comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suae intrcit. oculis pͥmci temptam̃ta p̃ludens. et penitrat
cito situ inplcitecĩ ꝓspiciens. id est inpublicas transeuntiũ
uicis. ñ in legis int̾nci mysteria: obtutũ tuae m̃tis intendas
Ea ꝓfecto est quȩ ucilidiorib uinculis uelut cubile qđ dã
ẽ socicitȩ nobis cõmunitatis in texit. ut qͥ reclinciuerit se:
liget᷑. et opprobrosȩ fraudis uelamine. oꝑicit corporis sui
stratũ. ad sollicitundos animos iuuenũ. absenticĩ uiri.
Hoc ẽ incuriã legis: obtexens Lex enĩ absens peccantibus ẽ
Nã si ad ẽẽt: non derelinqueret᷑. & ideo ait. Non enĩ adẽ iur
m̃s indomo. abuit. autẽ uicĩ longissimã. in uoluero pecuniae
accepto inmen. Q uid hoc ẽẽ dicã. Nisi forte quia dutes pu¬
tant. nichil eẽ qđ ñ suae cȩdat pecuniae: & in grãm su legẽ
uelinit ẽẽ uenaliũ. Spcrgit odores suos uoluptas quia xp̃i

Expanded text:
suae intrat oculis prima temptamenta praeludens et penetrat suae intrat oculis prima temptamenta praeludens et penetrat cito, si tu in plateam prospiciens, id est in publicas transeuntium uias, non in legis interna mysteria obtutum tuae mentis intendas? ea profecto est quae ualidioribus uinculis uelut cubile quoddam consociatae nobis communitatis intexit, ut qui reclinauerit se ligetur, et obprobriosae fraudis uelamine operit corporis sui stratum ad sollicitandos animos iuuenum, absentiam uiri, hoc est incuriam legis obtexens. lex enim absens peccantibus est; nam si adesset, non delinqueretur. et ideo ait: non enim adest uir meus in domo, abiit autem uiam longissimam inuolucro pecuniae accepto in manu. quid hoc esse dicam nisi forte quia diuites putant nihil esse quod non suae cedat pecuniae et in gratiam sui legem uelint esse uenalem? spargit odores suos uoluptas, quia Christi
Abbreviated transcription (Latin):
faciens iuuenũ uolare cordai. domi in quietti. inplateis uci¬
go. osculis ꝓdiga. pudore uilis. amictu diues. genas pic¬
ta. Ꝙ enĩ quici uerũ decorẽ naturȩ hab̃e ñ potest: adulte¬
rinis fucis affectate pulchritudinis lenocinat᷑ speciem.
ñ uerittitẽ. Uitiorũ succinetai comittitu. et quodẽ nequi¬
ticirũ choro circũfusci. dux criminũ. talib uerboꝵ machi¬
nis. murũ m̃tis aggredit̾ humcinȩ. Sacrifitiũ pcicis ẽ mͥ.
hodie reddo uotti meai. hac excciusci: ꝓgressci sum obiucim
tibi. desid̾ans fatiẽ tucĩ. inueni te. Institis texui lectũ
meũ. & toppetis ab aegypto straui. Asꝑsi lectũ meum
croco. domũ autẽ mecĩ cinncimomo. ueni frucm᷑ amicitici
usq in diluculũ. ueni et colluctem cupidine. Hanc enĩ
ꝑos scilomonis speciem fornicariae uidemꝰ exp̃ssam Nam.
quid tam meretriciũ quã scłaris uoluptris: Quȩ afenestra domꝰ

Expanded text:
faciens iuuenum uolare corda, domi inquieta, in plateis uafaciens iuuenum uolare corda, domi inquieta, in plateis uaga, osculi prodiga, pudore uilis, amictu diues, genas picta. etenim quia uerum decorem naturae habere non potest, adulterinis fucis adfectatae pulchritudinis lenocinatur speciem, non ueritatem. uitiorum succincta comitatu et quodam nequitiarum choro circumfusa, dux criminum talibus uerborum machinis murum mentis adgreditur humanae: sacrificium pacis est mihi, hodie reddo uota mea. hac ex causa progressa sum obuiam tibi desiderans faciem tuam, inueni te. institis texui lectum meum et tapetis ab Aegypto straui. aspersi lectum meum croco, domum autem meam cinnamo. ueni fruamur amicitiam usque in diluculum, ueniet conluctemur cupidine. hanc enim per os Solomonis speciem fornicariae uidemus expressam. nam quid tam meretricium quam saecularis uoluptas, quae a fenestra domus
Abbreviated transcription (Latin):
Recognosce anima tuos pairtus. et odibilis istius mulieriᷤᷤ
quęre mysteriũ: Intrate eci inuenies si requiras. repete
cogitttiones. relege sensus tuos. et cui pͥmitia debecint᷑
agnosces: Duae enĩ mulieres unicuiq nr̃m cohabitunt.
inimiticiis. ac discordiis: dissidentes. uelut quibus dam
Telotipiae c̃tentionib nr̃aȩ replentes animȩ domũ Una
ecrũ nob sucuutati & amori ẽ. blendai. c̃siliatrix grãȩ.
quȩ uoccit᷑ uoluptus. Hanc nobis opincom̃ sociã. ac domesticã.
illã altercĩ: in mitẽ. asperc̃. ferã. credimꝰ. cui nom̃ uirtus ẽ
lla gͥ meretricio ꝓcax motu. infraicto ꝑ delicicis incessu.
nutuntib oculis. et ludentib . iaculans palpebris retia. quib
p̃tioscis iuuenũ animas capit: Oculus enĩ meretricis: la¬
queus peccatoris. quẽ cũq uiderit sensu dubio ptereuntem
incingulo tromsitus domas suę: sermonib ad orit᷑ gratiosis.

Expanded text:
Recognosce, anima, partus tuos, et odibilis istius mulieris Recognosce, anima, partus tuos, et odibilis istius mulieris quaere mysterium. Intra te ea invenies, si requiras. Repete cogitationes, relege sensus tuos, et cui primitiae debeantur, agnosces. Duae enim mulieres unicuique nostrum cohabitant, inimicitiis ac discordiis dissidentes, velut quibusdam zelotypiae contentionibus nostrae replentes animae domum. Una earum nobis suavitati et amori est, blanda conciliatrix gratiae, quae vocatur voluptas. Hanc nobis opinamur sociam ac domesticam: illam alteram inmitem asperam feram credimus, cui nomen uirtus est. Illa igitur meretricio procax motu, infracto per delicias incessu, nutantibus oculis et ludentibus iaculans palpebris retia, quibus pretiosas iuuenum animas capit — oculus enim meretricis laqueus peccatoris — quemcumque uiderit sensu dubio praetereuntem in angulo transitus domus suae sermonibus adoritur gratiosis
Abbreviated transcription (Latin):
Et alibi Querite regnũ dĩ: & ecce om̃a p̾̃stosunt uobis.
Non dormientib nec otiantib s uigilantib ⁊ loborcintib
pollicent᷑ p̾mici. sed labori merces parato est Qui licet
ñ sit sucuus ad gr̃am. tum̃ fructuosus ad p̃mium est Do¬
cet hoc sermo legis sic̃ scriptũ in uenimꝰ. Si fuerint inquit
uni hõi duae uxores. unci ecrũ dilecta. et alt̾a odibilis.
et peꝑint ei ambȩ filios. dilecto & odibilis : et fuerit prima¬
tiuus filiꝰ mulieris ꝯdibilis. qua die heredes reliquerit filioᷤ
in substantiai suci: ñ pot̾it pͥmatũ dare filio mulieris dilec¬
de . omittens filiũ odibilis. sed pͥmitiuũ filiũ mulieris odi¬
bilis cognoscit. dare illi dotẽ exomĩb quȩ inueniunt᷑ ei
qͥa ipse mnitiũ filiorũ eiꝰ est. & ipsi debent᷑ primitiae
Quã ꝓfundci latent mysteriorũ secreta in litteris:

Expanded text:
et alibi: quaerite regnum dei, et ecce omnia praesto sunt uobis. et alibi: quaerite regnum dei, et ecce omnia praesto sunt uobis. non dormientibus nec otiantibus, sed uigilantibus et laborantibus pollicentur praemia, ... sed labori merces parata est, qui, licet non sit suauis ad gratiam, tamen fructuosus ad praemium est. docet hoc sermo legis, sicut scriptum inuenimus: si fuerint inquit uni homini duae uxores, una earum dilecta et altera odibilis., et pepererint ei ambae filios, dilecta et odibilis, et fuerit primitiuus filius mulieris odibilis, qua die heredes reliquerit filios in substantia sua, non poterit primatum dare filio mulieris dilectae omittens filium odibilis, sed primitiuum filium mulieris bilis cognoscet dare illi dotem ex omnibus quae inveniuntur ei; quia ipse initium filiorum ejus est, et ipsi debentur primitiae . Quam profunda latent mysteriorum secreta in litteris!
Abbreviated transcription (Latin):
tura. quȩ docet ȩscui cognomine stultitiae uirũ: cesisse pati¬
ent̃ primatus suos fr̃i suo iaicob. ita ut dicer& Ut qͥt m
primatus: Sed quos iste post habuit. hos uir cognomento
exercitationis p̃ditus: quȩ siuit mereri: Nonne tͥ uidet᷑ escuui
tãquam incigone uictus. et ꝓpͥae mentis infirmitate imparẽ
se existimans. cessisse uictori coronã. quẽ uidebat nullis
pcissionũ illecebris inflecti. quarũ ipse puluerẽ sustinere
ñ pot̾at : Ut qͥt michi in qͥt pͥmcitus: Apud ignauos enĩ.
nullci sunt insignici uirtutis. apud scipientes. p̾rima ha¬
bent᷑. Studici enĩ uirtutis: quȩdã instrum̃tti sunt. Itciq
sic̃ bellcitor sine armis eẽ ñ potest: ita nec sine exercita¬
tione uirtus: Unde et dñs in euangłio ait A dieb ioħis
bciptiste . regnũ cȩlorũ cogit᷑. et cogentes diripiunt illud

Expanded text:
tura, quae docet Esau cognomine stultitiae uirum cessisse patitura, quae docet Esau cognomine stultitiae uirum cessisse patienter primatus suos fratri suo Iacob, ita ut. diceret: ut quid milii primatus? sed quos iste posthabuit hos uir cognomento exercitationis praeditus quaesiuit mereri. nonne tibi uidetur Esau tamquam in agone uictus et propriae mentis infirmitate inparem se existimans cessisse uictori coronam, quem uidebat nullis passionum inlecebris inflecti, quarum ipse puluerem sustinere non poterat? ut quid mihi inquit primatus? apud ignauos enim nulla sunt insignia uirtutis, apud sapientes prima habentur; studia enim uirtutis quaedam instrumenta sunt. itaque sicut bellator sine armis esse non potest ita nec sine exercitatione uirtus. unde et dominus in euangelio ait: a diebus Iohannis Baptistae regnum caelorum cogitur, et cogentes diripiunt illud
Abbreviated transcription (Latin):
uenertibilis ẽ. ñ annis in canci. sed moribꝰ. & ȩttis inquit senec¬
tutis uita im maculata Ubi gͦ generatio exprimit᷑: p̃ue¬
niat ccun: U̾bi disciplincirũ fit̾ p̃dicatio: p̃currat abel Ado¬
lescentiã igit᷑. & ipsã inexordiis iuuentutẽ. uariarũ illẽ¬
cebris passionũ. feruere quis abnicit: Sed ubi maturior.
ȩtus successerit : tamquã pubescentis lcisciuiae tempestate
discussci. tranquillitatẽ refundi et in quosdã portus quietos
lcissȩ nciugiũ animȩ subducere: Ittiq graues motus nr̃a ado¬
lescentiaȩ fida senectutis stcitione plcicidant᷑. Ne gͦ dubites
talib naturȩ ad monitus exemplis: qđ malicici p̃cedat
tempore. sed iuuenculesccit infirmitate. habet illa ȩtatis
stipendiũ Uirtus autẽ p̃rogatiuã głȩ quã plerũq iusto
iniquus iudici cȩdit Cuius rei testis ẽ fidelis diuinci scrip¬

Expanded text:
uenerabilis est, non annis incana,. sed moribus. et aetas inquit senecuenerabilis est, non annis incana,. sed moribus. et aetas inquit senectutis uita inmaculata. ubi ergo generatio exprimitur, praeueniat Cain, ubi disciplinarum fit praedicatio, praecurrat Abel. adulescentiam igitur et ipsam in exordiis iuuentutem uariarum inlecebris passionum feruere quis abnuat, sed ubi maturior aetas successerit, tamquam pubescentis lasciuiae tempestate discussa tranquillitatem refundi et in quosdam portus quietos lassae nauigium animae subducere? itaque graues motus nostrae adulescentiae fida senectutis statione placidantur. Ne ergo dubites talibus naturae admonitus exemplis quod malitia praecedat tempore, sed iuuenculescat infirmitate. habet illa aetatis stipendium, uirtus autem praerogatiuam gloriae, quam plerumque iusto iniquus iudici cedit. cuius rei testis est fidelis diuina scrip
Abbreviated transcription (Latin):
ubi describit᷑ uitȩ staitus operisq usus: Interrogemꝰ officio¬
rũ distantiã: ut colligamꝰ caiuscĩ p̃laitionis Oꝑari terrã
usu prius est. gr̃a inferiꝰ: quã oues pascere: Hoc enĩ instcir
cuiꝰ dc̃ ẽ doctoris et principis Meritoq seͥ auetustiorib incociuit
iunior recentiora p̾tulit. quae nullcis spinas nullos tribuloᷤ
germinarent. nulli sententiae essent obnoxia: Denique
peccati reus adam. de paraidsso demissus ẽ uoluptcitis: ut oꝑa¬
ret᷑ terit̃ Recte gͦ ubi nascunt᷑ hii fr̃es: seruat᷑ etiã inp̃di¬
cando ordo naturae Ubi uͦ exprimit᷑ disciplinci uiuendi: seniori
iumor ante fertur. quici & si tempore iunior: uirtute p̃stuintior
est In nocentia enĩ tempore posterior est : quã maliciai. et qͣdã
suppcir ȩtcite : sed meritorũ nobilitate antiquior Se nectus enĩ

Expanded text:
ubi describitur uitae status operisque usus? interrogemus officioubi describitur uitae status operisque usus? interrogemus officiorum distantiam, ut colligamus causam praelationis. operari terram usu prius est, gratia inferius quam oues pascere. hoc enim instar cuiusdam est doctoris et principis meritoque senior a uetustioribus inchoauit, iunior recentiora praetulit, quae nullas spinas, nullos tribulos germinarent, nulli sententiae essent obnoxia. denique peccati reus Adam de paradiso dimissus est uoluptatis, ut operaretur terram. recte ergo ubi nascuntur hi fratres, seruatur etiam in praedicando ordo naturae: ubi uero exprimitur disciplina uiuendi, seniori iunior antefertur, quia etsi tempore iunior uirtute praestantior est. innocentia enim tempore posterior est quam malitia et quadam suppar aetate, sed meritorum nobilitate antiquior; senectus enim
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ aut matrẽ. accipiet uirtutẽ damasci. & spolia scimei¬
riae c̃tra regẽ assyriorũ: Solus enĩ fuit qui non ẽ ccptus
scłi huiꝰ ucinitate & carnali tumore. ut puͦte qui se hu¬
miliciuit factus obȩdiens usq ad mortẽ. Longe unuiꝰ cuiꝰq
nr̃m dissimilis. qui nos frustrci extollimꝰ m̃te carnis in¬
flati Unde ⁊ nemo sine peccato. nec uniꝰ diei infans:
Ille autẽ peccatũ ñ fecit. et ideo in nob ante cam noscit᷑
se ipsũ p̃ferens. postea abel generat᷑: in quo sit reueren¬
tia diuinitatis Prius gͦ irrepit qđ malũ est. postea ag¬
noscit qđ bonũ: Ubi autẽ bonũ: ibi iustũ. ubi iusticia.
ibi scĩtus. Hoc ẽ abel qui adheret dõ. Et factus ẽ inquit
abel pastor ouiũ: ccun autẽ oꝑcibat᷑ t̾rã Non est otiosũ
qđ cũ ante generatus sit cain. ut lectio docet: p̃lcitus sit
hoc loco abel: nec idẽ sit ordo nominũ qui est ordo nat᷑ȩ:
ud sibi uult mutticio ordinis ut pͥus iunioris meminerit.

Expanded text:
spolia Samariae contra regem Assyriorum . solus enim fuit qui non est captus saeculi huius uanitate et carnali tumore. utpote qui se humiliauit factus oboediens usque ad mortem. longe uniuscuiusque nostrum dissimilis, qui nos frustra extollimus mente carnis inflati. unde et nemo sine peccato nec unius diei infans, ille autem peccatum non fecit. et ideo in nobis ante Cain nascitur se ipsum praeferens, postea Abel generatur, in quo sit reuerentia diuinitatis. prius ergo inrepit quod malum est, postea agnoscitur quod bonum. ubi autem bonum ibi iustum, ubi iustitia ibi sanctitas, hoc est Abel, qui adhaeret deo et factus est inquit Abel pastor ouium, Cain autem operabatur terram. non est otiosum quod cum ante generatus sit Cain, ut lectio docet, praelatus sit hoc loco Abel, nec idem sit ordo nominum qui est ordo naturae. quid sibi uult mutatio ordinis, ut prius iunioris meminerit,
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc enĩ declarcit etiã illa areci legis mystica. de qua ait:
Initia areae tuae. et lacus tui: ñ nouissimci fticies. pͥmittuci
filiorũ tuorũ dcibis michi Sc̃ȩ cõmonitiones sensuũ nr̃oꝵ¬
quȩ seđm uirtutẽ sunt : ipsȩ sunt pͥmitiae areae spĩtalis.
ꝓpt̾ eci etic̃ rurcili area cõpardint᷑. in qua uentilcint᷑ frum̃¬
to. Sic̃ enĩ in hac rurali areci excutit᷑ triticũ. atque
hordeũ. ndũ sepius uentilat᷑ separcit᷑ apaleis. quia
palex. ceteraq purgam̃ta messis. indiuersũ leuis au¬
rȩ spircimine dissipant᷑. Illa uͦ quȩ solidiorci st̃ in locũ
eundẽ excusso puluere relabunt᷑: Itt cogitationum
nr̃cerũ quȩ sunt solidȩ atq optimȩ : purã atq sincert̃
exhibent uirtutis alimoniã. sic̃ scriptũ est. Quia ñ in
pane solo uiuet homo s in om̃i uerbo dĩ. Quȩ autẽ inutilẽ

Expanded text:
hoc enim declarat etiam illa area legis mystica, de qua ait: hoc enim declarat etiam illa area legis mystica, de qua ait: initia areae tuae et lacus tui non nouissima facies; primitiua filiorum tuorum dabis mihi. sanctae conmotiones sensuum num uirtutem sunt, ipsae sunt primitiae areae spiritalis; propterea etiam rurali areae conparantur, in qua uentilantur frumenta. sicut enim in hac rurali area excutitur triticum atque hordeum et, dum saepius uentilatur, separatur a paleis, quia paleae ceteraque purgamenta messis in diuersum leuis aurae spiramine dissipantur, illa uero quae solidiora sunt in locum eundem excusso puluere relabuntur, ita cogitationum nostrarum quae sunt solidae atque optimae puram atque sinceram exhibent uirtutis alimoniam, sicut scriptum est: quia non in pane solo uiuit homo, sed in omni uerbo dei, quae autem
Abbreviated transcription (Latin):
regunt᷑: eti sunt masculina atq ꝑfectti. Quȩcũq autẽ sine
duce illo. plebeici quadã pręsũptione domincint᷑. uelut
ciuittitis alicuiꝰqͣ regis optimatũq consilio pͥucita sit :
itri corporis sui om̃ẽ sttitũ. & uirilẽ uigorẽ: muliebri qͣdc̃ĩ
dissolutione effemincint: Exhis illa lex carnis ẽ. quȩ
legẽ apłicȩ m̃tis inpugncns: captiuã trahebat quadã
lege peccciti. & ideo ut de illo mortis corpore libaretur.
spem sucĩ paulus omnẽ. ñ insuci uirtute:. sed in xp̃i gr̃a repo¬
nebait Unde liqu&e qđ haee cõmonitiones quȩ scđm legẽ
m̃tis sunt : diuino fcuore ꝓcedunt. Alii autẽ sensus. ex uo¬
lũtate corporeci: Illci gͥ quȩ scã sunt: pͥmitiua sunt nr̃oꝵ
sensuũ. ista uelut de quodã grege sunt. & uilitcite plebeio
qđ uarici uidet᷑ moyses nominib significcisse diuersis:

Expanded text:
reguntur, ea sunt masculina atque perfecta, quaecumque autem sine reguntur, ea sunt masculina atque perfecta, quaecumque autem sine duce ullo plebeia quadam praesumptione dominantur. uelut ciuitatis alicuius, quae regis optimatiumque consilio priuata sit, ita corporis sui omnem statum et uirilem uigorem muliebri quadam dissolutione effeminant. ex his illa lex carnis est, quae legem apostolicae mentis inpugnans captiuam trahebat quadam lege peccati. et ideo ut de illo mortis corpore liberaretur, spem suam Paulus omnem non in sua uirtute, sed in Christi gratia reponebat. unde liquet quod hae conmotiones quae secundum legem mentis sunt <ex> diuino fauore procedunt, alii autem sensus ex uoluntate corporea. illa igitur quae sancta sunt primitiua sunt nostrorum sensuum, ista uelut de quodam grege sunt et uilitate plebeia, quod uarie uidetur Moyses nominibus significasse Iudaeis.
Abbreviated transcription (Latin):
pcircitti p̃da. et cr̃bo obuio. ftimẽ ꝑpeti malunt: dũ offen¬
scĩ maigistri uerent᷑. quotiens repentino impulsu motu.
aꝑtti ad morsus orci: iussi resoluunt. Itti dũ nr̃ȩ uolũtati
obsecunt᷑ : su&e obliuiscunt᷑ Non itẽ illȩ ferȩ. uel illa
arm̃tt equorũ. uł genꝰ om̃e pecudũ quȩ sine rectore
uagunt᷑ ullo. et om̃ĩ domitoris gubnaculo destituta:
excisꝑcnt᷑. & ideo appositi sunt arm̃tarii opiliones.
ceteriq pastores. quidã magistri gregũ. officia suci. sin¬
gulis animantiũ cõmissorũ sibi: cõditione formantes:
Uidet᷑ gͦ sensuũ nĩorũ qđ dã genus. aliud domitũ mon¬
suetũ : aliud in domitũ. qđ arm̃ttirici quodc̃ motum̃tis.
uelut deside. atq resoluto: ꝓrucit ad irrationabiles. i
delectationes corporis Mansuetũ autẽ: qđ uelut duci cuidã.
modercitioni m̃tis: se subicicit ⁊ subdat Quȩcũq gͦ eiꝰ nat̾e

Expanded text:
parata praeda et cibo obuio famem perpeti malunt, dum offenparata praeda et cibo obuio famem perpeti malunt, dum offensam magistri uerentur, quotiens repentino inpulsi motu aperta ad morsus ora iussi resoluunt! ita dum nostrae uoluntati obsecuntur, suae obliuiscuntur. non item illae ferae uel illa armenta equorum uel genus omne pecudum, quae sine rectore uagantur ullo et omni domitoris gubernaculo destituta exasperantur. et ideo adpositi sunt armentarii, opiliones ceterique pastores quidam magistri gregum, officia sua singuli pro animantium commissorum sibi condicione formantes. uidetur ergo et sensuum nostrorum quoddam genus aliud domitum mansuetum, aliud indomitum, quod armentario quodam motu mentis uelut deside atque resoluto proruat ad inrationabiles corporis delectationes, mansuetum autem, quod uelut duci cuidam moderationi mentis se subiciat et subdat. quaecumque ergo eius naturae
Abbreviated transcription (Latin):
tionalib cõparant᷑ ium̃tis. Quȩ ttim̃ cũ arectore aliquo
gubncint᷑ : fcicile mansuescunt. & imꝑatoi exequi niugũ
subire. ⁊ ad uocẽ magistri autꝰ celerare gradũ. aut sistere.
aut de flectere. aut aliqͣ munici sui oꝑis quȩ iubent̾᷑:. humci¬
no quodã frimulcitu obȩdire consuer̃. Tantũ ucilet insti¬
tutio: ut uincat naturã: Ittiq illa quȩ consortiũ nr̃ae
substeintie ñ habent. agnoscunt ttim̃ nr̃ȩ uocis imꝑium.
& cũ sucie naturȩ rationẽ nullã hobecint: nr̃ȩ rationẽ na¬
diciis de lectuiri magistri Toruos leones cernimꝰ naturalẽ
feritiitẽ imꝑatri mutare mansuetudine. suc̃ iibiẽ depone¬
re. nr̃os mores sumȩre. ⁊ cũ sint ipsi t̾ribiles: discunt ti¬
mere Cȩdit᷑ canis: ut pauescat leo. et qui suci in iuria
excisꝑct᷑ : coercit᷑ aliena Al teriusq exẽplo frangit᷑. qͦtiens

Expanded text:
tionalibus conparantur iumentis. quae tamen cum a rectore aliquo tionalibus conparantur iumentis. quae tamen cum a rectore aliquo gubernantur, facile mansuescunt et inperata exequi et iugum subire et ad uocem magistri aut celerare gradum aut sistere aut deflectere aut aliqua munia sui operis quae iubentur humano quodam famulatu obire consuerunt. tantum ualet institutio, ut uincat naturam. itaque illa quae consortium nostrae substantiae non habent agnoscunt tamen nostrae uocis imperium et, cum suae naturae rationem nullam habeant, nostrae rationem naditiis delectari magistri. toruos leones cernimus naturalem feritatem imperata mutare mansuetudine, suam rabiem deponere, nostros mores sumere, et cum sint ipsi terribiles, discunt timere. caeditur canis, ut pauescat leo, et qui sua iniuria exasperatur coercetur aliena alteriusque exemplo frangitur. quotiens
Abbreviated transcription (Latin):
miẽ immaculata Ittq eci demũ bona ẽ animȩ senecte qua
mulle ꝑfidiae inqͥnam̃ta maculciuerint: & ideo part suos
abhac macula : Paulus defendit: Ego uos in qͥt genui in euic̃¬
glio. Ne huiꝰ seuci insufurratio: rudis fidei tẽpture&e infemn¬
tiã. Mlasculinc igit᷑ generibat. qͥ in iurũ ꝑfectũ popłos
quos docebat : fidei gestiebat unitate c̃currere. & inagnitio¬
ne filii dĩ : ꝑfectã plenitudini xp̃i tenere m̃surtĩ. Hoc enam
sccrifitiũ accepttibile dõ nouerat. deqͦ scriptũ ẽ. Om̃e qđ
aꝑit uuluã : masculinũ dño. & qͥa aðdidit. om̃e qđ aꝑit
uulucĩ de arm̃tis ⁊ pecorib quȩ sunt tibi. masculinũ dño :
ne quid obscuritatis habecit c̃sidemus: Dixercit de pͥncipailib
generationib. hoc est plenis capacibq ititionis: ad didit
& de gregcilibꝰ. hoc ẽ reliquis uelut plebeis sensib qui irrci¬

Expanded text:
ita inmaculata. itaque ea demum bona est animae senectus. quam ita inmaculata. itaque ea demum bona est animae senectus. quam nulla perfidiae inquinamenta maculauerint. et ideo partus suos ab hac macula Paulus defendit — ego uos inquit genui in euangelio —, ne cuius saeua insusurratio rudis fidei temptaret infantiam. masculina igitur generabat, qui in uirum perfectum populos quos docebat fidei gestiebat unitate concurrere et in agnitione fili dei perfectam plenitudinis Christi tenere mensuram. hoc enim sacrificiuaperit uuluam masculinum domino. et quia addidit: omne quod aperit uuluam de armentis et de pecoribus quae sunt tibi masculinum domino, ne quid obscuritatis habeat consideremus. Dixerat de principalibus generationibus, hoc est plenis capacibusque rationis, addidit et de gregalibus, hoc est reliquis uelut plebeis sensibus, qui inra
Abbreviated transcription (Latin):
nec solũ pcorturicit: sed etiã paricit. & dieb
pariat impletis. ne immaturos partꝰ: dies
iudicii dep̃hendat. Dehis enĩ partub dixit
dñs iħe Uae pregnantib nutrientib inillis
diebus Maturius gͥ: absolucit᷑ hic pcrtus.
&̃ cogitationes nr̃ȩ. bonorũ oꝑum ꝓcessib explicentur.
ut nichil imꝑfectũ fiis nr̃ inueniat. nichil in explicatum
terminꝰ uitȩ nr̃ȩ offendat. nichil ttuquã in incude po¬
sitũ : usus nr̃i oꝑis relinquat:. Pestina igit᷑ anima forma¬
re partus tuos : ꝓꝑcitius absoluere. celeriꝰ quos genueris:
enutrire: Quȩ tainti formasit pcartꝰ: de monstrat apłs
dicens: Filioli mei. quos iterũ porturio : donec formet᷑
dep̃s in uob Inhanc formã: tote m̃tis nre coalescant uis¬
Partꝰ nr̃ fides sit : nutrim̃tti nr̃ti p̃ceptai doctrinȩ sint His quȩ¬
dã cordis nr̃i imbucit᷑ inftntia. institucit᷑ pueritia. iuuen¬
culescer adolescentia senectu cmescat. ȩtas enĩ senectutis. iui¬

Expanded text:
nec solum parturiat, sed etiam pariat, et diebus pariat impletis; ne immaturos partus dies judicii deprehendat. De his enim partubus dixit Dominus Jesus: Vae praegnantibus et nutrientibus in illis diebus ? Maturius igitur absolvatur hic partus, et cogitationes nostrae bonorum operum processibus explicentur; ut nihil imperfectum finis noster inveniat, nihil inexplicatum terminus vitae nostrae offendat, nihil tamquam in incude positum usus nostri operis derelinquat. Festina igitur anima formare partus tuos, properantius absolvere, celerius quos genueris enutrire. 2. Quae tanti forma sit partus, demonstrat Apostolus dicens: filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in uobis. in hanc formam tota mentis nostrae coalescant uisgeat. partus noster fides sit, nutrimenta nostra praecepta doctrinae sint. his quaedam cordis nostri inbuatur infantia, instituatur pueritia, iuuenculescat adulescentia, senecta canescat; aetas enim senectutis u
Abbreviated transcription (Latin):
qomem istã scđm corpꝰ habitaicionẽ. cȩlestis puritate
cuersionis obduxerat: m̃tem regens. ecnẽ subiciens
emegio quadã auctoritate costigtins: nomine di uoceteꝰ :
adeuiꝰ similitudinẽ se ꝑfecte uirtutis ub tate formauerat.

Expanded text:
qui omnem istam secundum corpus habitationem caelestis puritate qui omnem istam secundum corpus habitationem caelestis puritate conuersationis obduxerat, mentem regens, carnem subiciens et regia quadam auctoritate castigans, nomine dei uocatus est, ad cuius simi
Abbreviated transcription (Latin):
munus ad genus suũ. magis quã ad popłm appositus le¬
git᷑ : ut diuinorũ potius quã humanorũ imittitorẽ fui¬
sse sedulũ recognoscas Beata et illa mens quȩ species
& ipsũ genꝰ suꝑ grediens: meret᷑ audire qđ dictum est
nercitionis suꝑ gressus c̃ suetudinẽ. uicit priores: itti ut
in eo ñ uulgaris popularisq gr̃a. sed specicilis p̃rogatiua
p̃celler& sic̃ lectio docet. abrahae enĩ dictę sunt repro¬
missiones ⁊i semini eiꝰ. ñ dicit et seminib tam quã ĩmultis.
uenturi doctoris figura qui legẽ docer&. euãgłium
p̃diccu&. impleret testam̃tum uetus. nouũ condei&
cȩ leste popłis alim̃tum dar&: humanȩ digratatẽ
c̃ditionis excessit. eos usq ut dĩ donciret᷑ nomine. sicut
habemꝰ scriptũ dicente dõ. Posuite indm̃ phertioni: Et¬
enĩ uictor pcissionũ omĩum. nec ullius scłi eaptus illecebris.

Expanded text:
munus ad genus suum magis quam ad populum adpositus lemunus ad genus suum magis quam ad populum adpositus legitur, ut diuinorum potius quam humanorum imitatorem fuisse sedulum recognoscas. Beata et illa mens, quae species et ipsum genus supergrediens meretur audire quod dictum est generationis supergressus consuetudinem uicit priores ita, ut in eo non uulgaris popularisque gratia, sed specialis praerogatiua praecelleret, sicut lectio docet: Abrahae enim dictae sunt repromissiones et semini eius. non dicit et seminibus tamquam in multis, uenturi doctoris figura, qui legem doceret, euangelium praedicaret, inpleret testamentum uetus, nouum conderet, caeleste populis alimentum daret, humanae dignitatem condicionis excessit eo usque, ut dei donaretur nomine, sicut habemus scriptum dicente domino: posui te in deum Pharao. etenim uictor passionum omnium nec ullis saeculi captus inlecebris,
Abbreviated transcription (Latin):
suũ. sed isti ñ tuim p̃staantes Prȩstantior autẽ qui pau¬
corũ similis fuerit: et ñ plurimorũ Plures in popło suo
quã ingenere. et p̃stantuis ducit᷑ paucorũ similẽ esse:
quã plurimorũ: Qui gͦ dĩ erat generatꝰ ꝓmissione.
qͥ adscicrifitiũ ꝓbande pietcitis electꝰ. qͥ uniꝰ uxoris hoc ÷
solius scpientiae sotietrite c̾tentus. suꝑ nullius generis
qđ est unũ sibiq semꝑ c̃ueniens. ñ plebeiae uilitritis
imittitor: astruendus fuit scripture diuinȩ testimonio:
Et enĩ ubi laibor. doctrinci. meditacio. illic cũ pluribus
cõmune collegiũ. et qđ dc̃ populcre c̃sortiũ est Audien¬
do enĩ pleriq profitiunt : quos nominauit popłm Ubi
autẽ ñ humcinci tradicione. sed ingeniosa collectione.
sine usu laboris. disciplina ꝑcipit: illic sublimis generis
in corruptei sinceritos est. & ideo yscicie tam quẽ dĩ

Expanded text:
suum, sed isti non tam praestantes: praestantior autem qui pausuum, sed isti non tam praestantes: praestantior autem qui paucorum similis fuerit, et non plurimorum: plures in populo suo quam in genere; et praestantius ducitur paucorum similem esse, quam plurimorum. Qui ergo Dei erat generatus promissione, qui ad sacrificium probandae pietatis electus, qui unius uxoris, hoc est, solius sapientiae societate contentus superni illius generis, quod est unum sibique semper conueniens, non plebeiae uilitatis imitator adstruendus fuit scripturae diuinae testimonio. etenim ubi labor doctrina meditatio, illic cum pluribus commune collegium et quoddam populare consortium est. audiendo enim plerique proficiunt, quos nominauit populum. ubi autem non humana traditione, sed ingeniosa collectione sine usu laboris disciplina percipitur, illic sublimis generis incorrupta sinceritas est. et ideo Isaac tamquam dei
Abbreviated transcription (Latin):
Per abel autẽm intelligit᷑ xp̃ĩanus adherens dõ: sic̃ & dd
ait. Michi autẽ adherere dõ bonũ est. ut se cęlestibus
at texeret. a terris separduit & alibi Defecit inquit ani¬
ma meti in uerbũ tuũ. eo qđ ordinẽ uiuendi atq usum.
ñ in terrenis uoluptatibꝰ: s in uerbi cognitione posuisset:
Ex quo cognoscit᷑. nec illud otiose scriptũ eẽ. sed ꝑpense
⁊ excimincite : qđ legimꝰ in regnorũ libris Et appositus ẽ.
ad patres suos: Intelligi enĩ dat᷑.: qđ patrũ similis fuerit
fide. Unde claret non cid sepulturcĩ corporis. sed adc̃sortiũ
uitae relctũ: Deniq yscicic non ꝑfunctorie scriptũ pu¬
tut᷑. qđ requirens corporis istius speciem quȩ animę su&
at texebat᷑: appositus sit ad genus suũ. eo qđ patris suis
morib ad he serit: Pulchre autẽ ad genus ait non ad popłm.
sic̃ alibi Ncĩ legimꝰ aliis locis appositos fuisse ad popłm

Expanded text:
per Abel autem intellegitur Christianus adhaerens deo, sicut et Dauid per Abel autem intellegitur Christianus adhaerens deo, sicut et Dauid ait: mihi autem adhaerere deo bonum est, ut se caelestibus adtexeret, a terrenis separaret. et alibi defecit inquit anima mea in uerbum tuum, eo quod ordinem uiuendi atque usum non in terrenis uoluptatibus, sed in uerbi cognitione poEx quo cognoscitur nec illud otiose scriptum esse, sed perpense atque examinate, quod legimus in Regnorum libris: Et appositus est ad patres suos . Intelligi enim datur quod patrum similis fuerit fide. Unde claret non ad sepulturam corporis, sed ad consortium vitae relatum. 6. Denique de Isaac non perfunctorie scriptum putatur , quod requirens corporis istius speciem quae animae suae attexebatur, appositus sit ad genus suum; eo quod patris sui moribus adhaeserit. Pulchre autem ad genus ait, non ad populum, sicut alibi. Nam legimus aliis locis appositos fuisse ad populum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ nidicii: ut repudicito malo uł enutriat qđ bonũ ẽ atq
c̃firmet: Prius gͦ quã paricit bonũ. hoc est reuerentiam
dõ debitt̃. ut ipsi totũ deferat: suci p̃fert Cũ uͦ genuerit
confessionẽ. qua defert᷑ dõ : deponit sui cordis tumorẽ. Adi¬
ciens gͦ ds̃ bonũ animȩ dogma abel: abstulit improbũ
dogma cam: Ego tam̃ hoc loco scđm scripturȩ mysteriũ.
magis duorũ popłorũ intelligo. Qđ ds̃ adiciendo eccł&
su& fidem. pie plebis: abstulit ꝑfidiam popłi p̃uaricantis
quamdoquidem uerba ipsa hoc significare uidecint᷑. dicen¬
de dõ. Duae gentes inutero tuo sunt: & duo popłi de uentre
tuo exibunt:. Hec figura sẏnagoge & ecđ&. inistis duobus
fr̃ib ante p̃cessit. ccam et abel: Perccun parricidalis
popłs intelligit᷑ iudeorũ. qui dñi et auctoris sui. et scđm
mariȩ uirginis partũ fr̃is. ut ita dicã scinguinẽ ꝑsecutꝰ ẽ:

Expanded text:
esse iudicii, ut repudiato malo uelut enutriat quod bonum est atque esse iudicii, ut repudiato malo uelut enutriat quod bonum est atque confirmet. prius ergo quam pariat bonum, hoc est reuerentiam deo debitam, ut 185 ipsi totum deferat, sua praefert; cum uero genuerit confessionem, quae defertur deo, deponit sui cordis tumorem. adiciens ergo deus bonum animae dogma Abel abstulit inprobum dogma Cain. ego tamen hoc loco secundum scripturam mysterium magis duorum populorum intellego, quod deus adiciendo ecclesiae suae fidem piae plebis abstulit perfidiam populi praeuaricantis, quando quidem uerba ipsa hoc significare uideantur dicente deo: duae gentes in utero tuo sunt et duo populi de uentre tuo exibunt. haec figura synagogae et ecclesiae in istis duobus fratribus ante praecessit, Cain et Abel. per Cain parricidalis populus intellegitur Iudaeorum, qui domini et auctoris sui et secundum Mariae uirginis partum fratris, ut ita dicam, sanguinem persecutus est,
Abbreviated transcription (Latin):
Illa pͥor: cam significcit᷑. hȩc posterior abel dicit᷑. Has ducis
sectuis : anima una parturit. & ideo germanȩ habentur
qđ uno fundant᷑ utero S c̃trariȩ sunt. quia oport& ecis cũ
quodc̃ animȩ partu ȩdite fuerint. diuidi ac separtri. Com¬
pugnantib enĩ: hospitiũ eẽ unũ ꝑpetuo ñ potest Deniq
rebeccai cũ ducis naturas humani ingenii parturiret.
unã mali alterc̃ boni. ecisq exilire intra uterũ sentiret
suũ. escui enĩ typus erat malicia᷑. iacob figurã bonitaiti
cerner& fetus: c̃suluit dm̃. ut pcissionẽ ꝓderet: medelã daret:
Ittiq p̃canti est responsũ editũ: Duae gentes mutero tuo
sunt : ⁊ duo popłi deuentre tuo exibunt Qđ si adcinimã
refercis: eindẽ generatricẽ boni & mali intelliges: quia
ex quodã fonte animȩ : utrũq dimanat. Sed hoc sobrii solo&

Expanded text:
illa prior Cain significatur, haec posterior Abel dicitur. has duas illa prior Cain significatur, haec posterior Abel dicitur. has duas sectas anima una parturit et ideo germanae habentur, quod uno fundantur utero, sed contrariae sunt, quia oportet eas, cum quodam animae partu editae fuerint, diuidi ac separari; conpugnantibus enim hospitium esse unum perpetuo non potest. denique Rebecca, cum duas naturas humani ingenii parturiret, unam mali alteram boni, easque exilire intra uterum sentiret suum — Esau enim typus erat malitiae, Iacob figuram bonitatis cerneret fetus, consuluit deum, ut passionem proderet, medellam daret. itaque precanti est responsum editum: duae gentes in utero tuo sunt et duo populi de uentre tuo exibunt. quod si ad animam referas, eandem generatricem boni et mali intelleges, quia ex quodam fonte animae utrumque demanat, sed hoc sobrii solet
Abbreviated transcription (Latin):
colligit᷑ ex arithmeticȩ portionibus. aut amimȩ cogitationibꝰ
addito enĩ numero: fit aliꝰ numerus. Adolet᷑ suꝑior. et
cogitatio accedens noua: exdudit suꝑiorẽ Ergo cũ adi¬
citur abel: aufert᷑ cam: Quod nominũ int̾p̃tatione
pleniꝰ de p̃henditur: Cam et enaĩ dictus ẽ ad quisitio. qͦd
om̃a sibi adquireret. Abel: qͥ om̃a referret addm̃.pia de¬
uotus m̃tis at tentione. Nichil sibi carrogans ut suꝑior frat̃.
sed totũ tribuens c̃ditori. qđ accepisset abeo Duce ittique
sectȩ sunt sub duorũ fr̃m nomine. conpugnantes in uicem.
trariȩ sibi Unci quę totũ mentis suȩ deputat tam
pͥncipali. et quasi cuidã cogitationis et sensus . i motus om̃is:
auctori. hoc ẽ. quȩ om̃s in uentiones humcino ascribit ingenio
Altera quȩ tãquã oꝑatori & creaitori omĩum: dõ defert.
et eiꝰ tãquã parentis atq rectoris subdit om̃a gubnaiculo:

Expanded text:
colligitur ex arithmeticae portionibus aut animae cogitationibus; colligitur ex arithmeticae portionibus aut animae cogitationibus; addito enim numero fit alius numerus, aboletur superior et cogitatio accedens noua excludit superiorem. ergo cum adicitur Abel, aufertur Cain. quod nominum interpretatione plenius deprehenditur. Cain etenim dictus est adquisitio, quod omnia sibi adquireret, Abel qui omnia referret ad deum pia deuotus mentis adtentione, nihil sibi adrogans ut superior frater, sed totum tribuens conditori quod accepisset ab eo. Duae itaque sectae sunt sub duorum fratrum nomine conpugnantes inuicem et contrariae sibi, una quae totum menti suae deputat tamquam principali et quasi cuidam cogitationis et sensus et motus omnis auctori, hoc est quae omnes inuentiones humano adscribit ingenio, altera quae tamquam operatori et creatori omnium deo defert et eius tamquam parentis atque rectoris subdit omnia gubernaculo.
Abbreviated transcription (Latin):
infodii. Sinsos in ueNiT. dicesdimos.
in quib adam atq euȩ lapsus ẽ cõprehensus
Nunc qm̃ illci penes auctores ñfecit culpa.
sed qđ peius ÷: de teriorẽ in uenit heredẽ: sequentẽ adorici¬
mͦ ystoricor. & ec quȩ scđm scripturas sunt an nexci
eucĩ mulierẽ suc̃. Quȩ c̃cepit et peꝑit cam. & dix̃:
Ad quisiui hominẽ ꝑdm̃: Quȩ adquirimꝰ. ex quo. & a quo.nꝑ qͥd
cid quutimꝰ : c̃ sidari solet: Ex quo : tamquã ex materici. a quo:
quis auctor. Per quid: tãquã ꝑ aliquid instrum̃tum: Nũquid
hic sic dicit. ad quisiui hominẽ ꝑdm̃: ut dm̃ intelligas in¬
strum̃tum : Non utique : s ut intelligos auctorẽ noꝑatorem
d̃ Unde dõ magis detulit quia dix̃ ad quisiui hominẽ
ꝑdm̃. Utͣ & nos cũ aliqͥd ad quirimꝰ. uł om̃s euentus scđos.
dõ magis de ferre quã nob arrogare debemꝰ: Et adiecit
pairere abel Cũ adicit᷑ aliqͥd : qđ prius erat tollit᷑. Id que

Expanded text:
infudit, sensus inuenit digessimus, in quibus Adam atque Euae lapsus est conprehensus. nunc quoniam illa penes auctores non stetit culpa, sed quod peius est deteriorem inuenit heredem, sequentem adoriamur historiam et ea quae secundum scripturas sunt adnexa it Cain et dixit: adquisiui hominem per deum. quae adquirimus ex quo et a quo et per quid adquiramus considerari solet, ex quo tamquam ex materia, a quo quis auctor, per quid tamquam per aliquod instrumentum. numquid hic sic dicit: adquisiui hominem per deum, ut deum intellegas instrumentum? non utique, sed ut intellegas auctorem et operatorem deum. unde deo magis detulit, quia dixit: adquisiui hominem per deum, ut et nos, cum aliquid adquirimus, uel omnes euentus secundos deo magis deferre quam nobis adrogare debemus et adiecit parere Abel. cum adicitur aliquid, quod prius erat tollitur. idque
Abbreviated transcription (Latin):
nos inilgaris opinionib in uoluimꝰ : aut uelut eoleȩ. quȩ nisi
itm testȩ oꝑim̃tum sint: spircire ñ possunt. nec aerem liberũ
ccirpere aut sustinere. Sic nos nͥ intiti quędc̃ humcinȩ c̃suetu¬
diniss latibulai terrenci uerscͤm᷑ Unde quici illud ueriꝰ solemꝰ
crede qđ iure iurando firmat᷑. ne nr̃t̃i elauidicet fides. iuntre
scribit᷑ ds̃. qui ipse ñ iurat. s iurtintiũ udex: et ultor ẽ ꝓiuremn¬
tiũ Deniq scriptũ est Iuruuit dñs ⁊ ñ penitebit eũ. tues scicer¬
dos in ȩt̃num Seruciuit¬

Expanded text:
nos vulgaris opinionis involvimus, aut velut cochleae quae nisi nos vulgaris opinionis involvimus, aut velut cochleae quae nisi intra testae operimentum sint, spirare non possunt, nec aerem liberum carpere aut sustinere: sic nos non nisi intra quaedam humanae consuetudinis latibula terrena versamur. Unde quia illud verius solcredere quod iure iurando firmatur, ne nostra claudicet fides, iurare scribitur deus, qui ipse non iurat, sed iurantium iudex et ultor est perierantium. denique scriptum est: iurauit dominus, et non paenitebit eum: tu es sacerdos in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
tu teneto c̃sttatiam. ñ te uilis natio. leuis sermo ꝑtͣboe
hoc est enĩ chancineus mobilis sermo. affectꝰ instribilis.
et inquietti c̃tentio. S magis tranqͥllitatẽ cordis etani¬
mi sereniititẽ placitꝰ seruato: ut trm quã insalo ma¬
ris tutuĩ nouib staitionẽ portu quodã tuȩ m̃tis exhibe
H anc possessionẽ tibi dñs pollicet᷑. & quodcĩ scicrtm̃ti ꝓmittit
iunculo: ut constentiã tuã firmet Neq enĩ ds̃ ideo iurat.
qđ fide credentis in digeat: aut testimoniorũ astipulcitionib
destitutus : suffraigiũ scicram̃ti requirȩit. sic̃ homines eͥfideme
nobis asciscimꝰ scicitunito. et ideo iuitimꝰ ut credcim uenai dixisse:
ds autẽ et cũ loquit᷑ fidelis ẽ. cuiꝰ sermo scieitim̃tũ est Non¬
fidele ẽ: Qua ratione igit᷑ morses iurcintẽ dm̃ inducit: Quia
nos usu quodci mortciliũ clcuidim uelut echini cortice quodã

Expanded text:
tu teneto constantiam. non te uilis ratio, leuis sermo perturbet — tu teneto constantiam. non te uilis ratio, leuis sermo perturbet — hoc est enim Chananaeus. mobilis sermo, affectus instabilis et inquieta contentio —, sed magis tranquillitatem cordis et animi serenitatem placidus seruato, ut tamquam in salo maris tutam nauibus stationem portu quodam tuae mentis exhibeas. hanc possessionem tibi dominus pollicetur et quodam sacramenti promittit uinculo, ut constantiam tuam firmet. neque enim deus ideo iurat, quod fide credentis indigeat aut testimoniorum adstipulationibus destitutus suffragium sacramenti requirat sicut homines, qui fidem nobis adsciscimus sacramento et ideo iuramus, ut credamur uera dixisse. deus autem et cum loquitur fidelis est, cuius sermo sacramentum estfidele est. Qua ratione igitur Moyses jurantem Deum inducit? Quia nos usu quodam mortalium claudimur, et velut echini cortice quodam
Abbreviated transcription (Latin):
derti quia ñ de insensibilib s deanimantib optulit
Plus ẽ enĩ animcilis. quã terrenꝰ. Si quidẽ animcilis ꝓximꝰ
spĩttili ẽ. Non enĩ prius qđ sp̃itale ẽ. s qđ animcile: dem¬
de qđ sp̃ittile: Qđ animale spircit. habet uttcilẽ sp̃m
non itẽ qđ deteritirũ est fructibus De inde optulit
ñ scda s primci: ñ exigua s pinguici. Qucilici enĩ lex
ꝓbciuit & iussit offerri. sic̃ scriptũ ẽ Et erit inquit
pecorib tius. quȩ cũq nati fuerint tͥ masculina sci¬
ficci dño Om̃e qd aꝑit uuluc̃ asinȩ mutabis illud oue.
Si autẽ ñ muttibis: redimes illud Quid tũ ꝓfundi mrsteru
borũ simpliciũ:
Dep̃hendas licet atq haurias ub̃¬
ttitẽ gr̃a̧̨ spĩtalis. cananei et enĩ mobiles inquieti funt:
Cũ gͥ meorũ t̾rã fueris ingressus. qͦs auertis ꝓpt̃ leuitatem
et inquietudinẽ instribilitatẽq morũ possessione de iectos.

Expanded text:
dera quia non de insensibilibus, sed de animantibus optulit. dera quia non de insensibilibus, sed de animantibus optulit. plus est enim animalis quam terrenus, siquidem animalis proximus spiritali est. non enim prius quod spiritale est, sed quod animale, deinde quod spiritale. quod animale spirat, habet uitalem. spiritum, non item quod de terrarum est fructibus. deinde optulit non secunda, sed prima, non exigua, sed pinguia. qualia enim lex probauit et iussit offerri, sicut scriptum est: et erit inquit, pecoribus tuis quaecumque nata fuerint tibi masculina sanctifica domino. omne quod aperit uuluam asinae mutabis illud oue; si autem non mutabis, redimes illud. quid tam profundi mysterborum simplicium deprehendas licet atque haurias ubertatem gratiae spiritalis? Chananaei etenim mobiles, inquieti sunt. cum gitur in eorum terram fueris ingressus, quos aduertis propter euitatem et inquietudinem instabilitatemque morum possessione deiectos,
Abbreviated transcription (Latin):
tulandã ftiuoris gr̃ãm Concluso gͦ illo et c̃uicto cami
crimine : aliud oblationis uitiũ discuticimꝰ Optulit afrue¬
tib t̾rȩ: Non aprimis fructib pͥmicias dõ. hoc est pͥmicia
sibi prius uindicare. dõ autẽ sequentia deferre Itaq cum
anima corpori ttĩquã seruo domina sit p̃ferenda: utiq
pͥmiticis eiꝰ hoc est animi. prius quã corporis offerre debe¬
muis: Primitiȩ animȩ . primatꝰ sunt boncrũ disciplinarũ. Quȩ
licet tempore posteriores sint quã corporis pͥmitiae. quȩ sunt
ȩscci increm̃tũ. Uisus. auditꝰ. & tactus. odor. uox. mens autẽ
isensus pars animȩ. pars corporis ẽ: Tam̃ priores sunt disci¬
plinis quarũ primitiua ẽ puro corde simplici sermone
oblatti dõ grãrũ actio: Haec munerci optulit abel.
& ideo respex̃ dĩ in mamerci eiꝰ : qm apͥmitiuis optulit
Necedit gͦ. qͥi de pͥmitiuis ouiũ et de adipib ecirũ. Confi¬

Expanded text:
tulandam fauoris gratiam. concluso ergo illo et conuicto Cain tulandam fauoris gratiam. concluso ergo illo et conuicto Cain crimine aliud oblationis uitium discutiamus. optulit a fructibus terrae. non a primis fructibus primitias deo: hoc est primitias sibi prius uindicare, deo autem sequentia deferre. itaque cum anima corpori tamquam seruo domina sit praeferenda, utique primitias eius, hoc est animi prius quam corporis offerre debemus. primitiae animae primi motus sunt bonarum disciplinarum. quae licet tempore posteriores sint quam corporis primitiae, quae sunt esca, incrementum, uisus, auditus et tactus, odor, uox — mens autem et sensus pars animae, pars corporis est —, tamen priores sunt disciplinis. quarum primitiua est puro corde et simplici sermone oblata deo gratiarum actio. haec munera optulit Abel, et ideo respexit deus in munera eius, quoniam a primitiuis optulit. accedit ergo quia de primitiuis ouium et de adipibus earum. consi
Abbreviated transcription (Latin):
etic̃ om̃s orant ꝓsingulis Ergo ut c̃cludamꝰ: si ꝓte roges
ut dieximꝰ tointũ ꝓte rogcbis: si autẽ ꝓ omĩb rogesiuut om̃s-
ꝓte rogabunt: Si quidẽ tu in omĩb es. Ita mag na remune¬
ratio ẽ. ut orationib singulorũ ad quirant᷑ singulis totiu
plebis suffrrigii. in quo arrogantia nulla s humilitas maior
est et fructus uberior Sediã tẽpus ẽ alio transire. qm
de eo qđ post dies optulit cai plene diximꝰ: Factus est
inditiũ resupini cũ ipsa postulatio uoti matura ẽẽ debecit:
ut uidecim de humanis artibus hoc ẽ medendi peritia
herbarũq sucis spertisse magis remediũ. quã de dõ subsi¬
dium poposcisse Ad ipsũ enĩ prius ẽ c̃fugiendũ. qui nr̃ȩ
cuitre possit animȩ passiones Uerũ homines p̃postero
ordine ante sibi opẽ ab hominib arcescunt Ubi caitẽ
humanci subsidici defecerint: tunc opincnt᷑ diuini pos¬

Expanded text:
etiam omnes oranetiam omnes oranut diximus, pro te rogabis, si autem pro omnibus roges, omnes pro te rogabunt, siquidem et tu in omnibus es. ita magna remuneratio est, ut orationibus singulorum adquirantur singulis totius plebis suffragia. in quo adrogantia nulla, sed humilitas maior est et fructus uberior. Sed iam tempus est alio transire, quoniam de eo quod post dies optulit Cain plene diximus fastus esse indicium resupini, \' cum ipsa postulatio uoti matura esse debeat, ne uideamur de humanis artibus, hoc est medendi peritia herbarumque sucis sperasse magis remedium quam de deo subsidium poposcisse. ad ipsum enim prius est confugiendum, qui nostrae curare possit animae passiones. uerum homines praepostero ordine ante sibi opem ab hominibus arcessunt, ubi autem humana subsidia defecerint, tunc opinantur diuini pos
Abbreviated transcription (Latin):
incurici Deide monet ut cũ ipse uenic̃ tͥ poscis: tum
mcixime aliis largiendã noueris qͦ p̾cẽ tucĩ oꝑis tui
uoce cõmendes: Apłs quoq docet orcindũ sine irci & disceptai¬
cione. ut ñ turbet᷑ ñ int̾polet᷑ oraitio tua Docet etic̃ orandũ
inonũ loco cũ scluator dicat int incubiculũ tuũ. Sed in¬
tellige ñ cubiculũ c̃clusũ parietib quo tua m̃bra claudant᷑.
s cubiculũ qđ in te ẽ: in quo includunt᷑ cogitationes tuȩ
in quo uerscnt᷑ sensus tui. Hoc orationis tuae cubiculũ.
ubiq tecũ ẽ. nubiq secretũ est : cuiꝰ arbit̾ nullꝰ ẽ. nisi
solꝰ ds̃ Orandũ autẽ pͣcipue ⁊ ꝓpopło doceris. hoc ẽ
ꝓtoto corpore. ꝓm̃bris omĩb matris tuae in quo mutuȩ
karittitis insigne ẽ: Si enĩ ꝓtẽ roges taintũ modo ꝓte
rogtbis. & si ꝓse tantũ singuli orent: minor peccatoriꝰ
quã in t̾cedentis ẽ gr̃a: Nc̃ autẽ quici singuli orcint ꝓ omĩb

Expanded text:
incuria. deinde monet, ut cum ipse ueniam tibi poscis, tum maxime aliis largiendam noueris, quo precem tuam operis tui uoce conmendes. apostolus quoque docet orandum sine ira et disceptatione, ut non turbetur, non interpoletur oratio tua. docet etiam orandum in omni loco, cum saluator dicat: intra in cubiculum tuum. sed intellege non cubiculum conclusum parietibus, quo tua membra claudantur, sed cubiculum quod in te est, in quo includuntur cogitationes tuae, in quo uersantur sensus tui. hoc orationis tuae cubiculum ubique tecum est et ubique secretum est, cuius arbiter nullus est nisi solus deus. orandum autem praecipne et pro populo doceris, hoc est pro toto corpore, pro membris omnibus matris tuae, in quo mutuae caritatis insigne est. si enim pro te roges, tantummodo pro te rogabis, et si pro se tantum singuli orent, minor precatoris quam intercedentis est gratia; nunc autem quia singuli orant pro omnibus,