comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plerique inquiens bonixp̃iani
propterea tacent & suffert̃ aliorum peccata quae noue rt̃
quia documentis sepe deseruntur. ut eaquae ipsi sciunt iu¬
dicibus ecclesiasticis probare non possint. quã uiseni mue¬
ra sint quaedam : non ta meniudici facile credenda sunt
nisi certis in dicus demonstrentur . Nos uero a cõmunione
quem quã prohibere non possumus quã uis haet ꝓ hibitio
nondum sit mortalis sed medicinalis. nisi aut sponte
confessum autaliquosiue sȩculari siue ecclesiastico iudi¬
cio accusatũ atq conuictũ: Quisenim sibiutrumq
audeat ad sumere ut cuiquam ipse sit & accusator & u¬
dex  nonenimtemere & quo modo lib& sed periudi¬
cium ab eccłȩ cõmunione sepa randi sunt mali : ut si per
iudicium auferrȩ nionpossunt tolerentur potius uelut
palea cum tritico usque adultimũ uenti labrum uł pis¬
cesmalicum bonis usque ad segre gationẽ quae futur&ẽ
inlitore hoc est infines cłi : De qua agnitione adme

Expanded text:
Plerique, inquit, boni christiani propterea tacent et sufferunt aliorum peccata, quae noverunt, quia documentis sepe deseruntur, et ea quae ipsi sciunt, iudicibus ecclesiasticis probare non possunt. Quamvis enim vera sint quaedam, non tamen iudici facile credenda sunt, nisi certis indiciis demoquemquam prohibere non possumus, quamvis haec prohibitio nondum sit mortalis, sed medicinalis, nisi aut sponte confessum, aut aliquo, sive saeculari, sive ecclesiastico judicio accusatum atque convictum. Quis enim sibi utrumque audeat assumere, ut cuiquam ipse sit et accusator et judex? Non enim temere et quomodolibet, sed per judicium ab Ecclesiae communione separandi sunt mali, ut si per judicium auferri non possunt, tolerentur potius velut palea cum tritico, usque ad ultimum ventilabrum, vel pisces mali cum bonis usque ad segregationem, quae futura est in littore, hoc est in fine saeculi. » De qua agnitione ad me
Abbreviated transcription (Latin):
uires habebunt. nec ecdesi a sticae reputabuntur:
num nihilagat nisiea tantum quae ad suam par¬
gatiuxta reuerentiã singulis competentẽ & prouidentiã
gerat omnis possessionis quȩ subeus est potestate. Itaut prbos
& dia conesordin& & singula suo uidicio compre hendat.
ordin& & non exordin& quia quos solus e p̃sordinare
potes: solus nisi ut uenerandi prȩfiguntcanones a sacris
officiis submouere uel suspendere nequaquã potes
Et singula inquit non autem generalia tuo uidicio cõ¬
p̃hendas : Quemconuenit nosse m& ropolitanũ e pm̃ solli
lim om̃s undiq qui negotia uidentur habere concurrant
Et leo tibidicit qm̃ in causis quae ad generalem obsetu¬
uantiam pertinent omnium dñi sacerdotũ : puihilsiune
primatibus oport& impleri: Et lucius tibiantoleanẽp¬

Expanded text:
vires habebunt, nec ecclesiasticae reputabuntur. vires habebunt, nec ecclesiasticae reputabuntur. nstitutam, nisi ea tantum, quae ad suam dgat iuxta reverenciam singulis competentem, et providenciam gerat omnis possessionis, que sub eius est potestate; ita ut presbiteros et diaconos ordinet et singula suo iudicio comprehendat.ordinet, et non exordinet: quia quos solus episcopus ordinare potes, solus, nisi ut venerandi praefigunt canones, a sacris officiis submovere vel suspendere nequaquam potes. Et singula, inquit, non autem generalia, tuo judicio comprehendas, quem colem omnes undique qui negotia uidentur habere concurranter posceretis: quia in causis quae ad generalem observantiam pertinent omnium Domini sacerdotum, nihil sine primatibus oport
Abbreviated transcription (Latin):
non igno rasti: unum proomnibus quasi per emptotie
edictum tibi proponam Cumenim quaedam posusa
dediuerso collectis alucioꝑapa ex diuersis decessõ su
ac prȩde cessorum suorumdictis: Inter seripsisti sum¬
liter inquiens auctoritate fultia postolica praecipim.
ut nullus i&ropolitanus absque c&erorũ omnium cõ¬
prouintialium epõrũ instantia aliquorũ audiat cau¬
sas : quia irritae erunt . & ipsecausam profactodabit.
putanste alligare onus graue & inportabile & Impo¬
nere in humeros m&ropolitanorum: quod tibi coniunc¬
tim idem lucius scripsit digito tuo mouere nolusti: Ait
enim consequent̃ sineulla interpositione: Epĩ uero
ꝑ singulas prouintias obseruent ne posteriores seprio¬
ribus suis praeferant. neceis in consultis nisi quantũ
ad pro priã pertin& parrochiam aliquidagant. sed
om̃s de communi nibus eorum causis consonam senten¬
tiam proferant & de terminent qm̃ alit̃ actaenullas

Expanded text:
non ignorasti, unum pro omnibus quasi peremptorium non ignorasti, unum pro omnibus quasi peremptorium edictum tibi proponam. Cum enim quaedam posuisti de diverse collectis a Lucio papa ex diversis decessorum ac praedecessorum suorum dictis, interscripsisti: « Similiter, inquiens, auctoritate fulti apostolica praecipimus, ut nullus metropolitanus, absque caeterorum omnium comprovincialium episcoporum instantia, aliquorum audiat causas, quia irritae erunt, et ipse causam pro facto dabit: putans te alligare onus grave et importabile, et imponere in humeros metropolitanorum, quod tibi conjunctim idem Lucius scripsit, digito tuo movere noluisti. Ait enim consequenter sine ulla interpositione: Episcopi vero per singulas provincias observent, ne posteriores se prioribuad propriam pertinet parochiam, aliquid agant. Sed omnes de communibus eorum causis, consonam sententiam proferant, et determinent, quoniam aliter actae nullas
Abbreviated transcription (Latin):
soluit ex his quae prouintialis ep̃s contra diffinitiuas
scãrum regularũ sententias alligasti: quantacũq
& qua licum que tua & complicum tuorũ subscriptione
potesligare. nec ea quae scđm praefixas regula sa scis
patribus ligo potes absoluere: Qui a ut gelasius indetre¬
tissuis dicit ueluti potes in libro quemtibi ante altare
scaẽ mariae inde ordinationistuae commisi relegere:
inferior potiorem ab soluere non potest. potiorautem
inferiorem consequent᷑ ab soluit : Prolnde in ferioris
lociponti fices qui nullatenus senouerant potiore in sibi
sine prima sede possere soluere. praecipueque meuis
sententia nouerant obligatũ. prȩuariatoria ab soluto¬
ne potius non illum penitus exuerunt. sed sẽ praeuari¬
dicit ex uerbistuis teiudico : lic& intius compilationib
nonmittere sed potius omittere delegeris extorun
uerbis de quibus testimonia collegisti quae te mortori

Expanded text:
solvit, ex his quae provincialis episcopus contra diffinitivas solvit, ex his quae provincialis episcopus contra diffinitivas sanctarum regularum sententias alligasti, quantacunque et qualicunque tua et complicum tuorum subscriptione potes ligare, nec ea, quae secundum praefixas regulas a sanctis Patribus ligo, potes absolvere: quia ut Gelasius in decretis suis dicit, veluti potes in libro, quem tibi ante altare sanctae Mariae in die ordinationis tuae commisi, relegere: Inferior potiorem absolvere non potest, potior autem inferiorem consequenter absolvit. Proinde inferioris loci pontifices, qui nullatenus se noverant potiorem sibi sine prima sede posse resolvere, praecipue quem ejus sententia noverant obligatum, praevaricatoria absolutne potius non illum penitus exuerunt, sed se praevaridicit: Ex verbis tuis te judico , licet in tuis compilationibus non mittere, sed potius omittere delegeris ex eorum verbis de quibus testimonia collegisti, quae te mordere
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sum omnibus diebususq ad consũmationẽ saecul¬
Ed temleo dehis qui lnniceno concilio suggerente sibine
infinem mundi leges ecclesi asticorum canonum condide¬
runt . & apud nos in toto orbe terrarum insuis constituti¬
onibus iiuunt. & siquid usquam aliter quam illi statu¬
ere praesumitur. sine cunctatione cassatur: Et scs¬
augustinus dicit: Aeternã legem mundis animisfas
est cognoscere ñ est fas iudicare : In istis autem temporalib:
legibus quã quam dehis homines iudicent cũ eas institu¬
unt . tamencum fuerint institutae atq firmatae :
non licebit iudicide ipsis iudicare sed scđmipsas: Non¬
ergo ea quae perme qualemcumq m&ropolitanum &
primatem remorum prouintiȩ ad cuiuscuram scđinsa
croscanones & decr&a sedis romanȩ pontificum sollici
nostriquicum dõ incaelo regnant & in terris miraculis
coruscant. quinipse ut praemiserã saluator noster dis¬

Expanded text:
cum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculcum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculEt item Leo: « De his qui in Nicaeno concilio, suggerente sibimet finem mundi leges ecclesiasticorum canonum condiderunt, et apud nos et in toto orbe terrarum in suis constitutionibus vivunt, et si quid usquam aliter quam illi statuere praesumitur, sine cunctatione cassatur: ut gione dicit: « Aeternam legem mundis animis fas est cognoscere, non est fas judicare. » In istis autem temporalibus legibus, quanquam de his homines judicent, cum eas instituunt, tum, cum fuerint institutae atque firmatae, non licebit judici de ipsis judicare, sed secundum ipsas. opolitanum, et primatem Rhemorum provinciae, ad cujus curam, secundum sacros canones et decreta sedis Romanae pontificum, sollicincti patres nostri, qui cum Deo in coelo regnant, et in terris miraculis coruscant, quin ipse ut praemiseram Salvator noster dis
Abbreviated transcription (Latin):
fnnda m ionio fundata superangulari lapide xpõihũ
ii quoomnis aedificatio constructa crescit inte plũ
scoo ln dĩo in nobis propatribus natisfilus ide stpro
a posto uis creatisepĩs ut in ordinandisceordindt ⁊ pte
oinde cernendis canonice tonde cernit e& huuidicandis
conuidicat: Nosautem qui s acrorũ canonũ & detr&a
sedis romanȩ pontificum sub ipsius a posto licae p&rȩ
iudicio exequimur : nihilaliud quamiuste iudican¬
tium fautores & iustorũ iudiciorũ executores oboedien¬
tiam scõspũi qui pereos locutus est & sedi apłicae a qua
riuus religionis & ecclesi asticae ordinationis atq cano¬
nicȩ iudicationis profluxit. dependentes existimus
chi sedech sempiternũ habens sacerdotiũ quis ci ficat:
quia ut sc̃s leo dicit si quid perserui tutem nram boio
or dine im¬
ordine & gratulando impletur effectu: pon ambig
saluator interuenit necumquam ab his abest: que¬
ministrissuis exequenda cõmisit dicens. eccee gouobis¬

Expanded text:
fundamento fundata super angulari lapide Christo Jesu, in quo omnis aedificatio constructa crescit in templum sanctum in Domino, in nobis pro patribus natis filiis, id est pro apostolis creatis episcopis, ut in ordinandis coordinat, ita et in decernendis canonice condecernit, et in judicandis conjudicat. Nos autem, qui sacros canones, et decreta sedis Romanae pontificum sub ipsius apostolicae petrae judicio exsequimur, nihil aliud quam juste judicantium fautores, et justorum judiciorum exsecutores, obedientiam sancto Spiritui, qui per eos locutus est, et sedi apostolicae, a qua rivus religionis, et ecclesiasticae ordinationis, atque canonicae judicationis profluxit, dependentes existimus. chisedech, sempiternum habens sacerdotium, qui sanctificat : quia ut sanctus Leo dicit : « Si quid per servitutem nostram bono ordine et gratulando impletur effectu, non ambigiSalvator intervenit, nec unquam ab his abest, quinistris suis exsequenda commisit dicens: Ecce ego vobis
Abbreviated transcription (Latin):
simt ian di net̃ ones agriouimius spiritalem gratiãuendere &la lens
iniquitatibus cũ peccatidam notemporalialucracumu¬
lare : curergo ad memoriã uram̃ non redit : quod uox di¬
una precipiens dicit. gratis accepistis gratisdate :cur
non antementis oculos reuocatis qđ templũ redemptor
nr̃ ingressus cathe dras uendentium columba se uertit
& nummulariorum effudit aes. quinam sunt intẽplo
dĩ hodie qui colum basuendunt nisi qui in eccła pretium
de impositione manus accipiunt. ꝑ quã uide lic& manꝰ
impositionem sp̃s sc̃s cȩlitus datur : Columba igituruen¬
ad pretium p̃betur. sed redemptor nr̃ cathedrasuen¬
dentiũ columbas euertit: quia taliũ negotiatorũ sacer¬
dotiũ destruit : Hincest quod sacricanones si monia cã hȩre¬
largiendis ordinibus pretiũ quȩ runt : Cathedraergo uen¬
dentiũ columbras euertit᷑ quando hiqui spiritalem gratiã
uenundant uł ante humanos uł antedioculos sacerdotio

Expanded text:
facere ordinationes agnovimus spiritalem gratiam vendere, et de alienis iniquitatibus cum peccati damno temporalia lucra cumulare. Cur ergo ad memoriam vestram non redit quod vox Dominica praecipiens dicit: Gratis accepistis, gratis date . Cur non ante mentis oculos revocatis quod templum Redemptor noster ingressus, cathedras vendentium columbas evertit, et nummulariorum effudit aes? Qui namque sunt in templo Dei hodie qui columbas vendunt, nisi qui in Ecclesia pretium de impositione manus accipiunt? Per quam videlicet impositionem Spiritus sanctus coelitus datur. Columba ergo venad pretium praebetur. Sed Redemptor noster cathedras vendentium columbas evertit, quia talium negotiatorum sacerdotium destruit. Hinc est enim quod sacri canones simoniacam haerelargiendis ordinibus pretium quaerunt. Cathedra ergo vendentium columbas evertitur quando hi qui spiritalem gratiam venundant, vel ante humanos, vel ante Dei oculos, sacerdotio
Abbreviated transcription (Latin):
sorontiã sicit& senpturap demonserant: Deaudiontia quiope fesi r ad paulã
diudiã teliquit cum accusa tores tui uenerint : Et̃ canones¬
Nonoport& negari audientiã roganti. Et aliter intelle¬
internominationẽ & nominationẽ atq cognitionẽ utttẽ
paulus dicit siquis fraternominatur fornicator sosert
ego paidus dico uobis. & ueniam cito a duossi dñs uoluert
& cogno scam ponsermonem eorum qui in flatisurt eu
urtutẽ : hinc & in legibus atq incanonibas inuenimuu
dnter cognitionẽ quoque & agnitionemesseditfeuintiõ
intellege re debes sicut ostenditur in a fricae prouinto
canonibus In quibus scriptũ est: Quicumꝙ adlm perauore
cognationie iudiciorũpublicorum ex p&liuerit honorepprieptus

Expanded text:
ferentiam, sicut et Scripturae demonstrant. De audientia quippe Felix ad Paulum: ferentiam, sicut et Scripturae demonstrant. De audientia quippe Felix ad Paulum: Audiam te, inquit, cum accusatores tui venerint ; et canonesNon oportet negare audientiam roganti: et aliter intellicognitionem, ut item Paulus dicit: Si quis frater nominatur fornicator ; et: Ecce ego Paulus dico vobis, Et veniam cito ad vos, si Dominus voluerit, et cognoscam non sermonem eorum qui inflati sunt, sed virtutem . Hinc sicut in legibus atque in canonibus invenitur, inter cognitionem quoque et agnitionem esse differentiam intelligere debes, sicut ostenditur in Africae provinciae canonibus, in quibus scriptum est : « Quicunque ab imperatore cognitionem judiciorum publicorum expetiverit, honore proprio p
Abbreviated transcription (Latin):
inspetes anob sorm a accipient. c&lerũ dequib apercal¬
sime diuina scriptura sanxit : non differenda sen¬
tentia est̃ sed potius exequenda : lege breui arium a fri¬
cde prouintiae canonum sediapłicȩmissũ & abeadem
sede corroboratũ & haec infronte canonũ ipsorum in¬
uenies
Quicumq igitur primates prouintiarũ ad nõ consti¬
tuti & aplica auctoritate confirmati : sed & quiq catho¬
uci epĩ decertis & manifestis rebus de quibus ex pressa
uidicia & in re fragabi lit̃ atq in conuulse conseruandas

Expanded text:
inspectae a nobis formam accipient. Caeterum de quibus apertissime divina Scriptura sanxit, non differenda sententia est, sed potius exsequenda. » Lege Breviarium Africae provinciae canonum, sedi apostolicae missum, et ab eadem sede corroboratum, et haec in fronte canonum ipsorum inveniesQuicunque igitur primates provinciarum a Domino constituti, et apostolica auctoritate confirmati, sed et quique catholici episcopi, de certis et manifestis rebus, de quibus expressa judicia, et irrefragabil
Abbreviated transcription (Latin):
postpauca: ua si quo lib& modo in hac rentg leguas. eleut
extiteris : Italnte distriatissime noueris uindicandũ ateoro
extenescis poena possis se cante cognoscere.  tia sut hoas¬
mussrtellextum hominis habuisses haet ur faicene ne
pracciperis ute de bueramꝰ &iã cũ ultions a sinfalt iens¬

Expanded text:
s. Nam si quolibet modo in hac re negligens vel lentus exstiteris, ita in te districtissime noveris vindicandum, ut quod ex te nescis poena possis reserante cognoscere, quia, si, ut diximus, intellectum hominis habuisses, haec, quae modo facere praeciperis, a te debueramus etiam cum ultione ante facta cog
Abbreviated transcription (Latin):
Nec dubium quod sicut in una quaq hȩresi quod in cossabiliter
rep&endum est quia firmũ essenullus ambigit xp̃ianus om̃s
cõpli cossectatores communicatores dam nate sem&l prauui¬
ta cos pari sorte consentur : Etitem : In auditos indiscusos
in coniuetos pondebere percolli maxime cumtiouie
causae s uouarerum facies apparer&  ut roctores
isti plebium repentinis In cursionibus promuri¬
pitm ae potenitiae uoluntate sacris dignitatibus
priuarentur ex nulla u&eri causa ec nullo col¬
rgi&reats peeparticipatione cuius lib& erroris lam
antodauniatiteneri cos conunaq consortes uit tãqul sar
tugondinun memoriam meã nontran sut qundo
tuumn alliga tionem quin immoe xecra bilemmaledid¬
tonein dissolt quaidem beatus homo dicit ⁊acuitos

Expanded text:
Nec dubium quod sicut in unaquaque haeresi, quod incessabiliter repetendum est, quia firmum esse nullus ambigit Christianus, omnes complices, sectatores, communicatores damnatae semel pravitatis pari sorte censentur. » Et item: « Inauditos, indiscussos, inconvictos non debere percelli, maxime cum novae causae et nova rerum facies appareret, ut rectores isti plebium repentinis incursionibus, pro mundanae potentiae voluntate, sacris dignitatibus privarentur, ex nulla veteri causa, ex nullo collegio reatus, nec participatione cujuslibet erroris jam ante damnati, teneri eos convincique consortes, ut tanquam Sipontinum memoriam meam non transiit, quando tuam alligationem, quinimo exsecrabilem maledictionem dissolvi, qua idem beatus homo dicit : « Si custos
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem congruentem regulis uindicemus: pertotas hoc
ergo quae propriis rectoribus carent ecđas uolumus in notes¬
cat ut nullus sibi spealiqua forsitan blanditus inludat.
Qua propter obseruandum tibiest dec&ero neperipsas regu¬
las iudiceris quas de uerbis scicȩlestinitius collectionibus immi¬
sisti. sicut & ego seruare studui quod praecepit. scilic& notũ
faciens quae serua redebeat eccłȩ laudunensi: Et qm̃ ut su¬
pra ostendi uerba beati gregorii aproprio eorum sensũquan¬
tum exte fuit alienasti & in posturasti atquede truncastiut
anathema quod in eodem capitulo conuenienti sen su miserat
adeos quibus non conuenerat retorqueres: tibi scriberedig¬
num duxi quod de anathemate in synodica epistola scđm
morem in ordinationis suae exordio patri archis. alexan¬
drino scilic& antioceno hiero solimitano. & constantinopo¬
litano direxerat scripsit : praeterea inquiens quia corde
creditur adustitiam ore autem confessio fitad salutẽ.

Expanded text:
eritatem congruentem regulis vindicemus. Per totas hoc ergo, quae propriis rectoribus carent, ecclesias volumus innotescat, ut nullus sibi spe aliqua forsitan blanditus illudat. » Quapropter observandum tibi est de caetero, ne per ipsas regulas judiceris, quas de verbis sancti Coelestini tuis collectionibus immisisti, sicut et ego servare studui quod praecepit, scilicet notum faciens quae servare debeat ecclesiae Laudunensi. Et quoniam, ut supra ostendi, verba beati Gregorii a proprio eorum sensu, quantum ex te fuit, alienasti, et imposturasti, atque detruncasti, ut anathema, quod in eodem capitulo convenienti sensu miserat, ad eos quibus non convenerat retorqueres, tibi scribere dignum duxi, quod de anathemate in synodica epistola, quam secundum morem, in ordinationis suae exordio patriarchis, Alexandrino scilicet, Antiocheno, Hierosolymitano, et Constantinopolitano direxerat, scripsit : « Praeterea, inquiens, quia corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem,
Abbreviated transcription (Latin):
Itõ an haeclicuit sacculari potestati & actis talibus acatio consei¬
tenti absq̃ ulla sr nodo quã ipsarerũ nouitas exigebit ubsnsen
dis aplicas consultatione ꝑ ficore. & sedi aplicaeñ licut selinceno¬
sẽ sy nodi calcedonensis inu&eri utiq causa & uetericonfetuito lis
tadif finitione dam natainimicis sinodi calaidonensis acatino

Expanded text:
i. an haec licuit saeculari potestati et actis talibus Acacio consentienti absque ulla synodo, quam ipsa rerum nouitas exigebat, absque sedis apostolicae consultatione perficere et sedi apostolicae non licuit secundum tenorem synodi Calcedta definitione damnata inimicis synodi Calchedonensis Acacium
Abbreviated transcription (Latin):
inquiens cuius lib& in saniȩ ac pariter errore dam nato suf
ficere iudicarunt utquisque aliquando huiuserroris com¬
municator exister& : principali sententia dam: nationis
eius ess& obstrictus: quae enim maior potest esseuesa
nia uł quideterior error aut grauius contracat holiẽ
etdam scisma quam scõrum conciliorũ &i aposteolinei
sedisdecr&a contempnere & legos quas probat tula sonitar¬
care & ꝓp̃ia nam pietatem ab dicare. & in no rios contra
om̃s legẽs diuinas & humanas graduac comni un outps¬
uare ed atq ex proprio crimine in nocentes lnmores
urgentis periculo perbaptis migratiam ponsubn emnio
obeuntibus & petentibus communionis gratia e neq¬
uc imortus epulturaȩ humanita tem uontribui etqe

Expanded text:
inquiens, cujuslibet insaniinquiens, cujuslibet insanificere judicarunt, ut quisque aliquando hujus erroris 331 communicator existeret, principali sententia damnationis ejus esset obstnia, vel quis deterior error, aut gravius contra catholicam Ecclesiam schisma, quam sanctorum conciliorum et apostolicae sedis decreta contemChristianam pietatem abdicare, et innoxios contra omnes leges divinas et humanas gradu ac communione privare, atque ex proprio crimine innocentes in mortis urgentis periculo per baptismi gratiam non subveniri, obeuntibus et petentibus communionis gratiam denegari, mortuis sepulturae h
Abbreviated transcription (Latin):
fidis inire concilium cum quae lib& illa manifesta sit ueri¬
tas ubinum quam de sit quod perniciosa de promat falsitas:
& siratione uł auctoritate de ficiens sola tamen intentione
noncedens. quae maiores nr̃i diuina in spiratione cernen¬
tes: Necessarie praecauerunt ut contraunam quãq
here sim quod acta semel synodus profide communione
ni uer itate catholica atq a postolica promulgassec.
non sinerent nouis posthaec retractationibus mutilari
ne prauis occasio prȩber&ur quae medicinaliter fuerint
statuta pulsandi sed auctore cuius lib& insaniȩ acpari¬
tes erroredam nato sufficere iudicarunt utquisq
aliquando huuserroris communicator exister& prin
cipali sententia dam nationis eius ess& obstrictus. qm̃ ma
nifeste qui lib& uł professione sua uł communione poss&
agnosci: Et si uo lueris hoctantum desuscitatis hȩ ro sibus
Intellegere : pariter quoq quod dicit intellege auctore

Expanded text:
fidis inire concilium? cum quamlibet illa manifesta sit verifidis inire concilium? cum quamlibet illa manifesta sit veritatis, nunquam desit quod perniciosa depromat falsitas, et si ratione vel auctoritate deficiens, sola tamen intentione non cedens. Quae majores nostri divina inspiratione cernentes, nechaeresim quod acta semel set veritato catholica atque apostolica promulgasset, non sinerent novis post haec retractationibus mutilari: ne pravis occasio praeberetur quae medicinaliter fuerant statuta pulsandi; sed auctore cujuslibet insaniae, ac pariter errore damnato, sufficere judicarunt ut quisquis aliquando hujus errorisa damnationis ejus esset obstrictus, quoniam manifeste quilibet, vel professione sua, vel communione posset agnosci. » Et si volueris hoc tantum de suscitatis haeresibus intelligere, pariter quoque quod dicit intellige: « Auctore,
Abbreviated transcription (Latin):
aduniuerso sepõs perdardaniam constitutos Patros inꝗt
hȩre si quolib& tempore suscitata quicquid pro fide pro
ueritate procommunione catholicaatq apłica secundũ
scripturarum tramitem praedicationemq. maiorũfac¬
ta semel congregatione sanxerunt : In conuulsum uolo¬
erunt de inceps firmumq constare. nec in hac eadem
causadenuo quae prȩfixa fuerant retractariqua lib&
recenti prae sumptione ꝑmiserunt. sapientissime ꝑ¬
uidentes qm̃ si de cr&a salubriter cuiquam licer&lto¬
rare : nullum contra singulos quos que pror suseriores¬
stabile persister& ecłȩ constitutum. ac semꝑ eisdem furo¬
ribus rediuiuis : omis integra diffinitio turbar&ur: Nam
silimitibus &iam prae fixis positarũ semel srnodalium
regularum noncessant elise pestes resumptis certaminibus
contra fundamentum sẽseueritatis at tollere . & simplicia
quae que corda pertutere : quid fier& si sub inde fasess& ꝑ¬

Expanded text:
ad universos episcopos per Dardaniam constitutos , « Patres, iad universos episcopos per Dardaniam constitutos , « Patres, ihaeresi quolibet tempore suscitata, quidquid pro fide, pro veritate, pro communione catholica atque apostolica, secundum Scripturarum tramitem, praedicationemque majorum, facta semel congregatione sanxerunt, inconvulsum voluerunt deinceps firmumque constare, nec in hac eadem causa denuo quae praefixa fuerant retractari qualibet recenti praesumptione permiserunt, sapientissime pervidentes, quoniam si decreta salubriter cuique liceret iterare, nullum contra singulos quosque prorsus erroreslesiae constitutum, ac semper iisdem furoribus recidivis omnis integra diffinitio turbaretur. Nam si limitibus etiam praefixis positarum semel synodalium regularum, non cessant elisae pestes resumptis certaminibus contra fundamentum sese veritatis attollere, et simplicia quaeque corda percutere, quid fieret si subinde fas esset per
Abbreviated transcription (Latin):
toritate non corrigimus necesse est per se ueritatem con¬
Omiã decr&alia constituta tam beatae recordationis in no¬
centu quam omnium decessorum nostrorũ quȩdeecclesi asti¬
cis ordinibus & canonum pro mulgata sunt disciplinis. lta
aurã dilectione custodiri deberemandamus. ut siquis in il¬
udest quamde ad eptis gratiam non referre : & ad interdictȩ
arboris cibum improbos appetitus morti ferȩ cupiditatis
tumdicit. qua derebus & apud niceam &apud calcedonã
si cutdẽ placuit diffinitis nullum audemus inire tractatuã
fanquam dubia uel in firma sint : quae tanta perscm̃ spm̃
inscarum traditionum delinquitur sanctiones: quam ln ipsius
quemquam uł pontificum uelordinum sũb sequentium hanc
obseruantiam refutare : quam beatip&ri sedem & sequiu
deat & docere satisque conueniens sit ut totum corpus eccłȩ
in hac sibim & obseruatione concord& . quam illic iugere cons¬
piciat : ubi dñ s eccłȩ totius posuit principatum: Etltem¬

Expanded text:
toritate non corrigimus, necesse est ut per severitatem conOmnia decretalia constituta tam beatę recordationis Innocentii quam omnium decessorum nostrorum quę de ecclesiasticis ordinibus et canonum promulgata sunt disciplinis, ita vestra dilectione custodire debere mandamus, ut si quis in ilud est quam de adeptis gratiam non referre, et ad interdictae arboris cibum improbos appetitus mortiferae cupiditatis tum dicit : « Quia de rebus et apud Nicaeam, et apud Chalcedonem sicut Deo placuit diffinitis, nullum audemus inire tractatum, tanquam dubia vel infirma sint, quae tanta per sanctum Sin sanctarum traditionum delinquitur sanctiones, quam in ipsius quemquam, vel pontificum, vel ordinum subsequentium, hanc observantiam refutare, quam beati Petri sedem et sequi videat et docere, satisque conveniens, ut totum corpus Ecclesiae in hac sibimet observatione concordet, quam illic vigere conspiciat, ubi Dominus Ecclesiae totius posuit principatum. » Et
Abbreviated transcription (Latin):
studio fit: quicquid interdictum totiens usurpatur : Et ses¬
posuisti: nulli sacerdoti s uos liceat canones ignorare. Necque¬
quam facere quod patrum possit regulis obuiare. quaceni

Expanded text:
studio fit, quidquid interdictum toties usurpatur. » studio fit, quidquid interdictum toties usurpatur. » posuisti : « Nulli sacerdotum suos liceat canones ignorare, nec quidquam facere quod Patrum possit regulis obviare. Q
Abbreviated transcription (Latin):
prac cepi ilico recenseri . in quibus multa positaesse perui¬
di quae stuporem mentibus nr̃is indicerent facerentq
nos non modicum dubitare utrum aliter puta remus an
ita illaessent posita quem ad modum personabant : Quaecũ
sȩpius repeti fecissem : aduerti sedia postolicȩ ad quam relatio
quasi ad caput ecclesia rum mis sacurrebat fteri in iuriam cu
ius adhuc in ambiguum sententia duceretur: Vnde dequib:
iamdudum scripsis seme memini. Nunc lterare formam ar
gumentis euidentioribus relationis uraẽ percunc tatiogemi¬
nata compellit : Etad felicem ep̃m nucerianum : stu¬
piumus prudentem uirum dehis uoluis se consulere quae
atquisquis hoc postposita patrum & apłicae sedis auctori¬
tate neglexerit : a nobis districtius uindicandum ut loci
sui minime dubit& sibi non constare rationem: si hocputat
posttot prohibitiones impune posse temptari: Contume ligeñ

Expanded text:
praecepi illico recenseri: in quibus multa posita esse pervipraecepi illico recenseri: in quibus multa posita esse pervidi, quae stuporem mentibus nostris inducerent, facerentque nos non modicum dubitare, utrum aliter putaremus, an ita illa essent posita quemasaepius repeti fecissem, adverti, sedi apostolicae, ad quam relatio, quasi ad caput Ecclesiarum missa currebat, aliquam fieri injuriam, cujus adhuc in ambiguum sententia duceretur. Unde de quibus jam dudum scripsissgumentis evidentioribus relationis vestrae percunctatio geminata compellit. » Et ad Felicem episcopum Nucerianum : « Stupuimus prudentem virum de his voluisse consulere, quae at quisquis hoc, postposita Patrum et apostolicae sedis auctoritate, neglexerit, a nobis districtius vindicandum, ut loci sui minime dubitet sibi non constare rationem, si hoc putat post tot prohibitiones impune posse tentari. Contumeliae enim
Abbreviated transcription (Latin):
non sepultura inuentre matris omnium id est terrȩ carere
&iam talium cadauera praeceperunt. siuere utique
iustitiam loqueris iuste iudica fili hominis. & uide si
secundum praefatas regulas acleges. m & ropolitana aucto¬
ritate pontificium habuerim haec corrigere. quae contrasa¬
cras regulas presumpsisti:¬
cp̃maiii. Atsitu in contumaciatua & in contemptu meo permanere
delegeris & quae hinc uera sunt profiteri nolueris. quia
decertis & manifestis causis quae innullo nobis sunt dubia
uel obscura de quibus diffinitiuas sententias quae nulla pos
suntratione conuelli a scĩs patribus promulgatas habemꝰ.
synodale consultum uł coepõrum prouintiae nostrae
consilium uł consensum non debeo expectare : Neca regu¬
cedere nec&iam sedem apłicam inderequirendo inquie¬
tare : dicat sc̃s in nocentius scribens ad macedones archie põs
atque epõs inde quid sentiat: Cumtra didiss& epłas quin
uitalis archidia conus uestrarum portitor litterarum eas

Expanded text:
ra in ventre matris omnium, id est terrae, carere etiam talium cadavera praeceperunt. Si vere utique justitiam loqueris, juste judica, fili hominis, et vide si secundum praefatas regulas ac leges, metropolitana auctoritate pontificium habuerim haec corrigere, quae contra sacras regulas praesumpsistia. At si tu in contumacia tua, et in contemptu meo permanere delegeris, et quae hinc vera sunt profiteri nolueris, quia de certis et manifestis causis, quae in nullo nobis sunt dubia vel obscura, de quibus diffinitivas sentesunt ratione convelli, a sanctis Patribus promulgatas habemus, synodale consultum, vel coepiscoporum nostrae provinciae consilium, vel consensum non debeam exspectare, et a regucedere, nec etiam sedem apostolicam inde requirendo inquietare, dicat sanctus Innocentius scribens ad Macedones archiepiscopos atque episcopos inde quid sentiat : « Cum tradidisset epistolas, quin Vitalis archidiaconus, vestrarum portitor litterarum eas
Abbreviated transcription (Latin):
siusdicit. Decos sorẽ inquiens ieũ executorẽ fius seu&eris confti¬
tuati non nouȩ coniticutionis auctorẽ . quod ñ solũ praesuli apłico
faceredic& sed& cuicũq pontifici. Quia uoro non u&era conseuita
r ractari uel rofragari licet sed de noiuisemergentib rebus ougons¬
titutiones requridebeant quae tamen eu angeliceueritati non habe¬
ant corttraria pe decruis scõrum aduersa idem sc̃s gelasius indacd is
sus bisenumeraitis quidiffintione constitita uiritim & pdiuera t̃ pora
fuens damet hoc modo demonstrat : synodus inquiens semol geta condẽ¬
nansqu in p̃sedo sultorius ad nouacncilia uenire rã sut sedunueriõs
quo cũq modo in hasblas phemias retidontoseradito sibilime tesinedili
refutauit ec cłapecum quãre te cesis semani fetũest qualib dncos state
cogonte nouit quae fuerant salubr t confaituta temerus si et paliiuan

Expanded text:
quiens, meum exsecutorem fuisse veteris constituti, non novae constitutionis auctorem: quod non solum praesuli apostolico facere licet, sed cuicunque pontifici. » Quia vero non vetera constituta retractari vel refragari liceat, sed de novis emergentibus rebus novae constitutiones requiri debeant, quae tamen evangelicae veritati non habeantur contraria, nec decretis sanctorum adversa; idem sanctus Gelasius in decretis suis, his enumeratis qui diffinitione constituta viritim et per diversa tempora fuere damnati, hoc modo demonstrat : « Synodus, inquiens, semel gesta condemnans ulterius ad noua concilia uenire non siuit sed uniuersos quocumque modo in has blasphemias recidentes tradito sibi limite synodali refutauit ecclesia nec umquam recte cessisse manifestum est qualibet necessitate cogente nouiter. quae fuerant salubriter con
Abbreviated transcription (Latin):
tossacricanones nonuetant ab aliquo e poregula riterrecipi
multo magis autẽ ab eo quitibi praeest innuunt eos debere
ab soliu: Scriptum est enim incartaginensi concilio: du¬
gustinus ep̃s legatus prouintiȩ numidiȩ dixit: hocsta¬
tuere dignamini ut siqui forto merito facinorũ suorum
a beccła pulsisunt & siue abaliquo epõ iđ prbo fuerint¬
in cõmunione suscepti : & iamipsecumeis paricrimine
tone datur ob noxius refugientes siue pĩregulare iuidicium

Expanded text:
tos sacri canones non vetant ab aliquo episcopo regulariter recipi, tos sacri canones non vetant ab aliquo episcopo regulariter recipi, multo magis autem ab eo qui tibi praeest innuunt eos debere absolvi. Scriptum est enim in Carthaginensi concilio. Augustinus episcopus legatus provinciae Numidiae dixit: Hoc statuere dignemini, ut si qui forte merito facinorum suorum ab Ecclesia pulsi sunt, et sive ab aliquo episcopo vein communione suscepti, etiam ipse cum eis pari crimine teneatur obnoxius, refugientes sui episcopi regulare iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
Sciendum est inquit quod scriptura sacra duobus modis ma¬
ledictũ memorat. aliud uidelic& quod asprobat : aliud qđ
damnat. Aliter enĩ maledictũ profert᷑ iudicio iustitiae
aliter liuore uindicte: Contra maledictũ quippeliuore
iustitiȩ depromptũ: uoce pauli prȩdicantis ad monemur
quiait. Benedicite & nolitemaledicere : Etrursũ dicit
neq maledici regnumdĩ possidebunt : Nam& sciuiri cũma¬
ledictionis sententiam proferunt : non adhanc exuoto ulti¬
onis sedex iustitiȩ examine erumpunt . in tuseni subtile dĩ
iudicium aspiciunt : & mala foras exurgentia quia maledicto
debeant feriri cognoscunt . & eo inmale dicto nom peccant.
quo ab interno iudicio nondis cordant. Tuuero aiudiciouis¬
titiae intuis maledictionibus discordasti. qui noniudicio
iustitiȩ sed liuore uindictȩ. &causa iniuriarum tuarũ
eas protulisti. nonuidens qm̃ ate inregula ritermaledic¬

Expanded text:
Sciendum est, inquit, quod Scriptura sacra duobus modis maSciendum est, inquit, quod Scriptura sacra duobus modis maledictum memorat, aliud videlicet quod approbat, aliud quod damnat. Aliter enim maledictum profertur judicio justitiae, aliter livore vindictae. Contra maledictum quippe livore justitiae depromptum, voce Pauli praedicantis admonemur, qui ait: Benedicite, et nolite maledicere ; et rursum dicit: Neque maledici regnum Dei possidebunt . Nam et sancti viri, cum maledictionis sententiam proferunt, non ad hanc ex voto ultionis, sed ex justitiae examine erumpunt. Intus enim subtile Dei judicium aspiciunt, et mala foras exsurgentia quia maledicto debeant ferire cognoscunt, et eo in maledicto non peccant, quo ab interno judicio non discordant. » Tu vero a judicio justitiae in tuis maledictionibus discordasti, qui non judicio justitiae, sed livore vindictae, et causa injuriarum tuarum eas protulisti, non videns quoniam a te irregulariter maledic
Abbreviated transcription (Latin):
bita cõmendatione poterat siminis triecđȩ suisforent pri¬
uati minis teriorum officuis. & tua ligamenta non fuerunt
scaẽ ecclesiae alligationes sed tuae maledictiones : Vnde beatꝰ
gregorius respondens p&ro interroganti. Num quid namual¬
de esse grauecredimus si fortasse cuilib& exagitati lracundia
maledicamus in libro dialogorum dicit: pensa inquiens quam
grauis est culpaquae separat a regnouitȩ . cum paulus dicat. ueq
maledici regnum dĩ possidebunt : Et interrogantieidem p&ro
quid si homo non fortasse ex malitia sed ex linguȩ incuria ma¬
ledictionis in proximũ iaculatur uerbum : respondit : sia¬
pud districtum inquiens iudicem p&reotiosus sermore pre¬
henditur. quanto magis noxius: pensa ergo quantum sit
damnabilis qui amalitia nonuacat si & ille sermo poenalis
est qui abonitate utilitati suacat: Et in libro moralium.

Expanded text:
bita commendatione poterat, si ministri Ecclesiae suis forent pribita commendatione poterat, si ministri Ecclesiae suis forent privati ministeriorum officiis. Et tua ligamenta non fuerunt sanctae Ecclesiae alligationes, sed tuae maledictiones. Unde beatus Gregorius respondens Petro interroganti: « Nunquidnam valde esse grave credimus, si fortasse cuilibet exagitati iracundia maledicamus? » In libro Dialogorum dicit : « Pensa, inquiens, quam gravis est culpa quae separat a regno vitae, cum Paulus dicat: Neque maledici regnum Dei possidebunt . « Et interroganti eidem Petro: Quid si homo non fortasse ex malitia, sed ex linguae incuria, maledictionis in proximum jaculatur verbum? respondit: « Si apud districtum, inquiens, judicem, Petre, otiosus sermo reprehenditur, quanto magis noxius? Pensa ergo quantum sit damnabilis qui a malitia non vacat, si et ille sermo poenalis est qui a bonitate utilitatis vacat. » Et in libro Moralium : «
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmetropolitana auctoritate execrabilematq exitiabilem
non ex cõmunicationẽ sed maledictionẽ tuã in eos iaculatam
quinon accusiti nec confẽssi neq: conuicti nec &iamate fuere se¬
cundum dñi uissionẽ cõmoniti. acdehis pro quibus eos ex cõmu¬
nicaueras sicut non solũ mihi sed & pene omnib: in remensi pro¬
uintia erat notum innoxii. & tantisi mula sacro officio &
sacra cõmunione atq a socie tate ecđȩ catholicȩ solotuo furo¬
re & causatuae inuiriae ad multorũ exitiũ fuere depulsi .ir¬
ritam & nullius momenti esse decrtui. prȩsertimcum sacrae
regulae nulli in mortis urgente periculo constituto baptis ma
denegari nulli poscenti ultimã pȩnitentiam & iuatici mu¬
neris cõmunionem int̃dici prȩcipiant. Nulli&iã sepulturȩ
humanitatẽ abrogari permittant . & intua parrochia ne¬
mo lnne cessitate mortis ab eis quorũ interest baptitari: ne¬
mo cõmunionis gratia reconciliari. Nemo sẽpeliricumde¬

Expanded text:
metropolitana auctoritate, exsecrabilem atque exitiabilem, non excommunicationem, sed maledictionem tuam, in eos jaculatam, qui non accusati, nec confessi, nec convicti, nec etiam a te fuere secundum Domini jussionem commoniti, ac de his pro quibus eos excommunica veras, sicut non solum mihi, sed et pene omnibus in Rhemensi provincia erat notum, innoxii, et tanti simul a sacro officio et sacra communione, atque a societate Ecclesiae catholicae, solo tuo furore et causa tuae injuriae, ad multorum exitium fuere depulsi, irritam et nullius momenti esse decrevi: praesertim cum sacrae regulae nulli in mortis urgente periculo constituto baptisma denegari, nulli poscenti ultimam poenitentiam et viatici muneris communionem interdici praecipiant, nulli etiam sepulturae humanitatem abrogari permittant, et in tua parochia nemo in necessitate mortis ab eis quorum interest baptizari, nemo communionis gratia reconciliari, nemo sepeliri cum de
Abbreviated transcription (Latin):
tuassentenias. cũ sacris canonibus & decr&is a postolicȩ sedis pon¬
tificum. &iam legales sententias catholicorum imperatorũ
posuisti: proponam tibi legalem sententiam iustiniani catho¬
lici imperatoris quam probat & seruat eccła catholica. qua
constitutione cxviii. capitulo. cccexli . de creuit: Utne
sa probetur propt̃ quam ecclesi a stici canones hoc fieriuibent:
ille quidem quiex communicatus est maioris sacerdotis
auctori tate ad gratiam scaẽ communionis redeat. isautẽ
qui non legitime ex communicauit . Intantum abstineat
a sacra communione tempus: quantum maiori sacerdoti
ui sum fuerit. utid quod iniuste fecit ipse iuste patiatur:
Et hinc sc̃s gregorius adio hannem epm iniuste ex communi¬
cantem interc&era scripsit dicens : Cassatis prius atq adni¬
hilumredactis praedictae sententiȩ tuȩ decr&is. exbeati
p&ri apłorum principis auctoritate decernimus xxxdis¬
rum spatio sacrate communione priuatum : ab omnipo

Expanded text:
tuas sententias, cum sacris canonibus, et decretis apostolicae sedis pontificum, etiam legales sententias catholicorum imperatorum posuisti, proponam tibi legalem sententiam Justiniani catholici imperaconstitutione 123, capitulo 300, libro I, decrevit ut nemsa probetur, propter quam ecclesiastici canones haec fieri jubentt, ille quidem qui excommunicatus est, majoris sacerdotis auctoritate, ad gratiam sanctae communionis redeat. Is autem qui non legitime excommunicaverit, in tantum absa sacra communione, quantum majori sacerdot visum fuerit, ut id quod injuste fecit ipse juste patiatur. Et hinc sanctus Gregorius ad Joannem episcopum injuste excommunicantem inter caetera scripsit, dicens: « Cassatis prius, atque ad nihilum redactis praedictae sententiae tuae decretis, ex beati Petri apostolorum principis auctoritate, decernimus 30 dierum spatio sacra te communione privatum, ab omnipo
Abbreviated transcription (Latin):
donec in prouinciali synodo quom & ropolitanus antistes
probauorit discutiantur. & regulari t̃ sententia cõm¬
niter inuentam abiecti suscipiant: Sicut nicenica none saꝑ¬
te de monstrant dicentes. hi qui abiciunt᷑: ab aliis non recipian¬
tur: Requira turautem nepus illanimitate aut contenti¬
one autalio quo lib& epĩuitio uideantur a congregatione¬
seclusi : Manifestũ est enim qm̃ dubia uł obscura iubent᷑¬
requiri noncerta uł manifesta : Et antiocenũ concilium:
cõmunione in quit priuatus a pro prio epo : non ante recipia¬
t̃ ab alis donec propriore concilie ture põ. dutoccurrens ad
concilio sententiã suscipiat alterã : Satis faciat inquit aut

Expanded text:
donec in provinciali synodo, quo metropolitanus antistes donec in provinciali synodo, quo metropolitanus antistes probaverit, discutiantur, et regulariter sententiam communiter inventam abjecti suscipiant, sicut Nicaeni canones aperte demonstrant dicentes : « Hi qui abjiciuntur, ab aliis non recipiantur. Requiratur autem, ne pusillanimitate, aut contentione, aut alio quolibet episcopi vitio, videantur a congregationeseclusi. » Manifestum est enim, quoniam dubia vel obscura jubentrequiri, non certa vel manifesta. Et Antiochenum concilium Communione, inquit, privatus a proprio episcopo, non ante recipiaur ab aliis, donec proprio reconncilio sententiam suscipiat alteram. Haec aut
Abbreviated transcription (Latin):
opere compleuerint annon ut sciam: Dñsitaq omĩa scens
ut ex uerbis scĩgregorii praemisimus & aliicatholicicos¬
tores exponunt : uidicandinobis modum proponit ut quae
non sunt manifesta non iudicemus : & quae manifesta sunt
sine tarditate & hȩsitatione aliqua iudicemus. sicut supt
ex uerbis beatiam brosii apłisententiã ex ponentis ostes¬
sum est. cognito inquit opere pellendum peccantem fuist
de cortu fraternitatis dicit apłs. Om̃ senim crimen eius¬
satione aliqua poterat tegi crimen

Expanded text:
opere compleverint, an non, ut sciam . Dominus itaque omnia sciens, opere compleverint, an non, ut sciam . Dominus itaque omnia sciens, ut ex verbis sancti Gregorii praemisimus, et alii catholici doctores exponunt, judicandi nobis modum proponit, ut quae non sunt manifesta non judicemus, et quae manifesta sunt sine tarditate et haesitatione aliqua judicemus, sicut supra ex verbis beati Ambrosii apostoli sententiam exponentis ostensum est: « Cognito, inquit, opere pellendum peccantem fuisse de cosatione aliqua poterat tegi crimen
Abbreviated transcription (Latin):
Eccemalum & quasi cum difficultate crediditcum audiuit¬
& tamen sine tarditate pertus sit cumuera cognoscendo rep¬
perit. ut nobis uidelic& dar& exemplum quod maiora
crimina & tarde credenda sunt cum audiuntur : & citius
punienda cumueraciter agnoscuntur : Etquia patre acce¬
pit omne iudicium & inspiritali & insaeculari suare pub¬
lict prose adiudi candum minis trossuos constituit sicut
seriptura dicit eis que sibi iniudicio & iam ministrareprȩ¬
cepidicens siquis mihi ministrat me sequatur idest
melmitetur : in quaminis tratione idem quiest uia ueritas
& uita : uiam iudicandi hoc modo iudicibus sacra lectione
qui fuerint sodomorum accusatores ostendit : Clamor in¬
quit sodomorum uenit adme id est non solum magna sed &
manifesta perseuerantia peccata eorũ adiudicandũ pro¬
uocantine : Qui fuerint testes accusationis eorum: sub sequt
dicens descendam & uidebo utrum clamorem quiuenit adme

Expanded text:
Ecce malum quasi cum difficultate credidit cum audiviEcce malum quasi cum difficultate credidit cum audivit tamen sine tarditate percussit cum verum agnoscendo rperit: ut nobis videlicet daret exemplum, quod majora crimina et tarde credenda sunt cum audiuntur, et citius punienda cum veraciter agnoscuntur. » Et qui a Patre accepit omne judicium, et in spiritali et in saeculari sua republica, pro se ad judicandum ministros suos constituit, sicut Scriptura dicit, eisque sibi in judicio etiam ministrare praecepit, dicens: Si quis mihi ministrat, me sequatur , id est me imitetur. In qua ministratione idem qui est via, veritas, et vita, viam judicandi hoc modo judicibus sacra lectione, qui fuerint Sodomorum accusatores ostendit, Clamor, inquit, Sodomorum venit ad me , id est non solum magna, sed et manifesta perseverantia peccata eorum ad judicandum provocant me. Qui fuerint testes accusationis eorum subsequitur dicens: Descendam et videbo utrum clamorem, qui venit ad me,
Abbreviated transcription (Latin):
si auctoris nr̃i subtilius facta pensemus : Ipse quippe ut nos
a prȩcipiti sententiȩ prolatione compescer& cumoniu
nuda & aperta sint oculis eus : mala tamen sodomȩ nolut
audita iudicare : quiait. Descendam & uideboutrũde¬
morem qui uenit ad me opere compleuerint: annonib
bationem quasidubitit nis iut grauitatis nobis exemplum
proponat nemala hominũ ante praesumamus crederequã¬
nite pare fest̃is aut̃ aplurimis cognitis mox ibidem sub sequitur¬
probare : Ecceperanꝰ gelos ad cognoscenda mala descendit.
moxq facinorosos percutit atque ille patiens. illemitis. ille
de quo scriptum est Tuautem dnẽcum tranquillitate iudi¬
cas ille de quo rursum scriptumest dñspatiens redditor
intanto crimine inuolutos inueniens : quasi patieniã prȩt̃¬
misit & diem extremi iudicii expectare aduindictam N quos dñs¬
noluit . sedeo s igne iudicu ante udicudiem prȩuenit:¬

Expanded text:
si auctoris nostri subtilius facta pensemus. Ipse quippe, ut nos si auctoris nostri subtilius facta pensemus. Ipse quippe, ut nos a praecipiti sententiae prolatione compesceret, cum omnia nuda et aperta sint oculis ejus, mala tamen Sodomae noluit audita judicare, qui ait: Descendam, et videbo utrum clamorem, qui venit ad me, opere compleverint, an non est bationem quasi dubitat, nisi ut gravitatis nobis exemplum proponat, ne mala hominum ante praesumamus credere qua» De manifestis autem et plurimis cognitis mox ibidem subsequitur: « Ecce per angelos ad cognoscenda mala descendit, moxque facinorosos percutit; atque ille patiens, ille mitis, ille de quo scriptum est: Tu autem, Domine, cum tranquillitate judicas , ille de quo rursum scriptum est: Dominus patiens est redditor , in tanto crimine involutos inveniens, quasi patientiam praetermisit, et diem extremi judicii exspectare ad vindictam noluit, sed eos igne judicii ante judicii diem praevenit