comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
loscentiũ & ad insidiaꝵ actus &e ad
uigilandi tollerantiã & ob repetendi
celeritatẽ. Sed eĩ. M. cato .in orone
quã de p̃da militibus diuidenda sepsit
ue hementibus & illustribus xbis de im¬
exũt inscͥpsimus : fures inquit: pͥua¬
toꝵ furtoꝵ in neruo/ atꝙ in compedi¬
bus etatẽ agunt. fures publici ⁊̃ aueo
ligiose a prudentissimis uiris ꝗd esst
furtũ deftitũ sit p̃tercundum nõ pu-¬
to / neꝗs eum solum furẽ esse putet.

Expanded text:
lescentium et ad insidiarum astus et ad lescentium et ad insidiarum astus et ad vigilandi tolerantiam et ad obrependi celeritatem. Sed enim M. Cato in oratione, quam De Praeda Militibus Dividenda scripsit, vehementibus et inlustribus verbis de inerunt. adscripsimus: Fures, inquit, privatorum furtorum in nervo atque in compedibus aetatem agunt, fures publici in auro ligiose a prudentissimis viris quid esset furtum definitum sit, praetereundum non puto, ne quis eum solum esse furem putet
Abbreviated transcription (Latin):
culos forte dm̃ iret obtetu toge tã¬
ꝗͣ se amiciens ne uideret᷑ a dño obsti-¬
tissa. aliis d̾ mot furtis om̃ib / q̃ nec
manifesta appellant᷑ : penã imposue¬
runt dupli. id ẽ memini lege̾ meĩ
libro aristonis iuris consulti aut ꝙꝙͣ
in docti uiri apud urteres egiptios. qd̾
genus hoũm constat ẜ in artib reꝑĩe.¬
dis solertes extitisse/ & in cognitiõe reꝵ
indaganda sagaces. fueta omĩa fuisse.
licita & impunita apud lacedemonios
ꝙͦ sobrios illos & acies uiros cuus rei
non adeo ut egiptiis fides longinqua.
est. nõ pauci: neq ignobiles scͥptoros
qui d̾ moribus legibusq eoꝵ memorias
condiderũt. Ius atq usum fuisse furã¬
di dicũt id neq a iuuentute eoꝵ nõ
obturpia lutra / neꝙ ad sup̃tu libidini
p̃bendum comꝑandam ue opulentĩã
sed pro exercctio disciplinaq rei. p̾celli¬
ce factitatũ. qd̾ & furandi solertia &
assurtudo acueret fir maretq aĩos ado¬

Expanded text:
culos forte domini iret, obtentu togae, tamculos forte domini iret, obtentu togae, tamquam se amiciens, ne videretur a domino, obstitisset. Allis deinde furtis omnibus, quae nec manifesta appellantur, poenam imposuerunt dupli. Id etiam memini legere me in libro Aristonis iureconsulti, hautquaquam indocti viri, aput veteres Aegyptios, quod genus hominum constat et in artibus reperiendis sollertes extitisse et in cognitione rerum indaganda sagaces, furta omnia fuisse licita et inpunita. Aput Lacedaemonios quoque, sobrios illos et acres viros, cuius rei non adeo ut Aegyptiis fides longinqua est, non pauci neque ignobiles scriptores, qui de moribus legibusque eorum memorias condiderunt, ius atque usum fuisse furandi dicunt, idque a iuventute eorum non ad turpia lucra neque ad sumptum libidini praebendum comparandamve opulentiam, sed pro exercitio disciplinaque rei bellicae factitatum, quod et furandi sollertia et adsuetudo acueret firmaretque animos adu
Abbreviated transcription (Latin):
cepta essent. ꝓ inde ac si manifesta fo¬
rent iũdicauorũt. sed nũc a lege il¬
la decẽ iurali discessum ẽ. Nam siꝗs
supͣ manifesto furto iurt & ordine ex¬
ꝑrra uelit actio in quad ruplũ dat᷑. ha¬
nifestum aũt furtũ est ⁊ ut ait masuriꝰ
qd̃ dep̃ndit᷑ dum fit. faciendi finis est¬
cum ꝑlatũ est quo ferri ceꝑat/ furti
concepti item oblati tripli pena ẽ. sed
qd̾ sit oblatu qd̾ conceptũ e pleraq
alia ad cam rem ex egregiis ueterũ
moribus accepta. neq in utilia cognibu
neq ĩ iocunda ꝗ legere uolet inueniet.
sabim librũ / cui titulus est & furtis in qͦ¬
id ꝗͦ scpͥtum est qd̾ uulgo ĩ opmatũ ẽ
nõ hoĩu tantum / neq roꝵ mouentiũ
q̃ auferri octulte ie surripi possunt.
sed fundi qͦ &. edium fieri furtum
condennatũ ꝗͦ furti colonũ ꝗ fundo quẽ
conduxerat uendito: possessione eius
ĩ oppinabile est sabinus dicit furẽ eẽ
hõis udicatũ qui cũ fugitiuis p̃ter o.¬

Expanded text:
cepta essent, proinde ac si manifesta forent, vindicaverunt. Sed nunc a lege illa decemvirali discessum est. Nam si qui super manifesto furto iure et ordine experiri velit, actio in quadruplum datur. Manifestum autem furtum est, ut ait Masurius, quod deprehenditur dum fit. Faciendi finis estcum perlatum est quo ferri coeperat. Furti concepti, item oblati, tripli poena est. Sed quod sit oblatum, quod conceptum, et pleraque alia ad eam rem ex egregiis veterum moribus accepta neque inutilia cognitu neque iniucunda qui legere volet, inveniet Sabini librum cui titulus est De Furtis. In qm est, quod volgo inopinatum est, non hominum tantum neque rerum moventium, quae auferri occulte et subripi possunt, sed fundi quoque et aedium fieri furtum; condemnatum quoque furti colonum, qui fundo quem conduxerat vendito, possessione eius inopinabile est, Sabinus dicit, furem esse hominis iudicatum, qui cum fugitivus praeter o
Abbreviated transcription (Latin):
prudens ne mendaciũ dicat alit¬
rum incidit in hoiem. Alterũ nõ. ua¬¬
rie me horcle  lepide Nigidius tot
sententias in catidem rem qiͣ aliud
atq aliud diceret disparauit.
guũ naͣ esse. qm̃ ex eodem duo
uł plura accipi possunt. Diodorus
aut cui crono cognomõtũ fuit nul¬
lum in ꝗt ꝟbum ẽ ambiguũ nec ꝗs¬
ꝗͣ ambiguũ dicit aut sentit. nec
alud dici uideri debet quã qd̾ se
dicere sentit is ꝗ dicit. At cũ ego
inꝗt aliud sensi tu aliud accepisti/
obscurt magis dcũm uderi p̃õt ꝗͣam.¬
bigue. Ambigui eitma ꝯbi nã illi esse
debuit ut quid diceret: duo uł plu¬
ra diceret. Nemo aũt duo uł plura
dicit ꝗ se sentit unũ dicere.

Expanded text:
prudens, ne mendacium dicat; alteprudens, ne mendacium dicat; alterum incidit in hominem, alterum non. Varie me hercule et lepide Nigidius tot sententias in eandem rem, quasi aliud atque aliud diceret, disparavit. guum natura esse, quoniam ex eodem duo vel plura accipi possunt. Diodorus autem, cui Crono cognomentum fuit, Nullum, inquit, verbum est ambiguum, nec quisquam ambiguum dicit aut sentit, nec aliud dici videri debet quam quod se dicere sentit is qui dicit. At cum ego, inquit, aliud sensi, tu aliud accepisti, obscure magis dictum videri potest quam ambigue; ambigui enim verbi natura illa esse debuit, ut qui id diceret duo vel plura diceret. Nemo autem duo vel plura dicit, qui se sensit unum dicere.
Abbreviated transcription (Latin):
accipiunt & om̃es fallunt. Uos cõ
putatis eos ab his rebus remotoꝰ ceͣ
ĩ ꝑtitis bonã existimatiõem. legatiões
aũt a regibus computãt. eos sua cã
retice᷑ sumptus atq pecunias maxi
bat talentũ magnũ ob uña fabulã
datum esse hõ eloquentissimꝰ ciuitatis
suc demades ei respondisse de mirũ
tibi uidet᷑ si tu loquendo talentũ q̃si¬
sti.ego ut taccrem decem talenta a
rege accepi. Idem nũc isti p̃cia maxi¬
ma obeacendum acapuĩt.
instudiis bonaꝵ artũ p̃cellenbis quẽ
M. cicero ingenii doctranaꝵ ꝙ nõie sũ.¬
me reueritus ost. Inter mendatiũ
dictͣ ⁊ mentiri distat. Qui mentit᷑
ip̃e nõ fallitur: sed alteꝵ fallere co¬
nat᷑. Qui mendaciũ dicit ip̃e fallit᷑.
Item hoc addidit. qui mentit᷑ inquit
fallit ꝗͣtum in se est. Atꝗ mendaciũ
dicit ip̃c non fallit. ꝗͣ tum in se est.
Item hoc ꝗͦ suꝑ cadem re diat uirbo¬
nus inquit p̃stare debet: ne mentiat᷑.

Expanded text:
accipiunt et omnis fallunt. Vos, cum accipiunt et omnis fallunt. Vos, cum putatis eos ab his rebus remotos esse, inpertitis bonam existimationem; legationes autem a regibus, cum putant eos sua causa reticere, sumptus atque pecunias maximbat talentum magnum ob unam fabulam datum esse, homo eloquentissimus civitatis suae Demades ei respondisse dicitur: Mirum tibi videtur, si tu loquendo talentum quaesisti? Ego, ut tacerem, decem talenta a rege accepi. Item nunc isti pretia maxima ob tacendum accipiunt. in studiis bonarum artium praecellentis, quem M. Cicero ingenii doctrinarumque nomine summe reveritus est: Inter mendacium dicere et mentiri distat. Qui mentitur ipse non fallitur, alterum fallere conatur; qui mendacium dicit, ipse fallitur. Item hoc addidit: Qui mentitur, inquit, fallit, quantum in se est; at qui mendacium dicit, ipse non fallit, quantum in se est. Item hoc quoque super eadem re dicit: Vir bonus, inquit, praestare debet ne mentiatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ut tacerem.
Uod in capite suꝑiore acritolao
scͥpͥtum esse diximꝰ suꝑ demo¬
sthene id .C. gracchus in õrone qua
legem aufeeri dissuasit in de madem
contulit xbis hisce. Nam uos quiritos
si uelitis sapiencia atꝙ xeuit uti ꝙ¬
si queritis neminem nostrũ ĩuenictis
sine p̃cio huc prodirt. Om̃cs nos ꝗ
uerba facimus aliquid petimꝰ neq
quid auferat. Ego ip̃e qui apud uoꝰ
&ba facio uti ucctigalia uestra auge¬
atis quo facilius ur̃a comodia &t r̃ẽ.¬
pu. ad ministrare possitis nõ gratis
ꝓdeo. Uerũ peto a uobis nõ pocum¬
am sed bonam existimatiõe atq ho¬
norem. qui ꝓdecũt dissua suri ne
hanc legem accipiats petus nõ ho¬
norem ai uobis. Uerũ ainicomede
pecuniam: qui suadent ut accipiatis
hi ꝙͦ petunt nõ a uobis bonã existi¬
mationẽ. ueꝵ a mitudate roi fami¬
liaris sue p̃cium & p̃miu. Qui aũt
ex eodem loco atq ordine tacẽt. hi
uł accrximi sũt. Nam ab om̃ib p̃ciu

Expanded text:
ut tacerem.ut tacerem.QUOD in capite superiore a Critolao scriptum esse diximus super Demosthene, id C. Gracchus in oratione, Qua legem Aufeiam dissuasit, in Demaden contulit verbis hisce: Nam vos, Quirites, si velitis sapientia atque virtute uti, etsi quaeritis, neminem nostrum invenietis sine pretio huc prodire. Omnes nos qui verba facimus aliquid petimus, neque nisi ut aliquid auferat. Ego ipse, qui aput vos verba facio uti vectigalia vestra augeatis, quo facilius vestra commoda et rempublicam administrare possitis, non gratis prodeo; verum peto a vobis, non pecuniam, sed bonam existimationem atque honorem. Qui prodeunt dissuasuri ne hanc legem accipiatis, petunt non honorem a vobis, verum a Nicomede pecuniam; qui suadent ut accipiatis, hi quoque petunt non a vobis bonam existimationem, verum a Mitridate rei familiari suae pretium et praemium; qui autem ex eodem loco atque ordine tacent, hi vel acerrimi sunt, nam ab omnibus pretium
Abbreviated transcription (Latin):
Ritolaus sepsit legatos milcto pu¬
blice rei cã uenisse athonas for¬
tasse an dixerit auxili petendi gĩã.
erat mandatũ ꝟba pro milesiqs ad ppħ
fecisse. Demosthent̃ milesioꝵ postu¬
latis acuittr respondisse. neꝙ mili sioꝰ
auxilio dignos. neqꝙ cx .xi.p. id cẽ con.¬
tendisse. Rem ĩ posterũ diem ꝓlatã
lugatos ad demosthenẽ uenisse magͦe
oꝑr orasse/ uti contra ne diceret /eũ
peainiam petiuisse & ꝗͣtum pctuerat
abstulisse. post tridie cũ tes agi denuo
cepta essa demoschenẽ lana multa
collũ/ ceruicesq curcũuolutũ ad ppłm
ꝓdisse e dixisst se ouuatiop pati
eo ꝯͣ milesios loqui nõ quire tũ e ppło
mosthenes pateret᷑ sed a oͥꝓsupatiup
osse. Item õẽ demosthenes ut idem
critolaus refert / nõ id postra cõcela
uit ꝗn głic ꝗͦ hoc sibi assignauit. nã
cum int̾rogasse a uistodeniũ aucto¬
rem fabulaꝵ ꝗͣtum mercedis uti age¬
uet accepissa. & aristodenius talẽtu
respondisse. At ego plus in ꝗt accepi

Expanded text:
ITOLAUS scripsit legatos Mileto publicae rei causa venisse Athenas, fortasse an auxilii petendi gratia. erat mandatum, verba pro Milesiis ad populum fecisse, Demosthenen Milesiorum postulatis acriter respondisse, neque Milesios auxilio dignos neque ex republica id esse contendisse; rem in posterum diem prolatam. Legatos ad Demosthenen venisse magnoque opere orasse uti contra ne diceret; eum pecuniam petivisse et quantam petiverat abstulisse. Postridie, cum res agi denuo coepta esset, Demosthenen, lana multa collum cervicesque circumvolutum, ad populum prodisse et dixisse se synanchen pati, eo contra Milesios loqui non quire. Tum e populo mosthenes pateretur, sed argyranchen esse. Ipse etiam Demosthenes, ut idem Critolaus refert, non id postea concelaiae quoque hoc sibi adsignavit. Nam cum interrogasset Aristodemum, actorem fabularum, quantum mercedis, uti ageret, accepisset, et Aristodemus talentum respondisset, At ego plus, inquit, accepi,
Abbreviated transcription (Latin):
noscenda & dd scãm lingue latine
cũ pͥmis necessarias. uelut est qd̃ foͣ¬
te niꝑ in p̃nestino recessu uesꝑtina
ambulatione solus ambulans consi¬
derabrm/ qualis ꝗͣtaq ess& ꝑticu¬
laꝵ quarũdam in or̃one latina ua¬
rietas. qd genus est p̃põitio ꝓ ałi
ẽĩ dici udebam pontifices ꝑ colligio
decccuisse: ale quẽpiam teste in¬
troductũ ꝓtestimonio dixisse. Abe¬
M. catonẽ in originũ quarto p̃lius
stũm. depugnatũq pro castris scͥpsisse.
illyrio osse. ałe oẽ dici pro ede casto¬
potestate interassisse. sed has om̃es
dictioẽs: qui aut oĩo similes &e pa.¬
res: aut usq quaq diuersas existi¬
maret errart arbitrabar. Nã uari¬
ctatem istam cusdemq ꝗde fõtis
e capitis non eiusdem tamẽ esse
finis putalam. Quod ꝓfecto facile
intelliget. siꝗs adhibcat ad medita¬¬
tiocm̃ suam intentioem && habeat ue¬
toris orationis usum atq notitiã cele.¬
briorem.

Expanded text:
noscenda et ad scientiam linguae Latinae noscenda et ad scientiam linguae Latinae cumprimis necessarias; velut est, quod forte nuper in Praenestino recessu vespertina ambulatione solus ambulans, considerabam qualis quantaque esset particularum quarundam in oratione Latina varietas. Quod genus est praepositio pro. Aliter enim dici videbam pontifices pro conlegio decrevisse, aliter quempiam testem introductum pro testimonio dixisse, M. Catonem in Originum quarto: Proelium factum depugnatumque pro castris scripsisse Illyrio esse, aliter etiam dici pro aede Castopotestate intercessisse. Sed has omnes dictiones qui aut omnino similes et pares aut usquequaque diversas existimaret, errare arbitrabar; nam varietatem istam eiusdem quidem fontis et capitis, non eiusdem tamen esse finis putabam. Quod profecto facile intelleget, si quis adhibeat ad meditationem suam intentionem et habeat veteris orationis usum atque notitiam celebriorem.
Abbreviated transcription (Latin):
mixtam laudi dedit. Crassus inꝗt
erat parcissimus elegantiũ. sce uola
parcoꝵ clegantissimus. p̃terta ex codẽ
libro catonis hec sunt ã spar sim e
intercise cõmeminimus. Uestiri ĩ ꝗt
inforo honeste mos erat donũ qd sacis
erat. E quos carius: ꝗͣ cocos emebant.
poctice artis honos non erat. Siquis
in ea re studebat aut sese ad cõuinia
applicabat grassator uocabat᷑. Illa qͦ
ex codem libro preclare ueritatis sñã
ost. Nam uita inꝗt humana ꝓpe uti
ferrũ est. si exertras contexit᷑. si nõ
oxerccas tam̃ẽ rubigo interfiat. Ites
hõies exercendo iudemus conteri si
nhil exerceas mertia atq torpedo
plus detrimenti facit ꝗͣ ex̾citatio.
Uando ab arbituis negociisq
ocium est E motandi corpo.¬
ris gratia aut spatamͣ. aut uectam᷑.
quere̾ non nũꝗͣ apud memet ipsu
solco res eiusmodi ꝑuas ꝗdem minu¬
tasq & hominibus non bñ cruditis
asꝑnabiles. sed aduetoꝵ scͥpͥta penitꝰ

Expanded text:
mixtam, laudi dedit: Crassus, inquit, mixtam, laudi dedit: Crassus, inquit, erat parcissimus elegantium, Scaevola parcorum elegantissimus. Praeterea ex eodem libro Catonis haec etiam sparsim et intercise commeminimus: Vestiri, inquit, in foro honeste mos erat, domi quod satis erat. Equos carius quam coquos emebant. Poeticae artis honos non erat. Si quis in ea re studebat aut sese ad convivia adplicabat, crassator vocabatur. Illa quoque ex eodem libro praeclarae veritatis sententia est: Nam vita, inquit, humana prope uti ferrum est. Si exerceas, conteritur; si non exerceas, tamen robigo interficit. Item homines exercendo videmus conteri; si nihil exerceas, inertia atque torpedo plus detrimenti facit quam exercitio. QUANDO ab arbitriis negotiisque otium est et motandi corporis gratia aut spatiamur aut vectamur, quaerere nonnumquam aput memet ipsum soleo res eiusmodi, parvas quidem minutasque et hominibus non bene eruditis aspernabiles, sed ad veterum scripta penitus
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ĩ quarto originũ ꝟba hec sunt.
iuit ei mulctam facit. põt aũt uide¬
ri consulta elegantia uitasse ꝟobu
cũ in castris & in exercitu mulcta fi¬
eret nõ in comicio nec ad populum
diceretur.
Legans homo nõ dicebat᷑ cũ laud̃
scd id face ꝟbũ ad etatẽ. M. ca¬
tonis: uicii nõ laudis fuit. Est nãq
hoc aĩaducrte᷑ cum ĩ ꝗbusdam aliis
tum ĩ libro catonis ꝗ inscͥptus ẽ carm̃
de moribus. ex quo libro ꝟba hec sũt.
Auaritiã omĩa uicia hẽe putabant.
sumptuosus cupidus. clogans. uitiosus.
Irxitus ꝗ habebat᷑ Is laudabat᷑ Ex
quib ꝟbis apparet elegantẽ dpctum
antiꝗtus. nõ ab ingenii elegantã sod
qui nimis leto amenoq cultu uictuꝙ
ossie postea elegans rep̃heidi ꝗde de¬
siit sed laude nulla dignat᷑  nisi cuius
elegantia erat moderatissima. Sit
M. tulluis .L. crasso. ꝙ. Q. sccuole nõ
meram eleganciã sed mulctã ꝑ symonia

Expanded text:
Nam in quarto Originum verba haec sunt: Nam in quarto Originum verba haec sunt: ivit, ei multam facit. Potest autem videri consulta elegantia mutasse verbum, cum in castris et in exercitu multa fieret, non in comitio nec ad populum diceretur. ELEGANS homo non dicebatur cum laude, set id fere verbum ad aetatem M. Catonis vitii, non laudis fuit. Est namque hoc animadvertere, cum in quibusdam aliis, tum in libro Catonis qui inscriptus est Carmen De Moribus. Ex quo libro verba haec sunt: Avaritiam omnia vitia habere putabant; sumptuosus, cupidus, elegans, vitiosus, inritus qui habebatur, is laudabatur; ex quibus verbis apparet, elegantem dictum antiquitus non ab ingenii elegantia, sed qui nimis lecto amoenoque cultu victuque esset. Postea elegans reprehendi quidem desiit, sed laude nulla dignabatur, nisi cuius elegantia erat moderatissima. Sic M. Tullius L. Crasso et Q. Scaevolae non meram elegantiam, set multa parsimonia
Abbreviated transcription (Latin):
maioris. caq ns faciebat inequalẽ
mulcto punitiõẽm. Iocirco postra
lege acrexina constituti sunt moutꝰ
singulas exis deni in boues exis cẽ¬
tni. Minima aũt muita est ouis
unius. Supprema muleta est cius
niu̾ cuiꝰ diximus ultra quã mulcta
dicẽ in dics singłos ius non est. &
mulcta de uł minima uł supp̃ma
obẜuari solee. ut oues gne uirili ap¬
pellent᷑. Atq ita . M. uarro xba hec
legiptima quibus minima mulcta li¬
ceret᷑ concepit. M. terentio / qñ cita¬
tus neq respondit/ neq excusatus ẽ.
Ego ei unã oũe mulctam dico. Ac nͥ
eo gnẽ diceret᷑ negauerũt iustã ui¬
deri mulctam. Uocabulũ aũt ip̃u
mulctam idem . M. uarro in unde
uicesimo roꝵ humanaꝵ nõ latinus.
sed sabinũ esse dicit. Idq ad suam
memoriã mansisse ait ĩ lingua sã¬
nitũ ꝗ sũt a sabmis orti. sed turba
ue q̃ dani alia hoc q dici tradiderũt.
Cum aũt usus & mos sormonũ Is
putaui notare qd̾. M. cato ale dixit.

Expanded text:
aciebat inaequalem multae poenitionem. Idcirco postea lege Aternia constituti sunt in oves singulas aeris deni, in boves aeris centeni. Minima autem multa est ovis unius. Suprema multa est eius numeri cuius diximus, ultra quem multam dicere in dies singulos ius non est, etmulta dicitur vel minima vel suprema, observari solet ut oves genere virili appellentur; atque ita M. Varro verba haec legitima, quibus minima multa diceretur, concepit: M. Terentio, quando citatus neque respondit neque excusatus est, ego ei unum ovem multam dico; ac nisi eo genere diceretur, negaverunt iustam videri multam. Vocabulum autem ipsum multae idem M. Varro in uno vicesimo Rerum Humanarum non Latinum, sed Sabinum esse dicit, idque ad suam memoriam mansisse ait in lingua Samnitium, qui sunt a Sabinis orti. Sed turba ut quaedam alia, hoc quoque dici tradiderunt. Cum autem usus et mos sermonum is putavi notare quod M. Cato aliter dixit.
Abbreviated transcription (Latin):
Uste uenusteq ad modũ rep̃hendisse
ar̾ aulum albͥmũ. M. Cato. albitiꝰ
qui cũ. L. lucullo consul fuit res ro.¬
manas orõne greca scͥptitauit. In eius
historie pͥncipio scͥpͥtum est ad hano
sniãm neminẽ suscẽsere sibi cõueĩre
siquid in his libris parũ compõite / aut
minus eleganter seͥptu foret. Nã si
inꝗt ħo romanus natus in latio greca
or̃o a nobis alienissima est. Idroq ue¬
tuam grãmq male existimatiõis i siꝗd
ess& erratum postulauit. Eam cum
legissis. M. cato/ ne tu inꝗt aule ni¬
miu nugator es/ cũ maluisti culpas
depretati ꝗͣ culpa uacare. Nam peteͣ
ueniam solemus : aut cum imprudẽtes
crrauimus aut cum compulsi pecta.¬
uimus. Tibi inquit oro te quis ꝑpulit

Expanded text:
USTE venusteque admodum reprehendisse dicitur Aulum Albinum M. Cato. Albinus, qui cum L. Lucullo consul fuit, res Romanas oratione Graeca scriptitavit. In eius Historiae principio scriptum est ad hanc sententiam: neminem suscensere sibi convenire, si quid in his libris parum composite aut minus eleganter tum scriptum foret; nam sum, inquit, homo Romanus natus in Latio, Graeca oratio a nobis alienissima est, ideoque veniam gratiamque malae existimationis, si quid esset erratum, postulavit. Ea cum legisset M. Cato: Ne tu, inquit, Aule, nimium nugator es, cum maluisti culpam deprecari quam culpa vacare. Nam petere veniam solemus, aut cum inprudentes erravimus aut cum compulsi peccavimus. Dic, inquit, oro te, quis perpulit
Abbreviated transcription (Latin):
Uos pirronis phos uocamus
hi gerco cognomento stepiecte
appellant᷑: id ferme significat qrͣ q̃sito¬
res e consideratoris: ihil cĩm dax ñut
nihil constituũt. sed in querendo semꝑ
considerandoꝙ sunt. Quid nã sit oug
reꝵ ꝑ quo decerni constitunq possit. Ac
sese putãt. sed ita pati afficiꝙ qiͣ ui¬
deant uel audiãt.: caq ip̃a q̃ affecti¬
ones istas in sese efficiãt . qualia & cuiꝰ
signis urri atq falsi ita inpensibiles
uideri aiĩt ut ꝗs ꝗs ħo est nõ p̃crps
neq uidicii sui ꝑdigus his uti ꝟobis de¬
beat/ quibus ciuctore phi istius pirro¬

Expanded text:
os philosophos vocamus, hi Graeco cognomento σκεπτικοί appellantur; id ferme significat quasi quaesitores et consideratores. Nihil enim decernunt, nihil constituunt, sed in quaerendo semper considerandoque sunt quidnam sit omnium rerum de quo decerni constituique possit. Ac sese putant, sed ita pati adficique quasi videant vel audiant, eaque ipsa quae adfectiones istas in sese efficiant, qualia et cuiussignis veri atque falsi ita inprensibilem videri aiunt, ut quisquis homo est non praeceps neque iudicii sui prodigus his uti verbis debeat quibus auctorem philosop
Abbreviated transcription (Latin):
ba sunt sabmi ex libro iuris cuulis
ẜo/ qui alienã rem attractãt cũ id
se in uito dño faceͣ iuditare deberet
furti tenet᷑. Item alio capitet ꝗ alie¬
num tatens lucei faciendi cã sb̾stu¬
lit furti obstringit᷑ siue scit cuius
sie sue nescit. hoc quidem sic in eo qͦ
nũc dixi sabinus seͥpsit de rebus furti
facundi cã attrottatis: sed meninisse
la mente / atꝙ aĩo ut furtũ fiat adni¬
tente. Quo circano id quidem sabinꝰ
dubitare se ait ꝗn dñs furti sit cõdĩp¬
nandus qui ẜuo suo uti furtus facẽt
imperauit.

Expanded text:
sunt Sabini ex libro luris Civilis secundo: Qui alienam rem adtrectavit, cum id se invito domino facere iudicare deberet, furti tenetur. Item alio capite: Qui alienum tacens lucri faciendi causa sustulit, furti obstringitur, sive scit cuius sit, sive nescit. Haec quidem sic, in eo quo nunc dixi, Sabinus scripsit de rebus furti faciendi causa adtrectatis. Sed meminisse la mente atque animo ut furtum fiat adnitente. Quocirca ne id quidem Sabinus dubitare se ait, quin dominus furti sit condemnandus qui servo suo uti furtum faceret imperavit.
Abbreviated transcription (Latin):
inclamauit bouinator est. Cõmurmu¬
ratio fieri cepta est a plerisq/ ꝗ aderãt
qiͣ monstrũ ꝟbi admirantibus. At ille
iactans & gestiens nõ eĩ luciliũ inꝗł
legistis/ ꝗ tergiuersatore bouinatorẽ
dicit. Est aũt inluciliĩ xi. xsus hie stri.

Expanded text:
inclamavit: bovinator est. Commurmuinclamavit: bovinator est. Commurmuratio fieri coepta est a plerisque qui aderant, quasi monstrum verbi admirantibus. At ille iactans et gestiens: Non enim Lucilium, inquit, legistis, qui tergiversatorem bovinatorem dicit? Est autem in Lucili XI. versus hi
Abbreviated transcription (Latin):
face̾t & diccͣ uellet mopi quẽda mi¬
seroq uiotu uiueͣ is furfureũ panẽ
ositare. uinũq eructũ ie fetidũ po¬
tare. hic inquit eques romanus
apludam edit & floces bibit. Aspoxe¬
runt om̃es qui aderãt alius alium
pͥmo tustiores turbato il reꝗrente
ualtu ꝗd nã illud utͥusq ꝟbi foret. post
dem̃ qiͣ nescio ꝗd̾ tusce aut galia di¬
xisset uniuersi riserũt. Legerat aũt
ille apludam ueteres rusticos feũm̃ti
fuefurem dixisse. Ioq a plauto ĩ co¬
media si ea plauti est. q̃ astrubã in¬
scͥpta est positũ esse. Item floctes au¬¬
dierat pͥsca uoce significare uini fe¬
cem e umaccis exp̃ssam. siaiti fraces
oleis. Idq apud ceciliũ in polimenis
legerat: eaꝙ sibi duo xba ad or̃onum
ornamenta seruauorat. Alter qͦa le¬
ctionib idgenus paucis apirocalus
cũ aduersarius cam̃ differri postult¬
ret. rogo p̃tor inquit sbueni succũre
quonã usꝙ nos bouinatoͣ hic demora.¬
tur. Atq ia uoce magna trr/ quater ue

Expanded text:
 vellet inopi quendam miseroque victu vivere et furfureum panem esitare, vinumque eructum et fetidum potare, Hic, inquit, eques Romanus apludam edit et flocces bibit. Aspexerunt omnes qui aderant alius alium, primo tristiores turbato et requirente voltu, quidnam illud utriusque verbi foret; post deinde, quasi nescio quid Tusce aut Gallice dixisset, universi riserunt. Legerat autem ille apludam veteres rusticos frumenti furfurem dixisse idque a Plauto in comoedia, si ea Plauti est, quae Astraba inscripta est, positum esse. Item flocces audierat prisca voce significare vini faecem e vinaceis expressam, sicuti fraces ex oleis, idque aput Caecilium in Polumenis legerat, eaque sibi duo verba ad orationum ornamenta servaverat. Alter quoque a lectionibus id genus paucis apirocalus, cum adversarius causam differri postularet: Rogo, praetor, inquit, subveni, succurre! quonam usque nos bovinator hic demoratur? Atque id voce magna ter quaterve
Abbreviated transcription (Latin):
aut me castor uirũ. E depolaũt qd
iusuirandum ꝑ polluc̃e est. E. uixo q
femine comune est. Sed. M. uarro
asseuerat anciꝗ ssimos uiros neq per
castorẽ/ neꝙ ꝑ pollucõ deiurare solitõ
sed id iusuirandum flusse tm̃ femiãꝵ
oxinitiis eleusiniis acceptum paulatĩ
tam̃ in scithia antiquitatis uiros dioe̾
edipolcepisse fcũmꝙ esse ita dicendi
morem sed me castor a uiro dici in
nullo uetere scͥpto ĩ ueniri.

Expanded text:
aut me castor virum; edepol autem, quod aut me castor virum; edepol autem, quod iusiurandum per Pollucem est, et viro et feminae commune est. Sed M. Varro adseverat antiquissimos viros neque per Castorem neque per Pollucem deiurare solitos, sed id iusiurandum fuisse tantum feminarum, ex initiis Eleusinis acceptum; paulatim tamen inscitia antiquitatis viros dicere edepol coepisse factumque esse ita dicendi morem, sed me castor a viro dici in nullo vetere scripto inveniri.
Abbreviated transcription (Latin):
xisue est eoꝵ ad quos ca uisa ꝑueni¬
unt. Itaq om̃es oĩo res q̃ sensus ho¬
dicunt id uerbũ sigͥficat nihil eõ ꝗcꝗͣ
qd ex sese constet: nec qd̾ habcat uig
ꝓpͥam et naͣm. sed omĩa prorsu ad
aliquid referri taliaꝙ uideri eẽ  qͣlis
sit coꝵ spc̃s dum uident᷑ : qualiaq
apud sensus nr̃os quo ꝑuenerunt
creant᷑: non apud sese unde ꝓfecta
sunt. Cum hec aũt consimiłe tã pre¬
roni dicant ꝗͣ achademici difftrre
tamẽ inter sese & ꝑꝑtͣ alia q̃dam
e uel maxie ꝓpfca oxistimati sũc.
qd̾ ac hademici quidem ipũm illud ꝗd¬
nihil posse comp̃hendi qͣ comp̃hendũt
⁊ nihil posse decerni qiͣ deccrnũt. prͣ¬
roni ne id quide ullo porcto uideri
romane ꝑ herculẽ d̾iurãt neq
uiri ꝑ castorẽ. Sed cur ille nõ iura¬
uerint herculẽ nõ obscurũ est. Na
herculaneo sacrificio abstinẽt. Cur
tum ĩ uenire est apud idoneos ꝗdem
scͥptores/ aut me hercle femiãm dicẽ /¬

Expanded text:
sve est eorum, ad quos ea visa perveniunt. Itaque omnes omnino res quae sensus hodicunt. Id verbum significat nihil esse quicquam quod ex sese constet nec quod habeat vim propriam et naturam, sed omnia prorsum ad aliquid referri taliaque videri qualis sit eorum species dum videntur, qualiaque apud sensus nostros, quo pervenerunt, creantur, non apud sese, unde profecta sunt. Cum haec autem consimiliter tam Pyrronii dicant quam Academici, differre tamen inter sese et propter alia quaedam et vel maxime propterea existimati sunt, quod Academici quidem ipsum illud nihil posse comprehendi quasi comprehendunt, et nihil posse decerni quasi decernunt, Pyrronii ne id quidem ullo pacto verum Romanae per Herculem deiurant neque viri per Castorem. Sed cur illae non iuraverint Herculem non obscurum est, nam Herculaneo sacrificio abstinent. Cur  scriptum invenire est, apud idoneos quidem scriptores, aut me hercle feminam dicere
Abbreviated transcription (Latin):
liata d̾ greco uocabulo appillatã scͥpse¬
runt/ qm̃ boues geeca ueter lingua
Itale uocitati sunt. quoꝵ in Italia
magna copia fuerit / hucctaq ĩ ea ter¬
ra gigni pasciq solita sint ꝗͣ pluri.¬

Expanded text:
 de Graeco vocabulo appellatam scripserunt, quoniam boves Graeca vetere lingua ἰταλοί vocitati sint, quorum in Italia magna copia fuerit, bucetaque in ea terra gigni pascique solita sint compluri
Abbreviated transcription (Latin):
cuĩq it sinceras ꝓpͥetates negãt posse
nosci & ꝑcipi ia ꝙ ipũm doceͣ atq ostẽ¬
dere multis modis conant᷑. Suꝑ qua
re fauorinus qͦ fõtilisime arrgutissiẽq
decem libros composuit quos rippo¬
questio & a multis scpͥtorib grecis
tractata an quid is ꝗͣtum intrx pix¬
ronios & achademicos phos inter sit.

Expanded text:
cuiusque et sinceras proprietates negant posse nosci et percipi, idque ipsum docere atque ostendere multis modis conantur. Super qua re Favorinus quoque subtilissime argutissimeque decem libros composuit, quos Πυρρquaestio et a multis scriptoribus Graecis tractata, an quid et quantum Pyrronios et Academicos philosophos intersit.
Abbreviated transcription (Latin):
sas sententias dixerũt. Epy¬
curus uoluptãtẽ sũmũ bonũ esse po.¬
sotraticus sum̃um malũ dicit. Eius
q om̃is achademia uoluptatẽ et dolo¬
rem duo mala esst dicunt opposita ĩ¬
ter sese. bonũ aut esst qd̾ utriusq me¬
dium foret. zeno censuit uoluptatẽ
esse in differens .i. noutrũ/ neq bonũ
neq malũ qd ip̃e greco uocabulo aͥdĩ.¬
apopop appellauit. Erit olaus ꝑy¬
patrticus e malum esst uoluptatem
ait &t multa alia mala parere exsest.
In uitias. desidias. obliuiones. igrauiaꝰ.
plato anet hos om̃es ita uarie & mul
drant᷑ ex ẜmonũ cius fontib ꝓfluxis¬
se. Nam ꝓinde unaquaq utit᷑ ut &
ip̃ũs uoluptatis nã fere q̃ est mul.¬
tiplex s cãꝵ quas rractat reꝵ ꝙꝑ qͦs
efficere uult ratio desiderat. Taurus
aũt nr̃/ quotĩes fr̃ã mentio epycuri
erat in ore atis in lingua hebat hec¬

Expanded text:
sas sententias dixerunt. Epicurus voluptatem summum bonum esse pos Socraticus summum malum dicit; eius usque omnis Academia voluptatem et dolorem duo mala esse dicunt opposita inter sese, bonum tamen esse quod utriusque medium foret. Zeno censuit voluptatem esse indifferens, id est neutrum, neque bonum neque malum, quod ipse Graeco vocabulo ἀδιάφορον appellavit. Critolaus Peripateticus et malum esse voluptatem ait et multa alia mala parere ex sese, iniurias, desidias, obliviones, ignavias. Plato ante hos omnis ita varie et muldeantur ex sermonum eius fontibus profluxisse; nam proinde unaquaque utitur, ut et ipsius voluptatis natura fert, quae est multiplex, et causarum quas tractat, rerumque quas efficere vult ratio desiderat. Taurus autem noster, quotiens facta mentio Epicuri erat, in ore atque in lingua habebat ve
Abbreviated transcription (Latin):
inipsisse ẽ mox barbam  mcilita.¬
tem prouenissȩ uxoremq duxisst.
Siusdem fortis de smirnie puerum
a se uisum ip̃e ĩ affeica uidi mutatũ
in marem die nuptiarum. L. cosiciũ
rem hec.Idem plinius in eode libro
uerba hec sꝙͥpsit. Gignũt᷑ hoĩos utͥus

Expanded text:
nupsisse etiam, mox barbam et virilitanupsisse etiam, mox barbam et virilitatem provenisse uxoremque duxisse; eiusdem sortis et Zmyrnae puerum a se visum. Ipse in Africa vidi mutatum in marem die nuptiarum L. Cossitium rem haec. Idem Plinius in eodem libro verba haec scripsit:
Abbreviated transcription (Latin):
longe ab his nasci quoꝵ qui longissimi
sint longiores esst ꝗͣ pedes duos t
quadrantẽ. hec atq abra istiusmodi
plura legimus: sed cũ ea scuberemus
trnuit nos nõ idonce seͥpture tediũ
nihil ad hornandum iuuandũ  usum
uite ꝑtinentis. libitũ tamẽ est in loco
hoc miraculoꝵ notare. Io ẽt qd plinus
secundus uir intemporib etatis sue
ingenii dignitatisꝙ gr̃ã auctoritate
magna p̃ditus non audisse ineq legis¬
se sed sciec sest atq udisse ĩ librona.
sumpta q̃ profecto facũt ut neq
uspuenda neq ridenda sit notissiã
illa ueterũ soctarũ decende it &¬
neo cantilene. exfeminis inquit
mutari in mares nõ est fabulosu.
In uenimus in annalibus. Q. lucinio
crasso.c. cassio longmo consulibus.
e. a sini puerũ scũm oꝵ ꝟgine sb̾ par̃e.¬
tibus iupsuq aurispicum deportatũ
in insulam desertum. licinius mucia¬
nus prodidit uisum esst a st argisa.¬
res contemptui nomẽ arescuse fuissi

Expanded text:
longe ab his nasci, quorum qui longissimi longe ab his nasci, quorum qui longissimi sint, non longiores esse quam pedes duo et quadrantem. Haec atque alia istiusmodi plura legimus, sed cum ea scriberemus, tenuit nos non idoneae scripturae taedium, nihil ad ornandum iuvandumque usum vitae pertinentis. Libitum tamen est in loco hoc miraculorum notare id etiam, quod Plinius Secundus, vir in temporibus aetatis suae ingenii dignitatisque gratia auctoritate magna praeditus, non audisse neque legisse, sed scire sese atque vidisse in libro Natsumpta, quae profecto faciunt ut neque respuenda neque ridenda sit notissima illa veterum poetarum de Caenide et Caeneo cantilena. Ex feminis, inquit, mutari in mares, non esse fabulosum. Invenimus in annalibus, Q. Licinio Crasso, C. Cassio Longino consulibus, Casini puerum factum ex virgine sub parentibus iussuque haruspicum deportatum in insulam desertam. Licinius Mucianus prodidit visum esse a se Argis Arescontem, cui nomen Arescusae fuisset,
Abbreviated transcription (Latin):
mas/ emoriantur repente hoc or̃a nulli
alie cause obnoxia oculis quoq exiti¬
alem fascinationẽ fieri inhisde libris
scciptum est. traditũq esse hõies ĩ yl¬
liricis ꝗ interimãt uidendo quos diu.¬
tius uati uiderint. cosq ip̃os mares
feminasq / qui uisu tam nocenti sũt.
pupillas in singulis oculis binas halere.
Item osse in montibus terre in die hoĩes
caninis capitibus  latrantibus cosq
uesci auiu ⁊ feraꝵ uenatib. Atq¬
item esse alia apud ultimas orientis
ierras muacula hoĩes qui monocturi
appellant᷑: singulis cruxilus saltuatĩ
turrentes uiuaassime ꝑicitatis:
quosdam cẽ esse nullis ceruicibus ocu¬
los in humeris hñtes. Iam uoͣ hoc egre¬
ditͣ omem̃ modum admiratiõis ꝙi idẽ
illi sepͥtoros gentem esst aiit apud
ox tremam die corporibus hirus &
auium ritu plumantib nullo cibatu
uescentem. sed spũ florũ narib hau¬
sto uictitantem. Pigneos quoq haud

Expanded text:
mas, emoriantur repente haec omnia, nulli mas, emoriantur repente haec omnia, nulli aliae causae obnoxia. Oculis quoque exitialem fascinationem fieri in isdem libris scriptum est traditurque esse homines in Illyriis qui interimant videndo quos diutius irati viderint, eosque ipsos mares feminasque, qui visu ita nocenti sunt, pupillas in singulis oculis binas habere. Item esse in montibus terrae Indiae homines caninis capitibus et latrantibus eosque vesci avium et ferarum venatibus; atque esse item alia aput ultimas orientis terras miracula homines, qui monocoli appellentur, singulis cruribus saltatim currentes, vivacissimae pernicitatis; quosdam etiam esse nullis cervicibus, oculos in humeris habentes. Iam vero hoc egreditur omnem modum admirationis, quod idem illi scriptores gentem esse aiunt aput extrema Indiae, corporibus hirtis et avium ritu plumantibusplumnantibus, nullo cibatu vescentem, sed spiritu florum naribus hausto victitantem; Pygmaeos quoque haut
Abbreviated transcription (Latin):
uela / eiusq uictus alimento uitam
Item esse hõĩes st radem regiont celi
unum oculum infrontis medio habẽtes:
qui appollant᷑ arimaspi: qua fuisse fa.¬
cie ciclopas pocte strũt. Alios itt̃ eoͣ
hoĩes apud cundem celi plagam singu¬
lart uolotitatis uestigia pedũ hñtis re.¬
spectantia. Preterca traditũ esse
memoratũq inultima quadam terra
q̃ albanii dicit᷑ gigni hoĩes qui ĩ pue¬
ritia canescant & plus cernãt oculis
ꝑ noctem ꝗͣ inter diem. Item eoͣ com¬
ꝑtum & creditũ sauromatas ꝗ ultra
boristene fluuiu longe colunt cibum
caꝑe sẽꝑ̃ diebus tertĩs modio absone̾.¬
Id õẽ in hisdom libris scpͥtũ offendimꝰ
quod postra ĩ libro quoꝙ plinii sccũdi
niãlis historie septimo legi esst quosdã
in trera affrica hominũ familias/ uoce
atq lingua effascinantiũ ꝗ si imp̃e sius
forit laueauerint pulchias arborres
segrtes letoros infantes a meniores.¬

Expanded text:
vesci eiusque victus alimento vitam vesci eiusque victus alimento vitam item esse homines sub eadem regione caeli unum oculum in frontis medio habentes, qui appellantur Arimaspi, qua fuisse facie Cyclopas poetae ferunt; alios item esse homines apud eandem caeli plagam singulariae velocitatis, vestigia pedum habentes re, prosum spectantia; praeterea traditum esse memoratumque in ultima quadam terra, quae Albania dicitur, gigni homines, qui in pueritia canescant et plus cernant oculis per noctem quam interdiu; item esse compertum et creditum, Sauromatas, Boristenem fluuium colunt, cibum capere semper diebus tertiis, medio abstineId etiam in isdem libris scriptum offendimus, quod postea in libro quoque Plinii Secundi Naturalis Historiae septimo legi, esse quasdam in terra Africa hominum familias voce atque lingua effascinantium, qui si impensius forte laudaverint pulchras arbores, segetes laetiores, infantes amoeniores,
Abbreviated transcription (Latin):
Um egrecia in ytal.am redire¬
mus s brũdusium iremꝰ egres.¬
siq e naui interram in porto illo ĩ¬
clito spataremue / queni ꝗntus en¬
nius remotiore paulum sed admo¬
dum scito uocabulo p̃pite appella.¬
libros. eratt aũt ist om̃es libri gre¬
ci miraculoꝵ fabulaꝵq pleni res in¬
audit incredule septores ueteres
non ꝑue auctoritatis. Pustrus pro¬
comnesius s isigonus nicensis.⁊.
certesias. & onesitrit᷑. & poliste¬
phanus &e egesias. Ip̃a aũt uolu-¬
mina ex diutmo situ squalebant
de hitu aspectuq tetro erant. actessi
tamẽ ꝑcunctatusq p̃cũ sum is ad¬
ductus mira atq insꝑata ui litate
libios plumos ere pauco emo.
cosq om̃es duabus ꝓximis noctib cur.¬
sim trãseo: atq in legendo carpsi ex in¬
de q̃dam & notaui mirabibia e scͥpto.¬
ribus fere nostris intemptata. caꝗ his
cõmentariis asꝑsi: ut qui cos lectita.¬
istiusmodi reꝵ auditione reperiatur.
Erant gͥ in illis libris scͥpta huĩcemodi.

Expanded text:
UM e Graecia in Italiam rediremus et Brundisium iremus egressique e navi in terram in portu illo inclito spatiaremur, quem Q. Ennius remotiore paulum, sed admodum scito vocabulo praepetem appellavlibros. Erant autem isti omnes libri Graeci miraculorum fabularumque pleni, res inauditae, incredulae, scriptores veteres non parvae auctoritatis: Aristeas Proconnesius et Isigonus Nicaeensis et Ctesias et Onesicritus et Philostephanus et Hegesias; ipsa autem volumina ex diutino situ squalebant et habitu aspectuque taetro erant. Accessi tamen percontatusque pretium sum et, adductus mira atque insperata vilitate, libros plurimos aere pauco emo eosque omnis duabus proximis noctibus cursim transeo; atque in legendo carpsi exinde quaedam et notavi mirabilia et scriptoribus fere nostris intemptata eaque his commentariis aspersi, ut qui eos lectitaistiusmodi rerum auditiones reperiatur. Erant igitur in illis libris scripta huiuscemodi:
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt. Qui exempla hoꝵ xborum
requirit ne ĩ libris nimium remotis
idem mostraturus esse: qđ in caupo¬
na delitisceret qd̾ ad uesꝑam ꝑpo¬
taret qd̾ orc. muoluto iter facerot
ne cognosceret᷑. hec ie alia cius modi
cim ĩ eum dicturus essie. uidete ĩ ꝗł
hõis leuitatẽ tanꝗͣ ꝓrsus ista d̾decoã¬

Expanded text:
dicunt. Qui exempla horum verborum requirit, ne in libris nimium remotis demonstraturus esset, quod in caupona delitisceret, quod ad vesperum perpotaret, quod ore involuto iter faceret ne cognosceretur, haec aliaque eiusdemmodi cum in eum dicturus esset: Videte, inquit, hominis levitate
Abbreviated transcription (Latin):
line controuersia disertus est.
Linius ẜus existimat est ecͣ
etatis sue doctissimus. Is libros
reliquit quos studiosoꝵ inscͥpuit.
haud medius fidius usq quaq asꝑ.¬
nandos. In his libris multa uarie
ad oblectandas exuditoꝵ hoiu au¬
res ponit refert ẽ plerasq sẽten¬
tias quas in declinandis controuer.¬
siis lepiee arguteq dicturas putat
si cuti hanc quoq smãm ponit. Ex
huiꝰcemodi suĩa cõtrouersia uie for¬
tis pͥmo qd̾ optauerit donet᷑ ꝗ forti¬
ter fecerat. petit alterius uxorem
ĩ matrimoniũ & accepit.Is d̾ inde
cui ea uxor fuit fortiter fecit repe¬
tit candem contra dicit᷑ eleganter
uixi fortis uxorem sibi reddi postulã¬
tis hoc dcum est si placet lox redde
si nõ placot redele. fugit aũt plini.¬
um sententiolam istam/ quã puta¬
latens. Nihil eĩ minus conu̾ti ex con¬
trario id ipũm ad uersus eundẽ põt.
Atq ita a pͥore ille uiro forte dici

Expanded text:
sine controversia disertus est.sine controversia disertus est.CUNDUS existimatus est esse aetatis suae doctissimus. Is libros reliquit quos Studiosorum inscripsit, non medius fidius usquequaque aspernandos. In his libris multa varie ad oblectandas eruditorum hominum aures ponit. Refert etiam plerasque sententias quas in declamandis controversiis lepide arguteque dictas putat. Sicuti hanc quoque sententiam ponit ex huiuscemodi controversia: Vir fortis praemio quod optaverit donetur. Qui fortiter fecerat, petit alterius uxorem in matrimonium et accepit. Is deinde cuia uxor fuit fortiter fecit. Repetit eandem; contradicitur. Eleganter,posterioris viri fortis, uxorem sibi reddi postulantis, hoc dictum est: Si placet lex, redde; si non placet, redde. Fugit autem Plinium, sententiolam istam, quam putalatens; nihil enim minus converti ex contrario id ipsum adversus eundem potest, atque ita a priore illo viro forte dici:
Abbreviated transcription (Latin):
de in explicabile dici põt. Ea cõtrou̾¬
sia fuit huicemodi d̾reo septẽ Iudi¬
ces cognoscant eaq sña sit rata quã
plures ex co nũo dixerĩt / cũ septem
iudices cagnouissent duo censuerũt
iE cun exilio muletandur duo a¬
lii pecuna tres reliqui tapite pu¬
niendum petit᷑ ad suppliciũ ex sma
trium iudicũ & contradicit. hac
ille audita nec considerata. neq
aliis ut ꝓponerent᷑ ex pectatis. Inci¬
pit statim mira celeritate in cande
hanc controuersiam pͥncipia nescoͦ
q̃ dicere & in uolucra sensuũ uer¬
boꝵq uolumina: uotũq turbas fũ¬
dere ceteris om̃ibus ex cohorte eius
qui audire eum soliti erant ela
sudante. sed ubi deblateratis u̾suũ
multis milibus finẽ aliqñ fecit.
egressiq inde sumus: amici fami.¬
liaresq eius uibanũ prolecuti ꝗd¬
nã oxistimaret ꝑ conctati. sũt. Atq
ibi iulianus festinissime nolite q̃rẽ
inquit quid sentã a doloscẽshic

Expanded text:
de inexplicabile dici potest. Ea controverde inexplicabile dici potest. Ea controversia fuit huiusmodi: De reo septem iudices cognoscant eaque sententia sit rata, quam plures ex eo numero dixerint. Cum septem iudices cognovissent, duo censuerunt reum exilio multandum, duo alii pecunia, tres reliqui capite puniendum. Petitur ad supplicium ex sententia trium iudicum et contradicit. Hac ille audita nec considerata neque aliis, ut proponerentur, expectatis, incipit statim mira celeritate in eandem hanc controversiam principia nescio quae dicere et involucra sensuum verborumque volumina vocumque turbas fundere, ceteris omnibus ex cohorte eius, qui audire eum soliti erant, clasudante. Sed ubi deblateratis versuum multis milibus finem aliquando fecit egressique inde sumus, amici familiaresque eius Iulianum prosecuti, quidnam existimaret, percontati sunt. Atque ibi Iulianus festivissime Nolite quaerere, inquit, quid sentiam; adulescens hic
Abbreviated transcription (Latin):
ego quoq ĩ iugurta salustii sũme
fidei d reuerende uenustatis libro
qua. Non cĩs puto argutiolã istas
recipiendam ut die dcum qͣi ox
die existimemus.
ꝑ feriarũ tp̃us extiuar̃ dece¬
dere ex urbis oxtu estuis uolentes ne¬
apolim cõcesseramus. atq ibi erat
adolescens tunc ꝗspiam ex ditioi¬
bus cum utuusq lingue magistris
meditans  oxercens ad cãs rome
orandas eloquentie latine facul¬
tatem. fitq is rogat. Iulianũ utĩ
sest audiat declamantẽ. It auditũ
Iulianus. Imusq nos / cum eo simul
inbroit adolescens & p̃fat᷑ arogã¬
tuis & elatius ꝗͣ etati cius decebat.
Ac deinde iubet exponi controuer¬
sias. Aderat nobiscũ ibi Iuliani sce¬
tator suuenis promptus .& ꝓfi¬
ciens & offendens iam ĩ eo qd̾ ille
apud iuliani aures in p̃cipiti stare
& subitaria dictione ꝑiculũ sui facẽ
audebat. Exponit gͥ tempta mẽti
gr̃a controuersiam parũ consistẽ.

Expanded text:
Ego quoque in Iugurtha Sallustii summae Ego quoque in Iugurtha Sallustii summae fidei et reverendae vetustatis libro qua. Non enim puto argutiolam istam recipiendam, ut die dictum quasi ex die existimemus. per feriarum tempus aestivarum decedere ex urbis aestu volentes, Neapolimconcesseramus. Atque ibi erat adulescens tunc quispiam ex ditioribus cum utriusque linguae magistris meditans et exercens ad causas Romae orandas eloquentiae Latinae facultatem; atque is rogat Iulianumlulianum, uti sese audiat declamantem. It auditum Iulianuslulianus imusque nos cum eo simul. Introit adulescens et praefatur arrogantius et elatius quam aetatem eius decebat, ac deinde iubet exponi controversias. Aderat ibi nobiscum Iuliani sectator, iuvenis promptus et proficiens et offendens iam in eo, quod ille aput Iuliani aures in praecipiti stare et subitaria dictione periculum sui facere audebat. Exponit igitur temptamenti gratia controversiam parum consistente
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmulgatis ea luxurii cã aũt infa¬
tui & ibidem iͣ ita scͥptum est. Non
est ea luxuries que necessario parẽ¬
tur uite cã ꝑꝑtͣ qd̃ apparet tũ ab
eo qd̾ est luxuries luxurii ꝓpͥo cãũ
dixisse. M. quoq tullius in oratione
qua sextum rosciũ defendit ꝑnicii
scriptum reliquie. Rba hec sũt qͦrũ
nhil ꝑnicii cã diuino consilio. sedui
ipa & magnitudine roꝵ fcũm puta.¬
mus/ aut facies gͦ in cciũ patrio auͭ
facii qua drgariũ scͥpsisse existimati¬
dum est. facie aut ĩ nullo ueteri li¬
bro s tiptũ repperi. In caũ autem
dandi qui purissime lo cuti st̃̾ non
Lucilus in satiris pͥmũ inquit facie
qđđ honuste tantis accedit. Luciluis
in libro septimo ꝗ te diligat etatis¬
facieq tue se fautioniẽ ostendat se
fore amicũ pollicrat᷑. Sũt tam̃ẽ nõ
pauci qui utrobiq faciĩ legũe. sed
C. cesar in libro d analogia secũdo
huius die & huiꝰ spẽ dicendũ putat.

Expanded text:
Promulgatis: Ea luxurii causa aiunt instPromulgatis: Ea luxurii causa aiunt institui; et ibidem infra ita scriptum est: Non est ea luxuries, quae necessario parentur vitae causa, per quod apparet eum ab eo quod est luxuries luxurii patrio casu dixisse. M. quoque Tullius, in oratione qua Sextum Roscium defendit, pernicii scriptum reliquit. Verba haec sunt: Quorum nihil pernicii causa divino consilio, sed vi ipsa et magnitudine rerum factum putamus. Aut facies ergo in casu patrio aut facii Quadrigarium scripsisse existimandum est; facie autem in nullo veteri libro scriptum repperi. In casu autem dandi qui purissime locuti sunt non Lucilius in Saturis: primum inquit facie quod honestae et Aetati accedit. Lucilius in libro septimo: facieque tuae se Fautorem ostendat, fore amicum polliceatur; sunt tamen non pauci qui utrobique facii legant. Sed C. Caesar in libro De Analogia secundo huius die et huius specie dicendum putat.