comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
egouos genui: N on interisset subd
seinen tuum oisrł. si ad tendisses manda¬
tti met ⁊ non fuisset attritum nomen
timi est nomen tuum. preter in apłis:
in quibus reseruasti semen ⁊ nomen
patriarcharum. sicut predixit ysaias:
quia nisi dñs reliquiss& nobis semen.
quasi sodoma fuissemus Licet enĩ
nomen corum a facie meti. quia
non merentur dm̃ uidere: ⁊ si ad
apłos hoc referatur: erit sensus. Oc hor
apłorum.si adtenderis precepcit meit.
non interibit semen tuum ⁊ nõ erit
attritum nomen filiationis ur̃ȩ afacies
gredimini debabilone fugite achal¬
deis inuoce exultaitionis ad nu¬
tiate istti allocutio dupliciter
potest intelligi uł deuideis qͥerant
inbabilone ex duabus tribubus.
Babylon eium significat hunc
mundũ: Alloquitur ergo sermo
diuinus iudeos. suie apłos. uł creden¬
tes : idicit: E gredimini iudei deba¬
tes egredimini debabilone hoe est
deconfusione istius munidi. qđ si nõ

Expanded text:
ego vos genui . » « Non interisset, » subaudis semen tuum, o Israel, si attendisses ad mandata mea; « et non fuisset attritum nomen tum est nomen tuum, praeter apostolos in quibus reservasti semen et nomen patriarcharum. Sicut praedixit Isaias. « Quia nisi Dominus reliquisset nobis semen, quasi Sodoma fuissemus . » Licet enim nomen eorum a facie mea, quia non merentur Deum videre. Et si ad apostolos hoc referatur, erit sensus: O chorus apostolorum, si attenderis praecepta mea, non interibit semen tuum, et non erit attritum nomen filiationis vestrae a facie Egredimini de Babylone, fugite a Chaldeis, in voce exsultationis annuntiate. » Ista allocutio dupliciter potest intelligi, vel de Judaeis qui erant in Babylone ex duabus tribubus, Babylon etenim significat hunc mundum. Alloquitur ergo sermo divinus Judaeos seu apostolos vel credentes; et dicit: Egredimini, o Judaei, de Bates egredimini de Babylone, hoc est, de confusione hujus mundi. Quod si non
Abbreviated transcription (Latin):
illud qđ pater filio repromisit dicens.
semel ꝓtuili desalute gentium. nequaꝗͣ
irritum fiat : s oꝑe implebitur. Nori
aliqđ niram̃tũ: s urare dr̃ quia ser¬
mo illius firmissimꝰ ⁊ inmuttibił est.
E gredietur dehore meo iusticiȩ uerbũ
hoc ÷ filius m̃s in camabitur. qui est
uerbum meũ uł aetiam sententia tusti
pta carne. donec redimat genꝰ huma¬
num uł sermo et sententia pdicationis
nõ reuertetur ad me. sine fruetii.
curuabantur ante ydola.⁊ nõ solum
genua corporis s uoluntas mentis.
De hoc dicit apłs. In nonine dñi om̃e
genu flec tatur et cetera. Et uirabit
Non idcirco sermo diuinus ista loquitur.
quos uirare nos pcipiat: s om̃is ser

Expanded text:
illud, quod Pater Filio repromisit dicens: illud, quod Pater Filio repromisit dicens: semel protuli de salute gentium, nequaquam irritum fiet: sed opere implebitur. Non daliquod juramentum: sed jurare dicitur, quia sermo illius firmissimus et immutabilis est. « Egredietur de ore meo justitiae verbum, » hoc est Filius meus incarnabitur, qui esententia justif cum assumpta carne, donec redimat genus humanum. Vel sermo et sententia praedicationis non revertetur ad me sine fructu. curvabantur ante idola: et non solum genua corporis, sed voluntas mentis. De hoc dicit apostolus: « In nomine Domini omne genu flectatur , » etc. « Et jurabit Non idcirco sermo divinus ista loquitur, quod jurare nos praecipiat: sed omnis ser
Abbreviated transcription (Latin):
ate inquid opłi ⁊ eredentes. gentibus
adhuc inherrore manentib fidem quã
ꝑcepistis. ⁊ consiliamini simul de salute
earum. Hoc ad impletum est quatido
commnune consilium eleger. ut unita¬
tem ad nunciarent: non dissentientes
ad inuicem. ⁊ unc etiam ⁊ simbolũ
composuer̃. detriitaite et unittite :
de cõmunione eccłie. ⁊ resurreetione
generali. Quis auditum fecit hoc ab ini¬
cio de salute gentĩ. insiogo qui locu¬
tussum ad abraham insemine uio bene¬
dicentur om̃s gentes ⁊ plurina his
similia quę ꝑora propharum predixi :¬
uł etiam alio modo. quis auditũ fecit ab
initio qđ ydolum qđ nichilest nõdebeat
adorari. nisi ego qui dixinoner᷑ tibi dii alie¬
adduxi popłm meũ exegipto. predixi illud
qđ ydolum inchil sit. Num qͥd nõ ego dñs¬
& infilio pater. Conuertimini adme et
saliueritis om̃s fines t̾re. Coniltimini ad
fidem meã abydolatria om̃s gentes. et
saluabo uos ab interitu gehenne. Impleo

Expanded text:
t, o apostoli et credentes, gentibus adhuc in errore manentibus fidem quam percepistis, « et consiliamini simul » de salute eorum. Hoc adimpletum est, quando commune concilium elegerunt ut unitatem annuntiarent, non dissentientes ab invicem. Tunc etiam et symbolum composuerunt de Trinitate et unitate, de communione Ecclesiae, et resurrectione generali. « Quis auditum fecit hoc ab initio » de salute gentium, nisi ego qui locutus sum ad Abraham: « In semine tuo benedicentur omnes gentes , » et plurima his similia, quae per ora prophetarum praedixi! Vel etiam alio modo. Quis auditum fecit ab initio, quod idolum quod nihil est non debeat adorari, nisi ego qui dixi: « Non erunt tibi dii alieadduxi populum meum ex Aegypto « praedixi illud » quod idolum nihil sit. « Nunquid non ego Dominussubaudis Pater. « Convertimini ad me, et salvi eritis, omnes fines terrae. » Convertimini ad fidem meam ab idololatria, omnes gentes, et salvabo vos ab interitu gehennae. Impleo
Abbreviated transcription (Latin):
incarnari constituit ⁊ directa est uia
eius. quia peccatum non fecit. nec dolꝰ
in uentus est in hore eiꝰ. Accadice ad
me gentes ⁊ audite hoc: Uor filu dei
non aprincipio in abscondito logͥitus sum
subaud̃ moxsi. loquens eum in monte
syna pangłm. quia multi audierunt
uerba mea. extpr antequam fierent
dĩ cum patre locutus est moxsi eum
patre fecit omĩa ⁊ disposuit omĩa. sic̃
ipse loquitur ꝑ sapientiã. Dñs possedit
me initio uiarum suarum. anctequã¬

Expanded text:
stitui: et directa est via ejus, quia « non peccatum fecit nec dolus inventus est in ore ejus . » « Accedite ad me, » gentes, « et audite hoc. » Vox Filii Dei. « Non a principio in abscondito locutus sum, » subaudis Mosi, loquens ad eum in monte Sina per angelum, quia multi audierunt verba mea. « Ex tempore antequam fierent in Patre. Filius Dei cum Patre locutus est Mosi, cum Patre fecit omnia et disposuit omnia: sicut ipse loquitur per Sapientiam: « Dominus possedit me in initio viarum suarum, an
Abbreviated transcription (Latin):
.a.&.u. in cium ⁊ finis: Ma nus quoq
urea. hoc ÷ uerbum .i filius.⁊ sapientia met.
fundauit terram suꝑ tenue elementum.
& dextera mea mensa est. iđ extendit cęlos
Manus dĩ patris ⁊ dextera filius est. quia
ꝑ ipsum omĩa fecit. sicut psalmista dic̃ Omĩa

Expanded text:
uoque mea, » hoc est, Verbum, Filius et sapientia mea, « fundavit terram » super tenue elementum « et dextera mea mensa est, » id est extendit « coelos. » Manus Dei Patris et dextera Filius est, quia per ipsum omnia fecit , sicut Psalmista dicit: « Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
predicantes grãm euangłii. ubi antea
colebatur multitudo simula chroꝵ cepit
uenerari unuiꝰ dĩ religio. tantũ ut
p̃omib regnis ac tenus ibi monachoꝵ
caterue consistant. pugnantes sine
gladio matheriali. contra principem
mundi. Inpletumq est ibi qđ dicit
apłs. ubi habundabit peccatũ. suꝑ ha¬
antea terrena luera ex ercebant. conũs
adfidem xp̃i ceperunt terrena pꝰ ponere
⁊ toto m̃tis affec tu celestia lucra desida¬
re. Sabaim eadẽ est: ⁊ saba regio
uł ciuitis infinibꝰ etmopiȩ posita deqͣ
fuit ⁊ regina saba. Uiri autem sublimeᷤ
appellantur quia potentissimi ⁊ ditissi¬
mi semꝑ extiter̃. qui et ipsi ad fidẽ dñi

Expanded text:
praedicantes gratiam Evangelii, ubi antea praedicantes gratiam Evangelii, ubi antea colebatur multitudo simulacrorum, coepit venerari unius Dei religio, adeo ut prae omnibus regnis hactenus ibi monachorum catervae consistant, pugnantes sine gladio materiali contra principem mundi. Impletumque est ibi quod dicit Apostolus: « Ubi abundavit peccatum, superaantea terrena lucra exercebant, conversi ad fidem Christi, coeperunt terrena postponere, et toto mentis affectu coelestia lucra desiderare. Sabaim eadem est et Saba, regio vel civitas in finibus Aethiopiae posita, de qua fuit et regina Saba. Viri autem sublimes appellantur, quia potentissimi et doctissimi semper exstiterunt, qui et ipsi ad fidem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
cante primo parente nr̃o inparadiso.
captiuatus est adiabolo: ⁊ex ul effectꝰ
aproprio solo. positus est in huiꝰ ꝑegri¬
nationis ex ilio : oñs filii eiꝰ. captiui¬
tatis uincło obligatisunt : donec
uenit altissimi filius ꝑincarnationis
misterium. ⁊ sua morte simpla du¬
plam nram destruxit : reuocando
nos ad gaudia paradisi. unde expul¬
si fueramꝰ. un ꝙ subiungitur. Non
exinde p̃cium. s propria sponte et
miscdia larga :hec dicit dñs. Labor egip
tihoc ÷ cultura ydoloꝵ. quam pre om̃ibꝰ
gentib ad implet.⁊ negociatio ethiopie¬
terrena. sub cessibit in aduentu tuo. fide
lidilec tissime: ⁊ sabaĩ uiri sublimes ad
quam egiptii diis suis inpendebant
laborem appellat. quia multũ laborabaĩ
illi inofferendis sacrificiis diuersorum
potentoꝵ. uidelicet auium. O uium
hyrcoꝵ. aliorũq multoꝵ. s adueniente
xp̃o inmundum cũ apłi post eiꝰ ascentio¬
nem ad illud et alia regna transissent.

Expanded text:
cante primo parente nostro in paradiso , cante primo parente nostro in paradiso , captivatus est a diabolo et exsul effectus a proprio solo positus est in hujus peregrinationis exsilio, omnes filii ejus captivitatis vinculo obligati sunt, donec venit Altissimi Filius per incarnationis mysterium, et sua morte simpla duplam nostram destruxit, revocando nos ad gaudia paradisi, unde expulsi fueramus. Unde et subjungitur. « Non exinde pretium: sed propria sponte et misericordia larga. « Haec dicit Dominus: Labor Aegypti, » hoc est cultura idolorum, quam prae omnibus gentibus adimpletterrena subaudis, cessabit in adventu tuo, Fili dilectissime, « et Sabaim, viri sublimes ad quam Aegyptii diis suis impendebant laborem appellat, quia multum laborabant illi in offerendis sacrificiis diversorum portentorum, videlicet avium, ovium, hircorum, aliorumque multorum; sed adveniente Christo in mundum, cum apostoli post ejus ascensionem ad illud et ad alia regna transissent
Abbreviated transcription (Latin):
ple filiꝰ m̃s edificabit enutatem meã.
hoc est eccłiam meam tumergentibus
quam ex naideis. ⁊ captiuitatem meam
hoc referre ad cyrum cuiꝰ temporibus
dimissa est captiuitas. ⁊ templũ ꝑmis¬
sum hedificari. s non conueniunt p̃¬
cedentia. quia non sunt om̃s uiȩ eiꝰ
direc te. ciui et dic tumest assimi la
uite mon cognouistime. Lee etiam
ipse ȩdificauit templum licet edifica¬
ri ꝑmiserit. quia nõ est ͤ tp̃r complecti
edificatio eiꝰ s temporib assueri. Redea¬
mꝰ ad p̃cedentia : referentes ad dñm iłm
xpin eui ista plenissume ascribi debent.
Ipse liedificauit ciuitatẽ patris. scam̃
uidelicet aeccłiam. contra ꝗͣ porte in¬
feri non p̃ualebunt. quia fundatti est
supra fumam petram. hoc ẽ suꝑ ipsũ.
& que in monte posuti iđ in illo
qui est mons montium: ⁊ latere nũꝗͣ
poterit. De huiꝰ ciutitis fundam̃to.
dicit egregiꝰ predicator. Fundam̃tũ
aliud nemo pot̾ ponẽ. p̃t̾ iđ qđ po¬
& captiuittitem meam dimutet. Pce e¬

Expanded text:
edificabit civitatem meam, » hoc est Ecclesiam meam, tam ex gentibus quam ex Judaeis. « Et captivitatem meam dam volunt hoc referre ad Cyrum, cujus temporibus dimissa est captivitas, et templum permissum est aedificari, sed non conveniunt praecedentia, quia non sunt omnes viae ejus directae cui et dictum est: Assimilavi te, et non cognovisti me. Nec etiam ipse aedificavit, licet aedificari permiserit, quia non est ejus tempore completa aedificatio, sed temporibus Assueri. Redeamus ad praecedentia referentes ad Dominum Jesum Christum, cui ista plenissime ascribi debentur. Ipse aedificavit civitatem Patris, sanctam videlicet Ecclesiam, contra quam portae inferi non praevalebunt, quia fundata est supra firmam petram , hoc est super ipsum, et quae in monte posita, id est in illo qui est mons montium, latere nunquam poterit. De hujus civitatis fundamento dicit egregius praedicator: « Fundamentum aliud nemo potest ponere, praeter id quod poet captivitatem meam dimittet. Pec
Abbreviated transcription (Latin):
citudo filiorum isrł. ⁊ audite que dicturus sũ:
tiauit. haec decyro quod destructurus cẽt
babilonem. uł defilio meo quod nascicurus
usque ad illumͦ ubi dicitur. directa est
uia eius: Dñs dilexit eum sub cyrum
uł darium. auimculũ eius. ut dimuteroꝵ
captiuittitem popłi sui faci&e uoluntatẽ
suam inbabilonem. quia capice eam:¬

Expanded text:
titudo filiorum Israel, « et audite » quae dicturus sum. is, « annuntiavit haec » de Cyro, quod destructurus esset Babylonem, vel de Filio meo quod nasciturus usque ad illum locum ubi dicitur: Directa est via ejus. « Dominus dilexit eum, » subaudis Cyrum vel Darium, avunculum ejus, ut dimitteret captivitatem populi sui, « et faciet voluntatem suam in
Abbreviated transcription (Latin):
idest occidente. ⁊ isti deterra australi
Hic ostenditur multiuda eredentium
que aquatuor mundi partib inuniꝰ¬
cate fidei conuineta est. dequibus
i dominus dic̃. Multi uenient
aboriente ⁊ occidente ⁊ recumbent
cum abrabam ⁊ ysaac  iacob. inregno
clorim. Non est autem incelligen¬
dum quod bcaht̃ congregent᷑ inũ
C side. Licet in corpore seiungant᷑
minime possunt separari mente.
quos rp̃i nectit in uolatto haritas.
Lauda te celi hoc⁊ angłi qui hiabi¬

Expanded text:
id est occidente, et isti de terra australi. Hic ostenditur multitudo credentium quae a quatuor mundi partibus in unitate fidei conjuncta est, de quibus et Dominus dicit: « Multi venient ab oriente et occidente, et recumbent cum Abraham, Isaac, et Jacob, iautem intelligendum, quod localiter congregentur in unum, sed fide. Licet in corpore sejungantur, minime possunt separari mente, quos Christi nectit inviolata charitas. « Laudate, coeli, » hoc est angeli qui habi
Abbreviated transcription (Latin):
quia ds̃ omipotens aliquando diuiciis.
aliquando pauꝑtate ꝓbat homines:
Uerbi grã illos qui habundant diuiciis.
si ilł male abutuntur facit eos deue¬
nire inpauꝑtatem: Qui autẽ eis rite
utuntur: facit eos amplius habundare
Similiter qui pauꝑtcitẽ pacienter colerant.
dat eis diuicias: sicut e contra illos qui
murmurant ad maiorem egestatẽ deduc̃:
decaptiuittite. ut nonblasphemer id est
ne in ꝑpceuum te incaptiuitate retinen¬
tes dicant. qđ dii eorum uos retinuerunt.
iego non poterim liberare uos. ⁊ głam meã
hoc est laudem meã alteri dõrum non dabo.
ut ds̃ sit lic&e abomibus dicat᷑: precer
filio meo ⁊ spĩusẽo. qui michi consubstanti¬
ales ⁊co ęquales sunt: Audir ine iacob¬

Expanded text:
liquando divitiis, aliquando paupertate, probat homines. Verbi gratia: illos qui abundant divitiis, si illis male abutuntur, facit eos devenire in paupertatem. Qui autem ei rite utuntur, facit amplius abundare. Similiter qui paupertatem patienter tolerant, dat eis divitias, sicut econtra illos qui murmurant, ad majorem egestatem deducit.de captivitate. Ut non blasphemer, id est ne in perpetuum te in captivitate retinentes dicant, quod dii eorum vos retinuerunt et ego non potuerim liberare vos . « Et gloriam meam, » hoc est laudem meam « alteri » deorum « non dabo » ut Deus sit, licet ab hominibus dicatur, praeterquam Filio meo et Spiritui sancto, qui mihi consubstantiales et coaequales sunt. « Audi  A
Abbreviated transcription (Latin):
patris. dicitur filius Quia ꝑillũ decreuit
saluare genus humanum: H aec dic̃
dñs redemptor isrł. Noc : fidelium
ad contemꝰtibilẽ animansꝰ abomminatam
gentẽ. ad seruũ dominorũ Uor ꝓphaee
adfiliũ. ex ꝑsona patris Redemptor
dĩ filius: quia ipse nos redemit p̾cio
sanguinis sui Ad cõcemptibilẽ ammã
dicit. idest ad rp̃m qui contemptus est
auideis ⁊ despectus. clamantibus queifige
eum: &talia huius cemodi mulca Ipse¬

Expanded text:
Patris dicitur Filius, quia per illum decrevit Patris dicitur Filius, quia per illum decrevit salvare genus humanum. « Haec dicit Dominus redemptor Israel, » id est fidelium ad contemptibilem animam, ad abominatam gentem, ad servum dominorum. » Vox Prophetae ad Filium ex persona Patris. Redemptor Dei Filius: quia ipse nos redemit cruore sanguinis sui. Ad contemptibilem animam dicit, id est, ad Christum qui contemptus est a Judaeis et despectus clamantibus: « Crucifige eum , » et talia hujuscemodi multa.
Abbreviated transcription (Latin):
dñi sb. quia totũ mudum mͥ dedit
sicut dirit resurgens amortuis:
Datti est michi om̃ĩs potestas iti
celo ⁊ interra. Ac si diceret. ꝑditã
reuocare gentẽ.⁊ ecce totus mundus
inine credae Ds̃ nĩs factus est for¬
titudo mete: quia tercia die resur¬
seri Licae enim diceret pendens
incruce: Ds̃ ds̃ m̃s quareme dereli¬
quisti. ex affectu humanicatis.
loquens t̾m non dereliquid illum:
Et dixit mͥ. ds̃ pater. Parum est
sub tibi ut sis michi seruus ad sus¬
couertendas. P romiseria ⁊ despecti¬
one apellantur fesces & est sen¬
sus. Parum est tibi ut ꝓuna solũ¬
sec ꝓ om̃ib gentibus. Cale quid
⁊u ipse silius orauit. Pater inquitis
si possibilcest transeat ame calre iste
uidelic̃ si possibile est ut sine inceritu
iudeorum salus gentium fiat. tran¬
seat ame calix passionis: Dedite in
lumines que ad fidem meam uenerunt
isis salus met usq ad exgemum t̾re
hoc ÷ ut salutem ꝑ quam saluandisunt
popłi : ꝑ apłos ad nunties Salus dei

Expanded text:
dis, quia totum mundum mihi dedit, sicut dixi resurgens a mortuis: « Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . » Ac si diceret: Perdidi unam gentem, et ecce totus mundus in me credet. « Deus meus factus est fortitudo mea, » quia tertia die resurrexi. Licet enim diceret pendens in cruce, « Deus, Deus meus, quare me dereliquisti ? » affectu humanitatis loquens: tamen non dereliquit illum. « Et dixit mihi » Deus Pater: « Parum est, » subaudis tibi, « ut sis mihi servus ad susconvertendas. » Pro miseria et despectione appellantur feces, et est sensus: Parum est tibi ut pro uid et ipse Filius oravit: « Pater inquiens, si possibile est, transeat a me calix iste . » Videlicet si possibile est, ut sine interitu Judaeorum salus gentium fiat, transeat a me calix passionis. « Dedi te lumines quae ad fidem meam venerint. « Et sis salus mea usque ad extremum terrae, » hoc est, ut salutem per quam salvandi sunt populi per apostolos annunties. Salus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
miracula que oꝑatus est in medio eorum
Adie qua exierunt exaegẏpto. ⁊ inminente
captiuictte. que faettiest anabuchodonosor.
Iunc autem antequã ducantur p̃dic̃ eorum
liberacionem. ac reuersionem: ⁊chaldeorum
uastticionem: et infert Repente subaud
que nunc predico oꝑatus sum. ꝓeo quod est
Scio enim quia durus estu id est ineredulus.
sermo diuinus. qui deaquis iuda exierant.
⁊iniudect adhuc morabantur. indelicet ui¬
de & beniamin. Quod dura ceruice semꝑ
essent. cestticur ꝓcho marchyr stephanus:
ura ceruice inquid ⁊ incirtumcisi corde.
uos semꝑ spĩuscõ resticistis & de inpudentia

Expanded text:
edio eorum, a die qua exierunt ex Aegypto, et imminente captivitate quae facta est a Nabuchodonosor. Nunc autem antequam ducantur, praedicit eorum liberationem ac reversionem, et Chaldaeorum vastationem, etinfert: « Repente, » subaudis quae nunc praedico, « operatus sum » pro eo quod est « Scio enim quia durus es tu, » id est incredulus, sermo divinus, qui de aquis Juda exierant, et in Judaea adhuc morabantur, videlicet Judae et Benjamin. Quod dura cervice semper essent, testatur protomartyr Stephanus. Dura cervice inquit et incircumcisi corde, vos
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s suꝑ ueniet inte : ⁊ uirtus altissimi
obumbit tibi. hec cum audisset. aꝑ¬
tũ est cor eiꝰ ad credendum: et ait.
E cce ancilla dñi. fiat mͥ scđm uerbũ
tuum. Et germinet. saluatorem.
Ihc interpiatur saluato. & quare
saluator : quia ipse saluum faciet
popłm suum apercatis eoꝵ. Eti
tale est qđ dicit germinet salua¬
torem quasi diceret iħm. Sic eni
dixit angłs. uocabiturq nom̃ eius
iħie. Et iusticia oriatur simul. Ipse est
iustus. quia peccatum non fecit. nequȩ
dolus inuentus est inhore eiꝰ. ipse est
iusticia: quia ipse iusticat creclentes
Scđm duunitatem noncreauit eum.
ds̃ pater: qui a consubsttintialis ⁊ coet̾nus
est illi. Quantum uero adhumanitti¬
tem ꝑtinet creauit cum: quia oꝑatio¬
ne spc̃ scĩ corpus ad sũps it inutero uir¬
giłali sicut dicit angłs. Sp̃s sc̃s super¬

Expanded text:
s superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi. » Haec cum audisset, apertum est cor ejus ad credendum, et ait: « Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. » Et germinet Salvatorem. Jesus interpretatur Salvator. Et quare Salvator? quia ipse salvum faciet populum suum a peccatis eorum. Et tale est quod dicit, germinet Salvatorem, quasi diceret Jesum. Sic enim dixit angelus: « Vocabitur nomen ejus Jesus . » Et justitia oriatur simul. Ipse est justus, quia peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus. Ipse est justitia: quia ipse justificat credentes » Secundum divinitatem non creavit eum Deus Pater, quia consubstantialis et coaeternus est illi. Quantum vero ad humanitatem pertinet, creavit eum, quia operatione Spiritus sancti corpus assumpsit in utero virginali, sicut di
Abbreviated transcription (Latin):
cende sede inpuluere: uirgo f. ha
babylonis. H ac tenus deiudeis &
aduentu. dñi. nc̃ contra baby lonem
popłm eiꝰ int̾ferit pene uniuersum.
⁊ residuos graui captiuitate obpressit.
descende obabilon de suꝑbia tua. ⁊ deso¬
lio potentiȩ tuȩ: sede inpuluere. sic̃ capti¬
ua.łilia babiloniꝰ appellatur illa plebs

Expanded text:
cende, sede in pulvere, virgo filia Babylon. » Hactenus de Judaeis et adventu Domini, nunc contra Babylonem populum ejus interfecit pene universum, et residuos gravi captivitate oppressit. Descende, o Babylon, de superbia tua, et de solio potentiae tuae, sede in pulvere sicut captiva. Filia Babylon appe
Abbreviated transcription (Latin):
listum eũ molere fecer̃ hoc ẽ. cummu¬
lierib suarum gentium concube co¬
egerunt: ut exillo susciꝑent magne
ut apparearis eȩ mulier. R euela
crura tua. ut prostituaris atuis dep̃¬
datorib uł adhoc reuelaut transeas
chobar et eas incaptiuitate. Solent
enĩ mulieres denudare erura. in
transitum fluminũ. ut earũ uestum̃tai
aquis non tingantur.ꝑ. euelibitur

Expanded text:
listiim eum molere fecerunt, id est, cum mulistiim eum molere fecerunt, id est, cum mulieribus suarum gentium concumbere coegerunt, ut ex illo susciperent magnae » ut appareas esse mulier. « Revela crura tua, » ut prostituaris a tuis depraedatoribus. Vel ad hoc revela, « ut transeas Chobar, et eas in captivitatem. Solent enim mulieres denudare crura in transitu fluminum, ut earum vestimenta aquis non tangantur. « Revelabitur
Abbreviated transcription (Latin):
potentia regnandi: filię chaldeoꝵ. quia
ultra non uocabis mollis itenera hoc :
deliquata ⁊ deliciis affluens. uel aetiam
ut hinc uide sustenteris auxilio diuersarũt
gentium: quasi manib ancillarũ. Solent
regine ⁊ nobiles queq mulieres hinc inde
sustentari manib ancillarũ: insuꝑ ⁊ seruoꝵ
itti ut tre uixplanitis inprimant ⁊ uestim̃¬
ta earũ t̾rȩ puluerem nõ tangant: idõq
sub speciȩ regine uł nobił mulieris. ser¬
mo diuinus. ista loqͥtur ad babylonem.
olle molam. ⁊ mole farinam. dñis tuis
medis ⁊ ꝑsis. Magna miseria ut regi¬
na quondã molat farinã. qđ est dure
captiuutitis ⁊ extreme seruitutis inditiũ.
Dicit beat hieronimꝰ quia molendi officiũ
isto in loco ad coitũ pot̃ referri ut sit sensꝰ
Tolle molan ⁊ mo le farmam. id p̾be cͤoi¬
tũ uie borib tius međ & spsis. qui fer¬
uentissimi sunt ad coitũ. Seđm hunc
sensum dicunt hebrei illuid qđ inui¬
dicum libro desampson habet᷑. qđ phi¬

Expanded text:
 Filiae Chaldaeorum, quia ultra non vocaberis mollis et tenera, » hoc est, delicata et deliciis affluens: vel etiam ut hinc inde sustenteris auxilio diversarum gentium, quasi manibus ancillarum. Solent reginae et nobiles quaeque mulieres hinc inde sustentari manibus ancillarum, insuper et servorum: ita ut terrae vix plantas imprimant, et vestimenta earum terrae pulverem non tangant. Ideoque sub specie reginae, vel nobilis mulieris, sermo divinus ista loquitur ad Babylonem. « Tolle molam, et mole farinam » dominis tuis Medis et Persis. Magna miseria, ut regina quondam molat farinam: quod est durae captivitatis et extremae servitutis indicium. Dicit beatus Hieronymus, quia molendi officium isto in loco ad coitum potest referri, ut sit sensus: Tolle molam et mole farinam, id est, praebe coitum victoribus tuis Medis et Persis, qui ferventissimi sunt ad coitum. Secundum hunc sensum dicunt Hebraei illud quod in Judicum libro de Samson habetur, quod Phi
Abbreviated transcription (Latin):
Sic dicebat illa. Uir istius mulieris
fuit nabuccodonosor filiiq eiꝰ. Ue¬
nient tibi obabilon duo hec subito.
dum nõsꝑabis: in diȩ una hoc ÷ in
tẽpore uno. cum uenerit cyrus
& dariꝰ sterilitas nuduitas: steri¬
litts ut amittts popłos tibi sub¬
iec tos: iuiduitas ut ꝑdas regem
tuũ. Repente & dum nõ sꝑaretur.
uener ei ista: quia nullo modo
poterat arbitrari. qđ ꝑse ⁊ medi
sibi subiecti. qui nullius fortitudi¬
nis erant. comparatione illiꝰ possent

Expanded text:
Sic dicebat illa. Vir istius mulieris Sic dicebat illa. Vir istius mulieris fuit Nabuchodonosor filiique ejus. « Venient tibi, » o Babylon, « duo haec subito » dum non sperabis, « in die una, » hoc est, in tempore uno, cum venerit Cyrus et Darius, « sterilitas et viduitas. » Sterilitas, ut amittas populos tibi subjectos. Viduitas, ut perdas regem tuum. Repente et dum non speratur venerunt ei ista, quia nullo modo poterat arbitrari quod Persi et Medi sibi subjecti, qui nullius fortitudinis erant comparatione illius, possent
Abbreviated transcription (Latin):
reddit causam quare irasceretur ad¬
uersus chaldeos. nealiquis diceret.
qđ sine causa ꝑcusserit eos. uelut
cognoscerent ipsi chaldei. qđ dño ꝑ
mittente. suꝑauerint ifrł. Iratus sum
inquit quondam suꝑ popłm meum.
idepq tradidi eum inmanu triã.
Contaminaui hereditatẽ meã hoe est
contaminari ꝑmisi ate. ut auferret᷑
abeo ad tempus sacerdocii dignitas.
et cerimoniarum. et dedi eis in
manu tua. hoc ÷ inpotestate tua. nõ
ut occides penitus. s ut flagellares.
miseratti es: neq senibn̾eq pueris. quoꝵ
ettis uiter hostes etiam uenerabilis:
ti calamitatem p̾sentis miserie.
neq recordatt es nouissimi tui.
qd aliquando posses huimiliari.
Multi infelicittite ihonore temporali
positi non eredunt ũꝙͣ decide: s
cotidiȩ ad suꝑbiam eleuantur. Et
nunc audi hec delicata quȩ dic tur
sum: id deliciis dicata et affluens.
⁊ habitans confidenter. sub millum

Expanded text:
reddit causam quare irasceretur adreddit causam quare irasceretur adversus Chaldaeos, ne aliquis diceret quod sine causa percusserit eos: vel ut cognoscerent ipsi Chaldaei, quod Domino permittente superaverint eos. Iratus sum inquit quondam super populum meum, ideoque tradidi eum in manu tua. Contaminavi haereditatem meam, hoc est, contaminari permisi a te, ut auferretur ab eo ad tempus sacerdotii dignitas, et caeremoniarum ritus: et dedi eos in manu tua, hoc est, in potestate tua, ut non occideres penitus, sed ut flagellares. miserata es, neque senis, neque pueri: quorum aetas inter hostes etiam venerabilis eti calamitatem praesentis miseriae, « neque recordata es novissimi tui, quod aliquando posses humiliari. Multi in felicitate et honore temporali positi, non credunt unquam decidere, sed quotidie ad superbiam elevantur. « Et nunc audi haec, delicata, » quae dicturus sum, id est deliciis ditata et affluens, « et habitans confidenter, » subaudis nullum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlib̾atione tua. sicut moyses quondã
inheremo quando uolui delere popłm
eiꝰ. Et quare ueniet tibi hoc : quia si
p̃cepi ut uerbares ⁊ affligeres popłm
meũ.nõ inꝑaui ut penitus occides et
destrueres: usq ad solum. Redẽptor nr̃
dr̃s excercituũ nom̃ illius sc̃s ifrl.
Uox popłi reuertentis de captiuittite
durissima redemit nom̃ illiꝰ sc̃s isrł.
nebras filia chaldeoꝵ. Reuertitur
iterum adbabilonem ⁊ facit transla¬
tionem de cuuitite ad mulierẽ. et de
regina quondam: ad ancillã effet itim.
Et est sensus. Sede id humiliate. taice.
consicła calamutitem tuam: sic̃ solent
homines tristes agere. Intra intene.¬
bras neuideat aliquis turpitudinem
tuam. Filia chaldeoꝵ dr̃. quia chaldei
construxer̃ eandem ciuitatẽ. Et quare
hoc: quia nonuocabis ultra dña regnoꝵ¬
quib antea imꝑabas. Iratussum suꝑ
popłm meũ conttiminaui hereditatem
meã: ⁊ dedi eos inmanu tua. Modo

Expanded text:
pro liberatione tua, sicut Moses quondam in eremo quando volui delere populum ejus . Et quare veniet tibi hoc? Quia et si praecepi ut verberares et affligeres populum meum, non imperavi ut penitus destrueres et occideres usque ad solum. « Redemptor Dominus noster exercituum, nomen illius sanctus Israel. » Vox populi revertentis de captivitate durissima redemit: « Nomen illius sanctus Israel. nebras, filia Chaldaeorum. » Revertitur iterum ad Babylonem, et facit translationem de civitate ad mulieres, et de regina quondam ad ancillam effectam. Et est sensus: Sede, id est, humilia te. Tace, considera calami tatem tuam, sicut solent homines tristes agere. Intra in tenebras ne videat aliquis turpitudinem tuam. Filia Chaldaeorum dicitur, quia Chaldaei construxerunt eamdem civitatem. Et quare hoc? « Quia non vocaberis ultra domina regnoquibus antea imperabas. « Iratus sum super populum meum, contaminavi haereditatem meam, et dedi eos in manu tua. » Modo
Abbreviated transcription (Latin):
magoꝵ tuoꝵ. quorũ consilia utebaris.
ꝑhoc qđ dicit maleficioꝵ tuoꝵ possum
intelligere habuisse illam maleficos
et magos qui uidebantur futura.
p̃dicere. Magi autẽ sunt qui corpora
mortuoꝵ expoliant. et insepuleris
tribuebant ei duriciam. ut nulli
parceret.: dicentes eam semꝑ regna¬
turam. Et fidutiam sub regnandi ha¬
biusti inmalitia tua hoc ÷ iincantati¬
amalo meo. Sapientia tua hoc est
arioli. magi. aruspices tui. et scientia
tua. iđ diuinatio ⁊ aspec tio astrorum.
hec decepit te: & dixisti. Egosũ sub

Expanded text:
magorum tuorum, quorum consilio utebaris. Per hoc quod dicit maleficiorum tuorum, possumus intelligere habuisse illam maleficos et magos, qui ei videbantur futura praedicere. Magi autem sunt qui corpora mortuorum exspoliant, et in sepulcris tribuebant ei duritiam ut nulli parceret, dicentes eam semper regnaturam. « Et fiduciam, » subaudis regnandi, « habuisti in malitia tua, » hoc est, in incantatia malo meo. « Sapientia tua, » hoc est, arioli, magi, et aruspices, tui, « et scientia tua, » id est divinatio et aspectio astrorum. « Haec decepit te. Et dixisti: Ego sum, »
Abbreviated transcription (Latin):
misterium de hac tra ꝑegrinatioruis
quȩ longe ÷ abetna beatitudine
eleuauit ad dexteram maiestatis suȩ.
Locutussum perpropħas de aduentu
filũ mei. ⁊ redemptione humani
generis ⁊ ad ducam illud. sub con¬
silium meũ ꝑincarnationis miste
illud impleatur ⁊ faciam illud cõ¬
siliũ iuxiti uolunttitem meã. Au¬
dite me duro corde qui louge esti
aiusticia. Quibꝰ supra dixerat
domus iacob inom̃e residuum domus
isrł.ullud. redite p̾uaricatores ad cor.
adeos solłmm. modo loquitur. Auliterme
De istis tclib fipro tho mr̃ stepħsi inago.¬
ne constitutus dixit. Dura ceruice. et
incirtũcisi cordibꝰ riauribꝰ uos semꝑ¬
ł pe seci iusticiam meã: non elongabitur

Expanded text:
mysterium, de hac terra peregrinationis, mysterium, de hac terra peregrinationis, quae longe est ab aeterna beatitudine, elevavit ad dexteram majestatis suae. « Locutus sum, » per prophetas de adventu Filii mei, et redemptione humani generis, « et adducam illud, » subaudis consilium meum, per incarnationis mysterillud impleatur, « et faciam illud » consilium juxta voluntatem meam. « Audite me duro corde, qui longe estis a justitia. » Quibus supra dixdomus Jacob, et omne residuum domus Israel. Et illud: Redite praevaricatores ad cor: ad eosdem modo loquitur: Audite me De istis talibus et protomartyr Stephanus in agone constitutus dixit: « Dura cervice et incircumcisi cordibus et auribus: vos sempe feci justitiam meam, non elongabitur
Abbreviated transcription (Latin):
meũ redimam genꝰ humanũ ⁊ omnis
uolunitis mea fuet. Uoluntas di patris
fuit ac tocius trinitatis ut filius dĩq
carueni assumeret. ⁊ genꝰshumanã
qđ captiu̾m teuebaur. sta morte
redimeret. U ocans eboriente. auel
⁊ de terra longinqua uirũ uolun¬
tatis meȩ. H ebrei cresert hoo lidr
cẏrum regem ꝑsarum. siue dariũ
regeni medoꝵ .̃ comparantes cos. aui.
quicito aboriente uener̃ ⁊̃dm̃. uo:¬
luntaitem contra babyloriẽ impleuer.
Nos autẽ ueriꝰ adfirmantes. dicamꝰ
cucurrit longe lateq puniuersum
orbem imtntũ. ut ante. deficẽt
eis tra quam linga sic̃ dic̃ psalmista
nomine t̾ram ecilut sonus eoꝵ.
⁊ ceta. Aboriente gͦ nocauit ds̃ pat̾
tiationis misteriũ quia terra repro¬
missionis inqua dñs natus est iri
partib orientis est ⁊ ipse uir oriens
appellatur dicente propħa. Ecce
uir oriens nom̃ eiꝰ. De tra ętiam
longinqͣ uirum uolunittis. sue uo¬
cauit : quando xp̃m ꝑassumptionis

Expanded text:
meum redimam genus humanum « et omnis voluntas mea fiet. » Voluntas Dei patris fuit ac totius Trinitatis, ut Filius Dei carnem assumeret, et genus humanum, quod captivum tenebatur, sua morte redimeret. « Vocans ab oriente avem, et de terra longinqua virum voluntatis meae. » Hebraei referunt hoc ad Cyrum regem Persarum, sive Darium regem Medorum, comparantes eos avi, qui cito ab oriente venerunt, et Domini voluntatem contra Babylonem impleverunt. Nos autem, verius affirmantes, dicamuscucurrit longe lateque per universum orbem: in tantum ut ante deficeret eis terra quam lingua, sicut dicit Psalmista: « In omnem terram exivit sonus eorum , » etc. Ab oriente ergo vocavit Deus Pater ationis mysterium: quia terra repromissionis in qua Dominus natus est, in partibus orientis est: et ipse vir oriens appellatur, dicente Propheta: « Ecce vir oriens nomen ejus . » De terra etiam longinqua virum voluntatis suae vocavit, quando Christum per assumptionis
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ dirit nouissimũ : quia cumple¬
nitudo temporis intrauit. misit
ds filiũ suum fac tum exmuliere:
t ioħs dehac ultima ettite. filioli in¬
quit: nouiissima hora est. Et egregi
p̃dicator Nos sumꝰ inquos fines

Expanded text:
it novissimum? « Quia cum plenitudo temporis intravit, misit Deus Filium suum factum ex muliere . » Et Joannes de hac ultima aetate: « Filioli, inquit, novissima hora est . » Et egregius praedicator: « Nos sumus, in quos fines
Abbreviated transcription (Latin):
& adorant illud portunq illud simu¬
lacrum sacerdotes de loco adlocum.
quia nonualet seipsum mouere
istabit. ⁊neo loco ubi positum stierit.
hao de locõ suo. non mouebitur sua
uirtũte. S ⁊ cum clamauerint ad
eũ sacertlores ⁊ cultores eiꝰ non audiet
eos. Mem̃io te istud fabricatores culto¬
tentiam. Alloquitur modo eos dr̃s et
ꝓuocat ad penitentiam: nole s mortẽ
p̃uaricatores ad cor hoc ÷ admentem uramn
et intellec lum iusticie: recordamini
omĩa bona. que uobis subministraui
ꝑseruos meos propħas ⁊ uidices: adiȩ
qua edixi uos desq̾lore carceris egiptioꝵ.
qm̃ egosum ds̃ uerus qui uob ista p̾s¬
titi nec est similis mei. Ad nuncians
abexordio mundi nouissimũ: hoc :¬

Expanded text:
 adorent illud, et portant illud » simulacrum sacerdotes de loco ad locum, quia non valet seipsum movere, « et stabit in eo loco » ubi positum fuerit « ac de loco suo non movebitur » sua virtute. « Sed et cum clamaverint ad eum » sacerdotes et cultores ejus, « non audiet eos. Mementote istud » fabricatores, cultogentes poenitentiam. Alloquitur modo eos Dominus et provocat ad poenitentiam: nolens mortem praevaricatores, ad cor, » hoc est ad mentem vestram et intellectum justitiae. « Recordamini omnia bona, quae vobis subministravi per servos meos prophetas et judices, a die qua eduxi vos de squalore carceris Aegyptiorum, « quia ego sum Deus » verus qui vobis ista praestiti « nec est similis mei. » « Annuntians ab exordio » mundi « novissimum et
Abbreviated transcription (Latin):
i confundentur in suo errore. om̃s qui
repugnant: ei respuentes sermones
eiꝰ. Confundentur quidẽ d erubescens
de siuis malis. nonut ꝑeant: s ut pe¬
nitentia agant. sic̃ dicit apłs. Quẽ
eͣgo frue tum habiustis. tunc in quibꝰ
nunc crubescitis : Uel certe illi qui
in suo errore ꝑmanserint confundent᷑
indie iudicii audientes adño: ire ma¬
ltͣdic ti inignem eternũ. Indño iustifi

Expanded text:
et confundentur » in suo errore « omnes qui repugnant ei » respuentes sermones ejus. Confundentur quidem, id est erubescent de suis malis, ut non pereant, sed ut poenitentiam agant, sicut dicit Apostolus: « Quem ergo fructum habuistis tunc in quibus nunc erubescitis ? » Vel certe illi qui in suo errore permanserint, confundentur in die judicii, audientes a Domino: « Ite, maledicti, in ignem aeternum . » « In Domi
Abbreviated transcription (Latin):
tamini ameo utero. qui gestaminid
m̃tiam ⁊ miscdiam illius debenius
intelligere. qua protegimuꝵ ⁊ quã¬
tum adluteram ꝑtinet isteir pueroꝵ
ao lcientum. ille popłs itaradeo.
quasi matins utero ⁊ uulua p̃gnantis
exegipto portatus est interra repro¬
missionis. Quantum uͦ ad altiorem
intellec tam attinet: portatus est
nuit eum peccantem nolens statĩ¬
illam tainitim multitudinem
delere. Similiter post quamnra¬
trodurit cum int̾ram om̃ibꝰ muliȩ¬
rem. ⁊ ille abeo sepe recessiss inritt̃s
eum adiracundiam ad orando ydo¬
la. du sustinuit  portauit iniqͥ¬
tatẽ eiꝰ. prestolans leum ad peniten¬
tiam. sicũn post. passionem suã ꝑan

Expanded text:
tamini a meo utero, qui gestamini atamini a meo utero, qui gestamini aentiam et misericordiam illius debemus intelligere qua protegimur. Et quantum ad litteram pertinet, instar puerorum ac lactentium, ille populus ita adeo quasi matris in utero et vulva praegnantis ex Aegypto portatus est in terram repromissionis: quantum vero ad altiorem intellectum attinet, portatus est nuit eum peccantem nolens statim tantam multitudinem delere. Similiter postquam introduxit eum in terram omnibus meliorem, et ille ab eo saepe recessisset irritans eum ad iracundiam adorando idola, diu sustinuit et portavit iniquitatem ejus, praestolans eum ad poenitentiam: sicut et post p
Abbreviated transcription (Latin):
nisi honera sacerdotũ ⁊ portantũ. de¬
primentia usq ad lassitudinẽ. Conta¬
buer̾ ipsa sunulaera iđ defecerunt
ad nichilitasunt. Post dñi ascensionẽ:
ita loquitur propħa defuturo quasi
dep̃terit. Non potuer̃ illa simulacra
saluate portutem se de tribulatione. ẽt
anima eoꝵ id fabricantium. portan¬
tium. colentiũ: incaptiuitatem demo¬
num ibit. Nonest enĩ putandum.
qđ simulaera muta unsensibilia animã
habeant: s de anima colentium dic tũ
tione honoris. s audite me domiꝰ iacob
id due tribus uida ⁊beiamin ac leui
carnaliter ui uentes et longe ame¬
recedentes. ⁊ om̃e residuii domꝰ ifrł
hoc ẽ. reliquię.xͨ. tribuũ. quȩ simi¬
liter ꝑydolatriȩ eulturam a me re¬
cessisti. Quando propħa ista loquę¬
batur tres tribus adhuc morabant᷑
in iudea. derem uero iam due te e.¬
rant inassirios. idõq dixit residuuĩ
dontꝰ ifrł. Quod aute addit qui por¬

Expanded text:
nisi onera sacerdotum et portantium: denisi onera sacerdotum et portantium: deprimentia usque ad lassitudinem. Contabuerunt ipsa simulacra, id est defecerunt, annihilata sunt post ascensionem. Ita loquitur Propheta de futuro quasi de praeterito. « Non potuerunt illa » simulacra « salvare portantem » se de tribulatione, « et anima eorum, » id est fabricantium, portantium, colentium « in captivitatem » daemonum « ibit. » Non est putandum, quod simulacra muta et insensibilia animam habeant; sed de anima colentium dictum tione honoris, sed Audite me, domus Jacob, id est duae tribus Juda, Benjamin ac Levi carnaliter recedentes: et omne residuum domus Israel, hoc est reliquiae decem tribuum, quae similiter per idololatriae culturam a me recessistis. Quando Propheta ista loquebatur, tres tribus adhuc morabantur in Judaea, decem vero jam ductae erant in Assyrios: ideoque dixit residuum domus Israel. Quod autem addit « qui por
Abbreviated transcription (Latin):
nabo pꝰ uocationem gentium.stritim
subiungitur subyerso ydoloꝵ. Bel
siue saturnius ydolum fuit babilonioꝵ
pͥmũ. P ostetiq abillis sumpser̃ ⁊ alie
gentes. Die tus est autẽ bel abe lo pa¬
tre. Tantiq lionoris i religionis fuit
apud ueteres. ut ei non solũ humanas
hostias captiuoꝵ. ignobiliumq:s
insuꝑ suos filios immolatent. Nabo
dum quia cum dixit conflatus est
bel ⁊ protinus subuineit contritus:
nabo. Aspae transiuit ad genꝰ. significans
tionem: pene uniuersa ydola conflata
sunt ⁊ redacta adnichilum. ⁊ cubtis ac
religio eoꝵ: insuꝑ omĩs prophia demo¬
num et diuinatio magorum hominũ
tur abhominibꝰ more bestiarũ ac u¬
nitoꝵ uiuentibꝰ. Homo enĩ sic̃ dicit
psalmista cum in honore e̾ęt. nõ intellex¬
it : comparatus est ium̃tis insipientib¬
.⁊ simił illis fitint qui faciunt ea.
graui pondes. hoc ÷ magna pondera
metalloꝵ inse habent. uł etiam alio
modo simulaera ur̃a niclulsunt aliud

Expanded text:
Naboth. » Post vocationem gentium, statim subjungitur subversio idolorum. Bel sive Saturnus idolum fuit Babyloniorum primum. Posteaque ab illis sumpserunt et aliae gentes. Dictus est autem Bel, a Belo patre vini. Tantique honoris et religionis fuit apud veteres, ut ei non solum humanas hostias captivorum ignobiliumque, sed insuper suos filios immolarent. Nabotdum quia cum dixit conflatus est Bel, protinus subjunxit, contritus est Naboth: a specie transivit ad genus, significans  praedicationem, pene universa idola conflata sunt et redacta ad nihilum, et cultus ac religio eorum insuper omnis prophetia daemonum et divinatio magorum hominum tur ab hominibus, more bestiarum et jumentorum viventibus. « Homo enim sicut dicit Psalmista cum in honore esset non intellexit, comparatus est jumentis insipientib similes illis fiant qui faciunt ea. gravi pondere sunt, hoc est magna pondera metallorum in se habent. Vel etiam alio modo: Simulacra vestra nihil sunt aliud
Abbreviated transcription (Latin):
tionem scłi: quando dixi. Ite docete om̃s
gentes Utinam ad tendisses mandatie
moci. facta fuisset sic̃ flumen pax cua.
H÷ profunda securittis cibi eẽt. Possum
hoc exparte adisrł referre. Oisrt si as¬
tendisses mandatt mea. ⁊ oꝑe adimples¬
ses. facca esset securitis ⁊ pax tua pro¬
funda. ꝑhȩc omĩa que sequntur. ha¬
bundantia ⁊ plenicudo omiũ bonorum
ostenditur: quam ille popłs hab̾et. nisi
preuaricator existeret: Si aut̃ adchorũ
apostolorum referimus. erit sensus.
Ochorus apłorum. utinam ad tendas
mandatti mect Quod si fec̃is que
preceꝑ o: par tua sic̃ flumen quod
semꝑ decurrit. ⁊ numquam mino¬
ratur. hoc est securitis tua. ⁊ pax
semꝑ manebit inbeatitudine acterna
ierit iusticia tut sicut gurgites ma¬
ris. fluctuando.⁊ eleuando.⁊ eundo
deuntute in uirtutẽ.: ⁊erit sem̃ tuũ¬

Expanded text:
i ; » et quando dixit: Ite, docete omnes gentes. « Utinam attendisses mandata mea! Facta fuisset sicut flumen pax tua, » hoc est, profunda securitas tibi esset. Possumus hoc ex parte ad Israel referre. O Israel, si attendisses mandata mea et opere adimplesses, facta esset securitas et pax tua profunda. Per haec omnia quae sequuntur, abundantia et plenitudo bonorum omnium ostenditur, quam ille populus haberet nisi praevaricator existeret. Si autem ad chorum apostolorum referimus, erit sensus: O chorus apostolorum, utinam attendas mandata mea! Quod si feceris quae praecepi, erit pax tua sicut flumen quod semper decurrit et nunquam minoratur, hoc est, securitas tua et pax semper manebit in beatitudine aeterna; « et erit justitia tua sicut gurgites maris, » fluctuando et elevando, et eundo de virtute in virtutem. « Et erit semen tuu
Abbreviated transcription (Latin):
inunũ ouile. Unde cum dicit congre¬
gamini. ostendit nõ om̃s gentes sttitĩ
credituras : s paulatim & ꝑ partes. Nes
errore ꝑmanserunt: simula croꝵ suoꝵ
honere pregrauati. Et qui leuant gnũ
sculpture suȩ id qui sigilla sculpunt suis
insimulacris : ⁊ rogant dm̃ nõ saluantẽ.
Uñ ⁊ precipitur apłis ⁊ credentib. ut oportu¬
ne. inportune. ad nuncient ueritatem:

Expanded text:
in unum ovile. Unde cum dicit congrein unum ovile. Unde cum dicit congregamini, ostendit non omnes gentes statim credituras, sed paulatim et per partes. « Neerrore permanserunt, simulacrorum suorum onere praegravati, et « qui levant signum sculpturae suae, » id est qui sigilla sculpunt suis in simulacris « et rogant deum non salvantem. » Unde et praecipitur apostolis et credentibus, ut opportune importune
Abbreviated transcription (Latin):
in abscondito loqͥitussum inmonte sina
qͣndo dix̃ filiis isił. non er̃ tibi dii alie¬
ni. quia uni tantum modo popło loqu¬
tus est ceterss latuit. S istud qđ dic̃
in abscondito nonsum locutus deu̾angłica
doc trina intelligendum est quȩ omnes
infines terrȩ ꝑpredicatonẽ apłoꝵ iris
sonuit. Non diri semini iacob frustra que¬
si relictis imaginibꝰ legis ⁊ cerimoniarũ
euangłii ueruutem sequerentur. Ego dñs
quieam ad implere uoluerit. ad nunciais
rec la. ut om̃is creatura suum ad oret cre¬
atorẽ. Iusticiam loqͥutus est dñs quando
postꝗͣ iudei p̃dicationẽ eiꝰ despererunt:
dixit apłis. Euntes inmundũ uniuer¬
sum. p̃dicate euangłiũ. Congregamini
ofideles ad meam fidem. ⁊ uenite ad me
non locos merito.: quia ego ubiq sum.
⁊ accedite simul inunũ orule. qui saluati
peccatis. Quia iudei noluer̃ agere peni¬
tentiam ⁊ indignos se iudicauer̃ aet̾nȩ
uite : alloquitur gentiles. ut cõgregent᷑

Expanded text:
in abscondito in monte Sina, quando dixit filiis Israel: Non erunt tibi dii alieni, quia uni tantummodo populo locutus est, caeteris latuit. Sed istud quod dicit: In abscondito non sum locutus, de evangelica doctrina intelligendum est, quae in omnes fines terrae per praedicationem apostolorum insonuit. « Non dixi semini Jacob, frustra quaesi relictis imaginibus legis et caeremoniarum, Evangelii veritatem sequerentur. « Ego Domqui eam adimplere voluerit, « annuntians recta, » ut omnis creatura suum adoraret Creatorem. Justitiam locutus esudaei praedicationem ejus despexerunt, dixit discipulis: « Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium . » « Congregamini, » o fideles, ad meam fidem « et venite » ad me non loco sed merito, quia ego ubique sum, « et accedite simul » in unum ovile « qui salvati peccatis. Quia Judaei noluerunt agere poenitentiam, et indignos se judicaverunt aeternae vitae, alloquitur gentiles ut congregentur
Abbreviated transcription (Latin):
ad diem iuditii ego portabo uos et
sustinebo uos : ut cum plenitudo
gentium introierit uos saluemini
fac to assimilastime. Nuue marime
contra illos logutur qui temporib
achat ⁊ ez echiȩ y dola coluerunt.
statuentes ea in omnib anglłs plate¬
arum ⁊ inortis nemoribusq et sciꝑ
domos. Qui confertis aurũ. de sacenlo
sicut temporib aaron indeserto. et
argentũ statera pondatis uolentes scire
quantũ unusquisq afferit. Conducen¬
ites. id conuiocantes aurisicem hoc:
staituariũ ut faciat uob̃ dm̃ et ꝓci¬

Expanded text:
ad diem judicii « ego portabo, » vos sustinebo: ut cum plenitudo gentium intraverit, vos salvemini facto, « assimilasti me? » Nunc maxime contra illos loquitur, qui temporibus Achaz et Ezechiae idola coluerunt, statuentes ea in omnibus angulis platearum, et in hortis, nemoribusque, et super domos. « Qui confertis aurum de sacculo » sicut temporibus Aaron in deserto, « et argentum in statera ponderatis » volentes scire quantum unusquisque afferat : « conducentes, » id est convocantes « aurificem, » hoc est statuarium « ut faciat vob
Abbreviated transcription (Latin):
Haec dicit dñs xp̃o meo eẏro Adduxi
eum deociente suꝑ baby lonem. ut eam
uastaret: redderetq ei uirta quod
merebatur. Quod autem addit ser¬
mo diuinus. ⁊ directa est uia eius quo¬
modo possunt referri adeyrum cultorẽ
ydolorũ. qđ uia eius directa fuerit.
filium suum. sicut unicum ⁊ consubs¬
tancialẽ sibi: quia ipse dixit. Hie :
filius m̃s dilectus: facio uoluntatem
suam in babylonem. id est in confusionẽ
huius mundi quia redimet genus hu¬
manum qui inconfusionem peceatorum
morabatur. Dñs iłis in om̃ibus que
gessit. uoluncatem dĩ patris adimpleuit.
sic̃ ipse dirit. Non ueni facere uolun¬
tutẽ meã: sed eius quimisit me. Et
quia alistulit eis potescatem Nam
ipse dirit. Hunc princeps huius mun¬
di eicietur foras Ego ego locutus sũ
defilio meo ꝑmoysen çęterosq ꝓpħꝙas.
i uocaui eum nomine proprio antequĩa
nasceretur exuirgine. loquens ꝑgabri

Expanded text:
Haec dicit Dominus Christo meo Cyro. Adduxit eum ab oriente super Babylonem, ut eam vastaret redderetque ei juxta quod merebatur. Quod autem addit sermo divinus « et directa est via ejus, » quomodo possit referri ad Cyrum cultorem idolorum, quod directa fuerit via ejus, Filium suum, sicut unicum et consubstantialem sibi; quia ipse dixit: « Hic est Filius meus dilectus . » Faciet voluntatem suam in Babylonem, id est in confusionem hujus mundi, quia redimet genus humanum, qui in confusione peccatorum morabantur. Dominus Jesus in omnibus quae gessit, voluntatem Dei Patris adimplevit, sicut ipse dixit: Non veni facere voluntatem meam, sed ejus qui misit me. Et quia abstulit eis potestatem. Nam ipse dixit: « Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras . » Ego, ego locutus sum de Filio meo per Mosen caeterosque prophetas, et vocavi eum nomine proprio antequam nasceret