comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nificauit eos antixp̃m suscepturos: quigłã
noĩs sui quesiturus ẽ. In flatus ñ solidꝰ. et
nr̃ iħc xp̃c: magnũ exemplũ nobis p̃buit
humilitatis. Nempe: equalis ẽ patri. Nempe.
inpͥncipio erat uerbũi. & uerbum erat apud
dm̃: & ds̃ erat uerbũ. Nẽpe. ipse dixit. et
uerissime dixit. Tanto tẽpore uobiscũ sũ &
ñ cognouistime: Philippe: qui uidit me ui¬
dit & patr̃ẽ. Nempe ipse dixit: et uerissime
dixit. Ego et pat̾ unũ sumus. Si gͦ ille cum
patre unũ. equalis patri. ds̃ dedeo. ds̃ apud
dm̃. coet̾nus inmortalis. parit᷑ incõmutabi¬
lis. parit sine tempore. Pariter creator et
dispositoi temꝑum: tam̃ qͥa uenit intẽpore
& formã serui accepit. et habituẽ inuentꝰ
ut homo. querit głam patris ñ suã. qͥdtu ho¬
mo facere debes. qui quando aliqͥd boni facis
głam tuã queris qnͣdo autẽ aliqͥd mali facis.
deo calũniã meditaris: Indende tibi. creatu¬

Expanded text:
nificavit eos Antichristum suscepturos, qui gloriam nificavit eos Antichristum suscepturos, qui gloriam nominis sui quaesiturus est, inflatus, non solidus. Et hristus magnum exemplum nobis praebuit humilitatis: nempe aequalis est Patri, nempe in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; nempe ipse dixit, et verissime dixit, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem ; nempe ipse dixit, et Pater unum sumus . Si ergo ille cum Patre unum, aequalis Patri, Deus de Deo, Deus apud Deum, coaeternus, immortalis, pariter incommutabilis, pariter sine tempore, pariter creator et dispositor temporum; tamen quia venit in tempore, et formam servi accepit, et habitu est inventus ut homo , quaerit gloriam Patris, non suam: quid tu, homo, facere debes, qui quando aliquid boni facis, gloriam tuam quaeris; quando autem aliquid mali facis, Deo calumniam meditaris? Intende tibi; creatu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ intelliget. Qd̃ ẽ autẽ siquis uoluerit¬
uoluntatẽ eiꝰ fac̾e: hoc ẽ credere.S quia cognoscet.
hoc ẽ intelliget. om̃s intelligunt. qͥa uero qd̃
ait. siqͥs uoluerit uoluntatẽ eiꝰ facere. hoc
ꝑtinet ad credere: ut diligentiꝰ intelligatur.
opus ẽ nobis ipso dño nr̃o expositore. ut in¬
dicet nobis utrũ reuera ad credere ꝑtineat:
uoluntatẽ facere patris eiꝰ. Quis nesciat hoc
ẽẽ.facere uoluntatẽ dei. oꝑari opus eiꝰ. id est
qd̃ illi placet: Ipse autẽ dñs aꝑte alio loco
dicit: hoc ẽ opus dei ut credatis ineũ: quẽ
ille misit. Ut credatis ineũ: ñ ut credatis ei.
S si creditis ineũ: creditis ei. Non autẽ conti¬
nuo qͥ credit ei: credit ineũ. Nam et demoneᷤ
credebant ei: & ñ credebant ineũ. Rursus
etiã deapłis ipsuis possumus dicere: credidi¬
mꝰ paulo. s ñ credidimꝰ in paulũ. Credidimꝰ

Expanded text:
hoc est intelligit, hoc est intelligit, voluntatem ejus facere, hoc est credere. Sed quia cognoscet, hoc est intelliget, omnes intelligunt: quia vero quod ait, Si quis voluerit voluntatem ejus facere, hoc pertinet ad credere, ut diligentius intelligatur, opus est nobis ipso Domino nostro expositore, ut indicet nobis utrum revera ad credere pertineat facere voluntatem Patris ejus. Quis nesciat hoc esse facere voluntatem Dei, operari opus ejus, id est, quod illi placet? Ipse autem Dominus aperte alio loco dicit: Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem ille misit . Ut credatis in eum; non, ut credatis ei. Sed si creditis in eum, creditis ei: non autem continuo qui credit ei, credit in eum. Nam et daemones credebant ei, et non credebant in eum. Rursus etiam de Apostolis ipsius possumus dicere, Credimus Paulo; sed non, Credimus in Paulum: Credimus
Abbreviated transcription (Latin):
uideat unde sꝑet. forinsecus ut oꝑarii pos¬
sumꝰ plantare & rigare: s dei ẽ incrementũ
dare. Mea inqͥt doctrina ñ est mea: s eiꝰ qui
misit me. Audiat consiliũ: quidicit. ñdũ
intellexi. Magna qͥppe res et ꝓfunda cũ fu¬
isset dicta. uidit utiq ipse dñs xp̃c hoc tam¬
ꝓfundũ ñ om̃s intellecturtis: et inconse¬
intelligetis. Ad hoc ꝑtinet: qd̾ etiã hic dñs
tẽ eiꝰ facere. cognoscet de doctrina utrũ
ex deo sit: a nego ame ipso loquor. Qd ẽ hoc.
crediderit: et hoc consiliũ dedera. Si ñ intel¬
lexisti in quã: crede. Intellectus enĩ: mertes
ẽ fidei. Ergo noliquerere intelligere ut
credas. s crede ut intelligas:. qm̃ nisi credide¬
ritis. ñ intelligetis. Cũ ergo ad possibilitatẽ
intelligendi consiliũ dederĩ obedientiã cre
uin xisse inconseq̃nti sententia inuenimus
eũ dixisse: siqͥs uoluerit uoluntatẽ eiꝰ fa¬

Expanded text:
videat unde speret. Forinsecus ut operarii posvideat unde speret. Forinsecus ut operarii possumus plantare et rigare, sed Dei est incrementum dare . Mea, inquit, doctrina non est mea, sed ejus qui misit me. Audiat consilium, qui dicit, Nondum intellexi. Magna quippe res et profunda cum fuisset dicta, vidit utique ipse Dominus Christnum non omnes intellecturos: in conseintelligetis . Ad hoc pertinet quod hic etiam Dominus tem ejus facere, cognoscit de doctrina utrum ex Deo sit, an ego a meipso loquor. Quid est hodixeram, Si quis crediderit, et hoc consilium dederam: Si non intellexisti, inquam, crede. Intellectus enim merces est fidei. Ergo noli quaerere intelligere ut credas, sed crede ut intelligas; quoniam nisi credideritis, non intelligetis. Cum ergo ad possibilitatem intelligendi consilium dederim obedientiam cred ipsum conjunxisse, in consequenti sententia invenimus eum dixisse: Si quis voluerit voluntatem ejus fa
Abbreviated transcription (Latin):
neat sonus cũ dicitur ds̃. Sic intendite doc
uerbũ: et tudebitis uerũ dictũ ẽe mea doct¬
na. Intendite etiã cuiꝰ ẽ uerbũ: et uidebitis
rectȩ dictũ ẽẽ ñ est mea. Breuiter gͦ dico
mea doctͥna ñ est mea: ac si diceret. ego ñ sũ
ame ipso. Quãuis enĩ filiũ patri dicamꝰ et
credamꝰ ȩqualẽ. nec ullã in eis ẽẽ. naturȩ sub¬
stantieq distantiã. nec int̾ generantẽ atq
generatũ aliquod int̾ fuisse tẽporis int̾uallũ:
tam̃ hoc seruato et custodito. ista dicimꝰ qd̃
ille pat̾ ẽ. illȩ filius. Sat̃ aut̃e ñ est. si ñ habeat
filium: & filiꝰ ñ est. si ñ habeat patre. S tam̃
filiꝰ ds̃ deꝑatre: pat̾ autẽ ds̃. s non defilio. Pat̃¬
filii. ñ ds de filio: ille autẽ filius patͥs. & ds̃
ex lumine: simul unũ lum̃. ñ ouo lumina.
Si intelleximꝰ: deo grãs. Siqͥs autẽ parũ in¬
tellexit: fecit homo quousq potuit. seterũ

Expanded text:
neat sonus cum dicitur Deus. Sic intendite doctneat sonus cum dicitur Deus. Sic intendite doctVerbum; et videbitis verum dictum esse, mea doctrina: intendite etiam cujus est Verbum; et videbitis recte dictum esse, non est mea. 5. Breviter ergo dico mea doctrina non est mea, » ac si diceret: Ego non sum a meipso. Quamvis enim Filium Patri dicamus et credamus aequalem, nec ullam in eis esse naturae vel substantiae distantiam, nec inter generantem atque generatum aliquod interfuisse intervallum, tamen hoc servato et custodito, ista dicimus quod ille Pater est, ille Filius. Pater autem non est, si non habeat Filium: Filius non est, si non habeat Patrem. Sed tamen Filius Deus de Patre, Pater autem Deus, sed non de Filio PatFilii, non Deus de Filio: ille autem Filius Patris, et Deus ex Lumine, simul unum Lumen, non duo lumina. 6. Si intelleximus, Deo gratias: si quis autem parum intellexit, fecit homo quo usque potuit, caetera
Abbreviated transcription (Latin):
eũ uiderant litteras discentẽ: audiebant
autem delege disputantẽ legis testimo¬
nia ꝓferentem: quȩ nemo posset ꝓferre
nͥ legisset. nemo legeret nisi litteras didi¬
cisset: & ideo mirabant᷑. Eoꝵ autẽ ad miratio:
magistro facta ẽ insinuande altius ueritatiᷤᷤ
occasio. Eoꝵ qͥppe ad miratione et uerbis dixit

Expanded text:
eum viderant litteras discentem, audiebant eum viderant litteras discentem, audiebant autem de Lege disputantem, Legis testimonia proferentem, quae nemo posset proferre nisi legisset, nemo legere nisi litteras didicisset: et ideo mirabantur. Eorum autem admiratio Magistro facta est insinuandae altius veritatis occasio. Ex eorum quippe admiratione et verbis, dixit
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ deillo: & alii dicebant bonus ẽ. alii autẽ
ñ s seducit curbas. Dictũ enĩ hoc ẽ ad eoꝵ so¬
latiũ: qui postea p̃dicantes uerbũ dei futuri
erant ut seductores etueraces. Si enĩ seduce
seducere aliunde aliquẽ aliud ꝑsuadendo
ducere ẽ: querendũ ẽ. unde et quo. Si amalo
adbonũ: bonꝰ seduetor ẽ. Si abono admalũ: małꝰ seduc¬
tor ẽ. In hanc gͦ partẽ qͣ seducunt᷑ hoiẽs d̾ malo adboñ: uti¬
nã om̃s seductores et uocemur et simꝰ. ascen¬
dit gͦ postea dñs ad diẽ festũ mediante die
festo. & docebat: et mirabant᷑ iuidei dicen¬
tes. Quomͦ hic litteras scit cũ ñ didicerit:
Ille qui qͥ latebat docebat: & ꝑalam loque¬
batur. & ñ tenebat᷑. Illud enim ut lateret
erat exempli: hoc potestatis. S cũ doceret:
mirabantur uidei. Om̃s quidẽ qnͣtũ arbi¬
tror mirabant᷑: s ñ om̃s conuertebantur.
Et unde admiratio: Qͥa multi nouerant
ubi natꝰ: quẽ ad modũ fuerat educatꝰ. Nũꝗͣ

Expanded text:
abent: Alii dicebant: Bonus est, alii autem non, sed seducit turbas . Dictum est enim hoc ad eorum solatium, qui postea praedicantes verbum Dei futuri erant ut seductores et veraces: si enim seducerseducere, aliunde aliquem ad aliud persuadendo ducere est, quaerendum unde et quo: si a malo ad bonum, bonus seductor est; si a bono ad malum, malus seductor est. In hanc ergo partem qua seducuntur homines de malo ad bonum, utinam omnes seductores et vocemur et simus! 2. Ascendit ergo postea Dominus ad diem festum, mediante die festo, et docebat. Et mirabantur Judaei dicentes: Quomodo hic litteras scit, cum non didicerit? Ille qui latebat, docebat; et palam loquebatur, et non tenebatur. Illud enim ut lateret, erat causa exempli, hoc potestatis. Sed cum doceret, mirabantur Judaei. Omnes quidem, quantum arbitror, mirabantur; sed non omnes convertebantur. Et unde admiratio? Quia multi noverant ubi natus, quemadmodum fuerit educatus; nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
cuti dignũ. ꝓpter qd̃ intentã facio caritatẽ
ur̃am. non solũ adaudiendũ ꝓ nobis: s etiã
adorandũ ꝓnobis. Quid gͦ dominus respon¬
dit eis ad mirantib. quomodo sciret litteras
quas ñ didicerat: Mea inqͥt doctrina non
ẽ mea: s eiꝰ qͥ misit me. hec ẽ pͥma ꝓfunditas
Uidetur enĩ paucis uerbis: quasi contraria
locutus. Non enĩ ait. Ista doctrina ñ est mea:
s mea doctrina ñ est mea. Si ñ tua. quomͦ
tua: Si tua. quomͦ ñ tua: Tu enĩ dicis utcũq
& mea doctrina. et ñ mea. slã sidi xisset ista
uͦ fr̃s pͥmitus intendite questionẽ: et sic ex¬
ordine expectate solutionẽ. Nam qͥ ñ uidet
questionẽ quȩ ꝓponit᷑. quomͦ intelligit qd̾
ex ponit᷑: Hoc est gͦ inquestione qd̾ ait. mea

Expanded text:
acio Charitatem vestram, non solum ad audiendum pro vobis, sed etiam ad orandum pro nobis. 3. Quid ergo Dominus respondit eis admirantibus quomodo sciret litteras quas non didicerat? Mea, inquit, doctrina non est mea, sed ejus qui misit me. Haec est profunditas prima: videtur enim paucis verbis quasi contraria locutus. Non enim ait, Ista doctrina non est mea; sed, Mea doctrina non est mea. Si non tua, quomodo tua? Si tua, quomodo non tua? Tu enim dicis utrumque: et, mea doctrina; et, non mea. Nam si dixisset, Ista c vero, fratres, primitus intendite quaestionem, et sic ordine exspectate solutionem. Nam qui non videt quaestionem quae proponitur, quomodo intelligit quod exponitur? Hoc est ergo in quaesti
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb dr̃. Sine mortuos. sepeliant mortuos suoᷤ:
& surge qͥ dormis. et exurge amortuis: et il¬
luminabit de xp̃c. Et dehac lectione qnͣdo
mortui audient: & qͥ audierint. uiuent. In
deterius mortui erant: ideo reuiuisct̃. Re¬
iuuiscendo moriunt᷑ in meliꝰ. qͥa ⁊ reuiuiscendoñ
er̃t qd̃ erant. N eẽ autẽ qd erant: mors ẽ. S forte si in
meliꝰ ẽ. ñ appellat᷑ mors. appellauit illã morte apłs Si aũt
mortui estis cũ xp̃o abelem̃tis mundi huiꝰ.
qͥd ad huc uelud uiuentes dehoc mundo de¬
cernitis: Et iterum. Mortui enĩ estis: et ui¬
ta ur̃a abscondita ẽ cũ xp̃o indeo. Mori noᷤ
uult ut uiuamꝰ: qͥa uiximꝰ ut moreremur.
Quicqͥd gͦ et ameliore indeteriꝰ. et adeteriore
inmelius morit᷑. ñ est hoc ds̃: qͥa neq in meliꝰ
ire potest sũma bonitas. neq indeterius uera
ȩtnitas. Uera aut̾e ȩtnitas ẽ. Ubi temꝑis

Expanded text:
quibus dicitur, Sine mortuos, sepeliant mortuos suos ; quibus dicitur, Sine mortuos, sepeliant mortuos suos ; et, Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus ; et de hac lectione, Quando mortui audient, et qui audierint vivent. In deterius mortui erant, ideo reviviscunt. Reviviscendo moriuntur in melius, quia et reviviscendo non erunt quod erant: non esse autem quod erat, mors est. Sed forte, si in melius est, non appellatur mors? Appellavit illam mortem Apostolus: Si autem mortui estis cum Christo ab elementis hujus mundi, quid adhuc velut viventes de hoc mundo decernitis ? et iterum, Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Mori nos vult ut vivamus, quia viximus ut moreremur. Quidquid ergo et a meliore in deterius, et a deteriore in melius moritur, non est hoc Deus: quia neque in melius ire potest summa bonitas, neque in deterius vera aeternitas. Vera enim aeternitas est, ubi temporis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueni ad qͥd ñ sit. Non ẽ ds̃ corpus. ñ t̾ra. non
cȩlum. ñ luna. ñ sol. ñ stelle: ñ corꝑalia ista. Si
enĩ ñ cȩlestia. quanto minꝰ t̾rena: Tolle om̃e
corpus. Audi aliud. Non ẽ d̾s mutabilis sp̃e.
pati possit. Transi hec omĩa. ñ inuenis indeo
aliqͥd qd̾ ꝑatiat᷑ mutabilitatis. ñ aliqͥd qd̾ alit̾ ñc sit. alit̃
paulo ante fuerit. Nã uͥ inuenis alit et alit̃. facta ẽ ibi qͤ¬
dã mors. Mors eni ẽ: non ẽẽ qd̃ fuit. In mor¬
talis dr̃ anima. Est quidẽ: quia uiuit semꝑ
anima. Et ẽ in illa quedã uita ꝑmanens: s
mutabilis uita. Scd̃m mutabilitatẽ uitȩ huiꝰ.
&mortał dici potest. qͥa suiuebat sapient̃ et
desipit: mortua ẽ indeteriꝰ. Si uiuebat insi¬
pienter et sapit: mortua ẽ in melius.Nã ẽẽ
mortẽ indeteriꝰ. ẽẽ mort̾e in meliꝰ: scriptura
nos docet. Utiq indeterius mortui erant. de

Expanded text:
perveni ad quid non sit. Non est Deus corpus, non terra, non perveni ad quid non sit. Non est Deus corpus, non terra, non coelum, non luna, non sol, non stellae, non corporalia ista. Si enim non coelestia, quanto minus terrena? Tolle omne corpus. Adhuc audi aliud: non est Deus mutabilis spiritus. pati possit: transi haec omnia. Non invenis in Deo aliquid mutabilitatis, non aliquid quod aliter nunc sit, aliter paulo ante fuerit. Nam ubi invenis aliter et aliter, facta est ibi quaedam mors: mors enim est, non esse quod fuit. Immortalis dicitur anima: est quidem, quia vivit semper anima, et est in illa quaedam vita permanens, sed mutabilis vita. Secundum mutabilitatem vitae hujus et mortalis dici potest: quia si vivebat sapienter, et desipit, mortua est in deterius; si vivebat insipienter, et sapit, mortua est in melius. Nam esse mortem in deterius, esse mortem in melius Scriptura nos docet. Utique in deterius mortui erant, de
Abbreviated transcription (Latin):
facere. serte animꝰ tuus uult ostendere: qd
inse habet. Unde facis. nutũ: De corpore scili¬
cet. labiis. uultu. suꝑciliis: oculis. manib.
hȩc omĩa ñ sunt qd̾ animꝰ tiuuis: et iã ista me¬
dia sunt. in tellectus. Est aliqͥd ꝑhec signa quȩ
ñ sunt qd̃ animꝰ tuus: nec qd̾ animꝰ filii tui.
S hoc totũ qd̃ corpore agis infra animũ tuũ.
et infra animũ filii tui ẽ: nec potest cognos¬
cere animũ tuũ fili usituus. nsi dederis ei
signa decorpore. Qͥd igit᷑ facio: sonẽ hoc ibi:
simplicitas ibi ẽ. Pater ostendit filio qd̃ facit:
et ostendendo filiũ gignit. Uideo qͥd dixer̃ĩ.
S qͥa uideo et qͥb dixerĩ: fiat inuobis intel¬
lectus iste. quandoq. Nunc si ñ potestis cõpre¬
hendere quid sit ds̃: uel hoc cõprehendite qͥd
ñ sit ds̃. Multũ ꝓficitis. si ñ aliud quã est de
deo senseritis. Nondũ potes ꝑuenire ad qͥd sit:

Expanded text:
vis, certe animus tuus vult ostendere quod vis, certe animus tuus vult ostendere quod in se habet. Unde facis nutum? De corpore, scilicet, labiis, vultu, superciliis, oculis, manibus. Haec omnia non sunt quod animus tuus; etiam ista media sunt: intellectum est aliquid per haec signa, quae non sunt quod animus tuus, nec quod animus filii tui: sed hoc totum quod corpore agis, infra animum tuum est, et infra animum filii tui; nec potest cognoscere animum tuum filius tuus, nisi dederis ei signa de corpore. Quid igitur facio? Non est hoc ibi, simplicitas ibi est. Pater ostendit Filio quod facit, et ostendendo Filium gignit. Video quid dixerim: sed quia video et quibus dixerim, fiat in vobis intellectus iste quandoque. Nuncsi non potestis comprehendere quid sit Deus, vel hoc comprehendite quid non sit Deus: multum profeceritis, si non aliud quam est, de Deo senseritis. Nondum potes pervenire ad quid sit,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uerbũ patris. nũqͥd ꝑuerbũ loqueret᷑ aduer¬
bũ: an qͥa filiꝰ magnũ uerbũ. minora uerba
cursura erant. int̾ patrẽ et filiũ : Sonus aliqͥs
et qͣsi creatura quedã tẽꝑalis atq uolatica exi¬
tura erat ex ore patris. et ꝑcussura aur̃e filii:
slumqͥd habet ds̃ corpus. ut qͣsi eiꝰ labiis hoc
ꝓcedat: Et habet aures corporis uerbũ. inqͣs
sonꝰ ueniat : Remoue oĩa corporalia: siplici¬
tatẽ uide. si simplex es. Quom᷑ autẽ eris sĩplex:
Site ñ mundo implicaueris: s ex mundo ex¬
plicaueris. Explicando enĩ te: simplex eris.
Et uide si potes qd̃ dico: aut si ñpotes frede
qd̾ ñ uides. Dicis filio tuo: uerbo dicis. Uer¬
bũ qd̃ sonat nec cues: nec filiꝰ tuus. Habeo
inqͥs aliud: qd̃ ostendã. Ita ẽ. enĩ eruditꝰ filiꝰ
meus. ut nec loquentẽ me audiat: s nutu
ostendo ei qͥd faciat. Ecce nutu ostende qd̾ uis

Expanded text:
est Verbum Patris, numquid per verbum loqueretur ad Verest Verbum Patris, numquid per verbum loqueretur ad Verbum? An quia Filius magnum Verbum, minora verba cursura erant inter Patrem et Filium? Sonus aliquis et quasi creatura quaedam temporalis atque volatica, exitura erat ex ore Patris, et percussura aurem Filii? Numquid habet Deus corpus, ut quasi ex ejus labiis hoc procedat; et habet aures corporis Verbum, in quas sonus veniat? Remove omnia corporalia, simplicitatem vide, si simplex es. Quomodo autem eris simplex? Si te non mundo implicaveris, sed ex mundo explicaveris: explicando enim te simplex eris. Et vide si potes quod dico, aut si non potes, crede quod non vides. Dicis filio tuo, verbo dicis; verbum quod sonat, nec tu es, nec filius tuus. 9. Habeo, inquis, aliud quo ostendam: ita enim est eruditus filius meus, ut nec loquente me audiat, sed nutu ostendo ei quod faciat. Ecce nutu ostende quod
Abbreviated transcription (Latin):
iaces inmagna dissimilitudine. Ecce enĩ an¬
tequa faci as domũ. indicas filio tuo et de¬
monstras qͥd facere uelis: ut te demonstrãte
anteꝗͣ facias. faciat ipse qd demonstraueris.
et tu ꝑipsũ. S uerbum dicturꝰ es filio tuo int̃
te & ipsum uerba decursura sunt. Inter de¬
monstrantẽ et uidentẽ. uel loquentẽ. et au¬
dient̾ẽ. sonus articulatus uolat. qͥ ñ ẽ qd tu:
ñ est qd̃ ipse. Sonus quippe ille qͥ exit deore
tuo. et uerberato aere tangit aurẽ filitui.
et impleto sensu audiendi ꝑducit ad cor co¬
gitationẽ tuã. sonus gͦ ille ñ ẽ ipse tu: ñ ẽ
ipse filiꝰ tuus. Signũ datũ ẽ ab animo tuo.
animo filii tui: qd̾ signũ ñ sit nec animꝰ tuus.
nec animꝰ filii tui: s aliud aliqͥd. Itane puta¬
mꝰ patrẽ locutũ eẽ cũ filio: fuert̃ uerba inter
dm̃ et uerbũ. quomͦ istud ẽ : an qͥcquid uellet
pat̾ dicere filio. si uerbo uellet dicere. ipse filiꝰ

Expanded text:
jaces in magna dissimilitudine. Ecce enim anjaces in magna dissimilitudine. Ecce enim antequam facias domum, indicas filio tuo, et demonstras quid facere velis; ut te demonstrante antequam facias, faciat ipse quod demonstraveris, et tu per ipsum: sed verba dicturus es filio tuo, inter te et ipsum verba cursura sunt; et inter demonstrantem et videntem, vel loquentem et audientem sonus articulatus volat, qui non est quod tu, non est quod ipse. Sonus quippe ille qui exit de ore tuo, et verberato aere tangit aurem filii tui, et impleto sensu audiendi perducit ad cor cogitationem tuam; sonus ergo ille, non est ipse tu, non est ipse filius tuus. Signum datum est ab animo tuo animo filii tui, quod signum non sit nec animus tuus, nec animus filii tui, sed aliud aliquid. Itane putamus Patrem locutum esse cum Filio? Fuerunt verba inter Deum et Verbum? quomodo istud est? An quidquid vellet Pater dicere Filio, si verbo vellet dicere, ipse Filius
Abbreviated transcription (Latin):
uisionẽ. fieri creaturã: atq idfieri ꝑpatris
demonstrationẽ et filii uisionẽ. qd nec pat̾
sit nec filius: s infra patrẽ & filiũ. qͥcqͥd fit
apatre ꝑfiliũ. Quis hoc uidet: Ecce iterũ
adcarnales sensus & ecce rursus humiliamꝰ
nos & descendimꝰ aduos: si tam̃ aliqͥd aliqͣndo
ascenderamꝰ auobis. His demonstrare aliqͥd
filio tuo. ut fiat qd̃ facis: facturus estu. et sic
demonstraturus. Qd̃ igit᷑ facturꝰ es ut demon¬
stres filio. ñ utiq facis ꝑfiliũ. s tu solus facis
qd̃ ipse factũ uideat: & aliud tale similit faci¬
at. Non ẽ hoc ibi. Quid ꝑagis ad similitudi¬
nem tuã. et deles inte similitudinẽ dei :
Ibi omnino ñ est hoc. Inueni aliqͥd quomͦ
occurrit tͥ. Ecce inquis cogito facere domum:
& uolo ut ꝑfiliũ meũ fabricet᷑. antequã eã ipse
fabricẽ ostendo filio meo qd̃ uolofacere: et fac̃
ipseatq ego ꝑipsũ. cui ostendi uoluntatẽ meã.
Recessisti qͥdẽ apristina similitudine: s adhuc

Expanded text:
i creaturam: atque id fieri per Patris demonstrationem et Filii visionem, quod nec Pater sit nec Filius, sed infra Patrem et Filium, quidquid fit a Patre per Filium. Quis hoc videt? 8. Ecce iterum ad carnales sensus, ecce rursus humiliamus nos, et descendimus ad vos, si tamen aliquid aliquando ascenderamus a vobis. Vis demonstrare aliquid filio tuo, ut faciat quod facis: facturus es tu, et sic demonstraturus. Quod igitur facturus es ut demonstres filio, non utique facis per filium: sed tu solus facis quod ipse factum videat, et aliud tale similiter faciat. Non est hoc ibi: quid pergis ad similitudinem tuam, et deles in te similitudinem Dei? Ibi omnino non est hoc. Inveni aliquid, quomodo occurrit tibi: Ecce, inquis, cogito facere domum, et volo ut per filium meum fabricetur: antequam eam ipse fabricem, ostendo filio meo quod facere volo; et facit ipse, atque ego per ipsum, cui ostendi voluntatem meam. Recessisti quidem a pristina similitudine, sed adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
erat: resurgat utrũq. Quod utrũq: anima
& corpus. ꝑ quid gͦ anima. nisi ꝑdm̃ xp̃m ͤ ⁊¬
na. tota anima. Non in rationale tantũ aĩȩ: s etiã
rationale qd̃ mens dicitur fuerunt enĩ quidã
heretici & pulsi sunt ab eccłia: qui putarent
ñ habere ment̾e rationalẽ corpus xp̃i. s qua¬
si animã beluinã. Excepta quippe rationali
mente: uita beluina ẽ. S qͥa expulsi sunt.
et ueritate expulsi sunt: accipe totũ xpm̃
uerbũ m̃tem rationalẽ et carnẽ. hoc totũ ẽ.¬
xp̃e est. Resurgat anima tua ab iniqͥtate:
ꝑid qd̾ ds̃ ẽ. Resurgat corpus tuũ acorrup
magnam lectionis huiꝰ quantũ mͥ uidetur
ꝓfunditatẽ: et uidete quẽ admodũ loquat᷑
hic xp̃c. nichil aliud quam quare uenerit
xp̃c: ut resurgãt animȩ abiniqͥtate. resur¬
gant corꝑa acorruptione. Iam dixi animȩ
ꝑ quid resurgant: ꝑ ipsũ substantiã dei.
corpora ꝑ quid resurgant : ꝑ dispensatio¬

Expanded text:
erat, resurgat utrumque. Quid utrumque? Anima erat, resurgat utrumque. Quid utrumque? Anima et corpus. Per quid ergo anima, nisi per Deum na, tota anima: non irrationale tantum animae, sed etiam rationale quod mens dicitur. Fuerunt enim quidam haeretici, et pulsi sunt ab Ecclesia, qui putarent non habere mentem rationalem corpus Christi, sed quasi animam belluinam: excepta quippe rationali mente, vita belluina est. Sed quia expulsi sunt, et veritate expulsi sunt; accipe totum Christum, Verbum, mentem rationalem, et carnem. Hoc totum Christus est. Resurgat anima tua ab iniquitate per id quod Deus est, resurgat corpus tuum a corrupmagnam lectionis hujus, quantum mihi videtur, profunditatem; et videte quemadmodum loquatur hic Christus, nihil aliud quam quare venerit Christus, ut resurgant animae ab iniquitate, resurgant corpora a corruptione. Jam dixi animae per quid resurgant, per ipsam substantiam Dei; corpora per quid resurgant, per dispensatio
Abbreviated transcription (Latin):
chil potentiꝰ ista creatura: quȩ mens dr ratio¬
nalis. Nic hil hac creatura sublimiꝰ: quicqͥd su¬
pra istã ẽ. iam creator ẽ. dicebã autẽ quia uer¬
tũ uerbũ xͨ: qͥa uerbũ caro factũ est et habi¬
tauit innobis. Ergo et uerbũ et caro xp̃c. Cũ
enĩ informa dei eẽt: ñ rapinã arbitratus ẽ
ẽẽ ȩqualis deo. Et qͥd nos inimo. qui ñ potera¬
mus infirmi et humi repẽtes ad tingere
dm̃: Numqͥd relinquendi eramꝰ: absit. S se¬
metipsũ exinaniuit : formã serui accipiens.
Non gͦ formã dei amittens. factus ẽ ergo
homo qͥ erat ds̃. accipiendo qd̃ ñ erat: ñ amit¬
tendo qd̾ erat. Ita factus ẽ homo ds̃. Ibi habe
aliqͥd ꝓpt̾ infirmitatẽ tuã: ibi habes aliud
ad id qd̃ ds est. Tota p̃dicatio dispensatio qͦ
gant anime: resurgant corpora. Utrumq
quippe mortuũ erat. Corpus exinfirmitate.:
anima ex iniquitate. Quia utrũq mortuũ

Expanded text:
hil potentius ista creatura, quae mens dicitur ratiohil potentius ista creatura, quae mens dicitur rationalis, nihil hac creatura sublimius: quidquid supra istam est, jam Creator est. Dicebam autem quia Verum Christus, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis : ergo et Verbum et caro Christus. Cum enim in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Et quid nos in imo, qui non poteramus infirmi et humi repentes attingere Deum, numquid relinquendi eramus? Absit. Semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Non ergo formam Dei amittens. Factus est ergo homo qui erat Deus, accipiendo quod non erat, non amittendo quod erat: ita factus est homo Deus. Ibi habes aliquid propter infirmitatem tuam, ibi habes aliud ad id quod Deus est. Et tota praedicatio dispensatioque gant animae, resurgant et corpora. Utrumque quippe mortuum erat; corpus ex infirmitate, anima ex iniquitate. Quia utrumque mortuum
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc ẽ religio xͥana. ut colatur unus ds̃. ñ
multi dii. Qͥa ñ facit anim̃a beatã: ñ unus
ds̃. Participatione dei fit beata. ñ partiei¬
patione scẽ anime fit beata in firma anima:
nec participatione angłi fit beata sc̃a ani
ma. S querit beata ẽẽ infirma anima: que¬
rat unde beata ẽẽ sit sc̃a anima. Non enim
beatus efficeris exangło tuo: s unde angłs.
inde &e tu. His p̃missis. atq firmissime con¬
stituto. animã rationalẽ ñbeatificari nisi¬
adeo. corpus ñ uegetari nͥ ꝑ animã. atq ẽẽ
quanda medietatẽ inter dm̃ & corpus ani¬
mam: intendite gͦ et recolite mecũ. non ho¬
diernam dequa sufficienter locuti sumꝰ. s es¬
ternã lectionẽ. quã ecce iam triduo uersamꝰ
atq tractamꝰ: & ꝓuirib fodimꝰ. donec ad pe
uerbũ unus ds̃. Illuc ꝑge anima contemptis
ceteris: uel etiam transgressis. Illuc ꝑge. ni¬

Expanded text:
Haec est religio christiana, ut colatur unus Deus, non Haec est religio christiana, ut colatur unus Deus, non multi dii; quia non facit animam beatam nisi unus Deus. Participatione Dei fit beata. Non participatione sanctae animae fit beata infirma anima, nec participatione angeli fit beata sancta anima: sed si quaerit beata esse infirma anima, quaerat unde beata sit sancta anima. Non enim beatus efficeris ex angelo tu; sed unde angelus, inde et tu. 6. His praemissis atque firmissime constitutis, animam rationalem negetari nisi per animam, atque esse quamdam medietatem inter Deum et corpus,mam; intendite et recolite mecum, non hodiernam, de qua sufficienter locuti sumus, sed hesternam lectionem, quam ecce jam triduo versamus atque tractamus, et pro viribus fodimus, donVerbum unus Deus. Illuc perge, anima, contemptis caeteris, vel etiam transcensis; illuc perge. Ni
Abbreviated transcription (Latin):
ceiꝰ posse sensus corꝑis. uel offendi. Et ꝓpter
hoc id ẽ ꝓpter consortiũ quoddã animȩ et
corꝑis inhac uita atq complexũ. delectari
animã leniti .s. uł contristari offensis cor¬
poris sensib: beatitudinẽ tam̃ eiꝰ qua fit be¬
ata ipsa anima. non fieri nisi participatio¬
ne illius uitȩ suꝑ uiuȩ. incommutabilis.
ȩt̃neq substantię. quod ds̃ ẽ: ut quomͦ ani¬
ma quȩ inferior ẽ deo. id quod iꝑsa inferius
ẽ hoc ẽ corpus facit uiuere: sic eandẽ animã
ñ faciat beate uiuere. nisi qd ipsa anma
suꝑius ẽ. Suꝑior enim anima quã corpus:
et suꝑior quam anima ds̃. p̾stat aliqͥd infe¬
riori: p̃statur illi asuꝑiore. Seruiat dño
suo: ne conculcetur aseruo suo. Hȩc ẽ. fr̃s me¬
i religio xp̃iana quȩ p̾dicatur ꝑ totũ mun¬
dum. horrentib inimicis: et ubi iuncuntur
murmurantib. ubi p̃ualent seuentibus.

Expanded text:
ceri posse sensus corporis vel offendi, et propter ceri posse sensus corporis vel offendi, et propter hoc, id est propter consortium quoddam animae et corporis in hac vita atque complexu, delectari animam lenitis, vel contristari offensis corporis sensibus; beatitudinem tamen ejus qua fit beata ipsa anima, non fieri nisi participatione illius vitae semper vivae, incommutabilis, aeternaeque substantiae, quae Deus est: ut quomodo anima quae inferior Deo est, id quod ipsa inferius est, hoc est corpus, facit vivere; sic eamdem animam non faciat beate vivere, nisi quod ipsa anima est superius. Superior enim anima quam corpus, et superior quam anima Deus. Praestat aliquid inferiori, praestatur illi a superiore. Serviat Domino suo, ne conculcetur a servo suo. Haec est, fratres mei, religio christiana, quae praedicatur per totum mundum, horrentibus inimicis; et ubi vincuntur, murmurantibus; ubi praevalent, saevientibus.
Abbreviated transcription (Latin):
de autẽ grauis ẽ: Quia corpus qd̾ corrũpit᷑
ad grauat animã: et de primit trena in ha¬
bitacio sensum multa cogitantẽ. sleforte
gͦ possimus sensũ nr̃m amultis colligere
ad unũ. et euulsũ amultis leuare ad unũ.
quod quidem ñ poterimus ut dixi. nisi ad¬
uiuet ille qͥ ad se uult leuari animas nrãs.
et continguamꝰ exaliqͣ parte. quom uerbũdĩ
unicus patri. coet̾nus et coȩqualis patri. ñ
faciat nͥ qd uiderit patrẽ facientẽ: cũ tam̃
dã insinuare uolens intentis. et infunde¬
re capacibꝰ. incapaces autẽ excitare ad studi¬
um. ut ñ intelligentes bene uiuendo capa¬
ces fiant: insinuauit nob̃ animã humanã.
et mentẽ rationalẽ quȩ in ẽ homini. ñ in ẽ
pecori. non uegetari. ñ beatificari. ñ illumi
nari. nisi abipsa substantia dei: eamq ani¬
mã facere aliqͥd ꝑcorpis et de corpore. atq
habere subiectum corpus: et ꝑ corꝑalia mul¬

Expanded text:
de autem gravis est? Quia corpus quod corrumpitur, de autem gravis est? Quia corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Ne forte ergo possimus sensum nostrum a multis colligere ad unum, et evulsum a multis relevare ad unum quod quidem non poterimus, ut dixi, nisi adjuvet ille qui ad se vult levari animas nostras, et contingamus ex aliqua parte, quomodo Verbum Dei unicus Patri, coaeternus et aequalis Patri, non faciat nisi quod viderit Patrem facientem, cum tamen dam insinuare volens intentis, et infundere capacibus, incapaces autem excitare ad studium, ut nondum intelligentes bene vivendo capaces fiant, insinuavit nobis animam humanam et mentem rationalem, quae inest homini, non inest pecori, non veganimam facere aliquid per corpus et de corpore, atque habere subjectum corpus, et per corporalia mul
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. quia et ꝑ illos non nisi ds̃ ꝑhibuit testi¬
moniũ filio suo: s ꝑhibrat alio mͦ ds̃ testi¬
moniũ filio suo. ꝑ ipsũ filiũ suũ. Indicat ds̃
filium: indicat se ꝑfiliũ. Adhũc sipotuerit
homo ꝑuenire. nec lucernis indigebit: et
uere fodiendo altius. ȩdificiũ ꝑducet adpe¬
tram. facilis est gͦ frẽs hodierna lectio: sed ꝓp¬
ter hesternum debitũ. Scio enĩ qͥd distulerĩ:
ñ abstulerim. Et dñs dignatus ẽ donare: eti¬
am hodie loqui ad uos. Recordamini quid
reposcere debeatis. si forte aliquo mͦ serua¬
ta pietate. & salubri humilitate. extenda¬
mus nos ñ aduersus dm̃ s ad dm̃: et leue¬
mꝰ ad dm̃ animã nram. effundentes eam
suꝑ nos. sicut ille inpsalmo cui dicebatur.
ubi est ds̃ cuus : hȩc inqͥt meditatus sum.
et effudi suꝑme animã meã. Leuemus gͦ
animã ad dm̃. non contra dm̃: quia et hoc
dictum ẽ. Ad te dñe leuaui animã meam.
Et leuemꝰ ad uiuante ipso: nã grauis est: un¬

Expanded text:
estimonium Filio suo. Sed perhibet alio modo Deus testimonium Filio suo: per ipsum Filium suum indicat Deus Filium, indicat se per Filium. Ad hunc si potuerit homo pervenire, nec lucernis indigebit, et vere fodiendo altius, aedificium perducet ad petram. 5. Facilis est ergo, fratres, hodierna lectio: sed propter hesternum debitum scio enim quid distulerim, non abstulerim, et Dominus dignatus est donare etiam hodie loqui ad vos, recordamini quid reposcere debeatis, si forte aliquo modo servata pietate et salubri humilitate, extendamus nos non adversus Deum, sed ad Deum; et levemus ad eum animam nostram, effundentes eam super nos, sicut ille in Psalmo, cui dicebatur, Ubi est Deus tuus? Haec, inquit, meditatus sum, et effudi super me animam meam . Levemus ergo animam ad Deum, non contra Deum; quia et hoc dictum est, Ad te, Domine, levavi animam meam . Et levemus adjuvante ipso; nam gravis est. Un
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ uidicii. Et tu hoc facis solus
quia omne iudiciũ filio. pat̾ dedit. et non
iudicat quẽquã : Ego inquit facio. S quomͦ
facis: Non possũ ame facere quicquã. sic̃ audi¬
o uidico: et iudicium meũ ustũ ẽ. Cũ ageret᷑
deresurrectione animarũ:. ñ dicebat audio.
s uideo. audio enĩ: tamꝗͣ p̃cipientis patris
imꝑiũ. Iam gͦ sic̃ homo: sic̃ quo maior ẽ pat̃.
Ia ex forma serui ñ exforma dei. sic̃ audio ui¬
dico: et uidiciũ meũ uistũ est. Unde ẽ ustũ¬

Expanded text:
resurrectionem judicii. Et tu hoc facis solus, resurrectionem judicii. Et tu hoc facis solus, quia omne judicium Filio Pater dedit, et non judicat quemquam? Ego, inquit, facio. Sed quomodo facis? Non possum a me facere quidquam: sicut audio judico, et judicium meum justum est. Cum de resurrectione animarum, non dicebat, audio, sed judico. Audio enim, tanquam praecipientis Patris imperium. Jam ergo sicut homo, sicut quo major est Pater; jam ex forma servi, non ex forma Dei. Sicut audio, judico, et judicium meum justum est. Unde est j
Abbreviated transcription (Latin):
rectione corꝑũ. Et potestatẽ dedit ei uidiciũ
facere. ñ solum animas ꝑfidẽ et sapientiã susci¬
tare: s et iudiciũ facere. Quare autẽ hȩc:
Qm̃ filius hominis ẽ. facit gͦ aliqͥd pat̾ ꝑfili¬
um hoĩs: qd̃ ñ facit ex substantia sua cui eqͣł
ẽ filiꝰ. Sic̃ ipsũ nasci. sic̃ ipsũ crucifigi. sic ip¬
Nion enĩ aliqͥd hoꝵ patͥ contigit. sic et resurrec¬
tionẽ corporũ. Nã resurrectionẽ anim arũ: ex
ȩqͣlis ẽ. animȩ quippe fuint participes illiꝰ
incõmutabilis lucis: ñ corꝑa. Resuscitatio¬
tẽ dedit eiet uidiciũ facere qͥa filiꝰ hominis
ẽ: scdm illud qd̃ supra dixit. Neq enĩ pater
uidicat quẽquã: ut ostendat qͥa desurrectio¬
ne corpoꝵ hoc dixit. Nolite mirari hoc: qͥa
ueniet hora. ñ nunc ẽ: s ueniet hora. inqua
om̃s qͥ inmonum̃tis sunt. Iam hoc & hester¬
eiꝰ &e ꝓcedent. Et ubi iudiciũ: Q uene fecer̃t̃
inresurrectionẽ uitȩ: qui male egerunt in

Expanded text:
estatem dedit ei et judicium facere: non solum animas per fidem et sapientiam suscitare, sed et judicium facere. Quare autem haec? Quia filius hominis est. Facit ergo aliquid Pater per Filium hominis, quod non facit ex substantia sua cui aequalis est Filius; sicut ipsum nasci, sicut ipsum crucifigi, sicut ipnon enim aliquid horum Patri contigit. Sic et resuscitationem corporum. Nam resuscitationem animarum ex aequalis est; animae quippe fiunt participes illius incommutabilis lucis, non corpora: resuscitatioenim dedit ei et judicium facere, quia filius hominis est: secundum illud quod supra dixit, Neque enim Pater judicat quemquam. Et ut ostendat quia de resurrectione corporum hoc dixit: Nolite mirari hoc, quia venit hora. Non nunc est, sed venit hora, in qua omnes qui in monumentis sunt , ejus et procedent. Et ubi? In judicium: Qui bene fecerunt, in resurrectionem vitae; qui male egerunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ quos uult filiꝰ: s ipsos pat̾ qͦs filiꝰ. qͥa om̃ia
ꝑ ipsũ facta sunt. Sic̃ pat̾ suscitat mortuos &
uiuificat: sic et filiꝰ qͦs uult uiuificat. Deresur¬
rectione animarũ dictũ ẽ hoc. Ed deresurrec¬
tione corꝑũ: Redit et dicit. Neq enĩ pat̾ uidi¬
cat quẽquã: s om̃e iuidiciũ dedit filio. Resur¬
rectio animarũ fit ꝑsubstantiã patͥset filii.
ȩt̾nã & incõmutabilem: resurrectio uero cor¬
porũ fit. ꝑ dispensationẽ humanitatis filii.
tẽporalẽ. ñ patri coet̃nam. Ideo cũ cõmemorat¬
re iudiciũ ubi fieret resurrectio corporũ: ñ
enĩ pat̃ inquit iudicat quemquã. s omne
uidiciũ dedit filio. De resurrectione aut̃e
animarũ: Sic̃ pater suscitat mortuos et ui¬
uificat. sic & filius quos uult uurificat. Illud

Expanded text:
lius; quia omnia per ipsum facta sunt. Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. De resurrectione animarum dictum est hoc: quid de resurrectione corporum? Redit, et dicit, Neque enim Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Resurrectio animarum fit per substantiam Patris et Filii aeternam et incommutabilem: resurrectio vero corporum fit per dispensationem humanitatis Filii temporalem, non Patri coaeternam. Ideo cum commemoraret judicium, ubi fieret resurrectio corporum, Non enim Pater, inquit, judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio: de resurrectione autem animarum, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivifi
Abbreviated transcription (Latin):
habet uitam et̃nã. credendo ineũ qͥ misit illũ.
Et inuidiciũ ñ uenit: s transit amorte adu
tã. S expatre uiuficatur: cui credit. Qͥd tu
ñ uiuificas: Uide qͥa et filius quos uult uiui¬
ficat. Amen am̃ dicouobis. qͥa uenit hora qn¬
do mortui audient uocẽ filii dei: et qͥ audie-¬
rint uiuent. Hic ñ dixit credent ei qͥ misit
me. et ideo uiuent: s audiendo uocẽ filii dei
qui aucdierint. hoc ẽ. qͥ obedierint filio dei ui¬
uent. Ergo et expatre uiuent cũ credent patͥ
et exfilio uiuent. cũ audient uocẽ filii dei. Qͣ
re expatre uiuent. et exfilio uiuent: Sicut
enĩ pat̾ habet uitã insemetipso: sic dedit fili¬
o habere uitã insemet ipso. Impleuit deresur¬

Expanded text:
 credendo in eum qui misit illum. Et in judicium non veniet, sed transiit a morte ad vitam: sed ex Patre vivificatur, cui credit. Quid, tu non vivificas? Vide quia et Filius quos vult vivificat. Amen, amen dico vobis, quia venit hora, quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint vivent. Hic non dixit, Credent ei qui misit me, et ideo vivent; sed audiendo vocem Filii Dei, qui audierint, hoc est obaudierint Filio Dei, vivent. Ergo et ex Patre vivent, cum credent Patri; et ex Filio vivent, cum audient vocem Filii Dei. Quare et ex Patre vivent et ex Filio vivent? Sicut enim habet Pater vitam in semetipso, sic dedit Filio habere vitam in semetipso.
Abbreviated transcription (Latin):
de spũ scõ: uirgo maria peperit xp̃m. Ergo
homo factus ẽ intẽpore: ꝑ quẽ dm̃ facta sunt
tempora. Ideo tamquã intempore demonst᷑ͣ¬
uit ei oꝑa maiora. id ẽ. resurrectionẽ corꝑum:
ut uos miremini factã ꝑfiliũ resurrectionẽ
corꝑum. Deinde redit ad illam resurrectio¬
nẽ animarũ. Sicut enĩ pat̾ suscitat mortuos
et uiuificat: sic & filius quos uult uiuificat.¬

Expanded text:
de Spiritu sancto virgo Maria peperit Christum: ergo de Spiritu sancto virgo Maria peperit Christum: ergo homo factus est in tempore, per quem Deum facta sunt tempora. Ideo tanquam in tempore demonstrabit ei opera majora, id est, resurrectionem corporum, ut vos miremini factam per Filium resurrectionem corporum. 13. Deinde redit ad illam resurrectionem animarum: Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos
Abbreviated transcription (Latin):
indño curã tuã: et ipse te enutriet. Ideo enĩ
ñ potes homo: qͥa paruulus es. Si paruuluᷤ
es: nutriendus es. Nutritus. grandis eris:
& qd̵ paruulus ñ poteras. grandis uidebis.
Sut nutriaris: iacta indm̃ curã tuã et ipse
enutriet. Modo gͦ ꝑcurramꝰ breuit᷑ quȩ res¬
tant: et uidete hic quȩ cõm̃daui. quomͫ ds̃
insinuet. Pat̃ diligit filiũ: et oĩa demonstrat
ei quȩ ipse facit. Ipse suscitat animas s ꝑfili¬
ũ: ut fruantur animȩ suscitatȩ substantia
dei. hoc ẽ patris et filii. Et maiora his demon¬
strabit ei oꝑa. Qͥb maiora: Sanitatib corpo¬
rũ. Iam antea tractauimꝰ: nec inminora de¬
bemus. Maior ẽ. enĩ resurrectio corporis in
ȩt̃nũ: quã hȩc quȩ ad tẽpus facta ẽ in illo lan¬
guido sanitas corꝑis. Et maiora his demons¬
trabit ei oꝑa: ut uos miremini. Demonstra¬
uit quasi tẽporaliter: ego quasi homini fac

Expanded text:
in Dominum curam tuam, et ipse te enutriet . Ideo enim in Dominum curam tuam, et ipse te enutriet . Ideo enim non potes, o homo, quia parvulus es: si parvulus es, nutriendus es: nutritus, grandis eris; et quod parvulus non poteras, grandis videbis: sed ut nutriaris, Jacta in Dominum curam tuam, et ipse te enutriet 12. Modo ergo percurramus breviter quae restant, et videte hic quae commendavi, quomodo Dominus insinuet. Pater diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit. Ipse suscitat animas, sed per Filium, ut fruantur animae suscitatae substantia Dei, hoc est Patris et Filii. Et majora his demonstrabit ei opera. Quibus majora? Sanitatibus corporum. Jam et antea tractavimus , nec immorari debemus. Major est enim resurrectio corporis in aeternum, quam haec quae ad tempus facta est in illo languido sanitas corporis. Et majora his demonstrabit ei opera, ut vos miremini. Demonstrabit, quasi temporaliter: ergo quasi homini fact
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa tẽpora: ñ utiq aliqͦ tempore possent et
demonstrari facienda. Sic autẽ demonstra¬
tio patris. filii uisionẽ gignit: quẽ ad modũ
pat filiũ gignit. Demonstratio qͥppe generat
uisionẽ: non uisio demonstrationem. Qd̃ si
purius et ꝑfectius intueri ualeremꝰ. fortasse
inueniremus nec aliud ẽẽ. patr̃ẽ. aliud eiꝰ de¬
monstrationẽ: nec aliud filiũ. aliud eiꝰ uisionẽ.
S si uix hoc cepimꝰ. uix explicare potiumꝰ.
quomͦ memoria qd̃ cepit extrinsecus ostendat
cogitationi. quantominus caꝑe aut explica¬
re poterimus. quomͦ pat̾ ds̃ demonstrat filio
qd̾ ñ habet aliunde. uel qd̾ ñ est aliud ꝗͣ ipse:
Paruuli sumus. lo qͦr uob̃ qd̾ non sit ds: non
ostendo qͥd sit. Ergo ut capiamꝰ qͥd sit. quid fa¬
ciemus: Numqͥd ame. numqͥd ꝑme poteritis:
Dicam hoc pariuilis: et uobis. et mͥ. Est ꝑꝗͦ
possimꝰ. Modo cantauimꝰ: mͦ audiuimꝰ. Iacta

Expanded text:
omnia tempora, non utique aliquo tempore possent ei omnia tempora, non utique aliquo tempore possent ei demonstrari facienda. Sic autem demonstratio Patris Filii visionem gignit, quemadmodum Pater Filium gignit. Demonstratio quippe generat visionem, non visio demonstrationem. Quod si purius et perfectius intueri valeremus, fortasse inveniremus nec aliud esse Patrem, aliud ejus demonstrationem; nec aliud Filium, aliud ejus visionem. Sed si vix hoc cepimus, vix explicare potuimus, quomodo memoria quod cepit extrinsecus, ostendat cogitationi; quanto minus capere aut explicare poterimus, quomodo Pater Deus demonstrat Filio quod non habet aliunde, vel quod non est aliud quam ipse? Parvuli sumus; loquor vobis quid non sit Deus, non ostendo quid sit: ergo ut capiamus quid sit, quid faciemus? Numquid a me, numquid per me poteritis? Dicam hoc parvulis, et vobis et mihi: est per quem possimus; modo cantavimus, modo audivimus, Jacta
Abbreviated transcription (Latin):
intꝰ homo apud cartaginẽ constitutꝰ: qd̾ posses
apudte uidere cũ eciam ibi ñ eẽs. Hec oĩa forin¬
secꝰ accepisti. Pat̃ qͤ demonstrat filio ñ accepit ex trin¬
secꝰ intꝰ totũ agit᷑. qͥa nicħ c̾aturarũ eẽt extͥnserus.
nͥ hoc pater fetisset ꝑfiliũ. Creatura om̃is
adeo facta ẽ: anteꝗͣ fieret ñ erat. Non gͦ facta
uisa ẽ & retenta memoriter. ut eã pat̾ filio
tamq̃ memoria cogitationi monstraret sed
faciendã pater monstrauit: faciendã filiꝰ
uidit. Et eam patͣ demonstrando fecit:
qͥa ꝑfiliũ uudentẽ fecit. Et ideo mouere
non debet: quia dictũ ẽ nisi qd̾ uiderit pa¬
trem facientẽ. Non dictũ est demonstrantẽ.
ꝑhoc enĩ significatũ ẽ id ẽẽ patri facere qd̾ ẽ
demonstrare: ut ex hoc intelligatur ꝑfiliũ
uidente om̃ĩa facere. Nec illa demonstratio
nec illa uisio: tẽꝑalis ẽ. Qͥa enĩ ꝑfiliũ fuint

Expanded text:
intus homo apud Carthaginem constitutus, quod posses intus homo apud Carthaginem constitutus, quod posses apud te videre etiam cum ibi non esses. Haec omnia forinsecus accepisti. Pater quae demonstrat Filio, non accipit extrinsecus: intus totum agitur; quia nihil creaturarum esset extrinsecuPater fecisset per Filium. Creatura omnis a Deo facta est; antequam fieret non erat. Non ergo facta visa est et retenta memoriter, ut eam Pater Filio tanquam memoria cogitationi monstraret: sed faciendam Pater monstravit, faciendam Filius vidit, et eam Pater demonstrando fecit, quia per Filium videntem fecit. Et ideo movere non debet, quia dictum est, nisi quod viderit Patrem facientem: non dictum est, demonstrantem. Per hoc enim significatum est, id esse Patri facere, quod est demonstrare; ut ex hoc intelligatur per Filium videntem omnia facere. Nec illa demonstratio, nec illa visio temporalis est. Quia enim per Filium fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
facta ẽ memorie demonstratio. facta ẽ in
cogitatione uisio: et nulla uerba in medio cu¬
currert̃. nullũ excorꝑe signũ datũ ẽ: nec in¬
nusti. nec scripsisti. nec sonuisti: et tam̃ cogi¬
tatio uidit. qd memoria demonstrauit. Euis¬
dẽ aut̃ substantiȩ st̃. et qͦ d monstͣuit. icui demonstͣuit.
S kartagine ut hab̾et memoria tua: ꝑ oculos
hausta ẽ imago hȩc. Uidisti enĩ: qd in memoria
reconderes. Sic arborẽ quã meministi uidisti.
Sic mont̃ẽ. sic fluuiũ. sic amici faciẽ. sic inum¬
rarũ incodice scriptarũ. sic ipsius codicis. sic
huiꝰ basilicȩ. Omĩa ista uidisti. et uisa qͥa iam
erant memnoriȩ cõmendasti: & camquã po¬
siusti illic quȩ uideras. cogitando cũ uelis
etiã cum abistis corporis oculis defuissent.
Uidisti enim cartaginẽ. cũ eẽs cartagini: ac¬
cepit specĩẽ ꝑoculos anima tua. Hec species
recondita ẽ inmemoria tua. & seruasti aliquid

Expanded text:
facta est a memoria demonstratio, facta est in facta est a memoria demonstratio, facta est in cogitatione visio; et nulla verba in medio cucurrerunt, nullum ex corpore signum datum est; nec innuisti, nec scripsisti, nec sonuisti; et tamen cogitatio vidit quod memoria demonstravit. Ejusdem autem substantiae est, et quae demonstravit, et cui demonstravit. Sed Carthaginem ut haberet memoria tua, per oculos hausta est imago haec: vidisti enim quod in memoria reconderes. Sic arborem quam meministi vidisti, sic montem, sic fluvium, sic amici faciem, sic inimrarum in codice conscriptarum, sic ipsius codicis, sic hujus basilicae: omnia ista vidisti, et visa quia jam erant, memoriae commendasti; et tanquam posuisti illic quae videres cogitando cum velles, etiam cum ab istis corporis oculis abfuissent. Vidisti enim Carthaginem cum esses Carthagini, accepit speciem per oculos anima tua; haec species recondita est in memoria tua, et servasti aliquid