comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tons nr̃i salutarẽ doctͥnam. sacram̃ti
cuiꝰq myst̾ium ñ ex conseceantis ł me¬
rito s in consecͣtionis ⁊ u̾bo: ut non
magnoꝑe ꝑpendat᷑ quid in consecra
ipse in expositione decimi psalmi sic
rẽ siũ quẽ diabolũ nominauit. qͥa
i trtiditione dñi nec loculis dñicis fi¬
dem potuit adhib̾e. cũ cȩt̾is discipłis
ad p̃dicandũ regnũ cȩloꝵ. misit: ut
derisistraret dona di ꝑuenire ad
eos qͥ cum fide accipiunt. eciã si tał
sit ꝑ quẽ accipiunt. qͣlis uidas fuit
De anatholio ie polictonio qui post
scelerata pͥmordia bene conuersi.
dignos se sius ordinib ostende¬
runt:
U gͦ uana hominũ temeri¬
tas iactat qͦd innocentis mun¬
ditiã aliena ualeat fedare contagia.
⁊eos negotiatoꝵ cͥmen obruat. qͥ con¬
tractũ penitꝰ negotiaciõis ignorant.
eũ hi sepe qͥ male cepunt bñ corsũ¬
inentꝰ m simstra pͥncipia. ad bonos ex itus
eñĩd atioris uite satisfactione ꝓueniant:

Expanded text:
salutarem doctrinam, sacramenti cuiusque mysterium non ex consecrantis est merito, sed in consecrationis est verbo, ut non magnopere perpendatur, quid in consecratipse in expositione decimi psalmi sic rem suum, quem diabolum nominavit, qui ante traditionem Domini nec loculis dominicis fidem potuit exhibere, cum ceteris discipulis ad predicandum regnum caelorum misit, ut demonstraret dona Dei pervenire ad eos, qui cum fide accipiunt, etiam si talis sit, per quem accipiunt, qualis Iudas fuit. XVII. De Anatholio et Polichronio, qui post scelerata primordia bene conversi dignos se suis ordinibus ostenderunt. ergo vana hominum temeritas iactat, quod innocentis mundiciam aliena valeant foedare contagia, et eos negociatorum crimen obruat, qui contractum penitus negociationis ignorant, cum et hii sepe, qui male ceperunt, bene consumment, et sinistra principia ad bonos exitus emendatioris vitae satisfactione proveniant?
Abbreviated transcription (Latin):
fama uulgauit. ꝓbabilit̾ credat. Roro
namq qd̾ dicit᷑ iagist̾ cantor florenti¬
diis eruditꝰ. in magno clericoꝵ suoꝵ cõ¬
uentu. p̃sente qͦ reuerentissimo dom¬

Expanded text:
o namque, qui dicitur magister cantorum, Florentidiis eruditus, in magno clericorum suorum conventu, praesente quoque reverendissimo domi
Abbreviated transcription (Latin):
in sui statꝰ noscunt᷑ immobilitate serua¬
te. Porro libus ꝑfidiȩ deceptꝰ errore. ar¬
riane heresi subscͥpsisse dinoscit᷑ꝰ ac ꝑeiꝰ
t᷑usgressionẽ. nefandissima scelera st̃ cõ¬
missa. Multi ꝙͦ sacerdotes ce clerici ꝑ eiꝰ
malitiã sunt ꝑempti: refidui uͦ catholi¬
ci ñ solum ab ȩccłus. s etiã a locis suis st̃¬

Expanded text:
in sui status noscuntur immobilitate servatae. Porro Liberius perfidiae deceptus errore, Arianae heresi subscripsisse dignoscitur , ac per eius transgressionem nefandissima scelera sunt commissa. Multi quoque sacerdotes et clerici per eius maliciam sunt perempti, residui quoque catholici n
Abbreviated transcription (Latin):
d neꝙ a honis meliꝰ. neq a malis accipit᷑
perꝰ. Mmst siquide sunt diu̾si: s unũ est
utiq qd̾ p̃bet᷑. Bonus plane ÷ auctor muue¬
rũ & qd dat nullas comrahit macłas ex
obseqͥo ministroꝵ. Pura fluit uena. ⁊ suꝑ¬
fluo leꝑsamanꝰ ꝓpinantis attendit᷑ ubi
clarũ atꝙ ꝑspicũũ ẽ qͦd haurit᷑. Cilenĩ
ad momm̃tũ re siũ bonꝰ siũ malus sit. qͥ
uinistrat: ddũ m unꝰ idẽq semꝑsit. qͥ siue
u̾bi sui sacram̃ti pͥncipalis auctor existit:
In exhibendis sane miraculoꝵ signis uł m

Expanded text:
a bonis melius, nec a malis accipitur pejus. Ministri siquidem sunt diversi, sed unum est utique quod praebetur. Bonus plane est auctor munerum, et quod dat, nullas contrahit maculas ex obsequio ministrorum. Pura fluit vena, et superfluo leprosa manus propinantis attenditur, ubiclarum atque perspicuum est quod hauritur. Quid enim ad momentum rei, sive bonus sive malus sit qui ministrat, dummodo unus idemque semper sit, qui sive verbi sive sacramenti principalis auctor existit? In exhibendis sane miraculorum signis vel
Abbreviated transcription (Latin):
tumulũ ñ nulli sanabant᷑ infirmi. ui¬
gilius aut̃ dignis auathematis nexib
irretitꝰ: rens insuꝑ homicidii. nefarus
ausibꝰ se papã instituit. S o mnestimabi
ad penitenciã. Antimũ scł hereticũ
pat̾archam quẽ reconciliare spopon¬
derat. intronizare noluit. ꝓpt̾ea lon¬
go decrusus exilio. dirisq afflictionibꝰ
inaceratus factis digna recep̃. ⁊ sic de¬
qͥeuit in dño. Ordinatiões tñ eius ut dic¬
tum ÷: in sua ꝑpetim stabilitate ꝑman¬
serunt. Hec aut̃ que de siluerio iugi¬
lioq retuliꝰ. partĩm sinodali decreco
euisdẽ siluerii. partim in pontificali co¬
dice digesta legunt᷑. Si gͦ non tam flagi¬
ciosoꝵ pontific̃ statuta cassant᷑. tͦ pac¬
tomnnocenti hõt simomaci manus of¬

Expanded text:
tumulum nonnulli sanabantur infirmi. Vitumulum nonnulli sanabantur infirmi. Vigilius autem dignis anathematis nexibus irretitus, reus insuper homicidii, nefariis ausibus se papam instituit. Sed, o inaestimabilad poenitentiam, Antimum scilicet haereticum patriarcham, quem reconciliare spoponderat, inthronizare noluit: propterea longo detrusus exilio durisque afflictionibus maceratus factis digna recepit et sic dequievit in Domino. Ordinationes tamen eius, ut dictum est, in sua perpetim stabilitate permanserunt. Haec autem, quae de Silverio Vigilioque retulimus, partim in sinodali decreto eiusdem Silverii, partim in pontificali codice digesta leguntur. Si ergo nec tam flagiciosorum pontificum statuta cassantur, quo pacto innocenti homini symoniaci manus of
Abbreviated transcription (Latin):
tionib egit. fixũ ⁊ ratũ in sui ugoris sa¬
bilitate ꝑmausit. Quid de papa ugilio
dicam qͥ nimirũ sceleratꝰ ⁊ umpiꝰ. qͥcqͥd o¬
dinando ꝯstituit. nemo pontific̃ cessare
p̃sumpsit: Istũ demꝙ nou̾is. ẽẽ. iugiliu
qui pͥus bonefatio pape molitꝰ ÷ insidias
qͣtinus eo uiuente apłicam sedẽ saclegꝰ
obtineret: S resistente senatu: conatus
illicttos ⁊ uefarios implere ñ potuit. Hols¬
modũ uͦ solitis machinacionib siluerũ
papam agg̾ssus ⁊ apłica dignitate pͥua¬
re. Qđ ille mox am̃s autens. si nodale
conciliũ congregauit. Ubi auctoritate¬
simoniacũ. ⁊ inuasorẽ eccłie. anathe
macis uincłis obligauit. Uigilius tñ ue
sacrilega mente conceꝑat. ꝑ imꝑialẽ
potenciã datãꝙ pecuntã. ⁊ falsoꝵ am¬
it. ⁊ ad pontias inexiliũ destinauita
sustentans eũ pane tͥbulationis ⁊ aqͦ
angustiȩ. Ibiꝙ felix papa ille confessor
factus. defunctus ac sepultꝰ est: ad cuiꝰ

Expanded text:
tionibus egit, fixum et ratum in sui vigoris stabilitate permansit. Quid de papa Vigilio dicam? Qui nimirum sceleratus et impius quicquid ordinando constituit, nemo pontificum cassare presumpsit. Istum denique noveris esse Vigilium, qui prius Bonifacio papae est molitus insidias, quatinus, eo vivente, apostolicam sedem sacrilegus obtineret, sed, resistente senatu, conatus inlicitos et nefarios implere non potuit. Postmodum vero solitis machinationibus Silverium papam aggressus est apostolica dignitate privare. Quod ille mox animadvertens, sinodale concilium congregaSimoniacum et invasorem Ecclesiae vinculis ablegavit. Vigilius tamen, ut sacrilega mente conceperat, per imperialem potentiam datamque pecuniam et falsorum admtibus induit, et ad Pontias in exsilium destinavit, sustentans eum pane tribulationis, et aqua angustiae: ibique felix papa ille confessor factus, defunctus ac sepultus est: ad cujus
Abbreviated transcription (Latin):
moniacꝰ. Quia uidelicet ñ solũ ip̃e ꝑ pecu¬
mnã pontificatꝰ culm̃ obtinuit. s ⁊ uix
aliqũ gͣtis aut clericos. aut ullas conse¬
craint ȩccłias. Huc accedebat. qͣͥd prec̃
alias unam habebat publice ac familia
resgxtant. ⁊ fecł̾ati conugior ⁊ suco rescen¬
tib lib̃is cumulati. ꝑhc̃ itaq talẽ plura

Expanded text:
moniacus, quia videlicet non solum ipse per pecuniam pontificatus culmen obtinuit, sed et vix aliquando gratis aut clericos aut ullas consecravit aecclesias. Huc accedebat, quod preter alias unam habebat publice ac familiarres extant et foederati coniugiis et succrescentibus liberis cumulati. Per hunc itaque talem plura
Abbreviated transcription (Latin):
uno spũ om̃s nos inuirũ corpꝰ baptira¬
ti sumꝰ. At uͦ aĩa cumsit una. om̃ia
quid̾ m̃bra uiuificat. s ñ unã eandẽq
iuim m̃bris om̃ibꝰ administrat. Quibꝰ
namq quasi guadã p̾rogatua con¬
cedit. que aliis ñ imꝑtit. Nam cũ cȩc̾a
m̃bra ꝑ eã cõmunit̾̃ uiuarit. ocłs ab ea
spetialit̾ accip̃ ñ solum ut cuuat. s etiã
ut uͥdeat: auris ut audiat. cor ut saꝑiat.
naris ut olfatiat. lingua ut loguat᷑. Cũꝙ
ead̾ aĩa nullatenꝰ sit diu̾sa. diu̾sa tñ sin¬
gulis m̃bris inung̃ officia: sic etiam
tribuit: qͣi uitã cunctis eccłie m̃bris
dignitatis miniffĩa ꝓuehit. uelut qͥbꝰ¬
dam suꝑioribꝰ m̃bris. specialia dona

Expanded text:
uno spiritu omnes nos unum corpus baptizati sumus. At vero anima cum sit una, omnia quidem membra vivificat, sed non unam eandemque vim membris omnibus amministrat; quibusdam nempe quasi quadam prerogativa concedit, quod aliis non impertit. Nam cum cetera membra per eam communitspiritualiter accipit, non solum ut vivat, sed etiam ut videat; auris ut audiat; cor ut sapiat; naris ut olfaciat; lingua ut loquatur; cumque eadem anima nullatenus sit diversa, diversa tamen singulis membris injungit officia. Sic etiam tribuit, quasi vitam cunctis Ecclesiae membris dignitatis ministeria provehit, velut quibusdam superioribus membris specialia dona
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ mor ses arrogare pͥuisegiũ potuiti
qͣm qd̾ illi uox diuina p̃cepit e Nimit̃
ut uiros eligo̾t: eosꝙ ducets ad hosui¬
um tab̃nadi cũ eis staret hec ÷ sũma
oꝑis moysi. Qđ gͦ sue uirtutis in hoc
dĩ munere moyses recognoscere po¬
tuititum insuꝑ ⁊ duo ex his qui descͥo
sane qd̾ de spũi moisi tolli dt̃ atq alnis
dariꝰ nullũ moy ses dispendiũ sp̃c ꝑtu
cerm. luiũ quelibet mat̾ia mutuet᷑
nullo ꝓp̃ hoc luc̃na ꝓpͥi splendoris dec¬

Expanded text:
t, quam quod illi vox divina precepit, nimirum ut viros eligeret, eosque ducens ad ostium tabernaculi, cum eis staret. Haec est summa operis Moysi. Quid ergo suae virtutis in hoc Dei munere Moyses recognoscere potuit, cum insuper et duo ex his, qui descripti sane, quod de spiritu Moysi tolli dicitur, atque aliis dari, nullum Moyses dispendium sui spiricerna lumen quaelibet materia mutuetur, nullo propter hoc lucerna proprii splendoris detri
Abbreviated transcription (Latin):
his ñ tam nouus ordo suscipi. qͣm meo¬
dem ip̃ sac̃dotio uident᷑ excellentiꝰ sub¬
limari. Nam cũ sac̃dos iccͥ̾co dicat᷑ quia
sacrum det. ħ est quia do sacͥfitiũ offe¬
raatꝰ qͥd in ȩccłia sublimius. qͥd emminen¬
tuis sac̾dotio pot̾it inueniri. ꝑ qd̾ uide

Expanded text:
his non tam novus ordo suscipi, quam in eodem ipsi sacerdotio videntur excellentius sublimari. Nam cum sacerdos idcirco dicatur; quia sacrum det, hoc est, quia Deo sacrificium offerat, quid in aecclesia sublimius, quid eminentius sacerdotio poterit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eum dat᷑: a qͦ ꝓculdubio ñ habet᷑. S
ut nr̃e imbecillitatis assertio. fidẽ au¬
dientib p̃beat: b̾atꝰ etiã augustinꝰ ad me¬
diũ idoneus suffragator accedat. Contͣ
parmenianũ enĩ donarstã his allagͥt᷑¬
S̃ uerbis:
uoil aut̃ inquit in libro sap̃ie

Expanded text:
 eum datur, a quo procul dubio non habetur. Sed ut nostrae imbecillitatis assertio fidem audientibus prebeat, beatus etiam Augustinus ad medium idoneus suffragator accedat. Contra Parmenianum enim Donatistam his alloquitur verbis: Quod autem, inquit, in libro Sapie
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i se discipulatu tradidissent: suã
sp̃c eius pͥmitias non hab̾ent. Manus
itaq diuine largratis qd̵ iam fidelib
suis dedat. it̾m atq it̾m dedit: ut fri¬
gida atq arentia corda. suũ munꝰ ite.¬
rando. & s frmintius accendẽnt.:⁊ afflu¬
entiꝰ mnundaret: Sic nimirũ sic hu¬
mana nata que longo fu̾at noxie rie¬
tustatis squalore consũpta: ad florẽ
noue uite. quibꝰdam erat increm̃toꝵ
ꝓcessib reformanda. Sigͦ scdm ea que
suꝑiꝰ comp̃hensa sc̃. ñ mͦ in inferiori
quolibet gradii guis constitui. s ne
baptizari quid̾ s̾ne spũ scõ potuit: qͥs¬
qͥs ad officium sac̾dotale ꝓuehitur.

Expanded text:
i se discipulatui tradidissent, si jam Spiritus ejus primitias non haberent. Munus itaque divinae largitatis, quod jam fidelibus suis dederat, iterum atque iterum dedit, ut frigida atque arentia corda suum munus iterando, et ferventius accenderent, et affluentius inundarent. Sic nimirum, sic humana natura, quae longo fuerat noxiae vetustatis squalore consumpta, ad florem novae vitae quibus erat incrementorum processibus reformanda. Si ergo secundum ea, quae superius comprehensa sunt, non modo in inferiori quolibet gradu quis constitui, sed ne baptizari quidem Spiritu sancto potuit; quisquis ad officium sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m hr̃e ꝑspicuũ doceat᷑ quatinꝰ rectores
eocłie neqͣqͣm ut̾ se diu̾sa sentiant: uudi
scisin ata qͦd absit aut hereses pestilent᷑
em̃gantꝰ s unũ om̃s concordit̾ doceant
atq in unitate sp̃c imanimit̾ uitiant.

Expanded text:
perspicue doceatur, quatinus rectores aecclesiae nequaquam inter se diversa sentiant, unde scismata, quod absit, aut hereses pestilenter emergant, sed unum omnes concorditer doceant atque in unitate spiritus unanimiter vivant.
Abbreviated transcription (Latin):
da qͣm loca: p̃sertim cũ apłs dicat.
Posuit ds m̃bra: unũ qͦdq eoꝵ ĩ corꝑe
sic̃ uoluit. S sepe conting̃ ut m̃bra
ip̃a qͥb potiora sensuũ p̃rogant᷑ offi¬
cia. deformitat repiantur obuoxia.
cũ cetã scilio⁊ conspicua suit uenusta¬
te decora. Que imirũ illoꝵ officiis
cõmum simul utilitate participant:
cũ tñ inse nullũ ꝓrsus ueuũ. eoꝵ de¬
formitatis adinictant. Uñ idẽ dicit
apłs. Que inhonesta s᷑ nt nr̃a. habun¬
dantiorẽ honestatẽ habent. Ita ꝓfecto
clerici qd speciasit̾ hñt. ñ mag̃ sibi ꝙͣ
usui tociꝰ eccłie cõmunit̾ debent. Sicq
fit ut si indigni sunt: ⁊ pͥuilegiũ qͦ p̃se¬
runt᷑ aliis habeant. ⁊ reatꝰ qͦ p̃munt᷑ uidi¬
sacidotale susciꝑent: ñ ab re hoĩes de illm

Expanded text:
s dicat: Posuit Deus membra, unumquodque eorum in corpore, sicut voluit. Sed sepe contingit, ut membra ipsa, quibus potiora sensuum prerogantur officia, deformitati reperiantur obnoxia, cum cetera scilicet conspicua sint venustate decora. Quae nimirum illorum officiis communi simul utilitate participant, cum tamen in se nullum prorsus nevum eorum deformitatis admittant. Unde et idem dicit apostolus: Quae inhonesta sunt nostra, abundantiorem honestatem habent. Ita profecto clerici quod specialiter habent non magis sibi quam usui totius aecclesiae communiter debent. Sicque fit, ut, si indigni sunt, et privilegium, quo preferuntur, aliis debeant et reatus, quo premuntur, iudisacerdotale susciperent, non ab re homines de illorum
Abbreviated transcription (Latin):
b dat᷑ .s. ꝓ quib dat᷑. porro aut̃ u̾itas ait.
Ego suun uitis uos palmites. Ex hac uite
diu̾si ꝓdeunt ꝓceres ꝓalmites: alii qͥdẽ
aliqñ p̃cidendiꝰ alii g̾minandis fructib
ꝑpetuo reseruandi. S qui p̾cidendi sunt

Expanded text:
d pro quibus datur. Porro autem Veritas dicit: « Ego sum vitis, vos palmites . » Ex hac vite diversi prodeunt palmites, alii quidem aliquando praecidendi, alii germinandis fructibus perpetuo reservandi; sed qui praecidendi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
guarũ ignis apparuit. uerũptũ ⁊ ante
hec tam ꝑspicue donatioĩs mditia: int̾
ip̃a uidelior uocationis noue pͥmordia.
diuinitꝰ inspirati fuisse noscunt᷑. Nã
qͦmͦ possent cuncta que conꝑalitꝰ intue¬
bant᷑ abicere ac sub uniꝰ uocis imꝑio
ad inuisibilia festinare: nͥ iam int̾i̾ori

Expanded text:
t ante haec tam perspicuae donationis indicia, inter ipsa videlicet vocationis novae primordia divinitus inspirati fuisse noscuntur. Nam quomodo possent cuncta, quae corporaliter intuebantur, abicere ac sub unius vocis imperio ad invisibilia festinare, nisi iam interior
Abbreviated transcription (Latin):
atq potencie impioꝵ se manib tͣdiot
⁊ ñ solũ se eoꝵ u̾b̾ib affici. s ⁊ inferni
sibi^ i ortis atrociã non contẽpsit::
Qđ donũ dĩ nullo uuͥstroꝵ conta¬
gio polluatur. xii.
Ienĩ uisibilis solis huiꝰ radius
nullas caligose cuuislibet scip¬
bis tenebras patit᷑. nullis cloacarum
sordibꝰ inqͥnat᷑: qͥd mirũ si sumitꝰ ⁊ ineis¬
cumscͥptꝰ sp̃c. cenebrosa ⁊ sordida qͦdã
siue luxuriosus. siue homicida. siue
etiã simoniacꝰ. ip̃e quid̾ polbutꝰ ÷ ⁊ lecali
ꝓculdubio lepra ꝑfusus. s donũ dĩ ab̾i
illũ tͣnͣsit. nulliꝰ tabe polluit᷑ nulliꝰ con¬
tagione fedat᷑. Purũ nãq ÷ qđ ꝑ illum¬

Expanded text:
atque potentiae impiorum se manibus tradidit et non solum se eorum verberibus affici, sed et inferri sibi mortis atrociam non contempsit? XII. Quod donum Dei nulla ministrorum contagione polluitur. Si enim visibilis solis huius radius nullas caligosae cuiuslibet scrobis tenebras patitur, nullis cloacarum sordibus inquinatur, quid mirum, si summus et incircumscriptus Spiritus tenebrosa vel sordida quorundam sive luxuriosus, sive homicida, sive etiam symoniacus –, ipse quidem pollutus est et letali procul dubio lepra perfusus, sed donum Dei, quod per illum transit, nullius tabe polluitur, nullius contagione foedatur. Purum na
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ oꝑum efficacit̾ adimpleuit.
Tunc enĩ quodãm a suis eñ labiis li¬
barec: si qd̾ de illo ꝓpħicis enuntiarat
oracłis ꝑ rerũ orditiẽ ñ implessec.
Ubi notandũ ÷ qͣm ꝓfunde qͣm misti¬
ce simul congruat doctoris utͥusq sen
⁊ qd̾ alt̃ asseruit. ut pollicitacioẽm
sp̃c accipiamus ꝑ fidẽ. atq ut ostñ¬
dat uir sapiens de qͦ maledicto lo¬
queret᷑. p̃missa sentencia ꝓtinꝰ ad¬
illiꝰ auditor. Quia enĩ patͥs ⁊ filii inse¬
ꝑabilis ⁊ coessentialis ÷ unitas: renũ
filii testis ⁊ cordis eius scrutator iure
pat̾ asserit᷑: cuiꝰ nimirũ uirtꝰ ⁊ sap̃ia
ip̃e filius. nulla ab eo credit᷑ inequa¬
litate diu̾sus: nulla ꝓibat᷑ abiuncti¬
one semotꝰ. lingue etiã illiꝰ auditor::
sic̃ ip̃e testat᷑. Pat̾ inquit gr̃as agotͥ:¬

Expanded text:
tionem operum efficaciter adimplevit. Tunc enim quodammodo a suis eum labiis liberaret, si, quod de illo propheticis enuntiarat oraculis, per rerum ordinem non implesset. Ubi notandum, quam profunde, quam mistice simul congruat doctoris utriusque seest, quod alter asseruit: ut pollicitationem spiritus accipiamus per fidem. Atque ut ostendat vir sapiens, de quo maledicto loqueretur, premissa sententia protinus adillius auditor. Quia enim Patris et Filii inseparabilis et coessentialis est unitas, renum Filii testis et cordis eius scrutator iure Pater asseritur, cuius nimirum virtus et sapientia ipse Filius nulla ab eo creditur inaequalitate diversus, nulla probatur abiunctione semotus. Linguae etiam illius auditor est, sicut ipse testatur: Pater, inquit, gratias ago
Abbreviated transcription (Latin):
te sue dleiñtie p̃rogat: qͦs tñ ꝑ m̾itũ
praue conu̾sationis ignorat. Anũ ⁊
illi spm dĩ indubitant̾ habuerant.
qͥ uenientes ante tͥbunal iudicis cla
licet ilico refpondet᷑. Disctͣte a me opa¬
riĩ miqͥtatis nescio uos. Qui nimirũ
ter ostendr̾: qi in quibdã neꝙ ꝓpt̾ pra¬
uitatẽ uite sp̃o sc̃s excludit᷑. neq ꝓp̃¬
sp̃m scm̃ qͦ irreuerent̾ abusi st̃. uita
dampnabił excusat᷑. Sic̃ em̃ testantȩ
dño. nescis uñ ueniat aut qͦ uadat. sie
etiã scire ñ potes. cur aliqñ ⁊ in reꝓbo ᷤᷤ
hõies ueniat. atq ꝑ eos sue uoluntau
inditiũ ꝓmat. Nam cũ apłs dicat. qͥa
sp̃ual hõ uidicat omĩa. ⁊ a nemine
quã ip̃e nouit discretione descend̾en
qͥ etiã coessentialẽ ⁊ coet̾nũ sͥ dĩ filiũ.
noluit ex impioꝵ manib lib̾are: uñ
⁊ ñ liberabit maledictũ a labiĩł suis.
mala merentib bona retͥbuit: ⁊ dig¬
nis supplicio. gr̃e sue munꝰ imꝑtit.

Expanded text:
itum pravae conversationis ignorat. An non et illi spiritum Dei indubitanter habuerant, qui venientes ante tribunal iudicis clamlicet ilico respondetur: Discedite a me, operarii iniquitatis, nescio vos. Qui nimirum ter ostenditur, quia in quibusdam neque propter pravitatem vitae Spiritus sanctus excluditur, neqsanctum, quo irreverenter abusi sunt, vita dampnabilis excusatur. Sicut enim, testante Domino: Nescis, unde veniat, aut quo vadat, sic etiam scire non potes, cur aliquando et in reprobos homines veniat atque per eos suae voluntatis indicium promat. Nam cum apostolus dicat, quia spiritualis homo iudicat omnia et a nemine quam ipse novit, discretione descendere, qui etiam coessentialem et coaeternum sibi Dei filium noluit ex impiorum manibus liberare? Unde n liberavit maledictum a labiis suis. mala merentibus bona retribuit et dignis supplicio gratiae suae munus impertit.
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ muemri: licet gͥ illi quibidam pͥm¬
legns ꝓ suo qͥͦsq ministĩo spetialit̾ potian¬
cur. quia tñ id qd̾ om̃ib maiꝰ est cõmune
cum reliquis sac̾dotib habent: cũ eis
etiam cr ip̃i ñ innm̾to sacerdatii nom̃
tenent. Ad hos nempe gradꝰ cum mini
ipsos taiqͣm eotenus nacuos. ille suꝑnꝰ
habitator tc̃ postremũ incipiat usi¬
tare. s hoc potuis mͦ. ut qͦs iam inha¬
bitat. ꝑ ampliorẽ grãm ad altions qͦcꝑ
gradꝰ increm̃ta ꝑducat. Alioqͥn qͦmͦ
qͥs in subeundis honoribꝰ nouit̾ illũ pos¬
sec accipeꝰ cũ &e ip̃i gradꝰ ꝑ morosa tẽ¬
poꝵ intͣualla regularit̾ conferantur:
⁊ baptismmꝰ cui pͥmitie sp̃c ascribunt᷑.
longe pͥus susceptꝰ fuisse indeatur. Nã
⁊ in apłis eadẽ non ambigit᷑ discretio fu¬
isse seruata. uidelicet ut sp̃m scm̃ quẽ
iamhabebant. rursus reciꝑent:⁊ de
gra ad grãm. sius aucti ꝓuectib aspira¬
rent. Saluo plane mistĩo qͦ diuina ꝓui¬

Expanded text:
quibusdam privilegiis pro suo quisque ministerio specialiter potiantur, quia tamen id, quod omnibus maius est, commune cum reliquis sacerdotibus habent, cum eis etiam et ipsi non immerito sacerdotii nomen tenent. Ad hos nempe gradus cum miniipsos tamquam eotenus vacuos ille supernus habitator tunc primum incipiat visitare, sed hoc potius modo, ut, quos iam inhabitat, per ampliorem gratiam ad altioris quoque gradus incrementa perducat. Alioquin, quomodo quis in subeundis honoribus noviter illum posset accipere , cum et ipsi gradus per morosa temporum intervalla regulariter conferantuui primitiae spiritus ascribuntur, longe prius susceptus fuisse videatur? Nam et in apostolis eadem non ambigitur discretio fuisse servata, videlicet ut Spiritum sanctum, quem jam habebant, rursus acciperent; et de gratia ad gratiam suis aucti provectibus aspirarent. Salvo plane mysterio, quod divina provi
Abbreviated transcription (Latin):
inquẽ tota descendit. solus ꝯsecͣtionis te¬
neat pͥnctpatũ ꝑhoc emĩ unitas eccłie stat.¬
Ꝙ ep̃c aput se consecrandi uirtutẽ tenu¬
t. & in neminẽ ministroꝵ. consecratioñ
iura tͣnsfundit. Nam si consecratio ex
fer in anꝰ imponat. ⁊ bñdictionis u̾ba ꝑ
inunctũ sͥ ministi̾um ꝓferat xp̃o ÷ cer

Expanded text:
in quem tota descendit, solus consecrationis tein quem tota descendit, solus consecrationis teneat principatum. Per hoc enim unitas Ecclesiae status apud se consecrandi virtutem tenuit et in neminem ministrorum consecrationum iura transfudit. Nam si consecratio ex fex manus imponat et benedictionis verba per iniunctum sibi ministerium pr
Abbreviated transcription (Latin):
& spũał ẽ paraddisus carisiatũ uidele
suꝑnoꝵ fluentis irrigius. Ponamꝰ gͦ it
inali sac̃dotes: quodãmͦ ut lapidei sint
canales. In lapideis aut̃ canalib aqͣ nch
germinat. donec ꝑ eos decurrens infe¬
cundas se areolas fundat. Licet etũ plu¬
res repbos sac̃dotes. seriatĩ temꝑũ uices
attusert̃. iudelicet ut co consecrantes
⁊ ꝯsecrati eque reꝑiant᷑ indigni. fons
tñ ille uiuus ñ restringit᷑. qͦminꝰ usꝙ d
tes siqͥd baptismꝰ. crisia tͥbuit᷑. ⁊ ot̃
neceẽ erat cotũ genꝰ humanũ. adiuinis
uficuis resisire Qđ si illis stautib homines
ninia suꝑna susciꝑent. labentib autẽ
uillatenꝰ impet᷑rentꝰ necessario iam ñ dõ
s sac̃ dotib utiq causam. atq om̃em iuim
ppͥs saliitis ascherent. S absit ut mͥ obẽe
i dñs auto malitiosus p̃co. ribi ÷ beniuolꝰ
uider. Non enĩ exhorret columbaͥ ñ naii¬
seat sordentiũ qͣł̾ibet minist̾i̾um: dũ ille

Expanded text:
lis est paradisus, charismatum videlicet supernorum fluentis irriguus. Ponamus ergo ut mali sacerdotes quodammodo lapidei sint canales: in lapideis autem canalibus aqua nil germinat, donet per eos decurrens, in fecundas se areolas fundat. Licet enim plures reprobos sacerdotes seriatim temporum vices attulerint, videlicet ut et consecrantes et consecrati aeque reperiantur indigni; fons tamen ille vivus non restringitur, quominus usque ad tes siquidem baptismus et chrisma tribuitur, et omne necesse erat totum genus humanum a divinis beneficiis resilire. Quodsi illis stantibus homines munera superna susciperent, labentibus autem nullatenus impetrarent, necessario iam non Deo, sed sacerdotibus utique causam atque omnem vim propriae salutis asscriberent. Sed absit, ut mihi obesse est Dominus, aut malitiosus praeco ubi est benevolus judex. Non enim exhorreat columba, non nauseat sordentium quorumlibet ministerium, dum ille,
Abbreviated transcription (Latin):
cupat partes loci: s totꝰ ubiq est.
nec ꝑ ampliora loca diffusior. nec
ꝑ angustiora ꝯtractior: nec altior ĩ
excelsis. nec plus humiliatꝰ in infi¬
mis. Non maior in magnis:non
minor in minimis: s unꝰ idemq
simplex. ⁊ equał ubiq. Nulla indi¬
nã ⁊ anteꝙͣ iurtutes angelicas ꝯ¬
didisset. anteꝙͣ. tẽpꝰ uł tẽporale ali¬
qͥd extitissetꝰ plenas atq ꝑfectas
debat. Ad creandũ gͥ qd̾ ñ erat. nõ
sitas cõpulit. s sola ꝓpͥeclem̃tie
bonitas ꝓuocauit. Nec beatitudi¬
ni eiꝰ rerũ condicio ꝯferre aliqͥd
potuit: cũ tta ꝑ se ⁊ in se sit plenꝰ.
atq ꝑfectus. ut nec existente cira¬
tura sibi aliqͥd accedat: nec ea ꝑens
decedat. Omĩa siqͥdẽ fluminaut
in mare: & mare ñ redundat.

Expanded text:
cupat partes loci, sed totus ubique est, cupat partes loci, sed totus ubique est, nec per ampliora loca diffusior, nec per angustiora contractior, nec altior in excelsis, nec plus humiliatus in infimis, non maior in magnis, non minor in minimis, sed unus idemque simplex at aequalis ubique, nulla indiNam et antequam virtutes angelicas condidisset, antequam tempus vel temporale aliquid extitisset, plenas atque perfectdebat. Ad creandum igitur quod non erat, non sitas impulit, sed sola propriae clementiae bonitas provocavit. Nec beatitudini ejus rerum conditio conferre aliquid potuit, cum ita per se, et in se sit plenus atque perfectus; ut nec existente creatura, sibi aliquid accedat, nec ea pereunte decedat. « Omnia siquidem flumina intrant in mare, et mare non redundat
Abbreviated transcription (Latin):
dũ meoꝵ. Rursũq de eo scͥptũ est.
Celũ metit᷑ palmo. & omnẽ terrã
pugillo coneluait. Sedi qͥppe cu p̃¬
sidet interior & suꝑior manet:
Nã celũ palmo metiens. & terrã
pugillo concludens: ostendit᷑ qd̾ ipse
sit circũquaq cunctis reb quas cre¬
auit exterior. Id nãq qđ interiũ
concludit᷑: a concludente exteriꝰ ꝯti¬
netͣ. ꝑ sedẽ gͦ cui p̾sidet. ẽẽ int̾uis
⁊ supra ꝑpendit᷑ ꝑ pugillũ uͦ quo
continet. ẽẽ ext̾tus subterq signat᷑.
Qͥa enĩ ipse manet intra oĩa. ipse
extra oĩa. ipse suꝑ oĩa. ipse infra oĩa
& suꝑior est ꝑ potentiã. & inferior ÷
ꝑsustentationẽ: & ext̾ior ꝑ magni¬
tudinẽ. & int̾ior ꝑ sublimitatẽ. Ubi
gͦ fit aliqͥd absq eo: qͥ cũ ꝑ molẽ
omĩa. Est autẽ ut ita dixerĩ locꝰ in¬
localis. qͥ sic in se oĩa ꝯtinet loca. ut
ñ moueat᷑ ipse ꝑ loca: & cũ oĩa si¬
inul impleat. non ꝑ partes sui oc¬

Expanded text:
ursumque de eo scriptum est: « Coelum metitur palmo, et omnem terram pugillo concludit . » Sedi quippe, cui praesidet, interior et superior manet. Nam per id coelum palmo metiens, et terram pugilo concludens, ostenditur quod ipse sit circumquaque cunctis rebus, quas creavit, exterior. Id namque quod interius concluditur, a concludente exterius continetur. Per sedem ergo, cui praesidet, esse interius, et supra perpenditur; per pugillum vero, quo continet, esse exterius, subterque signatur. Quia enim ipse manet intra omnia, ipse extra omnia, ipse super omnia, ipse infra omnia, et superior est per potentiam, et inferior est per sustentationem, et exterior per magnitudinem, et interior per subtilitatem. Ubi ergo si aliquid absque eo, qui cum per molem omnia. Est enim, ut ita dixerim, locus inlocalis, qui sic in se continet omnia loca, ut non moveatur ipse per loca. Et cum omnia simul impleat, non per partes sui oc
Abbreviated transcription (Latin):
onstat gͥ¬
deũ om̃ipotentẽ sic oĩa scła
in et̾ne sapientie sue thesauro ꝙ¬
cludere: ut nec ad se qͥd acced̾e. nec
transire. in illa gͥ ineffabili sue ma¬
lestatis arce ꝑsistens. sic oĩa insue
p̃sentie ꝯstituta conspecti. uno aẽ
bencedant Cui dũ semꝑ ẽeato ide
ese est ꝑ etnitate. dũ om̃e qd labit᷑
cicuscribit. intͣ semet ipsũ om̃iõ
se sine transitu cohibet oĩa tẽpora
ita nichilominꝰ int̃ se sine spacus
unusa ꝯtinet loca. Hinc ẽ plane.
qdͣ at̃. Celũ ⁊ terrã ego impleo. Hĩc
est qd̾ sapĩa illiꝰ dicit. Girũ celi cir¬
cuiu sola. De qua ⁊ salomon ait.
quia cũ sit una omĩa potest : et
ꝑmanens inse. innouat omnia
Etidłe alibi si celũ ⁊ celi celoꝵ te
caꝑe ñ posst᷑. quanto magis domꝰ
hec quã edificaui łͥ: De cuiꝰ etiam¬

Expanded text:
onstat itDeum omnipotentem sic omnia saecula in aeternae sapientiae suae thesauro concludere, ut nec ad se quid accedere, ne valeat transire. In illa igitur ineffabili suae majestatis arce persistens, sic omnia in praesentiae suae constituta conspectu, uno ac succedant. Cui dum semper esse atque idem esse est per aeternitatem; dum omne, quod labitur, circumscribit, intra semetipsum omnium se sine transitu cohibet omnia tempora, ita nichilominus intra se sine spaciis universa continet loca. Hinc est plane, quod ait: Caelum et terram ego impleo. Hinc est, quod sapientia illius dicit: Girum caeli circuivi sola. De qua et Salomon ait, quia cum sit una, omnia potest, et permanens in se, innovat omnia. Et idem alibi: Si caelum et caeli caelorum te capere non possunt, quanto magis domus haec, quam aedificavi tibi. De cui
Abbreviated transcription (Latin):
niorib intimatũ ẽ refero. In
babilonie partib possessionẽ apłica
sedes habebat. unde tantũ balsami
reditũ ꝑ annos singłos capiebat:
qd̾ indeficienti fomite sufficeret lã¬
padi que uidelicet ante altare b̾i.
petri apłoꝵ pͥncipis rutilabat ap¬
pensa. Quã possessionẽ accepta pe¬
cuma papa distraxit: canonẽq
a romatis quẽ acciꝑe solebat ami¬
sit. Aliqͣuto p̾t cũ idẽ papa p̃dicto
sacro sco altari qͣsi deuotꝰ assisteret.
oraret: ecce quidã t̾ribilis ⁊ gͣndeni
senex in cuiꝰ etiã facie barbirasiũ u¬
debat᷑. elato brachio colaphũ sibiu¬
hement̃ incussit. & ait. Tu extinxis
lucernã meã ante me: & ego extin¬
guo lucernã tuã ante dm̃i. Mexq di¬
paruit. Ille uͦ ꝓtinꝰ corruit: & paulo
pꝰt diẽ clausit extremũ. Sic sic nimi¬
rũ meret᷑ corrripi: qui illi se p̾bet
adu̾sũ: qui celi terreq pͥmꝰ pastor
obtinet principatũ.

Expanded text:
nioribus intimatum est, refero: In Babyloniae partibus possessionem apostolica sedes habebat, unde tantum balsami reditum per annos singulos capiebat, quod indeficienti fomite sufficeret lampadi, quae videlicet ante altare beati apostolorum principis rutilabat appensa. Quam possessionem accepta pecunia papa distraxit, canonemque aromatis, quem recipere solebat, amisit. Aliquanto post, cum idem papa praedicto sacrosancto altari, quasi devotus assisteret et oraret, ecce quidam terribilis et grandaevus senex, in cujus etiam facie barbirasium videbatvehementer incussit et ait: « Tu exstinxisti lucernam meam ante me: et ego exstinguo lucernam tuam ante Deum, » moxque disparuit. Ille vero protinus corruit, et paulo post diem clausit extremum. Sic sic nimirum meretur corripi, qui illi se praebet adversum, qui coeli terraeque primus pastor obtinet principatum.
Abbreviated transcription (Latin):
isq un sempit̾nũ. Giezi porro semen
s.quea que in opus pietatis impen¬
enda susceꝑant. sibimet in posterũ
noris ꝓfutura ꝯseruant. Ignobili nãq
ai degeneri parenti responsura pos¬
untcas. dũ sũptus miscłie. in sua trans¬
ferre luchra conat᷑: alieni ꝓculdubio
frigula ħ ppocrita nẽpe.qͥse ꝑ scĩtatis
adumbrate figm̃tũ transfigurat in an¬
qdũ lucis. malis inferuet estib cari¬
catis. att ac instar nuns simul ẽ albꝰ
s frigidus: qͥa piis quide se deseruire
opib simulat. s uiscera solide pieta¬
tis ignorat. Quid plura cõmemorem:
diti p̾sens. alico ñc absens. tantũdem
tam̃ itrobiq ꝓficiens. Sꝑnite diuitias:
ne ꝑpetuo m̃dicetis. Estote uoluntarie
puꝑes. ut sine fine regnetis. Beati

Expanded text:
orro semen sunt, qui ea, quae in opus pictatis impendenda susceperant sibimet in posterum noxie profutura conservant. Ignobili namque, atque degeneri parenti responsura posteritas, dum sumptus supernos in sua transferre lucra conatur, alieni procul dubio frigida; hypocrita nempe, qui se per sanctitatis adumbratae figmentum transfigurat in angelum lucis, nullis infervet aestibus charitatis; atque ad instar nivis simul est albus et frigidus, quia piis quidem se deservire operibus simulat, sed viscera solidae pietatis ignorat. Quod plura commemorem? Dixi praesens, dico nunc absens, tandem tamen utrobique perficiens: Spernite divitias, ne perpetuo mendicetis: estote voluntarie pauperes, ut sine fine regnetis. « Beat
Abbreviated transcription (Latin):
ongrsiat᷑ inutet: quatinꝰ aũ eũ ad se cui
osias. eui anxiat᷑. cui inhiat. uenre
oliserit ꝓptinꝰ gratul abunda alacriter
ntuameo dicens. uox adilecti mei pulsan¬
hs ipi soror mea. amica mea ĩmaculata
la Ac aeinde subiungit.Surrexi aꝑi¬
pe diecto meo. felix aĩa cuiꝰ thalamum
raefis ile sponsꝰ ingredit᷑: ac indissolubi
ic ꝓpetui amoris uincło copulat᷑. Que
qumrũ sine int̾missione celebrat nup¬
nqͣm anima. que dũ diuine gr̃e rore
ꝓsundtt᷑: celesti mox sobole fecundat᷑.
gie nimirũ arefacta carni: germinat
ꝑͥ. Mortua mundo. uiuit d̾o uuenti.
aq regnanti in scła scłoꝵ. amen.
i diligent̃ mine.¬

Expanded text:
ngrediatur, invitet; quatenus dum ad se eum, cui aestuat, cui anxiatur, cui inhiat, venire persenserit, protinus gratulabunda alacriter exclamet, dicens: «Vox dilecti mei pulsantis: aperi soror mea, amica mea, immaculata mea;» ac deinde subjungit: «Surrexi aperire dilecto meo.» Felix anima, cujus thalamum coelestis ille sponsus ingreditur, ac indissolubili sibi perpetui amoris vinculo copulatur: quae nimirum sine intermissione celebrat nupinquam, anima, quae dum divinae gratiae rore perfunditur, coelesti mox sobole fecundatur. Sic nimirum arefacta carni, germinat sibi, mortua mundo, vivit Deo viventi, atque regnanti in saecula saeculorum. Amen. Si diligent
Abbreviated transcription (Latin):
nos cuneis conglobant᷑: qͥd aliud qͣm
chananei nos ferreis currib ĩpetunt.¬
& ne de carnalis uite cãpestrib ad
uirtutũ ualeamꝰ excelsa ꝯscendere. sa¬
lutis nob̾ aditus int̾cludunt: S bonꝰ
militie nr̃e dux imbecillitatẽ nr̃am
ad fortit̾ agendi ostantiã erigit: et
contͣ hostiũ impetꝰ ut in altiora ꝓgre¬
diam impellit. S quomͦ de ininitis
nr̃is triumphũ possumꝰ obtinereᷤ qui
semꝑ in epulis. semꝑ inpocułoꝵ affiuen¬
tiũ uolumꝰ ingurgitatione iacere: De
quib utiq salomon ait. Qui diligit
epulas in egestate erit: qͥ amat unum
os pinguia ñ ditabit᷑. Et iterũ. Luxu¬
riosa res uinũ. & tumultuosa ebrietas.

Expanded text:
nos cuneis conglobantur, quid aliud quam nos cuneis conglobantur, quid aliud quam Chananaei nos ferreis curribus impetunt, et ne de carnalis vitae campestribus ad virtutum valeamus excelsa conscendere, salutis nobis aditus intercludunt? Sed bonus militiae nostrae dux imbecillitatem nostram ad fortiter agendi constantiam erigit et contra hostium impetus, ut in altiora progrediamur, impellit. Sed quomodo de inimicis nostris triumphare possumus, qui semper in epulis, semper in poculorum affluentium volumus ingurgitatione jacere? De quibus utique Salomon ait: « Qui diligit epulas, in egestate erit; qui amat vinum et pinguia, non ditabitur . » Et iterum: « Luxuriosa res vin
Abbreviated transcription (Latin):
montẽ. & succides tͥ atq purgabis
ad habitandũ spacia: & pot̾is ultra
ꝓcedere cũ subũteris cbananeum.
quẽ dicis ferreos habere currus. et
ẽẽ fortissimũ. Que nimirũ mułtis indͥi¬
gentia u̾bis exponerẽ fortassis: siñ m
tantũ quasi sũmotenus ꝑstringendo
sufficiat. qͥa cũ iosue p̾cipit popło su¬
uarũ condensa succidere: hoc innuit.
se iubet male pullulantes siluescentiũ
uicioꝵ frutices extirpare. hortat᷑ ut ñ
federa. s bellũ contͣ chananeos gerant.
ut montana ꝯscendant: quatusꝰ & inci¬
oꝵ elaborent debellare barbariẽ. & ar¬
duũ uirtutũ festinent obtinere cacum̃
tur. adu̾sus eos qͥ ferreis utebantur
currib se ñ posse consurg̃o: hoc ẽ qͦd
nos ubecilles & fragiles sepe diffidim
tanqͣm ferreos currus sic adu̾santes
malignoꝵ spĩum impetꝰ sustinere.
Nam cũ petulantia gule. uorago luxuri
omniũq uicioꝵ pestes. tanqͣm frem̃tiũ
chananeoꝵ acies. constipatis adu̾sum

Expanded text:
montem, et succides tibi atque purgabis ad habitandum spatia; et poteris ultra procedere cum subverteris Chananaeum, quem dicis ferreos habere currus, et esse fortissimum . » Quae nimirum multis indigentia verbis exponerem fortassis, si non tantum quasi summotenus perstringendo sufficiat quia, cum Josue praecipit populo silvarum condensa succidere, hoc innuit q sequentibus se jubet male pullulantes silvescentium vitiorum frutices exstirpare. Hortatur ut non foedera, sed bellum contra Chananaeos gerant, ut montana conscendant, quatenus et vitiorum elaborent debellare barbariem, et arduum virtutum festinent obtinere cacumentur adversus eos qui ferreis utebantur curribus se non posse consurgere, hoc est, quod nos imbecilles et fragiles saepe diffidimus tanquam ferreos currus, sic adversantes malignorum spirituum impetus sustinere. Nam cum petulantia gulae, vorago luxuriae, omniumque vitiorum pestes, tanquam frementium Chananaeorum acies, constipatis adversum
Abbreviated transcription (Latin):
uepres raddicitus extirpare. quo ub̃es
ꝓuentus sp̃alium segetũ ualeant sui
cordis rura ꝓferre. Unde & ide salomon
ait. Qui oꝑatur t̾ram suã. saturabit᷑ pa¬
nib. qͥ sectat᷑ ociũ replebit᷑ egestate.
Ad hanc sane agriculturã iosue alle¬
goricis exhortationib ꝓuocabat filios
ioseph. Si ppłs inqͥt multus es. ascen¬
de in siluam. & succide tͥ spacia in
t̾ra pherezei & raphaun: qͥa angusta
ẽ tͥ possessio montis effraim. Cumq

Expanded text:
vepres radicitus exstirpare, quo uberes vepres radicitus exstirpare, quo uberes proventus spiritualium segetum valeant sui cordis rura proferre. Unde et idem Salomon ait: « Qui operatur terram suam, saturabitur panibus; qui sectatur otium, replebitur egestate . » Ad hanc sane agriculturam Josue allegoricis exhortationibus provocabat filios Joseph: « Si populus, inquit, multus es, ascende in silvam, et succide tibi spatia in terra Pherezaei et Raphaim, quia angusta est tibi possessio m
Abbreviated transcription (Latin):
postremo maceria lapidũ: nͥ carita¬
te media. qͣsi ꝑmixta coherentiũ
sructura uirtutũ: Ager gͦ pigri &
stulti hõĩs urticis spinisq replet᷑:
cũ caro cuiꝰpiam ociose uiuentis. ñ
ꝑ disciplinã continui laboris excolitur:
s in uoluptatis atq lasciuie mollit̃ de¬
sidłio emittit᷑. Lapidũ qͦq maceria la¬
befacta diruit᷑: qͥa tota uirtutũ fabͥca.
uelut impactis incontinentie arietib
dissipat᷑. Princeps enĩ cocoꝵ destruxit
asserit᷑ uent̾: cui nimirũ a cocis labo¬
rioso oꝑe seruit᷑. Quisqͥs gͦ desiderat
sp̃alium segetũ ub̃tate ditescere: desudet
ñc agrũ sui corꝑis. discipline ac continen¬
tie uomere continuo labore sulcare:
&e tanqͣm noualiũ suoꝵ glebas sarcło
sariente confringat: dum qͥcqͥd durũ.
dũ quicqͥd infecundũ. in se rep̾hendit.
iugis penitentie contunsionib terat:
nec desinat gule prurientis urticas.
atq inhorrescentes carnaliũ desid̾ioꝵ

Expanded text:
a lapidum, nisi charitate media cum permista cohaerentium structura virtutum? Ager ergo pigri et stulti hominis urticis spinisque repletur, cum caro cujuspiam otiose viventis non per disciplinam 229 continui laboris excolitur sed in voluptatis atque lasciviae mollitur desiderio et enutritur. Lapidum quoque materia labefactata diruitur, quia tota virtutum fabrica, velut impactis incontinentiae arietibus dissipatur. « Princeps enim coquorum destruxit asseritur venter, cui nimirum a coquis laborioso opere servitur. Quisquis ergo desiderat spiritualium segetum ubertate ditescere, desudet nunc agrum sui corporis disciplinae ac continentiae vomere continuo labore sulcare, et, tanquam novalium suorum glebas, sarculo sapiente confringat, dum quidquid durum, dum quidquid infecundum in se reprehenderit, jugis poenitentiae contusionibus terat; nec desinat gulae prurientis urticas atque inhorrescentes carnalium desideriorum
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ in simplicitate sua: qͣm diues
prauis itinerib. Et alibi. uir qͥ festi¬
nat aitari & aliis inuidet: ignorat qd̃
egestas suꝑueniet ei. Pruritũ p̃terea
gule: frenũ cohibeat discipline. In¬
callũ nãq conat᷑ edificare fastigium:
qͣ in harena que dissilit collocat funda¬
mentũ. Qui urtutũ lapidib festinat
atriũ sublime construere: pͥus eum
necesse ẽ in horrentia carnalium de¬
lectationũ dumeta purgare. Unde ꝑ
salomonẽ ar. Diligent᷑ exerce agrũ
tiũi: ut p̾tea edifices domũ tuã. Iue
qͥppe bene domũ m̃tis edificat: qui
pͥus agrũ corꝑis aspins uitioꝵ pur¬
gat. Quoqͥn si desicłioꝵ passionũip
carnaliũ sentes in carnis agro pul¬
lulare sinunt᷑: fame boni crescen¬
te. tota intus uirtutũ structura col¬
labit᷑. hinc rursus ait. ꝑ agrũ hoĩs
& ecce totũ repleu̾ant urtice. oꝑue¬
rant suꝑficiẽ eiꝰ spine. & maceria la¬
pidũ destructa erat. Quid enĩ ager

Expanded text:
dives pravis itineribus . » Et alibi: « Vir, qui festinat ditari, et aliis invidet, ignorat quod egestas superveniet ei . » Pruritum praeterea gulae frenum cohibeat disciplinae. Incassum namque conatur aedificare fastigium, qui in arena, quae dissilit, collocat fundamentum. Qui virtutum lapidibus festinat atrium sublime construere, prius necesse est inhorrentia carnalium delectationum dumeta purgare. Unde per Salomonem dicitur: « Diligenter exerce agrum tuum, ut postea aedifices domum tuam . » Ille quippe bene domum prius agrum corporis a spinis vitiorum purgat, alioquin si desideriorum passionumque carnalium sentes in carnis agro pullulare sinuntur, fame boni crescente, tota intus virtutum structura collabitur. Hinc rursus ait: « Per agrum hominis et ecce totum repleverant urticae, operuerunt superficiem ejus spinae et maceria lapidum destructa erat . » Quid enim ager,
Abbreviated transcription (Latin):
intlictũ: hoc letale factum ẽ hõi. ꝑ
usurpate lib̾tatis arbitriũ. Hoc pͥmi
hõispeccatũ fr̃s mei. ut cũ pace ur̃a
loquar: uos it̾are usq hodie ñ desinitis.
si qa uob̾ inhibitũ ẽ ꝑ puritũ lenoci¬
mnantis illecebre degustatis. Quotiens
eñ ad huiꝰmodi cibũ manꝰ inobedientie
tendlit᷑. totiens ꝓculdubio pͥmi paren¬
uena: ruius fonti. tractus respondet
origini. Hoc õ me ñ leuiꝰ mouet. quia
ptergresso nichilominꝰ obedientie lumi¬
te. elemosinas a scłarib indifferent̃
accipitis÷ possessionis ur̃e funiculos
inhiant extendatis: & ut cuncta breuis
sermo concludat. in occulto simul et
publico fieri diuites festinatis. hec aũt
facientes. amarissimis uos t̾rene concu¬
piscentie motib laceratis: ñ solũ uob̾.
s ce pot̾is ur̃is dulcedinẽ qͥetis adimitis.
curarũ scłariũ uos laqueis innodaas.

Expanded text:
interdictum, hoc lethale factum est homini per interdictum, hoc lethale factum est homini per usurpatae libertatis arbitrium. Hoc primi hominis peccatum, fratres mei, ut cum pace vestra loquar, vos iterare usque hodie non desinitis, si quod vobis inhibitum est, per pruritum lenocinantis illecebrae degustatis. Quoties enim ad hunc cibum manus inobedientiae tenditur, toties procul dubio primi parenuente vena, rivus fonti, tractus respondet origini. Hoc etiam me non levius movet, quia praetergresso nihilominus inobedientiae limite, eleemosynas a saecularibus indifferenter accipitis, possessionis vestrae funiculos inhianter extenditis, et, ut cuncta brevis sermo concludat, in occulto simul et publico fieri divites festinatis. Haec autem facientes, amarissimis nos tetrae concupiscentiae motibus laceratis; non solum vobis, sed et posteris vestris dulcedine quietis adimitis, curarum saecularium vos laqueis innodatis,
Abbreviated transcription (Latin):
iliñ paiet ut oleastre firxurt raris¬
out conceaant᷑. Et multa sumilia:que
es aolenda qͣm scribenda decerminꝰ.
uate añica me p̾sente s nesciente.
palsũ melle simul & diu̾sis pigm̃toꝵ
qieib parabat᷑. Qa ut agnou tarto
aris ꝓ digñ nouttate ꝑcũsus exhorui:
nd oateiꝰ contigisset. Uerũ ista dicentes
ue cilis nos sentire qͥs uidicet. qͥ ꝓ hibet
ptibs quos ãs creauit. ned aplice confire
oltutie. qua nos manducarr pͥcipte
outuq apponunt᷑: & nicħ reiciendum
a cu grarum actione ꝑcipit᷑. Alud ẽ¬
mũ ꝗͥs creaturas di bonas indifferent̃
ascrimn᷑: aiud qͦd pudicicie sobrietatiꝙ
eriande castigatione corpoꝵ ꝓuidemꝰ.
Sonũ erat qͥppe in paradyso lignaum a
ono scilicet opifice conditũ: bonum
te pteptũ. S cũ bonũ bono ñ bene iun¬
stͣ. mors ꝓtinus ex uirulento semine
siꝑbie generat᷑. Qd enĩ bonũ fuerat ꝑ
niturã: malũ factũ ẽ ꝑ inobedientie cul¬
pam. Et qdł ab auctore fuerat salubrtt̃

Expanded text:
non paretur; ut oleastrae frixurae rarissime concedantur, et multa similia, quae magis colenda quam scribenda decernimus.vitate Dominica, me praesente, sed nesciente, mulsum melle, simul et diversis pigmentorum generibus parabatur. Quod ut agnovi, tanto magis prodigii novitate percussus exhorrui, uidem eatenus contigisset. Verum ista dicentes, nec cum illis nos sentire quis judicet, qui prohibent a cibis, quos Deus creavit ; nec apostolicae contraire sententiae, qua nos manducare praecipit, quaecunque apponuntur, et nihil rejiciendum quod cum gratiarum actione percipitur . Aliud eferenter asserimus; aliud, quod pudicitiae sobrietatique servandae castigatione corporum providemus. Bonum erat quippe in paradiso lignum, a bono scilicet Opifice conditum; bonum te praeceptum ; sed, dum bonum bono non bene jungitur, mors protinus ex virulento semine superbiae generatur. Quod enim bonum fuerat per naturam, malum factum est per inobedientiae culpam; et quod ab Auctore fuerat salubriter
Abbreviated transcription (Latin):
sorim qd dutias cernit ocłis suis:
Qa aũt aiuitie possidentib ingerart
sollicitudinẽ. nec eos quiesc̾e securo
ꝑmittant. audiant monachi: quoꝵ
certe ꝓfessio ñ sollicitudim militat
s quieti. Dulcis ẽ inqͥt somnꝰ oꝑanti.
sius multũ. siue parũ comedat: sa¬
turitas aut̃ diuitis. ñ sunt dormire
eũ. Pret̾ca tã & si homo iuolent᷑ aut
furtiue ñ rapiat: etiã si nequa qͣm
m̃tiendo uł circunueniendo decipi¬
at ⁊ ñ leuit̃ tam̃ peccat: si dũtaxat
alienã rem simplicit᷑ concupiscat.
Unde qͦq in cathalogo decẽ p̾ceptoꝵ
ponit᷑: ñ concupisces rem ꝓximi tui.
Ciũ aũt reatꝰ sit aliem iuris ambitio:
ut ex industria multa p̃t̾eam. unobea
ti petri docet᷑ exemplo. Nemo inquit
ur̃m patiat᷑ quasi homicida. aut fur.
aut maledicus: aut alienoꝵ appetitor.
Qui cmĩ int̾ homicidas. fures. atq ma¬
ledicos qͥ regnũ dĩ ꝓfecto ñ possident.
appetitorẽ facultatis aliene constituit:

Expanded text:
od divitias cernit oculis suis? » Quod autem divitiae possidentibus ingerant sollicitudinem, nec eos quiescere secure per mittant, audiant monachi, quorum certe professio non sollicitudini militat, sed quieti: « Dulcis est, inquit, somnus operanti, sive multum, sive parum comedat. Saturitas autem divitis non sinit eum dormire . » Praeterea, tametsi homo violenter, aut furtive non rapiat, etiam si nequaquam mentiendo, vel circumveniendo decipiat, non leviter tamen peccat, si duntaxat alienam rem simpliciter concupiscat. Unde quoque in catalogo decem praeceptorum ponitur: « Non concupisces rem proximi tui . » Quis autem reatus sit alieni juris ambitio, ut ex industria multa praeteream, uno B. Petri docetur exemplo. « Nemo, inquit, vestrum patiatur tanquam homicida, aut fur, aut maledicus, aut alienorum appetitor . » Qui enim inter homicidas, fures atque maledicos qui regnum Dei profecto non possident, appetitorem facultatis alienae constituit,
Abbreviated transcription (Latin):
sandũ ẽ. ne illos qͥ ad custodiã nr̃am
deputati st̃ angłos. uite nr̃e fetor oftu¬
dat: ut potiꝰ apud dm conqueri qͣn sie
nos debeant attestatione tueri. Illid q̃
de scĩtatis ur̃e p̾coniis. noticie nr̃e mꝑ¬
accessit. qͥa pleraq capła ad continaia
ꝑtinentia disciplinã. que int̾ uol młe

Expanded text:
sandum est, ne illos, qui ad custodiam nostram sandum est, ne illos, qui ad custodiam nostram deputati sunt, angelos vitae nostrae fetor offendat, 228 ut potius apud Deum conqueri quam sua nos debeant attestatione tueri. Illud quoque de sanctitatis vestrae praeconiis notitiae nostrae superaccessit, quia pleraque capitula ad continentiae pertinentia disciplinam, quae inter vos re