comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lis occubitũ ebri&ati
& guilȩ & uoluptatib: ser¬
uiunt. nec intelle gunt
qur natir̃: Sed consu¬
&udine beluina d&enti.
luxdriȩ tantũ dotadiȩ
epulisq inseruiunt:
¶lamat iohel ꝓph&ahir
qi ebri& atideseruiuNt
dicens: Ex ꝑgescimi¬
late omnes qr bibitis ui¬
nũ indulcedinẽ: Qo
testimonio ñait tantũ
fl&eomnes qibibitir ui¬
nũ. ut bibereom ni noñ
liceat: sed ad iecit in
dulce dinẽ qđ ad uolup¬
effu sionẽ: Nã quan¬
tũ ad est necessitati.
edoc& thimotheðbi¬
bere apostolur dicens
d inomodico utere: p̃a
solũ & uino in ebriantur
homines sed &iã &ce¬
teris potandi genenb:
qe uario mõdo confici¬
untur : Unde&nato¬
reis qise sc̃ificabant
dño preceptũ est uinum
& ricerã ñ bibere: At¬
traq enim ẽstatũ m̃tir
euertunt & ebriofaci¬
unt : Luxdriã quoq:
carnis utraq: ȩquliter
gig nunt: Quidã con¬
tinentes sicut panẽ cũ
pondere edunt ita&
aquã cũm̃sura sumNT
arserentes ad castimo¬
mã carnis. & iã aquȩ

Expanded text:
lis occubitum, ebrietati et gulae voluptatibus serviunt, nec intelligunt cur nati sunt: sed consuetudine beluina detenti, luxuriae tantum tota die, epulisque inserviunt. Clamat Joel propheta, his qui ebrietati deserviunt, dicens: Expergiscimilate, omnes qui bibitis vinum in dulcedine . Quo testimonio non ait tantum: Flete, omnes qui bibitis vinum, ut bibere omnino non liceat; sed adjecit, in dulcedine, quod ad volupeffusionem. Nam quantum satis est necessitati, edocet Timotheum bibere Apostolus, dicens: Vino modico utere. 7. Non solum ex vino inebriantur homines, sed etiam ex caeteris potandi generibus, quae vario modo conficiuntur. Unde et Nazaraeis, qui se sanctificabant Domino, praeceptum est vinum et siceram non bibere. Utraque enim statum mentis evertunt, et ebrios faciunt; luxuriam quoque carnis utraque aequaliter gignunt. 8. Quidam continentes, sicut panem cum pondere edunt, ita et aquam cum mensura sumunt, asserentes ad castimoniam carnis etiam aquae
Abbreviated transcription (Latin):
Uocẽ ꝑfectũ & rationa¬
bile ieiuniũ : quando
nr̃ homo &terior ieiu¬
nat interiororat᷑: Fa¬
cilius ꝑieiuniũ: oratio
pen&rat cȩlũ: Tunc
enĩ homospĩ alis effec¬
tus angelis coniungi¬
tur dõq: liberiur cõpu¬
occultam̃ysterioꝵ cȩles¬
tiũ reue lantur: diuini

Expanded text:
erfectum et rationabile jejunium, quando noster homo exterior jejunat, interior orat. Facilius per jejunium oratio penetrat coelum. Tunc enim homo, spiritualis effectus, angelis conjungitur, Deoque liberius copuocculta mysteriorum coelestium revelan
Abbreviated transcription (Latin):
b curiosis scĩ appare¬
ant: Sed hocbonũ abs¬
tinentue talib ñ ẽuir¬
tur reputanda sed uiti¬
ũ q abo nomale utͣntr
eiuniũ & elemosina:
in abscondito ses eamant :
ut solur dr̃ qi inspicit
omnia meritũ operũ
bonoꝵ rependat: Nã
qiea subpopulari ma¬
inifestatione faciun
neqaqã adõ iustifican¬
tr : Quiaiux sermo¬
nẽ euahgelicũ: mer¬
cecdẽ suã ab hominib

Expanded text:
bus curiosis sancti apparebus curiosis sancti appareant; sed hoc bonum abstinentiae talibus non est virtus reputanda, sed vitium, quia bono male utuntur. 7. Jejunium et eleemosyna in abscondito esse amant, ut solus Deus, qui inspicit omnia, meritum operum bonorum rependat. Nam qui ea sub populari manifestatione faciunt, nequaquam a Deo justificantur, quia juxta sermonem evangelicum mercedem suam a
Abbreviated transcription (Latin):
duntr: Sic nãqedam¬
uirtus & ange loꝵ ma¬
nifestationes & eoꝵ an¬
eiunia fortia telas̃ ad¬
uersus tẽptam̃ta die¬
monioꝵ: Cito enĩꝑ
abstinentiã deuincun¬
cursus leiunus &ora¬
tionib premon& supe¬
rare dicens: Hoc ge
rio suꝑ niroris corp̃su¬
ũ aridũ portant:
uande & prałmur: situit
inde inquit anima mea qãm
multiplicit̃ & caro mea:
aro enĩ tunc dĩsitit:
qando ꝑ ieiuniũ abstin&
& arescit Abstinen¬
tia & uiui ficat &occi¬
dit. Niuificat animã.
corpur negat: Sȩpe
abstinentiã si mulate
sin&ercentt: Quidã
enĩ mirainȩdia corp̾su¬
ũ lamiant & t̃minan¬
ter sicutait euangeli¬
ũ faciessuas. ut ap pare¬
ant hominib ieuinan¬
tes:
tes Orenãq paller¬
cunt.
corpore at terun¬
ur eor disalta sur¬
piraducun Ante
mortẽ quoq mnortife¬
ris resupplicus tradN
Tantũq: miseri laborir
& ercitiũ ñ ꝓ dĩa more.
sedpsola humanȩ lau¬
dirãmiratione sectan¬
t̾: Qĩdã incre dibiliter
abstinen ut homini¬

Expanded text:
uit . Sic namque Danenim virtus angelorum manifestationes ejunia fortia tela sunt adversus tentamenta daemoniorum; cito enim per abstinentiam vincuncursus jejuniis et orationibus praemonet superare drio superni roris corpus suum aridum portant. Unde et psalmus: Sitivit, inquit, in te anima mea, quam multipliciter et caro mea . Caro enim tunc Deum sitit, quando per jejunium abstinet, et arescit. Abstinentia et vivificat, et occidit: vivificat animam, corpus necat. 5. Saepe abstinentia simulate sim exercentur. Quidam enim mira inedia corpus suum laniant, exterminantes, sicut ait Evangelium, facies suas, ut appareant hominibus jejunantes . Ore namque pallescunt, corpore atteruntur, cordis alta suspiria ducunt. Ante mortem quoque mortiferis se suppliciis tradunt; tantumque miseri laboris exercitium, non pro Dei amore, sed pro sola humanae laudis admiratione sectantur. 6. Quidam incredibiliter abstinent, ut homini
Abbreviated transcription (Latin):
perũ resectione ciboꝵ
reficitur: Neq e¬
nĩ reputandaẽ absti¬
nentia: ubisuerit uen¬
tris saturitas subsecu¬
qđ in uesperũ delicus conpensado¬

Expanded text:
pero repletione ciborum reficitur. Neque enim reputanda est abstinentia, ubi fuerit ventris saturitas subsecuquod in vespero deliciis compensa
Abbreviated transcription (Latin):
fornicatio & ebri&ar au¬
feratcor: fornicatio
enĩ sicut ait salomon in¬
fatuat sapientẽ: Eby¬
& as sicut in lothsensin
rationẽ captiuat Un
tes inquid iracun disuNł
uinum ꝑonbibane. Necũ hb¬
sine obliuis cantur sapi¬
entiã: Plerisq: laurẽ
multũ bibere : & ñ inebns¬
are: audiant huad¬
uersũ sedicentẽ ꝓph&a:
eqiꝰ potentes estis adbiben¬
dũ uinũ: &uirifor tes
admiscendũ ebri&a¬
tẽ: Uno multo de di¬
tos & luxdriore uiuen¬
tes: Era arricar guit
dicens: Uȩ qͥ cons¬
gitis manȩ adebri&a¬
tẽ sectandã & potan¬
dũ usqͦe ad uerperũ : ut
uinouestu&is: D&a¬

Expanded text:
Fornicatio et ebrietas auferret cor. Fornicatio enim, sicut ait Salomon, infatuat sapientem. Ebrietas, sicut in Loth sensus rationem captivat. Unde tes, inquit, qui iracundi sunt, vinum non bibant, ne, cum biberint, obliviscantur sapientiam. Plerisque laus est multum bibere, et non inebriari. Audiant hi adversum se dicentem prophetam: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum. et viri fortes ad miscendam ebrietatem. Vino multo deditos, et luxuriose viventes, Esaias sic arguit, dicens: Vae qui consurgitis mane ad ebrietatem sectandam, et potandum usque ad vesperam, ut vino aestu
Abbreviated transcription (Latin):
acibis abstineN & pra¬
ueagunt die mones
imitantur : qͥib: esca
Ille enĩbene abstin& cib:
qiͥ & a malitiȩ actib & a
mundiseiun atambitio¬
nib Quieecratio¬
nis studio ñ abstinen¬
tiȩ uoto abesciscarni¬
ũ sesurpendunt: hu
dĩ creaturã usib: huma¬
nis concessã reiciunt :
Nihil enĩ fidelib inqi na¬
tũ. nihilq: iudicatur

Expanded text:
cibis abstinent, et prave agunt, daemones imitantur, quibus esca Ille enim bene abstinet a cibis, qui et a malitiae actibus, et a mundi jejunat ambitionibus. 9. Qui exsecrationis studio, non abstinentiae voto ab escis carnium se suspendunt, hi Dei creaturam usibus humanis concessam rejiciunt. Nihil enim fidelibus inquinatum, nihilque esse judicatur
Abbreviated transcription (Latin):
anda materier: Sci¬
lic& neaut integrȩ extin¬
guatur: aut inmodera¬
te lax&ur Infirmita¬
tecarnis nimiap̃ualen¬
e: adꝑfectionẽ ꝑtinge¬
re nemopotest: Nam
quã uis scĩtatis a morẽ
qirq: habeat & sequi
& &iauirer animie fran¬
git : Mentis quoque¬
facit ingeniũ marces¬
cere: necual& qͣicqũa
bomi ꝑ inbecilla tatẽ ꝑ¬
ficere: Deqid nimis:¬

Expanded text:
anda materies, scilicet, ne aut integre exstinguatur, aut immoderate laxetur. 14. Infirmitate carnis nimia praevalente, ad perfectionem pertingere nemo potest. Nam quamvis sanctitatis amorem quisque habeat, exsequi etiam vires animae frangit, mentis quoque ingenium facit marcescere, nec valet quidquam boni per imbecillitatem perficere. 16. Ne quid nimis
Abbreviated transcription (Latin):
ollo tẽporali ad purga¬
tionẽ ferit. autiudicio
& nopuniendũ relin¬
qͣid: autipre inseho¬
mo pęnitendo punit.
qđ male admirit: Ac
ti ñ parcit: Iusto tẽpo¬
ralia flagella ad&̃na
ꝓsiciunt gaudia: Ide¬
oqe & iustur inpoenir
gauderedeb&. & impi¬
us in ꝓsperitatib time¬
neq reꝓbo dr̃ misericor¬

Expanded text:
gello temporali ad purgationem ferit, aut judicio aeterno puniendum relinquit, aut ipse in se homo poenitendo puniet quod male admisit: ac ti non parcet. Justo temporalia flagella ad aeterna proficiunt gaudia: ideoque et justus in poenis gaudere debet, et impius in prosperitatibus timeneque reprobo D
Abbreviated transcription (Latin):
tas: sicut inte¬
rius ut destis
scrutatur cons
nas: Vtuerũ sit
testimoniũ ꝓph&ce
qui a ipseest & testis
& iudex
dñe misero esydoro
indignaagenti & dig¬
napacienti : Asridu¬
epeccanti: & tua fla¬
gella cotide sustinen¬
ti: Ordinata est mi¬
seratiodĩ : qȩ prius hio
hominẽ ꝑflagella a
pecca tis em̃dat & po¬
tea ab&erno suppli¬
cioliberat Glectꝰ
enim dĩ dolorib uitȩ
huius ad teritur ut

Expanded text:
tas, sicut interius, ut testis, scrutatur conscnas; ut verum sit testimonium prophetae: Quia ipse est et testis et judex Domine, misero Isidoro, indigna agenti, et digna patienti, assidue peccanti, et tua flagella quotidie sustinenti. 2. Ordinata est miseratio Dei, quae prius hic hominem per flagella a peccatis emendat, et postea ab aeterno supplicio liberat. Electus enim Dei doloribus hujus vitae atteritur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
delitatis conuestunt:
& unde em̃dare subditos ꝓpo¬
terane. inde pocius
uul neraent: Ideorine
menrura ulciscituscul¬
pas p̃poritus int cundus
quiacoreiur dis ꝑsũ mre¬
rum curis: non colligitus
in amorẽ uniur deitatis
¶Gens eninsoluta in di¬
uersis÷ catena caritatis
non ad stringitur fed
docto

Expanded text:
tatis convertunt; et unde emendare subditos poterant, inde potius vulnerant. 2. Ideo sine mensura ulciscitur culpas paepositus iracundus, quia cor ejus dispersum in rerum curis non colligitur in amorem unius Deitatis. Meus enim soluta in diversis catena charitatis non astringitur, sed docto
Abbreviated transcription (Latin):
opur agit utrũ ciadbonux
munerectionem ptrtine at
quescicit incertus est ne foste
dis cussione celestis iudicis
deo que prodc ipsum trifiis
merensq efficit᷑: Adq indeñ¬
nent̃ turbat᷑ Reminis cens
culdubio scriptũ ẽe. Male¬
dictus quifaicit opus dni
nieglegoltor. Nã ue rcc it̃
onꝰ emincinur. sipe torpo¬
em eaque boncisunt agimus:
siscruum sine inttor missione
egere orare &operart oport&
ie forte mentem oc ioditã
ladit enĩ labore uoluptas:
animũ autem uoccantemci¬
topoc cupat. Qontue resclo¬
ꝑotũ mult is fornicato¬
onib inuolut ũ &ꝑ for¬
nicationis uitiecusq in
idolatrialcepsu. U¬

Expanded text:
opus agit, utrum ei ad boni remunerationem pertineant quae facit, incertus est, ne forte discussione coelestis Judicis Ideoque pro hoc ipso tristis moerensque efficitur, atque indesinenter turbatur, reminiscensMaledictus qui facit opus Dei negligenter . Nam veraciter condemnamur, si per torporem ea quae bona sunt agimus. 5. Dei servum sine intermissione legere, orare et operari oportet, ne forte mentem otio deditaCedit enim labori voluptas, animum autem vacantem cito praeoccupat. Contuere Salootium multis fornicatonibus involutum, et per fornicationis vitium usque in idololatriam lapsum.
Abbreviated transcription (Latin):
sis passionũ tep̃tationi¬
tia segerit suȩq culpȩ
qđ talia dignꝰ sit reputaue¬
rit: hoc qđ ex pasrione
tolerat eipuir tutibur
reputabitur: Quia&
diuinã agnoscit iustitiã.
& suã culpã intellegit

Expanded text:
sis passionum tentationitias egerit, suaeque culpae quod talibus dignus sit, imputaverit, hoc quod ex passione tolerat ei pro virtutibus reputabitur, quia et divinam agnoscit justitiam, et suam culpam intelligit
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ palpare nouit: choibere a iustitia didicit:
ꝑpetrat quia iustitiã quã gratis inꝑtire debuit acceptione pę̧cunie uer¬
dit: Bona male utuntur quiius te ꝑtẽporali lucro iudicant: Tales quippe
ad uerita tẽ non iustitiae defensio amor p̃mii ꝓuocat Quibus sispes nũ mi
subtraitur.: confestim in iustitiae defensione recedunt: Acceptio
munerum preuaricatio ueritatis est:. Vnde & deius todicitur: Qui ⁊ excutit
iudicem: pauꝑ autẽ dũ nonhab& quod offerat . non solum audire contẽpnitur :
sed &iã & contrauerittitẽ opprimit᷑: Cito uiolatur auro. iustitia: Nullam que reus
ꝑtimescit culpã quã redimere nummis existunat: plus enĩ ebtin& mentem censoris
amor lucri quã aequitts iudicii : Tres sunt munerũ acceptiones quibus contraiustitiã

Expanded text:
partem palpare novit, nec cohibere a justitia didicit. partem palpare novit, nec cohibere a justitia didicit. perpetrat, quia iustitiam quam gratis impartiri debuit, acceptione pecunie vendit. Bonis male utuntur, qui pro temporali lucro iad veritatem non justitiae defensio, sed amor praemii provocat. Quibus si spes nummi subtrahitur, confestim a justitiae defensione recedunt. 3. Acceptio munerum praevaricatio veritatis est. Unde et pro justo dicitur: Qui excutit judicem. Pauper autem, dum non habet quod offerat, non solum audiri contemnitur, sed etiam contra veritatem opprimitur. 5. Cito violatur auro justitia, nullamque reus pertimescit culpam, quam redimere nummis existimat. Plus enim obtinet mentem censoris amor lucri quam aequitas judicii. 6. Tres sunt munerum acceptiones, quibus contra justitia
Abbreviated transcription (Latin):
Furor iniudice: in uestigationẽ ueri non ual& ad tingere: quia mens eius
turba ta furore. abscrutatione alienatur in iustitiae: Iracundus iudex iu¬
dicii ex amen plene contineri non ual& : quia caligine furoris non uido: Qui
autem repulso. furore discucit: facilius ad tuendã ueritatẽ mentis. serenita¬
tem consurgit : Et sine ulla ꝑ turbatione : ad aequitatis. in tellegentiã ꝑuent¬
sed causa: Scriptũ nãq est: Non accipies ꝑsonam in iuditio: & iterũ scriptũ¬
ẽ : Non misereberis pauperi iniuditio: Qui enĩ consanguinitatis uł amici¬
tiae fauore: siue inimicitiarũ odio iuditiũ ꝑuertunt. sine dubio inxpm qui
est ueritas & iustitia peccare noscuntur: Iniqui iudices erreint inuerita¬
te sententiae. dum intendunt in qualitate personȩ & exulcerant scepȩ iustos.
dum ꝓbedefendunt in squos: Qui autem rectȩ prȩsiderȩ stud& nec in¬

Expanded text:
Furor in judice investigationem veri non valet attingere, 347 quia mens ejus Furor in judice investigationem veri non valet attingere, 347 quia mens ejus turbata furore ab scrutatione alienatur justitiae. 16. Iracundus judex judicii examen plene contueri non valet, quia caligine furoris non videt. Qui autem repulso furore discutit, facilius ad contuendam veritatem mentis serenitate consurgit, et sine ulla perturbatione ad aequitatis intelligentiam pesed causa; scriptum est enim: Non accipias personam in judicio . Et iterum: Non misereberis pauperis in judicio. Qui enim consanguinitatis vel amicitiae favore, sive inimicitiarum odio, judicium pervertunt, sine dubio in Christum, qui est veritas et justitia, peccare noscuntur. 2. Iniqui judices errant in veritate sententiae, dum intendunt in qualitatem personae, et exulcerant saepe justos, dum improbe defendunt iniquos; qui autem recte praesidere studet, nec
Abbreviated transcription (Latin):
derant: E sicut neglegentes sunt : in discussione causantiũ : sic in eoꝵ damno
solliciti sunt: Iudices prcuii iux ta ꝓphetȩ uerbũ. quasi lupi uespere nonre¬
linquunt in mane: Hoc est dep̃sentis uitȩ tantũ cõmodis cogitant : non de fu¬
turis: Uita enĩ ista uesperũ : futura uero mane accipitur: O bene ait quasi¬
osis lupi  quia luporũ morecuncta diripiunt : & uix pauca pauperibus derel inquunt
erbosi iudices & elati.
ut sapientes uideantur non discutiunt causas : sed asserunt: Sic quae contͣ¬
bant iudicii ordinẽ : dũ non suo contenti offitio aliena p̃sumunt: Quidã dũ iudi¬
care incipiunt irascuntur: ipsamq iudicii sententiã in insaniam uertunt: Deq¬
bus recte ꝑꝓphetã dicit᷑: Quicon ũ tunt in furere uditiũ: Qui enĩ iratus iu¬
dicat: infurore iuditiũ mutat : Et ante ꝓfert sententiã : quam agnoscat:

Expanded text:
derant; et sicut negligentes sunt in discussione causantium, sic eorum damno derant; et sicut negligentes sunt in discussione causantium, sic eorum damno solliciti sunt. 12. Judices pravi, juxta prophetae verbum, quasi lupi vespere, non relinquunt in mane ; hoc est, de praesentis vitae tantum commodis cogitant, non de futuris. Vita enim ista vesperum, futura vero mane accipitur. Et bene ait, quasi lupi, quia luporum more cuncta diripiunt, et vix pauca pauperibus derelinquunt. 13. Verbosi judices, et elati, ut sapientes videantur, non discutiunt causas, sed asserunt; sicque conturbant judicii ordinem, dum, non suo contenti officio, aliena praesumunt. 14. Quidam, dum judicare incipiunt, irascuntur, ipsamque judicii sententiam in insaniam vertunt. De quibus recte per prophetam dicitur: Qui convertunt in furorem judicium. Qui enim iratus judicat, in furorem judicium mutat, et ante profert sententiam, quam agnoscat. 15.
Abbreviated transcription (Latin):
pauperes: quã acruentissimis hostibus : Nullus enĩ predo tamcupidus in
alienis : quã uidex iniquus insuis : Latrones in accessis faucibus ac latebro¬
sis laten tes insidias ponunt: istipalã. rapatitatis auaritia seuiunt: Hostes
in aliorũ sanguinẽ. tantum intendunt: iudicesquasi crudelissimi
carnific esciuiũ: oppressione sua subiectorũ uitã ixtingunt: Quionĩ
destruant multi sunt : qui uero populos legũ modera mine regant raris
Plerũq & boniiudices s̃ sed ministros raptores habent: Horum figur
ut ait quidã: Tamquã scilla pinguitur : atq discribitur: Ipsa quidem
humana spenies : sed capitibus caninis accinta & circũdata: Ne nalit̃
quibusdã potestatibus ac cidit ut ipsorum humanitatem humanitas iniquorum
tuntur iudicici: Net finiunt cepta & parciũ negotia : quo usq: marsupia
eorũ qui causantur ex auri ant quando enĩ iudicant non causa sed do consi¬

Expanded text:
judicibus quam a cruentissimis hostibus. Nullus enim praedo tam cupidus in judicibus quam a cruentissimis hostibus. Nullus enim praedo tam cupidus in alienis quam judex iniquus in suis. 8. Latrones inaccessis faucibus ac latebrosis latentes, insidias ponunt, isti palam rapacitatis avaritia saeviunt. 346 9. Hostes in alienorum tantum sanguinem intendunt; judices, quasi crudelissimi carnifices civium, oppressione sua subjectorum vitam exstinguunt. Qui enim destruant multi sunt, rari sunt autem qui populos legum moderamine regant. 10. Plerumque et boni judices sunt, sed ministros rapaces habent. Horum figura, ut ait quidam, tanquam Scylla pingitur atque describitur: ipsa quidem humana specie, sed capitibus caninis accincta et circumdata. Non aliter quibusdam potestatibus accidit ut ipsorum humanitatem immanitas iniquorum tunt judicia; nec finiunt coepta partium negotia, quousque marsupia eorum qui causantur, exhauriant. Quando enim judicant, non causam, sed dona consi
Abbreviated transcription (Latin):
mat iustitiã. auaritiae flãma: nec stud& auferre abten qđ cuinat
sibi: Boni iudices : si iustitiã ad solã obtinendã salutem a&ernã suscipi¬
unt: nec eã muneribus acceptis distribuunt: Ut dũ deiusto iudio
ralia lucra non app& unt : p̃mio ȩterno ditentur : Omnis qui rectȩ iudicat.
staterã in manum gestat: In utroq pensu iustitiã & miscđiam portat: Sed
ut in istolibramine quȩdã ꝑ aequitatem corrigat : quȩdã uero ꝑ serationẽ
indulgeat: Quidĩ udicit ante oculis suis ꝓponit: semꝑ timens tremensq
in omni ne gõcio reformidat: nede iustitiȩ tramite deuians cadat: Et uñ¬
le non iustificatur: in de potius condempnatur:
eminem stultorum uł in ꝓborum: oportere iudicemeẽ : Ncimstultus
ꝑ ignauiã ignorat iustitiã: in probus aut̃ ꝑcupiditatẽ : corrũpit.
ipsam quã dicit ueritatem: Grauius lacerant᷑ aprauis iu dicibus

Expanded text:
mat justitiam, avaritiae flamma, nec studet auferre alteri, quod cupiat mat justitiam, avaritiae flamma, nec studet auferre alteri, quod cupiat sibi. Boni judices, justitiam ad solam obtinendam salutem aeternam suscipiunt, nec eam muneribus acceptis distribuunt, ut dum de justo judicio temporalia jura non appetunt, praemio aeterno ditentur. Ostateram in manu gestat; in utroque penso justitiam et misericordiam portat: sed ut justo libramine quaedam per aequitatem corrigat, quaedam vero per miserationem indulgeat. 5. Qui Dei judicia oculis suis proponit, semper timens, tremensque in omni negotio reformidat, ne, de justitiae tramite devians, cadat; et unde non justificatur, inde potius condemnetur. 6. Neminem stultorum vel improborum oportet judicem esse. Nam stultus er ignaviam ignorat justitiam; improbus per cupiditatem corrumpit ipsam quam didicit veritatem. 7. Gravius lacerantur pauperes a pravis
Abbreviated transcription (Latin):
potestatis nec essariae non essent : nisi id qđ non p̃ucl& sacerdos efficere ꝑdoctrina
sermonẽ potestas hoc imper& ꝑ disciplinae terrorem. Sepe ꝑregnũ terrenũ cadeste
regnũ ꝓficit : ut quuntra cueccłam positi: contra fidẽ & disciplinã aeccłce agua
tigore principũ conterantur: Ipsãq disciplinam quam eccłe utilitas exercerẽ
non p̃ual& : ceruicibus suꝑborũ potestas principalis inponat: & ut ueratio¬
nem mereatur uirtute : potes tates in ꝑtiat: Cognoscant principes scłi dõ
tur pax a disciplina eccłe ꝑfideles principes: si uesoluatur: ille ab eis ratio¬
nem exigit : quieorũ potestati suã eccłam credidit:¬
Ad del tumꝑtin& principum : qui pra uos iudices contra uolutatem dĩ: popłis
sic principis est peccatũ quando iudices iniqui existunt: Bonus iudex sicut noce¬
re ciuibus nescit : ita prodtẽ omnibus nouit: Alus enĩ prȩstat censurȩ iustitiae:
aliis bonitate : que iudicia si ueꝑsonarũ acceptione suscepit: Non infir¬

Expanded text:
potestates necessariae non essent, nisi ut, quod non praevalet sacerdos efficere per doctrinae sermonem, potestas hoc imperet per disciplinae terrorem. 5. Saepe per regnum terrenum coeleste regnum proficit, ut qui intra Ecclesiam positi contra fidem et disciplinam Ecclesiae agunt, rigore principum conterantur; ipsamque disciplinam, quam Ecclesiae humilitas exercere non praevalet, cervicibus superborum potestas principalis imponat; et ut venerationem mereatur, virtute potestatis impertiat. 6. Cognoscant principes saeculi Deo tur pax et disciplina Ecclesiae per fideles principes, sive solvatur, ille ab eis rationem exigit, qui eorum potestati suam Ecclesiam crediditAd delictum pertinet principum, qui pravos judices contra voluntatem Dei populis sic principis est peccatum, quando judices iniqui existunt Bonus judex sicut nocere civibus nescit, ita prodesse omnibus novit. Aliis enim praestat censura justitiae, aliis bonitate. Qui judicia sine personarum acceptione suscipit, non infir
Abbreviated transcription (Latin):
oboediunt. Non nulli cuit̃ si c̃ ꝓmptis : sequi reges inmalũ : sic pigrisimitare illos
inbonum. Sepeunde m alirȩges peccant: indeboniiustificantur dũ p̃cidentiun:
cupiditatem & maliticĩ cõrrigunt Nc̃i reuera peccatis eoꝵ cõmunicant : si qđ illi
diripuer̃: istiretentant. Cuius peccatũ quisque sequitur : nec esseẽ ut eiꝰ poena
sequatur Neque enĩ erit impar : supplitio cuius errore quis que par. est: acuitio
legibus obtẽperare suis Tuncenĩ iura suci cibomnibus: custodienda exestim& quando &
ipse illis reuerentiam preb&. Principes legibus teneris suis : nec inse possedãnaire iura :
que in subiectis constituunt. Iustaẽ enĩ uocis eoꝵ auctoritas Si qđ populis ꝓhibent: sibi
licere non patiantur. Subreligionis disciplina: scłi potestates subiectae sunt. Et quã

Expanded text:
riis eorum obediunt. Nonnulli autem, sicut prompti sunt sequi reges in malum, sic pigri sunt imitari illos riis eorum obediunt. Nonnulli autem, sicut prompti sunt sequi reges in malum, sic pigri sunt imitari illos in bonum. Saepe unde mali reges peccant, inde boni justificantur: dum praecedentium cupiditatem et malitiam corrigunt. Nam re vera peccatis eorum communicant, si quod illi diripuerunt, isti retentant. Cujus peccatum quisque sequitur, necesse est ut ejus poenam sequatur. Neque enim erit impar supplicio, cujus errore quisque par est, ac vitio.legibus obtemperare suis. Tunc enim jura sua ab omnibus custodienda existimet, quando et ipse illis reverentiam praebet. Principes legibus teneri suis, ne in se posse damnare jura, quae in subditis constituunt. Justa enim vocis eorum auctoritas, si quod populis prohibent, sibi licere non patiantur. Sub religionis disciplina seculi potestates s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmalo culpatis reddit: sedbonũ ꝓmalo offensis inꝑtit¬
metuque gehenne cohercecotur. Libere in p̃ceps ꝓruunt : & cibruptũ licentiae :
momne facinus uitioꝵ labuntur. Quantũ quisque insuperiori constitutus. est.
loco tanto inincuori uersatur periculo. & quanto splendoris honore celsior
quisque est : tanto si delinquat peccator incuor est. Potentes enĩ : potenter
uertunt. Ideoquȩ principẽ nonopos t& delinquere ne formã peccandi fatiat
peccati eiꝰ in punita licentia. Nã rex qui ruit inuitus: citouiã ostendit erroris:
si c̃ legitur dehieroboam qui peccauit & peccare fecit isrł. Illius aut̃ adscrib&.
quicquid ex ẽplo eiꝰ a subditis ꝑp&rcitur. Sic̃ non nulli bonoꝵ principũ dõplatita
facta secuntur: ita facile multi praua eoꝵ exẽpla sectantur. Pleriq cuit̃ cipud
iniquos principes: nec essitatẽ magis quã uoto mali existunt : dũ im

Expanded text:
pro malo culpatis reddit, sed bonum pro malo culpatis reddit, sed bonum metuque gehennae coerceantur, libere in praeceps proruunt, et per abruptum licentiae in omne facinus vitiorum labuntur. 5. Quanto quisque in superiori constitutus est loco, tanto in majori versatur periculo; et quanto splendoris honore excelsior quisque est, tanto, si delinquat, peccator major est. Potentes enim potenter vertunt. Ideo principem non oportet delinquere, ne formam peccandi faciat peccati ejus impunita licentia. Nam rex qui ruit in vitiis, cito viam ostendit erroris. Sicut legitur de Hieroboam, qui peccavit, et peccare fecit Israel. Illius autem ascribitur, quicquid exemplo ejus a subditis perpetratur. Sicut nonnulli bonorum principum Deo placita facta sequuntur, ita facile multi prava eorum exempla sectantur: plerique autem apud iniquos principes necessitate magis quam voto mali existunt, dum impe
Abbreviated transcription (Latin):
bra quippe xp̃i : fideles sunt ppłi: Quos dũ ea potestate quã accipiunt obti me
regunt: honã utiq: uicissitudinẽ dõ largitori restituunt: Bonus yex faalius
adiustieã a delicto regreditur: quã deiustitiã ad delictũ trañs fero. Ut no¬
ueris hic et̃ casum: illuc ꝓpositũ. Inꝓposito eius eẽ deb& : nũquã ẽgre di
aueritait: Quod sicasu titubare contigerit: mox resurgere:
Hon qđ iniquitati eorũ consentiat: sed qđ aptũ tẽpus correctionis expec¬
t& quando eorũ uitia: uł em̃dare ualeat: uł punire Multiaduer¬
sus principes coniurationis crimine detegunt᷑. sed ꝓbã uolens ds̃ clementiã princi¬
pũ. Illos male cogitare ꝑmittit: istos non deserit: De illorũ inalobentius¬
tos facit: dum culpas quas illi agunt: isti mirapa tientia indulgunt: Red¬
dere malorum ꝓmalo ui cissitudo iustitia est : sed quiclementiã ad dit iustitiã. non malum

Expanded text:
hristi, fideles sunt populi: quos dum ea potestate quam accipiunt, optime hristi, fideles sunt populi: quos dum ea potestate quam accipiunt, optime regunt, bonam utique vicissitudinem Deo largitori restituunt. Bonus rex facilius ad justitiam a delicto regreditur, quam de justitia ad delictum transfertur: Ut noveris hoc esse casum, illud propositum. In proposito ejus esse debet, nunquam egredi a veritate: quod si casu titubare contigerit, mox resurgere. Non quod iniquitati eorum consentiat, sed quod aptum tempus correctionis expectet, quando eorum vitia, vel emendare valeat, vel punire. Multi adversus principes conjurationis crimine deteguntur, sed probare volens Deus clementiam principum, illos male cogitare permittit, istos non deserit. De illorum malo, bene istis facit: dum culpas quas illi agunt, isti mira patientia indulgent. Reddere malum pro malo, vicissitudo est justitiae. Sed qui clementiam addit justitiae, non malum
Abbreviated transcription (Latin):
sedhumilit̃ sese deiciens dixit Uilis incedã: & uilis apparebo antedm̃qui ele¬
gitme: Suirecte utit᷑ regnipotestatẽ: sormã uistitiae factis. magisquã uer¬
bis instruit Iste nulla prosperitate erigit᷑. nullaaduersitate turbatur:
Non innititur ꝓpriis uiribus. nec adõ recedit cor eius Regni fastigiũ :
humili p̃sid& animo: Non eũ delect& iniquitas : non in flãmat cupiditas:
Si nede fraudatione alicuius. ex paupere diuitẽ facit E qđ iusta potesta¬
te a populis ex tor quere poterat : sepe misericordi clementia donat De dit ds̃
principibus p̃sulatũ : ꝓ regimine popłrũ: Et illis eos p̃eẽ uoluit. cũ quibus una
est eis nascendi. moriendique conditio: Prod eẽ ergo deb& popłis principatus:
non nocẽre: Nec dominando p̃mere: sed condescendendo consolare: Ut uero
sit utile hoc potestatis in signe: & donũdĩ ꝓtuitionȩ utant᷑ menbra xp̃i Meñ¬

Expanded text:
sed humiliter sese dejiciens, dixit: Vilis incedam, et vilis apparebo ante Deum, qui elegit me. Qui recte utitur regni potestate, formam justitiae, factis magis, quam verbis instituet. Iste nulla prosperitate erigitur, nulla adversitate turbatur. Non innititur propriis viribus, nec a Domino recedet cor ejus. Regni fastigium, humili praesidet animo. Non eum delectat iniquitas, non inflammat cupiditas: sine defraudatione alicujus ex paupere divites facit, et quod juxta potestatem a populis extorquere poterat, saepe misericordiae clementia donat. Dedit Deus principibus praesulatum pro regimine populorum: et illis eos praeesse voluit, cum quibus una est eis nascendi, moriendique conditio. Prodesse ergo debet populis principatus, non nocere, nec dominando premere, sed condescendendo consulere; ut vere sit utile hoc potestatis insigne, et donum Dei pro tuitione utantur membrorum
Abbreviated transcription (Latin):
octrina sine adiu¬
uante gratia quã¬
uis infundatur auri
b ad cornũ quã descen¬
dit: Porir quidẽ ꝑstre¬
pit sed interiurnihil ꝓ¬
ficit: Duncaut̃e dĩsor¬
mo in fusus aurib ad cor¬
disultima ꝑuenit: quan¬
do digratia m̃tẽ interiur
ut intellagat tangit: Si
cutenĩ quordã flã maca¬
ritat is suȩ dr̃ inlu minat

Expanded text:
octrina sine adjuvante gratia, quamvis infundatur auribus, 292 ad cor nunquam descendit; foris quidem perstrepit, sed interius nil proficit. Tunc autem Dei sermo infusus auribus ad cordis ultima pervenit, quando Dei gratia mentem interius, ut intelligat, tangit. 2. Sicut enim quosdam flamma charitatis suae Deus illu
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationer terrue
ab aquilone uenient
& ponunt unurquisq:
solium suũ in introitu
naaquilonis uitiaređ
quȩ sederruar in portir
ponunt. quando persens us

Expanded text:
cognationes terrae ab Aquilone venient, et ponet unusquisque solium suum in introitu na Aquilonis vitia sunt, quae sedes suas in portis ponunt, quando per sensus
Abbreviated transcription (Latin):
alior atereua matenti¬
one erigunt. ips gint̃¬
pe ne laudis app&itu
dimergantur : Qui¬
damꝑ in cautã ustutũ
iactantiã relabuntur ad
utia Et quidamdũ
uitiorũ inpulru froquen¬
t̃plangunt deipra in er¬
mitate ualdiur ꝑhumi¬
ruȩ in firmitatis concii
ad humilitatẽ redeant
& humiles pꝰcas̃ & istaNT
sint quia obostir tẽpta¬
tonib in notercunt:
anto quirq: sit utita¬

Expanded text:
alios a terrena intentialios a terrena intentione erigunt, ipsi in terrenae laudis appetitu dimergantur. Quidam per incautam virtutum jactantiam relabuntur ad vitia; et quidam, dum vitiorum impulsum frequenter plangunt, de ipsa infirmitate per humisuae infirmitatis conscii ad humilitatem redeant, et humiles post casum existant. sint, quia obortis tentationibus innotescunt. Quanto quisque fit verita
Abbreviated transcription (Latin):
hias rex quidiuitar su¬
as chaldeis proicistan¬
ta prodidit & prop¬
terea. perituras perꝓ
phetam audiuit : ut sign¬
ficare tdiseruum iustu¬
tes suas dum uane glo¬
rie studiam prodide¬
rit perdere: ec statim
demones suorumope¬
rum dominos facese:
sicut ille per ostenta¬
Sonem caldeor rerũ
succrumdomi nos fe¬
cit Optim aest illcidir¬
er euio ut&e nota sint opora nr̃a ad
dĩ cugendam¬
eloriam : &occulta proe¬
licNone uitandihum&¬
na. Illeautem debit pul¬
licare bonum quodagti
qui perfesta humilitate
fundatur null& elatio¬
ne contingitur: Nam¬
his quise intelleit ad¬
huc amose lecudis pulio
Yfacta bonci in occultoa¬
gat. ne foste quodȩgeri
perdat  intir dumurri
scĩ dumcupiunt fundi¬
tur suam mutabilia¬
tem corrigere: Aliquos¬
dotumore tanguntur
militaqs conpuncione
purgantur : uirisc̃ĩ ros¬
numquam quos di
dese audientes instru¬
unt: et tamoiin his
alta se c̃si deratione custodiunT:
nedũ alios a t̃rena
custo diunt Aledum

Expanded text:
hias rex, qui divitias suhias rex, qui divitias suas Chaldaeis per jactantiam prodidit, et propterea perituras per prophetam audivit, ut significaret Dei servum virtutes suas, dum vanae gloriae studio prodiderit, perdere, et statim daemones suorum operum dominos facere, sicut ille per ostentationem Chaldaeos rerum suarum dominos fecit. 10. Optima est illa discretio, ut et nota sint opera nostra ad Dei augendamgloriam, et occulta pro elatione vitanda humana. Ille autem debet publicare bonum, quod agit, qui, perfecta humilitate fundatus, nulla jam elatione contingitur. Nam qui se intelligit adhuc amore laudis pulsari, facta bona in occulto agat, ne forte quod egerit perdat. 11. Interdum viri sancti, dum cupiunt funditus suam mutabilitatem corrigere, aliquando tumore tanguntur militatis compunctione purgantur. 12. Viri sancti nonnunquam quosdam de se audientes instruunt, et tamen in his alta se consideratione custodiunt, ne dum alios a terrena custodiunt, nec dum
Abbreviated transcription (Latin):
que lcuidetur. sicut
scriptũ est In dño lau¬
dabit᷑ animamea : se¬
pe ucinamgloriã con¬
tempnendo. maliud ge¬
nus elationis inciditi
dum insequis que glo¬
riatur. ꝓeo quod con¬
temnetꝰ ab ominibur
laudem: Quibus dã con¬
ces sumest tantundẽ
beneage retfrustũ bonũ
operis nonabese. Quod
ipsesibi ause reN ꝑstudi¬
ũ humane icistantie:
sẽꝑ suam arpiciant
feditatem: quiuane glo¬
rie fauores diligunt
Epodidisse bonũ opus
doleant. quodꝓ humane
ostotatone secerunt
Amactoruane glorie un¬
de pos sit semꝑ lauda¬
ri agere non quiescit et
sub in de illiuises uanita¬
tis prauus ad pecitus
auget. Honioperis in¬
ciqus ad ominũ cogͥniti¬
o non uenise Medũboni
inquo aSo humanis o¬
culis reieratur auistue᷑
perfectionis in anescat
ceptio scitaqs Ante ma¬
turitatis enim tempus :¬
messes florentes tito
pereunt geminaque in
utilio sunt : Mirtutes sco¬
rum porostenta nonir
appetitum : dominio
demonum inmundorũ
subiciuntur : sicut  ere¬

Expanded text:
laudetur. Sicut scriptum est: « In Domino laudabitur anima mea . » Saepe vanam gloriam contemnendo in aliud genus elationis inciditur, dum in se quisque gloriatur pro eo quod contempserit ab hominibus laudem. Quibusdam concessum est tantum bene agere, et fructum boni operis non habere, quem ipsi sibi auferunt per studium humanae jactantiae. Semper suam aspiciant foeditatem qui vanae gloriae favores diligunt, et perdidisse bonum se opus doleant, quod pro humana ostentatione fecerunt. Amator vanae gloriae unde possit semper laudari agere non quiescit, et subinde illi vires vanitatis pravus appetitus auget. Boni operis incitius ad hominum cognitionem venire, ne dum boni inchoatio humanis oculis reseratur, a virtute perfectionis inanescat coeptio sanctitatis. Ante maturitatis enim tempus messes florentes cito pereunt, germinaque eorum inutilia fiunt. 9. Virtutes sanctorum per ostentationis appetitum dominio daemonum immundorum subjiciuntur, sicut Ezec
Abbreviated transcription (Latin):
are Tlanus &errorisest
animus plenus fama ap¬
petere: et ad capibidã trenã
laudem studiũ dase Cir¬
cũ spice temetipsum ho¬
mo nihilq tibiae roger qls
intesunt p̃tor pec catũ.
Hon declinat ad dexterã.
qui ñ sibi setdõ tribuit bo
tra seuestit: quidediui¬
na indolgentiapeccandi
licentiã ñ p̃sumit. Hoc
est quod propheta ait :

Expanded text:
et erroris est animus plenus, famam appetere et ad capiendam terrenam laudem studium dare. Circumspice temetipsum, homo, nihilque tibi arroges, quae in te sunt praeter peccatum. Non declinat ad dexteram, qui non sibi, sed Deo tribuit bona tram se vertit, qui de divina indulgentia peccandi licentiam non praesumit. Hoc est, quod Propheta ait:
Abbreviated transcription (Latin):
damnantur ꝓ pochritȩ
riue ꝓocculd inquitate
siuȩ paꝑta rimulatione :¬
X illo cum condẽ nantur
quia iniquir & isto quia osten¬
dunt quodnons̃ : Non sẽȩ
latent ypochrite: Nam
&riinprincipioris quid ẽ
non patent priustamen
quam uitaerum finiatur.
quam rimulate uixerint
de tegunturs Imne eñ
sincerũpermana. Nam que
s imulatas unt diuturna
eẽ nonporrunt : Noneo¬
rum der penonda est salur
qui adhuc aliquid terrenũ
sapiunt : dumnorsint &
inocti agere undeius tisi¬
centur Hii mehioyer
sunt ypochritis: eo qđ
malirint in aperto &
in occultobomi: Ypo¬
cnte ueros in occulto ma
hfunt & bonsrepalam
ostindunt: y pocritam
iustur arguere prohib&ur
ne d&enor castigatus &¬
istat : Dicente ralomo¬
ne: noliar guere densorẽ :

Expanded text:
pocritae, sive pro occulta iniquitate, sive pro aperta simulatione. Ex illo enim condemnantur quia iniqui sunt, ex isto quia ostendunt quod non sunt. Non semper latent hypocritae, quia etsi in principio sui quidem non patent, prius tamen quam vita eorum finiatur, quam simulate vixerint deteguntur. Omne enim sincerum permanet, sed quae simulata sunt, diuturna esse non possunt. Non eorum desperanda est salus, qui adhuc aliquid terrenum sapiunt, dum possint et in occultis agere unde justificentur. Hi meliores sunt hypocritis, eo quod mali sint in aperto, et in occulto boni. Hypocritae vero occulte mali sunt, et bonos se palam ostendunt. Hypocritam justus arguere prohibetur, ne deterior castigatus existat, dicente Salomone: « Noli arguere derisorem,
Abbreviated transcription (Latin):
priuat nigre dine pecca¬
torũ furcant̾. Quidã in¬
tentione bone operan¬
onis metu extingunt
inopie: nec ꝑmituntur
insurma m̃te deside¬
rata ꝑficere. &cũ indi¬
gere inmundo metuun
agloria suꝑna semet¬
iprur abrcidunt. Mul¬
ds cons iliorũ argum̃¬
inadquirendo plurima

Expanded text:
privati, nigredine peccaprivati, nigredine peccatorum fuscantur. 6. Quidam intentionem bonae operationis metu exstinguunt inopiae, nec permittuntur infirma mente desiderata perficere; et cum indigere in mundo metuunt, a gloria superna semetipsos abscindunt. 7. Multis consiliorum argumein acquirend
Abbreviated transcription (Latin):
udꝯcupiunt comio¬
laread gratiadi
secgment carere
oblectamenta mundi ꝓuo¬
cant quidem eos amor xp̃i
set re uocat cupiditas sđi:
qui proinde oblucis cant
uoti : quiacapiuntꝰ in le¬
cebris uanitatis Quecũ¬
que mens procellis mun¬
di huius inuolueris. lignũ
conscende crucis. ut ama¬
re idest tempestate hu¬
ius scłi liberers: Nãnul¬
sionis reatu adstringitur.
siuotũrmutauerit
atrocit᷑ cni indis eus sio¬
ne diuiniudicii arguen¬
disunt. Qm quod pro¬
serrione ꝓponderant
implere contemserunt
Mirabilit̃ conparat̾si¬
mlitudo auoluptatib
mundi conatire diread
dm retinentib eũ cupi¬
ditatib scłi. eiquidormi¬
tans ocurgere conatur.
et sopore pomnu deprimit᷑
lle cram aboitũ nouit re¬
dire: atoluptatũ fastib
nsinit᷑. Et melius degit
inglare sed soporir
torpore tenctur: abo¬
no in deterius lapsos.
supra carbones frigidor
fieri nigriores. quici ꝑ
torporem moitir abigne
caritatisdi extinctis unt
suꝑne inluminationis

Expanded text:
cupiunt convolare ad gratiam Dei, sed timent carere oblectamentis mundi. Provocat quidem eos amor Christi, sed revocat cupiditas saeculi. Qui proinde obliviscuntur voti, quia capiuntur illecebris vanitatis. 2. Quaecunque mens procellis mundi hujus involveris, lignum conscende crucis, ut a mari, id est, tempestate hujus saeculi libereris. Nam nul, transgressionis reatu astringitur, si votum mutaverit. Atrociter enim in discussione divini judicii arguendi sunt, qui, quod professione spoponderant, implere opere contempserunt. 4. Mirabiliter comparatur similitudo a voluptatibus mundi conanti redire ad Deum, retinentibus eum cupiditatibus saeculi, ei qui dormitans exsurgere conatur, et sopore somni deprimitur. Ille enim ad bonum novit redire, et voluptatum facibus non sinitur. Iste melius eligit vigilare, sed soporis torpore tenetur. 5. A bono in deterius lapsos supra carbones frigidos fieri nigriores, quia per torporem mentis ab igne charitatis Dei exstincti sunt, supernae illuminationis
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo a discat uita &
moriba cestruit :
U pochrite rimulato¬
rer dicuntur: qui iusti
tantũ uidericupiunt :
uimala agunt : & bopa
profitintur: Postinta¬
tonẽ quippeboni appa¬
rent: ꝑ actionẽ uero
mali&xistunt: Omnia
ro &ypochririse non
conmitttur: niri amale
astutis ꝑ caliditatẽ ua¬
lentib: uitia rubr peciȩ
uistutũ cȩlare. & non
uerã sc̃itatẽ obicere

Expanded text:
vita et moribus destruit. Hypocritae simulatores dicuntur, qui justi tantum videri cupiunt. Hi mala agunt, et bona profitentur. Per ostentationem quippe boni apparent, per actionem vero mali existunt. Omnia t hypocrisis non committitur, nisi a male astutis, per calliditatem valentibus vitia sub specie virtutum celare, et non veram sanctitatem objicere.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ humilitatpẽ
q: dõ hominẽ iungit
&erum iactantia:
oculor quib: dr̃ ui¬
dere poterrt claudit :
Dicut rolirra diur dũ
conspicitur acier
ocule b&atur ric
& qui in moderate
altora rercrutatun
ab intentione uenob¬
tunditur: Sicut
aquila & alto ad ercar
conlabitur : sic ho¬
mo de alto bone con¬
uerrationis ꝑcar¬
nalẽ ap&itũ ad

Expanded text:
enim humilitatis est, quae Deo hominem jungit. Caeterum jactantia oculos quibus Deus videri poterit dividit. Sicut solis radius dum conspicitur, acies oculi hebetatur, sic et qui immoderate altiora sibi scrutatur, ab intentione veri obtunditur. Sicut aquila ex alto ad escas collabitur, sic homo de alto bonae conversationis per carnalem appetitum ad
Abbreviated transcription (Latin):
plura undes ibi egenir¬
que s ufficient. Quate¬
nus his blandim̃tis in¬
dentionem bone deuo¬
tonis subuertat adq
intor renis lucris. de¬
ceptã mente reducat
Multis argum̃tis insidi¬
atꝰ dicibulus eisquise¬
us autẽ illos in concupisce¬
cus sełis erit quor post re¬
nuncia tionon admund
amose reduxerit. &maxi
me ꝑcenodoxiã subicit
s ibi diabulus monachum
ut quomꝑ scłi amore nti¬
nere non potiit: ab humi¬
litaqr culmine subtraha
sublitũ faciat Diseruus.
semꝑ falloitis diabulip̃¬
uidere debet. insidias: & me¬
gis in bonis operib cordis
debet adibere cic utelamne
Sindistir cauendi
ẽẽ iactanciã. Flenda
quã magir. quẽi doplcis¬

Expanded text:
plura, unde sibi egenisque sufficiat, quatenus his blandimentis intentionem bonae devotionis subvertat, atque in terrenis lucris deceptam mentem reducat. 8. Multis argumentis insidiatur diabolus eis qui rencupiscentiis saeculi ferit, quos post renuntiationem ad mundi amorem reduxerit. Et maxime per cenodoxiam subjicit sibi diabolus monachum, ut quem per saeculi amorem retinere non potuit, ab humilitatis culmine subtrahatsubditum faciat. 9. Dei servus semper fallentis diaboli praevidere debet insidias, et magis in bonis operibus cordis debet adhibere cautelam, ne in dictis cavendam esse jactantiam; flendam quam magis quam Deo pl
Abbreviated transcription (Latin):
Dul entiatteras
inmodum faretire
subtiliter inridia¬
rum sagitas cȩlat:
ut falsã faciat recu¬
ritatim. decipiatq cal¬
amimicus quima nifestur
ẽ sed magis ille qui uide¬
ꝯ non potest: faciletnĩ
uincimus : q: uidemur:
Que autẽ non uidemus
dfficile a nobis &pel¬
lmus : Raro noc&ur
homo ab & traneis risui
eum non ledant: Ma¬
gis enim insidiis nr̃orũ
quam aliorum periclita¬
mur : Latent sȩpeuene¬
na circum litamelle uer¬
borum. & tam diu decep¬
tor bonitatem rimulat
quousq: fallindo decipi

Expanded text:
dulentiae genus in modum pharetrae subtiliter insidiarum sagittas celat, ut falsam faciat securitatem, decipiatque callindus est inimicus qui manifestus est, sed magis ille qui videri non potest. Facile enim vincimus quae videmus, quae autem non videmus difficile a nobis expellimus. 3. Raro nocetur homo ab extraneis, si sui eum non laedant. Magis enim insidiis nostrorum quam aliorum periclitamur. 4. Latent saepe venena circumlita melle verborum; et tandiu deceptor bonitatem simulat, quousque fallendo decipi
Abbreviated transcription (Latin):
hilo sophi gentium
non sicuto port& dm̃
quȩrenter: in angelor
incider̃ prueuaricatores
factusq estillis mediator
dicantur indimensione
aemporum curruq side¬
rum : acdis cussione ele¬
mentorum: & tamen
hoc non niriadõ habuer̃
uolundo enimsuꝑbe: uta¬
in ꝓfundum ut pircesma¬
re: &ut pecora gradi¬
enter: terram discripse¬
runt: Uerũ tam̃ tota
m̃te auctorẽ eorũ intel¬
legere noluerunt: Qa
re non possunt anima¬
liabruta in terro gare:
quianes ciunt raciotiaia¬
re Ideo non dissimiles
gentiles hominer ani¬
malib &etiter̃ : quitali
quis in ea non graditur
non estqomodo ueniat
addm̃ Philosophi aute
mundi utiq: dm̃ cogno¬
uer sed quia displicu¬
itillis humilitas xp̃i.
inhiuiot ransier̃ & non
inuia Ideoq: euaner¬
centes głam dĩ in men¬

Expanded text:
hilosophi gentium non, sicut oportet, Deum quaerentes, in angelos inciderunt praevaricatores; factusque est illis mediator dicantur in dimensione temporum, cursuque siderum, ac discussione elementorum; et tamen hoc non nisi a Deo habuerunt. Volando enim superbe, ut ain profundum, ut pisces, mare; et ut pecora gradientes, terram descripserunt, verumtamen tota mente Auctorem eorum intelligere noluerunt. 3. Quare non possunt animalia bruta interrogare? Quia nesciunt ratiocinari. Ideo non dissimiles gentiles homines anmalibus exstiterunt; qui taliaquis in ea non graditur, non est quomodo veniat ad Deum. Philosophi autem mundi utique Deum cognoverunt, sed quia displicuit illis humilitas Christi, in invio transierunt, et non in via. Ideoque evanescentes, gloriam Dei in men
Abbreviated transcription (Latin):
unicuiq: estscireqđ appa¬
tat: secundũ uero est
ntd quod app&it ad pre¬
hendat: In ꝑfecta quip¬
pe rapientia est : quo
tendarscire: & nesci¬
reiter ꝑ quod& pediat
ire. quidenĩ ꝓdest siqͥs
famir tẽpore ubertatis
regionẽ uideat &uã
ꝑ quã ad illam ꝑgatis¬
quirq: quuerit: seduia
ꝑdidit: errando gradi¬
tur non proficiendo:
quantoq plus ambulut.
canto magir ab eo quod
quue rit elongat: Q
uiam regiam: hocest
diens ꝑ desertũ leonẽ
incurrerit: sem& ip¬
sũredarguat: dũ indi¬
abolifaucib hererit:¬

Expanded text:
cuique est scire quid appetat; secundum vero est ut id quod appetit apprehendat. Imperfecta quippe sapientia est, quo tendas scire, et nescire iter per quod expediat ire. Quid enim prodest si quis famis tempore ubertatis regionem videat, et viam per quam ad illam pergat igquisque quaerit, sed qui viam perdidit errando graditur, non proficiendo; quantoque plus ambulat, tanto magis ab eo quod quaerit elongatur. 6. Qui viam regiam, hoc estdiens per desertum leonem incurrerit, semetipsum redarguat, dum in diaboli faucibus haeserit
Abbreviated transcription (Latin):
re: Destulto autẽ ait :
Quieru dit derirorẽ ipse
sibi facit in iuriã. Pon¬
nullor erre prauitatis homi¬
ner quidum ipri amalo
currigi negle gunt  Correp¬
torũ falsa criminatione
d&ractant  & ad suir
sceleris sola cium usur¬
pant siuel palso conpe¬
rerint quod ad infamiã
bonorũ obiciant:
Si cut
ẽ illut & salomone : bo¬
na in malum conuestit im¬
pius & electis in ponit macu

Expanded text:
re. De stulto autem ait: re. De stulto autem ait: Qui erudit derisorem, ipse sibi facit injuriam omines, qui dum ipsi a malo corrigi negligunt, correctorum vitam falsa criminatione detrectant; et ad sui sceleris solatium usurpant, si vel falso compererint quod ad infamiam bonorum objiciant, sicut est illud ex Salomone: Bona in malum convertit impius, et in electis imponit macu