comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orbem t̾rarũ. Nuin qͥd digito oñdinius
istum montẽ. quomodo ostenditur hoĩ¬
bus t̾cia luna: Uerbi gr̃a. quando uolũt
homines uidere lunam nouam. ecce lu¬
na ecce ubi est. Et sunt qui nõ ualeant
intendere aciem. et dicantubi: Intend̾r
illis digirus ut uideant. Aliquando dũ
erubescant. ne ceciputentur. dicunt se
uidisse quod nõ uident. Nuuiquid sie
ostendimꝰ ecc̃am fres mei: Nonne aꝑta
est. Nonne manifesta: Nonne obtinint
om̃s gentes: Nonne impletur quod
ante tot annos ꝓmissum ẽ habrahe in
semine enuis benedicentur om̃s gẽtes.
Uni fideli ꝓmissum est in mulibꝰ fideli¬
um mũdꝰͣ impletꝰ est. Ecce mons im¬
plens uniu̾sam faciem t̾re. Ecce iun¬
tas de quadem est. nõ potest ciuitas ab¬
condi suꝑmontẽ cõstituta. Illi offend̃t
in mõtem ꝯ cũ eis dicit᷑ ascendite. Nõ
est mons dieunt. Et faciliꝰ illuc faciẽ
impingunt. qͣm illic hitacłi querũt.

Expanded text:
orbem terrarum ? Numquid digito ostendimus orbem terrarum ? Numquid digito ostendimus istum montem, quomodo ostenditur hominibus tertia luna? Verbi gratia, quando volunt homines videre lunam novam, dicunt, Ecce luna, ecce ubi est: et si sunt ibi qui non valeant intendere aciem, et dicant, Ubi? intenditur illis digitus ut videant. Aliquando dum erubescunt ne caeci putentur, dicunt se vidisse quod non viderunt. Numquid sic ostendimus Ecclesiam, fratres mei? Nonne aperta est? nonne manifesta? nonne tenuit omnes gentes? nonne impletur quod ante tot annos promissum est Abrahae, in semine ejus benedici omnes gentes ? Uni fideli promissum est, et millibus fidelium mundus impletus est. Ecce mons implens universam faciem terrae: ecce civitas de qua dictum est, Non potest civitas abscondi super montem constituta . Illi autem offendunt in montem. Et cum eis dicitur, Ascendite; Non est mons, dicunt; et facilius illuc faciem impingunt, quam illic habitaculum quaerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dei dixit diligentibꝰ non frẽs..Iudi quid
dñs dicat. Mandatũ uouũ do uobis.
ut nos inuicem diligatis. Nuid ẽ lex
nisimandatũ. quomodo autẽ nõ ꝑaci¬
untur scandalum uisi dum suffer̃ in ui¬
cem sicut paulus dicit. Sufferentes in¬
uicem dilectiomis studentes ẜuare uni¬
tatem sp̃c in uinculo pacis. Et quia ip̃a
est ler xp̃i. eundem audi apłm cõmendã¬
qui odit frẽm suum in tene̾bris est. et in
tenebris ambulat. et nescit quo eat.
Mignares fres attendite. rogamꝯ uos.
Qm odit frẽm sim in tenebris ambu¬
lat ⁊ nescit quo eat. Qm̃ tenebre exceca¬
uerunt occłos eiꝰ. Quid tam cecum qͣm
isti qui oderũt fres. Nam ut noueritis
quia ceci sunt in mõrtem offender̃. Ea¬
dem dico ne nob̾ excidant. Nonne lapis
ue ille lapis cõfregit omia regna t̾rarũ
id ẽ om̃s dominationes. ydoloꝵ ⁊ demo¬
niorum. Nonne ille lapis creuit ⁊ fcus
est mons magnꝰ et impleuit innũsũ

Expanded text:
Dei dixit diligentibus, non fratres. Audi quid Dei dixit diligentibus, non fratres. Audi quid Dominus dicat: Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis. Quid est lex, nisi mandatum? Quomodo autem non patiuntur scandalum, nisi dum sufferunt invicem? Sicut Paulus dicit, Sufferentes invicem in dilectione, studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis . Et quia ipsa est lex Christi, eumdem audi apostolum commendanqui odit fratrem suum, in tenebris est, et in tenebris ambulat, et nescit quo eat. Magna res, fratres; attendite, rogamus vos. Qui odit fratrem suum, in tenebris ambulat, et nescit quo eat; quoniam tenebrae excaecaverunt oculos ejus. Quid tam caecum, quam isti qui oderunt fratres? Nam ut noveritis quia caeci sunt, in montem offenderunt. Eadem dico, ne vobis excidant. Nonne lapis ne ille lapis confregit omnia regna terrarum, id est, omnes dominationes idolorum et daemoniorum? Nonne ille lapis crevit, et factus est mons magnus, et implevit universum
Abbreviated transcription (Latin):
apło. quis infirmatur ⁊ nõ ego infirmor
Quis scandalizatur cinõ egõ uror: De¬
modo gͦ nõ est scandalum in eo quidi¬
ligit fr̃atrẽ. quia quidiligit frẽm tollerat
omña ꝓpt̃ uuritatem. Quia inunitatem
caritatis est fraterna dilectio. Offendit
te nescio quis siue malus. sine ut tupu¬
tas malus. sine ut tu fingis malus a dese¬
ris tot bonuis qualis dilectio est fraterna:
Qual apparuit mistis cum accusant noꝰ
deseruerunt orbem t̾rarum. Nuniquid ĩ
orbe t̾rarum scĩ nõ erant. aut in auditi a
nob̾ dampnari potuerũt. S o sidiligere¬
tis fres scandalum in nob̾ nõ ess. Audi
psaliũ quid dicat. Pax multa diligẽtib̾
legem tuam ⁊ nõ est uł scandalum.: pa¬
cemmultã dixit eis qui diligunt legẽ
dei. ⁊ ideo nõ eis esse scandalum. Illi g
qui scandalum pacnmtur. pacem ꝑdunt
Et quos dixit. non patiscandalum. aut
nõ facere diligentes legem dei. Ergo i
caritate positiꝰ sunt. s dicit. aliquis. Legẽ

Expanded text:
o: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror ? Quomodo ergo non est scandalum in eo qui diligit fratrem? Quia qui diligit fratrem, tolerat omnia propter unitatem; quia in unitate charitatis est fraterna dilectio. Offendit te nescio quis, sive malus, sive ut tu putas malus, sive ut tu fingis malus, et deseris tot bonos? Qualis dilectio fraterna est, qualis apparuit in istis? Cum accusant Afros, deseruerunt orbem terrarum. Numquid in orbe terrarum sancti non erant? Aut inauditi a vobis damnari potuerunt? Sed o si diligeretis fratres, scandalum in vobis non esset. Audi Psalmum, quid dicat: Pax multa diligentibus legem tuam, et non est eis scandalum . Pacem multam dixit eis qui diligunt legem Dei, et ideo non eis esse scandalum. Illi ergo qui scandalum patiuntur, pacem perdunt. Et quos dixit non pati scandalum, aut non facere? Diligentes legem Dei. Ergo in charitate positi sunt. Sed dicit aliquis, Legem
Abbreviated transcription (Latin):
luumne manet ⁊ scandasuni in eo nõ est.
Obsecro ꝑ xp̃m. pascit nos deus. refectu¬
ri sumꝯ coxpora inomine xp̃i. ⁊ aliquãtũ
refecta sũt ⁊ reficienda sũt. Mens nr̃a
pascatur nõ quia diu dicturꝯ sumdico.
Nam ecce iam finitur lectio. s ne forte
ex tedio minꝰ accente audiamꝰ quod
maxime nc̃cium est. Qui diligit frẽm
suimum lumine manet. ⁊ scandalum ĩ

Expanded text:
lumine manet, et scandalum in eo non est. lumine manet, et scandalum in eo non est. Obsecro per Christum; pascit nos Deus, refecturi sumus corpora in nomine Christi, et aliquantum refecta sunt, et reficienda sunt; mens nostra pascatur. Non quia diu dicturus sum, dico; nam ecce jam finitur lectio: sed ne forte ex taedio minus attente audiamus quod maxime necessarium est. Qui diligit fratrem suum, in lumi
Abbreviated transcription (Latin):
sũ nõ dicat qr in liuiine ambulat.
Quid dixi nõ dicat. quia in xp̃o ambu¬
lat. Quid dicit ẽẽ se inluce et odit fĩe
suũ. intenebris ẽ usq ad huc. Nescio qͥs
erũ expagano fcũs est xp̃ianꝯ. Intẽdi¬
te. Ecce tenebre erat quando paganꝯ
erat. modo iam xp̃ĩauꝯ fcũs ẽ deo gr̃as
om̃s gratulant᷑. Recitat᷑ apłs gratulas
Fiustis enĩ aliquãdo tenebre uunc aut̃
lux in dño. Adorabat idola adorat deu̾.¬
Idorabat quem fecit adorat qui eũ fecit.
Mutatus est deo gr̃as om̃s gratulantur
est multis gratulantibꝯ ad huc suspectus
est. Fr̃s maternam sollicitudinẽ libent̾ ami¬
plectam᷑. Non sine causa mat̾ sollicita
est. de nobiscũ alii gaudẽt. Mitrẽ dico ca¬
ritatem. ip̃a enĩ hĩtabat in corde ioħ̾is cũ
ista dr̃et. Quare nisi quia aliquid timet
innob̾. Et cũ iam in nob̾ homines gratu
quod gaudere. quasi nõ fiat. aut quod
plange̾re sifiat. Qui diligit fr̃em suũ in

Expanded text:
suum, non dicat quia in lumine ambulat. suum, non dicat quia in lumine ambulat. Quid dixi? non dicat quia in Christo ambulat. Qui dicit se esse in luce, et odit fratrem suum, in tenebris est usque adhuc. Nescio quis enim ex pagano factus est christianus; intendite: ecce in tenebris erat, quando paganus erat; modo jam christianus factus est; Deo gratias, omnes gratulantur: recitatur Apostolus gratulans. Fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino. Adorabat idola, adorat Deudorabat quae fecit, adorat qui eum fecit. Mutatus est; Deo gratias, omnes gratulantur est, multis gratulantibus adhuc suspectus est. Fratres, maternam sollicitudinem libenter amplectamur. Non sine causa mater sollicita est de nobis, cum alii gaudent: matrem dico charitatem; ipsa enim habitabat in corde Joannis, cum ista diceret. Quare, nisi quia aliquid timet in nobis, et cum jam nobis homines gratulquod gaudere si non fiat, aut quod plangere si fiat. 12. Qui diligit fratrem suum, in
Abbreviated transcription (Latin):
nouũ. Quare quod ẽ uerũ. in ip̃o ⁊ ĩ nob̾.
Nam quare uetus audistis. quia iã illud
noueratis. Quare autẽ nouũ. Quia tene¬
bre trãsierũt et lux uera iam lucet. Ecce
unde nouũ quia tenebre ad ueterem ho¬
minẽ lux ño ad nonũ hominẽ ꝑtinet.
Quid dicit apls paulus. Exite uos
ueterem hoĩem. et induite nouũ. Et
iterum quid dicit. Fiusti aliquando te¬
nebre. nũc aut̃ lux in dño. Quidicit
se ẽẽ in lumine. modo manifestat totũ
quod dixi. Qui dicit se ẽẽ in lumine
et frẽm siñ odit in tenebris ẽ us adhuc.
Heya frẽs mei qͣm daicu dicamꝯ uobis
diligite inimicos uidete quod penis
est ne ad huc fres oderitis. Si fres solũ
amaretis nõdum ẽetis ꝑfecti. Si auteni
frẽs oditis quid estis. ubi estis. Respiciat
unusqͥsq corsuũ. nõ teneat odiũ cõtͣ
frẽm ꝓ aliquo u̾bo duro: Pro cõtẽtione
t̾re ne fiat t̾ra. Quis quis enuĩ odit fre̾

Expanded text:
novum. Quare? Quod est verum in ipso et in vobis. novum. Quare? Quod est verum in ipso et in vobis. Jam quare vetus, audistis; quia jam illud noveratis. Quare autem novum? Quia tenebrae transierunt, et lux vera jam lucet. Ecce unde novum: quia tenebrae ad veterem hominem, lux vero ad novum pertinet. Quid dicit apostolus Paulus? Exuite vos veterem hominem, et induite novum . Et iterum quid dicit? Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino . 11. Qui dicit se esse in lumine; modo manifestat totum quod dixit: Qui dicit se esse in lumine, et fratrem suum odit, in tenebris est usque adhuc. Eia, fratres mei, quamdiu dicemus vobis, Diligite inimicos ? Videte, quod pejus est, ne adhuc fratres oderitis. Si fratres solum amaretis, nondum essetis perfecti: si autem fratres oditis, quid estis? ubi estis? Respiciat unusquisque cor suum: non teneat odium contra fratrem pro aliquo verbo duro; pro contentione terrae, ne fiat terra. Quisquis enim odit fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝑfectꝰ est. Qui gͦ dicit se in ip̃o mane¬
re debet sicut ip̃e ambulauit et ip̃e ambu¬
lare. Quomodo frẽs quid nos monet. qui
dicit se imp̃o manere. id est in xp̃o deb sic̃
ip̃e ambulauit a pp̃e ambulare. Forte hoc
nos monet ut ambulema nmari: ab sit boc
gͦ ut ambulema in uia iusticie In quauia.
iam commemorami. fixus in cruce erat
⁊ ini ip̾auia ambulabat ip̃a uia caritatͥs.
Pat̾ ignosce illis qr nesciuunt qui faciũt.
bulas mam dñi. Dilectissiminõ mãdatũ
nonũ scribo nob̾. s mandatũueto quod
bebiͣtis abinitio. Quod mandatu ueta
dixit quod h̾ebatis inquit abinitio. Ido
gͦ uetus qr iam illd̾ audistis. Alioquin c
ut uos inuicem diligatis. S mandatũ
s quare. quod habebatis abinitio. Mã¬
datum uetus est uerbum quod audistĩ
Ideo gͦ uetus qr iam illd̾ audistis et id¬
ip̃m nonũ ostendit dicens. Iterum mã¬
datum nomũ scribo nob̃. Non alterum.
srĩp̃m ĩdem. Quod dixi uetꝰ id est et

Expanded text:
tis perfectus est . Qui ergo dicit se in ipso manere, debet sicut ipse ambulavit et ipse ambulare. Quomodo, fratres? Quid nos monet? Qui dicit se in ipso manere, id est in Christo, debet sicut ille ambulavit et ipse ambulare. Forte hoc nos monet, ut ambulemus in mari? Absit. Hoc ergo, ut ambulemus in via justitiae. In qua via? Jam commemoravi. Fixus in cruce erat, et in ipsa via ambulabat: ipsa est via charitatis, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciuntbulas viam Domini. 10. Dilectissimi, non mandatum novum scribo vobis, sed mandatum vetus quod habebatis ab initio. Quod mandatum vetus dixit? Quod habebatis, inquit, ab initio. Ideo ergo vetus, quia jam illud audistis: alioquin cout vos invicem diligatis. Sed mandatum Sed quare? Quod habebatis ab initio. Mandatum vetus, est verbum quod audistis. Ideo ergo vetus, quia jam audistis. Et idipsum novum ostendit dicens, Iterum mandatum novum scribo vobis. Non alterum, sed idem ipsum quod dixit vetus, idem est et
Abbreviated transcription (Latin):
uiui. S ꝑ euꝰ nomen remitunt᷑ pecc̃a :
Numqͥd augustim. Ergo nec ꝑ uomen
donati. Uideris quid augustinꝰ. aut qͥs
donatꝰ. Nec ꝑ nomeu pauli. nec ꝑ nomẽ
facere de unĩtate conantibꝰ parturiens
paruulos mater caritas in apło exponit
uiscera sua. Conscindit quodãmͦ uerbis
ubera sua. Plorat filios quos uidet effer¬
ri. Reuocat adunum nomẽ eos q̃ multa
nomina sibi facere uolebant. Repellit
ab amore suo. ut xp̃c ametur. et dicit.
Numqͥd paulus ꝓ nob̾ crucifixus est.
aut in nomine p̾auli babtizati estis:Qd
dicit. Nolo mei sitis. ⁊ mecum sitis. Me¬
cum estote. Onĩs illius simꝰ qui ꝓ nb̾
mortuus est. qui ꝓ nob̾ crucifixꝰ est. Uñ
et hic. dimittantur nob̾ pcc̃a ꝑ nom̃ enuˢ.¬
nõ ꝑ hominis alicuiꝰ. Scribo nob̾ pr̃es.
Quare pͥmo filii: Qaua remittũt᷑ nob̾
pcc̃a ꝑnomẽ eius et regeramim in nouã
uitam. Ideo filii pr̃es. quare: qr cogno¬

Expanded text:
mini. Sed per cujus nomen remittuntur peccata? mini. Sed per cujus nomen remittuntur peccata? Numquid per Augustini? Ergo nec per nomen Donati. Videris quis Augustinus, aut quis Donatus: nec per nomen Pauli, nec per nomen et partes facere de unitate conantibus parturiens parvulos mater charitas in Apostolo, exponit viscera sua, conscindit quodammodo verbis ubera sua, plorat filios quos videt efferri, revocat ad unum nomen eos qui multa nomina sibi facere volebant, repellit ab amore suo ut Christus ametur, et dicit: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Quid dicit? Nolo mei sitis, ut mecum sitis: mecum estote; omnes illius sumus qui pro nobis mortuus est, qui pro nobis crucifixus est: unde et hic, Dimittuntur vobScribo vobis, patres. Quare primo filii? Quia remittuntur vobis peccata per nomen ejus, et regeneramini in novam vitam, ideo filii. Patres quare? Quia cogno
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ nõ audiant᷑ uoces eoꝵ. Et ne forte¬
⁊ ip̃e liugne uenerint ad unũ locum m nõ
potius donũ xp̃i uenit ad om̃s linguas.
audi quod sequit᷑. In om̃em t̾ram exuut
sonus eoꝵ et infines orb̾ t̾re u̾ba eorum
Quare hoc: Quia ni sole posuit tabua¬
cłm suũ. id est in manifesto tab̾nacłm
eius. Caro eius tab̾nacłm eñis. ecc̃e eius.
in sole repoĩta est. Nonẽ in nocte s indie.
S quare illi nõ agnoscũt: Reddite ad
lectõnem quo heri finis fcus est. et uide¬
te quare nõ agnoscunt. Qui odit fre̾m
sim̃ intenebris ambulat. et nescit quo
eat. Dũi tenebre excecauerunt ocełos eiꝰ
Nos gͦ sequentia indeamꝯ et nõ simꝰ inte¬
nebris. Unde nõ erimꝯ intenebris. Si a¬
memo fr̃es: Unde ꝓbatur quia aniamo
frͣnitatem: Qaua non conscindinꝰ uinta¬
tem. quia tenemꝯ caritatem. Scribo uob̾
filioli. quia remittañtur nob̾ pecã ꝑ nom̃
eius. Ideo filii. quia remissis pccĩs nasci¬

Expanded text:
ntur voces eorum. Et ne forte ipsae linguae venerunt ad unum locum, et non potius donum Christi venit ad omnes linguas, audi quid sequitur: In omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum. Quare hoc? Quia in sole posuit tabernaculum suum , id est, in manifesto. Tabernaculum ejus, caro ejus; tabernaculum ejus, Ecclesia ejus: in sole posita est, non est in nocte, sed in die. Sed quare illi non agnoscunt? Redite ad lectionem, ad quam heri finis factus est, et videte quare non agnoscunt: Qui odit fratrem suum, in tenebris ambulat, et nescit quo eat; quoniam tenebrae excaecaverunt oculos ejus. Nos ergo sequentia videamus, et non simus in tenebris. Unde non erimus in tenebris? Si amemus fratres. Unde probatur quia amamus fraternitatem? Quia non scindimus unitatem, quia tenemus charitatem. 4. Scribo vobis, filioli, quia remittuntur vobis peccata per nomen ejus. Ideo filioli, quia dimissis peccatis nasci
Abbreviated transcription (Latin):
mat᷑. Oia em̃ ꝑ ip̃m fc̃a sunt. Si om̃ia et
ip̃am matrẽ antiquus fecit de qua nascere¬
tur nouus. Put amꝯ ne ante matrẽ solã
et aute auos matris. Ante quos auos mͣ¬
tris ip̃ius. Abraam ⁊dũs dicit. aute abra¬
am ego sum. Ante abraam dicimnꝯ celum
et t̾ra ante qͣm eẽt homo fc̃a sunt. ante
ista fuit dñs imimo est. Optime enim
nõ ait aute abraham ego fui. s ante abra¬
am ego sum. Quod enim dicit᷑ quia fuit.
nõ est. Et quod dicitur quia erit nõdum
ternꝰ ⁊ crastina. Hesterno enĩ die funito
incipiens hodiera. uenturd crastino fim¬
tur. Ille umus dies ibi est sine tenebris. siñ
nocte sine spaciis. sine mensura sine horis.
Quod uis illum dic. Siuis dies ẽ. Siuiᷤ
amnus est. Siuuis auru siuit. Ncm ẽ enim
de ip̃o. die i anm tui nõ deficient. Quomͦ

Expanded text:
mater: omnia enim per ipsum facta sunt . Si omnia, et ipsam matrem antiquus fecit, de qua nasceretur novus. Putamusne ante matrem solam? Et ante avos matris antiquus. Avus matris ipsius Abraham; et Dominus dicit, Ante Abraham ego sum . Ante Abraham dicimus? Coelum et terra, antequam esset homo, facta sunt. Ante ista fuit Dominus, imo et est. Optime enim non ait, Ante Abraham ego fui; sed, Ante Abraham ego sum. Quod enim dicitur quia fuit, non est; et quod dicitur quia erit, nondum ternus et crastinus: hesterno enim die finito, incipiens hodiernus venturo crastino finietur. Ille unus dies ibi est sine tenebris, sine nocte, sine spatiis, sine mensura, sine horis. Quod vis illum dic: si vis, dies est; si vis, annus est; si vis, anni sunt. Dictum est enim de ipso, Et anni tui non deficient
Abbreviated transcription (Latin):
remansunt duodecim om̃s illos ussit
sol ⁊ recesserunt nõ ualentes ferte iũuer¬
bi. Remanserunt gͦ duodecim. et ne forte
putarent hoĩes qui ip̃i p̾stant xp̃o credẽ¬
do in xp̃m ⁊ nõ ab ip̃o illis prestatur bene¬
ficium cum duodecim remansissẽt. Ait
illis dñs. Numquid ⁊ nos uultis ire nõ

Expanded text:
remanserunt duodecim. Omnes illos ussit remanserunt duodecim. Omnes illos ussit sol, et recesserunt, non valentes ferre vim verbi. Remanserunt ergo duodecim. Et ne forte putarent homines quia ipsi praestant Christo credendo in Christum, et non ab ipso illis praestatur beneficium; cum duodecim remansissent, ait illis Dominus: Numquid et vos vultis ire?
Abbreviated transcription (Latin):
et in ecc̃a tamꝙͣ aluma. Uic̃ aut̃ psalmꝰ.
Per diem sol nonuret te. neq luna per
noctem. Id est si tenueris caritatem. nec
in xp̃o scandalum patieris. nec in ecc̃a
quim membris xp̃i nõ est.Quomodo
est in xp̃o. quim corpore xp̃i nõ ẽ. Illi
gͦ paciunt᷑ scandalum qui relinqunt aut
xp̃m aut ecc̃am. Unde intelligimꝰ quia
inde dixit psalmꝰ. Per diem sol non
uret te neq lun a ꝑ noctem. Quia ip̃am
ustionem scandalum uult intelligi. Pri¬
mo ipãm similitudinẽ attende quonĩo¬
do quiuritur dicit nõ tolero non fero
e sb̃ducit se. Sic qui quedam nõ ferũt
in ecc̃a. A sb̾trahunt se uł nomini xp̃i
uł ecc̃ie scandalum paciunt᷑. Uidete
enĩ quomiodo passi sunt scandalumtã¬
ꝙͣ asole illi carnales quibꝰ p̾dicabat car¬
nem suam xp̃c a dicebat qui nõ mandu¬
cauerit carnẽ filii homins a⁊ biberit
eius sanguinem. nõ h̾ebit in se uit.am.
Septuaginta ferme homines dixũnt
durꝰ est iste ẜmo et recesserunt ab eo⁊

Expanded text:
 in Ecclesia, tanquam a luna. Dicit autem Psalmus Per diem sol non uret te, neque luna per noctem : id est, Si tenueris charitatem, nec in Christo scandalum patieris, nec in Ecclesia; in membris Christi non est? quomodo est in Christo, qui in corpore Christi non est? Illi ergo patiuntur scandalum, qui relinquunt aut Christum aut Ecclesiam. Unde intelligimus quia inde dixit Psalmus, Per diem sol non uret te, neque luna per noctem, quia ipsam ustionem scandalum vult intelligi? Primo ipsam similitudinem attende. Quomodo qui uritur dicit, Non tolero, non fero, et subducit se: sic qui quaedam non ferunt in Ecclesia, et subtrahunt se vel nomini Chri Ecclesiae, scandalum patiuntur. Videte enim quomodo passi sunt scandalum tanquam a sole illi carnales, quibus praedicabat carnem suam Christus, et dicebat: Qui non manducaverit carnem Filii hominis, et biberit ejus sanguinem, non habebit in se vitam. Septuaginta ferme homines dixerunt, Durus est hic sermo; et recesserunt ab eo: et
Abbreviated transcription (Latin):
cimo ⁊ uerbuni ei noest ninob̾. Sidixis
nõ peccauullũ facis mendacem. cum eum
uis facere ueracem. Unde fieri potest. ut
deus mendax sit ⁊ homouerax. Cũcon¬
tradicat scͥptura. Om̃is homo mendax.
U̾s solus ueratxe. Ergo deus ꝑ se ip̃m
uerax. tuꝑ deũ uerax. Nampte mendax.
et ne forte inpunitatem uideret᷑ dedisse
pec̃is. qr dixit fideł est et iustus qui mun¬
det nos ab oñi miquitate. et dr̃ent iams
hoĩes. peccemus ⁊ securi faciauiꝰ. quoduo¬
luinꝯ purgat nos xp̃c fideł̾ est et iustus.
Durgat uos ab onñ mniquitate. tollat tͥ
masam securitatẽ ⁊ inẜit utilem timorem
em̃et iustꝯ ut dimuttat nob̾ delicta nr̃a.
si semꝑ tͥ displiceas ⁊ muteris donec ꝑfi¬
ciaris. Ideo quid sequit᷑. Filiolimei hec
scribo uob̾.ut nõ peccetis. S forte subre¬
pit de uita humana pccm. Qaid ergofi¬
et.iam despatio erit. Audi. Si quid mqͥt
peccauerit ad pecruocatum habemꝯ apd̃¬

Expanded text:
m, et verbum ejus non est in nobis. Si dixeris, Non peccavi; illum facis mendacem, cum te vis facere veracem. Unde fieri potest ut Deus mendax sit, et homo verax; cum contradicat Scriptura: Omnis homo mendax, Deus solus verax ? Ergo Deus per seipsum verax, tu per Deum verax; nam per te mendax. 7. Et ne forte impunitatem videretur dedisse peccatis, quia dixit, Fidelis est et justus, qui mundet nos ab omni iniquitate; et dicerent jam sibi homines, Peccemus, securi faciamus quod volumus, purgat nos Christus, fidelis est et justus, purgat nos ab omni iniquitate: tollit tibi majustus, ut dimittat nobis delicta nostra, si semper tibi displiceas, et muteris donec perficiaris. Ideo quid sequitur? Filioli mei, haec scribo vobis, ut non peccetis. Sed forte subrepit de vita humana peccatum: quid ergo fiet? Quid? jam desperatio erit? Audi: Et si quis, inquit, peccaverit, advocatum habemus ad
Abbreviated transcription (Latin):
erimus. Perfectos indilectionem uocał.
Que est̾ ꝑfectõ dilectionis. et numicos
diligere ⁊ ad hoc diligere ut sint fr̃es. Non
enĩ dilectio nr̃a carnalis ẽẽ debet. Optare
alicui salutem temporalẽ bomĩ ẽ. S et si de¬
sit auina circa sit. Optas alicui amico tuo
uitam benefacis. Gaudes de morte inimici
tui malefacis. S forte ⁊ amco tuo uita il¬
la qͣm optas mnutił est et inimicotuo mor̾
de qua gaudes utilis fuit. Incertum ẽ utrũ
alicui sit utilis iitaista. anmutił. Uita
uero que est apd̾ deũ. sine dubio utił est.
Sie dilige inunicos tuos ut frẽs optes.
Sic dilige iniicos. ut in societatẽ tuam
uocentur. Sic enĩ dilexit ille qui in cruce
pendẽs ait. Pat̾ ignosce illis q nesciunt
quid faciũt. Neq enĩ dieit. Pat̃ uiuãt isti
multo tempore. me quidẽ occidũt s ip̃i
uiuãt. S quid ait. ignosce illis qm̃i nesci¬
unt quid faciũt. Osortem sempit̾uam ab
eis expellebat. Prece misericordissima et

Expanded text:
erimus. Perfectos in dilectione vocat: quae est perfectio dilectionis? Et inimicos diligere, et ad hoc diligere, ut sint fratres. Non enim dilectio nostra carnalis esse debet. Optare alicui salutem temporalem, bonum est; sed et si desit, anima tuta sit. Optas alicui amico tuo vitam? bene facis. Gaudes de morte inimici tui? male facis. Sed forte et amico tuo vita illa quam optas inutilis est, et inimico tuo mors de qua gaudes utilis fuit. Incertum est utrum alicui sit utilis vita ista, an inutilis; vita vero quae est apud Deum, sine dubio utilis est. Sic dilige inimicos tuos, ut fratres optes; sic dilige inimicos tuos, ut in societatem tuam vocentur. Sic enim dilexit ille qui in cruce pendens ait: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Neque enim dixit, Pater, vivant isti multo tempore; me quidem occidunt, sed ipsi vivant. Sed quid ait? Ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Mortem sempiternam ab eis expellebat, prece misericordissima, et
Abbreviated transcription (Latin):
pecoꝵ nr̃oꝵ. Hoc qui tenuit heresen non
fecit. Hoc qui tenuit schisma nõ fecit. Uñ
em̃ fc̃a sũt stismaata cum dicũt homines
nos iusti. cum dicunt hoĩes nos sc̃ifica¬
inus inmnũdos nos iustificamꝯ impios.
nos petamꝰ nos impetrama. Iohannes atͣ
quid dixit. Et si quis peccauerit. aduoca¬

Expanded text:
orum. Hoc qui tenuit, haeresim non fecit; hoc qui tenuit, schisma non fecit. Unde enim facta sunt schismata? Cum dicunt homines, Nos justi sumus; cum dicunt homines, Nos sanctificamus immundos, nos justificamus impios, nos petimus, nos impetramus. Joannes autem quid dixit? Et si quis peccaverit, advoca
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo ep̃i uel ppõĩti nõ petunt ꝓ ppło. S
atfendite septuras ⁊ uidete. qr et ppõĩti
cõmẽdant se ppło. Nam apłs dicit plebi
int̾pellet. ꝓp̾e a nõ mirum quia sequitur¬
⁊ hic. et claudit ora diuidentibꝰ ecc̃am

Expanded text:
ositi non petunt pro populo? Sed attendite Scripturas, et videte quia et praepositi commendant se populo. Nam Apostolus dicit plebi,interpellet. Propterea non mirum quia sequitur hic, et claudit ora dividentibus Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
nõ perit cõmittis de uerbo et pertumꝰ es.
Clama aduocatum h̾emꝯ ad pr̃eni. Ui
dete ip̃m iohannẽ ẜuantem himlitatẽ
Certe uir uistus erat et magnus qui
de pectore dũi misterioꝵ secreta bibebat.
tum habemꝰ ad pr̃em. S si quis peccaue¬
rit. aduocatum inquit h̾emꝰ. nõ dixit ha¬
betis. nec me h̾etis dixit. nec ip̃m xp̃m ha¬
rec̃oꝵ ut haberet aduocatum xp̃m qͣm
ponere se ꝓ xp̃o aduocatum. et iueniri
int̾ dampͥnandos supbos. Fr̃es ihm xp̃m

Expanded text:
periturus es? Clama, Advocatum habemus ad Patrem. 8. Videte ipsum Joannem servantem humilitatem. Certe vir justus erat et magnus, qui de pectore Domini mysteriorum secreta bibebat; tum habetis apud Patrem; sed, Si quis peccaverit, advocatum, inquit, habemus. Non dixit, habetis; nec, me habetis, dixit; nec, ipsum Christum hapeccatorum, ut haberet advocatum Christum, quam ponere se pro Christo advocatum, et inveniri inter damnandos
Abbreviated transcription (Latin):
s et totius inundi quem suo sanginne cõ¬
parauit. Et in hoc inquit cognoidimꝰ eum
simandata eiꝯ ẜuauerima. Que mãdata
quidicit cognouit eum ⁊ mandata eius
nõ seruat mendax est et in hoc ueritas ñ
est. S ad huc queris que mandata. Qui

Expanded text:
sed et totius mundi, quem suo sanguine comparavit. 9. Et in hoc, inquit, cognoscimus eum, si mandata ejus servaverimus. Quae mandata? Qui dicit quia cognovit eum, et mandata ejus non servat; mendax est, et in hoc veritas non est. Sed adhuc quaeris, Quae mandata? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
extinguit᷑ delicta. hũilitas ꝑtinet ad cõ¬
fessionem. quia cõfitem̃ nos pcc̃ores ẽe.
Ip̃a est hũilitas. nõ ut dicamꝰ illud lin¬
gua quasi ꝓpt᷑ arrogantiam. ne displice¬
amꝯ hominibꝰ sinos nistos ẽẽdiximꝰ.
faciunt hoc impii et iusani. Scio qͥdem
qr iustus sum. s quid deũrus sum. ante
hoĩes. Sime iustũdixero. quis ferat qͥs
tolleret. Apud deĩuuota sit iusticiaña.
Ego tñ dicam me poc̃orem. nõ qr sum.
s ne arrogantia odiosus inueniar. Dic
hoĩbꝰ quod es. dic deo qui es. Quia si
nõ dixis deo quod es dampnat deus
quod in te inueniat. Nonuis ut ille dãp¬
uet. tu dampna. Uis ut ille ignoscat. tu
agnosce. Ut possis dr̃e deo auerte faciẽ
tuani apcc̃is meis. Dic illi etiã illa uerba
in ip̃o psalmo. Qm̃ imquitatẽ meã ego
agnosco. Quod si cõfessi fuerimꝰ delicta

Expanded text:
ilitas pertinet ad confessionem, qua confitemur nos peccatores esse: ipsa est humilitas, non ut dicamus illud lingua; quasi propter arrogantiam ne displiceamus hominibus, si nos justos esse dixerimus. Faciunt hoc impii et insani: Scio quidem quia justus sum, sed quid dicturus sum ante homines? si me justum dixero, quis ferat, quis toleret? apud Deum nota sit justitia mea: ego tamen dicam me peccatorem; non quia sum, sed ne arrogantia odiosus inveniar. Dic hominibus quod es, dic Deo quod es. Quia si non dixeris Deo quod es, damnat Deus quod in te inveniet. Non vis ut ille damnet? tu damna. Vis ut ille ignoscat? tu agnosce, ut possis Deo dicere, Averte faciem tuam a peccatis meis. Dic illi etiam illa verba in ipso Psalmo, Quoniam iniquitatem meam ego agnosco . Quod si confessi fuerimus delicta
Abbreviated transcription (Latin):
nõ potest qͣm diu carnẽ portat nõ hre
uł leuia pcc̃a. S ista leuia que dicimꝰ
nolite cõtempuere. Si cõtempnis qͣndo
appendis expauesce quando mnn̾as. Le¬
uia młta faciunt uiũ grande. Gulte
gutte implent flumen. Multa graua
faciunt massami. Et que spes ẽ autel
omĩa cõfessio. Nequisqͣm se iustum pu¬
tet et ante occłos dei quiuidet quod ẽ
erigast cerintem homo. qui nõ erat et
ẽ Ante onña gͦ cõfessio. deinde dilectõ.
Qauia de caritate quid dcm̃i ẽ. caritas
cooperit multitudinẽ poc̃oꝵ. Iamui

Expanded text:
carnem portat, nisi habere vel levia peccata. Sed ista levia quae dicimus, noli contemnere. Si contemnis, quando appendis; expavesce, quando numeras. Levia multa faciunt unum grande: multae guttae implent flumen; multa grana faciunt massam. Et quae spes est? Ante omnia confessio: ne quisquam se justum putet, et ante oculos Dei qui videt quod est, erigat cervicem homo qui non erat et est. Ante omnia ergo confessio, deinde dilectio: quia de charitate quid dictum est? Charitas cooperit multitudinem peccatorum .
Abbreviated transcription (Latin):
et quomodo adiungit. Ut et uos societa¬
tem habeatis nob̾cum. Illiuider̃t nos non
uidimꝰ. ⁊ taniẽ socii sumꝰ. qr fidem cõmu¬
nem tenemꝯ. Nam quidam indendo nõ
credidit ⁊ palpare uoluit et sic credere et
ait. nõ credam Nisi digitos meos misero
in locum clauoꝵ et cicatrices eius tetigero
et prebuit se extemꝑe palpandum ma¬
nbus hoĩnũ qui semꝑ sep̃bet iudẽdum
aspectibꝰ augłoꝵ ⁊ palpant ille discipłs.
et exclamaint dũs meus ⁊ deus mens.
Qura tangit hoĩeni confessꝰ est deũ Et

Expanded text:
t et vos societatem habeatis nobiscum? Illi viderunt, nos non vidimus, et tamen socii sumus; quia fidem communem tenemus. Nam et quidam videndo non credidit, et palpare voluit, et sic credere, et ait: Non credam nisi digitos meos misero in locum clavorum, et cicatrices ejus tetigero. Et praebuit se ex tempore palpandum manibus hominum, qui semper se praebet videndum aspectibus Angelorum: et palpavit ille discipulus et exclamavit, Dominus meus et Deus meus. Quia tetigit hominem, confess
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝙͣ sponso ꝓcedens dethalamo suo ex¬
ultaint ut gigas ad currendã mnam. Ille
aute solem qui fecit solem. Ille ante
luciferum. ante oĩa sydera ante omĩs
angłos uerꝰ creator qr oĩa ꝑ ip̃m fc̃a sũt

Expanded text:
tanquam sponsus procedens de thalamo suo, extanquam sponsus procedens de thalamo suo, exsultavit ut gigas ad currendam viam ? Ille ante solem qui fecit solem, ille ante luciferum, ante omnia sidera, ante omnes Angelos, verus creator quia omnia per ipsum facta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tur uerburn caro aut̃ et occłis corpo¬
ralibus indetu. Erat uude inderemus
ut sauaretur in nobis unde uerbum i¬
deremus. Et uidimus inquit et testes
sumus. Forte aliqui frin uesciant qui
grece non norunt quid siit testes gre¬
ce et usitatum nomẽ est om̃ibꝰ et religi¬
osum. Quos enĩ testes latine dicimã
cotidie hitat nomẽ martirum atq uti¬
nam sic habitet ⁊ in corde ut passiones
martirum imitemur nõ eos calcibus:
psequamur. Ergo hoc dixit. Uoidemuᷤᷤ
et testes simius undimꝯ ⁊ mr̃es sumus.
Bestimoniũ eiĩ dicendo ex eo qd̾ uideĩt
et testimoniũ dicendo ex eo qd̾ auderunt
abh̾is qui uiderũt cum displic̾et ip̃m
testimoniũ hom̃ibꝰ aduersus quos di¬
homines habeant testem dm̃. Loidimus
inquit testes sumus. Ubi uiderũt: in
mamfestatione. Quid est in manfesta¬
tiones insole. id est in hac luce. Londe at̾
potuit inderiinsole qui fecit solem: insi
qr in sole posuit tab̾nacłm suũ. et ip̃e

Expanded text:
tur Verbum: caro autem et oculis corpotur Verbum: caro autem et oculis corporalibus videtur. Erat unde videremus ut sanaretur in nobis unde Verbum videremus. 2. Et vidimus, et testes sumus. Forte aliqui fratrum nesciunt, qui graece non norunt, quid sint testes graece: et usitatum nomen est omnibus et religiosum; quos enim testes latine dicimus,quotidie habitat nomen martyrum? Atque utinam sic habitet et in corde, ut passiones martyrum imitemur, non eos calcibus persequamur. Ergo hoc dixit, Vidimus, et testes sumus: Vidimus, et martyres sumus. Testimonium enim dicendo ex eo quod viderunt, et testimonium dicendo ex eo quod audierunt ab his qui viderunt, cum displiceret ipsum testimonium hominibus adversus quos dihomines habeant testem Deum. Vidimus, inquit, et testes sumus. Ubi viderunt? In manifestatione. Quid est, in manifestatione? In sole, id est in hac luce. Unde autem potuit videri in sole qui fecit solem, nisi quia in sole posuit tabernaculum suum, et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
uerbummsi quia uerbum caro fcm̃ ẽ
et habitauit in nob̾: Hoc aut̃ uerbũ
quod caro fcm̃ est. ut mambꝯ tractare¬
tur. cepit esse caro exuirgine maria.
S nõ tũc cepit uerbũ. quia quod
erat abiutio dixit. Hidete si nõ ates¬
tatur epła sua euiglio suo. ubi modo
audistis: Inprincip̃io erat uerbum.¬
et uerbum ęrat apud deum. Forte de
uerb uite sic quisq accipiat quasi
le ⁊nte nem quandam de xp̃o. nõ ip̃m
U pus xp̃i. quod manibus tractatũ.
est. Dide quid sequatur. Ex ip̃a uit᷑
mamfestata est. xp̾c gͦ uerbum inte.
Et unde mamfestata est. Erat enin
abiitio. s nõ erat inamfestata ab hoĩ¬
bus. Mamfesta at̾erat enam angłis.
uidentibus. et tanꝙͣ pane suo eidanti¬
bus. S quid ait scriptura. Panẽ auge¬
lorum mauducauit primo. Ergo ma¬
inifestata est ip̃a uita in carne quia in
manfestatõne poĩta est. ut resque so¬
lo corde uideri potest inderetur ⁊ occłis
ut corda sanaret. Solo enĩ corde ide¬

Expanded text:
rbum caro factum est, et habitavit in nobis? Hoc autem Verbum quod caro factum est, ut manibus tractaretur, coepit esse caro ex virgine Maria: sed non tunc coepit Verbum, quia quod erat ab initio dixit. Videte si non attestatur Epistola sua Evangelio suo, ubi modo audistis, In principio erat Veret Verbum erat apud Deum . Forte de Verbo vitae sic quisque accipiat quasi locutionem quamdam de Christo, non ipsum corpus Christi quod manibus tractatum est. Videte quid sequatur: Et ipsa vita manifestata est. Christus ergo Verbum vitae. Et unde manifestata est? Erat enim ab initio; sed non erat manifestata hominibus: manifestata autem erat Angelis videntibus, et tanquam pane suo cibantibus. Sed quid ait Scriptura? Panem Angelorum manducavit homo . Ergo manifestata est ipsa vita in carne; quia in manifestatione posita est, ut res quae solo corde videri potest, videretur et oculis, ut corda sanaret. Solo enim corde vide
Abbreviated transcription (Latin):
mus sicut ⁊ ip̃e est lumine. ut possimꝯ
societatemhre cum illo. Quid facnnꝯ
de pec̃is. Audi quod sequitur. Et sanguis
ih̾i filii eius purgabit nos ab onũ dẽlicto.
Magnam securitatem dedit. Merito pas¬
cha celebramus ubi fusus est sangius do¬
miri quo purgamur ab om̃i delicto. Si¬
mus securi. Cautõnẽ contranos ẜuitu¬
tis dyabolus tenebat sed sanguine xp̃i
deleta est. Sangius inquit fisii enis pur¬
gabit nos ab omi delicto. Nuid est ab
duini delicto. Attendite. Ecce iam ĩ noĩe
fessi sunt isti qui appellantur infantes
mũdata sũt omĩa pcc̃a ip̃oꝵ. Ueteres in¬
trauerũt. noii exierũt. Quid ẽ ueteres
intrauerũt. nõ exierũt: Senes intrane¬
runt. infantes exierunt. Senectus enĩ
ueternosa uetusta iuta. Infantia autem
regen̾atõnis uouauita.S quid facimꝰ.
Pret̾ita pcc̃a donata sũt. non tam̃ ip̃is.
D et uobis. Et post donationem et aboli¬
tionem oĩum pcc̃orum uiuẽdo in hoc scło

Expanded text:
mus, sicut et ipse est in lumine, ut possimus societatem habere cum illo. Et quid facimus de peccatis? Audi quid sequitur: Et sanguis Jesu Christi Filii ejus purgabit nos ab omni delicto. Magnam securitatem dedit Deus. Merito Pascha celebramus, ubi fusus est sanguis Domini, quo purgamur ab omni delicto. Simus securi: cautionem contra nos servitutis diabolus tenebat, sed sanguine Christi deleta est. Sanguis, inquit, Filii ejus purgabit nos ab omni delicto. Quid est, ab omni delicto? Attendite: ecce jam in nomine fessi sunt isti qui appellantur iunt omnia peccata ipsorum. Veteres intraverunt, novi exierunt. Quid est, veteres intraverunt, novi exierunt? Senes intraverunt, infantes exierunt. Senectus enim veternosa, vetusta vita: infantia autem regenerationis, nova vita. Sed quid facimus? Praeterita peccata donata sunt, non tantum ipsis, sed et nobis; et post donationem et abolitionem omnium peccatorum vivendo in hoc saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
deficianiꝰ inuia. Currimꝰ. et ad prĩam
currimꝰ. et sinos ꝑuenturos desperamo
ip̃a desperatõne defuimꝯ. Ille aut̃ qui
nos uult ꝑuenire ut cõseruet inpatͥa
pascit in iuia. Audiauiꝯ gͦ. quod sidixe

Expanded text:
deficiamus in via. Currimus enim, et ad patriam deficiamus in via. Currimus enim, et ad patriam currimus; et si nos perventuros desperamus, ipsa desperatione deficimus. Ille autem qui nos vult pervenire, ut conservet in patria, pascit in via. Au
Abbreviated transcription (Latin):
possũt. Ideo uide quid sequat. Quod sidi¬
uermiꝯ quod societatem h̾emꝯ cum eo a
in tenebris ambulamꝯ mentimi. Hes et
apłm paulum dicentem. Aut que societas
luci ad tenebras: Dicis de societatẽ hr̃e cũ
deo a intenebris ambulas. et deus sux ẽ.
et tenebre nieo nõ sũt ulle. Quomodo
gͦ societas luci ⁊i tenebris: Iam gͦdicat s
homo. Quid facianruude ero lux. In pc̃cis
et miniquitatibꝯ uiuo. Quasi subrepit
quedam desꝑatio et tristicia. Salus nulla
tores miquoꝵ. Qad gͦ faciamꝯ frẽs mei:
societas cum deo habenda est Aliaspes
uite eterne nulla ẽ. Ueus autẽ lux est
et tenebre in eo nõ sũt ulle. Iniquitas:
aut̃ tenebre sũt. Iniquitatibꝰ p̾mim̃ ne
societatem cũ deo hr̃e possimꝰ. Que gͦ
spes: Nonnie ꝓmiẜam aliquid me loqui¬
turuin istis dieba quod gaudium faciat:
Que si exhibeo tristicia est ista. Peus
lux est ⁊ tenebre in eo nõ sũt ulle. pcc̾a
tenebre sũt. Quid erit nob̾. Audiamus
ne forte consolet᷑ erigat. Det spem. ne

Expanded text:
 Quod si dixerimus quia societatem habemus cum eo, et in tenebris ambulamus, mentimur. Habes et apostolum Paulum dicentem, Aut quae societas luci ad tenebras ? Dicis te societatem habere cum Deo, et in tenebris ambulas; et Deus lux est, et tenebrae ae in eo non sunt ullae: quomodo ergo est societas luci et tenebris? Jam ergo dicat sibi homo, Quid faciam? unde ero lux? In peccatis et in iniquitatibus vivo. Quasi subrepit quaedam desperatio et tristitia. Salus nulla tores iniquorum. Quid ergo facimus, fratres mei? Societas cum Deo habenda est, alia spes vitae aeternae nulla est; Deus autem lux est, et tenebrae in eo sunt nullae: iniquitates autem tenebrsocietatem cum Deo habere possimus: quae ergo spes? Nonne promiseram me aliquid locuturum istis diebus quod gaudium faciat? Quod si non exhibeo, tristitia est ista. Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae; peccata tenebrae sunt: quid erit nobis? Audiamus ne forte consoletur, erigat, det spem, ne
Abbreviated transcription (Latin):
comendat. Deus lux est inqͥt ⁊ tenebre ñ
sũt in eo ulle. Et quid suꝑuis dix̾at: Ut
deꝯ lux est. et tenebre m eꝯ nõ sũt ulle.
et societatem cum illo h̾re debemꝰ. ⁊ anb̾
pellende sũt. et tenebre ut fiat n nob̾ lux.

Expanded text:
commendat: Deus lux est, inquit, et tenebrae in eo non sunt ullae. Et quid superius dixerat? Ut Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae, et societatem cum illo habere debemus; et a nobis pellendae su
Abbreviated transcription (Latin):
posuit in mittam. et sicut sponsam orna¬
uit me ornamẽto. Unus uidetur loqui.
et sponsꝯ sefecit et sponsa se fecit. qr non
testes inquit sumꝯ et anũciamiꝰ nob̾ uita
et̾nam que erat ad pren et manifestata
est in nobis. Hoc est manifestataint̾ nos.

Expanded text:
imposuit mihi mitram, et sicut sponsam ornavit me ornamento. Una persona videtur loqui, et sponsum se fecit et sponsam. Quia non sunt testes, inquit, sumus; et annuntiamus vobis vitam aeternam, quae erat apud Patrem, et manifestata est in nobis: hoc est, manifestata est
Abbreviated transcription (Latin):
audias uide. Quid uoluit docere. quid
amunclare audi. Quia deus lux est inquit
et de tenebre in eo non sũt ulle. Ad huc lu¬
cem quidem nominauit s obseura sũt uer¬
ba. Bom̃i est nob̃ ut ip̃a lux qͣm nomina¬
ne forte talia dicat que ad occłos istos nr̃o
q p̾stanttus. longe suꝑ eminentiꝯ quancu
deus acreatura. quantum conditor a con¬
ditione quantum sapientia ab eo quod
quia in nob̾ tenebre sumꝯ. ⁊ ab illa illumi¬
nati possinuꝯ ẽẽ lux. et nõ confundi de il¬
la. quia de nob̾ confundim᷑. Quid est qͥ de
se confunditur. qui se cognoscit pcc̃orem.
Quis de illa nõ confunditur: qui ab illa
illummiatur. Quid est ab illa illumi¬
nari: quiiani uidet se pccĩs tenebrari et
cupit ab illa illuminari. accedit ad illã.
Uonde dicit et psalmꝰ. accedite ad eumi
et illuminanini et uultꝰ nr̃i non eru¬
bescant. S nõ erubesces de illa. si qͣndo
tibi tefedum ostenderit. displiceat tibi

Expanded text:
audis, vide. Quid voluit docere? quid annuntiare? Audi: Quia Deus lux est, inquit, et tenebrae in eo non sunt ullae. Adhuc lucem quidem nominavit, sed obscura sunt verba: bonum est nobis ut ipsa lux quam nominane forte talia dicat, quae ad oculos istos nostros praestantius, longeque supereminentius. Quantum Deus a creatura, quantum conditor a conditione, quantum sapientia ab eo quod quia in nobis tenebrae sumus, et ab illa illuminati possumus esse lux, et non confundi de illa, quia de nobis confundimur. Quis est qui de se confunditur? Qui se cognoscit peccatorem. Quis de illa non confunditur? Qui ab illa illuminatur. Quid est ab illa illuminari? Qui jam videt se peccatis tenebrari, et cupit ab illa illuminari, accedit ad illam: unde dicit Psalmus, Accedite ad eum, et illuminamini; et vultus vestri non erubescent . Sed non erubesces de illa, si, quando tibi te foedum ostenderit, displiceat tibi
Abbreviated transcription (Latin):
nuntio qͣm audiuiꝰ ab eõ et amitiamꝰ
nob̾. Quid est hoc. Ip̃i uiderunt contrec¬
tauerunt manibꝰuerbum uite. Abuntio
erat ad tempꝰ uisibił et palpabił fcũs est
iieus filius dei. Ad qͣm remuenit uł qͥd
nob̾ nuinciauit. Qand docere uoluit: O.¬
re fecit hoc quod fecit.ut uerbum caro
fieret ut deus suꝑ omĩa indigna ab hoibi
pat̾etur ut alapãs eoꝵ sustineret de maĩbꝰ
quas ip̃e formauit: Quid uoluit docere.
quid uoluit ostendere. quid uoluit amĩi¬

Expanded text:
tio quam audivimus ab eo, et annuntiamus vobis. Quid est hoc? Ipsi viderunt, contrectaverunt manibus Verbum vitae: ab initio erat, ad tempus visibilis et palpabilis factus est unicus Filius Dei. Ad quam rem venit, vel quid nobis novum nuntiavit? Quid docere voluit? Quare fecit hoc quod fecit, ut Verbum caro fieret, ut Deus super omnia indigna ab hominibus pateretur, ut alapas eorum sustineret de manibus quas ipse formavit? Quid voluit doceret? quid voluit ostendere? quid voluit annun
Abbreviated transcription (Latin):
liqua parte ⁊ misto ẽẽ: Ueus est eñ
qui posset in oĩb tantus in quibus
ꝑ illam grãm ẽẽ uoluerit. Nunc aut̃
cum ita scͥptum sit. ⁊ auferam de sp̃u
qui est sr̃ te. nec dcm̃ sit de spũtuo fa¬
luisse. nͥ ex eodem sp̃u gr̃e. illos quo¬
q h̾ituros adintoriũ. ex quo he̾bat
moyses ut uisti hñt qͣntũ deꝯ uellet
nõ ut ideo moyses minus hr̃et. qo.
milia peditũ in quib sum in ip̃is. et
tu dixisti carne dabo eis. ⁊ edent men
dier̃: Nunquid oues ⁊ boues occidẽ¬
tur illis ⁊ sufficient illis aut omnis
piscis cõgregabitur eis ⁊ sufficiet eis:
Queri solet utrũ hoc moyses diffiden
dixerit. an querendo. S si putaremus
eũ diffidendo dixisse nascetur q̃o cur
hoc ei nõ exprobau̾̃it dñs. Sicut ex ꝓ¬
bauit qđ ad petram Uñ aꝙͣ ꝑ fluxit.
Ur̃ de potestate dm̃ dubitasse. Si au̾t
dixerims hoc eũ dixisse modũ querẽ
do quo fieret ip̃a dñ responsio uͥ ad

Expanded text:
liqua parte et in isto esse? Deus est enim liqua parte et in isto esse? Deus est enim qui possit esse in omnibus tantus, in quibus per illam gratiam esse voluerit. Nunc autem cum ita scriptum sit, Et auferam de spiritu qui est super te, nec dictum sit, de spiritu tuo, faluisse, nisi ex eodem Spiritu gratiae illos quoque habituros adjutorium, ex quo habebat Moyses; ut et isti haberent quantum Deus vellet, non ut ideo Moyses minus haberet. XIllia peditum, in quibus sum in ipsis, et tu dixisti, Carnes dabo eis, et edent mense dierum. Numquid oves et boves occidentur illis, et sufficient illis? aut omnis piscis congregabitur eis, et sufficiet eis? Quaeri solet utrum hoc Moyses diffidendo dixerit, an quaerendo. Sed si putaverimus eum diffidendo dixisse, nascetur quaestio cur hoc ei non exprobrauerit dominus, sicut exprobrauit quod ad petram unde aqua profluxit uidetur de potestate domini dubitasse. si autem dixerimus hoc eum dixisse quaerendo modum quo fieret, ipsa domini responsio, ubi ad
Abbreviated transcription (Latin):
qui est inte ⁊ sr̃ ponã sr̃ eos. ⁊ susti¬
nebũt tecũ inpetũ ppłi ⁊ nõ portabis
illos tu solus płiq latim intpretes
nõ ut greco est tnͣstulerunt. S dixe¬
runt auferam de spũ tuo quiẽ inte
⁊ ponam sr̃ eos. Aut ponam in eis
⁊ fecerunt sensũ laboriosũ ad intel¬
ligendũ. Putari enĩ p̃t de sp̃u ip̃iꝰ
hoĩs dcm̃. quo humana natura cõ¬
pletur corpore ad nuicto que ꝯstat
que sunt hoĩs nsi sp̃s hoĩs qui in ip̃o
est : Sic ⁊ que dei sunt. nemo scit insi
spũs dei. Et qd̃ adiungit ac dic.uos
cum accipimꝰ eum. Sicut de iohãne
dcm̃ est in spũ ⁊ uirtute helye. Nõ enĩ
aĩa helye in eum fuerat reuoluta. Qd̃
si quidam h̾etica ꝑu̾sitate opinantur
quid dcũri sũt in eo qd scͥptum ẽ sp̃s
helie requieuit sr̃ helyseum. cum ia
spũ dei. ut ã ꝑ illum oꝑaretur. qualia
sipꝑ helyam oꝑabatur. nõ ab illo rece¬
dens: ut istũ posset implere. aut dis¬
ꝑtitus mĩꝰ eẽt in illo: ut posset ex a¬

Expanded text:
qui est in te et superponam super eos; et sustinebunt tecum inpetum populi, et non portabis illos tu solus. plerique latini interpretes non ut in graeco est transtulerunt, sed dixerunt: auferam de spiritu tuo qui est in te et ponam super eos aut ponam in eis, et fecerunt sensum laboriosum ad intellegendum. putari enim potest de spiritu ipsius hominis dictum, quo humana natura completur corpore adiuncto, quae constat quae sunt hominis nisi spiritus hominis qui in ipso est? sic et quae dei sunt nemo scit nisi spiritus dei. et quod adiungit ac dicit: ncum accepimus eum: sicut de Iohanne dictum est: in spiritu et uirtute Heliae. non enim anima Heliae in eum fuerat reuoluta. quod si quidam haeretica peruersitate opinantur, quid dicturi sunt in eo quod scriptum est: spiritus Heliae requieuit super Helisaeum, cum iam u Dei, ut etiam per illum operaretur qualia per Eliam operabatur; non ab illo recedens, ut istum posset implere; aut dispertitus minus esset in illo, ut posset ex a
Abbreviated transcription (Latin):
aqͣm possent sic accipi. tanqͣm dicẽt᷑.
Nempe ex hac petra ẜ uestram in cre¬
dulitatem a qͣ educi nõ pot̃. Ut demq
ꝑcuciendo ostenderetur diuinitꝰ fieri
potuisse qd̾ illi infidelitate noncrede¬
rent. maxime qr dixerat au dite me
increduli. ita quidẽ intelligi possẽt
ħ u̾ba uͥ deus qui cordis in spector ẽ.
quo aĩo dc̃a fu̾int indicaret. Sequi¬
tur enĩ scͥptura ⁊ dicit. Et dixit dũs
ad moysen ⁊ aaron. qui nõ credidistis
sc̃ĩficare me in conspectu filioꝵ isrł.
hanc in t̾ram ꝙͣ dedi eis. Ac ꝑ hoc intel¬
ligitur illa u̾ba ita dixisse moysen. tã¬
qͣm ad incertum ꝑcusserit. ut si non
sequeretur effcũs hoc p̃disse putare¬
moisi de promissis carnb querentis po¬
ciis qũo fieret ꝙͣ diffidentis fuisse qñ
CE uxore moysi ethiopissa. queri solz
utrum ip̃a sit sit filia iethro an alt̾am
duxerit. uł suꝑ duxerit. S ipãm fuis¬
se credibile est. Demadianitis quippe

Expanded text:
aquam? possent sic accipi, tamquam diceretur: aquam? possent sic accipi, tamquam diceretur: nempe ex hac petra secundum uestram incredulitatem aqua educi non potest, ut denique percutiendo ostenderetur fieri diuinitus potuisse, quod illi infidelitate non crederent, maxime quia dixerat: audite me, increduli. ita quidem intellegi possent haec uerba, nisi deus qui cordis inspector est, quo animo dicta fuerint indicaret. sequitur enim scriptura et dicit: et dixit dominus ad Moysen et Aaron: quoniam non credidistis sanctificare me in conspectu filiorum Israhanc in terram quam dedi eis. ac per hoc intellegitur illa uerba ita dixisse Moysen, tamquam ad incertum percusserit, ut si non sequeretur effectus, hoc praedixisse putareMoysi de promissis carnibus quaerentis potius quomodo fieret quam diffidentis fuisse, qua De uxore Moysi Aethiopissa quaeri solet utrum ipsa sit filia Iothor an alteram duxerit uel superduxerit. sed ipsam fuisse credibile est; de Madianitis quippe