comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
malis ĩmnci. bñ pacientur. Qͥs
pugno ꝑcussꝯ non aur iudicia cõ¬
citat ĩ dampnatõne eius qui p¬
cusserit aut si ip̃e repcutere ueld̃
totũ hom̾ie si non ⁊̃ telo aliquo ac¬
cepro pugins calcibꝰ qr conrũeit.
hic igitur ĩmoderate at ꝑhoc ĩ¬
iuste ultiomi lex iustũ modũ figẽs
penami talionis ĩsiant. Hoc est ut
quale qͥs qr in tulit ĩ iuriam tale
supplicuis pendat ꝓuide cłm pro
ocło dentemi ꝓtente nõ fomes feo
luues fororis est uouut io qdͤ
sopitum erar hinc accederentur

Expanded text:
s inimici unde satientur? quis pugno percussus non aut iudicia concitat in damnationem eius qui percusserit? aut, si ipse percutere uelit, totum hominem etiam, si non telo aliquo arrepto, pugnis calcibusque contundit? huic igitur immoderatae ac per hoc iniustae ultioni lex iustum modum figens poenam talionis instituit, hoc est ut qualem quisque intulit iniuriam, tale supplicium pendat. proinde oculum pro oculo, dentem pro dente non fomes, sed limes furoris est, non ut id quod sopitu
Abbreviated transcription (Latin):
solem suũ oriri suꝑ bonos et malos ⁊
pluit suꝑ iustos ex nũstios querend̾
itaq est qu̾o ĩtelligat᷑ exemplo d̾i cui
dreit. quosdam odibiles paulus odio
habendos ĩmicos et rurso eremplo d̾i
qui facit solem suũ oriri suꝑ bonos ⁊
malos et pluit suꝑ iustos et ĩiustos
putare. S adistos niterĩ qͥbꝰ gen̾ałr
displicer. Si qͥs oderit ĩnncũ suũ est
ĩ terrogamus utrũ diligat d̾s eoꝵ gẽ¬
tem tenebraꝵ. aut si p̃pͥea nũc ĩmuci
diligendi st̃ qd̾ hẽbant ꝑtem bom.
Cuir nõ obhoc eos et odisse de bemius
qd̾ h̾eant ꝑtẽ mali ea qͥppe regula et ł
soluir docet᷑ q non esse contrarium
ꝙ ĩ antiqͣ scriptura dcm̃ est. oderis ñ¬
nucũ tuũ. et in enuangelio diligite

Expanded text:
onos et malos et pluit super iustos et iniustos. quaerendum itaque est. quomodo intellegatur exemplo dei, cui dixit quosdam odibiles Paulus, odio habendos inimicos, et rursus exemplo dei, qui facit solem suum oriri super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos,putare. sed ad istos interim, quibus generaliter displicet, si quis oderit inimicum suum, est at deus eorum gentem tenebrarum. aut si propterea nunc inimici diligendi sunt, quod habeant partem boni, cur non ob hoc eos et odisse debemus, quod habeant partem mali. ea quippe regula et hoc soluitur doceturque non esse contrarium, quod in antiqua scriptura dictum est "oderis inimicum tuum" et i
Abbreviated transcription (Latin):
tur ut suũ qͥsq diligat ĩmucũ. Po¬
cius eĩ gẽri ip̃i tenebraꝵ diłctonem
ĩnuici tribueꝵ potueꝵ qͣ deo suo. Il¬
la qͥppe sic̃ delirant uicinq sͥ lucem
atq cõtignã ꝯcupunt eaq frm uo¬
luit atq ut frueret᷑ ĩ uadere cogita¬
uit neq ista culpa est cũ ueꝵ acque
bĩficiu bonũ appetit᷑. uñ ⁊ dñs dicit
regnũ celoꝵ uĩ parit᷑ et qui nõ fece¬
rint diripiant illd̾ ecce gens teneb
claritatem et sp̾e tełctata ne eã inas¬
sim d̾s dilex̾it. s odio detestans frui
sihas siugłas repugnantes q sentẽ¬
qõnẽ iut̾ niuscas lucipetas iblactas¬
lucifugas. utrũq eĩ plo: em gentis
reuebra ẽe contenditis. uñ ergo
ille ⁊ se alienam lucem ille at hãc
adu̾sando sua pocius origene tełctã¬
tur an inu̾dius nascimt᷑ mce ĩ feti¬
dis cloacis ꝙͣ blacte ĩ obscuris cubi¬
culis. Iam uero illd̾ ꝙ antiqͥs dcm̃ ẽ¬

Expanded text:
ut suum quisque diligat inimicum. potius enim genti ipsi tenebrarum dilectionem inimici tribuere potuerunt quam deo suo. illa quippe. sicut delirant, uicinam sibi lucem atque contiguam concupiuit eaque frui uoluit atque, ut frueretur, inuadere cogitauit. neque ista culpa est, cum uerum et beatificum bonum adpetitur. unde et dominus dicit: regnum caelorum uim patitur, et qui uim fecerint, diripient illud. ecce gens tenebrclaritate et specie delectata; nec eam uicissim deus dilexit, sed odio detestans frui si has singulas repugnantesque sentenquaestionem inter muscas lucipetas et blattaslucifugas; utramque enim prolem gentis tenebrarum esse contenditis. unde ergo illae amant a se alienam lucem, illae autem hanc auersando sua potius origine delectantur? an mundius nascuntur muscae in fetidis cloacis quam blattae in obscuris cubiculis? Iam uero illud, quod antiquis dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
ns ĩ uẽnno uͨ illa ẽe destructa sic̃ faus
tus purat que ueld̃ ꝓpͥe nult ad moy̾¬
sem priñe. Nam et inc q̃id ab istis cur
ppͥu uelit ẽẽ legis moy̾si qd̾ dcm̃ est
antiqͥs diliges ꝓximũ tuũ et oderis

Expanded text:
nimus nec illa esse destructa, sicut Faus tu putat, quae uelut proprie uult ad Moysen pertinere. Nam et hic quaero ab istis, cur proprium uelint esse legis Moysi, quod dictum est antiquis: diliges proximum tuum et oderis
Abbreviated transcription (Latin):
chabant᷑ ĩ cordibus suis ex aut non
erar coe eoꝵ tp̃łm d̾i aut mechabͤat᷑
ĩ templo d̾i qd̾ anon audis dicere
quomoto ⁊̃ debac re legem illorum
que apd̾ illos iã tũc pleua erat mo¬
mare antiquos iustos nõ mratre.
Sani et panlũ apłm uixasse ĩuemiꝰ¬

Expanded text:
et aut non erat cor eorum templum dei, aut moechabantur in templo dei? quod si non audes dicere, quomodo etiam de hac re legem illorum, quae apud illos iam tunc plena erat, mom adfirmare antiquos iustos non iurasse; nam et Paulum apostolum iurasse inueni
Abbreviated transcription (Latin):
ur qͥs qͥs hoc dir̃ir teus sit gehenne
pinde noudũ ĩ uemsti cui nani legi ł̾
aliꝙͣdo defuerint qͥbꝰ nũc additis eã
xꝰ impleret an forte lex nõ mechãdi
apd̃ illos iustos antiqͥs semplena e¬
rar donec.a dũo impleret᷑ adẽpte neqͥs
ad concuspiscenda inteat nulierẽ.
Sic ẽi cõmemorasti ip̃am sentẽciam
audistis dcm̃ esse non machaleris.
Ego at dico nob̾ ne concupistaris
equitẽ admipłcoo est uqͥs explica
plane u̾ba enmangelica noli nus ex

Expanded text:
ut quisquis hoc dixerit, reus sit gehennae. proinde nondum inuenisti, cuinam legi haec aliquando defuerunt, quibus nunc additis eam Christus inpleret. An forte lex non moechandi apud illos iustos antiquos semiplena erat, donec a domino adinpleretur addente, ne quis ad concupiscendum uideat mulierem ? sic enim caudistis dictum esse: non moechaberis; ego autem dico uobis, ne concupiscatis quidem. adinpletio est, inquis. explica plane ipsa uerba euangelica, noli tuis ext
Abbreviated transcription (Latin):
arq suatento cõpomi nõ mintũ cogẽ¬
do in pom por̃ hoc facere scriba debe¬
bar insto et sapiens qualer ip̾a
ꝓfessione eẽ oportebat ad quẽ ut
uemirer᷑ discordia marito libellus
conscribendꝰ p̾cepto est ꝙ̾ uir bonꝰ
pendens q scriberer ma ĩ aĩo ninis
au̾so atq pũso consilul concordie¬

Expanded text:
atque suadendo conponi. non inuitum cogenatque suadendo conponi. non inuitum cogendo inponi potest. hoc facere scriba debebat iustus et sapiens, qualem in illa professione esse oportebat. ad quem ut ueniretur, discordi marito libellus conscribendus praeceptus est: quem uir bonus prudensque non scriberet. nisi in animo nimis auerso atque peruerso consilium con
Abbreviated transcription (Latin):
et aridm face̾ iuũ ꝓselitũ et cũ feq
eũ facitis eũ filiu gehenne duplo qͣ
uos estis. Non qr c̾cuuicidit᷑ dicit. S:
cobibet suos dicens suꝑ carhedrammo¬
p̃si sedẽt scribe et pharisei qͥdicunt fua¬
te ã que faciunt fac̾e̾ uolite diciuir eͥ¬
et non faciunt. In quib duicis u̾bis
utrũq deberis adu̾t̾e et quãto houor
d̾alato sit dectrme moy̾si ĩ cuiꝰ carhe¬
dra eriam mali sedentes boua tocere co
diento sed eoꝵ u̾ba seccanto. Hoc gͦ di
posser runc ꝓselito cͥtũcisio qd̾ paulo
dicit. Cutũcisio quidẽ ꝓdest. Si lege:

Expanded text:
et aridam facere unum proselytum; et cum feceritis eum, facitis eum filium gehennae duplo quam uos estis, non quia circumciditur, dixit. sed cohibet suos dicens: in cathedra Moysi sedent scribae et pharisaei: quae dicunt, facite, quae autem faciunt. facere nolite; dicicis uerbis utrumque debetis aduertere, et quantus honor delatus sit doctrinae Moysi, in cuius cathedra etiam mali sedentes bona docere cogdiendo, sed eorum facta sectando. hoc ergo dici posset tunc proselyto circumciso, quod Paulus dicit: circumcisio
Abbreviated transcription (Latin):
cre iã clarũ est nõ aliud de hac re tur¬
bas aliud secrero discipłos dñ tocins¬
se. Certe sine dubitat̾de ꝑspicit᷑ mãi¬
cheos pocius ẽẽ mendaces atq fallacz
uichil eoꝵ carholicos seruare putant
recte dice̾mꝰ script᷑am illã nõ obẜua¬
re lectorẽ qr et ip̃e caracteres illos no̾
faceret cũ ille fuissent figure sono¬
rũ. Ille ar̃ iani sonos ip̃os exꝑm̾et.
Illaꝵ tamẽ figuraꝵ non form atõe
cccupato s inspͤtiõe cõmonitꝰ. Ideo¬
ꝑar obẜuabant. Unde illis dicit te¬
cunaris uiẽtã et cuminũ et relinqͥ¬
suis dicebant qm̾ ĩfirmaret᷑ ĩ ceptũ
d̾i quo teferri honore parẽtibꝰ iuste
cecari meruerũt ut cet̾a non ĩtelligẽ¬
rent.qr ea que ĩtelligebant impie cõ¬
qr de se scripsit moy̾ses qd̃ si nõ credis
x̾anꝯ nõ es. Ip̃o quippe uideris qͥd tete
sentias. qͥd de te ur gentile uł iud̾u
toceri de xp̃o expetis. Ego tamen neq
hoc de fugi et omnes tͥ adirus errons

Expanded text:
certe iam clarum est non aliud de hac re turbas, aliud secreto discipulos dominum docuisse; certe sine dubitatione perspicitur Manichaeos potius esse mendaces atque fallacenihil eorum catholicos seruare putant,recte diceremus scripturam illam non obseruare lectorem, quia et ipse characteres illos non faceret. cum illae fuissent figurae sonorum, ille autem iam sonos ipsos expromeret, illarum tamen figurarum non formatione occupatus, sed insprat, obseruabant. unde illis dicit: decimatis mentam et cyminum et relinqusuis docebant quomodo infirmaretur praeceptum Dei, quo deferri honorem parentibus jusseitatem excaecari meruerunt, ut caetera non intelligerent: quia ea quae intelligebant, impie conquia de se scripsit Moyses; quod si non credis. christianus non es. ipse quippe uideris. quid de te sentias, qui te ut gentilem uel Iudaeum doceri de Christo expetis; ego tamen neque hoc defugi et omnes tibi aditus erroris,
Abbreviated transcription (Latin):
re qr uei sosu̾e lege. age dimigͦ si ei
et iudei dixissent. Qͥd porro ãt tutale
agis. uñ hec suspicari possimꝰ. anqr
ceũsisioe terites salb̾m molas sacrifi¬
ca respius confundis cibos. hec est gͥ
uolite putare et qͥd hoc amplius qͥd ne
nãifestius fieri potint ĩ testruccione
legis ac ꝓpħ̾aꝵ. aut si hec adimplere

Expanded text:
re, quia ueni soluere legem. agedum ergo, si ei et Iudaei dixissent, quid porro autem tu tale agis, unde hoc suspicari possimus? an quia circumcisionem derides, sabbatum uiolas, sacrificia respuis, confundis cibos? hoc est ergo: nolite putare? et quid hoc amplius quidue manifestius fieri potuit in destructionem legis ac prophetarum? aut si hoc adinplere
Abbreviated transcription (Latin):
mami ꝙͣ xp̃s de se dubirantez nõ est
terer᷑ corporis sui cỹcatuces ostendit.
ħ u̾batua sunt beue qd̾ sic te docent ex¬
igit. Qui eĩ uerebar neboc quoque ĩ
hocueꝵ totũ m̃ eu̾tit errore. porro si
xꝰ falsas cicatrices dubirãti discipło
temostrauit et ip̃m fallace dicis ii
tocente et refalli cupis irti diceurer.
S qr falli nemo est qͥ uellit fallere aut
młri uolũt magis reuelle ĩ telligo qͣi
exemplo xͥ fallacit̾ docere ꝙͣ exemplo
rbonie fallacit̾ discere ꝓiude si credis
qd̾ faisis cicatricibꝰ xp̃c fefellerit du¬
bitante te qͥs uelir cred̾e̾ docente ar
nõ potius cauere fallentẽ ar sulle dis¬
cipulo ueras cicarrices tetigerit xͥue¬
ram cõfiteri cogens et carnẽ xͥ. Ita ma¬
uicheus non ꝑmaneb si sic credis ur
thomas ĩ fidelis au̾t remaneb̾ si uec

Expanded text:
dubitantem non est deretur, corporis sui cicatrices ostendit. haec uerba tua sunt. bene, quod sic te doceri exigis. quam enim uerebar, ne hoc quoque in uestrum euertit errorem. porro si Christus falsas cicatrice dubitanti discipulo demonstrauit, et ipsum fallacem dicis ita docentem et te falli cupis ita discentem. sed quia falli nemo est qui uelit, fallere autem multi uolunt, magis te uelle intellego quasi exemplo Christi fallaciter docere quam exemplo Thomae fallaciter discere. proinde si credis. quod falsis cicatricibus Christus fefellerit dubitantem, te quis uelit credere docentem, ac non potius cauere fallentem? at si ille discipulus ueras cicatrices tetigit Christi, ueram confiteri cogeris et carnem Christi. ita Manichaeus non permanebis, si sic credis ut Thomas; infidelis autem remanebis, si nec
Abbreviated transcription (Latin):
leuris uos au̾rere ad̾o nr̃o deo abra¬
hani et y̾saac et iacob quẽ xͦ cõmẽ¬
dar et uolentis ĩ fring̾e mandatale
plc̃cione urrum obtunissimã aufra¬
uduleunaima dicam nescio erat eĩ
fausto ĩ gemũ. uũ magis arbritio: eũ
nebulam noc̾e uoluisse minus artẽ¬
to lectori qd̾ non indisse qd̃ dicã. aic
ẽ s conseꝙs erat ut ostenderet et hoc
te xp̃o ũme scripta esse et alia dari
non posse. Nich̃ aũt horuni fecit quii
et ł uos ostendimus qũo te xp̃o accipi
possiut et suꝑius alia uulta dedimus
que nisi de xpõ ĩtelłcrum habere non
possint. Nonest gͦ cur claudas fauste
nulla ẽẽ amoyse scripta de xp̃o. Arrẽde
em̃ qͥd dicas qd̾ sibec inqͥs mĩme d̾ pͦ¬

Expanded text:
lentis nos auertere a deo nostro, deo Abraham et Isaac et Iacob, quem Christus conmendat, et uolentis infringere mandata leplexionem utrum obtunsissimam. an fraudulentissimam dicam, nescio; erat enim Fausto ingenium . unde magis arbitror eum nebulam inicere uoluisse minus adtento lectori quam non uidisse quod dicam; ait ed consequens erat, ut ostenderet et haec de Christo minime scripta esse et alia dari non posse. nihil autem horum fecit. quia et haec nos ostendimus, quomodo de Christo accipi possint, et superius alia multa dedimus, quae nisi de Christo intellectum habere non possint. non est ergo, cur concludas, Fauste, nulla esse a Moyse scripta de Christo. adtende enim, quid dicas. quodsi haec, inquis, minime de
Abbreviated transcription (Latin):
non posse ĩ telligi nec fausto ausꝰ est
uisuz ẽe pendẽrez aut ei illos nõ cre¬
didisse cum u̾o ⁊ ip̃e dicat ego sũ inti
et eñ popendisse conster aute occłos
non ei credentiu ind̾oꝵ. Nõ indeo cur
dubitare debeamꝯ id ĩ de xͦ xp̃c air. Ille¬

Expanded text:
non posse intellegi nec Faustus ausus esuisum esse pendentem aut eos illi non credidisse. cum uero et ipse dicat: ego sum uita et eum pependisse constet ante oculos non ei credentium Iudaeorum, non uideo, cur dubitare debeamus id etiam de Christo scrip
Abbreviated transcription (Latin):
tu nõ ereꝰ sic atrestaret᷑ qui cũ ꝓpͥa
uolintate sic̃ ip̃̾e ĩ eius laude posiusti
pateret᷑ ideoq tempora passiõis sue er
resurectioĩs haleret ĩ potestate id eg
ur card eius ĩ sepulrura sallb reqͥesc̾e̾r
ab oĩb oꝑib sius ut reitio die resur¬
gẽs que dm̃cũ dicimꝰ qͥ post calb̾m¬

Expanded text:
tus sic adtestaretur. qui cum propria uoluntate, sicut ipse in eius laude posuisti, pateretur ideoque tempora passionis et resurrectionis suae haberet in potestate, id egit, ut caro eius in sepultura sabbato requiesceret ab omnibus operibus suis, ut tertio die resurgens, quem
Abbreviated transcription (Latin):
guriri ꝓmũdis. aꝰ uero ꝓĩũdis nec
couringi quide cũ ad heluone hoc ma¬
gis ꝑtiueat. Ut ulła discernat aur si
discernit sua mora eligar auher iteo
dicis ur imꝑitis ꝯriuenna tua ueld̃ ab
uiIuite etate niranda uideat᷑.q. ues¬
cientis ł iam obliri ꝙͣto iocundius sa¬
piat caio ꝓtina ꝙͣ uemeciuna. S qui
et ista moyses figuris ꝓhĩtis te xp̃o

Expanded text:
pro mundis, alia uero pro inmundis ne contingi quidem? cum ad helluonem hoc magis pertineat, ut nulla discernat, aut, si discernit, suauiora eligat. an hoc ideo dicis, ut inperitis continentia tua uelut ab ineunte aetate miranda uideatur quasi nescientis uel iam obliti, quanto iucundius sapiat porcina quam ueruecina? sed quia et ista Moyses figuris propheticis de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗini iam hoc spititałi ĩ sinuabat rep
qui uocacionẽ ip̃iꝰ diei unibram futa
telligenres nĩn salb̾m uos eruolite re¬
acrere et ĩ tellige uerã ĩ nocẽtiã. Na
et ip̃o loco ubi p̾cipue destructor salb̾i
putat᷑ ib̃s cum discipłi eius ꝑ segeres
transennites er esurieures uellerent
spicas et eterent ĩ nocentes eos dixit.
uocentes magis eĩ esurientiu musereri
debuerunt q ħ illi coacri famc fec̾unt
auob̾at᷑ qͥs qͥs ulcerit spicas nõ extͥ¬
dicione xͥ qui hanc ĩ nocentiã uocat. S
extradicioe manichei honncida depnta¬
runt apłi ut ĩ de menbra manducanto
puigaront sic̾ fabula ur̃a est. uos ergo
crudeles quihac nõ facitis sed uidel fa
te d̾i semꝑ arq infarigabiłi. oꝑari ħ

Expanded text:
i iam hoc spiritaliter insinuabat. repqui uacationem ipsius diei umbram futuri gentes uerum sabbatum, uos ei nolite resistere et intellegite ueram innocentiam. nam eo ipso loco. ubi praecipue destructor sabbati putatur Iesus, cum discipuli eius per segetem transeuntes et esurientes uellerent spicas et ederent, innocentes eos dixit demnassetis innocentes; magis enim esurientium misereri debuerunt, quia hoc illi coacti fame fecerunt. a uobis autem quisquis uulserit spicas, non ex traditione Christi, qui hanc innocentiam uocat, sed ex traditione Manichaei homicida deputarunt apostoli, ut inde membra dei manducando purgarent. sicut uestra fabula est? uos ergo crudeles, qui hoc non facitis. sed uidelicet tem dei semper atque infatigabiliter operari.
Abbreviated transcription (Latin):
haberent ĩcordib. Nec inde aucroriraᷤᷤ
illis libris mirntur qd̾ auideis non
ĩtelligit᷑ ĩmo et auget᷑.⁊ lamer ip̃a
eoꝵ cecitas ibi p̾dicta est. Uñ magis ñ
ĩtelligendo ueritater phibenr testrno¬
uiu u̾itari. Quia cũeos libros nõ ĩ¬
relligunt aquib nõ ĩ telłcruri p̾dicti
st̃̾ et huic eos ueraces ostendũt. Huic

Expanded text:
haberent in codicibus. Nec inde auctoritas illis Libris minuitur, quod a Judaeis non intelliguntur; imo et augetur: nam et ipsa eorum caecitas ibi praedicta est. Unde magis non intelligendo veritatem perhibent testimonium veritati: quia cum eos Libros non intelligunt, a quibus non intellecturi praedicti sunt, etiam hinc eos veraces ostendunt. C
Abbreviated transcription (Latin):
requie rebellatõne gẽtis tenebraru
ꝓhibeatis excussa et hostiu repẽtno
imperii ꝑturbatam an exet̾no p̾uitẽs
hoc futuru u̾ꝙͣ habuit requie qr
nũꝙͣ securꝯ fuit qui se cogitabat rã
grane bellũ cũtanta mẽbroꝵ suoꝵ lale

Expanded text:
requiem rebellatione gentis tenebrarum perhibetis excussam et hostium repentino inpetu perturbatam. an ex aeterno praeuidens hoc futurum numquam habuit requiem, quia numquam securus fuit. qui se cogitabat tam graue bellum cum tanta membrorum suorum labe
Abbreviated transcription (Latin):
me ille scͥpsit cretere deberemꝰ. Nũc
aer si de icto euuͣgłi capitulo qd̾ absir
dubitandum esset cõpettis ram młtiᷤᷤ
ĩscͥrura moy̾si de xͦ testimoniis om̃is
illa dubitarõ de uͦ tolłetur et qr de capło
euu̾igłii dubitandũ non ẽ ⁊̃ su lla com¬
yta nõ essent esse tamẽ credi nõ opor¬
terer. Nam illd̃ qd̃ adiungis dissiłe
sinsse rraditionẽ xͥ arq moyseos et
eo non finisse uerissile ut sicre¬
deratioĩs occłm paululũ artolleres
olez qr terraꝵ siue courenniõis cecira¬
ecouspic̾es ĩ hõib doctis atq ĩ doctis¬

Expanded text:
eberemus. nunc autem, etsi de isto euangelii capitulo, quod absit, dubitandum esset, conpertis tam multis in scriptura Moysi de Christo testimoniis omnis illa dubitatio tolleretur; et quia de capitulo euangelii dubitandum non est, etiamsi illa conperta non essent. esse tamen credi oporteret. Nam illud quod adiungis "dissimilem fuisse traditionem Christi atque Moyseos et ideo non fuisse uerisimile, ut si crederationis oculum paululum adtolleres orbemque terrarum sine contentionis caecitate conspiceres in homi
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ras eorte librox reciat̾oe ꝯcurrit᷑.
uñ nurabiłi istor ẽ ritẽda uecordia aͥ
homo gentił cũ tantatenctĩoe er tãta
celebritare õs g̾s istoꝵ libroꝵ fieri disci¬
płos ceruar eo ip̃o uimiru forriꝰ atq

Expanded text:
terrarum eorundem librorum recitatione concurritur. Unde mirabiliter istorum est ridenda uecordia. quhomo gentilis, cum tanta deuotione et tanta celebritate omnes gentes istorum librorum fieri discipulas cernat. eo ipso nim
Abbreviated transcription (Latin):
ateosuo. S it eo minato est eos icti¬
ios ĩtenebras exteriores qd̾ adũsos
uiderer ateo suo ĩcinꝰ regno gentes uo¬
catas exroto orbe terra recubiruras
dicis cum abriam et ysaac nacob non

Expanded text:
eo suo, sed ideo minatus est eos ituros in tenebras exteriores, quod auersos uideret a deo suo, in cuius regno gentes uocatas ex toto orbe terrarum recubituras dicit cum Abraham et Isaac et Iacob: n
Abbreviated transcription (Latin):
nes nontestat᷑ qui fuit ĩ moute ma¬
tbeus hoc scripsit. Quilongo ĩterual¬
lo postꝙ̃ ih̾s demonte desçe̾dir sequꝰ
et eĩ. ar ꝑhoc de hoc ip̃o pͥmo ambigit᷑
Itrũ iħs tale aliqͥd dixeritq restis y¬
matheu donec et ip̃m ꝓlemus hoc
nõ scripsisse s aliu nescio ꝙ̃ sb̃uoĩe

Expanded text:
quod Iohannes non testatur. qui fuit in monte, Matthaeus hoc scripsit, qui longo interuallo, postquam Iesus de monte descendit, secutus est eum? ac per hoc de hoc ipso primo ambigitur, utrum Iesus tale aliquid dixerit, quia testis iMatthaeo, donec et ipsum probemus haec non scripsisse, sed alium nescio quem sub nomine
Abbreviated transcription (Latin):
uõ igit᷑ uꝰ istłitas at̾o suo uolebat au̾¬
tere. S cos pociris q ab illo. aduterent᷑
arguebat. Mandator ar aliqd̾ eom¬
que ꝑioysem data sunt ĩ fregis se toͥ
qui arbitrat᷑ nõ nirũ siboc putar qd̾
indei. S iteo erat. qr ĩ hoc errauerũt
et iutei uͥ ar fausto cõmemorat ip̃
mãdarũ qd̾ dñ ĩ freguse uult credi
ibi opus est ut ostendamꝰ quomodo
fauat᷑ sic̃ iam supͣ nͥ oportebat oste̾dimͦ
nãs ilid̾ dico qr sialiqd̾ illor mãdator¬

Expanded text:
Christus Israhelitas a deo suo uolebat auertere, sed eos potius, quod ab illo auerterentur, arguebat. mandatorum autemoysen data sunt. infregisse dominum qui arbitratur, non mirum, si hoc putat, quod Iudaei; sed ideo errat, quia in hoc errauerunt et Iudaei. ubi autem Faustus conmemorat ipsum mandatum, quod dominum infregisse uult credi. ibi opus est. ut ostendamus, quomodo fallatur, sicut iam supra, ubi oportebat, ostendimus. nunc illud dico, quia, si aliquod illorum
Abbreviated transcription (Latin):
uor magĩm diçipłos taniẽ suos abhis
pbibisse que ĩmũda ip̃i putant ostẽ¬
dire ubi ista adicipłis suis reniouerit
nos nide comuncami. Nam iñ pacior
ab amino meo nisi totũ ipni enuͣgłi
capitulũ qd̾ ip̃e iste adu̾sur mor̾sem
oppone uoluit inspiciend̾ nisuerout
suis carnes uescend as remonisse eaqꝑ
nulgo secularibꝰ cõcessisse. Nempe cũ
nocatis turb̾ ait illis. Audite er ĩteiligi¬
te non qd nitrar ĩ os commcat hõmer
sed qd ꝓcedir deore comñcat hõuiẽ rũc

Expanded text:
borum magistrum, discipulos tamen suos ab his prohibuisse, quae inmunda ipsi putant. ostendite, ubi ista a discipulis suis remouerit, nos unde convincamini. Nam vim patior ab animo meo, nisi totum ipsum Evangelii capitulum, quod iste adversum Moysen opponere voluit, inspiciendum inseruero: ut suis carnes uescendas remouisse easque uulgo saecularibus concessisse. nempe cum onuocatis turbis ait illis: audite et intellegite. non quod intrat in os, communicat hominem, sed quod procedit de ore communicat hominem. tunc
Abbreviated transcription (Latin):
eatem uoce nõ couincũt manichei
tunt cominctist᷑ saducei. Nam et ip̃am
resmneccione alio qinte inoto sed miuẽ
⁊ isti negant. Ite̾ cum fite: centiuionis
laudas dic̾et. amen dico uob̾ nõ ĩ ue̾r
tantami fidem ĩ isl ł adiecit. et ait dico aͣt
uob qm̾i mulri aboriente et occitente ne¬
mant et reconbent cũ abraham et ẜsa a
er iacob ĩ regno celoꝵ. fili au̾t regmi

Expanded text:
uincuntur Manichaei, qua tunc conuicti sunt Sadducaei; nam et ipsam resurrectionem alio quidem modo. sed tamen etiam isti negant. item cum fidem centurionis laudans diceret: amen dico uobis, non inueni tantam fidem in Israhel, adiecit et ait: dico autem uobis, quoniam multi ab oriente et occidente uenient et recumbent cum Abraham et Isaac et Iacob in re
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ẜ oꝑa sua. Nam illd̾ tanꝙͣ stoma¬
chus er ĩdignatꝯ ⁊̃ male optasse ud̾¬
tur apłs utnia ⁊ abscuidant᷑ qui uoᷤ
conturbant. qd̾ uriq si consideres ꝑ¬
sonam scribentis magis eũ elegauts¬
stiuo ambigno bone optasse ĩ tellig.
dolos hostu suoꝵ uita suam uidentis
ĩexc̾ro pendere uccuros se esse nõ crede¬
rent. S filius euuigłii cũ audir. Ille el
de mescͥpsit ĩ hac ip̃a ambiguitate siu̾e

Expanded text:
dum opera sua. nam illud tamquam stomachatus et indignatus etiam male optasse uidetur apostolus: utinam et abscidantur, qui uos conturbant! quod utique, si consideres personam scribentis, magis eum elegantissimo ambiguo bene optasse intelleges. dolos hostium suorum uitam suam uidentes ex incerto pendere uicturos se esse non crederent. sed filius euangelii cum audit: ille enim de me scripsit, in hac ipsa ambiguitate se
Abbreviated transcription (Latin):
rent qui uerus est xꝰ. Illa eĩ uerus
ceterosqi sauccos eius gentis edira
p̾nũciaro est. Qͥs q̾s itãq alium do¬
cere uellet ip̃m ĩ ter ficiendũ mos¬
ses p̃cipiebat. Qͥd ãt nc̃ aᵈ agit li¬
gua catholica insi urspiritali gla¬
drẽ utinisq restamenri aciebis
acuro ĩ terficiennur õs qͥ uos adeo
mandatoꝵ interquos p̾cipue cadir

Expanded text:
rent, qui uerus est Christus. ille enim uerus ceterosque sanctos eius gentis editas praenuntiatus est. quisquis itaque alium docere uellet, ipsum interficiendum Moyses praecipiebat. Quid autem nunc aliud agit lingua catholica, nisi ut spirituali gladio utriusque Testamenti acie bis acuto interficiantur omnes qui nos a Deo mandatorum? Inter quos praecip
Abbreviated transcription (Latin):
si ur illa refeller ꝓpheria sic̾ eriã ur
hac refeliat. dicar xp̾m nou ẽe ura
uł ĩ conspͤtu udeoꝵ nonei credenriu
nõ pependisse. Cum au̾t hoc ille nõ di¬
u̾ir nec bodie qͥs ꝙͣ eoꝵ audeat dicere
ncħ est. cur morerentur. hanc quoq

Expanded text:
sic etiam ut hanc refellat, dicat Christum non esse uitam uel in conspectu Iudaeorum non ei credentium non pependisse. cum autem hoc ille non dixerit nec hodie quisquam eorum audeat dicere, nihil est, cur moremur hanc quoque
Abbreviated transcription (Latin):
tem conam est es ostente nõ ẽc̃ scͥpta
de xp̾o. Qd̾ aute sb̾̃di disti ant alia da¬
bitis aut ulła erunt pͥus demostrare
debicti alia nos dare nou posse ut se¬
curus ĩ ferres ulła ẽe mĩc uero tãꝙͣ
libello tuus ram sinidos auditores ul
cecos lectores esset habituro ut nlłꝰ
adu̾teres qͥd p̾t̾ mserũt cucurristi di¬

Expanded text:
 esse scripta de Christo. Quod autem subdidisti, Aut alia dabitis, aut nulla erunt; prius demonstrare debuisti, alia nos dare non posse, ut securus inferres nulla esse. Nunc vero tanquam libellus tuus surdos auditores vel caecos lectores esset habiturus, ut nullus adverteret quid praetermiseris, cucurristi di
Abbreviated transcription (Latin):
gelistͣe sb̾iecir. ħ eñ no̾ ad se dixisse.
es uonerat car̃phas qͣie illd̾ qd̾ ppło
ebreo dixit uideb̾ intam ruã pendẽ¬
emert noncietes inre rue. Non solũ
ce xp̃o dixit. qd̾ et smesciens dixisset.
te usło alio dixisse deberer ĩtelligi. uer
agnoscimꝰ ĩ quosacramẽto ꝙͣ uis ħ̾o
pessimo caypbas et nesciens poruir ꝓ¬
pħhare. hir ꝯrmipe ĩ eo egit ꝓphencum

Expanded text:
non a se dixisse, es non erat Caiphas. quare illud, quod populo Hebraeo dixit: uidebis uitam tuam pendentem et non credes uitae tuae. non solum de Christo dicit. quod, etsi nesciens dixisset. de nullo alio dixisse deberet intellegi, uerum agnoscimus: in quo sacramento, quamuis homo pessimus, Caiphas etiam nesciens potuit prophetare. hoc quippe in eo egit propheticum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sacranientis. Ita p̾m̃ciar come̾da¬
nq merniss tamon ĩgenti admira¬
tioue er cebira religio̾e sectandũ uen̾¬
andũq conserer ita illi ex reꝵ xͥaua
phetia ueraꝓbaret᷑. Ee libroꝵ uero

Expanded text:
commendarique meruisset, cum ingenti admiratione et debita religione sectandum uenerandumque censeret. ita illi ex rerum chriphetia uera probaretur, ex librorum uero
Abbreviated transcription (Latin):
nõ hinc figie arresterur ꝓpħa dicẽs.
Dens ab affrico ueĩer et sancto deph¬
ran ranꝙͣ diceret eius nõis ueĩet d̾s
sancto cinꝯ uoĩs erat ille qui uei̾t ab
affrico de pharan .i. Iħs huc accedit qd̾
er emite ip̃m moyseos successore

Expanded text:
non huic figurae adtestetur propheta dicens: deus ab Africo ueniet et sanctus de Pharan, tamquam diceret: eius nominis ueniet deus sanctus. cuius nominis erat ille, qui uenit ab Africo de Pharan, id est Iesus. huc accedit, quod tit eundem ipsum Moyseos . succ
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ cũ me uelud ĩ peritũ tiserit. Tał eĩ
⁊a fausto describit᷑ nõ desinã hõnem
ad huc ⁊ cõpolleie et assecind risu ad
curã untẽdi renocare querendo atq
flagitãto cui eidez ip̃i futuro successori

Expanded text:
qui cum me uelut inperitum riserit ■— talis enim qui cum me uelut inperitum riserit ■— talis enim et a Fausto describitur —, non desinam hominem adhuc etiam conpellere et a securo risu ad curam respondendi reuocare quaerendo atque flagitando. cur eidem ipsi futuro suo successori
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tc̃m. Sunscitabo ilł ꝓpħam de fr̾ibus
ipõꝵ simmile tͥ. qũ nec huĩc quide potes
quo dissinulez ostendis. Alis eĩ causis
est quiet hõ esse dignatꝰ est ⁊ tam ml¬
ta furura p̾dreit misi forte aliud est
ꝓpħa ꝙͣ homo ultra humanas comes¬
ruras futura p̾uũcians. Unde np̃e de
se ip̃o ait nõ est ꝓpħa sine honore mu̾
ĩpatria sua. Seddete uidero quite ꝯmc¬
ru paulo añconfessh es cũ dixisti qd̾
te adcretendũ eniigłio ꝓfessio tua fec̃
obnoxiũ uitẽs ip̃e ꝓcedar ĩ medumi
quiceruice auigo xͥ male liberã tolł
ꝙ̃dam intelligi uoluit. Hic eĩ credosa¬
cillime occurret successor ille moysiqͥ
ppłm ex egipto liberatũ ĩt̾ra ꝓmisslo¬
ius ĩdirxit ꝙ cogirans me ad huc for¬
rasse ritebit q̃rentẽ de quo scriptũ sit
suscirabo illis ꝓph̾a simile tͥ cũ legã
qͥs ĩeodem nun̾e ppłi illiꝰ regẽ si atq̃
ducenri moysi defimicto successeri.

Expanded text:
tum: suscitabo illis prophetam de fratribus ipsorum similem tibi. quando ne hinc quidem potes. quod dissimilem ostendis? aliis enim causis heta dictus est, qui et homo esse dignatus est, et tam multa futura praedixit ? nisi forte aliud est propheta quam homo ultra humanas coniecturas futura praenuntians. unde et ipse de se ipso ait: non est propheta sine honore nisi in patria sua. sed de te uidero, qui te conuictum paulo ante confessus es, cum dixisti. quod te ad credendum euangelio professio tua fecit obnoxium. Iudaeus ipse procedat in medium, qui ceruicem a iugo Christi male liberam tollit quendam intellegi uoluit. hic ei. credo. facillime occurreret successor ille Moysi, qui populum ex Aegypto liberatum in terram promissionis induxit. quem cogitans me adhuc fortasse ridebit quaerentem, de quo dictum sit: suscitabo illis prophetam similem tibi, cum legam, quis in eodducendi Moysi defuncto successerit.
Abbreviated transcription (Latin):
teo cur eitem ip̃i furo sccessori suo mo¬
uͥses nomen mutau̾it. uocabat᷑ ar au¬
ses ex appollaint eñ ih̾m cur demq tc
appellauent qũ exconualle pharan p̾¬
missit ad cante tra quo erat ppłs ip̾o
ducente uẽrurꝰ dicir ieĩ uerꝰ ip̃o iħs.¬

Expanded text:
udaeo, cur eidem ipsi futuro suo successori Moyses nomen mutauerit. uocabatur enim Ause et appellauit eum Iesum. cur denique tunc appellauerit. quando ex conualle Pharan praemisit ad eandem terram, quo erat populus ipso ducente uenturus? dicit enim uerus ipse Ies
Abbreviated transcription (Latin):
moysi et xpͥo parit̾ credat. Cũ uero
indeamꝰ o̾s gs̾ urriq cred̾e et illius
fide robuctissima et celeberrima ieri¬
n̾e nõ aliꝙͥ impossi ᷝ ͤ gens una uocaba
arguenda duncia ideoꝵ qui hoc nõ fe¬
cerũt qd̃ totũ mu̾du fecisse couspici¬
mus. Nam quicqͥd dicis de salƀo et de
cͥuucisione carnis et te differentia ci¬
boꝵ aliam fuisse rradicionẽ moysi aliud

Expanded text:
. cum uero uideamus omnes gentes utrique credere et illius fide robustissima et celeberrima retinere, non ad aliquid inpossibile gens una uocabatarguenda duritia Iudaeorum, qui hoc non fecerunt, quod totum mundum fecisse conspicimus. Nam quicquid dicis de sabbato et de circumcisione . carnis et de differentia ciborum aliam fuisse traditionem Moysi, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
moysem p̾cepit ds manducari ppło
suo euisq sangie̾ ad turela salutis
adhiberi et pascha appellari qd̾ inmic
ruagnosce similez non iude dissimilẽ.
Uudesimile s alia causa illd̃ alia illd̾

Expanded text:
Moysen praecepit deus manducari a populo suo eiusque sanguinem ad tutelam salutis adhiberi et pascha appellari, quod nuncagnosce et tu similem: non inde dissimilem, unde similem, sed alia causa illud, alia illud,
Abbreviated transcription (Latin):
cpłm illd̾ euugelicũ falsu ẽẽ nõ cos¬
tat. Redi gͦ ad ꝓposicionẽ ruã qͣ dixist
ant alia d̾ebitis aut nlła erunt ex in¬
de nonte ostendisse ulła uos alia da¬
ruios nide ⁊̃ uos ꝙͣ multa alia iani
supͣ dederimꝰ ex qͥd hiuc cõficiatur
auert̾e scil nõ esse falsu qd̾ĩ euu̾iłie

Expanded text:
lsum esse non constat. redi ergo ad propositionem tuam, qua dixisti: aut alia dabitis, aut nulla erunt, et uide non te ostendisse nulla nos alia daturos. uide etiam nos quam multa alia iam supra dixerimus, et quid hinc conficiatur aduerte: scilicet non esse falsum, quod in euange
Abbreviated transcription (Latin):
d̾o quipsin regim̃ĩs eqͥtare bene uritꝰ
⁊̃ mał ut qui suo arbitrio ĩiuste ni¬
nunt illiuis iudicio iuste disponant᷑.
uura facturi ĩ digna passim morituri re¬
surrecturi ascensuri. Pom̃s gentes
isse crederent᷑ qui eũ apłis annũciarẽt

Expanded text:
deo, qui pro sui regiminis aequitate bene utitur etiam malis, ut qui suo arbitrio iniuste uiuunt. illius iudicio iuste disponantur.ascituri, mira facturi. indigna passuri. morituri, resurrecturi, ascensuri. per omnes gentes nxisse crederentur, qui eum populis adnuntiar
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmoysem datatenebat᷑ xp̃m ligno
crucis affigens eũ uirtutẽ di ẽẽ non
credidit. S sic̾ ꝑcussa petra mauauir
aꝙͣ scicietibꝰ. sic plaga dm̾ce passiõĩs
affectaest uita credentibꝰ. Habenius
eĩde hac it p̾clarissima ⁊ fidelissima
uocẽ apłi cu inte loqueret᷑ dicentis.¬

Expanded text:
Moysen data tenebatur, Christum ligno crucis adfigens eum uirtutem dei esse non credidit. sed sicut percussa petra manauit aquam sitientibus, sic plaga dominicae passionis effecta est uita credentibus. habemus enim de hac re praeclarissimam et fidelissimam uocem apostoli, cum inde loqueretur, dicentis
Abbreviated transcription (Latin):
calũpinas menre morrua loq̾retur:
Nõue ip̃am perra perrus ꝑ prutẽtia
carnis ꝑcuri ex horruir eñ dño passiõe
suã p̾nu̾̃ciãti ait absit dũe nõ fier istd̾
cum eiretulir redirerro sarhanas sca¬
andaluz mͥ es. Non eĩ sapis ea que tei
sunt s que st̃ hom̃i at ubi mortua ẽ

Expanded text:
r. nonne ipsam petram Petrus per prudentiam carnis percuti exhorruit. cum domino passionem suam praenuntianti ait: absit, domine. non fiet istud; cum ei retulerit: redi retro, satanas. scandalum mihi es; non enim sapis, quae dei sunt. sed quae sunt hominum. aut ubi mort
Abbreviated transcription (Latin):
uox illa sonuset os uidẽi quiandie¬
rant credidissent. Qir gͦ uõ consid̾a¬
ris ĩ sam sicꝯ fieri potuit ut er post illã
celestem uocer dura ud̾oꝵ ĩ fideliras
puiau̾et. Ira fieri potuisse ur cũ xꝰ di¬
ceret de se sysisse moyser hoc magis
maligna astucia timentes. Uñ ꝯuĩcen
serit moỹses. S hanc nõ solum sacͥ¬
legam euersꝯ ensigelicam sc̾itarem

Expanded text:
uox illa sonuisset, omnes Iudaei, qui audierant, credidissent ? cur ergo non consideratis, insani, sicut fieri potuit, ut et post illam caelestem uocem dura Iudaeorum infidelitas permaneret, ita fieri potuisse, ut cum Christus diceret de se scripsisse Moysen, hoc magis maligna astutia timentes, unde conuinclo scripserit Moyses ? Sed hanc non solum sacrilegam aduersus euangelicam sanctitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
pararum te dicis si qͥs ĩ libus
moysi de xp̃o ꝓpherias ĩ ueneris. Ira
ꝑciꝑe ac si piscem de mari cũ aquam
ip̃ani. Uñ piscis capit᷑ respuas. Sed
qr moy ses onme qd̾ scripsir de xp̾o¬

Expanded text:
paratum te dicis, si quas in libris Moysi de Christo prophetias inveneris, ita percipere, ac si piscem de mari, cum aquam ipsam unde piscis capitur, respuas. Sed quia Moyses omne quod scripsit, de
Abbreviated transcription (Latin):
comemorasti celo deletam. hic ẽ filius
nĩs⁊ iłttisgͥmus credite illi qr uos nõ
auditis nolite illi credere. Si autem
meris miseri ue ira ꝓpłamus aliqͥs
dicat istam uoce oĩs nõ somnsse d̾
celo et sicuruos ꝯtͣ salurer hũami

Expanded text:
commemorasti caelo delatam: hic est filius meus dilectissimus, credite illi, quia uos non audistis, nolite illi credere. si autem metis, miseri, ne ita profanus aliquis dicat istam uocem omnino non sonuisse de caelo. et sicut uos contra salutem
Abbreviated transcription (Latin):
er latrones qm̃ añ xp̾m uenerumt
qui eu̾ uenturu quoquo ũo p̾dica¬
uerũr. Porro sulle ĩ telłctꝰ ẽ uerꝯ
fueritis fures et larrones estis qr
ip̃iꝰ p̾dicaretis añ eũ ueĩre uoluistis

Expanded text:
nerunt, qui eum uenturum quoquo modo praedicauerunt. porro si ille intellectus est uerus, fueritis, fures et latrones estis; quia ipsius praedicaretis, ante eum venire voluistis,
Abbreviated transcription (Latin):
existimem. Nec aliud nego de xp̃o esse
ubi d̾s loquit᷑ admoyse dicẽs suscira¬
me rulanta ⁊ lepida anthiteca qͥb lute¬
umismouez .q. colorare ar pĩgere uolu¬
isti ulło modo ad bac fideli in̾tate deter¬
rent. Comparans eĩ xpm̃ atq mor̾sẽ
et cupiens demostraie dissimiles ut ob
hoc nõ de xͦ iudeat᷑ ĩ telligẽdũ ẽẽ qd̾ scͥp¬
tũ ẽ sustitabo ilł ꝓpħam similẽ tͥ opposu¬

Expanded text:
existimem. Nec illud nego de Christo esexistimem. Nec illud nego de Christo esubi deus loquitur ad Moysen dicens: suscitame tua lauta et lepida antitheta, quibus luteum sermonem quasi colorare ac pingere uoluisti, ullo modo ab hac fidei ueritate deterrent. conparans enim Christum atque Moysen et cupiens demonstrare dissimile, ut ob hoc non de Christo uideatur intellegendum esse, quod scriptum est: suscitabo il
Abbreviated transcription (Latin):
qr ip̃ui x ͫ boc dreisse ĩ enuã głio scriptũ
est cuius tam p̾clarã sauctãq aucton¬
tatẽ labefẽare nonantes.qr i cũ id ex
obliquo audes difficulratis me p̾ssus
augusto ⁊ ceruens ꝙͣta ruma te obrua
cũ tͥ dicit᷑ milla ẽe scͥpturã c̾ defactiꝰ
et dc̃is eͥ filagites ẽẽ crecendũ si euũgłi
tam sancre lateqr norissimo cretenduz
ẽc non putas et timens neamisso xͥa¬
in uõis pallio unda uanitas ur̃a om̾̃ib
conspuenda et derestanda remaneat rur¬
so te sancuiz collig̾e̾ conaris et dicitis
qd̃ existis enugłn u̾b̾ ianite ad creden¬
dum ꝓfeslio tua fec̾ obnoxium. Sic gͦ
te internn qr quo nc̃ ago teneo ferio
puo .i. errorem tuũ atq fallaciam et co¬
go fateri de xp̃o scripsisse moysez. Q:¬
bec xͣ dixisse ĩ enuͣgłio legit᷑ certe ad c̾¬
dendiumn ꝓfeisio tua fecit obuoriu cũ
ideo u̾o uł gentili si mͥ nc̃ce fu̾t dis¬
putare. Iam supͣ ostendi quibꝰ modis
ymeis ꝑuulis urib me agere oport̾e

Expanded text:
ristum hoc dixisse in euangelio scriptum est, cuius tam praeclaram sanctamque auctoritatem labefactare non audes; quia et, cum id ex obliquo audes, difficultatis tuae pressus angustiis et cernens, quanta ruina te obruat, cum tibi dicitur nullam esse scripturam, cui de factis et dictis Christi flagites esse credendum, si euangelio tam sancte lateque notissimo credendum esse non putas, et timens, ne amisso christiani nominis pallio nuda uanitas uestra omnibus conspuenda et detestanda remaneat, rursus te saucium colligere conaris et dicis, quod istis euangelii uerbis iam te ad credendum professio tua fecit obnoxium. sic ergo te interim, cum quo nunc ago, teneo, ferio, perimo, id est errorem tuum atque fallaciam, et cogo fateri de Christo scripsisse Moysen, qio legitur, cui te ad credendum professio tua fecit obnoxium. cum Iudaeo uero uel gentili si mihi necesse fuerit disputare, iam supra ostendi, quibus modis pro meis paruulis uiribus me agere oportere
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ꝙͣ tũ et ip̃e ex femina natꝯ est cui dic
sinuł xꝰ ĩ ꝙͣtu et ip̃e uera morte cor¬
poris mortuus est. Nec ideo moysi fa¬
uiulo d̾i derdgam̾s qr eũ pcc̾ore fuisse
et offenso d̾o suo ⁊ moute occisu ẽẽ
dixisti. Nõ erat em̃ et ip̃e ĩ dño głiari
ut ab eo saluus fierer aquoer ille qͥ dic̃¬
xꝰ iħs uenit ĩ hunc mu̾dũ pcc̾ores cal¬
uos fac̾e̾ quoꝵ pͥmꝰ ego sum aiguir
qd̾ eicũ pcc̾o petͥ potest ẽẽ cõmune qui
ĩ medus fluctib siłi fidei defectu dubi¬
rauit uerum absit ai credamo huic eũ
esse alienaru ab er̾na sccierare scõꝵ qͥ
cum sc̃o helya sic̃ enu̾geliu loquitur

Expanded text:
in quantum et ipse ex femina natus est, cui dics, in quantum et ipse uera morte corporis mortuus est. Nec ideo Moysi famulo dei derogaueris, quia eum 'peccatorem fuisse et offenso deo suo in monte occisum esse dixisti. nouerat enim et ipse in domino gloriari, ut ab eo saluus fieret: a quo et ille, qui dics uenit in hunc mundum peccatores saluos facere, quorum primus ego sum. arguitur quod ei cum peccato Petri potest esse commune. qui in mediis fluctibus simili fidei defectu dubitauit. uerum absit, ut credamus hinc eum esse alienatum ab aeterna societate sanctorum. qui cum sancto Helia. si
Abbreviated transcription (Latin):
qͥr scriproribꝰ ascribere falsitate ꝙͣ u̾i
carnis et morris ⁊ muulieꝵ ⁊ nulneru
t cicatricũ siłatorem uolo mͥ ostendas.
uũ auetore u̾itaris didiceris xp̃m si
eis qui de illo scripserĩt quoꝵ auerori¬
tas recenti memoria cõmendata arq
firmata ĩ posteros emanait audes scͥ¬
bere falsitarẽ. Non eĩ uidistixp̃m aut¬

Expanded text:
ascribere falsitatem, quam vcarnis, et mortis, et vulnerum, et cicatricum simulatorem? Volo mihi ostendas, unde auctorem veritatis didiceris Christum, si eis, qui de illo scripserunt, quorum auctoritas recenti memoria commendata atque firmata in posteros emanavit, audes ascribere falsitatem. Non enim vidisti
Abbreviated transcription (Latin):
ciendo fuxistis et dos uł ĩ isto cons¬
picuo celo uisibiles łalios ĩ mum̾iabi¬
les cõmenticios adoratis quibꝰ fau¬
tasmatib. q. uanis atq manibꝰ sila¬
cris non ediculas fabricasti sedcor
que namscripserit de xͦ moy̾ses. Ia
quide cuꝑius multa demostrata sũt.
S qͥs possis oĩa temostrare p̾sertim
qr si quedam cõmeniorẽ parato uidt᷑

Expanded text:
tiendo finxistis, et deos uel in isto conspicuo caelo uisibiles uel alios innumerabiles conmenticios adoratis. quibus phantasmatis quasi uanis atque inanibus simulacris non aediculas fabricastis, sed cquaenam scripserit de Christo Moyses. iam quidem superius multa demonstrata sunt, sed quis possit omnia demonstrare? praesertim q
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m ẽe credebant. ex id̾o fallace pu¬
rabant. uos ar doctrinaz nonputa¬
tis ẽe uorace. nisi que xp̃m audet
pͥdicare fallacem. Unde autẽ t̾ ud̾t᷑
legem moysi uich a paganissimo
distare anqr templu sacrificium
altare sacerdotez q cõmõdat: At
hec omñia noĩa ⁊ ĩ nouo restamento
repuuitur soluite ĩ qͥt tempł hoc
et ĩ triduo resuscitabo illd̾ et cũ of¬
feres mimotim̾ ad altare er nade
ostende te sacerdori et offer ꝓte sacri¬
ficiu qd̾ p̾cipit moyses ĩte̾stimo̾iu
illis. Quoꝵ aũr figure fuerint iste
partim dñs ip̃e demostrat cũ tempł
corporis sui templo illi comꝑar par¬
tim apłica doctrina cognoscimꝰ. tem¬
plũ em̃ sancrũ est air apłs qd̃ estis
uos et obsecro itaq uos ꝑmisicor¬
diã d̾i ut exhibearis corpora nr̃a hos¬
tiam iniã sauctam d̾o place̾re. ⁊c̾. hi¬

Expanded text:
debant et ideo fallacem putabant; uos autem doctrinam non putatis esse ueracem, nisi quae Christum audet praedicare fallacem. Unde autem tibi uidetur legem Moysi nihil a paganismo distare? an quia templum, sacrificium, altare sacerdotemque commendat? at haec omnia nomina et in nouo testamento reperiuntur. soluite, inquit, templum hoc, et in triduo resuscitabo illud et: cum offers munus tuum ad altare et: uade, ostende te sacerdoti et offer pro te sacrificium, quod praecepit Moyses, in testimonium illis. quorum autem figurae fuerint istae, partim dominus ipse demonstrat, cum templum corporis sui templo illi conparat, partim apostolica doctrina cognoscimus; templum enim dei sanctum est, ait apostolus, quod estis uos et: obsecro itaque uos per misericordiam dei, ut exhibeatis corpora uestra hostiam uiuam, sanctam, deo placentem et
Abbreviated transcription (Latin):
moysi non is credere. sic̾ nec piscer
is edere nũihoc iuterest qd̃ moysẽ
bostilit̾ ĩ sectaris putem ar fallacit̾
laudas. Si em̃ piscem demari edere
nõnocer sicut ip̃e dreisti. Curita eu
uos norium p̾dicatis. Ut sialia esta
nõ occurrat priꝰ fame ꝯsũmanu
qͣ. pisce uascarn. Quide qd̾ si oĩs ca¬
io ĩ mũda est ut diciris et ĩ omni a¬
uestri uermnet᷑ que ꝑuestra alnuenta
purganda est derestabilis supsticio
rua er pistem te cogit ꝓhice ꝙͣ lau¬
dasti et aꝙͣ marinam bibere arspi¬
nas ed̾e quas uituꝑasti. Qd̃ u̾o eria
demonib d̾i famulu ꝯꝑasti. ut qͣleᷤᷤ
illi fuerunt cũ xͥ ᷤ confiterent᷑ talis
et iste accipiat᷑ si aliqͥd ĩ eius libris
reperiri potuerit qd̾ p̾dicet xp̃m. Ille
quide nõ dedignatur obprobium
dũi sui. Si em pat̾ familias beeka

Expanded text:
ec piscem uis edere. uerum hoc interest, quod Moysen hostiliter insectaris, piscem autem fallaciter laudas. si enim piscem de mari edere non nocet, sicut ipse dixisti, cur ita eum uos noxium praedicatis. ut si alia esca non occurrat, prius fame consumamini quam pisce uescamini? quid ? quod si omnis caro inmunda est, ut dicitis, et in omni avestri retinetur, quae per vestra alimenta purganda est; detestabilis superstitio tua et piscem te cogit projicere quem laudasti, et aquam marinam bibere ac spinas edere quas vituperasti? Quod vero etiam daemonibus Dei famulum comparasti, ut quales illi fuerunt cum Christum confiterentur, , talis et iste accipiatur si aliquid in ejus libris reperiri potuerit quod praedicet Christum; ille quidem non dedignatur opprobrium Domini sui. Si enim paterfamilias Bee
Abbreviated transcription (Latin):
qui focit celu et terrã nõ tanꝙͣ ĩ dige¬
ti talib s tempore distingeuri ⁊ iube̾ti
p̾sentia ꝑ que significar futura. uos
aure quiut seducatis et decipiatis
u uos fingitis derestari edite uobis

Expanded text:
 et terram, non tamquam indigenti talibus, sed tempora distinguenti et iubenti praesentia, per quae significaret futura. uos autem, qui ut seducatis et decipiatis um uos fingitis detestari, edite nobis
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itaris opp̾ssus dice de illa tanꝙͣ de m¬
ri falso suanez piscez caꝑe nec id̾o se
ad toram scriptura moyseos uelud
ad aꝙͣ maria bibenda cogioporte¬
re. Qua pp̃ suffic̾e arbireor hinc oꝑi
ut ea ip̃a que rep̾hendenda se cerpit d̾

Expanded text:
itatis obpressus, dicere se illa tamquam de mari salso suauem piscem capere nec ideo se ad totam scripturam Moyseos uelut ad aquam marinam bibendam cogi oportere. quapropter sufficere arbitror huic operi, ut ea ipsa, quae reprehendenda secerpsit de
Abbreviated transcription (Latin):
et ideo uob̾ eñ sicur uoluistis finxistiᷤ
Namisi aliqͥ uestri quib quidã pp̃ ea
fides habenda non est qr nõ nisi aub̾
ꝓferint᷑ tamẽ si aliqui st̃ ꝙ dic̾e̾ au¬
turũ falsa morte passuru falsas ci¬
carrices dubitantib discipłis ablatu¬
rum. nõ dico ex hoc ip̃o que sunt de

Expanded text:
et ideo vobis eum sicut voluistis, finxistis. Nam si aliqui vestri, quibus quidem propterea fides habenda non est, quia non nisi a vobis proferuntur; tamen si aliqui sunt, quos dicere auturum, falsa morte passurum, falsas cicatrices dubitantibus discipulis oblaturum, non dico ex hoc ipso, quam sint det
Abbreviated transcription (Latin):
ip̾m te andisse dicente fures fuuse ⁊
lariones õs quiuen̾unt aute se. un̾
illũ audutis ħ dicente nͥ exenuãgłio
aut si hoc qd̃ ira credis ex euuͣgłio ut
tanꝙͣ ex ore dñi audisse se dicas alius
neget quo ibis qͥd facies. Nonne en¬
uangelica auctoritare ꝙͣtis poteris

Expanded text:
se et latrones omnes, qui uenerunt ante se. unde illum audisti hoc dicentem nisi ex euangelio? at si hoc. quod ita credis ex euangelio, ut tamquam ex ore domini audisse te dicas. alius neget. quo ibis? quid facies? nonne euangelicam auctoritatem quantis potueris
Abbreviated transcription (Latin):
arx falso fam̃i scriptũ ẽs ranꝙ idem
rẽit nõ seuenise so lũt legẽ sed ad¬
umplete aut nescio qͥd hoc longe ali¬
ud qͣ uos puratis sigrificasse.
dgustinus. Rendit.
quia iam consentis biriste pͣ

Expanded text:
aut falso fateamini scriptum esse, tamquam idem dixerit non se uenisse soluere legem, sed adinplere, aut nescio quid hoc longe aliud quam uos putatis significasse. AUGUSTINUS respondit: Quia iam consentis dixisse
Abbreviated transcription (Latin):
sine saturui uen̾att̾e apatrib obẜiat
ea. sũ sc sic iᵈ obẜuari oportebat. Erar
eĩ ubra futud ⁊ sic̃ apłs ait restis est
diebus quippe istis quoꝵ septenarius
tes imposuerunt. dequibꝰ ait apłs ꝙ¬

Expanded text:
sine Saturni ueneratione a patribus obseruatum est, cum sic illud obseruari oportebat; erat enim umbra futurorum, sicut apostolus testis est. diebus quippe istis, quorum septenarius tes inposuerunt; de quibus ait apos