comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicens : Filine in multis
sint astur tui: Quia uide¬
lic& nequaquã plene in
unius cuiusq: operis ratio¬
ne colligitur : dummens
ꝑdiuersa partitur: Cumq
forasper insolentẽ curã
trahitur : atimoris intimi
soliditate uacuatur:
ũmens in exteriorũ fit
dispositione sollicita sui
est solum modo ignara:
& scit multa cogitare sẽ
nesciens: nam cum plus
quamnec esse est. seexte¬
riorib: implicat: quasioc¬
cupata initinere obliuisci¬
tur quotendebat itaut
abstudio sue inquisitionis
aliena : ne ipsaquidem
quae patitur danina consi¬
der& & per quanta de¬
linquat ignor& :
gedius rex peccarese
minime credidit: cũ¬
uenien¬
tibus ad
ginis cellis
aromatum oftendit: sed
prolis exeo irã iudicis ꝑ¬
tulit. qđ se facere licent̃
estimauit:
Cepe dũmulta supp&unt.
dumq agipossunt subiec¬
incogitatione se animus
eleuat. & plene inseira
iudicis prouocat : quam¬
uis per iniqua fora sope¬
ra ñerum pat: intus quip¬
pe est quiiudicat: intur

Expanded text:
dicens: Fili, ne in multis dicens: Fili, ne in multis sint actus tui ; quia videlicet nequaquam plene in uniuscujusque operis ratione colligitur, dum mens per diversa partitur. Cumque foras per insolentem curam trahitur, a timoris intimi soliditate vacuatur. Dum mens in exteriorum fit dispositione sollicita, sui est solummodo ignara, et scit multa cogitare se nesciens. Nam cum plus quam necesse est se exterioribus implicat, quasi occupata in itinere obliviscitur quo tendebat. Ita ut ab studio suae inquisitionis aliena, ne ipsa quidem quae patitur damna consideret, et per quanta delinquat ignoret. Ezechias Rex peccare se minime credidit, cvenientibus ad nis cellas aromatum ostendit : sedprolis ex eo iram Judicis pertulit , quod se facere licenter aestimavit. Saepe dum multa suppetunt, dumque agi possunt quae subjecin cogitatione se animus elevat, et plene in se iram Judicis provocat, quamvis per iniqua foras opera non erumpat. Intus quippe est qui judicat, intus
Abbreviated transcription (Latin):
q: ñ sectantur uerba quae
audiunt sed sola quae con¬
piciunt exempla praui¬
tatis imitantur : quicũ
dictisitiunt. qui a ꝑ opera
peruertuntur : quasicor¬
ruptis fontibus in potib
lutum sumunt :
Nemo amplius in eccle¬
sia noc& quam qui ꝑuer¬
sae agens : nom̃ uł ordi¬
nem sc̃ĩ tatis hab&
Delinquentẽ namq: hunc
red arguere nullus p̃su¬
mit : & in exemplũ culpa
uehementer ex tenditur.
quando proreuerentia
ordinis peccator hono¬
ratur
Qui ad scĩ tatis speciem
deductus uel uerbo
c&eros destruit uel exẽ¬
plo: melius profesto fue¬
rat. ut hunc ad mortẽ
subexteriori habitu ter¬
rena acta constringerent
quam sacra officia incul
pac&eris imitabilem de¬
monstrarent : qui animi¬
rum sisolus cadere ut¬
cumq: hunc tolerabilior
infernipena cruciar&
Cepe suscepta cura regimi¬
nis corꝑdiuersa diuerbe¬
rat. & in parquisq: inue¬
nitur ad singula : dum con¬
fusamente diuiditur ad
multa: Vndequidam
sapiens prouide prohib&

Expanded text:
que non sectantur verba quae que non sectantur verba quae audiunt, sed sola quae conspiciunt exempla pravitatis imitantur. Qui cum dicta sitiunt, quia per opera pervertuntur, quasi corruptis fontibus in potibus lutum sumunt. Nemo amplius in Ecclesia nocet quam qui perverse agens nomen vel ordinem sanctitatis habet. Delinquentem namque hunc redarguere nullus praesumit, et in exemplum culpa vehementer extenditur, quando pro reverentia ordinis peccator honoratur. Qui ad sanctitatis speciem deductus vel verbo caeteros destruit vel exemplo, melius profecto fuerat ut hunc ad mortem sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam sacra officia in culpa caeteris imitabilem demonstrarent: quia nimirum si solus caderet, utcunque hunc tolerabilior inferni poena cruciaret. Saepe suscepta cura regiminis cor per diversa diverberat, et impar quisque invenitur ad singula, dum confusa mente dividitur ad multa. Unde quidam sapiens provide prohibet
Abbreviated transcription (Latin):
pastoris sui iudiciũ teme¬
re rep̃hendat : ne & sunius¬
tȩligatus est & ips atumi¬
de rep̃ hensionis suꝑbia¬
culpa quae ñ erat fiat :
CPXXUM DEPASTORIBUS NON
REC INEGRA DIENTIBVS:
unt nonnulli qui soller¬
ticura spiritalia p̃cep¬
ta perscrutantur : sed
quae intellegendo pene¬
trant uiuendo concul¬
cant : Repente docent
quae ñ opere sed medita¬
tione didicerint : & qđ
uerbis p̃dicant morib:
inpugnant : Vndefitut
cum pastor per abrupta
graditur. ad p̃cipitium
grex sequatur.
Der proph&am dñscon¬
tracontem łtibilẽ pasto¬
rũ scientiã quaeritur
dicens: Cum ipsi limpi¬
dissimam aquambibe¬
r&is. reliquam pedibus
ur̃is turbabatis : & oues
bebant: aquam quippe
limpidissimam pastores
bibunt . cum fluentaueri¬
tatis rectae intelli gen¬
tes hauriunt: sed eandẽ
aquam pedibus ꝑturba¬
reest: sc̃ȩ meditationis
studia malȩ uiuendo
corrumpere:
quam scilic& pastorũ
turbatam pedib: oues
bibunt : cum subiesti qui¬

Expanded text:
pastoris sui iudicium temepastoris sui iudicium temere reprehendat, ne etsi iniuste ligatus, ex ipsa tumide reprehensionis suculpa quae non erat, fiat. CAPUT XXXIX. De pastoribus non recte gradientibus. Sunt nonnulli qui solerti cura spiritualia praecepta perscrutantur, sed quae intelligendo penetrant vivendo conculcant. Repente docent quae non opere, sed meditatione didicerunt, et quod verbis praedicant moribus impugnant. Unde fit ut cum pastor per abrupta graditur, ad praecipitium grex sequatur. Per prophetam Dominus contra contemptibilem pastorum scientiam queritur, dicens: Cum ipsi limpidissimam aquam biberetis, reliquam pedibus vestris turbabatis, et oves bebant . Aquam quippe limpidissimam pastores bibunt, cum fluenta veritatis recte intelligentes hauriunt, sed eamdem aquam pedibus turbare est sanctae meditationis studia male vivendo corrumpere. Aquam scilicet pastorum turbatam pedibus oves bibunt, cum subjecti qui
Abbreviated transcription (Latin):
uncueraẽ ab solutio p̃si¬
dentis : cum int̃niarbitriũ
sequitur iudicis: Quod
bene quatridu animor¬
tui resuscitatio illa signi¬
ficat : qua eui delic& de¬
monstrat : qui a prius mor¬
tuum dñs uocauit. & uiui¬
ficauit dicens : Latare :
uenifora s & post modũ
his quiueniens egressus fu¬
erat adiscipulis est solũ
tus : Sicut scriptumes ł :
Cumq: egressus ess& qui
fuerat ligatus institis:
Tunc dixit ihs discipulis
suis. Soluite cum: & sinite
ab ire : Scilic& ut pastores
eccłe. ei penam debeant
amouere quammeruit :¬
qui ñ erubuit confiteri qđ
fecit
Cubmagnomoderamine
pastores ecclesiae uel sol¬
uere studeant uelligare :
sedutrũ iustȩ an in iuste
oblig& pastor pastoris
tam̃ sententia gregitim̃¬
daẽ : nehis qui subest & cũ
inustae forsitan ligatur.
obligationis suae senten¬
tiam ex alia culpa mereat:
Hastor quisq uel absolue¬
re in discreȩtimeat : uł
ligare : his aum̃ qui subma¬
nupastoris est ligariti¬
meat iustȩ uel inius tȩ nec

Expanded text:
era est absolutio praesidentis, cum interni arbitrium sequitur judicis. Quod bene quatriduani mortui resuscitatio illa significat: quae videlicet demonstrat, quia prius mortuum Dominus vocavit et vivificavit, dicens: Lazare, veni foras ; et postmodum is, qui vivus egressus fuerat, a distus, sicut scriptum est: Cumque egressus esset, qui fuerat ligatus institis, tunc dixit Jesus discipulis suis: Solvite eum et sinite abire . Scilicet ut pastores Ecclesiae ei poenam debeant amovere quam meruit qui non erubuit confiteri quod fecit. Sub magno moderamine pastores Ecclesiae vel solvere studeant vel ligare. Sed utrum juste an injuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timenda est: ne is qui subest, et cum injuste forsitan ligatur, obligationis suae sententiam ex alia culpa mereatur. Pastor quisque vel absolvere indiscrete timeat, vel ligare. Is autem qui sub manu pastoris est, ligari timeat etiam iniuste, nec
Abbreviated transcription (Latin):
suis dđ inherat quuã tam
longo tẽpore ꝑsecutionis ei
mala tolerabat : Cũq eũ uiri
sui adferiendũs aulaccende¬
rent. fregit eos responsionib
quiam anũ mitiere in xp̃m¬
dñi ñ deber&: Quitam̃ occul¬
tesumrexit : & horãclamidis
eius abscidit:
Quid ꝑ saulnisimaliretores
quid ꝑdđ nisiboni subditide¬
signantur : Sauligitur uen¬
trẽ purgareẽ : prauos p̃posi¬
tos conceptam incorde ma¬
litiantusq: ad opera miseri
odoris extendere. & cogita¬
ta aput se noxia factis exte¬
riorib ex sequendo monstrase
tuit : quia pie subditorũ men¬
tefabomnise peste obtrec¬
tationis abstinentes p̃posi¬
torũ uitã nullo linguae gla¬
dio percutiunt: &iã cumde
inꝑfectione rep̃hendunt :
firmitate sese abstinere
uix possunt ut extremaquae¬
dam atq exteriora p̃posito¬
rũmala sed tam̃ humilit̃
loquantur : quasi horã cla¬
midis silent̃ incidunt quia¬
peritatis aspiciunt a put sem&¬
ipsos anciae afflisticordissiu

Expanded text:
suis David inerat, qui tam suis David inerat, qui tam longo tempore persecutionis ejus mala tolerabat. Cumque eum viri sui ad feriendum Saul accenderent, fregit eos responsionibus: quia manum mittere in ni non deberet. Qui tamen occulte surrexit, et oram chlamydis ejus abscidit. Quid enim per Saul nisi mali rectores? Quid per David nisi boni subditi designantur? Saul igitur ventrem purgare, est pravos praepositos conceptam in corde malitiam usque ad opera miseri odoris extendere, et cogitata apud se noxia factis exterioribus exsequendo monstrare. tuit: quia piae subditorum mentes ab omni se peste obtrectationis abstinentes praepositorum vitam nullo linguae gladio percutiunt, etiam cum de imperfectione reprehendunt. infirmitate sese abstinere vix possunt, ut extrema quaedam atque exteriora mala praepositorum, sed tamen humiliter loquantur, quasi oram chlamydis silenter inciduntperitatis aspiciunt, apud semetipsos anxie afflicti, cordis sui
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enimuere ẽ humilis qui suꝑni
nutur arbitriũ ut debeat p̃eẽ
intelligit: & tam̃ p̃esse c̃tenłnit
Niuinis dispositionib: subdi¬
turatq auitio obstinationis
alienus. cũ sibi regiminis culm̃
inperatur : siiamdonis p̃uentus
ẽ quib: & aliis prosit. &excor¬
dedeb& fugere & inuitus obe¬
XLII. DESUDIECTISBONS
SUBPASTORALIREGIMI¬
torũ suorũ uitã temereiu¬
dicent si quideos fos tasse age¬
rerep̃ hensibilit̃ uident : neun¬
derectae malaredarguunt.
in deꝑelationis inpulsum in
profundiora mergantur:
Ammonendis̃ subditi necum
culpas p̃positorũ considerant.
contraeos audaciores fiant:
Sed sic siquau aldes̃ eorum pra¬
ua aput sem& ipsos diudicent.
ut tam̃ diuino timore cons¬
tricti ̃fere subeis iugũ reue¬
sentiae ñ recusent :
Quod melius ostendimꝰ: siddid
factum ad mediũ deducamꝰ:
Saulquippe ꝑsecutor cũ ad
purgandũ uentrẽ speluncã
fuiss& in gressus illic cũ uiris

Expanded text:
Neque enim vere est humilis qui superni Neque enim vere est humilis qui superni nutus arbitrium ut debeat praeesse intelligit, et tamen praeesse contemnit. Divinis dispositionibus subditus, atque a vitio obstinationis alienus, cum sibi regiminis culmen imperatur, si jam donis praeventus est, quibus et aliis prosit, et ex corde debet fugere, et invitus obeXLII. De subjectis bonis sub pastorali regimitorum suorum vitam temere judicent, si quid eos fortasse agere reprehensibiliter videant, ne unde recte mala redarguunt, inde per elationis impulsum in profundiora mergantur. Admonendi sunt, ne cum culpas praepositorum considerant, contra eos audaciores fiant; sed sic quae valde sunt eorum prava, apud semetipsos dijudicent, ut tamen divino timore constricti ferre sub eis jugum reverentiae non recusent. Quod melius ostendimus, si David factum ad medium deducamus. Saul quippe persecutor cum ad purgandum ventrem speluncam fuisset ingre
Abbreviated transcription (Latin):
gerimus : quasiutrũq pedem
ꝑ calciamentũ munimus : qui
uiro suã cogitans utilitatem.
proximorũ negligit. quasiuni¬
us pedis calciamentũ cũ dedeco¬
re amitut:
Cunt non nulliquim agnis mu¬
neribus ditati dũ solius contem¬
plationis studiis in ardescunt.
pare seutilitati proximorum
in p̃dicatione refugiunt. sec re¬
tum qui &us diligunt : sec essum
speculationis p&unt. dequosi
districtae iudicentur. extantis
procul dubio reis̃ : quantis ueni¬
entes ad publicum prodesse po¬
tuerunt:
Quamente his qui proximis pro¬
futurus enuescer& utilitati
c&erorũ sec r&um proponit
suum. quando ipse summi
patris unigenitus ut multis pro¬
dess& desinupatris egressus
Cunt non nulli quiex solahumi¬
litate refugiunt neeis quib
se in pares estimant p̃ferantar.
quorũ prosecto humilitas sice¬
teris quoq: uirtutib: cingitur
tunc ante oculos dĩueraest :
cum ad respuendũ hoc qđ utili¬
ter subire p̃cipitur ꝑtinax ñẽ :

Expanded text:
gerimus, quasi utrumque pedem gerimus, quasi utrumque pedem per calceamentum munimus. Qui vero suam cogitans utilitatem, proximorum negligit, quasi unius pedis calceamentum cum dedecore amittit. Sunt nonnulli qui magnis muneribus ditati, dum solius contemplationis studiis inardescunt, parere utilitati proximorum in praedicatione refugiunt, secretum quietis diligunt, secessum speculationis appetunt. De quo si districte judicentur, ex tantis procul dubio rei sunt quantis venientes ad publicum prodesse potuerunt. Qua mente is qui proximis profuturus enitesceret, utilitati caeterorum secretum praeponit suum, quando ipse summi Patris Unigenitus, ut multis prodesset de sinu Patris egressus Sunt nonnulli qui ex sola humilitate refugiunt, ne eis quibus se impares aestimant praeferantur. Quorum profecto humilitas, si caeteris quoque virtutibus cingitur, tunc ante oculos Dei vera est, cum ad respuendum hoc quod utiliter subire praecipitur pertinax non est.
Abbreviated transcription (Latin):
ab orequaerit :¬
XLI. DEHIS QuI INREGI¬
NE PRODESSEPOSSUNT
Sedeundemo friciuo ꝓpter
quietem propriam resu¬
ciunt :
Sunt non nulliquinimia
uir tutũ donaꝑcipiunt. & pro
exercitatione colerorũ :¬
magnis munerib: ex altan¬
tur : Quis tudio castitatis mun¬
di abstinentiae robore ualidi:
doctrinae dapibus refesti.
patientiae longanimicate hu¬
miles austoritatis fos titudine
cipere r&nuunt : ipsa sibi ple¬
rumq: donaadimunt quie ñ
prose tantũ modo sed &iam
pro alus acceperunt : Cumq
sua & ñ aliorũ iucra cogitant :
ipsisse quae priuata habere
app&unt bonis priuant :¬
iscipulis ineuangelio ueritas
dicit : ñ potesł ciuitas abscon¬
di suꝑ montẽ posita neq ac cen
amasme : quicũ se amare proti¬
nurrespondiss& : audiuit :
Sidiligis me: pasce oues meas :
Siergo dilectionis est testimo¬
niũ curapastionis. quisquis
uirtutib: pollens gregem dire¬
nuit pascere : pastorẽ summũ
conuincitur ñ amare :
Cinrãm sicut proximicuram

Expanded text:
ab ore quaerit. CAPUT ab ore quaerit. CAPUT XLI. De his qui in regimine prodesse possunt, sed idem officium per quietem propriam refugiunt. Sunt nonnulli qui eximia virtutum dona percipiunt, et pro exercitatione caeterorum magnis muneribus exaltantur; qui studio castitatis mundi, abstinentiae robore validi, doctrinae dapibus referti, patientiae longanimitate humiles, auctoritatis fortitudine cipere renuunt, ipsa sibi plerumque dona adimunt, quae non pro se tantummodo, sed etiam pro aliis acceperunt. Cumque sua et non aliorum lucra cogitant, ipsis se, quae privata habere appetunt, bonis privant. Discipulis in Evangelio Veritas dicit: Non potest civitas abscondi super montem amas me ? Qui cum se amare protinus respondisset, audivit: Si diligis me, pasce oves meas. Si ergo dilectionis testimonium est cura pastionis, quisquis virtutibus pollens gregem Dei renuit pascere, pastorem summum convincitur non amare. Si nostram sicut proximi curam
Abbreviated transcription (Latin):
sequio aliut munus amanu:
aliut munus a lingua:
Munus ab obsequio est : subieo¬
tio indebitae inpensa: munus
amanu : pecunia : munus alin¬
gua fauor: Quiergo sacros
ordines tribuit. tuncabomni
munere manus excutit: quan¬
doin diuinis reb: ñ solũ ullam
pecuniã sed &iã humanã gra¬
tiam ñsequirit:
Plerumq fit utquisq iurũ.
uel bona corporalia ab homi¬
nib: accipere contenn at sed
qui a haec ñ accipit maiores
ab eis secipere laudes quae¬
rat: & fortasse munus seacce¬
pisse ñestimat. quiabonacor¬
poralia accipere recusat :
Sicut superius distumestali¬
quando munus amanu: iliquan¬
douero abore porrignur:
Namquinũmũ tribuit : munus
ex manudedit: Qui aũm uer¬
bũ laudis inpendit : munus
abore protulit :
Plerũq: sacerdos & siexte¬
rioradonaquae terrenae
forsitan nec essitati congriunt
proin positione manuũ accipe¬
rerecusat : plus est qđ sibi reri¬
bui app&it . cũultra meritum
laudari desiderans munus

Expanded text:
sequio, aliud munus a manu, sequio, aliud munus a manu, aliud munus a lingua. Munus ab obsequio est subjectio indebite impensa; munus a manu, pecunia; munus a lingua, favor. Qui ergo sacros ordines tribuit, tunc ab omni munere manus excutit, quando in divinis rebus non solum ullam pecuniam, sed etiam humanam gratiam non requirit. Plerumque fit ut quisquis aurum, vel bona corporalia ab hominibus accipere contemnat, sed quia haec non accipit, majores ab eis recipere laudes quaerat. Et fortasse munus se accepisse non aestimat, quia bona corporalia accipere recusat. Sicut superius dictum est, aliquando munus a manu, aliquando vero ab ore porrigitur, nam qui nummum tribuit, munus ex manu dedit; qui autem verbum laudis impendit, munus ab ore protulit. Plerumque sacerdos etsi exteriora dona, quae terrenae forsitan necessitati congruunt, pro impositione manuum accipere recusat, plus est quod sibi retribui appetit, cum ultra meritum laudari desiderans, munus
Abbreviated transcription (Latin):
De episcopis Quipro
TIIMuNERALIBENTEN
ACCIPIUNIT
onnulliepis coporum.
donũ acceptisp̃i inusũ
solent negotiationis inflec¬
tere : & miraculorũ signa ad
a uaritiae obsequiũ declinare :
Hincest enim quod simon ꝑ in
positionẽ manus editamira¬
cula concupiscens percipere
donũ spr pecuni a uoluit ꝯꝑare.
scilic& ut d&erius uender&
qđ male conparass& :
Hedemptornr̃ flagellode
resticulis facto d&emplotur¬
bareicit: Catedras uendentiũ
columbas euertit : Colum
sed ad p̃miũ dare :
Sunt non nulli. quinũ morũ
quidẽ p̃mia ex ordinatione
ñ accipiunt : & tam̃sacrosor¬
dines prohumana gratia lar¬
giuntur . atq delargitate eadẽ
laudis solũ modo seributio¬
nẽ quaerunt: hunimirũ qđ
gratis acceptumesł. gratirñ
tribuunt : qui ad ein penso offi¬
cioscitatis nũmũ fauoris ex¬
p&unt :¬
Cum iustum uirũ describer&¬
esaias proph&aut: qui excutit
manus suas: ab omnimunere:
nus suas amunere. sed adiunxit
ab omni : qusaliut ͤ munus ab ob

Expanded text:
De episcopis qui pro munera libenter accipiunt. Nonnulli episcoporum donum accepti Spiritus in usum solent negotiationis inflectere, et miraculorum signa ad avaritiae obsequium declinare. Hinc est epositionem manus edita miracula concupiscens, percipere donum Spiritus pecunia voluit ; scilicet ut deterius venderet quod male comparasset. Redemptor noster flagello de resticulis facto, de templo turbas ejecit, cathedras vendentium columbas evertit . Columbsed ad praemium dare. Sunt nonnulli qui nummorum quidem praemia ex ordinatione non accipiunt, et tamen sacros ordines pro humana gratia largiuntur, atque de lalaudis solummodo retributionem querunt. Hi nimirum quod gratis acceptum est gratis non tribuunt, quia de inpenso officio sanctitatis nummum expetunt cum justum virum describeret propheta, ait: Qui excutit manus suas ab omni munere nus suas a munere, sed adjunxit ab omni, quia aliu
Abbreviated transcription (Latin):
uicturũ uiuificare nititur
quireũ supplicio ab soluere
conatur:
Oĩ om̃ps ut nos a precipita
sententiae prolatione con¬
pescer& cum omnianuda
& aperta sint oculis eiur :
Malatam̃ sodomȩ noluit
audita iudicare. quiait:
Descendam & uideboutrũ
damorẽ quiuenit ad me ope¬
re conpleuerint annonest
nem quasi dubitat. nisiut
grauitatis nobis exemplũ
proponat nema la hominũ
ante p̃sum amus credere
quam probare : quid hoc
exemplo nisinos ammone¬
mur ne ad proferendam
sententiam umquam p̃ci¬
pites esse debeamus. nee¬
mere in discussa iudicem::
neq lib& mala auditanos
moueant. ne passim dista
sine probatione credamus
ause uidelic& pens andes̃:
& tuncligandi atq soluen¬
di potestas exercenda :
Vi dendumq̃ culpa aut quȩ
sit penitentia secuta posł
culpam : ut quos omp̃s dr̃¬

Expanded text:
victurum vivificare nititur qui reum a supplicio absolvere conatur. Deus omnipotens, ut nos a praecipitatae sententiae prolatione compesceret, cum omnia nuda et aperta sint oculis ejus, mala tamen Sodomae noluit audita judicare, qui ait: Descendam et videbo, utrum clamorem qui venit ad me opere compleverint, an non est nem quasi dubitat, nisi ut gravitatis exemplum nobis proponat, ne mala hominum ante praesumamus credere quam probare? Quid hoc exemplo nisi nos admonemur, ne ad proferendam sententiam unquam praecipites esse debeamus, ne temere indiscussa judicemus, ne quaelibet mala audita nos moveant, ne passim dicta sine probatione credamus? Causae videlicet pensandae sunt, et tunc ligandi atque solvendi potestas exercenda. Videndum quae culpa, aut quae sit poenitentia secuta post culpam, ut quos om
Abbreviated transcription (Latin):
redicatores sc̃i quidis¬
trictum dĩ udiciũ m&su¬
unt animarũ iudices fiunt :¬
epis copilocum tenent sol¬
uendi acligandi auctorita¬
tẽ suscipiunt qui gradum
regiminis sortiuntur
randis honor pontifica¬
lis s̃ ed graue pondus istus
esł honoris : durũ quippe
est ut quines cit tenere mo¬
deramin auitae suae. iudex
uitae fiat aliene:
Plerumq contingit ut ipse
iudicu locũ teneat: cui adlo¬
cũ uitaminime concordat:
& sepe agitur. ut uel damħi&
in meritos uel alios ipseliga¬
tus soluat : Sepe in soluen¬
dis acligandis sub ditis suȩ
uolũptatis motus : ñ autem
caus arũ merita sequitur.
Vndefit ut ipsa acligandi&
soluendi potestate sẽpriu&:
qui hanc prosuis uoluptatib
& ñ prosubiet torũ mertas
exerc&:
Sepefit ut ergaquem lib&
proximũ odio uel gratia
moueatur pastor: Iudicaro
autem digne de subditis ne¬
queunt : qui in subditorum
causifsua uelodia uel gratiã
secuntur: unde rete per¬

Expanded text:
edicatores sancti, qui districtum Dei judicium metuunt, animarum judices fiunt, etepiscopi locum tenent; solvendi ac ligandi auctoritatem suscipiunt, qui gradum regiminis sortiuntur. Grandis honor pontificalis, sed grande pondus istius est honoris. Durum quippe est ut qui nescit tenere moderamina vitae suae judex vitae fiat alienae. Plerumque contingit ut ipse judicii locum teneat, cui ad locum vita minime concordat. Et saepe agit ut vel damnet immeritos, vel alios ipse ligatus solvat . 14. Saepe in solvendis ac ligandis subditis suae voluntatis motus, non autem causarum merita, sequitur; unde fit ut ipse et ligandi et solvendi potestate se privet, qui hanc pro suis voluptatibus, et non pro subjectorum meritis exercet. Saepe fit ut erga quemlibet proximum odio vel gratia moveatur pastor. Judicare autem digne de subditis nequeunt, qui in sucausis sua vel odia, vel gratiam secuntur. Unde fit,
Abbreviated transcription (Latin):
lus a prłfsapientib: & insi¬
pientib: debitor. cum hebsto¬
rum quosdã sapientes quos¬
dã uero &iãtar dioresam¬
moner& de conplenone
testamenti ueeris loquas
eorũ sapientiã argumen¬
tosuperauit dicens: quod
enim ant quatur & senes¬
cit propeinteritũ est :
Quatenus illos iuctrixra¬
tio frangere admeliora
argumentum loquelȩ

Expanded text:
lus apostolus sapientibus et insilus apostolus sapientibus et insipientibus debitor, cum Haebraeorum quosdam sapientes, quosdam vero etiam tardiores admoneret, de completione Testamenti Veteris loquens, eorum sapientiam argumento superavit, dicens: Quod enim antiquatur et senescit, prope interitum est . Quatenus illos victrix ratio frangeret, et ad meliora argumento loquelae
Abbreviated transcription (Latin):
expatre sed ex mundo est:
& mundus traniit & con¬
cupiscentia cius
electarimdã huius mun¬
didilertione substratus
homononual&: quia ieius
mente desideria suꝑna
non prodeunt. quã profer¬
tospinȩ tesreni amoris
praemunt:
umin hoc scło quisq effec¬
tũ quȩsitȩ felicitatis inue¬
nerit auctosem quihanc
ipsam felicitatẽ tribuit
non requirit : q̃uia priuato
amose mundum tum
ad sequi non erubescit :
III DESAPIENTIB MIUIS SCLI:
apientes huius scli am¬
monendis unt. ut am¬
mit tant scise quȩsci¬
unt: & app&ant scire quȩ
nesciunt:: hoc primumdes
pientiã deserant & sap¬
entẽ dĩstultitiã discant:
Sicut scriptũ est Si quisui¬
detur interuos sapiens
essem hoc scło s tultussie
ut sit sapiens:
Plerũq sapientes huus
scłtrauocinationis argu¬
menta melius quã ꝙxempli
conuertunt: ut in sus alle¬
gationib uictiiaceant qu
insuis obstinationib rig¬
distabant:
Magister aegregius pau¬

Expanded text:
ex Patre, sed de hoc mundo est; ex Patre, sed de hoc mundo est; et mundus transit, et concupiscentia ejus . Delectari in Deo hujus mundi dilectioni substratus homo non valet, quia in ejus mente desideria superna non prodeunt, quam profecto spinae terreni amoris premunt. Cum in hoc saeculo quisque effectum quaesitae felicitatis invenerit, auctorem qui hanc ipsam felicitatem tribuit non requirit, quia privato amore mundum istum assequi non erubescit . CAPUT IV. De sapientibus hujus saeculi. Sapientes hujus saeculi admonendi sunt, ut amittant scire quae sciunt, et appetant scire quae nesciunt . Hoc primum despientiam deserant, et sapientem Dei stultitiam discant, sicut scriptum est: Si quis videtur inter vos sapiens esse in hoc saeculo, stultus fiat, ut sit sapiens . Plerumque sapientes hujus saeculi ratiocinationis argumenta melius quam exempla convertunt, ut in suis allegationibus victi jaceant, qui in suis obstinationibus rigidi stabant. Magister egregius Pau
Abbreviated transcription (Latin):
tur : aut summis : & quan¬
to aluoricura mardes¬
cit ad infima : tantote¬
pore damnabili friges¬
cit a summissutrũq: enim:
simul & equaliter amari
non possunt :
ter spinas amorũ scła¬
riũ suꝑnȩ caritatis mes¬
semgermina se non pos¬
se. prius quã a cerniamo¬
ris semina proferat. de
audientium cordibusstã
uerbi manumes sema mo¬
rũ scłariũ eradicat dic ens
Nolite diligesemundum:
neq eaq̃fnmundo sunt:
Semundihuius uana dile¬
tione: idem a prłs subiun¬
git dicens: Si quis diligit
mundum non est cari¬
tas patris in eo: acsia ꝑ¬
te dicat: utriusq sea mo¬
resinuno corde non ca¬
piunt. nec in eoseges suꝑ¬
nȩ caritatis pullu lat. in
quo illã spinȩ infimȩ de¬
lectationis necant:
Idemiohannes aps ł s e mun¬
dihuius infima delec¬
tatione : nascentes
punctiones enumerat dicens:
Omne quodest inmundo con¬
cupis centia carnis est. &¬
concupiscentia oculorũ¬
& suꝑbi a uit. quȩ nonest

Expanded text:
tur, aut summis; et quantur, aut summis; et quanto acriori cura inardescit ad infima, tanto tempore damnabili frigescit a summis. Utraque enim simul et aequaliter amari non possunt. iens spinas amorum saecularium supernae charitatis messem germinare non posse, priusquam aeterni amoris semina proferat, de audientium cordibus sancta verbi manu messem amorum saecularium eradicat, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt . De mundi hujus vana dilectione idem apostolus subjungit, dicens: Si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo. Ac si aperte dicat: Utrique se amores in uno corde non capiunt; nec in eo seges supernae charitatis pullulat, in quo illam spinae infimae delectationis necant. Idem Joannes apostolus ex mundi hujus infima delectatione nascentes punctiones enumerat, dicens: Omne quod est in mundo, concupiscentia carnis et concupiscentia oculoru quae non est
Abbreviated transcription (Latin):
dñs: deuestimenti siu
a speritate laudass&
Sicultus uestiũ culpañ
esse nequaquã petris
apsłus ꝑ epistolam fe¬
minas a pracuios arum
uestium appecitucon¬
pescer& dicens. non in
ueste pra&iosa:
ensandũ nobis sũ mope¬
reest decultu uestiũ
quaeculpasit hoc&iã
uiros appẽ tere ã quo cu¬
rauit pastor eclesiae &
feminas prohibere:
ciohannebaptista ueri¬
tas an: Qui dexistis uide¬
se indeserto hominem
mollib uestitũ: excequi
mollib uestiuntur. in domi¬
b: regunis unt: Camelo¬
rũ& enimpilis contextis
dicere. eccequi mollib
uestiuntur in domib: re¬
gunis unt. nisi aꝑta senten¬
tia demons trase. quia
non caelestis adter reno
segnomilitant hii qui ꝓ
dõ ꝑp&i aspera refugi¬
unt. sed solis ex teriorib:
dedite praesentis une mol¬
litiẽ & delatationem
quaerunt
DEIDERIBADSIRINC UNIUR
uiter renarũ serum
amore uincitur in dõ
nullatenus delectatur
quia mundihunus oblecta¬
ine delectatione. esse
anima num quã potest:
nam aut infimis delecta¬

Expanded text:
nus de vestimenti sui asperitate laudasset . Si cultus vestium culpa non esset, nequaquam Petrus apostolus per Epistolam feminas a pretiosarum vestium appetitu compesceret, dicens: Non in veste pretiosa . Pensandum nobis summopere est de cultu vestium, quae culpa sit, hoc etiam viros appetere, a quo curavit pastor Ecclesiae et feminas prohibere. De Joanne Baptista Veritas ait: Quid existis videre in deserto? hominem mollibus vestitum? ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt . Camelorum etenim pilis contextis dicere: Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus Regum sunt, nisi aperta sententia demonstrare quia non coelesti, sed terreno regno militant hi qui pro Deo perpeti aspera refugiunt, sed solis exterioribus dediti praesentis vitae mollitiem et delectationem quaeruntdesideriis astringuntur. Qui terrenarum rerum amore vinciuntur, in Deo nullatenus delectantur, quia mundi hujus oblectaSine delectatione esse anima nunquam potest, nam aut infimis delecta
Abbreviated transcription (Latin):
nihil post hancuitã quȩ¬
sere iQuiditaq: istinisi
inprima segeneratione
dedicant ÷
contrario uidemus
el ec tosnihil praesentis
gloriae quȩrese. liben¬
ter in opiam sustinere :
malamundi equanimi¬
ter ꝑp&i ut possint infi¬
ne coronari: el ectis
ergo enochins eptima
generatione nascitur.
quia sui dedicationemgau¬
dirinextremerecribu¬
tionis gła requirunt :
Im̃s iniquis ẽ in primor¬
diis dedicant : qui a in hac
uita quȩ ante est cor dis
ra dicẽplantant: ut hic
aduotũ flos eant &a se¬
quentipatria funditus¬

Expanded text:
nihil post hanc vitam quaenihil post hanc vitam quaerere. Quid itaque isti nisi in prima se generatione dedicant? E contrario videmus electos nihil praesentis gloriae quaerere, libenter inopiam sustinere, mala mundi aequanimiter perpeti, ut possint in fine coronari. Electis ergo Enoch in septima generatione nascitur, quia sui dedicationem gaudii in extremae retributionis gloria requirunt. Omnes iniqui se in primordiis dedicant, quia in hac vita, quae ante est, cordis radicem plantant, ut hic ad votum floreant, et a sequentis patriae d
Abbreviated transcription (Latin):
I DEBILEC IORBMVNDI
mnes iniquidũ corde
transise ad ader¬
na negligunt. &
cuncta prȩsentia quia
fugiunt nonin tuentur:
mentem inamosẽ uite
prȩsentis figunt. & qua¬
si longe habitationis in
ea sibi fundamentum
construunt : qui a in
terrenis reb ꝑdeside¬
rium solidantur :
Primus caiñciuita tẽ
construxirse des cribi¬
tur. ut aꝑir monstrar
quia ipse in terra sunda¬
mentũ posuit : quiã solidi¬
tate a cernȩ patriae
alienus fuit :¬
eregrinus quisq: a sum¬
mis. funda mentum inii
fimis posuii. qui intenuo¬
nem cordisinterrena
delectatione con locaut
Incain stirpet enochqui
dedicano interpsytat᷑
primus nascitur: inele¬
iorum uero progeniae.
enochs eptimus fuisse
memoratur . qui a uide¬
lic& reprobi in hacuita
quȩ anteest sem& ipsos
aedificando delicant:
el ectiuero edifications
suae dedicationeminsi¬
ne temporif idest inses¬
timo ex per tant :
Plerumq: uidemus plu¬
rimos sola cogita se tẽ¬
poralia : honores quȩ se¬
r.ambiendis seb in hiase

Expanded text:
 dilectoribus mundi. Omnes iniqui, dum corde transire ad aeterna negligunt, et cuncta praesentia, quia fugiunt, non intuentur, mentem in amore vitae praesentis figunt, et quasi longae habitationis in ea sibi fundamentum construunt, quia in terrenis rebus per desiderium solidantur . Primus Cain civitatem construxisse describitur , ut aperte monstretur quia ipse in terra fundamentum posuit, qui a soliditate aeternae patriae alienus fuit. Peregrinus quippe a summis, fundamentum in imis posuit, qui intentionem cordis in terrena delectatione collocavit. In Cain stirpe Enoch, qui dedicatio interpretatur, primus nascitur. In electorum vero progenie Enoch septimus fuisse memoratur, quia videlicet reprobi in hac vita, quae ante est, semetipsos aedificando dedicant. Electi vero aedificationis suae dedicationem in fine temporis, id est, in septimo exspectant. Plerumque videmus, plurimos sola cogitare temporalia, honores quaerere, ambiendis rebus inhiare,
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi ferre contumelias
recusant: Curis enim
scłarib intenti. tanto in¬
sensibiliores intus efsici¬
untur: quanto ad eaque
forissunt studiosiores
sena huioscło confor¬
mantus. ꝑ omne quod
agunt. huic mundore lin¬
quere sui memoriã co¬
nantur: alubellorum
titulis. alii altis edificio¬
rũ moenili: Aliidisser¬
tis do. trinarũ scłariũ
libris instanteraelabo¬
rant. sibiq: memoriae
nomen edificant: Selcũ
ipsa ad finẽ celerius uita
ꝑcurrat quid in ea fixũ
stabit quando & ipsa cęle¬
riter mobilis ꝑtransit :¬
uantũ libec quis que ꝓ
facienda gła suin omi¬
nis aelabor& memoriã
suã quasi cinerẽ posuit :
quia hanc citius uentus
mortalitatis rapit: &
omne quod ex hoc mundo
in hianter diligit proti¬
nus amitut:
erpsalmista dicitur:
quinon accepit inuano
animan suã : Inuanonã¬
q: animã suã accipit q̃u
eius uitã neglegenfcia
ram castus anieponit:
Qui sola presentia cogi¬
tans quȩ sesequanturm

Expanded text:
verbi ferre contumelias verbi ferre contumelias recusant. saecularibus intenti, tanto insensibiliores 1503 intus efficimur, quanto ad ea quae foris sunt studiosiores rena huic saeculo conformantur, per omne quod agunt huic mundo relinquere sui memoriam conantur . Alii bellorum titulis, alii altis aedificiorum moenibus, alii dissertis doctrinarum saecularium libris instanter elaborant, sibique memoriae nomen aedificant. Sed cum ipsa ad finem celerius vita percurrat, quid in ea fixum stabit, quando et ipsa celeriter mobilis pertransit? Quantumlibet quisque pro facienda gloria sui nominis elaboret, memoriam suam quasi cinerem posuit, quia hanc citius ventus mortalitatis rapit. Et omne quod ex hoc mundo inhianter diligit, protinus amittit. Per Psalmistam dicitur: Qui non accepit in vanum animam suam . In vanum namque animam suam accipit, qui ejus vitam negligens, ei curam carnis anteponit; qui sola praesentia cogitans quae se sequantur in
Abbreviated transcription (Latin):
inconspectu dñiuacuus
appar& : quis quis prȩsen¬
tẽmundum diligens.
nihilsecũ defructus ui
laboris portat :
Iui cũq tesrena &t non
caelestia diligunt. ali¬
us a dipiscendis labori¬
b ex sudat: alius multi¬
plicandis facultatibus
es tuat. Alius prome
sendis anhelat: Sel quia
cuncta haechicquisquis
moriens deserit. ante
dm uacuus appar&uq̃uia
secũ anteiudicẽ nihiltulit :¬
mnis arbor in suorobo¬
seaux taterrã uasta sub¬
sistit : sed crescendo su¬
perius angustatur: &
quantũ paulis ꝑ sublimi¬
or. tantomaltum subtili¬
or sedditur : Quib: itaq:
talia arbustanisi terre¬
nismentib: inueniuntur
essesimilia. inferius
uasta superius angusta :
Imnes huius scłi dilecto¬
ses interrenis rebus for¬
tes sunt: incaelestibus
debiles:: Nam protempo¬
raligła. usq: ad mostẽ
desũdari appecunt: &
prospeꝑpaua neparũ
quidem in labore subsistunt :¬
matores scłi protesse¬
nis lucris quas lib&x iniu¬
riastolerant  ꝓcaelesti
mer cedeueltenuis simi

Expanded text:
In conspectu Domini vacuus apparet quisquis, praesentem mundum diligens, nihil secum de fructu sui laboris portat. Quicunque terrena et non coelestia diligunt, alius adipiscendis honoribus exsudat, alius multiplicandis facultatibus aestuat, alius promerendis laudibus anhelat. Sed quia cuncta haec hic quisque moriens deserit, ante Dominum vacuus apparet, quia secum ante Judicem nihil tulit. Omnis arbor in suo robore juxta terram vasta subsistit, sed crescendo superius angustatur. Et quanto paulisper sublimior, tanto in altum subtilior redditur . Quibus itaque talia arbusta, nisi terrenis mentibus inveniuntur esse similia inferius vasta, superius angusta? Omnes hujus saeculi dilectores in terrenis rebus fortes sunt, in coelestibus debiles; nam pro temporali gloria usque ad mortem desudare appetunt, et pro spe perpetua ne parum quidem in labore subsistunt. Amatores saeculi pro terrenis lucris quaslibet injurias tolerant; et pro coelesti mercede, vel tenuissimi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ammnitterent : sihi pocri¬
te ñ fuissent. Congregant
uero & hypocritaebo¬
naopera. sedeorũ sterilis
est ipsa congregatio quia
perhoc qđ agunt fructũ
recipere in a derna r&ri¬
butione ñ app&unt: fecun¬
diacuirides in suis operibus
hum anis oculis uidentur
sed in cons pectu occultiudi¬
cis in fecundi & aridiappa¬
XLUII. DE MONACHIS
equa quammens mo¬
nachi ad suꝑna adtol¬
litur : sicurarũ tumultib:
continuae in infimis occu¬
patur: Quid enim de dõ oc¬
cupa obtineat. quae de illo
adp̃hendere aliqui d&iã
uacans laborat: Bene
aum: ꝓ psalmistam dicitur:
Quia qui uacare dõ negligit:
suo sibi iudicio lum̃ei: uisio¬
nis abscondit:
Monachi quireb: tempora¬
lib: occupantur. tuncbene
exteriora disponunt : cũ
sollicite adinteriorare¬
fugiunt: cum nequaquã¬
aduitam ñ accenditur :
hoc &i imex tinguitur qđ
quasi aduitiũ ten&ur:
In hoc mundo humanaani¬
maquasimore nauis est
contrahistũ fluminis
conscendentis: uno in lo

Expanded text:
non amitterent, si hypocrinon amitterent, si hypocritae non fuissent. Congregant vero et hypocritae bona opera, sed eorum sterilis est ipsa congregatio; quia per hoc quod agunt, fructum recipere in aeterna retributione non appetunt. Fecundi ac virides in suis operibus humanis oculis videntur, sed in conspectu occulti Judicis in fecundi et aridi appaXLVIII. De monachis equaquam mens monachi ad superna attollitur, si curarum tumultibus continue in infimis occupatur. Quid enim de Deo occupata obtineat, quae de illo apprehendere aliquid etiam vacans laborat? Bene autem per Psalmistam dicitur: quia qui vacare Deo negligit, suo sibi judicio lumen ejus visionis abscondit. Monachi, qui rebus temporalibus occupantur, tunc bene exteriora disponunt, cum sollicite ad interiora refugiunt; cum nequaquaad vitam non accenditur, hoc etiam exstinguitur, quod quasi adhuc vivum tenetur. In hoc mundo humana anima quasi more navis est contra ictum fluminis conscendentis. Uno in loco
Abbreviated transcription (Latin):
quiq: bona opera laudari
ab aspicientib ceperint.
atq in suir laudib delecta¬
ri: fit caligo intellegentiae
in cogitatione . ut iandis¬
cernere nequeat quam
tentione quid faciat:
& fructũ ꝑdit operisue¬
lut ex nebula fauoris :
Quosdam sepemonachos
uidimur torrenaquae pos¬
sederant reliquisse: & niliã
transitorium quaerere
nullis pro acuita iurgus
admisceri: cumq: hoc in se
quisq: ostendit : quasio liua
florẽ protulit: sed cum qui¬
damex talibusrursum
caeperint mundiglãm
quam contem serant quae¬
rere & terrenis rebus
quasspreuisse uideb an¬
tur insatiabiliter in hiare
uacare iurgiis proximo¬
rũ lesiones exquirere :
Nimirũ proiecit oliua flo¬
rẽ quem proposuit quiaru¬
dimenta bonistudu ad ꝑ¬
fecta opera ñ ꝑ duxit:
ciendũ sum mopere est
quia plerũq: monactur
hoc euenire c̃ sueuit : qui
dm̃puro acsimplicistudio
ñ secuntur : Quod in libro
beati iob scriptumẽ :
Congregatio hypocritae
sterilis: cepta enimbona

Expanded text:
quique bona opera, laudari quique bona opera, laudari ab aspicientibus coeperint, atque in suis laudibus delectari, fit caligo intelligentiae in cogitatione, ut jam discernere nequeant qua intentione quid faciant, et fructum perdant operis, velut ex nebula favoris. Quosdam saepe monachos vidimus terrena quae possederant reliquisse, et nil jam transitorium quaerere, nullis pro hac vita jurgiis admisceri. Cumque hoc in se quisque ostendit, quasi oliva florem protulit. Sed cum quidam ex talibus rursum coeperint mundi gloriam, quam contempserant, quaerere, et terrenis rebus, quas sprevisse videbantur, insatiabiliter inhiare, vacare jurgiis, proximorum laesiones exquirere; nimirum projecit oliva florem quem proposuit, quia rudimenta boni studii ad perfecta opera non perduxit. Sciendum summopere est quia plerumque monachis hoc evenire consuevit qui Deum puro ac simplici studio non sequuntur, quod in libro beati Job scriptum est: Congregatio hypocritae sterilis . Coepta enim bona
Abbreviated transcription (Latin):
recta intentione ñ ueniunt.
cum placerese hominib: ui¬
dent ad exercenda haet ea¬
dẽ opera uehementius accen¬
dantur: humanis placitura
oculis agere anxie stude¬
ant & quasi in sc̃o studio
feruescant: Quiditaq
tigit quos humanae laudis
app&itio a fructu alie nos fecit
Incanticis canticorũ ꝑsalo¬
monẽ dicitur: Mane sur¬
gam: aduineas. uideamꝰ
sifloruit uinea : si flores
fructus parturiunt
florescunt qui ppe uineae
cummenter fideliũ bona
opera proponunt : sed fruc¬
tus ñ pariunt si ab eo qđ
proposuerint aliquib:
uicti errorib: infirman¬
tur: ñ ergo intuendũ est
siuin eae floreant sedii
flores ad partũ fructuũ
conualescant : quiamirũ¬
ñ est siquis bona in quo&
sed ualde mirabile : si in ten¬
tione recta in bono opere
perdur&: unde sit̃ple¬
rumq: ut si in bono opere
bonũ creditur amittatur :
Iliuacum infloreest
si in moderata nebula
tangitur: aplenitudine
frustuũ uacuatur:
& quotiens incho antes

Expanded text:
recta intentione non veniunt, recta intentione non veniunt, cum placere se hominibus vident, ad exercenda haec eadem opera vehementius accendantur, humanis placitura oculis agere anxie studeant, et quasi in sancto studio fervescant. Quid itaque tigit, quos humanae laudis appetitio a fructu alienos fecit? In Canticis canticorum per Salomonem dicitur: Mane surgamus ad vineas, videamus si floruit vinea, si flores fructus parturiunt . Florescunt quippe vineae, cum mentes fidelium bona opera proponunt. Sed fructus non pariunt, si ab eo quod proposuerint, aliquibus victi erroribus, infirmantur. Non ergo intuendum est si vineae floreant, sed si flores ad partum fructuum convalescant; quia nil mirum est si quis bona inchoet, sed valde mirabile est si intentione recta in bono opere perduret. Unde fit plerumque ut si in bono opere bonum creditur, amittatur. Oliva cum in flore est, si immoderata nebula tangitur, a plenitudine fructuum vacuatur. Et quoties inchoantes
Abbreviated transcription (Latin):
ceperit prius quam ineo ꝑ longi¬
tudinẽ temporis c̃ualescit ad
exteriora de labitur : & ꝑuesse
deserit quaerectȩ mn quo isse
uidebatur: int̃renis qui ppe
actib ualde frigescit anini:
sinecdũ fuerit ꝑ intima dona
solidatus:
aldenecesse ẽ ut locamaiora
uel exteriora opera quae hu¬
manis r̃ necessitatib: profintu¬
ra illiexcerda suscipiant : qui
haec diudicare atq: subsema¬
ipsis p̃mere ex uir tute intima
nouerunt :¬
um in firmus quisq uel adlo¬
cũ regiminis uel ad exterio¬
raigendararaitur . quoqua¬
si extrase ducitur. eradicatur :
Quia & arbor quaera dices pri¬
us in altũ ñmittit. citius uento¬
rũ imp&u sternitur sise ad al¬
tam uerticem ex tollit : eoq
citius adimacorruit quo al¬
tius inaere sinera dicibi ex¬
creuit:
Vonnũ quã florentẽ uneã :¬
ñ frigus sedestur arefacit :
Cumq inmoderato calore
tangitur: discussoflore botrus
tabescit: & plerũq contin¬
git. ut hi qui adbona opera

Expanded text:
coeperit, priusquam in eo per longicoeperit, priusquam in eo per longitudinem temporis convalescat, ad exteriora dilabitur, et perverse deserit quae recte inchoasse videbatur. In terrenis quippe actibusi necdum fuerit per intima dona solidatus. Valde necesse est ut loca majora, vel exteriora opera, quae humanis sunt necessitatibus profutura, illic exercenda suscipiant qui haec dijudicare atque sub semetipsis premere ex virtute intima noverunt. Cum infirmus quisque, vel ad locum regiminis, vel ad exteriora agenda retrahitur, quo quasi extra se ducitur, eradicatur; quia et arbor quae radices prius in altum non mittit, citius ventorum impetu sternitur, si se ad altam verticem extollit; eoque citius ad ima corruit, quo altius in aere sine radicibus excrevit. Nonnunquam florentem vineam non frigus, sed aestus arefacit. Cumque immoderato calore tangitur, discusso flore botrus tabescit. Et plerumque contingit, ut hi qui ad bona opera
Abbreviated transcription (Latin):
giunt: desideri suꝑna set¬
tantur: sed prius quãm in eis.¬
dẽ scĩs desiderur solidentur
ꝑtor porẽ mentir ad ea qua
diuidicare ceperant rede¬
unt : itq: ad mala quae fuge
exteriorib: actionib: ser¬
uiant : & populorũ guberna¬
tionib: occupentur: hoc in fir¬
adhuc suꝑbiã qua erentes
imitari exteriorib sẽ actio¬
nib: inserunt. sed quanto ad
eas ñ eruditi disciplinis spã
libus ueniunt : tanto eas car¬
nalit̃ ex secuntur:
isi prius corda longostu¬
dio & dutina conuersatione
indesideriis caelestib c̃ua¬
lescat . cũ ad exteriora
agenda refunditur. ab omni
statu bonio peris eradicatur:
Sunt ñ nulliquipost ꝑuersa¬
itinera scãs uias sectare appo¬
tunt. sed prius quã ineis ut di¬
ximus desideriabona robo¬
rentui quaedã illos p̃sentis
scłi pros peritas accipit:
quasi ex frigore ex tinguit.
flore apparere uidebatur:
inter ficit:
Siquid boni fortasse infirmis
ac tepidus monachus agere

Expanded text:
giunt, desideria superna secgiunt, desideria superna sectantur; sed priusquam in eisdem sanctis desideriis solidentur, per torporem mentis ad ea quae dijudicare coeperant redeunt, atque ad mala quae fugerexterioribus actibus serviant, et populorum gubernationibus occupentur, hoc infiradhuc superbiam quaerentes imitari, exterioribus se actionibus inserunt; sed quanto ad eas itualibus veniunt, tanto eas carnaliter exsequuntur. Nisi prius cor longo studio, et diutina conversatione in desideriis coelestibus convalescat, cum ad exteriora agenda refunditur, ab omni statu boni operis eradicatur. Sunt nonnulli qui post itinera sanctas vias sectari appetunt, sed priusquam in eis, ut diximus, desideria bona roborentur, quaedam illos praesentis saeculi prosperitas accipit, quasi ex frigore exstinguit, fervore apparere videbatur, interficit. Si quid boni fortasse infirmus ac tepidus monachus agere
Abbreviated transcription (Latin):
naculis : Intabernaculis enĩ¬
habitareẽ sese intrasecr&
mentis restringere : & ne.¬
quaquã exterius ꝑdesideria
dissipare :
Electimonachicumeis tran¬
sitoria prosperitas arrid&.
fauorẽ mundi quas inescientes
dissimulant : & fortigressu
interiur hocunde exterius sub¬
leu antur calcant:
Elecstimonachi nullis praue
actionis clamorib: perstre¬
punt . nullo cupiditatũ tempo¬
raliũ turbulento ad p&itu ra¬
piuntur : sed nimirũ curis p̃sen¬
tis uitae necessarus anmodera¬
tius occuparise fugiunt :
Sepebonaagentes monachipa¬
terna adhuc flagella sentiunt
ut tanto ꝑfectiores adheredi¬
tatẽ ueniant : qu anto eos pie
feriens disciplina cotidie.
&iã deminimis purgat :
XLUII. DEREMISSACON¬
VERSATIONEMONACHO¬
Eunt non nulliquipost uitã
ꝑditam ad sem& ipsorre¬
deunt : & accus ante se consci¬
entit ꝑuersaiinera relin¬
cunt commutant operaan¬
tiquȩ suae prauitati c̃ tradi¬
cunt terrenas ictiones fu¬

Expanded text:
naculis . In tabernaculis naculis . In tabernaculis habitare, est sese intra secreta mentis restringere, et nequaquam exterius per desideria dissipare. Electi monachi, cum eis transitoria prosperitas arridet, favorem mundi quasi nescientes dissimulant, et forti gressu interius hoc, unde exterius sublevantur, calcant. Electi monachi nullis pravae actionis clamoribus perstrepunt, nullo cupiditatum temporalium turbulento appetitu rapiuntur, sed nimirum curis praesentis vitae necessariis immoderatius occupari refugiunt. Saepe bona agentes monachi, paterna adhuc flagella sentiunt, ut tanto perfectiores ad haereditatem veniant, quanto eos pie feriens disciplina quotidie etiam de minimis purgat. CAPUT XLVII. De remissa conversatione ipsoue nonnulli qui post vitam perditam ad semetipsos redeunt, et, accusante se conscientia, perversa itinera relinquunt, commutant opera, antiquae suae pravitati contradicunt, terrenas actiones fu