comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est peatam ẽe non posse. Ita illud qd̾ om̃s homines appetunt .i. ui
tam bt̃am quẽquam isti adsecuturu negant. qui nõ illi uno op¬
timo qd est in cõmutabił ds. puritate casti.imoris ad heserit.ł
S quia ip̃i quoq siue oedentes uanitati erroriq ppłoꝵ. siue ut ait. ipo¬
stolus euanescentes in cogitationib sus multos deos colendos iti
putauert. uel putari uoluer̾t. ut quid.am eorum etiam demonibꝰ
diuinos honores sacrorum et sacrificiorum deferendos ẽẽ cẽserẽt
quibus iam non parua exparte respondimus. Nunc uidẽdu a c
disserendum ẽ quantu deus donat ĩ mortales ac beati incelestibꝰ
sełib donationib principib principatib. potestatib cõstituti.
quos isti deos. ⁊ exquib quosda. uł honos demones. uł nob̾cu
ingłos nominant quomedo credendi sunt. uł ea nob religione

Expanded text:
est, beatam esse non posse; ita illud, quod omnes homines adpetunt, id est est, beatam esse non posse; ita illud, quod omnes homines adpetunt, id est uitam beatam, quemquam isti adsecuturum negant, qui non illi uni optimo, quod est incommutabilis Deus, puritate casti amoris adhaeserit. Sed quia ipsi quoque siue cedentes uanitati errorique populorum siue, ut ait apostolus, euanescentes in cogitationibus suis multos deos colendos ita putauerunt uel putari uoluerunt, ut quidam eorum etiam daemonibus diuinos honores sacrorum et sacrificiorum deferendos esse censerent, quibus iam non parua ex parte respondimus: nunc uidendum ac disserendum est, quantum Deus donat, inmortales ac beati in caelestibus sedibus dominationibus, principatibus potestatibus constituti, quos isti deos et ex quibus quosdam uel bonos daemones uel nobiscum angelos nominant, quo modo credendi sint uelle a nobis religionem
Abbreviated transcription (Latin):
Aniu certa sententia est q̃ui ratione quoquom uti pos¬
sunt. btõs ẽẽ om̃s homines uelle Qui aũt sint uł un de fi¬
ant dum mortaliu querit infirmitas multe magneq
cõtrou̾sie concitate sunt. in quib philosophi sua studia. ⁊
otia contribuert Quas in medi aducere atq discutere ⁊ longũ ẽ et
nõ necessariu. Si enim recolit qui her legit quid in libro egerĩmus
etauo in eligendis philosophis cum quib hec de bt̃ã uitã q̃ post mo¬
tem futura ẽst. questio tractaret᷑ utrum ad eam uni uõ deo. qui etiã
effector ẽ deorum .an plurimis diis religione. sacrisq ẜuiendo puen¬
re possimꝰ Non etiam hic eadem repeti ex̃pectat presertim cum possit
relegendo si forte oblitus ẽ adminiculare memoria. Elegimus eĩ
platonicos oium philosophorum merito nobilissimos. ppea qr sape
potuer̾t licet ĩmortalem ac rationabile uel intellectualer homis
aĩam nisi participato lumine illius dei. a quo et ip̃a ⁊ mũdus fr̃s

Expanded text:
nium certa sententia est, qui ratione quoquo modo uti possunt, beatos esse omnes homines uelle. Qui autem sint uel unde fiant dum mortalium quaerit infirmitas, multae magnaeque controuersiae concitatae sunt, in quibus philosophi sua studia et otia contriuerunt, quas in medium adducere adque discutere et longum est et non necessarium. Si enim recolit qui haec legit, quid in libro egerimus octauo in eligendis philosophis, cum quibus haec de beata uita, quae post mortem futura est, quaestio tractaretur, utrum ad eam uni Deo uero, qui etiam effector est deorum, an plurimis dis religione sacrisque seruiendo peruenire possimus: non etiam hic eadem repeti expectat, praesertim cum possit relegendo, si forte oblitus est, adminiculari memoriam. Elegimus enim Platonicos omnium philosophorum merito nobilissimos, propterea quia sapere potuerunt licet inmortalem ac rationalem uel intellectualem hominis animam nisi participato lumine illius Dei, a quo et ipsa et mundus factus
Abbreviated transcription (Latin):
ac nobilissimi sentiant cum quib uelcum excellentiorib placuit ista
examinare qonem Utrum cultus phinmoꝵ deorum prosit adcoseque¬
dam intam btãm que post mortem futura ẽ libro superiore q̃ suum
quo pacto demones qui talib gaudent qualia boni et prudentes¬
homines au̾santur et dampnant. Idem sacrilega flagitiosa facino¬
posa nõ de quolibet homine s de ip̃is dus. figmenta põctiru. ⁊ magi¬
casu artium sceleratam pimiendamq iuolentia possint. quasi pt̾o¬
pinquiores ⁊ amiciores dus bonis conciliare homines honos ⁊ hoc
nullaratione posse cõptum ẽ. Nromde hic liber. sic̃ in illĩ fine pinisi¬
mus disputationem cõtinere debebit. de dr̃a siquam uolunt eẽ nõ

Expanded text:
ac nobilissimi, sentiunt, cum quibus uelut cum excellentioribus placuit istam ac nobilissimi, sentiunt, cum quibus uelut cum excellentioribus placuit istam examinare quaestionem, utrum cultus plurimorum deorum prosit ad consequendam uitam beatam quae post mortem futura est: libro superiore quaesiuimus, quo pacto dhomines aversantur et damnant, id est sacrilega, flagitiosa, facinorosa, non de quolibet homine, sed de ipsis diis figmenta poetarum, et magicarum artium sceleratam puniendamque violentiam, possint quasi propinquiores et amiciores diis bonis conciliare homines bonos; et hoc nulla ratione posse, compertum est. mus, disputationem continere debebit de differentia si quam uolunt esse non
Abbreviated transcription (Latin):
laudisq tribuer̾t. ut nullu dorum malũ credere au¬
derent. S illi qui dos quosclam bonos quoslam ma¬
los ẽẽ dixerunt demones quoq appellauer̾t nomine
deorum. quaq et deus. s rarius nomine demonu ita ut ip̃m iouemi
quem uolunt ẽẽ regem ac principem ceteror ab homero fateantur de¬
mone nũcupatum: Hiaũt qui om̃s dõs nõ nisi bonos ẽe asserunt
⁊ longe p̃stantiores eis hominib qui phibentur boni merito mouẽt
demonu factis. quia negare non pñt ⁊ que nullomͦ adiis quos om̃s
bonos nolunt cõmicti posse existimãtes dr̃am inter deos et demones
adhibere eoguntur. ut quicqd eis mei̾to displicet in opib uł affectibus
praus quib uim suam manifestant oculti sp̃s id credant ẽe demonͦ
nõdor. S qui eosdem demones int̾ homines ⁊ dos ⁊ta mechos costitu¬
tos putant tanq nullus deus homini misceatur ut hinc pferant de¬

Expanded text:
laudisque tribuerunt, ut nullum deorum malum credere aulaudisque tribuerunt, ut nullum deorum malum credere auderent. Sed illi, qui deos quosdam bonos, quosdam malos esse dixerunt, daemones quoque appellauerunt nomine deorum, quamquam et deos, sed rarius, nomine daemonum, ita ut ipsum Iouem, quem uolunt esse regem ac principem ceterorum, ab Homero fateantur daemonem nuncupatum. Hi autem, qui omnes deos non nisi bonos esse adserunt et longe praestantiores eis hominibus, qui perhibentur boni, merito mouentur daemonum factis, quae negare non possunt; eaque nullo bonos volunt, committi posse existimantes, differentiam inter deos et daemones adhibere coguntur; ut quidquid eis merito displicet in operibus vel affectibus pravis, quibus vim suam mannon deorum. Sed quia eosdem daemones inter homines et deos ita medios constitutos putant, tamquam nullus deus homini misceatur, ut hinc perferant de
Abbreviated transcription (Latin):
nec offerimus sacrificia martirib nr̃is. quia in cõgruũ in debitum
illicitu ẽ atq uni deo tantu modo debitu ut nec̃ crimmib suis. nec
ludis eorum turpissimis oblectemus. ubi uel flagitia isti celebrant
dorum suoꝵ. si cum homines ẽẽnt talia cõmiser̾unt. uł conficta de¬
lectim̃ti demonu noxiorum si homines nõ fuert. Ex isto gener
alieno ⁊ ĩnocenti. illi importauerunt deum talem qui eadem arte excelle¬
re uoluert. Quid ergo plura: Non ẽẽ sp̃s istos colendos ꝑꝑ uitam btãm
que post mortem fũtura ẽ Nullus nel mechocriter prudens ambigit
Sed fortasse dicturi sunt deos quidem ẽẽ om̃s bonos demones autem
colendos ẽe censebunt quos honos opinantur. Quod quale sit iam inuo¬
lumine sequenti uidendum est:. Ex plicit liber . uiiiꝰ. incip̃. ixꝰ¬
Tbonos ⁊ malos deos esse quidam opmati sunt. qdã
nero de diis meliora sentientes tantum eis honoris

Expanded text:
nec offerimus sacrificia martyribus nostris, quia incongruum indebitum nec offerimus sacrificia martyribus nostris, quia incongruum indebitum inlicitum est adque uni Deo tantummodo debitum, ut nec criminibus suis nec ludis eos turpissimis oblectemus, ubi uel flagitia isti celebrant deorum suorum, si, cum homines essent, talia commiserunt, uel conficta delectamenta daemonum noxiorum, si homines non fuerunt. Ex isto genere alieno et innocenti illi inportauerint talem deum, qui eadem arte excellere uoluerunt. Quid ergo plura? Non esse spiritus istos colendos propter uitam beatam, quae post mortem futura est, nullus uel mediocriter prudens ambigit. Sed fortasse dicturi sunt deos quidem esse omnes bonos, daemones autem eatam perueniamus, colendos esse censebunt, quos bonos opinantur. Quod quale sit iam in uolumine sequenti uidendum est. LIBER VIIII. CAPUT Ibonos et malos deos esse quidam opinati sunt; quidam uero de dis meliora sentientes tantum eis honoris
Abbreviated transcription (Latin):
illi deos suos nec sacrificia illis offerimus nec eoꝵ probra eoru sacra
cõuertimus Nam de isyde uxore osyris egiptia dea. ⁊ de parentib eoru
qui om̃s reges fuisse scribunt᷑ quib parentib sius illa cum sacͥficaret
inuenit ordẽi segetem.atq inde spicas marito regi ⁊ eius consiliario
mercurio demostrauit Uñ candem ⁊ cererem uolunt q̃ ⁊ quanta mala
nõ a poctis s misticis eorum litteris memorie mãdata sint sic̃ leõe
sacerdote ꝓdente ad olimpiadem matre scripsit alexander.legant ꝗ
uolunt uel pñt ⁊ recolant qui leger̾t. ⁊ uideant quib hominib mor¬
tius. uł de quib eorum fcĩs tanq̾uã diis sacra fuerant instituta. Ab¬
sit ut eos qͣius deos ħeant. scĩs martirib nr̃is quos tam̃ dõs ñ ha¬
bemꝰ ulla exparte audeant cõparare. Sic eĩm nõ cõstitumꝰ sac̾dot

Expanded text:
illi deos suos, nec sacrificia illis offerimus, nec eorum probra in eorum sacra illi deos suos, nec sacrificia illis offerimus, nec eorum probra in eorum sacra conuertimus. Nam de Iside, uxore Osiris, Aegyptia dea, et de parentibus eorum, qui omnes reges fuisse scribuntur quibus parentibus suis illa cum sacrificaret, inuenit hordei segetem adque inde spicas marito regi et eius consiliario Mercurio demonstrauit, unde eandem et Cererem uolunt, quae et quanta mala non a poetis, sed mysticis eorum litteris memoriae mandata sint, sicut Leone sacerdote prodente ad Olympiadem matrem scribit Alexander, legant qui uolunt uel possunt, et recolant qui legerunt, et uideant quibus hominibus mortuis uel de quibus eorum factis tamquam dis sacra fuerint instituta. Absit ut eos, quamuis deos habeant, sanctis martyribus nostris, quos tamen deos non habemus, ulla ex parte audeant conparare. Sic enim non constituimus sacerdotes
Abbreviated transcription (Latin):
agamus. ⁊ nos adimitatione talium coronaꝵ atq palmaꝵ eode
iñ uocato mauxiliu ex illoru memorie renonatione ad hortemur.
Quecũq igitur ad hibentur religiosoꝵ obsequia ĩ martirũ locis. ona¬
m̃ta sunt memoriarũ nõ sacra uł sacrificia mortuoꝵ tanqͣ deorum:⁊
Quicũq etiam epulas suas eo defert. qd̾ quiclam ⁊ xp̃ianis melioibꝰ
nõ fit. ⁊ iplerisq t̾rarum nulla tał cõsuetudo ẽ. tam̃ quicũq id faciũt
quas cum apposuerint orat ⁊ offer̾t ut uescant᷑. uł ex eis etiam indi¬
gentib largiantur.sanctificari sibi eas uolunt ꝓmerita martirũ ĩ no¬
mine dñi m̾atiru. Non aũt ista ẽẽ sacrificia martiru nouit. qͥ nouit
unu. ꝙ etiam illic offertur sacrificium xp̃ianoꝵ. Nos itaq martires
nr̃os. nec diuinis honorib nec humanis crimĩb colimus. sic̃ colunt

Expanded text:
agamus et nos ad imitationem talium coronarum adque palmarum eodem agamus et nos ad imitationem talium coronarum adque palmarum eodem inuocato in auxilium ex illorum memoriae renouatione adhortemur? Quaecumque igitur adhibentur religiosorum obsequia in martyrum locis, ornamenta sunt memoriarum, non sacra uel sacrificia mortuorum tamquam deorum. Quicumque etiam epulas suas eo deferunt quod quidem a Christianis melioribus non fit, et in plerisque terrarum nulla talis est consuetudo — tamen quicumque id faciunt, quas cum adposuerint, orant et auferunt, ut uescantur uel ex eis etiam indigentibus largiantur, sanctificari sibi eas uolunt per merita martyrum in nomine domini martyrum. Non autem esse ista sacrificia martyrum nouit, qui nouit unum, quod etiam illic offertur, sacrificium Christianorum. Nos itaque martyres nostros nec diuinis honoribus nec humanis criminibus colimus, sicut colunt
Abbreviated transcription (Latin):
neremerebant. En multis enim talibus locis torquentur et con¬
fitentur. et de possessis hominum cõporib eiciunt. Capłm. 2
Ec tam̃ nos eisdem martirib. templa. sacerdotia sacra et sacrificia con¬
stituimus qm̃ non ip̃i. s d̃s eorum nob̾ ẽ d̃s. Honoramus sane mẽo¬
r̾ias eorum. tanq̃ sc̃orum hõium dei qui usq ad mortẽ corporu suorum
pueritate certarunt. ut innotesceret uera religio. falsis factisq ꝯuic¬
tis. qd̾ etiam siqui antea sensiebant. timendo rẽpͥmebant. Quis antẽ
andiuit aliqñ fid̾lium stantem sacerdotẽ ad altare etia sup corpus
martiris ad dei honorem cultumq cõstructu dicere in precib. offero
tibi sacrificium petre uł paule uł cipriane cum apud eorum mẽorias
offeratur deo qui eos ⁊ homines ⁊ martires fecit ⁊ scĩs sins angłis ce¬
lesti honore sociauit. ut ea celebritate ⁊ deo uõ de illoꝵ nictorns̃ grãs

Expanded text:
nere maerebant. In multis enim talibus locis torquentur et connere maerebant. In multis enim talibus locis torquentur et confitec tamen nos eisdem martyribus, templa, sacerdotia, sacra et sacrificia constituimus: quoniam non ipsi, sed Deus eorum nobis est Deus. Honoramus sane merias eorum tanquam sanctorum hominum Dei, qui usque ad mortem corporum suorum pro veritate certarunt, ut innotesceret vera religio, falsis fictisque convictis. Quod etiamsi qui antea sentiebant, timendo reprimebant. Quis autem audivit aliquando fidelium stantem sacerdotem ad altare, etiam super sanctum corpus martyris ad Dei honorem cultumque constructum, dicere in precibus: Offero tibi sacrofferatur Deo, qui eos et homines et martyres fecit et sanctis suis angelis caelesti honore sociauit, ut ea celebritate et Deo uero de illorum uictoriis gratias
Abbreviated transcription (Latin):
facile ẽ irasci. ut pote qui sunt ab hominib ex utraq natura facti atq
cõpositi. Ex utraq nã dicit . ex. anima ⁊ corpõr. ut pro. mima sit dẽon
ꝑco: por simulacru. Dñ contigit in quit ab egiptiis. hec sancta anĩa¬
lia nuncupari. coliq ꝑ singulas cintates eorum aĩas. quoꝵ sunt ꝯ¬
secrate uiuẽtes ita ut eorum legibus incolant᷑. ⁊ coꝵ nomĩb nũcu¬
pentur. Ubi ẽ illa uelut querela luctuosa. ꝙ terra egipti sãtissima se¬
des delubroꝵ acq temploꝵ. sepulcroꝵ futura ẽet. mortuoꝵq plẽissi¬
ma. Nempe sp̃s fallax cuiꝰ instintu hermes ista dicebat ꝓ eum ip̃m
coactus ẽ ꝯfiteri iam tunc illam tram sepulcroꝵ ⁊ mortuoꝵ. quos ꝓ
diis colebant finsse plenissimã. s dolor demonu ꝑ eum loquebat:
qui suas futuras penas. apud sanctorum mãtiru memorias uñi¬

Expanded text:
facile est irasci, utpote qui sint ab hominibus ex utraque natura facti atque facile est irasci, utpote qui sint ab hominibus ex utraque natura facti atque compositi. Ex utraque natura dicit, ex anima et corpore: ut pro anima sit daemon, pro corpore simulacrum. Unde contigit, inquit, ab Aegyptiis haec sancta animalia nuncupari, colique per singulas civitates eorum animas, quorum sunt consecratae viventes, ita ut eorum legibus incolantur, et eorum nominibus nuncupentur. Ubi est illa velut querela luctuosa, quod terra Aegyptii sanctissima sedes delubrorum adque templorum, sepulcrorum futura esset mortuorumque plenissima? Nempe spiritus fallax, cuius instinctu Hermes ista dicebat, per eum ipsum coactus est confiteri iam tunc illam terram sepulcrorum et mortuorum, quos pro dis colebant, fuisse plenissimam. Sed dolor daemonum per eum loquebatur, qui suas futuras poenas aput sanctorum martyrum memorias inmi
Abbreviated transcription (Latin):
multi nõ putant fui̾sse mortale quem tam̃ iste anu suum fuisse te¬
statur. At enim alius ẽ iste alius ille.qͣzuis eglem nomine nũcupẽt.
Non multu pugno alius ille. sit ahus iste. Uerum iste sicut esculapi
ex homine ds. g̾m testimonin tanti apud suos niri. huiꝰ trismegi¬
sti ne potis sui. Adhuc adit et dicit. Isyn ũo uxor osyris. quã multa bo¬
na prestare propitiam. quãtis obẽe his scimus mitam: Deinde ut ostẽ¬
deret ex hoc gñe ẽe dõs. quos illa arte homines faciunt. Uñ dat intel¬
ligi demonẽs se opinari. ex hõium mortuoꝵ animis extitisse. quos pe̾
arte quã inuenert homines multu errantes increduli ⁊ ĩ religiosi
ait inclitos simulacris. quia qui tales deos faciebant animas ntiq¬
facer̃ nõ poterant. Cum de yside dixiss qd̾ cõmemoram. quãtis obẽẽ
scimus iratam secutus adumxit. Ferrenis ⁊ enim diis atq mũdãi

Expanded text:
multi non putant fuisse mortalem, quem tamen iste avum suum fuisse temulti non putant fuisse mortalem, quem tamen iste avum suum fuisse testatur. At enim alius est ille, alius iste, quamvis eodem nomine nuncupentur. Non multum pugno, alius ille sit, alius iste: verum et iste, sicut Aesculapius, ex homine deus secundum testimonium tanti apud suos viri, hujus Trismegisti, nepotis sui. 3. Adhuc addit, et dicit: Isin vero uxorem Osiris quam multa bona praestare propitiam, quantis obesse scimus iratam? Deinde ut ostenderet ex hoc genere esse deos, quos illa arte homines faciunt: unde dat intelligi daemones se opinari ex hominum mortuorum animis exstitisse, quos per artem, quam invenerunt homines multum errantes, increduli et irreligiosi, ait inditos simulacris, quia hi qui tales deos faciebant, animas facere non utique poterant: cum de Iside dixisset, quod commemoravi, quantis obesse scimus iratam, secutus adjunxit, Terrenis etenim diis atque mundanis
Abbreviated transcription (Latin):
medicine primus inuentor cui templum cõsecratum ẽ ĩ monte libie cĩ¬
ca litus cocodrilloꝵ. in quo eius iacet mundanus homo. ił corpus. reliqͦ
enim nł potius totus. si ẽ homo totus insensum iute. melior remeauit
incclum. om̃ia etiam numc hominib adium̃ta p̾stans. infirmis nu¬
minc nuc suo. que solet medicie arte p̾bere. Eece dixit mortuu coli
ꝓdco. in eo loco ubi h̾ebat sepulcrum. falsus ac fallens ꝙ remeant ĩcelũ
adiũgens deinde aliud. Hermes inquit. Euius hauitur mͥ nomen ẽ
nõnẽ insun cognominis patnia. consistens. om̃s mortales undiq ueni¬
entes adiuuat. atq conseruat. Dic enim hẽmes maior. ⁊dẽ mercuriꝰ
que: dicit. auu suum fuisse. ĩ hermo poli. hoc ẽ insin nominis cimitate
eẽ phibetur. Ecce duos deos dicit homines fuisse. esculapn ⁊ mercuri
Sed de esculapio et greci et latini hoc idem sensiunt. Mercuriu aũt

Expanded text:
medicinae primus inventor, cui templum consecratum est in monte Libyae cirmedicinae primus inventor, cui templum consecratum est in monte Libyae circa littus Crocodilorum, in quo ejus jacet mundanus homo, id est corpus: reliquus enim, vel potius totus, si est homo totus in sensu vitae, melior remeavit in coelum, omnia etiam nunc hominibus adjumenta praestans infirmis numine nunc suo; quae ante solebat medicinae arte praebere. Ecce dixit mortuum coli pro deo in eo loco ubi habebat sepulcrum: falsus ac fallens, quod remeavit in coelum. Adjungens deinde aliud: Hermes, inquit, cujus avitum mihi nomen est, nonne in sibi cognomine patria consistens, omnes mortales undique venientes adjuvat atque conservat? Hic enim Hermes major, id est Mercurius, quem dicit avum suum fuisse, in Hermopoli, hoc est in sui nominis civitate, esse perhibetur. Ecce duos deos dicit homines fuisse, Aesculapium et Mercurium. Sed de Aesculapio et Graeci et Latini hoc idem sentiunt; Mercurium autem
Abbreviated transcription (Latin):
sacra que omnib fere mortius echibentur nbi ludos cõmemõat
funebres tanqͣ hoc sit maximu diuinitatis inclitiu. ꝙ nõ sobeãt
ludi. nisi numinib celebrari. Hermes ip̃e de quo numc agitur.
in codem ip̃o libro. ubi quasi futura denunctiando deplorãns ait
Tunc terra ista sanctissima sedes delubrorum atq temploru.⁊
sepulcror erit mortuorq plenissima. deos egipti hominest
mortuos ẽe testatur Cum eĩm dixisset proaũos suos multur
errantes circa deoru rationẽ incredulos. ⁊ non aĩaduertẽte
ad cultum religionemq diuinam inuenisse artem qua ef¬
ficerent deos cum in uente inquit aduinxer̾t uirtutem de
mundi natura cõueniente eamq miscentes. qm̃ anima
facere non poterant euocantes aĩas demonum uł angłorũ
eas in diclerunt ymagmib scĩs diuinisq misteriis. ꝑ quas ide¬
tanqͣ hoc exemplis ꝓbaturus ⁊ dicit. Anus eni tuus o asclepi¬

Expanded text:
sacra, quae omnibus fere mortuis exhibentur, ubi et ludos commemorat sacra, quae omnibus fere mortuis exhibentur, ubi et ludos commemorat funebres, tanquam hoc sit maximum divinitatis indicium, quod non soleant ludi nisi numinibus celebrari. 2. Hermes ipse, de quo nunc agitur, in ipso eodem libro ubi quasi futura praenuntiando deplorans ait, Tunc terra ista sanctissima sedes delubrorum atque templorum, sepulcrorum erit mortuorumque plenissima; deos Aegypti, homines mortuos esse testatur. Cum enim dixisset proavos suos multum errantes circa deorum rationem, incredulos et non animadvertentes ad cultum religionemque divinam, invenisse artem qua efficerent deos. Cui inuentae adiunxerunt uirtutem de mundi natura conuenientem eamque miscentes, quoniam animas facere non poterant, euocantes animas daemonum uel angelorum eas indiderunt imaginibus sanctis diuinisque mysteriis, per quas idotanquam hoc exemplis probaturus, et dicit, Avus enim tuus, o Asclepi
Abbreviated transcription (Latin):
ceteri sumc t̾ra ista scĩssima sedes dẽlubroꝵ atq scõꝵ temploꝵ sepłcro¬
rum ẽĩt mortuorq plenissima. Quasiño si illa non anferent᷑ nõ es¬
sent homines morituri aut alibi ẽẽnt mortu ponendi q̃ interra.i
⁊ utiq quanto plus uolueretur tẽporis ⁊ dieꝵ tanto ẽet maior nu¬
templis eorn delubrisq succederent ut iudelicet qui hec legunt a¬
nimo nob̾ auso atq puerso putent apaganis cultos fuisse deos in
templis a nobis aute coli mortuos in sepulcris. Tanta eĩm hoĩes
cecitate impii. ĩ montes quedimodo offendunt.resq oculos suos
ferientes. nolunt uidere. ut non attendant i om̃ib litteris pa¬
ganoꝵ ant nõ inueniri. aut uix inueniri deos qui nõ homines
fuerint mortuisq diuini honores delati sunt Omitto qd̾ uaro dic̃¬
omnes ab eis mortuos existimari manes deos. et probat per ca

Expanded text:
cetera: Tunc terra ista, sanctissima sedes delubrorum adque templorum, sepulcrocetera: Tunc terra ista, sanctissima sedes delubrorum adque templorum, sepulcrorum erit mortuorumque plenissima; quasi uero, si illa non auferrentur, non essent homines morituri, aut alibi essent mortui ponendi quam in terra; et utique, quanto plus uolueretur temporis et dierum, tanto maior esset nutemplis eorum delubrisque succederent. ut uidelicet, qui haec legunt animo a nobis auerso adque peruerso, putent a paganis cultos fuisse deos in templis, a nobis autem coli mortuos in sepulcris. Tanta enim homines inpii caecitate in montes quodam modo offendunt resque oculos suos ferientes nolunt uidere. ut non adtendant in omnibus litteris paganorum aut non inueniri aut uix inueniri deos, qui non homines fuerint mortuisque diuini honores delati sint. Omitto, quod Varro dicomnes ab eis mortuos existimari Manes deos, et probat per ea
Abbreviated transcription (Latin):
endum ẽ ad beniuolentia sen beneficientiã dorum uł potius an¬
głoum bonorum. s ꝑ hone uͥoluntatis similitudinẽ qua cnr iłlis
sumus.⁊ cum ilł uiumꝰ. ⁊ cum illis deum quem colunt colimus. ⁊ si eos
carnalib ocuł uidere nõ possumus. inquãtum aũt dissimilitudine uo¬
luntatis ⁊ fragilitate infirmitatis miseri sumus intantũ ab eis lõge
sumus ite meito nõ corporis loco Non eĩm quia int̾ra conditionẽ cã¬
nis habitimus. s si ĩmunditia cordis terrena sapimꝰ ño eis iũgnñ
Cur uo sanamurut quales ip̃i sunt simus fide int̾ illis ꝓpinq̃mꝰ
si ab illo nos fieri btõs aquo et ip̃ifc̃i sunt. etiã ip̃is fauẽtib crȩdimꝰ.¬
A ne adũtendu ẽ quom iste egiptius cum doleret tp̃s Capłm. ⁊g¬
ẽẽ uenturũ quo illa auferentur ex egipto que fatetur amultu errã¬
tib ⁊ increduł et acultu diuine religionis au̾sis ẽẽ instituta ait intẽ

Expanded text:
endum est ad beneuolentiam seu beneficentiam deorum uel potius angelorum bonorum, sed per bonae uoluntatis similitudinem, qua cum illis sumus et cum illis uiuimus et cum illis Deum quem colunt colimus, etsi eos carnalibus oculis uidere non possumus; in quantum autem dissimilitudine uoluntatis et fragilitate infirmitatisumus vitae merito, non corporis loco. Non enim quia in terra conditione carnis habitamus, sed si immunditia cordis terrena sapimus, non eis jungimur. Cum vero sanamur, ut quales ipsi sunt, simus; fide interim illis propinquamus, si ab illo nos fieri beatos, a quo et ipsi facti sunt, etiam ipsis faventibus credimusane aduertendum est, quo modo iste Aegyptius, cum doleret tempus esse uenturum, quo illa auferrentur ex Aegypto, quae fatetur a multum errantibus et incredulis et a cultu diuinae religionis auersis esse instituta, ait inter
Abbreviated transcription (Latin):
qnuae ⁊mmas rationales etia ip̃os habere phibent. s ib om̃i pestei
quuce purissimas Quam obrem si ppea dii nõ ꝑturbantur ꝙ. nalia

Expanded text:
quippe animas rationales etiam ipsos habere perhibent, sed ab omni labe ac quippe animas rationales etiam ipsos habere perhibent, sed ab omni labe ac peste purissimas. Quam ob rem si propterea di non perturbantur, quod animalia
Abbreviated transcription (Latin):
etna atq cõmunia. profecto aliquid diceret exoptandum. magniq
tius ĩp̃m a quo hec illos accepisse nossemus. Quanto minus nuc
honore diumno. aeria digna sunt aĩalia ad hoc rationabilia ut miẜa
esse possint ad hoc passibilia. ut misera sint. ad hoc et̾na ut miẜiam
nohcum demones dixit hre cõmunei. animi paxiones. Si omnia
quattuo: elem̃ta sius animalib plena sunt ĩmortalib ĩgͥs et.ier.
Nortalib .iqua ⁊ t̾ra. Quero cur animi demonũ passionir. turbinibꝰ
⁊ tepestatim agitentur Pturbatio ẽ ẽĩm q̃ grece phatos dr. Bñ illa nolũt
n cc̃are mimo passina qma u̾bu de u̾bo pratos passio dice̾tur motꝰ ani¬
mi cosra rationẽ Curẽgo sunt ista in animis d̾monũ q̃ ĩpecoribt
rationem. qua pecori carent. En hõib aũt ut sint iste ꝑturbationes. facit
qtie btur bacones nõ ppeti qr nõ solum etni nerũ etĩa bt̃i sunt. Easdẽ

Expanded text:
aeterna adque communia, profecto aliquid diceret exoptandum magnique aeterna adque communia, profecto aliquid diceret exoptandum magnique tius ipsum, a quo haec illos accepisse nossemus. Quanto minus nunc honore diuino aeria digna sunt animalia, ad hoc rationalia ut misera esse possint, ad hoc passiua ut misera sint, ad hoc aeterna ut miseriam nobiscum daemones dixit habere commune, id est animi passiones, si omnia quatuor elementa suis animalibus plena sunt, immortalibus ignis et aer, mortalibus aqua et terra; quaero cur animi daemonum passionum turbellis et tempestatibus agitentur? Perturbatio est enim, quae graece πάθος dicituocare animo passiua, quia uerbum de uerbo πάθος passio diceretur motus animi contra rationem. Quur ergo sunt ista in animis daemonum, quae in pecoribus n est contra rationem, qua pecora carent. In hominibus autem ut sint istae perturbationes, facit istas pel\'turbationes non perpeti, quia non solum aeterni, uerum etiam beati sunt. Easdem
Abbreviated transcription (Latin):
distribuens int̾restrib animalib nos posuit cum ceteris que in terra
uiunt ⁊ sensumt. In aquatilib pisces ⁊ alia natatilia Inacrus d̾mo¬
nes in ethereis deos. Ae phoc ꝙ demones gn̾e sunt. aĩalia nõ solum
eis cum hominib uerum etia cum diis p̃ccoribq cõmune ẽ. Quod
nere sunt aĩalia nõ ẽ magnum. quia hec sunt et pecora. Q mente ra¬
heiti. Aclior est eĩm tp̃oralis felicitas qͣ misera et̾nitas. Q animoi
passura quomͦ supra nos ẽ. qñ⁊ nos hoc sumus nec ita ẽet. nisi misei¬
cẽmus: E corpore acria quanti existimãdu ẽ. cum om̃i corpori p̾fra¬
tur anime qualicũq ña. Et ideo religionis cultus qui deb̃tur ex. aĩo
nequaqͣ debetur ei rei que inferior ẽ. anim̃o. Porro si mnter illa q̃ demonum
ẽẽ dicit adnũaret uirtutẽ sapĩam felicitatem. ⁊ ħ eos diceret hre cũ dii

Expanded text:
distribuens in terrestribus animalibus nos posuit cum ceteris quae in terra distribuens in terrestribus animalibus nos posuit cum ceteris quae in terra uiuunt et sentiunt, in aquatilibus pisces et alia natatilia, in aeriis daemones, in aetheriis deos. Ac per hoc quod daemones genere sunt animalia, non solum eis cum hominibus, uerum etiam cum dis pecoribusque commune est; quod nere sunt animalia, non est magnum, quia hoc sunt et pecora; quod mente rabeata? Melior est enim temporalis felicitas quam misera aeternitas. Quod animo passiua, quo essemus? Quod corpore aeria, quanti aestimandum est, cum omni corpori praeferatur animae qualiscumque natura, et ideo religionis cultus, qui debetur ex animo, nequaquam debeatur ei rei, quae inferior est animo? Porro si inter illa, quae daemonum esse dicit, adnumeraret uirtutem, sapientiam, felicitatem et haec eos diceret habere cum dis
Abbreviated transcription (Latin):
sint t̾ns. satis nos ammonet. aĩalium merita nõ ꝓelem̃toꝵ gͥdib
ut intelligm̃t non eundem ordinem tenendum. cum agitur de meĩtiᷤ
aĩarum qui indetur ordo ẽẽ ingradib corpoꝵ. si fieri põsse ut inferiu
corpus. anima melior in hitet. Deteriorq superius: Capitulu.xui
Emonib cum idem platonicus loqueretur dixit eos eisdem. quibꝰ¬
homines animi ꝑturbationib agitari irritari iniuriis. obsequiis
tonisq placari. gautẽ honorib diuersis sacrorum ritib oblectari et
ineis siquid neglectu fuit cõmoneri. Inter cetera etiam dicit ad eos
ptinere diuinationes auguriu. aurispicu natum atq sompniorum
priora illis c̃e. q̃ nob̾ quartum ꝓprium quintum eos cu dus habere
mine. S uideo trium superiorum quem nob̾cum ħnt duo etiã cñ
diis habere. Animalia quiꝑpe ẽẽ dicit et deos qui sua cuiq elementa

Expanded text:
sint terris, satis nos admonet animalium merita non pro elementorum sint terris, satis nos admonet animalium merita non pro elementorum ut intellegant, non eundem ordinem tenendum, cum agitur de meritis animarum, qui uidetur esse ordo in gradibus corporum; sed fieri posse, ut inferius corpus anima melior inhabitet deteriorque superius. CAPUT XVI. Quid de moribhomines animi perturbationibus agitari, inritari iniuriis, obsequiis donisque placari, gaudere honoribus, diuersis sacrorum ritibus oblectari et in eis si quid neglectum fuerit commoueri. Inter cetera etiam dicit ad eos pertinere diuinationes augurum, aruspicum, uatum adque somniorum; priora illis esse quae nobis, quartum proprium, quintum eos cum dis habere commune. Sed uideo trium superiorum, quae nobiscum habent, duo etiam cum dis habere. Animalia quippe esse dicit et deos, suaque cuique elementa
Abbreviated transcription (Latin):
la nob demones añt etiam uolatilib antecellant: Qued si demẽ¬
tissimu ẽ opinari nihil est qd̾ de ħitatione supioris clem̃ti. dignos
eẽ demones existimemus quib nos religionis affectu subde̾re de¬
beamus. Sic̃ eĩm fieri potuit ut aieree uõlucres terrestrib nob̾ nõ
solum nõ p̃ferantur. uerum etiam subiciantur. ꝑprationał anime
que in nobis ẽ dignitate ita fieri potuit ut demones q̃ns mag̃
aerii sunt terrestrib nob̾ nõ ideo meliores sint quia ẽ aer qͣ terra
supior s ideo eis homines preferendi sunt. qm̃ spei pioꝵ hominũ
nequaqͣ illoꝵ desperatio cõperanda ẽ. Nam ⁊ illa ratio platonis. q̃
elem̃ta quattuor ꝓportione cõtexit atq orchinat. ita duob extremi
igni mobilissimo.⁊tẽre ĩmobili. media duo. aerem et aquã int̾se¬
rens ut quanto ẽ aer aquis ⁊ aereignis tanto ⁊ aque superiores

Expanded text:
lia nobis, daemones autem etiam uolatilibus antecellant? Quod si demenlia nobis, daemones autem etiam uolatilibus antecellant? Quod si dementissimum est opinari, nihil est quod de habitatione superioris elementi dignos esse daemones existimemus, quibus nos religionis adfectu subdere debeamus. Sicut enim fieri potuit, ut aeriae uolucres terrestribus nobis non solum non praeferantur, uerum etiam subiciantur propter rationalis animae, quae in nobis est, dignitatem: ita fieri potuit, ut daemones, quamuis magis aerii sint, terrestribus nobis non ideo meliores sint, quia est aer quam terra superior; sed ideo eis homines praeferendi sint, quoniam spei piorum hominum nequaquam illorum desperatio conparanda est. Nam et illa ratio Platonis, qua elementa quattuor proportione contexit adque ordinat, ita duobus extremis, igni mobilissimo et terrae inmobili, media duo, aerem et aquam, interserens, ut, quanto est aer aquis et aere ignis, tanto et aquae superiores
Abbreviated transcription (Latin):
diima ris quib nos costat ẽe potiores. Data sunt q̃dam potiora cor¬
por mimera ut illucd quo eis preponimur etiam isto modo nob c̃õ¬
mendaretur multo maiore cura excolendum ẽr̃ ꝙͣ corpꝰ pamq
excellentum corporale qua: demones h̾re possemus ꝓbrentate
iite quaillis anteponimur cõtempner disceremus habituri nos¬
imortalitate corpoꝵ nõ quã supplicioꝵ et̾nitas torq̃at. s quã puri¬
tas prececłat animor Iam uo de loci altitudine ꝙ demones maere.
nos aut habitamus in t̾ra. ita ꝑmoueri. ut hinc nob̾ eos ẽe p̃ponen¬
dos extimemus om̃mno ridiculu ẽ Hoc ẽim pacto nob̾ ⁊̃ ꝯmiia no¬
latilia preponemꝰ. At eĩm uolatilia cum uolando fatigant᷑ uł refici¬
endu ilimtis corpus hñt tram repetunt. uł ad requie. uł ad past
qd demones inquiunt nõ facuint. Nũquit gͦ placet eis ut uolati¬

Expanded text:
divina eis, quibus nos constat esse potiores, data sunt quaedam potiora cordivina eis, quibus nos constat esse potiores, data sunt quaedam potiora corporum munera, ut illud quo eis praeponimur, etiam isto modo nobis commendaretur multo majore cura excolendum esse, quam corpus; ipsamque excellentiam corporalem, quam daemones habere nossemus, prae bonitate vitae, qua illis antepinmortalitatem corporum, non quam suppliciorum aeternitas torqueat, sed quam puritas praecedat animorum. Iam uero de loci altitudine, quod daemones in aere, nos autem habitamus in terra, ita permoueri, ut hinc eos nobis esse praeponendos existimemus, omnino ridiculum est. Hoc enim pacto nobis et omnia uolatilia praeponimus. At enim uolatilia cum uolando fatigantur uel reficiendum alimentis corpus habent, terram repetunt uel ad requiem uel ad pastum, quod daemones, inquiunt, non faciunt. Numquid ergo placet eis, ut uolati
Abbreviated transcription (Latin):
isse. ⁊ quicquid meoꝵ sacris obscena sollempintate. seu turpi crudeli
tate. nel ridetur uł orretur. eorum. a ffectib cõuenire. Capitulũ .xuͦ
Q
¶am ob rem absit. ut ista considerans animus. ueraciter religiosus
uero deossubesitus. ideo arbitretur demones. serpos ec̃ meliores. ꝙ
habeant corpori meliora. ⁊lioquin multas sibi ⁊ bestuo p̾laturus ẽ te
nobs antiooniã sensuum ⁊ motu facillimo atq celerrimo ⁊ ualentia
narur ⁊ anosissima firmitate corpor iuncũt. quis hominu indendo te¬
quabitur aquilis ⁊ uulturib Quis odorando canib. Quis uelecitate
tib. Dius dui uiuendo serpentib qui etiam deposita tumca senectutẽ
teronẽ atq in uiuentam redire phibentur. Et sicut mhis omnaibus
patiocin ando⁊ intelligendo meliores sumus itaeterandemonibr eñ
nto sineste uiuendõ meliores ẽẽ debemus Obhec eum et ꝓuidentia

Expanded text:
isse, et quidquid in eorum sacris obscena sollemnisse, et quidquid in eorum sacris obscena sollemntate vel ridetur, vel horretur, eorum affectibus convenire. CAPUT XV.-- Quamobrem absit ut ista considerans animus veraciter religiosus et vero Deo subditus, ideo arbitretur daemones se ipso esse meliores, quod habeant corpora meliora. Alioquin multas sibi et bestias praelaturus est, quae nos et acrimonia sensuum, et motu facillimo atque celerrimo, et valentia virium, et annosissima firmitate corporum vincunt. Quis hominum videndo aequabitur aquilis et vulturibus? quis odorando canibus? quis velocitatetis? quis diu vivendo serpentibus, qui etiam deposita tunica senectutem deponere, atque in juventam redire perhibentur? Sed sicut his omnibus ratiocinando et intelligendo meliores sumus, ita etiam daemonibus bene atque honeste vivendo meliores esse debemus. Ob hoc enim et providentia
Abbreviated transcription (Latin):
qua deos a demonib tam diligent̾ copioseq discernit nõ appellare d̾do
s de demone secratis debuit. Saluit aũt hoc in ip̃a disputatione. qͣ in
titulo libri ponere. Ita eĩm ꝑ sanam doctrinã que humanis reb illux
om̃s uł pene om̃s demonu nom̃ exorrent ut quisꝗs añ disputatõ¬
nem apuleii qua demonu dignitas cõmendatur titulum libride de¬
mone socratis legeret nequaqua illum hoĩem sanum fuisse sentiret
Qui d̃ etiam ip̃e apuleius. ꝙ ĩ demonib landaret inuenit. ꝑꝑ subtili¬
tatem ⁊ firmitate corpoꝵ ⁊ hitationis altiorem locum. Nam de moiͣ¬
bus eorum cum de morib generaliter loquẽtur. nõ solum nihil
boni dixit. s etiam plurimu mali. Deniq lecto illo libro prorsus ne¬
mo miratur eos etiam scenicam turpitudine in reb dumis haber
uoluisse et cum dõs se putari uelint. deorum criminib oblectari potu¬

Expanded text:
qua deos a daemonibus tam diligenter copioseque discernit, non appellare De deo, qua deos a daemonibus tam diligenter copioseque discernit, non appellare De deo, sed De daemone Socratis debuit. Maluit autem hoc in ipsa disputatione, quam in titulo libri ponere. Ita enim per sanam doctrinam, quae humanis rebus illuxit, omnes vel pene omnes daemonum nomen exhorrent, ut quisquis ante disputationem Apuleii, qua daemonum dignitas commendatur, titulum libri, De daemone Socratis legeret, nequaquam illum hominem sanum fuisse sentiret. Quid autem etiam ipse Apuleius quod in daemonibus laudaret inuenit praeter subtilitatem et firmitatem corporum et habitationis altiorem locum? Nam de moribus eorum, cum de omnibus generaliter loqueretur, non solum nihil boni dixit, sed etiam plurimum mali. Denique lecto illo libro prorsus nemo miratur eos etiam scaenicam turpitudinem in rebus diuinis habere uoluisse, et cum deos se putari uelint, deorum criminibus oblectari potu
Abbreviated transcription (Latin):
humilitate. ⁊ demonu medietate snĩam. Hec ergo si ita sunt. quona
modo ausus est plato.⁊̃ sinõdus quos ab omni humana cogitatione
semouit.certe ip̃is demonib poetis urbe pellendo anferre theatricas
noluptates nisi quia hoc pacto amonuit aĩum humanu. qͣzius adhe
in his moribũdis m̃bris positum. ꝓsplendore honestatis. impurade¬
monu iussa cõtempner̃. eoruq ĩmũditiam detestari. Nam si plato
bec honestissime arguit ⁊ phibuit. profecto demones turpissime popo¬
scer̾t. atq usser̾t. Aut ergo fallitur apulenis ⁊ nõ existo gn̾e niminͦ
h̾uit amicu sccrates au̾t cõtra se sentit plato. modo demones hono¬
rando modo eor delicias acuntate bñ morata remouendo aut nõ ẽ
sccrati amicitia demonis gratulanda de quausq adeo ⁊ apuleius ẽn¬
buit. ut de deo socratis prenotaret librum quẽ ẜm suam disputationẽ

Expanded text:
humilitate et daemonum medietate sententiam. Haec ergo si ita sunt, quonam humilitate et daemonum medietate sententiam. Haec ergo si ita sunt, quonam modo ausus est Plato, etiamsi non diis, quos ab omni humana contagione semovit, certe ipsis daemonibus, poetas urbe pellendo, auferre theatricas voluptates, nisi quia hoc pacto admonuit animum humanum, quamvis adhuc in his moribundis membris positum, pro splendore honestatis impura daemonum jussa contemnere, eorumque immunditiam detestari? nam si Plato haec honestissime arguit et prohibuit, profecto daemones turpissime poposcerunt atque jusserunt. Aut ergo fallitur Apuleius, et non ex isto genere numinum habuit amicum Socrates; aut contraria inter se sentit Plato, modo daemones honorando, modo eorum delicias a civitate bene morata removendo; aut non est Socrati amicitia daemonis gratulanda, de qua usque adeo et ipse Apuleius erubuit, ut De deo Socratis praenotaret librum, quem secundum suam disputationem,
Abbreviated transcription (Latin):
pp nõ c̃ miru inquiunt sĩ etiam ludoꝵ obscenitatib ⁊ poetar figm̃til¬
delectantur. qñ quide: humanis capiunt᷑ affectib aquib dum longe
absunt. ⁊ modis omĩb alien sunt. Ex quo coligitur platonem poẽtica
detestando et prohibendo figmenta. nõ dos qui om̃s boni excelsi sunt. pri¬
nasse ludoru scenicoꝵ uoluptate s demones. Uec si ita sunt que licet
apud illos quoq repperiantur. apuleius tam̃ platonicus madaurensis d
hac resola unum scripsit librum cuius ẽe titulum uoluit de deo sccratis
ubi disserit et exponit ex quo gn̾e numinu sccrates h̾ebat adiunctũ. ⁊ ami¬
citia quada conciliatum a q̃uo phibetur solitus amoneri ut desisteret
ab agendo qñ id quod agere nolebat nõ prospere fuerat enẽturũ. Dic̃ eĩm
aptissime ⁊ copiosissime asserit nõ illum dm̃ fuisse. s demonẽ. diligenti
disputatione ꝑtractans istam platonis de deorum sublimitate.⁊ hõm̃

Expanded text:
 non est mirum, inquiunt, si etiam ludorum obscenitatibus et poetarum figmendelectantur; quandoquidem humanis capiuntur affectibus, a quibus dii longe absunt et modis omnibus alieni sunt. Ex quo colligitur, Platonem poetica detestando et prohibendo figmenta, non deos, qui omnes boni et excelsi sunt, privasse ludorum scenicorum voluptate, sed daemones. 2. Haec si ita sunt, quae licet apud alios quoque reperiantur, Apuleius tamen Platonicus Madaurensis de hac re sola unum scripsit librum, cujus titulum esse voluit, De deo Socratis: ubi disserit et exponit, ex quo genere numinum Socrates habebat adjunctum et amicitia quadam conciliatum, a quo perhibetur solitus admoneri, ut desisteret ab agendo, quando id quod agere volebat, non prospere fuerat eventurum. Dicit enim apertissime, et copiosissime asserit, non illum Deum fuisse, sed daemonem, diligenti disputatione pertractans istam Platonis de deorum sublimitate et hominum
Abbreviated transcription (Latin):
sibilib simulacris abeis hominib qui hac ar̃te frcert dõs cum ab¬
errarent. au̾siq ẽẽnt a cultu et religione diuina nõ sunt int̾nũctu
mores. ⁊ ꝙ homines qͣus errantes ⁊ increduli ⁊ au̾si acultu ac re¬
ligione diuina. tam̃ eis sine dubio meliores sunt quos dõs ip̃i ãte
fẽcert. restat ut quod pñt. tanqͣ demones possint. uł quasi beneficia
prestando mag nocentes qr mag̾ decipientes. ul a ꝑte malefacien¬
do nec tam̃ quodlibet eorum nͥ qu̾ando ⁊ quãtum ꝑmictũt᷑. alta et
secreta dei prouidentia nõ aũt tanqͣr medii int̾ homines ⁊ deos ꝑ
amicitiã dor multum apud homines ualeant Iii en dus bonis
quos sanctos angłos nos uocamꝰ rationalesq creaturas sc̃ẽ celesti
habitationis. siũe sedes siuedñationes sine principatus siue pote¬
states amici ẽẽ omĩno nõ pñt a quib tam longe absunt. animi af¬

Expanded text:
sibilibus simulacris, ab eis hominibsibilibus simulacris, ab eis hominiberrarent auersique essent a cultu et religione diuina, non sunt internuntimoros, et quod homines, quamuis errantes et increduli et auersi a cultu ac religione diuina, tamen eis sine dubio meliores sunt, quos deos ipsi arte fecerunt; restat, ut, quod possunt, tamquam daemones possint, uel quasi beneficia praestando magis nocentes, quia magis decipientes, uel aperte malefaciendo nec tamen quodlibet horum, nisi quando permittuntur alta et secreta Dei prouidentia, non autem tamquam medii inter homines et deos per amicitiam deorum multum aput homines ualeant. Hi enim dis bonis, quos sanctos angelos nos uocamus rationalesque creaturas sanctae caelestis habitationis siue sedes siue dominationes siue principatus siue potestates, amici esse omnino non possunt, a quibus tam longe absunt animi af
Abbreviated transcription (Latin):
si faciet homo deos ⁊ ecce ip̃i nõ dii. Deos ergo tales talium deos arte
fcõs a talib cum appellasset hermes.i. idolis demones ꝑ artẽ nescio q
cupiditatu suarum uincuł inligatos. cum appellaret factos ab hominib
deos nõ tam̃ eis dedit qd̾ placõnicus apuleus Uñ iam satis diximus.
et qͣ sit ĩcõueniens absurdumq mostrauiꝰ ut ip̃i ẽẽnt int̾pretes ⁊ ĩ¬
tçessores interdos quos fecit deus ⁊ homines quos idem fecit deus
hinc afferentes uota inde munera referentes. Annis cĩ stultũ
est credere deos quos feçer̃t homines plus nalere apud dȯs quos
mulacro arte impia colligatus ab homine fcũs ẽ d̃s s tali homini
nõ om̃i homini. Qualis ergo ẽ iste ds̃ quem nõ facẽt homo. nisi er¬
rans ⁊ increcdulus ⁊ auersus a uero deo iorro si demones qui co¬
luntur in templis partem nescio quam umagmib induti. hoc ẽ in¬

Expanded text:
Si faciet homo deos, et ecce ipsi non sunt di. Deos ergo tales, talium deos, arte Si faciet homo deos, et ecce ipsi non sunt di. Deos ergo tales, talium deos, arte factos a talibus, cum appellasset Hermes, id est idolis daemones per artem nescio quam cupiditatum suarum uinculis inligatos cum appellaret factos ab hominibus deos, non tamen eis dedit, quod Platonicus Apuleius unde iam satis diximus et quam sit inconueniens absurdumque monstrauimus, ut ipsi essent interpretes et intercessores inter deos, quos fecit Deus, et homines, quhinc afferentes vota, inde munera referentes. Nimis enim stultum est credere, deos quos fecerunt homines, plus valere apud deos quos mulacro arte impia colligatus ab homine, factus est Deus; sed tali homini, non omni homini. Qualis est ergo iste deus, quem non faceret homo nisi errans et incredulus et aversus a vero Deo? Porro si daemones qui coluntur in templis, per artem nescio quam imaginibus inditi, hoc est vi
Abbreviated transcription (Latin):
pouomaaos. Qmom̃s dũ gentiu demonia dne iũt celos fre¬
est suꝑ rgõdõsuit uenturir fuisẽ tp̃s quo. inferetur cultuo edolorire
nmeostutamrpttuitate manẽ. qua transactap̃s cant. heditier¬
risdopaum in om̃i tra. Prenuctiabat illa hẽmes dolendo p̾mnũctie hat
etiam hermes ip̃e ea que nolebat. ⁊ dolebat auferri. non a prudentib ⁊ fide¬
sibus et religiosis. s ab errantib et incredulis. ⁊ a cultu religionis di¬
uine au̾sis e̾ẽ instituta miris mochs coactus est cõfiteri. Qm qͣrus e¬
os appellet dõs. tam̃ cum dicit atalib hominib factos quales ẽẽ utiq
nõ debẽmꝰ uelit nolit ostendit colendos nõ ẽe abeis qui tales nõ sunt
quales fuer̾t a quib facti sunt. hoc ẽ a prudentib fidelib religiosis si¬
mul etiam demostrans ip̃os hoĩes qui eos fecer̾t sibimet ĩportasse
ut eos herent deos qui nõ erant dii erum ẽ quippe illud ꝓpheticu

Expanded text:
os. Quia omnes di gentium daemonia, dominus autem caelos fecit. Qui ergo doluit uenturum fuisse tempus, quo auferretur cultus idolorum euolebat istam captiuitatem manere, qua transacta psalmus canit aedificari domum in omni terra. Praenuntiabat illa Hermes dolendo; praenuntiabat etiam Hermes ipse ea, quae nolebat et dolebat auferri, non a prudentibus et fidelibus et religiosis, sed ab errantibus et incredulis et a cultu diuinae religionis auersis esse instituta miris modis coactus est confiteri. Qui quamuis eos appellet deos, tamen cum dicit a talibus hominibus factos, quales esse utique non debemus, uelit nolit, ostendit colendos non esse ab eis, qui tales non sunt, quales fuerunt a quibus facti sunt, hoc est a prudentibus, fidelibus, religiosis; simul etiam demonstrans ipsos homines, qui eos fecerunt, sibimet inportasse, ut eos haberent deos, qui non erant di. Verum est quippe illud propheticum:
Abbreviated transcription (Latin):
illud quod ⁊ me pliimu adlucit. ut pene assentiar platonẽ illoꝵ
libror exꝑtem non fuisse.qd̃ cum ad sanctum moysen ita uerba
dei per angelum ꝑferantur. ut querenti qued sit nom̃ eius ꝗ eum
pergere precipiebat ad populum hebreum ex egrpto liberandum.
respond̾atur. Ego sum qui sum. ⁊ dices filiis isrł qui est misit me ad

Expanded text:
illud quod et me plurimum adducit, ut paene adsentiar Platonem illorum illud quod et me plurimum adducit, ut paene adsentiar Platonem illorum librorum expertem non fuisse, quod, cum ad sanctum Moysen ita uerba Dei per angelum perferantur, ut quaerenti quod sit nomen eius, qui eum pergere praecipiebat ad populum Hebraeum ex Aegypto liberandum, respondeatur: Ego sum qui sum, et dices filiis Israel: Qui est, misit