comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bo tͥ ⁊t̾. ẜossõm ⁊ dominiũ cede huic tu cͤam illꝰ
habe pars tua hec. ultͣ ne extendas mamũ tuam¬
Daus inquis: non negas p̾cẽ. ⁊ dominari uecas
Plane sic. Qͣi nondum p̾sit. qui preest insolͣtudi¬
pͥsis ut prosis. p̾sis: ut fidelis ⁊ prudens. quem consti¬
tuit dominus super familiam suam. Ad quid. ut
dec ur escam intempore. Hoc est. ut dispenses. nõ
inꝑes. hoc fãc. ⁊ dominari ne affectes hominum
homo: ut non dñetur tui omnit iniusticia.At sa¬
tis suꝑq id intimatum supͣ. cum quic sis dispu¬
taretur. Addo tñ ⁊ hoc. nam nullum tͥ uenenum.
nullũ gladiuim plus foruido qmͣ libidinem dñan¬
di. Certe ut multum tͥ tͥbuas. si multum decept᷑
non es. nil te existimas plus accepisse a maginc
apłis. Recordari nunc nodes illiꝰ. Sapientib ⁊ in¬
sipientib debitor sum. ⁊ si non indebitam tͥ cen¬
ses hoc quo simul memento. debitoris molestũ
nõm seruienti pociꝰ qm dominanti congruere.

Expanded text:
 . Possessionem et dominium cede huic: tu curam illius habe. Pars tua haec: ultra ne extendas manum. 2. Quid, inquis? non negas praeesse et dominari vetas? Plane sic. Quasi non bene praesit, qui praeest in sollicitudiPraesis ut prosis; praesis ut fidelis servus et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam. Ad quid? Ut des illis escam in tempore ; hoc est, ut dispenses, non imperes. Hoc fac et dominari ne affectes hominum homo, ut non dominetur tui omnis injustitia. At satis superque id intimatum supra, cum, quis sis, disputaretur. Addo tamen et hoc: nam nullum tibi venenum, nullum gladium plus formido, quam libidinem dominandi. Certe ut multum tibi tribuas, si multum deceptus non es, nil te existimas plus accepisse a magnis Apostolis. Recordare nunc vocis illius: Sapientibus et insipientibus debitor sum . Et si non indebitam tibi ipsam censes, hoc quoque simul memento, debitoris molestum nomen servienti potius, quam dominanti congruere.
Abbreviated transcription (Latin):
q sollicitant. hu sunt qui non u̾ent᷑ suscitare de¬
ordinatissimum ẽe decet ex ꝯͦ p̾ cipuem omẽm eccam
clen forma protessit. Deinde omẽ quod pperam agĩ
Inuemantur pͥ cet̾is oporcet expediti ad ofticia. ꝯto¬
nei ad sacͣmeiita ad plebes erudiendas sollicit t
cumspecti ad sese custodiendos. in oĩ tastitate.
tui assucia. Gens muitis ⁊ intcͣcabilis utq ad ħ.
me forsitan fore in tͣabilem ꝑsuasus. Noli disfid̾e
om̃ib laboraui. sion ait plus om̃ib ꝑfui. autpl
om̃ib fructificaui: Ybum in solen̾s teligiosissĩ¬
me irtaus. Alias aut̃ nou̾at homo qm totuttꝰ ẽs.

Expanded text:
usque sollicitant. Hi sunt qui non verentur suscitare diusque sollicitant. Hi sunt qui non verentur suscitare diordinatissimum esse decet, ex quo praecipue in omnem Ecclesiam cleri forma processit. Deinde omne quod perperam agitur Inveniantur prae caeteris oportet expediti ad officia, idonei ad Sacramenta, ad plebes erudiendas solliciti; circumspecti ad sese custodiendos in omni castitate. tui assueta; gens immitis et intractabilis usque adhuc, me forsitan, fore incurabilem persuasus. Noli diffidereomnibus laboravi . Non ait, Plus omnibus profui, aut, Plus omnibus fructificavi, verbum insolens religiosissime vitans. Alias autem noverat
Abbreviated transcription (Latin):
lior firmo anceps. uͥecundie fateor. ad medium
ueniens. Primis ita consid̾acõine ꝑtib librit su¬
ꝑiorib pcc̃atis: in manib÷ dehus adere que cͥta
te sunt. ⁊ ip̃i quidem sub te. set quo pͥora eo oꝑ
cumora tͥ. Nempe coram int̾am non admittũt
dissimulacõm. non obliuionem. Uehemẽciꝰ urgñt.
t̾bulenciꝰ uruunt u̾endum ne obruant. Cirta eiꝰ¬
mõi qmͣ sobria tintenta consid̾atõne opꝰ sit: ꝓpͥo
te exꝑimento edoctum satis. non ambigo. Ano¬
quin: si non canta oꝑtimaq int̾uemat ꝯsidͥatio.
occuꝑacio ꝯtinuabitur. ⁊ yexacõms nonerit inodꝰ
⁊ solticitudinis non erit finis. Non tp̃t uacuum.
non lib̾um cor. plus laboris. ⁊ minꝰ utilitatis. Dico
& instancia tua. nia cotidiana. ab nͣbe. acia. a
semores popłi. orbis indices. ⁊ qͥ itein de dome ⁊ ayẽ¬
sa tua sunt. capeliani tͥsbicularii. emist quiꝙ
dulsis teputati officus ⁊ mobsequium tui. hui te
familiariꝰ uisitant. frequentiꝰ puisant. mosemtꝰ¬

Expanded text:
ilior sermo anceps, verecunde, fateor, ad medium veniens. Primis itaque considerationis partibus libris prioribus pertractatis, in manibus est de his addere, quae circa te sunt. curiam non admittunt, non dissimulationem, non oblivionem. Vehementius urgent, turbulentius irruunt: verendum ne obruant. Circa ejusmodi quam sobria et intenta consideratione opus sit, proprio te experimento edoctum satis non ambigo. Alioquin si non cauta opportunaque interveniat consideratio, occupatio continuabitur, et vexationis non erit modus, et sollicitudinis non erit finis. Non tempus vacuum, non liberum cor: plus laboris, et minus utilitatis. Dico autem, instantia illa tua quotidiana, ab urbe, a curia, a seniores populi, orbis judices; et qui item de domo et mesa tua sunt, capellani, cubicularii, ministri quique diversis deputati officiis in obsequium tui. Hi te familiarius visitant, frequentius pulsant, molesti
Abbreviated transcription (Latin):
auit maria. Ita ⁊ una est gñauis
collexio que dr̃ mare ⁊ multe colle¬
t̾ones que maria ꝓ regionib nun¬
cupant᷑. sicut .n. multe t̾re ĩ affri
ca. hyspania. thracia.macedonia.
syria. egyptus. gallia. atq ytalia.
ꝓ regione appłiant᷑ uocabulis ⁊ una
est t̾ra. ita młta dicunt᷑ ꝓ locoꝵ appͦ¬

Expanded text:
auit maria. ita et una est generalis auit maria. ita et una est generalis collectio, quae dicitur mare, et multae collectiones, quae maria pro regionibus nuncupantur. ca, Hispania, Thracia, Macedonia, Syria, Aegyptus, Gallia, atque Italia pro regionum appellantur vocabulis, et una est terra: ita multa dicuntur pro locorum app
Abbreviated transcription (Latin):
aut qͦmͦ una collectio cũ hodie dui
dicimus ⁊ tyrrenũ ⁊ ad riaticũ iudi¬
cum. ⁊ egiptium. ⁊ pontum. ⁊ ꝓponti¬
dee ⁊ hellespontũ. ⁊ euximum. egcũ.
ionicum. athlanticum. pleriq ⁊̃.
creticum. ⁊ leptẽtrionale caipium
applłant mare. uñ ⁊sid̾emꝰ icͥpture u̾¬
ba q̃ librato sunt crucinata exami¬
ne. Colligat᷑ inquit aqͥ mꝯnectonẽ
unam una aqͣrũ iugisq ⁊ ꝯtinua cõ¬
g̾gat᷑o non est. s diu̾si sinus maris
ut quidam de scͥptorib forensib ait.
Namq portus maris nr̃i: sinus est¬
amplitsimus. Meritoq indu̾isis
la aquis ex regione uobulis adhe¬
serut. una autem ⁊ gͥgato aquaꝵ¬
est. eo cr uigis unda atq ꝯtinua
ab indico mari usq ad horã gaditã
litoris ⁊ iude mare rubrũ. extremo
circũfusũ orbem t̾raꝵ includit ocia¬
no Intius quo tyrreno. hadrias. ha¬
drie.cet̾a maria miscent᷑ nominib
distincta non fluctib. uñ płchie

Expanded text:
aut quomodo una collectio, cum hodieque aut quomodo una collectio, cum hodieque dicimus, et Tyrrhenum, et Adriaticum, et Indicum et Aegyptium et Pontum et Propontidem et Ellespontum et Euxinum Aegaeum Ionicum Atlanticum; plerique etiam Creticum et septentrionale Caspium adpellant mare. unde consideremus scripturae uerba, quae librato sunt trutinata examine. colligatur inquit aqua in collectionem unam. una aquarum iugisque et continua congregatio est, sed diuersi sinus maris, ut quidam de scriptoribus forensibus ait. namque Pontus maris nostri sinus amplissimus meritoque in diuersis la aquis ex regionum uocabulis adhaeserunt, una autem congregatio aquarum, eo quod iugis unda atque continua ab indico mari usque ad Gaditani oram litoris et inde in mare rubrum extremum circumfuso orbem terrarum includit oceano; interius quoque Tyrreno Hadrias, Hadriae cetera maria miscentur nominibus distincta, non fluctibus. unde pulchre
Abbreviated transcription (Latin):
maris int̾epestate cohibetur ⁊ ueld̃
habenis quibdam celestis imꝑii
ap̾scͥpto ubi fine reuocat᷑ uiolenti
equoris motus in sese fnͣgit᷑ atq ĩ
reductos sinus suos scindit᷑. Cet̾m
nisi uis statuti celestis inhiberet
quid obstaret quin ꝑ plana egĩp¬
ti que maxime humiliorib iaces̃
uallib campest̾is ẽẽ asserit᷑ mare
rubrũ egipto pelago misscerit᷑: pe¬
uiq docent hoc qui nolunt ħ duo
sbi maria ꝯnectere atq in se tͣnstũ¬
dere. sesostris egypsius qui anciqͥor
fuit idarius fuit medꝰ qui maio¬
ris ꝯtuitu potñcie in effc̃m uoluit
adduce ꝙ ab iudigena fu̾at antet
teptatum. Que res inticio ẽ ꝙ supiꝰ
est mare iudicũ in quo mare rũ¬
brũ: qmͣ equor egyptium ꝙ infuis
aluit ⁊ fortause ne lacius se marc
effunderet. de suꝑiorib ad inferiora
p̾cipitãs. io molumina sua rex ut
reuocauit. Quero nut cũ dixit col¬
fluminib una pot̾it recipe colto.

Expanded text:
maris intempesta cohibetur et uelut maris intempesta cohibetur et uelut habenis quibusdam caelestis imperii praescripto sibi fine reuocatur uiolentique aequoris motus in sese frangitur atque in reductos sinus suos scinditur. ceterum nisi uis statuti caelestis inhiberet, quid obstaret quin per plana Aegypti, quae maxime humilioribus iacens uallibus campestris adseritur, mare rubrum Aegyptio pelago misceretur ? denique docent hoc qui uoluerunt haec duo sibi maria conectere atque in se transfundere, Sesostris Aegyptius, qui antiquior fuit, et Darius Medus, qui maioris contuitu potentiae in effectum uoluit adducere quod ab indigena fuerat ante temptatum. quae res indicio est quod superius est mare Indicum, in quo mare rubrum, quam aequor Aegyptium, quod inferius alluit. et fortasse ne latius se mare effunderet de superioribus ad inferiora praecipitans, ideo molimina sua rex uterque reuocauit. Quaero nunc cum dixerit: colfluminibus, una potuerit recipere collectio:
Abbreviated transcription (Latin):
flueret. s man̾et. ħ utiq maioris mi¬
raculi est quom᷑ om̃s cõg̾gatõnes in
unã ꝯg̾gatonem defluit ⁊ una con¬
gͥgatõ nͥ adimpleta est. Nam icͥptura
hoc int̾ miracła ꝯstituit dñdo om̃s tor¬
⁊ ñ suꝑfluat. sircuicͥpta sͥ inpoĩto fi¬
ne maria dauduntur. ne suꝑfusa
t̾ris iniuidẽt omnia ⁊ destituto aruoꝵ
cultu munus t̾rene fecũditatis im¬
pediant. Congnoscant gͥ diuini ẽe
p̾cepti oꝑatonisq celestis. ait .ni. dñs
ꝑ nubem ad iob int̾ a ͣ ⁊̃ de maioris
claustro. posui ei fines apponẽs clau¬
stra ⁊ portas. uixi aũ ei. usq huc ueni¬
es nec tͣnigͥdicris: s in te ip̃o ꝯt̾ent᷑
fluctus tui. Non ne ip̃i uidemꝰ mare
frequent undosum ita. ut in aitũ
fluctus eius tamqͣm mons aq̃ p̾rup¬
tus insurgãt ubi impetũ suum ad
litus illis erit inspumas resolui. Re¬
pagulis quib ħarene humilis reper
fines mari: infirmissimo itaq oĩ¬
um uił sabanlonis puluere ius

Expanded text:
flueret, sed maneret. I Hoc itaque maioris miraculi est, quomodo omnes congregationes in unam congregationem defluxerint et una connon adimpleta sit. nam et scriptura hoc inter mirabilia constituit dicendo: omnes toret non superfluat. circumscripta igitur inposito fine manamaria clauduntur, ne superfusa terris mundent omnia et destituto aruorum cultu munus terrenae fecunditatis inpediant. cognoscant igitur diuini esse praecepti operationisque caelestis. ait enim dominus per nubem ad Iob inter alia etiam de maris claustro: posui ei fines adponens claustra et portas; dixi autem ei: usque huc uenies nec transgredieris, sed in te ipso conterentur fluctus tui. nonne ipsi uidemus mare frequenter undosum, ita ut in altum fluctus eius tamquam mons aquae praeruptus insurgat, ubi impetum suum ad litus inliserit, in spumas resolui repagulis quibusdam harenae humilis repercfines mari? infirmissimo itaque omnium uilis sablonis puluere uis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t ꝯũit̾ dici ur scatẽs aquis. ur deser¬
ta ⁊ inuia . ⁊ sine aqua. Ergo ⁊ illi qͦ
scatet aquis. inest ut ħeat hariditã¬
tem. Remota .n. aqua incipit ẽe arida:
quosa aridã fecit.

Expanded text:
uniter dici vel scatens aquis, vel deserta et invia, et sine aqua. Ergo et illi quae scatet aquis, inest ut habeat ariditatem. Remota enim aqua, incipit esse arida, quosa aridam fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
ignorat ꝙ rapido płmq impetu in
yma descñdes in suꝑiora sesubrigat
atq in suꝑcilium montis accollat
riuata qͣntũ descend̾it tm̃ rursus
taq si ui impetu suo fertur ur arti¬
ficis ingenio ꝯtͣ naturã suã ducit᷑
⁊ eleuat᷑: miramini s diuini oꝑato¬
ne p̾cepti aliquid ad usũ nature eiꝰ
qͦmͦ tanꝙͣ mnutrem og̾gauit aquas
maris ut scriptũ ẽ quomͦ eduxit de
petͣ aqm. Qui potuit de petͣ educ̾e aqͣ
que ñ erat. ñ potuit aqͣm educe q̃ era
ꝑculsit petͣm ⁊ fluxerũt. clamat d̾s.¬
tes stabut aque. habes in euugelio ꝙ
cum gͣuis eet ꝓcelsa. ⁊ magnus ĩma¬
rimotus ita ut trepidarẽt apłi. nau¬
tgii ꝑiculũ excitauerũt dormientẽ
inppuppi dñm iħm. Et surgñs inꝑa¬
uit unto ⁊ mari. sedata tepestas. fit

Expanded text:
ignorat quod rapido plerumque impetu in ignorat quod rapido plerumque impetu in ima descendens in superiora se subrigat atque in supercilium montis adtollat,riuata, quantum descenderit, tantum rursus si uel impetu suo fertur uel artificis ingenio contra naturam suam ducitur et eleuatur, miramini si diuini operatione praecepti aliquid ad usum naturae eius tamquam in utrem congregaverit aquas maris , ut scriptum est, quomodo eduxerit de petra aquam? Qui potuit de petra educere aquam quae non erat, non potuit aquam educere quae erat? Percussit petram, et fluxerunt aquae tes stabunt aquae. habes in euangelio, quod cum grauis esset procella et magnus in mari motus, ita ut trepidarent apostoli naufragii periculum, excitauerint dormientem in puppe dominum Iesum, et surgens imperauerit uent
Abbreviated transcription (Latin):
cepit labi aqua ⁊ in unam fluere ꝯg̾¬
gatonem q̃ añ erat diffusa ꝑ t̾ras et
plimis receptaculis inhebat. Cursũ eiꝰ
aũ ñ legi. Motus eius añ ñ didici. Nec
ccłs meus uidit nec auris audiuit sta¬
bat aqͣ diu̾sis inlocis. ad uocem dĩ mota
lege: pͥma .n. ꝯstitutõnis iex. forma in
postum dereliquit. ueniq diem simi
fecit ⁊ noctẽ. Ex illo manet utͥusq suc
iabunt᷑ influuios. ĩ freta currũt flu¬
nuna. lacus diriuant in maria. ip̃a se
aqͣ p̾cedit urget. ⁊ seqͥtur. unus est duc¬
tus. unũ corpꝰ ⁊ cũ sit aititudo diu̾sa ĩ¬
diicreta est. tn dorsi eius eqlitas uñ ⁊ equor
appłatum arbitror quod inst̃ficie eius
nũc R̾dant mithi. si numꝙ uid̾unt
fontes ex suꝑiorib scaturte ur de paui¬
m̃to aqm surgere. Qius eam cogit:
uñ ꝓrumpit: quẽad̾m s̃i deficit: qͦ¬
mͦ fit utytua solidiora unda uomãt:
ħ scd̃m oculte secta naturs Cetͥum qͥs

Expanded text:
coepit labi aqua et in unam confluere congrcoepit labi aqua et in unam confluere congregationem, quae ante erat diffusa per terras et plurimis receptaculis inhaerebat. cursum eius ante non legi, motum eius ante non didici, nec oculus meus uidit nec auris audiuit. stabat aqua diuersis locis: ad uocem dei mota lege; primae enim constitutionis lex formam in posterum dereliquit. denique semel diem fecit et noctem: ex illo manet utriusque dilabuntur in fluuios, in freta currunt flumina, lacus deriuantur in maria, ipsa se aqua praecedit, urguet et sequitur. unus est ductus, unum corpus. et cum sit altitudo diuersa, indiscreta tamen dorsi eius aequalitas. unde et aequor adpellatum arbitror, quod superficies eius nunc respondeant mihi, si numquam uiderunt fontes ex inferioribus scaturrire, de pauimento aquam surgere. quis eam cogit ? unde prorumpit ? quemadmodum non deficit? quomodo fit, ut ima soli ora undam uomant? haec secundum occultae secreta naturae. ceterum quis
Abbreviated transcription (Latin):
dialeticis disputatonib mouere nob¬
bilis erat cum omini corpori naturalr
sp̃es ⁊ color insit. omnis aut̃e color sit
subiectus aspectui. slamat di uox. Gõ¬
⁊ appareat arida ⁊ it̾m scͥptura dicit.
⁊ apparuit arida. Quid opus fuit it
aquaꝵ. ueniq addit sublato uelaĩe
apparusse arida q̃ añ ñ uidebat᷑. Itm̃
questiones alias serũt dicentes.si in
ꝯg̾gatõnib diu̾sis aq̃ erat quomͦ si
ille ꝯg̾gatones in sr̃iorib erant ñ de¬
fluebat aqͣ ad eum locum ad qm̃ pꝰ
dñi imꝑium diriuata ẽ Natura .n.
a qͣꝵ sponte inferiora ꝓlarit᷑. si uͦ in
ꝯtͣ naturam suam aq̃ ad sr̃iora ꝯscen¬
dit. Itaq aũ ẜm naturales cursus im¬
ꝑio non egint aũ ꝯtra naturam ini¬
perio ꝑfice ñ potuit. cui q̃oni n facile
tum dñi hanc aquaꝵ fuisse nat᷑a ut
laberet᷑ ⁊ flueret. ñ .ii. exusu hoc ht¬
quodam ordine. s magis ex uolunta¬
audiuit: uox aũ di efficiens nature ẽ.
cam uccem efft̃s oꝑat̾onis impleuit.

Expanded text:
dialecticis disputationibus mouere nbilis, cum omni corpori naturaliter species et color insit, omnis autem color sit subiectus aspectui? clamat dei uox: conappareat arida. et iterum scriptura dicit: m unam, et apparuit arida. quid opus fuit iteaquarum? denique addidit sublato uelamine apparuisse aridam, quae ante non uidebatur. iterum quaestiones alias serunt dicentes: si in congregationibus diuersis aqua erat, quomodo si illae congregationes in superioribus erant, non defluebat aqua ad eum locum, ad quem post domini imperium deriuata est? — natura enim aquarum sponte in inferiora prolabitur — sin uero in riora conscendit? Itaque aut naturalis cursus imperio non eguit: aut contra naturam imperio proficere non potuit. Cui quaestioni facile tum Domini hanc aquarum fuisse naturam ut laberetur, ut flueret. Non enim ex usu hoc hquodam ordine, sed magis ex uoluntaaudiunt. uox autem dei efficiens naturae est. eam uocem effectus operationis impleuit.
Abbreviated transcription (Latin):
arida. ⁊ tt̃m est ita. fortaise parum credi¬
derit aliqͥs suꝑiorib i̾monib nr̃it
quib tctauimus iniuscbilem ĩo fus¬
isse t̾ram ꝙ aquis oꝑta tegeret᷑. ut cor¬
pheta retulit. hoc ẽ ad nr̃am ⁊ dicionẽ
ñ ad diuint maiestat̾e nature qͥ utiq
omnia uidet s ut adũtatis qr ñ qͣi nr̃i¬

Expanded text:
arida. et factum est sic. fortasse parum crediarida. et factum est sic. fortasse parum crediderit aliquis superioribus sermonibus nostris, quibus tractauimus inuisibilem ideo fuisse terram, quod aquis om propheta retulit, hoc est, ad nostram conditionem, non ad divinae majestatem naturae, quae utique omnia videt. Sed ut advertatis quia
Abbreviated transcription (Latin):
s hanc pulcherimam mundi frabri¬
cam hnc distantẽ int̾ se eloꝵ copulã.
tantes in hoc miũdo tegat t̾ram adoꝑ¬
and̾ datã diffusũ aerem. clausa ma¬
ria ppłm hũc diuine oꝑatonis orga¬
num in quo diuiui modulamen
templũ istud sacͣmentũ tͥnitatis scĩ¬
tatis domiciliũ eccͣm sc̃am. in qͣ reful
fac funiculos tuos: ⁊ palos tuos con¬
firma. Ad huc indextͣm ⁊ sinstmͣ ex¬
tendes.⁊ semem tuũ gentes heredita¬
te possidebit ⁊ ciuitates desertas inħi¬
tabis. ht gͦ aulea quib actuuit bonã¬
hec est eccͣ q̃ suꝑ maria fũdata ẽ. et
sr̃ flumina p̃parata. supͣ uos .n. fir¬
mata est. ⁊ p̃parata qui sicut flumi¬
na puro ineam undi fonte decurri¬
tis de quib dc̃m est. sieuauert flu¬
⁊ pleno fonte quo fluistis qui ait uo
iordanis unde reutimini metũ inori¬
ginem. Conggetur inquit aqͣ q̃ sub
celo est inꝯgͥgatonem unã ⁊ apariat

Expanded text:
sed hanc pulcherrimam mundi fabrised hanc pulcherrimam mundi fabricam, hanc distantium inter se elementorum tantes in hoc mundo tegat, terram ad operandum datam, diffusum aerem, clausa maria, populum hunc divinae operationis organum, in quo divini modulamen templum istud sacrarium Trinitatis, sanctitatis domicilium, Ecclesiam sanctam, in qua refulgfac funiculos tuos, et palos tuos confirma: adhuc in dexteram et sinistram extende, et semen tuum gentes haereditate possidebit, et civitates desertas inhabitabisHaec est Ecclesia quae super maria fundata est, et super flumina praeparata. Supra vos enim confirmata est et praeparata, qui sicut flumina puro in eam mundi fonte decurritis, de quibus dictum est: Elevaverunt fluet pleno fonte, quo adsumpserit, qui ait uobIordanis fluenta reuertimini mecum in originem. Congregetur inquit aqua quae sub caelo est in congregationem unam, et appareat
Abbreviated transcription (Latin):
milis ⁊ abiecta cõtencio. ubi licium
feda deformitas. Et hus gͥ qui cͥco in¬
osa. ualus est int̾eꝑantia. palus ẽ ĩ¬
ꝯtinencia. inqͣ uolutabra libidinũ
st̃. bestiaꝵ murĩmira. latibula pas¬
uonũ. uͥ u̾sant᷑ quicũꝙ ĩcrederint
i n em̾gũt ubi labuntꝰ pedũ uesti¬
gia fluitat singuloꝵ ĩ ccͥsus. ubi fu¬
lice se dũ lauant polliuit. ubi flebi¬
les de suꝑ gemitus columbaꝵ. ubi
pigͣ testudo cenoso ħet ingurgite. de¬
niq aper mpalude. c̾uus ad fontes.
Ex omnigͥ palude ubi qͣi rane uete
citas. ꝯggata est aqͣ. ex onini lacu. ⁊
ex omni fouea ut nemo foueam fr̃i
diligant. om̃t se inuicem foueant.
⁊ qi unũ corpus diu̾sa se menbrãt
iuste̾stent. quos ñ mortiferi cantus
chromatũ schenicoꝵ q̃ mentem emol¬
liãt ad amores. s ꝯcentus ecc̃e. s ⁊ sona
cͥca d̾i laudes ꝓpli uox. ⁊ pia uita delec¬
tet quib ñ p̾purea peri in petas masta
ñ aulca p̾ciosa spectare uoluntatis f

Expanded text:
ilis et abiecta contentio, ubi litigium foeda deformitas. ex his igitur qui circo ina, palus est intemperantia, palus est incontinentia, in qua uolutabra libidinum sunt, bestiarum murmura, latibula passionum, ubi mersantur quicumque inciderint et non emergunt, ubi labuntur pedum uestigia, fluitant singulorum incessus, ubi fulicae se dum lauant polluunt, ubi flebiles desuper gemitus columbarum, ubi pigra testudo caenoso haeret in gurgite; denique aper in palude, ceruus ad fontes. ex omni igitur palude, ubi quasi ranae uetercitas. Congregata est aqua ex omni lacu et ex omni fouea, ut nemo foueam fratrnes se inuicem diligant, omnes se inuicem foueant et quasi unum corpus diuersa se membra sustentent, quos non mortiferi cantus acroamatum scaenicorum, quae mentem emolliant ad amores, sed concentus ecclesiae, sed consona circa dei laudes populi uox et pia uita delectet, quibus non purpurea peripetasmata, non aulaea pretiosa spectare uoluptati sit,
Abbreviated transcription (Latin):
terent᷑. nec regalis ĩfilios t̾nsmit¬
teretꝰ successio s sp̃ ex diu̾so statu
quis imꝑialis ad quirerẽt ptatis.¬
orirent᷑. auis gͥ regũ genit̾am filu
sui colligit siei debeat᷑ imꝑiũ ⁊ non
ppͥo successionem regni in suo tͣns¬
scribit arbitrio ⁊ ñ ꝓprio successicẽm¬
nut iosaphat. iosaphat genuit io¬
ram ioram genuit oriam ⁊ reliqͣ
onĩis usq ad captiutatẽ. ꝑ reges.
gñis parit̾ ⁊ honoris ducta succes¬
sio est. Numqͥd qr ieges fuerũt sig¬
nis celestib formãdis motus iuos

Expanded text:
cerentur, nec regalis in filios transmitcerentur, nec regalis in filios transmitteretur successio: sed semper ex diverso statu, qui jus imperialis acquirerent potesorirentur. Quis igitur regum genituram filii sui colligit, si ei debeatur imperium, et non proprio successionem regni in suos transcribit arbitrio? nuit Iosaphat, sui genuit Ioram, Ioram genuit Oziam, et reliqua omnis usque ad captiuitatem per reges generis pariter et honoris ducta successio est. numquid quia reges fuerunt, signis caelestibus formandos motus suos
Abbreviated transcription (Latin):
iontib ⁊ nullius ad huc tatinoris
pessimisͥ cõscũs. quib penã aschi
nitatem ut usus fraudis aut gr̃e
ñ m̾itis hõinum deputet᷑ s signoꝵ
montib defrat᷑. Nich inquit ille
delicͥt s noxia eum stella ꝯspexit.
Sat̾ni ei sidui occurrit. au̾tit le pau¬
lulũ ⁊ erũpnat abstulit: ⁊ cͥmen
aboleuit. S ħ coꝵ sapĩa tele arrance¬
ꝯꝑat̾. inqͣ si culex aut inusca incide¬
atq ĩ anes laq̃os uissipauit. Talia
sunt recia caldeoꝵ ut ĩ hul infir¬
mi ħeant: ualidiores iensu. offen¬
sionẽ hr̃e ñ possũt. Itaz uos qͥ uali¬
diores estis cum uideritis mathe¬
matices dicite. Telam arance tex¬
uincula. si tu ñ ꝙͣ culex aut mus¬
ca lapsũ tuc ĩfirmitatis ĩ curris.
s qiͣ passer. aut colũba calles ĩua¬
lidos p̾petis uolatꝰ celitate dissoluat
et .n. qui prudentium credat q sig¬
te ad diem regalium natiuitatũ
expͥmẽt᷑ figure. cotidie gͦ reges nas¬

Expanded text:
sontibus et nullius adhuc facinoris sontibus et nullius adhuc facinoris pessimi sibi consciis, quibus poena ascribitur nitatem, ut usus fraudis aut gratiae non meritis hominum deputetur, sed signorum motibus deferatur? nihil, inquit, ille deliquit, sed noxia eum stella conspexit. Saturni ei sidus quaerunt: auertit se paululum et aerumnam abstulit, crimen absoluit. satur, in quam si culex aut musca incideatque inanes laqueos dissipavit. Talia sunt retia Chaldaeorum, ut in his infirmi haereant, validiores sensu offensionem habere non possint. Itaque vos qui validiores estis, cum videritis mathematicos, dicite: Telam araneae texre, nec vincula, si tu non quasi culex aut musca lapsu tuae infirmitatis incurras: sed quasi passer aut columba casses invalidos praepetis volatus celeritate dissolvas. Etenim quis prudentium credat quod sigae ad diem regalium nativitatum exprimerentur figurae? Quotidie ergo reges nas
Abbreviated transcription (Latin):
terant᷑ ⁊ decies milios ĩ die aut si hoc
ĩ credibile ur multiplicẽ sp̃em iumi¬
m̾a iui ꝯu̾sione ꝯmucẽt. fidem carẽt
cꝑt̃a uago sui errore ⁊ tam celi̾ motu
fixã nob at ĩ mobilem uiuẽdi sb̃am
õĩũ. s alioꝵ celiores alioꝵ tardiores
c̾e circuit ut in eandẽ hora ⁊ uideat se
freq̃nt᷑ ⁊ freq̃nt᷑ abscondat dũ aliud
an malefica ⁊ noxia ⁊ in eo natiuita¬
tis est distantia ꝙ benefici ⁊ noxia¬
signi aspectus plimi ꝯtera: malefi¬
cia noxii płimum noceat. s̾ic.n. ead
signa que uen̾ant᷑: applłare ꝯsueu̾¬
utor assertonib ne ignorata mag̾
qmͣ uatue fc̃a atq destructa sua ar¬
gum̃taꝯ memorẽt. Ita cũ ulum ua¬
ius atq nociuia incurrit offensio.
Et quid mit̃ si ibi hoĩes ludũt᷑. ubi
ligna in noxia blaspemant᷑: ue
arguitur si fecit ꝙ malũ ẽ ⁊ fuit ĩꝓ¬
bitatis oꝑator.Si u̾o ex sua uolũt᷑a¬
te putant᷑. assũpsuse ꝙ noceat᷑ in¬

Expanded text:
diem aut, si hoc incredibile uidetur, multiplicem speciem innumera sui conuersione commutent, fide caret quod tam uago sui errore et tam celeri motu fixam nobis atque inmobilem uiuendi horrens iores, aliorum tardiores esse circuitus; ut in eadem hora et videant se frequenter, et frequenter abscondant, dum aliud an malefica et noxia; et in eo nativitatis esse distantiam, quod benefici signi aspectus plurimum conferat, malefici et noxii plurimum noceat. Sic enim eadem signa quae venerantur, appellare consueveutor assertionibus, ne ignorata magis quam vacuefacta atque destructa sua argumenta commemorent. Itaque cum illum vaauis atque nocituri incurrat offensio. et quid mirum si homines luduntur, ubi signa innoxia blasphemantur ? arguitur, si fecit quod malum est et fuit inprobitatis operator: si uero ex sua uoluntate putantur adsumpsisse quod noceat in
Abbreviated transcription (Latin):
illis .lxͣ. sexagies secant. qm in ꝯp̃¬
hnsibile ẽ.quod ĩ tot sexagesimo
sexagesime porciuncule natiui¬
tatis mom̾ĩta ꝯstituant. ⁊ qui sig¬
uloꝵ signoꝵ sit aut motus aut
op̃es ĩ natiuitate nascentis. uñ c̃
ĩpͥo ͥ ͤ s it tam subtiles minucias
tp̃is ꝯp̃hind̾e. exigua aũ iminutato
inueniat uniu̾sitatis errorem tot̃
negotium plenũ est uanitatit. Dis
nuntiare. Rididm ẽ cred̾e hoc crui pos¬
sẽt: sibi possius ꝓuid̾ent. Iam illud
qmͣ ĩpletũ ẽ ut siqͥs inligno arictis
ortum se ẽe dicat: ex usu pecudis. esti
emineat pecus aut locupletior eo ꝙ
uestitũ ħeat aries nat᷑alem ⁊ quot¬
ãnis lucrũ capiat indum̃ti eo cyui¬
ro illi familiaria uit̾ant᷑ q̃stiũ ee
ꝯpendia. sumiłr ⁊ de tauri ⁊ depisciũ
signis argum̃tãt᷑ ut ex nͥ uiliũ aiã¬
tum celi motus ⁊ signoꝵ intp̃tandaᷤ
existiment p̾tates. Cib gͦ ñr uiuẽ¬
di uobis decreta ꝯstituit ⁊ aum̃ta¬

Expanded text:
illis sexaginta sexagies secant. Quam incomprehensibile est, quod sexagesimo sexagesimae portiunculae nativitatis momenta constituant, et quis singulorum signorum sit aut motus, aut species in nativitate nascentis! Unde cum impossibile sit tam subtiles minutias temporis comprehendere, exigua autem immutatio invehat universitatis errorem, totum negotium plenum est vanitatis. Dispnuntiare? Ridiculum est credere, quia si possent, sibi potius providerent. 15. Jam illud quam ineptum, ut si quis signo arietis ortum esse se dicat, ex usu pecudis aestimrege hujusmodi emineat pecus: aut locupletior, eo quod vestitum habeat aries naturalem, et quotannis lucrum capiat indumenti, eoque viro illi familiaria videantur quaestuum esse compendia! Similiter et de tauri, et de piscium signis argumentatur; ut ex natura vilium animantium coeli motus, et signorum interpretandas existiment potestates. Cibus ergo noster vivendi nobis decreta constituit, et
Abbreviated transcription (Latin):
potentis egñtis ⁊ diuitis: ⁊ in nocen¬
tis ⁊ noxii ⁊ płmq eadẽ hora gñari
longeuitatũ debitum ⁊pͥma pu¬
erie etate moriturum. si reliqua
duꝑia sint.⁊ puncto aliquo discre¬
qͦ natiuitas colligit᷑. accendit utr̃
mascłs sit aut femina. Quid uis
int̾eas moras p̾t̾ire momenta. po¬
ne mathematicũ p̃̾paratum. Nũ¬
quid uir astrologus p̃t int̾ẽe puꝑio
dum mandat obstetrix audit chai¬
deus ponit oroscopium mait̾ius
sortem iam nati fata migͣr̃t. Deai¬
t̃o querit᷑: ⁊ alt̾ius genitura ꝓpõit᷑
pone u̾am eoꝵ ẽẽ oppinionem deua¬
abile. Non est dubiũ ꝙ tp̃c inatho
mo in momĩto oculi sit
adducor

Expanded text:
potentis, egentis et diuitis, innocenpotentis, egentis et diuitis, innocentis et noxii et plerumque eadem hora generari longaeuitati debitum et prima pueritiae aetate moriturum, si reliqua disparia sint et puncto aliquo discrequo nati uita colligitur, adtendit utrum mas sit an femina. quot uis inter has moras obsessa momenta? pone mathematicum praeparatum. numquid uir potest interesse puerperio ? dum mandat obstetrix, audit Chaldaeus, ponit oroscopum, in alterius sortem iam nati fata migrarunt, de altero quaeritur et alterius genitura proponitur. pone ueram eorum esse opinionem de naarabile. Non est dubium quod tempus in atomo et in momento oculi sit. Adducor
Abbreviated transcription (Latin):
sionis redemit a
mor¬
nat᷑
ille qͥ ẽ c̃ dño cruci¬
fixus¬
tixul ñ bñficio natiuitatis sue
s fidei ꝯ fessione ad ꝑadisi ct̾na gau¬
dia tͣnsiuit. Ionam in mare ñ ius
natiuitatis. s dissimulare diui¬
ne p̾ccptonis p̾cipitauit offensa
cundemq cecus excipiens ad iudm̃
fut̾i mist̾ii p̃ tͥduum renouunt
⁊ ꝓphice m̾ito gr̃e resuauit. petrũ
de carcere ĩminenti morte ꝑmien
rauit. paulũ cecitas ꝯu̾tit ad gra¬
ciam ⁊ ꝑcussũ auiꝑa t̾batũq nau¬
fragio ñ remedia natiuitatis s
m̾ita deuotionis suau̾nt. Qiuid
de illis dicimus qui eoꝵ pretib cũ
fuissỹt mortui resurexͥunt. Utrũ
illos sua natiuitas anapłica gr̃a
tantam gr̃am ꝑuenissẽt. In utił¬
ꝓbandi magnam uĩ dũt ẽẽ natiui¬
tatis eamq minutis quib ⁊ c̾tis col¬
ligi oꝑtere mom̃tis ac nisi u̾uis col¬
ligatur sũmam c̃e distantiam. bre¬
ii .n. athomo exiguoq mom̃to as¬
serũt distare natiuitate in opis ⁊

Expanded text:
sionis redemit a mornatus ille, qui est cum domino crucifixus, non beneficio natiuitatis suae, sed fidei confessione ad natiuitatis\' aeterna transiuit, Ionam in mare non uis natiuitatis, sed dissimulatae diuinae praedictionis praecipitauit offensa eundemque cetus excipiens ad indicium futuri mysterii post tuiduum reuomuit et propheticae merito gratiae reseruauit. Petrum de carcere imminenti morte longinrauit. Paulum caecitas conuertit ad gratiam et percussum a uipera turbatumque naufragio non remedia natiuitatis, sed deuotionis merita exurat. quid de illis dicimus qui eorum precibus, cum fuissent mortui, resurrexerunt? utrum illos sua natiuitas an apostolica tantam gratiam peruenissent. inutilprobandi, magnam uim dicunt esse natiuitatis eamque minutiaminutis quibusdam et certis colligi oportere momentis ac, nisi uerius colligatur, summam esse distantiam; breui enim atomo exiguoque momento distare natiuitatem inopis et
Abbreviated transcription (Latin):
m̃to ocłi. In nouissima tuba ⁊ mor¬
tui res̃get incorupti ⁊ nos ĩmicta¬
uimur. Int̾ effusionem ⁊ suscepto¬
nem depõemq pignoris int̾ fletũ
euis ⁊ nunciũ. quot athomi tͣns¬
sierũt: et hoc. ut simpłr ista texu¬
erim. Nam ⁊ ip̃i uitalem illũ
signoꝵ duodecim circuitũ. ut .xii.

Expanded text:
im tuba, et mortui resurgent incorrupti, et nos immutabimur . Inter effusionem, et susceptionem, depositionemque pignoris, inter fletum ejus et nuntium quot atomi transierunt! Et hoc ut simpliciter ista texuerim. Nam et ipsi vitalem illum signorum duodecim circuitum in duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾alem ẽẽ aiunt signo natũ arictis
eoꝙ lanam suam aries ñ inuitus
deponat ⁊ hiꝰ uirtutẽ malunt uił
aĩantis nature deputa re ꝙͣ celo. uñ
nõb ⁊ serenitas fulget. ⁊ pluuia se¬
pe descendit laboriosos ⁊ paciẽtes ser¬
uitũ ꝙ nascentes taurꝰ acpexit ꝙ ħ¬

Expanded text:
liberalem aiunt signo natum arietis, eo quod lanam suam aries non inuitus deponat, et deligit uirtutem malunt uilis animantis naturae deputare quam caelo, unde nobis et serenitas fulget et pluuia saepe descendit, laboriosos et suauis seruitii quos nascentes taurus aspexerit,
Abbreviated transcription (Latin):
cunditas unicuiq ꝓm̾ito laboris al¬
quirit᷑. uͥ cultus spectatur agroꝵ et
negligñtia uł offensa. aut diliuiiis
pluiaꝵ aut t̾raꝵ arididitatib aut
grandinis iactu. aut qͣcumq ex c̃a
corupti aeris sfilitate mulctura.
t uc̃ autem ꝓ uñtu spontaneo t̾ra
fructus locuꝰ omnib inuehebat qm̃
ullo ad huc erat t̾ra dampnata male¬
dcõ antiq̾ora mũdi nascentis exordi¬
a qmͣ nr̃a pcc̃a sũt ⁊ recentior culpa

Expanded text:
cunditas unicuique pro merito laboris adcunditas unicuique pro merito laboris adquiritur, ubi cultus spectatur agrorum, et neglegentia uel offensa aut diluuiis pluuiarum aut terrarum ariditatibus aut grandinis iactu aut quacumque ex causa soli uberis sterilitate multatur. tunc autem prouentu spontaneo terra fructus locis omnibus inuehebat, quoin terris, nec ullo adhuc erat terra damnata maledicto. antiquiora enim mundi nascentis exordia quam nostra peccata sunt et recentior culpa,
Abbreviated transcription (Latin):
ueniq serui dix̾unt ad prẽm famili¬
as. Uñc ñe bonũ semen seminasti. ĩ
agro tuo. uñ gͦ ht̃ ⁊ irannia: Et ait ilł.
inimicus hõ hoc fecit. aliud ẽ. semen
ad iustitiam. Ueniq filiuis hõis aliud:
Aliud diabolus seminat. ad eo diu̾sa¬
a natura est utͥusq seminatis. ut ꝯ¬
atq pcc̃m: sic est inquid regnũ dei. quẽ¬
adm̃ si homo iactet semen suꝑ t̾ram
Est ⁊̃ homo qui seminat u̾bum: deqͦ
scriptũ est. Qui seminat: u̾bum semi¬
nat hic homo u̾bũ seminauit suꝑ t̾¬
tam. qñ dixit. g̾minet t̾ra ħbam ⁊ sb¬
ito t̾raꝵ g̾mina pululau̾nt ⁊ diu̾se
reix spẽs refulserũt. hinc pͣtoꝵ uirens
gr̃a hũdantiam pabuli ministrauit.
Inde campoꝵ spita flauescens yma-¬
ginem pelagi fluctuantis: ꝯmotio¬
ne segetis ubioris exp̾ssit. sponte ttꝰ
t̾ra suggessit. Et si arrata sine cultore
dundabat. ⁊ haut dubito maiore ꝓ¬
uñtu siquid̃ nec cultoris desidia fra
destituere pot̾rat ub̾tatẽ. Nũc .N. fe¬

Expanded text:
familias: domine, nonne bonum semen seminasti in agro tuo? unde ergo habet zizania? et ait illis: inimicus homo hoc fecit. aliud enim semen est ad iustitiam. denique aliud filius hominis, aliud diabolus seminauit. adeo diuersa natura utriusque seminis, ut catque peccatum? sic est inquit regnum dei, quemadmodum si homo uanum semen super terram. Est et homo, qui seminat uerbum, de quo scriptum est: qui seminat uerbum seminat. hic homo uerbum seminauit super terram, quando dixit: germinet terra herbam: et subito terrarum germina pullularunt et diuersae rerum species refulserunt. hinc pratorum uirens gratia abundantiam pabuli ministrauit, inde camporum spica flauescens imaginem pelagi fluctuantis commotione segetis uberioris expressit. sponte omnis fructus terra suggessit. etsi arata sine cultore dundabat et haut dubito an maiore prouentu, siquidem nec cultoris desidia terrarum destituere poterat ubertatem. nunc enim fe
Abbreviated transcription (Latin):
nũ triticũ inspica ⁊cum produx̾it.
tructũ statim mittit falcem. qm̃ ad
est messis. Bormienti tͥ gͥ homo ⁊ nes¬
cienti fructus suos ultro t̾ra ꝓ̃ucit.
dormis. ⁊ surgis ⁊ frum̃ti ꝑ noctem in¬
Iximus de ħba feni. Nt̃ dicamꝰ
de ligno frutuoso faciente fruc
ip̃o. Dixit ds̃ ⁊ fc̃a st̃. ⁊ subito ut supra
florib hbaꝵ ꝙ uiriditatib. ita hic ne¬
morib t̾ra uestita est. Conturrerũt
arbores ⁊ sur rex̾e silue. u̾tices repente
montiũ frondurunt. hinc pinus
hint cyp̾ssus malta se extulerũt catu
ce⁊̃ tasus marinos tuto subitura re¬
migio. nec solum uñtis s ⁊̃ fluctib
c̾atura ꝓcessit. nec ñ ⁊ laurꝰ assurgẽs
odorem suum dedit numꝙͣ suo exu¬
enda uelamine ymbrose qͦ uites u̾ti¬
cem ꝓtulerũt iuorentem comam: hi¬
b̾nis quo tp̃rib seruature. hoc .n. in
singulis pͥiłm nͥ tenuit in reliquũ
ꝙ sub inicio mundi surgñtis accipit
⁊ inde man sua illicib progatuia ma¬

Expanded text:
um produxerit fructum, statim mittit falcem, quoniam adest messis. dormiente te igitur, homo, et nesciente fructus suos ultro terra producit. dormis et surgis et frumenti per noctem inximus de herba faeni, nunc dicamus de ligno fructuoso faciente fructum ipso. dixit et facta sunt et subito ut supra floribus herbarumque uiriditatibus ita hic nemoribus terra uestita est. concurrerunt arbores, consurrexerunt siluae, uertices repente montium fronduerunt. hinc pjnuspinus, hinc cypressus in alta se extulerunt cacumtice etiam casoscasus marinos tuto subitura remigio nec solum uentis, sed etiam fluctibus certatura processit. nec non et laurus adsurgens odorem suum dedit numquam suo exuenda uelamine. umbrosae quoque ilices uerticem protulerunt inhorrentem comam hibernis quoque temporibus seruaturae. hoc enim in singulis uincula natura tenuit in reliquum, quod sub ictu mundi surgentis accepit. et inde manet sua ilicibus praerogatiua, ma
Abbreviated transcription (Latin):
inseminib gñis sui sinc̾itas reser¬
uetur. Nam loliũ ⁊ reliqͣ ad ult̾ima
q̃ frugib admiscent̾ sepe zizannia
numcupari euugelii łcõne ꝯgno¬
uimus s ea ppͥũ quoddã gnꝰ hñt. Nã
extͥtici semine mnaliud genꝰ semine
decoris mutatõne tͣnslata. degen̾ẽ
tͣxere nat᷑am. Ueniq hoc docet dñs di¬
cens. simile ẽ regnũ celoꝵ hominũ qͥ
leminat bonũ semen mnagro suo. Cũ

Expanded text:
in seminibus generis sui sinceritas reserin seminibus generis sui sinceritas reseruetur. nam lolium et reliqua adulterinamiscentur, zizania nuncupari euangelii lectione cognouimus, sed ea proprium quoddam genus habent, non ex tritici semine in aliud genus seminis decolora mutatione translata degenerem traxere naturam. denique hoc docet dominus dicens: simile est regnum caelorum homini, qui seminauit bonum s
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ industria ⁊ ꝑatur. ⁊ cultu rusticarii
iaboris adquirit᷑. Qmͣ decoꝵ aut qt̃ ñ
statim fundere t̾ras semen iussit ⁊
fructus. s pͥmo g̾minare dem̃ ħbesc̾e
arbor uacaret gr̃a q̃ gͣto pͥmũ decore
mina iacta degenent. ⁊ cum bonũ tͥti¬
cum fu̾it seminatũ. deteͬior eius sp̃es
⁊ inferior forma redlat᷑: S hoc si qñ
qͣndam ⁊ inequalitatẽ seminis urͣ
c̃c referendum. Non .i. desinit ẽẽ tͥci¬
cum. si aut frigore adurat᷑. aut im¬
re quo ⁊ coruptõne mutatum. De¬
niq frequent̾ madida frum̃ta in
lui gñis sp̃em reu̾tunt᷑. si aut sole.
aut ignib torreant᷑. aut diligẽtib
ꝯmissa cultorib. aeris temꝑis t̾raꝵ¬
q fera̾ntium ub̃tate foueant᷑. Ita
reꝑat᷑ in sobole ꝙ degeñauerat in
parente. uñ non ꝑiclitamur ne p̾¬
ceptũ istud dei cuius ulus nature
inoleuit: inreliquũ successionis
uicio destitutum sit. cum hodieq

Expanded text:
quae industria comparatur et cultu rusticani quae industria comparatur et cultu rusticani laboris adquiritur. quam decorum autem quod non statim fundere terras semen iussit et fructus, sed primo germinare, deinde herbescere arvorum vacaret gratia, quae grato primum decore mina jacta degenerent, et cum bonum triticum fuerit seminatum, decolor ejus species, et inferior forma reddatur? Sed hoc si quando quandam et inaequalitatem seminis uidetur esse referendum. non enim desinit esse triticum, si aut frigore aduratur aut imre quoque et corruptione mutatum. denique frequenter madidata frumenta in sui generis speciem reuertuntur, si aut sole aut ignibus torreantur aut diligentibus commissa cultoribus aeris temperie terrarumque feracium ubertate foueantur. itaque reparatur in subole quod degenerauerat in parente. unde non periclitamur, ne praeceptum illud dei, cuius usus naturae inoleuit, in relicum successionis uitio destitutum sit, cum hodieque
Abbreviated transcription (Latin):
expertes: rõnẽ tñ euadñdi ꝑicłi uł tu¬
ende ialutis ãgnoscũt. noxiaq ꝑit̾ ac ꝓ¬
fut̾a distingũt: ita ut płmq cũ arma¬
ta uenenis tela senseruit: notas pet̾re
h̾bas atq hiis remediũ uuln̾i dicant᷑
adib̾e cibis. Illic gͦ medicina est. ut resi¬
lire sagittas urd̾as uuln̾e ⁊ fugere uene¬
tum ligat cuius ruina mors uictoris ẽ.
re pedem alleget raquo cãus uicti sibi
noc̾e ñ possit. iste ne post̾iore extremus
pede calle capiatur angusto. uͥ ip̃e uł se
ti auxiliũ ñ hr̃e. Ergo si rrõnabilia ałia
norũt quib sibi aut medicent᷑ ħbis a¬
aut sub diis opem afferant: homo nes¬
cit cui rõnabilis sensus in nascit᷑: aut
nis: ut quem qm̃ taurini haustus sãgͥ¬
une debuisse gñari cuiꝰ urtus ad cultũ
agroꝵ utił ad usum plaustroꝵ habił.
ad alimoniã suauis. diu̾so mune ful¬
get agͥcolis. quib ds si bona nou̾it su¬
atq arborib reliquis frutib. s ĩ eã

Expanded text:
euadendi periculi uel tuendae salutis agnoscunt noxiaque pariter ac profutura distinguunt, ita ut plerumque, cum armata uenenis tela senserint, notas petere herbas atque his remedium uulneri dicantur adhibere? cibus illis ergo medicina est, ut resilire sagittas uideas ex uulnere, fugere uenetum ligat, cuius ruina mors uictoris est. pedem alliget, in quo casus uiucti sibi nocere non possit, iste ne posteriore extremus pede aut calle capiatur angusto, ubi uel ipse sti auxilium non habere. ergo si inrationabilia animalia norunt quibus sibi aut medicentur herbis aut subsidiis opem adferant, homo nescit, cui rationabilis sensus innascitur, aut nis, ut quoniam taurini haustus sanguiuine debuisse generari, cuius uirtus ad cultum agrorum utilis, ad usum plaustrorum habilis, ad alimoniam suauis diuerso munere fulcit agricolas, quibus deus, si bona suatque arborum reliquisque fructibus, sed etiam eam
Abbreviated transcription (Latin):
quo sompnꝰ frequent̾ accerlitur ubi
iugiłaꝵ egͥ afflictant᷑ inꝯmodo. Nam
quid de apio loquar q ⁊̃ nobis cotidia¬
no ꝓpe usu in notuit. qm̃ dolores eo gͣui¬
isimi int̾norũ sepe uisc̾ium sopiunt᷑
nec illud p̾t̾it ꝙ conio płmq futurores
libidinũ ma̾cuñt ⁊ helleboro uetuste i
passõnes egͥ corꝑis iĩt solute. Non soł
gͥ nulla inhiis rep̾hñsio creatoris. s ⁊̃
tabas ẽẽ gñatũ ad remedia tͥ sauitis o¬
declinant᷑. ⁊ id ꝙ salutis ꝑ indust̾am ũ

Expanded text:
quoque somnus frequenter accersitur ubi quoque somnus frequenter accersitur ubi vigiliarum aegri afflictantur incommodo. Nam quid de opio loquar? quod etiam nobis quotidiano propensu innotuit, quantum dolores eo gravissimi internorum saepe viscerum sopiuntur. Nec illud praeterit quod conio plerumque furores libidinum marcuerunt, et helleboro vetustae passiones aegri corporis sunt solutae. Non solum igitur nulla in his reprehensio Creatoris, sed etiam tabas esse generatum, ad remedia tibi salutis odeclinatur, et id quod salutis per industriam non
Abbreviated transcription (Latin):
gen̾ent: ⁊ corꝑis salubritatẽ. singła
autẽ eoꝵ q̃ generẽtur et̾ris ip̃alem q̃¬
dam rõnem hñt q̃ prouirili port̃oe
ꝯplent uniu̾sam plenitudinẽ crreate
alia gͦ esui. alia potui: alia nascũt᷑
usui. Nichil uacat nicħ mane g̾mi¬
nat t̾ra. ꝙ tibi putas in utile aliis uti¬
ñ ariuat: meclicinam sugg̾it. Et sepe e¬
atem q̃ tibi noxia sut̃ ant auib aut feriᷤ
innoxiũ ministnͣt pahulum. Deni stur¬
ni uesciunt᷑ comũ. nec fraudi. est eis: qmi
qualitate sui corporis uenenũ suci leta¬
nis euadũt. trigida .ni. uis eius est suci. ꝙͣ
suptilib poris incordis sui sedem ducen
tib p̾coqua degestione pͥueniũt. priusꝙͣ
uitalia ip̃a ꝑtemptet. helleborũ ꝑiti locũ
ali quodam temꝑam̃to sui corꝑis uum
pabuli nocentis enitent. et .ni. si rõne me¬
dicinc płm ad salubritatẽ hũam quoc
etatt nͨ ad çibum ꝓficit ꝙ medicinali
mãu ꝯu̾tit᷑ ad salutẽ. ꝑ mandragoram

Expanded text:
erent et corporis salubritatem. singula autem eorum quae generantur e terris specialem quandam rationem habent, quae pro uirili portione conplent uniuersae plenitudinem creaturae. alia ergo esui, alia alii nascuntur usui. nihil uacat, nihil inane germinat terra. quod tibi putas inutile aliis utinon adiuuat medicinam suggerit, et saepe eadem quae tibi noxia sunt auibus aut feris innoxium ministrant pabulum. denique sturni uescuntur conium, nec fraudi est eis, quoniam per qualitatem sui corporis uenenum suci letalis euadunt. frigida enim uis eius est suci, quam subtilibus poris in cotibus, praecoci digestione praeveniunt, priusquam vitalia ipsa pertentet. Helleborum autem peritali quodam temperamento sui corporis vim pabuli nocentis evitent. Etenim si ratione medicinae plerumque ad salubritatem humani quoque aturae ad cibum proficit quod medica manu convertitur ad salutem? Per mandragoram
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑitur ⁊ nͥ p̾uisũ fu̾it. ꝯsueuit salu¬
borus deprehñdit᷑ aconita ꝙͦ fallut
freqñt᷑ ⁊ decipiunt colligñtẽ. s hoc ita
est ac si rep̾hndas t̾ram qr ñ om̃s hoĩes
boni. s q plus est accipe. qr ñ omĩs boni
angłi incelo. sol ip̃e p̾nimic calore spi¬
cas torret. adurit ã gingnẽtũ pͥma
exordia. lima quoq uiantib it̾ mon¬
sttͣ. latronũ ꝓdit insidias. Numquid¬
gͥ dignũ est. ut in hiis q̃ utilia st̃ post

Expanded text:
et, nisi praeuisum fuerit, consueuit saluborus deprehenditur. aconita quoque fallunt frequenter et decipiunt colligentem. sed hoc ita est ac si reprehendas terram, quia non omnes homines boni. sed quod plus est accipe quia non omnes boni angeli in caelo. sol ipse prae nimio calore spicas torret, adurit autem gignentium prima exordia. luna quoque uiantibus iter monstrat, latronum prodit insidias. num igitur dignum est, ut in his quae uti
Abbreviated transcription (Latin):
tusimus inferior iuditat᷑ qmͣ hĩ flo¬
ris pulcͥtudo est.
cos ħbaꝵ salubres quid quior¬
bia: Ceruus egͥ remusculos oliue ãt
mandit.⁊ sanus fit locustã qͦ folia
oliuc ab rosa liberat abeg̾tudine. nu¬
bi folia suꝑiacta p̾senti: int̾imunt
eum. Culex ñ tangit te: si absinthis
ħbam oleo coqs ⁊ eo te ꝑunx᷑is. si for¬

Expanded text:
simus inferior judicatur, quam hujus floris pulchritudo. cos herbarum salubres? quid vdia? Cervus aeger ramusculos oleae mandit, et sanus fit. Locustas quoque folia oleae arrosa liberant ab aegritudine. Rubi folia superjacta serpenti, interimunt eum. Culices non tangent te, si absinthii herbam cum oleo coquas, et eo te perunxeris.
Abbreviated transcription (Latin):
una dicit in tant̃. Ordinate in metantatem ut ⁊¬
siuna incaritate. diuisa tamen sit in oidinacõe.
Quid gͦ: Cyst̾ciensis sum. Dampnꝗo ergo clumatẽ¬
ces. Absit. set diligo. s p̾dico. set magnifico. Qui gͥ
inquis ordinem illum non tenes. si sic laudat. Au¬
di ꝓpt̾ hoc quod apłs ait. Inulquis in ea uotacõe
qua uocatus: ꝑ maneat. Quod si queris cur ⁊ a
rursus ait apostolus. Omma licent. set nõ om̃a
set quia carnalis eram uenundat᷑ cub pcc̃o ⁊ ta
lem aĩe mee languorem senciebam qu forciores¬
set pocio ncͣcͣia. ⁊ diu̾sil morb̾ diu̾sa conueniant᷑
medicinamenta ⁊ fortõrib forciora. Facduor
homines febribus anxian. quartans unũ alcͥum
t̾rians. Cõmendat te qui quartanitiaborat tͥtia¬
no aquam pura ⁊ rigida que sumenda ami tam̃
ab huił abstineat unum ⁊ cet̾a calida irtpote si
congruentia sumat. Quis rogo eum recte hincre¬
p̾hendat. Si dit̾ent ilie crtuaqu non bibis qm̃

Expanded text:
una dicit in Canticis, Ordinavit in me charitatem : ut etsi una in charitate, divisa tamen sit ordinatione. Quid ergo? Cisterciensis sum: damno igitur Cluniacenses? Absit! sed diligo, sed praedico, sed magnifico. Cur ergo, inquis, Ordinem illum non tenes, si sic laudas? Audi. Propter hoc quod Apostolus ait: Unusquisque in ea vocatione, in qua vocatus est, permaneat . Quod si quaeris, cur et a rursus ait Apostolus: Omnia mihi licent, sed non omnia sed quia ego carnalis eram, venumdatus sub peccato ; et talem animae meae languorem sentiebam, cui fortior esset potio necessaria. Et diversis morbis diversa conveniunt medicamenta, et fortioribus fortiora. Fac duos homines febribus anxiari, quartanis unum, alterum tertianis. Commendet autem qui quartanis laborat, tertiano aquam, pyra, et frigida quaeque sumenda: cum tamen ab his ipse abstineat, vinumque et caetera calida, utpote sibi congruentia, sumat. Quis, rogo, hinc eum recte reprehendat? Si diceret ille, Cur tu aquam non bibis, quam
Abbreviated transcription (Latin):
cam ꝓphando qmͣ affectando inp̾tatur non sit iu¬
quiens in iecordacõne. s contͥatur qͣi lingnum
insrustuosum. Digne plane retͥondõis cãm mor
subinfert satis ydomam ditũs. Pauit enim stert
lem ⁊ que non parit ⁊ iudue bene non fecit. In¬

Expanded text:
ando, quam affectando imprecatur, Non sit, inquiens, in recordatione, sed conteratur quasi lignum infructuosum. Dignae plane retributionis causam mox subinfert satis idoneam, dicens: lem et quae non parit, et uiduae bene non fecit. de