comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ix mo x rtuũ dulcorarent. Ora
gͥ ut uerus heliseus steriles in
me et mortuas aquas uuificet:
et apłoꝵ sale quib dixerat uos
estis sal terre. meum mu nuscu¬
lum condiat. quia omne sacrifi¬
cium qd̾ absq sale est: domino
non offertur. Nee fulgore scl̃ariᷤᷤ
elo quentie delecteris. qͣm tudit
iħc quasi fulgur cadentem de
celo: s potius eum recipe qui ñ
habet decorem nec faciem. homo
in plagis positus et sciens ferre
infirmitatem. et quicͥd apposi¬
ta respondero. scias me non con¬
fidentia respondisse sermonis:
s eus ex fide qui pollicitus eft.
aperi os tuum: et ego implebo
Nterrogas quo modo ꝑfectus eẽ
quis possit. et quomodo uiuere
debeat uidua: que sine liberis
derelicta est. hoc idem et in eũn¬
gelio. legis doctor interrogat.
Magister. quid faciendo uitam
eternam possidebo: Eui respondeis
dñs. mandata nosti: dicit ille. Que :
ximum tuum leps sicut teip̃m.
Et illo dicente hec omnia feci.

Expanded text:
re mortuum dulcorarent. Ora re mortuum dulcorarent. Ora igitur, ut verus Elisaeus steriles in me et mortuas aquas vivificet, et Apostolorum sale, quibus dixerat Vos estis sal terrae , meum olusculum condiat, quia omne sacrificium quod absque sale est, Domino non offertur . Nec fulgore saecularis eloquentiae delecteris, quam vidit Jesus quasi fulgur cadentem de coelo : sed potius eum respice, qui non habet decorem nec speciem: homo in plagis positus et sciens ferre infirmitatem ; et quidquid ad proposita respondero, scias me non confidentia respondisse sermonis; sed ejus fide, qui pollicitus est: Aperi os tuum, et ego implebo nterrogas, quomodo perfectus esse quis possit, et quomodo vivere debeat vidua, quae sine liberis derelicta est. Hoc idem in Evangelio legis doctor interrogat: magister, quid faciens uitam aeternam possidebo? cui respondit dominus: mandata nosti? dicit illi: quae? roximum tuum sicut te ipsum. et illo dicente: \'haec omnia feci\' \'
Abbreviated transcription (Latin):
amplus meret᷑. Labenter gͥ rado
hic succumbat: ut fidei meritũ
accrescat. Non inuideat fidei me¬
rito. qr quod fides meret᷑. non me¬
ret᷑ sibupsi: s potius rationi. fides
in uia. ratio autẽ erit s in patra:
&̃ ibi plena. Fides seminat: s iatu
metet. Pro merito fider ratio re¬
munerabit᷑. Quia ad meritum qru¬
damm coõꝑatur: & non nicħ ĩ mo
multum meret᷑. Meritum enim
rationis ẽ. qr se simplicitati non p̃¬
fert fider: non nititur p̃cedere s
sequi. Quod si hõc nec potest. non
tñ contradicit: non innititur sues
uirtuti. s gratie dei. Eedit grate.
balmam concedit fidei. dat glam
suum exꝑitur: ꝙ agnoscit defectum
ommimodo: nisi qr tił᷑ hoc uidet eẽ
rationabile. ut in dei secretis hõi
ad credendum traditis. quod pene¬
trari non potest ratione: non tñ
epeidat a fide.
ꝑueniat usq ad nubes. quib
mandatum est ne pluerent.¬
s ut rigarent arua gentilium.
et torrentem spinarum. ac ma¬

Expanded text:
amplius meretur. Libenter igitur ratio amplius meretur. Libenter igitur ratio hic succumbat, ut fidei meritum accrescat. Non invideat fidei merito, quia quod fides meretur, non meretur sibi ipsi, sed potius rationi. Fides in via, ratio autem erit et in patria, et ibi plena. Fides seminat, sed ratio metet. Pro merito fidei ratio remunerabitur, quia ad meritum quodammodo cooperatur, et nonnihil, imo multum meretur. Meritum enim rationis est, quia se simplicitati non praefert fidei; non nititur praecedere, sed sequi. Quod si hoc non potest non tamen contradicit, non innititur suae virtuti, sed gratiae Dei. Cedit gratiae, palmam concedit fidei; dat gloriam suum 1107 experitur et agnovit defectum omnimodo, nisi quia vel hoc videt esse rationabile, ut in Dei secretis homini ad credendum traditis, 1108 quod penetrari non potest ratione, non tamen excidat a fide.eniat usque ad nubes, quibus mandatum est, ne supe pluerent; sed ut rigarent arva gentilium, et torrentem spinarum, ac ma
Abbreviated transcription (Latin):
ram penes se habet: actor ꝙ insti¬
tutor naturẽ. Ut autẽ uirtus
dei infmnita ꝙ ĩmensa. ualde trans¬
gredit᷑ cõmunem nature modũ.
ita & sensum p̾cipue uͦ humanũ.
corruptum atq infirmũ. nec in
ullo qͥdem effectui iurtutis diui¬
ne eque ut in dñici corꝑis ꝙ sangͥ¬
nis sacͣmento. deficere iudet᷑ uis
rationis humane. In aliis fortasse
aliquid potest: hic uero qͥd: Num¬
qͥd ei capabile ẽ. qualiter suba pa
sine panis & sine uini suba. tã pa¬
nis quã umi accidentia: Quomodo
accidentia sine sub̃to. uł hec acci¬
dentia in quo nata sint sub̃to:
Uia in istis ẽ ignota ratiom: s ñ
penitꝰ ignota fidei. Ratio hic totũ
ignorat. s fides p̃sumit: quod ra¬
tio non capit. ex rationis defectur¬
ꝓficit fides. Nouit fides ꝑ gr̃am:
quod ratio ꝑ nullam scire potest
exꝑientiam. Quo autẽ hic ratio
infirmior: eo fides fortior. Quo ra¬
tio hic minus uł nichil oꝑatur.
eo fides plus uł totum oꝑans:

Expanded text:
ram penes se habet auctor et institutor naturae. Ut autem virtus Dei et immensa valde transgreditur communem naturae modum, ita et sensum, praecipue vero humanum corruptum atque infirmum, nec in ullo quidem effectu virtutis divinae, aeque ut in Dominici corporis et sanguinis sacramento, deficere videtur vis rationis humanae. In aliis fortasse aliquid potest, hic vero quid? Nunquid ei capabile est qualiter substantsine panis et sine vini substantia, tam panis quam vini accidentia? Quomodo accidentia sine subjecto, vel haec accidentia in quo nata sint sine subjecto? Via in istis est ignota rationi, sed non penitus ignota fidei. Ratio hic totum ignorat, sed fides praesumit quod ratio non capit. Ex rationis defectu proficit fides. Novit fides per gratiam, quod ratio per nullam scire potest experientiam. Quo autem hic ratio infirmior, eo fides fortior. Quo ratio hic minus vel nihil operatur, eo fides plus vel totum operans
Abbreviated transcription (Latin):
tis licet occupes turenim om
niinum metu. non mortis laqͤis
expedies caput: diues ne pͥsco
natus ab in acho. nil interestan
pauꝑ ꝙ infima degente.Sub di¬
uo morieris. uictima nil miserã¬
tisorchi. Omnes eodem cogintiꝵ
omnium uersatur urna: sermˢ
ocius sors ecitura. Non domus
& fundus. non eris aceruris &
auri: egroto domin decluxit

Expanded text:
tis licet occupes Tyrrhenum onimum metu Non mortis laqueis expedies caput . . . Divesne prisco natus ab Inacho Nil interest, an pauper et infima De gente sub dio moveris, Victima nil miserantis Orci. Omnes eodem cogimur: omnium Versatur urna, serius, ocius Sors exitura . . . Non domus et fundus, non aeris acervus et auri Aegroto domini deduxit
Abbreviated transcription (Latin):
mortalib animũ geris: qͥ tam dis¬
sidentil studiis integer p̃parat᷑.¬
urtuti gͣtulor eui sub solo rege
ur̃o. suam uideo ñ deesse mer¬
cedẽ. Nouit ille regiã manum do¬
natuo meliꝰ splendere: ꝙͣ sceptro.
Nec satis eẽ pͥncipi. subditos exem¬
plis ad bene agendũ ꝓuocare: nͥ ꝓ
uocent᷑ ꝙ p̃miĩs. Hinc ẽ qd̾ defecati
mores tui. sũmo donati st̃ sac̃dotio:
qͦ nichil conuenientiꝰ scoꝵ uł remu¬
neratio. uł mat̾ia ẽstudioꝵ. Sane
sana regis dispositio. qͣ xp̃i eccłe ni

Expanded text:
mortalibus animum geris, qui tam dismortalibus animum geris, qui tam dissidentibus studiis integer praeparatrtuti gratulor, cui, sub solo rege nostro, suam video non deesse mercedem. Novit ille regiam manum donativo 93 melius splendere quam sceptro, nec satis esse principi subditos exemplis ad bene agendum provocare, nisi provocentur et praemiis. Hinc est quod defoecati mores tui, summo donati sunt sacerdotio, quo nihil convenientius sanctorum vel remuneratio, vel materia est studiorum. Sane s
Abbreviated transcription (Latin):
confodior iacłis: quib te didici uul¬
neratũ. Qcquid enĩ est qͦ lecderis.
ñ unum te ꝑseqͥt᷑. s alterũ. Onnia
tecũ sustineo: que te doleo sustiñe.
Porro amicũ me dũ serenꝰ esset aer
elegisti: donec nubilus erit inueniẽ.
Infamis questꝰ est. ꝓreimũ colere dum
succedit: dũ male ẽ ignorare. Si qͥd
gͥ habeo. si qͥd possũ malo exuli ses¬
uiat: qͣm ciui. exul enĩ uerũ ꝓba¬
bis amicũ: quẽ cius forsitan igno¬
lares. huiꝰ autẽ desolationis tue ñ¬
nullũ mͥ remediũ ẽ: qd̾ etiam int̾
arma poetã integrum ꝓfiteris.
Liberũ curis existimo: cui ꝙ sensu
locuples & ordine uenustũ carm̃
exuberat. Fieri enĩ non pot̾est nͥ ut
idem pectꝰ & tantaꝵ sollicitudinĩs
taliũ sit officina studioꝵ. In ar¬
mis audio te cesarẽ: in carmi¬
ne urgiliũ obstupesco. Bonec ita
iurgiliũ expͥmes. nec cesaris negotia.
nec milicie labores uł curare cre¬
dã te: uł sentire. Alioqͥn maiorẽ

Expanded text:
i vulneratum. Quidquid enim est quo laederis, non unum te persequitur, sed alterum. Omnia tecum sustineo, quae te doleo sustinere. Porro amicum me, dum serenus esset aer, elegisti, dum nubilus erit, invenies. Infamis quaestus est proximum colere, dum succedit; dum male est, ignorare. Si quid igitur habeo, si quid possum, malo exsuli serviat quam civi. Exsul enim verum probabis amicum, quem civis forsitan ignorares. Hujus autem desolationis tuae nonnullum mihi remedium est, quod etiam inter arma poetam in integrum profiteris. Liberum curis existimo, cui et sensu locuples et ordine, venustum carmen exuberat. Fieri enim non potest ut idem pectus, et tantarum sollicitudinum, et talium sit officina studiorum. In armis audio te Caesarem, in carmine Virgilium obstupesco. Donec ita Virgilium exprimes, nec Caesaris negotia, nec militiae labores, vel curare credam te, vel sentire. Alioquin majorem
Abbreviated transcription (Latin):
ne nr̃o rogare decreu̾am: s ueritꝰ
sũ ne qd̾ ꝑ te factuiꝰ es. p̃cib extor¬
tũ putaret᷑. Gratiora st̃ beneficia:
que ñ alieno int̾uentu s affectu
spontaneo ꝓueniunt. P̃fatum tñ
fr̾em filiumq tuũ. eo non debui
defraudare testimonio: qd̾ ñ minꝰ
uita qͣm litt̾atura ꝓmeruit. Unꝰ
ex nr̃a eccła excerptꝰ est: cui ꝙ ad
fructũ scientia. &̃ ad exẽplum mo¬
res exub̃ant. Unꝰ ille tibi ꝓ multis
erit: qͣm in illo uno młtos magi¬
stros muenies. Porro diut᷑mor eiꝰ
apud te conu̾satio: pauca me suꝑͣ
scripsisse conclamabit. Uale. mor¬
tẽq ñ płib stadiis ab aula qͣm a
tugurio distare: memineris. ni¬
ro Guillelmo tuo sc̃e pater
supplicandũ putarẽ: nisi ad
ꝓmerendũ fauorẽ tuum sibi. solꝰ
ipse sufficeret. Pret̾ea suꝑfluum
cduxi. ad beneficiũ excitare ponti¬
ficẽ: qui aute pontificẽ uł in meri¬
tis benefac̾e consueuit. Hoc secum
dignitas ñ attulit: s inuenit. Nõ

Expanded text:
eram, sed veritus sum ne quod per te facturus es, precibus extortum putaretur. Gratiora sunt beneficia, quae non alieno interventu, sed affectu spontaneo proveniunt. Praefatum tamen fratrem filiumque nostrum eo non debui defraudare testimonio, quod non minus vita quam litteratura promeruit. Unus ex nostra Ecclesia excerptus est, cui et ad fructum scientia et ad exemplum mores exuberant. Unus ille tibi pro multis erit, quoniam in illo uno multos magistros invenies. Porro diuturnior ejus apud te conversatio, pauca me super eo scripsisse conclamabit. Vale, mortemque non pluribus stadiis ab aula quam a tugurio distare memineris. ro Guillelmo tuo, Pater sancte, supplicandum putarem, nisi ad promerendum favorem tuum tibi solus ipse sufficeret. Praeterea superfluum duxi ad beneficium excitare pontificem, qui ante pontificem vel immeritis benefacere consuevit. Hoc secum dignitas non attulit, sed invenit. Non
Abbreviated transcription (Latin):
gionis instituta: religiosum non¬
exhibent. xͥanũ. hunc autẽ exhibe.¬
bis ꝯ ꝑfectũ expͥmes philosophũ:
si nec sꝑes aliquid. nec extimes¬
cas. hoc̃ & uerũ animi robur: &
integrũ mundi contẽptum de¬
nuntiat. fert autẽ fama id a qͥ¬
bdã tͥ ꝑsuasum: ut ab om̃i lecti¬
one penitꝰ abstineas. Suꝑ hoc at¬
tende qͥd sentiã. Citra ꝑfectũ ꝓficit:
qͥsqͥs alt̾i cum potest ñ ꝓdest. u̾iꝰ
est etiã male usuro: uirtutis
miniffre materiam. Pret̾ea sub
euangłico te cohibiusti consilio:
uende oĩa q̃ habes ħ da pauꝑibȩ:
ꝙ ueni seq̃re me. holocaustũ gͥ
habes offexre: ñ sacͥficium. Le eoꝵ
qͥppe diffentia apud Gregorium suꝑ¬
iezechielẽ: sic legisti. In sacͥficio qͥdẽ
pars pecudis: in holocausto autẽ to¬
tum pecꝰ offerri consueuit. Et post
uͦ omne qd̾ habet omne qd̾ uiuit.
om̃e qd̾ sapit deo om̃ipotenti uou̾it:
holocaustũ. est. Offer gͦ totum te

Expanded text:
gionis instituta, religiosum gionis instituta, religiosum exhibent Christianum. Nunc autem exhibebis, et perfectum exprimes philosophum, si nec speres aliquid, nec extimescas. Hoc et verum animi robur, et integrum mundi contemptum denuntiat. Fert autem fama, id a quibusdam tibi persuasum, ut ab omni lectione penitus abstineas. Super hoc attende quid sentiam. Citra profectum proficit quisquis alteri, cum potest, non prodest. Virtus est, etiam male usuro, virtutis ministrare materiam. Praeterea sub evangelico te cohibuisti consilio, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et veni sequere me . Holocaustum igitur habes offerre, non sacrificium; de eorum quippe differentia apud Gregorium sic legisti: « In sacrificio quidem pars pecudis, in holocausto autem totum offerri consuevit. » Et post vero omne quod habet, omne quod vivit, omne quod sapit, omnipotenti Deo voverit, holocaustum est. » Offer ergo te
Abbreviated transcription (Latin):
ddei: magis qͣm habitare in taber¬
nacłis peccatoꝵ. huic ẽ qd̾ ambiti¬
osã supellectilẽ mexorabili odio ꝑ¬
sequeris. qd̾ institoriam abdicas
lectionẽ qd̾ magnum questũ indi¬
cas pietatẽ cũ sufficientia. Hinc de¬
niq ẽ qd̾ int̃ fines uirtutis totum
de colligis. qd̾ de uita tua cũ nat᷑a
delibeias. minꝰ attendens qͥd caro
poseit: qͣm qͥd sp̃c uelit. Hoc uere
philosophari ẽ. Sic uiu̾e: magnũ
iam cũ suꝑis ẽ inire consortium.
Nulla hinc ad celos uia cõpendio¬
sior: eo facile ꝑuenies. si tam̃ exone¬
tatꝰ incesseris. Porro animꝰ ipse sibi
sarcina ẽ: donec & sꝑare desinat
S tim̃ie. Nondũ enĩ beate uiuit. qͣm
uel uoti torqͣt dilatio: uł a uoto¬
dolio suo tã spe uacuus qͣm ti¬
moris exꝑs: locupletẽ tͣnsegit
pauꝑtatẽ. Porro que sic infideliᷤᷤ
cinicus abhorruit: tanto necesse
sunt: ꝙ ad uͥtutem gͣdientes remo¬
rant᷑. Eruditꝰ sermo & cultꝰ abiec¬
tior. & seueriꝰ retractata uere reli¬

Expanded text:
bitare in tabernaculis peccatorum . Hinc est quod ambitiosam supellectilem inexorabili odio persequeris; quod institoriam abdicas lectionem, quod magnum quaestum judicas 3 pietatem cum sufficientia . Hinc denique est quod intra fines virtutis totum te colligis, quod de vita tua cum natura non deliberas, minus attendens quid caro possit, quam quid spiritus velit. Hoc vere philosophari est; sic vivere, magnum jam cum superis est inire consortium. Nulla hinc ad superos via compendiosior. Eo facile pervenies, si tamen exoneratus incesseris. Porro animus ipse sibi sarcina est, donec et sperare desinat et timere. Nondum enim beate vivit, quem vel voti torquet dilatio, vel a vodolio suo, tam spe vacuus, quam timoris expers, locupletem transegit paupertatem. Porro quae sic infidelis Cynicus abborruit, tanto amplius sunt, et ad virtutem gradientes remorantur. Eruditus sermo, et cultus abjectior, et severius retractata verae reli
Abbreviated transcription (Latin):
tandẽ philosofari decreu̾is. Non¬
dũ quippe redolebas philosofum:
cũ ex acquisita philosofoꝵ scientia
moꝵ tͥ minime deꝓm̾es uenusta¬
tẽ. Nunc autẽ sicut ex fauo mellis
dulcedinẽ: sic ex ea bene uiuendi
formulã sumpsisti. Hinc est quod
eccłasticis omissis dignitati b¬

Expanded text:
tandem philosophari decreveris. Nondum enim redolebas philosophum, cum ex acquisita philosophorum scientia, morum tibi minime depromeres venustatem. Nunc autem sicut e favo mellis dulcedinem, sic ex ea bene agendi formulam expressisti. Hinc est quod, ecclesiasticis dignitatib
Abbreviated transcription (Latin):
me aꝑies. Non enim potes ab alio
exigere silentium: si tibi non p̃¬
stiteris. Si enim garrulum accu
incumbe: ut libentus audias
quam loquaris. Summopere
autem: fuge iurgia. Nam contͣ
parem contendere anceps est.
cum suꝑiͦre furiosum. cum in¬

Expanded text:
me aperies; non enim potes ab alio me aperies; non enim potes ab alio exigere silentium, si tibi non praestiteris. Si enim garrulum accusincumbe ut libentius audias quam loquaris. Summo autem opere fugito jurgia. Nam contra parem contendere anceps est, cum superiore furiosum, cum in
Abbreviated transcription (Latin):
cõmuni officio conuenissent. &¬
rum puerum. Respondit ꝑieles.
continentes. Si sophocles in con
set reprehensione. De hac uerbo
rum uerecrindia: docet poeta
derent uultum. iratum plena
mindoꝵ: luclentem laciua. seue¬
nim. seria dictu. Format enun
natura prius nos intus ad om¬
nem fortunaꝵ habrtum iuuał.
aut impellit ad iram. aut ad hu¬
mum merore graui deduicit Man¬
git. Post effert animi motus: i¬
terprete lingua. Si dicentis erũt
fortunis absona uerba: romani
tollent equites pecditesq cachin¬
num. Intererit multum danus
uenta: feruidus an matrona
potens. an seclula nutrix. mer¬
cator ne uagus.cultor ue uiren¬
tis agelli. Qnartum uero offm
Cõmissum q teges. & uino tortꝰ
& ira. Quid de quoq turo. & cui
dicas sepe iudeto. ꝑcunctatorem
fugito. nam garrulus idem est.
Nec retinent patule. cõmissa fi¬
deliter aures. Et uolat emissum.
semel irreuocabile uerbum. Ie¬
circo garrulo archanum mini¬

Expanded text:
cocorum puerum! Respondit Periclesulos continentes. Si Sophocles idem inset reprehrum verecundia dicit HORATIUS: verba decent, iratum plena minarum; Ludentem lasciva, severum seria dictu. Format enim natura prius nos intus ad omnem Fortunarum habitum, juvat aut impellit ad iram Aut ad humum moerore gravi deducit et angit: Post effert animi motus interprete lingua. Si dicentis erunt fortunis absona dicta Romani tollent equites peditesque cachinnum. Intererit multum Davus venta Fervidus; an matrona potens, an sedula nutrix; Mercatorne vagus cultorne virentis agelli. Quartum vero officium Commissumque teges et vino tortus et ira . . . Quid de quoque viro, et cui dicas, saepe videto. Percontatorem fugito, nam garrulus idem est. Nec retinent patulae commissa fideliter aures: Evolat emissum semel irrevocabile verbum. Idcirco garrulo arcanum mini
Abbreviated transcription (Latin):
tans. multis sine natiuitate imꝑ¬
tiens: non est admodum iutuꝑan¬
da. Agricultura nichil melirs. ni¬
ro dignius. Hanc laudat poeta
his uerbis. Beatus ille qui ꝓcul
negociis. ut prisca gens mortaliũ.
paterna rura bobus exercet suis
est: in gestu & uerbo honestatem¬
poris nostri: magnam lationem ui¬
detur habuisse natura. figuram
enim nostram in qua est honesta
species: in aꝑto posuit. Partes au¬
tem ad necessitatem nature datas.
ideo a  didit: quia deformem aspec¬
tum habiture erant. Hanc diligen¬
tem fabricam uature: iitata ẽ¬
hominum uerecundia. Quie enim
natura occultauit. ea remouent
ab oculis: onmes sancan mentem ha¬
bentes. Bant etiam oꝑam: lt
quam occultissime pareant ne¬
cessitati. In uerbis quoq seruã¬
da est uerecundia. Quarum e¬
nim partium usus sunt necessa
sius nominib apellant. Uiciosũ
est enim in re seuera: delicatũ
inferre sermonem. Cum college
in pretura ꝑicles & sophocles. de

Expanded text:
tans multisque sine vanitate impertans multisque sine vanitate impertiens, non est admodum vituperanda. Agricultura nil melius, nne dignius. » Hanc laudat poeta HORATIUS in verbis: Beatus ille, qui procul negotiis,  Ut prisca gens mortalium  Paterna rura bobus exercet suis,est in gestu, stri corporis magnam rationem videtur habuisse natura. Figuram enim nostram, in qua est honesta species, in aperto posuit; partes autem ad necessitatem naturae datas ideo abdidit, quia deformem aspectum habiturae erant. Hanc diligentem fabricam naturae imitata est verecundia. Quod enim natura occultavit, ea removent ab oculis omnes sanam habentes mentem: dant etiam operam, ut quam occultissime pareant necessitati. In verbis etiam servanda est verecundia. Quarum enim partium usus sunt necessarii, propriis nominibus appellant. Vitiosum quoque est in re severa delicatum inferre sermonem. Cum collegae in praetura Pericles et Sophocles de
Abbreviated transcription (Latin):
sonam ciuitatis. retinere decus. sen¬
uare leges: meminisse eas esse cõmis¬
sas fidei sue. Priuati autem officiũ
est: pari iure cum ciuib iuuere.
non nimis sũmiffum. nec nimis se¬
offerentem: uelle in re publica tͣn¬
in eum cadat illud poete. Semꝑ
fuaꝵ reuum mutari omnia stu¬
preter suum negocium agere. ł¬
dum est eoꝵ officium: qui emũt
a mercatorib quod statim uen¬
dant. Nichil enum ꝓficiunt: nͥ
admodum mentiantur. Nec uͦ
quiequam turpius uanitate.¬
Iccirco res familiaris queri de¬
bet questib. a quibꝰ ab est tur¬
pitudo: consernari autem par¬
simonia. Nullus enim tantus
questus est: quam quod habeas¬
arcere. Si tamen queri debet: mute¬
tur eum de quo legitur. Bemetrus
noster sic uitut: non tanquam oĩ
contempserit. ẜ tanquam habenda¬
tura honeste sunt: his quoꝵ or¬
ni conueniunt. Mercatura si tem¬
is est: sordida putanda est. Sin mag¬
na ocopiosa. multa undiq appor¬

Expanded text:
ersonam civitatis, retinere decus, seersonam civitatis, retinere decus, sevare leges, meminisse eas esse commissas suae fidei. Privati vero officium est, pari jure vivere cum civibus, nec nimis submissum, nec nimis efferentem se velle in republica tranin eum cadat illud SALLUSTII: «suarum rerum mutari omnia stupraeter suum negotium agere, dum est officium eorum qui emunt a mercatoribus quod statim vendunt. Nil enim proficiunt, nisi admodum mentiantur, nec vero quidquam ea vanitateIdcirco res familiaris quaeri debet quaestibus, a quibus abest turpitudo, conservari autem parcimonia. Nuquaestus est quam, quod habeasarcere. » Sic tamen quaeri debet, ut imitemur eum de quo legitur: « Demetrius noster sic vivit non tanquam omnia contempserit, sed tanquam tura, honestae sunt his quorum ordini conveniunt. Mercatura si tenuis est, sordida putanda est; sin magna, copiosa et multa, undiq
Abbreviated transcription (Latin):
Quod erit facilius: si ludo suo
maiores natu uelint interesse. Lu¬
do enim & ioco uti licet. s sicut
Neq enim facti sumus ad ludum:
uum ꝑueris concedere ludum. Du¬
plex est omnino iocandi genus. U¬
num illiberale petulans: flagicio¬
sum obscenum. Alterum elegans.
urbanum. ingeniosum. facetum.
iubet aliqua lege corrigendum.
Senib autem labores corꝑis minu¬
endi: exercitationes uero animi
nim quisquam ita bene subducta
ratione fuit. qumn res. etas. usus.
semꝑ aliquid apportet noui: ut illa
tibi p utaris prima. in exꝑiendo
repudies. Uanda est etiam opera:
ut amicos & iuuentutem consilio
uiuent. Nichil autem magis ca¬
cauendum est senectuti: quam
ne desidie se dedat. Alioquin:¬
dicetur illi. In uidiam placare
paras: uirtute relicta. Luxuria¬
uero cum omni etati turpis. tũ
senectuti fedissima est.Si enim
nectus. dedecus concipit: ꝙ intem
corrumpunt exempla domestica:
uersa sunt officia. Prelati quidem

Expanded text:
Quid enim erit facilius, si ludo suo Quid enim erit facilius, si ludo suo majores natu velint interesse? Ludo enim et joco uti licet; sed sicut Non enim facti sumus ad ludum, vum pueris concedere ludum. TULLIUS: « Duplex est omnino jocandi genus, unum illiberale, petulans, flagitiosum, obscenum; alterum, elegans, urbanum, ingeniosum, facetum. il est aliqua lege corrigendum.Senibus autem labores corporis minuendi, exercitationes animi ita quisquam bene subducta ratione ad vitam fuit Quin res, aetas, usus semper aliquid apportet novi, Aliquid tibi putaris prima in experiendo repudies: Quod ut amicos et juventutem consilio juvemus. Nihil autem magis cavendum est senectuti, quam ne desidiae se credat. Ldicetur ei: Invidiam placare paras virtute relicta? TULLIvero cum omni aetati turpis, tum senectuti foedissima est; sin autnectus dedecus concipit et facit Corrumpunt vitiorum exempla domestica .que diversa sunt officia. Praelati quidem
Abbreviated transcription (Latin):
officium. maiores natu uereri.
atq ex his diligere ꝓbatissimoᷤ¬
quoꝵ consilio nitatur. In eun¬
tis autem etatis inscicia: senũ
regenda est prudentia. Uum e
tia: maxima est imbecillitas con
silii. Tunt id sibi quisq gemus
uite degende constituit: quod
maxine adama . Itaq ante impl¬
catur aliquo certo cursu upẽ¬
di: quam potuit. quod optimũ
esset iudicare. Ideo iuuenis sit
turpiter audes quedam. cum pri¬
ma resecentur crimina barba.
Ludus enim genuit. trepidum
certamen & iram: ita truces in¬
imicicias ꝙfunebre bellum. Ex¬
in cuulib officiis ualeat indu¬
stria. Unde poeta. Angustam a¬
mice pauꝑiem pati: robustꝰ aeri
milicia puer condiscat. Et alibi.
Nunc te meliorib offer. Quo
semel est imbuta recens seruabit
odorem. Testa dui. Et alius poeta¬
dicit. Udum &. molle lutum es:
nunc ꝓperandus. & acri fingendꝰ
relauxare animos. & dare uolup¬
tati uolent: caueant intemꝑan¬
tiam memmerint ueresundie.

Expanded text:
officium majores natu vereri officium majores natu vereri atque ex his deligere probatissimos, consilio quorum utatur, ineuntis enim aetatis inscitia senum regenda est prudentia; » Juvetia maxima est imbecisilii, tamen illud sibi quisque genus vitae degendum constituit, quod maxime adamavit. Itaque, ante implicatur aliquo certo cursu vivendi, quam potuit, quod optimum est judicare. Ideo juvenis sit turpiter audes Quaedam cum prima vescentur crimina barba. HORATIUS: Ludus enim genuit trepidum certamen et iram, Ira truces inimicitias et funebre bellum. TUac civilibus officiis valeat industria. » 983 Unde HOTIUS: Angustam, amici, pauperiem pati Robustus acri militia puer Condiscat. et alibi: . . . . . . . Nunc te melioribus offer. Quo semel est imbuta recens servabit odorem Testa diu. PERSIUS: Contlimo. Udum et molle lutum es, nunc nunc properandus et acri Fingendus relatati volent; caveant intemperantiam, et meminerint verecundiae.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpria. compendiose pandit
uoces. iam scit puer. ꝙ pede cer¬
to: signat humum. gestit. pari¬
b colludere plura: colligit ꝙ po¬
nit temere. & mutatur in horas.
In Rbis iuuenis. tandem custo¬
de remoto: Gaudet equis. canb¬
q & aprici gramine campi: ce Ter¬
reus in uicium flecti. monitori¬
b asꝑ. Utilium tardus ꝓuso.
ꝓdigus eris. Sublimis cupidus¬
ꝙ. & amata relinquere ꝑnix.
Conuersis studiis. etas animꝰq
uirilis. Querit opes & amicicias.
inseruit honori. Cõmisisse cauet.
quod mox mutare laboret. Mul¬
ta senem circumuemunt incõmo¬
da. uł quod: Querit & inuentis.
miser abstinet. ꝙ timet itti. uł
quos res omnes. timide gelideq
ministrat. Bilator. spe longus.
querulus. laudator temꝑis acti.
quia in nostra uita est contimi
um detrimentum. Quod alibi¬
Dampnosa quid non inminuit
dies: Etas parentum peior auis.
tulit nos nequiores. mox datu¬
ros ꝓgetuem iuciosiorem. His
ita se habentib. adolescentis sit

Expanded text:
pria compendiose pandit voces jam scit puer et pede certo Signat humum, gestit paribus colludere, et iram Colligit ac ponit temere, et mutatur in horas. Imberbis juvenis, tandem custode remoto, Gaudet ebuis canibusque et aprici gramine campi, Cereus in vitium flecti, monitoribus asper, Utilium tardus provisor, prodigus aeris Sublimis, cupidusque et amata relinquere pernix. Conversis studiis aetas animusque virilis Quaerit opes et amicitias, inservit honori, Commisisse cavet quod mox mutare laboret. Multa senem circumveniunt incommoda: vel quod Quaerit et inventis miser abstinet, ac timet uti: Vel quod res omnes gelide timideque ministrat, Dilator, spe longus, querulus, laudator temporis actiQuia in nostra vita continuum est detrimentum quod alibiDamnosa quid non imminuit dies? Aetas parentum, pejor avis, tulit Nos nequiores, mox daturos Progeniem vitiosiorem. 40. His ita se habentibus, « adolescentis sit
Abbreviated transcription (Latin):
liam ꝯenutatem. Sed melius est ho¬
sed̃m illud poete. Latius regnes aui¬
dum domando fpiritum: quam si
omnia tibi subicere: te subice ia
amore aliaꝵ uirtutum: contra
temꝑantiam agendum est. Sunt
enim quedam ita fecla: ut nec¬
ea causa conseruande patrie fac¬
turus sitͣ sapiens. que etiam di¬
ctu obsorna uidentur. Inter du
dine. Magnitudo enim animi.
si a cõmunitate humana sit
remota: feritas quedam erit. ꝙ
immanitas. In ipsa antem iusti¬
cia: sunt giadus officioꝵ. Prima
secunda patrie: tercia parentil.

Expanded text:
liam et civitatem; sed melius est holiam et civitatem; sed melius est hojuxta id HORATIUS: Latius regnes avidum domando Spiritum quam si Lomnia tibi subjicere, te subjice raamore aliarum virtutum contra temperantiam agendum est. Sunt enim quaedam adeo foeda, ut nec causa conservandae patriae facturus sit ea sapiens quae etiam dictu obscena videntur. Seneca de ia. « Magnitudo autem animi, si a communi utilitate sit remota, feritas quaedam erit et immanitas; » in ipsa autem justitia sunt gradus officiorum. « Prsecunda patriae, ertia parenti
Abbreviated transcription (Latin):
tem mens. alitur: discendo. me¬
ditando. Quo circa siquis est
ad uoluptates paulo ꝓpensior:
modo ne sit expecudum genere.
Ex hoc quidem intelligitur uo¬
luptatem non satis dignam eẽ¬
hominis prestantia: quia late¬
bias querit. Si quis est enim pa¬
ulo erectior: quanuis uabitt
capiatur. occultat appetitism uo¬
lupxditis: ꝓpter uer ecuncliam. Ie¬
luptatum dominium. Nam uolup¬
lates blandissime domine: maximaᷤᷤ
partes a uirtute cletorquent.
estat secundam questionem.
nem prudentia. relique uero tres
anteponenda est actio. Hoc autem
uehementer cupidus: in agnoscen¬
do rerum naturam. huic dum
contemplabitur res cognitione
dignissimas. subito mintiet aliqͥs¬
diserimen patrie. cui opitulari ip̃e
abiciet. etiam si estimet se posse nu¬
merare stellas. & mundi magnitu¬
dinem metiri: Prudentia gͦ: poste¬
rior est trib reliquis. In trib autẽ:
preferenda est temꝑantia reliquis
duabs. Temꝑantia enim regit homo¬

Expanded text:
tem mens alitur discendo, metem mens alitur discendo, meditando. Quocirca si quis est ad volmodo non sit in pecudum genere: ex hoc quidem intelligitur voluptatem non esse dignam hominis praestantia, quia latebras quaerit. Si quis enim paulo erectius quavis voluptate capiatur, occultat appetitum voluptatis propter verecundiam. luptatum dominium. Nam voluptates blandissimae, dominae, maximas partes a virtute detorquent. estat secundam quaestionem,nem prudentia, reliquae tres scianteponenda est actio. Hoc autem  aliquis vehementer cupidus in cognoscenda rerum natura. Huic, dum contemplabitur res cognitione dignissimas, nuntiet aliquis patriae cui opitulari ipse abjiciet, etiamsi aestimet se posse numerare stellas, et mundi magnitudinem metiri? » Prudentia ergo est posterior tribus reliquis, in quibus autem praeferenda est temperantia reliquis duabus.
Abbreviated transcription (Latin):
rietas. atq uoluptates cõmendat
nec lautiores cybos querere. nec
in apparatu oꝑam dare. Hec iurtꝰ
grate diuitib uices. mundeq
paruo sub lare pauꝑum cene.
sine auleis & ostro sollicitam ex¬
est. ninirum eyboꝵ appetitum. fa¬
tionis imꝑio reuocare. Parcitas¬
etas est: excessum in potu cohib̾e.
nat: oꝑta recludit. spes iubet
esse ratas: ad prelia teudit mer¬
mem. Sollicitis animis bonus
eximit abdocet ar des: fecundi
calices quem non fecere disertum:
petulantiam domare. Nam si li¬
bido animum possidet. ea dñat᷑.
animus nichil ualet. Nemo emm
um quam: libidini simul q nsui
ria recedens. Cuius subinde ne¬
cesse est aut peniteat: aut pude¬
at quandoq In qua nichil mag¬
nificum: aut quod naturam ho¬
minis diis ꝓximi deceat. Res hu¬
abhominabile est ꝓpter fetidũ
anime libertatem in seruiles
suum alienas delicias facere. Id̾ou
is antecedat. Ille nchil sentiunt
nisi uoluptatem. ad eam q ferũ¬
tur omni impetu: hominis au¬

Expanded text:
IS: Voluptates commendat nec lautiores cibos quaerere, nec nimio in apparatu operam dare. Haec virtus gratae divitibus vices, Mundaeque parvo sub lare pauperum Coenae, sine auleis et ostro, Sollicitam exest nimium ciborum appetitum rationis imperio revocare. De parcitatetas est excessum in potu cohibere.nat? operta recludit: Spes jubet esse ratas: in praelia trudit inermem. Sollicitis animis onus eximit: addocet artes. Fecundi calices quem non fecere disertum? petulantiam domare. SAbido animum possidet ac dominatur, animus nil valet. Nemo enim unquam libidini simul paruit arium recidens, cujus subinde necesse est aut poeniteat aut pudeat. In qua nihil magnificum est, aut quod naturam deceat hominis diis proximi. Res huAbominabile quidem est propter fetidum animae libertatem in servitutem m alienas delicias facere. TULLIUbrutis antecedat. Illa nil sentiunt nisi voluptatem, ad eamque omni feruntur impetu; hominis au
Abbreviated transcription (Latin):
tigat. Abstinentia uero ꝙ honestas:
moderantia & parcitas. edulii irri¬
Tamenta cohibent. Hoꝵ autem pͥ¬
mum est: tempus statitum prom-¬
tiores eybos querere. Primum ar-¬
laua: marnis bibit ꝙ fruitur. Se¬
mensura sui. spectanda q reb. In
sũmis minimis q etiam cum piscis
emetur. Nec cupias mulum. cum sit
tibi gobio tantum. in ioculis. Ter¬
crum est uicium in accurato appa¬
ratu oꝑam dare: quod tangit id̾e¬
crimine refert. Quo gestu lepores.
& quo gallma secetur. Et alius po
paruo contenta paratu. Et quesi¬
toꝵ. terra pelagoq cyboꝵ ambi¬
tiosa fames. & lante gloria mense.h
Biscite quam paruo. liceat ꝓduc̾e
uitam. Et quantum natura petat.
resq. Quartum est nimio appe¬
titu in hiare. Quintum. mensu¬
ram refectionis excedere. Quod
tus uidex. Nempe inamarescuns
epule. sine fine petite. Abstinen¬
minum non preuenire. hec qͥdem
uoluptates cõmendat rarior ecꝰ¬

Expanded text:
. Abstinentia vero et honestas, moderantia et parcitas eduliorum irritamenta coercent. Horum autem primum est tempus prandii praetiores cibos quaerere. Primum artava Marius bibit, et fruitur mensura tuae, spectandaque rebus In summis minimisque, etiam cum piscis emetur, Nec mullum cupias, cum sit tibi gobio tantum In loculis. Tertium est vitium in accurato apparatu operam dare, quod arguit JUVEcrimine refert. Quo gestu lepores et quo gallina secetur. Et LUCANUS: O parvo contenta paratu, Et quaesitorum terra pelagoque ciborum Ambitiosa fames, et tantae gloria mensae, Discite quam parvo liceat producere vitam, Et quantum natura petat .resque. Quartum est nimio appetitu inhiare. Quintum mensuram refectionis excedere, quod tus judex. Nempe inamarescunt epulae sine fine petitae. Est estatutum non praevenire. Haec enim voluptas usum reddit gratiore
Abbreviated transcription (Latin):
mͣiosos. ip̃oꝵ te patrẽ. ip̃oꝵ te
noũis eẽ abbatem. Consolando¬
exhortando. inc̾pando. agis opꝰ tuũ.
portas onꝰ tuũ. & portando sanas.
ꝙ qͦs sanando portas. Si qͥs uͦ ita
a te: hꝰ te ñ patrẽ. s parẽ comitẽ
ñ abb̾em agnoscas. Qd gͥ causaris¬
te aliquoꝵ qͥ tecũ st̃. mag̃ gͣuari
consortio ꝙͣ frui solatio: cũ solus
om̃ib. õium datꝰ sis solatiũ. tanꝙͣ
om̃ib samor. oĩbe fortior. qͥ om̃s suf¬
lariꝰ ꝙ a nemine oĩum indigeas con
eligas. an qͥ gͣuando nuuiant: an
illi fraudatores m̾itoꝵ existunt.
Nã qͥ socii laboris: ꝓculdubio &
m̃cedis participes erunt. Sciens gͦ¬

Expanded text:
urmurosos, ipsorum te patrem, ipsorum te noveris esse abbatem. Consolandoexhortando, increpando agis opus tuum, portas onus 378 tuum, et portando sanas quos sanando portas. Si quis vero ita a te, hujus te non patrem, sed parem; comitem, non abbte aliquorum qui tecum sunt magis gravari consortio quam frui solatio, cum solus omnium omnibus datus sis solatium, tanquam omnibus sanior, omnibus fortior, qui omnibus suflatiari, et a nemine omnium indigeas confeligas, an qui gravando juvant, an illi fraudatores meritorum existunt. Nam qui socii laboris, procul dubio et mercedis participes erunt. Sciens
Abbreviated transcription (Latin):
Farum exẽplis assume solacium.
grãs dño deo agens. qd̾ a filiab ꝓ
cul es ad tempꝰ: quaꝵ studiũ est
reu̾entie derogare parit & conti
in dño: sciens qd̾ ñ derelinquet
dñs. ii.p.s.s.i. Expectamꝰ autem
mnocentiũ papã. in cuiꝰ aucdien¬
tia nos & innocentiã tuã. & qͦri¬
moniã nr̃am digesturr: de utͣq
finẽ amicũ iusticie expectemus.
quẽ & tuã nos uoluntatẽ. ꝙ tu
nostrum possis agnoscere res¬
ponsum.
i bene tͥ ẽ: congͣtulor. Si secꝰ
qd̃ absit: cõpatior. Quippe.
tendus: in pectore meo ꝑhennẽ
m̃iusti mansionẽ. Unde licet re¬
motꝰ a me: memoria tñ totus es
apud me. Scias autẽ qr a festim¬
tate sc̃i laurentii. febrib qͣrta¬
nis afflictꝰ. õmo curas deposui.
sustinens qd placet dño dõ me
sustiñe. Noueris autẽ me tue uo¬
luntati deuotũ: & obsequiis.

Expanded text:
arum exemplis assume solatium, gratias Domino Deo agens, quod a filiabus mundi procul es ad tempus, quarum studium est reverentiae derogare pariter, et voin Domino, sciens quod non relinquet. Exspectamus autem Innocentium papam, in cujus audientia nos, et innocentiam tuam et querimoniam nostram digesturi, de utraque finem amicum justitiae exspectemus. quem et tuam nos voluntatem, et tu nostrum possis agnoscere responsum.i bene tibi est, congratulor; si secus quod absit!, compatior. Quippe ltendus, et in pectore meo perennem meruisti mansionem. Unde licet remotus a me, memoria tamen totus es apud me. Scias autem quia a festivitate sancti Laurentii febribus quartanis afflictus, omnino curas deposui, sustinens quod placet Domino meo me sustinere. Noveris autem me tuae voluntati devotum et obsequiis.
Abbreviated transcription (Latin):
ocło frĩs tui ẽ uides. tͣbem ãu
q̃ in ocło tuo ẽ. ñ uides. Libido
enĩ uelut festuca. ꝙ cito accendi
tͣ s ꝓpe consumit᷑. Porro sic̃ eĩ¬
głiste testimonio prudentia
tua didicit pacta scͥptione pͥma:
cũ xp̃c erexisset cap̃ iudeis expe¬
ctantib. responsũ illiꝰ dix̃. Qui
sine pecc̃o ẽ ur̃m: pͥmꝰ in ĩ.l. in.
Post scd̾am uͦ. scͥptionẽ. eleuato
int̾im capite: mulieri legit᷑ dixi¬
sse. Mulier. uͥ st̃ qͥ te acaisabant:
Qua respondente nemo dñe: ip¬
se subtexit. Nec ego te condẽpna

Expanded text:
oculo fratris tui est, vides; trabem autem oculo fratris tui est, vides; trabem autem quae in oculo tuo est non vides . Libido enim velut festuca est, cito accenditur et propere consumitur. » Porro sicut evangelistae testimonio prudentia tua didicit, peracta scriptione prima, cum Christus erexisset caput, Judaeis exspectantibus responsum illius, dixit: Qui sine Post secundam vero scriptionem, elevato iterum capite, mulieri legitur dixisse: Mulier, ubi sunt qui te accusabant? Qua respondente: Nemo, Domine, ipse subtexit: Nec ego te condemnabo
Abbreviated transcription (Latin):
tra sebe hos uros abdicatos Qd̃
iechonia legit᷑ in ieremia ꝓpha.
Idẽ ad hireneum sc̃bens de eacdem
muliere: ait. Oblata erat a sc̃bis
s phariseis dño iħu adult̾ii rea.
& hac oblata fraude. ut si eã absol¬
naret: ⁊ꝓpositũ sui eiutaret Adnẽ¬
tus: qr pecc̃a oĩum remissurꝰ ad¬
uenit. Beniq supͣ ait. Ego ñ iudi¬
co quẽqͣm. Offerentes eã gͦ dixeñt
hanc mulierẽ: inuenimi publio
mechantẽ. Scͥptũ ẽ in lege moy¬
si: omnẽ mechã lapidari. ẽ u¬
gͦ qͥd dicis de te: Que cũ dic̾ent:
iħc inclinato capite sc̃bebat in
t̾ra. Et cũ expectarent ut audi¬
rent eũ: erigens capit dix̃. Q
sine pecc̃o ẽ: prior lapidet eam.
Qͥd tam diuinũ. qͦ ista sententia
ut is pecc̃a puniat. qͥ exꝑs pecc̃i
sit: Quom enĩ feras alieni ulto¬
rẽ. & ꝓprii criminis defensorem:
Nonne se magis ip̃e condẽpnat:
qͥ in alio clãpuat. qd̾ ip̃e cõmit¬
tit: Hoc dixit. ꝙ sc̃bebat in t̾ra.
qd̾ utiq dicens. nͥ festucã qͤ in

Expanded text:
ribe hos viros abdicatos , quod de Jechonia legitur in Jeremia propheta? » Idem ad Irenaeum scribens, de eadem muliere ait: « Oblata erat a Scribis et Pharisaeis Domino Jesu adulterii rea, et hac oblata fraude, ut si eam absolnaret, propositum sui mutaret adventus, quia peccata omnium remissurus advenit. Denique supra ait: Ego non judico quemquam . Offerentes ergo eam dixerant: Hanc mulierem invenimus publice maechantem. Scriptum est autem in lege Moysi, omnem moecham lapidari . Tu ergo quid dicis de ea? Quae cum dicerent, Jesus inclinato capite scribebat in terra. Et cum exspectarent ut audirent eum, erigens caput dixit: Qui sine peccato est, prior lapidet eam. Quid tam divinum quam ista sententia, ut is peccata puniat qui expers peccati sit? Quomodo enim feras alieni ultorem, et proprii criminis defensorem? Nonne se magis ipse condemnat, qui in alio damnat quod ipse committit? Hoc dixit, et scribebat in terra; Quid utique dicens, nisi: Festucam quae in
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ suos ñ pot̾at aduocatos du
cere. & maxime .Wi. de laualle.
fr̃em suũ. cũ comite guerriũ ha¬
posueram. francoꝵ rex acd coronã¬
ꝗ utriq dederamꝰ. egredi de nr̃a
sede nos tẽꝑe & conditione uie co¬
gerem̃. Porro ñ exaudire regem
cui postulatũ debebamꝰ obseqͥum:

Expanded text:
e non poterat advocatos, et maxime Guidonem de Lavalle fratrem suum cum comite guerram haposueramus, Francorum rex ad coronanquam utrique dederamus, egredi de nostra sede nos tempore et conditione cogeremur. Porro non exaudire regem, cui postulatum debebamus obsequium,
Abbreviated transcription (Latin):
silio ur̃o. Cet̾m nondũ ei placu¬
it ut õmo manꝰ sua suꝑ mere¬
tatur infirmitatẽ. ñ sentiam.
Calor autẽ & breius sit: ꝙ ur̃e
p̃stet insanitatẽ comĩti. Porro
de his de qͥb uob̃ qͥd sentirẽ scͥꝑsi.
qr finẽ acceꝑunt. ex ur̃o cõpleta

Expanded text:
silio vestro. Caeterum, nondum ei placuit, ut omnino manus sua super me retatur infirmitatem, non sentiam; calor autem et brevis sit, et spem praestet in sanitatem converti. Porro de his, de quibus vobis quid sentirem scripsi, quia finem acceperunt, et ex vestro complet
Abbreviated transcription (Latin):
scientia. sacre uͥgies & uidue
calcato sexu ꝙ muudo: corpora
nes gr̾as agit. in tortura mãmil¬
laꝵ suaꝵ agatha dm̃ laudat:
alieq uͥgines sacre. sponsũ ꝓpͥo
sangne quer̃t. eligentes potius
agnũ sequi qͣc̃q ierit: ꝙͣ hominẽ
quo male uadit. Tales uniu̾sis ad¬
u̾sitatib mundi. purã p̾ferunt

Expanded text:
scientia sacrae virgines et viduae calcato sexu et mundo, corpora nes gratias agit, in tortura mammillarum suarum Agatha Deum laudat, aliaeque virgines sacrae sponsum proprio sanguine quaerunt, eligentes potius Agnum sequi quocunque ierit, quam hominem quo male vadit. Tales universis adversitatibus mundi, puram praeferunt
Abbreviated transcription (Latin):
deis adult̾a p̾sentaret᷑ iudicanda.
digito in t̾ra scͥpsit: t̃ra t̃ra sc̃be
hos uiros abdicatos. Rogasti e¬
tiã qd̾ saluator bis idẽ scripsit.
aut etiã alnid qd̃ ad meã ꝑuenis¬
set notitiã: tͥ dulcissime fr̃. scͥ¬
bere ñ gͣuarer. Ẽgo sane nicħ
pot̾ eliquare. Qd̃ gͥ de his par¬
uitati mee innotiu̾̃t. tͥ ꝑstring̾e
curaui. Manifestũ ẽ ad accusai¬
tionẽ adult̾e dnm̃ hoc caput in¬
clinasse: ꝙ in t̾ra scͥpsisse. Qd aũ
scͥpserit. aut si id̾e scpserit. seu¬
qd pͥmo scͥpserit. aut socło: nicħ
certũ nobis eũngłista dereliqͥt.
Ambrosiꝰ autẽ ad studiosũ sc̃¬
bens ait. Cũ adult̾am reꝑisseñ
udei. obtuler̃t eã saluatori. cap¬
tantes. ut si absolu̾et eã. ud̾et᷑
legẽ absolu̾e: qͥ dix̾at ñ ueni le¬
gẽ solu̾e. s ad impłe. Si dãpnaret:
uideret᷑ adu̾sum finẽ uenisse ꝓpo

Expanded text:
daeis adultera praesentaretur judicanda, digito in terra scripserit: Terra, terra, scribe hos viros abdicatos. Rogasti etiam quod Salvator bis idem scripserit, aut etiam aliud quod ad meam pervenisset notitiam, tibi, dulcissime frater, scribere non gravarer. Ego sane nihil potest eliquare. Quid ergo de his parvitati meae innotuit, tibi perstringere curavi. Manifestum est, ad accusationem 189 adulterae, Dominum caput inclinasse, et in terra scripsisse. Quid autem scripserit, aut si idem scripserit d primo scripserit, aut secundo, nihil certum nobis evangelista dereliquit. Ambrosius autem ad Studiosum scribens, ait: « Cum adulteram reperissent Judaei, obtulerunt eam Salvatori, captantes, ut si absolveret eam, videretur legem solvere, qui dixerat: Non veni solvere legem, sed adimplere ; si damnaret, vid
Abbreviated transcription (Latin):
Opꝰ est ar mat᷑a młtiformi: qͥb
młtiformes ictꝰ adu̾sarioꝵ retun¬
dant᷑. ꝓmissã nob̃ cognosce col¬
luctationẽ hꝰ modi: cił moysi io¬
sue subrogat᷑. resistentes alie¬
eoꝵ in muliebrẽ declinantes in¬
ertiã. ꝓpulsare alienigenas usu
pliandi docerent᷑. Unde ꝯ eum
noluisse qͣsdam nationes delere.
nec eas tͣdere in manib iosue:
in pͥmo libro iudic̃ his inuenit᷑
ũbis. Hec st̃ gentes qͣs dñs deliqͥt
ut erudiret in eis isrł. ꝙ om̃s qͥ

Expanded text:
Opus est armatura multiformi, qua Opus est armatura multiformi, qua multiformes ictus adversariorum retundantur. Promissam nobis agnosce colluctationem hujusmodi, cum Moysi Josue subrogatus, resistentes alieeorum muliebrem declinantes inertiam propulsare alienigenas usu praeliandi docerentur. Unde et eum noluisse quasdam nationes delere, nec eas tradere in manibus Josue, 75 in primo libro Judicum his invenitur verbis: Hae sunt gentes quas Dominus dereliquit ut erudiret in
Abbreviated transcription (Latin):
ture tͥumphat. hanc excuti
seruo dei: sequestiẽ duune pa¬
cis amittere ẽ. Porro qͣ ratiõe
uͥginem eẽ dicã ignoro: quem
astrius ꝑ actrectationẽ genita¬
liũ. seminis effusione macłari.
Siqͥdẽ tẽptari pot̾ aliqͥs nolens:
quẽ ad flagitiũ ꝯ fornicationes
ꝑ consensũ inelinauit. Qd̃ si fr̃
a consensu ĩ munis ẽ. det głam
do: qr unde hostis iuictorã qͦrit
inde uictꝰ ip̃e succũbit. Est gͥ
fr̃is illiꝰ ꝓpriã ꝑscrutari consciã:
ꝙ si se uirilit̾ pugnasse cogno¬
u̾it. oret ne caclat. Si autẽ sen¬
serit em̃sum ex tẽptatione con¬
sũ. multo deuotꝰ ut resurgat
ẽ orandũ. sacͥs insistendũ ieui¬
niis. ꝑ singłas noctes rigandũ
lacmis stiatũ suũ. suscipienda
gͣuis o freqͣns disciplina: casti¬
gandũ cũ paulo corpꝰ ꝙ in serui¬
tutẽ redigendũ. Membra qͦ de
qͥb hostis p̃ter auditũ p̃sumit.
imp̾ssione crucis munienda st̃:
s. salib bñdictionis asꝑgenda.

Expanded text:
turae triumphat. Hanc excuti servo Dei, sequestrem divinae pacis amittere est. Porro qua ratione virginem esse dicam ignoro, quem astruis per attrectationem genitalium seminis effusione maculari? Siquidem tentari potest aliquis nolens, quem ad flagitium fornicationis per consensum inclinavit. Quod si frater a consensu immunis est, det gloriam Deo, quia unde hostis victoriam quaerit, inde victus ipse succumbit. Est igitur fratris illius propriam perscrutari conscientiam, et si se viriliter pugnasse cognoverit, oret ne cadat. Si autem senserit emersum ex tentatione consensum, multo devotius, ut resurgat, est orandum, sacris insistendum jejuniis, per singulas noctes rigandum lacrymis stratum suum, suscipienda frequens et gravis disciplina, castigandum cum Paulo corpus, et in servitutem redigendum. Membra quoque, de quibus hostis praeter auditum praesumit, impressione crucis munienda sunt, et salis benedictionibus aspergenda.
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd eẽ accepi. qͦ sic̃ illudi uirod̃i
sine stupore ñ aucdio: sic illusionẽ
sine noxio consensu credo sustm̃i.
Dicis enĩ qd̃ illum orandi grã ꝓ
stratũ. sp̃c neqͣm aggredit᷑. mais
adorantis genitalia mittit. ñ pͥus
illa attrectare. uł carnẽ carneꝰ
fricar e desistens. ꝗͣ agitatũ semi¬
nis effusione cõpellat macłari.
nec uł cogitatione. uł in sõnis
circa orantẽ. qͣsi uera manu hõis
oꝑat᷑. Querenti mͥ de conu̾sione
fr̃is. respondisti eũ uͥginem esse.
insuꝑ hanc uixisse uitã. ut ig¬
narꝰ parati ignib edulii: & men¬
ti hostẽ circũferret ꝙ carii. De
hoc gͥ qͥd sentiã: p̃sens tͥ pagma
declarabit. Ex qͣlitate tẽptatio
qd ab illo minist̾ mortis extor
pugnandis. tota cũ mortalib
una iuctoria głari. Ideo gͥ in
orantẽ grassat᷑. ut ei uł or̃onẽ¬
auferat᷑ õio: uł mõnis horas
bilem mutat or̃o qd̃ iulicem
conu̾tit in patrẽ: qd̾ colligati¬
ones nr̃aꝵ dissoluit ĩpietatũ.

Expanded text:
aliquid esse accepi, quo, sicut illudi viro Dei sine stupore non audio, sic illusionem sine noxio consensu vix credo sustineri. Dicis enim quod illum orandi gratia prostratum spiritus nequam aggreditur, manus ad orantis genitalia mittit, non prius illa vel attrectare, vel carnem carne confricare desistens, quam sic agitatum seminis effusione compellat maculari. Nec tamen vel cogitatione, vel in somnis circa orantem, quasi vera manus hominis operatur. Quaerenti mihi de conversione fratris, respondisti eum virginem esse; insuper hanc vixisse vitam, ut ignarus parati ignibus edulii, et menti hostem circumferret et carni. De hoc igitur quid sentiam, praesens tibi pagina declarabit. Ex qualitate tentation agnosci quid ab illo minister mortis extorqus expugnandis tanta cum mortalibusuna victoria gloriari. Ideo igitur in orantem grassatur, ut ei vel orationeauferat, vel orationis horas bilem mutat oratio, quod Judicem convertit in Patrem, quod colligationes nostrarum dissolvit impietatum.
Abbreviated transcription (Latin):
mił turonoꝵ minist̾. integre ꝑse¬
u̾antiã obedientie. Litt̃as ad nos
beatissime pat̾. ur̃a dedit subli¬
mitas. continentes. ut causã qͦ de
xoris sue suscitata fu̾at. utiaq
parte conuocata: canonice satage¬
remꝰ t̾minare. Qͥb cũ diẽ agen¬
di ex uĩo dedissemꝰ p̃cepto: ipsã¬

Expanded text:
is Turonorum minister, integrae perseverantiam obedientiae. Litteras ad nos, beatissime Pater, vestra dedit sublimitas, continentes ut causam quae de uxoris suae suscitata fuerat, utruque parte convocata satageremus terminare. Quibus cum diem agendi ex vestro dedissem