comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
incessigendum ẽ. Secundum euangeliũ
quĩdem iminici propter uos: secundũ e¬
lectionem autem dilecti propter patres.
Quid est secundum euangeliũ quidem
munai propter uos. nisi qd̾ eoꝵ imimi¬
acia qua occiderunt xp̃m euangelio si¬
cut iũdemus sine dubitatione proficit:
Et hoc ostendit ex dei dispositione uenis¬
se: qui bene uti nouit etiam malis. nõ
ut eis prosint uasa ire. s ut ip̃o illis be
peccare. bt autem peccando hoc uel hoc
illa malicia faciant: non est in eorum
pocestate s dei diuidentis cenebras et
ordinantis eas. ut hinc etiam quod faci¬
unt contrã uosuntatem dei: ñ impseat᷑
nisi uoluntas dei. Legimus in accibus
nissent ad suos et indicassẽt qnͣta eis
sacerdoces et semores dixerunt: leua¬
uerunt issi uocem unanimes omnes
ad deum et dixerunt. dñe cu es qui fe¬
cisti celum et cerram. mare et ommia q̃
ineis sunt: qui per os patris nr̃i dauid
scĩ pueri tui dixisti. Quare fremuerũt
gentes. et populi meditati sunt mania.

Expanded text:
 Secundum Evangelium quidem inimici propter vos, secundum electionem autem dilecti propter patres . Quid est, Secundum Evangelium quidem inimici propter vos, nisi quod eorum inimicitia qua occiderunt Christum, Evangelio, sicut videmus, sine dubitatione profecit? Et hoc ostendit ex Dei dispositione venisse, qui bene uti novit etiam malis: non ut ei prosint vasa irae, sed ut ipso illis benpeccare: ut autem peccando hoc vel hoc illa malitia faciant, non est in eorum potestate, sed Dei dividentis tenebras et ordinantis eas; ut hinc etiam quod faciunt contra voluntatem Dei, non impleatur nisi voluntas Dei. Legimus in Actibus nissent ad suos, et indicassent quanta eis sacerdotes et seniores dixerunt; levaverunt illi vocem unanimes omnes ad Dominum, et dixerunt: Domine, tu es qui fecisti coelum et terram, et mare, et omnia quae in eis sunt, qui per os patris nostri David, sancti pueri tui, dixisti, Quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania;
Abbreviated transcription (Latin):
prescierit deus. quod ip̃i eũ fuerant elec¬
turi. ut ab illo eligi mererentur. Electi
sunt itaq ante mundi constitutioniem:
ea prẽdestinatione in qua deus sua fu¬
tura facta presciuit. Electi sunt autẽ
de mundo: ca uocatiorie qua deꝰ id quod
predestinauit impleuit. Quos er̃ prede¬
stinauit: ipõs uocauit. illa scilicet uo¬

Expanded text:
praescierit Deus, quod ipsi eum fuerant elecpraescierit Deus, quod ipsi eum fuerant electuri, ut ab illo mererentur eligi. Electi sunt itaque ante mundi constitutionem ea praedestinatione, in qua Deus sua futura facta praescivit: electi sunt autem de mundo ea vocatione, qua Deus id quod praedestinavit, implevit. Quos enim praedestinavit
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ ego elegi uos. Nam si propterea elec¬
ti erant quia crediderant: ip̃i eum pͥ
utiq elegerant crẽdendo in eũ ut esigi
mererentur. Aufert autem hoc õmo
qui dicit. Non uos me elegistis s ego
elegi uos. Et ip̃i ꝯuidem proculdubio
esegerunt eum: qnͣdo crediderũt ĩ eũ.
Unde non ob asiud dicit. non uos me e¬
legistis s ego uos elegi. nͥ quia ñ esege¬
runt ut eligeret eos: s ut esig̾ent eum
elegit eos. quia mĩa eius preuenit eos
secundum grũm non secundum debitũ.
Elegit ergo eos de mundo cũ hic ageret
diconstitutionem. Hec ẽ immobilis
ueritas predestmationis et gr̃e. Nam
quid ẽ quod ait aplu̾s. sicut elegit nos
in ip̃o ante mundi constitutionẽ. Qͦd
profecto si propterea dcm ẽ qr presciuit
deus credituros. non quia facturus
fuerat ip̃e credentes: contra istam presci¬
entiam loquitur filius diceris. nõ uos
meelegistis s ego uos esegi: cũ hoc potiꝰ

Expanded text:
sed ego vos elegi . » Nam si propterea elecsed ego vos elegi . » Nam si propterea electi erant quia crediderant, ipsi eum prius utique elegerant credendo in eum, ut eligi mererentur: aufert autem hoc omnino, qui dicit: « Non vos me elegistis, sed ego vos elegi. » Et ipsi quidem procul dubio elegerunt eum, quando crediderunt in eum; unde non ob aliud dicit: « Non vos me elegistis, sed ego vos elegi, » nisi quia non elegerunt ut eligeret eos, sed ut eligerent eum elegit eos, quia misericordia ejus praevenit eos secundum gratiam, non secundum debitum. Elegit ergo eos de mundo, cum hic ageret di constitutionem. Haec est immobilis veritas praedestinationis et gratiae. Nam quid est quod ait Apostolus, Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem ? Quod profecto si propterea dictum est, quia praescivit Deus credituros, non quia facturus fuerat ipse credentes; contra istam praescientiam loquitur Filius, dicens, Non vos me elegistis, sed ego vos elegi: cum hoc potius
Abbreviated transcription (Latin):
esectionem autem dilecti propter pr̃es:
contimio subiecit unde agimis. Sine
penitentia enim sunt dona ⁊ uocatio
dei. Idẽ sine mutatione stabiliter fixa
sunt. adhanc uocationem qui ꝑtinent:
omes sunt docibiles dei. Nec põt eoꝵ
quisquam dicere. Credidi ut sicuocarer.
ẽ uocatus ut crederet. Ommnes enĩ doci¬
biles dei ueniunt ad filutm: qm̃ audie¬
runt et didrcerunt a patre per filium
qui euidentissime dicit. Omnis qui
audiuit a patre et didicit: uenit ãd
me. istoꝵ aũt nemo perit: qr omne
quod dẽdit ei pater non perdit ex eo
quicquam. Quisquis ergoinde est:
omino non perit. Nec erant inde qui
perierunt. propter quod dictum est.
Et nobis exierunt: s non erãt ex nobis.
nam si fuissent ex nobis: mansissent
utiq nobiscum. Intelligamꝰ ergo uoca¬
tionem qua fiunt electi non qui esigũ¬
tur quia crẽdiderunt: s qui eligũtur
ut credant. Haric enĩ et dñs ip̃e satis
aperit: ubi dicit. Non uos me elegistis:

Expanded text:
electionem autem dilecti propter patres; electionem autem dilecti propter patres; continuo subjecit unde agimus, Sine poenitentia enim sunt dona et vocatio Dei: id est, sine mutatione stabiliter fixa sunt. Ad hanc vocationem qui pertinent, omnes sunt docibiles Dei: nec potest eorum quisquam dicere, Credidi ut sic vocarer;est vocatus ut crederet. Omnes enim docibiles Dei veniunt ad Filium: quoniam audierunt et didicequi evidentissime dicit: « Omnis qui audivit a Patre, et didicit, venit ad me . » Istorum autem nemo perit, « quia omne quod dedit ei Pater, non perdit ex eo quidquam. » Quisquis ergo inde est, omnino non perit, nec erant inde qui perierunt, propter quod dictum est: « Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis. Nam si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum . » Intelligamus ergo vocationem qua fiunt electi, non qui eliguntur quia crediderunt, sed qui eliguntur ut credant; hanc enim et Dominus ipse satis aperit ubi dicit: « Non vos me elegistis,
Abbreviated transcription (Latin):
explicauit ubi ait. Quod querebat is¬
rael hoc non ẽ consecutus: electio autẽ
consecuen est. ceceri uero excecati sũt.
In uerisq tamen ĩdem ip̃e israel. ubi
ergo audimus israel non ẽ ꝯsecutus
uel ceceri excecati sunt: ibi intelligẽ¬
di sunt mimici propter nos. ubi ergo
audimꝰ. electio aũt consecuta ẽ: ibi
intelligendi sunt dilecti propt̾ pres.
quib patrib utiq ista promissa
sunt. Abrahe quippe dõe surit promis¬
siones et semini eius. Uñde et in ista
olea oleaster inserit᷑ gentiũ. Iam por¬
ro electionem quam dicit. quia secũdũ
gr̃am non scd̾m deb̾itum debet utiq
occurrere. qm̃ resiquie per esectionem
gr̃e fc̃e sunt. Hec esectio consecuta ẽ: ce¬
teris excecatis. Secundum hanc electio¬
nem ismelite dilecti propter pr̃es. ñ enĩ
uocatione issa uocati sunt de qua dc̃m
est multi uocati: s illa qua uocantur
electi. Unde et hic postea ꝙͣ dixit. scd̃m

Expanded text:
explicavit, ubi ait, Quod quaerebat Isexplicavit, ubi ait, Quod quaerebat Israel, hoc non est consecutus: electio autem consecuta est, caeteri vero excaecati sunt . In utrisque tamen idem ipse Israel. Ubi ergo audimus, Israel non est consecutus, vel, caeteri excaecati sunt; ibi intelligendi sunt inimici propter nos: ubi vero audimus, Electio autem consecuta est; ibi intelligendi sunt dilecti propter patres: quibus patribus utique ista promissa sunt. Abrahae quippe dictae sunt promissiones et semini ejus . Undeet in ista olea oleaster inseritur Gentium. Jam porro electionem quam dicat, quia secundum gratiam, non secundum debitum, debet utique occurrere; quoniam reliquiae per electionem gratiae factae sunt . Haec electio consecuta est, caeteris excaecatis. Secundum hanc electionem Israelitae dilecti propter patres. Non enim vocatione illa vocati sunt, de qua dictum est, Multi vocati ; sed illa qua vocantur electi. Unde et hic poste aquam dixit, Secundum
Abbreviated transcription (Latin):
sus xp̃m. Conuenerunt enim ĩ u̾itate
in eiuitate ista aduersus sc̃m puerum
tuum ihm quem unxisti. herodes et pi-¬
latus et populus ifrael: fac̾e̾ quanta
manus tua et consiliũ p̾destinauit
fieri. Ecce quod dictum ẽ scd̃m euange¬
sium ꝯuidem imimici propter uos. Tã¬
ta quippe ab inmicis iuideis manꝰ dei
et consiliũ predestinauit fieri: quanta
necessaria fuerant euangelio propt̾
nos. S ꝯuid ẽ quod sequitur. secũdũ
esectionem autem dilecti proptͤ pa¬
tres: Nunqrud illi inimici qui ĩ suis
immiciciis perierunt. et ãduersantes
xpp̃o de gente ip̃a ad huc pereunt. ip̃i
sunt electi atq dilecti: absit. Qͥs hoc
uel stultissimus dix̾it: S utrũq licet
inter se contrarium. id ẽ inimici et
dilecti. quannuis non in eosdẽ honnĩes:
tamen in eandem gentem conuenit iu¬
deors. et ad idem caruase semẽ israel.
aliis coꝵ ad csaudicationem aliis ad
benẽdictionem israel ip̃ius ꝑcinẽtib.
Hunc enĩ sensum apertius superius

Expanded text:
us? Convenerunt enim in veritate, in civitate ista, adversus sanctum puerum tuum Jesum quem unxisti, Herodes et Pilatus et populus Israel, facere quanta manus tua et consilium praedestinavit fieri . Ecce quod dictum est, Secundum Evangelium quidem inimici propter vos. Tanta quippe ab inimicis Judaeis manus Dei et consilium praedestinavit fieri, quanta necessaria fuerunt Evangelio propter nos. Sed quid est quod sequitur, Secundum electionem autem dilecti propter patres? Numquid illi inimici, qui in suis inimicitiis perierunt, et adversantes Christo de gente ipsa adhuc pereunt, ipsi sunt electi atque dilecti? Absit: quis hoc vel stultissimus dixerit? Sed utrumque licet inter se contrarium, id est, inimici et dilecti, quamvis non in eosdem homines, tamen in eamdem gentem convenit Judaeorum, et ad idem carnale semen Israel, aliis eorum ad claudicationem, aliis ad benedictionem Israel ipsius pertinentibus. Hunc enim sensum apertius superius
Abbreviated transcription (Latin):
me ues non omnia ues hec ip̃a minꝰ
digne conscius mearũ uiriũ posse di¬
rigere: egi cum uiro tũ morib tum
eloquio et studio claro. ut qnͣta posset
collecta siuis lrĩs intimaret. Quas ꝯum¬
ctas his destinare currui. Est enm talis
qui etiam preter hanc necessitate dignꝰ
tue sanctitatis noticia iuidrcet᷑. Sanctus
leoritius diaconus cultor tuus cũ mers
partib multum te salutat. memorem
mei paternitatem tuam dris xp̃us eccłie
sue annis plurib donare dignetur dñe
pater. Et infra. Sciat sanctitas tua fra¬
trem meum cuiꝰ maxime causa hinc di¬
scessimus. cum matrona fua ex ꝯsensu
perfectam deo continentiam deuoiusse.
Unde rogamus sanctitatem tuam ut
orare digneris quo hoc ip̃m in eis dñs
confirmare et custodire dignet᷑. Incrpit¬

Expanded text:
ne vel non omnia, vel haec ipsa minus ne vel non omnia, vel haec ipsa minus digne, conscius mearum virium, possem dirigere: egi cum viro, tum moribus tum eloquio et studio claro, ut quanta posset collecta suis litteris intimaret: quas conjunctas his destinare curavi. Est enim talis qui, etiam praeter hanc necessitatem, dignus tuae Sanctitatis notitia judicetur. Sanctus Leontius diaconus, cultor tuus, cum meis parentibus multum te salutat. Memorem mei Paternitatem tuam Dominus Christus Ecclesiae suae annis pluribus donare dignetur, domine pater. Et infra: Sciat Sanctitas tua, fratrem meum, cujus maxime causa hinc discessimus, cum matrona sua ex consensu perfectam Deo continentiam devovisse. Unde rogamus Sanctitatem tuam, ut orare digneris, quo hoc ipsum in eis Dominus confirmare et custodire dignetur
Abbreviated transcription (Latin):
ut eum quia ucilem questioni ꝯfidimꝰ
meroimi᷑ accipere. Nolo aũt sanctitas
tua sic me arbitretur hec scribere: ꝯĩde
his que nĩc edidisti ego dubrtem. Suffi¬
ciat mͥ pena mea qd a pñtie tue deliciis
exultatus ubi salubrib tius uberibus
nutriebar: nõ solum absentia tua cru¬
cior. uerumetiam peruicatia quorũdã
qui non tm̃ mam festa respriuint. sed
etiam non intellecta reprehendũt. Ce¬
terum hac suspiciorie intantũ careo.
ut potius infirmitatem meam qua
cales parum patienter fero notabilẽ
putem. Qualiter autem ad hec corisu¬
lerdum iudices: ut dixi tue sapientie
derelinquo. nam ad me hoc pertinere
credidi pro ea quam xp̃o uel tibi debeo
caritate. ut que in questione ueniunt
nõ cacerem. Quicquid proea gr̃a quã
in te pusilli cum magnis miramur
uolueris aut ualueris: gratissime ac¬
apremꝰ. tariquam a nobis carissima
et reuerentissima auctoritate decretũ.
Sane quia urgente perlatore timui

Expanded text:
ut eum, quia utilem quaestioni con- - fidimus. ut eum, quia utilem quaestioni con- - fidimus. mereamur accipere. nolo autem sanctitas tua sic me arbitretur haec scribere, quasi de his, quae nunc edidisti. ego dubitem. sufficiat mihi poena mea, quod a praesentiae tuae deliciis exulatus, ubi salubribus tuis uberibus nutriebar, non solum absentia tua crucior uerum etiam peruicacia quorundam, qui non tantum manifesta respuunt, sed etiam non intellecta reprehendunt. ceterum hac suspicione in tantum careo, ut potius infirmitatem meam, qua tales parum patienter fero, notabilem putem. qualiter autem ad haec consulendum iudices, ut dixi. tuae sapientiae derelinquo. nam ad me hoc pertinere credidi pro ea, quam Christo uel tibi debeo, caritate, ut, quae in quaestionem ueniunt, non tacerem. quicquid pro ea gratia, quam in te pusilli cum magnis miramur, uolueris aut ualueris, gratissime accipiemus, tamquam a nobis caet reverendissima auctoritate decretum. Sane quia, urgente perlatore, timui
Abbreviated transcription (Latin):
tie ẽ dispicere qrud facto oprs sit: ut
taliũ et taritoꝵ superetur uel tempe¬
retur intencio. cui ego iam parũ pro¬
desse existimo te reddere rationem: nͥ et
addatur auctoritas quam transgrẽdi ĩ¬
fatigabiliter coritentiosa corda ñ possit̾.
S plane illud tacere nõ debeo quod se di¬
cant tuam sanctitatem hoc excepto ĩ fãs
et dictis omnib admirari. Tuũ erit dec̾¬
nece quornodo sit in hoc eoꝵ ꝯtradictio
toleranda. Nec mireris qd̾ aliter uel ali¬
qua in hac epła addidi quantum puto:
que in superiore non dixeram. Talis ẽ
enĩ nũc eoꝵ definitio preter illam que
per festinationem aut obluuonem for¬
casse preterii. Libros cũ editi fuerint qͦs
de uiuerso opere moliris queso habere
mercamur. maxime ut per eoꝵ auctori¬
tatem si qua tibi in tius displicenit. a
dignitate tui nominis iam nõ trepidi
sequestremꝰ. Librum etiam de gratia
et libero arbrtrio non habemus. superẽ

Expanded text:
tiae est dispicere, quid facto opus sit, ut tiae est dispicere, quid facto opus sit, ut talium et tantorum superetur uel temperetur intentio. cui ego iam parum prodesse existimo te reddere rationem, nisi et addatur auctoritas, quam transgredi infatigabiliter contentiosa corda non possint. sed plane illud tacere non debeo, quod se dicant tuam sanctitatem hoc excepto in factis et dictis omnibus admirari. tuum erit decernere, quo modo sit in hoc eorum contradictio toleranda. nec mireris; quod aliter uel aliqua in hac epistula addidi, quantum puto, quae in superiore non dixeram; talis est enim nunc eorum definitio praeter illa, quae per festinationem aut obliuionem fortasse praeterii. Libros, cum editi fuerint, quos de nniuerso opere moliris, quaeso habere mereamur, maxime ut per eorum auctoritatem, si qua tibi in tuis displicent, a dignitate tui nominis iam non trepidi sequestremus. librum etiam de gratia et libero arbitrio non habemus: superest,
Abbreviated transcription (Latin):
tius et alioꝵ cum coritra alios tum
marime contra pelagianos catholicã
fidem fuisse defersam. Hec mi pater
et alia interminabiliter plura sicut
summa mea mea uota confitear per
me deferre maliussem. Uel quia hoc
non merui saltem prolixiore tempore
omnia quib mouentur collecta diri¬
gere: ut quicquid de hac re ꝯtradicit᷑.
quatinus refelli uel si id non p̃t tole¬
rari deberet audirem. S quia neutrũ
ex uoto prouenit: masiu quomodo po¬
tui hec comprehensa dirigere. ꝙͣ penit̾
decanta quordam contradictiorie reti¬
cere. Sunt ex parte tales persone ut
his consuetudine eccͣasrica laicos sũmã
reuerentiam necesse sit exhibere. Quod
quidem ita curauimꝰ deo iuiuante ser¬
uare: ut cum opus fuerit nõ taceremꝰ
que ad questionis huiꝰ assertionem
exiguitas ñꝵ uirium suggerebat.
S nunc summatim quantum festina¬
tio perlatoris admisit: hec uelut com¬
monendo suggessi. Tue sancte prudẽ¬

Expanded text:
tuis et aliorum cum contra alios tum tuis et aliorum cum contra alios tum maxime contra Pelagianos catholicam fidem fuisse defensam. Haec, mi pater, et alia interminabiliter plura sic, ut summa mea uota confitear, per me deferre maluissem uel, quia hoc non merui. saltem prolixiore tempore omnia, quibus mouentur, collecta dirigere, ut, quicquid de hac re contra dicitur, quatenus refelli uel, si id non potest, tolerari deberet, audirem. sed quia neutrum ex uoto prouenit, malui, quo modo potui, haec comprehensa dirigere quam penitus de tanta quorundam contradictione reticere. sunt ex parte tales personae, ut his consuetudine ecclesiastica laicos summam reuerentiam necesse sit exhibere. quod quidem ita curauimus deo iuuante seruare, ut, cum opus fuit, non taceremus, quae ad quaestionis huius assertionem exiguitas nostrarum uirium suggerebat. sed nunc summatim, quantum festinatio perlatoris admisit, haec uelut commonendo suggessi. tuae sanctae pruden
Abbreviated transcription (Latin):
tenꝰ actigisse: ut incertum ẽẽ uoliu̾s
ac potius de coro penis malueris du¬
bituri. Quod in libro tercio de libero ar¬
bitrio ita positum meministi: ut hãc
eis occasionem potuerit exhibere. ut
etiam de alioꝵ libris quoꝵ ẽ in ecca auc¬
toritas faciunt. Quod perspicit sancti¬
tas tua non parum posse iuuare contra¬
dictores: nͥ maiora aut certe uel paria
proferantur a nobis. Non enim ignorat
ptuderitissima pretas tua qͣnto plures
sint in ecc̃a qui auctoritate nominum
in sententia teneantur: aut ad sentẽ¬
tiam tranfferantur. ãd summam fa¬
tigatis omnib nobis ad id persecutio
cor uel potius querela ꝯuertit᷑: ꝯsen¬
tientib etiam his qui hanc definitiõez
improbare non audent: ut dicãt. Quid
opus fuit huiuiscemodi disputationis
incerto tot minꝰ intelligentiũ corda
turbari: Neq enĩ minus utiliter sũ
hac diffinicione auint cot annis a tot
tractatorib tot precedentib libris et

Expanded text:
tenus attigisse, ut incertum esse uolueris tenus attigisse, ut incertum esse uolueris ac potius de eorum poenis malueris dubitari. quod in libro tertio de libero arbitrio ita positum meministi, ut hanc eis occasionem potuerit exhibere. hoc etiam de aliorum libris, quorum est in ecclesia auctoritas, faciunt, quod perspicit sanctitas tua non parum posse iuuare contradictores, nisi maiora aut certe uel paria proferantur a nobis; non enim ignorat prudentissima pietas tua, quanto plures sint in ecclesia, qui auctoritate nominum in sententia teneantur aut a sententia transferantur. ad summam fatigatis omnibus nobis ad id prosecutio eorum uel potius querela conuertitur consentientibus etiam his, qui hanc definitionem inprobare non audent, ut dicant: Quid opus fuit huiusce modi disputationis incerto tot minus intellegentium corda turbari? neque enim minus utiliter sine hac definitione. aiunt, tot annis a tot tractatoribus tot praecedentibus libris et
Abbreviated transcription (Latin):
hommnes saluos fieri uelit. et non eos
tm̃ qui ad sanctor nimerũ ꝑtinebũt:
s om̃s omnino ut nullus habeat᷑ excep¬
tus. Nec hoc timendum quod quidã eo
inuito perire dicantur. S quomõdo
aiint non uult a qrioquam peccari
uel deseri iusticiam. et tamẽ iugiter
issa deseritur contra eius uosuntatẽ.
commictunt᷑q peccata: ita eũ sal
uare uesse omnes homines. nec camẽ
onmes homines saluari. testimonia
etiam scripture que de saule uel de
dauid posiusti: non percinere putãt
ad questionem que de exhortatione
uersatur. Alia aũt ad id referũt ut
ex h̃is eam gr̃am accipiant ꝯmendari
quo unnusquisq post uoluntatẽ iu¬
uatur. uel ad ip̃am uocationem que
prestatur indignis. Hoc enim et issis
locis tuoꝵ opusculoro et alioꝵ que ꝑ¬
sequi lorigum ẽ se demoristrare testan¬
tur. Paruiloꝵ aũt causam ad exem¬
plum maioꝵ non paciuntur afferri.
Quam et tuam sanctitatem dicũt ea¬

Expanded text:
homines saluos fieri uelit et non eos homines saluos fieri uelit et non eos tantum. qui ad sanctorum numerum pertinebunt, sed omnes omnino, ut nullus habeatur exceptus. nec hoc timendum, quod quidam eo inuito perire dicantur; sed quo modo, aiunt, non uult a quoquam peccari uel deseri iustitiam et tamen iugiter illa deseritur contra eius uoluntatem committunturque peccata. ita eum uelle saluare omnes homines nec tamen omnes homines saluari. testimonia etiam scripturae, quae de Saule uel de Danid posuisti, non pertinere putant ad quaestionem, quae de exhortatione uersatur; alia autem ad id referunt, ut ex his eam gratiam accipiant commendari, qua unusquisque post uoluntatem iuuatur, uel ad ipsam uocationem, quae praestatur indignis. hoc enim et illis locis tuorum opusculorum et aliorum. quae persequi longum est, se demonstrare testantur. Paruulorum autem causam ad exemplum maiorum non patiuntur adferri. quam et tuam sanctitatem dicunt ea
Abbreviated transcription (Latin):
non ad hanc cui nosse iusticiam mne¬
uitabil̃ necessitate comunctum est.
picter illos qui sic concreati sunt his
qui cum unuer sa massa dampnati
sunt: ut exciperentur per gr̃am libe¬
randi. Unde in hoc solo uolũt a pͥmo
homine omnium distare naturam:
ut islum integris uirib uoluntatis
iuiuaret gratia uolentem. sine qua ꝑ¬
seuerare non poterat. Hos aũt amis¬
sis et perditis uirib aredentes tantũ
non solum erigat prostratos: uerum
etiam suffulciat ambulantes. Cecerũ
quicquidlibet donatum sit predesti¬
natis: id posse et amicti et retineri pro¬
pria uosuntate contendũt. Quodtunc
falsum ẽẽt. si uerum putarent eam
quosdam perseuerantiam percepisse.
ut nsi per seuerantes ẽẽ nõ possint. In¬
de ẽ quod et isfud pariter non accipiũt
ut esigendoꝵ reiciendoꝵq ẽẽ definitũ
numerum nolit. Atq illius sentẽtie
expositionem non eam que ate est de¬
prompta suscipiant. id ẽ ut ñ nͥ om̃s

Expanded text:
non ad hanc, cui nolle iustitiam inenon ad hanc, cui nolle iustitiam ineuitabili necessitate coniunctum est praeter illos, qui sic concreati sunt his, qui cum uniuersa massa damnati sunt, ut exciperentur per gratiam liberandi. unde in hoc solo uolunt a primo homine. omnium distare naturam, ut illum integris uiribus uoluntatis iuuaret gratia nolentem, sine qua perseuerare non poterat, hos autem amissis et perditis uiribus credentes tantum non solum erigat prostratos, uerum etiam suffulciat ambulantes. ceterum quicquid libet donatum sit praedestinatis, id posse et amitti et retineri propria uoluntate contendunt; quod tunc falsum esset, si uerum putarent eam quosdam perseuerantiam percepisse, ut nisi perseuerantes esse non possint. Inde est, quod et illud pariter non accipiunt, ut eligendorum reiciendorumque esse definitum numerum nolint atque illius sententiae expositionem non eam, quae a te est deprompta, suscipiant, id est ut non nisi omnes
Abbreviated transcription (Latin):
le acceperit per seuerantiam ñ qua fi¬
eret ut perseueraret. s sine qua per
liberum arbitrium perseuerare ñ pos¬
set: nunc uero sanctis in regnũ ꝑ gra¬
tiam predestinatis nõ tale adiutoriũ
per seuerantie detur. s tale ut eis ꝑ¬
seuerantia ip̃a donetur. Non solũ ut
smne isto dono perseuerantes esse non
possint: uerumetiam ut per hoc dom̃
non nͥ perseuerantes sint. His uerbis
sanctitatis tue ita mouentur: ut di¬
cant quandam desperationẽ homĩb
exhiberi. Si enim auint ita adam ad¬
uitus ẽ ut stare posset in iusticia et
a iusticia declinare. et ninc ita scĩ
iuuantur ut declinare non possint:
siquidem eam acceperunt uosendi ꝑ-¬
seuerantiam ut aliuid uelle ñ possint:
uel sic quidam deserunitur ut aut nͦ
accedant. aut si accesserint et recedãt:
ad illam uoluntatem pertimusse di¬
cunt exhortationis uel cõminationis
utilitatem. que et persistendi ac desi¬
stendi obtinebat liberam potestatem.

Expanded text:
le acceperit perseuerantiam, non qua file acceperit perseuerantiam, non qua fieret. ut perseueraret, sed sine qua per liberum arbitrium perseuerare non posset, nunc uero sanctis in regnum per gratiam praedestinatis non tale adiutorium perseuerantiae detur. sed tale, ut eis perseuerantia ipsa donetur, non solum ut sine isto dono perseuerantes esse non possint, uerum etiam ut per hoc donum non nisi perseuerantes sint\\ his uerbis sanctitatis tuae ita mouentur, ut dicant quandam desperationem hominibus exhiberi. si enim, aiunt. ita Adam adiutus est, ut et stare posset in iustitia et a iustitia declinare, et nunc ita sancti iuuantur, ut declinare non possint, si quidem eam acceperunt uolendi perseuerantiam, ut aliud uelle non possint, uel sic quidam deseruntur, ut aut nec accedant aut, si accesserint, et recedant, ad illam uoluntatem pertinuisse dicunt exhortationis uel comminationis utilitatem. quae et persistendi ac desistendi obtinebat liberam potestatem,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt inquiunt ad utraniq partem.
ut de aliis ad alios millus possit ac¬
cedere. quo pertinet canta extrinsecꝰ
correptionis instantia. si ab homĩe
et si non fides integra saltem uel do¬
lor compuncte infirmitatis exorit.
aut periculum demonstrate mortis
horretur. Nam si non põt timiere
quis. unde terretur insi ea uolun¬
tate que sumitur non ex eo culpandũ
quod ninc non uult. s in eo et qui cũ
eo sic aliquando uoluit. ut eam dam¬
pnationem cũ suis posteris mereret᷑
incurrere. ut ninꝙͣ recta semꝑ aũt
praua uellet appetere. Si autẽ est
qualiscunq dolor qui ad exhortatio¬
nem corriprentis oriatur: hãc ip̃am
cãm dicant propter quam uel reiciat᷑
alius uel alius assumatur. Atq ita
non opus ẽẽ partes constitui quibus
nec ãdiciendum sit aliquid nec detra¬
hendum. Demde moleste ferunt ita
diuidi gratiam que uel tunc pͥmo hor
data est. uel nunc omnib det᷑: ut il¬

Expanded text:
sunt, inquiunt, ad utramque partem, sunt, inquiunt, ad utramque partem, ut de aliis ad alios nullus possit accedere, quo pertinet tanta extrinsecus correptionis instantia, si ab homine etsi non fides integra saltem uel dolor compunctae infirmitatis exoritur aut periculum demonstratae mortis horretur? nam si non potest timere quis, unde terretur, nisi ea uoluntate, quae sumitur, non ex eo culpandum, quod nunc non uult, sed in eo et cum eo, qui sic aliquando noluit, ut eam damnationem cum suis posteris mereretur incurrere. ut numquam recta, semper autem praua uellet appetere. si autem est qualiscumque dolor, qui ad exhortationem corripientis oriatur, hanc ipsam causam dicunt, propter quam uel reiciatur alius uel alius adsumatur, atque ita non opus esse partes constitui, quibus nec adiciendum sit aliquid nec detrahendum. Deinde moleste ferunt ita diuidi gratiam, quae uel tunc primo homini data est uel nunc omnibus detur, ut il
Abbreviated transcription (Latin):
Nolunt autem ita hanc per seueran¬
tiam predicari. ut non uel suppliciter
emereri uel amitti contumaat̾ possit.
Nec ad incertum uoluntatis dei dedu¬
a se uolunt. ub̃i eis quantum putant
ad obtinendum uel amittendum eui¬
deris ẽ qualecunq sit initium uolũta¬
tis. Illud etiam testimonium quod po¬
suisti. rapcus ẽ ne malicia mutaret
intellectum eius: tanꝙͣ ñ canonicũ
defimiũt omictendum. Unde illam
prescieritiam sic accipiunt: ut proꝑt̾
fidem futuram presciti sint intelli¬
gendi. nec cuiquam dari perseueran-¬
tiam a qua non permictitur preuari¬
cari: s aqua possit sua uoluntate de¬
ficere et infirmari. Asserũt inutilem
exhortandi consuetudinem si nichil
in homine remansisse dicatur quod
correptio ualeat exriture. quod qrudẽ
messe nature sic se dicere ꝯfitent᷑:
ut hoc ip̃o quod ignoranti ueritas p̾¬
dic̾atur ad beneficium prĩtis gratie
referendũ sic. Nam si sic p̾destinati

Expanded text:
nolunt autem ita hanc perseuerannolunt autem ita hanc perseuerantiam praedicari, ut non uel suppliciter emereri uel amitti contumaciter possit. nec ad incertum uoluntatis dei deduci se uolunt, ubi eis, quantum putant, ad obtinendum uel admittendum euidens est, qualecumque sit, initium uoluntatis. illud etiam testimonium, quod posuisti: Raptus est, ne malitia mutaret intellectum eius, tamquam non canonicum definiunt omittendum. unde illam praescientiam sic accipiunt, ut propter fidem futuram praesciti sint intellegendi; nec cuiquam talem dari perseuerantiam, a qua non permittatur praeuaricari, sed a qua possit sua uoluntate deficere et infirmari. Adserunt inutilem exliortandi consuetudinem, si nihil in homine remansisse dicatur. quod correptio ualeat excitare. quod quidem inesse naturae sic se dicere confitentur, ut hoc ipso, quod ignoranti ueritas praedicatur, ad beneficium praesentis gratiae referendum sit. nam si sic praedestinati
Abbreviated transcription (Latin):
dit omnia in ominib. Quod eĩ credimꝰ
nostrum ẽ: quod autẽ oꝑani᷑ illius.
et cetera in eodem opere que se accep¬
tare et probare testantur canꝙͣ cõue¬
nientia euangesice ueritati. ceterũ
prescientiam et predestinationẽ uel
propositum ad ĩd ualere concendunt:
ut eos prescierit uel prẽdestinauit uel
proposuerit eligere qui fuerãt crediti᷑.
Noc dehac fide posse dici quid hẽs quod
non accepisti: cũ in eãdem natura re¬
manserit licet uiciata. que prius sa¬
na ac perfecta donata sit. Quod autẽ
dicit sanctitas tua neminem perseue¬
rare nͥ perseuerañdi uirtute percepta:
hactenus accipiunt. ut quib dat᷑. mex¬
ti licet. precẽdenti tamen proprio arbi¬
trio tribuatur. quod ad ħoc tm̃ liberũ
asserunt: ut uelit uel nolit admittere
mẽdicinam. Ceterum et ip̃a ab honnĩari
se et dampnare testantur: si quis quie¬
ꝙͣ uiriũ in aliquo remansisse quo ad
fanitatem progrẽdi possit existimet.

Expanded text:
dit omnia in omnibus; quod enim credimus, dit omnia in omnibus; quod enim credimus, nostrum est, quod autem operamur, illius et cetera in eodem opere. quae se acceptare et probare testantur tamquam conuenientia euangelicae ueritati. Ceterum praescientiam et praedestinationem uel propositum ad id ualere contendunt, ut eos praescierit uel praedestinauerit uel proposuerit eligere, qui fuerant credituri. nec de hac fide posse dici: Quid habes, quod non accepisti? cum in eadem natura remanserit licet uitiata, quae prius sana ac perfecta donata sit. quod autem dicit sanctitas tua neminem perseuerare nisi perseuerandi uirtute percepta, hactenus accipiunt, ut, quibus datur, inerti licet, praecedenti tamen proprio arbitrio tribuatur. quod ad hoc tantum liberum adserunt, ut uelit uel nolit admittere medicinam. ceterum et ipsi abominari se et damnare testantur, si quis quicquam uirium in aliquo remansisse, quo ad sanitatem progredi possit, existimet.
Abbreviated transcription (Latin):
tere posse prima merita fidei et impi¬
etatis. quomodo deus prescientia eli¬
gat credituros. et dampnet incrẽdri¬
sos. nec illos ex operib eligens: nͨ istos
ex operib dampnans. s et illoꝵ fidei
prestans ut bene operentur: et istoꝵ
impretatem deserendo obdurans ut
mase operentur. Et iterũ ĩ eodẽ libro
superus. Equales om̃s sunt ante me¬
ritum. nec pocest in reb omnimõdo e¬
qualib electio nominari. S quomã
spus scũs non datur nͥ credentib. nõ
quidem deus eligit opera que ip̃e lar¬
bona operemur: s tamẽ eligit fidem.
Quia nisi quisq credat et in accipien¬
di uoluntate permaneat: non acerpit
fusa caritate borum possit operari.
Non ergo eligit opera cuiusꝙͣ in presci¬
entia. que ip̃e donaturus ẽ: s fidem
eligit in prescientia. ut quem creditu¬
rum ẽẽ presciuit: ip̃m eligeret cui spi
ritum sarctum daret. ut boria oꝑando
ominib. Nusquam enim dc̃m ẽ deꝰ cre¬

Expanded text:
tere posse prima merita fidei et impitere posse prima merita fidei et impietatis, quo modo deus praescientia eligat credituros et damnet incredulos nec illos ex operibus eligens nec istos ex operibus damnans sed et illorum fidei praestans, ut bene operentur, et istorum impietatem deserendo obdurans, ut male operentur;\' et iterum in eodem libro superius: \'Aequales omnes sunt ante meritum nec potest in rebus omni modo aequalibus electio nominari. sed quoniam spiritus sanctus non datur nisi credentibus, non quidem deus eligit opera, quae ipse larr caritatem bona operemur, sed tamen eligit fidem, quia, nisi quisque credat et in accipiendi uoluntate permaneat, non accipit fusa caritate bonum possit operari. non ergo eligit opera cuiusquam in praescientia, quae ipse donaturus est, sed fidem eligit in praescientia, ut, quem crediturum esse praesciuit, ipsum eligeret, cui spiritum sanctum daret, ut bona operandoomnibus. nusquam autem dictum est: Deus cre
Abbreviated transcription (Latin):
pene omnib sicut mĩe aliquib gen¬
tib non prẽdrcatum sit. dicunt id
prescientie ẽẽ diuine. ut eo tempore
et ibi et issis ueritus annunciaretur
uel annuncietur: quando et ubi p̾¬
minciabatur ẽẽ credenda. Et hoc ñ
solum alioꝵ catholicoꝵ testimoniis
s eciam sanctitatis tue disprtatiõe
antiquiore se probare testantur.
ub̃i tamen eandem gr̃am ñ minore
ueritutis perspiciutate docueris.
ut ẽ ilfud quod dixit sanctitas tua
in questione contra porphiriũ de
tempore xp̃iane resigionis. tũc uo¬
luisse hominib apparere xp̃m. et
apud eos predicari doctrinam suam:
quando sciebat et ubi sciebat esse qui
in eum fuerarit credituri. uel illud de
sibro inepła ad romanos. Dicis it aq
mͥ quid ãdhuc conqueritur. nam uolim¬
tati eius quis resistit. Tui sane inqui¬
sitioni inquis sic respondet: ut incelli¬
gamus spiritalibus uiris etiã ñ scd̾m
terrenum hominem iuuentibus pa¬

Expanded text:
pene omnibus, sicut nunc aliquibus genpene omnibus, sicut nunc aliquibus gentibus non praedicatum sit; dicunt id praescientiae esse divinae, ut eo tempore, et ibi, et illis veritas annuntiaretur, vel annuntietur, quando et ubi praenoscebatur esse credenda. Et hoc non solum aliorum catholicorum testimoniis, sed etiam Sanctitatis tuae disputatione antiquiore se probare testantur; ubi tamen eamdem gratiam non minore veritatis perspicuitate docueris: ut est illud quod dixit Sanctitas tua in quaestione contra Porphyrium, de tempore christianae religionis, « tunc voluisse hominibus apparere Christum et apud eos praedicari doctrinam suam, quando sciebat et ubi sciebat esse, qui in eum fuerant credituri uel illud de libro in epistula ad Romanos: \'Dicis itaque mihi: Quid adhuc conqueritur?nam uoluntati eius quis resistit? cui sane inquisitioni\\ inquis, \'sic respondet,. ut intellegamus spiritalibus uiris etiam non secundum terrenum hominem uiuentibus pa
Abbreviated transcription (Latin):
possit se uelle sanari. Propter quõd
uel sanetur quis a sua: uel si nolue¬
rit cũ sua egritudine pumiat᷑. Nec
negari gr̾am si precẽdere dicat᷑ tulis
uoluntus que tanitũ medicũ querat:
nõ aũt quicꝙͣ ip̃a iam ualeat. Nam
illa cestrinonia ut ẽ illud. sicut uni¬
cuiq partitus ẽ mensuram fidei et
similia: ad id uosunt uasere ut uiue¬
tur qui ceperit uelle. non ut eciã do¬
netur ut uelit. Reiectis abhoc dorio
aliis pariter rers. et qui possẽt simm¬
liter liberari. si ea que parit̾ ĩdignis
prestatur credendi uoluntas. etiam
ip̃is similiter prestaretur. Si autẽ
auint dicatur uel tasem omnib̾ re¬
mansisse qua uel contempr̾ie quis
ualeat uel obedire: de compendro pu¬
tunt rationem reddi esectoro uel reiec¬
toꝵ in eo quod uincuiq meritũ pro¬
prie uoluntatis adiungitus. Cum
autem dicitur eis quare aliis uel
asicubi prẽdicetur ues nõ predicet᷑.
ues mĩc predicetur quod aliquando

Expanded text:
possit se uelle sanari. propter quod possit se uelle sanari. propter quod uel sanetur quis a sua uel, si noluerit, cum sua aegritudine puniatur. nec negari gratiam. si praecedere dicatur talis uoluntas, quae tantum medicum . quaerat, non autem quicquam ipsa iam ualeat. nam illa testimonia, ut est illud: Sicut unicuique partitus est mensuram fidei et similia, ad id uolunt ualere, ut iuuetur. qui coeperit uelle, non ut etiam donetur. ut uelit, reiectis ab , hoc dono aliis pariter reis et qui possent similiter liberari, si ea, quae pariter indignis praestatur, credendi uoluntas etiam ipsis similiter praestaretur. si autem, aiunt, dicatur uel talem omnibus remansisse, qua uel contemnere quis ualeat uel oboedire. de compendio putant reiectorum reddi electorum uel reiectorum in eo, quod unicuique meritum propriae uoluntatis adiungitur. Cum autem dicalicubi praedicetur, vel non praedicetur vel nunc praedicetur quod aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
quemꝙͣ posse proprio arbrtrio liberari
S id comuieniens asserunt ueritat. uel
congruũ prẽdicatiom. Ue cũ prostratis
et nũꝙͣ sius uirib surrecturis amiran¬
ciatut obemeñde salutis occasio: eome¬
rito qriõ uosuerint et credrderut a suo
morbo se posse sanari. et ip̃ius fidei
augnientum. es cotius sanitatis sue
consequantur effectum. Ceterum ad
mussũ opus ues incipiendum nedum
perficier̃dum quemꝙͣ sibt sufficere
posse consertiunt. Neq enĩ alicui
operi ciuntionis eor annumerandũ
putant exterrita et supplici uolũtate
unumquemq egrocum uesse sariari.
Quõd enĩ dicitur ccẽde et saluus eris.
unum horum exigi asserũt aliud offer¬
ri: ut propter ĩd quod exigitur si rẽd¬
ditum fuerit: id quod offertur den¬
ceps tribuatur. Unde consequens pu¬
tant exhiberidam abeo fidem cuius
nature id uoluntate conditoris conces¬
sum ẽ. et millam ita deprauatam uel
extinctam putant ut nõ debeat uel

Expanded text:
quemquam posse proprio arbitrio liberari: quemquam posse proprio arbitrio liberari: sed id conueniens adserunt ueritati uel congruum praedicationi, ut, cum prostratis et numquam , suis uiribus surrecturis adnuntiatur obtinendae salutis occasio, eo merito, quo uoluerint et crediderint a suo morbo se posse sanari, et ipsius fidei augmentum et totius sanitatis suae consequantur effectum. ceterum ad nullum opus uel incipiendum nedum perficiendum quemquam sibi sufficere posse consentiunt; neque enim alicui operi curationis eorum adnumerandum putant exterrita et supplici uoluntate unumquemque aegrotum uelle sanari. quod enim dicitur: \'Crede et saluus eris\', unum horum exigi adserunt aliud offerri, ut propter id, quod exigitur, si redditum fuerit. id, quod offertur, deinceps tribuatur. unde consequens putant exhibendam ab eo fidem, cuius naturae id uoluntate conditoris concessum est, et nullam ita deprauatam uel extinctam putant. ut non debeat uel
Abbreviated transcription (Latin):
endo patri augustino hilarius. Si ces¬
sartib contradicentium questionib
grate sunt plerũq studiosoꝵ inquisi¬
tiones. ut etiam illa que absq ꝑiculo
ignorarentur ediscant: arbitror grati¬
orem fore sedrlitatem nr̃e relationis.
que dum indicat scdm quor adam pro¬
secutiones quedam aduersantia ueri¬
tati. nõ tam sibi ꝙͣ illis qui turbant᷑
et turbant per corisiliũ sc̃catis tue sa¬
tagit prouideri. domine beatissime ac
toto affectu desiderande et multũ in
xp̃o susciprende pater. Hec sũt itaq̃
que massilie uel eciam aliquib locis
in gassia uentisantur. Nouum et inu¬
tile ẽẽ predicatiori quod qidã scd̃m
propositum eligi dicantur. ut ĩd nec
arupere uaseant nec tenere: nͥ creden¬
di uoluntate donata. Excsũdi putant
omnem predicandi uigorem: si nichil
quod per eam excitetur in hominib re¬
mansisse dicatur. Corisentiũt omnem
hominem in ãdam perisse: nec inde

Expanded text:
endo patri AUGUSTINO, HILARIUS. 1. Si cesendo patri AUGUSTINO, HILARIUS. 1. Si cessantibus contradicentium quaestionibus gratae sunt plerumque studiosorum inquisitiones, ut etiam illa, quae absque periculo ignorarentur, ediscant; arbitror gratiorem fore sedulitatem nostrae relationis, quae dum indicat secundum quorumdam prosecutiones quaedam adversantia veritati, non tam sibi quam illis qui turbantur et turbant, per consilium Sanctitatis tuae satagit provideri, domine beattoto affectu desiderande et multum in Christo suscipiende pater. Haec sunt itaque, quae Massiliae uel etiam aliquibus locis in Gallia uentilantur: nouum et inutile esse praedicationi, quod quidam secundum propositum eligendi dicantur, ut id nec arripere ualeant nec tenere nisi credendi uoluntate donata. excludi putant omnem praedicandi uigorem, si nihil, quod per eam excitetur, in hominibus remansisse dicatur. consentiunt omnem hominem in Adam perisse nec inde
Abbreviated transcription (Latin):
in aliis omnib tue ẽẽ doctrine. Et de hoc
quod in querelam traiciam pridẽ aprid
sanctitatem tuam sensum suũ ꝑ lrãs
uelle con ferre. S quia utrũ hoc fcũrꝰ
aut quo fine sit fucturus incertum ẽ.
et ommum nr̃m facigatio prouiden¬
te hoc presenti seculo dei gra in tue
caritatis et scientie uigore spirat: ad¬
de eruditionem humilibrs. adde incre¬
patiorem superbrs. Necessariũ ⁊ utile
ẽ eciam que scripta sunt scribere. ne le¬
ue existimetur quod non frequenter
arguitur. Sanum enĩ putant eẽ quod
non dolent. nec uulnus superductum
cute sentiunt. S incelligant prien¬
curum ad sectionem qd̾ habuerit perse¬
uerantem tumorem. Gratia dei ⁊ pax
pore: et ambusantem de uirtute ĩ uir¬
tutem glorificet ĩ eternũ dñe papa
beatissime. meffabiliter mirabilis. in¬
comparabiliter horiorande. prestantis
atissimo ac toto affectu defide
rando et mulcũ in xp̃o su scipi¬

Expanded text:
in aliis omnibus tuae esse doctrinae et de hoc, in aliis omnibus tuae esse doctrinae et de hoc, quod in querelam trahit, iam pridem apud sanctitatem tuam sensum suum per litteras uelle conferre. sed quia, utrum hoc facturus aut quo fine sit facturus, incertum est et omnium nostrum fatigatio prouidente hoc praesenti saeculo dei gratia in tuae caritatis et scientiae uigore respirat, adde eruditionem humilibus, adde increpationem superbis. necessarium et utile est etiam, quae scripta sunt, scribere, ne leue existimetur, quod non frequenter arguitur. sanum enim putant esse, quod non dolet, nec uulnus superductum cute sentiunt; sed intellegant peruenturum ad sectionem, quod habuerit perseuerantem tumorem. gratia dei et paxpore et ambulantem de uirtute in uirtutem glorificet in aeternum, domine papa beatissime, ineffabiliter mirabilis, incomparabiliter honorande, praestantiento. Domino beatissimo ac toto affectu desiderando, et multum in Christo suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
diluatur que sumꝰ patienter in sipien¬
tiam nr̃am ferendo demonstres: ꝯd re¬
tractatis prioꝵ de hac re opimonibus
pene omnium par inuenit᷑ et una sen¬
tentia: qua propositum et p̾destinatio¬
nem dei scdm prescientiam receperunt.
ut obhoc deus alios uasa honoris. alioᷤ
concumelie fecerit: quia finem unius¬
cuiusq preuiderit. et sub ip̃o gr̃e adiu¬
torio in qua futurus eẽt uoluntate et
actiore prescierit. Quib om̃ib enoda¬
tis. et multis insuper que altiore ĩtui
tu ad causam hanc pertinentia ma¬
gis potes iudere discussis: credimus et
speramꝰ non solum tenuitatem nr̃am¬
ex disputationum tuarũ presidio robo¬
rundam: s etiam ip̃os quos m̾itis atq
honorib claros caligo istius opiionis
obscurat defecatissimũ lumẽ gr̃e recep¬
turos. Nam unũ coro precipue auctorita¬
tis et spiritaliũ studroro uirũ sanctum
hilarium arelatensem ep̃m. sci at bea¬
titudo tua admiratorem sectatoremq

Expanded text:
diluatur, quaesumus patienter insipiendiluatur, quaesumus patienter insipientiam nostram ferendo demonstres, quod retractatis priorum de hac re opinionibus, pene omnium par invenitur et una sententia, qua propositum et praedestinationem Dei secundum praescientiam receperunt; ut ob hoc Deus alios vasa honoris, alios contumeliae fecerit, quia finem uniuscujusque praeviderit, et sub ipso gratiae adjutorio in qua futurus esset voluntate et actione praescierit. 9. Quibus omnibus enodatis, et mtu ad causam hanc pertinentia magis potes uidere, discussis credimus et speramus non solum tennitatem nostram disputationum tuarum praesidio roborandam sed etiam ipsos, quos meritis atque honoribus claros caligo istius opinionis obscurat. defaecatissimum lumen gratiae recepturos. nam unum eorum praecipuae auctoritatis et spiritalium studiorum uirum, sanctum Hilarium, Arelatensem episcopum, sciat beatitudo tua admiratorem sectatoremque
Abbreviated transcription (Latin):
cundũ propositũ maneat: ut ea ip̃a q̃
sunt propofica sint accipienda p̾scita.
an per genera cau sap et species per¬
sorarũ ista uarientur: ut quia diu̾¬
se sunt uocatiories in his qui nchil ope¬
niti saluantur. qiͣ solum dei propositũ
udeatur existere. inhis autem qui a¬
liquid boni acturi sunt ꝑ p̾scientiam
possit scare propositum. an uero unifor¬
miter licet duudi prescientia a propo¬
sito temporali distinctione non possit.
prescientia camẽ quodam ordrne sit sub¬
nixa proposico. et sicut nichil sit quoꝵ¬
cũq negocior quodnon scientia diuĩa
preuenerit: ita nichil sit boni quod in
mũm participationem nõ deo auctore
defluxerit. Postremo quemãdmõdũ
per hanc predrcationem propofiti dei
quo fideles fiunt qui preordinati sũt
ad uitum cternam: nemo eoꝵ qui co¬
hortandi sunt impediatur. nec occasio¬
nem negligentie hẽant: si se predestina¬
tos ẽẽ desperent. Illud etiam qualiter

Expanded text:
secundum propositum maneat, ut ea ipsa, quae secundum propositum maneat, ut ea ipsa, quae sunt proposita, sint accipienda praescita, an per genera causarum et species personarum ista uarientur, ut, quia diuersae sunt uocationes in his, qui nihil operaturi saluantur, quasi solum dei propositum uideatur existere, in his autem, qui aliquid boni acturi sunt, per praescientiam possit stare propositum, an uero uniformiter, licet diuidi praescientia a proposito tepraescientia tamen quodam ordine sit subnixa proposito; et sicut nihil sit quorumcumque negotiorum, quod non scientia divina praevenerit; ita nihil sit boni, quod in nostram participationem non Deo auctore defluxerit. Postremo, quemadmodum per hanc praedicationem propositi Dei, quo fideles fiunt qui praeordinati sunt ad vitam aeternam, nemo eorum qui cohortandi sunt impediatur, nec occasionem negligentiae habeant, si se praedestinatos esse desperent. Illud etiam qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
Unde si in istis pelagiane reliquiis pͥui¬
tatis nõ mẽdrocris uirulentie fibra mi¬
tritur: si principrum salutis male in
homine collocatur. si diuine uoluntati
impie uoluntas humana prefertur. ut
ĩdeo quis ãdiuuetur quia uoluit. ñ ideo
quia ãdiuuatur uelit: si originaliter
malus correptionem boni ñ a summo
bono s a seretip̃o inchoare male crẽdrt᷑
si non aliunde deo ꝑlacetur nͥ ex eo qͦd
ip̃e donauerit. tribue nobis in hac cã
papa beatissime. pater optime qnͣtũ
iuuante domino poces diligentiã pie¬
tatis tue: ut que in istis questiombris
obscuriora et ad percipiendũ difficiliora
sunt: qm̃ lucidissimis expositiorbus
digneris aperire. ac pͥmum quia ple¬
riq non putant xp̃ianam fidẽ hac dis¬
sersione uiolari. quantum periculi sit
in eoꝵ persuasione patefacias. Deinde
quomodo per istum preoperantẽ et co-¬
operantem grãm siberum ñ impediat᷑
arbitrium. tũ utrũ prescientia dei se

Expanded text:
unde si in istis Pelagianae reliquiis prauiunde si in istis Pelagianae reliquiis prauitatis non mediocris uirulentiae fibra nutritur, si principium salutis male in homine conlocatur, si diuinae uoluntati impie uoluntas humana praefertur, ut ideo quis adiuuetur, quia uoluit, non ideo. quia adiuuatur, uelit, si originaliter malus receptionem boni non a summo bono sed a semet ipso inchoare male creditur, si non aliunde deo placetur, nisi ex eo, quod ipse donauerit, tribue nobis in hac causa, papa beatissime, pater optime. quantum iuuante domino potes, diligentiam pietatis tuae, ut, quae in istis quaestionibus obscuriora et ad percipiendum difficiliora sunt, quam lucidissimis expositionibus digneris aperire. Ac primum, quia plerique non putant Christianam fidem hac dissensione uiolari, quantum periculi sit in eorum persuasione, patefacias; deinde, quo modo per istam praeoperantem et cooperantem gratiam liberum non impediatur arbitrium; tum, utrum praescientia dei ita