fr̃s ob¬
agonizarent ꝓpt̾ fidẽ dĩ unde silas particeps laboꝵ
inuenit᷑ apłi. Ob̾secro te de meo filio ꝗ̃ genui in uin¬
cłis onesymo qͦndã tͥ inutilẽ nc̃ uͦ tͥmͥq utilẽ. quẽ¬

Expanded text:
i. Tales enim fuerunt Judas et Silas, qui cum ex plebe essent primores inter fratres, obagonizarent propter fidem Dei. Unde Silas particeps laborum invenitur Apostoli. Obsecro te, pro meo filio, quem genui in vinculis, Onesimo quondam tibi inutili, nu
Abbreviated transcription (Latin):
stocuiȩ uincła sustine maxima gła. Co enĩ tp̃r qͦ hanc
onis. Unde participẽ hc̃ dic̃ laboꝵ. St̃ enĩ multi qͥ c̃ sint
digni :excusant tã infimos semetipsos iudicantes tanti
mysterũ: unde uere digni apparent. Gr̃ãs ago sẽꝑ d̾o
nicatio tua accepta fiat in agnitione oĩs boni.quȩ in
in p̾cib suis qr firmꝰ erat in fide. ⁊ bonis oꝑib insistebat.¬
oꝑatio eiꝰ c̃ cognitione fiat bonitatis. ħ: uͭ taliħ m̃te¬

Expanded text:
stodiae vincula sustinere maxima gloria; eo enim tempore quo hanc onis, unde participem hunc dicit laborum. Sunt enim multi, qui cum sint digni; excusant tamen, infimos semetipsos judicantes tanti ministerii: unde vere digni apparent. Gratias ago Deo nicatio tua accepta fiat in agnitione omnis boni, quae iin precibus suis, quia firmus erat in fide, et bonis operibus insistebatoperatio ejus cum cognitione fiat bonitatis; hoc est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ista t̾renã ꝑeunt. Peind̾ laudando cos dic̃. Holite itaq amit¬
tere ꝯfidentiã ur̃am : q̃ grandẽ ħt remun̾ationẽ apud dm.
A pparet aut̃ qͥd in magna confidentia erant addm: q ne ã¬
mittẽnt instantissime eos hortat᷑. fãciliꝰ enĩ integra
ht remun̾ationẽ apud d̃m̃. Paci̾entia it uob̃ necessaria:
ut uoluntatĩ d̾i facientes reportitis ꝑmissionẽ. Oꝗͣta
magnitudo exhortationis istiꝰ ⁊ consolatiõis. Unũ qͥppe
opꝰ habetis id ÷ ut ꝑseueretis in agone donec recipiati
Non minima consolatio c̃ laboris cito sꝑare uenturũ
iudicẽ ⁊ remun̾atorẽ ⁊ consolatorẽ remun̾aturũ certa-¬
minis constantiã. Iustꝰ ant̃ meus ex fide uiuit. Qd̃ si sub

Expanded text:
 Nolite itaque amittere confidentiam vestram, quae grandem habet remunerationem apud Deum. Apparet autem quia in magna confidentia erant ad Deum, quam ne amitterent, instantissime eos hortatur; facilius enim integra  36.-- Patientia enim vobis necessaria est, ut voluntatem Dei facientes reportetis promissionem. O quanta magnitudo exhortationis istius et consolationis! Unum quippe opus habeatis, id est, ut perseveretis in agone, donec recipiatis Non minima consolatio est laboris, cito sperare venturum judicem, et remuneratorem, et consolatorem, remuneraturum certaminis constantiam. Justus a
Abbreviated transcription (Latin):
S: ħ uͥga fortitudo ẽ inuicta ȩqͥtas rectissima intlexbaͥ
aisciplina. Hanc enĩ uͥgã regii honoris insigne sceptii
dicebat᷑ antiqͥtꝰ designans i ea uͥtutũ regẽ dum saliui¬
torẽ. Dil existi i̾ticiã. ⁊ ocuisti miqͥtatẽ. Ipsa ÷ uͥgarati
amare eqͥtatẽ. odisse neqͥtiã. Nemo eni ꝑfecte adiliga
tticiã ñ qͥ⁊ actꝰ pessimos ab hominat᷑ qi u̾ttatiamor ai¬
ũ ÷ falsitatis s huic amori bonitatis ⁊ odio miqͥtatis
qͥ pͥmia st̃ reddita. subt᷑ exponit dic̃ tͦ pcea unx̃ cidͥ¬

Expanded text:
ga fortitudo est invicta, aequitas rectissima, inflexibilis disciplina. Haec enim virga regii honoris insigne, sceptrum dicebatur antiquitus, designans in 668 ea virtutum regem, Dominum Salvatorem. Dilexisti justitiam et odisti am et odisse iniquitatem. Nemo enim perfecte diligit justitiam, nisi qui actus pessimos abominatur, cui veritatis amor odium est falsitatis. Sed huic amori bonitatis et odio iniquitatis, quae praemia sint reddita, subter exponit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ inqͥt c̃ uͦ corde ⁊ in plenitudine fidr̃asꝑsi corda a osci¬
entia mala ⁊ abluti corpꝰ aqͣ munda. In qͦ accedamꝰ: Scil̃
ciũ neq altare. ꝓpt̾ea inqͥt in plenitudine fidĩ sic opor¬
tet cred̾e qͦmͦ c̾ti sumꝰ de uisibili: et adhucãpliꝰ. hu
ait asꝑsi corda a ꝯscientia mala. Ostñdit qr nͣ fides sola
corꝑa mundabant: nos ꝯscientiã. Et abluti inqͥt aqͦ mũ¬
da. Lauacrũ baptismatis in ħ loco dic̃. Baptismũ enĩ

Expanded text:
si corda a conscientia mala, et abluti corpus aqua munda. In quo accedamus, scilicet cium, neque altare. Propterea inquit, in plenitudine fidei. Sic oportet credere, quomodo certi sumus de visibili. Etenim et adhuc amplius. Hic ait: Aspersi corda a conscientia mala. Ostendit quia non fides sola, corpora mundabant, non conscientiam. Et abluti, inquit, aqua munda. Lavacrum baptismatis in hoc loco dicit. Baptisma enim
Abbreviated transcription (Latin):
Si aũ mala uita ł cogitatio int̾cedat ñ erit integer
sp̃s qͥad serit hoĩem pecc̃is obnoriũ. Nũ enĩ dissen¬
tit aĩa ⁊ corpꝰ ꝗͣuiꝰ sñ sẽsusit. alieni ab illo efficiunt᷑:
⁊ uelut ꝑdens eos ñ erit integer sp̃s. Ad ħ enĩ dat᷑ ho¬
mini ut maneat in eo: ⁊ sit qͣsi cap̃ eiꝰ Integer gͦ ñ erit
qr ꝑdit m̃bra: dũ recedit ab eo hõ ea agensꝗͤ odit sp̃c¬

Expanded text:
erit integer spiritus, quia deserit hominem peccatis obnoxium. Dum enim dissentit anima, et corpus, quamvis sine sensu sit, alieni ab illo efficiuntur, et velut perdens eos non erit integer spiritus. Ad hoc enim datur homini, ut maneat, et sit quasi caput ejus. Integer ergo non erit, quia perdit membra, dum recedit ab eo homo, ea agens, quae odit Sp
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ salomon raro inqͥt niferes pedẽ ad amicũ cuũ ne
saciatꝰ tini odit te. Q enĩ freq̃nt̃ ad alienã m̃sã ouenit ocio
deditꝰ: adulet̾ neceẽ ÷ pascenti se: cũ religio nr̃a ad lib̾tatĩ
stio uiuens dm̃ possit hr̃e ꝓpiciũ. Audiuimꝰ enĩ qͦsdã
ãbulare int̃ uos in tẽꝑant̃. nicħ oꝑantess curiose ag̃.
Qͥ ociosi eẽ desid̾ant᷑. id agt̃ qͣtinꝰ ocasio nascat᷑ qͣ intͥtũ
suũ desidabilẽ faciant domib diuitũ ãbulantes. gi¬
sta ⁊ opiniones u̾boꝵ subtiliter colligt̃: scientes qͥd. di
qͦ uelint audire. ut libent̃ ⁊ reqͥsiti pascant᷑. Qd factũ
ualde abhorret disciplina dñica. hoꝵ enĩ d̃s uent̃: qͥ¬

Expanded text:
um, ne saturatus tui oderit te . Qui enim frequenter ad alienam mensam convenit, otio deditus aduletur necesse est pascenti se; cum religio nostra ad libertatsuo vivens Deum possit habere propitium. Audivimus enim quosdam ambulare inter vos intemperanter, nihil operantes, sed curiose agentes Qui otiosi esse desiderant, id agunt quatenus occasio nascatur, qua introitum suum desiderabilem faciant domibus divitum, ambulantes gesta et opiniones verborum subtiliter colligunt, scientes quid de quo velint audire, ut libenter et requisiti pascantur. Quod factum valde abhorret a disciplina Dominica; horum enim venter
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ ds̃ fidelib ⁊ bonȩ uitȩ hoĩb auxiliũ suũ ñ defect᷑m
in necessitate ꝓmisit ad ꝯfirmationẽ illoꝵ: hi aũ tã infide
ꝗͣ ioꝑe emuli erant bonoꝵ: iccirco fidelẽ dm̃ dic̃ in
ꝓmissis eiꝰ: qr ꝓuidentia eiꝰ ee̾t circa eos. Confidimꝰ aũ in
reri illos ut dĩ defensione tutos p̃stari ꝯfidet: iccirco ea
q̃ ilł p̾cipiebat in nõe dñi fieri ab ilł ⁊ fut᷑a ee̾ ñ dubi¬
riut in dĩ caritate cor eoꝵ ꝓfic̾et ad expectandũ aduen¬

Expanded text:
 auxilium suum non defuturum in necessitate promisit, ad confirmationem illorum; hi autem tam in fide quam in opere aemuli erant bonorum, idcirco fidelem Deum dicit in promissis ejus, quia providentia ejus esset circa eos. Confidimus autem reri illos, ut Dei defensione tutos praestari confideret, idcirco ea, quae illis praecipiebat in nomine Domini fieri ab illis, et futura esse non dubiri, ut in Dei charitate cor eorum proficeret ad exspectandum adven
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ ur̃m ñ qi ñ habuerimꝰ pocestatẽ. s ut nos mecipsos
indigeret alieno: ut exẽplũ daret eis adimitandũ ilũ
sũ qͥs uent̾s causa aut pecunȩ nulli subiciat suo pane
ꝯtentꝰ maxime qd̾ ad laudẽ mag̃ ꝓfic̃ si c̃liceat ⁊ sit su¬
ñdi potestasꝯtineat. Hic tał ꝓdẽe pot̃ audientib: se .li¬
u̾entiã enĩ habeb t rigoris huiꝰ: ⁊ ea qͣ ab ħ mancdantꝰ
qd̾ siqͥs ñ uult oꝑari nec manducet. N solũ u̾b docebut
s hortabat᷑ ⁊ factis. Idonei enĩ magistͥ ẽ: siea q̃ u̾b docet.
oꝑib expleat. Tc̃ ecenĩ addiscences uͭ eẽ sciunt q̃ au
diunt. si negligi illa ñ uid̾int a doctore. Quãuis enĩmus¬
feste u̾a eẽ ñ ignorẽt᷑ qͤ docẽt᷑ : tñ si negligi ceꝑit ã magist᷑. E¬
gnis p̾miis remunãdi st̃: qͥ negligẽtib magistis d̾soł u̾bis¬

Expanded text:
uia non habuerimus potestatem, sed ut nosmet ipsos indigeret alieno, ut exemplum daret eis ad imitandum illusum quis ventris causa aut pecuniae nulli subjiciat, suo pane contentus; maxime quod ad laudem magis proficit, si cum liceat, et sit sumendi potestas, contineat: hic talis prodesse potest audientibus se; reverentiam enim habebunt rigoris hujus, et ea quae ab hoc mandantur, d si quis non vult operari, nec manducet. Non solum verbis docebat, sed hortabatur et factis; idonei enim magistri est, si ea quae verbis docet, operibus expleat. Tunc etenim addiscentes vera esse sciunt, quadiunt, si negligi illa non viderint a doctore. Quamvis enim manifeste vera esse non ignorentur quae docentur; tamen si negligi coeperint a magistro, dgis praemiis
Abbreviated transcription (Latin):
uert᷑: ꝑ ꝗͣ saluari potuerant apłis p̾dicantib cͣdliti st̃
diabolo. Nolentes enĩ saluari deserunt᷑ ã dõ: ⁊ iccir¬
co mittet ilł õs oꝑationẽ erroris in ħ ut c̾dant m̃da¬
tio. qͣtinꝰ udicent᷑ õs qͥ ñ credidert̃ u̾itatĩ ss ꝯsensert̃¬
iniqͥtati. Oꝑatio erroris: falsis fidẽ c̃mitt̾e: ut qͥ clari¬
tatẽ luminis diẽ eẽ ꝯsentire noluert̃: putent tenebras
diẽ dici deb̾e: ut possint ꝓpensiori delicco rei facti¬
sint atͣclitione dãpnari iutatis inimici fautoresaũ iniqͥta¬

Expanded text:
er quam salvari potuerant apostolis praedicantibus, traditi sunt diabolo; nolentes enim salvari, deseruntur a Deo. Et idcirco mittet illis Deus operationem erroris, in hoc ut credant mendacio; quatenus judicentur omnes, qui non crediderunt veritati, siniquitati. Operatio erroris est falsis fidem committere, ut qui claritatem luminis diem esse consentire noluerunt, putent tenebras diem dici debere, ut possint propensiori delicsine contradictione damnari veritatis inimici, fautores autem iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
tianũ ⁊ nouissime uilianũ qͥ arte qͣdã ⁊ subtilitate cȩptã
ꝑsecutionẽ ĩplere ñ potuit: qr de suꝑ ꝯcessũ ñ fuerat.
his enĩminist̃s utit̾ sathanas: ut uit̾im sub tͥba dõꝵ ad
seducendos hoĩes uniꝰ ueri dĩ manifestatione illudat:

Expanded text:
tianum, et novissime Julianum, qui arte quadam et subtilitate coeptam tianum, et novissime Julianum, qui arte quadam et subtilitate coeptam persecutionem implere non potuit; quia desuper concessum non fuerat. His enim ministris utitur Satanas, ut interim sub turba deorum ad seducendos homines unius veri Dei manifestatione illudat,
Abbreviated transcription (Latin):
pudentissimꝰ sathanas: tp̃s ⁊ signa aduentꝰ dñi designa¬
uit: qr ñ pͥus ueniet dñs ꝗͣ regni romam defectio fiat
⁊ appareat antixp̃s qͥ int̾ficiet scõs: reddita romanis li¬
b̾tate. sub suo tñ noĩe. Sciens enĩ uentm dñm ad se cõpͥ¬
sede sedeat xp̃i ut ipsũ dm̃ se asserat. ñ filiũ dĩ. Unde
in engło ad uideos dñsait. Ego ueni in noĩe patͥs mei
ime ñ recepistis: si aliꝰ uen̾it in noĩe suo. illũ accipie
salonicensib scͥbit apłs docet õs in re huiꝰ cemodi cautos
ẽẽ deb̾e. N meministi qd̾ me ad huc ap̃uos agente. ħ dicebant̃
uob̾: ł nunc qͥd decineat scitis adħ ut reuelet᷑ ille in
suꝑiꝰ intelligendã memoraui: ut c̃ defecerit ⁊ uenĩt
iniqͥtatis t̾antũ ut qͥ nc̃ tenet teneat. qͦ adusq de medio
fiat. Mist̾iũ iniqͥtatis ãnerone ceptũ ẽ: qͥ zelo idoloꝵ ⁊
apłos int̾fec̃ instigante: patre suo diabolo usq ad diocli¬

Expanded text:
pudentissimus Satanas, tempus et signa adventus Domini designavit; quia non prius veniet Dominus, quam regni Romani defectio fiat, et appareat antichristus, qui interficiet sanctos, reddita Romanis libertate, sub suo tamen nomine. Sciens enim venturum Dominum ad se comprsede sedeat Christi, et ipsum Deum se asserat, non Filium Dei. Unde in Evangelio ad Judaeos Dominus ait: Ego veni in nomine Patris mei, et non me recepistis; si salonicensibus scribit Apostolus, docet omnes in re hujuscemodi cautos esse debere. Annon meministis quod me adhuc apud vos agente, haec dicebam vobis? Et nunc quid detineat, scitis: ad hoc ut reveletur ille in superius intelligendam memoravi; ut cum defecerit et venerit iniquitatis, tantum ut qui nunc tenet, teneat, quoadusque de medio fiat. Mysterium iniquitatis a Nerone inceptum est, qui zelo idolorum apostolos interfecit, instigante patre suo diabolo, usque ad Diocle
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ uen̾it defectio pͥmũ. ⁊ reuelatꝰ fuerit hõ ille pec¬
cati filiꝰ ꝑditionisqͥ adu̾sat᷑ ⁊ eoctollit̾ suꝑ oẽ qͥ dr̃ ds̃¬
aut qd̾ colit̾. ita ut in tẽplo dĩ secdeat ostentans se
ipsũ qͣsi sit ds̃. Obsecrat eos ne leuit̃ ⁊ facile de aduen¬
tu qͣsi iminentis dñi opinionẽ reciꝑent: ⁊ talia dat
cutꝰ: crediei ñ debeat: neq si ꝑ tͣctatũ at̾ ꝑ epłã nõe

Expanded text:
nerit defectio primum, et revelatus fuerit homo ille peccati, filius perditionis, qui adversatur et extollitur super omne, quod daut quod colitur; ita ut in templo Dei sedeat, ostentans se ipsum, quasi sit Deus. Obsecrat eos ne leviter et facile de adventu quasi imminentis Domini opinionem reciperent: et talia dat cutus, credi ei non debeat; neque si per tractatum aut per e
Abbreviated transcription (Latin):
addit ⁊ p̾cesu̾t qr deuoti sc̃ dignet᷑ ds̃ adiuuare eos
ut ꝑficiant opu̾ ceptũ ad claritatẽ dñi nr̃i ibu aͥ:¬
ut ꝑseu̾antia discipłoꝵ testimoniũ sit magist᷑ ad głã.
uetoritas enĩ magistͥ in discipłorĩ fiducia: c̃ se mac¬
cepta grã faciunt digniores. Roͥgamꝰ aũ uos fr̃s¬

Expanded text:
addit et preces, ut quia devoti sunt, dignetur Deus adjuvare eos, ut perficiant opus coeptum ad claritatem Domini ut perseverantia discipulorum testimonium sit magistri ad gloriam. Auctoritas enim magistri in discipulorum est fiducia, cum se in accepta gratia faciunt digniores. Rogamus autem vos, fr
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ⁊ gła maiestatis eiꝰ ignis exuret̃ ut debitas is¬
dant penas int̾itꝰ in ȩt̾ñ sẽꝑ patientes ñ tñ pent̾
cari moĩb qͥ c̃didert̃: qi fidẽ habuit cestimonl̃
ir̃m suꝑ nos in die illa aduentꝰ dñi. Dnplicẽ ꝯtinet sen
n. Aouenit enĩ punire malos ⁊ głificare bonosqͥpse
¶ło in die dñi Seuerꝰ aut̃ apparebit in incredulos cũ
tnuis penis ceꝑint eohartari. Corona enĩ discipłoꝵ ma¬

Expanded text:
ia majestatis ejus ignis exuret; ut debitas reddant poenas interitus in aeternum, semper patientes, non tamen penitus cari in omnibus qui crediderunt; quia fidem habuit testimonium nostrum super vos in die illatinet. Adveniet enim punire malos, et glorificare bonos. Ipsengelio in die Domini. Severus autem apparebit in incredulos, cum aeternis poenis coeperint coarctari. Corona enim discipulorum
Abbreviated transcription (Latin):
fing̾e: uc auctoritas nõis possit cõm̃dare qd̾ ꝑ se ip¬
sũ recipi ñ posset. ħiõ ne ipsa ꝑtͥbatione dũ incauti
inuenirent᷑ possent seduci ad adorandũ diabolũqͥ
iccirco ħ iactabit. ut sub saluatoris nõe apparens ac
fallens scõs uelit se adorari: ut decipiat c̾dentes inaͫ.¬

Expanded text:
it commendare, quod per se ipsum recipi non posset. Hoc ideo, ne ipsa perturbatione dum incauti invenirentur, possent seduci ad adorandum diabolum, qui idcirco haec jactabit, ut sub Salvatoris nomine apparens, ac fallens sanctos, velit se adorari, ut decipiat credentes in
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ necee̾ ÷ qͦsdã eẽ in plebe ĩmodestos qͦs dã aũ pusilla¬
mines. ħ ÷ tunidos qͦsdã uͦ fide infirmos: idõq hos qͥ
modati sc̃ ⁊ magnanimes ⁊ fide fundati hortat᷑ cũ
tio fit maloꝵ peiores se fiant. Iccirco nicħ aliud ꝗͣ bo¬
nũ sectandũ hortatur. ñ solũ in causa fr̃m s ⁊ mõiũ
missione. Sedulȩ enĩ p̾ces ꝓuocant aĩũ uidicis ad dan
÷ tenete ab oĩ sp̃e mala abstinere uos H dic̃ ut ñ faci¬
le alicui ꝑ sp̃m loqͣnti int̃ dicat᷑. Extinguit᷑ enĩ si inci¬
pientis loqͥ feruor tͣditione sopt t᷑. neforte ñ intelli¬
gentes dici ab eo sp̃ialia inuriã faciant sp̃ui scõ: &
peccent ꝑ ignorantiã ħeq aliquẽ qͥ qͣsi scͥptas reuelet
ñ audiri pacient̃ deb̾e. s oĩa dicta exammari ⁊ sic ui¬
dicari. ne forte gr̃ã datã fr̃idũ respia unt auctori re
tis congruunt ea bñdicta hñda st̃ ⁊ retinenda: ab his
aũ q̃ inimica fidĩ uident᷑ abstinendũ. Solet enĩ sp̃s mun¬

Expanded text:
m necesse est quosdam esse in plebe immodestos, quosdam autem pusillanimes, hoc est, timidos, quosdam vero fide infirmos: ideo hos, qui modesti sunt, et magnanimes, et fide fundati, hortatur cum tio fit malorum, pejores se fiant. Idcirco nihil aliud quam bonum sectandum hortatur non solum in causa fratrum, rmissione; sedulae enim preces provocant animum judicis ad dandest, tenete: ab omni specie mala abstinete vos. Hoc dicit, ut non facile alicui per spiritum loquenti interdicatur exstinguitur enim, si incipientis loqui fervor contradictione sopitur ne forte non intelligentes dici ab eo spiritalia, injuriam faciant Spiritui sancto, et peccent per ignorantiam: neque aliquem qui quasi Scripturas revelet, non audiri patienter debere: sed omnia dicta examinari, et sic judicari; ne forte gratiam datam fratri dum respuunt, auctori reptis congruunt, ea bene dicta habenda sunt et retinenda: ab his autem quae inimica fidei videntur, abstinendum. Solet enim spiritus mun